cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტარი-გრადის ვაკე
სტარი-გრადის ვაკე (ხორვატ. Starogradsko polje) — ადრიატიკის ზღვაში მდებარე ხორვატიის კუნძულ ჰვარის სასოფლო-სამეურნეო ლანდშაფტი, რომელიც ძველი ბერძენი კოლონისტების მიერ ათვისებულ იქნა ძვ. წ. IV საუკუნეში. ამავე მიზნებით (მიწათმოქმედება) ის დღემდე გამოიყენება. ვაკე ძირითადად მის თავდაპირველ ფორმას ინარჩუნებს. უძველესი არეალი დაცული იყო ქვის კედლებით და არსებობდა წყალშემკრები სისტემა. მინდვრებზე იგივე მოსავალი იზრდება, რაც ძველად, ძირითადად ვაზი და ზეთისხილი. არეალი ამავე დროს გამოცხადებულია ბუნებრივ ნაკრძალად. იგი წარმოადგენს ძველბერძნული სამიწათმოქმედო სისტემის მეტად ღირებულ ნიმუშს.
ვაკე წარმოსახავს ძველი ბერძნების საზრიან სასოფლო-სამეურნეო სისტემას. მიწა დაყოფილი იყო გეომეტრიულ ფიგურებად და შემოსაზღვრული იყო ქვის კედლით. სისტემა მოიცავდა წვიმის წყლის დაგროვების სისტემას, რომელიც იყენებდა ღარებსა და შემნახველ ცისტერნებს. სამიწათმოქმედო საქმიანობა ამ ტერიტორიაზე, 24 საუკუნის განმავლობაში უწყვეტად, დღემდე გრძელდება.
2008 წელს, სტარი-გრადის ვაკე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ხორვატიაში
Tetraponera lacrimarum
Tetraponera lacrimarum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უილიამ მორის დეივისი
უილიამ მორის დეივისი (William Morris Davis; დ. 12 თებერვალი 1850, ფილადელფია — გ. 5 თებერვალი 1934, პასადენა) — ამერიკელი გეოგრაფი და გეოლოგი. გეომორფოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
1870 წლიდან მუშაობა დაიწყო არგენტინის მეტეოროლოგიურ ობსერვატორიაში. 1879 წელს დაამთავრა ჰარვარდის უნივერსიტეტი. 1876 წლიდან მუშაობდა იმავე უნივერსიტეტში (1890 წლიდან პროფესორი). ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაციის დამაარსებელი (1904) და ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1911), მრავალი გეოლოგიური და გეოგრაფიული საზოგადოების, მ.შ. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო წევრი.
1890-1915 წლებში მუშაობდა აშშ-ის გეოლოგიურ სამსახურში; ჩაატარა გეოლოგიური კვლევითი მუშაობა აშშ-ის სხვადასხვა რაიონსა და სამხრეთ ამერიკის და დასავლეთ ევროპის მრავალ ქვეყანაში. 1903 წელს იმოგზაურა თურქესტანის უდაბნოს რაიონებში. 1890 წელს შეიმუშავა მოძღვრება გეოგრაფიულ ციკლებზე. გამოყო: ნორმალური (მდინარეულ-ეროზიული), მყინვარული, კარსტული, უდაბნოსა და ზღვიური ციკლები. დეივისის შეხედულებამ გეოგრაფიულ ციკლთა შესახებ დიდი როლი ითამაშა გეომორფოლოგიის განვითარებაში. უილიამ მორის დეივისმა შექმნა გეომორფოლოგიური სკოლა და მრავალი ნაშრომი მიუძღვნა ფიზიკურ გეოგრაფიული სწავლების საკითხებს; შეიმუშავა ბლოკდიაგრამებითა და რელიეფის მოდელებით რელიეფის გამოსახვის ახალი ხერხები. ავტორია ტერმინისა პენეპლენი (1889).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
ლევანტელები
ლევანტელები — პატარ-პატარა ეთნიკური ჯგუფები სირიელებისა და ლიბანელების შემადგენლობაში — შთამომავალნი ევროპელი კოლონისტებისა, რომლებიც გადასახლდნენ სირიისა და ლიბანის სანაპირო რაიონებში ჯვაროსნულ ლაშქრობათა დროს (მე-11—მე-12 სს.-ში) და შეერივნენ ადგილობრივ მოსახლეობას.
წყარო
კატეგორია:სირიის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:ლიბანის ეთნიკური ჯგუფები
ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესია
ჭობისხევის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობისხევში. ჭობისხევის მაცხოვარი სამეკლესიან ბაზილიკას წარმოადგენდა, შემდეგ გადაუკეთებიათ, რაც აქაური დასახლების სიძველეს კარგად უჩვენებს. ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესიის შესახებ ძალზედ მწირი ცნობები მოგვეპოვება. ამ მხრივ მეტად მნიშვნელოვანია XVIII საუკუნის შუა ხანების ქაიხოსრო და ედია ავალიშვილების გაყოფის წიგნი, რომლის მიხედვითაც ვიგებთ,რომ ქაიხოსრო წილად ხვდა ჭობისხევს მღვდელი ჯაფიაშვილი. დოკუმენტში დასახელებული მღვდელი, დიდი ალბათობით ჭობისხევის მაცხოვრის ეკლესიაში მსახურობდა. დღესდღეობით ჭობისხევის მაცხოვარი მოქმედი ეკლესიაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩვეულებრივი გველბრუცა
ჩვეულებრივი გველბრუცა (Xerotyphlops vermicularis) — საქართველოს ფაუნის გველბრუცების (Scolecophidia) ქვერიგის ერთადერთი წარმომადგენელი. სიგრძით 30-35 სანტიმეტრი, მომრგვალებული თავითა და მოკლე კუდით. სხეულის შეფერილობა ვარდისფერიდან მუქ წითელ ფერში მერყეობს და დამოკიდებულია პიგმენტის ფერზე. სხეულის ქვედა ნაწილი, ზედასთან შედარებით ღია ფერისაა.
ჩვეულებრივი გველბრუცა ფართოდაა გავრცელებული ალბანეთში, საბერძნეთში, თურქეთში, მცირე აზიაში, ქვემო ეგვიპტეში, ახლო აღმოსავლეთში, ავღანეთში, პაკისტანში, ამიერკავკასიაში, დაღესტანსა და შუა აზიაში. ბინადრობს მთის ძირებში, ბუჩქნარებით დაფარულ ნიადაგში, მეჩხერ ტყეებში ზღვის დონიდან 1700 მეტრ სიმაღლეზე. გვხვდება ქვების ქვეშ, სადაც ნიადაგში გაყვანილი აქვს წვრილი გვირაბები. ნიადაგის ზემოთ ამოდის მხოლოდ ძლიერი წვიმების შემდგომ. ბოსტნებსა და ვენახებში შეიძლება ვიპოვოთ ნესვებისა და საზამთროების ქვეშ. ზამთარს მიწაში, ღრმად ატარებს. აქტიურდებიან მარტის ბოლოსა და მაისის დასაწყისში. ჩვეულებრივი გველბრუცას საჭმლის რაციონს წარმოადგენს ჭიანჭველები და მათი კვერცხები. მიწის ზემოთ მაქსიმუმ 10-15 წუთი ძლებს, უფრო ხანგრძლივი გაჩერებისას კვდება. შეწყვილება ხდება გაზაფხულზე, აგვისტოს დასაწყისში კი მდედრი დებს 2-8 კვერცხვს, სიგრძეში 20-26 მმ, სიგანეში კი 6-7 მმ. დამალული ცხოვრების წესის გამო გველბრუცას ცოტა მტერი ჰყავს. იშვიათად შეექცევიან მას მელიები და სხვა პატარა ფრთოსანი მტაცებლები. ხელში დაჭერისას ჩვეულებრივი გველბრუცა გამოსცემს სპეციფიურ სუნს, რაც მისი დამცავი მექანიზმია. შხამიანი არ არის. თუ შევუქმნით შესაბამის სასიცოცხლო პირობებს შეიძლება ვიყოლიოთ შინაურ პირობებში.
კატეგორია:გველები
ვოლფ ბირმანი
კარლ ვოლფ ბირმანი (Karl Wolf Biermann; დ. 16 ნოემბერი, 1936, ჰამბურგი) — გერმანელი პოეტი, მომღერალი და დისიდენტი.
ადრეული წლები
დაიბადა 1936 წელს ჰამბურგში, ნავსაშენის ზეინკლის ოჯახში. დედა მუშა–მქსოველი იყო. ისინი კომუნისტები იყვნენ და ფაშისტების წინააღმდეგ იბრძდნენ. მამა დახვრიტეს საკონცენტრაციო ბანაკ ოსვენციმში 1942 წელს. ბავშვობის მოგონებები ომს უკავშირდება. ომის საშინელებათა გამოძახილი მის მრავალ სიმღერაში გაისმის, განსაკუთრებით მწვავედ ბალადაში „ელბა ჰამბურგთან“ (1993). 16 წლის ასაკში ჰამბურგს ტოვებს და გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკაში გადადის.
დასავლეთ გერმანია
ბირმანი 1957–1959 წლებში ბერლინში სწავლობს პოლიტიკურ ეკონომიას, ხოლო შემდეგ ფილოსოფიასა და მათემატიკას ბერლინის ვილჰელმ ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტი|ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტში. ამავე დროს რეჟისორის ასისტენტად მუშაობს ბერტოლდ ბრეხტის თეატრში „ბერლინერ ანსამბლ“, რაც მისი შემოქმედებითი პრინციპების ჩამოყალიბების მნიშვნელოვან სკოლად იქცა. თავად დააარსა მუშათა და სტუდენტთა თეატრი, რომელსაც მის აკრძალვამდე ხელმძღვანელობდა. ამავე პერიოდიდან იწყება ვოლფ ბირმანის ინტენსიური შემოქმედებითი და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა, ამჯერად როგორც დისიდენტისა. მისი სიმღერები და მუსიკა ფარულად ვრცელდება, მათი ავტორი სულ უფრო მიუღებელი ხდება გდრ–ს პარტიული სისტემის მესვეურთათვის. 1965 წელს გერმანიის ერთიანი სოციალისტური პარტიის ცკ–ის XI პლენუმზე ვოლფ ბირმანი რექაციის მსახურად („რეაქციის ჯაჭვზე დაბმულ ძაღლად“) და საკუთარი მამის მკვლელთა მოკავშირედ გამოაცხადეს, მას აეკრძალა როგორც ნაწარმოებების გამოქვეყნება, ისე საჯარო გამოსვლები. ამ თორმეტწლიან პერიოდს ბირმანი უწოდებს „ტოტალიტარული ქვესკნელის აჩრდილთა საუფლოს“, თავის თავს კი „გდრ–ის ორფეოსს“. 1976 წელს გდრ–ს ხელმძღვანელობამ გფრ–ში ბირმანის საგასტროლო–საკონცერტო მოგზაურობით ისარგებლა და მას ქვეყნის მოქალაქეობა ჩამოართვა. ამ ნაბიჯს დიდი საპროტესტო გამოსვლები მოჰყვა გდრ–ის მწერლების და ინტელიგენციის მხრიდან. ბირმანმა თავის თავს „სამშობლოში განდევნილი“ უწოდა.
დასავლეთ გერმანიაში
ბირმანი ვერც გაერთიანებულ გერმანიაში გრძნობს თავს კომფორტულად, მწვავე პრობლემებს ეხმაურება სიმღერებით „ნუ გაგვყიდით!“ (1989), „ბერლინური მოკლე სიმღერა“ (1989), „ჩემი სტომაქი ცარიელია“ („1990“), „მოთქმა“ (Lamento, „1991“) და სხვ.
ბირმანი საქართველოში
1996 წლის აპრილში ბირმანი საქართველოში იმყოფებოდა. მან რუსთაველის თეატრის მცირე დარბაზში კონცერტი გამართა. მასთან შეხვედრა მოაწყო კავკასიურმა სახლმა. აქ მისი ლექსის ქართული თარგმანები წაიკითხეს ნაირა გელაშვილმა და ვახუშტი კოტეტიშვილმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გერმანელი მომღერლები კატეგორია:გერმანელი პოეტები
თბილისის ბუნებრივი პირობები და რესურსები
thumb|350px|მდინარე მტკვარი აბანოთუბნიდან თბილისის წყლის მთავარი არტერიაა მდინარე მტკვარი, რომელიც ქალაქს კვეთს ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. იგი ქალაქის ფარგლებში 34 კმ-ზე მიედინება. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში, წყალმცირობა — ზამთარში. თბილისის ფარგლებშია მტკვრის შენაკადები: მარჯვენა — დიღმისწყალი, ვერე და წავკისისწყალი; მარცხენა — გლდანისხევი და ლოჭინი. მათგან ყველაზე მძლავრია მდინარე ვერე (სიგრძე 34 კმ) და ლოჭინი (სიგრძე 30 კმ). თბილისის ფარგლებშია აგრეთვე სამგორის სარწყავი სისტემის ზემო და ქვემო მაგისტრალური არხები უკიდურესი დასავლეთი მონაკვეთები, თბილისის წყალსაცავი, ლისისა და კუს ტბები.
მდინარეებისათვის მაქსიმალური ჩამონადენი დამახასიათებელია აპრილ-მაისში, წყალმცირობა კი შემოდგომასა და ზამთარში. თბილისში წყალდიდობებიც არაიშვიათი მოვლენაა. ინტენსიური თავსხმა წვიმები (მაგ. 1980 წ. 14 მაისი) დედაქალაქის ქუჩებს მყისვე აავსებს ხოლვე ქვისა და ტალახის ნაკადებით. განსაკუთრებით საშიშია მდ. მტკვარის წყალდიდობა. მაგ., 1968 წლის 18 აპრილს მტკვრის დონემ ქალაქის ფარგლებში 6-8 მეტრით აიწია, რასაც სანაპირო ქუჩების დატბორვა და დიდი მატერიალური ზარალი მოჰყვა.
მრავალფეროვანია თბილისის ბუნება. მდინარე მტკვრის ხეობის ფსკერი, ქალაქის ფარგლებში, მერყეობს ზღვის დონიდან 425 მ-დან (დიღომი) 370 მ-მდე (ორთაჭალა). მთაწმინდის სიმაღლე, რომელიც ისე ამშვენებს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილს, ზღვის დონიდან 719 მეტრის ტოლია. საცხოვრებელი უბნების მიხედვით ყველაზე მაღლაა ე. წ. ნუცუბიძის პლატო, რომელიც ზღვის დონიდან 700 მ სიმაღლეზე მდებარეობს.
თბილისის რელიეფი კარგად გამოხატული ტერასებით ხასიათდება.
თბილისის მიდამოებში ტყეები დიდი ხანია გაიჩეხა და ამჟამად როგორც ქალაქის დასახლებულ ნაწილში, ისე მოსაზღვრე ვაკეებზე, გორაკ-ბორცვებსა და მთის კალთებზე უპირატესად ხელოვნურად გაშენებული ხემცენარეულობა (მ. შ. წიწვოვანები) ხარობს. განაშენიანებული ტერიტორიის ირგვლივ ჭარბობს სტეპის ბალახეულობა და ჯაგეკლიანი ბუჩქნარი, უფრო დაშორებულ ადგილებში, ქედების კალთებზე კი მეორეული ფართოფოთლოვანი ტყეებია.
თბილისის რელიეფში განსაკუთრებით საინტერესოა ის დეპრესია, რომელიც ამჟამად თბილისის ზღვას უკავია. არადა, აქ რამდენიმე ათეული წლის წინ სამი მლაშე ტბა იყო. ვარაუდობენ, რომ აღნიშნული ტბები მდინარე მტკვრის უძველეს ხეობაში მდებარეობდა.
თბილისის ჰავა, ზოგადი ნიშნების მიხედვით, სუბტროპიკულსემიარიდულია (სუბხმელთაშუაზღვიური კლიმატის ელემენტებით). ზაფხული თბილისში საგრძნობლად ცხელია. ივლისში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა +24,4 °C-ია. ზამთარი ცივია (იანვარში +0,9 °C). ნალექის საშუალო რაოდენობა 540 მმ-ის ტოლია. ნალექების მაქსიმუმი დამახასიათებელია გაზაფხულისთვის, მინიმუმი კი - ზამთრისთვის. თოვლის საფარი აქ ყოველწლიურად არ ყალიბდება.
მეტეოროლოგიური დაკვირვებები თბილისის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში, რომელიც დავით აღმაშენებლის გამზირზე მდებარეობს, გასული საუკუნის 30-იანი წლებიდან მიმდინარეობს. ობსერვატორიის მონაცემებით თბილისში დაფიქსირებულია:
თბილისის ჰავის გეოგრაფიული თავისებურებანი საკმაოდ მრავალფეროვანია. მიკროკლიმატური განსხვავებანი განპირობებულია ქალაქის ფარგლებში ადგილის სხვადასხვა აბსოლუტური სიმაღლით, ფერდობთა ექსპოზიციით, გაბატონებული (ჩრდილო-დასავლეთისა და ჩრდილოეთის) ქარებით, გამწვანების ინტენსივობითა და სხვა ფაქტორებით. მაგალითად, თუკი ფონიჭალაში 500 მმ ნქლექი მოდის, იგივე მაჩვენებელი ლისის ტბის მიდამოებში 600-650 მმ-ის ტოლია. სიმაღლის მატებასთან ერთად ასევე იზრდება თოვლის საფარის ჩამოყალიბებისა და ხანგრძილობის პერიოდიც.
წარსულში თბილისის ქვაბული იყო დაფარული მუხნარი და მუხნარცხილნარი ტყეებით. ქალაქის ზრდასთან ერთად ტყეები მთლიანად გაიჩეხა. მათი ადგილი ძეძვნარმა (ჯაგეკლიანმა) და სტეპურმა მცენარეულობამ დაიკავა. XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიწყო ქალაქის მასიური გამწვანება, რისთვისაც ძირითადად ელდარის ფიჭვი იქნა გამოყენებული. თბილისსა და მის მიდამოებში გავრცელებულია ყავისფერი, რუხიყავისფერი და ალუვიური ნიადაგები.
თბილისის ფარგლებში თავს იყრის სამი ტიპის ლანდშაფტი. მის უკიდურეს სამხრეთში წარმოდგენილია ელდარის ტიპის ნახევრადუდაბნოს ლანდშაფტები. ქალაქის უმეტესი ნაწილი (განსაკუთრებით აღმოსავლეთი) უკავია ივერიის ვაკის სტეპურ ლანდშაფტებს, ხოლო თბილისის მოსაზღვრე ქედების ფერდობებზე წარმოდგენილია ქვედა მთის ტყის ლანდშაფტთა ფრაგმენტები.
თბილისის მნიშვნელოვანი წიაღისეულია გოგირდწყალბადიანი თერმული მინერალური წყალი, რომელიც მრავალ ადგილას გამოდის ქალაქის ძველ უბნებში მტკვრის ორივე მხარეს. მათ ბაზაზე ძველთაგანვე მოწყობილია აბანოები, ხოლო შემდეგ მოეწყო თბილისის ბალნეოლოგიური კურორტი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:თბილისის გეოგრაფია
მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკა
მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკა, (Социјалистичка Република Македонија) მაკედონიის სახალხო რესპუბლიკა (1943-1963) — იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შემავალი 6 რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი, ამჟამად მაკედონია. იუგოსლავიის დაშლის დროს მაკედონია ერთადერთი ქვეყანა იყო, რომლის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადებას ბელგრადის წინააღმდეგობა არ მოჰყოლია.
ისტორია
თანამედროვე მაკედონიის სახელმწიფო ჩამოყალიბდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1944 წლის 2 აგვისტოს „დემოკრატიული მაკედონიის“ სახელწოდებით (ოსმალეთის წინააღმდეგ 1903 წლის ილინდენის აჯანყების წლისთავზე), მაკედონიის სახალხო გათავისუფლების ანტიფაშისტური ასამბლეის პირველ პლენარულ სხდომაზე. 1945 წელს ოფიციალურად ეწოდა მაკედონიის სახალხო რესპუბლიკა. 1946 წელს მაკედონია ოფიციალურდ შევიდა იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 1963 წელს ეწოდა მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკა.
1990 წელს მშვიდობიანად შეიცვალა მმართველობის სისტემა სოციალისტური რესპუბლიკიდან საპარლამენტო დემოკრატიით. პირველი მრავალპარტიული არჩევნები ჩატარდა 1990 წლის 11 ნოემბერს. კირო გლიგოროვი გახდა მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი. 1991 წლის 16 აპრილს ქვეყნის სახელწოდებიდან ოფიციალურად ამოიღეს სიტყვა „სოციალისტური“. საბოლოოდ, მაკედონიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1991 წლის 8 სექტემბერის რეფერენდუმის შემდეგ. მაკედონიის რესპუბლიკა გახდა მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის ოფიციალური სამართალმემკვიდრე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ოსკარი
აკადემიის პრიზები ანუ ოსკარები (2013 წელს ოფიციალური სახელწოდება, „აკადემიის პრიზები“ შეიცვალა „ოსკარებით“) — შეერთებულ შტატებში კინოინდუსტრიაში მიღწევების აღსანიშნავად ყოველწლიურად გამართული დაჯილდოების ცერემონია. სხვადასხვა კატეგორიაში გამარჯვებული ჯილდოვდება ქანდაკების ასლით, რასაც ოფიციალურად ეწოდება აკადემიის ღირსების პრიზი, და დღეს მთელ მსოფლიოში ცნობილია როგორც, „ოსკარი“. დაჯილდოების ცერემონია პირველად 1929 წელს ლოს-ანჯელესში „ჰოლივუდ რუზველტ ჰოტელში“ გაიმართა. ცერემონიას ზედამხედველობას უწევს „კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია“ (Academy of Motion Picture Arts and Sciences - AMPAS).
ისტორია
„აკადემიის პრიზების“ პრეზენტაცია პირველად გაიმართა 1929 წლის 16 მაისს კერძო ვახშამზე „Hollywood Roosevelt Hotel-ში“. ცერემონიას ესწრებოდა დაახლოებით 270 ადამიანი. მაშინდელი წვეულების ბილეთის ღირებულება იყო 5 დოლარი (2015 წლის კურსით 69 დოლარი). სულ გადაცემული იქნა „ოსკარის“ თხუთმეტი ქანდაკება. პრიზით აღინიშნა 1927-28 წლებში გამოსული ფილმები, დამდგმელი რეჟისორების და კინოინდუსტრიაში მოღვაწე სხვა პიროვნებების საქმიანობა. ცერემონია გრძელდებოდა დაახლოებით 15 წუთის განმავლობაში. 160პქ|მარჯვნივ|მინი|[[ჯოან ფონტეინი და გერი კუპერი 1942 წლის დაჯილდოებაზე]] იმ პერიოდში დაჯილდოების შედეგები მედიას ღამით, 23:00 საათზე გადაეცემოდა. თუმცა ხშირად გამარჯვებულების სახელებს მედია წინასწარ ასაჯაროებდა. ამიტომ 1941 წლიდან აკადემია იყენებს დალუქულ კონვერტებს, სადაც გამარჯვებულების სახელია მოხსენიებული.
პირველი პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შერულებისთვის 1929 წელს გადაეცა გერმანელ მსახიობს, ემილ იანინგს. იმ პერიოდში კინომოღვაწეებს აჯილდოვებდნენ ერთდროულად რამდენიმე ფილმში მუშაობისთვის. პირველი გამარჯვებული მსახიობი ქალი 1929 წელს გახდა ჯენეტ გეინორი. მას „ოსკარი“ სამ ფილმში მონაწილეობისთვის გადასცეს. „ოსკარების“ მეოთხე ცერემონიის შემდეგ სისტემა შეიცვალა. კინოპროფესიონალები ახლა უკვე ჯილდოვდებიან ერთი კონკრეტული ფილმისთვის.
ქრონოლოგიურად ბოლო, ოსკარის 87-ე დაჯილდოების ცერემონია გაიმართა 2015 წელს.
ქანდაკება
მიუხედავად იმისა, რომ „კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია“ გასცემს სხვა შვიდ პრიზსაც, ალბათ მთელ მსოფლიოში მაინც ყველაზე ცნობილი ერთია, ოსკარი. ოფიციალური სახელწოდებაა, „კინოაკადემიის ღირსების პრიზი“ (Academy Award of Merit). დამზადებულია მოოქროვილი ბრიტანიუმისგან, შავი ფერის ლითონის სადგამით. სიმაღლეში არის 34 სმ, იწონის 3.85 კგ-ს. არტ-დეკოს სტილში გამოსახულ რაინდს ხელთ უპყრია ჯვაროსნის ხმალი, დგას კინოფირის ხუთ კოლოფზე, რაც სიმბოლურად გამოხატავს კინოაკადემიის ხუთ მთავარ მიმართულებას: მსახიობები, მწერლები, რეჟისორები, პროდიუსერები და ტექნიკური პერსონალი. ქანდაკება შექმნილია თავისუფალი ფანტაზიით. მოდელი არ გამოუყენებიათ.
1928 წელს ქანდაკების შექმნას ხელმძღვანელობდა კომპანია MGM-ის სამხატვრო დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე თავალსაჩინო ართ-დირექტორი სედრიკ გიბონსი. ოფიციალურად ოსკარის დიზაინერად ითვლება თვითონ გიბონსი, ხოლო სკულპტორად, ლოს-ანჟელესელი მოქანდაკე ჯორჯ სტენლი. ოსკარის პირველი ორიგინალი ჩამოისხა 1928 წელს საამქროში, CW Shumway & Sons Foundry, ჩიკაგოს გარეუბან ბატავიაში. 1983 წლიდან მოყოლებული დაახლოებით ოსკარის 50 ქანდაკება მზადდება ყოველ წელს ჩიკაგოს მანუფაქტურაში, RS Owens & Company. თითოეული ქანდაკების დამზადებას სჭირდება სამიდან ოთხ კვირამდე.
სახელი
ოსკარის სახელის წარმოშობა დღესაც სადავოა. ბეტი დეივისის ერთ-ერთი ბიოგრაფი წერს თითქოს კინოაკადემიის პრიზს სახელი დეივისის პირველი ქმრის, მუსიკოს ჰარმონ ოსკარ ნელსონის გამო დაერქვა. სიტყვა „ოსკარი“ ბეჭდურ მედიაში პირველად თაიმის 1934 წლის სტატიაში არის ნახსენები, რომელიც კინოაკადემიის რიგით მე-6 ცერემონიას მიმოიხილავს. უოლტ დისნეიც ახსენებს „ოსკარს“, როცა იხდის მადლობას თავისი, 1932 წელს აღებული კინოაკადემიის პრიზისთვის. ასევე არსებობს სხვა ვერსიაც, რომელიც უკაშირდება კინოაკადემიის მაშინდელ აღმასრულებელ მდივანს, მარგარეტ ჰერიკს (Margaret Herrick). ჰერიკმა 1931 წელს როცა პირველად ნახა ქანდაკება, წამოიძახა დღეს უკვე ლეგენდად ქცეული სიტყვები, „ეს ხომ ბიძაჩემი ოსკარია“. ამ ფაქტს შეესწრო ჟურნალისტი სიდნი სკოლსკი, ვინც შემდეგ თავის სტატიაში დაწერა, რომ კინოაკადემიის „თანამშრომლებმა უკვე მოუფიქრეს საყვარელი სახელი, „ოსკარი“ მათ ცნობილ ქანდაკებას“. კინოაკადემიამ მხოლოდ 1939 წელს უწოდა ოფიციალურად თავის ქანდაკებას „ოსკარი“.
ნომინაცია
2004 წლიდან კინოაკადემიის ნომინანტების გამოცხადება ხდება იანვრის ბოლოს. ადრე ნომინანტები თებერვლის დასაწყისში სახელდებოდნენ.
წესები
კინოაკადემიის შესაბამისი განაწესის მიხედვით, თავი 2 და 3, ნომინაციებში წარსადგენად ფილმი საჭიროა წინა კალენდარული წლის 1 იანვრიდან 31 დეკემბრამდე პერიოდში შტატ კალიფორნიის ლოს-ანჯელესის ოლქის ტერიტორიაზე იყოს კინოგაქირავებაში ოფიციალურად გასული (გარდა საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიისა). ამ განაწესის მე-2 თავის შესაბამისად, ფილმი მინიმუმ 40 წთ. უნდა გრძელდებოდეს.
ტელეგადაცემა
კინოაკადემიის პრიზებით დაჯილდოების ცერემონია, ნომინაციების დასახელებიდან ექვსი კვირის შემდეგ, როგორც წესი თებერვლის ბოლოს ან მარტის დასაწყისში გადაიცემა პირდაპირი ეთერით. ეს არის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით წინა წლის ნოემბერ-დეკემბერში სხვადასხვა ქვეყნებში და შეერთებულ შტატებში ჩატარებული კინო დაჯილდოებების სეზონის კულმინაცია. ზეიმი დახვეწილი და თითქმის ფეერიულია. მსოფლიოში ყველაზე ცნობილი მოდის დიზაინერების კოსტუმებში გამოწყობილი მოწვეული სტუმრები საზეიმო დარბაზში წითელი ხალიჩის გავლით შედიან. მიუხედავად იმისა, რომ მამაკაცებს უმეტესად ე.წ. „შავი ჰალსტუხის“ კოსტუმი აცვიათ, დრეს-კოდი მკაცრად განსაზღვრული მაინც არ არის. განსაკუთრებით ამ ტრადიციას არ იცავენ დაჯილდოების ცერემონიაზე მიწვეული მუსიკოსები.
„ოსკარების საღამო“ ამ ფორმატის ერთადერთი შოუა, რომელიც აშშ-ს მთელ ტერიტორიაზე (ჰავაის შტატის გარდა) პირდაპირ ეთერში გადაიცემა. მისი პირდაპირი ტრანსლირება ხდება ასევე კანადაში, ევროკავშირის და დანრჩენი მსოფლიოს უმეტეს ქვეყანაში. 2007 წელს „ოსკარების ცერემონია“ შეერთებულ შტატებში 40 მილიონზე მეტმა მაყურებელმა ნახა.
„ოსკარების შოუ“ პირველად ეთერში 1953 წელს NBC გადაცა. 1960 წლის შემდეგ 1970 წლამდე „ოსკარების ცერემონიას“ ABC გადაცემდა. ამის შემდეგ კვლავ NBC გახდა მთავარი ტელე-მაუწყებელი. 1976 წლიდან „ოსკარებს“ ისევ ABC გადაცემს, რის გაკეთების უფლებაც მას ხელშეკრულებით 2020 წლამდე აქვს.
დღეს „ოსკარების საღამო“ ტელეკომპანიების სამაუწყებლო ბადის გათვალისწინებით საშუალოდ სამსაათნახევარი გრძელდება. პირველი ცერემონიას 1929 წელს მხოლოდ 15 წუთი დასჭირდა. ყველაზე დიდხანს 2000 წლის 72-ე ცერემონია გაგრძელდა, ოთხი საათი და ოთხი წუთი. 2010 წელს საღამოს ორგანიზატორებმა წინასწარ გააფრთხილეს ნომინანტები, რომ გამარჯვების შემთხვევაში, მათი სიტყვა არ გასცდენოდა 45 წამს. მათი თქმით, ეს მოხდა რათა თავიდან აეცილებინათ ტელემაყურებლისთვის ასე გამაღიზიანებლი, ხშირად ისტერიკამდე მისული გამარჯვებულის მიერ ემოციების დაუმთავრებელი დემონსტრაცია.
დაჯილდოების ცერემონიალი
როგორც წესი, საღამოს ყველაზე მაღალი ტელერეიტინგი მაშინ აქვს, თუ მთავარი „ოსკარის“, წლის საუკეთესო ფილმის აღების შანსი კომერციულად წარმატებულ ფილმებს აქვს. ასე მაგალითად, 1998 წელს ოსკარის 70-ე დაჯილდოებას უყურა 57,25 მილიონზე მეტმა მაყურებელბა. ამ წელს ლიდერი ტიტანიკი გახდა, „ოსკარების საღამომდე“ მარტო ჩრდილოეთ ამერიკაში ფილმის შემოსავალმა 600 მილიონი დოლარი შეადგინა.
მსოფლიოში აღიარებული „ნილსენის რეიტიგის“ მონაცემებით ტელერეიტინგის რეკორდი მოიხსნა 1970 წლის 7 აპრილს გამართულ ოსკარის 42-ე დაჯილდოებაზე. წლის საუკეთესო ფილმი მაშინ გახდა ჯონ შლეზინგერის საყოველთაოდ აღიარებული ფილმი შუაღამის კოვბოი. „ოსკარების“ ამ საღამოს ამერიკის ოჯახების 43.4%-მა უყურა.
ჩატარების ადგილი
პირველად „აკადემიის პრიზები“ 1929 წელს იქნა წარმოდგენილი საბანკეტო ვახშამზე 1927 წელს ესპანურ ნეოკოლონიურ სტილში აშენენულ ფეშენებლურ „Hollywood Roosevelt Hotel“. სასტუმროს ინვესტორებს შორის იყვნენ მუნჯი კინოს ვარსკვლავები: დაგლას ფერბენკსი, მერი პიკფორდი და ლეგენდარული სტუდია „Metro-Goldwyn-Mayer“ თანადამფუძნებელი, პიონერი პროდიუსერი ლუი მაიერი.
1930 წლიდან „ოსკარების საღამოები“ მონაცვლეობით ტარდებოდა სხვადასხვა ადგილას. 2002 წლიდან მისი ჩატარების მუდმივი ადგილსამყოფელი გახდა ჰოლივუდში მდებარე კოდაკის თეატრი, რომელიც დღეს დოლბის თეატრის სახელწოდებით არის ცნობილი.
მედია და კრიტიკა
იმის გამო, რომ „აკადემიის პრიზებს“ საზოგადოებაზე დადებითი ზემოქმედება აქვს და ძალიან პრესტიჟულია, სტუდიები ხარჯავენ მილიონობით დოლარს, ქირაობენ პიარის საუკეთესო სპეციალისტებს, რათა ხელი შეუწყონ მათი წარმოების ფილმების ე.წ. "ოსკარის სეზონის" პერიოდში კიდე უფრო წარმოჩინებას.
ამის გამო კინოაკადემია ხშირად გამხდარა კრიტიკის ობიექტი. კერძოდ მას ბრალს დებენ, რომ „ოსკარების“ ფენომენით საბოლოოდ უფრო მარკეტინგის გავლენის ეფექტი ჩანს, ვიდრე ხელოვნების ნიმუშის ხარისხის. ცნობილი „ოსკაროსანი“ რეჟისორი და „ოსკარების საღამოს“ ყოფილი პროდიუსერი, გახმაურებული ფილმების „ფრანგი მეკავშირე“ (1971) და „ეშმაკის განმდევნელის“ (1973) ავტორი უილიამ ფრიდკინი, ამ აზრს კიდევ უფრო სხარტად აყალიბებს, „ეს არის ყველაზე დიდი პიარი, როგორიც კი ოდესმე მოუგონია ნებისმიერ სხვა ბიზნესის სფეროს თავისი საკუთარი პროდუქტის რეკლამისთვის“.
გარდა ამისა, ყოფილა შემთხვევები, როცა გამარჯვებულს ცერემონიისთვის ბოიკოტი გამოუცხადებია და ოსკარის მიღებაზე უარი უთქვამს. პირველი ასეთი იყო სცენარისტი დადლი ნიკოლსი (Dudley Nichols), ვინც 1935 წელს „ვესტერნის მამად“ წოდებული ჯონ ფორდის ფილმის ინფორმატორის (1935) სცენარისთვის გახდა გამარჯვებული. ნიკოლსი არ გამოცხადდა ცერემონიაზე კინოაკადემიასა და სცენარისტთა გილდიას შორის მაშინდელი კონფლიქტის გამო.
მეორე, ვინც უარი თქვა „ოსკარის“ აღებაზე, იყო ჯორჯ კ. სკოტი (George C. Scott), სტენლი კუბრიკის აღიარებული ფილმის დოქტორ სტრეინჯლავის ვარსკვლავი. სკოტი არ მივიდა ოსკარის 43-ე დაჯილდოებაზე ფილმ „პატონში“ (1970) აღებული „ოსკარისთვის“. მსახიობმა თქვა, რომ ეს არის „ხორცის გამოფენა-გაყიდვა. და არ მინდა ამის მონაწილე ვიყო“.
მესამე ვინც გააპროტესტა „ოსკარები“ იყო მარლონ ბრანდო, რომელმაც უარი თქვა აეღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის ფილმში ნათლია (1970). ბრანდოს აზრით ამერიკაში დღესაც იჩაგრებიან და დისკრიმინაციას განიცდიან ინდიელები. მან „ოსკარის 45-ე დაჯილდოების ცერემონიაზე“ საკუთარი 15 გვერდიანი საპროტესტო სიტყვის წასაკითხად გააგზავნა ინდიელების უფლემების დამცველი საჩინ ლითლფედერი (Sacheen Littlefeather).
კინოაკადემიას ყველაზე ხშირად აკრიტიკებენ იმის გამო, რომ ნომინანტების და გამარჯვებულების ყველაზე დიდი წილი მოდის იმ ისტორიულ სასიყვარულო ეპოსებზე, ბიოგრაფიულ დრამებზე, რომანტიკულ თუ ოჯახურ მელოდრამებზე, რომელთა უმეტესობა შეერთებულ შტატების ეკრანებზე კალენდარული წლის ბოლო სამი თვის განმავლობაში გამოდის. ამ მოვლენას თავისი სახელიც კი მოუგონეს, „ოსკარების სატყუარა“ (Oscar bait).
ნომინანტებიც და გამარჯვებულებიც ხშირად ხვდებიან კრიტიკის ქარცეცხლში. კინოაკადემიას უწუნებენ გარკვეულ წლებში მიღებულ არჩევანს. ბრალს დებენ, რომ როგორც ნომინატებს, ასევე ოსკარის ლაურიატებს სენტიმენტალური მიზეზების გამო არჩევენ. იშვიათად არ ხდება როცა პოპულარობა, წარსულში დაშვებულ შეცდომებებზე ხმამაღალი მონანიება, ან კინოს განვითარებაში შეტანილი წვლილი, ხშირად მოქმედებს აკადემიის გადაწყვეტილების მიღების პროცესზე.
სხვადასხვა ღონისძიებები
შემდეგი ღონისძიებები მჭიდროდ არის დაკავშირებული კინოაკადემიის საზეიმო ცერემონიისთვის მზადების ყოველწლიურ პროცესთან -
საჩუქრები
„ოსკარებზე” წამყვანების და საღამოზე გამოსული შემსრულებლების დასაჩუქრება უკვე ტრადიციად იქცა. ბოლო წლებში საჩუქრები ასევე გადაეცემათ ნომინანტებს და გამარჯვებულებს. „საჩუქრების“ საერთო ღირებულება ხშირად აღწევს ათი ათასობით დოლარს. 2014 წელს დაფიქსირდა 80,000 დოლარის ღირებულების საჩუქრების გაცემა. საჩუქრების ღირებულების მკვეთრი ზრდის გამო საქმეში ჩაერია შეერთებული შტატების შემოსავლების სამსახური. ამასთან დაკავშირებით გამოიცა სპეციალური დასაბეგრი დებულება. „ოსკარების საჩუქრების ჩანთაში“ ყველაზე ხშირად შედის დასვენების ტურები ჰავაიზე, მექსიკაში და იაპონიაში, სადილი მეგობრებთან ერთად ფეშენებლურ რესტორნებში, აიფონები, ფლანშეტები, ნომერი 5-ვარსკვლავიან სასტუმროში. ამის გარდა საჩუქრების პაკეტში შედის: შვეიცარიული საათები, სამაჯურები, სპა ცენტრებში მომსახურება, ბოთლი არაყი და ა.შ. ხდება ისეც, რომ ზოგიერთი საჩუქარი საკმაოდ „სარისკოა“. ასე მაგალითად, 2014 წელს სექსუალური სახის სხვადასხვა პროდუქციის დისტრიბუტორმა, „ადამ და ევა“ (Adam & Eve) ოსკარების ღამის მონაწილეებს თავისი სკანდალური საჩუქრებიც გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები
არაგუა
არაგუა (Río Aragua) — მდინარე ვენესუელაში, არაგუის შტატის ლიბერტადორის მუნიციპალიტეტში. სწორედ მისგან აქვს მიღებული არაგუის შტატს სახელი.
მდინარის სიგრძე 58 კილომეტრია და ჩაედინება ვალენსიის ტბაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი (Очамчыра амуниципалитет) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოჩამჩირე.
ისტორია
1930 წლის 28 აგვისტომდე კოდორის მაზრა. 1930-1931 წლებში კოდორის რაიონი. 1931 წლის 17 დეკემბერს კოდორის რაიონს დაერქვა ოჩამჩირის რაიონი.
სქოლიო
*
Lasioglossum tschulicum
Lasioglossum tschulicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
ცხავატი
საკუთარი სახელი ცხავატი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მაკედონიის სახალხო გათავისუფლების ანტიფაშისტური ასამბლეა
მაკედონიის სახალხო გათავისუფლების ანტიფაშისტური ასამბლეა (Антифашистичко Собрание на Народното Ослободување на Македонија) — ჩამოყალიბდა 1944 წლის 2 აგვისტოს, ოსმალეთის წინააღმდეგ 1903 წლის ილინდენის აჯანყების წლისთავზე და თავი გამოაცხადა დემოკრატიული მაკედონიის უმაღლეს საკანონმდებლო, წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოდ. ასამბლეის ხელმძღვანელი იყო მეთოდია ანდონოვ-ჩენტო და კირო გლიგოროვი - მაკედონიის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი.
ასამბლეამ გადაწყვიტა გამოეცხადებინა მაკედონიის დამოუკიდებლობა, მაკედონური ენის ოფიციალურობა და მაკედონიის ყველა მოქალაქის თანასწორუფლებიანობა. ასამბლეამ უარყო ბულგარეთის ოკუპაციის ქვეშ დაარსებული მაკედონიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
Sweet Black Angel
Sweet Black Angel — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლზე Tumbling Dice 1972 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Exile on Main St..
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1972 წლის სიმღერები
შერეული ეკონომიკა
შერეული ეკონომიკა ანუ სოციალური საბაზრო ეკონომიკა — ეკონომიკური სისტემა რომელიც მოიცავს სამოქალაქო და სამთავრობო კონტროლს.
არ არსებობს შერეული ეკონომიკის ერთიანი განსაზღვრება, მაგრამ ის უნდა მოიცავდეს: ეკონომიკური თავისუფლების მაღალ ხარისხს (კერძო წარმოების ჩათვლით) შერეულს ცენტრალიზებულ ეკონომიკურ დაგეგმვასთან და სამთავრობო რეგულირებასთან (რომელიც შეიძლება შეიცავდეს ბაზრის რეგულირებას გარემოს დაცვითი ან სოციალური კეთილდღეობის მიზნებიდან გამომდინარე, ანდა სახელმწიფოს წილობრივ მონაწილეობას ზოგიერთ საწარმოო საშუალებებში ნაციონალური ანდა სოციალური ინტერესებიდან გამომდინარე).
ლიტერატურა
კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები კატეგორია:ეკონომიკის სისტემები კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:კაპიტალიზმი
Tetraponera laeviceps
Tetraponera laeviceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ცხავათი
ცხავათი, ცხავატი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1360 მ, ახალგორიდან 20 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი.
მოსახლეობა
ცხავატიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ბუნტურები (მაგ., თეზში).
რიუ-დუ-ფოგუ
რიუ-დუ-ფოგუ (Rio do Fogo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 059 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66.94 კმ²-ზე. ფართობი 150 262 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ილიას ილიადისი
სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი ძიუდოისტები
გომმუხაყრუა
გომმუხაყრუა, მუხაღრუა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, გომის თემში. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მეტრი, სამტრედიიდან 15 კილომეტრი.
ისტორია
სოფელი XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნაზე დააარსა ეფთვიმე გენათელმა და მანვე ააშენა წმინდა გიორგის ტაძარი. შედიოდა საჯავახოს მხარეში და აერთიანებდა სოფლებს: ზედა გომი, გომნატეხები, კორმაღალი, კვირიკე სოფლის ტაძარში 1878-1882 წლებში მღვდლად მსახურობდა მიხეილ ცინცაძე, კალისტრატე ცინცაძის მამა.
განათლება
სოფელში პირველი სკოლა 1896 წელს დაარსდა "მუხაყრუის ერთკლასიანი სასწავლებლის" სახელწოდებით. 1924 წელს იგი დაწყებით, ხოლო 1930 წელს შვიდწლიან სკოლად გადაკეთდა. ახლანდელი სამსართულიანი შენობა 1973 წელს აიგო. სკოლას მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა ზაპოროჟიეს ოლქის ვასილევსკის რაიონის სოფელ სკელკის საშუალო სკოლასთან. ამ სოფლის გათავისუფლებისთვის ბრძოლაში დაიღუპა დაბლაგომის მცხოვრები ივანე გოგიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შხამასოკო
შხამასოკო (Amanita phalloides) — ქუდიანი სოკო ამანიტასებრთა ოჯახისა. ქუდი თეთრია ან მომწვანო ელფერი დაკრავს, შუაში უფრო მუქია. დიამეტრი 7-11 სმ აღწევს. ქუდის ქვედა მხარეს თეთრი ფირფიტებია განვითარებული. ფეხი თეთრი ან მომწვანოა, ფირფიტისებრი საყელო აქვს. ფეხის ძირი გამსხვილებულია და პარკისებრ წარმონაქმნშია ჩამჯდარი. იზრდება ერთეულ ეგზემპლარებად ზაფხულ–შემოდგომით ფოთლოვან ან შერეულ ტყეებში, განსაკუთრებით მუხნარში. განსაკუთრებული სუნი და გემო არ აქვს. მისი შხამი მომაკვდინებელია, შეიცავს დიდი რაოდენობით ამატოქსინებს და ფალოტოქსინებს. საქართველოში მცირე რაოდენობით არის გავრცელებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:შხამიანი სოკოები კატეგორია:ამანიტა
ძვლოვანი თევზები
ძვლოვანი თევზები (Teleostei) — თევზების ინფრაკლასი. აქვთ ძლიერი ჩონჩხი, ორმხრივ შეზნექილი მალები, ძლიერ გაძვალებული ქალა. მისი სხეულის სიგრძე 1 სმ (ზოგიერთი ღორჯო) — 5 მ (ლოქოები, ბარაკუდა, შიმშერი, თინუსი) აღწევს, დაფარულია ქერცლით ან ქიცვაკებითა და ძვლოვანი ფირფიტებით; ზოგი უქერცლოა. ამჟამად ძვლოვანი თევზები გაერთიანებული არიან დაახლოებით 40 რიგში და თანამედროვე თევზების 90%-ზე მეტს შეადგენენ. ბინადრობენ ნებისმიერ წყალსატევში, სადაც კი შეუძლია თევზს არსებობა. ძვლოვანი თევზები განსხვავებულსქესიანები არიან, მხოლოდ ზოგიერთია ჰერმაფროდიტი (ზღვის ქორჭილა Serranus-ის გვარისა). უმეტესობას ჩვეულებრივ ახასიათებს გარეგანი განაყოფიერება, ზოგს შინაგანი განაყოფიერება, ზოგი ცოცხლადმშობია (გამბუზიები, ქიცვიანი ზვიგენი, სკაროსი და სხვა). ძვლოვანი თევზების ერთი ნაწილი იკვებება მცენარეულობით, სხვები — ცხოველებით. ზოგი სხვა თევზებზე პარაზიტობს. ძვლოვან თევზებს განეკუთვნება სარეწაო თევზების ძირითადი ნაწილი და მსოფლიო ჭერის 98%-ზე მეტს შეადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვლიანი თევზები
სედენიოს მუნიციპალიტეტი (ბოლივარი)
სედენიოს მუნიციპალიტეტი (Municipio Cedeño) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 46 020 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სედენიოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 88 296 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია კაიკარა-დელ-ორინოკო. ბოლივარის შტატის მთელი მოსახლეობის 5.8% მოდის სედენიოს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 1.9 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
ცენტრალური სტადიონი (ბათუმი)
ცენტრალური სტადიონი — სპორტული სტადიონი ბათუმში, საქართველო. ძირითადად გამოიყენებოდა საფეხბურთო მატჩებისათვის. იყო ბათუმის დინამოს საშინაო მოედანი. თავდაპირველად იტევდა 18,000 მაყურებელს, 2002 წელს ტრიბუნის 2/3 დაანგრიეს, ფან-ტრიბუნა ჯუნგლების ნაცვლად დაიდგა დიდი საკონცერტო სცენა. ამ ყოველივეს შემდეგ სტადიონი იტევდა 4,400 მაყურებელს, 2006 წელს გაიყიდა და დაინგრა, მის ადგილას შენდება სასტუმრო კემპინსკი.
სედენიოს მუნიციპალიტეტი (ბოლივარი)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ცენტრალური სტადიონი (ბათუმი)
მინიატიურა|დინამო ბათუმი - სელტიკი 1995.09.14
მინიატიურა|დინამო ბათუმი - სელტიკი 1995.09.14 - ასე იყო დაცული უსაფრთხოება.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:ბათუმის სტადიონები
გალაკტიონის ხიდი
250px|მინიატიურა|გალაკტიონის ხიდი გალაკტიონის ხიდი — ხიდი ქალაქ თბილისში, მდინარე მტკვარზე, ვერის უბანში. აგებულია 1952 წელს (არქიტექტორი მიხეილ მელია, ინჟინერი გ. ჩომახიძე). ხიდმა ჩაანაცვლა აქ მანამდე არსებული ვერის ხიდი. ხიდი სამმალიანია, მოპირკეთებულია ალგეთის ბაზალტითა და ბოლნისის ტუფით. 1952-1990 წლებში ერქვა ელბაქიძის ხიდი, 1990-1999 წლებში — ვერის ხიდი. 1999 წელს მიენიჭა პოეტ გალაკტიონ ტაბიძის სახელი.
ისტორია
1880 წელს თბილისის თვითმმართველობამ 750 000 მანეთის საობლიგაციო სესხი აიღო. ამ ფულით სხვა სამუშაოებთან ერთად გათვალისწინებული იყო სამი — ორთაჭალის, ვერისა და მუხრანის … ხიდების აგება. გამგეობამ ნასესხები თანხიდან ვერის ხიდის ასაშენებლად 180 000 მანეთი გამოყო. მომავალი ხიდის მიმდებარე ტერიტორიაზე, მტკვრის ორივე მხარეს მდებარე მიწების მესაკუთრეები, ყორღანოვი და როტინოვი მიხვდნენ, რომ ხიდის აშენების შემთხვევაში მათი ნაკვეთების ფასი გაიზრდებოდა და ხელი შეუწყვეს ვერის ხიდის დაგეგმვასა და მშენებლობას. ქალაქის სათათბიროში დიდი დავა იყო იმის თაობაზე, თუ რომელი ხიდი უნდა აშენებულიყო უფრო ადრე, ვერის თუ მუხრანისა. ვერის ხიდის აქტიური მომხრე იყო ნიკო ნიკოლაძე, რომელიც ხედავდა, რომ ქალაქი ჩრდილოეთისკენ ვითარდებოდა, და სულ მალე ვერის ხიდის გარეშე მისი ნორმალური ფუნქციონირება შეუძლებელი იქნებოდა. ვერის ხიდის მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა ვერის დაღმართის გაჭრის შემდეგ. ამით უახლოესი კავშირი დამყარდა გოლოვინის პროსპექტს, ვერის უბანსა და რკინიგზის სადგურს შორის.
ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1883 წელს, ს. უმანსკისა და პ. ზამიატინის პროექტით. ხიდი 1885 წლის 10 თებერვალს გაიხსნა. ეს იყო ქვის ბურჯებზე გადებული სამმალიანი რკინის კონსტრუქცია. ხიდის სავალი ნაწილი ლითონის ფერმებზე მოწყობილ ფიცარნაგს წარმოადგენდა. მისი სიგანე 10 მეტრს არ აღემატებოდა. ხიდზე ტრანსპორტის გატარებისთვის დაწესებული იყო გადასახადი - 5 კაპიკი. აღნიშნული გადასახადი გაუქმდა 1915 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ხიდები
Lasioglossum tuchilas
Lasioglossum tuchilas — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
tuchilas
Tetraponera latifrons
Tetraponera latifrons — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტაბახმელა
ტაბახმელა — სოფელი თბილისში მთაწმინდის რაიონში. ზღვის დონიდან 1020 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2073 კაცი.
ისტორია
სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად თამარის ისტორიკოსთან მოიხსენიება, როგორც მისი ერთ-ერთი სააგარაკე ადგილი. ტაბახმელა თავად სოლოღაშვილების, XVIII საუკუნის II ნახევრიდან კი ორბელიანების სამფლობელო მამული იყო. ქართველებმა ტაბახმელასთან არაერთი მძიმე ბრძოლა გადაიტანეს. 1921 წლის თებერვალში რუსეთის XI არმიის შემოტევას ტაბახმელასთან და კოჯორთან გმირულად იგერიებდნენ ქართველები.
2007 წლამდე ექვემდებარებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტს და იყო თემის ცენტრი (სოფლები: წავკისი, შინდისი), 2007 წლიდან დაექვემდებარა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონს, 2013 წლის თბილისის ტერიტორიული რეფორმის შემდეგ გადავიდა მთაწმინდის რაიონის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
ბრამინული გველბრუცა
ბრამინული გველბრუცა (Ramphotyphlops braminus) — ცხოველების სამეფოს, რეპტილიების კლასის, ქვერიგ გველების, გველბრუცასებრთა ოჯახის წარმომადგენელი.
სიგრძეში აღწევს 10-12 სანტიმეტრს. გავრცელებულია სამხრეთ აზიაში, მადაგასკარზე, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანის სხვადასხვა კუნძულზე. ბრამინულ გველბრუცას ქოთნის გველსაც ეძახიან, რადგან კარგად ძლებს მცენარეთა ქოთნებში, სადაც მცენარის ფესვებში იმალება.
ამ გზით იგი გავრცელდა სამხრეთ მექსიკასა და ჰავაის კუნძულებზე. მდედრი დებს 2-7 მოგრძო კვერცხს სიგრძით 12 და სიგანით 4 მმ-მდე. ამ გველის სწრაფ გავრცელებას ხელს უწყობს პართენოგენეტიკური გამრავლება. გველის წიწილის გამოჩეკვისათვის საკმარისია ქოთანში აღმოჩნდეს გაუნაყოფიერებელი კვერცხი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გველები
გომნატეხები
გომნატეხები — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (გომის თემში), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 160 მეტრი, სამტრედიიდან 14 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 326 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Rosalía (მუსიკოსი)
როზალია ვილა ტობელა (Rosalia Vila Tobella; დ. 25 სექტემბერი, 1992, Sant Cugat del Vallès, კატალონია, ესპანეთი) — ესპანელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. დაიბადა და გაიზარდა ბარსელონას გარეუბანში. კრიტიკოსები მუსიკალური სტილის გამო „ატიპიურ პოპ ვარსკვლავს“ უწოდებენ.
ადრეული ცხოვრება
როზალია დაიბადა 1992 წლის 25 სექტემბერს Sant Cugat del Vallès-ში და გაიზარდა Sant Esteve Sesrovires-ში. როზალიას ჰყავს უფროსი და, პილარ ვილა (დაიბადა 1989 წელს). ის მუშაობს მუსიკოსთან და არის მისი სტილისტი და კრეატიული დირექტორი.
კარიერა
როზალიამ 2017 წელს გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი „Los Ángeles“. ალბომი გამოვიდა 2017 წლის 10 თებერვალს, Universal Music-ის საავტორო უფლებების ქვეშ. ალბომში შედის ორი სინგლი, „Catalina", რომელიც გამოვიდა 2016 წლის ოქტომბერში და „De Plata", გამოვიდა 2017 წლის მაისში. მე-18 ლათინური გრემის დაჯილდოებაზე როზალია ნომინირებული იყო საუკეთესო ახალი შემსრულებლის ნომინაციაში.
ამას მოჰყვა მუსიკოსის რიგით მეორე სოლო ალბომი „El Mal Querer“, რომელმაც კრიტიკოსთა დიდი მოწონება დაიმსახურა. როზალია არ ელოდა ალბომის ასეთ წარმატებას, რადგან მუსიკოსმა ის მუსიკალური კოლეჯის საბაკალავრო ნაშრომისთვის შექმნა. ასევე დიდი მოწონება დაიმსახურა და მომღერალს პოპულარობა მოუტანა ალბომის სინგლებმა „Malamente" და „Pienso en tu Mirá".
Rolling Stone-მა ალბომი ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომს შორის დაასახელა. El Mal Querer-მა მიიღო ოთხი ლათინური გრემის ნომინაცია, ასევე Latin Billboard Music ჯილდო, ლათინური ამერიკის მუსიკალური ჯილდო და LOS40-ის მუსიკალური ჯილდო. მან მოიპოვა ლათინური გრემი შემდეგ ნომინაციებში: წლის ალბომი, საუკეთესო თანამედროვე პოპ ვოკალური ალბომი, საუკეთესო ინჟინირებული ალბომი და საუკეთესო ჩანაწერისთვის. მან ასევე მოიგო გრემის ჯილდო საუკეთესო ლათინური როკის/ურბანული/ ალტერნატიული ალბომის ნომინაციაში.
როზალიამ 2019 წელს გამოუშვა კოლაბორაციული ნამუშევრები „Con Altura" და „Yo x Ti, Tú x Mí". ორივე კომპოზიციამ კრიტიკოსების დიდი მოწონება დაიმსახურა და კომერციული წარმატებაც ხვდა წილად. როზალიამ თავისი რიგით მესამე სტუდიური ალბომი „Motomami“ 2022 წლის 18 მარტს გამოუშვა. გამოსვლისთანავე ალბომმა მოიპოვა საყოველთაო აღიარება კრიტიკოსებისგან. „Motomami“-იმ მიიღო შესანიშნავი შეფასებები და რეცენზიები სხვადასხვა ტაბლოიდებისგან, მათ შორის The Telegraph, The Independent და Variety.
„Motomami“ მოხვდა ოცდაორ ჩარტში ცხრამეტ ქვეყანაში და მიაღწია ტოპ ათს შვიდ ქვეყანაში. ალბომი გავიდა ორმოცდამეათე ადგილზე როგორც გაერთიანებული სამეფოს ალბომების ჩარტში, ასევე ბილბორდ 200-ში.
როზალიას რეგალიებში შედის ათი ნომერ პირველი სინგლი ესპანეთში. მან ასევე მოიგო ორი გრემის ჯილდო, თერთმეტი ლათინური გრემის ჯილდო (მათ შორის, ორი წლის ალბომი), ოთხი MTV მუსიკალური ვიდეოების ჯილდო, MTV ევროპის მუსიკალური ჯილდო, სამი დიდი ბრიტანეთის მუსიკალური ვიდეოს ჯილდო და ორი Premio Ruido ჯილდო. 2019 წელს ბილბორდმა მას გადასცა ამომავალი ვარსკვლავის ჯილდო. როზალია გახდა ისტორიაში პირველი ესპანელი მომღერალი, რომელიც ნომინირებული იყო გრემიზე საუკეთესო ახალი შემსრულებლის ნომინაციაში.
პირადი ცხოვრება
2016 წლიდან როზალია ხვდებოდა ესპანელ რეპერ სი ტანგანას. მათ ერთობლივად დაწერეს რვა კომპოზიცია როზალიას მეორე ალბომისთვის El Mal Querer. ისინი ერთმანეთს 2018 წლის მაისში დაშორდნენ.
2020 წლიდან როზალია ხვდება პუერტორიკელ მომღერალს რაუ ალეხანდროს. ისინი ერთად მუშაობდნენ რაუს სადებიუტო სტუდიური ალბომზე Afrodisíaco, რომელიც გამოვიდა 2020 წლის 13 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ესპანელი მუსიკოსები კატეგორია:ესპანელი მომღერლები კატეგორია:ესპანელი შემსრულებლები კატეგორია:ესპანელი მუსიკოსები ჟანრის მიხედვით
ივან გაშპაროვიჩი
ივან გაშპაროვიჩი (Ivan Gašparovič, დ. 27 მარტი, 1941, პოლტარი, სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა) — სლოვაკეთის სახელმწიფო მოღვაწე, სლოვაკეთის პრეზიდენტი 2004-2014 წლებში. იურისტი. აქვს ხორვატიული ფესვები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის პრეზიდენტები კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
ელ-კალიაოს მუნიციპალიტეტი
ელ-კალიაოს მუნიციპალიტეტი (Municipio El Callao) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 2 223 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ელ-კალიაოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 24 013 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ელ-კალიაო. ბოლივარის შტატის მთელი მოსახლეობის 1.6% მოდის ელ-კალიაოს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 10.8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ახალგაზრდა კომუნისტი (ქუთაისი)
„ახალგაზრდა კომუნისტი“ — ქართული ყოველკვირეული გაზეთი, ქუთაისის ახალგაზრდა კომუნისტუსთა ორგანიზაციის „სპარტაკის“ ორგანო, გაზეთ „მესამე ინტერნაციონალის“ გაგრძელება. გამოვიდა 1918 ლის 29 დეკემბერს, ქუთაისში. მეხუთე ნომრის გამოსვლის შემდეგ „ახალგაზრდა კომუნისტი“ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ დახურა. დაცულია მხოლოდ პირველი ნომერი, რომელშიც დაბეჭდილია ორგანიზაცია „სპარტაკის“ მიმართვა „ამხ. ახალგაზრდა მუშებს, მუშა-ქალებს და მთელ მშრომელ ახალგაზრდობას“, ამ ორგანიზაციის წესდება, საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მიმოხილვა, წერილები რევოლუციური ინტერნაციოლიზმის, დიქტატურის და სხვა მასალების შესახებ.
Tetraponera ledouxi
Tetraponera ledouxi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
ახალგაზრდა კომუნისტი (ქუთაისი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
Tetraponera ledouxi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თამაზ სტეფანიას სტადიონი
თამაზ სტეფანიას სტადიონი — თამაზ სტეფანიას სახელობის სპორტული სტადიონი ბოლნისში, საქართველო. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის ბოლნისის სიონის საშინაო მოედანი. იტევს 3,242 მაყურებელს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:ბოლნისის სტადიონები კატეგორია:საფეხბურთო უმაღლესი ლიგის კლუბების სტადიონები
ვერცხლის ქუჩა
ვერცხლის ქუჩა — ქუჩა კრწანისის რაიონში მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, კონსტანტინე აფხაზის (ყოფილი კონსტანტინე  ლესელიძის) ქუჩიდან პუშკინის ქუჩამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ცხავატი (მხარე)
ცხავატი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში, ახლანდელი დუშეთის რაიონის დაბა ფასანაურის ჩრდილოეთით სოფ. ქვეშეთამდე. მთიულეთში სიტყვა „ცხავატი“ მთაგორიან, ბარიდან მთისკენ გარდამავალი რელიეფის აღმნიშვნელი ზოგადი სახელია.
წყაროებში ცხავატი პირველად VII საუკუნეში იხსენიება. 853 საქართველოში ბუღა თურქის ლაშქრობის დროს, მტერს ცხავატმდე მიუღწევია. XIII საუკუნის დასაწყისში თამარ მეფისაგან განდგომილ ფხოველთა წინააღმდეგ ბრძოლაში ცხავეტელები ცენტრალური ხელისუფლების მხარეზე გამოდიოდნენ. XIV საუკუნეში ცხავატს ხადასთან ერთად პოლიტიკური წინააღმდეგობა ჰქონდა ცხრაძმისხევთან. ერთ-ერთი ბრძოლის დროს დაიღუპა 18 ცხავატელი ხევისბერი. XVIII საუკუნის ბოლოსათვის ცხავატი დაიშალა გარეშემოს, მრევლისა და ცხაოტის თემებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
Sympathy for the Devil
Sympathy for the Devil — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1969 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Beggars Banquet.
„Sympathy for the Devil“ დაიწერა მიკ ჯეგერისა და კით რიჩარდსის მიერ, თუმცა ძირითადი ავტორი ჯეგერია. მისი სამუშაო სახელწოდება იყო „The Devil Is My Name“ (მე ეშმაკი მქვია). ისევე, როგორც სიმღერის საბოლოო ვერსიაში, მიკ ჯეგერი საუბრობს ლუციფერის სახელით.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
სპარტაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სპარტაკი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იზმითის მიწისძვრა (1999)
მიწისძვრა ქალაქ იზმითში, თურქეთში 1999 წლის 17 აგვისტოს, ადგილობრივი დროით 03:01 საათზე (UTC+03:00) მოხდა. მიწისძვრის შედეგად 17 000 ადამიანი გარდაიცვალა და 250 000 ადამიანის უსახლკაროდ დარჩა. მიწისძვრის სიმძლავრემ 7,6 მაგნიტუდა შეადგინა და მისი მაქსიმალური მერკალი ინტენსივობა IX იყო. მიწისძვრა სულ 36 წამი გაგრძელდა და ქალაქ იზმითს ძალიან დიდი დარტყმა მიაყენა.
მიწისძვრა
მიწისძვრა მოხდა ჩრდილოეთ ანატოლიის დასავლეთ ნაწილში. ანატოლიის ფილა, რომელიც ძირითადად თურქეთს მოიცავს წელიწადში დაახლოებით 2–2,5 სმ-ით გადაადგილდება, რომლის ჩრდილოეთით ევრაზიული, ხოლო სამხრეთით - არაბული ფილაა განთავსებული. მიწისძვრების უდიდესი ნაწილი, რომელიც თურქეთში ხდება, სწორედ ანატოლიის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში ხდება.
იზმითის მიწისძვრის გარღვევის სიგრძე 150 კილომეტრი იყო ქალაქ დუზჯედან მარმარილოს ზღვის იზმითის ყურემდე.
ზიანი
მიწისძვრამ ზიანი მიაყენა სტამბოლის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ავჯილარის რაიონს. ეს რაიონი აშენდა კონსოლიდირებულ დანალექ ქანებზე, რაც ამ რაიონს ნებისმიერი მიწისძვრისგან დაუცველს ხდის.
მიწისძვრა ძლიერ იგრძნობოდა იზმითში, ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებში, საავტომობილო ქარხნებში, თურქეთის საზღვაო ძალების შტაბსა და საწყობში გიოლჯიუქში. მიწისძვრამ მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა სტამბოლსაც, მიწისძვრის ეპიცენტრიდან 70 კილომეტში მდებარე ქალაქს.
თურქეთის ოფიციალური მონაცემებით, 1999 წლის 19 ოქტომბერს დაიღუპა 17 127 ადამიანი და 43 959 დაშავდა, მაგრამ ზოგიერთი წყაროს მონაცემებით დაზიანებულთა და დაშავებულთა რიცხვები თითქმის თანაბარი იყო და 45 000-ს აღემატებოდა. 1999 წლის სექტემბერში გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად იზმითში დაინგრა დაახლოებით 20 000 შენობა, 250 000-ზე მეტი ადამიანი კი უსახლკაროდ დარჩა.
იზმითის მიწისძვრამ დიდი ზიანი მიაყენა ტრანსევროპულ საავტომობილო მაგისტრალს (E80). დაზიანდა 20-მდე ვიადუკი, 5-მდე გვირაბი და რამდენიმე ესტაკადა.