cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნარმერი
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის პირველი დინასტიის ფარაონები კატეგორია:ნარმერი
ცამბულა
ცამბულა (Ţambula) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 158 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 611 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
ზაირა ნარა
ზაირა ნარა (დ. 15 აგვისტო, 1988, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი მოდელი, ტელე-წამყვანი და მსახიობი. მისი და ვანდა ნარა, ასევე არის მოდელი და მსახიობი.
კარიერა
იგი იყო „Herbal Essences“-ის, „McDonald's“-ის, „La Serenísima“-ს, „Gillette“-ის, „Pantene“-ისა და „Falabella“-ს მოდელი.
პირადი ცხოვრება
2011 წლის 9 მარტს, ორწლიანი სასიყვარულო ურთიერთობის შემდეგ დიეგო ფორლანმა Twitter-ზე დაწერა, რომ ის და ზაირა გეგმავდნენ დაქორწინებას, მაგრამ მოულოდნელად ივნისში ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ. 2011-2014 წლებში ზაირას რომანი ჰქონდა ჩოგბურთელ ხუან მონაკოსთან. 2015 წლიდან იგი არის იაკობ ვან პლესენთან ერთად, 2015 წლის ოქტომბერში იგი დაორსულდა, ხოლო 2016 წლის 6 აპრილს შეეძინა შვილი მალაიკა ვან პლესენი. იაკობთან ჰყავს 2 შვილი. მისი და არის მოდელი ვანდა ნარა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:არგენტინელი მოდელები კატეგორია:არგენტინელი მსახიობები
დედა-სამშობლო (ვოლგოგრადი)
დედა-სამშობლო (Родина-мать) — ძეგლი-ანსამბლის „სტალინგრადის ბრძოლის გმირების“ კომპოზიციური ცენტრი მამაის ყორღანზე, ქალაქ ვოლგოგრადში. მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ქანდაკება მშენებლობის პერიოდში, ყველაზე მაღალი ქანდაკება რუსეთში და ევროპაში კვარცხლბეკის გარეშე.
საერთო ინფორმაცია
thumb|left|240px|სკულპტურული ჯგუფი „მარსელიოზა“ პარიზის ტრიუმფალურ თაღზე მოქანდაკე ევგენი ვუჩეტიჩისა და ინჟინერ ნიკოლოზ ნიკიტინის ნამუშევარი არის მრავალმეტრიანი ქალის ქანდაკება, რომელსაც ფეხი აქვს წინ გადაადგმული და ხელში უჭირავს ხმალი. ქანდაკება დედა-სამშობლოს ალეგორიას წარმოადგენს, რომელიც მოუწოდებს თავის შვილებს მტერთან საბრძოლველად.
ქანდაკების მშენებლობა დაიწყო 1959 წლის მაისში და დასრულდა 1967 წლის 15 ოქტომბერს. შექმნის მომენტში ქანდაკება იყო მსოფლიოში ყველაზე მაღალი ნაგებობა. ძეგლი-ანსამბლის მთავარ ქანდაკებაზე სარესტავრაციო სამუშაოები ორჯერ მიმდინარეობდა: 1972 წელს და 1986 წელს. 1972 წლის რესტავრაციისას შეცვალეს ხმალი.
სავარაუდოა, რომ მოქანდაკემ ქანდაკება გამოძერწა ბადროს მტყორცნელი სპოტსმენის ნინო დუმბაძის მიხედვით, ხოლო სახე საკუთარი მეუღლის ვერას მიხედვით. სხვა მოსაზრების მიხედვით ქანდაკებისათვის პოზიორობდნენ ანასტასია პეშკოვა, ვალენტინა იზოტოვა ან ეკატერინა გრებნევა. ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ქანდაკებას აქვს პარალელები პარიზის ტრიუმფალური თაღის ფიგურასთან „მარსელიოზა“. ასევე ფიქრობენ რომ ძეგლის პოზიცია შთაგონებულია გამარჯვების ქალღმერთ ნიკეს მიხედვით.
2010 წლის ოქტომბერში მუშაობა დაიწყეს ძეგლის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.
მთელი ღამის განმავლობაში ქანდაკება განათებულია პროჟექტორებით.
ტექნიკური მონაცემები
ქანდაკება დამზადებულია რკინაბეტონისაგან. გამოყენებულია 5 500 ტონა ბეტონი და 2 400 ტონა მეტალის კონსტრუქცია (კვარცხლბეკის გარეშე).
ძეგლის საერთო სიმაღლეა 85 მეტრი, 87 მეტრია კვარცხლბეკთან ერთად. იგი აღმართულია ბეტონის ფუნდამენტზე, რომლის სიღრმეც 16 მეტრია. ქალის ფიგურის სიმაღლე ხმლის გარეშე არის 52 მეტრი. ძეგლის მასა 8 ტონაზე მეტია.
ქანდაკება დგას კვარცხლბეკზე, რომლის სიმაღლეც 2 მეტრია, კვარცხლბეკი თავის მხრივ დგას ფუნდამენტზე, რომელიც 16 მეტრი სიღრმისაა და თითქმის არ ჩანს, მთელი ფუნდამენტი მიწის ქვეშაა მოქცეული.
ქანდაკება მასიური არაა, მის შიგნით ღრუა. შიგნით მთელი ქანდაკება შედგება პატარა ოთახებისაგან. რკინაბეტონის ქანდაკების კედლები 25-30 სმ სისქისაა. კარკასის სიმაგრეს ემსახურება 117 მეტალის ტროსი.
ხმლის სიგრძე არის 33 მეტრი და მასა 14 ტონა, იგი თავდაპირველად უჟანგი ტიტანის ფილებისაგან იყო დამზადებული. ქარის გამო ხმალმა დეფორმაცია განიცადა. ტიტანის ფირფიტები გადაადგილდა და ქარის დროს იწვევდა ხმაურს. სწორედ ამის გამო 1972 წელს უჟანგი ტიტანის ფილები მთლიანი რკინის მადნით ჩამსხმული ხმლით შეცვალეს. ქანდაკების რკინაბეტონის კონსტრუქცია გაამაგრეს 1986 წელს ექსპერტთა ჯგუფის რეკომენდაციის შესაბამისად, რომელსაც ხელმძღვვანელობდა რომან სერიხი.
ფაქტები
მინი|100px|right|ვოლგოგრადის გერბი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
მალეფისენტი
მალეფისენტი (ინგლ. Maleficent) — 2014 წლის ამერიკული ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი, სადაც მთავარ პერსონაჟის როლს ასრულებს ანჯელინა ჯოლი. ფილმის რეჟისორია რობერტ სტრომბერგი, ხოლო სცენარი შექმნა ლინდა ვულვერტონმა. ფილმში ასევე მონაწილეობენ: შარლტო კოპლი, ელ ფენინგი, სემ რაილი, იმელდა სტაუნტონი, ჯუნო ტემპლი და ლესლი მანვილი. ფილმი შთაგონებულია ჩარლზ პეროს ორიგინალური ზღაპრით და უოლტ დისნეის 1959 წლის ანიმაციური ფილმით მძინარე მზეთუნახავი. ფილმი ასახავს ისტორიას სახელოვანი ანტაგონისტის გადმოსახედიდან, მის კონფლიქტს პრინცესასთან და მეფესთან.
მალეფისენტის პრემიერა შედგა ჰოლივუდის ელ კაპიტანის თეატრში 2014 წლის 28 მაისს და იმავე დღეს გამოვიდა გაერთიანებულ სამეფოში. ფილმი გამოვიდა შეერთებულ შტატებში 2014 წლის 30 მაისს Disney Digital 3D, RealD 3D და IMAX 3D ფორმატებში, ასევე ჩვეულებრივ კინოთეატრებში. ფილმს კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასება მოჰყვა, ისინი ფილმს აქებდნენ ვიზუალური ეფექტების, კოსტუმების, მუსიკალური გაფორმებისა და ჯოლის შესრულებისთვის, ხოლო ისინი მეტწილად აკრიტიკებდნენ სცენარს. საერთო ჯამში, ფილმმა კომერციული წარმატება მოიტანა, 758 მილიონი აშშ დოლარი მსოფილოს მასშტაბით, რის გამოც ის 2014 წლის მეოთხე, ყველაზე მათალშემოსავლიანი ფილმია და ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი ჯოლის მონაწილეობით. ფილმმა მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის ოსკარის 87-ე დაჯილდოებაზე. მას აქვს გაგრძელება, მალეფისენტი 2: ბოროტების მბრძანებელი, რომელიც გამოვიდა 2019 წლის 18 ოქტომბერს.
წარმოება
ანჯელინა ჯოლი პროექტს შეუერთდა 2010 წლის მარტიდან. ჯოლიმ განაცხადა, რომ მას ყოველთვის სურდა ეთამაშა იმ პერსონაჟის როლი, რომელიც ბავშვობიდან უყვარდა. ლინდა ვულვერტონს დაევალა ფილმის სცენარის დაწერა. 2012 წლის 6 იანვარს დისნეიმ გამოაცხადა, რომ ფილმს რეჟისორი რობერტ სტრომბერგი იქნებოდა, ალისა საოცრებათა ქვეყანაში და ოზი: დიადი და ძლევამოსილი-ის წარმოების დიზაინერი. ჯო როთი, დონ ჰანი და რიჩარდ ზანუკი დაიქირავეს პროდიუსერებად, თუმცა იმავე წელს ზანუკი გარდაიცვალა. როთმა თქვა, რომ ფილმი არ გამოვიდოდა, თუ ჯოლი არ დათანხმდებოდა მთავარი როლის შესრულებაზე: „ის ჩანდა ერთადერთი ადამიანი, ვისაც შეეძლო ეს პერსონაჟი განესახიერებინა. ფილმის გადაღებას აზრი არ ჰქონდა, თუ მონაწილეობას ის არ მიიღებდა”. ჰანის თქმით, თავდაპირველად ფილმი უნდა ყოფილიყო ანიმაციური, მაგრამ ჯოლის კასტინგის შემდეგ ფილმის გაცოცხლებული ვერსიის გადაღება ამჯობინეს.
2012 წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ ელ ფენინგთან მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა პრინცესა ავრორას, მძინარე მზეთუნახავის როლითვის. ის როლზე ოფიციალურად დაამტკიცეს 2012 წლის მაისში, შარლტო კოპლისთან ერთად, როგორც მამაკაცი მთავარი პერსონაჟი მეფე სტეფანი, პრინცესა ავრორას მამა. მოგვიანებით ცნობილი გახდა სხვა პერსონაჟებისა და მათი შემსრულებლების ვინაობაც.
რეჟისორმა სტრომბერგმა ხაზგასმით აღნიშნა ორი მშვენიერი მსახიობი ქალის, ელ ფენინგისა და ანჯელინა ჯოლის „მშვენიერი" კონტრასტი შეიქმნებოდა, მან ავრორას პერსონაჟს „სინათლის შუქურა" უწოდა მალეფისენტის ბნელი სახის საპირისპიროდ.
გადაღებები
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2012 წლის 13 ივნისს, რომელიც მეტწილად ინგლისში სრულდებოდა.
ჯონ ლი ჰენკოკი დახმარებით Stromberg ერთად reshoots ფილმი. ჰენკოკს, რომელიც ახლახან დაასრულა Saving Mr. Banks- ის გადაცემის ბოლო ეტაპზე ზედამხედველობა, დაუკავშირდა პროდიუსერი ჯო როთი, რომელთანაც იგი მუშაობდა ფიფქიაზე და ნადირზე. როთმა თქვა: ”ის არ არის რეჟისორი. მან დაწერა გვერდები, მე კი პირველად დავიქირავე რეჟისორი და კარგია მისი გადასაღებ მოედანზე ყოფნა ”. Roth ჰკითხეს, თუ რატომ არის "ფილმი ამ მასშტაბები დაევალა ახალბედა დირექტორი", და აღნიშნა, რომ Stromberg მოიგო Academy Awards for მხატვარი on ავატარა და Alice in Wonderland. როთმა თქვა: ”ფილმი შესანიშნავი სანახავია და ბოლო 75 წუთი ნამდვილად გასართობია. საკითხი იყო გახსნა, რომელიც გადაიღეს რვა დღის განმავლობაში. "
სანტა-როსა (ბოლივარი)
სანტა-როსა (Santa Rosa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
მალეფისენტი
მუსიკა
სინგლი გამოვიდა 2014 წლის 26 იანვარს და უფასოდ ხელმისაწვდომი გახდა Google Play- ს საშუალებით.
სანტა-როსა (ბოლივარი)
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18.365 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 151 კმ²-ია.
მალეფისენტი
სქოლიო
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები სამეფო ოჯახების შესახებ კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2014 წლის 3D ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები
სანტა-როსა (ბოლივარი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ეკვადორი-საქართველოს ურთიერთობები
საქართველოსა და ეკვადორის რესპუბლიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1998 წლის 28 იანვარს.
ურთიერთობა
ორმხრივი პოლიტიკური დიალოგის გაღრმავებასთან ერთად, ეკვადორსა და საქართველოს შორის მიმდინარეობს თანამშრომლობა ეკონომიკის, სოფლის მეურნეობის, გარემოს დაცვის, კულტურისა და განათლების სფეროებში. 2011 და 2012 წლებში, ნაცვალგების პრინციპის საფუძველზე, თავდაპირველად გაიმართა ეკვადორის კულტურის დღეები საქართველოში, ხოლო შემდეგ — საქართველოს კულტურის დღეები ეკვადორში. მხარეები თანამშრომლობენ საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში. რეგულარულად ხორციელდება მაღალი და უმაღლესი დონის ორმხრივი შეხვედრები სხვადასხვა ფორუმების ფარგლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
Deutschland (სიმღერა)
„Deutschland“ (გერმანია, დოიჩლანდ) — გერმანული Neue Deutsche Härte-ის სტილში მოღვაწე ჯგუფ რამშტაინის 26-ე სინგლი. სიმღერა გამოვიდა 2019 წლის 28 მარტს, როგორც ჯგუფის მეშვიდე სასტუდიო ალბომის მთავარი სინგლი. სიმღერის ტექსტი ჯგუფის წევრების მიერ იყო დაწერილი. პროდიუსირებით, ჯგუფის წევრების გარდა ოლსენ ინვოლტინიც იყო დაკავებული. ეს ჯგუფის პირველი სინგლი გახდა ბოლო 7 წლის მანძილზე, 2012 წლის „Mein Herz brennt“ სინგლის შემდეგ.
სიმღერამ გერმანიისა და შვეიცერიის ჩარტებში პირველი ადგილი დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:რამშტაინის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები გერმანიის შესახებ კატეგორია:2019 წლის სინგლები კატეგორია:2019 წლის სიმღერები
ვარეზა-გრანდი (პიაუი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 336 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.29 კმ²-ზე. ფართობი 237 013 კმ²-ია.
პიტერ ფინჩი
პიტერ ფინჩი (Peter Finch), დაბადების სახელი ფრედერიკ ჯორჯ პიტერ ინგლ ფინჩი (Frederick George Peter Ingle Finch; დ. 28 სექტემბერი, 1916, ლონდონი — გ. 14 იანვარი, 1977, ბევერლი ჰილზი) — ინგლისში დაბადებული ავსტრალიელი კინოსა და თეატრის მსახიობი.
დაიბადა 1916 წლის 28 სექტემბერს ლონდონში. 1926 წელს საცხორებლად გადავიდა ავსტრალიაში. სკოლის დასრულების შემდეგ ადგილობრივ გაზეთ „The Sun“-ში დაიწყო მუშაობა. 1933 წელს მიიღო პირველი როლი სპექტაკლში „Caprice“. პარალელურად იგი მუშაობდა რადიოში. მისი დებიუტი კინოში შედგა 1935 წელს, კონკიას ზღაპარზე დაფუძნებულ მოკლემეტრაჟიან ფილმში „ჯადოსნური ფეხსაცმელი“ (The Magic Shoes). 1938 წელს მონაწილეობა მიიღო მის პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმში „Dad and Dave Come to Town“, ამას მოჰყვა როლები ფილმებში „Mr. Chedworth Steps Out“ (1939) და „The Power and the Glory“ (1941).
მისი კარიერაში ყველაზე დასამახსოვრებელია ჰაუარდ ბილის როლი 1976 წლის ფილმში „ქსელი“ (1976). იმავე წელს უკანასკნელად განასახიერა ისრაელის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწის იცხაკ რაბინის როლი ტელეფილმში „რეიდი ენტებეზე“. პიტერ ფინჩი 1977 წლის 14 ნოემბერს, ბევერლი-ჰილზის ერთ-ერთ სასტუმროში გულის შეტევით გარდაიცვალა. დაკრძალულია ჰოლივუდში.
პიტერ ფინჩს მიღებული აქვს რიგი პრესტიჟული ჯილდო, მათ შორის — ოსკარის (სიკვდილის შემდგომ), ოქროს გლობუსის, ვერცხლის დათვისა და BAFTA-ს ხუთი ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:ავსტრალიელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ავსტრალიელი მამაკაცი რადიოწამყვანები კატეგორია:ავსტრალიელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები) კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრალიელი მამაკაცი მსახიობები
სან-ლეონარდო (ნუევა-ესიხა)
სან-ლეონარდო (ოფიციალურად სან-ლეონარდოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Leonardo) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 68 536 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
მარია კაროლინა ავსტრიელი
მარია კაროლინა ავსტრიელი (Maria Karolina von Österreich, Maria Carolina d'Austria; დ. 13 აგვისტო, 1752, ვენა, ავსტრია — გ. 8 სექტემბერი, 1814, ვენა, ავსტრია) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი. ნეაპოლისა და სიცილიის დედოფალი 1768-1814 წლებში როგორც ფერდინანდ IV-ის მეუღლე. იგი ფაქტობრივად ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველი იყო და ახორციელებდა უამრავ რეფორმას, როგორებიცაა ესპანელების გაძევება, მასონებისთვის ხელის შეწყობა და სამხედრო ფლოტის გაფართოება. იგი აბსოლუტური მონარქიის მომხრე იყო და სძულდა რევოლუციონერები და დემოკრატები. იგი სასტიკად გმობდა საფრანგეთის რევოლუციას (რომელსაც მისი და, დედოფალი მარია ანტუანეტი შეეწირა) და ნეაპოლშიც იგივე რომ არ განმეორებულიყო სპეციალური პატრული და ჯაშუშები დანიშნა, რათა ყველა ასეთი იდეის მატარებელი ემხილებინათ და სათანადოდ დაესაჯათ.
იგი დაბადებით იყო ავსტრიის ერცჰერცოგინია, როგორც საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც I-ისა და მისი ცოლის, ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა მარია ტერეზიას მეცამეტე ქალიშვილი. როგორც კი წამოიზარდა, იგი დააქორწინეს ესპანეთის მეფე კარლ III-ის ვაჟ ფერდინანდზე, რაც ესპანეთ-ავსტრიის ალიანსის ნაწილი იყო. 1768 წელს ფერდინანდი და მარია კაროლინა ნეაპოლის ტახტს იკავებენ. 1775 წელს ვაჟის გაჩენის შემდეგ მან უდიდესი ძალაუფლება მიიღო და მთელი მათი მმართველობისას სწორედ მარია კაროლინა დომინირებდა, მანამ სანამ იგი 1812 წელს მშობლიურ ავსტრიაში დაბრუნდებოდა. დედამისის მსგავსად, მარია კაროლინაც შვილებს პოლიტიკურად ხელსაყრელ პიროვნებებზე აქორწინებდა.
მარია კაროლინას ძალიან უყვარდა ხელოვნებას, რის გამოც იგი დიდად სწყალობდა და მფარველობდა ხელოვან ადამიანებს, რამაც ხელი შეუწყო ნეაპოლის ევროპის კულტურულ ცენტრად გადაქცევას.
როდესაც ფრანგმა რევოლუციონერებმა მარია კაროლინას დას, დედოფალ მარია ანტუანეტს თავი მოჰკვეთეს იგი საშინლად განრისხდა, რის გამოც იგი ნაპოლეონის წინააღმდეგ მიმართულ ყველა კოალიციაში წევრიანდებოდა ბრიტანეთთან და ავსტრიასთან. თუმცაღა, როდესაც ნაპოლეონის ჯარები 1798 წელს ნეაპოლში შეიჭრნენ, მარია კაროლინა ოჯახთან ერთად გაიქცა. ერთი თვის შემდეგ ნეაპოლი რესპუბლიკად გამოცხადდა, თუმცა სულ ექვს თვეში ბურბონთა დინასტია კვლავ აღსდგა ნეაპოლში. 1806 წელს ფრანგების ნეაპოლში ხელმეორე შეჭრის შემდეგ მარია კაროლინას კვლავ მოუხდა გაქცევა მშობლიურ ავსტრიაში, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1814 წელს.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|304x304პქ|ერცჰერცოგინია მარია კაროლინა ავსტრიელი მარია კაროლინა დაიბადა 1752 წლის 13 აგვისტოს შენბრუნის სასახლეში, ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში. იგი იყო ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა მარია ტერეზია ჰაბსბურგისა და საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც I ლოთარინგიელის ქალიშვილი. მარია კაროლინა მათი თექვსმეტი შვილიდან მეცამეტე იყო და ჰყავდა ცხრა უფროსი და და ოთხი უფროსი ძმა. მისი უფროსი დებიდან ერთ-ერთს ასევე მარია კაროლინა ერქვა, თუმცა იგი დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა. დაბადებიდან ერთ კვირაში მარია კაროლინა მონათლეს, მისი ნათლიები კი იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XV და მისი მეუღლე, დედოფალი მარია ლეშჩინსკა. მარია კაროლინა ქალიშვილებიდან დედას ყველაზე მეტად ჰგავდა. მას ასევე ძალიან მჭიდრო კავშირი ჰქონდა თავის უფროს დასთან, ერცჰერცოგინია მარია ანტუანეტთან. ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში მარია კაროლინა და მარია ანტუანეტი აღსაზრდელად ლერშენფელდის გრაფინიას მიაბარეს. აქედან გამომდინარე გოგონები გრაფინიაზე უფრო მეტად დამოკიდებულნი გახდნენ, ვიდრე დედაზე, რომელსაც ძალიან იშვიათად ხედავდნენ. 1767 წლის აგვისტოდან მარია ტერეზიამ ქალიშვილების აღზრდა თავად დაიწყო, ვინაიდან იგი თვლიდა, რომ გრაფინია ამას თავს ვერ ართმევდა. იმავე წლის ოქტომბერში გარდაიცვალა მარია კაროლინას უფროსი და, ერცჰერცოგინია მარია იოზეფა, რომელიც ავსტრია-ესპანეთის ალიანსის გასაძლიერებლად ესპანეთის მეფე კარლ III-ის ვაჟისთვის უნდა მიეთხოვებინათ. ამ ალიანსის გადარჩენის მიზნით მეფე კარლ III-მ და მისმა ვაჟმა, ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ IV-მ დაჟინებით მოითხოვეს მარია იოზეფას ჩანაცვლება მისი რომელიმე დით. მალევე ახალი საქორწინო მოლაპარაკებები დაიწყო, რომელშიც ავსტრიის ელჩმა ნეაპოლის მეფემ ორი პრინცესა შესთავაზა, იგი ან მარია ამალიაზე, ან მარია კაროლინაზე უნდა დაქორწინებულიყო. იქიდან გამომდინარე, რომ მარია ამალია ფერდინანდზე ხუთი წლით უფროსი იყო, იგი საცოლედ დაიწუნეს და არჩევანი მარია კაროლინაზე შეაჩერეს. როდესაც მას აცნობეს, რომ იგი ნეაპოლისა და სიცილიის დედოფალი უნდა გამხდარიყო, ცხარე ცრემლით ატირდა და განაცხადა, რომ მას ფერდინანდი არ უყვარდა და ეს ქორწინებაც უიღბლო იქნებოდა. თუმცა მის პროტესტს არანაირი შედეგი არ მოჰყოლია, ვინაიდან მისთვის აზრი კი არ უკითხავთ, არამედ უბრალოდ საქმის კურსში ჩააყენეს. მალევე გაფორმდა საქორწინო კონტრაქტი, რის შემდეგაც 1768 წლის 7 აპრილს შედგა მარია კაროლინასა და ფერდინანდის მარიონეტული ქორწინება.
ტანუჩის დაცემა
მინი|323x323პქ|დედოფალი მარია კაროლინა ავსტრიელი 1768 წელს 15 წლის ნეაპოლისა და სიცილიის დედოფალმა მარიონეტული ქორწინებიდან მალევე, დატოვა მშობლიური ვენა და ნეაპოლისკენ დაიძრა. ვენიდან ნეაპოლისაკენ მიმავალი მარია კაროლინა გზად მანტუაში, ბოლონიაში, ფლორენციასა და რომში შეჩერდა. ახალგაზრდა დედოფალი ნეაპოლში 1768 წლის 12 მაისს დიდი ზარ-ზეიმით შევიდა. მას თავის უზარმაზარ გერმანულ ამალაში ახლდნენ მისი ძმა, ტოსკანის დიდი ჰერცოგი ლეოპოლდი და ასევე მისი ცოლი, ჰერცოგინია მარია ლუისა ესპანელი. მარია კაროლინასა და ფერდინანდის ქორწინება კატასტროფულად დაიწყო. როდესაც დედოფალი მეფეს პირველად შეხვდა, მან განაცხადა, რომ ფერდინანდი "საშინლად მახინჯი" იყო. იგი ასევე დედამისთან გაგზავნილ წერილებში ამბობდა: "მე მიყვარს ის, მხოლოდ ვალდებულების გამო...". თუმცა ცოლით კმაყოფილი დიდად არც ფერდინანდი დარჩენილა. პირველი ღამის შემდეგ განაცხადა: "მას ეძინა როგორც მკვდარს და ისევე აღმაგზნებს როგორც ღორი".
მარია კაროლინასა და ფერდინანდს შორის კიდევ ერთი უკმაყოფილების მიზეზი ის იყო, რომ თავიდან დედოფალი შვილებს ვერ აჩენდა, მათი უმთავრესი ვალდებულება კი სწორედ დინასტიის გაგრძელება იყო. თუმცაღა, საბოლოოდ მარია კაროლინამ ფერდინანდს სულ თვრამეტი შვილი გაუჩინა, რომელთაგანაც მხოლოდ შვიდმა შესძლო სრულწლოვანებამდე მიღწევა. მათი უამრავი შვილიდან გამოსარჩევია ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I, საღვთო რომის უკანასკნელი იმპერატრიცა მარია ტერეზა ნეაპოლელი, ტოსკანის დიდი ჰერცოგინია ლუიზა ნეაპოლელი, საფრანგეთის უკანასკნელი დედოფალი მარია ამალია ნეაპოლელი და ასტურიის პრინცესა მარია ანტონია ნეაპოლელი.
ფერდინანდი მაინც და მაინც დიდად განათლებული და ქვეყანაზე მოფიქრალი კაცი არ ყოფილა, ამიტომაც ნეაპოლსა და სიცილიას 1759-1776 წლებში მეფე კარლ III-ის მიერ გამოგზავნილი დე ფაქტო მმართველი, ბერნარდო ტანუჩი მართავდა. იმპერატრიცა მარია ტერეზიას მითითებების მიხედვით, იმისათვის, რომ მარია კაროლინას ხელში ძალაუფლება ჩაეგდო, საჭირო იყო ფერდინანდის კეთილგანწყობისა და ნდობის მოპოვება, რაც დედოფალმა მეფის საყვარელ საქმეში, ნადირობაში ჩაბმით მოახერხა. მარია კაროლინამ მალევე მოხიბლა სამეფო კარი და გავლენა მოიპოვა მეფეზე, მას შემდეგ კი რაც 1775 წელს მარია კაროლინამ ვაჟი გააჩინა, მან უდიდესი ძალაუფლება მიიღო და სამეფო საბჭოშიც კი დაიმკვიდრა ადგილი. მანამდე სანამ დედოფალი ასეთ დიდ გავლენას მოიპოვებდა, იგი ზრუნავდა სამეფო კარის განვითარებასა და დახვეწაზე, სადაც მთელი ევროპის ხელოვანები და სწავლულები შემოიკრიბა.
ტანუჩის დაცემა მას შემდეგ დაიწყო, რაც იგი მარია კაროლინას გადაემტერა, ეს კი მაშინ მოხდა, როცა მან მასონთა წინააღმდეგ დაიწყო ბრძოლა. კარლ III-ის ბრძანებებით მოქმედმა ტანუჩიმ 1751 წელს მასონთა ფენის წინააღმდეგ დიდი ბრძოლა გამოაცხადა. დედოფალი მარია კაროლინა მასონთა მომხრე იყო და ამგვარმა გადაწყვეტილებებმა განარისხა, რის შემდეგაც მან თვით ესპანეთის მეფე კარლ III-ს უსაყვედურა კიდეც. მან კარლის მიერ დანიშნულ ტანუჩის "ნეაპოლის განმანადგურებელი ქარიშხალი" უწოდა და მისი მოცილება სთხოვა. საბოლოოდ 1776 წელს მარია კაროლინას გავლენით ფერდინანდმა ტანუჩი დაითხოვა, რასაც მამა-შვილს შორის დიდი განხეთხილება მოჰყვა. სწორედ ეს იყო საბოლოოდ ნეაპოლში ესპანელების მმართველობის დასასრული. აქამდე ნეაპოლი მართალია სუვერენული ქვეყანა იყო, თუმცა უკვე ორასი წლის მანძილზე მას სწორედ ესპანელები მართავდნენ, მარია კაროლინას დამსახურებით კი ნეაპოლმა ნამდვილად მიიღო თავისუფლება.
მოქმედება და სამხედროები
მარცხნივ|მინი|ჯონ აქტონი, მარია კაროლინას ფავორიტი ტანუჩის დამხობის შემდეგ ნეაპოლსა და სიცილიას ფაქტობრივად თავად დედოფალი მარია კაროლინა მართავდა, რაშიც მას 1778 წლიდან მისი ფავორიტი, საფრანგეთში დაბადებული ინგლისელი დიდგვაროვანი ჯონ აქტონი ეხმარებოდა. მარია კაროლინას ძმის, საღვთო რომის იმპერატორ იოზეფ II-ს მითითებით, აქტონმა და მარია კაროლინამ შექმნეს ნეაპოლის საზღვაო ფლოტი, რისთვისაც აშენდა ოთხი მეზღვაურთა კოლეჯი და უამრავი გემთმშენებელი ქარხანა. საბოლოოდ ნეაპოლს 150-ზე მეტი სამხედრო გემი ჰყავდა. გარდა ამისა შენდებოდა სავაჭრო გემები, რამაც ხელი შეუწყო ნეაპოლელი ვაჭრების საზღვარგარეთ გასვლას. მალევე მარია კაროლინამ სავაჭრო მოლაპარაკებები წამოიწყო, რის შემდეგაც მის მოკავშირეებად იქცნენ რუსეთი და გენუა. როდესაც კარლ III-მ დიდ ბრიტანეთსა და ა.შ.შ.-ს ომი გამოუცხადა, ცხადია ნეაპოლიც დაეხმარა, თუმცა აქტონი, ვინაიდან ინგლისელი იყო სამხედრო საქმეებს ჩამოაშორეს, რამაც მისი განრისხება გამოიწვია. მარია კაროლინამ მამამთილს წერილი გაუგზავნა, სადაც განუმარტა, რომ აქტონი დედის ხაზით ფრანგი იყო, ასევე საფრანგეთში იყო დაბადებული და იტალიაში აღზრდილი, რის გამოც იგი ინგლისელთა მოკავშირე არ იყო, ამის შემდეგ იგი არმიაში კვლავ ჩასვეს. აქტონისა და დედოფლის საზღვაო-სამხედრო რეფორმები არ ზღუდავდა ნეაპოლის საზღვაო ექსპენსიას. ამავდროულად, მათ სპეციალურად გამოყვეს 500, 000 დუკატი, რათა გამოცდილი უცხოელი ზღვაოსნები დაექირავებინათ. აქტონისა და მარია კაროლინას ასეთი დაახლოვება, ცხადია ჭორების მოყვარულ ხალხში დიდი მითქმა-მოთქმის საბაბი გახდა. 1782 წელს ნეაპოლში მყოფმა სარდინიის ელჩმა ისიც კი განაცხადა, რომ დედოფალი და აქტონი საყვარლები იყვნენ. ეს ჭორები რეალურად მთლიანად არ იყო რეალობას აცდენილი და ამის გამო აქტონს ფერდინანდიც არაერთხელ დამუქრებია. თუმცა მარია კაროლინამ მეუღლე მალევე შემოირიგა. ამ დიდი კონფლიქტის შემდეგ აქტონი კასტელამარში გადასახლდა და სამ კვირაში ერთხელ აკითხავდა სამეფო კარს, რათა საქმის კურსში დარჩენილიყო.
ხელოვნების პატრონაჟი და კარლ III-ის გარდაცვალება
მინი|335x335px|მარია კაროლინა ოჯახთან ერთად 1783 წელს მარია კაროლინას ყოველთვის ძალიან უყვარდა ხელოვნება, თუმცა განსაკუთრებით გერმანულ-შვეიცარიულ ხელოვნებას მფარველობდა. უპირველეს ყოვლისა ეს იყო მისი ფავორიტი მხატვარი ანგელიკა კაუფმანი, რომელმაც 1783 წელს მარია კაროლინასა და მისი ქმარ-შვილის პორტრეტი შექმნა. მარია კაროლინა კაუფმანს თავისი ნიჭიერების გამო ხშირად ასაჩუქრებდა კიდეც. გარდა ამისა მან დაიქირავა რომაელი და ნეაპოლელი მხატვრები და თავისი ოჯახის წევრებისა და სასახლის ნახატები დაუკვეთა. გარდა კუფმანისა, მისი საყვარელი მხატვარი იყო იაკობ ფილიბ ჰასკერტი, რომელსაც თავისი შვილების არაერთი პორტრეტი დაუკვეთა. 1784 წელს დედოფალმა მარია კაროლინამ შექმნა სპეციალური სოფელი, სადაც მხოლოდ ხელოვანი და არტისტი ხალხი იყო დასახლებული. მას სან ლუციო დაარქვა. ასევე დედოფალს ძალიან უყვარდა აბრეშუმი, ფაიფური, ორნამენტებით შემკული ნივთები და ძვირფასეულობა, რის გამოც იგი დიდად სწყალობდა ოქრომჭედლებს, მკერავებსა და მეთუნეებს.
1788 წელს ესპანეთის მეფე კარლ III-ის გარდაცვალების შემდეგ ესპანეთ-ნეაპოლის ურთიერთობები გაუმჯობესდა. ესპანეთის ახალმა მეფე კარლ IV-მ ძმასთან შერიგება მოისურვა, რის გამოც ნეაპოლის ფლოტს უამრავი თავისი გემი აჩუქა. ფერდინანდისა და კარლის შერიგების გასაძლიერებლად კარლის უფროსი ვაჟი, ესპანეთის ტახტის მემკვიდრე და ასტურიის პრინცი ფერდინანდი დააქორწინეს მარია კაროლინას ქალიშვილ მარია ანტონიაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მეფე ფერდინანდი ამ ქორწინების მომხრე იყო, მარია კაროლინა ამას ეწინააღმდეგებოდა. დედის მსგავსად, მასაც გულდასმით ჰყავდა თავისი შვილების მომავალი მეუღლეები შერჩეული, რომლებიც პოლიტიკური ალიანსების გასამყარებლად შეარჩია. მას შემდეგ, რაც მარია კაროლინას ძმიშვილი, ერცჰერცოგი ფრანც ავსტრიელის ცოლი, პრინცესა ელიზაბეთ ვიუტემბერგელი გარდაიცვალა, მარია კაროლინამ ფრანცს სასწრაფოდ შერთო ცოლად თავისი ქალიშვილი მარია ტერეზა. ასევე პოლიტიკური მიზნებით დააქორწინა თავისი ვაჟი ფრანჩესკო მარია კლემენტინა ავსტრიელზე, თავისი ქალიშვილი მარია ამალია და ლუიზაც სწორედ ამიტომ გაათხოვა საფრანგეთსა და ტოსკანაში, რათა საკუთარი პოლიტიკური ამბიციები დაეკმაყოფილებინა.
აბსოლუტიზმის დასასრული
მარცხნივ|მინი|302x302პქ|დედოფალი მარია კაროლინა 1772-73 წლებში დედოფალი მარია კაროლინა მთელი ძალებით ცდილობდა ნეაპოლის სამეფოსა და რომის პაპის დაახლოვებას. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ბოლო დროს გამოცემულმა ლიბერალურმა კანონებმა, რომელთაც შეუზღუდეს ძალაუფლება კათოლიკე ეპისკოპოსებს, ურთიერთობა დაძაბა პაპ პიუს VI-თან. ვინაიდან ახალი კანონის მიხედვით ნეაპოლისა და სიცილიის სამეფო პაპისათვის ყოველწლიური ხარკის ხდას, რომელიც 7,000 დუკატს შეადგენდა, წყვეტდა, დედოფალმა მარია კაროლინამ გადაწყვიტა პიუს VI-ს თავად შეხვედროდა და მოლაპარაკებოდა. ამრიგად, მარია კაროლინა და მეფე ფერდინანდი ჩავიდნენ რომში, სადაც ისინი პაპმა პიუსმა დიდი პატივით მიიღო. რომის პაპი თანახმა იყო დაეთმო მეფისათვის ეპისკოპოსების დანიშვნის პრივილეგია, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი მისთვის ხარკის ხდას გააგრძელებდა. შეთანხმება შედგა, რის აღსანიშნავადაც პაპმა მარია კაროლინას ოქროს ვარდიც აჩუქა, რაც ზოგადად, პაპის კეთილგანწყობის ნიშანი იყო.
საფრანგეთში მიმდინარე პროცესების შესაჩერებლად მარია კაროლინამ გადაწყვიტა, რომ სამხედრო კოალიცია ჩამოეყალიბებინა. ამ წინადადებით მან დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის დედოფალ შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელს მიმართა, რომელიც შეშლილი ქმრის, მეფე ჯორჯ III-ის მაგივრად მართავდა ქვეყანას. ამ კავშირის განსამტკიცებლად დედოფალმა შარლოტამ ნეაპოლში ელჩი გააგზავნა, რომლის ცოლთან, ლედი ემა ჰამილტონთან მეფე ფერდინანდმა მალევე რომანი გააბა, რასაც დიპლომატიური სკანდალი და მოლაპარაკებების ჩაშლა მოჰყვა.
სემონვილის შეთქმულება და პირველი კოალიცია
მინი|322x322პქ|მარია კაროლინა 1780-იან წლებში 1792 წლის 10 აგვისტოს მეფე ლუი XVI და დედოფალი მარი ანტუანეტი რევოლუციონერებმა დააპატიმრეს. ამის საპასუხოდ ნეაპოლის მთავრობამ მარია კაროლინას გავლენით უარი თქვა ფრანგი დიპლომატის, ბარონ არმან დე მაკაუს მიღებაზე. როდესაც ტიუილრის სასახლეში მომხდარი მოვლენების შესახებ შეიტყო, დედოფალი მარია კაროლინა იმდენად შეშინდა, რომ საფრანგეთთან ყველანაირი ურთიერთობა გაწყვიტა. მისი გავლენით მეფე აჭიანურებდა საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკის შექმნის აღიარების დოკუმენტზე ხელის მოწერასა და მაკაუს ელჩად აღიარების საქმეს, რამაც ამ ორ სახელმწიფოს შორის დაძაბულობა წარმოშვა. ნეაპოლის პრემიერ-მინისტრმა აქტონმა კი გააუქმა მარია კაროლინას მოწოდება საფრანგეთთან ომის გამოცხადების შესახებ და მაკაუს დამშვიდებას ცდილობდა, მანამდე მაინც, სანამ დიდ ბრიტანეთთან კვლავ დაახლოვებასა და მათგან სამხედრო მხარდაჭერის მიღებას მოახერხებდნენ. მის ამ ქმედებებს შედეგები მოჰყვა. საფრანგეთის დროებით მთავრობას ხელში ჩაუვარდა აქტონის მიერ ხელმოწერილი დოკუმენტები, რომლის მიხედვითაც ნეაპოლელები აპირებდნენ ოსმალეთში მიმავალი სემონვილის დიპლომატიური მისიისათვის საბოტაჟის მოწყობას. იმავე წლის ნოემბერში საფრანგეთმა ომისათვის მზადება დაიწყო, რის საპასუხოდაც მარია კაროლინამ ბარონი მაკაუ დააპატიმრა და საპასუხო დარტყმისათვის მომზადებას შეუდგა. საფრანგეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ თუ აქტონი საბოტაჟის მცდელობისათვის ბოდიშს არ მოიხდიდა, ფრანგები ნეაპოლს ერთ საათში გაასწორებდნენ მიწასთან. შეშინებულმა მარია კაროლინამ გადაწყვიტა შეესრულებინა ფრანგების მოთხოვნა, რასაც ნეაპოლში არაერთგვაროვანი რეაქციები მოჰყვა. თუმცაღა, დედოფალი მართალი აღმოჩნდა, რადგან ნეაპოლის სამეფო არ იყო მზად თავდასხმის მოსაგერიებლად და არც მათი ფლოტი ყოფილა მობილიზებული.
ამის დათმობის შემდეგ საფრანგეთმა აიძულა ნეაპოლის მეფე-დედოფალი, რომ ფრანგი ვაჭრებისათვის თავიანთ სამეფოში საქმიანობის ნება დაერთოთ, რომელთაც მარია კაროლინა „რესპუბლიკელთა აგენტებს“ უწოდებდა და ცდილობდა, რომ მათთვის გამუდმებით ეთვალთვალათ. 1793 წლის 21 იანვარს ლუი XVI-ს რევოლუციონერებმა გილიოტინაზე თავი მოჰკვეთეს. იმავე წლის 29 იანვარს დედოფალმა ნეაპოლელი რადიკალების წინააღმდეგ არაეფექტური შეტევა წამოიწყო. მას სურდა, რომ რადიკალების ამოხოცვის შემდეგ სხვა მოწინააღმდეგეებზე გადასულიყო, თუმცა მთავარი მიზეზი, თუ რატომაც ჩავარდა მისი გეგმა ის იყო, რომ სამეფო პოლიციის უფროსი, ლუიჯი დე მედიჩი, თავად იყო ფარული რადიკალი. ამავდროულად, მარია კაროლინამ დედოფალ შარლოტასთან ხელშეკრულების გაფორმება მოახერხა და საფრანგეთს ომი გამოუცხადა. ხელშეკრულების თანახმად ნეაპოლის სამეფოს ეძლეოდა ომში ოთხი ათასი ჯარისკაცის, ოთხი ფრეგატის, ოთხი საბრძოლო ხომალდის გამოყვანა ომის დროს და დამატებით ექვსი ათასი ჯარისკაცისა და ოთხი გემისა, რათა ხმელთაშუა ზღვაზე ფრანგების მიმოსვლა აღეკვეთათ. 1793 წლის აგვისტოში დიდმა ბრიტანეთმა საფრანგეთის ქალაქ ტულონზე დაიწყო შეტევა, რის შემდეგაც ომში ნეაპოლისა და სიცილიის სამეფოც ჩაერთო მარია კაროლინს თაოსნობით, რითაც შეიქმნა პირველი ანტიფრანგული კოალიცია, რომელშიც მალევე გაწევრიანდა რუსეთი, ესპანეთი, ავსტრია, პრუსია, პორტუგალია და სარდინია.
წინაპრები
მარია კაროლინა ავსტრიელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1752 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1814 კატეგორია:ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელები კატეგორია:ნეაპოლის დედოფლები კატეგორია:სიცილიის დედოფლები კატეგორია:ნაპოლეონის ომები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
არსუფის პირველი ალყა
არსუფის პირველი ალყა — ალყა, რომელიც გაიმართა ქალაქ აპოლონიის (ჯვაროსანთათვის — არსუფი) ასაღებად. აპოლონია იყო ანტიკური ქალაქი იუდეაში, იგი თარიღდება გვიანი რომაული ხანით. მდებარეობდა ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, კესარიიდან 21 მილით სამხრეთით, დღევანდელ ისრაელში. 640 წელს ქალაქი მუსლიმებმა დაიპყრეს და გაამაგრეს, რათა ბიზანტიელთა შეტევებისათვის გაეძლო.
1099 წელს გოდფრუა ბუიონელი შეეცადა დაეპყრო არსუფი, მაგრამ ვერ შეძლო ფლოტის არარსებობის გამო. ქალაქის მმართველებმა რაიმონ დე სენ-ჟილს, გოდფრუასთან დაპირისპირებაში მყოფ დიდგვაროვანს, შესთავაზეს დანებება, მაგრამ გოდფრუამ უარი განაცხადა. რაიმონმა გაამხნევა კიდევაც გარნიზონი, რათა არ დანებებულიყვნენ, რომ დაენახებინა გოდფრუას სისუსტე. გოდფრუა ბუიონელის არმიაში იყო და ბრძოლაში დაიღუპა ფრანკო I მაასმეხელენელი, მისივე ნათესავი.
= არსუფის მეორე ალყა = ბალდუინ I-მა დაიწყო მეორე ალყა და ხმელეთიდან და ზღვიდან ერთობლივი შეტევის შემდეგ, 1102 წლის 29 აპრილს არსუფი დაეცა. მაცხოვრებლებს უფლება მისცეს ქალაქი დაეტოვებინათ. ჯარისკაცებმა ქალაქი ხელახლა ააშენეს. 1187 წელს არსუფი მუსლიმებმა დაიპყრეს, მაგრამ 1191 წლის 7 სექტემბერს რიჩარდ ლომგულსა და სალადინს შორის გამართული არსუფის ბრძოლის შემდეგ ისევ ქრისტიანებმა დაიბრუნეს.
სქოლიო
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი
მატნაქაში
მინი|მატნაქაში მატნაქაში (մատնաքաշ) — სომხური ნაციონალური პური. მზადდება სხვადასხვა სახის ხორბლის ფქვილისაგან.
საინტერესო ფაქტები
მატნაკაშის გემოთი აღფრთოვანებული იყო ამერიკელი მხატვარი როკუელ კენტი, რომელიც 1960-იან წლებში ორჯერ ეწვია სომხეთს. ხშირად, რუსეთში, ამ სახის სომხურ პურს ლავაშს უწოდებენ.
ციპლეტეშტი
ციპლეტეშტი (Ţipleteşti) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 89 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 009 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანის წყალსაცავები
აზერბაიჯანში უმეტესწილად კლიმატი მშრალია. მშრალი კლიმატისთვის სარწყავი არეალის გაფართოების მიზნით და ყურძნისა და ბალახების წყლით უზრუნველსაყოფად შეიქმნა მრავალი მცირე და დიდი რეზერვუარი (წყალსაცავები, წყალმიმღები, წყლის ავზები). ქვეყანაში სულ 140 წყალსაცავია. მათი მთლიანი მოცულობა შეადგენს 21.5 კუბური კმ.
წყალსაცავები
მინი|248x248პქ|მინგეჩაურის წყალსაცავი
მინგეჩაურის წყალსაცავი
რესპუბლიკის ყველაზე დიდი წყალსაცავი მინგეჩაურის წყალსაცავია. იგი ფუნქციონირებს 1953 წლიდან. მისი ფართობი 605 კმ², მოცულობა 16,1 კმ³, სიგრძე 70 კმ, სიგანე 18 კმ, საშუალო სიღრმე 27 მ, უდიდესი სიღრმე 75 მ. სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 83 მ. მისი შექმნის მიზანი იყო ენერგიის, სოფლის მეურნეობის, წყლის ტრანსპორტისა და წყალდიდობის რეგულირება და ლიკვიდაცია მდინარის ნაკადში.
შამქორის წყალსაცავი
შამქორის წყალსაცავი 1982 წელს მდინარე მტკვრის შამქორის მონაკვეთზე აშენდა. მისი ფართობი 116 კმ-ია. წყალსაცავის მთლიანი მოცულობა 2,677 მლნ. მ³, ხოლო წყლის მოქმედი მოცულობა 1425 მლნ. მ³. მინგეჩაურის წყალსაცავის შემდეგ კავკასიაში მეორე უდიდესი  წყალსაცავია. რეზერვუარში ნორმალური წყლის დონე 158 მეტრს შეადგენს, ხოლო ზედაპირის ტერიტორია 115 კმ².
იენიქენდის წყალსაცავი
იენიქენდის წყალსაცავი დიდი წყალსაცავია შამქორის რეგიონში. ეს არის კავკასიის სიდიდით მესამე რეზერვუარი. მისი საერთო ფართობი 23.2 კმ², წყლის მოცულობა წყალსაცავში შეადგენს 158 მილიონი მ³.
ვარვარას წყალსაცავი
ვარვარას წყალსაცავი მდებარეობს მინგეჩაურის წყალსაცავის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 20 კმ-ის დაშორებით. იგი აშენდა 1952 წელს. საერთო ფართი 22.5 კმ², ხოლო რეზერვუარის მოცულობა 0.06 კმ³.
აღსთაფის წყალსაცავი
აღსთაფის წყალსაცავი დიდი წყალსაცავია ჩრდილო-დასავლეთ აზერბაიჯანში, აღსთაფის რეგიონში. წყალსაცავი აშენდა მდინარე აღსთაფაზე 1969 წელს. რეზერვუარის ტერიტორია 6.3 კმ². წყალსაცავის საერთო მოცულობა შეადგენს 120 მილიონ მ³. წყალსაცავზე აგებული ჰიდროელექტროსადგურის სიმაღლე 52 მ. წყალსაცავი უზრუნველყოფს 135 ჰა სარწყავი წყლით ყაზახს, შამქორსა და თოვუზს.
ჯეირანბათანის წყალსაცავი
ჯეირანბათანის წყალსაცავი აფშერონის რეგიონშია. იგი მდებარეობს ბაქოს და სუმგაითს შორის. აშენდა 1958 წელს, იმ მიზნით, რომ უზრუნველყოს სასმელი წყლით ბაქოსა და სუმგაითის მზარდი მოსახლეობა. საერთო ფართობი 13.9 კმ². წყლის მაქსიმალური სიღრმე 28.5 მ.
ზოღალავანის წყალსაცავი
წყალსაცავი მდებარეობს შემახის რაიონში. რეზერვუარი 1973 წელს აშენდა. 1990-იან წლებში ფინანსური სირთულეების გამო, რეზერვუარის მუშაობა არ იყო სათანადოდ შესრულებული და ობიექტები ცუდ მდგომარეობაში იყო. ზოგიერთი მექანიკური და ელექტროტექნიკა განადგურდა და ზოგიერთი მათგანი ტექნიკურად მოძველებული იყო. 2007 წელს მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის აზერბაიჯანის მელიორაციისა და წყლის მართვის კომპანიის ინიციატივით დაიწყო ზოღალავანის წყალსაცავის სარემონტო სამუშაოები. 2012 წელს რეზერვუარი განახლებულ იქნა თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისად. კაშხლის სიმაღლე 26 მ, სიგრძე 560 მ, საერთო წყლის ავზი 3.8 მილიონი მ³.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი
ფოინიკარია
ფოინიკარია (Φοινικαριά) — სოფელი კვიპროსში. მდებარეობს ლიმასოლის რაიონში. 2001 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 243 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლიმასოლის რაიონის სოფლები
სიმიტი
სიმიტი (Simití) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 44.300 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.345 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სანტა-ელენა (სანტა-კატარინა)
სანტა-ელენა (Santa Helena) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 530 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 382 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.16 კმ²-ზე. ფართობი 81 695 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ნინო როინიშვილი
ნინო როინიშვილი (დ. 26 იანვარი, 1928, თბილისი — გ. 10 აპრილი, 2011) — ქართველი ფიზიკოსი.
ნილ დეგრას ტაისონი
ნილ დეგრას ტაისონი (Neil deGrasse Tyson; დ. 5 ოქტომბერი 1958, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი ასტროფიზიკოსი, მწერალი და სამეცნიერო კომუნიკატორი. ამჟამად ის როუზის სახელობის დედამიწისა და კოსმოსის ცენტრში მდებარე ჰაიდენის პლანეტარიუმის დირექტორია, ასევე ასოცირებული მკვლევარი ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ასტროფიზიკის განყოფილებაში. 2006-2011 წლებში მიყავდა სატელევიზიო შოუ „NOVA ScienceNow", ხშირად სტუმრობდა გადაცემებს „დეილი შოუ", „კოლბერტ რიფორთი" და „თანამედროვე დროში ბილ მეიერთან ერთად". 2009 წლის შემდეგ სტუმრებს იწვევს რადიოშოუში „StarTalk". 2014 წელს წაიყვანა დოკუმენტური სერიალი „კოსმოსი: სივრცე-დროის ოდისეა", რომელიც განახლებული ვარიანტია კარლ სეიგანის სატელევიზიო სერიალისა „კოსმოსი: პერსონალური მოგზაურობა" (1980).
ნინო როინიშვილი
ბიოგრაფია
ნინო ნიკოლოზის ასული როინიშვილი დაიბადა 1928 წლის 26 იანვარს ქალაქ თბილისში, მოსამსახურის ოჯახში. მამამისი ნიკოლოზ მინას ძე როინიშვილი ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორი იყო, ხოლო დედამისი არუსიაკ ამაიაკის ასული როინიშვილი — ინჟინერი. 1945 წელს ნინომ დაამთავრა საშუალო სკოლა და ამავე წელს შევიდა თვილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის ფაკულტეტზე. ხსენებული უნივერსიტეტი 1950 წელს დაამთავრა და ამავე წელს მუშაობას დაიწყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობაზე კოსმოსური სხივების განყოფილებაში. 1951 წლიდან იგი მონაწილეობას იღებდა ფიზიკის ინსტიტუტისა და უნივერსიტეტის ერთობლივ მაღალმთან ექსპედიციაში იალბუზზე. 1956 წლიდან იგი არის იალბუზზე მოწყობილი კოსმოსური სხივების ლაბორატორიის გამგე. ეს თანამდებობა მან შეინარჩუნა მანამ, სანამ ლაბორატორია ყაბარდო-ბალყარეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტს არ გადაეცა. 1962 წელს ნინომ საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა შემდეგ საკითხზე: „უცნაური ნაწილაკების განივი იმპილსების შესწავლა“. ხოლო 1972 წელს მან წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. სადოქტორო დისერტაციის თემას წარმოადგენდა მრავლობით გენერაციის პროცესები 200 გევ ენერგიის ზემოთ“.
ნილ დეგრას ტაისონი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ასტროფიზიკოსები კატეგორია:ამერიკელი კოსმოლოგები კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი
ნინო როინიშვილი
მოღვაწეობა
ნინო როინაშვილის იალბუზის ლაბორატორიაშ ყოფნის პერიოდში ეს დაწესებულება სწავლობდა უცნაური ნაწილაკების თვისებებს. სწორედ ამ ლაბორატორიაში პირველად იყო რეგისტრირებული პიპერონები და K მეზონები. ამაჩქარებლის გაშვების მომენტისათვის რომელთა ენერგია საკმარისი იყო ნაწილაკთა გენერაციისათვის, იალბუზის ლაბორატორიაში მსოფლიოში ყველაზე მეტი სტატისტიკური მონაცემები ჰქონდა ამ ნაწილაკთა შესახებ. სწორედ ამ ლაბორატორიაში მიღებული შედეგების საფუძველზე დაიცვა ნინომ საკანდიდატო დისერტაცია და აგრეთვე გამოაქვეყნდა 14 სამეცნიერო შრომა. შემდგომში როინიშვილის ეს შრომები საფუძვლად დაედო ფიზიკის ინსტიტუტის სისტემატური გამოკვლევების დაწყებას მხავალმხრივი გენერაციის საკუთარ პროცესებზე.
ნაწილაკთა გენერაციის პროცეი წარმოადგენს ერთ-ერთ საკვანძო პრობლემას ელემენტარულ ნაწილაკთა ფიზიკაში. ნინო ორინიშვილმა აღმოაჩინა, რომ მრავალმხრივი გენერაციის პროცესის გამოკვლევა წარმატებით განვითარდებამხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შიესწავლება წარმოქმნილ ნაწილაკთა კორელაციური თვისებები. მის მიერ ამ მიმართულებით შემოთავაზებული გამოკვლევის ხერხები შემდგომ პერიოდში წარმოადგენდა მსოფლიოს მრავალი ლაბორატორიის კვლევის მეთოდს.
ცხოვრების შემდგომ პერიოდში ნინო როინიშვილი იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის საკავშირო ექსპერიმენტის „პამირის“ ერთ-ერთი მონაწილე, რომლის დანიშნულებაც იყო შეისწავლოს კოსმოსური გამოსხივების ადრონების ბირთვული ურთიერთქმედება 1014 ევ-ზე უფრო მაღალი ენერგიის დროს. ექსპერიმენტი „პამირი“ ერთ-ერთი ძირითადი იყო საბჭოთა კავშირში ჩატარებულ ექსპერიმენტებს შორის ენერგიების ამ არეში. ნინო როინიშვილი ამ ექსპერიმენტის აქტიური მონაწილე იყო და იგი ფიზიკის ინსტიტუტის იმ ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა, რომელიც უშუალოდ ამ ექსპერიმენტში მონაწილეობდა. ამ თემასთან დაკავშირებით ნინოს 5 შრომა აქვს გამოქვეყნებული, რომლებითაც მონაწილეობა მიიღო მაღალი ენერგიებისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო კონფერენციებში.
ნინო როინიშვილის სახელთან არის დაკავშირებული საქართველოში კოსმოსური სხივების სკოლის განვითარება. შემდგომ პერიოდში ეს სკოლა აერთიანებდა რამდენიმე მეცნიერებათა დოქტორს, ათზე მეტ ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატს და მრავალი მაღალი კვალიფიკაციის მქონე ფიზიკოსსა და ინჟინერს.
იგი 1965 წელს არჩეულ იყო ქალაქ თბილისის საბჭოს დეპუტატად, ხოლო 1974 წელს ქალთა საერთაშორისო წლის ჩასატარებელი რესპუბლიკური საბჭოს წევრად. აგრეთვე იგი იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული „კოსმოსური სხივების“ პრობლემების შემსწავლელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე.
ნინო როინიშვილი გარდაიცვალა 2011 წლის 10 აპრილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ირაკლი შალიკაშვილი
ირაკლი შალიკაშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1990) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ შემტევი ნახევარმცველი.
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ტყუპისცალთან ერთად საფეხბურთო კლუბ „გაგრაში“, შემდეგ იყო პირველი ლიგის კლუბებში, „სამტრედიაში“, წყალტუბოს „სამგურალში“ და „ჭიათურაში“. 2013 წლიდან, მას შემდეგ რაც „ზუგდიდის“ მთავარ მწვრთნელად გიორგი დარასელია დაინიშნა, შალიკაშვილი უმაღლესი ლიგის გუნდში გადავიდა და ძირითად შემადგენლობაში ადგილი დაიმკვირდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის ფეხბურთელები კატეგორია:ჭიათურის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
წიგნი რუთისა
წიგნი რუთისა, რუთი (ებრ. מגילת רות) — ძველი აღთქმისა და ბიბლიის მერვე კანონიკური წიგნი, უცნობი ავტორის მიერ დაწერილი. სეპტუაგინტასა და ვულგატაში მოთავსებულია მსაჯულთა წიგნის შემდეგ. სათაურად აღებულია მოაბი ქალის, წიგნის მთავარი გმირის, სახელი. მოაბის ქვეყანაში საცხოვრებლად წასული ბეთლემელი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დედამთილ ნაყომთან ერთად რუთი იუდას ქვეყანაში დაბრუნდა და ცოლად გაჰყვა ქმრის ნათესავ ბოყაზს. ქორწინებიდან იშვა ვაჟი ყობედი, დავითის წინაპარი. წიგნი მნიშვნელოვან და ღირებულ ქრისტიანულ დარიგებებს შეიცავს. მასში ხაზგასმულია ისრაელელი ოჯახის ყველაზე თვალსაჩინო ღირსებანი: მშობლების მიმართ თაყვანისცემა, ნათესავთა მიმართ გულმოწყალება, სიყვარული და გულთბილი დამოკიდებულებანი ოჯახურ ურთიერთობებში. ღმრთაებრივი განგება ცხოვრებისეულ მტკივნეულ მოვლენებს ადამიანთა სასარგებლოდ ამოქმედებს: უცხოტომელი რუთი დავითისა და თვით მესიის წინაპარი ხდება. ისრაელის ღმერთი იღებს უცხოელთა ძღვენს. ისრაელთა და უცხოელთა შორის ქორწინებები კანონიერია და ღმერთის მიერ არის კურთხეული. წარმართებს, რომლებიც სამაგალითო ცხოვრებას ეწევიან, ჭეშმარიტ ღმერთთან ზიარების მადლი ეძლევათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
ცინცერენი
ტოპონიმი ცინცერენი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კრეატიული ტექნოლოგიების ცენტრი „ტუმო“
მინი|სასწავლო ცენტრი მდინარე [[რაზდანი (მდინარე)|რაზდანზე]] კრეატიული ტექნოლოგიების ცენტრი „ტუმო“ (Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն) — სასწავლო ცენტრი ევერანში, სომხეთი. დაარსდა 2011 წელს. ცენტრში, თანამედრო ვეტექნოლოგიების გამოყენებით, IT სფეროში განათლებას იღებენ 12-დან 18 წლამე მოზარდები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის სკოლები
ადამიანი ომეგა
ადამიანი ომეგა (The Omega Man) — 1971 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი, რომლის რეჟისორია ბორის საგალი, ხოლო მთავარ როლს ასრულებს ჩარლტონ ჰესტონი. სცენარის ავტორები არიან ჯონ უილიამ კორინგტონი და ჯოის ჰუპერ კორინგტონი. ფილმი დაფუძნებულია ამერიკელი მწერლის, რიჩარდ მეთისონის 1954 წლის რომანზე „მე ვარ ლეგენდა“.
სიუჟეტი მიმდინარეობს ლოს-ანჯელესში, 1977 წელს, საბჭოთა კავშირსა და ჩინეთს შორის მომხდარი ბიოლოგიური ომიდან ორი წლის თავზე. ომის შედეგად დედამიწაზე გაჩნდა დაავადებები და მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი განადგურდა. ქალაქის ერთადერთი გადარჩენილია აშშ-ის არმიის პოლკოვნიკი რობერტ ნევილი, რომელიც იმუნურია ვირუსისადმი და მუშაობს ვაქცინის შექმნაზე.
ფილმი შესამჩნევად განსხვავდება რომანისგან. მაგალითად, რომანში, კაცობრიობა განადგურდა ბაქტერიული ჭირისგან, რითაც იქცნენ ვამპირის მსგავს არსებებად, მაშინ როდესაც, ფილმში მოსახლეობის ჭირის მიზეზი ბიოლოგიური ომი გახდა, რითაც დარჩენილი ადამიანები იქცნენ ღამის ალბინოს მუტანტებად. დოქტორის ხარისხის მფლობელი სცენარისიტის, ჯოის კორინგტონის განცხადებით, ამგვარი ადაპტაცია უფრო შესაფერისია.
ფილმმა მიიღო შერეული შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფლობს 59%. უარყოფითი შეფასება მისცა ნიუ-იორკ ტაიმზის რედაქტორმა ჰოვარდ ტომპსონმა, რომელმაც ფილმის კულმინაციას „ყალბი“ უწოდა. მაშინ როდესაც ჟურნალ „Variety-ის პერსონალმა დაახასიათა როგორც „უაღრესად სიღრმისეული სამეცნიერო ფანტასტიკური დრამა“. „ადამიანი ომეგა“ არის რიჩარდ მეთისონის რომანის მეორე ადაპტაცია; პირველი იყო „უკანასკნელი ადამიანი დედამიწაზე“, რომელშიც მთავარ როლს ვინსენტ პრაისი ასრულებს. რომანის მესამე ადაპტაცია „მე ვარ ლეგენდა“ უილ სმითის მონაწილეობით გამოვიდა 2007 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:1971 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1970-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური თრილერი ფილმები კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური საშინელებათა ფილმები კატეგორია:ანტიუტოპიური ფილმები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკურ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ბორის საგალის ფილმები კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური ფილმები კატეგორია:1970-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური საშინელებათა ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:ამერიკულ საშინელებათა რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
სოპლავიენტო
სოპლავიენტო (Soplaviento) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
სანტა-როსა (ნუევა-ესიხა)
სანტა-როსა (ოფიციალურად სანტა-როსას მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Rosa) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 75 649 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
სოპლავიენტო
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8.303 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 131 კმ²-ია.
ციპლეშტი
ციპლეშტი (Ţipleşti) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 94 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 801 ადამიანს შეადგენდა.
სოპლავიენტო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ქალბაჯარი
ქალბაჯარი (Kəlbəcər — ციხესიმაგრე მდინარის შესართავთან), ან ქარვაჭარი (Քարվաճառ — სავაჭრო ციხესიმაგრე ან ქვის ბაზარი) — ქალაქი აზერბაიჯანში. მდებარეობს მდინარე ტერტერის ზემო დინებაში. აზერბაიჯანის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით ქალბაჯარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია. ყარაბაღის ომის შემდეგ ყარაბაღის მეორე ომამდე აკონტროლებდა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა. ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით კი იყო შაუმიანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2020 წლის 25 ნოემბერს დაუბრუნდა აზერბაიჯანის კონტროლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონის ქალაქები
ბეტი ფრიდენი
ბეტი ფრიდენი (დ. 4 თებერვალი, 1921 — გ. 4 თებერვალი, 2006) — ამერიკელი ფემინისტი მწერალი და აქტივისტი. იგი აშშ-ში ფემინისტური მოძრაობის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა იყო. მისი 1963 წლის წიგნი „ქალური მისტიკა“ ამერიკული ფემინიზმის მეორე ტალღის პირველ ნაკერწკლად მიიჩნევა. 1966 წელს ფრიდენის თანადამაარსებლობით შეიქმნა ქალთა ეროვნული ორგანიზაცია, რომლის მიზანიც „კაცებთან სრულიად თანასწორი თანამშრომლობის პირობებში ამერიკული საზოგადოების მეინსტრიმში ქალების ინტეგრაცია“ იყო. ფრიდენი ორგანიზაციის პირველი პრეზიდენტი იყო, რა პოზიციაზეც 1970 წლამდე იმყოფებოდა.
1970 წელს ფრიდენმა ორგანიზება გაუწია ქალთა გაფიცვას თანასწორობისთვის. გაფიცვა გაიმართა 26 აგვისტოს, აშშ-ს კონსტიტუციის მეცხრამეტე შესწორების მიღებიდან 50 წლისთავზე, რომლის შედეგადაც ქალებმა საარჩევნო უფლებები მოიპოვეს. გაფიცვას მხოლოდ ნიუ-იორკში 50 ათასი ადამიანი შეუერთდა, მთელი ქვეყნის მასშტაბით კი მათი რიცხვი ბევრად მეტი იყო.
1971 წელს ფრიდენი შეუერთდა სხვა მოწინავე ფემინისტებს, რომელთან ერთადაც ქალთა ეროვნული პოლიტიკური კოკუსი დააარსა. ფრიდენი მხარს უჭერდა აშშ-ის კონსტიტუციაში თანასწორ უფლებათა შესახებ დამატების შეტანას, რომელიც წარმომადგენელთა პალატამ (354 ხმით 24-ის წინააღმდეგ) და სენატმა (84 ხმით 8-ის წინააღმდეგ) ქალთა ეროვნული ორგანიზაციის წევრთა აქტიური ზეწოლის შემდეგ მიიღო. კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შემდეგ, ფრიდენი ხელს უწყობდა დამატების რატიფიცირებას და აგრეთვე მხარს უჭერდა სხვა ქალთა უფლებებისთის გატარებულ რეფორმებს. მან დააარსა აბორტის შესახებ კანონის გაუქმების ეროვნული ასოციაცია, რის გამოც მოგვიანებით არაერთი ლიბერალი ფემინისტის კრიტიკა დაიმსახურა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ჰუმანისტები კატეგორია:ფემინისტი თეორეტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:სმიტის კოლეჯის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ებრაელი ქალი მწერლები
ზიაკ-იშმეტოვო
ზიაკ-იშმეტოვო (Зәк-Ишмәт; Зяк-Ишметово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 682 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 50 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 41 კმ-ით.