cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვანდა გერცი
ომის შემდგომი პერიოდი
გერმანიაში მოკავშირეთა პოლონური ძალების შემადგენლობაში ყოფნისას გერცი გაერთიანებულ სამეფოში წავიდა. მოგვიანებით მან უკან დაბრუნება და ქალთა შინაგანი არმიის ჩამოყალიბება გადაწყვიტა. მან იმოგზაურა გერმანიასა და იტალიაში დევნილი პოლონელი ქალების მოსაძებნად. 1946 წლის მაისიდან 1949 წლის თებერვლამდე ვანდა ქალი ჯარისკაცების ინსპექტორად მსახურობდა ინგლისის ჩრდილოეთით. დემობილიზაციის შემდეგ გერცი სასადილოში მუშაობდა სიმსივნით გარდაცვალებამდე, 1958 წლის 10 ნოემბრამდე. მის დაკრძალვას ესწრებოდნენ ყოფილი სამხედრო მოღვაწეები: ალექსანდრა პილსუდსკა და გენერალები მიხალ ტადეუშ კარაშევიჩ-ტოკაჟევსკი და თადეუშ ბორ-კომოროვსკი. 1960 წელს მისი ფერფლი პოლონეთში ჩაიტანეს და პოვაზკის სამხედრო სასაფლაოზე დამარხეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1958 კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:პოლონელი ჯარისკაცები კატეგორია:პოლონელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის მონაწილეები
1918
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
Cerapachys aranus
Cerapachys aranus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Inconsolable
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სინგლები
ტრირ-მარიაჰოფი
მარიაჰოფი (გერმ. Mariahof) — ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცი) 19-დან ერთ-ერთი დასახლება.
გეოგრაფია
მარიაჰოფი მდებარეობს მოზელის ხეობაში 130 მეტრ სიმაღლეზე. დასახლება მიულენბერგზე დევს და მწვანეშია ჩაფლული. მარიაჰოფის დასახლებას 7,04 km² უჭირავს. 2009 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა 3 120 კაცს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრირი
სავაშირი
სავაშირი (Savaşır) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 101 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 20 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 111 ადამიანი ცხოვრობს.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ჭანჭახი.
ტასოითა
ტასოითა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ჯავიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
მენანდრე
მენანდრე ― (დ. ძვ. წ. 342 ― გ. ძ.ვ. წ. 292) ― ძველი ბერძენი დრამატურგი, ანტიკური ჰუმანიზმის წარმომადგენელი, ატიკური კომედიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ავტორია 100–ზე მეტი კომედიისა, მათი ნაწილი დადგინდა XIX-XX საუკუნეებში ეგვიპტეში აღმოჩენილი პაპირუსებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 342 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 342 კატეგორია:ძველი ბერძენი დრამატურგები
ბერნჰარდ ვარენიუსი
ბერნჰარდ ვარენიუსი (Bernhard Varen; ლათინიზებული Bernhardus Varenius; დ. 1622, ჰიტცაკერი, ქვემო საქსონია — გ. 1650 ლეიდენი, ნიდერლანდები) — გერმანელი გეოგრაფი.
ბიოგრაფია
ბერნჰარდ ვარენიუსი დაიბადა ჩრდილოეთ გერმანიაში. კენინგსბერგისა (1643-1645) და ლეიდენის (1645-1649) უნივერსიტეტებში სწავლობდა მათემატიკასა და მედიცინას. მედიკოსის ხარისხის მოპოვების შემდეგ, დასახლდა ამსტერდამში, სადაც დაკავდა კერძო პრაქტიკით. ჰოლანდიაში ყოფნის დროს ვარენიუსის ყურადღება მიიპყრო დიდმა გეოგრაფიულმა აღმოჩენებმა. მოგვიანებით იგი გეოგრაფიით ზედმიწევნით დაინტერესდა.
მან გამოაქვეყნა ორი წიგნი: 1649 წელს გამოიცა — „იაპონიის აღწერა“ (Descriptio Regni Japoniae), რომელშიც მოცემულია უმეტესად სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის დახასიათება და აღწერილობა. თუმცა ეს ნაშრომი არა გეოგრაფიული, არამედ უფრო კულტურული და რელიგიური თემატიკითაა დატვირთული.
1650 წელს გამოდის ვარენიუსის საყოველთაოდ ცნობილი გეოგრაფიული წიგნი: „გენერალური გეოგრაფია“ („Geographia Generalis“). აღნიშნული წიგნი კაპიტალური ნაშრომია, რომელშიც შეჯამებულია დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდის მეცნიერული ცოდნა, განხილულია დედამიწის ხმელეთის ზედაპირის, ჰიდროსფეროსა და ატმოსფეროს ძირითადი თავისებურებანი. განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს ე.წ. „მათემატიკურ გეოგრაფიას“; აღწერს დედამიწის ზედაპირის ამა თუ იმ მანძილების დაშორებას, რუკების აგებულებას, კოორდინატების ფიქსირებას ნავიგაციური სამუშაოების შესრულებისათვის და სხვა.
„გენერალური გეოგრაფია“ დიდი ხნის განმავლობაში რჩებოდა მთავარ სამეცნიერო ნაშრომად ფიზიკურ გეოგრაფიაში. მნიშვნელოვანია, რომ ნაშრომში პირველად იყო გამოყოფილი სამხრეთის ოკეანე, რომელიც ყველაფრის მიუხედავად, პირობითად ოკეანედ რჩებოდა, რამეთუ მას არ ჰქონდა მკვეთრად გამოყოფილი საზღვრები მოსაზღვრე ოკეანეებთან. განსაკუთრებით XVIII საუკუნეში „გენერალური გეოგრაფია“ არაერთხელ იყო თარგმნილი სხვადასხვა ენებზე.
ვარენიუსი დედამიწას განიხილავდა როგორც ადამიანთა საცხოვრებელ სახლს, თანაც ცდილობდა რაც შეიძლება მაქსიმალურად და მეცნიერულად აეღწერა იგი, რაც მან წარმატებით შეასრულა, დიდი გეოგრაფიული ნაშრომის — „გენერალური გეოგრაფია“-ს სახით.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
Lasioglossum sexnotatum
Lasioglossum sexnotatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1802 წელს.
სქოლიო
sexnotatum
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის გერბი
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის გერბი — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის ფარის ზურმუხტოვან ველს სამ ნაწილად ჰყოფს ვერცხლის ორთითასებრი ჰერალდიკური ჯვარი, რომელზედაც მოთავსებულია მცირე ფარი - მეწამულ ველზე ოქროს სამკოშკიანი ციხესიმაგრე.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხესიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ზესტაფონი“.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1994
30 ნოემბერი - 17 დეკემბერი 1994 მოსკოვი, რუსეთი
მოსკოვში რუსებს უფრო გაუჭირდათ, ყოველ შემთხვევაში სხვაობამ მხოლოდ 2,5 ქულა შეადგინა. ისიც ბოლო ტურში ბოსნიელებმა აღარ გარისკეს და ბულგარელებთან მატჩი სწრაფად დაამთავრეს ფრედ. სამაგიეროდ კარგად გამოვიდა რუსეთის ახალგაზრდული ნაკრები, რომელმაც მესამე ადგილი გამოცდილ ინგლისელებს უკეთესი კოეფიციენტით წაართვა. ინგლისელები, რომლებიც დიდხანს მეორენი მიდიოდნენ, ბოლოსწინა ტურში რუსებთან მარცხმა (1-3) დაღუპა. არათანაბრად ითმაშეს ქართველებმა. აუხსნელი დამარცხებები ლატვიელებთან და ჩეხებთან (ამ გუნდებს ჩვენზე ნაკლები ელო ჰქონდათ). ტრადიციად ქცეული მწარე მარცხი სომხებთან და რუსებთან. თუმცა იყო კარგად ჩატარებული მატჩებიც. საბოლოოდ ჩვენმა გუნდმა რამდენიმე გუნდთან ერთად 33,5 ქულა მოაგროვა და კოეფიციენტების გამო მეათე ადგილი დაიკავა.
ტექნიკური შედეგები
მონაწილეობდა 124 ნაკრები გუნდი. ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 14 ტურად.
13.🇦🇲, 14.🇮🇱, 15., 16.🇩🇪, 17.🇪🇪, 18.🇪🇸, 19.🇱🇻, 20.🇨🇺, 21.🇵🇭, 22.🇮🇸, 23.🇺🇿, 24.🇱🇹, 25., 26., 27.🇵🇱, 28., 29.🇨🇿, 30.🇸🇰, 31.🇨🇭, 32.🇮🇩 indonesia, 33.🇦🇷, 34.🇫🇷, 35.🇰🇬, 36.🇦🇿, 37., 38.🇵🇪, 39.🇲🇽, 40.🇹🇲, 41.🇲🇩, 42.🇦🇺, 43.🇬🇷, 44.🇰🇿, 45.🇲🇰, 46.🇧🇪, 47.🇳🇴, 48.🇻🇳, 49.🇹🇷, 50., 51.🇫🇮, 52., 53.🇮🇹, 54., 55.🇮🇳, 56.🇮🇪, 57.🇹🇳, 58. undefined, 59.🇦🇹, 60.🇦🇱, 61.🇨🇱, 62.🇧🇷, 63.🇱🇺, 64., 65.🇨🇦, 66.🇧🇩, 67.🇹🇯, 68.🇲🇦, 69.🇪🇬, 70.🇩🇿, 71., 72.🇪🇨, 73.🇩🇴, 74.🇳🇿, 75.🇳🇬, 76.🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿, 77.🇸🇬, 78.🇺🇾, 79.🇨🇴, 80.IBCA, 81.🇨🇷, 82.🇮🇷, 83.🇿🇼 zimbabwe, 84.🇭🇰, 85.🇦🇩, 86.🇮🇶, 87.🇯🇵, 88.🇹🇭, 89.🇾🇪 yemen, 90.🇵🇾, 91.🇱🇮, 92.🇳🇮, 93., 94.🇬🇹, 95.🇱🇾, 96.🇲🇾, 97.🇸🇻 el salvador, 98.🇻🇪, 99.🇧🇲, 100.🇯🇴, 101.🇧🇧, 102.🇭🇳 honduras, 103., 104.🇵🇷, 105.🇶🇦 qatar, 106. undefined, 107.🇲🇹, 108.🇭🇹 haiti. 109.🇿🇲, 110.🇨🇾, 111.🇧🇼, 112.🇫🇯, 113., 114.🇲🇴, 115.🇸🇲, 116.🇻🇬, 117., 118.🇲🇨, 119.🇧🇭, 120.🇵🇦, 121.🇳🇦, 122.🇬🇬 - 🇯🇪, 123.🇸🇨, 124.🇻🇮.
🇺🇬 - პირველი ტურის შემდეგ გამოეთიშა ასპარეზობას.
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
გარი კასპაროვი 6,5 (+4=5-1), ვლადიმირ კრამნიკი 8 (+5=6-0), ევგენი ბარეევი 5,5 (+2=7-1), ალექსეი დრეევი 5,5 (+4=3-1), სერგეი ტივიაკოვი 6,5 (+5=3-1), პიოტრ სვიდლერი 5,5 (+4=3-1).
პრედრაგ ნიკოლიჩი 8 (+5=6-2), ივან სოკოლოვი 8 (+3=10-1), ბოიან კურაიცა 9 (+6=6-1), ემირ დიდძარევიჩი 7,5 (+4=7-1), ნებოისა ნიკოლიჩი 1,5 (+1=1-0), რადე მილოვანოვიჩი 1 (+1=0-1).
ალექსნადრე მოროზევიჩი 5,5 (+3=5-2), ვადიმ ზვიაგინცევი 6,5 (+2=9-1), ნიკოლაი ულიბინი 6 (+3=6-0), სერგეი რუბლევსკი 6 (+5=2-2), კოსტანტინ საკაევი 6 (+4=4-2), ვასილი ემელინი 4,5 (+4=1-1).
საქართველოს ნაკრების შედეგები
ზურაბ აზმაიფარაშვილი 8 (+6=4-2), ლაშა ჯანჯღავა 1 (+0=2-3), ზურაბ სტურუა 6,5 (+3=7-2), გია გიორგაძე 7,5 (+5=5-2), გენადი ზაიჩიკი 7,5 (+6=3-1), ხვიჩა სუპატაშვილი 3 (+1=4-0).
საუკეთესო პერფორმანსი
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
მარია შრაივერი
მარია ოუინგს შრაივერი (Maria Owings Shriver; დ. 6 ნოემბერი, 1955) — ამერიკელი ჟურნალისტი, ავტორი, კენედების ოჯახის წევრი, კალიფორნიის ყოფილი პირველი ლედი და არაკომერციული ორგანიზაციის, The Women's Alzheimer's Movement-ის დამფუძნებელი. დაქორწინებული იყო კალიფორნიის ყოფილ გუბერნატორზე და მსახიობ არნოლდ შვარცენეგერზე, რომელთან განქორწინებაც 2011 წელს მოითხოვა. შრაივერმა მიიღო Peabody Award და იყო NBC-ის ემის გამარჯვებული 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების თანაწამყვანობისთვის. როგორც ალცჰეიმერის პროექტის აღმასრულებელი პროდიუსერი, შრაივერმა მოიპოვა ორი ემის ჯილდო და სატელევიზიო ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის ჯილდ. მისი დედა, იუნის კენედი შრაივერი, იყო ჯონ ფ., რობერტის და ტედ კენედის და. შრაივერი ამჟამად არის NBC News-ის წამყვანი და კორესპონდენტი.
ადრეული ცხოვრება
შრაივერი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისში, 1955 წლის 6 ნოემბერს. არის პოლიტიკოს სარჯენტ შრაივერის და აქტივისტის იუნის კენედი შრაივერის მეორე შვილი. შრაივერი აშშ-ს გარდაცვლილი პრეზიდენტის, ჯონ კენედის, აშშ-ს გენერალური პროკურორის და აშშ-ს სენატორის რობერტ ფ. კენედის და ამერიკელი სენატორის ტედ კენედის დისშვილია. არის კათოლიკური აღმსარებლობის, ხოლო წარმოშობით ირლანდიელი და გერმანელია.
შრაივერმა საშუალო სკოლის წლები გაატარა პარიზში, საფრანგეთში, თუმცა, 1968 წელს, შრაივერის ოჯახი დროებით საცხოვრებლად გადავიდა ჩიკაგოში, ილინოისში.
მერილენდში საბოლოოდ დაბრუნდა 1971 წელს, სადაც სწავლობდა სტოუნ რიჯის სასულიერო სკოლაში, სწავლა დაამთავრა 1973 წელს, მოგვიანებით, ორი წლის განმავლობაში სწავლობდა მანჰეტენვილის კოლეჯში პურჩაიზში, ნიუ-იორკში. შემდეგ ამერიკანისტიკის სწავლა დაიწყო ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში ვაშინგტონში, რომელიც დაამთავრა 1977 წლის ივნისში.
შრაივერი ჩოგბურთელის პემ შრაივერის მეოთხე ბიძაშვილია. ასევე არის ქეროლაინ კენედის ბიძაშვილი.
პირადი ცხოვრება
მინი| შრაივერი 2013 წლის აპრილში მინი| ლინდა ჯონსონ რობი, შრაივერი და ლუსი ბეინს ჯონსონი სამოქალაქო უფლებების გამოფენაზე, საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკაში [[2014 წელს]] 1977 წელს ტომ ბროკავმა მარია გააცნო ავსტრიელ ბოდიბილდერს და მსახიობს არნოლდ შვარცენეგერს საქველმოქმედო ჩოგბურთის ტურნირზე, რომელიც დედამისის სახლში იმართებოდა. იგი დაქორწინდა შვარცენეგერზე 1986 წლის 26 აპრილს ჰიანისში, მასაჩუსეტსში, წმინდა ფრენსის ქსავიერის რომის კათოლიკურ ეკლესიაში. მათ ჰყავთ ოთხი შვილი: კეტრინი (დ.1989 წლის 13 დეკემბერს), კრისტინა (დ. 1991 წლის 23 ივლისს), პატრიკი (დ. 1993 წლის 18 სექტემბერს), და კრისტოფერი (დ. 1997 წლის 27 სექტემბერს).; ყველა მათგანი დაიბადა ლოს-ანჯელესში.
2011 წლის 9 მაისს შვარცენეგერმა და შრაივერმა 25 წლიანი ქორწინების შემდეგ გამოაცხადეს დაშორების ამბავი. შრაივერი წყვილის ბრენტვუდის სასახლიდან გადავიდა.
2011 წლის 17 მაისს შვარცენეგერმა 14 წლით ადრე, სანამ კალიფორნიის გუბერნატორი გახდებოდა, აღიარა მათი ოჯახის თანამშრომლის დიდი ხნის წევრის, მილდრედ პატრიცია ბაენას შვილის მამობა. შრაივერმა შვარცენეგერის აღიარებაზე თქვა, რომ „მტკივნეული და გულისამრევი“ იყო. მან უარი თქვა ამ თემაზე საუბრის გაგრძელებაზე და თქვა: „როგორც დედა, ჩემი საზრუნავი შვილებია. მე ვითხოვ თანაგრძნობას, პატივისცემას და კონფიდენციალურობას, და ვცდილობ ჩემი ცხოვრების ჩვეულ ფორმატში დაბრუნებას.” შრაივერმა განქორწინების შესახებ განაცხადი შეიტანა 2011 წლის 1 ივლისს, შეურიგებელი უთანხმოების მოტივით. განქორწინება დასრულდა 2021 წლის დეკემბერში.
ჯილდოები
2009 წელს შრაივერს მიენიჭა „Shinnyo-en Foundation“-ის 2009 წლის Pathfinders to Peace ჯილდო. შრაივერის პატივსაცემად მოწყობილ ცერემონიაზე, ფონდის აღმასრულებელმა დირექტორმა თქვა: „მარია შრაივერი ხედავს საუკეთესოს სხვა ადამიანებში - მათ თანდაყოლილ სიკეთეს - და შთააგონებს მათ გახდნენ საკუთარი ცვლილების არქიტექტორები. ის არის მშვიდი და ძლიერი ქალბატონი, რომელიც მისაბაძი მაგალითია სიკეთესა და ქველმოქმედებაში. მარია იყენებს თავის სახელგანთქმულობას მსოფლიოში მშვიდობის დასამყარებლად.“
ჰიბრიდულ ვარდს შრაივერის სახელი 2004 წლის ოქტომბერში დაარქვეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:მერილენდელი მწერლები კატეგორია:ჩიკაგოელი მწერლები კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის მწერლები კატეგორია:პიბოდის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ილინოისელი ჟურნალსიტები კატეგორია:კალიფორნიის პირველი ლედები კატეგორია:ამერიკელი ქალი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
წიკუხისმაღალი
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ბენევენტუმის ბრძოლა
ძვ. წ. 275 წელს ტარენტუმში პიროსი 20 000ანი ლაშქარით ჩავიდა. აქ მან შეავსო ჯარი და წავიდა სამნიუმში, სადაც რომაელები იყვნენ დაბანაკებულნი. სამნიტების საქმე ამ დროისთვის ძალიან ცუდად იყო, რომაელებმა ისინი არაერთხელ დაამარცხეს.
პიროსმა ჯარი ორად გაყო, ერთი ნაწილი ლუკანიაში გაუშვა რათა ისინი მეორე კონსულის კორნელიუს ლენტულუს კაუდინუსის ჯარებს შეხვედროდნენ და არ მიეცათ კონსულ მანიუს კურიუს დენტატუსის ჯართან შეერთების საშუალება. მეორე ნაწილს კი თვითონ გაუძღვა სამნიუმში, სადაც რომაელები ქალაქ ბენევენტუმთან იყვნენ დაბანაკებულნი.
პიროსმა განიძრახა თავს დასხმოდა რომაელებს სანამ მათ დამატებითი ჯარები მოუვიდოდათ, ამიტომ მან შეკრიბა საუკეთესო მეომრები და ყველაზე ავი სპილოები და ღამით სურდა ბანაკზე თავდასხმა. მაგრამ გზა გრძელი იყო და ტყით უნდა გაევლოთ, მეომრები დაიკარგნენ და დროც დაიკარგა.
დილით რომაელებმა თვითონ დაიწყეს შეტევა და პიროსის ჯარისკაცებს უკან დაახევინეს. სხვა ფლანგებზე კი სპილოებმა რომაელები შეავიწროვეს. რომაელებმა სპილოებს შუბები დაუშინეს და უკუაქციეს, ცხოველების უწესრიგო რბენამ არეულობა გამოიწვია პიროსის ჯარებში.
ამ ბრძოლის წაგების შედეგად პიროსის იმედები იტალიის და სიცილიის დამორჩილებაზე საბოლოოდ დაიმსხვრა და იგი დაბრუნდა საბერძნეთში.
კრასნოდარის ბალეტის თეატრი
თეატრი შედის ლეონარდ გატოვის სახელობის კრასნოდარის შემოქმედებით გაერთიანებაში „პრემიერა“. 2002 წლიდან მუშაობს კრასნოდარის მუსიკალური თეატრის სცენაზე.
ისტორია
კრასნოდარს არასოდეს ჰქონია საკუთარი ბალეტი. თუმცა 1991 წლის 15 აგვისტოს ქალაქის ადმინისტრაციის მხარდაჭერით, ჩამოსაყალიბებელი კოლექტივისთვის სამხატვრო ხელმძღვანელად მიიწვიეს ვ. პ. პაკი. მან პირადად აარჩია პირველი დასი. 1992 წლის 17 აპრილს გაიმართა საპრეზენტაციო კონცერტი. თეატრის პირველ პროგრამაში შედიოდა ფრაგმენტები ბალეტებიდან: ლუდვიგ მინკუსის „პახიტა“, ც. პუნის „ესმერალდა“, პ. ჰერტელის „ფუჭი სიფრთხილე“, ფიქრეთ ამიროვის „ათას ერთი ღამე“, პ. ჩაიკოვსკის „მძინარე მზეთუნახავი“, ოლდენბურსკის „კორსარი“. ასევე სხვადასხვა ქორეოგრაფიული მინიატურები.
1996 წლის ოქტომბერში, ლ. გ. გატოვის მიწვევით, პირველად ჩავიდა კრასნოდარში ბალეტმაისტერი, სსრკ სახალხო არტისტი, სსრკ ლენინისა და სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი, აკადემიკოსი იური გრიგოროვიჩი. იგი დათანხმდა თავის თავზე აეღო ყუბანის პირველი საბალეტო ფესტივალის მხატვრული ხელმძღვანელობა, რომელიც ჩატარდა 1996 წლის 18-დან 22 ოქტომბრამდე საერთაშორისო ფესტივალის — „დიმიტრი შოსტაკოვიჩი და მსოფლიო მუსიკალური კულტურა“ ფარგლებში. საბალეტო ფესტივალზე მიწვეული იყო რუსეთის დამსახურებული არტისტი, დირიჟორი ალექსანდრე ლავრენიუკი. ოთხი თვის შემდეგ, 1997 წლის 4 იანვარს, გრიგოროვიჩის ქორეოგრაფიით დაიდგა ჩაიკოვსკის ბალეტი „გედების ტბა“. პრემიერის შემდეგ, ქორეოგრაფმა გამოაცხადა, რომ აპირებდა კრასნოდარში დაედგა ყველა ის 18 სპექტაკლი, რომლებიც თავის დროზე, მისი ქორეოგრაფიით დაიდგა მოსკოვის დიდ თეატრში და ამასთანავე გამხდარიყო კრასნოდარის ბალეტის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.
1999 წლის სექტემბერში გაიმართა „დონ კიხოტის“ საპრემიერო 3 სპექტაკლი მინკუსის მუსიკით. ამის შემდეგ გრიგოროვიჩმა გადაწყვიტა დაედგა თავისი ერთ-ერთი ურთულესი ბალეტი, არამ ხაჩატურიანის „სპარტაკი“.
2009 წელს, პარიზში, დიაგილევის სეზონების 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, იური გრიგოროვიჩის ბალეტის თეატრმა მოამზადა პროგრამის — „რუსული ბალეტის შედევრები“ პრემიერა, ხოლო 2011 წელს კი „პარიზში „რუსული სეზონების“ შედევრები“, რისთვისაც აღადგინა მიხაილ ფოკინის ქორეოგრაფია, ალექსანდრე ბენუას, ლევ ბაკსტის და ალექსანდრე გოლოვინის კოსტიუმებისა და დეკორაციების ესკიზები. 2010 წელს თეატრის რეპერტუარში გამოჩნდა საბავშვო სპექტაკლი კ. ხაჩატურიანის „ჩიპოლინო“, რეჟისორ გენრიხ მაიოროვის დადგმით. 2013 წელს შედგა მე-19 ბალეტის პრემიერა თეატრის რეპერტუარში — ლეო დელიბის „კოპელია“, დადგმული იური გრიგოროვიჩის მიერ. ეს ბალეტი, რომლის ისტორია პარიზში 1870 წლიდან დაიწყო და დადღემდე გრძელდება მსოფლიოს უდიდესი თეატრების სცენებზე, შეტანილია მსოფლიოს ლეგენდარული საბალეტო რეპერტუარის ჩამონათვალში. იური გრიგოროვიჩმა საფუძვლად მოსკოვში, ბალეტმეისტერ ა. გორსკის დადგმული ვერსია აიღო და დადგა კრასნოდარის მუსიკალური თეატრის სცენაზე. პრემიერამდე მისი პირველი მაყურებლები გახდნენ კრასნოდარის მხარის მუსიკალური და ქორეოგრაფიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მოსწავლეები. სპექტაკლის შემდეგ შედგა დიალოგი ქორეოგრაფსა და მაყურებელს შორის.
2016 წელს თეატრმა საიუბილეო თარიღი (20 წლისთავი) იზეიმა. დღესასწაულის ფარგლებში ჩატარდა მრავალი ღონისძიება: გასვლითი კონცერტები, შეხვედრები მთელი კრასნოდარის მხარის სოლისტებთან, შემოქმედებითი შეხვედრები მხარის ხელოვნების სასწავლებლების პედაგოგებთან და მათ მოსწავლეებთან, საიუბილეო ბუკლეტების გამოცემა, სატელევიზიო პროგრამების ციკლის „ბალეტის დრო“ გაშვება ტელეარხ „ყუბანი-24“-ზე. იუბილეს კულმინაცია გახდა 15 ოქტომბრის გალა-კონცერტი.
დღეს კრასნოდარის ბალეტის თეატრის დასში ასზე მეტი მოქმედი მსახიობია. კოლექტივმა გასტროლებით მოიარა საფრანგეთი, ესპანეთი, პორტუგალია, ნორვეგია, იაპონია, კორეა, თურქეთი, დიდი ბრიტანეთი, აშშ, გერმანია და საბერძნეთი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის თეატრები კატეგორია:1992 წელს დაარსებულები კატეგორია:რუსული ბალეტი კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ბალეტის თეატრები
Cerapachys arnoldi
Cerapachys arnoldi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხსნადი ყავა
ხსნადი ყავა (ხალხ. უნალექო ყავა) — სასმელი, მზადდება ყავისგან. სხვადასხვა ტექნოლოგიური პროცესით ყავა იფქვევა და გარდაიქნება ფხვნილად ან გრანულებად. ცხელი წყლის დამატებით მიიღება სასმელი, ნატურალურ ყავასთან მიახლოებული გემოთი. ზოგიერთი სამარკო ნიშნით გამოშვებულ ხსნადი ყავის გრანულებში დეჰიდრატაციასთან ერთად წარმოებს დეკოფეინიზაციაც – კოფეინის შემცველობის შემცირება.
ხსნადი ყავის უპირატესობაა – სასმელის მომზადების სისწრაფე და შენახვის დიდ ვადა (ნატურალური ყავა სხვასხვა ზეთების აორთქლების შედეგად მალე კარგავს არომატს).
ხსნადი ყავის ძირითადი ნაკლია ნატურალურ ყავასთან შედარებით სუსტი არომატი. ბოლო დროს ძვირადღირებული სამარკო ნიშნებს ქვეშ გამოშვებულ ხსნად ყავაში არომატისთვის უმატებენ ხელოვნურ ან ნატურალურ ყავის ზეთებს.
ისტორია
ხსნადი ყავა პირველად გამოიგონა ჩიკაგოში მომუშავე იაპონელმა მეცნიერმა სატორი კატომ (Satori Kato) 1901 წელს.
1903 წელს ლიუდვიგ როზელიუსმა (Ludwig Roselius) შეიმუშავა დეკოფეინიზაციის პროცესი.
1938 წელს გაჩნდა მსოფლიოში პოპულარული სავაჭრო ნიშანი ყავა Nescafe. იგი შემუშავდა შვეიცარიული კომპანია Nestle–სა და ბრაზილიის მთავრობის ხელშეწყობით, რომელიც ყავის ჭარბი რაოდენობის პრობლემის წინაშე იდგა. პროდუქტმა მალე მოიპოვა პოპულარობა, განსაკუთრებით მეორე მსოფლიო ომის დროს აშშ–ში, შემდგომ კი ევროპაში გავრცელდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყავა
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978 (უმაღლესი ლიგა)
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1978 (უმაღლესი ლიგა) — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის პირველობის რიგით 41-ე გათამაშება. დაიწყო 7 აპრილს და დასრულდა 11 ნოემბერს. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, რომელმაც მეორედ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული. მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე — დონეცკის „შახტიორი“.
მატჩები
საუკეთესო ბომბარდირი — გიორგი იარცევი („სპარტაკი“) — 19 გოლი 29 მატჩში.
ველ კილმერი
ველ კილმერი (Val Kilmer; დ. 31 დეკემბერი, 1959, კალიფორნია) — ამერიკელი მსახიობი.
ბიოგრაფია
ველ კილმერი 1959 წლის 31 დეკემბერს დაიბადა. 1981 წელს დაიწყო თეატრში მოღვაწეობა. პირველად კინოში 1984 წელს გამოჩნდა, როდესაც ითამაშა ფილმში Top Secret! 1986 წელს კილმერი მონაწილეობდა ფილმში Top Gun (მთავარ როლში ტომ კრუზი). ფილმის „ვილოუს“ გადაღებისას მან გაიცნო თავისი მომავალი მეუღლე, ინგლისელი მსახიობი, ჯოან უოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
Helpless When She Smiles
Helpless When She Smiles — ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2007 წელს. შეტანილია ჯგუფის ალბომში Unbreakable.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სინგლები
რაიმის მუჰაფაზა
რაიმის მუჰაფაზა (ريمه) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 3 მუჰაფაზა: სანა, დამარი და ჰოდეიდა.
რაიმის ფართობი შეადგენს 2,442 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 288,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
სქოლიო
კატეგორია:იემენის მუჰაფაზები
ანგლო-საქსური ქრონიკა
Peterborough.Chronicle.firstpage.jpg საწყისი გვერდი
შემორჩენილია ცხრა ხელნაწერი მთლიანად ან ნაწილობრივ, თუმცა ყველა არ არის თანაბარი ისტორიული ღირებულებისა და არცერთი მათგანი არ არის ორიგინალური ვერსია. უძველესი, როგორც ჩანს, ალფრედის მეფობის ბოლოს დაიწერა, ხოლო უახლესი დაიწერა პიტერბოროს სააბატოში 1116 წელს ამ მონასტერში გაჩენილი ხანძრის შემდეგ. მატიანეში თითქმის მთელი მასალა არის ანალების სახით, წლის მიხედვით. ყველაზე ადრეული თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვით 60 წელი. ეს ხელნაწერები ერთობლივად ცნობილია როგორც ანგლო-საქსური ქრონიკა.
ქრონიკა ზოგგან მიკერძოებულია. არის შემთხვევები, როდესაც სხვა შუა საუკუნეების წყაროებთან შედარება ცხადყოფს, რომ მწიგნობრები, რომლებიც მას წერდნენ, გამოტოვებდნენ მოვლენებს ან ყვებოდნენ ისტორიების ცალმხრივ ვერსიებს. ასევე არის ადგილები, სადაც სხვადასხვა ვერსიები ერთმანეთს ეწინააღმდეგება. თუმცა მთლიანობაში ქრონიკა არის ერთადერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ისტორიული წყარო ინგლისში რომაელთა გამგზავრებასა და ნორმანების დაპყრობის შემდგომ ათწლეულებს შორის პერიოდისთვის. ქრონიკაში მოცემული ინფორმაციის დიდი ნაწილი სხვაგან არ არის დაფიქსირებული. გარდა ამისა, ხელნაწერები მნიშვნელოვანი წყაროა ინგლისური ენის ისტორიისთვის. კერძოდ, პიტერბოროს ტექსტი არის შუა ინგლისური ენის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული მაგალითი.
გადარჩენილი ცხრა ხელნაწერიდან და ფრაგმენტიდან შვიდი ინახება ბრიტანეთის ბიბლიოთეკაში. დანარჩენი ორი მდებარეობს ოქსფორდის ბოდლეანის ბიბლიოთეკაში და კემბრიჯის კორპუს კრისტის კოლეჯის პარკერის ბიბლიოთეკაში.
კომპოზიცია
ყველა შემორჩენილი ხელნაწერი ასლია, ამიტომ ზუსტად არ არის ცნობილი, სად ან როდის შედგა მატიანეს პირველი ვერსია. ზოგადად მიღებულია, რომ ორიგინალური ვერსია - ზოგჯერ ცნობილი როგორც ადრეული ინგლისური ანალები - დაიწერა IX საუკუნის ბოლოს უესექსში მწიგნობარმა. ფრენკ სტენტონი ამტკიცებდა შიდა მტკიცებულებებით, რომ იგი პირველად შედგენილი იყო საერო, მაგრამ არა სამეფო პატრონისთვის და რომ „მისი წარმოშობა არის ერთ-ერთ სამხრეთ-დასავლეთ შირში... რაღაც მომენტში სომერსეტსა და დორსეტს შორის საზღვრიდან არც თუ ისე შორს“. ორიგინალური ქრონიკის შედგენის შემდეგ დამზადდა ასლები და გავრცელდა სხვადასხვა მონასტერში. გაკეთდა დამატებითი ასლები შემდგომი გავრცელებისთვის ან დაკარგული ხელნაწერების ჩასანაცვლებლად და ზოგიერთი ეგზემპლარი განახლდა ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად. ზოგიერთი ამ გვიანდელი ასლი არის ის, რაც შემორჩენილია.
ყველაზე ადრე არსებული ხელნაწერი, პარკერის ქრონიკა, დაწერილი იყო ერთი მწერლის მიერ 891 წლამდე. მწიგნობარმა დაწერა წლის ნომერი, DCCCXCII, შემდეგი სტრიქონის მიდამოში. შემდგომი მასალა დაიწერა სხვა მწიგნობართა მიერ. ეს, როგორც ჩანს, ათავსებს მატიანეს კომპოზიციას არაუგვიანეს 892 წ.. შემდგომი მტკიცებულება მოწოდებულია ეპისკოპოს ასერის მიერ ქრონიკის ვერსიის გამოყენებით თავის ნაშრომში მეფე ალფრედის ცხოვრება, რომელიც ცნობილია, რომ შედგენილია 893 წელს. ცნობილია, რომ ვინჩესტერის ხელნაწერი არის მინიმუმ ორი ამოღებული ორიგინალური ქრონიკიდან. შედეგად, არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ქრონიკა შედგენილია ვინჩესტერში. ასევე რთულია შედგენის თარიღის დაფიქსირება, მაგრამ ზოგადად მიჩნეულია, რომ მატიანეები შედგენილია ალფრედ დიდის (871–99) მეფობის დროს, რადგან ალფრედი განზრახ ცდილობდა აღედგინა სწავლა და კულტურა მისი მეფობის დროს და წაახალისა ინგლისური ენის, როგორც წერილობითი ენის გამოყენება. ქრონიკა, ისევე როგორც ასლების გავრცელება სხვა სასწავლო ცენტრებში, შეიძლება იყოს ალფრედის მიერ შემოტანილი ცვლილებების შედეგი.
ურთიერთობები ხელნაწერებს შორის
ითვლება, რომ ყველა ხელნაწერი მომდინარეობს საერთო ორიგინალიდან, მაგრამ ტექსტებს შორის კავშირები უფრო რთულია, ვიდრე მარტივი მემკვიდრეობა კოპირების გზით. დიაგრამა მარჯვნივ იძლევა მიმოხილვას ხელნაწერებს შორის ურთიერთობის შესახებ. ქვემოთ მოცემულია იმ ურთიერთობების შეჯამება, რომლებიც ცნობილია.
ზემოთ აღწერილი ყველა ხელნაწერი იზიარებს ქრონოლოგიურ შეცდომას 756 და 845 წლებს შორის, მაგრამ აშკარაა, რომ წმინდა ნეოტის ანალების კომპოზიტორი იყენებდა ასლს, რომელსაც არ ჰქონდა ეს შეცდომა და რომელიც მათ წინ უნდა ყოფილიყო. Æthelweard-ის ასლს ჰქონდა ქრონოლოგიური შეცდომა, მაგრამ მას არ დაუკარგავს მთელი წინადადება 885 წლის ანალიდან. ყველა შემორჩენილმა ხელნაწერმა დაკარგა ეს წინადადება. მაშასადამე, შეცდომა და გამოტოვებული წინადადება უნდა იყოს შემოტანილი ცალკე გადაწერის ეტაპად, რაც იმას ნიშნავს, რომ არცერთი შემორჩენილი ხელნაწერი არ არის უფრო ახლოს, ვიდრე ორი ამოღება ორიგინალური ვერსიიდან.
ვინჩესტერის ქრონიკა
A - ვინჩესტერის (ან პარკერის) ქრონიკა არის ქრონიკის უძველესი ხელნაწერი, რომელიც შემორჩენილია. იგი დაიწყო ძველ მინსტერში, ვინჩესტერში, ალფრედის მეფობის ბოლოს. ხელნაწერი იწყება ალფრედის გენეალოგიით და პირველი ქრონიკის ჩანაწერი არის ძვ.წ. 60 წელს. მონაკვეთი, რომელიც შეიცავს მატიანეს, იკავებს ფურცლებს 1–32. სხვა ხელნაწერებისგან განსხვავებით, A საკმარისად ადრეული კომპოზიციისაა, რათა აჩვენოს ჩანაწერები, რომლებიც დათარიღებულია IX საუკუნის ბოლოს, სხვადასხვა მწიგნობართა ხელში ჩანაწერების გაკეთებისას. პირველი მწიგნობრის ხელი თარიღდება IX საუკუნის ბოლოს ან X საუკუნის დასაწყისში. მისი ჩანაწერები შეწყდა 891 წლის მიწურულს და შემდეგი ჩანაწერები კეთდებოდა მე-10 საუკუნის მანძილზე რამდენიმე მწიგნობართა მიერ. მერვე მწიგნობარმა დაწერა ანალები 925–955 წლებისთვის და როცა მან ისინი დაწერა, იგი აშკარად ვინჩესტერში იმყოფებოდა, რადგან ამატებს იქაურ მოვლენებთან დაკავშირებულ მასალას. ის ასევე იყენებს კეასტერს, ან „ქალაქს“, რაც ვინჩესტერს ნიშნავს. ხელნაწერი სხვა რეცესიებისგან დამოუკიდებელი ხდება 975 წლის ჩანაწერის შემდეგ. წიგნი, რომელსაც ასევე ჰქონდა ალფრედისა და ინეს კანონების ასლი 924 წლის ჩანაწერის შემდეგ, გადაეცა კენტერბერიში გარკვეული პერიოდის განმავლობაში XI საუკუნის დასაწყისში. როგორც დასტურდება წიგნების ჩამონათვალით, რომელიც არქიეპისკოპოსმა პარკერმა გადასცა კორპუს კრისტის. კენტერბერიში ყოფნისას გაკეთდა გარკვეული ინტერპოლაციები. ამას მოითხოვდა ხელნაწერში გარკვეული წაშლა. დამატებითი ჩანაწერები, როგორც ჩანს, აღებულია ხელნაწერის ვერსიიდან, საიდანაც E წარმოიშვა. ხალხურ ენაზე ბოლო ჩანაწერი არის 1070 წელს. ამის შემდეგ მოდის ლათინური Acta Lanfranci, რომელიც მოიცავს საეკლესიო მოვლენებს 1070 წლიდან 1093 წლამდე. ამას მოჰყვება პაპებისა და კენტერბერის არქიეპისკოპოსების სია, რომლებსაც მათ გაუგზავნეს პალიუმი. ხელნაწერი შეიძინა მეთიუ პარკერმა, კენტერბერის არქიეპისკოპოსმა (1559–1575) და კემბრიჯის კორპუს კრისტის კოლეჯის ოსტატმა, მონასტრების დაშლის შემდეგ და უანდერძა კოლეჯს მისი გარდაცვალების შემდეგ. ახლა ის პარკერის ბიბლიოთეკის ნაწილია.
აბინგდონის ქრონიკა I
B - აბინგდონის ქრონიკა I დაწერა ერთმა მწიგნობარმა X საუკუნის მეორე ნახევარში. მატიანე იღებს ფურცლებს 1–34. ის იწყება ძვ. წ. 60 წლის ჩანაწერით და მთავრდება 977 წლის ჩანაწერით. ხელნაწერი, რომელიც ახლა ცალკეა (British Library MS. Cotton Tiberius Aiii, f. 178) თავდაპირველად იყო ამ მატიანელის შესავალი. იგი შეიცავს გენეალოგიას, ისევე როგორც A, მაგრამ ავრცელებს მას მე-10 საუკუნის ბოლოს. B იყო აბინგდონში XI საუკუნის შუა წლებში, რადგან იგი გამოიყენებოდა C-ის შემადგენლობაში. ამის შემდეგ მალევე წავიდა კენტერბერიში, სადაც ჩატარდა ინტერპოლაციები და შესწორებები. როგორც A-ით, ის მთავრდება პაპებისა და კენტერბერის არქიეპისკოპოსების სიით, რომლებსაც მათ გაუგზავნეს პალიუმი.
აბინგდონის ქრონიკა II
C - შეიცავს დამატებით მასალას აბინდონის ადგილობრივი ანალებიდან, სადაც იგი შედგენილია. მონაკვეთს, რომელიც შეიცავს ქრონიკას (ფოლიოსი 115–64) წინ უძღვის მეფე ალფრედს ოროსიუსის მსოფლიო ისტორიის ძველი ინგლისური თარგმანი, რასაც მოჰყვება მენოლოგიუმი და ბუნებრივი სამყაროსა და კაცობრიობის კანონების ზოგიერთი გნომიური ლექსი. შემდეგ მოჰყვება მატიანეს ასლი, დაწყებული ძვ.წ. 60 წელს. პირველი მწიგნობარი გადაწერა ჩანაწერამდე 490 წელს, ხოლო მეორე მწიგნობარმა ჩაწერა ჩანაწერი 1048 წელს. B და C იდენტურია 491 და 652 წლებში, მაგრამ შემდგომი განსხვავებები ცხადყოფს, რომ მეორე მწიგნობარი ასევე იყო. ქრონიკის სხვა ასლის გამოყენებით. ამ მწიგნობარმა ასევე ჩადო 915 წლის ანალის შემდეგ მერსიანის რეესტრი, რომელიც მოიცავს 902–924 წლებს და რომელიც ყურადღებას ამახვილებს Æthelflæd-ზე. ხელნაწერი გრძელდება 1066 წლამდე და ჩერდება სტემფორდ ბრიჯის ბრძოლის აღწერის შუაში. მე-12 საუკუნეში რამდენიმე სტრიქონი დაემატა ანგარიშის დასასრულებლად.
ვორესტერის ქრონიკა
D - ვორესტერის ქრონიკა, როგორც ჩანს, XI საუკუნის შუა ხანებშია დაწერილი. 1033 წლის შემდეგ მასში შედის რამდენიმე ჩანაწერი Worcester-იდან, ამიტომ, ზოგადად, ფიქრობენ, რომ იქ არის დაწერილი. 1054-მდე ჩანაწერებისთვის შესაძლებელია ხუთი განსხვავებული მწიგნობარის იდენტიფიცირება, რის შემდეგაც, როგორც ჩანს, მასზე მუშაობდნენ ინტერვალებით. ტექსტი შეიცავს მასალას ბედეს საეკლესიო ისტორიიდან და VIII საუკუნის ნორთუმბრიული ანალების ნაკრებიდან. ფიქრობენ, რომ ზოგიერთი ჩანაწერი შესაძლოა შედგენილი იყოს არქიეპისკოპოსის ვულფსტანის მიერ. D შეიცავს უფრო მეტ ინფორმაციას, ვიდრე სხვა ხელნაწერები ჩრდილოეთისა და შოტლანდიის საკითხებზე, და ვარაუდობენ, რომ ეს იყო ასლი, რომელიც განკუთვნილი იყო ანგლიცირებული შოტლანდიის სასამართლოსთვის. 972 წლიდან 1016 წლამდე იორკისა და ვორესტერის საყდარები ერთსა და იმავე პიროვნებას ეკავა - ოსვალდი 972 წლიდან, ეალდვულფი 992 წლიდან და ვულფსტანი 1003 წლიდან, და ამით შეიძლება აიხსნას, თუ რატომ უნდა აღმოჩენილიყო ჩრდილოეთის რეცესია ვუსტერში. XVI საუკუნისათვის ხელნაწერის ნაწილები დაიკარგა. ჩასმული იყო თვრამეტი გვერდი, რომელიც შეიცავდა ჩანაწერებს სხვა წყაროებიდან, მათ შორის A, B, C და E. ეს გვერდები დაწერილი იყო ჯონ ჯოსელინის მიერ, რომელიც იყო მეთიუ პარკერის მდივანი.
პიტერბოროს ქრონიკა
E - პიტერბოროს ქრონიკა: 1116 წელს, პეტერბოროს მონასტერში გაჩენილმა ხანძარმა გაანადგურა შენობების უმეტესობა. იქ ინახებოდა ქრონიკის ასლი შესაძლოა დაიკარგა იმ დროს ან მოგვიანებით, მაგრამ ორივე შემთხვევაში მალევე გაკეთდა ახალი ასლი, როგორც ჩანს, გადაწერილი კენტური ვერსიიდან - სავარაუდოდ, კენტერბერიდან იყო. ხელნაწერი დაიწერა ერთ დროს და ერთი მწერლის მიერ, 1121 წლის ანალამდე. მწიგნობარმა დაამატა მასალა პიტერბოროს სააბატოსთან დაკავშირებით, რომელიც სხვა ვერსიებში არ არის. კენტერბერის ორიგინალი, რომელიც მან დააკოპირა, მსგავსი იყო, მაგრამ არა იდენტური, D-ს: მერსიანის რეესტრი არ ჩანს და ლექსი ბრუნანბურის ბრძოლაზე 937 წელს, რომელიც გვხვდება ქრონიკის სხვა შემორჩენილ ეგზემპლარებში, არ არის ჩაწერილი. იმავე მწიგნობარმა განაგრძო ანალები 1131 წლამდე. ეს ჩანაწერები ხდებოდა ინტერვალებით და, შესაბამისად, სავარაუდოდ, თანამედროვე ჩანაწერებია. საბოლოოდ, მეორე მწიგნობარმა, 1154 წელს, დაწერა 1132–1154 წლების ისტორია, თუმცა ცნობილია, რომ მისი დათარიღება არასანდოა. ეს ბოლო ჩანაწერი არის შუა ინგლისურ ენაზე. E ოდესღაც ეკუთვნოდა უილიამ ლაუდს, კენტერბერის არქიეპისკოპოსს 1633-1645 წლებში, ამიტომ ცნობილია, როგორც ლაუდის ქრონიკა. ხელნაწერი ხანდახან შეიცავს ლათინურ ენას და მოხსენიებულია (როგორც „პიტერბოროუს ეკლესიის საქსონური ამბავი“) 1566 წლის ანტიკვარული წიგნში. ჯოსელინის თქმით, ნოუელს ჰქონდა ხელნაწერის ტრანსკრიპტი. წინა მფლობელები არიან უილიამ კამდენი და უილიამ ლ'ისლი. ამ უკანასკნელმა, სავარაუდოდ, ხელნაწერი ლაუდს გადასცა.
კენტერბერის ორენოვანი განსახიერება
F - კენტერბერის ორენოვანი განსახიერება: დაახლოებით 1100 წელს, ქრონიკის ასლი დაიწერა ქრისტის ეკლესიაში, კენტერბერიში, სავარაუდოდ, ერთ-ერთი მწერლის მიერ, რომელმაც ჩანაწერები გააკეთა A-ში. ეს ვერსია დაწერილია როგორც ძველ ინგლისურ, ასევე ლათინურ ენებზე. ძველ ინგლისურ ენაზე თითოეულ ჩანაწერს მოჰყვა ლათინური ვერსია. მწიგნობრის მიერ გადაწერილი ვერსია (ფურცლებზე 30–70 ) მსგავსია იმ ვერსიისა, რომელსაც იყენებდა პიტერბოროში მწიგნობარი, რომელმაც დაწერა E, თუმცა, როგორც ჩანს, ის შემოკლებულია. იგი მოიცავს იმავე შესავალ მასალას, როგორც D და E-თან ერთად არის ერთ-ერთი ორი მატიანედან, რომელიც არ შეიცავს ლექსს "ბრუნანბურის ბრძოლა". ხელნაწერს აქვს მრავალი ანოტაცია და ხაზგასმა, ზოგიერთი შესრულებული ორიგინალური მწიგნობრის მიერ, ზოგი კი მოგვიანებით მწიგნობართა მიერ, მათ შორის რობერტ ტალბოტმა.
ვინჩესტერის ქრონიკის ასლი
A2/G - ვინჩესტერის ქრონიკის ასლი: A2 გადაწერილი იყო A-დან ვინჩესტერში მეთერთმეტე საუკუნეში და მოჰყვება ბედეს საეკლესიო ისტორიის ძველი ინგლისური თარგმანის X საუკუნის ასლს. ბოლო ანალოგზე გადაწერილი იყო 1001 წელი, ამიტომ ასლი არ გაკეთებულა ამაზე ადრე. A2-ს დართული საეპისკოპოსო სია ვარაუდობს, რომ ასლი შესრულებულია 1013 წლისთვის. ეს ხელნაწერი თითქმის მთლიანად განადგურდა 1731 წლის ხანძრის დროს Ashburnham House-ში, სადაც კოტონის ბიბლიოთეკა იყო განთავსებული. თავდაპირველი 34 ფოთლიდან შვიდი დარჩა, ff. 39–47 ხელნაწერში. თუმცა, ტრანსკრიპტი შედგენილი იყო ლოურენს ნოუელის მიერ, მე-16 საუკუნის ანტიკვარული სახით, რომელიც გამოიყენა აბრაამ ვილოქმა ქრონიკის გამოცემაში, რომელიც დაბეჭდილ იქნა 1643 წელს. ამის გამო, იგი ასევე ცნობილია როგორც W, Wheelocke-ის სახელით. ნოუელის ტრანსკრიპტმა დააკოპირა გენეალოგიური შესავალი, რომელიც გამოყოფილია B-დან (გვერდი, რომელიც ამჟამად არის ბრიტანეთის ბიბლიოთეკაში MS. Cotton Tiberius Aiii, f. 178), ვიდრე ამ დოკუმენტის თავდაპირველი ნაწილი. თავდაპირველი A2 შესავალი მოგვიანებით წაიშალა ხანძრის წინ და გადარჩა როგორც ,,British Library Add MS 34652, f. 2. აპელაციები A, A2 და G მომდინარეობს Plummer, Smith და Thorpe შესაბამისად.
ბამბის ფრაგმენტი
ბამბის ფრაგმენტი H შედგება ერთი ფოთლისგან, რომელიც შეიცავს 1113 და 1114 წლების ანალებს. 1113 წლის ჩანაწერში ის შეიცავს ფრაზას "ის მოვიდა ვინჩესტერში". აქედან გამომდინარე, სავარაუდოა, რომ ხელნაწერი დაიწერა ვინჩესტერში. ეს ხელნაწერი არ არის საკმარისი სხვა ხელნაწერებთან სანდო ურთიერთობის დასამყარებლად. კერი აღნიშნავს, რომ ჩანაწერები შესაძლოა დაწერილი იყოს თანადროულად.
სააღდგომო სუფრის ქრონიკა
I - სააღდგომო სუფრის ქრონიკა: ქრონიკის ჩანაწერების სია თან ახლავს წლების ცხრილს, რომელიც ნაპოვნია 133–37 ფურცლებზე ძლიერ დამწვარ ხელნაწერში, რომელიც შეიცავს სხვადასხვა ჩანაწერებს ხიბლის შესახებ, საეკლესიო მსახურების თარიღების გამოთვლას და ანალებს, რომლებიც ეხება ქრისტეს ეკლესიას, კენტერბერი. ქრონიკის ჩანაწერების უმეტესობა ეხება ქრისტეს ეკლესიას, კენტერბერიში. 1109 წლამდე (ანსელმ კენტერბერელის გარდაცვალება) ისინი ინგლისურად არიან. ყველა, გარდა ერთისა, რომელიც ლათინურია. I ნაწილი დაიწერა მწიგნობარმა 1073 წლის შემდეგ იმავე ხელით და მელნით, როგორც დანარჩენი კალიგულა MS. 1085 წლის შემდეგ ანალები სხვადასხვა თანამედროვე ხელშია. ორიგინალური ანალისტთა ჩანაწერი ნორმანთა დაპყრობისთვის შემოიფარგლება მხოლოდ "Her forðferde eadward kyng"მოგვიანებით ხელმა დაამატა უილიამ დამპყრობლის მოსვლა, "7 her com willelm". ერთ დროს ეს ხელნაწერი იყო წმინდა ავგუსტინეს სააბატოში, კენტერბერიში.
დაკარგული ხელნაწერები
დურჰამის ბიბლიოთეკის ძველ კატალოგში ჩაწერილია ორი ხელნაწერი. ისინი აღწერილია, როგორც cronica duo Anglica. გარდა ამისა, პარკერმა შეიტანა ხელნაწერი სახელწოდებით Hist. Angliae Saxonica თავის საჩუქრებში, მაგრამ ხელნაწერი, რომელიც მოიცავდა ამ, ახლა კემბრიჯის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის MS. Hh.1.10, დაკარგა 52 ფოთოლი, მათ შორის მატიანის მთელი ეს ასლი.
წყაროები, სანდოობა და დათარიღება
ქრონიკა აერთიანებს მასალას მრავალი წყაროდან. ჩანაწერი 755-ისთვის, რომელიც აღწერს, თუ როგორ აიღო კინევულფმა უესექსის მეფობა სიგებერტისგან, გაცილებით გრძელია, ვიდრე მიმდებარე ჩანაწერები და მოიცავს პირდაპირ მეტყველების ციტატებს ამ მოვლენების მონაწილეებისგან. როგორც ჩანს, ეს მწიგნობარმა აიღო არსებული საგის მასალისგან. ადრეული ჩანაწერები, 110 წლამდე, ალბათ მომდინარეობდა მსოფლიო ისტორიის ერთ-ერთი მცირე ენციკლოპედიური ტომიდან, რომელიც მიმოქცევაში იყო ქრონიკის პირველად დაწერის დროს. წყაროდ გამოყენებული იყო ბედეს საეკლესიო ისტორიის ქრონოლოგიური რეზიუმე. ქრონიკაში მოცემულია ნორთუმბრიელი და მერსიელი მეფეების თარიღები და გენეალოგიები, ასევე მოცემულია უესექსის ეპისკოპოსების სია. მათ სავარაუდოდ ცალკე წყაროები ჰქონოდათ. 661 ის ჩანაწერში წერია ცენვალჰის მიერ გამართული ბრძოლის შესახებ, რომელიც, როგორც ამბობენ იბრძოდა "აღდგომაზე". ეს სიზუსტე გულისხმობს თანამედროვე ჩანაწერს, რომელიც გადარჩა და ხელახლა გამოიყენა მატიანე მწიგნობარმა.
VII საუკუნეში უესექსში დაიწყო თანამედროვე ანალების შენახვა. ალფრედის მეფობის დროს შედგენილი მასალა მოიცავდა კენტიშის, სამხრეთ საქსონის, მერსიანის და, განსაკუთრებით, დასავლეთ საქსონის ისტორიას, მაგრამ, Cynewulf-ის ჩანაწერი არ აგროვებს იმპულსს მანამ, სანამ საქმე არ დადგება VIII საუკუნის ბოლოს სკანდინავიური შემოსევების შესახებ. მატიანე წარმოიშვა სააღდგომო სუფრების ტრადიციიდან, რომელიც შედგენილი იყო სამღვდელოების დასახმარებლად მომავალი წლების დღესასწაულების თარიღების დადგენაში: გვერდი შედგებოდა ჰორიზონტალური ხაზების თანმიმდევრობისგან, რასაც მოჰყვებოდა ასტრონომიული მონაცემები და ადგილი ჰქონდა მოვლენების მოკლე ჩანაწერებს. განვასხვავოთ ერთი წელი მეორისგან, როგორც კი ქრონიკა განვითარდა, მან დაკარგა სიის მსგავსი გარეგნობა და ასეთმა ჩანაწერებმა მეტი ადგილი დაიკავეს და უფრო დაემსგავსა ისტორიულ ჩანაწერებს. მრავალი შემდგომი ჩანაწერი, განსაკუთრებით თანამედროვეთა მიერ დაწერილი ჩანაწერები, შეიცავდა უამრავ ისტორიულ თხრობას წლის სათაურების ქვეშ.
როგორც ნებისმიერ ისტორიულ წყაროს, ქრონიკას გარკვეული სიფრთხილით უნდა მოეპყრო. მაგალითად, 514-დან 544 წლამდე ქრონიკაში მოხსენიებულია ვიჰტგარი, რომელიც სავარაუდოდ დაკრძალულია კუნძულ უაიტზე, "უიტგარის ციხესიმაგრეში" (რომელიც ორიგინალში არის "Wihtgaræsbyrg") და, სავარაუდოდ, მისი სახელი დაარქვეს კუნძულს. თუმცა, "Isle of Wight"-ის სახელი მომდინარეობს ლათინური "Vectis"-დან და არა Wihtgar-დან. ციხესიმაგრის ნამდვილი სახელი იყო, ალბათ, "Wihtwarabyrg", "Wight-ის მცხოვრებთა დასაყრდენი" და მემატიანემ ან უფრო ადრეულმა წყარომ ეს არასწორად განმარტა, როგორც Wihtgar-ზე მოხსენიებული.
ზრუნვას მოითხოვს ჩაწერილი მოვლენების დათარიღებაც. გარდა თარიღებისა, რომლებიც უბრალოდ არაზუსტია, მწიგნობრები ხანდახან უშვებდნენ შეცდომებს, რაც შემდგომ უფრო დიდ შეცდომებს იწვევდა. მაგალითად, D ხელნაწერში მწიგნობარმა გამოტოვა 1044 წელი მარცხნივ სიაში. ამიტომ გადაწერილი ანალები არასწორია 1045-დან 1052 წლამდე, რომელსაც აქვს ორი ჩანაწერი. უფრო რთული პრობლემაა ახალი წლის დაწყების თარიღის საკითხი, რადგან 1 იანვარს წლის დაწყების თანამედროვე ჩვეულება იმ დროს არ იყო უნივერსალური. 1091 წლის ჩანაწერი E-ში იწყება შობის დღესასწაულზე და გრძელდება მთელი წლის განმავლობაში. ნათელია, რომ ეს ჩანაწერი მიჰყვება ძველ წეს-ჩვეულებას, რომ წელი დაწყებულიყო საშობაოდ. ზოგიერთი სხვა ჩანაწერში, როგორც ჩანს, წელიწადი იწყება 25 მარტს, მაგალითად, 1044 წელი C ხელნაწერში, რომელიც მთავრდება ედუარდ აღმსარებლის ქორწინებით 23 იანვარს, ხოლო 22 აპრილის ჩანაწერი ჩაწერილია 1045 წლამდე. ასევე არის წლები,რომლებშიც როგორც ჩანს, იწყება სექტემბერში.
ხელნაწერები იწარმოებოდა სხვადასხვა ადგილას და თითოეული ხელნაწერი ასახავს მისი მწიგნობრების მიკერძოებას. ამტკიცებდნენ, რომ ქრონიკა უნდა ჩაითვალოს პროპაგანდად, რომელიც დამზადებულია ალფრედის სასამართლოს მიერ და დაწერილი იყო ალფრედის განდიდებისა და ერთგულების შექმნის მიზნით. ეს არ არის საყოველთაოდ მიღებული, მაგრამ ხელნაწერების წარმოშობა აშკარად ასახავს როგორც უესექსსა და სხვა სამეფოებს შორის ურთიერთქმედების აღწერას, ასევე ვიკინგების განადგურების აღწერილობებს. მაგალითი ჩანს 829 წლის ჩანაწერში, რომელიც აღწერს ეგბერტის შემოსევას ნორთუმბრიაში. ქრონიკის მიხედვით, მას შემდეგ, რაც ეგბერტმა დაიპყრო მერსია და უესექსი, ის გახდა "ბრეტვალდა", რაც გულისხმობდა მთელი ინგლისის ბატონობას. შემდეგ, როდესაც ის გაემართა ნორთუმბრიაში, ნორთუმბრიელებმა შესთავაზეს მას "მორჩილება და მშვიდობა". ნორთუმბრიული ქრონიკები, რომლებიც ჩართულია როჯერ ვენდოვერის XIII საუკუნის ისტორიაში, განსხვავებულ სურათს იძლევა: „როცა ეგბერტმა მოიპოვა სამხრეთის სამეფოები, მან დიდი ჯარი შეიყვანა ნორთუმბრიაში და გაანადგურა ეს პროვინცია სასტიკი ძარცვით, მეფე ეანრედმა კი ხარკი გადაიხადა.
ზოგჯერ მწიგნობართა მიკერძოება ჩანს მათ მიერ შექმნილი ხელნაწერის სხვადასხვა ვერსიების შედარებით. მაგალითად, ელფგარი, აღმოსავლეთ ინგლისის გრაფი და ლეოფრიკის ვაჟი, მერსიის გრაფი, გადაასახლეს 1055 წელს. C, D და E ხელნაწერებში ნათქვამია შემდეგი:
კიდევ ერთი მაგალითი, რომელიც ახსენებს ოლფგარს, აჩვენებს სხვა სახის არასანდოობას ქრონიკაში: გამოტოვების. 1058 წლისთვის ელფგარი მერსიის გრაფი იყო და იმავე წელს კვლავ გადაასახლეს. ამჯერად მხოლოდ D-ს აქვს სათქმელი: "გააძევეს გრაფი ოლფგარი, მაგრამ ის მალევე დაბრუნდა, ძალადობით, გრუფიდის დახმარებით. და აი, ნორვეგიიდან შემოვიდა დამლაგებელი გემი-არმია. მოსაწყენია ამის თქმა. როგორ მოხდა ეს ყველაფერი." ამ შემთხვევაში სხვა წყაროები არსებობს სურათის გასარკვევად: ნორვეგიის დიდი მცდელობა განხორციელდა ინგლისზე, მაგრამ E საერთოდ არაფერს ამბობს და D ძლივს ახსენებს ამას. ზოგჯერ ამტკიცებდნენ, რომ როდესაც ქრონიკა დუმს, სხვა წყაროები, რომლებიც აცნობებენ მთავარ მოვლენებს, უნდა იყოს მცდარი, მაგრამ ეს მაგალითი ცხადყოფს, რომ ქრონიკა გამოტოვებს მნიშვნელოვან მოვლენებს.
გამოყენებულია ლათინ და ანგლო-ნორმანელი ისტორიკოსების მიერ
ჰენრი ჰანთინგდონმა გამოიყენა ქრონიკის ასლი, რომელიც ძალიან ჰგავდა E-ს. მის ნაშრომში არ არსებობს რაიმე მტკიცებულება E-ში 1121 წლის შემდეგ რომელიმე ჩანაწერის შესახებ, ასე რომ, მიუხედავად იმისა, რომ მისი ხელნაწერი შეიძლება რეალურად ყოფილიყო E, ის ასევე შეიძლება ყოფილიყო ასლი - ან ერთი, რომელიც აღებულია E-დან იმ ჩანაწერებამდე, რომელსაც ის არ იყენებს, ან ხელნაწერი, საიდანაც E იყო გადაწერილი, ხოლო გადაწერა ხდება მის მიერ გამოყენებული ბოლო ანალების თარიღამდე. ჰენრიმ ასევე გამოიყენა C ხელნაწერი.
Waverley Annals-მა გამოიყენა ხელნაწერი, რომელიც E-ს მსგავსი იყო, თუმცა, როგორც ჩანს, ის არ შეიცავდა პიტერბოროზე ფოკუსირებულ ჩანაწერებს. ჯეფრი გეიმარის მიერ თარგმნილი ქრონიკის ხელნაწერი ზუსტად არ არის იდენტიფიცირებული, თუმცა ისტორიკოს დოროთი უაიტლოკის თქმით, ეს იყო "საკმაოდ უკეთესი ტექსტი, ვიდრე "E" ან "F". გეიმარი გულისხმობს, რომ მის დროს (XII საუკუნის შუა ხანებში) ვინჩესტერში არსებობდა ასლი. უაიტლოკი ვარაუდობს, რომ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ხელნაწერი, რომელიც დღემდე არ არის შემორჩენილი, იყო ვინჩესტერში მეათე საუკუნის შუა წლებში. თუ იგი გადარჩა გეიმარის დრომდე, ეს აიხსნება, თუ რატომ არ იყო განახლებული A და რატომ გადაეცა A კენტერბერის მონასტერს.
როგორც ჩანს, იოანე ვუსტერის Chronicon ex ქრონიკას ჰქონდა ხელნაწერი, რომელიც იყო ან A ან მისი მსგავსი. ის იყენებს ანალებს, რომლებიც არ ჩანს სხვა ვერსიებში, როგორიცაა ჩანაწერები ედუარდ უფროსის კამპანიების შესახებ და ინფორმაცია ვინჩესტერის შესახებ ქრონიკის ბოლოსკენ. მისი ანგარიში ხშირად ჰგავს D-ს, თუმცა ნაკლები ყურადღება ეთმობა შოტლანდიელ მარგარეტს, რაც D-ის საიდენტიფიკაციო მახასიათებელს წარმოადგენს. რომელიც მხოლოდ C-ში ჩანს. შესაძლებელია მას ჰქონოდა ხელნაწერი, რომელიც იყო D-ის წინაპარი. მას ასევე ჰქონდა წყაროები, რომლებიც არ არის იდენტიფიცირებული და მის ზოგიერთ განცხადებას არ აქვს ადრინდელი შემორჩენილი წყარო.
E-ის მსგავსი ხელნაწერი ხელმისაწვდომი იყო უილიამ მალმსბერისთვის, თუმცა ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ის ყოფილიყო E, რადგან ცნობილია, რომ ეს ხელნაწერი ჯერ კიდევ იყო პიტერბოროში, მას შემდეგ რაც უილიამი მუშაობდა და ის არ იყენებს არცერთ ჩანაწერს, რომლებიც კონკრეტულად უკავშირდება პიტერბოროს. სავარაუდოა, რომ მას ჰქონდა ან ორიგინალი, საიდანაც E იყო გადაწერილი, ან ამ ორიგინალის ასლი. ის აღნიშნავს, რომ მატიანეები არ გვაწვდიან ინფორმაციას ალფრედ ეთელინგის მკვლელობის შესახებ, მაგრამ რადგან ეს არის დაფარული როგორც C-ში, ასევე D-ში, აშკარაა, რომ მას არ ჰქონდა წვდომა ამ ხელნაწერებზე. ხანდახან, როგორც ჩანს, ის აჩვენებს გარკვეულ ცოდნას D-ის შესახებ, მაგრამ შესაძლებელია, რომ მისი ინფორმაცია აღებული იყო იოანე ვორესტერის ანგარიშებიდან. ის ასევე გამოტოვებს 652 წელს კენვეალჰის მიერ გამართულ ბრძოლას. ეს ბრძოლა მოხსენიებულია A, B და C-ში, მაგრამ არა E-ში. ის ახსენებს ბრძოლას კენვეალჰის მიერ ვირტგერნესბურგში, რომელიც არ არის არცერთ შემორჩენილ ხელნაწერში, ამიტომ შესაძლებელია, რომ მას ახლა დაკარგული ჰქონდა.
მნიშვნელობა
ანგლო-საქსური ქრონიკა არის ყველაზე მნიშვნელოვანი წყარო ინგლისის ისტორიისთვის ანგლო-საქსურ დროში. ქრონიკისა და ბედეს Historia ecclesiastica gentis Anglorum-ის (ინგლისელი ხალხის საეკლესიო ისტორია) გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა ინგლისელთა ისტორიის დაწერა რომაელებიდან ნორმანდიულ დაპყრობამდე. ,,ისტორიის საქსური ნაწარმოებები“. ცხადია, რომ რაიმე სახის ჩანაწერები და ანალები ინგლისში ინახებოდა ქრისტიანობის ადრეული გავრცელების დროს, მაგრამ არცერთი ასეთი ჩანაწერი არ არის შემორჩენილი თავდაპირველი სახით. სამაგიეროდ, ისინი ჩართული იქნა მოგვიანებით ნაშრომებში და, სავარაუდოდ, ქრონიკა შეიცავს ბევრ მათგანს. ისტორია, რომელიც მას მოგვითხრობს, არის არა მხოლოდ მისი შემდგენელების მოწმობა, არამედ ის, რაც ჩაწერილია ადრინდელი ანალისტების მიერ, რომელთა ნაშრომები ხშირ შემთხვევაში სხვაგან არსად არის შემონახული.
თუმცა, მისი მნიშვნელობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ მის მიერ მოწოდებული ისტორიული ინფორმაციით. ის ისეთივე მნიშვნელოვანი წყაროა ინგლისური ენის ადრეული განვითარებისთვის. პიტერბოროს ქრონიკა იცვლება სტანდარტული ძველი ინგლისური ლიტერატურული ენიდან ადრეულ შუა ინგლისურზე 1131 წლის შემდეგ, რაც უზრუნველყოფს რამდენიმე ადრეულ შუა ინგლისურ ტექსტს, რომელიც ცნობილია. ჰოუ აღნიშნავს, "რომი: ანგლო-საქსონური ინგლისის კაპიტოლიუმი", რომ ბევრი ჩანაწერი მიუთითებს იმაზე, რომ რომი ითვლებოდა სულიერ სახლად ანგლო-საქსებისთვის, რომისა და რომის ისტორიას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ბევრ ჩანაწერში. მას მოჰყავს ერთი, მაგალითად, ჩვენი წელთაღრიცხვით 1 წლისთვის, სადაც ჩამოთვლილია ოქტავიანე ავგუსტუსის მეფობა, სანამ ის ქრისტეს დაბადებას მოიხსენიებს.
ქრონიკა არ არის ლიტერატურული ინტერესის გარეშე. X საუკუნიდან მოყოლებული სხვადასხვა წერტილშია ჩასმული ძველი ინგლისური ლექსები, სამეფო მოღვაწეებისა და მათი მიღწევების აღსანიშნავად: "ბრუნანბურის ბრძოლა" (937), მეფე ეტელსტანის გამარჯვებაზე ვიკინგების გაერთიანებულ ძალებზე, შოტლანდიელებისა და სტრათკლაიდის ბრიტანელების გაერთიანებულ ძალებზე და ხუთი მოკლე პოემა, "ხუთი უბნის აღება" (942), "მეფე ედგარის კორონაცია" (973), "მეფე ედგარის სიკვდილი" (975), "პრინცი ალფრედის სიკვდილი" (1036 წ.) და "მეფე ედგარის სიკვდილი" ,,მეფე ედუარდ აღმსარებლის სიკვდილი“ (1065 წ.).