cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სერგო ვარდოსანიძე
საზოგადოებრივი საქმიანობა
1989-1990 წლებში უყო ახალგაზრდა პედაგოგთა რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარე. ორჯერ არჩეულ იქნა წლის საუკეთესო მასწავლებლად. მონაწილეობდა 7 რესპუბლიკურ და 8 საერთაშორისო კონფერენციაში, სასულიერო აკადემიის შრომების, ჟურნალ „ჯვარი ვაზისას“ რედკოლეგიის წევრი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ჟურნალ „მაცნეს“ რედკოლეგიის წევრი. 2013 წლის 6 იანვარს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ბრძანებით დაჯილდოვდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი ჯილდოთი - წმიდა გიორგის ოქროს ორდენით.
პუბლიკაციები
გამოქვეყნებული აქვს 37 მონოგრაფია და სახელმძღვანელო, 120 პუბლიკაცია, მათ შორის ბოლო ათი წლის მანძილზე საქართველოში 30, უცხოეთში 15.
მონოგრაფიები, სახელმძღვანელოები
ა) ეკლესიის ისტორია
გ) პედაგოგიკა
წიგნები და სტატიები უცხო ენებზე
სტატიები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ს
ელ-პროგერსოს დეპარტამენტი
ელ-პროგერსო გვატემალის ყველაზე პატარა დეპარტამენტია. მოსახლეობის 99% ესპანურად საუბრობს. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ რეგიონში, დედაქალაქ გვატემალის აღმოსავლეთით. კლიმატი აღმოსავლეთით უფრო ცხელია, ვიდრე დასავლეთით. მრავლადაა უდაბნოს მსგავსი მიწები კაქტუსებით. დეპარტამენტს კვეთს მდინარე მოტაგუა, რომელსაც წვიამიან სეზეონში წყალდიდობები ახასიათებს.
მუნიციპალიტეტები
ელ-პროგერსოს დეპარტამენტი 8 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვატემალის დეპარტამენტები
სეთ გრინი
220px|thumb|right|სეთ გრინი, 2012 სეთ ბენჯამინ გრინი (Seth Benjamin Green; დ. 8 თებერვალი, 1974) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი, კომიკოსი, სცენარისტი, რეჟისორი და მწერალი. ემის პრემიის მფლობელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კომიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
პოტაშევკა (აურგაზის რაიონი)
პოტაშევკა  (Поташевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენდნენ (85%).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
კულმუხო
კულმუხო (ლათ. Inula helenium) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მისი ღეროს სიმაღლე 1—2 მ აღწევს. აქვს მორიგეობით განლაგებული ფოთლები, კალათა ყვავილედში თავმოყრილი ყვითელი ყვავილები.
გავრცელებულია ევრაზიაში. თითქმის მთელ საქართველოში გვხვდება, სადაც იზრდება ნესტიან ადგილებში, მდინარის ნაპირებზე, ბუჩქნარებში დაბლობიდან მოკიდებული მთის შუა სარტყლამდე.
მისი ფესურა და ფესვები ინულინს და ეთეროვან ზეთს შეიცავს. კულმუხოს პრეპარატებს ამოსახველებელ საშუალებად ხმარობენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
უესტ-მარშლენდი (უისკონსინი)
უესტ-მარშლენდი (West Marshland) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბარნეტის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 391ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,8 კაცი/კმ². ფართობი 190,1 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარნეტის ოლქის ქალაქები
ფლორენს პიუ
ფლორენს პიუ (Florence Pugh; დ. 3 იანვარი, 1996) — ინგლისელი მსახიობი. დაიბადა ოქსფორდში. მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა 2014 წელს, დრამატულ ფილმში „დაცემა“. პიუმ აღიარება მოიპოვა 2016 წელს, დამოუკიდებელ დრამაში „ლედი მაკბეტი“, მოძალადე ახალგაზრდა პატარძლის მთავარი როლისთვის, რომელმაც ბრიტანეთის დამოუკიდებელი კინოს ჯილდო მოიგო. 2018 წლის ფილმებში, „დაცემა“ და „კანონგარეშე მეფე“ მონაწილეობის შემდეგ, მან მოწონება დაიმსახურა 2018 წლის მინისერიალ „პატარა დრამერი გოგონა-ში“ შესრულებული მთავარი როლისთვის. იმავე წელს მიიღო BAFTA Rising Star Award-ის ნომინაცია.
ადრეული ცხოვრება
ფლორენს პიუ დაიბადა 1996 წლის 3 იანვარს, ოქსფორდში, ინგლისი. დედამისი, დებორა არის მოცეკვავე, ხოლო მამამისი, კლინტონ პიუ, რესტორატორი. ჰყავს სამი დედმამიშვილი: მსახიობი და მუსიკოსი ტობი სებასტიანი, მსახიობი არაბელა გიბინსი და რაფაელა „რაფი“ პიუ. მას ბავშვობაში ტრაქეომალაცია აწუხებდა, რის გამოც ხშირად იწვა საავადმყოფოში. როდესაც ფლორენსი სამი წლის იყო, ოჯახი გადავიდა ესპანეთში, სოტოგრანდში, იმ იმედით, რომ თბილი ამინდი გააუმჯობესებდა მის ჯანმრთელობას. ისინი იქ ცხოვრობდნენ სანამ ფლორენსი ექვსი წლის გახდებოდა, შემდეგ კი დაბრუნდნენ ოქსფორდში. ასევე ექვსი წლის ასაკში პიუმ ითამაშა მარიამ ღვთისმშობლის როლი სკოლის საშობაო სპექტაკლში, სადაც მან ისაუბრა იორკშირული აქცენტით. მან კერძო განათლება მიიღო უიჩვუდისა და წმინდა ედუარდის სკოლაში, ოქსფორდში. თუმცა, არ მოსწონდა, რომ სკოლები არ უჭერდნენ მხარს მის სამსახიობო ამბიციებს.
ადრეული როლები (2014–2018)
2016 წელს პიუმ ითამაშა დამოუკიდებელ დრამაში, „ლედი მაკბეტი“, ფილმში, რომელიც გადაღებულია ნიკოლაი ლესკოვის ნოველის მიხედვით. იგი გამოჩნდა ITV დეტექტიური სერიალის „მარსელას“ პირველ სერიაში. პირველად მან ითამაშა კეტრინი, უბედურად დაქორწინებული თინეიჯერი პატარძალი, რომელიც მოძალადე ხდება. ფილმის მიმოხილვისას „გაი ლოჯმა“ შეაქო მის მიერ ასახული პერსონაჟის კომპლექსური, კანქვეშა ტრანსფორმაცია. როლისთვის მან მოიპოვა BIFA-ს ჯილდო ბრიტანულ დამოუკიდებელ ფილმში ქალის საუკეთესო როლისთვის.
2018 წელს პიუმ მოიპოვა ნომინაცია BAFTA-ს ამომავალი ვარსკვლავის ჯილდოზე ბრიტანეთის კინოაკადემიის 71-ე დაჯილდოებაზე. შემდეგ მან ითამაშა კორდელია, ენტონი ჰოპკინსის ტიტულოვანი მეფე ლირისთვის, რიჩარდ ეირის სატელევიზიო ფილმში „მეფე ლირი“ და გამოჩნდა მოკლემეტრაჟიან ფილმში Leading Lady Parts-ის ინიციატივის მხარდასაჭერად. იმავე წელს მოგვიანებით, მან განასახიერა ელისაბედ დე ბურგი Netflix-ის ისტორიულ ფილმში „კანონგარეშე მეფე“. შემდეგ მან ითამაშა ჯონ ლე კარეს ჯაშუშური რომანის „პატარა დრამერი გოგონას“ ექვსნაწილიან მინისერიალში, რომელშიც მან განასახიერა მსახიობი, რომელიც 1970-იან წლებში ჯაშუშთა შეთქმულებაში ჩაერთო. „Vanity Fair“-ის წარმომადგენელმა, რიჩარდ ლოუსონმა დასძინა, რომ იგი „ჭკვიანურად ურევს მიწიერებას, დახვეწილობას, სიბრძნეს და გულუბრყვილობას“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:Forbes-ის 30 წლამდე ლიდერები კატეგორია:ინგლისელი ქალი ტელემსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები
გიორგი აბზიანიძე
გიორგი ნიკოლოზის ძე აბზიანიძე (დ. 23 მაისი, 1907, ქუთაისი ― გ. 6 აპრილი, 1976, თბილისი) ― ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1969), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965).
ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი პედაგოგის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1929). 1935 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში და თსუ-ში. იკვლევდა უმთავრესად XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი აზროვნების საკითხებს. აბზიანიძის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია: "ქართველი კლასიკოსები" (1950), "ნარკვევები XIX საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან" (1959); მონოგრაფები: "აკაკი წერეთელი. ცხოვრება და შემოქმედება" (რუსულ ენაზე, 1940; ქართულ ენაზე, 1960), "ნიკოლოზ ბარათაშვილი" (1955) და სხვა. აბზიანიძის რედაქტორობით გამოვიდა ა. წერეთლის თხზულებათა აკადემიური გამოცემა. იყო "ქართული ლიტერატურის ისტორიის" ექვსტომეულის თანაავტორი და თანარედაქტორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 გიორგი
ზედა ახალშენი
ზედა ახალშენი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, ახალშენის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 200 მ სიმაღლეზე, ბათუმიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით, ხელვაჩაურიდან 19 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა. სოფელში არის ზედა ახალშენის საჯარო სკოლა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1474 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯუზეპე მორეტი
ჯუზეპე მორეტი (Giuseppe Moretti; დ. 30 ნოემბერი, 1782 — გ. 1 დეკემბერი, 1853) — იტალიელი ბოტანიკოსი და მიკოლოგი.
მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Moretti.
მორეტი დაკავებული იყო იტალიის მცენარეების შეგროვებით, შესწავლითა და კლასიფიკაციით. შეისწავლიდა თესლოვან მცენარეებსა და სოკოებს. . 1826-1853 წლებში ბოტანიკას ასწავლიდა პავიის უნივერსიტეტში. 1839-1840 წლებში იყო ამავე ინივერსიტეტის რექტორი; 1833-1852 წლებში პავიის ბოტანიკური ბაღის პრეფექტი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ბოტანიკოსები კატეგორია:იტალიელი მიკოლოგები
სიკა-სიკის მუნიციპალიტეტი
სიკა-სიკის მუნიციპალიტეტი (Sica Sica) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის არომას პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 35 407 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 713 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
რაჭისუბანი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)
რაჭისუბანი (ყოფ. სავანეთი) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: რაჭისუბანი, სამტრედო, ვანათი, ხატისსოფელი).
მდებარეობს მარნეულის ვაკის დასავლეთ კიდეში. მდინარე მაშავერის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 597 კაცი.
ისტორია
სოფელში მდინარე მაშავრეზე შემორჩენილია 1651 წლის ხიდი.. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ბოლნისის საქალაქო საბჭოში. მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა. 1960-იან წლებში სოფლის განაპირას აღმოაჩინეს სამკურნალო მინერალური წყალი „ბოლნისი“. წყაროსთან დასასვენებელი პუნქტია მოწყობილი. „ბოლნისის“ წყლის ჩამოსასხმელი ქარხანა 1984 წლის მონაცემებით წელიწადში უშვებდა 10 მლნ. ბოთლს. მინერალური წყლის გასწვრივ, გზიდან ჩრდილოეთით მდებარე კლდოვან მასივზე, 2005 წელს დაიდგა საქართველოს მთლიანობისათვის ბრძოლაში დაღუპულ და დაკარგულ ბოლნისელ მეომართა ხსოვნის მემორიალი, რომელიც არწივის კლანჭებიანი დაჩეხილსხეულიანი მებრძოლის სახითაა წარმოდგენილი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კახურა
კახურა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ლენტეხის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ლენტეხიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გეორგ ფონ შიონერერი
thumb|right|გეორგ ფონ შიონერერი რაინდი გეორგ ჰაინრიხ ფონ შიონერერი (გერმ.: Georg Heinrich Ritter von Schönerer) (დ. 17 ივლისი 1842, ვენა — გ. 14 აგვისტო 1921, როზენაუს სასახლე, ქვემო ავსტრია) — ავსტრიელი მემამულე და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
გეორგ ფონ შიონერერი 1879 წლიდან ავსტრია-უნგრეთში გერმანულ-ნაციონალისტური მოძრაობის და შემდგომში საყოველთაო გერმანული მოძრაობის ერთპიროვნული ლიდერი იყო.
შიონერერი ოტო ფონ ბისმარკის მაღმერთებელი და მისი პოლიტიკის გამტარებელი იყო. 1922 წელს იგი დაასაფლავეს ბისმარკის მავზოლეუმის მახლობლად საქსონიის ტყეში.
კატეგორია:ავსტრიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1842 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
ბაქოს კომისრები
მინი|[[ისააკ ბროდსკი: 26 კომისის დახვრეტა; გამოხატავს საბჭოთა ხედვას]] ბაქოს კომისრები (ასევე 26 ბაქოელი კომისარი) — ბაქოს კომუნის 26 რევოლუციონერი, რომლებიც 1918 წელს კონტრრევოლუციურმა მთავრობამ დააპატიმრა, ხოლო იმავე წლის 20 სექტემბერს ესერებმა და ინგლისელმა ინტერვენტებმა სახალხოდ დახვრიტეს.
რესურსები ინტერნეტში
მონუმენტების სურათები - Azerbaijan International, Vol. 15:2-4 (2011), pp. 167-169.
კატეგორია:აზერბაიჯანის უახლესი ისტორია კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:ლენინიზმი
ჟენევის ტბა
ჟენევის ტბა (ლემანი, Lac Léman, Le Léman, Lac de Genève, Genfersee) — ტბა შვეიცარიაში და საფრანგეთში. იგი სიდიდით მეორეა ცენტრალურ ევროპაში ბალატონის შემდეგ. უჭირავს სავოიის, ბერნის ალპებისა და იურის მთებს შორის მდებარე ქვაბული, რომელიც წარმოქმნილია ძველი რონის მყინვარის ერთ-ერთი ტოტისაგან. ტბაში გაედინება მდინარე რონა. ტბის წყლის ტემპერატურა ზედაპირზე ზაფხულში 19°-24°, ზამთარში - +4°+5°. ტბაში 26 სახეობის თევზია. ნაპირები მჭიდროდ არის დასახლებული. დიდი ქალაქები და კურორტები — ჟენევა, ლოზანა, ვევე, მონტრე - უმთავრესად შვეიცარიის ნაპირზეა. ტბა სანაოსნოა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ტბები კატეგორია:შვეიცარიის ტბები
მცირე სახალხო სასწავლებლები
მცირე სახალხო სასწავლებლები (Малые народные училища) — ორწლიანი დაწყებითი სკოლები რუსეთში მოსახლეობის ყველა წოდებისათვის, გარდა გლეხობისა. შეიქმნენ რუსეთის იმპერიის 1876 წლის 5 (16) აგვისტოს სახალხო სასწავლებლების წესდების საფუძველზე (საცდელი მცირე სახალხო სასწავლებლები სანქტ-პეტერბურგში 1782 წლიდან იხსნებოდა). საგუბერნიო ქალაქებში ისინი მთავარი სახალხო სასწავლებლების პირველ საფეხურს წარმოადგენდნენ, სამაზრო ქალაქებში დამოუკიდებლად არსებობდნენ. ისწავლებოდა კითხვა, წერა, კატეხიზმო, საღვთო ისტორია, არითმეტიკა, გრამატიკა, სუფთა წერა და ხატვა. ინახავდნენ ადგილობრივი სახსრებით. სწავლება უფასო იყო. 1803–1804 წლებში 1803 წლის 24 იანვრის (5 თებერვლის) „სახალხო განათლების წინასწარი წესების“ შესაბამისად გადაკეთდნენ სამრევლო და სამაზრო სასწავლებლებად.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სასწავლებლები
მშაკი
„მშაკ“ — სომხური ლიტერატურულ-პოლიტიკური გაზეთი. გამოდიოდა 1872—1920 წლებში თბილისში, დააარსა გრიგოლ არწრუნიმ. გაზეთი ლიბერალურ-ბურჟუაზიული პოზიციებიდან აკრიტიკებდა რეაქციულ სამღვდელოებას, კონსერვატორებს. აშუქებდა თურქეთში მყოფი სომხების ცხოვრებას, სომხური ლიტერატურისა და ხელოვნების განვითარების საკითხებს, ბეჭდავდა რაფის, რაფაელ პატკანიანის, ალექსანდრე შირვანზადესა და სხვა ნაწარმოებებს. 1917—1920 წლებში გაზეთი ბურჟუაზიულ ნაციონალიზმის რუპორად იქცა. გ. არწრუნის გარდაცვალების შემდეგ (1892) „მშაკის“ რედაქტორები იყვნენ ა. ქალანთარი, ა. არაქელიანი და სხვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:სომხურენოვანი გაზეთები
ბელოგორსკი (ხუტორი)
ბელოგორსკი (Белогорский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
რიო-ბერმეხო
მინი|270პქ|რიო-ბერმეხოს მდებარეობა რიო-ბერმეხო (Rio Bermejo) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, უმთავრესად არგენტინაში, გარკვეული ნაწილი მოქცეულია ბოლივიის შემადგენლობაში. მდინარე პარაგვაის მარჯვენა შენაკადი, სიგრძე 1450 კმ. აუზის ფართობი 133 ათ კმ². სათავე აქვს ცენტრალური ანდების აღმოსავლეთ კალთაზე. გადაკვეთს გრან-ჩაკოს ვაკეს, შუა წელში მიედინება თავისი ყოფილი შენაკადის ტეუკოს კალაპოტში. ახასიათებს წყლის ხარჯის მკვეთრი რყევა. წყალმოვარდნები იცის ზაფხულობით. წყლის საშუალო ხარჯი მთიდან გამოსვლის ადგილას 340 მ³/წმ. სანაოსნოა პატარა გემებისათვის ქალაქ პრესიდენსია-როკამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის მდინარეები კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
ანდო ჰიროშიგე
ანდო ჰიროშიგე (მოგვიანებით უტაგავა ჰიროშიგე; 安藤広重; დ. 1797, ედო — გ. 12 ოქტომბერი 1858, იქვე) — იაპონელი მხატვარი; უკიიო-ე-ს მიმდინარეობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი და კაცუშიკა ჰოკუსაის კონკურენტი. მისმა ნამუშევრებმა „ტოკაიდოს 53 გაჩერება“ (1833-1834) და „ედოს 100 ხედი“ (1856-1858) დიდი გავლენა იქონიეს ფრანგ იმპრესიონისტებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1797 კატეგორია:გარდაცვლილი  12 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1858
გლარნის ალპები
დასავლეთით ესაზღვრება ურნერის ალპები, სამხრეთით ლეპონტინის ალპები, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით აპენცელის ალპები. გლარნის ალპების აღმოსავლეთ ნაწილში გამოხატულია შეცოცებები, რომელიც შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში (გლარნის შეცოცება).
მწვერვალ ტედის სამხრეთით ძირითადად გაბატონებულია გნაისები და გრანიტები, რომელთა შორისაა დიდი ზომის მინდვრის შპატის კრისტალები. ჩრდილოეთ კალთებზე გაბატონებულია საძოვრები, არის აგრეთვე პოპულარული კურორტები და ზამთრის სპორტული სივრცეები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:შვეიცარიის ქედები
სორატის მუნიციპალიტეტი
სორატის მუნიციპალიტეტი (Sorata) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ლარეკახის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 21 117 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 996 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
ლორა ბუში
ლორა ბუში (Laura Bush) — აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის ჯორჯ უოლკერ ბუშის მეუღლე.
კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები კატეგორია:დაბადებული 1946
მექსიკური სამზარეულო
მინი|250x250პქ| მოლის სოუსი, რომელსაც ათობით სახეობა აქვს რესპუბლიკის მასშტაბით, განიხილება, როგორც მექსიკის სიმბოლო და ითვლება მექსიკის ნაციონალურ კერძად. მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| [[მსხალი, კომში და გუავა, მექსიკის დესერტად 2010 წელს გამოაცხადა. ]] მექსიკური სამზარეულოს საწყისები დაახლოებით ცხრა ათასი წლის წინ უნდა ვეძებოთ, როდესაც სოფლის მეურნეობის თემებში, როგორიცაა მაიას ცივილიზაცია ჩამოყალიბდა. სხვა მეზოამერიკული ჯგუფების თანმიმდევრულმა ტალღებმა მათთან ერთად მოიტანეს საკუთარი მომზადების მეთოდები. მათ შორის იყო Olmec, Teotihuacanos, Toltec, Huastec, Zapotec, Mixtec, Otomi, Purépecha, Totonac, Mazatec, Mazahua და Nahua. მშობლიური საკვებად ითვლება სიმინდი, ლობიო, ავოკადო, პომიდორი, კაკაო, ვანილი, აგავა, სპირულინა, ტკბილი კარტოფილი, კაკტუსი, და ჩილი წიწაკა.
მე -16 საუკუნეში ესპანეთის მიერ მექსიკის დაპყრობისა და მაიას ტერიტორიის შემდგომი დაპყრობის შემდეგ, ევროპელებმა შემოიტანეს მრავალი სხვა საკვები, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო შინაური ცხოველების ხორცი ( საქონლის ხორცი, ღორის ხორცი, ქათამი, თხა და ცხვარი ), რძის პროდუქტები (განსაკუთრებით ყველი და რძე) და ბრინჯი. მიუხედავად იმისა, რომ ესპანელები თავდაპირველად ცდილობდნენ ქვეყნისთვის საკუთარი რაციონის დაწესებას, ეს შეუძლებელი გახდა.
აზიური და აფრიკული გავლენა ამ ეპოქაში ასევე შეტანილ იქნა ძირძველ სამზარეულოში, ახალ ესპანეთში და მანილა-აკაპულკოს გალერეებში აფრიკული მონობის შედეგად.
ვუდ-რივერი (უისკონსინი)
ვუდ-რივერი (Wood River) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბარნეტის ოლქის შემადგენლობაში.
მექსიკური სამზარეულო
საუკუნეების განმავლობაში, ამან რეგიონალური სამზარეულო შექმნა ადგილობრივი პირობების გათვალისწინებით, მაგალითად, ოახაკში, ვერაკრუსსა და იუკატანის ნახევარკუნძულზე. მექსიკური სამზარეულო მექსიკის კულტურის, სოციალური სტრუქტურისა და პოპულარული ტრადიციების მნიშვნელოვანი ასპექტია. ამ კავშირის ყველაზე მნიშვნელოვანი მაგალითია მოლის გამოყენება განსაკუთრებულ შემთხვევებში და დღესასწაულებზე, განსაკუთრებით ქვეყნის სამხრეთ და ცენტრალურ რეგიონებში. ამ მიზეზის გამო და სხვა, ტრადიციული მექსიკური სამზარეულო იყო შეტანილი 2010 წელს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში UNESCO-ს მიერ.
ძირითადი ელემენტები
მარცხნივ|მინი|243x243პქ| ნატურმორტი ხილთან, მორიელთან და ბაყაყთან ერთად (1874), ჰერმინეგილდო ბუსტოსი. მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| [[ნატურმორტი, ჟოზე აგუსტინ არრიეტას (მექსიკელი) ტილოზე. 1870, სან-დიეგოს ხელოვნების მუზეუმი ]] მექსიკური სამზარეულო არის რთული და უძველესი სამზარეულო, ტექნიკისა და უნარების შემუშავებით, რომელიც ათასობით წლის მანძილზე იქმნებოდა. იგი იქმნება ძირითადად მექსიკაში შექმნილი ინგრედიენტებით, აგრეთვე ესპანელი კონკისტადორების მიერ მოტანილი ინგრედიენტებით და ასევე მას შემდეგ შემოტანილი რამდენიმე ახალი ზემოქმედებით. მექსიკურ სამზარეულოს გავლენა იქონია აშშ-მექსიკის საზღვართან სიახლოვეზე. მაგალითად, ეგონათ, რომ ბურიტოები გამოიგონეს ლობიოს უფრო მარტივი ტრანსპორტირებისთვის მათი ტორტილებში გახვევით. ამგვარმა ცვლილებებმა მექსიკური სამზარეულო შემოიტანა შეერთებულ შტატებში, სადაც არიზონას მსგავსი შტატები ადაპტირებდნენ ბურიტოს ღრმა წვის მეთოდზე და ქმნიდნენ თანამედროვე ჩიმიჩანგას.
ვუდ-რივერი (უისკონსინი)
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 974 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11,0 კაცი/კმ². ფართობი 92,4 კმ².
მექსიკური სამზარეულო
ძირითადი ელემენტები
ბოსტნეული მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მექსიკურ სამზარეულოში. ჩვეულებრივ ბოსტნეულში შედის ყაბაყი, ყვავილოვანი კომბოსტო, სიმინდი, კარტოფილი, ისპანახი, სოკო, ჯიტომატი (წითელი პომიდორი), მწვანე პომიდორი და ა.შ. სხვა ტრადიციული ბოსტნეულის ინგრედიენტებია ჩილის წიწაკა, ხუტლაკოჩე (სიმინდის სოკო), ხუაუზონტლი და ნოპალი (კაქტუსის ბალიშები).
ევროპაში შეტანილია ღორის ხორცი, ქათამი, საქონლის ხორცი, ყველი, მწვანილი და სანელებლები, ასევე ხილი.
ტროპიკული ხილი, რომელთა უმეტესობა ძირძველია მექსიკისა და ამერიკისთვის, მაგალითად, გუავა, წვნიანი მსხალი, საპოტე, მანგო, ბანანი, ანანასი და ჩერიმოია ( კრემის ვაშლი), განსაკუთრებით პოპულარულია ქვეყნის ცენტრში და სამხრეთით.
საკვები მწერებით ათასწლეულების განმავლობაში სარგებლობდნენ მექსიკაში. ენტემოფაგია ან მწერების ჭამა სულ უფრო პოპულარული ხდება ღარიბი და სოფლის გარეთ თავისი უნიკალური არომატით, მდგრადობითა და ესპანური წინა მემკვიდრეობასთან კავშირით. პოპულარულ სახეობებში შედის კაპულინები (grasshoppers ან crickets), ესკამოლები (ant larvae), კუმილეს ( ფაროსანას მსგავსი ) და აჰუატლე (წყლის ხოჭო).
Სიმინდი
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ| [[სიმინდი|სიმინდის უძველესი მეზოამერიკული გრავიურა, მექსიკის ანთროპოლოგიის ეროვნული მუზეუმი . ]] ხორბლის და ბრინჯის შემოღების მიუხედავად, მექსიკაში სიმინდს ყველაზე ხშირად მოიხმარენ და ემსახურება როგორც მთავარი ინგრედიენტი ბევრ ადგილობრივი რეცეპტს (მაგ სიმინდის tortillas, atole, pozol, Menudo, tamal ). მიუხედავად იმისა, რომ მას ახლად მიირთმევენ, მექსიკაში სიმინდს უმეტესად ხმელ, ნიქსტამალიზებულ და დაფქულ მასად გამოიყენებენ. ამ მასას იყენებენ როგორც ახალს, ისე დადუღებულს, რომ მიიღონ მრავალფეროვანი კერძები სასმელებისგან (ატოლი, პოზოლი და ა.შ.), ტამილამდე, სოპებამდე და ა.შ. ამასთან, მექსიკაში სიმინდის ჭამის ყველაზე გავრცელებული მეთოდი არის ტორტილას ფორმა, რომელიც თან ახლავს თითქმის ყველა კერძს. Tortillas მზადდება სიმინდისგან ქვეყნის უმეტეს ნაწილში, მაგრამ არსებობს სხვა ვერსიები, მაგალითად, ხორბალი ჩრდილოეთში ან მცენარე იუკა და ველური მწვანილებით ოახაკაში.
ჩილი წიწაკა
მარცხნივ|მინი| ჩილე რელენოსი მექსიკის ყველა ნაწილში სხვა ძირითადი ინგრედიენტი ჩილე წიწაკაა. მექსიკურ საჭმელს ძალიან ცხარე რეპუტაცია აქვს, მაგრამ მას აქვს ფართო სპექტრის არომატიზატორები და მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი სანელებლები გამოიყენება, ყველა პიკანტური არ არის. ბევრ კერძს ასევე აქვს დახვეწილი არომატი. ჩილის გამოყენება მექსიკაში ათასი წლის წინ იწყება. ისინი გამოიყენება მათი არომატისთვის და არა მხოლოდ მათი სიცხარისთვის. თუ კერძი ან საუზმე არ შეიცავს ჩილის წიწაკას, ჩვეულებრივ უმატებენ ცხელ სოუსს, ხოლო ჩილის წიწაკას ხშირად უმატებენ ახალ ხილს და ტკბილეულს.
მექსიკური საკვები მექსიკის გარეთ
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ| ჩიმიჩანგა [[მელბურნი|მელბურნიდან ]]
შეერთებული შტატები
შეერთებულ შტატებში მექსიკური საკვები ემყარება ჩრდილოეთ მექსიკის საკვებს. Chili con carne და chimichangas არის მექსიკური წარმოშობის ამერიკული საკვების მაგალითები, რომელიც ცნობილია როგორც Tex-Mex. შეერთებულ შტატებში მზარდია ეთნიკური მექსიკის მოსახლეობა. შეერთებულ შტატებში თანდათანობით უფრო ნამდვილი მექსიკური საკვები ჩნდება. ერთ-ერთი მიზეზი ის არის, რომ მექსიკელი ემიგრანტები საკვებს იყენებენ, როგორც გულისხმიერების ნისნად, ხოლო მათი შთამომავლებისთვის ეს ეთნიკური ნიშნის სიმბოლოა. გარდა ამისა, რაც უფრო მეტი ამერიკელი კერძებს სინჯავს მექსიკაში, იზრდება მოთხოვნა უფრო ავთენტურ არომატზე. კორეული ტაკო არის კორეულ-მექსიკური შერწყმის კერძი, რომელიც პოპულარულია ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადის არაერთ ურბანულ უბანში. კორეული ტაკო წარმოიშვა ლოს-ანჯელესში.
1989 წელს რიკ ბეილესმა, რომელიც სპეციალიზირებულია მექსიკურ ტრადიციულ სამზარეულოში თანამედროვე ინტერპრეტაციით და მისმა მეუღლემ, დინმა, გახსნეს ტოპოლობამპო, ჩიკაგოს ერთ-ერთი პირველი შესანიშნავი მექსიკური რესტორანი. 2019 წლის მონაცემებით, ტოპოლობამპოს აქვს 1 მიშლენის ვარსკვლავი.
სქოლიო
კატეგორია:მესოამერიკული სამზარეულო
ცხინვალის რაიონი
მინი|ცხინვალის რაიონი სამხრეთ ოსეთის აო-ს რუკაზე ცხინვალის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სსრკ-ში, საქართველოს სსრ-ს, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სამხრეთ ნაწილში. საქართველოს კანონმდებლობით რაიონი გაუქმებულია, მის ტერიტორიაზე კი სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციული ერთეულის ფარგლებში მოქცეულია ქურთისა და ერედვის მუნიციპალიტეტები და ქალაქი ცხინვალი. მარიონეტული დე ფაქტო სამხრეთო ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით რაიონი აგრძელებს არსებობას ძველ საზღვრებში.
ისტორია
1917 წლამდე ცხინვალის რაიონი შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრაში. 1922-1963 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის აო-ში. 1963-1964 წლებში გაუქმებული იყო რაიონის ტერიტორიის ნაწილი შეუერთდა ზნაურის რაიონს, ნაწილი კი - ლენინგორის რაიონს. 1965-1991 წლებში კვლავ იბრუნებს რაიონის სტატუსს და კვლავ სამხრეთ ოსეთის დაქვემდებარებაშია. მისი ფართობი იყო - 981,9 კმ². მის შემადგენლობაში შედიოდა 1 ქალაქი, 12 სასოფლო საბჭო და 139 სოფელი. ადმინისტარაციული ცენტრი იყო ქალაქი ცხინვალი.
1991 წელს 27 აპრილს ცხინვალის რაიონი გაუქმდა და მთლიანად შეუერთდა გორის რაიონს.
სქოლიო
კატეგორია:ცხინვალის რაიონი
მიამოტო კენძი
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
მობი
რიჩარდ მელვილ ჰოლი (Richard Melville Hall, ცნობილი სასცენო სახელით — მობი (Moby); დ. 11 სექტემბერი, 1965, ჰარლემი, ნიუ-იორკი)  — ამერიკელი ელექტრონული მუსიკოსი. ფსევდონიმი თავისი წინაპრისგან, ჰერმან მელვილისგან („მობი დიკის“ ავტორი) ისესხა.
მუსიკალური კარიერა
მუსიკოსმა თავდაპირველად სახელი გაითქვა პროგრესივის სტილში შესრულებული კომპოზიციით "Go", რომელშიც გამოყენებულია მოტივი სატელევიზიო შოუდან "ტვინ პიკს" - "ლაურა პალმერის თემა". მობი ასევე ცნობილია სინგლებით "Porcelain", "South Side" გვენ სტაფანისთან ერთად, "We Are All Made of Stars" და "Lift Me Up". მობის გამოშვებული აქვს სინგლები სხვადასხვა სახელებით (Voodoo Child, Barracuda, UHF, The Brotherhood, DJ Cake, Lopez, და Brainstorm/Mindstorm).
რამდენიმე მისი სიმღერა პოპულარულ მხატვრულ ფილმებშიც მოხვდა, რომელთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია "ამბიანტ" სტილში შესრულებული "God Moving Over the Face of the Waters", ფილმიდან "მცხუნვარება" (Heat). მოგვიანებით, მისი სიმღერა "Why Does My Heart Feel So Bad?" გამოყენებულ იქნა თრეილერში ფილმისთვის "შავი ქორის განთიადი" (Black Hawk Down). სიმღერა "Exreme Ways" ფინალურ მოტივად დაედო ფილმებს "The Bourne Identity" და "The Bourne Supremacy". 1997-ში მობი გამოსცემს კომპოზიციათა კომპილაციას "I Like to Score", რომელშიც შესულია სხვადასხვა ფილმებისთვის შექმნილი მუსიკა.
მობი უკრავს ქიბორდზე (ასევე ცნობილია, როგორც სინთეზატორი), ჩვეულებრივ და ბას-გიტარებზე და ოდნავ ღიზიანდება, როცა მის ნამუშევრებს უახლეს ალბომებში ნიმუშებად მოიხსენიებენ. ის ერთ დროს პანკ ჯგუფის "Vatican Commandos" წევრი იყო, მაგრამ მიატოვა იგი 1989 წელს ელექტრონული მუსიკით გატაცების გამო.
მისი პირველი ალბომი Elektra Records-ისთვის იყო Everything is Wrong, რომელმაც კრიტიკოსთა ქება დაიმსახურა. მას მოჰყვა მძიმე როკ-ელექტრო ალბომი სახელწოდებით Animal Rights 1996 წელს. 1997-ში მან გამოუშვა I Like to Score - ფილმებისთვის დაწერილ ნამუშევართა კომპილაცია. ერთ-ერთ კომპოზიციათაგანი ამ კომპილაციაში იყო ჯეიმზ ბონდის თემის განახლებული ვერსია. მიუხედევად ამისა, ორივე ალბომი კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა და მობიმ Elektra-სთან კავშირი გაწყვიტა.
thumb|left|220px|მობი ნასა-რევაინდში, [[ნიუ-იორკი, 2004]] მუსიკალური შემოქმედების 10 წლის თავზე მობი ქმნის მის ყველაზე წარმეტებულ ალბომს Play (1999, V2 Records). გავლენიანი მიმომხილველები და კრიტიკოსები ქებას ასხამენ მის ტალანტს, თუმცა მობის წინა პერიოდის ფანები იმედგაცრუებულნი რჩებიან. ალბომში 18 კომპოზიციაა და ისტორიაში პირველი ალბომი გახდა, რომლის თითოეულმა კომპოზიციამ კომერციული ლიცენზია მიიღო: "Porcelain" გამოჩნდა Bailey's Irish Cream-ისა და Nordstrom-ის სატელევიზიო რეკლამებში; "Find My Baby" რეკლამაში American Express-ისთვის გოლფის ჩემპიონ ტაიგერ ვუდსთან ერთად. ალბომის კომპოზიციები დამუშავებულ იქნა რამდენიმე რადიო ვარიანტადაც, თუმცა ის რადიოში გაშვების გარეშეც კი ფინანსურად საკმაოდ წარმატებული აღმოჩნდა.
2001 წელს მობის კონფლიქტი მოსდის ემინემთან - მობი მის მუსიკას მიზოგინისტურსა (ქალთმოძულე) და ჰომოფობიურს უწოდებს. ემინემი მას საპასუხოდ სატირიზებას უკეთებს კომპზოციაში "Without Me", სადაც მობის "fag"-ს (მამათმავალს) უწოდებს, ხოლო მის შემოქმედებას კი გამოუსადეგარს. ემინემის თქმით ტექნოს არავინ უსმენს. მათი კონფრონტაცია კულმინაციას აღწევს 2002 წლის ემ-ტი-ვის ვიდეო მუსიკალურ დაჯილდოებაზე (MTV Video Music Awards), თუმცა მობი აღიარებს ემინემის მუსიკალურ ტალანტს.
2002-ში მობის მცირე ხნით მიჰყავს საკუთარი გადაცემა ემ-ტი-ვი-ზე სახეელწოდებით Señor Moby's House of Music (სენიორ მობის მუსიკის სახლი), რომლის ძირითადი ფოკუსი ელექტრონული მუსიკის ყველაზე გაუგებარ ნამუშევრებზე იყო. ასევე 2002-ში მობი უშვებს ალბომს 18 (რომელიც, მიუხედავად ემინემის მტკიცებისა რომ მობის მუსიკას არავინ უსმენდა, გახდა მსოფლიოს ნომერ 1-ლი ალბომი მისი გამოშვებიდან სულ მცირე ხანში) - ტექნო ალბომი 18 კომპოზიციით. ყველაზე პოპულარული კომპოზიცია ალბომში გახდა "We Are All Made of Stars" (ჩვენ ყველა ვარსკვლავებისგან ვართ შექმნილი). მობის თქმით, მან ეს სიმღერა დაწერა 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტის გამო, რომელიც მის დაბადების დღეს დაემთხვა.
მობი ვეგანიზმის მიმდევარი არა-დენომინაციური ქრისტიანია, ცხოვრობს ნიუ იორკის უბანში ლითლ იტალი, სადაც მას უკვე ათი წელია აქვს პატარა ბინა ხუთ-სართულიან შენობაში ქუჩაზე, დევიდ ბოუის პირისპირ. ის ფლობს მცირე რესტორანსა და ყავახანას სახეწოდებით TeaNY, სადაც ის შიგადაშიგ თავად ემსახურება ხოლმე სტუმრებს.
2005-ში ის უშვებს სინგლს Lift Me Up ალბომიდან Hotel, რომელშიც უამრავი რემიქსი შევიდა. ალბომს თან მოჰყვება კომპანია Digimpro-ს პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც საშუალებას აძლევს მსმენელს ალბომზე არესბული კომპოზიციების საკუთარი რემიქსები შექმნას და შეინახოს, როგორც mp3 ფაილი.
მობის 2005 წლის ევროპული ტურის ზოგიერთი კონცერტისთვის, კომპანიამ Liveherenow შოუზე მოსულ მსმენელთათვის 10 წუთში დაამზადა კომპაქტ დისკები იმავე კონცერტის ცოცხალი შესრულებით.
აქტივიზმი
მობი ცნობილია როგორც მრავალ ლიბერალურ ღონისძიებათა აქტივისტი. ის მონაწილეობს პროექტებში MoveOn.org და PETA (ცხოველთა დაცვის ორგანიზაცია), იხ. en:PETA).
სქოლიო
კატეგორია:Mute Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:V2 Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი ალტერნატიული როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ამერიკელი დიჯეები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი საცეკვაო მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ჰაუს მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ემბიენტ მუსიკოსები კატეგორია:მობი კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
ფასარგადი
thumb|ბარელიეფი ფასარგადებში ფასარგადი — ძველი სპარსული ქალაქი. აქემენიდების იმპერიის პირველი დედაქალაქი. მდებარეობს პერსეპოლისიდან  ჩრდილო–აღმოსავლეთით 87 და შირაზიდან  130 კილომეტრზე. ქალაქი მდებარეობს ფარსის ოსტანში. სახელწოდება ითარგმნება როგორც "ფარსის ბაღები".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:ირანის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
ნაღომარი
ნაღომარი (ყოფილი ნაგომარი) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (რცხმელურის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ლენტეხიდან 19 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაღდადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაღდადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ზედა კირნათი
ზედა კირნათი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, კირნათის თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 128 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოქტეილი
thumb|250px|„ცეცხლოვანი კოქტეილი“ შეიცავს მცირე რაოდენობით აალებად მაღალგრადუსიან ალკოჰოლურ სასმელს, რომელიც დალევამდე იწვის. კოქტეილი (cocktail, სიტყვასიტყვით მამლის ბოლო) — სხვადასხვა სპირტიანი ნაყენის, ღვინის, არყის, კონიაკის, რომის, ჯინის, ხილის, ნაღების, კვერცხის, თაფლის, ნაყინის, საკვები ყინულისა და სხვათა შერევით მიღებული სასმელი. კოქტეილს ამზადებენ ორი სახისას - მაგარსა და სადესერტოს. ამზადებენ ლითონის სპეციალურ ჭურჭელში (შეიკერში), ზოგჯერ კი უშუალოს ჭიქაში.
კოქტეილის სპეციალისტები ამტკიცებენ, რომ ეს მცირეალკოჰოლიანი სასმელია, რომელიც სამ ან მეტ ინგრედიენტს შეიცავს. თუ შერეული ინგრედიენტი მხოლოდ ორია, მაშინ ეს სასმელი მხოლოდ შერეულია, მაგრამ კოქტეილად არ ითვლება.
ისტორია
პირველად კოქტეილი ნიუ-იორკში, 1806 წლის მაისის ცნობარში "Balance and Columbian Repository" ახსენეს, სადაც სასმელს შემდეგი განმარტება ჰქონდა: "მასტიმულირებელი ლიქიორი, რომელიც ნებისმიერი სპირტიანი სასმელისაგან შედგება. აგრეთვე მას ემატება შაქარი, წყალი და მცენარეული ნაყენი".
სიტყვა კოქტეილის წარმომავლობასთან დაკავშირებით უამრავი ვერსია არსებობს, თუმცა ლექსიკონების უმრავლესობაში მითითებულია, რომ სიტყვის წარმომავლობა უცნობია.
ორი საუკუნის განმავლობაში, ათობით ავტორი ცდილობდა ტერმინის წარმომავლობა აეხსნა. სწორედ მათ ვერსიებში ხშირად მოიხსენებდნენ ლამაზ ქალებს და ერთ-ერთი ვარაუდით, სიტყვა კოქტეილი სწორედ მათი სახელების ინიციალებისგან იყო შემდგარი. გთავაზობთ ყველაზე რეალურ ვერსიებს:
ესკუინტლას დეპარტამენტი
ესკუინტლა (Escuintla) — დეპარტამენტი გვატემალაში. დედაქალაქია ესკუინტლა. მისი ფართობი 4 384 კმ²-ია და მდებარეობს ქალაქ გვატემალის სამხრეთით, წყნარი ოკეანის სანაპირო დაბლობ რეგიონში.
ესკუინტლა გვატემალის მთლიანი შიდა პროდუქტის 43%-ს აწარმოებს.
მუნიციპალიტეტები
ესკუინტლას დეპარტამენტი 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება:
სქოლიო
კატეგორია:გვატემალის დეპარტამენტები
პოკროვკა (აურგაზის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 17 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 34 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენდნენ (62%).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
ელენე გვარამაძე
ბიოგრაფია
1922–1928 წლებში სწავლობდა თბილისსი მარია პერინის სტუდიაში. 1930 წელს დაამთავრა ლენინგრადის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, 1934 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი წელს. 1930–1948 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის წამყვანი სოლისტი; შესრულებული აქვს ფასკუნჯის (პუნის "კუზიანი ცხენი"), ტაო ხოას (გლიერის "წითელი ყვავილი"), ოდეტა–ოდილაიას (ჩაიკოვსკის "გედის ტბა"), კიტრის (მინკუსის "დონ კიხოტი"), მარიას (ასაფიევის "ბაღჩისარაის შადრევანი"), ესმერალდას (პუნის "ესმერალდა"), სილფიდის ("შოპენიანა"), იდორას (იანოვსკის "ფერენჯი"), მანიჟეს (ბალანჩივაძის "მთების გული"), ციალას (თაქთაქიშვილის "მაყვალა") და სხვ. როლები.
1947 წლიდან ეწეოდა სამეცნიერო–კვლევით მუშაობას ქართული ქორეოგრაფიული ხელოვნების დარგში. ავტორია ნაშრომებისა ქართული საცეკვაო ფოლკლორის და ხალხური ქორეოგრაფიის შესახებ. 1961 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში; იყო ინსტიტუტის თეატრისა და კინოს ისტორიისა და თეორიის სამეცნიერო სექტორის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ქართველი ბალერინები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ტაკაკომის მუნიციპალიტეტი
ტაკაკომის მუნიციპალიტეტი (Tacacoma) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ლარეკახის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 5 4 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 834 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
მშვილდსაკინძი
მინი|გერმანული ფიბულა, V საუკუნე მინი|ძველ-ბერძნული ფიბულა, ქრისტეშობამდე 300-250 წლები მინი|VI საუკუნის არწივის ფორმის ფიბულები, ნაპოვნია ესპანეთში მშვილდსაკინძი — ტანსაცმლის შესაკრავი ღეროვანი ან ფირფიტოვან-რკალიანი საკინძი. წარმოადგენს ფიბულის ძირითად სახეობას. ქართული მშვილდსაკინძი შეესატყვისება ევროპულ სპეციალურ ლიტერატურაში ნახმარ „მშვილდისებურ ფიბულას“ (Bogen fibel), „მშვილდისებურრკალიან ფიბულას“ (Bogen bügelfibel) და მრავალ სხვა. მშვილდსაკინძი ფართოდ იყო გავრცელებული გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარი) ადრინდელი ფეოდალური ხანის ჩათვლით და განიცდიდა ცვლილებებს. მზადდებოდა ბრინჯაოსაგან, რკინისაგან, ზოგჯერ ძვირფასი ლითონისაგან. დღემდე მოაღწია ე. წ. „ინგლისური ქინძისთავის“ სახით. სამკაულის ფუნქციასაც ასრულებდა. მშვილდსაკინძს მიაწერენ აგრეთვე თავდაპირველ საკულტო დანიშნულებას (ავგაროზის ჩამოსაკიდებელი).
მშვილდსაკინძის სამშობლოდ სამხრეთ ევროპა ითვლება. გვხვდება ერთწევრა და ორწევრა მშვილდსაკინძეები. ეს უკანასკნელი უფრო არქაულია და დამახასიათებელია ჩრდილოეთ ევროპის ბრინჯაოს ხანისათვის, ერთწვერა მშვილდსაკინძეები კი — სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპისათვის. მშვილდსაკინძის მთავარი ნაწილებია მშვილდი (რკალი), ენა (ნემსი), ზამბარა და ენის ბუდე (ნემსის წვერის დამჭერი) დროთა განმავლობაში მშვილდსაკინძის ფორმები გართულდა, გაჩნდა ახალი დეტალები. ჰალშტატის კულტურის ბოლოსა და ლატენის კულტურის ხანაში ჩნდება ფიგულრკალიანი (მაგ. გველისებრი, ცხოველის ფორმის) ფიბულები. რკალზე, ნემსზე და გრძელ ბუდეზე ცხოველის, ნიღბის გამოსახულებები და სხვადასხვა ორნამენტია, ზოგჯერ რკალზე წამოცმულია სხვადასხვა მასალისაგან დამზადებული მძივები.
კავკასიაში, კერძოდ საქართველოში, მშვილდსაკინძი გაჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანაში. უძველესი ნიმუშები სამთავროს სამაროვნიდან თარიღდება ძვ. წ. XII—XI საუკუნეებით. ადრინდელ კავკასიურ ფიბულებს სუბმიკენური ხანის ბერძნული ფიბულებიდან (ძვ. წ. XII—X სს.) წარმოქმნილად მიიჩნევენ. არსებობს მოსაზრებაც მათი ადგილობრივი წარმოშობის შესახებ. მშვილდსაკინძეები განსაკუთრებით დამახასიათებელია კოლხურ-ყობანური კულტურისათვის. ისინი ერთწევრაა. ანტიკური ხანიდან მრავლადაა ორწევრა, ე. წ. ბუდეაბმული, ცხოველის სკულპტურულფიგურიანი და სხვა ფორმები. ადრინდელი შუა საუკუნეებში კი გაბატონდა ბრინჯაოსა და რკინის ბუდეაბმული და ბუდეაუბმელი, ცალმხრივ ვიწროდ წაგრძეკებული, ზამბარიანი და უზამბარო მშვილდსაკინძეების ვარიანტები. მათი ძირითადი, ე. წ. ლატენური ტიპი დასავლეთ საქართველოში ჩანს ძვ. და ახ. წელთაღრიცხვათა მიჯნაზე, აღმოსავლეთ საქართველოში კი — III—IV საუკუნეებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვირფასეულობა
მიამოტო იურიკო
მიამოტო იურიკო (დ. 13 თებერვალი, 1899, ტოკიო — გ. 21 იანვარი, 1951, იქვე) — იაპონელი მწერალი ქალი. იაპონიის კომპარტიის წევრი 1931-იდან. 1927-1930 იმოგზაურა სსრკ-ში. მას ეკუთვნის ავტობიოგრაფიული ტრილოგია (რომანები "ნობუკო" (1924-1926), "ორი სახლი", "ნიშანსვეტები" (1947-1950)) -- რეალიზმის თვალსაჩინო ნიმუშები იაპონურ ლიტერატურაში. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი პუბლიცისტური სტატია სსრკ-ის შესახებ იაპონიაში. დაფუძნებულია კობაიასი ტაკიძისა და მიამოტოს სახელობის ლიტერატურული პრემია, რომელიც ენიჭება თანამედროვე იაპონელ მწერლებს პროგრესული ნაწარმოებებისთვის.
მიამიტო დაიბადა ტოკიოში პრივილიგირებულ ოჯახში. მცირე ასაკიდან გაითვითცნობიერა განსხვავება საკუთარ პირობებსა და მისი ოჯახის მამულში მომუშავე მიწის მუშათა შორის. ჯერ კიდევ ყმაწვილობის ასაკში, იაპონიის ქალთა უნივერსიტეტში სწავლის დროს ის აქვეყნებს მოთხრობას "ღარიბ ხალხთა ჯგუფი" (1916), რომელიც კლასობრივ განსხვავებებს აღწერდა და რამაც ის თავდაპირველად ლიტერატურულ წრეებში ცნობილი გახადა.
მიატოვა რა უნივერსიტეტი დაუმთავრებლად, ის აშშ-ში მოგზაურობს, სადაც ის კოლუმბიის უნივერსიტეტში სწავლობს და ხვდება თავის პირველ მეუღლეს. მისი ნახევრად ავტობიოგრაფიული რომანი "ნობუკო" აღწერს მის წარუმატებელ ქორწინებას, მოგზაურობას საზღვარგარეთ და საკუთარი თავის, როგორც (მამაკაცზე) დამოუკიდებელი ქალის, პოვნას. რამდენიმე წელი ევროპასა და საბჭოთა კავშირში გატარების შემდეგ ის იაპონიაში ბრუნდება და ცოლად მიჰყვება იაპონიის კომუნისტური პარტიის ლიდერს, მიამოტო კენჯის. ამ ხნიდან ის იაპონიის პროლეტარული ლიტერატურული მოძრაობის აქტიური მონაწილე ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
აფხაზეთის საბჭოების II ყრილობა
სრულიად აფხაზეთის საბჭოების II ყრილობა (21 — 24 დეკემბერი, 1923, სოხუმი, აფხაზეთის სსრ) — სრულიად აფხაზეთის საბჭოების რიგით მეორე ყრილობა.
ისტორია
პირველი სხდომა 21 დეკემბერს დილას გახსნა აფხაზეთის ცაკის თავჯდომარემ ს. ჭანბამ.
სხდომაზე სიტყვით გამოვიდნენ, ჯერ ორჯონიკიძე, ხოლო შემდეგ ჩხომალია, რომლის სიტყვით გამოსვლის შემდეგ დილის სხდომა დაიხურა.
მეორე სხდომა 22 დეკემბერს დილას გახსნა ს. ჭანბამ.
საპატიო წევრებად აირჩიეს: ლენინი, კალინინი, სტალინი, ორჯონიკიძე, ცხაკაია, ორახელაშვილი, მიასნიკოვი და სხვები.
ყრილობის მდივნებად აირჩიეს: არ. სუკოიანი, გუდავაძე და აბგაჯი.
დღის წესრიგი:
სხდომაზე გადატარგმნილ იქნა აფხაზურ და მეგრულ ენებზე წინა სხდომაზე ორჯონიკიძის მიერ წარმოთქმული სიტყვები.
აფხაზეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის საქმიანობის თაობაზე სიტყვით გამოვიდა ს. ჭანბა. მისი გამოსვლის შემდეგ სხდომა დაიხურა.
მესამე სხდომა 22 დეკემბერს საღამოს გახსნა ს. ჭანბამ.
აფხაზეთის სახალხო კომისართა საბჭოს საქმიანობაზე სიტყვით გამოვიდა ნ. ლაკობა. მისი გამოსვლის შემდეგ სხდომა დაიხურა.
მეოთხე სხდომა 23 დეკემბერს დილას გახსნა პ. გეგელიამ. სხდომაზე დეპუტატების თხოვნით ნ. ლაკობას გამოსვლა წაკითხულ იქნა აფხაზურ ენაზე. დასასრულ, სხდომა დაიხურა.
მეხუთე სხდომა 23 დეკემბერს საღამოს გახსნა პ. გეგელიამ. სხდომაზე დეპუტატების თხოვნით ნ. ლაკობას გამოსვლა წაკითხულ იქნა მეგრულ ენაზე.
შემდეგ ნ. ლაკობა პასუხობდა შეკითხვებზე, რომლებიც დელეგატებს წარმოეშვათ მისი მოხსენების საფუძველზე.
მოხსენებაზე კითხვებით გამოვიდნენ: სედოვი, ანქვაბი, დ. გოჭუა, გუმბა, ბასარია, პანტელიდი, ბარგანჯია და შ. ძაძუა. მისი გამოსვლის შემდეგ სხდომა დაიხურა.
მეექვსე სხდომა 24 დეკემბერს დილას გახსნა პ. გეგელიამ.
საბოლოო სიტყვით გამოვიდა ნ. ლაკობა, რომელმაც უპასუხა დასმულ შეკითხვებს პასუხი.
მიწის რეფორმებზე სიტყვით გამოვიდა ზ. ბენია. მას კითხვები დაუსვეს: მიქანბამ, რომლის გამოსვლის შემდეგ სხდომა გამოცხადდა დახურულად.
აფხაზეთის ცაკის პირველი სესია
1923 წლის 23 დეკემბერი
თავჯდომარე გეგელია, მდივანი ლადარია.
დღის წესრიგი:
აფხაზეთის ცაკის თავჯდომარედ ერთხმად იქნა არჩეულ ს. ჭანბა, ხოლო თავჯდომარედ და მდივნად — გეგელია.
აფხაზეთის ცაკის პრეზიდიუმში არჩეულნი იქნენ: ჭანბა, გეგელია, ვარდანია, ბორისენკო, ხაბურძანია, ალანია, მიქვაბია, ნაჭყებია, გუმბა.
აფხაზეთის მთავრობაში არჩეულ იქნენ:
ეროვნებათა საბჭოში წარმომადგენლად არჩეულ იქნა ალანია.
მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, აფხაზეთის ცაკის სესიების სამ თვეში ერთხელ გამართვის თაობაზე.
ლითონები
ლითონს მყარ მდგომარეობაში კრისტალური აგებულება აქვს. ორთქლისებრ მდგომარეობაში ლითონი ერთატომიანია. ჩვეულებრივ პირობებში თითქმის ყველა ლითონი მყარია, მხოლოდ ვერცხლისწყალი გვხვდება თხევად მდგომარეობაში.
ელემენტების სამ-მეოთხედზე მეტი მეტალებია. ჩვეულებრივ პირობებში თითქმის ყველა მეტალი მყარია, მხოლოდ ვერცხლისწყალი გვხვდება თხევად მდგომარეობაში. მეტალთა უმრავლესობა მკვრივი და ბზინვარეა, თანაც ადვილად ყალიბდება, ამიტომ მრავალნაირად გამოიყენებენ. მეტალები ელექტროდენს და სითბოს კარგად ატარებენ. ზოგიერთი მათგანი საკმაოდ მტკიცეა. მეტალები ჭედადია, ბევრი მათგანი პლასტიკურიცაა.
ზოგიერთი მეტალები როგორიცაა: კალიუმი და ნატრიუმი, რეაქციაში კარგად შედის. ზოგი კი მაგალითად: ოქრო და პლატინა არააქტიურია, ოქრო ბუნებაში სუფთა სახითაა აღმოჩენილი. დანარჩენ მეტალთა უმეტესობა ქანებში მინერალების სახით მოიპოვება სადაც ისინი არამეტალებთან ერთადაა. მაგალითად რკინის ძირითადი მინერალები, რკინისა და ჟანგბადის ნაერთებია.
მეტალების გამყარება შესაძლებელია მათი გადნობითა და შენადნობების დამზადებით. ქიმიური აქტიურობის მიხედვით დალაგებულ მეტალთა მწკრივს აქტივობის მწკრივი ეწოდება: Li,K,Ca,Na,Mg,Al,Zn,Cr,Ni,Fe,Sn,Pb,[H],Cu,Ag,Hg,Pt,Au
აქტივობის მწკრივში წყალბადის მარცხნივ მოთავსებული მატალები აძევებს წყალბადს მჟავას ხსნარიდან, მარჯვნივ მოთავსებული მატალები კი_ვერა. აქტიური მეტალების გამოყოფა მათი შემცველი მინერალებიდან ძნელია, მაშინ როდესაც ნაკლებად აქტიური მეტალები შეიძლება დამოუკიდებელი სახითაც არსებობდეს. ნატრიუმსა და კალიუმს ნავთში ინახავენ, რადგან ისინი ძალზე აქტიურად ურთიერთქმედებენ წყალსა და ჰაერთან. სპილენძი ნაკლებად აქტიური მეტალია. იგი მილების, ცხელი წყლის ავზებისა და ელექტროსადენების დასამზადებლად გამოიყენება.
ისტორიული ცნობა
ტერმინი „ლითონი“ ბერძნული წარმოშობისაა (lithos — ქვა). შუა საუკუნეებამდე ცნობილი იყო მხოლოდ 7 ლითონი: ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი, კალა, ტყვია, რკინა, ვერცხლისწყალი. ალქიმოკოსთა წარმოდგენით, ლითონები წარმოიქმნებოდა მიწის წიაღში პლანეტათა სინათლის სხივების ზემოქმედებით და იქვე თანდათანობით სრულყოფით გარდაიქმნებოდა ვერცხლად და ოქროდ. (ალქიმია). ალქიმიკოსები თვლიდნენ, რომ ლითონები შედგებოდა „ლითონური საწყისისა“ (ვერცხლისწყალი) და „წვადი საწყისისაგან“ (გოგირდი). XVIII საუკუნეში გოგირდი შეცვალეს ფლოგისტონით. ა. ლავუაზიემ უარყო ფლოგისტონის ჰიპოთეზა და დაასაბუთა, რომ ლითონები მარტივი ნივთიერებებია. 1789 წელს ლავუაზიემ ლითონებს მიაკუთვნა იმ დროისთვის ცნობილი 17 მარტივი ნივთიერება (Sb, Ag, As, Bi, Co, Cu, Sn, Fe, Mn, Hg, Mo, Ni, Au, Pt, Pb, W, Zn).
ქიმიური თვისებები
მეტალთა ქიმიური თვისებებიდან ყველაზე მეტი საერთო თვისება მდგომარეობს იმაში, რომ მათი ატომები შედარებით ადვილად გასცემენ ელექტრონებს და გარდაიქმნებიან დადებითად დამუხტულ იონებად. ქიმიურად უფრო აქტიურია ის ლითონი, რომლის ატომები უფრო ადვილად გასცემს ელექტრონებს. მეტალები ძლიერი აღმდგენელებია. მეტალები რეაქციაში შედიან არამეტალებთან: ჟანგბადთან, გოგირდთან, ჰალოგენებთან, აზოტთან, ფოსფორთან. რეაქციაში შედიან მჟავებთან და წყალთან.
ლიტერატურა
* კატეგორია:მეტალურგია
რომის კურია
thumb|300px|რომის კურიის რეზიდენცია ვატიკანშირომის კურია — დაწესებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ექვემდებარება რომის პაპს, როგორც კათოლიკური ეკლესიის და ვატიკანის სახელმწიფოს მეთაურს. შეიქმნა პაპის კარის სხვადასხვა დაწესებულებების ბაზაზე XII საუკუნეში. მოიცავს სხვადასხვაგვარ კონგრეგაციას (საეკლესიო სამინისტროებს), უმაღლეს საეკლესიო სასამართლოებსა და კანცელარიებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიციზმი
ანზორ ერქომაიშვილი
ანზორ ერქომაიშვილი (დ. 10 აგვისტო, 1940, ბათუმი, საქართველოს სსრ — გ. 31 მარტი, 2021, თბილისი ) — ქართველი მუსიკოსი, პოლიტიკოსი, ფოლკლორისტი, ხელოვნების მუშაკი, საგუნდო დირიჟორი, ხალხური სიმღერების შემკრები. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1969), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2014).
ბიოგრაფია
დაიბადა დავით ერქომაიშვილისა და ეთერ გორდელაძის ოჯახში. არის თვითნასწავლი მომღერლის, არტემ ერქომაიშვილის შვილიშვილი. არტემისვე რჩევით მიიღო უმაღლესი მუსიკალური განათლება, ჩააბარა კულტურულ-საგანმანათლებლო სასწავლებელში, შემდეგ კი თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, რომელიც 1969 წელს დაამთავრა. ჯერ კიდევ სტუდენტმა დაიწყო გურული საგალობლებისა და ხალხური სიმღერების გადატანა ნოტებზე. კონსერვატორიაში დააარსა ამ სიმღერების შემსწავლელი ვოკალური ანსამბლი „გორდელა“.
2008 წელს გახდა საქართველოს პარლამენტის წევრი ოზურგეთის საარჩევნო ოლქიდან ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წარდგინებით. 2009 წლიდან შეწყვიტა საკანონმდებლო საქმიანობა და არის ფოლკლორის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი. 2014 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება დაჯილდოებულია ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით (2020).
ავტორია წიგნებისა „ხმა უცნაური“, „ბაბუა“ (1980), „შავი შაშვი ჩიოდა“ (1988).
გარდაიცვალა 2021 წლის 31 მარტს, პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში, COVID-19-ით გამოწვეული გართულებების შედეგად. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა მთაწმინდის პანთეონში.
იბნ რუსთა
იბნ რუსთა აბუ ალი აჰმად იბნ უმარ (სპარს. احمد ابن رسته اصفهانی), (დ. IX ს. II ნახ. – გ. X ს. I ნახ.) — არაბულენოვანი სწავლული, ენციკლოპედისტი. წარმოშობით სპარსელი.