cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სენდი დანქენი
პირადი ცხოვრება
იგი შეხვდა მომღერალსა და მსახიობს ბრიუს სკოტს Off-Broadway- ის ფილმში Your Own Thing. ისინი დაქორწინდნენ 1968 წელს, ხოლო მათი განქორწინება დასრულდა 1972 წლის დეკემბერში, რაც გამოწვეული იყო დანქენის წარმატებისა და ვარსკვლავობით გამოწვეული დაძაბულობით. დანქენმა 1979 წელს ჟურნალ People- ს განუცხადა, რომ ”ეს ბრიუსთვის ძალიან საშიში იყო”.
მისი მეორე ქორწინება იყო დოქტორ თომას კალკატერასთან, 1973 წლის 10 იანვარს; ეს გაგრძელდა 1979 წლამდე. დანქენი შეხვდა კალკატერას, როდესაც ის კონსულტაციურ ქირურგს წარმოადგენდა თავის ტვინის სიმსივნის ქირურგიის დარგში, რის შემდეგაც მათ დაიწყეს შეხვედრა. დანქენის თანახმად, ეს ქორწინება ასევე ჩაიშალა, რადგან იგი ითხოვდა დანქენი ყოფილიყო კარგი "ექიმის ცოლი", მაგრამ მან უარი თქვა სახლში დარჩენაზე.
1980 წლის 21 ივლისიდან იგი დაქორწინებული იყო დონ კორეიაზე. მათ ჰყავთ ორი ვაჟი, ჯეფრი (დაიბადა 1982 წლის 5 ოქტომბერს) და მაიკლ (დაიბადა 1984 წლის 19 მარტს). ის და მისი მეუღლე ნიუ იორკში ცხოვრობენ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
გევორქ ასატური
გევორქ კონსტანტინეს ძე ასატური (ნამდვილი გვარი ასტვაწატრიანი) (დ. 18 ივნისი [ძვ. სტ. 6 ივნისი], 1868, თბილისი — გ. 7 ოქტომბერი, 1937) — სომეხი ლიტერატორი, მთარგმნელი.
განსაკუთრებული დამსახურება მიუძღვის ქართველი კლასიკოსი მწერლების სომხურ ენაზე თარგმანში. 1931 წელს გამოსცა ქართული პოეზიის ანთოლოგია, რომელიც შეიცავს მის მიერვე თარგმნილ ქართველ მწერალთა ნაწარმოებებს და ქართული ხალხური პოეზიის ნიმუშებს. გევორქ ასატურმა სომხურად თარგმნა „ვეფხისტყაოსნის“ სრული ტექსტი (გამოქვეყნდა 1937), აგრეთვე ნაწყვეტები ფირდოუსის „შაჰ-ნამედან“. მან პირველმა მიაქცია ყურადღება პეტერბურგის სააზიო მუზეუმში დაცულ ხელნაწერს, სადაც თავმოყრილია საიათნოვას ქართული ლექსები. 1922 წელს გამოაქვეყნა ერევნის სახელმწიფო მუზეუმში დაცული საიათნოვას ხელნაწერის აღწერა.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მთარგმნელები კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
ავგუსტ ვილჰელმ ჰოფმანი
ავგუსტ ვილჰელმ ჰოფმანი (August Wilhelm von Hofmann; დ. 8 აპრილი, 1818, ჰისენი — გ. 5 მაისი, 1892, ბერლინი) — გერმანელი ქიმიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ჰისენის უნივერსიტეტი. იყო ი. ლიბიხის მოწაფე. 1845–1865 ლონდონის სამეფო ქიმიის კოლეჯის დირექტორი, 1861-იდან ლონდონის ქიმიის საზოგადოების პრეზიდენტი. 1865–1892 ბერლინის უნივერსიტეტის ქიმიის კათედრის გამგე. 1868 დააარსა გერმანიის ქიმიის საზოგადოება, რომლის თავმჯდომარეც იყო 1892 წლამდე.
ჰოფმანი და მისი სკოლის შრომებს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ქვანახშირის ფისის სამრეწველო გადამუSავებისა და სინთეზური საღებრების წარმოების შექმნაში. 1871 ჰოფმანმა კ. მარციუსთან ერთად აღმოაჩინა C6H5 — NH — CN3 —› CH3 — C6H4 — NH2 ტიპის გადაჯგუფება. 1881 ჰოფმანმა აღმოაჩინა კარბომჟავების ამიდებისაგან ამინების მიღება.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კრისტინ სკოტ ტომასი
კრისტინ სკოტ ტომასი (Kristin Scott Thomas დ. 24 მაისი, 1960 ) — ინგლისელი მსახიობი. არის საფრანგეთისა და გაერთიანებული სამეფოს მოქალაქე და მოღვაწეობს როგორც ბრიტანულ, ასევე ფრანგულ კინოში.
მძიმე ჯვარი
„მძიმე ჯვარი“ — ქართული როკ/მეტალ ჯგუფი. მოღვაწეობს 1988 წლიდან.
კრისტინ სკოტ ტომასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
მძიმე ჯვარი
ქართული მძიმე როკ/მეტალ-სცენის ერთ-ერთი პიონერი და ლიდერი ჯგუფი „მძიმე ჯვარი“ შეიქმნა 1988 წელს და შექმნისთანავე აქტიურად ჩაერთო ქართულ როკ მოძრაობაში რაც გამოიხატებოდა მრავალრიცხოვანი კონცერტებით, გასტროლებით და ფესტივალებში მონაწილეობით. 1990 წელს ჯგუფი წარმატებით გამოვიდა ლიეპაეს საერთაშორისო როკ -ფესტივალზე და მოიპოვა საპატიო ლაურეატის წოდება.
წლების განმავლობაში აქტიურ საკონცერტო მოღვაწეობასთან ერთად ჯგუფი დაკავებული იყო საკუთარი მუსიკის შექმნით. ჯგუფის შემადგენლობაში ხდებოდა ცვლილებები, ხოლო 2001 წ. ჯგუფმა განიცადა მძიმე დანაკლისი: გარდაიცვალა დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დამკვრელი დავით („ზიბო“) ზიბზიბაძე, რომელიც კოლექტივში 1995 წლიდან მონაწილეობდა. პირველი სტუდიური ალბომის, „Mzime Jvari“ გამოცემა მხოლოდ 2002 წელს მოხერხდა. ალბომი წარმოადგენდა 1997-2002 წლებში დაწერილი სიმღერების ნაკრებს და მიეძღვნა დავით ზიბზიბაძის ხსოვნას. ალბომი ჩაიწერა შემდეგი შემადგენლობით:
2007 წელს გამოდის ახალი ალბომი „FanX“ („ფენიქსი“), ვოკალისტ გოგა იორამაშვილთან ერთად, რომელიც „მძიმე ჯვარში“ 1995-1997 წლებშიც მოღვაწეობდა. „FanX“ სტილისტურად საკმაოდ მრავალფეროვანია და ჯგუფის ძველ მუსიკასთან შედარებით მნიშვნელოვნად მძიმე ჟღერადობა აქვს.
2008 წლის დასაწყისში „მძიმე ჯვრი“ დატოვა გიტარისტმა გიორგი ჩუბინიძემ დატოვა, ხოლო ჯგუფის ერთ-ერთმა დამაარსებელმა და ლიდ-გიტარისტმა მამუკა ჩიხლაძემ გადაწყვიტა საკუთარ სოლო პროეტზე მუშაობა, რის გამოც იგი დროებით გამოეთიშა ჯგუფის საქმიანობას. გიტარისტის გარეშე დარჩენილი „მძიმე ჯვარის“ არჩევანი შეჩერდა ახალგაზრდა გიტარისტ გუჯა მჭედლიშვილზე, რომელთან ერთადაც „მძიმე ჯვარი“ 2008 წლის 1 ივნისს დიდი წარმატებით გამოვიდა Tbilisi BLITZKRIEG Metal Fest 2008- ზე. ამავე წლის ზაფხულში „მძიმე ჯვარმა“ მიიღო მიწვევა თურქეთის ერთ-ერთ წამყვან ყოველწლიურ საერთაშორისო როკ-ფესტივალ BarisaRock-Rock for Peace 2008-ზე. ფესტივალზე გამგზავრებამდე გაიმართა „მძიმე ჯვარის“ გამოსამშვიდობებელი კონცერტი ჯგუფის მეგობრებთან რეზი აბესაძესთან და ნიკა ლეშენკოსთან ერთად. ამის შემდეგ რეზი აბესაძემ მიიღო ჯგფუში დარჩენის წინანდადება, რომელზეც იგი დათანხმდა. 2008 წლის 9 აგვისტოს „მძიმე ჯვარი“ უკვე რეზი აბესაძესთან ერთად გამოდის 80000 მსმენელის წინაშე BarisaRock-Rock for Peace 2008-ზე როგორც ჰედლაინერი. „მძიმე ჯვარის“ გამოსვლას ომის, ძალადობის, რასიზმის და ტერორიზმის წინააღმდეგ მეტი მნიშვნელობა შესძინა იმ დღეებში საქართველოში განვითარებულმა მოვლენებმა და რუსეთის სამხედრო ინტერვენციამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ქართული მძიმე მეტალ ჯგუფები
ვერონიკამ სიკვდილი გადაწყვიტა (რომანი)
ნაწარმოები 24 წლის ვერონიკას ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მონაკვეთზე აქცენტირდება, როდესაც ის ამ ცხოვრების ამაოებით დაღლილი სიკვდილს გადაწყვეტს. რომანი დაფუძნებულია კოელიოს ბევრ ცხოვრებისეულ ფაქტზე (იხ. ბიოგრაფია); რომანში ნათლადაა ნაჩვენები თუ რამდენი ნორმალური ადამიანი შეიძლება იმყოფებოდეს ფსიქიატრიული საავადმყოფოს პალატებში და ვერც წამოსვლას ახერხებდეს და ვეღარც დარჩენას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1998 წლის რომანები კატეგორია:პაულო კოელიოს ნაწარმოებები კატეგორია:ბრაზილიური რომანები
დოლიშტე
დოლიშტე (Долище) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 69 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ კონევოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის დოლიშტე, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ახმედ მიუმიუნ ალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ბორა (ქარი)
მინი|280პქ|ბორა ბორა (bora; boreas; — ჩრდილოეთის ქარი) — ძლიერი და მძაფრი ქარი. წარმოიქმნება უმთავრესად წლის ცივ პერიოდში და მკვეთრ აცივებას იწვევს. ბორა უმთავრესად იმ ადგილებში იცის, სადაც მცირე სიმაღლის ქედი თბილ ზღვას ესაზღვრება (ადრიატიკის სანაპიროზე, ტრიესტთან, რიეკთან; კავკასიაში — შავიზღვისპირეთის ჩრდილოეთში, ტუაფსესა და ნოვოროსიისკს შუა).
ხმელეთზე შემოჭრილი ცივი ჰაერის მასა წნევის გრადიენტისა და სიმძიმის ძალის გავლენით სწრაფად ეშვება ქედის ქარზურგა კალთაზე თბილი ზღვის ნაპირისაკენ ისე, რომ ვერ ასწრებს ადიაბატურად გათბობას. ქარის სიჩქარე ამ დროს 40 მ/წმ აღწევს (ნოვოროსიისკთან მარკოთხის უღელტეხილზე 60 მ/წმ აღემატება).
გრძელდება ერთი დღიდან ერთ კვირამდე. ბორას გამოჩენამდე მთის მწვერვალებთან ფიქსირდება ხშირი ღრუბლები. ბორა 2-3 დღის განმავლობაში ქრის და ხშირად დიდი ზიანი მოაქვს.
1928 წელს დაფიქსირდა უძლიერესი ბორა, რომლის სიჩქარემ შეადგინა 80 მ/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:მეტეოროლოგია
ვარვარა
ვარვარა (Варвара) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 299 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ნაბახტევის ნათლისმცემლის ეკლესია
300px|მინი ნაბახტევის ნათლისმცემლის ეკლესია - ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბახტევის დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას, მაისურაძეების უბანში. თარიღდება XVIII საუკუნით. მოგვიანებით გადაკეთებულია, დაგრძელებულია დასავლეთის მიმართულებით.
ეკლესია დარბაზულია (13,7 X 6,3 მ), ნაგებია ქვიშაქვის ტლანქად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის კვადრებით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებში ორ-ორი ფართო თაღოვანი სარკმელია, ხოლო ერთი წრიული სარკმელი, დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილშია. საკურთხეველი გადახურულია დამრეცი კონქით, რომლის თაღის ქუსლებთან მარტივი იმპოსტებია. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე სწორკუთხა შესასვლელის თავზე ოთხი ქვისგან შედგენილი რელიეფური ტოლმკლავა ჯვარია, რომლის ზემოთ მრგვალ სარკმელს რელიეფური საპირე აქვს. ეკლესიას ქვიშაქვის ლავგარდანი ჰქონდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეჟენ ბუდენი
ეჟენ ბუდენი (Eugène Boudin, დ. 12 ივლისი, 1824 — გ. 8 აგვისტო, 1898) — ერთ-ერთი პირველი ფრანგი პეიზაჟისტი, რომელიც ხატავდა პლენერზე. მისი ძირითადი თემაა სანაპიროს ხედები, სადაც ის დიდ ადგილს უთმობდა ცას.
ბიოგრაფია
ეჟენ ბუდენი დაიბადა მეზღვაურის ოჯახში, ჰონფლერში ჰავრის მახლობლად. ყმაწვილობაში ის მუშაობდა საკანცელარიო მაღაზიაში „ჰავრში“ და გატაცებული იყო ხატვით. ის კარგად იცნობდა კლოდ მონეს, რომელიც თავის კარიკატურებს გამოფენდა ბუდენის მაღაზიაში.
1835 წელს მისი ოჯახი გადასახლდა ჰავრში. აქ ეჟენი დაუახლოვდა ცნობილ მხატვრებს, როგორებიც არიან: ჟან ფრანსუა მილე, ჟან ბატისტ იზაბეი და ჟან ბატისტ კამილ კორო. ისინი ახალგაზრდა მხატვარს აძლევდნენ სხვადასხვა რჩევებსა და მითითებებს. მონდომებულ ახალგაზრდა მხატვარს ჰავრის მუნიციპალიტეტმა დაუნიშნა სამწლიანი სტიპენდია პარიზში სასწავლებლად. 1859 წელს შედგა ეჟენ ბუდენის დებიუტი სალონში. რის შემდეგად მისი შემოქმედება ყურადღების ცენტრში აღმოჩნდა. მხატვრის შემდგომი ტილოები უკვე მოხვდნენ „განკიცხულთა სალონში“, სადაც იმ დროს მთავარი სალონის ჯიურის მიერ დაწუნული ნამუშევრები იფინებოდა.
1863 წელს ბუდენი ბევრს მოგზაურობდა, როგორც საზღვარგარეთ, ასევე ქვეყნის შიგნით. მან მოინახულა ბრეტანი, ნიდერლანდები, ვენეცია. ამ პერიოდში ის ხატავდა მცირე ზომის პეიზაჟებს.
1857 წელს ეჟენ ბუდენი შეხვდა კლოდ მონეს. ისინი ხშირად მუშაობდნენ ერთად ბუდენის სახელოსნოში.
1870-იან წლებში მისმა მხატვრობამ იმპრესიონისტების გავლენა განიცადა. მისი პეიზაჟები უფრო ნათელი გახდა, ხოლო მონასმი რბილ გაბნეულ ლაქას დაემსგავსა. 1874 წელს ბუდენმა მონაწილეობა მიიღო იმპრესიონისტების პირველ გამოფენაში. ამის შემდეგ მან არაერთხელ გამოფინა თავისი სურატები პარიზსა და ამერიკაში იმპრესიონისტების სურათების გვერდით.
ეჟენ ბუდენი 1898 წლის 8 აგვისტოს, 74 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები კატეგორია:იმპრესიონისტი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1824 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
ონიის კანტონი
ონია (Oña) — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ონია. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 3 231 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
მდინარის ვარდნა
მდინარის ვარდნა — წყლის ზედაპირის აბსოლუტურ სიმაღლეთა სხვაობა მდინარის სათავესა და შესართავს ან მისი რომელიმე მონაკვეთის ბოლოებს შორის. მდინარის ვარდნის შეფარდება შესაბამისი მონაკვეთის კალაპოტის სიგრძესთან არის მდინარის დახრილობა და და გამოიხატება %-ებით.
მდინარის ვარდნის დასახასიათებლად ანგარიშობენ ვარდნას კალაპოტის 1 კმ-ზე. ვაკის მდინარის 1 კმ-ზე ვარდნა უდრის რამდენიმე სმ (მაგ., მდინარე დონის ვარდნა 10,2 სმ), ხოლო მთის მდინარის — რამდენიმე მეტრი (მაგ., მდინარე ბზიფის ვარდნა 21 მ).
ლიტერატურა
კატეგორია:მდინარეები
კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი
მინი|300პქ|პარკის მდებარეობა კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი — ბუნების პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესპანეთში, ქალაქ ალმერიის სიახლოვეს. წარმოადგენს დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირა ევროპის უდიდეს სახმელეთო-საზღვაო ნაკრძალს. მისი ფართობი 460 კმ²-ია და მოიცავს ქალაქ კარბონერასს სიერა-დე-კაბო-დე-გატის მთათა სისტემას, ასევე 120 კმ² ზღვას, როგორც საწყლოსნო ნაკრძალს. კლიმატი ნახევრადმშრალია და ეს პარკი წარმოადგენს ევროპის უმშრალეს ადგილს. 1997 წელს იუნესკომ გააფორმა როგორც ბიოსფერული ნაკრძალი.
პარკი ხასიათდება ვულკანური ფორმაციებით - ლავით, ვულკანური გუმბათებით, კალდერებით. ზღვისგან გამოყოფილია 400 მ სიგანის ქვიშიანი სანაპიროთი. 2006 წელს შეუერთდა იუნესკოს გლობალურ გეოგრაფიულ პარკთა ქსელს.
პარკში საშუალო წლიური ტემპერატურა 18 °C -ია, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი მთელი ევროპის მასშტაბით აქ დაბალია და წელიწადში 120 - 180 მმ-ს შეადგენს.
გავრცელებულია დაახლოებით 1.000 სახეობის მცენარე, მათ შორის ენდემურებიც და 1.100 სახეობის ცხოველი და ფრინველი, რომელთა შორის უმრავლესი ფრინველია, რის გამოც ევროკავშირმა პარკი ფრინველთა დაცვის მიზნით სპეციალურ დაცულ ტერიტორიად გამოაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის უდაბნოები კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული პარკები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006 – რიგით მე-18 მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი, რომელიც მიმდინარეობდა 2006 წლის 9 ივნისიდან - ივლისამდე გერმანიაში.
ლეონიდ ბრეჟნევი
ლეონიდ ილიას ძე ბრეჟნევი (Брежнев, Леонид Ильич; დ. 1 იანვარი, 1907 [ძვ. სტ. 19 დეკემბერი, 1906], ქ. კამენსკოე, ამჟამად დნეპროძერჟინსკი (უკრაინა) — გ. 10 ნოემბერი, 1982, მოსკოვი) — საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი (1964-იდან), ხოლო 1966 წლიდან გენერალური მდივანი და სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე 1960–1964 წლებში და 1977–1982 წლებში.
ბიოგრაფია
ლეონიდ ბრეჟნევი დაიბადა სოფ. კამენსკოეში, მუშა-მეტალურგის ოჯახში. შრომითი ცხოვრება 15 წლისამ დაიწყო. 1927 წელს დაამთავრა კურსკის სამიწათმომწობო-სამელიორაციო ტექნიკუმი. 1923 წელს შევიდა კომკავშირში, 1931 წელს სკკპ რიგებში.
სამხედრო და პარტიული მოღვაწეობა
1923-1936 წლებში ბრეჟნევი იყო წითელი არმიის სამხედრო სამსახურში. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის (1941–1945) პირველივე დღეებიდან იგი პოლიტიკურ და ორგანიზატორულ მუშაობას ეწეოდა მოქმედ არმიაში, ხოლო სამამულო ომის დამთავრების შემდეგ იგი ხელმძღვანელ პარტიულ სამუშაოზეა. 1946 წლის აგვისტოდან იყო უკრაინის კპ-ის ზაპოროჟიეს, 1947 წლის ნოემბრიდა - დნეპროპეტროვსკის საოლქო კომიტეტების პირველი მდივანი, 1950–1952 წლებში მოლდავეთის კპ ცკ-ის პირველი მდივანი. XIX ყრილობაზე ბრეჟნევი აირჩიეს სკკპ ცკ-ის წევრად, სკკპ ცკ-ის 1952 წლის ოქტომბრის პლენუმზე - სკკპ ცკ-ის პრეზიდიუმის წევრობის კანდიდატად და სკკპ ცკ-ის მდივნად. 1952–1954 წლებში გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით მუშაობდა საბჭოთა არმიისა და სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მთავარი პოლიტსამმართველოს უფროსის მოადგილედ. 1954 თებერვლიდან ყაზახეთის კპ ცკ-ის მეორე, ხოლო 1955 აგვისტოდან პირველი მდივანია.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006
ფინალურ ეტაპზე გასული ნაკრებები
thumb|300px|Qualifying countries
კორნი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კორნი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006
ჯგუფი E
იტალიამ ჯგუფი ისე მოიგო, რომ მხოლოდ ერთი გოლი გაუშვა, ისიც ავტოგოლი. აშშ ნაკრებმა, მიუხედავად იმისა, რომ 9 ფეხბურთელით 10 კაციან იტალიასთან 1-1 ითამაშა, წააგო დანარჩენი ორივე მატჩი. ტურნირის დებიუტანტი განის ნაკრები გავიდა მეორე ადგილზე, მოუგო რა აშშ-სა და ჩეხეთს. იტალიელი დანიელე დე როსი დაისაჯა 4 მატჩიანი დისკვალიფიკაციით აშშ-ს ნაკრებთან გამოჩენილი უხეშობის გამო.
ლეონიდ ბრეჟნევი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უსსრ-ის გმირები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო მეთაურები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია: სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები კატეგორია: სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2006
სქოლიო
2006
1316
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum orbitulum
Lasioglossum orbitulum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1997 წელს.
სქოლიო
orbitulum
ფისი
მინი|მარჯვნივ|მწერი, მოქცეული ბუნებრივ ფისში
ფისი — ამორფული თვისებების მქონე ნივთიერებათა კრებითი სახელწოდება. ასეთი ნივთიერებები ჩვეულებრივი ტემპერატურის პირობებში მყარია, ხოლო მხურვალე ტემპერატურასთან ერთად დნება. მსგავს ნივთიერებებს შორის გვხვდება ბუნებრივი ფისი - ნივთიერება, რომელიც ჩვეულებრივი ფიზიოლოგიური მიმოქცევის დროს წარმოიშობა. არსებობს ქიმიური გზითაც მიღებული შენაერთები.
ბოშის უბანი
ბოშის უბანი, ისტორიული ძველი თბილისის დასახლება, სავარაუდოდ გარეთუბანში, ახლანდელი ბარათაშვილის ქუჩაზე მდებარე დიდი საცხოვრებელი სახლის ადგილზე.
მოიხსენიება XVIII-XIX ს.ს. საბუთებში. ამასთან, ზოგჯერ, მითითებულია ამ უბანში განლაგებული სახლების მეპატრონეებიც (მაგ., „ბოშის შვილი სოსია“, „ბოშა მურადაანთ სახლი“).
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
ბლენკოუ
ბლენკოუ (Blencoe) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის მონონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 224 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ქაშვეთის ეკლესია
თბილისის ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თბილისში. აგებულია 1904-1910 წლებში ძველი ეკლესიის ადგილზე.
ისტორია
VI საუკუნის I ნახევარში, ანტიოქიის ეკლესიიდან ქრისტიანული სარწმუნოების განსამტკიცებლად ქართლში ცამეტი ასურელი მამა შემოვიდა. ასურელ მამათა შორის ერთ-ერთმა, მამა დავითმა სამოღვაწეოდ თბილისი აირჩია. თავის მოწაფესთან, ბერ ლუკიანესთან ერთად ქალაქის დასავლეთით მდებარე მთის ფერდობზე მდებარე ქვაბულში დასახლდა და პატარა სამლოცველო მოაწყო. მამა დავითი ხუთშაბათობით თბილისში ქრისტიანულ სარწმუნოების საქადაგებლად ჩამოდიოდა.
ქრისტიანობის მტრები — მაზდეანები ხედავდნენ, რომ მამა დავითი ხალხში დიდ სიყვარულს იხვეჭდა და ყველა ხერხის გამოყენებით ცდილობდნენ შეებღალათ მისი სახელი. მათ მოისყიდეს ფეხმძიმე ქალი, რომელმაც მორიგი ქადაგების დროს, სახალხოდ, სიძვის ცოდვაში დასდო მამა დავითს ბრალი.
თქმულების ერთი ვერსიით, იქ მყოფმა ადამიანებმა ქვები აიღეს და დაიწყეს მოსყიდული ცოდვილი ქალის ჩაქოლვა. მამა დავითმა ვერ შეძლო ხალხის შეჩერება, ცილისმწამებელი ქალი ქვებით ჩაქოლეს და იქვე დატოვეს — ქვათა შუა. აქედან წარმოდგა სახელწოდება „ქვათაშუეთი“ ანუ „ქაშუეთი“.
მეორე ვერსიით — მძიმე ცოდვის გამო, ცილისმწამებელ დედაკაცს ღვთის რისხვამ უწია და ბავშვის ნაცვლად ქვა შვა — აქედან მიღებულა სახელი „ქვაშვეთი“. ამ ამბის შემდეგ, მამა დავითმა მალევე დატოვა თბილისი და თავის მოწაფე ლუკიანესთან ერთად გაემართა გარეჯის მრავალმთის დაუსახლებელ, უდაბნო ადგილას, სადაც პოვა სამუდამო თავშესაფარი.
პირველი ეკლესია
თბილისის გარეთუბანში მდებარე წმინდა გიორგის ეკლესია, დღევანდელი ქაშვეთის ტაძრის აღმოსავლეთით მდებარეობდა, რომლის მიმდებარედ დედათა სენაკები იყო განთავსებული. ეკლესია წარმოადგენდა ბაზილიკის ტიპის რიყის ქვით ნაგებ ოთხკუთხა შენობას, რომელსაც ორი შესასვლელი კარი ჰქონდა — სამხრეთით და დასავლეთით. ეკლესიის სატრაპეზო მთლიანი ქვის ყოფილა, იატაკიც ქვით ყოფილა დაფარული. ეკლესიის შენობაში ასიოდე მლოცველი ეტეოდა.
მეორე ეკლესია
XVIII საუკუნის შუა წლებში ეკლესია უკვე ვეღარ იტევდა მრევლს და მისი წინამძღვრის, დეკანოზ ფილიპე მაკარიძე-არჯევანიძის ლოცვა-კურთხევით და მისი სულიერი შვილის, დიდი ქართველი თავადის გივი ამილახვარის მატერიალური ხელშეწყობით   წმინდა გიორგის ძველი ეკლესიის გვერდით ახალი ეკლესიის აგება გადაწყდა. თბილელ მიტროპოლიტ ქრისტეფორე თუმანიშვილის 1753 წლის სიგელის მიხედვით “ამილახორმა გივმა თავის სადღეგრძელოთ და სასულიეროდ დიდის გულსმოდგინებითა და საფასეთა წარგებითა დაშვრა და შენი წმინდა ეკლესია საძირკვლით ახლად აღაშენა, გალავანი შემოავლო, განავრცელა და შეამკო”.
ეკლესია მთლიანად ქართული კვადრატული აგურით იყო ნაგები, კედლებში სიმაგრისთვის ჩადგმული იყო ოთხკუთხედად გათლილი მუხის მორები. იატაკი აგურის ჰქონდა, გადახურვა – კრამიტის. ტრაპეზი მთლიანი ქვისგან იყო გამოთლილი, ხოლო კანკელი ხისგან იყო დამზადებული. ხატები — ტილოზე ზეთის საღებავებით დაწერილი. ტაძარში ორი შესასვლელი კარი ჰქონდა, ერთი - დასავლეთ ნახევარწრის შუაში და მეორე — იქ სადაც ეს წრე უერთდებოდა სამხრეთის ნახევარწრეს.
გივი ამილახვარმა ტაძარს ორი ზარი შესწირა ერთნაირი წარწერებით: „ქ. შემოგწირეთ ზარი ესე მთავარმოწამეს გიორგის ქაშოეთისასა ამირახორმან გივიმან, სულისა ჩუენისა სახსრათ. ქრისტეს აქეთ ჩღნგ (1753).“
ტაძრის დასავლეთის შვერილის კედლის თავზე დაშენებული იყო ოთხ ბოძზე დაყრდნობილი პატარა სამრეკლო.
ქაშვეთის ტაძრის ყელის ძირსა და სახურავს შორის განთავსებული იყო გვირაბ-გალერეა, რომელშიც სინათლე ტაძრის დიდი სარკმელების ზემოთ ოთხივე მხარეს გაჭრილი პატარა სარკმელებიდან შედიოდა. ეს გალერეა, რომელიც გარს უვლიდა გუმბათის ყელის ძირს, ომიანობის დროს თავშესაფრის როლს ასრულებდა, ხოლო მშვიდობიანობის დროს საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან ჩამოსულ, უბინაოდ დარჩენილ მომლოცველებს იფარებდა. გალერეა-გვირაბის ჭერი ისეთი იყო, რომ ადამიანს თავისუფლად გაევლო, ამის გამო, ტაძრის სახურავს თითქმის არ ჰქონდა დაქანება, რაც კარგ შთაბეჭდილებას ვერ ახდენდა მნახველზე.
გივი ამილახვარის მიერ ციხე-კოშკად აშენებულ ეკლესიას კედლებში დატანებული ჰქონდა სამალავი და სათოფურები. ასეთ ტაძრებს რაც შეიძლება მაღლა ვიწრო სარკმლებს უკეთებდნენ, რომ მტერი შიგნით ვერ შესულიყო.
გივი ამილახვარმა ქაშვეთის წმინდა გიორგის ახალ ტაძარს „გალავანი შემოავლო, განავრცელა“, გალავანში ჩადგა ოთხი კოშკი. ოტო სიმონსონის ჩანახატის მიხედვით, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კოშკი, ორსართულიანი და რვაკუთხედი ფორმის ყოფილა, ხოლო დანარჩენი სამი — მრგვალი ფორმის. გივი ამილახვრის მიერ აშენებული ტაძარი თავის სამალავებით, სათოფურებით, ზღუდითა და ოთხი კოშკით მტერთა თავდასხმის დროს კარგად გამაგრებულ დასაყრდენს წარმოადგენდა.
გივი ამილახვარმა ტაძრის გალავანში „თავის სადგომად“ საკუთარი სახლიც ააშენა. ეს სახლი „მტკიცედ“ იყო დაკავშირებული გალავნის რვაკუთხედ კოშკთან და იმდენად დიდი და კეთილმოწყობილი იყო, რომ იმ დროისათვის ერთ-ერთ საუკეთესო სახლად მიიჩნეოდა, მასში ხშირად აბინავებდნენ თბილისში ჩამოსულ საპატიო სტუმრებს.
გივი ამილახვარმა ორი კოშკი ტაძრის წინამძღვარს დეკანოზ ფილიპეს გადასცა. სხვადასხვა დროს კოშკებში სასულიერო და მაღალი წრის წარმომადგენლები ცხოვრობდნენ, მათ შორის საქართველოს უკანასკნელი მეფის გიორგი XII-ის ქალიშვილი, ბატონიშვილი სოფიო.
ამავე პერიოდში წმინდა გიორგის ძველი ეკლესია განაგრძობდა თავის არსებობას ახლის გვერდით.მინი 1801 წელს ქართლ-კახეთის სამეფოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ თბილისი ახლად წარმოქმნილი გუბერნიის ცენტრი გახდა. 1811 წელს რუსეთის საიმპერატორო კარმა უკანონოდ გააუქმა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია და იგი საეგზარქოსოს უფლებით რუსეთის ეკლესიის სინოდს დაუქვემდებარა. ამავე წელს აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ანტონ II იძულებით რუსეთში გადაასახლეს. ქაშვეთის ტაძარში აიკრძალა ქართული ღვთისმსახურება.
თბილისსა და ქართლ-კახეთის სამეფოს მთელ ტერიტორიაზე უპირველესი საეკლესიო იერარქის ფუნქცია რუსეთის ეკლესიის სინოდის წევრს, არქიეპისკოპოს ვარლამ ერისთავს დაეკისრა.
ახლად წარმოქმნილი გუბერნიის დედაქალაქის თბილისის ტერიტორია, XVII საუკუნეში აგებული ზღუდის გარეთ, გარეუთუბნის ტერიტორიისკენ იზარდება. თბილისის ამ ნაწილში აიგო რუსეთის მეფისნაცვლის რეზიდენცია, ხელისუფლების ადმინისტრაციული შენობები და მდიდარი მოხელეების კერძო სახლები. აქვე იგება ქართველ თავადთა და ბატონიშვილთა საცხოვრებელი სახლებიც.
1810 წლიდან ქაშვეთის „პატრონობა“ კავკასიის მთავარსარდალმა გენერალმა ალექსანდრე ტორმასოვმა ითავა. იგი საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს ანტონ II-ს წერდა - „რუსეთში არსებული დებულებით, იქ, სადაც ბინა აქვს ჯარის სარდალს ან გენერელ-გუბერნატორს, უეჭველად უნდა საკუთარი ეკლესიაც იყოს ღვთისმსახურების შესასრულებლად. ეს წესი მე აქაც შემოვიღე და ავირჩიე ქაშვეთის ეკლესია.“
კათოლიკოს-პატრიარქმა ანტონ II-მ წინადადებით მიმართა საქართველოს მთავარმმართებელს: „კვირა-უქმე დღეებში ღვთისმსახურება შეასრულოს რუსის მღვდელმა, სადაგ დღეებში კი ქართველებმა, დიდმარხვაში ერთ კვირას ღვთისმსახურება სრულდებოდეს რუსულად, მეორეში-ქართულად.“ ალექსანდრე ტორმასოვი დათანხმდა პატრიარქის წინადადებას.
ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიაში ღვთისმსახურების რუსულ ენაზე დაწყების შემდეგ, რუს სამღვდელოებასა და ძმებს, წინამძღვარ დეკანოზ პეტრე და მღვდელ პავლე არჯევანიძეებს შორის კონფლიქტური სიტუაცია წარმოიშვა. მთავარსარდალ გენერალ ალექსანდრე ტორმასოვს აღარ აკმაყოფილებდა ადრე მიღწეული შეთანხმება ქაშვეთის ეკლესიაში ქართველი და რუსი სამღვდელოების ერთდროულად მსახურების შესახებ. გენერალს ღვთისმსახურების ქართულ ენაზე ჩატარების გაუქმება სურდა, რაზეც ძმებმა არჯევანიძეებმა პროტესტი გამოთქვეს და საპასუხოდ რუსულ ენაზე ღვთისმსახურების შეწყვეტა მოითხოვეს. მთავარსარდალი წერდა: „მე ვეცადე, კონფლიქტი მომეგვარებინა და დეკანოზ პეტრეს და მღვდელ პავლესათვის ქაშვეთის ეკლესიაში რუსი მოძღვრის მსახურების დაწყების შემდეგ შემცირებული შემოსავალი ფულადი კომპენსაციით ამენაზღაურებინა. როგორც ირკვევა, ქაშვეთის მოძღვრებს ამაზე უარი განუცხადებიათ და ეკლესიაში რუსულ ენაზე ღვთისმსახურების შეწყვეტა მოუთხოვიათ ...ქაშვეთის ეკლესიაში ღვთისმსახურების რუსულ ენაზე შეწყვეტა არ შეიძლება, თუნდაც იმიტომ, რომ ეს ეკლესია ჩემს სახლთან ახლოსაა.“
1810 წლის ნოემბერში, ხერსონის პოლკის მღვდელმა „პეტრე რუსმა“ ძმები არჯევანიძეები ქაშვეთის ტაძარში აღარ შეუშვა.
ამ კონფლიქტის შემდეგ დაიწყო ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიის გადაკეთება და „დანიშნულების შესაფერისად“ მოწყობა.
ეგზარქოსმა ვარლამ ერისთავმა, 1816 წელს ქაშვეთის სამხრეთ კარს მიაშენა კარიბჭე, რომლის ქტიტორული წარწერა დღევანდელი ტაძრის ქვემო ეკლესიის კარიბჭის მარჯვენა კედელშია ჩადგმული.
ვარლამ ერისთავის მიერ ახლად აგებული ტაძრის სამხრეთ კარიბჭიდან მხოლოდ მთავარსარდალი და მისი გარემოცვა შედიოდა, ხოლო დასავლეთ კარიდან „უბრალო“ ხალხი.
რუსეთის ხელისუფლებამ ტაძრის კედლებში ახალი სარკმლების გამოჭრა დაიწყო, რომ სამხედრო პირების ეპოლეტები და მაღალი საზოგადოების ბრილიანტები კარგად განათებულიყო და გამოჩენილიყო. ხელისუფლებას არც რუსი მღვდელთმსახურები ჩამორჩნენ, მათ საკურთხეველში დიდი ზომის სარკმელი გამოჭრეს. ქაშვეთის ეკლესიის „გასამხედროების“ შემდეგ, 1810 წლიდან ტაძარში გალობას იწყებს „სალდათებისგან“ და სახელმწიფო დაწესებულებების დაბალჩინოსანი მოხელეებისგან შემდგარი რუსული გუნდი, რომლისთვისაც ტაძრის დასავლეთ მკლავში „ხორო“ ანუ სპეციალური აივანი გაკეთდა. ამისთვის სამრეკლოზე და სამალავში ასასვლელ კიბეზე ამოიჭრა დიდი ზომის კარი.
ნიკოლოზ აბხაზის მიერ მოხატული კედლები და გუმბათი, 1817-1818 წლებში უცნობ მხატვარს ახლად მოახატვინეს. მხატვრობა შინაარსით მდიდარი, მაგრამ ხელოვნების თვალსაზრისით დაბალი ხარისხის იყო. XIX საუკუნის ბოლოსათვის ტაძრის მხატვრობა იმდენად დაზიანდა, რომ მისი გადარჩენისთვის შექმნილმა სპეციალურმა კომისიამ დაასკვნა „...არა ღირს განახლებადო“.
გივი ამილახვრის მიერ აგებული ქაშვეთის ტაძრის გალავანი 1832 წლისათვის საკმაოდ დაზიანებული იყო. მისი ნაწილი ტაძრის დეკანოზმა პეტრე არდაზიანმა შეაკეთებინა, ხოლო დარჩენილი ნაწილის შესაკეთებლად შუამდგომლობით მიმართა სასულიერო მთავრობას.
1837 წელს, საქართველოში პირველად ჩამოდის რუსეთის მონარქი, იმპერატორი ნიკოლოზ I ჯარის დასათვალიერებლად. იგი ქაშვეთის ეკლესიაში წირვას უნდა დასწრებოდა და სპეციალურად ამისთვის სასწრაფოდ დაიწყეს გალავნის შეკეთება, ნაწილი აგურით და გაჯით, ხოლო ნაწილი წვრილად დახერხილი, შეღებილი ფიცრის ბადურით განაახლეს.
ქაშვეთის ეკლესიის გალავანში, გივი ამილახვრის სახლის გარდა, სხვადასხვა ნაგებობები შენდებოდა. 1839 წელს ტაძრის მღვდელმა თომა გრიგორიევმა ააგო სახლი, რომელიც მოგვიანებით ქაშვეთის ეკლესიას შესწირა. ტაძრის ეზოში, გარდა ექვსი საცხოვრებელი სახლისა, აშენდა თორნე, დუქანი და ფარდული.
1846 წელს, ტაძრის კრამიტის სახურავი რკინის სახურავით შეცვალეს, ხოლო აგურის ფილაქანი — ქვის კრამიტით. ტაძარს შემოავლეს საკმაოდ მტკიცე და მაღალი „ცოკოლი“. შეიძინეს დიდი შანდლები და ჩამოასხმევინეს 25 ფუთიანი ზარი. გუმბათის ყელს გამოუცვალეს სარკმლები. ტაძარში დაკიდეს ახალი ჭაღი.
1848 წელს ტაძარში დაიდგა, საიმპერატორო აკადემიის ხელოვანის ადრიანე კოზმინ-მალახოვის მიერ მოსკოვში შეკვეთით შესრულებული, ქართული ეკლესიისათვის სავსებით უცხო, შვიდიარუსიანი რუსული კანკელი, რომელიც სავსებით აბნელებდა საკურთხეველს და სრულებით არ უდგებოდა ტაძარს“. ახალი კანკელის ოქროთი მოვარაყებულ და სხვადასხვა ფიგურებით მორთულ პირველ იარუსში მოთავსებული იყო ქართველი წმინდანების ხატები; მეორეში-ათთორმეტთა დღესასწაულები; მესამეში-მოციქულები; მეოთხეში - წინასწარმეტყველები; მეხუთეში - წარღვნის შემდგომნი მამამთავარნი; მეექვსეში - წარღვნის უწინარესნი; მეშვიდეში-ექვსბოლოიანი ჯვარცმა წინამდგომარე ღვთისმშობელისა და იოანე ღვთისმეტყველით.
რუსული შაბლონიდან ერთადერთ გამონაკლისს წარმოადგენდა აღსავლის კარების ზემოთ „საიდუმლო სერობის“ მაგიერ მოთავსებული ღვთისმშობლის მიერ წმინდა ნინოსთვის ვაზის გადაცემის ხატი. ეს კანკელი მოხსნილ იქნა 1904 წ. და გადაეცა ნორიოს მთავარანგელოზის ეკლესიას.
რუსულმა ადმინისტრაციამ ქაშვეთის ეკლესიის სამხრეთით მდებარე ძველი ყაბახის ტერიტორიაზე მოაწყო სამხედრო წრთვნები და საკმაოდ ვრცელი ადგილი სამხედრო სწავლების მოედნად გადააქცია, რომელსაც იმპერატორ ალექსანდრე II-ის პატივსაცემად — „ალექსანდრეს პლაცი“ უწოდეს.
1856 წელს, თბილისში ჩამოვიდა კავკასიის ახალი მეფისნაცვალი ალექსანდრე ბარიატინსკი, რომლის გადაწყვეტილებით ქაშვეთის ტაძრის მიმდებარე ფერდობზე დაიგეგმა საზოგადოებრივი ბაღის მშენებლობა.
წმინდა გიორგის უძველესი ეკლესიის ნაშთები დაშალეს და ეზო მოასწორეს. ბაღის მშენებლობას შეეწირა ტაძრის გალავანი კოშკებით და ქაშვეთის უძველესი სასაფლაო, რომელიც გადატანილ იქნა თბილისის მაშინდელ გარეუბანში — ვერეში.
ქაშვეთის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე, უძველესი სასაფლაო მდებარეობდა, თბილისის კომენდანტმა დახურა სასაფლაო და იგი იმ დროისათვის ქალაქის გარეუბანში — დღევანდელ ვერის პარკის ტერიტორიაზე გადაიტანა. სასაფლაოს ტერიტორიაზე მდებარეობდა 1847 წელს აგებული წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია მდებარეობდა, რომელიც წარმოადგენდა უსვეტებო ორფრთიან დარბაზს მომრგვალებული საკურთხევლით. საბჭოთა პერიოდში, 1926 წელს სასაფლაო დაიხურა. ხოლო, 1933 წელს ტფილისის საბჭოს განკარგულებით ვერის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი დაანგრიეს და ამ ტერიტორიაზე ვერის ბაღი გააშენეს.
ბაღი, რომელიც პრივილეგირებული მოსახლეობის სასეირნო ადგილს წარმოადგენდა, საზეიმოდ გაიხსნა 1865 წელს და იმპერატორ ალექსანდრე II-ის სახელი შეუნარჩუნდა –„ალექსანდრეს ბაღი “. მან თბილისში ვიზიტის დროს ამ ბაღის ტერიტორიაზე ერთი ხის ნერგი დარგო.
1870-იანი წლებიდან, დაუგეგმავად ამოჭრილმა კარებებმა და სარკმლებმა, 1846 წელს, ქაშვეთის ეკლესიის გვერდით მდგარი ზარბაზნიდან სროლებით გამოწვეულმა ვიბრაციამ, დროთა განმავლობაში ქაშვეთის ტაძრის კედლების დაბზარვა და დახეთქვა გამოიწვია.
1878 წელს დაზიანებულ ტაძარს პირველი რემონტი ჩაუტარდა, ბზარები შეილესა და ზეთის საღებავით შეიღება, თუმცა ამან დიდი შედეგი არ გამოიღო, შენობა ავარიულ მდგომარეობაში დარჩა, რის გამოც 80-იანი წლების დასაწყისში წირვა-ლოცვა შეწყდა.
ქაშვეთის ტაძრის ავარიული შენობის გადარჩენის მიზნით შეიქმნა კომიტეტი, რომელმაც თხოვნით მიმართა რუსეთის სინოდს, ტაძრის რემონტისთვის საქართველოს ეკლესიის ხაზინიდან სესხის გამოყოფის შესახებ. საქართველოს ეკლესიის ხაზინა, ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, რუსეთის სინოდს ეკუთვნოდა, ხოლო თანხა ფიზიკურად პეტერბურგის სახელმწიფო ბანკში ინახებოდა.
რუსეთის სინოდმა სესხზე უარი განაცხადა, რის შემდეგ კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება თვითონ ეზრუნა ტაძრის გადარჩენისთვის. მათ მოიწვიეს ავტორიტეტული პირებისგან შემდგარი კომისია, რათა კიდევ ერთხელ შეემოწმებინათ ტაძრის შენობის მდგომარეობა. არქიტექტორმა კარლოს მაევსკიმ და არქიტექტორმა ოტო სიმონსონმა, სინოდის კანტორის არქიტექტორ-ინჟინერ ალექსანდრე ჩიჟევსკისთან ერთად დადეს დასკვნა, რომ „ტაძარი არც ისე საშიშარ მდგომარეობაშია, რომ წირვა-ლოცვისათვის დაკეტილი იყოსო, მაგრამ შეკეთებას კი საჭიროებსო“.
1884 წელს ეგზარქოსმა მთავარმართებელთან შეთანხმებით ქაშვეთის ტაძარში წირვა-ლოცვის განახლება ბრძანა. ცხრა წლის შემდეგ, 1893 წელს ტაძრის ავარიული შენობა შეკრეს რკინის სალტებით.
1888 წელს, დეკანოზ დავით ჭრელაშვილის წინამძღვრობის პერიოდში, ქაშვეთის ტაძრის გალავნის დასავლეთ კედელში, ეკლესიის ალაყაფის კარების გვერდით, აიგო წმინდა ვლადიმერის საჯვარე — რუსეთის მიერ ქრისტიანობის მიღებიდან 900 წლისთავის აღსანიშნავად. სამლოცველოში დაბრძანებული იყო წმინდა ვლადიმერის ხატი.
ამავე პერიოდში, ეკლესიის ალაყაფის კარზე ერთმანეთის გვერდით სამი კამარა დააშენეს, სადაც სამრეკლო უნდა გაემართათ, მაგრამ სამრეკლოში ზარები ვერ დაკიდეს, ვინაიდან მათი ერთდროულად რეკვა პრაქტიკულად შეუძლებელი იქნებოდა.
მესამე ეკლესია
1897 წელს, ქაშვეთის ეკლესიაში გამწესებულ იქნა ახალი წინამძღვარი დეკანოზი მარკოზ ტყემალაძე, „გამიტაცა აზრმა, უსათუოდ ახალი ეკლესია აშენებულიყო“ - წერს მამა მარკოზი. მეფის რუსეთის ხელისუფლების პერიოდში ადვილი არ იყო, თუნდაც ძლიერ დაზიანებული, ეკლესიის დაშლა და ახალი ქართული მართლმადიდებლური ტაძრის მშენებლობის დაწყება.
მამა მარკოზმა თავისი მოხერხებულობით შეძლო გივი ამილახვრის შთამომავალ გენერალ ივანე ამილახვრისგან თანხმობის მიღება იმ პირობით, რომ “ახალი ეკლესია იქნება აშენებული სამთავისის ეკლესიის გეგმით, რომელიც ამილახვრის მამაპაპის აშენებულია”.
ახალი ტაძრის პროექტის შესრულება, დეკანოზ მარკოზ ტყემალაძის ინიციატივით, ხუროთმოძღვარ ლეოპოლდ ბილფელდს დაევალა. არქიტექტორების კომისიამ ახალი ტაძრის გეგმა და საჭირო საბუთები შეადგინა და ეგზარქოს ფლაბიანე გოროდეცკის წარუდგინა.
მარკოზ ტყემალაძემ დაიყოლია საქართველოს ეგზარქოსი ფლაბიანე გოროდეცკი, მშენებლობისთვის საჭირო თანხა სესხად აეღოთ რუსეთის ეკლესიის სინოდისგან, თუმცა მოულოდნელად ვითარება შეიცვალა – ეგზარქოსი ფლაბიანე საქართველოდან გადაიყვანეს, მაგრამ დეკანოზმა მარკოზ ტყემალაძემ ფარ-ხმალი არ დაყარა, ისარგებლა თბილისში რუსეთის ეკლესიის უწმინდესი სინოდის სამეურნეო ნაწილის დირექტორის ჩამოსვლით, რომელიც დახმარებას დაპირდა.
1902 წელს დეკანოზი მარკოზ ტყემალაძე სიონის ტაძრის დეკანოზად გადაიყვანეს, ხოლო ქაშვეთის ტაძრის ახალ წინამძღვრად მამა ესტატე ელიევი (ელიაშვილი) დაინიშნა. საქართველოს ახალ ეგზარქოსმა ალექსი I-მა (ოპოცკი) დაიწუნა ქაშვეთის ახალი ეკლესიის გეგმა.
ეგზარქოსმა ალექსიმ, ლეოპოლდ ბილფელდის გეგმის ნაცვლად, რამდენიმე ათეული „ხახვის თავის მსგავსი“ გუმბათიანი და „ხოროებიანი“ ეკლესიის გეგმა წარუდგინა ტაძრის კომიტეტს. გენერალმა ივანე ამილახვარმა გააპროტესტა ეგზარქოსის წინადადება - „...ჩვენ სამთავისის გეგმა ავირჩიეთ, როგორც ჩვენ მამა-პაპათა გამომუშავებული და გადმოცემული“. ამის შემდეგ ეგზარქოსი დათანხმებულა, აღეძრა შუამდგომლობა ახალი ტაძრის გეგმის და ხარჯთაღრიცხვის დამტკიცების შესახებ.
1903 წელს, ქაშვეთის ტაძარის წინამძღვრად დეკანოზი კალისტრატე ცინცაძე განაწესეს. ქაშვეთის ტაძრის კომიტეტის გადაწყვეტილებით, ძველი ეკლესიის დანგრევამდე, დღევანდელი სამხრეთ ალაყაფის კარების დასავლეთით, ერთ წელიწადში დროებითი ტაძარი აიგო. ეკლესია წარმოადგენდა დიდ დარბაზს, რომელშიც დაიდგა ახალი კანკელი, გადმოაბრძანეს ეკლესიის სიწმინდეები და ხატები. გარკვეული ნივთები ქაშვეთის ეკლესიის წინამძღვრის კალისტრატე ცინცაძის ინიციატივით და ეგზარქოსის ნებართვით, გადასცეს ქართლ-კახეთის ეკლესიებს: ძველი ტაძრის კანკელი - ნორიოს მთავარანგელოზის ეკლესიას, ხოლო ქაშვეთის გუმბათის ჯვარი თბილისის კარის წმინდა გიორგის ეკლესიაზე დაიდგა. დროებითი ეკლესიის კურთხევის შემდეგ დაიწყო ქაშვეთის ძველი ეკლესიის დაშლა.
ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიის მამულების გამგე კომიტეტის გადაწყვეტილებით, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ივანე ამილახვარი, ტაძრის გეგმა და ხარჯთაღრიცხვის შედგენა ლეოპოლდ ბილფედს დაევალა. კომიტეტმა ტაძრის მშენებლად იტალიელი ტექნიკოსი ანჟელო ანდრეოლეტი მოიწვია, რომელმაც თავის მხრივ ხუროთმოძღვრად დანიშნა ედუარდ ანდრეოლეტი. ტაძრის მშენებლობის ზედამხედველობა და ხელმძღვანელობა დააკისრეს დეკანოზ კალისტრატე ცინცაძეს.
ქვაზე კვეთილი ორნამენტაცია არქიტექტორ ედუარდ ანდრეოლეტის ესკიზების მიხედვით შეასრულეს ცნობილმა ქვისმთლელმა, ოსტატებმა ნეოფიტე, ლავრენტი და ნიკო აგლაძეებმა. მშენებლობის დროს გამოყენებული იყო ალგეთის ქვა, ძეგამის თეთრი ქვა, იტალიური მარმარილო. ტაძრის ჩუქურთმების ნიმუშები გადმოღებულია საქართველოს სხვადასხვა ეკლესიებიდან.
ქაშვეთის დღევანდელი, ანუ მესამე ეკლესიის საძირკვლის ამოღება 1904 წელს დაიწყო. საყრდენის ძებნამ მიწის გათხრა საკმაოდ ღრმად მოითხოვა, რამაც პროექტის შეცვლა გამოიწვია. მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ორსართულიანი ეკლესია აშენებულიყო, ერთი - ღრმა საძირკვლის ხარჯზე, ხოლო მეორე, ბილფელდის პროექტით გათვალისწინებული, სამთავისის ეკლესიის ანალოგი, პირველის თავზე.
მშენებლობა მიმდინარეობდა 1904-1910 წლებში, პირველ სართულზე მდებარე ეკლესია 1909 წლის 1 აპრილს, სულიწმიდის სახელობაზე აკურთხა ეპისკოპოსმა გრიგოლ ვახნინმა, ამ ეკლესიაში დროებითი ეკლესიიდან გადმოიტანეს კანკელი, ტრაპეზი და იქ დაცული სხვა სიწმინდეები, ხოლო, დროებითი ტაძარი დაშალეს. კალისტრატე ცინცაძის ცნობით, 1919 წელს ქვაშვეთის ქვემო ეკლესიაში დადგმული კანკელი გადაეცა სოფელ ოძისის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესიას, მის ნაცვლად დაიდგა „… სასახლის მოშლილი ეკლესიის კანკელი, რომლის კორპუსიცა და ხატებიც დამზადებულია მხატვრის გრიგოლ გაგარინის მიერ. კორპუსი გაკეთებულია ქართული ხელოვნების ნაშთთა მიხედვით ალებასტრისაგან: ალაგ-ალაგ მოვარაყებულია, ალაგ-ალაგ კი მუქი საღებავით არის შეღებილი. ვინაიდან ადგილი არ გვაძლევდა საშუალებას, კანკელს, სამწუხაროდ, ჩამოვაშორეთ ორი ხატი აქეთიქით – და სერობა: ხატები მოთავსებულია ქვემო საკურთხეველში, სერობა კი (სიუჟეტი მეტად თავისებურად არის გადმოცემული) ზემო ეკლესიაში.”
ამ ცნობიდან გამომდინარე, შესაძლოა ვივარაუდოთ, რომ ეს კანკელი გადმოტანილია მეფისნაცვლის სასახლის წმინდა ალექსანდრე ნეველის კარის ეკლესიიდან. რადგან, სასახლეში 1917-1921 წლებში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელმა კრებამ და მთავრობამ დაიდო ბინა, ხოლო კარის ეკლესია გაუქმდა.
1945 წელს ჩატარებული რემონტის შემდეგ ქვაშვეთის ტაძრის ქვედა სართულზე მდებარე სულიწმინდის ეკლესია წმინდა მთავარმოწამე მარინეს სახელზე აკურთხეს.
1910 წლის 31 ოქტომბერს, ქვაშვეთის წმინდა გიორგის დასრულებული ტაძარი საზეიმოდ აკურთხა ეგზარქოსმა ინოკენტიმ, ეპისკოპოსების დავით კაჭახიძის და გრიგოლ ვახნინის მონაწილეობით.
ამ დღეს ზაქარია ფალიაშვილმა გიმნაზიისა და ფილარმონიის მომღერლებისაგან შემდგარი 25 კაციანი, ძლიერი გუნდი გამოიყვანა და ეკლესიის დასავლეთი მხარე დაიკავა. „ეკლესიაში მოვიდა საქართველოს მაშინდელი ეგზარქოსის რუსული გუნდიც. ეგზარქოსმა მოსთხოვა ზაქარიას ადგილის გათავისუფლება თავისი გუნდისათვის. ზაქარია ფალიაშვილმა არასგზით არ დაუთმო და თავის გუნდს ფეხი არ მოაცვლევინა, თვითონაც ბოლომდე ლოტბარობდა. უნაყოფო უსიამოვნებისა და შეჯახების შემდგომ ეგზარქოსის გუნდი იძულებული გახდა სხვა ადგილი მოეძებნა. ისინი რუსულად გალობდნენ, ზაქარიას გუნდი კი ქართულად.” ფილარმონიული საზოგადოების გუნდი ქვაშვეთის ტაძარში 1910-1917 წლებში გალობდა.
თბილისის ქვაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესია სამნავიანია - ტაძრის სიგრძე 23,12 მეტრია, სიგანე - 18,75 მეტრი, ხოლო შიდა სიმაღლე - 27,75 მეტრია. ორსართულიანი ტაძარი ერთმანეთს სადიაკვნე ოთახში მოთავსებული ქვის კიბით უკავშირდება, აქედანვეა შესაძლებელი საკურთხევლის ბანზე და იქიდან სახურავზე ასვლა. ქვაშვეთის ტაძრის ქვემო ეკლესიის კედლები შემოსილია ალგეთის ბაზალტის ქვით, ხოლო ზედა - ძეგამის თეთრი ქვიშაქვის ქვით.
ქვაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიის ზედა სართულის სამხრეთ შესასვლელი ბრინჯაოს კარი შემკულია დიდმოწამე გიორგის და მოციქულთასწორი ნინოს ზედნაჭედი ხატებით. ამ კარის სამჭედლო სამუშაოები შეასრულა ფ. ჰაუფმა ჰენრიხ ჰრინევსკის ნახატების მიხედვით. ამ სამუშაოებისთვის თანხა გაიღეს დავით და ეკატერინე სარაჯიშვილებმა. კარებს მათი სახელების აღმნიშვნელი ქართული ინციალები “დ” და “ე” ამშვენებს.
ქვაშვეთის ტაძრის სამხრეთ კარის თავზე მოთავსებულია ვასილ გურიელის შეწირული, ი.ი.ანდრეოლეტის მიერ შესრულებული ჭედური წმინდა გიორგის ხატი. ქვაშვეთის ტაძრის მეორე სართულის იატაკი მოზაიკისაა, რომელიც ანჟელო ანდრეოლეტის ესკიზის მიხედვითაა შესრულებული, რაზეც სამხრეთ შესასვლელი კარის წინ ჩადგმული ფირფიტა მიგვანიშნებს.
ტაძრის კანკელი, ტრაპეზი, სამკვეთლო, ამბიონი, ძველი ხატების კიოტები, ემბაზი და კანკელის წინ, ამბიონზე ორი დიდი შანდალი იტალიური მარმარილოსია. ტაძრის არქიტექტურული თავისებურებაა კანკელის არატრადიციული მდებარეობა - კანკელი გამართულია არა წინა სვეტებს შუა, არამედ მათ უკან, რათა მეტი ადგილი დათმობოდა მლოცველებს.
გივი ივანეს ძე ამილახვარმა და მისმა მეუღლემ ანა კუზნეცოვამ ეკლესიას ედუარდ ანდრეოლეტის ნახატის მიხედვით დამზადებული მარმარილოს კანკელი შესწირეს.
კანკელი აშენებულია ქვა-აგურით, გარედან შემოსილია დაჩუქურთმებული თეთრი მარმარილოს ხალებიანი ფიქალით და იტალიური მარმარილოს სვეტებით. კანკელის ზემოთ აღმართულია თეთრი მარმარილოს ქართული ჯვარი, ხოლო მის ქვემოთ დაბრძანებულია საიდუმლო სერობის ხატი, რომლის ორივე მხარეს მოთავსებულია მარმარილოზე ამოჭრილი ანგელოზები სამწერობლებით ხელში.
აღსავლის კარის ზემო ნაწილში ჩასმულია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხარება – მარჯვენა ფრთაზე გამოსახულია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მარცხენა ფრთაზე მთავარანგელოზი გაბრიელი.
აღსავლის კარის ქვემო ნაწილზე მოთავსებულია ფეხზე მდგომნი მახარებლები - მათე, მარკოზი, ლუკა და იოანე.
აღსავლის კარის მარცხნივ გამოსახულია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი ყრმით ხელში და დიდმოწამე გიორგი.
აღსავლის კარის მარჯვნივ მოთავსებულია ლაჟვარდოვან ცაში თეთრ ღრუბლებს შორის მდგომარე მაცხოვარის და მოციქულთასწორი ნინოს ხატები.
კანკელის ჩრდილოეთ და სამხრეთის კარზე მოთავსებულია მთავარანგელოზ გაბრიელისა და მთავარანგელოზ მიქაელის ხატები. 1910 წელს ნაკურთხი ქვაშვეთის წმინდა გიორგის ტაძრის მოხატვა, მხოლოდ II მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ, 1947 წლიდან გახდა შესაძლებელი. საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქმა კალისტრატე ცინცაძემ ეს საქმე მხატვარ ლადო გუდიაშვილს მიანდო, ხოლო ტაძრის მოხატვის საქმის ხელმძღვანელობა მან ეპისკოპოსს დიმიტრი ლაზარიშვილს დაავალა.
ლადო გუდიაშვილმა გამოიყენა მცენარეული საღებავების ძველი რეცეპტები. დაიწყო ურთულესი ესკიზების და ჩანახატების კეთება, მთელი დღეები თავდავიწყებით შრომობდა მაღალი თაღის ჭერქვეშ.
მხატვარმა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი დახატა ქართველი ქალის სახით, მთელი ფორმებით, სილამაზით, ღვთისმშობლის გვერდით დახატა საქართველოს სიმბოლო - ბროწეულის ხე, „როგორც ფრესკებში, ისე დაზგურ პორტრეტებში თითქმის ყველა მხატვარი, დიდიც და პატარაც, ღვთისმშობელს მუდამ ახალგაზრდას და სათნოს ხატავდა... მე გადავწყვიტე ღვთისმშობელი წამომეყვანა ჩვენსკენ, მიწისკენ. უფრო დღევანდელი სახე მომეცა მისთვის, ამ სახით ასეთმა გადაწყვეტამ მაშინ, როგორც მოველოდი, აზრთა დიდი სხვადასხვაობა გამოიწვია. უარი ვთქვი ზეთის საღებავებზე, ვხატავდი ენკაუსტიკის ურთულესი წესით - ცხელი, ადუღებული ფერებით. მაგრამ ფერადი ფხვნილები არ იშოვებოდა, ძებნა-ძებნით მივაკვლიეთ მღებავებს... ხარაჩოებზე ცხრა თვე ჰაერში ვიყავი გაყენებული, სისხლი მდიოდა ხოლმე ცხვირიდან.“ - წერდა ლადო გუდიაშვილი.
საბჭოთა ხელისუფლებამ მხატვარს ბრალად საბჭოთა იდეოლოგიის ღალატი და ღვთის სიყვარული წაუყენა, იგი გარიცხეს კომუნისტური პარტიიდან, დაითხოვეს თბილისის სამხატვრო აკადემიიდან, აუკრძალეს პედაგოგიური საქმიანობა.
საკურთხევლის ძირითადი ფართობი ცხრა თვეში მოიხატა. სხვადასხვა წინააღმდეგობების გამო ტაძრის მოხატვა ვერ დასრულდა, რასაც დაემატა 1952 წელს, კათოლიკოს-პატრიარქის კალისტრატეს გარდაცვალება.
მრავალი წლის შემდეგ, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ ისევ ლ. გუდიაშვილს შესთავაზა ქაშვეთის ეკლესიის მოხატვა, მაგრამ მხატვარი უკვე 80 წელს იყო მიღწეული და ვეღარ შეძლო ქაშვეთის მხატვრობის დასრულება.
თბილისის ქაშვეთის ტაძარში დაბრძანებულია მრავალი სიწმინდე, უძველესი და ახლადდაწერილი ხატები.
ქაშვეთის ტაძარში გადმოტანილია საბჭოთა ხელისუფლების მიერ სასწავლებლების დახურული ეკლესიებიდან და სამლოცველოებიდან გადმოტანილი ხატები. XX საუკუნის ბოლოს, 1998-2000 წლებში, არქიტექტორ ირაკლი მოსულიშვილის, კონსტრუქტორ ომარ ჭანტურიძის პროექტით და მშენებელ-ინჟინრის ვაჟა მაჩაიძის მონაწილეობით აიგო ქვაშვეთის ტაძრის სამრეკლო. იგი განთავსებულია ტაძრის ეზოს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში, იქ სადაც ადრე გალავანში ჩადგმული რვაკუთხა კოშკი და გივი ამილახვრის სახლი იდგა.
შენობის შემადგენელი ნაწილებია — სარდაფი, პირველი სართული, ანტრესოლის სართული და ფანჩატური. სამრეკლო მოპირკეთებულია ბოლნისის მოყვითალო ფერის ტუფით და გადახურულია მოთუთიებული თუნუქით. სამრეკლო მოხატა მხატვარმა მამუკა გეგელაშვილმა. სამრეკლოს პირველ სართულზე განთავსდა სანათლავი.
ლეოპოლდ ბილფელდის მიერ შედგენილი პროექტის მიხედვით ქაშვეთის წმინდა გიორგის ტაძარს ჰქონდა სამი შესასვლელი კარი – სამხრეთიდან, ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან. გარკვეული მიზეზების გამო, ტაძრის ორივე სართულს მხოლოდ სამხრეთ მხრიდან გაუკეთდა შესასვლელი კარი. XX საუკუნის მიწურულს ჩატარებული რესტავრაციის შემდეგ, გაიჭრა ტაძრის დასავლეთ კედელი, რუსთაველის პროსპექტის მხრიდან და მოეწყო ქვაშვეთის ტაძარის მთავარი შესასვლელი.
დასავლეთ მინაშენი შიგნიდან მოიხატა, გარედან მოპირკეთდა გოდოგანის ქვით და გადაიხურა მოთუთიებული თუნუქით. დასავლეთ კარიბჭის შიგნით მარჯვენა და მარცხენა მხარეს განთავსდა მესანთლის ოთახი და საეკლესიო ნივთების მაღაზია. ქაშვეთის ეკლესიის დასავლეთ მხარეს მოიჭრა მიწა ტაძრის სისწორეზე და ეს ტერიტორია მოპირკეთდა ბაზალტის ქვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში
შჩუროვსკის მწვერვალი
შჩუროვსკის მწვერვალი — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოებაზე — ჩათინის ქედზე. სიმაღლე 4269 მ. გაწოლილია მწვერვალ უშბის სიახლოვეს. აგებულია გრანიტებით და კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. არის მწვერვალზე მისასვლელი რამდენიმე მარშრუტი. სახელი ეწოდა რუსეთის სამთო საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებლის ვლადიმერ შჩუროვსკის პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
კალატაგანი
კალატაგანი (ოფიციალურად კალატაგანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Calatagan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 58 719 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
ჰუსეინ რაჰმი გურფინარი
ბიოგრაფია
დაიბადა სულთნის კარის მოხელის ოჯახში. შეისწავლა ფრანგული ენა. მუშაობდა წვრილი მოხელის თანამდებობაზე. 1908 წელს, ბურჟუაზიული რევოლუციის შემდეგ, მწერლობით ირჩენდა თავს. მისი თხზულებების პერსონაჟები სტამბოლის მკვიდრნი არიან. მწერალი ე. წ. „პატარა კაცის“ გულის მესაიდუმლეა. ილაშქრებს სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ, დასცინის თურქეთის მაღალი საზოგადოების გალომანიას. ავტორია რომანებისა „შიკი“ (1889), „ხასა“ (1900), „მოკვეთილი თავი“ (1942), „გიჟი ვარ“ (1944), მოთხრობების კრებულებისა და პიესებისა. მისი ნაწარმოებების სტილი მსუბუქია, შეიცავს სტამბოლის სალაპარაკო ენის ელემენტებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ჭყონდიდის ეპარქია
ჭყონდიდის ეპარქია – მდებარეობს სამეგრელოს ცენტრალურ ნაწილში და მოიცავს მუნიციპალიტეტებს: მარტვილს, აბაშასა და მათ მიმდებარე ტერიტორიას. ეპარქიის საკათედრო ტაძარი მარტვილში მდებარეობს.
ჭყონდიდის ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ხონისა და სამტრედიის, დასავლეთიდან ზუგდიდ-ცაიშის, ჩრდილოეთიდან მესტიისა და ზემო სვანეთის, სამხრეთიდან ფოთი-ხობის და შემოქმედის ეპარქიები.
ისტორია
საეკლესიო ტრადიცია ქრისტიანობის ქადაგებას ამ მხარეში წმინდა მოციქულ ანდრია პირველწოდებულს მიაწერს. მინიატიურა|300პქ| მთის თხემზე აგებული მარტვილის მონასტერი გიორგი ათათიას ფოტო