cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფუნაფუტი
ფუნაფუტი (Funafuti) — პატარა კუნძულოვანი სახელმწიფო ტუვალუს ატოლი-დედაქალაქი წყნარ ოკეანეში. მისი მსახლეობა შეადგენს 6,320 ადამიანს რაც ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 60.15 პროცენტია და მას მას ტუვალუს ყველაზე მეტად დასახლებულ ატოლად აქცევს. ის წარმოადგენს 20-დან 400 მეტრამდე სიგანის მიწის ვიწრო ზოლს, ის მოიცავს დაახლოებით 18 კილომეტრის სიგრძის და 14 კილომეტრის სიგანის ლაგუნას. ფუნაფუტის ლაგუნის საშუალო სიღრმეა 36.5 მეტრი. მისი ზედაპირი შეადგენს 275 კვადრატულ კილომეტრს და ტუვალუს ყველაზე დიდი ლაგუნაა. ქვეყნის 33 კუნძული ფართობი ჯამში შეადგენს 2.4 კვადრატულ კილომეტრს რაც მისი ფართობის 1 პროცენტზე ნაკლებია. სატვირთო გემებს შეუძლიათ ლაგუნაში შესვლა და პორტის ნავსადგურში გაჩერება.
ხანდახან ქვეყნის დედაქალაქს უწოდებენ ატოლის პატარა კუნძულ ფონგაფალეს ან მის ცენტრს სოფელ ვაიაკუს, თუმცა რადგან მთლიანი ფუნაფუტი წარმოადგენს ერთ ადმინისტრაციულ ერთეულს ამიტომ დედაქალატის სტატუსი მთლიან ატოლზე ვრცელდება.
გეოგრაფია
ატოლის შიდა ლაგუნას ჰქვია ტე-ნამო, მისი სიგრძეა დაახლოებით 20 კმ. წარმოადგენს მიწის ვიწრო ზოლს დიდი ლაგუნა ტე-ნამოს გარშემო სიგანით 20-დან 400 მეტრამდე.
ფუნაფუტის საზღვაო კონსერვაციის ზონა
1996 წლის ივნისში რიფის დასავლეთ კიდის გასწვრივ საზღვაო კონსერვაციის ზონა დაფუძნდა. 6 პატარა კუნძულს მოიცავს და დაახლოებით 33 კვადრატულ კიომეტრს მოიცავს, რაც ფუნაფუტის ფართობის 20 პროცენტს შეადგენს. ზონა მოიცავს შემდეგ კუნძულებს:
კონსერვაციის ზონის ტერიტორიაზე მოხვედრა შესაძლებელია ნავით. ზონა მთავარ კუნძულ ფონგაფალედან დაშორებული 15 კილომეტრით.
ფონგაფალე
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[ტუვალოს მეტეოროლოგიური სამსახურის ცენტრი, ფონგაფალე]] მინი|მარცხნივ|250პქ|ტუვალუს ტელეკომუნიკაციების კორპორაციის ოფისი ატოლის უდიდესი კუნძულია ფონგაფალე, ის აერთიანებს 4 სოფელს და საზოგადოებრივ ცენტრს. ფუნაფუტი ფალეკაუპულე არის ადგილობრივი მმართველობის ორგანო, ფალეკაუპულეს აღმასრულებელს ჰქვია კაუპულე. ფონგაფალეზე კაუპულე ფალეკაუპულე პასუხისმგებელია კერძო მიწაზე არებული სახლების მშენებლობის ან არსებული შენობების გაფართოების ნებართვების გაცემაზე, ხოლო მიწების მართვის კომიტეტი სახელმწიფოსგან იჯარით აღებული მიწების მარეგულირებელი ორგანოა.
ტაუსოა ლიმა ფალეკაპულე არის შეხვედრების ტრადიციული სახლი ფონგაფალეზე. ტაუსომალიამ - ნიშნავს "მეგობრობის ხელს", ხოლო ფალეკაპულე - "კუნძულის ტრადიციულ შეხვედრების დარბაზს". იქვეა სასტუმრო ვაიაკუ ლაგი და სხვა სასტუმრო სახლები, ასევე საცხოვრებელი სახლებიც. სახლები ნაშენებია როგორც ტრადიციული პალმის რტოებით, ასევე შედარებით ახალი ცემენტის ბლოკებით. ატოლზე ყველაზე ღირსშესანიშნავი შენობა ტუვალუს ეკლესიის შენობა - ფეტუ-აო-ლიმაა (დილის ვარსკვლავის ეკლესია).
სხვა საინტერესო ადგილებს წარმოადგენს მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩამოვარდნილი იაპონური თვითმფრინავი. აეროპორტი მეორე მსოფლიო ომის დროს აშენდა და ახლა ის წარმოადგენს ფუნაფუტის საერთაშორისო აეროპორტს. აეროპორტი ემსახურება ფიჯიდან განხორციელებულ ფრენებს, თუმცა ასევე წარმოადგენს სპორტული ატივობების ადგილს და რეკრეაციულ ზონას.
მთავარ სპორტულ აქტივობას წარმოადგენს - "დამოუკიდებლობის დღის სპორტული ფესტივალი", რომელიც 1 ოქტომბერს ყოველწლიურად ტარდება ბუნაფუტზე. სხვა დიდი სპორტული ღონისძიება არის ტუვალუს თამაშები, 2008 წლიდა რომელიც ყოველწლიურად ტარდება. თამაშებს მონაწილეობის მისაღებად სხვა და სხვა კუნძულებიდან ჩამოდიან გუნდები. ფეხბურთს ტუვალუზე თამაშობენ, როგორც გუნდურ ასევე ეროვნული ნაკრების დონეზე. ტუვალუს ფეხბურთის ეროვნული ნაკრები ვარჯიშობს ფუნაფუტიზე არსებულ ტუვალუს სპორტული მოედანზე და მონაწილეობს პაციფიკურ თამასებში და სამხრეთ პაციფიკურ თამაშებში.
ტუვალუს პარლამენტი მდებარეობს ფუნაფუტიზე, იქვე მდებარეობს შემდეგი სამტავრობო ოფისები და სააგენტოები: ტუვალუს ტელეკომუნიკაციების კორპორაცია, ტუვალუს ეროვნული ბანკი, ტუვალუს ფილატელისტური ბიურო, ტუვალუს მეტეოროლოგიური სამსახური, ტუვალუს ეროვნული ბიბლიოთეკა და არქივი და ტუვალუს მედია დეპარტამენტი რომელიც ახდენს ტუვალუს რადიოს ტრანსლირებას. პოლიციის სათაო ოფისი, ტუვალუს უმაღლესი სასამრთლო და ციხე მდებარეობს ფონგაფალეზე. პრინცესა მარგარიტას ჰოსპიტალი, რომელიც ერთადერთი ტუვალუე რთადერთი ჰოსპიტალია ასევე მდებარეობს ფონგაფალეზე.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით ფუნაფატუს მოქცეულია ეკვატორული კლიმატური სარტყელში. ის არ არის ეკვატორიალური, რადგან ხშირი ციკლონებს განიცდის. ქალაქს არ აქვს მშრალი სეზონი და წლის განმავლობაში უხვი ნალექით გამოირჩევა. სლიურად საშუალოდ მოდის 3,500 მილიმეტრი ნალექი, ხოლო ყოველ თვე მინიმუმ 200 მილი ლიტრი. როგორც ეკვატორული კლიმატისთვისაა დამახასიათებელი ფუნაფუტიზე წლის განმავლობაში ტემპერატურა მცირედით იცვლება. წლის განმავლობაში საშუალო ტემპერატურას ცელსიუსით 28 გრადუსი წარმოადგენს.
ისტორია
ფუნაფუტის მოსახლეობის წინაპრები მოვიდნენ სამოადან. ერთ-ერთი კუნძულის სახელი ფუნაფალა ნიშნავს შემდეგს: "ფუნას პანდანუსი". ფუნა - ბელადის სახელი რომლის მიხედვითაც მთლიან ატოლსაც ჰქვია სახელი - ფუნაფუტი.
პრველი ევროპელი, რომელმაც ფუნაფუტი მოინახულა იყო არენტ შულერ დე პეისტერი. ბრიტანული დროშის ქვეშ მცურავი შეიარაღებული ბრიგანტინა რებაკა-ს კაპიტანი. 1819 წლის მაისში არენტ შულერ დე პეისტერი მიცურავდა ტუვალუს სამხრეთ წყლებში საიდანაც დაინახა ფუნაფუტი, რომელსაც მან ინგლისელი პოლიტიკოსის ედუარდ ელისის (რებეკას მფლობელი პარლამენტარი) საპატივცემოდ ელისეს კუნძული უწოდა.
შეერთებული შტატების გამოკვლევითმა ექსპედიციამ ჩარლს ვილკესის ხელმძღვანელობით კუნძული 1841 წელს მოინახულა. გუანოს კუნძულების აქტის მიხედვით ამერიკა პრეტენზიას კუნძულზე 1979 წელს მეგობრობის შეთანხმების გაფორმებამდე აცხადებდა.
ჯონ (ასევე ცნობილი როგორც ჯეკი) ო'ბრაიენი იყო პირველი ევროპელი რომელიც კუნძულზე დასახლდა. ის სალაიზე, მთავარი ბელადის შვილზე დაქორწილნდა. with his name continuing on Funafuti.
1860-1900 წლებშ ფუნაფუტის მოსახლეობა მერყეობდა 280-დან 300 ადამიანამდე.
ფუნაფუტის საფოსტო ოფისი გაიხსნა 1911 წელს.
1942 წელს გილბერტის კუნძულების იაპონიის ოკუპაციის დროს ფუანაფუტი იყო გილბერტის და ელისის კუნძულების ცენტრი.
მოსახლეობა
2002 წელს ატოლის მოსახლეობა შეადგენდა 4492 ადამიანს, ეს ყველაზე მრავალრიცხოვანი ატოლია ქვეყანაში. ატოლის ერთ-ერთ სოფელში (ვაიაკუში) მდებარეობს მთავრობა. ზოგჯერ ამბობენ, რომ ტუვალუს დედაქალაქია — ფონგაფალე ან ვაიაკუ, მაგრამ ოფიციალურად ქვეყნის დედაქალაქია მთელი ატოლი ფუნაფუტი. ფონგაფალეს, ფუნაფალას და ამატუკუს კუნძულებს ჰყავთ მუდმივი მოსახლეობა. სულ ატოლზე 9 დასახლებული პუნქტია:
ამატუკუ
სულ 2002 წლის აღწერით ამ 9 დასახლებულ პუნქტში მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 4492 ადამიანს.
ეკონომიკა
არსებობს აეროპორტი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლით, სასტუმრო (Vaiaku Langi Hotel), ადმინისტრაციული შენობები, ტრადიციული სტილით — პალმის ფოთლებით და თანამედროვე — ცემენტით აშენებული საცხოვრებელი სახლები.
ღირსშესანიშნაობები
ატოლ ფუნაფუტიზე ყველაზე მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობაა — ტუვალუს ეკლესია. მეორე ღირსშესანიშნაობაა — ამერიკული თვითმფრინავის ნარჩენები, რომელიც ჩამოვარდა ფუნაფუტიზე მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი გამოიყენებოდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მიერ გილბერტის კუნძულების დასაცავად (დღეისათვის კირიბატის შემადგენელი ნაწილი). აშშ პრეტენზიას აცხადებდა ფუნაფუტიზე 1970-იანი წლების ბოლოს მეგობრობის ხელშეკრულების ხელმოწერამდე.
ლაგუნა
ფუნაფუტის ატოლის ლაბუნის სიგრძე ჩრდილოეთიდა სამხრეთით არის 24.5 კილომეტრი, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 17.5 კილომეტრი. მისი ფართობი შეადგენს 275 კვადრატულ კილომეტრს. მისი სიღრმე 55 მეტრამდე აღწევს. ზედაპირიდან 6 მეტრის სიღრმეზე აქვს რამდენიმე წყალქვეშა კლდე და რიფი. ლაგუნის ჩრდილოეთ ნაწილში არის ღრმა ბასეინი, სამხრეთ ნაწილს აქვს თხელი და ვიწრო ბასეინი.
სქოლიო
კატეგორია:ტუვალუ კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები კატეგორია:ტუვალუს ქალაქები კატეგორია:ტუვალუს კუნძულები კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
იოლყულულარი
იოლყულულარი  (Yolqulular) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  709 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ვანათი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)
ვანათი (ყოფ. მიგირლო) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, რაჭისუბნის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 510 ადამიანი.
ოსინოვკა (ბირსკის რაიონი)
ოსინოვკა  (Осиновка; Осиновка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბირსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 980 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბირსკიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (82 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბირსკის რაიონის სოფლები
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1968
17 ოქტომბერი - 7 ნოემბერი 1968 ლუგანო, შვეიცარია
მთავარი ფავორიტები ისევ საბჭოთა მოჭადრაკეები იყვნენ. სხვადასხვა გუნდებში გამოჩნდნენ ახალგაზდრა მოჭადრაკეები, რომლებიც მომავალში თავისი სიტყვა თქვეს მსოფლიოს ჭადრაკში. ასე მაგალითად, გერმანელთა გუნდში სათადარიგოდ თამაშობდა ახალგაზრდა რობერტ ჰიუბნერი. ასევე დებიუტი ჰონდათ იან სმეიკალს ჩეხოსლოვაკიის და ენრიკო მეკინგს ბრაზილიის გუნდებში. როგორც ყოველთვის კარგად დაბალანსებული გუნდი ჰყავდათ უნგრელებს და იუგოსლავიელებს. ოლიმპიადამ მაყურებელთა დიდი ინტერესი გამოიწვია. ტურნირზე ევროპაში საქორწინო მოგზაურობაში მყოფმა არისტოტელე ონასისმა და ჟაკლინ კენედიმაც კი შემოიარეს.
პირველ ეტაპზე სენსაციური არაფერი მომხდარა, თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ პირველ ჯგუფში ფილიპინელებმა აჯობეს ინგლისელთა გამოცდილ გუნდს. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა აზიური გუნდი მთავარ ფინალში მოხვდა. ფინალური ტურნირი ერთი ქვეჯგუფიდან გამოსულმა გუნდებმა იმ ქულებით დაიწყეს, რომელიც მათ პირველ ეტაპზე ერთმანეთთან მატჩში მოაგროვეს. ასე რომ გუნდებმა ფინალური ტურნირი პირდაპირ მეორე ტურიდან დაიწყეს. საბჭოთა მოჭადრაკეებმა ფინალი მძლავრად დაიწყეს. უკვე ხუთი ტურის შემდეგ უახლოესი მდევარი, იუგოსლავიის გუნდი საბჭოელებს სამი ქულით ჩამორჩებოდა. მეცხრე ტურის შემდეგ სხვაობამ უკვე რვა ქულას მიაღწია, საბოლოოდ კი მან 8,5 ქულა შეადგინა. საბჭოთა მოჭადრაკეებმა მოიგეს ყველა მატჩი და მხოლოდ ბოლო ორ ტურში, როდესაც ჩემპიონობა უკვე განაღდებული ჰქონდათ, სწრაფად გააფორმეს ოთხ-ოთხი ყაიმი დასავლეთ გერმანელებთან და კანადელებთან. საბჭოთა მოჭადრაკეებმა დაამყარეს რეკორდიც, რომლის მხოლოდ განმეორებაღა თუ შეიძლება და არა გაუმჯობესება - მათ არ წაუგიათ არც ერთი პარტია.
სამაგიეროდ საინტერესო ბრძოლა გაჩაღდა მეორე - მესამე ადგილებისათვის. მედლების ტრადიციულ მაძიებლებს (უნგრელებს, იუგოსლავიელებს, ამერიკელებს და გერმანელებს) დაემატათ ბულგარელებიც. თავდაპირველად ამ ბრძოლაში იუგოსლავიის და აშშ-ს გუნდები დაწინაურდნენ. მეექვსე ტურიდან იუგოსლავიელებმა გაქცევა მოაწყვეს და 2-2,5 ქულით დაწინურდნენ. საბრძოლველი მესამე ადგილიღა დარჩა. იგი თითქოს ამერიკელებს უნდა დარჩენოდათ, რომლებიც ბოლო ტურის წინ ქულანახევრით უსწრებდნენ ბულგარელებს, მაგრამ ბოლო ტურში ამერიკელები მოულოდნელად დამარცხდნენ აღმოსავლეთ გერმანელებთნ. ამით კარგად ისარგებლეს ბულგარელებმა. მათ ბოლო ტურში საჭირო ანგარიშით (3,5-0,5) დაამარცხეს ფილიპინელები და პირველად დაუეფლნენ ოლიმპიადის ბრინჯაოს მედლებს. ამერიკელები მეოთხეზე დარჩნენ. მათ ნახევარი ქულით ჩამორჩნენ და მეხუთე ადგილს დასჯერდნენ გერმანელები.
ტექნიკური შედეგები
პირველი ეტაპი
მეორე ეტაპი 43.🇸🇬 - 32 44.🇫🇷 - 30  45.🇵🇾 - 27,5  46.🇲🇽 - 23,5  47.🇩🇴 - 23,5  48.🇭🇰 - 22,5  49.🇨🇷 - 14,5  50.🇱🇧 - 13,5  51.🇨🇾 - 13  52.🇻🇮 - 11  53. 🇦🇩 - 9
29.🇦🇺 - 38 30.🇳🇴 - 36  31.🇮🇹 - 31,5  32.🇻🇪 - 30  33.🇹🇷 - 29,5  34.🇬🇷 - 28,5  35. - 27,5  36.🇿🇦 - 27,5  37.🇹🇳 - 26  38.🇮🇪 - 21  39.🇱🇺 - 20,5  40.🇵🇷 - 19,5  41.🇲🇦 - 16  42.🇲🇨 - 12,5
15.🇳🇱 - 33,5 16.🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 - 33  17.🇦🇹 - 30,5  18.🇮🇱 - 30  19.🇪🇸 - 28,5  20.🇨🇺 - 27  21.🇨🇭 - 27  22.🇮🇸 - 26 23.🇫🇮 - 24  24.🇸🇪 - 22,5  25.🇧🇷 - 20,5  26.🇧🇪- 20,5  27. - 20  28. - 19,5
I-XVI ადგილები
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
სვეტოზარ გლიგორიჩი 9,5 (+5=9-1), ბორესლავ ივკოვი 9 (+5=8-1), ალექსანდრ მატანოვიჩი 9 (+5=8-0), მილან მატულოვიჩი 10,5 (+8=5-2), ბრუნო პარმა 5 (+2=6-0), დრაგოლუბ ჩირიჩი 5 (+4=2-1).
მილკო ბობოცოვი 11 (+6=10-1), გიორგი ტრინგოოვი 11 (+8=6-0), ნიკოლა პადევსკი 8,5 (+4=9-2), ათანას კოლაროვი 6 (+4=4-3), ივან რადულოვი 10,5 (+8=5-1), პეჩო პეევი 3 (+2=2-1)
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
18
Oecophylla smaragdina
Oecophylla smaragdina — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ვარისი
ვარისი, ვარასი (არაბ. ვარის — მემკვიდრე), ფეოდალურ საქართველოში უფლებამონაცვლე ზოგადად, კერძოდ კი უფრო შორეული, როდესაც პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრე არ არსებობდა. ტერმინი „ვარისი“ ხშირად იხმარება XVII—XVIII საუკუნეების საბუთებში. გვხვდება XIX საუკუნეშიც. ვარისი იხსენიება ვახტანგ VI-ის წყალობის სიგელში თბილისის მცხოვრებთადმი (1722), რომლის ძალითაც მემკვიდრეთა წრე გაფართოვდა და მას განაყარი ნათესავები და მოყვრებიც კი მიეკუთვნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
Oecophylla smaragdina
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვარდკაჭაჭა
thumb|Cichorium intybus ვარდკაჭაჭა (Cichorium) — ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აერთიანებს 8-10 სახეობას, რომლებიც ველურად იზრდება ყოფილ სსრკ-ის სამხრეთ და შუა ზოლში, თითქმის მთელ დასავლეთ ევროპაში, წინა აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში. შეტანილია ამერიკაში, სამხრეთ აფრიკაში, ავსტრალიაში.
საქართველოში ველურად გვხვდება ვარდკაჭაჭას მხოლოდ ერთი სახეობა - Cichorium intybus. მრავალწლოვანი მცენარეა. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე ტყისპირებსა და ნათესებში. აქვს ცისფერი ან თეთრი ყვავილები, მთავარღერძიანი, გრძელი ფესვი, რომელიც კულტურის ფორმებში ძირხვენად არის სახეცვლილი. ფესვებს იყენებენ ყავის სუროგატად ("ციკორი"), აგრეთვე სპირტისა და შაქრის (ფრუქტოზის) მისაღებად.
ძირხვენა შეიცავს დაშაქრებულ ნახშირწყლებს (23%), ძირითადად ინულინს (60%-მდე), აგრეთვე გლიკოზიდ ინტიბინს. Cichorium endivia ერთ- ან ორწლოვანია. ცნობილია მხოლოდ კულტურაში. დასავლეთ ევროპაში მოჰყავთ სასალათედ. თაფლოვანია.
გამოყენება
გამოიყენება ღვიძლის დაავადებისას, სიყვითლისას, როგორც შარდმდენი საშუალება, ელენთის გადიდებისას და ნაღვლის ბუშტში ქვების დაგროვებისას, თირკმლების დაავადებისას. ვარდკაჭაჭა ითვლება კარგ სისხლგამწმენდ და ნივთიერებათა ცვლის გამაუმჯობესებელ საშუალებად, ვარდკაჭაჭას ფესვი — ნატურალური ყავის შესანიშნავი შემცველია ან შესაძლებელია მისი ყავაში დანამატის სახით გამოყენება. ნაზი და სურნელოვანი მწვანილის მიღებისათვის სარგებლობენ ვარდკაჭაჭას სასალათე ხარისხით, ბალახს ყვავილებთან ერთად ამზადებენ ივლის-სექტემბერში და სწრაფად ახმობენ.
ყველაზე უფრო ვარდკაჭაჭა გამოიყენება როგორც მწარე გემოს მისაღები აპეტიტის გამოწვევისა და კუჭ-ნაწლავის მოქმედების გაუმჯობესებისათვის, გასტრიტების და კოლიტების დროს.
რიო-სეკოს დეპარტამენტი
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 12 635 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6 754 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვილია-დე-მარია-დელ-რიო-სეკო.
ლასხედარის მყინვარი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. ახალგორის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
არგენტინის დემოგრაფია
მინი|250პქ|არგენტინის [[მოსახლეობის პირამიდა]] 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, არგენტინის მოსახლეობა შეადგენდა 36,260,130 ადამიანს. მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი 0.917% იყო, შობადობის მაჩვენებელი შეადგენდა 16.32 ადამიანს ყოველ 1.000 ადამიანზე, მოკვდავობის მაჩვენებელი 7.54 ყოველ ათასზე. უკვე 2008 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მოსახლეობა 40,301,927 ადამიანს შეადგენს. მიგრაციის სალდო დადებითია და შეადგენს 0.39 იმიგრანტს ყოველ ათას მოსახლეზე. არგენტინა ერთადერთი სახელმწიფოა მთელს ლათინურ ამერიკაში, რომალსაც მიგრაციის დადებითი სალოდ აქვს. მოსახლეობის ასაკობრივი სტრუქტურა შემდეგნაირია:
ხანდაზმული ადამიანების პროცენტული მაჩვენებელი მსოფლიოს საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით არგენტინაში მაღალია და ლათინურ ამერიკაში მხოლოდ ურუგვაის ჩამორჩება.
მოსახლეობის ზრდა არგენტინაში ყველაზე დაბალია ლათინური ამერიკის მასშტაბით, მაგრამ ასევე დაბალია მოკვდავობის მაჩვენებელი. სიცოცხლის ხანგრძლივობის საშუალო მაჩვენებელი 76 წელია.
არგენტინელთა უმრავლესობა თანამედროვე არგენტინის ტერიტორიაზე ევროპიდან კოლონიალიზმის ეპოქასა და XIX-XX საუკუნეებში დასახლდა. მოსახლეობის 86% ევროპული წარმომავლობისაა. 8%-ს შეადგენენ მეტისები, მოსახლეობის 4% არაბული და აღმოსავლეთ აზიური წარმომავლობისაა. ბოლო აღწერისას, 600,000 არგენტინელი თავს ინდიელთა შთამომავლად მიიჩნევდა (1.6 %). (''იხილეთ Demographics of Argentina#Genetic Studies სექცია). ''
ყველაზე მსხვილ ეთნიკურ ჯგუფებს იტალიელები და ესპანელები შეადგენენ. მოსახლეობის 60%-ზე მეტი სწორედ იტალიური წარმოშობისაა.
სქოლიო
*
ურუბამბის ხეობა
thumb|300px|ურუმბაბას ხეობა ურუბამბას ხეობა – იგივე ინკების წმინდა ხეობა, მდებარეობს პერუს ანდებში, ინკების დედაქალაქ კუსკოს შემოგარენში და უძველესი წმინდა ქალაქის - მაჩუ-პიქჩუს დაბლა. ხეობა მოიცავს ტერიტორიებს პისაკსა და ოლიანტაიტამბოს შორის და მიუყვება მდინარე ურუბამბას, რომელიც ამ მონაკვეთში ასევე წმინდად იწოდება. აქ მთებიდან ჩამოედინება არაერთი მდინარე. ხეობა მოიცავს უამრავ არქეოლოგიურ ნანგრევს და სოფელს. ინკები ჯეროვნად აფასებდნენ ხეობის ხელსაყრელ გეოგრაფიულ მდებარეობასა და კლიმატს. ურუბამბას ხეობა მათი იმპერიის ბუნებრივი რესურსების მთავარ საბადოსა და სიმინდის (მაისის) მოყვანის მთავარ არეალს წარმოადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
გურამ გურეშიძე
გურამ გურეშიძე (დ. 8 ოქტომბერი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ საყრდენი ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი
შაჰდენიზის გაზსადენი
შაჰდენიზის გაზსადენი (ასევე სამხრეთ კავკასიის ან ბაქო-თბილისი-ერზრუმის გაზსადენი) — ბუნებრივი აირის სატრანსპორტო მილსადენი შაჰდენიზის გაზის ბაქნის აზერბაიჯანის სექტორიდან საქართველოს გავლით თურქეთში. 2006 წლის 21 მაისს პირველი საცდელი ბუნებრივი აირი ჩაიტვირთა გაზსადენში სანგაჩალის ტერმინალიდან. გაზის პირველი გაშვება 2006 წლის 30 სექტემბრისთვის იყო დაგეგმილი. ტექნიკური მიზეზების გამო გაზსადენის ექსპლუატაციაში გაშვება 2006 წლის 20 დეკემბრამდე გადაიდო.
გაზსადენი იმავე კორიდორში შენდება სადაც რამდენიმე წლით ადრე ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი გაიყვანეს ბუნებაზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების მიზნით. გაზსადენის დიამეტრი 42 დიუმია, მისი სიგრძე 970 კმ-ია (442 კმ აზერბაიჯანში, 248 კმ საქართველოში და 280 კმ ქართულ-თურქულ საზღვარზე ერზრუმამდე გადის), ხოლო წლიური გამტარობა 16 მილიარდი კუბური მეტრი. თითოეული მილის სიგრძე 11.5 მ. მილების მიწოდება განახორციელა იაპონურმა კომპანიამ Sumitomo Metal Industries.
მომავალში გათვალისწინებულია გაზსადენის თურქმენულ და ყაზახურ მწარმოებლებთან შეერთება ტრანსკასპიური გაზსადენის მეშვეობით, რომელიც ჯერ პროექტშია.
გაზსადენის პირველადი დანიშნულება თურქეთისა და საქართველოსთვის გაზის მიწოდებაა. როგორც ტრანზიტული სახელმწიფო საქართველო წლიური გაზის გამტარობიდან 5%-ს იტოვებს ტარიფის სახით და ასევე შეუძლია 0,5 მილიარდი კუბური მეტრი შეიძინოს ყოველწლიურად ფასდაკლებით. გრძელვადიან პერსპექტივაში სამხრეთ კავკასიის გაზსადენი გაზს ევროპასაც მიაწოდებს მასთან თურქეთი-საბერძნეთი და საბერძნეთი-იტალიის სადენების შეერთებით.
ისტორია
თურქეთ-აზერბაიჯანის ხელშეკრულების თანახმად 15 წლის მანძილზე თურქეთი მიიღებს 91 კუბურ მლრდ ბუნებრივ აირს.
ბაქო-თბილისის მილსადენის მშენებლობას 2004 წელს შეუდგნენ, რომელიც 2006 წლის ბოლოსთვის დასრულდა. 2006 წლის ბოლოდან დაიწყო გაზის ტრანსპორტირება საქართველოში შაჰდენიზის პირველი ფაზის შემუშავების ფარგლებში. ნავთობსადენის ოფიციალური გახსნის ცერემონია 2007 წლის 25 მარტს შედგა. 2007 წლის ივლისიდან დაიწყო გაზის ტრანსპორტირება თურქეთში.
2013 წლის 17 დეკემბერს მიღებულ იქნა საინვესტიციო გადაწყვეტილება სამხრეთ-კავკასიის გაზსადენის პროექტის გაფართოების შესახებ. 2014 წელს ამის თაობაზე ხელი მოეწერა კონტრაქტს Bredero Shaw International BV-სთან, რომელიც ითვალისწინებდა მილების იზოლაციის გაყვანას. კონტრაქტის ღირებულებამ შეადგინა 70 მლნ დოლარი, ხოლო სამუშაოების რეალიზაციის ვადამ 18 თვე.
2015 წლიდან დაიწყო გაფართოებითი სამუშაოები აზერბაიჯანსა და საქართველოში. გაფართოებითი სამუშაოები 2017 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა.
ეკონომიკური და პოლიტიკური მნიშვნელობა
სამხრეთ კავკასიურ მილსადენით საქართველოში მოწოდებული გაზი წარმოადგენს ალტერნატიულ ენერგეტიკულ რესურსს, სწორედ ამის გამო მას ქვეყნისთვის დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობა ენიჭება. ამ გაზსადენის ამოქმედებით საქართველო მთლიანად აღარ არის დამოკიდებული რუსულ ბუნებრივი აირის მონოპოლისტ „გაზპრომზე“.
მილსადენის პირველი მიზანია თურქეთისა და საქართველოს გაზით მომარაგება. როგორც სატრანზიტო ქვეყანა, საქართველოს აქვს უფლება მიიღოს წლიური გაზის მოხმარების 5%. გრძელვადიან პერსპექტივაში, ევროპას კასპიის ბუნებრივი აირის მიწოდება დაგეგმილი აქვს სამხრეთ-კავკასიური მილსადენებით, როგორიცაა ტრანს-ადრიატიკული მილსადენი და ტრანს-ანატოლური მილსადენი.
კონსორციუმი
გაზსადენის ძირითადი დამფინანსებლები არიან ბრიტიშ პეტროლიუმი და სტატოილი. კონსორციუმის მეწილეები არიან:
გაზსადენის ტექნიკური ოპერატორია ბრიტიშ პეტროლიუმი, ხოლო კომერციული ოპერატორი — სტატოილი.
სქოლიო
კატეგორია:გაზსადენები კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკური პროექტები კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა კატეგორია:თურქეთის ეკონომიკა
დიდფეხა ქათმები
დიდფეხა ქათმები, ნაგვის ქათმები, ნაგვის ქათმისებრნი (Megapodiidae) — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძე 70 სმ-მდეა, აგებულება მკვრივია. შეფერილობა დიდწილად ერთგვაროვანია — მუქი რუხი, ყავისფერი ელფერით, იშვიათად შავი, თეთრი ელფერით. ფრთები ფართო და ბლაგვია. ფეხები დიდი (აქედან სახელწოდება), ძლიერი; თითები გრძელი, სწორბრჭყალებიანი, გრუნტსა ან მცენარეულ საფარზე სირბილისათვის მოსახერხებელი. სქესობრივი დიმორფიზმი არ არის გამოხატული. ცნობილია 7 გვარი და დაახლოებით 22 სახეობა. გავრცელებული არიან ინდონეზიაში, პოლინეზიაში, ავსტრალიაში, ახალ გვინეაზე, ფილიპინებზე. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებსა და ბუჩქნარებში. ცხოვრობენ მიწაზე; ფრენენ ცუდად და უხალისოდ, სწრაფად დარბიან. რაციონში ჭარბობს მცენარეული საკვები. ცნობილი არიან ფრინველებს შორის უნიკალური გამრავლების ფორმის წყალობით. კვერცხებზე არ სხედან. ტყის სახეობების მამლები მიწისა და მცენარეული ჩამონაცვენისგან აკეთებენ ხორებს (დიამეტრით 11 მეტრამდე და სიმაღლით 5 მეტრამდე), სადაც დედალი 4–8 დღის ინტერვალით დებს კვერცხებს (30-მდე ცალს). სუბსტრატის ზედა ფენის სისქის ცვლილებით, მამალი ხორის შიგნით იცავს ტემპერატურას (30–38°C), რომელსაც ნისკარტის საშუალებით განსაზღვრავს. ზოგიერთი სახეობა კვერცხს ფლავს სანაპიროების მზით კარგად გამთბარ ქვიშებში, სხვები იყენებენ ვულკანურ სითბოს. ინკუბაციის ხანგრძლივობა დაახლოებით 2 თვეა. წიწილები დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის სრულად მომზადებულები იჩეკებიან; პირველი დღის ბოლოს უკვე მცირე მანძილებზე გადაფრენა შეუძლიათ. მშობლები შთამომავლობაზე მზრუნველობას არ იჩენენ. ბევრი სახეობა გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაშია შესული.
სქოლიო
კატეგორია:ქათმისნაირნი
აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია
აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია (აფხ. Апсны аекономика арeиара апартиа, რუს. Партия Экономического развития Абхазии (ЭРА)) — ოპოზიციური სეპარატისტული პარტია აფხაზეთში. დაარსდა 2007 წელს. პარტიის თავმჯდომარეა ბიზნესმენი, ბიზნეს–კლუბ "სოხუმი"–ს ხელმძღვანელი და აფხაზეთის სეპარატისტული პარლამენტის ყოფილი დეპუტატი, ბესლან ბუტბა. პარტიას აქვს 6 რეგიონალური და ერთი ცენტრალური განყოფილება ქ. სოხუმში.
რესურსები ინტერნეტში
აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტიის ოფიციალური ვებ-გვერდი (რუსული)
კატეგორია:აფხაზეთის სეპარატისტული პოლიტიკური პარტიები
ტორეს-დე-ალბარასინი
ტორეს-დე-ალბარასინი (Torres de Albarracín, Torres d'Albarrazín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის სიერა-დე-ალბარასინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 28,309973 კმ². მოსახლეობა — 185 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
იუხარი-აღჯაქენდი
იუხარი-აღჯაქენდი (Yuxarı Ağcakənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
1924 წლის აგვისტოს აჯანყება
1924 წლის აგვისტოს აჯანყება — საერთო სახალხო აჯანყება 1924 წელს საქართველოს სსრ-ში. აჯანყების მიზანი იყო საქართველოს გათავისუფლება საბჭოთა ოკუპოაციისგან და დეოკრატიული რესპუბლიკისა აღდგენა. ეს იყო საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ ყველაზე მასშტაბური შეიარაღებული გამოსვლა საქართველოში. აღმოსავლეთ საქართველოში აჯანყების მიმდინარეობას ხელმძღვანელობდა ქაქუცა ჩოლოყაშვილი. აჯანყებამ შედარებით მეტ წარმატებას მიაღწია დასავლეთ საქართველოში, სადაც აჯანყებულებმა შეძლეს ქალაქების აღება და დროებით ხელისუფლების მოპოვება. აჯანყება დამარცხდა, რადგან არ იყო კარგად კოორდინირებული, აჯანყებულებს აკლდათ საბრძოლო იარაღები, გადაჭარბებული მოლოდინი ჰქონდათ ევროპის ქვეყნებიდან დახმარების მიღებისა. აჯანყების დამარცხებას მოჰყვა რეპრესიები. საქართველოს სსრ–ის ხელისუფლებამ აჯანყებას უწოდა მენშევიკური ავანტიურა.
აჯანყების მომზადება
1921 წლის საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მალევე დაიწყო წინააღმდეგობის მოძრაობა. ერთ-ერთი პირველი შეიარაღებული გამოსვლა იყო 1921-1922 წლების სვანეთის აჯანყება. 1922 წელს აჯანყებამ იფეთქა ხევსურეთსა და კახეთში. გამოსვლები მოეწყო გურიაში.
1922 წლის ზაფხულიდან შეიქმნა ანტისაბჭოთა პარტიების საერთო ორგანო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი, ე.წ. დამკომი და მასთან არსებული სამხედრო ცენტრი. 1922 წლის ოქტომბერში საქართველოში დაბრუნდა ემიგრირებული მთავრობის წევრი ნოე ხომერიკი, რომელმაც მოაწესრიგა და გააქტიურა დამკომის მუშაობა. დამკომი ცდილობდა აჯანყების ორგანიზებას აზერბაიჯანელ და ჩრდილოკავკასიელ ანტისაბჭოთა პირებთან ერთად საერთო ფრონტით, თუმცა ჩეკას მიერ სხვადასხვა პირების დაპატიმრებების გამო ეს კავშირები გაწყდა. 1923 წლის მარტში ჩეკამ დააპატიმრა და მაისში დახვრიტა სამხედრო ცენტრის 14 წევრი. 1923 წლის ნოემბერში ჩეკამ დააპატიმრა ნოე ხომერიკი, რამაც დიდი დარტყმა მიაყენა დამკომის მუშაობას. დამკომი იძულებული გახდა გადაედო 1924 წლის თებერვლისთვის დაგეგმილი აჯანყება. 1924 წლის ადრე გაზაფხულზე ჩეკასთვის ცნობილი გახდა, რომ ანტისაბჭოთა პარტიები ემზადებოდნენ შეიარაღებული აჯანყებისათვის.
1924 წლის ივლისში ჩატარდა დამკომის და სამხედრო ცენტრის გაერთიანებული სხდომა, სადაც გადაწყდა აჯანყების საორგანიზაციო საკითხები. აღმოსავლეთ საქართველოში აჯანყებას უხელმძღვანელებდა ქაქუცა ჩოლოყაშვილი, რომელსაც ჰყავდა 600 შეიარაღებული მებრძოლი. ის ააჯანყებდა კახეთს, დუშეთის მაზრას და მანგლისის რაიონს. საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტია უხელმძღვანელებდა აჯანყებებს გურიასა და გარეკახეთში. 600 შეიარაღებული აჯანყებული უნდა გამოეყვანა სვანეთს, რამდენიმე ასეული გურიასა და სამეგრელოს. სამეგრელოს და სვანეთის რაზმებს უნდა დაეკავებინათ აფხაზეთი. იმერეთში აჯანყება ძირითადად შორაპნის მაზრაზე იყო დამოკიდებული. თბილისში სოციალ-დემოკრატებს უნდა გამოევანათ 500, ედპ-ს 150, ხოლო ესერებს 60 ადამიანი. აჯანყების გეგმაში შედიოდა იარაღის სამთავრობ საწყობების ხელში ჩაგდება, იარაღის ხალხისთვის დარიგება და ამით აჯანყებულთა რაოდენობის გაზრდა. პოლკოვნიკ სოლომონ ზალდასტანიშვილის ინფორმაციით სამთავრობო ჯარების რაოდენობა 10-11 ათასი იყო, ასევე მაღალი იყო ალბათობა სამთავრობო ჯარების ქართველი წევრების აჯანყებულთა მხარეს გადასვლისა.
დამკომის და სამხედრო ცენტრის გაერთიანებული სხდომა ჩატარდა 1924 წლის ივლისშიც, რომელზეც აჯანყების თარიღად დადგინდა 17 აგვისტო. აჯანყება უნდა დაწყებულიყო თბილისთან, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეიარაღებულ ძალებს უნდა დაეკავებინათ ვაზიანში მდებარე საბჭოთა არტილერია. მეორე დღეს მას უნდა შეერთებოდა კახეთის რაზმები. 6 აგვისტოს ჩეკამ დააპატიმრა ვალიკო ჯუღელი.
„ჩეკაში“ ჯუღელს უჩვენეს აჯანყების გეგმა, რის შემდეგაც ვალიკო ჯუღელმა, დარწმუნდა რა აჯანყების წარმატებით დასრულების შეუძლებლობაში, თვითმკვლელობა სცადა, თუმცა, უშედეგოდ. თვიმთმკვლელობის მცდელობის შემდეგ ჯუღელმა მოითხოვა თანამებრძოლებთან შეხვედრა, რათა აჯანყება გაეუქმებინათ. „ჩეკამ“ ჯუღელი არ გაათავისუფლა. ვალიკო ჯუღელმა თანამებრძოლებს წერილები მისწერა და გაზეთ „კომუნისტიდანაც“ მიმართა აჯანყების გაუქმების თხოვნით. ხელისუფლებამ კი თბილისის დაცვა გააძლიერა, შემოიღო კომენდანტის საათი, დააპატიმრა რამდენიმე სამხედრო პირი. დამკომი იძულებული გახდა აჯანყება გადაედო.
დამკომის შემდეგ სხდომებზე გადაწყდა აჯანყების დაწყება აგვისტოს ბოლოს ან სექტემბრის დასაწყისში. შეიცვალა გეგმა და თბილისზე შეტევა მხოლოდ რეგიონებში წარმატების მიღწევის შემდეგ დაიგეგმა. აჯანყება დაინიშნა 28-29 აგვისტოს ღამის 2 საათზე. დამკომმა დატოვა თბილისი და შიომღვიმის ტყეში გადავიდა.
შორაპნის მაზრაში
აჯანყება დაიწყო 27 აგვისტოს, ოთხშაბათს, ჭიათურასთან ახლოს, სოფელ შუქრუთში. აჯანყებულებმა სოფელში ხელისუფლების წარმომადგენლები დააპატიმრეს და იარაღი აჰყარეს. 28 აგვისტოს დილის 4 საათზე აჯანყებულები თავს დაეცნენ ჭიათურას და ქალაქი დაიკავეს. მათ ხელში აღმოჩნდა 200-მდე შაშხანა და ბომბი. ჭიათურის აღებაში მონაწილეობა მიიღო კონსტანტინე ჩაჩანიძემ, რომელიც ქალაქის აღების შემდეგ ჭიათურის კომენდანტად დაინიშნა. ჭიათურის აღების შემდეგ აჯანყებულების რაოდენობა 200-მდე გაიზარდა. 28 აგვისტოს დილით 10 საათზე მათ აიღეს ჭიათურის რკინიგზის სადგური, შემდეგ აყარეს შორაპნიდან ჭიათურისკენ მიმავალი რკინიგზის ლიანდაგი და ჩაუსაფრდნენ მატარებელს, რომელიც უმსხვერპლოდ გაბრუნდა უკან. აჯანყებულების კონტროლიქვეშ იყო სოფლები შუკინეთი, კაცხი, რგანი, ქვაციხე, ხრეითი, წირქვალი და დაბა საჩხერე. 28 აგვისტოს გამოსვლა მოხდა სოფელ ორპირში, მაგრამ აჯანყებულებმა წარუმატებლობა განიცადეს. საჩხერე აჯანყებულებს მხოლოდ ორი დღის განმავლობაში ეკავათ. აჯანყებულებმა ერთი დღით დაიკავეს კორბოულის რაიონი.
28 აგვისტოს აჯანყებულები დამარცხდნენ შორაპნის მაზრის მილიციასთან ბრძოლაში სოფელ კაცხთან, მაგრამ ჭიათურის მაღლობებთან მისულ მილიციას ალყა შემოარტყეს და რამდენიმესაათიანი ბრძოლა გაუმართეს. მილიციის უფროსი უკან დაბრუნდა სადგურ სალიეთში და თბილისიდან დამხმარე რაზმი მოითხოვა. შორაპნის მაზრის მილიცია და თბილისიდან მისული ჩეკას რაზმი თავს დაესხა აჯანყებულებს ქვაციხეში და დაამარცხა. 29 აგვისტოს დილის 9 საათზე ხელისუფლების ჯარი ერთი ტყვიამფრქვევით ჭიათურაში შევიდა და მილიციის ენოა დაიკავა. აჯანყებულებმა ქალაქი დატოვეს. საღამოს 8 საათისთვის ჭიათურა აჯანყებულებისგან დაცლილი იყო. უკანდახეულ აჯანყებულთა ერთ ნაწილს და ხელისუფლების ძალებს შორის კიდევ ერთი შეტაკება მოხდა დარკვეთის სადგურთან. ამის შემდეგ აჯანყებულების ეს რაზმი დანებდა. შორაპნის მაზრაში მთლიანად აჯანყებულების მხარეს 16 ადამიანი დაიღუპა, ხელისუფლების მხარეს კი 11.
ჭიათურაში აჯანყების დამარცხების შემდეგ, საბჭოთა ხელისუფლებამ აჯანყებულთა დაპატიმრების პროცესი დაიწყო. აჯანყებაში მონაწილეებს და მათ თანამგრძნობებს, ასევე ეჭვმიტანილებს, საბჭოთა ხელისუფლების მიერ შექმნილი ე.წ. „სამეულები“ ყოველგვარი ძიებისა და გასამართლების გარეშე ხვრეტდნენ. დააპატიმრეს ყვირილის ხეობაში მცხოვრები წერეთლები და საჩხერიდან ჩამოყვანილ დაპატიმრებულებთან ერთად სპეციალურ ეშელონში მოათავსეს. ეშელონი შემდეგ ჭიათურაში ჩამოაყენეს, სადაც მუშათა საგანგებო რაზმის (ჩონი) წევრებმა მათ ჭიათურასა და ახლო-მახლო მიდამოებში დაპატიმრებულები დაახვედრეს. მოგვიანებით ეშელონი შორაპანში გადაიყვანეს, სადაც ასევე დაახვედრეს დაპატიმრებულები. პატიმრები ექვს ვაგონში გადაანაწილეს. დაპატიმრებულებს ეუბნებოდნენ, რომ ქუთაისში ჩაიყვანდნენ, აჯანყებასთან დაკავშირებით დაკითხავდნენ, უდანაშაულოებს სახლებში დააბრუნებდნენ, დამნაშავეების საქმეს კი სასამართლოს გადასცემდნენ. ვაგონებში გამომწყვდეულ ადამიანებს რამე რომ არ ეეჭვათ, თითო „ბუხანკა“ პური დაურიგეს. შორაპნის სადგურიდან გასული მატარებელი სოფ. არგვეთის რკინიგზის ხიდის სიახლოვეს გაჩერდა. აქ ორმოები წინასწარ იყო ამოღებული. არემარეს რუსული წითელი არმიის ნაწილები იცავდნენ, რომლებშიც ქართველი ჯარისკაცებიც ერივნენ. ქართველმა ჯარისკაცებმა როგორც კი შეიტყვეს თუ რას უპირებდნენ ვაგონებში გამოკეტილ ადამიანებს, მწყობრიდან გამოვიდნენ და ბრძანების შესრულებაზ უარი თქვეს. ამის გამო ისინი დააპატიმრეს და მოგვიანებით თბილისში გადააგზავნეს. 1924 წლის 30 აგვისტოს დილის 3 საათზე პირველი ვაგონიდან პატიმრები გადმოიყვანეს, ორმოს გასწვრივ გაამწკვრივეს და იაპონური ტყვიამფრქვევებიდან უკლებლივ ყველანი ჩაცხილეს. დახვრეტის დროს, მათმა ღრიალმა: „რას გვერჩით, რა დაგვიშავებია!“ და ტყვიამფრქვევების კაკანმა დანარჩენ ვაგონებში მყოფი ადამიანები „საქმის კურსში“ ჩააყენა. მათ უარი თქვეს ვაგონებიდან გადმოსვლაზე. ვაგონებში ასვლა კი საშიში იყო, არადა თენდებოდა. „საქმე“ კი გათენებამდე უნდა მომთავრებულიყო. ასეთ „კრიტიკულ“ სიტუაციაში ქუთაისის საგანგებო კომისიის თავმჯდომარემ, ილარიონ ტალახაძემ „მახვილგონიერება“ გამოიჩინა, მან წამოაყენა წინადადება, ყველა პატიმარი ვაგონეშივე ჩაეცხრილათ. ამ ინიციატივის აღსრულება შორაპნის მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარემ დომენტი მშვენიერაძემ და შორაპნის კომკავშირის სამაზრო კომიტეტის თავმჯდომარემ ძიძიგურმა იკისრეს. რკინიგზაზე მდგარ ხუთივე ვაგონში მყოფი პატიმრები ტყვიამფრქვევებით ვაგონებშივე ჩაცხრილეს. სოფ. არგვეთაში ჩეკისტების მახვილს ემსხვერპლა 96 ადამიანი.
ვაგონებში დასახვრეტთა შორის იყვნენ ნინა წერეთელი და იულია გაფრინდაშვილი, რომლებიც ჭიათურაში გმირულად იბრძოდნენ აჯანყებულთა მხარეზე. დახვრეტის წინ ონის საგანგებო კომისიის თავმჯდომარემ სოფრომაძემ მათ გადასარჩენად ენერგიული ზომები მიიღო. ეს ორი ქალი ცოცხალ-მკვდარი ვაგონიდან გადმოასვენეს. ისინი 2 დღის განმავლობაში გონზე არ მოსულან, მიუხედავად იმისა, რომ ექიმები თავს დასტრიალებდნენ.
ვაგონებში დახვრეტილ 96 ადამიანს მოგვიანებით სხვებიც დაემატნენ და მთლიანობაში შორაპნის მაზრაში დახვრეტილთა რაოდენობამ 171 მიაღწია.
ქუთაისის მაზრაში
შეიარაღებული აჯანყება დაიწყო ვანის მიმდებარე სოფლებში: ამაღლება, ბზვანი, ინაშაური, დვალიშვილები, ყუმური. აჯანყებულებმა აიღეს სოფლები ისრითი, დიხაშხო, მუქედი და ტობანიერი. გრიგოლ ხურციძის რაზმმა აიღო საპრასია, უხუთი და გადავიდა ჯერ ბაღდათში, შემდეგ კი სვირში, სადაც გადაკეტა რკინიგზა. საბჭოთა ხელისუფლებამ აჯანყება ვანში 2 სექტემბერს დაამარცხა.
მძიმე ბრძოლების შედეგად ადგილობრივმა აჯანყებულებმა დაიკავეს სამტრედია და ჯიხაიში. ქუთაისის მიმართულებით შეტევა განაგრძო ამბერკი ადეიშვილის რაზმმა. მან დაიკავა სოფლები ბაში, საყულია, მუხიანი, ორსაათიანი ბრძოლის შემდეგ აიღო პატრიკეთი და უკანეთი. აჯანყებულების რაოდნეობა 200-მდე გაიზარდა. აჯანყებულები დიდ წინააღმდეგობას წააწყდნენ გეგუთთან. ამის შემდეგ მათ ქუთაისზე შეტევის გეგმა შეცვალეს და დაიკავეს სოფელი მესხეთი.
ჩხარის რაიონში აჯანყებაში მონაწილეობდა 100-მდე გლეხი. 31 აგვისტოს ჭიათურიდან 85 კომუნარი, ზესტაფონიდან კი წითელი არმიის ნაწილები დაიძრა ჩხარისკენ და აჯანყებულები განდევნა. ქუთაისის მაზრაში აჯანყება საბოლოოდ 7 სექტემბერს იქნა ჩახშობილი. ხელისუფლების მხრიდან დაიღუპა 19 ადამიანი. აჯანყებაში მონაწილეობდა 1120 ადამიანი.
სენაკის მაზრაში
29 აგვისტოს აჯანყებულებმა დაიკავეს ქალაქი ახალსენაკი. მათ 300-მდე ბოლშევიკი დააპატიმრეს. აჯანყებულების ხელში იყო სოფლები თეკლათი, ხორში, ზემო ჭალადიდი, ზანა, ძველი სენაკი, ეკი, გეჯეთი, ნოქალაქევი, უშაფათი, ფოცხო, ლეძაძამე, სალხინო, გაჭედილი, ნახუნავო, ნაგვაზავო, ხუნწი, მარტვილი, კურზუ, თამაკონი, კიწია, ნოსირი, წყემი, ძველი აბაშა, ნაესაკოვო, სუჯუნა, მარანი, ონტოფო, აბაშა, გულუხეთი, გეზათი, სეფიეთი, ბანძა, ლეხაინდრავო, აბედათი.
აჯანყებულები სენაკს 1 სექტემბრის საღამომდე აკონტროლებდნენ. 1 სექტემბრის საღამოს მათ ხელისუფლების შეტევას ვერ გაუძლეს. სენაკის მაზრაში აჯანყებაში მონაწილეობა მიიღო 3500-ზე მეტმა ადამიანმა.
ოზურგეთის მაზრაში
28 აგვისტოს ნაგომარში აჯანყებულებმა სიმონ გოგიბერიძის მეთაურობით აიღეს მილიციის და ფოსტის შენობები. სერგო მათითაიშვილმა ნაგომრის აღება აცნობა ხიდისთავში, ჩოხატაურში, სურებში, საჭამიასერში და საჯავახოში. თავად მათითაიშვილი დაიძრა ჩოხატაურისკენ. მდინარე სუფსის ნაპირზე გადაეყარა კომუნისტების რაზმს. ატყდა ორმხრივი სროლა. კომუნისტებმა სიბნელით ისარგებლეს და გაიფანტნენ. მათითაიშვილი შევიდა ჩოხატაურში, დაიკავა მილიციის შენობა და სხვა დაწესებულებები.
ამასობაში სოფლებში პარალელურად ადგილზე აჯანყებულებმა დაიკავეს სოფლები ამაღლება, საჭამიასერი, სურები, ხიდისთავი. 29 აგვისტოს ღამით დაიწყო აჯანყება გომში. ამ დროს გომში იმყოფებოდა ფილიპე მახარაძე, რომელიც აჯანყებულებმა დააპატიმრეს. მახარაძე გაათაისუფლა მაზრის მილიციის უფროსმა, რომელმაც მახარაძე გომისმთის გავლით გადაიყვანა აჭარაში. 29 აგვისტოს გარდა გომისა აჯანყებულებმა აიღეს ბახვი და ლიხაური. იმავე დღეს დაიწყო აჯანყებები სუფსასა და ლანჩხუთში. სუფსაში აჯანყებულებმა აიღეს მილიციის შენობა. მილიცია გამაგრდა სუფსის ხიდთან. ნატანების და სუფსის რკინიგზის სადგურებთან აჯანყებულები დაამარცხა ქობულეთიდან დაძრულმა 120–მა წითელარმიელმა.
ლანჩხუთში აჯანყებას ხელმძღვანელობდა თეოფილე მუხაშავრია. აჯანყებულებმა აიღეს ფოსტა, მაგრამ ვერ აიღეს მილიციის შენობა. 29 აგვისტოს ხიდისთავის რაზმმა აიღო ერკეთი და ხევი. 30 აგვისტოს ხიდისთავის რაზმი ჩავიდა საჯავახოში და აიღო რკინიგზის სადგური. სამტრედიაში განლაგებულმა წითელი არმიის ნაწილებმა ხაშურიდან მიიღო გურიაზე შეტევის ბრძანება. საჯავახოში აჯანყებულები მოექცნენ ჯავშნოსანი მატარებლის და მდინარე რიონზე ბორანით გადმოსული კომუნისტების ცეცხლში. აჯანყებულებმა დაიხიეს უკან რკინიგზის სადგურიდან უკან დაიხიეს და გამაგრდნენ გორაკზე და 2 სექტემბრამდე იგერიებდნენ ხელისუფლების ძალების შეტევას.
ოზურგეთის მაზრაში აჯანყებისას ბრძოლებში ხელისუფლების მხრიდან მოკვდა 20 ადამიანი.
ლეჩხუმის მაზრაში
28 აგვისტოს ღამით ბალის მთაზე შეიკრიბა 150 შეიარაღებული სვანი. ისინი დაიყვნენ სამ 50-კაციან ჯგუფად. მათ ხელმძღვანელობდნენ ეგნატე გაბლიანი, ბიძინა პირველი, კოწია და მოსესტრო დადეშქელიანები. აჯანყებულებმა აიღეს ზემო სვანეთის ცენტრი ბეჩო. 2 სექტემბერს სოფელ კალაში შეიკრიბა 120 შეიარაღებული სვანი. 4 სექტემბერს აჯანყებულები შევიდნენ სოფელ ჩოლურში, რის შემდეგაც აიღეს ცაგერი. ცაგერში აჯანყებულებმა შეიტყვეს დანარჩენ საქართველოში აჯანყების დამარცხების შესახებ და დაბრუნდნენ სვანეთში. 14 სექტემბერს ბიძნა პირველმა აჯანყებულები დაითხოვა, თავად კი იფარის ტყეში დაიმალა.
რეპრესიები
მიუხედავად სახალხო ხასიათისა, აჯანყება მოკლებული იყო კოორდინაციას და სიტუაციის რეალურ შეფასებაზე დამყარებულ გეგმას. ხელისუფლებამ ისარგებლა აჯანყების დამარცხებით და საქართველოსა თუ ემიგრაციაში მყოფი ანტისაბჭოთა პირების (51 ადამიანი) ქონების კონფისკაცია მოახდინა. სერგო ორჯონიკიძემ მიიღო ალექსი რიკოვის დეპეშა. რიკოვი ითხოვდა დახვრეტების შეწყვეტას, თუმცა ორჯონიკიძემ მას ყურადღება არ მიაქცია. აჯანყებულების გამოძიების და სასამართლოს გარეშე ხვრეტდნენ ე.წ. სამეულები. ხვრეტდნენ ტყვიამფრქვევებით და მაუზერებით, პირდაპირ ვაგონებში ან წინასწარ გათხრილ ორმოებთან. შორაპნის მაზრაში დახრიტეს 171 ადამიანი, ქუთაისის მაზრაში – 85, სენაკის მაზრაში – 144, ზუგდიდის მაზრაში – 61, რაჭა-ლეჩხუმში – 41, აფხაზეთში – 11, აჭარაში – 38. შედარებით გადარჩა გურია, სადაც ფილიპე მახარაძე ჩაერია და მხოლოდ 7 ადამიანი დახვრიტეს. მიუხედავად იმისა, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში აჯანყებას ნაკლებად მასობრივი ხასიათი ჰქონდა, რეპრესიები მთლიანად შეეხო ქართლ-კახეთის თავადაზნაურობას. 1925 წლის 15 ივლისიდან 3 აგვისტომდე გაიმართა სასამართლო პროცესი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები კატეგორია:საბჭოთა საქართველოს ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის აჯანყებები კატეგორია:1924 კატეგორია:სამხედრო ოპერაციები საბჭოთა კავშირის მონაწილეობით
Oecophylla superba
Oecophylla superba — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პენკოვო (ბაშკირეთი)
პენკოვო  (Пеньков; Пеньково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბირსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 157 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბირსკიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 117 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (72 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბირსკის რაიონის სოფლები
ტყის ფარსმანდუკი
ტყის ფარსმანდუკი (Achillea biserrata) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარე. ღერო მარტივია, სწორი, სიმაღლე – 30-100 სმ, მთელი მცენარე შიშველია ან თხლად შებუსული, უხვად შეფოთლილი. ფოთლები ხაზურ-ლანცეტა ფორმისაა, წაწვეტებული, ორმაგ-ბასრხერხკბილა. ყვავილედი კალათია, რომლებიც ფარისებურ ყვავილედებადაა შეკრებილი. ყვავილები თეთრია. იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლების ტყეებში, ტყისპირებსა და ველობებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიასა და მცირე აზიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ზემო არქევანი
ზემო არქევანი (ყოფ. ზემო ქოშაქილისი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მამხუტის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 467 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სალომე ზურაბიშვილი
სალომე ზურაბიშვილი (დ. 18 მარტი, 1952, პარიზი) — საფრანგეთისა და საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს მე-5 პრეზიდენტი, საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი, მთაწმინდის ოლქის დამოუკიდებელი მაჟორიტარი დეპუტატი 2016-2018 წლებში, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი 2004 წლის მარტიდან 2005 წლის ოქტომბრამდე, საფრანგეთის ელჩი საქართველოში 2003-2004 წლებში.
სალომე ზურაბიშვილის ქართულ პოლიტიკაში გამოჩენა საქართველოში ვარდების რევოლუციის შემდეგ, პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის სახელს უკავშირდება, რომელმაც 2004 წლის მარტში საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრად დანიშნა. სამთავრობო გუნდთან და ქვეყნის მე-3 პრეზიდენტთან კონფლიქტის შემდეგ ზურაბიშვილმა თანამდებობა დატოვა და აქტიურ ოპოზიციაში გადავიდა. ოპოზიციაში ყოფნის პერიოდში მან პოლიტიკური პარტია საქართველოს გზა დააფუძნა. მოგვიანებით იგი გაერთიანებულ ოპოზიციას შეუერთდა და საქართველოს ხელისუფლების ცვლილების მოთხოვნით გამართულ არაერთ მანიფესტაციაში მიიღო მონაწილეობა.
2010 წლიდან სალომე ზურაბიშვილმა ქართული პოლიტიკა დატოვა და აკადემიური საქმიანობა გააგრძელა. თუმცა მან დაბრუნებაც დააანონსა და ის ქართულ პოლიტიკას 2012 წლიდან დაუბრუნდა, როცა საქათველოს ხელისუფლება შეიცვალა. ზურაბიშვილმა 2016 წლის საქართველოს მე-9 მოწვევის საპარლამენტო არჩევნებზე საკუთარი კანდიდატურა დამოუკიდებელად, უპარტიოდ წამოაყენა. მმართველმა გუნდმა მთაწმინდის საარჩევნო ოლქში მას კონკურენტი კანდიდატი არ დაუყენა. ზურაბიშვილმა არჩევნები მეორე ტურში მოიგო და საქართველოს პარლამენტში სადეპუტატო მანდატი მოიპოვა.
2018 წელს საქართველოში საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართა, სადაც ზურაბიშვილმა საკუთარი კანდიდატურა ამჯერადაც დამოუკიდებლად, უპარტიოდ წარადგინა, თუმცა კვლავ მმართველო პარტიის მხარდაჭერით ისარგებლა. საქართველოს მე-5 პრეზიდენტის არჩევნები მან მე-2 ტურში საბოლოოდ მოიგო და 2018 წლის დეკებრიდან საპრეზიდენტო საქმიანობას შეუდგა.
მშობლები
200px|მინი|მარცხნივ|ზეინაბ კედია და ლევან ზურაბიშვილი ქორწინების დღეს პარიზში, 15 აპრილი, 1950 სალომე ზურაბიშვილი დაიბადა 1952 წლის 18 მარტს პარიზში, ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის მოღვაწის, წლების მანძილზე საფრანგეთის ქართული სათვისტომოს თავმჯდომარის, ლევან ზურაბიშვილისა და ასევე პოლიტიკური ემიგრაციის მოღვაწის - ზეინაბ კედიას ოჯახში.
მამა: ლევან ზურაბიშვილი ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის წარმომადგენელი და პარიზის ქართული სათვისტომოს მერვე თავმჯდომარე იყო. ის ცნობილი ქართველი საზოგადო მოღვაწის, ნიკო ნიკოლაძის შვილიშვილი იყო. დედა, ნინო ნიკოლაძე პედაგოგი და პუბლიცისტი, ხოლო მამა – ივანე ზურაბიშვილი იურისტი, მსახურობდა ამიერკავკასიის სამმართველოს იურისკონსულტად. 1921 წელს, ბოლშევიკების მიერ საქართველოს ანექსიის შემდგომ, ოჯახი ემიგრაციაში აღმოჩნდა.
ლევან ზურაბიშვილი იყო საფრანგეთში მცხოვრებ ქართველთა სათვისტომოს თავმჯდომარე ჯერ 1949-1951 წლებში, შემდეგ 1961 წლიდან — სიკვდილამდე. ეწეოდა აქტიურ პუბლიცისტურ საქმიანობას, თანამშრომლობდა ქართულ და უცხოურ ჟურნალ–გაზეთებთან. მან ძმასთან, არჩილ ზურაბიშვილთან, ერთად მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა 1973 წელს პარიზის წმიდა ნინოს ახალი ეკლესიის შეძენაში.
დედა: ზეინაბ კედია საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობაში უშიშროების მინისტრის და ნოე რამიშვილის თანამებრძოლის მელქისედეკ (მექი) კედიას ქალიშვილი იყო. გასაბჭოების შემდეგ, როცა კედია საქართველოდან წავიდა, მისი მეუღლე ზეინაბზე იყო ფეხმძიმედ. ისინი 4 წელი სტამბოლში ცხოვრობდნენ, ზეინაბიც იქვე დაიბადა. მას შემდეგ, რაც შეუძლებელი გახდა საქართველოში დაბრუნება, ოჯახი თურქეთიდან საფრანგეთში, პარიზში გაემგზავრა.
ლევან ზურაბიშვილი და ზეინაბ კედია საფრანგეთში დაქორწინდნენ. მათ ორი შვილი - სალომე და ოთარი შეეძინათ. ზეინაბ კედია საქართველოში პირველად ქალიშვილთან, სალომე ზურაბიშვილთან ერთად, 1986 წელს ჩამოვიდა. იგი 2016 წლის 20 თებერვალს, 94 წლის ასაკში, პარიზში გარდაიცვალა.
ოჯახი
თეიმურაზ გორჯესტანი 1981 წლის 26 ივლისს დაიბადა. იგი პროფესიით დიპლომატია და მუშაობს დიდ ბრიტანეთში საფრანგეთის საელჩოში, სტრატეგიული და უსაფრთხოების საკითხებში მრჩევლის პოზიციაზე.
ქეთევან გორჯესტანი 1984 წლის 22 მარტს დაიბადა. იგი პროფესიით ჟურნალისტია. ამჟამად მუშაობს საფრანგეთის ტელეკომპანია "ფრანც 24"-ში, სპორტულ ჟურნალისტად.
2018 წლის ნოემბერში, სალომე ზურაბიშვილის საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიისას კოკი გუგუშვილმა სპეციალური მიმართვა გაავრცელა, სადაც ყოფილ მეუღლეს მხარი დაუჭირა და საკუთარ ოჯახზეც ისაუბრა:
250px|მინი|მარჯვნივ|სალომე ზურაბიშვილი მეუღლესთან, ჯანრი კაშიასთან ერთად. მოგვიანებით სალომე ზურაბიშვილი დაუახლოვდა ემიგრაციაში მყოფ ქართველ ისტორიკოსს, მწერალსა და ფილოსოფოს ჯანრი კაშიას. მათი პიროვნული დაახლოება საბოლოოდ დაოჯახებით დასრულდა. ჯანრი კაშია 2012 წლის 11 მარტს გარდაიცვალა პარიზში, კარდიოლოგიური ოპერაციის დროს. დაკრძალულია თბილისში, ვერის სასაფლაოზე.
საქართველოს პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის ვაჟმა თეიმურაზ გორჯესტანმა და მისმა მეუღლემ პარიზში 2019 წლის მაისში ოფიციალურად იქორწინეს. 2020 წლის 26 ნოემბერს სალომე ზურაბიშვილს შვილიშვილი - მარიამ გორჯესტანი (გუგუშვილი) შეეძინა.
განათლება
1972 წელს სალომე ზურაბიშვილმა დაამთავრა პარიზის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ინსტიტუტი, 1973 წელს კოლუმბიის უნივერსიტეტი, ხოლო 1981 წელს — პარიზის სახელმწიფო მართვის ეროვნული სკოლა. ფლობს ქართულ, ფრანგულ, ინგლისურ და იტალიურ ენებს.
დიპლომატიური სამსახური
დიპლომატიური კარიერა დაიწყო 1974 წელს რომში (კირინალი), საფრანგეთის საელჩოს მესამე მდივნის თანამდებობით. 1977-1980 წლებში მუშაობდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში (ნიუ-იორკი), საფრანგეთის მუდმივმოქმედი მისიის მეორე მდივნის თანამდებობაზე. 1980-1984 წლებში საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ანალიზისა და პროგნოზის ცენტრის თანამშრომელია.