cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლეოპოლდ ფონ რანკე
ობიექტურობის ძიებაში
რანკეს პოლიტიკურ მოსაზრებებს ოპონენტები ყველგან ჰყავდა: ლიბერალები მას სახელმწიფოს გადამეტებულ ადეპტად თვლიდნენ, კონსერვატორები — არასაკმარისად დოგმატიკოსად. იმედგაცრუებული რანკე მიუბრუნდა მის ისტორიოგრაფიულ კვლევებს, სადაც ის თვლიდა, რომ ობიექტურობის მისეული იდეალის პოვნა უფრო წარმატებით შეეძლო. 1839-1847 წლებში რანკემ გამოაქვეყნა „რეფორმაციის ისტორია გერმანიაში“ (ეპოქის პირველი მეცნიერული კვლევა) და 12-ტომიანი „ბრანდენბურგის სახლის მემუარები და პრუსიის ისტორია XVII და XVIII საუკუნეებში“, 1859-1869 წლებში კი — „სამოქალაქო ომები და მონარქია საფრანგეთში XVI და XVII საუკუნეებში“ და „ინგლისის ისტორია, ძირითადად XVII საუკუნეში“. ამ ნაშრომებში რანკე განიხილავდა წამყვანი ევროპული სახელმწიფოების ისტორიას მათი განვითარების გადამწყვეტ ეტაპზე; მისი ინტერესი შემოიფარგლებოდა „ლათინური“ და „ტევტონური“ ერებით, რომელთაც რანკე კულტურული განვითარების პროტაგონისტებად თვლიდა. ასევე, ის ვიწროდ ფოკუსირდებოდა პოლიტიკურ ისტორიაზე (სახელმწიფოთა საგარეო ურთიერთობები, მმართველობის სისტემები), რადგან ეკონომიკური და სოციალური ფაქტორები ბუნდოვნად იყო ასახული მის მიერ გამოყენებულ დოკუმენტურ წყაროებში.
რანკეს შემდგომდროინდელი ნაშრომები XVIII-XIX საუკუნეების ისტორიის შესახებ („გერმანული სახელმწიფოები და მთავართა ლიგა“, 1871-1872; „რევოლუციური ომების წარმოშობა და დასაწყისი 1791 და 1792 წლებში“, 1875; „ჰარდენბერგი და პრუსიის სახელმწიფოს ისტორია 1793-1813 წლებში“, 1877) რთული პოლიტიკური მოვლენების დახვეწილი და მარჯვე აღწერაა, თუმცა ცვლილებების ამ ეპოქის ძირეული პრობლემები მხოლოდ არაპირდაპირი გზითაა გაშუქებული. აშკარაა გარკვეული მიკერძოებული დამოკიდებულება პოლიტიკური და სოციალური ცვლილებების მიმართ, განსაკუთრებით რადიკალური დემოკრატიული მოძრაობების შეფასების ნაწილში. ამგვარი განწყობები ვლინდებოდა რანკეს ლექციებშიც, რომელიც ხშირად მის თანამედროვეობას ეხებოდა. ისტორიას რანკე განიხილავდა, როგორც „ისტორიული ცხოვრების“ რთულ პროცესს, რომელიც მის ყველაზე ეფექტურ, „ჭეშმარიტად სულიერ“ ფორმას დიდი სახელმწიფოების და მათთან დაკავშირებული ისტორიული ფენომენების სახით აღწევდა. რანკეს თქმით, ისტორიკოსის მაქსიმალური ობიექტურობა გამოიხატებოდა მის უნარში აღეწერა „ის, რაც სინამდვილეში მოხდა“, ძირითადი აზრის ჩამოყალიბებისას კი მას სრული სურათი უნდა ჰქონოდა წარმოდგენილი. გააზრებული ჰქონდა რა ისტორიკოსის წინაშე არსებული დროითა და სივრცით განპირობებული შეზღუდვები, რანკე ცდილობდა მის მიერ დასახული მაქსიმალური ობიექტურობისთვის მიეღწია იმით, რომ საკუთარი თავის იდენტიფიცირება მოეხდინა არა რომელიმე პოლიტიკურ მხარესთან, არამედ სახელმწიფოსთან. თუმცა მისი ნაშრომები ცხადყოფს, რომ ამ ინტელექტუალურ კრედოს მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა რანკეს პოლიტიკურ შეხედულებებზე.
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში რანკე თანამედროვეობის ყველაზე მნიშვნელოვან ცოცხალ ისტორიკოსად ითვლებოდა. 1865 წელს პრუსიის მთავრობამ მას აზნაურობა უბოძა (აქედან გაჩნდა ნაწილაკი „ფონ“ მის გვარში), 1882 წელს კი საიდუმლო მრჩევლის სტატუსი მიანიჭა. მძიმედ ავადმყოფი მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-ის აქტიური მმართველობიდან ჩამოშორების (1857) შემდეგ რანკე პოლიტიკური და სახელმწიფოებრივი ცხოვრებიდან თანდათან განზე გადგა, მეუღლის გარდაცვალების (1871) შემდეგ კი საზოგადოებრივ ცხოვრებას თითქმის სრულად გამოეთიშა. რანკე რჩებოდა ლიბერალურ-დემოკრატიული ნაციონალიზმის ოპონენტად და უნდობლად უყურებდა ოტო ფონ ბისმარკის პოლიტიკას, ვინაიდან თვლიდა, რომ ის მზად იყო სახალხო მოძრაობებთან თანამშრომლობისთვის და გერმანიის ისტორიის უწყვეტობას საფრთხეს უქმნიდა. მიუხედავად ამისა, რანკე მიესალმა გერმანიის გაერთიანებას და იმპერიის გამოცხადებას 1871 წელს.
ამასობაში მხედველობის სერიოზულმა დაქვეითებამ რანკე მარტოხელა მეცნიერად აქცია, რომელიც დამხმარეებზე იყო დამოკიდებული. მიუხედავად ამისა, 82 წლის ასაკში, მან დაიწყო მუშაობა თხზულებაზე, რომელიც თავად ისტორიკოსი თავის უდიდეს ნამუშევრად თვლიდა. ეს იყო მსოფლიო ისტორიის 9-ტომეული, რომელიც 1881-1888 წლებში გამოიცა. ამით რანკე მიიჩნევდა, რომ შეასრულა ახალგაზრდობაში დასახული მიზანი: გადმოეცა მსოფლიო „ისტორიის უნივერსალური ამბავი“. ნაშრომი არც კრიტიკული კვლევაა და არც ისტორიული თუ ფილოსოფიური ძიება; ის მკითხველს ანტიკური საბერძნეთის დროიდან XV საუკუნემდე ევროპული კულტურის ევოლუციის ფართო მიმოხილვას სთავაზობს; არაევროპული სამყარო წიგნში თითქმის საერთოდ არ ჩანს. წიგნში ჩანს რანკეს რწმენა, რომ კულტურის მშვიდობიან ევოლუციას რევოლუციური საფრთხე არ ემუქრებოდა და კონფლიქტი სახალხო სუვერენიტეტსა და მონარქიას შორის საბოლოოდ ამ უკანასკნელის სასარგებლოდ იყო გადაწყვეტილი. ლეოპოლდ ფონ რანკე 90 წლის ასაკში, 1886 წელს გარდაიცვალა.
რანკეს კონცეფციები და მეთოდები გერმანულ ისტორიოგრაფიაში პირველ მსოფლიო ომამდე დომინირებდა და შემდგომაც მნიშვნელოვან გავლენას ინარჩუნებდა. რანკემ დიდი გავლენა იქონია ასევე უცხოური წარმოშობის იმ ბევრ ისტორიკოსზეც, ვინც იმ პერიოდში გერმანიაში სწავლობდა. მისმა ბევრმა მიმდევარმა ბრმად გააგრძელა რანკეს იმიტირება, მისი მიდგომების კანონიზირება და ხშირად დამახინჯებაც. მიუხედავად ბევრი ნაკლოვანებისა, რანკემ დიდი წვლილი შეიტანა ისტორიოგრაფიის დარგის განვითარებაში და მყარ სამეცნიერო დისციპლინად ჩამოყალიბებაში.
ლიტერატურა
(ავტორი: რუდოლფ ვირჰაუსი);
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები კატეგორია:პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
ბაქოს ყურე
ბაქოს ყურე (Bakı körfəzi) — ბუნებრივი ნავსადგური ბაქოს პორტში, კასპიის ზღვის დასავლეთით, აფშერონის ნახევარკუნძულის სამხრეთ სანაპიროზე.
აღწერა
ბაქოს ყურის სანაპირო ხაზის სიგრძე 20 კმ, ხოლო ფართობი 50 კმ²-ია. ყურეს აღმოსავლეთით სულთნის კონცხი ესაზღვრება, სამხრეთ-დასავლეთით შიხის კონცხი, ხოლო სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუნძულები: დაშ-ზირა და ბოიუქ-ზირა. კუნძულების ბაქოს არქიპელაგის ნაწილია. ბუნებრივი მდებარეობიდან გამომდინარე ყურე იდეალური ადგილია ნავსადგურისთვის. სანაპიროს გასწვრივ ბაქოს ბულვარი მდებარეობს. ქარიშხლის დროს ტალღების სიმაღლემ ყურეში შეიძლება 1-5 მეტრს მიაღწიოს.
ისტორია
ა.წ. I საუკუნიდან VII საუკუნემდე ბაქოს ყურე დამშრალი იყო და კუნძულები ერთიან ხმელეთს წარმოადგენდა. პტოლემაიოსის რუკაზე ბაქო ზღვიდან მოშორებითაა გამოსახული. VII საუკუნის შემდეგ კასპიის ზღვის წყლის დონემ აიწია. ეს პროცესი IX საუკუნემდე გაგრძელდა და საბოლოოდ ბაქოს ყურე წარმოიქმნა. VIII საუკუნის ბოლოს რამდენიმე ცვლილება მოხდა, კასპიის ზღვამ 10 მეტრზე მეტად აიწია. 1306 წელს მომხდარი დიდი მიწისძვრის შემდეგ კუნძულზე მდებარე საბაილის ციხე დაიტბორა და რამდენიმე საუკუნის მანძილზე წყლის ქვეშ იყო მოქცეული. XVIII საუკუნიდან კასპიის ზღვის დონემ დაიწია და კუნძულის ზედაპირი კვლავ წყლის ზემოთ აღმოჩნდა. XIV საუკუნის იტალიელი გეოგრაფი, მარიო სანუტო აღნიშნავს: „კასპიის ზღვის დონე ყოველწლიურად მატულოობს და ქალაქთა უმრავლესობა იტბორება“. გეოგრაფ აბდ არ-რაშიდ ალ-ბაქუვის თქმით, 1403 წელს კასპიის ზღამ ბაქოს ნაწილი დატბორა და წყლის დონემ მეჩეთამდე მიაღწია.
ეკოლოგიური მდგომარეობა
აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს განცხადებით, ბაქოს ყურის დაბინძურების რამდენიმე მიზეზი არსებობს. სანაპიროს გასწვრივ ინდუსტრიული და საყოფაცხოვრებო ნივთების მწარმოებელი ობეიქტები არსებობს, ასევე გემებით საქონლის გადატანისას ნავთობი და ბუნებრივი აირი ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუარესების მთავარი ფაქტორებია. 1996 წლიდან ბაქოს ყურის სიღრმის შემსწავლელი სამუშაოები, შემდეგ კი ლითონის კონსტრუქციებისა და ჩაძირული გემების წყლიდან ამოტანა დაიწყო. 2007-2009 წლებში ყურის ჩაიძურილი გემებისგან, ლითონის კონსტრუქციებისგან, ჰიდროტექნიკური კონსტრუქციებისგან და მილსადენებისგან გაწმენდის ფართო სამუშაოები განახლდა. ზღვიდან 4500 ტონa ჯართი და 412 ტონა ხე ამოიღეს.
პორტები და ხიდები
სავაჭრო პორტი ბაქოს ყურის ჩრდილოეთ და დასავლეთ სანაპიროზეა გადაჭიმული. პორტში ყველა სამუშაო მექანიზებულია. ყურის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში საბორნე ქვავებისთვის პორტია. ამჟამად მიმდინარეობს დისკუსია იმასთან დაკავშირებით, საჭიროა თუ არა ხიდის აგება ლოკბატანიდან ზიხის მაგისტრალამდე. შიხიდან ზიგამდე გადებული ხიდის სიგრძე 14.5 კმ-ია.
საინტერესო ფაქტები
ბაქოს ყურეში მდებარეობს დატბორილი ქალაქი საბაილი. ერთ-ერთ აზერბაიჯანულ სალათს სახელი ბაქოს ყურის მიხედვით ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ყურეები კატეგორია:კასპიის ზღვის ყურეები კატეგორია:ბაქო
ნეა სალამისი ფამაგუსტა (საფეხბურთო კლუბი)
ნეა სალამისი ფამაგუსტა (Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου. Nea Salamina Ammochostou) — კვიპროსის საფეხბურთო კლუბი, რომელიც დაფუძნებულია ფამაგუსტაში, მაგრამ ამჟამად დამკვიდრებულია ლარნაკაში, თურქეთის კვიპროსში შეჭრის გამო.
კლუბი დაარსდა 1948 წელს ფამაგუსტაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ნეა სალამისი ფამაგუსტა (საფეხბურთო კლუბი)
პეტრე I-ის ძეგლი (პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე)
პეტრე I-ის ძეგლი (Памятник Петру I) — რუსეთის იმპერატორ პეტრე I-ის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, დგას პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში.
ისტორია
ბრინჯაოს ქანდაკება, შექმნილია მიხაილ შემიაკინის მიერ. დაიგეგმა და ჩამოასხეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1980 წელს, შემდეგ კი შემიაკინმა შესწირა ქალაქს. დაიდგა 1991 წელის, 6-7 ივნისს.
ძეგლის სიმაღლე არის 1,90 მეტრი და დადგმულია გრანიტის კვარცხლბეკზე. ქანდაკება გამოსახავს პეტრეს რომელიც ზის სამეფო ტახტზე და წააგავდა პეტრეს ცვილის ფიგურას რომელიც გაკეთებული იყო კარლო ბარტოლომეო რასტრელის მიერ (1725 წ.). შემიაკინმა გააკეთა ქანდაკების სახე, პეტრე პირველის სახის ნიღბის დახმარებთ, რომელიც შექმნა რასტრელმა 1719 წელს, ექვსი წლით ადრე სანამ პეტრე გარდაიცვლებოდა. ასევე მან შეაგროვა მისი სხეულის სხვა ნაწილებიც და წარმოადგინა პეტრე გროტესკული წესებით.
სწორედ ამიტომ ეს ქანდაკება თავდაპირველად გააკრიტიკეს ადგილობრივებმა და გახდა დასაცავი ვანდალიზმისგან. მოგვიანებით შემიაკინის ხედვა თანდათან მისაღები გახდა. ავტორი ამ ქანდაკებაზე მუშაობდა რვა წელი და შექმნა მისი სამი ვერსია, ერთი არის ნორმანდიაში, საფრანგეთში და ერთიც კლავერაკში (აშშ), სადაც ამავდროულად შემიაკინი ცხოვრობდა. ავტორის სიტყვებით, ამ ქანდაკების შექმნის იდეა წამოვიდა მისი მეგობრის ვლადიმირ ვისოცკისგან. შემიაკინმა დაიწყო 1:1 პროპორციით რასტრელის ცვილის ფიგურიდან, მაგრამ თანდათან დააგრძელა ტანი და მიამსგავსა რუსეთის ხატწერის სტილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
ისმაილიას სასახლე
ისმაილიას სასახლე (İsmailiyyə Sarayı) — დღესდღეობით აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის შენობა. განლაგებულია ბაქოში, ისტიგლალიათის ქუჩაზე.
ისტორია
მუსა ნაგიევმა, ტუბერკულოზით გარდაცვლილი ვაჟის ისმაილის სახელის უკვდავსაყოფად გადაწყვიტა აეშენებინა სასახლე ქალაქის ცენტრში.
როცა ისმაილი შვეიცარიაში გადიოდა მკურნალობას მამა მას სტუმრობდა. შვეიცარიაში ჩასვლის დროს ის ყოველთვის გოთიკურ სტილში აშენებულ პალაზო კანტარიას სასახლეს აათვალიერებდა და ბაქოში თავისი ვაჟისთვის მსგავსი შენობის აშენების სურვილი ჰქონდა. მან გააგზავნა პოლონელი არქიტექტორი იოსიფ პლუშკო იტალიაში სასახლის არქიტექტურული სტილის ასარჩევად. 1907 წელს ნაგიევმა დაამტკიცა პროექტი და დაიწყო სასახლის მშენებლობა. სასახლის მშენებლობა დამთავრდა 1913 წელს. შენობა აშენდა ვენეციურ გოთიკურ სტილში. „ისმაილიის“ სასახლის საზეიმო გახსნის შემდეგ მის თეთრი ქვით მორთულ სააქტო დარბაზში, რომლის ფანჯრებიც გადიოდა ნიკოლაევის ქუჩაზე, მიმდინარეობდა მუსულმანური საქველმოქმედო საზოგადოების სხდომები, მუსულმანი ქალების კრებები, ბაქოს ინტელიგენციის, სასულიერო პირთა კრებები. 1917 წლის 26 აპრილს ამ დარბაზში ჩატარდა სტუდენტური კონფერენცია სახალხო მასწავლებლების მონაწილეობით. 1918 წლის მარტის მოვლენების დროს შენობა სერიოზულად დაზიანდა, როგორც ტყვიებისა და ჭურვებისგან, ასევე ხანძარისგანაც. 1923 წელს არქიტექტორ დუბოვის ხელმძღვანელობით შენობა აღადგინეს. რესტავრაციის დროს მოშორდა წარწერები როგორც ფასადზე, ასევე შენობის გვერდებიდანაც. „ისმაილიის“ აღდგენის შემდეგ სხვადასხვა წლებში მას იკავებდნენ სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებები: „აზერბაიჯანის შესწავლისა და გამოკვლევის საზოგადოება“, „არქეოლოგიური კომისია“, „თურქულენოვანი კულტურის საზოგადოება“, ხელნაწერთა ფონდი“, სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფილიალი და სხვა. ამჟამად შენობაში განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემია.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
გვანჯი მანია
გვანჯი მანია (დ. 23 აგვისტო, 1939, ჯვარი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი,ჟურნალისტი, ეკოლოგი, მხარეთმცოდნე და მოგზაური.
ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.
თბილისისა და მოსკოვის სხვადასხვა სამეცნიერო ცენტრებში ეუფლებოდა ეკოლოგიას, პუბლიცისტიკას, სოციოლოგიას, ხელოვნებას. 1965-1968 წლებში იყო გაზეთ „ეგრისის“ (წალენჯიხა) განყოფილების გამგე, საქინფორმის შემთავსებელი კორესპონდენტი, ქალაქი ჯვარის მხარეთმცოდნეობის საბჭოს თავმჯდომარე. 1968-1979 წლებში საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირის საუნივერსიტეტო ორგანიზაციის თავმჯდომარის მოადგილე, წიგნის მოყვარულთა საზოგადოების საუნივერსიტეტო ორგანიზაციის პასუხისმგებელი მდივანი, გარემოს დაცვის პრობლემური ცენტრის მუდმივმოქმედი ექსპედიციის ხელმძღვანელი და ლექტორი. 1980-1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს ბუნების დაცვის სახელმწიფო კომიტეტის სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციის და პროპაგანდის განყოფილების უფროსად. 1982-1983 წლებში ბუნების დაცვის საზოგადოების ეკოლოგიური განათლების განყოფილების უფროსად. 1985-1987 წლებში გაზეთ „კომუნისტის“ გარემოს დაცვისა და ეკოლოგიური განათლების განყოფილების დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი. 1988-1991 წლებში გაზეთ „ახალგაზრდა ივერიელის“ სოფლის ახალგაზრდობის განყოფილების გამგე, საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის პრესცენტრის ხელმძღვანელი. 1992-1995 წლებში მამულის აღორძინების საზოგადოების პრესცენტრის ხელმძღვანელი. 1993-2002 წლებში ჯუმბერ ლეჟავას მსოფლიო მოგზაურობის სააგენტოს ხელმძღვანელი. მისი ინტერესის სფეროა — ბუნება, ადამიანი, საქართველოს, აგრეთვე კავკასიის ხალხთა ცხოვრება, ისტორია, კულტურა, ტრადიცია. მისი თაოსნობით განხორციელდა მრავალი ჟურნალისტური საკვლევ-საძიებო ლაშქრობა, მოგზაურობა, სამეცნიერო-სპორტული ექსპედიცია. ჯერ კიდევ სკოლის ასაკში დაინტერესდა მშობლიური მხარის შესწავლით. შექმნა ჯგუფი და მოიარა მაგანას და ინწრას ხეობის ბუნების ყველა ღირსშესანიშნაობა. შემდეგში არაერთ ექსპედიციას გაუკეთა ორგანიზაცია, რომელთა ხელმძღვანელი ან მონაწილე თვით იყო. მისი მეცადინეობით საზოგადოებას ემცნო ეროვნული მემკვიდრეობის მოამაგეთა, ბუნების ქომაგთა და სამშობლოდან გასულ მამულიშვილთა ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამბები, გაიხსნა საქართველოში პირველი სამდინარო-საზღვაო ტურისტული მარშრუტი — „ოქროს საწმისი“ (ქუთაისი-ფოთი), გაიკვალა უნიკალური სამთო საცხენოსნო მარშრუტი „დიდგორი“, დაწესდა საპატიო წოდება „ბუნების ქომაგი“ და სხვა. ქართულ და რუსულ პრესაში გამოქვეყნებული აქვს მრავალი პუბლიკაცია. არის საქართველოს მსოფლიო მიღწევათა და მოგზაურობათა ხელშემწყობი კავშირის (კლუბი „გიორგი“) თავმჯდომარე, რომლის ინიციატივითა და ხელშეწყობით გამოვლინდა და განხორციელდა მრავალი რეკორდი, რომლებიც გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შევიდა. მიღებული აქვს ჟურნალისტური პრემიები (1979, 1981).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ეკოლოგები კატეგორია:ქართველი მოგზაურები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გუდალეთის სამაროვანი
გუდალეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ გუდალეთში, თაგვიანთ უბანში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. სამაროვანზე დადასტურდა აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ დამხრობილი ქვაყუთები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გარჩა
გარჩა (Qərchə) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
კუშმირკა
კუშმირკა (Cuşmirca) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 427 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ანზორ თავართქილაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ანზორ თავართქილაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჯამანთაუ
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები
ნუცა ჩხეიძე
ნინო (ნუცა) პლატონის ასული ჩხეიძე (დ. 30 სექტემბერი, 1881, ქუთაისი — გ. 14 აგვისტო, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
სამსახიობო „სკოლა“ გაიარა ხელოვნების ისეთ მოღვაწეებთან, როგორებიც იყვნენ კოტე მესხი და ლადო ალექსი-მესხიშვილი. 13 წლის გოგონას დებიუტი გაიმართა ქუთაისის თეატრში და მას შემდეგ უნიჭიერესი მსახიობი ლეგენდად იქცა. ნინო ჩხეიძეს განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის ქუთაისისა და რუსთაველის თეატრების შემოქმედებით ცხოვრებაში. ქართულ სცენაზე გამოჩენილმა ხელოვანმა შეასრულა 300-მდე როლი. დაუვიწყარია მისი ზინაბი (ა. სუმბათაშვილი-იუჟინის „ღალატი“), მედიდური და ამავე დროს ღრმად ტრაგიკული მედეა (ბურენინისა და სუვორინის „მედეა“), განწირული, მაგრამ ამაყი მარგარიტა გოტიე (ა. დიუმას „მარგარიტა გოტიე“), მაღალი სულის ადამიანი ქეთევანი (ა. ყაზბეგის „ქეთევან წამებული“), ვნებას აყოლილი ბრმად მორჩილი ოფელია (უ. შექსპირის „ჰამლეტი“), კრუჩინინა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“) და სხვა.
ნინო ჩხეიძე მონაწილეობდა რამდენიმე ქართულ კინოფილმში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სიკო დოლიძის „დარიკოში“, მსახიობის მიერ განსახიერებული ქართველი დედის განუმეორებელი სახე. დაჯილდეოვებული იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1963 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
სამწევრისის ნასოფლარი
სამწევრისის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სამწევრისის სამხრეთით 1 კილომეტრზე, მთის კალთაზე. მიეკუთვნება განვითარებულ და გვიანდელ ფეოდალურ ხანას. იპოვება ცისფრად მოჭიქული, წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები; დიდი ზომის ქვევრის ნამტვრევები; წყალსადენის თიხის მილები და სხვა. აქვე შეინიშნება რიყის ქვით ნაგები შენობის საძირკვლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მოლდოვის გერბი
არწივის გულმკერდი დაცულია ფარით, რომელიც წარმოაჩენს მოლდოვის ტრადიციულ ნიშნებს: დომბას თავს მზით მის რქებს შორის. ფარი ასევე მოიცავს ორ რომბს (ყურს), ხუთ-ფოთოლა ყვავილს და ნამგალა მთვარეს. ფარზე ყველა დეტალს, სამი ტრადიციული ფერიდან (წითელი, ყვითელი, ლურჯი) ერთ-ერთი აქვს.
გერბი წესისამებრ წარმოჩინდება მოლდოვის დროშის შუაგულში.
შექმნის ისტორია
დარჩენილი 6 ნაშრომიდან, არჩეულ იქნა გეორგე ვრაბიეს ნაშრომი. ჰერალდიკის კომისიის ვიცე–თავმჯდომარე მარია დოგარუ, თეორიის საკითხებში გერბის თანაავტორი გახდა. მას ეკუთვნის იდეა ნახატის ქვედა ნაწილში ზეთისხილის ტოტის განთავსებაზე, რომელიც ერის მშვიდობისაკენ სწრაფვას წარმოაჩენს. თავდაპირველად არწივი ფარში იყო მოქცეული, თუმცა შემდგომში მისი მოშორება გადაწყვიტეს.
1990 წლის 2 ნოემბერს მსსრ–ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმზე დამტკიცებულ იქნა მოლდოვის ახალი გერბი, ხოლო 3 ნოემბერს ჩატარდა უმაღლესი საბჭოს პლენარული სხდომა, სადაც ვრაბიე–დოგარუს გერბის პროექტს მხარი დაუჭირა 243–მა დეპუტატმა, 2–მა არ დაუჭიდა, 11–მა თავი შეიკავა. მალე ტიპოგრაფიულ გამომცემლობა „Универсул“-ში გაზეთ „Молдова Суверанэ“-ს შეკვეთით დაიბეჭდა სახელმწიფო გერბის გამოსახულება, 20 ათასი ეგზემპლარის ტირაჟით.
მოლდოვის არმიის გერბი
|thumb|left|140px მიღებულია: 1990 წელს
ელემენტები: წითელი ფარი; გადაკვეთილი არწივი; ფარი არწივის გულმკერდზე: ნახევრად წითელი და ნახევრად ლაჟვარდოვანი, ზედ გამოსახულია ოქროსფერი დომბა, ოქროსფერი რვა ქიმნიანი ვარსკვლავი, ვარდი და ნამგალა მთვარე; არწივის ბრჭყალებში: ხმალი (დექსტერი) და კვერთხი (სინისტერი); აწრივის ნისკარტში: მართლმადიდებლური ჯვარი.
გამოყენება: უცნობია
მოლდოვის არმიის ემბლემა
მიღებულია: 1990 წელს
ელემენტები: ზეთისხილის ტოტი (დექსტერი) და მუხის ტოტი (სინისტერი), შეერთებული სამფერიანი ბაფთით; გადაკვეთილი არწივი; ფარი არწივის გულმკერდზე: ნახევრად წითელი და ნახევრად ლაჟვარდოვანი, ზედ გამოსახულია ოქროსფერი დომბა, ოქროსფერი რვა ქიმნიანი ვარსკვლავი, ვარდი და ნამგალა მთვარე; არწივის ბრჭყალებში: ხმალი (დექსტერი) და კვერთხი (სინისტერი); აწრივის ნისკარტში: მართლმადიდებლური ჯვარი.
გამოყენება: ეროვნული არმიის დროშის წინა მხარეზე
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:გერბები არწივის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ჯვრის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები მთვარის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები სკიპტრის გამოსახულებით
თავკავთის ნიში
თავკავთის ნიში — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევში, მდებარეობს ნასოფლარ პარატისის აღმოსავლეთით, 100 მეტრის მანძილზე. ნიში ქვაში ჩასმული ქვაჯვარია, რომლის მხოლოდ ქვედა ნაწილია შემორჩენილი. ქვის მარცხენა ქვედა კუთხეში გამოსახულია შარავანდედიანი მამაკაცი. მარჯვენა კუთხე დაფარულია გრეხილი ორნამენტით. ჯვრის მარჯვენა მკლავი მოტეხილია და იქვე გდია ნიშთან. მასზე მხედრული წარწერაა: „რუსთაველი სტეფანე“.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გარსელე
გარსელე (Qərsələ) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —    38  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
Dubai Classic
Dubai Classic — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირი, რომელიც იმართებოდა 1988—1994 წლებში არაბთა გაერთიანებული საამიროების ტერიტორიაზე. თავდაპირველად იყო არარეიტინგული (Dubai Masters), შემდეგ ექვსი წლის განმავლობაში ჰქონდა რეიტინგული ტურნირის სტატუსი (Dubai Duty Free Classic). 1995 წელს ტურნირმა გადაინაცვლა ტაილანდში და ეწოდა Thailand Classic, შემდეგ წელს კი — Asian Classic, რის შემდეგაც იგი ამოიღეს მეინ-ტურის განრიგიდან. 2008/09 წლების სეზონზე იგი განახლდა, როგორც ბაჰრეინის ჩემპიონატი.
მედინის ოლქი (ტეხასი)
მედინის ოლქი (Medina County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ჰონდო. შეიქმნა 1848 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ალფონსო გარსია რობლესი
ალფონსო გარსია რობლესი (Alfonso García Robles; დ. 20 მარტი, 1911, სამორა-დე-იდალგო, მიჩოაკანი, მექსიკა — გ. 2 სექტემბერი, 1991, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1975–1976), 1982 წლის ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი (ალვა მიურდალთან ერთად).
კარიერის დასაწყისი
1941 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და დანიშნეს საერთაშორისო დეპარტამენტის ხელმძღვანელად, ხოლო მოგვიანებით დიპლომატიური და პოლიტიკური სამსახურის გენერალურ მდივნად. 1945 წელს სან-ფრანცისკოს კონფერენციაზე იმყოფებოდა მექსიკის დელეგაციის შემადგენლობაში, აღნიშნულ კონფერენციაზე დაარსდა გაერო. შემდგომში მუშაობდა ნიუ-იორკის გაეროს სამდივნოში. 1957 წელს ქვეყანაში დაბრუნების შემდეგ დაინიშნა საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროპის, აზიისა და აფრიკის ქვეყნების დეპარტამენტის მმართველად.
სამშვიდობო მოღვაწეობა
1962–1964 წლებში იყო მექსიკის ელჩი ბრაზილიაში. 1962 წლის კარიბის კრიზისის შემდეგ იგი დაფიქრდა ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალი ზონის შექმნაზე ლათინურ ამერიკაში. 1964 წელს დაინიშნა მექსიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ და ამ პოზიციაზე აქტიურად მონაწილეობდა ტლატელოლკოს ხელშეკრულების ხელმოწერაში.
1967 წელს ხელმძღვანელობდა მექსიკის დელეგაციას გაეროს ჟენევის კონფერენციაზე, სადაც ალვა მიურდალთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების შემუშავებაში, რომელიც მიიღეს 1968 წელს 115 ქვეყნის ხელმოწერით.
უკანასკნელი წლები
1982 წელს ალვა მიურდალთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია განიარაღების საკითხებში ოცწლიანი მოღვაწეობისათვის. 1985 წელს აირჩიეს გაეროს განიარაღების კომიტეტის ხელმძღვანელად. გარდაიცვალა 1991 წლის 2 სექტემბერს.
პირადი ცხოვრება
1949 წელს ახლო აღმოსავლეთში გაეროს მისიის ხელმძღვანელობის პერიოდში გაიცნო პერუელი დელეგატი ხუანა მარია სისლო ვალდელომარი, რომელზეც იქორწინა ერთი წლის შემდეგ. მათ შეეძნათ ორი შვილი ალფონსო და ფერნანდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:მექსიკის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
გიორგი ვარდოსანიძე
გიორგი ვარდოსანიძე (დ. 26 ივნისი, 1988, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი. 2010 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამსახიობო ფაკულტეტი. წლების მანძილზე მიჰყავდა გადაცემა „გააცინე და მოიგე“.
თეატრი
2007 წლიდან არის მუსიკისა და დრამის თეატრის მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ოთარ ზუხბაია
ოთარ ზუხბაია (დ. 7 სექტემბერი, 1940, გალი, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 27 ივლისი, 1995) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი. აფხაზეთის ასსრ-ის XI-XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით, ხოლო 1984 წელს სკკპ ცენტრალური კომიტეტის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია (დაუსწრებლად). 1963–1974 წლებში მუშაობდა საქქალაქმშენპროექტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1978–1980 წლებში იყო საქართველოს კპ გალის რაიკომის პირველი მდივანი, 1980–1985 წლებში იყო საქართველოს კპ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მდივანი, 1985–1987 წლებში მეორე მდივანი, 1987-1989 წლებში — აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე, 1989–1991 წლებში იყო საქართველოს მინისტრთა საბჭოს საგანგებო სიტუაციების განყოფილების გამგე. 1991–1995 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტის მოადგილე საერთო საკითხებში. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“.
ლელინა
ლელინა (Lelina) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 181 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ჩემი წიგნი
“ჩემი წიგნი” — მსოფლიოში ცნობილი შოუ Big Read-ის ქართული ანალოგი, რომელმაც ლიცენზია მოიპოვა და ტელეკომპანია საზოგადოებრივი მაუწყებელმა-ის ეთერში პირველად 2014 წლის იანვარში გავიდა ეთერში. Big read-ის ფრენჩაიზი ბრიტანული ტელეფორმატია, რომლის გამარჯვებული 2003 წელს ტოლკინის "ბეჭდების მბრძანებელი" გახდა.
„ჩემი წიგნი“ BBC-ის პროექტია და მისი წამყვანი რატი ამაღლობელია. გადაცემის პროდიუსერი, ქეთი კაპანაძე ამბობს, რომ "ჩემი წიგნი"-ს მთავარი მიზანი მკითხველისთვის წიგნის შეყვარება, წიგნის კლუბების შექმნა და გამომცემლობისთვის ხელშეწყობაა.
გადაცემაში მონაწილეობის მიღება ნებისმიერ მსურველს შეუძლია. მათ „პირველი არხის“ საიტზე სპეციალური აპლიკაცია უნდა შეავსონ და საყვარელი წიგნების სამეული შეადგინონ. კაპანაძის თქმით, ამ დროისთვის დაახლოებით 2 ათას 500 აპლიკაციაა შევსებული. მაყურებელი სასურველ წიგნს თავად შეარჩევს. გადაცემაზე 6 ადამიანი მუშაობს. როგორც ქეთი კაპანაძე ამბობს, საერთო ჯამში 9 ადამიანი უნდა დასაქმდეს.
მაყურებლებმა მთელი ქვეყნის მასშტაბით შეარჩიეს საყვარელი წიგნები, რომელთა რიცხი ჯერ 60 და შემდეგ თხუთმეტამდე შემცირდა. გამარჯვებული მომღერალი და არაპროფესიონალი მწერლის, ირაკლი ჩარკვიანის "მშვიდი ცურვა" გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტელეგადაცემები კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
ყაზლი (ისმაილის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
კავთისხევის მეორე სამაროვანი
კავთისხევის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის სამხრეთ ნაწილში, ამაღლებულ ადგილას. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. სამაროვანში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ე. წ. წინააზიური მახვილი, აღმოსავლეთ ამიერკავკასიური ცული და სატეხი. მოპოვებული მასალა ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ირაკლი ბერაია
ირაკლი ბერაია (დ. 26 ოქტომბერი, 1978, სენაკი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს დიპლომატიური აკადემია სპეციალობით საერთაშორისო ურთიერთობები-საგარეო პოლიტიკური დიპლომატია და ვესტმინსტერის უნივერსიტეტი დიპლომატიის მაგისტრის ხარისხით. 1999-2001 წლებში საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება, დასავლეთ საქართველოს კოორდინატორი; 2001 წელს წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებათა საერთაშორიისო ფედერაცია, საქართველოს დელეგაცია, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონული კოორდინატორი; 2002 წელს შპს „ქსილოტრანსი“, გენერალური დირექტორის თანაშემწე; 2002-2004 წლებში შპს „ქსილოტრანსი“, ტყეებისა და ნედლეულის დეპარტამენტის დირექტორი; 2004 წელს საქართველოს პარლამენტი, მოწვეული სპეციალისტი; 2007 წელს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოს დირექტორი; 2007-2008 წლებში შპს „სპეცტექნიკარესურსი“, გენერალური დირექტორის მოადგილე; 2012 წელს „ქართული ოცნება“, სამეგრელო-ზემო სვანეთის კოორდინატორი; 2012-2015 წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტრო, რეფორმებისა და განვითარების დეპარტამენტის დირექტორი; 2015-2016 წლებში სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური, საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის დირექტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
Survival horror
როგორც წესი, ამ ჟანრის თამაშები მოთამაშეს სთავაზობენ საშიში ლაბირინთისმაგვარი ვირტუალური სამყაროდან თავის დაღწევას, გამოსავლის ძებნას, ასევე მოულოდნელად გახდეს მტრებისა და სხვადასხვა სახის მონსტრების თავდასხმის მსხვერპლი.
Survival Horror მიჩნეული არის საშინელებათა თამაშის ქვეჟანრად. ტერმინი „survival horror“ პირველად გამოიყენეს 1996 წელს, Resident Evil გამოსვლის შემდეგ, რომლის შთაგონების წყაროდ იქცა 1989 წელს გამოცემული სშინელებათა ელემენტების მქონე თამაში, Sweet Home. Resident Evil 4-ის გამოსვლის შემდეგ, ჟანრმა თავის თავში მოიცვა მოქმედებითი, პირველი და მესამე პირის მსროლელის ელემენტები, რამაც ვიდეო თამაშების ჟურნალისტებს აიძულა ემსჯელათ ძველი ჟანრის განდევნასა და ახალი ჟანრის, „Action Horror“-ის დაბადებაზე.
სქოლიო
კატეგორია:საშინელებათა ჟანრები კატეგორია:საშინელებათა ვიდეო თამაშები კატეგორია:გადარჩენის სიმულატორები კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების ჟანრები კატეგორია:ვიდეო თამაშის ტერმინოლოგია
ფილიპე (ჰიმნოგრაფი)
ფილიპე — X საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფი. ავტორია ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი თექვსმეტმარცვლიანი ცამეტსტრიქონიანი აკროსტიქული იამბიკოსი (კიდურწერილობა: „ფილიპე ბეთლემი“). პირველად აქ გვხვდება თექვსმეტმარცვლიანი შაირის საზომი, რომელიც შემდგომში გამოიყენა საერო მწერლობამ. ფილიპეს იამბიკო სინის მთის ხელნაწერებში გამოავლინა ნიკო მარმა, მანვე გამოსცა პირველად ტექსტი (1910).
ჰუტუ
ჰუტუ ასებე აბაჰუტუ — აფრიკის დიდი ტბების ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი. ისინი ძირითადად ცხოვრობენ: რუანდაში, ბურუნდიში და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთში, სადაც ტუტსებთან და ტვასთან ერთად ძირითად ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ.
დემოგრაფია
რუანდაში და ბურუნდიში ჰუტუ ყველაზე დიდ ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენს. ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიხედვით რუანდელების 84% და ბურუნდიელების 85% ჰუტუს წარმოადგენენ. სიდიდით მეორე ჯგუფი შესაბამისად 15% და 14%-ით ტუტსებია. ტვა პიგმეები სიდიდით მესამე ეთნიკური ჯგუფია, ისინი იზიარებენ ჰუტუების და ტუტსების ენას და კულტურას, თუმცა მათგან საგრძნობლად პატარა სიმაღლით გამოირჩევიან.
წარმოშობა
მიიჩნევა, რომ ჰუტუ მიგრირდა დასავლეთი აფრიკიდან დიდი ტბების ტერიტორიაზე ბანტუს ექსპანსიის პერიოდში. სხვა და სხვა თეორიებია, რომლებიც ცდილობენ ახსნან ფიზიკური სხვაობის მიზეზი ჰუტუსა და მათ მეზობელ ასევე ბანტუზე მოსაუბრე ტუტსებს შორის. ერთი თეორია, რომელიც ძირითადად ზეპირსიტყვიერებას ეყრდნობა ამბობს, რომ ტუტსების წინაპრები იყვენენ კავკასიური რასის წარმომადგენლები, რომლებიც დიდი ტბების რეგიონში ჩრდილოეთი აფრიკიდან მოვიდნენ.
ალტერნატიული თეორიის მიხედვით, ჰუტუს და ტუტსებს საერთო ბანტუს ხალხის წინაპარები ჰყავდათ, ხოლო მათი გაყოფა გერმანელების და ბელგიელების მიერ ხელოვნურად მოხდა.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
ჯამბოლონია
ჯამბოლონია (Giambologna) ჯოვანი ბოლონია Giovanni Bologna, ნამდვილი სახელი ჟან დე ბულონი — Jan de Boulogne. (დ. 1529, დუე, ფლანდრია, — გ. 13 აგვისტო, 1608, ფლორენცია) — იტალიელი  მოქანდაკე.
ბიოგრაფია
სწავლობდა ჟაკ დიუბრეკთან მონსში. 1554 ან 1555 წელს ჩავიდა რომში, სადაც შესაძლებელია სწავლობდა მიქელანჯელოსთან. მუშაობდა ფლორენციაში მედიჩების კარზე, აგრეთვე ბოლონიაში, გენუასა და ლუკაში. მანიერიზმის წარმომადგენელი. ქმნიდა მდიდრულ-დეკორატიულ შადრევნებს, სკულპტურულ ჯგუფებსა და სტატუებს, ცხენიან ძეგლებს, („კოზიმო I მედიჩი“, ბრინჯაო, ქვა, 1593, სინიორის მოედანი, ფლორენცია); ავითარებდა ბ. ჩელინის იდეებს, ისწრაფოდა შეექმნა „იდეალური მრგვალი“ქანდაკება, რომელსაც ექნებოდა თავისუფალი სივრცე და აღიქმებოდა ყოველი მხრიდან (კომპოზ. ჯგუფი „საბინი ქალების მოტაცება“, მარმარილო, 1583, დეი ლამცის ლოჯია, ფლორენცია). ცდილობდა ქანდაკება შეერწყა ბუნებასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიელი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 1529 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1608
აჭარა (ანსამბლი)
„ანსამბლი აჭარა“ — მელიტონ კუხიანიძის სახელობის საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი აჭარაში.
ანსამბლმა წარმატებით იმოგზაურა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში: დანია, გერმანია, ბელგია, ესპანეთი, იტალია, პოლონეთი, ბულგარეთი, ბელარუსი, ლატვია, ლიეტუვა, მოლდოვა, ესტონეთი, უკრაინა, რუსეთი, ირანი, კანარის კუნძულები, კვიპროსი, ეგვიპტე, სირია, თურქეთი, სუდანი, ამერიკის შეერთებული შტატები და სხვა.
ანსამბლის წარმატების საიდუმლოებაა უნარი იმისა, რომ პროფესიულ დონეზე შეასრულონ ფოლკლორული ცეკვა და სიმღერა, პლასტიკის ენით გადმოცენ მაყურებლისთვის ქართული ეთნოგრფიული კულტურა; სატრფიალო, საბრძოლო, საზეიმო განწყობა, რაც იწვევს მაყურებლის აღტაცებას და დაუვიწყარ შთაბეჭდილებას. ანსამბლის რეპერტუარში საქართველოს ყველა რეგიონის სასიმღერო და საცეკვაო ფოლკლორის ნიმუშებია. ანსამბლი აღჭურვილია მაღალმხატვრული სასცენო კოსტუმებითა და რეკვიზიტებით. ანსამბლი არის მრავალი ფესტივალის და კონკურსის მონაწილე და გამარჯვებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ანსამბლები
პრჟემისლოვიჩები
პრჟემისლოვიჩები — ჩეხი მთავრებისა და მეფეების დინასტია შუა საუკუნეებში. დინასტიამ სახელი მიიღო მისი ლეგენდარული დამაარსებლის პრჟემისლის სახელიდან. დინასტია არსებობდა IX-XIV საუკუნეებში. კერძოდ, 872-1306 წლებში. მისი ერთ-ერთი პირველი მთავარი იყო ვაცლავი, რომელიც რომელიც რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა. იგი მოღვაწეობდა 929-935/936 წლებში.
პრჟემისლოვიჩებმა მეფის ტიტული XI საუკუნიდან მიიღეს. ერთ-ერთი პირველი მეფე ბრატისლავ II მოღვაწეობდა 1085-1092 წლებში. დინასტიის უკანასკნელი მეფე იყო ვაცლავ III, რომელიც მეფობდა 1305-1306 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დინასტიები კატეგორია:ევროპის დინასტიები კატეგორია:გენეალოგია კატეგორია:პრჟემისლოვიჩები
დოესის ყორღანი
დოესის ყორღანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოესში, გრაკლის რკინიგზის სადგურიდან 2 კილომეტრზე, სოფელ ხოვლესკენ მიმავალი საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს, მისგან ორასიოდე მეტრზე, სოფლის სახნავ მიწებში. თარიღდება ადრინდელი ბრინჯაოს გვიანდელი საფეხურით. სამარხი 1974 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის, გორისა და კასპის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. ცქიტიშვილი). ყორღანი (სიმაღლე 2 მეტრი; დიამეტრი 30 მეტრი) წარმოადგენს მიწაყრილიან სამარხს, რომელსაც შემოვლებული აქვს უსისტემოდ ჩაყრილი რიყის ქვის „ჯავშანი“. ყორღანის ცენტრში ნატეხი ქვით ნაგები აკლდამაა, რომელშიც ესვენა ჩონჩხი, მარცხენა გვერდზე, ხელფეხმოხრილი, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ დამხრობილი. მიცვალებულს თავთან ედო ორყურა შავზედაპირიანი ბადია. მოპოვებული მასალა დაცულია კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქალეხანი
ქალეხანი (Kələxan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 942 კაცი.
ყაზანის ღვთისმშობლის კვართის საკათედრო ტაძარი
ყაზანის ღვთისმშობლის კვართის საკათედრო ტაძარი (Собор Покрова Пресвятой Богородицы) — მართლმადიდებლური სტაროობრიადული საკათედრო ტაძარი ყაზანში. აგებულია 1905-1909 წლებში. წარმოადგენს ყაზანისა და ვიატკის ეპარქიის საკათედრო ტაძარს.
მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი (სტაროობრიადული) ეკლესიის ყაზანისა და ვიატკის ეპარქიას.
ხუთგუმბათიანი ტაძარი აგებულია ეროვნული რომანტიზმის სულისკვეთებით, არის XX საუკუნის დასაწყისის ტიპური მართლმადიდებლური ტაძარი. აკურთხეს 1909 წლის სექტემბერში.
რევოლუციამდელი პერიოდი
ყაზანის სტაროობრიადცელებმა ეკლესიის აშენების უფლება მიიღეს მხოლოდ 1905 წლის 17 აპრილს იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის მანიფესტის მიხედვით.
1906 წელს დაიწყეს ტაძრის მშენებლობისათვის შემოწირულობის შეგროვება. თანხები ტაძრის ასაშენებლად გაიღეს ყაზანელმა და მოსკოველმა ვაჭრებმა. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1907 წლის ივლისში. ტაძრის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა ორი ყაზანელი სტაროობრიადცელი მღვდელი: პეტრე ზალეტოვი და ალექსი კალიაგინი.
1909 წლის 6 სექტემბერს ტაძარი აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის გამოცხადების სახელზე.
ტაძრის ეგვტერში დაკრძალული არიან ყაზანისა და ვიატკის ეპისკოპოსი იოასაფი (გარდაიცვალა 1912 წლის მარტში) და პეტრე ზალეტოვი (გარდაიცვალა 1917 წელს). მათი დაკრძალვის ადგილები აღმოაჩინეს მხოლოდ 2016 წელს.
ალექსი კალიაგინი ტაძარში მსახურობდა მისი მშენებლობიდან საბჭოთა პერიოდში ტაძრის დახურვამდე.
საბჭოთა პერიოდი
მოგვიანებით ტაძარი გადაეცა ცენტრალურ სახელმწიფო არქივს: აქ განათავსეს რევოლუციამდელი ფონდების განყოფილება. დიდი სამამულო ომის პერიოდში მასში ასევე განთავსებული იყო ყაზანში ევაკუირებული არქივები. ვასილი კირილევის მემუარული ცნობების მიხედვით, მთელი შენობა სავსე იყო იყო ყაზანში ევაკუირებული დოკუმენტების თაროებით, ტაძარი იყო დახურული ადგილი, რომელიც ყველა მხრიდან გარშემორტყმული იყო ბეტონის ღობეებით.
სტაროობრიადელების თემისთვის დაბრუნება
თათრეთის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1996 წლის 1 აგვისტოს № 642 დადგენილებით საკათედრო ტაძარი გადასცეს ბელოკრინიცკის თანხმობის სტაროობრიადცულ რელიგიურ საზოგადოებას.
ყაზანისა და ვიატკის ეპისკოპოსმა ანდრიანემ (ჩეტვერგოვი) გადაწყვიტა ტაძართან შეექმნა მუზეუმი.
დაუსრულებელი სარესტავრაციო სამუშაოების გამო 2009 წლის ბოლოსკენაც ვერ მოხერხდა ტაძრის კურთხევა.
2016 წლის 6 დეკემბერს კვართის ეკლესიის წინ აღმართეს მიტროპოლიტ ანდრიანეს ძეგლი, რომელიც შეასრულა კომპანია „Ирэк“-ის ავტორთა კოლექტივმა (წამყვანი მოქანდაკე - მ. ბასკაკოვი, არქიტექტორები - კ. აშიხმინი და ა. შიპუნოვი).
სქოლიო
კატეგორია:ყაზანის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის საკათედრო ტაძრები
კატრინა კაიფი
ბიოგრაფია
კატრინა კაიფი დაიბადა 1983 წლის 16 ივლისს. მისი მამა მუჰამედ კაიფი - ბრიტანელი ბიზნესმენია ქაშმირიდან, დედა კი სიუზან ტიურკოტი - ინგლისელი იურისტი და ქველმოქმედია. მსახიობს ჰყავს სამი უფროსი და: სტეფანი, კრიტინა და ნატაშა; სამი უმცროსი და: მელისა, სონია და იზაბელი და უფროსი ძმა - მაიკლი. იზაბელ კაიფი ასევე მოდელი და მსახიობია. კატრინას მშობლები დაშორდნენ ერთმანეთს, როცა ის პატარა იყო და მამა საცხოვრებლად ამერიკაში გადავიდა. ის ყვება, რომ მამას არანაირი გავლენა არ ჰქონდა მისი და დების აღზრდაზე, რომ დედა ამით მარტო იყო დაკავებული. ცხოვებაში მამის არყოფნის გამო კატრინამ განაცხადა: ''„როცა მე ვხედავ მეგობრებს, რომლებსაც არაჩვეულებრივი მამები ჰყავთ და ისინი საკუთარ ოჯახებს საყრდენ ბოძად ევლინებიან, მე ვამბობ, მეც რომ ასეთი (მამა) მყოლოდა. მაგრამ, წუწუნის ნაცვლად მადლიერი უნდა ვიყო ყველაფერი დანარჩენით, რაც გამაჩნია.“''
კატრინა ამბობს, რომ მისმა დედამ გადაწყვიტა თავი სოციალური საქმისთის მიეძღვნა და სწორედ ამან განაპირობა მისი ოჯახის სხვადასხვა ქვეყანაში ყოფნა წლების განმავლობაში:
მათი ხშირი მოგზაურობის გამო კატრინა, მისი ძმა და დები განათლებას სასხლში იღებდნენ. ბევრი ფიქრობს, რომ კატრინა ლონდონში გაიზარდა, თუმცა ინდოეთში გადმოსვლამდე მან იქ მხოლოდ სამი წელი გაატარა.
სამოდელო კარიერა და პირველი წლები კინოში
თოთხმეტი წლის ასაკში კატრინა კაიფმა გაიმარჯვა სილამაზის კონკურსში და მიიღო პირველი სამოდელო სამსახური საიველირო კომპანიაში. სამოდელო ბიზნესით პროფესიონალურად ის უკვე ლონდონში დაკავდა. მუშაობდა სააგენტოებში და გამოდიოდა მოდის კვირებულებზე. ერთ-ერთ ჩვენებაზე კატრინამ ლონდოელი რეჟისორის ყურადღება მიიპყრო. მან ის აარჩია ინგლისურ-ინდურ ეროტიკულ ფილმში სათამაშოდ, რომელშიც ასევე მონაწილეობდნენ ამიტაბჰ ბაჩანი, გულშან გროვერი, ჯეკი შროფი, მადხუ საპრე და პადმა ლაქშმი. ინდოეთში გადაღებებისას კატრინამ სხვა შემოთავაზებებიც მიიღო და ინდოეთში დარჩენა გადაწყვიტა. 2003 წლიდან მან სამოდელო კარიერა დაიწყო ინდოეთშიც და მუშაობდა Samsung-თან, ელჯისთან, კოკა-კოლასთან და Fevicol-თან.
კომერციული წარმატება
კატრინას კარიერის პერპექტივამ 2007 წელს იჩინა თავი, როცა ის ბოლივუდის ოთხ ჰიტში გადაიღეს. „ნამასტე ლონდონში“ ის თამაშობდა აკშაი კუმართან ერთად. ამის შემდეგ მან მეორეხარისხოვანი როლი მიიღო სპორტულ დრამაში „მშობლიური ადამიანები“. ამის შემდეგ ის დევიდ ხანის კომედია „პარტნიორში“ მონაწილეობდა სალმან ხანთან, ლარა დატასა და გოვინდასთან ერთად. ფილმმა ფინანსურ წარმატებას მიაღწია. ასევე მსახიობმა მონაწილეობა მიიღო ფილმში „კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება“, სადაც თამაშობდა აკშაი კუმართან, ნანა პატეკართან, მალიკა შერავატთან და ანილ კაპურთან ერთად. ფილმმა ბევრი კრიტიკა დაიმსახურა, თუმცა 2007 წელს მეორე ადგილზე იყო კომერციული თვალსაზისით.
აწმყო
იმავე წელს კატრინამ ითამაშა ანუკშა შარმასა და შახრუხ ხანთან ერთად იაშა ჩოპრას ფილმში „სანამ ცოცხალი ვარ“. ჩოპრასთან მუშაობა კატრინას ოცნება იყო და ის აცხადებს, რომ რეალობა კიდევ უკეთესი აღმოჩნდა. მისი აზრით იაშა ჩოპრა რომანტიკის მეფეა და განსაკუთრებულად გადმოსცემს პერსონაჟთა ხასიათს. კომერციულლად ფილმი მომგებიანი აღმოჩნდა და მის ანგარიშზე 33 მილიონი დოლარი ირიცხებოდა.
2013 წელს იტამაშა ცირკის მსახიობის როლი ფილმში „ბაიკერები 3“ აამირ ხანთან ერთად. როლისთვის მოსამზადებლად იგი ერთი წლის განმავლობაში დადიოდა პილატესზე და ფუნქციონალურ ტრენინგებზე. ფილმმა განსხვავებული შეხედულებები დაიმსახურა და კატრინას როლიც გაკრიტიკდა. ფილმი კომერციული წარმატების პიკი იყო, რადგანაც 84 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, თუმცა მისი რეკორდი 2014 წელს გააუჯობესა ფილმმა „პიკეი“.
პირადი ცხოვრება
კატრინას პირადი ცხოვრება ყოველთვის მედიის ყურადღების ქვეშ ექცეოდა. 2003 წლიდან კატრინას ურთიერთობა ჰქონდა სალმან ხანთან. ისინი 2010 წელს დაშორდნენ და მეგობრობა შეინარჩუნეს.
2009 წელს ფილმის „უცნაური სიყვარულის საოცარი ისტორია“ გადაღებისას ის დაუახლოვდა მსახიობ რანბირ კაპურს. 2010 წლიდან მათ დაიწყეს ურთეირთობა, თუმცა თავიდან უარყოფდნენ ამ ფაქტს და აცხადებდნენ, რომ მხოლოდ მეგობრები იყვნენ. 2013 წელს ჟურნალმა Stardust-მა გამოაქვეყნა პაპარაცების მიერ გადაღებული ფოტოები, სადაც რანბირი და კატრინა ერთად იყვნენ დაფიქსირებულნი იბიცაზე დასვენებისას. მიუხედავად იმისა, რომ რაბირს ეს ურთიერთობა ოფიციალურად არასდროს დაუდასტურებია, ის კატრინას მის ცხოვრებაში განსაკუტრებულ პიროვნებად მიიჩნევს. 2015 წელს რანბირმა აღიარა, რომ უკვე რამდენიმე წელია აქვს სერიოზული ურთიერთობა. 2015 წლის თებერვლიდან 2016 წლის იანვრადე კატრინა და რანბირი ერთად ცხოვრობდნენ საცხოვრებელ კომპლექს Silversands-ში, მუმბაიში ; თუმცა იანვარში მედიამ წყვილის დაშორების ამბავი გამოაქვეყნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი მოდელები
კავთისხევის სამაროვანი
ტერმინი კავთისხევის სამაროვანი შესაძლოა აღნიშნავდეს:
ჩიტიბუდა
ჩიტიბუდა (Neottia) — მცენარეთა გვარი ჯადვარისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია. ფესურა დაფარულია მრავალი მჭიდროდა მიჯრილი ხორცოვანი ფესვით, რომელიც ჩიტის ბუდის შთაბეჭდილებას ტოვებს.
ღერო და ქერქლისებრი ფოთოლი მოყვითალო-წაბლისფერი და უქროლოფილოა. ყვავილები მეჩხერ მტევნებადაა შეკრებილი.
საქართველოში მხოლოდ ერთი — ჩვეულებრივი ჩიტიბუდა გვხვდება, რომლის მურა ფერის ყვავილს თაფლის სუნი აქვს. გვხვდება ყველგან მთის შუა სარტყელამდე ტყეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯადვარისებრნი
ილია ხმალაძის სახლი
ილია ხმალაძის სახლი — ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოესის ცენტრში. აგებულია 1905 წელს. ამ სახლში დაიბადა და აღიზარდა საბჭოთა კავშირის გმირი, ილია ხმალაძე (1916-1943). სახლის ორივე სართულზე ხის მოხარატებული აივანია. პირველ სართულზე ოთხი ოთახია, მეორეზე — სამი. სახლის წინ პატარა ეზოა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
აჰმედ-ფაშას ხელშეკრულება
აჰმედ-ფაშას ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და სეფიანთა იმპერიას შორის. ხელი მოაწერეს 1732 წლის 10 იანვარს.
წინაპირობები
XVII საუკუნეში ოსმალეთსა და ირანს შორის ორი, სერავისა და ზუჰაბის ხელშეკრულებები დაიდო. ირანში ჰოტაკის დინასტიის ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში, ირანის საზღვრის გასწვრივ საკმაოდ ქაოსი და არეულობა იყო, განსაკუთრებით კავკასიაში. ამასობაში, პეტრე დიდმა დაიპყრო ჩრდილოეთ კავკასია და აზერბაიჯანი. ოსმალეთის იმპერიას ეშინოდა რუსეთის გავლენის გაძლიერებისა კავკასიაში და ბალანსის აღდგენის მიზნით გადაწყვიტა თბილისის ხელში ჩაგდება. ამ ოპერაციას ხანგრძლივი ირან-ოსმალეთის ომი მოჰყვა.
1723-1730 წლებში ოსმალებმა აღადგინეს კონტროლი ამიერკავკასიაზე, დაიპყრეს ერევანი და განჯა, გაემართნენ თბილისისაკენ. სამხრეთის ფრონტზე ოსმალებმა დაიპყრეს თავრიზი, ურმია, ქირმანშაჰი და ჰამადანი. ხანგრძლივმა ომმა დაღალა ორივე მხარე და შეთანხმდნენ ომის დასრულებაზე. აჰმედ-ფაშამ (ოსმალეთი) და მეჰმედ რიზა კულუმ (ირანი) ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას.
ხელშეკრულების პირობები
ხელშეკრულების თანახმად:
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
მენარდის ოლქი (ტეხასი)
მენარდის ოლქი (Menard County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. მენარდი. შეიქმნა 1858 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ადმონტის სააბატო
ადმონტის სააბატო (Stift Admont) — ბენედიქტინების მონასტერი, რომელიც მდებარეობს მდინარე ენსზე ავსტრიის ქალაქ ადმონტში. ადმონტის სააბატოში წარმოდგენილია მსოფლიოში უდიდესი სამონასტრო ბიბლიოთეკა და ასევე სამეცნიერო კოლექცია. სააბატო ცნობილია ბაროკოს არქიტექტურით და ხელნაწერებით.
ისტორია
წმინდა ბლეზისადმი მიძღვნილი ადმონტის სააბატო დააარსა 1074 წელს ზალცბურგის არქიეპისკოპოსმა გებჰარდმა. მეორე აბატმა, ჟიზელბერტმა, როგორც ამბობენ, აქ შემოიღო კლუნიაკის რეფორმები (ცვლილებების სერია დასავლური ეკლესიის შუა საუკუნეების მონაზვნობაში, რომელიც ორიენტირებული იყო ტრადიციული სამონასტრო ცხოვრების აღდგენაზე, ხელოვნების წახალისებაზე და ღარიბებზე ზრუნვაზე). შემდეგმა აბატმა, ვოლფჰოლდმა, დააარსა მონასტერი კეთილშობილი ოჯახების გოგონების აღზრდისთვის. თურქების წინააღმდეგ ომებმა და რეფორმაციამ (აბატი ვალენტინი ვალდებული იყო გადამდგარიყო მისი რეფორმირებული შეხედულებების გამო) ხანგრძლივი დაკნინება გამოიწვია. გარდა საშუალო სკოლისა, რომელიც მოგვიანებით გადავიდა იუდენბურგში, აქ იყო თეოლოგიისა და ფილოსოფიის ფაკულტეტები. მე-17 და მე-18 საუკუნეებში სააბატომ მიაღწია მხატვრული პროდუქტიულობის მაღალ დონეს, მსოფლიოში ცნობილი საეკლესიო მქარგავის ბენო ჰაანის (1631– 1720) და მოქანდაკე ჯოზეფ სტამელის ნამუშევრებით.
1865 წლის 27 აპრილს, ხანძარმა გაანადგურა თითქმის მთელი მონასტერი. რეკონსტრუქცია დაიწყო მომდევნო წელს, მაგრამ არ დასრულებულა 1890 წლამდე.
1930-იანი წლების ეკონომიკურმა კრიზისმა აიძულა სააბატო გაეყიდა თავისი ხელოვნების მრავალი ნიმუში და ნაციონალ-სოციალისტური ხელისუფლების პერიოდში მონასტერი დაიშალა, რის გამოც ბერები განდევნეს. მათ შეძლეს დაბრუნება 1946 წელს. 1641 წლიდან სააბატო არის ზალცბურგის კონგრეგაციის წევრი, რომელიც 1930 წელს გაერთიანდა ბენედიქტინების კონფედერაციის დღევანდელ ავსტრიულ კონგრეგაციაში.
სააბატოს ეკლესია
სააბატოს ეკლესია დააპროექტა არქიტექტორმა ვილჰელმ ბიუჩერმა. ეკლესიაში არის მე-12 საუკუნის რომაული სტილის გვერდითი კარები. მისი დასავლეთის კოშკი 67 მეტრს აღწევს, ხოლო ფასადზე არის წმინდა ბენედიქტესა და წმინდა სქოლასტიკას ფიგურები. ეკლესიის მფარველის, წმინდა ბლეზის ფიგურა ეკლესიით დასავლეთ მხარეს მდებარეობს.
სააბატოს ეკლესიაში არის ცენტრალური დერეფანი და ორი გვერდითი ბილიკი, რომელთაც ახლავს ხუთი გვერდითი სამლოცველო და ექვსი საკურთხეველი. მარიას სამსხვერპლოზე მარია იმაკულატას ნახატია, რომლის ავტორი მარტინო ალტომონტე გახლავთ (1657– 1745 წწ.). ასევე აქ არის თხუთმეტი მოჩუქურთმებული მედალიონი. ორივე ხელოვნების ნიმუში შეიქმნა 1726 წელს და გადაურჩა 1856 წლის ხანძარს.
გვერდით სამლოცველოში არის ადმონტის ცნობილი აკვანი, რომლის ნახვა შესაძლებელია ღიაა 25 დეკემბრიდან 2 თებერვლამდე.
1518 წლით დათარიღებული ტრიუმფალური თაღის ქვეშ გოტიკური ჯვარცმაა, რომელიც ანდრეას ლაკნერს ეკუთვნის. წმინდა ბლეზის ქანდაკება დგას თეთრი კარარას მარმარილოს მაღალი საკურთხევლის თავზე. ეკლესიას ასევე ამშვენებს ბენო ჰაანის მე-18 საუკუნის გობელენები.