cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გურკოვოს თემი
გურკოვოს თემი (Община Гурково) — თემი ცენტრალურ ბულგარეთში. შედის სტარა-ზაგორის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 5 346 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 292.26 კმ²-ს. მოიცავს 10 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გურკოვო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
ხოსროვ არუთინიანი
ხოსროვ არუთინიანი (Խոսրով Հարությունյան, დ. 30 მაისი, 1948) — სომხეთის პრემიერ-მინისტრი 1992 წლის 30 ივლისიდან 1993 წლის 2 თებერვლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
ზარდონი
ზარდონი (Zardoni) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 95 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ჰაიბერი (სტადიონი)
„ჰაიბერი“ —  საფეხბურთო სტადიონი ლონდონში, დიდ ბრიტანეთში, ფუნქციონირებდა 1913 წლის 6 სექტემბრიდან 2006 წლის 7 მაისამდე. ამ პერიონდში სტადიონი იყო საფეხბურთო კლუბ „არსენალის“ საშინაო არენა. გარდა ამისა, „ჰაიბერიზე“ ასევე თამაშობდა ინგლისის საფეხბურთო ნაკრებს.
სქოლიო
კატეგორია:არსენალი ლონდონი კატეგორია:ოლიმპიური სტადიონები კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო სტადიონები
ივრეის მარკა
ივრეის მარკა — მარკა, რომელიც არსებობდა X საუკუნეში თანამედროვე იტალიისა და საფრანგეთის საზღვარზე. მისი დედაქალაქი იყო ქალაქი ივრეა. ივრეის მარკას მართავდნენ ივრეის დინასტიის წარმომადგენლები.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი (Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı) — პანტომიმის პირველი თეატრი აზერბაიჯანის ისტორიაში.
ივრეის მარკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ივრეის მარკგრაფები კატეგორია:იტალიის ისტორია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრი
ისტორია
1994 წლის 16 მაისს შეიქმნა აზერბაიჯანის სახელწიფო პანტომიმის თეატრი პანტომიმის თეატრ-სტუდია „შერეკილების შეკრების“ ბაზაზე, რომელიც ახორციელებდა თავის მოღვაწეობას მოზარდ მაყურებლის თეატრთან. მთავარი რეჟისორი იყო ბახტიარ ხანიზადე. იგი მჭიდროდ მოღვაწეობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კულტურისა და ხელოვნების სტუდენტებთან და არჩევდა მათში ისეთ ხალხს, რომლებიც მას მიაჩნდა ღირსეულად პიონერული თეატრალური  სტუდიის ჩამოსაყალიბებლად აზერბაიჯანში. მომდევნო 11 წლის განმავლობაში თეატრი განლაგებული იყო მოზარდი მაყურებლის თეატრის შენობაში, მანამ, სანამ არ გადაინაცვლა კინოთეატრ „შფაგის“ შენობაში.
2000 წელს „შერეკილების შეკრებამ“ მიიღო სახელმწიფო თეატრის სტატუსი.
2009 წელს თეატრის დასმა ჩაატარა გასტროლები 12 ქვეყანაში. მათ რეპერტუარში შედიოდა 24 პიესა, როგორც ადგილობრივი, ასევე იმ ქვეყნების, რომელშიც მათ ჰქონდათ გასტროლები.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:აზერბაიჯანის თეატრები
გამარ ალმასზადე
გამარ ჰაჯიაღა-ყიზი ალმასზადე (Qəmər Hacıağa qızı Almaszadə დ. 10 მარტი 1915 — გ. 7 აპრილი 2006) — აზერბაიჯანელი   საბჭოთა  ბალერინა, ბალეტმაისტერი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი ქალი (1959). აზერბაიჯანის პირველი ბალერინა.
ბიოგრაფია
გამარ ალმასზადე დაიბადა 1915 წლის 10 მარტს ბაქოში ბებიაქალის ოჯახში. პირველად შევიდა ბალეტზე 6 წლის ასაკში, კერძო სტუდიაში (მოგვიანებით კი ოპერის თეატრთან არსებულ სკოლაში, დღეს ბაქოს ქორეოგრაფიული სასწავლებელი).
სწავლის დასრულების შემდეგ 1930 წლიდან ბალერინა — მირზა ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრში. 1932 წელს ითამაშა მეორე სახის როლი რეინგოლდ გლიერის „შაჰსენემის“ ოპერაში.
1933-1936 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის ქორეოგრაფიულ ტექნიკუმში (დღეს აგრიპინა ვაგანოვას სახელობის რუსული ბალეტის აკადემია), მარია რომანოვა (ულანოვას) (ბალერინა გალინა ულანოვას დედის) კლასში.
1936 წლიდან — მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი ქალი.
1937 წელს სათავეში ჩაუდგა აზერბაიჯანის ფილარმონიასთან არსებულ სიმღერისა და ცეკვის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ანსამბლს, ხელმძღვანელობდა ანსამბლის საცეკვაო ჯგუფს, დგავდა სახალხო ცეკვებს. მონაწილეობდა ექსპედიციებში აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეკოვის ხელმძღვანელობით სახალხო ცეკვების შეგროვების მიზნით, რათა შემდგომ დაედგათ დიდ სცენაზე. .
1953 წლიდან — მ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მთავარი ბალეტმეისტერი, 1972 წლიდან კი — საბალეტო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი. იმყოფებოდა გასტროლებზე საფრანგეთში, ინდოეთში და ნეპალში. .
1970 წელს მოწვეულ იქნა ერაყის კულტურის სამინისტროს მიერ ბაღდადში, სადაც მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა ერაყის სახალხო ცეკვების ანსამბლი. აზერბაიჯანის ბალეტთან დაკავშირებული რამდენიმე სტატიის ავტორი.
1945 წლიდან საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.
1931 წელს იქორწინა აფასიაბ ბადალბეილიზე, მაგრამ მათი ოჯახი დაიშალა ბალეტ „ქალწულის კოშკზე“ ერთობლივი მუშაობის პროცესში (1940).
გარდაიცვალა 2006 წლის 7 აპრილს. დაკრძალულია ბაქოში, საპატიო დაკრძალვის ხეივანში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ბალერინები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
აპისი
მინი|აპისის ქანდაკება. ეგვიპტის 30-ე დინასტია. ([[ლუვრი)]] აპისი (ჰაპისი) — წმინდა ხარი ძველეგვიპტურ მითოლოგიაში, რომელსაც აქვს საკუთარი ტაძარი მემფისში. ითვლებოდა, რომ აპისი იყო მიძღვნილი პტას ან ოსირისისადმი. სხვა ვერსიით კი იგი წარმოადგენდა ცალკეულ ღვთაებას, რომელსაც მემფისის რაიონში ეთაყვანებოდნენ.
ზოგიერთ რაიონში თვლიდნენ, რომ ცის ღმერთი ნუტი ყოველდღე იღებდა ძროხის სახეს და აპისისგან შთამომავლობას იძლეოდა. იმავე დღეს ნაშიერი იზრდებოდა და ქალღმერთის ქმარი ხდებოდა.
აპისი მოხსენიებული ჰყავს თავის ნამუშევრებში პლუტარქესაც. პავსანიუსს კი აღწერილი აქვს აპისის არსი და ადგილმდებარეობა.
ელინისტურ ერაში ეგვიპტეში სერაპისის კულტი გაჩნდა. სერაპისი იყო ათროპომორფული ღვთაება, რომელიც საკუთარ თავში აერთიანებდა აპისის მახასიათებლებს ბერძნული ღმერთების ადამიანურ სახესთან.
მემფისის მახლობლად ეგვიპტოლოგმა ოგიუსტ მარიეტმა აღმოაჩინა სერაპეუმი — აპისების ნეკროპოლისი, რომელშიც ინახებოდა ცხრა წმინდა ხარის მუმია.
აღსანიშნავია, რომ დრაგუტინ დიმიტრიევიჩს ჰქონდა მეტსახელი აპისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტური მითოლოგია კატეგორია:ეგვიპტური ღვთაებები კატეგორია:ცხოველთა თაყვანისცემა
დუაბის ნამარხი ფლორა
დუაბის ნამარხი ფლორა — ნამარხი ფლორა საქართველოში. ნაპოვნია ქალაქ ოჩამჩირის მიდამოებში, მდინარე მოქვისა და დუაბის შესართავთან, მდინარე დუაბის მარცხენა ნაპირზე — დუაბის შრეებში, რომლებიც მოლუსკური ფაუნის მიხედვით კიმერიულადაა დათარიღებული. აქ წარმოდგენილია მდიდარი და მეტად თავისებური ფლორის კარგად დაცული ნაშთები, სანაპირო ზოლის ტყის დამახასიათებელი ფორმებით და სითბოს მოყვარული ფოთლოვანი ტყეების ელემენტებით, ხშირად გვხვდება წიწვოვანი მცენარეების ნაშთებიც. საქართველოს ტყეებში კიმერიულ დროში დაფნისებრნი (დუაბის ფლორის მონაცემებით) რელიქტს წარმოადგენდნენ და მათი გავრცელება აშკარად შეზღუდული იყო.
ვერონის მარკა
მინი|მარჯვნივ|200პქ|იტალია დაახლოებით [[1000 წელს. ვერონა გამოყოფილია ცისფრად, მოგვიანებით მოექცა კარინტიის ჰერცოგების გავლენის ქვეშ]] ვერონის მარკა — შუა საუკუნეების მარკა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიის ტერიტორიაზე. მარკის ცენტრი იყო ქალაქები ვერონა და აკვილია.
მარკა შექმნა უნროშიდების დინასტიის წარმომადგენელმა ბერენგარ I-მა, რომელიც მოგვიანებიათ, 890 წელს, იტალიის მეფე გახდა. მარკა გაუქმდა ლომბარდიის ლიგის შექმნის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის მარკსაგრაფოები
კარიუგინო (ბაშკირეთი)
კარიუგინო (Карюгино; Карюгин) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 28 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 28 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 16 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ნოვოროსიისკის კომერციული საზღვაო პორტი
სს ნოვოროსიისკის კომერციული საზღვაო პორტი (NCSP ჯგუფი) (რუსულად: Новороссийский морской торговый порт) — სიდიდით მესამე პორტი ევროპაში და რუსეთის უმსხვილესი კომერციული საზღვაო პორტის ოპერატორი. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ნოვოროსიისკში. კომპანია ოპერირებს ნოვოროსიისკის პორტთან და ბალტიისპირეთის პრიმორსკისა და ბალტისის პორტებთან. 2017 წელს კომპანია აკონტროლებდა ტვირთბრუნვას,რომლის მოცულობა 143.5 მილიონი ტონა იყო. კომპანიამ 2017 წელს რუსეთში ტვირთბრუნვის მთლიანი მოცულობის დაახლოებით 18% მიიღო.
მიმოხილვა
კომპანია მოიცავს სტეიდეორდინგის მომსახურებას, მათ შორის ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების, სხვა თხევადი ტვირთის, მშრალი დატვირთული ტვირთების და ზოგადი ტვირთების გადაზიდვას. ის უზრუნველყოფს ნოვოროსიისკის საზღვაო ნავსადგურში და მის მიმდებარე გემების საბაგირო, ბუქსირსა და მოზიდვას, ასევე უზრუნველყოფს ნავსადგურში გადაუდებელი, საშიში მასალების რეაგირებისა და ნარჩენების მართვის მომსახურებას.
1998 წელს ფინანსური კრიზისის შემდეგ, ბიზნეს პარტნიორებმა ალექსანდრე პონომარენკომ და ალექსანდრე სკორობოგატკომ დაიწყეს სატვირთო კომპანიების აქციების შეძენა, რომლებიც მათ საბოლოოდ დააარსეს და შექმნეს NCSP ჯგუფი. 2011 წელს NCSP– ის აქციების უმრავლესობა 2.5 მილიარდ დოლარად გაიყიდა Summa Capital– სა და Transneft–ზე.
2017 წელს კომპანიის ტვირთბრუნვამ 143.5 მილიონი ტონა შეადგინა. კომპანიამ 2017 წელს რუსეთში ტვირთბრუნვის მთლიანი 18% მოიცვა.
შემოსავალმა 2008 წელს $ 653 მლნ. შეადგინა, ხოლო წმინდა მოგებამ $ 95 მლნ. 2017 წელს NCSP ჯგუფის წმინდა მოგებამ 439 მილიონი დოლარი შეადგინა. ეს იყო 31% 2016 წლის 632 მილიონი დოლარიდან. თუმცა, შემოსავალი 4% -ით გაიზარდა და 899 მილიონი დოლარი შეადგინა.
2018 წლის თებერვალში Summa Group– მა გამოაცხადა, რომ NCSP ჯგუფში გაიყიდა თავისი აქციები და მიჰყიდა Transneft– ს, რომელიც ამჟამად ფლობს NCSP– ის 30,5% –ს შვილობილი კომპანიების მეშვეობით. აპრილში მაგმედოვის დაპატიმრების შემდეგ, Summa Group– მა და Transneft– მა შეწყვიტეს მოლაპარაკებები NCSP– ს აქციების გაყიდვის შესახებ.
2018 წლის 6 აპრილს ცნობილი გახდა, რომ NCSP ჯგუფის აქციონერები აირჩევენ დირექტორთა ახალ საბჭოს 2018 წლის 13 აპრილს. ეს არის პასუხი სუმა ჯგუფის თანასაკუთრების ზიავუდინ მაგომედოვის და მისი ძმის მაგომედ მაგომედოვის დაპატიმრებისთვის.
მესაკუთრეობა
ნოვოპორტ ჰოლდინგი ფლობს NCSP- ის აქციების 50.1% -ს. Novoport შედგება Transneft Group- ისა და Summa Group- ისგან. ფედერალური ქონების მართვის სააგენტო ფლობს აქციების 20% -ს, ხოლო Transneft Services კიდევ 10,5% -ს ფლობს. აქციების 14.4% საჯაროდ გაიყიდა მოსკოვისა და ლონდონის საფონდო ბირჟებზე. Transneft ფლობს NCSP– ის 35.5% –ს, 25% –ს Novoport Holding– ის აქციების მეშვეობით, ხოლო დანარჩენი 10.5% –ს უშუალოდ მათი შვილობილი Transneft Services– ის საშუალებით.
ბალტიის პორტები
სს NCSP ასევე აკონტროლებს ბალტიისპირეთის პრიმორსკის და ბალტიტისკის პორტებს. 2017 წელს, პრიმორსკის გადაზიდვა წლიურად 34.1% -ით შემცირდა, ტვირთბრუნვა 3.7 მილიონი ტონით შემცირდა. მეორეს მხრივ, ბალტიტისკის პორტში მოხდა TEU– ს 8% –იანი ზრდა, რასაც თან ახლდა ტვირთბრუნვის 6% –ით შემცირება.
სქოლიო
კატეგორია:პორტები რუსეთში
სან-მატეო (ისაბელა)
სან-მატეო (ოფიციალურად სან-მატეოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Mateo) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 66 663 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
გრიგოლ გველესიანი
გრიგოლ ივანეს ძე გველესიანი (დ. 18 სექტემბერი, 1870, ქუთაისი — გ. 17 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
ქუთაისის კლასიკური გიმნაზიის დასრულების შემდეგ ჩაირიცხა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1895 წელს დაამთავრა პირველი ხარისხის დიპლომით. დაბრუნდა საქართველოში და აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ საქმიანობაში.
გ. გველესიანი ქართული პერიოდიკის საშუალებით საზოგადოებას წარუდგა ლერმონტოვისა და კრილოვის თარგმანებით, ხოლო პირველი პუბლიცისტური წერილი „უნივერსიტეტის დაარსების გამო ჩვენში“ მოსკოვიდან გამოუგზავნა ილია ჭავჭავაძეს, რომელიც დაიბეჭდა 1890 წელს ივერიაში. ალბათ, არც ის იყო შემთხვევითი, რომ თბილისის უნივერსიტეტის დარსების პირველი სხდომა ივანე ჯავახიშვილმა სწორედ გ. გველესიანის სახლში გამართა.
1900 წელს გ. გველესიანი აირჩიეს ქუთაისის ქალაქის საბჭოს გამგეობის წევრად, ხოლო 1905 წელს ქალაქის თავის მოადგილედ. რევოლუციის წლებში მათი ოჯახი იმდენად ქმედითად ჩაერთო საზოგადოებრივ მოძრაობაში, რომ გენერალ ალიხანოვ-ავარსკის დამსჯელმა რაზმმა დაარბია და გადაუწვა მამაპაპისეული სახლი და მდიდარი ბიბლიოთეკა. გ. გველესიანი იძულებული შეიქმნა დაეტოვებინა იქაურობა — იმალებოდა ჯერ სამეგრელოში, შემდეგ ოჯახით გაემგზავრა ემიგრაციაში, საფრანგეთში. აქ იგი აქტიური შემოქმედებითი ცხოვრებით ცხოვრობს: ამთავრებს სოციალურ მეცნიერებათა უმაღლეს სკოლას, ეცნობა გამოჩენილ რევოლუციონერს ჟან ჟორესს, თანამშრომლობს გაზეთ „იუმინატეში“, სხვა ფრანგულ ჟურნალ გაზეთებში აშუქებდა საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის პრობლემებს, სწავლა-განათლების საკითხებს და სხვა.
ექვსი წლის შემდეგ გველესიანების ოჯახი როგორც იქნა დაუბრუნდა სამშობლოს. აქ გრიგოლი ბროშურისათვის „ეროვნული საკითხი და სოციალ-დემოკრატია“ სამართალში მისცეს, მაგრამ იმის გამო რომ იგი გამოქვეყნდა ავტორის ემიგრაციაში ყოფნის დროს, გაამართლეს.
გ. გველესიანმა ღრმა კვალი დატოვა თავის პუბლიცისტური მოღვაწეობით ჩვენს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. მასში კარგად იყო შერწყმული განსწავლულობა, კრიტიკოსის ლიტერატურული გემოვნება და ალღო; აქტიურად მონაწილეობდა ჩვენში ყველა კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობაში, იყო ეს ქუთაისის საადგილმამულო ბანკი, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება, ქუთაისის სახალხო უნივერსიტეტი, ისტორიულ-ეთნოგრაფიული საზოგადოება თუ ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის შექმნა.
გ. გველესიანის პოლიტიკური მოღვაწეობიდან აღსანიშნავია ის, რომ იგი იყო საქაღველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუსტიციის მოადგილე; მას, როგორც ღრმად განსწავლულ იურისტს, დაევალა საქართველოს რესპუბლიკის პირველი კონსტიტუციის პროექტის შემუშავება. მან დავალება წარმატებით შეასრულა, მაგრამ დიდმა ჰუმანისტმა სიკვდილი როგორც სასჯელის უმაღლესი ზომა, კონსტიტუციის პროექტში არ შეიტანა. ამაზე ნოე ჟორდანიას შეუნიშნავს: „გრიგოლ, ჩვენ მონასტრებს არ ვაშენებთ“. ქვეყანაში რთული სიტუაციის მიუხედავად, გ. გველესიანს თავისი პოზიცია არ შეუცვლია. შემდეგ კონსტიტუციის პროექტი დაამუშავა პავლე საყვარელიძემ, რომელმაც სავსებით გაიზიარა გ. გველესიანის შეხედულება. 1919 წელს იგი საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრად აირჩიეს, იყო ჯერ სენატის თავჯდომაის მოადგილე, ხოლო შემდეგ თავმჯდომარე.
1921 წლის თებერვალში გ. გველესიანმა უარი თქვა ემიგრაციაში წასვლაზე. გასაბჭოების შემდგომ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე. სიცოცხლის ბოლოს საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატში ერთ-ერთ ქვეგანყოფილებას ხელმძღვანელობდა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
გილიბოვოს თემი
გილიბოვოს თემი (Община Гълъбово) — თემი ცენტრალურ ბულგარეთში. შედის სტარა-ზაგორის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 13 671 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 348.89 კმ²-ს. მოიცავს 11 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გილიბოვო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
მუსტაფა ბარზანი
მინი|250პქ|ახალგაზრდა ბარზანი 1930-იან წლებში მუსტაფა ბარზანი (مستهفا بارزانی‎,; დ. 14 მარტი, 1903, ბარზანი,  ოსმალეთის იმპერია — გ. 1 მარტი, 1979, ვაშინგტონი, აშშ) — ქურთისტანელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ერაყის ქურთისტანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი. ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის ლიდერი.
ბიოგრაფია
მუსტაფა ბარზანი დაიბადა 1903 წლის 14 მარტს პატარა დასახლება ბარზანში, ამავე სახელობის ტომის ლიდერის, შეიხ მუჰამედის ოჯახში. შვილის დაბადების შემდეგ მამა მალევე დაიღუპა. მუსტაფა გაზარდეს მისმა ძმებმა. ჯერ ზრდიდა შეიხ აბდელ-სალიამი, ხოლო მისი დაკავებისა და ოსმალების მიერ დასჯის შემდეგ — შეიხ აჰმედ ბარზანი.
სამხედრო მოქმედებებში მონაწილეობა მიიღო 1919 წლის დასაწყისში, ჯერ კიდევ 16 წლის ასაკში, როცა საკუთარმა ძმამ გააგზავნა ინგლისელების წინააღმდეგ ბრძოლაში მაჰმუდ ბერზანჯის მხარდასაჭერად. მალე მან მონაწილეობა მიიღო ექსპედიციაში, რომელიც მიზნად ისახავდა რამდენიმე სომეხი ოჯახის გადარჩენას თურქეთის მიერ მოწყობილი ხოცვა-ჟლეტისგან.
1943 წელს ნაციონალისტური ორგანიზაციის „ხივას“ დახმარებით სულეიმანიიდან გაიქცა ირანში, თავი მოუყარა იქ ქვედანაყოფებს და შეიჭრა ბარზანში, სადაც წამოიწყო ხელახალი აჯანყება და განაიარაღა ოლქის ყველა პოლიციური პოსტი. ბრიტანელების ზეწოლის შედეგად, ერაყის მთავრობამ მასთან ხელშეკრულება დადო და ბარზანის ავტონომიას დაპირდნენ. 1945 წლის აგვისტოში, ბრიტანული ტანკებისა და თვითმფრინავების დახმარებით, საომარი მოქმედებები განახლდა და ბარზანი, მისი პირველი წარმატებების შემდეგ, იძულებული გახდა დაეტოვებინა სოფელი ბარზანი. მან თავის ტომის წარმომადგენლებთან ერთად თავი შეაფარა ირანის საბჭოთა ოკუპაციის ზონაში, სადაც მალევე გამოაცხადა მეჰაბადის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. მუსტაფა ბარზანი დაინიშნა რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლად და მიიღო გენერლის წოდება. 1946 წლის 16 აგვისტოს დანიშნეს ახლადშექმნილი ქურთისტანის დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარედ.
საბჭოთა ჯარების ირანიდან გასვლის შემდეგ ბარზანი და მისი გუნდი მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. 1947 წლის გაზაფხულზე მიიღო გადაწყვეტილება დაბრუნებულიყვნენ ირანში, ხოლო თავად ბარაზანი მოხალისეებთან ერთად შეეცდება სსრკ-ში შესვლის მცდელობას. 1947 წლის 17-18 ივნისს იგი გადავიდა მდინარე არაქსზე აზერბაიჯანის სსრ-ის ნახიჭევანის რაიონში.
1958 წლის 14 ივლისის ერაყის რევოლუციის შემდეგ 6 ოქტომბერს ბარზანი დაბრუნდა ერაყში, სადაც მას დახვდნენ როგორც საერთოერაყულ ეროვნულ გმირს.
საერთაშორისო პოლიტიკის გაგებით, ბარზანი არ ცდილობდა ქურთული მოძრაობის დაკავშირებას რომელიმე ბლოკთან, მაგრამ მას მაქსიმალური მხარდაჭერა მიანიჭა: გრძელდებოდა დამხარების მიღება მოსკოვიდან, კეთილგანწყობილი ურთიერთობა ჰქონდა ეგვიპტესთან, უფრო მცირე ხარისხით სირიასთან. ძლიერი იყო ქურთების პოზიცია საფრანგეთში.
1970 წლის 11 მარტს ბარზანმა სადამ ჰუსეინთან დადო ხელშეკრულება, რომელმაც აღიარა ქურთების ავტონომია, ეს იყო მისი პოლიტიკის მწვერვალი. თუმცა მალევე ბაღდადსა და მას შორის გაუარესდა ურთიერთობა და 1975 წლის 22 მარტს დატოვა ქვეყანა. ამავე წლის აპრილში მისი ჯანამრთელობა გაუარესდა. მას დაუდგინეს სიმსივნე. გარდაიცვალა 1979 წლის 1 მარტს ვაშინგტონში. მისი ცხედარი დაკრძალეს ირან-ერაყის საზღვრის ახლოს შნოში, ხოლო 1993 წელს გადაასვენეს ბარზანში. მისი გარდაცვალების შემდეგ ქურთისტანის დემოკრატიულ პარტიასა და ქურთების მოძრაობას ერაყში ხელმძღვანელობდა მისი შვილი მასუდ ბარზანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ქურთი პოლიტიკოსები კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
განძანის ეკვდერიანი ეკლესია
განძანის ეკვდერიანი ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სოფელ განძანში. აგებულია XII-XIV საუკუნეებში.
ეკლესია ნაგებია დამუშავებული ყვითელი და წითელი ქვის კვადრებით. გადახურულია თუნუქით. დარბაზული ნაგებობაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი არქიტრავითაა დასრულებული, რომელზეც წნული ლილვებით ტიმპანის იმიტაციაა შექმნილი. აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. აბსიდა ნახევარწრიულია. კონქი მხრებიდან გადასულ თაღს ებჯინება. გრძივი კედლების შუაში თითო წყვილი პილასტრია. ამ პილასტრებიდან და დასავლეთ კედლის კუთხეებში შეკიდულ იმპოსტებიდან გადასულ თაღებს კამარა ყრდნობა. პილასტრებს შორის დეკორატიული თაღებია მოცემული.
განძანის ეკვდერიანი ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მოსკოვის სამების ტაძარი (ლისტა)
მოსკოვის სამების ტაძარი (Храм Живоначальной Троицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანის რაიონში.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
ხის ეკლესიის პირველი დოკუმენტალური მოხსენიება ამ ტერიტორიაზე მიეკუთვნება 1632 წელს. თავდაპირველად ეკლესია იყო სასაფლაოს ტერიტორიაზე, XVII საუკუნის შუა წლებიდან გახდა სტრელცების პოლკის ეკლესია, რომლებმაც ვასილი პეშეჩნიკოვის ინიციატივით დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა.
ქვის ეკლესიის მშენებლობის დაწყების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის, მაგრამ უკვე 1657 წელს ხის ეკლესიის გვერდით უკვე მიმდინარეობს ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ტაძრის კურთხევა შედგა 1661 წელს.
1667 წელს სტრელცების პოლკი ვასილი პეშეჩნიკოვის მეთაურობით გააგზავნეს ასტრახანში სტეფანე რაზინის აჯანყების ჩასახშობად. დაბრუნების შემვეგ მეფე ალექსი მიხეილის ძემ პოლკის მეთაურს გადასცა 150 000 აგური პოლკის ეკლესიის მშენებლობის დასასრულებლად.
1680 წელს ეკლესიას მიაშენეს სატრაპეზო და ეგვტერი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე ჩიგირინის ლაშქრობის აღსანიშნავად. 1689 წელს შენობაში გაჩნდა ხანძარი, დაიბზარა გუმბათი.
1770 წელს დაშალეს მოძველებული სამრეკლო, ხოლო 1774 წელს სატრაპეზო და ეგვტერი. ახალი სატრაპეზო და ეგვტერი ააშენეს ამავე 1774 წელს, ხოლო გალავანი და სამრეკლო - 1788 წელს. ამის შემდეგ ტაძარი გახდა მოსკოვის ერთადერთი მონასტერი, რომელსაც სამრეკლო ჰქონდა აღმოსავლეთის მხარეს. 1773-1774 წლებში ვაჭარ პ. კოლოსოვის ფინანსებით ააგეს ახალი ეგვტერი კვლავ ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 1796 წელს ააშენეს ეგვტერი იოანე დამასკელის სახელზე. 1805 წელს ის აკურთხეს მოსკოვის მიტროპოლიტის ალექსის სახელზე. 1878 წელს გამოცვალეს კანკელი.
1930 წელს ტაძრის წინამძღვარი ვ. სტრახოვი დააკავეს და 1938 წელს დახვრიტეს. 1939 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა, მოანგრიეს გუმბათი და სატრაპეზოზე დაადგეს კიდევ ერთი სართული. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს ტრამვაის დეპოს მუშათა საერთო საცხოვრებელი, შემდეგ მოქანდაკის სახელოსნო. 1957 წელს საბოლოოდ დაანგრიეს სამრეკლო.
1990 წელს ტაძარი დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1991 წელს იგი კვლავ აკურთხეს და დაიწყო რეგულარული ღვთისმსახურება. 1998 წელს კეთილმოაწყეს ტაძრის მიმდებარე ტერიტორია. 2004 წელს ააშენეს ახალი სამრეკლო. სამრეკლოზე დაკიდეს ათი ზარი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ნოოკათის რაიონი
ნოოკათის რაიონი (Ноокат району) — ტერიტორულ-ადმინისტრაციული ერთეული ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოოკათი.
მოსახლეობა
2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, რაიონის მოსახლეობა 236 455 კაცი შეადგინა, აქედან ყირგიზები — 173 920 კაცი ან 73,6 %, უზბეკები — 61 299 კაცი ან 25,9 %, ჰემშილები — 276 კაცი ან 0,1 %, თურქები — 135 კაცი ან 0,1 %, რუსები — 241 კაცი ან 0,1 %, თათრები — 123 კაცი ან 0,05 % და სხვა — 329 კაცი ან 0,1 %.
დასახლებული პუნქტები
რაიონი მოიცავს 16 სასოფლო ოლქს, 1 საქალაქო ტიპის დასახლებას და ერთ ქალაქს (ნოოკათი).
სქოლიო
კატეგორია:ოშის ოლქის რაიონები კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
ჰაილი
ჰაილი (حائل Ḥā'il), ასევე ჰაიელი ანჰაიილი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ საუდის არაბეთში. ის არის ჰაილის პროვინციის დედაქალაქი. 2010 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 356,876 ადამიანს.
ჰაილი წარმოადგენს აგროკულტურულ რეგიონს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მარცვლოვანი კულტურების, ფინიკის პალმის და ხილის წარმოება. სამეფოს ხორბლეულის წარმოების უმეტესობა მოდის ჰაილის პროვინციაზე. ისტორიულად ჰაილის ეკონომიკა დამყარებული იყო საქარავნო გზაზე.
ჰალილში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ისლამამდელი არაბი პოეტი ჰათიმ ალ-ტაი. ის ასევე წარმოადგენს ალ რაშიდების დინასტიის მშობლიურ ქალაქს, რომლებიც არაბეთის ნახევარკუნძულზე ბატონობისთვის საუდების მთავარი მოწინააღმდეგეები იყვნენ.
სქოლიო
კატეგორია:საუდის არაბეთის ქალაქები კატეგორია:საუდის არაბეთის ოაზისები
არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესია
არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს. არჯევან-სარვანი ერთ-ერთი გამორჩეული სოფელია წალკის მუნიციპალიტეტში. ზღვის დონიდან მდებარეობს 1700 მეტრზე.
ისტორია
მისი ძველი სახელია ახალშენი. არჯევან-სარვანი უწოდეს 1829-30 წლებში ჩამოსახლებულმა სომხებმა და ბერძნებმა. სოფელში შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების, მათ შორის ისტორიული ძეგლები. ეკლესია შემკულია ჩუქურთმებით. აღმოსავლეთ სარკმლის ნახევარწრიული სათაურის ქვეშ ყურძნის მტევანია ამოკვეთილი, ხოლო სარკმლის ორივე მხარეს თითო შეწყვილებული ნახევარსვეტი. ძეგლი გადახურულია კამარით, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებს გასდევს ლამაზად დამუშავებული კვეთილი კარნიზი.
აღმოსავლეთ სარკმლის ქვეშ ამოკვეთილ წარწერაში მოხსენიებულია გიორგი მეფე.
ექვთიმე თაყაიშვილის ვარაუდით, წარწერაში მოხსენიებული მეფე არის გიორგი I ან გიორგი II, რომლებიც XI საუკუნეში მოღვაწეობდნენ შესაბამისად ძეგლსაც XI საუკუნით ათარიღებს.
არჯევან-სარვანის წმინდა გიორგის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი
რაშიდ ბეიბუთოვის სახელობის აზერბაიჯანის სიმღერის სახელმწიფო თეატრი (Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrı) — თეატრი აზერბაიჯანში. დაარსდა 1968 წელს სსრკ-ის სახალხო არტისტ რაშიდ ბეიბუთოვის მიერ.
თეატრის სტრუქტურა
თეატრის შენობა აშენებულია 1901 წელს არქიტექტორ ი. გოსლავსკის პროექტის მიხედვით, ბერძნული აღორძინების სტილში. შენობის ფრონტომზე აღბეჭდილია ორი ლირა და ორი გვერდითი კარი შეცვლილია ფანჯრებით და თუჯის მესერით ნიზამის ქუჩიდან. 1901 წელს შენობა აშენდა სინაგოგისათვის.
თეატრის რეპერტუარი
თეატრის რეპერტუარს შეადგენს ისეთი ეროვნული კომპოზიტორების ნაწარმოებები, როგორებიც არიან უზეირ ჰაჯიბეკოვი, ფიქრეთ ამიროვი, ყარა ყარაევი, რაუფ ჰაჯიევი, ტოფიგ კულიევი, ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვი, ფოლად ბულბულოღლი, რამიზ მირიშლი, ფაიგ სუჯედინოვი, აზერ დადაშევი და სხვა. რეპერტუარის არსს წარმოადგენენ ხალხური სიმღერები, მუღამები და ტესნიფები. თეატრი ინარჩუნებს ორიგინალურ სტილს, რომელიც ახასიათებდა რაშიდ ბეიბუთოვს.
კირილოვო (ბაშკირეთი)
კირილოვო (Кириллово; Кириллов) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. კირილოვოს სოფსაბჭოს ცენტრი. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 45 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 773 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ლუქსემბურგები
ლუქსემბურგები — დინასტია, რომელიც მართავდა საღვთო რომის იმპერიას (1308—1313, 1346—1400, 1410—1437), ჩეხეთს (1310—1437), უნგრეთსა (1387—1437) და ლუქსემბურგს, ლიმბურგიული სახლის შტო. დინასტიას სათავე დაუდო ლიმბურგის ჰერცოგმა, ვალერან III-მ (1170—1226), რომელმაც, ლუქსემბურგის გრაფის ასულთან, ერმეზიდა I-თან (1186—1247) ქორწინების წყალობით, მოიპოვა უფლებები ლუქსემბურგზე. მისი შვილიშვილებიდან, ჰაინრიხ V ლუქსემბურგელის (1216—1271; 1247 წლიდან ლუქსემბურგის გრაფი) ვაჟებიდან დაიწყო ორი შტო — საიმპერიო და ფრანგული.
მნიშვნელოვანი წარმომადგენლები:
ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიები
იდეალური აირი
იდეალური აირი — აირის თეორიული მოდელი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება რეალური აირების ქცევის და თვისებების აღწერისათვის, საშუალო წნევისა და ტემპერატურის დროს. ამ მოდელში პირველ რიგში იგულისხმება, რომ აირის ნაწილაკები არ ურთიერთქმედებენ ერთმანეთთან (მათი ზომები ძალიან მცირეა, ამიტომ არ არის ნაწილაკთა შორის ურთიერთდაჯახება) მოცემულ მოცულობაში. ეს ნაწილაკები ურთიერთქმედებენ მხოლოდ ჭურჭლის კედლებთან. მეორე პირობის თანახმად, ნაწილაკებს შორის არ არის ელექტრული და გრავიტაციული ურთიერთქმედება, რის შედეგად მოლეკულურ-კინეტიკური თეორიის თანახმად მივდივართ იდეალური აირის თერმოდინამიკასთან.
ზოგიერთ გაფართოებულ მოდელებში იდეალური აირის ნაწილაკებს გააჩნიათ შინაგანი სტრუქტურა და ზომები. ნაწილაკები წარმოდგენილები არიან ელიფსოიდების ან სფეროების სახით, რომლებსაც გააჩნია ხისტი კავშირები, ამიტომ აირის მრავალატომიანი მოლეკულების ნაწილაკების სახით ქმნიან იმის ალბათობას, რომ უნდა ჩავთვალოთ არა მარტო გადატანითი მოძრაობა, აგრეთვე ბრუნვითი — რხევითი მოძრაობა. ამასთანავე არ არის გამორიცხული ცენტრალური და არაცენტრალური დაჯახების ალბათობა.
იდეალური აირის მოდელი გამოიყენება აირის თერმოდინამიკის და აეროდინამიკის ამოცანების ამოსახსნელად. მაგალითად:ჰაერი p0 — ატმოსფერული წნევისა და ოთახის ტემპერატურის დროს პრაქტიკული გამოთვლების შემთხვევაში კარგად აღიწერება იდეალური აირის მოდელის მეშვეობით.
როდესაც გვაქვს ისეთი შემთხვევა, რომ წნევა დიდია, საჭირო არის გამოვიყენოთ უფრო ზუსტი რეალური აირის განტოლებები. მაგალითად ვან-დერ-ვაალსის განტოლებები, რომლითაც განსაზღვრულია მოლეკულათა შორის ურთიერთქმედება და ზომები. მაღალი ტემპერატურის შემთხვევაში რეალური აირის მოლეკულებს შეუძლიათ დისოციაცია — დაიშალონ მათ შემადგენელ ატომებად, ან ატომებს შეუძლიათ იონიზირება ელექტრონების განტოლების შედეგად. ამიტომ მაღალი p — წნევის და T — ტემპერატურის დროს იდეალური აირის მდგომარეობის განტოლება შეიძლება გამოვიყენოთ ზოგიერთი დაშვებებით, ან საერთოდ არ დაუშვათ.
კლასიკური იდეალური აირი
კლასიკური იდეალური აირის სითბოტევადობა არ არის დამოკიდებული ტემპერატურაზე. მისი თვისებები გამოიყვანება კლასიკური მექანიკის კანონებით და ექვემდებარება მაქსველი-ბოლცმანის სტატიკას.
კვაზიკლასიკური იდეალური აირი
კვაზიკლასიკური იდეალური აირი (ასეთი აირის თვისებები განისაზღვრებიან კვანტური მექანიკის კანონებით და აღიწერებიან ფერმი-დირაკის და ბოზე-აინშტაინის კანონებით ) აღიწერება საკუთარი განტოლებით. სითბოტევადობა, მოცემული აირისთვის, დამოკიდებულია ტემპერატურაზე, ამავედროულად ცალკეული აირისთვის ინდივიდუალურია. ძალიან ხშირად, კლასიკური და კვაზიკლასიკური იდეალურ აირებს შორის განსხვავება განიხილება, როგორც „არაკვანტური იდეალური აირი“.
მიმოხილვა
მიკროსკოპული განხილვის შემთხვევაში ეს აირები ექვემდებარებიან აირის მდგომარეობის კლაპეირონის განტოლებას — და მენდელეევ-კლაპეირონის —  განტოლებას , რომელსაც იდეალური აირის მდგომარეობის განტოლებასაც უწოდებენ. განტოლებაში:
ზოგჯერ დამატებით მიუთითებენ იმას, რომ კლასიკური იდეალური აირისთვის სამართლიანი არის ჯოულის კანონი. მეორე მხრივ ჯოულის კანონი განიხილება, როგორც ექსპერიმენტალური მონაცემების P, V და T პარამეტრების შემოტანით თერმოდინამიკიდან.
სქოლიო
კატეგორია:აეროდინამიკა
ჩოხატის რაიონი
ჩოხატის რაიონი (Distrito de Chojata) — რაიონი პერუში, მოკეგუის რეგიონის ხენერალ-სანჩეს-სეროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 625 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 986 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 847.94 კმ²-ია.
კაზანლიკის თემი
კაზანლიკის თემი (Община Казанлък) — თემი ცენტრალურ ბულგარეთში. შედის სტარა-ზაგორის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 76 370 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 634.78 კმ²-ს. მოიცავს 20 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კაზანლიკი.
ჩოხატის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოკეგუის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხენერალ-სანჩეს-სეროს პროვინციის რაიონები
კაზანლიკის თემი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
კარტესი
კარტესი (Cartes) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ბესაიას კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19 კმ². მოსახლეობა — 5731 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
უამბოს პროვინცია
უამბოს პროვინცია (Huambo) — პროვინცია ანგოლაში. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი უამბო.
გეოგრაფია
thumb|right|275px|დროებითი ხიდი ქალაქ უკუმასა და ქალაქ უამბოს შორის არსებულ ავტოგზაზე უამბოს პროვინცია მდებარეობს ანგოლის ცენტრალურ ნაწილში, 450 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქვეყნოს დედაქალაქ ლუანდიდან. პროვინციის ფართობი შეადგენს 34 274 კმ²-ს. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბიეს პროვინციას, სამხრეთით — უილის პროვინციას, დასავლეთით — ბენგელის პროვინციას, ჩრდილო-დასავლეთით — სამხრეთ კვანზის პროვინციას.
გეოლოგიური თვალსაზრისით უამბოს პროვინციის ტერიტორია წარმოადგენს ცალკეული მთიანი მასივების ამაღლებულ ადგილებს, რომელთაგან ერთ-ერთია ზღვის დონიდან ანგოლის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი — მოკოს მთა (2619 მეტრი). დაბლობი ტერიტორიებისთვის, რომლებიც არ მიეკუთვნებიან მაღალმთიანეთს, დამახასიათებელია ხშირი ბალახით დაფარული სტეპები. მიუხედავად იმისა, რომ უამბოს პროვინცია გეოგრაფიულად მდებარეობს ტროპიკულ ზონაში, იქ ჰაერის წლის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს დაახლოებით 22 °C-ს (ზამთრის პერიოდში შეიძლება დაეცეს +5 °C — +8 °C-მდე). ყოველწლიურად მოსული ნალექების რაოდენობა მერყეობს 800 მმ-სა და 1600 მმ-ს შორის. ექსტენსიურმა ხის ჭრამ, ასევე ათწლოულობით მიმდინარე დამანგრეველმა სამოქალაქო ომმა (1975—2002 წლები), გამოიწვია უამბოს რეგიონის ტყის სიმდიდრის განადგურება.
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად უამბოს პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2 019 555 ადამიანს. მოსახლეობის 55 % ცხოვრობს ქალაქებში, ხოლო 22 %-ზე მეტი 5 წლამდე ასაკის ბავშვებია.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის პროვინციები
სან-პაბლო (ისაბელა)
სან-პაბლო (ოფიციალურად სან-პაბლოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Pablo) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 320 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
მახოს ხიდი
მინი|მახოს ხიდი მინი მახოს ხიდი — შუა საუკუნეების თაღოვანი ხიდი მდინარე მახოსწყალზე (ჭოროხის მარცხენა შენაკადი), სოფელ მახოს ბოლოზე. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ძეგლის აღწერა
ხიდი ერთთაღიანია. თაღი წრიული ფორმისაა. ეს გარემოება აპირობებს კონსტრუქციის თანაფარდობას (48 სმ), როგორც ქუსლში ისე თავბანდში, რაც განასხვავებს დანდალოს ხიდისაგან, რომელსაც დამრეცი კამარა აქვს.
ხიდის სიგრძეა 15,80 მ, სიგანე შუაში (თავბანდთან) 2 მ, ნაპირებზე — 2,14 მ.
ხიდის სიმაღლე წყლის დონიდან კამარის ზედაპირამდე 3,60 მეტრია, მალი — 6,40 მ. ისარი — 3,20 მ. ლავგარდანის გამოწევა კი 0,8 მ-ია, სისქე — 0,10 მ. მოაჯირის სიგანე — 0,5 მ. სიმაღლის განსაზღვრა დაზიანების გამო არ ხერხდება. ხიდის ბურჯების სიმაღლე 0,8 მ-ია.
თაღი ნაგებია კარგად გათლილი კვადრებით, ხოლო მისასვლელი — ფლეთილი ქვებით კირის ხსნარზე.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:ჭანეთის ქვისთაღოვანი ხიდები კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ხიდები კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
გაგიკ არუთინიანი
გაგიკ არუთინიანი (Գագիկ Հարությունյան, დ. 23 მარტი, 1948) — სომეხი პოლიტიკოსი და სომხეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს პრეზიდენტი. 1991 წლის 22 ნოემბრიდან 1992 წლის 30 ივლისამდე მას სომხეთის პრემიერ-მინისტრის  თანამდებობა ეკავა. 1965-1970 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. 1973 წელს სწავლობდა ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1990 წლიდან სომხეთის ეროვნული კრების დეპუტატად აირჩიეს. 1991 წლიდან სომხეთის ვიცე-პრეზიდენტია, ხოლო 1996 წლიდან საკონსტიტუციო სასამართლოს თავჯდომარეა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია: დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
ელდარ მამისთვალიშვილი
ელდარ მიხეილის ძე მამისთვალიშვილი (დ. 27 აგვისტო, 1939, ქ. გორი) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი. საქართველოს პარლამენტის წევრი (1995-1999).
დაამთავრა გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1972 წლიდან მუშაობს გორის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში (შემდგომში — გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი), 1985-1986 იყო პედაგოგიკის კათედრის გამგე, 1990 წლიდან არის საქართველოსა და მსოფლიო ისტორიის კათედრის გამგე, შემდეგ ისტორიისა და არქეოლოგიის ცენტრის ხელმძღვანელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. გამოქვეყნებული აქვს ნაშრომები საქართველოს ისტორიის ევროპული წყაროების, გორის ისტორიის და სხვა საკითხების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ეინ გედი
ეინ გედი — ოაზისი და ნაკრძალი ისრაელში. ის არის ერთ-ერთი უნიკალური ოაზისი-ნაკრძალი, რომელიც იუდეის უდაბნოში, მკვდარი ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს, მასადასა და ყუმრანის მღვიმეების მახლობლად. ეინ გედი 2016 წელს დასახელდა, როგორც ქვეყნის ერთ–ერთი ყველაზე პოპულარული და გამორჩეული ადგილი.
ეინ გედის ტერიტორიაზე დასახლება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 7 საუკუნით ადრე არსებობდა. ის იყო სხვა ქვეყნებისათვის ლეღვის, ყურძნის, ღვინის, სანელებლებისა და იშვიათი სახეობის ბალზამების მნიშვნელოვანი მიმწოდებელი. კიბუცი 1953 წელს დაარსდა. ეინ გედის სასოფლო-სამეურნეო კომუნაში არა მხოლოდ ფინიკები იზრდება, არამედ მინერალური წყალიც იწარმოება, რომლის შესახებაც ჯერ კიდევ 3000 წლის წინათ იყო ცნობილი; ეინ გედის ეკუთვნის სამედიცინო კომპლექსი მკვდარი ზღვის სანაპიროზე, გოგირდის წყლის აბაზანებითა და პლაჟით. ეინ გედის კიბუცის ტერიტორიაზე მკვდარი ზღვის მარილსა და მინერალებზე დამზადებული „აჰავას“ ბრენდის კოსმეტიკის ფაბრიკაა.
ეტიმოლოგია
სახელი ეინ გედი შედგება ორი ებრაული სიტყვისაგან: „ეინ“ ნიშნავს გაზაფხულს და „გედი“ ნიშნავს თხის პატარას. ეინ გედი ამრიგად ნიშნავს „ბავშვთა გაზაფხულს“ ან „ბავშვის შადრევანს“.
ეროვნული პარკი
ეინ გედის ნაკრძალი გაიხსნა 1971 წელს და ისრაელის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაკრძალია. პარკი მდებარეობს იუდეის უდაბნოს აღმოსავლეთ საზღვარზე, მკვდარი ზღვის სანაპიროზე და მოიცავს 14000 დუნამს (3500 ჰექტარი ან 14 კმ.კვადრატი).
ნაკრძალი არის გამორჩეული მცენარეთა, ფრინველებისა და ცხოველების მრავალი სახეობით. ფლორა მოიცავს მცენარეებსა და ხეებს ტროპიკული, უდაბნოების, ხმელთაშუა ზღვის და სტეპური რეგიონებიდან. ნაკრძალში არის უნიკალური სოდომის ვაშლი და აკაცია.
ფაუნიდან განსაკუთრებით გამორჩეულია ფრინველთა სახეობები, ნაკრძალში დაახლოებით 200-ზე მეტი სახეობაა გაზაფხულზე და შემოდგომაზე მიგრაციის პერიოდში. ძუძუმწოვრების სახეობებში შედის კლდის ჰირაქსი.
ეინ გედს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა 2002 წელს. აღნიშნულ პარკს მილიონობით ტურისტი სტუმრობს ყოველ წელს და ერთ-ერთ გამორჩეულ და მიმზიდველ ადგილს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ნაკრძალები
ბენზილქლორიდი
ბენზილქლორიდი — ორგანული ნაერთი, მძაფრსუნიანი, უფერო სითხე, ქიმიური ფორმულით C6H5CH2Cl. მისი დუღილის ტემპერატურაა 179,3°C. წყალში არ იხსნება, ერევა სპირტს, ქლოროფორმს და სხვა ორგანულ გამხსნელებს. წყალთან გათბობისას თანდათანობით ჰიდროლიზდება და წარმოქმნის ბენზილის სპირტს. მრეწველობაში ბენზილქლორიდს ღებულობენ ქლორის გატარებით 90-100°C გაცხელებულ ტოლუოლში, რომელიც 1%PCl3-ს შეიცავს. ბენზილქლორიდს იყენებენ ბენზილის სპირტისა და ბენზილცელულოზის მისაღებად.
სქოლიო
კატეგორია:არომატული ნაერთები
ყიზილდერესი
ყიზილდერესი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სოფელ ოთაში, სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ახალციხის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ოთის ნაპირას. ზღვის დონიდან მდებარეობს 1897 მეტრზე. ასპინძის ზევით, დაახლოებით 4 ვერსზე ასპინძის ხევის მარცხენა მხარეს მდებარეობს ქილისა დერესი.
ისტორია
ეკლესია მიეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. უთლელი, რუხი ბალასტის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია სამხრეთის და დასავლეთის ცალქანობიანი მინაშენებით. სამხრეთის მინაშენი ორნაწილიანია და შედგება აღმოსავლეთით – ეკვდერის (შესასვლელი მთავარი სივრციდან) და დასავლეთის გარეთ ორთაღედით გახსნილი აბსიდიანი ,,შიგა-ბჭისაგან". კონსტრუქციული ნაწილები თლილი კვადრებითაა ნაგები. ეკლესია ერთნავიანია, სამხრეთით ჰქონია ეგვტერები.
ეკლესია მოხატული ყოფილა, მისი ნაშთი შემონახულია საკურთხევლის კონჭში. აქ დახატული ყოფილა ქრისტე. მის მარცხნივ კი სამხრეთით შემონახულია ნათლისმცემლის გამოსახულება თავიდან მხრებამდე, თუმცა ძალზედ დაზიანებულია.
ორივე ეგვტერი აღმოსავლეთ მხარეს ნახევარწრეს იკეთებს. სამხრეთით ეკლესიის კედელთან ორი ჩუქურთმიანი ქვა არის. დიდი ალბათობით ეს არის ეგვტერის კარნიზები.
ეკლესია ყიზილდერესი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
დღეს ძეგლი ნანგრევად არის. დგას მარტო კედლები, თაღი კი სულ დაქცეულია. შერჩენილია მხოლოდ საკურთხეველი, ისიც ნაწილობრივ.
რესურსები ინტერნეტში
ეკლესია ყიზილდერესი
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მასტერსი 1987 (სნუკერი)
მასტერსი 1987 (Masters 1987, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Benson and Hedges Masters 1987 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 1987 წლის 25 იანვრიდან 1 თებერვლამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა დენის ტეილორი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ალექს ჰიგინსი ანგარიშით 9:8. ტეილორი თავიდან 5:8-ს აგებდა, მაგრამ ზედიზედ ოთხი ფრეიმის მოგება მოახერხა.
1987 წლის მასტერსი უკანასკნელი გახდა ექვსგზის მსოფლიო ჩემპიონის — რეი რიარდონისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასტერსი (სნუკერი) კატეგორია:1987 წელი სნუკერში
უილის პროვინცია
გეოგრაფია
thumb|right|275პქ|იესო ქრისტეს ქანდაკება ქალაქ ლუბანგოში უილის პროვინცია მდებარეობს ანგოლის სამხრეთ-დასავლეთში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბენგელის და უამბოს პროვინციებს, აღმოსავლეთით — ბიეს და კუანდო-კუბანგოს პროვინციებს, სამხრეთით — კუნენეს პროვინციას, დასავლეთით — ნამიბეს პროვინციას.
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად უილის პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2 497 422 ადამიანს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით უილის პროვინცია დაყოფილია 14 მუნიციპალიტეტად:
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის პროვინციები
კოლოკოლცევო (უფის რაიონი)
კოლოკოლცევო (Колокольцево; Колокольцев) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ნიკოლაევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 35 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 35 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 22 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
მიგლიჟის თემი
მიგლიჟის თემი (Община Мъглиж) — თემი ცენტრალურ ბულგარეთში. შედის სტარა-ზაგორის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 12 137 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 388.88 კმ²-ს. მოიცავს 14 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მიგლიჟი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
იგორ ბაბანოვი
იგორ ბაბანოვი (რუს. Игорь Евгеньевич Бабанов) დ. 15 ოქტომბერი, 1936, თბილისში — გ. 24 იანვარი, 1994  სანქტ-პეტერბურგში) — რუსი  მთარგმნელი, ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიკოსი, მწერალი, მასწავლებელი, საზოგადო მოღვაწე.
ცხოვრების გზა
იგორ ბაბანოვი დაიბადა საქართველოში, თბილისში. დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიულ-ფილოლოგიური განყოფილება. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ცხოვრობდა ქალაქ ლენინგრადში. გერმანიკული, სლავური და რომანული ენების ცოდნა მას საშუალებას აძლევდა ეთარგმნა სხვადასხვა ენიდან (გერმანული, ფრანგული, ინგლისური, იტალიური, ჩეხური) და ცნობილია ასევე მისი კომენტარები წიგნისათვის «მსოფლიო კულტურის ძეგლები». იგორ ბაბანოვი იყო ანტიკური ხანის სპეციალისტი.
გარდაიცვალა 1994 წლის 24 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
ბასქალი
ბასქალი (Basqal) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ისმაილის რაიონის დასახლება და მუნიციპალიტეტი. განლაგებულია ზღვის დონიდან 998 მეტრის სიმაღლეზე. მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1500 კაცს. თათრულენოვანი ლაჰიჯისგან განსხვავებით, რომელიც განლაგებულია შედარებით უფრო ახლოს, მისი მოსახლეობა აზერბაიჯანულენოვანია.
ისტორია
ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით ბასქალი დაარსდა, IV საუკუნეში. დასახლების ამჟამინდელი ტერიტორია უძველესი დროინდელი ალბანეთის სახელმწიფოს ეკუთვნის. აკადემიკოსი ზი ბუნიატოვას თანახმად, სიტყვა ბასგალი, „ბას“ და „გალ“ გამოთქმების კომბინაციისაგან შედგება, რაც ნიშნავს კოშკის აშენებასა და განდიდებას.
ბასქალის გააჩნია წვრილი და მოპირკეთებული ქუჩები, განვითარებული საკანალიზაციო სისტემით. დასახლება ცნობილია თავისი სიძველითა და განუმეორებელი ბუნებით. აქ განლაგებულია შუა საუკუნეების მეჩეთები, რომელთაგანაც პირველი მიეკუთვნება XI საუკუნეს, მეორე კი XIV საუკუნეს. შემონახულა ძველი აბანო, რომელიც მიეკუთვნება XVI საუკუნეს. დასახლება შედის სახელმწიფო კულტურულ-ისტორიულ ნაკრძალში და მას იცავს სახელმწიფო. 2018 წლის 3 ოქტომბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევიმა ხელი მოაწერა განკარგულებას „ბასქალის“ სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურულ ნაკრძალად გამოცხადების შესახებ.
1932–1933 წლებში ბასქალი იყო ისმაილის რაიონის ცენტრი.
ბასქალი — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მწერლისა და ჟურნალისტის აბულგასან ალეკპერზადეს და დიდი სამამულო ომის მონაწილისა და იტალიური წინააღმდეგობის მოძრაობის წევრის მამედ ბაგიროვის მშობლიური სოფელია.
ეკონომიკა
უძველესი დროიდან ბასქალი ხელნაკეთობების წარმოების ცენტრს წარმოადგენდა. ცნობილი იყო აბრეშუმის ქსოვით, ქალის ეროვნული თავსაბურავი-კიალაგაის წარმოებით. კერძოდ, ჩვენამდე მოაღწია დაზგებმა, რომლებზეც ძველად ართავდნენ აბრეშუმს. აქ მუშაობს ხალიჩის მქსოველი რამდენიმე ცეხი. დასახლებაში ასევე ფუნქციონირებს 4 რძის კომბინატი და მინერალური წყლის წარმოების ცეხი. აზერბაიჯანული ხელოვნება სახელწოდებით „კიალაგაის სიმბოლიზმი და ტრადიციული ხელოვნება“ შეტანილ იქნა იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში. 2015 წლის 25 ივნისში სოფელში პირველად იქნა გაყვანილი ბუნებრივი აირი. ·
კულტურაში
ცნობილია აზერბაიჯანული სახალხო ცეკვა „ბასქალი“.
სქოლიო
კატეგორია:ისმაილის რაიონის დაბები
დურუჯის უღელტეხილი
დურუჯის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის თხემზე, მდინარე დურუჯის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2884 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. დურუჯის უღელტეხილი ყვარლის მუნიციპალიტეტს (ფოხალისთავის თხემისა და ჩელთის ხეობის გავლით) საცალფეხო გზით აკავშირებს სამურის აუზთან (დაღესტანი).
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის უღელტეხილები
კოალაკეს რაიონი
კოალაკეს რაიონი (Distrito de Coalaque) — რაიონი პერუში, მოკეგუის რეგიონის ხენერალ-სანჩეს-სეროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 283 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 595 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 247.58 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოკეგუის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხენერალ-სანჩეს-სეროს პროვინციის რაიონები
სილეზიის ომები
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ბრძოლა ჰოენფრიდბერთან [[სილეზიის მეორე ომის დროს]] სილეზიის ომები — სამი სამხედრო კონფლიქტი ავსტრიასა და პრუსიას შორის, რომელსაც ფრიდრიხ II დიდი მეთაურობდა. კონფლიქტების მსვლელობისას 1740 წლიდან 1763 წლამდე სილეზიის პროვინცია გლაცის საგრაფოსთან ერთად პრუსიის შემადგენლობაში გადავიდა. ინგლისი, საფრანგეთი, რუსეთი და უფრო პატარა ევროპული სახელმწიფოები არაპირდაპირ მონაწილეობდნენ სილეზიის ომებში, მხარს უჭერდნენ ჯერ ერთ, შემდეგ მეორე მხარეს, შექმნილი სიტუაციის მიხედვით. საერთო ჯამში ინგლისი იყო ავსტრიის მხარეზე, ხოლო საფრანგეთი — პრუსიის.
ქრონოლოგია
პირველი ორი ომი — სილეზიის პირველი ომი (1740—1742 წწ.) და სილეზიის მეორე ომი (1744—1745 წწ.) მოიცავს პრუსიის მონაწილეობას ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის ომში (1740—1748 წწ.). სილეზიის მესამე ომი უფრო მეტად ცნობილი იყო, როგორც შვიდწლიანი ომი (1756—1763 წწ.)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრუსიის ომები კატეგორია:სილეზიის ისტორია კატეგორია:ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის
ოქროს ბულა (1356)
ისტორია
კარლ IV ყველაზე მეტად დაკავებული იყო ჩეხეთის სამეფოში თავისი ძალაუფლების გამტკიცებითა და პირადი სამფლობელოების გაფართოებით. მან განამტკიცა იმპერიის პოლიტიკური დაშლა, როდესაც 1356 წელს გამოსცა „ოქროს ბულა“. ბულა აღიარებდა მთავრების სრულ სუვერენიტეტს თავიანთ სამფლობელოებში, კანონიერს ხდიდა ფეოდალებს შორის ომს, კრძალავდა ქალაქთა კავშირების შექმნას.