cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრიტანეთის კულტურა (XVIII საუკუნე)
ინდუსტრიული რევოლუცია
საბოლოო ჯამში, 1750-დან 1850 წლამდე შეინიშნა მნიშვნელოვანი პროგრესი მომუშავე კლასის ცხოვრების დონეში.მომუშავეთა ძირითადმა ნაწილმა შეძლო თავისი მდგომარეობის გაუმჯობესება,მაგრამ ამავდროულად გაუმჯობესდა მათი მდგომარეობაც,ვის შემოსავლის წყაროსაც ქირა და დამატებითი სარგებელი წარმოადგენდა.ანუ უთანასწორობა სიმდიდრესა და შემოსავლის განაწილებაში ,რომელიც უკვე არსებობდა,უფრო გაიზარდა.ეს საკითხი კი მრავალ კითხვას უჩენს ექსპერტებს.
სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა
ბრიტანეთის სოფლის მეურნეობა მეთექვსმეტე საუკუნის შემდეგ მუდმივად იცვლებოდა. გვიანი 1600-იანებიდან ზოგ მემამულეს უკვე ჰქონდა შემოზღუდული მიწა, რგავდა და თესავდა გაუმჯობესებულ კულტურებს და სწავლობდა მიწის დამუშავების ახალ ხერხებს.
მიუხედავად იმისა,რომ 1714-1815 წლები იყო ინდუსტრიული რევოლუციის ხანა და ამ და სხვა პროცესებმა ვაჭრობა და წარმოება უფრო მიმზიდველ საქმიანობებად აქციეს, მიწათმოქმედება მაინც ერთ-ერთ წამყვან საქმიანობად რჩებოდა: მოსახლეობის დიდი ნაწილი ჯერ ისევ აგრძელებდა ცხოვრებას სამეურნეო საქმიანობით, ან გარკვეულწილად მაინც დაკავშირებული იყო მიწის დამუშავებასთან. ქვეყნის ნაციონალური შემოსავლის ნახევარს სწორედ მემამულეთა და მიწის მეპატრონეთა შემოსავალი წარმოადგენდა. სასოფლო-სამეუნეო საქმიანობაში ჩართული იყო ინგლისელი მოსახლეობის ნახევარზე მეტი. დაახლოებით 25 მილიონი აკრი მიწა იყო დამუშავებული, აქედან ნახევარზე ტრადიციული მეთოდები იყო გამოყენებული. ეს ტრადიციული მეთოდები დაინერგა შუა საუკუნეების სოფლის მეურნეობაში და შემდეგ ძალიან შეიცვალა მეთვრამეტე საუკუნეში.
მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისში დომინირებდნენ მამულების მფლობელნი,რომლებმაც მიწის ნაკვეთები მიაქირავეს მოიჯარე  ფერმერებს. ეს ფერმერები ლეგალურად თავისუფალნი იყვნენ. ისინი თავიანთ ოჯახთან და დაქირავებულ მომუშავეებთან ერთად ამუშავებდნენ მიწას. მომუშავენი იყვნენ ქალებიც და მამაკაცებიც. ფეოდალური ხანის ფუნქცია-მოვალეობანი წარსულს ჩაბარდა,მაგრამ გარკვეული ელემენტები ისევ შემორჩა შუა საუკუნეებიდან.
ძველი სისტემა,საბოლოო ჯამში,არაეფექტური იყო:მიწების დიდი ნაწილი დაუმუშავებელი რჩებოდა და მომუშავენი და ფერმერებიც იძულებულნი იყვნენ მიწებს შორის გრძელი გზა გაევლოთ.მაგალითად,იყო შემთხვევა,როცა ერთი ფერმერი ფლობდა ოცდაოთხ მიწას სხვადასხვა მინდორში.ასეთ დროს რთული ხდებოდა ახალი კულტურებისა და ტექნიკის გამოცდა,მიწების განოყიერება…რთულდებოდა დიდი რაოდენობის პირუტყვის გადარჩენა ზამთრის სუსხში ან ნათესების საქონლისაგან დაცვა.მოსავალი კი მეტად მცირე იყო.
სასოფლო-სამეურნეო წარმოება გაიზარდა მეთვრამეტე საუკუნის პირველ ნახევარში.ამის მიზეზად მიიჩნევენ საფერმო უფრო თანამედროვე სექტორების მიღწევებსა და 1730-40-იანების იდეალურ მოსავალს.ინგლისში გაჩნდა ჭარბი ხორბალი ექსპორტისთვის.საჭმლის ფასი მეტად დაბალი იყო და ამ ფაქტმა ათასობით ბრიტანელი მომხმარებელი მოგებული დატოვა,რადგან უკვე შეეძლოთ საჭმლისთვის განკუთვნილი ფულის ნაწილი სხვა მომსახურებასა თუ ნივთებზე დაეხარჯათ.ამ ყველაფრის გამო,მრავალი ადამიანისთვის ინგლისის მიწები მდიდარი,ნაყოფიერი და მიმზდიველი ჩანდა.
ასეთი სასფოლო-სამეურნეო მდგომარეობის ქვეყნისთვის მეტად მნიშვნელოვანი იყო მიწის ფლობა.როგორც ზემოთ ვახსენე,ბრიტანეთის კლასობრივი სტრუქტურა არისტოკრატებს შორის ქონებაზე,განსაკუთრებით - მიწის ფლობაზე იყო დამყარებული.ტრადიციულად,სოციალურად მიღებული ერთადერთი მისაღები შემოსავალი მისი მიწის იჯარის გადასახადი იყო.
ქონება და საკუთრება ასევე იყო მთავარი გზა პარლამენტში წარდგენისთვის.საკუთრების მქონენი საკუთარ თავებს მიიჩნევდნენ მასებზე ბატონობის ბუნებრივი უგლების მქონეებად.სწორედ მიწაღმფლობელები გვევლინებიან მმართველ კლასებად, ინგლისის ბედის მაკონტროლებლებად და ქვეყნის და ხალხის ინტერესის განმკარგველებად.
კომერციული საქმიანობა
თვით ბრიტანეთის იმპერია აღმოცენდა მარკანტილიზმის ერაში.ეს იყო ეკონომიკური თეორია,რომელიც მომხრე იყო ექსპორტისა,მაგრამ ეწინააღმდეგებოდა იმპორტს.ეს თეორია თავისუფალ ვაჭრობას ზღუდავდა.
ბრიტანელების დაპყრობების შემდეგ ინდოეთის,კანადისა და დასავლეთ ინდოეთის ტერიტორიები ბრიტანელებისთვის მეტად მნიშვნელოვანი მოკავშირეები გახდნენ: ლონდონელმა ვაჭრებმა დაიწყეს დიდი მოცულობის სიმდიდრის მიღება ამ ქვეყნებთან ვაჭრობის შედეგად.ასევე დიდი რაოდენობით სრული განაკვეთით მომუშავე მოვაჭრეებმა და სპეციალიზებულმა ხელოსნებმა დაიწყეს ქალაქებში ცხოვრება.
1729-1748 წლების ესპანეთის ომმა დროებით დააყოფნა სავაჭრო საქმიანობის პროგრესი.ომის შედეგი იყო ის,რომ ესპანეთს შეეძლო ვაჭრობა ეწარმოვებინა ევროპაში ესპანურ პორტებთან მხოლოდ. ეს დიდი ბრიტანეთისთვის მეტად ხელსაყრელი აღმოჩნდა:ესპანეთმა ძირითადად ინგლისისგან დაიწყო პროდუქტის ყიდვა თავის კოლონიებში ექსპორტისთვის.
1728 წლისთვის ბრიტანეთი ლონდონის პორტში ფლობდა 1417 ხომალდს.ვაჭრობის ძირითადი წყარო სწორედ ზღვა იყო.
1778-1779 წლებში მდგომარეობა ისევ გაუარესდა:საფრანგეთი შეუერთდა ამერიკას და დააწესა ემბარგო ყველა ინგლისურ სავაჭრო გემზე მის პორტებში.
თურქეთში ექსპორტით გადიოდა:რკინა,ტყვია,მატყლი,კალა.თურქეთიდან ბრიტანეთში იმპორტით შედიოდა:ბამბა,ხილი,სამედიცინო საშუალებები და სხვა.
ბრიტანეთიდან იტალიაში გადიოდა:შალი,ტყავი,ბეწვეული,თევზი...იტალიიდან კი იმპორტირდებოდა : ღვინო,საპონი,ზეთი,ციტრუსები,ჩირი და სხვა.
ესპანეთში იგზავნებოდა: შალი,ტყავი,მარცვლეულობა,რკინა...იმპორტით შედიოდა: ღვინო,ზეთი,ჩირი, ციტრუსი,საღებავები,ოქროსა და ვერცხლის მონეტები და სხვა.
პორტუგალიაში თითქმის იგივე პროდუქტს გზავნიდნენ,როგორსაც ესპანეთში.იღებდნენ:ღვინოებს,ზეთებს,მარილს,შესაღებ მასალებს და ოქროს მონეტებს.
საფრანგეთში ექსპორტირდებოდა თამბაქო და ხანდახან დიდი რაოდენობის მარცვლეულიც.
სოციალური ურთიერთობები
ბრიტანული კულტურის განხილვისას ყურადღება უნდა გავამახვილოთ სოციალურ ურთიერთობებზე, კერძოდ, როგორც კლასებსა და მათ ურთიერთობებზე ისევე ქალის როლზე საზოგადოებასა და ოჯახში. თუ დღევანდელ სტანდარტებს გავითვალისწინებთ მე-18 საუკუნეში ბრიტანეთი სულაც არ იყო დიდი ერი. მათი მოსახლეობა სულ რაღაც 6 მილიონს შეადგენდა და ძალიან ნელა იზრდებოდა 1740_იან წლებამდე. ამ პერიოდში აქტუალური იყო ბრიტანეთში სოციალური სტატუსის მინიჭება, ისტორიის შესწავლისას გამოიკვეთა 3 ძირითადი სტატუსი, რომელიც მათი შემოსავლებით განისაზღვრებოდა, ყველაზე ზედა კლასს შეადგენდენ იმდროინდელი აზნაურთა ოჯახები, რომელთა მფლობელობაში მიწის ძალიან დიდი ნაწილი იყო  და ძირითად შემოსავალს იღებდნენ თავისუფალი მუშებისგან. გარდა ამისა, სასულიერო პირებს, სამხედრო და სამოქალაქო ოფიცრებს ირჩევდნენ აზნაურებისგან. შემდეგ წოდებას წარმოადგენდნენ ვაჭრები და ის ადამიანიები, რომელნიც შემოსავალს შრომით იღებდნენ. შეიძლებოდა მეორე ფენის წარმომადგენლები ყოფილიყვნენ უფრო მდიდრები ვიდრე აზნაურები, თუმცა საზოგადოებაში მაინც ღარიბულ კლასად ითვლებოდა და მათი სტატუსი შედარებით დაბალი იყო. ამ კატეგორიაში შედარებით მაღალ ადგილს იკავებდნენ ადვოკატები და სასულიერო პირთა ნაწილი და შედარებით დაბალს ფერმერები და ვაჭრები. საზოგადოებაში ყველაზე დაბალი სტატუსი ჰქონდათ მესამე ფენას ეს იყო მშრომელი კლასი დაწყებული ხელოსნებიდან და დამთავრებული მაწანწალებით, მესამე ფენის წარმომადგენლები იყვნენ ბრიტანეთის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი, რომელთაც საარსებო მინიმუმი არ გააჩნდათ.
ინგლისში ყველაზე მაღალი სტატუსი ჰქონდათ ლორდებს, უმაღლესი კლასის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 180-ს. გარდა ამისა, უმაღლეს კლასს განეკუთვნებოდნენ ბარონები და რაინდები, რომელთაც ყველაზე მაღალი შემოსავალი ჰქონდათ და მათი ტიტული თაობიდან თაობას მემკვიდრეობით გადაეცემოდა. აზნაურებს ევალებოდათ მნიშვნელოვანი საკითხების გადაჭრა, რისთვისაც ზამთარში იმართებოდა კრება, სადაც უნდა გადაწყვეტილიყო თუ რაში უნდა დახარჯულიყო სახელმწიფო ქონება მიმდინარე წელს. აზნაურთა ვაჟები როგორც წესი უმაღლეს განათლებას კემბრიჯსა და ოქსფორდში ღებულობდნენ, რის შემდეგაც უმცროსი ვაჟები ძირითადად სასულიერო პირები ხდებოდნენ ან სამხედრო და საჯარო მოხელეები. ქალიშვილებს კი შესაფერის საქმროს ურჩევდნენ აზნაურთა კლასიდან.
ყველაზე დაბალ კლასში შედიოდნენ ხელოსნები, რომლებიც ამზადებდნენ ფეხსაცმელს, ტანსაცმელს, ავეჯს, რკინას თუ გემებს. გარდა ამისა, ამ კლასის წარმომადგენლები ჩართული იყვნენ სამშენებლო სამუშაოებში და თევზაობითაც ირჩენდნენ თავს. ამ კლასში შედიოდნენ უმუშევარი, ღატაკი და უსახლკარო ადამიანებიც, რომელთა შემოსავალი მდიდარი ადამიანების გულუხვობაზე იყო დამოკიდებული, მე-18 საუკუნეში ძალიან ბევრი ადამიანი გარდაიცვალა ამ კლასიდან, რადგან ბრიტანეთში კრიზისული პერიოდი იყო, რაც ცუდი მოსავლით იყო განპირობებული და ფასების ძალიან დიდი ზრდა მოჰყვა, რის შედეგადაც ამ კლასის წარმომადგენელთა ყველაზე დაბალი ფენის თითქმის ნახევარი გარდაიცვალა.
ქორწინება, ოჯახური ურთიერთობები და ქალის როლს საზოგადოებაში
ბრიტანეთში დაქორწინება დაშვებული იყო მამაკაცებისთვის 14 წლიდან, ქალებისთვის კი 12 წლის ასაკიდან, საქორწინო რიტუალი იმართებოდა ეკლესიაში სასულიერო პირისა და მოწმეების თანხლებით. დაქორწინების შემდეგ ქმრებს სრული ძალაუფლება გააჩნდათ ცოლებზე, ცოლის მოვალეობა იყო მეუღლის ხელშეწყობა, რათა ოჯახური შემოსავლები გაზრდილიყო. მაშინ, როცა ქმრები მთელი დღის განმავლობაში სამუშაოზე იყვნენ, ქალს უფლება ჰქონდა დაკავებულიყო მხოლოდ ოჯახური საქმით ან ემუშავა გამყიდველად.
ქალის როლი იმ დროინდელ ბრიტანულ საზოგადოებაში არც ისე მნიშვნელოვანი იყო, ქალთა უმეტესობა იმ პერიოდში მძიმე გენდერული დისკრიმინაციის მსხვერპლად შეიძლება მივიჩნიოთ, რაც არა მხოლოდ ოჯახური სიტუაციებიდან, არამედ საზოგადოების დამოკიდებულებიდან გამომდინარეობდა, ბრიტანელი არისტოკრატების აზრით, ქალისა და კაცის თანასწორობა ყოვლად დაუშვებელი იყო, რადგან კაცი იყო ქალის ბუნებრივი მფარველი და ყველანაირი უფლება გააჩნდა ქალზე, გარდა ამისა, ქალებს არ ჰქონდათ უფლება დაკავებულიყვნენ სასურველი საქმით, თუ თვალს გადავავლებთ მეთვრამეტე საუკუნის ბრიტანეთის ყველაზე ცნობილი ადამიანების, მათ შორის ქალების სახელები ძალიან მწირია და აღსანიშნავია, რომ მათი უმეტესობა წარმატებული ლიტერატურის სფეროში გახდა, ფერწერაში მხოლოდ და მხოლოდ ქალის ერთი სახელია შემორჩენილი, სამეცნიერო სფეროში არცერთი, ასევე მუსიკაში, ქანდაკებასა და არქიტექტურაში არც ერთი ქალბატონი არ მოღვაწეობდა. თუმცა, სამსახიობო სფეროში მრავლად გვხვდებიან ქალბატონები, რაც ადასტურებდა იმას, რომ თეატრში ქალი და მამაკაცი თანასწორი იყო.
რაც შეეხება ქალის როლს სხვა ტიპის სამსახურებში, მაგალითად, როგორიცაა სამხედრო სფერო, ქალი ძალიან დაჩაგრული იყო. უმაღლესი თანამდებობა, რაც ქალს შეეძლო დაეკავებინა იყო მკერავი. ქალთა უმეტესობა სახლის საქმით იყო დაკავებული, რადგან მეუღლეები ხშირად შრომის საშუალებას არ აძლევდნენ, გარდა ამისა, ქალები მუშაობდნენ მაღაზიებში და ძირითადად ხელთათმანებსა და შარფებს ყიდდნენ, მუშაობდნენ ყავის სახლში თანხის ასაღებად, ამზადებდნენ ხელოვნურ  ყვავილებს და ა.შ. შედარებით მდიდარ ოჯახებში ჰყავდათ შინამოსამსახურეები, რომელთა უმრავლესობა ასევე ქალი იყო და მათ საკმაოდ მძიმე სამუშაო ჰქონდათ, რადგან ევალებოდათ მწნილების, ჯემების, მურაბების, ღვინის, სუნამოების და დაკონსერვებული ხილის დამზადება, გარდა ამისა, ზრუნავდნენ ქალბატონების ჩაცმულობაზე, ამზადებდნენ ტანსაცმელს მათთვის, ხშირად ითავსებდნენ მრეცხავის როლსაც, რაც ძალიან რთული იყო და ხშირად ბორკილდადებულებს უწევდათ ამ საქმის შესრულება. ერთი სიტყვით საშუალო კლასის ქალი იყო დიასახლისი,  დედა ან მედდა, რადგან ითვლებოდა, რომ ქალის მუშაობა ოჯახისთვის სამარცხვინო იყო. ქალი მიჩნეული იყო არასრულყოფილ არსებად, რომელსაც დამოუკიდებლად ცხოვრება არ შეეძლო.
მაღალი ფენის წარმომადგენელთა ქალიშვილებს ჰქონდათ განათლების მიღების უფლება, თუმცა მათი განათლება მოიცავდა მხოლოდ შემდეგ საგნებს: მუსიკა, წერა, ფრანგული, ცეკვა, სახვითი ხელოვნება და საოჯახო საქმეების შესწავლა.
ქალბატონების სამუშაო სფერო მე-18 საუკუნეში დამოკიდებული იყო მათ წოდებაზე, მდიდარ ოჯახთა წარმომადგენლების ძირითადი გასართობი კარტი იყო და ერთადერთი საზრუნავი კაბები და გარეგნობაზე ზრუნვა, ოდნავ უფრო დაბალი ფენის წარმომადგენელთათვის მთავარ სამუშაოს წარმოადგენდა ქსოვა და აბრეშუმისა და ბამბის ტანსაცმლის შექმნა, ქაღალდებისგან სხვადასხვა ნივთის, უმეტესად ბარათების დამზადება, რაც არა სამუშაო არამედ უფრო გასართობი და დროის გასაყვანი საშუალება იყო.
მე-18 საუკუნის ბრიტანეთის საზოგადოების შეხედულებებით კაცი მხოლოდ მაშინ იყო ბედნიერი, როდესაც ქალისგან შორს იყო, ქალი კი მაშინ, როდესაც კარტის თამაშით იყო დაკავებული. იმ პერიოდში ქალებს წარმოდგენაც კი არ ჰქონდათ თუ რა იყო გენდერულ თანასწორობა, მამაკაცებისთვის კი დაცინვის საგანი იყო. კაცები შედარებით სრულყოფილად ცხოვრობდნენ, საშუალო ფენის ქალებისთვის კი მთავარი გასართობი კარტის თამაში იყო. ქალბატონებს ქმრებთან შეხება მხოლოდ საღამოს საათებში ჰქონდათ ისიც ვახშმის დროს, მათი  ცხოვრება ერთფეროვანი და მოსაწყენი იყო. მამაკაცებს კი ოჯახის გარდა გააჩნდათ სამუშაო, მეგობრები და ხშირად საყვარლები, გარდა ამისა, ძირითადი გასართობი მეგობრებთან ერთად სასმელის მიღება იყო. ბრიტანეთში ძალიან იშვიათი იყო განათლებული ქალბატონი. ქალების უმეტესმა ნაწილმა წერა-კითხვაც კი არ იცოდა და მათი განათლების დონე ძალიან დაბალი იყო. შეძლებული ოჯახის წარმომადგენლებს არანაირი საზრუნავი არ გააჩნდათ, გარესამყაროსთან შეხება არ ჰქონდათ და არანაირ ინფორმაციას არ ფლობდნენ ბრიტანეთში მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით. მე-18 საუკუნის ქალის ცხოვრება უაზრო, მოსაწყენი და ერთფეროვანი იყო, სადაც მათი ყველა ნაბიჯი გათვლილი იყო და მათ სურვილებს არა თუ  არ ითვალისწინებდნენ, არამედ არაფრად აგდებდნენ.
რელიგია
ანგლიკანური ეკლესიისთვის 18 საუკუნე დაცემის, დასუსტების პერიოდად ითვლება. სასულიერო პირები არ გამოირჩეოდნენ ღვთისმოსაობით და თავისი მოვალეობის სრულყოფილად შესრულებით. არსებობდა „კასტები“ სასულიერო ფენაში, რაც გულისხმობდა, რომ უბრალო მღვდელს არ შეეძლო გამხდარიყო ეპისკოპოსი მხოლოდ საკუთარი პიროვნული თვისებებით და ცოდნით. მაღალ წოდებებზე ასარჩევად საჭირო იყო კარგი წარმომავლობა და გავლენიანი კავშირები, რისი დახმარებითაც ხდებოდნენ კონკრეტული პიროვნებები ეპისკოპოსები (ან სხვა მაღალი სასულიერო წოდების წარმომადგენლები) რომელთა წლიური შემოსავალი 100-დან 700 გირვანქამდე ადიოდა. უბრალო მღვდლის შემოსავალი ძირითად შემთხვევებში ნაკლები იყო 50 გირვანქაზე. შემოსავლის გასაზრდელად სასულიერო პირები მისდევდნენ სხვადასხვა საქმიანობებს, ყიდდნენ შინაურ ფრინველებს და ცხოველებს, ვაჭრობდნენ სასმლით და სხვა. ეკლესიის როლის დასუსტებაზე 18 საუკუნეში წერს შარლ ლუი დე მონტესკიე, რომელიც 1729-1730 წლებში ესტუმრა ინგლისს, თუმცა ის არ იყო ერთადერთი ვინც ამ ფაქტს უსვამდა ხაზს. ლედი მერი ვორთლი მონტაგუ-ს მიერ სალისბურის ეპისკოპოსთან მიწერილ წერილში ჩანს მისი წუხილი იმასთან დაკავშირებით, რომ ძალიანა გავრცელებული ათეიზმი, ის ასევე აღნიშნავდა, რომ ათეისტობა უფრო მეტად იყო  გავრცელებული მაღალი კლასის საზოგადოებაში ვიდრე საშუალო და დაბალი ფენის წარმომადგენლებში. ჯონ გეი, ბრიტანელი მწერალი თავის  თხზულებაში აჩვენებს იმ შიშს და აღშფოთებას, რაც სუფევს ყველა ბრიტანელის გულში და რაც გამოწვეულია რელიგიის როლის შემცირებით. დღეს მიიჩნევა, რომ შიში-ხალხი გულგრილი გახდა რელიგიის მიმართ, გაბუქებული იყო, რასაც რამდენიმე ფაქტის ხაზგასმით აჩვენებენ, პირველი არის ის,  რომ ძალიან ბევრი წერდა ამ ფაქტის შესახებ და განიცდიდა მას, ამასთან ერთად ყურადღებას ამახვილებენ კიდეც რამდენიმე ფაქტორზე რაც მიანიშნებს, რომ რეალურად არ იყო ასეთი მწვავე სიტუაცია, როგორც წერდნენ.
1)     მიიჩნევა რომ 18 საუკუნეში მოხდა სოციალური ცვლილება, ბრიტანელები მიეჩვივნენ კომფორტს და მათთვის შემაშინებელი აღმოჩნდა წინა საუკუნეში გავრცელებული ფანატიკოსობა. მათთვის უფრო მისაღები გახდა ნაკლებად მომთხოვნი, ნაკლები დოგმების მქონე რელიგია.
2)     ბესანტ ვოლტერის ნაშრომში არის ინფორმაცია ღვთისმსახურების შესახებ, რომელიც იმ პერიოდში ტარდებოდა. „ლონდონის 44 ეკლესიაში ტარდებოდა  ღვთისმსახურება ყოველდღიურად, ძირითად შემთხვევებში დილით და საღამოთი. ეკლესიების ნაწილში ტარდებოდა ქადაგება კვირაში ერთხელ, ორჯერ ან სამჯერ.  დღეში სამჯერ ტარდებოდა ღვთისმსახურება წმინდა ანდრიუ ჰოლბორნის ეკლესიაში. დამატებითი ღვთისმსახურება ტარდებოდა ოთხშაბათს და პარასკევს წმინდა სეპულქრეს ეკლესიაში. ოთხჯერ დღეში ტარდებოდა წმინდა ჯეიმზ ვესტმინსტერის, და წმინდა პოლის ეკლესიებში.  ამასთან კვირას 5-ჯერ ტარდებოდა ღვთისმსახურება  ჯეიმზ ვესტმინსტერის ეკლესიაში, სხვა ეკლესიებში 3 ჯერ“.  ეს ყველაფერი მიანიშნებდა, რომ ეკლესიას მაინც დიდი როლი ეკავა, წინააღმდეგ შემთხვევაში ღვთსმსახურება არ  ჩატარდებოდა ასეთი სიხშირით.
3)     ხშირად, როდესაც წერდნენ რელიგიის მიმართ გულგრილობაზე და მისი როლის შემცირებაზე საზოგადოებაში, ყურადღების მიღმა რჩებოდათ სექტანტები, რომლებიც მოსახლეობის მეხუთედს წარმოადგენდნენ და მსგავსი პრობლემები არ აწუხებდათ.
4)     18 საუკუნეში გამოიცა „ათენის ორაკლი“ და „ბრიტანეთის ორაკლი“. აქ იყო დაბეჭდილი მოქალაქეების მიერ დასმული შეკითხვები და ექსპერტთა ჯგუფის მიერ მათზე გაცემული პასუხები. დაბეჭდილ კითხვებს შორის საკმაოდ დიდი ნაწილი იყო რელიგიასთან დაკავშირებული. რამდენიმე იყო შემდეგი კითხვებიც : „ რამდენ ხანს იყვნენ ადამი და ევა უმანკოები?“  „როგორ შეიქმნა სინათლე უფრო ადრე ვიდრე მზე?“ „რატომ არის მოსე გამოსახული რქებით თავზე?“ „სხეულის რომელ ნაწილშია სული?“ „რატომ აქვთ ანგელოზებს ფრთები ?“ და ა.შ ასეთი ტიპის კითხვები მოწმობდნენ ხალხის რელიგიით დაინტერესებას.
საეკლესიო დისციპლინა
ეკლესიის გავლენის არსებობაზე მეტყველებს ეკლესიის დისციპლინის მნიშვნელობის მაჩვენებელი მაგალითები. ისინი აჩვენებენ, რომ საეკლესიო დისციპლინა არსებობდა და იყო აქტიური.
გარდა ეკლესიიდან მოკვეთისა არსებობდა განსხვავებული სასჯელები, განსხვავებული დარღვევისთვის, რომელსაც ძირითადად სასამართლო უსჯიდა პიროვნებას.
ერთ-ერთი მაგალითი არის საქორწინო რეგულაციასთან დაკავშირებული საქმე. 1790 წელს წყვილი გაასამართლეს ინცესტის ბრალდებით. სასჯელი იყო შემდეგი :  კვირას ღვთისმსახურების განმავლობაში წყვილი, თეთრებში ჩაცმული უნდა მდგარიყო ეკლესიის შესასვლელში და პატიება ეთხოვა ყოველი შემსვლელ-გამომსვლელისთვის. შემდეგ ისინი შეიყვანეს ეკლესიაში სადაც  გაჩერდნენ თვალშისაცემ  ადგილას მანამ სანამ სასულიერო პირი კითხულობდა სახარებას, შემდეგ კი მათ ითხოვეს პატიება მრევლის წინაშე და სთხოვეს რომ მათთან ერთად შეესრულებინათ კონკრეტული ლოცვა.
გავრცელებული რწმენა-წარმოდგენები
მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისი გამოირჩეოდა ცრურწმენების რაოდენობით, რომელთა გარკვეული ნაწილი დღემდეა შემორჩენილი. გავრცელებული იყო ცრურწმენა სულების არსებობის შესახებ, სწამდათ გამაფრთხილებელი სიზმრების, წარმატების და წარუმატებლობის მომასწავლებელი ნიშნების არსებობის. მოსახლეობის დიდ ნაწილს სწამდა ასტროლოგიის, მკითხაობის და ფარული ძალების არსებობის. სწამდათ მაგიის არსებობის და მეთვრამეტე საუკუნის შუა ნახევრამდე არსებობდა შავი მაგიის გამოყენებისთვის სიკვდილით დასჯის ტრადიცია.
სულების არსებობის რწმენა საკმაოდ ცნობილი ფაქტი იყო მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისში და ასე გრძელდება დღესაც. ცნობილია, რომ ხალხს სწამდა სულების არსებობის, ერთ-ერთი მაგალითია სტოქვილის სული -მას მიიჩნევენ 1772 წელს  სტოქვილ გრინში ერთ-ერთი ქალბატონის გვარად გოლდინგის სახლში განვითარებული მოვლენების მიზეზად, როდესაც ნივთები გამუდმებით ცვიოდა დაბლა და ვერ იგებდნენ რა იყო ამის მიზეზი. როგორც ცნობილია გოლდინგის გარდაცვალების შემდეგ მისი სახლი და მფრინავი ავეჯი საკმაოდ ძვირად გაიყიდა. ამასთან ერთად გავრცელებული იყო/არის რწმენა რომ მიცვალებულთა სულები ბრუნდებიან დედამიწაზე და შედიან ურთიერთობაში ხალხთან.
მეთვრამეტე საუკუნეში ძალიან პოპულარული იყო ასტროლოგია, ის წარმოადგენდა პროფესიას, რომელსაც სწავლობდნენ. მოგვიანებით ეს ტარიდიცია გაუქმდა, თუმცა დღეს ისევ ცოცხლდება. ამ პერიოდში გამოდიოდა წიგნები, ბროშურები სხვადასხვა ცნობარები, სადაც იყო შეტყობინებები ვარსკვლავებისგან, თანდართული ინსტრუქციებით თუ როგორ უნდა წარმართო ბიზნესი და სოფლის მეურნეობა მათი სურვილების მიხედვით.
მკითხაობა კარტებით და ხელის გულით საკმაოდ გავრცელებული იყო. ხალხს სჯეროდა, რომ მათ შეეძლოთ მოსახდენი მოვლენების წინასწარ განსაზღვრა, ამის გამო ხშირად მიმართავდნენ მკითხავებს ან ბრძენ ქალს, რომ გაეგოთ რა რიცხვი ამოვიდოდა ლატარეაში, ან ვინ გაიმარჯვებდა შეჯიბრში და ამის მიხედვით ყიდულობდნენ ბილეთებს და ა.შ ხშირად ეს არ ამართლებდა, თუმცა ამ მეთოდს იყენებდნენ დანაშაულთან საბრძოლველადაც. იმის მაგივრად, რომ დანაშაულის ფაქტი პოლიციისთვის ეცნობებინათ, ისინი რჩევას ეკითხებოდნენ ბრძენ ქალს.
ხალხი განსაკუთრებით ენდობოდა ექიმბაშებს და კონკრეტული პირების მიერ დამზადებულ წამლებსაც დაუფიქრებლად იყენებდნენ. ექიმბაშებს ჰქონდათ აბები, სითხეები მალამოები ფხვნილები, რომლითაც კურნავდნენ ყველაფერს დაწყებული ენა ბლუობიდან დამთავრებული ტუბერკულოზით. ხალხი ძალიან ენდობოდა ექიმბაშებს და ენდობოდა იმ პიროვნებებსაც, რომლებიც წამლებს ამზადებდნენ ექიმბაშებისთვის, რაც არ უნდა უვიცი ყოფილიყო ის ამ საქმეში.
საკმაოდ გავრცელებული იყო ცრურწმენა წარმატების მომტან და წარუმატებელ დღეებზე. მიიჩნევდნენ რომ, ყოველი მნიშვნელოვანი საქმის დასაწყებად აუცილებელი იყო სპეციალური დღის შერჩევა, წინააღმდეგ შემთხვევაში საქმე არ გაამართლებდა. არსებობდა დღეები, რომლებიც წარმატებული იყო კონკრეტული ბიზნესის დასაწყებად და დანარჩენი საქმისთვის წარუმატებლობას მოიტანდა. ამასთან გავრცელებული იყო ამინდის გამოსაცნობად მკითხაობა, რომლის შედეგებსაც ყიდდნენ, მაგალითად გუსტავუს პარკერი მკითხაობდა და ამინდის პროგნოზს აქვეყნებდა ყოველთვიურად. გარდა ამინდის პროგნოზისა იყიდებოდა თილისმები, რომელსაც „სიგელს“ უწოდებდნენ და რომელსაც ხალხი იყენებდა  ხანძრის, ძალადობის, ქურდობის და რაღაცის დაკარგვისგან თავის დასაცავად.
თეატრი
ამ პერიოდის თეატრში მიღებული იყო, რომ მაყურებელს გადაეხადა ბილეთის ფასზე მეტი რათა პირდაპირ სცენაზე დამჯდარიყო. ამით ისინი რწმუნდებოდნენ, რომ ყველა სცენაზე მყოფი ხედავდა მათ განსაკუთრებულ ჩაცმულობას და ასევე ესმოდა მისი კომენტარები. განსაკუთრებით პოპულარული იყო ახალგაზრდა მამაკაცებში, რომლებიც მსახიობ ქალებთან ახლოს მისვლას ახერხებდნენ.
ოპერა და მასკარადები
მეთვრამეტე საუკუნე ევროპაში ოპერის გაფართოების ხანაა, ოპერის სახლები შენდებოდა ევროპის ყველა დიდ და მნიშვნელოვან ქალაქში. ინგლისის ოპერისათვის თავშესაფარი სამეფო თეატრი გახდა. ოპერები უმეტესად იწერებოდა ინდივიდუალურად ყველაზე ცნობილი და წარმატებული მომღერლებისთვის. კომპოზიტორები ცდილობდნენ ოპერა მომღერლის ხმისთვის მოერგოთ, და მთლიანი ოპერის დაწერას დაახლოებით ორ-სამ კვირას უნდებოდნენ. მომღერლები სრულიად თავისუფლები იყვნენ და შეეძლოთ ოპერის რაღაც ნაწილები სურვილისამებრ შეეცვალათ, მეტიც ზოგიერთი პასაჯი მთლიანად მომღერალზე იყო მინდობილი და წარმოდგენებს შორის იცვლებოდა კიდეც.
მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისი კარგი მსახიობების რაოდენობას ნამდვილად არ უჩიოდა, შესაბამისად თუ იყვნენ კარგი მსახიობები იქნებოდნენ კარგი მომღერლებიც, მაგრამ აღსანიშნავია, რომ მომღერლების რაოდენობა ბევრად უფრო ნაკლები იყო, გამომდინარე იქიდან რომ თუ თეატრები მრავლად იყო, და არამარტო დედაქალაქში ოპერა მხოლოდ ერთი იყო, შესაბამისად მომღერლების დიდ რაოდენობას არ მოითხოვდა. მიუხედავად ამისა რამდენიმე პრიმადონას სახელი შემორჩა ისტორიას. მათ შორის აღსანიშნავია ელიზაბეტ მარა, რომელიც 1750 წელს კასელში დაიბადა. მარა თავიდან ვიოლინოზე უკრავდა, მაგრამ შემდეგ აღმოაჩინა რომ კარგი ხმა ჰქონდა და გადაწყვიტა ხელოვნების ეს დარგი აერჩია.
მასკარადები ინგლისში პირველად ჰენრი მერვემ შემოიღო„, მაგრამ ყველაზე მეტად მოდაში ისინი სწორედ მეთვრამეტე საუკუნეში შემოვიდა, მაგრამ მათი პოპულარობა არ ნიშნავს, რომ ისინი ყოველთვის წარმატებულები იყვნენ. 1788 წლის 6 თებერვლის ჟურნალ The Morning Post_ის გამოცემა ოპერის სახლში ჩატარებული მასკარადის შესახებ წერდა: „ვახშამი და ღვინო შეუთავსებელი იყო ყველასთვის კარგად ცნობილი კონდუქტორის მომჭირნეობის პრინციპებთან, მომარაგება კი არ იყო საკმარისი, ხალხის რაოდენობისა და მათ მადას თუ გავითვალისწინებთ. მუსიკა კი არც თუ ისე კარგი ხარისხის იყო.“
ლიტერატურა
„თუ ქვეყნის კულტურული განვითარების ისტორიაში სიტკბო და სინათლე შეიმჩნევა, ეს მნიშვნელოვანწილად დილეტანტური და ინდივიდუალური შრომის შედეგი უფროა ვიდრე ინსტუტიციონალური ან პროფესიონალური. ინდივიდუალური კულტურა შეიძლებოდა ყოფილიყო, დემოკრატიული კი არ ყოფილა“[1]  მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისში ხელოვნება საზოგადოების გარკვეული ნაწილისთვის ფუფუნება იყო, შეიძლება ითქვას, რომ მასზე მონოპოლიას ახორციელებდა საზოგადოების მაღალი ფენის გარკვეული ნაწილი, რამეთუ ყველაზე ნიჭიერი მწერლები, მხატვრები თუ ოსტატები მხოლოდ მათი დაფინანსებითა და მხარდაჭერით ახერხებდნენ ასპარეზზე გამოსვლას, შესაბამისად მათი გავლენის ქვეშაც ექცეოდნენ. ამ გავლენიდან თავის დაღწევას მხოლოდ რამდენიმე აჯანყებული თუ ახერხებდა, რომლებიც ან საკმარისად მდიდრები უნდა ყოფილიყვნენ, რომ საკუთარი თავი თავად უზრუნველეყოთ ან წინააღმდეგობაში დაღუპულიყვნენ. მიუხედავად ამისა, არ შეიძლება ითქვას, რომ მეთვრამეტე საუკუნის ხელოვნებას მთლიანად ამ პერიოდის სოციალური სტრუქტურა განსაზღვრავდა, ნიჭიერ პოეტებს თავიანთ ნაწარმოებებში შეეძლოთ გაქცეოდნენ ამ ჩარჩოებს, ბუნების სილამაზის, ადამიანის მორალისა და სატირისა ან ლირიკის გამოყენებით საკუთარ ტექსტებში, და სწორედ ეს აქცევს მეთვრამეტე საუკუნეს ასე განსაკუთრებულად, რომ რამდენადაც არ უნდა ყოფილიყო იმდროინდელი ხელოვნება ჩაფლული, ის მაინც ახერხებდა ახალი ფორმებისა და იდეების ჩამოყალიბებასა და დამკვიდრებას.
რომანის როგორც ლიტერატურული ჟანრის დასაწყისი, დიდი ხნის წინანდელია, მაგრამ ამ პერიოდში მან თითქოს დასრულებული სახე მიიღო, მაღალი ფენის წარმომადგენლებისთვის რომანები დროის სასიამოვნოდ გაყვანის საშუალებას წარმოადგენდა. 1719 წელს დანიელ დეფომ შექმნა რობინზონ კრუზო, რომელმაც მაშინვე დიდი პოპულარობა მოიპოვა. სინამდვილესთან მიახლოებულობის გამო რობინზონ კრუზო პოპულარობას ინარჩუნებს მის შემდეგ დაწერილ ნოველებთან კონკურენციაშიც. ასევე საკმაოდ პოპულარული იყო სამუელ რიჩარდსონის ნოველები, გრძნობები და რომანტიკა გაერთიანებული იმდროინდელ საზოგადოებასთან, ისეთ ნაწარმოებებში როგორიცაა კლარისა და სერ ჩარლს გრანდისონი ძალიან მოკლე დროში იძენდა პოპულარობას მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისში. ამ პერიოდში ასევე მოღვაწეობს ჰენრი ფილდინგი, რომლის შემოქმედებაც აღსანიშნავია არა მარტო გრძნობებით, ხალისითა და ენერგიით არამედ პერსონაჟების აღწერითა და შინაარსის მხატვრული ერთიანობით.
მუსიკა
მინი|გეორგ ჰენდელი მეთვრამეტე საუკუნე ინგლისის აყვავების ხანაა, შესაბამისად ბევრი გამდიდრებული ვაჭარი, ოსტატი და ე.წ პროფესიონალი (ახალი საშუალო კლასი) პოულობდა დროს რომ ლონდონის ოპერებსა და მუსიკალურ კლუბებში ბოლოდროინდელი მუსიკისთვის მოესმინა. აქედან გამომდინარე ინგლისი გახდა ევროპის მუსიკალური ცენტრი სადაც წარმატებული მუსიკოსები კონტინენტიდანაც ჩადიოდნენ დიდებისა და ქონების საძიებლად. რა თქმა უნდა მათ შორის იყო წარმოშობით გერმანელი გეორგ ფრედერიკ ჰენდელიც. რომელიც 1710 წელს ჰენდელი ინგლისში ჩამოვიდა და მას შემდეგ მას პატრონობას უწევდნენ მეფეები გეორგ I და II, მდიდარი პატრონის ყოლა იმ პერიოდში უმნიშვნელოვანესი იყო, ნებისმიერი ხელოვანისათვის, აღსანიშნავია, რომ ჰენდელმა ცოტა ხნით დაკარგა კიდეც მეფის მხარდაჭერა, მაგრამ მალევე აღიდგინა თავისი უნიკალური ნამუშევრების შეთავაზებით. მისი შემოქმედება უმეტესწილად სამეფო კარისთვის მნიშვნელოვან მოვლენებს უკავშირდება. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოები სახელად მესია 1741 წელს ირლანდიაში შესრულდა და ინგლისში მის კარგად დაფასებას რამდენიმე წელი დასჭირდა. ჰენდელი 1759 წელს გარდაიცვალა, ხალხის უზარმაზარი მასა, რომელიც მის გასვენებას დაესწრო ხაზს უსვამს მის, როგორც ეპოქის კომპოზიტორის მნიშვნელობას.
ჰენდელის მუსიკა დომინირებდა ოპერაში, მაგრამ სხვა კომპოზიტორები წერდნენ მუსიკას თეატრებისა და ეკლესიებისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მათგანი საკმაოდ ცნობილი იყო თავისი ცხოვრების განმავლობაში ბევრი მათგანი დაახლოებით 250 წლის განმავლობაში იქნა დავიწყებული, ამის მთავარ მიზეზად კი შეგვიძლია ზოგადად მუსიკის მოდიდან გასვლა მივიჩნიოთ.
მხატვრობა
1700 წლისთვის ბრიტანეთის ხელოვნება საკმაოდ ჩამორჩენილი იყო, ერთი საუკუნის შემდეგ კი ისეთივე ინოვაციური როგორც დანარჩენი ევროპის. მხატვრების ორი თაობა გახდა ძალიან ცნობილი, მათ შორის ჰოგარტი, რეინოლდსი, გაინსბოროუ და რიჩარდ ვილსონი. მინი|ლუდის ქუჩა და ჯინის ბილიკი-ჰოგარტი მხატვრობაში, როგორც ამ ეპოქისთვისაა დამახასიათებელი დომინირებდა პორტრეტები. ეს ჟანრი შეიძლება ითქვას, რომ ინგლისში სამეფო კარის პორტრეტების მხატვარმა სერ გოდფრი ნელერმა ტრადიციად აქცია, ის ჯეიმზ II_დან მოყოლებული სიკვდილამდე, 1723 წლამდე ემსახურებოდა ინგლისის სამეფო კარს. პორტრეტების მხატვრები, შებოჭილნი იყვნენ, მათ არ შეეძლოთ მაღალი სოციალური ფენის წარმომადგენლები ისე დაეხატათ როგორც თავად ხედავდნენ მათ. მაგრამ იყო ერთი გამონაკლისი ჰოგარტი, რომელიც დიდებული ლორდებისა და მომხიბვლელი ქალბატონების მაგივრად ლონდონის ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველ ცოცხალ, სასტიკ და რეალისტურ სცენებს ასახავდა.
ხელოვნების სამეფო აკადემიის დაარსებამ 1769 წელს ნათლად გვაჩვენა, რომ მხატვრები იწყებდნენ თავის დაფუძნებას როგორც პროფესიონალები. არისტოკრატიაში მიღებული იყო ხელოვნების დაფასება, ბევრი მაღალი ფენის წარმომადგენელი სტუმრობდა იტალიას კლასიკური, უმეტესად რენესანსული ნახატების მოსანახულებლად. ბრიტანელი მხატვრები განიცდიდნენ უცხოელი მხატვრების გავლენას, მაგრამ მაინც შეძლეს საკუთარი სტილი ჩამოეყალიბებინათ. ხშირად ეწყობოდა ნახატების გამოფენა-გაყიდვები, სადაც ნებისმიერ მსურველს შეეძლო დაეთვარიელებინა და ეყიდა, თანამედროვე მხატვრების ნამუშევრები. მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნების ცენტრს ლონდონი წარმოადგენდა ნამუშევრები იქმნებოდა დიდი ბრიტანეთის გარეუბნებშიც, მათ შორის დუბლინსა და ედინბურგში.
აქვე საინტერესოა, რომ ამ პერიოდში საკმაოდ პოპულარული იყო კარიკატურები იმდროინდელი სოციალური და პოლიტიკური სიტუაციებისა და მნიშვნელოვანი ფიგურების შესახებ. კარიკატურებში ძალიან ხშირად იყენებდნენ იმდროინდელი ცნობილი რომანის ჯონათან სვიფტის გულივერის მოგზაურობის პერსონაჟებს, განსაკუთრებით კი ლილიპუტებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული კულტურა კატეგორია:ევროპული კულტურა კატეგორია:კულტურა კონტინენტების მიხედვით
კონსტანტინოპოლის ალყა (1203)
კონსტანტინოპოლის ალყა — ალყა, რომელიც ჯვაროსნებმა შემოარტყეს ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. გრძელდებოდა 1203 წლის 11 ივლისიდან 18 ივლისამდე. დაიწყო დამხობილი იმპერატორის, ისააკ II ანგელოსისა და მისი ვაჟის ალექსი IV ანგელოსის მხარდასაჭერად. მას შემდეგ, რაც ჯვაროსნებმა ქალაქი აიღეს, ალექსი III-მ დაუყოვნებლივ დატოვა ქალაქი. მოსახლეობამ ციხიდან გაათავისუფლა ისააკ II და იმპერატორად გამოაცხადა, თუმცა მისი სიბრმავის გამო ჯვაროსნებმა აიძულეს ისააკი თავის მაგივრად შვილი, ალექსი აეყვანა ტახტზე. ალყა მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ერთ-ერთი მთავარი შედეგი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლები კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
წიგნი იობისა
წიგნი იობისა, იობი (אִיוֹב) — ძველი აღთქმისა და ბიბლიის მეთვრამეტე კანონიკური წიგნი. ისრაელის სიბრძნის ლიტერატურის თვალსაჩინო ნიმუში და მსოფლიო ლიტერატურის შედევრი, რაც განპირობებულია არა მხოლოდ წიგნში წამოჭრილი მარადიული პრობლემით (ესაა უდანაშაულო ადამიანის ტანჯვის თემა), არამედ იმ ლიტერატურული ფორმითაც, რომელიც მისცა ნაშრომს V საუკუნის ანონიმმა ებრაელმა ავტორმა. წიგნი დაწერილია პოეტური დიალოგის სახით, რომელსაც წინ უძღვის პროლოგი (1-2) და ასრულებს პროზაული ფორმის ეპილოგი (42:7-17).
ბიბლიური ავტორის ნაშრომს ტანჯვით შეპყრობილი მართალი კაცის ძველი ამბავი უდევს საფუძვლად. მასზე დაყრდნობითაა შეთხზული პოეტური დიალოგი იობსა და მის სამ მეგობარს შორის, რომელთაც იობის გასაჭირის შესახებ შეიტყვეს და მის მოსანახულებლად მივიდნენ. თავდაპირველად იობი თავისი ბედუკუღმართობის გამო გამოხატავს წუხილს, შემდეგ თითოეული მეგობარი სათითაოდ სამჯერ გამოთქვამს თავის აზრს და იობი ყოველ ჯერზე გასცემს პასუხს თითოეულ მათგანს. ამგვარად იქმნება საუბართა სამი ციკლი (3-27), რომლებშიც ოფიციალური სიბრძნის წარმომადგენლები იცავენ თეზისს ღმერთის სამართლიანი საზღაურის შესახებ, ვინც დამსახურებისა და დანაშაულის შესაბამისად აჯილდოებს ან სჯის ადამიანებს. თავის პასუხებში იობი ეკამათება ამ სიბრძნეს საკუთარ ამბავსა და სხვა მსგავს შემთხვევებზე დაყრდნობით, რომელთა შესახებაც სმენია. 29-31 თავებში გადმოცემულ უკანასკნელ გრძელ მონოლოგში იობი ამტკიცებს საკუთარ უდანაშაულობასა და ღმერთს მოუწოდებს, ჩაერთოს კამათში, თუმცა ღმერთის ჩარევას წინ უძღვის უფრო გვიანდელი ხანის ელიჰეს (32-37) სიტყვა. ღმერთი ერთვება საუბარში (38-41), სამყაროს საიდუმლოებათა შესახებ ესაუბრება იობს და ახვედრებს მას, რომ ის საიდუმლოების მჭიდრო ქსელში ჩაფლული ქმნილებაა, რომელიც შემოქმედი ღმერთის სიბრძნესა და ყოვლისშემძლეობას ექვემდებარება. იობი ხედავს, რომ ღმერთი არ გმობს მას, როგორც ცოდვილს (როგორადაც მას მეგობრები მიიჩნევდნენ), თუმცა არც მის მიერ გამართულ სამსჯავროზე წარდგება ბრალდებულის სახით (თავად როგორც სურდა იობს), აცნობიერებს საკუთარ ამპარტავნებას, უარს ამბობს მანამდე გამოთქმულ პრეტენზიებზე, აღარ სთხოვს ღმერთს რამე პასუხს და არც სასჯელისაგან თავის გათავისუფლებას (42:1-6). იობისთვის უმნიშვნელოვანესია შეხვედრა ღმერთთან, რომელმაც იგი არ დაგმო: იობმა ხელახლა იპოვა საკუთარი ღმერთი და ახლა სხვა აღარაფერი ესაჭიროება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
მერზიფონი
მერზიფონი (Merzifon) — ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში, ამასიის პროვინციაში. ადმინისტრაციულ ცენტრ, ქალაქ ამასიას შემდეგ, არის ყველაზე დიდი ქალაქი საკუთარ პროვინციაში. 2012 წლის მონაცემებით, ამ ქალაქში ცხოვრობს 54,709 ადამიანი. აქვს მერია და ჰყავს მერი — ალფ ქარგი.
ქალაქ მერზიფონს აღმოსავლეთითა და დასავლეთით ესაზღვრება ამასიის პროვინციის ქალაქები. აღმოსავლეთით — სულუოვა, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ამასია და დასავლეთით — გუმუშჰაჯიკოი. ხოლო ჩრდილოეთით ესაზღვრება სამსუნის პროვინცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
გეღაროტი (მწვერვალი)
გეღაროტი (Գեղարոտ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში. მწვერვალი წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
კრეისერი
მინი|250პქ|რუსული კრეისერი „მარშალი უსტინოვი“ კრეისერი — წყალზედა საბრძოლო ხომალდი, რომლის დანიშნულებაა ბრძოლა მოწინააღმდეგის ფლოტის მსუბუქ ძალებთან, საბრძოლო ხომალდთა შენაერთებისა და ბადრაგის დაცვა, საზღვაო დესანტის გადასხმის უზრუნველყოფა, სახმელეთო ჯარების ზღვისპირა ფლანგებისათვის ცეცხლით მხარდაჭერა, სანაღმე ღობურების დაყენება და სხვა საბრძოლო ამოცანების შესრულება. კრეისერი გაჩნდა დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნის 60-იან წლებში. XX საუკუნის 60-იან წლებში სხვადასხვა სახელმწიფოს ფლოტებში გაჩნდა სარაკეტო ჰაერსაწინაღო თავდაცვის, ნავსაწინაღო და სხვა კრეისერები. თანამედროვე კრეისერის მთავარი იარაღია კუთხვილლულიანი არტილერია და სარაკეტო კომპლექსები. ამასთან კრეისერი შეიარაღებულია საზენიტო არტილერიით, ტორპედოებით და ნაღმებით, უმრავლესობა აღჭურვიალია 1-2 მსუბუქი თვითმფრინავით ან შვეულმფრენით. კრეისერის ძირითადი ზომებია: სიგრძე 200-220 მეტრამდე, სიგანე 20-23 მეტრი, წყალშიგი 8 მეტრამდე, წყალწყვა 7-იდან 30 ათას ტონამდე. კრეისერის ეკიპაჟი 600-დან 1300 კაცამდეა, სვლის სიჩქარე 30-35 კვანძი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გემების ტიპები
მარკომირი
მარკომირი (Marcomer) — ფრანკთა ბელადი, რომელიც ცხოვრობდა IV საუკუნეში. საფრანგეთის ისტორიის თანახმად, ის იყო პრიამას შვილი და ფარამონდის მამა.
გრიგოლ ტურელის ნამუშევრების თანახმად, 388 წელს ფრანგებმა მარკომირის, გენობავდისა და სუნომის მეთაურობით გადალახეს რომის იმპერიის საზღვარი. ისინი გაემართნენ რომაულ გერმანიაში, მათ გზად ამოხოცეს უამრავი ადამიანი, კელის მაცხოვრებლები დაშინებულები იყვნენ. როდესაც ყველაფერი გახდა ცნობილი ტრირში, მაგნუს მაქსიმუსმა ეს საქმე მიაბარა სარდლებს ნანინს და კვინტინს, რომლებსაც ევალებოდათ მაგნუს მაქსიმუსის არასრულწლოვანი შვილის და გალიის დაცვა, მათ შეკრიბეს ჯარი გაემგზავრნენ კელში, მისვლისას ქალაქი უკვე დახვდათ გაქურდული და დანგრეული, ამასთანავე ფრანგებმა მოასწრეს მდინარე რაინზე გამგზავრება. მათ მცირეოდენი ჯარი დატოვეს გალიაში, რომელსაც რომაელები ადვილად გაუსწორდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები
ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშა
ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშა (Köprülü Fazıl Ahmed Pasha; დ. 1635 — გ. 3 ნოემბერი, 1676) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1661–1676 წლებში, სულთან მეჰმედ IV-ის დროს. ქოფრიულიუს გვარის კიდევ ერთი წარმომადგენელი.
ის იყო წარმოშობით ალბანეთიდან. ქოფრიულიუს გვარი საკმაოდ გავრცელებული იყო ოსმალეთის იმპერიაში. იმპერიას ჰყავდა ამ გვარის 6 წარმომადგენელი დიდ ვეზირად. მისი წინამორბედი, ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშა, იყო მისი მამა.
სანამ დიდი ვეზირი გახდებოდა, იყო ერზურუმის სანჯაყის ბეგლარბეგი 1659–1660 წლებში და დამასკოს სანჯაყის ბეგლარბეგი 1660-1661 წლებში.
იგი მეთაურობდა ოსმალეთის არმიას ავსტრია-ოსმალეთის 1663-1664 ომში. მან მოახერხა თითქმის ერთ თვიანი ალყის შემდეგ, ჩრდილოეთ ხორვატიაში მდებარე "ნოვი ზრინის" ციხის აღება. 1664 წლის 1 აგვისტოს ოსმალეთის არმიამ მისი მეთაურობით სასტიკად დაამარცხა ავსტრიის არმია სენტგოტჰარდის ბრძოლაში. სწორედ ამ ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ დაიდო ვაშვარის ზავი. ამ ზავსაც ხელი აჰმედ-ფაშამ მოაწერა.
1669 წელს 22 თვიანი ალყის შემდეგ ქალაქ ჰერაკლიონის აღებამ აჰმედ-ფაშა შეუდარებელ ავტორიტეტად აქცია ოსმალეთის იმპერიაში. 1672 წელს პოლონეთთან ოსმალებმა წამოიწყეს ომი, რომელსაც თავად მეჰმედ IV მეთაურობდა. ამ ომის ოსმალეთისთვის წარმატებულად დასრულებაში, აჰმედის დიდი წვლილია. 18 ოქტომბერს მან მოაწერა ხელი ბუჩაჩის ხელშეკრულებას. მაგრამ, პოლონელები არ იყვნენ კმაყოფილნი ზავის პირობებით, რამაც კიდევ 4 წლით გამოიწვია ომის გაგრძელება. ოსმალეთ-პოლონეთის ომი საბოლოოდ 1676 წლის 17 ოქტომბერს ჟურავნოს ხელშეკრულებით დასრულდა. აღნიშნულ ხელშეკრულებასაც აჰმედ-ფაშამ მოაწერა ხელი.
ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა 1676 წლის 3 ნოემბერს, ჟურავნოს ხელშეკრულების დადებიდან რამდენიმე დღეში. მის შემდეგ დიდი ვეზირი გახდა ქარა მუსტაფა-ფაშა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1635 კატეგორია:გარდაცვლილი  3 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1676 კატეგორია:ქოფრიულიუები
მიჯნატუნი
მიჯნატუნი (Միջնատուն) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 287 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.42 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
Malwarebytes (ანტივირუსი)
Malwarebytes — ანტივირუსი, რომელიც შექმნიალია Malwarebytes Inc.-ის მიერ. გამოვიდა 2006 წელს. დღეს თარგმნილია 30 ენაზე და ფართოდ გამოიყენება მთელ მსოფლიოში. გამოიყენება Microsoft Windows, macOS, Chrome OS, Android-სა და iOS-ის ოპერატიულ სისტემებზე, პოულობს და შლის ვირუსებს.
სქოლიო
კატეგორია:ანტივირუსული პროგრამები
გურუ ნანაკი
გურუ ნანაკ დევი (პენჯ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ, Gurū Nānak Dēv IAST; 15 აპრილი, 1469 — 22 სექტემბერი, 1539) — რელიგია სიქიზმის დამაარსებელი და ათიდან პირველი სიქჰი გურუ. მას აქვს მრავალი სხვა სახელი და ტიტული. პენჯაბში მას თაყვანს სცემენ არა მხოლოდ სიქჰები, არამედ ინდუსები, მუსლიმებიც.
ცხოვრების აღწერა
გურუ ნანაკის ცხოვრების აღწერა შეკრებილია თხზულებებში, რომელსაც ეწოდება „ჯამანსაკჰი“ (Janamsākhīs). მეტნაკლებად უფრო ცნობილი ცხოვრების აღწერა ეკუთვნის ბჰაი ბალას, რომელიც მან დაწერა ნანაკის სიკვდილამდე. კრიტიკულად განწყობილი მეცნიერები თვლიან, რომ სტილისა და ენის მიხედვით, გურუს ცხოვრების აღწერა ზუსტად ეკუთვნის მისი გარდაცვალების შემდეგ პერიოდს.
ბჰაი გურდასის თხზულებები შეგროვდა, ასევე, გურუ ნანაკის გარდაცვალების შემდეგ და შეიცავს, მცირე უზუსტობებს. თუმცა სიქჰებს შორის სარგებლობს დიდი პოპულარობით და საიმედო წყაროდ ითვლება.
დაბადება
ნანაკი დაიბადა 1469 წლის 15 აპრილს. მამამისი მეხტა კალუ მუშაობდა მუსლიმ მიწათმფლობელ რაი ბუშარათან. დედა ატარებდა სახელს - მატა ტრიპა. ნანაკს ერთი და ჰყავდა, სახელად ბიბი ნანკი.
მისია
გადმოცემის თანახმად, ერთხელ ნანაკი გაქრა. ყველას ეგონა, რომ ის დაიხრჩო მდინარე კალი ბეინში, რომელშიც დილაადრიან წავიდა საბანაოდ, მაგრამ სამი დღის შემდეგ ნანაკი დაბრუნდა. ყველა შეკითხვაზე ის ერთსა და იგივეს პასუხობდა: ”იქ არ არიან ინდუსები, იქ არ არიან მუსლიმები”. (პენჯ.: nā kō hindū nā kō musalmān").
ამ მომენტიდან ნანაკმა დაიწყო თავისი სწავლების გავრცელება და ეს ითვლება სიქიზმის დასაწყისად. მან განახორციელა ოთხი დიდი მოგზაურობა, გადალახა მრავალი ათასი კილომეტრი. მისი მოგზაურობის ზუსტი მარშრუტი საკამათოა. მისი პირველი მარშრუტის მიზანი იყო ბენგალია და ასამი. მეორე ცეილონი ტამილნადუს გავლით. მესამე - ქაშმირი, ლადაქი და ტიბეტი. უკანასკნელი - ბაღდადი და მექა.
ნანაკი დაქორწინდა მულჩანდა ჩონას ქალიშვილ სულაკნიზე. შეეძინა ორი ვაჟი: შრი ჩანდი და ლაქშმი დასი. უფროსი ვაჟი მიჰყვა რელიგიურ ცხოვრებას, ხოლო უმცროსი მთლიანად ჩაეფლო ამქვეყნიურ საზრუნავში. ნანაკი თვლიდა, რომ არცერთ შვილს არ შეეძლო ამაღლებულიყო გურუს სტატუსამდე.
სიქიზმის ძირითადი პოსტულატები
„სულტამპურში” ნანაკმა ჩამოაყალიბა სიქიზმის სამი მნიშვნელოვანი პოსტულატი:
„სიმრან და ნაან ჯაპნა“ — ღმერთზე მედიტაციის პრაქტიკა და სპეციალური მანტრების გალობა ღმერთ ვაჰეგურუს სახელით.
„კირატ კარნი“ — ყველა სიქჰი უნდა ცხოვრობდეს საკუთარ სახლში და აწარმოოს საკუთარი მეურნეობა და საკუთარი ფიზიკური და გონებრივი შრომით დაიკმაყოფილოს საკუთარი ცხოვრება.
„ვანდაკ კაი შაკო“ — სიქჰთა თემებში საკუთრების  დანაწილება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები კატეგორია:სიქიზმი კატეგორია:ინდოელი სასულიერო მოღვაწეები კატეგორია:ინდოელები საქმიანობის მიხედვით
გიას ად დინის მეჩეთი
გიას ად დინის მეჩეთი (Qarğabazar məscidi) — XVII საუკუნეში აშენებული მეჩეთი სოფელ ყარგაბაზარში,
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
დავით გოგოჭური
დავით ლევანის ძე გოგოჭური (დ. 15 ნოემბერი, 1922, ბუჩუკურთა, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 2000, თბილისი) — ქართველი ფოლკლორისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1990).
ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1974 წელს გამოაქვეყნა პირველი წიგნი „მელექსეობა ხევსურეთში“. იკვლევდა ფოლკლორის ცალკეულ ჟანრებს, ხევსურული მელექსეობის, საგმირო, საწესჩვეულებო პოეზიის საკითხებს. ავტორია პროზაული მხატვრული კრებულისა „ეს უმღერია პაპასა“ (1991). „ქართული ხალხური პოეზიის“ თორმეტტომეულის მომზადებისათვის მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (სხვებთან ერთად, 1988).
ბაასი
არაბთა სოციალისტური აღორძინების პარტია (حزب البعث العربي الاشتراكي), შემოკლებით ბაასი (აღორძინება) — საერთო არაბული პოლიტიკური პარტია სირიაში. დაარსებულია 1947 წელს მიშელ აფლიაკისა და სალაჰ ად-დინ ბიტარის მიერ. აერთიანებს არაბული სოციალიზმის, პანარაბიზმისა და ანტიიმპერიალიზმის იდეებს.
არაბთა სოციალისტური აღორძინების ერთიანი პარტია 1966 წელს დაიშალა ორ დე-ფაქტო დამოუკიდებელ პარტიად: პროსირიულ და პროერაყულ ნაწილებად, რომელთაგანაც თითოეული საკუთარ თავს მიიჩნევს ძირითადი პარტიის კანონიერ მემკვიდრედ და აქვს განყოფილებები სხვადასხვა ქვეყნებში. პირველი მათგანი მართავს სირიას დღემდე, ხოლო მეორე მათგანი დაამხეს 2003 წელს.
ისტორია
საერთოარაბული პოლიტიკური პარტია დაარსდა 1947 წლის 7 აპრილს, დამასკოში, მიშელ აფლიაკისა და სალაჰ ად-დინ ბიტარის მიერ და თავიდან ეწოდებოდა არაბთა აღორძინების პარტია. 1954 წელს გაერთიანდა არაბეთის სოციალისტურ პარტიასთან და აქედან მოყოლებული ეწოდება არაბთა სოციალისტური აღორძინების პარტია. პარტიის დაარსების მიზანი სოციალიზმის მშენებლობა და არაბების გაერთიანება იყო. პარტიის ძირითადი იდეოლოგია კი პანარაბული მოძრაობა. პარტიის ლოზუნგია „ერთიანობა, თავისუფლება, სოციალიზმი“.
ბაასი ხელისუფლებაში მოვიდა ერაყსა (8 თებერვალი, 1963) და სირიაში (8 მარტი, 1963). ერაყში ხელისუფლებას ჩამოაშორეს ამავე წლის ნოემბერში, მაგრამ კვლავ დაიბრუნეს ხელისუფლება 1968 წლის 17 ივლისს და ხელისუფლებაში დარჩნენ 2003 წლამდე.
1966 წელს სირიის ხელისუფლებაში მოვიდნენ პარტიის მემარცხენე ფრთის წარმომადგენლები (ნურედინ ალ-ათასი, სალაჰ ჯადიდი). პარტიის ერაყული ნაწილი არ დაეთანხმა შიდაპარტიულ გადატრიალებას და 1968 წელს შეიფარა პარტიის ისტორიული ლიდერები მიშელ აფლიაკი და სალაჰ ად-დინ ბიტარი. სირიაში აფლიაკი და მისი თანამებრძოლები 70-იანი წლების დასაწყისში დაადანაშაულეს სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობაში და სიკვდილი მიუსაჯეს.
1970-იანი წლების ბოლოს სირიისა და ერაყის ბაასისტებმა კავშირი დაამყარეს კომუნისტურ პარტიებთან. პარტიის ორივე ნაწილმა მეგობრული ურთიერთობა დაამყარა სკკპ-სთან. თუმცა ერაყში თანამშრომლობა საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიასა და ბაასს შორის შეწყდა სადამ ჰუსეინის ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე (1979 წ.).
პარტიის გენერალური მდივანი (სირიული ვერსიით) 2000 წლამდე იყო ჰაბეზ ასადი, ხოლო 2000 წლიდან ბაშარ ალ-ასადი. პარტიის გენერალური მდივანი (ერაყული ვერსიით) თავის გარდაცვალებამდე, 1989 წლამდე მიშელ აფლიაკია, ერაყის რეგიონალური ხელმძღვანელი 1979 წლიდან სადამ ჰუსეინია. 2007 წელს პარტიის ერაყული ფრთის საიტზე გამოჩნდა ინფორმაცია, რომ რეგიონალური ხელმძღვანელი გახდა იზატ იბრაგიმ ად-დური, რომელსაც აქამდე ეკავა გენნერალური მდივნის მოადგილის თანამდებობა.
პარტია ფუნქციონირებს იემენში (ორივე ფრაქცია პარლამენტშია), ლიბანში, პალესტინაში (პროსირიული — „ას-საიკა“, პროერაყული  — „არაბეთის გათავიუფლების ფრონტი“) და სხვა არაბულ ქვეყნებში.
2012 წლის 26 თებერვალს რეფერენდუმზე სირიელთა უმრავლესობამ მოიწონა ახალი კონსტიტუციის პროექტი, რომლის მიხედვითაც პარტია ბაასმა დაკარგა წამყვანი როლი ქვეყანაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირიის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:ერაყის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:იემენის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:ლიბანის პოლიტიკური პარტიები
დიმიტრი ნაგიევი
დიმიტრი ნაგიევი (Дми́трий Влади́мирович Наги́ев; დ. 4 აპრილი, 1967, ლენინგრადი) — საბჭოთა და რუსი თეატრის, კინოს, ტელევიზიისა და გახმოვანების მსახიობი, მუსიკოსი, მომღერალი, შოუმენი, ტელე- და რადიოწამყვანი.
ბიოგრაფია
სკოლის დამთავრების შემდეგ ლენინგრადის ელექტროტექნიკის ინსტიტუტის სტუდენტი გახდა. სწავლის დროს მუშაობდა, შემდეგ დაიწყო არალეგალურად ვაჭრობა. როდესაც იგი დაიჭირეს სამართალდამცველმა ორგანოებმა, იმისთვის, რომ გაქცეულიყო სისხლის სამართლის დევნას, წავიდა ჯარში საბჭოთა არმიის რიგებში. როგორც სპორტსმენი მიმართული იყო სპორტულს ჯგუფში.
ჯარის შემდეგ ჩააბარა ლენინგრადის სახელმწიფო თეატრალურ უნივერსიტეტში. 1990 წლის სექტემბერში გამოსაშვები სპექტაკლის რეპეტიციის დროს შეტევა დაემართა. სასწრაფომ იგი საავადმყოფოში გადაიყვანა, სადაც ექიმებმა მას სახის ნერვის პარალიზი დაუდგინეს. მას ნახევარი წელი დასჭირდა გამოსაჯანმრთელებლად, თუმცა სახეზე შრამი ცხოვრების ბოლომდე დარჩება.
1991 წელს ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგის თეატრში „დრო“, შემდეგ წამყვანი იყო რადიოში „მოდერნ“ და ოთხჯერ აღიარებული იქნა ქვეყნის საუკეთესო წამყვანად. 1993 წლიდან 2001 წლამდე ასრულებდა სიმღერებს და მონოლოგებს ბეთჰოვენის მელოდიის ქვეშ. იყო სილამაზის კონკურსების წამყვანი. 1997 წელს პეტერბურგის ცეკვის დარბაზში „კონტინენტ“ შექმნა საავტორო შოუ.
1996-2004 წლებში კოლეგასთან, სერგეი როსტომთან ერთად დუეტში მუშაობდა რადიოში. ისინი ერთად თამაშობდნენ იუმორისტულ ტელესერიალებში „Осторожно, модерн!“, „Полный модерн!“, „Осторожно, модерн! 2“. ასევე 1997 წელს მათ მონაწილეობა მიიღეს ალექსანდრა ნევზოროვას ფილმში სახელად „Чистилище“, სადაც ნაგიევმა შეასრულა მისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი კინოში.
2012–2016 წლებში ასრულებდა რესტორან „Клод Моне“-ის მფლობელის როლს სიტუაციურ კომედიაში „Кухня“. 2013–2016 წლებში მონაწილეობას იღებდა სერიალში „Два отца и два сына“. 2014 წლიდან მთავარ როლს თამაშობს ტელესერიალში „Физрук“.
2012 წლის სექტემბრიდან მიჰყავს პროექტი „Голос“. 2014 წლის თებერვლიდან — პროექტი „Голос. Дети“, ხოლო 2018 წლის სექტემბრიდან — პროექტი „Голос. 60+“.
2004 წელს დაწერა და შეასრულა სიმღერა „Я её хой“ ჯგუფ „Русский Размер“-თან ერთად.
ხშირად არის მან-სან-კანის უმაღლესი ლიგის ჟიურის წევრი.
პირადი ცხოვრება
ყოფილი მეუღლე (1986-2010 წლებში) — ალა ანატოლის ასული ნაგიევა (ქალიშვილობაში შჩელიშჩევა), ცნობილი როგორც ალისა შერი. რადიო- და ტელეწამყვანი, მწერალი, ჟურნალისტი.
ვაჟი — კირილ ნაგიევი არის კინოსა და თეატრის მსახიობი, ასევე ტელეწამყვანი.
გულშემატკივრობს პეტერბურგის „ზენიტს“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:რუსი მუსიკოსები კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
ჰორტონია (უისკონსინი)
ჰორტონია (Hortonia) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა1 063 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21,4 კაცი/კმ². ფართობი 50,3 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 50,3 კმ²-ს. აქედან, 49,7 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,6 კმ² წყალს უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის ქალაქები