cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იუნიონ ბრიჯი
იუნიონ ბრიჯი (ინგლ. Union Bridge, ასევე Union Chain Bridge), მდინარე ტვიდზე გადებული დაკიდული ხიდი ჰორნლიფს (ნორთამბერლენდი, ინგლისი) და ფიშუიკს (ბორდერსი, შოტლანდია) შორის. 1820 წელს გახსნისას ეს იყო ყველაზე გრძელი ლითონის ჯაჭვური დაკიდული ხიდი მსოფლიოში (137 მ სიგრძით), და ამ ტიპის პირველი სატრანსპორტო ხიდი გაერთიანებულ სამეფოში.
მიუხედავად იმისა, რომ სამშენებლო სამუშაოები პირველად მენაის დაკიდებულ ხიდზე დაიწყეს, იუნიონ ბრიჯი უფრო მალე დასრულდა. ამჟამად ეს უძველესი დაკიდული ხიდია, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს და ისტორიული ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული.
ხიდის გახსნამდე მდინარის გადაკვეთა ამ მიდამოში 11-მილიან შემოსავლელ გზაზე შეიძლებოდა ბერუიკ-აპონ-ტვიდით ქვედა დინებაზე ან 20-მილიანი შემოსავლელი გზით გოდსტრიმით ზედა დინებაზე.
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ხიდები
259
თარიღი უცნობია
*
Solenopsis dalli
Solenopsis dalli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბარი სპარკსი
ბარი სპარკსი (დ. 20 ივნისი, 1968, ლუკასვილი, ოჰაიო) — ყოფილი ბასისიტი ისეთი ჯგუფებისა, როგორებიცაა სკორპიონსი, UFO, დოკენი და ნამუშევარი აქვს როკ-მუსიკის ისეთ ნოვატორებთან, როგორებიც არიან ინგვი მალმსტინი და ტედ ნუგენტი.
ხილპერიკ II
ხლოდვიგ III (Chilperic II); (დ. 670 — გ. 13 თებერვალი, 721) — ფრანკთა მეფე 675—676 წლებში, ხილდერიკ II-ის ვაჟი,მეროვინგების დინასტიიდან. მართავდა ნეისტრიას, ბურგუნდიას (715 წლიდან) და ავსტრაზიას (715 — 717 და 720 — 721 წლებში). ხილპერიკი ფრანგულად ითარგმნება, როგორც ძლევამოსილი დამცველი.
ბარი სპარკსი
UFO
ბარი სპარკსი მუშაობდა UFO-სთან ბრიტანული ტურნეს დროს (სტუმარის სტატუსით) და 2005 წლიდან დაწყებული ამერიკული ტურნეს You Are Here Tour დროს. ბარი სპარკსი იმყოფებოდა UFO-ს ძლიერი გავლენის ქვეშ, უპირატესად კი პიტ უეის, რომელიც არის ჯგუფის თანადამფუძნებელი და ამჟამინდელი ბასისტი.
ხილპერიკ II
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:მეროვინგები კატეგორია:დაბადებული 670 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 721
ზარზმა
ზარზმა — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზარზმის თემის ცენტრი (ზარზმა, უტყისუბანი). მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ახალციხიდან 38 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 394 ადამიანი. სოფელში დგას ქართული ხეროთმოძღვრების ძეგლი ზარზმის მონასტერი. სოფელთან არის XIV საუკუნის „თამარის წყარო“. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა ადიგენის მეცხოველეობისა და მემცენარეობის მეურნეობა, შედიოდა მლაშეს თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 321 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საფრანგეთის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა
საფრანგეთის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა (gouvernement provisoire de la République française) — საფრანგეთის გარდამავალი მთავრობა 1944–1946 წ.წ. ჩამოყალიბდა ვიშის რეჟიმის დამხობის შემდეგ და საფუძველი მოამზადა მეოთხე რესპუბლიკისთვის.
პრეისტორია
ფაშისტური გერმანიის მიერ 1940 წელს საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ მათ ჩამოაყალიბეს მარიონეტული ვიშის მთავრობა, მარშალ პეტენის ხელმძღვანელობით. მოკავშირეების მიერ 1944 წელს ოპერაცია ოვერლორდის ჩატარების შედეგად, გათავისუფლებულ საფრანგეთს სათავეში ჩაუდგა დროებითი მთავრობა,ფრანგული წინააღმდეგობის აღიარებული ლიდერის, გენერალ დე გოლის ხელმძღვანელობით.
გადაწყვეტილებები
დროებითმა მთავრობამ გაატარა მნიშვნელოვანი ცვლილებები შრომით კანონმდებლობაში, ვიშის რეჟიმი გამოაცხადა არაკონსტიტუციურად და უკანონოდ სცნო მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები (ყველა კონსტიტუციური აქტი და ანტისემიტური კანონი)
თავმჯდომარეების სია
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
არტავაზდ II
არტავაზდ II (გ. ძვ. წ. 31) — დიდი სომხეთის მეფე (ძვ. წ. 54 - ძვ. წ. 34), ტიგრან II-ის ძე.
იბრძოდა რომის იმპერიისაგან სომხეთის დამოუკიდებლობისათვის. ამ მიზნით სახელმწიფო და დინასტიური კავშირი დაამყარა პართიის სამეფოსთან. დაიბრუნა რომაელთაგან მიტაცებული წოფქი (სოფენე) და მცირე სომხეთი. მაგრამ საგარეო ვითარების შეცვლის გამო იძულებული გახდა თავი „რომაელი ხალხის მეგობრად და მოკავშირედ“ გამოეცხადებინა. მიუხედავად ამისა, ძვ. წ. 34 წელს რომის ლაშქარი სომხეთში შეიჭრა. რომაელებთან ნებით გამოცხადებული არტავაზდ II მარკუს ანტონიუსმა დააპატიმრა და ოჯახითურთ ალექსანდრიაში ჩაიყვანა. ეგვიპტის დედოფალ კლეოპატრას ბრძანებით არტავაზდ II-ს თავი მოჰკვეთეს. არტავაზდ II ცნობილია, აგრეთვე, როგორც მწერალი და ისტორიკოსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 34 კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
პარიზი
პარიზი (Paris პაღი) — საფრანგეთის დედაქალაქი და ქვეყნის უდიდესი ქალაქია, ასევე ადმინისტრაციული ცენტრი ილ-დე-ფრანსის რეგიონის, რომელიც მოიცავს პარიზსა და მის შემოგარენს. პარიზი ევროპის წამყვანი კულტურული, ბიზნეს და პოლიტიკური ცენტრია, დამახასიათებელი ნეოკლასიკური არქიტექტურითა და მისი გავლენით მოდასა და ხელოვნებაზე. მეტსახელად „სინათლის ქალაქი“ (la Ville Lumière), პარიზი XIX საუკუნიდან მოყოლებული ყველაზე რომანტიკული ქალაქის რეპუტაციით სარგებლობს.
მდებარეობს რა ჩრდილო-ცენტრალურ საფრანგეთში მდ. სენის ნაპირებზე, პარიზი მდიდარია მუზეუმებით, გალერეებით, რესტორნებითა და ღამის კლუბებით. პარიზის ყველაზე ცნობილი სიმბოლოა სენის ნაპირას მდებარე 324 მეტრი სიმაღლის ყავისფერი ლითონის ეიფელის კოშკი.
პარიზის ადმინისტრაციულ საზღვრებში 2020 წლის მონაცემებით 2 145 906 ადამიანი ცხოვრობდა. ბოლო საუკუნის განმავლობაში ქალაქი გაიზარდა და მნიშვნელოვანწილად გაფართოვდა. ამჟამად პარიზის ურბანულ ნაწილში დაახ. 10 858 852 (2020) მილიონი მცხოვრებია, აგლომერაციაში კი - 13 024 518 მილიონი (2020).
პარიზი და ილ-დე-ფრანსის რეგიონი აწარმოებს საფრანგეთის სიმდიდრის მეოთხედზე მეტს და მისი ეშპ დაახ. €450 მილიარდი ($506.7 მილ. ამ. დოლარი) იყო 2003 წელს. ახლომდებარე ლა დეფანსის ბიზნეს უბნის ჩათვლით პარიზში განლაგებულია ფრანგულ კომპანიათა თითქმის ნახევარის შტაბ-ბინები, ისევე როგორც მრავალ საერთაშორისო ფირმათა და ორგანიზაციათა წარმომადგენლობები.
სახელი
პარიზის თავდაპირველი ლათინური სახელი იყო Lutetia (/lutetja/), ან Lutetia Parisiorum, (Lutèce ([lytɛs])), რომელიც მოგვიანებით შემოკლდა მხოლოდ Paris-ით. სახელწოდება მომდინარეობს გალიური პარიზიის ტომიდან, რომლის სახელი შესაძლოა კელტურ-გალიური სიტყვა პარიოს იყოს, რაც ქვაბს ნიშნავს, თუმცა ეს მხოლოდ ვარაუდია. პარიზი ასევე შესაძლოა წარმოებული სიტყვა იყოს კელტური ენიდან „პარიზიო“, რაც „მუშა ხალხს“ ან „ხელოსნებს“ ნიშნავს.
პარიზს აქვს მრავალი ზედმეტსახელი, როგორიცაა „სიყვარულის ქალაქი“, მაგრამ ყველაზე განთქმულია „La Ville-Lumière“ („სინათლის ქალაქი“). ზედმეტსახელი „სინათლე“ მიიღო უფრო პირდაპირი გაგებით, როდესაც პარიზი გახდა ევროპის ერთ-ერთი პირველი ქალაქი, რომელსაც ქუჩები გაზის სანათებით ჰქონდა განათებული. 1817 წლიდან Passage des Panoramas იყო პარიზის პირველი გაზით განათებული გამზირი.
XIX საუკუნის შუა ხანებიდან, პარიზი ცნობილი იყო როგორც Paname ([panam]), პარიზულ სლენგში. (Ltspkr.pngMoi j'suis d'Paname, ე.ი. „მე ვარ პანამიდან“).
მცხოვრებლები ცნობილი არიან როგორც პარიზელები, ხოლო ფრანგულად Parisiens ([paʁizjɛ̃]) და Parisiennes. პარიზელებს ასევე ეძახდნენ Parigots ([paʁiɡo]) და Parigotes, ტერმინი პირველად გამოყენებული იქნა 1900 წელს, პარიზის რეგიონის გარეთ მცხოვრებთა მიერ.
გეოგრაფია და კლიმატი
პარიზის საზღვრები ე.წ. პერიფერიული ბულვარით-რკალური ავტოსტრადით არის შემოფარგლული. ხანდახან პარიზის დასავლეთით მდებარე ბულონის ტყესა და აღმოსავლეთით გაშენებულ ვენსენის ტყესაც ქალაქის ტერიტორიას აკუთვნებენ. ამ ტყეპარკების ჩათვლით, ქალაქის მოედანი 105 კმ²-ს შეადგენს, მათ გარეშე კი 87 კმ²-ს. სენა პარიზს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთით ჰკვეთს, მარჯვენა, ჩრდილოეთ ნაპირზე მონ-მარტრის ბორცვები ჭარბობს. მარცხენა ნაპირის ვერტიკალად კი მონპარნასი გვევლინება. ქალაქის ცენტრში მდინარე სენა ოთხად განიტოტება და ორ კუნძულს-სიტესა და სენ-ლუის ჰქმნის. კიდევ ერთი კუნძული ლებიაჟი ბორცვების სამხრეთით მდებარეობს.
ისტორია
მინი|300px|[[1889 წლის მსოფლიო გამოფენა]] პარიზის ტერიტორიაზე მუდმივი ცხოვრების პირველი კვალი ჩვენს ერამდე 4,200 წლით თარიღდება. კელტი სენონების ტომის ქვეჯგუფი, ცნობილი მენავეები და მოვაჭრეები პარიზიები მდინარე სენის მიდამოებში ქრისტეშობამდე 250 წლით ადრე დასახლდნენ. რომის დასავლურმა კამპანიებმა პარიზის აუზი ძვ. წ. 52 წელს დაიპყრო. რომაელთა მუდმივი ჩასახლებაც იმავე საუკუნეში იწყება, კერძოდ მარცხენა ნაპირზე, სენტ-ჟენევიევის ბორცვზე და ილ-დე-ლა-სიტეს კუნძულზე. ქალაქს იმხანად ლუტეცია (Lutetia) ერქვა, შემდგომ კი გალურის გავლენით ლუტეცი (Lutèce) დაერქვა. გალო-რომანულ ეპოქაში ქალაქი თანდათან დაწინაურებას განიცდის, ჩნდება პირველი სასახლეები, აბანოები, ფორუმი, ტაძრები, თეატრები და ამფითეატრიც კი. რომის იმპერიის დაცემამ და გერმანიკულმა შემოსევებმა პარიზი ისევ განუვითარებლობის ხანაში გადაისროლა და ერთ კუნძულზე მდებარე ბუნებრივ ციხესიმაგრეს დაამსგავსა. ლუტეციას პარიზი სწორედ რომის იმპერიის ოკუპაციის ბოლო ხანებში ეწოდა.
დემოგრაფია
მინი|პარიზის დემოგრაფიული რუკა ანტიკურ პერიოდსა და შუა საუკუნეებში უამრავი ომების, ეპიდემიებისა და მასობრივი შიმშილის გამო ქალაქის მოსახლეობა საგრძნობლად მცირდებოდა. მაგალითად, 1832 წლის ქოლერამ 2000 ადამიანი იმსხვერპლა.
XIX საუკუნის ინდუსტრიალიზაციამ მოსახლეობის საგრძნობი ზრდა გამოიწვია. 1921 წელს მოსახლეობამ 3 მილიონს მიაღწია, ეს ციფრი პარიზის ისტორიაში დღემდე რეკორდულია. დღეისათვის პარიზში ორ მილიონზე ოდნავ მეტი ადამიანი ცხოვრობს (იგულისხმება ძველი ქალაქი).
საპირისპირო სიტუაციაა გარეუბნებსა და სატელიტ დასახლებებში, სადაც 1921 წელს მხოლოდ 4,85 მლნ ადამიანი ცხოვრობდა, 2006 წელს კი 11,6 მლნ.
იმის ხარჯზე, რომ პარიზელთა დიდი ნაწილი, პენსიაზე გასვლის შემდეგ, გარეუბნებში ან საფრანგეთის სამხრეთით გადადის საცხოვრებლად, პარიზი საკმაოდ „ახალგაზრდა ქალაქს“ წარმოადგენს.
აქ ცხოვრობს დაუქორწინებელთა უდიდესი რაოდენობა - საშუალო პარიზული ოჯახი 1,75 ადამიანისგან შედგება. ფერტილობის კოეფიციენტი შეადგენს 1,64-ს რადგან პარიზული ოჯახების დიდ ნაწილს მხოლოდ ერთი შვილი ჰყავს. 2004 წლის მდგომარეობით, შობადობის კოეფიციენტი 14,8 შეადგენს, სიკვდილიანობისა კი 6,6. ამგვარად, მოსახლეობის ბუნებრივი მატება + 8,1-ია, ხოლო საერთო + 2,1.
ეთნიკური შემადგენლობა
ამდროისათვის პარიზში 310 000-ზე მეტი უცხოელი ცხოვრობს, რაც ქალაქის მოსახლეობის 14,5 %-ს შეადგენს. ემიგრანტების დიდ ნაწილს პორტუგალიიდან, ალჟირიდან, მაროკოდან და ევროპისა და აფრიკის სხვადასხვა ქვეყნებიდან ჩასულები წარმოადგენენ.
რელიგია
მინი|[[საკრე-კიორის ბაზილიკა]] მოსახლეობის 80 % ქრისტიანია, მათ შორის 75 % კათოლიკეა, ამათგან უმეტესობა — ლათინური ყაიდის კათოლიკეა, ზოგიერთი — სომხური და ბიზანტიური ეკლესიების მრევლია. პარიზში 94 კათოლიკური თემია, აქედან 15 მართლმადიდებლური, 21 სინაგოგა (პარიზში 220 000 იუდეველია) და 2 მეჩეთია 50 000 მუსულმანისთვის (უმეტესობა სუნიტია).
ეკონომიკა
პარიზი საფრანგეთის ეკონომიკის უმნიშვნელოვანესი ცენტრია. ქვეყნის სამრეწველო საწარმოების თითქმის მეოთხედს მეტროპოლიაში საკუთარი შტაბ-ბინები აქვს გახსნილი.
სამუშაო ადგილების (85 %) მომსახურების სფეროზე მოდის. იმის მიუხედავად, რომ მრეწველობა ქალაქის საზღვრებს სულ უფრო შორდება, ასი ათასამდე სამუშაო ადგილის შექმნა მაინც შეუძლია პარიზელთათვის. ამდენიმე სამუშაო ადგილი მოდის მცირე საწარმოებზე - სერვისის სფერო (35 %), წარმოება (30%), მშენებლობა (20 %) და კვება (15 %).
განვითარებულია ტურისტული ბიზნესიც: 2007 წელს ჩინელმა ტურისტებმა 79 მლნ ევრო დახარჯეს პარიზის უბეგრო მაღაზიებში, იაპონელებმა 87 მლნ ევრო, რუსებმა 72 მლნ ევრო, ამერიკელებმა 71 მლნ ევრო.
პარიზში ფრანგული ბანკების, სადაზღვევო კომპანიებისა და სხვადასხვა სახის საფინანსო დაწესებულებების დიდი ნაწილია განლაგებული. საფრანგეთის უმთავრესი სატელეკომუნიკაციო კომპანიებიც უმთავრესად პარიზშია თავმოყრილი: Vivendi Universal, Groupe Lagardère, Groupe TF1. პარიზშია ასევე უმსხვილესი ყოველდღიური გამომცემლობა „Le Figaro“, „>Le Monde“, „Libération“, და კიდევ არაერთი გამოცემა.
ფრანგული და საერთაშორისო ფირმების დიდი ნაწილის ქალაქში თავმოყრის წყალობით, პარიზი ეშპ თითქმის მესამედს უზრუნველყოფს. უმუშევრობის დონე ტოლია ქვეყანაში არსებული უმუშევრობის საშუალო დონისა.
ტრანსპორტი
ქალაქ პარიზისა და მისი რეგიონის საზოგადოებრივ ტრანსპორტს სინდიკატი „დე ტრანსპორტ დილ დე ფრანსი“ (Syndicat des transports d'Île-de-France) აწესრიგებს. სინდიკატის დაქვემდებარებაშია პარიზის შიდა და საგარეუბნო ავტობუსები, ასევე მეტრო.
საგზაო ტრანსპორტი
thumb|წრიული გზა პარიზი — ქვეყნის უმსხვილესი სატრანსპორტო კვანძია. ისტორიულად საფრანგეთისთის მნიშვნელოვანი გზები პარიზიდან გადიოდა რადიუსებით, და დღეს-დღეობითაც ეს რადიუსები საფრანგეთის საავტომობილო რუკებზე კარგად ჩანს. ქალაქიდან ყველა შესაძლოა მიმართულებით გადის გზები: А1 ლილისკენ, А4 რეიმსისკენ, А5 დიჟონისკენ, А6 ლიონისკენ, А77 ნევერისკენ, А10 ორლეანისკენ, А13 რუანისკენ და А16 ამიენისკენ. ქალაქის ირგვლივ აშეენებულია წრიული გზა, რომელსაც 2-4 ზოლიანი სავალი ნაწილი აქვს ორივე მიმართულებით. კიდევ ორი წრიული გზა A86 და A104 რაც საშუალებას აძლევს სატრანზიტო მძღოლებს პარიზს შემოუარონ ქალაქში შეუსვლელად.
ავიატრანსპორტი
პარიზს ემსახურება სამი საერთაშორისო აეროპორტი:
რკინიგზის ტრანსპორტი
thumb|სადგური სენ-ლაზარი. მის წინ მეტროს მე-14 ხაზის ჩასასვლელია პარიზის სადგურების სარკინიგზო ხაზები დედაქალაქს საფრანგეთის ყველა რეგიონთან და მეზობელ ქვეყნებთან აკავშირებს. სადგურებს შორის კავშირი საკმაოდ ოპერატიულად მყარდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის კარგად გაწერილი განრიგით.
ტვირთების გადასაზიდად გამოიყენება სადგურები ლე ბურჟე, იმავე სახელწოდების მქონე კომუნაში განლაგებული და Vaires მისგან გამავალი დიდი წრიული გზით (Grande Ceinture).
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
thumb|left|[[პარიზის მეტროპოლიტენი]] პარიზის ყველაზე სწრაფ და მოსახერხებელ გადამყვანად სახელდება მეტრო, რომელიც 16 ხაზისგან შედგება და საერთო სიგრძით 212,5 კმ-ია, რაც მას მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი მეტროპოლიტენის სახელს ანიჭებს.
ასევე არსებობს რეგიონული ექსპრეს-მეტრო (RER) — ელმავლების ხაზები პარიზში მიწისქვეშ გაედინება და მეტროს ხაზებს კვეთს. RER-ის ქსელი ხუთი ხაზისგან შედგება და ასოებით A, B, C, D, E არის აღნიშნული.
1992 წელს პარიზში 60-70-იან წლებში დემონტირებული ტრამვაის ხაზების აღდგენა დაიწყო. პარიზის ტრამვაის ქსელი ოთხი ხაზისგან შედგება, ამათგან სამი ქალაქის გარეუბნებს აკავშირებს და მხოლოდ ერთი (Т3) ქალაქის ცენტრში მოძრაობს.
პარიზში ფართო საავტობუსო ქსელია, რომელიც არა მხოლოდ ჩვეულებრივ მარშრუტებს მოიცავს, არამედ სპეციალურ ხაზებსაც, რაც პარიზის ტურისტული ადგილების მოსანახულებლად გამოიყენება.
ართც თუ დიდი ხნის წინათ პარიზში გაჩნდა შესაძლებლობა ქალაქის ველოსიპედით მოვლისა. ქალაქის თითქმის ყველა წერტილში ავტომატიზებული ველოსადგომები Velib' არის განლაგებული.
განათლება და მეცნიერება
thumb|left|[[სორბონის უნივერსიტეტი]] thumb|ეროვნული ბიბლიოთეკის ოვალური დარბაზი ძველ შენობაში thumb|[[United Buddy Bears პარიზი 2012]] საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟული სასწავლებლები პარიზში მდებარეობს. პარიზის ყველაზე ცნობილი უნივერსიტეტი სორბონა 1257 წელს იქნა დაარსებული რობერ დე სორბონის მიერ ღარიბი სტუდენტებისთვის ღვთისმეტყველების სწავლების მიზნით. უნივერსიტეტმა სახელწოდება მხოლოდ XIV საუკუნეში მიიღო და ქალაქსა და სრულიად ქვეყანაში ყველაზე პოპულარულ სასწავლებლად იქცა. სორბონის გარშემო ლათინური უბანი დაარსდა, რომლის სახელიც სხვადასხვა სტუდქალაქებმაც გადაიღეს. 1968 წელს რეფორმირების შედეგად პარიზის უნივერსიტეტი 13 დამოუკიდებელ უმაღლეს სასწავლებლად გაიყო.
პარიზში ასევე მდებარეობს საფრანგეთის ინსტიტუტი (Institut de France), რომელიც 5 აკადემიისგან შედგება; ამათგან ყველაზე ცნობილია საფრანგეთის აკადემია, რომელიც ინსტიტუტის ნაწილი 1803 წელს გახდა. ფრანგული აკადემია ვალენტენ კონრადის მიერ 1629 წელს დაარსებული პარიზის ლიტერატურული წრისგან ჩამოყალიბდა. უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი აკადემიამ 1635 წელს მიიღო.
ასევე პრესტიჟულ სასწავლებლადაა მიჩნეული კოლეჟ დე ფრანსი. პოლიტექნიკური სკოლა. უმაღლესი ნორლმალური სკოლა. კათოლიკური ინსტიტუტი. სამთო ინსტიტუტი და მართვის ეროვნული ინსტიტუტი.
პარიზის ყველაზე დიდი ბიბლიოთეკა — მეფე კარლ V-ის მიერ 1368 წელს ლუვრში საკუთარი წინგთსაცავისგან დაარსებული ბიბლიოთეკაა. დაარსებისას ბიბლიოთეკაში მხოლოდ 911 მანუსკრიპტი ინახებოდა, რადგანაც, იმდროის ტრადიციების თანახმად მონარქის გარდაცვალების შემდეგ მისი ყველა საბუთი ნადგურდებოდა. ეს წესი ლუდოვიკ XI-მ დაარღვია, რომლისგანაც ფონდის გაფართოება დაიწყო. 1988 წელს პრეზიდენტმა ფრანსუა მიტერანმა ბიბლიოთეკისთვის ახალი შენობის აშენების შესახებ გააკეთა განცხადება. ამჟამად ბიბლიოთეკა 10 მლნ ბეჭდურ გამოცემას მოითვლის.
კულტურა
center|thumb|700px|[[ლუვრი ]] პარიზში არის პარიზის უნივერსიტეტი, კოლეჟ-დე-ფრანსი, უმაღლესი პრაქტიკული სკოლა, ეროვნული პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, პასკალის კათოლიკური ინსტიტუტი, 40-ზე მეტი ე.წ. დამოუკიდებებლი ინსტიტუტი, ორი კონსერვატორია — დრამატული ხელოვნების და მუსიკალური, ლუვრის სკოლა, ნატიფი ხელოვნების უმაღლესი ეროვნული სკოლა და სხვა. პარიზი სამეცნიერო ცენტრებითა და დარგობრივი აკადემიების სიმრავლით გამოირჩევა. აქვეა ქვეყნის უდიდესი ბიბლიოთეკები. ეროვნული არქივი და ეროვნული ბიბლიოთეკა. მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი ლუვრი, კარნავალეს, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმები, როდენის, გიმეს (აზიის მრავალი ქვეყნის კულტ. ისტ.), ბალზაკისა და ვიქტორ ჰიუგოს მემორიალური მუზეუმები და სხვა.
საფრანგეთის დედაქალაქი თეატრალური სამყაროს უდიდესი ცენტრია, აქ მუშაობს სამოცზე მეტი თეატრი, მათ შორის წამყვანია „გრანდ ოპერა“, „კომედი-ფრანსეზი“, „ტეატრ დელ ესტ პარიზიენი“. დიდი ჯგუფი თეატრებისა განლაგებულია ე.წ. დიდ ბულვარებზე: „ებერტო“, „რენესანსი“, „ჟიმნაზი“, „პორტ სენ მარტენი“, „მიშოდიერი“, „მატიურენი“, „კომედი კომარტენი“ და სხვა. დიდი პოპულარობით სარგებლობს საგარეუბნო თეატრები: „ფრანგული თეატრი“, „ხელოვნების დემოკრატიული ფრთა“, „ტეატრ დე ლა კომჲუნი“. სამსახიობო კადრების აღზრდას ემსახურება დრამატული ხელოვნების ეროვნული კონსერვატორია.
გალერეა
thumb|center|800px|პარიზი ღამით thumb|center|800px| [[პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი ღამით ]] 800პქ|მინიატიურა|ცენტრი|Front de Seine-ის რაიონის პანორამა
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
არტანია
არტანია, არსანია, არტა, ძველი რუსეთის ერთ-ერთი ცენტრი კუიავიასა და სლავიასთან ერთად. IX საუკუნეში იხსენიებენ არაბი და სპარსი გეოგრაფები. მკვლევართა ერთი ნაწილი არტანიას ანტების ტერიტორიასთან აიგივებს, მეორე - ტმუტარაკანთან, მესამე კი - რიაზანთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფია
რეიჩელ ბილსონი
რეიჩელ სარა ბილსონი (Rachel Sarah Bilson; დ. 25 აგვისტო,1981) — ამერიკელი მსახიობი.იგი ცნობილი გახდა სამერ რობერტსის როლის შესრულების შემდეგ, სერიალიდან ელიტარული უბანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
ჯუვეინი
ალა ალ-დინ ათა მალიქ იბნ მუჰამად ჯუვეინი (დ. 1226 — გ. 1283) — ირანელი ისტორიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. ჯუვეინების გვარი ძველთაგანვე ცნობილი იყო ირანში. ჯუვეინის პაპა ხვარაზმშაჰ მუჰამადის დაახლოებული პირი ყოფილა, მამა და ძმა მონღოლებს ემსახურებოდნენ. ჯუვეინი 15 წლიდან უკვე მონღოლთა სამსახურში იყო, შემდეგ კი ბაღდადისა და ერაყის გამგებლის თანამდებობასაც მიაღწია. მან რამდენიმეჯერ იმოგზაურა მონღოლეთში დიდი ყაენის კარზე. ავტორია სამტომიანი თხზულებებისა „ქვეყნის დაპყრობის ისტორია“ ("თარიხე ჯაჰანგოშაჲ", დაწერილია 1252-1260 წლებში), რომელიც შეიცავს ჩინგიზ-ყაენის მიერ შექმნილი სახელმწიფოსა და მონღოლთა დამპყრობლური ომების ისტორიას. დიდი მნიშვნელობა აქვს ჯუვეინის ცნობებს ამიერკავკასიის ქვეყნებში მონღოლთა შემოსევების შესახებ. ეს თხზულება გამოყენებული აქვს XIV საუკუნის ქართველ ანონიმ ისტორიკოსს - ჟამთააღმწერელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1226 კატეგორია:გარდაცვლილი 1283
გრიგოლ ჯულუხიძე
მინი|გრიგოლ ჯულუხიძე გრიგოლ გერონტის ძე ჯულუხიძე (დ. 1 ივლისი, 1940, სოფ. ჩხენიში, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 მაისი, 2013, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი. აკაკი წერეთლის პრემიის ლაურეატი და ღირსების ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
საშუალო განათლების მიღების შემდეგ გრიგოლ ჯულუხიძე მუშაობდა ბიბლიოთეკარად, გამომცემლობა „მერანის“ რედაქტორად და ქართული მხატვრული ლიტერატურის რედაქციის გამგედ, ჟურნალ „ხელოვნების“ რედაქტორად, ჟურნალ „კრიტიკის“ რედაქტორის მოადგილედ, გამომცემლობა „მნათეს“ დირექტორად.
1957 წელს გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტში“ გამოქვეყნდა მისი პირველი ლექსი „ჩვენ ზოგჯერ ჩუმი გვაწუხებს დარდი“. მას შემდეგ გრიგოლ ჯულუხიძის ლექსები, პოემები, მხატვრული თარგმნები, ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები სისტემატურად ქვეყნდებოდა ქართულ პერიოდიკაში.
გრიგოლ ჯულუხიძემ 1969 წელს დაამთავრა თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი. პირველი წიგნი „აპრილის ქარი“ გამოსცა 1968 წელს. მისი მთავარი პოეტური კრებულებია: „ეს დღეც გათენდა“ (1974), „ეს იყო გუშინ“ (1976), „გალავანი შუა ქალაქში“ (1976), „რაც ხანი გადის“ (1980), „და მოვა იგი“ (1983), „ლექსები და პოემები“ (1984), „მე შენთან ვრჩები“ (1986), „საქართველოს ყველაფერი ახსოვს“ (1992), „ვერ აგისრულე, რასაც დაგპირდი“ (2006). თარგმნა და ცალკე წიგნებად გამოსცა ლ. ლევინის (1974), ი. შიკირიცკის (1978), ა. ისკოს (1980), ტ. ბროევის (1983) ლექსები. გრიგოლ ჯულუხიძის ცალკეული ლექსები თარგმნილია ესპანურ, რუსულ, უკრაინულ, გერმანულ, ბელარუსულ, მოლდავურ და პოლონურ ენებზე.
1985 წელს გრიგოლ ჯულუხიძე და გამომცემლობა „მერანის“ კიდევ 5 თანამშრომელი (მთავარი რედაქტორი მამუკა წიკლაური, მისი მოადგილე იზა ორჯონიკიძე, სამხატვრო განყოფილების გამგე სპარტაკ ცინცაძე და მხატვრული რედაქტორი კარლო ფაჩულია) დაკავებული თანამდებობებიდან გაათავისუფლეს. მიზეზი კოლაუ ნადირაძის აკრძალული ლექსის პოეტურ კრებულში შეტანა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა ცენზურა უმკაცრესად ზღუდავდა ანტიკომუნისტურ შემოქმედებას, ნადირაძის „25 თებერვალი“ მაინც ჩასვეს წიგნში „პოეტის ათასი სტრიქონი“. ლექსი შეიცავს ისეთ ანტისაბჭოთა რეფრენებს როგორებიცაა: „წითელი დროშით, მოღერილ ყელით, თეთრ ცხენზე მჯდომი, ნაბიჯით ნელით, შემოდიოდა სიკვდილი ცელით“ ან „თოვდა, და თბილისს ებურა თალხი, დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
Solenopsis decipiens
Solenopsis decipiens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვლაქერნობა
ვლაქერნობა — სახალხო დღესასწაული ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში.
ისტორია
469 წლის 2 ივლისს წმინდა გენადი კონსტანტინეპოლელმა ახალ კიდობანში ჩაბრძანებული სიწმინდე შესაფერისი პატივით გადაასვენა ვლაქერნაში, ზღვის სანაპიროზე, ღვთისმშობლის პატიოსანი სამოსლის კიდობანში ჩააბრძანეს მისი წმიდა ომოფორი და სარტყლის ნაწილი.
დედა ღვთისას პატიოსანი სარტყელი, კვართი და ვლაქერნის ღვთისმშობლის საწაულმოქმედი ხატი სხვა სიწმიდეებთან ერთად ღვთის ნებით საქართველოში მოხვდა.
ისტორიული წყაროები და ზეპირი გადმოცემები სხვადასხვანაირად გადმოგვცემენ ამ სიწმინდეების საქართველოში დავანების ისტორიას. მათ შორის არსებობს ერთი საინტერესო ვარაუდი (ავტორი აწ განსვენებული ცნობილი ფოლკლორისტი და მოღვაწე კალისტრატე სამუშია). ჩვენთვის უცნობია თუ რა წყაროებს ეყრდნობოდა მკველვარი. ამ ვარაუდის მიხედვით, კონსტანტინეპოლის დაცემის შემდეგ ვლაქერნის ტაძრის სიწმინდები იერუსალიმის ჯვრის ქართველთა მონასტერში მოხვდა. როცა სამეგრელოს მთავარმა ლევან II დადიანმა ჯვრის მონასტერი განაახლა, მან იქვე მოღვაწე ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილს შესთავაზა საქართველოში, სამეგრელოში ჩამოსვლა და კორცხელის მონასტრის წინამძღვრობა. კორცხელის მონასტერი ჯვრის მონასტრის მეტოქი გახდა. ნიკოლოზი სამეგრელოში ჩამოვიდა და 1632-1657 წლებში ხობის მონასტერში მოღვაწეობდა. შინა და გარეშე ომებისაგან დაქსაქსული და ძალ-ღონეგამოცლილი საქართველო ვეღარ პატრონობდა ჯვრის მონასტერს, ამიტომ სრულიად დამაჯერებელია, რომ ნიკოლოზს ჯვრის მონასტერში დაცული სიწმინდეები საქართველოში მოებრძანებინა.
სამეგრელოში დავანებულ სიწმინდეებზე ცნობებს გვაწვდიან რუსი ელჩები – ფედოტ ელჩინი და პავლე ზახარიევი (1640 წ.) არქანჯელო ლამბერტი, ანტიოქიის პატრიარქი მაკარი, პავლე ალეპოელი, ჯუზეპე მარია ძამპი, ალექსი იევლევი და ნიკიფორე ტოლჩანოვი, დონ კრისტეფორე დე კასტელი
პატიოსანი სამოსელი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლისა, სარტყლის ნაწილი და ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატი სამეგრელოს უპირველეს სიწმინდებად ითვლებოდა.
იმპერატორმა ხატი ძვირფასი თვლებით შეამკობინა, ახალი პერანგით შემოსა, კვართისა და სარტყლისათვის საგანგებო მოწერილობით, რომლის თანახმადაც სამთავროში უნდა აეშენებინათ ეკლესია ვლაქერნის ხატის სახელობისა და იქვე დაეარსებინათ ქალაქი გრიგოლიოპოლისის სახელით, განსვენებული მთავრის, გრიგოლის მოსაგონებლად. ტაძრის აშენება თავს იდო გრიგოლ დადიანის მემკვიდრემ მთავარმა ლევან V დადიანმა, რომლის მშენებლობა დამთავრდა 1830 წელს, მარტვილის ეკლესიაში დაბრძანებული ვლაქერნის ღვთიმშობლის ხატი ზუგდიდში გადმოაბრძანეს. ვლაქერნის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი კი სამთავროს კარის ეკლესია გახდა.
1990 წელს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით ტაძარში მსახურება განახლდა.
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი
ნაირა გელაშვილი
ნაირა გელაშვილი (დ. 28 ოქტომბერი, 1947, სოფ. ნუკრიანი, სიღნაღის რაიონი) — ქართველი მწერალი, გერმანისტი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი, გარემოსდამცველი, საზოგადო მოღვაწე. კულტურულ-საგანმანათლებლო, სამშვიდობო და გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია „კავკასიური სახლის“ დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი 1994 წლიდან. სალიტერატურო-ფილოსოფიურ ჟურნალ „აფრის“ მთავარი რედაქტორი 1997 წლიდან.
ბიოგრაფია
ნაირა გელაშვილი 1947 წელს სიღნაღის რაიონის სოფელ ნუკრიანში დაიბადა. მამა ვლადიმერ გელაშვილი ცნობილი მეღვინე იყო. დედა ნინო ნოზაძე — რესპუბლიკის დამსახურებული ექიმი.
1969 წლიდან მთარგმნელობით მოღვაწეობას იწყებს. მის მიერ თარგმნილი გერმანული ფილოსოფიისა და პოეზიის ნიმუშები იბეჭდება სხვადასხვა ჟურნალებში და გაზეთ „ლიტერატურულ საქართველოში.“ 1970 წელს ნაირა გელაშვილი გერმანულენოვან მწერალსა და ფილოსოფოსზე გივი მარგველაშვილზე ქორწინდება.
1972 წელს საბჭოთა ძალოვანი უწყება ნებას არ რთავს ნაირა გელაშვილს გაემგზავროს გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ასპირანტურის ბოლო კურსის გასასრულებლად. 1975 წელს გივი მარგველაშვილსა და ნაირა გელაშვილს ქალიშვილი ანა შეეძინათ.
1975–1982 წლებში თბილისის უნივერსიტეტში დასავლეთ ევროპის ლიტერატურისა და გერმანული ლიტერატურის ისტორიაში ლექციების კურსს კითხულობს. 1982 წელს უნივერსიტეტიდან იდეოლოგიურ-პოლიტიკური მიზეზით ითხოვენ.
1981 წლიდან ნაირა გელაშვილი სამწერლო მოღვაწეობას იწყებს. მისი პირველი მოთხრობები ჟურნალ „მნათობში“ იბეჭდება. შემდეგ კი „განთიადსა“ და „ცისკარში“
1982 წელს ნაირა გელაშვილი მუშაობას იწყებს საქართველოს მწერალთა კავშირთან არსებული მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურული ურთიერთობების მთავარ სარედაქციო კოლეგიაში რედაქტორად, სადაც გერმანულიდან თარგმნილი ლიტერატურის სიზუსტისა და მხატვრული ხარისხის უზრუნველყოფა ევალება. ამავე დროს იგი აყალიბებს რ. მ. რილკეს შემოქმედების მთარგმნელთა ჯგუფს, რომელიც მისი ხელმძღვანელობით რილკეს ნაწარმოებებს ქართულად თარგმნის. ბევრს თარგმნის თვითონ ნაირაც. 1985–86 წლებში მომზადებული რილკეს თხზულებათა ხუთტომეული ნაირა გელაშვილის მიერ შედგენილი დაწვრილებითი კრიტიკული აპარატით  მხოლოდ 2007 წელს გამოდის უკვე ხუთტომეულად.
1983 წელს ნაირა გელაშვილისა და გივი მარგველაშვილის ოჯახური თანაცხოვრება სრულდება, თუმცა ადამიანურად ღრმა კავშირს ერთმანეთთან მთელი ცხოვრება ინარჩუნებენ. 1984 წელს ნაირა გელაშვილი საქართველოს სსრ მწერალთა კავშირის წევრი ხდება, რომელსაც პროტესტის ნიშნად 1989 წელს ტოვებს.
საზოგადოებრივი მოღვაწეობა
1990 წელს ნაირა გელაშვილი საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის ლიდერთან ზურაბ ჟვანიასთან ერთად აფუძნებს საერთო კავკასიურ მოძრაობას „კავკასია — ჩვენი საერთო სახლი.“ იგი წერს „მიმართვას კავკასიის ხალხებისადმი“ და ხან მარტო, ხან თანამოაზრეებთან ერთად მოგზაურობს მთელ კავკასიაში, რაც აფეთქებული ეთნიკური კონფლიქტების შედეგად უკვე სახიფათო იყო. მყარდება კონტაქტები სამხრეთ და ჩრდილო კავკასიის მეცნიერებთან, დემოკრატიულად განწყობილ წრეებთან, ეკოლოგებთან. ამ მუშაობის შედეგი იყო 1990 წელს თბილისში გამართული პირველი საერთო კავკასიური (სამდღიანი) კონფერენცია, რომელშიც კავკასიის ყველა ხალხის წარმომადგენელი იღებდა მონაწილეობას. არჩეულ იქნა კავკასიის ეკოლოგიური საბჭო. მოგროვდა დიდძალი ინფორმაცია კავკასიის მძიმე ეკოლოგიური მდგომარეობის შესახებ. გაგრძელდა შეხვედრები კავკასიის სხვადასხვა დედაქალაქებში.
1989–91 წლებში მწერალი თავდასხმების ობიექტი ხდება ქართველი ნაციონალისტების მხრიდან იმის გამო, რომ იცავს დეპორტირებული მუსლიმი მესხების უფლებებს, რომლებიც 1944 წელს სტალინის რეჟიმმა შუა აზიაში გადაასახლა და რომლებიც ახლა ჩამოსვლას ითხოვენ საქართველოში. ქართველი ნაციონალისტები და ქრისტიანი ფუნდამენტალისტები ჩამოსვლის უფლებას არ აძლევენ. ქართველი ნაციონალისტი ლიდერები, პირველ რიგში ზვიად გამსახურდია, მრავალათასიან მიტინგებს მოუწოდებს, დასაჯონ „სამშობლოს მოღალატეები“, მათ შორის ნაირა გელაშვილი, რომლებიც „თურქ-სელჯუკთა ნახევარმილიონიან არმიას მოუძღვებიან საქართველოსკენ.“ მწერლისა და მისი ქალიშვილისთვის სახლიდან გასვლა საშიში ხდება.
1992 ნაირა გელაშვილს იწვევენ სახელმწიფო საბჭოს წევრად, რომელსაც ის რამდენიმე თვეში ტოვებს პროტესტის ნიშნად, რადგან სამხედრო ძალები ცდილობენ   საბჭო დაიქვემდებარონ. 1993 წელს იგი პრეზიდენტ ე. შევარდნაძის მრჩეველია ეროვნულ უმცირესობათა საკითხში. ამავე წელს ბერლინში გამოდის ნაირა გელაშვილის დოკუმენტური წიგნი „სამოთხე ნანგრევებში“, რომელიც გერმანულენოვანი სამყაროსათვის გზამკვლევის როლის შესრულებას იწყებს საქართველოს რთულ პოლიტიკურ და ისტორიულ ვითარებაში. 1994 წელს ნაირა გელაშვილი ყოფილი „მთარგმნელთა კოლეგიის“ ბაზაზე აფუძნებს „საქართველოს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრს „კავკასიურ სახლს,“ რომლის პრიორიტეტებია: კულტურა, განათლება, სამშვიდობო მოღვაწეობა; საქართველოსა და კავკასიის კულტურული მემკვიდრეობისა და ბუნების დაცვა-გადარჩენისათვის ხელშეწყობა; ინტელექტუალური საფუძვლების შექმნა დიდი კავკასიური შერიგებისა და თანამშრომლობისათვის, საქართველოსა და კავკასიაში  დემოკრატიისა და მშვიდობის დამკვიდრებისათვის; საქართველოს ეროვნული უმცირესობების კულტურული ინტეგრაცია.
1999–2000 წლებში ნაირა გელაშვილი და „კავკასიური სახლი“ განიცდიან თავდასხმებს რუსული ტელემედიის მხრიდან, რადგან დახმარებას უწევენ ჩეჩენ ლტოლვილებს. ისინი „კავკასიურ სახლში“ თავშესაფარს აძლევენ მათ, უწევენ ჰუმანიტარულ დახმარებას და აპროტესტებენ მათ ექსტრადიციას რუსეთში.
1995 წლიდან ნაირა გელაშვილთან და „კავკასიურ სახლთან“ თანამშრომლობის სურვილს გამოთქვამენ სხვადასხვა დასავლური ფონდები (გერმანიის ტექნიკური თანამშრომლობის ფონდი, ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდი, ფონდი „ჰორიზონტი,“ „დიაკონიშეს ვერკ“-ი და სხვ). ფონდი „ჰორიზონტი“ „კავკასიური სახლის“ მუშაობის ხელშეწყობის მიზნით ახორციელებს „კავკასიური სახლის“ ოფისის რეკონსტრუქცია-რესტავრაციას (გალაკტიონის ქ. 20-ში) და ასევე ნაირა გელაშვილის მშობლიური სოფლის სკოლის სამსართულიანი შენობის რესტავრაციას, სადაც „კავკასიური სახლის“ ფილიალი იქმნება.
ნაირა გელაშვილი არის 1999 წელს მის მიერ დაარსებული რ. მ. რილკეს საზოგადოების თავმჯდომარე; 1997 წელს მის მიერ დაფუძნებულ ჟურნალ „აფრის“ მთავარი რედაქტორი (ჟურნალში იბეჭდება  ქართულად თარგმნილი დასავლური და აღმოსავლური ლიტერატურის, ფილოსოფიისა და თეოლოგიის  ძეგლები). 2006 წელს მის მიერ დაფუძნებული რეგიონული საზოგადოებრივი ჟურნალის „ჩვენი სოფელი“ რედაქტორი; მის მიერ დაფუძნებული რუსულენოვანი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ჟურნალის „Кавказский  Акцент“ თანარედაქტორი 1999 წლიდან.
2009 წელს ნაირა გელაშვილს გადაეცა ჯილდო – „ტოლერანტობის ქომაგი“, რომლითაც სახალხო დამცველთან არსებული ეროვნულ უმცირესობათა და რელიგიათა საბჭოები ყოველწლიურად, ტოლერანტობის საერთაშორისო დღეს, აჯილდოებენ ადამიანებს, ორგანიზაციებს და მედიასაშუალებებს საქართველოში ტოლერანტობის კულტურის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის. 2017 წელს იმავე ჯილდოს „ევროპული საქართველოს“ ლიდერის, გიგა ბოკერიასთვის და ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ისთვის გადაცემა გააპროტესტა და ამის ნიშნად სახალხო დამცველთან არსებულ ეთნიკურ უმცირესობათა და რელიგიათა საბჭოს მიღებული ჯილდო უკან დაუბრუნა.
2010 წლის 14 ივლისს გამოდის საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის ბრძანებულება, რომლის თანახმადაც უფლება „კავკასიური სახლის“ ოთხსართულიან ოფისზე გადაეცა „სმირნოვების მუზეუმს“, რომელიც მანამდე „კავკასიური სახლის“ ნაწილს წარმოადგენდა. ეს იყო გამოხატულება იმისა, რომ ნაირა გელაშვილისა და მისი „კავკასიური სახლის“ წინააღმდეგ მებრძოლმა ძალებმა ამ ეტაპზე წარმატებას მიაღწიეს. მაგრამ ამ ფაქტის გამო საქართველოსა და  დასავლეთში აზვირთებული დიდი საზოგადოებრივი პროტესტის, განსაკუთრებით, გერმანელი მეგობრების მხარდაჭერის შედეგად საქართველოს ხელისუფლებამ ბრძანების მოქმედება შეაჩერა. ამასთან დაკავშირებით 63 წლის მწერალმა ერთ-ერთ ინტერვიუში განაცხადა: „ეს არის საქართველოს ისტორიის არსებითი შტრიხი და ჩემი საკუთარი გამოცდილების მწარე შინაარსიც: შექმნის ჩვენს ქვეყანაში ერთი-ორი თავდადებული ადამიანი რაღაც კარგსა და აუცილებელს, რაღაცას მნიშვნელოვანს, დააცხრება ცოტა ხანში შინაური თუ გარეშე მტერი, ადამიანთა მასა, არაფერი რომ არ შეუქმნია და გაანადგურებს. არაფერი არ გრძელდება, არც ტრადიცია იქმნება, არც კულტურული პერმანენტობა და კონტექსტი, ამიტომ ვუწოდე ერთგან ქართულ კულტურას წერტილოვანი კულტურა“.
შემოქმედება
ნაირა გელაშვილის შემოქმედება მოიცავს პროზას, პოეზიას, ლიტერატურულ კრიტიკასა და კვლევას, საზოგადოებრივი და გარემოსდაცვითი შინაარსის პუბლიცისტიკას, საბავშვო ლიტერატურას, პოეტური ნაწარმოებებისა და ლიტერატურულ-ფილოსოფიურ-თეოლოგიური თხზულებების თარგმანს გერმანულიდან და რუსულიდან, საბავშვო სიმღერებსა და საბავშვო მუსიკას. გამოცემულია ნაირა გელაშვილის თხზულებათა 15 ტომი.
1991 წელს გამოდის ნაირა გელაშვილის  წიგნი „ტრაგიკული გრადაცია“, რომელიც შეიცავს როგორც ლიტერატურულ, ასევე პუბლიცისტურ წერილებს მწვავე საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ პრობლემებზე.
2017 წელს გამოცემულ რომანში — „...ჩემი ჩიტი, ჩემი თოკი, ჩემი მდინარე...“ ასახულია ყველა ის პრობლემა, რაც საქართველოს დაატყდა თავს უკანასკნელი ორი ათწლეულის მანძილზე და განსაზღვრა მძიმე კრიზისი ცხოვრების ყველა სფეროში, იქნება ეს პოლიტიკურ-ეკონომიკური, რელიგიურ-მეცნიერული, საგანმანათლებლო, დემოგრაფიულ-ეკოლოგიური თუ  ინტელექტუალურ-მორალური სფეროები. რომანში მხილებულია დასავლეთის მიერ აქტიურად მხარდაჭერილი პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის მიერ ქვეყანაში დამყარებული ფსევდოდემოკრატიის ანტიადამიანური სახე — რეპრესიული რეჟიმი დემოკრატიის ნიღბით. საქართველოს მაგალითზე მინიშნებულია ადამიანის სულიერი კრიზისის მსოფლიო მასშტაბები.
სქოლიო
ნაირა კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:გალას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ქალები კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წევრები
ლაოსური სამზარეულო
მინი|283x283პქ|ლაოსური კერძებით გაწყობილი მაგიდა ლაოსური სამზარეულო (ອາຫານລາວ) — ტრადიციული ლაოსური კერძების ერთობლიობა, რომელსაც მრავალი საერთო აქვს სხვა აღმოსავლეთ და სამხრეთ-ღმოსავლეთ აზიის გასტრონომიებთან, განსაკუთრებით კი ინდოჩინურთან.
ესენის ოქროს მადონა
thumb|250px|ესენის ოქროს მადონა ესენის ოქროს მადონა — ღვთისმშობლის მოოქროვილი სკულპტურაა და კათედრალური ტაძრის საგანძურის ნაწილია ესენში, ჩრდილოდასავლეთ გერმანიაში.
ლაოსური სამზარეულო
გარდა წებოვანი ბრინჯისა, ლაოსური სამზარეულოს დომინანტი კერძებია: ლარბი და ტამ-მაკ-ჰონგი. ლარბი ტრადიციული ლაოსური კერძია და მზადდება ხორცისა და თევზის შერევით ბოსტნეულთან, მწვანილებთან და სანელებლებთან ერთად. ხშირად მას ესპანურ სევიჩესაც ადარებენ. კიდევ ერთი ტრადიციული და პოპულარული საჭმელია მწვანე პაპაიას სალათი, რომელიც ცნობილია ტამ-მაკ-ჰონგის სახელითაც.
სამზარეულოს წარმოშობა
მინი|244x244პქ|ე.წ. წებოვანი ბრინჯი კალათით თავად ქვეყანა ლაოსი თავდაპირველად მხოლოდ ინდოჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწილს მოიცავდა. დღეისათვის ეს მიწები უკვე ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას ეკუთვნის. ჩინელებისა და მონღოლებისაგან შევიწროვებული ლაოსელები თანდათან სამხრეთისკენ გადასახლდნენ, სადაც შექმნეს თავიანთი ახალი კულტურა და გასტრონომია. მასზე დიდი გავლენა იქონია ტაილანდურმა (მაშინ სიამი) და კამბოჯურმა კულინარიებმა, ვინაიდან გადასახლებული ლაოსელები სწორედ მათ მიწებზე სახლდებოდნენ.
საუკუნეების განმავლობაში ლაოსურ გასტრონომიაში თითქმის არაფერი შეცვლილა, მაგრამ კოლუმბის მიერ ამერიკის აღმოჩენასა და დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების დაწყებას ლაოსზეც ჰქონდა გავლენა. სწორედ ამ პერიოდში შევიდა მის სამზარეულოში პომიდორი, პაპაია, სიმინდი, ანანასი, ჩილის წიწაკა. ამ ყველაფერმა ლაოსში ვიეტნამიდან, კამბოჯიდან, მაკაუდან და ფილიპინებიდან შეაღწია. პორტუგალიასთან სავაჭრო შეთანხმების დადების შემდეგ ლაოსსა და სხვა აზიურ ქვეყნებში არაადგილობრივი პროდუქტები უფრო სწრაფად გავრცელდა.
1500-იანი წლების შუა პერიოდში ევროპელმა ვაჭრებმა უკვე აღმოაჩინეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიამდე მიმავალი არაერთი გზა, რამაც ლაოსი ევროპას დაუკავშირა. ცნობილი ევროპელები, რომელთაც ევროპიდან ვიეტნამამდე ლაოსის გავლით იმოგზაურეს და აღწერეს მისი კულტურა, იყვნენ: ფერნანდო მენდეს პინტო, დიეგო ველოსო, ბლას რუისი, გიბარდ ვან ვუშთორფი, ჯოვანი ფილიპო დე მარინი, ჟან ბაპტისტ პალეგუა და ჰენრი მუჰოტი.
გამოჩენილი მოგზაური სიმონ დე ლა ლუბერი, რომელმაც ტაილანდში, კერძოდ კი ბანგკოკსა და მის მიდამოებში იმოგზაურა, წერდა, რომ პაპაია სიამში უფრო ფართოდ იყო გავრცელებული. სამაგიეროდ, ჟან ბაპტისტ დე პელეგუას ჩანაწერებიდან ვიგებთ, რომ პაპაია და ჩილის წიწაკა ლაოსურ ნიადაგში უკეთ ხარობდა ვიდრე ტაილანდურში, რის გამოც ადგილობრივებს ისინი დიდი რაოდენობით მოჰყავდათ. ჰენრი მუჰოტის მონაცემებიდან კი ვიგებთ, რომ „ლაოსელები, პირდაპირი მნიშვნელობით, აღმერთებენ ჩილის წიწაკას“.
სასმელები
ლაოსში ყველაზე პოპულარული სასმელი ყავაა, რომელიც ქვეყანაშივე აქტიურად იწარმოება. შედარებით ნაკლები პოპულარობით სარგებლობს, თუმცა მაინც გავრცელებულია ჩაიც. ასევე ერთობ პოპულარულია ქოქოსისა და შაქრის ლერწმის წვენები.
რაც შეეხება ალკოჰოლურ სასმელებს, ყველაზე მოთხოვნადი თავად ლაოსური ლუდია, რომელსაც რეიტინგში მოსდევს ლაოსური ღვინო, შემდეგ ლაოსური ვისკი და ბოლოს ტრადიციული ლაოსური ბრინჯის ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაოსური სამზარეულო
პავშიხა
პავშიხა (Павшиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუმზეროს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ჯილ კლეიბიორგი
ჯილ კლეიბიორგი (Jill Clayburgh; დ. 30 აპრილი, 1944 — გ. 5 ნოემბერი, 2010) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილი იყო თეატრში, ტელევიზიასა და კინოში მოღვაწეობით. მოგებული აქვს კანის ფესტივალი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. 1978 წლის კომედიურ-დრამაში,  გაუთხოვარ ქალში  ნათამაშები როლისთვის, ნომინირდა ოსკარზე, საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში. მოგებული აქვს როგორც ოსკარი, ასევე ოთხი ოქროს გლობუსის ნომინაცია.
ადრეული ცხოვრება
ამერიკელი მსახიობი ჯილ კლეიბიორგი დაიბადა 1944 წლის 30 აპრილს, ნიუ-იორკში, აშშ-ში. იყო მსახიობი ჯულია ლუიზას (1910-1975) და ალბერტ ჰენრი კლეიბიორგის ქალიშვილი. მისი მამის ბებია ალმა ლახენბრაჰ კლეიბიორგი იყო საოპერო მომღერალი მისი ძმა, ჯიმ კლეიბიორგი (დ. 1949), სცენების დიზაინერია.
დედა პროტესტანტი იყო მამა კი ებრაელი თუმცა იგი, როგორც ამბობენ, არასდროს საუბრობდა მის რელიგიურ წარმომავლობაზე. კლეიბურგი ვერასდროს ეგუებოდა მშობლებს და თერაპიაზე სიარული ადრეულ ასაკში დაიწყო: ”გარდა იმისა რომ უბედური და ნევროზული ბავშვობა მქონდა, ძალიან ურჩი თინეიჯერი ვიყავი, ვფიქრობ რომ ძალიან ბევრი ენერგია მქონდა და ზოგადად ვიყავი აჯანყებული.თერაპია ძალიან დამეხმარა ცხოვრებაში. ”
როდესაც 1950 წელს ბროდვეის თეატრში დაინახა თუ როგორ თამაშობდა ჯინ არტური პიტერ პენის როლს, მან დიდი შთაგონება მიიღო და მსახიობობა მოინდომა. იგი გაიზარდა მანჰეტენის ზემო ისტ-საიდში, სადაც ის დადიოდა „ბრელის სკოლის“ გოგონების სკოლაში. შემდეგ ის „სარა ლოურენსის კოლეჯში“ დადიოდა, სადაც სწავლობდა რელიგიას, ფილოსოფიასა და ლიტერატურას. მაგრამ საბოლოოდ სამსახიობო კარიერა აირჩია. მან სამსახიობო ტრენინგი გაიარა HB Studio-ში.
ადრეული კარიერა
კლეიბიორგმა მსახიობობა სტუდენტობის პერიოდში დაიწყო, სწავლის დამთავრების შემდეგ შეუერთდა ბოსტონის ჩარლზ სტრიტის სარეპერტუარო თეატრს, სადაც 1917 წელს გაიცნო ერთი მსახიობი და მომავალი ოსკარის გამარჯვებული ვარსკვლავი ალ პაჩინო. ისინი ერთმანეთს სპექტაკლ " ამერიკა,ჰერაი-ში მონაწილეობის შემდეგ შეხვდნენ. მათ ხუთწლიანი რომანი ჰქონდათ და ერთად დაბრუნდნენ ნიუ-იორკში.
1968 წელს მონაწილეობა მიიღო სპექტაკლებში: ისრაელ ჰოროვიცის ინდურს სურს ბრონქსი და  მას ჰქვია შაქრის ქლიავი , რომლებშიც მასთან ერთად პაჩინოც თამაშობდა. კლეიბიორგი და პაჩინო ABC-ს ტელესერიალ  N.Y.P.D.  -ს ერთ-ერთ ეპიზოდში გადაიღეს, რომლის პრემიერა 1968 წლის 12 ნოემბერს შედგა. იმ დროისთვის გრეის ბოლტონის როლს თამაშობდა ტელე-გადაცემაში,  ხვალისთვის ძებნა . მამამისი წყვილს ყოველთვიურად უგზავნიდა ფულს, ფინანსურად მხარდაჭერისთვის.
1969 წელს კლეიბიორგის დებიუტი დიდ ეკრანზე შედგა ფილმში ქორწილის წვეულება, რომლის ავტორი და რეჟისორია ბრაიან დე პალმა. ქორწილის წვეულება გადაიღეს 1963 წელს (რომლის დროსაც კლეიბურგი სარა ლოურენსში სწავლობდა), თუმცა ფილმი 1969 წლამდე არ გამოსულა. ფილმში კლეიბიორგმა ითამაშა მომავალი პატარძალის როლი. მასთან ერთად მონაწილეობას იღებდა რობერტ დე ნირო, ჯენიფერ სალტი. ჰოვარდ ტომპსონმა The New York Times–-ის მიმოხილვაში დაწერა: ”როგორც შევიწროებული დაქორწინებული წყვილი, ორი ახალბედა, ჩარლზ პფლუგერი და ჯილ კლეიბურგი, ისეთივე მიმზიდველები არიან”.
კლეიბურგმა დიდი ყურადღება მაშინ მიიპყრო, როდესაც იგი გამოჩნდა ბროდვეის მიუზიკლში "როტშილდები" (1970–1972), რომელშიც დიდი ხნის განმავლობაში მონაწილეობდა. შემდეგ მან დეზდემონას როლი, ჯეიმზ ერლ ჯონსის წინააღმდეგ ითამაშა 1971 წელს, ლოს ანჯელესში, სპექტაკლ ოტელო-ში. დიდ წარმატებას მიაღწია ბროდვეის სპექტაკლში, პიპინ-ში მონაწილეობით.
ამ დროის განმავლობაში კლეიბურგს ჰქონდა მინორული პერსონაჟების როლები კინოსა და ტელევიზიაში. მათ შორის არის მცირე როლები ფილმებში: სატელეფონო წიგნი (1971) და პორტნოის საჩივარი (1972), Tiger on a Chain (1973), Shock-a-bye, Baby (1973) და სხვა.
პირადი ცხოვრება
კლეიბიორგმა 1967 წელს სასიყვარულო ურთიერთობა ალ პაჩინოსთან დაიწყო, ისინი 1972 წლამდე ურთიერთობაში იყვნენ. 1979 წელს მსახიობი დაქორწინდა სცენარისტსა და დრამატურგზე დევიდ რეიბიზე მათ ორი შვილი ჰყავდათ; ვაჟი მაიკლ რაბი და ქალიშვილი მსახიობი ლილი რეიბი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ლი სტრასბერგის თეტრისა და კინოს ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:დაბადებული 1944
გერჰარდ ლამპრეხტი
გერჰარდ ლამპრეხტი (Gerhard Lamprecht; დ. 6 ოქტომბერი, 1897, ბერლინი — გ. 4 მაისი, 1974, ბერლინი) — გერმანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, დრამატურგი და კინოს ისტორიკოსი. გადაღებული აქვს 64 ფილმი და, ასევე, ეკუთვნის 29 ფილმის სცენარი.
გერჰარდი კინემატოგრაფით ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული. უკვე 12 წლის ასაკში მუშაობდა კინომექანიკოსად, 1914 წელს კი მისი პირველი სცენარით ბერლინური კინოკომპანია „Eiko-Film GmbH“ დაინტერესდა. 1916 წლიდან გერჰარდ ლამპრეხტი სამსახიობო ხელოვნებას ეუფლებოდა პაულ ბილდტთან, გერმანული კინემატოგრაფის პიონერთან, და თავის შესაძლებლობებს სცენაზე ცდიდა. ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტში სწავლობდა თეატრისა და ხელოვნების ისტორიას. 1917 წელს შესთავაზეს ავტორისა და დრამატურგის პოზიცია კომპანიაში „Oskar-Messler-Filmgesellschaft“, თუმცა გერჰარდი არმიაში გაიწვიეს. 1918 წელს, როდესაც ბრძოლაში მიღებულ ჭრილობებს ჰოსპიტალში იშუშებდა, უკვე წერდა სცენარებს. ლულუ პიკმა, რომელთანაც გერჰარდი ომამდეც მუშაობდა, 1919 წელს მას დრამატურგის პოზიცია შესთავაზა თავის კომპანიაში „Rex-Film“.
1920 წელს გერჰარდ ლამპრეხტმა გადაიღო სადებიუტო ფილმი „Es bleibt in der Familie“. მუნჯი კინოს ეპოქაში სწავლობდა მონტაჟის ტექნიკას საბჭოთა რეჟისორთან სერგეი ეიზენშტეინთან. 1920-იანი წლების შუაგულში შექმა სოციალური მამართულების კინოტრილოგია (Die Verrufenen, 1925; Die Unehelichen, 1926; Menschen untereinander, 1926.).
გერჰარდ ლამპრეხტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია 1937 წელს გადაღებული „მადამ ბოვარი“, რომელშიც მსახიობები პოლა ნეგრი და ფერდინანდ მარიანი თამაშობენ. ომის შემდგომ პერიოდში გადაიღო ფილმი „სადღაც ბერლინში“ (1946) და სხვა.
გერჰარდ ლამპრეხტი დიდ ინტერესს იჩენდა კინოს ისტორიისადმი. კინო არქივების თავის მიერ შედგენილი დიდი კოლექცია 1962 წელს ბერლინის სენატს გადასცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი კინორეჟისორები კატეგორია:გერმანელი სცენარისტები კატეგორია:გერმანელი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კონსტანტინე (პაპი)
მინი|250პქ|კონსტანტინე I კონსტანტინე (Constantin PP.; დ. 664 — გ. 9 აპრილი, 715) — რომის პაპი 708–715 წლებში. წარმოშობით სირიელი.
გაემგზავრა კონსტანტინოპოლში, სადაც იუსტინიან II-სთან ერთად განიხილეს ტრულის საეკლესიო კრების წესების მიღების შესაძლებლობა. იუსტინიანეს გარდაცვალების შემდეგ პაპი უარს ამბობდა ეცნო ფილიპიკოსის ხელისუფლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:სირიელები კატეგორია:დაბადებული   664 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 715
ჯუანშერ ჯუანშერიანი
ჯუანშერ ჯუანშერიანი, ჯუანშერი  — ქართველი ისტორიკოსი, რომელსაც „ქართლის ცხოვრების“ ერთ-ერთი მინაწერის თანახმად, მიეკუთვნება ამ კრებულში შესული V-VIII საუკუნეების ამსახველი თხზულება ვახტანგ გორგასლის მეფობიდან არჩილის მეფობის ჩათვლით — „ცხოვრება და მოქალაქეობა ვახტანგ გორგასლისა“ და, შესაძლოა „წამება წმიდისა და დიდებულისა არჩილისი“.
ჯუანშერის მოღვაწეობის ხანად, ტრადიციულად, მიჩნეული იყო XI საუკუნე, მაგრამ უახლოესი გამოკვლევებით დგინდება, რომ აღნიშნული თხზულებები VIII საუკუნეშია დაწერილი.
იყო შეხედულებაც, რომ ჯუანშერის სახელით ცნობილი საისტორიო თხზულება მთლიანად უნდა ეკუთვნოდეს ისტორიკოს ლეონტი მროველს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ხოსროიანები
Solenopsis delta
Solenopsis delta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
260
თარიღი უცნობია
*
260er
სერგუიაზი
სერგუიაზი (Сергуяз; Сергуяз) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ფაზისობა
ფაზისობა — სახალხო დღესასწაული ქალაქ ფოთში.
იმართება 1992 წლიდან, ყოველი წლის ოქტომბრის ბოლო შაბათ-კვირას.
ტარდება სხავადასხვა სახის გამოფენები, ადგილობრივი მხატვრების, შემოქმედებითი კოლექტივების, ადგილობრივი სხვადასხვა სახის პროდუქტების გამოფენა-გაყიდვა. იმართება კონცერტები და სახალხო სეირნობა.
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები კატეგორია:ფოთი
ინდალსელვენი
ინდალსელვენი (Indalsälven) — შვედეთის ერთ-ერთი უგრძესი მდინარე. მისი სიგრძეა 430 კილომეტრი. მისი მთავარი შენაკადებია კალსტრომენი, ლონგანი, ჰორკანი და ამერონი. მდინარეზე აშენებულია 26 ელექტროსადგური, ელექტროენერგიის წარმოების რესურსებით მესამე მდინარეა ქვეყანაში.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის მდინარეები
დადაშენი
დადაშენი (Dedeşen) — სოფელი თურქეთში, არდაჰანის პროვინციის გიოლეს რაიონში. საქართველოს ისტორიულ მხარე კოლაში. მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე.
ისტორია
სოფელში იყო საეპისკოპოსო კათედრა. ქვიტკირის კედლით შემოზღუდულ გორაკზე აღმართული იყო მოწითალო თლილი ქვით ნაგები დიდი გუმბათიანი დადაშენის ეკლესია. 1843 წელს ეკლესია უკვე დანგრეული იყო. მისი ქვებით სოფელში ჯამე აუშენებიათ. 1907 წელს დადაშენი მოინახულა და მისი სიძველეები შეისწავლა ექვთიმე თაყაიშვილმა. იგი მიიჩნევს რომ ეკლესია აშენებულია IX-X საუკუნეებში, იმ დროს, როდესაც ბაგრატიონების რეზიდენცია ჯერ კიდევ არტანუჯი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თურქეთის ტერიტორიაზე
ფინეთის პროვინციები
2010 წლის 1 იანვარს, ფინეთის ყველა პროვინცია გაუქმდა. შეიქმნა ახალი ადმინისტრაციული დაყოფა - ექსვი სახელმწიფო ადმინისტრაციული რეგიონი და ერთი ალანდის გუბერნია. რეგიონები თავის მხრივ 19 პატარა რეგიონებად იყოფიან.
ისტორია
1997 წლის რეფორმამდე, ფინეთი იყოფოდა 12 პროვინციად, როგორც ის 1831 წელს ნიკოლოზ I-მა დაყო. მეცამეტე - ვიბორგის პროვინცია ანექსირებულ იქნა საბჭოთა კავშირის მიერ, მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, საბჭოთა კავშირ-ფინეთის ომის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა კატეგორია:ფინეთის პროვინციები
Solenopsis deserticola
Solenopsis deserticola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ცისფერი ცხვრები
ცისფერი ცხვრები (Pseudois) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების გვარი თხების ქვეოჯახისა. მოიცავს ორ სახეობას:
ორივე სახეობა ცნობილია, როგორც ცისფერი ცხვარი. ბჰარალის სხვა დასახელებაა ჰიმალაიური ცისფერი ცხვარი.
სქოლიო
კატეგორია:ძროხისებრნი *