cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სომხური ანბანის შექმნის ისტორია
პირველწყაროთა მონაცემები
220px|მინიატიურა|ხორენაცი. "არმენიის ისტორია". ხელნაწერი ფურცელი ხორენაცი გვამცნობს, რომ არკადიუსისის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟის, თეოდოსი მცირეს ასვლისას მესროპი დაბრუნდა სომხური ენის დამწერლობის ნიშნებით ხელში. როგორც იოანე ოქროპირის ასევე, ბიზანტიელი იმპერატორების ქრონოლოგია, მკაცრად არის დაზუსტებული. იმპერატორი თეოდოსი II ხელისუფლებაში მოვიდა 408 წლის მაისში. თუმცა უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ხორენაცი ტრადიციულად დაკავშირებულია ბიზანტიელი იმპერატორების მართვის ქრონოლოგიასთან. თუმცა, შესაძლოა ეს მოვლენები (მაშტოცის დაბრუნება და იმპერატორის ცვლილება) საკმაოდ დაახლოებულ რამდენიმე წლის მანძილზე ხდებოდა.
კორიუნის ცნობა საშუალებას გვაძლევს უკეთესად განვსაზღვროთ თანამედროვე სომხური დამწერლობის შექმნის თარიღი. მაგალითად ის პირდაპირ ამბობს: "... და სომხური დამწერლობის სათავე იაზკერტის (იეზდიგერდ I)-ის მეფობის მერვე წელია". პართიის მეფეთა მმართველობის წლები კარგად არის დაზუსტებული ისტორიულ მეცნიერებაში. ცნობილია, რომ მეფე იაზკერტი (იეზდიგერდ I) პართიის სამეფოს სათავეში ჩაუდგა 399 წელს, ამ შემთხვევაში მისი მმართველობის მე-8 წელი მოდის 406 წელზე. ამ თარიღს კორიუნი ადასტურებს კიდევ ერთხელ: "...და იმ დღიდან (მაშტოცის ქმნილებიდან) სომხური დამწერლობის შექმნიდან წმინდანის გარდაცვალებამდე (მაშტოცის) - ოცდათხუთმეტი წელია, რომელიც ასე უნდა იყოს დათვლილი..... და ბარამის მეორე ვაჟის იეზდიგერდ II-ის მეფობის დაწყებიდან პირველივე წელს, გარდაიცვალა წმინდანი ..." ხორენაცმა დაასახელა მაშტოცის გარდაცვალების უფრო ზუსტი თარიღი: "ახლა  წმინდა სააკის  გარდაცვალებიდან  ექვსი თვის შემდეგ, მეჰეკანის (თებერვალი) მეცამეტე რიცხვში ქალაქ ვალარშაპატში თავის სამყაროს განეშორა კურთხეული  მესროპი". ამ ქრონოლოგიით, მესროპი გარდაცვლილა 440 წლის 17 თებერვალს. თუ 440 წელს გამოვაკლებთ 35 წელს (მისი გარდაცვალების წლის ჩათვლით), კიდევ ერთხელ გამოდის 406 წელი, სომხური დამწერლობის შექმნის თარიღი.
406 წელს, როგორც მაშტოცის მიერ სომხური ანბანის შექმნის თარიღს, ადასტურებს კორიუნის კიდევ ერთი მითითება, სადაც ის ამბობს, რომ - ნეტარი მაშტოცი სიხარულით მოვიდა სომხეთის ქვეყანაში, აირარატის ოლქში, ნორ კაიაკის (ვაგარშაპატის) მიდამოებში ვრამშაპუხის მეფობის მე-6 წელს. "არკაიაცანკუს" (სომხეთის მეფეთა სია) თანახმად, ვრამშაპუხი ტახტზე ავიდა 400 წელს. მაშასადამე, მეექვსე წელი უნდა ყოფილიყო მისი მმართველობიდან დაახლოებით 405 (თუ ავიღებთ 400 წლიდან) ან 406 წელი. მაშტოცის ბიოგრაფი ამბობს, რომ ე.წ. "დანიელის დამწერლობის" სწავლება მიმდინარეობდა დაახლოებით ორი წელი 404 წლიდან. ეს ანგარიში კი ადასტურებს ზემოაღნიშნულ ისტორიულ თარიღს.
არსებობს მესროპ მაშტოცის ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში ისტორიული მოღვაწეობის პერიოდის შესახებ სხვა, არაპირდაპირი მტკიცებულებები. კერძოდ, ცნობილია, რომ მაშტოცის საგანგებო მისიის დროს შეხვედრები ჰქონდა ამიდის, ედესის და სამოსატის სულიერი და კულტურული ელიტის ზოგიერთ წარმომადგენელთან. მაგ: კორიუნი და ხორენაცი აცხადებენ, რომ მაშტოცის შეხვედრა ჰქონდა ეპისკოპოსი ბაბილასთან, რომელიც სომხური წყაროების თანახმად, მსახურობდა ეკლესიაში 398-409 წ.წ. სხვა ეპისკოპოსი, რომელსაც შეხვდა მაშტოცი იყო ამიდის ეპისკოპოსი აკაკი, რომელიც ჩანაწერების თანახმად, მოღვაწეობდა 400-425 წ.წ. პერიოდში.
უძველესი წარწერების ნიმუშები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|მოზაიკური წარწერა იერუსალიმის მონასტრის იატაკზე. თარიღდება VII საუკუნის II ნახევრით სომხური ანბანის ყველაზე ადრეული ძეგლები, რომელიც გადაურჩა დროთა ვითარებას, მანუსკრიპტების ფრაგმენტების და საეკლესიო წარწერების სახით არის მოღწეული ჩვენამდე და დათარიღებულია V საუკუნის II ნახევრით. სომხური დამწერლობის ადრეული ძეგლები გვხვდება ნაზარეთში და სინაზე. ყველაზე ადრეული ჩვენამდე მოღწეული მანუსკრიპტები ზუსტად თარიღდება IX საუკუნით. ხელნაწერების განვითარებამდე არსებობდა მხოლოდ სწორხაზოვანი გამოსახულების ასომთავრული ასოები. ერთ-ერთი უძველესი ზუსტად დათარიღებული ძეგლი არის კათოლიკოს კომიტასის წარწერა რიფსიმეს ტაძრის დასავლეთის კედელზე, რომელიც თარიღდება 618 წლით.
მესროპ მაშთოცის მიერ შექმნილი დამწერლობის კალიგრაფიულ ფორმას ეწოდება ერკათაგირი ან „მესროპული ერკათაგირი“ და გამოიყენებოდა თითქმის XII საუკუნემდე. ადრეული შუა საუკუნეების ასოთა გრაფიკული მოხაზულობა შეიცვალა. კვადრატული ფორმებიდან ის უფრო მომრგვალებულ ფორმებზე გადავიდა. წარმოიქმნა დამწერლობის სახეები: „გრჩაგირი“, „ნოტრგირი“, „შჰაგირი“, „ბოლორგირი“.
დამწერლობის გავრცელება V საუკუნეში
220px|მინიატიურა|კათოლიკოსი სააკ პეტროვი სომხური ანბანის შექმნის დამთავრებისთანავე მესროპ მაშტოცის მოწაფეთა ჯგუფი დაიშალა. მათი ნაწილი დარჩა ედესაში სირიული დამწერლობის შესასწავლად, ხოლო მეორე ნაწილი გაემგზავრა სამოსატში ბერძნული დამწერლობის შესასწავლად. თავად მაშტოცი მოწაფეთა ჯგუფის ნაწილთან ერთად დაბრუნდა სომხეთში. კორიუნი წერს, რომ მაშტოცმა მშვიდობით გაიარა ბევრი სოფელი, სიხარულით სავსე გულით მოვიდა სომხეთში, აირარატის ოლქში ნორ კალაკის საზღვრებში. ქვეყანაში გაიშალა ფართო კულტურულ-საგანმანათლებლო მოძრაობა. სომხეთის სხვადასხვა კუთხიდან მოდიოდნენ ახლადდაარსებულ ვაგარშაპატის სემინარიაში წერა-კითხვის შესასწავლად. მაშტოცი საგანმანათლებლო მისიას აწარმოებდა ქვეყნის პერიფერიებშიც. ის გაემგზავრა გოლტნში, თავის წინანდელ ადგილსამყოფელში ნახიჩევანში, სადაც მან ერთ დროს მყარად გადაწყვიტა - შეექმნა სომხური ასოები ბიბლიის გადასათარგმნად მშობლიურ ენაზე. როგორც ადრე, მაშტოცის ძლიერი მხარდაჭერა ჰქონდა სახელმწიფო ხელისუფლებისაგან (სამეფო ხელისუფლება აღმოსავლეთ არმენიაში არსებობდა 428 წლამდე).
ამის შემდეგ ის ჩადის სიუნიქში. იბერიასა და აღმოსავლეთ არმენიის ზოგიერთ ოლქში ვიზიტის დასრულებისას მოწაფეთა და თანამოაზრეთა ჯგუფთან ერთად მესროპი მიემგზავრება ბიზანტიაში სომხური სკოლების დასაარსებლად დასავლეთ სომხეთის ოლქებში, რომლებიც ბიზანტიის გავლენის სფეროში იყვნენ მოქცეული.
დასავლეთ სომხეთში ახალი სომხური დამწერლობის გავრცელების ზუსტი დრო დადგენილია ისტორიკოსთა მიერ. პირველადი წყაროები აჩვენებენ, რომ განმანათლებელ მესროპ მაშტოცის მიერ სომხური სკოლების დაარსება და დამწერლობის გავრცელება სომხეთის დასავლეთ ნაწილში (კერძოდ, წიფქის და ბარძრ აიკის პროვინციაში) მომხდარა არა უადრეს 420-წლისა. ამდენად, სომხური ანბანის დასავლეთ სომხეთში გავრცელებას ნათლად უკავშირებენ იაზკერტ I -ის სიკვდილს და მისი შვილის - სომხეთის მმართველ შაპუხის მკვლელობას.
დასავლეთ სომხეთიდან დაბრუნების შემდეგ, მაშტოცი ეწვია კავკასიის ალბანეთს. გზად ალბანეთიდან იბერიაში (მეორე ვიზიტი) ეწვია გარდმანს, სადაც იგი პატივით მიიღო მიიღო უფლისწულმა ხურსმა. საგანმანათლებლო საქმიანობა გაიშალა აგრეთვე ტაშირში.
სომხური დამწერლობის შექმნის კონცეფცია
დღემდე სადავოა საკითხი - შექმნა თუ არა მესროპ მაშთოცმა სომხური ანბანის მოხაზულობა და სტრუქტურა, თუ მან გამოიყენა თანამედროვე მკვლევართათვის უცნობი ძველსომხური დამწერლობა, რომელიც თვით სომხეთშიც კი იყო დაკარგული მესროპის პერიოდში.
სავარაუდოა, რომ (ისევე, როგორც კირილიცას და ბერძნული ანბანის შემთხვევაში), მაშტოცისეული ანბანის პროტოტიპი მესროპ მაშთოცამდე დიდი ხნით ადრე გამოიყენებოდა სომხეთში, როგორც ძველსემიტური დამწერლობის ვარიანტი. არსებობს მოსაზრება, რომ ქრისტიანობის მიღებისთანავე შეცვალეს იგი, როგორც "წარმართული", ხოლო მაშთოცი იყო მისი აღდგენისა და განსახელმწიფოებრიობის ინიციატორი. ამ მხრივ, უაღრესად მნიშვნელოვანი შეტყობინება დაგვიტოვა ხორენაცმა სომხეთის კათოლიკოსის ბიზანტიის იმპერატორისადმი მიწერილი წერილის ციტირებისას.
ხშირად კეთდება აქცენტები პირველწყაროზე, სადაც საუბარია მაშტოცის საძიებო საქმიანობაზე მეცნიერთა და სწავლულთა შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ენა
საბერძნეთი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეხუთედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 16 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იანურუსოვო (ბაშკირეთი)
იანურუსოვო (Янурусово; Йәнырыҫ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. იანურუსოვის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 43 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან სტერლითამაქიდან 39 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 748 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის გერბი
ბოსნია და ჰერცეგოვინის გერბი — ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული სიმბოლო. წარმოადგენს ციფერ ფარს ოქროსფერი სამკუთხედით. სამკუთხედი აღნიშნავს ქვეყნის სამ ძირითად ეთნიკურ ჯგუფს(ბოსნიელები, სერბები და ხორვატები). სამკუთხედი ასევე აღნიშნავს ქვეყნის მოხაზულობას რუკაზე. ვარსკვლავები კი განასახიერებენ ევროპას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
ყორნისის ხასიევების კოშკი
ყორნისის ხასიევების კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისში. მდებარეობს მდინარე ტილიანის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში (XVII-XVIII სს.).
კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. გეგმით სწორკუთხა კოშკი შემორჩენილია ორი სართულის დონეზე. პირველი სართული ყრუა და ამოვსებულია მიწით. მეორე სართულის ოთხივე კედელში გაჭრილია სათოფურები. აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილია თაღოვანი ბუხარი. არქიტრავული შესასვლელი დატანებულია მეორე სართულის სამხრეთ კედელში. კოშკის კედლები დაბზარულია. მეორე სართული დაზიანებულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ანტონივკა (ხმელნიცკის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ხმელნიცკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 564 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხმელნიცკის რაიონის სოფლები
საბერძნეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეექვსედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ 2 ვერცხლისა და 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯონ ბისელ კეროლი
ჯონ ბისელ კეროლი (John Bissell Carroll; დ. 5 ივნისი, 1916 — გ. 1 ივლისი, 2003) ― ამერიკელი ფსიქოლოგი, ცნობილია ფსიქოლოგიაში, ენათმეცნიერებაში და ფსიქომეტრიაში წვლილის შეტანის გამო.
ადრეული წლები
კეროლი დაიბადა ჰარტფორდში, კონექტიკუტში. ადრეულ ასაკში, კეროლი დაინტერესდა მუსიკით და ენით. მისი ენისადმი ინტერესი კიდევ უფრო გაღვივდა იმით, რომ ცამეტი წლის ასაკში დაუმეგობრდა ბენჯამინ ლი უორფს და განიხილა უორფის იდეები კულტურასა და ენას შორის მჭიდრო კავშირის შესახებ. კეროლიმა ასევე 1956 წელს, წვლილი შეიტანა უორფის „ენა, აზროვნება და რეალობა“-ს რედაქტირებასა და გამოცემაში.
განათლება
კეროლი სწავლობდა ვესლეანის უნივერსიტეტში კლასიკის სპეციალობით და 1937 წელს დაამთავრა summa cum laude. ის სწავლობდა მინესოტას უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიის დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად.მინესოტას უნივერსიტეტში კეროლმა სწავლა დაიწყო ბ. ფ. სკინერთან, მაგრამ მალევე აღმოაჩინა, რომ მას უნდოდა უფრო დიდი რაოდენობით საგნებთან მუშაობა, ვიდრე სკინერის ინდივიდუალური საგნების მიდგომა. სკინერმა კეროლი გადაამისამართა ლ. ლ. ტურსტონთან ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, სადაც მან შეძლო გაეგრძელებინა ფსიქომეტრიის შესწავლა. ამ დროის განმავლობაში მან სწავლა გაამახვილა ვერბალურ უნარზე და 1941 წელს დაასრულა დისერტაცია "ვერბალური შესაძლებლობების ფაქტორული ანალიზი".
ეთელვირდი
ეთელვირდი (ელფვერდი, ანგლო-საქს. Ælfweard Æthelweard) (დ. დაახლ. 904 — გ. 2 აგვისტო, 924) — უესექსის მეფე 924 წელს. ედუარდ უფროსისა და მისი მეორე ცოლის ელფლედას შვილი.
ბიოგრაფია
ანგლო-საქსური ქრონიკების ერთ-ერთი ვერსიით, ვითენაგემოტმა (უხუცესთა საბჭო) უესექსის მეფედ აირჩია ეთელვირდი, ედუარდ I-ის შვილი (17 ივლისი 924), იმავდროულად, მისმა ერთადერთმა ძმამ, ათელსტანმა მიიღო მერსიის მართვის უფლება. თავის დედაქალაქად ეთელვირდმა ოქსფორდი აირჩია, თუმცა უკვე 2 აგვისტოს მოულოდნელად გარდაიცვალა, ისე, რომ არც ჩატარებია კორონაციის ცერემონია. ამბობენ, რომ ის მოკლეს ათელსტანის ბრძანებით, რომელიც მათმა მამამ, რამდენიმე ქრონიკის მიხედვით, თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ეთელვირდი არ იყო დაქორწინებული და მემკვირდე არ დარჩენია. როგორც უესექსის დინასტიის დანარჩენი მეფეები, ეთელვირდიც დაკრძალულ იქნა ვინჩესტერის ტაძარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 904 კატეგორია:ინგლისის მეფეები კატეგორია:X საუკუნის ევროპის მმართველები კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 924
გერმანიის მედიატიზაცია
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საღვთო რომის იმპერიის რუკა მედიატიზაციამდე ([[1789)]] მედიატიზაცია გერმანიაში (Reichsdeputationshauptschluss) — საღვთო რომის იმპერიის შემადგენელი პოლიტიკური ერთეულების რეორგანიზაცია, რომელიც განხორციელდა 1803-1806 წლებში ნაპოლეონის მინისტრის, ტალეირანის ხელმძღვანელობის ქვეშ. რეფორმების შედეგად გერმანული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების რაოდენობა თითქმის ათჯერ შემცირდა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
ალუმინის მონოოქსიდი
ალუმინის მონოოქსიდი, ალუმინის(II) ოქსიდი — ქიმიური ნაერთი, რომელიც შეიცავს ალუმინს და ჟანგბადს. მისი ქიმიური ფორმულაა. ალუმინის მონოოქსიდი შემჩნეულია ატმოსფეროში აირად ფაზაში ალუმინის ყუმბარების აფეთქებისას.
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
გორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია
გორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, გორის მუნიციპალიტეტის სოფ. გორეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესია ნაგებია რიყის ქვით, ფლეთილი ქვით და დიდი ზომის ფილაქნით. გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს. აღმოსავლეთი ნახევარწრიული აბსიდის ცენტრალური ნაწილი მთლიანად ჩამონგრეულია. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშია. აბსიდის ჩრდილოეთ შვერილზე სატრიუმფო თაღის ქუსლია შემორჩენილი. შემორჩენილია ასევე ეკლესიის კედლების ფრაგმენტები, რომელთა სიმაღლე დაახლ. 4-5 მეტრია. ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით. კედლებზე მოდებულია სურო.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საბერძნეთი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეშვიდედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საფიე ალი
საფიე ალი (Safiye Ali; დ. 2 თებერვალი 1894, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 5 ივლისი 1952, დორტმუნდი, გერმანია) — თურქი ექიმი. თურქეთის რესპუბლიკის პირველი ქალი ექიმი და პირველი სამედიცინო ქალი-განმანათლებელი. მუშაობდა ბავშვთა და ქალთა ჯანმრთელობის სფეროში.
ბიოგრაფია
საფია ალი დაიბადა 1894 წლის 2 თებერვალს სტამბოლში. მამამისი, აბდულაზიზის და აბდულჰამიდ II-ის მრჩეველი ალი ქირათ ფაშაა, ხოლო დედა შეიულჰარემ ჰაჯი ემინ ფაშას ქალიშვილი ემინე ჰასენე ჰანიმია. საფიე, ოთხი ქალიშვილისგან ყველაზე უმცროსია.
მისი ოჯახი, ოსმალეთის იმპერიის დროს, სხვადასხვა სახის მომსახურებისთვის ცნობილია. ბაბუამისი ჰაჯი ემინ ფაშა 17 წელი მექაში ცხოვრობდა, სადაც დღემდე აქტიური ხუთი ფონდი დააარსა. საფიემ მამა ახალგაზრდა ასაკში დაკარგა, ამიტომ ის ბაბუასთან გაიზარდა.
1916 წელს დაამთავრა სტამბოლის გოგოთა ამერიკული კოლეჯი. კოლეჯში სწავლის დროს გადაწყვიტა, რომ გახდეს ექიმი.
1923 წლის ივნისში, მეუღლესთან ერთად გახსნა თავისი ამბულატორია, სადაც ქალთა და ბავშთა ჰანმრთელობაზე ზრუნავდა. ასევე, სტამბოლის ამერიკულ კოლეჯში გოგოებისთვის გინეკოლოგიას ასწავლიდა.
ამავე პერიოდში შეუერთდა ფემინისტურ მოძრაობას და გახდა თურქეთის ქალთა კავშირის სანიტარული კომისიის თავმჯდომარე, რომელიც იბრძოდა პროსტიტუციას.
კიბოს დიაგნოზის დასმის შემდეგ, დატოვა თურქეთი და გადავიდა გერმანიაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შეძლებისდაგვარად აგრძელებდა თავის სამუშაოს. 1952 წლის 5 ივლისს, 58 წლის ასაკში, დორტმუნდში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:თურქი ექიმები კატეგორია:თურქი ფემინისტები
ანტონივკა (ჩემერივცის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ჩემერივცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 160 კაცს შეადგენდა.
ხუგასთის ეკლესიის ნანგრევი
ხუგასთის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის ცხინვალის რეგიონში, სოფელ ხუგასთაში, სასაფლაოზე. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.
დენის როდმანი
დენის კეიტ როდმანი (Dennis Keith Rodman; დ. 13 მაისი, 1961) — ამერიკელი კალათბურთელი, ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყოფილი მოთამაშე, რომელიც თამაშობდა დეტროიტ პისტონსში, სან-ანტონიო სპურსში, ჩიკაგო ბულზში, ლოს-ანჯელეს ლეიკერსში და დალას მავერიქსში. ხუთჯერ გახდა NBA-ს ჩემპიონი, ორჯერ, 1989 და 1990 წელს დეტროიტ პისტონსში თამაშის დროს და სამჯერ ზედიზედ ჩიკაგო ბულზში 1996, 1997 და 1998 წელს.
ხუგასთის ეკლესიის ნანგრევი
მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ნაგებია რიყის ადაფლეთილი ქვით დუღაბზე. ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. აბსიდი დარბაზისაგან მხრებით გამოიყოფა. ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლების სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. სამხრეთი კედლის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი. ჩამონგრეულია დასავლეთი კედელი. შესასვლელი არიკითხება. ეკლესიაში მიწის დონე აწეულია. ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა.
დენის როდმანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
ხუგასთის ეკლესიის ნანგრევი
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კარნუტის წყალსაცავი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის წყალსაცავები
წინააღმდეგობა (ვარსკვლავური ომები)
წინააღმდეგობა — გამოგონილი გაერთიანება „ვარსკვლავური ომების“ გამოგონილ სამყაროში. იგი უპირისპირდება პირველ ორდენს. ეს არის ახალი რესპუბლიკისგან წარმოშობილი გაერთიანება, შთაგონებული აჯანყებულთა ალიანსის კონცეფციით, რომლის მიხედვით გალაქტიკური სამოქალაქო ომის გალაქტიკურ იმპერიასთან ერთად დამყარდა დემოკრატია. წინააღმდეგობის მრავალი უფროსი წევრი 30 წლით ადრე იყო აჯანყებულთა ალიანსის წევრი, მათ შორის — გენერალი ორგანა და ადმირალი აკბარი. ალიანსში აგრეთვე მსახურობდნენ ახალგაზრდა თაობის ოფიცრების მშობლები (როგორც პო დემერონის შემთხვევაში).
ოქსანა შვეცი
ოქსანა შვეცი (Оксана Олександрівна Швець; დ. 10 თებერვალი, 1955, კიევი, უკრაინის სსრ, სსრკ — გ. 17 მარტი, 2022, კიევი, უკრაინა ) — უკრაინელი მსახიობი, უკრაინის სსრ დამსახურებული არტისტი (1996).
წინააღმდეგობა (ვარსკვლავური ომები)
წინააღმდეგობა არის ვარსკვლავური ომების გაგრძელების ტრილოგიის მთავარი გაერთიანება. იგი კვლავ ჩნდება 2017 წლის ფილმში „ვარსკვლავური ომები: უკანასკნელი ჯედაი“ და გამოჩნდება 2019 წლის „IX ეპიზოდში“.
ოქსანა შვეცი
ოქსანა შვეცი დაიბადა 1955 წლის 10 თებერვალს. 1975 წელს დაამთავრა ივან ფრანკოს სახელობის თეატრთან არსებული თეატრალური სტუდია, ხოლო 1986 წელს კიევის ივან კარპენკო-კარის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის თეატრმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1980–1922 წლებში მუშაობდა ტერნოპოლის მუსიკისა და დრამის თეატრში, კიევის სატირის თეატრში და კიევის ეროვნულ აკადემიურ ახალგაზრდა თეატრში.
წინააღმდეგობა (ვარსკვლავური ომები)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ორგანიზაციები კატეგორია:გამოგონილი სამხედრო ორგანიზაციები კატეგორია:გამოგონილი რევოლუციონერები
ოქსანა შვეცი
დაიღუპა 2022 წლის 17 მარტს რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ კიევში საცხოვრებელ კორპუსზე სარაკეტო თავდასხმის დროს, უკრაინაში რუსეთის ფართომასშტაბიანი შეჭრის 21-ე დღეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:უკრაინელი მსახიობები
თიღვის ეკლესიის ნანგრევი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტიკლაკაიანის რაიონი
ტიკლაკაიანის რაიონი (Distrito de Ticlacayán) — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის პასკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 500 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 309 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 585.1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
უზბეკური ვიკიპედია
უზბეკური ვიკიპედია (Oʻzbekcha Vikipediy) — ვიკიპედიის განყოფილება უზბეკურ ენაზე. გაეშვა 2004 წლის იანვარში. 2012 წლის 5 ივლისისთვის მოიცავდა 20 000 სტატიას, იმავე წლის ბოლოს სტატიათა რაოდენობა 60 000-მდე გაიზარდა. 2012 წლის დეკემბერში ბოტების დახმარებით შეიქმნა სტატიები დასახლებულ პუნქტებზე. alexa.com-ის სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, უზბეკეთში ყველაზე მონახულებადი საიტებიდან ვიკიპედია მე-10 ადგილზე იმყოფება. 2014 წლის თებერვლის მონაცემებით, უზბეკურ ვიკიპედიაში ხელმისაწვდომია დაახლოებით 127 ათ. სტატია. ჰყავს 8 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბიზონის მღვიმე
ბიზონის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცუცხვათის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 290 მ სიმაღლეზე, მდინარე შაბათაღელის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს ცუცხვათის მრავალსართულიანი მღვიმოვანის IV იარუსს. შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს; მღვიმე ცუდათაა განათებული, მშრალია. ცენტრალური ღერძის გასწვრივ სიღრმეა 14,8 მ, სიგანე 5,5 მ, სიმაღლე შესასვლელთან 4,6 მ. მღვიმის შესწავლა დაიწყო 1970 წელს პროფესორ ლევან მარუაშვილის ხელმძღვანელობით. გათხარეს 1970-71 და 1974-78 წლებში არქეოლოგ დავით თუშაბრამიშვილის ხელმძღვანელობით. მღვიმეში ფიქსირებულია 4 ლითოლოგიური ფენა (საერთო სისქე 2,5 მ-ზე მეტი). III ფენა მუსტიეური ხანის გვიანდელი პერიოდის მასალას შეიცავს. აღმოჩენილია ქვის 60 ნივთი, მათ შორის ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები, ლევალუაზური და მუსტიეური წვეტანები, სხვადასხვა ტიპის სახოკები და სხვა. II ფენაში ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მასალაა, აღმოჩენილია დასავლეთ საქართველოს მღვიმური კულტურისათვის დამახასიათებელი კერამიკური ნაწარმის ნატეხები, ორმხრივ დამუშავებული კაჟის ყუნწიანი ისრისპირი, ძვლის ნემსი, ძვლის ყუნწგახვრეტილი სადგისი, კაჟის ანატკეცები და სხვა. მასალა დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
სათიხარის ეკლესია
სათიხარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სათიხარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით სქელ დუღაბზე. გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ასევე სწორკუთხა საკურთხევლით დასრულებული, რომელშიც გაჭრილია ვიწრო სარკმელი. დასავლეთ კედელში სწორკუთხა ნიშაა. კედლები შემორჩენილია 5-6 მ სიმაღლეზე, ზოგან კი 1-2 მეტრამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იარ-ბიშკადაკი
იარ-ბიშკადაკი (Яр-Бишкадак; Яр-Бишҡаҙаҡ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 7 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 25 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 539 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ჩრდილოეთ კორეის ჰიმნი
„ეგუგკა“ (애국가) — კსდრს ოფიციალური ჰიმნი. შედგება ორი კუპლეტისაგან. ეგუგკა კსდრ-ში 1947 წელს იქნა მიღებული და დღემდე გამოიყენება როგორც სახელმწიფო ჰიმნი. მუსიკის ავტორია კიმ ვონ გიუნი (1917—2002), ხოლო ტექსტის პაკ სე იონგი (1902—1989).
ისტორია
1945 წელს კიმ ვონ გიუნმა დაწერა „პატრიოტული სიმღერის“ მელოდია იაპონური ოკუპაციისგან განთავისუფლებული კორეისთვის, ხოლო უკვე ერთ წელიწადში მისთვის პაკ სე იონმა ტექსტი დაწერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰიმნები კატეგორია:ჩრდილოეთი კორეა კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ეროვნული სიმბოლოები
გრენადა 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გრენადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ბახჩისარაიცევის სახლი
ბახჩისარაიცევის სახლი (Дом Г. Х. Бахчисарайцева) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს სოციალისტური ქუჩისა და ბუდიონოვსკის პროსპექტის გადაკვეთაზე. შენობა ააგეს XX საუკუნის დასაწყისში და ეკუთვნოდა როსტოვის საქალაქო საბჭოს წევრს და როსტოვის სასამართლო ოლქის მოსამართლეს, გრიგორ ბახჩისარაიცევს, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც მოყვარული მებაღე. ამჟამად შენობაში განთავსებული არის არქიტექტურის ძეგლების რეესტრი.
ისტორია
ბახჩისარაიცევის სახლი ააგეს მოდერნის სტილში XX საუკუნის დასაწყისში. XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის სავაჭრო სახლებისათვის დამახასიათებელია პირველ სართულზე განთავსებული სავაჭრო ოთახები. პირველი სართული არენდით ჰოქნდა აღებული სავაჭრო-სამრეწველო ამხანაგობას „Звено-ს“, ავტომობილების გაყიდვით დაკავებულ კომპანია „Лорелей“-სა და სააქციო საზოგადოება „Рудольф Лей-ს“.
1920-იან წლებში, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. ზედა სართული გამოიყენეს საცხოვრებელი მიზნებისათვის, ხოლო სარდაფში განათავსეს სტუდენტური სასადილო, პირველ სართულზე კვლავ სავაჭრო დაწესებულებები იყო განთავსებული.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ბახჩისარაიცევის სავაჭრო სახლი ძლიერ დაზიანდა, ხოლო მისი მეობელი სახლები პრაქტიკულად მთლიანად დაინგრა და არ ექვემდებაებოდნენ აღდგენას (მაგ.; პუსტოვოიტოვის სახლი და ჩერნოვის სახლი).
ბახჩისარაიცევის სახლის სარესტავრაციო სამუშაოები დასრულდა 2005 წელს. ამჟამად შენობის პირველ სართულზე განთავსებულია ბეწვის მაღაზია, კაფე და წიგნების სუპერმარკეტი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
იაკობ კრისტიან შეფერი
ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი, საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1762).
ბიოგრაფია
დაიაბადა 1718 წლის 30 მაისს კვერფურტში (საქსონია-ანჰალტი). 1736-1738 წლებში სწავლობდა ვიტენბერგის უნივერსიტეტში. შემდგომში მასწავლებლად მოეწყო რეგენსბურგში.
1741 წელს გახდა პროფესორი. 1760 წელს, ვიტენბერგის უნივერსიტეტში მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი, ხოლო 1763 წელს ტუბინგენის უნივერსიტეტში მიენიჭა თეოლოგიის დოქტორის ხარისხი. 1779 წელს გახდა რეგენსბურგის პროტესტანტული სამრევლოს დეკანი და პასტორი.
1759 წელს გამოსცა ნაშრომი — „Erleichterte Artzney-Kräuterwissenschaft“, რომელშიც განხილულია მცენარეების გამოყენება მედიცინაში. 1762-1764 წლებში დაწერა ილუსტრირებული ნაშრომი მიკოლოგიაში (ოთხ ტომად) სახელწოდებით „Natürlich ausgemahlten Abbildungen baierischer und pfälzischer Schwämme, welche um Regensburg wachsen“. 1774 წელს შეფერმა შემოიტანა ფრინველთა კლასიფიკაციის ახალი სისტემა. აგრეთვე გამოსცა ორი წიგნი ენტომოლოგიაში, პირველი — „Icones insectorum circa ratisbonam indigenorum coloribus naturam referentibus expressae“ (1779 წელი, სამ ტომად), რომელშიც შესულია 280-მდე ფერადი გრავიურა 3000-მდე სახეობის მწერის გამოსახულებით და მეორე — „Elementa entomologica“ (1789).
იგი იყო მრავალი სამეცნიერო საზოგადოების წევრი, მათ შორის ლონდონის სამეფო საზოგადოების, ბავარიისა და გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიების წევრი.
ბიოლოგიის და თეოლოგიის გარდა, შეფერი ატარებდა ექსპერიმენტებს ელექტროობაში, ფერებსა და ოპტიკაში. იგი არის ადრეული სარეცხი მანქანის გამომგონებელი. შეფერი აგრეთვე დაინტერესებული იყო ქაღალდის წარმოებით. 1765-1771 წლებში მან ჩატარებული ექსპერიმენტებისა და კვლევების შედეგები გამოსცა წიგნში „Versuche und Muster, ohne alle Lumpen oder doch mit einem geringen Zusatze derselben, Papier zu machen“, სადაც ძირითადად განიხილავდა ქაღალდის წარმოებას სხვადასხვა მცენარის გამოყენებით, ისეთების როგორებიცაა ხავსი, ვერხვი და სვია.
იაკობ კრისტიან შეფერი გარდაიცვალა 1790 წლის 5 იანვარს, რეგენსბურგში, 71 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ბოტანიკოსები კატეგორია:გერმანელი მიკოლოგები კატეგორია:გერმანელი ზოოლოგები კატეგორია:გერმანელი ენტომოლოგები კატეგორია:საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
ელიზაბეტ ფრანგი
ელიზაბეტ ფრანგი (Élisabeth de France; დ. 3 მაისი, 1764 — გ. 10 მაისი, 1794) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის დოფინ ლუი დე ბურბონისა და მისი მეორე ცოლის, მარია ჟოზეფა საქსონიელის ნაბოლარა შვილი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის შვილიშვილი. საფრანგეთის სამი მეფის: ლუი XVI-ის, ლუი XVIII-ისა და შარლ X-ის უმცროსი და. სიკვდილით დასაჯეს ფრანგმა რევოლუციონერებმა, ეგრეთ წოდებული „დიდი ტერორის“ პერიოდში, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის ყველაზე სისხლისმღვრელი დრო იყო.
საფრანგეთის პრინცესა
მარცხნივ|მინი|324x324პქ|ელიზაბეტი 1782 წელს ელიზაბეტი დაიბადა 1764 წლის 3 მაისს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის დოფინ ლუი დე ბურბონისა და მისი მეორე ცოლის, მარია ჟოზეფა საქსონიელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მამის მხრიდან ბებია-ბაბუად ერგებოდნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XV და მისი მეუღლე, პოლონეთის მეფე სტანისლავ I-ის ასული მარია ლეშჩინსკა, ხოლო დედის მხრიდან საქსონიის კურფიურსტ ავგუსტ III და მისი მეუღლე, საღვთო რომის იმპერატორ იოზეფ I-ის ასული მარია იოზეფა ავსტრიელი. მამამისი მისი დაბადებიდან მალევე, 1765 წელს გარდაიცვალა, დედა კი 1767 წელს მეუღლეზე დარდს გადაჰყვა. უმშობლებოდ დარჩენილი ელიზაბეტისა და მისი უფროსი და-ძმების აღზრდა მათმა გაუთხოვარმა მამიდებმა აიღეს საკუთარ თავზე.
პატარა ელიზაბეტს სულ სამი ძმა და ერთი და ჰყავდა, რომლებიც იყვნენ: საფრანგეთის დოფინი ლუი ავგუსტი (შემდგომში ლუი XVI), პროვანსის გრაფი ლუი სტანისლა (შემდგომში ლუი XVIII), არტუას გრაფი შარლი (შემდგომში შარლ X) და მარი კლოტილდა (შემდგომში სარდინიის დედოფალი). მიუხედავად ორმხრივი ობლობისა, ბავშვები მამიდებთან ბედნიერად და ლაღად იზრდებდნენ ვერსალში, რის გამოც მათ ისინი დედებივით უყვარდათ.
პრინცესა ელიზაბეტი ღრმად რელიგიური ადამიანი იყო. 1777 წელს მას ხელი სთხოვა საღვთო რომისა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორმა იოზეფ II-მ (მარია ანტუანეტას ღვიძლი ძმა), თუმცა ელიზაბეტს გათხოვება ძალიან არ უნდოდა, ამიტომაც ძმისა და დედოფლის ნებართვით იმპერატორს ცოლობაზე უარი უთხრა, რითაც ფაქტიურად თავად გამოუტანა თავის თავს სასიკვდილო განაჩენი.
რევოლუცია
მინი|337x337პქ|მადამ ელიზაბეტი რევოლუციის პერიოდში 1789 წლის 14 ივლისს ფრანგმა რევოლუციონერებმა ბასტილიის ციხე აიღეს, რითაც დაიწყო საფრანგეთის მრავალწლიანი რევოლუცია. ამ ამბიდან სამ დღეში, 17 ივლისს მისი ძმები: არტუასა და პროვანსის გრაფები თავიანთ ცოლებთან ერთად საფრანგეთიდან გაიქცნენ, მათ გზას გაჰყვა უამრავი ფრანგი დიდგვაროვანი და არისტოკრატი. მიუხედავად გრაფ დ'არტუას ხვეწნისა, ელიზაბეტმა მკაცრი უარი განაცხადა საფრანგეთის დატოვებაზე და იგი ლუი XVI-თან და მარია ანტუანეტასთან ერთად დარჩა. ამავე 1789 წლის 5 ოქტომბერს რევოლუციონერები ანთებული ჩირაღდნებით შეცვივდნენ ვერსალში და სამეფო ოჯახის წევრები დააპატიმრეს, შემდეგ კი იძულებით პარიზში გადაიყვანეს. 1791 წლის ივნისში სამეფო ოჯახის წევრებმა ელიზაბეტის ჩათვლით ინგლისში გაქცევა სცადეს, მაგრამ ისინი საზღვარზე იცნეს და უკან დააბრუნეს. 1792 წლის სექტემბერში პარიზის ქუჩაში სასტიკად მოკლეს დედოფლის უახლოესი მეგობარი: პრინცესა დე ლამბალი.
ელიზაბეტი ესწრებოდა იმ ეროვნული ასამბლეის სხდომას, რომელმაც მის ძმას სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა. 1793 წლის 21 იანვარს ლუი XVI-ს პარიზში გილიოტინაზე მოჰკვეთეს თავი. ამის შემდეგ ელიზაბეტი, მარია ანტუანეტა და მისი ქალიშვილი, მცირეწლოვანი მარი ტერეზ შარლოტი მარტონი დარჩნენ კოშკში გაამოკეტილნი. 1793 წლის 2 აგვისტოს გაასამართლეს დედოფალი მარია ანტუანეტაც, რომელსაც ასევე სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს. მას თავი 1793 წლის 16 ოქტომბერს მოჰკვეთეს. სიკვდილით დასჯის დილას, გამთენიისას დედოფალმა მარია ანტუანეტამ ელიზაბეტს უკანასკნელი წერილი მისწერა, რომელშიც ასეთი რამ ეწერა:
1794 წლის 9 მაისს ელიზაბეტიც კონსიერჟერის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც მისი სასამართლო ჩაატარეს. მისი ბრალდებები შემდეგი იყო: მეფის გაქცევაში დახმარების მცდელობა და ემიგრაციაში მყოფი დიდგვაროვნების ფულით დახმარება, რითაც ხელს უწყობდა მათ გაძლიერებას ფრანგი რევოლუციონერების წინააღმდეგ. ამავე დღეს ელიზაბეტს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რომელიც აღსრულებაში მეორე დღეს, 1794 წლის 10 მაისს მოვიდა. ამ დროს ელიზაბეტი 30 წლის იყო. მასაც მარია ანტუანეტისა და ლუი XVI-ის მსგავსად თავი მოჰკვეთეს გილიოტინაზე, პარიზში.
წინაპრები
ელიზაბეტ ფრანგის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1764 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1794 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
არდისის წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი
არდისის წმინდა გიორგის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ არდისში, ძველ სასაფლაოზე. აგებულია შუა საუკუნეებში.
სოფლის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია ნაგები იყო ფიქალით. ეკლესიის გეგმა არ იკითხება. მის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია. ტერიტორიაზე მრავლად ყრია საპირე ქვა. ძეგლის დათარიღება არ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ანტონივკა (ზვენიჰოროდკის რაიონი, შპოლის საქალაქო საბჭო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზვენიჰოროდკის რაიონის სოფლები
რამაზ პატარიძე
მინი რამაზ პატარიძე (დ. 6 ნოემბერი, 1927, თბილისი — გ. 1 ნოემბერი, 2020 ) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, მკვლევარი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, დამწერლობათმცოდნე, ანბანთმცოდნე, ქართული ანბანის რაინდი. პოეტის, მთარგმნელისა და საზოგადო მოღვაწის მიქელ პატარიძის შვილი.
1950 წელს დაამთავრა ი. სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. მუშაობდა კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრში (ყოფილი ხელნაწერთა ინსტიტუტი), ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის საქართველოს ეთნოლოგიის განყოფილებაში. იყო პავლე ინგოროყვას მოსწავლე. 64 წლის განმავლობაში იკვლევდა ქართული ანბანის საკითხებს. 1980 წელს სა­ბავ­შვო გა­მომ­ცე­ლო­ბა „ნა­კა­დულ­მა“ გა­მოს­ცა მისი წიგნი „ქართული ასომთავრული“, წიგნ­მა საბ­ჭო­თა ცენ­ზუ­რის გვერ­დის ავლა მარ­ტი­ვად მო­ა­ხერ­ხა ვი­ნა­ი­დან ის სა­ბავ­შვო გა­მომ­ცემ­ლო­ბამ გაამოსცა. ამის შე­დე­გად წიგ­ნე­ბის გავ­რცე­ლე­ბა შე­ი­ზღუ­და, გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „ნა­კა­დუ­ლის“ დი­რექ­ტო­რი არჩილ სულაკაური თა­ნამ­დე­ბო­ბი­დან გაათავისუფლეს, ხოლო წიგ­ნის ავ­ტო­რი რა­მაზ პა­ტა­რი­ძე პრაქ­ტი­კუ­ლად ჩა­მო­შო­რდა სა­მეც­ნი­ე­რო საქ­მი­ა­ნო­ბას.
გაშიფრა „ვეფხისტყაოსნის“ პროლოგი და აღმოაჩინა, რომ კაცობრიობის ისტორიაში შოთა რუსთაველი არის პირველი ადამიანი, რომელმაც „ვეფხისტყაოსანში“ წარმოგვიდგინა პლანეტების ჰელიოცენტრული სისტემა. მთელი შეგნებული სიცოცხლე ქართული დამწერლობის ისტორიის კვლევას მიუძღვნა და საბოლოოდ დაამტკიცა სომხური წერილობითი წყაროების სიცრუე.
მინანგკაბაუ ვიკიპედია
მინანგკაბაუ ვიკიპედია (Wikipedia baso Minang) — ვიკიპედიის განყოფილება მინანგკაბაუზე. გაეშვა 2013 წლის 29 იანვარს. მოთხოვნა გაშვებაზე დააკმაყოფილა Language committee-მა. იმავე წლის 7 თებერვალს გაეშვა ოფიციალურად. 2013 წლის სექტემბრისთვის სტატიათა რაოდენობამ მიაღწია 150,000 ათასს. 2014 წლის თებერვლის მდგომარეობით მოიცავს დაახლოებით 227 ათას სტატიას. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი.
რამაზ პატარიძე
1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა: „ქართული ფილიგრანოლოგიის ძირითადი საკითხები“.
მინანგკაბაუ ვიკიპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
გრენადა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გრენადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გრენადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ზემო გვინეის ტყეები
ზემო გვინეის ტყეები — სეზონური ტროპიკული ტყის რეგიონი დასავლეთ აფრიკაში. ზემო გვინეის ტყეები გადაჭიმულია გვინეადან და სიერა-ლეონედან დასავლეთით ლიბერიისკენ, კოტ-დ’ივუარიდან და განადან სამხრეთით ტოგოსკენ.
ბუნების მსოფლიო ფონდმა ზემო გვინეის ტყეები შეიყვანა Global 200-ში, როგორც კონსერვაციისთვის კრიტიკული რეგიონი.
ბუნების მსოფლიო ფონდი ზემო გვინეის ტყეებს სამ ეკორეგიონად ყოფს:
სქოლიო
კატეგორია:ბიოგეოგრაფია
ხმელნიცკის ეროვნული უნივერსიტეტი
ხმელნიცკის ეროვნული უნივერსიტეტი Хмельницький національний університет) − უნივერსიტეტი ხმელნიცკში, უკრაინაში.
ინსტიტუტები და ფაკულტეტები
ხმელნიცკის ეროვნულ უნივერსიტეტში 7 ფაკულტეტი და 46 განყოფილებაა.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ეროვნული უნივერსიტეტები
ტინიაუარკოს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
ეროვნული საავიაციო უნივერსიტეტი
ეროვნული საავიაციო უნივერსიტეტი (Національний авіаційний університет) ― უნივერსიტეტი კიევში, უკრაინაში. დაარსდა 1933 წელს, როდესაც კიევის მანქანათმშენებლობის ინსტიტუტის მექანიკის განყოფილების ბაზაზე კიევის საავიაციო ინსტიტუტი ჩამოყალიბდა. უნივერსიტეტი ხუთ ინსტიტუტს, ათ ცალკეულ დაწესებულებას, ერთ საავიაციო აკადემიას, ორ ლიცეუმს, ექვს კოლეჯსა და სამხედრო საწვრთნელ განყოფილებას მოიცავს. აქვს საკუთარი კულტურისა და ხელოვნების ცენტრი, საავიაციო სამედიცინო ცენტრი, საფრენი საწვრთნელი ცენტრი, საწვრთნელი და სპორტულ-გამაჯანსაღებელი ცენტრი, სამეცნიერო და ტექნიკური ბიბლიოთეკა, ჟურნალი „ავიატორი“ და იახტ-კლუბი.
საერთაშორისო ურთიერთობები
უნივერსიტეტი ბოლონიის კონვენციის მონაწილეა, რაც სტუდენტებს საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი დიპლომის მიღებისა და მობილობაში მონაწილეობის შესაძლებლობას აძლევს. უნივერსიტეტის პროფესორები და სტუდენტები თანამშრომლობენ ესპანეთის, დიდი ბრიტანეთის, გერმანიის, ნიდერლანდების, საფრანგეთის, სამხრეთ კორეისა და სხვა ქვეყნების უნივერსიტეტებთან. უნივერსიტეტი თანამშრომლობს სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციასთანაც.
უნივერსიტეტის სტრუქტურა
ეროვნულ საავიაციო უნივერსიტეტში 25 000-ზე მეტი სტუდენტი სწავლობს. მათგან 1 500 უცხოელი სტუდენტი მსოფლიოს 55 ქვეყნიდანაა.
ეროვნული საავიაციო უნივერსიტეტის დაწესებულებებია:
სქოლიო
კატეგორია:1933 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები კატეგორია:უკრაინის ეროვნული უნივერსიტეტები
გრენადა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გრენადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გრენადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჟუან პორტუგალიელი
ჟუან პორტუგალიელი (João de Portugal; დ. 13 იანვარი, 1400 — გ. 18 ოქტომბერი, 1442) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ისა და დედოფალ ფილიპა ლანკასტერის უმცროსი ვაჟი. პორტუგალიის კონშტაბლი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ I კასტილიელის პაპა.
ბიოგრაფია
ჟუანი დაიბადა 1400 წლის 13 იანვარს. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ფილიპა ლანკასტერის უმცროსი ვაჟი. რადგან იგი უმცროსი ვაჟი იყო და მეფობის შანსები არ ჰქონდა, მას ბავშვობიდანვე ამზადებდნენ რელიგიური ცხოვრებისათვის, რის გამოც საბოლოოდ პორტუგალიის კონშტაბლად (ანუ პაპის ნების აღმსრულებელი და უმაღლესი ინკვიზიტორი ქვეყანაში) იქცა. 1424 წელს ცოლად შეირთო თავისი ნახევარ-ძმის ასული იზაბელა დე ბარსელო.
1415 წელს იგი თავის ძმებთან ერთად მონაწილეობდა სეუტას აღებაში. 1437 წელს მომხდარი ტანჟერის ინცინდენტისას, რა დროსაც მისი ძმა ფერნანდუ ტყვედ ჩავარდა, იგი მისი განთავისუფლების სანაცვლოდ მაროკოს სულთინასთვის სეუტას დაბრუნებასაც კი აპირებდა, მაგრამ ამის ნება მისმა ძმამ, დუარტე I-მა არ დართო, რის გამოც ექვს წელიწადში ფერნანდუ ტყვეობაში დაიღუპა.
1438 წელს პორტუგალიის ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ძმისწული, მეფე აფონსუ V ავიდა, რომლის რეგენტიც ტრადიციისამებრ დედამისი, დედოფალი ელეანორ არაგონელი უნდა გამხდარიყო, თუმცა ეს პოსტი ჟუანის ძმამ, პედრუმ დაიკავა, რასაც მოჰყვა ბრძოლის დაწყება რეგენტობისათვის, სადაც ჟუანი ელეანორას მიემხრო. ამ ამბიდან რამდენიმე წელიწადში, 1442 წლის 18 ოქტომბერს 42 წლის ჟუანი გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1400 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1442 კატეგორია:ავისები
შრედინგერის კატა
შრედინგერის კატა — აზრითი ექსპერიმენტი, რომელიც შემოგვთავაზა ავსტრიელმა ფიზიკოს-თეორეტიკოსმა, კვანტური მექანიკის ერთ-ერთმა შემქმნელმა, ერვინ შრედინგერმა. ექსპერიმენტით მას სურდა ეჩვენებინა სუბატომური სისტემებიდან მიკროსკოპულ სისტემებში გადასვლისას კვანტური მექანიკის არასრულყოფილება.
ექსპერიმენტის არსი
thumb|right
შრედინგერის ორიგინალ სტატიაში ექსპერიმენტი შემდეგნაირადაა აღწერილი: ისეთი სიტუაციების აგებაც შეიძლება, სადაც საკმარისადაა ბურლესკი. კატა დამწყვდეულია რკინის კამერაში შემდეგნაირ ჯოჯოხეთის მანქანასთან ერთად (რომელიც დაცული უნდა იყოს კატის უშუალო ჩარევისგან): გეიგერის მთვლელის შიგნით მოთავსებულია მცირე რაოდენობის რადიოაქტიური ნივთიერება, იმდენად მცირე, რომ ერთი საათის განმავლობაში შეიძლება დაიშალოს მხოლოდ ერთი ატომი, მაგრამ ამავე ალბათობით შეიძლება სულაც არ დაიშალოს; თუკი ეს მოხდება, დამთვლელი მილი განიმუხტება და ამოქმედდება რელე, მოძრავი ურო, რომელიც დაამტვრევს ციანმჟავის შემცველ მათარას. თუკი ერთი საათის განმავლობაში ამ სისტემას საკუთარ თავს მივანდობთ, მაშინ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ კატა ამ დროის ამოწურვის შემდეგ ცოცხალი გადარჩება იმ შემთხვევაში, თუკი ატომი არ დაიშლება. ატომის პირველივე დაშლა მოწამლავდა კატას. სისტემის პსი-ფუნქცია მთლიანობაში ამას გამოსახავს და საკუთარ თავში თანაბრად მოიცავს ცოცხალ და მკვდარ კატას (ბოდიშს ვიხდი გამოთქმისთვის).
მსგავს სიტუაციებში ტიპურია ის, რომ განუსაზღვრელობა, რომელიც თავდაპირველად ატომური სამყაროთი შემოიფარგლებოდა, გარდაიქმნება მიკროსკოპულ განუსაზღვრელობად, რომელიც შეიძლება აღმოიფხვრას უშუალო დაკვირვების გზით. ეს ჩვენ ხელს გვიშლის, გულუბრყვილოდ მივიღოთ „ბუნდოვნობის მოდელი“, როგორც რეალობის ამსახველი. თავისთავად ეს სულაც არ ნიშნავს რაიმე გაურკვეველსა და ურთიერთსაწინააღდეგოს. არსებობს სხვაობა ბუნდოვან და ფოკუსის არმქონე ფოტოსა და ღრუბლებისა და ნისლის გამოსახულებებს შორის.
კვანტური მექანიკის თანახმად, თუკი ბირთვზე არ მიმდინარეობს დაკვირვება, მაშინ მისი მდგომარეობა აღიწერება ორი მდგომარეობის სუპერპოზიციით — დაშლილი ბირთვისა და დაუშლელი ბირთვის, შესაბამისად, კატა, რომელიც ყუთშია მოთავსებული, ერთდროულად ცოცხალიცაა და მკვდარიც. თუკი ყუთს გავხსნით, ექსპერიმენტატორს შეუძლია ნახოს მისი მხოლოდ რომელიმე ერთი მდგომარეობა — „ბირთვი დაიშალა, კატა მკვდარია“ ან „ბირთვი არ დაშლილა, კატა ცოცხალია“.
საკითხი შემდეგნაირადაა დასმული: როდის წყვეტს სისტემა ორი მდგომარეობის ნარევის სახით არსებობას და ირჩევს ერთ კონკრეტულს? ექსპერიმენტის მიზანია, აჩვენოს, რომ კვანტური მექანიკა არასრულია ზოგიერთი წესის გარეშე, რომლებიც მიუთითებს, რა პირობებში მიმდინარეობს ტალღური ფუნქციის კოლაფსი, და კატა რჩება ან მკვდარი, ან ცოცხალი, მაგრამ წყვეტს ორი მდგომარეობის ნარევის სახით არსებობას.
ორიგინალი სტატია გამოვიდა 1935 წელს. სტატიის მიზანი იყო განხილვა აინშტაინის, პოდოლსკისა და როზენის პარადოქსისა (აპრ), რომელიც იმავე წელს შედარებით ადრე გამოაქვეყნეს ალბერტ აინშტაინმა, ბორის პოდოლსკიმ და ნათან როზენმა. აპრ-სა და შრედინგერის სტატიები აღწერდნენ უცნაურ ბუნებას „კვანტური ჩახლართულობისა“, რომელიც დამახასიათებელი იყო ორი სისტემის მდგომარეობების სუპერპოზიციის მქონე კვანტური მდგომარეობებისთვის (მაგალითად, ორი სუბატომური ნაწილაკის).
სქოლიო
კატეგორია:აზრითი ექსპერიმენტები კატეგორია:კვანტური მექანიკა
მისიმა (კუნძული)
მისიმა (Misima) — კუნძული წყნარ ოკეანეში. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.
გეოგრაფია
კუნძული მისიმა წარმოადგენს დიდ კუნძულს, რომელიც შედის ლუიზიადის არქიპელაგის შემადგენლობაში და გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. უახლოესი მატერიკი, ავსტრალია, მდებარეობს დაახლოებით 1050 კმ-ში. კუნძული მდებარეობს კუნძულ ვანატინაის ბარიერული რიფის ჩრდილო-დასავლეთ დაბოლოებასთან კუნძულ ახალი გვინეიდან დაახლოებით 200 კმ მანძილზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით. არქიპელაგში უმრავლესი კუნძულების მსგავსად აქვს მთიანი რელიეფი და დაფარულია ხშირი მცენარეული საფარით.
გეოლოგიური თვალსაზრისით, კუნძულს აქვს ვულკანური წარმოშობა. მისიმას ფართობი შეადგენს 202,5 კმ²-ს, ხოლო ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილი, მთა კოია-ტაუ, აღწევს 1036 მეტრს. კუნძულის სიგრძე — დაახლოებით 40 კმ-ია, ხოლო სიგანე — 10 კმ.
კუნძულზე კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია.
ისტორია
კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენი გახდა ფრანგი მოგზაური ჟოზეფ ბრუნი დ’ანტრკასტო, რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1793 წელს.
1888 წელს მოხდა ლუიზიადის არქიპელაგის და შესაბამისად კუნძულ მისიმას ფორმალური ანექსია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ, რომელიც გახდა ბრიტანეთის ახალი გვინეის ნაწილი (1904 წლიდან — პაპუას ტერიტორია ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ).
1890-იანი წლების დასასრულს კუნძულზე აღმოაჩინეს ოქროს საბადოები. მათი აქტიური მოპოვება დაიწყო უკვე XX საუკუნის დასაწყისში, ხოლო 1990 წლიდან 2001 წლამდე ოქრო მოიპოვებოდა ღია წესით.
1975 წლიდან მისიმა დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
მოსახლეობა
კუნძულ მისიმაზე ცხოვრობს დაახლოებით 5000 ადამიანი. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია — ბვაგაოია (Bwagaoia).
ეკონომიკა
ადგილობრივი მაცხოვრებლების ძირითადი საქმიანობაა — სოფლის მეურნეობა (კოპრის წარმოება). არსებობს ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი.
სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
ელგუჯა მარღია
ელგუჯა მარღია (დ. 15 ივლისი, 1963) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი.
ბიოგრაფია
ელგუჯა მარღია დაიბადა 1963 წლის 15 ივლისს, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლიაში.
1990 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.
მუშაობდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებში, მათ შორის, ჟურნალ „ცისკარში“ ლიტმუშაკად. 2001-2004 წლებში იყო საქართველოს ტელევიზიის პირველ არხის კორესპონდენტი გადაცემებში: „პუბლიცისტი“ და „ალიონი".
2003 წელს რუსულად გამოცემულ „მეოცე საუკუნის ქართული პოეზიის ანთოლოგიაში“ გამოქვეყნდა ელგუჯა მარღიას რამდენიმე ლექსიც.
2013 წელს გამოსცა 230 გარდაცვლილი ავტორის პოეზიის, პროზის, თარგმანების, ესეების, წერილების სამტომეული, სახელწოდებით „ხსოვნის ნათელი“.
2018 წელს ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრმა საქართველოს დამოუკიდებლობის ასი წლისთავს მიუძღვნა ელგუჯა მარღიას რობაიების მიხედვით დადგმული სპექტაკლი „ომარ ხაიამ, შეიწყალე ჩემი რობაი!“ (იდეის ავტორი როსტომ ჩხეიძე, რეჟისორი დიმიტრი ხვთისიაშვილი, ინსცენირება იოსებ ჭუმბურიძისა).
ცხოვრობს თბილისში, ჰყავს მეუღლე, მანანა გეგიძე და შვილები.
წიგნები
ქართულად:
აზერბაიჯანულად: ქართულ-ინგლისურად:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სისი
სისი (Սիս) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქი. სისი მდებარეობს თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ადანის პროვინციაში და ამჟამად ეწოდება ქოზანი.
ისტორია
703 წლიდან სისი არაბების ხელში იყო. მათი მმართველობისას სისის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს სომხები წარმოადგენდნენ. სისი კილიკიის სომეხთა სამეფოს არმიამ დაიპყრო ჰეთუმიანების პირველი წარმომადგენლის, ჰეთუმ I-ის მმართველობის პერიოდში. მანვე ააშენა ამ ქალაქში მონასტერი, რომელიც მომავალში რუბენიანების მავზოლეუმი გახდა. ის კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქად 1173 წელს, მლეჰმა აქცია. მეფეების, ლევონ III-ისა და ჰეთუმ II-ის მმართველობის პერიოდში, სისი სრულიად შეიცვალა და უფრო დიდი მნიშვნელობის მქონე ქალაქი გახდა. იქ მრავალი სასახლე, რელიგიური შენობა და ბაღი აშენდა.
შემდგომში სისი კათოლიკოსების რეზიდენციად იქცა. 1266 წელს ქალაქს მამლუქები შეესივნენ. მათ სისი ააოხრეს და გადაწვეს. 1275 წელს მამლუქებმა კიდევ ერთხელ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ სომხებმა კვლავ დაამარცხეს ისინი. ერთი საუკუნის შემდეგ, 1369 წელს მამლუქებმა კვლავ სცადეს ქალაქის აღება, მაგრამ კვლავ დამარცხდნენ. საბოლოოდ, ქალაქი მამლუქებმა 1375 წელს აიღეს. სისის დაცემასთან ერთად, დაეცა კილიკიის სომეხთა სამეფოც.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ყოფილი დედაქალაქები კატეგორია:სომხეთის ისტორია
ბლანტირე
ბლანტირე (Blantyre) — მალავის საფინანსო და სავაჭრო ცენტრი, მოსახლეობის რაოდენობით მეორე ქალაქი ქვეყანაში, დედაქალაქ ლილონგვეს შემდეგ. მალავის სამხრეთი რეგიონის და ბლანტირეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში მდებარეობს ქვეყნის ერთადერთი ტელეკომპანია Malawi Broadcasting Corporation-ის (MBC) შტაბ-ბინა, მალავის უზენაესი სასამართლო, რამდენიმე კოლეჯი.
დემოგრაფია
ქალაქის მოსახლეობა საკმაოდ სწრაფად იზრდება. თუ 1990-იანი წლების ბოლოს ის არ აღწევდა 500 ათას ადამიანს, 2000-იანი წლების ბოლოს მან შეადგინა დაახლოებით 750 ათასი.