cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნადირ შაჰის ინდური კამპანია
ხოცვა-ჟლეტა დელიში
22 მარტის დილას შაჰმა დატოვა სასახლე ჯავშანტექნიკით და გამაგრდა როვშან-ოდ-დოლის მეჩეთში, ჩანდნი ჩოუკის კვარტალში. შემდეგ, დოლისა და საყვირის თანხლებით, მან აიღო თავისი საბრძოლო ხმალი და ანიშნა თავის ჯარებს, რომ აჯანყება სისხლში ჩაეხშოთ. თითქმის მაშინვე, სრულად შეიარაღებული, ნადირის არმიამ შეუიარაღებელ მოქალაქეებს შეუტია. ინდუსებითა და მუსლიმებით მჭიდროდ დასახლებული დელის ჩანდნი ჩოუკის, დარიბა კალანის, ფატეჰპურის, ფაიზ ბაზარის, ჰაუზ კაზის, ჯოჰრი ბაზარის, ლაჰორის, აჯმერის და ქაბულის უბნები მალე გვამებით გაივსო. მუსლიმები, ისევე როგორც ინდუსები და სიქები, ხოცავდნენ თავიანთ ქალებს, ბავშვებს და იკლავდნენ თავებს სპარსელების ხელში ჩავარდნის თავიდან ასაცილებლად.
დანაკარგები
დადგენილია, რომ 1739 წლის 22 მარტს ექვსი საათის განმავლობაში 20,000-დან 30,000-მდე ინდოელი მამაკაცი, ქალი და ბავშვი მოკლეს. მსხვერპლთა ზუსტი მონაცემები უცნობია, რადგან ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ მსხვერპლთა ცხედრები დაკრძალეს ორმოებში ან დაწვეს უზარმაზარ კოცონზე სათანადო აღრიცხვის გარეშე.
ნადავლი
მარცხნივ|მინი|კოჰინური ძველი იერსახით, 1852 წლამდე.ილუსტრაცია ენციკლოპედიიდან "Nordisk Familjebok" დელი რამდენიმე დღეში გაზარცვეს. ქალაქელებს დიდი ჯარიმა - 20 მილიონი რუპია დააკისრეს. მუჰამად შაჰმა გადასცა სამეფო ხაზინის გასაღებები და დაკარგა „ფარშევანგის ტახტი“, რომელიც მოგვიანებით სპარსეთის იმპერიული ძალაუფლების სიმბოლოდ იქცა. სხვა საგანძურებთან ერთად ნადირმა ასევე მიიღო ალმასები კოჰინური და დერიანური, რომლებიც ამჟამად ამშვენებენ   ბრიტანეთის და ირანის მონარქიის გვირგვინებს, შესაბამისად. სპარსეთის ჯარებმა დატოვეს დელი 1739 წლის მაისის დასაწყისში.
შედეგები
დელიდან წამოღებული საგანძური იმდენად ძვირფასი იყო, რომ ნადირ-შაჰმა დაბრუნების შემდეგ სამი წლის განმავლობაში სპარსეთში შეწყვიტა  გადასახადების აკრეფა. ნადირ-შაჰის გამარჯვებამ მოგოლთა იმპერიის დანგრევამ საშუალება მისცა მას შეებრძოლებოდა დასავლეთს და კიდევ ერთხელ შეტაკებოდა ოსმალეთს. ოსმალეთის სულთანმა მაჰმუდ I- მა წამოიწყო ირან-ოსმალეთის ომი (1743–1746), რომელშიც მუჰამად-შაჰი გახლდათ თურქების მოკავშირე 1748 წლამდე (გარდაცვალებამდე).
სქოლიო
კატეგორია:დიდ მოგოლთა იმპერია კატეგორია:ნადირ-შაჰ აფშარის ლაშქრობები კატეგორია:ინდოეთის ბრძოლები კატეგორია:სეფიანთა იმპერიის ომები
აპრილი 2005
2005 წლის მოვლენები:
იანვარი | თებერვალი | მარტი | აპრილი | მაისი | ივნისი | ივლისი | აგვისტო | სექტემბერი | ოქტომბერი | ნოემბერი | დეკემბერი
ვიკიპედიის სიახლენი
*2005-04 2005
528
თარიღი უცნობია
*
ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა
thumb|250px|ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა (დ. 10 მარტი, 1787, გრანადა, ესპანეთი — გ. 7 თებერვალი, 1862, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი მწერალი, ისტორიკოსი, დიპლომატი და საზოგადო მოღვაწე. სხვადასხვა დროს იყო კორტესის თავმჯდომარე, მინისტრი, 1822 წლის 28 თებერვლიდან 5 აგვისტომდე და 1834 წლის 15 იანვრიდან 1835 წლის 7 ივნისამდე მთავრობის მეთაური.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მწერლები კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1787 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1862 კატეგორია:ანდალუსიელი მწერლები კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრები კატეგორია:გრანადის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ამირან ტოტიკაშვილი
ამირან მიხეილის ძე ტოტიკაშვილი (დ. 21 ივლისი, 1969, მარტყოფი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი და საბჭოთა ძიუდოისტი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1990).
ბიოგრაფია
1988 წლის სეულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი 60 კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიოს ჩემპიონი (1989), ევროპის 2-გზის ჩემპიონი (1988, 1989) და მესამე პრიზიორი (1990). საბჭოთა კავშირის 2-გზის ჩემპიონი (1988, 1989). მსოფლიოს ჩემპიონი სტუდენტთა შორის (1988). „კეთილი ნების თამაშების“ ჩემპიონი (1990). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1991 (მინსკი; 60კგ),საერთაშორისო ტურნირების ჩემპიონი: პოტსდამი (1989; 65კგ), პარიზი (1990; 65კგ), თბილისი (1990; 60კგ), ვარშავა (1992; 65კგ); საერთაშორისო ტურნირების ვიცე-ჩემპიონი: ბუდაპეშტი (1996; 65კგ), ვარშავა (1996; 65კგ).
საინტერესო ფაქტები
1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ამირან ტოტიკაშვილი საქართველოს მეექვსე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ბილი ბურკი
ბილი ბურკი (Billie Burke; დ. 7 აგვისტო, 1884 — გ. 14 მაისი, 1970) — ამერიკელი მსახიობი, რომელიც ცნობილი იყო ბროდვეის თეატრში, რადიოში, და მუნჯ და ხმოვან ფილმებში შესრულებული როლებით. იგი თანამედროვე აუდიტორიისთვის ყველაზე მეტად ცნობილია როგორც გლინდა მეტრო-გოლდვინ-მაიერის კინო-მიუზიკლში ოზის ჯადოქარი (1939).
1938 წელს მსახიობმა ემილი კილბურნის როლი მოირგო, ფილმში, Merily We Live, რომლისთვისაც იგი ნომინირდა ოსკარზე, საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.იგი ასევე ახსოვთ ტოპერის ფილმების სერიებში გადაღებული როლებით.
1914 წლიდან იგი დაქორწინებული იყო ბროდვეის პროდიუსერზე, ფლორენც ზიგფელდ უმცროსზე, მასთან ქორწინებაში 1932 წლამდე, ფლორენსის გარდაცვალებამდე იყო.
ადრეული ცხოვრება
ცნობილი ამერიკელი მსახიობი ბილი ბურკი დაიბადა ვაშინგტონში, აშშ-ში. იყო ბლანშის და უილიამ "ბილი" ბურკის ქალიშვილი. მან იმოგზაურა შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში მამასთან, მომღერალთან და ჯამბაზთან ერთად, რომელიც Bailey Circus-ში მუშაობდა. მისი ოჯახი მოგვიანებით ლონდონში დასახლდა, სადაც მომავალი მსახიობი ვესტ-ენდში სპექტაკლებს ესწრებოდა. 1903 წელს დაიწყო სცენაზე თამაში, მისი დებიუტი შედგა ლონდონში, სპექტაკლში, The School Girl. ლონდონში მან ითამაშა სხვა შოუებშიც, მათ შორის არის: დანციკის ჰერცოგინია (1903) და ცისფერი მთვარე (1904). საბოლოოდ იგი ამერიკაში ბრუნდება, ბროდვეის კომედიურ მიუზიკლებში მონაწილეობის მისაღებად. .
კარიერა
ბურკმა ბროდვეიზე განაგრძო თამაში. მონაწილეობა მიიღო შოუებში: Mrs. Dot და  სუზანი . 1910 წლიდან 1913 წლამდე თამაშობდა სპექტაკლში,  პირობის მიწა . მან აქ გაიცნო პროდიუსერი ფლორენც ზიგფელდი, მასზე იქორწინა 1914 წელს. ხოლო ორი წლის შემდეგ, მათ შეეძინათ ქალიშვილი, პატრიცია ზიგფელდ სტეფენსონი (1916–2008). ბურკის დებიუტი კინემატოგრაფიაში 1915 წელს შედგა, ტიტულოვანი როლით გადაიღეს ფილმში, პეგი (1915). მისი წარმატება ფენომენალური იყო, იგი ხელფასის სახით იმდენს იღებდა, რაც იმ დროისთვის ნებისმიერი ფილმის მსახიობისთვის საკმაოდ დიდი თანხა იყო. შემდეგ გადაიღეს 15-ნაწილიან სერიალში,  გლორიას რომანტიკა  (1916). იგი მონაწილეობას იღებდა საზოგადოებრივ დრამებსა და კომედიებში. მან ჩაცმულობის სტილით, ბეწვეულით, სამკაულითა და სილამაზით, ქალი აუდიტორიის გულიც მალე მოიგო. ამ პერიოდში გამოჩნდა სხვადასხვა ფილმებში, მათ შორის არის: მკლავები და გოგონა (1917), იდუმალი მისის ტერი, განვქორწინდეთ (1918), Good Gracious, ანაბელა  (1919) და  ფრისკი მისის ჯონსონი  (1920).
ბურკის სილამაზემ და გემოვნებამ იგი გახადა მთავარი ტენდენციორი მთელი 1910 და 20-იანი წლების განმავლობაში. 1909 წელს, ბროდვეიში  ჩემი ცოლი  -ში მონაწილეობის შემდეგ (1909), უნივერმაღებმა დაიწყეს "ბილი ბურკის კაბის" ტარება ხელმოწერილი ბრტყელი საყელოთი და მაქმანის ჩასაცმელებით.
ფილმში წარმატების მიუხედავად, ბურკი საბოლოოდ დაბრუნდა სცენაზე, გამოჩნდა სპექტაკლებში: კეისრის ცოლი (1919), ინტიმური უცხოები (1921), მარკიზა (1927) და ბედნიერი ქმარი (1928). როდესაც შემდეგ წელს ოჯახის ინვესტიციები განადგურდა უოლ სტრიტის კრახში, მან ქმრის დასახმარებლად განაახლა ეკრანზე, ფილმებში მონაწილეობის მიღება.
პირადი ცხოვრება
ბურკი ჰოლივუდში 1932 წელს დაბრუნდა, მან ითამაშა მარგარეტ ფეირფილდის როლი, ფილმში განქორწინება, რომლის რეჟისორი იყო ჯორჯ კუკორი. მან აღნიშნულ ფილმში ითამაშა კატარინ ჰეპბერნის დედის როლი. მეუღლის ფლორენც ზიგფელდის გარდაცვალების მიუხედავად, მან დაკრძალვიდან მალევე განაახლა თავისი კარიერა.
ბურკმა დაწერა ორი ავტობიოგრაფიული წიგნი, ორივე კამერონ შიპთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:ლგბტ ქალი მსახიობები კატეგორია:ბისექსუალი ქალი მსახიობები კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-ის კონტრაქტორები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მუნჯი კინოს ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მიუზიკლების მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:დაბადებული 1884
კეიტლინ სტარკი
კეიტლინ სტარკი (Catelyn Stark) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ჩრდიოლოეთ ირლანდიელმა მსახიობმა მიშელ ფეირლიმ.
ლედი კეტლინ სტარკი დაიბადა ტალების საგვარეულო სახლში რივერანში, ის არის ლორდ ჰოსტერ ტალის და ლედი მინისა ტალის უფროსი შვილი. მას ჰყავს უმცროსი და-ძმა ლიზა და ედმური.
კეტლინი თავდაპირველად დანიშნული იყო უინტერფელელ ბრანდონ სტარკზე, თუმცა მათი ქორწინება არ შედგა რადგან ბრანდონი და მისი მამა რიკარდი სასტიკად იყვნენ მოკლულნი შეშლილი მეფის, აირის II ტარგარიენის მიერ. მოგვიანებით ის დაქორწინდა ბრანდონის უმცროს ძმაზე ედარდ სტარკზე, მიუხედავად იმისა რომ ისინი ერთმანეთს არ იცნობდნენ მათ შეძლეს და შექმნეს მოსიყვარულე და ბედნიერი ოჯახი რომელთაც შეეძინათ 5 შვილი.
კეტლინს და ედარდს ჰყავს 5 შვილი: რობი, სანსა, არია, ბრანი და რიკონი ასევე ნედის უკანონო შვილი ჯონ სნოუ, რომელიც ხშირად უთანხმოების მიზეზი ხდებოდა ცოლ-ქმარს შორის.
ტელეადაპტაცია
კეტლინის როლს ასრულებს ირლანდიელი მსახიობი მიშელ ფეირლი, თუმცა მის როლზე თავდაპირველად დამტკიცებული იყო ამერიკელი მსახიობი ჯენიფერ ელი, თუმცა მოგვიანებით მან ამ როლზე უარი თქვა ოჯახური პრობლემების გამო. ფეირლიმ ამ სერიალით მოიპოვა დიდი პოპულარობა და დაიმსუხარი კრიტოკესების მოწონება განსაკუთრებით ეპიზოდში "The Rains of Castamere" დროს. ამ პოპუარობის გამო, ბევრი გულშემატკივარი იმედგაცრუებული იყო, რადგან ის აღარ გამოჩნდა სერიალში სამ სეზონზე მეტხანს მიუხედავად იმისა რომ რომანებში გრძელდებოდა პერსონაჟის ისტორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
პორტ-მაკუარი
პორტ-მაკუარი (Port Macquarie) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 41 491 კაცს. პორტ-მაკუარი 400 კილომეტრითაა დაშორებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ სიდნეის, ხოლო 510 კილომეტრით დაცილებულია ქალაქ ბრიზბენს. ქალაქი გაშენებულია ტასმანიის ზღვის ნაპირებზე, აქ მიედინება მდინარე ჰესტინგსი.
ფინეთის რეგიონები
აღნიშნული მსხვილი რეგიონები იყოფიან უფრო პატარა, სულ 19 რეგიონად, რასაც ფინეთში maakunta - ს უწოდებენ. რეგიონებს მართავენ რეგიონული კონსულები.
შენიშვნა
კატეგორია:ფინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა კატეგორია:ფინეთის რეგიონები
შვაბიური ომი
შვაბიური ომი (Schweizerkrieg) — ჰაბსბურგებსა და შვეიცარიის კავშირს შორის 1499 წელს მომხდარი ბოლო დიდი შეიარაღებული კონფლიქტი. კონფლიქტი გრაუბიუნდენის კანტონში ვალ-მუსტარისა და უმბრაილის უღელტეხილის კონტროლისათვის დაიწყო. მალევე მხარეებმა კონფლიქტში ჩართეს ალიანსები: ჰაბსბურგების მხარეს იბრძოდა შვაბიის ლიგა, ხოლო სამი ლიგის მხარეს — მთელი შვეიცარიის კონფედერაცია (Eidgenossenschaft). მტრობა გრაუბიუნდენიდან გავრცელდა რაინის ხეობაში ბოდენის ტბამდე, ელზასამდე და ჰაბსბურგთა ყველაზე დასავლეთ სამფლობელოში, — წინა ავსტრიაშიც, — კი.
ბრძოლების უმეტესობა იანვრიდან ივლისის თვემდე მოხდა, რომლებშიც უმეტესად შვეიცარიელებმა იმარჯვეს. შვეიცარიას ბურგუნდიულ ომებში საკმაოდ გამოცდილი ჯარი ჰყავდა, შვაბიურ ჯარში კი შეუთანხმებლობა იყო და გენერლები არ იბრძოდნენ საღვთო რომის იმპერიის ინტერესების გაძლიერებისათვის. გადამწყვეტ დორნახის ბრძოლაში შვეიცარიელებმა გაიმარჯვეს, რის შემდეგაც მაქსიმილიან I-მა 1499 წლის 22 სექტემბერს ბაზელში ხელი მოაწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას. ხელშეკრულების თანახმად, იმპერიამ აღიარა კონფედერაციის დამოუკიდებლობა, თუმცა ოფიციალურად, ის იმპერიის შემადგენლობაში 1648 წლის ვესტფალიის ზავამდე რჩებოდა. ბაზელის ხელშეკრულება კონფედერაციას ათავისუფლებდა იმპერიის გადასახადებისგან და ანიჭებდა დე-ფაქტო პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ომები კატეგორია:1499 წელი ევროპაში კატეგორია:XV საუკუნის ომები
პრეტორია
პრეტორია (Pretoria, Pretoria) — ქალაქი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. გაუტენგის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. აფრიკის ერთ-ერთი თანამედროვე ქალაქი. იგი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სამი დედაქალაქიდან ერთ-ერთია და ასრულებს ადმინისტრაციულ ფუნქციას (ქალაქში მდებარეობს ქვეყნის აღმასრულებელი ხელისუფლება). დე ფაქტო ქვეყნის ეროვნული დედაქალაქია. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით უშუალოდ ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა, რომლის ფართობია 687,54 კმ², შეადგენს 741 651 ადამიანს. იმავე მონაცემებით პრეტორიის აგლომერაციის მოსახლეობის რაოდენობა, რომლის ფართობია 6297,83 კმ², შეადგენს 2 921 488 ადამიანს.
პრეტორია შედის საქალაქო ოლქ ცვანეს შემადგენლობაში და ამიტომ მას ზოგჯერ არასწორად უწოდებენ ცვანეს (ტსვანა, ტშვანე). ქალაქის დასახელების საკითხი ჯერ კიდევ გადაწყვეტის მდგომარეობაშია.
ისტორია
ქალაქი 1855 წელს დააარსა ნიდერლანდელი გადასახლებულების ლიდერმა მარტინუს ვესელ პრეტორიუსმა, რომელმაც ქალაქს საკუთარი მამის — ანდრის პრეტორიუსის პატივსაცემად ქალაქს პრეტორია დაარქვა. უფროსი პრეტორიუსი გახდა ნიდერლანდელი გადასახლებულების ეროვნული გმირი მისი ხელმძღვანელობით სისხლიან მდინარეზე ბრძოლაში ზულუსებზე გამარჯვების შემდეგ. 1860 წელს პრეტორია გახდა ბურების ტრანსვაალის რესპუბლიკის დედაქალაქი.
ბურების პირველი ომის დროს 1880 წლის დეკემბრიდან 1881 წლის მარტის ჩათვლით ქალაქს ალყა ჰქონდა შემორტყმული, რომელიც დამთავრდა 1881 წლის 3 აგვისტოს პრეტორიაში ხელმოწერილი სამშვიდობო შეთანხმებით. ბურების მეორე ომის დროს პრეტორია ჩაბარდა 1900 წლის 5 ივნისს. ომი დამთავრდა 1902 წლის 31 მაისს პრეტორიაში ხელმოწერილი ვერენინგის სამშვიდობო ხელშეკრულებით. პრეტორია გახდა ტრანსვაალის ადმინისტრაციული ცენტრი დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატის ქვეშ. 1910 წელს ტრანსვაალის გაერთიანების შედეგად, რომელშიც შედიოდნენ მდინარე ორანჟის კოლონია, კაპის კოლონია და ნატალის კოლონია, შეიქმნა სამხრეთ აფრიკის კავშირი (დიდი ბრიტანეთის შემადგენლობაში). კავშირის ადმინისტრაციული დედაქალაქი გახდა პრეტორია, საკანონმდებლო — კეიპტაუნი. 1961 წელს სამხრეთ აფრიკის კავშირის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ პრეტორია დარჩა მის ადმინისტრაციულ დედაქალაქად. აპარტეიდის დროს პრეტორიას ეძახდნენ აპარტეიდის ციტადელს.
2001 წლის მუნიციპალური რეფორმის შედეგად პრეტორია გახდა ოლქ ცვანეს ნაწილი. 2005 წელს აფრიკის ეროვნულმა კონგრესმა წამოაყენა წინადადება პრეტორიისათვის დაერქმიათ საქალაქო ოლქის — ცვანეს სახელი, მაგრამ ეს წინადადება კრიტიკის ცეცხლში გაეხვია აფრიკანერების და მთელი რიგი ოპოზიციური პარტიების მხრიდან, რის შედეგადაც ქალაქმა შეინარჩუნა საკუთარი სახელი. მიუხედავად ამისა, აფრიკის ეროვნული კონგრესი აცხადებდა, რომ მომავალში იგი კვლავ დაუბრუნდებოდა ამ ინიციატივას.
გეოგრაფია
thumb|left|მაგალისბერგის ქედი პრეტორია მდებარეობს იოჰანესბურგიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 55 კმ-ში სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, სატრანზიტო კორიდორში სამხრეთში მდებარე მაღალი ველდის პლატოსა და ჩრდილოეთში მდებარე უფრო დაბალი ბუჩქოვანი ველდის (ბუშველდის) პლატოს შორის. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1339 მეტრ სიმაღლეზე თბილ, ცივი ქარებისაგან დაცულ და ნაყოფიერ ხეობაში, რომელიც გარშემორტყმეულია მაგალისბერგის ქედის ტოტებით.
კლიმატი
პრეტორიისათვის დამახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი გრძელი ცხელი ზაფხულით და მოკლე გრილი ზამთრით. ჰაერის წლის საშუალო ტემპერატურაა — 18,7 °C, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია დასახლებული პუნქტისათვის, რომელიც მდებარეობს ზღვის დონიდან 1339 მეტრ სიმაღლეზე. ასეთი მაღალი წლის საშუალო ტემპერატურა გამოწვეულია ქალაქის მდებარეობით, რომელიც ხეობაში დაცულია სამხრეთის ცივი და სამხრეთ-დასავლეთის ქარებისაგან. ნალექების დიდი ნაწილი მოდის ზაფხულის თვეებზე. თოვლი მოდის საკმაოდ იშვიათად: თოვლის მოსვლა აღინიშნა 1959, 1968 და 2012 წლებში, მაგრამ ქალაქში მდგრადი თოვლის ფენა არასდროს არ შემჩნეულა.
მოსახლეობა
thumb|მოსახლეობის სიმჭიდროვე პრეტორიაში და მის შემოგარენში {{legend|#ffffcc|<1 /კმ²}} {{legend|#ffeda0|1—3 /კმ²}} {{legend|#fed976|3—10 /კმ²}} {{legend|#feb24c|10—30 /კმ²}} {{legend|#fd8d3c|30—100 /კმ²}} {{legend|#fc4e2a|100—300 /კმ²}} {{legend|#e31a1c|300—1000 /კმ²}} {{legend|#bc0026|1000—3000 /კმ²}} {{legend|#800026|>3000 /კმ²}} thumb|right|ენების გეოგრაფიული განაწილება პრეტორიაში {{legend|#8dd3c7|[[აფრიკაანსი}} {{legend|#ffffb3|ინგლისური}} {{legend|#bebada|ნდებელე}} {{legend|#80b1d3|ზულუ}} {{legend|#fdb462|ჩრდილოეთ სესოთო}} {{legend|#fccde5|ტსვანა}} {{legend|#ffed6f|ტსონგა}} {{legend|#d0d0d0|არ არსებობს უპირატესი ენა}}]] ქალაქის საზღვრების განსაზღვრაზე დამოკიდებულებით, პრეტორიის მოსახლეობის რაოდენობა მერყეობს 500 000 ადამიანიდან (2001 წელი) 2 950 000 ადამიანამდე (2007 წელი). პრეტორიაში, მიუხედავად შავკანიანი საშუალო კლასის მოსახლეობის რაოდენობის საკმაოდ ჩქარი ზრდისა, 2011 წლის აღწერის მონაცემებით უმრავლესობას ჯერ კიდევ შეადგენს თეთრკანიანი მოსახლეობა — 52,45 % (389 022 ადამიანი), თუმცა ისეთ გარეუბნებში, როგორებიცაა სოსგანვანე და ატერიდგევილი, პრაქტიკულად მთელ მოსახლეობას შეადგენენ შავკანიანები. მთელ ქალაქში შავკანიანი მოსახლეობის რაოდენობაა 41,95 % (311 149 ადამიანი); ფერადკანიანები შეადგენენ ქალაქის მოსახლეობის 2,50 %-ს (18 514 ადამიანი); აზიელები კი 1,93 %-ს (14 298 ადამიანი).
2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ძირითადი ენაა — აფრიკაანსი — 47,67 % (331 700 ადამიანი), ასევე ფართედ გამოიყენება ინგლისური — 16,38 % (113 957 ადამიანი). ამ ორი ენის გარდა ქალაქის მოსახლეობა საუბრობს ადგილობრივ, მკვიდრ ენებზე, როგორებიცაა: ჩრდილოეთ სესოთო (საპედი) — 8,02 % (55 814 ადამიანი), ტსვანა — 5,44 % (37 884 ადამიანი), ზულუ — 3,71 % (25 827 ადამიანი), სესოთო — 3,54 % (24 605 ადამიანი), ტსონგა — 2,59 % (18 016 ადამიანი).
ქალაქის განვითარება
პრეტორია — დიდი თანამედროვე ქალაქია. ქალაქში ბევრია ფანტანი, პარკი, ტყე-ნარგავები, ცათამბრჯენები. პრეტორია — დიდი კონტრასტების ქალაქია, მას გარს ერტყმის ქოხმახების ზოლი. 2010 წელს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ჩატარდა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი, რამდენიმე მატჩი გაიმართა პრეტორიაში, რის გამოც «ლოფტუს ვერსფელდის» სტადიონს ჩაუტარდა რეკონსტრუქცია.
ეკონომიკა
პრეტორია — ქვეყნის მთავარი ეკონომიკური, სამეცნიერო და სავაჭრო ცენტრია. ქალაქში განვითარებულია საავტომობილო გზები, ქალაქიდან გადიან სარკინიგზო ხაზები. მოქმედებს საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი.
დამეგობრებული ქალაქები
პრეტორია დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
გვირგვინი (შენობა)
გვირგვინი შენობისა — საქართველოში გავრცელებული დარბაზული ტიპის საცხოვრებელი სახლის კარვის ფორმის (პირამიდული) გადახურვა, რომელსაც სასინათლო და საკვამური ხვრელი აქვს. ამოყვანილია საფეხურებად ერთმანეთზე დალაგებული, ძელებისაგან შეკრული და ზემოთკენ თანდათან შემცირებული მრავალკუთედების წყობით. გვირგვინის კონსტრუქცია ორგვარია - პარალელური (როდესაც ერთმანეთზე დაწყობილი მრავალკუთხედების გვერდები პარალელურია) და კუთხური (ყოველი ზედა მრავალკუთხედის გვერდები კუთხეზე ჰკვეთს ქვედა მრავალკუთხედს). გვირგვინმა განვითარების მრავალსაუკუნოვანი გზა განვლო უძველესი კოლხური სახლიდან ახალციხის თუ ერთაწმინდის დარბაზულ კომპლექსებამდე.
გრაიზენი
გრაიზენი (Greisen) — პნევმატოლითურ-ჰიდროთერმული მეტასომატური წარმოშობის ქანი. ძირითადად შეიცავს კვარცს, თეთრ ქარსებს, ტურმალინს, ტოპაზსა და ფლუორიტს, აგრეთვე კასიტერიტს, ვოლფრამიტს, ბერილს, მოლიბდენიტს და სხვა მადნეულ მინერალებს. გრაიზენის მთავარი მინერალის მიხედვით განარჩევენ გრაიზენის ფაციესებს: კვარციანს, ტურმალინ-კვარციანს, ტოპაზ-კვარციანს, ფლუორიტ-კვარციანს, მუსკოვიტ-კვარციანს. გრაიზენი წარმოიქმნება უმთავრესად გრანიტოიდების, იშვიათად მჟავე შედგენილობის ეფუზივების, არკოზული ქვიშაქვებისა და მეტამორფული ქანების მეტასომატური შეცვლის — გრაიზენიზაციის — შედეგად. ჩვეულებრივ გრაიზენი ქმნის უსწორო ფორმის სხეულებს გრანიტოიდებში, უმთავრესად ინტრუზივის კიდურ ნაწილში.
გრაიზენთან ხშირად გენეტურადაა დაკავშირებული Sn, W, Mo, Be და სხვა საბადოები. ამიტომ გრაიზენიზირებული ქანები ამ საბადოების ერთ-ერთი ძებნითი ნიშანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტამორფული ქანები
მკითხავი
მკითხავი, მისანი, წინასწარმეტყველი, ნიშთმჭვრეტელი, მარჩიელი, გამომცნობელი, ნიშთმზმელი, ტყირპის მსტური, ქადაგი, მეენე, მუცლით მეზღაპრე, მსახვრალი, შემლოცველი და სხვ. ხალხური რწმენით მომავლის ჭვრეტის ზებუნებრივი უნარით დაჯილდოებული, ღვთაების რჩეული, მისი ნების განმცხადებელი პირი, რომელსაც ძალუძს გაიგოს მავედრებლის გაჭირვება, გამოიცნოს ავადმყოფობა, შეულოცოს, წინასწარ დაინახოს პიროვნებისა და მთელი სოციალური ჯგუფის მომავალი, იწინასწარმეტყველოს ომი თუ მშვიდობა, მოსავლიანი თუ მწირი წელი, ამოიცნოს რომელი ღვთაებაა განრისხებული და რით შეიძლება მისი გულის მოგება; მკითხავები ხშირად „საიქიოს“ არიან ნამყოფნი და ამდენად „სულეთის“ ამბების თხრობაც შეუძლიათ.
ისტორია
ისტორიულად მკითხავის ინსტიტუტი სათავეს იღებს გვარის ჯადოსნისგან, შამანისაგან, რომელთაგან, ერთ მხარეს წარმოადგენენ ოფიციალური კულტის მსახურნი, ქურუმები, ორაკულები, ქადაგები და „ხატის მეენეები“, ხოლო მეორე მხარეს — არაოფიციალური „წინასწარმეტყველი“, რომელთა ასპარეზი გაუნათლებელი და სოციალურად დაბალი მასა იყო. ოფიციალურ ორაკულებს დიდი ძალა ჰქონდათ და ძველ მსოფლიოში სერიოზულ გავლენას ახდენდნენ პიროვნების, სოციალური ჯგუფისა და მთელი საზოგადოების ბედზე.
მკითხავები პრაქტიკული მოქმედებისას სხვადასხვა მეთოდებით სარგებლობდნენ; მაგ. მისანი ჯადოსნურ ძალებს „იხმობდა“, ნიშთმჭვრეტელი ფრინველთა და ცხოველთა გამოჩენით, დაძახილით მკითხველობდა და ა.შ. ტყირპის მსტური, მსგავსად რომაულ ჰარუსპიკებისა, ცხოველთა შიგნეულის განლაგებით ირკვევდა მომავალს და ა.შ. შუა საუკუნეებში მკითხავებს ეკლესია დევნიდა, როგორც ეშმაკის მსახურებს. თანამედროვეობაში მკითხავის ინსტიტუტი ცრუმორწმუნეობასთან ერთად გაქრა, გასართობად იქცა და ყოველგვარი პრაქტიკული მნიშვნელობა დაკარგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მკითხაობა
Gemmula rotatilis
Gemmula rotatilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
529
მოვლენები
პირველად გამოიცა იუსტინიანე I-ის Corpus Iuris Civilis.
თარიღი უცნობია
''
*
ჰეიდენი
ჰეიდენი (Hayden) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კუტენაის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 13294 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
მკრთალი ტრეპონემა
thumb|Treponema pallidum მკრთალი ტრეპონემა (Treponema pallidum) — ათაშანგის გამომწვევი სპიროქეტა, რომელიც 1905 წელს აღმოაჩინეს გერმანელმა მეცნიერებმა ფრიც შაუდინმა და ერიხ ჰოფმანმა ათაშანგით დაავადებულის წყლულსა და საზარდულის ლიმფურ კვანძებში.
მკრთალი ტრეპონემა სპირალისებურად დახვეული, წვრილი (სისქე 0,2 — 0,5 μ), ორივე მხრიდან წაწვეტებული ძაფია, რომლის სიგრძე 6—20 μ აღწევს, მეტად მოძრავია, სუსტად იღებება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ბაქტერიები
გვირგვინის კურთხევა კიდეს-კიდე
გვირგვინის კურთხევა კიდეს-კიდე (სამართლის ისტორია), წარმომადგენლობითი ქორწინება ძველ საქართველოში. ფართოდ იყო გავრცელებული დიდგვაროვანთა წრეში. ერთმანეთისაგან დაშორებით მყოფი საქმრო და საცოლე, რომლებსაც რაიმე მიზეზით დროზე ერთად შეყრა არ შეეძლოთ, გვირგვინის კურთხევის წესს თავიანთი ბინადრობის ადგილას ასრულებდნენ. გვირგვინის ქვეშ საცოლესთან საქმროს მაგიერ სხვა ვინმე მამაკაცი იდგა, საქმროსთან საცოლის ნაცვლად ასევე - მამაკაცი და არა ქალი. მაგრამ ჯვრისწერის დროს იხსენიებდნენ ნამდვილი საქმროსა და საცოლის (და არა მათი წარმომადგენლების) სახელებს. ასეთი ჯვრისწერა ეწინააღმდეგებოდა კანონიკური სამართლეებრივ დოგმებს, რომელთა მიხედვითაც ქორწინება რელიგიური საიდუმლოებაა და არა ხელშეკრულება. 1103 წელს წარმომადგენლობითი ქორწინების ეს წესი სასტიკად აკრძალა რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
მარშა კროსი
მარშა ენი კროსი (ინგლ. Marcia Cross) (დ. 25 მარტი, 1962), უკეთ ცნობილი როგორც მარშა კროსი — ემისა და ოქროს გლობუსის ნომინანტი ამერიკელი მსახიობი. ბოლო დროს თამაშობს ბრი ჰოჯის როლს რეიტინგულ ტელესერიალში „სასოწარკვეთილი დიასახლისები“. ის ასევე ცნობილია ექიმი კიმბერლი შოს როლით საპნის ოპერაში „მელროუზ პლეისი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ჯონ დეივისი
ჯონ დეივისი (John Davis; დ. 1550 — გ. 29 დეკემბერი 1605) — ინგლისელი ზღვაოსანი. დასავლეთ არქტიკისა და სამხრეთი ატლანტიკის ცნობილი მკვლევარი.
1585-1587 წლებში ჩრდილო-დასავლეთ არქტიკულ გასასვლელებს ეძებდა. 1585 წლის ზღვაოსნობის დროს მიაღწია გრენლანდიის ფიორდს, სადაც ამჟამად გოტჰობი მდებარეობს და გადაკვეთა (დეივისის) სრუტის ყველაზე ვიწრო ადგილი და აღმოაჩინა (ეირიკ რაუდის შემდეგ) კამბერლენდის ყურე მეორედ. თუმცა მან ყურე სრუტედ მიიჩნია. 1586 წლის ექსპედიციის დროს ოთხ გემზე (რომელთაგან ორი შინ დააბრუნეს) გაიარა ბაფინის მიწის სანაპიროები, ვერ შეამჩნია ჰუდსონის ყურეში შესასვლელი, აღმოაჩინა ჰამილტონის ყურე, რომლის შესწავლა ვერ მოახერხა ძლიერი შტორმის გამო.
მესამე, 1587 წელს განხორციელებული ზღვაოსნობის დროს დეივისმა გაიარა გრენლანდიის სანაპირო სიახლოვე მისი სამხრეთი დაბოლოებიდან გოტჰობთან არსებულ ფიორდამდე და იქ სანადირო რეწვისათვის დატოვა ორი დიდი გემი, თავად კი 20 ტონიანი გემით გაემგზავრა ჩრდილოეთისაკენ და გზად გახსნა გრენლანდიის დასავლეთ სანაპიროს დაახლოებით 1700 კმ-იანი მონაკვეთი. აქედან გაემგზავრა ჩრდილო-დასავლეთისაკენ ღია ზღვაში (ბაფინის ზღვა) და გაიარა არაუმეტეს 200 კმ-ისა. მისი გადაადგილება ყინულებმა შეაფერხა. შემდეგ, დეივისმა გეზი აიღო ბაფინის მიწისკენ და შედეგად აღმოაჩინა კამბერლენდისა და ჰოლის ნახევარკუნძულები და მათი გამყოფი კამბერლენდის ყურე; აღმოაჩინა აგრეთვე ფრობიშერის ყურე.
სამხრეთით გაიარა ჰუდსონის ყურის შესასვლელი და აღნიშნა იგი როგორც „გამალებული მორევი“. აღწერა ლაბრადორის თითქმის მთელი 800 კმ-იანი ატლანტის ზღვისპირი და დაბრუნდა სამშობლოში.
1588 წელს მონაწილეობდა ესპანური არმადის დარბევაში, სადაც გემს მეთაურობდა. სამხრეთ ატლანტიკაში 1592 წელს შემთხვევით წააწყდა ფოლკლენდის კუნძულებს. დაიღუპა სინგაპურთან ახლოს იაპონელ მეკობრეებთან შეტაკების დროს 1605 წლის 29 დეკემბერს.
დეივისმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა გემთმძღოლობაში. მის მიერ არის დახვეწილი ალიდადა; გამოიგონა კვადრანტი, რომელიც ნავიგაციაში მრავალი წლის განმავლობაში გამოიყენებოდა. შეადგინა იმ დროისათვის მეტად ზუსტი რუკები, რომლებსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. დეივისის სახელს ატარებს სრუტე გრენლანდიასა და ბაფინის მიწას შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები კატეგორია:არქტიკის მკვლევრები კატეგორია:დაბადებული 1550 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1605
ლატრობეს ველი
ლატრობეს ველი (Latrobe Valley) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, ვიქტორიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 72 396 ადამიანს, ავსტრალიის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას 24-ე ადგილი უკავია. დასახლებული პუნქტის სიახლოვეს მდებარეობს ლატრობეს ველის აეროპორტი. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი ივლისი და აგვისტო. ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა შეადგენს 800 მმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ვიქტორიას ქალაქები
ფარნა-ბექა ჩილაშვილი
ფარნა-ბექა ჩილაშვილი (თურქ. Fahrettin Çiloğlu, დ. 5 ოქტომბერი, 1956, აქბაბა, უნიე, თურქეთი) — თურქეთში მცხოვრები ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი და მკვლევარი.
ბიოგრაფია
ფარნა-ბექა ჩილაშვილი დაიბადა ორდუს პროვინციის უნიეს ქართულ სოფელ აქბაბაში. წინაპართა ენა ოჯახში შეისწავლა. თავად მწერლის ინფორმაციით, მისი წინაპრები ზემო აჭარიდან, კერძოდ კი მაჭახელიდან XIX საუკუნის ბოლოს გადასახლებულან თურქეთში და შავი ზღვის სანაპიროზე, უნიეს რაიონში დამკვიდრებულან.
1980 წელს დაამთავრა სტამბოლის უნივერისტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. წლების განმავლობაში მუშაობდა ენციკლოპედიურ გამოცემებში. იყო 1993 წელს აღდგენილი ჟურნალ „ჩვენებურის“ რედაქტორი.
1997 წელს დაიწყო ჟურნალ “მამულის” გამოცემა. ამ ჟურნალმა გააგრძელა „ჩვენებურის“ ძირითადი ხაზი — რაც შეიძლებოდა მეტი ინფორმაცია მიეწოდებინა თურქულენოვანი მკითხველისათვის საქართველოს შესახებ.
2007 წლიდან თურქეთში მისივე დაარსებული თურქულ-ქართული ჟურნალის, ფიროსმანის მთავარი რედაქტორი იყო.
შემოქმედება
ფარნა-ბექა ჩილაშვილი თანამედროვე თურქული ლიტერატურის ერთ–ერთი საინტერესო წარმომადგენელი, ლიტერატურულ სამყაროში ფართოდ ცნობილი პროზაიკოსი, პოეტი და ესეისტია. თავდაპირველ ეტაპზე, ქართული გვარის დადგენამდე, ის წერდა ჭილაძის გვარით. წერს ძირითადად თურქულად, მაგრამ ქართულად დაწერილი მოთხრობა და ლექსებიც აქვს.
თავად მწერლი ასე გადმოგვცემს საკუთარი შემოქმედების ძირითად თემას:
2004 წელს გამოიცა ფარნა-ბექა ჩილაშვილის პოეტური კრებული „აპრილის ლექსები“, მოთხრობების კრებული „დამტოვე შორს“ და კრებული „უსიყვარულოდ ბედნიერება არ არსებობს“, რომელიც დღიურების სახითაა დაწერილი.
2006 წელს ქართულად ითარგმნა და გამოიცა ფარნას რჩეული მოთხრობების კრებული „სასაზღვრო ფიქრები“. ეს წიგნი მან გამოსცა ჭილაძის გვარით. ლია ჩლაიძემ 2006 წელს აღნიშნული წიგნის შესავალში საკმაოდ ვრცელი ინფორმაცია მიუძღვნა ავტორს.
ფარნა-ბექა ჩილაშვილი არაერთი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. მათ შორისაა, „ქართველების ისტორია“ (1993), რომელიც პოპულარული ფორმით ინფორმაციას აწვდის თურქულენოვან მკითხველს საქართველოს შესახებ. წიგნის იმ თავში, რომელსაც „თურქეთის ქართველები“ ჰქვია, გამოყენებულია ქართველების თურქეთში მოხვედრის ისტორია. ფარნა-ბექა ჩილაშვილი პირველია თურქეთის მეისტორიეთაგან, ვინც იქაურ ქართველებს სიმართლე უთხრა თავიანთი ვინაობის შესახებ.
შეფასება
ცნობილმა ქართველმა პოეტმა ბელა ჩეკურიშვილმა ასე შეაფასა ფარნა-ბექა ჩილაშვილის ნაწარმოებები:
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:თურქი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ქართველები უცხოეთში
ჰონორიუს III
მინი|მარჯვნივ|ჰონორიუს III ჰონორიუს III, ონორე III (Honorius PP. III; ერისკაცობაში ჩენჩიო საველი; დ. 1148 — გ. 18 მარტი, 1227) — რომის პაპი 1216–1227 წლებში.
წარმოშობით რომაელი, პირველივე წელს გვირგვინი უკურთხა ფრიდრიხ II-ს, ბარბაროსას შვილიშვილს. დაამტკიცა დომინიკანელთა და ფრანცისკანელთა ორდენები (პირველი დაარსდა 1215, მეორე კი 1208 წელს). ამაოდ ცდილობდა ჯვაროსნული ლაშქრობის მოწყობას. ალბიგოელტა წინააღმდეგ ბრძოლაში მხარს უჭერდა სიმონ დე მონფორს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1148 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1227
კილონოვა
კილონოვა (Kilonova) — გარდამავალი ასტრონომიული მოვლენა, რომელიც კომპაქტურ ორმაგ (ბინარულ) სისტემაში მაშინ ხდება, როდესაც ორი ნეიტრონული ვარსკვლავი ან ნეიტრონული ვარსკვლავი და შავი ხვრელი ერთმანეთს ერწყმის. მიჩნეულია, რომ კილონოვები გამოყოფს გამა-გამოსხივების მოკლე ჭავლებს და ძლიერ ელექტრომაგნიტურ რადიაციას, რისი მიზეზიც იმ მძიმე r-პროცესული ატომბირთვების ბირთვების რადიოაქტიური დაშლაა, რომლებიც შერწყმის პროცესში წმინდად იზოტროპიულად წარმოიქმნება და ამოიტყორცნება.
ისტორია
ტერმინი „კილონოვა“ 2010 წელს შემოიღეს პიკური სიკაშკაშის აღსაწერად, რომელიც კლასიკურ ნოვას 1000-ჯერ აჭარბებდა. ისინი ჩვეულებრივ სუპერნოვაზე, ანუ მასიური ვარსკვლავის აფეთქებაზე 1⁄10 - 1⁄100-ჯერ კაშკაშაა.
პირველი კილონოვა გამა-გამოსხივების მოკლე ჭავლების სახით აღმოაჩინეს და SGRB 130603B უწოდეს; ის კოსმოსურმა ობსერვატორია Swift-მა და KONUS/WIND-მა დააფიქსირა, აფეთქებიდან მე-9 და 30-ე დღეს კი მას ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით დააკვირდნენ.
2018 წლის ოქტომბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ 2015 წელს დაფიქსირებული გამა-გამოსხივების აფეთქების მოვლენა, სახელად GRB 150101B, შეიძლება ისტორიული მოვლენა GW170817-ის ანალოგი ყოფილიყო, ანუ 2017 წელს დაფიქსირებული გრავიტაციული ტალღების, რომლებიც ორი ნეიტრონული ვარსკვლავის შეჯახების შედეგად იყო წარმოქმნილი. მსგავსება ამ ორ მოვლენას შორის, გამა-გამოსხივების, ოპტიკური და რენტგენული გამოსხივების თვალსაზრისით, ისევე როგორც მათ მასპინძელ გალაქტიკათა ბუნებით, „უცნაურად“ მიიჩნევა და ეს თვალშისაცემი მსგავსება მიუთითებს, რომ ეს ორი ცალკეული და ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი მოვლენა შეიძლება ნეიტრონულ ვარსკვლავთა შერწყმის შედეგი იყოს; ამავე დროს, შეიძლება მიეკუთვნებოდეს კილონოვების ამ დრომდე უცნობ კლასს. მკვლევართა განცხადებით, შესაბამისად, სამყაროში კილონოვები შეიძლება იმაზე გავრცელებული და მრავალფეროვანი იყოს, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა.
თეორია
ორი კომპაქტური ობიექტის ერთმანეთის გარშემო სპირალურად მოძრაობა და შერწყმა, გრავიტაციული ტალღების ძლიერი წყაროა. მიჩნეულია, რომ კილონოვები მოკლე გამა-გამოსხივების ჭავლების (GRB) წინაპარია და სამყაროში სტაბილური r-პროცესული ელემენტების ძირითადი წყარო. ნეიტრონულ ვარსკვლავთა შერწყმის საბაზისო მოდელი 1998 წელს, ლი-სინ ლიმ და ბოჰდან პაჩინსკიმ შეიმუშავეს. საკუთარ კვლევაში მათ ივარაუდეს, რომ ნეიტრონულ ვარსკლვავთა შერწყმისას წარმოქმნილი რადიოაქტიური ამონატყორცნი თერმული გარდამავალი გამოსხივების წყარო უნდა იყოს.
დაკვირვებები
კილონოვას შესახებ პირველი დაკვირვებადი ვარაუდი 2008 წელს გაჩნდა, მოკლე გამა-გამოსხივების ჭავლ GRB 080503-ის შემდეგ, რომელშიც მკრთალი ობიექტი ერთი დღის შემდეგ ოპტიკურ და ინფრაწითელ სინათლეში გამოჩნდა და სწრაფად გაქრა. კიდევ ერთი კილონოვას შესახებ ვარაუდი 2013 წელს გაჩნდა, მოკლე ხანგრძლივობის გამა-გამოსხივების აფეთქება GRB 130603B-ის შემდეგ; ამ შემთხვევაში, შორეული კილონოვას მკრთალი ინფრაწითელი გამოსხივება ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა დააფიქსირა.
2017 წლის 16 ოქტომბერს, ორმა ობსერვატორიამ, LIGO-მ და Virgo-მ პირველად, ერთდროულად დააფიქსირეს გრავიტაციული ტალღები (GW170817) და ელექტრომაგნიტური რადიაცია; დადგინდა, რომ წყარო ორი ნეიტრონული ვარსკვლავის შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი კილონოვა იყო. მოვლენა ჩვენგან 140 მილიონი სინათლის წლით დაშორებულ გალაქტიკა NGC 4993-ში მოხდა და მომდევნო რამდენიმე კვირის განმავლობაში ჩანდა ოპტიკურ ელექტრომაგნიტურ სპექტრში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტრონომიული მოვლენები კატეგორია:ვარსკვლავის ტიპები კატეგორია:ნეიტრონული ვარსკვლავი კატეგორია:სუპერნოვა კატეგორია:ნოვა
ცნობილი ქართველები: ქ
ქუ
კატეგორია:ქართველები
აკიფ ალიზადე
აკიფ ალიზადე (აკიფ აღამეჰდი ოღლუ ალიზადე; Akif Ağamehdi oğlu Əlizadə; დ. 25 თებერვალი, 1934) — აზერბაიჯანელი გეოლოგი. გეოლოგიურ და მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი (2013 წლის 25 აპრილი - 2019 წლის 22 ოქტომბერი). აზერბაიჯანის პრეზიდენტთან არსებული ცოდნის ფონდის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე. „ ახალი აზერბაიჯანის“ პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე.
ბიოგრაფია
აკიფ ალიზადე დაიბადა 1934 წლის 25 თებერვალს. მისი ოჯახი ასოცირდება არაერთ გამოჩენილ პოლიტიკურ ფიგურასთან. მისი მშობლები აღამეჰდი და აფშახანუმი ცნობილი ექიმები იყვნენ.
საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ აზერბაიჯანის ნავთობისა და მრეწველობის უნივერსიტეტში ჩააბარა. 1957 წელს მან დაიწყო მუშაობა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში გეოლოგიის ინსტიტუტში. ინსტიტუტი გახდა მისი საქმიანობის მუდმივი ადგილი. 1980 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის კორესპონდენტ წევრად, 1989 წელს კი აკადემიის სრულუფლებიან წევრად. ის იყო აკადემიის პრეზიდენტი 2013 წლიდან 2019 წლამდე.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით შემუშავდა აზერბაიჯანის ცარცული საბადოების სტრატიგრაფიული სქემა, გაანალიზებული და შეჯამებულია ვრცელი პალეონტოლოგიური და სტრატიგრაფიული მასალა, რომელიც ასახავს თანამედროვე იდეებს გეოლოგიური პროცესების, დანალექიანი, ვულკანოგენურ-დანალექიანი წარმონაქმნების შესახებ. ასევე ცარცული პერიოდის ფაუნის გავრცელებისა და განვითარების შესახებ.
აკადემიკოსი აკიფ ალიზადე მუშაობს რეგიონული გეოლოგიის, ტექტონიკის, მადნის გეოლოგიის და ჰიდროგეოლოგიის საკითხებზე. ბოლო წლებში მისი ყურადღება გამახვილებულია გეოეკოლოგიაზე - ახალ სამეცნიერო მიმართულებაზე, რომელიც პრიორიტეტად იქცა ინსტიტუტის საქმიანობაში.
ცარცული საბადოების პალეონტოლოგიისა და სტრატიგრაფიის შესახებ ნაშრომების სერიისთვის (ავტორთა ჯგუფთან ერთად) აკადემიკოს ალიზადეს 1991 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის წოდება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:აზერბაიჯანელი გეოლოგები
Gemmula sibogae
Gemmula sibogae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ცელესტინ III
მინი|მარჯვნივ|ცელესტინ III
ცელესტინ III (Coelestinus PP. III; ერისკაცობაში ჯაჩინტო ბობონე; დ. 1106 —  გ. 8 იანვარი, 1198) —  რომის პაპი 1191–1198 წლებში.
ცელესტინ III დაიბადა რომში. იგი პაპად აირჩიეს 1191 წლის 21 მარტს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1198 წლის 8 იანვრამდე. ცელესტინი რომის კათოლიკურ ეკლესიას განაგებდა 6 წელი, 9 თვე და 9 დღე. დაკრძალულია ლატერანის სასახლეში.
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1106 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1198
პედრო-ხუან-კაბალიერო
პედრო-ხუან-კაბალიერო (Pedro Juan Caballero) — ქალაქი პარაგვაიში, ამამბაის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ბრაზილიის მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის ქალაქ პონტა-პორანის მოსაზღვრედ. ცნობილია ელექტრო და სამომხმარებლო საქონლის სიიაფით, განვითარებულია არალეგალური ნარკოვაჭრობა.
პედრო-ხუან-კაბალიერო პარაგვაის ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქია და ზღვის დონიდან 670 მეტრზეა გაშენებული. სახელი ეწოდა პარაგვაის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლი გმირის, პოლიტიკოს პედრო ხუან კაბალიეროს პატივსაცემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ბრი ვან დე კამპი
thumb|300px|ბრი ვან დე კამპი ბრი ჰოჯი (Bree Hodge) (ნამდვილი გვარი: მეისონი, უწინ: ვან დე კამპი) (Bree Van de Kamp) არის გამოგონილი გმირი ABC-ის სერიალში „სასოწარკვეთილი დიასახლისები“, რომელსაც მარშა კროსი თამაშობს.
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
530
თარიღი უცნობია
''
*
ვირჯინია ფრენსის სტერეტი
მინი|250მფ|,, როსალის ადრე ნანახი ჰქონდა მისი თვალებით ეს საუცხოო სილამაზის ხე "- სტერეტის ერთ-ერთი ილუსტრაცია ძველი ფრანგული ზღაპრებიდან (1920). ვირჯინია ფრენსის სტერეტი (1900-1931) — ამერიკელი მხატვარი და ილუსტრატორი. თავის პირველ შეჯიბრში სტერეტმა მონაწილეობა 19 წლის ასაკში მიიღო (ცოტა ხნის შემდეგ მას ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს). მან დაიწყო   პენის  საგამომცემლო კომპანიაში  ძველი ფრანგული ზღაპრების  ილუსტრირება(1920) - კოლექციაში ჰქონდა მე -19 საუკუნის ფრანგი ავტორის, კომტეს  დე სეგური (სოფიო ფედოროვნა როსტოფჩინის)ნამუშევრები. ძველი ფრანგული ზღაპრების გამოქვეყნებიდან ერთი წლის შემდეგ, პენის  საგამომცემლო კომპანიიდან  ახალი შეკვეთილი სამუშაოებისთვის  სტერეტმა წარმოადგინა თანგლევუდის ზღაპრები (1921). საწყისი ფასი 1923 წელს ვერ იყო  იმხელა, რომ სტერეტის ჯანმრთელობა შეენარჩუნებინა, რის გამოც მან ვეღარ შეეძლო მუშაობა და 1931 წელს გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვირჯინია ფრენცის სტერეტი კატეგორია:ამერიკელი ილუსტრატორები კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
იუსტიცია (ქალღმერთი)
იუსტიცია (ლათ. Iustitia, Justitia Augusta) - ძველ რომაულ მითოლოგიაში სამართლიანობის ქალღმერთი. წარმოადგენდა ალეგორიულ გასულიერებას მორალური ძალებისა იურიდიულ სისტემაში. ბერძნულ მითოლოგიაში იუსტიციას აიგივებენ ქალღმერთ თემიდასთან, თუმცა იუსტიციას თვალები ახვეული აქვს, რაც სიმბოლურად ნეიტრალურობას და მიუმხრობლობას გამოხატავს, ხოლო თემიდა ფართოდ გახელილი თვალებითაა წარმოდგენილი რათა სიმართლე და ჭეშმარიტება დაადგინოს.
მას ეჭირა სასწორი და ხმალი ხელებში, მაშინ როცა სამართლიანობის ქალღმერთ ექვიტასს (ლათ. Aequitas), ხელთ ეპყრა სასწორი და ე. წ. სიუხვის რქა (ლათ. cornucopiae, ინგ. horn of plenty).
იუსტიცია იმპერატორ ავგუსტუსის მიერ არის ხსენებული თავის clipeus virtutis-ში ხოლო მისი კულტი დაარსდა რომში ტიბერიუსის იმპერატორობიდან, რომელმაც მას ძეგლი დაუდგა რომში. იუსტიცია გახდა სიმბოლო სამართლიანობის, რის გამოც ის ყოველ იმპერატორს სურდა თავისი რეჟიმთან ყოფილიყო ასოცირებული. იმპერატორმა ვესპასიანემ მოჭრა მონეტები იერუსალიმის ავგუსტას ტახტზე მჯდომი ქალღმერთის გამოსახულებით და მის შემდეგ ბევრმა იმპერატორმა გამოიყენა ქალღმერთის გამოსახულება და თავი სამართლიანობის დამცველად გამოაცხადა.
გამოსახვა
სამართლიანობის პერსონიფიკაცია, როგორც სასწორის დაბალანსება ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტურ ქალღმერთ Maat-ს უკავშირდება, და მოგვიანებით კი Isis-ს. ბერძნული ქალღმერთები თემიდა და დიკი მოგვიანებით გახდნენ სამართლიანობის ქალღმერთები. თემიდა იყო ღვთაბერივი წესრიგის, კანონისა და ჩვეულების განსახიერება, ამ ასპექტით, როგორც კანონის ღვთაებრივი სიმართლის განსახიერება.
სასწორი
სასწორი განასახიერებს მტკიცებულებების, ფაქტობის აწონვას. სასწორზე იზომება სიკეთე და ბოროტება, ბრალეულობა და უდანაშაულობა. იუსტიციის სიმკაცრე და სამართლიანობა ასევე გულისხმობს ქმედებათა ზუსტ აწონვას.
თვალების ახვევა
მე-16 საუკუნიდან იუსტიციას ხშირად გამოსახავდნენ თვალებახვეულს. თვალებისახვევა წარმოადგენს მიუკერძოებლობას, იდეალს, რომ სამართლიანობა უნდა აღდგეს სიმდიდრის, ძალაუფლების და სხვა სტატუსის ზეგავლენის გარეშე. ძველ რომაულ მონეტებზე იუსტიცია გამოხატული იყო ერთ ხელში ხმლით, ხოლო მეორეზე სასწორით, მაგრამ ახვეული თვალების გარეშე. იუსტიცია მხოლოდ XVI საუკუნის შუა წლებიდან იქნა თვალებახვეულად წარმოდგენილი. პირველი ამგვარ მდგომარეობაში გამოსახული ყველაზე ცნობილი იუსტიცია - არის 1543 წლის Hans Gieng-ის ქანდაკება (Gerechtigkeitsbrunnen) ბერნში.
ბევრი მოქანდაკე უგულებელყოფს იუსტიციის აღნიშნულ მახასიათებელს და გამოსახავენ მას თვალების ახვევის გარეშე. მაგალითად, ლონდონში, ძველი ბეილის სასამართლოს შენობის თავზე ლედი იუსტიციის ქანდაკება თვალებდახუჭული არ დგას. სასამართლოს ბროშურებში განმარტებულია მიზეზი, რომ იუსტიცია თავდაპირველად თვალებდახუჭული არ იყო, ქალიშვილობის ფორმა ისედაც მის მიუკერძოებლობის გარანტიაა.
ხმალი
ხმალი გამოსახავს ავტორიტეტს და წარმოადგენს იდეას, რომ სამართლიანობა შეიძლება იყოს სწრაფი და საბოლოო.
ქანდაკება
მარცხნივ|მინი|417x417პქ|იუსტიცია ხმლით, სასწორითა და თვალახვეული. ბერნი, შვეიცარია, 1543 წ. მინი|368x368პქ|The Justice, ბრაზილიის უზენაესი სასამართლოს წინ ცენტრი|მინი|427x427პქ|იუსტიცია, Palazzo di Giustizia, რომი, იტალია
მხატვრობა
მარცხნივ|მინი|413x413პქ|იუსტიციას ფრესკა [[Sala di Costantino-ში, Raphael Rooms, Raphael, 1520]] მინი|417x417პქ|Luca Giordano, Palazzo Medici Riccardi ფლორენცია, 1684–1686 ცენტრი|მინი|422x422პქ|Gerechtigkeit, Lucas Cranach the Elder, 1537
სქოლიო
კატეგორია:რომაული ქალღმერთები კატეგორია:სამართლიანობის ქალღმერთები
ღირსი პატაპი
ღირსი პატაპი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 8 დეკემბერი ახალი სტილით - 21 დეკემბერი.
ბიოგრაფია
წმინდანი დაიბადა ქალაქ თებეში, კეთილმსახურ ქრისტიანთა ოჯახში. სრულწლოვანებას რომ მიაღწია, წმინდანმა ეგვიპტის უდაბნოს მიაშურა. მრავალი წლის შემდეგ წმინდა პატაპიმ ასკეტური ღვაწლით შორს გაითქვა სახელი და ურიცხვმა ხალხმა იწყო მასთან სიარული რჩევა-დარიგების სათხოვნელად. მაშინ ღირსი მამა, რომელიც მდუმარებას ეძიებდა, კონსტანტინოპოლში ჩავიდა და ვლაქერნის ტაძრის მახლობლად ქალაქის გალავანთან სენაკი მოიწყო. მალე პატაპის სახელი აქაც გახმიანდა. უფალმა თავის რჩეულს კურნებისა და ბოროტ სულთა განსხმის ნიჭი მიმადლა. ღირსი პატაპი ღრმა მოხუცებულობაში გარდაიცვალა.
ინგა და ანუშ არშაკიანები
ინგა და ანუშ არშაკიანები (სომხურად: Ինգա և Անուշ Արշակյաններ) ან დები არშაკიანები (სომხურად: Արշակյան քույրեր),  — მომღერლები სომხეთიდან, რომლებიც ფოლკლორის ჟანრში მოღვაწეობენ. დებმა წარმოადგინეს სომხეთი ევროვიზიის 2009 წლის სიმღერის კონკურსზე, საბოლოო შედეგების მიხედვით კი - ფინალში მე-10 ადგილი დაიკავეს.
ადრეული წლები
ანუში დაიბადა 1980 წლის 24 დეკემბერს ერევანში. დაამთავრა ს. ასლამაზიანის სახელობის მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს სპეციალობით. 1994 წელს იგი პირველ ადგილზე გავიდა და მიენიჭა აუდიტორიის პრიზი ომსკში ჩატარებულ კონკურსში "Sonorous Voices". ამ პერიოდში მან დაიწყო საკუთარი თავის, როგორც მწერლის და კომპოზიტორის წარმოჩენა. მან ჩააბარა ა. ბაბაჯანიანის სახელობის კოლეჯში, ფორტეპიანოს სპეციალობით, რომელიც 2001 წელს ოფიციალურად დაასრულა. 1999 წელს მისი, როგორც სოლისტის დებიუტი შედგა სომხეთის ფილარმონიის სცენაზე ფილარმონიის ორკესტრთან და გუნდთან ერთად. 2001 - 2005 წლებში სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიაში და დაამთავრა ჯაზ – ვოკალის განხრა.
კარიერა
2000 წელს ინგა და ანუში სომხეთის სიმღერის სახელმწიფო თეატრში მოხვდნენ. ორივემ შეასრულა ეროვნული, ეთნიკური და ა. გრიგორიანისა და ანუშის მიერ დაწერილი სიმღერები. ისინი სომხეთის ბევრ ქალაქში გამოდიოდნენ, როგორც სოლისტები.
2002 წლის სექტემბერში ისინი გაემგზავრნენ შეერთებულ შტატებში საკონცერტო ტურნეზე თეატრის სოლისტებთან ერთად. ლოს ანჯელესის "ალექსის" თეატრში კონცერტების დასრულების შემდეგ დებმა დაუყოვნებლივ მიიღეს სოლო კონცერტებით იმავე სცენაზე გამოსვლის შეთავაზება. დები გამოვიდნენ თეირანშიც.
2003 წლის მარტში "ალექსის" თეატრში შედგა ინგასა და ანუშის სოლო კონცერტები. ამავე დროს გამოვიდა მათი პირველი ალბომი ჩვენ და ჩვენი მთები. ამას მოჰყვა მოწვევა სცენაზე იმავე პროგრამით გამოსვლის შესახებ ნიუ იორკში, ტორონტოში, არგენტინასა და პარიზში. ნოემბერშივე მათ თეატრს ტავი დაანებეს და დამოუკიდებლად მუშაობა დაიწყეს.
ალბომის გამოსვლის შემდეგ, ისინი გამოდიოდნენ გასტროლებზე აშშ-ში, თეირანში, ლონდონში, პარიზში, რუსეთსა და გერმანიაში. 2008 წლიდან ინგა და ანუშ არშაკაიანი თანამშრომლობდნენ შპს შარმ ჰოლდინგთან.
21 მაისს, ინგა და ანუშმა დაიწყეს ტური თავიანთი ალბომის ,,ჩემი მიწის გულისცემა" პოპულარიზაციის მიზნით. ერევნის გარდა, დებმა ალბომი წარადგინეს სირიაში, ბეირუთსა და რუსეთში.
ევროვიზია 2009
სომხურმა საზოგადოებამ 2009 წელს ინგა და ანუშ არშაკიანები აირჩია ევროვიზიაზე გამომსვლელებად. ეს კონკურსი მოსკოვში ჩატარდა, სადაც დებმა სიმღერა ,,ჯან ჯან" შეასრულეს.
”ჩვენი სიმღერა ევროვიზიისთვის დაწერილია ფოლკლორის ჟანრში, თანამედროვე მუსიკალური ტენდენციების ელემენტებით” - თქვა ანუშ არშაკიანმა პრესკონფერენციაზე მოსკოვში გამგზავრების წინ. ”სომხეთის მსგავსი პატარა ქვეყნები ყოველთვის უნდა მონაწილეობდნენ ისეთ კონკურსებში, როგორიცაა ევროვიზია, რომ თავიანთი კულტურა წარუდგინონ მსოფლიოს”, - თქვა მომღერალმა. ”საკონკურსო წარმატება არა მხოლოდ მხატვრებზეა დამოკიდებული, არამედ ჩვენი მხრიდან ჩვენ შევეცდებით ყველაფერი გავაკეთოთ მოსკოვში გამარჯვების მისაღწევად”, - თქვა ანუშ არშაკიანმა და დასძინა, რომ ისინი დაუყოვნებლივ დაიწყებდნენ მზადებას.
ევროვიზია 2015
ინგამ სომხეთი კვლავ წარმოადგინა ევროვიზიის 2015 წლის კონკურსზე, როგორც ჯგუფ გენიალოგიის (Genealogy) წევრმა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის მონაწილეები კატეგორია:ხალხი ერევნიდან კატეგორია:სომეხი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის 2009 წლის მონაწილეები
მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა
მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა (República Popular de Moçambique) — თვითაღიარებული სოციალისტური რესპუბლიკა, არსებობდა 1975 წლის 25 ივნისიდან 1990 წლის 1 დეკემბრამდე, სანამ დაერქმეოდა მოზამბიკის რესპუბლიკა.
1975 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკამ, რომელიც გაათავისუფლა მოზამბიკის განმანთავისუფლებელმა ფრონტმა (ფრელიმო), რომელსაც სათავეში ედგა სამორა მაშელი. იმ დროს ქვეყანაში მიმდინარეობდა სასტიკი ომი მოზამბიკის ეროვნულ წინააღმდეგობასთან (რენამო). პარტიზანულ მოძრაობას თავიდან აფინანსება როდეზია (ამჟამად ზიმბაბვე), მოგვიანებით — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა.
მოზამბიკს მჭიდრო ურთიერთობები ჰქონდა ანგოლის სახალხო რესპუბლიკასა და საბჭოთა კავშირთან, რომლებიც იმხანად დიდძალ დახმარებას უწევდნენ ქვეყანას სამოქალაქო ომში. მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკა ასევე იყო დამკვირვებელი ეკონომიკური ურთიერთდახმარების საბჭოსი, რომელიც კომუნისტური ქვეყნების წამყვანი ეკონომიკური ორგანიზაცია იყო.
კატეგორია:მოზამბიკის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:კომუნისტური სახელმწიფოები
ნესტვი
ნესტვი — ქართული ხალხური ერთმილიანი ჩასაბერი საკრავი. ძველად ტერმინი „ნესტვი“ აღნიშნავდა ყოველგვარ მილს (არის მოსაზრება, თითქოს ტერმინი „ნესტვი“ ნაწარმოებია სიტყვა „ნესტოსაგან“). საბას ლექსიკონში ნესტვი ასეა განმარტებული: „რაიც საკრავნი განხვრეტილნი პირით იბერვიან, ნესტვნი არიან“. დაბადების ქართული თარგმანის რედაქციების ერთმანეთთან შედარებით გამოირკვა, რომ ადრე ნესტვი და საყვირი სინონიმები ყოფილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩასაბერი საკრავები
სოსთენი (სამოცდაათთაგანი)
მოციქული სოსთენი - ქრისტეს მოციქული, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 8 დეკემბერი, ახალი სტილით - 21 დეკემბერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ბლეკფუტი
ბლეკფუტი (Blackfoot) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ბინგემის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 11899 კაცს.
Gemmula sibukoensis
Gemmula sibukoensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ცნობილი ქართველები: ღ
ღუ
კატეგორია:ქართველები
ვანისა და ბაღდათის ეპარქია
ვანისა და ბაღდათის ეპარქია — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ეპარქია იმერეთში.
მდებარეობა
ეპარქია მდებარეობს დასავლეთ საქართველოში, იმერეთის დაბლობზე, მდინარეების სულორისა და ხანისწყლის აუზებში. იგი ქალაქებს — ვანს, ბაღდათს და მათ მუნიციპალიტეტებს მოიცავს. ეპარქიას დასავლეთიდან შემოქმედის ეპარქია ესაზღვრება, ჩრდილო-დასავლეთიდან — ხონისა და სამტრედიის, ჩრდილოეთიდან — ქუთაის-გაენათის, აღმოსავლეთიდან — მარგვეთისა და უბისის, სამხრეთიდან კი — ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის.
ისტორია
საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, ვაკე იმერეთი გაერთიანებული დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო შემადგენლობაში - იმერეთის ეპარქიაში შედიოდა. ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ თანამედროვე ვანისა და ბაღდათის ეპარქიის სამწყსო ქუთაის-გაენათის ეპარქიას მიეკუთვნებოდა.