cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნეპტუნი
სქოლიო
* კატეგორია:მზის სისტემის პლანეტები
სანქტი-სპირიტუსი
სანქტი-სპირიტუსი (Sancti Spíritus) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სანქტი-სპირიტუსის პროვინციის დედაქალაქი. მისი სახელი ლათინურიდან მომდინარეობს და „წმინდა სულს“ ნიშნავს. იგი კარიბის რეგიონის ერთ-ერთი საუკეთესოდ შემონახული ქალაქია.
სანქტი-სპირიტუსის სამხრეთით მდებარეობს სასის წყალსაცავი. ქალაქის ცენტრალური პარკი ყველა ასაკის ადამიანისთვის გართობის საუკეთესო ადგილს წარმოადგენს.
ისტორია
ქალაქი 1514 წელს დიეგო ველასკეს დე კუელიარმა დააარსა მდინარე ტუონუკის ნაპირზე. რვა წლის შემდეგ, მან მდინარე იაიაბოს ნაპირებთან გადაინაცვლა, სადაც დღემდე მდებარეობს. 1586 წელს, ინგლისემლა მეკობრეებმა ქალაქი ცეცხლს მისწეს და წერილობითი ინფორმაცია მისი დაარსების შესახებ სამუდამოდ დაიკარგა. სანქტი-სპირიტუსი დღეს რეგიონის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სამხედორ ცენტრია. ქალაქში მარავლადაა XVII-XVIII საუკუნეებში აშენებული სასტუმროს ტიპის ნაგებებები. ამჟამად ტურისტების უკმაყოფილებას იწვევს ის ფაქტი, რომ კოლონიური ცენტრი ეროვნულ მონუმენტადაა გამოცხადებული.
ეკონომიკა
მუნიციპალიტეტსი ეკონომიკა ძირითადად შაქრის ლერწამს, თამბაქოს, მეცხოველეობას და მეთევზეობას ემყარება.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 133 843 ადამიანს შეადგენდა. 1 151 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 116,3 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
Oecophylla brischkei
Oecophylla brischkei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვენერნი
მინი|200პქ მინი|200პქ|მარჯვნივ|ტბა ვენერნი ვენერნი — ტბა შვედეთის სამხრეთ ნაწილში. ფართობი – 5.5 ათ. კმ² (მესამეა ევროპაში ლადოგისა და ონეგის ტბების შემდეგ). სიგრძე დაახლოებით 140 კმ; მაქსიმალური სიგანე დაახლ. 80 კმ, უდიდესი სიღრმე 100 მ; წყლის დონის სიმაღლე 44 მ. წყალშემკრები აუზის ფართობი დაახლ. 48 ათ კმ². ვენერნს უჭირავს ტექტონიკური ღრმული, რომელიც პლეისტოცენური მყინვარებით დამუშავებულ გრაბენს წარმოადგენს. ნაპირები უმეტესად დაბალი და ძლიერ დანაწევრებულია. ბევრია კუნძული. წლის დონის რყევა უმნიშვნელოა.იყინება დეკემბერ–იანვარში, ყინულძვრა – აპრილის ბოლოს, თუმცა ყინულსაფარი არამდგრადია. ტბას ერთვის 30–ზე მეტი მდინარე, რომელთა შორის უდიდესია კლარ–ელვენი, რომელიც კატეგატის სრუტეს ერთვის. ვენერნის ტბა სტოკჰოლმ–გეტებორგის წყლის გზის (გეტა–კანალის) ნაწილია. ტბა სანაოსნოა. დიდი ნავსადგურებია: კარლსტადი, მარიესტადი, ვენერსბორგი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის ტბები
პერ...
პერ... (ლათ. per — თავსართი; ნიშნავს რისამე სიჭარბეს, გადიდებას) — ქიმიური ნაერთების სახელწოდებებში აღნიშნავს:
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
რუბიალესი
რუბიალესი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის სიერა-დე-ალბარასინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,416441 კმ². მოსახლეობა — 49 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
მენეუზ-მოსკვა
მენეუზ-მოსკვა (Мәнәүез-Мәскәү; Менеуз-Москва) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 261 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 47 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აკსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 31 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (52 %) ბაშკირები (47  %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
რერუსი
რერუსი (ნორ. Røros) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნორვეგიაში, გაულდალენის რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 5 576 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქს ხშირად Bergstaden-ს ეძახიან, რაც „მაღაროების ქალაქს“ ნიშნავს. ეს იმის გამო, რომ ისტორიულად, რიოროსი სპილენძის მოპოვებითა და მისი მაღაროებითაა ცნობილი. დღესაც კი, ამ ქალაქის მოსახლეობა XVII - XVIII საუკუნისათვის დამახასიათებელ შენობებში ცხოვრობს. სწორედ ეს გახდა მიზეზი იმისა, რომ 1980 წელს, იუნესკომ ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.
რიორუსში დაახლოებით 80-მდე ხის სახლია, რომლებიც შიდა ეზოების გარშემოა განლაგებული. ქალაქის ბევრი ისტორიული ნაშთი მას შუა საუკუნეების იერსახეს აძლევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნორვეგიაში
ჯორჯის კუნძული
მინი|ჯორჯის კუნძული ჯორჯის კუნძული (George Island, Isla Jorge) — ფოლკლენდის კუნძულების, სპიდველის კუნძულების ჯგუფში სიდიდით მეორე, რომლის ფართობიცაა 24 კმ². ის მდებარეობს სპიდველის კუნძულებიდან და აღმოსავლეთ ფოლკლენდიდან სამხრეთით და გამოყოფილია ლაფონიასგან არწივის სრუტით. კუნძული ძირითადად ბრტყელია, ყველაზე დიდ სიმაღლეს ზღვის დონიდან წარმოადგენს 18 მეტრი, ასევე არის რამდენიმე ტბორი და ეროზიული ნაშალი კუნძულის ცენტრში.
სქოლიო
კატეგორია:ფოლკლენდის კუნძულები კატეგორია:ფოლკლენდის კუნძულების კუნძულები
ფერი
ფერი — ოპტიკური დიაპაზონის ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ხარისხობრივ სუბიექტური მახასიათებელია, რომელიც განისაზღვრება ფიზიოლოგიურ, მხედველობით შეგრძნების წარმოშობის საფუძველზე და დამოკიდებულია მთელი რიგ ფიზიკურ, ფიზიოლოგიურ და ფსიქოლოგიურ ფაქტორებზე. ფერის აღქმა განისაზღვრება ადამიანის ინდივიდუალურობით, ასევე სპექტრული შემადგენლობით, ფერის და სიკაშკაშის კონტრასტზე მიმდებარე სინათლის წყაროსთან შედარებით, ასევე საგნებზე რომლებიც არ ანათებენ. ძალიან მნიშვნელოვანია ისეთი მოვლენები, როგორიცაა მეტამერია, განსაკუთრებულად ადამიანის თვალის დაფსიქიკის.
შესავალი
მხედველობის მიერ სუბიექტურად აღქმული გამოსხივების ფერი დამოკიდებულია მის სპექტრზე, ადამიანის ფსიქოფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე (გავლენა აქვს: ფონის შუქს/ფერს, მის ფერის ტემპერატურას; მხედველობით ადაპტაციას), და ინდივიდუალური თვალის სპეციფიკურ თვისებებზე (დალტონიზმი). იხ. ასევე ფერის აღქმის ფსიქოლოგია.
„ფერის“ არაერთგვაროვანი გაგება
„ფერის“ გაგებას აქვს 2 მნიშვნელობა: ის შეიძლება მიეკუთვნებოდეს როგორც ფსიქოლოგიურ შეგრძნებას, გამოწვეულს შუქის არეკვლით რაიმე ობიექტიდან (ნარინჯისფერი ფორთოხალი), ასევე შეიძლება იყოს ერთმნიშვნელოვან მახასიათებლად თვითონ შუქის წყაროსთვის (ნარინჯისფერი). ამიტომაც აღსანიშნავია, რომ იმ შემთხვევებში, როდესაც ჩვენ გვინდა მივცეთ შუქის წყაროს ფერის დახასიათება, ზოგიერთის ფერის სახელწოდება უბრალოდ „არ არსებობს“ — არაა ნაცრისფერი, ყავისფერი შუქი.
შუქის სხვადასხვაგვარ სპექტრალურ შემადგენლობას შეუძლია მოგვცეს ერთნაერი გამოსახულების ანარეკლი მხედველობის რეცეპტორებზე (ფერის მეტამერიის ეფექტი).
ფერის აღქმის ფიზიოლოგია
ფერის შეგრძნება წარმოიქმნება ტვინში, ადამიანის ან რომელიმე ცხოველის თვალის ბადურის რეცეპტორების ფერის მგრძნობიარე უჯრედების კოლბების აღზნებით ან დამუხრუჭებით. ითვლება (თუმცა დღეს არაა დამტკიცებული), რომ ადამიანებს და პრიმატებს სპექტრული მგრძნობიარობით აქვთ სამი სახის კოლბები — ρ (პირობითად „წითელი“), γ (პირობითად „მწვანე“) და β (პირობითად „ლურჯი“), შესაბამისად. კოლბების შუქმგრძნობიარობა არაა მაღალი, ამიტომაც ფერის კარგი აღქმისათვის საჭიროა საკმარისი განათება ან სიკაშკაშე. ფერის რეცეპტორებით ყველაზე მდიდარია ბადურის ცენტრალური ნაწილი.
ყოველი ფერის შეგრძნება ადამიანში შეიძლება იყოს წარმოდგენილი ამ სამი ფერის ჯამის შეგრძნებით (ე. წ. „ფერის მხედველობის სამკომპონენტიანი თეორია“). დადგენილია, რომ ქვეწარმავლებს, ფრინველებსა და ზოგ თევზებს აქვთ უფრო ფართო შეგრძნებითი ოპტიკური გამოსხივების არეალი. ისინი აღიქვამენ სპექტრის ახლო ულტრაიისფერს (300—380 ნმ), ლურჯს, მწვანეს და წითელ ნაწილს. ფერის აღქმისათვის საჭირო სიკაშკაშის მიღწევის დროს ბინდური მხედველობის ყველაზე მგრძნობიარე რეცეპტორები - ჩხირები — ავტომატურად გამოირთვებიან.
ფერის სუბიექტური აღქმა დამოკიდებულია ასევე მისი ცვლილების სიკაშკაშეზე და სიჩქარეზე (გაზრდასა და შემცირებაზე), თვალის ადაპტაციაზე ფონის შუქზე (იხ. შუქის ტემპერატურა), მეზობელი ობიექტების ფერებზე, დალტონიზმის არსებობაზე და სხვა ობიექტურრ ფაქტორებზე; ასევე თუ რომელ კულტურას მიეკუთვნება ეს ადამიანი (ფერის სახელწოდების გაცნობიერების უნარი); და სხვა, სიტუაციურ, ფსიქოლოგიურ მომენტზე.
უწყვეტი სპექტრი
ფერების უწყვეტი სპექტრის ნახვა შეიძლება დიფრაქციულ ბადეზე. სპექტრის კარგ დემონსტრაციას წარმოადგენს ბუნებრივი მოვლენა ცისარტყელა.
სპექტრის ფერები და ძირითადი ფერები
პირველად უწყვეტი სპექტრი შვიდ ფერად დაშალა ისააკ ნიუტონმა. ეს დაშლა პირობითია და უფრო მეტად შემთხვევითი. სავარაუდოდ, ნიუტონი იმყოფებოდა ევროპული ნუმეროლოგიის გავლენის ქვეშ და ეფუძნებოდა შვიდი ნოტის ანალოგიას ოქტავაში (შეადარეთ: 7 ლითონი, 7 პლანეტა…), რამაც გამოიწვია სწორედ შვიდი ფერის გამოყოფა. XX საუკუნეში ოსვალდ ვირტმა წარმოადგინა „ოქტავური“ სისტემა (შემოიღო 2 მწვანე — ცივი, ზღვის და თბილი, ბალახისფერი), მაგრამ შემდგომი გავრცელება მან ვერ ჰპოვა.
მხატვრების პრაქტიკა თვალსაჩინოდ აჩვენებდა, რომ ბევრი ფერი და ელფერი შეიძლება მიღებულ იქნას საღებავების ცოტა რაოდენობის შერევით. ნატურფილოსოფოსების მისწრაფებამ „პირველსაფუძვლების“ პოვნისა მთელს სამყაროში, ბუნების მოვლენების გაანალიზებით, ყველაფერი დაწყობილ იქნას „ელემენტებად“, მიიყვანა იქამდე რომ გამოყოფილ იქნა „ძირითადი ფერები“, რომელთაგან თავიდან არ აურჩევიათ წითელი, მწვანე და ლურჯი. ინგლისში ძირითად ფერებად დიდი ხნის განმავლობაში თვლიდნენ წითელს, ყვითელსა და ლურჯს, მხოლოდ 1860 წ. ჯეიმზ მაქსველმა შემოიღო ადიტური სისტემა RGB (წითელი, მწვანე, ლურჯი). ეს სისტემა ახლა დომინირებს მონიტორის და ტელევიზორის ელექტრონულ-სხივური მილაკების ფერთა რეპროდუქცირების (ფერთაწარმოება) სესტემებში.
1931 წელს CIE შეიმუშავა ფერების სისტემა XYZ, რომელსაც ასევე უწოდებენ „ნორმალურ ფერთა სისტემას“.
1951 წ. ენდი მიულერმა შესთავაზა სუბტრაქტიული სისტემა CMYK (ლურჯ-მწვანე, შინდისფერი, ყვითელი, შავი), რომელსაც ჰქონდა უპირატესობა პოლიგრაფიაში, ფერად ფოტოგრაფიაში, და ამიტომაც მალევე „მიღებულ“ იქნა.
აღსანიშნავია, რომ ცხრილში მოყვანილია არა ნამდვილი სპექტრული ფერები, არამედ მხოლოდ მათი ყველაზე მსგავსი ანალოგები. ეს იმიტომ, რომ ელექტრონულ-სხივური მილაკების, თკ მონიტორების, პლაზმური ეკრანების საშუალებით „ნამდვილი“ სპექტრული ფერების რეპროდუქცია, წარმოება პრინციპულად შეუძლებელია. საქმე ისაა, რომ ყველა ფერი, რომლის წარმოება მიღება შეგვიძლია ამ ეკრანებზე, წარმოადგენს მხოლოდ სამი ლუმინოფორის (გამომსხივებელი) ფერების ჯამს. კერძოდ კი, თუ კი ავიღებთ ფერების სტანდარტულ სივცეს XYZ, და დავიტანთ მათზე ამ სამი ლუმინოფორის ფერებს, მაშინ ყველა შესაძლო ასასახი ფერები იქნებიან მოთავსებული მხოლოდ ლუმინოფორების წარმოქმნილი ფერების სამკუთხედის შიგნით. ამ სამკუთხედის შიგა სივრცეში ყველა არსებული ფერის მოთავსება შეუძლებელია — ფერები ყოველთვის იქნება უფრო მეტი, და ამიტომაც ფერების რაღაც ნაწილს ვერ აწარმოებს, ვერ ასახავს მონიტორი. რადგანაც სუფთა სპექტრული ფერები წარმოადგენენ ყველა არსებული ფერის საზღვრებს, ამიტომ ისინი უპირველეს ყოვლისა რჩებიან სამკუთხედის ფარგლებს გარეთ. შედეგად ლაზერული ტელევიზორის ეკრანი უკეთეს შემთხვევაში გამოსახავს სუფთა სპექტრულ ფერებიდან მხოლოდ სამს, ხოლო SRGB ყველაზე ხშირად - არც ერთს. ამიტომაც სუფთა ფერების (განსაკუთრებულად იისფერი) ნახვა უკეთესია ცისარტყელაზე ან მზის სხივების პრიზმაში გატარებელ შუქზე.
ძირითადი და დამატებითი ფერები
გაგება „დამატებითი ფერი“ შემოღებული იქნა „ძირითადი ფერების“ ანალოგიის მიხედვით. დადგენილ იქნა, რომ ზოგი ფერების წყვილების ოპტიკური შერევით შეიძლება მივიღოთ თეთრი ფერის შეგრძნება. ასე რომ ძირითადი ფერების ტრიადის წითელი-მწვანე-ლურჯი დამატებით ფერებს წარმოადგენს ცისფერი-შინდისფერი-ყვითელი. ფერების წრეზე ამ ფერებს ოპოზიციურად განათავსებენ ისე, რომ ორივე ტრიადის ფერები მორიგეობით დგანან. პოლიგრაფიულ პრაქტიკაში ძირითად ფერებად გამოიყენებენ „ძირითადი ფერების“ სხვადასხვა ნაკრებს შეხამებას.
აქრომატიკული ფერები
ნაცრისფერის ელფერები (თეთრი - შავის დიაპაზონში) ატარებენ პარადოქსალურ სახელწოდებას - აქრომატიკული ( α-დან უარყოფითი ნაწილაკი +  — ფერი, ანუ უფერო) ფერები. ყველაზე კაშკაშა აქრომატიკულ ფერს წარმოადგენს თეთრი ფერი, ყველაზე მუქს კი — შავი ფერი. შეიძლება ავღნიშნოთ, რომ ტონის გაჯერებულობის მაქსიმალური შემცირებით (სპექტრის გარკვეული ფერის მიმართ) ელფერი ხდება განურჩეველი.
ფერის დახასიათება
ყოველი ფერი ფლობს რიცხობრივად განზომილებად ფიზიკურ მახასიათებლებს (სპექტრული შემადგენლობა, სიკაშკაშე):
სიკაშკაშე
ერთნაირად გაჯერებული ელფერები, რომლებიც განეკუთვნებიან ერთი და იგივე სპექტრის ფერს, შეიძლება განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისაგან სიკაშკაშის ხარისხით. მაგალითად, სიკაშკაშის შემცირების დროს ლურჯი ფერი თანდათან უახლოვდება შავ ფერს.
ყველა ფერი სიკაშკაშის მაქსიმალური დაწევისას ხდება შავი.
აღსანიშნავია, რომ სიკაშკაშე, როგორც რეალურად შეღებილი ობიექტის ფერის ყველანაირი მახასიათებელი, მნიშვნელოვნად დამოკიდებულია სუბიექტურ მიზეზებზე, რომელიც განპირობებულია პსიქოლოგიური აღქმით. მაგალითად, ლურჯი ფერი ყვითელის გვერდით უფრო კაშკაშა ჩანს.
ინტენსივობა (გაჯერებულობა, სავსებადობა)
ერთი ტონის ორი ელფერი შეიძლება განსხვავდებოდეს ფერის გაჯერებულობით. მაგალითად, ლურჯი ფერის ინტენსივობის შემცირებისას უახლოვდება ნაცრისფერს.
ფერის სინათლიანობა (სიღიავე)
ფერის თეთრთან სიახლოვის ხარისხს უწოდებენ ფერის სინათლიანობას.
ყველანაირი ელფერი სინათლიანობის, სიღიავის მაქსიმალური გაზრდით ხდება თეთრი.
ფერის ტონი
ფერის ტონი — არის სპექტრის ერთი ფერის მსგავსი ელფერების ერთობლიობა. ყოველი ქრომატიკული ფერი შეიძლება მიეკუთვნოს რომელიმე სპექტრის ფერს. ელფერები რომლებიც სპექტრის ერთი და იგივე ფერის მსგავია (მაგრამ განსხვავდება, მაგალითად ინტენსივობით და სიკაშკაშით), მიეკუთვნებიან ერთი და იმავე ტონს. ტონის შეცვლისას, მაგალითად, ლურჯი ფერის მწვანისკენ ის ხდება ცისფერი, საწინააღმდეგო მიმართულებით კი - იისფერი.
ზოგჯერ ფერის ტონის ცვლილებას თანაფარდებენ ფერის „სითბოს“. ასე მაგალითად, წითელ, ნარინჯისფერ და ყვითელ ელფერებს, რომლებიც შეესაბანებიან ცეცხლს და იწვევენ შესაბამის ფსიქოფიზიოლოგიურ რეაქციას უწოდებენ თბილ ტონებს. ცისფერს, ლურჯს და იისფერს, როგორც წყლისა და ყინულის ფერს — ცივ ტონებს. გასათვალისწინებელია, რომ ფერის „სითბოს“ აღქმა დამოკიდებულია როგორც სუბიექტურ ფსიქიკურ და ფიზიოლოგიურ ფაქტორებზე (ინდივიდუალურობაზე, დამკვირვებლის მდგომარეობაზე, ადაპტაცია და სხვა), ისე ობიექტურ ფაქტორებზეც (ფერის ფონის არსებობაზე და სხვა). უნდა განირჩეოდეს ზოგი შუქის წყაროს ფიზიკური მახასიათებელი - ფერის ტემპერატურა, სუბიექტური შეგრძნების შესაბამისი ფერის „სითბოსაგან“. სითბური გამოსივების ფერი ტემპერატურის გაზრდისას გადის „თბილ ელფერებს“ წითელიდან და ყვითელიდან თეთრისკენ, მაგრამ ფერის მაქსიმალური ტემპერატურა აქვს ცისფერს.
სხვა ფერები, მათ შორის არასპექტრული
(იხ. უფრო სრული ფერების სია)
ფერის კავშირი და სპექტრული ფერები
არსებობს რამდენიმე ფერების სკალა, რომლებიც ხელსაყრელია სხვადასხვა დარგში გამოსაყენებლად. ფერის გასაზომად იყენებენ კოლორიმეტრს და სპექტროფოტომეტრს. პრაქტიკაში მრეწველობაში და პოლიგრაფიაში გამოიყენება ფერების ატლასი.
ფერების გამოყენება
ფერი ფართოდ გამოიყენება - როგორც ადამიანის ყურადღების მართვის საშუალება. ფერების ზოგიერთი შეხამება ითვლებიან უფრო საუკეთესოდ (მაგალითად, ლურჯი + ყვითელი), სხვები — ნაკლებად ხელსაყრელებად (მაგ., წითელი + მწვანე).
ფერის აღქმის ფსიქოლოგია ხსნის, თუ რატომ და რომელი ფერების შეხამება მოქმედებს ძლიერ ადამიანის აღქმაზე და ემოციებზე.
ფერის აღქმის ფსიქოლოგია
ფერების ილუზია:
შენიშვნები
*
ეთერზეთოვანი ვარდი
ვარდი ეთერზეთოვანი — მცენარეთა ჯგუფი ვარდისებრთა ოჯახისა. გავრცელებული სახეობებია: დამასკური — Rosa damascena, ფრანგული — Rosa gallica და ასფურცელა — Rosa centifolia. მრავალწლოვანი ეთერზეთოვანი ვარდის ბუჩქის სიმაღლე 1,5 მ-ზე მეტია. ღერო ეკლიანია, ფოთოლი რთული, კენტფრთისებრი, 5—7 ფოთოლაკიანი. ყვავილი ბუთხუზაა, ვარდისფერი, თეთრი ან წითელი, შეკრებილია ქოლგისებრ ყვავილედად.
სამშობლოდ ირანს მიიჩნევენ. გავრცელებულია მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. კულტივირებულია სელექციური ჯიში — ყირიმის წითელი ვარდი, რომელიც მოჰყავთ ყირიმში, მოლდოვაში, კრასნოდარის მხარეში, სომხეთში. საქართველოში (თელავი, ყვარელი, ლაგოდეხი, აბაშა, სენაკი და სხვა) უჭირავს 400-მდე ჰა (1975). ყვავილისაგან იღებენ ეთეროვან ზეთს, რომელსაც იყენებენ პარფიუმერიაში, კოსმეტიკაში, კვების მწერველობასა და მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
გრან-პახატენი
გრან-პახატენი (Gran Pajatén) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში, ანდების ტყეებში, ლა-ლიბერტადისა და სან-მარტინის რეგიონის საზღვარზე, მდინარეების – მარანიონისა და უალაგას შორის. ძეგლი მდებარეობს რიო-აბისეოს ეროვნულ პარკში, რომელიც 1983 წელს შეიქმნა. 1990 წელს, იუნესკომ ეს პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. იმის გამო, რომ ნანგრევები ძალიან ცუდ მდგომარეობაშია, ეს ეროვნული პარკი ამჟამად დახურულია დამ ის მოსანახულებლად საჭიროა პერუს სოფლის მეურნეობისა და კულტურის ეროვნული ინსტიტუტის ნებართვა.
გრან-პახატენი მდებარეობს ბორცვზე და შედგება 26 წრიული ქვის სტრუქტურისაგან, რომლებიც დაშენებულია ტერასებზე. ნანგრევები 20.000 კვადრატულ მეტრს იკავებს. ძირითადი ნაგებობები დაფარულია მოზაიკებით, რომლებზეც გამოსახულია ადამიანები, ფრინველები, გეომეტრიული ფიგურები. იქვე აღმოჩენილ კერამიკულ ნაწარმზე ჩატარებულმა ანალიზებმა აჩვენა, რომ ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ ძვ.წ. 200 წელს, მაგრამ კონკრეტულად ეს ნაგებობები ეკუთვნის ინკების ცივილიზაციას.
Oecophylla crassinoda
Oecophylla crassinoda — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვალერიან ბილანიშვილი
ვალერიან მიხეილის ძე ბილანიშვილი, ვალერი მიხეილის ძე ბილანოვი, (დ. 1869, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 თებერვალი, 1938, მინუსინსკი, კრასნოიარსკის მხარე, რსფსრ) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი.
თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. პროფესიით მუშა. 1896 წლიდან იყო სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი, შემდეგ მიემხრო მენშევიკების ფრაქციას. 1900-1901 წლებში დაპატიმრებული იყო რევოლუციური საქმიანობისთვის. 1903 წელს არალეგალურ სტამბაში ბეჭდავდა პროკლამაციებს, რის გამოც, 1903 წლის 7 მაისს ვოლოგდის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1905 წელს კვლავ რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისში, მუშაობდა სოციალ-დემოკრატთა არალეგალურ სტამბაში. 1905 წლის შემოდგომაზე იყო სომეხ-თათრების შეტაკების აცილების მიზნით, სოციალ-დემოკრატების ორივე ფრთის (მენშევიკები და ბოლშევიკები) წარმომადგენლებით დაკომპლექტებული შეიარაღებული რაზმის წევრი. 1918-1921 წლებში პარტიულ და ადმინისტრაციულ სამუშაოებზე იყო. გასაბჭოების შემდეგ მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს ხელმძღვანელობდა გამოსვლების მომზადებას გარეკახეთში. 1924 წელს დააპატიმრეს. 1925 წელს სასამართლომ მიუსაჯა 3 წლით პატიმრობა, რომელიც შეეცვალა სასჯელისგან გათავისუფლებით. „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ ბრალდებით დაპატიმრებული იყო 1926, 1929 და 1933 წლებში. გადაასახლეს მინუსინსკში, სადაც 1937 წლის ნოემბერში კვლავ დააპატიმრეს და 1938 წლის თებერვალში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
იაჰარჩი-ყაზახლარი
იაჰარჩი-ყაზახლარი (Yəhərçi Qazaxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  694 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ვარდი
ვარდი (Rosa) — მცენარის გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ცნობილია დაახლოებით 400 ველური სახეობა (ასკილი), რომლებიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში 25-მდე სახეობაა. ვარდი მარადმწვანე ან ფოთოლმცვენი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 15 სმ-იდან 2 მ-მდე აღწევს. ზოგიერთ სახეობას გრძელი (10-12 მ-მდე) ხვიარა ტოტები აქვს, ღერო დაფარულია ეკლებით. ფოთოლი კენტფრთისებრია, ღეროზე მორიგეობით განლაგებული. ყვავილი მარტივია ან ბუთხუზა (2-15 სმ დიამეტრის), არომატული ან უსუნო; ფერად ვარდისფერი, წითელი, თეთრი, ყვითლი, ნარინჯისფერი ან იასამნისფერი. შეკრებილია ქოლგისებრ-საგველა ყვავილედებად ან ერთეულია. ნაყოფი ერთთესლიანი (ზოგჯერ რამდენიმეთესლიანი) კაკლუჭაა, რომელიც ხორცოვან ცრუნაყოფშია. thumb|ვარდის ეკლები ვარდის გვარი იყოფა 4 ქვეგვარად, რომელთაგან ყველაზე დიდია Rosa, იგი მოიცავს 192 სახეობას. აქედან განვითარდა შემდგომში ბაღის ვარდები. ბაღის ვარდების ბევრი ჯიში წარმოიშვა კვირტოვანი მუტაციისა და მათგან შერჩეული ძვირფასი სამეურნეო ფორმებისაგან. ვარდის ბევრი სახეობა ბუნებრივ პირობებში ადვილად ყჯვარება ერთმანეთს და წარმოქმნის სახეობათაშორის ჰიბრიდებს. ვარდების დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა აზია (ჩინეთი, შუა აზია, ამიერკავკასია), უფრო ნაკლებია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცნობილია ვარდის 25 ათასი ჯიში და ფორმა, რომლებიც იყოფა 3 ჯგუფად, ესენია: მარადმწვანე ბუჩქები, ფოთოლმცვენია ბუჩქები და ლიანები.
ვარდი მრავლდება საკუთარ ფესვზე დაკალმებით, ამონაყარით, ბუჩქის დაყოფითა და გადაწვენით; ბაღისა და საპარკე ვარდების უმეტესობა — კვირტით მყნობით და კალმით. საქართველოში მყნობა ტარდება ივნისიდან-ოქტომბრამდე, ხოლო რგვა — გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. მის მოსაშენებლად საუკეთესოა დაწრეტილი (დრენირებული) თიხნარი, ქვიშნარი, ქვიშიანი და თიხიანი ნიადაგები.
ვარდს იყენებენ დეკორატიულ მებაღეობაში და ჰიბრიდიზაციისათვის. ზოგიერთი სახეობა (კაზანლიკური ვარდი) გამოიყენება ეთეროვანი ზეთების მისაღებად. ვარდისგან ამზადებენ აგრეთვე მურაბას. ბევრი სახეობის ცრუ ნაყოფის რბილობი შეიცავს C, ნაწილობრივ P ვიტამინს. საქართველოში ვარდი უძველესი დროიდანაა კულტივირებული. 1948 წლიდან თბილისის, ბათუმისა და სოხუმის ბოტანიკურ ბაღებში მიმდინარეობს სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ვარდის ინტროდუქციასა და ჰიბრიდულ სელექციაში.
ვარდის გავრცელებული დაავადებებია: ნაცარი, ჟანგა, ნაცრისფერი სიდამპლე, ფოთლების შავი ლაქიანობა და სხვა. მავნებლებიდან ვარდს აზიანებს ბუგრი, ხერხია, ფოთლიხვევია და სხვა, რომელთაც ებრძვიან ბი-58 და ფოსფორორგანული პრეპარატებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
სპორტი დიდ ქალაქში
სპორტი დიდ ქალაქში — ქართული სპორტული ტელეგადაცემა მთავარი არხის ეთერში. პირველად გავიდა 2019 წელს. გადაცემის წამყვაენები არიან ნანუკა ჟორჟოლიანი და დავით ერაძე.
სქოლიო
კატეგორია:მთავარი არხი
ბალახაური
ბალახაური (ყოფ. სისკალა) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ნახიდურის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 455 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯორჯის კუნძული (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჯორჯის კუნძული შეიძლება აღნიშნავდეს:
იხილეთ აგრეთვე
მეფე ჯორჯის კუნძული (მრავალმნიშვნელოვანი)
გრენლანდიის ზღვა
გრენლანდიის ზღვა (Grønlandshavet; Grænlandshaf) — ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის განაპირა ზღვა გრენლანდიის, ისლანდიის, იან-მაიენის, დათვისა და შპიცბერგენის კუნძულებს შორის. ფართობი 1,195,000 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 4846 მ, საშუალო სიღრმე 1444 მ. წყლის მოცულობა 1,747,250 კმ³. სახმელეთო საზღვრები არც თუ ისე დიდია და თავისუფლად უკავშირდება მეზობლად მდებარე ნორვეგიის ზღვას. შპიცბერგენსა და დათვის კუნძულებს შორის არსებული სრუტე გრენლანდიის ზღვას აკავშირებს ბარენცის ზღვასთან; გრენლანდიასა და შპიცბერგენს შორის მდებარე სრუტე — ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანესთან, ხოლო დანიის სრუტე — ატლანტის ოკეანესთან.
ფსკერის აგებულების მიხედვით, გრენლანდიისა და ნორვეგიის ზღვები ერთიან აუზს წარმოადგენენ, რომლებიც ერთმანეთს შუა ოკეანური ქედის მეშვეობით უკავშირდებიან. ქედის ორივე მხარეზე ღრმა ქვაბულებია წარმოდგენილი, რომლებიც შემოფარგლულია წყალქვეშა ამაღლებებით. დასავლეთი შპიცბერგენის ჩრდილოეთ-დასავლეთი ნაპირები გრენლანდიის ზღვის ქვაბულს გამოჰყოფს ჩრდილოეთი ყონულოვანი ოკეანის ქვაბულებისაგან. შელფი ისლანდიის სანაპიროსთან გადაჭიმულია 90-100 კმ-ზე და დანაწევრებულია წყალქვეშა ხეობებით. გრენლანდიის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან შელფის სიგანე 90-იდან 340 კმ-ის ფარგლებში მერყეობს, ხოლო დასავლეთ შპიცბერგენთან სიგანე 30-60 კმ-მდეა.
წლის განმავლობაში იმყოფება ისლანდიის მინიმუმის, აზორის მაქსიმუმისა და პოლარული ოლქის მომატებული წნევის გავლენის ქვეშ. ზამთარში ისლანდიის მუნიმუმი ღრმავდება და იკავებს დიდ ფართობს, აზორის მაქსიმუმი სუსტდება და სამხრეთისაკენ გადაადგილდება, პოლარული მაქსიმუმის ცენტრი უახლოვდება კანადის არქტიკულ არქიპელაგსა და კუნძულ გრენლანდიის ჩრდილოეთ ნაწილს. ამასთანავე ძლიერდება ციკლონური მოქმედება, უფრო ხშირად ციკლონები გაივლიან ისლანდიას და დევისონის სრუტის რაიონს. ზამთარში ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში ჭარბობს ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთის და აღმოსავლეთის ქარები, რომელთა საშუალო სიჩქარეა 5-8 მ/წმ. ზღვის სამხრეთ ნაწილში არსებული იმავე მიმართულების ქარები იცვლებიან სამხრეთ-დასავლეთის ქარებით, რომელთა სიჩქარეა 6-9 მ/წმ. ზამთრობით დამახასიათებელია შტორმი. ზაფხულში ისლანდიის მინიმუმი უფრო ღრმა ხდება, ამავდროულად ძლიერდება აზორის მაქსიმუმი, პოლარული ოლქის მაღალი წნევა გადაადგილდება ჩრდილოეთისაკენ და იკავებს გრენლანდიის რაიონს. აღინიშნება სუსტადგანვითარებული ანტიციკლონი. ამ გარემოებების გამო ჭარბობს ჩრდილოეთის ქარები, რომელთა საშუალო სიჩქარეა 3-5 მ/წმ. შტორმები იშვიათად მეორდება.
გრენლანდიის ზღვაში ყინული მთელი წლის განმავლობაშია. ცენტრალური და ჩრდილოეთი ნაწილი მოლივლივე ყინულოვანი მინდვრებით ხასიათდება, ზამთრობით კი ყინულის მყარი საფარით იფარება, რაც გემების მიმოსვლას, პრაქტიკულად, შეუძლებელს ხდის. დამახასიათებელია ყინულის სხვადასხვაგვარობა. ადგილობრივი წარმოშობის ყინული საკუთრივ გრენლანდიის ზღვაში წარმოიქმნება და ერთ- ან მრავალწლოვანია. ზოგჯერ იქმნება ფართო ყინულოვანი ველი. არქტიკული აუზიდან იჭრება პაკური ყინული, რომლის სისქე საშულოდ 2-3 მ-ია. აისბერგები გვხვდება სანაპირო წყლებში და ფიორდებში, მეტწილად გრენლანდიის სიახლოვეს. აისბერგების დიდი ნაწილი, რომელიც ღია ზღვაში გვხვდება იქვე ინგრევა, მხოლოდ ზოგიერთია ისეთი, რომელიც დანიის სრუტეს ჭრის. ზღვის ჩრდილოეთ რაიონში ყინულწარმოქმნა სექტემბერში იწყება, ხოლო ოქტომბრის პირველ ნახევარში ყინული მთელ სივრცეს იკავებს. ერთწლოვანი ყინულის სისქე ზოგჯერ 1 მ-ს აღწევს.
კუნძულ გრენლანდიის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან კარგად არის გამოხატული ყინულის მოძრაობა. მაისის თვეში იწყება ყინულის დნობა სამხრეთით და ივნისის შუა რიცხვებში ჩრდილოეთით, თუმცა ჩრდილოეთ-დასავლეთ რაიონი (გრენლანდიის სანაპიროსთან) ჩვეულებრივ, მთლიანად არ თავისუფლდება ყინულისაგან. მოქცევა ნახევარდღეღამური, სიმაღლე 4,4 მ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
მილისონოვკა
მილისონოვკა (Милисоновка; Милисоновка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 27 კმ-ით.
ჰუშანგ ანსარი
ბიოგრაფია
ჰუშანგ ანსარი დაიბადა 1927 წელს ირანში, ხუზისტანის პროვინციის ქალაქ აჰვაზში,. თავიდან მუშაობდა ჟურნალ-გაზეთების ფოტოგრაფად აჰვაზში, თეირანსა და ინგლისში. 1954 წელს გაემგზავრა   იაპონიაში. იქ  შეხვდა აბას არამს, ირანის ელჩს იაპონიაში, რომლის საშუალებით  მალევე მოხვდა შაჰ მოჰამად რეზა ფეჰლევის ყურადღების ცენტრში. შაჰმა  ანსარს სთხოვა დაბრუნებულიყო ირანში და იგი დანიშნა სამთავრობო  თანამდებობებზე. 1961 წლიდან მოყოლებული ანსარი გახლდათ ვაჭრობის მინისტრის მოადგილე, ელჩი აფრიკის რამდენიმე ქვეყანაში,   პაკისტანში და ირანის ინფორმაციის და ტელეკომუნიკაციების მინისტრი.
ჰუშანგ ანსარი 1964 წელს  დაქორწინდა მარიამ პანაჰიზე, ელჩ აბას არამის მეგობარზე, რომელსაც ბევრი მაღალი რანგის ნაცნობი ჰყავდა აშშ- სა და ირანის მთავრობებში. 1969 წლის ივლისამდე გახლდათ ირანის  ელჩი ამერიკის შეერთებულ შტატებში,  შემდეგ დაინიშნა ეკონომიკისა და ფინანსთა მინისტრად. მის წარმატებულ ნაბიჯად შეიძლება ჩაითვალოს   აშშ-ს სახელმწიფო მდივან ჰენრი კისინჯერთან ხელშეკრულების დადება   ირანში რვა ატომური ელექტროსადგურის აშენებაზე.
ბიზნესი და ქველმოქმედება
ირანის მთავრობაში ყოფნის პერიოდში ანსარი ასევე წარმატებულ ბიზნეს საქმიანობას ეწეოდა. ის იყო არასტაბილური კომპანია Fakhre Iran-ის დირექტორი, რომელიც  მომგებიანი გახადა და მთავრობას მიჰყიდა. ანსარი შეერთებულ შტატებში ძალიან მდიდარი ჩავიდა და   1986 წელს   აშშ-ს მოქალაქეობა მიიღო. შეერთებულ შტატებში დასახლების შემდეგ,  დააარსა ჰოლდინგი Parman Group.
ანსარი—თავდადებული რესპუბლიკელია, ჰენრი კისინჯერის, ალექსანდრე ჰეიგის და ჯეიმზ ბეიკერის ყოფილი მეგობარი და ბიზნესპარტნიორი. იგი მსახურობდა ეროვნულ ფინანსურ კომიტეტში 2004 წლის ბუშ-ჩეინის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს და გახლდათ ჯორჯ ბუშ უმცროსის რწმუნებული. 2015 წელს ანსარმა და მისმა მეუღლემ 2 მილიონი დოლარი შესწირეს Super PAC-ს, რომელიც მხარს უჭერდა   ჯებ ბუშის საპრეზიდენტო კანდიდატურას, ხოლო დონალდ ტრამპის ინაუგურაციისთვის 2 მილიონი დოლარი გაიღო.
ანსარი მონაწილეობდა რამდენიმე სამედიცინო და საგანმანათლებლო დაწესებულების დაარსებაში. მათ შორისაა: სენტ მარტინის უნივერსიტეტი და ჯეიმზ ბეიკერის ინსტიტუტი. 2014 წლის თებერვალში ანსარმა მხარი დაუჭირა კონგრესის ბიბლიოთეკაში გამოფენის  „სპარსული წიგნის ათასი წლის იუბილე“ მოწყობას.
ანსარი და მისი მეუღლე შაჰლა ცხოვრობენ ჰიუსტონში, ტეხასში. ჰყავს ორი შვილი, ნინა და ნადერი. მისი ძმა კირუს ა. ანსარი ამერიკელი იურისტი და ფილანთროპია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:ირანელი დიპლომატები კატეგორია:ირანელი პოლიტიკოსები
პრესიდენტე-როკე-საენს-პენიას დეპარტამენტი
პრესიდენტე-როკე-საენს-პენიას დეპარტამენტი (Departamento Presidente Roque Sáenz Peña) — დეპარტამენტი არგენტინაში, კორდობის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 45 418 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 642 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლაბოულაიე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორდობის პროვინციის დეპარტამენტები
ვალერი ჩეჩელაშვილი
ვალერი ჩეჩელაშვილი (დ. 17 მარტი, 1961, თბილისი) — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2005 წლის 17 თებერვლიდან 29 ივნისამდე, 2004-2005 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში. ეკონომიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 17 მარტს. 1983 წელს დაამთავრა კიევის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა და საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი სპეციალობით — საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობები.
1978 წლის აპრილიდან 1987 წლის აგვისტომდე იყო საქართველოს მსუბუქი მრეწველობის სამინისტროს მთავარი ინჟინერი; 1987–1989 წლებში საქართველოს სახელმწიფო გაერთიანება „საქკურორტის“ განყოფილების გამგის მოადგილე; 1989–1994 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში ჯერ პირველ მდივნად, ხოლო შემდეგ ამავე სამინისტროს საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, პირველ მოადგილედ, სამმართველოს უფროსად, საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების დეპარტამენტის დირექტორად.
1994–1998 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი უკრაინაში, 1996-1998 წლებში კი მოლდოვისს რესპუბლიკაში. 1998 წელს დაინიშნა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ; 2000 წლის აპრილიდან 2004 წლის აგვისტომდე მუშაობდა შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (BSEC) გენერალურ მდივნად, ამავე დროს იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკადრო რეზერვში.
2004 წლის აგვისტოდან 2005 წლის თებერვალამდე იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი რუსეთის ფედერაციაში; 2005 თებერვალში დაინიშნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრად; 2005–2007 წლებში იკავებდა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილის პოსტს, ხოლო 2007–2015 წლებში დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაციის (GUAM) გენერალური მდივანის თანამდებობას.
2016 წელს შეუერთდა საქართველოს „თავისუფალი დემოკრატების“ პოლიტიკურ პარტიას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ვ
იმედა კახიანი
იმედა კახიანი (დ. 12 მაისი, 1937, სოფ. ეწერი, სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — საბჭოთა და ქართველი მსახიობი,  საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967). საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1979).
ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ეწერში 1937 წლის 12 მაისს. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის მე-20 ვაჟთა სკოლა. 1956–1959 წლებში სწავლობდა და დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, მისი დებიუტი შედგა ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროს, 1957 წელს, ფილმ „საბუდარელ ჭაბუკში“ (განასახიერა გოგიტას როლი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები იმედა კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მადონა ალავიძე
მადონა ალავიძე (დ. 24 მაისი, 1956, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.
1979 წლიდან არის საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის სამედიცინო ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ინფექციების მკურნალობას იმუნოდეპრესიის პირობებში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ექსპერიმენტული გრიპის მიმდინარეობა და მკურნალობა იმუნოდეპრესიის პირობებში“ (1986). არის ექიმი–პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ამანტადინისა და რემანტადინის გავლენა გრიპოზულ ინფექციაზე იმუნოდეპრესიის პირობეში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებული კატეგორია:ქართველი ექიმები
WALL-E
WALL-E (ასევე WALL·E, გამოითქმის „უოლ-ი“) — კომპიუტერული ანიმაციური სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ანიმაციური ფილმი, გადაღებული 2008 წელს Pixar Animation Studios-ს მიერ. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 27 ივნისს აშშ-ში. ფილმის რეჟისორია ენდრიუ სტენტონი, რომლის ადრეულმა ფილმმა „ნემოს ძიებაში“ ოსკარი მიიღო საუკეთესო ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის. ფილმის პროდიუსერია ჯიმ მორისი. ეს იყო სტუდია პიქსარის პირველი ფილმი, სადაც ცოცხალი გმირები გამოჩნდნენ. ამ მულტფილმა კინოკრიტიკოსთაგან თითქმის უნივერსალური ქება დაიმსახურა.
სიუჟეტი
2100-იან წლებში მეგაკორპორაცია Buy 'n Large ხელთ იგდებს ყველა ეკონომიკურ ბერკეტს დედამიწაზე, მათ შორის მთავრობასაც. გადაუმუშავებელი ნაგავი დროთა განმავლობაში მთელ პლანეტას მოიცავს იმდენად, რომ აქ ცხოვრება ცოცხალი ორგანიზმებისთვის შეუძლებელი ხდება. ადამიანთა მოდგმისთვის სიცოცხლის შესანარჩუნებლად Buy 'n Large აფინანსებს ასობით კოსმოსურ ლაინერს, რომელთა შორის უდიდესია „აქსიომი“. ათასობით ადაპტირებადი რობოტი, ცნობილი როგორც WALL-E (Waste Allocation Load Lifter-Earth-Class - ნაგვის შემგროვებელი და დამფასოებელი - დედამიწის კლასი) პლანეტაზე დარჩა ნაგვის გასაწმენდად. თუმცა შვიდასი წლის შემდეგ დედამიწაზე მხოლოდ ერთი ფუნქციონირებადი უოლ-ი-ღა დარჩა. პლანეტა კვლავაც ნაგვითაა დაფარული, რომელიც უოლებმა კომპაქტურად დააწყვეს კოშკების სახით. საუკუნეების განმავლობაში მიკროგრავიტაციაში მცხოვრები ადამიანები აქსიომის ბორტზე კარგავენ ძვლებისა და კუნთების მნიშვნელოვან მასას, მსუქნები და მოუქნელი ხდებიან და რობოტების დახმარების გარეშე დგომა ან მოძრაობა აღარ ძალუძთ. ამ ეტაპზე ნებისმიერი სახის დავალება ავტომატიზებულია, მათ შორის კოსმოსური ლაინერის პილოტაჟიც, რომელსაც ავტოპილოტი AUTO მართავს.
უოლ-ი-ს საუკუნეების განმავლობაში აქტიურობამ პერსონალური თვისებები ჩამოუყალიბა. ის აგროვებს ნივთებს, რომლებსაც ნაგავში პოულობს, მეგობრობს ტარაკანთან და მაცივარში გადარჩენილ პატარა მცენარეს უვლის. ის გამუდმებით უყურებს ვიდეოკასეტას 1969 წლის ფილმით „Hello, Dolly!“ ძველ აიპოდზე, რომლის ეკრანი ფრენელის ლინზით არის გადიდებული; მას განსაკუთრებით მოსწონს პერფომანსები „Sunday Clothes“ და „It Only Takes a Moment“. ეს ჩვევები უოლ-ი-ს უნებლიეთ ემოციებს ასწავლის, რაც განსაკუთრებით ხელის ჩაკიდებაში გამოიხატება (რაც ფილმის მოტივი ხდება). ერთ დღეს, ის ხვდება EVE-ს (Extraterrestrial Vegetation Evaluator - პლანეტთაშორისი მცენარეულობის შემმოწმებელი - ივა), ქალური რობოტი, რომელიც აქსიომიდან გამოგზავნეს დედამიწაზე მცენარეული სიცოცხლის აღმოსაჩენად. ფიცხი ივა უოლ-ი-ს რამდენიმეჯერ ესვრის ფეთქებად იარაღს, სანამ გაარკვევს, რომ ის საშიშროებას არ წარმოადგენს. უოლ-ი-ს ის შეუყვარდება, თუმცა ვინაიდან ივას ერთადერთი მიზანი მისი დირექტივის შესრულებაა, ის უოლ-ი-ს ყურადღებას არ აქცევს. ხოლო როცა უოლ-ი მას ნაპოვნ მცენარეს უჩვენებს, ივა მას საკუთარ თავში ინახავს და დეაქტიურდება. უოლ-ი ცდილობს ივა ყოველგვარი საფრთხისგან დაიცვას, თუმცა მალე მის წასაყვანად ხომალდი დაბრუნდება. სასოწარკვეთილი უოლ-ი ხომალდის კარკასზე აცოცდება, რათა ივასთან ერთად გაფრინდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიქსარის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2008 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
ლაშა კასრაძე
ლაშა კასრაძე (დ. 28 ივლისი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, სამტრედიის საფეხბურთო კლუბ სამტრედიას ცენტრალური მცველი, ასევე შეუძლია საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:ბაქოს აზალის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი
დიპოლი
thumb|right|250px|[[დედამიწის მაგნიტური ველი, რომელიც დაახლოებით დიპოლურია.]]
ფიზიკაში არსებობს ორი სახის დიპოლი:
დიპოლი ხასიათდება დიპოლური მომენტით, რომელიც ვექტორული სიდიდეა. ზემოთ აღწერილი უმარტივესი ელექტრული დიპოლისთვის ელექტრული დიპოლური მომენტი არის ვექტორი, რომელიც მიმართულია უარყოფითი მუხტიდან დადებითი მუხტისკენ, ხოლო მისი სიდიდე დადებით მუხტსა და მუხტებს შორის მანძილის ნამრავლის ტოლია. დენიანი მარყუჟისთვის მაგნიტური დიპოლური მომენტი მიმართულია მარყუჟის სიბრტყის მართობულად (მარჯვენა ხელის წესის მიხედვით), ხოლო მისი სიდიდე მარყუჟში გამავალი დენისა და გამტარით შომოფარგლული ფართის ნამრავლის ტოლია.
thumb|250px|ელექტრული დიპოლის მიერ შექმნილი ველის [[ძალწირი|ძალწირები]] 250px|right|thumb|მაგნიტური დიპოლის მიერ შექმნილი ველის [[ძალწირი|ძალწირები]]
სიდიდე
დიპოლიდან შორ მანძილზე დიპოლური მაგნიტური ველის ინდუქცია B მოიცემა შემდეგი გამოსახულებით
სადაც
ცილინდრულ კოორდინატებში ამ ფორმულის გადაყვანა ხდება  და
ფორმულების მეშვეობით, სადაც ρ არის წერტილის დაშორება (დიპოლის პარალელური) z-ღერძიდან. საბოლოდდ მივიღებთ
ვექტორული ფორმა
thumb|220px|იდეალური დიპოლის ველი.
მაგნიტური ინდუქცია ვექტორული სიდიდეა, რომლისთვისაც გვაქვს:
სადაც
მოცემული ფურმულა არის ზუსტი წერტილოვანი დიპოლისთვის, ასევე ზუსტად აღწერს ნებისმიერი ველის მულტიპოლური გაშლის დიპოლურ წევრს, და დაახლოებით სამართლიანია დიპოლური კონფიგურაციების ველების განსაზღვრისათვის შორ მანძილებზე (ისეთ მანძილებზე, რომლებიც დიპოლური სისტემის ზომაზე გაცილებით მეტია).
მაგნიტური ვექტორული პოტენციალი
მაგნიტური დიპოლის ვექტორული პოტენციალი A მოიცემა შემდეგი ფორმულით
დიპოლური გამოსხივება
thumb|right|150px|მერხევი ელექტრული დიპოლის ელექტრული ველის ილუსტრაცია. სურათზე დიპოლი მოთავსებულია (60,60) წერტილში და ირხევა 1 [[ჰერცი სიხშირით ვერტიკალური მიმართულებით. ]] სტატიკური დიპოლების გარდა ხშირად განიხილავენ მერხევ ელექტრულ და მაგნიტურ დიპოლებს.
სახელდობრ, ჰარმონიულად მერხევი ელექტრული დიპოლი აღიწერება შემდეგი სახის დიპოლური მომენტით სადაც ω არის კუთხური სიხშირე. ასეთი დიპოლის გენერირებულ ველს აქვს სახე:
შორ მანძილებზე (ანუ როდესაც ), ელექტრული ველი უახლოვდება სფერული ტალღას:
რომლის დროში გასაშუალოებული გამოსხივების სიმძლავრე P მოიცემა ფორმულით
ეს სიმძლავრე არ ნაწილდება იზოტროპულად, არამედ გამოსხივდება უპირატესად დიპოლური მომენტის მართობი მიმართულებით.
სქოლიო
კატეგორია:ელექტროდინამიკა
ოტია იოსელიანი
ოტია შალვას ძე იოსელიანი (დ. 16 ივნისი, 1930, სოფელი გვიშტიბი, ახლანდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — გ. 14 ივლისი, 2011, იქვე ) — ქართველი მწერალი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი, „საპატიო ნიშნის“ ორდენის კავალერი.
1961 წელს დაამთავრა სსრკ მწერალთა კავშირთან არსებული უმაღლესი ლიტერატურის კურსები. თხზულებებს აქვეყნებდა 1954 წლიდან. მოთხრობების პირველი კრებული „კარის მეზობლები“ გამოსცა 1957 წელს. ნაყოფიერად მუშაობდა როგორც ნოველისტიკაში, ისე რომანის ჟანრში, წერდა პიესებსა და კინოსცენარებს. იოსელიანის რომანებში („ვარსკვლავთცვენა“, 1962; „ტყვეთა ტყვე“, „შავი და ცისფერი მდინარე“, 1975) მთავარია ომის თემა. ავტორი ყურადღებას ამახვილებდა ზნეობრივ-ეთიკურ პრობლემატიკაზეც (რომანი „იყო ერთი ქალი“, 1970). იოსელიანი ინტენსიურად მუშაობდა საბავშვო მწერლობის დარგში (კრებულები „ცხრა მთას იქით“, 1969; „დაჩის ზღაპრები“, 1973; „ცაგამთენია“, 1973 და სხვა). ავტორია ათამდე პიესისა, რომელთაგან რამდენიმე („ადამიანი იბადება ერთხელ“, „როცა სიყვარული მოვა“, „სანამ ურემი გადაბრუნდება“, „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი“) დაიდგა საქართველოს და საკავშირო თეატრების სცენაზე. ავტორია კინოსცენარებისა „ჩქარი მატარებელი“, „მალე გაზაფხული მოვა“, „თეთრი ქალიშვილი“ და სხვა. იოსელიანის ცალკეული თხზულებანი თარგმნილია მრავალ უცხო ენაზე. გარდაიცვალა 2011 წლის 14 ივლისს.
დაკრძალულია სოფელ გვიშტიბში, საკუთარი სახლის ეზოში, მწერლის ანდერძის თანახმად.
ბიოგრაფია
„ამ მდუღარეგადასხულ ჩემს ბიოგრაფიაში – წერს ოტია იოსელიანი – ვერცერთი ნათელი დღე ვერ გამოვძებნე. რაც არ იყო, რას გამოძებნი. ყურმოკრული მაქვს, თითქოს ჰემინგუეის უთქვამს — „მწელის აკადემია უბედური ბავშვობააო“ — ჩინებულად მაქვს დამთავრებული ეს აკადემიაო“. ოტია იოსელიანი — მწერალი, დრამატურგი, კინოსცენარისტი, დაიბადა 1930 წლის 16 ივნისს, ქუთაისის (ახლანდელი წყალტუბოს) რაიონის სოფელ გვიშტიბში. ოტიაც და მისი უმცროსი ძმა შალვაც ჯერ კიდევ აკვანში იყვნენ, როდესაც მამა გარდაეცვალათ.
ორ აკვანს შორის ქვრივად დარჩენილ დედას - ლიზა (ცუცა) ალაშვილს მეტად გაუჭირდა ობლების გაზრდა, თუმცა ოჯახში იმყოფებოდნენ მწერლის ბებია და მამიდა, რომლებმაც მომავალში დიდი გავლენა მოახდინეს მის პიროვნებად ჩამოყალიბებაში. ოტია და მისი ძმა წყალტუბოს სკოლაში ერთად შევიდნენ. მესამე კლასიდან ის მამიდამ, რომელიც რუსული ენის მასწავლებელი იყო, გვიშტიბის მეზობლად სოფელ გუბისწყალზე წაიყვანა სასწავლებლად.
ბავშვები ყოველ შაბათ-კვირას სოფელში ბრუნდებოდნენ და მამისეულ საკარმიდამო ნაკვეთს უვლიდნენ. მწერლის დედა იმ დროისათვის წყალტუბოში ერთ-ერთ სანატორიუმში მუშაობდა და ცდილობდა, იქ აღებული ორიოდე კაპიკით დახმარებოდა ოჯახს. დედას ძალიან უჭირდა გაძღოლოდა ოჯახს. მალე კეთილშობილი ნათესავების რჩევითა და თავისი გაწამებული ცხოვრებით, გადაწყვიტა ვინმე მშრომელ, პატიოსან კაცზე გათხოვილიყო. მაგრამ ოტიას დედის ეს ნაბიჯი დაგვიანებული აღმოჩნდა, რადგანაც ოტია და მისი ძმა ათი-თერთმეტი წლისანი იყვნენ. მათ კარგად იცოდნენ ბებიას მოყოლილი ზღაპრებიდან დედინაცვალი და მამინაცვალი. ბავშვები იმ ასაკში იყვნენ, როდესაც მათ შემეცნებაში ერთმანეთში ირევა მართალი და ტყუილი, ბოროტება და სიკეთე, სინამდვილე და ზღაპარი. ბავშვებმა მეტად მტკივნეულად განიცადეს დედის გათხოვება, უარი თქვეს მასთან ერთად წასულიყვნენ ქუთაისში, ისევ მამისეულ სახლში ბებიასთან და მამიდასთან დარჩენა არჩიეს. მალე უმამობას უდედობაც დაემატა. დედა ქუთაისში გათხოვდა. ეს განცდები მწერალმა თავის მოგონებებში, „დედა გათხოვდა“, გადმოსცა.
ოტიას და მის უმცროს ძმას ბებია და მამიდა ზრდიდნენ. ბებიამ, ქრისტინა გიგოს ასულმა ავალიანმა, დიდი როლი ითამაშა მწერლის პიროვნებად ჩამოყალიბებაში. როდესაც ოტიამ სკოლა დაამთავრა იგი თვლიდა, რომ სიმწიფის ატესტატზე ბებიას, საპატიო ადგილას უნდა მოეწერა ხელი. უმაღლესი განათლება არ მიუღია. 1959-61 წლებში დაამთავრა საკავშირო მწერალთა კავშირის უმაღლესი ლიტერატურული კურსები მოსკოვში. ოტია იოსელიანი მწერალთა კავშირიდან გაგზავნეს საკავშირო მწერალთა კავშირის უმაღლეს ორწლიან კურსებზე. რუსეთში ყოფნის დროს გარდაეცვალა „ქვეყნის უკეთესი ბებია“, რაც ძალიან განიცადა.
სკოლის წლებს მწერალი დიდ ადგილს უთმობს თავის შემოქმედებაში. განსაკუთრებული პატივისცემით იხსენიებს ქართული ენის მასწავლებელს ქეთევან ბალანჩივაძეს, რომელიც ოთხი წელი დამრიგებელიც იყო. ქეთევანმა წარუშლელი კვალი დატოვა ბავშვობის დროინდელ მეხსიერებაზე. XI კლასში ჯერ კიდევ არავინ არ იცოდა, რომ მომავალი კლასიკოსი მწერალი ჰყავდათ გვერდით. თვით ქეთევან ბალანჩივაძემაც კი (ქართული ენის მასწავლებელმა) უარი თქვა განეხილა კი არა, აზრი მაინც გამოეთქვა ოტიას ნაწერებზე, რადგან იცოდა რომ ხელოვნების ნიმუშებთან სხვანაირი მოპყრობა იყო საჭირო, რაც თავის თავზე ვერ აიღო, ეტყობა მიხვდა, რომ ეს ყველაფერი, უკვე, მისი მოსწავლის სერიოზული განაცხადი იყო.
მწერალმა სკოლაში გაიცნო ქეთევან ფანცხავაც, რომელიც მათთან მეშვიდე კლასში გადმოვიდა. მოგვიანებით კი ქეთევანი მისი მეუღლე გახდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ქეთომ და ოტიამ ქუთაისს მიაშურეს და პედაგოგიურ ინსტიტუტში ჩააბარეს. მომავალი მწერალი იქ დიდხანს არ გაჩერებულა. პირველ კურსზევე მიატოვა ინსტიტუტი და თბილისის სამხატვრო აკადემიას მიაშურა. ამ დროისათვის მას უკვე ჰყავდა მეუღლე და უფროსი ვაჟი ბაჩო. ერთი წელი მან მოსამზადებელ კურსებზე დაჰყო. მაგრამ მისაღებ გამოცდებზე ქართულ ლიტერატურაში ჩაიჭრა და ინსტიტუტის გარეთ დარჩა. ოტია დაბრუნდა სოფელში და გულმოსულმა სხვისთვის კი არა, საკუთარი თავისთვის რომ დაემტკიცებია, ქართული სხვაზე ნაკლებად არც მან იცოდა, მოთხრობების წერა დაიწყო. ოტიას უთხრეს: ძალიან, რომ მოინდომოს, საბავშვო მწერლად იქნებ გამოდგესო. „ვითომ საბავშვო მწერლობა პატარა ამბავი ყოფილიყოს“ ამბობს ოტია. შედეგი, რა თქმა უნდა, განსაცვიფრებელი გამოდგა.
ამის შემდეგ იგი იწყებს ნოველების, მოთხრობების, რომანების, ზღაპრების, პიესების და სცენარების წერას. ოტია იოსელიანმა თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობის წლები გაიარა მაშინ, როდესაც ჩვენს ქვეყანაში კომუნისტური მმართველობა ათეიზმს ქადაგებდა. ოტიამ ღმერთის არსებობა თავის ბებიასაგან იცოდა რომელიც ძალიან მორწმუნე ადამიანი ყოფილა. სკოლაში ბავშვები ჯერ პიონერები, შემდეგ კი კომკავშირელები ხდებოდნენ, რომლებსაც ასწავლიდნენ, რომ ღმერთი არ არსებობდა, იმ დროს იკეტებოდა ეკლესიები, აღარ ტარდებოდა წირვა-ლოცვები. ვისაც სწამდა ღმერთი და ხატი ისინიც აღარ ამხელდნენ და ახალი თაობა კი სულ ურწმუნო ხდებოდა. ასეთ დროზე აქვს დაწერილი ოტიას ნოველა „ჩემი წმინდა გიორგის ხატი“. მიუხედავად მაშინდელი ურწმუნო ცხოვრებისა, ოტიას ბებიასაგან მაინც მოჰყვა ღვთის რწმენა, რაც შესანიშნავად აქვს აღწერილი „ღმერთის გამოცხადებ“-ში.
მინიატიურა|მარჯვნივ|ოტია და გ. ზარნაძე ოტია იოსელიანი ცხოვრობდა წყალტუბოში, თავისივე ხელით აგებულ ლამაზ ოდა სახლში, სადაც თავს იწონებს ოტიასავე ხელით გაკეთებული ბუხარი. ოტია იოსელიანს სახლის მეორე სართული დათმობილი აქვს ლიტერატურული სალონისათვის. სალონს საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან სტუმრობენ მწერლები, ხელოვნების მუშაკები და ატარებენ ლიტერატურულ საღამოებს. ო. იოსელიანს ჰყავს სამი შვილი – ბაჩო, მანო და დაჩი, რომელთა სახელები კარგადაა ნაცნობი მისი ნაწარმოების მკითხველისათვის.
შემოქმედება
ოტია იოსელიანის სამწერლო ასპარეზზე გამოჩენამ დიდი გამოხმაურება ჰპოვა. მისი პირველი რომანის განხილვისას (მოსკოვში) კრიტიკოსების მხრიდან ეჭვიც კი გამოითქვა, რატომ უნდა განხილულიყო ეს რომანი ტოლსტოის დონეზე, იმდენად მაღალი შეფასება მოიპოვა ამ ნაწარმოებმა. იქიდან მოყოლებული სულ უფრო ძლიერდებოდა ოტიას შემოქმედებისადმი სიყვარული. მოთხრობას მოთხრობა მოყვა, ნოველას — ნოველა, რომანს — რომანი... აღიარებას — აღიარება. სულ მალე ამ ყველფერს დაემატა დრამატურგი და სცენარისტი ოტია იოსელიანი. თეატრთან პირველი შეხება სერგო ზაქარიაძის მეშვეობით მოხდა. სწორედ ამ მსახიობისთვის დაიწერა პიესები: „ადამიანი იბადება ერთხელ“, „სანამ ურემი გადაბრუნდება“ და „ურემი გადაბრუნდა“ (მის კინოვერსიაშიც სერგო ზაქარიაძემ შეასრულა მთავარი როლი).
1954 წელს მისი პირველი თხზულება დაიბეჭდა. 1957 წელს გამოსცა პირველი საბავშვო მოთხრობების წიგნი — „კარის მეზობლები“. 1960 წელს — საბავშვო სათავგადასავლო წიგნი „უთაური ბიჭის თავგადასავალი“. 1961 წელს გამოაქვეყნა რომანი „ვარსკვლავთცვენა“. იმავე წელს დაიწერა პიესა „ადამიანი იბადება ერთხელ“ და დაიდგა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. 1972 წელს საბჭოთა მწერალმა გამოსცა რომანი „ტყვეთა ტყვე“. 1973 წელს „ნაკადულმა“ გამოსცა „დაჩის ზღაპრები“. 1981-82 წლებში რჩეული ორტომეული. 1989-91 წლებში ისევ ორტომეული. 1999 წელს გამოიცა 55 არაკი.
მისი ნაწარმოებები თარგმნილია: რუსულად, უკრაინულად, ბელარუსულად, ჩეხურად, ესტონურად, ლატვიურად, ლიეტუვურად, პოლონურად, მოლდავურად, ესპანურად, ინგლისურად, ბენგალურად, ჰინდისა და ურდუს ენებზე. სპარსულად, არაბულად, ფრანგულად, გერმანულად, სომხურად, აზერბაიჯანულად, ჰოლანდიურად, ჩინურად, იაპონურად... საერთო ტირაჟით აქვს მილიონამდე.
ავტორია ოცამდე პიესისა, რომელთაგან: „ადამიანი იბადება ერთხელ“, „სანამ ურემი გადაბრუნდება“, „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი“, „ურემი გადაბრუნდა“ და სხვა დაიდგა საქართველოსა და საზღვარგარეთის ასზე მეტ თეატრში.
ავტორია სცენარებისა: „ჩქარი მატარებლიდან“, „ლევანა“, „თეთრი ქალიშვილი“, „აკაციის ყვავილობა“, „ცეცხლთან თამაში“, „ბოშას კოცნა“, „მალე გაზაფხული მოვა“, „ჩემი ქალაქის ვარსკვლავი“.
მულტფილმები: „კიბერნეტიკა და სიყვარული“, „დაჩის ზღაპრები“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
გრან-ვილაია
გრან-ვილაია — არქეოლოგიური კომპლექსი ჩრდილოეთ პერუში, უტკუბამბას ხეობაში. მოიცავს უამრავ ნანგრევსა და სხვა არქეოლოგიურ ნიმუშს.
კომპლექსი 1985 წელს აღმოაჩინა და სახელი უწოდა ამერიკელმა მკვლევარმა ჯენ სავოიმ. კომპლექსი მდებარეობს კუელაპის ციხე-სიმაგრის დასავლეთით და შედგება 15-30 ძირითადი და ასამდე მომცრო მონუმენტის ნანგრევებისაგან. როგორც დადგინდა, გრან-ვილაია ჩაჩაპოიას კულტურას მიეკუთვნება.
დადგენილია, რომ გრან-ვილაიას უფრო დიდ არეალზე წარმოდგენილია 5.000-მდე წრიული თუ მართკუთხა შენობა. ყველა მათგანი აშენებულია ადგილობრივი კირქვისაგან და უმეტესობაზე ამოტვიფრულია უამრავი სხვადასხვა ფუგურა: ადამიანი, გველი, კონდორი, პუმა.
გრან-ვილაიას დათვალიერების საშუალებას უამრავი ტურისტული სააგენტო იძლევა. შესაძლებლობა გაქვთ იაროთ ფეხით ან ცხენით და ტური დაასრულოთ კუელაპის ციხე-სიმაგრის მონახულებით.
Oecophylla leakeyi
Oecophylla leakeyi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სალდონი
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები