cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ენცეფალოპათია
პერინატალური ენცეფალოპათია
პერინატალური ენცეფალოპათია პერინატალურ (მუცლადყოფნის) პერიოდში აღმოცენებული ტვინის პათოლოგიაა. არსობრივად ეს ჯგუფი აერთიანებს ყველა დაზუსტებულ (კონკრეტულად განუსაზღვრელ) ტვინის დისფუქციას და შესაბამისად, ტერმინი პერინატალური ენცეფალოპათია აუცილებლად ტვინის დაზიანებას არ ნიშნავს. ზოგიერთ სპეციალისტს მიაჩნია, რომ ასეთი დიაგნოზის დასმა მართებულია ახალშობილის სიცოცხლის ერთი თვის თავზე, სხვები კი ამტკიცებენ, რომ შესაძლებელია ერთი წლის განმავლობაშიც. საზოგადოდ, ერთი თვის ასაკამდე განსაზღვრა იმისა, კონკრეტულად ტვინის რომელი პათოლოგია აღენიშნება ჩვილს, მეტისმეტად რთულია. ამიტომაც თავის ტვინის ნებისმიერ სტრუქტურულ თუ ფუნქციურ დაზიანებას პერინატალურ ენცეფალოპათიად მოიხსენიებენ. საინტერესოა ისიც, რომ ამ ტიპის ენცეფალოპათიებს მრავალგვარი გამოვლინება აქვს. მაღალპროფესიონალი ნევროლოგები, ჩვეულებრივ, დიაგნოზს ასეთი სახით სვამენ: პერინატალური ენცეფალოპათია ამა და ამ სინდრომის სახით“. რეალურად, ექიმისგან სწორედ ასეთი ფორმულირების მიღებაა საჭირო, რადგან ასეთ შემთხვევაში უფრო ბევრი რამ ხდება გასაგები როგორც დაავადების გამოვლინებათა თვალსაზრისით, ასევე პროგნოზის კუთხით.
კონკრეტული სინდრომები, რომლებითაც შეიძლება გამოვლინდეს პერინატალური ენცეფალოპათია:
ტრავმული ენცეფალოპათია
ტრავმული ენცეფალოპათია ნევროლოგიურ და ფსიქიკურ დარღვევათა კომპლექსია, რომელიც ქალა-ტვინის ტრავმის შემდგომ ან მოგვიანებით პერიოდში აღმოცენდება. მას რამდენიმე სინონიმი აქვს:
ტრავმული ენცეფალოპათია განპირობებულია ტრავმის შედეგად ტვინის ქსოვილის დეგენერაციული, დისტროფიული და ნაწიბუროვანი ცვლილებებით. ნევრულ-ფსიქიკური სიმპტომების გამოვლენის ვადა, ხარისხი და სპეციფიკურობა დამოკიდებულია ტრავმის სიმძიმისა და ლოკალიზაციაზე, დაზარალებულის ასაკზე, მკურნალობის ეფექტურობასა და სხვა ფაქტორებზე. ნევროლოგიური დარღვევები გამოიხატება ვეგეტო-და ვაზოპათიით, ქრონიკული ჰიპერტენზიური სინდრომით, ცერებროსპინალური (თავ-ზურგტვინის) სითხის დინამიკის დარღვევით, ტრავმული არაქნოიდიტით (ტვინის ქსელისებრი გარსის ანთებით), არაქნოენცეფალიტით (ტვინისა და მისი ქსელისებრი გარსის ანთებით), ეპილეფსიური გულყრებითა და კეროვანი ნევროლოგიური დარღვევებით. ნევროლოგიურ დარღვევებს თან ახლავს ფსიქოორგანული სინდრომისთვის დამახასიათებელი ფსიქიკური დარღვევებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავის ტვინის დაავადებები კატეგორია:ფსიქიატიული დაავადებები
სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზი
სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზი (Songwriters Hall of Fame (SHOF)) — ამერიკული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, შექმნილი ჯონი მერსერის, ეიბ ოლმენისა და ჰაუი რიჩმონდის მიერ 1969 წელს. წარმოადგენს აშშ-ის პუპულარული მუსიკის ნაციონალური აკადემიის შვილობილ კომპანიას, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ნიუ-იორკში.
როგორც წესი, დიდების დარბაზში შედიან მხოლოდ ის მუსიკოსები, რომელთა კომპოზიციები პოპულარულია მთელს მსოფლიოში და აღიარებულია აშშ-ის პუპულარული მუსიკის ნაციონალური აკადემიის მიერ. 2019 წლის მონაცემებით, დიდების დარბაზი 461 წევრს ითვლის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული მუსიკალური ჯილდოები კატეგორია:1969 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎ კატეგორია:მუსიკის დიდების დარბაზები
ჩინდო
ჩინდო (진돗개) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია კორეაში შუა საუკუნეებში.
ეს ტიპური შპიცისმაგვარი ძაღლია, ის იცავს საკუთარ ოჯახს და გულგრილია უცხო ადამიანების მიმართ. მას შენარჩუნებული აქვს მონადირის ძლიერი ინსტინქტი. ჩინდოს აქვს სქელი ბალანი, რომელიც სიცივისგან იცავს. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, შავი, ჟღალი. პატარა, წვეტიანი, სამკუთხა ყურები ოდნავ წინაა წამოწეული. წინა თათები სწორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:კორეული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
გივი ლობჟანიძე
გივი ლობჟანიძე (დ. 10 ნოემბერი, 1952) — ქართველი პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ქვემო ქლივანის ეკლესია
ქვემო ქლივანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ ქვემო ქლივანაში. აგებულია XIII-XIV საუკუნეებში.
დასავლეთ ყაზახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
დასავლეთ ყაზახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік Университеті) ― მრავალპროფილური უმაღლესი სასწავლებელი დასავლეთ ყაზახეთის ოლქში. უნივერსიტეტი მოიცავს 2 ინსტიტუტს, 6 ფაკულტეტს, 22 კათედრას 51 სპეციალობით.
ქვემო ქლივანის ეკლესია
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვებით, სქელ დუღაბზე. წყობა შერეულია.
დასავლეთ ყაზახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის უნივერსიტეტები კატეგორია:1930 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
ქვემო ქლივანის ეკლესია
ჩრდილოეთი ნავის კამარა კრონშტეინებს ეყრდნობა, ხოლო სამხრეთი ნავის კამარა — იმპოსტებს. ნავების გამყოფი აგურის თაღები სვეტების კაპიტელებს ეყრდნობა. დასავლეთით თაღები პილასტრებს ებჯინება. ცენტრალური ნავის ოთხივე კედელში გაჭრილია მაღალი სარკმლები. ეკლესიას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან თაღოვანი შესასვლელები აქვს. დასავლეთის ტიმპანის ქვაზე შემორჩენილია ბოლნური ჯვრის გამოსახულება, რომელიც ძლიერ არის დაზიანებული.
ეკლესიის ფასადების მორთულობას წარმოადგენს ფართო, პროფილირებული საპირე, რომელიც აღმოსავლეთ და დასავლეთ სარკმლებს აჩარჩოებს და ოდნავ გამოწეულია საფასადო სიბრტყიდან. ეკლესიის დასავლეთით და სამხრეთით შემორჩენილია მინაშენის ფრაგმენტები. დასავლეთით შესაძლოა კარიბჭე იყო.ეკლესიის გარშემო შეინიშნება გალავნის ფრაგმენტები. ეკლესია დაზიანებულია. ცენტრალური ნავის კამარა ჩამონგრეულია, ინტერიერში მიწის დონე ძლიერ არის აწეული. ეკლესიის ფასადების ყველა კუთხე ჩამონგრეულია. ჩრდილოეთი ფასადი თითქმის პერანგშემოცლილია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იანაკანჩის რაიონი (პასკო)
იანაკანჩის რაიონი (Distrito de Yanacancha) — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის პასკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 29 910 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 165.11 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
სომხეთის მთები
სომხეთის ტერიტორიაზე მრავალი მთა და ჩამქრალი ვულკანია, რომელთაგან უმაღლესია არაგაწი (4094 მ.).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მთები
ტფილისის ბანკის ძარცვა
ტფილისის ბანკის ძარცვა, ასევე ცნობილია როგორც ერევანსკის მოედნის ექსპროპრიაცია — ტფილისში (მაშინ — რუსეთის იმპერია, დღეს — საქართველოს დედაქალაქი  თბილისი) ბოლშევიკების მიერ ორგანიზებული ბანკის ძარცვა 1907 წლის 26 ივნისს რევოლუციური მოღვაწეობის დაფინანსებისთვის. მძარცველები დილიჟანსს თავს დაეხსნენ მაშინ, როდესაც მას ერევანსკის მოედნის გავლით (დღეს — თავისუფლების მოედანი) ტფილისის ფოსტიდან რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო ბანკში ფული გადაჰქონდა. იქ მყოფ სტრაჟნიკებსა და კაზაკებს მათ ცეცხლი თოფებით გაუხსნეს, ხოლო სახელმწიფო ბანკის კუთვნილ ეტლს ბომბები ესროლეს. ოფიციალური დოკუმენტების თანახმად, ძარცვას ემსხვერპლა ორმოცი ადამიანი, დაიჭრა — ორმოცდაათი, გარდა ამისა, მძარცველებმა წაიღეს 341,000 რუბლი, რაც, 2008 წლის მონაცემებით, შეესაბამება დაახლოებით 3,4 მილიონ ამერიკულ დოლარს.
ძარცვის ორგანიზატორები იყვნენ ბოლშევიკური ელიტის წევრები, მათ შორის: ვლადიმერ ლენინი, იოსებ სტალინი, მაქსიმ ლიტვინოვი, ლეონიდ კრასინი, ალექსანდრე ბოგდანოვი და სიმონ ტერ-პეტროსიანი (კამო). რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის მე-5 კონგრესი სასტიკად კრძალავდა ამგვარ ქმედებებს, რის გამოც პარტიაში ბოლშევიკების მოწინააღმდეგები გამოჩნდნენ. ამის შედეგად ლენინმა და სტალინმა მომხდარისგან დისლოცირება სცადეს. ამ ძარცვამ და სხვა ასეთმა ღონისძიებებმა ბოლშევიკური ლიდერობა ორად გაყო: ერთ მხარეს იყო ლენინი, მეორე მხარეს — ბოგდანოვი და კრასინი. მიუხედავად წარმატებული ძარცვისა, ბოლშევიკებმა ბევრი მსხვილი ბანკნოტის გამოყენება ვერ შეძლეს, რადგანაც პოლიციამ მათი ნომრები იცოდა. ამის მოსაგვარებლად ლენინმა შეიმუშავა გეგმა, რომლის თანახმადაც 1908 წლის იანვარში სხვადასხვა ფიზიკურ პირს მთელი ევროპის მასშტაბით ბანკნოტები უნდა გამოეყენებინათ. მისი გეგმა წარუმატებელი აღმოჩნდა — ძარცვის ფაქტზე გაიგეს მთელ მსოფლიოში, დააპატიმრეს არაერთი ადამიანი, უკმაყოფილონი დარჩნენ ევროპელი სოციალ-დემოკრატები.
სიმონ ტერ-პეტროსიანი ძარცვის შემდეგ მალევე დააკავეს გერმანიაში. სასამართლოს თავიდან ასაცილებლად (ამაში მან წარმატებას მიაღწია) იგი სამი წლის განმავლობაში შეშლილობას იმიტირებდა. მან ფსიქიატრიული საავადმყოფოდან გაქცევაც მოახერხა, თუმცა, უკვე სხვა ძარცვის დაგეგმვისას, ორი წლის შემდეგ იგი მაინც დააპატიმრეს. ჩადენილი დანაშაულებისთვის კამოს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს, თუმცა, მოგვიანებით, სასიკვდილო სასჯელი მას სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს, მაგრამ, 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იგი გაანთავისუფლეს. კამო ერთადერთი წარუმატებელი ბოლშევიკი აღმოჩნდა. 1907 წლის ღონისძიებების სხვა არც ერთი მონაწილე არ დაუკავებიათ. კამოს გარდაცვალების შემდეგ მისი მონუმენტი ერევანსკის მოედანთან ახლოს მდებარე პუშკინის ბაღში დადგეს, თუმცა, მოგვიანებით, მონუმენტი აიღეს, მისი გვამი კი სხვაგან გადაასვენეს.
წინაპირობები
მინი|[[ვლადიმერ ლენინი 1895 წელს. ფოტო პოლიციიდან.|235x235პქ]] რსდმპ, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წინამორბედი, 1898 წელს შეიქმნა. პარტიის მთავარი მიზანი იყო მარქსისტული თეორიის შესაბამისი პროლეტარული რევოლუციის გზით რუსეთის იმპერიაში ეკონომიკური და პოლიტიკური სისტემის შეცვლა. რევოლუციური საქმეების გარდა, რსდმპ (როგორც სხვა რევოლუციონერები, მაგალითად, ანარქისტები და სოციალისტები) დაკავებული იყო სხვადასხვა სამხედრო ოპერაციებით, მათ შორის ექსპროპრიაციით (სახელმწიფო და სხვა ფონდების ძარცვის ევფემიზმი). ამის მიზეზი იყო რევოლუციური საქმეების დაფინანსების საჭიროება.
1903 წლიდან რსდმპ გაიყო ორ ჯგუფად — ბოლშევიკებად და მენშევიკებად. რუსეთის 1905 რევოლუციის ჩახშობის შემდეგ პარტიამ თავისი მეხუთე კონგრესი 1907 წლის მაის-ივნისში, ლონდონში ჩაატარა. კონგრესზე პარტიის წევრებს ბოლშევიკებს და მენშევიკებს შორის წარმოქმნილი კონფლიქტის მოგვარება სურდათ, რომლის ერთ-ერთი მიზეზი სამხედრო ოპერაციებსა და ექსპროპრიაციაზე მათი განსხვავებული შეხედულებები გახდა. ყველაზე მილიტარისტი ბოლშევიკები, რომელთაც სათავეში ლენინი ედგა, ძარცვების გაგრძელებას ემხრობოდნენ; მენშევიკებს, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ უხეშ ძალას, თავის მხრივ, სურდათ რევოლუციის მიღწევა უფრო მშვიდობიანი და თანმიმდევრული გზით. მე-5 კონგრესზე პარტიაში მიიღეს სამხედრო აქტივობების, მათ შორის, ექსპროპრიაციის, როგორც დეზორგანიზაციული და დემორალიზირებული დაგმობის რეზოლუცია, ასევე დაითხოვეს ყველა, ვინც სამხედრო გზას ემხრობოდა. რეზოლუციას მხარი დაუჭირა ხმის მიმცემთა 65 პროცენტმა, წინააღმდეგი კი მხოლოდ 6 პროცენტი იყო (სხვებმა თავი შეიკავეს ან ხმა არ მიუციათ). მხარდამჭერთა შორის იყო ყველა მენშევიკი და ზოგიერთი ბოლშევიკიც.
მიუხედავად იმისა, რომ პარტია კრძალავდა განცალკევებულ კომიტეტებს, მეხუთე კონგრესის დროს ბოლშევიკებმა პარტიისგან საიდუმლოდ შექმნეს თავიანთი სახელისუფლებო ორგანო, რომელსაც „ბოლშევიკური ცენტრი“ ერქვა. მის სათავეში იდგა ლენინის, კრასინისა და ბოგდანოვის ფინანსური ჯგუფი, რომელსაც ჯერ კიდევ კონგრესის დროს უკვე დაგეგმილი ჰქონდა სხვადასხვა ძარცვები რუსეთის იმპერიის საზღვრებში, მათ შორის, ძარცვა ტფილისში, რომელიც კონგრესის დასრულებიდან მხოლოდ სამ კვირაში დაიწყო.
მზადება
მეხუთე კონგრესამდე ბოლშევიკთა ელიტამ 1907 წლის აპრილში ბერლინში ჩაატარა შეხვედრა, რათა მოეწყო დისკუსია ძარცვის ორგანიზებასთან დაკავშირებით, რომლიდანაც მიღებული ფული იარაღის შესყიდვაზე დაიხარჯებოდა. შეხვედრაზე მყოფმა პირებმა, მათ შორის ლენინმა, კრასინმა, ბოგდანოვმა, სტალინმა და ლიტვინოვმა გადაწყვიტეს, რომ სტალინს, თავისი ძველი ფსევდონიმით, კობათი ტერ-პეტროსიანთან ერთად ტფილისში ბანკის ძარცვის ორგანიზება უნდა მოეხდინა.
იმ დროისთვის 29 წლის სტალინი ტფილისში თავის ცოლთან, ეკატერინესთან და ახალდაბადებულ შვილთან, იაკობთან ერთად ცხოვრობდა. მას უკვე ჰქონდა გამოცდილება ორგანიზებულ ძარცვებში, რისი წყალობითაც მან სახელი გაითქვა როგორც ცენტრის საუკეთესო ფინანსისტმა. სტალინზე ოთხი წლით უმცროს ტერ-პეტროსიანს (რომელიც მარქსისტი კობას დახმარებით გახდა) ჰქონდა დაუნდობელი ადამიანის რეპუტაცია. მოგვიანებით, მან ადამიანს მკერდიდან გულიც კი ამოაჭრა. ძარცვის დროს ტერ-პეტროსიანი სათავეში ჩაუდგა კრიმინალურ დაჯგუფებას — ფორმის ტანსაცმელი. სტალინი მას აღწერდა როგორც შენიღბვის ოსტატს, ლენინი კი მას კავკასიელ ბანდიტს ეძახდა.
აპრილის შეხვედრის შემდეგ სტალინი და ლიტვინოვი გაემგზავრნენ ტფილისში, რათა ტერ-პეტროსიანისთვის გეგმები შეეტყობინებინათ და რეიდის ორგანიზება დაეწყოთ. რომან ბრაქმანის წიგნის, იოსებ სტალინის საიდუმლო ფაილის მიხედვით, კობა ბოლშევიკებთან მუშაობის დროს, ასევე იყო რუსული საიდუმლო დამცველი განყოფილების — ოხრანკის საიდუმლო აგენტი. ბრაკმენი ამტკიცებს, რომ როდესაც ჯგუფი ტფილისში დაბრუნდა, სტალინმა თავის დამაკავშირებელს, ოფიცერ მუხთაროვს ბანკის გაძარცვის გეგმაზე შეატყობინა და მას მოგვიანებით დამატებითი ინფორმაციის მიცემას დაპირდა.
ტფილისში სტალინმა ძარცვისთვის მომზადება დაიწყო. მან დაამყარა კონტაქტი სახელმწიფო ბანკში მომუშავე პირებთან: ბანკის კლერკთან, გიგო კასრაძესა და სკოლის ძველ მეგობართან, ვოზნესენსკისთან, რომელიც ტფილისის ფოსტაში მუშაობდა. ვოზნესენსკიმ მოგვიანებით აღნიშნა, რომ ძარცვაში მისი დახმარება გამოწვეული იყო მისი სიმპათიით სტალინის რომანტიკული პოეზიის მიმართ. ვოზნესენსკის დახმარება საკმაოდ მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა: მან შეატყობინა სტალინს საიდუმლო გრაფიკზე, რომელიც აჩვენებდა დროს, თუ როდის გაივლიდა ფულით დატვირთული ეტლი ერევანსკის მოედანზე. მისი დახმარებით სტალინმა ზუსტად იცოდა ფულით დატვირთული ეტლის გავლის დრო — 1907 წლის 26 ივნისი. კრასინი სტალინს დაეხმარა შეტევაში გამოყენებული ბომბების დამზადებაში. კამოს ბანდამ ბომბები დივანში დამალა და ტფილისში კონტრაბანდისტული გზით შეიტანა. ძარცვამდე რამდენიმე კვირით ადრე ტერ-პეტროსიანმა კრასინის ერთ-ერთ ბომბზე მცველის დაყენებისას შემთხვევით დეტონაცია მოახდინა. ამან მის თვალს დიდი ზიანი მიაყენა და ნაიარევი დაუტოვა. ძლიერმა ტკივილმა იგი ერთი თვის განმავლობაში საწოლს მიაჯაჭვა, ძარცვის დროს კი იგი ბოლომდე გამოჯანმრთელებული არ იყო.
ძარცვის დღე
ძარცვის დღეს, 1907 წლის 26 ივნისს, 20 ორგანიზატორი გეგმების საბოლოო დამუშავებისთვის ერთმანეთს ერევანსკის მოედანთან შეხვდა, შეხვედრის შემდეგ კი მათ თავდასხმისთვის მომზადებულ ადგილებზე გადაინაცვლეს. იმპერიის ხელისუფლებაში ეშინოდათ, რომ რევოლუციონერები ტფილისში მასშტაბური ოპერაციის მოწყობას აპირებდნენ, რის გამოც მთავარ მოედანზე მათ სტრაჟნიკების რაოდენობა გაზარდეს. ძარცვამდე ცოტა ხნით ადრე სტრაჟნიკები მოედნის ყველა კუთხეს იცავდნენ. მძარცველებმა სტრაჟნიკები ჯერ კიდევ ოპერაციამდე შეამჩნიეს, რის გამოც თავიანთი სათვალთვალო წერტილები მათ მოედნის ზემოთ გადაიტანეს.
ბანდის წევრები ძირითადად გლეხების ტანსაცმელში იყვნენ ჩაცმულნი და მოედნის კუთხეებში რევოლვერებით და ჭურვებით იცდიდნენ. სხვებისგან განსხვავებით, კამო მოედანზე ღია ეტლით კავალერიის კაპიტნის ფორმაში ჩაცმული მივიდა.
ოპერაციამდე მძარცველებმა ტავერნა აიღეს. მოწმემ, დავით საგირაშვილმა, მოგვიანებით აღნიშნა, რომ ერევანსკის მოედანზე იგი თავის მეგობართან, ბაჩუა კუპრიაშვილთან (რომელიც მძარცველი აღმოჩნდა) ერთად სეირნობდა, როდესაც უკანასკნელმა იგი ტავერნაში მიიწვია და იქ დარჩენა სთხოვა. უკვე ტავერნაში მან დაინახა, რომ შეიარაღებული ადამიანები სხვებს შენობიდან გასვლის უფლებას არ აძლევდნენ, ხოლო როდესაც მოედანზე დილიჟანსი გამოჩნდა, მათ შენობა სწრაფად დატოვეს.
შეტევა
მინი|ტიპური ფაეტონი. დილიჟანსმა მოედანზე დილის 10:30-ისთვის გაიარა. კუპრიაშვილმა მძარცველებს სიგნალი მისცა, რის შემდეგადაც მათ ეტლს ჭურვებით შეუტიეს, რამაც გამოიწვია ბევრი ცხენისა და ადამიანის დაღუპვა. ამის შემდეგ ისინი სხვა მცველების განადგურებას შეუდგნენ. ჭურვებს ყველა მიმართულებით ისროდნენ. გაზეთი ისარი წერდა: კატო სვანიძე, სტალინის ცოლი პატარა იაკობთან ერთად მოედანთან ახლოს მდებარე სახლის აივანზე იდგა, აფეთქებების შემდეგ კი სახლში შევიდა.
ერთ-ერთმა დაჭრილმა ცხენმა, რომელიც დილიჟანსს იყო მიბმული, გაიქცა და ფულიც თან გაიყოლა. მას კუპრიაშვილი, კამო და კიდევ ერთი მძარცველი, დათიკო ჩიბრიაშვილი დაედევნა. კუპრიაშვილის მიერ ნასროლმა ჭურვმა ცხენის ფეხები ააფეთქა, თუმცა, აფეთქების დიაპაზონში იგი თვითონაც მოჰყვა, რის გამოც მიწაზე დაეცა. გონზე მოსვლა და გაქცევა მან დამატებითი სამხედრო ძალების მოსვლამდე მოახერხა. დილიჟანსიდან ფული ჩიბრიაშვილმა გაიტაცა, ხოლო სხვა მძარცველმა ფული კამოს ფაეტონში გადატვირთა. სიჩქარის გამო მათ გზაში 20 000 რუბლი დატოვეს, რომელთა ნაწილიც დილიჟანსის მძღოლმა მიისაკუთრა, რის გამოც იგი მოგვიანებით დააკავეს.
გაქცევა და შემდეგი პერიოდი
ერთ-ერთმა მძარცველმა, ელისო ლომინაძემ, მასწავლებლის ტანსაცმელი ჩაიცვა და მოგვიანებით მოედანზე დაბრუნდა, რათა ხოცვა-ჟლეტისთვის ეყურებინა. მოედანზე მოკლულ მცველებთან და ცხენებთან ერთად კიდევ ორმოცდაათი დაჭრილი ადამიანი იყო. ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ მხოლოდ 3 ადამიანი გარდაიცვალა, თუმცა, ოხრანკის საიდუმლო არქივების მიხედვით, სინამდვილეში 40 ადამიანი დაიღუპა. სახელმწიფო ბანკში ზუსტად არ იცოდნენ, თუ რამდენი ფული დაიკარგა ძარცვის შედეგად. საუკეთესო პროგნოზი იყო 341,000 რუბლი (2008 წლისთვის 3,4 მილიონი ამერიკული დოლარი). დაახლოებით 91,000 რუბლი პატარა კუპიურებით იყო შეკრებილი, დარჩენილები კი იყო 500 რუბლიანი ბანკნოტები, რომელთა გადაცვლაც რთული იყო, რადგანაც პოლიციამ მათი სერიული ნომრები იცოდა.
სტალინის როლი
მინი|იოსებ სტალინის საინფორმაციო ბარათი სანქტ-პეტერბურგის საიდუმლო პოლიციიდან, [[1911]] დღესდღეობით უცნობი და საკამათოა სტალინის მოქმედებები ძარცვის დღეს. პ. პავლენკო ამტკიცებს, რომ სტალინმა პირადად შეუტია დილიჟანსს, ხოლო შემდეგ ჭურვის ფრაგმენტით დაიჭრა, კამომ კი მოგვიანებით აღნიშნა, რომ სტალინს ძარცვაში აქტიური მონაწილეობა არ მიუღია და ყველაფერს დისტანციიდან აკვირდებოდა, ხოლო სხვა წყარო ამტკიცებს, რომ პოლიციის ანგარიშის მიხედვით, სტალინი დაუნდებელ ხოცვა-ჟლეტას კერძო სახლის აივნიდან სიგარეტით ხელში აკვირდებოდა. კიდევ ერთი წყაროს მიხედვით, ძარცვის დღეს სტალინი მოედანზე კი არა, რკინიგზის სადგურზე იმყოფებოდა, ხოლო მოგვიანებით მისმა ცოლისდამ განაცხადა, რომ ძარცვის დღეს სტალინი სახლში გვიან მივიდა და ოჯახს წარმატების შესახებ უთხრა. მოგვიანებით სტალინის როლი კითხვისნიშნის ქვეშ დააყენეს მისმა კოლეგებმა — ბორის ნიკოლაევსკიმ და ლევ ტროცკიმ (რომელიც მოგვიანებით სტალინის მტერი გახდა, შემდეგ კი უკანასკნელის ბრძანებით მოკლეს). თავის წიგნში, სტალინი — ადამიანის და მისი გავლენის შეფასება, ტროცკიმ გააანალიზა ტფილისის ექსპროპრიაციის დროინდელი პუბლიკაციები და იმდროინდელი ბოლშევიკების აქტივობები და დასკვნაში დაწერა, რომ სხვები იბრძოდნენ, სტალინი კი მათ შორიდან ხელმძღვანელობდა. ნიკოლაევსკის აზრით, კამოს ჯგუფის მოღვაწეობაში სტალინის როლი გადაჭარბებულია. მოგვიანებით ოფიციალური დოკუმენტების არქივებმა აჩვენეს, რომ 1904 წლის ბოლოდან, ან 1905 წლის პირველი თვეებიდან სტალინმა მონაწილეობა მიიღო ექსპროპრიაციების გეგმების შედგენაში და რომ ტფილისში ჩატარებული ძარცვისას ჯგუფის პირველად გეგმებს იგი „კულისებიდან აკონტროლებდა.
სპეციალური სამსახურების პასუხი და გამოძიება
მინი|„აუცილებელი აღჭურვილობა ფულის გადატანისთვის“. [[ოსკარ შმერლინგის კარიკატურა. 1906.]] ძარცვას გამოეხმაურნენ მსოფლიოს გაზეთები: ბომბების წვიმა: რევოლუციონერები ავრცელებენ განადგურებას უამრავი ადამიანის თვალწინ — Daily Mirror, ტფილისის უკანონობა — Times of London, კატასტროფა! — Le Temps in Paris, ჭურვი ბევრს კლავს; 170,000 მიტაცებულია — The New York Times.
ხელისუფლებამ არმიის მობილიზაცია მოახდინა, მძარცველების შესაპყრობად და დარჩენილი ფულის დასაცავად მოედანი ალყაში მოაქციეს. გამოძიებისთვის ტფილისში ჩავიდა დეტექტივთა სპეციალური ნაწილი. გამომძიებლებს არ გაუმართლათ — მოწმეთა ჩვენებები განსხვავდებოდა, რის გამოც ხელისუფლებამ ვერ გაარკვია, თუ კონკრეტულად რომელი ჯგუფი იყო პასუხისმგებელი ძარცვაზე. დაადანაშაულეს პოლონელი სოციალისტები, სომხები, ანარქისტები, სოციალისტ-რევოლუციონერი, მათ შორის იყო რუსული სახელმწიფოც კი.
ბრაქმანის მიხედვით, ძარცვიდან რამდენიმე დღის შემდეგ ოხრანკის აგენტმა მუხთაროვმა სტალინი საიდუმლო ბინაში დაკითხა. აგენტებს გააჩნდათ ინფორმაცია, რომ ვიღაცებმა დაინახეს, თუ როგორ უთვალთვალებდა სტალინი ძარცვის პროცესს. მუხთაროვის კითხვაზე, თუ რატომ არ შეატყობინა მას ძარცვის შესახებ, სტალინმა უპასუხა, რომ ძარცვის თავიდან აცილებისთვის მან ხელისუფლებას ადეკვატური ინფორმაცია მიაწოდა. დაკითხვა გადაიზარდა ცხარე კამათში; მუხთაროვმა სტალინს სახეში დაარტყა, რის შემდეგაც იგი ოხრანკის სხვა ოფიცრებმა შეაკავეს. ინცინდენტის შემდეგ მუხთაროვი ოხრანკადან გააგდეს, ხოლო სტალინს ტფილისის დატოვება და ბაქოში დარჩენა უბრძანეს, სადაც იგი საქმის შედეგს უნდა დალოდებოდა. სტალინმა ბაქო მოპარული 20,000 რუბლით 1907 წლის ივლისში დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ რომან ბრაქმანი ამტკიცებს სტალინის ოხრანკასთან თანამშრომლობის მტკიცებულების პოვნას, ისტორიკოსები მაინც დაობენ ამ საკითხზე და კონსენსუსი ჯერ კიდევ არ არის მიღწეული.
ფულის ტრანსპორტირება და კამოს დაპატიმრება
ფულის დიდი ნაწილი კამოს განკარგულებაში იყო, რომელმაც იგი ლენინს ფინეთში (იმ დროისთვის — რუსეთის იმპერიის ნაწილი) წაუღო და დანარჩენი ზაფხული მან ლენინთან ერთად მის აგარაკზე გაატარა. იმავე შემოდგომაზე კამომ იმოგზაურა პარიზში, ბელგიაში (სადაც მან საბრძოლო მასალა შეიძინა) და ბულგარეთში (იქ მან 200 დეტონატორი შეიძინა). მოგზაურობის შემდეგ კამო ბერლინში შეხვდა ცნობილ ბოლშევიკ ექიმს იაკობ ჟიტომირსკის და ლენინის წერილი გადასცა, სადაც იგი მას კამოს ჯერ კიდევ ტრავმირებული თვალის მკურნალობას სთხოვდა. ლენინმა არ იცოდა, რომ ჟიტომირსკი რუსეთის ხელისუფლების საიდუმლო აგენტი იყო და რომ მან კამოს შესახებ ოხრანკას შეატყობინა, რომელმაც გერმანელ კოლეგებს კამოს დაპატიმრება სთხოვა. დაკავების დროს კამოს თან ჰქონდა ყალბი ავსტრიული პასპორტი და ჩემოდანი დეტონატორებით, რომელთა გამოყენებასაც იგი სავარაუდოდ სხვა ძარცვაში აპირებდა.
ბანკნოტების გადაცვლა
მინი|[[მაქსიმ ლიტვინოვი.|250x250პქ]] კამოს დაპატიმრების შემდეგ ლენინს გაუჩნდა შიში, რომ მას და მის ცოლსაც დააპატიმრებდნენ და ფინეთიდან გაიქცა. მას ასევე ეშინოდა, რომ მას დაედევნებოდნენ, რის გამოც უახლოეს კუნძულზე გასამგზავრებლად გემის ძებნაში ღამით მან გაყინულ ტბაზე 4,8 კილომეტრი გაიარა. გზაში მას და მის ორ თანამგზავრს ყინული ჩაუტყდათ და კინაღამ დაიხრჩვნენ; მოგვიანებით ლენინმა აღნიშნა, რომ ეს სიკვდილისთვის სულელური გზა იყო. ფინეთიდან ის და მისი ცოლი შვეიცარიაში გადავიდნენ.
უნომრო ბანკნოტების გადაცვლა ადვილი იყო, თუმცა 500-რუბლიანი კუპიურების სერიული ნომრები ხელისუფლებისთვის ცნობილი იყო, რის გამოც მათი რუსულ ბანკებში გადაცვლა შეუძლებელი გახდა. 1907 წლისთვის ლენინმა მათი გადაცვლა საზღვარგარეთ გადაწყვიტა. კრასინმა და მისმა ფალსიფიკატორმა ზოგიერთი სერიული ნომრის შეცვლა სცადეს, ხოლო ორასი 500-რუბლიანი ბანკნოტის ტრანსპორტირება მარტინ ლიადოვმა მოახდინა (ისინი მის ჟილეტში ლენინმა და მისმა ცოლმა ჩააკერეს). ლენინის გეგმის მიხედვით, რამდენიმე ადამიანს მთელი ევროპის ფარგლებში 500-რუბლიანი ბანკნოტები უნდა გადაეცვალა. ჟიტომირსკიმ ამის შესახებ იცოდა და ოხრანკას შეატყობინა, ოხრანკამ კი ევროპის პოლიციას ბანკნოტების გადაცვლის მოსურნე ყველა ადამიანის დაპატიმრება სთხოვა.
1908 წლის იანვარში დააპატიმრეს ადამიანები, რომლებსაც ბანკნოტების გადაცვლა სურდათ. The New York Times იტყობინებოდა, რომ ერთ-ერთმა ქალმა, რომელიც ბანკნოტის გადაცვლას ცდილობდა, პოლიციის გამოძახების შემდეგ ბანკნოტის შეჭმა გადაწყვიტა. პოლიციამ იგი შეაჩერა: სამართალდამცავებმა მას ყელში ხელი წაავლეს, უკან ამოიღეს ფული, შემდეგ კი ის და მისი თანამზრახველები დააპატიმრეს. სხვებისგან განსხვავებით, გაუმართლა მაქსიმ ლიტვინოვს, რომელიც პარიზში საყვარელთან ერთად დააპატიმრეს. იგი მატარებელში 12 ცალი 500 რუბლიანი-ბანკნოტით ჩაჯდომას და ლონდონში გამგზავრებას ცდილობდა. ფრანგებმა, მიუხედავად რუსეთის ხელისუფლების ექსტრადირების მოთხოვნისა, ლიტვინოვი საფრანგეთიდან უბრალოდ გააგდეს. ოფიციალურად საფრანგეთის ხელისუფლებაში განაცხადეს, რომ რუსეთმა ექსტრადირება ზედმეტად გვიან მოითხოვა, თუმცა, სხვა ვერსიით, მათ უარი თქვეს ექსტრადიციაზე, რადგან ფრანგმა სოციალისტებმა პოლიტიკური ზეწოლის გზით ლიტვინოვის განთავისუფლება მოახერხეს.
მოგვიანებით ლენინის ცოლმა, ნადეჟდა კრუპსკაიამ, თავის მემუარებში ამ ამბებზე ისაუბრა:
"ტფილისში მოპოვებული ფული ბოლშევიკებმა რევოლუციური მოღვაწეობისთვის მიიღეს, თუმცა, ფულის გამოყენება შეუძლებელი იყო. იგი შედგებოდა 500 რუბლიანი ბანკნოტებისგან, რომელთა გადაცვლაც არ შეიძლებოდა. ამის გაკეთება შეუძლებელი იყო რუსეთში, რადგანაც ბანკებს ყოველთვის გააჩნდათ ბანკნოტის ნომრები... ფული კი ძალიან გვჭირდებოდა. შესამაბამისად, ამხანაგთა ჯგუფმა მათი გადაცვლა საზღვარგარეთის სხვადასხვა ქალაქებში ერთდროულად სცადა... ჟიტომირსკიმ ამის შესახებ პოლიცია გააფრთხილა, რის გამოც გადაცვლაში ჩათრეული ადამიანები დააპატიმრეს. ციურიხის ჯგუფის წევრი, ლეტი, სტოკჰოლმში დააკავეს, ოლგა რავიჩი, ჟენევის ჯგუფის წევრი კი მიუნხენში ბოგდასარიანთან და ხოჯამარინთან ერთად დააკავეს. ჟენევას ასევე ემსხვერპლა ნ. ა. სემაშკო, რომლის სახელზეც დაპატიმრებული ადამიანის მიერ გაგზავნილი წერილი მივიდა."
კამოს გასამართლება
დაპატიმრების შემდეგ ბერლინში მყოფმა კამომ თავისი ადვოკატის, ოსკარის კონის შუამავლობით კრასინისგან წერილი მიიღო, რომელშიც იგი კამოს შეშლილის განსახიერებას ურჩევდა, რაც მას სასამართლოს თავიდან აცილებაში დაეხმარებოდა. თავისი შეშლილობის დემონსტრაციისთვის კამო უარს ამბობდა საჭმელზე, იხევდა თავის ტანსაცმელს და თმებს, სცადა თავის ჩამოხრჩობა, გადაიჭრა ვენები და თავისი ექსკრემენტებიც კი შეჭამა. კამოს შეშლილობაში დასარწმუნებლად გერმანელმა ექიმებმა მის ფრჩხილებქვეშ ქინძისთავებით უჩხვლიტეს, ზურგში გრძელი ნემსი შეარჭეს და ცხელი რკინით დადაღეს, თუმცა კამოს არ შეუწყვეტია შეშლილის თამაში. ამ შემოწმების შემდეგ ბერლინის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს მთავარმა ექიმმა დაწერა, რომ ''არ გვაქვს არანაირი მიზეზი იმისთვის, რომ ეჭვი შევიტანოთ კამოს შეშლილობაში. ცხადია, რომ იგი ფსიქიკურად დაავადებულია, რის გამოც იგი არ არის სასამართლოს წინაშე წარდგომის ან სასჯელის მოხდის მდგომარეობაში. საეჭვოა, რომ იგი სრულად გამოჯანმრთელებას შეძლებს''.
1909 წელს კამოს ექსტრადიცია რუსულ ციხეში მოხდა, სადაც მან შეშლილის განასახიერება გააგრძელა. 1910 წლის აპრილში დაიწყო მისი სასამართლო პროცესი ტფილისის ძარცვაში შეტანილი წვლილისათვის. პროცესებზე იგი ყველაფერს იგნორს უკეთებდა და აჭმევდა მაისურში დამალულ ჩიტს. პროცესი შეჩერდა მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებამ კამოს შეურაცხადობა დაადგინა. საბოლოოდ, სასამართლომ აღმოაჩინა, რომ კამოს ტფილისის ძარცვის დროს ყველაფერი ესმოდა, თუმცა ამ მომენტისთვის ფსიქიკურად დაავადებული იყო და გამოჯანმრთელებამდე ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში ყოფილიყო. 1911 წლის აგვისტოში, შეშლილობიდან სამი წლის შემდეგ, კამო ტფილისის ფსიქიატრიული პალატიდან გაიქცა. გასაქცევად მან ფანჯრის გისოსები გადახერხა და ქვევით თავის მიერვე დამზადებული თოკით ჩავიდა.
კამო მოგვიანებით თავის გამოცდილებაზე ყვებოდა:
გაქცევის შემდეგ კამო და ლენინი ერთმანეთს პარიზში შეხვდნენ, სადაც ლენინმა კამოს შეატყობინა, რომ მას, ბოგდანოვსა და კრასინს შორის განხეთქილება მოხდა. კამომ, თავის მხრივ, ლენინს დაპატიმრების და შეშლილობის სიმულაციის შესახებ მოახსენა. პარიზის დატოვების შემდეგ კამო შეხვდა კრასინს და კიდევ ერთი შეარაღებული ძარცვა დაგეგმა. იგი ძარცვამდე დაიჭირეს — 1913 წელს, ტფილისში, მისი სასამართლო პროცესი გაიმართა, სადაც მას ტფილისის ძარცვისთვის და სხვა დანაშაულებისთვის ასამართლებდნენ. ამჯერად, დაპატიმრებულ კამოს შეშლილობა არ განუსახიერებია, თუმცა, იგი ისე იქცეოდა, თითქოს დავიწყებული ჰქონდა, თუ რა მოხდა ბოლო შეშლილობის დროს. სასამართლო პროცესი მოკლე აღმოჩნდა — კამოს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს.
კამო სიკვდილს კიდევ ერთხელ გადაურჩა — რომანოვების დინასტიის 300 წლის თავზე მისი და სხვა პატიმრების სასჯელი შეამსუბუქეს. კიდევ უფრო მას 1917 წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ გაუმართლა, როდესაც იგი საერთოდ გაათავისუფლეს.
გავლენა ბოლშევიკებზე
ძარცვის ორგანიზატორებიდან მხოლოდ კამო გაასამართლეს. თუ თავიდან გაუგებარი იყო, თუ ვინ მოაწყო ძარცვა, მისი დაპატიმრების შემდეგ ცხადი გახდა, რომ მოვლენებში ბოლშევიკები იყვნენ ჩარეულნი. მენშევიკებმა ჩათვალეს, რომ ბოლშევიკებმა მათ უღალატეს; ძარცვა ამტკიცებდა, რომ ბოლშევიკური ცენტრი გაერთიანებული ცენტრალური კომიტეტისგან დამოუკიდებლად მოქმედებდა და პარტიის კონგრესის მიერ აკრძალულ ზომებს ატარებდა. მენშევიკებს მათმა ლიდერმა, გიორგი პლეხანოვმა, ბოლშევიკებისგან გამოყოფისკენ მოუწოდა. მისმა კოლეგამ, იულიუს მარტოვმა განაცხადა, რომ ბოლშევიკური ცენტრი იყო რაღაც საიდუმლო კომიტეტსა და კრიმინალურ ბანდას შორის. პარტიის ტფილისის კომიტეტმა სტალინი და ძარცვაში ჩარეული პარტიის სხვა წევრები გარიცხა, თუმცა, ბოლშევიკებმა ხელი შეუშალეს პარტიას ლენინის ქმედებების გამოძიებაში.
ძარცვის გამო ბოლშევიკებმა კიდევ უფრო დაკარგეს პოპულარობა საქართველოში, ტფილისში კი ისინი ეფექტიანი ლიდერობის გარეშე დარჩნენ. 1907 წლის ნოემბრიდან, ცოლის, კატო სვანიძეს გარდაცვალების შემდეგ, სტალინი იშვიათად ბრუნდებოდა ტფილისში. საქართველოში სხვა გავლენიანი ბოლშევიკები, როგორებიც იყვნენ მიხეილ ცხაკაია და ფილიპ მახარაძე, ქვეყანაში 1907 წლიდან არ ჩანდნენ. კიდევ ერთი ცნობილი ბოლშევიკი, სტეფანე შაუმიანი ბაქოში გადავიდა. ბოლშევიკების პოპულარობა ტფილისში სულ უფრო და უფრო ეცემოდა, 1911 წლისთვის კი მათი რაოდენობა ქალაქში დაახლოებით 100 იყო.
ძარცვის გამო ბოლშევიკური ცენტრი არაპოპულარული გახდა ფართო ევროპულ სოციალ-დემოკრატიულ ჯგუფებში. ლენინის სურვილი, უარი ეთქვა ძარცვის მემკვიდრეობაზე, შეიძლება ახსნას კონფლიქტმა მასსა და ბოგდანოვ-კრასინს შორის. კამოს ბანდისგან დისტანციას იცავდა სტალინიც, რომელსაც ძარცვაში თავისი მონაწილეობა ფართო მასებში არასდროს გაუტანია.
მძარცველები საბჭოთა კავშირში
ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ძარცვაში ჩარეულმა ბოლშევიკებმა ახლად შექმნილ საბჭოთა კავშირში ძალაუფლება მოიპოვეს. ლენინი გახდა საბჭოთა კავშირის პირველი ლიდერი (სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე) თავის გარდაცვალებამდე (1924), მისი მემკვიდრე კი სტალინი გახდა, რომელიც საბჭოთა კავშირს გარდაცვალებამდე, 1953 წლამდე მართავდა. მაქსიმ ლიტვინოვი გახდა საბჭოთა დიპლომატი, 1930-1939 წლებში კი იგი საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარი იყო. ლეონიდ კრასინი, რომელმაც ბოლშევიკები 1909 წლის შემდეგ დატოვა, თუმცა, 1917 წელს მათ კვლავ შეუერთდა. იგი საბჭოთა კავშირის უცხოური ვაჭრობის სახალხო კომისარი და ლონდონში საბჭოთა ვაჭრობის წარმომადგენელი იყო თავის გარდაცვალებამდე (1926).
კამოს ციხიდან გამოსვლის შემდეგ იგი საბჭოთა საბაჟოში მუშაობდა, რადგანაც, სხვადასხვა მონაცემებით, საიდუმლო პოლიციაში მუშაობისთვის იგი არასტაბილური იყო. იგი გარდაიცვალა 1922 წელს — ველოსიპედით სიარულის დროს მას სატვირთო მანქანა შეეჯახა. მართალია, მისი განზრახ მკვლელობის შესახებ არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს, მაგრამ ერთ-ერთი თეორიით, სტალინმა კამოს მკვლელობა უკანასკნელის გასაჩუმებლად მოაწყო.
ბოგდანოვი პარტიიდან 1909 წელს განსხვავებული ფილოსოფიური ხედვების გამო გარიცხეს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ იგი პროლეკულტის (ორგანიზაცია, რომელსაც ახალი პროლეტარული კულტურის დამკვიდრებისთვის უნდა შეეწყო ხელი) მთავარი იდეოლოგი გახდა.
კამოს მონუმენტი
ერევანსკის მოედანს 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ლენინის მოედნის სახელი მიანიჭა, ხოლო 1956 წელს იქ ლენინის ქანდაკება აღმართეს. მიუხედავად იმისა, რომ კამოს სისხლიან ძარცვაში მონაწილეობას აბრალებდნენ, იგი მაინც იქ დაასაფლავეს, ხოლო მოედანთან ახლოს მდებარე პუშკინის ბაღში მისი იაკობ ნიკოლაძის მიერ შექმნილი მონუმენტიც კი დადგეს; სტალინის ხელისუფლების დროს კამოს მონუმენტი სხვა ადგილას გადაიტანეს. მოედანზე მდებარე ლენინის ძეგლი 1991 წლის აგვისტოში, საბჭოთა კავშირის არსებობის ბოლო თვეებში დაემხო, 2006 წელს კი მის ადგილას თავისუფლების მონუმენტი აღმართეს. 1991 წელს მას ასევე სახელიც შეუცვალეს — ლენინის მოედანი თავისუფლების მოედნად გადაიქცა.
სქოლიო
კატეგორია:1907 წლის დანაშაულები კატეგორია:1907 წელი რუსეთში კატეგორია:დანაშაული თბილისში კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:ბანკის ძარცვები კატეგორია:იოსებ სტალინი კატეგორია:ვლადიმერ ლენინი
ყორნისის ხუციაანთ უბნის კოშკი
ყორნისის ხუციაანთ უბნის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისში. მდებარეობს მდინარე ტილიანის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ექვსსართულიანი პირამიდული (9.0X8.0 მ) კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კუთხეებში გამოყენებულია ნაცრისფერი შირიმის ქვა.
თაღოვანი შესასვლელი მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელშია გაჭრილი. ექვსივე სართულის კედლებში სათოფურებია დატანებული, დასავლეთ კედელში კი თაღოვანი სარკმლებია. შიდა სივრცის აღწერა ვერ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის კოშკები
აგათა კრისტის პუარო (სერიალი)
აგათა კრისტის პუარო (Agatha Christie's Poirot - ბრიტანული დეტექტიურ დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც გადიოდა ITV- ზე 1989 წლის 8 იანვრიდან 2013 წლის 13 ნოემბრამდე. მთავარი პერსონაჟის ერკიულ პუაროს როლის შემსრულებელია დევიდ სუშე. თავდაპირველად სერიალი წარმოებული იყო LWT -ზე, სერიალი მოგვიანებით გადავიდა ITV Studios-ზე . სერიალი ასევე გადიოდა VisionTV- ზე კანადაში ასევე PBS- სა და A&E- ზე შეერთებულ შტატებში.
პროგრამა გადიოდა 13 სეზონი, ჯამში 70 ეპიზოდი; თითოეული ეპიზოდი ადაპტირებული იყო აგათა კრისტი ს რომანებიდან და მოთხრობებიდან, რომელშიც პუარო ფიგურირებდა და შესაბამისად, თითოეულ ეპიზოდში პუარო არის როგორც მთავარი დეტექტივი, რომელიც პასუხისმგებელია დანაშაულის გამოძიებაზე (ჩვეულებრივ მკვლელობა). პროგრამის დასრულდა, რომელიც სერიით " ფარდა : პუაროს უკანასკნელი საქმე " (1975 წლის რომანის მიხედვით" ფარდა, პუაროს საბოლოო რომანი").
წარმოება
კლაივ ექსტონმა პროდიუსერ ბრაიან ისტმანის პარტნიორობით ადაპტაცია გაუკეთა რომანს. მათ ერთად დაწერეს და წარმოადგინეს პირველი რვა სერია. ექსტონმა და ისტმანმა დატოვეს სერიალი 2001 წლის შემდეგ. ამის შემდეგ სერიალის ვიზუალი შეიცვალა, როგორც ტონებით ასევე ეპიზოდების ფორმატით.
კლაივ ექსტონმა სერიალის ადაპტაციაში გამოიყენა შვიდი რომანი და თოთხმეტი მოთხრობა, მათ შორის იყო " ABC მკვლელობები " და " "  რომლებმაც კრიტიკოსების არაერთგვაროვანი შეფასება მიიღეს. ენტონი ჰოროვიცი იყო სერიალის კიდევ ერთი სცენარისტი, რომელმაც გამოიყენა სამი რომანი და ცხრა მოთხრობა,  ხოლო ნიკ დრეიზმა ექვსი რომანი მოარგო სერიალს. კომიკოსმა და რომანისტმა მარკ გეტისი დაწერა სცენარი სამი ეპიზოდისთვის და ასევე ითამაშა სერიალშიც.
პირველი სეზონის გადაღებების დროს, სუჩეტმა კინაღამ დატოვა წარმოება რეჟისორთან კამათის დროს და ამტკიცებდა, რომ სერიალში უნდა გამოეყენებინათ პუაროს უცნაური ჩვევები.
მოთხრობები და ნოველები რომელიც არ გამოყენებულა სერიალში " წყალქვეშა გეგმები ", რეგატას საიდუმლო, " საიდუმლო ბაზრის საფუძველი ", " საშობაო თავგადასავალი ", " ბაღდადის საგანძურის საიდუმლო ", " ძაღლის ბურთის ინციდენტი " და "ჰერკულესი". '' პუარო და გრინშორული სისულელე ”არ გადაიღეს ორიგინალური მოთხრობის ფორმატში.
კოლექციები
დიდ ბრიტანეთში, ITV Studios Home Entertainment ფლობს საშინაო მედიის უფლებებს.
რეგიონში Acorn Media- ს აქვს სეზონების 1–6 და 11–12 უფლებები. 7-10 სზონი ნაწილდება A&E- ს მიერ. ჩრდილოეთ ამერიკაში, სეზონები 1–11 ხელმისაწვდომია Netflix და Amazon Prime Instant Streaming სერვისებში. რეგიონში, Acorn Media (დისტრიბუტორი Reel DVD ) დაიწყო სერიალის გამოცემა DVD– ზე ავსტრალიაში. დღეისათვის მათ გამოუშვეს შოუს პირველი 8 სეზონი.სეზონები 1-9 და 12 ხელმისაწვდომია ესპანეთში Blu-ray- ზე ესპანური და ინგლისური აუდიო ტრეკების საშუალებით.
მსახიობები
სერიალში მონაწილეობდნენ ისეთი მსახიობები, რომლებმაც მოგვიანებით უფრო მეტ პოპულარობას მიაღწიეს, მათ შორის არიან შონ პერტვი (" კლუბების მეფე ", 1989) ჯოილი რიჩარდსონი (" ოცნება ", 1989), პოლი უოკერი (" საფრთხე სახლის ბოლოს ", 1990), სამანტა ბონდი (" იაფი ბინის თავგადასავალი ", 1990), კრისტოფერ ეკკლესტონი (" ერთი, ორი, ბალთა ჩემი ფეხსაცმელი ", 1992), ჰერმიონა ნორისი (" ძვირფასეულობის ძარცვა მიტროპოლიტენში ", 1993), დამიან ლუისი ("Hickory Dickory Dock", 1995), ჯეიმი ბამბერი (" როჯერ აკროიდის მკვლელობა ", 2000), რასელ ტოვი (" ბოროტება მზის ქვეშ ", 2001), ემილი ბლანტი (" სიკვდილი ნილოსზე ", 2004), ელის ევა (" ლურჯი მატარებლის საიდუმლო ”, 2005), მაიკლ ფასბენდერი (” დაკრძალვის შემდეგ ”, 2006), ეიდენ გილენი (” ხუთი პატარა ღორი ”, 2003), ტობი ჯონსი და ჯესიკა ჩესტეინი (” მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში”, 2010).
სერიალში ასევე ოსკარის ოთხი ნომინანტი გამოჩნდა: სარა მაილსი, ბარბარა ჰერსი , ელიზაბეტ მაკგოვერნი და ელიოტ გოლდი. სერიალის განმავლობაში ბრიტანული თეოსური ოჯახების რამდენიმე წევრი გამოჩნდა. ჯეიმზ ფოქსი გამოჩნდა პოლკოვნიკის როლში "სიკვდილი ნილოსზე", ხოლო მისი უფროსი ძმა ედვარდ ფოქსი გამოჩნდა გუდჯონის როლში " ღარიბი ".
გამოხმაურება
სერიალის პირველ სეზონს Rotten Tomatoes. -ზე აქვს 99%. IMDb-ზე სერიალს აქვს 8.6 / 10-დან.
წყალსადენის ქუჩა
წყალსადენის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს გლდანის რაიონში (ღრმაღელე); რკინიგზიდან თენგიზ შეშელიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. აქ გადის ნატახტარ-ბულაჩაურ-თბილისის წყალსადენის ტრასა.
აგათა კრისტის პუარო (სერიალი)
სქოლიო
კატეგორია:ტელესერიალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:1980-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:1990-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები
წყალსადენის ქუჩა
ლიტერატურა
კატეგორია:გლდანის რაიონის ქუჩები
ვასილ კუშნარიოვის სახლი
ვასილ კუშნარიოვის სახლი (Дом Василия Кушнарёва) — შენობა დონის როსტოვში (როსტოვის ოლქი, რუსეთი). მდებარეობს პუშკინის ქუჩაზე (სახლი 51). სავაჭრო სახლი ააშენეს 1900-იანი წლების დასაწყისში. თავდაპირველად იგი ეკუთვნოდა ვასილ კუშნარიოვს, ცნობილი როსტოველი ფაბრიკანტის იაკობ კუშნარიოვის ძმას. ამჟამად შენობაში განთავსებულია რუსეთის სამხრეთის სამხედრო ოლქის სამმართველო. შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
სავაჭრო სახლი ააშეეს 1900-იანი წლების დასაწყისში, იაკობ კუშნარიოვის თამბაქოს ფაბრიკის ახლოს. სახლი ეკუთვნოდა, მის უფროს ძმას ვასილ კუშნარიოვს. სავაჭრო სახლის ეზოსთან იყო გასასვლელი პრესტიჟულ „ბუფის საზაფხულო თეატრ-ბაღში“. კუშნარიოვის სახლში განთავსებული იყო რესტორანი, ღია ვერანდით სასახლის მხარეს.
1920-იან წლებში. საბჭოთა ხელისუფების დამყყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია და გადასცეს ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბს. კუშნარევის ყოფილ სავაჭრო სახლში გახსნეს სასადილო. მეორე მსოფლიო ომის წლებში განადგურდა შენობის სახურავი, რომელიც მოგვიანებით აღადგინეს მცირე ცვლილებებით. 2002 წელს ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბმა დაიწყო შენობის რეკონსტრუქცია, რომლის დროსაც შეუცვალეს სახურავი და გადააკეთეს ფასადი.
არქიტექტურა
ვასილ კუშნარიოვის სახლის ფასადი გაფორმებულია აღმოსავლურ სტილში, რომელიც დამახასიათებელი იყო ამ პერიოდის საკლუბო შენობებისათვის. ნაგებობა ორსართულიანია, რომელიც დგას მაღალ ცოკოლზე. მეორე სართულის ფანჯრის ღიობებს აქვს ნახევარწრიული ფორმა. ფასადი სრულდება მაღალი კარნიზით და დაბალი პარაპეტით. ნაგებობა შემკულია აღმოსავლური დეკორატიული ორნამენტებით. თავდაპირველად სახურავზე იდგა გუბათი, ხოლო სახლის აღმოსავლეთ ნაწილში იყო მარმარილოს სახურავი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
კობა თოდაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
გრენადა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გრენადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გრენადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მელიტოპოლის რაიონი
მელიტოპოლის რაიონი (Мелітопольський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაპორიჟიის ოლქში. მისი ფართობია 1 780 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 49 777 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 28 კაცს კმ²-ზე. მელიტოპოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მელიტოპოლი.
სქოლიო
კატეგორია:ზაპორიჟიის ოლქის რაიონები
დავით ქაცარავა
დავით ქაცარავა (დ. 8 მარტი, 1982) — ქართველი სამოქალაქო აქტივისტი, მსახიობი, ოპერატორი. ქაცარავას ეკუთვნის შიდა ქართლის ოკუპირებულ ნაწილთან სამოქალაქო პატრულირების დაწყების იდეა, რომელიც 2017 წლის 25 ივლისიდან დაიწყო და გრძელდება. არის სამოქალაქო მოძრაობა „ძალა ერთობაშია“-ს დამფუძნებელი. არის ჯომარდობის ფედერაციის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე და ჯომარდობის ფედერაციის პრეზიდენტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები დავით
ზურაბ ხაჩიძე
ზურაბ ხაჩიძე (დ. 15 აგვისტო, 1972) — ქართველი ეკონომისტი, იურისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1972 წლის 15 აგვისტოს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა ეკონომისტად, ბუღალტერად და იურისტად. იყო სამი „შპს“-ს დირექტორი. 2020 წლის 23 აპრილიდან 2020 წლის 11 დეკემბრამდე იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი იურისტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 849
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 849 მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 9 ივლისს. სოხუმის გარშემო განვითარებული ბოლოდროინდელი მოვლენების შემდეგ, საბჭომ გენერალურ მდივანს ბუტროს ბუტროს-გალის სთხოვა, გაეგზავნა თავისი სპეციალური წარმომადგენელი რეგიონში, რომ გაფორმებულიყო აფხაზეთსა და საქართველოს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება, ამავე მიზნით გაიგზავნა 50 სამხედრო დამკვირვებელი. ეს იყო კონფლიქტის შესახებ უშიშროების საბჭოს პირველი რეზოლუცია.
გენერალურ მდივანს, ასევე დაევალა სამხედრო დამკვირვებლების მანდატის შესახებ რეკომენდაციების განწესება, ხოლო მისი ძალისხმევა აფხაზეთთან, საქართველოსთან და რუსეთთან ერთად თანამშრომლობის პროცესის დაწყების თაობაზე, როგორც ხელშემწყობი და მუდმივი თანამშრომლობის ფაქტორი ეუთო-ს თავმჯდომარეობით, მხარი დაუჭირეს. საბოლოოდ, გაერომ საქართველოს მთავრობას მოუწოდა დაეწყო შეიარაღებული ძალების სტატუსის შესახებ დისკუსიები, რათა დამკვირვებელთა ადრეული განთავსება განხორციელებულიყო.
სქოლიო
849 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:1993 წელი საქართველოში
სანჩეს-მირა
სანჩეს-მირა (ოფიციალურად სანჩეს-მირის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Sanchez Mira) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 164 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
ხომლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი ხომლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დვალეთის ეკლესია
დვალეთის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვალეთში, მდ. მეჯუდას მარცხენა ნაპირი, მთაზე. აგებულია გარდამავალ ხანაში, განვითარებული შუა საუკუნეები.
მდ.მეჯუდას მარცხენა ნაპირას, მთაზე მდგარი დარბაზული ეკლესია ნაგებია შირიმის ქვითა და სხვადასხვა ზომის ფიქალით. გეგმით სწორკუთხა ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ასევე სწორკუთხა საკურთხევლით, ცენტრში თაღოვანი სარკმლით. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით სწორკუთხა ნიშებია, რომლებზეც გადაყვანილია შირიმის ქვის თაღები. თაღების თავზე კი ტრომპებია.
ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღები პილასტრების კაპიტელებს, გვერდით საფეხურებს კი კედლის თაღები ეყრდნობა. სამხრეთი კედლის თაღის მალებში თაღოვანი სარკმლებია გაჭრილი. ერთ-ერთი სარკმლის ძირში სწორკუთხა ნიშაა. მაღალი, თაღოვანი სარკმელია დასავლეთ კედელშიც.
ინტერიერი მოსახატად ყოფილა შელესილი. კედლებზე შემორჩენილია ფრესკების ფრაგმენტები.
ეკლესიას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან არქიტრავული შესასვლელები აქვს. ორივე კარი ნაოთხალია. სამხრეთი შესასვლელის წირთხლი პირდაპირ პილასტრებს ებჯინება.
ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით.ეკლესიის ფასადები სადაა. აღმოსავლეთის სარკმელზე დევს ქვის ფილა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. ტექ. მდგ. 1983 წ. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. კედლები დაბზარულია. სარკმლები მორღვეუ-ლია.
გუამი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუამმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გუამი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სუვერენული ბოლივარი
სუვერენული ბოლივარი (Bolívar Soberano) — ვენესუელის ახალი ვალუტა, რომელიც მოქმედებაშია 2018 წლის 20 აგვისტოდან. მან შეცვალა ვენესუელის ბოლივარი, რომელმაც ჰიპერინფლაცია განიცადა. ახალ ფულის ერთეულს აქვს 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 და 500 სუვერენული ბოლივარის ნომინალები. თავდაპირველად იგეგმებოდა, რომ მას ვენესუელის ბოლივარი შეეცვალა კურსით 1000:1-ზე, 2018 წლის 4 ივლისის კურსით, მაგრამ, მას შემდეგ, რაც ვენესუელის ცენტრალურმა ბანკმა გამოაცხადა ახალი მონეტებისა და ქაღალდის ფულის ნომინალის გამოშვება, ჰიპერინფლაციამ უკვე თავისი კორექტივები შეიტანა გეგმებში. ფულადი ნიშნების გამოშვებასთან დაკავშირებული პრობლემის გამო ფინანსური რეფორმა გადაიტანეს 4 აგვისტოსთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ISO 4217 კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები კატეგორია:ვენესუელის ფულის ერთეული
საცხენეთის კვირაცხოვლის ეკლესია
საცხენეთის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ საცხენეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
დარბაზული, შვერილაბსიდიანი ეკლესია ქართული აგურითაა აშენებული. სამხრეთი კედლის ზედა შუა ნაწილი და კამარის სამხრეთი ნაწილი დანგრეულია. აბსიდა ძირითადი სივრციდან ორსაფეხურიანი მხრებითაა გამოყოფილი. მათზე სატრიუმფო თაღია გადაყვანილი. აბსიდის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორსავე მხარეს განიერი, თაღოვანი ნიშებია მოთავსებული. თაღი შეისრული ფორმისაა. დასავლეთ კედელზე შეისრული ფორმის თაღია გადაყვანილი.
გრძივი კედლები წყვილი პილასტრებითაა დანაწევრებული, მათზე გადაყვანილი იყო კამარის საბრჯენი თაღები. ეკლესია განათებულია ოთხი თაღოვანი სარკმლით. შესასვლელი კარი დატანებულია სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან.
მარიამ თურმანიძე
მარიამ თურმანიძე — ქართველი სპოტსმენი (უშუ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, რუსეთი), ჭაბუკებსა და მოზარდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, მოსკოვი, რუსეთი).
USS Pennsylvania (SSBN-735)
USS Pennsylvania (SSBN-735) — აშშ-ის საზღვაო ძალების ოჰაიოს კლასის ბირთვული წყალქვეშა ნავი ბალისტიკური რაკეტებით. საბრძოლო მწყობრშია 1989 წლიდან. იგი აშშ-ის საზღვაო ძალების მეოთხე გემია, რომელიც პენსილვანიის თანამეგობრობის სახელს ატარებს.
საცხენეთის კვირაცხოვლის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
USS Pennsylvania (SSBN-735)
აგება და მწყობრში ჩადგომა
პენსილვანიის ასაგებად კონტრაქტი 1982 წლის 29 ნოემბერს მიიღო General Dynamics-ის გემთსაშენმა ქვედანაყოფმა Electric Boat, რომელიც კონექტიკუტის ქალაქ გროტონში მდებარეობს. სუბმარინის კილი ჩადებულ იქნა 1984 წლის 10 იანვარს. წყალში ჩაეშვა 1988 წლის 23 აპრილს, ხოლო საბრძოლო მწყობრში 1989 წლის 9 სექტემბერს ჩადგა, ლურჯი ეკიპაჟის მეთაურ კაპიტან რიჩარდ კემპთან და ოქროსფერი ეკიპაჟის მეთაურ ლი ედვარდსთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის წყალქვეშა ნავები კატეგორია:ოჰაიოს კლასის წყალქვეშა ნავები
მიხაილივკის რაიონი
მიხაილივკის რაიონი (Михайлівський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაპორიჟიის ოლქში. მისი ფართობია 1 067 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 29 333 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 28 კაცს კმ²-ზე. მიხაილივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მიხაილივკა.
კრასნოარმეისკაია (ბაშკირეთი)
კრასნოარმეისკაია (Красноармейская) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
მიხაილივკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ზაპორიჟიის ოლქის რაიონები
კრასნოარმეისკაია (ბაშკირეთი)
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 241 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 60 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 60 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (33 %).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
გუამი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუამმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გუამი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესმეჰან სულთანი
ესმეჰან ჰანიმ სულთანი (დ. 1544 — გ. 7 აგვისტო, 1585) — ოსმალეთის სულთნის სელიმ II-ს და მისი კანონიერი ცოლის ნურბანუ სულთნის ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
ესმეჰან სულთანი დაიბადა 1544 წელს მანისაში, იმ დროს, როდესაც სელიმ II მანისის სანჯაყ-ბეი იყო.
1564 წელს ესემჰან სულთანი დაქორწინდა სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა. ქორწილის შემდეგ სულთანი თავის ქმართან ერთად სტამბოლის სასახლეში გადავიდა, რომელიც მათ საჩუქრად უბოძეს. 1565 წელს სოკოლუ დიდი ვეზირი გახდა. ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ ორი შვილი: გულრუჰ სულთანი და ინრაჰიმ ხანი.
1579 წელს სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა. მალე ესმეჰანი მეორედ დაქორწინდა ნიშანჯი ფერიდუნ-ფაშაზე. ესმეჰან ჰანიმ სულთანი გარდაიცვალა 1585 წელს. მისი შვილების ბედი უცნობია. დაკრძალულია აია-სოფიას მეჩეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1544 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1585 კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები