cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უხილავი ხელი
„ასტრონომიის ისტორია“
ადამ სმიტის ნაშრომებიდან მეტაფორა „უხილავი ხელი“ პირველად „ასტრონომიის ისტორიაში“ გვხვდება, რომელიც 1751-1758 წლებში დაიწერა (გამოქვეყნდა 1795 წელს). შრომაში ადამ სმითს მოჰყავს „იუპიტერის უხილავი ხელი“. იუპიტერს, როგორც ღვთაებას, თაყვანს სცემდნენ რომის მოქალაქენი. ისინი აღიარებდნენ იუპიტერის უხილავ ხელს, რომელიც წარმართავდა და წესრიგს ინარჩუნებდა სამყაროში, ერთმანეთს უხამებდა კერძო და საზოგადოებრივ ინტერესებს. რომაელები იუპიტერს ქანდაკებებში, ნახატებზე, მონეტებზე ხშირად გამოსახავდნენ ელვის მეხთამტეხელი ღმერთის სახით. მას ხელში ეჭირა მეხთამტეხელი, რომლის გასროლით უნდა დამარცხებულიყვნენ რომის მტრები, ან იმპერატორის წინააღმდეგ ამბოხებული შეთქმულები.
რომაული ღვთაების, იუპიტერის უხილავი ხელი საბაზრო ეკონომიკის კონტექსტში შეიძლება შემდეგნაირად ავხსნათ: ადამიანებს ისევე არ ესმით საბაზრო მექანიზმების მუშაობის, როგორც ბუნების მოვლენების მიზეზები. შესაბამისად, როგორც აუხსნელი ბუნების მოვლენების მიმართ უვითარდებათ ცრურწმენები, ასევე გარკვეული შიშს განიცდიან ბაზარზე განვითარებული შესაძლო შედეგების მიმართ (მაგ., უმუშევრობა). შედეგად, საბაზრო მექანიზმებში ხედავენ განგების უხილავ ხელს, ისევე როგორც ბუნების მოვლენებში იუპიტერის ღვთაების უხილავი ხელის გამოვლინებას.
„ზნეობრივი გრძნობების თეორია“
მეორე ნაშრომი, რომლშიც „უხილავ ხელს“ შევხვდებით „ზნეობრივი გრძნობების თეორიაში“ (1759 წელი). ნაშრომის ისტორიული კონტექსტია შუა საუკუნეების ევროპის მემამულეები, მოსამსახურეები, გლეხები და ძირითადად, ფეოდალური პოლიტიკური წყობის სტრუქტურები. სმითი გვიჩვენებს, თუ როგორ უწყობს ხელს სიმდიდრისა და ფუფუნებისადმი ადამიანთა მისწრაფება მათ შრომისმოყვარეობასა და მწარმოებლურობას. ნაშრომში ვკითხულობთ:
„გამოკვლევა ხალხთა სიმდიდრის ბუნებისა და მიზეზების შესახებ“
900 გვერდიან წიგნში „გამოკვლევა ხალხთა სიმდიდრის ბუნებისა და მიზეზების შესახებ“ ტერმინი „უხილავი ხელი“ მხოლოდ ერთგან, მეოთხე თავში გვხვდება. სმითი წერს:
„უხილავი ხელის“ კონცეფცია
ადამ სმითის ეკონომიკური შეხედულებები ემყარება დაკვირვებას, რომლის მიხედვით ადამიანის მამოძრავებელი მხოლოდ პირადი ინტერესებია. სმითი წერს:
სმითის აზრით, ისევე როგორც ისააკ ნიუტონის ფიზიკაში მიზიდულობის კანონი იყო მოძრაობის მიზეზი, ასევე პირადი ინტერესი წარმოადგენს საზოგადოების ფუნქციონირების მამოძრავებელ ძალას. ვინც ფიქრობს, რომ სახელმწიფომ უნდა დაადგინოს საზოგადოების ცხოვრების მარეგულირებელი ნებისმიერი კანონები, სმითის აზრით, არ ესმის ადამიანის ბუნების ძირითადი თვისებები. სმითისვე აზრით, საკუთარი კეთილდღეობის განმტკიცებით ადამიანი, საბოლოო ანგარიშით, ხელს უწყობს საერთო კეთილდღეობის გაუმჯობესებას. სწორედ პირადი მისწრაფებები განაპირობებენ ადამიანთა ყველა ქმედებას და როგორც ამ ქმედებათა შედეგი, აყალიბებენ სამართლიან და რაციონალურ წესრიგს საზოგადოებაში.
სმითი ასევე აღნიშნავს, რომ ადამიანის პირადი ინტერესები მხოლოდ მაშინ განაპირობებენ საზოგადოებრივ სიკეთეს, როდესაც იგი კეთდება კონკურენტულ ბაზარზე და რომ საზოგადოებას ამისგან სარგებელი ექნება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ეს სიმდიდრე ინახება ქვეყნის შიგნით. ეს ორი პირობა ყოველთვის არ არის წარმოდგენილი. უფრო მეტიც, სმიტის მიხედვით, ადამიანები ყოველთვის არ მოქმედებენ საკუთარი ინტერესით.
უხილავი ხელი წარმოადგენს ფასისმიერ მექანიზმს
უხილავ ხელს ფასის მექანიზმის მეშვეობით ბაზრები ჰარმონიამდე მიჰყავს, საერთო წონასწორობის მდგომარეობაში, ხოლო ეკონომიკას წარმართვას ისე, რომ ზრდის ხალხთა სიმდიდრეს. მყიდველები და გამყიდველები, რომლებიც მოქმედებენ მხოლოდ საკუთარი ინტერესებისათვის, ბაზარზე ახდენენ გაცვლა-გამოცვლას იმ პირობით, რომ ორივე მხარე კმაყოფილი დარჩება. ამ ყველაფრის გამო ბაზარზე მყარდება წონასწორობა, ამისათვის კი აუცილებელია საბაზრო საქმიანობა კონკურენტულ ბაზრებზე მიმდინარეობდეს.
სმითი აცხადებს, რომ უხილავი ხელი ყოველთვის წარმართავს ინდივიდუალურ ეკონომიკურ გადაწყვეტილებებს, რომლის შედეგები მისდაუნებურად ხელს უწყობს საზოგადოების კეთილდღეობას, ისე რომ ეს არც არის წინასწარ განზრახული. მაგრამ არსად არსებობს მინიშნება, რომ ინდივიდუალური კერძო ინტერესები ყოველთვის, ყველა შემთხვევაში განაპირობებენ საზოგადოების კეთილდღეობის ამაღლებას. სმითი არასოდეს თვლიდა, რომ არსებობს ბაზრის უნივერსალური კეთილი წესრიგი.
ერთი ქვეყანა, ორი სისტემა
სქოლიო
კატეგორია:ჰონგ-კონგი კატეგორია:ჩინეთის პოლიტიკა კატეგორია:ჩინეთის კომუნისტური პარტიის იდეოლოგია
ნოვი-სუიუში
ნოვი-სუიუში (Яңы Сөйөш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ართხმოსწყალი
ართხმოსწყალი ― მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, სნოსწყლის მარცხენა შენაკადი.
მდინარის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს ნასოფლარები მიგუდა და ართხმო.
ართხმოსწყალზე დაგეგმილია „სნოსწყლის ჰესის“ მშენებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები კატეგორია:სნოსწყლის შენაკადები
თონის რაიონი
თონის რაიონი (Тоң району) — ადმინისტრაციული ერთეული ყირგიზეთში, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, ისიქ-ქოლის ოლქში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — სოფელი ბოკონბაევო.
მოსახლეობა
2009 წლის ყირგიზეთის მოსახლეობის საყოველთაო აღრიცხვის მიხედვით, ყირგიზები მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 98,0 % ან 48 136 კაცს შეადგენენ, ხოლო რუსები 0,3 % ან 156 კაცს. მოსახლების საერთო რაოდენობა კი 49 130 კაცს შეადგენს.
დასახლებული პუნქტები
თონის რაიონის შემადგენლობაში 9 აილის (სასოფლო) და 30 აილოს (სოფელი) ტიპის დასახლება შედის.
სქოლიო
კატეგორია:ისიქ-ქოლის ოლქის რაიონები კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
დასავლეთციმბირული ლაიკა
დასავლეთციმბირული ლაიკა (Западносибирская лайка) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია რუსეთში XIX საუკუნეში.
დასავლეთ ციმბირული ლაიკის ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, შავი-თეთრით, მურა-ჟღალი, შავი. ყურებზე ხშირი სითბოიზოლირებადი ბალანი აქვს, ძლიერ თათებზე სქელი კანია, პატარა ყავისფერი თვალები კეთილგანწყობით იყურებიან.
აგუადა (კოლუმბია)
აგუადა (Aguada) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.700 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 817 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 44.32 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 41 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
რამინ ბაირამოვი
2004 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გარდაბანში დაბადებულები
ტანგუა (ნარინიო)
ტანგუა (Tangua) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 672 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 168 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აგიოს-თეოდოროსი (ლიმასოლი)
აგიოს-თეოდოროსი (Αγίος Θεοδώρος) — სოფელი კვიპროსში. მდებარეობს ლიმასოლის რაიონში. 2001 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 106 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლიმასოლის რაიონის სოფლები
კონსტანტინოვსკი
კონსტანტინოვსკი (Константиновск) — რაიონული დაქვემდებარების ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. კონსტანტინოვსკის რაიონისა და კონსტანტინოვსკის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა 1864 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო - 1967 წელს. ქალაქის მოსახლეობა 2016 წლის მონაცემებით შეადგენს 17 391  კაცს.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს როსტოვის ოლქის ცენტრში, მდინარე დონის მარჯვენა ნაპირზე, დონის როსტოვიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 169 კმ-ში. ქალაქის ტერიტორიის ფართობია — 298 კმ².
ისტორია
პირველი ქალაქური დასახლებები დონის მიწაზე გაჩნდა XVI საუკუნეში, ესენი იყვნენ გამაგრებული დასახლებები, როგორც წესი ისინი განლაგებულები იყვნენ მდინარეების ნაპირებზე, ან კუნძულებზე, რომლებიც ბუნებრივად იყო დაცული. ასე დაარსდა ქალაქ კონსტანტინოვსკის წინამორბედი ბაბეი კუნძულ ლუჩკაზე, რომელიც მდებარეობდა სამი ვერსის დაშორებით დონის დინებაში. 1972 წელს დონის დინების ზემოთში დაარსდა სტანიცა ვედერნიკოვსკაია. 1839 წელს ეს ორი დასახლება გააერთიანეს და უწოდეს კონსტანტინოვსკი. სახელი ეწოდა დიდი თავადის კონსტანტინე რომანოვის პატივისცემის ნიშნად. 1850 წელს ბაბსკაიიდან კონსტანტინოვსკში გადასახლდა პირველი 50 ოჯახი. 1859 წელს სტანიცაში 156 კომლი ითვლებოდა და ცხოვრობდა 922 ადამიანი. 1864 წელს დონის პირველი ოლქის ოფიციალური დედაქალაქი გახდა სტანიცა კონსტანტინოვსკი. ამის შემდეგ დაიწყო მისი განაშენიანება. 1874 წელს მთავარ ქუჩაზე დააყენეს განათების ფანრები. 1885 წელს ფლორ კრიუჩკოვმა გახსნა ბიბლიოთეკა. ორი წლის შემდეგ კი გაიხსნა სტამბა. 1915 წლისათვის სტანიცაში ცხოვრობდა 935 კომლი, ანუ 6797 ადამიანი.
სამოქალაქო ომის პერიოდში კონსტანტინოვსკი და მთლიანად დონის პირველი ოლქი ითვლებოდა თეთრების არმიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამაგრებულ პუნქტად.
რევოლუციის შემდეგ აღნიშნულ რაიონში აქტიურად განვითარდა სოფლის მეურნეობა, ხოლო შემდეგ ვაჭრობა და სოციალური სფერო. 1941 წელს სტანიცა გადიოდა მუშათა დასახლებების რიგში.
დიდი სამამულო ომის პერიოდში გერმანული ავიაცია აქტიურად ბომბავდა დასახლებას. 1942 წელს მოახდინეს ასახლების ოკუპაცია, ხოლო დეოკუპაცია განხრციელდა 1943 წლის დასაწყისში. განმათავისუფლებელი ომების პერიოდში დაიღუპა 3 575 ჯარისკაცი და ოფიცერი.
1967 წელს მუშათა დასახებამ მიიღო ქალაქის სტატუსი.
ღირსშესანიშნაობა
ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიის (1912 წ., არქიტექტორი ა. ფედოროვი) ისტორია იწყება 1708 წელს, როდესაც ბაბსკის სტანიცაში იყო ხის ეკლესია, თუმცა ზუსტი ცნობები მისი აგების შესახებ არ შემონახულა. 1773 წლის 11 ივლისს ეკლესია შემთხვევით გაჩენილი ხანძრისაგან სრულიად დაიწვა. ახალი ტაძრის მშენებლობა დასრულდა 1779 წლის 29 ოქტომბერს. 1861 წელს სოფელში ააშენეს ახალი ხის ეკლესია მსგავსი სამრეკლოთი, მაგრამ სხვა ადგილზე. 1906 წლის მაისში დაამტკიცეს ახალი ეკლესიის მშენებლობის პროექტი. 1907 წელს დაიწყეს მისი მშენებლობა, რომელიც დასრულდა 1912 წელს. ტაძარი ააშენეს არქიტექტორ პეტრე სტუდენიკინის პროექტის მიხედვით. ეკლესიის შიგნით მდებარეობს მდიდრული კანკელი, რომელიც დამზადებულია მარმარილოსაგან. 1930 წელს ეკლესიაში განათავსეს ხორბლის საწყობი.
1942 წელს ქალაქი დაიკავეს გერმანელთა ჯარებმა და შენობას გამოიყენებდნენ როგორც საბრძოლო მასალების საწყობად, თუმცა მალევე გადაეცა მორწმუნეებს. 1945 წლის 9 ივნისს მუშათა დასახლება კონსტანტინოვსკში შეიქმნა საეკლესიო თემი, რომელთაც ეკუთვნოდა ეკლესია 1960-იან წლებამდე. 1960-იან წლებში შენობას ჩაუტარდა ინტერიერის რესტავრაცია, გამოცვალეს სახურავი. 1980-იანი წლების ბოლომდე ეკლესიაში სპორტული სკოლა იყო განთავსებული.
ოლხოვი-კლიუჩი
ოლხოვი-კლიუჩი (Ерекле Шишмә) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 117 კმ-ით.
კონსტანტინოვსკი
სივიაკოვის სახლი
სახლი აგებულია 1906 წელს. იგი განსხვავებული არქიტექტურის მქონე სამსართულიანი აგურის შენობაა. შენობაში განთავსებულია ხელოვნების საბავშვო სკოლა. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი. მისამართი: 347250, როსტოვის ოლქი, კონსტანტინოვსკი, ლენინის ქუჩა № 8. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. XX საუკუნის 60-იანი წლებიდან შენობაში განთავსებულია ხელოვნების საბავშვო სკოლა.
ოლხოვი-კლიუჩი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
კონსტანტინოვსკი
სივიაკოვის სახლი
ქალაქ კონსტანტინოვსკში მდებარე სამსართულიანი აგურის სახლი აგებულია მოდერნის სტილში და აქვს არასიმეტრიული ფორმა, ორსართულიანი სახურავი, შენობას არ აქვს გვერდითი ფანჯრები. შენობის ასაგებად გამოყენებულია, აგური, ქვიშა, თიხა, დუღაბი და ქათმის კვერცხი.
პლოტნიკოვის სახლი
სახლი აგებულია 1912 წელს ეკლექტიკის სტილში. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. მისამართი: კონსტანტინოვსკი, ლენინის ქუჩა № 28.
ქალაქ კონსტანტინოვსკში მდებარე ორსართულიანი აგურის სახლი ნაგებია წითელი აგურით ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. შენობას გააჩნია სართულთშორისი კარნიზი. შვიდი ნახევარწრიული ფანჯარა, რომლებიც მეორე სართულზე გაფორმებულია სანდრიკებით და პილასტრებით. სახურავზე ორი ატიკი მდებარეობს სამერცხლულით. შენობის პირველი სართული რუსტირებულია და აქვს დიდი ვიტრინები.
პანჩენკოს სახლი
სახლი აგებულია 1910 წელს. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. მისამართი: კონსტანტინოვსკი, კარტაშოვის ქუჩა № 35.
ეს სახლი ააგეს 1910 წელს ქალთა რეალური სასწავლებლისათვის, პირველი გილდიის ვაჭარ, ქაღალდის ფაბრიკის მფლობელის, მემკვიდრეობით საპატიო მოქალაქის ივანე პანჩენკოს სახსრებით. ორსართულიანი აგურის სახლი აგებულია ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. სახლის კუთხის ნაწილი რუტირებულია. ფანჯრები მართკუთხაა და გაფორმებულია სანდრიკებით. შენობას აქვს ორი შესასვლელი ორივე ქუჩიდან.
ტრენიოვის სახლი
სახლი აგებულია 1895 წელს. ამ სახლში 1914 წლიდან 1916 წლამდე ცხოვრობდა და მუშაობდა საბჭოთა პროზაიკოსი და დრამატურგი, სტალინური პრემიის ლაურეატი კონსტანტინ ტრენიოვი. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. მისამართი: კონსტანტინოვსკი, ტრენიოვის შესახვევი № 9.
ტრენიოვის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით რაიონული აღმასკომის 1977 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სახლის კედელზე დაკიდეს მემორიალური დაფა. დაფა დამზადებულია შავი მარმარილოსაგან, რომელზეც არის წარწერა:
ანდრიას ნასახლარი
ანდრიას ნასახლარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქოსალარში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრის სიმაღლეზე. ანდრიას ნასახლარი მიეკუთვნება შუა საუკუნეების არქიტექტურულ ძეგლს, კერძოდ XIII საუკუნეს. ანდრიას ნასახლარში შედის ორი ეკლესია.
ანდრიას ნასახლარი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
რესურსები ინტერნეტში
ნასახლარი
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
დმიტრი ბორტნიანსკი
დმიტრი სტეფანეს ძე ბორტნიანსკი (Дмитрий Степанович Бортнянский; დ. 28 ოქტომბერი, 1751, გლუხოვი   — გ. 10 ოქტომბერი, 1825, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი და უკრაინელი კომპოზიტორი და დირიჟორი, რომელიც ეკატერინე დიდის „სასამართლოში“ მსახურობდა. ბორტნიაკს გადამწყვეტი მნიჩვნელობა ენიჭება როგორც უკრაინის ისე რუსეთის მუსიკალურ ისტორიაში: ორივე ერი მას საკუთრად მიიჩნევს. .
ბორტნიანსკი, რომელსაც პალესტრინას ადარებენ, დღეს ცნობილია თავისი საეკლესიო მოღვაწეობებითა და საგუნდო კონცერტების ჟანრში ნაყოფიერი ღვაწლით. არტემი ვედელსა და მაკსიმ ბერეზოვსკისთან ერთად ის იყო თავისი ეპოქის „ოქროს სამეული“ს ერთ-ერთი წევრი. ბორტნიანსკი იმდენად პოპულარული იყო რუსეთის იმპერიაში, რომ მისი ფიგურა 1862 წელს წარმოდგენილი იყო რუსეთის ათასწლეულის ბრინჯაოს ძეგლში, ნოვგოროდის კრემლში. ბოტნიანსკი ბევრ განსხვავებულ მისიკის სტილის კომპოზიციებს ქმნიდა; მათშორისაა საგუნდო კომპოზიციები ფრანგულ, იტალიურ, ლათინურ, გერმანულ და საეკლესიო სლავურ ენებზე.
სტუდენტობა
დმიტრი ბორტნიანსკი დაიბადა 1751 წლის 28 ოქტომბერს გლუხოვში, კაზაკ ჰეტმანატში, რუსეთის იმპერიაში (ახლანდელი უკრაინა). მისი მამა იყო სტეფან სკურატი (ან შკურატი), ლემკო-რუსინის მართლმადიდებელი რელიგიური ლტოლვილი პოლონეთის მალოპოლსკის რაიონის სოფელ ბარტნიდან. კირილ რაზუმოვსკის დაქვემდებარების ქვეში სტეფან სკურატი მსახურობდა როგორც „კოსაკი“. დიმიტრის დედა იყო მარინა დმიტრიევნა ტოლსტაია, რუსი მემამულე ტოლსტოის ქვრივი, რომელიც გლუხოვში ცხოვრობდა. შვიდი წლის ასაკში, ადგილობრივ საეკლესიო გუნდში გამოჩენილ დიმიტრის შესანიშნავმა ნიჭმა მას საშუალება მისცა წასულიყო იმპერიის დედაქალაქში და ემღერა სანქტ–პეტერბურგში საიმპერატორო სამლოცველო გუნდთან ერთად. დიმიტრის ნახევარძმა, ივან ტოლსტოი აგრეთვე საიმპერატორო სამლოცველო გუნდთან ერთად მღეროდა. აქ დიმიტრი მუსიკასა და კომპოზიციებს სწავლობდა Imperial Chapel Chor-ის რეჟისორის, იტალიელი ოსტატის ბალდასარე გალუფპის ხელმძღვანელობით. როდესაც გალუფპი იტალიაში გაემგზავრა 1769 წელს, მან თან წაიყვანა ბიჭი. იტალიაში, ბორტნიანსკიმ მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწია ოპერების კომპოზიციებში: Creonte (1776) და Alcide (1778) ვენეციაში, და Quinto Fabio (1779) მოდენაში. ორივე, კაპელასა და საორკესტრო თანხლებით მან ასევე შეასრულა წმინდა ნამუშევრები ლათინურ და გერმანულ ენებზე (მათ შორისაა ავა მარია-ც ორი ხმითა და ორკესტრით).
ოსტატობა
1779 წელს ბორტიანსკი სანქტ-პეტერბურგის სასამართლო კაპელაში დაბრუნდა და შემოქმედებითად აყვავდა. მან შეასრულა კიდევ ოთხი ოპერა (ყველა ფრანგულად, ფრანც-ჰერმან ლაფერმიერის „ლიბრეტთან“ ერთად): Le Faucon (1786), La fête du seigneur (1786), Don Carlos (1786), და Le fils-rival ou La moderne Stratonice (1787). ბორტნიანსკიმ ამ დროს დაწერა არაერთი ინსტრუმენტული ნამუშევარი, მათ შორის საფორტეპიანო სონატები და საფორტეპიანო კვინტეტები არფასთან ერთად, და ფრანგული სიმღერების ციკლი.
გარკვეული პერიოდის შემდეგ, ბორტალიანისკის გენიალური შედეგი ძალიან დიდი აღმოჩნდა უარსაყოფად და 1796 წელს იგი დაინიშნა საიმპერატორო სამლოცველო გუნდის დირექტორად; იყო პირველი დირექტორი, რომელიც რუსეთის იმპერიის გარედან არ იყო იმპორტირებული. დიმიტრი ბორტნიანსკი გარდაიცვალა სანქტ-პეტერბურგში, 1825 წლის 10 ოქტომბერს და დაიკრძალა პეტერბურგის სმოლენსკის სასაფლაოზე. XX საუკუნეში მისი ნაშთები ალექსანდრე ნეველის სახელობის მონასტერში გადაასვენეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1751 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1825 კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი დირიჟორები კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია
გიორგიწმინდის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებია მიჯნით. 2007 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ძეგლი სპეციალისტებთან შეთანხმების გარეშე გაარემონტეს, რის შედეგადაც მას თავდაპირველი სახის განმსაზღვრელი არაერთი საყურადღებო დეტალი დაკარგული აქვს.
ეკლესია დარბაზულია (8,2×5,5 მეტრი) ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და მოყვითალო ფერის კირის დუღაბით. კუთხეებში შედარებით უფრო მოზრდილი ქვებია გამოყენებული კარ-სარკმლების წირთხლები, კამარა, კონქი. საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. წყობა ირეგულარულია, ტლანქია.
ერთ-ერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. იგი გარედან შეისრულთაღოვანი, შიგნით კი ხის მსხივილი ძელით იყო გადახურული შემორჩენილი (შემორჩენილია კვალი და ძვლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელში გაჭრილია დაბალი, ბრტყლად გადახურული სარკმელი. სარკმლის ორ მხარეს, სიმეტრიულად თითო თაღოვანი ნიშაა მოწყობილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ ნაწილშიცაა. სამივე სარკმელი თითქმის ერთ დონეზე განლაგებული, ეკლესიის დარბაზი მოკლეა და გეგმით კვადრატს უახლოვდება (დარბაზის სიგრძე ორმოცდაათიოდე სანტიმეტრით სწარბობს მის სიგანეს).
გრძივი კედლები და კამარა წყვილი პილასტრითაა და მათზე გადაყვანილი, ნახევარწრიული საბჯენი თაღით, დაახლოებით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. თაღის ქუსლებთან მოთეთრო ქვის, ტლანქად დამუშავებული. თაროსებრი იმპოსტებია. ასეთივე იმპოსტებია სატრიუმფო თაღისა და დასავლეთ კედლის მიმდებარედ. შეკიდულა საბჯენი თაღების ქუსლებთანაც.
დამახასიათებელია კამარის წყობა. კამარის ორივე მონაკვეთი შეკრული კამარის მსგავსადაა ნაწყობი — ორივე შედგება ოთხი სამკუთხა ნაწილისაგან, რომელთა წვეროები თავს კამარის ცენტრში ეკვრის. კამარის მსგავსად, არც კონქი ჩვეულებისამებრ ნაწყობი მისი ზედა ნაწილი კვერცხისებრი ფორმისაა, გამოყვანილია წრისებრად განლაგებული აგურების წყობით და რამდენიმე შემაღლებულია სატრიუმფო თაღის მიმართ. შიგნით ეკლესია შეთეთრებული ყოფილა.
შენობის ფასადებიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებია მორთული. აღმოსავლეთ ფასადზე ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახული იუო საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი ჯვარი. რემონტის დროს, მის ნაცვლად ახალი ჯვარი გამოუსახავთ, ოღონდ გაცილებით დაბლა - სარკლის თავზე.
სამხრეთ ფასადზე შესასვლელი საფეხურით შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელსაც საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს. სამივე საფეხური აგურის თითო რიგითაა გამოყვანილი.
ეკლესიის ლავვარდანი და კედლების ზედა ნაწილი განახლებულია. თავდაპირველი ლავგარდანი მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე იყო შემორჩენილი. იგი შედგებოდა ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით წინწამოწეული აგურებით გამოყვანილი ოთხი რიგის მონაცველობით.
მთელი რიგი სახასიათო ნიშნებით, ეკლესია ახლოს დგას საგარეჯოს მუნიციპაიტეტის სოფელ გიორგიწმინდის ძველ ნაწილში, კოშკებს შორის მდგარ ღვთისმშობლის ეკლესიასთან. გამორიცხული არ არის, რომ ეს ეკლესიაც მღვდლის — ივანე კევლიშვილის მიერ იყოს აგებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეღეგისი (მდინარე)
ეღეგისი (Եղեգիս) — მდინარე სომხეთში. მიედინება ვაიოცძორის პროვინციაში. მდინარე არფის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ვარდენისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3200 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 47 კმ, აუზის ფართობი 516 კმ². წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 8,2 მ³/წმ. მარჯვნიდან ერთვის მდინარე სელიმი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მდინარეები
მოსკოვის ფლოროსისა და ლავროსის ეკლესია
ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ტაძარი (Храм иконы Божией Матери «Всех Скорбящих Радость») — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მისამართზე დუბინინის ქუჩაზე № 9/3․
ტაძარი ცნობილია ფლოროსისა და ლავროსის სახელით. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე, ხოლო ეგვტერები მოციქულების პეტრესა და პავლეს და ფლოროსისა და ლავროსის სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
1924 წელს ტაძარში მოაგროვეს მოსკოვის დახურული ტაძრებიდან საეკლესიო ჭურჭელი, ხატები და სიწიმინდეები. 1937 წელს დააპატიმრეს ტაძრის წინამძღვარი და 1938 წლის შუა პერიოდამდე ღვთისმსახურება ეპიზოდურად მიმდინარეობდა. 1938 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და შენობა გადაეცა მეტალოგრაფიული ფაბრიკის საამქროს. 1957 წელს მოანგრიეს სამრეკლოს ზედა ნაწილი. 1960 წელს ეკლესიას არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა და სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა.
ტაძრის რუსული მართმადიდებელი ეკლესიისადმი გადაცემის გადაწყვეტილება მიიღეს 1991 წლის 8 იანვარს. 1991 წლის 6 აპრილს, აღდგომას, აღესრულა პირველი ღვთისმსახურება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ჭოჭიანის საყდარი
ჭოჭიანის საყდარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჭოჭიანში. ზღვის დონიდან 151 მეტრის სიმაღლეზე. ძეგლი მიეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეების პერიოდს.
ისტორია
ჭოჭიანის ნასოფლარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დგას წმ. გიორგის ეკლესია. აქვს სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მინაშენები. ეკლესიის სახურავი ჩამოქცეულია. ინტერიერში ხეები იზრდება. ჩრდილოეთ ნავში შესავლელთან წითელი საღებავით შესრულებული ნახატებია შემორჩენილი. ძეგლი მიეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. მეორე ეკლესია ჭოჭიანში (ცნობილია როგორც თამარის სამწირველო, შუა საუკუნეები), რომლის სამხრეთ კარის თავზე ამოკვეთილია ჯვარი. აღმოსავლეთ ფასადზე ჩასმულ ფერად ქვაზე ასომთავრული წარწერაა: "თამარ ღმრთისა სწორი სამლოცველოი. ქრისტე შეუნდვენ შიოსა და ძამნი მისნი პეტრე და სვიმონი, რომელთა აღაშენეს ეკლესია ესე. პეტრეს შეუნდვენ ღმერთმან". ჭოჭიანის ეს საამშენებლო წარწერა დათარიღებულია 1184-1210 წლებით. ექვთიმე თაყაიშვილის წაკითხვით ტექსტი მთავრდება შიოს ერთ-ერთი ძმის, პეტრეს მოსახსენებელი წარწერით. თუმცა შესაძლებელია "პს" გაიხსნას, როგორც პატრონს და ტექსტის დასასრულს ვივარაუდოთ "პატრონის", ანუ თამარ მეფის მოსახსენებლი წარწერა. წარწერა მეტად დაზიანებულია ხავსისაგან და რამდენიმე გრაფემა, განსაკუთრებით შუა ნაწილი წარწერისა არ იკითხება.
ჭოჭიანის საყდარი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ინაურის ეკლესია
ინაურის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ერდვის მუნიცპალიტეტში, ინაურში. არქიტექტურული ძეგლი მიეკუთვნება შუა საუკუნეების პერიოდს.
ინაურის ეკლესიის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ფლეთილი ქვა. წყობა მშრალია. შენობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. მისი კედლები შემორჩენილია 3,5 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი და სარკმლები არსად არ იკითხება. ნაგებობა შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ძეგლს დასავლეთიდან მართკუთხა მინაშენი აქვს, რომელიც ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობა მშრალია. მინაშენის კედლების მხოლოდ მცირე ნაწილია ჩვენამდე დღეს მოღწეული. ზუსტად ძეგლის დათარიღება დაზიანების გამო რთულდება.
ინაურის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ჟამური
ჟამური — ხეობა საქართველოში, მდინარე ქსნის სათავეებში, ქარჩოხის ჩრდილო-დასავლეთით. ადმინისტრაციულად შედის მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის მუნიციპალიტეტში.
ეტიმოლოგია
არსებობს ცნობა, რომ ხეობის ისტორიული სახელი დაკავშირებულია ქართულ-მეგრულ-სვანურ ძირძველ სიტყვასთან და უნდა ყოფილიყო ძამური ‖ ჯიმილი ან ჯიმური, ხოლო „ჟამური“ გვიან გაჩენილი სახელია. ხეობის ოსური მოსახლეობა ჟამურს „ძიმირს“ (Дзимыр) უწოდებს.
გეოგრაფია
მდინარე ქსანი ყელის ტბიდან იღებს სათავეს და მიედინება ვიწრო, ღრმა და კლდოვან ხეობაში. ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაში“ ვკითხულობთ:
დასახლებები
ვახუშტი ბატონიშვილი თავის „აღწერაში“ არ ასახელებს ჟამურის სოფლებს. იგი მხოლოდ იმას აღნიშნავს, რომ აქ 9 სოფელი ყოფილა. ისტორიკოსი ჯონდო გვასალია ამის მიზეზად ვახუშტის მიერ ამ მხარეების ნაკლებად ცნობითა და ქსნის საერისთაოსა და ქართლის სამეფო კარს შორის არსებულ მტრობას ასახელებს.
შემდგომ ხანებში ამ მხარეებს ეწვია გერმანელი მეცნიერი და მოგზაური იოჰან გიულდენშტედტი, თუმცა სოფლების სახელები არც მას დაუსახელებია თავის ნაშრომებში. სოფლები არ არის მოხსენიებული ქსნის ხეობის 1774 და 1781 წლის სტატისტიკურ აღწერილობებში. ბატონიშვილთა მამულების 1803 წლის აღწერის მიხედვით დავით გვრიტიშვილმა დაადგინა XVIII საუკუნის ბოლოსთვის ჟამურის ხეობაში არსებული სოფლების დასახელებები, თუმცა ამ სიაში არ არის ისეთი სოფლები როგორებიცაა: ალავერდი, ბერციხე, ხეთაანი, შავციხე, ფაგაანი, გურჭიანი, ნავისხევი (ნიავის ხევი), ჩიღოიანი; ამის მიზეზად ამ სოფლების ჯერ არ არსებობა, დაცლა და აღწერის არასიზუსტე სახელდება.
თავდაცვითი ნაგებობები
ჟამურის ციხე-კოშკებიდან ვახუშტი მხოლოდ ბერციხეს ასახელებს, რადგან იგი ყველაზე გამორჩეულია ამ ხეობაში; მდებარეობს სოფელ თოგოიანის მოპირდაპირე მხარეს. აღსანიშნავ ძეგლთა შორისაა ალავერდის ციხი კომპლექსი, საიდანაც კარგად მოჩანს მთელი ჟამურის ხეობა; პარმენ ზაქარაია აღნიშნავს, რომ ამ ციხის ნამდვილ სახელს ვერ მიაკვლია და მას „ალავერდს“ სოფელ ძამირის მოსახლეობა უწოდებს. თუმცა ჟამურის ხეობაში ასეთი სახელის სოფელი არ გვხვდება. ჟამური ჩრდილოეთიდან იცავდა ქსნის ხეობას მომხდურთაგან. გადმოსულ მტერს ჟამურში მრავალი ციხე ხვდებოდა, რომელთა შორის ზემოხენებული ბერციხე და ალავერდი, აგრეთვე კორა გამოირჩევა.
მოსახლეობა, მეურნეობა
ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს, რომ ჟამურში ოსები ცხოვრობდნენ („აწ მსახლობელნი არიან ოსნი“). მის რუკაზე ჟამურის მთლიანი მოსახლეობა ოსებადაა მონიშნული. მოსავლიანობის მხრივ ეს ადგილები მთის სხვა ადგილებს ჰგავს. მოშენებული ჰყავდათ უდუმო ცხვრები; პირუტყვის რაოდენობა მცირე იყო.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ხეობები კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
უტოპიური სოციალიზმი
უტოპიური სოციალიზმი — ტერმინი ისტორიულ და ფილოსოფიურ ლიტერატურაში, რომელიც გამოიყენება საზოგადოების სოციალუსტური გარდაქმნების შესახებ მარქსამდელი მოძღვრების აღსანიშნავად. უტოპიური სოციალიზმი წარმოიშვა XVI საუკუნეში კაპიტალისტური საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში. მისი ფუძემდებელია ტომას მორი, რომლის თხზულების („უტოპია“, 1516) სახელწოდებიდან მომდინარეობს თვით ცნება. უტოპიური სოციალიზმის თავისებური ნაირსახეობა შექმნა ტომაზო კამპანელამ. იგი შემდგომ განვითარდა XVII-XVIII სს-ში ჯ. უინსტენლის, ჟ. მელიას, მორელის, გ. მაბლის, გ. ბაბაფის კომუნისტურ თეორიებში, განსაკუთრებით XIX საუკუნეში ანრი სენ-სიმონის, შარლ ფურიესა და რობერტ ოუენის სოციალისტურ-უტოპიურ სისტემებში, რომლებიც წინ უსწრებენ მარქსიზმს.
მე-19 საუკუნეში კარლ მარქსი და ფრიდრიხ ენგელსი მკაფიოდ გაემიჯნენ სოციალისტურ-უტოპიურ მოძღვრებას და ჩამოაყალიბეს ახალი – მეცნიერული სოციალიზმი. თავიანთი წინამორბედების – უტოპიური სოციალისტების იდეებს, რომლებიც საკმაოდ დიდ იმედებს ამყარებდნენ გონიერებასა და განათლებაზე, როგორც სოციალიზმის მშენებლობის ძირითად ინსტრუმენტზე, ისინი უპირისპირებდნენ კლასობრივი ბრძოლისა და საზოგადოების რევოლუციური გარდაქმნის აუცილებლობის იდეას.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციალიზმი კატეგორია:უტოპიური სოციალიზმი
სორია
სორია (Soria) — მუნიციპალიტეტი და ქალაქი ესპანეთში. სორიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დუეროზე, ავტონომიურ გაერთიანება კასტილია და ლეონის აღმოსავლეთ ნაწილში.
მოსახლეობა შეადგენს 38 881 ადამიანს (ეროვნული სტატისტიკის უნივერსიტეტი, 2017), 43,7% პროვინციის მოსახლეობაა. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 271,77 კმ²-ს, მოსახლეობის სიმჭიდროვით 144,13 კაცი/კმ²-ზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1063 მეტრზე. სორია პროვინციის მეორე უდიდესი ქალაქია.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის ქალაქები კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
ZeniMax Online Studios
ZeniMax Online Studios — ZeniMax-ის შვილობილი კომპანია, რომელიც ორიენტირებულია ონლაინ თამაშების შექმნაზე. . მისი პირველი და ერთადერთი თამაში არის „The Elder Scrolls Online“. ZeniMax Studios ჰყავს დაახლოებით 250 თანამშრომელი. კომპანია დაფუძნდა 2007 წელს ჰანტ ვალში, მერილენდის შტატში.
ისტორია
კომპანია შეიქმნა სპეციალურად MMOG-ის თამაშების შექმნისთვის. 2007 ხელი მოეწერა შთანხმებას, რითაც კომპანიას ჰქონდა თამაშის ძრავის HeroEngine-ის გამოყენების უფლება.
2008 წლის ივნისს ZeniMax Online Studios გადავიდა ჰანტ ვალში, სადაც მდებარეობს დღემდე.
2011 წლის 15 მარტს კომპანიამ განაცხადა, რომ გეგმავს ირლანდიაში შექმნას მოთამაშეთა მხარდაჭერის ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები კატეგორია:ZeniMax Media კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
ბანგლადეშის პოლიტიკური სისტემა
ბანგლადეშის პოლიტიკური სისტემა — ბანგლადეში წარმოადგენს უნიტარულ სახელმწიფოს. იგი საპარლამენტო რესპუბლიკაა. 18 წელს მიღწეულ ბანგლადეშის ყველა მოქალაქეს აქვს პარლამენტის პირდაპირ არჩევნებში მონაწილეობის უფლება. ბანგლადეშის პარლამენტი ერთპალატიანია. მას ბენგალურ ენაზე ჰქვია „ჯატია სანგსადი“. პარლამენტის შენობა ცნობილია სახელწოდებით - „ჯატია სანგსად ბჰაბანი“. მისი პროექტის ავტორია ამერიკელი არქიტექტორი ლუის ისიდორ კანი. პარლამენტის არჩვენები იმართება 5 წელიწადში ერთხელ. პარლამენტი 345-ადგილიანია. აქედან, 45 ადგილი სპეციალურად არის დაჯავშნული ქალი-დეპუტატებისათვის, რომელთა არჩევნები ტარდება ერთმანდატიანი ოლქების მიხედვით.
მთავრობის მეთაურია პრემიერ-მინისტრი. ის აყალიბებს სამთავრობო კაბინეტს და ახორციელებს სახელმწიფოს მართვას. მიუხედავად იმისა, რომ პრემიერ-მინისტრი ოფიციალურად არის დანიშნული პრეზიდენტის მიერ, ის აუცილებლად უნდა წარმოადგენდეს პარლამენტის უმრავლესობას.
პრეზიდენტის პოსტს. უფრო ცერემონიული ხასიათი აქვს. მას ირჩევს ქვეყნის პარლამენტი. პრეზიდენტის უფლებები მნიშვნელოვნად იზრდება გარდამავალი მთავრობის ფორმირების მომენტისათვის. ამ პერიოდში პრეზიდენტი პასუხისმგებელია არჩევნების ჩატარებასა და ხელისუფლების გადაბარებაზე. გარდამავალი მტავრობის ოფიცრები აუცილებლად უპარტიო უნდა იყოს და შესაბამის თანამდებობაზე ინიშნებიან მხოლოდ მოვალეობის შესასრულებლად სამი თვის ვადით. ხელისუფლების გადაცემის ასეთი მეთოდი მსოფლიოში პირველად მიიღეს ბანგლადეშში 1991 წ. არჩევნების მსვლელობისას და გამყარებულია 1996 წლის 13 შესწორებით.
ბანგლადეშის კონსტიტუცია პირვანდელი სახით მიღებული იქნა 1972 წელს და ამ მომენტისათვის მასში შეტანილია 14 შესწორება. ქვეყანის უმაღლესი სასამართლო ორგანოა უზენაესი სასამართლო, რომლის მოსამართლეები ინიშნებიან პრეზიდენტის მიერ. სასამართლო და სამართალდამცავი ორგანოების სუსტია. სასამართლოსა და აღმასრულებელი ხელისუფლების გაყოფა დასრულდა 2007 წლის 1 ოქტომბერს. მოსალოდნელი იყო, რომ გაყოფის შედეგად სასამართლო ხელისუფლება შეიძლება გახდეს ძლიერი და მიუკერძოებელი. სამართლებრივი სისტემა ძირითადად ეფუძნება ინგლისურ პრეცედენტული სამართალს, გარდა იმ კანონებისა, რომლებიც ეხება ოჯახს, ქორწინებას და მემკვიდრეობას. ეს უკანასკნელი შეესაბამება მოსახელობის სხვადასხვა ჯგუფების რელიგიური ტრადიციებს.
ბანგლადეშის ძირითადი პარტიებია ”ლიგა ავამი” და ბანგლადეშის ნაციონალური პარტია. ნაციონალური პარტიის ლიდერია ხალედა ზია და მისი მთავარი პოლიტიკური პარტნიორებია სხვადასხვა ტიპის ისლამური პარტიები - „ჯამაათ - ისლამია ბანგლადეში“ და „ისლამი ოიკია ჯოტი“.
პოლიტიკური პარტია „ლიგა ავამის“ ლიდერია შეიხ ჰასინა. მისი პოლიტიკური მოკავშირეებია მემარცხენე და ანტიკლერიკალური პარტიები.
შეიხ ჰასინა და ხალედა ზია ერთმანეთის დაუძინებელი მტრებია და უკვე 10-წლეულებია დომინირებენ პოლიტიკურ არენაზე. ამ ორი პარტიის დაპირისპირება იმდენად ძლიერია, რომ მათი აქტივობა გამოიხატა მძლავრ პროტესტში, ძალადობასა და მკვლელობაში. მნიშვნელოვნად მაღალია ახალგაზრდების პოლიტიკური აქტიურობა, რომელიც სათავეს იღებს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდიდან. პრაქტიკულად ყველა პარტიას გააჩნია თავისი ახალგაზრდული მოძრაობის ფრტა, რომელთა ლიდერებს პარლამენტში დეპუტატად კი ირჩევენ.
პოლიტიკურ ველზე კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მოთამაშეა პარტია „ჯატია“, რომლის ლიდერია ყოფილი სამხედრო დიქტატორი ჰუსეინ მოჰამად ერშადი
არსებობს ორი რადიკალურ-ტერორისტული ორგანიზაცია: „ჯაგრატა მუსლიმ ჯანატა ბანგლადეში“ და „ჯამაათულ-მუჯაჰედინ ბანგლადეში“. ეს ორგანიზაციები ქვეყნის ტერიტორიაზე აკრძალულია 2005 წლის თებერვლიდან. 1999 წლიდან ქვეყანაში ადგილი ჰქონდა ტერორისტულ აქტებს. შედეგად, დაკავებულ ინა ორგანიზაციების ეჭვმიტანილი ლიდერები და წევრები 2006 წელს. ხელმძღვანელებს გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი და მოიყვანეს აღსრულებაში. ბანგლადეშის ხელისუფლების ანტიტერორისტულმა ოპერაციებმა დადებითი გამოძახილი ჰპოვა სხვა სახელმწიფოთა ხელმძღვანელებში.
2007 წლის 11 იანვარს საგანგებო განკარგულებით მომზადდა ახალი საარჩევნო სია, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლისათვის. ქვეყნის გარდამავალ მთავრობას, რომელსაც მეთაურობდა ფაჰრუდინ აჰმადი, მხარს უჭერდა სამხედრო წრეები. განკარგულებამ 20078 წლის 22 იანვარს შეაჩერა არჩევნები. კორუფციის ინდექსის მიხედვით, ბანგლადეში იყო 147-ე ადგილზე. მომზადდა ახალი სიები, საერთაშორისო გამჭვირვალობით ჩატარდა არჩევნები და დიდმა ალიანსმა „ლიგა ავამის“ მეთაურობით დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა 2008 წლის 29 დეკემბრის არჩევნებში და პარლამენტის 300 ადგილიდან 230 ხვდა წილად.
სოფენეს სამეფო
სოფენეს სამეფო (Ծոփքի Թագավորութիւն) — უძველესი სომხური სამეფო, რომელიც ძვ. წ. III საუკუნიდან ძვ. წ. 94 წლამდე არსებობდა, სანამ ტიგრან II-მ არ დაამარცხა და საკუთარ იმპერიას არ შეუერთა. სოფენეს სამეფოს ერთ-ერთი განშტოება იყო კომაგენეს სამეფო.
წარმოშობა
სოფენე ურარტუს სამეფოს ნაწილი იყო ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებში. მას შემდეგ რაც არგიშთი I-მა რეგიონი თავის სამეფოს შეუერთა ძვ. წ. VIII საუკუნის დასაწყისში, მისი მცხოვრებლების დიდი ნაწილი ახლად აშენებულ ქალაქ ერებუნში გადაასახლა.
შემდგომში, ძვ. წ. 600-იანი წლებიდან სოფენე ერვანდუნების სომხური სამეფოს პროვინცია გახდა.
ძვ. წ. 330-იან წლებში ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობებისა და აქემენიანთა იმპერიის დაშლის შემდგომ, იგი სომხეთის ერთ-ერთი პირველი რეგიონი გახდა, რომელშიც საბერძნეთის გავლენა იგრძნობოდა, რის გამოც გავრცელებული იყო ბერძნული კულტურის ნიშნები. სოფენე დიდი სომხეთის შემადგენლობაშიც შედიოდა. ძვ. წ. III საუკუნეში სელევკიდების იმპერიამ ხელი შეუწყო სოფენეს დიდი სომხეთის იმპერიისგან გამოყოფას და ახალი სამეფოს ჩამოყალიბებას. სოფენეს სამეფოს ერვანდუნების დინასტია მართავდა.
სამეფოს დედაქალაქი არკატიატკერტი იყო, რომელიც მდინარე ტიგროსის ჩრდილოეთით მდებარეობდა, თუმცა მისი უდიდესი დასახლება არშამაშატი იყო, რომელიც სამეფოს სამხრეთით მდებარეობდა. არშამაშატი ძვ. წ. III საუკუნეში დაარსდა და ახ. წ. XIII საუკუნემდე არსებობდა. სამეფოს სომხები მართავდნენ, თუმცა მოსახლეობა ეთნიკურად განსხვავებული იყო. ძირითადად აქ სომხური და სემიტური წარმოშობის ხალხი ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია
ტუმაკო
ტუმაკო (Tumaco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 99 400 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 760 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალბანია (სანტანდერი)
ალბანია (Albania) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.251 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 300 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 27.56 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 156 კმ²-ია.
ადგილის დედა (კოჭბაანი)
კოჭბაანის ადგილის დედის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ კოჭბაანის ჩრდილოეთ-დასავლეთით, 800-900 მეტრის მოშორებით, ნასოფლარ ბოტკოს ტერიტორიაზე. მიეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია, 9,5 მეტრი 6,8 მეტრზე, სამხრეთიდან და დასავლეთიფან ეკლესიას თითო მინაშენი ეკვრის, სამხრეთ მინაშენი თანამედროვეა და ძველ ეკლესიასთან წყობით არის დაკავშირებული. დაავლეთ მინაშენი კი გვიანდელია.
საშენ მასალად გამოყენებულია სრულიად დამუშავებული ნატეხი ქვა და რიყის ქვა. ეკლესიიის გარე პერამგისათვის უმთავრესად გამოყენებულია მოზრდილი ზომის, ნატეხი ქვები, რომელთა შორის დარჩენილი არეები დუღაბით არის ამოვსებული. იგივე მასალაა გამოყენებული შიგნითა კედლების ქვედა ნაწილების წყობაშიც. კედლის ზემოთა ნაწილებში კი მათ რიყის ქვა და წვრილი ნატეხი ქვა ენაცვლება. კედლების გული ქვის ნამტვრევებითა და დუღაბით შედგება. მოგვიანებით აღდგენილი ნაწილებიც მთლიანად ნატეხი ქვისაა.
ეკლესია ძალზედ დაზიანებულია, ჩამონგრეულია კამარის უმეტესი ნაწილი. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული ჩრდილოეთ კედელი. გარედან ჩამოშლილია სამხრეთ კედლის საპირე წყობის ზედა ნაწილი. მთელს სიმაღლეზეა გაბზარული აღმოსავლეთ კედელი. ინტერიერში ყრია კამარის ნანგრევები და ჩრდილოეთ კედლის ჩამონგრეული ქვები. ასევე დანგრეულია ორივე მინაშენის გადახურვა და კედლების ნაწილი.
ეკლესიის განივი ფასადები მახვილი ფრონტონითაა დასრულებული, რაც ეკლესიის თავისებურების ნაწილია. აღმოსავლეთ ფრონტონის წვერთან მოთავსებულ, მომრგვალებული ფორმის ქვაზე ამოკაწრულია „აყვავებული“ და ტოლმკლავა ჯვრის გამოსახულება. ორივე ფრონტონის წვერს ლავგარდანი აქვს შერჩენილი. იგი ხუთსაფეხურიანია და აგებულია ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურებით გამოყვანილი რიგების მონაცვლეობით.
ეკლესია დაბურული ყოფილა კრამიტით. ინტერიერში აღმოჩნდა ბრტყელი, გვერდებდაკეცილი კრამიტი. რომელიც მხატვრულადაა გაფორმებული.
სამხრეთ მინაშენი
სამხრეთ მინაშენი ეკლესიაზე გაცილებით მოკლეა. იგი უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული, მინაშენის შიგნითა ზომებია, სიგრძე 3,55 მეტრი და სიგანე 2,41 მეტრი. გარეთა შესასვლელი, დასავლეთიდან, მიწითაა დაფარული. კარი ორივე მხრიდან თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთ კედლის შიაში შეისრულთაღოვანი სარკმელია. გარედან სარკმლის თაღი ნახევარწრიულია. შიგნიდან, არკმლის სამხრეთით, პატარა, ოთხკუთხა ნიშაა. მინაშენი შიგნიდან გადახურული იყო დამბრეცი კამარით, რომლის ნაწილი ეკლეიის სამხრეთ კედელზეა შემორჩენილი.
დასავლეთ მინაშენი
დასავლეთ მინაშენი ეკლესიის დასავლეთ ფასადს მთელ სიგრძეზე გაუყვება. შესასვლელი მას სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. ორივე კარ გარედან მოზრდილი ქვითაა გადახურული. შიგნიდან კი ხის ძელით. მინაშენი ეკლესიასთან დაკავშირებულია ვიწრო, ძლიერი შემაღებული, შეისრული თაღით გადახურული გადასასვლელით. შიგნით მინაშენს ერთიანი კამარა ეხურა, რომელიც ეკლესიაზე მიშენებულ კედლებზე იყო დაყრდობილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნულოვანი წერტილის ენერგია
ნულოვანი წერტილის ენერგია — სხვაობა სხეულის ყველაზე დაბალ ენერიიასა, რომელიც სხეულს კვანტური მექანიკის სისტემაში შესაძლოა ჰქონდეს, და კლასიკურ მინიმალურ ენერგიას შორის. კლასიკური მექანიკისგან განსხვავებით კვანტური მექანიკა მერყეობს საკუთარ ყველაზე დაბალ ენერგიულ ნაწილში ჰაიზენბერგის გაურკვევლობის პრინციპის დამსახურებით. როგორც ატომებს და მოლეკულებს ასევე ცარიელ ვაკუუმებსაც გააჩნიათ პროპორციები. კვანტური ველის თეორიაზე დაყრდნობით სამყარო შეიძლება წარმოვიდგინოთ არა როგორც იზოლირებული ნაწილაკების, არამედ უსასრულო ველების ერთობლიობა: მატერიის ველები და ძალის ველები, ყველა ამ ველებს გააჩნიათ ნულოვანი წერტილის ენერგია.
განხილვა
კლასიკურ მექსიკაში ნაწილაკების ენერგია შეადგენს პოტენციური და კინეტიკური ენერგიის ჯამს. მაგალითად, ტემპერატურა იზრდება ნაწილაკების მოძრაობისას რომელიც გამოწვეულია კინეტიკური ენერგიის მიერ. როდესაც ტემპერატურა მცირდება აბსოლუტურ ნულამდე. მაგალითად თხევადი ჰელიუმი არ იყინება ატმოსფეროში ნულოვანი წერტილის გრავიტაციის გამო.
]], ნებისმიერი წერტილი სივრცეში, რომელიც შეიცავს ენერგიას, შეიძლება ითქვას, რომ ამ სხეულის მასა ქმნის ნაწილაკებს. ვირტუალური ნაწილაკები კოსმოსურ სივრცეში არსებობას აფეთქებით იწყებენ არსებობას სამყაროს ნებისმიერ წერტილში, რაც კვანტური რყევების ენერგიის დამსახურებაა. თანამედროვე ფიზიკაში წარმოიქმნა კვანტური ველის თეორია რათა ფუნდამენტურად შეესწავლათ ენერგიისა და მატერიის ურთიერთქმედება კოსმოსურ სივრცეში.
ადრეული თეორიები
ნულოვანი-წერტილის ენერგია წარმოიშვა ვაკუუმის ისტორიული იდეებიდან. არისტოტელესთვის ვაკუუმი იყო τὸ κενόν, „ცარიელი ადგილი“. მას სჯეროდა რომ ეს კონცეფცია არღვევდა ფიზიკის ძირითად კანონებს და ამტკიცებდა რომ ძირითადი ელემენტეები: ცეცხლი, წყალი და მიწა არ შედგებოდნენ ატომებისგან, მაგრამ უწყვეტნი იყვნენ. ატომისტებისთვის სიცარიელის ცნება აბსოლუტურ ხასიათს ატარებდა: ეს იყო განსხვავება არსებობისა და არარსებობისგან. ვაკუუმის მახასიათებლებზე დებატები დიდად იყო შემოფარგლული ფილოსოფიის დარგის მიერ, ეს გარგძელდა რენესანსის ეპოქამდე მანამ სანამ ოტო ვონ გუერიკემ არ გამოიგონა პირველი ვაკუუმის მტვერსასრუტი და დაიწყო პირველი სამეცნიერო კვლევითი იდეები.
შემდგომში, XIX საუკუნეში აღმოაჩინეს რომ ვაკუუმირებული ადგილები კვლავ შეიცავდა თერმულ რადიაციას. ჭეშმარიტი ბათილობით სიცარიელის შემცვლა აეტერის არსებობით იყო იმ დროის ყველაზე გავრცელებული თეორია. ელექტროდინამიკის წარმატებაზე დაყრდნობით, აეტერის თეორია ეფუძნებოდა მაქსველის ელექტროდინამიკას.
თუმცა, 1887 წელს მიშელსონ-მოელეის ექსპერიმენტის შედეგი იყო პირველი ძლიერი მტკიცებულება, რომ მაშინდელი გავრცელებული აეტერის თეორიები სერიოზულად იყო გაჟღენთილი და დაიწყო კვლევის ხაზი, რომელმაც საბოლოოდ გამოიწვია სპეციალური ფარდობითობა, რომელიც განპირობებული იყო სტაციონალური აეტერის ერთობლიობით. იმ პერიოდის მეცნიერთათვის, ეს ნიშნავდა რომ ნამვილ ვაკუუმი კოსმოსში ქრებოდა გაცივებით და ენერგიის დაკარგვით.
მეორე კვანტური თეორია
1900 წელს მაქს პლანკმა მიიღო საშუალო ენერგია ε ენერგიის რადიატორიდან.
სადაც h არის პლანკის მუდმივა, ν არის სიხშირე, k არის ბოლცმანის მუდმივა და T არის აბსოლუტური ტემპერატურა. ნულოვანი-წერტილის ენერგია არ შედის პლანკის ორიგინალ კანონებში, რადგანაც მისი არსებობა პლანკისთვის 1900 წელს უცნობი იყო.
საფუძველი ნულოვანი-წერტილის ენერგიას საფუძველი დაუდო მაქს პლანკმა 1911 წელს გერმანიაში, როგორც მისი 1900 წლის თეორიის კორექტირება.
პეტროპავლოვკა (ასკინოს რაიონი)
პეტროპავლოვკა  (Петропавловка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 184 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 100 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
აგიოს-თერაფონი
აგიოს-თერაფონი (Άγιος Θεράπων) — სოფელი კვიპროსში. მდებარეობს ლიმასოლის რაიონში. 2001 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 152 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლიმასოლის რაიონის სოფლები
ტუკერესი
ტუკერესი (Túquerres) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 41 205 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 275 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
არტეზიანულ-ნორმანდიული ბასეტი
ეს არც ისე მაღალი, მაგრამ სწორფეხა ძაღლი უფრო ფეხმარდი და პოპულარული ბასეტ-ჰაუნდის წინაპარია. მისი სამშობლოა არტუა და ნორმანდია. XX საუკუნეში ევროპაში მიმდინარე ომებმა მნიშვნელოვნად შეამცირეს ბასეტების რაოდენობა. თუმცა ლეპარუ დე კომბრეს წყალობით ეს ჯიში განადგურებას გადაურჩა. ბასეტი — ჩვეულებრივი ძაღლია, ოღონდ შეცვლილი პროპორციებით: მას შენარჩუნებული აქვს წინაპრებისათვის დამახასიათებელი სხეულის სიგრძე, თუმცა უფრო მსხვილი თავი, კიდურების დამოკლებული ძვლები და უფრო მსხვილი სახსრები აქვს. მისი პატარა სიმაღლე მონადირეს საშუალებას აძლევს ფეხით მიჰყვეს მას. XX საუკუნის დასაწყისისთვის ამ ჯიშში გამოიკვეთა ორო განსხვავებული ხაზი — მონადირე ძაღლები სწორი ფეხებით და ფეხმრუდი, გრძელყურა საგამოფენო ძაღლი-კომპანიონები. დაახლოებით 1900 წელს ფრანგმა ლეონ ვერიემ შეიმუშავა თანამედროვე სტანდარტი, რომელშიც გააერთიანა ორივე ხაზის ნიშნები.
ეს ძაღლი მომხიბვლელი კომპანიონია, იგი თავს კარგად გრძნობს ქალაქშიც და სოფელშიც, მისი გაწვრთნა საკმაოდ ადვილია, კარგად ეწყობა ადამიანებს. მის ბეწვს განსაკუთრებული მოვლა არ სჭირდება. მისი შეფერილობა შეიძლება იყოს წითური-თეთრით, და სამფერი(შავი,წითური,თეთრი). რბილი ნაზი ყურები გრძელია და ნაკეცებად ჰკიდია, გრძელი კუდი ბოლოსკენ ვიწროვდება, დიდ თვალებს სერიოზული გამოხედვა ახასიათებს. არტეზიანულ-ნორმანდიული ბასეტი კარგად იტანს ცივ კლიმატს, კარგად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს, ცუდი მოდარაჯეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეძებარი ძაღლები კატეგორია:ფრანგული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ნახიდურის ციხე
ნახიდურის ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ნახიდურში. ზღვის დონიდან 420 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ბოლნისიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. მდებარეობს მდინარე ქცია-ხრამის მარჯვენა ნაპირზე. ციკლოპური ციხე მიეკუთვნება ძვ. წ. I ათასწლეულს. ზემოთ აღნიშნულ სოფელში ასევე ვხვდებით XVII–XVIII საუკუნეების გუმბათიან „ყვითელ ეკლესიას“ და IX–X საუკუნეების ეკლესიას.
ცნობილი სომეხი მკვლევარის — ლეონ მელიქსეთ-ბეგის მტკიცებით ცურტავი დღევანდელი ნახიდური უნდა იყოს. ეს ვარაუდი ისტორიკოსებს საინტერესოდ მიაჩნდათ, რადგან ისტორიული ნახიდური წარმოადგენდა ძველ ციხე-ქალაქს, სადაც ამჟამად უამრავი ნანგრევებია შემორჩენილი. ცურტავს პლატონ იოსელიანი გაურკვეველ ადგილად მიიჩნევს. მოსე ჯანაშვილი ვახუშტის გეოგრაფიის გამოცემაში „ზურტაკეტში“ ხედავს ცურტავს. ივანე ჯავახიშვილი ცურტავს მიიჩნევდა ჰერეთის დედაქალაქად, მაგრამ მისი ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველი არიო.
ნახიდურის ციხე 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ყვარყვარე
ყვარყვარე — კინოსტუდია „ქართული ფილმი“-ს 1978 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. დამდგმელი რეჟისორი: დევი აბაშიძე. სცენარის ავტორი: რეზო ჭეიშვილი, დევი აბაშიძე. ოპერატორი: ﻿იგორ ამასიისკი. მხატვრები: დიმიტრი ერისთავი, ბორის ცხაკაია. კომპოზიტორი: ჯანსუღ კახიძე.
სიუჟეტი
პოლიტიკური სატირა ეფუძნება პოლიკარპე კაკაბაძის მოთხრობას — „ყვარყვარე თუთაბერი“-ს, რომელიც მოგვითხრობს 1917 წლების პოლიტიკური მოვლენების დროს ერთი ავანტიურისტი კაცის თავგადასავალს, რომელიც შემთხვევითი გარემოებების შედეგად აღიარებულ იქნა სახალხო გმირად. დევნილი სოციალისტის ნაცვლად მეფის ჯარისკაცები წისქვილში უსაქმურ ნაცარქექიას, ყვარყვარეს შეიპყრობენ. ყვარყვარეს თავის მართლება ვერ უშველის, პროკლამაციების გავრცელებას და მეფის წინააღმდეგ აჯანყების ხელმძღვანელობას დასწამებენ. ცნობა მეფის გადადგომის შესახებ ყველაფერს თავდაყირა დააყენებს, ყვარყვარე რევოლუციის გმირად იქცევა. ნაცარქექია მდგომარეობას შეიფერებს. ქალაქის მესვეურებს ახალი დემოკრატიული სახელმწიფოს აშენებას დაპირდება, მოწინაღმდეგეებს და გაურკვევლობით დაბნეულ ადამიანებს კი ციხეში შეყრის. თვითმარქვია მედროვის თვალთმაქცობა მალე გაირკვევა, ქალის კაბაში გადაცმული ყვარყვარე თავს გაქცევით უშველის.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:დევი აბაშიძის ფილმები