cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ინგლისის თასი 1971–1972
მეოთხე რაუნდი
მატჩების დღე იყო 1972 წლის 5 თებერვალი, შაბათი. რადგან ჰერფერდ იუნაიტედს არ შეეძლო აღნიშნულ დღეს თამაში შეხვედრა გადაიდო რამდენიმე დღით. სულ დაფიქსირდა ხუთი ფრე, მათგან მხოლოდ ერთში გახდა საჭირო მეორე დამატებითი მატჩის ჩატარება.
მეხუთე რაუნდი
მატჩები გაიმართა 1972 წლის 26 თებერვალს, შაბათ დღეს. ორი თამაში დასრულდა ფრედ, მათგან მხოლოდ ერთისთვის გახდა საჭირო მეორე დამატებითი მატჩის ჩატარება.
მესამე ადგილის მატჩი
მატჩი მესამე ადგილისთვის ჩატარდა მესამედ, ეს იყო ექსპერიმენტი რომელიც ხუთი სეზონის განმავლობაში იყო ასოციაციის თასზე, 1974-75 სეზონში კი გაუქმდა. თამაში უგოლო ფრით დასრულდა, გამარჯვებული პირველად პენალტებით გამოვლინდა.
ფინალი
ფინალი გაიმართა 1972 წლის 6 მაისს შაბათს უემბლის სტადიონზე ლონდონში და დასრულდა ლიდზ იუნაიტედის გამარჯვებით 1–0. გოლი გაიტანა ალან კლარკმა. მატჩს დაესწრო 100,000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ასოციაციის თასის სეზონები კატეგორია:1971 წელი ფეხბურთში კატეგორია:1972 წელი ფეხბურთში
ძვ. წ. 197
გარდაიცვალნენ
*
ახალი წელი
thumb|250px|საახალწლო ნაძვის ხე როკფელერის პლაზაზე ნიუ-იორკში. thumb|250px|ფოიერვერკი [[ლონდონის თვალი|ლონდონის თვალზე, ლონდონი]] thumb|250px|საახალწლო ფოიერვერკი [[კოპენჰაგენი|კოპენჰაგენში]] thumb|250px|საახალწლო ფოიერვერკი [[ედინბურგი|ედინბურგში]] thumb|250px|[[კოპაკაბანა|კოპაკაბანის პლაჟი, რიო-დე-ჟანეირო]] thumb|250px|საახალწლო ფოიერვერკი [[სიდნეიში, 2008–09]] thumb|250px|საახალწლო ფოიერვერკი [[კასაბლანკაში]] ახალი წელი — დღესასწაული მრავალ კულტურაში ადგილობრივად მიღებული კალენდრის მიხედვით, რომელიც დგება წლის ბოლო დღიდან მომავალი წლის პირველ დღეზე გადასვლის მომენტში. გრიგორიანული კალენდრის მიხედვით, ახალი წელი დგება პირველ იანვარს.
არგენტინა
ძველი ტრადიციის თანახმად, არგენტინაში დაწესებულებების თანამშრომლები წლის ბოლო სამუშაო დღეს, ფანჯრიდან ძველ კალენდრებს, უვარგის უწყისებსა და ბლანკებს ყრიან. ისე რომ ბუენოს-აირესის იმ ნაწილში, სადაც სამუშაო დაწესებულებები მდებარეობს, შუადღისთვის ქუჩები ქაღალდების თხელი ფენით იფარება. ამ ტრადიციის წარმომავლობის შესახებ არავინ არაფერი იცის, თუმცა მის გარეშე არგენტინელებისთვის ახალი წელი არ არსებობს.
ავსტრალია
ახალი წლის დღეს, სიდნეის პლაჟებზე შესაძლებელია საცურაო კოსტიუმში გამოწყობილი თოვლის პაპის ხილვა. ასეთ ეგზოტიკურ თოვლის პაპას ტრადიციული სანტა-კლაუსისთვის დამახასიათებელი ატრიბუტები — თეთრი წვერი და წითელი ქუდი მაინც აქვს.
ავსტრია
ვენაში დაუწერელ კანონად ითვლება ახალ წელს წმინდა სტეფანეს ეკლესიაში ჩამოკიდებული „მსოფლიო ზარის“ საზეიმო ხმის მოსმენა. ძველ დროში კი კარგი ნიშანი იყო ბუხრის მწმენდავთან შეხვედრა, შეხება და დასვრა. ეს ტრადიცია ბედნიერების მომტანად მიაჩნდათ.
მიანმარი
იმის გამო, რომ ამ ქვეყანაში ახალი წელი ყველაზე ცხელ სეზონს ემთხვევა, მას წყლის ფესტივალით აღნიშნავენ. ნებისმიერი ასაკის ადამიანები შეხვედრისას ერთმანეთს წყლით წუწავენ. ამ დროს არავინ ბრაზდება, რადგან წყლის მისხმა ტრადიციაა და კეთილგანწყობის გამოხატვაა.
ბულგარეთი
ახალი წლის წინა დღეს ბულგარელები შინდის ჯოხს იძენენ, რაც ახალი წლისთვის აუცილებელი ატრიბუტია. პირველ იანვარს ბავშვები მშბლებთან მიდიან და ჯოხის მსუბუქი დარტყმით ახალი წლის დადგომას ულოცავენ. იმ დროს, როდესაც საათი ბოლოჯერ ჩამოჰკრავს და მოსახლეობას ძველი წლის წაბრძანებას ამცნობს, ბუგარელების სახლში სინათლე სამი წუთით ქრება. ეს დრო საახალწლო კოცნას ეთმობა. ბულგარელებს უხარიათ, თუ საახალწლო სუფრის დროს ვინმე დააცემინებს, რადგან მათი აზრით ეს ბედნიერების მომტანია.
საბერძნეთი
ბერძნული ტრადიციის თანახმად, ზუსტად 12 საათზე ოჯახის უფროსი ეზოში გადის და კედელს ბროწეულს ესვრის. თუ ბროწეულის მარცვლები მთელს ეზოში მიმოიფანტება, მაშინ ახალ წელს ეს ოჯახი ბედნიერად გაატარებს. სტუმრად მისვლისას ბერძნებს თან დახავსებული ქვა მიაქვთ და სახლში მისვლისას მასპინძელს ეუბნებიან: „დაე, ჩემი მასპინძლის ქისა ამ ქვასავით მძიმე იყოს“.
დანია
დანიაში ტყის მცველებმა ბრაკონიერებთან, რომელთაც ნაძვის ხის მოჭრა და სახლში წაღება უნდათ, ბრძოლის მეტად ეფექტურ მეთოდს მიაგნეს. წინასაახალწლო დღეებში ისინი ნაძვის ხეს სპეციალურ ხსნარს უსვამენ, რომლის მყრალი სუნიც სიცივეში შეუმჩნეველია, მაგრამ როგორც კი ხე თბილ გარემოში აღმოჩნდება, იგი მაშინვე საშინელ სუნს უშვებს.
ირლანდია
ახალი წლის ღამეს, ირლანდიელები საკუთარი სახლის კარს ფართოდ აღებენ. ნებისმიერი ადამიანი, ვინც ღია კარში შესვლას მოინდომებს, სახლის სასურველი სტუმარი გახდება. ასეთ სტუმარს მაგიდის საპატიო ადგილას დასვამენ და ტრადიციულ სადღეგრძელოს — „მშვიდობა ამ სახლსა და მთელ მსოფლიოში!“ შესვამენ.
კუბა
ახალი წლის ღამეს კუბელები ჭიქებს წყლით ავსებენ და ზუსტად 12 საათზე ფანჯრიდან ასხამენ. ასეთი ჟესტით კუბელები ერთმანეთს უსურვებენ, რომ დამდეგი წელი წყალივით ნათელი, სუფთა და ბედნიერი ყოფილიყოს.
მიკრონეზია
მიკრონეზიის ერთ–ერთი კუნძულის მოსახლეობა ყოველ ახალ წელს სახელს იცვლის. მათი აზრით, ამ გზით ისინი ბოროტ სულებს თავგზას უბნევენ. პირველ იანვარს გაღვიძებული ოჯახის წევრები, თავიანთ ახალ სახელს პირზე ხელმიფარებულები წარმოთქვამენ, ამავე დროს, ოჯახის სხვა წევრი დაირას აახმაურებს, რომ ბოროტმა სულმა სახელი ვერ გაიგოს. სახელს ყველა ინდივიდუალურად ირჩევს, რის გამოც ერთ წელს სოფლის ნახევარზე მეტს მაიკლ ჯეკსონი ერქვა.
პერუ
პერუში მიაჩნიათ, რომ ის, ვინც საკუთარ სახლს ჩემოდნით ხელში შემოუვლის, დიდი ხნის ნატვრას აისრულებს და სამოგზაუროდ გაემგზავრება. სხვა ტრადიციის თანახმად კი, თუ გოგონა, რომელსაც ხელში ტირიფის წნელი უჭურავს, მის მეორე ბოლოს უცნობ ყმაწვილს შეახებს, იგი მისი საქმრო გახდება.
შოტლანდია
ახალი წლის ღამეს, შოტლანდიელები კასრში ფისს ასხამენ და მას ქუჩებში მოატარებენ. მათი აზრით, ეს გასული წლის დაწვის სიმბოლოა, რის შემდეგაც ახალ წელს გზა ხსნილი აქვს. როდესაც საათის ისრები 12-ს მიუახლოვდება, სახლის უფროსი კარს აღებს და მანამ არ კეტავს, სანამ ზარის უკანასკნელ დარეკვას არ გაიგონებს. ამით იგი სახლიდან ძველ წელს აძევებს, ახალს კი უშვებს. ახალი წლის ღამეს სახლში შავთმიანი მამაკაცის შესვლა კარგის ნიშანია.
ჩინეთი
ჩინეთში ახალი წელი მთვარის კალენდრით აღინიშნება, რის გამოც თარიღი მოძრავია და 21 იანვრიდან 21 თებერვლამდე მერყეობს.
სქოლიო
კატეგორია:კალენდარი კატეგორია:დღესასწაულები
მიჰრიმაჰ სულთანი
ბიოგრაფია
მიჰრიმაჰ სულთანი იყო სულეიმან დიდებულის და მისი კანონიერი ცოლის, ჰიურემ სულთნის ერთადერთი ქალიშვილი. მიიღო ბრწყინვალე განათლება, ფლობდა რამდენიმე ენას, იყო ძალზედ ერუდირებული, დაინტერესებული იყო პოლიტიკით და ქველმოქმედებით. ამასთან ერთად მიჰრიმაჰი იყო ლამაზი, ელეგანტური სულთანი გრძელი, ოქროსფერი თმით. 1539 წელს 17 წლის მიჰრიმაჰი მიათხოვეს 38 წლის რუსტემ-ფაშას. თანამედროვენის თქმით მიჰრიმაჰი დედის რჩევას დათანხმდა გათხოვილიყო ამბიციურ და ოსმანთა დინასტიის ერთგულ რუსტემზე. მამაც დათანხმდა ცოლის სურვილს — სულეიმანის მხრიდან რუსტემ-ფაშა დიდი ნდობით სარგებლობდა. ხუთ წელიწადში რუსტემ-ფაშა გახდა ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი.
საქმიანობა
მიჰრიმაჰ სულთანი იყო ძალზედ გავლენიანი და მდიდარი. მან მიიღო მონაწილეობა მეუღლის პროექტებში და დედას დაეხმარა ემართა სახელგანთმული ჰიურემ ჰასეკი სულთნის ფონდი. 1558–1578 წლებში მართავდა სულთნის ჰარემს. მისი ძმის სელიმ II-ის მმართველობის პერიოდში ფაქტობრივად იყო ოსმალეთის იმპერიის ვალიდე-სულთანი. ასევე ცნობილია, რომ მიჰრიმაჰმა გამოყო სახსრები თავისი სახელობის ორი მეჩეთის კომპლექსისთვის (ედრნექაფის რაიონში და უსქუდარის რაიონში) სტამბოლში, რომელის მშენებლობასაც ხელმძღვანელობდა სახელგანთქმული არქიტექტორი სინანი.
შვილები
რუსტემ-ფაშას და მიჰრიმაჰ სულთნის შვილების რაოდენობის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. ზუსტად არის ცნობილი, რომ მიჰრიმაჰს რუსტემთან ქალიშვილი, აიშე ჰიუმაშაჰი ჰყავდა. აიშე ჰიუმაშაჰის ქმარს და შვილებს გავლენიანი პოზიციები ეკავათ ოსმალეთის იმპერიაში. ეს ფაქტი ეხება აიშე ჰიუმაშაჰის შვილიშვილებსაც. .
მიჰრიმაჰის და რუსტემის ვაჟი მამასთან ერთად შეჰზადეს მეჩეთის სასაფალოზე განისვენებს. ის გარდაიცვალა მამის გარდაცვალებიდან მალევე ეპიდემიით. მიჰრიმაჰის ორი უსახელო ვაჟის საფლავები მისივე სახელობის მეჩეთში, უსქუდარში არის.
გარდაცვალება
მიჰრიმაჰ სულთანი გარდაიცვალა 1578 წლის 25 იანვარს, 56 წლის ასაკში. ის იყო სულთან სულეიმანის ერთადერთი შვილი, რომელსაც ეღირსა სულეიმანის სასაფლაოზე დაკრძალვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1522 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1578 კატეგორია:ქალთა სულთანატი
ტიგბაუანი
ტიგბაუანი (ოფიციალურად ტიგბაუანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tigbauan; Bayan ng Tigbauan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 245 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 52 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
აბსოლუტი
აბსოლუტი (absolutus) — მარადიული, განუსაზღვრელი და განუპირობებელი საფუძველი ყოველივესი. ტრადიციული მეტაფიზიკური ფილოსოფიის ძირითადი ცნება. იდეალისტურ ფილოსოფიასა და რელიგიაში აბსოლუტი ღმერთთან არის გაიგივებული. დიალექტიკური მატერიალიზმის მიხედვით, აბსოლუტი შეიძლება იყოს მხოლოდ თვითმოძრავი მატერია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თეოლოგია კატეგორია:იდეალიზმი კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
ბრომო
ბრომოს მთა (Gunung Bromo) — მოქმედი ვულკანი ინდონეზიის კუნძულ იავის აღმოსავლეთ ნაწილში, ტენგერის მასივში. მისი სიმაღლე 2 329 მეტრია, თუმცა იგი მასივის ყველაზე მაღალი მწვერვალი არაა. აღნიშნული მასივი აღმოსავლეთ იავის ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ღირსშესანიშნაობაა ტურისტების მიერ. ვულკანი მიეკუთვნება ბრომო-ტენგერ-სეგერუს ეროვნულ პარკს. სახელი ბრომო მომდინარეობს ინდუიზმის მთავარი ღმერთის — ბრაჰმას იავური წარმოთქმიდან.
ბრომოს მთა ვრცელი ვაკის შუაში მდებარეობს, რომელსაც „ქვიშის ზღვას ეძახიან“. იგი 1919 წლიდან დაცული ბუნების ნაკრძალია. ბრომომდე მისასვლელი ყველაზე ადვილი გზა ახლომდებარე სოფელ სემორო-ლავანგიდან მიემართება. აქედან ვულკანამდე ფეხით მისვლა 45 წუთშია შესაძლებელი, მაგრამ ასევე შესაძლებელია ორგანიზებული ჯიპ-ტურის განხორციელება, რომელიც ასევე მოიცავს პენანჯაკანის მთასაც (2 770 მ). „ქვიშის ზღვისა“ და მიმდებარე ვულკანების ხედი ბრომოდან მზის ჩასვლისას იშლება.
უკანასკნელი ამოფრქვევა 2011 წლის 28 იანვარს მოხდა.
Rock Bottom (ალბომი)
Rock Bottom — რობერტ უაიეტის მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1974 წელს. იგი ჩაწერილია 1974 წლის მანძილზე, ნიკ მეისონის პროდიუსერობით.
დისკს დიდი აღიარება ხვდა წილად, რასაც, შესაძლოა, ხელი შეუწყო მუსიკოსის საკონცერტო გამოსვლებმა და სინგლის I'm a Believer მოზღვავებულმა წარმატებამ.
სქოლიო
კატეგორია:1974 წლის ალბომები კატეგორია:რობერტ უაიეტის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნიკ მეისონის პროდიუსერობით
უკან დასახევი გზა არ არის
„უკან დასახევი გზა არ არის“ (No Road Back) — ბრიტანული კინოფილმი, კრიმინალური დრამა, რომლის რეჟისორია მონტგომერი ტული. , პროდიუსერი სტივენ პალოსი. მონაწილეობენ შონ კონერი, სკიპ ჰომეიერი და სხვები. პირველი მნიშვნელოვანი ფილმი მომავალ კინოვარსკვლავის შონ კონერის. ის განგსტერის, სპაიკის როლს თამაშობს.
სქოლიო
კატეგორია:1957 წლის ფილმები კატეგორია:RKO Pictures-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული კრიმინალური დრამატული ფილმები კატეგორია:1950-იანი წლების კრიმინალური დრამატული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:მონტგომერი ტულის ფილმები
ძვ. წ. 190
გარდაიცვალნენ
*
ცხრა ძმა ხერხეულიძე
ცხრა ძმა ხერხეულიძე (გ. 1625 წლის 1 ივლისი) — მარაბდის ბრძოლაში გმირულად დაღუპული მებრძოლები. გადმოცემით, დაკრძალული არიან იქვე, სოფელი ძველი მარაბდის განაპირას წმინდა მარინეს ეკლესიის მახლობლად. ცხრა ძმა ხერხეულიძის მამაცური თავდადების ამბავი ფართოდ არის ასახული ქართულ ზეპირსიტყვიერებაში.
მცირერიცხოვან ქართველთა სიმამაცემ ყიზილბაშები უკუაქცია, მაგრამ გამოცდილმა მთავარსარდალმა ისა-ხან ყორჩიბაშმა არ დათმო ბრძოლა. ამასობაში აზერბაიჯანის ბეგლარბეგი შაჰ-ბენდე-ხანიც მივიდა მაშველი რაზმით... ქართველები შედრკნენ. ამას ზედ დაემატა ერთი საბედისწერო შემთხვევაც: მტრის ხელით მკერდშელეწილი დაეცა თეიმურაზ მუხრანბატონი. „განჴდა ჴამდა ჰგონეს ყოველთა კახთ-ბატონის სიკუდილი და ივლტოდენ კახნი და ქართველნი“,მეფის სიკვდილი ხომ ომის დასასრულს ნიშნავდა. გვიან მიხვდნენ ქართველები საბედისწერო შეცდომას. შეთხელდა ივერიელთა რიგები. გულგანგმირულნი დაეცნენ: დავით ჯანდიერი, აღათანგ ხერხეულიძე, ბაადურ ციციშვილი, ეპისკოპოსნი — რუსთველი და ხარჭაშნელი.
ცხრა ძმა ხერხეულიძის ხელში გადაინაცვლა ქართულმა დროშამ, ცხრა ძმა გმირულად დაეცა მარაბდის ველზე, შემდეგ ნაბოლარამ - ერთადერთმა დამ იპყრა ხელთ დიდგორსა და ბასიანში გამოვლილი დროშა და როდესაც იმანაც ჩაიმუხლა, დედამ აღმართა ქართველთა უკვდავების სიმბოლო.
გარიჟრაჟზე დაწყებული ბრძოლა გვიან ღამით ქართველთა მარცხით დამთავრდა.
ბრძოლის ველზე მკერდგანგმირული იწვა ქრისტეს და მამულისთვის თავდადებული ცხრა ათასი ქართველი, მათ შორის: დავით ჯანდიერი, აღათანგ ხერხეულიძე, თეიმურაზ მუხრანბატონი, ბაადურ ციციშვილი, ეპისკოპოსები — რუსთველი და ხარჭაშნლი, ცხრა ძმა ხერხეულიძე, დედა მათი და ერთადერთი და, ცხრა მაჩაბელი, შვიდი ჩოლოყაშვილი... საქართველოს ეკლესიამ წმიდანებად შერაცხა რჯულისა და მამულისათვის თავდადებული მამულიშვილები.
ცხრა ძმა ხერხეულიძე დედითა და დით და მათ თანა ცხრაათასი ქართველნი, მარაბდას ბრძოლის ველზე მომწყდარნი (ჩვ.წ აღ–ით 1625) ხსენების დღე 3 (16) აგვისტო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:ქართველი სახალხო გმირები
A Feast of Consequences
A Feast of Consequences — მუსიკოს ფიშის მეათე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2013 წლის 4 სექტემბერს. დისკი გამოსცა მუსიკოსის საკუთარმა ლეიბლმა Chocolate Frog Record Company-მ.
მოლდოვის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
მოლდოვის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები წარმოადგენს მოლდოვას რაგბის კავშირში. მათ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაშის გამოცდილება არ აქვთ. ამჟამად მოლდოვის ნაკრები მონაწილეობას იღებს ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
არკადი სხირტლაძე
არკადი სხირტლაძე (Arkadiusz Schirtładze, დ. 1902 წლის 26 იანვარს - გ. 1940 წელს) — დამოუკიდებელი საქართველოს არმიის ყოფილი იუნკერი, პოლონეთის არმიის საკონტრაქტო ოფიცერი, კაპიტანი.
Wet Wet Wet
Wet Wet Wet — შოტლანდიური პოპ-როკ ჯგუფი რომელიც 1980-იან წლებში ჩამოყალიბდა. ბრიტანეთში მას არაერთი ჰიტ-სინგლი აქვს, ისევე, როგორც მთელ მსოფლიოში. ჯგუფში შედიან - მარტი პელოუ (ვოკალი) ტომი კენინგემი (დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი), გრემ კლარკი (ბასი, ვოკალი), ნილ მიტჩელი (კლავიშები, ვოკალი) და გრემ დაფინი, ჯგუფის მეხუთე, არაოფიციალური წევრი (წამყვანი გიტარა, ვოკალი, 1983 წლიდან).
არკადი სხირტლაძე
დაიბადა გორში, საქართველო, სპირიდონ და მარიამ სხირტლაძეების ოჯახში.
Wet Wet Wet
სქოლიო
კატეგორია:1982 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:შოტლანდიური პოპ-როკ ჯგუფები
არკადი სხირტლაძე
ბოლშევიკურ რუსეთთან წარმოებული ხანმოკლე ომისა და რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921 წწ.) ოკუპაციის შემდეგ სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა, ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთში ის ბიდგოშჩის სამხედრო სკოლაში ჩაირიცხა და შემდეგ კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში.
ჰყავდა პოლონელი მეუღლე, იანინა კიჩინსკა-სხირტლაძე და ორი ქალიშვილი. 1937 წელს ოჯახი ლვოვიდან დებლინში გადავიდა საცხოვრებლად. 1937-1939 წლებში არკადი სხირტლაძე მფრინავ-ინსტრუქტორად მუშაობდა დებლინის საავიაციო სკოლაში „არწივის მართვეები“.
მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ კაპიტანი სხირტლაძე ჩაერთო 1939 წლის სექტემბრის კამპანიაში. პირველ დღეებში დებლინის აეროპორტზე გერმანელთა მიერ განხორციელებული საჰაერო შეტევის დროს კაპიტანი სხირტლაძე დაიჭრა. ის ჯერ ვარშავაში, შემდეგ კი აღმოსავლეთით გადაიყვანეს, რათა ფრონტის წინა ხაზისთვის გაერიდებინათ. 1939 წლის 17 სექტემბერს პოლონეთს აღმოსავლეთიდან უკვე საბჭოთა კავშირი დაესხა თავს და გერმანელთა ფრონტს გარიდებული დაჭრილი კაპიტანი სხირტლაძე ბრესტის მისადგომებთან წითელარმიელებს ჩაუვარდა ტყვედ. თითქმის ერთწლიანი ტყვეობის შემდეგ პოლონეთის არმიის ქართველი მფრინავი არკადი სხირტლაძე სტარობელსკის, ოსტაშკოვისა და კოჟელსკის ტყვე ოცი ათასზე მეტ პოლონელ სამხედრო ტყვესთან ერთად სტალინის პირადი ბრძანებით დახვრიტეს კატინში 1940 წლის გაზაფხულზე. კაპიტან სხირტლაძესთან ერთად კატინის ტყეში დახვრიტეს აგრეთვე პოლონეთის არმიის კიდევ რამდენიმე ქართველი ოფიცერი, მათ შორის, მაიორი გიორგი მამალაძე და კაპიტანი მიხეილ რუსიაშვილი. კატინში დახვრეტილებს ტყვია უკნიდან, კეფაში ჰქონდათ მოხვედრილი.
კაპიტან სხირტლაძის უფროსი ქალიშვილი ირინა სხირტლაძე გმირულად დაიღუპა 1944 წლის ვარშავის აჯანყების დროს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
ირაკლი გამრეკელი
ირაკლი გამრეკელი (დ. 17 მაისი, 1894, გორი, — გ. 10 მაისი, 1943, თბილისი) — სცენოგრაფი, ქართული თეატრალური მხატვრობის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
დაიბადა გორში, მღვდლის ოჯახში. პირველდაწყებითი განათლება თბილისის სასულიერო სასწავლებელში მიიღო, ხოლო 1911-1917 წლებში სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. სამხატვრო განათლება მიიღო თბილისის ვაჟთა პირველ გიმნაზიასთან არსებულ მხატვრის კურსებზე.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:გორში დაბადებულები
ზომბილენდი
სიუჟეტი
მას შემდეგ, რაც აშშ-ში ზომბის ვირუსი გავრცელდა, გადარჩა მცირერიცხოვანი გუნდი რომელიც მოგზაურობს ქალაქიდან ქალაქში რათა ზომბებს გაექცნენ. ერთ-ერთი გადარჩენილთა შორის თინეიჯერი ბიჭია, რომელიც კოლუმბუსში მიემგზავრება სადაც მისი მშობლები ცხოვრობდნენ. იმისათვის, რომ გადარჩეს მან შეიმუშავა წესთა სისტემა რომელსაც მთელი ფილმის განმავლობაში იცავს. ერთხელაც გზაზე ის შეხვდება სხვა გადარჩენილ მოგზაურს, რომელსაც ზომბთა სხვადასხვა სადისტური ხერხით დახოცვა უყვარს. ის ტალაჰასში მიემართება ამიტომ ბიჭის გაყოლებასაც გადაწყვეტს. მარტოობაში ისინი ვერავის ენდობიან, ამიტომ ერთმანეთს იმ ქალაქების სახელებს ეძახიან საითაც მიემართებიან. კოლუმბუსს და ტალაჰასს ბევრი სურთულის გადალახვა მოუწევთ ერთად, მათ შორისაა ორი ცბიერი და (უიჩიტა და ლიტლ როკი) რომლებმაც რამდენიმეჯერ გააცურეს ბიჭები.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ფილმები კატეგორია:საშინელებათა ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ძვ. წ. 188
გარდაიცვალნენ
*
შთანთქვის სპექტრალური ზოლი
შთანთქვის სპექტრალური ზოლი ანუ მუქი სპექტრალური ზოლი — სპექტრის განსაკუთრებულობა, რომელიც გამოიხატება გამოსხივების ინტენსივობის დაქვეითებით რომელიმე ენერგიის მიმდებარედ.
შთანთქვის ზოლები ელექტრომაგნიტურ სპექტრებში წარმოიშვება როდესაც გამოსხივება შედარებით ცივ და გამჭვირვალე სხეულში გაივლის. ატომებს გააჩნიათ თვისება შთანთქონ გარკვეული ენერგიის (სიხშირის) ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კვანტი, ხოლო შემდგომ გადმოასხივოს იგი თავისუფალი მიმართულებით. ჯამში გამოდის ისე რომ სხეული ფანტავს გამოსხივებას ზოგ სიხშირეზე, და ისინი დამკვირვებელთან ვერ ხვდება, რაც წარმოშობს სპექტრში მუქ (მქრტალ) ადგილებს - ზოლებს. ანალოგიურად - გამოსხივების სპექტრალური ზოლი, სადაც გარკვეული სიხშირეები არ იფანტება, არამედ ძლიერდება, მაშასადამე დეტექტორი გამოავლენს გაძლიერებულ სიხშირეებს.
თვით სპექტრალური ზოლები ძლიერ ატომურად დამოკიდებულია, და მათი გამოყენება შესაძლებელია ნებისმიერი სხეულის ან მასალის ქიმიური შემადგენლობის გამოსავლენად, რომელიც გაატარებს თავის სხეულში სინათლეს (ძირითადად გამოიყენება გაზი). სპექტრალური ზოლები ფართოდ გამოიყენება ვარსკვლავების და სხვა კოსმოსის დაშორებული ობიექტების ქიმიური შემადგენლობის გამოსავლენად, როდესაც სხვა ხერხებით შეუძლებელია გამოკვლევა.
კატეგორია:სპექტროსკოპია
ფლორიანუ პეიშოტუ
ფლორიანუ პეიშოტუ (Floriano Vieira Peixoto; დ. 20 აპრილი, 1839, მასეიო, ალაგოასი — გ. 29 ივლისი, 1895, ბარა-მანსა, რიო-დე-ჟანეირო ) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი და მეორე პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
დეოდორუ და ფონსეკას გადადგომის შემდეგ გახდა ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტი. მისი ლეგიტიმურობა ამ თანამდებობაზე საეჭვო იყო, რადგან ბრაზილიის კონსტიტუციის 42 მუხლის თანახმად, ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს მას შემდეგ თუ ეს უკანასკნელი ქვეყანას მართავდა კონსტიტუციით მინიჭებული ვადის ნახევარზე მეტი დროით მაინც.
მისი მმართველობის პერიოდში 1893–1894 მოხდა საზღვაო ოფიცრების ამბოხება. გარდა ამისა ფედერალისტების გამოსვლები დაიწყო რიუ-გრანდი-დუ-სულისა და სანტა-კატარინას შტატებში. მისი მმართველობა ზოგადად ხელისუფლების ცენტრალიზაციით და ნაციონალისტური ტენდენციებით ხასიათდება.
ფლორიანუ პეიშოტუმ თანამდებობა დატოვა დეოდორუ და ფონსეკას კონსტიტუციური ვადის გასვლის დროს (15 ნოემბერი, 1894). 1894 წელს მის პატივსაცემად სანტა-კატარინას დედაქალაქს დეშტერუს ეწოდა – ფლორიანოპოლისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1839 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
Polyrhachis fuscipes
Polyrhachis fuscipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვ
ვ, ⴅ, Ⴅ, Ვ (ვინი) — ქართული ანბანის მეექვსე ასო. შეესაბამება კბილბაგისმიერ სონორ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ექვსს (6).
მოხაზულობა
ვ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. იგი ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში ვ-ს ზედა და ქვედა ნაწილები რკალური ფორმისაა. ნუსხურსა და მხედრულში იგი ქვედა სამ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
Cerastoderma edule
Cerastoderma edule (Cardium edule) — ორსაგდულიანი მოლუსკების სახეობა კარდიიდების ოჯახისა. გავრცელებულია ევროპის თითქმის მთელ სანაპიროსა (ხმელთაშუა ზღვიდან ბარენცის ზღვამდე) და აგრეთვე აფრიკის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში. ევროპის რიგ ქვეყნებში მოლუსკის ამ სახეობას საკვებად იყენებენ. მოზრდილი ინდივიდის ნიჟარის სიგრძე 5 სმ აღწევს. კუმა-მანიჩის დაბლობის ადგილზე ახლო წარსულში ზღვის სრუტის არსებობას ადასტურებს ამ სრუტის ტერასებზე ნაპოვნი კასპიის ზღვაში მობინადრე მოლუსკის — Cardium edule-ის ნიჟარა.
სქოლიო
კატეგორია:ორსაგდულიანები
ირანის სახალხო პარტია
ირანის სახალხო პარტია (ისპ; სპარს. حزب توده ایران‎, ჰეზბე თუდეიე ირან, შემოკლებით თუდე) — მარქსისტულ-ლენინური პარტია, რომელიც მოქმედებს ირანში 1941 წლიდან. ირანის კომუნისტური პარტიის მემკვიდრე.
ისტორია
1941 წლის აგვისტო-სექტემბერში სსრკ-სა და დიდი ბრიტანეთის ჯარები ირანში შეიჭრნენ, რათა გერმანიისთვის ხელი შეეშალათ ქვეყნის ნავთობის საბადოების ხელში ჩაგდებაში და ლენდ-ლიზით მიწოდებისთვის „სამხრეთის დერეფნის“ შექმნაში. ოკუპაციის დროს რეზა შაჰ ფეჰლევი ჩამოაგდეს, გაათავისუფლეს პოლიტპატიმრები ციხეებიდან (მათ შორის ირანის კომუნისტური პარტიის აქტივისტები). მინი|პარტიის ლიდერები (მარცხნიდან მარჯვნივ): რუსთა, კეშავარზი, რადმანეში, [[ირაჯ ესკანდერი და კამბახში. 1955 წ.]] ციხიდან გამოსულმა კომუნისტებმა გადაწყვიტეს შეექმნათ მარქსისტულ-ლენინური პარტია, რომელსაც ექნებოდა ბაზა ირანული საზოგადოების ფართო ფენებს შორის. 1941 წლის ოქტომბერში შეიქმნა ახალი პარტია სახელწოდებით „ირანის სახალხო პარტია“. პარტიის თავმჯდომარე სოლეიმან ისკანდერი გახდა. 1942 წელს პარტიამ გამართა პირველი პარტიული კონფერენცია, რომელზეც მიღებულ იქნა დროებითი პროგრამა და აირჩიეს წამყვანი ორგანოები.
ძვ. წ. 201
გარდაიცვალნენ
*
ირანის სახალხო პარტია
ისტორია
1944 წლის მე-14 მოწვევის მეჯლისის არჩევნებზე ისპ-მ მოიპოვა 8 დეპუტატის მანდატი.
1944 წლის აგვისტოში გაიმართა ირანის სახალხო პარტიის I ყრილობა. ყრილობამ მიიღო პროგრამა და წესდება, აირჩია ცენტრალური კომიტეტი და ცენტრალური კომიტეტის საკონტროლო კომისია. პარტიას დაკისრებულ ამოცანებს შორის იყო ირანის ეროვნული სუვერენიტეტის განმტკიცება და მისი თანაბარი თანამშრომლობა სხვა ქვეყნებთან, ბრძოლა საერთაშორისო იმპერიალიზმთან, ბრძოლა მშვიდობისთვის, ირანელი ხალხისთვის დემოკრატიული უფლებებისა და თავისუფლებების მისაღებად, მოთხოვნა 8- საათიანი სამუშაო დღე და შრომის სამართალი, მშრომელი გლეხობის ინტერესებიდან გამომდინარე აგრარული რეფორმების გატარება და სახელმწიფო მიწების გლეხებისთვის უსასყიდლოდ გადაცემა. იმავე წელს არმიის ოფიცრებისგან შეიქმნა ირანის სახალხო პარტიის სამხედრო ორგანიზაცია ("Sazman-e Nezami-ye Hezb-e Tudeh-ye Iran"), რომლის მიზანს წარმოადგენდა პარტიის დაცვა სპეცსამსახურებისაგან.
1944 წლისთვის ირანის სახალხო პარტიის მხარდამჭერთა რაოდენობამ მიაღწია 25 ათას ადამიანს, ხოლო 1946 წლის დასაწყისისთვის - 50 ათასზე მეტი. ირანის სახალხო პარტია გახდა პირველი მასობრივი ორგანიზაცია ირანის ისტორიაში. პარტიული გაზეთის Rahbar-ის ტირაჟმა 100 ათას ეგზემპლარს მიაღწია — სამჯერ მეტი, ვიდრე სამთავრობო გაზეთის Ettela'at.
ისპ-ის მე-2 კონგრესმა, რომელიც გაიმართა 1948 წლის აპრილში, აღიარა ბრძოლის გააქტიურების აუცილებლობა აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის გეგმების წინააღმდეგ, რომლებიც მიზნად ისახავდა ირანის, როგორც უცხოური მონოპოლიების აგრარული და ნედლეულის დანამატის გამოყენებას და სამხედრო-სტრატეგიულ დასაყრდენად გადაქცევას. ასევე ყრილობაზე მიიღეს პარტიის ახალი წესდება.
1949 წლის 4 თებერვალს შაჰ მოჰამედ რეზა ფეჰლევის მკვლელობის მცდელობა განხორციელდა. ხელისუფლებამ ირანის სახალხო პარტია დაადანაშაულა მკვლელობაში ის კანონის გარეშე გამოაცხადა. განადგურდა პარტიული ორგანიზაციები, რეპრესირებულ იქნა ისპ-ის მრავალი წევრი. პარტია იძულებული გახდა წასულიყო იატაკქვეშეთში, მოქმედებდა ლეგალური ორგანიზაციების მეშვეობით (მაგალითად, ირანის მშვიდობის საზოგადოება). 1950 წლის 15 დეკემბერს ირანის სახალხო პარტიის სამხედრო ორგანიზაციამ შეძლო გაეთავისუფლებინა 9 პარტიის ლიდერი, რომლებიც ციხეში იმყოფებოდნენ ისპ-ის  აკრძალვის შემდეგ.
მოსადეყის მთავრობის დამხობა (1953 წ.)
სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ ისპ კვლავ დაექვემდებარა რეპრესიებს. ირანის პოლიტიკური ორგანიზაციების უმეტესობასთან ერთად, ირანის სახალხო პარტის იატაკქვეშეთში გადავიდა, ხოლო ზოგიერთი აქტივისტი ემიგრაციაში წავიდა. 1953-1957 წლებში ირანის სპეცსამსახურებმა გამოავლინეს ირანის სახალხო პარტიის 4000-ზე მეტი აქტივისტი და  სამხედრო ორგანიზაციის არაერთი პირო  მათ შორის ისინი, ვინც მაღალ ოფიცერთა თანამდებობებს იკავებდნენ ირანის არმიასა და სპეცსამსახურებში ( მუჰამედ რეზა ფეჰლევის დაცვის უფროსი ირანის სახალხო პარტიის წევრი გახლდათ).
1965 წლისთვის პარტიაში გაძლიერდა ფრაქციული ბრძოლები. პარტიის უმცირესობამ სამხრეთ ირანის ხელისუფლების წინააღმდეგ შეიარაღებული ბრძოლის გააქტიურებისკენ მოუწოდა. ამ ხაზის მომხრეებმა შექმნეს ირანის ლეიბორისტული პარტია.
1970-იანი წლების დასაწყისიდან გაიზარდა ირანის სახალხო პარტიის წევრების რაოდენობა, გააფართოვდა რეგიონული კომიტეტების ქსელი. პარტია მონაწილეობდა მასობრივი გაფიცვებისა და დემონსტრაციების მომზადებაში, სტუდენტების არეულობაში. თავის მხრივ, შაჰის რეჟიმი ფხიზლად ადევნებდა თვალყურს ისპ პარტიის საქმიანობას: მის რიგებში შეიყვანეს შაჰის საიდუმლო პოლიციის სავაქის აგენტები, რომელთა ძალისხმევით ქვეყნის შიგნით მყოფი პარტიული აქტივისტები სისტემატურად ახდენდნენ რეპრესიებს.
შაჰის რეჟიმის დამხობა და მემარცხენე ორგანიზაციების დამარცხება
1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ პარტიას მიეცა შესაძლებლობა ემუშავა ლეგალურად, მონაწილეობა მიეღო საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნებში (პარტიის ერთ-ერთი კანდიდატი იყო ისლამური რევოლუციური სასამართლოს ყოფილი თავმჯდომარე სადექ ხალხალი, რომელიც არ იყო ირანის სახალხო პარტიის წევრი  და არაფერი ჰქონდა საერთო კომუნიზმთან). ისპ-ის თანამშრომლობა ისლამისტურ რეჟიმთან 1982 წელს დასრულდა, როდესაც მმართველმა რეჟიმმა დაიწყო ისპ-ის წევრებისგან სამინისტროების გაწმენდა და პარტიული გაზეთი დახურა. მოკლე დროში დააპატიმრეს პარტიის 5000-ზე მეტი წევრი და მხარდამჭერი.1983 წლის თებერვალში ისპ-ის ლიდერები დააპატიმრეს და პარტია ოფიციალურად აკრძალეს. 1983 წლის მაისიდან 1984 წლის მაისამდე. ისპ-ის უმაღლესი ლიდერები იძულებულნი გახდნენ ტელევიზიით გამოსულიყვნენ ისლამის ქებით და მარქსიზმ-ლენინიზმის კრიტიკით. მიუხედავად იმისა, რომ თუდე, განსხვავებით ირანელი ხალხის ფედაინებისა და მოჯაჰედების რადიკალური მემარცხენე ორგანიზაციებისა, არ მონაწილეობდა შეიარაღებულ ბრძოლაში ისლამისტური რეჟიმის წინააღმდეგ, მისი წევრების კომუნისტების და სხვა მემარცხენეების მიმართ   რეპრესიები განსაკუთრების დიდი ტალღა განხორციელდა 1988 წელს.
ირანის სახალხო პარტიის  წევრების მნიშვნელოვანმა ნაწილმა დატოვა ირანი. 1992 წელს აირჩიეს ახალი ცენტრალური კომიტეტი. ამჟამად პარტია მოქმედებს იატაკქვეშ და ემიგრაციაში, პარტიის ძირითადი სტრუქტურები ქვეყნის ფარგლებს გარეთაა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები იდეოლოგიის მიხედვით კატეგორია:ირანის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:აკრძალული პოლიტიკური პარტიები
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
მინიატიურა|მარჯვნივ|მუარის ლენტა ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი (Орден Октябрьской революции) — სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1967 წლის 31 ოქტომბრის ბრძანებულებით ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის 50-ე წლისთავის აღსანიშნავად დაწესებული ორდენი. სოციალიზმის აშენებისა და კომუნიზმის მშენებლობაში დიდი დამსახურებისათვის ამ ორდენით აჯილდოებენ სსრკ მოქალეებს, ორგანიზაციებს, რესპუბლოკებს, მხატვრებს და სხვ.; ორდენივერცხლისაა. მბრწყინავ ხუთქიმიან ფონზეა მოოქრული, წითელი ემალით დაფარული ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომელზეც გამოსახულია კრეისერი "ავრორა". ორდენს იბნევენ მკერდის მარცხენა მხარეს, ლენინის ორდენის შემდეგ.
საქართველოს სსრ
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით დაჯილდოებული საქართველოს სსრ კოლექტივები არიან:
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები
ვეს კავკაზი
„ვეს კავკაზ“ (Весь Кавказ, „მთელი კავკასია“) — ილუსტრირებული კრებული. ერთადერთი ნომერი გამოვიდა თბილისში 1903 წელს. მიძღვნილი იყო კავკასიელ ხალხთა (ქართველები, სომხები, აზერბაიჯანელები) კულტურულ-პოლიტიკური და სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის საკითხებისადმი. კრებული იყოფა 11 განყოფილებად (ქრონოლოგია, ადმინისტრაცია, გეოგრაფია, ისტორია, ეთნოგრაფია, სოფლის მეურნეობა, ვაჭრობა-მრეწველობა, სამთო საქმე, ლიტერატურა, ბიბლიოგრაფია).
ლიტერატურა
კატეგორია:ილუსტრირებული კრებულები
ტუბუნგანი
ტუბუნგანი (ოფიციალურად ტუბუნგანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tubungan; Bayan ng Tubungan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 021 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 48 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ბაგრატიონი (ფილმი)
სიუჟეტი
წარმოშობით ქართველმა მხედართმთავარმა მთელი ცხოვრება რუსეთის ინტერესებს შესწირა, რომელსაც თავის მეორე სამშობლოდ თვლიდა. მეომრული ვაჟკაცობის, ღირსების, სამშობლოსადმი ერთგულების სიმბოლოდ იქცა სახე გენერლისა, რომელმაც სამხედრო სამსახური სერჟანტობით დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1985 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები კატეგორია:გუგული მგელაძის ფილმები
ტომას მაინ რიდი
ტომას მაინ რიდი (Thomas Mayne Reid; დ. 4 აპრილი, 1818, ირლანდია — გ. 22 ოქტომბერი, 1883, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ამერიკელი რომანისტი. „კაპიტანი“ რიდი ძირითადად სათავგადასავლო რომანებს წერდა. იგი პასტორის ოჯახიდან იყო (რიდი წარმოშობით შოტლანდიელი იყო, როგორც მამის, ისე დედის მხრიდან). განათლება ბელფასტში მიიღო და 1840 წელს თავგადასავლების საძიებლად ამერიკაში წავიდა. ჟურნალისტის რანგში მონაწილეობდა 1846–1848 წლების ამერიკა-მექსიკის ომში, სადაც დაიჭრა. შემდეგ დაბრუნდა ევროპაში და დაიწყო ლიტერატურული საქმიანობა ლონდონში, 1850 წელს გამოსცა „The Rifle Rangers“, სადაც ასახა მექსიკის ომში აღწერილი მოვლენები. მაინ რიდმა დაწერა 22 საბავშვო მოთხრობა, ფსევდონიმით „კაპიტანი მაინ რიდი“ და 28 ნაწარმოები უფროსებისათვის. იტანჯებოდა მძიმე ავადმყოფობით. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში რიდი ხეიბარი იყო. გარდაიცვალა ლონდონში 1883 წელს.
ლიტერატურული მოღვაწეობა
მინი| მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1843 წლის გაზაფხულიდან ფილადელფიაში იწყება. წერს ლექსებს, სტატიებს, მოთხრობებსა და პიესებს, რომლებიც ადგილობრივ თეატრში იდგმება. მწერლის გამოჩენა ლიტერატურულ ასპარეზზე უზარმაზარი ტალღის მოვარდნას ჰგავდა—გამომცემლობები რიგში იდგნენ მისი რომანების გამოცემის უფლების მისაღებლად. სწორედ ერთ–ერთი ასეთი გამომცემლობის მფლობელის, არისტოკრატული ინგლისური გვარის შთამომავლის ქალიშვილი იყო 15 წლის ელიზაბეტ ჰაიდი, შემდგომში რიდის მეუღლე, რომლის მამაც, ალბათ არასდროს დათანხმდებოდა არასრუწლოვანი გოგონას გათხოვებაზე, მით უფრო 33 წლის კაცზე, რომ არა მისი პოპურალობა.
თავის პირველ რომანში „თავისუფალი მსროლელები“, რომელიც 1850 წელს გამოიცა, მოგვითხრობს მექსიკის ომზე. ამას მოჰყვა მისი რომანები:„სკალპებზე მონადირენი“, „კვარტერონი ქალი“, „ოცეოლა“ და სხვა, რომლებმაც მწერალს დიდი წარმატება მოუტანა.
თავგადასავლები
მინი მაინ რიდს სწავლა არ დაუსრულებია. მისი ოცნება მოგზაურობა და რომანტიკური თავგადასავლები იყო. კერძოდ, უნდოდა წასულიყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რომლის შესახებაც უამრავი რამ ჰქონდა წაკითხული. ამიტომ 21 წლის მაინ რიდი თავგადასავლის საძიებლად ამერიკაში გაემგზავრა. ეს ყველაფერი მწერალმა ასახა თავის შემოქმედებაში.
იგი ჩავიდა ახალ ორლეანში, სადაც ფული მალე შემოეხარჯა და მუშაობა ერთ-ერთ სავაჭრო ფირმაში დაიწყო. მან მალე გაიგო, რომ ეს ფირმა მონებით ვაჭრობდა, ამიტომ სამუშაო და ქალაქი დატოვა და წავიდა ჩრდილოეთში, სადაც სხვადასხვა პროფესიით მუშაობდა - იყო გამყიდველი, რეპეტიტორი, მოხეტიალე არტისტი. ნადირობდა, ინდიელებთან ვაჭრობდა და ასევე მათთან რამდენიმე ექსპედიციაშიც მონაწილეობდა. მიღებული შთამეჭდილებები შემდეგ თავის ნაწარმოებში წარმოაჩინა.
მაინ რიდი პირველი მწერალი იყო. რომლის რომანიც ინდიელების ენაზე ითარგმნა.
სიკვდილის შემდეგ
მაინ რიდზე პირველი ბიოგრაფიული ნარკვევი გამოჩნდა ინგლისურ ცნობარში „ჩვენი დროის ადამიანები“ 1837 წელს. ტრადიციულად, ცნობები თავის თავზე თვითონ მაინ რიდმა დაგვიტოვა. ის დაჯილდოებული იყო მრავალმხრივი ფანტაზიით, რისი დამადასტურებელიცაა ამ ცნობებში შელამაზებული რამდენიმე ფაქტი.
კრიტიკოსები დიდი ხნის განმავლობაში სწორედ ამ ფაქტით სარგებლობდნენ, სანამ 1890 წელს არ გამოვიდა მისი ქვრივის წიგნი „მაინ რიდი მოგონებები მის ცხოვრებაზე“. 1900 წელს გამოიცა ამ წიგნის განახლებული ვერსია „კაპიტანი მაინ რიდი: მისი ცხოვრება და თავგადასავალი“, ამერიკელი ავტორის ჩარლზ კოუს თანაავტორობით. ელიზაბეთ რიდი ამ ნაშრომის შექმნისას მაინ რიდისა და მისი მდივნის პირად არქივს იყენებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 1883 კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ირლანდიელი რომანისტები კატეგორია:ირლანდიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
ნოდარი (საკუთარი სახელი)
ნოდარი — ირანული წარმოშობის საკუთარი სახელი. სამოქალაქო რეესტრის მონაცემებით, საქართველოს ტერიტორიასა და მის ფარგლებს გარეთ ცხოვრობს ამ სახელის 24068 მატარებელი.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
ყაზანის ტაძარი (სანქტ-პეტერბურგი)
ყაზანის საკათედრო ტაძარი (რუს. Каза́нский кафедра́льный собо́р) — რუსული მართლმადიდებლური ტაძარი მიძღვნილი ყაზანის ღვთისმშობლისადმი, რომლის ხატს რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია ყველაზე წმინდად მიიჩნევს.
ტაძარი არქეიტექტორმა ანდრეი ვორონიხინმა რომის წმ. პეტრეს ბაზილიკის ნიმუშზე შექმნა. ზოგიერთ ისტორიკოსთა ცნობით იმპერატორ პავლეს მსგავსი ეკლესიის აგება ნევის მოპირდაპირე მხარეზეც სურდა, თუმცა ამ ჩანაფიქრის განხორციელება ვერ მოხერხდა. მიუხედავად იმისა, რომ რუსული მართლმადიდებელი სამღვდელოება ტაძრის კათოლიკურ მოდელზე აგებას სასტიკად ეწინააღმდეგებოდა, ვორონიხინის იმპერიულ სტილს სამეფო კარზე გაცილებით გავლენიანი მომხრეები გამოუჩნდნენ. მშენებლობა 1801 წელს დაიწყო და 10 წელი გრძელდებოდა.
1812 წელს რუსეთში ნაპოლეონის შემოჭრისა და საბრძოლო მეთაური მიხეილ კუტუზოვის მიერ ყაზანის ღვთისმშობლისთვის დახმარების თხოვნის შემდეგ, ეკლესიის დანიშნულება უნდა შეცვლილიყო. პატრიოტული ომი დასრულებული იყო და კათედრალი უპირველეს ყოვლისა მიჩნეულ იქნა როგორც რუსების ნაპოლეონზე გამარჯვების მემორიალი. თავად კუტუზოვი ტაძარში დაკრძალეს 1813 წელს. 1815 წელს რუსეთის არმიამ ევროპიდან ჩვიდმეტი ქალაქისა და რვა ციხესიმაგრის გასაღები მოიტანა ტაძარში მისი ძლევამოსილების ნიშნად. 1837 წელს ბორის ორლოვსკის პროექტით ტაძრის წინ დაიდგა კუტუზოვისა და ბარკლაი დე ტოლის ორი ქანდაკება.
1876 წელს რუსეთში პირველი პოლიტიკური დემოსტრაცია ამ ეკლესიის წინ ჩატარდა. 1917 წელს რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ტაძარი დახურეს. 1932 წელს ის გაიხსნა როგორც ათეიზმის მუზეუმი. მღვდელთმსახურება აღდგა 1998 წელს; ოთხი წლის შემდეგ კი ტაძარი რუსულ მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა. ამჟამად იგი სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტის დედა-ტაძარია.
ტაძრის ინტერიერი მრავალრიცხოვანი სვეტებით იმეორებს გარე კოლონადის განლაგებას (69 მ სიგრძეში, 62 მ. სიმაღლეში). ტაძარში მრავალი ქანდაკება და ხატია შექმნილი იმ დროისთვის საუკეთესო რუსი მხატვარ-მოქანდაკეების მიერ. ჭედური რკინის გისოსები, რომელიც ტაძრის მცირე უკანა მოედანს ერტყმის ხშირად ჭედური ხელოვნების საუკეთესო ნიმუშად მოიხსენიება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
ნიდერლანდების მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ნიდერლანდების მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები წარმოადგენს ნიდერლანდებს რაგბის კავშირში. მათ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაშის გამოცდილება არ აქვთ. ამჟამად ნიდერლანდების ნაკრები მონაწილეობას იღებს ევროპის ერთა თასის გათამაშებაში.
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:ნიდერლანდები
Polyrhachis gab
Polyrhachis gab — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფლორიანოპოლისი
ფლორიანოპოლისი (Florianópolis) — ქალაქი სამხრეთ ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატის დედაქალაქი. ქალაქის ცენტრი კ. სანტა-კატარინას დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს და მატერიკს ბრაზილიაში ყველაზე გრძელი ხიდით უკავშირდება. ქალაქი შედის ფლორიანოპოლისის აგლომერაციის შემადგენლობაში.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1726 წლის 23 მარტს. ესპანელი კოლონიზატორები კუნძულზე 1542 წელს გამოჩნდნენ, ხოლო 1675 წლიდან ტერიტორია მთლიანად პორტუგალიელების ხელში გადავიდა, რომლებმაც 1726 წელს დააარსეს ქალაქი და უწოდეს დეშტერუ (Desterro). 1894 წელს პრეზიდენტ ფლორიანუ პეიშოტუს პატივსაცემად ქალაქს დღევანდელი სახელი უწოდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები
ისლამური კალიგრაფია
ისლამური კალიგრაფია-ხელწერისა და კალიგრაფიის მხატვრული პრაქტიკა იმ ენებზე, რომლებშიც გამოიყენება არაბული ან მისგან მიღებული ანბანი. მასში შედის არაბული, სპარსული, ოსმალური და ურდუ კალიგრაფია.
ისლამური კალიგრაფიის განვითარება მტკიცედ არის მიბმული ყურანთან; თავები და ნაწყვეტები ყურანიდან არის საერთო და თითქმის უნივერსალური ტექსტი, რომელზედაც დაფუძნებულია ისლამური კალიგრაფია. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანებისა და ცხოველების მხატვრული გამოსახულებები არ არის ნათლად აკრძალული ყურანით, სურათები შეზღუდულია ისლამურ წიგნებში, რათა თავიდან აიცილონ კერპთაყვანისმცემლობა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მეცნიერი ამაზე კამათობს, კუფიური დამწერლობა სავარაუდოდ განვითარდა VII საუკუნის ბოლოს კუფაში, ერაყში, საიდანაც მიიღო მისი სახელი. სტილი მოგვიანებით გადავიდა რამდენიმე მიმართულებით, მათ შორის ყვავილოვანი, ფოთლოვანი, ჩაქსოვილი ან გადახლართული, შემოსაზღვრული და კვადრატული კუფიკი. თუმცა, ძველ სამყაროში მხატვრები ხშირად არღვევდნენ ამ აკრძალვას, ხაზების და სურათების ასაგებად მცირე ზომის ნაწერების გამოყენებით. კალიგრაფია იყო ღირებული ხელოვნების ფორმა, თუნდაც როგორც მორალური სიკეთე.
თუმცა, ისლამური კალიგრაფია არ შემოიფარგლება მხოლოდ რელიგიური საგნებით, ობიექტებით ან სივრცეებით. ისევე როგორც ყველა ისლამური ხელოვნება, იგი მოიცავს მრავალფეროვან კონტექსტში შექმნილ ნამუშევრებს. ისლამურ ხელოვნებაში კალიგრაფიის გავრცელება პირდაპირ არ არის დაკავშირებული მის არაფიგურალურ ტრადიციასთან; უფრო სწორად, ის ასახავს ისლამში დამწერლობისა და წერილობითი ტექსტის ცნების ცენტრალურობას. მაგალითად, ისლამურმა წინასწარმეტყველმა მუჰამედმა თქვა: „პირველი, რაც ღმერთმა შექმნა, იყო კალამი“.
ისლამური კალიგრაფია განვითარდა ორი ძირითადი სტილისგან: კუფიური და ნასხური. არსებობს თითოეულის რამდენიმე ვარიაცია, ასევე რეგიონალური სპეციფიკური სტილი. არაბული ან სპარსული კალიგრაფია ასევე ჩართულია თანამედროვე ხელოვნებაში, დაწყებული შუა აღმოსავლეთის პოსტკოლონიალური პერიოდით, ისევე როგორც კალიგრაფიის უახლესი სტილი.
ბავშვები (ფილმი)
ბავშვები — 1976 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი — გივი ვეფხვაძე.
ისლამური კალიგრაფია
თანამედროვე
პოსტკოლონიურ ეპოქაში ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახლო აღმოსავლეთში მოღვაწე მხატვრებმა არაბული კალიგრაფია თანამედროვე ხელოვნების მოძრაობად გადააქციეს, რომელიც ცნობილია როგორც ჰურუფია მოძრაობა. ამ სტილში მომუშავე მხატვრები იყენებენ კალიგრაფიას, როგორც გრაფიკულ ელემენტს თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებში.
ბავშვები (ფილმი)
სიუჟეტი
ფილმში მსუბუქი იუმორითაა მოწოდებული სოფლად დარჩენილი მოხუცი მშობლებისა და ქალაქში წასული შვილების ურთიერთობის მწვავე პრობლემა. მშობლების მოლოდინი, რომ შვილები ჩამოვლენ და დაეხმარებიან, არ მართლდება, ახალგაზრდებს მეტი ქაოსი და არეულობა ჩააქვთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1976 წლის ქართული ფილმები
ისლამური კალიგრაფია
თანამედროვე
ტერმინი ჰურუფია მომდინარეობს არაბული ტერმინიდან, ასო ასო. ტრადიციულად, ამ ტერმინს სუფიური ინტელექტუალური და ეზოთერული მნიშვნელობა ჰქონდა. ეს არის აშკარა მითითება შუა საუკუნეების სწავლების სისტემაზე, რომელიც მოიცავს პოლიტიკურ თეოლოგიასა და ლეტრიზმს. ამ თეოლოგიაში ასოები განიხილებოდა, როგორც კოსმოსის პირველყოფილი აღმნიშვნელები და მანიპულატორები.
ჰურუფიას მხატვრებმა გააერთიანეს დასავლური ხელოვნების კონცეფციები მხატვრულ იდენტობასა და სენსიტიურობასთან, რომელიც გადმოტანილია მათივე კულტურისა და მემკვიდრეობისგან. ეს მხატვრები აერთიანებდნენ ისლამურ ვიზუალურ ტრადიციებს, განსაკუთრებით კალიგრაფიას და თანამედროვე ხელოვნების ელემენტებს სინკრეტიკურ თანამედროვე კომპოზიციებში. მიუხედავად იმისა, რომ ჰურუფია მხატვრები იბრძოდნენ ეპოვათ საკუთარი ინდივიდუალური დიალოგი ნაციონალიზმის კონტექსტში, ისინი ასევე მუშაობდნენ ესთეტიკაზე, რომელიც სცილდებოდა ეროვნულ საზღვრებს და წარმოადგენდა უფრო ფართო კავშირს ისლამურ იდენტობასთან.
ჰურუფიას მხატვრული სტილი, როგორც მოძრაობა, სავარაუდოდ, ჩრდილოეთ აფრიკაში დაახლოებით 1955 წელს დაიწყო იბრაჰიმ ელ-სალაჰის ნამუშევრებით. თუმცა, კალიგრაფიის გამოყენება თანამედროვე ნამუშევრებში, როგორც ჩანს, დამოუკიდებლად გაჩნდა სხვადასხვა ისლამურ სახელმწიფოში. ამ სფეროში მომუშავე მხატვრებმა ხშირად არ იცოდნენ სხვა ჰურუფია მხატვრების ნამუშევრების შესახებ, რაც საშუალებას აძლევდა სტილის სხვადასხვა გამოვლინებას სხვადასხვა რეგიონის მიხედვით. სუდანში, მაგალითად, ნამუშევრები მოიცავს როგორც ისლამურ კალიგრაფიას, ასევე დასავლეთ აფრიკის მოტივებს.
ჰურუფია ხელოვნების მოძრაობა არ შემოიფარგლებოდა მხატვრებით და მოიცავდა მხატვრებს, რომლებიც მუშაობდნენ სხვადასხვა სფეროში. ერთი მაგალითია იორდანელი კერამიკოსი, მაჰმუდ თაჰა, რომელიც აერთიანებდა კალიგრაფიის ტრადიციულ ესთეტიკას დახელოვნებულ ოსტატობას. მიუხედავად იმისა, რომ არ არის დაკავშირებული ჰურუფიას მოძრაობასთან, თანამედროვე მხატვარი შირინ ნეშატი აერთიანებს არაბულ ტექსტს თავის შავ-თეთრ ფოტოგრაფიაში, ქმნის კონტრასტს. ერაყში მოძრაობა ცნობილი იყო როგორც ალ ბუდ ალ ვაჰადი, ხოლო ირანში ცნობილი იყო როგორც მოძრაობა საქა-ხანე.
დასავლურმა ხელოვნებამ გავლენა მოახდინა არაბულ კალიგრაფიაზე სხვა გზებით, ისეთი ფორმებით, როგორიცაა კალიგრაფიტი, რომელიც არის კალიგრაფიის გამოყენება საჯარო ხელოვნებაში პოლიტიკურ-სოციალური გზავნილების გასაკეთებლად ან საზოგადოებრივი შენობებისა და სივრცის გაფორმებისთვის.
მიგელ სერვეტი
thumb|200px|მიგელ სერვეტი მიგელ სერვეტი (Miguel Servet; დ. 1511 ვილანუევა, ესპანეთი — გ. 1553, ჟენევა, შვეიცარია) — ესპანელი მოაზროვნე, თეოლოგი, ექიმი, კარტოგრაფი და ჰუმანისტი. ის იყო პირველი ევროპელი, ვინც ზუსტად აღწერა სისხლის ცირკულაციის სისტემა. მისი ინტერესთა სფერო მოიცავდა: მათემატიკას, ასტრონომიას, მეტეოროლიგას, გეოგრაფიას, ადამიანის ანატომიას, მედიცინას, ფარმაკოლოგიას, კანონმდებლობას და ბიბლიის შესწავლას ბერძნულ, ებრაულ და ლათინურ ენებზე.
ისლამური კალიგრაფია
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური კალიგრაფია
მიგელ სერვეტი
ბიოგრაფია
მიგელ სერვეტი დაიბადა 1511 წელს ესპანეთში. 1526 წელს ჩააბარა ტულუზას უნივერსიტეტში კანონმდებლობის განხრით და შემდეგ მედიცინის შესწავლა განაგრძო პარიზში 1536 წელს. შემდეგ სერვეტი გახდა პირადი ექიმი პიერ პალმიერის, ვენის ეპისკოპოსის და ასევე გაი დე მაუგირონის, ქალაქ დაფნეს ლეიტენანტ-მერის. იგი შესანიშნავად ფლობდა ძველბერძნულ, ებრაულ და ლათინურ ენებს.
ორდენი
მინი|ორდენები [[საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის მუზეუმში]] ორდენი (Orden <  — რიგი, თანრიგი) — წარჩინების ნიშანი, საპატიო სახელმწიფო ჯილდო განსაკუთრებული დამსახურებისათვის. ორდენის, როგორც წარჩინების ნიშნის, წარმოშობა დაკავშირებულია სასულიერო-სარაინდო და სარაინდო ორდენებთან — გაერთიანებებთან, რომლებიც არსებობდნენ დასავლეთ ევროპაში XIII საუკუნუდან ბერ-მონაზონთა ორდენების მსგავსად. სამხედრო-ბერ-მონაზონთა სარაინდო ორდენები დაარსდა პალესტინაში ჯვაროსნული ომების დროს (მაგ., ტამპლიერების ორდენი, გერმანული ორდენი), XIII—XIV საუკუნეებში ამ გაერთიანებათაგან ზოგიერთში ათიათასობით რაინდი შედიოდა (მაგ. ლივინიის ორდენი, ტევტონთა ორდენი), XIV—XVI საუკუნეებში ფართოდ გავრცელდა სამეფო კარის ორდენები. ამ ორდენების წევრებს ბრწყინვალედ ეცვათ, მათ ჰქონდათ აგრეთვე სხვადასხვა განსაკუთრებული საორდენო ნიშანი, რომელმაც შემდეგ ჯილდოს სახე მიიღო (მაგ., ინგლისში წვივსაკრავის ორდენი, 1348 ან 1350,  საფრანგეთის სულიწმინდის ორდენი, 1579). ასეთი ორდენები, მრავლად დაწესდა XVIII—XIX საუკუნეებში; ამგვარი ნიშნები გვხვდება აზიის ქვეყნებშიც: თურქეთში (ნახევარმთავარის ორდენი, 1799),  ირანში (ლომისა და მზის ორდენი, 1808),  იაპონიაში (ამომავალი მზის ორდენი, 1875),  ჩინეთში (ორმაგი დრაკონის ორდენი, 1882)და სხვა. რუსეთში ორდენები პირველად პეტრე I-მა დააწესა — წმინდა მოციქულის ანდრია პირველწოდებულის ორდენი (1698) და წამებული წმინდა ეკატერინეს ქალთა ორდენი (1714). სამხედროების დასაჯილდოებლად დაწესდა წმინდა ალექსანდრე ნეველის (1725) და  წმინდა გიორგის (1769) ორდენები, შემდეგ კი ბევრი სხვა ორდენები; ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მეფის ორდენები გაუქმდა.
მიგელ სერვეტი
თეოლოგიური აზრები და მოღვაწეობა
უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდში გამოსცა სერვეტიმ რამდენიმე სკანდალური წიგნი: „სამების შეცდომის შესახებ“ და შემდეგ „დიალოგები სამებაზე“. რთულია თქმა ზუსტად რისი სწამდა, მაგრამ სულიწმინდას პიროვნებად არ აღიარებდა. იესოს აღიარებდა ღმერთად, თუმცა ბევრგან მაინც წერს რომ მამა არის ერთადერთი ჭეშმარიტი ღმერთი. მაგრამ არიოზს (და ყველა სხვა ერეტიკოსს) სულელს ეძახდა. მას მოუწია ფსევდონიმის (მიგელ დე ვილანუევა) შექმნა რადგან, კათოლიკეებისგან და პროტესტანტებისგან საფრთხის რეალური ალბათობა არსებობდა.
ორდენი
ყოფილ ევროპის სოციალისტურ ქვეყნებში უმაღლეს ორდენებად ითვლება: ბულგარეთში — გიორგი დიმიტროვის ორდენი, გდრ-ში — კარლ მარქსის ორდერი, უნგრეთში — უნგრეთის დროშის ორდერი, პოლონეთში — სახალხო პოლონეთის მშენებელთა ორდერი, რუმინეთში — "რუმინეთის სახალხო რესპუბლიკის ვარსკვლავი", ჩეხოსლოვაკიაში — კლემენტ გოტვალდოს ორდენი, იუგოსლავიაში -"იუგოსლავიის დიდი ვარსკვლავი" და სხვა. კაპიტალისტურ ქვეყნებში შედარებით ცნობილი ორდენებია: აშშ-ში — "მეწამული გული"; დიდ ბრიტანეთში — წვივსაკრავის ორდენი; საფრანგეთში — საპატიო ლეგიონის ორდენი და სხვა.
მიგელ სერვეტი
გასამართლება და მკვლელობა
სერვეტი ჟან კალვინთან მიმოწერამ დაღუპა. კალვინმა რამდენიმე მიმოწერის შემდეგ, თავის მეგობარს მისწერა: „თუ სერვეტი ხელში ჩავიგდე, არ ვაცოცხლებ“. სერვეტიმ იგრძნო საფრთხის მოახლოება და კალვინს მისწერა „გასაგებია, რომ სატანად მთვლი, მაშ შევწყვიტოთ მიმოწერა და კარგად ყოფნას გისურვებ. ოღონდ გთხოვ, რომ ჩემი ნაწერები უკან გამომიგზავნე...“ ეს კალვინმა არ შეასრულა, რადგანაც იარაღად გამოადგებოდა სერვეტისათვის ბრალდების დასამტკიცებლად. სერვეტიმ მიწერა თავის მეგობარს: „ვიცი რომ ჩემი დღეები დათვლილია, მაგრამ ყველაფრისთვის მზად ვარ, თუნდაც სიკვდილისთვის ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს და ღმერთის გამო.“
ძვ. წ. 147
გარდაიცვალნენ
*
მიგელ სერვეტი
გასამართლება და მკვლელობა
მართლაც, ცოტა ხანში პირველი მცდელობა კალვინის მხრიდან ვენაში მოხდა, სადაც სერვეტი გამოიჭირა და ბრალი დასდო. სერვეტი ციხეში ჩასვეს, თუმცა იგი გაიქცა ციხიდან, სანამ განაჩენს გამოუტანდნენ. ცოტა ხნის შემდეგ, იგი ჟენევაში გამოჩნდა, სადაც კალვინმა თავისი ქადაგებისას მსმენელებში ამოიცნო და დააპატიმრებინა. ჟენევის კანონებით სხვა ქვეყნის მოქალაქის გასამართლება არ შეიძლებოდა, თუ იგი არაფერ ცუდს არ ჩაიდენდა ქალაქში. სერვეტიმ ერთი პერიოდი მოიმხრომ კიდეც ჟენევის სასამართლო, თუმცა კალვინმა მთელი თავისი გავლენა გამოიყენა. მან, არა მარტო თავის ქვეყანაში, არამედ წერილები დააგზავნა სხვა ქალაქებშიც და თხოვა იქ მყოფთ, რომ სერვეტის მოკვლაში დახმარებოდნენ. იმ ქალაქების სასამართლოებმა გადაწყვიტეს არ ჩარეულივნენ, თუმცა ეკლესიებმა ცალსახად გამოხატეს კალვინისადმი მხარდაჭერა. საბოლოოდ, კალვინმა თავისი გაიტანა და განაჩენი 26 ოქტომბერს დამტკიცდა — 41 წლის სერვეტის ცეცხლზე დაწვა მიესაჯა. თავისი წიგნები მიაყარეს და ცეცხლი წაუკიდეს, მისი ბოლო სიტყვები იყო: „უფალო იესო ქრისტე, ძეო მარადიული ღვთისა, შემიწყალე მე“. კალვინი ამის შემდგომ წერდა: „უნდა განადგურდნენ ესენი (ანაბაპტისტები) ისე, როგორც ესპანელი სერვეტი გავანადგურე...“
1903 წელს კალვინისტებმა სერვეტის მკვლელობის ადგილას დაფა გააკეთეს წარწერით: „ვაღიარებთ და ვწუხვართ კალვინის შეცდომის გამო, რომელიც იყო მისი დროის შეცდომა“.
მისი სიკვდილის მნიშვნელობა
ისტორიკოსი მარიან ჰილერი, რომელიც შეისწავლიდა ადამიანის უფლებების ჩამოყალიბებას, წერს: „ისტორიულად რომ განვიხილოთ, სერვეტი მოკვდა იმისთვის, რომ სინდისის თავისუფლება გამხდარიყო სამოქალაქო კანონი დღევანდელ საზოგადოებაში.“
ჰუმანიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ვოლტერი, რომელიც ათეისტი იყო, სერვეტის დიდ პატივს სცემდა და მას მოიაზრებდა ერთ-ერთ საწყისად ტოლერანტობის და ადამიანის უფლებების კონცენფციისა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი მედიკოსები კატეგორია:ესპანელი თეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1551 კატეგორია:გარდაცვლილი 1553