cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ავსტრალია
გატაცებული თაობები
left|thumbnail|[[უკანასკნელი თანამდებობა იდგმება ანზაკის დღის ცერემონიაზე, პორტ-მელბურნი]] ავსტრალიაში ოქროს ცხელება დაიწყო 1850-იანი წლების დასაწყისში. ეურეკა სტოკეიდი აჯანყდა სამთო საქმის ლიცენზიის გადასახადების წინააღმდეგ 1854 წელს. 1855-1890 წლებს შორის, ექვსმა კოლონიამ ინდივიდუალურად მიიღო პასუხისმგებელი მთავრობა, რომელიც ხელმძღვანელობდა მათი საკუთარი საქმის უმეტეს ნაწილს ბრიტანეთის იმპერიის დარჩენილ ნაწილზე. კოლონიურმა მმართველობამ ლონდონში დაიტოვა კონტროლი ზოგიერთ საქმეზე, რომელთაგან აღსანიშნავია საგარეო საქმეები, თავდაცვა და საერთაშორისო ტვირთგადაზიდვა. 1901 წლის 1 იანვარს, კოლონიების ფედერაცია საბოლოოდ გაერთიანდა ათეულ გეგმის, კონსულტაციებისა და ხმის მიცემის შემდეგ. ავსტრალიის რესპუბლიკა შეიქმნა და გახდა ბრიტანეთის იმპერიის დომინიონი 1907 წელს. ფედერალური დედაქალაქის ტერიტორია (შემდეგ გადაერქვა სახელი — ავსტრალიის ფედერალური ტერიტორია) შეიქმნა ახალი სამხრეთი უელსის ნაწილიდან 1911 წელს, იმისთვის, რომ დაედგინათ ახალი ფედერალური დედაქალაქ კანბერას ადგილმდებარეობა (სანამ კანბერა აშენდებოდა მელბურნი იყო დროებითი მთავრობის ადგილსამყოფელი 1901-1927 წწ.). 1911 წელს, ჩრდილოეთი ტერიტორია გადასცეს სამხრეთი ავსტრალიის მთავრობის კონტროლიდან სახელმწიფოს. 1914 წელს ავსტრალია შეუერთდა ბრიტანეთს პირველ მსოფლიო ომში, როგორც ლიბერალური პარტიის, ასევე ლეიბორისტული პარტიის მხარდაჭერით. ავსტრალიელებმა მიიღეს მონაწილეობა ბევრ მთავარ ბრძოლაში. . ბევრი ავსტრალიელი პატივს სცემს ავსტრალიისა და ახალ იზელანდიის არმიის კორპუსების დამარცხებას გალიპოლის ოპერაციაში, როგორც ერის დაბადებას — ეს იყო პირველი მთავარი საომარი მოქმედება. .
thumbnail|170px|ავსტრალიელი ჯარისკაცები იაპონური დროშები. სურათი გადაღებულია [[ახალი გვინეაში 1943 წელს.]]
ბრიტანეთის 1931 წლის ვესტმინსტერის სტატუტმა ოფიციალურად დაასრულა ავსტრალიასა და დიდ ბრიტანეთს შორის კონსტიტუციური კავშირები. ავსტრალიამ ეს აქტი 1942 წელს მიიღო, მაგრამ თარიღი უკანა რიცხვით მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისისთვის ჩაწერა იმისთვის, რომ დაედასტურებინა კანონმდებლობის კანონიერება, რომელიც ავსტრალიის პარლამენტმა ომის დროს გაატარა. დიდი ბრიტანეთის პოზიციების შესუსტებამ აზიაში 1942 წელსა და იაპონიის შეჭრის მუქარამ, ავსტრალია იძულებული გახადა აშშ-სკენ შეტრიალებულიყო, როგორც ახალი მოკავშირე და დამცველი. 1951 წლიდან, ავსტრალია ოფიციალურად იყო აშშ-ის სამხედრო მოკავშირე, ANZUS-ის ხელშეკრულების თანახმად. მეორე მსოფლიოს ომის შემდეგ, ავსტრალიამ ხელი შეუწყო ევროპიდან იმიგრაციას. 1970-იანი წლების შემდეგ, თეთრი ავსტრალიის პოლიტიკის მოსპობასა და აზიიდან იმიგრაციასაც შეუწყვეს ხელი. რის შედეგადაც, ავსტრალიის დემოგრაფია და კულტურა გარდაიქმნა. უკანასკნელი კონსტიტუციური კავშირი ავსტრალიასა და დიდ ბრიტანეთს შორის იყო 1986 წლის ავსტრალიის აქტი, რომლითაც დასრულდა ბრიტანეთის როლი ავსტრალიის შტატების მთავრობაში,. 1999 წლის რეფერენდუმზე, ავსტრალიელების 54 %-მა ხმა მისცა და უარყო წინადადება, რომლის თანახმადაც ავსტრალია გახდებოდა რესპუბლიკა საპრეზიდენტო მმართველობით. ვიტლემის მთავრობის არჩევნების შემდეგ, გაიზარდა აქცენტი წყნარი ოკეანის რგოლის ერების მიმართ, რომლებიც ავსტრალიის ტრადიციულ მოკავშირეობასა და ვაჭრობის პარტნიორობას უჭერენ მხარს.
სახელმწიფო წყობა
thumbnail|250px|[[ავსტრალიის პარლამენტის შენობა]] პირველი ევროპელები, რომლებმაც ფეხი დაადგეს ავსტრალიის მიწაზე, იყვნენ ნიდერლანდელები. 1770 წლიდან დაიწყო ინგლისელთა განსაკუთრებული დაინტერესება კონტინენტის მიმართ. 1788 წელს მოხდა კოლონიების გაერთიანება ერთიან სახელმწიფოდ - ავსტრალიის კავშირად. 1931 წელს, ვესტმისტერის სტატუსის საფუძველზე, ავსტრალიამ სრული დამოუკიდებლობა მიიღო, თუმცა კი შეინარჩუნა განსაკუთრებული ურთიერთობა ბრიტანეთის მონარქიასთან. მოქმედებს 1801 წელს მიღებული კონსტიტუცია, რომლის საფუძველზეც ავსტრალია კონსტიტუციური მონარქიაა.
ავსტრალიის სახელმწიფო მეთაური ბრიტანეთის მონარქია, რომელიც ქვეყანაში გენერალ-გუბერნატორის სახითაა წარმოდგენილი. 1999 წელს საყოველთაო რეფერენდუმის დროს ავსტრალიის მოსახლეობის უდიდესმა ნაწილმა მხარი კვლავ მონარქიის ინსტიტუტის არსებობას დაუჭირა.
ავსტრალიის პარლამენტი შედგება ორი პალატისაგან, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატისაგან. პირველში სამი წლის ვადით 150 დეპუტატს ირჩევენ, სწორედ ამ პალატაში უმრავლესობის მქონე ლიდერი ხდება ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი, რომელიც სათავეში უდგას ავსტრალიის მთავრობას. სენატში ყოველი შტატი 12 სენატორით არის წარმოდგენილი, ტერიტორიები კი — ორ-ორი წევრით. სენატორთა არჩევის ვადა ექვსი წელია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ავსტრალიაში არის ექვსი შტატი: ახალი სამხრეთი უელსი, კუინზლენდი, სამხრეთი ავსტრალია, ტასმანია, ვიქტორია და დასავლეთი ავსტრალია, და 2 მთავარი ტერიტორია: ჩრდილოეთი ტერიტორია და ფედერალური ტეროტირია. ამ ორი ტერიტორიის ფუნქცია შტატის მსგავსია, მაგრამ სახელმწიფოს პარლამენტს შეუძლია მათი პარლამენტის რაიმე კანონმდებლობის უკუგდება.
თითოეულ შტატსა და ტერიტორიას აქვს თავისი საკანონმდებლო ხელისუფლება. ერთპალატიანია ჩრდილოეთ ტერიტორიაში, ფედერალურ ტერიტორიასა და კუინზლენდში, ხოლო ორპალატიანი - ახალი სამხრეთ უელსში, სამხრეთ ავსტრალიაში, ტასმანიაში, ვიქტორიასა და დასავლეთ ავსტრალიაში. შტატები არიან სუვერენული. ქვედა პალატა ცნობილია, როგორც საკანონმდებლო ასამბლეა (ასამბლეის პალატა სამხრეთ ავსტრალიასა და ტასმანიაში), ხოლო ზედა პალატა ცნობილია, როგორც საკანონმდებლო საბჭო. მთავრობის მეთაური თითოეულ შტატში არის პრემიერ-მინისტრი და თითოეულ ტერიტორიაზე მთავარი მინისტრი.
ფედერალური მთავრობა პირდაპირ მართავს შემდეგ ტერიტორიებს:
კ. ნორფოლკი არის ასევე გარეთა ტერიტორია. თუმცა 1979 წლის ნორფოლკის კუნძულის აქტის მიხედვით, იგი უფრო არის ავტონომიური და მას მართავს ადგილობრივი საკანონმდებლო ასამბლეა. დედოფალი წარმოდგენილია ადმინისტრატორის მიერ (ამჟამად ოუენ უალში).
ეკონომიკა
thumbnail|left|175px|[[Super Pit - ყველაზე დიდი ოქროს საბადო ავსტრალიაში]] ავსტრალია პოსტინდუსტრიული სახელმწიფოა. მშპ საერთო მოცულობით და მისი ერთ სულ მოსახლეზე გაანგარიშებით იგი შედის მსოფლიოს ქვეყნების პირველ ოცეულში. ბოლო წლებში ქვეყნის ეკონომიკამ მნიშვნელოვანი სტრუქტურული ცვლილებები განიცადა. მშპ-ს ფორმირებაში წამყვანი პოზიციები უკავია მომსახურების სფეროს. ძლიერდება ასევე გადამამუშავებელი მრეწველობის მთელი რიგი დარგები. ძლიერია ასევე მომპოვებელი მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა. ქვეყნის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანია უცხოური კაპიტალის პოზიციები. საკვანძო როლი ენიჭება სამთო-მოპოვებით მრეწველობას. აქვს ენერგეტიკული და მინერალური ნედლეულის დიდი მარაგი.
ბოლო 25-30 წლის მანძილზე, განსაკუთრებულ ბუმს განიცდის მომპოვებელი მრეწველობა. ქვეყანა მსოფლიოში ერთ-ერთ პირველ ადგილზეა ტყვიის, თუთიის, ტიტანის, ოქროს, ბოქსიტების, სპილენძისა და რკინის მადნის მოპოვებით. მოპოვებითი მრეწველობის უდიდესი რაიონია დასავლეთი ავსტრალია. ენერგორესურსებში აღსანიშნავია ნახშირი და ურანი.
სოფლის მეურნეობის წამყვანი დარგია მემცენარეობა, კერძოდ მარცვლეული კულტურების წარმოება. მნიშვნელოვანია ხორბალი, მოჰყავთ ასევე ბამბა, ხილი, ბანანი. ვიქტორია და ახალი სამხრეთ უელსი ცნობილია მევენახეობით. მეცხოველეობაში წამყვანია მეცხვარეობა, ცხვრის სულადობით ქვეყანა მეორე ადგილზეა მსოფლიოში.
ტურიზმი
გარდა ამისა ტურისტების ყურადღებას იპყრობს კარილიონი სამრეკლო კოშკი, რომელიც ყოველ 15 წუთში ლონდონის ბიგ ბენის მელოდიას იმეორებს. ასევე 195 მეტრი სიმაღლის სატელევიზიო ანძა, გადმოსახედი მოედნებით. უამრავი ტურისტი სტუმრობს ვიქტორიის შტატის დედაქალაქს – მელბურნს. ეს არის ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი, საქმიანი ცხოვრების ცენტრი. აქ თავმოყრილია უმსხვილესი კორპორაციებისა და ფირმების, უდიდესი ბანკების შტაბ-ბინები და ოფისები. მელბურნი თავისი რბილი დაკომფორტული ჰავით, გამწვანებული პარკებითა და ბაღებით ყველაზე ევროპულ ქალაქად ითვლება ავსტრალიაში. აქ გვრდიგვერდ უამრავი ცათამბჯენი და ქვის სახლია განთავსებული. ქალაქში ექსკურსიის დროს შეიძლება დავათვალიეროთ ვიქტორიის შტატის ეროვნული მუზეუმი, სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, წმ. პავლეს ტაძარი. ტურისტების დიდ ინტერესს იწვევს კაპიტან კუკის სახლი. მელბურნი არის განათლების ერთ-ერთი ცნობილი ცენტრი ქვეყანაში. აქ მდებარეობს სამი უნივერსიტეტი. მელბურნი ცნობილია თავისი სურათების გალერეით, რომელიც სამხრეთ ნახევარსფეროში საუკეთესოდ ითვლება, ასევე – ფეშენებელური სასტუმროებით და რესტორნებით, უდიდესი სტადიონით, რომელიც 120 ათას მაყურებელს იტევს. აქ მრავალი სპორტული ღონისძიება ტარდება დოღი მელბურნის თასის მოსაპოვებლად, ფორმულა-1 საერთაშორისო რბოლები, ავსტრალიის ღია ჩემპიონატი ჩოგბურთში და ა. შ. ფართოდაა ცნობილი მელბურნის ბოტანიკური ბაღი, რომელიც XIX საუკუნის შუა წლებში დაარსდა და ქვეყანაში საუკეთესოდ ითვლება. მელბურნიდან 50 კმ-ში მაღალ მთებს შორის, ევკალიპტების ჩრდილში, მდებარეობს ზოოლოგიური ნაკრძალი ჰილსვილი, სადაც შეგიძლიათ ნახოთ ავსტრალიური სირაქლემა ემუ, კენგურუ, ექიდნა, გიგანტური ხვლიკი გოანა და სხვა ენდემური ცხოველები. მელბურნიდან 120 კმ-ში მდებარეობს კუნძული ფილიპი – ველური ავსტრალიური ცხოველების სამყარო, სადაც ტურისტებს საშუალება აქვს გაიცნონ ისეთი ცხოველები, როგორებიცაა კენგურუ, კოალა, ვომბატი. საღამოობით კი თვალი ადევნონ “პინგვინების აღლუმს” საოცარ სანახაობას, როდესაც დილაუთენია ოკეანეში წასული ასობით პატარა პინგვინი ერთდროულად ბრუნდება ხმელეთზე.
დემოგრაფია
ავსტრალიის მოსახლეობის დინამიკაში მნიშვნელოვანია მიგრაციის როლი. მეორე მსოფლიო ომამდე ეროვნული შემადგენლობა მრავალფეროვნებით არ გამოირჩეოდა. მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს ბრიტანეთის კუნძულებიდან ჩამოსულები ან მათი შთამომავლები წარმოადგენდნენ. დღეს სიტუაცია მნიშვნელოვნად შეცვლილია. სიმჭიდროვე ერთ-ერთი დაბალია მსოფლიოში. ურბანიზაცია კი ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი. საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს ორ კაცს კვადრატულ კილომეტრზე. მჭიდროდ დასახლებული რაიონებიდან კი გამოირჩევა ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთი და სამხრეთ-დასავლეთი, როცა ცენტრალური რაიონები თითქმის დაუსახლებელია.
22 მილიონი მოსახლეობიდან, ძირითადად ავსტრალიელები არიან კოლონიური თაობის მოსახლეებისა და ევროპიდან ფედერაციული იმიგრაციის შემდეგი პერიოდის შთამომავლები. მოსახლეობის 90 % არის ევროპული წარმოშობის. 2006 წლის აღწერის მიხედვით, უმრავლესობამ საკუთარ წინაპრად დაასახელა ავსტრალიელები (37,13%), შემდეგ მოდიან ინგლისელები (31.65 %), ირლანდიელები (9.08 %), შოტლანდიელები (7.56 %), იტალიელები (4.29 %), გერმანელები (4.09 %), ჩინელები (3.37 %) და ბერძნები (1.84 %).
ავსტრალიის მოსახლეობა გაოთხმაგდა პირველი მსოფლიო ომის დასასრულის შემდეგ, რაც განაპირობა პატივმოყვარე იმიგრაციის პროგრამამ. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ 2000 წლამდე, თითქმის 5.9 მილიონი ახალი იმიგრანტი დასახლდა ქვეყანაში. ეს ნიშნავს, რომ დაახლ. ყოველი შვიდი ადამიანიდან ორი დაბადებულია ზღვის გადაღმა.
2001 წელს, ავსტრალიელების 23.1 %-ს შეადგენდა ხუთი უდიდესი ჯგუფი, რომლებიც დაიბადნენ ზღვის გადაღმა, იყვნენ მოსულნი დიდი ბრიტანეთიდან, ახალი ზელანდიიდან, იტალიიდან, ვიეტნამიდან და ჩინეთიდან.
1973 წელს თეთრი ავსტრალიის პოლიტიკის გაუქმების შემდეგ, მრავალეროვანმა მთავრობამ ინიციატივები წამოაყენა, რომ ხელი შეწყობოდა რასულ ჰარმონიას, რომელიც დაფუძნებული იყო მულტიკულტურიზმის პოლიტიკაზე. 2005-2006 წწ. 131 000-ზე მეტი ადამიანი გადასახლდა ავსტრალიაში, ძირითადად აზიიდან და ოკეანეთიდან. მიგრაციის ნიშანი 2006-07 წლებისთვის იყო 144 000. 2008-2009 წწ. საერთო იმიგრაცია იყო 300 000 - უმაღლესი მაჩვენებელი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.
thumbnail|left|215px|დაახლ. ავსტრალიელების სამი მეოთხედი ცხოვრობს მეტროპოლიტურ ქალაქებსა და სანაპირო ზოლებში
ადგილობრივი მკვიდრი მოსახლეობა — აბორიგენები და ტორესის სრუტის კუნძულებზე მცხოვრებნი 2001 წლის მონაცემებით შეადგენს 410 003 ადამიანს (მთელი მოსახლეობის 2.2 %). იგი 1976 წლის აღწერიდან მნიშვნელოვნადაა გაზრდილი. ამ წელს ადგილობრივი მოსახლეობა 115 953 კაცს შეადგენდა. . ადგილობრივი მკვიდი მოსახლეობის დიდი ნაწილი არ იყვნენ იდენტიფიცირებული აღწერაში. შემდეგ ABS-მ დაითვა 2001 წელს მათი რაოდენობა და შეადგენდა დაახლ. 460 140 კაცს (მთელი მოსახლეობის 2.4%).
ადგილობრივი მკვიდრი ავსტრალიელების პატიმრობისა და უმუშევრობის გამოცდილების შეფასება საშუალოზე მაღალია, დაბალია განათლება და ცხოვრების ხანგრძლივობა კაცებსა და ქალებს შორის 11-17 წლით მცირეა არაადგილობრივ ავსტრალიელებთან შედარებით.
ბევრი სხვა განვითარებული ქვეყნის მსგავსად, ავსტრალია იტანს დემოგრაფიულ ცვლილებას მოხუცი მოსახლეობის მიმართ, 2004 წელს, მოქალაქეების საშუალო ასაკი იყო 38,8 წელი. ავსტრალიელების დიდი რიცხვი (759 849 2002-03 წლებში) ცხოვრობდნენ თავიანთი სახლების გარეთ.
გასული საუკუნის დასაწყისში, ავსტრალიის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლ. 3 765 300 კაცს. ეს რიცხვი გაიზარდა 579 %-ით და დღესდღეობით ავსტრალიის მოსახლეობა შეადგენს 21 828 704 კაცს.
ენა
ინგლისური არის ქვეყნის ეროვნული ენა. ავსტრალიური ინგლისური არის ენის ერთ-ერთი მთავარი ვარიანტი, თავისი საკუთარი დამახასიათებელი აქცენტითა და ლექსიკონით, მაგრამ ნაკლებადაა მასში დიალექტების ვარიანტები (გარდა პატარა რეგიონალური გამოთქმებისა და ლექსიკური ცვლილებებისა), ვიდრე ბრიტანულში და ამერიკულ ინგლისურში. გრამატიკა და მართლწერა ძირითადად დაფუძნებულია ბრიტანულ ინგლისურზე. 2001 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 80 %-ს შეუძლია ლაპარაკი მხოლოდ ინგლისურ ენაზე. შემდეგ მოდის: ჩინური (2,1 %), იტალიური (1,9 %) და ბერძნული (1,4 %) ენები.
მნიშვნელოვანი პროპორცია პირველსა და მეორე თაობის გადმოსახლებულებს შორის ორენოვნებაა. ჯერათ, რომ დაახლ. 200-300 ავსტრალიური აბორიგენული ენა არსებობდა ევროპელებთან პირველი კონტაქტის პერიოდში. ამათგან დაახლ. 70 ენა გადარჩა და ბევრი ენაზე მხოლოდ მოხუცი ხალხი თუ ლაპარაკობს. მარტო 18 აბორიგენულ ენაზე ლაპარაკობს ყველა ასაკის ხალხი. აბორიგენული ენა მხოლოდ 50 000 კაცისთვის (მთელი მოსახლეობის 0,25 %) დარჩა მთავარ ენად. ავსტრალიას აქვს ნიშნების ენა, ცნობილი როგორც აუსლანი, რომელიც მთავარი ენაა დაახლ. 6500 მუნჯი ადამიანისათვის.
რელიგია
ავსტრალიას არ აქვს ოფიციალური რელიგია. 2006 წლის აღწერით, ავსტრალიელების 64 % იყო ქრისტიანთა სიაში, მათ შორის 26 % კათოლიკეები, ხოლო 19 % ანლიკანეები. "ათეისტები" (რომელიც მოიცავს საუკუნო ჰუმანიზმს, ათეიზმს, აგნოსტიციზმსა და რაციონალიზმს) ავსტრალიელების 19 %-ს შეადგენენ და არის ყველაზე ზრდადი ჯგუფი (2006 წლისა და 2001 წლის აღწერებს შორის სხვაობის თანახმად), ხოლო დანარჩენმა 12 %-მა უარი განაცხადა პასუხზე ან მისცა არაადეკვატური განმარტება. ავსტრალიაში მეორე ყველაზე დიდი რელიგიაა ბუდიზმი (2,1 %), შემდეგ მოდის ისლამი (1,7) და ინდუიზმი (0,8). საერთო ჯამში, ავსტრალიელების დაახლ. 6 % არაქრისტიანია. 2004 წელს, ყოველკვირეული დასწრება ეკლესიურ სერვისებში იყო დაახლ. 1,5 მილიონი: მოსახლეობის დაახლ. 7,5 % . რელიგია არ თამაშობს მთავარ როლს მოსახლეობის ცხოვრებაში.
განათლება
სკოლაში დასწრება სავალდებულოა მთელ ავსტრალიაში. ავსტრალიის უმეტეს შტატში, 5-6 წლის ყველა ბავშვი იწყებს სწავლას და იღებს 11 წლიან სავალდებულო განათლებას, შემდეგ შეუძლიათ ისწავლონ დამატებითი ორი სასწავლო წელი (11-ე და 12-ე კლასები). ავსტრალიის განათლება შეფასებულია მსოფლიოს მასშტაბით მერვე ადგილზე. 25-იდან 64 წლამდე ავსტრალიელების დაახლ. 58 %-ის აქვს პროფესიონალური ან მესამეული კვალიფიკაციები და მესამეული კურსდამთავრებულების შეფასება 49 %-ით არის ერთ-ერთი მაღალი მსოფლიოში.
კულტურა
thumbnail|[[სამეფო საგამოფენო დარბაზი მელბურნში]] იყო პირველი შენობა ავსტრალიაში, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი გახდა 2004 წელს 1788 წლიდან, ავსტრალიური კულტურის თავდაპირველი საფუძველი იყო ანგლო-კელტური დასავლეთის კულტურა. ავსტრალიის თავისებური კულტურული მახასიათებლები წარმოიშვა ქვეყნის ბუნებრივი გარემოსა და აბორიგენების კულტურისაგან. XX საუკუნის შუა წლებში, ავსტრალიის კულტურაზე ძლიერი ზემოქმედება მოახდინა ამერიკულმა პოპულარულმა კულტურამ, ძირითადად ტელევიზიამ და კინომ. სხვა კულტურული ზემოქმედება განიცადა მოსაზღვრე აზიური ქვეყნებისა და არაინგლისურად მოლაპარაკე ქვეყნებიდან გადმოსახლებული ხალხის მიერ. thumbnail|140px|left|[[არტურ სტრიტონის პეიზაჟი - Sunlight Sweet]] ავსტრალიური სახვითი ხელოვნება მიჩნეულია, რომ დაიწყო კლდისა და ხის ქერქზე მხატვრობასთან ერთად. ევროპული დასახლებების დროიდან, ავსტრალიური მხატვრობის თემა იყო ავსტრალიური პეიზაჟი, მაგალითისთვის ალბერტ ნამატჟირას, არტურ სტრიტონისა და სხვა ჰიდელბერგის სკოლის მიმდევრების ნამუშევრები. ქვეყნის პეიზაჟები იმეორებს შთაგონების წყაროს ავსტრალიური თანამედროვე მხატვრებისათვის; იგი იქნა დახატული სახელოვან ნამუშევრებში, რომელიც შეასრულეს ისეთმა არტისტებმა, როგორებიც არიან: სიდნეი ნოლანი, გრეის კოსინგტონ სმიტი, ფრედ უილიამსი, სიდნეი ლონგი და კლიფტონ ფუგი. ავსტრალიელ არტისტებზე გავლენა მოახდინა თანამედროვე ამერიკულმა და ევროპულმა მხატვრობამ. მათ შორის ხელოვანებმა: კუბისტი გრეის კროული, სურეალისტი ჯეიმზ გლისონი, აბსტრაქტული ექსპრესიონისტი ბრეტ ვიტელი და პოპ-არტისტი მარტინ შარპი. ავსტრალიის ეროვნული გალერეა და სხვა მთავარი გალერეები ინახავენ ავსტრალიურ და ზღვის გადაღმა კოლექციებს, მეოცე საუკუნის დასაწყისიდან დღევანდელ დღემდე.
ყოველი შტატის დედაქალაქში არის სიმფონიური ორკესტრი და ეროვნული ოპერია, ოპერა ავსტრალია, რომელიც გახდა გამოჩენილი ჯოან საზერლენდის მეშვეობით. ნელი მელბა იყო მისი ცნობილი წინამორბედი. ბალეტი და ცეკვა არის წარმოდგენილი ავსტრალიური ბალეტისა და სხვადასხვა შტატის მოცაკვევეების კომპანიების მიერ. თითოეულ შტატს აქვს საკუთარი საზოგადო თეატრის საფონდო კომპანიები.
thumbnail|upright|აბორიგენული სიმღერისა და ცეკვის შესრულება [[ავსტრალიის ეროვნული საზღვაო მუზეუმი|ავსტრალიის ეროვნული საზღვაო მუზეუმში, სიდნეი]]
ავსტრალიის კინოს ინდუსტრია დაიწყო 1906 წელს კელის ბანდის ისტორიის გამოცემით, რომელიც მიჩნეულია მსოფლიოს უპირველესი სრულმეტრაჟიან ფილმად .ავსტრალიის კინოს ახალმა ტალღამ 1970-იან წლებში მოიტანა გამომწვევი და წარმატებული ფილმები, ზოგიერთი მათგანი იკვლევდა ერის კოლონიურ წარსულს, როგორიცაა პიკნიკი ჰენგინგ-როკზე და ბრეიკერ მორანტი. შემდეგი ჰიტებია გიჟი მაქსი და გალიპოლი. შედარებით ახალი წარმატებული ფილმებია: კაშკაში, Rabbit-Proof Fence, და ბედნიერი ფეხები.
ავსტრალიის განსხვავებული პეიზაჟები და ადგილები გამოყენებულია ისეთ ფილმებში, როგორიცაა მატრიცა, პიტერ პენი, სუპერმენის დაბრუნება და ნემოს ძიებაში. უკანასკნელი ცნობილი ავსტრალიელები არიან: ჯუდით ანდერსონი, ეროლ ფლინი, ნიკოლ კიდმანი, ჰიუ ჯეკმენი, ჰით ლეჯერი, ჯეფრი რაში, ტონი კოლეტი, ნაომი უოტსი და ამჟამინდელი სიდნეის თეატრის კომპანიის რეჟისორი კეიტ ბლანშეტი.
15 წელს გადაცილებული ავსტრალიელების დაახლ. 24 % იღებს რეგულარულად მონაწილეობას სპორტულ მოღვაწეობაში. ავსტრალიას ჰყავს ძლიერი საერთაშორისო გუნდები კრიკეტში, ფეხბურთში, ბალახის ჰოკეიში, ნეტბლოსა და რაგბიში. ასევე წარმატებულად გამოდიან ცურვაში, ნიჩბოსნობასა და ველოსპორტში. ავსტრალიელი ყველაზე ცნობილი და წარმატებული სპორტსმენები არიან მოცურავეები დონ ფრეიზერი, მარეი როუზი და იან ტორპი, სპრინტერი ბეტი კუთბერტი, ტენისის მოთამაშე როდ ლაიბერი და მარგარეტ კორტი, კრიკეტის მოთამაშე დონალდ ბრადმენი. ავსტრალიაში ასევე გავრცელებულია ავსტრალიური ფეხბურთი, ცხენოსნობა, სერფინგი და საავტომობილირო რბოლები. ავსტრალიამ უმასპინძლა 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიადას მელბურნში, ხოლო 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადას სიდნეიში. ავსტრალიამ ასევე უმასპინძლა 1938 წლის ბრიტანეთის იმპერიის თამაშებს, 1962 წლის ბრიტანეთის იმპერიისა და თანამეგობრობის თამაშებს, 1982 და 2006 წლები თანამეგობრობის თამაშებს.
სქოლიო
კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
Amblyopone gnoma
Amblyopone gnoma — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
Lasioglossum rugifrons
Lasioglossum rugifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
rugifrons
ყულალისი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)
ყულალისი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (პამაჯის თემი), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 6 კილომეტრი.
სოფლის ადრინდელი სახელწოდებაა არყისციხე. სოფელში შემორჩენილია ამავე სახელწოდების ციხესიმაგრე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Growing Up On Tour - A Family Portrait
Growing Up: A Family Portrait — ანა გებრიელის ფილმი, რომელშიც ასახულია მისი მამის, მუსიკოს პიტერ გებრიელის ტურნესს Growing Up დეტალები. DVD გამოცემაში ასევე შეტანილია მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „My Head Sounds Like That“ და სხვადასხვა, კულისებს მიღმა გადაღებული კადრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიტერ გებრიელის ვიდეო ალბომები კატეგორია:2005 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები კატეგორია:Real World Records-ის ვიდეო ალბომები
მახინჯაური (ბათუმი)
მახინჯაური — დასახლება ბათუმის დაქვემდებარებაში, მწვანე კონცხის უბანში. მახინჯაურში არის რკინიგზის სადგური.
გეოგრაფია
მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ქალაქ ბათუმის ჩრდილოეთ ნაწილში, მისი ცენტრიდან 6 კმ-ის დაშორებით, ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. მახინჯაური ზღვისპირა კლიმატური და ბალნეოლოგიური კურორტია. იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 5,7 °C, ივლისისა 22,2 °C. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 13,8 °C. ნალექები 2750 მმ წელიწადში. მზის ნათების ხანგრძლივობა 1890 სთ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია თალასოთერაპია. არის მინერალური წყლები, რომლებსაც იყენებენ სხვადასხვა დაავადებების სამკურნალოდ.
ისტორია
შედიოდა ხელვაჩაურის რაიონში. 1959 წელს მიენიჭა დაბის სტატუსი და იყო სადაბო საბჭოს ცენტრი (სოფლები: შუა მახინჯაური და განთიადი). განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა. 2011 წელს დაბის დიდი ნაწილი გამოეყო ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს და მოექცა ბათუმის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:შავიზღვისპირა კურორტები კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კურორტები კატეგორია:ბათუმის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ძვ. წ. 259
გარდაიცვალნენ
*
კილო...
კილო... (kilo- < χίλιοι; აღნიშვნა: ', ') — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 103 (1 000, ათასი) ამოსავალ ერთეულს.
ოფიციალურად მიღებულია 1795 წელს, მაგრამ ფართოდ უფრო ადრეც გამოიყენებოდა.
თხის ენა
თხის ენა — წამების სახეობა. წამებულის ფეხები სველდება მარილიან წყალში და შემდეგ თხა ლოკავს მის ტერფებს. არის ხიცინით წამების ნაირსახეობა.
წინაისტორიული პოლონეთი
პოლონეთის წინაისტორიული პერიოდი მოიცავს დროს მის ტერიტორიაზე პირველი ადამიანის გაჩენის მომენტიდან დამწერლობის წარმოქმნამდის მიეშკო I დროს. ეს პერიოდი მოიცავს მიახლოებით 0,5 მლნ წელს და საერთოდ ის იყო გაცილებით გრძელი ვიდრე წინაისტორიული პერიოდი მეზობელი ლიტვისა, რომელიც პალეოლითის ბოლომდე დაფარული იყო მყინვარებით და ალბათ საცხოვრებლად უვარგისი იყო. ყველაზე მნიშვნელოვან წინაისტორიულ პერიოდის ძეგლს წარმოადგენს გამაგრებული დასახლება ბისკუპინი, რომელიც მიეკუთვნება ბრინჯაოს ხანის ლუჟიცის კულტურას. ანტიკური ცივილიზაციის გაჩენას ევროპის სამხრეთით და აღმოსავლეთით სულ უფრო მეტი გავლენა ჰქონდა მას პოლონეთის ტერიტორიაზე არსებული წინაისტორიულ კულტურებზე.
თხის ენა
კატეგორია:წამება
წინაისტორიული პოლონეთი
ანტიკურ პერიოდში პოლონეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ კელტები, გერმანელები და ბალტები. შუასაუკუნეებისას მის ტერიტორიაზე თანდათან სახლდებიან სლავები, რომლებიც ქმნიან აქ მცირე სამთავროებს. მათ შესახებ მცირერიცხობრივი მოხსენიება არის ანტიკურ და შუასაუკუნეების ევროპულ წყაროებში მაგრამ მაინც მონაცემების მთავარი წყარო არის არქეოლოგია. თავისი დამწერლობა პოლონეთში გაჩნდა მხოლოდ 966 წ., როდესაც მიეშკო I მიიღო ქრისტიანობა და მოიწვია განათლებული მღვდლები ევროპიდან.
ქვის ხანა
როგორც ცენტრალური ევროპის სხვა ადგილებში, ქვის ხანის კულტურებმა პოლონეთში გაიარეს პალეოლითის, მეზოლითის და ნეოლითის ეტაპები, ყოველი მათგანი ხასიათდებოდა ქვის ინსტრუმენტების გაუმჯობესებით, საზოგადოებრივი წყობის და ცხოვრების წესის ცვლილებით.
ქვედა პალეოლითი
თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე ადამიანისმაგვარი Homo erectus კვალი აღნიშნულია ქვედა სილეზიაში ტშებნიცასთან ახლოს და რუსკოში სტშეგომთან ახლოს. Homo erectus მიგრირებდა აფრიკიდან ევროპის სამხრეთ-აღმოსავლეთში ჯერ კიდევ 1,2 მლნ წლის წინ, ხოლო ყველაზე ადრეული ნაპოვნი Homo erectus კვალი ცენტრალურ ევროპაში (კერძოდ კი უკრაინის იმიერკარპატებში) დათარიღებულია 800 ათასი წლის წინათ.
ქვის იარაღები ტშებნიციდან (ჩამონატეხები და მიკროლიტები ) დათარიღებულია მიახლოებით 500 ათასი წლის წინათ და მიეკუთვნება ფერდინანდულ დათბობის ეპოქას, ხოლო რუსკოს ნივთები — მიახლოებით 440—370 ათასი წლის წინათ და მიეკუთვნება მაზოვეცკის დათბობის პერიოდს, რადგანაც Homo erectus-ის განსახლება პოლონეთის ტერიტორიაზე, როგორც ევროპის სხვა ნაწილებში, დამოკიდებული იყო კლიმატურ ცვალებადობაზე. ტშებნიცაში ნაპოვნი ჩლიქოსანთა და თევზების ძვლები მოწმობს იმაზე რომ, ადამიანის ეს სახეობა საკვებად იყენებდა ხორცს.
შუა პალეოლითი
Homo neanderthalensis ევროპაში გაჩნდა როგორც ადრე არსებული სახეების შთამომავალი, ეგრეთ წოდებული წინაანდერტალელი (Homo antecessor და Homo heidelbergensis), რომლებიც წარმოიქმნენ Homo erectus-ისგამ. ამ პროცესს ჰქონდა ადგილი 650—250 ათასი წლის წინათ ან კიდევ უფრო გვიან პერიოდში.
ამ დრომდე პოლონეთის ტერიტორიაზე ნეანდერტალელების ძვლების ნარჩენები არ იყო აღმოჩენილი (ეს შეიძლება დაკავშირებული იყოს ნიადაგების შედარებით მაღალ მჟავიანობაზე), მაგრამ ნაპოვნია რამდენიმე მატერიალური არტიფაქტი.
შედარებით გვიან პერიოდში (110-70 ათ. წლის წინ) პოლონეთის ტერიტორიაზე არსებობდნენ, ზოგჯერ კი პარალელურად, ნეანდერტალელების ჯგუფები, რომლებიც სხვადასხვა კულტურულ ტრადიციებს მიეკუთვნებოდნენ. ერთნი მიეკუთვნებოდნენ მიკოკის კომპლექსს, რომელიც ტიპურია ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ევროპისათვის, მეორენი კი მუსტიერის კომპლექსს, რომელიც დომინირებს დასავლეთ ევროპაში.
მუსტიერის კომპლექსის ღია სადგომებში, როგორც წესი, არის მცირე სახელოსნოები ქვის იარაღების დასამზადებლად. გამოქვაბულები კი იყო მონადირეების მცირე ზომის საცხოვრისები.
მიკოკის კომპლექსები შიგნიდან სხვადასხვაგვარნი იყვნენ. ზვოლენში რადომის ახლოს აღმოჩენილია ადგილი, სადაც მოკლული იყო ბევრი ცხოველი. ცხოველთა ნაშთები დატირებულია 85-70 ათ. წლით ადრე. კრაკოვში აღმოაჩინეს ბიფაციალური დანა, რომელიც დამზადებულია კაჟისაგან, რომელიც წარმომავლობით არის ვოლინის მაღლობიდან, რაც ამტკიცებს იმას რომ ნეანდერტალელები მიგრირებდნენ ასობით კილომეტრზე.
რაის გამოქვაბულში კელცეს ახლოს ფენებში, რომლებიც დატირებულია 70-60 ათ. წლით, აღმოჩენილია ქვის იარაღები, მსგავსი იარაღები ნანახია შუა დუნაის აუზში, ძირითადად უნგრეთში. იქვე აღმოჩენილია ჩრდილოეთის ირემის 300 რქა, და ასევე საღებავი სავარაუდოდ ტანის დასახატად.
ნეანდერტალელების არსებობის ბოლო პერიოდი პოლონეთში მოდის ბოლო გამყინვარების პირველ მაქსიმუმზე, ანუ მიახლოებით 70-58 ათ. წლის წინა პერიოდზე.
ზედა პალეოლითი
ბოლო გამყინვარების ეპოქაში, რადგანაც გამყინვარების ფარი ამ დროს ფარავდა ბალტიის ზღვას და აღწევდა ვისლას ქვედა წელს, პოლონეთის ტერიტორიაზე ამ პერიოდში (70/60 -40 ათ. წლის წინ) არ არის დასახლების კვალი.
მიახლოებით 40-35 ათასი წლის წინ პოლონეთში გამოჩნდნენ ჯგუფები, რომლებიც აგრძელებდნენ მუსტიერების და მიკოკის ტრადიციებს, დასაშვებია რომ ეს კომპლექსები შექმნილი იყოს ბოლო ნეადერტალელების მიერ, რომლებიც Homo sapiens sapiens ჯგუფებს შეეჯახნენ.
28 — 24 ათ. წლის წინა პერიოდში სამხრეთ პოლონეთის ტერიტორიაზე აღწევენ გრავეტის კულტურის ჯგუფები. ამ კულტურის მატარებლებს ძირითადად აინტერესებდათ ცარცოვანი კაჟი ზედა სილეზიიდან. კრაკოვში, სპაძისტის ქუჩაზე შემორჩენილი და გახსნილია მიახლოებით 23-21 ათ. წლის წინანდელი ღია სადგომების კომპლექსი. 20-18 ათ. წლის წინა პერიოდში (II პლენიგლიაციალის შემადგენლობის გამყინვარების მაქსიმუმის დრო) პოლონეთის მიწები პრაქტიკულად დაუსახლებელი იყო.
18 — 12 ათასი წლის წინა პერიოდში პოლონეთის ტერიტორიაზე აღწევენ მადლენის და ეპიგრავეტის კულტურის წარმომადგენლები. პირველთან დაკავშირებული კრაკოვის ახლოს მაშიცკოს გამოქვაბულში ნაპოვნი ნივთები (სპეციალური ქვის იარაღები, სპეციფიკური სარიტუალო ნივთები), დათარიღებულია 15 ათასი წლის წინანდელად, კრაკოვთან ახლოს ბრზოსკვინიაში (Brzoskwinia (województwo małopolskie)) აღმოჩენილი ნივთები დათარიღებულია 12 ათასი წლის წინანდლათ და ეპიგრავეცკის კულტურას მიეკუთვნება და ახლოსაა ჟაშკინის აღმოჩენებთან მნიკოვიეში (Mników (województwo małopolskie)). ჰამბურგის კულტურის ნაშთები შემორჩა ძირითადად ქვედა სილიზიაში (pl:Olbrachcice და pl:Siedlnica) და Wielkopolsce (pl:Liny). ამ პერიოდის აღმოჩენებში მნიშვნელოვანია Całowaniu და Witowie ნაპოვნი ნივთების აღნიშვნა.
11-10 ათასი წლის წინ პოლონეთის ტერიტორიაზე მოხდა კლიმატის ძირეული ცვლილებები — შემცირდა ტყეების საერთო ფართობი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით გაჩნდა ტუნდრის ფართობები, ხოლო ცენტრალურ ნაწილში - სტეპები. მაშინ გაჩნდნენ ჩრდილოეთის ირემზე მონადირენიც, რომელთა კულტურა ძალიან ჰგავს ჰამბურგის კულტურას ან ბრომეს კულტურას.
იმ დროისათვის პოლონეთის ტერიტორიაზე არსებობდნენ პერსტუნსკის და სვიდერსკის კულტურები (შედარებით დიდი სადგომები რამდენიმე საცხოვრებელი ობიექტით — ერთოჯახიანი მიწაში ჩაღრმავებულ საცხოვრებლებით, ნაპოვნია, მაგალითად გჟიბოვოი-გურეში).
მეზოლითი
მეზოლითისათვის (9000 — 8000 წლები ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე) დამახასიათებელია კლიმატის საერთო დათბობა და მასთან დაკავშირებული ეკოლოგიური მრავალფეროვნების გაზრდა.
იმ დროს მეურნეობა ეფუძნებოდა ძირითადად ჯერ კიდევ ნადირობას, თევზის ჭერას ან მცენარეების, მოლუსკების და ლოკოკინების შეგროვებას. ). ქვის ნაკეთობების ზომები შემცირდა (მაგალითად, გეომეტრიული ფორმის ისრის თავები).
პოლონეთში ადრეული მეზოლითის ეპოქის ჯგუფებს მიეკუთვნება კომორნიცკის კულტურას, რომელიმ მსგავსია დუფენზეეს და სტარ-კარის კულტურებთან. აღნიშნული კულტურების სადგომებს მიეკუთვნება კერძოდ, pl:Smolno Wielkie და pl:Pobiel.
გვიან მეზოლითის დროს პოლონეთის მიწებზე გაჩნდა იანისლავიცკის კულტურა, რომელიც ხასიათდებოდა ნივთების დამზადების ტექნოლოგიური პროგრესით, და ასევე ცდებით მოეპოვებინათ მაღალი ხარისხის მასალა ნედლეულისათვის.
ნეოლითი
ნეოლითის პირველი დასახლებული სასოფლო თემები, რომლის დამაარსებლები დუნაის მხრიდან იყვნენ მიგრირებულნი, თარიღდება 5500 წლით ჩ.წ. აღრიცხვამდე.
ხაზოვან-ლენტური კერამიკის კულტურა
ხაზოვან-ლენტური კერამიკის კულტურის დასავლეთ ვარიანტი, ხასიათდება კერამიკის წარმოების ტექნოლოგიის ცვლილებით, ჭურჭლის მოხატვით რიტუალური და პლასტიკური ორნამენტებით, ქვის ნივთების დამზადების ახალი მეთოდებით, ხის გრძელი მართკუთხა ნაგებობებით, სასოფლო მეურნეობის ეკონომიკით მინდვრების კომპლექსით მდინარის სანაპიროზე და მეცხოველეობის გაზრდით.
ამ კულტურის ექსპანსიის პირველი ფაზის დროს (მიახლოებით 5400-5300 წ.ჩ.წ.ა.) მოიცვა თანამედროვე ლესოვეს (lessowe) ტერიტორია სილეზიაში და მცირე პოლონეთი, მოგვიანებით გადაადგილდა უფრო ჩრდილოეთით (კუიავის ტერიტორიაზე, ხელმსკის მიწებზე და დიდ პოლონეთში) და აღმოსავლეთით ( ჟეშუვის რაიონი), wreszcie przekroczył pl:San i pl:Bug. რეალურად ამ კულტურიდან წარმოიშვა თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე პირველი მიწათმოქმედები და მეცხოველეები. შინაურ ცხოველბს შორის ჰყავდათ თხები და ცხვრები, ასევე მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი და ღორები. შემცირდა ნადირობის და შემგროვებლობის როლი შემცირდა მეურნეობაში. სახლები იყო გრძელი, მართკუთხედი კედლების სვეტური კონსტრუქციით. ასეთ სახლებში ცხოვრობდნენ დიდი ოჯახები (გვარები) (ანუ რამდენიმე თაობა, მიახლოებით 16-20 ადამიანი). თავდაპირველად დომინირებენ 2-3 სახლი, გვიან კი მათი რიცხვი იზრდებოდა. ეს კულტურა ხასიათდებოდა:
პოლონეთის იმ დროინდელი მცხოვრებლების სულიერ ცხოვრებაზე ძალიან ცოტაა ცნობილი — იშვიათად ჩნდებოდა ქალის ფიგურები გამოკვეთილი სქესობრივი ნიშნებით.
ლენძიელ-პოლგარის კომპლექსი
მიახლოებით 4600 წ.ჩ.წ. აღრიცხვამდე მცირე პოლონეთის ტერიტორიიაზე (Małopolski) გაჩნდნენ ლენძიელ-პოლგარის კომპლექსები, რომლებიც ადრეულ ნეოლითს ეკუთვნის. პოლონეთის მიწებზე არსებული ადრე ნეოლითის კომპლექსებსა და უფრო გვიანდელ კომპლექსებს შორის არსებობს მკვეთრი განსხვავება
არსებობს აზრი რომ, ამ გაერთიანებების ფორმირება დაკავშირებულია ადამიანების მოსვლით Kotliny Karpackiej კოტლინო კარპაცკიდან - რასაც ადასტურებს კერამიკის ნივთები თავიანთი ორნამენტებით, მოხატულობით და დამზადების წესით.
რონდელი (pl:Rondel) ლენძიელის კულტურის სამაგალითო ობიექტს წარმოადგენს, სადაც ტერიტორია გარშემორტყმულია თხრილით და მინდვრით სადაც დაჯგუფებულია რამდენიმე სახლების რიგები. არის თხრილი მაგალითად, რომელიც აკრავს სივრცეს რომლის ფართობი 6 ჰექტარამდეა (კერძოდ, Zarzycy).
კრაკოვ-მოგილეში ნანახია მარცვლეულის საწყობი, საადაც წარმოდგენილია ორი სახის მარცვლეული ხორბალი და ქერი. ლენძიელის კულტურასთან ერთად (კრაკოვის მაღლობი pl:Wyżyna Krakowska, მიეჩოვსკის მაღლობი pl:Wyżyna Miechowska და სანდომიერსკის მაღლობი pl:Wyżyna Sandomierska) პარალელურად არსებობდა მალიცკის კულტურა. მისი ბოლო ძეგლები დათარიღებულია მიახლოებით 3800 წლით ჩვენ წელთ აღრიცხვამდე.
ლანძიელისა და მალიცკის კულტურის დასახლებებს შორის არსებობდა ქვის ნედლეულით ინტენსიური მიმოცვლა.
ენეოლითი
ენეოლითის დასაწყისი პოლონეთის ტერიტორიაზე თარიღდება მიახლოებით 4100-3800 წლებით ჩ.წ.ა. და ხასიათდება მეურნეობისა და საზოგადოებრივი წყობის ცვლილებებით, რომელიც დაკავშირებული იყო სპილენძის გამოყენების დაწყებასთან და პირველი სპილენძის ნივთების გაჩენასთან. 4100/3900 — 3200/3000 წწ. ჩ.წ.ა პერიოდში ნეოლითი საბოლოოდ დასრულდა, და პოლონეთის მთელ ტერიტორიაზე გავრცელდა მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა.
ძაბრისებრი თასების კულტურის უძველესი ნიმუშები ხასიათდებიან სფერული ფორმით და ცუდად დიფერენცირებული ყელით (მიახლოებით 4450 წ ჩ.წ.ა. სარნოვსკის ფაზა) უფრო გვიანი კლასიკური ფაზის (3700-3300 წ.ჩ.წ.ა.) დროს ქმნიან ჯგუფს აღმოსავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ სილეზია-მორავიაში, ამ ეტაპზე ხასიათდება ძლიერი პროფილირებით ორნამენტების ბატონობით. გვიან ფაზა (3300-3100 წ.ჩ.წ.ა.), ჭურჭლის პროფილები გახდა უფრო რბილი, გლუვი და ორნამენტებით უფრო მდიდარი, როგორიცაა თოკის ანაბეჭდები.
მოგვიანებით თემები გადავიდნენ ტიპურ მწყემსურ მეურნეობაზე - რამაც გამოიწვია ჯგუფების გარდაქმნა და ახალი კულტურის წარმოქმნა რომელსაც სფერული ამფორების კულტურას უწოდებენ. მიახლოებით 3200-3100 წწ. ჩ.წ.ა. პოლონეთის ტერიტორიაზე ხდება მიწათმოქმედ-მეცხოველეობითი თემების მობილურ მწყემსურ თემებზე გადასვლა. ხდება მიწათმოქმედი და მწყემსი თემების შერევა. ამ დროს პოლონეთში როგორც ავღნიშნეთ დომინირებს სფერული ამფორების კულტურა, რომელიც იყოფა შემდეგ ჯგუფებად: შუაპოლონური, დასავლური და აღმოსავლური, პირველი და ბოლო აგრძელებენ მშენებლობის მეგალითიკურ ტრადიციას. ეკონომიკა ეყრდნობოდა მსხვილფეხა საქონელს და ღორებს.
ბრინჯაოსა და რკინის ხანა
პოლონეთში ბრინჯაოს ხანა ქრონოლოგიურად იყოფა რამდენიმე ეტაპად:
ადრეული რკინის ხანა მოიცავდა:
განსაკუთრებით შესამჩნევი როლი პოლონეთის ბრინჯაოსა და ადრეული რკინის ხანაში ითამაშა ლუჟიცის კულტურამ. როგორც ავღნიშნეთ ამ კულტურის უმნიშვნელოვანეს არქეოლოგიურ ძეგლს წარმოადგენს გამაგრებული დასახლება ბისკუპინი.
ბრინჯაოს ობიექტები პოლონეთში იწყებენ მოხვედრას მიახლოებით 2300 წ. ჩ.წ.ა. წინაისტორიული უნგრეთის რეგიონებიდან. ბრინჯაოს ხანაში დასავლეთ პოლონეთში დომინირებდა ინოვაციური უნეტიცის კულტურა, ხოლო აღმოსავლეთით — კონსერვატიული მეჟანოვიცის კულტურა. თანდათანობით, ბრინჯაოს ხანაში ისინი ჩაანაცვლა — (ლეჟიცემდელი) ყორღანული სამაროვნების კულტურამ და ტშინეცკის კულტურამ.
ბრინჯაოს ხანის შემდგომ პერიოდებში პოლონეთში და საერთოდ მთელ ცენტრალურ ევროპაში დომინირებდნენ დასაკრძალი ურნების ველების დიდი კულტურის ლოკალური სახეობები. სადაც კი გავრცელებული იყო ეს კულტურა, სხეულის დასაფლავებას თანდათან ანაცვლებს სხეულის დაწვით დასაფლავება. პოლონეთში ლუჟიცის კულტურის დასახლებები დომინირებდნენ თითქმის ათასი წლის განმავლობაში, თითქმის ადრეული რკინის ხანის დაწყებამდე. სკვითების მთელ რიგმა შემოსევებმა, დაწყებული 6 ს. ჩ.წ.ა., დააჩქარა ლუჟიცის კულტურის დაცემა.
გალშტატის D პერიოდი იყო პომორიეს კულტურის გავრცელების დრო, ეს მაშინ როცა დასავლეთბალტიური ყურღანული კულტურა მოიცავდა მაზურია-ვარმიის რეგიონებს.
ანტიკური ხანა
ასევე ითვლება რომ პერიოდი 200-0 წწ. ჩ.წ.ა. იყო წინარომის პერიოდი. ამას მოჰყვა რომის გავლენის პერიოდი, რომლის საწყისი ეტაპი გრძელდებოდა 0 - 150 წ.ახ.წ., ხოლო გვიანი ეტაპი 150 - 375 წწ. ახ.წ. პერიოდი 375 - 500 წწ.ახ.წ. წარმოადგენს (წინასლავური) მიგრაციის პერიოდს.
კლასიკურ ანტიკური ხანის პერიოდში (400 წ. ჩ.წ.ა. — 450—500 წწ.ახ.წ.) პოლონეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ სხვადასხვა არქეოლოგიური კულტურის მატარებელი ხალხი, რომლებსაც მკვლევარები მიაკუთვნებენ კელტებს, გერმანელებს და ბალტებს. შესაძლებელია, სხვა ჯგუფების არსებობაც, რადგანაც არქეოლოგიური კულტურების ეთნიკური შემადგენლობის გარკვევით დადგენა ყოველთვის ძნელია. მიუხედავად საკუთარი დამწერლობის არარსებობისა, ბევრმა აღნიშნულმა ხალხმა მიაღწია მატერიალური კულტურისა და სოციალური ორგანიზაციის მაღალ დონეებს. ეს პერიოდი ხასიათდება ხალხის მიგრაციით და ხშირად მოიცავს ხალხის ძალიან დიდ ჯგუფებს.
კელტები იწყებენ დასახლებების დაარსებას 4 ს. ჩ.წ.ა. დასაწყისში, ძირითადად პოლონეთის სამხრეთში, სადაც იყო მათი ექსპანსიის ჩრდილოეთის საზღვარი. თავიანთი განვითარებული ეკონომიკით და ხელნაკეთობებით, ისინი ახორციელებდნენ ხანგრძლივ კულტურულ გავლენას (La Tène კულტურის) შედარებით არაპროპორციული მცირე რეგიონში.
გერმანელები თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ რამდენიმე ასეული წლების მანძილზე, ამასთან ტომების ნაწილი მიგრირებდა უფრო აღმოსავლეთით და სამხრეთით (იხ. en:Wielbark culture). რომის იმპერიის ექსპანსიათან გაფართოებასთან ერთად, გერმანულმა ტომებმა გაუხსნეს გზა რომაული კულტურულ გავლენას.
პოლონეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილი დასახლებული იყო ბალტებით, რომლებიც იყვნენ რომის იმპერიის გავლენის უკიდურეს პერიფერიაში.
შენიშვნები
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია პოლონეთი
Cave (სიმღერა)
Cave — ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Muse-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1999 წელს. შეტანილია ალბომში Showbiz.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Muse-ის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები
ღიტინით წამება
thumb|200px
ღიტინით წამება — წამების ნაირსახეობა, რომლის დროს წამებული ექვემდებარება ხანგრძლივ ღიტინს.
კატეგორია:წამება
მუშა და გლეხი
„მუშა და გლეხი“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი, საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტისა და საგუბერნიო რევოლუციური კომის ორგანო; გამოდიოდა 1921 წლის აპრილიდან 1924 წლის 23 დეკემბრამდე [1921 წლის მაისიდან — საქართველოს კპ (ბ) ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და სამაზრო რევოლუციური კომიტეტის ორგანო, 1923 წლიდან — ქუთაისის სამაზრო კომიტეტისა და აღმასრულებელი კომიტეტის ორგანო]. აშუქებდა მუშათა და გლეხთა ცხოვრებასა და საქმიანობას. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კვინკატრია
კვინკატრია ან კვინკატრუსი (ლათ. Quinquatria ან Quinquatrus) ძველი რომაული ტრადიციით იყო მინერავასადმი მიძღვნილი ფესტივალი, რომელიც ყოველი წლის 19 მარტს აღინიშნებოდა. ვაროს თანახმად ფესტივალს ასეთი სახელი ეწოდა იმის გამო, რომ ის იდებიდან მეხუთე დღეს აღინიშნებოდა, იგივე პრინციპით, როგორც ტუსკულანებმა ფესტივალს იდებიდან მეექვსე დღეს სექსტანუსი დაარქვეს, ან მეშვიდე დღეს სეპტიმატრუსი. თუმცა ოვიდიუსის თანახმად ფესტივალს ასე ეწოდებოდა იმის გამო, რომ ხუთი დღე მიმდინარეობდა. პირველ დღეს სისხლი არ იღვრებოდა, დანარჩენ დღეებში კი გლადიატორების შერკინებები იმართებოდა. სავარაუდოდ დამატებითი ოთხი დღე ფესტივალს იულიუს კეისრის პერიოდში დაამატეს, ხალხისთვის სანახაობის გასახანგრძლივებლად და ღრეობის გასახანგრძლივებლად.
კატეგორია:რომაული დღესასწაულები
Amblyopone gracilis
Amblyopone gracilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
როვშან ბაირამოვი
როვშან ჯენეთ ოღლუ ბაირამოვი (Rövşən Cənnət oğlu Bayramov; დ. 7 მაისი, 1987, ბაქო, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, სსრკ) — აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სახეობის მოჭიდავე. 2007 და 2018 წლებში გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2008 წელს პეკინში, ჩინეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 55 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2011 წელს მოიგო სტამბოლში გამართული მსოფლიო ჩემპიონატი. არის 2009 წელს გამართული მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი. 2012 წელს ლონდონში, დიდ ბრიტანეთში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 55 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. არის მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2006, 2015). სპორტის ოსტატი (2006 წელი), სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2009 წელი).
ბიოგრაფია
ის არის აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო აკადემიის საბრძოლო ხელოვნების ფაკულტეტის კურსდამთავრებული, სადაც სწავლობდა 2004-2008 წლებში. ბაირამოვი დაქორწინებულია და ჰყავს ერთი ვაჟი.
აქტივობა
2014 წლის ნოემბერში ბაქოში, 2015 წელს გასამართი ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტმა გამოაცხადა როვშან ბაირამოვი, ათ აზერბაიჯანელ სპორტსმენთან ერთად იქნებოდა პირველი ევროპული თამაშების სპორტის ელჩი.
ოლიმპიური თამაშები 2012
2011 წელს გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი, ბაირამოვმა მოიპოვა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია და წარმოადგინა აზერბაიჯანი ლონდონში 55 კგ -მდე წონით კატეგორიაში. ფინალში დამარცხების შემდეგ, ბაირამოვმა ვერცხლის მედალი აიღო ამ ოლიმპიადაზე. ფინალში დამარცხდა ირანელ ჰამიდ სურიანთან. ფინალში გასვლამდე საკვალიფიკაციო შეხვედრაში დაამარცხა რუსი მინგიან სემიონოვი. 1/8 ფინალში მისი მეტოქე იყო ამერიკელი სპენსერ მანგო. 1/4 ფინალში დაამარცხა ჩინელი ლი შიჯუნი. ნახევარფინალში კი მისი მეტოქე იყო სამხრეთ კორეის წარმომადგენელი ჩოი გიუ-ჯინი.
კოსმოსური ფილმი
კოსმოსური ფილმი (The Space Movie) — 1979 წლის დოკუმენტური ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ტონი პალმერის მიერ ნასას დაკვეთით. იგი ეძღვნება ხომალდ აპოლო 11-ს მთვარეზე დაშვებას.
1980 წელს ფილმი გამოვიდა კინოთეატრებში, 1983 წელს - ვიდეოკასეტაზე, ხოლო 2007 წელს - DVD დისკზე. მასში შეტანილია მაიკ ოლდფილდის მუსიკა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ვიდეო ალბომები კატეგორია:დოკუმენტური ფილმები კატეგორია:1980 წლის ფილმები
სტენოკარდია
სტენოკარდია ანუ გულის ანგინა (ლათ:angina pectoris) უეცრად განვითარებული ტკივილის შეტევები გულმკერდში, რომელიც გამოწვეულია მიოკარდის სისხლით მომარაგების მწვავე უკმარისობით.
სიმპტომები, მიმდინარეობა.
სტენოკარდიის დროს ტკივილი ყოველთვის გამოირჩევა შემდეგი ნიშნებით:
დაძაბვის სტენოკარდია ყველაზე უფრო ხშირად ვითარდება სიარულის დროს (მოძრაობის აჩქარებისას, მთაზე ასვლისას, მკვეთრი შემხვედრი ქარის დროს, ჭამის შემდეგ სიარულისას ან მძიმე ტვირთის ტარების დროს), ასევე სხვა ფიზიკური დატვირთვის ან (და) მნიშვნელოვანი ემოციური დაძაბულობის დროს. ფიზიკური დატვირთვის გაგრძელებისას ან გაზრდისას განუხრელად მატულობს ტკივილის ინტენსივობაც, ხოლო შეწყვეტისას ტკივილი სუსტდება და რამდენიმე წუთში ქრება.
დაძაბვის სტენოკარდიას ახასიათებს შემდეგი კლინიკური ნიშნები:
მოსვენების სტენოკარდია, განსხვავებით დაძაბვის სტენოკარდიისაგან წარმოიქმნება ფიზიკური დატვირთვების გარეშე, ხშირად ღამით, მაგრამ სხვა დანარჩენის მიხედვით აქვს იგივე ნიშნები და ხშირად თან ახლავს ჰაერის უკმარისობა, მოხრჩობის შეგრძნება. ავადმყოფთა უმრავლესობაში სტენოკარდიის მიმდინარეობა ხასიათდება შედარებითი სტაბილურობით. ამის ქვეშ გულისხმობენ სტენოკარდიის წარმოქმნის ნიშნების გარკვეულ ხანდაზმულობას, როდესაც შეტევები მცირედ იცვლება სიხშირისა და ძალის მიხედვით, ვითარდება ერთი და იმავე ანალოგიური პირობების განმეორებით, არ ვითარდებიან ამ პირობების გარეშე და ქრებიან მოსვენებით მდგომარეობაში (დაძაბვის სტენოკარდია), ან ნიტროგლიცერინის მიღების შემდეგ.
დახასიათება
სტაბილური სტენოკარდიის ინტენსივობა კვალიფიცირდება ე. წ. ფუნქციონალური კლასით. პირველ ფუნქციონალურ კლასსს მიაკუთვნებენ სტაბილურ სტენოკარდიას, რომელიც გამოწვეულია მხოლოდ ჭარბი ფიზიკური დატვირთვით. თუკი სტაბილური სტენოკარდიის შეტევები წარმოიქმნება ჩვეულებრივი დატვირთვის დროსაც, თუმცა არა ყოველთვის, ასეთ სტენოკარდიას მიაკუთვნებენ მეორე ფუნქციონალურ კლასს, ხოლო როდესაც შეტევები ვითარდება მცირე (საყოფაცხოვრებო) დატვირთვებისას – მიაკუთვნებენ მესამე ფუნქციონალურ კლასს. მეოთხე ფუნქციონალური კლასი ფიქსირდება ავადმყოფებში, რომლებთაც შეტევები უვითარდებათ მინიმალური დატვირთვების, ზოგჯერ კი მათ გარეშეც კი. სტენოკარდია განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს თუკი: შეტევა განვითარდა პირველად, განსაკუთრებით – თუკი პირველად განვითარებული შეტევები ხშირდება და ძლიერდება დაავადების პირველივე კვირეებიდანვე; სტენოკარდიის მიმდინარეობა კარგავს თავის სტაბილურობას: შეტევების სიხშირე მატულობს, ისინი ვითარდება სხვა პირობებში (ნაკლები დატვირთვების, დაძაბულობის დროს), ვლინდება დაძაბულობის გარეშეც (მოსვენებით მდგომარეობაში, დილით ადრე), თითქოს გადადიან I – II ფუნქციონალური კლასიდან III – IV ფუნქციონალურ კლასში; ანუ სტენოკარდიის მიმდინარეობა იცვლება, იძენს არსებითად ახალ თვისებებს. ეკგ – ს ცვლილებები (ST სეგმენტის დაწევა, T კბილის ინვერსია, არითმიები), ასევე სისხლის შრატის ფერმენტების აქტივობის ზომიერი მომატება, როგორც წესი, არ ვლინდება, მაგრამ ამ ნიშნების არსებობა დამატებით ადასტურებს სტენოკარდიის არასტაბილურობას. პრედინფარქტული სტენოკარდია ყოველთვის არ მთავრდება გულის ინფარქტით (ინფარქტის განვითარების ალბათობა შეადგენს დაახლოებით 30% – ს); ეს აუცილებლად გათვალისწინებული უნდა იყოს კლინიკურ დიაგნოსტიკაში. იშვიათად გვხვდება ე. წ. ვარიანტული (ვაზოსპასტური) სტენოკარდია, რომელიც გამოირჩევა შეტევების სპონტანური ხასიათით, ეკგ – ზე რეგისტრირებული ST სეგმენტის მკვეთრი აწევით, ბეტაბლოკატორებისადმი რეფრაქტერობით (ანაპრილინისადმი და ობზიდანისადმი), მაგრამ კალციუმის იონების ანტაგონისტებისადმი მგრძნობელობით (ვერაპამილი, ფენიგიდინი, კორინფარი).
სქოლიო
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:კარდიოლოგია კატეგორია:გულ–სისხლ–ძარღვთა დაავადებები
ძვ. წ. 261
გარდაიცვალნენ
*
კილოკავი
კილოკავი — საერთო-სახალხო ენის ტერიტორიული სახესხვაობა. დიალექტზე (კილოზე) მცირე ერთეული. გავრცელებულია შედარებით მცირე ტერიტორიაზე. კილოკავები ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ფონეტიკურ-გრამატიკული და ლექსიკურ-სტილისტიკური ნიშნებითა და გამოთქმის თავისებურებებით. ქართული ენის კილოებში გამოიყოფა კილოკავები, მაგ., კახური კილოს გარეკახური და შიგნითკახური კილოკავები, იმერული კილოს ზემოიმერული და ქვემოიმერული კილოკავები და ა. შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციოლინგვისტიკა
სალტო-დელ-გუაირა
სალტო-დელ-გუაირა (Salto del Guairá) — ქალაქი პარაგვაიში, კანინდეიუს დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ქალაქ სიუდად-დელ-ესტედან 200 კმ-ით ჩრდილოეთით. სალტო-დელ-გუაირა ესპანურად გუაირის ჩანჩქერს ნიშნავს.
სალტო-დელ-გუაირა 1959 წლის 3 მარტს კერძო კომპანია „Colonizadora Salto del Guairá SA“-მა დააარსა. 1973 წლის 30 ივლისს შეიქმნა სალტო-დელ-გუაირის რაიონი და მან ქალაქის სტატუსი მიიღო.
მიმდებარე არეალის კლიმატი ზომიერი ტენიანობით ხასიათდება. საშუალო წლიური ტემპერატურაა +21 ° C.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
შვედური სასმელი
შვედური სასმელი  (გერმანულად: Schwedentrunk) ოცდაათწლიანი ომის დროს გავრცელებული წამების მეთოდი. მსხვერპლს პირში უსხამდნენ ფეკალიებით დაბინძურებულ წყალს და მუცელზე აწვებოდნენ.
კატეგორია:წამება
Muscle Museum
Muscle Museum — ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Muse-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1999 წელს. შეტანილია ალბომში Showbiz.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Muse-ის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები
ბაბკენ ნერსესიანი
ბაბკენ პოღოსის ძე ნერსესიანი (დ. 18 ივლისი [ ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1917, თბილისი — გ. 14 თებერვალი, 1986) — სომეხი მსახიობი. სსრკ (1972) და საქართველოს სახალხო არტისტი (1953).
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი მსახიობები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
Lasioglossum rugolatum
Lasioglossum rugolatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
rugolatum
ბაკურიანის ბოტანიკური ბაღი
მინიატიურა|[[ჩვეულებრივი ფიჭვი ბაკურიანის ბოტანიკურ ბაღში]] ბაკურიანის ბოტანიკური ბაღი — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტის მაღალმთის ბოტანიკური ბაღი. მდებარეობს ბაკურიანის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთებზე. ზღვის დონიდან 1700 მ სიმაღლეზე. დაარსებულია 1910 წელს კოხტაგორის დასავლეთ კალთაზე ა. როლოვისა და ა. ფომინის ინიციატივით. 1934 წელს ბაღი საქართველოს ბოტანიკის ინსტიტუტს გადაეცა. 1937 წელს ბაღი გაშენდა ახალ ტერიტორიაზე. უკავია 17 ჰა ფართობი. ბაკურიანის ბოტანიკური ბაღის ძირითადი დანიშნულებაა კავკასიის მაღალმთიანეთის მცენარეების ინტროდუქცია, მათი აკლიმატიზაცია და დამახასიათებელ ბიოეკოლოგიურ თავისებირებათა დადგენა. ამავე დროს ბაკურიანის ბოტანიკური ბაღი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბოტანიკის ინსტიტუტის ერთ-ერთი ექსპერიმენტული ბაზაა. მის ტერიტორიაზე შექმნილია საცდელი ნაკვეთები და კოლექციები, რომელთა შორის აღსანიშნავია:
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბოტანიკური ბაღები
კირილე და მეთოდე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძენი ბერები კატეგორია:დამწერლობის შემქმნელები კატეგორია:დაბადებული 827 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 869 კატეგორია:დაბადებული 815 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 885
Solsbury Hill (სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის სინგლები კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები