cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენა (სისხლძარღვი)
აღწერა
მთელი ორგანიზმის ვენური ქსელი ორად იყოფა: ზემო ღრუ ვენის აუზი, რომლშიც ჩაედინება თავის, კისრის, ზემო კიდურებისა და გუმკერდის ზედა ნაწილის ვენება; ქვემო ღრუ ვენის აუზი, რომელშიც ერთიანდება სხეულის ქვედა ნაწილის და ქვედა კიდურების ვენები. ქვემო ღრუ ვენის სისტემას ჩაერთვის საბოლოოდ კარის ვენის აუზიც, რომელიც თავისი განსაკუთრებული მორფოლოგიურ-ფიზიოლოგიური თვისებების გამო ცალკე აუზის სახით განიხილება.
მინი|სისხლის მიმოქცევა ვენაში
ჩამკეტი ვენები
ეს ვენები მდებარეობენ მუცლის ღრუში და სისხლი გადააქვთ ღვიძლში.
გამოსახულება
ულტრაბგერა წარმოადგენს ვენების დანახვის საშუალებას.
მინი|ვენური სარქველის მოძრაობა
ფლებოლოგია
ვენებს შეისწავლის მედიცინის ერთ-ერთი დარგი, რომელსაც ფლებოლოგია ჰქვია. ის იკვლევს ვენების სტრუქტურას, ფუნქციონირებას; ვენებთან დაკავშირებულ დაავადებებს, პათოლოგიურ მდგომარეობებს, მათ დიაგნოსტირებას, პრევენციასა და მკურნალობას.
ისტორია
სისხლძარღვთა შესახებ ადრეული ცნობები წერილობითი სახით გვხვდება ეგვიპტურ პაპიირუსზე, რომელიც ძვ.წ. XVI საუკუნითაა დათარიღებული. ის ასევე შეიცავს შვიდასამდე მედიკამენტის რეცეპტს. სწორედ ამ ნაშრომში გული და არტერიები ერთმანეთთანაა დაკავშირებული. ეგვიპტელებს სჯეროდათ, რომ ჰაერი ფილტვებსა და გულში პირიდან, ჩასუნთქვით ხვდებოდა. ხოლო შემდეგ ჰაერი გულიდან არტერიებს გადაჰქონდათ სხვა ორგანოებისაკენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანგიოლოგია კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ანატომია
ქიოჰნა-გაგირი
ქიოჰნა-გაგირი (Köhnə Gəgir) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	274 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ჟუვენილია
ჟუვენილია (Juvenília) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 445 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 708 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.36 კმ²-ზე. ფართობი 1 064 697 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
კურუნეგალის ოლქი
კურუნეგალის ოლქი (කුරුණෑගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය, குருநாகல் மாவட்டம) — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის ჩრდილო-დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კურუნეგალა. ოლქის ფართობია 4 816 კმ².
2001 წლის მონაცემებით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1 460 215 ადამიანს. მოსახლეობის 91,85 %-ს შეადგენენ სინჰალელები, 6,47 %-ს — ლარაკალას ხალხი, 1,2 %-ს — შრი-ლანკის ტამილები, 0,2 %-ს — ინდოელი ტამილები, ხოლო 0,28 %-ს სხვა ეთნოსები. მოსახლეობის 89,06 % აღიარებს ბუდიზმს, 6,73 % — ისლამს, 3,27 % — ქრისტიანობას, ხოლო 0,91 % — ინდუიზმს.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის ოლქები
გიორგი ჩხიკვაძე
გიორგი ჩხიკვაძე (დ. 21 აპრილი, 2001, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (2018, 60 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 2001 კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
გიორგი ფაღავა
გიორგი (გოგიტა) ფაღავა (დ.1895, ქუთაისი - გ.1924) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
გოგიტა ფაღავა დაიბადა ქუთაისში, 1895 წელს. დაამთავრა ქუთაისის სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია.
სწავლის პერიოდიდან ჩაბმული იყო სოციალ-დემოკრატიული წრეების მუშაობაში. 1913 წლიდან (ფორმალურად) იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების ფრაქციის" წევრი. 1913 წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიულ ფაკულტეტზე. პოლიტიკური საბაბით დააპატიმრეს 1914 წელს ქუთაისში, ასევე, რამდენჯერმე - მომდევნო წლებში, ადმინისტრაციული წესით. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ სწავლა განაგრძო; 1917 წლისათვის მუშაობდა მოსკოვის სამხედრო-სამრეწველო კომიტეტში და ჩაბმული იყო ადგილობრივი სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციების საქმიანობაში. 1919 წლის 12 მარტს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირებისას მონაწილეობდა წითელი არმიის წინააღმდეგ ბრძოლებში; ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაება წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1922 წლიდან იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის თავმჯდომარე. 1924 წელს დახვრიტეს სუზდალის პოლიტიზოლატორიდან ეტაპით გადაყვანისას, გაურკვეველ სადგურზე; დასაფლავების ადგილი უცნობია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ქოსალარი (ლენქორანი)
ქოსალარი (Kosalar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ეუთოს მინსკის ჯგუფი
ეუთოს მინსკის ჯგუფი (The OSCE Minsk Group) — ეუთო-ს წევრი ქვეყნების ჯგუფია, რომელიც ყარაბაღის კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების გზებს იძიებს.
მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეები არიან რუსეთი, საფრანგეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები. გარდა ამისა, მინსკის ჯგუფში შედის ბელარუსი, გერმანია, იტალია, შვედეთი, ფინეთი და თურქეთი, ასევე სომხეთი და აზერბაიჯანი.
მინსკის ჯგუფის შექმნა
1992 წლის 30-31 იანვარს, ეუთო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრთა საბჭომ პარიზის შეხვედრაზე გადაწყვიტეს, რომ ყარაბაღის კონფლიქტის ზონაში გაეგზავნათ მომხსენებლები.
1992 წლის 24 მარტს ჩატარდა ეუთო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრების საბჭოს საგანგებო სხდომა, სადაც ხაზგასმით აღინიშნა ყარაბაღის კონფლიქტის დარეგულირების აუცილებლობა. გადაწყდა  რაც შეიძლება სწრაფად მოიწვეულ იქნას ყარაბაღის კონფერენცია, რომელიც ეუთო-ს მისიის პრინციპების, ვალდებულებებისა და დებულებების საფუძველზე კრიზისის მშვიდობიანი მოგვარების მიზნით მოლაპარაკებების მუდმივ ფორუმს უზრუნველყოფს.
საბჭოს გადაწყვეტილებით, მონაწილეობა უნდა მიეღოთ აზერბაიჯანის, სომხეთის, ბელარუსის, გერმანიის, იტალიის, რუსეთის, ამერიკის შეერთებული შტატების, თურქეთის, საფრანგეთის, ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ფედერაციული რესპუბლიკის და შვედეთის ფედერაციული რესპუბლიკისა და შვედეთის წარმომადგენლებმა. 1992 წლის 21 ივნისს გადაწყვეტილება მიიღეს მინსკში გაემართათ კონფერენცია.
საქმიანობა
2001 წლის დასაწყისში სომხეთის, აზერბაიჯანის, საფრანგეთის, რუსეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების წარმომადგენლები პარიზში და ქი უესტში, ფლორიდაში შეხვდნენ. ფლორიდაში მიღებული დოკუმენტი ადასტურებს მთიანი ყარაბაღის ხალხის თვითგამორკვევას. ძირითადი მოლაპარაკებები საიდუმლოდ ინახებოდა და არ გახმაურებულა.
2002 წლის 7 ოქტომბერს კიშინიოვში დსთ-ს სამიტის დროს, მინსკის ჯგუფის მოლაპარაკებები სომხეთისა და აზერბაიჯანის დელეგაციებში განიხილებოდა. მათი თქმით, ათი წლის განმავლობაში ეუთოს შუამდგომლობა არ იყო საკმარისად ეფექტური.
2015 წლის 19 დეკემბერს სერჟ სარქისიანმა და ილჰამ ალიევმა შვეიცარიის ქალაქ ბერნში, თანათავმჯდომარეების ეგიდით გამართეს სამიტი. პრეზიდენტებმა მხარი დაუჭირეს ძალადობის შემცირებას და დაადასტურეს მზადყოფნა გააგრძელონ შეთანხმებაზე მუშაობა.
ბოლო სამიტი ილჰამ ალიევსა და სერჟ სარგსიანს შორის, 2017 წლის 16 ოქტომბერს ჟენევაში შედგა, მინსკის ჯგუფის ორგანიზებით. პრეზიდენტებმა აღიარეს შესაბამისი ქმედებები, რათა მოლაპარაკებების პროცესის გაძლიერება და დაძაბულობის შემცირება მოხდეს კონფლიქტის ზონაში.
მადრიდის პრინციპები
კონფლიქტის მოგვარების პრინციპების წინასწარი ვერსია, რომელსაც მოგვიანებით, „მადრიდის“ პრინციპები უწოდეს, 2007 წლის ნოემბერში ქალაქ მადრიდში გადაეცა კონფლიქტურ მხარეებს.
2008 წლის 14 მარტს გაერო-ს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია „სომხური ძალების აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ყველა ოკუპირებული ტერიტორიიდან დაუყოვნებელი, სრული და უპირობო გაყვანა“. კენჭისყრას მხარი დაუჭირეს 39-მა წევრმა, 7-მა წინააღმდეგ და 100-მა თავი შეიკავა. მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარე ქვეყნებმა (შეერთებული შტატებმა, რუსეთმა, საფრანგეთმა) ამ რეზოლუციის წინააღმდეგ გამოვიდნენ, რადგან, მათი აზრით, ის ცალმხრივი იყო. თუმცა, მათ აღნიშნეს, რომ მიუხედავად ამ დოკუმენტისა, ისინი მხარს უჭერენ აზერბაიჯანის ტერიტორიულ მთლიანობას.
2009 წლის 10 ივლისს, იტალიის ქალაქ ლ'აკვილაში ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეებმა გამოაქვეყნეს მადრიდის პრინციპების განახლებული ვერსიის ძირითადი დებულებები :
მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეებმა 2009 წლის დეკემბერში და 2010 წლის იანვარში მადრიდის პრინციპების ტექსტი გადასცეს აზერბაიჯანისა და სომხეთის პრეზიდენტებს. მათი კვლევისა და შეფასების პროცესი მრავალი თვის განმავლობაში მიმდინარეობდა, თითოეულ მხარე აცხადებდა, რომ მათთვის მხოლოდ შეთავაზებული ნაბიჯების ნაწილი იყო მისაღები.
რუსეთი, როგორც მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარე, დამოუკიდებლად ცდილობდა მხარეების შეთანხმებას. 2010 წლის 27 სექტემბერს შეხვედრა შედგა ასტრახანში, თუმცა ამანაც ვერ მოიტანა შედეგი.
სქოლიო
კატეგორია:ეუთო კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
არიელის უნივერსიტეტი
1982 წელს ბარ-ილანის უნივერსიტეტის რეგიონული ფილიალი შეიქმნა. თავდაპირველად კოლეჯი კდემუმის დასახლებაში მდებარეობდა, შემდეგ კი არიელში გადაიტანეს, სადაც უფრო დიდი კამპუსი აშენდა და ისრაელის უდიდესი საჯარო კოლეჯი გახდა. 2004-2005 წლებში ბარ-ილანის უნივერსიტეტთაn კავშირი დასრულდა და დაწესებულებამ დამოუკიდებელი კოლეჯის სტატუსი მიიღო.
2012 წლის 17 ივლისს იუდეისა და სამარიის უმაღლესი განათლების საბჭომ ინსტიტუტისთვის სრული უნივერსიტეტის სტატუსის მინიჭებას მხარი დაუჭირა. ისრაელის უნივერსიტეტების პრეზიდენტთა საბჭომ ეს გადაწყვეტილება დაგმო. არიელის უნივერსიტეტი მსოფლიოს მასშტაბით სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციასა და უნივერსიტეტთან თანამშრომლობს.
სქოლიო
კატეგორია:1982 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
ნოდარ გიოშვილი
ნოდარ ალექსის ძე გიოშვილი (დ. 21 მარტი, 1935, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, ლექსიკოგრაფი, მთარგმნელი; საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი (1987 წ.).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი 1959 წელს. 1959-1965 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის სწავლული მდივანი; 1965-1966 წლებში — ალექსანდრე ნათიშვილის სახელობის მორფოლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერ-მუშაკი; 1966-1986 წლებში — ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის სიტყვანისა და ბიბლიოგრაფიის რედაქციის წამყვანი სამეცნიერო რედაქტორი და ბიბლიოგრაფიის ჯგუფის ხელმძღვანელი; 1986 წლიდან სამეცნიერო კონტროლის რედაქციის გამგე; 2002 წლიდან სამეცნიერო სალიტერატურო კონტროლის, სიტყვანისა და ბიბლიოგრაფიის რედაქციის გამგე.
გიოშვილის პირველი გერმანული თარგმანები დაიბეჭდა 1956 წელს ბერლინში („აკაკის ნაკვესები“, გაზეთი «ტრიბიუნე»). გერმანულად თარგმნა აგრეთვე სულხან-საბას იგავ-არაკები, ქართულად – კ. რომელის „კავკასიის ხალხები“ (2011 წ.). მას ეკუთვნის ასევე „ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიაში“ დაბეჭდილი მრავალი სტატია. გარდა ამისა, მონაწილეობდა სხვადასხვა ენციკლოპედიური ცნობარების, ლექსიკონების და მონოგრაფიების რედაქტირებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ლექსიკოგრაფები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნოდარ
BBC News
BBC News — BBC-ის მოქმედი ფილიალი, რომელიც პასუხისმგებელია ახალი ამბების და მიმდინარე თავმოყრასა და ტრანსლირებაზე. იგი არის მსოფლიოში ახალი ამბების უდიდესი სამაუწყებლო ორგანიზაცია. მსოფლიოში მუშაობს მისი 50 წარმომადგენლობითი ოფისი და 250 კორესპონდენტი. 2013 წლიდან ორგანიზაციის დირექტორია ჯეიმზ ჰარდინგი.
დეპარტამენტის ყოველწლიური ბიუჯეტი 350 მილიონ გირვანქა სტერლინგს აღემატება. მას სულ 3500 თანამშრომელი ჰყავს, აქედან 2000 ჟურნალისტია. BBC News-ის ეროვნული, მსოფლიო და ონლაინ სიახლეებზე პასუხისმგებელი ოფისები მდებარეობს ცენტრალურ ლონდონში მდებარე დიდ შენობაში, Broadcasting House-ში. საპარლამენტო საქმიანობის გაშუქება მიმდინარეობს ლონდონში, მილბენკში მდებარე სტუდიიდან. BBC English Regions-ის მეშვეობით ორგანიზაცია აგრეთვე მოქმედებს ინგლისში მდებარე ადგილობრივი ცენტრებით. ჩრდილოეთ ირლანდიაში, შოტლანდიაში და უელსში აგრეთვე მდებარეობს ადგილობრივ სიახლეებზე პასუხისმგებელი ფილიალები.
სქოლიო
კატეგორია:BBC News კატეგორია:BBC World News-ის გადაცემები
გაბდიუკოვო
გაბდიუკოვო (Ғәбдүк) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 558 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 158 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
ამბერიე-ან-დომბი
ამბერიე-ან-ბიუჟე (Ambérieux-en-Dombes) — კომუნა საფრანგეთში. მდებარეობს ოვერნ-რონა-ალპების რეგიონში. შედის ენის დეპარტამენტის ბურკ-ან-ბრესი ოლქის სენ-ტრივიე-სიურ-მუანიანის კანტონის შემადგენლობაში. კომუნის კოდი — 01005.
არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია XV საუკუნის ამბერიე-ან-დომბის ციხესიმაგრე, რომელიც 1905 წლიდან ისტორიულ ძეგლად ითვლება.
ჰავა
ჰავა ნახევრადკონტინენტურია, ცივი ზამთრითა და თბილის ზაფხულით. წვიმები მოდის არც ისე ხშირად, ძირითადად ზაფხულში.
სქოლიო
კატეგორია:ენის დეპარტამენტის კომუნები
მანგა (მინას-ჟერაისი)
მანგა (Manga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 340 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 813 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.16 კმ²-ზე. ფართობი 1 950 184 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰაჯიჰასანლი
ჰაჯიჰასანლი  (Hacıhəsənli) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 552 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
კუვასი
კუვასი (Kuvasz) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია უნგრეთში შუა საუკუნეებში.
ზოგიერთი სპეციალისტი ფიქრობს, რომ ეს მოზრდილი თეთრი მოდარაჯე ძაღლი უნგრეთში XII საუკუნეში მოხვდა კუმანებთან — მომთაბარე თურქ მეცხვარეებთან ერთად. პირველად კუვასი, როგორც ჯიში, ნახსენებია XVII საუკუნეში. სახელწოდება „კუვასი“ მომდინარეობს თურქული kavas, ან kawasz-იდან (შეიარაღებული დაცვა) და ეს ძაღლი მთლიანად ამართლებს ამ სახელწოდებას. მიუხედავად იმისა, რომ უნგრულ ისტორიულ წყაროებში ნახსენებია, რომ ამ ჯიშს XV საუკუნეში მეფე მათეუშ I სანადიროდ იყენებდა, ის მაინც ვერ ჩაითვლება კარგ მონადირედ. უნგრული კუვასი კარგი მონადირეა, რომელსაც უფრო მოსწონს საკუთარ ფარასთან ერთად დარჩენა, ვიდრე ნადირობაში მონაწილეობის მიღება. ჯიში, შესაძლოა, ძველაზიური ნაგაზებისგან მომდინარეობდეს, რომლებიც ევროპაში დამპყრობელთა და მომთაბარეთა ტომებთან ერთად მოხვდა.
კუვასი ძლიერი ძაღლია, რომელიც აქტიურად იცავს საკუთარ ტერიტორიას. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვეულებრივ კუვასი კარგად ეწყობა ოჯახს, უმჯობესია ის გამოცდილმა და ძაღლებში კარგად გაცნობიერებულმა ადამიანმა იყოლიოს. კუვასს აქვს დატალღული, უხეში ბალანი, დაკუნთული უკანა ფეხები. ის კარგად ეგუება სიცივეს. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ბავშვებს და სხვვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:უნგრული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები კატეგორია:მოლოსერები
ლევან ცარელაშვილი
ლევან ცარელაშვილი (დ. 1 მარტი, 1999, გორი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, +100 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამბისტები
გიშერი
მინი|გიშერი გიშერი, სათი, გაგატი — წიაღისეული ნახშირის სახესხვაობა, შავი ფერის ქვა (მინერალოიდი); მქრქალია (საღ მონატეხზე – ელვარე). ახასიათებს სიბლანტე და ნიჟარისებრი მონატეხი; ადვილად ემორჩილება დამუშავებას. სისალე მინერალოგიური სკალით 3–3,5; სიმკვრივე დაახლ. 1300–1400 კგ/მ³.
წარმოიქმნება მეზოზოური ან კაინოზოური ასაკის ზღვიურ შლამში მერქნის მეტამორფიზმის შედეგად. გვხვდება დანაგროვების ან ცალკეული ნატეხების სახით ქვიშაქვებში, მერგელებსა და სუსტად მეტამორფიზებულ ქვანახშირში ან მურა ნახშირში. გიშერს იყენებენ ძირითადად სამკაულების დასამზადებლად. საქართველოს ტერიტორიაზე გიშრის საბადოები განლაგებულია იურული ასაკის ნახშირიან წყებაში (გელათი, ძიროვანი; ტყიბულის მუნიციპალიტეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინერალები
სლოვაკური ჩუვაჩი
ამ მთის ნაგაზის წარმოშობა უფრო მოზრდილი უნგრული კუვასის წარმოშობის მსგავსია. ეს ჯიში თითქმის განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. ომის შემდეგ ანტონინ პრუზამ (ქალაქ ბრნოში განლაგებული ვეტერინარული სკოლიდან) წარმატებით ჩაატარა ამ ჯიშის გამრავლების პროგრამა. მშვიდი, ძლიერი, საკუთარი ტერიტორიისა და ფარის უშიშარი დამცველი ჩუვაჩი ძალიან ჰგავს თავის უახლოეს მეზობელ კუვასს. საერთაშორისო აღიარება ამ ჯიშმა 1969 წელს მიიღო და დღეს ის პოპულარული კომპანიონია.
გადარჩევის გზით მიიღეს მშვიდი, პატრონის მოსიყვარულე ცხოველი. თუმცა უნდა გახსოვდეთ, რომ ჩუვაჩის ბალანს მუდმივი მოვლა სჭირდება და ეს ძაღლი არ გამოდგება იმ სახლებში, სადაც ძალიან ფასობს სისუფთავე. ჩუვაჩს აქვს ძლიერი კისერი, გრძელი ბალნით დაფარული კუდი, ძალიან დაკუნთული თეძოები, ფართო მკერდი, თეთრი ბალანი. ჩუვაჩი ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად ეგუება სიცივეს. ვერ ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს. კარგი მოდარაჯეა.
სქოლიო
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:სლოვაკური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჰაჯილარი (თოუზი)
ჰაჯილარი  (Hacılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
როზენკროიცერები
right|thumb|300პქ| ვარდისა და ჯვრის ტაძარი როზენკროიცერები (აგრეთვე ცნობილი როგორც „ვარდისა და ჯვრის საძმო“ ან „ვარდისა და ჯვრის ორდენი“) — ფილოსოფიური მიმდინარეობის საიდუმლო საზოგადოება, რომელიც, სავარაუდოდ, დაარსდა გვიანდელ შუა საუკუნეებში კრისტიან როზენკროიცერის მიერ. საზოგადოება იცნობს სწავლებას, „აგებულს ძველ ეზოთერულ ჭეშმარიტებაზე“, რომელიც „დაფარულია ჩვეულებრივი ადამიანისგან, უზრუნველყოფს ბუნების შემეცნებას, ფიზიკურ სამყაროსა და სულიერ სამეფოს“.
1607 და 1616 წლებს შორის გამოქვეყნდა ორი ანონუმური მანიფესტი, რომელიც დასაწყისისთვის გერმანიაში გავრცელდა, შემდეგ კი — მთელ ევროპაში. პირველ მათგანს ერქვა „Fama Fraternitatis RC“ (დიდება RC-ის საძმოს), ხოლო მეორეს — Confessio Fraternitatis (RC-ის საძმოს მრწამსი). ამ ორი დოკუმენტის გავლენამ საფუძველი აღუძრა მოძრაობის ჩამოყალიბებას, რომელსაც ფრანსეს ეიტსმა „როზენკროიცული განმანათლებლობა“ უწოდა.
როზეკროიცერობას უკავშირებდნენ პროტესტანტიზმს, ნაწილობრივ, ლუთერანიზმს და აგრეთვე მოძრაობას, რომელიც დაპირისპირებული იყო კათოლიციზმთან. ისტორიკოს დავიდ სტივენსონის მიხედვით, როზეკროიცერებმა დიდი გავლენა იქონიეს შოტლანდიაში თავისუფალი მასონების განვითარებაზე.
ბოლო რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში, რამდენიმე ეზოთერული საზოგადოება ამტკიცებდა, რომ მათ, მთლიანად ან ნაწილობრივ, მიიღეს პირვანდელი როზენკროიცერების დოქტრინა. აგრეთვე, ბევრი თანამედროვე საზოგადოება ჩამოყალიბდა როზენკროიცერების ორდენისა და მასთან დაკავშირებული საკითხების შესასწავლად.
ისტორია
მანიფესტი „Fama Fraternitatis“ აღწერს ლეგენდას გერმანელ სწავლულისა და ფილოსოფოს-მისტიკოსის შესახებ, რომელიც მოხსენიებული იყო, როგორც „ძმა C.R.C“ (მოგვიანებით, მესამე მანიფესტში მისი სახელი გაიშიფრა, როგორც კრისტიან როზენკროიცერი ან „ვარდი-ჯვარი“). 1378 წელი მოხსენიებულია წლად, როდესაც დაიბადა „ჩვენი მამა კრისტიანი“. დოკუმენტში აგრეთვე ასახულია მტკიცება, რომ მან იცხოვრა 106 წელი. შუა აღმოსავლეთში ბევრ ოსტატთან სწავლისა და, სავარაუდოდ, სუფიზმის მიდევნების შემდეგ, მას არ შეეძლო, გაევრცელებინა ცოდნა, რომელიც მან მიიღო. მიუხედავად ამისა, კრისტიანმა მოკრიბა პატარა წრე თავისი მეგობრებისა და დააარსა ვარდისა და ჯვრის საძმო (დაახლოებით, 1407 წელს), რომლის მთავარი მიზანიც იყო ღვთიური სიბრძნისთვის მიღწევა, ბუნების საიდუმლოებათათვის ფარდის ახდა და ხალხის დახმარება.
როზენკროიცერის სიცოცხლის განმავლობაში, როგორც ნათქვამია, არ შედგებოდა რვა ადამიანზე მეტით. ყოველი მათგანი იყო დოქტორი ან ბაკალავრი. ყოველმა წევრმა დაიფიცა, რომ ავადმყოფებს უმკურნალებდნენ საზღაურის გარეშე, შეინახავდნენ საძმოს საიდუმლოდ და იპოვიდნენ თავიანთ შემცვლელელბს, სანამ ისინი მოკვდებოდნენ. ასეთი სულ სამი თაობა იყო 1500 და 1600 წლებში.
რეაქცია
მანიფესტები თავიდან ბევრმა არ მიიღო. ისინი შეაფასეს, როგორც ტყუილად და ალეგორიულად. მანიფესტებში პირდაპირ იყო ნათქვამი: „ჩვენ თქვენ გესაუბრებით იგავებით, მაგრამ შეგნებულად გვსურს, წარმოგიდგინოთ სიმართლე, უბრალო და მარტივი აღწერილობა, რომელშიც არანაირი მზაკვრობა არ იმალება, შემეცნება, გაცხადება და ყოველი საიდუმლოს ცოდნა“.
პირველი როზენროიცული მანიფესტი დაწერილი იყო ფილოსოფოს-ჰერმეტიკოსის, ჰაინრიხ კუნრათ ჰამბურგელის ნაშრომის, „Amphitheatrum Sapientiae Aeternae“ (1609) გავლენით, რომელზეც, თავის მხრივ, გავლენა იქონია ჯონ დიმ, „Monas Hieroglyphica-ის“ ავტორი (იხილეთ ინგლისურად: Monas Hieroglyphica).
როზენკროიცერების განმანათლებლობა
XVII საუკუნის დასაწყისში მანიფესტებმა ევროპაში აღელვება გამოიწვია, რამდენადაც, მანიფესტების თანახმად, არსებობდნენ ალქიმიკოსების საიდუმლო საძმო და ბრძენთა ჯგუფი, რომლებიც ემზადებოდნენ ევროპის ხელოვნების, მეცნიერების, რელიგიისა და ინტელექტუალური სფეროს გარდაქმნისთვის. იმ დროისთვის, კონტინენტი პოლიტიკურმა და რელიგიურმა ომებმა გახლიჩა. როზენკროიცერების მანიფესტებბი რამდენიმეჯერ გადაკეთდა და გამოიცა, ამას კი მოჰყვებოდა სხვადასხვა საპასუხო მომხრე თუ მოწინააღმდეგე ბროშურის გამოცემა. 1614 და 1620 წლებში, დაახლოებით, 400 ხელნაწერი და წიგნი გამოიცა, რომლებშიც განხილული იყო როზენკროიცერების მანიფესტები.
ე.წ. „როზენკროიცერულმა ფორურმა“ პიკს მიაღწია, როდესაც 1622 წელს ორი მისტიკური პლაკატი გამოჩნდა პარიზის კედლებზე ერთმანეთისგან. პირველი მათგანი ამბობდა: „ჩვენ, წარმომადგენლები ვარდისა და ჯვრის უმაღლესი კოლეგიისა, ნამდვილად ვიმყოფებით, ხილულად და უხილავად, ამ ქალაქში (...)“. მეორე მათგანი კი მთავრდებოდა სიტყვებით: „ფიქრები, მაძიებლის ჭეშმარიტ სურვილთან ერთად, მიგვიყვანს ჩვენ მასთან, ხოლო მას ჩვენთან“.
ლეონსიო-პრადოს რაიონი
ლეონსიო-პრადოს რაიონი (Distrito de Leoncio Prado) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის ლუკანასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 685 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 632 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 053 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლუკანასის პროვინციის რაიონები
სევაჯკარე I
სევაჯკარე I — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით სევაჯკარე იყო მეცამეტე დინასტიის მეთერთმეტე ფარაონი, რომელმაც იმეფა მცირე ხნით ძვ.წ. 1781 ან ძვ.წ. 1737 წელს. თუმცა თომას შნეიდერის, ფონ ბეკერათისა და დეტლეფ ფრანკეს აზრით ნებნუნი მეცამეტე დინასტიის არა მეთერთმეტე, არამედ რიგით მეათე ფარაონი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
დასავლეთ ბრეტანის უნივერსიტეტი
დასავლეთ ბრეტანის უნივერსიტეტი (Université de Bretagne-Occidentale) ― უნივერსიტეტი ბრესტში, რენის აკადემიაში. კურსდამთავრებულთა დასაქმების მაჩვენებლის მიხედვით, ეროვნულ დონეზე 69 უნივერსიტეტს შორის დასავლეთ ბრეტანის უნივერსიტეტი მე-18-53-ე ადგილებს შორისაა მოქცეული (სწავლის სფეროების შესაბამისად). საერთო ჯამში, უნივერსიტეტი საფრანგეთის 76 უნივერსიტეტს შორის მე-12 ადგილზეა.
სქოლიო
კატეგორია:1970 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
ურუგვაის მდინარეების სია
300px|მინიატიურა|ურუგვაის მდინარეების რუკა სტატიაში მოცემულია ურუგვაის მდინარეების სია. ქვეყნის ყველა მდინარე ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის მდინარეები
ანრი I (კონდეს პრინცი)
ანრი I დე ბურბონ-კონდე (Henri Ier de Bourbon-Condé; დ. 29 დეკემბერი, 1552 — გ. 5 მარტი, 1588) — ბურბონთა დინასტიის კონდეს შტოს წარმომადგენელი. კონდეს პრინც ლუი I-ის უფროსი ვაჟი. კონდეს პრინცი 1569-88 წლებში.
ბიოგრაფია
ანრი დაიბადა 1552 წლის 29 დეკემბერს საფრანგეთში. იგი იყო ნავარის მეფე ანტუან დე ბურბონის უმცროსი ძმის, კონდეს პრინც ლუი I-ისა და მისი პირველი ცოლის, საფრანგეთის დედოფალ ელეანორ ავსტრიელის სეფექალ ლუიზა დე მონმორანსის შვილიშვილი ელეანორ დე როის უფროსი ვაჟი. მისი მშობლების რვა შვილიდან მხოლოდ ანრიმ და მისმა ძმამ, კონტის პრინცმა ფრანსუამ მიაღწიეს ზრდასრულობამდე.
1569 წელს საფრანგეთის რელიგიური ომების დროს, ჟარნაკის ბრძოლაში ანრის მამა მოკლეს. ამის შემდეგ ანრი ხდება კონდეს პრინციც და ჰუგენოტების მთავარსარდალიც, რომელსაც მხარში ედგნენ მისი ბიცოლა, ნავარის დედა-დედოფალი ჟანა დ'ალბრე და მისი ბიძაშვილი, ნავარის მეფე ანრი III. ცნობილია, რომ ჰუგენოტებს თავად საფრანგეთის სამეფო კარზეც ჰყავდათ ძლევამოსილი მოკავშირეები, როგორიცაა ადმირალი დე კოლინი, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა მეფე შარლ IX-ზე.
1569 წლის 3 ოქტომბერს მონკურის ბრძოლაში ანრის სახე დაუსახიჩრდა. 1572 წლის 24 აგვისტოს, თავად ანრის ქორწილიდან სულ ორ კვირაში გაიმართა ნავარის მეფე ანრი III-ისა და საფრანგეთის პრინცესა მარგარიტა ვალუას ქორწილი, რაც წესით რელიგიური ომების დასასრული უნდა ყოფილიყო, თუმცა პირიქით. დედა-დედოფალმა ეკატერინე მედიჩიმ ისარგებლა ჰუგენოტების პარიზში ჩასვლით და მათ დიდი ხოცვა-ჟლეტა მოუწყო, რა დროსაც ათი ათასობით ჰუგენოტი მოკლეს. ისტორიაში ეს მოვლენა ცნობილია "წმინდა ბართლომეს ღამის" სახელწოდებით. ამ დროს თავის გადარჩენის მიზნით ანრიმ, ისევე როგორც მისმა ბიძაშვილმა და სხვა ბევრმა ჰუგენოტმა კათოლიციზმი მიიღო. ამის შემდეგ მან სასწრაფოდ დატოვა პარიზი და გერმანიაში გაიქცა.
1573 წელს საფრანგეთის სამხრეთ რეგიონებში რელიგიური ომები კვლავ განახლდა. ექვსი სისხლისმღვრელი ბრძოლის შემდეგ ჰუგენოტებს ინგლისის ასევე პროტესტანტმა დედოფალმა ელიზაბეთ I-მა დამხმარე ჯარები გაუგზავნა, რის შემდეგაც ფრანგი კათოლიკეები დანებდნენ. ამ დროს ჰუგენოტებმა ბრძოლა მოიგეს, თუმცა საბოლოოდ ომი წააგეს. 1579 წელს პიკარდიეს კათოლიკე გუბერნატორმა ჰუგენოტები სასტიკად გაჟლიტა და გააძევა თავისი სამფლობელოდან, რასაც ომის განახლება მოჰყვა.
1588 წელს 35 წლის ანრი პნევმონიით გარდაიცვალა.
ქორწინებები და შვილები
1572 წლის 10 აგვისტოს ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი მარია კლეველი, რომელთანაც მხოლოდ ერთი გოგონა შეეძინა, და რომელიც ქორწინებიდან ორ წელიწადში გადაჰყვა პირველივე მშობიარობას:
1586 წლის 16 მარტს ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი შარლოტ კატრინ დე ლა ტრემუალი, რომელთანაც ერთი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1552 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1588 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:კონდეს პრინცები
მატიას-კარდოზუ
მატიას-კარდოზუ (Matias Cardoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 979 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.12 კმ²-ზე. ფართობი 1 949 738 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მარიანა შასკოლსკაია
მარიანა შასკოლსკაია (Мариа́нна (Марья́на) Петро́вна Шаско́льская; დ. 18 დეკემბერი, 1913 — გ. 27 ივლისი, 1983) — რუსი ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
მარიანა პეტრეს ასული შასკოლსკაია დაიბადა 1913 წლის 18 დეკემბერს, პეტერბურგში, უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტის ოჯახში. მან მშობლები ადრეულ ასაკშივე დაკარგა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მიუხედავად სწავლის გაგრძელების დიდი სურვილისა, იძულებული გახდა რაიმე სამუშაო მოეძებნა. სწავლის გაგრძელება თექვსმეტი წლის გოგონასათვის თითქმის შეუძლებელი იყო. მარიანა სკოლის პერიოდში განსაკუთრებით ფიზიკითა და მინერალოგიით ინტერესდებოდა. ახალგაზრდა გოგონას ასეთმა მდგომარეობამ სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ლომონოსოვის სახელობის კრისტალოგრაფიის ინსტიტუტის ლაბორატორიის თანამშრომლების ყურადღება მიიპყო. მათ მარინას მინერალოგიურ მუზეუმში დამლაგებლად დააწყებინეს მუშოაბა, თუმცა ამ თანამდებობაზე მას დიდხანს არ უმუშავია, რადგან მალევე გადაიყვანე პრეპარატორის თანამდებობაზე, ხოლო მოგვიანებით უმცროსი მეცნიერის თანამშრომლად. მარინას პირველი მეცნიერ-ხელმძღვანელი იყო ა. შებნიკოვი. 1932 წელს გამოქვეყნდა მარინა შასკოლსკაიას პირველი მეცნიერული ნაშრომი. აღსანიშნავია, რომ იგი მკაფიოდ და ყველასათვის გასაგებ ენაზე გადმოსცემდა რთულ სამეცნიერო საკითხებს. კრისტალოგრაფიისადმი მისეული დამოკიდებულება მკაფიოდ ჩანს 1932 წელს გამოქვეყნებული წიგნის, „კრისტალოგრაფიის“ ერთ-ერთ თავში სახელად — „მინერალოგისა და გეოქიმიკოსის თანამგზავრი“. 1940 წელს შასკლოსკაია საცხოვრებლად მოსკოვში გადადის.
მარიანა შასკოლსკაია არა მარტო შესანიშნავი მეცნიერი და პედაგოგი იყო, არამედ მეცნიერების ნიჭიერი პოპულარიზატორიც. 30 წელზე მეტი იმუშავა მან ფოლადისა და შენადნობების მოსკოვის ინსტიტუტში. მარინა ამ ინსტიტუტში ჯერ დოცენტი, ხოლო შემდგომ კათედრის გამგე იყო. სწორედ ამ პერიოდში გამომჟღავნდა მისი სამეცნიერო, პედაგოგიური და ორგანიზაციული ნიჭი. მარინა შასკოლსკაია იმ მცირერიცხოვან ფიზიკოსთა რიცხვს მიეკუთვნებოდა, რომლებიც მიხვდნენ და მაშინვე მიიღეს დისლოკაციათა თეორია და მასში რეალური კრისტალების შესწავლის მძლავრ ინსტრუმენტს ხედავდნენ. აღსანიშნავია მარინას სამეცნიერო გაბედულება, მან საბჭოთა კავშირში ერთ-ერთმა პირველმა დაიწყო დისლოკაციების ექსპერიმენტალური გამოკვლევა.
1965 წელს შასკლოსკაიამ წარმატებით დაიცვა დისეტრაცია სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის კრისტალოგრაფიის ინსტიტუტში. იგი შემდეგ თემაზე მუშაობდა: პლასტიკური დეფორმაციისა და იონურ კრისტალებში წერტილოვანი დეფექტებით დისლოკაციების და ურთიერთქმედების ზოგიერთი საკითხი“. მან დისერტაციაში გააერთიანა ექსპერიმენტალური გამოკვლევების შედეგები, რომლებიც მიძღვნილი იყო ქვამარილის ტიპის იონული კრისტალების პლასტიკური დეფორმაციის პროცესებს. აგრეთვე დისერტაცია ეხებოდა ქლოროვანი ვერცხლის პლასტიკურ დეფორმაციას, დისლოკაციებსა და წერტილოვანი დეფექტების ურთიერთქმედებას.
მარიანას მრავალი სასწავლო წიგნი აქვს გამოქვეყნებული, რომელთაგან აუცილებლად აღსანიშნავია სიროტინთან ერთად შექმნილი ფუნდამენტური მონოგრაფია „კრისტალოფიკაციის საფუძვლები“. ენ ნაშრომი შემდგომში ინგლირურ და ფრანგულ ენებზე ითარგნმა. მარინა სამეცნიერო თემების გარდა კარგად ფლობდა მრავალ ენას.
1973 წელს შასკოლსკაიამ კათედრის გამგეობა გადააბარა საკუთარ მოსწავლეს.
სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში მან დაწერა „ნარკვევები კრისტალების თვისებების შესახებ“. აგრეთვე რედაქტორობდა „ამოცანათა კრებულს კრისტალოგრაფიაში“, წერდა მოგონებებს. მარინა იყო ფუნდამენტური ცნობარის („აკუსტიკური კრისტალები“) ხელმძღვანელი, რედაქტორი და თანაავტორი. მისი მეცნიერუი მემკვიდრეობა 200-მდე პუბლიკაციას მოიცავსს (მათ შორის 25 სახელმძღვანელო და მონოგრაფიაა).
მარინა შასკოლსკაია გამოირჩეოდა ადამიანთა მიმართ ყურადღებიღა და სიკეთით, თუმცა შეეძლო სერიოზულ საკითხებში პრინციპულ პიროვნებად ყოფნა, აგრეთვე მომთხოვნი თავისი თავისა და სხვების მიმართ.
მარიანა პეტრეს ასული შასკოლსკაია გარდაიცვალა 1983 წლის 27 ივლისს, მოსკოვში, მძიმე ავადმყოფობის შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
ფილიპე ლორია
ფილიპე ლორია (დ.19 აგვისტო, 1878, ნოღა, ქუთაისის მაზრა — გ.17 ნოემბერი, 1962, პრაღა, ჩეხეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ფილიპე ლორია დაიბადა სოფელ ნოღაში. დაამთავრა ამავე სოფლის სამრეწველო სკოლა.
არტურ ჰენდერსონი
ადრეული წლები
არტურ ჰენდერსონი დაიბადა 1863 წელს, პატერსონის ქუჩა №10-ში, ანდერსტონში, გლაზგოში, შოტლანდიაში, ადგილობრივი მოსამსახურის აგნესის და დევიდ ჰენდერსონის ვაჟი, ტექსტილის თანამშრომელი, რომელიც გარდაიცვალა, როდესაც არტური ათი წლის იყო. მამის გარდაცვალების შემდეგ ჰენდერსონები გადავიდნენ ნიუკასლ-აპონ-ტაინზე, ინგლისის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც მოგვიანებით აგნესი დაქორწინდა რობერტ ჰითზე.
ჰენდერსონი თორმეტი წლის ასაკში მუშაობდა კომპანია რობერტ სტეფენსონი და ვაჟების გენერალურ მეტალურგიულ სამუშაოებში. ამის შემდეგ, ჩვიდმეტი წლის ასაკში, ის გადავიდა საუთჰემპტონში, ერთი წლით და შემდეგ დაბრუნდა და განაგრძო მუშაობა შემდუღაბებლად, ნიუკასლ-აპონ- ტაინში.
ჰენდერსონი მეთოდისტად იქცა 1879 წელს (მანამდე იყო კონგრეგაციონალისტი ) და გახდა ადგილობრივი მქადაგებელი. მას შემდეგ, რაც მან სამსახური დაკარგა 1884 წელს, მთელი ყურადღება გადაიტანა მეთოდისტური მოძღვრების ქადაგებაზე.
კავშირის ლიდერი
1892 წელს ჰენდერსონი შევიდა პროფკავშირული პოლიტიკის რთულ სამყაროში, როდესაც იგი არჩეულ იქნა რკინის მწარმოებლების მეგობრული საზოგადოების ანაზღაურებად ორგანიზატორად. იგი ასევე გახდა წარმომადგენელი ჩრდილოეთ აღმოსავლეთის შერიგების საბჭოში. ჰენდერსონს მიაჩნდა, რომ გაფიცვები უფრო საზიანო იყო, ვიდრე სიკეთის მომტანი და ცდილობდა თავიდან აეცილებინა ისინი, თუკი შესაძლებლობა მიეცემოდა. ამ მიზეზით, იგი ეწინააღმდეგებოდა პროფკავშირების გენერალური ფედერაციის შექმნას, რადგან იგი დარწმუნებული იყო, რომ ეს უფრო მეტ გაფიცვებს გამოიწვევდა.
ლეიბორისტული პარტია
1900 წელს ჰენდერსონი 129 პროფკავშირელ და სოციალისტ დელეგატთაგან ერთ-ერთი იყო, რომელთაც კირ ჰარდის შუამდგომლობით შექმნეს ლეიბორისტთა წარმომადგენლობის კომიტეტი (LRC). 1903 წელს ჰენდერსონი აირჩიეს ამ კომიტეტის ხაზინადრად და ამავდროულად არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად, შუალედურ არჩევნებში. 1903 წლიდან 1904 წლამდე ჰენდერსონი ასევე მსახურობდა დურჰამის მხარის, ქალაქ დარლინგტონის მერის თანამდებობაზე.
1906 წელს ლეიბორისტთა წარმომადგენლობითმა კომიტეტმა სახელი შეიცვალა ლეიბორისტულ პარტიად და გენერალურ არჩევნებში 29 ადგილი მოიპოვა. 1908 წელს, როდესაც ჰარდი გადადგა ლეიბორისტული პარტიის ხელმძღვანელობიდან, ჰენდერსონი აირჩიეს მის ნაცვლად. იგი ლიდერად დარჩა ორი წლის მანძილზე, 1910 წლამდე.
მინისტრთა კაბინეტი
როდესაც, 1914 წელს პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში, ლეიბორისტული პარტიის ლიდერმა რემსი მაკდონალდმა პროტესტის ნიშნად თანამდებობა დატოვა ის ჰენდერსონმა ჩაანაცვლა.
1915 წელს, პრემიერ-მინისტრ ჰერბერტ ასკვითის გადაწყვეტილების საფუძველზე, კოალიციური მთავრობა შეიქმნა, ჰენდერსონი იყო პირველი ლეიბორისტული პარტიიდან, რომელიც გახდა საბჭოს წევრი და დაიკავა განათლების საბჭოს ხელმძღვანელის პოზიცია.
ჰენდერსონმა ყურადღება გაამახვილა ლეიბორისტული პარტიისთვის დამხმარე ქსელის დაფუძნებაზე. ადრე მას მცირე ეროვნული ორგანიზაცია ჰქონდა, რომელიც ძირითადად ემყარებოდა პროფკავშირებს და სოციალისტურ საზოგადოებებს. 1918 წელს რემსი მაკდონალდთან და სიდნი ვებთან მუშაობით ჰენდერსონმა დააარსა კონსტიტუციონალური ორგანიზაციების ეროვნული ქსელი. ისინი პროფკავშირებისგან და აღმასრულებელი კომიტეტისგან დამოუკიდებლად მუშაობდნენ და ღია იყო ყველასთვის, ვინც თანაუგრძნობდა პარტიის პოლიტიკას. ჰენდერსონმა უზრუნველყო სიდნი ვების შემუშავებული პარტიული პოლიტიკის ყოვლისმომცველი განცხადების მიღება. სახელწოდებით "შრომა და ახალი სოციალური წესრიგი", იგი დარჩა ლეიბორისტული პარტიის ძირითად პლატფორმად 1950 წლამდე. მან გამოაცხადა საზოგადოებრივი პარტია, რომლის პრინციპები მოიცავს ყველასთვის გარანტირებულ ცხოვრების მინიმალურ სტანდარტს, ინდუსტრიის ნაციონალიზაციას და დიდი შემოსავლისა და სიმდიდრის მძიმე დაბეგვრას.
"კუპონის არჩევნები" და 1920-იანი წლები
ჰენდერსონმა დაკარგა ადგილი 1918 წლის 14 დეკემბრის "კუპონის არჩევნებში", რომელიც გამოცხადდა საომარი მოქმედებების დასრულებიდან ოცდაოთხ საათში და რასაც შედეგად მოჰყვა ლოიდ ჯორჯის მიერ ჩამოყალიბებული კოალიციის გამარჯვება. თუმცა, ჰენდერსონი პარლამენტში დაბრუნდა 1919 წელს ვაინდსში შუალედური არჩევნების მოგების შემდეგ.
1924 წელს ჰენდერსონი დაინიშნა შინაგან საქმეთა მდივნად პირველ ლეიბორისტულ მთავრობაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რემსი მაკდონალდი. ეს მთავრობა დამარცხდა იმავე წლის და ასევე მომდევნო არჩევნებზეც.
1924 წელს, ხელახლა არჩევისას ჰენდერსონმა უარი თქვა მაკდონალდის გამოწვევაზე პარტიის ხელმძღვანელის პოზიციის დასაკავებლად.
საგარეო საქმეთა მდივანი
1929 წელს ლეიბორისტებმა ჩამოაყალიბეს უმცირესობის მთავრობა და მაკდონალდმა დანიშნა ჰენდერსონი საგარეო საქმეთა მდივნად, ჰენდერსონმა თანამდებობა გამოიყენა, ევროპაში, პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ჩამოყალიბებული დაძაბულობის შესამცირებლად. დიპლომატიური ურთიერთობები ხელახლა დამყარდა სსრკ-სთან და ჰენდერსონი წარმოადგენდა ბრიტანეთის სრული მხარდაჭერის გარანტს ერთა ლიგის მიმართ.
მოგვიანო კარიერა
მინი ჰენდერსონი პარლამენტში დაბრუნდა მას შემდეგ, რაც კლეი კროსში შუალედურ არჩევნებში გაიმარჯვა და მიაღწია უნიკალურ მდგომარეობას შუალედურ არჩევნებზე ხუთჯერ არჩევით. მან დაამყარა რეკორდი დაკარგულ პოზიციაზე (პარლამენტის წევრად) ყველაზე ხშირი დაბრუნებით.
ჰენდერსონმა მთელი ცხოვრება გაატარა იმის ცდაში, რომ ომის ქარიშხალი ნაწილობრივ მაინც შეეჩერებინა. იგი მუშაობდა მშვიდობის მსოფლიო ლიგასთან და ხელმძღვანელობდა ჟენევის განიარაღების კონფერენციას, 1934 წელს კი მიენიჭა ნობელის პრემია. (2013 წლის 3 აპრილს მისი ნობელის მედალი მოიპარეს ნიუკასლის მერის ოფიციალური რეზიდენციიდან).
მანჩესტერის სახალხო ისტორიის მუზეუმის, ლეიბორისტული ისტორიის არქივი და სასწავლო ცენტრი ინახავს არტურ ჰენდერსონის, 1915-1935 წლებში შესრულებულ, ნაშრომებს მათ კოლექციაში.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935 კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ბრიტანეთიდან კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ლეიბორისტული პარტიის ლიდერები
მსოფლიოს IV გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ქალთა გუნდური მსოფლიო ჩემპიონატი 2013 — ტარდებოდა 2013 წლის 2 მარტიდან 13 მარტამდე ასტანაში.
ტექნიკური შედეგები
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|მ ! s! style="background: #ddffdd;"|ფ ! s! style="background: #ddffdd;"|წ ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|ინ.ქ
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|🇺🇦 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇰🇿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇹🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇫🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
🇨🇳 ვენჯუნ ჟუ 7 (+6=2-1), ჰუანგ ჰუანგი 3,5 (+2=3-2), ტან ჟონგი 7 (+5=4-0), ქი გიო 6 (+5=2-1), იანგ შენი 2 (+1=2-0)
საქართველოს ნაკრების მაჩვენებლები
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇹🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇫🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇦 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇰🇿 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
საუკეთესო პერფორმანსი
! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭდრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულა
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადაროგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ბენზოლი
ბენზოლი — ორგანული ნაერთი, უმარტივესი არომატული ნახშირწყალბადი, თავისებური არამკვეთრი სუნის მქონე უფერო, მოძრავი აქროლადი სითხე.
თვისებები
ნივთიერების დნობის ტემპერატურაა 5.53°C, დუღილისა კი — 80.1°C, სიმკვრივე 0.8765გ/სმ³-ია 20°C ტემპერატურაზე. ჰაერთან 1,5-8% მოცულობითი კონცენტრაციის დროს ფეთქებსაშიშ ნარევებს წარმოქმნის. ნებისმიერი ფარდობით ერევა ეთერს, ბენზინს და სხვა ორგანულ გამხსნელებს; წყალთან იძლევა აზეოტროპულ ნარევს.
აღმოჩენის ისტორია
ბენზოლი აღმოაჩინა მაიკლ ფარადეიმ 1825 წელს. მან ბენზოლი გამოყო სანათი აირის თხევადი კონდენსატისაგან. სუფთა სახით მიიღო ე. მიჩერლიხმა 1833 წელს. 1865 წელს ფრიდრიხ აუგუსტ კეკულემ შეადგინა ბენზოლის ფორმულა, რომლის მიხედვით ბენზოლის მოლეკულის ჩაკეტილ ჯაჭვში ნახშირბადის 6 ატომი მონაცვლეობითი მარტივი და ორმაგი ბმებითაა ერთმანეთთან დაკავშირებული. კეკულეს ფორმულას დღესაც ფართოდ იყენებენ, თუმცა მრავალი ფაქტი მეტყველებს, რომ ბენზოლი არ არის ციკლოჰექსატრიენის აგებულებისა.
რეაქციები
ბენზოლისთვის ძირითადად დამახასიათებელია არა მიერთების, არამედ ჩანაცვლების რეაქციები. თავისი ქიმიური თვისებებით ბენზოლი ტიპური არომატული ნაერთია, რომლის თვისებებს ხსნიან იმით, რომ π-ბმის ელექტრონთა ღრუბლები ბენზოლის მოლეკულაში თანაბრადაა განაწილებული, მანძილი ნახშირბადის ატომებს შორის ერთნაირია (1,40 Å). ბენზოლის მოლეკულას აქვს π-ელექტრონების სექსტეტი, რომელიც ერთიან, ჩაკეტილ, მდგრად ელექტრონულ სისტემას წარმოქმნის.
მიღება და გამოყენება
ბენზოლი მიიღება აცეტილენის ტრიმერიზაციით. ბენზოლს შეიცავს ქვანახშირის მშრალი გამოხდის პროდუქტები (კოქსის აირი), მცირე რაოდენობით — კოქსის ფისი. ღებულობენ ასევე ნავთობის ალფატური ნახშირწყალბადების კატალიზური ციკლიზაციით. იგი ქიმიურ მრეწველობაში მნიშვნელოვანი პროდუქტია. კონცენტრირებულ აზოტმჟავასთან ბენზოლის ურთიერთქმედებით წარმოიქმნება ნიტრობენზოლი, რომლის აღდგენით მიიღება ანილინი. ბენზოლისგან ღებულობენ ფენოლს, სტიროლს, ციკლოჰექსანს, და სხვას; ციკლოჰექსანის ქიმიური გარდაქმნით მიიღება კაპროლაქტამი. დასხივებისას ბენზოლი იერთებს ქლორის 3 მოლეკულას. ქლორირების პროდუქტის ერთ-ერთ სტერეოიზომერს — ჰექსაქლორანს ძლიერი ინსექტიციდური თვისებები აქვს. ბენზოლს იყენებენ აგრეთვე ფეთქებადი ნივთიერებების, ლაქების და სხვათა წარმოებაში.
უარყოფითი თვისებები
ორგანიზმში ბენზოლი შეიძლება სასუნთქი ორგანოებიდან ან დაზიანებული კანიდან მოხვდეს და მწვავე, ზოგჯერ კი ქრონიკული მოწამვლა გამოიწვიოს. ბენზოლის ორთქლის დასაშვები ზღვრული კონცენტრაცია სამუშაო შენობაში 20 მგ/მ³-ა.
ამბლეონი
ამბლეონი (Ambléon) — კომუნა საფრანგეთში. მდებარეობს ოვერნ-რონა-ალპების რეგიონში. შედის ენის დეპარტამენტის ბელეს ოლქის ბელეს კანტონის შემადგენლობაში. კომუნის კოდი — 01006.
ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია XV–XVI საუკუნეების ამბლეონის ციხესიმაგრე, XIII საუკუნის სამლოცველო.
სქოლიო
კატეგორია:ენის დეპარტამენტის კომუნები
გლაზენაპის კოშკი
მინი|გლაზენაპის კოშკი გლაზენაპის კოშკი, იგივე „გიორგისეული“ — საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლი; სამთო ასტრონომიული კოშკი, აგებული 1890-იან წლებში რუსეთის მეფისწულის, გიორგი ალექსანდრეს ძის და ასტრონომ სერგეი გლაზენაპის ინიციატივით აბასთუმნის ტერიტორიაზე (41.7625°N, 42.83111°W). კოშკზე განთავსებული იყო მცირე ზომის ტელესკოპი (აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის წინამორბედი).
აგებულია მთა ყანობილის კლდოვან ფერდზე. არის გეგმით წრიული ფორმის ქვის კოშკურა, რომელზეც დგას თუნუქის სახურავით გადახურული ხის აფიცრული ცილინდრი. ნაგებობის ძირი თლილი და დამუშავებული კვადრებით არის ნაშენი. კოშკი ღერძის ირგვლივ ბრუნავს, რაც ქვის ცოკოლსა და ხის ცილინდრს შორის დამაგრებული რკინის გორგოლაჭების მეშვეობით ხორციელდება.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის კოშკები
საბა ცეცხლაძე
საბა ცეცხლაძე (დ. 20 მარტი, 2000, ოზურგეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, თბილისი, საქართველო, 100 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
დაჩნაია (ბელორეცკის რაიონი)
დაჩნაია  (Дачный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (83%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
ანტაუტის რაიონი
ანტაუტის რაიონი (Distrito de Antauta) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის მელგარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 150 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 887 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 636.17 კმ²-ია.
დაუშვილი
საკუთარი სახელი დაუშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მონების მდინარე
მონების მდინარე (Slave River) — მდინარე კანადის ცენტრალურ ნაწილში. ეკუთვნის მდინარე მაკენზის სისტემას. სათავე აქვს ათაბასკის ტბაში, ერთვის მონების დიდ ტბას. სიგრძე 415 კილომეტრი, აუზის ფართობი 61400 კმ². მიედინება განიერ დაჭაობებულ ხეობაში. შუა დინებაში ჭორომიანია. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავთან 4000 მ³/წმ. მდინარე სანაოსნოა. მთავარი შენაკადია მდინარე პის-რივერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანადის მდინარეები
კატარის კულტურა
კატარის კულტურა — კატარის ტერიტორიაზე არსებული კულტურა, რომელზეც ძლიერი გავლენა აქვს ტრადიციულ ბედუინურ კულტურას, ნაკლებად მწვავე გავლენა მოდის ინდოეთიდან, აღმოსავლეთ აფრიკიდან და სპარსეთის ყურის სხვა ნაწილებიდან. ნახევარკუნძულის მკაცრი კლიმატური პირობები აიძულებდა მის მცხოვრებლებს, საარსებო წყარო მოეპოვებინათ ზღვაში. ამრიგად, ადგილობრივ კულტურაში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ზღვას. ლიტერატურისა და ფოლკლორის თემები ხშირად დაკავშირებულია საზღვაო საქმიანობასთან.
ზეპირსიტყვიერი ხელოვნება, როგორიცაა პოეზია და სიმღერა, ისტორიულად უფრო მეტად ჭარბობდა, ვიდრე ფიგურალური ხელოვნება, ისლამის შეზღუდვების გამო. ამასთან, ფართოდ გავრცელდა სახვითი ხელოვნების გარკვეული დარგები, როგორიცაა კალიგრაფია, არქიტექტურა და ტექსტილი. ფიგურალური ხელოვნება ნავთობის ეპოქაში აითვისეს.
2016 წლიდან სალაჰ ბინ განიმ ალ ალი კატარის კულტურისა და სპორტის მინისტრია.
სახვითი ხელოვნება
მარჯვნივ|მინი| [[ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (დოჰა)|ისლამური ხელოვნების მუზეუმი, დოჰა]] ფიგურალური ხელოვნებისადმი ისლამის პოზიციის გამო, ნახატებმა და პლასტიკურმა ხელოვნებამ შედარებით უმნიშვნელო როლი ითამაშა კატარის კულტურაში, თუმცა ვითარება შეიცვალა XX საუკუნის შუა ხანებში ნავთობის აღმოჩენისას. კალიგრაფია და არქიტექტურა, ისლამური ხელოვნების ყველაზე დომინირებადი ფორმა იყო. კალიგრაფია ყველაზე მეტად დაფასდა საზოგადოებაში, ისლამთან მჭიდრო კავშირის გამო.
ფოლკლორი
ადგილობრივი ხალხური მოთხრობები იშვიათად იყო დოკუმენტირებული, რადგან ისტორიები ზეპირად გადაეცემოდა თაობიდან თაობას. მას შემდეგ, რაც კატარმა ნავთობის მოპოვებით დაიწყო სარგებლის მიღება, ამ ამბების გადაცემის ტრადიცია თანდათან შეწყდა. მთავრობის კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ და ადგილობრივმა უნივერსიტეტებმა შეინარჩუნეს და გამოაქვეყნეს ადგილობრივი ლეგენდები.
ლიტერატურა
კატარის ლიტერატურა XIX საუკუნით თარიღდება და გამორჩეულია ისეთი პოეტებით, როგორებიც არიან აბდულ ჯალილ ალ-ტაბატაბაი და მუჰამედ ბინ აბდულაბნ ბინ უთაიმენი.
თანამედროვე ლიტერატურული მოძრაობა კატარში დაიწყო 1950-იან წლებში, თანამედროვე ხელოვნების მოძრაობის პარალელურად. ეს მეტწილად იმიტომ მოხდა, რომ ნავთობის მოპოვების საქმიანობის შედეგად მიღებულმა მზარდმა კეთილდღეობამ კატარელებს საშუალება მისცა, მიეღოთ ოფიციალური განათლება და ესწავლათ საზღვარგარეთის უმაღლეს საგანმანათლებლო ინსტიტუტებში თავიანთი შემოქმედებითი უნარების დასახვეწად. ლიტერატურული რევოლუციის გამოწვევაში სხვა ფაქტორები იყო ქალთა სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება, ეროვნული იდენტობის დამკვიდრება და ლიტერატურული ორგანიზაციების შემოღება, ასევე, ჟურნალისტიკა და მასობრივი იმიგრაცია.