cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯეიმზ გარფილდი
ჯეიმზ აბრამ გარფილდი (James Abram Garfield; დ. 19 ნოემბერი, 1831 — გ. 19 სექტემბერი, 1881) — ამერიკელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, აშშ-ის მე-20 პრეზიდენტი 1881 წლის 4 მარტიდან 19 სექტემბერამდე, რესპუბლიკელი.
ზორეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯეიმზ გარფილდი
პრეზიდენტობამდე გარფილდი აშშ-ის ჯარში გენერალ-მაიორი და შემდეგ წარმომადგენელთა პალატის წევრი იყო. 1880 წელს პრეზიდენტად აირჩიეს რესპუბლიკური პარტიიდან. იგი წარმომადგენელთა პალატის ერთადერთი მოქმედი წევრი იყო, ვინც პრეზიდენტად აირჩიეს. მისი ინაუგურაციიდან მხოლოდ ოთხი თვე იყო გასული, როდესაც იგი, 1881 წლის 2 ივლისს, ფედერალური პოსტის ვერ მიღებით უკმაყოფილო შარლ გიტომ მძიმედ დაჭრა. პრეზიდენტმა 19 სექტემბრამდე იცოცხლა და პოსტის დაკავებიდან ექვს თვეში გარდაიცვალა. უილიამ ჰენრი ჰარისონის შემდეგ მან აშშ-ის პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყველაზე ცოტა დრო გაატარა. გარფილდი აბრაამ ლინკოლნის შემდეგ აშშ-ის მეორე მოკლული პრეზიდენტი იყო.
პირველი მერცხალი
პირველი მერცხალი — რეჟისორ ნანა მჭედლიძის 1975 წლის ფილმი.
ჯეიმზ გარფილდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:მოკლული ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1831 კატეგორია:გარდაცვლილი 1881 კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 19 სექტემბერი
სენადორ-რუი-პალმეირა
სენადორ-რუი-პალმეირა (Senador Rui Palmeira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 047 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 359 667 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.28 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელ-ფათეჰი
ელ-ფათეჰი (الفتح) — ქალაქი ცენტრალურ ეგვიპტეში. ელ-ფათეჰიში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. ქალაქის მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 58 ადამიანს კვადრატულ მეტრზე. ქალაქი ასიუტის საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ასიუტის მუჰაფაზა
დიდჯამა ფურისულა
დიდჯამა ფურისულა (Primula veris) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ფოთლები დანაოჭებულია და, ძირითადად, ფრთიან ყუნწად არის წარზიდული. ფოთლები ფორმით მოგრძოკვერცხისებურია, კიდედაკბილული. მთელი მცენარე მეტ-ნაკლებად შებუსულია. საყვავილე ღერძი გრძელია. გვირგვინი ოქროსფერ-ყვითელია, ყვავილობის დროს თავდახრილი. იზრდება ტყეებში, მდელოებზე, ხევებში, ბუჩქნარებში. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, მცირე აზიასა და ჩრდილოეთ ირანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:ფურისულასებრნი
ბელგია 1948 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1948 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლეპიდოდენდრონი
ლეპიდოდენდრონი (lepis „ქერცლი“ და dendron „ხე“) —  ამომწყდარი ხემცენარეთა გვარი ლეპიდოდენდრონისებრთა ოჯახისა. მათი სწორმდგომი ღეროს სიმაღლე 20-30 მ და სისქე 2 მ აღწევდა, ძლიერ დატოტვილი ვარჯი ჰქონდა. ღერო შედგებოდა მერქნისა და სქელი ქერქისაგან, რომელიც დაფარული იყო სპირალურ მწკრივებად განლაგებული ე. წ. ბალიშებით. იგი ნიადაგშიც იტოტებოდა და წარმოქმნიდა სტიგმარიებს, რომლებიდანაც მძლავრი ფესვები გამოდიოდა. ლეპიდოდენდრონი გავრცელებული იყო ევრამერიკულ და კატაზიურ პალეოფლორისტულ ოლქებში, კარბონულ და პერმულ პერიოდებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული მცენარეები
კლემენტ IX
მინი|მარჯვნივ|კლემენტ IX
კლემენტ IX (Clement IX, ერისკაცობაში ჯულიო როსპილოზი; დ. 28 იანვარი, 1600 — გ. 9 დეკემბერი, 1669) — რომის პაპი 1667–1669 წლებში.
ჯულიო როსპილოზი დაიბადა 1600 წლის 28 იანვარს დღევანდელი ტოსკანის რეგიონში. მიიღო უმაღლესი განათლება. დაეუფლა ფილოსოფიასა და თეოლოგიას. 1664 წელს იყო პაპის ნუნცია ესპანეთში. 1657 წელს გახდა კარდინალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1600 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1669
ჭობისხევის ნაეკლესიარი
ჭობისხევის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობისხევში, ჭობისხევი-დაბაძველის გზაზე, გზის პირას.
ეკლესია გეგმის დონეზეა დაცული. გეგმით წარმოადგენდა დარბაზს, რომელიც აღმოსავლეთით საკურთხევლით სრულდებოდა. ამჟამად საკურთხევლისგან ერთი გრანდიოზული ქვაა შემორჩენილი. ამ ქვაზე წითელ ქვაში ამოკვეთილი ჯვარია დასვენებული. ეკლესიის კედლები მიწაშია ჩაძირული. იკითხება მხოლოდ ჩრდილოეთი კედლის დასავლეთი ნაწილი. რომელიც დიდი ზომის არასწორი მოხაზულობის ქვებით არის ამოყვანილი. ეკლესიის კვალი თითქმის მთლიანად წაშლილია. შემორჩენილ წყობაში გამოყენებული დიდი ზომის ქვები, მის ადრეულ წარმომავლობაზე მეტყველებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დეტროიტ პისტონსი
დეტროიტ პისტონსი (Detroit Pistons) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. პისტონსი შეიქმნა 1946 წელს, რომლის ახლანდელი სათამაშო ბაზაა The Palace of Auburn Hills, რომელიც მდებარეობს ობურნ ჰილსში, მიჩიგანი. თავდაპირველად გუნდი დაფუძნებული იყო ფორტ უეინში, ინდიანა როგორც ფორტ უეინ პოსტონსი, რომელიც იმ დროისთვის იყო წევრი ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის (NBL) 1941 წელს, სადაც საბოლოოდ 2 ჩემპიონის ტიტული მოიგეს. გუნდი NBA-ს 1948 წელს შეუერთდა და გადავიდა დეტროიტში 1957 წელს, იქიდან მოყოლებული კი გუნდმა 3-ჯერ მოიგო ჩემპიონის ტიტული, უახლოესი მათგანი კი 2004 წელს მოხდა.
არენა
როდესაც გუნდი მდებარეობდა ფორტ-უეინში (ინდიანა):
დეტროიტის არეაში:
აღნიშვნა:
პირადი ჯილდოები
NBA ფინალის MVP
NBA წლის მცველი
NBA წლის ახალბედა
NBA წლის მეექვსე კაცი
'''NBA წლის მწვრთნელი
NBA წლის აღმასრულებელი
ყველა-NBA პირველი გუნდი
ყველა-NBA მეორე გუნდი
ყველა-NBA მესამე გუნდი
NBA ყველა-დაცვითი პირველი გუნდი
NBA ყველა-დაცვითი მეორე გუნდი
NBA ახალბედა პირველი გუნდი
NBA ახალბედა მეორე გუნდი
სქოლიო
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები კატეგორია:დეტროიტ პისტონსი
ოქროს ტბორზე (1981 წლის ფილმი)
ოქროს ტბორზე (On Golden Pond) — 1981 წლის ამერიკული ფილმი. გადაღებულია ამავე სახელწოდების პიესის მოხედვით. 2001 წელს გამოვიდა პიესის კიდევ ერთი ეკრანიზაცია
ჯილდოები
ოსკარი
ოქროს გლობუსი
BAFTA
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
პენჟინის უბე
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ყურეები კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები
ტრიპოლი (ლიბანი)
ტრიპოლი (طرابلس) — მოსახლეობის რაოდენობით მეორე ქალაქი და ნავსადგური ლიბანში. ძველი მსოფლიოს ისტორიის პერიოდში აქ იყო ფინიკიის კონფედერაციის ცენტრი. XII საუკუნეში ჯვაროსნებმა აქ დააარსეს ტრიპოლის საგრაფო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბანის ქალაქები კატეგორია:უძველესი ქალაქები
დეირ-მავასი
დეირ მავასი (مطاي) — ქალაქი ეგვიპტეში, ელ-მინიის საგუბერნატოროში. კვეთს მდინარე ნილოსი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
კანაპი
კანაპი (Canapi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 250 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 571 855 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.16 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბელგია 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1952 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში. ამ თამაშებზე მათ 2 ოქროსა და 2 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გელა (ფილმი)
გელა — რეჟისორ ნანა მჭედლიძის 1971 წლის ფილმი.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1971 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ნანა მჭედლიძის ფილმები
ლეპტო...
ლეპტო... (ბერძნ. leptos) — რთული სიტყვის ნაწილი; აღნიშნავს თხელს, სუსტს, ნაზს. მაგ., ლეპტოსპირები, ლეპტომენინგიტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
უკრაინის პრეზიდენტის მეუღლე
უკრაინის პრეზიდენტის მეუღლე (ასევე - უკრაინის პირველი ქალბატონი ან პირველი ბატონი, ან უკრაინის პირველი ლედი ან ჯენტლმენი) — უკრაინის პრეზიდენტის მეუღლის არაოფიციალური წოდება. პოსტი ძალიან ცერემონიულია და სოციალურ აქტივიზმში იშვიათად ასრულებს როლს. ამჟამად აღნიშნულ თანამდებობას უკრაინის პრეზიდენტის, ვოლოდიმირ ზელენსკის მეუღლე, ოლენა ზელენსკა იკავებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის პირველი ქალბატონები
Living in the Past
Living in the Past — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის ორმაგი ალბომი, რომელიც არის მისი საუკეთესო სიმღერების კომპილაცია. იგი 1972 წელს გამოვიდა. გარდა ცნობილი სიმღერებისა, ალბომში თავმოყრილია ჯგუფის იშვიათი სიმღერები, სინგლები და მათი B-მხარეებიც. ორი მათგანი, By Kind Permission Of და Dharma for One, ჩაწერილია კარნეგი-ჰოლში გამართულ კონცერტზე.
ალბომის სახელწოდება მომდინარეობს ამავე სახელწოდების სიმღერიდან, რომელიც ბრიტანეთში სინგლის სახით გამოიცა 1969 წლის მაისში. აღსანიშნავია გამოცემის ბუკლეტი, რომელსაც თან ახლდა 50-მდე ფოტოსურათი.
აშშ-ში ალბომი მოხვდა ჩარტის #3 ადგილზე და მოიპოვა ოქროს სტატუსი. სასათაურო კომპოზიცია იქცა ჯეთრო ტალის პირველ ჰიტად შტატებში, რომელიც მოხვდა 40 საუკეთესო სინგლის სიაში.
CD გამოცემები
აშშ და ბრიტანული გამოცემების სიმღერების სიებში არსებული განსხვავების გამო, CD-გამოცემებშიც მნიშვნელოვანი განსხვავებები იყო. ვინაიდან Benefit-ის ორიგინალურ ამერიკულ CD-ზე არ იყო შეტანილი „Alive and Well and Living In“, Living in the Past-ის ზოგიერთ აშშ CD ვერსიაში იგი დამატებულია. ყველა ერთდისკიანი გამოცემიდან ამოღებულია „Bourée“ და „Teacher“ - ალბომის ერთ დისკზე ჩასატევად, თუმცა ორივე ქვეყნის გამოცემაში არის „Inside“ - მანამდე გამოსული მხოლოდ ბრიტანულ გრამფირფიტაზე. 1997 წელს Mobile Fidelity Sound Lab-მა კომპილაცია ორმაგ CD-ზე გამოუშვა. მასში შევიდა როგორც ბრიტანულ, ასევე ამერიკულ ვერსიებში შესული ყველა სიმღერა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1972 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Chrysalis Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ტერი ელისის პროდიუსერობით
ლეპიდოსირენი
ლეპიდოსირენი (Lepidosiren paradoxa) — ორგვარად მსუნთქავი თევზი. ლეპიდოსირენისებრთა ერთადერთი წარმომადგენელი. მისი მოგრძო სხეული 1 მ აღწევს. წყვილი საცურაო ბუშტი ფილტვების ფუნქციას ასრულებს. ბინადრობს მდინარე ამაზონის აუზის დაჭაობებულ წყალსატევებში. უჟანგბადო წყალში 20 დღე-ღამე ძლებს. გვალვიან პერიოდში ზაფხულის ძილს ეძლევა. იკვებება მცენარეებითა და მოლუსკებით. დედალი ქვირითს ბუდეში ყრის, მამალი კი იცავს. ამ დროს მამლის მუცლის ფარფლებზე ვითარდება ძაფისებრი გამონაზარდები, რომლებიც გამოყოფენ ჟანგბადს და აუმჯობესებენ ქვირითის სუნთქვის პირობებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგვარადმსუნთქავნი
ინიაპი
ინიაპი (Inhapi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა მოსახლეობა 17 902 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 374 161 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 47.85 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბელგია 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 2 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლიაოდუნის ყურე
მინი|250პქ ლიაოდუნის ყურე — ყურე ყვითელ ზღვაში, აზიის კონტინენტსა და ლიაოდუნის ნახევარკუნძულს შორის. ხმელეთში შეჭრილია 220 კმ-ზე. სიგანე შესასვლელთან 175 კმ, სიღრმე 10-15 მ. ზამთრში ნაპირებთან ჩნდება მცურავი ყინული. მოქცევა არასწორი ნახევარდღეღამურია, სამაღლე 4,4 მ. ყურეში მდებარეობს ნავსადგური ინქოუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები კატეგორია:ჩინეთის ყურეები
The Song Remains the Same (სიმღერა)
The Song Remains the Same — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის სიმღერა 1973 წლის ალბომიდან Houses of the Holy.
მიმოხილვა
სიმღერაში ჟღერს გიტარისტ ჯიმი პეიჯის სოლო, ჩაწერილი რამდენიმე ტრეკზე. პეიჯი მას ასრულებს Gibson EDS-1275 ტიპის ორგრიფიან 12 სიმიან გიტარაზე. .
თავდაპირველად კომპოზიცია ჩაფიქრებული იყო, როგორც ინსტრუმენტული "The Overture",, თუმცა მოგვიანებით პლანტმა მას ლირიკა დაამატა და შეცვალა სახელწოდება The Campaign-ზე, საბოლოოდ კი - The Song Remains the Same-ით. ჟურნალში Guitar World 1993 წელს პეიჯის ინტერვიუში გაჟღერდა, რომ ეს უნდა ყოფილიყო "The Rain Song"-ის უვერტიურა, მაგრამ რობერტს განსხვავებული წარმოდგენა ჰქონდა და სურდა ამ ორი კომპოზიციის ნაწილებად დაშლა. დემო ვერსიის ჩაწერა მიმდინარეობდა ჯიმის აუდიოკასეტიანი ჩამწერით. სხვა დროს, სრულიად მოულოდნელად მოსული იდეებით იქნა ჩაწერილი სხვა სიმღერებიც, მაგალითად, Stairway.
პლანტის ვოკალური ტრეკი ამ ჩანაწერისათვის ოდნავ შეცვალეს ტემპში, ამიტომ ვოკალი უფრო ’ახალგაზრდულად’ და სუფთად ჟღერს. ჩანაწერზე ასევე ისმის ტელეკასტერის სოლო.
სიმღერა პირველად სრულდებოდა 1972 წლის ტურნეზე. 1972-1975 წლებში სიმღერის შესრულება არ წყდებოდა და პირდაპირ უერთდებოდა კომპოზიციას The Rain Song. ცოცხალი წარდგენისას ჯიმი პეიჯი იყენებდა გიტარას Gibson EDS-1275 ორმაგი გრიფით.
"The Song Remains the Same" აგრეთვე ჟღერს 1976 წლის ფილმში „The Song Remains the Same“.
ფორმატები და სიმღერების სია
1973 წლის 7" სინგლი (Thailand: Atlantic TK769 ST-H)
ლერწამი
ლერწამი (Arundo) — ერთლებნიანი მცენარეების გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მსხვილფესურიანი ბალახებია. აქვთ უხვად შეფოთლილი ღერო, რომლის სიმაღლე 1,5-5 მ, სისქე 4 სმ აღწევს.
ლერწამის 3 სახეობებიდან ერთი Arundo formosana — ტაივანის ენდემია, მეორე Arundo plinliana — გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში, ხოლო მესამე Arundo donax — ევრაზიის და აფრიკის სუბტროპიკულ და ნაწილობრივ ტროპიკულ ქვეყნებში.
საქართველოში იგი გვხვდება კოლხეთის დაბლობზე, აგრეთვე მტკვრის, ალაზნისა და ივრის ქვემო წელის ჭალებში. იზრდება წყალსატევების სანაპიროებზე, მდინარისპირა და ზღვისპირა ქვიშებზე.
გამოიყენება საწვავად და საშენ მასალად, ჭიგოებად და ღობედ, ჭილობის, კალათებისა და სხვა საქსოვად. ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობაში. აშენებენ სარწყავი არხების ნაპირებისა და ქვიშიანი ადგილების გასამაგრებლად. მის ახალგაზრდა ყლორტებს საქონლის საკვებად იყენებენ. დეკორატიულია, ხშირად აშენებენ ბაღ-პარკებში შუა აზიასა და ამიერკავკასიაში. ინტროდუცირებულია ბევრ სუბტროპიკულ და ტროპიკულ ქვეყნებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ყოველთვის თქვი დიახ
ყოველთვის თქვი „დიახ“ (Yes Man) — 2008 წლის კომედია ჯიმ კერის მონაწილეობით, გადაღებული დენი უოლესის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმი აშშ-ში გამოვიდა 2008 წლის 17 დეკემბერს.
სიუჟეტი
კარლ ალენი (ჯიმ კერი) — არის ადამიანი, რომელიც ყველაფერზე პასუხობს „არა“, ამის გამო მას ძალიან ცუდი ურთიერთობა აქვს გარშემომყოფებთან. ერთხელაც ის მოხვდება სემინარზე, რომლის სლოგანიცაა: „დიახ — ახალი არაფერია“ ამის შემდეგ კარლი გადაწყვეტს სრულიად შეცვალოს თავისი ცხოვრების სტილი. ის ყველა შეკითხვაზე თუ თხოვნაზე პასუხობს „დიახ“. სულ მალე შედეგიც არ დააყოვნებს — თავდაპირველად კარლი დათანხმდება უსახლკარო მაწანწალას იმ ადგილას წაიყვანოს სადაც მას სურს, შემდეგ კი მას აძლევს მთელ ფულს რაც ჯიბეში აქვს. უკან დაბრუნებისას ფილმის მთავარ პერსონაჟს მანქანაში საწვავი უთავდება და უახლოეს ბენზინგასამართ სადგურამდე ფეხით უწევს წასვლა. თუმცა ეს ყველაფერი მას კარგ სიახლეებს მოუტანს, როდესაც ბოცაში საწვავის ჩასხმის დროს ის გაიცნობს სიმპატიურ გოგონას, რომელიც თანახმაა კარლი მანქანამდე თავისი მოპედით მიაცილოს. ამის შემდეგ ერთმანეთი უყვარდებათ და მათი ცხოვრება სრულიად იცვლება.
იხილეთ აგრეთვე
მატყუარა, მატყუარა
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:2008 წლის ფილმები
ბოჭორნა
ბოჭორნა — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, გომეწრის ხეობაში, მაკრატელას ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე თუშეთის ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 2345 მ. მდებარეობს თუშეთის (ომალოს) თემის ცენტრ სოფელ ომალოდან 12 კილომეტრში, ხოლო ახმეტიდან 112 კილომეტრში.
სოფელ ბოჭორნაში 1954 წლისათვის მუდმივად ცხოვრობდა 25 კომლი და სოფელში ფუნქციონირებდა დაწყებითი სკოლა. 1980 წლიდან სოფელში მუდმივად მოსახლეობა აღარ რჩებოდა და ამიტომ მან მუდმივი დასახლების სტატუსი დაკარგა. 2014 წლამდე, ბოჭორნა ნასოფლარი იყო და ოფიციალურად ბოჭორმა ერქვა, თუმცა სოფლის სტატუსი მას შემდეგ აღუდგა, რაც მოსახლეობის 2014 წლის საყოველთაო აღწერის მონაცემებით, იქ ერთადერთი მუდმივი მცხოვრები დაფიქსირდა. სოფელი 76 წლის ირაკლი ხვედაგურიძემ გააცოცხლა.
1989 წლის ჩათვლით, ევროპაში ყველაზე მაღალ დასახლებულ პუნქტად მიიჩნეოდა ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, თრუსოს ხეობაში მდებარე სოფელი რესი, რომელიც ზღვის დონიდან 2405 მეტრზეა. მას შემდეგ, რაც რესი მოსახლეობისგან დაიცალა, ევროპის ყველაზე მაღალ დასახლებად მესტიის მუნიციპალიტეტი სოფელი უშგული მიიჩნეოდა (ზღვის დონიდან 2060–2200 მ).
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გალე (შრი-ლანკა)
გალე (სინჰალ. ගාල්ල, ტამილ. காலி) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ შრი-ლანკაში, დედაქალაქ კოლომბოდან 119 კმ-ის დაშორებით, სამხრეთი პროვინციის დედაქალაქი. ბოლო მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 100 000 ადამიანს შეადგენს.
XVI საუკუნემდე, სანამ აქ პორტუგალიელები მოვიდოდნენ, გალე კუძნულის მთავარი საზღვაო პორტი იყო და მას გიმჰატჰიტჰა ერქვა. ქალაქმა თავის განვითარების ზენიტს XVIII საუკუნეში, ნიდერლანდელების კოლონიურ პერიოდში მიაღწია.
გალე ევროპელების მიერ აშენებული თავდაცვითი, გამაგრებული ქალაქის საუკეთესო მაგალითია მთელს სამხრეთ აზიაში, რომელშიც წარმოდგენილია ევროპული არქიტექტურისა და სამხრეთ აზიური ტრადიციების ურთიერთშერწყმა. გალეს ციხესიმაგრე 1988 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, იგი ევროპელი ოკუპანტების მიერ აზიაში აშენებულ უდიდეს ციხესიმაგრეს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შრი-ლანკაში კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
ლეუშერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლეუშერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტრიპოლი
ტრიპოლი (طرابلس — ტარაბულუსი, ასევე  — ტარაბულუს-ელ-ღარბი) — ლიბიის დედაქალაქი და ქვეყნის უმსხვილესი ქალაქი. ასევე ცნობილია, როგორც დასავლეთი ტრიპოლი, რათა განსხვავდეს ლიბანის ქალაქ ტრიპოლისგან.
ტრიპოლი ბერძნული სახელია და „სამ ქალაქს“ ნიშნავს.
2006 წლის აღწერის მონაცემებით, ტრიპოლის მეტროპოლიური არეალის მოსახლეობა 1 065 405 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, უდაბნოს კიდეზე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. ტრიპოლი ლიბიის უმთავრესი ნავსადგური, კომერციული და საწარმოო ცენტრია. ქალაქში მდებარეობს ალ-ფატეჰის უნივერსიტეტი.
ტრიპოლი დაარსდა ძვ. წ. VII საუკუნეში ფინიკიელების მიერ, რომლებიც მას ოეას ეძახდნენ. არსებობის ხანგრძლივი ისტორიის წყალობით, ქალაქში მრავლადაა არქეოლოგიური მნიშვნელობის ძეგლი.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-7 საუკუნეში. ბერძნებს სავარაუდოდ იზიდავდათ ბუნებრივი ნავსადგომი, დასავლეთიდან გამაგრებული პატარა, ადვილად დასაცავი ნახევარკუნძულით, რომელზეც მათ კოლონია ჩამოაყალიბეს. ქალაქი შემდეგ ხელში კირენაიკას მმართველებს (ბერძნული კოლონია ჩრდილო-აფრიკულ სანაპიროზე, ტრიპოლიდან აღმოსავლეთით, მასსა და ეგვიპტეს შორის) ჩაუვარდათ, თუმცა მოგვიანებით ეს ტერიტორია ბერძნებს კართაგენელებმა გამოსტაცეს.
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე II საუკუნისთვის ქალაქი რომაელებს ეპყრათ, რომლებმაც ის თავიანთ აფრიკულ პროვინციაში შეიყვანეს და დაარქვეს - რეჯიო სირტიკა. დაახლოებით ჩვენი წელთაღრიცხვით მესამე საუკუნის დასაწყისში, ქალაქი გახდა ცნობილი, როგორც - რეჯიო ტრიპოლიტანა, რაც სამი ქალაქის რეგიონს ნიშნავდა და თანამედროვე ტრიპოლის დარად კიდევ ორ ქალაქს საბრათასა და ლეპტის მაგნასაც აერთიანებდა.
არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ V-VI საუკუნეებში ხმელთაშუაზღვისპირეთში არსებული პოლიტიკური არეულობის ფონზე, ტრიპოლიტანას რეგიონი ეკონომიკური კრიზისის ქვეშ იმყოფებოდა. ეს ყველაფერი დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემისა და ვანდალების შემოტევის გამო.
XVI - XIX საუკუნეები
1510 წელს ქალაქი აიღო პედრო ნავარომ, გრაფმა ესპანური ოლივეტოდან. 1530 წელს, ქალაქი გადაეცათ წმინდა ჯონის რაინდებს, რომლებიც ოსმალების მიერ გამოძევებულნი იქნენ როდოსის კუნძულზე მდებარე თავიანთი ციხესიმაგრიდან. მტრულ ტერიტორიაზე ყოფნისდა გამო, რაინდებმა გააძლიერეს ქალაქის კედლები და სხვა თავდაცვითი ნაგებობები.
მიზეზი თუ რატომაც დაუთმეს რაინდებს ქალაქის მმართველობა იყო ის რომ ხელახლა არ ჩავარდნოდენ ხელში ოსმალ მეკობრეებს, ისევ ისე როგორც ესპანურ ოკუპაციამდე.
რანდებმა გაჭირვებით შეინარჩუნეს ქალაქი 1551 წლამდე, შემდეგ კი იძულებულნი გახდნენ დაეთმოთ ის ოსმალებისთვის, რომლებსაც თურგუთი მართავდა. თურგუთი გახდა ტრიპოლის ფაშა. მან თავის მმართველობის პერიოდში ტრიპოლი ააშენა და აქცია ჩრდილო-აფრიკულ სანაპიროზე ერთ-ერთი შთამბეჭდავ ქალაქად. თურგუთის სიკვდილის შემდეგ 1565 წელს, მისი ცხედარი წამოიღეს მალტიდან სადაც ის დაეცა ოსმალთა ალყის დროს და დაასვენეს „სიდი დარგუთ“ მეჩეთის აკლდამაში, რომელიც თვითონვე დააარსა თავისივე სასახლის ახლოს ტრიპოლიში. აღნიშნული სასახლე მას შემდეგ გაუჩინარდა (სავარაუდოდ ის მდებარეობდა ე.წ. „ოსმალური ციხისა“ და მარკუს აურელიუსის თაღის შუაში), მაგრამ მეჩეთი აკლდამასთან ერთად ისევ არსებობს.
ოსმალო თურქების დაპყრობის შემდეგ, ქალაქი კიდევ ერთხელ გახდა ბარბაროსი მეკობრეებისთვის საყრდენი წერტილი.
ეფექტურ ოსმალურ მმართველობას 1551-დან 1711 წლამდე ხშირად ხელს უშლიდნენ ადგილობრივი იანიჩარები. ისინი იძულებით ახორციელებდნენ ადგილობრივ მმართველობას და იანიჩარების კაპიტანი და მისი მეგობრები ხშირად დე ფაქტო მართავდნენ ქალაქს.
1711 წელს აჰმედ კარამანლიმ, თურქული წარმოშობის იანიჩარების ოფიცერმა, მოკლა ოსმალო ფაშა და ტრიპოლიტანას რეგიონის მმართველად საკუთარი თავი გამოაცხადა. მან დაამტკიცა გარკვეულწილად ნახევრად-დამოუკიდებლობა ოსმალების სულთნისგან და დააარსა კარამანლის დინასტია.
საქმეთა ასეთი მიმდინარეობა გაგრძელდა 1835 წლამდე, როცა ოსმალებმა შიდა არეულობით ისარგებლეს და კვლავ თავიანთი ძალაუფლება განამტკიცეს.
იტალიური ერა
იტალია უკვე დიდი ხანია ამტკიცებდა, რომ ტრიპოლი მისი გავლენის ზონაში იყო და სწორედ მას უნდა ჰქონოდა აქ წესრიგის დამყარების უფლება. იმ მიზეზით რომ ის იცავდა ტრიპოლიში მცხოვრებ საკუთარ მოქალაქეებს ოსმალთა მთავრობისგან, იტალიამ 1911 წლის 29 სექტემბერს ოსმალებს ომი გამოუცხადა და ქალაქის ანექსირების ჩანაფიქრიც გააჟღერა. 1911 წლის პირველ ოქტომბერს საბერძნეთის ქალაქ პრევესასთან მოხდა საზღვაო შეტაკება, რომლის შედეგადაც სამი ოსმალური საზღვაო ხომალდი განადგურდა.
ლუზანის შეთანხმებით ოსმალებმა სცნეს იტალიის უმაღლესი ხელისუფლება ქალაქზე. იტალიამ ომის შემდეგ ოფიციალურად ავტონომია მიანიჭა ქალაქს, თუმცა თანდათან დაიკავა მთლიანი რეგიონი. 1938 წლისთვის, ტრიპოლიში ცხოვრობდა 108 240 ადამიანი, მათ შორის კი 39 096 იტალიელი იყო.
იტალიური მმართველობის პერიოდში ტრიპოლიმ განიცადა უზარმაზარი არქიტექტურული და ურბანისტული განვითარება. პირველი რაც იტალიელებმა გააკეთეს ადრეულ 1920-ან წლებში იყო საკანალიზაციო სისტემა (რაც მანამდე არ იყო) და თანამედროვე საავადმყოფო. მინი|271x271პქ|მარკუს აურელიუსის თაღი 1937-38 წლებში, პროვინციის სანაპიროზე აშენდა ლიტორანეა ბალბიას სექცია, გზა რომელიც ტრიპოლიდან და ტუნისის საზღვრიდან ეგვიპტემდე მიდიოდა.
გარდა ამისა, იტალიელებმა ტრიპოლის ეკონომიკის ხელშესაწყობად, 1927 წელს დაარსეს ტრიპოლის საერთაშორისო გამოფენა-გაყიდვა, რომელიც ითვლება ყველაზე ადრეულად აფრიკაში.
იტალიელებს ტრიპოლი 1943 წლამდე ეპყრათ, სანამ კოალიციის ძალებმა ტრიპოლიტანიას და კირენაიკას პროვინციები არ დაიკავეს. ქალაქი დაეცა ბრიტანეთის მერვე არმიასთან 1943 წლის 23 იანვარს. ამის შემდეგ დამოუკიდებლობამდე (1951), ტრიპოლის ბრიტანელები განაგებდნენ.
კადაფის ერა
1969 წლის პირველ სექტემბერს ქვეყნის სათავაშე პოლკოვნიკი მუამარ კადაფი მოვიდა.
1986 წლის 15 აპრილს, აშშ-ს პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა, ოპერაცია „ელ დორადოს კანიონის“ ფარგლებში ტრიპოლისა და ბენღაზის დაბომბვის ბრძანება გასცა. საჰაერო დარტყმებს 45 ლიბიელი სამხედრო და 15 სამოქალაქო პირი ემსხვერპლა. თავდასხმა მოჰყვა იმ ფაქტს, რომ ამერიკელებმა ხელში ჩაიგდეს დეპეშა აღმოსავლეთ ბერლინის ლიბიის საელჩოდან. დეპეშა კი თითქოს მიანიშნებდა, რომ დასავლეთ ბერლინის ღამის კლუბის აფეთქებაში, რომელშიც ხშირად ამერიკელი სამხედროები დადიოდნენ, სწორედ მუამარ კადაფის ხელი ერია. 15 აპრილის თავდასხმის შემდეგ სხვა გარდაცვლილებთან ერთად მუამარ კადაფის შვილობილი ჰანაც იყო.
გეოგრაფია
ტრიპოლი მდებარეობს აფრიკის კონტინენტზე. ის განლაგებულია ლიბიის დასავლეთ კიდესთან, ტუნისის საზღვართან ახლოს. ათას კილომეტრზე მეტი (621 მილი) აშორებს ტრიპოლის, ლიბიის სიდიდით მეორე ქალაქ ბენგაზიმდე.
კლიმატი
ტრიპოლის კიოპენის კლასიფიკაციით ცხელი, ნახევრად უდაბნოს კლიმატი აქვს. აქ ზაფხული მშრალი და ცხელია, ხოლო ზამთარი შედარებით მსუბუქი და ნესტიანი. თითქმის სრულიად წვიმის გარეშე მიმდინარე ზაფხული ცხელია და ხშირად აჭარბებს 38°C-ს. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 22-დან 33°C-მდე მერყეობს. დეკემბერში ტემპერატურა 0 °C-მდეც კი დაცემულა, თუმცა საშუალო მაჩვენებელი 9-დან 18°C-მდეა. საშუალო წლიური ნალექი 400 მილიმეტრზე ნაკლებს შეადგენს. უკანასკნელ წლებში დაფიქსირდა თოვაც. მინი|ტრიპოლის ციხე-სიმაგრე|289x289პქ ატმოსფერული ნალექი შესაძლოა იყოს ძალიან უწესრიგო და არამდგრადი. მაგალითად დიდმა წყალდიდობებმა 1945 წელს, ტრიპოლი საშინლად დატბორა, თუმცა ორი წლის შემდეგ არნახული გვალვა მოვიდა, რის შედეგადაც ათასობით მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი გაწყდა. ნალექიანობის ნაკლებობა ქალაქში მუდმივი მდინარეების არარსებობის ბრალია და ეს ეხება არა მარტო ტრიპოლის არამედ მთლიან ქვეყანასაც.
„დიდებული ხელთქმნილი მდინარე“, წყლის მილების ქსელი, რომელსაც მიჰყავს წყალი უდაბნოდან სანაპირო ქალაქებამდე ტრიპოლისაც ამარაგებს. ამ 1982 წელს განხორციელებული პროექტის ავტორი ავტორი მუამარ კადაფი იყო და ამან მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა ქალაქის მოსახლეთა ცხოვრება. ტრიპოლის ზოოპარკი, რომელიც ქალაქის ცენტრიდან სამხრეთით მდებარეობს, სავსეა ნარგავებით, ხეებითა და ღია მწვანე ადგილებით. ის იყო ქვეყნის ყველაზე დიდი ზოოპარკი, თუმცა 2009 წლის შემდეგ დახურულია.
ეკონომიკა
ტრიპოლი ლიბიის ერთ-ერთი მთავარი ფინანსური ცენტრია მისრათასთან ერთად. ის არის ქვეყნის ძირითადი კომერციული და საწარმოო ქალაქი. აქ არის თავმოყრილი როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო კომპანიათა შტაბ-ბინების უმრავლესობა.
მთავარ საწარმოო პროდუქტებს მიეკუთვნება დამუშავებული საკვები, ტექსტილი, სამშენებლო მასალები, ტანსაცმელი და თამბაქო. სანქციების მოხსნის პერიოდიდან (1999-2003 შემდგომ) ტრიპოლიში გაიზარდა უცხოური ინვესტიციები, ასევე მოიმატა ტურისტთა რაოდენობამაც. მომატებული მოძრაობა აღინიშნა როგორც ქალაქის პორტში ასევე ტრიპოლის საერთაშორისო აეროპორტში.
ქალაქი მასპინძლობს ტრიპოლის გამოფენა-გაყიდვას, საერთაშორისო ინდუსტრიულ, აგრიკულტურულ და კომერციულ ღონისძიებას, რომელი მდებარეობს ომარ მუქტარის გამზირზე და იმართება ყოველწლიურად 2-დან 12 აპრილამდე. გამოფენა-გაყიდვა 2000-ზე მეტ კომპანიასა და ორგანიზაციას იზიდავს მსოფლიოს 30 ქვეყნიდან. მინი|სასტუმრო „კორინთია“ ტურიზმის აღმავლობასთან და უცხოელი ვიზიტორების მატებასთან ერთად გაჩნდა მოთხოვნა ქალაქის სასტუმროებზე. ამის საპასუხოდ აშენდა Corinthia Hotel Tripoli 2003 წელს, რომელიც ქალაქის ცენტრალურ, საქმიან ნაწილში მდებარეობს და ყველაზე დიდი სასტუმროა ქვეყანაში.
2017 წლისთვის, ლიბიის სამოქალაქო ომის შედეგები ჯერ კიდევ სახეზეა. ინფლაცია, ბიუროკრატიული პრობლემები, კორუფცია, დაქსაქსული მთავრობა და ა.შ ლიბიის ეკონომიკას უფსკრულისკენ მიაქანებს. ადგილობრივები იძულებულნი არიან ამერიკული დოლარი შავ ბაზარზე შეიძინონ, სადაც ერთი აშშ დოლარი 10 ლიბიური დინარი ღირს. ცენტრალური ბანკები უარს აცხადებენ მოსახლეობას ოფიციალური კურსით გაუწიონ ანგარიშსწორება, რომელიც 1 აშშ დოლარის საპირწონედ 1.37 ლიბიურ დინარს შეადგენს.
განათლება
ტრიპოლის სახელმწიიფო უნივერსიტეტი უდიდესია ქალაქში და აქაურებისთვის ის უფასო სწავლებას უზრუნველყოფს. უკანასკნელ წლებში, კერძო უნივერსიტეტებმა და კოლეჯებმაც იწყეს გამოჩენა.
სპორტი
ლიბიის დედაქალაქში ყველაზე პოპულარული სპორტი ფეხბურთია. სწორედ ტრიპოლიდან არიან ქვეყნის ყველაზე გამოჩენილი საფეხბურთო კლუბები.
ქალაქმა უმასპინძლა 2002 წლის იტალიის საფეხბურთო სუპერთასს. 2017 წელს, ლიბიაში გასამართ აფრიკის ერთა თასზე სამი მოედანი ტრიპოლიში უნდა ყოფილიყო, თუმცა ლიბიის მეორე სამოქალაქო ომის მიმდინარეობის გამო გაუქმდა.
ტრიპოლიმ უმასპინძლა 2009 წლის აფრიკის საკალათბურთო ჩემპიონატის ფინალურ თამაშებს.მინი|პოლიციის მანქანები ტრიპოლიში|316x316პქ
ტრანსპორტი
ტრიპოლის საერთაშორისო აეროპორტი უდიდესია როგორც ტრიპოლიში, ასევე მთელს ლიბიაში. აქ ასევე არის მეორე, შედარებით მცირე ზომის მითიგას საერთაშორისო აეროპორტი.
2014 წლის ივლისში, ლიბიის საერთაშორისო აეროპორტი განადგურდა „ტრიპოლის აეროპორტის ბრძოლის“ შედეგად, როდესაც უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ ბრიგადებს თავს ისლამისტური დაჯგუფებები დაესხნენ.
ბიბლიოგრაფია
London, Joshua E. (2005). Victory in Tripoli – How America's War with the Barbary Pirates Established the U.S. Navy and Shaped a Nation New Jersey: John Wiley & Sons, Inc..
Nora Lafi (2002). ''Une ville du Maghreb entre Ancien Régime et réformes ottomanes. Genèse des institutions municipales à Tripoli de Barbarie (1795–1911)''. Paris: L'Harmattan. 305 p. Amamzon.fr.
Miss Tully (1816) Letters written during a ten year's residence at the Court of Tripoli, 1783–1795, with a new Introduction by Caroline Stone. (Hardinge Simpole, 2008). Hardinge Simpole - Travellers in the Wider Levant Series.
Journal of Libyan Studies 3, 1 (2002) p. 59-68: "Local Elites and Italian Town Planning Procedures in Early Colonial Tripoli (1911–1912)" by Denis Bocquet and Nora Lafi http://halshs.archives-ouvertes.fr/docs/00/12/82/40/PDF/lafi-bocquet_local_elites.pdf
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედები
ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედები (Early European Farmers; EEF), პირველი ევროპელი მიწათმოქმედები (FEF), ნეოლითური ევროპელი მიწათმოქმედები ან ძველი ეგეოსელი მიწათმოქმედები (ANF) — ტერმინი, რომელიც არქეოგენეტიკაში აღნიშნავს ევროპის ადრეული ნეოლითის ხანის მიწათმოქმედებისგან წარმომავლობას.
ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების წინაპრები დასავლეთის მონადირე-შემგროვებლებისგან (WHG) დაახლ. 43.000 წლის წინ, ხოლო კავკასიელი მონადირე-შემგროვებლებისგან (CHG) დაახლ 23.000 წლის წინ გამოეყვნენ. როგორც ჩანს ძვ. წ. VII ათასწლეულში ისინი, დიდი რაოდენობით, ანატოლიიდან ბალკანეთში გადასახლდნენ, სადაც მათ სრულიად ჩაანაცვლეს დასავლეთის მონადირე-შემგროვებლები (WHG). ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების Y დნმ-ი ჩვეულებრივ მიეკუთვნებოდა G2a-ს, და ნაკლებად H, T, J, C1a2 და E1b1, მაშინ როცა მაშინ როცა მათი მიტოქონდრიული დნმ-ი უფრო მრავალფეროვანია. ბალკანეთში ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედები ორ ფრთად დაიყვნენ, ერთი რომელიც დასავლეთით დაიძრა დუნაის (Linear Pottery culture) მიმართულებით ევროპაში, ან დასავლეთით ხმელთაშუაზღვისპირეთისაკენ (Cardial Ware). ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ევროპის დიდი ნაწილი ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების მიერ არ იყო ათვისებული. შუა ნეოლითის ხანაში, მრავალ ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების თემში, აღინიშნება დასავლეთ მონადირე-შემგროვებლების (WHG) მამისეული წარმომავლობის მომატება, რამაც ფაქტიურად მათ შორის მონადირე-შემგროვებელი მამისეული ჰაპლოჯგუფების სიხშირის მატება მოჰყვა.
ენეოლითსა და ადრეულ ბირნჯაოს ხანაში, ევროპის ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების კულტურები პონტურ-კასპიური სტეპიდან მიგრირებული დასავლეთის სტეპის მესაქონლეების (WSH) მიერ იქნა ძლეული, რომლებიც თავად აღმოსავლეთ მონადირე-შემგროვებლებისა (EHG) და კავკასიელი მონადირე-შემგროვებლების (CHG) ნარევს წარმოადგენდნენ. ამ შემოსევამ განაპიროა ევროპაში ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების Y დნმ-ის თითქმის სრული ჩანაცვლება EHG/WSH-ის Y დნმ-ით (ძირითადად R1b და R1a). მიუხედავად ამისა, ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების მიტოქონდრიული დნმ ისევ გავრცელებულია, რაც EHG/WSH მამრების და ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედ (EEF) მდედრებთან შერევაზე მიუთითებს. დასავლეთ სტეპის მესაქონლეების ჩრდილოეთ ევროპასა და უკან ევრაზიის სტეპებში შემდგომი მიგრაციების შედეგად, ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების მიტოქონდრიული დნმ ევრაზიის სხვა ნაწილებშიც გაიფანტა.
ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების წარმომავლობა რჩება ევროპაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთში ის აღწევს 60%-მდე (მაქსიმუმი 85%-ს აღწევს კუნძულ სარდინიაზე) და მცირდება ჩრდილოეთით ბალტიის ზღვის მიმართულებით, სადაც ის 30%-მდე აღწევს.
გარეგნობა
ევროპელი მონადირე-შემგროვებლები ადრეულ ევროპელ მიწათმოქმედებთან შედარებით გაცილებით მაღლები იყვნენ, და ევროპელი მონადირე-შემგროვებლების ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედებით ჩანაცვლებამ მკვეთრად შეამცირა გენეტიკური სიმაღლე ევროპის მაშტაბით. ნეოლითის შემდგომ ფაზაში, ევროპელ მიწათმოქმედებს შორის სიმაღლემ მოიტამა, სავარაუდოდ ამის მიზეზი მონადირე-შემგროვებლებთან შერევა გახდა. გვიანი ნეოლითისა და ბრინჯაოს ხანაში, ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების წარმომავლობის შემდგომი შემცირება, რაც გამოწვეული იყო სტეპთან დაკავშირებული წარმომავლობის მიგრაციებთან, დაკავშირებულია სიმაღლეში მომატებასთან. სამხრეთ ევროპის დიდი რაოდენობის ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების წარმომავლობა ხსნის სამხრეთ ევროპელების ჩრდილოეთ ევროპელებთან შედარებით სიდაბლის მიზეზს, რომლებიც დიდი რაოდენობით სტეპთან დაკავშირებულ წარმომავლობას ფლობენ.
სქოლიო
კატეგორია:ნეოლითური ევროპა კატეგორია:არქეო-გენეტიკური ხაზი
კასაბლანკა
კასაბლანკა (casa — „სახლი“, blanca — „თეთრი“, „თეთრი სახლი“; მოროკ. არაბ.  — ელ-დარ-ელ-ბაიდა) — მაროკოს უდიდესი ქალაქი და ნავსადგური ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, საქალაქო პრეფექტურა. ის ასევე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქია აფრიკაში როგორც ეკონომიკურად ასევე დემოგრაფიულად.
კასაბლანკა არის მაროკოს მთავარი პორტი და ინდუსტრიული ცენტრი. ის ასევე მაღრიბის უდიდესი ქალაქია. კასაბლანკას პორტი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი და ჩრდილოეთ აფრიკის უდიდესი პორტია. კასაბლანკაშია ბაზირებული მაროკოს სამეფო საზღვაო ძალები.
დიდედები და შვილიშვილები
დიდედები და შვილიშვილები — 1969 წლის ქართული მხატვრული ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმის სათაურშივე გაცხადებულია მისი იდეა-დროისა და მდგომარეობის მიუხედავად, ბებიები ყოველთვის საყვარელ, მალდიან მოხუცებად რჩებიან. მზრუნველი ბებიების წყალობით სოფლელი ბავშვები ომის ძნელბედობას და გაჭირვებას ვერ გრძნობენ,ლაღად დარბიან ორღობეებსა და მინდვრებში და როდესაც ომი დამთავრდება, მოზარდთა ცხოვრებაში წამოჭრილ სირთულეთა დაძლევაში ბებიები კვლავაც დგანან შვილიშვილების გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1969 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ნანა მჭედლიძის ფილმები
რუსეთის იმპერატორების სია
რუსეთს 1721-1918 წლებში მართავდა 14 იმპერატორი, რომელთაგან 4 ქალი იყო. პირველი იმპერატორი იყო პეტრე I დიდი, უკანასკნელი კი — ნიკოლოზ II.
ცხრილში წარმოდგენილია რუსეთის იმპერატორების სია.
კატეგორია:მონარქთა სიები კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:იმპერატორების სიები
დეირ-ელ-ბარშა
დეირ ელ-ბარშა — ქალაქი ეგვიპტეში. ელ-მინიის საგუბერნატოროში. კვეთს მდინარე ნილოსი. დეირ ელ-ბარშა 225 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. ქალაქი უძველესი დროიდანაა დასახლებული. 2007 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4 000 ადამიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
ბელგია 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 1960 წელს, იტალიის დედაქალაქ რომში. ამ თამაშებზე მათ 2 ვერცხლისა და 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მატა-გრანდი
მატა-გრანდი (Mata Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 702 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 908 264 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.2 კმ²-ზე.
გერმანული ენა (DSH)
გამოცდა გერმანულ ენაში, ანუ ე.წ. დე-ეს-ჰა (DSH) — გამოცდის ერთი ნაირ-სახეობა იმ მოქალაქეთათვის, რომელთაც სურთ გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში მიიღოს განათლება. გამოცდის სრული გერმანული სახელწოდებაა Die Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang, ხოლო ქართულად ითარგმნება როგორც უმაღლესში სასწავლებლად დამშვები გამოცდა გერმანული ენაში. თუმცა საქართველოში მას მაინც გერმანული შემოკლებით - დე-ეს-ჰა მოიხსენებენ და იცნობენ.
არსებობს ასევე ამ გამოცდის სხვა აბრევირებული სახელწოდება - პეენდეესი, რომელიც გაცილებით უფრო ადრინდელია, ვიდრე დეესჰა. პეენდეესი წარმოდგება გერმანული PNDS-ისაგან და იშიფრება როგორც Prüfung zum Nachweis deutscher Sprachkenntnisse, ანუ გერმანული ენის ცოდნის დამადასტურებელი გამოცდა.
DSH 1-ის ჩაბარება საკმარისია გამოცდის გასამეორებლად, ანდა ენის შემსწავლელ კურსებზე სწავლის გასაგრძელებლად. საერთოდ, ამ დონის საფეხურის ჩამბარებელს ურჩევენ მეცადინეობა გააგრძელოს ორენოვან (მაგ. ინგლისურ-გერმანულ) საუნივერსიტეტო კურსებზე. გერმანიის უმაღლეს სასწავლებლებში უფლების მისაღებად კი ძირითადად DSH 2-ის ჩაბარებაა სავალდებულო. ამ მხრივ ერთადერთ გამონაკლისს წარმოადგენს მედიცინა და სტომატოლოგია, სადაც აუცილებელია DSH 3-ის წარმატებით დასრულება.
კანონის თანახმად (2004 წლის 8 ივნისის რედაქცია) გერმანიის უნივერსიტეტები გამოცდები წესებს თავადვე ადგენენ, მაგრამ მხოლოდ საერთო სახელმწიფო სტანდარტის შესაბამისად. ამ მიზეზის გამო არის განსხვავება ცალკეული უნივერსიტეტების საგამოცდო ამოცანათა შორის. თუმცა უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ უმაღლესი სასწავლებლების რექტორთა კონფერენციამ შეიმუშავა სააკრედიტაციო კრიტერიუმები, რომლის წარმატებით გავლის შედეგადაც ამა თუ იმ უმაღლესი სასწავლებლის მიერ გაცემულ ენის სერტიფიკატს აქვს იურიდიული ძალა.
გამოცდის მიზანი და დანიშნულება
უმაღლეს სასწავლებლებში შემსვლელ მოქალაქეებს, რომელთათვისაც გერმანული არაა მშობლიური ენა, ანდა გერმანულს კი მიიჩნევენ მშობლიურად, მაგრამ რომელიმე არაგერმანულენოვან ქვეყანაში დაამთავრეს სკოლა, უწევთ გამოცდის ჩაბარება იმის დასასაბუთებლად, რომ მათი ენობრივი უნარ-ჩვევები საკმარისია უმაღლესი განათლების მისაღებად.
გამოცდაზე გასვლის წინაპირობა
გამოცდაზე გასვლის ერთგვარ საშვს წარმოადგენს ე.წ. დაშვების ფურცელი, სადაც რომელიმე უნივერსიტეტი ადასტურებს რომ მზადაა სტუდენტად მიიღოს ესა თუ ის პირი. უნდა აღინიშნოს ბოლოს აქა-იქ მომრავლდა ე.წ. „ღია“ DSH-ს შემთხვევებიც, რაც იმას ნიშნავს, რომ დაშვების ფურცლის ქონა ყველგან არაა სავალდებულო და რომ ზოგან ამ გამოცდის ჩაბარება მათაც შეუძლიათ, ვისაც ჯერ არ აუღია სწავლისთვის აუცილებული ეს თანხმობა უნივერსიტეტიდან.
გამოცდა ფასიანია და მისი ღირებულება 60-დან 140 ევრომდე მერყეობს. წარუმატებლობის შემთხვევაში ზოგ უნივერსიტეტი გამოცდაზე ორზე მეტჯერ გასვლის უფლება არ იძლევა, გამოცდაზე ჩაჭრის შემდეგ კი უნდა იყოს გასული მინიმუმ სამი თვე. თუმცა აქაც არის გამონაკლისი; გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში განათლების პოლიტიკა სახელმწიფოს მხარეთა კომპეტენციას წარმოადგენს, შესაბამისად სწავლის უცხოელ მსურველს შეიძლება საკმაოდ განსხვავებული პირობები წაუყენონ ბავარიაში, რაინლანდ-პფალცში, ბერლინში, ან ზაარის მხარეში.
გამოცდის საფეხურები
გამოცდა მოსალოდნელი შედეგის მიხედვით დაყოფილია საფეხურებად – DSH 1-დან, DSH 3-მდე, რომელიც GER-ის მიხედვით დაახლოებით B2-დან C2-მდე დონეებს შეესაბამება. გერმანული შემოკლება GER = Gemeinsamer Europäischer Referenzrahmen ქართულად ითარგმნება როგორც საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩო და უცხოელთა სასწავლებლად დაშვების პროცესში TestDaF-ის (Test Deutsch als Fremdsprache = უცხო ენის ტესტი - გერმანული) მსგავსად TDN-3-დან, TDN-5-მდე არსებულ დონეთა საფეხურებს შეესაბამება და მით ფასდება.
გამოცდის სტრუქტურა
გამოცდა შედგება წერითი და ზეპირი გამოცდისაგან. გამოცდის წერითი ნაწილი წინ უსწრებს ზეპირს. გამოცდის ჩასაბარებლად საჭიროა მისი ორივე ნაწილის წარმატებით გავლა, რის შედეგადაც საშუალო შედეგი გამოიყვანება, რაც იმას ნიშნავს რომ გამოცდის ჩამბარებელმა ორივე ნაწილში უნდა მიიღოს DSH 2-ის შესატყვისი შეფასება. ის პირები, რომლებიც DSH 3-ს მიაღწევენ, მაგრამ ზეპირ გამოცდას მაინც DSH 1-ით დაასრულებენ, მიიღებენ გასაშუალოებულ საერთო შედეგს, რომელიც DSH 1-ს შეესაბამება.
გამოცდა ჩაბარებულად ითვლება, ხოლო აკადემიური წარმატებები შემდეგნაირად ხარისხდება; ა) თუ გამოსაცდელმა პირმა მოცემული ამოცანების დაახლოებით 57% დაძლია, ბ) თუ გადაწყვეტილ ამოცანათა რაოდენობა 66%-სა 88%-ს შორის მერყეობს, გამოსაცდელმა პირმა მიაღწია DSH 2-ის საფეხურს, გ) თუ მართებულად გადაწყვეტილ ამოცანათა რიცხვი 88%-ზე მეტია, სწავლის მსურველის ენობრივი უნარ-ჩვევები უკვე DSH 3 დონის საფეხურს შეესაბამება.
წერილობითი ტექსტის მომზადების პროცესში შეიძლება გამოყენებული იქნეს დუდენის, ან ვარიგის ერთენოვანი ლექსიკონი. გამოცდის ეს ნაწილი მიმდინარეობს სამიდან ოთხ საათამდე და შემდეგს მოიცავს:
ეს ოთხი ამოცანა შეიძლება კომბინირებული იქნეს. აუცილებელია, რომ სამივე სფეროს მიხედვით იქნეს შემოწმებული სწავლის გაგრძელების მსურველის ენობრივი კომპეტენცია.
აუდირება
გამოცდაზე დასაძლევ ამოცანებს მიეკუთვნება აგრეთვე „აუდიო-ტექსტის გაგება და დამუშავება“, სადაც სწავლის მსურველმა უნდა დამტკიცოს რომ გააჩნია უნარი გაიგოს ლექციები და მოხსენებები სამეცნიერო სფეროდან, შესძლოს გულისყურით მისდიოს რეფერირებულ ტექსტებს, შესწევდეს უნარი გააკეთოს აზრობრივად გამართული შენიშვნები და მოსმენილი ტექსტის ნებისმიერ პასაჟზე სპონტანურად გამოთქვას საკუთარი დამოკიდებულება – დაეთანხმოს, ან პირიქით, დისტანცირება მოახდინოს მიღებულ ინფორმაციის მიმართ.
აუდიო-ტექსტი შეიცავს 50-დან 100-მდე პწკარს. ტექსტის პრეზენტაციამდე ხდება თემის გამოცხდება. ტექსტი წაიკითხავენ ერთხელ, ან ორჯერ. საკუთარი სახელებს, განსაკუთრებით კი არაგერმანულ გეოგრაფიულ და პიროვნებათა სახელებს დაფაზე დაწერენ. მსმენელს უფლება აქვს ცალკე ფურცელზე ჩაინიშნოს მისთვის საყურადღებო აზრები. ბოლოს კი მსმენელმა, მომავალმა სტუდენტმა უნდა გადაწყვიტოს შემდეგი ამოცანები:
შეფასებისას უმთავრეს კრიტერიუმს წარმოადგენს ნაწერის შინაარსობრივი ხარისხი (ტექსტის გასაგებობა, წერილობით ფორმულირებული აზრის სიცხადე) და შედარებით ნაკლები ყურადღება ექცევა ენობრივ კორექტულობას (მაგ. გრამატიკულ, ან ფრაზეოლოგიურ ავთენტურობას, ანუ უზუალურ სიზუსტეს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული ენა კატეგორია:უცხო ენის სერტიფიკატები
მარტივი რიცხვი
მარტივი რიცხვი ეწოდება ისეთ ნატურალურ რიცხვს, რომელსაც მხოლოდ 2 განსხვავებული ნატურალური გამყოფი აქვს: 1 და თავისი თავი. პირველი 25 მარტივი რიცხვია
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89 და 97.
კეთი ბეიტსი
კეთლინ დოილი „კეთი“ ბეიტსი (Kathy Bates; დ. 28 ივნისი, 1948) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. 1970-1980-იან წლებში რამდენიმე უმნიშვნელო როლი მიიღო კინოსა და ტელევიზიაში, ხოლო პოპულარობა შესძინა ენი უილქსის როლმა ფილმში „მიზერი“ (1990), რისთვისაც მიენიჭა „ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის“ და პრემია „ოქროს გლობუსი“. კინოკარიერაში მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე შესრულებული როლები ფილმებში: „შემწვარი მწვანე პომიდვრები“ (1991) და „დოლორეს კლეიბორნი“ (1995). მცირე როლი მიიღო ჯეიმზ კამერონის გახმაურებულ კინოფილმში „ტიტანიკი“. ამ პერიოდში ბეიტსმა მოღვაწეობა დაიწყო როგორც რეჟისორმა, უმეტესწილად სატელევიზიო მიმართულებით.
მარტივი რიცხვი
ევკლიდემ ძვ.წ. დაახლ. 300 წ. აჩვენა, რომ მარტივი რიცხვების რაოდენობა უსასრულოა, თუმცა მარტივების სიმკვრივე ნატურალურ რიცხვებში 0-ის ტოლია. განსაზღვრების თანახმად, 1 არ არის მარტივი რიცხვი. არითმეტიკის ფუნდამენტური თეორემა წარმოგვიდგენს მარტივი რიცხვების მნიშვნელობას რიცხვთა თეორიაში: ნებისმიერი ერთზე მეტი ნატურალური რიცხვი შეიძლება დაიშალოს მარტივი რიცხვების უნიკალურ ნამრავლად.
კეთი ბეიტსი
უფრო ადრე, კერძოდ 1983 წელს ბეიტსმა მიიღი ნომინაცია ტონის ჯილდოზე ბროდვეის სპექტაკლში თამაშისთვის — „ღამე, დედა“. 1998 წელს ბეიტსმა როლი მიიღო ფილმში „ძირითადი ფერები“, რისთვისაც მიენიჭა აშშ-ის კინომსახიობთა გილდიის პრემია ქალი მეორეხარისხოვანი როლისთვის და ნომინაცია ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
მარტივი რიცხვი
რიცხვი n-ის მარტივობის შესამოწმებელი უმარტივესი ალგორითმი შემდეგია: შემოწმდეს იყოფა თუ არა რიცხვი n ნებისმიერ მთელ რიცხვზე 2-იდან \sqrt{n}-ის ჩათვლით. თუ n იყოფა ამ შუალედში მოთავსებულ რომელიმე მთელ რიცხვზე, მაშინ ის არაა მარტივი. ასეთ რიცხვს შედგენილი რიცხვი ეწოდება. ხოლო თუ n ამ შუალედში მოთავსებულ არც ერთ მთელ რიცხვზე არ იყოფა, მაშინ ის მარტივია. ამ ალგორითმს \sqrt{n} რაოდენობის გაყოფის ოპერაციის ჩატარება ესაჭიროება, რაც, ცხადია, დიდი რიცხვებისთვის მეტად მოუხერხებელია. დღეს რიცხვის მარტივობის შესამოწმებელი უფრო დახვეწილი ალგორითმები არსებობს.
კეთი ბეიტსი
2002 წელს ითამაშა ფილმში „შმიდტის შესახებ (2002)“, რისთვისაც აგრეთვე წარადგინეს ოსკარის პრემიაზე ნომინაციაში საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში. ბეიტსის ტელევიზიაში ყოფნამ და მოღვაწეობამ მოუტანა მას 8 ნომინაცია ემის პრემიაზე. 2003 წელს დაუსვეს დიაგნოზი — საკვერცხის კიბო, თუმცა მსახიობმა განაცხადა, რომ იგი მთლიანად გამოჯანმრთელდა.
მარტივი რიცხვი
დღესდღეობით არ არსებობს ფორმულა, რომლითაც მხოლოდ და მხოლოდ მარტივი რიცხვების მიღება შეიძლება. თუმცა, შესაძლებელია მარტივი რიცხვების განაწილებაზე — მათ სტატისტიკაზე — საუბარი. მაგალითად, მარტივი რიცხვების თეორემა გვეუბნება, რომ შემთხვევითად არჩეული რიცხვი n-ის მარტივობის ალბათობა რიცხვი n-ის ციფრების რაოდენობის ან მისი ლოგარითმის უკუპროპორციულია. ეს დებულება მე-19 საუკუნის ბოლოს დაამტკიცეს. თუ დღეისთვის დაუმტკიცებელი რიმანის ჰიპოთეზა სწორია, მაშინ შესაძლებელია მარტივი რიცხვების განაწილების კიდევ უფრო დახვეწილი მათემატიკური მოდელის შემუშავება.
კეთი ბეიტსი
ბიოგრაფია
კეთი ბეიტსი დაიბადა ტენესის შტატის ქალაქ მემფისში, დედამისის – დიასახლისის ბერტი კეთლინისა და მამამისის ინჟინერ-მექანიკოსის – ლენგდონ დოილი ბეიტსის ოჯახში. პაპამისი მამის მხრიდან, პროფესიით ადვოკატი იყო, დიდი დიდი პაპა კი იმიგრანტი ირლანდიიდან, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტის ენდრუ ჯექსონის კარზე პირად ექიმად მუშაობდა. ბეიტსმა მემფისში დაამთავრა საშუალო სკოლა, ხოლო მოგვიანებით სწავლა განაგრძო სამხრეთ მეთოდისტურ უნივერსიტეტში, სადაც დახელოვანდა თეატრალური განხრით. 1970 წელს საცხოვრებლად ქალაქ ნიუ-იორკში გადავიდა რათა გაეგრძელებინა სამსახიობო კარიერა.
მარტივი რიცხვი
მიუხედავად მარტივი რიცხვების ფართომასშტაბიანი შესწავლისა, მათემატიკაში დღემდე არსებობს მათთან დაკავშირებული გადაუჭრელი ამოცანები. მაგალითად, გოლდბახის პრობლემა ამბობს, რომ ნებისმიერი ორზე მეტი ლუწი ნატურალური რიცხვი ორი მარტივი რიცხვის ჯამია. ტყუპი მარტივი რიცხვების პრობლემა კი გვეუბნება, რომ ტყუპი მარტივების (მარტივი რიცხვები, რომელთა სხვაობა ორის ტოლია) რაოდენობა უსასრულოა. ამ ამოცანების პირობები მარტივად ჟღერს, თუმცა მათი დამტკიცება საუკუნეზე მეტია ვერ ხერხდება.
კეთი ბეიტსი
ბიოგრაფია
აღსანიშნავია ლენფორდ უილსონის პიესაში „მეხუთე ივლისი“ და რობერტ ოლტმენის ფილმში „მოდი ჩემთან შეხვედრაზე, ჯიმი დინ, ჯიმი დინ“ შესრულებული როლები. 1983 წელს ბეიტსმა მიიღი ნომინაცია ტონის ჯილდოზე ბროდვეის სპექტაკლში თამაშისთვის — „ღამე, დედა“. კინოდებიუტი შედგა 1971 წელს მილოშ ფორმანის კომედიური ჟანრის ფილმში „აწყვეტა“.
მარტივი რიცხვი
მარტივი რიცხვები ფართოდ გამოიყენება ინფორმატიკასა და კრიპტოგრაფიაში (რახან დიდი რიცხვების მარტივ მამრავლებად დაშლა რთული პროცედურაა). დიდი მარტივი რიცხვების ძიებითაა მოტივირებული განსაკუთრებული მარტივი რიცხვების შესწავლა: მაგალითად, მერსენის მარტივი რიცხვები, რომელთა მარტივობა შედარებით ადვილი შესამოწმებელია. 2010 წლის მონაცემებით, ჩვენთვის ცნობილი უდიდესი მარტივი რიცხვის ათობით ჩანაწერი დაახლოებით 13 მილიონი ციფრისგან შედგება.
კეთი ბეიტსი
ბიოგრაფია
1978 წელს დასტინ ჰოფმანთან ერთად ითამაშა ფილმში „საცდელი დრო“ (მათ ერთად თამაშო მოუწიათ აგრეთვე ფილმში „დიკ ტრეისი“, 1990). ერთბაშად ასრულებდა როლებს როგორც კინოში ასევე ტელევიზიაში. 1990 წელს ბეიტსმა მსახიობ ჯეიმზ კაანთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა ოსკაროსან ფილმში „მიზერი“, რომელიც დაფუძნებულია სტივენ კინგის რომანზე. ბეიტსის მიერ შესრულებული როლი ენი უილქსის სახით იყო მნიშვნელოვანი და ამავდროულად წარმატებულიც, რამეთუ ამ როლისთვის ბეიტსმა პირველად მოიპოვა ოსკარის პრემია. 1991 წელს ჯესიკა ტენდისთან ერთად ითამაშა ცნობილ ფილმში „შემწვარი მწვანე პომიდვრები“. 1995 წელს ჯენიფერ ჯეისონ ლისთან ერთად ითამაშა ფილმში „დოლორეს კლეიბორნი“, რომელიც ფილმ „მიზერის“ მსგავსად, სტივენ კინგის ნაწარმოებზე იყო გადაღებული. 1990-იან წლებში შესრულებული კინოროლებიდან აღსანიშნავია: „ტიტანიკი“ (1997), „ძირითადი ფერები“ (1998), „დედიკოს ბიჭი“ (1998) და სხვ. ოსკარზე მესამე ნომინაცია ბეიტსმა მიიღო შესრულებული როლისთვის ფილმში „შმიდტის შესახებ“ (2002), სადაც მთავარ როლი ჯეკ ნიკოლსონმა შეასრულა.