cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლო
სასამართლოს კრიტიკა
ევროკავშირში სანქციებს „მიუღებელი და უპრეცედენტო“ უწოდეს, რომელიც სასამართლოს ეფექტურ ფუნქციონირებას ხელს უშლის. საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჟან-ივ ლე დრიანმაც გააკრიტიკა ამერიკული სანქციები და მათ „სასამართლოზე საშიში შეტევა“ უწოდა, რომელიც „კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს სასამართლო ხელისუფლების დამოუკიდებლობას“.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:საერთაშორისო სასამართლო ორგანოები კატეგორია:სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლო
Vollenhovia nitida
Vollenhovia nitida — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კაიშევო
კაიშევო (Ҡайыш; Каишево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 197 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 142 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (68 %) და ბაშკირები (28 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ზაქარია (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|ზაქარია ზაქარია (Zacharias PP.; დ. უცნობია — გ. 22 მარტი, 752) — რომის პაპი 741–752 წლებში კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, მოიხსენიებენ 22 მარტს.
უკანასკნელი ბერძენი პაპი, დაიბადა კალაბრიაში. თავდაპირველად იყო ბენედიქტელი ბერი ლატერანში. თანხმობა მისცა პიპინ მოკლეს, რომ მიეღო მეფის ტიტული და ამით განამტკიცა პაპების ძალაუფლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 752 კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:ბერძენი პაპები
Listen Without Prejudice, Vol. 1
Listen Without Prejudice, Vol. 1 — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ჯორჯ მაიკლის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი, გამოცემული 1990 წლის 3 სექტემბერს. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთში დისკს დიდი წარმატება ჰქონდა, აშშ-ში კომპანიის Sony Music მხრიდან გატარებული სარეკლამო კამპანიით მუსიკოსი უკმაყოფილო იყო. დისკი ამერიკაში არც თუ შთამბეჭდავად იყიდებოდა, ამიტომ ჯორჯ მაიკლმა უჩივლა კომპანიას, იმ მიზეზით, რომ იგი თითქოს არ უწყობდა მას, როგორც მუსიკოსს, ხელს.
სქოლიო
კატეგორია:ჯორჯ მაიკლის ალბომები კატეგორია:1990 წლის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
ნაყოფედი
200px|მინი|მარჯვნივ|ნაყოფედი ნაყოფედი (infructestentia) — ნაყოფების კრებული, რომელიც წარმოქმნილია ყვავილედის რამდენიმე ყვავილისაგან  განვითარებული ნაყოფების შეზრდით და ერთი მთლიანი ნაყოფის  შთაბეჭდილებას ტოვებს. აქვს ლეღვს, ანანასს, ჭარხალს, თუთას და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაყოფის მორფოლოგია
ნიკა ძალამიძე
ნიკა ძალამიძე (დ. 6 იანვარი, 1992; თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბელოსტოკის „იაგელონიას“ შემტევი ნახევარმცველი.
საკლუბო
2009 წლის 18 დეკემბერს მოსკოვის „ცსკა“-ში 17 წლის ქართველი ფეხბურთელი იჯარის წესით გადავიდა ზუგდიდის „ბაიადან“.
2011 წლის თებერვალში ძალამიძე იჯარით გადავიდა ლოძის „ვიძევში“ ერთი წლით.
სანაკრებო
ძალამიძე იყო საქართველოს 17, 19 და 21 წლამდელთა ნაკრებების წევრი. საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 4 მატჩი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ცსკა-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ბელოსტოკის იაგელონიის ფეხბურთელები კატეგორია:ლოძის ვიძევის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
ჟაბალის თემი
ჟაბალის თემი (Жабаљ) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბაჩის ოლქში.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჟაბალი. ჟაბალის თემი შედგება 4 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 100.0 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი
ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი - ენციკლოპედიური ხელოვნების მუზეუმი. განთავსებულია ნიუსფილდსში, 152 აკრის კამპუსში, რომელიც მოიცავს ლილის სახლს, ნიუსფილდსის ბაღები, ლუდის ბაღი და სხვ. მუზეუმი მდებარეობს ჩრდილოეთ მიჩიგანის გზისა და 38-ე ქუჩის კუთხეში, ინდიანაპოლისის საქმიანი ცენტრიდნა 3 კმ-ით ჩრდილოეთით, ქროუნ-ჰილის სასაფლაოდან ჩრდილო-დასავლეთით. მუზეუმში გამოფენები, კლასები და ღონისძიებები იმართება, რომლებიც სეზონურად იცვლება. თავდაპირველად მთლიან კამპუსს ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი ეწოდებოდა, მაგრამ 2017 წელს კამპუსსა და ორგანიზაციას „ნიუსფილდსი“ ეწოდა. ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი ამჟამად ხელოვნების მუზეუმის მთავარ შენობას აღნიშნავს, რომელიც კამპუსის ქვაკუთხედს წარმოადგენს.
ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი მეცხრე უძველესი და მერვე უდიდესი ენციკლოპედიური ხელოვნების მუზეუმია ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მუდმივი კოლექცია 54 000 ნამუშევარს მოიცავს, მათ შორის, აფრიკულ, ამერიკულ, აზიურ და ევროპულ ნამუშევრებს. კოლექციის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს: ნეოიმპრესიონისტთა ნახატები, ედოს პერიოდის იაპონური ნახატები, ჩინური კერამიკისა და ბრინჯაოს ნაკეთობები, პოლ გოგენისა და პონტ-ავენის სკოლის ნახატები, ესკიზები და ქანდაკებები, უილიამ ტერნერის ნამუშევრები და თანამედროვე ხელოვნების მზარდი კოლექცია. მუზეუმის კოლექციაში შედის ტექსტილისა და მოდის ხელოვნების ნიმუშებიც.
მუზეუმი 1883 წელს დაარსდა როგორც ინდიანაპოლისის ხელოვნების ასოციაცია. პირველი მუდმივი მუზეუმი 1906 წელს გაიხსნა, როგორც ჯონ ჰერონის ხელოვნების ინსტიტუტის ნაწილი. 1969 წელს ინდიანაპოლისის ხელოვნების საზოგადოებას სახელი შეეცვალა და ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი ეწოდა, 1970 წელს კი მუზეუმი დღევანდელ ადგილას გადავიდა.
მუზეუმი ფართოდაა ცნობილი ინოვაციური ტექნოლოგიებით, ინსტიტუტციური გამჭვირვალობითა და მუზეუმებს შორის ურთიერთთანამშრომლობით. >   2008 წელს ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი ენერგიის მოხმარების შემცირებისთვის მიღებული ღონისძიებებისა და ინციატივების გამო სახვითი ხელოვნების პირველი მუზეუმი გახდა, რომელსაც აშშ-ის გარემოს დაცვის საგენტოს პროგრამის, Energy Star-ის მონაწილე გახდა. 2009 წელს ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმს სამუზეუმო და საბიბლიოთეკო მომსახურებისთვის ეროვნული მედალი გადაეცა, განსაკუთრებით, საგანმანათლებლო პროგრამებისა და თავისუფალი დაშვებისთვის. მუზეუმში უფასო დაშვების პოლიტიკა 2014 წელს დასრულდა, რათა მუზეუმს გრძელვადიანი ფინანსური სტაბილურობა შეენარჩუნებინა.
ადრეული წლები
1930-იანი წლებიდან 1950-იან წლებამდე ჯონ ჰერონის სახელობის ხელოვნების ინსტიტუტი კოლექციების ზრდაზე იყო ორიენტირებული. კოლექციის მნიშვნელოვანი ნაწილი 1929-1965 წლებში მუზეუმის დირექტორის, უილბურ პიტის დროს შეიძინეს. პიტმა კავშირი დაამყარა ისეთ შემომწირველებთან, როგორებიც ჯორჯ ქლოუსი, ბუთ ტარკინგტონი და ელი ლილი იყვნენ. 1940-იან წლებში ხელოვნების საზოგადოების პრეზიდენტმა, კაროლინ მარმონ ფესლერმა მუზეუმს დიდი რაოდენობით ნამუშევრები გადასცა, მათ შორის XX საუკუნის მოდერნული ნამუშევრები, პოლ სეზანის, ვან გოგისა და ჟორჟ სერას პოსტიმპრესიონისტული ნამუშევრები. მუზეუმისა და სკოლის გაფართოებისა და ადგილმდებარეობის შეცვლასთან დაკავშირებით გამართული დებატების შემდეგ, 1966 წელს ელი ლილის შვილთაშვილებმა, ჯ.კ. ლილი III-მ და რუთ ლილიმ საზოგადოებას საკუთარი კერძო საკუთრება, ოლდფილდსი გადასცეს. ერთი წლის შემდეგ ინდიანაპოლისის ხელოვნების ასოციაციამ გადაწყვიტა, რომ სკოლა ინდიანას უნივერსიტეტის ინდიანაპოლისის კამპუსის შემადგენლობაში გადასულიყო. იმავე წელს ასოციაციამ მუზეუმის ოლდფილდსში გადატანა გადაწყვიტა. 1969 წელს, სანამ მუზეუმი ახალ ადგილას გადავიდოდა, ხელოვნების ასოციაციამ ოფიციალურად შეიცვალა სახელწოდება და ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი ეწოდა. 1970 წელს ახალი, კრანეტის პავილიონი საჯაროდ გაიხსნა.
კოლექცია
მუზეუმის ევროპულ კოლექციაში გამოიყოფა 1800 წლამდე შესრულებული და 1800-1945 წლებში შესრულებული ნახატები, რომელთა შორისაა ხოსე დე რივერას არისტოტელე (1638) და პოლ გოგენის ფლაჟოლეტისტი კლდეზე. რემბრანდტის ავტროპორტრეტი ქლოუს ფონდის კოლექციაშია დაცული, რომელიც ძველი ოსტატების ნამუშევრებისგან შედგება. ჟორჟ სერას გრავლინის არხი, რომელიც ნეოიმპრესიონისტული კოლექციის ნაწილია, ერთ-ერთი პირველი ნამუშევარი იყო, რომელიც მუზეუმს 1940-იან წლებში კაროლინ მარმონ ფესლერმა გადასცა. ფესლერმა მუზეუმს 1961 წელს XX საუკუნის მოდერნისტული ხელოვნების მნიშვნელოვანი ნამუშევრებიც უანდერძა, მათ შორის, პაბლო პიკასოს, მარკ შაგალისა და ანრი მატისის ნამუშევრებიც. ამერიკულ კოლექციაში ამერიკული იმპერიონიზმისა და მოდერნიზმის ნამუშევრებია შესული, მათ შორის: ედუარდ ჰოპერის სასტუმროს ვესტიბიული და უინსლოუ ჰომერის ნავის მშენებლები.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნების მუზეუმები ინდიანაში კატეგორია:თანამედროვე სამხატვრო გალერეები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:მოდერნული ხელოვნების მუზეუმები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:ინდიანაპოლისის მუზეუმები კატეგორია:ამერიკული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:აზიური ხელოვნების მუზეუმები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:1883 წელს დაარსებული ხელოვნების მუზეუმები
როვანიემი
როვანიემი ({{lang-fi|Rovaniemi}) — მუნიციპალიტეტი როვანიემის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 64 547 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 8 016.75 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.51 ადამიანია 1 კმ²-ზე. ქალაქის ცენტრი არქტიკული წრიდან 6 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს, ოუნასვაარისა და კორკალოვაარის ბორცვებს შორის, მდინარე კემიიოკისა და მისი შენაკადის, ოუნასიოკის შესართავთან. იგი მეორე უდიდესი ქალაქია ჩრდილოეთ ფინეთში, ოულუს შემდეგ. როვანიემი ფინეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული ქალაქია.
სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
შაკირა
შაკირა იზაბელ მებარაკ რიპოლი (დ. 2 თებერვალი, 1977) — ცნობილი როგორც შაკირა, კოლუმბიელი მომღერალი, კომპოზიტორი, ინსტრუმენტალისტი, მუსიკალური პროდიუსერი და მოცეკვავეა, რომელიც ლათინური ამერიკის პოპ მუსიკის სცენაზე წამყვანი ფიგურაა შუა 1990-იანი წლებიდან. 2001 წელს იგი ინგლისურენოვან ბაზარზე შეიჭრა თავისი პირველი ინგლისურენოვანი ალბომით Laundry Service, რომელიც მსოფლიოს გარშემო ოცი მილიონი ეგზემპლიარით გაიყიდა. ორგზის გრემის ჯილდოსა და რვაგზის ლათინური გრამის მფლობელი შაკირა კოლუმბიის ისტორიაში ყველაზე გაყიდვადი მომღერალია 70 მილიონი ალბომით. ის ასევე ერთადერთი სამხრეთ ამერიკელი მომღერალია, რომელმაც პირველ ადგილს მიაწია Billboard Hot 100, Australian ARIA, United World Chart და UK Singles Chart-ში. United World Chart-ის ინფორმაციით შაკირა 2007 წლისათვის 2000-იან წლების ყველაზე წარმატებული მეოთხე შემსრულებელი იყო.
შაკირას მამა ლიბანელია, დედა კი კოლუმბიელი. მას შვიდი და-ძმა ჰყავს. შაკირას თავისი დამსახურებების გამო ჰოლივუდის დიდების ხეივანში ვარსკვლავი გაუხსნეს, ხოლო მშობლიურ ქალაქში მომღერლის ქანდაკება აღმართეს.
229
თარიღი უცნობია
*
შაკირა
სხვა საქმიანობა
შაკირამ დააარსა ბავშვთა უფლებათა დაცვის ფონდი „Pies Descalzos“.
Vollenhovia novobritainae
Vollenhovia novobritainae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წიფელი
წიფელი (Fagus) — ერთსახლიან, ცალსქესიან ანემოფილურ მცენარეთა გვარი წიფლისებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ხეებია. გავრცელებულია ევროპის, კავკასიის, წინა აზიის ჩრდილოეთ მხარის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილის ოკეანური ჰავის მთიან ოლქებში. გვარში 10 სახეობაა. ნელა იზრდება, ცოცხლობს 400 წელს და მეტსაც.
საქართველოში ხარობს აღმოსავლური წიფელი. მისი სიმაღლე 34-40 მ (იშვიათად 50 მ) აღწევს. მძლავრი წელში გამართული ხეა, აზიდული ვარჯი და გლუვი ნაცრისფერი ქერქი აქვს. გავრცელებულია როგორც კავკასიის მთიანეთში, ასევე ჩრდილოეთ ირანში, ჩრდილოეთ ანატოლიაში, ხოლო ადგილობრივ — აღმოსავლეთ ბალკანეთში.
წიფელი მაღალი სიხშირის, შეკრულ და დაბურულ კორომებს ქმნის. იგი საქართველოს მთავარი ტყის შემქმნელი სახეობაა. ტყის ვერტიკალური გავრცელების ზედა საზღვართან იზრდება გაღუნული და ტანბრეცილი ხეების სახით. წიფლის მერქანს საუკეთესო ფიზიკური და ტექ. თვისებები აქვს, მეტად გამძლეა წყალში. წიფლის ნაყოფი (წიწიბო) მდიდარია ცხიმი, შეიცავს ალკალოიდს ფაგინს. იჭმება, გემრიელია, მაგრამ უმი მაწყინარია. ტყის მრავალი ბინადარის მთავარი საკვებია; შინაური ცხოველების, ჩვეულებრივ ღორების, გამოსაკვებად საუკეთესოა. ხდიან სასურსათო და ტექნიკურ ზეთს.
ანტარქტიკული წიფელი, რომელიც Nothofagus-ის გვარს (17 სახეობას აერთიანებს) მიეკუთვნება, გავრცელებულია სამხრეთ ნახევარსფეროში.
სქოლიო
კატეგორია:წიფლისებრნი
კანადა 1904 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1904 წელს, აშშ-ის ქალაქ სენტ-ლუისში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1904 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რეგენერაცია
რეგერენაცია, როგორც ორგანიზმის მთლიანობის აღდგენა
სიცოცხლის ძირითად თვისებად გვევლინება ნივთიერებათა ცვლა,რომელიც წარმოადგენს ორგანიზმის სტრუქტურული ელემენტების მუდმივი განახლების საფუძველს. იგი სრულდება მოლეკულურ დონეზე.
პათოლოგიის პირობებში ან ტრავმული ფაქტორების ზემოქმედების შედეგად, უჯრედში, ქსოვილებსა და ორგანოებში შემჩნეულია სტრუქტურათა აღდგენის პროცესები. ე.ი. მიმდინარეობს რეგენერაციის პროცესი.
ორგანიზმში მუდმივად მიმდინარეობს საფარველის-კანის ეპითელური უჯრედების აქერცვლა, ნაწლავის ლორწოვანი გარსის უჯრედების ჩამოფრცქვნა. ამ უჯრედთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა სულ რამდენიმე დღეა. დაღუპულ უჯრედთა ბედი არაერთნაირია. საფარველის უჯრედები ხვდებიან გარე სამყაროში. ხოლო ნაწლავის უჯრედები, რომლებიც მდიდდარია ფერმენტებით აქერცვლის შემდეგ ხვდებიან ნაწლავის წვენში და იღებენ მონაწილეობას საჭმლის მონელებაში. კიდევ უფრო სწრაფად ხდება ერითროციტების ცვლა, რომელთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 125 დღეა. ე.ი. ადამიანის სხეულში ყოველ წამში იღუპება დაახლოებით ოთხ მილიონამდე ერითროციტი, ამავე დროს ხდება მათი შევსება ახლით ძვლის წითელი ტვინის საშუალებით. ხოლო ერითროციტთა ახლით მთლიანად ჩანაცვლება ხდება ყოველ ოთხ თვეში ერთხელ, ე.ი. ძველი უჯრედების ადგილს იკავებენ ახალი უჯრედები, რომლებიც მრავლდებიან გაყოფით. ფიზიოლოგიური რეგენერაციის მიმდინარეობაზე მოქმედებენ შინაგანი და გარეგანი ფაქტორები. მაგ.: ატმოსფერული წნევის დაცემისას ორგანიზმში ერითროციტების რაოდენობა მატულობს. მთაში მცხოვრებლებს გააჩნიათ უფრო მეტი ერითროციტების რაოდენობა, ვიდრე ბარში. ასევე, ცვლილებები ემჩნევათ მთაში ამსვლელ მოგზაურებსაც.
პათოლოგიური ცვლილებების, ან ტრავმების შედეგად სტრუქტურათა აღდგენას - რეპარაციული რეგენერაცია ეწოდება.
იგი წარმოიშვება მაშინ, როცა მიმდინარეობს ორგანიზმის დაშავება, ან დაზიანება. რეპარაციული რეგენერაცია ფართოდაა ცნობილი, მაგრამ მისი უნარი ყველა ორგანიზმს ერთნაირად არ აქვს გამოხატული. აღდგენითი პროცესები განსხვავდება არა მარტო მასშტაბებითა და ხერხებით, არამედ საბოლოო შედეგებითაც და აგრეთვე რეგენერირებული ორგანოების რაოდენობითა და ხარისხით.
ცდა ჩატარებულ იქნა სალამანდრაზე, მისი კიდურის ამპუტაციის შემდეგ, დაკვირვებებმა გვიჩვენა რომ მიმდინარე ქსოვილები ჭიმავენ ჭრილობებს და კანის ქვეშ გროვდება უჯრედების გროვა, რომლებიც წარმოქმნიან ე.წ. ბლასტემას. უჯრედების აქტიური პროლიფერაციით ბლასტემა სწრაფად იზრდება. პირველად მას გააჩნია მცირე ზომა, ხოლო შემდეგ კი ის იზრდება და ფორმითაც კიდურს ემსგავსება. საბოლოოდ იგი ჩამოყალიბებას განიცდის დორზოვენტრალური მიმართულებით.
თანდათან წარმოიქმნება თითების ჩანასახები, უჯრედის მასები ბლასტემის შიგნით შესაბამისად ლაგდებიან და იძლევიან კუნთებისა და ძვლის საწყისებს, ე.ი. რეგენერაციის შედეგად მიმდინარეობს ორგანოგენეზი, რასაც თან ახლავს ჰისტოლოგიური დიფერენციაცია. ამავე დროს, მთელი რეგენერირებული კიდური განიცდის ზრდას, მანამ-სანამ ის არ მიაღწევს ნორმალურ ზომებს. ახალ კიდურს ჩვეულებრივად ახასიათებს მოძრაობის უნარი და საბოლოოდ იგი გახდება ძველი კიდურისაგან განურჩეველი. ნორმალური ზომის მიღწევის შემდეგ ხდება კიდურის ზრდის შეჩერება.
ცნობილია,რომ რეგენერაციის ნორმალური მიმდინარეობისთვის აუცილებელია ინერვაციის შენარჩუნება. თუ კიდურის მოცილებისას დაზიანდება კიდურთან მიმავალი ნერვი, მაშინ ბაყაყის ბლასტემა აღარ გაიზრდება და კიდურის რეგენერირება შეწყდება. მაგრამ თუ დიფერენციაცია უკვე დაწყებულია,მაშინ ნერვის დაზიანება რეგენერაციის შემდგომ პროცესებზე გავლენას ვეღარ მოახდენს. ე.ი. ინერაციის შენარჩუნება აუცილებელია, რეგენერაციის პროცესის დაწყებისათვის და არა დამთავრებისათვის.
თუ კიდურთან მიმიმავალ ნერვს გადავჭრით და მისი პროქსიმალური უბნის ბოლოს ამონაჭერიანად მივიტანთ, რომელიც კიდურთან ახლოსაა გაკეთებული, მაშინ ჭრილობის გამრთელებისას წარმოიქმნება ბლასტემა. ამ შემთხვევაში ნერვი გამოიწვევს ჩანასახის წარმოქმნას და შეძლებს მთელი კიდურის განვითარებასაც იმ ადგილას სადაც ის ნორმალურ პირობებში არ წარმოიქმნებოდა. აქედან ჩანს რომ რეგენერაციის სტიმულს წარმოადგენს, არა ჩვეულებრივი იმპულსები, რომლებიც მიდიან ნერვის საშუალებით, არამედ შეიძლება იყოს ნეიროსეკრეციის რომელიმე პროდუქტი, რომელიც განაპირობებს კიდურის წარმოქმნას.
რეგენერაცია შეიძლება დავთრგუნოთ, თუ ბლასტემას დავასხივებთ გარკვეული დოზით რენტგენის სხივებს(7000 P). დასხივებული ბლასტემა უკუგანვითარებას განიცდის, ივსება შემაერთებელი ქსოვილით და შეძლებს მთლიანად გაწოვას. თუ რენდგენის სხივების ისეთსავე დოზას დავასხივებთ ნორმალურ, ზრდადასრულებულ კიდურს, მაშინ არავითარ ხილულ ცვლილებას იგი არ მოახდენს. არ შეიცვლება კიდურის არც გარეგნული ფორმა და არც მისი ფუნქცია,მაგრამ თუ როდესმე შემდგომ,რამდენიმე თვის შემდეგადაც კი, ამ დასხივებულ კიდურს მოვჭრით,მაშინ მის რეგენერაციას ადგილი აღარ ექნება.
ფაშარის შემაერთებელი ქსოვილების აღდგენის უნარი მაღალია. სწორედ ისინი ხშირად აღდგენენ დეფექტების შევსებას. რის შედეგადაც წარმოიქმნება ბოჩკოები და დიდი დაზიანების შემთხვევაში მათ ადგილას წარმოიქმნება ნაწიბურები. ზოგიერთ შემთხვევაში რეგენერირებულ ორგანოს ახასიათებს ჰიპერტროფიაც.
ცნობილია რომ კუნთოვანი ქსოვილი მეტად მგრძნობიარეა ჟანგბადის უკმარისობის მიმართ. მიოკარდის რომელიმე უბანში და კუნთოვან ბოჩკოებში სისხლის მიმოქცევის დარღვევის შემთხვევაში შედარებით ჩქარა ჩნდებიან მიოფიბრილების დაშლის მცირერიცხოვანი უბნები (არტერიის სპაზმისა, ან ტრომბის გაჩენის დროს მის სანათურებში). რის შედეგადაც მას მოსდევს უფრო მსხვილი ნეკროზული კერების გაჩენა(ინფარქტი). ამ შემთხვევაში ლეიკოციტური რეაქციების შემდეგ ადგილი აქვს შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედთა გამრავლებას, რომელიც ავსებს დეფექტს, ხურავს მას და ამ ადგილას წარმოქმნის ნაწიბურს. ერთდროულად დაუზიანებელ კუნთოვან ბოჩკოებში იწყება ჰიპერტროფიის რეგენერაციის აღდგენის პროცესი. მიოკარდის რეგენერაცია ამ შემთხვევაში ატიპიურია, რადგან იქ სადაც ადრე იყო კუნთოვანი ქსოვილი, განვითარდა შემაერთებელ ქსოვილოვანი ნაწიბური, ე.ი. რეგენერაციის ეს პროცესი დამოკიდებულია მკურნალობაზე და ორგანიზმის საერთო მდგომარეობაზე.
ლიტერატურა
<<Биология>>(от молекул до человека)
Vollenhovia oblonga
Vollenhovia oblonga — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კარალაჩუკი
კარალაჩუკი (Ҡораласыҡ; Каралачук) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 528 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (73 %) და ბაშკირები (26 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
პელო
პელო (Pello; წარსულში ცნობილი, როგორც ტურტოლა) — მუნიციპალიტეტი ტორნის ხეობის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 269 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 864.66 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.88 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ენა ფინური ენაა.
ძონგის არქიტექტურა
thumb|330px|ტრონგსას ძონგი. thumb|330px|პუნახას ძონგი. thumb|330px|ვანგდუ ფოდრანგის ძონგი. thumb|330px|ძონგის ტიპური შიდა ეზო. ძონგის არქიტექტურა — ციხესიმაგრეთა არქიტექტურის გამორჩეული ტიპი, რომელიც დამახასიათებელია ყოფილი და დღევანდელი ჰიმალაის ბუდისტური სამეფოებისთვის, მათ შორის განსაკუთრებით ბჰუტანში.
ელ-პასოს ტეხასის უნივერსიტეტის კამპუსის არქიტექტურა ძონგის სტილის იშვიათი ნიმუშია ჰიმალაის ფარგლებს გარეთ.
ფუნქცია
ძონგების დანიშნულება რეგიონის რელიგიური, სამხედრო, ადმინისტრაციული და სოციალური ცენტრის როლი იყო. ისინი ხშირად ყოველწლიური ცეჩუს ან რელიგიური ფესტივალის გამართვის ადგილია. ოთახები ძონგის შიგნით ტიპურად ნახევრად ადმინისტრაციული (მაგ. პენლოპის ან მმართველის ოფისი), და ნახევრად რელიგიური დანიშნულებისაა, ძირითადად ბერების საკნებით. ამგვარი გაყოფა ადმინისტრაციულსა და რელიგიურ ფუნქციებს შორის გამოხატავს ძალაუფლების იდეალიზებულ გაორებას რელიგიასა და მთავრობის ადმინისტრაციულ ორგანოებს შორის.
ადგილმდებარეობა
ბჰუტანის ძონგის არქიტექტურამ ზენიტს 1600-იან წლებში მიაღწია უმაღლესი ლამა შაბდრუნგ ნგავანგ ნამგიალის ლიდერობის პერიოდში. შაბდრუნგი სპირიტუალურ გამოცხადებებსა და მინიშნებებს ეყრდნობოდა ძონგებისთვის ადგილმდებარეობის შერჩევისას. თანამედროვე სამხედრო სტრატეგთა თვალსაზრისით ძონგები, როგორც წესი, თავდაცვის ციხესიმაგრეთა ფუნქციისთვის საკმაოდ ოპტიმალურად არის განლაგებული. მაგ. ვანგდუ ფოდრანგის ძონგი მთის შვერილზეა აღმართული, რომელიც მდინარეების პუნა ჩუსა და ტანგ ჩუს შესართავს გადაჰყურებს, რითაც ადვილად აღკვეთდა სამხრეთელ დამპყრობთა მცდელობას მდინარე გამოეყენებინათ უბილიკო ფერდობების გვერდის ავლით შუაგულ ჰიმალაებზე ცენტრალურ ბჰუტანში შემოსვლისას. დრუკგიელის ძონგი პაროს ხეობის თავში იცავს ტრადიციულ ტიბეტზე თავდასხმის შემოსასვლელს მაღალი ჰიმალაების უღელტეხილებზე.
ძონგები ხშირად მთის წვერზე ან შვერილზე შენდებოდა. თუ ძონგი ხეობის ფერდობის კედელთან შენდებოდა, ამ შემთხვევაში უფრო მცირე ძონგი ასევე აღიმართებოდა ფერდობის თავთან მთავარი ძონგის გასწვრივ, რათა ფედრობი თავდამსხმელებისგან დაეცვათ. პუნახას ძონგი გამორჩეულია იმით, რომ ის შედარებით ბრტყელ ზედაპირზეა ნაგები მო ჩუ და პო ჩუ მდინარეების შესართავთან. მდინარეები ძონგს სამი მხრიდან ერტყმის, რაც მას თავდამსხმელთაგან იცავს. თუმცა ამგვარი განლაგება არც თუ ისე უხიფათო გამოდგა — 1994 წელს დინებიდან აღმა 90 კმ-ში ყინულოვანი ტბის წყალმა მისი ყინულის კაშხალი გახეთქა, რამაც პო ჩუს მასიური წყალდიდობა გამოიწვია, დააზიანა რა თავად ძონგი და იქ მყოფი მრავალი ადამიანი.
მშენებლობა
thumb|სახურავის კონსტრუქცია ტრადიციით ძონგი რაიმე სახის არქიტექტურული გეგმის გარეშე იგებოდა. ნაცვლად, მშენებლობა მიმდინარეობს უმაღლესი ლამას დირექციით, რომელიც ყოველ განოზომილებას სპირიტუალური აღმაფრენის საშუალებით ადგენდა.
ისტორიულად ძონგები შენდებოდა ე.წ. დავალებული მუშახელით - რეგიონში ყოველ ოჯახზე ბეგარის სახით დაწესებული შრომის სახით. ამ ვალდებულების თანახმა ყოველ ოჯახს უნდა მოეწოდებინა მუშათა დათქმული რაოდენობა რამდენიმე თვით ძონგის მშენებლობის პერიოდში.
ძონგი თანამედროვე არქიტექტურაში
დიდი ზომის თანამედროვე შენობები ბჰუტანში ხშირად ძონგის არქიტექტურის გარე მახასიათებლებს იყენებს, თუმცა თანამედროვე ტექნიკის მეშვეობით (როგორიცაა ბეტონის კარკასი).
ტეხასის უნივერსიტეტის კამპუსის არქიტექტურა ელ-პასოში იშვიათი ნიმუშია ძონგის სტილის გამოყენების ჰიმალაის გარეთ. კამპუსის თავდაპირველი ფაზის პროექტი ელ-პასოელ არიქტექტორ ჰენრი ტროსტს ეკუთვნის. გვიანდელი ფაზებიც იმავე სტილშია გადაწყვეტილი.
თანამედროვე კვლევები
thumb|300px|ტეხასის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციული შენობა ბჰუტანელი მკვლევარის ს.ტ. დორჯის ბოლო კვლევები მიუთითებს, რომ თავდაპირველი "ძონგის მოდელი" სიმტოხას ძონგი არ უნდა ყოფილიყო, როგორც ეს ადრე სწამდათ, არამედ დობჯი ძონგი, რომელიც 1531 წელს აიგო 6000 მეტრის სიმაღლეზე ზღვის დონიდან კლდეზე, რომელიც ვანგჩუს მდინარის ხეობას გადმოჰყურებს. სხვა თავდაცვითი მნიშვნელობის ძონგებისგნა განსხვავებით დობჯის ძონგი რელიგიური დანიშნულების უნდა ყოფილიყო, ადგილას, სადაც ნგავანგ ჩოგიელი "...მიიყვანა წყაროს წყალმა, რომელიც სათავეს ჯეტსუნ მილარეპას გვირგვინს ქვეშ იღებდა დრუკ რალუნგში, ბჰუტანში დრკპაკაგიუს სწავლებისთვის ცენტრის დაარსებისთვის შესაბამისი ადგილის ძიების დროს".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არქიტექტურის ისტორია კატეგორია:ბჰუტანი
რეზისტორი
რეზისტორი (resistor < resisto) — ელექტრული წრედის პასიური ელემენტი, რომლის ძრითადი დანიშნულებაა გაუწიოს გარკვეული (ნომილარური) წინაღობა ელექტრულ დენს ძაბვისა და დენის ძალის რეგულირების მიზნით. რეზისტორის მთავარ ფიზიკურ მახასიათებელს წარმოადგენს მისი წინაღობის მაჩვენებელი, რომელიც იზომება ომებში.
რადიოელექტრონულ მოწყობილობებში დეტალების დაახლოებით 80% რეზისტორებია. ზოგიერთ რეზისტორს იყენებენ ტემპერატურის ან წინაღობის გასაზომად. მრეწველობის მიერ გამოშვებულ რეზისტორებს განასხვავებენ წინაღობის, სიდიდის, წინაღობის ნომინალური სიდიდიდან გადახრის და მასზე გამოყოფლი სიმძლავრის მიხედვით. იმისდა მიხედვით, თუ რა მასალისგანაა დამზადებული რეზისტორის დენგამტარი ნაწილი, რეზისტორი შეიძლება იყოს ლითონის, ნახშირბადოვანი, თხევადი, კერამიკული და ნახევრად გამტარული.
იდეალური რეზისტორი ელექტრული დენის მიმართ მხოლოდ წინააღმდეგობის უნარით ხასიათდება. ანუ მასზე მოდებული მყისიერი ძაბვა დროის ნებისმიერ მომენტში პროპორციულია მასში გამავალი დენისა
რეზისტორის წინაღობის სიდიდე ყოველთვის დატანილია კორპუსზე. საბჭოთა პერიოდში გამოიყენებოდა ტექსტური მარკირება, რომელზედაც ნომინალი პირდაპირ ეთითებოდა. დღესდღეობით გამოიყენება ფერის კოდი, რომელიც საშუალებას იძლევა დადგინდეს მისი წინაღობის სიდიდე, პლატაზე რეზისტორის ნებისმიერი მდებარეობის მიუხედავად.
არაუკანიის რეგიონი
არაუკანიის რეგიონი (Región de Araucanía) — ადმინისტრაციული რეგიონი ჩილეს ცენტრალურ ნაწილში. მოიცავს 2 პროვინციასა და 32 კომუნას.
ფართობი — 31 842,3 კმ². მოსახლეობა — 869 535 კაცი (2002). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 27,31 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ტემუკო.
მდებარეობა
რეგიონი მდებარეობს ჩილეს ცენტრალურ ნაწილში და ესაზღვრება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს რეგიონები
მარკე
მარკე (Marche) — რეგიონი იტალიის ცენტრალურ ნაწილში, ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ემილია-რომანიის რეგიონი და სან-მარინოს რესპუბლიკა, დასავლეთით — უმბრია, სამხრეთით — აბრუცი და ლაციო, აღმოსავლეთით კი ადრიატიკის ზღვა. გარდა მდინარის ხეობებისა და ძალიან ვიწრო სანაპირო ზოლისა, მისი ტერიტორია გორაკ-ბორცვიანია. XIX საუკუნეში, რეგიონის მთელი სანაპირო ზოლის გასწვრივ აშენდა ბოლონია-ბრინდიზის დამაკავშირებელი რკინიგზა. მარკეს შიდა, მთიანი ბუნება დღემდე თითქმის გაუვალია, გარდა რამდენიმე უხეში გზისა, რომლებიც უღელტეხილებზე გაივლის.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მარკეს რეგიონი ადმინისტრაციულად 5 პროვინციად იყოფა: მინი|250პქ|მარცხნივ|მარკეს პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის რეგიონები
ნორმა შირერი
ნორმა შირერი (Norma Shearer; დ. 10 აგვისტო, 1902 — გ. 12 ივნისი, 1983) — კანადელ-ამერიკელი მსახიობი. ის იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მსახიობი 1920-იანი წლების შუა ხანებიდან მისი 1942 წელს კინოდან წასვლამდე. თავისი 1930 წლის ფილმ „განქორწინებულის“ შემდეგ იგი სექსუალურად თავისუფალი ქალების როლებს თამაშობდა თანამედროვე კომედიებსა და დრამებში, ისევე როგორც სხვადასხვა ისტორიულ და პერიოდულ ფილმებში.
MGM-ის სხვა ვარსკვლავებისაგან განსხვავებით, შირერის პოპულარობა კინოდან წასვლის შემდეგ მალევე დაეცა. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ის ფართოდაა აღიარებული ერთი მხრივ, დიდებული როლებისათვის ფილმებში „ქალები“, „მარი ანტუანეტი“, „რომეო და ჯულიეტა“ და მეორე მხრივ, როგორც დავიწყებული ვარსკვლავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
პარლამენტი
მინი|[[ავსტრალიის პარლამენტის წარმომადგენლობითი პალატა.]] პარლამენტი (ფრანგ. parlement ← parler = ლაპარაკი) — ხელისუფლების უმაღლესი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო, რომელიც, როგორც წესი, არჩევნების საფუძველზე ფორმირდება, თუმცა რიგ შემთხვევებში შეიძლება ნაწილობრივ დანიშვნითაც შეიქმნას. პარლამენტი საკანონმდებლო ორგანოს აღმიშვნელად განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში გამოიყენება, სადაც ხელისუფლება გაერთიანებული სამეფოს მსგავსად, ვესტმინსტერის სისტემაზეა აწყობილი. სახელი მიღებულია ფრანგული სიტყვიდან parlement, ლაპარაკის ('parler'') პროცესი - განხილვა. ტერმინი შემოღებულ იქნა იმ შეხვედრების აღსანიშნავად, სადაც მიმდინარეობდა განხილვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საკანონმდებლო ორგანოები კატეგორია:ვესტმინსტერის სისტემა კატეგორია:ძველი ფრანგული ნასესხები სიტყვები კატეგორია:ხელისუფლების ფორმები
ბატა (ეკვატორული გვინეა)
ისტორია
1968 წლის ანტი-ესპანური უწესრიგობების და მძიმე ეკონომიკური კრიზისის გამო, რომელიც ქალაქმა გადაიტანა 1970-იან წლებში და 1980-იანი წლების დასაწყისში, ქალაქში შემცირდა ევროპელი მოსახლეობა. ქვეყანაში 1980-იანი წლების ბოლოს და 1990-იან წლებში დაწყებულმა ნავთობის ბუმმა ბიძგი მისცა ქალაქის განვითარებას.
კლიმატი
ქალაქ ბატას, როგორც ეკვატორული გვინეის დასახლებული პუნქტების დიდ უმრავლესობას, აქვს ტროპიკული მუსონური კლიმატი. ნალექების საშუალო თვიური რაოდენობა შეადგენს 1800 მმ-ს. ყველაზე უფრო გრილი და მშრალი თვეა თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცხელი თვეა აგვისტო. მშრალი სეზონი გრძელდება დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით, ხოლო წვიმიანი აპრილიდან ნოემბრის ჩათვლით.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობით ქალაქი ბატა ქვეყნის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია, 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 312 000 ადამიანს.
ეკონომიკა
ქალაქი ბატა რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ღრმა პორტია. მიუხედავად ამისა, ქალაქს არ აქვს ბუნებრივი ნავსაყუდელი საზღვაო გემების და ტვირთების გადამუშავების გასაადვილებლად. ექსპორტის მთავარი დარგებია მერქანი და ყავა. ქა;აქის საერთაშორისო აეროპორტი ახორციელებს რეისებს რამდენიმე ქალაქში, ეკვატორული გვინეის დედაქალაქ მალაბოს და გაბონის დედაქალაქ ლიბრევილის ჩათვლით. ბატაში, როგორც მალაბოში, მდებარეობენ ერთ-ერთი საუკეთესო ოტელები, ოტელ Panafrica-ს ჩათვლით, რომელსაც აქვს ხედი პლაჟისკენ.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის ქალაქები
კანადა 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 16 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტალიონი
ტალიონი (ius talionis) იურიდიული კონცეფცია, რომლის მიხედვითაც ზიანს (რომელიც დაზარალებულს მიადგა) და ზიანს (რომელიც მოქმედების ჩამდენს უნდა მიადგეს) შორის თანაბარდობა, ბალანსი უნდა იქნეს დაცული.
უილარდ ლიბი
1931 წელს დაამთავრა კალიფორნიის უნვივერსიტეტი (ბერკლი), 1933 წელს მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. მეორე მსოფლიო ომის დროს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში მუშაობდა მანჰეტენის პროექტზე. ომის დასრულების შემდეგ, ლიბი გახდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის, ბირთვული კვლევების ინსტიტუტის პროფესორი, სადაც მან შეიმუშავა ორგანული ნაერთების დათარიღების ტექნიკა ნახშირბად 14-ის გამოყენებით. მან ასევე აღმოაჩინა, რომ ტრიტიუმიც მსგავსად შეიძლება გამოიყენებოდეს წყლის დათარიღებისთვის, მათ შორის ღვინოც. 1950 წელს გახდა ატომური ენერგიის კომისის გენერალურ მრჩეველთა კომიტეტის წევრი.
1959 წელს გახდა კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ლოს-ანჯელესი) ქიმიის პროფესორი, ამ პოზიციაზე იგი პენსიაზე გასვლამდე იმყოფებოდა. 1962 წელს იგი გახდა კალიფორნიის უნივერსიტეტის სახელმწიფო გეოფიზიკისა და პლანეტარული ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. მან გარემოსდაცვითი ინჟინერიის პირველი პროგრამა 1972 წელს დაიწყო, და როგორც კალიფორნიის საჰაერო რესურსების საბჭოს წევრი, იგი მუშაობდა კალიფორნიის ჰაერის დაბინძურების სტანდარტების შემუშავებასა და გაუმჯობესებაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
ალექსანდრე ენგელი
ალექსანდრე კარლოს ძე ენგელი (Александр Карлович Энгель; დ. 1848 — გ. 1918) — რუსი ფოტოგრაფი, ცნობილი როგორც პეიზაჟების გადაღების ოსტატი, მუშაობდა შუა აზიასა და ჩრდილო კავკასიაში.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ენგელი დაიბადა აღმოსავლეთ პრუსიის ქვეშევრდომის კარლო ენგელის ოჯახში. ენგელების ოჯახი გამოირჩეულია ორი დიდი ფოტოგრაფით — ავგუსტ კალოს ძე ენგელი, რომელიც მთელი ცხოვრება მოღვაწეობდა კამენეც-პოდოლსკში, და ალექსანდრე კარლოს ძე ენგელი, რომელიც იყო კავკასიის ერთ-ერთი ცნობილი ფოტოგრაფთაგანი.
როგორც ბევრი სხვა ფოტოგრაფი, ისიც იყო ხელობით მხატვარი. 1879 წელს თერგის ოლქის ხელმძღვანელის თანაშემწის ა. მ. სმეკალოვის ხელშეწყობით გახსნა ფოტოსახელოსნო ქალაქ პიატიგორსკში. მალევე დახელოვნებული ფოტოგრაფი შეუდგა პიატიგორსკისა და კავკასიის ხედების გადაღებას. იმავე წელს ენგელი არჩეული იყო რუსული საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების წევრად. გეოგრაფიული საზოგადოების დავალებით მან მოაწყო გრძელვადიანი ექსპედიცია კასპიისპირეთში. იყო ავტორი ალბომისა „კასპიისპირეთის რკინიგზები“. დაჯილდოვებული იყო მედლით «За полезные труды». გეოგრაფიული საზოგადოების დავალებით მან არაერთი არქეოლოგიური ნივთი და მინერალი გადაიღო. 1892 წელს კავკასიისა და კასპიისპირეთის რკინიგზის ფოტოები წარადგინა მოსკოვის გეოგრაფიულ გამოფენაზე.
1884 წელს მას უკვე ეკუთვნოდა კავკასიასა და შუა აზიაში ფოტოგრაფიული სალონების მსხვილი ქსელი. მისი სალონები იყო კისლავოდსკში, პიატიგორსკში, მინერალურ წყლებში, ბაქოში, აშხაბადში და სამარყანდში. 1880-იანი წლების ბოლოს მისი სახელოსნო იხნება ვლადიკავკაზშიც, რომელიც წელიწადში მისმა მოწაფემ ლეონტი როგოზინსკიმ გამოიყიდა. 1890 წლის დეკემბერში ალექსანდრე ენგელმა გახსნა ფოტოგრაფიული ატელიე ტფილისში სოლოლაკის №5-ში, ხოლო 1909 წელს — ფოტოლიტოგრაფიული სახელოსნო, რომელიც ათ წელზე მეტი ხანი ფუნქციონირებდა.
მისი შემოქმედებაში ისევე როგორც სხვა ფოტოგრაფთა ნაშრომებში ასახულია ძველი დროის ცხოვრება. აღსანიშნავია 1890-1910 წლებში მის მიერ გადაღებული ბუხარელი ებრაელების ფოტოები, რომლებიც ამჟამად დაცულია რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმის ფონდებში. დაახლოებით 1910 წელს ენგელის ატელიე გადავიდა არსენალის აღმართის №21-ში.
1918 წელს დაიკარგა შუა აზიაში სამოქალაქო ომის დროს.
ოჯახი
მისი შვილი ევგენი ალექსანდრეს ძე ენგელი ცნობილი სოციოლოგი იყო ჯერ პეტროგრადის უნივერსიტეტის, ხოლო შემდეგ — პეტროგრადის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტის პროფესორი. 1930 წელს პროფესორ ჩაიანოვთან ერთად იყო რეპრესირებული. გარდაიცვალა 1942 წელს.
მეორე შვილი, ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე ენგელს მამისაგან გადაეცა კავკასიის სიყვარული. მიიღო განათლება ბუნებისმეტყველების განხრით და ემსახურებოდა კავკასიაში ტურიზმის განვითარებას.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფოტოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1848 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
ლურჯი ვეშაპი (თამაში)
ლურჯი ვეშაპი (Синий кит) — სოციალური ქსელის ფენომენი, რომელიც როგორც ამტკიცებენ 2016 წლის დასაწყისიდან არსებობს რამდენიმე ქვეყანაში. პირველად მოხსენიებული იყო რუსეთში 2013 წელს. ტერმინი „ლურჯი ვეშაპი“ მომდინარეობს ნაპირზე გამორიყული ვეშაპების ფენომენისაგან, რომელიც თვითმკვლელობასთანაა მიმსგავსებული.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ თამაშმა მასობრივი საინფორმაციო საშუალებების მნიშვნელოვანი ყურადღება დაიმსახურა, ამ დრომდე ძალიან ცოტა სანდო დამამტკიცებელი საბუთი მოიპოვება საერთოდ თამაშის არსებობის ან მისი როლის ბავშვებისა და მოზარდთა თვითმკვლელობამდე მიყვანისა და თვითდაზიანებების მიყენების შესახებ. სოციალურ ქსელებში გავრცელებული იყო თვითმიყენებული ჭრილობების ფოტოსურათები და თამაშის ჰეშტეგები.
როგორც იუწყებიან, თამაში დაფუძნებულია მოწინააღმდეგეებსა (აგრეთვე წოდებულნი როგორც მოთამაშეები და მონაწილეები) და კურატორთა შორის არსებულ ურთიერთობაზე. იგი შეიცავს დავალებების სერიას, რომლებსაც კურატორები იძლევიან და რომლებიც ჩვეულებრივ, მოთამაშეებმა დღეში ერთხელ უნდა შეასრულონ; ზოგიერთი დავალება მოთამაშის თვითდაზიანებამდე მიყვანას გულისხმობს. კურატორები ზოგიერთ დავალებას მოთამაშეებს წინასწარ აძლევენ, ზოგიერთს კი იმავე დღეს. უკანასკნელი დავალებაა თვითმკვლელობა. დავალებების სია, რომლებიც 50-დღეში უნდა იყოს დასრულებული, მოიცავს დილის 4:20 სთ-ზე გაღვიძებასა და ამწეზე ასვლას, ამავდროულად, სხვადასხვა ტიპის დავალებების შესრულებას. ლურჯი ვეშაპის მონაწილეები ვალდებულნი არიან მოუსმინონ მუსიკასა და უყურონ ვიდეოს, რომლებსაც მათ კურატორები უგზავნიან.
ფილიპ ბუდეიკინი, — სტუდენტი-ფსიქოლოგი, რომელიც გარიცხული იყო უნივერსიტეტიდან ამტკიცებდა, რომ მან შექმნა „ლურჯი ვეშაპი“ 2013 წელს. ბუდეიკინმა განაცხადა, რომ მისი მიზანი იყო „საზოგადოების გაწმენდა“ იმ ადამიანებისაგან, რომლებსაც არანაირი ღირებულება არ გააჩნიათ. ფილიპ ბუდეიკინი (ფსევდონიმი ფილიპ „ლისი“) 2016 წლის 15 ნოემბერს დააკავეს.
მიჩნეულია, რომ თამაშთან დაკავშირებული თვითმკვლელობის პირველი შემთხვევა მოხდა 2015 წლის მიწურულს რუსეთში და თანდათან გავრცელდა ყოფილი სსრკ-ის ქვეყნებში. შეთქმულებს თეორიის წარმომადგენლებს მიაჩნიათ, რომ ეს მოვლენა უკრაინელი ნაციონალისტების მიერ გატარებული ორგანიზებული კამპანიაა. რუსეთის მასობრივი საინფორმაციო საშუალებების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ლურჯ ვეშაპს აქვს საქალაქო ლეგენდის ნიშნები.
2017 წლის მარტში, რუსეთის ხელისუფლებამ გამოიძია ამ თამაშთან დაკავშირებული თვითმკვლელობის დაახლოებით 130 ცალკეული შემთხვევა. თებერვალში, ორი მოზარდი, 15 წლის იულია კონსტანტინოვა და 16 წლის ვერონიკა ვოლკოვა ირკუტსკში, 50 დავალების შესრულების შედეგად, 14 სართულიანი შენობის სახურავიდან გადმოხტნენ. თვითმკვლელობამდე იულიამ და ვერონიკამ თავიანთი სოციალური ქსელების გვერდებზე დატოვეს შეტყობინება. იულიამ გამოაქვეყნა დიდი ლურჯი ვეშაპის ფოტოსურათი და შემდეგ დაწერა „დასასრული“. ვერონიკა აქვეყნებდა შემდეგს: „გრძნობ, რომ უსარგებლო ხდები?“ და „მე უბრალოდ მოჩვენება ვარ“. გარდაცვალების დღეს მან დაწერა: „აზრი დაკარგულია... დასასრული“. აგრეთვე, თებერვალში, გოგონა, ცნობილი როგორც კრასნოიარსკში მცხოვრები 15 წლის ეკატერინა, აღმოჩნდა კრიტიკულ მდგომარეობაში მას შემდეგ, რაც სახლიდან გადმოხტა და დაეცა თოვლიან მიწაზე. 2017 წლის 8 ივნისს მოსკოვში დააკავეს ლურჯი ვეშაპის ერთ-ერთი ადმინისტრატორი.
2017 წლის 27 მაისს ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ თბილისში 12 წლის გოგონამ მეხუთე სართულიდან გადმოხტომით თვითმკვლელობა სცადა; ის საავადმყოფოში სხეულის მრავლობითი დაზიანებებით გადაიყვანეს. „რუსთავი 2“-ის ინფორმაციით, მან საავადმყოფოში მიყვანის შემდეგ თქვა, რომ ის მიცემულ დავალებებს ასრულებდა. როგორც ირკვევა მოზარდს გადახტომამდე დაუდგენელი პირები ინტერნეტით უკავშირდებოდნენ. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, ქართულ ინტერნეტ სივრცეში „ლურჯი ვეშაპის“ არსებობის რეალური ფაქტი არ არის დადასტურებული.
სქოლიო
კატეგორია:თვითმკვლელობა და ინტერნეტი კატეგორია:კიბერდანაშაული
ლეო II
მინი|200პქ|ლეო II ლეო II (Leo PP. II; დ. 611 — გ. 28 ივნისი, 683)  —  რომის პაპი 682–683 წლებში.
წარმოშობით ბერძენი დაიბადა სიცილიაში. ცნობილია მუსიკის სიყვარულით და ღარიბებისადმი დახმარების დიდი სურვილით. თავდაპირველად პაპი ლეო დაკრძალეს მისივი მონუმენტთან. მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, მისი ნეშტი გადაასვენეს სასაფლაოზე, სადაც სხვა პაპებთან ერთად დაკრძალეს. XVIII საუკუნეში ლეო დიდის წმინდა ნაწილები გამოეყო სხვა პაპებისას და ცალკე, მისივე სახელობის სამლოცველოში იქნა გადასვენებული.
სქოლიო
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 611 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 683 კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პროვინციები
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა იყოფა ცხრა პროვიციად. ქვეყნის დაყოფა პროვინციებად თანამედროვე სახით მოხდა 1994 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პროვინციები
შობის კუნძული
შობის კუნძული შეიძლება აღნიშნავდეს:
Vollenhovia opacinoda
Vollenhovia opacinoda — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნოვი-სადის თემი
ნოვი-სადის თემი (Нови Сад) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბაჩის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 319 259 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 457 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 699 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოვი-სადი. ნოვი-სადის თემი შედგება 16 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 43.7 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
გარდამავალი პერიოდის ეკონომიკა
გარდამავალი პერიოდი ეკონომიკაში აღნიშნავს გეგმური ეკონომიკიდან თავისუფალ საბაზრო ურთიერთობებზე გადასვლის პროცესს. ყოფილი საბჭოთა ბლოკის ქვეყნები მოიაზრება გარდამავალ ეკონომიკურ სივრცეში. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა, კამბოჯა და ვიეტნამიც ასევე ხშირად ამ სიაში ერთიანდება. ეს ეკონომიკები და მათი დინამიკა ინტენსიური შესწავლის საგანია ეკონომიკური განვითარების პროპონენტთა მიერ მსოფლიო ბანკსა და მრავალ უმსხვილეს ეკონომიკურ კვლევით ინსტიტუტებში.
გარდამავალი ეკონომიკის ინდიკატორები
კერძო საკუთრებაზე უფლებების არსებობა საბაზრო ეკონომიკის საბაზისო ელემენტია და, შესაბამისად, ამ უფლებათა დაკანონება გარდამავალი პროცესის მთავარი ინდიკატორია.
ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკს (EBRD) ჩამოყალიბებული აქვს გარდამავალ პერიოდში პროგრესის გამოთვლის ინდიკატორები. კლასიფიკაციის სისტემა თავდაპირველად ამ ბანკის 1994 წლის გარდამავალი პერიოდის ანგარიშში გამოქვეყნდა, თუმცა მომდევნო წლების ანგარიშებში ის რამდენიმეჯერ შესწორდა და დაიხვეწა. ეს ინდიკატორებია:
ქვეყნები გარდამავალი ეკონომიკით
ზემოთაღნიშნეული კლასიფიკაციით ამჟამად გარდამავალ ეკონომიკათა სიაში 25 ქვეყანა მოიაზრება:
აზია
ცენტრალური/აღმოსავლეთ ევროპა
თანამეგობრობის ქყვენები (დსთ)
შენიშვნა: *თურქმენეთი გამოვიდა თანამეგობრობიდან 2005 წლის 26 აგვისტოს და მხოლოდ ასოცირებული წევრია.
გარდამავალი პერიოდი საქართველოში
საქართველოს ეროვნული ხელისუფლების ეკონომიკური დოქტრინა, რომელსაც უნდა უზრუნველეყო საბჭოთა სისტემაში მთლიანად ინტეგრირებული ცენტრალიზებულად გეგმვადი ეკონომიკური სისტემიდან დამოუკიდებელი ქვეყნის სოციალურად ორიენტირებულ საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლა გარდამავალ პერიოდში, წარმოდგენილი იქნა „მრგვალი მაგიდის“ 1990 წლის უზენაესი საბჭოს საარჩევნო პროგრამაში და 1991 წელს საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებზე ზვიად გამსახურდიას პროგრამაში.
კატეგორია:ეკონომიკა
ელექტროლიზი
ელექტროლიზი — ელექტროლიტში შემავალ ნივთიერებათა ელექტროდებზე გამოყოფის პროცესი.
ელექტროლიზი — ფიზიკო-ქიმიური მოვლენაა, როდესაც ელექტროდებზე ხდება ხსნარების შემადგენელი ნაწილაკების ან ნივთიერებების დალექვა გამოყოფა, რაც არის ელექტროდებზე მეორადი რეაქცია-შედეგი ელექტრო დენის ხსნარში გატარებით. სითხე, ისევე როგორც მყარი სხული შეიძლება იყოს დიელეკტრიკი, გამტარი და ნახევარგამტარი. მჟავების, ტუტეებისა და მარილების წყალხსნარებს ელექტროლიტები ეწოდება. განვიხილოთ მოვლენა რომელიც დაკავშირებულია ელექტროლიტებში მუდმივი დენის გავლასთან ( ელექტროლიტებში დენის გადამტანები არიან დისოციაციის შედეგად წარმოქმნილი დადებითი და უარყოფითი იონები. ელექტრული დისოციაცია ეწოდება ელექტროლიტთა გახსნისას წყლის პოლარული მოლეკულების ელექტრული ველის გავლენით ელექტროლიტთა მოლეკულების დაშლას ცალკეულ იონებად).
ფარადეის პირველი კანონი
1832 წელს ფარადეიმ შეამჩნია, რომ რაც უფრო დიდხანს გადიოდა ელექტროლიტში მუდმივი დენი, მით მეტი ნივთიერების რაოდენობა გამოიყოფა არჩეულ ერთ-ერთ ელექტროდზე. ე.ი. გამოყოფილი მასა დენის დინების დროის პროპორციული აღმოჩნდა. იმის შესასწავლად თუ როგორ იყო დამოკიდებული ელექტროდზე გამოყოფილი ნივთიერების მასა დენის ძალის სიდიდეზე, ფარადეიმ დენი გაატარა A, a, B და  C  ჭურჭელში მოთავსებულ სრულიად ერთნაირი კონცენტრაციისა და გვარობის ელექტროლიტებში რადგან B და C ჭურჭელში ჩასხმული ელექტროლიტები  წრედში პარალელურად არიან ჩართული და მათ საერთო წინაღობა აქვთ, ამიტომ ფარადეიმ გაზომა თითოეულ ჭურჭელში ჩაშვებულ კათოდზე გამოყოფილი ნივთიერებების მასა, დარწმუნდა რომ B და C ჭურჭელში კათოდებზე გამოყოფილი ნივთიერებების მასები ერთნაირი სიდიდის იყო m2= m3, და ეტოლებოდა A ჭურჭელში  კათოდზე გამოყოფილი ნივთიერების მასის ნახევარს m2=1/2m1=m3. ფარადეიმ დაადგინა რომ ელექტროდებზე გამოყოფილი ნივთიერებების მასა ელექტროლიტში გავლილი დენის ძალის პროპორციულია და ცდების შედეგად დაასკვნა, რომ ფორმულა გამოსახავს ფარადეის კანონს. ელექტროლიზის დროს თითოეულ ელექტროდზე გამოყოფილი ნივთიერების მასა პირდაპირპროპორციულია ელექტროლიტში გამავალი დენის ძალისა, დენის დინების დროისა.
ფორმულის გამოყვანა
, სადაც z — ნივთიერების ატომის (იონის) ვალენტობა, e — ელექტროდის მუხტი (5)
ჩავსვათ (2)-(5) в (1), მივიღებთ
სადაც ~F=e N_A — ფარადეის მუდმივი.
ფარადეის მეორე კანონი
K - პროპორციულობის კოეფიციენტს ელექტროდზე გამოყოფილი ნივთიერების ელექტროქიმიური ეკვივალენტი ეწოდება და იგი დამოკიდებულია ნივთიერების გვარობაზე. F - სიდიდეს ფარადეის რიცხვი ეწოდება და იგი ყველა ნივთიერებისათვის ერთნაირია. სადაც ~M — მოცემული ნივთიერების მოლური მასაა (მაგრამ არა სავალდებულოდ ის მასა რომელიც გამტარებზე წარმოიქმნება, ის შეიძლება წარმოქმნისთანავე რაღაც რეაქციაში შესულიყო) რომელიც წარმოიქმნება ელექტროლიზის დროს, ~I — დენის ძალა, რომელიც გატარებული იქნა ნივთიერებებში, ნაერთებში ან ხსნარებში, ~{\Delta}t — დრო რომლის დროსაც მიმდინარეობს ელექტროლიზი, ~F — ფარადეის მუდმივა (96 485,3383(83) კლ•მოლ.−1), ~n — პროცესში მონაწილე ელექტრონების რაოდენობა, რომელიც დენის ძალის საკმაოდ დიდი მნიშვნელობის დროს ტოლია  იონის (და მისი საწინააღმდეგო იონის) მუხტის აბსოლუტური მნიშვნელობის, რომლებმაც მიიღეს ელექტროლიზში უშუალო მონაწილეობა (დაჟანგვა ან აღდგენა). მაგრამ ეს ყოველთვის ასე არ არის მაგალითად სპილენძის (II) მარილის ელექტროლიზის დროს, წარმოიქმნება არა მარტო თავისუფალი სპილენძი, ასევე სპილენძის (I) იონები (შედარებით მცირე დენის ძალის დროს).
ფარადეის კანონები ჩამოყალიბებულია შემდეგნაირად: ელექტროლიზის დროს თითოეული ელექტროდზე გამოყოფილი ნივთიერების მასა პირდაპირპროპორციულია ნივთიერების ატომური მასისა და დენის ძალის სიდიდისა, დენის დინების დროისა და უკუპროპორციულია    გამოყოფილი ნივთიერების ვალენტობისა. ნივთიერების ატომური მასის შეფარდებისა მის ვალენტობასთან ამ ელემენტის ქიმიური ეკვივალნეტი ეწოდება. მას აღნიშნავენ X-ით, X=A/n, m=1/F, X=It.
გამოყენება
ელექტროლიზის მოვლენა ფართოდ გამოიყენება თანამედროვე მრეწველობაში. საკუთრივ ელექტროლიზი არის ალუმინის, წყალბადის, წყალბადის პეროქსიდის, ქლორის და მისი ორგანული ნაერთების ასევე ნატრიუმის ჰიდროქსიდისა და მანგანუმის დიოქსიდის,   მიღების მათავარი მეთოდი. ელექტროლიზის (ელექტროექსტრაქცია, ელექტრორაფინირება) მეშვეობით ხდება ლითონების დიდი რაოდენობის მიიღება მადნებიდან და ხდება მათი გადამუშავება ასევე ელექტროლიზი გამოიყენება გამდინარე (კანალიზაციური) წყლების გაწმენდა გასუფთავებაში (ელექტროკოაგულაციის პროცესი, ელექტროექსტრაქცია, ელექტროფლოტაცია)
ხსნარში ქაოტურად მოძრავი იონები ელექტრული დენის გატარებისას იწყებენ მიმართულ მოძრაობას ანოდისაკენ და კათოდისაკენ. ელექტროდებზე ხდება იონთა განმუხტვა. კათიონები ანოდიდან იძენენ ელექტრონებს და იჟანგებიან, ხოლო ანიონები კათოდს გადასცემენ ელექტრონებს და აღდგებიან. ე.ი. ელექტროდებზე წარიმართება ჟანგვა-აღდგენითი პროცესი. ანოდზე ჟანგვა, ანუ ელექტრონების გაცემა კათოდზე აღდგენა. ამ პროცესს ელექტროლიზი ეწოდება. ხელსაწყოს ელექტროლიზერი ან საელექტროლიზო აბაზანა. ელექტროლიზის უმარტივესი ფორმაა ნალღობის ელექტროლიზი:
სრული რეაქცია 2NaCl -> 2Na +  Cl2
რადგან ელექტროლიზი ჟანგვა-აღდგენითი პროვესია, ამიტომ გაცემული და მიერთებული ელექტრონების რიცხვი ტოლი უნდა იყოს. ტუტის ელექტროლიზი:
(OH იონების განმუხტვისას წარმოიქმნება წყალი და ჟანგბადი) ელექტროლიტების წყალხსნარების ელექტროლიზის დროს შედარებით რთული პროცესები მიმდინარეობს, რადგამ ამ შემთხვევაში ჟანგვა-აღდგენაში ერთვება წყლის მოლეკულებიც, რომლებიც პროცესის მიმართულებას ცვლიან.
უჟანგბადო მჟავათა წყალხსნარის ელექტროლიზის დროს კათოდზე ხდება წყალბად-იონების აღდგენა:
მარილთა წყალხსნარების ელექტროლიზის დროს კათოდზე მიმდინარე პროცესი დამოკიდებულია მარილის შემადგენლობაში შემავალი მეტალის აქტიურობაზე, ანუ მის მდებარეობაზე მეტალთა აქტივობის მწკირვში. მეტალთა აქტივობა მარცხნიდან მარჯვნივ მცირდება:
აქტიური მეტალების შემთხვევაში კათოდზე აღდგება წყლის მოლეკულა:
თავისუფალი წყალბადის გამოყოფის შემდეგ ხსნარში რჩება ჰიდროქსილ-იონები.
NaCl-ის წყალხსნარის ელექტროლიზის პროცესი ინერტულ(უხსნად) ანოდზე (გრაფიტი, Pt, Au, და ა.შ.) წარიმართება შემდეგნაირად:
Mn2+,Zn2+,Cr3+,Fe2+, Ni2+, Pb2+, Cu2+, Hg2+, Ag+,Pt, Au იონების შემთხვევაში კათოდზე აღდგება მეტალები წყლის მოლეკულებთან ერთად.
მეორე მაგალითი
ანოდზე მიმდინარე პროცესები დამოკიდებულია რისგანაა გაკეთებული ანოდი. განასხვავებენ ხსნად და უხსნად ანოდებს:
Cu, Zn, Ag, Ni - ხსნადი ანოდები. ელექტრნიზის დროს ხსნადი ანოდი იჟანგება და იონების სახით გადადის ხსნარში, ანუ იხსნება.
გრაფიტი, Pt, Au, PbO - უხსნადი ანოდებია. ინერტული ელექტროდების დასამზადებლად გამოიყენება.
ანოდზე ადვილად იჟანგება უჟანგბადო მჟავის ანიონი. ჟანგბადიანი მჟავის ანიონი კი არასოდეს იჟანგება. ის უბრალოდ ხსნარში რჩება.
ამრიგად, თუ ელექტროლიტის შემადგენლობაში შედის უჟანგბადო მჟავის ანიონი, ანოდზე ეს იონი დაიჟანგება:
ანუ
მაგ: CuSO4-ის წყალხსნარის ელექტროლიზი სპილენძისაგან დამზადებული ხსნადი ანოდის გამოყენებისას: