cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კლაინფენტერის სინდრომი
ჰიპოგონადიზმი – კლინიკური სინდრომი, რომელიც განპირობებულია საკვერცხეების ან სათესლეების მიერ სასქესო ჰორმონების დაქვეითებული სეკრეციით. მისი ძირითადი ნიშანია მეორადი სასქესო ნიშნების არარსებობა ან განუვითარებლობა. შესაძლოა იყოს თანდაყოლილი (მაგ. კლაინფენტერის სინდრომის დროს), ან აღინიშნებოდეს კრიპტორქიზმის დროს, სასქესო ჯირკვლების ტოქსიკური, ინფექციური, სხივური დაზიანებისას, ჰიპოთალამურ – ჰიპოფიზური სისტემის ფუნქციის დარღვევისას. ჩვენების მიხედვით ტარდება თერაპია ჰორმონალური პრეპარატებით.
კატეგორია:კლინიკური სინდრომები
NGC 7602
NGC 7602 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 3 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ხველა
ლიტერატურა
კატეგორია:რეფლექსები
Camponotus planus planus
Camponotus planus planus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჰამბურგის აზია-აფრიკის ინსტიტუტი
აზია-აფრიკის ინსტიტუტი — ჰამბურგის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი. ინსტიტუტის ბაზაზე ფუნქციონირებს აფრიკანისტიკის, ეთიოპისტიკის, ავსტრონეზისტიკის, ინდოლოგიის, ირანისტიკის, ისლამოლოგიის, იაპონოლოგიის, კორეისტიკის, სინოლოგიის, ტაიისტიკის, ტიბეტოლოგიის, თურქოლოგიისა და ვიეტნამისტიკის განყოფილებები.
ბაკურიანული თეთრი მელა
ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლები
ჰამბურგის აზია-აფრიკის ინსტიტუტი
ვაიმარის რესპუბლიკა
იაპონიის ენისა და კულტურის კათედრა პირველად 1914 წელს დაფუძნდა ჰამბურგში. მისი დამფუძნებლის კარლ ფლორენცის (Karl Florenz (1865-1939)) მთავარი ინტერესი მოდერნიზმამდელი ლიტერატურითა და რელიგიით შემოიფარგლებოდა, მაგრამ ის არანკლებ იყო დაინტერესებული თანამედროვე იაპონიით.
მესამე რაიხი
1936 წელს ვილჰელმ გუნდერტმა (Wilhelm Gundert (1880-1971)) ჩაიბარა განყოფილების ხელმძღვანელობა, მაგრამ 1945 წელს მას სწავლების უფლება ჩამოართვეს ნაცისტთა მმართველობის დროს მის მიერ უნივერსიტეტში გატარებული პოლიტიკისა და ნაცისტებთან სიახლოვის გამო.
მესამე რაიხის შემდეგ
1950-დან 1980-იან წლებში იაპონიის ენისა და კულტურის განყოფილებაზე მასწავლებლობდნენ ლიტერატურათმცოდნე და მთარგმნელი ოსკარ ბენლი (Oscar Benl (1914-1986)) და ენათმეცნიერი გიუნთერ ვენკი (Günther Wenck (1916-1992)).
1957-1978 წლებში ამ განყოფილებაზე მოღვაწეობდნენ გამოჩენილი მეცნიერები:
ჩინეთის ენისა და კულტურის განყოფილება
სინოლოგია ჰამბურგში ორ სპეციალობადაა დაყოფილი "ჩინეთის ენა და ლიტერატურა" (სინოლოგია I) და "ჩინეთის სახელმწიფო და საზოგადოება" (სინოლოგია II) სტუდენტებს საშუალება აქვთ ამ ორთაგან ერთი მთავარ სპეციალობად აირჩიონ. ორი სინოლოგიური სპეციალობის ერთმანეთთან შეხამება არაა შესაძლებელი.
კორეისტიკა
ჰამბურგის აზია-აფრიკის ინსტიტუტში ფუნქციონირებს კორეისტიკის განყოფილებაზე აგერ უკვე მრავალი წელი რაც ნაყოფიერად მუშაობს პროფესორი ვერნერ ზასე (Werner Sasse).
ავსტრონეზისტიკა (ინდონეზიისა და სამხრეთ ოკეანეთის არეალის ენები)
ავსტრონეზისტიკის დარგში ჰამბურგის აზია-აფრიკის ინსტიტუტს აქვს ასევე მრავალი წლის განმავლობაში საკმაოდ ძლიერი სამეცნიერო-კვლევითი და სასწავლო მუშაობა გაშლილი. ამ დარგს ხელმძღვანელობს პროფესორი დრ. რაინერ კარლე (Rainer Carle).
ტაიისტიკა
1958 წელს ჩინეთის ენისა და კულტურის სემინარის ფარგლებში დაფუძნდა კიდევ ერთი სასწავლო განყოფილება, რომელსაც ტაილანდის, ბურმისა და ინდოჩინეთის განყოფილება ეწოდა. პირველ ხანებში მას ხელმძღვანელობას უწევდა იაპონოლოგის პროფესორი ოსკარ ბენლი. 1970 წელს კლაუს ვენკს (Klaus Wenk) მეინიჭა პროფესორის წოდება აწ უკვე სახელგადარქმეული „სამხრეთ აზიის ენებისა და კულტურების განყოფილებისა“. ამ განყოფილებას პროფესორი კლაუს ვენკი 22 წლის განმავლობაში უდგა სათავეში. მისი კვლევის მთავარი თემები ტაილანდური ლიტერატურას მოიცავდა. ტაილანდური ლიტერატურა ასევე პროფესორ კლაუს როზენბერგის ერთ-ერთი მთავარი კვლევის საგანი 1970 წლიდან, ვიდრე მის გადაცვალებამდე (1988 წ.). 1992 წელს განყოფილების ხელმძღვანელობა გადაიბარა პროფესიით ეთნოლოგმა ბარენდ იან ტერვიელმა, რომელიც ტაილანდის ისტორიას ბუდიზმსა და კულტუროლოგიას შეისწავლის და იკვლევს.
ბირმული ენა
გასულ წლებში შესაძლებელი იყო ამ განყოფილებაზე ბურმის, ან ბირმის ენის (დღევანდელი მიანმარი) შესწავლა. ინტერესის ნაკლებობის გამო ამ ენის შესწავლა ოფიციალურად შეჩერდა. მიუხედავად ამისა დრ. ჰანს-ბერნდ ცელნერი (Hans-Bernd Zöllner) დაინტერესებულ პირთ აძლევს ბირმული, იმავე მიანმარული ენის საფუძვლების დაუფლების შესაძლებლობას.
ვიეტნამისტიკა
ჰამბურგის ამ სპეციალიზირებულ ინსტიტუტში საკმაოდ დიდი ყურადღება ეთმობა თანამედროვე ვიეტნამის შესწავლას. 2002 წელს იორგ თომას ენგელბერტს (Jörg Thomas Engelbert) ვიეტნამური ენისა და კულტურის პროფესორის წოდება. პროფესორ ენგელბერტის მთავარი სამუშაო თემებია ვიეტნამის უახლესი ისტორია, განსაკუთრებით კი ამ ქვეყნის სამხრეთისა. ეთნიკური განვითარება ინტერეთნიკური კავშირები ვიეტნამს, კამბოჯასა და ლაოსს შორის. ასევე განსაკუთრებული შესწავლის საგანია ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკისა და ვიეტთა ხალხური ლიტერატურა.
ინდოეთისა და ტიბეტის ენების და კულტურების განყოფილება
ტიბეტოლოგიის შესწავლა გერმანიის ოთხ უნივერსიტეტშია შესაძლებელი. ესენია; ჰამბურგის უნივერსიტეტი, მიუნხენის უნივერსიტეტი, ლაიფციგის უნივერსიტეტი და ბონის უნივერსიტეტი. ჰამბურგის უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს აგრეთვე სპეციალური კათედრა, სადაც ბუდიზმს იკვლევენ.
წინა აზიის ისტორიისა და კულტურის განყოფილება
წინა აზიის ისტორიისა და კულტურის განყოფილება 1908 წელს ჩამოყალიბდა ჰამბურგის კოლონიალური ინსტიტუტის ბაზაზე. მისი პირველი დირექტორი იყო გერმანული ისლამოლოგიის დამაარსებული კარლ ჰაინრიხ ბეკერი, რომლის ტრადიციები მოგვიანებით, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გააგრძელეს ბერტოლდ შპულერმა (Bertold Spuler), ალბრეხტ ნორთმა (Albrecht Noth), ხოლო 2001 წლიდან კი ლორენს კონრადმა (Lawrence I. Сonrad).
ისლამმცოდნეობა
ისლამმცოდნეობა დაკავებულია ისლამური სამყაროს ისტორიისა და კულტურის შესწავლით დასაბამიდან დღემდე. ამ მეცნიერების შესწავლის საფუძველს წარმოადგენს ამ კულტურულ-გეოგრაფიული სივრცეში ისტორიულად არსებული ლიტერატურული ენების (არაბული, სპარსული, თურქული) წერილობითი ძეგლების შესწავლა.
ჰამბურგის ისლამმცოდნეობის კვლევის მთავარი აქცენტები
სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის მთავარი თემებს წარმოადგენს „ადრული ისლამური ისტორია“ და „წყაროთა კრიტიკა“. გარდა ამისა, დიდი ინტერესის საგანია „მედიცინის ისტორია ისლამურ სამყაროში“.
„მტრის ხატის“ და ისლამური სამყარო არის ერთ-ერთი გერმანული ისლამოლოგიის შესწავლისა და კვლევის ერთ-ერთი მთავარი საგანი, რომელიც გულისხმობს სინქრონული და დიაქრონული მეთოდიკებით ოპერირებას.
გარდა ამისა, კომპარატივისტული ანალიზის დონეზე მიმდინარეობს მეცნიერული დამუშავება „მტრის ხატისა“ არა მარტო არაბთა, თურქთა, სპარსთა და საერთოდ მუსლიმთა შორის, არამედ ევროპულ, ქრისტიანულ სამყაროში არსებული „მტრის ხატისაც“ ისლამურთან მიმართებაში.
არაბულენოვანი პრესა წარმოადგენს განსაკუთრებული დაკვირვებისა და კვლევის საგანს.
გამოიცემა სამეცნიერო ჟურნალი „ისლამი“, რომელიც აღმოსავლეთის პრობლემების შესწავლისადმი მიძღვნილი ერთ-ერთი ყველაზე ძველი, სპეციალიზირებული სამეცნიერო პერიოდიკაა ევროპაში საერთოდ.
თურქოლოგია
თურქოლოგიის საგანი არის თანამედროვე თურქეთის ენის, ისტორიიისა და კულტურის მეცნიერული შესწავლა. ჰამბურგის სამეცნიერო და კვლევითი ინტერესები მიმართულია ოსმალეთის იმპერიისა და თურქეთის, როგორც ამ ყოფილი იმპერიის ერთ-ერთი ისტორიულ-კულტურული ფრაგმენტის მეცნიერულ შესწავლა-დამუშავებას – ოსმალური და თანამედროვე თურქეთის ლიტერატურის კვლევას.
შუა აზიის სწავლებათა ფარგლებში კი განსაკუთრებული ყურადღებით სარგებლობს აზერბაიჯანი.
ჰამბურგის თურქოლოგიის ისტორია
1948 წელს ანემარი ფონ გაბენის პროფესორად დასახელებასთან ერთად თურქეთის კვლევები ისლამოლოგიას გამოეყო და ცალკე სპეციალობად დაფუძნდა. თავდაპირველად ეს სპეციალობა არსებობდა ზოგადი თურქოლოგიის განხრით, სადაც შეისწავლიდნენ ძველი თურქული ენასა და ცენტრალური აზიის თურქული ენებს ალტაისტიკასთან, ფინო-უგრისტიკასთან და სინოლოგიასთან მჭიდრო კავშირში (ჩინური და შუა აზიური ბუდიზმი). ფრაუ გაბენის მემკვიდრემ ბარბარა ფლემინგმა თურქოლოგიური მუშაობა თურქეთის თურქული ენის საენათმეცნიერო, ისტორიული და ლიტერატურათმცოდნეობითი კვლევების მიმართულებით წარმართა. ჰანა ზორვაიდე განსაკუთრებულ ყურადღებას ოსმანისტიკას უთმობდა. პეტრა ფონ კლაპერტმა კი თურქოლოგია თავის დამოუკიდებელ სამუშაო სფეროდ გადააქცია.
გერმანიის თურქობა – შესწავლის განსაკუთრებული საგანი
გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში 60-იანი წლებიდან მოყოლებული მიმდინარეობს თურქთა საყურადღებო მასის განუწყვეტელი შემოდინება და ასევე გადინება პირიქითა მიმართულებით, თურქეთში. ამავდროულად თურქი მიგრანტები წარმოადგენენ რელიგიური თვალსაზრისით ყველაზე კონსერვატიულ ფენას გერმანიის მუსლიმთა შორის.
გერმანიაში მცხოვრებ თანამედროვე თურქთა წინაპართა უმეტესობამ კი თავის დროზე სწორედ იმიტომ დატოვა მშობლიური სახლ-კარი, რომ თურქეთის რესპუბლიკის პირობებში, გარკვეული შეზღუდვების გამო, ისინი ჯეროვნად ვერ ახერხებდნენ საკუთარი რელიგიური თვითობის რეალიზებას. ევროპული დემოკრატიის პირობებში კი მათ შესძლეს თურქული იდენტობის არა მარტო შენარჩუნება, არამედ კიდევ უფრო განავითარეს თავიანთი რელიგიურ-ნაციონალური თვითმყოფადობა ისე, რომ დღესდღეობით მათი რიცხვი (მხოლოდ გერმანიაში) 3-4 მილიონს აღწევს. მიუხედავად ინტეგრაციის წარმატებული შემთხვევებისა, საზოგადოების ამ ნაწილის გერმანიის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში კიდევ უფრო აქტიური ჩართვა მაინც დიდი პრობლემას წარმოადგენს დღემდე.
გერმანულ საზოგადოებაში ინტეგრაციისათვის ხელისშემშლელი ფაქტორები კი ძირითადად უკავშირდება თურქების, როგორც გარკვეული ეთნო-სოციალური ფენის სხვადასხვა მახასიათებლებს, ან მიდრეკილებებს:
მიუხედავად იმისა, რომ გერმანიის თურქული საზოგადოება დასავლური საზოგადოების ყველა დემოკრატიული მონაპოვრით სარგებლობს, იგი მაინც ხშირად უწევს ოპონირებას ამავე საზოგადოებას, ამ საზოგადოების დემოკრატიულ ღირებულებებს და ეს ოპონირება არცთუ იშვითად მკვეთრად არადემოკრატიულ ხასიათს მქონეა. დღემდე არაერთხელ იქნა გამოვლენილი და აღკვეთილი ე.წ. გერმანიის მოქალაქეობის მქონე ისლამისტთა მონაწილეობით საკუთრივ გერმანიის ტერიტორიაზე განსახორციელებლად დაგეგმილი ტერორისტული აქტები. ისლამისტთა შორის მრავლად იყვნენ თურქი ეროვნების პირები.
აღნიშნულ ფონზე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს გერმანიაში მცხოვრებ თურქ მიგრანტთა ყოფა-ცხოვრებაზე, მათ ზნე-ჩვეულებასა და ფასეულობათა სისტემაზე, ისევე როგორც ამ ფასეულობათა ცვალებადობაზე მეცნიერული დაკვირვების წარმოება.
ირანისტიკა
ირანისტიკას 1919-1930 წლებში ჰ. იუნკერი (Heinrich F.J. Junker) და ჰ. რაიხერტი (H. Reichelt) წარმოადგენდნენ, ხოლო 1937-დან 1954 წლებში კი – ჯეჰანგირ თევადია (Jehangir Tavadia). 1948 წელს ჰამბურგის ირანისტიკამ ვ. ლენცის მოწვევით მიმართულება შეიცვალა და საენათმეცნიერო და ინდოლოგიური იწყო მუშაობა, მოგვიანებით, 1966 წლიდან კი ირანისტიკა დამოუკიდებელ სპეციალობად ჩამოყალიბდა და ორ კვლევითი მიმართულება გამოცხადდა პრიორიტეტულად: ხოტანური თავის ბუდისტური ლიტერატურით და შაჰნამე (Schāhnāme).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰამბურგის უმაღლესი სასწავლებლები
ჩეხური სილეზია
მინი|ჩეხური სილეზია ჩეხეთის ტერიტორიაზე ჩეხური სილეზია (České Slezsko; Tschechisch-Schlesien; Śląsk Czeski) — ჩეხური მიწების და სილეზიის ისტორიული ნაწილი. ის მდებარეობს ჩეხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ის მდებარეობს ძირითადად მორავია-სილეზიის და ოლომოუცის მხარეების ჩრდილოეთში. სხვა და სხვა დროს ის ასევე ცნობილი იყო ასევე როგორც: ავსტრიული სილეზია და სუდეტის რეგიონი.
გეოგრაფია
მინი|[[მორავია-სილეზიის ბესკიდი]] ჩეხური სილეზია სამხრეთით ესაზღვრება მორავიას, პოლონეთს (პოლონური სილეზია) ჩრდილოეთით და სლოვაკეთს სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მისი გეოგრეფიული ცენტრი არის ქალაქი ოსტრავა, ასევე მისი მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ოპავა და ჩესკი-ტეშინი.
ისტორია
ამ ტერიტორიაზე პირველი გერმანული დასახლებები შეიქმნა II საუკუნეში. დღეისთვის ჩეხეთის შემადგენლობაში მხოლოდ მცირე ნაწილი შედის იმ სილეზიის რომელიც 1742 წლამდე ეკუთვნოდა ბოჰემიის გვირგვინს და ჰაბსბურგების მონარქიას, როდესაც სილეზიური ომების დასრულების შემდეგ დაუთმეს პრუსიას. ამის შემდგომ ის გადაკეთდა ზემო და ქვეო სილეზიის საგრაფოდ, დედაქალაქით ოპრავაში. საგრაფო 1900 წლისთვის მოიცავდა 5,140 კმ²-ს და მოსახლეობას დაახლოებით 670,000 ადამიანს. 1918 წელს ყოფილი საგრაფო გახდა ახალი ქვეყნის ჩეხოსლოვაკიის ნაწილი. 1920 წელს ვარშავის ხელშეკრულებით ტეშინის სილეზია (ყოფილი საგრაფოს აღმოსავლეთი ნაწილი) გაიყო პოლონეთსა და ჩეხოსლოვაკიას შორის, ხოლო ხლუჩინის რეგიონი (საგრაფოს დასავლეთი ნაწილი) მთლიანად მოექცა ჩეხოსლოვაკიის შემადგენლობაში.
1938 წელს მიუნხენის ხელშეკრულებით ჩეხეთის სილეზიის უდიდესი ნაწილი მოექცა რაიხსგაუს (გერმანის იმპერიალისტური რუკა) შემადგენლობაში როგორც სუდეტის რეგიონი, ხოლო ზაოლზეს (ტეშინის სილეზიის ნაწილი) ოკუპაცია მოახდინა პოლონეთმა (შემდგომ წლებში მისი ოკუპაციაც გერმანიამ მოახდინა).
ჩეხეთის სილეზიის მოსახლეობის უმეტესობა 1945 წლამდე გერმანულ ენოვანი იყო. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ტერიტორიები ისევ დაუბრუნდა ჩეხოსლოვაკიას და განხორციელდა ეთნიკური გერმანელების დეპორტაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია კატეგორია:ჩეხეთის ისტორია
ბაიყუში
ბაიყუში, ჭაობის ბუ (Asio flammeus) — ფრინველთა ბუსნაირთა (Strigiformes) რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 35-42 სმ. გვხვდება ევრაზიაში, ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, მადაგასკარზე, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული, მაგრამ მცირერიცხოვანია. ადგილობრივ პოპულაციას მიმოფრენის პერიოდში (გაზაფხული, შემოდგომა) უერთდებიან უფრო ჩრდილოეთით მობუდარი ინდივიდები. ბინადრობს ჭაობებში, ჭალებში, მდინარეთა ნაპირებზე და სხვა. ბუდეს იკეთებს მიწაზე. დედალი აპრილში დებს 3-5 (10-მდე) კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია გრძელდება 1 თვემდე. იკვებება მღრღნელებითა და სხვა წვრილი ხერხემლიანებით, მწერებით. სასარგებლო ფრინველია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყურებიანი ბუები
ბუბისწყალი
ბუბისწყლის ხეობაში არის რამდენიმე მცირე და დიდი ზომის ხეობის ტიპის მყინვარი, რომელთა შორის გამოიყოფა თბილისა და ბუბა. გეომორფოლოგიური თვალსაზრისით, ბუბისწყლის ხეობის ზემო წელი მიეკუთვნება ცენტრალური კავკასიონის მაღალმთიანი რელიეფის ზონის ჰორსტ-ანტიკლინურ ღერძულ ქვეზონას, ხოლო ხეობის შუა და ქვემო წელი საშუალო და მაღალმთიანი რელიეფის სუბგანედური მიმართულების შეფარდებითი დაძირვის ქვეზონას.
აღსანიშნავია, რომ 2023 წლის 3 აგვისტოს, ბუბისწყლის ხეობაში ადგილი ჰქონდა სტიქიური გეოლოგიური და ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების თანხვედრას, რამაც გამოიწვია ექსტრემალური ხასიათის გლაციალური ღვარცოფული ნაკადის ფორმირება.
აუზში ხარობს ფიჭვი, ნაძვი, არყი და სხვა. ბუბისწყლისა და მდინარე ჭანჭახის შეერთების ადგილას მდებარეობს კურორტი შოვი. ბუბისწყლის ხეობაში მდებარეობდა სოფელი ბუბა.
სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
მალიამა
მალიამა (Mallama) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 317 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 626 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
რუსთავის ეპარქია
რუსთავის ეპარქია — აღმოსავლეთ საქართველოს სამხრეთით მდებარე ერთ-ერთი საზღვრისპირა ეპარქია. იგი მოიცავს ქალაქ რუსთავს. ეპარქიის იურისდიქცია ისტორიული ქვემო ქართლის ვაკეზე ვრცელდება. რუსთავის სამღვდელმთავრო ტერიტორიას აღმოსავლეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხრიდან ესაზღვრება მცხეთა-თბილისის, ჩრდილო-დასავლეთიდან მანგლისისა და თეთრიწყაროს, დასავლეთიდან ბოლნისის, სამხრეთიდან დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქიები. რუსთავის ეპარქიის სამხრეთი საზღვარი ემთხვევა სომხეთისა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვარს.
ისტორია
ეპარქიის ტერიტორიაზე საქართველოს გაქრისტიანების დასაწყისიდანვე იწყება ეკლესიათა მშენებლობა. IV ს. ბოლოს თრდატ მეფეს (393-405) რუსთავში დაუდვია “ეკლესიისა საფუძველი”. ვახტანგ გორგასლის საეკლესიო რეფორმის შემდეგ რუსთავი საეპისკოპოსო ერთეულად აღირაცხა და იგი რუსთავის საერისთავოს ტერიტორიას მოიცავდა. თათარ-მონღოლთა შემოსევების შემდეგ მოოხრდა ქალაქი რუსთავი და რუსთველი ეპისკოპოსის რეზიდენცია გადავიდა მარტყოფში. მარტყოფში მყოფი მღვდელმთავარი კვლავ რუსთველად იხსენიებოდა. XV საუკუნის ბოლოდან სამეფოებად გაყოფილ საქართველოში რუსთველი მღვდელმთავარი კახეთის სამეფოს მეორე სადროშოს სარდლობდა.
სარუსთველო დროშაზე მიწერილნი იყვნენ შემდეგი თავადები, ერისთავები, ეპისკოპოსები და გლეხები: პირველად თვითონ რუსთველი ეპისკოპოსი თავისი ყმით და სამოურაოებით, სამებელი, ავალისძენი, იორსამგორიდან არაგვისპირელნი, გურამიშვილები, გაღმაკახელნი, თიანეთელნი, ფშავ-ხევსურნი, ერწო-ჟალელნი, „მათ შინა მოსახლენი აზნაურნი და თავადნი“, ჩოლოყაშვილები, გიღიდაშვილები, მაყაშვილები, ჯანდიერიშვილები, ზემოთელაველნი, რუსიშვილები, ჯიმითის მოურავნი, საღინაშვილები, ქუმსიშვილები, პანკისის ხეობელნი, ენისელთ მოურავის სახლნი, ჯორჯაძენი, ენისელით და ყმით, ნეკრესელი, ნეკრესის ყმით, გავაზი და ყვარელი და ა.შ. რუსთველს ემორჩილებოდა ასევე “ღმრთაების დროშა”, რომელზეც მიწერილნი იყვნენ ასევე მრავალრიცხოვანი თავად-აზნაურნი, ყმები, “სახასოები” და სხვა ადგილ-მამულები. ამრიგად, როგორც ზემოთ მოყვანილიდან ჩანს, XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში რუსთველის საეპისკოპოსო და მისი ჯარი კარგად ორგანიზებული, ძლიერი საეკლესიო და ამავე დროს სამხედრო შენაერთი იყო, რომელსაც თავისი მტკიცე და მკაცრად განსაზღვრული ეკონომიკური საფუძველი ჰქონდა.
რუსთველი ეპისკოპოსი კი დამოუკიდებელი და გავლენიანი ხელისუფალი იყო, ამიტომაც საეპისკოპოსოში მცხოვრები მებატონენი ვალდებულნი იყვნენ მას დამორჩილებოდნენ და შესაბამისი ღირსებით მოპყრობოდნენ, რაც გარკვეულ “გამოსაღებადაც” ითვლებოდა XVIII ს-ის I მეოთხედის საქართველოში.
ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ თითქმის ორი საუკუნის განმავლობაში საგანმანათლებლო და მწიგნობრული ტრადიციით გამორჩეული რუსთავის ეპარქიის აღდგენა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II ძალისხმევით გახდა შესაძლებელი.
2002 წლის 17 ოქტოძბერს ეპარქიას ეწოდა რუსთავისა და მარნეულის ეპარქია. 1997 წლიდან ეპარქიის მმართელი მღვდელმთავარი იყო მიტროპოლიტი ათანასე (ჩახვაშვილი). 2008 წლიდან რუსთავისა და მარნეულის ეპარქიის მმართველობა დაევალა ცურტაველ ეპისკოპოსს იოანეს (გამრეკელი). 2013 წლის 11 ოქტომბრის წმ. სინოდის განჩინებით მოხდა რუსთავისა და მარნეულის ეპარქიის გაყოფა, რუსთავის ეპარქიის მართველობა დაევალა მიტროპოლიტ იოანეს (გამრეკელი).
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები
კალათბურთის პოზიციები
სამი საკალათბურთო პოზიცია — რომელიც კალათბურთში მეტად ცნობილია არის გარდი, ფორვარდი და ცენტრი. უფრო სპეციფიკურად შეიძლება ამ პოზიციების კლასიფიცირება 5 პოზიციად: გამთამაშებელი (Point Guard), მსროლელი (Shooting Guard), მსუბუქი ფორვარდი (ფრთა)(Small Forward), მძიმე ფორვარდი (Power Forward) და ცენტრი (Center). კალათბურთის წესები არ უწევს ამ პოზიციებს კონკრეტულ დაკვირვებას, ასე რომ თითოეულ თამაშში შეიძლება არც იყოს გამოყენებული ყოველი მათგანი. აქედან გამომდინარე, ეს ჯგუფი იყოფა 2 ნაწილად: თავდასხმითი და დაცვითი.
გამთამაშებელი (Point Guard)
გამთამაშებელი, ასევე ცნობილია როგორც პირველი მოთამაშედ, რომელიც საუკეთესოდ ანაწილებს ბურთს და უმეტესწილად ზუსტადაც. გამთამაშებლის პოზიციის ექვივალენტია გამთამაშებელი ნახევარმცველი ფეხბურთში, სეტერი ფრენბურთში, ქორტერბექი ამერიკულ ფეხბურთში ან ცენტრი ყინულის ჰოკეიში, სადაც მათ უმეტესწილად აქვთ საშუალება გაანაწილონ უკეთესად ბურთი. გამთამაშებელი ტიპურად დაბალი მოთამაშეა. NBA-ის შემთხვევაში, უმეტესწილად გამთამაშებლის სიმაღლე არის 1.83-1.93 მეტრს შორის. ევროპაში, გამთამაშებლის სიმაღლე 1.80-1.93 მეტრია, რაც ძალიან მცირედი განსხვავებაა.
აღსანიშნავი გამონაკლისი არის მეჯიკ ჯონსონი, რომელიც NBA-ს ყველაზე მაღალი გამთამაშებელია, რომელსაც ამ პოზიციაზე უთამაშია (2.06 მ) მთელი ისტორიის მანძილზე. ასევე ყველაზე დაბალი მოთამაშეა მაგსი ბოგუსი, რომლის სიმაღლე 1.60 მ და ირლ ბოიკინსი 1.65 მ იყო.
მსროლელი (Shooting Guard)
მსროლელი, აგრეთვე ცნობილი როგორც მეორე, ჩვეულებრისამებრ გუნდში საუკეთესო მსროლელია, აქვს იმის შესაძლებლობა, რომ ესროლოს 6 მეტრის, ან უფრო დიდი დისტანციიდან. გარდა შორიდან სროლისა, მსროლელს უნდა ჰქონდეს იმის შესაძლებლობა, რომ კარგად ფლობდეს ბურთს, ასევე ფართან გუნდის შეტევის ნაყოფიერად დასრულება შეეძლოს. NBA-ის ტიპური მსროლელის სიმაღლე 193-201 სმ-ია. ევროპელი ტიპური მსროლელის სიმაღლე კი 189-198 სმ-ია.
მსუბუქი ფორვარდი (ფრთა) (Small Forward)
მსუბუქი ფორვარდის (ფრთის) ფუნქციაშია ასევე კალათში ფარიდან ჩაგდება, სლემ დანკი. მათ ასევე შეუძლიათ დაცვითი ფუნქციების შესრულება.
მძიმე ფორვარდი (Power Forward)
აგრეთვე ცნობილი როგორც „4“, რომელიც თამაშობს იგივე სტილში, როგორც ცენტრი, რომელსაც დაცვაში მეტოქის მოთამაშეთა ბლოკი ევალება. თავდასხმაში ის მოხსნებს და მეტოქის ფართან თამაშს ითავსებს, ასევე დაცვაში მათი როლი ზონური დაცვა ან პერსონალურად მეტოქე - მძიმე ფორვარდის აყვანაა. ტიპური NBA მძიმე ფორვარდები სიმაღლეში 203-213 სმ არიან, ევროპაში კი 203-208 სმ სიმაღლეა.
ცენტრი (Center)
ცენტრი, აგრეთვე ცნობილი როგორც „5“, ჩვეულებრისამებრ თამაშობს ბაზისურ თამაშს, რომელიც ხურავს ფართან მისასვლელს. გუნდში ძირითადად ყველაზე მაღალი მოთამაშე ზუსტადაც რომ ცენტრის პოზიციის მოთამაშეები არიან, NBA-ში მათი სიმაღლე 213 და მეტია, თუმცა იყვნენ გამონაკლისებიც: ჩაკ ჰეისი - 198 სმ და უეს ანსილდი - 201 სმ. ევროპაში მათი სიმაღლე 208 სმ-ზე მეტია, მაგრამ ძალიან იშვიათად რომ 213 სმ-ზე მაღალი იყოს. ცენტრი უმეტესწილად ქულას ფარის ქვემოდან აგდებს, მაგრამ შეიძლება პერიმეტრიდანაც კარგად ისროლოს, რომელიც ასევე მოხსნების და ფარის დაკეტვის საშუალებას აძლევს.
ცენტრის პოზიცია ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პოზიციადაა მიჩნეული. მოთამაშეები, ჰაკიმ ოლაჯუონი, პატრიკ იუინგი, შაკილ ონილი, იაო მინგი და დუაით ჰოვარდი NBA დრაფტზე პირველ ნომრად აირჩიეს.
რესურსები ინტერნეტში
Baloncesto
Camponotus planus pinzonensis
Camponotus planus pinzonensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გერი ბიუზი
thumb|220px|გერი ბიუზი [[2008 წელს]] გერი ბიუზი (William Gareth Jacob „Gary“ Busey; დ. 29 ივნისი, 1944) — ამერიკელი კინომსახიობი.
განთქმულია მისი როლებისთვის ფილმებში: „ზაფრა და გულისრევა ლას-ვეგასში“, „The Buddy Holly Story“, „Big Wednesday“, „სასიკვდილო იარაღი“, „Point Break“, „ფირმა“, „Surviving the Game“, „Predator 2“, „Black Sheep“, „Rookie of the Year“, „Drop Zone“ და Under Siege.
გერი ბიუზი დაიბადა ბეითაუნში, ტეხასში. დედა — სადი ვირჯინია, დიასახლისი ხოლო მამა — ლოიდ ბიუზი — კონსტრუქციის დიზაინის მენეჯერი. მან დაამთავრა ნათან ჰეილის უმაღლესი სკოლა ტულსაში, ოკლაჰომა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები) კატეგორია:Epic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი ქრისტიანები
ბაბიკოვსკაია
ბაბიკოვსკაია (Бабиковская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ტროიცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
NGC 7608
NGC 7608 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 25 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Camponotus planus peregrinus
Camponotus planus peregrinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Hello, I Must Be Going! (ალბომი)
Hello, I Must Be Going! — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1982 წლის 1 ნოემბერს.
ალბომის ერთ-ერთი ცნობილი სიმღერაა „You Can't Hurry Love“, ჯგუფის Supremes ამავე სიმღერის ვერსია, რომელიც ითვლება კოლინზის ჰიტად. ასევე აღსანიშნავია „Thru These Walls“ - ბნელი განწყობის სიმღერა ადამიანზე, რომელიც ისმენს, თუ რა ხდება კედლის მიღმა მის მეზობლებთან. ისევე როგორც წინა ალბომი, Face Value, ეს ნამუშევარიც სავსეა თემებით კოლინზის პირადი ცხოვრებიდან, რასაც ხაზი ესმევა პირველივე სიმღერაში „I Don't Care Anymore“.
სქოლიო
კატეგორია:ფილ კოლინზის ალბომები კატეგორია:1982 წლის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Island Records-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჰიუ პეჯემის პროდიუსერობით
მოსკერა (ნარინიო)
მოსკერა (Mosquera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 873 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 770 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თამაზ კერესელიძე
თამაზ სერგოს ძე კერესელიძე (დ. 18 აგვისტო, 1925, თბილისი — გ. 28 დეკემბერი, 1998, იქვე) — ქართველი მიკრობიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კოორდინატორი საქართველოში, ამავე ორგანიზაციის ექსპერტი. სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს სამედიცინო სტატისტიკისა და ინფორმაციის ცენტრის ხელმძღვანელი, რესპუბლიკის მთავარი ეპიდემიოლოგი, არჩეული იყო ჰოსპიტალური ინფექციების და ანტიბიოტიკების სამეცნიერო საზოგადოების წევრად (აშშ და ინგლისი).
ბიოგრაფია
თამაზ კერესელიძემ 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. ამავე წელს დაიწყო მუშაობა თბილისის მიკრობილოგიის, ეპიდემიოლოგიისა და ბაქტერიოფაგიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის კათედრის ასპირანტურა, 1961 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად, 1972 წელს მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. 1952 წელს ასპირანტურაში ჩაბარების პარალელურად ინიშნება მიკრობიოლოგიის, ეპიდემიოლოგიის და ბაქტერიოფაგიის ინსტიტუტის განყოფილების გამგედ. 1974 წლიდან – 1995 წლამდე თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის მიკრობიოლოგიის, ვირუსოლოგიის და იმუნოლოგიის კათედრის გამგეა.
თამაზ კერესელიძეს 1964 წლიდან, როგორც მიკრობიოლოგს იწვევენ სამუშაოდ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში. 1966 წლამდე იყო ინდოეთში, სამხრეთ–აღმოსავლეთ აზიის რეგიონული ბიუროს კონსულტანტ–სპეციალისტი. 1966 – 1970 წლებში მოღვაწეობდა ჟენევაში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შტაბ–ბინაში, როგორც ბაქტერიოლოგიურ სნეულებათა განყოფილების უფროსი სამედიცინო მუშაკი, 1974 – 1984 წლებში, ისევ ჟენევაში, ამავე ორგანიზაციის მთავარი სპეციალისტია. 1992 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კოორდინატორი საქართველოში. 1985 წლიდან, ამავე ორგანიზაციის ექსპერტია.
მისი საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაციები ეხებოდა განსაკუთრებით საშიში ინფექციურის სნეულებების ეპიდემიოლოგიისა და პროფილაქტიკის პრობლემებს. ამ მიმართულებით გამოქვეყნებული შრომები მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციაში შესაბამისი პროგრამების შემუშავების საფუძველი გახდა. მისი ხელმძღანელობით დაცულია საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაციები, გამოქვეყნდა 100–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი მიკრობიოლოგიის და ეპიდემიოლოგიის პრობლემურ საკითხებზე.
თამაზ კერესელიძე გარდაიცვალა 1998 წელს.
მძიმე ფორვარდი (კალათბურთი)
NBA-ში მძიმე ფორვარდების სიმაღლე ძირითადად 2,03–2,13 მ შუალედში მერყეობს ხოლო WNBA-ში მათი სიმაღლე 1,85–1,93 მ-ია. ზოგიერთი მძიმე ფორვარდი ხშირად ცენტრის პოზიციაზე თამაშობს და ამის უნარებიც გააჩნია, თუმცა მათ ხშირად ცენტრისთვის აუცილებელი სიმაღლე აკლიათ.
ნეისმიტის მემორიალური საკალათბურთო დიდების დარბაზში მრავალი ფორვარდია ფორვარდია შესული; მათ შორის არიან: კარლ მელოუნი, დენის კარი, დოლფ შეიესი, კევინ მაკჰეილი, ჩარლზ ბარკლი, ელვინ ხეიზი, ბობ პეტიტი, დენის როდმანი, კატრინა მაკლეინი.
სქოლიო
კატეგორია:კალათბურთის პოზიციები
ორდენესი
ორდენესი (Órdenes, Ordes‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ორდენესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 157,23 კმ². მოსახლეობა — 12 625 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
ფრუელა II
ფრუელა II კეთროვანი (Fruela II el Leproso; დ. დაახლ. 874 — გ. 925) — ასტურიის მეფე 910–925 და გალისიისა და ლეონის მეფე 924-925 წლებში. ასტურიის მეფის ალფონსო III დიდის უმცროსი შვილი. პერესების დინასტიის წარმომადგენელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეონის მეფეები კატეგორია:გალისიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 874 კატეგორია:გარდაცვლილი 925
ალბედო
thumb|240px|right|მოწმენდილი და მთლიანი ცის ალბედო ალბედო (გვიანდ. ლათ. albedo < ლათ. albus – თეთრი) — რაიმე სხეულის ზედაპირიდან არეკლილი სხივური ნაკადის ფარდობა მასზე დაცემულ სხივურ ნაკადთან. ალბედო ახასიათებს სხეულის ზედაპირის არეკვლის უნარს: იდეალურად გამბნევი ზედაპირის ალბედო ერთის ტოლია, ხოლო აბსოლუტურად შავი სხეულისა — ნულის.
უმრავლეს შემთხვევაში მაღალი ალბედო მიუთითებს მკვრივი ღრუბლოვანი ატმოსფეროს არსებობაზე, დაბალი კი — კლდოვანი მუქი ზედაპირის არსებობისა და ატმოსფეროს უქონლობაზე.
ალბედოს ზომავენ სპეციალური ხელსაწოთი — ალბედომეტრით და ჩვეულებრივ პროცენტობით გამოსახავენ. მაგალითად: მთვარის ალბედო უდრის 0,07-ს, მარსისა — 0,15-ს; ვენერასი — 0,59 -ს.
დედამიწის ალბედო იცვლება 0,03-იდან (წყლის ზედაპირი) 0,9-მდე (ფიფქი თოვლი). ბალახით დაფარული ზედაპირის ალბედო საშუალოდ 0,22-0,25-ს უდრის, ვენახისა — 0,18-0,20-ს, ჩაის მწვანე ფოთლებისა — 0,24-0,26-ს, სიმინდისა — 0,18-ს, ტყის მასივისა — 0,14-0,17-ს, წყლის ზედაპირისა 0,03-0,1-ს, ფიფქი თოვლისა 0,8-0,9-ს და ა.შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კლიმატოლოგია კატეგორია:ელექტრომაგნიტური გამოსხივება კატეგორია:ფოტომეტრია
ოროსო
ოროსო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ორდენესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 72,38 კმ². მოსახლეობა — 7533 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
ოთხი აზიური ვეფხვი
მინიატიურა|ოთხი აზიური ვეფხვი : [[undefined|სამხრეთი კორეა 🇸🇬  ჰონგ-კონგი 🇹🇼]]
ოთხი აზიური ვეფხვი ან აზიური დრაკონები — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება სამხრეთ კორეის, სინგაპურის, ჰონგ-კონგის და ტაივანის მაღალგანვითარებული ეკონომიკის აღსანიშნავად. ისინი გამორჩეულნი არიან განსაკუთრებით მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპით (წელიწადში 7%-ზე მეტი) და სწრაფი ინდუსტრიალიზაციით 1960 - 1990 წლებში.
XXI საუკუნეში მათ უკვე შექმნეს განვითარებული და მაღალი შემოსავლების მქონე ეკონომიკა, რომლებიც სპეციალიზდებიან სხვადასხვა კონკურენტულ სფეროში. მაგალითად: ჰონგ-კონგი და სინგაპური გახდნენ მსოფლიოს წამყვანი სავაჭრო ცენტრები, ხოლო სამხრეთ კორეა და ტაივანი დაწინაურდნენ საინფორმაციო ტექნოლოგიების წარმოებაში. მათი ეკონომიკური წარმატება გახდა მრავალი განვითარებადი ქვეყნების მისაბაძი მოდელი. მათი ერთ-ერთი წარმატების მიზეზი იყო ინდუსტრიული პოლიტიკა, რომელიც მხარს უჭერდა ექსპორტს განვითარებულ ქვეყნებში. ისინი ასევე გამოირჩევიან ბიზნესის კეთების სიმარტივით. მათი სხვა საერთო ნიშნებია: სახელმწიფოს მიერ დიდი ინვესტიციები განათლებაში, ნაკლებად დემოკრატიული და შედარებით ავტორიტარული პოლიტიკური სისტემა.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთი აზია კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკა კატეგორია:აზიის ეკონომიკური ისტორია კატეგორია:სინგაპურის ეკონომიკა კატეგორია:სამხრეთი კორეის ეკონომიკა კატეგორია:ტაივანის ეკონომიკა კატეგორია:ჰონგ-კონგის ეკონომიკა
NGC 7609
NGC 7609 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 5 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ნარინიო (ნარინიო)
ნარინიო (Nariño) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 210 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 25 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ერნსტ კურთი
ერნსტ კურთი (დ. 1 ივნისი, 1886, ვენა — გ. 2 აგვისტო, 1946, ბერნი) — შვეიცარიელი მუსიკათმცოდნე. სწავლობდა გუიდო ადლერთან ერთად. 1912 წლიდან ასწავლიდა ბერნის უნივერსიტეტში (1920 წლიდან პროფესორი). სახელი გაითქვა წიგნით „ლინეარული კონტრაპუნქტის საფუძვლები“ (1917). სხვა ცნობილი თხზულებები: «რომანტიკული ჰარმონია და მისი კრიზისი ვაგნერის „ტრისტანში“» (1920), მონოგრაფია ა. ბრუკნერზე, „მუსიკალური ფსიქოლოგია“ (1931) და სხვა. კურთის შრომებში იგრძნობა ა. შოპენჰაუერის ფილოსოფიის გავლენა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:შვეიცარიელი მუსიკოსები
ხოსე-ბალივიანის პროვინცია
ხოსე-ბალივიანი — პროვინცია ჩრდილოეთ ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა გენერლისა და ბოლივიის პრეზიდენტის, ხოსე ბალივიანის პატივსაცემად. პროვინციის ფართობი 40 444 კმ²-ია. დასავლეთით, მისი საზღვარი გადის მდინარე ბენიზე, დასავლეთით კი ესაზღვრება იაკუმის პროვინცია. დედაქალაქია რეიესი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: სან-ბორხა, რურენაბაკე, სანტა-როსა. დაყოფილია 4 მუნიციპალიტეტად.
პროვინცია მეჩხერადაა დასახლებული. 2006 წლის მონაცემებით, სულ ცხოვრობს 81 578 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბენის დეპარტამენტის პროვინციები
Camponotus planus isabelensis
Camponotus planus isabelensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლანთანი
ლანთანი (Lanthanum; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ქიმიური ელემენტი. ატომური ნომერია — 57, ატომური მასა — 138.91, tდნ — 920 °C, tდუღ — 3464 °C, სიმკვრივე — 6.162 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. არსებობს სამი კრისტალური მოდიფიკაციით: α-La ჰექსაგონალური მესერით, β-La სპილენძის ტიპის კუბური მესერით, γ-La α-Fe-ის ტიპის კუბური მოცულობაცენტრირებული მესერით, α↔β გადასვლის ტემპერატურა 277°C და β↔γ 861°C.
აღმოჩენის ისტორია
ლანთანი, როგორც ქიმიური ელემენტი, ვერ იქნა აღმოჩენილი 36 წლის განმავლობაში. 1803 წ. 24 წლის შვედი ქიმიკოსი იენს იაკობ ბერცელიუსი იკვლევდა მინერალს, რომელიც ახლა ცნობილია როგორც ცერიტი. ამ მინერალში აღმოჩენილ იქნა იტრიუმის მიწა და კიდევ რაღაც იშვიათი მიწა, რომელიც ძალიან ჰგავდა იტრიუმისას. მას უწოდეს ცერიუმის. 1826 წ. კარლ მოზანდერმა ცერიუმის მიწა გამოიკვლია და დაასკვნა, რომ არაა ერთგვაროვანი, რომ მასში, ცერიუმის გარდა, არის კიდევ ერთი ახალი ელემენტი. ცერიუმის მიწის რთული შემადგენლობა მოზანდერმა დაამტკიცა მხოლოდ 1839 წ. მან შეძლო ახალი ელემენტის გამოყოფა, როდესაც მის ხელში მოხვდა ცერიტის უფრო დიდი რაოდენობა.
სახელწოდების წარმომავლობა
ახალ ელემენტს, აღმოჩენილს ცარიტში და მოზანდერიტში, ბერცელიუსის წინადადებით დაარქვეს ლანთანი. მისი აღმოჩენის ისტორიის აღსანიშნავად და მოდის λανθάνω — «ვიმალები».
ბუნებაში
დედამიწის ქერქში მიახლოებით 18 — 30 გრ/ტ, ოკეანის წყალში 0,012 მკგრ/ლ. .
საბადოები
ლანთანის მთავარი საბადი მდებარეობს აშშ, ყაზახეთში, რუსეთში, უკრაინაში, ავსტრალიაში, ბრაზიალიაში, ინდოეთი, სკანდინავიაში.
სტანდარტული ატომური მასა
ლანთანის სტანდარტულ ატომურ მასად მიღებულია — 138.90 (138.905464), რომელიც როგორც წესი იანგარიშება ბუნებაში არსებულ ყველა სტაბილურ იზოტოპტთა საშუალო შეწონილი მასით, მათი დედამიწის ქერქსა და ატმოსფეროში გავრცელების პროპორციულად.
მიღება
ლანთანის მიღება დაკავშირებულია თავდაპირველი ნედლეულის გაყოფაზე ფრაქციებად. ლანთანი კონცენტრირდება ცერიუმთან პრაზეოდიმთან და ნეოდიმთან ერთად. თავდაპირველად ნარევიდან გამოყოფენ ცერიუმს, შემდგომ დარჩენილ ელემენტებს გამოყოფენ ექსტრაქციით.
ღირებულება
ლითონური ლანთანის 99-99,9-ის სიწმინდით ღირს მიახლოებით 2 - 4 დოლაში 1 გრამზე.
მინის წარმოება
ლანთანის ოქსიდი (5-დან 40 %-მდე) გამოიყენება ოპტიკური მინის ხარშვისთვის (ლანთანიანი მინა), ლინზების და პრიზმის დასამზადებლად რომელსაც კინოში და ფოტოაპარატებში და ასტრონომიული მიზნით გამოიყენებენ.
კერამიკული ელექტროგამათბობელების წარმოება
კალციუმით, სტრონციუმით, მაგნიუმით ლეგირებული ლანთანის ქრომიტი გამოიყენება მაღალტემპერატურული ღუმელების გამაცხელებლების წარმოებაში (ლღვობის ტემპერატურაა ― 2453 °C, მუშა ტემპ. — მიახლოებით 1780 გრადუსი ჟანგბადის ატმოსფეროში). ტემპერატურის ზრდასთან ერთად ლანთანის ქრომიტის წინაღობა მკვეთრად მცირდება. ლანთანის ქრომიტის თერმული გაფართოების კოეფიციენტი ძალიან დაბალია და ეს განსაზღვრავს ელექტროგამაცხელებლების მუშაობის ხანგრძლივობას.
მაღალტემპერატურული ზეგამტარობა
ლანთანის ოქსიდი გამოიყენება მაღალტემპერატურული ზეგამტარების სინთეზისათვის, ლანთანის ოქსიდის, იტრიუმის, ბარიუმის, სტრონციუმის, სპილენძის და სხვას საფუძველზე.
მინის სპეციალური საფარი
ლანთანის ნაერთების საფუძველზე ხდება ფანჯრის მინის საფარის დატანება რომელიც შენობაში წევს დაბლა ტემპერატურას 5-7 გრადუსით.
წყალბადის მეტალოჰიდრიდების დამგროვებლების წარმოება
ლანთან-ნიკელის ჰიდრიდი ფართოდ გამოიყენება როგორც წყალბადის ტევადი აკუმულატორი (წყალბადის მეტალოჰიდრიდული შენახვა) ავტომობილებისათვის.
ბირთვული ენერგეტიკა
განსაკუთრებულად უდიდესი მნიშვნელობა აქვს მაღალი სიწმინდის ლითონურ ლანთანს ატომურ მრეწველობაში, და კონკრეტულად ბირთვული საწვავის გადამუშავების ტექნოლოგიაში პლუტონის გამოყოფის მიზნით. გალღობილ ლითონურ ურანს რომელსაც მინარევის სახით აქვს ლითონური პლუტონი, ურევენ გალღობილ ლანთანს. გალღობილი ლანთანი მთლიანად იკავებს და გამოყოფს ურანის ძირითადი მასიდან პლუტონის იზოტოპებს და ამოტივტივდება შეურევლად ურანის ზედაპირზე. მიღებულ შენადნობს გადმოწურავენ გადაამუშავებენ ქიმიური ტექნოლოგიით. შეიძლება ვამტკიცოთ, რომ ლანთანს თავის «მხრებით» უჭირავს ბირთვული იარაღის წარმოება. ამ მომენტისათვის ეს ინფორმაცია მოძველებულია! და მოცემული ხერხი არ გამოიყენება. ბოლო პლუტონის (სამრეწველო) რეაქტორი დახურულ იქნა ჟელეზნოგორსკში 2010-2011 წ. პლუტონის გამოსაყოფად გამოიყენებოდა ექსტრაქციული გადანაწილება.
ელექტრონიკა
ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა მოთხოვნა ლანთანის მოლიბდატზე, რომელიც მაღალი გამტარობით ხასიათდება.
ელექტრო მიკროსკოპია
LaB6 (ლანთანის ჰექსაბორიდის) კათოდების გამოყენებამ ელექტრონულ მიკროსკოპში გაზარდა გადიდების შესაძლებლობები, 6-ჯერ დენის სიმჭიდროვის გაზრდის ხარჯზე და ერთდროულად გაზარდაკათოდის რესურსი 5-ჯერ (500 საათით) ვოლფრამის კათოდებთან შედარებით.
დენის ქიმიური წყაროები
მრეწველობაში და ელექტროტექნიკაში იზრდება ინტერესი მყარი ელექტროლიტის აკუმულატორების წარმოებაზე. ამ დარგში უფრო დიდი მნიშვნელობა მიიღო ლანთანის ფტორიდმა როგორც ელექტროლიტმა და ლითონურმა ლანთანმა როგორც ანოდმა, კათოდად ჩვეულებრივ გამოიყენება ბისმუტის, ტყვიის ან სპილენძის ფტორიდი. ასეთი დენის წყაროების მიმზიდველი მხარე არის — ძალიან მაღალი კუთრი ენერგოტევადობა მოცულობის მიხედვით (3000 ვტ·სთ/დმ³, პრაქტიკულად მიღწეულია — 1500—2300 ვტ·სთ/დმ³), ენერგიის ხანგრძლივი შენახვა, სიმტკიცე, გრძელვადიანი გამოყენება; ამასთან დაკავშირებით ბევრი წამყვანი სპეციალისტი ხედავს მათში ალტერნატიულ წყაროს ყველა დანარჩენი აკუმულატორების მიმართ.
ბიოლოგიური როლი
30-იან წლებში საბჭოთა მეცნიერმა დრობკოვმა გამოიკვლია იშვიათმიწა ლითონების ზეგავლენა მცენარეებზე. მან ექსპერიმენტები ჩაატარა ბარდაზე, თალგამზე და სხვა კულტურებზე, მას შეჰყავდა იშვიათმიწა ლითონები ბორთან, მანგანუმთან ერთად ან მათ გარეშე. ცდების შედეგებმა აჩვენა რომ იშვიათმიწა ლითონები საჭიროა მცენარეების ნორმალური განვითარებისათვის. მაგრამ გავიდა მეოთხედი საუკუნე, ვიდრე ეს ლითონები გახდნენ ხელმისაწვდომები ყველასათვის. საბოლოო პასუხი ლანთანის ბიოლოგიური ზემოქმედების შესახებ ჯერ კიდევ არ არის გაცემული.
მედიცინაში ლანთანის კარბონატი გამოიყენება ჰიპერფოსფატემიის დროს როგორც პრეპარატი, რომელიც ეწინააღმდეგება ფოსფატების ათვისებას საკვებიდან.
სუჭოუ
სუჭოუ (苏州市, [sú.ʈʂóu]; სუჭოუს დიალექტი: [səu tsøʏ]) — საოლქო დონის ქალაქი ძიანსუს პროვინციაში, აღმოსავლეთი ჩინეთი. ქალაქის ცენტრი 100 კილომეტრით დასავლეთით მდებარეობს შანხაიდან. ეს არის ძირითადი ეკონომიკური ცენტრი, ასევე სავაჭრო და კომერციული ადგილი ძიანსუს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ეს ასევე არის სიდიდით მეორე ქალაქი პროვინციაში ნანკინის შემდეგ. სუჭოუს ჩრდილოეთი ნაწილი მდინარე იანძის სანაპიროს მოიცავს, სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში კი ტბა ტაიხუ მდებარეობს. ადმინისტრაციულად, სუჭოუ არის საოლქო დონის ქალაქი, რომლის ურბანულ ნაწილში მაცხოვრებელი ადამიანების რიცხვი 4.33 მილიონს შეადგენს. ქალაქის ადმინისტრაციული ტერიტორიის მაცხოვრებლების რიცხვმა, 2013 წლის მონაცემებით, 10.58 მილიონი შეადგინა. 2000 — 2014 წლებში სუჭოუს ურბანული ნაწილის მოსახლეობა 6.5% გაიზარდა, რაც ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ჩინეთის დიდ ქალაქებს შორის.
ქალაქის არხები, ქვის ხიდები, პაგოდები, ჩინური ბაღები ჩინეთში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობებია. სუჭოუს ბაღები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში 1997 წელსა და 2000 წლებში შეიტანეს. სუჭოუს ხშირად მოიხსენიება, როგორც „აღმოსავლეთის ვენეცია“ ან „ჩინეთის ვენეცია“.
გეოგრაფია
სუჭოუ მდებარეობს ტბა ტაიხუს დაბლობზე, რომელიც მდინარე იანძის სამხრეთით მდებარეობს. ქალაქი მდებარეობს 100 კილომეტრით დასავლეთით შანხაიდან, ხოლო ნანკინიდან 200 კილომეტრით აღმოსავლეთით.
კლიმატი
სუჭოუსათვის დამასახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კრლიმატი ცხელი, ნოტიო ზაფხულებითა და ღრუბლიანი, გრილი და ნესტიანი ზამთრით. ზამთრობით ქალაქში არც თუ ისე ხშირად თოვს (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია Cfa). ზამთრობით ხშირია ჩრდილო-დასავლეთის ქარი ციმბირიდან, რაც ტემპერატურის დავარდნას იწვევს. ღამით ხშირად ყინავს. სამხრეთ-დასავლეთის ქარი ზაფუხლობით ტემპერატურის 35°C-მდე აწევას იწვევს. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რომელიც სუჭოუში 1951 წლის შემდეგ დაფიქსირებულა 41.0°C-ია, რომელიც 2013 წლის 7 აგვისტოს დაფიქსირდა.
სუჭოუს კლასიკური ბაღები
სუჭოუ ცნობილია თავისი 60-ზე მეტი კლასიკური ბაღით, რომლებიც დაცულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა შორის.
არხები და ისტორიული რეგიონები
სუჭოუში მდებარეობს ძიანგნანის არხი, რომელიც ჩინეთის დიდი არხის ნაწილია. არხი მოიცავს ქალაქის 10 კარიბჭეს და 20-ზე მეტ ქვის ხიდს, რომელსაც ტრადიიული ჩინური დიზაინი აქვს. ტაძრები და პავილიონები, ხიდებთან ერთად კარგადაა შემონახული. სუჭოუში, დიდ არხზე, საერთო ჯამში, 24 ხიდისმაგვარი ნაგებობა არსებობს.
2015 წელს, ორივე, 800 წლის წინანდელი ფინგძიანგის გზის ისტორიული ნაწილი (平江路) და 1 200 წლის წინანდელი შანტანგის ქუჩის ნაწილი (山塘街) „ჩინეთის ისტორიული და კულტურული ქუჩების სიას“ დაემატა.
სუჭოუში ქალაქის დათვალიერება ნავითაა შესაძლებელი. ამის გამო, ქალაქს ხშირად „აღმოსავლეთის ვენეციას“ უწოდებენ. ეს სახელი პირველად მარკო პოლომ გამოიყენა ამ ადგილის აღწერისათვის. ჩინეთის დიდი არხი (ბეიჯინგიდან ჯეძიანის პროვინციამდე) ასევე არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეტანილი.
კურორტები და ბუნებრივი პარკები
სუჭოუსა და თაიხუს ეროვნული ტურიზმისა და რეკრეაციის ზონა (苏州太湖国家旅游度假区) სუჭოუს დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, ქალაქის ცენტრიდან 15 კილომეტრში.
ცათამბრჯენები
აღმოსავლეთის კარიბჭე 301.8 მეტრის სიმაღლის ნაგებობაა, რომელიც 74 სართულს მოიცავს. ეს სუჭოუს ცენტრალურ ბიზნეს რაიონში მდებარეობს. აღმოსავლეთის კარიბჭე 2015 წელს აშენდა და მისმა ღირებულებამ 700 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ეს ნაგებობა ამჟამად სუჭოუში ყველაზე მაღალი შენობაა.
მუზეუმები
ქალაქის მთავარ მუზეუმებს შორისაა: სუჭოუს მუზეუმი (დიზაინზე იმუშავა იუჰ მინ პეიმ), სუჭოუს აბრეშუმის მუზეუმი და ჩინეთის ქუნციუს მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:სუჭოუ კატეგორია:ძიანსუს ქალაქები
ბაკურ იბერიელი
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:ხოსროიანები კატეგორია:ქართული წარმოშობის ბიზანტიელები
ლაფანყურის ვაჟაობა
ლაფანყურის „ვაჟაობა“— სახალხო დღესასწაული, რომელიც თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში 1968 წლიდან აღინიშნება ქართული ლიტერატურის კლასიკოსის, პოეტისა და მწერლის, ვაჟა-ფშაველას პატივსაცემად.
პირველი ვაჟაობა
მას შემდეგ, რაც რაიონულმა კომიტეტმა (რაიკომი) დღესასწაული ოფიციალურად დაამტკიცა, სოფელში შეიქმნა კომისია „ვაჟაობის“ ორგანიზებისათვის, რომლის წევრებიც იყვნენ:
პირველი „ვაჟაობა“ გაიმართა სოფლის ახლოს, ჭალაში, სადაც დღეს საფეხბურთო მოედანია. სპეციალურად დღესასწაულისთვის ამ ადგილამდე წყალიც გაიყვანეს. დაიბეჭდა მოსაწვევები. „ვაჟაობისთვის“ მაშინდელმა სამხატვრო სკოლის დირექტორმა დახატა ვაჟა-ფშაველას პორტრეტი, რომელიც დღესაც ამ დღესასწაულის ერთ-ერთ სიმბოლოდ ითვლება. ღონისძიებაზე იოსებ მთიბელაშვილმა ვაჟას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ მოხსენება წაიკითხა. პირველ ვაჟაობას ესწრებოდა ცნობილი საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს ვაჭრობის მინისტრის ერთ-ერთი მოადგილე კომუნისტური წყობის დროს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი, ვაჟა-ფშაველას საზოგადოების მაშინდელი თავმჯდომარე ჯიბო ლომაშვილი, რომელსაც პირველი ვაჟაობა საკუთარი ნაშრომებისთვის გადაუღია.
სქოლიო
კატეგორია:დღესასწაულები
ალფონსო ფროილასი
ალფონსო ფროილასი, კუზიანი (Alfonso Froilaz el Jorobado; გ. 932 წლის შემდეგ) — გალისიის მეფე 925–926 წწ.და ლეონის მეფე 925 წელს. ასტურიის მეფის ალფონსო III დიდის შვილიშვილი. ფრუელა II-ის შვილი. პერესების დინასტიის წარმომადგენელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეონის მეფეები კატეგორია:გალისიის მეფეები
ისლამოლოგია
მინი|[[ყურანის სწავლება ფეისალაბადი, პაკისტანი]] ისლამოლოგია (ასევე ისლამცოდნეობა, ანდა უფრო იშვიათად ისლამისტიკა) — სამეცნიერო დისციპლინა და იკვლევს ისლამს როგორც რელიგიას, ისლამურ საზოგადოებებსა და კულტურებს.
ისლამოლოგია ორიგინალურ ტექსტებზე დაყრდნობით, რომლებიც ძირითადად არაბულ ენაზეა შესრულებული, მეცნიერულად შეისწავლის, აანალიზებს როგორც საკუთრივ ისლამურ წერილობით ძეგლებსა და ისლამური სამყაროს ისტორიას, ასევე ყურანს, ჰადისს, ისლამურ სამართალსა და ისლამურ ლიტერატურას. ყოველივედან გამომდინარე არაბული ენის შესწავლის გარეშე წარმოუდგენელია ამ მეცნიერების დაუფლება.
ისლამისტი ვერსუს ისლამოლოგი
ზოგან, ევროპულ ენებზე არსებული შესაბამისი ლიტერატურის კითხვისას შეიძლება შევხვდეთ სიტყვას ისლამისტი. მოცემული ტერმინით სულ რამდენიმე წლის წინათ მართლაც აღნიშნავდნენ ისლამის სპეციალისტს გამოდიოდნენ-რა სიტყვაფორმიდან ისლამისტიკა. დღესდღეობით, სიტყვა „ისლამისტი“ რელიგიურ-პოლიტიკური შეფერილობის ნეოლოგიზმად გადაიქცა, ხოლო მის ადგილას დამკვიდრდა დარგის გამოსახატავად ისლამოლოგია, ისლამის მკვლევარისა კი ისლამოლოგი, ანუ ქართულად ისლამცოდნე დამკვიდრდა.
ისლამოლოგიას შეისწავლიან გერმანიის უნივერსიტეტებში. სწავლება მოიცავს ისლამური აღმოსავლეთის რელიგიას, კულტურასა და ისტორიას. სტუდენტები, რომელთაც ძირითად სპეციალობად აქვთ არჩეული ისლამოლოგია ან არაბისტიკა  შეისწავლიან აგრეთვე არაბულ სალიტერატურო ენას და მეორე აღმოსავლურ ენას სპარსულს ან თურქულს, განსაკუთრებულ შემთხვევებში კი ურდუს ან ინდონეზიურს.
განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა პოლიტიკური ისლამის შესწავლას.
არანაკლები ყურადღება ეთმობა აგრეთვე ისლამური აღმსარებლობის წიაღში აღმოცენებული ხალხური ტრადიციების შესწავლას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობა
ხე (სოფელი)
ხე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, კალის თემში (სოფლები: დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორი, ხალდე, ხე). მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, მდინარე ენგურის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1780 მ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.
ისტორიული ძეგლები
სოფლის მახლობლად მთაზე დგას წმ. კვირიკესა და ივლიტას სახელობის XI საუკუნის ეკლესია ლაგურკა, სადაც ყოველი წლის 28 ივლისს იმართება რელიგიური და სახალხო დღესასწაული — კვირიკობა. სოფელში მდებარეობს წმინდა ბარბარეს ეკლესია „ბარბალი“.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პროვიდენს სტიმროლერსი
პროვიდენს სტიმროლერსი (Providence Steamrollers) — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის გუნდი, რომელიც როდ-აილენდის შტატში მდებარეობდა. 2012 წლების თანახმად, სტიმროლერსი არის ერთადერთი გუნდი დიდი ოთხეულიდან, რომელიც როდ-აილენდში მდებარეობდა.
გუნდის ისტორია
სტიმროლერსი იყო ერთ-ერთი გუნდი იმ პირველი 11 NBA გუნდიდან (როდესაც ლიგა, როგორც ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციად შეიქმნა). გუნდის ყველა დროის შედეგია 46–122 (.274) რის გამოც არსებობის 3 სეზონის შემდეგ, გუნდი გაუქმდა.
სტიმროლერსი კვლავ ინარჩუნებს NBA რეკორდს, ყველაზე ცოტა გამარჯვება ერთ სეზონში, როდესაც 1947-48 წლებში მათ მხოლოდ 6 თამაშის მოგება მოახერხეს (მაგრამ გუნდ არ ეკუთვნის ყველაზე დაბალი მოგების პროცენტული მაჩვენებელი, რომელიც 2011-12 წლების სეზონის შარლოტ ბობკეტსის ანგარიშზეა). ასევე 1947-48 წლების სეზონში სტიმროლერსის გუნდში ირიცხებოდა 46 წლის ნეტ ჰიკი, რომელიც დღემდე ინარჩუნებს ყველაზე ასაკოვანი მოთამაშის რეკორდს, რომელსაც ოდესმე ლიგაში უთამაშია.
სეზონის შედეგები
მნიშვნელობა: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %
{|class="wikitable sortable" !სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი !colspan="6"|  პროვიდენს სტიმროლერსი (BAA)
სქოლიო
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
Camponotus planus indefessus
Camponotus planus indefessus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus