cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კორეის დაყოფა
ზავის შემდეგი ურთიერთობები
2018 წლის 27 აპრილს ჩრდილოეთ კორეის კიდერი კიმ ჩენ ინი და სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი მუნ ჯე ინი ერთმანეთს სახედრო დემარკაციის ხაზთთან შეხვდენნ და ხელი მოაწერეს პანმუნჯომის დეკლარაციას, რითან გადაიდგა კორეის გაერთიანების პირველი ნაბიჯები.
2018 წლის 1 ნოემბერს სამხედრო დემილიტარიზაციის ზონის განცწვრივ შეიქმნა ბუფერული ზონები, სამხედრო შეტაკებების შეჩერების მიზნით ხმელეთზე, ჰაერში და წყალში.
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:კორეის ომი კატეგორია:კორეის ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის კონფლიქტები კატეგორია:სამხრეთ კორეა-ჩრდილოეთ კორეის ურთიერთობები კატეგორია:ანტიკომუნიზმი
ალოია
ალოია (Aloja) — ქალაქი ლატვიაში. ალოიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვიძემეს რეგიონში რიგიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 120 კმ-ში, ვალმეირიდან ჩრდილო-დასავლეთით 44 კმ-ში. მოსახლეობა 1352 ადამიანი (2011). 2009 წლის 1 ივლისამდე შედიოდა ლიმბაჟის რაიონის შემადგენლობაში.
სახელწოდება მომდინარეობს ლივური სიტყვისაგან ala, რომელიც ნიშნავს დაბლობს.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის ქალაქები
პომაკოჩის რაიონი (აკობამბა)
პომაკოჩის რაიონი (Distrito de Pomacocha) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის აკობამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 150 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 965 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 53.66 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკობამბის პროვინციის რაიონები
Revue des Études Arméniennes
ისტორია
Revue დაარსდა 1920 წელს ფრანგი მეცნიერების ფრედერიკ მაკლერისა და ანტუან მეილეტის ინიციატივით. ჟურნალის ფორმირების წლებში (1920-1933) მეილეტი თავად წერდა მრავალ სტატიებს, რომელიც ჩვეულებრივ მოიცავდა სომხეთის ისტორიას, გრამატიკას და ფოლკლორს. Revue არ ქვეყნდებოდა 1934 და 1963 წლებს შორის.
1964 წელს, პარიზში დაფუძნბეული სომეხი მეცნიერის ჰაიგ ბერბერიანის (1886-1978) წყალობით, ჟურნალი განახლდა. ბერბერიანმა მოახერხა გალუსტ გულბენკიანის ფონდისგან ჟურნალის პუბლიკაციებისთვის ფინანსური მხარდაჭერის უზრუნველყოფა, და პირველი თავი „Nouvelle série“ გამოჩნდა მისი რედაქციით 1964 წელს. პირველი სერიისგან განსხვავებით, ჟურნალმა სომხეთის ისტორიის თანამედროვე პერიოდის შესახებ სტატიების გამოქვეყნებაზე უარი განაცხადა და მას შემდეგ ის შემოიფარგლა სომხეთის ისტორიის ადრეული ახალი დროით (ანუ პერიოდი XVIII საუკუნემდე).
1933 წლამდე, სტატიები ქვეყნდებოდა ფრანგულ ენაზე, მაგრამ როცა პუბლიკაციები განახლდა სტატიები ინგლისურ და გერმანულ ენაზეც იწრებოდა. სამეცნიერო სტატიებთან ერთად ის ასევე გამოსცემს წიგნის რეცენზიებს.
ჟურნალისტ ყოფილი რედაქტორები იყვნენ ჟაკ ბენვენისტე, ჟორჟ დიუმეზილი (1975-1980) და სირაპია დერ-ნერსესიანი (1981-1989). მისი ამჟამინდელი რედაქტორია არამ მარდიროსიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საენათმეცნიერო ჟურნალები კატეგორია:ნამუშევრები ისტორიის შესახებ კატეგორია:XX საუკუნეში დაარსებულები კატეგორია:არმენოლოგია
არენა არლში
არენა არლში — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1888 წლის ნოემბერსა და დეკემბერში, ზეთის საღებავებით ტილოზე, იმ პერიოდში, როდესაც პოლ გოგენი მასთან ერთად ყვითელ სახლში ცხოვრობდა. იმ წელს კორიდის სეზონი არლეში დაიწყო 1 აპრილს და დამთავრდა 21 ოქტომბერს. ნახატი არ არის შესრულებული ნატურიდან, ის შესრულებულია მისი მოგონებიდან. გოგენმა ვან გოგს მოუწოდა რომ ამ სტილში ემუშავა. ნახატი არ არის დასრულებული, რადგანაც საღებავი მცირე რაოდენობითაა დატანილი.
სავარაუდოდ, სურათზე ასახულია როულინების ოჯახი,.
ნახატის შესრულებიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ, ვან გოგმა მოიჭრა ყური. ერთ-ერთი მრავალი თეორიიდან არის ის, რომ კორიდამ დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ვან გოგზე, მისი მოჭრილი ყური ასოცირდება დამარცხებულ ხართან. გამარჯვებული მატადორი მიღებული პრიზით წრიულად მოძრაობს არენაზე, იქამდე სანამ თავის პრიზს აჩუქებს თავის რჩეულ ქალს.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1888 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
გერნიკა
ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1366 წელს პრინც ტელიო კასტილიელის მიერ. 1937 წლის 26 აპრილს ქალაქი გერმანელებმა დაბომბეს, რასაც პაბლო პიკასომ მიუძღვნა თავისი ტილო „გერნიკა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
ყარადირნაქი
ყარადირნაქი (Qaradırnaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	 	633 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
კონდოლის წმინდა გიორგის ეკლესია
კონდოლის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ კონდოლის ჩრდილოეთით, 300 მეტრის მანძილზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით და კირის დუღაბით. ერთადერთი შესასვლელი არაწესიერი ფორმის, ისრული თაღით, რომლიც გარედან ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეში. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელში თითო მცირე, სწორკუთხა სარკმელია. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, სწორკუთხა ტრაპეზია მიდგმული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თამარ სხილაძე
თამარ სხილაძე (დ. 6 მაისი, 1965, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1989 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტურა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ჰიდრომედუზა
ჰიდრომედუზა (Hydromedusa) — ქვეწარმავლების გვარი გველკისერა კუსებრთა ოჯახისა. აქვთ ზურგის ფარზე გრძელი კისერი, წინა ფეხზე 4 ბრჭყალი. ფარის სიგრძე 30 სმ არ აღემატება. გვარში 2 სახეობაა, გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკის მტკნარ წყალსატევებში. იკვებება წვრილი თევზებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გველკისერა კუსებრნი
ფრანც ზელდტე
ფრანც ზელდტე (Franz Seldte; დ. 29 ივნისი, 1882, მაგდებურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 1 აპრილი, 1947, ფიურტი ნიურნბერგთან, ბავარია) — მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე, ორგანიზაცია „ფოლადის ქუდის“ ერთ-ერთი მმართველი. 1932 წლის ივნისიდან 1945 წლის 23 მაისამდე იკავებდა მუშაობის მინისტრის პოსტს. იყო SA-ის ობერგრუპენფიურერი და პრუსიის სახელმწიფო მრჩეველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
ძერჟინსკის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი
ძერჟინსკის ქრისტეს აღდგომის ტაძარი (Храм Воскресения Христова) — მშენებარე მართლმადიდებლური ტაძარი ძერჟინსკში (ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი). მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.
მრევლის ისტორია
საბჭოთა პერიოდში ქალაქის დაარსების დღიდან ეკლესია არ ყოფილა. ახლომდებარე სოფლებშიც ეკლესიები დახურული იყო. 1992 წელს წმინდა სერგის სამების ლავრაში მოღვაწე მამა ნაუმმა ანა სტეფანოვას მისცა კურთხევა შეეგროვებინა თანხები ძერზინჟსკში ეკლესიის ასაშენებლად. კურთხევა ასევე მიიღეს ჟელნინოს ხარების ეკლესიის წინამძღვრის მამა ნიკოლაი ნატაროვისაგან. პირველი თანხები შეაგროვეს საეკლესიო მაღაზიაში განთავსებულ წიგნის სახლში. შემდეგ შემოწირულობის აგროვება საბჭოთა პერიოდში ქალაქის დაარსების დღიდან ეკლესია არ ყოფილა. ახლომდებარე სოფლებშიც ეკლესიები დახურული იყო. 1992 წელს წმინდა სერგის სამების ლავრაში მოღვაწე მამა ნაუმმა ანა სტეფანოვას მისცა კურთხევა შეეგროვებინა თანხები ძერზინჟსკში ეკლესიის ასაშენებლად. კურთხევა ასევე მიიღეს ჟელნინოს ხარების ეკლესიის წინამძღვრის მამა ნიკოლაი ნატაროვისაგან. პირველი თანხები შეაგროვეს საეკლესიო მაღაზიაში განთავსებულ წიგნის სახლში. შემდეგ დაიწყეს ქალაქის მცხოვრებლებს შორის.
1993 წელს მრევლმა ღვთისმსახურებისთვის შეიძინა რკინიგზის ვაგონი. თითქმის ერთი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა მომავალი ეკლესიის მოწყობა. პირველი მსახურება შედგა 1994 წელს ქრისტეს ნათლობის დღეს.
1994 წლის 25 ოქტომბერს ჩადეს იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესიის სარძიკვლის ქვა. 1995 წლის ოქტომბერში გაიხსნა საკვირაო სკოლა. პირველ შობას, 1996 წელს, ტაძარში მხოლოდ 20 ადამიანი შეიკრიბა. ამავე წელს ეკლესიაში გაიხსნა ბიბლიოთეკა.
1997 წელს დასრულდა წმინდა ტიხონისა და რუსეთის ახალმოწამეების სახელობის ხის ეკლესიის მშენებლობა. 2009 წლის 23 აპრილს ეკლესიაში ჩატარდა სააღდგომო ლიტურგია და ამ ვღესვვე ეკლესიის წინამძღვრად აკურთხეს ვიქტორ სოფრონოვი.
ტაძრის მშენებლობა
ტაძრის ფუნდამენტი ჩაყარეს 1990-იან წლებში. 2008 წელს დასრულდა ეკლესიის პირველი სართული. 2008 წლის 28 აპრილს მშენებარე ეკლესიაში ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის ეპისკოპოსმა გიორგიმ აღავლინა საღვთო ლიტურგია.
დასრულებული ეკლესიის სიმაღლე იქნება 65 მეტრი. 1995 წელს ეკლესიასთან გაიხსნა ქალაქში პირველი საკვირაო სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ძერჟინსკის ტაძრები
25 (ადელის ალბომი)
25 — ინგლისელი მომღერალ ადელის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ლეიბლ XL Recordings-ზე, 2015 წლის 20 ნოემბერს.
თელავის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 13)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექურული ძეგლი თელავში. რომელიც მდებარეობს შოთა რუსთაველის ქუჩაზე (№ 13). თარიღდება XIX საუკუნის შუა ხანებით.
25 (ადელის ალბომი)
მეორე სტუდიური ალბომის 21 გამოცემის შემდეგ მომღერალი აპირებდა კარიერის შეწყვეტას. თუმცა, ამის სანაცვლოდ, უბრალოდ მუსიკისგან შეისვენა და შვილს ზრდიდა. 2013 წელს დაიწყო ახალი ალბომის მასალაზე მუშაობა.
ალბომის პირველი სინგლია "Hello", რომელიც წარმატებული აღმოჩნდა, მოხვდა რა 26 ქვეყნის ჩარტების სათავეში. "Hello" ბრიტანეთსა და აშშ-ში იქცა პირველ სინგლად, რომელიც გამოცემის კვირაში ერთი მილიონი ჩამოსატვირთი ასლის სახით გაიყიდა.
თელავის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 13)
სახლი ერთსართულიანია. ნაგებია კვადრატული აგურით, აქვს სარდაფი. სახლი ქუჩის მხარეს მოქცეულია ვიწრო, თელავური სახლებისთვის დამახასიათებელი, სამკუთხა ფრონტონით დასრულებული ფასადით. ფასადის მორთულობა ძუნწია, პროფილები — სრულიად უბრალო. ფასადზე ოთხი, ბრტყელი — თაღით გადახურული, სარკმელი გამოდის, რომელთა ქვემოთ საფეხურით შეღრმავებული, თითო სწორკუთხა არეა. ორივე მათგანი ერთიან, სადა საპირეშია ჩასმული. თითოეული სარკმლის ქვემოთ დავალი, თარაზულად დახურული სარკმელია, რომლებიც სარდაფს ანათებს.
25 (ადელის ალბომი)
სერტიფიცირებები და გაყიდვები
!scope="row"|მსოფლიო
სქოლიო
კატეგორია:ადელის ალბომები კატეგორია:2015 წლის ალბომები კატეგორია:XL Recordings-ის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები არიელ რეხტსჰაიდის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები Danger Mouse-ის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები გრეგ კერსტინის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ლინდა პერის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მარკ რონსონის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მაქს მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები პოლ ეპუორთის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები რაიან ტედერის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები სემუელ დიქსონის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები Shellback-ის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები The Smeezingtons-ის პროდიუსერობით
თელავის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 13)
ეზოს მხარესხის ჭვირული აივანია, რომელზეც ხისსავე, მცირე კიბე ადის. ინტერიერში შერჩენილია ძველი იატაკი და შელამფული ჭერი. სარდაფის სივრცე მაღალია. შენობა გადახურულია კრამიტის, ორფერდა სახურავით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
როსარიოს რაიონი (აკობამბა)
როსარიოს რაიონი (Distrito de Rosario) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის აკობამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 640 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 791 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 70 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 97.07 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკობამბის პროვინციის რაიონები
პავლოვსკის მეგობრობის ტაძარი
პავლოვსკის მეგობრობის ტაძარი (Храм Дружбы) — ანტიკურად სტილიზებული პავილიონი-როტონდა პავლოვსკის პარკის ტერიტორიაზე, სანქტ-პეტერბურგი. აგებულია მდინარე სლავიანკის კლაკნილში 1781-1784 წლებში არქიტექტორ ჩარლზ კამერონის პროექტის მიხედვით. ტაძარი აგებულია როგორც საჩუქარი თავად პავლე პეტრეს ძისა და მისი ცოლის მარიას მიერ ეკატერინე II-სადმი.
თექვსმეტი თეთრი დაღარული დორიული კოლონა გარს აკრავს როტონდას, რომელიც ოხრით არის შეღებილი. სახურავი თეთრია, კარები მუხისგანაა დამზადებული და ბრინჯაოს ფერადაა შეღებილი. კედლების ზედა ნაწილში გამოსახულია სკულპტურული მედალიონები. კედლის ზედა ნიშები მორთულია მოდელირებული ორნამენტებით.
ეკატერინე II-სადმი ტაძრის მიძღვნის აღსანიშნავად, ერთ-ერთ ნიშში მდებარეობს იმპერატორის თაბაშირის ქანდაკება, რომელიც წარმოდგენილია ცერერას სახით. ქანდაკება არის იაკობ რაშეტის 1789 წლის ნამუშევრის კოპიო, რომელიც აღმართულია ცარსკოე-სელოში.
სავარაუდოდ თავდაპირველად ტაძარი გამოიყენებოდა კამერული კონცერტების გამართვის ადგილად.
განსაკუთრებულად ლამაზად გამოიყურება ნაგებობა მდინარე სლავიანკის მხრიდან, რომელსაც ამშვენებს შენობის ფონზე ლამაზად გაშლილი კორომები. ზაფხულის პერიოდში პავილიონში იხსნება პავლოვსკის მუზეუმ-ნაკრძალის ფონდების ქანდაკებების დროებითი გამოფენები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ფილიპ ორლეანელი (1838-1894)
ფილიპ ორლეანელი (Philippe d'Orléans; დ. 24 აგვისტო, 1838, ტიუილრის სასახლე, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 8 სექტემბერი, 1894, სტოუის სახლი, ბაკინგემი, დიდი ბრიტანეთი) — ორლეანელების დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე 1848 წლის 24 თებერვლიდან 26 თებერვლამდე ფილიპ VII-ის სახელით. მეფე ლუი ფილიპ I-ის შვილიშვილი, ორლეანისტთა პრეტენდენტი საფრანგეთის ტახტზე 1848-1894 წლებში. ორლეანის ტიტულარული ჰერცოგი 1842 წლიდან და პარიზის გრაფი დაბადებიდან გარდაცვალებამდე, პორტუგალიის მეფე მანუელ II-ის პაპა.
ბიოგრაფია
ფილიპი დაიბადა 1838 წლის 24 აგვისტოს ტიუილრის სასახლეში, პარიზში. იგი იყო ორლეანის ჰერცოგ ფერდინანდ ფილიპისა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია ელენა მეკლენბურგ-შვერინელის პირველი შვილი. მამის მხრიდან იგი საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ისა და დედოფალ მარია ამალია ნეაპოლელის შვილიშვილი და ტახტის მემკვიდრე იყო. 1842 წელს მამამისი უბედური შემთხვევისას დაიღუპა, ამიტომაც საფრანგეთის ტახტის პირველი მემკვიდრე 4 წლის ფილიპი ხდება.
1848 წლის 24 თებერვალს ბაბუამისი, ლუი ფილიპ I რევოლუციონერების გავლენით გადადგა ტახტიდან, თუმცა თავისი შვილიშვილის სასარგებლოდ. ამრიგად, იგი საფრანგეთის უკანასკნელი მეფე გახდა ფილიპ VII-ის სახელით, მაგრამ მისი მმართველობა არც ისე დიდ ხანს გაგრძელდა. 2 დღეში, 26 თებერვალს რევოლუციონერებმა ისიც დაამხეს და მეორე რესპუბლიკა ჩამოაყალიბეს. ამას მოჰყვა ორლეანელების დინასტიის გაძევება საფრანგეთიდან, რის შემდეგაც ისინი ემიგრაციაში დიდ ბრიტანეთში წავიდნენ, სადაც ისინი დედოფალმა ვიქტორიამ შეიფარა. ამრიგად, ფილიპმა თავისი ახალგაზრდობის წლები სწორედ რომ ინგლისში გაატარა.
1861-62 წლებში თავის უმცროს ძმასთან, რობერთან ერთად ჩრდილოელების მხარეს იბრძოდა ამერიკის სამოქალაქო ომში. ამის გამო მას ამერიკის მთავრობისაგან საპატიო ღირსების ორდენიც აქვს მიღებული.
უკვე 1870 წელს საფრანგეთში კიდევ ერთი სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა, მაგრამ ამ ჯერად იმპერატორი ნაპოლეონ III, ანუ ბურბონებისა და ორლეანელების მოსისხლე მტერი დაამხეს და დაამყარეს საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა. ახალმა პრეზიდენტმა 1871 წელს ნება დართო ორლეანელებს საფრანგეთში დაბრუნებულიყვნენ. ამრიგად, ფილიპი თავის ცოლ-შვილთან ერთად დაბრუნდა მშობლიურ საფრანგეთში, სადაც ისინი პარიზში დასახლდნენ.
1886 წელს ფრანგულმა მთავრობამ მათი ოჯახი კვლავ გააძევა ქვეყნიდან, რის გამოც ფილიპი მეორე გადასახლებაში წავიდა, ისევ ინგლისში. ამ ჯერად ეს მისთვის უკანასკნელი გადასახლება აღმოჩნდა. იგი ინგლისში ბაკინგემში, სტოუის სახლში დაბინავდა და იქვე გაატარა სიცოცხლის უკანასკნელი წლები. იგი სწორედ აქ, 1894 წლის 8 სექტემბერს გარდაიცვალა, 56 წლის ასაკში. აღსანიშნავია, რომ იგი სიცოცხლის ბოლომდე აცხადებდა ფრანგულ ტახტზე პრეტენზიას და თავს მეფე ფილიპს უწოდებდა, სწორედ ეს იქცა მისი გაძევების მიზეზადაც. მოგვიანებით, იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს დრეს საგვარეულო აკლდამაში. მისი შთამომავლები დღემდე აცხადებენ საფრანგეთის ტახტზე პრეტენზიას.
ქორწინება და შვილები
1864 წლის 30 მაისს წმინდა რაფაელის ეკლესიაში, ინგლისში ფილიპმა ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი, მარი იზაბელ ორლეანელი (1848-1919), მონპენსიეს ჰერცოგ ანტუან ორლეანელისა და ინფანტა ლუისა ფერნანდა ესპანელის ასული, ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ის დისწული, მეფე ალფონსო XII-ის დეიდაშვილი და დედოფალ მერსედესის უფროსი და, რომელთანაც რვა შვილი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1838 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1894 კატეგორია:ორლეანები კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგები კატეგორია:დამხობილი მონარქები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ი. ჭავჭავაძის 108)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№ 108). თარიღდება XIX საუკუნის შუა წლებით.
სახლი ერთსართულიანია. ნაგებია აგურით. ქუჩის მხარეს მდებარე ფასადი სამკუთხა ფრონტონითაა დასრულებული. ფრონტონის სიბრტყე გაფორმებულია ორფერი აგურის ფიგურული წყობით. ფასადზე ბრტყელუ თაღით გადახურული ორი სარკმელი გამოდის. ორივე სარკმელი ბრტყელთაღოვან, საფეხურით შეღრმავებულ არეშია ჩასმული. წინკარის ნაწილში კვეთილობით დამუშავებული, ხის კარია, რომელიც ხის ჭვირულ აივანზე გადის. აივნის დეკორი ნაწილობრივ არის შერჩენილი. ინტერიერში შემონახულია ძველებური „წალო“ თახჩები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გერნიკის დაბომბვა
მინი|300პქ|გერნიკის ნანგრევები გერნიკის დაბომბვა — გერმანიის ლუფტვაფეს მიერ 1937 წლის 26 აპრილს ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს ქალაქ გერნიკის დაბომბვა.
გენრიკა ბასკეთის ისტორიული და კულტურული ქალაქია. 1937 წელს ქალაქი გადავიდა რესპუბლიკელების ხელში. დაბომბვის შედეგად გაჩნდა ხანძარი, რომელმაც გაანადგურა ქალაქის უდიდესი ნაწილი. ქალაქის დაბომბვას პაბლო პიკასომ მიუძღვნა თავისი ტილო „გერნიკა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის სამოქალაქო ომი
სამველ პეტროსიანი
სამველ პეტროსიანი (დ. 31 ოქტომბერი, 1954, ახალციხე ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 31 ოქტომბერს. დაამთავრა ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობებით. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალქალაქის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ახალციხეში დაბადებულები
ყარაღაჯი (ბარდა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ყარათაფა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყარათაფა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მატარაკა
მატარაკა (Mataraca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 407 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 40.21 კმ²-ზე. ფართობი 184 188 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
იაგორ კაზალიკაშვილი
იაგორ კაზალიკაშვილი (დ. 2 მაისი, 1882, სოფელი სტეფანწმინდა, ალხანდელი დაბა სტეფანწმინდა — გ. 15 სექტემბერი, 1935, იქვე) — ქართველი ალპინისტი. ქართული ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ღარიბი გლეხის შვილი. ერთხანს მუშაობდა დევდარაკის (ყაზბეგის რაიონში) სპილენძის მაღაროში მუშად, შემდეგ იყო მთამსვლელ-გამყოლი. ხევში საკოლმეურნეო მოძრაობის ერთ-ერთი წამომწყები და ყაზბეგის კოლმეურნეობის პირველი თავმჯდომარე. 1907 წელს პირველად, უცხოელებთან ერთად ავიდა მყინვარწვერზე. 1923 წელს იყო მყინვარწვერზე პირველი საბჭოთა ასვლის მონაწილე. ავიდა იალბუზზე, ადაი-ხოხზე, თეთნულდზე, მარუხზე და სხვა. იყო გიორგი ნიკოლაძის ხელმძღვანელობით მოწყობილი პირველი ქართული ექსპედიციის მთავარი გამყოლი მყინვარწვერზე (1923), თეთნულდსა (1930) და უშბაზე (1934). ყაზბეგის მაღალმთიანი მეტეოსადგურის პირველი მოზამთრე (1934). გამოცემულია მისი ლექსების კრებული (1933).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
ჟალეთის ბაზილიკა
300px|მინი ჟალეთის ბაზილიკა — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა სიონში, ნასოფლარ საყარაულოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ პატარა მთის ფერდობზე. განეკუთვნება IX საუკუნის დასასრულსა და X საუკუნის დასაწყისს. ძეგლი სამნავიანი ბაზილიკაა, რომელსაც სამხრეთით და დასავლეთით, ფასადების მთელ სიგრძეზე, ერთიანი ვიწრო გარშემოსასვლელი აქვს მიშენებული. შენობა ნაგებია საგანგებოდ შერჩეული თანაბარი ზომის რიყისა და ნატეხი ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმლების ღიობები და ცალკეული კონსტრასტული ელემენტები (ბურჯები, საბჯენი თაღები, იმპოსტები) სუფთად დამუშავებული შირიმითაა ნაწყობი. კედლებში მათი აგების დროს სიმაგრისათვის მთელ სიგრძეზე დაუტანებიათ ხის ძვლები.
ეკლესია ძლიერაა დაზიანებული (ამჟამად კონსერვირებულია): მისგან მთელ სიმაღლეზე მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილი შემორჩა; ჩამოშლილია მთავარი და გვერდითი ნავების კამაროვანი გადახურვა, საბჯენი და ნავების გამყოფი თაღები, გრძივი კედლებისა და დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილები: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული გარშემოსასვლელის ორივე ნაწილი. 1961-1962 წლებში ძეგლის შესწავლისა და აღდგენა-გამაგრებითი სამუშაოების ჩატარების მიზნით გაიწმინდა ტაძრის მთელი ტერიტორია (სამუშოების ხელმძღვანელი და კონსერვაციის პროექტის ავტორი ნ. ქადეიშვილი) და გამოვლინდა მრავალი არქიტექტურული და კონსტრასტული დეტალი. თვით ტაძარში, აღმოსავლეთის ბურჯებს შორის, აღმოჩნდა შირიმითა და რიყის ქვით ნაგები ექვსწახნაგა ფორმის ნაგებობა, რომელიც საკურთხევლისწინა ჯვრის პოსტამენტს წარმოადგენდა. იგი მთლიანად შელესილია და ექვსივე წიბოს, მთელ სიმაღლეზე, შირიმით ნაწყობი ნახევარსვეტი ასდევს, აღმოსავლეთ და დასავლეთ წახნაგებზე კი ქვის საფეხურებია მიშენებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აინ რენდი
აინ რენდი (Ayn Rand, დაბადებისას ალისა როზენბაუმი, Али́са Зино́вьевна Розенба́ум; დ. 2 თებერვალი [ძვ. სტ. 20 იანვარი), 1905 — გ. 6 მარტი, 1982] — რუსული წარმოშობის ამერიკელი მწერალი და ფილოსოფოსი. სახელი გაითქვა ორი ბესტსელერი ნოველით „პირველწყარო“ და „ატლანტმა მხრები გაშალა“ და საკუთარი ფილოსოფიური სისტემით, რომელსაც თავადვე „ობიექტივიზმი“ უწოდა. რუსეთში განათლების მიღების შემდეგ, 1926 წელს საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში. მისი ორი ნაწარმოები 1935 და 1936 წლებში დაიდგა ბროდვეიზე; მისი პირველი ორი რომანი არ მოუვიდა გულზე ფართო საზოგადოებას, მაგრამ 1943 წელს გამოსულმა „პირველწყარომ“ რენდს დიდი წარმატება და ცნობადობა მოუტანა. 1957 წელს მან გამოაქვეყნა მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, „ატლანტმა მხრები გაშალა“. ცოტა ხანში, მან დაანება თავი მხატვრულ ლიტერატურას და ხელი მოჰკიდა საკუთარი ფილოსოფიური იდეების პოპულარიზაციას საგაზეთო სტატიებისა თუ ესეების კრებულების საშუალებით. გარდაიცვალა 1982 წელს.
რენდი გონებას განათლების მიღების ერთადერთ საშუალებად თვლიდა და უარყოფდა რწმენასა და რელიგიას. იგი მხარს უჭერდა რაციონალურ და ეთიკურ ეგოიზმს და ეწინააღმდეგებოდა ალტრუიზმს. პოლიტიკაში იგი ეწინააღმდეგებოდა ძალმომრეობას და ყველანაირ ძალადობრივ ქმედებებს ამორალურად მიიჩნევდა; იგი აგრეთვე იყო სტატიზმის, კოლექტივიზმის და ანარქიზმის მოწინააღმდეგე; მხარს უჭერდა Laissez-Faire-ის დაცვით მოქმედ კაპიტალიზმს, რაც, მისი თქმით, იყო სისტემა, დაფუძნებული ინდივიდუალური უფლებებისა და საკუთრების უფლების დაცვაზე. ხელოვნებაში რენდი პროპაგანდას უწევდა რომანტიკულ რეალიზმს. იგი მკაცრად აკრიტიკებდა ფილოსოფოსთა და ფილოსოფიური ტრადიციების უდიდეს ნაწილს, გარდა არისტოტელეს, თომას აკვინელისა და კლასიკური ლიბერალებისა. ლიტერატურის კრიტიკოსები რენდის შემოქმედებას სხვადასხვანაირად აფასებდნენ, ხოლო აკადემიური წრეები, ძირითადად, იგნორირებას უკეთებდნენ ან უარყოფდნენ მის იდეებს; ბოლო დროს, ამავე წრეებში ინტერესი რენდის მიმართ მკვეთრად გაიზარდა. „ობიექტივისტთა“ მოძრაობა, როგორც საჯარო, ისე აკადემიურ საზოგადოებაში, ცდილობს მისი იდეების გავრცელებას. აინ რენდის შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა ამერიკელ კონსერვატორებსა და ლიბერტარიანელებზე.
ადრეული წლები
რენდი დაიბადა 1905 წლის 2 თებერვალს, როგორც ალისა როზენბაუმი მდიდარ რუსულ-ებრაულ ოჯახში, ქალაქ პეტროგრადში. ის იყო ზინოვიი როზენბაუმისა და ანა როზენბაუმის უფროსი ქალიშვილი. მამამისი იყო პერსპექტიული ფარმაცევტი, ხოლო მორწმუნე დედა ილტვოდა სოციუმში სახელის განთქმისაკენ. რენდმა მოგვიანებით აღნიშნა, რომ სკოლაში მალევე მისთვის აღარანირი გამოწვევა არ დარჩენილიყო; 8 წლის ასაკში მან ჯერ თეატრალური დადგმების, ხოლო 10 წლის ასაკში ნოველების წერა დაიწყო. რენდი, რომელიც პრესტიჟულ გიმნაზიაში სწავლობდა, დაუმეგობრდა ვლადიმერ ნაბოკოვის უმცროს დას, ოლგას. ორი გოგონა ძალიან იყო დაინტერესებული პოლიტიკით; მათ ხშირად ჰქონდათ პოლიტიკური დებატები ნაბოკოვთა სახლში: ოლგა მხარს უჭერდა კონსტიტუციურ მონარქიას, ხოლო რენდი — რესპუბლიკანიზმს.
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის დროს რენდი 12 წლის იყო; მხარს უჭერდა არა რუსეთის მეფე ნიკოლოზ II-ს, არამედ ალექსანდრე კერენსკის. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, რენდის ოჯახს გარკვეული პრობლემები შეექმნა: რენდის მამის ბიზნესი კონფისკაციას დაექვემდებარა; ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ყირიმში, რომელიც იმ დროისთვის თეთრი ჯარის (ბოლშევიკების მოწინააღმდეგეები სამოქალაქო ომში) კონტროლის ქვეშ იყო. სკოლის უფროს კლასებში სწავლისას, რენდმა გააცნობიერა, რომ ათეისტი იყო და აფასებდა გონებას ადამიანთა სხვა თვისებებზე მეტად. ყირიმში სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1921 წლის ივნისში, ის თავის ოჯახთან ერთად დაბრუნდა პეტროგრადში (სანქტ-პეტერბურგის იმდროინდელი სახელი), სადაც მათ საკმაოდ რთული საცხოვრებელი პირობები ჰქონდათ და ზოგჯერ შიმშილობის ზღვარზეც კი იდგნენ.
ისევე როგორც მდიდარი ოჯახებიდან წამოსული სხვა სტუდენტები, რენდი გაირიცხა უნივერსიტეტიდან მის დამთავრებამდე ცოტა ხნით ადრე, თუმცა, მას შემდეგ, რაც უცხოელმა მეცნიერებმა, რომლებიც უნივერსიტეტში სტუმრად იყვნენ ჩასულები, გააპროტესტეს სტუდენტების გარიცხვა, ბევრმა მათგანმა მოახერხა სწავლის გაგრძელება და უნივერსიტეტის დამთავრება. რენდმა უმაღლესი სასწავლებელი 1924 წლის ოქტომბერში დაამთავრა. შემდეგ, რენდი სწავლობდა ლენინგრადის სახელმწიფო ტექნიკუმში, ეკრანული ხელოვნების ფაკულტეტზე. ჩასაბარებლად რენდმა დაწერა ესე პოლონელ მსახიობ პოლა ნეგრიზე, რაც მისი პირველი გამოქვეყნებული ნამუშევარი იყო.
იმ დროისთვის, რენდს უკვე ჰქონდა გადაწყვეტილი, რომ მისი პროფესიული გვარი იქნებოდა რენდი, ალბათ იმიტომ, რომ ეს შესახედად ჰგავდა მისი გვარის, როზენბაუმის შემოკლებას „Рзнб“, ხოლო სახელი, აინი, მოდის ან ფინური სახელიდან აინო ან ებრაულ სიტყვა „עין“-დან (წარმოითქმის როგორც „აინ“, ნიშნავს თვალს).
ჩასვლა შეერთებულ შტატებში
1925 წლის ბოლოში, რენდმა მიიღო ვიზა ჩიკაგოში ნათესავების სანახავად. რუსეთი მან 1926 წლის 17 იანვარს დატოვა. როდესაც იგი 1926 წლის 19 თებერვალს ნიუ-იორკში ჩავიდა, როგორც თავად თქვა, მანჰეტენის ხედმა ისე მოხიბლა, რომ „დიდებულების ცრემლები“ წამოუვიდა. რენდი აპირებდა აშშ-ში დარჩენას და სცენარისტად გახდომას და რამდენიმე თვე ცხოვრობდა თავის ნათესავებთან ჩიკაგოში; ერთ-ერთ მის ნათესავს ჰქონდა კინოთეატრი, სადაც რენდი უფასოდ უყურებდა ფილმებს. ჩიკაგოდან იგი ჰოლივუდში, კალიფორნიის შტატში გაემგზავრა.
ჰოლივუდში, შემთხვევითმა შეხვედრამ ცნობილ რეჟისორთან, სესილ დემილთან განაპირობა ის, რომ რენდმა იმუშავე მის ფილმზე, „მეფეთა მეფე“ და შემდეგ დაიწყო მუშაობა უმცროს სცენარისტად. „მეფეთა მეფეზე“ მუშაობისას, რენდი შეხვდა ახალგაზრდა მსახიობ ფრენკ ო'კონორს; ისინი 1929 წლის 15 აპრილს დაქორწინდნენ. რენდი ამერიკის მუდმივი მაცხოვრებელი გახდა 1929 წლის ივლისში და 1931 წლის 3 მარტს მიიღო იქაური მოქალაქეობა. 1930-იან წლებში რენდი მუშაობდა „RKO Studios“-ში კოსტუმების დეპარტამენტის ხელმძღვანელად. რენდმა არაერთხელ სცადა დები და მშობლები შეერთებულ შტატებში გადაეყვანა, მაგრამ მათ ვერ მოახერხეს ქვეყნიდან გასვლის ნებართვის მიღება.
ადრეული ნაწარმოებები
რენდის პირველი ლიტერატურული წარმატება იყო მისი სცენარის, „წითელი პაიკის“ მიყიდვა „Universal Studios“-თვის 1932 წელს, მაგრამ, ფილმი ამ სცენარის მიხედვით არ გადაუღიათ. ამას მოჰყვა დრამა „16 იანვრის ღამე“, რომელიც ჯერ 1934 წელს გადაიღო ედვარდ ქლივმა, ხოლო შემდეგ, 1935 წელს, ის დაიდგა ბროდვეიზე. სხვა სპექტაკლებისგან განსხვავებით, სიუჟეტის დამთავრების ვარიანტს მაყურებლები ირჩევდნენ: ყოველ ღამეს, ირჩევდნენ ჟიურის დამსწრე საზოგადოებიდან; ჟიურის ხმის მიცემის შესაბამისად, დაიდგმებოდა სპექტაკლის მხოლო ერთი დასასრული. 1941 წელს, „Paramount Pictures“-მა გადაიღო სპექტაკლზე დაფუძნებული ფილმი. რენდს არ მიუღია მონაწილეობა ფილმის გადაღებაში და იგი ფრიად უკმაყოფილო დარჩა საბოლოო შედეგით. 1934 წელს რენდმა დაწერა ნოველა „იდეალი“, რომელიც 2015 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოვიდა. ნოველას მთავარი გმირი არის მსახიობი ქალი, რომელიც განასახიერებს რენდის ცხოვრებისუელ იდეალებს.
რენდის პირველი გამოცემული ნოველა იყო ნახევრად ავტობიოგრაფიული „ჩვენ ცოცხლები“ (We the Living), რომელიც 1936 წელს გამოვიდა. სიუჟეტი მიდიოდა სსრკ-ში და ფოკუსირებული იყო ადამიანის და სახელმწიფოს ბრძოლაზე. 1959 წელს, ნოველასთან დაკავშირებით, რენდმა განაცხადა, რომ „ჩვენ ცოცხლები არის ყველაზე ახლოს ავტობიოგრაფიასთან, რომლის დაწერაც მე შემიძლია. ეს არ არის ავტობიოგრაფია პირდაპირი მნიშვნელობით, მხოლოდ ინტელექტუალურად. სიუჟეტი გამოგონილია, მაგრამ ზოგადი ფონი არა“. ნოველას თავდაპირველი გაყიდვები კარგად ვერ მიდიოდა აშშ-ში, მაგრამ, მკითხველის მაღალი ინტერესი შეიმჩნეოდა ევროპაში. მას შემდეგ, რაც რენდის სხვა ნაწარმოებებმა მას წარმატება და ცნობადობა მოუტანა, 1959 წელს მან მოახერხა, „ჩვენ ცოცხლების“ კიდევ ერთხელ გამოცემა. სულ 3 მილიონი წიგნი გაიყიდა. 1942 წელს, რენდის ნებართვის გარეშე, ნოველას მიხედვით გადაიღეს ფილმები მუსოლინის იტალიაში. ეს ფილმები კვლავ აღმოაჩინეს 1960-იან წლებში, გადააკეთეს და უკვე რენდის ნებართვით, კიდევ ერთხელ გამოუშვეს 1986 წელს.
რენდმა დაწერა ნოველა „ჰიმნი“, სხვა ნაწარმოების, „პირველწყაროს“ დაწერის შესვენებისას. წიგნში აღწერილია ფიქტიური მომავალი, სადაც ტოტალიტარული კოლექტივიზმის ტრიუმფი იმდენად დიდია, რომ სიტყვა „მე“ დაივიწყეს და ჩაანაცვლეს „ჩვენ“-ით. 1938 წელს ეს ნოველა გამოიცა ინგლისში, მაგრამ რენდმა იმ მომენტისთვის ვერ იპოვა გამომცემლობა ამერიკაში. როგორც „ჩვენ ცოცხლების“ შემთხვევაში, რენდის წარმატებამ მისცა მას საშუალება, გამოეცა ეს ნოველა 1946 წელს. გაიყიდა 3.5 მილიონ წიგნზე მეტი.
„პირველწყარო“ და პოლიტიკური აქტივობა
1940-იან წლებში, რენდი ჩაება აშშ-ის პოლიტიკურ პროცესებში. ის, თავის მეუღლესთან, ფრენკთან ერთად მუშაობდა მოხალისედ 1940 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატის, რესპუბლიკელი უენდელ უილკის შტაბში. მოხალისეობისას, რენდმა მიიღო საჯარო გამოსვლის გამოცდილება; რენდს მოსწონდა უენდელ უილკის მიმართ კრიტიკულად და მტრულად განწყობილი კითხვების მიღება და მათზე პასუხის გაცემა. ამ აქვიტობისას რენდმა გაიცნო სხვა ინტელექტუალები, რომლებიც, მის მსგავსად, ემხრობოდნენ თავისუფალ ბაზარსა და კაპიტალიზმს. იგი დაუმეგობრდა ჟურნალისტ ჰენრი ჰეზლითსა და მის ცოლს; ჰეზლითმა მას აგრეთვე გააცნო ეკონომიკის ავსტრიული სკოლის წარმომადგენელი, ლუდვიგ ფონ მაიზესი. მიუხედავად ფილოსოფიური განსხვავებებისა, რენდი, მთელი ცხოვრების განმავლობაში, იწონებდა როგორც ჰეზლითის, ისევე ფონ მაიზესის ნაშრომებს; ისინი, თავის მხრივ, რენდის მიმართ საკუთარ აღტაცებას არ მალავდნენ. ფონ მაიზესმა ერთხელ რენდს „ამერიკაში ყველაზე მამაცი კაცი“ უწოდა. ამ კომპლიმენტმა რენდი კმაყოფილი დატოვა იმიტომ, რომ ფონ მაიზესმა „ქალის“ ნაცვლად „კაცი“ თქვა. რენდი აგრეთვე ახლო კავშირში იყო ლიბერტარიანელ მწერალ იზაბელ პატერსონთან. რენდი ხშირად უსვამდა პატერსონს კითხვებს აშშ-ის ისტორიასა და პოლიტიკაზე მათი არაერთი შეხვედრის დროს; რენდმა აგრეთვე მიაწოდა იდეები პიტერსონს მისი ერთადერთი არაფიქციური წიგნისთვის „The God of the Machine“.
რენდის პირველი ლიტერატურული წარმატება იყო 1943 წელს გამოსული „პირველწყარო“, რომანტიკული და ფილოსოფიური ნოველა, რომელსაც იგი შვიდი წლის განმავლობაში წერდა. ნოველა ფოკუსირებულია ჰაუარდ რორკზე, უკომპრომისო ახალგაზრდა არქიტექტორზე და მის ბრძოლაზე რენდის მიერ წოდებულ „second-handers“-თან (ისინი, ვინც სხვისთვის ცხოვრობენ და სხვებს საკუთარ თავზე მაღლა აყენებენ). ნოველას გამოცემაზე უარი თქვა თორმეტმა გამომცემლობამ, სანამ „Bobbs-Merrill Company“ არ დათანხმდა მის გამოქვეყნებას. ეს მოხდა რედაქტორის, არქიბალდ ოგდენის დაჟინებული მოთხოვნით, რომელიც დაემუქრა დამსაქმებელს, რომ სამსახურიდან წავიდოდა, თუ ნოველა არ გამოქვეყნდებოდა. რომანის წერისას, რენდი იღებდა ამფეტამინ ბენზედრინს, რომელიც მას დაღლილობასთან ბრძოლაში ეხმარებოდა. წამლის დახმარებით, რენდმა მოახერხა და დანიშნული დროისთვის დაასრულა თავისი ნოველა, თუმცა, იგი იმდენად დაღლილი იყო, რომ ექიმმა მას ორი კვირა დასვენება დაუნიშნა. იგი წამალს დაახლოებით სამი ათწლეულის განმავლობაში იღებდა; ამან, მისი ნაცნობების და ახლობლების თქმით, წვლილი შეიტანა მისი ხასიათის უცაბედ ცვლილებებში.
„პირველწყარო“ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით წარმატებული ნაწარმოები აღმოჩნდა, რენდს ცნობადობა მოუტანა და იგი ფინანსურად უზრუნველყო. 1943 წელს, რენდმა ნოველას ეკრანიზაციის უფლება „Warner Brothers“-ს მიჰყიდა და ჰოლივუდში სცენარის დასაწერად დაბრუნდა. „პირველწყაროს“ სცენარზე მუშაობის დასრულების შემდეგ, იგი სცენარისტად დაიქირავა პროდიუსერმა ჰალ უელისმა. უელისთან მუშაობისას, რენდმა დაწერა ოსკარზე ნომინირებული ორი ფილმის („Love Letters“ და „You Came Along“) სცენარი. რენდი სხვა პროექტებზეც მუშაობდა; მათ შორის იყო დაგეგმილი წიგნი რანდის ფილოსოფიაზე, რომელსაც „ინდივიდუალიზმის მორალური ბაზა“ უნდა რქმეოდა. წიგნი რენდს არასდროს დაუსრულებია, თუმცა, შემოკლებული ვერსია — ესე „ერთადერთი გზა ხვალინდელ დღემდე“ გამოვიდა 1944 წლის იანვარში გამოცემულ ჟურნალ „Reader's Digest“-ში.
ჰოლივუდში მუშაობისას, რენდმა კიდევ უფრო გააღრმავა თავისი მოღვაწოება ანტი-კომუნისტურ აქტივობებში. რენდი გახდა „Motion Picture“-ის „ამერიკული იდეალების შენარჩუნების ალიანსის“ (ანტი-კომუნისტური კავშირი ჰოლივუდში) წევრი და დაიწყო სტატიების წერა ჯგუფის სახელით. ჰოლივუდში ყოფნისას, უსიამოვნო ნოტაზე ურთიერთობა დაასრულეს რენდმა და იზაბელ პატერსონმა. ამის მიზეზი გახდა პატერსონის რემარკები, რომლებიც, რენდის აზრით, შეურაცხმყოფელი იყო მისი ფასეული პოლიტიკური მოკავშირეებისთვის. 1947 წელს, მეორე „წითლი შიშის“ დროს, რენდმა „მეგობრულად განწყობილი მოწმის რანგში“ ჩვენება მისცა აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის ანტი-ამერიკული საქმიანობის კომიტეტს. რენდმა განაცხადა, რომ 1944 წელს გამოშვებულ ფილმში „რუსეთის სიმღერა“ აღწერილი იყო რეალობა, რომელიც არ შეესაბამებოდა იმას, რაც მას, როგორც საშუალო მოქალაქეს სსრკ-ში უნახავს. რენდის თქმით, ფილმში დამახინჯებული იყო საბჭოთა რეალობა და წარმოდგენილი იყო უფრო უკეთესად და ბედნიერად, ვიდრე ეს სინამდვილეში იყო. რენდს აგრეთვე უნდოდა მიეცა ჩვენება 1946 წელს გამოსული ფილმის, „ჩვენი ცხოვრებების საუკეთესო წლების“ საწინააღმდეგოდ ბიზნეს-სამყაროს ნეგატიურად წარმოჩენის გამო, თუმცა, რენდს ჩვენების მიცემის საშუალება არ მისცეს. როდესაც მას ჰკითხეს, თუ რას ფიქრობდა ამგვარი გამოძიებების ეფექტურობაზე, რენდმა პროცესებს „ამაო“ უწოდა. 1949 წელს, პრემიერის რამდენჯერმე გადადების შემდეგ, გამოვიდა „პირველწყაროს“ კინოვერსია. მართალია, ფილმი რენდის სცენარის მიხედვით გადაიღეს, მან განაცხადა, რომ „არ მოსწონდა ფილმი დასაწყისიდან ბოლომდე“.
„ატლანტმა მხრები გაშალა“ და ობიექტივიზმი
„პირველწყაროს“ გამოსვლიდან წლების განმავლობაში, რენდი იღებდა არაერთ წერილს მკითხველებისგან, რომელთა ნაწილზეც წიგნმა დიდი გავლენა მოახდინა. 1951 წელს რენდი ლოს-ანჯელესიდან გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც შეკრიბა მისი შემოქმედების თაყვანისმცემელთა ჯგუფი (რომელსაც ხუმრობით „კოლექტივსაც“ ეძახდნენ). ჯგუფში იყვნენ აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემის მომავალი თავმჯდომარე ალან გრინსპანი, ფსიქოლოგიის ფაკულტეტის ახალგაზრდა სტუდენტი ნათან ბლუმენთალი (შემდეგ ნათანიელ ბრანდენი), მისი მეუღლე ბარბარა და ბარბარას ბიძაშვილი, ლეონარდ პეიკოფი. თავდაპირველად, ჯგუფი იყო რენდის და მისი მეგობრების არაფორმალური შეკრება, ფილოსოფიის განსახილველად. უკვე შემდეგ, რენდი მათ მისი ახალი ნოველას, „ატლანტმა მხრები გაშალას“ მონახაზის წაკითხვის უფლებას აძლევდა. 1954 წლისთვის, რენდის ახლო ურთიერთობა ნათანიელ ბრანდენთან გადაიზარდა რომანტიკულ ურთიერთობაში, ორივე მათგანის მეუღლის თანხმობით.
1957 წელს გამოსული „ატლანტმა მხრები გაშალა“ აინ რენდის magnum opus-ად ითვლება. რენდმა ნოველას თემად აღწერა „გონების როლი ადამიანის არსებობაში და როგორც შედეგი, ახალი მორალური ფოლისოფიის დემონსტრაცია: რაციონალური ეგოიზმის მორალისა“. ნოველაში აღწერილია და დაცულია რენდის ფილოსოფიური სისტემის, „ობიექტივიზმის“ უმნიშვნელოვანესი ასპექტები და გამოხატავს ადამიანური მიღწევების მისეულ კონცეფციას. ნოველა არის ანტი-უტოპია, რომელშიც მოქმედება მიდის აშშ-ში, სადაც ყველაზე კრეატიული ინდივიდუალისტები — მეცნიერები, ინდუსტრიალისტები და არტისტები პასუხობენ საყოველთაო კეთილდღეობის ხელისუფლებას ქმედებებს საყოველთაო გაფიცვით და მთებში გაქცევით, სადაც ისინი აშენებენ დამოუკიდებელ, თავისუფალ ეკონომიკურ სისტემას. ნოველას მთავარი გმირი და გაფიცულთა ლიდერი ჯონ გოლტი გაფიცვას „მსოფლიოს ძრავის შეჩერებას“ (ადამიანების, ვისაც ერის/საზოგადოების წარმატებასა და კეთილდღეობაში ყველაზე დიდი წვლილი შეაქვთ) უწოდებს; გაფიცვის მაგალითს რენდი იყენებს, რათა დაანახოს მკითხველს, რომ ყველაზე რაციონალური და პროდუქტიული ადამიანების გარეშე, მოხდება ეკონომიკური კოლაფსი და საზოგადოებრივი ინსტიტუტების ნგრევა. ნოველა შეიცავს მისტიკის და სამეცნიერო ფანტასტიკის ელემენტებს და შეიცავს „ობიექტივიზმის“ არსის უფრო დეტალურ განმარტებას ჯონ გოლტის მიერ წარმოთქმული მონოლოგის სახით.
მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსთა საზოგადოება ნოველას არაერთგვაროვნად შეხვდა, „ატლანტმა მხრები გაშალა“ საერთაშორისო ბესტსელერი გახდა. მაიკ უოლესისთვის მიცემულ ინტერვიაში, რენდმა საკუთარ თავს „ცოცხალთაგან ყველაზე კრეატიული“ უწოდა. თუმცა, რენდი იმედგაცრუებული დარჩა ინტელექტუალების რეაქციიით მის რომანთან დაკავშირებით. „ატლანტმა მხრები გაშალა“ იყო რენდის ბოლო მხატვრული ნაწარმოები; ამის შემდეგ, მან ფილოსოფიური ნამუშევრების გამოშვება დაიწყო.
1958 წელს, ნათანიელ ბრანდენმა დააარსა „ნათანიელ ბრანდენის ლექციები“, რომელიც მოგვიანებით გადაიქცია „ნათანიელ ბრანდენის ინსტიტუტად“ (Nathaniel Branden Institute, NBI). ორგანიზაციის თავდაპირველი მიზანი რენდის ფილოსოფიის პროპაგანდირება და პოპულარიზაცია იყო. „კოლექტივის“ წევრები კითხულობდნენ ლექციებს NBI-სთვის და წერდნენ სტატიებს რენდის მიერ რედაქტირებული გაზეთისთვის. მოგვიანებით, რენდმა ზოგიერთი სტატია წიგნის ფორმით გამოსცა. კრიტიკოსები, მათ შორის NBI-ს სტუდენტები და თავად ბრანდენი აცხადებდნენ, რომ ინსტიტუტში სუფევდა რენდის და მისი იდეების მიმართ გადაჭარბებული მოწიწება; ზოგიერთის თქმით, NBI და ზოგადად ობიექტივისტური მოძრაობა კულტს ან რელიგიას უფრო წააგავდა.. რენდი გამოთქვამდა საკუთარ აზრს არაერთ საკითხზე: ლიტერატურაზე, მუსიკაზე, სექსუალურობაზე და სახეზე არსებულ თმებზე; ზოგიერთი მიმდევარი შეგნებულად ბაძავდა რენდს, იცვამდა მისი ნოველების გმირების საყვარელ ტანსაცმელს და ყიდულობდა მისნაირ ავეჯს. თუმცა, NBI-ს ყოფილი სტუდენტების ნაწილის აზრით, ამგვარი ქვევის მასშტაბები გაზვიადებული იყო და ძირითადად ასეთი ქცევა მხოლოდ რენდის უახლოეს მიმდევრებს ახასიათებდათ. NBI-ს ბევრ სტუდენტზე რენდს არც თუ ისე კარგი შთაბეჭდილება ჰქონდა; ზოგიერთ შემთხვევაში, იგი ცივად ან გაბრაზებულად პასუხობდა მათ, ვინც მას არ ეთანხმებოდა. .
ბოლო წლები
1960-იან და 1970-იან წლებში რენდი კითხულობდა ლექციებს იელის, პრინსტონის, კოლუმბიას, ჰარვარდის უნივერსიტეტებში და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიების ინსტიტუტში და პროპაგანდირებდა „ობიექტივიზმის“ იდეებს. 1963 წელს, რენდმა მიიღო საპატიო დოქტორის წოდება ლიუსის და კლარკის კოლეჯისგან. რენდი აგრეთვე კითხულობდა ლექციებს „Ford Hall Forum“-ში, ხოლო ლექციის დამთავრების შემდეგ პასუხობდა აუდიტორიის კითხვებს. ამ სესიების დროს, რენდმა დააფიქსირა თავისი პოზიცია იმდროინდელი პოლიტიკური და სოციალური საკითხების მიმართ. მან დაუჭირა მხარი აბორტის უფლებას, გამოვიდა ვიეტნამის ომის და სავალდებულო სამხედრო სამსახურის წინააღმდეგ (თუმცა, მათ, ვინც გაწვევას აარიდა თავი, „უქნარები“ უწოდა); რენდმა დაიჭირა ისრაელის მხარე 1973 წლის იომ კიპურის ომის დროს და ებრელების და არაბების დაპირსპირებას „ცივილეზებული ადამიანების ველურების წინააღმდეგ ბრძოლა“ უწოდა. რენდის თქმით, ევროპელ კოლონისტებს ჰქონდათ უფლება მკვიდრი ამერიკელების მიწებზე ეცხოვრათ. ასეევე, რენდმა ჰომოსექსუალიზმს „ამორალური“ და „აუტანელი“ უწოდა, მაგრამ, ამავე დროს, მხარი დაუჭირა მასთან დაკავშირებული ყველა კანონის გაუქმებას. რენდმა აგრეთვე მხარი დაუჭირა რამდენიმე რესპუბლიკელ კანდიდატს საპრეზიდენტო არჩევნების დროს, განსაკუთრებით კი ბარი გოლდუოტერს 1964-ში. რენდმა მის მხარდასაჭერად გაზეთში რამდენიმე სტატიაც კი დაწერა.
1974 წელს, რენდს გაუკეთეს ოპერაცია ფილტვებზე. სიგარეტის მოწევის გამო, მას ფილტვის კიბო ჰქონდა. 1976 წელს, მან თავი დაანება წერას, და მიუხედავად თავდაპირველი წინააღმდეგობისა, დართო ნება სოციალურ მუშაკ ევა პრაიორს იგი სოციალური დაცვის და „Medicare“-ის პროგრამებში ჩაერთო. 1970-იანი წლების ბოლოში, იგი სულ ნაკლებად იყო ჩართული ობიექტივისტური მოძრაობის განვითარებაში; იგი თითქმის ჩამოშორდა საქმეს 1979 წელს, მისი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ. მისი ერთ-ერთი ბოლო პროექტი იყო „ატლანტმა მხრები გაშალას“ ტელე-ადაპტაცია, რომლის დასრულებაც ვერ მოხერხდა.
რენდი დაიღუპა გულის უკმარისობით, 1982 წლის 6 მარტს, საკუთარ სახლში, ქალაქ ნიუ-იორკში. იგი დაასაფლავეს კენსიქოს სასაფლაოზე, ქალაქ ვალჰალაში, ნიუ-იორკის შტატში. რენდის დაკრძალვას დაესწრნენ მისი ცნობილი მიმდევრებიც, მათ შორის ალან გრინსპანი. ანდერძის მიხედვით, რენდის მთელი ქონება ლეონარდ პეიკოფს დარჩა.
ფილოსოფია
რენდმა საკუთარ ფილოსოფიურ სისტემას „ობიექტივიზმი“ უწოდა და მის დედაარსად გამოაცხადა „ადამიანის, როგორც გმირის ყოფა, რომლისთვისაც საკუთარი ბედნიერება ცხოვრების მორალური მიზანია, პროდუქტიული მიღწევა — ყველაზე კეთილშობილური აქტივობა და გონება — ერთადერთი აბსოლუტი“. გამომდინარე იქიდან, რომ რენდი ობიექტვიზიმს ფილოსოფიურ სისტემად მიიჩნევდა, მან ჩამოაყალიბა მოძრაობის პოზიციები მეტაფიზიკაზე, ეპისტემოლოგიაზე, ეთიკაზე, პოლიტიკურ ფილოსოფიაზე და ესთეტიკაზე.
მეტაფიზიკაში, რენდი მხარს უჭერდა ფილოსოფიურ რეალიზმს და ეწინააღმდეგებოდა ყველაფერს, რასაც მისტიციზმად ან ზებუნებრივად მიიჩნევდა, მათ შორის რელიგიის ყველა ფორმას.
ეპისტემოლოგიაში, რენდი თვლიდა, რომ ყველანაირი ცოდნა აგებული იყო აღქმის გრძნობაზე (რომლის სინამდვილესაც იგი აქსიომად განიხილავდა) და გონებაზე, რომელიც, მისი თქმით, იყო „უნარი, რომელიც ცნობს და ინტეგრირებს მატერიალს, რომელსაც მას ადამიანის გრძნობები აძლევენ“. რენდი უარყოფდა ყველანაირ a priori ცოდნას, მათ შორის „ინსტინქტს“, „ინტუიციას“, „გამოცხადებას“ ან „უბრალოდ ცოდნას“. ობიექტივისტური ეპისტემოლოგიის წარდგენისას, რენდი გამოვიდა კონცეფციის ფორმირების თეორიით და უარყო ანალიტიკურ-ხელოვნური დიქოტომია.
ეთიკაში, რენდი იყო რაციონალური და ეთიკური ეგოიზმის, როგორც უმთავრესი მორალური პრინციპის მხარდამჭერი. მისი თქმით, ადამიანი უნდა არსებობდეს „საკუთარი თავისთვის, არ უნდა შესწიროს საკუთარი თავი სხვებს და არ შესწიროს სხვები საკუთარ თავს“. რენდი გმობდა ეთიკურ ალტრუიზმს, როგორც შეუსაბამოს ადამიანის ცხოვრებასთან და ბედნიერებასთან; თვლიდა, რომ ძალმომრეობა არის ირაციონალური და ბოროტი; „ატლანტმა მხრები გაშალა“-ში იგი წერდა, რომ „ძალადობა და გონება ურთიერთსაპირისპიროა“.
პოლიტიკურ ფილოსოფიაში, რენდი მხარს უჭერდა ინდივიდუალურ უფლებებს (მათ შორის — საკუთრების უფლებას) და თვლიდა, რომ Laissez-faire-სეული კაპიტალიზმი იყო ერთადერთი მორალური სისტემა, იმიტომ, რომ მხოლოდ ეს სისტემა იყო დაფუძნებული ამ უფლებების დაცვაზე. იგი იყო სტატიზმის მოწინააღმდეგე და თვლიდა, რომ თეოკრატია, აბსოლუტური მონარქია, ნაციზმი, ფაშიზმი, კომუნიზმი, ე.წ „დემოკრატიული სოციალიზმი“ და დიქტატურა სტატიზმის განსხვავებული გამონაზარდებია. რენდის აზრით, ადამიანის უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა უნდა მოეხდინა შეზღუდულ „მცირე მთავრობას“. მართალია, რენდის პოლიტიკურ შეხედულებებს ხშირად უწოდებდნენ კონსერვატიულს ან ლიბერტარიანულს, თავად იგი საკუთარ თავს „რადიკალურ კაპიტალისტს“ უწოდებდა. რენდი ხშირად მუშაობდა კონსერვატორებთან პოლიტიკურ პროექტებზე, თუმცა არ ეთანხმებოდა მათ რელიგიურ და ეთიკურ საკითხებში. რენდი აგრეთვე გმობდა ლიბერტარიანიზმს და მას ანარქიზმთან აგივებდა. იგი ანარქიზმს სუბიექტივიზმზე დაფუძნებულ მიამიტ თეორიას უწოდებდა და თვლიდა, რომ ანარქიზმს საბოლოო ჯამში საყოველთაო კოლექტივიზმს გამოიწვევდა.
ესთეტიკაში, რენდი ხელოვნებას უწოდებდა „ხელოვანის მეტაფიზიკურ ფასეულობებსა დაფუძნებულ რეალობის განსხვავებულად შექმნას“. მისი თქმით, ხელოვნების საშუალებით, შესაძლებელია ფილოსოფიური კონცეფციები გადმოიცეს კონკრეტულ ფორმაში, რომლის გაგებაც ადვილია და რომელსაც შესწევს ძალა დააკმაყოფილოს ადამიანთა გრძნობები. თავად რენდი ძირითადად ფოკუსირებული იყო ლიტერატურაზე; მისი აზრით, რომანტიზმი ყველაზე ზუსტად ასახავდა ადამიანთა თავისუფალი ნების არსებობას. ლიტერატურისადმი საკუთარ მიდგომას რენდი „რომანტიკულ რეალიზმს“ უწოდებდა.
რენდს არაერთხელ უთქვამს, რომ მასზე ყველაზე დიდი გავლენა არისტოტელემ მოახდინა; იგი ხშირად ამბობდა, რომ ფილოსოფიის ისტორიაში მხოლოდ „სამი ა“-ს რეკომენდირება შეეძლო: არისტოტელესი, აკვინელის და აინ რენდის. მაიკ უოლესისთვის 1959 წელს მიცემულ ინტერვიუში, კითხვაზე, თუ საიდან გამომდინარეობდა მისი ფილოსოფია, რენდმა უპასუხა: „ჩემი გონებიდან, მაგრამ, იმის გაგებით, რომ დავალებული ვარ არისტოტელეს — ერთადერთი ფილოსოფოსის, რომელმაც ჩემზე გავლენა მოახდინა, მიმართ. დანარჩენი მე მეკუთვნის“. თუმცა, თავდაპირველად, რენდი მოხიბლული იყო ფრიდრიხ ნიცშეთიც. ექსპერტებმა მისი გავლენა რენდის ადრეულ დღიურებში და „ჩვენ ცოცხლებში“ და წერის მისეულ სტილში იპოვეს. თუმცა, იმ მომენტისთვის, როცა რენდმა „პირველწყარო“ დაწერა, იგი უკვე ეწინააღმდეგებოდა ნიცშეს იდეებს და ადრეულ წლებშიც კი მისი [ნიშცეს] გავლენის დონე საკმაოდ საკამათოა. რაციონალური ეგოიზმი რენდამდე აღწერა ნიკოლაი ჩერნოვეცკიმ, 1863 წელს, ნოველაში „რა გავაკეთოთ?“; ზოგიერთი კრიტიკოსის აზრით, „რა გავაკეთოთ?“ არის რენდის შთაგონების წყარო. მაგალითად, ჩერნოვეცკის წიგნის მთავარი გმირი, ლოპუხოვი ამბობს: „მე არ ვარ კაცი, რომელიც მსხვერპლს გაიღებს. და საერთოდაც, ეგეთი რამე არც არსებობს. ადამიანი მოქმედებს ისე, როგორც ყველაზე მეტად სიამოვნებს“. ფილოსოფოსთა შორის, რენდი განსაკუთრებული ზიზღით იყო განწყობილი იმანუელ კანტის მიმართ, რომელსაც ის „მონსტრს“ უწოდებდა, თუმცა, ფილოსოფოსები ჯორჯ უოლში და ფრედ სედონი თვლიან, რომ რენდი ხშირ შემთხვევაში კანტის ნააზრევის არასწორ ინტერპრეტაციას აკეთებდა და აზვიადებდა მათ შორის არსებულ განსხვავებს. ფილოსოფიაში შეტანილ ყველაზე მნიშვნელოვან წვლილად რენდი თვლიდა „მისეულ კონცეფციებს, ეთიკას და აღმოჩენას პოლიტიკაში, რომ ბოროტება, ანუ უფლებების დარღვევა, აუცილებლად ითვალისწინებს ძალმომრეობას“. რენდის აზრით, ეპისტემოლოგია იყო ფილოსოფიის ფუნდამენტური ნაწილი; იგი აგრეთვე თვლიდა, რომ გონების „მხარდამჭერა“ იყო მისი ფილოსოფიის უმნიშვნელოვანესი სპექტი. რენდი აცხადებდა: „მე განა კაპიტალიზმს ვუჭერ მხარს, მე ვუჭერ მხარს ეგოიზმს; განა ეგოიზმს ვუჭერ მხარს, არამედ გონებას. თუ ადამიანი აცნობიერებს გონების უზენაესობას და შესაბამისი დასკვნები გამოაქვს, დანარჩენი უბრალოდ ამას მოყვება“.
კრიტიკა
რენდის პირველი ნაწარმოები, რომელსაც გამოხმაურება მოჰყვა, „16 იანვარის ღამე“ იყო. გამოხმაურებები ძირითადად პოზიტიური იყო, თუმცა, რენდი ამგვარ რეცენზიებსაც კი შემაცბუნებელად თვლიდა, რადგან ნაწარმოებში მნიშვნელოვანი ცვლილებები მის პროდიუსერს ჰქონდა შეტანილი. რენდი თვლიდა, რომ მისი პირველი ნოველა, „ჩვენ ცოცხლები“, არ ყოფილა დიდი გამოხმაურების ობიექტი, თუმცა, რენდისა და მისი შემოქმედების მკვლევარის, მაიკლ ბერლინერის კვლევის თანახმად, „ჩვენ ცოცხლებზე“ დაიწერა 125 რეცენზია 200 პუბლიკაციაში მეტზე. მთლიანობაში, ამ ნოველამ დაიმსახურა უფრო დადებითი შეფასებები, ვიდრე მისმა სხვა ნამუშევრებმა, მათ შორის ბესტსელერებმა.. მისმა კიდევ ერთმა ნოველამ, „ჰიმნმმა“, ვერ დაიმსახურა საზოგადოების ყურადღება, მათ შორის იმიტომ, რომ პირველად იგი ინგლისში გამოიცა.
რენდის პირველმა ბესტსელერმა, „პირველწყარომ“, გაცილებით ნაკლები გამოხმაურება გამოწვია და კრიტიკოსების აზრი ამჯერად შერეული იყო. თავად რენდი განსაკუთრებით აფასებდა ლორინ პრუეტის პოზიტიურ გამოხმაურებას, რომელიც უკანასკნელმა The New York Times-ში დაბეჭდა. პრუეტი წერდა, რომ რენდი „დიდი ძალის მწერალია“, რომელიც წერს „განსაცვიფრებლად, ლამაზად და მტკივნეულად“. პრუეტმა დაამატა, რომ „თქვენ ვერ შეძლებთ ეს ძლიერი წიგნი ისე წაიკითხოთ, რომ ჩვენი დროის საბაზისო კონცეფციებზ არ იფიქროთ“. პრუეტის გარდა, დადებითი გამოხმაურება სხვა კრიტიკოსებმაც გამოაქვეყნეს, თუმცა, რენდი მათ ყურადღებას არ აქცევდა, რადგან თვლიდა, რომ მათ ან არ ესმოდათ მთავარი გზავნილი ან უმნიშვნელო გამოცემებში იყვნენ გამოქვეყნებულნი. ნეგატიური გამოხმაურებების კრიტიკის ერთ-ერთი ობიექტი იყო ნოველას სიგრძე. კრიტიკოსები აგრეთვე ამბობდნენ, რომ რენდის პერსონაჟები თანაგრძნობას არ იმსახურებდნენ.
რენდის ნოველამ, „ატლანტმა მხრები გაშალა“ კრიტიკოსების დიდი ყურადღება და ძირითადად ნეგატიური გამოხმაურება გამოწვია. ჟურნალ „National Review“-ში კონსერვატორმა ავტორმა უიტაკერ ჩემბერსმა წიგნი გააკრიტიკა და რენდი უღმერთო სისტემის მხარდაჭერაში (საბჭოთა კავშირის მსგავსი) დაადანაშაულა. ამავე დროს, იყო არც თუ ისე ბევრი პოზიტიური გამოხმაურება. მაგალითად, წიგნი შეაქო ჯონ ჩემბერლენმა.
რენდის არამხატვრული ჟანრის წიგნებმა იდეც უფრო ცოტა გამოხმაურება დაიმსახურეს. მსგავსად „ატლანტმა მხრები გაშალა“სი, მისი პირველი არამხატვრული წიგნი, „ახალი ინტელექტუალი“, კრიტიკის ობიექტი გახდა. ფილოსოფოსმა სიდნი ჰუკმა დაწერა, რომ რენდის „ფილოსოფია საბჭოთა კავშირში დაწერილს წააგავდა“, ხოლო ავტორმა გორ ვიდალმა რენდის ხედვებს „თავიანთ ამორალურობაში უზადო“ უწოდა. მისმა სხვა წიგნებმა, თანდათანობით, მკითხველის ინტერესის ნაკლებობაც განიცადა.