cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ევარიშტუ კარვალიო
კარვალიოს ორჯერ ეკავა სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა: პირველად, 1994 წლის 7 ივლისიდან 25 ოქტომბრამდე და მეორედ — 2001 წლის 26 სექტემბრიდან 2002 წლის 28 მარტამდე. იგი დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოძრაობის პარტიის წევრია. 2016 წლის 17 ივლისს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, ევარიშტუ კარვალიომ ხმათა 50.14% მოიპოვა და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი გახდა. თანამდებობას დაიკავებს 2016 წლის 3 სექტემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტები
გრაიცის რაიონი
გრაიცის რაიონი (Landkreis Greiz) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი გრაიცი. რაიონი შედის თიურინგიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 843,52 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 115 419 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 137 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 16 0 76.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თიურინგიის რაიონები
ქალაქური ფოლკლორი
ქალაქური ფოლკლორი — ქალაქის მოსახლეობის ზეპირსიტყვიერი და მუსიკალური შემოქმედება, რომელიც ჩასახვას იწყებს ფაქტობრივად ქალაქების ჩამოყალიბებასთან ერთად. ქალაქური ფოლკლორისთვის დამახასიათებელია რამდენიმე, ზოგჯერ ძალზე განსხვავებული კულტურის შერწყმა.
ქალაქური ფოლკლორი საქართველოში 2 ძირითად შტოდ — აღმოსავლურად და დასავლურად იყოფა. განსაკუთრებით ეს მუსიკალურ ფოლკლორზე ითქმის. გაცილებით ადრინდელია ქალაქის ქალაქური ფოლკლორის აღმოსაცლური შტო, რომელიც, ქართული წყაროების მიხედვით, აღმოცენდა XVII საუკუნის შუა წლებიდან (უკავშირებენ გამაჰმადიანებული ქართველი მეფის როსტომის სახელს — 1632—1638). მის ცენტრად იქცა თბილისი. ქალაქური ზეპირსიტყვიერება ძველი თბილისის მოქალაქეთა, წვრილი ვაჭრებისა და ხელოსნების წრეში ჩამოყალიბდა,, ის მკვეთრად განსხვავდება ტრადიციულია, ე. წ. „სოფლური“ ფოლკლორისაგან. წარმოდგენილია დალოცვა-სადღეგრძელოებით, გამოცანებით, ლირიკული ლექსებით, ანეკდოტებით. მთქმელ-შემსრულებელთა ეროვნული სიჭრელე გავლენას ახდენდა ქალაქური ფოლკლორის ენასა და მხატვრულ ფორმაზე. თბილისურ ხალხურ ლექსებს ემჩნევა აშუღური პოეზიის (აშუღი) ზეგავლენა. ქართული ხალხური პოეზიის ტრადიციათა შერწყმამ აღმოსავლური პოეტური კულტურის გავლენასთან სრულიად თავისებური სახე მიანიჭა ქალაქურ ფოლკლორს, რომელიც განსაკუთრებით განვითარდა ერეკლე II-ის მეფობის დროს. საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს საიათნოვას მოღვაწეობა. ქართულ ყოფაში შემოიჭრა აღმოსავლური საკრავებიც: საზი, თარი, ქამანჩა. ქალაქური ფოლკლორის აღმოსავლური შტოსათვის დამახასიათებელია მოჭარბებული მგრძნობელობა. კილოურ-ინტონაციური წყობისათვის დამახასიათებელია გადიდებული სეკუნდის ხმოვანება. საქართველოში მთელ რიგ შემთხვევებში მოხდა აღმოსავლური მელოდიების გამრავალხმიანება. ქალაქური ფოლკლორის დასავლური შტოს წარმოშობა დაკავშირებულია დასავლეთ ევროპული მუსიკის (იტალიური ოპერა) და რუსული რომანსის გავრცელებასთან (XIX საუკუნუის შუა წლებიდან). ქალაქური ფოლკლორის დასავლური შტოს ცენტრად ითვლება ქ. ქუთაისი. აქ ფართოდ გავრცელდა როგორც ევროპული მაჟორულ-მინორულ სისტემაზე აგებული, ასევე გიტარის თანხლებით შესრულებული ერთ- და მრავალხმიანი სიმღერები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქალაქური ფოლკლორი
სტეფან აკიმოვის სახლი
სტეფან აკიმოვის სახლი (Дом Степана Акимова) — ძველი ორსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლის ფასადზე არის მემორიალური დაფა, რომელიც გვაძლევს ინფორმაციას სახლის მფლობელის - სტეფანე აკიმოვის შესახებ.
მისამართი: დონის როსტოვი, ულიანოსვკსის ქუჩა № 14.
ისტორია
სტეფან აკიმოვი წარმოშობით იყო მეშჩანთა ოჯახიდან, იგი დაიბადა 1854 წელს. მისი ნათესავები ფლობდნენ უძრავ ქონებას, რომელიც მდებარეობდა კანკრინის ქუჩისა და ეკლესიის შესახვევის კუთხეში. უძრავი ქონება იყოფოდა ორ ნაწილად: კანონის თანახმად ერთი ნაწილის მფლობელები იყვნენ ლუბა, ეკატერინა და ივანე აკიმოვები, ხოლო მეორე ნაწილი ეკუთვნოდა სტეფანე აკიმოვს, რომელსაც უკვე ჰყავდა მეუღლე მარია და შვილი ანა. სახლს მოჰქონდა 80 რუბლი წლიური შემოსავალი. 1899 წელს სტეფანე აკიმოვმა გადაწყვიტა აეშენებინა ორსართულიანი სახლი სარდაფით. ახალ სახლს მოჰქონდა წლიური შემოსავალი 390 რუბლის ფარგლებში. 1911 წელს სახლი გახდა აკიმოვის გოგოს ანა აკიმოვას კუთვნილება. 1920 წელს სახლი ნაწილობრივ დაინგრა საარტილერიო ცეცხლის გამო. ამის გამო სახლი მიატოვეს და შემდეგ დაინგრა. 1922 წლის მარტში ვორონეჟის გუბერნიის მცხოვრებმა ნიკოლაი კოროლკოვმა იყიდა უძრავი ქონება, რომელიც ამ დროისათვის ფასობდა 300 მლნ რუბლი. სახლის ბოლომდე აღდგენა მან ვერ შეძლო. სახლის მუნიციპალიზაციის შემდეგ ყოფილი მფლობელი ცდილობდა დაებრუნებინა თავისი კუთვნილება, მაგრამ არ არსებობს ფაქტი, რომელიც დაადასტურებდა მიაღწია თუ არა მან თავის მიზანს.
ამჟამად სახლი საჭიროებს სარემონტო სამუშაოებს.
აღწერა
სახლს ამშვენებს მონოგრამა „СА“, რომელიც იყო სახლის მფლობელის ინიციალები. მის ქვეშ განთავსებული იყო აფროდიტეს პატარა გამოსახულება. ფასადებზე ხშირად იყო გამოსახული ზღვის ნიჟარები. განეკუთვნება რევოლუციამდელი არქიტექტურის ძეგლების სიას.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ნენსი კასებაუმი
ნენსი ლენდონ კასებაუმ ბეიკერი (Nancy Landon Kassebaum Baker; დ. 29 ივლისი 1932, ტოპიკა, კანზასი, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის სენატის წევრი კანზასის შტატიდან 1979-1997 წლებში. არის ალფრედ მოსმან ლენდონის შვილი, რომელიც 1933-1937 წლებში იყო კანზასის გუბერნატორი და 1936 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი რესპუბლიკური პარტიიდან. პირველი ქალი, რომელიც სენატში აირჩიეს ისე, რომ იქ მისი მეუღლე მანამდე არ მუშაობდა.
ადრეული წლები
ნენსი კასებაუმი დაიბადა 1932 წლის 29 ივლისს ქალაქ ტოპიკში, კანზასის შტატი. მამამისი ალფრედ მოსმან ლენდონი იყო წარმატებული მენავთობე, კანზასის შტატის ორგზის გუბერნატორი და 1936 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი. ნენსის დედა, ტეო კობ ლენდონი იყო მუსიკოსი, უკრავდა პიანინოზე და არფაზე.
ნენსი ლენდონმა დაასრულა ტოპიკის უმაღლესი სკოლა 1950 წელს. 1954 წელს დაამთავრა კანზასის უნივერსიტეტი. 1956 წელს მიჩიგანის უნივერსიტეტში მიიღო მაგისტრის ხარისხი დიპლომატიის ისტორიაში. აქვე შეხვდა ჯონ კასებაუმს, რომელსაც ცოლად გაჰყვა 1956 წელს. ოჯახის შექმნის შემდეგ გახდა საოჯახო კომპანიის Kassebaum Communications-ის ვიცე-პრეზიდენტი, კომპანიისა, რომელიც ფლობდა ორ რადიოსადგურს. წყვილი დასახლდა კანზასის ქალაქ მეიზეში, სადაც მათ შეეძინათ ოთხი შვილი. 1975 წელს ნენსი და ჯონი ცალ-ცალკე დასახლდნენ, ხოლო 1979 წელს ოფიციალურად გაშორდნენ ერთმანეთს.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
ქმართან დაშორებისთანავე, კასებუმი საცხოვრებლად ვაშინგტონში გადავიდა, სადაც მუშაობდა კანზასის შტატის სენატორ ჯეიმზ პირსონის ასისტენტად. 1978 წელს გაიმარჯვა აშშ-ის სენატის არჩევნებში და გახდა პირსონის შემცვლელი. მის ყოფილ უფროსს თანამდებობა უნდა დაეტოვებინა 1979 წლის იანვარში, მაგრამ გადადგა ვადაზე ადრე. ამის გამო ნენსი კასებაუმი სენატორის თანამდებობაზე ინიშნება 1978 წლის 23 დეკემბერს. კასებაუმის სენატში მისვლამდე, ყველა ქალი სენატორი იყვნენ ყოფილი სენატორების ქვრივები. სენატორის გარდაცვალების შემთხვევაში შტატისდ გუბერნატორი მის ქვრივს ნიშნავდა სენატორად, გარდაცვლილი მეუღლეების ვადის ამოიწურვამდე. ნენსი კასებაუმი კი გახდა პირველი ქალი სენატორი, რომელიც აირჩიეს სენატში ისე, რომ იქ მის მეუღლეს მანამდე არ უმუშავია.
1991 წელს ჟურნალმა ტაიმმა იგი მოიხსენია შესაძლო ვიცე-პრეზიდენტად თუკი დენ ქუეილი არ იქნებოდა კანდიდატი.
1996 წელს ნენსი კასებაუმი გათხოვდა მეორედ. მისი მეორე ქმარი გახდა ყოფილი ტენესელი სენატორი ჰოვარდ ბეიკერი. ეს ქორწინება იყო პირველი მოქმედ და ყოფილ სენატორებს შორის.
2018 წელს გუბერნატორის არჩევნებზე კანზასში მხარი დაუჭირა დემოკრატ ლორა კელის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:კანზასის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:მიჩიგანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
კრევილიენტე
კრევილიენტე (Crevillente, Crevillent) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის ბახო-ვინალოპოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 104,5 კმ². მოსახლეობა — 29 536 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
ლოგრადორუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვენეტები და პრასინები
ვენეტები და პრასინები — მთავარი საცირკო პარტიები (დიმები) ბიზანტიის ქალაქებში; ანტიკური რომის მსგავსად, ცირკსა და იპოდრომებზე იმართებოდა შეჯიბრებები (უმთავრესად ცხენოსნობაში) და საცირკო წარმოდგენები. „გულშემატკივრები“ ქმნიდნენ პარტიებს, რომლებიც მეეტლეების სამოსის ფერის მიხედვით იღებდნენ სახელწოდებას. მაგ., ვენეტები იყვნენ „ცისფერები“, პრასინები „მწვანეები“. დიმებს ჰყავდათ არჩევითი ხელმძღვანელობა, მოსამსახურეთა, მეეტლეთა და მსახიობთა საკუთარი შტატი, ცხენები, ჰქონდათ სახლები და ფულადი სახსრები. თავდაპირველად დიმები სპორტული ორგანიზაციები იყო, IV საუკუნის დასასრულიდან თავისებურ პოლიტიკურ პარტიებად გადაიქცა. დიმებს შორის (სულ 4 იყო) ყველაზე მნიშვნელოვანი (ერთმანეთთან მოქიშპე) ვენეტები და პრასინები იყვნენ. ვენეტების სათავეში იდგნენ ცენტრალიზაციის, ბიუროკრატიული მმართველობისა და მართლმადიდებლობის მომხრე წარჩინებული დიდებულები. პრასინებს კი სავაჭრო-ხელოსნური წრეების ზედა ფენა განაგებდა, რომელიც მოითხოვდა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების გაძლიერებას და თანაუგრძნობდა მონოფიზიტებს. V საუკუნის დასაწყისიდან ამ პარტიებს მილიციის საკუთარი რაზმების ჩამოყალიბებისა და ადგილობრივ თვითმმართველობაში მონაწილეობის უფლება მისცეს. V საუკუნის დასასრულს და VI საკუნეში ვენეტებსა და პრასინებს შორის ბრძოლა გამწვავდა. ხშირად ამ პარტიების დაბალი ფენები ერთიანდებოდნენ და მთავრობის წინააღმდეგ გამოსვლებს აწყობდნენ (აჯანყება „ნიკე“ 532 წელს). VIII საუკუნისთვის ვენეტებმა და პრასინებმა პოლიტიკური მნიშვნელობა დაკარგეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
ჯამპაოლო პაცინი
ჯამპაოლო პაცინი (Giampaolo Pazzini; დ. 2 აგვისტო, 1984) — იტალიელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ელას ვერონის“ თავდამსხმელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ელას ვერონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
ზაალე-ორლის რაიონი
ზაალე-ორლის რაიონი (Saale-Orla-Kreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი შლაიცი. რაიონი შედის თიურინგიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1 148,41 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 92 739 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 81 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 16 0 75.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თიურინგიის რაიონები
ეჩარატეს რაიონი
ეჩარატეს რაიონი (Distrito de Echarate) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის ლა-კონვენსიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 010 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 270 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19 135 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-კონვენსიონის პროვინციის რაიონები
თუფის რაიონი
თუფის რაიონი (Түп району) — ყირგიზეთის ისიქ - ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი თუფი.
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით თუფის რაიონში ცხოვრობს 58 786 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 51 578 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 87,7%, რუსები — 2571 ადამიანი (4,4%) ყალმუხები — 171 (0,3%), ყაზახები — 3624 (6,2%), ბალყარელები — 209 (0,4%), უკრაინელები — 174 ადამიანი (0,3%) უზბეკები — 139 ადამიანი ანუ (0,2%)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები კატეგორია:ისიქ-ქოლის ოლქის რაიონები
ნავთობქიმიური სინთეზი
ნავთობქიმიური სინთეზი
ნავთობქიმიური სინთეზი არის ქიმიური პროდუქტების მიღება სინთეზით, ნავთობისა და ნახშირწყალბადური აირებისაგან. ნავთობის და ბუნებრივი საწვავი აირების, ნავთობის თანამგზავრი აირებისა და ნავთობგადამუშავების აირებისაგან მიღებული ნახშირწყალბადები ძირითადი ნედლეულია მნიშვნელოვანი სინთეზური პროდუქტების (პლასტმასები, კაუჩუკები და ბოჭკოები, აზოტიანი სასუქები, ზედაპირულაქტიური და სარეცხი ნივთიერებები, პლასტიფიკატორები, სათბობი, საპოხი ზეთები, გამხსნელები და სხვ.) წარმოებაში. ამ პროდუქტებს ფართოდ იყენებენ სახლის მეურნეობაში სხვადასხვა დარგსა და ყოფა-ცხოვრებაში. ნავთობისა და ბუნებრივი საწვავი აირის ნახშირწყალბადებმა, როგორც ხელმისაწვდომმა, იაფმა ნედლეულმა, შეცვალა სხვა სახის ნედლეული (ნახშირი, ფიქალი, მცენარეული, ცხოველური ნედლეული და ა.შ.) ორგანული სინთეზის თითქმის ყველა პროცესში. ნავთობქიმიური სინთეზ-ის პროდუქტების წარმოებაში მნიშვნელოვანია ნახშირწყალბადური ნედლეულის მომზადება და ნაჯერი (პარაფინული), უჯერი (ოლეფინური, დიენური, აცეტილენიური), არომატული და ნაფთენური ნახშირწყალბადების მიღება.
ნაჯერ ნახშირწყალბადები
ნავთობქიმიურ სინთეზ -ში გამოყენების მოცულობის მიხედვით მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. სხვადასხვა ქიმიური პროდუქტების წარმოებაში იყენებენ დაბალი რიგის აირად ნახშირწყალბადებს (მეთანს, ეთანს, პროპანს, ბუტანს, პენტანებს) და თხევად ან მყარ პარაფინებს. (C6-იდან C40-მდე). დაბალ პარაფინული ნახშირწყალბადები გამოიყოფიან ბუნებრივი და თანამგზავრი აირებისაგან. ნავთობის თანამგზავრ და ნავთობის სტაბილიზაციისას მიღებულ აირებში ნაჯერი ნახშირწყალბადების C2-C5 შემცველობაა 83-97% მოცულობით. მათგან ღებულობენ ეთან-პროპანის ფრაქციას, იზობუტანს, ნ-ბუტანს, პენტანს. ბუნებრივ აირს, რომელიც 96-97% მეთანს შეიცავს, იყენებენ აიმაკს, აცეტილენის, მეთილის სპირტისა და სხვა ნაერთების მისაღებად. თხევად და მყარ ნორმალურ პარაფინებს C6-C40 ღებულობენ ნავთობის გადამუშავების პროდუქტებისაგან (ბენზინ-ნავთის, დიზელისა და ზეთის დისტილატებისაგან) სხვადასხვა მეთოდის გამოყენებით. პარაფინული ნედლეულის გადამუშავებით მიიღება უჯერი ნაერთები (ოლეფინები, დიენები, აცეტილინი). ოლეფინების წარმოების ძირითადი მეთოდია ნავთობის მაღალტემპერატურული პიროლიზი.
მრეწველობაში ღებულობენ პარაფინების ჰალოგენწარმოებულებს. მეთანისაგან მიიღება მეთილქლორიდი, მეთილენქლორიდი, ქლოროფორმი, ოთხქლორიანი ნახშირბადი და სხვა. ნავთისა და გაზოილის ვიწრო ფრაქციების სრული ფთორირების პროდუქტები ძვირფასი საპოხი ნივთიერებები და  სითხეებია.
უჯერ ნახშირწყალბადები
უჯერ ნახშირწყალბადებს მაღალი რეაქციის უნარიანობის გამო ფართოდ იყენებენ ნავთობქიმიურ სინთეზ-ში. ბევრი პროდუქტი მიღებულია ოლეფინების, დიენური ნახშირწყალბადებისა და აცეტილენის საფუძველზე. ოლეფინებს შორის ყველაზე ფართოდ იყენებენ ეთილენს. ფართოვდება პროპილენისა და ბუტენების გამოყენების სფერო. ოლეფინების პოლიმერიზაციით მიიღება მაღალმოლეკულური პროდუქტები - პოლიეთილენი, პოლიპროპილენი და სხვა პოლიოლეფინები. ძალიან სწრაფად იზრდება პოლიეთილენის წარმოება, რომელიც ფართოდ გამოიყენება მრეწველობის ყველა დარგში. ვინილქლორიდისაგან ამზადებენ პოლიმერულ მასალას, პოლივინილქლორიდისაგან კი - აფსკებს, მილებს და სხვა. ნავთობქიმიურ სინთეზ-ში დიდი მნიშვნელობა მოიპოვეს ეთილენისა და პროპილენის ჟანგმა, რომლისგანაც ასინთეზებენ გლიკოლებს, ზედაპირულაქტიურ ნივთიერებებს, ეთანოლამინებს და სხვა. დიენები (ბუტადიენ-1,3 და 2-მეთილ-ბუტადიენ-1,3) სინთეზური კაუჩუკების წარმოებაში ძირითადი მონომერებია. მრეწველობაში აცეტილენს დიდი რაოდენობით ღებულობენ მეთანისა და სხვა პარაფინული ნახშირწყალბადების ჟანგვითი პოროლიზით. აცეტილენის დიმერიზაციით მიიღება ვინილაცეტილენი, რომელსაც უმთავრესად ქლოროპენის წარმოებაში იყენებენ. მისგან ღებულობენ აგრეთვე აკრილონიტრილს, ვინილქლორიდს, აცეტალდეჰიდს.
არომატული ნახშირწყალბადები
ბენზოლი, ტოლუოლი, ქსილოლები, ტრი- და ტეტრამეთილბენზოლები, ნაფთალინი) მნიშვნელოვანი ნედლეულია მრავალი პროდუქტის სინთეზისათვის. არომატული ნახშირწყალბადები მიიღება ბენზინისა და ლიგროინის ფრაქციების კატალიზური რიფორმინგის პროცესის დროს, აგრეთვევე სხვა მეთოდებით. ბენზოლის ალკილირების პროდუქტები - სტიროლი და α-მეთილსტიროლი - პლასტმასებისა და კაუჩუკების წარმოების მნიშვნელოვანი მონომერებია. იზოპროპილბენზოლის ჟანგვით, ფენოლი და აცეტონი მიიღება.
ლიტერატურა
კატეგორია: ნავთობქიმიური სინთეზი
ბაბოლოკი
ბაბოლოკი (Баболоки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის მლინივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 164 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მლინივის რაიონის სოფლები
კუატრეტონდეტა
კუატრეტონდეტა (Cuatretondeta, Quatretondeta) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის კომტატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16,7 კმ². მოსახლეობა — 118 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
ნგალოპი
ნგალოპი (ძონგკხა: སྔ་ལོང་; ითარგმნება როგორც: "პირველად მოქცეული") — ტიბეტიდან დღევანდელი ბჰუტანის ტერიტორიაზე, დაახლოებით IX საუკუნეში მიგრირებული ხალხი. ნგალოპებმა შეიტანეს ბჰუტანში ტიბეტური კულტურა და ბუდიზმი და დღეისთვის შეადგენენ ბჰუტანის პოლიტიკურ და კულტურულ დომინანტს, უფრო მეტიც ნგალოპებს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც - ბჰუტანელებს. მათი ენა ძონგკხა არის ეროვნული ენა და მომდინარეობს ძველი ტიბეტურიდან. ნგალოპები საწმოადგენენ დასავლეთ და ჩრდილოეთ ბჰუტანის ძირითად მოსახლეობას, მათ შორის თიმფუშიც. ტერმინი ნგალოპი თავის მხრივ მოიცავს რამდენიმე ლინგვისტურ და კულტურულ ჯგუფს, მათშორის: კხენგებს და ბუმტანგზე მოსაუბრეებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანის ეთნიკური ჯგუფები
I Want You (მარვინ გეის სიმღერა)
„I Want You“ — მარვინ გეის სიმღერა იმავე სახელის მქონე მე-14 სტუდიური ალბომიდან. სინგლის სახის გამოვიდა 1976 წელს. მუსიკის და ტექსტის ავტორები არიან ლეონ უერი და არტურ „T-Boy“ როსი. სიმღერამ მიაღწია მე-15 პოზიციას Billboard Hot 100-ში, პირველს Hot Selling Soul Singles-ში და მეათეს Disco Singles Chart-ში.
ამერიკელმა მომღერალმა მადონამ და ინგლისურმა ჯგუფმა Massive Attack-მა ჩაწერეს ამ სიმღერის ქავერ-ვერსია, მარვინ გეისადმი მიძღვნილი ალბომისთვის Inner City Blues: The Music of Marvin Gaye, 1995 წელს. იგი გამოვიდა პრომო სინგლის სახით და შეტანილია მადონას კომპილაციაში Something to Remember და Massive Attack-ის Collected-ში.
სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის სინგლები კატეგორია:Massive Attack-ის სიმღერები კატეგორია:1975 წლის სიმღერები კატეგორია:1995 წლის სიმღერები კატეგორია:მადონას სიმღერები კატეგორია:მარვინ გეის სიმღერები
ისტორიული ძეგლი
ისტორიული ძეგლი — ტერმინი, რომელიც შემუშავებული და ჩამოყალიბებულია იკომოსის მიერ.
„იუნესკოსთან“ არსებულმა ძეგლთა დაცვის ორგანიზაციამ (იკომოსი) ვენეციაში 1964 წელს მოწვეულ მე-2 საერთაშორისო კონგრესზე შემუშავებულ დოკუმენტში — „ვენეციურ ქარტიაში“ სცადა ჩამოეყალიბებინა „ძეგლის“ ცნების ზოგადი პრინციპები. ქარტიის ზოგადი დებულებებია:
ისტორიული ძეგლის ცნება მოიცავს არა მარტო არქიტექტურულ ნაგებობას არამედ მის გარემო ლანდშაფტსაც.
ტრუნოვის სახლი
ტრუნოვის სახლი (Особняк Трунова) — ძველი ერთსართულიანი სახლი დონის როტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას.
მისამართი: დონის როსტოვი, ტემერნიკის ქუჩა № 13.
ისტორია
1880-იან წლებში მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც ამჟამად მდებარეობს დონის როსტოვის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა, ტრუნოვის სახლი, თავდაპირველად იყო სხვა მისამართზე - ტემერნიკის ქუჩა 33. ამ მიწის ნაკვეთის მფლობელი იყო ერემია აივაზოვი, რომელიც დონის ნახიჩევანში დაკავებული იყო ღვინის გაყიდვით. 1888 წლიდან უძრავი ქონება გადავიდა მეშჩან გიორგი ტრუნოვის ხელში. ისტორიული მონაცემების მიხედვით XIX საუკუნის ბოლო - XX საუკუნის დასაწყისში სახლი მდებარეობდა უკვე ტემერნიკის ქუჩა ნომერ 37-ში. დაახლოებით ამ პერიოდში ააგეს სახლიც. 1907 წელს უძრავი ქონება გახდა ივან ტრუნოვის, გიორგი ტრუნოვის ძმის საკუთრება.
XXI საუკუნეში ტურნოვის ყოფილ სახლში განათავსეს ადვოკატთა კაბინეტი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
მულუნგუ (პარაიბა)
მულუნგუ (Mulungu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაბირის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 469 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.48 კმ²-ზე. ფართობი 195 314 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ანდრეა ნავედო
ანდრეა ნავედო (Andrea Navedo; დ. 1977 წელი, 10 ოქტომბერი, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, აშშ) - ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. მან დაიწყო თავისი კარიერა სერიალებში One Life to Live (1995–97) და Guiding Light (1999-2000), ხოლო შემდეგ წლებში რამდენიმე მთავარი როლი ჰქონდა ტელევიზიაში. 2014 წლიდან 2019 წლამდე ნავედომ ითამაშა Xiomara "Xo" Villanueva-ს როლში The CW კომედიურ-დრამატულ სერიალში, Jane Virgin.
ადრეული ცხოვრება
ანდრეა ნავედო დაიბადა და გაიზარდა ბრონქსში, ნიუ-ორკში. მისი თქმით, იგი ედრება მის Jane the Virgin -ს პერსონაჟს, რადგან მისი დედა ასევე ახალგაზრდა მარტოხელა დედა იყო. ნავედომ დაამთავრა დევიტ კლინტონის საშუალო სკოლა 1988 წელს და დაამთავრა ნიუ-იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ოლდ ვესტბერიში 1998 წელს ბაკალავრის ხარისხით, საკომუნიკაციო და შემოქმედებით ხელოვნებაში კონცენტრირებული თეატრში. ნავედო ასევე იყო დევიტ კლინტონის კურსდამთავრებულთა სტატიაში, როგორც სხვა ცნობილი კურსდამთავრებულების მსგავსად, მაგალითად როგორიცაა სტენ ლი.
კარიერა
ანდრეა ნავედომ სამსახიობო პროფესიონალური კარიერა დაიწყო სერიალებში. 1995 წლიდან 1997 წლამდე მან ითამაშა ლინდა სოტოს როლი ABC-ს სერიალში One Life to Live. 1999 წელს იგი შეუერთდა CBS-ს სერიალს "სინათლის სახელმძღვანელო". მისი კინოს დებიუტი შედგა მცირე როლით ფილმში "გოგონა 6" (1996), შემდეგ კი ეპიზოდურ როლშ ითამაშა New York Undercover-სა და The District- ის ეპიზოდებში.
2001 წელს ნავედომ ითამაშა მოქმედ კომედიურ ფილმში, Double Take და ამის შემდეგ წელს დრამატულ ფილმში Washington Heights. 2001 წლიდან 2004 წლამდე ნავედოს განმეორებითი როლი ჰქონდა NBC- ს იურიდიულ დანაშაულებრივ სერიალში, Law & Order, როგორც დეტექტივი ანა კორდოვა. მოგვიანებით ეპიზოდურ როლში ითამაშა კანონისა და წესრიგის თემაზე: დანაშაულის განზრახვა, ზიანი და ცისფერი სისხლი. ნავედო ასევე გამოჩნდა სხვადასხვა წარამატებულ ფილმში, მაგალითად როგორიცაა: El Cantante და მახსოვს. 2011 – დან 2013 წლამდე ნავედოს ჰქონდა განმეორებითი როლები შუებში: როგორ გამოვიმუშავოთ ეს ამერიკაში, Golden Boy and Law & Order: სპეციალური მსხვერპლთა განყოფილება. მან ითამაშა კომედიურ ფილმში ”სუპერფესტი!”, ” ფორსაჟი” ფილმების სერიის პაროდია, რომელიც გამოვიდა 2015 წელს. 2014 წელს ნავედომ მიიღო CW კრიტიკულად აღიარებულ კომედიურ-დრამატულ სერიალში, Jane Virgin. მან მიიღო 2015 წლის Imagen ჯილდოს საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალისთვის - ტელევიზია მისი შესრულებისთვის. სერიალი დასრულდა 2019 წელს, ხუთი სეზონის შემდეგ. 2017 წელს იგი გამოჩნდა ფანტასტიკურ კრიმინალურ ფილმში Bright, რომელშიც მთავარ როლს ასრულებს უილ სმიტი. 2020 წელს მას მისცეს როლი სამოქალაქო უფლებების დამცველის როლი კარმენ დელგადო ვოტაუს ჰულუს მინისერიალში ქალბატონი ამერიკა.
პირადი ცხოვრება
ნავედო დაქორწინებულია 2000 წლიდან და ჰყავს ორი შვილი, ქალიშვილი (ავა) და ვაჟი (ნიკო).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
ანეტა გიგიბედაშვილი-კაპანაძე
ანეტა გიგიბედაშვილი-კაპანაძე (დ. 1880, სოფელ ზემო ხანდაკი — გ. 1945) — ქართველი პოეტი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ანეტამ სოფლის სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა გორის პროგიმნაზიაში განაგრძო. თუმცა სამწუხაროდ მართლაც, რომ მძიმე ოჯახური პირობების გამო, მისი დასრულება ვერ შესძლო. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ, იძულებული შეიქმნა, თექვსმეტი წლის ასაკში, კასპის რაიონის სოფელ ახალქალაქში პეტრე გრუზინსკის მოურავ იოსებ კაპანაძეზე გათხოვილიყო.
თავისი მოღვაწეობის პერიოდში ანეტა კაპანაძე აქტიურად თანამშრომლობდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებთან („ნაკადული“, „თანამედროვე აზრი“, „თემი“, „თეატრი და ცხოვრება“, „ბრძოლა“, „კლდე“ და სხვ.). მან ჯერ კიდევ 1902 წელს ლექსების პირველი წიგნი გამოსცა. აქტიურად იღებდა მონაწილეობას 1905 წლის რევოლუციაში. მენშევიკურმა მთავრობამ იგი რამდენჯერმეც კი დააპატიმრა. ანეტა ქალთა უფლებების დამცველი, წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აქტიური წევრი. სწორედ მისი ინიციატივით, სოფელ ახალქალაქში დაარსდა სკოლა და საბავშვო ბიბლიოთეკა, ასევე სახალხო თეატრი. იგი ხშირად თეატრალურ წარმოდგენებში თავადაც მონაწილეობდა. 1911 წელს ანეტა კაპანაძე საქართველოს საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოების საპატიო წევრად დაუსწრებლად აირჩიეს. აღნიშნული საზოგადოებისათვის ის ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ ნივთებს აგროვებდა. ასევე ფოლკლორისტულ საკითხებზეც მუშაობდა. ანეტა აქტიურად იწერდა ხალხური სიტყვიერების ნიმუშებს სოფელ-სოფელ აგროვებდა და შემდეგ ჟურნალ-გაზეთებში ბეჭდავდა. 1921 წელს იგი საქართველოს უპარტიო ქალთა პირველი ყრილობის დელეგატად აირჩიეს.
„რუსეთის იმპერიაში ამ ცხრა-ათი წლის წინათ ქალი, ქალის ვექილათ რომ წარსდგა მსაჯულთა წინ, სასამართლო დაჰხურეს, ქალს დამცველობის უფლება არა აქვს-ო; კავკასიაში ერთ პოეტის იუბილეზე განურჩევლათ ეროვნებისა გლეხების მიერ გამოგზავნილ ქალს მისივე ერის ინტელიგენტი კაცები უკრძალავდნენ იუბილიართან მისვლას, ქალის საპატიო პირად ამორჩევა მამა კაცების შეურაცყობათ მიიღეს. რკინის გზებზე უარჰყოფდნენ ქალების სამსახურს, ქალს ცუღლუტობა არშიყობის მეტი რა ძალუძსო... რასაკვირველია ეს გონიერების დამამხობელი სიბეცე წარსულ ისტორიას ეკუთვნის, მაგრამ დღესაც ნაკლებ სულის კვეთებას არ განიცდის ქალი, როდესაც ცხოვრების ღერძის ბრუნვა ძირ-ფესვიანათ გადატრიალდა; დამონავებული ძლიერს ამოუყენა მხარში, გლეხი თავადს გაუთანასწორა... აი რა ფრიად მწუხარებით აღსანიშნავია მასთან განსაცვიფრებელი, რომ ახალმა სიოს ძალუმმა ქროლვამ ჯერ ვერ წარიტაცა მამაკაცის ძარღვებში გამჯდარი დედაკაცისადმი მონობის შთაბეჭდილება. მაგრამ დრო გაივლის, გონზე მოსული მამაკაცი ქალის პიროვნების წინ მოიხრის ქედს. მაშინ ახალი ადამიანი, ახალ ცხოვრებას, ახალ მრავალჟამიერს უგალობებს და ჟამსა დასასრულ სიცოცხლისას, ნეტარების ღიმილით განისვენებს ახალ სამარის ნათლოვან ჯურღმულთა შინა“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
ჯეთი-ოღუზის რაიონი
ჯეთი-ოღუზის რაიონი (Жети-өгүз району) — ყირგიზეთის ისიქ-ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ყიზილ-სუ.
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით თუფის რაიონში ცხოვრობს 82 085 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 74 852 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 91,2%, რუსები — 3660 ადამიანი (4,5%) დუნგანები — 1953 (2,4%), უიღურები — 744 (0,9%), თათრები — 259 (0,3%), ყაზახები — 253  ადამიანი ანუ (0,3%)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები კატეგორია:ისიქ-ქოლის ოლქის რაიონები
რობერტო რიველინო
რობერტო რიველინო (Roberto Rivellino; დ. 1 იანვარი, 1946, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე. 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში. 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ფეხბურთელად.
სანაკრებო კარიერა
1965–1978 წლებში იცავდა ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას, რომლის შემადგენლობაში 92 მატჩი ითამაშა და 26 ბურთი გაიტანა.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
რიველინომ მსოფლიო ჩემპიონატების 15 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 6 ბურთი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:კორინთიანსის ფეხბურთელები კატეგორია:ფლუმინენსეს ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ვანათლი
ვანათლი (Vənətli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
მარია ფორტუნატა დ’ესტე
მარია ფორტუნატა დ’ესტე (Maria Fortunata d'Este, Marie Fortunée d'Este; დ. 24 ნოემბერი, 1731 — გ. 21 სექტემბერი, 1803) — ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო III-ის უმცროსი ასული. პენტიევრის ჰერცოგინია მარია ტერეზა ფელიჩიტა დ'ესტეს უმცროსი და. კონტის უკანასკნელი პრინცესა 1776-1803 წლებში როგორც ლუი ფრანსუა II-ის მეუღლე.
ზაალე-ჰოლცლანდის რაიონი
ზაალე-ჰოლცლანდის რაიონი (Saale-Holzland-Kreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი აიზენბერგი. რაიონი შედის თიურინგიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 816,99 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 90 313 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 111 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 16 0 74.
მარია ფორტუნატა დ’ესტე
ბიოგრაფია
მარია ფორტუნატა დაიბადა 1731 წლის 24 ნოემბერს მოდენაში, იტალიაში. იგი იყო მოდენას ჰერცოგ ფრანჩესკო III-ისა და მისი მეუღლის, შარლოტ აგლაე ორლეანელის უმცროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ მოდენას ჰერცოგი რინალდო I და კარლოტა ბრაუნშვაიგელი, ხოლო დედის მხრიდან ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ II და მისი ცოლი, ლუი XIV-ის ასული ფრანსუაზ მარი დე ბურბონი. მისი დეიდა იყო ესპანეთის დედოფალი ლუიზ ელიზაბეტ ორლეანელი.
ზაალე-ჰოლცლანდის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თიურინგიის რაიონები
მარია ფორტუნატა დ’ესტე
ბიოგრაფია
1740 წლიდან მისი დედ-მამა ერთმანეთს გაცილდნენ, თუმცა არაოფიციალურად, რაც იმის ბრალი იყო, რომ მოდენას სამეფო კარზე ჰერცოგი დე რიშელიე ჩავიდა, რომელიც შემდგომში შარლოტ აგლაეს საყვარელი გახდა. ფრანჩესკომ გააძევა მოღალატე მეუღლე, რომელიც მშობლიურ საფრანგეთში დაბრუნდა, სადაც თავისი ქალიშვილებიც წაიყვანა. მალევე მან თავისი უფროსი ასული მარია ტერეზა ფელიჩიტა ცოლად შერთო ლუი XIV-ის შვილიშვილს, პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მარ დე ბურბონს.
1759 წლის 7 თებერვალს მარია ფორტუნატა ცოლად გაჰყვა თავის დეიდაშვილს, კონტის მომავალ პრინც ლუი ფრანსუას. მიუხედავად იმისა, რომ წყვილს მრავალწლიანი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდა, მათ შვილები არასდროს ჰყოლიათ. ბევრი ამის მიზეზად ლუი ფრანსუას ახალგაზრდობის რომანს ასახელებს მადამ დე კორალინთან, რომლისგანაც მან ვენერიული დაავადება აიკიდა.
1770 წლიდან მარია ფორტუნატა საფრანგეთის მომავალი მეფის, ლუი XVI-ის მეუღლის, დოფინ მარია ანტუანეტა ავსტრიელის ფრეილინა ხდება. სამეფო წყვილთან ერთად მარია ფორტუნატა ხშირად დადიოდა პარიზის ოპერაში და ესწრებოდა სამეფო ბანკეტებს. ასევე მან გაუწია ორგანიზება დოფინების ქორწილს.
1776 წელს მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ კონტის პრინცი ლუი ფრანსუა II ხდება, მარია ფორტუნატა კი კონტის პრინცესად გვევლინება. ღვთისმოშიში და ძალიან ფრთხილი მარია ფორტუნატა ცდილობდა თავი დაეღწია დედოფალ მარია ანტუანეტასთან მსახურობისგან, რომელიც ხალხში განსაკუთრებული ზიზღის ობიექტი იყო. იგი ძალიან კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებს თავის სიძესთან, პენტიევრის ჰერცოგ ლუი ჟან მართან, რომლის ცოლიც, ანუ მარია ფორტუნატას დაც ქორწინებიდან მალევე გარდაიცვალა, თუმცა მას მეორე ცოლი აღარ შეურთავს. გარდა ამისა, იგი ახლოს იყო პრინცესა დე ლამბალთან და ორლეანის ჰერცოგინიასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1731 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1803 კატეგორია:დ’ესტე კატეგორია:კონტის პრინცესები კატეგორია:მოდენის პრინცესები
ელდა
ელდა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის ვინალოპო-მიტხის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 44,86 კმ². მოსახლეობა — 52 813 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალიკანტეს ქალაქები
დები ნაყეურები
დები ნაყეურები — მუსიკალური ჯგუფი, რომლის შემადგენლობაში შედიან ნინო (პირველი ხმა), მანანა (ბანი) და ლელა (კომპოზიტორი, მეორე ხმა) ნაყეურები. ისინი ფშავში, მაღაროსკარში ცხოვრობენ.დები თვითნასწავლი მუსიკოსები არიან და თავად წერენ სიმღერებს. მათი შემოქმედება ქართული ხალხური მუსიკის ტრადიციებს აგრძელებს, თუმცა გოგონების შექმნილი მუსიკა გამოირჩევა უკვე არსებულისგან და საგრძნობლად ამდიდრებს მთის პოეზიით მდიდარ, მაგრამ მელოდიურად მწირ მუსიკალურ საგანძურს.
გოგონების რეპერტუარი მრავალფეროვანია. სიმღერების დიდი ნაწილი ფშაური პოეზიის ნიმუშებზეა შექმნილი, თუმცა საკუთარ ლექსებზეც ქმნიან სიმღერებს.
მინიატიურა
სიმღერები
განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა ირაკლი გოგოლაურის ლექსზე შექმნილმა სიმღერამ “ხევისბერი”, რომელიც 2012 წლის 25 იანვარს, პირველად ჩაწერა სტუდია “გუთანი”-ს გადამღებმა ჯგუფმა ფშავში, სახალხო მთქმელის და გმირის – მიხა ხელაშვილის დაბადების დღისადმი მიძღვნილ შეკრებაზე. ლექსის ავტორია ირაკლი გოგოლაური ხოლო მუსიკა ეკუთვნის ლელა ნაყეურს.
უაიოპატის რაიონი
უაიოპატის რაიონი (Distrito de Huayopata) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის ლა-კონვენსიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 650 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 518 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 524.02 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-კონვენსიონის პროვინციის რაიონები
DJ-Kicks: Daddy G
DJ-Kicks: Daddy G — ჯგუფ Massive Attack-ის წევრ გრანტ მარშალის კომპილაციური ალბომი სერიიდან DJ-Kicks. იგი გამოვიდა 2004 წლის 25 ოქტომბერს, დამოუკიდებელ ლეიბლ Studio !K7-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:Massive Attack-ის ალბომები კატეგორია:2004 წლის კომპილაციური ალბომები
ბაბურკა
ბაბურკა (Бабурка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაპორიჟიის ოლქის ზაპორიჟიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 362 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაპორიჟიის რაიონის სოფლები
პილოინზინიუსი
პილოინზინიუსი (Pilõezinhos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 133 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაბირის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 155 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 117.42 კმ²-ზე. ფართობი 43 901 კმ²-ია.
მაჩხა
მაჩხა (Maçka მაჩქა; Ματσούκα მაცუკა; ) — თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში, ტრაპიზონის პროვინციაში შემავალი რაიონისა და ამავე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის (ქალაქის) სახელწოდება.
ისტორია
პირველი დასახლება აქ რომის იმპერიის მართველობის დროს, ტრაპიზონიდან სამხრეთისაკენ გამავალ მთიან სამხედრო გზაზე უნდა შექმნილიყო. დაახლოებით 386 წელს, როცა მაჩხა ბიზანტიის იმპერიის ნაწილს წარმოადგენდა, დასახლებისგან მოშორებით არსებულ მთაზე სუმელას მონასტერი დაარსდა. XIII საუკუნეში რეგიონი ახლად წარმოქმნილი ტრაპიზუნის იმპერიის ნაწილი გახდა. 1461 წელს კი რეგიონი ოსმალეთის იმპერიამ შემოიერთა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
მთავართას კომპლექსი
მთავართას კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუჩაანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე. მაღალი მთის წვერზე, მთიულეთიდან ფშავში გადასასვლელ გზაზე. კომპლექსში შედის წმ. გიორგის ეკლესია, რამდენიმე საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობა და გალავანი. კომპლექსის ნაგებობები მძლავრი გალავნით შემოვლებულ თითქმის წრიულ ფართობზე ორ ჯგუფადაა განლაგებული. ერთ ჯგუფს შეადგენს ეზოს შუაში მდებარე წმ. გიორგის ეკლესია და მასზე სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მიშენებული რამდენიმე ნაგებობა. მეორე ჯგუფს კი - ეზოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდგარი ორსართულიანი საცხოვრებელი, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ოროთახიანი ნაგებობა ეკვრის. ნაგებობები ძლიერ დაზიანებულია. მათი უმრავლესობა ნანგრევებადაა ქცეული და ხშირი მცენარეულობითაა დაფარული.
ეკლესია განეკუთვნება გარდამავალ ხანას. დარბაზულია, ნაგებია კლდის ნატეხი ქვით. გარეგანი კუთხეებისა და კონსტრუქციული ნაწილების წყობაში შირიმია გამოყენებული. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქის უმეტესი ნაწილი, მონგრეულია კედლების ზემოთა ნაწილები და სხვა. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე მცირე თაღოვანი სარკმელია, რომლის მარჯვნივ ერთი კვადრატული ნიშია. აფსიდი დარბაზის გრძივი კედლებიდან სხვადასხვა სიგანის მხარეებითაა გამოყოფილი: მათგან ჩრდილოეთისაში, რომელიც სამხრეთისას თითქმის სამჯერ აღემატება, ღრმა ნიშია მოწყობილი. იგი სამკვეთლოს ფუნქციას ასრულებდა. ნიშს ერთ ქვაში გამოკვეთილი თაღი ხურავს, რომლის ქუსლებთან შირიმის მარტივპროფლიანი იმპოსტებია გამოყობილი. მსგავსი პროფილისაა ეკლესიის აფსიდის თაღის შემორჩენილი სამხრეთის იმპოსტიც. ნიშის ზემოთ, კედლის სისქეში, სამალავია. დარბაზის გრძივ კედლებზე გამოყოფილიათით მარტივი პილასტრი, რომელსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილში მოწყობილია პატარა ღიობი, საიდანაც რამდენიმე საფეხური ეშვება კამაროვან გვირაბში, რომელიც ჩრდილოეთით მიემართება. გვირაბი აგებულია კლდის ქვებითა და დუღაბით.
საცხოვრებელი ნაგებობა დგას ეზოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, გეგმით სწორკუთხაა. შემორჩენილია მისი I  სართული II-ის ნახევარი. შენობის ჩრდილო კედელი გალავანშია ჩართული. I სართული კაპიტალური კედლებით რამდენიმე ოთახადაა დაყოფილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარე ოთახი დანარჩენებისგან იზოლირებულია და აღმოსავლეთიდან დამოუკიდებელი ქვისკიბიანი შესასვლელი აქვს. ოთახის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო ვიწრო სარკმელია. ოთახს ნატეხი ქვით ნაწყობი ორფერდა ჭერი აქვს. საცხოვრებელი ნაგებობის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი ორი სარკმლით. რომლებსაც საფეხურად დამუშავებული ძირი აქვთ. ერთი მსგავსი სარკმელი შენობის დასავლეთ კედელშია, იგი სამხრეთ-დასავლეთ ოთახს ანათებდა. ამ სართულის კედლებში რამდენიმე სწორკუთხა ნიშია. ნაგებობის მეორე სართულის კედლებიდან მხოლოდ მცირე ნაწილებიღაა შემორჩენილი. შენობას აღმოსავლეთიდან ეკვრის ერთ გრძივ ღერძზე განლაგებული ორი მოზრდილი სადგომი, რომელთაც დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთიდან. ორივე სადგომი თითქმის მთლიანად დანგრეულია. გალავანი წრიული მოხაზულობისაა ნაგებია ნატეხი ქვით. მთავარი შესასვლელი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილშია, მეორე, შედარებით მომცრო, - სამხრეთ-დასავლეთით. ეს უკანასკნელი მოზრდილი ქვითაა გადახურული. გალავანი აღმოსავლეთ ნაწილში რამდენიმე საისრეა შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლუის ესპანელი
ლუის ესპანელი (Luis de España; დ. 25 ივლისი, 1727 — გ. 7 აგვისტო, 1785) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ისა და ისაბელ ფარნეზეს უმცროსი ვაჟი. ჩიჩონის გრაფი 1761-85 წლებში. ესპანეთის ინფანტი, რომის სანტა მარია დელა სკალას საკათედრო ტაძრის კარდინალ-დიაკვანი, ტოლედოს არქიეპისკოპოსი და ესპანეთის პრიმატი.
ბიოგრაფია
ლუისი დაიბადა 1727 წლის 25 ივლისს სევილიაში, ესპანეთში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს უმცროსი ვაჟი. ვინაიდან მას ოთხი უფროსი ძმა ჰყავდა და ტახტზე ასვლის შანსი არ ჰქონდა, მშობლებმა მისი რელიგიური კუთხით აღზრდა დაიწყეს. 1735 წელს, შვიდი წლის ასაკში იგი უკვე ტოლედოს არქიეპისკოპოსი გახდა, ამავე წლის სექტემბერში კი იგი ესპანეთის პრიმატიც ხდება. ამას მალევე მოჰყვა მისი იტალიაში გამგზავრება და კარდინალ-დიაკვანად დანიშნვა, თუმცა როდესაც დავაჟკაცდა უარი თქვა ეკლესიურ ცხოვრებაზე და საერო ცხოვრებას მიჰყო ხელი.
1761 წელს იგი ჩიჩონის გრაფი გახდა, რომელსაც მანამდე მისი ძმა, ახლა უკვე პარმის ჰერცოგი ფილიპე ატარებდა. 1724 წელს მისი ძმის, ლუის I-ის, ხოლო 1759 წელს მეორე ძმის, ფერდინანდ VI-ის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ, ლუისი ესპანეთის რიგით მესამე ტახტის მემკვიდრე გახდა. თუმცაღა მას ორი უფროსი და მრავალშვილიანი ძმა ჰყავდა, რის გამოც იგი შესაძლოა ითქვას, რომ კვლავ უშანსოდ იყო. ფერდინანდის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი კიდევ ერთი ძმა კარლ III ავიდა, რომლის ვაჟიც, ფერდინანდ I სიცილიისა და ნეაპოლის მეფედ იჯდა.
ლუისი ხელოვნებისა და კულტურის დიდი მფარველი იყო. იგი პატრონობდა უამრავ მხატვარსა და მუსიკოსს. ლუისი გარდაიცვალა 1785 წლის 7 აგვისტოს მადრიდში, 58 წლის ასაკში, დაკრძალეს ქალაქ მადრიდის ესკორიალის სამეფო აკლდამაში.
ფაჩეკა
ფაჩეკა (Facheca, Fageca) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის კომტატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10 კმ². მოსახლეობა — 107 კაცი (2020 წ.).
მაქსიმილიან I (მექსიკა)
მაქსიმილიან I (Maximilian I, Maximiliano I; დ. 6 ივლისი, 1832, ვენა, ავსტრიის იმპერია — გ. 19 ივნისი, 1867, სანტიაგო-დე-კერეტარო, მექსიკის იმპერია) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი. მექსიკის უკანასკნელი იმპერატორი 1864-1867 წლებში. ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ის ძმა. მექსიკა-ამერიკის ომში დამარცხების შემდეგ იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს და დახვრიტეს.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|271x271პქ|მაქსიმილიანი 1853 წელს მაქსიმილიანი დაიბადა 1832 წლის 6 ივლისს ვენაში. იგი იყო ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ის შუათანა ვაჟის, ერცჰერცოგ ფრანც კარლისა და მისი მეუღლის, პრინცესა სოფია ბავარიელის მეორე ვაჟი. მის დაბადებამდე სულ 2 კვირით ადრე გარდაიცვალა საფრანგეთის დამხობილი იმპერატორი ნაპოლეონ II და დადიოდა ჭორები, რომ მაქსიმილიანი რეალურად მისი ვაჟი იყო, რადგანაც იგი დედამისთან საკმაოდ ახლოს იყო.
იგი თავის უფროს ძმასთან, ფრანც იოზეფთან ერთად იზრდებოდა, რის გამოც ძმები განსაკუთრებით ახლოს იყვნენ. დედა მათ აღზრდა-განათლებას განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა და გამოჩენილ სწავლულებს ქირაობდა რეპეტიტორებად.
1848 წელს ევროპას რევოლუციის ტალღამ გადაუარა, რა დროსაც მრავალი მონარქი და მათ შორის მაქსიმილიანის ბიძაც, უნაყოფო და ჭკუასუსტი იმპერატორი ფერდინანდ I ტახტიდან თავისი ძმისწულის, ფრანც იოზეფის სასარგებლოდ გადადგა.
ცნობილია, რომ მაქსიმილიანი დაინტერესებული იყო მეცნიერებით, განსაკუთრებით კი ბოტანიკით. იგი ასევე აქტიურად მსახურობდა ავსტრიის საზღვაო ძალებში, სადაც მას უფროსი კომანდირის ჩინი ჰქონდა. მარცხნივ|მინი|313x313px|შარლოტ ბელგიელი მას შემდეგ, რაც მისი ძმა პრინცესა ელისაბედ ბავარიელზე დააქორწინეს, დედამისმა მაქსიმილიანის საცოლის ძებნაც დაიწყო. თავდაპირველად იგი დაინიშნა ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ I-ისა და დედოფალ ამალია ლოიხტენბერგელის ქალიშვილ მარია ამელიაზე, თუმცა იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა. ამის გამო, 1857 წლის 22 ივლისს იგი ბრიუსელში ჩავიდა, სადაც ცოლად შეირთო ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ისა და დედოფალ ლუიზა მარია ორლეანელის ასული შარლოტ ბელგიელი, რომელიც იყო საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ის შვილიშვილი და დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას ბიძაშვილი. წყვილს ბედნიერი, თუმცა უნაყოფო ქორწინება ჰქონდა.
1857 წელსვე მაქსიმილიანი მისმა ძმამ ლომბარდო-ვენეციის მეფისნაცვლად დანიშნა, რის შემდეგაც იგი ცოლთან ერთად იტალიაში გადავიდა. აქ მათ 1859 წელს მექსიკელთა დელეგაცია ეწვიათ, რომელთაც მაქსიმილიანს იმპერატორობა შესთავაზეს. მიუხედავად იმისა, რომ მექსიკელებმა წინამორბედი იმპერატორი აგუსტინ I დახვრიტეს, იგი შეთავაზებას დასთანხმდა 1863 წელს ცოლთან ერთად ჩავიდა მექსიკის დასათვალიერებლად.მინი|311x311პქ|მაქსიმილიანი დასახვრეტად გაყვანამდე 1864 წლის 10 აპრილს მაქსიმილიან I მექსიკის იმპერატორი გახდა, თუმცა მისი მმართველობა დიდ ხანს არ გაგრძელებულა. გამეფება მას მალევე მიულოცა დედოფალმა ვიქტორიამ და პაპმა პიუს IX-მ. აღსანიშნავია, რომ მის ტახტზე ასვლაში დიდი წვლილი შეიტანა საფრანგეთის იმპერატორმა ნაპოლეონ III-მაც, რომელიც მას სამხედრო მხარდაჭერით უზრუნველყოფდა. მისი ტახტზე ასვლიდან ერთ წელიწადში, 1865 წელს დასრულდა ამერიკის სამოქალაქო ომი, რის შემდგომაც მეზობელმა აშშ-მ მექსიკის ხარჯზე მოისურვა გაფართოება, რასაც მოჰყვა მექსიკა-ამერიკის ომის დაწყება. ომში მექსიკური ძალები ფაქტობრივად მიწასთან გასწორდა, რასაც მოჰყვა ამერიკის მიერ მთელი ტეხასის, ნევადის, კალიფორნიისა და ნიუ-მექსიკოს მიტაცება, რამაც დაასამარა მექსიკის მეორე იმპერია. მარცხნივ|მინი|299x299პქ|მაქსიმილიანის დახვრეტა 1866 წლიდან მექსიკაში სიტუაცია ძალიან აირია. ადგილობრივები განარისხა ამერიკასთან განცდილმა მარცხმა და იმპერატორს გადადგომა მოსთხოვეს. შეშინებული დედოფალი შარლოტა სასწრაფოდ ევროპაში დაბრუნდა და დახმარება სთხოვა ჯერ ავსტრიის, შემდეგ საფრანგეთის იმპერატორს, საბოლოოდ კი რომის პაპსაც, მაგრამ არავინ დაეხმარა. ამბოხებულ მექსიკელებს აქეზებდათ პრუსიის პრემიერ-მინისტრი ოტო ფონ ბისმარკი, რომელსაც ავსტრიის დასუსტება სურდა.
მაქსიმილიანმა გადადგომაზე და ქვეყნის დატოვებაზე უარი განაცხადა და 8,000 მექსიკელ როიალისტთან ერთად სანტიაგო-დე-კერეტაროში შეიკეტა. რამდენიმეკვირიანი ალყის შემდეგ, 1867 წლის 11 მაისს ქალაქი დაეცა და იმპერატორი მის მომხრეებთან ერთად დააპატიმრეს. ერთთვიანი სასამართლოს შემდეგ მაქსიმილიან I მოღალატედ სცნეს და დახვრეტა მიუსაჯეს. განაჩენი სისრულეში 1867 წლის 19 ივნისს იქნა მოყვანილი, რა დროსაც მაქსიმილიანი 34 წლის იყო.
იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში. ცნობილია, რომ როდესაც შარლოტ ბელგიელს ქმრის დახვრეტის შესახებ შეატყობინეს ჭკუიდან შეიშალა. ამის შემდეგ იგი მეორედ აღარ გათხოვილა და სიცოცხლის ბოლომდე ამტკიცებდა, რომ მაქსიმილიანი მექსიკაში ცოცხლობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1832 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1867 კატეგორია:ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელები კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:მექსიკის იმპერატორები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ჭინჭრაქასებრნი
ჭინჭრაქასებრნი (Troglodytidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა.
ატიმასი
ატიმასი (Attymass; Áit Tigh an Mheasaigh) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
ჭინჭრაქასებრნი
აღწერა
მათი სხეულის სიგრძეა 8–22 სმ. სხეულის აგებულება მკვრივია; ფრთები მოკლე, ბლაგვი. ბოლო (კუდი) მოკლე ან საშუალო სიგრძისაა, მომრგვალებული ან საფეხუროვანი. ფეხები ძლიერია, გალო და თითები გრძელი; ბრჭყალები ბასრი და მოღუნული. ნისკარტი სწორი, ზოგჯერ ქვედა მხარეს მოღუნული, სიგანეში ვიწრო, იშვიათად მასიურია. შებუმბვლა ფაფუკი და ხშირია. შეფერილობაში ჭარბობს მურა, ჟანგმიწოვანი ან რუხი ტონები. მომქნევ და საჭის ბუმბულებს ხშირად მუქი ფერის განივი ზოლები გასდევს; რამდენიმე სახეობას ყელი, მკერდი ან მთლიანი ქვედა მხარე ღია ერთფეროვანი აქვს. სქესობრივი და ასაკობრივი დიმორფიზმი ჩვეულებრივ არ არის გამოხატული. ჭინჭრაქასებრნი ფრენენ სწრაფად, როგორც წესი მოკლე მანძლზე. აგზნებული ფრინველი კუდს ვერტიკალურად სწევს, ატოკებს მას და ჩაჯდომებს აკეთებს.
ატიმასი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ჭინჭრაქასებრნი
გავრცელება
[[ჩვეულებრივი კაქტუსის ჭინჭრაქა|250პქ|მარჯვნივ|მინი]] ოჯახი აერთიანებს 20-მდე გვარის დაახლ. 80 სახეობას. გავრცელებული არიან ახალი სამყაროს ტერიტორიაზე: ალასკიდან ცეცხლოვან მიწამდე. ჩვეულებრივი ჭინჭრაქა (Troglodytes troglodytes) ევრაზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკაშიც აღწევს, საქართველოში იგი ჩვეულებრივ მობინადრე ფრინველის სახით გვხვდება. ყველაზე მეტად მრავალფეროვანი ჭინჭრაქები სამხრეთ ამერიკის ტროპიკებში გვხვდება; მთებში ბუდობენ ზღვის დონიდან 4600 მეტრ სიმაღლემდე. სახეობათა უმრავლესობა ტყის ქვედა იარუსებზე სახლობს; არიან ლერწმის ბარდებში და სხვა წყლის სიახლოვეს არსებულ მაღალ ბალახში (Cistothorus-ის გვარი), ზღვის კლდოვან სანაპიროებზე, არიდულ მთებსა და ცხელ უდაბნოებში (კაქტუსის ჭინჭრაქა, Campylorhynchus) მცხოვრები სახეობები. ბევრ მათგანს მალული ცხოვრების ნირი ახასიათებს, თავს ააშკარავებს თავისი უჩვეულოდ მაღალი, ჩვეულებრივ მელოდიური გალობით; ზოგიერთი სახეობის დედალიც გალობს.
კვება
უმთავრესად იკვებება მცირე ზომის უხერხემლოებით, ობობებით, ზოგჯერ კენკრითა და თესლებით.
გამრავლება
ჭინჭრაქებს შორის არიან პოლიგამებიც და მონოგამებიც. მამალი აგებს რამდენიმე (ცალკეულ შემთხვევაში 30-მდე) სქელკედლიან, დახურულ, სფეროსებრი ფორმის ბუდეს (ზოგჯერ საბუდრად ფუღუროებსაც იყენებენ), საიდანაც ერთ-ერთში დედალი დებს 2–10 (ხშირად 2–5) კვერცხს; ინკუბაცია 12–20 (ჩვეულებრივ 14–18) დღე-ღამე გრძელდება. ბარტყებს ორივე მშობელი კვებავს 14–19 დღის განმავლობაში. რიგი სახეობები წელიწადში ორ თაობას ჩეკს.
დაცვა
IUCN-ის წითელი წიგნის მიხედვით, 2 სახეობა გადაშენების კრიტიკული საფრთხის წინაშე იმყოფება, 2 — საფრთხის ქვეშ, 4 მოწყვლადი სახეობაა, ხოლო კიდევ 4 სახეობა გადაშენების საფრთესთან ახლოს იმყოფება.
სქოლიო
* კატეგორია:ბეღურასნაირნი
ტრინიტრამიდი
ადრე ის, არსებობდა თუ არა ტრინიტრამიდი, საკამათო თემას წარმოადგენდა. მაგრამ მონტგომერისა და მაიკლსის მიერ 1993 წელს ჩატარებულმა გამოთვლებმა აჩვენა, რომ ნაერთი სტაბილური უნდა ყოფილიყო.
ტრინიტრამიდის გამოყენების პოტენციურ არენალს მისი, როგორც ძლიერი მჟანგავის გამოყენებაა სარაკეტო საწვავებში, როგორც ქლორისაგან თავისუფალი ნივთიერება. ეს კი ძალიან მნიშვნელოვანი განვითარებაა, რადგან ციოლკოვსკის სარაკეტო ტოლობიდან გამომდინარე რაკეტის დელტა-v-ს ოდნავი გაუმჯობესებაც კი უზარმაზარ გავნელას მოახდენს რაკეტის სასარგებლო ტვირთის წონაზე. ტრინიტრამიდზე ბაზირებული სარაკეტო საწვავის სიმკვრივული იმპულსი 20დან 30%-მდე უკეთესია ვიდრე ნებისმიერი ახლა არსებული ნივთიერებები, თუმცა ნაკლებია, ვიდრე თხევადი ჟანგბადის.
ზაალფელდ-რუდოლშტადტის რაიონი
ზაალფელდ-რუდოლშტადტის რაიონი (Landkreis Saalfeld-Rudolstadt) — ოლქი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ზაალფელდი. რაიონი შედის თიურინგიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1.034,58 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 125 891 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 122 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 16 0 73.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თიურინგიის რაიონები
სკიზერლის სახლი
მისამართი: ტაგანროგი, ტურგენევის შესახვევი № 3.
ისტორია
1840-იან წლებში, ტაგანროგში, ტურგენევის შესახვევის ნომერ 3-ში ააშენეს ახალი ორსართულიანი სახლი არქიტექტორ პატრიკოს პროექტის მიხედვით. მისი პირველი მფლობელი იყო თურქეთის მოქალაქის ცოლი მარია რაფაელის ასული ქსანტოპორსოვა. ეზოში მდებარე ნაგებობების ნაწილი პალასოვების ოჯახის კუთვნილებაში იყო. 1860-იან წლებში სახლის მფლობელი გახდა ტიტულარული მრჩეველის ქვრივი ნადეჟდა ივკოვაია. XIX საუკუნნის დასასრულში სახლმა კიდევ ერთხელ შეიცვალა მფლობელი. სახლსის პატრონი ამჯერად გახა ტაგანროგის საპატიო მოქალაქე ვასილი ვლასის ძე სკიზერლი. ამ პერიოდისათვის სახლი შეფასებული იყო 12 000 რუბლად. სკიზერლის ოჯახის მფლობელობაში სახლი რჩებოდა 1920-იან წლებამდე. 1992 წელს სახლი აღიარეს არქიტექტურის ძეგლად და დაცულია კანონის მიერ.
აღწერა
ორსართულიანი სახლი დაშენებულია ქვის საძირკველზე. სახურავზე გამართულია პარაპეტი. ფასადი შემკულია კარგად განვითარებული კარნიზით, რომლის ქვეშაც მდებარეობს ფრიზი. ქვის თაღოვანი შესასვლელი კარბჭე გაფორმებულია ნახევარ კოლონებით.
როსტოვის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების საფუძველზე სახლს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები