cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯეფერსონ დეივისი
ამერიკის კონფედერაციული შტატების პრეზიდენტი
ომის დასაწყისისთვის ჩრდილოეთში 21 მილიონი ადამინი ცხოვრობა, ხოლო სამხერეთის მოსახლეობა 9 მილიონს შეადგენდა. სამხრეთისაგან განსხვავებით ჩრდილოეთი ინდუსტრიულად ბევრად უფრო წინ იყო, ისინი აგებდნენ ლოკომოტივებს, გემებს, სხვადასხვა სამრეწველო დანადგარებს. ჩრდილოეთს ასევე ჰქონდა ბევრად უფრო დიდი და ინტეგრირებული სარკინიგზო სისტემა. სამრეთს კიდევ ერთი პრობლემა ჰქონდა, აშშ-ის სამხედრო მარაგის დიდი ნაწილი ჩრდილოეთში ინახებოდა, სამხრეთში კი დენთისათვის საჭირო ინგრედიენტების მხოლოდ მცირედი ნაწილი იყო მომარაგებული. კავშირს გააჩნდა დიდი ფლოტი, მაშინ როდესაც კონფედერაციას მხოლოდ რამდენიმე საბრძოლო გემი ჰქონდა, ფლოტის აგების გეგმა კი წარუმატებელი აღმოჩნდა. წარმოებული საქონლის იმპორტზე კავშირმა ბლოკადა დააწესა, რაც ძვირადღირებული და სირთულეებთან დაკავშირებული აღმოჩნდა.
1861 წლის მაისში როდესაც ვირჯინია კონფედერაციას შეუერთდა, დეივისმა სამთავრობო ცენტრი რიჩმონდში გადაიტანა. თვის ბოლოსთვის დეივისი და მისი ოჯახი ახალ რეზიდენციაში კონფედერაციის თეთრ სახლში გადავიდნენ. ჯეფერსონი 1861 წლის თებერვლიდან დროებითი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა, ხოლო ამავე წლის 6 ნოემბერს იგი სრული ექვსი წლის ვადით აირჩიეს ამერიკის კონფედერაციული შტატების პრეზიდენტის თანამდებობაზე, მისი ინაუგურაცია შედგა 1862 წლის 22 თებერვალს.
1862 წლის ივნისში ჯეფერსონმა ყველაზე წარმატებული ნაბიჯი გადადგა, მან ჩრდილოეთ ვირჯინიის არმიის გენერალი იოზეფ ჯონსტონი, რომელიც დაჭრილი იყო გენერალ რობერტ ლითი ჩაანაცვლა. აღსანიშნავია, რომ ჩრდილოეთ ვირჯინიის არმია აღმოსავლეთ ფრონტზე კონფედერაციის მთავარი არმია იყო. დეკემბერში ჯეფერსონმა დასავლეთ ფრონტზე მებრძოლი კონფედერაციის ყველა არმია მოინახულა. დეივისს სამხედრო მრჩეველთა მცირე წრე ჰყავდა. ყველა მნიშვნელოვან სტრატეგიულ გადაწყვეტილებას ჯეფერსონი თავადვე იღებდა, ამავდროულად იგი პატივს სცემდა გენერალ ლის შეხედულებებს. იმის გათვალისწინებით, რომ კონფედერაციას კავშირთან შედარებით შეზღუდული რესურსები გააჩნდა, ჯეფერსონმა გადაწყვიტა, რომ კონფედერაციას ძირითადად სტრატეგიული თავდაცვით უნდა ებრძოლა. მან ძირითადი თავდაცვის შეხედულება მთელი ომის მანძილზე შეინარჩუნა, განსაკუთრებულ ყურადღებას კი რიჩმონდში მდებარე ეროვნული კაპიტალის დაცვისადმი იჩენდა. ჯეფერსონმა კავშირზე სტრატეგიული შეტევების მიტანა სცადა, რათა მცირე წარმატებით მებრძოლთა სულისკვეთება და თავდადება აემაღლებინა. თუმცა კამპანიებმა კრახი განიცადეს, კონფედერაცია ჯერ 1862 წელს ენტიტემეს ბრძოლაში, შემდეგ კი 1863 წელს გეტიზბერგის ბრძოლაში დამარცხდა, ისევე როგორც 1862 წელს კენტუკიში ცენტრალურ ნაწილზე მიტანილი შეტევის დროს.
ადმინისტრაცია და კაბინეტი
thumb|left|კონფედერაციის თავდაპირველი [[ამერიკის კონფედერაციული შტატები#აღმასრულებელი ხელისუფლება|კაბინეტი. მარცხ.-მარჯ.: ჯუდა ბენჯამინი, სტივენ მელორი, კრისტოფერ მემინგერი, ალექსანდრ სტივენსი, ლეროი უოკერი, ჯეფერსონ დეივისი, ჯონ ჰენინგერ რეიგანი და რობერტ ტუმბსი.]] 1861 წელს ჯეფერსონმა, როგორც დროებითმა პრეზიდენტმა თავისი პირველი კაბინეტი ჩამოაყალიბა. რობერტ ტუმბსი ჯორჯიადან დაინიშნა სახელმწიფო მდივანად, ხოლო კრისტოფერ მემინგერი სამხრეთი კაროლინადან დაინიშნა ფინანსთა მდივნად. კლემენტ კლეისა და უილიამ იენსის რეკომენდაციით (კაბინეტში რაიმე თანამდებობის დაკავებაზე ორივე მათგანმა თავად განაცხადა უარი) ლეროი უოკერი ალაბამადან დაინიშნა ომის მდივნად. ჯონ რეიგანი ტექსასიდან გახდა ფოსტის მდივანი. ჯუდა ბენჯამინი ლუიზიანადან დაინიშნა იუსტიციის მდივნად. ასევე სტივენ მელორი, მიუხედავად იმისა, რომ ფლორიდის დელეგაციამ არ წამოაყენა მისი კანდიდატურა, ჯეფერსონმა განაცხადა, რომ სამხედრო-საზღვაო ძალების მდივნის თანამდებობაზე მასზე უკეთესი კანდიდატი არ არსებობდა, რის შემდეგაც მისი კანდიდატურა დაამტკიცეს.
მას შემდეგ, რაც კონფედერაცია დაარსდა, ჯეფერსონი როგორც კაბინეტის ფორმირებისას ისე სხვადასხვა საკითხებში ცდილობდა, რომ წარმომადგენლები არა რომელიმე კონკრეტული შტატიდან, არამედ კონფედერაციაში მყოფი ყველა შტატიდან ყოფილიყვნენ. დეივისი ნაწილობრივ კონგრესმენებისა და სხვა ცნობილი ადამიანების რეკომენდაციებსაც ითვალისწინებდა. ამგვარი საქციელი დაეხმარა ჯეფერსონს აღმასრულებელ ხელისუფლებასთან და საკანონმდებლო ორგანოებთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. თუმცა ამ საკითხში რაც უფრო მეტი შტატი უერთდებობა კონფედერაციას მით უფრო მეტი იყო საჩივარი, რადგანაც კონფედერაციაში იმაზე მეტი შტატი იყო, ვიდრე კაბინეტში ადგილი.
რაც უფრო ვითარდებობა ომი, მით უფრო მატულობდა უკმაყოფილება, რის გამოც ხშირი იყო ჯეფერსონის მიერ ორმირებულ კაბინეტში ცვლილებები. ტუმბსი, რომელსაც კონფედერაციის პრეზიდენტობა სურდა, იმედგაცრუებული დარჩა, როგორც მრჩეველი და რამდენიმე თვის შემდეგ თანამდებობიდან გადადგა.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:ამერიკის კონფედერაციული შტატები კატეგორია:ამერიკის კონფედერაციული შტატების პრეზიდენტი კატეგორია:ამერიკის სამოქალაქო ომი კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1808 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
893
თარიღი უცნობია
*
სპარტაკი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)
სპარტაკი თბილისი — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან. დაარსდა 1946 წელს.
1947 წლამდე კლუბი რესპუბლიკის პირველობაზე ასპარეზობდა. 1948 წლიდან საკავშირო ჩემპიონატში განაგრძო გამოსვლა, სადაც მეორე ჯგუფის სამხრეთ ზონაში მე-3 ადგილი დაიკავა. 1949 წელს „სპარტაკმა“ მეორე ჯგუფის ცენტრალური ზონის ფინალური ეტაპის დამატებითი ტურნირის მოგების შემდეგ საკავშირო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის საგზური მოიპოვა, სადაც მხოლოდ ორი სეზონი ითამაშა. 1950 წელს მან ჩემპიონატში მე-9 ადგილი, ხოლო 1951 წელს — მე-14 ადგილი დაიკავა და ლიგა დატოვა. ამის შემდეგ „სპარტაკმა“ საკავშირო ჩემპიონატში ორჯერ ითამაშა — 1953 წელს მან „ბ“ კლასის I ქვეჯგუფის პირველობა მოიგო, თუმცა გადამწყვეტ ფინალურ ტურნირზე ბოლო, მეექვსე ადგილი დაიკავა. 1977 წელს კლუბმა კიდევ ერთხელ იასპარეზა საკავშირო ჩემპიონატის მეორე ლიგის მე-4 ზონაში, სადაც 21-ე ადგილი დაიკავა.
მეორედ, ამავე სახელწოდებით კლუბი ოფიციალურად 2002 წლის 19 სექტემბერს დარეგისტრირდა. სხვადასხვა დროს თამაშობდა საქართველოს პირველობის სხვადასხვა ლიგებში, მათ შორის ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში, სადაც 2003–04 წლების სეზონზე 12 მონაწილე გუნდს შორის მე-11 ადგილი დაიკავა და პირველ ლიგაში გადაინაცვლა. ასევე, გამოდიოდა საქართველოს პირველობის რანგით მესამე დივიზიონის — ლიგა 3-ის ცენტრალურ ზონაში. საშინაო მატჩებს ატარებდა შევარდენზე.
ახალგაზრდა ფეხბურთელთა სკოლა
1927–1939 წლებში თბილისში არსებობდა ახალგაზრდა ფეხბურთელთა სკოლა, რომელიც პირველი და ერთადერთი საფეხბურთო სკოლა იყო საკავშირო მასშტაბით და რომელსაც სათავეში ედგა იმ პერიოდის ცნობილი თბილისელი ფეხბურთის სპეციალისტი, შემდგომში თბილისის „დინამოსა“ (1942–1945) და თბილისის 35-ე საფეხბურთო სკოლის უფროსი მწვრთნელი და ფეხბურთის თეორეტიკოსი ასირ გალპერინი.
თბილისის ახალგაზრდა ფეხბურთელთა სკოლაში, რომელსაც ქართული ფეხბურთის ისტორიის მკვლევარები თბილისის 35-ე საფეხბურთო სკოლის წინამორბედად მიიჩნევენ — სულ ხუთი საფეხბურთო გუნდი ჩამოყალიბდა: „აისი“, „ბეღურა“, „იმედი“, „მოლოტი“ და „სიხარული“. საწვრთნელი ვარჯიშები ვაკეში, მომავალი „ლოკომოტივის“ სტადიონის ტერიტორიაზე იმართებოდა. ახალგაზრდა ფეხბურთელებს შორის, რომლებიც ასირ გალპერინის ხელმძღვანელობით ეუფლებოდნენ საფეხბურთო ოსტატობას იყვნენ: ამირან და ირაკლი ბურჭულაძეები, მერაბ გამყრელიძე, გარი გარიშვილი, თემო გუგუნავა, ვასილ დიაჩენკო, ირაკლი დოლიძე, შოთა თათარაშვილი, იური კატანოვი, არჩილ კობაიძე, კონსტანტინ ლოგინოვი, ლადო ნარიმანიძე, რევაზ ოსაძე, ალბერტ ტარაიანი, ირაკლი ქართველიშვილი, დავით ყიფიანი, ივანე შუდრა, გარი ჯაიანი, სპარტაკ ჯეჯელავა და სხვები. მათგან, რასაკვირველია, ყველა დიდი ფეხბურთელი არ დამდგარა, თუმცა ჩამოთვლილთაგან უმრავლესობამ გარკვეული წვლილი შეიტანა იმ პერიოდის საქართველოში სპორტის ამ სახეობის განვითარებასა და პოპულარიზაციის საქმეში.
ასირ გალპერინის შეგირდების საფეხბურთო ოსტატობაზე თვალსაჩინოდ მეტყველებს თუნდაც ის ფაქტი, რომ 1938 წელს „მოლოტმა“ მოსწავლეთა შორის საკავშირო თასის პირველ გათამაშებაზე ყველა მეტოქე დაამარცხა და თასი მოიპოვა. Гальперин Ассир Маркович (1898–1974)— ციტატა: „Организатор при «Динамо» (Тф) первой в стране юношеской команды в 1927, основатель при НИИФКе в 1936 юношеской футбольной школы «Молот», команда которой в 1938 выиграла Кубок СССР для школьников.“ — Динамо. Энциклопедия. ОЛМА Медиа Групп, 2003. გვ. 316. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 21 აგვისტო, 2019. წყარო: books.google.ge. წაკითხვის თარიღი: 21 აგვისტო, 2019. საკავშირო ტურნირზე გამარჯვებამ ახალი მოლოდინები გააჩინა. ასეთ შთამბეჭდავ დასაწყისს, ბუნებრივია, რომ იმედისმომცემი გაგრძელება უნდა მოჰყოლოდა, თუმცა ომის დაწყებამ ყველაფერი თავდაყირა დააყენა. ფეხბურთისთვის აღარავის ეცალა. თბილისში ერთადერთი გუნდი — თბილისის „დინამო“ დარჩა, რომლის მთავარ მწვრთნელად სწორედ ასირ გალპერინი დანიშნეს. თბილისის ახალგაზრდა ფეხბურთელთა სკოლა დაიშალა. მწვრთნელის გარეშე და ბუნდოვანი მომავლის ამარა დარჩენილი ბიჭებიც წავიდ-წამოვიდნენ.
1944 წელს, ყველასათვის მოულოდნელად, სპორტსაზოგადოება „შრომითი რეზერვების“ საკავშირო პირველობის გამართვის გადაწყვეტილება გამოცხადდა. თბილისში სასწრაფოდ შეკრიბეს გუნდი — ამირან ბურჭულაძე, გარი გარიშვილი, ვლადიმერ დავთიანი, გივი ვაშაძე, ფილიპე მახარაძე, ავთო პაიჭაძე, ედუარდ ტანტიბა, ზურაბ ქვარიანი, ზაალ ჯორჯიაშვილი, მიშა ჯოჯუა და სხვები. მწვრთნელად ანტუს გონელი დანიშნეს. ასე, სახელდახელოდ შეკრებილმა ჩვენმა ფეხბურთელებმა შესარჩევ მატჩებში მოუგეს ბაქოს გუნდს (3–1). შემდეგი მატჩი როსტოველებთან უნდა გამართულიყო, მაგრამ მათ გუნდი ვერ გამოიყვანეს. აქვე, აღნიშვნის ღირსია ერთი ღირსახსოვარი ფაქტი, რომლის მსგავსიც — თავისი კურიოზული შინაარსით — არც მანამდე მომხდარა საქართველოს საფეხბურთო ცხოვრებაში და არც მას შემდეგ დაფიქსირებულა რაიმე სახით. საუბარი შეეხება 1948 წელს თბილისში, კონსტიტუციის ქუჩაზე მდებარე სტადიონზე გამართულ შეხვედრას თბილისისა და როსტოვის „შრომითი რეზერვების“ გუნდებს შორის, როდესაც თბილისელებმა თავისი როსტოველი თანაკლუბელები ფეხბურთისთვის სარეკორდო ანგარიშით — 36–0 დაამარცხეს. საინტერესოა, რომ თბილისელმა ბიძინა ტაბიძემ ამ მატჩში 16 გოლი გაიტანა. მის გარდა ჩვენს გუნდში თამაშობდნენ ვლადიმერ ელოშვილი, კუნო სიხარულიძე და სხვები.
თბილისის „სპარტაკის“ დაბადება
1945 წლის სეზონის დამთავრების შემდეგ ხუთ ქართველ ფეხბურთელს მოსკოვის „სპარტაკში“ გადასვლა შესთავაზეს, რომელსაც მაშინ ცნობილი ესტონელი სპეციალისტი ალბერტ ვოლრატი ედგა სათავეში. საფეხბურთო კარიერის შემდგომი განვითარების პერსპექტივის თვალსაზრისით მომხიბლავი შეთავაზების მიუხედავად ყველა ფეხბურთელმა უარი განაცხადა. მხოლოდ მიშა ჯოჯუას დათანხმება მოახერხა მოსკოვის „კრილია სოვეტოვის“ მწვრთნელმა აბრამ დანგულოვმა. ამავე კლუბში დარჩენაზე ცდილობდნენ ამირან ბურჭულაძისა და ავთო პაიჭაძის დაყოლიებას, თუმცა ორივე მათგანმა თბილისში დაბრუნება არჩია. thumb|right|150პქ| ავთანდილ პაიჭაძე იმხანად, 31-ე საავიაციო ქარხნის დირექტორს, ფეხბურთის დიდ ქომაგსა და მოამაგეს ვლადიმერ სალაძეს ავიატორთა კარგი საფეხბურთო გუნდის ჩამოყალიბება ჰქონდა განზრახული. მოკლე ხანში ამირან ბურჭულაძემ და ავთო პაიჭაძემ 31-ე საავიაციო ქარხნის საფეხბურთო გუნდიდან — თბილისის „კრილია სოვეტოვისგან“ მიიღეს მოწვევა. მალე მათ გარი გარიშვილი და ზურაბ ქვარიანი დაემატათ. იმ პერიოდის თბილისის „კრილია სოვეტოვის“ შემადგენლობაში მათ გარდა თამაშობდნენ აგრეთვე — სტეფან ბაგმანოვი, გივი ბუიღლიშვილი, ტარიელ ეპიტაშვილი, გივი ვაშაძე, იური კატანოვი, რევაზ ოსაძე, ვანჩუკ ჩერედნიჩენკო, გარი ჯაიანი და სხვები.
1946 წელს თბილისის „კრილია სოვეტოვი“ საკავშირო გათამაშების ამიერკავკასიის ტურნირის გამარჯვებული ხდება. ამის შემდეგ გუნდი მინსკში მიემგზავრება ფინალურ ასპარეზობაზე მონაწილეობის მისაღებად, სადაც მეორე ადგილს იკავებს უჟგოროდის „სპარტაკის“ შემდეგ და „ბ“ ჯგუფის საგზურს ინაღდებს. აღნიშნულ ჯგუფში იგი ორ სეზონს ატარებს და მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფში ასპარეზობისას დიდ წარმატებას ვერ აღწევს — მაყურებელთა გარკვეულ სიმპათიას იმსახურებს და ამასთან, კარგად შეთამაშებული გუნდის სახელს იმკვიდრებს. როგორც ჩანს, უმთავრესად სწორედ ამან განაპირობა, რომ ვლადიმერ სალაძემ ქარხნის დირექტორობიდან მისი გათავისუფლების საკითხის დადგომისას ცეკა-ში ითხოვა, რომ თანამდებობიდან მისი წასვლის შემდეგ ეს გუნდი არ დაეშალათ.
ვლადიმერ სალაძის შუამდგომლობამ სასურველი შედეგი გამოიღო და 1948 წლის 15 მაისს გუნდი მთლიანად თბილისის „სპარტაკში“ გადაიყვანეს. აქვე უნდა ითქვას, რომ „სპარტაკში“ ამ დროისათვის უკვე თამაშობდნენ ვახტანგ გვარამაძე, კოტე მესხი, მიხეილ პირაევი, ვახტანგ სარქისოვი და სხვები. გუნდს კი სათავეში ედგა ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი — გაიოზ ჯეჯელავა. ასე ჩამოყალიბდა თბილისის „სპარტაკის“ ის განუმეორებელი გუნდი, რომელმაც თავისი მეტად ხანმოკლე არსებობის მანძილზე დაუვიწყარი და ამაღელვებელი ემოციებით სავსე შთაბეჭდილება დაუტოვა იმ პერიოდის ქართველ გულშემატკივარს. ამონარიდი საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის, პროფესორ გულბათ ტორაძის წიგნიდან „ქართული ფეხბურთი“ — ჩვენი სიყრმის საყვარელი გუნდი — თბილისის „სპარტაკი“:
იმ პერიოდში სპორტსაზოგადოებას ოთარ აბუაშვილი ხელმძღვანელობდა, ხოლო გუნდის უშუალო შეფის — სარეწაო კოოპერაციის ხელმძღვანელი შალვა აბაიშვილი გახლდათ. ორივე მათგანმა დიდი შრომა ჩადო ახალი გუნდის საკეთილდღეოდ. თავდაპირველად თბილისის „სპარტაკის“ მთავარი მწვრთნელობა ბორის პაიჭაძეს შესთავაზეს, მაგრამ იმის გამო, რომ იგი ჯერ კიდევ თამაშობდა თბილისის „დინამოში“ — შეთავაზების მიღებაზე უარი განაცხადა. სანაცვლოდ კი, ქართული ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი ფეხბურთის სპეციალისტისა და მწვრთნელის — ანდრო ჟორდანიას კანდიდატურა შესთავაზა თბილისის „სპარტაკის“ მესვეურებს. სწორედ ანდრო ჟორდანიას ხელმძღვანელობით შეუდგა გუნდი ვარჯიშს და უმოკლეს დროში შთამბეჭდავ წარმატებებსაც მიაღწია.
გზა წარმატებებისკენ
მომდევნო წელს კი დამაჯერებლად გაიმარჯვა ცენტრალური ზონის პირველობაზე, სადაც ჩატარებული 26 შეხვედრიდან — 22 შეხვედრაში გაიმარჯვა, სამი მატჩი ფრედ დაასრულა და მხოლოდ ერთი შეხვედრა დათმო (ქუთაისის „დინამოსთან“), ბურთების საერთო შეფარდებით — 60–18. ამგვარად, თბილისელებმა ფინალურ შვიდეულში გამოსვლის უფლება მოიპოვეს. გადამწყვეტ მატჩებს როსტოვის „დინამოს“ სტადიონმა უმასპინძლა.
thumb|left|250პქ| 	ვილნიუსისა და თბილისის სპარტაკელთა მატჩი. თბ., 31 ივლ. 1949.
როსტოვში გამგზავრებამდე, სპარტაკელთა უფროსმა მწვრთნელმა ანდრო ჟორდანიამ „ლელოს“ კორესპონდენტთან საუბარში განაცხადა: „ცენტრალურ ზონაში გამარჯვება ჩვენი ახალგაზრდა კოლექტივის დიდი წარმატებაა. იგი მოპოვებულია ძლიერ და გამოცდილ მოწინააღმდეგეებთან დაძაბული ბრძოლის შედეგად, მაგრამ წინ უფრო სერიოზული შეხვედრები მოგველის. ვინ არიან ჩვენი მომავალი მოწინააღმდეგენი, ვისთან მოგვიწევს შერკინება? პირველ რიგში ესენი არიან რსფსრ პირველ ზონაში გამარჯვებული როსტოვის დინამოელები (მწვრთნელი ა. შჩელჩკოვი).
გუნდმა ყველა მატჩი ოსტატურად ჩაატარა. ძლიერი მეკარეების (მედვედევი და ერმასოვი ) და თავდამსხმელების (ბოგატელო, შჩერბატენკო, პისკოვატსკი) შესანიშნავი თამაშის შედეგად გუნდს ბურთების კარგი შეფარდება აქვს. ოდესის „პიშჩევიკი“ უკრაინის ერთ-ერთი უძველესი გუნდია. მან პირველი ადგილი დაიკავა უკრაინის ზონაში. 22 გამარჯვება, 2 ფრე და 2 დამარცხება, ბურთების შეფარდება — 70–12.
რსფსრ მესამე ზონაში გათამაშების თითქმის მთელ მანძილზე ლიდერობა ეკავა ლენინგრადის ახალგაზრდა გუნდს (მწვრთნელი სპორტის დამსახურებული ოსტატი გოსტევი). თამამად შეიძლება ითქვას, რომ საფინალო ტურნირში ყოველი გუნდი შეეცდება იბრძოლოს პირველი ადგილისათვის.“
ფინალურმა ტურნირმა 1949 წლის 2 ოქტომბერს აიღო სტარტი და 30 ოქტომბრის ჩათვლით გაგრძელდა. საკავშირო ჩემპიონატის პირველი ჯგუფის ერთადერთი საგზურისთვის შვიდი საფეხბურთო გუნდი იბრძოდა: როსტოვის „დინამო“, მოსკოვის ოლქის ქალაქ კალინინგრადის კალინინის სახელობის ქარხნის გუნდი, ოდესის „პიშჩევიკი“, სვერდლოვსკის ოფიცერთა სახლი, ლვოვის „სპარტაკი“, ლენინგრადის „სუდოსტროიტელი“ და თბილისის „სპარტაკი“. ფავორიტებად ითვლებოდნენ თბილისისა და კალინინის სახელობის ქარხნის გუნდები. ამ უკანასკნელის მთავარი მწვრთნელის პოსტი იმ პერიოდში ნიკოლაი გულიაევს ეკავა.
ასევე, კარგი გუნდი ჰყავდათ მასპინძლებსაც, რომელთაც ცნობილი მსაჯი და ამავე დროს ფეხბურთის აღიარებული სპეციალისტი ანატოლი შჩელჩკოვი ედგა სათავეში. საინტერესოა აღინიშნოს, რომ როსტოვის „დინამოს“ შემადგენლობაში მცველის პოზიციაზე თამაშობდა სოხუმის „დინამოსა“ და თბილისის „ლოკომოტივის“ ყოფილი ფეხბურთელი ივანე ვარდიმიადი — იური ვარდიმიადის ძმა. როსტოველთა რიგებში თბილისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ კიდევ ერთი ყოფილი თავდამსხმელი — გავრილ ბოგატელო გამოდიოდა. გუნდის კაპიტანი იყო პიოტრ შჩერბატენკო, რომელიც მარცხენა ინსაიდის პოზიციაზე თამაშობდა. რაც შეეხება ლენინგრადის „სუდოსტროიტელის“ გუნდს, მათი მთავარი მწვრთნელი გახლდათ ძველი პეტერბურგელი ფეხბურთელი გიორგი გოსტევი ლვოველებს კი ცნობილი სპარტაკელი მწვრთნელი — ვიქტორ სოკოლოვი ავარჯიშებდა.
thumb|right|250პქ| 	თბილისის „სპარტაკისა“ და მოსკოვის ოლქის ფეხბურთელთა გადამწყვეტი მატჩის ერთ-ერთი მომენტი. 30 ოქტ. 1949. პირველი შეხვედრა ლვოველ თანაკლუბელებთან თბილისელებმა ასეთი შემადგენლობით ჩაატარეს: მიხეილ პირაევი, იური კატანოვი, ივანე (ვანო) შუდრა (ზურაბ ქვარიანი), რეზო ოსაძე, თემო გუგუნავა, არჩილ კილაძე, ავთო პაიჭაძე, კონსტანტინე (კარლო) გაგნიძე,  ვლადიმერ (ძიუ) ლომაია, ირაკლი ბურჭულაძე, მერაბ გამყრელიძე (ამირან ბურჭულაძე). მატჩი 6 ოქტომბერს გაიმართა და ავთო პაიჭაძის გოლის წყალობით თბილისელთა გამარჯვებით 1–0 დამთავრდა.
9 ოქტომბერს გამართულ მომდევნო შეხვედრაში ოდესელებთან ნულოვანი ფრე 0–0 დაფიქსირდა. შემდეგ, 12 ოქტომბერს დამაჯერებელი ანგარიშით — 4–0 მოუგეს ლენინგრადელებს, ხოლო კალინინის სახელობის ქარხნის გუნდთან მინიმალური სხვაობით — 0–1 დათმეს შეხვედრა. ამის შემდეგ, 18 ოქტომბერს სვერდლოვსკის გუნდს მოუგეს — 2–1 და ბოლო მატჩი, რომელიც 21 ოქტომბერს გაიმართა, კვლავ მინიმალური სხვაობით წააგეს როსტოველებთან — 1–2. შედეგად თბილისელებმა, ოდესელებმა და კალინინის სახელობის ქარხნის გუნდმა ქულათა თანაბარი რაოდენობა დააგროვეს და მათ შორის გამარჯვებულის გამოსავლენად დამატებითი მატჩები დაინიშნა.
ეს მატჩები იმდროინდელმა სპორტულმა პრესამ „ფინალის ფინალად“ მონათლა, რომლის პირველ შეხვედრაში, რომელიც 28 ოქტომბერს გაიმართა, თბილისელმა ფეხბურთელებმა ოდესელები დაამარცხეს — 2–1.
გადამწყვეტი შეხვედრა კალინინის სახელობის ქარხნის გუნდთან 30 ოქტომბერს შედგა და მეტად უშეღავათო ბრძოლაში წარიმართა. მატჩის ბედი შეხვედრის მეორე ნახევრის 33-ე წუთზე არჩილ კილაძის გადაცემის შემდეგ თბილისელთა ცენტრალური თავდამსხმელის ვლადიმერ ლომაიას შორეულმა და ძლიერმა დარტყმამ გადაწვიტა, რომელიც ერთადერთი, გამარჯვებისა და მასთან ერთად უმაღლესი ლიგის საგზურის მომტანი გოლი აღმოჩნდა ამ შეხვედრაში.
აღნიშნულ ტურნირზე გამართულ, დრამატიზმითა და სპორტული პაექრობის სიმძაფრით აღბეჭდილ ისტორიულ შეხვედრათა პერიპეტიების შესახებ, საგულისხმო და საყურადღებოა მცირე ამონარიდი გუნდის ისტორიის შესანიშნავი მცოდნის, ქართული ფეხბურთისა და განსაკუთრებით კი მისი ისტორიის, ფართო საზოგადოებისთვის დღეს უკვე ნაკლებად ცნობილი სახელოვანი ფურცლების შესახებ არაერთი წიგნის, ნარკვევისა თუ სტატიის ავტორის, პროფესორ გულბათ ტორაძის ნარკვევიდან — ჩვენი სიყრმის საყვარელი გუნდი — თბილისის „სპარტაკი“:
იმის გათვალისწინებით, რომ თბილისის სპარტაკელთა მხრიდან ასეთ მოკლე დროში ამგვარი წარმატების მიღწევისა, არათუ რესპუბლიკისა და საკავშირო ფეხბურთის მესვეურებს, არამედ გუნდის ერთგულ გულშემატკივართა შორისაც კი ცოტას თუ სჯეროდა — მათ მიერ უმაღლესი ლიგის საგზურის მოპოვებამ დიდი რეზონანსი გამოიწვია. ამ ისტორიულ შეხვედრათა მონაწილის ამირან ბურჭულაძის მოგონებიდან:
უმაღლეს ლიგაში
თბილისის „სპარტაკის“ მიერ უმაღლესი ლიგის საგზურის მოპოვებამ დღის წესრიგში გუნდის ახალი მოთამაშეებით გაძლიერებისა და საკავშირო პირველობის მომავალი საპასუხისმგებლო შეხვედრებისთვის სათანადო მზადების საკითხები დააყენა. ახალ ფეხბურთელთა შორის, რომლებითაც გუნდის შევსება გადაწყდა იყვნენ: ზაურ კალოევი, ალიოშა კოტრიკაძე და გივი ფაცურია (35-ე საფეხბურთო სკოლიდან), გიგა ნორაკიძე, ძმები იური და აფანასი გრამატიკოპულოები (სოხუმის „დინამოდან“), არჩილ ბერძენიშვილი (თბილისის „ლოკომოტივიდან“), კუნო სიხარულიძე (თბილისის „დინამოდან“), ნიკოლოზ ხინთიბიძე (ქუთაისის „ტორპედოდან“).
გუნდში მოვიდნენ აგრეთვე გამოცდილი ცენტრალური თავდამსხმელი გიორგი აროშიძე (თბილისის „დინამოდან“) და მოსკოვის „სპარტაკის“ ყოფილი ფეხბურთელი, „მეკარეთა მეკარე“, როგორც მას იმ პერიოდის სპორტული პრესა იხსენიებდა, სახელგანთქმული ვლადისლავ ჟმელკოვი. ახალი სეზონისთვის მზადება გუნდმა ოჩამჩირეში დაიწყო. საინტერესოა მცირე ამონარიდი გუნდის იმდროინდელ წევრთა მოგონებიდან საკავშირო პირველობის წინა მოსამზადებელ პერიოდთან დაკავშირებით:
სსრ კავშირის ჩემპიონატი 1950 (კლასი „А“)
საკავშირო პირველობის უძლიერესთა ლიგაში (კლასი „А“) გამოსვლა თბილისის „სპარტაკმა“ ზედიზედ ორი მოგებით დაიწყო. მათ 17 აპრილს ჯერ მინსკის „დინამო“ დაამარცხეს (2–1), ხოლო 21 აპრილს მოსკოვის „ტორპედოს“ სძლიეს იმავე ანგარიშით (2–1). თბილისელთა მხრიდან გატანილი ოთხი ბურთიდან სამი ავთო პაიჭაძემ, ხოლო ერთიც ვლადიმერ ლომაიამ შეაგდეს მეტოქეთა კარებში. თუმცა, თბილისის „სპარტაკის“ გულშემატკივართათვის სამწუხაროდ, ჩემპიონატზე გუნდის ასპარეზობის ასეთი იმედისმომცემი დასაწყისი, წაგებათა მოულოდნელი, ზედიზედ ექვსმატჩიანი სერიით გაგრძელდა. გუნდმა მხოლოდ 26 მაისს ხარკოვში, ადგილობრივ „ლოკომოტივთან“ შეხვედრაში მოახერხა ამ წარუმატებელი სერიისთვის წერტილის დასმა, როდესაც ისევ და ისევ ავთო პაიჭაძის მიერ მატჩის მეორე ტაიმში გატანილი ერთადერთი გოლის წყალობით მაინც შეძლო გუნდისთვის, როგორც არასახარბიელო სატურნირო მდგომარეობიდან გამომდინარე, ასევე ფსიქოლოგიური და მორალური თვალსაზრისით სასიცოცხლოდ აუცილებელი გამარჯვების მოპოვება.
ფეხბურთის სპეციალისტების შეფასებით, ბუნებრივი და კანონზომიერი იყო, რომ პირველობაზე მონაწილე გუნდების ძირითადი ნაწილის მაღალი საფეხბურთო კლასისა და გამოცდილების გათვალისწინებით, ასევე უმაღლესი ლიგის პირველობისთვის დამახასიათებელი მძაფრი კონკურენციის პირობებში, თბილისის „სპარტაკის“ ფეხბურთელთა მხრიდან დიდი მონდომებისა და თავდადების მიუხედავად, მათთვის არ იქნებოდა იოლი უძლიერესთა ლიგაში ჩავარდნების გარეშე ასპარეზობა, რაც საბოლოოდ დაადასტურა კიდეც ჩემპიონატის მსვლელობის განმავლობაში განვითარებულმა შემდგომმა მოვლენებმა. თუმცა, ობიქტურობისათვის და მნიშვნელოვანწილად „სპარტაკის“ ახალბედა ფეხბურთელთა სასახელოდაც უნდა ითქვას, რომ სადებიუტო სეზონშივე თბილისის „სპარტაკმა“ შეძლო ისეთი გამოცდილი, ავტორიტეტული და ძლიერი გუნდების დამარცხება, როგორებიც იყვნენ მოსკოვის „დინამო“ (1–0), მოსკოვის „სპარტაკი“ (2–1), ლენინგრადის „დინამო“ (4–0) ლენინგრადის „ზენიტი“ (4–1) და საბოლოოდ, პირველობის მონაწილე 19 გუნდს შორის მე-9 ადგილის დაკავება.
სსრ კავშირის ჩემპიონატი 1951 (კლასი „А“)
1951 წლის საფეხბურთო სეზონი სპარტაკელებმა წარუმატებლად დაიწყეს. პირველივე შეხვედრა თბილისი დინამოელებთან დიდი ანგარიშით (0–6) წააგეს. საკუთარ კარში მიღებული ექვსი ბურთიდან ორი ბურთი მათ საკუთარ კარში გაიტანეს — ჯერ გუგუნავამ (მე-3 წუთზე), შემდეგ კატანოვმა (47-ე წუთზე). მომდევნო შეხვედრა მოსკოვის ტორპედოელებთან 10 აპრილს, თბილისში გაიმართა და ფრედ (1–1) დამთავრდა. სპარტაკელთაგან ბურთი მოსკოველთა კარში სიხარულიძემ გაიტანა. მესამე ტურის შეხვედრაში, რომელიც 14 აპრილს, კვლავ თბილისში ჩატარდა, სპარტაკელებმა მოსკოვის დინამოელები ნორაკიძისა და კალოევის გოლების წყალობით დაამარცხეს (3–2).
ანდრო ჟორდანიას თავკაცობით შექმნილი და თავდაპირველად ასე წარმატებით მოასპარეზე გუნდის ასეთი ჩავარდნა გუნდიდან ჩემპიონატის მიმდინარეობისას გამოცდილ მოთამაშეთა წასვლამ გამოიწვია. „სპარტაკი“ ასაკის გამო დატოვეს ამირან ბურჭულაძემ, ზურაბ ქვარიანმა და ტარიელ ეპიტაშვილმა. „დინამომ“ „წაიყვანა“ ავთო პაიჭაძე, არჩილ კილაძე, კარლო გაგნიძე, ნიკოლოზ გაგნიძე, მოგვიანებით — ზაურ კალოევი, ალიოშა კოტრიკაძე, ანატოლი ნორაკიძე, ედუარდ დალაქიანი. დასუსტებული გუნდისთვის შეუძლებელი გახდა წასულ მოთამაშეთა სრულფასოვანი ჩანაცვლება, რაც კანონზომიერად აისახა კიდეც მათ სატურნირო შედეგზე — საკავშირო პირველობაზე ჩატარებული 28 მატჩიდან მათ 19 შეხვედრა წააგეს, ორი ფრედ დაამთავრეს და მხოლოდ შვიდჯერ გაიმარჯვეს.
სეზონის დამთავრების შემდეგ თბილისის „სპარტაკი“ ფაქტობრივად დაიშლა. მოგვიანებით ვახტანგ რამიშვილმა სცადა გუნდის აღდგენა, თუმცა საბოლოოდ, ფეხბურთის მაშინდელი მესვეურების მხრიდან თანადგომის არაარსებობის პირობებში, მისმა ძალისხმევამ სასურველი შედეგი ვერ გამოიღო. ამგვარად დასრულდა თბილისის „სპარტაკის“ არსებობის პირველი და ყველაზე სახელოვანი პერიოდი.
პერიოდიკა
thumb|right|250პქ| თბილისის „სპარტაკი“ 1949 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:1946 წელს დაარსებული საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
კუპატაძე
საკუთარი სახელი კუპატაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
იოჰან კრეიფი
საფეხბურთო კარიერა დაიწყო ჰოლანდიურ „აიაქსში“, სადაც 8-ჯერ გახდა ჰოლანდიის ჩემპიონი, 3-ჯერ კი ევროპის ჩემპიონთა თასი მოიგო. 1973 წელს გადავიდა ესპანურ „ბარსელონაში“ და სადებიუტო სეზონშივე ესპანეთის ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. 1984 წელს, სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ, კრეიფი მწვრთნელი გახდა და წარმატებები მოიპოვა „აიაქსსა“ და „ბარსელონაში“ მუშაობით.
1999 წელს, ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციის (IFFHS) ვერსიით, კრეიფი საუკუნის ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა, ხოლო საუკუნის მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელის გამოკითხვაში მეორე ადგილზე გავიდა პელეს შემდეგ.
იოჰან კრეიფი მიიჩნევა მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად. მისი ლიდერობით ნიდერლანდების ნაკრები გავიდა 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში. ასევე მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად ფეხბურთის ისტორიაში. მისმა საფეხბურთო ფილოსოფიამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ცნობილ მწვრთნელებზე.
აიაქსი
იოჰან კრეიფი „აიაქსის“ აკადემიაში 10 წლის ასაკში შევიდა. წარმატებით თამაშობდა ბეისბოლსა და ფეხბურთს, ვიდრე 15 წლის ასაკში კლუბის ბეისბოლის სექცია არ მიატოვა და მხოლოდ ფეხბურთზე არ გადაერთო. ძირითად გუნდში მისი დებიუტი 1964 წლის 15 ნოემბერს შედგა, ჰოლანდიის ჩემპიონატის მატჩში გვავ-ის წინააღმდეგ (1-3); თავისი გუნდის რიგებში ერთადერთი გოლი სწორედ კრეიფმა გაიტანა. 1965-66 წლების სეზონი იოჰანმა შთამბეჭდავად ჩაატარა: მოიგო ჰოლანდიის ჩემპიონატი, ყველა ტურნირზე ერთად კი 23-ჯერ ითამაშა და 25 გოლი გაიტანა. 1966-67 წლების სეზონში გაიფორმა პირველი „დუბლი“: ჰოლანდიის ჩემპიონატი და თასი მოიგო. ამასთანავე, კრეიფი ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა 33 გოლით და პირველად დასახელდა ჰოლანდიის საუკეთესო ფეხბურთელად. 1967-68 წლების სეზონი კვლავ წარმატებული გამოდგა, — კრეიფის გუნდი ზედიზედ მესამედ გახდა ქვეყნის საუკეთესო გუნდი. მომდევნო სეზონში „აიაქსმა“ ჩემპიონობა დაკარგა, თუმცა წარმატებას მიაღწია ევროპის ჩემპიონთა თასზე, სადაც ფინალამდე მივიდა და იქ იტალიურ „მილანთან“ დამარცხდა (1-4).
1969-70 წლებში კრეიფმა ქვეყნის ჩემპიონატი და თასი მოიგო და მეორე „დუბლი“ გაიფორმა. 1970-71 წლების სეზონის დასაწყისში საზარდულის მძიმე ტრავმა მიიღო. მოედანს 1970 წლის 30 ოქტომბერს დაუბრუნდა, PSV-სთან მატჩში. ამ შეხვედრაში კრეიფი აღარ ატარებდა 9-ნომრიან მაისურს, რომელიც მისი ტრავმის დროს გერი მიურენმა დაიკავა. როგორც წესი, იმ დროისათვის გუნდების ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელები 1-დან 11-მდე ნომერს ატარებდნენ, თუმცა კრეიფი 14-ნომრიანი მაისურით გამოჩნდა და მას შემდეგ კლუბშიც და ნაკრებშიც ამ ნომრით ასპარეზობდა. ამ სეზონში გუნდი ჩემპიონობას ვერ შესწვდა, თუმცა მოიგო ქვეყნის თასი. ტრიუმფალურად დასრულდა გამოსვლა ევროარენაზე: ევროპის ჩემპიონთა თასის ფინალში, რომელიც ლონდონში გაიმართა, კრეიფის „აიაქსმა“ ბერძნული „პანათინაიკოსი“ 2-0 დაამარცხა. სეზონის ბოლოს დასახელდა როგორც ჰოლანდიის, ასევე ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად და გადაეცა ოქროს ბურთის ჯილდო. ამ პერიოდში ხშირად საუბრობდნენ კრეიფის მიერ კლუბის დატოვების თაობაზე (ვრცელდებოდა ინფორმაციები „ფეიენორდისა“ და „ბარსელონის“ ინტერესების შესახებ), თუმცა 1971 წლის 12 ივლისს კლუბთან 7-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. მინი|მარჯვნივ|270პქ|კრეიფი „ფეინორდის“ წინააღმდეგ, 1967 წლის 3 სექტემბერი კლუბისათვის წარმატებული გამოდგა 1972 წელიც. ჰოლანდიურმა გუნდმა ზედიზედ მეორედ მოიგო ევროპის ჩემპიონთა თასი, ფინალში მილანის „ინტერნაციონალეს“ ძლევით (2-0). ორივე გოლი კრეიფმა გაიტანა მატჩის მეორე ტაიმში. „აიაქსმა“ ასევე მოიგო ჰოლანდიის თასი, რომლის ფინალში „ადო დენ ჰააგი“ დაამარცხა (3-2), — კრეიფმა ერთი გოლი გაიტანა. იოჰანმა ჰოლანდიის ჩემპიონატი საუკეთესო ბომბარდირად დაასრულა 25 გოლით, გუნდი კი ჩემპიონი გახდა. 1972 წლის შემოდგომაზე „აიაქსმა“ საკონტინენტთაშორისო თასიც მოიგო არგენტინული „ინდეპენდიენტეს“ ძლევით. მომდევნო წლის იანვარში კრეიფი გუნდს უეფა-ს სუპერთასის მოგებაშიც დაეხმარა.
1972-73 წლებში „აიაქსმა“ კიდევ ერთხელ მოიგო ევროპის ჩემპიონთა თასი, რომლის ფინალში იტალიური „იუვენტუსი“ დაამარცხა (1-0). სეზონი კრეიფის გუნდმა კვლავ ჰოლანდიის ჩემპიონად დაასრულა.
ბარსელონა
150პქ|მარცხნივ|მინი|კრეიფი „ბარსელონის“ მაისურით ამსტერდამის ტურნირზე, 1975 წელი 1973 წლის ზაფხულში კრეიფი ესპანურ „ბარსელონაში“ გადაბარგდა დაახლოებით 2 მილიონ დოლარად, რაც იმ დროის მსოფლიო სატრანსფერი რეკორდი იყო.
პირველივე სეზონში კლუბს ესპანეთის ჩემპიონატის მოგებაში დაეხმარა. ჩემპიონატის ერთ-ერთ მატჩში „ბარსელონამ“ თავისი პრინციპული მეტოქე მადრიდის „რეალი“ სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე 5-0 დაამარცხა. 1973 და 1974 წლებში კრეიფი კვლავ დაასახელეს ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად. 1977-78 წლებში გუნდთან ერთად ესპანეთის თასი მოიგო.
„ბარსელონაში“ გამოსვლის დროს, კრეიფმა მადრიდის „ატლეტიკოს“ კარში გაიტანა კარიერის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და გამორჩეული გოლი, — „გოლი-მოჩვენება“.
შტატებიდან ლევანტემდე
1979 წელს, 32 წლის ასაკში, კრეიფმა კონტრაქტი გააფორმა აშშ-ის კლუბ „ლონ-ანჯელეს აცტეკსთან“. აქ იოჰანმა მხოლოდ ერთი სეზონი დაჰყო, რის შემდეგაც 1 წლით „ვაშინგტონ დიპლომატსს“ შეუერთდა.
1981 წლის დასაწყისში ინგლისური „ლესტერ სიტის“ ხელმძღვანელობა კრეიფის გადაბირებას შეეცადა. თავდაპირველად, ფეხბურთელი ინგლისში გადაბარგების სურვილს გამოთქვამდა, თუმცა საბოლოოდ, ესპანური სეგუნდა დივიზიონის კლუბი „ლევანტე“ არჩია. 1981 წლის მარტში იოჰანი პირველად გამოვიდა მინდორზე „ლევანტეს“ მაისურით. ტრავმიანობამ და გუნდის ხელმძღვანელებთან უთანხმოებამ უარყოფითი გავლენა მოახდინა მის სათამაშო ფორმაზე. „ლევანტეში“ კრეიფმა მხოლოდ 10 მატჩი ჩაატარა და 2 გოლი გაიტანა.
დაბრუნება ჰოლანდიაში
1981 წლის დეკემბერში კრუფი „აიაქსში“ დაბრუნდა. 6 დეკემბერს, „ჰარლემთან“ მოგებულ შეხვედრაში (4-1) იოჰანმა პირველი გოლი გაიტანა დაბრუნების შემდეგ.
1981-82 და 1982-83 წლებში კრეიფმა გუნდთან ერთად ჰოლანდიის ჩემპიონატი მოიგო. 1983 წელს „დუბლიც“ შეასრულა ქვეყნის თასის მოგებით.
1982-83 წლების სეზონის დასრულებისას, „აიაქსის“ ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა კრეიფისათვის ახალი კონტრაქტი აღარ შეეთავაზებინა. ამან იოჰანი გააღიზიანა და გადაწყვიტა თავისი კარიერა „აიაქსის“ უპრინციპულესი მეტოქისთვის, „ფეიენორდისთვის“ დაეკავშირებინა. როტერდამულ გუნდში ჩატარებული სეზონი წარმატებული გამოდგა. გუნდთან ერთად მოიგო ჰოლანდიის ჩემპიონატი და თასი და კარიერის უკანასკნელი „დუბლი“ შეასრულა.
სანაკრებო კარიერა
მინი|290პქ|მარჯვნივ|კრეიფი გერმანელთა საჯარიმოში იჭრება მატჩის პირველ წუთზე (1974 წლის ფინალი) 1974 წელს კრეიფი მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოვიდა ნიდერლანდებთან ერთად, რომელიც იმხანად მსოფლიო ფეხბურთში „ტოტალურ ფეხბურთს“ ნერგავდა. მწვრთნელ რინუს მიხელსისა და კაპიტან კრეიფის ლიდერობით, გუნდი ჩემპიონატის ფინალში გავიდა, გზაზე კი არგენტინა (4-0), აღმოსავლეთ გერმანია (2-0), ბრაზილია (2-0) და სხვები ჩამოიშორა. იოჰანმა დუბლი მიითვალა არგენტინასთან, ასევე გოლით გამოიჩინა თავი ბრაზილიასთან. ფინალში, გუნდი მასპინძელ დასავლეთ გერმანიის ნაკრებს შეხვდა. მატჩის დაწყებიდან პირველივე წუთზე იოჰანი გერმანელთა საჯარიმოში შეიჭრა, თუმცა ული ჰიონესმა მას ფეხი დაუდო და ინგლისელმა არბიტრმა ჯეკ ტეილორმა თერთმეტმეტრიანი დარტყმა დანიშნა. იოჰან ნესკენსმა თერთმეტმეტრიანიდან გაიტანა და სტუმრები დააწინაურა. გაშვებული გოლის შემდეგ, გერმანელებმა შტურმი წამოიწყეს და ამან შედეგი 25-ე და 43-ე წუთებზე გამოიღო, როდესაც პოლ ბრაიტნერმა და გერდ მიულერმა გოლები გაიტანეს და 2-1 დაწინაურდნენ. მეორე ტაიმში ჰოლანდიელებმა შეტევა გააძლიერეს, თუმცა თამაშის გადარჩენა ვეღარ მოახერხეს.
კრეიფმა სანაკრებო კარიერა 1977 ოქტომბერში დაასრულა. ნიდერლანდების ეროვნულ გუნდში მან 48 მატჩი ჩაატარა და 33 გოლი გაიტანა.
აიაქსი
სწორედ აიაქსში დაიწყო კრეიფმა თავისი საყვარელი ფორმაციით თამაში, — 3 სწრაფი მცველით, საყრდენი ნახევარმცველით, 2 ცენტრალური ნახევარმცველით, შემტევი ნახევარმცველით, 2 ფლანგიდან შემტევითა და უნივერსალი ცენტრ-ფორვარდით. მოგვიანებით, 1995 წელს, როდესაც გუნდს ლუი ვან გალი წვრთნიდა, აიაქსმა სწორედ ამ სისტემით მოიგო ჩემპიონთა ლიგა.
ბარსელონა
1988 წელს კრეიფი ბარსელონაში დაბრუნდა, ამჯერად მწვრთნელის რანგში. მისი მწვრთნელობისას ბარსელონას ფეხბურთელები გახდნენ პეპ გვარდიოლა (დააწინაურა სარეზერვო გუნდიდან), ხოსე მარი ბაკერო, ჩიკი ბეგირისტაინი, იონ ანდონი გოიკოეჩეა, რონალდ კუმანი, მიკაელ ლაუდრუპი, რომარიო, გეორგე ჰაჯი, ხრისტო სტოიჩკოვი და სხვები.
იოჰანმა 1990-1994 წლებში გუნდს ზედიზედ 4-ჯერ მოაგებინა ესპანეთის ჩემპიონატი. ასევე მოიგო ქვეყნის თასი (1989-1990) და სუპერთასი (1991, 1992, 1994).
კრეიფის ბარსელონამ წარმატებას მიაღწია ევროპულ ტურნირებშიც. 1989 წელს გუნდი თასების მფლობელთა თასის ფინალში გავიდა და იტალიური სამპდორია 2–0 დაამარცხა. მათ იმავე წლის სუპერთასის მატჩში მონაწილეობის მიღების უფლება მოიპოვეს, თუმცა ევროპის ჩემპიონ მილანთან ორი მატჩის ჯამში დამარცხდნენ. კრეიფის ხელმძღვანელობით, თასების მფლობელთა თასის ფინალში გასვლა ბარსელონამ 1991 წელსაც შეძლო, თუმცა იქ უკვე ინგლისურ მანჩესტერ იუნაიტედთან დამარცხდა (1–2). სამაგიეროდ წარმატებული აღმოჩნდა მომდევნო 1992 წელი: ესპანეთში გაჩემპიონობის შემდეგ, კრეიფის გუნდი ჩაება ევროპის ჩემპიონთა თასის გათამაშებაში. პლეი-ოფის 2-მატჩიან დუელებში დაამარცხა გერმანული ჰანზა, კაიზერსლაუტერნი, ქვეჯგუფში აჯობა პრაღის სპარტას, ბენფიკასა და კიევის დინამოს და ფინალში გავიდა. 1992 წლის 20 მაისს, ლონდონის უემბლის სტადიონზე კრეიფის დამოძღვრილი გუნდი სამპდორიას შეხვდა, ისევე როგორც 3 წლით ადრე თასების მფლობელთა თასის ფინალში. მატჩის ძირითადი დრო ფრედ, 0–0, დასრულდა, დამატებით დროში კი რონალდ კუმანმა ერთადერთი გოლი გაიტანა და ბარსელონას პირველად მოუტანა ევროპის ჩემპიონის ტიტული. 1993 წლის თებერვალში გუნდმა მოიგო უეფა-ს სუპერთასიც.
1994-1996 წლებში იოჰანის გუნდი წარუმატებლად გამოვიდა როგორც შიდა, ასევე ევროპულ არენაზეც. ურთიერთობა გაუფუჭდა გუნდის პრეზიდენტ ხოსეპ ლუის ნუნიესთანაც და 1996 წელს მწვრთნელის პოსტიდან დაითხოვეს.
საკლუბო
აიაქსი:
ბარსელონა:
ფეინოორდი:
სამწვრთნელო
აიაქსი:
ბარსელონა:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ლევანტეს ფეხბურთელები კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის მწვრთნელები კატეგორია:ბარსელონის მწვრთნელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
ოტაფი
ოტაფი (ყოფილი წყარხმული) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მრამბა). მდებარეობს კოდორის ქედის სამხრეთ ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 300 მ, ოჩამჩირიდან 32 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ოტაფის თემის სოფლები
Crassispira bittium
Crassispira bittium — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ნაურუს ჰიმნი
ნაურუს ჰიმნის (ნაურულად: „Nauru Bwiema“, ნაურუ ჩვენი სამშობლო) ტექსტის ავტორია მარგარეტ ჰენდრი, ხოლო მუსიკისა - ლოურენს ჰენრი ჰიქსი. ჰიმნი დამტკიცდა 1968 წელს.
ტექსტი ნაურუულად
Nauru bwiema, ngabena ma auwe
Ma dedaro bwe dogum, mo otata bet egom.
Atsin ngago bwien okor ama bagadugu,
Epoa ngabuna ri nan orre bet imur.
Ama memag ma nan epodan eredu won engiden
Miyan aema ngeiyin ouge,
Nauru eko dogin!
ქართული თარგმანი
ნაურუ ჩვენი სახლია, ჩვენ გვიყვარხარ შენ.
ჩვენ ვლოცულობთ შენთვის დიდება შენს სახელს.
და იქნები ახალი თაობისთვის.
ჩვენ ვადიდებთ შენს დროშას
და ჩვენ ვამბობთ:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:ნაურუ კატეგორია:ოკეანეთის ჰიმნები
ღამის შოუ დავით გოგიჩაიშვილთან ერთად
ღამის შოუ დავით გოგიჩაიშვილთან ერთად — რუსთავი 2-ის პოპულარული ქართული გასართობი შოუ, რომელიც დავით გოგიჩაიშვილს მიჰყავდა. პირველი გადაცემა 2003 წლის 12 სექტემბერს, ხოლო ბოლო გადაცემა 2006 წლის 12 ივლისს გავიდა ეთერში. ამ დროის განმავლობაში გაკეთდა 212 გადაცემა, რომელშიც სტუმრად იყო 528 კაცი, ღამის შოუსთვის გაკეთდა 1001 „ვიდეობითი“, რომლიდანაც ეთერში გავიდა 754, წამყვანმა მაყურებლებს გააცნო 1437 „ჰედლაინი“, შოუს ჩაწერას სტუდიაში 19080 კაცი დესწრო.
ფორმატი და ქართული ვერსია
ამ ფორმატის შოუები ამერიკის შეერთებულ შტატებში მე-20 საუკუნის 50-იანი წლებიდან არსებობს. ფორმატს ეწოდება გვიანი საღამოს სატელევიზიო გადაცემის ფორმატი. ფორმატის ორიგინატორად NBC ითვლება.
გამტარი
ფიზიკაში გამტარი ეწოდება ისეთ ნივთიერებას ან სხეულს, რომელიც შეიცავს თავისუფალ (ან მაკროსკოპიული გადაადგილების საშუალების მქონე) მუხტს. მეტალის გამტარებში, როგორიცაა სპილენძი ან ალუმინი თავისუფალ მუხტს ელექტრონები წარმოადგენენ. დადებითად დამუხტული ნაწილაკები (მაგალითად იონები ასევე შეიძლება შეადგენდნენ თავისუფალ მუხტს).
ყველა გამტარში არის მუხტი, რომელიც მოძრაობას იწყებს, როდესაც გამტარის ბოლოებზე არის ელექტრული პოტენციალების სხვაობის მოდული მეტი ნოლზე. დამუხტული ნაწილაკების ამ მოწესრიგებულ მოძრაობას ელექტრული დენი ეწოდება (ერთეული ამპერი). გამტარების უმეტესობაში გამავალი დენი მოდებული ელექტრული პოტენციალის პროპორციულია (ომის კანონი).
ტიპური გამტარები მეტალები არიან. ელექტრული სადენების დასამზადებლად ძირთადად სპილენძი გამოიყენაბა. ვერცხლი საუკეთესო გამტარია, მაგრამ გაცილებით ძვირია. ოქრო გამოიყენება ზედაპირებს შორის მაღალი ხარისხის გამტარებლობის მისაღწევად. არსებობს აგრეთვე არამეტალი გამტარები, მაგალითად გრაფიტი და მარილების ხსნარები. როგორც წესი კარგიმ გამტარია ასევე პლაზმა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ელექტროდინამიკა
ღამის შოუ დავით გოგიჩაიშვილთან ერთად
ფორმატი და ქართული ვერსია
შემდგომში გადაცემას ჩაენაცვლა „ღამის შოუ ვანო ჯავახიშვილთან ერთად“, მოგვიანებით ცნობილი, როგორც „The ვანო`ს Show“
სცენარისტთა ჯგუფი
გადაცემის პროდიუსერი იყო ირაკლი კაკაბაძე. „ღამის შოუს“ აფორმებდა მუსიკალური ბენდი დათო ილურიძის ხელმძღვანელობით:
პროექტის დირექტორი ვანო ჭელიძე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
ანტიოქია
მინი|250პქ|ანტიოქიის მდებარეობა thumb|250px|ანტიოქიის ქალაქის ციხე ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს ანტიოქია ორონტესზე (Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Δάφνῃ, Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Ὀρόντου ან Ἀντιόχεια ἡ Μεγάλη; Antiochia ad Orontem; ასევე დიდი ანტიოქია ან სირიის ანტიოქია) — უძველესი ქალაქი მდინარე ორონტესის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, დღევანდელი ანთაქიას, თურქეთი, მახლობლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წმინდა ქალაქები კატეგორია:ძველბერძნული დასახლებები კატეგორია:სელევკიდების იმპერია კატეგორია:ახალი აღთქმის ქალაქები
კარდინალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით კარდინალი შეიძლება აღნიშნული იყოს:
სოვეტაკან ვრასტან
„სოვეტაკან ვრასტან“ („საბჭოთა საქართველო“) — სომხური რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა თბილისში1920 დეკემბრიდან კვირაში 3-ჯერ. თავდაპირველად გამოვიდა „კამირ ასტლის“ („წითელი ვარსკვლავი“) სახელწოდებით. 1923 წლის თებერვლიდან ერქვა „მარტაკოჩი“ („საბრძოლო ძახილი“), 1927 წლიდან — „პროლეტარი“, 1940 წლიდან კი —„სოვეტაკან ვრასტან“. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ:ა. ვართანიანი, ვ. ატრიანი, პ. პოღოსიანი, ა. გასპარიანი, ს. ვართანიანი,  ზ. პოღოსიანი, ა. ბლრციანი. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1970). ტირაჟი 40 ათასი (1984).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კანარის ჩიტი
კანარის ჩიტი, კანარელი (Serinus canaria) — მომცრო ტანის ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია კანარისა (აქედან სახელწოდება) და აზორის კუნძულებზე, მადეირაზე. XVI საუკუნეში შემოიყვანეს ევროპაში და გავრცელდა როგორც ტიპობრივი „გალიური ფორმა“. კარგად მრავლდება ტყვეობაში. გამოყვანილია გალობითა და ექსტერიერით განსხვავებული მრავალი ჯიში. მამალ კანარის ჩიტს მუცლის მხარე ყვითელი აქვს, ზურგის მხარე — მოყვითალო-მომწვანო, დედალს — მომწვანო შეფერილობა. სხეულის სიგრძე 12-14 სმ აღწევს.
ქართულ ლიტერატურაში კანარის ჩიტს ზოგჯერ შეცდომით იადონს უწოდებდნენ. კანარის ჩიტის ერთ-ერთი ქვესახეობაა კანარიასებრი მთიულა (Serinus canaria serinus ), რომელიც გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში. მცირე აზიაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე და ევროპაში (ჩრდილოეთის გარდა). ბუდეს იკეთებს ხეზე. დებს 3-5 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 13 დღე. იკვებება მარცვლეულით. საქართველოში კანარის ჩიტის შემოფრენის ერთადერთი შემთხვევაა აღნიშნული (1896).
ლიტერატურა
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
თბილისის წმინდა პეტრესა და პავლეს ლუთერანული ეკლესია
თბილისის წმინდა პეტრესა და პავლეს ლუთერანული ეკლესია, „კირხე“ (Lutherische Kirche Sankt Peter und Paul) — წმინდა პეტრე და პავლეს სახელზე აშენებული გერმანელთა ლუთერანული ეკლესია იყო, რომელიც გერმანელებმა ააშენეს და საზეიმოდ აკურთხეს 1897 წლის 18 მაისს. ეკლესია ნეოგოთიკურ სტილში იყო აშენებული. 1947 წელს კომუნისტურმა მთავრობამ ეს ძეგლი დაანგრია.
ისტორია
ეკლესია ააგეს XIX საუკუნის 20-იან წლებში. გერმანელთა ლუთერანულ ეკლესიაზე მოგვითხრობს 1837 წელს თბილისში ჩამოსული ინგლისელი მოგზაური რიჩარდ უილბრაჰმი აღნიშნული ეკლესია თბილისის XIX  საუკუნის გეგმაზე სხვადასხვანაირად არის დატანილი. ძველი ეკლესიის, რის შესახებაც ისტორიკოსი მოსე ჯანაშვილი ასე წერს  მ.ჯანაშვილის მიერ მოხსენებულმა გერმანელთა ეკლესიამ იარსება XX საუკუნის 40-იან წლებამდე. მეორე მსოფლიო ომის დროს ეკლესია გამოყენებული იყო თბილისის მოსახლეობისაგან ჩამორთმეული რადიო მიმღების საწყობად. ეკლესია დაანგრიეს 1946-1947 წლებში, მარჯანიშვილის მოედნის რეკონსტრუქციის დროს. კირხეს გამო ქუჩას ეწოდა კირიჩნაია, ხოლო ეკლესიის მიმდენარე ტერიტორიას კი კირკის უბანი.
გალერეა
thumb|center|780px|ძველი თბილისის პანორამა, აქვეა ლუთერანული ეკლესიაც
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები კატეგორია:ლუთერანიზმი
კავად II
კავად II (დ. 590 — გ. 628, ქტესიფონი) — სასანიდური ირანის 26-ე შაჰინშაჰი 628 წელს, ხოსრო II ფარვიზისა და ბიზანტიის იმპერატორ, მავრიკიოსის ასულის, მარიას ვაჟი.
ბიოგრაფია
კავად II-მ შაჰინშაჰის ტიტული მიიღო მამის ტახტიდან ჩამოგდებისა და მოკვლის შედეგად. მან აჯანყების თავიდან ასაცილებლად სიკვდილით დასაჯა თავისი 18 ძმა, რითიც ისტორიაში შევიდა „სასტიკი შაჰის“ სახელით.
კავადმა სასანიანთა ირანი მხოლოდ 6 თვის მანძილზე მართა, თუმცა ამ პერიოდში რამდენიმე დიპლომატიური შეთანხმების დადება მოასწრო. მან სომხებს დააკისრა მძიმე გადასახადი, ასევე დაიწყო ქრისტიანთა აქტიური დევნა. ბიზანტიელების წინააღმდეგ გამართული ომი კი სპარსელებისთვის სამარცხვინო ზავით დაასრულა, რომლის მიხედვითაც მესოპოტამიის დიდი ნაწილი ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა.
წყარო
კატეგორია:დაბადებული 590 კატეგორია:გარდაცვლილი 628 კატეგორია:VII საუკუნის სასანიანი მონარქები კატეგორია: სპარსეთის მონარქები კატეგორია:სასანიანი შაჰები კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
მარია ადეოდატა პიზანი
მარია ადეოდატა პიზანი (დ. 29 დეკემბერი, 1806 — გ. 25 თებერვალი , 1855 ) — მალტელი მონაზონი, რომელსაც პაპმა იოანე პავლე II-მ პატივი მიაგო 2001 წლის 24 აპრილს და აკურთხა ნეტარად 2001 წლის 9 მაისს.
2001 წლის 9 მაისს იოანე პავლე II-მ ხელი მოაწერა და გამოაქვეყნა ბრძანებულება მისი სათნოებისა და სასწაულმოქმედების შესახებ, რის შემდეგაც გზა გაუხსნა ბეატიფიკაციას. ეპისკოპოსებმა გამოაქვეყნეს პასტორალური წერილი, რომელშიც ხაზგასმული იყო ის სერიოზული სირთულეები, რომლებიც მარია ადეოდატა პიზანმა გადალახა. მას ჰქონდა „რთული ბავშვობა, რადგან მისი მშობლები ერთად არ ცხოვრობდნენ. მან უარი თქვა კეთილდღეობაზე და გასცა თავისი სიმდიდრე, ნებაყოფლობით ცხოვრობდა როგორც მონაზონი.“
ცხოვრება
მარია ბარონ ბენედეტო პიზანის მომპალაო კუზკერისა და ვინჩენცა კარანოს ერთადერთი ქალიშვილი იყო. მარია ტერეზა პიზანი დაიბადა ნეაპოლში, იტალიაში 1806 წლის 29 დეკემბერს და იმავე დღეს მოინათლა წმინდა მარკის სამრევლოში პიცოფალკონეში. მისი მამა ატარებდა ფრიგენუინის ბარონის ტიტულს, მალტაში ერთ-ერთი უმდიდრესი ბარონი იყო; დედამისი იტალიელი იყო.
მამის აკოჰოლიზმმა მალევე გამოიწვია ოჯახური პრობლემები. შედეგად, სანამ პიზანი ჯერ კიდევ პატარა იყო, დედამ დატოვა  ოჯახი და ბავშვის მოვლა მიანდო დედამთილს, ელიზაბეტ მამო მომპალაოს, რომელიც ნეაპოლში ცხოვრობდა. მომპალაო იყო წესიერი მომვლელი, მაგრამ გარდაიცვალა, როდესაც მისი შვილიშვილი მხოლოდ ათი წლის იყო. ბებიის გარდაცვალების შემდეგ პიზანი გაგზავნეს ნეაპოლის ცნობილ პანსიონში (Istituto di Madama Prota), სადაც ადგილობრივი არისტოკრატიის ქალიშვილებმა განათლება მიიღეს.
1821 წელს მამამისი მონაწილეობდა ნეაპოლის აჯანყებაში და მიესაჯა სიკვდილით დასჯა. ვინაიდან ის დიდი ბრიტანეთის მოქალაქე იყო, სასჯელი შეუჩერდა და ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ II-მ იგი ნეაპოლიდან გააძევა და ხმელთაშუა ზღვის კუნძულ მალტაზე გადაასახლა. 1825 წელს პიზანი და დედამისი საცხოვრებლად მალტაში ჩავიდნენ და რაბათში დასახლდნენ.
ერთ დღეს, მალტაში ყოფნისას, პიზანმა გადაწყვიტა მონაზონი გამხდარიყო, თუმცა დედა ურჩევდა დაქორწინებას. სუსტი ჯანმრთელობის გარდა, პიზანს ჰქონდა მხრის დეფორმაცია, რაც, როგორც წყაროები მოწმობს, მოახლის ხელით მიყენებული დაზიანებებით იყო გამოწვეული, რომელმაც ის სცემა, როდესაც ბებიასთან ცხოვრობდა ნეაპოლში. მიუხედავად იმისა, რომ დედა ცდილობდა მისთვის შესაფერისი ქმარი ეპოვა, პიზანი ურყევად უარს ამბობდა ამ წინადადებებზე, ამჯობინებდა მშვიდ ცხოვრებას, ეკლესიაში სიარულსა და ღარიბების დახმარებას. ადამიანებმა, ვინც მას იცნობდნენ, დაიწყეს საუბარი მისი ღვთისმოსავი საქციელის შესახებ.
21 წლის ასაკში იგი გაწევრიანდა წმინდა პეტრეს მონასტერში ბენედიქტელთა თემში და მიიღო სახელი მარია ადეოდატა („ღვთის მიერ ბოძებული“). მან თავისი სამონაზვნო პროფესია ორი წლის შემდეგ დაიწყო. მონასტერში პიზანი იყო მკერავი, საეკლესიო სალაროს მცველი, მტვირთველი, მასწავლებელი და დამწყები დიასახლისი. მისი ქველმოქმედება სსაარგებლო იყო როგორც თანამემამულე მონაზვნებისთვის, ასევე მრავალი ადამიანისთვის მონასტრის გარეთ.
პიზანმა დაწერა სხვადასხვა ნაწარმოებები, რომელთაგან ყველაზე ცნობილია სულის საიდუმლო ბაღი, რომელსაც უყვარს იესო და მარიამი, მისი პირადი მოსაზრებების კრებული 1835 და 1843 წლებში.
ის იყო აბატი 1851 წლიდან 1853 წლამდე, მაგრამ იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამსახური, რადგან გულის პრობლემები ჰქონდა. იგი გარდაიცვალა 1855 წლის 25 თებერვალს, 48 წლის ასაკში და მეორე დღეს დაკრძალეს მდინაში ბენედიქტელთა მონასტრის საძვალეში.
პიზანს იხსენიებენ თავისი სიწმინდით, ღარიბების სიყვარულით, თავგანწირვითა და ექსტაზის ისეთი მდგომარეობით რომ ახერხებდა ჰაერში მაღლა აწევას.
პატივის მიგება
2001 წელს იგი აკურთხა ნეტარად იოანე პავლე II-მ. პაპმა მოიხსენია, რომ მისი კურთხევისთვის საჭირო სასწაული 1897 წლის 24 ნოემბერს მომხდარი ინციდენტი იყო, რომლის დროსაც აბატი ჯუზეპინა დამიანი წმინდა იოანე ნათლისმცემლის სუბიაკოს მონასტრიდან, იტალიაში იმყოფებოდა. მარია პიზანის ჩარევის მოთხოვნის შემდეგ იგი კუჭის სიმსივნისგან განიკურნა.
რომის პაპმა იოანე პავლე II-მ მარიას ბეატიფიკაცია გამოაცხადა 2001 წლის 9 მაისს ფლორიანაში, მალტა. მალევე გაიხსნა ნეტარი მარიას უზარმაზარი პორტრეტი - ორიგინალი ზეთის ნახატის ასლი, რომელიც შეკვეთილი იყო 1898 წელს პიეტრო პეისის, როდოსის არქიეპისკოპოსის და ეპისკოპოსის მიერ. მალტის პონტიფმა ასევე გამოაცხადა, რომ მისი დღესასწაული აღინიშნება 25 თებერვალს, მისი გარდაცვალების დღეს.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:გარდაცვლილი 1855 კატეგორია:დაბადებული 1806 კატეგორია:ბეატიფიკაცია კატეგორია:კათოლიკე მონაზვნები კატეგორია:მალტელი მონაზვნები კატეგორია:მალტელი ხალხი იტალიური წარმომავლობით
ჩოღანო
ჩოღანო (Salicornia) — ჰალოფილური მცენარეების გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახები ან ბუჩქებია. გვარის 35-მდე სახეობა გავრცელებულია ძირითადად ზომიერ, სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყელში.
საქართველოში გვხვდება ერთი სახეობა — ევროპული ჩოღანო (Salicornia europaea); ეს უკანასკნელი წარმოადგენს ერთწლოვან შიშველ მცენარეს, იზრდება ტენიან მლაშობ ნიადაგებზე დაბლობებსა და მთის ქვედა სარტყელში ქართლში, კახეთში (ქიზიყი). ხშირად ჰქმნის რაყას.