cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გურამ გურგენიძე
გურამ ვლადიმერის ძე გურგენიძე (დ. 30 ნოემბერი, 1929, თბილისი, — გ. 7 იანვარი, 2003, იქვე) — ქართველი ექიმი, ალერგოლოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1996). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1966), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1982), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1988), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1995).
ნაზმიე მურატლი
კარიერა
პავერლიფტინგით დაკავებიდან მხოლოდ სამი თვის შემდეგ, იგი ეროვნულ გუნდში შეიყვანეს და პორტუგალიაში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატზე გაგზავნეს, მისი ოჯახის გარეშე და მარტო მისი საკუთარი ცოდნით. თავის საერთაშორისო დებიუტზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.
გურამ გურგენიძე
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1954). 1963–1974 წლებში იყო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის პროფესორი და ალერგოლოგიის კურსის ხელმძღვანელი; 1974 წლიდან — იყო მისივე თაოსნობით სსრკ-ში პირველად ჩამოყალიბებული ალერგოლოგიის კათედრის, ხოლო 1978 წლიდან — ა. ნათიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყოფილების გამგე და რესპუბლიკის ალერგოლოგიური ცენტრის ხელმძღვანელი; 1975–1986 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1970–1980 წლებში — თბილისის ალერგოლოგთა ასოციაციის, ხოლო 1980 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე; 1990 წლიდან — საქართველოს ალერგოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი. აქვს შრომები ალერგიულ დაავადებათა ეტიოპათოგენეზის, კლინიკის, მკურნალობისა და პროფილაქტიკის, ბრონქული ასთმის ცალკეული კლინიკური ფორმის იმუნოლოგიური თავისებურებების და მკურნალობის მეთოდების შესახებ. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ალერგოლოგები
ნაზმიე მურატლი
კარიერა
2008 წლის პარალიმპიურ თამაშებზე ჩინეთში, მურატლი მეოთხე გახდა. 2012 წლის ლონდონის პარალიმპიადაზე, მან მოხსნა თავისი მსოფლიო რეკორდი, სადაც 109.0 კგ აწია და ოქროს მედალი მოიპოვა. თავისი რეკორდი ხელახლა მოხსნა 2016 წლის ოლიმპიადაზე და ისევ ოქროს მედალი მოიპოვა. ასე ის თურქეთის ისტორიაში პირველი სპორტსმენი გახდა, რომელიც ზედიზედ ორ პარალიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიპოვა.
დავით მანოიანი
დავიდ მანოიანი (Դավիթ Մանոյան; დ. 5 ივლისი, 1990, ერევანი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ნახევარმცველი, რომელიც თამაშობს სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში და არის ერევნის „პიუნიკის“ ვიცე-კაპიტანი.
ადრეული ცხოვრება
დავიდ მანოიანი დაიბადა 1990 წლის 5 ივლისს, სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. ფეხბურთზე შესვლამდე, ის ცურვაზე დადიოდა, მაგრამ შემდეგ ფეხბურთის თამაში დაიწყო. მანოიანს ჰყავს უმცროსი ძმა, რომელიც აგრეთვე ფეხბურთელია.
დავიდ მანოიანი ფეხბურთს „პიუნიკის“ აკადემიაში თამაშობდა. 2007 წელს მან კლუბთან ოფიციალურ კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
საკლუბო კარიერა
მართალია, მანოიანი „პიუნიკის“ ფეხბურთელად ითვლებოდა, მაგრამ მთელი სეზონის განმავლობაში მის მე-2 გუნდში, სომხეთის პირველ ლიგაში თამაშობდა. პირველი ოფიციალური მატჩი „პიუნიკის“ შემადგენლობაში 2008 წელს ჩაატარა. ოთხი წლის განმავლობაში ის „პიუნიკის“ შემადგენლობაში რეგულარულად თამაშობდა და 59 მატჩში სამი გოლიც გაიტანა. ის გუნდის ნაწილი იყო, როცა ერევნულმა გუნდმა მოიგო სომხეთის პრემიერლიგა 2008 და 2009 წელს და სომხეთის თასი და სომხეთის სუპერთასი 2009 წელს.. 2009 წლის სეზონის ბოლოს, სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციამ დავიდ მანოიანი წლის აღმოჩენად და ყველაზე პერსპექტიულ სომეხ ფეხბურთელად დაასახელა.
მანოიანი განაგრძობდა „პიუნიკში“ სტაბილურად თამაშს, მაგრამ 2009 წლის ნოემბერს მან საკმაოდ მძიმე დაზიანება მიიღო მუხლზე. ის გერმანიაში წავიდა და მუხლზე ოპერაცია ჰამბურგის კლინიკაში გაიკეთა. ამასობაში, მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები „შტუტგარტთან“ მანოიანის იქ გადასვლასთან დაკავშირებით, მაგრამ 2010 წლის მარტში ეს მოლაპარაკებები ჩაიშალა. ამის შემდეგ, მისადმი ინტერესი გამოიჩინა შვეიცარულმა „სიონმა“, მაგრამ მანოინმა გადაწყვიტა, რომ კიდევ ერთი სეზონით დარჩინილიყო ერევანში. ამ სეზონში „პიუნიკმა“ მოიგო 2010 წლის სომხეთის პრემიერლიგა, სომხეთის თასი და სომხეთის სუპერთასიც.
2012 წლის ზაფხულში დავიდ ბადოიანი მის თანაგუნდელთან, არტაქ იედიგარიანთან ერთად მოექცა დონეცკის „მეტალურგის“ ინტერესის სფეროში. იედიგარიანი „მეტალურგის“ სამწვრთნელო შტაბს მოეწონა და შეიძინა, ხოლო ბადოიანი რუსეთში, კრასნოდარის „კუბანში“ გადაბარგდა. მაგრამ ამ გუნდში მას არც ერთი მატჩი არ ჩაუტარებია, მაშინვე კვლავ „პიუნიკში“ გაანათხოვრეს 6 თვით. ამ დროის განმავლობაში, მან 12 მატჩი ჩაატარა და 5 გოლი გაიტანა. „პიუნიკმა“ გადაწყვიტა 23 წლის ბადოიანი დაებრუნებინა და გამოისყიდა. დღემდე ის ერევნული კლუბის ღირსებას იცავს.
სანაკრებო კარიერა
2008 წელს დავიდ მანოიანი გამოძახებულ იქნა სომხეთის 19 წლამდელთა ნაკრებში. 2009 წელს კი 21 წლამდელთა ნაკრებშიც ითამაშა. ამავე წელს ის ეროვნულ ნაკრებშიც გამოიძახეს ლატვიის წინააღმდეგ გასამართი ამხანაგური მატჩისათვის. მანოიანი მატჩში მე-80 წუთზე ჩაერთო, ხოლო მატჩი 0:0 დასრულდა. დღემდე, დავიდს ეროვნულ ნაკრებში 17 მატჩი აქვს ჩატარებული, მაგრამ გოლი ჯერჯერობით არ გაუტანია.
კლუბი
სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა
სომხეთის თასი
სომხეთის სუპერთასი
სუპია (კალდასი)
სუპია (Supía) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24.072 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 122 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ლარანჟალი (პარანა)
ლარანჟალი (Laranjal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 740 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიტანგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 360 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.37 კმ²-ზე. ფართობი 559 439 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნინო კალანდაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნინო კალანდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
კატეგორია:კალანდაძეები
ტონი ებოტი
ანთონი ჯონ „ტონი“ ებოტი (Anthony John "Tony" Abbott; დ. 4 ნოემბერი, 1957) — ავტრალიის 28-ე პრემიერ-მინისტრი 2013 წლის 18 სექტემბრიდან 2015 წლის 15 სექტემბრამდე. მან ლიბერალური პარტიის ლიდერის პოსტი დაიკავა 2009 წელს.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ებოტი სწავლობდა რომის კათოლიკური ეკლესიის სემინარიაში, მოგვიანებით კი მუშაობდა ჟურნალისტად, მენეჯერად და პოლიტიკურ მრჩეველად. 1992 წელს დანიშნული იქნა ავსტრალიელები კონსტიტუციური მონარქიისთვის დირექტორად, რომელიც 1994 წლამდე, პარლამენტში შესვლამდე ეკავა. პირველად ის დაინიშნა 1998 წლის არჩეული კაბინეტი მეორე ჰოვარდის მინისტრად, შემდეგ დასაქმების მინისტრად, 2003 წელს კი ჯანდაცვის მინიტრად. ლიდერობის მოპოვების შედეგად მან დაამარცხა ტარნბელი 42 ხმით და გახდა ოპზიციის ლიდერი. 2013 წლის 18 სექტემბერს ებოტი აირჩიეს ავსტრალიის 28-ე პრემიერ-მინისტრად.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:ავსტრალიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
დათუნია
ქუდი — 10 სმ-მდე დიამეტრისაა, ჯერ ამობურცული, შემდეგ კი — გაშლილი, კიდეები სადაა ან დაღარული, არათანაბრად არის შეფერილი, მოწითალო-ხორცისფრიდან მურამდე. ფირფიტები თეთრი ან მოყვითალო-თეთრი.
სქოლიო
კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
დიმიტრი გურგენიძე
დიმიტრი ხარიტონის ძე გურგენიძე (დ. 5 მაისი, 1918, სოფ. ბუკისციხე, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ნოემბერი, 1991, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1954), პროფესორი (1980), საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1956), საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1981).
დაამთავრა სამასწავლებლო ინსტიტუტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1937). მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. 1947 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში. იყო რედაქტორი ჟურნალისა „დაწყებითი სკოლა და სკოლამდელი აღზრდა“. 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. დიდი წვლილი მიუძღვის დიდაქტიკის აქტუალური პრობლემების მეცნიერულ კვლევასა და იაკობ გოგებაშვილის პედაგოგიური მემკვიდრეობის შესწავლასა და გამოქვეყნებაში. დაჯილდოებულია ი. გოგებაშვილის მედლით (1979).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
თეღუტი (ტავუში)
თეღუტი (Թեղուտ) — სოფელი სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 150 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 421 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 150 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტავუშის პროვინციის სოფლები
გრიგოლ გორდეევი
გრიგოლ სერგეის ძე გორდეევი (დ. 1791 — გ. 1838) — რუსი ეთნოგრაფი, მწერალი, ტოპოგრაფი.
ბიოგრაფია
1815-1838 მოღვაწეობდა საქართველოში. 1830-1832 წლებში იყო გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. ამ გაზეთში გამოქვეყნებული აქვს მრავალი საყურადღებო ეთნოგრაფიული ნარკვევი. აქტიურად მონაწილეობდა ეკლესია-მონასტრებში შემონახული ხელნაწერების შეგროვებაში. 1828-1829 ფეხით შემოიარა ხევი და მთიულეთი, დაწერა ნაშრომი „მთიელ ხალხთა ყოფა“, რომელიც შესულია მის ოთხტომეულში — „რუსეთის იმიერკავკასიური სამფლობელოების მიმოხილვა სტატისტიკური, ეთნოგრაფიული, ტოპოგრაფიული და ფინანსური თვალსაზრისით“ (ტ. 2, 1836, გვ. 79–155). აღსანიშნავია გორდეევის „ოსური მოთხრობა ზარე“, რომელიც 1830 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (#88). ამ მოთხრობას ორი წლის შემდეგ გამოეხმაურა გ. ერისთავი გაზეთში „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“ (1832, #2–4) წერილით „ოსური მოთხრობა“. 1832 წელს „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (# 3–4) გორდეევმა გამოაქვეყნა კრიტიკული წერილი, რომელშიც ამხილა რეაქციონერი, შოვინისტი, ქართველთა ცილისმწამებელი ავტორები. გორდეევის თხზულებები არ იყო დაზღვეული სერიოზული ხარვეზებისგან. მისი წერილი „საქართველოს უკანასკნელ მეფეთა დაკრძალვის წესები“ მწვავედ გააკრიტიკა სოლომონ დოდაშვილმა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ეთნოგრაფები კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:რუსი ტოპოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 1838
ჰოტეპსეხემუი
მინიატიურა|ცილინდრი ჰოტეპსეხემუის სახელით ჰოტეპსეხემუი — ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფოს ფარაონი მეორე დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 2890 წლის შემდეგ.
სახელი ჰოტეპსეხემუი ითარგმნება მიახლოებით ასე „ორი მშვიდობისმყოფელი ძალა“, ჰოტეპ - (მშვიდობისმყოფელი). პირადი სახელი ამ ფარაონის ცნობილია, აბიდოსიის მეფეების სიიდან, როგორც ბეჯაუ, საქრიისა და ტურინის სიების მიხედვით ბაუნეჩერი. მანეთონი კი გადმოსცემს, მას ბერძნულ ვარიანტში როგორც ბოეტოსი.
ფარაონი ჰოტეპსეხემუი ითვლება ეგვიპტის ფარაონების მეორე დინასტიის ფუძემდებლად. ეს ფარაონი ხელისუფლებაში მოვიდა პირველი დინასტიის მემკვიდრე პრინცესაზე ქორწინების შედეგად, ამიტომ ისტორიკოსები ვერ ირწმუნებიან, რომ ის დაკავშირებულია თუ არა ძველთაძველი  დინასტიის სამეფო ოჯახთან. ნაკლებ სავარაუდოა, რომ ფარაონი იყო თავისი წინამორბედ კაას ვაჟი. ზუსტად ჰოტეპსეხემუიმ  ჩაატარა  კაასის დასაფლავება, რაც  ამტკიცებს წინამორბედ დინასტიის ძალადობრივ ჩამოგდებას. ჰოტეპსეხემუის სახელი იყო ნაპოვნი  კაას მასტაბის ახლოს  აბიდოსში. თვითონ ფარაონი დასაფლავებულია  საქარაში, მისი სახელი გვხვდება სხვადასხვა  არტეფაქტებში აბიდოსში, საქარში და გიზაში. მის ქვის საფლავზე სახელი ჰოტეპსეხემუი  ხშირად  გვხვდება, მის მემკვიდრესთან რანებთან ერთად. ცნობილია ქვის ჭურჭელი, თიხის ბეჭდები და ცილინდრები.
ჰოტეპსეხემუის მეფობის შესახებ საერთოდ არაფერი არ არის ცნობილი, მანეთონის თანახმად იმეფა  38  წელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მეორე დინასტიის ფარაონები
ქვიშის კაპიტნები
ბრაზილიელი მწერლის, ჟორჟი ამადუს რომანი.
რომანის შესახებ
"ქვიშის კაპიტნები“ (Capitães da Areia) ამადუს ადრეული ნაწარმოებია და ეკუთვნის ე.წ. „ბაიას რომანების“ ციკლს. მწერალმა იგი თავის პირველ მეუღლეს-მატილდე გარსია როსას მიუძღვნა. რომანი შესავლისა და სამი ნაწილისაგან შედგება და აღწერს ქალაქ სალვადორ-დე-ბაიას მიუსაფარი ბავშვების ცხოვრებას 20-30-იანი წლების მიჯნაზე. მოქმედება, დაახლოებით, 4 წლის განმავლობაში ვითარდება.  რომანში წინა პლანზეა წამოწეული სოციალური საკითხები და ასახულია ავტორის ადრეული პოლიტიკური მსოფლმხედველობა-მემარცხენე იდეალიზმი. მიუხედავად ამისა, ეთნო- და სოციოკულტურული, რელიგიური, ზნეობრივი, ფსიქოლოგიური საკითხების დიდი ოსტატობით ასახვის გამო, "ქვიშის კაპიტნები" დღემდე არ კარგავს აქტუალობას და პოპულარობას მკითხველთა შორის, როგორც ბრაზილიაში, ისე-მის საზღვრებს გარეთ.
რომანი გამოიცა 1937 წელს, დიქტატორ ჟეტულიუ ვარგასის მმართველობის ხანაში, როცა მემარცხენეები მთელ ქვეყანაში იდევნებოდნენ. გამოცემიდან მალევე, 1937 წლის 19 ნოემბერს, ვარგასის ბრძანებით, ბაიას საზღვაო სასწავლებელში წიგნის 808 ეგზემპლარი (ამადუს სხვა რომანებთან ერთად) დაწვეს, როგორც კომუნისტური პროპაგანდის ნიმუში.
პირველი ნაწილი- „მთვარით განათებულ ძველ საწყობში“
სალვადორ-დე-ბაიას ქვიშიან სანაპიროზე მდებარე მიტოვებულ ფარღალალა საწყობში მაწანწალა ბავშვებს მოუწყვიათ თავშესაფარი. ეს მხოლოდ ერთი ნაწილია დაახლოებით ასკაციანი ჯგუფისა, რომელებიც თავს „ქვიშის კაპიტნებს“ უწოდებენ. ბავშვების ასაკი 8-დან 16 წლამდეა. მათგან ზოგი ობოლია, ზოგი კი მძიმე ოჯახურ მდგომარეობას გაქცევია. პატარა მაწანწალებიდან ზოგის სახელიც კი დავიწყებას მისცემია და მხოლოდ მეტსახელითღა იცნობენ, როგორც „პროფესორს“, „მამალოს“, „უდარდელას“, „ჟოაო ვეებას“, „ფეხას“, „ძვალტყავას“, „კატას“. „კაპიტნებს“ 15 წლის ყმაწვილი-პედრო „ტყვია“ ხელმძღვანელობს.
დღისით ბავშვები ქალაქსა და მის შემოგარენში დაეხეტებიან და  ხან მოწყალებას ითხოვენ ან რაიმე წვრილმან დავალებას ასრულებენ გროშების ფასად, უფრო ხშირად კი-ქურდობით და წაგლეჯით არიან დაკავებული. ისინი ოსტატურად მოფიქრებული გეგმებით ძარცვავენ ბინებს, „უსუფთავებენ ჯიბეებს“ და სტაცებენ ნივთებს მოქალაქეებს, იპარავენ ყველაფერს, რასაც გამოსადეგად მიიჩნევენ-წვრილმანი ნივთებიდან ძვირფასეულობამდე, ნაალაფარს უფრო ხშირად  საერთო „ხაზინაში“ აგროვებენ, შემდეგ კი-ლომბარდში აბარებენ და ფულად აქცევენ, რითიც თავს ირჩენენ, თუმცა, ისეთ ნივთებსაც იპარავენ, რაც პირადი სარგებლობისათვის გამოადგებათ, მაგალითად, პროფესორი-წიგნებს, მამალო-წმინდანთა ქანდაკებებს, კატა-სამკაულებს და ახალ ჩასაცმელს.
ბიჭების მეთაური პედრო „ტყვია“ უჩვეულოდ მარდი და მახვილგონიერი ბიჭია და გუნდში უდიდესი ავტორიტეტით სარგებლობს. მისი განკარგულებით, „კაპიტნებში“ რამდენიმე დაუწერელი კანონი მოქმედებს-აკრძალულია თანამოძმეების მიტოვება „ოპერაციის“ დროს, ერთმანეთის გაქურდვა და ერთმანეთთან სქესობრივი კავშირის დაჭერა. დამნაშავეს კომუნიდან გარიცხვა ემუქრება, რაც ბიჭებში ტრაგედიად აღიქმება-„კაპიტნობა“ მათთვის ღირსების ნიშანი და უსაფრთხოების გარანტიაა. პედროს გვერდით უდგანან ჟოაო ვეება და პროფესორი, რომელთაგანაც პირველი დიდი ფიზიკური ძალით გამოირჩევა, მეორე კი-მკვირცხლი გონებით. კაპიტნები არაერთ თავხედურ თავდასხმას აწყობენ და ოსტატურად აღწევენ თავს პოლიციის დევნას, რაც ქალაქის ხელმძღვანელობის შეშფოთებასაც კი იწვევს-გაზეთებში მითქმა-მოთქმა არ ცხრება მოუხელთებელ პატარა დამნაშავეებზე.
ბავშვები მთელ დღეს უმეთვალყურეოდ ატარებენ. მათ დიდი ხნის დავიწყებული აქვთ მშობლების მზრუნველობა და არსებობისათვის იბრძვიან. „კაპიტნების“ თავშესაფრის ადგილმდებარეობა გასაიდუმლოებულია და ყველა მათგანი ძალიან ფრთხილობს, რომ უნებლიედ არ გასცეს თავისი და მეგობრების ადგილსამყოფელი. მიუხედავად ასეთი ცხოვრებისა, ბავშვების გარშემო მაინც მოიძებნება რამდენიმე მოზრდილი ადმაიანი, ვისაც მათზე გული შესტკივა და დახმარებას ცდილობს-უმრევლოდ მყოფი კათოლიკე მღვდელი დონ ჟოზე პედრო, რომელიც ქრისტიანულ სარწმუნოებას უქადაგებს და ბიჭებს და ცდილობს, მათ გულში კეთილშობილება გააღვივოს, ნავსადგურის მტვირთავი ჟოაო ჯი ადეუ-ფიზიკურად ძალიან ძლიერი და სამართლიანი ადამიანი, კანდომბლეს ქურუმი ქალი დონა ანინია, რომელიც ბალახებით მკურნალობს, თუ ვინმე ავად გახდება და მეთევზე, მეტსახელად „ღვთისნებიერა“, რომელიც კაპუეირას უბადლო ოსტატია და ბიჭებსაც ასწავლის მას. თავის მხრივ, ბავშვებიც ცდილობენ, რომ დაეხმარონ თავიანთ მეგობრებს, რითიც შეუძლიათ.
კომუნის ცხოვრებაში დრამატული გარდატეხა შეაქვს ქალაქში ყვავილის ეპიდემიის აფეთქებას, რომელიც დაუნდობლად უტევს ღარიბთა უბნებს და „კაპიტნების“ სამყოფელშიც აღწევს- ჯერ პატარა ალმირო ავადდება, შემდეგ-უდარდელა. ალმირო იღუპება, უდარდელა კი სასწაულით გადაურჩება სიკვდილს.
მეორე ნაწილი: „შენი თვალების დიდი სიმშვიდის ღამე“
კაპიტნებს ორი წევრი ემატება-13 წლის დორა და მისი პატარა ძმა, რომლებიც ყვავილისაგან მშობლების დაღუპვის შემდეგ უსახლკაროდ დარჩნენ. გოგონას გამოჩენას თავიდან არეულობა მოსდევს -ნახევრად ველური ბიჭებისათვის გოგონა აქამდე მხოლოდ სექსუალური გართობის ობიექტად აღიქმებოდა. ამის გამო, პედრო თავშესაფარში მისი დატოვების წინააღმდეგია, თუმცა, გოგონას ჟოაო ვეება და პროფესორი ექომაგებიან და მათი  თავგამოდებით, ყველაფერი მშვიდდება. მალე დორა ბიჭების მზრუნველ დად და დედად იქცევა, პედროს და მას შორის კი დიდი გრძნობა იბადება. ერთ-ერთი ქურდობის დროს პედროს და დორას პოლიცია აპატიმრებს და პედრო ცემისა და წამების შემდეგ, გამასწორებელ სახლში გადაჰყავთ, დორას კი-ობოლთა სახლში ამწესებენ, სადაც ის მძიმედ ავადდება ციებ-ცხელებით. მეგობრების დახმარებით, პედრო გაქცევას ახერხებს. ბიჭები დორასაც გაიტაცებენ ლაზარეთიდან და ყველა ისევ ერთად იყრის თავს. დონა ანინია კანდომბლეს ღმერთებს ავედრებს დორას ჯანმრთელობას, მაგრამ, ამაოდ-გოგონა კიდევ უფრო ცუდად ხდება და იღუპება. მისი გარდაცვალება თავზარს სცემს კაპიტნებს, განსაკუთრებით კი პედროს, რომელიც იმის შემდეგ, რაც დორას თხოვნით ერთად დაწვნენ, თავის ცოლად თვლიდა მას. სასოწარკვეთილი ბიჭები უმწეოდ ქვითინებენ. მამა ჟოზე პედრო წესს უგებს ცხედარს, დონა ანინია თეთრ, მაქმანიან სუდარაში ახვევს-როგორც წმინდანს. პედრო და პროფესორი მიასვენებენ დორას სხეულს და ღვთისნებიერას გადასცემენ, რომ ზღვას მიაბაროს იგი. მწუხარებისაგან განადგურებული პედრო თავის დახრჩობას ცდილობს, მაგრამ, უკანასკნელ წუთს თვალწინ გაუელვებს მოწყვეტილი ვარსკვლავი, რასაც იგი დორასაგან გამოგზავნილ ნიშნად მიიჩნევს და ამ დროს ღვთისნებიერას ნავიც წამოეწევა. ამიერიდან პედროს სწამს, რომ დორა ვარსკვლავად გადაიქცა და ცაზე ანთია.
მესამე ნაწილი: „ბაიას სიმღერები-თავისუფლების ჰანგები“
დრო გადის. პროფესორი სახელგანთქმული მხატვარი ხდება და მისი ნამუშევრები მთელ ქვეყანას აოცებს. გაზეთი, რომელიც კაპიტნების „საგმირო საქმეებზე“ წერდა, ახლა მისი წარმატებული გამოფენის შესახებ ამცნობს მკითხველებს. კატა მსხვილმასშტაბიან თაღლითობას მიჰყოფს ხელსა და არაერთ ადამიანს სცინცლავს ფულს, თუმცა, ოსტატურად ახერხებს, რომ დევნას თავი დააღწიოს. ძვალტყავას აპატიმრებენ ყაჩაღობისა და სულ მცირე, 15 მკვლელობისათვის, ასამართლებენ და 30 წელს უსჯიან. ფეხა მორიგი ქურდობის შემდეგ, პოლიციელებისაგან გაქცევის მცდელობისას იღუპება. მამალო ღარიბ ბავშვებს ასწავლის ლოცვას და კატეხიზმოს, უდარდელა კი ისევ ძველებურად ატარებს დროს და ხანგამოშვებით სკანდალებში ეხვევა.
რომანის სტილი
„ქვიშის კაპიტნებში“ ამადუმ ოსტატურად შეუთავსა ერთმანეთს მხატვრული თხრობა და საგაზეთო ქრონიკის სტილი, რაც მკითხველს სინამდვილის განცდას უქმნის. პერსონაჟების თავგადასავალი, თუ მათთან დაკავშირებული ამბები ხშირად მოთხრობილია გაზეთ „საღამოს ჟურნალის“ (Jornal da Tarde) სტატიების და კორესპოდენციების, თავად პერსონაჟების (გამასწორებელი სახლის დირექტორი, მამა ჟოზე პედრო) ან სხვა პირთა მიერ მიერ გაზეთის რედაქციაში გაგზავნილი წერილების სახით. თავისი სხვა ნაწარმოებების დარად, რომანში ამადუ ხატოვნად აღწერს გარემოს, სადაც მოქმედება ვითარდება. მკითხველის თვალსწინ ცოცხლდება 20-30-იანი წლების  სალვადორ-დე-ბაია-ზღვა, ნავსადგური, ქვიშიანი სანაპირო, ქალაქის ქუჩები, ზემო ქალაქის შეძლებულ მოქალაქეთა აურაცხელი სიმდიდრე და უზუნველი ცხოვრება ბაღებიან სახლებში, ქვემო ქალაქის ვიწრო ქუჩები, სადაც საღამოობით მეძავები გამოფენილან კლიენტის მოლოდინში და ათასი ჯურის ლოთი, თაღლითი, დამნაშავე თუ მაწანწალა დაძრწის, მშვენიერი ცა, საღამოს ჩირაღდნები, საშობაო ზეიმი და კარუსელი, სანაპიროდან ქარისაგან მოტანილი სამბას ჰანგები, აფრიკული ინსტრუმენტების გუგუნი და კანდომბლეს ღმერთების სადიდებლად გამართული დღესასწაულები.
იდეური მხარე
რომანს მკვეთრად გამოხატული სოციალური ხასიათი აქვს და აშკარა ხდება ავტორის ერთგვარი იდეალისტურ-მემარცხენული აზროვნება. მთავარი პერსონაჟის ცხოვრებისეული არჩევანი-კომუნისტურ პარტიაში შესვლაც სწორედ ამის გამოხატულებაა. ეს მოგვიანებით თავადაც აღიარა ცხოვრებასა და მწერლობაში უკვე კარგად გამოცდილმა ამადუმ. ნაწარმოები აჩვენებს, თუ როგორ იცვლებოდა თაობების მანძილზე შეხედულებები სოციალური უთანასწორობისა და მის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ. თუ უფროსი თაობა (დონა ანინია) პასიურ ყოფას ირჩევდა და იფარგლებოდა მხოლოდ ღვთაება ომულუს მიმართ ლოცვით, რომ მას მდიდრები დაესაჯა და ღარიბები-გაებედნიერებინა, საშუალო თაობა (ჟოაო ჯი ადეუ, პედროს მამა რაიმუნდო, მეტსახელად „ქერა“) პროტესტს გაფიცვით გამოხატავდა, რაც ზოგჯერ საკუთარი სიცოცხლის ფასად უჯდებოდა (ქერა გაფიცვისას სიტყვით გამოსვლის დროს მოკლა პოლიციამ. აქედან მომდინარეობს პედროს მეტსახელი "ტყვიაც"). მათგან განსხვავებით, ახალგაზრდები აქტიურ ბრძოლას ირჩევენ-სწავლობენ საბრძოლო ხელოვნებას, ეცნობიან კომუნისტურ იდეოლოგიას და ჯგუფებს ქმნიან პოლიციასთან საბრძოლველად.
რასობრივი საკითხი
„ქვიშის კაპიტნების“ გუნდი რასობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა-აქ ერთიმეორის მხარდამხარ არიან თეთრკანიანები (ტყვია, პროფესორი, კატა, დორა), მულატები (მამალო, ფეხა, ძვალტყავა, უდარდელა), ზანგები (ჟოაო ვეება, ბარენდუ, ალმირო), კაბუკლუები (რაიმუნდო, კაპიტნების წინანდელი მეთაური). ამასთან, თეთრკანიანებიც, ხშირად, შერეული წარმოშობის არიან (მაგალითად, დორა, რომელსაც პაპა იტალიელი ჰყავდა, ბებია-მულატი, თავად კი ქერა და ცისფერთვალაა, პაპის მსგავსად).
ბავშვებს შორის არ იგრძნობა დაძაბულობა კანის ფერის გამო. არც მოქალაქეების მხრიდან მათ მიმართ დამოკიდებულებაში შეიმჩნევა რასიზმის კვალი. თეთრკანიანი დიასახლისი, რომელსაც ბიჭები ოჯახურ სკანდალს ააცილებენ, ალერსიან დამოკიდებულებას იჩენს ჟოაო ვეებას მიმართ, პედრო ხალისით ესწრება კანდომბლეს დღესასწაულებს და თავზეხელაღებულ გეგმას ახორციელებს, რომ პოლიციის განყოფილებიდან იქ "დაპატიმრებული“ ღვთაების ქანდაკება მოიპაროს დონა ანინიასათვის, ხოლო დონა ანინია კი, თავის მხრივ, ყველას ლოცავს და მკურნალობს თავისი ბალახეული წამლებით. ავტორი ცდილობს, აჩვენოს, რომ ბრაზილიაში რასობრივი უთანასწორობა არ არსებობს, ერთადერთი უთანასწორობა-სიღატაკეა, რომელიც ერთნაირად აწუხებს ყველას, კანის ფერისაგან დამოუკიდებლად. ამით ამადუ დაეთანხმა ანთროპოლოგ ჟილბერტუ ფრეირეს თეორიას, რომელიც 1933 წელს გამოიცა წიგნად და მალევე მოიპოვა პოპულარობა ბრაზილიურ საზოგადოებაში. ფრეირე ამტკიცებდა, რომ ბრაზილიელი ერის ძალა მის მრავალფეროვნებაშია-რაკი ის სხვადასხვა რასისა და კულტურის ადამიანების შერევით ჩამოყალიბდაო. ამ თეორიამ, ერთი მხრივ, ხელი შეუწყო საზოგადოების კონსოლიდაციას, მისი წარმოშობისაგან დამოუკიდებლად, თუმცა, მეორე მხრივ, შექმნა ერთგვარი მითი "რასობრივი დემოკრატიის" შესახებ, როცა, რეალურად, დაბალი სოციალური ფენის ადამიანებში ფერადკანიანები სჭარბობდნენ, მმართველობა კი, ძირითადად, ღია ფერის კანის მქონე ადამიანების ხელში იყო.
ზნეობრივი მხარე. „გზა ხსნისა“
გარშემო გამეფებული სიდუხჭირე და ჯუნგლის კანონი თავის ღრმა და მძიმე კვალს აჩნევს ბიჭების ცნობიერებას. ერთი მხრივ, ისინი თავისუფლები არიან და არავის ემორჩილებიან, მაგრამ, ამასთანავე, როგორც ფეხა აღნიშნავს-ეს ძალიან ძვირად უჯდებათ. ბიჭებს ენატრებათ სითბო, ალერსი, მზრუნველობა და ყურადღება, მაგრამ, ამაოდ-გარშემო საზოგადოება, უმეტესწილად, გულგრილია მათ მიმართ, ან, კიდევ უარესი-მომხმარებლური დამოკიდებულება აქვს, გადაცდომაზე კი-სასტიკად სჯით. პასუხად,  ბავშვებიც ბავშვური სისასტიკით იძიებენ შურს. ხშირი უარყოფითი დამოკიდებულებების გამო, ნამდვილი თანაგრძნობა და კეთილი სიტყვაც სრულიად უფასურია გრძნობებგაუხეშებული ბიჭებისათვის  და ამის გამო, ისინი ან გულგრილად ეკიდებიან „კეთილი მოქალაქეების“ ნდობას, ან, ზოგჯერ, ბოროტადაც კი სარგებლობენ მისით. ჩაგვრის გამო გულში დაგროვებულ ბოღმას ზოგიერთები თავისზე სუსტზე ანთხევენ-სექსუალურად ძალადობენ გოგონებზე, ზოგი-ბიჭებზეც კი. ფეხა, რომელსაც მოსვენებას არ აძლევს ციხეში ცემის შემდეგ აკვიატებული შიშები და კოშმარები, ჯავრს ცხოველებზე ან საკუთარ თავზე იყრის, ხშირად ამჟღავნებს სასტიკ და უხეშ დამოკიდებულებას თანამოძმეთა მიმართაც, რის გამოც ყველა ცდილობს, რომ მოერიდოს მას.
ბიჭების უმეტესობისათვის სრულიად ამაოა მამა ჟოზე პედროს ქადაგებები ქრისტესმიერი სიყვარულის შესახებ, რადგან გარშემო ნაკლებად ხედავენ სათნოებას, უფრო ხშირად უზნეობას, სიძულვილსა და ძალადობას აწყდებიან-როგორც თავიანთი, ისე-ე.წ. მაღალი წრის ადამიანებს შორისაც და შესაბამისად, სასწაულებისაც აღარ სჯერათ. მღვდელიც ხედავს ამას და მიუხედავად იმისა, რომ თავად ჭეშმარტი მორწმუნეა, არ ეწინააღმდეგებათ, მხოლოდ, ცდილობს, რომ შეძლებისდაგვარად, გვერდში ამოუდგეს ბავშვებს, დაეხმაროს მათ განსაცდელში. ბიჭებიც აფასებენ ამას. მღვდელსა და ბავშვებს შორის ურთიერთგაგების დამყარებას ისიც უწყობს ხელს, რომ დონ ჟოზე პედრო თავადაც ღარიბი ოჯახიდან არის გამოსული და მღვდლად კურთხევამდე მძიმე ფიზიკური შრომა და ჩაგვრაც არ იყო მისთვის უცხო, ხოლო, კაცთმოყვარეობა და თანაგრძნობა მაწანწალა ბავშვების მიმართ არაერთ უსიამოვნებას ამთხვევს მაღალ საეკლესიო იერარქებსა და კუდაბზიკა მორწმუნეებთან. ამას მოძღვარი სამწუხარო დასკვნამდე მიჰყავს-რომ ეკლესია, რომელსაც იგი ემსახურება, შორს ყოფილა იესოს ეკლესიისაგან.
ერთადერთი არსება, რომელიც ბიჭების გულში ნამდვილად ახერხებს ადამიანობის გაღვიძებას, დორაა-მისი კეთილი ღიმილი, სითბო და მზრუნველობა მიუსაფარ ბიჭებს იმას ახსენებს, რაც მუდამ აკლდა მათ ბავშვობას-დედას, თუმცა, ესეც გარკვეული დროის შემდეგ ხდება. პირველი შეხვედრისას კი გოგონას მხოლოდ პროფესორისა და ჟოაო ვეებას თავგანწირვა იხსნის „კაპიტნების“ მიერ გაუპატიურებისაგან. ორივეს პიროვნული კაცთმოყვარეობა უბიძგებს ამ საქციელისაკენ. სუსტი აღნაგობისა და მხედველობის პროფესორი აქამდე განათლებამ და შემეცნების სურვილმა მიიყვანა, ჟოაო ვეებას კი თანადაყოლილად განუვითარდა სუსტების დაცვის სურვილი, ასაკთან შედარებით აშკარად დიდი ფიზიკური ძალის გამო.
ჯგუფში მოხვედრილი ბიჭების ბავშვობა ერთმანეთს მიაგავს, მაგრამ, ყველას განსხვავებული ხასიათი აქვს, რაც განსაზღვრავს მათ აწმყოსა და მომავალს. ყველას თავისი ოცნება აქვს ხსნაზე, ბედნიერ ცხოვრებაზე.
ეს „გზა ხსნისა“ პროფესორისათვის-შემეცნებაა, რასაც იგი წიგნებითა და ხატვით აღწევს. უდარდელა-გიტარის ჟღარუნით და სამბას მუსიკით, რაც მას საშუალებას აძლევს, თავის ჭკუაზე იცხოვროს სხვების მიერ გამეტებული მოწყალებით. მამალო შვებას ქრისტიანულ რწმენაში პოულობს და  ცდილობს, სულიერად განიწმინდოს თავი-სწავლობს წერა-კითხვას, გამუდმებით ლოცულობს, თავს ანებებს ქურდობას და ფულის საშოვნელად დაათრევს მძიმე ტვირთს, წმენდს ფეხსაცმელებს, ყიდის გაზეთებს. პროფესორის ტილოები და უდარდელას სევდიანი სამბები საშუალებას აძლევს მათ ავტორებს, რომ საზოგადოების ყურადღება მიაპყრონ მიტოვებული ბავშვების დუხჭირ ცხოვრებას, ხოლო, სცენა, თუ როგორი სიყვარულით და მოთმინებით ასწავლის მამალოდყოფილი ძმა ფრანსიშკუ ღატაკ ბავშვებს, მკითხველს უთუოდ აფიქრებინებს, რომ მამა ჟოზე პედროს საქმიანობას ღირსეული გამგრძელებელი გამოუჩნდა.
კატა, რომელსაც ოდესღაც ცხადად ჩაებეჭდა გონებაში მავანი არაკაჟუელი თაღლითის წატრაბახება: „მე დიადი ცხოვრებისათვის ვარ გაჩენილიო“, „ნამდვილი მამაკაცობისაკენ“ მიილტვის. თავხედობის, სასიამოვნო გარეგნობის და კარგი ჩაცმა-დახურვის სიყვარულის წყალობით, კიდეც აღწევს მიზანს-ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი მეძავის საყვარელი და სუტენიორი ხდება, მისი მეშვეობით „მაღალ საზოგადოებაში“ აღწევს, ეს კი, გზას უხსნის „იოლი ფულის“ მომტანი თაღლითობისაკენ. ფიზიკურად ძლიერი, მაგრამ ამასთანავე, მშვიდი ბუნების და ცრუმორწმუნე ჟოაო ვეება თავისი ხასიათისათვის შესაფერის საქმიანობას არჩევს-მატროსი ხდება.
მეგობრებისაგან განსხვავებით, ძვალტყავას და ფეხას ცხოვრების მრწამსი თავიანთ გამამწარებლებზე შურისძიებაა, რაც, საბოლოოდ, ორივე მათგანისათვის დამღუპველი აღმოჩნდება. მას შემდეგ, რაც ძვალტყავას დედასთან ერთად საკუთარი მიწის მიტოვება აიძულეს და დედამისს სიმართლის ძებნაში ამოხდა სული, თვითონ მას კი ქურდობაზე დაჭერის გამო დაუნდობლად სცემეს პოლიციაში, ბიჭის იდეალი მისი ნათლია-პოლიციელებისა და მემამულეების დაუნდობელი მტერი, ყაჩაღი ლამპიაუ ხდება და ადგება კიდეც მის გზას, რასაც საბოლოოდ, 30 წლიან სასჯელამდე მიჰყავს. პოლიციასა და გამასწორებელ ციხეში გადახდენილი კოშმარი სტანჯავს ფეხასაც და საბოლოოდ, იგი თავს იკლავს მხოლოდ იმისათვის, რომ ხელახლა არ ჩაუვარდეს პოლიციელებს ხელთ და ისევ არ გამოსცადოს ის წამება და დამცირება, რაც უკვე შეემთხვა ერთხელ.
აფრო-ბრაზილიური კულტურა
"ქვიშის კაპიტნებში" აღწერილია აფრო-ბრაზილიელების კულტურა და ტრადიციები, რელიგია-კანდომბლე კეტუ, მისი რიტუალები და მითოლოგია, მუსიკა, საბრძოლო ხელოვნება-კაპუეირა, რაც მჭიდროდ არის გადაჯაჭვული აფრიკული წარმოშობის ბრაზილიელების ცხოვრებასთან და ზოგჯერ დასავლურ, ქრისტიანულ კულტურასთანაც არის შერწყმული.
პროტოტიპები
რომანის რამდენიმე პერსონაჟი რეალურად არსებული ადამიანია.
ღვთისნებიერა-სამუელ ფრანსიშკუ დე სოუზა ბარეტუ (1892-1950), რომელსაც მწერალი პირადად იცნობდა და მოიხსენია კიდეც თავის გზამკვლევში  „ყველაწმინდის კონცხი “. ამადუს სიტყვებით, გაცნობის მომენტში ბარეტუ უკვე ხნიერი ადამიანი იყო, მაგრამ, კაპუეირაში მის ოსტატობას ასაკი ვერაფერს აკლებდა.
დონა ანინია-ეუჟენია ანა დოს სანტუსი (1869-1939), „წმინდა დედა“, კანდომბლეს კულტის უმაღლესი ქურუმი ქალი.
დოქტორი დენტასი-შესაძლოა, იგულისხმებოდეს გამოჩენილი პორტუგალიელი პოეტი, ექიმი, პოლიტიკოსი და დიპლომატი ჟულიუ დენტასი (დენტაში) (1876-1962).
ლამპიაუ-ვირგულინუ ფერეირა და სილვა (Lampião), (1898-1938)-ბრაზილიელი ყაჩაღი, კანგასეირუების მეთაური. მოღვაწეობდა მე-20 საუკუნის 20-30-იან წლებში.
ეკრანიზაციები
რომანი რამდენჯერმე იქნა ეკრანიზებული.
1971 წელს ამერიკელმა რეჟისორმა ჰოლ ბარტლეტმა რომანის მოტივებზე გადაიღო "ქვიშის კარიერის გენერლები". ფილმში ცალკეული მომენტები რომანისაგან განსხვავებული ფორმით წარმოჩინდა.
2011 წელს ჟორჟი ამადუს შვილიშვილმა, რეჟისორმა სესილია ამადუმ რომანის ახალი ეკრანიზაცია გადაიღო.
ვიშტია-მარე
ვიშტია-მარე (Viștea Mare) — მთა ცენტრალურ რუმინეთში. მდებარეობს სამხრეთ კარპატებში, ფეგერაშის მასივზე. სიმაღლე 2527 მ. სიმაღლით რუმინეთის მესამე მწვერვალია მოლდოვიანუსა (2544 მ) და ნეგოის (2535 მ) შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის მთები
ბლინდეშტი
ბლინდეშტი (Blindeşti) — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 44 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 612 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
რაფაელ გარსია
რაფაელ 'რაფა' გარსია გარსია (Rafael García García; დ. 14 იანვარი, 1986, სიუდად-რეალი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ ნახევარმცველი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ხეტაფეს ფეხბურთელები კატეგორია:რაიო ვალიეკანოს ფეხბურთელები კატეგორია:ხერესის ფეხბურთელები კატეგორია:ლუგოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ვიქტორია (კალდასი)
ვიქტორია (Victoria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8.783 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 507 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მატუ-რიკუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 818 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.68 კმ²-ზე. ფართობი 394 533 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
მურისი-დუს-პორტელასი
მურისი-დუს-პორტელასი (Murici dos Portelas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 19 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-პიაუიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 464 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.57 კმ²-ზე. ფართობი 481 707 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნინეჩერი
მინიატიურა|ნინეჩერის კარტუში აბიდოსიდან. ნინეჩერი, ჰორ-ნი-ნეჩერი — ძველი ეგვიპტის ადრეული სამეფოს მეორე დინასტიის მესამე ფარაონი.
იურგენ ფონ ბეკერატის დათარიღების მიხედვით მისი მმართველობა გრძელდებოდა ძვ. წ. 2785 წლიდან ძვ. წ. 2742 წლამდე. ეგვიპტოლოგი ტომას შნაიდერი უფრო ფრთხილია და მის მმართველობას ათავსებს ძვ. წ. 2850-2740 წლებს შორის. პალერმოს ქვის მიხედვით ნინეჩერი ქვეყანას მართავდა 14 წელი. მისი მმართველობა მეორე დინასტიის ფარაონებს შორის ყველაზე ხანგრძლივი აღმოჩნდა. მანეთონი მას ბინოფრისს უწოდებს და მის მმართველობას 47 წლით განსაზღვრავს.
სარდიონ ნადარაია
სარდიონ ნადარაია (დ. 1903 – გ. უცნობია) — ქართველი საბჭოთა პოლკოვნიკი. იყო ლავრენტი ბერიას პირადი დაცვის ხელმძღვანელი. 1955 წელს გასამართლებული იქნა და მიესაჯა 10 წლით გადასახლება. მოხდა მისი ქონების კონფისკაცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები
ერევნის ბოტანიკური ბაღი
სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ერევნის ბოტანიკური ბაღი წარმოადგენს სომხეთის მცენარეთა კოლექციებზე პასუხისმგებელ ორგანოს. მდებარეობს სომხეთის დედაქალაქ ერევნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ავანის რაიონში და მოიცავს ნახევარუდაბნო ტერიტორიის დაახლოებით 80 ჰექტარ ფართობს. კოლექცია მოიცავს 200-ზე მეტი სახეობის ენდემურ, იშვიათ და შემცირებად მცენარეს და უზრუნველყოფს სომხური ფლორისა და სახეობათა ურთიერთქმედების შესწავლის საფუძველს შედარებით ბუნებრივ გარემოში.
ისტორია
ერევნის ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა 1935 წელს ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სამი წლის შემდეგ გაიხსნა ბოტანიკური ინსტიტუტი. კოლექტიური სათბური 1939 წელს გაიხსნა 25 კვ. მეტრზე. 1944 წელს აშენდა ახალი სათბური, რომლის საერთო ფართობი 610 კვ. მეტრს შეადგენდა. იგი მოიცავდა ზამთრის ბაღს (106 კვ. მ.), სუკულენტურ მცენარეთა განყოფილებას, სუბტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებას (126 კვ. მ.), ტროპიკულ მცენარეთა განყოფილებასა (126 კვ. მ.) და სახლის მცენარეთა სანაშენეს. 1950 წელს ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის უდიდესი ნაწილი გახდა. 1954-1970 წლებში ბოტანიკური ინსტიტუტის დირექტორმა და ბოტანიკოსებმა ლ. ბ. მახათაძემ და ა. ო. მკრტჩიანმა თავი მოუყარეს კავკასიური ფლორის დიდ კოლექციას, ასე რომ, სომხეთის თითქმის ყველა მცენარე დაახლოებით 16 ჰექტარ ფართობზე იყო წარმოდგენილი. ამავე დროს შეიქმნა ვარდებისა და შროშნების დიდი ბაღები. გარდა ამისა, წარმოდგენილი იყო კავკასიის, ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპის, ციმბირისა და აღმოსავლეთ აზიის რეგიონები.
ამჟამინდელი მდგომარეობა
ამჟამად სომხეთის ბოტანიკური ბაღები არცთუ სახარბიელო მდგომარეობაში იმყოფებიან. საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად გაქრა პარკების ფინანსური რესურსებიც. 1988 წლის დიდი ენერგოკრიზისის დროს მრავალი ხე გასათბობად მოჭრეს. ბაღი კიდევ რამდენიმეჯერ დაზარალდა. დღესდღეობით, ბაღის სპეციალისტები დაზიანებათა აღმოფხვრასა და არსებული კოლექციის გაფართოებაზე ზრუნავენ. ენერგეტიკულმა კრიზისმა დააზიანა სათბურის კოლექციაც. ტროპიკული და სუბტროპიკული კოლექციები თითქმის მთლიანად განადგურდა. სრულად განადგურდა მინის ზედაპირი, სარწყავი და გათბობის სისტემები მწყობრიდან გამოვიდა, კედლები და თაროები ჩამოიქცა. სათბურმა მთლიანად შეწყვიტა ფუნქციონირება. მომდევნო წლებში სათბურმა ახალი დანაკარგები განიცადა, რაც გამოწვეული იყო მცენარეთათვის ოთახების გამუდმებული ცვლით ზამთარში, რის შედეგადაც დარჩენილი კოლექცია კიდევ უფრო შემცირდა. ამჟამად, ბოტანიკურ ბაღს არასაკმარისი ფინანსური მხარდაჭერის გამო სათანადოდ ფუნქციონირება არ შეუძლია. ბაღი ბოტანიკური ინსტიტუტის ნაწილს წარმოადგენს და ინსტიტუტის მწირი რესურსებით ფინანსდება, რაც შეუძლებელს ხდის მის სამეცნიერო და პროდუქტიულ მუშაობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ბოტანიკური ბაღები კატეგორია:ერევნის ღირსშესანიშნაობები
არეს-დელ-მაესტრე
არეს-დელ-მაესტრე (Ares del Maestre, Ares del Maestrat) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 118,67 კმ². მოსახლეობა — 184 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ვლადიმერ გურგენიძე (ინჟინერი)
დაამთავრა ლენინგრადის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1926). მუშაობდა თბილისის ინდუსტრიულ ტექნიკუმსა და ამიერკავკასიის სატყეო–ტექნიკურ ინსტიტუტში (1926-1930), ამიერკავკასიის, შემდგომ თბილისის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში (1930-1959), საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში რკინიგზის სადგურებისა და კვანძების დაპროექტების, მშენებლობისა და ექპულატაციის კათედრის გამგედ (1944-1978). 1978 წლიდან იყო ამავე კათედრის პროფესორ–კონსულტანტი. მისი ძირითადი სამეცნიერო შრომები ეხება რკინიგზის ექპულატაციის საკითხებს
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994: ჯგუფი C
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994: ჯგუფი C — მუნდიალი 1994-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. თამაშები გაიმართა 17-27 ივნისს. ჯგუფში გაიმარჯვა მოქმედმა ჩემპიონმა, გერმანიის ნაკრებმა.
რესურსები ინტერნეტში
C
იან პოტოცკი
იან პოტოცკი (Jan Potocki დ. 1761 — გ. 1815) — პოლონელი მეცნიერი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, გეოგრაფი, რუსეთის აკადემიის ნამდვილი წევრი. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში ისტორიული და არქეოლოგიური მიზნით მოიარა რუსეთის იმპერიის სამხრეთ ტერიტორიები, ყირიმი და კავკასია 1798 წელს. პოტოცკი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო სლავების ძველი ისტორიით, რასაც რამდენიმე მეცნიერული ნაშრომი მიუძღვნა. 1805 წელს ჩინეთში, გრაფ გოლოვკინის ელჩობის შემადგენლობაში ყოფნისას დაუახლოვდა იულიუს ფონ კლაპროთს. პოტოცკის ნაშრომი „მოგზაურობა ასტრახანის სტეპებსა და კავკასიაში“ გამოსცა კლაპროთმა 1829 წელს, ფრანგულ ენაზე მისი სიკვდილის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1761 კატეგორია:გარდაცვლილი 1815 კატეგორია:პოლონელი ეთნოლოგები კატეგორია:პოლონელი ეგვიპტოლოგები
ვილიამარია (კალდასი)
ვილიამარია (Villamaría) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 48.322 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 461 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
რაიმონდს ვეიონისი
რაიმონდს ვეიონისი (Raimonds Vējonis; დ. 15 ივნისი, 1966) — ლატვიის მე-9 პრეზიდენტი 2015-2019 წლებში. ის არის მწვანეთა პარტიის წევრი. მას ეკავა გარემოსა და რეგიონული განვითარების მინისტრის თანამდებობა 2002-2011 წლებში და გარემოს დაცვის მინისტრის თანამდებობა 2003-2011 წლებში, იმ დროს, როდესაც რეგიონული განვითარების სამინისტრო გამოეყო. 2014 წელს დაიკავა დავდაცვის მინისტრის თანამდებობა, მანამდე ეკავა სანამ პრეზიდენტი გახდებოდა.
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში (ტაგალურ ენაზე: Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao; არაბულ ენაზე: الحكم الذاتي الاقليمي لمسلمي مندناو‎ Al-ḥukm adh-dhātiyy al-'aqlīmiyy limuslimiyy mindanāu;  აბრევიატურა არმმ) იყო ავტონომიური რეგიონი ფილიპინებში. მდებარეობდა მინდანაოს კუნძულთა ჯგუფში და შედგებოდა მუსილიმებით დომინირებული ხუთი პროვინციისგან: ბასილანი (ისაბელას გარდა), სამხრეთ სალანო, მაგინდანაო, ტავი-ტავი და სულუ. აარმ ერთადერთი რეგიონი იყო, რომელსაც საკუთარი მთავრობა ჰყავდა. რეგიონის დე ფაქტო მთავრობა ქალაქ კოტაბატოში იყო, თუმცა თვითმმართველი ქალაქი რეგიონის იურისდიქციის გარეთ იყო.
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში 2006 წლიდან 2008 წლის 16 ივლისამდე მოიცავდა შარიფ-კაბუნსუანის პროვინციას, როცა ფილიპინების უზენაესმა სასამართლომ „მუსლიმური მინდანაოს ავტონომიის აქტი 201“, რომლის მიხედვითაც პროვინცია შეიქმნა, არაკონსტიტუციურად ცნო.
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში ბანგსამოროს ორგანული კანონის რატიფიცირების შემდეგ გაუქმდა და რეგიონის შიდა მთავრობის, ბანგსამოროს ტრანზიციის სააგენტოს ხელმძღვანელობით მუსლიმურ მინდანაოში ბანგსამოროს ავტონომიურმა რეგიონმა ჩაანაცვლა.
გეოგრაფია
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში მდებარეობდა ფილიპინების სამხრეთ ნაწილში, მინდანაოში. რეგიონი შეიქმნა 6734-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად, რომელსაც პრეზიდენტმა კორასონ აკინომ 1989 წლის 1 აგვისტოს მოაწერა ხელი. მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის შექმნასთან დაკავშირებით პლებისციტი 1989 წლის 17 ნოემბერს ჩატარდა მაგინდანაოს, სამხრეთ ლანაოს, სულუსა და ტავი-ტავის პროვინციებში.
ისტორია
მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონი დაარსდა 1989 წლის 1 აგვისტოს, 6734-ე რესპუბლიკური აქტის (ასევე ცნობილი როგორც ორგანული აქტი) საფუძველზე. პლებისციტი ჩატარდა შემდეგ პროვინციებში: ბასილანი, კოტაბატო, სამხრეთ დავაო, ჩრდილოეთ დავაო, სამხრეთ ლანაო, მაგინდანაო, პალავანი, სამხრეთ კოტაბატო, სულთან-კუდარატი, სულუ, ტავი-ტავი, ჩრდილოეთ ზამბოანგა და სამხრეთ ზამბოანგა და ქალაქებში: კოტაბატო, დაპიტანი, დიპოლოგი, გენერალ-სანტოსი, კორონადალი, ილიგანი, მარავი, პაგადიანი, პუერტო-პრინცესა და ზამბოანგა, რათა გაერკვიათ, ამ პროვინციებისა და ქალაქების მცხოვრებლებს სურდათ თუ არა მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის შემადგენლობაში შესვლა. მხოლოდ ოთხმა პროვინციამ, სამხრეთ ლანაომ (ქალაქ მარავის გარდა), მაგინდანაომ, სულუმ და ტავი-ტავიმ ახალ ავტონომიურ რეგიონში შესვლას დაუჭირა მხარი. რეგიონის ოფიციალური ინაუგურაცია 1990 წლის 6 ნოემბერს შედგა ქალაქ კოტაბატოში, რომელიც მის დედაქალაქად გამოცხადდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაშო შედგებოდა 2 შემადგენელი ქალაქის, 116 მუნიციპალიტეტისა და 2 490 ბანგარაისგან. ქალაქები, ისაბელა და კოტაბატო არმმ-ის ადმინისტრაციული იურისდიქციის ქვეშ არ შესულა, იმის მიუხედავად, რომ ადრე ბასილანის შემადგენლობაში შედიოდა და მოგვიანებით გეოგრაფიულად (თუმცა არა პოლიტიკურად) მაგინდანაოს პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა.
აღმასრულებელი
რეგიონის მეთაური რეგიონის გუბერნატორი იყო. ის და რეგიონის ვიცე-გუბერნატორი ადგილობრივი აღმასრულებელი მოხელეების მიერ პირდაპირი წესით აირჩეოდნენ. რეგიონული ბრძანებები რეგიონული ასამბლეის მიერ შემუშავსდებოდა, ხოლო ასამბლეის წევრები პირდაპირი ხმის მიცემის წესით აირჩეოდნენ. რეგიონული არჩევნები ჩვეულებრივ ეროვნული და ადგილობრივი არჩევნებიდან ერთი წლის შემდეგ იმართდებოდა. რეგიონული მოხელეები სამი წლის ვადით აირჩეოდნენ და უფლებამოსილების გახანგრძლივება კონგრესის გადაწყვეტილების საფუძველზე შეიძლებოდა.
რეგიონული გუბერნატორი რეგიონული მთავრობის მთავარი აღმასრულებელი მოხელე იყო და საკუთარი კაბინეტი ჰყავდა, რომლის წევრთა რაოდენობაც 10-ს არ აღემატებოდა. უმაღლესი მოხელეები კაბინეტის წევრებად რეგიონული საკანონმდებლო ასამბლეის დამტკიცების შემდეგ ინიშნებოდნენ და ყველა რეგიონულ აღმასრულებელ კომისიას, სააგენტოს, საბჭოს, ბიუროსა და ოფისს აკონტროლებდნენ.
აღმასრულებელი საბჭო
აღმასრულებელი საბჭო ავტონომიური რეგიონის სამთავრობო საკითხებში რეგიონული გუბერნატორის მრჩეველი ორგანოა. იგი რეგიონული გუბერნატორის, რეგიონული ვიცე-გუბერნატორის, და რეგიონული გუბერნატორის სამი მოადგილის (თითოეული წარმოადგენდა ქრისტიანების, მუსლიმანებისა და ადგილობრივი კულტურული თემების ინტერესებს). რეგიონული გუბერნატორი და რეგიონული ვიცე-გუბერნატორი სამწლიანი ვადით აირჩეოდა და მაქსიმუმ სამჯერ შეიძლებოდა აერჩიათ.
საკანონმდებლო
მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო ერთპალატიანი რეიგონული საკანონმდებლო ასამბლეა იყო, რომელსაც სპიკერი მეთაურობდა. ასამბლეა წარმომადგენლობითი სახლის ყოველი რეგიონიდან არჩეული სამი წევრისგან კომლექტდებოდა. გაუქმების დროისთვის მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის საკანონმდებლო ასამბლეა 24 წევრისგან შედგობა: 6 მათგანი სამხრეთ ლანაოდან იყო არჩეული (მათ შორის ქალაქ მარავიდან), 6 - მაგინდანაოდან, 6 - სულუდან, 3 - ბასილანიდან და 3 - ტავი-ტავიდან.
რეგიონული საკანონმდებლო ასამბლეა არმმ-ის ხელისუფლების საკანონმდებლო შტო იყო. რეგულარული წევრები (3 წევრი/რაიონი) და წარმომადგენლები სამი წლის ვადით აირჩეოდნენ და ზედიზედ სამჯერ შეიძლებოდა არჩეულიყვნენ. რეგიონული საკნონმდებლო ასამბლეა ავტონომიურ რეგიონში ახორციელბდა ყველა საქმიანობას, გარდა შემდეგი სფეროებისა: საგარეო საქმე, ეროვნული თავდაცვა და უსაფრთხოება, აუდიტი, ეროვნული არჩევნები, საზღვაო, სახმელეთი და საჰაერო ტრანსპორტი, კომუნიკაციები, პატენტები, საავტორო უფლებები და საგარეო ვაჭრობა.
კულტურული მემკვიდრეობა
ბანგსამოროს რეგიონის მოსახლეობას მუსლიმები, ქრისტიანები და ლუმადები შეადგენენ, რომელთა შორისაც ფართოდაა გავრცელებული კულინტანგის მუსიკა, გონგის თანხლებით შესრულებული სპეციფიკური მუსიკა, რომელიც სამხრეთ ფილიპინებში როგორც მუსლიმ, ისე არამუსლიმ მოსახლეობაშია გავრცელებული. ბანგსამოროს თითოეულ ეთნიკურ ჯგუფს ინდივიდუალური არქიტექტურა, არამატერიალური კულტურა და სახვითი ხელოვნება აქვს. რეგიონში განსხვავებული არქიტექტურული სტილის გამორჩეული ნიმუშია სამეფო სულუს არქიტექტურა, რომელიც მაიმბუნგში დარუ ჯამბანგანის (ყვავილების სასახლე) ასაგებად გამოიყენეს. 1932 წლსი ტაიფუნის დროს სასახლე ძლიერ დაზიანდა და აღარ აღდგენილა, რის შემდეგაც ამერიკული მმართველობის პერიოდშივე (1901-1935) დაანგრიეს. ყვავილების სასახლე ფილიპინების უდიდესი სასახლე უნდა ყოფილიყო. 1033 წლიდან ქალაქ მაიმბუნგის რესტავრაცია დაიწყო. 2010-იან წლებში ქალაქის მახლობლად სასახლის მცირე ასლი დადგეს. 2013 წელს მაიმბუნგი ყოფილი სულუს სასულთნოს სამეფო დედაქალაქად გამოაცხადეს.
სქოლიო
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული სახელმწიფოები და ტერიტორიები კატეგორია:ავტონომიური რეგიონი მუსლიმურ მინდანაოში კატეგორია:ბანგსამოროს ისტორია
პალმიტალი (პარანა)
პალმიტალი (Palmital) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიტანგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 865 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.18 კმ²-ზე. ფართობი 817 647 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
მიხეილ გურგენიძე
მიხეილ გიორგის ძე გურგენიძე (დ. 1842 — გ. 1885) — ქართველი ხალხოსანი ჟურნალისტი, პუბლიცისტი.
სწავლობდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ინსპექტორად განაწესეს ოდიშის სასულიერო სასწავლებელში. 1881-1883 წლებში იყო ჟურნალ „იმედის“ რედაქტორი. პერიოდულ პრესაში სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს და მკაცრად აკრიტიკებდა ცარიზმის პოლიტიკას, მიუთითებდა გლეხთა მძიმე ეკონომიკურ და სოციალურ მდგომარეობაზე, დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ლიტერატურას და ხალხის ფართო მასებში განათლების შეტანას. მისი სიტყვით, მწერლობამ უნდა ამხილოს ცხოვრებისეული ნაკლოვანებანი და უჩვენოს მათგან გათავისუფლების გზა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1842 კატეგორია:გარდაცვლილი 1885 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
დიმიტრი გორდეევი (ხელოვნებათმცოდნე)
დიმიტრი პეტრეს ძე გორდეევი (დ. 26 ოქტომბერი, 1889, ხარკივი, — გ. 16 ოქტომბერი, 1964, თბილისი) — რუსი ხელოვნებათმცოდნე.
ბიოგრაფია
ძირითადად საქართველოში მუშაობდა. 1913 წელს დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტი. ერთ-ერთმა პირველთაგანმა მეცნიერულად შეისწავლა ქართული ხელოვნების არაერთი ძეგლი, რომელთა შორის აღსანიშნავია საფარის, ზარზმის, ჭულის მონასტრების კედლის მხატვრობა, ქართული მინანქარი და მინიატიურა, ჭედური ხელოვნება და სხვ. 1910-20-იან წლებში ახლოს იყო თბილისის ლიტერატურული და კულტურული წრეების წარმომადგენლებთან, შემდეგ მოღვაწეობდა ხარკივში. 1934-1937 წლებში პატიმრობაში იყო ანტისაბჭოთა საქმიანობის ბრალდებით. 1937 წლიდან ცხოვრობდა ქუთაისში. 1952 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის მეცნიერ თანამშრომლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:რუსი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
ანა ჩლუმსკი
ანა მარია ჩლუმსკი (Anna Maria Chlumsky; დაიბადა 3 დეკემბერს, 1980 წელს, ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. მან დაიწყო თავისი კარიერა, როგორც ბავშვთა მსახიობმა, ყველაზე ცნობილი ვადა სულტენფუსის მთავარი როლის შესრულებით ჩემს გოგონაში (1991) და მისი 1994 წლის გაგრძელება. 1999 – დან 2005 წლამდე ჩლუმსკის კარიერა შეჩერდა, როდესაც კოლეჯში სწავლობდა. იგი დაუბრუნდა მსახიობობას რამდენიმე დამოუკიდებელ ფილმში, მათ შორის Blood Car (2007) და In The Loop (2009). 2012 წლიდან 2019 წლამდე ჩლუმსკიმ ემი ბრუკჰაიმერი განასახიერა HBO სატელევიზიო სერიალში Veep, რისთვისაც მან მიიღო ექვსი ნომინაცია პრაიმტაიმის ემის ჯილდოზე კომედიური სერიალის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალისთვის.
ადრეული ცხოვრება
ჩლუმსკი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისის შტატი. მისი დედა ნენსი მომღერალი და მსახიობია, ხოლო მამა ფრენკი მზარეული და მუსიკოსი. იგი კათოლიკურ ოჯახში გაიზარდა. ჩლუმსკი ჩეხური და ხორვატული წარმოშობისაა.
1989–1998
ჩლუმსკი შოუბიზნესში ადრეულ ასაკში შევიდა, დედასთან ერთად სარეკლამო კამპანიაში მოდელირება დაიწყო, თუმცა მას პოპულარობამ მისმა როლებმა მოუტანა My Girl -სა (1991) და My Girl 2 -ში (1994). მან ასევე ითამაშა Trading Mom-ში (1994), ასევე Gold Diggers: The Secret of Bear Mountain (1995). 90-იანი წლების მეორე ნახევრიდან მან ითამაშა რამდენიმე სატელევიზიო ფილმსა და სერიალში.
1999–2005
ჩლუმსკი სწავლობდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, რომელიც 2002 წელს დაამთავრა საერთაშორისო სწავლების ბაკალავრის ხარისხით. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ იგი მუშაობდა HarperCollins-ის ასისტენტად. მოგვიანებით გადაწყვიტა მსახიობობას დაბრუნებოდა. იგი მივიდა მანჰეტენის ატლანტის სამსახიობო სკოლაში, ოფიციალური ტრენინგის მისაღებად.