cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფლორენციის რესპუბლიკა
მე-14 საუკუნე
ფაქტობრივად, ბონსინიორის ოჯახის გაკოტრების შემდეგ ფლორენციაში ბანკირთა რამდენიმე ახალი ოჯახი გაჩნდა: ბარდები, პერუცები და აჩაოილები. გველფებსა და გიბელინებს შორის კონფლიქტი არ შეწყვეტილა, ხელისუფლება კვლავაც ხშირად გადადიოდა ერთის ხელიდან მეორეში. ფლორენციის, როგორც ევროპის მოწინავე საბანკო ქალაქის ზეობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. ზემოთხსენებული საბანკო ოჯახები 1340 წელს გაკოტრდნენ, თუმცა არა იმიტომ, რომ ინგლისის მეფე ედუარდ III-მ ვალების გადახდაზე უარი განაცხადა, როგორც ეს ხშირადაა ხოლმე მითითებული, არამედ კონტინენტური მასშტაბის ეკონომიკური დაღმავლობის გამო. აღსანიშნავია, რომ ბანკების მდგომარეობის გართულების პირობებში ფლორენციული ლიტერატურა აღორძინდა. ფლორენცია იქცა იტალიის ისტორიაში ზოგიერთი ისეთი უდიდესი მწერლის სახლად, როგორებიც იყვნენ დანტე, პეტრარკა და ბოკაჩო. ეს მწერლები პირველები იყვნენ ევროპაში, რომელთაც წერა მშობლიურ ენაზე დაიწყეს — მათ ლათინურის ნაცვლად იტალიურის ტოსკანური დიალექტის (რომელიც შედეგად, ჩვეულებრივ იტალიურ ენად ჩამოყალიბდა) გამოყენება დაიწყეს.
ფლორენციას დიდი დარტყმა მიაყენა შავმა სიკვდილმა. აღმოსავლეთში გაჩენილი ჭირი 1347 წელს მესინაში გავრცელდა. ჭირმა ააოხრა ევროპა და მისი მოსახლეობის დაახლოებით 1/3 იმსხვერპლა. ამან ეკონომიკურ დაღმავლობასთან ერთად უარყოფითად იმოქმედა ქალაქ-სახელმწიფოზე. შედეგად დაწყებულმა ფეოდალური სისტემის რღვევამ ევროპის სოციალური შემადგენლობა სამუდამოდ შეცვალა. ეს იყო შუა საუკუნეებიდან გამოსვლის ერთ-ერთი პირველი ნაბიჯი.
1389 წლიდან დაწყებული მილანის ჰერცოგმა ჯან გალეაცო ვისკონტიმ გააფართოვა თავისი სამფლობელოების საზღვრები ვენეტოში, ემილია-რომანიაში, პიემონტსა და ტოსკანაში. ამ პერიოდის განმავლობაში ფლორენცია მაზო დეგლი ალბიცისა და ნიკოლო და უცანოს მეთაურობით სამ ომში ჩაება მილანის წინააღმდეგ (1390–92, 1397–98, 1400–02). პირველ ომში ფლორენციის არმია, რომელსაც ჯონ ჰოკვუდი მეთაურობდა, მილანელებსაც შეიცავდა. მეორე ომი 1397 წლის მარტში დაიწყო. მილანის ძალებმა გაანადგურეს ფლორენციული კონტადო, თუმცა იმავე წლის აგვისტოში შეაკავეს. ომის ხარჯებმა მილიონ ფლორინს გადააჭარბა და აუცილებელი გახადა გადასახადების გაზრდა და სესხის აღება. 1398 წლის მაისის სამშვიდობო შეთანხმება ვენეციამ დაარღვია, თუმცა ეს დაპირისპირება გადაუჭრელი დარჩა. მომდევნო ორ წელიწადში ფლორენციამ ტოსკანასა და უმბრიაზე კონტროლი დაკარგა. პიზა და სიენა, ისევე, როგორც მრავალი სხვა პატარა ქალაქი, ჯან გალეაცოს მიემხრნენ; ლუკა ანტი-ვისკონტურ ლიგას გამოეთიშა და ერთადერთ მთავარ მოკავშირედ ბოლონიაღა რჩებოდა.
1400 წლის ნოემბერში გამჟღავნდა შეთქმულება, რომელშიც მონაწილეობდნენ როგორც გაძევებულები, ასევე შიდა ოპონენტები. რიჩის ოჯახის ორი წარმომადგენელი მიჩნეულ იქნა შეთქმულების მეთაურებად, რომელიც მიზნად ისახავდა რეჟიმის შიდა წრის განადგურებასა და მილანელთათვის კარის გაღებას. აღიარებები აჩვენებდა, რომ გეგმას ფართო მხარდაჭერა ჰქონდა ელიტაში, მათ შორის მედიჩებსა და ალბერტებში.
რესპუბლიკამ დააფინანსა გერმანიის მეფე რუპერტი, თუმცა იგი 1401 წლის შემოდგომაზე დაამარცხეს მილანელებმა. ვისკონტი ბოლონიისაკენ შემოტრიალდა. 1402 წლის 26 ივნისს ბოლონია-ფლორენციის გაერთიანებული ძალები ბოლონიასთან, კაზალეკოს ბრძოლაში დამარცხდნენ. ბოლონია 30 მაისს დაეცა. მილანელებს ტოსკანისაკენ მიმავალი გზა გაეხსნათ, თუმცა ფლორენცია ტოსკანიდან ემილიასა და ლომბარდიაში გავრცელებულმა ჭირმა იხსნა: ჯან გალეაცო 1402 წლის 3 სექტემბერს ჭირით გარდაიცვალა.
მე-15 საუკუნე
ვისკონტის დომენები სამ მემკვიდრეს შორის განაწილდა. გაბრიელე მარია ვისკონტიმ პიზა ფლორენციას 200 000 ფლორინად მიჰყიდა. რამდენადაც პიზელებს არ სურდათ საკუთარი ნებით დამორჩილებოდნენ დიდი ხნის მეტოქეებს, 1406 წლის 9 ოქტომბერს ფლორენციის არმიამ მასო დეგლი ალბიცის სარდლობით ხანგრძლივი ალყის შემდეგ აიღო ქალაქი, რასაც თან ახლდა მრავალი საშინელება.
ფლორენციის მიერ ომის მსვლელობისას აღებული ვალი უზარმაზარი იყო და დაახლოებით 4 200 000 ფლორინს შეადგენდა. ვალის გადასახდელად სახელმწიფოს საგადასახადო სისტემის შეცვლა მოუწია. არსებული სისტემა ესტიმო ჩაანაცვლა კატასტომ. კატასტო დაფუძნებული იყო მოქალაქის მთლიან ქონებაზე, მაშინ, როდესაც ესტიმო მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადის ფორმას წარმოადგენდა. გარდა ომისა, აღსანიშნავია, რომ ფილიპო ბრუნელესკიმ აღადგინა მიერ სანტა-მარია-დელ-ფიორეს ტაძრის გუმბათი, რომელიც აღტაცებაში მოჰყავდა როგორც მაშინდელი, ასევე, თანამედროვე დამთვალიერებლები.
მედიჩები
ჯოვანი დი ბიჩი დე’ მედიჩი მედიჩის ბანკის ხელმძღვანელის ადგილზე ვაჟმა, კოზიმო მედიჩიმ შეცვალა. იგი მნიშვნელოვანი როლ ასრულებდა ფლორენციის მართვაში სანამ 1433 წელს არ გააძევეს ტოსკანის მეზობელ ლუკის რესპუბლიკასთან ომში განცდილი კატასტროფული მარცხის შემდეგ. კოზიმოს გადასახლება ვენეციაში წელიწადზე ნაკლები გაგრძელდა, რადგანაც ფლორენციელებმა კოზიმოს გადასახლების გადაწყვეტილება შეცვალეს დემოკრატიული კენჭისყრის გზით. კოზიმო დაბრუნდა ქალაქში და განდევნა ალბიცის ოჯახი, რომელმაც გააძევა იგი.
კოზიმო მედიჩი
რენესანსი, რომლის ჩანასახებიც, სავარაუდოდ, ევროპაში შავი ჭირის გავრცელებამდე არსებობდა, ფლორენციაში კაზიმოს დე ფაქტო მმართველობისას დაიწყო. ნიკოლო ნიკოლი იმ პერიოდის ფლორენციის წამყვანი ჰუმანისტი მეცნიერი იყო. 1397 წელს მან ფლორენციის უნივერსიტეტში დანიშნა ბერძნულის პირველი პროფესორიმანუელ ქრისოლორასი, იტალიაში ბერძნული კულტურის კვლევის ფუძემდებელი. ნიკოლი ანტიკური ხელნაწერების აქტიური შემგროვებელი იყო. ეს ხელნაწერები მან 1437 წელს სიკვდილის წინ კოზიმოს უანდერძა. ნიკოლის გარდაცვალების შემდეგ ფლორენციის მთავარი ჰუმანისტის ადგილი პოჯო ბრაჩოლინიმ დაიკავა. ბრაჩოლინი 1380 წელს დაიბადა არეცოში. იგი ევროპაში მოგზაურობდა და ნიკოლისათვის ანტიკური პერიოდის ბერძნულ და რომაულ ხელნაწერებს ეძებდა. დამსაქმებლისაგან განსხვავებით, ბრაჩოლინიმ საკუთარი ნაშრომებიც შექმნა. სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე კოზიმომ, რომელიც მისი საუკეთესო მეგობარი იყო, ბრაჩოლინი ფლორენციის მრჩევლად დანიშნა.
1439 წელს ფლორენციამ უმასპინძლა დიდ ეკუმენურ კრებას. ეს კრება მიზნად ისახავდა ბიზანტიური მართლმადიდებლობისა და რომაული კათოლიციზმის შერიგებას. პაპმა ევგენი IV-მ კრება დახმარებაზე ბიზანტიის იმპერატორის, იოანე VIII პალეოლოგოსის მუდარის საპასუხოდ მოიწვია. ამ პერიოდისათვის ბიზანტიის იმპერიას ნელ-ნელა იპყრობდნენ ოსმალები. კრებამ საგრძნობლად გაზარდა ფლორენციის საერთაშორისო პრესტიჟი. კრებამ 1439 წლის ივლისამდე გასტანა. ორივე მხარე შეთანხმდა კომპრომისზე და პაპმაც თნხმობა განაცხადა ბიზანტიისათვის სამხედრო დახმარების გაწევაზე, თუმცა იოანე VIII-ის კონსტანტინოპოლში დაბრუნებისას ბერძნებმა შეთანხმება უარყვეს და ბიზანტიის იმპერიის ნარჩენებში ამბოხებები დაიწყო. იოანე VIII იძულებული გახდა მეამბოხეთა დასაშოშმინებლად უარი ეთქვა შეთანხმებაზე. შედეგად, იმპერიას დასავლეთისაგან დახმარება აღარ მიუღია. 14 წლის შემდეგ, 1453 წელს კონსტანტინოპოლი ოსმალებმა აიღეს.
კოზიმოს მხურვალე პატრონაჟმა ხელოვნებისადმი ფლორენცია ნამდვილ რენესანსულ ქალაქად აქცია. იგი შეკვეთებს აძლევდა დონატელოს, ბრუნელესკისა და მიკელოცოს, რაც მას საბოლოო ჯამში, 600 000 ფლორინზე მეტი დაუჯდა.
1458 წლის პოლიტიკური კრიზისი მედიჩების მმართველობის პირველი სერიოზული გამოწვევა იყო. ომის ხარჯები ფლორენციის წარჩინებული ოჯახების მიერ ფინანსდებოდა, თუმცა არაპროპორციულად დიდი წილი მედიჩის ოპონენტებზე მოდიოდა. მათგან ზოგიერთი (სერაგლი, ბარონჩელი, მანჩინი, ჯიანი) განსაკუთრებით დაზარალდა და იძულებული გახდა საკუთარი ქონება გაეყიდა, რომელიც მედიჩების მომხრეებმა სარფიან ფასად იყიდეს. ოპოზიციამ ისარგებლა რესპუბლიკის ინსტიტუტებზე მედიჩების კონტროლის ნაწილობრივი შესუსტებით და მოითხოვა პოლიტიკური რეფორმები, სიტყვის თავისუფლება საბჭოებში და მეტი წონა გადაწყვეტილებების მიღებაში. მედიჩების პასუხი იყო კერძო არმიებისა და მილანის ძალების გამოყენების მუქარა და სახალხო კრების მოწვევა, რომელშიც კოზიმოს მომხრეები დომინირებდნენ. კრებამ გააძევა რეჟიმის ოპონენტები და დაადგინა საბჭოებში ღია კენჭისყრის ფორმა, „რათა ნიღაბი ჩამოეხსნათ მედიჩების მოწინააღმდეგე მეამბოხეთათვის.“
1458 წელს კოზიმომ ფორმალურად დატოვა ყოველგვარი პოლიტიკური თანამდებობა, თუმცა მისი კონტროლი ფლორენციაზე ახლა უფრო მყარი იყო, ვიდრე ოდესმე. 1459 წლის გაზაფხულზე კოზიმომ უმასპინძლა ახალ პაპს, პიუს II-ს, რომელიც ფლორენციაში შეჩერდა მანტუას კრებისაკენ მიმავალ გზაზე, რათა გამოეცხადებინა ჯვაროსნული ლაშქრობა ოსმალების წინააღმდეგ. თავის მოგონებებში პიუსის ამბობს, კოზიმო „მიჩნეულ იყო ომისა და მშვიდობის მსაჯულად, სამართლის რეგულატორად; არა იმდენად მოქალაქე, რამდენადაც მბრძანებელი თავისი ქალაქისა. პოლიტიკური თათბირები იმართებოდა მის სახლში; მაგისტრატებს, რომელთაც იგი შეარჩევდა ირჩევდნენ კიდევაც; ყველა თვალსაზრისით, გარდა სახელისა და სამართლებრივი სტატუსისა, იგი მეფე იყო... ზოგიერთის მტკიცებით, მისი ტირანია გაუსაძლისი იყო.
პიერო მედიჩი
პიერო კოზიმოს უფროსი ვაჟი იყო. პიერო, როგორც მისი მეტსახელიდანაც პოდაგრიანი ჩანს, პოდაგრით იტანჯებოდა და ცუდი ჯანმრთელობით გამოირჩეოდა. ლუკრეცია ტორნაბუონისაგან პიეროს ჰყავდა უფროსი ვაჟი, ლორენცო. პიეროს მმართველობისას გაგრძელდა ტრადიციული პოლიტიკური დაპირისპირება ფლორენციის ფრაქციებს შორის. აღსანიშნავია ლუკა პიტის შეთქმულება პიეროს წინააღმდეგ. 1466 წელს გარდაიცვალა მილანის ჰერცოგი ფრანჩესკო სფორცა და ჰერცოგის ტახტი მისმა ვაჟმა, გალეაცო მარია სფორცამ დაიკავა. ფრანჩესკოს გარდაცვალებით ფლორენციამ ღირებული მოკავშირე დაკარგა.
1466 წელს შეთქმულებმა მოქმედება დაიწყეს. მათ მხარს უჭერდა ფერარის ჰერცოგი, რომელიც თავისი არმიით ფლორენციის გარეუბნებს მიადგა პიეროს დამხობის განზრახვით. გადატრიალება ჩაიშალა, რადგანაც ფლორენციელებმა მას მხარი არ დაუჭრიეს და მოსვლიდან მალევე, ფერარის ჯარმა ქალაქი დატოვა. შეთქმულებს სიკვდილამდე გადასახლება მიესაჯათ. სანამ ფლორენცია საშინაო პრობლემების მოგვარებით იყო დაკავებული, ვენეციამ შექმნილი მდგომარეობით ისარგებლა და 1467 წელს ფლორენციის ტერიტორიაზე შეიჭრა. პიერომ ურბინოს მთავარს, ფედერიკო III და მონტეფელტროს დაავალა დაქირავებული ძალების წინამძღოლობა. ბრძოლაში ვენეციელები დამარცხდნენ და უკან დაიხიეს. პიერო 1469 წლის ზამთარში გარდაიცვალა.
ლორენცო მედიჩი
პიერო მისმა ვაჟმა, ლორენცომ შეცვალა. ლორენცო, როგორც მემკვიდრე, იმთავითვე ჰყავდა მამას შემზადებული ფლორენციის სამართავად. აღსანიშნავია, რომ ლორენცო მედიჩი რენესანსის პერიოდის ხელოვნების უდიდესი ქომაგი იყო. სხვა მრავალთა შორის, იგი მფარველობდა ლეონარდო და ვინჩის, მიქელანჯელოსა და ბოტიჩელის. მისი მმართველობისას ფლორენცია რენესანსის ცენტრად იქცა. ლორენცომ ხელოვნების მრავალი შესანიშნავი ნიმუშის შეკვეთა გასცა და აგრეთვე, აგროვებდა ძვირფას ქვებს. მეუღლესთან, კლარისა ორსინისთან ლორენცოს მრავალი შვილი ჰყავდა, მათ შორის მომავალი პაპი ლეო X და მისი საბოლოო შემცვლელი ფლორენციის მმართველად — პიერო უიღბლო.
1478 წელს ლორენცოს ძმა ჯულიანო პაცის შეთქმულებისას მის თვალწინ მოკლეს. შეთქმულება პაცის ოჯახის მიერ იყო მოწყობილი. გადატრიალება წარუმატებლად დამთავრდა და შეთქმულები უაღრესად სასტიკი ფორმით იქნენ დასჯილნი სიკვდილით. შეთქმულებას მხარს უჭერდა პიზის მთავარეპისკოპოსი ფრანჩესკო სალვიატი, რომელიც ასევე სიკვდილით დასაჯეს მის ცერემონიულ შესამოსელში. ამბავმა ამ მკრეხელობის შესახებ პაპ სიქსტუს IV-მდეც მიაღწია, რომელიც ასევე უჭერდა მხარს შეთქმულებას მედიჩების წინააღმდეგ. პაპი საშინლად იყო „აღშფოთებული“ და ეკლესიიდან განკვეთა ყველა ფლორენციელი. მან აგრეთვე პაპის დელეგაცია გაგზავნა ფლორენციაში ლორენცოს დასაპატიმრებლად. პაპის ქმედებებმა აშკარად განარისხა როგორც ფლორენციელი ხალხი, ასევე ადგილობრივი ღვთისმსახურებიც. მოსახლეობამ უარი განუცხადა დელეგაციას ლორენცოს გადაცემაზე. პაპმა წამოიწყო ომი, რომელიც ორი წელი გაგრძელდა, თუმცა ლორენცომ დიპლომატიური ნიჭის წყალობით, ტაქტიანად შეძლო მშვიდობის დამყარება. იგი 1492 წელს გარდაიცვალა და რესპუბლიკის მმართველის თანამდებობაზე შვილმა, პიერომ შეცვალა.
სავონაროლა
მედიჩების დამხობის შემდეგ სახელმწიფოს ჯიროლამო სავონაროლა მართავდა. სავონაროლა ფერარელი ბერი იყო. იგი ფლორენციაში 1480-იან წლებში ჩამოვიდა. წინასწარმეტყველებებითა და ენერგიული ქადაგებებით მან ხალხის გული დაიპყრო. სავონაროლამ დემოკრატიული რეფორმების გატარება დაიწყო. მან მედიჩების მიერ მრავალ განდევნილს ფლორენციაში დაბრუნების უფლება მისცა. მიუხედავად ამისა, სავონაროლას ფარული მიზანი ფლორენციის „ღვთის ქალაქად“ გადაქცევა იყო. ფლორენციელები აღარ იმოსებოდნენ ხასხასა ფერის ტანსაცმლით, მრავალმა ქალმა კი მონაზვნობის აღთქმა დადო. სავონაროლა ყველაზე ცნობილი მაინც თავისი „ამაოების კოცონით“ გახდა, როდესაც მისი ბრძანებით ყველა „ამაოება“ ერთად შეაგროვეს და დაწვეს. მათ შორის იყო პარიკები, პარფიუმერია, ნახატები და ანტიკური ხელნაწერები. სავონაროლას მმართველობას ფლორენციაში ერთი წლის შემდეგ დაესვა წერტილი. 1497 წლის ბოლოს პაპმა ალექსანდრე VI-მ იგი ეკლესიიდან განკვეთა. იმავე წელს ფლორენციამ წამოიწყო ომი პიზის წინააღმდეგ, რომელიც შარლ VIII ლაშქრობის შემდეგ დე ფაქტო დამოუკიდებელი იყო. ფლორენციის მონდომება სავსებით უშედეგო აღმოჩნდა, რამაც საკვების ნაკლებობა გამოიწვია. ამან, თავის მხრივ, ჭირის ცალკეული შემთხვევები გამოიწვია. ხალხი თავიანთ უბედურებაში სავონაროლას ადანაშაულებდა, საბოლოოდ, 1498 წელს იგი პიაცა დელა სინიორიაზე აწამეს და სიკვდილით დასაჯეს.
მე-16 საუკუნე
სავონაროლას დამხობის დროისათვის ქალაქი ძონძებში იყო. სახელმწიფოს სათავეში პიერო სოდერინი ჩაუდგა, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე მმართველად აირჩიეს. ამ პერიოდის ფლორენციაში არსებობდა დემოკრატია ძალიან მცირე კორუფციით. რესპუბლიკურმა მთავრობამ წარმატებას მიაღწია იქ, სადაც სავონაროლა დამარცხდა, როდესაც სამხედრო მრჩეველმა, ნიკოლო მაკიაველიმ პიზა აიღო. სწორედ ამ დროს წარმოადგინა მაკიაველიმ რეგულარული არმია, რომელმაც ტრადიციული, დაქირავებული არმია ჩაანაცვლა.
1512 წელს, როდესაც კამბრიის ლიგის ომისას კარდინალმა ჯოვანი მედიჩიმ პაპის ჯარის დახმარებით ფლორენცია აიღო, სოდერინი გადააყენეს. ქალაქში მედიჩების მმართველობა აღდგა.
ჯულიანო ფლორენციას სიკვდილამდე, 1516 წლამდე მართავდა, რის შემდეგაც იგი ლორენცომ, ურბინოს ჰერცოგმა შეცვალა.
ლორენცოს შეეძინა ქალიშვილი, ეკატერინე მედიჩი. ლორენცო 1519 წელს, თავისი ერთადერთი შვილის დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა სიფილისით. მედიჩებმა მთელი თავიანთი ძალისხმევა პაპობისაკენ მიმართეს. პაპის ტახტს 1513-1521 წლებში ლეო X ფლობდა, მისი სიკვდილის შემდეგ პაპად ადრიანე VI აირჩიეს, რომელიც 1523 წლამდე იყო. მის შემდეგ კი კარდინალი ჯულიო მედიჩი კლემენტ VII-ის სახელით აირჩიეს პაპად. ამ დროისათვის ფლორენციას იპოლიტო მედიჩი და ალესანდრო მედიჩი მართავდნენ კარდინალ პაზერინის დაცვის ქვეშ. იპოლიტო ჯულიანო მედიჩის ვაჟი იყო, ხოლო ალესანდრო — კლემენტ VII-ის უკანონო შვილი.
1527 წლის მაისში კონიაკის ლიგის ომის მსვლელობისას საღვთო რომის იმპერიამ რომს ალყა შემოარტყა. ქალაქი გაძარცვეს და ააოხრეს. პაპის სახელმწიფოს მარცხის ამბის გაგებისთანავე, ანტი-მედიჩურმა ფრაქციებმა მედიჩები კიდევ ერთხელ განდევნეს ფლორენციიდან. ქალაქი პურიტანიზმის ახალმა ტალღამ მოიცვა. იესო ქრისტე ფლორენციის მეფეც გამოაცხადეს. გამოიცა მრავალი ახალი ფუნდამენტალისტური შეზღუდვების დამდგენი კანონები. კლემენტ VII-მ კარლ V-თან ბარსელონის ზავს მოაწერა ხელი. პაპის დალოცვის სანაცვლოდ კარლმა ალყა შემოარტყა ფლორენციას, აიღო და მედიჩების მმართველობა აღადგინა.
რესპუბლიკის დასასრული
1533 წელს პაპმა კლემენტ VII-მ ალესანდრო მედიჩი ფლორენციის ჰერცოგად გამოაცხადა. ამ ფაქტმა წერტილი დაუსვა ფლორენციის რესპუბლიკას, რასაც მოსახლეობის განრისხება მოჰყვა. იყო აჯანყებების შემთხვევებიც. 1569 წელს მედიჩებმა არისტოკრატიულ კიბეზე კიდევ უფრო ზევით აინაცვლეს, როდესაც ალესანდროს მემკვიდრე ტოსკანის დიდი ჰერცოგი გახდა. მედიჩები დიდი ჰერცოგის ტიტულს 1737 წლამდე ატარებდნენ.
მმართველობა
ფლორენციას მართავდა სინიორიის სახელით ცნობილი საბჭო, რომელიც ცხრა კაცისაგან შედგებოდა. სინიორიის თავი იყო გონფალონერი, რომელიც ყოველ ორ თვეში ერთხელ ლატარეაში აირჩეოდა, ისევე, როგორც მისი სინიორია. სინიორიის წევრობა რომ შეძლებოდა, კანდიდატს კარგი ფინანსური მდგომარეობა უნდა ჰქონოდა; არ უნდა ჰქონოდა ვალები და არ უნდა ყოფილიყო გაკოტრებული; უნდა ყოფილიყო 30 წელზე უფროსი და უნდა ყოფილიყო ფლორენციის შვიდი ძირითადი გილდიიდან (ხელოსნები, ვაჭრები, ბანკირები, სამოსის ორი გილდია და მოსამართლეები) ერთ-ერთის წევრი. ლატარეა ხშირად წინასწარ იყო განსაზღვრული ძირითადად, გავლენიანი ოჯახების სასარგებლოდ. ლატარეის სია ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ იცვლებოდა.
ხელისუფლების მთავარ ორგანოებს უწოდებდნენ ტრე მაჯორს. ესენი იყო: 12 ღირსეული კაცი, გონფალონერის ტიტულის ჩვეულებრივი მატარებლები და სინიორია. პირველი ორი განიხილავდა და ამტკიცებდა საკანონმდებლო აქტებს, თუმცა მათი ინიცირების უფლება არ ჰქონდათ. გონფალონერის თანამდებობის თავდაპირველი ორთვიანი ვადა სავონაროლას დამხობის შემდეგ სიკვდილამდე გახანგრძლივდა ვენეციის დოჟის მსგავსად. სინიორია ყოველდღე მართავდა შეხვედრებს პალაცო დელა სინიორიაში. ხელისუფლების ცალკეულ ასპექტებს განაგებდა მრავალი სხვადასხვა კომიტეტი, მაგალითად, ომის კომიტეტი და ა. შ. ადმინისტრაციული მიზნებისათვის ფლორენცია დაყოფილი იყო ოთხ რაიონად, რომლებიც, თავის მხრივ, კიდევ ოთხ ერთეულად იყოფოდნენ. ამ დაყოფის მთავარ მიზანს ადგილობრივი მილიციის შეკრების გაიოლება წარმოადგენდა.
იმისათვის, რომ პირს არჩევითი თანამდებობა დაეკვებინა, იგი უნდა ყოფილიყო ოჯახიდან, რომელსაც მანამდე ეკავა ეს თანამდებობა. მედიჩების ოჯახი ეფექტურად მართავდა ფლორენციას მემკვიდრეობით საწყისებზე 1434-1494, 1512–1527, 1531-1533 წლებში, სანამ ალესანდრო მედიჩი ფლორენციის ჰერცოგად არ გამოცხადდა და ამით წერტილი არ დაესვა ფლორენციის რესპუბლიკის არსებობას მემკვიდრეობითი მონარქიის სასარგებლოდ.
სქოლიო
კატეგორია:ფლორენციის რესპუბლიკა კატეგორია:ფლორენციის ისტორია კატეგორია:ტოსკანის ისტორია კატეგორია:გამქრალი რესპუბლიკები კატეგორია:იტალიის ქალაქი-სახელმწიფოები
Conoidea
Conoidea — მუცელფეხიანი მოლუსკების  ზეოჯახი. ოჯახის ბევრ წევრს აქვს რადულა (radula) შხამიანი ჯირკვლებით.
კლასიფიკაცია
ბუშეს და როკრუას მოქმედი კლასიფიკაცია (2005 წელი) :
გიორგი ბახუტაშვილი
გიორგი ბახუტაშვილი (დ. 18 მარტი, 1990) — ქართველი მსახიობი და ტელეწამყვანი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1990 წლის 18 მარტს. 2012 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ამავე წლიდან არის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი. 2015 წელს დაქორწინდა თაკო შოშიაშვილზე. ჰყავს ერთი შვილი. პოპულარობა მოუტანა სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“ ნათამაშებმა „ცოტნე ცოტაშვილის“ როლმა, 2016 წელს მან სერიალი დატოვა, 2018 წელს კი დაბრუნდა.
ბარამგურიანი
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის ლიტერატურული ძეგლები
ბრაუნშვაიგგასე (ვენის მეტრო)
ბრაუნშვაიგგასე (Braunschweiggasse) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U4 ხაზზე და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1981 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
რიანაპოლისი
რიანაპოლისი (Rianápolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 589 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 566 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.67 კმ²-ზე. ფართობი 159 255 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
Avenged Sevenfold
Avenged Sevenfold (შემოკლებით A7X) — ამერიკული მძიმე-მეტალ ჯგუფი კალიფორნიიდან. დაარსდა 1999 წელს. მისი ამჟამინდელი წევრები არიან მეთ შადოუსი (ვოკალი), სინისტერ გეითსი (წამყვანი გიტარა და ბექ-ვოკალი), ზაკი ვენჯენსი (რიტმული გიტარა და ბექ-ვოკალი) ჯონი ქრაისტი (ბას გიტარა) და ბრუქს უორკემანი (დასარტყმელი საკრავები).
დღეისთვის ჯგუფმა გამოუშვა 6 სტუდიური და 1 საკონცერტო ალბომი, აგრეთვე 18 სინგლი. მსოფლიო მასშტაბით გაიყიდა მისი ალბომების 8 მილიონი ასლი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:Kerrang!-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ფოლადის მაგნოლიები
ფოლადის მაგნოლიები (Steel Magnolias) — 1989 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. ჯულია რობერტსმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
სიუჟეტი
შელბი დიაბეტითაა დაავადებული და მას შვილი ვერ ეყოლება. მიუხედავად ამისა, ის მაინც გადაწყვეტს ბავშვის გაჩენას, თუმცა დედა ძალიან ეწინააღმდეგება. შელბი მაინც დაფეხმძიმდება. შელბი ცუდად გახდება და გარდაცივლება. შელბის დედა და დედის მეგობრები დაკრძალავენ.
ჟიულ ლიმბეკი
ჟიულ (დიულა) ლიმბეკი (Limbeck Gyula; დ. 13 ოქტომბერი, 1904, სიბიუ, სიბიუს ჟუდეცი, ტრანსილვანია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 4 ნოემბერი, 1952, ბუდაპეშტი) — გერმანული წარმოშობის უნგრელი და ფრანგი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თბილისის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელი 1936 წლის შემოდგომიდან 1937 წლის მარტამდე.
მოღვაწეობა
ჟიულ ლიმბეკის შესახებ ინფორმაციები მწირი და წინააღმდეგობრივია. ახალგაზრდობაში თამაშობდა უნგრეთისა და ავსტრიის საფეხბურთო კლუბებში, ცენტრალური ფორვარდის პოზიციაზე. წვრთნიდა თურქულ „გალათასარაის“ და ფრანგულ კლუბებს („ლიონი“, „ამიენი“)
1934 წლიდან საბჭოთა კავშირშია. 1936 წლის შემოდგომიდან ინიშნება თბილისის „დინამოს“ მთავარ მწვრთნელად. ჟიულ ლიმბეკი მკაცრი და საბჭოთა საფეხბურთო სპეციალისტებისგან განსხვავებული სტილით გამოირჩეოდა. ფეხბურთელებს დიდ დატვირთვას თხოვდა. ამ მეთოდიკასთან შეუთავსებლობის გამო სეზონის დასრულებისთანავე ფეხბურთელებმა ბორის პაიჭაძის ინიციატივით მასთან ურთიერთობის შეწყვეტა მოითხოვეს.
ლიმბეკმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა დინამო თბილისის ახალგაზრდული გუნდის ფორმირებაში. მისი ხელძღვანელობით გუნდი სსრ კავშირის თასის ფინალში გავიდა.
მოგვიანებით მოსკოვის „ლოკომოტივში“ გადაინაცვლა, სადაც 1937 წლის აპრილიდან აგვისტომდე გუნდის მთავარ მწვრთნელად მუშაობდა.
ფეხბურთის ისტორიის მკვლევარის სერგეი ვერშინინის მიერ მოძიებული ცნობების მიხედვით, რომელიც ოცი წლის განმავლობაში იკვლევდა ჟიულ ლიმბეკის ბიოგრაფიას — მისი დახვრეტის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია სინამდვილეს არ შეესაბამება.
ხარკოვის საერთაშორისო აეროპორტი
ხარკოვის საერთაშორისო აეროპორტი ან ხარკივის საერთაშორისო აეროპორტი (Міжнародний аеропорт "Харків") — აეროპორტი უკრაინაში, რომელიც ემსახურება ქალაქ ხარკოვს.
ჟიულ ლიმბეკი
მოღვაწეობა
ჟიულ ლიმბეკმა 1937 წელს სსრ კავშირში ბასკი ფეხბურთელების საფეხბურთო ტურნეს დასრულების შემდეგ, მათთან ერთად დატოვა ქვეყანა და საფრანგეთში გაემგზავრა, სადაც იმავე წლის დეკემბერში პარიზში ფეხბურთის მწვრთნელთა მოსამზადებელი კურსები გახსნა, რის შესახებ იტყობინება გაზეთი L'Humanité — თავის სტატიაში სათაურით „Les cours d'entraineurs de football“. გაზეთის აღნიშნული ნომერი 1937 წლის 18 დეკემბრით თარიღდება, ხოლო სტატია მე-4 გვერდზეა განთავსებული. 1938–1942 წლებში ლიმბეკი მწვრთნელად მუშაობდა ბელგიაში. შემდეგ ალჟირსა და საბერძნეთში. 1946 წელს იგი უნგრეთში ბრუნდება. საფეხბურთო მოღვაწეობის გარდა მისი საქმიანობის სფერო მოიცავდა აგრეთვე არქიტექტურას, მხატვრობას. მუშაობდა კარიკატურის ჟანრში. ამას გარდა, დაკავებული იყო წიგნების გაფორმებითა და მულტიპლიკაციით.
ხარკოვის საერთაშორისო აეროპორტი
300პქ|მინი|მარჯვნივ|ტერმინალი
ჟიულ ლიმბეკი
შენიშვნა
ჟიულ ლიმბეკის დაბადებისა და გარდაცვალების თარიღებთან დაკავშირებით სხვადასხვა წყაროები სხვადასხვა ცნობებს იძლევიან — დ. 1899, 1 იანვარი, 1903, 1904 — გ. 1937, 4 ნოემბერი, 1952, 1955 — ამასთან, დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები წარმოდგენილ მონაცემთა ნამდვილობის შესახებ აღნიშნულ წყაროებში არ მოიპოვება. ამ დრომდე, მტკიცებულებების გარეშე რჩება შემდეგი მონაცემებიც: დაბადების ადგილი — აიუდი, ალბის ჟუდეცი, ტრანსილვანია, ავსტრია-უნგრეთი. გარდაცვალების თარიღი — 1937. გარდაცვალების ადგილი — უცნობია. ურთიერთგამომრიცხავი ინფორმაციაა წარმოდგენილი ბეჭდურ და ელექტრონულ მედიაში — მისი გარდაცვალების გარემოებათა შესახებაც. წყაროების ერთი ნაწილის ცნობით ის 1937 წელს დახვრიტეს. სხვა წყაროების მიხედვით იგი ბუდაპეშტში — 1955 წლის 31 დეკემბერს გარდაიცვალა.
ხარკოვის საერთაშორისო აეროპორტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის აეროპორტები
ჟიულ ლიმბეკი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:უნგრელი ფეხბურთელები კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ვენის აუსტრიის ფეხბურთელები კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები
შილდის ზეგაანის ღვთისმშობლის ეკლესია
შილდის ზეგაანის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 10 კილომეტრის მანძილძე, ნასოფლარ ზეგაანის ტერიტორიაზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და აგურით.
შიგნით ეკლესია გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა, მათგან ერთი — დარბაზის შუაშია, ხოლო მეორე — დასავლეთ კედელთან. შუა თაღი მარტივი პროფილის კრონშტეინებზეა გადაყვანილი, ხოლო დასავლეთის — კუთხის პილასტრებზე. ფასადები შელესილია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქიჩიქლი
ქიჩიქლი  (Kiçikli) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ყარააღაჯი (გუბადლი)
ყარააღაჯი (Qaraağac) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რამინ შამილაშვილი
რამინ შამილაშვილი (დ. თარიღი უცნობია, ხელვაჩაური) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა). 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2015, კლაიპედა, ლიეტუვა). 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2016, ეილატი, ისრაელი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეოცე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის ცსკ მო. დაიწყო 23 მარტს და დასრულდა 8 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1958 კატეგორია:1958 წელი ფეხბურთში
ნინო აბესაძე
250px|მინი ნინო აბესაძე (נינו אבסדזה; დ. 12 აპრილი 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ისრაელის პოლიტიკოსი, ქნესეთის დეპუტატი პარტია „კადიმის“ რიგებიდან 2009-2013 წლებში.
ბიოგრაფია
ნინო აბესაძე დაიბადა 1965 წლის 12 აპრილს თბილისში, რეჟისორ ოთარ აბესაძისა და სვეტლანა რაბინოვიჩის (მოლდოველი ებრაელი) ოჯახში. 23 წლის ასაკში მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიაში.
ისრაელში რეპატრიაცია მოახდინა 1996 წელს, რის შემდეგაც მუშაობა დაიწყო ისრაელის ტელევიზიის 33-ე არხის რუსულენოვან ტელევიზიაში. ისრაელში გამგზავრებამდე მან ურთიერთობა გააბა საქართველოსა და სომხეთში ისრაელის ელჩთან ბარუხ ბენ-ნერიასთან.
2008 წლის 18 ნოემბერს ნინო აბესაძემ გამოთქვა ქნესეთის წევრად კენჭისყრის სურვილი და გაწევრიანდა პარტია კადიმაში. პარტიის ლიდერი ციპი ლივნი მიესალმა მის ამ გადაწყვეტილებას.
თავდაპირველად ნინო აბესაძე ვერ გახდა სიით პარლამენტის წევრი, მაგრამ მოგვიანებით მან ადგილომონაცვლეობით დაიკავა ცახი ჰანგების მანდატი და შევიდა პარლამენტში.
2013 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ მან დატოვა პარტია და გადავიდა პარტია ავოდაში. ახალი პარტიის საარჩევნო სიაში დაიკავა მე-19 ადგილი, მაგრამ პარტიამ მხოლოდ 15 მანდატი მოიპოვა და ნინო აბესაძე ვეღარ გახდა პარლამენტის წევრი.
ფლობს ივრითს, ფრანგულ, რუსულ და ქართულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:მეთვრამეტე მოწვევის ქნესეთის წევრები
პარიზის ტერაქტები (ნოემბერი, 2015)
2015 წლის 13 ნოემბრის პარიზის ტერაქტები — ტერორისტული აქტების სერია პარიზში. აფეთქებები მოხდა სტად დე ფრანსის მიმდებარე ტერიტორიაზე. პირველადი მონაცემებით, დაიღუპა 150-ზე მეტი ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტები
უნტერ-სანქტ-ფაიტი (ვენის მეტრო)
უნტერ-სანქტ-ფაიტი (Unter St. Veit) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U4 ხაზზე და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1981 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
ვლადიმერ უზნაძე
ბიოგრაფია
1966 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ჟურნალისტიკა).
ქართული ხალხური ცეკვები შეისწავლა ჯერ მ. რაქვიაშვილთან, შემდეგ თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში რ. ჭოხონელიძის ხელმძღვანელობით; 1957 წლიდან ი.სუხიშვილისა და ნ.რამიშვილის მიწვევით გახდა საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის სოლისტი; განსაკუთრებული აღიარება მოუტანა ცეკვამ „ქართული“, რომელსაც ნ. რამიშვილთან ერთად ასრულებდა; 1962–1970 წლებში იყო „საქინფორმისა“ და გაზეთ „კომუნისტის“ სპეც კორესპონდენტი საზღვარგარეთ; ღვაწლი მიუძღვის „სუხიშვილების“ ანსამბლის ისტორიის შექმნაში; შექმნა ანსამბლის საგასტროლო ცხოვრების ამსახველი უნიკალური ფოტომატიანე; 1972–1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირში; 1974–1988 წლებში საქართველოს უმაღლესი და სპეციალური განათლების სამინისტროში; 1988–1989 წლებში სახალხო განათლების სამინისტროში; 1989–2001 წლებში საქართველოს კულტურის სამინისტროში; 2001 წლიდან არის საქართველოს ქორეოგრაფიულ მიოღვაწეთა საერთო–ეროვნული კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, 2004 წლიდან თავმჯდომარე, პარალელურად საქართველოს თეატრის, კინოს, მუსიკისა და ქორეოგრაფიის მუზეუმში, ქორეოგრაფიული განყოფილების გამგე; ავტორია მრავალი პუბლიკაციის, რეპორტაჟის, მხატვრულ–დოკუმენტური ნოველის, ბროშურის; გადაღებული აქვს დოკუმენტური ტელეფილფილმი საქართველოს ცეკვის აკადემიური ანსამბლის გასტროლების შესახებ; არაერთი კონკურსისა და ფესტივალის მოთავე და ორგანიზატორია; 2005 წელს დააარსა „ქართული ქორეოგრაფიის დღე“(ყოველწლიურად 11 ივნისი); მონაწილეობდა კინოფილმში „ეთერის სიმღერა“ (1955, აბესალომი, რეჟისორი ს. დოლიძე); გასტროლები: მსოფლიოს 65 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები თ
მთაწმინდის რაიონი
მთაწმინდის რაიონი — თბილისის ერთ-ერთი რაიონი. მის შემადგენლობაში არის თბილისის უბნები: მთაწმინდა, სოლოლაკი, ვერა, კიკეთი, კოჯორი, შინდისი, წავკისი და ტაბახმელა. ადრე მის ტერიტორიაზე მდებარეობდა დიდგორის და ძველი თბილისის რაიონები. შემდეგ კი მთაწმინდის რაიონი შეიქმნა.
გაბრიელ გელოვანი
გაბრიელ გელოვანი — XVIII საუკუნის პირველი ნახევრის ქართველი გეოგრაფი, მემუარისტი. 1737 წელს თავის აღმზრდელს, ვახტანგ VI-ის ამალის წევრს, იმერეთის მეფის ბაგრატის ასულს ნინოს გაჰყვა რუსეთში. იქ მთავარი საპოლიცმეისტერო კანცელარიის კაპიტნის ჩინს მიაღწია.
გაბრიელ გელოვანმა 1727 წელს რუსულიდან გადმოიღო გეოგრაფიის სახელმძღვანელო: „ღეოღრაფია ანუ მოკლედ ქვეყნის სიმგრგვლისათვის“ („География или краткое земного ҝруга описание“). ეს არის მსოფლიო გეოგრაფიის წიგნის პირველი ქართული თარგმანი. გელოვანის ნაშრომი იმითაც არის საყურადღებო, რომ მას ახლავს ანდერძი, რომელიც აღწერს ვახტანგ VI-ის ამალის მგზავრობას საქართველოდან ასტრახანამდე. ანდერძი თავისი ხასიათით მემუარული ჟანრის ლიტერატურას განეკუთვნება და, ფაქტობრივი მასალის სიუხვესთან ერთად, საყურადღებოა უშუალობითა და გამომსახველობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XVIII საუკუნის მწერლები კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები გაბრიელ
უიჩიტოს ოლქი (ტეხასი)
უიჩიტოს ოლქი (Wichita County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. უიჩიტო-ფოლზი. შეიქმნა 1858 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
რუბიატაბა
რუბიატაბა (Rubiataba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქოლქიშლახი
ქოლქიშლახი  (Kolqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
იაუნელგავის მხარე
იაუნელგავის მხარე (Jaunjelgavas novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 6 თემს და ქალაქ იაუნელგავას, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 6 486 კაცს. მხარის ფართობია 685 კმ².
J2000.0
J2000.0 — ეპოქის სახელწოდება ასტრონომიაში. ეპოქა — დროის განსაზღვრული მომენტი, რომელშიც ზუსტადაა განსაზღვრული ასტრონომიული კოორდინატები და ორბიტის ელემენტები, ასევე რომლისგანაც გამოთვლილია სხვა ორბიტალური პარამეტრები, ამა თუ იმ ობიექტის მდებარეობის მომავალში განსაზღვრის მიზნით.
დროთა განმავლობაში გროვდება გაზომვების უზუსტობები და შეცდომები, იქმნება სულ უფრო ბევრი შეცდომები ობიექტის მდებარეობის გამოთვლისას. ძველ დროში ასტრონომები და ასტრონომთა ჯგუფები ეპოქებს განსაზღვრავდნენ საკუთარი შეხედულებების მიხედვით, მაგრამ დღეისათვის ეპოქები განსაზღვრულია საერთაშორისო შეთანხმებაში. ასე რომ, მთელი მსოფლიოს ასტრონომებს შეუძლიათ უფრო ეფექტურად ითანამშრომლონ.
საერთაშორისო შეთანხმებით განსაზღვრული მიმდინარე ეპოქა — J2000.0.
ეს თარიღი და დრო ეკვივალენტურია:
სქოლიო
კატეგორია:დრო ასტრონომიაში
ბიძინა გეგიძე
ბიძინა გეგიძე (დ. 3 მარტი, 1958, სოფ. სამება, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი, სპორტსმენი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი.
1980 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1978-1981 წლებში იყო წარმატებული რაგბისტი. 1980-1990 წლებში საპროექტო ინსტიტუტის კონსტრუქტორი; 1990-1992 წლებში ფირმა „ათინათის“ მენეჯერი; 1991-1992 წლებში  საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს კომერციულ სამმართველოში პროექტის მენეჯერი; 1993-1995 წლებში შპს „გუმარის“ გენერალური დირექტორი; 1996-2004 წლებში საქართველოს ღვინისა და ალკოჰოლური სასმელების კომპანია GWS-ის დამფუძნებელი; 2002-2006 წლებში თბილისის საკრებულოს წევრი; 1995-2007 წლებში კინოსტუდია „აისის“ დამფუძნებელი; არის მხატვრული ფილმი „წარსულის აჩრდილების“ პროდიუსერი; 2014-2016 წლებში  „საქართველოს ფოსტის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე; პარტია „ახალი მემარჯვენეების“, საზოგადოებრივი მოძრაობების — „დაიცავი საქართველოსა“ და „სახალხო პატრულის“ დამფუძნებელი; მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ვაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წელს განაცხადა, რომ კვლავ იყრიდა კენჭს ვაკეში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1980) კატეგორია:ქართველი რაგბისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:ქართველი პროდიუსერები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სოსიპატრე ასათიანი
რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო ლეჩხუმის მაზრაში რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი; პლატონ იოსელიანთან და გიორგი შანიძესთან ერთად მეთაურობდა აჯანყებულთა „წითელ არმიას“. რევოლუციის ჩაქრობის შემდეგ დააპატიმრეს ქუთაისში. 1907 წელს, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ორგანიზებით, სხვა სოციალ-დემოკრატ პატიმრებთან (მათ შორის, ლეო ქიაჩელთან) ერთად გაიპარა ციხიდან და ემიგრაციაში წავიდა შვეიცარიაში.
უმაღლესი იურიდიული განათლება შვეიცარიაში ყოფნის დროს, ჟენევის უნივერსიტეტში მიიღო. რუსეთის თებერვლის რევოლუციამდე ცხოვრობდა ჟენევაში. 1917 წელს დაბრუნდა საქართველოში. მცირე ხნით დაინიშნა ლეჩხუმისა და სვანეთის კომისრად. 1918 წლიდან მუშაობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარგარეთის მისიებში. თავდაპირველად იყო წარგზავნილი უკრაინაში, ხოლო 1919 წელს რუმინეთში გაიგზავნა საქართველოს წარმომადგენლად. 1919 წლის ბოლოდან შეუერთდა პარიზში მყოფ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დელეგაციას, იყო დელეგაციის მდივანი. 1921 წლის 25 თებერვლიდან, მას შემდეგ, რაც აკაკი ჩხენკელმა ოფიციალური რწმუნებათა სიგელი გადასცა ალექსანდრ მილიერანს, იკავებდა საფრანგეთში საქართველოს საელჩოს პირველი მდივნის თანამდებობას. 1933 წელს, მანამ, სანამ საფრანგეთში საქართველოს საელჩოს ოფიციალური სტატუსი გააჩნდა, იკავებდა საელჩოს პირველი მდივნის პოსტს. საელჩოს გაუქმების შემდეგ, 1933–1947 წლებში იყო საელჩოს ნაცვლად შექმნილი „ქართული ოფისის“ დირექტორი.
აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ემიგრაციაში მყოფ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობაში. იყო დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის არქივის შემნახველი კომისიის წევრი. დაკრძალულია ლევილის ქართულ სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე სოსიპატრე კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
ირაკლი შეყილაძე (სპორტსმენი)
ირაკლი შეყილაძე (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2017 წელს პრაღაში (ჩეხეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ხერსონის საერთაშორისო აეროპორტი
thumb|right|250px|ხერსონის საერთაშორისო აეროპორტი
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის აეროპორტები
განის ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|250px|განის ადმინისტრაციული დაყოფა განის ადმინისტრაციული დაყოფა — განის რესპუბლიკა ადმინისტრაციული თვალსაზრისით იყოფა 10 რეგიონად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან ოლქებად. 2012 წლის 28 ივნისის შემდეგ ოლქების რიცხვი 216-ს შეადგენს.
მიკელე ფერერო
მიკელე ფერერო (Michele Ferrero; 26 აპრილი, 1925, დოლიანი — 14 თებერვალი, 2015, მონაკო) — იტალიელი მეწარმე. იყო ევროპის ერთ-ერთი უმსხვილესი საკონდიტრო კომპანიის, Ferrero SpA-ს მფლობელი. მან Ferrero განავითარა მამამისის მცირე საცხობისა და კაფედან, რომელიც ალბაში, პიედმონტის კომუნაში მდებარეობდა. მიკელე ფერეროს პირველი დიდი წარმატება იყო ტრადიციულ ჯანდუიას პასტაში მცენარეული ზეთის დამატება, რამაც ნუტელას თავბრუდამხვევ პოპულარობას დაუდო საფუძველი.
ბიოგრაფია
მიკელე ფერერო დაიბადა 1925 წლის 26 აპრილს დოლიანიში პიერა ჩილარიოს და პიეტრო ფერეროს ოჯახში, რომელმაც დააარსა კომპანიები Ferrero და Piera Rocher.
კარიერა
პერერო ფირმას 1945 წელს შემოუერთდა.
იგი იყო იტალიის უმდიდრესი პიროვნება $26 მილიარდის ღირებულების ქონებით, რითაც მან 2008 წლის მარტში სილვიო ბერლუსკონი ჩამოიტოვა. 2014 წლის მაისში „ბლუმბერგის მილიარდერთა ინდექსში“ (Bloomberg Billionaires Index) ფერერო მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანებს შორის მე-20 ადგილი დაიკავა.
ფერეროს ბრენდის ქვეშ ერთიანდებიან: Nutella, Mon Chéri, Kinder Chocolate, Ferrero Rocher, Tic Tac და Kinder Surprise.
1997 წლიდან მიკელეს ვაჟები, ჯოვანი ფერერო და პიეტრო ფერერო კომპანიის ხელმძღვანელობაში ჩაერთნენ. 2011 წლის 18 აპრილს პიეტრო ფერერო გარდაიცვალა სამხრეთ აფრიკაში უბედური შემთხვევის შედეგად. ჯოვანი ფერერო გახდა ერთპიროვნული აღმასრულებელი დირექორი.
პირადი ცხოვრება
ფერეროს ჰყავდა მეუღლე მარია-ფრანკა ფისოლო და ორი ვაჟი ჯოვანი და პიეტრო ფერეროები.
იგი იყო კათოლიკე და გამოირჩეოდე რელიგიურობით. ფერერო ყოველ წელს ინახულებდა ლურდის სიწმინდეებს, ყველა ქარხანასა და ოფისში ჰქონდა განთავსებული მადონა. ფერერო გარდაიცვალა 89 წლის ასაკში 14 თებერვალს, 2015, მონტე-კარლოში მდებარე საკუთარ სახლში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:იტალიელი მილიარდერები
ფაშისტური ერა
მინი|ფაშისტური ეპოქის იტალიური მონეტა, თარიღდება როგორც A. VI (1928 წელი) ფაშისტური ერა (Era Fascista) — კალენდარული ერა (წელთაღრიცხვა), რომელიც გამოიყნებოდა ფაშისტურ იტალიაში. რომზე ლაშქრობის დროს, 1922 წლის 29 ოქტომბერს, ბენიტო მუსოლინის პრემიერ-მინისტრად დანიშვნის წელი გამოაცხადეს ფაშისტური ერის პირველ წლად. კალენდარი შეიქმნა 1926 წელს, რომელიც ოფიციალურად ძალაში შევიდა ერის მეხუთე წელს (1927 წ.). ფაშისტური ერის ყოველ წელს ერქვა ფაშისტური წელი (Anno Fascista), შემოკლებით A. F. მრავალი იტალიური ძეგლი აქამდე კვლავ ფაშისტური ერით თარიღდება.
ფაშისტური ერის თარიღები ხშირად შედგებოდა გრიგორიანული თარიღებისაგან და მისი წელი აღინიშნებოდა, რომაული ციფრებით. წლები ზოგჯერ იწერებოდა, როგორც Anno XIX, A. XIX, ან თან ახლდა ასოები E. F.. ფაშისტური კალენდრის მიზანი იყო „ბურჟუაზიული“ გრიგორიანული კალენდრის შეცვლა იტალიურ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.
რომზე მარშის ათ წლისთავს (Anno X) უწოდეს Decennale. ფაშისტური ერის მეხუთე წლის ცენტრალური ელემენტი იყო ფაშისტური რევოლუციის გამოფენა.
იტალიის უდიდეს ტერიტორიაზე კალენდარმა მოქმედება შეწყვიტა 1943 წელს ფაშისტური რეჟიმის დაცემის შემდეგ (Anno XXI), მაგრამ მის გამოყენებას განაგრძობდნენ მარიონეტულ იტალიის სოციალურ რესპუბლიკაში მუსოლინის სიკვდილამდე, ანუ 1945 წლის აპრილამდე (Anno XXII).
სქოლიო
კატეგორია:კალენდარული სისტემები კატეგორია:იტალიის ისტორია
ობერ-სანქტ-ფაიტი (ვენის მეტრო)
ობერ-სანქტ-ფაიტი (Ober St. Veit) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U4 ხაზზე და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1981 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
შილდის მეოთხე კოშკი
შილდის მეოთხე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელი შილდის ნასოფლარ ვეძისხევის შუაში, თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, ზევითკენ შევიწროებული. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. გარე კედლების ზედაპირი გასწორებულია ბათქაშით. კედლების ზემოთა ნაწილი — შეულესავია და საპირე ქვებიც შედარებით წვრილია.
კოშკის პირველი სართული სანახევროდ ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. სართულის აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მოწყობილია ორ-ორი შეწყვილებული სათოფური. დასავლეთ კედელში სამი სათოფურია. მათგან ერთი შეწყვილებულია, ორი — ცალმაგი.
კოშკში შესასვლელი დასავლეთიდანაა, მეორე სართულის დონეზე. კარი გარედან თაღოვანია, გამოყვანილია აგურით. ხოლო შიგნიდან ფიცრული გადახურვა ჰქონია. შესასვლელის პირდაპირ, აღმოსავლეთი კედლის შუაში, აგურით ნაწყობი, გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღიანი ბუხარია. რომლის გვერდებზე თითო ცალმაგი სათოფურია. მსგავსი სათოფური დასავლეთის კედელში, სართულის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთანაცაა. ორი შეწყვილებული სათოფური — სამხრეთით, თითო-თითო კი — ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებშია. ჩრდილოეთ სათოფურის ორივე მხარეს თითო პატარა, შეისრულთაღიანი თახჩაა.
კოშკის მესამე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი ცალმაგი სათოფურია. მათგან აღმოსავლეთ და დასავლეთ სათოფურებს შორის თითო სწორკუთხა თახჩაა მოწყობილი. ერთი მსგავსი თახჩა ჩრდილოეთ კედლის შუაშიცაა.
მეოთხე სართულის კედლები ნაწილობრივ დანგრეულია. აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი კედლების შუაში, თითო პარალელურწირთხლებიანი, თარაზულად გადახურული სარკმელია. დასავლეთ კედლის შუაში კი სწორკუთხა თახჩა. მის ორივე მხარეს თითო სათოფურია. ორი სათოფურია აღმოსავლეთ კედელშიც — სარკმლის გვერდებზე.
კოშკის სართულშუა გადახურვა გამართული ყოფილა ხის ძელებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სანტა-ისაბელი (გოიასი)
სანტა-ისაბელი (Santa Isabel) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 611 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 686 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.57 კმ²-ზე. ფართობი 807 204 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
არაფი (სომხეთი)
არაფი (Առափի) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 100 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 500 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.4 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
როზა ლაბორფალვი
როზა ლაბორფალვი (დ. 8 აპრილი, 1817, მიშკოლცი – გ. 20 ნოემბერი, 1886, ბუდაპეშტი) — უნგრელი მსახიობი. დაიბადა მსახიობ და თეატრის დირექტორ იოსებ ბენკეს, სეკელი თავადის ოჯახში. მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო ბუდაში 1833 წელს. 1837 წლისთვის კი როზა უკვე პეშტის ეროვნულ თეატრში თამაშობდა. 1848 წელს გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, ნოველისტი მორ იოკაი, რომლებმაც იმავე წელს იქორწინეს. მათი ქორწინების ერთ-ერთი მოწინააღმდეგე იოკაის მეგობარი შანდორ პეტეფი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1817 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1886
ბათომის ფურცელი
ბათომის ფურცელი — ყოველდღიური დემოკრატიული ორგანო, გაზეთი „ბათომის ფურცელი“ გამოდიოდა 1920 წელს ქალაქ ბათუმში.
გაზეთს ხელმძღვანელობდა სარედაქციო კოლეგია. იბეჭდებოდა შმაევსკის ელექტრომბეჭდავ სტამბაში. მისი დახურვის შემდეგ გამოიცემოდა გაზეთი „ბათომის ცხოვრება“ (1921). იბეჭდებოდა ოთხ გვერდზე. სულ დაისტამბა გაზეთის 88 ნომერი. „ბათომის ფურცელი“ სოციალ-დემოკრატიული მიმართულების ორგანოა. მისი თანამშრომლები არიან: ბ. გოგუა, ი. დიდიძე, კ. ქავთარაძე, კ. მაჭავარიანი, ვ. სეფისპირელი, გ. ვოზნესენსკი და სხვები.
გაზეთი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გამოცემაა და ქალაქის ყოველდღიურ ცხოვრებას ასახავს. ყოველ ნომერში ვხვდებით ე. წ. გამხსნელ სტატიას, რომელიც გაზეთის გამოსვლის თარიღითაა დასათაურებული. პერიოდული გამოცემა თემატიკის მრავალგვარობით გამოირჩევა. პოლიტიკის, ეკონომიკის, სოციალური სფეროს თუ კულტურის საკითხები რუბრიკებად შუქდება. მაგალითად, მუდმივი რუბრიკების სახითაა შემოთავაზებული: „უკანასკნელი ცნობები“, „ ქრონიკა“,   „ქალაქის საქმეები“,  „პრესა“, „უცხოეთში“, „თეატრი და ხელოვნება“, „წერილი რედაქციის მიმართ“, „სახალხო გვარდიაში“, „მუშათა ცხოვრება“, „კოოპერატიული ცხოვრება“ და სხვ. „ბათომის ფურცელი“ დიდ ადგილს უთმობს ქვეყნის საშინაო პოლიტიკის მიმოხილვას, ახალგაზრდა რესპუბლიკის ცხოვრებაში მიმდინარე მოვლენებს; აშუქებს ბათუმისა და მისი ოლქის წინაშე არსებულ პრობლემებს, უცხოურ ამბებს.
გაზეთი ჟანრობრივი მრავალფეროვნებითაც გამოირჩევა. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება პრობლემურ და პროპაგანდისტურ სტატიებზე. გაზეთი დიდ ადგილს უთმობს ქალაქის თეატრალური და კულტურული ცხოვრები ამსახველ მასალას; ყურადღებას ამახვილებს ასევე განათლების თემაზე. გამოცემა აჭარის მკვიდრი მოსახლეობის გამოფხიზლების და ავანტიურისტ-აგიტატორთა გადაბირებისგან ხსნის ერთადერთ გზას სწორედ საგანმანათლებლო ღონისძიებებში ხედავს, რისკენაც აქტიურად მოუწოდებს ხელისუფლებას და სასწრაფო ზომების მიღებას სთხოვს. „ბათომის ფურცელი“ აქვეყნებს მხატრულ-პუბლიცისტურ ნაწარმოებებსაც. მართალია, მხატრული ტექსტები მაღალი ლიტერატურული ღირებულებით არ გამოირჩევა, მაგრამ არსებული პოლიტიკური ვითარების გათვალიწინებით, აქ დასტამბულ ისტორიულ-სამოგზაურო თხზულებათა მნიშვნელობა ერთიორად იზრდება. ცალკე გამოვყოფ კ.მაჭავარიანის „ლაზისტანს“ ი. დიდიძის პუბლიკაციებს: „ევროპა და ჩვენ“, „ერთა ლიგა და საქართველო“, „სომხეთის უბედურება და ჩვენ“. აღსანიშნავია გაზეთის პოლემიკა „სამუსლიმანო საქართველოსთან“, რომელიც დამფუძნებელი კრების მიერ ბათუმის ოლქში საგანგებო კომისრად დანიშნული ბენია ჩხიკვიშვილის საქმიანობის გამო გაჩაღდა. საერთოდაც, გაზეთი ხშირად მსჯელობა ოლქის მართვა-გამგეობის საკითხზე, კვალიფიკაციური ჩინოვნიკების მივლინებას ადგილობრივ მმართველობებში და სხვა საჭირბოროტო თემებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:ბათუმის გაზეთები
დედამიწის პოლარული რეგიონები
პოლარული რეგიონი - ტერიტორია ჩრდილოეთ პოლუსის ან სამხრეთ პოლუსის გარშემო. ჩრდილოეთი და სამხრეთი პოლუსი დედამიწაზე ყველაზე ცივი ადგილებია. სამხრეთი პოლუსი გაყინული ხმელეთია, ხოლო ჩრდილოეთი პოლუსი არქტიკულ ოკეანეში მცურავი ყინულითაა გარშემორტყმული. არქტიკა და ანტარქტიდა დედამიწის ორი განსაკუთრებული ადგილია. პირველ რიგში, ეს წარმოუდგენელი პეიზაჟები ინახავს ჩვენი პლანეტის სუფთა წყალს, როგორც ყინული. ყინულის ფენას ხშირად სწყდება ხოლმე აისბერგი. აისბერგის სამ მეოთხედზე მეტი წყალქვეშ იმალება. ჩრდილოეთ პოლუსზე ზღვის სიღრმე 4261 მეტრია 2007 წლის მონაცემების მიხედვით.
ესკიმოსები ჩრდილოეთ პოლუსის ახლოს ცხოვრობენ. სამხრეთ პოლუსს კი მხოლოდ მეცნიერები ესტუმრებიან ხოლმე დროებით.
მინი|პოლარული რეგიონები
ტუნდრა
ფიზიკურ გეოგრაფიაში ტუნდრა (/ ˈtʌndrə, ˈtʊn- /) ბიომის ტიპია, სადაც ხის ზრდა შეფერხებულია დაბალი ტემპერატურისა და მოკლე მზარდი სეზონების გამო. ტერმინი ,,ტუნდრა" ნიშნავს "მაღლობებს", "სამუდამო მთის ტრაქტს".  არსებობს ტუნდრის სამი რეგიონი: არქტიკული ტუნდრა, ალპური ტუნდრა და ანტარქტიდის ტუნდრა.  ტემპერატურა ტუნდრის კლიმატის მქონე ადგილებში მინიმუმ ერთი თვის განმავლობაში მაინც იწევს 0 °C-ის ზევით.
ანტარქტიდა
ანტარქტიდა-(ბერძნული antu – საწინააღმდეგო, arktikos – ჩრდილოეთი) სამხრეთ პოლარული კონტინენტი. იგი ყინულოვანი, ყველაზე ცივი და დაუსახლებელია. გარს აკრავს ატლანტის, ინდოეთის და წყნარი ოკეანეების ნაწილები თავისი კუნძულებით და ზღვებით. მისი ფართობი 14 მლნ. კმ²-ია. მთლიანად სამხრეთ პოლარული წრის შიგნით, ანტარქტიკის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს და სამხრეთის ანუ ანტარქტიკული ოკეანე ესაზღვრება. ანტარქტიდა ყველა კონტინენტზე გვიან აღმოაჩინეს, თუმცა ჯერ კიდევ ანტიკურ დროში მეცნიერები სამხრეთ პოლარულ ოლქში ხმელეთის არსებობას ვარაუდობდნენ. ამ ხმელეთის ძებნის ყველაზე გაბედული ცდა ევროპელმა ზღვაოსნებმა განახორციელეს. პირველად ანტარქტიდას გარს ინგლისელმა ჯეიმზ კუკმა შემოუარა და კონტინენტს დაახლოებით 200 კმ-ზე მიუახლოვდა, მაგრამ ყინულის ბარიერის გამო იძულებული გახდა, უკან დაბრუნებულიყო.
1911 წლის 14 დეკემბერს ნორვეგიელმა რუალ ამუნდსენმა, ხოლო ერთი თვის შემდეგ (1912 წლის 18 იანვარს), ინგლისელმა რობერტ სკოტმა სამხრეთ პოლუსს მიაღწიეს. კონტინენტის 99,7 % ყინულის ჯავშნითაა დაფარული, რომლის სისქე 4000 მ-მდე აღწევს. რელიეფის ხასიათის მიხედვით, კონტინენტი დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებად იყოფა. დასავლეთი ანტარქტიდა დაბალი რელიეფით გამოირჩევა, ხოლო აღმოსავლეთი ამაღლებული პლატოა.
ყინულის ზედაპირიდან სოკოებივითაა ამოშვერილი კლდოვანი მწვერვალები, რომელთაც ნუნატაკებს უწოდებენ. მათ შორის ყველაზე მაღალია ვინსონის მწვერვალი. ანტარქტიდაზე მოქმედი ვულკანებიცაა. მათ შორისაა ერებუსი, რომლის სიგრძეა 3800 მ.