cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იენიიელი
იენიიელი  (Yeniyel) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
გრინეუც-რაია
გრინეუც-რაია (Grinăuţi-Raia) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 193 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 690 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
ავლევის სამაროვანი
ავლევის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევში, ადგილ ზედაუბანში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. გზის გაყვანისას გამოვლინდა ფილაქვებით შედგენილი ქვაყუთები, რომლებშიც მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ქრისტიანული წესით — გაშოტილი, თავით დასავლეთისკენ, უინვენტაროდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ღაჟო
ღაჟო (Lanius) — ფრინველთა გვარი ღაჟოსებრთა ოჯახისა. თავი დიდი აქვთ. ნისკარტი ბოლოში მოკაუჭებულია, ხოლო მანამდე აქვს კბილები. კუდი გრძელია. ფერად ძირითადად რუხები არიან, თეთრის ან შავის შეხამებით, იშვიათად წითურის. დედალი და მამალი სხვადასხვაგვარად არიან შეფერილნი. ცნობილია 30-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიაში, აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ერთიან (უწყვეტ) ტყეებს მორიდებულნი, ღაჟოები ძირითადად ტყეტუნდრაში, ტყისპირებში, ველობებზე, სტეპებში ან ისეთ უდაბნოებში გვხვდება, სადაც ბუჩქნარი ან ცალკეული ხეებია გაზრდილი. ბუდეს ბუჩქებში, ხშირად ეკლებში ან ხეებზე იკეთებს. დედალი დებს 4–6 კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, მღრღნელებით, წვრილ ფრინველთა ბარტყებითაც კი.
საქართველოში ბუდობს 3 (კავკასიური ღაჟო, შავშუბლა ღაჟო და წითელთავა ღაჟო) და ზამთრობს ერთი (რუხი ღაჟო) სახეობა.
სქოლიო
* კატეგორია:ღაჟოსებრნი
ადლია
ადლია — ბათუმის უბანი. მდებარეობს შავი ზღვის პირას, ჭოროხის შესართავთან, ზღვის დონიდან 5 მ.
ისტორია
შედიოდა ხელვაჩაურის რაიონის კახაბრის თემში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მეციტრუსეობა, მესაქონლეობა. 2002 წლის აღწერით ცხოვრობდა 1814 ადამიანი.
ახლომდებარე პუნქტები
ადლიის ახლოს მდებარეობს ბათუმის ალექსანდრე ქართველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი და ადლიის სამხედრო ბაზა.
სქოლიო
კატეგორია:ბათუმის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ე. ახვლედიანის 30)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ელენე ახვლედიანის ქუჩაზე (№ 30)ю თარიღდება XIX-XX საუკუნეების მიჯნით.
სახლი ერთსართულიანია. ნაგებია აგურით. აქვს ნახევარსარდაფი. ქუჩისპირა ფასადი სწორკუთხა მოხაზულობის საკმლებითა და ხის, სადარბაზო კარითაა დანაწევრებული. ნახევარსარდაფი გამოყოფილია ვიწრო ლავგარდნით. ნახევარსარდაფის კედელში დაბალი, ბრტყელი თაღით გადახურული სარკმლებია გაჭრილი. ფასადი დასრულებულია ლავგარდნით, რომლის ზემოთ პილასტრებითა და მათ შორის არსებული სწორკუთხა ჩაღრმავებებით დანაწევრებული, დაბალი პარაპეტია. ეზოს მხარეს მოქცეულ ფასადს საზეიმო იერს ანიჭებს ხის, ჭვირული აივანი. აივანს ეზოსკენ მომრგვალებული ფორმა აქვს. დღეს იგი შეფიცრულია. აივანზე ხის კიბით ავდივართ. აივნის მოაჯირი და თაღები ჭვირულია. აივანი ლაჟვარდისფრადაა შეღებილი. აივანზე გამოდის ოთახების კარ-სარკმლები. ოთახებში შემონახულია ხის ძე. იატაკი, შელამდული ჭერი, კარ-სარკმლების ალაფები. ოთახისა და აივნის კედლებზე შერჩენილია დეკორატიული მოხატულობის ფრაგმენტები. ნახევარსარდაფის წინ ღია ტერასაა, რომლის იატაკი ძველი აგურისაა. შენობა გადახურულია კრამიტით. თავისი პროპორციებითა და ფასადის გადაწყვეტით ეს სახლი ახვლედიანის ქუჩის საერთო განაშენიანებაში ორგანულადაა ჩართული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჩელვა
ჩელვა (Chelva, Xelva) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ლოს-სერანოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 190,6 კმ². მოსახლეობა — 1531 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
მოროვაია
მოროვაია (Morovaia) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 224 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
კავთისხევის პირველი ნასახლარი
კავთისხევის პირველი ნასახლარი — არქეოლოგოური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის ჩრდილოეთით, მდინარე შავწყალას მარჯვენა მხარეს, ადგილობრივ ოქრომიწებში. თარიღდება ძვ.წ. III და ახ.წ. V-VIII საუკუნეებით. კულტურული ფენები შეიცავს ელინისტური ანტიკური და ადრინდელი ფეოფალური ხანის კერამიკას.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სიდადი-ოსიდენტალი
სიდადი-ოსიდენტალი (Cidade Ocidental) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 952 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 55 915 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 143.38 კმ²-ზე. ფართობი 389 990 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
რამირო I
რამირო I (Ramiro I; დ. 790 — გ. 850) — ასტურიის მეფე 842-850 წლებში ბერმუდო I-ის ვაჟი.
მთელი თავისი ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში იგი მდიდარი მაგნატების დაშოშმინებას მოუნდა. ებრძოდა ყაჩაღებს, კოცონზე წვავდა ჯადოქრობაში ბრალდებულ პირებს.
843 წელს წარმატებით მოიგერია ნორმანების თავდასხმა კორუნიაში.
მეფე რამირო I ორჯერ იყო დაოჯახებული. პირველი ქორწინებიდან მისი შვილი იყო ორდონიო I და გატონი, ხოლო მეორე ქორწინებიდან როდრიგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 790 კატეგორია:გარდაცვლილი 850
რამიზ ალიყულიევი
რამიზ ალიყულიევი (Ramiz Alıquliyev; დ. 20 მარტი, 1961) — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, პროფესორი. საინფორმაციო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. დაჯილდოებულია პროგრესის პრიზით აზერბაიჯანში საინფორმაციო კომუნიკაციისა და კოსმოსური ინდუსტრიების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის (2014). მას თავის ქვეყანაში მიენიჭა პირველი ადგილი საუკეთესო სამეცნიერო ნაშრომებისთვის, რომლებიც გამოქვეყნდა ICT-ს სფეროში (2013 წელს). 2019 წლის 29 იანვრისა და 7 თებერვლის ჩათვლით იყო ავსტრალიის ფედერაციის უნივერსიტეტის მიწვეული მეცნიერი.
ბიოგრაფია
რამიზ ალიყულიევი დაიბადა 20 მარტს 1961 წელს, ბარდის რაიონში. 1983 წელს დაამთავრა ს.მ. კიროვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (დღევანდელი ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი) გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტი.
1983–1988 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნატიკის ინსტიტუტში, 1988–2002 წლებში მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტში. 2003 წლიდან მუშაობს ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტში. ამჟამად არის ინსტიტუტში განყოფილების ხელმძღვანელი. 2017 წელს აირჩიეს წევრ-კორესპონდენტად ინფორმატიკის დარგში.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
2002 წელს მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტში (01.01.02) დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „დიფერენციალური განტოლებები“ („ფიზიკური და მათემატიკური მეცნიერებები“) მეორე რიგის ელიფსური განტოლების გადაწყვეტილებების ხარისხობრივი თვისებების შესწავლის შესახებ.
2010 წელს კიბერნატიკის ინსტიტუტში (05.13.01) დაიცვა სადოქტორო (ტექნიკური მეცნიერებათა) დისერტაცია თემაზე: „მეთოდები და ალგორითმები ტექსტის ტიპის ინფორმაციის ინტელექტუალური ანალიზისთვის“, „სისტემის ანალიზი, მენეჯმენტი და ინფორმაციის დამუშავება“.
კლასტერიზაცია; კლასიფიკაცია; სოციალური ქსელების ანალიზი; ელექტრონული სახელმწიფო ანალიზი; ელმეტრია; განაწილებული გამოთვლები; ნეირონული ქსელები; გენეტიკური ალგორითმები; ჭიანჭველების ალგორითმები; დიფერენციალური ევოლუციის ალგორითმები; ფუტკრის ალგორითმები; ნაწილაკების swarm ოპტიმიზაციის ალგორითმები.
ავტორია 192 სამეცნიერო ნაშრომისა. 138 ნაშრომი საზღვარგარეთ (აშშ, გერმანია, დიდი ბრიტანეთი, სამხრეთი კორეა, ჩინეთი, საფრანგეთი, ინდოეთი, შვეიცარია, ლატვია, ნიდერლანდები, რუსეთი, სინგაპური, უკრაინა და სხვა ქვეყნებში) გამოქვეყნდა.
ჯილდოები
2014 წლის 6 თებერვალს პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დააჯილდოვა პროგრესის პრიზით აზერბაიჯანში საინფორმაციო კომუნიკაციისა და კოსმოსური ინდუსტრიების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მათემატიკოსები
შალბუზდაღი
შალბუზდაღი (Гъуцар Сув — „ღმერთების მთა“) — მწვერვალი რუსეთში, დაღესტანში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე. სიმაღლე 4142 მ. აღმართულია განცალკევებულად, პირამიდისებურად. აქვს დაკბილული მწვერვალი. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. შალბუზდაღის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე მდებარეობს ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი დასახლება — სოფელი ყურუში, რომლის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 2560 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაღესტნის მთები
ვასილ ჩერქეზიშვილი
ვასილ ნიკოლოზის ძე ჩერქეზიშვილი (დ. 1858, სოფ. ჩაილური, სიღნაღის მაზრა — გ. 14 ივლისი, 1910, თბილისი) — ქალაქ ტფილისის თავი.
ბიოგრაფია
1898 წელს ვასილ ჩერქეზიშვილი აირჩიეს თბილისის ქალაქის მმართველობის წევრად, შემდეგ ქალაქის მოურავის (თავის) მოადგილედ, ხოლო 1907 წელს ქალაქის მოურავად (თავად).
მეოცე საუკუნის დამდეგი აღინიშნა რთული კოლიზიებით: რევოლუციური ტალღის აბობოქრება კავკასიაში და, კერძოდ თბილისში, დაერთო სომეხ-თათართა შეტაკებები. ამ რთულ ვითარებაში მოუწია ვ. ჩერქეზიშვილს მოღვაწეობა, მაგრამ თავისი პიროვნული ნიჭისა და ქართველი კაცისათვის დამახასიათებელი მოთმინებითა და გამჭრიახობით თავიდან ააცილა ქალაქს ძმათა სისხლისღვრა. ამასთანავე ისიც უნდა ღინიშნოს, რომ მისი მოღვაწეობის პერიოდში ქალაქი მნიშვნელოვნად გაიზარდა, შეემატა ახალი რაიონები, აშენდა საცხოვრებელი სახლები, მოიკირწყლა ქუჩები, გაიხსნა კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებები, აფთიაქები, საავადმყოფოები და სხვა.
სახელოვანი მამულიშვილი გულწრფელად დაიტირა მთელმა თბილისმა. იმდროინდელი გაზეთების ცნობით, ქალაქის თავის მოადგილეს ა ხატისოვს სამგლოვიარო მიტინგზე სიტყვით გამოსვლისას გული წასვლია და ძლივს მოუბრუნებიათ.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტფილისის თავები კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისის მერები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ვედრების მეორე ნასოფლარი
ვედრების მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვედრებას ჩრდილოეთით, გზის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება ფეოდალური ხანით.ნასოფლარზე შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. ირგვლივ შეინიშნება სხვა ნაგებობათა ნაშთებიც. სამხრეთ-აღმოსავლეთით შემთხვევით ამოთხარეს დიდი ზომის ჩაკიდული ქვევრის ფუძე (ამჟამად დევს ეკლესიის სამხრეთ კედელთან).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სამრა რაჰიმლი
სამრა რაჰიმლი (Səmra Rəhimli; დ. 19 ოქტომბერი 1994, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი.
ბიოგრაფია
სამრა არის „კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტი“-ს სტუდენტი, რომელმაც გასული წლის დეკემბერში, მონაწილეობა მიიღო სიმღერის კონკურსზე „აზერბაიჯანის ხმა“, სიმღერით „Wrecking Ball“. ასპარეზობდა მანანა ჯაფარიძის გუნდში, სადაც მე-4 ადგილი დაიკავა.
ევროვიზია 2016
thumb|200px|left
21 წლის სამრა „საზოგადოებრივი ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის კომპანიის“ შიდა ფარული კენჭისყრით, ასევე 100 ტელევიზიის, მუსიკის ექსპერტების და ევროპის 35 ქვეყნის „ევროვიზიის“ თაყვანისმცემლების აზრით შერჩეულ იქნა აზერბაიჯანის წარმომადგენლად ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე, სადაც 117 ქულით, მე-17 ადგილი დაიკავა.
ტრადიციულად წელსაც, აზერბაიჯანმა შვედეთის დელეგაციას მიმართა მუსიკის არჩევაში. სამრამ ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე შეასრულა „Miracle“ („სასწაული“), სიმღერის ავტორი შვედი კომპოზიტორი სანდრა ბიურმანია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
გლეხთა ომი ემელიან პუგაჩოვის წინამძღოლობით
მინი|300პქ|[[ვასილი პეროვი, „პუგაჩოვის სასამართლო“, 1875 წ.]] მინი|300პქ|აჯანყების საწყისი ეტაპის რუკა გლეხთა ომი ემელიან პუგაჩოვის წინამძღოლობით — 1773-1775 წლებში მიმდინარე გლეხების ომი რუსეთში. თავისი მაშტაბებით ეს ომი ყველაზე დიდი და მნიშვნელოვანი იყო. მოიცვა ორენბურგის მხარე, ურალი, ურალისპირეთი, ციმბირი, შუა და ქვემო ვოლგისპირეთი. აჯანყებულთა რიცხვი 100 000 აღწევდა. რუს გლეხებთან და კაზაკებთან ერთად აჯანყებაში მონაწილეობდნენ ბაშკირები, თათრები, ყალმუხები, ყირგიზები, ყაზახები, მორდველები და სხვა. აჯანყება გაიშალა ფეოდალიზმის რღვევისა და  კაპიტალური ურთიერთობების განვითარების პირობებში, რამაც მას გარკვეული თავისებურება შესძინა. აჯანყებულებს შეუერთდნენ ურალის ქარხნების მუშები, რომლებიც გამოირჩეოდნენ შეიარაღებითაც და ორგანიზებულობითაც.
აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა დონელი კაზაკი ემელიან პუგაჩოვი. მან 1773 წლის სექტემბერში იმპერატორ პეტრე III-ის სახელი დაირქვა და კაზაკთა 80 000 კაციანი რაზმით იაცკი-გოროდოკის ასაღებად გაემართა. პირველივე დღიდანვე პუგაჩოვმა წერილობით თუ ზეპირად ფართო აგიტაცია გააჩაღა რუს და არარუს მოსახლეობაში. პუგაჩოვმა ვერ აიღო იაცკი-გოროდოკი და გუბერნიის ცენტრისკენ, ორენბურგისკენ გაეშურა. ბლოკადა 6 თვეს გაგრძელდა. აქ, ორენბურგის ბანაკში, პუგაჩოვის რაზმი ყოველდღიურად იზრდებოდა. 1773 წლის ბოლოს მის არმიაში 25 000 კაცი და 86 000 ზარბაზანი იყო. მალე აჯანყება მთელ ცენტრალურ და აღმოსავლეთ რუსეთს მოედო. 1774 წლის თებერვალში პუგაჩოველთა ხელთ იყო ურალის მეტალორგიული ქარხნების ¾, რომლებიც პუგაჩოვის ბანაკში აგზავნიდნენ  ფულს, ტყვია-წამალს, ზარბაზნებსა და სურსათს, ან აჯანყებულთა სხვა რაზმებს ამარაგებდნენ. ურალის ქარხნების საერთო უფროსათ პუგაჩოვმა ხლოპუშა დანიშნა. აჯანყებულ ბაშკირებს ხელმძღვანელობდნენ კინზა არსლანოვი და სალავატ იულაევი. აჯანყებულთა ცენტრები ჩამოყალიბდა ეკატერინბურგთან, ჩელიაბინსკთან, სამარასთან და სხვა.
აჯანყების ლიკვიდაცია მეფის მთავრობამ საბოლოოდ მხოლოდ 1775 წლის ზაფხულისთვის მოახერხა. აჯანყებულთა ბელადები სიკვდილით დასაჯეს, დიდი ნაწილი კატორღაში გაგზავნეს. პუგაჩოვის მოძრაობას ახასიათებდა ანტიფეოდალური ომების ყველა ნიშანი — სტიქიურობა, ერთიანი და მტკიცე პროგრამის უქონლობა, არაორგანიზებულობა, სოციალურ-ეროვნული სიჭრელით გამოწვეული ინტერესთა სხვადასხვაობა, შეიარაღების დაბალი დონე, ერთიანი სამხედრო სტრატეგიული გეგმის უქონლობა და სხვა. სწორედ ამან განაპირობა მისი მარცხი 1773-1775 წლებში, გლეხთა ომმა დიდი გამოცდილება შესძინა რუს ხალხს სოციალური და ეროვნული თავისუფლებისთვის ბრძოლის საქმეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
იუსიფჯანლი
იუსიფჯანლი  (Yusifcanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
გირბოვა
გირბოვა (Gîrbova) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 256 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 398 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
იუსიფლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იუსიფლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანბანის კოშკი
ანბანის კოშკი — 130 მეტრი სიმაღლის, დნმ-ის სტრუქტურული მოდელის ანალოგიური, ქართული ანბანის 33 ასოიანი კოშკი, საქართველოს ქალაქ ბათუმში. ანბანის კოშკი ქალაქის საზღვაო სანაპიროდან ჩრდილოეთით მდებარეობს, ამ მდებარეობის წყალობით იგი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ქალაქის პანორამების დასათვალიერებელ ადგილად. მნახველებს, რომლებიც ობსერვატორიას და პანორამულ რესტორანს ესტუმრებიან შესაძლებლობა მიეცემათ ანბანის კოშკიდან დაათვალიერონ ქალაქის, მთების და შავი ზღვის ხედები. კოშკის აგებაზე ესპანური კომპანია CMD Ingenieros მუშაობდა, ხოლო კოშკის არქიტექტორია ალბერტო დომინგო კაბო; მას ასევე ქუთაისის პარლამენტის შენობის არქიტექტორობაც ეკუთვნის. კოშკის ასაგებად ბათუმის მერიისა და საქართველოს პრეზიდენტის ფონდიდან 65 მილიონი ლარი გამოიყო, კოშკის მშენებლობაზე კი 64 მილიონი ლარი დაიხარჯა. ანბანის კოშკის მშენებლობა 2010 წლის 10 ოქტომბერს დაიწყო და 2011 წლის დეკემბერში დასრულდა. ამჟამად ობიექტის მოვლისთვის ტურისტული ობიექტების მართვის სააგენტო ყოველწლიურად 60 000-მდე ლარს ხარჯავს.
კონცეფცია
182პქ|მარცხნივ|frame|დნმ-ის სექციის სტრუქტურის ნაწილობრივი ანიმაცია. ქართული ანბანი ქართველი ხალხის ერთგვარი უნიკალურობის ერთ-ერთი გამოხატულებაა. კოშკის დიზაინის შთაგონება გენეტიკური კოდის შემცველი დნმ-ის სტრუქტურიდან მოდის. დნმ-ს ხშირად ადარებენ ნახაზების ერთობას; სხვა დნმ-ის თანმიმდევრობებს სტრუქტურული დანიშნულება აქვთ, ან ჩართულნი არიან ამ გენეტიკური ინფორმაციის მოხმარების რეგულირებაში. ამგვარად, კოშკი ქართული ორიგინალური დამწერლობით, ქართველი ხალხის უნიკალურობას გადმოსცემს. ორი სპირალური ხაზი, 4 მეტრი სიმაღლის ალუმინის 33 მხედრული დამწერლობის ასოსთან ერთადაა აზიდული კოშკის გარშემო.
ტერმინი „მხედრული“ გვიანდელია და იგი პირველად XIV საუკუნეში დასტურდება. სიტყვა „მხედრული“ ამ პერიოდის ძეგლებში გამოიყენება „ხუცურის“ საპირისპირო მნიშვნელობით, როგორც საერო დანიშნულების დამწერლობა. ამ სიმბოლოების სილამაზე პროექტირებული მაჟორული გამით და აქამდე არ ასახული არცერთი კოშკის დიზაინში, წარმოაჩენს ღია და სტუმართმოყვარე ქვეყნის ინდივიდუალობას, რომელიც ამაყობს თავისი კულტურული მემკვიდრეობით.
სტრუქტურა
ანბანის კოშკის სტრუქტურა მოქმედებს, როგორც 130 მეტრი სიმაღლის და 31 მეტრის დიამტერის ბრჯენების შეკვრა, რომელიც 11 მოდულადაა დაყოფილი. კონსოლური შეკრულობის ეფექტი მიიღებულია გარე და ბირთვი ბადისებრი კონსტრუქციების მეშვეობით. ამ ორი ელემენტის გარსი დამზადებულია ძლიერი სვეტებით და ბადისებრი მომრგვალო სექციებით, აქედან გამომდინარე მოქმედებს ძალიან გონივრულად, ამცირებს ფოლადის დანახარჯს და ზრდის სტრუქტურის მაჩვენებლებს.
ორივე სისტემა დაკავშირებულია ვარსკვლავისებური დიაფრაგმების მეშვეობით, თითოეული 10.8 მ. სიმაღლის. კოშკის თავზე დამაგრებულია შუშის სფერო, რომელშიც რესტორანი, ობსერვატორია და სატელევიზიო სტუდიაა. სფეროს ზედაპირის წვეროებზე LED ნათურებია დამაგრებული, რომელნიც ღამით სფეროს ფორმას ქმნიან. კოშკი დგას 34 მეტრი სიგანის და 4 მეტრი სიმაღლის საძირკვლის ფილაზე.
ფართობი და გამოყენება
250პქ|thumb|ბათუმის ანბანის კოშკის რესტორანი, მესამე სართულზე
კოშკის სფეროს დაგეგმილი ფუნქციები
კოშკის ფუნქციური დატვირთვა უმეტესად სფეროში მოთავსდა. კოშკის სფეროში, შიდა ბადისებრ კონსტრუქციაში (ცილინდრში) ჩამონტაჟებული პანორამული ლიფტებით ასვლის შემდეგ, პირველად ვხვდებით ვიზიტორთა გაცვლის პუნქტში, სადაც ვიზიტორები პანორამული ლიფტებიდან შიდა ლიფტებში გადასხდებიან, რათა სფეროში მნახველთა ნაკადის გადანაწილება მოხდეს. სფეროს მეორე სართული ორ მნიშვნელოვან ელემენტს შეიცავს: სამზარეულოს, რომელიც რესტორანს ემსახურება და სატელევიზიო სტუდიას.
პანორამული რესტორანი მდებარეობს მესამე სართულზე, რაც სფეროს ეკვატორულ დონეს ემთხვევა. მბრუნავ პლატფრომაზე არსებული სასადილო ზონასთან ერთად, რესტორანს 100 ადამიანის მასპინძლობა შეუძლია და კიდევ 25–ის კაფის ზონაში. განათების სისტემა ქმნის მშვიდ და თბილ ატმოსფეროს, თუმცა იგი ძირითადად დარეგულირებულ იქნა სფეროს ზედაპირზე ღამით ანარეკლების აღმოსაფხვრელად.
მეოთხე სართული მოიცავს ობსერვატორიას, 250 მ² ფართობით და 200 ადამიანის ტევადობით. აქ მნახველებს შეუძლიათ დატკბნენ ბათუმისა და შავი ზღვის სანაპიროს საუცხოო ხედებით. სწორედ მეოთხე სართულზეა შესაძლებელი კოშკის დამცავის, ქანქარის დანახვა: ძლიერი ქარის დროს ამ დიდი მასის მოძრაობა შესამჩნევია.
დიზაინის დეტალები
thumb|250პქ|გაფართოებული ლითონი და [[ალუმინის ასობგერა „წ“]]
გარე მასალები
ორი სპირალური ხაზი დამზადებულ იქნა მსუბუქი, გაფართოებული ლითონის მასალისგან. ეს არის ალუმინის ფირფიტა დაფარული თხელი ტალღებით, რომლებიც გაორმაგების ეფექტს ქმნიან, ეს ეფექტი კოშკიდან დაშორებაზეა დამოკიდებული. ასევე ის ძალიან მცირე წინააღმდეგობას უქმნის ქარს.
ასოები
დამზადებულები ასევე ალუმინისგან, ანბანის ასოებში შიგნით LED სტრუქტურები ჩაამონტაჟეს, რომლებიც ასოების მოხაზულობებს იმეორებენ. ასოები ამ ფუნქციით საწარმოშივე აღჭურვეს და ორ სპირალურ ხაზს მიწაზევე მიამაგრეს.
საკომუნიკაციო ბირთვი
250პქ|thumb|კოშკის საკომუნიკაციო ბირთვის მშენებლობა კოშკს მნახველებისთვის ხუთი ლიფტი აქვს, რომლებიც მიწიდან სფეროს სხვადასხვა დონეების მიმართულებით მოძრაობენ. კოშკის ლიფტები ორ სისტემად იყოფიან: ორი პანორამული ლიფტი მოძრაობს მიწიდან ვიზიტორთა გაცვლის პუნქტამდე და ორი შიდა ლიფტი ვიზიტორთა გაცვლის პუნქტიდან სფეროს სხვა დონეებამდე. ეს სისტემა საუკეთესოდ იქნა მიჩნეული მნახველთა ნაკადების სამართავად. ტვირთებისთვის და მომსახურე პერსონალისთვის, ასევე არის სერვისის ლიფტი მიწის ზედაპირიდან რესტორნის დონემდე.
სხვა ელემენტები
სართულებს არ აქვთ შუშის სფეროსთან პირდაპირი კონტაქტი, კონსტრუქტორებმა თავი აარიდეს შეერთებებს და სტრუქტურულ დაბრკოლებებს, ასე რომ, მნახველები სფეროს შიგნით თავს დიდ ბუშტში იგრძნობენ. გამონაკლისს წარმოადგენს სამზარეულო, რომელიც სხვა ზონებთან შედარებით უფრო ჩაკეტილია, რათა არ მომხდარიყო სხვადასხვა სუნების გავრცელება რესტორანის ზონაში. thumb|250პქ|ანბანის კოშკის სფეროს მშენებლობა წყლისა და ელექტრო სერვისების მიწოდების უზრუნვერლყოფა, კოსნსტრუქტორებისთვის შედარებით რთული გამოდგა, რადგან ტუმბოსა და გამწმენდი მექანიზმების მუშაობას კოშკის სიმაღლე აფერხებდა. ეს სერვისები სფეროს ორი პატარა გამტარობის ქსელით უკავშირდება, რომელიც სასერვისე ლიფტის გვერდით მდებარეობს.
აგების პროცესი
კოშკის პირელი მოდულები აგებულ იქნა ბოლო ფაზაზე. დანარჩენი მოდულები აგებულ იქნა დამხმარე ზონებში, რომლებიც შემდეგ დიდი ამწის დახმარებით მათ შესაბამის ადგილზე, წინა მოდულზე მაგრდებოდნენ. ამ მეთოდით კონსტრუქტორებს შეეძლოთ ერთდროულად ორ მოდულზე ემუშავათ, რაც მთლიანი კონსტრუქციის უფრო მოკლე პერიოდში დამთავრებას განაპირობებდა.
ავქსენტი აბესაძე
ავქსენტი ბესარიონის ძე აბესაძე (დ. 8 ივნისი, 1873, სოფ. მუხურა, შორაპნის მაზრა, ახლანდ. ტყიბულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი.
ანბანის კოშკი
აგების პროცესი
კოშკის სფერო ოთხ რგოლად (ბლოკად) დაყვეს, რათა უფრო გაიოლებულიყო აგების ოპერაციის მართვა. სფერო კოშკის სვეტებზე დგას, რაც სფეროს ეკვატორის დონეზე რვა დამხმარე საყრდენი წერტილის დამსახურებაა.
ავქსენტი აბესაძე
დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და თბილისის სასულიერო სემინარია, შემდეგ თბილისის სამხედრო სასწავლებელი 1899 წელს. 1894 წლიდან მსახურობდა რუსეთის საიმპერატორო არმიაში. 1904 წელს ბათუმში მიტინგის დროს დახვრეტისგან დაიცვა მუშები, რის გამოც სასჯელის სახით მანჯურიაში გაამწესეს. 1905 წელს საქართველოში დაბრუნდა. 1901 წლიდან ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს, 1911 წლიდან დაიწყო საქართველოს რუსეთთან შეერთების პერიოდის შესწავლა.
ანბანის კოშკი
სქოლიო
კატეგორია:ბათუმის არქიტექტურა კატეგორია:ქართული დამწერლობა კატეგორია:საქართველოს კოშკები
ავქსენტი აბესაძე
1918 წლიდან აბესაძე პოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში. მეთაურობდა სანაპირო ჯარის ნაწილს, რომელიც დარიალის ხეობას და საქართველოს სამხედრო გზას იცავდა. 1918 წლის მაის-ივნისში დუშეთის მაზრაში ამბოხების დროს ბოლშევიკებთან საბრძოლველად ჩამოაყალიბა ადგილობრივ მოხევეთა მოხალისეთა რაზმი. მალე აბესაძის საეტაპო ბატალიონის ჯარისკაცები ბოლშევიკების მხარეს გადავიდნენ, რის გამოც უმოქმედობის ბრალდებით 1918 წლის ნოემბერში თანამდებობიდან გადააყენეს და გარკვეული ხნით შინაპატიმრობაში მოათავსეს. შემდეგ განაგრძო სამსახური საქართველოს სამხედრო სამინისტროში. იყო ომში დაჭრილ-დასახიჩრებულთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. 1918-1920 წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებთან: „სახალხო გაზეთი“, „საქართველო“, „ჯარისკაცი“, „ჯარი და ერი“, „რესპუბლიკის ჯარი“, სადაც ქართული ჯარის შექმნისა და ჯარისკაცის გაწვრთნა-სწავლების შესახებ სპეციალურ სამხედრო წერილებს ათავსებდა. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის საბჭოთა ხელისუფლების გადაწყვეტილებით დახვრიტეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
მოლდოვის დემოკრატიული პარტია
მოლდოვის დემოკრატიული პარტია (Partidul Democrat din Moldova, PDM) — 1997 წელს დაფუძნებული, მემარცხენე ცენტრისტული სოციალ-დემოკრატიული პოლიტიკური პარტია მოლდოვაში. პარტია იზიარებს პრო-ევროპულ ხედვებს. სოციალისტური ინტერნაციონალის სრული, ხოლო ევროპელი სოციალისტების პარტიის (PES) ასოცირებული წევრია. წესდების მიხედვით PDM აცხადებს, რომ მოლდოვა არის დამოუკიდებელი, სუვერენული, დემოკრატიული და კანონზე დაფუძნებული სახელმწიფო, რომელის მიზანია ერთიან დემოკრატიულ ევროპულ ოჯახში ინტეგრაცია. ყოფილი ლიდერის მარიან ლუპუს ხედვებით და ასევე მოლდოვის მართლმადიდებლური ეკლესიის გავლენით პარტია სოციალური საკითხების მიმართ კონსერვატულ მიდგომებს უჭერს მხარს.
ისტორია
პარტია 1997 წლის 8 თებერვალს დაფუძნდა როგორც მოძრაობა დემოკრატიული და აყვავებული მოლდოვისთვის (MDPM). 1998 წლის 17 ოქტომბერს კონგრესზე აირჩიეს პარტიის ხელმძღვანელობა და მიიღეს სოციალური დემოკრატიის პრინციპებზე დაფუძნებული სტატუსი და პოლიტიკური პროგრამა. 1998 წლის მარტის საპარლამენტო არჩევნებში დემოკრატიული და აყვავებული მოლდოვას ბაზაზე შექმნილმა საარჩევნო ბლოკმა ხმების 18%-ზე მეტი და საპარლამენტო 24 ადგილი მოიპოვა, რაც მას საშუალებას აძლევდა დემოკრატიისა და რეფორმებისთვის ალიანსის ფარგლებში ქვეყნის მართვაში მიეღო მონაწილეობა. 1997-2009 წლებში პარტიის ლიდერი იყო დუმიტრუ დიაკოვი, რომლესაც პარლამენტის თავჯდომარის პოზიცია ეკავა 1997-2001 წლებში. 1999-ში პარტიის წევრი იონ სტურზა პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.
2000 წლის 15 აპრილს დემოკრატიული და აყვავებული მოლდოვის ყრილობაზე პარტიას სახელი შეიცვალა და გახდა მოლდოვის დემოკრატიული პარტია (პდმ). 2001 წლის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებში მოლდოვის დემოკრატიულმა პარტიამ აიღო 79,757 ხმა (5.02%) რითიც ვერ დაძლია პარლამენტში მოხვედრის 6%-იანი ბარიერი. 2003 წლის 25 მაისის ლოკალურ არჩევნებში ქვეყნის ფარგლებში მოაგროვა ხმების 8.3%.
2005 წლის 6 მარტის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებში პდმ-მ მიიღო 8 ადგილი პარლამენტში. 2007 წლის ოქტომბერში სოციალური და ლიბერალური პარტიის დეპუტატები შეუერთდნენ PDM-ის საპარლამენტო ჯგუფს რითიც მათი ადგილები პარლამენტში 11-მდე გაიზარდა და სიდიდით მესამე პარტია გახდა.
2008 წლის 10 თებერვლის კონგრესზე პდმ-ის და სოციალური და ლიბერალური პარტიის გაერთიანების შემდეგ დუმიტრუ დიაკოვი ხელახლა აირჩიეს პარტიის თავმჯდომარედ, ხოლო სოციალური და ლიბერალური პარტიის ყოფილი ლიდერი ოლეგ სერებრიანი გახდა თავმჯდომარის მოადგილე. პარტიის ჰიმნი გახდა ბეთჰოვენის "ოდა სიხარულისთვის" რომელიც განასახიერებს პარტიის პროევროპულ ვექტორს. 2009 წლის 19 ივლისს პდმ-ის რიგგარეშე ყრილობაზე მარიან ლუპუ აირჩიეს პარტიის თავმჯდომარედ.
2009 წლის აპრილის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებში პდმ ხმების მხოლოდ 2.97% აიღო და პარლამენტს გარეთ დარჩა. განმეორებით 2009 წლის ივლისის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებზე პდმ-მა პარლამეტში 13 ადგილი მიიღო და მალევე გახდა ევროპული ინტეგრაციისთვის ალიანსის (AEI) წევრი რომელიც მოლდოვის პარლამენტის უმრავლესობას ფლობდა. 2009 წლის 10 ნოემბერსა და 7 დეკემბერს გამართულ არჩევნებზე, PDM-ის კანდიდატი მარიან ლუპუ დელეგირებული იყო მოლდოვას რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე ალიანსის კანდიდატად, მაგრამ საკმარისი ხმები ვერ მოიპოვა.
2010 წლის მოლდოვის ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში პდმ-ა 15 ადგილი მიიღო და გახდა AEI-2-ის სამი წევრიდან ერთ-ერთი. 2013 წლის მაისში პმდ-მ 13 ადგილით, მოლდოვის ლიბერალ-დემოკრატიულმა პარტიამ 31 ადგილით და რუმინეთის სახალხო პარტიამ 7 ადგილით შექმნეს ახალი სამთავრობო კოალიცია - პროევროპული კოალიცია.
2014 წლის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებში პდმ-ა 15.8% მიიღო და მოლდოვის პარლამენტში 19 ადგილით შექმნა პროევროპული მმართველი კოალიცია. ლიბერალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად (23 ადგილი) ჩამოაყალიბა უმცირესობის მმართველი კოალიცია - პოლიტიკური ალიანსი ევროპული მოლდოვისათვის. 2009 წლიდან პარტია სოციალური ინტერნაციონალი სრულუფლებიანი წევრია. 2015 წლიდან ევროპული სოციალისტური პარტიის ასოცირებული წევრი.
2016 წლის 14 თებერვალს პაველ ფილიპი პდმ პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად წამოაყენა, რომელამაც 57 ხმით გაიმარჯვა.
2019 წლის მოლდოვის საპარლამენტო არჩევნებში პდმ მიიღო ხმების 23.6% და 30 ადგილი პარლამენტში. პარტია სანდუს კაბინეტს ოპოზიციაში ჩაუდგა და 2019 წლის ნოემბერში პარლამენტმა სანდუს უნდობლობა გამოუცხადა და გადააყენა. პდმ და მოლდოვას რესპუბლიკის სოციალისტების პარტიამ იონ კიკუს ხელმძღვანელობით ახალი მთავრობა ჩამოაყალიბეს, რამაც პარტიაში განხეთქილება გამოიწვია. 15 დეპუტატმა პარტია დატოვა და შექმნეს ახალი პარტია - პრო-მოლდოვა.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის პოლიტიკური პარტიები
ნეოსტალინიზმი
ნეო-სტალინიზმი ( Неосталинизм) არის იოსებ სტალინის პოზიტიური ისტორიული როლის დაფასება და სტალინის პერიოდის ერთგვარი ნოსტალგია. ნეო-სტალინიზმი ძირითადად წარმოადგენს ნეო-საბჭოთაიზმსა და საბჭოთა ნოსტალგიას. წლების განმავლობაში იცვლებოდა ტერმინის განმარტებები.
განმარტებები
მინი|300x300პქ| მაისის დღის მსვლელობა [[იოსებ სტალინი|იოსებ სტალინის პორტრეტით ლონდონში, 2010 წ ]] ისტორიკოს როი მედვედევის თქმით, ტერმინი წარმოადგენს იოსებ სტალინის რეაბილიტაციას, მისთან იდენტიფიკაციას, მის სახელთან დაკავშირებულ პოლიტიკურ სისტემას და რუსეთის ისტორიაში სტალინური პერიოდის ნოსტალგიას. ეს ყველაფერი კი ნიშნავს სტალინური პოლიტიკის აღდგენას და სტალინისტური პერიოდის ადმინისტრაციული ტერორის დაბრუნებას.
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ყოფილი გენერალური მდივნის მიხაილ გორბაჩოვის თქმით, ტერმინი სტალინური სახელმწიფოს მოდერნიზებული ვარიანტია და გამორიცხავს ფართომასშტაბიან რეპრესიებს, მაგრამ პოლიტიკური ოპონენტების დევნა და ქვეყანაში ყველა პოლიტიკური საქმიანობის სრული კონტროლი ისევ ძალაშია.
ფილოსოფოსი ფრედერიკ კოპლასტონი ნეო-სტალინიზმს წარმოაჩენს, როგორც "სლავოფილურ აქცენტს რუსეთზე და მის ისტორიაზე” და ამბობს, რომ ”ის, რასაც ნეო-სტალინიზმი ჰქვია, არ წარმოადგენს აუცილებლად კონტროლის, დომინირების, რეპრესირებისა და დაძალების სურვილს; ეს არის გამოხატულება და სურვილი, რომ რუსეთმა დასავლური მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების გამოიყენებისას, თავიდან აიცილოს დასავლური "სულელური" დამოკიდებულებებით დაბინძურება. მან უნდა აირჩიოს საკუთარი გზა."
პოლიტიკური გეოგრაფი დენის ჯ.ბ. შოუ საბჭოთა კავშირს ნეო-სტალინურად მიიჩნევს 1985 წლის კაპიტალიზმზე გადასვლის პერიოდამდე. მან ნეო-სტალინიზმი დაახასიათა, როგორც პოლიტიკური სისტემა გეგმიური ეკონომიკითა და მაღალგანვითარებული სამხედრო-ინდუსტრიული კომპლექსით.
კატერინა კლარკი, რომელიც აღწერს 1960-იან წლებში ანტი-ხრუშჩოვისტურ და პრო-სტალინისტურ დინებებს საბჭოთა ლიტერატურაში, "ნეო-სტალინისტური" მწერლების ნამუშევრებს, წარმოაჩენს როგორც სურვილს "სტალინის ეპოქაში დაბრუნებისა [...] დროში, სადაც ძლიერი წესრიგი და საზოგადოებრივი პატივისცემა არსებობდა”.
მინი| [[მარქსიზმ-ლენინიზმი|მარქსისტურ – ლენინისტურმა აქტივისტები გვირგვინებით შეამკეს სტალინის საფლავი 2009 წელს ]]
სავარაუდო ნეოსტალინისტური ქვეყნები
რუმინეთის რეჟიმი ნიკოლა ჩაუშესკუს (1965–1989) მმართველობის პერიოდში ისტორიკოსებისა და პოლიტოლოგების მიერ კვალიფიცირებულია როგორც ნეო-სტალინური.
ხალხის დემოკრატიული პარტიის რეჟიმი ავღანეთში (1978 წლის აპრილი - 1979 წლის დეკემბერი) მიჩნეული იქნა როგორც ნეო-სტალინისტური. მისმა გატარებულმა პოლიტიკამ ქვეყანაში შოკი გამოიწვია და ხელი შეუწყო საბჭოთა კავშირი-ავღანეთის ომის დაწყებას.
ჩრდილოეთ კორეა ასევე მიჩნეულია ნეო-სტალინისტურად დასავლური წყაროების მხრიდან. 1970-იან წლებში ამ ქვეყანამ მარქსიზმ–ლენინიზმი გარდაქმნა ჯუჩად, რომელიც შემდგომ ოფიციალურ იდეოლოგიად იქცა. 1992 წლის კონსტიტუციით კი მთლიანად ამოღებულ იქნა კავშირები მარქსიზმ-ლენინიზმთან.
XX საუკუნის ბოლოს და XXI საუკუნის დასაწყისისთვის, საფარმურატ ნიაზოვის არაკომუნისტური რეჟიმი თურქმენეთში ზოგჯერ ნეო-სტალინისტურ რეჟიმად განიხილებოდა, განსაკუთრებით მისი პიროვნულ კულტის გათვალისწინებით. ისლამი კარიმოვის არაკომუნისტური ავტორიტარული რეჟიმი უზბეკეთში 1989 წლიდან 2016 წლამდე ასევე მოიაზრება როგორც "ნეო-სტალინისტური".
საბჭოთა კავშირი
1956 წლის თებერვალში საბჭოთა კავშირის ლიდერმა ნიკიტა ხრუშჩოვმა დაგმო მისი წინამორბედის, იოსებ სტალინის პიროვნების კულტი და დიდი წმენდის დროს ჩადენილი დანაშაულები. ხრუშჩოვის გამოსვლა პიროვნების კულტსა და მის შედეგებზე ოთხი საათი გაგრძელდა. ის ადანაშაულებდა მთლიანად სტალინის რეჟიმს. ისტორიკოსი რობერტ ვ დანიელსი ამბობს, რომ "ნეო-სტალინიზმი პოლიტიკურ სიცოცხლეს აგრძელებდა სტალინის გარდაცვლაებიდან კიდევ საუკუნის მეთხედზე მეტს". ტროცკისტული გაგებით, სტალინის პოლიტიკა არის მარქსიზმ-ლენინიზმის გზიდან გადახვევა. ჯორჯ ნოვაკმა ხრუშჩოვის პოლიტიკას უწოდა "ნეო-სტალინური ხაზი", მისი მთვარი პრინციპი, შემდეგ მოტივზეა აგებული: "სოციალისტურ ძალებს შეუძლიათ ყველა ოპოზიციის დაპყრობა, იმპერიალისტური ცენტრებისაც კი”.
ამერიკული მაუწყებლობა ევროპაში 1950-იანი წლების ბოლოს აღწერდა პოლიტიკურ ბრძოლას "ძველ სტალინისტებსა" და "ნეო-სტალინისტურ ხრუშჩოვს" შორის.
1964 წლის ოქტომბერში, ხრუშჩოვი ჩაანაცვლა ლეონიდ ბრეჟნევმა, რომელსაც სიკვდილის ბოლომდე არ დაუტოვებია თანამდებობა. ის 1982 წლის ნოემბერში გარდაიცვალა. მისი მეთაურობის დროს, სტალინისადმი უარყოფითმა დამოკიდებულებებმა იკლო. პოლიტიკური სოციოლოგი ვიქტორ ზასლავსკი ბრეჟნევის პერიოდს ახასიათებს, როგორც ერთ-ერთ "ნეო-სტალინისტურ კომპრომისს", რადგან სტალინიზმთან დაკავშირებული ძირითადი პოლიტიკური მახასიათებლები შენარჩუნებული იყო, პიროვნების კულტის გამოკლებით. ალექსანდრე დუბჩეკის თქმით, "ბრეჟნევის რეჟიმის მოსვლამ ნეო-სტალინიზმის აღმასვლა და 1968 წელს ჩეხოსლოვაკიაში შეჭრა, ასევე ნეო-სტალინისტური ძალების კონსოლიდაცია გამოიწვია საბჭოთა კავშირში, პოლონეთში, უნგრეთსა და სხვა ქვეყნებში. აღნიშვნის ღირსია ის ფაქტიც, რომ ბრეჟნევი ჩინეთის პოლიტიკურ ხაზს, "ნეო-სტალინურს" უწოდებდა. ამერიკელი პოლიტოლოგი სვირინ ბილერი საბჭოთა პოლიტიკას ბრეჟნევის გარდაცვალების შემდეგ, აღწერს როგორც ნეო-სტალინიზმად გადაქცევას.
მას შემდეგ რაც 1985 წლის მარტში მიხაილ გორბაჩოვმა ქვეყნის მართვის მთავარი თანამდებობა დაიკავა, მან შემოიტანა გლასნოსტის პოლიტიკა საზოგადოებრივ დისკუსიებში, საბჭოთა სისტემის ლიბერალიზაციის მიზნით. ექვს წელიწადში საბჭოთა კავშირი დაიშალა. ყველაფრის მიუხედავად 2000 წელს, გორბაჩოვმა აღიარა, რომ ”ახლა რუსეთში იგივე პრობლემა გვაქვს. არც ისე ადვილია უარი ვთქვათ მემკვიდრეობაზე, რომელიც მივიღეთ სტალინიზმისა და ნეო-სტალინიზმისგან, როდესაც ხალხი გადაქცეული იყო ბორბლის უბრალო ჭანჭიკებად, სადაც ყველა მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება ძალაუფლების მქონეების მხრიდან მიიღებოდა”. გორბაჩოვის საშინაო პოლიტიკას, ზოგიერთი დასავლური წყარო ნეო-სტალინისტურს უწოდებს.
პოსტსაბჭოთა რუსეთი
2016 წელს, პოლიტოლოგი თომას შერლოკი ამტკიცებს, რომ რუსეთი გარკვეულწილად დაუბრუნდა ნეო-სტალინურ პოლიტიკას:
კრემლს არ სურს შეიმუშაოს და დააკისროს საზოგადოებას ისტორიული ნარატივები, რომლებიც ხელს უწყობენ შოვინიზმს, ჰიპერნაციონალიზმს და ხელახლა სტალინიზაციას. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი დღის წესრიგი გარკვეულ მხარდაჭერას უწევს მოქმედი ელიტებისა და საზოგადოებაში, ის მაინც დაქვემდებარებული რჩება. [. . . ამის ნაცვლად, ახლა რეჟიმი აძლიერებს [...] საბჭოთა პერიოდის კრიტიკულ შეფასებას, მათ შორის სტალინიზმს. საბჭოთა წარსულის ეს განვითარებადი კრიტიკა ემსახურება ხელმძღვანელობის უამრავ მნიშვნელოვან მიზანს, მათ შორის დასავლეთთან ხელახალი ჩართვა. ამ მიზნით, ცოტა ხნის წინ, კრემლმა დაამტკიცა ისტორიის ახალი სახელმძღვანელოები საბჭოთა წარსულისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი, ისევე როგორც მნიშვნელოვანი პროგრამა, რომელიც ხსოვნას ახდენს საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლზე.
საზოგადოებრივი შეხედულებები
მინი|300x300პქ| [[სანქტ-პეტერბურგი|პეტერბურგი. ავტობუსი სტალინის პორტრეტით, საბჭოთა კავშირის გამარჯვების ფონზე მეორე მსოფლიო ომში ]] 2008 წლის მდგომარეობით, რუსების ნახევარზე მეტი დადებითად აფასებს სტალინს და ბევრი მხარს უჭერს მისი ძეგლების აღდგენას, რომლებიც ადრეულ ეტაპზე ქვეყნის ლიდერების ან ამბოხებულების მხრიდან იქნა დანგრეული. ლევადის საარჩევნო უბნის თანახმად, ბოლო ოცი წლის განმავლობაში სტალინის პოპულარობა რუსეთში სამჯერ გაიზარდა და ეს ტენდენცია მას შემდეგ დაჩქარდა, რაც ვლადიმერ პუტინი მოვიდა ქვეყნის სათავეში.
2019 წლის აპრილში, ლევადის ცენტრის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ რუსების 50% -ზე მეტი სტალინს აფასებს დადებითად, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია, რაც კი ოდესმე დაფიქსირებულა.
ენდრიუ ოსბორნის თანახმად, სტალინის ქანდაკებები "ნელ-ნელა ისევ ჩნდება", ასევე მის პატივსაცემად გაიხსნა მუზეუმი ვოლგოგრადში (ყოფილი სტალინგრადი). Associated Press-ის ჟურნალისტი სტივ გუტტერმანი ციტირებს ვლადიმერ ლავროვს ( მოსკოვის - რუსეთის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილეს), ის ამბობს, რომ ბოლო წლებში დაახლოებით 10 სტალინის ქანდაკებაა აღდგენილი ან ახლად აღმართული რუსეთში. 2013 წლის დეკემბერში პუტინმა სტალინი აღწერა, როგორც არა იმაზე მზაკვარი, ვიდრე მე-17 საუკუნის ინგლისელი სამხედრო დიქტატორი ოლივერ კრომველი.
მოსაზრებები
მეცნიერი დიმიტრი ფურმანი, რუსეთის ფედერაციის აკადემიის მეცნიერებათა ინსტიტუტის დამოუკიდებელი სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორი, რუსეთის რეჟიმის ნეო-სტალინიზმს ხედავს, როგორც "არაიდეოლოგიურ სტალინიზმს", რომელიც "ძალაუფლებისკენ ისწრაფვის და არა მსოფლიო რევოლუციის მიზნით ”.
2005 წელს კომუნისტურმა პოლიტიკოსმა გენადი ზიუგანოვმა თქვა, რომ "რუსეთმა კიდევ ერთხელ უნდა მიაგოს პატივი სტალინს და მის როლს სოციალიზმის მშენებლობაში და ნაცისტური ჭირისგან ადამიანთა ცივილიზაციის გადარჩენისთვის". ზიუგანოვმა ასევე აღნიშნა, რომ: ”დიდ სტალინს რეაბილიტაცია არ სჭირდება” და წარმოთქვა შემოთვაზება, რომლის მიხედვითაც ვოლგოგრადს სახელი უნდა შეცვლოდა და ისევ სტალინგრადი გამხდარიყო. 2010 წელს კომუნისტურმა ლიდერმა განაცხადა: ”დღეს […] სტალინის ეპოქის სიდიადე აღიარებულია მისი ყველაზე დიდი მოძულეების მხრიდანაც კი. . . ჩვენ გავათავისუფლეთ მთელი მსოფლიო! ”.
ჩულილია
ჩულილია (Chulilla, Xulilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ლოს-სერანოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 61,8 კმ². მოსახლეობა — 662 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
კოკალზინიუ-დი-გოიასი
კოკალზინიუ-დი-გოიასი (Cocalzinho de Goiás) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1l52 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 407 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.73 კმ²-ზე. ფართობი 1 789 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
Miracle (სინგლი)
Miracle (სასწაული) — სიმღერა, რომელსაც ასრულებს აზერბაიჯანის წარმომადგენელი სამრა რაჰიმლი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერები
ლაფანყურის ლაშარის ჯვარი
ლაშარის ჯვარი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ლაფანყურის სამხრეთ-დასავლლეთით, დაახლოებით 2-2,5 კილომეტრზე მდინარე ლოპოტის მარჯვნივ, პატარა შენაკადის მაჩხაურის ხევის ხეობაში, ტყეში. სავარაუდოდ, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ნაგებობა გეგმით თითქმის კვადრატულია (მიახლოებით 9,8 x 8,7 მ). ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. შემორჩენილია მხოლოდ ორი კედელი - 1-1,5 მ სიმაღლეზე. დანარჩენი ორისგან კი მხოლოდ კვალი იკითხება. შემორჩენილი კედლებიდან ერთს მთელ სიგრძეზე გასდევდა ქვით ნაგები საწნახელი (შემორჩენილია ნაშთები), რომელიც ვიწრო ტიხრით ორ, თანაბარ ნაწილად იყო გამოყოფილი.
სოფლის მოსახლეობას, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისში არაგვისა და ივრის ხეობიდან ჩამოსახლებული ფშავლებისგან შედგება, ნანგრევებთან მცირე, სასანთლე ნიში აუგია და მისთვის ლაშარის ჯვარი უწოდებია. ნაგებობასაც ამ სახელით მოიხსენიებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სოუკოუსი
სოუკოუსი (secouer, „შენჯღრევა“) — კონგოს აუზის პოპულარული საცეკვაო მუსიკა. ის კონგოური რუმბიდან 1960-იანებში წარმოიშვა და 1980-იანებში საფრანგეთში მოიპოვა პოპულარობა. ის ტრადიციული კონგოური რუმბისგან განსხვავდება უფრო მაღალი ტემპით და უფრო გრძელი საცეკვაო თვლით. ჟანრის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენლები არიან: African Fiesta, პაპა ვემბა, პეპე კალე.
სქოლიო
კატეგორია:პოპულარული მუსიკა
თამარაშენის სამარხი
თამარაშენის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ თამარაშენის მოქმედ სასაფლაოზე. თარიღდება ანტიკური ხანით. აღმოაჩინეს შემთხვევით. სამარხში ესვენა ერთი მიცვალებული (პოზა დაუდგენელია). აღმოჩნდა, აგრეთვე წითლად გამომწვარი, წმინდა თიხისგან დამზადებული ორი ერთნაირი ცალყურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვაიხირი (ბაბექი)
ვაიხირი (Vayxır) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 309 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
ვარდისუბნის პირველი ეკლესია
ვარდისუბნის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ვარდისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით, ახალი შუამთის დედათა მონასტრის სიახლოვეს, ტყეში, 700-800 მეტრზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. წყობა სწორხაზოვანია. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი კედლის ჩრდილოეთ კიდეშია მოწყობილი და გარედან ნახევარწრიული თაღი ხურავს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ცენტრში ვიწრო, ოთკუთხა სარკმელია გაჭრილი, რომლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით თითო, ოთკუთხა ნიშაა. აფსიდის სარკმელის გარდა, ერთი მცირე, თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა.
ეკლესიისთვის მოგვიანებით, ჩრდილოეთიდან, მიუშენებიათ გეგმით სწორკუთხა, ეკლესიაზე რამდენადმე მცირე სამლოცველო, რომელსაც ზემოდან რვაწახნაგოვანი ფანჩატური ადგას. სამლოცველო ეკლესიაზე ისეა მიდგმული, რომ მათი დასავლეთ კედლები ერთ ხაზზე მდებარეობს. შესასვლელი სამლოცველოს დასავლეთიდან აქვს, აღმოსავლეთით კი ღრმა აფსიდია, რომლის ცენტრში ვიწრო, ოთკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელი შესასვლელის თავზეცაა. აფსიდში, სარკმლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით თითო, ოთკუთხა ნიშაა, ქვმოთ კი, კედელზე, მოდგმულია ნახევარცილინდრული ფორმის ტრაპეზი. ნახევარცილინდრულია კამარაც. კამარის ჩრდილოეთ ნაწილში მოწყობილია კვადრატული ღიობი, რომლითაც სამლოცველო სამრეკვლოს უკავშირდება. სამრეკვლო შიგნიდან მრგვალია, გარედან რვაწახნაგოვანი. თითოეულ ღერძულ წახნაგში მოწყობილია თითო, მაღალი, ვიწრო, თარაზულთავიანი სარკმელი. შიგნით სამრეკლო გადახურულია გუმბათოვანი კამარით, გარედან კი, აგურით ნაწყობი, პირამიდული ფორმის, რვაწახნაგოვანი სახურავით. სამლოცველოს დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის გვერდებზე, თითო ნიშაა. სამლოცველოს სახურავი ცალფერდაა. იგი ეკლესიის სახურავის ჩრდილოეთ ფერდის გაგრძელებაზეა.
ეკლესია შემოსაზღვრული ყოფილა გალავნით, რომელიც საკმაოდ დიდ ფართობს ფარგლავდა. გალავანი აშენებულია რიყის ქვით, ალაგ-ალაგ ქართული აგურის ჩანართებია. გალავანში დატანებულია ნიშები, მცირე შესასვლელები. შემორჩენილია სამეურნეო ნაგებობების კვალი, რომლებიც სავარაუდოდ, ხით იქნებოდა გადახურული.
2005-2007 წლებში საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა დაცვისა და გადარჩენის ფონდის დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა აღდგენითი სამოშაოები. ეკლესიის ირგვილ მოიჭრა მიწის ფენა. სახურავის კალთები გაიწმინდა მცენარეული საფარისგან. აღდგა კამარის და კედლების დანგრეული ნაწილები. ამოივსო კედლებში და კამარაში არსებული გამჭოლი ბზარები. აღდგა საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილი და აგურის, საფეხხუროვანი ლავგარდანი. ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით. დაკონსევრდა გალავნის შემორჩენილი კედლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დინჯენი
დინჯენი (Dîngeni) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 238 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 722 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
ფსეაშხო
ფსეაშხო (Псеашхо) — მთის მასივი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს დასავლეთ კავკასიონზე. სიმაღლე 3256 მ. დაბა კრასნაია-პოლიანიდან 20 კმ-ში. მოქცეულია კავკასიის ნაკრძალის ფარგლებში. დასავლეთიდან შემოზღუდულია ტროგული ხეობით. არის მყინვარები. სიახლოვეს მდებარეობს ფსეაშხოს უღელტეხილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის მთები
იუსიფლი (აღდამი)
იუსიფლი (Yusifli) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
რამირო I (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი რამირო I შეიძლება აღნიშნავდეს:
პუტილოვის სახლი
პუტილოვის სახლი (Доходный дом Путиловой) — XX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ჩრდილოეთის მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის პეტროგრადის რაიონში. დიდი პროსპექტი, სახლი № 44. აგებულია 1906-1907 წლებში. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენილი ობიექტი.
აღწერა
სახლი წარმოადგენს ჩრდილოეთის მოდერნის, მოდერნის რუსული მიმდინარეობის, ერთ-ერთ თვალსაჩინო ნიმუშს. აღნიშნულმა მიმდინარეობამ განვითარება ჰპოვა XX საუკუნის სანქტ-პეტერბურგში, შვედური და განსაკუთრებით ფინური არქიტექტურის გავლენით.
ისტორია
ვაჭრის ქვრივი ტ. ნ. პუტილოვა, რომლისთვისაც ააგეს სახლი, ფლობდა მანუფაქტურულ მაღაზიას ვასლევსკის კუნძულის შუა პროსპექტზე. მიწის ნაკვეთი მან 1905 წელს მიიღო პირველი რანგის კაპიტან პ. პ. გერინგისაგან. მალევე სახლის აშენებისთანავე შენობა გადაეცა ამხანაგობას და მასში განათავსეს ამხანაგობის ერთ-ერთი მაღაზია. გარდა ამისა, რევოლუციამდე შენობაში განთავსებული იყო რუსეთის სავაჭრო-სამრეწველო ბანკის განყოფილება, ასევე დ. გ. ორფენოვის სტენოგრაფიის კურსები. სახლის უკანასკნელი მფლობელი იყო კომერციული მრჩეველი მ. ლ. ბალაბანოვი, ჩრდილოეთის მინის მრეწველობის საზოგადოების სამმართველოს თავმჯდომარე.
ომის შემდეგ 1990-იან წლებამდე სახლში განთავსებული იყო ქალაქში ცნობილი საკომისიო მაღაზია. მომდევნო წლებში სახლში განათავსეს სხვადასხვა ოფისები და მაღაზიები.
2011-2012 წლებში სახლის კედლებს ჩაუტარდათ კოსმეტიკური რემონტი. მოხდა ფასადის კომპლექსური რესტავრაცია.
2001 წელს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა სახელმწიფო კონტროლის, გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა შეიტანა ხელახლა გამოვლენილი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ორდონიო I
ორდონიო I (Ordoño I; დ. დაახლ. 830 — გ. 27 მაისი, 866) — ასტურიის მეფე 850–866 წლებში რამირო I-ის ვაჟი.
847 წელს დაქორწინდა სავარაუდოდ პამპლონის მეფის ინიიგო არისტას დაზე, როემლთანაც შეეძინა 6 შვილი, მათ შორის ალფონსო III დიდი. მამის გარდაცვალების შემდეგ 850 წლის 1 იანვარს გახდა პირველი მეფე, რომელმაც ტახტი დაიკავა არა არჩევნების, არამედ მემკვიდრეობითობის პრინციპით.
გარდაიცვალა 866 წელს. დაკრძალულია ოვიედოს საკათედრო ტაძარში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  830 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 866
აღდგომის აჯანყება
აღდგომის აჯანყება (Éirí Amach na Cásca, Easter Rising) — აჯანყება ირლანდიაში პირველი მსოფლიო ომის დროს, მომზადებული ირლანდიის დამოუკიდებლობისათვის მოძრაობის ლიდერების მიერ. გამოსვლები დაიწყო 1916 წლის 24 აპრილს, აღდგომის დღესასწაულზე. აჯანყებულების მთავარი მიზანი იყო ირლანდიის დამოუკიდებლობა ბრიტანეთისაგან. აჯანყება ძირითადად დუბლინში მიმდინარეობდა, თუმცა სხვადასხვა მასშტაბის გამოსვლები აღინიშნა ქალაქს გარეთ, საგრაფოებში.
აჯანყება სასტიკად ჩაახშეს ბრიტანელებმა. მათ ტყვედ ჩაიგდეს პატრიკ პირსი და მის ძმასთან და 14 მოკავშირესთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს ტრიბუნალის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
დომენიო
დომენიო (Domeño, Domenyo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ლოს-სერანოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 68,8 კმ². მოსახლეობა — 673 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ლატვიის პოლიტიკური სისტემა
მინი|[[ლატვიის გერბი]] ლატვიის პოლიტიკური სისტემა — წარმოადგენს საპარლამენტო დემოკრატიული რესპუბლიკის წყობას, სადაც პრემიერ-მინისტრი არის მრავალ-პარტიული მთავრობის მეთაური. პრეზიდენტს აქვს მხოლოდ ცერემონიალური როლი. აღმასრულებელი ხელისუფლება ეკისრება მთავრობას. საკანონმდებლო ხელისუფლებას იზიარებს მთავრობა და ლატვის პარლამენტი - სეიმი. სასამართლო სისტემა აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისგან დამოუკიდებელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლატვიის პოლიტიკა
კორუმბა-დი-გოიასი
კორუმბა-დი-გოიასი (Corumbá de Goiás) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 950 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 361 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.76 კმ²-ზე. ფართობი 1 061 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
კალარაშოვკა
კალარაშოვკა (Calaraşovca) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 64 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 725 ადამიანს შეადგენდა.
მოლაისალარი
მოლაისალარი (Mollaisalar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	719 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
კალარაშოვკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
მიხეილ ქოჩაკიძე
მიხეილ ქოჩაკიძე (დ. 1909, მუხიანი — გ. 1997) — ქართველი არქიტექტორი, ინჟინერი.