cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აკაკი ბობოხიძე
აკაკი ბობოხიძე  (დ. 14 სექტემბერი, 1964, ქვედა გორდი, ამჟამად ხონის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი, საქართველოს შვიდი მოწვევის პარლამენტის (1990, 1992, 1999, 2004, 2008, 2012, 2016) წევრი. იმერეთის მხარის ორგზის (2005, 2006-2008) გუბერნატორი. ამჟამად არის „ევროპული საქართველოს“ გენერალური მდივანი.
ბიოგრაფია
საშუალო განათლება ქუთაისში მიიღო. 1981 წელს დაამთავრა ჭომის ფიზიკა-მათემატიკური სკოლა-ინტერნატი. უმაღლესი განათლება მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მათემატიკის სპეციალობით. 1986-1987 წლებში მუშაობდა წულუკიძის დაუსწრებელ საშუალო სკოლაში ფიზიკა-მათემატიკის მასწავლებელად. 1988-1990 წლებში მუშაობდა ქუთაისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტში მათემატიკის კათედრაზე.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1992 წელს მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოში. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „11 ოქტომბერი“.
1998-2001 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში. 2001 წელს შუალედური არჩევნების შედეგად გახდა საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხონის მაჟორიტარი). 2004-2005 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2005 წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე იყო სახელმწიფო რწმუნებული იმერეთის მხარეში. 2006 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე იყო ეროვნული გვარდიის დეოპარტამენტის უფროსი. 2006 წლის ნოემბერში კვლავ დაინიშნა იმერეთის მხარის გუბერნატორად. ამ თანამდებობაზე იყო 2008 წლამდე.
2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქუთაისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (წყალტუბოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. მე-8 მოწვევის პარლამენტში ბობოხიძე გახდა ფრაქცია „მაჟორიტარის“ თავმჯდომარე. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2017 წლის 27 მაისს გახდა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „ევროპული საქართველო – მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი. 2021 წლის 10 აპრილს აირჩიეს „ევროპული საქართველოს“ გენერალურ მდივნად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები აკაკი
სასაქმო
სასაქმო — სადავო, სასამართლო საქმე ძველ საქართველოში. სამართლებრივი წიგნთაგან ტერმინი „სასაქმო“ მხოლოდ გიორგი ბრწყინვალის სამართალში იხმარება (შესავალი, მ. 26). იგი ზოგადი შინაარსისა იყო, აღნიშნავდა როგორც საერო, ისე საეკლესიო იურისდიქციის სრულიად სხვადასხვანაირ საქმეებს, სასისხლო და სამოქალაქო ხასიათის ყოველგვარ სამართალდარღვევებსა თუ მათს გამო წამოჭრილ დავებს („რა რიგად ვის რა ეყოს ერთმანეთის ავი, სისხლი დგეს ანუ სხუა სასაქმო რა გინდა რა იყოს“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ჰასან შაჰიდ სუჰრავარდი
ჰასან  შაჰიდ სუჰრავარდი (ინგლ. Shahid Suhrawardy დ. 24 ოქტომბერი, 1890, კალკუტა — გ. 1965 კარაჩი) — პაკისტანელი პოეტი, ისტორიკოსი, ლექტორი, დიპლომატი.
ბიოგრაფია
ჰასან რაშიდ სუჰრავარდი დაიბადა კალკუტაში მუსლიმურ ოჯახში. მისი მამა გახლდათ კალკუტის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე, ჰასანის უფროსი ძმა, ჰუსეინ სუჰრავარდი  —  შემდგომში პაკისტანის პრემიერ მინისტრი. ჰასანი სწავლობდა კალკუტის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, შემდეგ სწავლა განაგრძო ოქსფორდის უნივერსიტეტში. იქ ეუფლებოდა სამართალს, უცხო ენებს და კულტურის ისტორიას. 1916 წელს ჩავიდა რუსეთში რუსული ენის ცოდნის გასაღრმავებლად. ეწვია პეტროგრადს, კიევს, ყირიმს და 1917 წლის ბოლოს მოსკოვში აღმოჩნდა.
მუშაობდა მოსკოვის სამხატვრო თეატრში, სადაც იყო დირექტორთა საბჭოს წევრი. ის ასწავლიდა ინგლისურ ენას მოსკოვის უნივერსიტეტში და ქალთა უმაღლეს კურსებზე. იგი ცნობილი იყო მოსკოვის ლიტერატურულ და თეატრალურ წრეებში. 1918 წელს თანამშრომლობდა სოციალისტურ-რევოლუციურ გაზეთ „ვოზროჟდენიესთან“.
1920 წელს მივლინებით ეწვია საქართველოს. მან საბჭოთა რუსეთი კონსტანტინოპოლის გავლით დატოვა. ცხოვრობდა პრაღაში, სადაც თანამშრომლობდა ე.წ. მოსკოვის სამხატვრო თეატრის "პრაღის ჯგუფთან“, 1924 წელს იგი დასახლდა პარიზში, რამდენიმე წლის განმავლობაში ცხოვრობდა პროფესორ-არქეოლოგ ა.კალიტინსკის და მისი მეუღლის, მოსკოვის სამხატვრო თეატრის მსახიობის მ .გერმანოვას ბინაში. მუშაობდა ერთა ლიგის ხელოვნების განყოფილებაში. 1928 წლიდან გახლდათ საფრანგეთის დიდი აღმოსავლეთის  პარიზის რუსული მასონთა ლოჟის „ჩრდილოეთის ვარსკვლავის“ წევრი.
1932 წელს ინდოეთის სუბკონტინენტზე დაბრუნების შემდეგ, ჰაიდარაბადის ოსმანიას უნივერსიტეტის დავალებით დაწერა წიგნი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნების  ისლამური ხელოვნების შესახებ. ვიშვა ბჰარატის უნივერსიტეტში რაბინდრანათ თაგორის მოწვევით იკვლევდა ირანის ხელოვნებას იკვლევდა შანტინიკეტანში, როგორც ნიზამის პროფესორი. იგი თანამშრომლობდა გაზეთ The Statesman -თან, როგორც ხელოვნების კრიტიკოსი. მისი დამსახურებით   ბენგალელი მხატვრის ჯამინი როის ნამუშევრები საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა.
სუჰრავარდი 1943-46 წლებში  ბენგალის საჯარო სამსახურის კომისიის შემადგენლობაში შედიოდა. 1947 წელს პაკისტანის შექმნის შემდეგ ის 1948 წლის ბოლოს ყარაჩიში გაემგზავრა. 1952 წლამდე იყო პაკისტანის ფედერალური საჯარო სამსახურის კომისიის წევრი. 1952 წლიდან ორი წლის განმავლობაში გახლდათ კოლუმბიის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ხელოვნების მოწვეული ლექტორი. იმ დროს პარიზში იუნესკოს ახალი სასახლე აშენდა და საერთაშორისო ხელოვნების ისტორიკოსებისგან  ჩამოყალიბდა სპეციალური შერჩევის  კომიტეტი. კომიტეტი დაკომპლექტდა საერთაშორისო ხელოვნებათმცოდნეებისგან. მათ საქმიანობას წარმოადგენდა ნახატების შერჩევა,  რომლებიც დაამშვენებდნენ ახალ სასახლეს. სუჰრევარდი ამ კომიტეტის შემადგენლობაში შედიოდა.
ჰასან შაჰიდ სუჰრავარდი ასევე გახლდათ დიპლომატი. 1954 წლიდან იყო პაკისტანის ელჩი ესპანეთში, მაროკოში, ტუნისსა და ვატიკანში. ის ძალიან ახლოს იყო ჯავაჰარლალ ნერუსა და სუდჰინდრანათ დატასთან. თავისუფლად ფლობდა  მრავალ უცხო ენას:  მათ შორის კანტონურს, არამეულს, ბერძნულს, იტალიურს, ესპანურს, ფრანგულს, რუსულს.
სუჰრავარდი პენსიაზე გავიდა 1959 წელს, დაბრუნდა პაკისტანში. მას აღარ მიუღია აქტიური მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.
ჰასან სუჰრავარდი იყო  მწერალთა გილდიის საერთაშორისო ასოციაციის ფილიალის პაკისტანის PEN კლუბის დამფუძნებელი პრეზიდენტი. მისი ანთოლოგია სახელწოდებით „ნარკვევები მისი ნაწარმოების შესახებ ლექსებში“ გამოიცა 1962 წელს დაკაში. მასში შედიოდა ლექსები, რომლებიც ავტორმა დაწერა ოქსფორდში ყოფნის დროს და ნაწარმოებები, რომლებიც გამოქვეყნდა სხვადასხვა ინგლისურ და ამერიკულ ლიტერატურულ ჟურნალებში. მისი ლექსები გამოხატავს ევროპის სხვადასხვა ავანგარდული პოეტური მოძრაობის სულისკვეთებას. თავად წიგნი დაყოფილია სამ ნაწილად: „ახალი ლექსები“, „ადრეული ლექსები“ და „მოხუცის სიმღერები“.
ჰასან შაჰიდ სუჰრავარდი გარდაიცვალა 1965 წლის 3 მარტს კარაჩიში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:პაკისტანელი პოეტები კატეგორია:პაკისტანელი დიპლომატები კატეგორია:პაკისტანელი ისტორიკოსები კატეგორია:მასონები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:მასონობა ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:პაკისტანელი მწერლები
Camponotus lownei
Camponotus lownei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დავით გამრეკელი
დავით ალექსანდრეს ძე გამრეკელი (დ. 27 ივლისი, 1911, ჭიათურა — გ. 29 ნოემბერი, 1977, მოსკოვი) — ქართველი საოპერო მომღერალი, ბარიტონი, საქართველოს სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, პროფესორ ვრონსკის კლასით. იმავე წელს ახალგაზრდა ქართველმა ბარიტონმა თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე იმღერა ელეცკის პარტია პეტრე ჩაიკოვსკის ოპერაში „პიკის ქალი“. 1937 წელს მოსკოვში, ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაზე, მომღერალმა დიდი წარმატებით შეასრულა კიაზოს პარტია ზაქარია ფალიაშვილის „დაისიდან“. კიდევ ერთი წლის შემდეგ გამრეკელი ვოკალისტთა პირველი საკავშირო კონკურსის ლაურეატი გახდა. მომდევნო პერიოდში თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე მან წამყვანი პარტიები იმღერა ქართულ და უცხოურ ოპერებში. 1943 წელს მომღერალს საქართველოს სსრ სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა. სულ მალე გამრეკელის შემოქმედებით ცხოვრებაში ახალი ეტაპი დადგა — ის მოსკოვის დიდ თეატრში სოლისტად მიიწვიეს. საბჭოთა კავშირის მთავარ სცენაზე ქართველმა ბარიტონმა რვა წელი, 1944-დან 52-მდე, გაატარა.
თავისი შემოქმედებითი ცხოვრების მანძილზე დავით გამრეკელმა ოცდაათამდე საოპერო პარტია შეასრულა. შთამბეჭდავია მათი ჩამონათვალი: ჩაიკოვსკის ევგენი ონეგინი, ჯუზეპე ვერდის რიგოლეტო, ჟერმონი და რენატო,  ჟორჟ ბიზეს ესკამილიო და სხვ. გრამფირფიტაზე ჩაწერილია ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერა „სადკო“, სადაც გამრეკელს პარტნიორობას უწევდნენ სახელგანთქმული საბჭოთა მომღერლები ბარსოვა, ხანაევი, რეიზენი, პეტროვი. განუმეორებელი იყო გამრეკელის მიერ მშობლიურ თბილისში შესრულებული პარტიები ქართულ ოპერებში „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „თქმულება შოთა რუსთაველზე“. 1944 წელს მან, კიდევ ერთ ცნობილ ქართველ მომღერალ დავიდ ბადრიძესთან ერთად, მონაწილეობა მიიღო სიკო დოლიძისა და დავით რონდელის ფილმში „ჯურღაის ფარი“, რომელმაც მოგვიანებით სტალინური პრემია დაიმსახურა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:ქართველი ლოტბარები კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
იულიუს ირვინგი
იულიუს უინფილდ ირვინგ II (Julius Winfield Erving II დ. 22 თებერვალი 1950, ნიუ-იორკი, აშშ) — ყოფილი ამერიკელი კალათბურთელი, რომელიც დღევანდელი თამაშის სტილის ერთ-ერთი ინიციატორია, რომელიც ფარზე ზემოდან ჩატენვებსა და ასევე სხვა მრავალ ასეთ მოქმედების მსგავსია. ირვინგი დაეხმარა ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციას ლეგიტიმურობაში, და იყო ლიგის ყველაზე ცნობილი მოთამაშე როდესაც ლიგა ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციას შეუერთდა 1975-1976 წლების სეზონში.
კარიერის მანძილზე მან მოახერხა 2 ABA-ს ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება ნიუ-იორკ ნეტსთან და 1 NBA-ის ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება ფილადელფია სიქსერსთან ერთად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
Quercus dinghuensis
Quercus dinghuensis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ჩერნუხინო (ხაროვსკის რაიონი)
ჩერნუხინო (Чернухино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 19 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Camponotus loweryi
Camponotus loweryi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სალონიკის ფრონტი
სალონიკური ფრონტი 1915—1918 — საბრძოლო მოქმედებების ფრონტი, რომელიც წარმოიქმნა პირველი მსოფლიო ომის დროს 1915 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ანგლო-ფრანგული საექსპედიციო კორპუსის სალონიკში (საბერძნეთის ტერიტორიაზე) ჩამოსხმის შემდეგ.
სწორედ ამ ფრონტზე მოხდა პირველი მსოფლიო ომის დაძმობილება ბულგარელ და რუს ჯარისკაცებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომი კატეგორია:სერბეთის ისტორია კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
ზურაბ ხიზანიშვილი
ზურაბ ხიზანიშვილი (დ. 6 ოქტომბერი, 1981, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი საფეხბურთო მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი, წარსულში ასევე ცნობილი ქართველი ფეხბურთელის, ნოდარ ხიზანიშვილის ვაჟი. ამჟამად საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის თანაშემწე.
საკლუბო
ზურაბ ხიზანიშვილმა საფეხბურთო კარიერა 18 წლის ასაკში, „დინამოში“ დაიწყო, სადაც მამამისმა ნოდარ ხიზანიშვილმა დინამოს ძლიერების ზენიტის წლები გაატარა. „დინამოში“ ხიზანიშვილმა ერთი სეზონი დაჰყო, მომავალ სეზონში კი საფეხბურთო კლუბ „თბილისში“ გადავიდა, ერთი წლის შემდეგ კვლავ შეიცვალა კლუბი. ამჯერად მისი ახალი კლუბი ასევე თბილისური „ლოკომოტივი“ გახდა. „ლოკომოტივიდან“ კი უცხოეთში, შოტლანდიის საფეხბურთო კლუბ „დანდიში“ გადავიდა. ქართველი ფეხბურთელის შოტლანდიაში გადასვლამ შოტლანდიაში დიდი აჟიოტაჟი გამიოწვია და ბრიტანეთის მასშტაბით არცთუ გამორჩეული კლუბი, მალევე მოექცა ყურადღების ცენტრში. შოტლანდიურმა გამოცემა „კურიერმა“ ახალგაზრდა ქართველი „ლიდს იუნაიტედის“ მცველ რიო ფერდინანდს შეადარა. შოტლანდიურ კლუბში ხიზანიშვილი საქართველოს ეროვნული ნაკრების კაპიტნის, გიორგი ნემსაძის რეკომენდაციით მოხვდა, რომელიც აქ თამაშობდა და კაპიტანიც იყო.
„დანდიში“ ჩინებული თამაშის შემდეგ მისით შოტლანდიური გრანდი „გლაზგო რეინჯერსი“ დაინტერესდა. 2003 წელს ზურა რეინჯერსში გადავიდა, კარგადაც ათამაშდა, მაგრამ ბოლო დროს მწვრთნელი ალექს მაკლიში ქართველ მცველს აღარ ენდობოდა, ხიზანიშვილიც იძულებული გახდა სხვა კლუბი მოეძებნა. ეს სხვა კლუბი კი ინგლისის პრემიერლიგის კლუბი „ბლექბერნ როვერსი“ იყო. თავიდან ხაზანიშვილ იჯარით ერთი სეზონით აიყვანეს, შემდეგ კი მან გუნდთან კონტრაქტიც გააფორმა. მწვრთნელმა მარკ ჰიუზმა დიდი ნდობა გამოუცხადა ზურაბ ხიზანიშვილს, პირველი ორი სეზონი რეგულარულადაც ათამაშებდა, მაგრამ შემდგომში უელსელმა სპეციალისტმა ხიზანიშვილი სათადარიგო სკამზე დასვა და იშვიათად აძლევდა თავის გამოჩენის შანსს. 2008 წელს „ბლექბერნის“ მწვრთნელი პოლ ინსი გახდა, შემდეგ კი სემ ელერდაისი, თუმცა ქართველი ფეხბურთელი მაინც მოკლებული იყო ჩვეულ სათამაშო პრაქტიკას. 2009 წელს ზურა ხიზანიშვილი ინგლისის ერთ-ერთ ტიტულოვან კლუბ „ნიუკასლ იუნაიტედში“ გადავიდა იჯარით. 2009 წლის მიწურულს კი ჩემპიონშიპის კლუბ „რედინგში“ გადავიდა ისევ იჯარის წესით. 2011–2014 წლებში თურქეთის გუნდ „ქაისერისფორში“ თამაშობდა და 76 თამაში ჩაატარა. 2014 წელს თბილისის „დინამოში“ დაბრუნდა, რომლის მაისურითაც მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა უმაღლეს ლიგაში. 2014–15 წლების პირველი ნახევრის დასრულების შემდეგ, დეკემბერში კონტრაქტის ვადა ამოიწურა, კლუბმა გახანგრძლივება არ შესთავაზა და უკლუბოდ დარჩა. 2015 წლის იანვრიდან საფეხბურთო კლუბ „სამტრედიას“ თურქულ შეკრებაზე შეუერთდა.
სანაკრებო
ზურაბ ხიზანიშვილის სანაკრებო კარიერა დაიწყო 1999 წლის 5 ივნისს. მალე იგი ახალგაზრდულ ნაკრებშიც მიიწვიეს, სადაც მან 8 თამაში ჩაატარა. მისი რეგულარული სანაკრებო კარიერა 2000 წლიდან დაიწყო. 2007 წელს ზურას კონფლიქტი მოუვიდა საქართველოს ეროვნლი ნაკრების მთავარ მწვრთნელ კლაუს ტოპმიოლერთან, თუმცა ტოპმიოლერის შემცვლელმა, ნაკრების დროებითმა მწვრთნელმა პეტარ სეგრტმა გამოცდილი მცველი ნაკრებში დააბრუნა. ნაკრების შემდეგი მწვრთნელი, თემურ ქეცბაია ხიზანიშვილს ხშირად საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე ათამაშებდა. 2013 წელს ხიზანიშვილმა სანაკრებო კარიერის დასრულების შესახებ განაცხადა
პირადი ცხოვრება
ზურაბ ხიზანიშვილი დაიბადა ცნობილი ქართველი ფეხბურთელის, ნოდარ ხიზანიშვილის ოჯახში. ჰყავს მეუღლე, მოდელი სალომე ღვინიაშვილი და 3 შვილი.
Camponotus longiventris
Camponotus longiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ერზინჯანის პროვინცია
ერზინჯანის პროვინცია (Erzincan ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ერზინჯანი. მოიცავს 9 რაიონს.
რაგბი ოლიმპიურ თამაშებზე
right|150px|border|რაგბი შეჯიბრება რაგბიში ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად გამოჩნდა 1900 წელს პარიზში და მას შემდეგ ჩართული იყო 1908, 1920 და 1924 წლების თამაშების პროგრამაში. ამ ოთხი თამაშებიდან სამში ერთმანეთს ეჯიბრებოდა მხოლოდ ორი გუნდი, 1924 წელს მონაწილეობდა სამი ქვეყანა. ასე რომ, ოლიმპიადის ყველა მონაწილე პრიზიორი ხდებოდა. 1924 წლის შემდეგ რაგბი ამოიღეს ოლიმპიური პროგრამიდან და იქ ისევ დაბრუნდა 92 წლის შემდეგ რიო-დე-ჟანეიროს 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, სადაც შეჯიბრებები ჩატარდება შვიდკაცა რაგბის ფორმატში კაცებსა და ქალებს შორის.
ერზინჯანის პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინციას ესაზღვრება ერზურუმის, ბინგოლის,  თუნჯელის, სივასის, მალათიისა და შავი ზღვის რეგიონის კიდევ 3 პროვინცია.
რაგბი ოლიმპიურ თამაშებზე
სქოლიო
კატეგორია:რაგბი ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:რაგბის ტურნირები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ტურნირები
ერზინჯანის პროვინცია
მოსახლეობა
მოსახლეობა 213 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: ერზინჯანი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ჩრდილოეთ მაკედონიის სიმბოლოები
გერბი
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლოა. მიიღეს 1947 წლის 27 ივლისს. გერბის დიზაინი დაფუძნებულია სსრკ-ის გერბზე. გერბი დაფუძნებულია მხოლოდ პეიზაჟურ მახასიათებლებზე და არ შეიცავს არანაირ ისტორიულ სიმბოლოებს.
გერბზე გამოსახულია ჩრდილოეთ მაკედონიის უმაღლესი მწვერვალი – მთა კორაბი, წყალი (მდინარე) და მზე;  ასევე ის კულტურები, რომლებიც ჩრდილოეთ მაკედონიაში იზრდება (ხორბალი, ყაყაჩო, თამბაქო და ბამბა). ქვედა ნაწილში კი გამოსახულია ლენტი ეროვნული ორნამენტებით.
1991 წელს, მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთ მაკედონიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, საუბარი დაიწყეს ახალ გერბზე, მაგრამ ყველა ვარიანტი დაიწუნეს და შეინარჩუნეს სოციალისტური მაკედონიის გერბი. 2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება გერბიდან მოეშორებინათ ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, როგორც კომუნიზმის სიმბოლო.
ჰიმნი
დღეს მაკედონიის თავზე ჩრდილოეთ მაკედონიის ოფიციალური ჰიმნია. ტექსტის ავტორია ვლად მალესკი, მუსიკის ავტორი კი — ტოდორ სკალოვსკი. ჰიმნი დაიწერა 1943 წელს.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იგი გამოიყენებოდა, როგორც მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის ჰიმნი, ხოლო 1992 წელს, იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ დამოუკიდებელი ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ჰიმნად გამოცხადდა.
ლონდონის სამეფო საზოგადოება
thumb|300px|სამეფო საზოგადოების ერთ-ერთი შენობა ლონდონში. ლონდონის სამეფო საზოგადოება ბუნების შესახებ ცოდნის განვითარებისთვის (Royal Society of London for the Improvement of Natural Knowledge), შემოკლებით სამეფო საზოგადოება, დაარსდა 1660 წელს და სწავლულთა უძველეს ორგანიზაციად ითვლება, რომელიც დღემდე არსებობს.
მიუხედავად იმისა, რომ ნებაყოფლობითი გაერთიანებაა, საზოგადოება დიდი ბრიტანეთის მეცნიერებათა აკადემიის როლს ასრულებს (რისთვისაც ყოველწლიურად ბრიტანეთის მთავრობისგან £30 მილიონს იღებს). საზოგადოება მეცნიერებათა საბჭოს წევრი ორგანიზაციაა.
ედინბურგის სამეფო საზოგადოება (დაარსდა 1783 წელს) დამოუკიდებელი შოტლანდიური გაერთიანებაა. ირლანდიური სამეფო აკადემია (დაარსდა 1785 წელს) ასევე დამოუკიდებელი ირლანდიური ორგანიზაციაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის სამეცნიერო ორგანიზაციები კატეგორია:მეცნიერებათა აკადემიები კატეგორია:მეცნიერების ისტორია კატეგორია:ლონდონი
Quercus disciformis
Quercus disciformis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.
Camponotus longipilis postangulatus
Camponotus longipilis postangulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
რემშაიდი
რემშაიდი (Remscheid) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. მდებარეობს რურის არეალის სამხრეთ ნაწილში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 110 563 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქლი XII საუკუნეში დაარსდა, მაგრამ XIX საუკუნემდე პატარა სოფლად რჩებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
NBA-ის ყველა-ვარსკვლავის კვირა
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (NBA) ატარებს ყველა ვარსკვლავის კვირას (All-Star Weekend) ყოველი წლის თებერვალში, სადაც შესულია საკალათბურთო ღონისძიებები, ხოლო კვირის კულმინაცია კი NBA-ის ყველა-ვარსკვლავის მატჩია, რომელიც კვირას საღამოს იმართება ხოლმე.
ყველა-ვარსკვლავის მატჩი
ყველა-ვარსკვლავის მატჩი ტარდება კვირას, რაც კვირის მთავარ ღონისძიებად ითვლება. 2012 წლის მატჩი ჩატარდა ორლანდოში, ფლორიდის შტატში, NBA-ის წევრ ორლანდო მეჯიკის საშინაო არენაზე.
გარემოს დაბინძურება
thumb|ჰაერის დაბინძურება [[მეორე მსოფლიო ომიდან იარაღის წარმოების დროს ალაბამაში, 1942]] დაბინძურება — დამაბინძურებელი ნივთიერებების მოხვედრა ფიზიკურ გარემოში, რაც იწვევს მის ხარისხობრივ ცვლილებას, ცვლის ფიზიკურ სისტემებს და ზიანს აყენებს ან დისკომფორტს უქმნის ცოცხალ ორგანიზმებს. ადამიანთა საქმიანობა სერიოზულ ზიანს აყენებს გარემოს. გარემოს დაბინძურების ერთ-ერთი წყარო საყოფაცხოვრებო ნარჩენებია; თუმცა გაცილებით სერიოზულ ზიანს სამრეწველო საწარმოთა და სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის, ასევე სატრანსპორტო საშუალებათა ფუნქციონირების შედეგად წარმოქმნილი ნარჩენები იწვევს, რომლებიც ჰაერსაც აბინძურებს, წყალსაც და ნიადაგსაც.
გარემოს დაბინძურება ახალი პრობლემა არაა. ექვსასი წლის წინ ლონდონის თავზე ჰაერი ქვანახშირის წვის პროდუქტით — სქელი კვამლით — იყო სავსე. დროთა განმავლობაში მრავალი კანონი გამოიცა, რათა ზოგიერთი სახის დაბინძურება შეწყვეტილიყო. დღეს ბევრი ქვეყნის მთავრობაში საგანგებო უწყებები არსებობს, რომლებსაც გარემოს დაბინძურების შემცირება ავალიათ.
ჰაერის დაბინძურება
thumb|ჰაერის დაბინძურება [[ტაივანი|ტაივანში]]
ფაბრიკა-ქარხნები, ელექტროსადგურები და ავტომანქანები უამრავ ნარჩენ აირს, ჭვარტლსა და მტვერს გამოყოფს ჰაერში. დაბინძურებული ჰაერი ადამიანს და სხვა ცოცხალ არსებას ფილტვებს უზიანებს. ჰაერის ზოგიერთი სახის დაბინძურებამ შეიძლება გონებასაც კი ავნოს. ჰაერში ნარჩენი აირების დაგროვება მჟავურ წვიმებს იწვევს, რომლებიც ხეებს, ტბებს, მდინარეებსა და შენობებსაც კი აზიანებს. ოზონი აირია რომელიც ატმოსფეროს ზედა ფენებში ბუნებრივად წარმოიქმნება ჟანგბადისაგან. ოზონის თხელი ფენა დედამიწას იცავს მზის ულტრაიისფერი მავნე სხივების ზემოქმედებისაგან. ოზონის ფენას სხვადასხვა ოზონდამშლელი ნივთიერებები, მათ შორის ფრეონი ანადგურებს, რომელსაც მაცივრები და აეროზოლები შეიცავს. თუ ოზონის ძირითადი ფენა დაზიანდა, კანის კიბოთი დაავადების შემთხვევები მოიმატებს.
ნიადაგის დაბინძურება
thumb|[[ნაგავი|ნაგვის პრობლემბა გაიანას სანაპიროზე, 2010]]
ნიადაგის დაბინძურებას დაუფიქრებლად გადაყრილი ნარჩენები იწვევს. ზოგიერთი სახის ნარჩენი სწრაფად ლპება, პლასტმასების უმეტესობა კი — არასოდეს.
უაღრესად სერიოზულ დაბინძურებას იწვევს ატომური ელექტროსადგურების რადიოაქტიური ნარჩენები. ამგვარ ნარჩენებს, ძირითადად, კონტეინერში ათავსებენ და ჰერმეტულად ხუფავენ, თუმცა მათი მცირე რაოდენობა მაინც ხვდება წყალში ან ჰაერში. მეცნიერებს აშფოთებთ ამგვარი დაბინძურების ხანგძლივი ზემოქმედება, რადგან რადიოაქტიური ნარჩენები ათასობით წლის განმავლობაში ინარჩუნებს მავნე გამოსხივების უნარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკოლოგია *
პეონია
thumb|right|250px|პეონია, პეონიური და მათი გარემომცველიტომები პეონია (Παιονία) — ანტიკურ გეოგრაფიაში პეონების (Παίονες) ტომის მიწა. პეონიის ზუსტი საზღვრები, ისევე, როგორც მისი მცხოვრებლების ადრეული ისტორია, საკმაოდ გაურკვევლად რჩება, მაგრამ ითვლება, რომ თავდაპირველად ისინი თრაკიის რაიონში მდებარეობდა. კლასიკური საბერძნეთის დროს პეონია მოიცავდა მდინარე ვარდარის აქსიოსის მთელ ველს და მის შემოგარენს, თანამედროვე ბერძნული მაკედონიის ჩრდილოეთ ნაწილის ვიწრო ზოლს, მაკედონიის რესპუბლიკის უმეტეს ნაწილსა და სამხრეთ-დასავლეთი ბულგარეთის მცირე ნაწილს.
პეონია მდებარეობდა მაკედონიიდან ჩრდილოეთით (რომლის ტერიტორიაც თითქმის შეესაბამება თანამედროვე საბერძნეთის მაკედონიის რეგიონს) და დარდანიიდან აღმოსავლეთით (რომლის ტერიტორიაც თითქმის შეესაბამება თანამედროვე კოსოვოს). აღმოსავლეთით მდებარეობდნენ თრაკიელები, ხოლო დასავლეთით — ილირიელები.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
კირილ მერეცკოვი
კირილ აფანასიევიჩ მერეცკოვი (რუს. Мерецков Кирилл Афанасьевич) (დ. 7 ივნისი, 1897, ნაზარიევო (რიაზანის გუბერნია), რუსეთი — გ. 30 დეკემბერი, 1968, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი, საბჭოთა კავშირის გმირი.
ბიოგრაფია
იყო სკკპ-ის ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატი (1939–1956), სკკპ-ის ცენტრალური სარევიზიო კომისსი წევრი (1955–1961), 1-5 მოწვევის სსრკ-ს უმაღლესი საბჭოს წევრი. დასაფლავებულია წითელ მოედანზე კრემლის კედელში.
ჯილდოები
მრავალი საბჭოთა და უცხოური მედალითა და ორდენით.
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:სუვოროვის ორდენის კავალრები კატეგორია:კუტუზოვის I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:არმიათა სარდლები დიდ სამამულო ომში
1666
თარიღი უცნობია
კატეგორია:1666
თბილისა
თბილისა, თბილისი — ხეობის ტიპის სამხრეთ-აღმოსავლეთური ექსპოზიციის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ბუბისწყლის მარცხენა შენაკადის თბილისას აუზში. საშუალო ზომის მყინვარია. სიგრძე 3,3 კმ, ფართობი 3,8 კმ². სიმაღლე 2770 მ. როგორც ცნობილია XX საუკუნეში დაიწყო გლობალური დათბობა, რამაც მაგ., საქართველოში გამოიწვია მყინვართა დამოკლება და დათხელება. ამ საკითხების შესწავლა დაევალა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტს, სადაც კვლევებს უშუალოდ ხელმძღვანელობდა აკადემიკოსი თეოფანე დავითაია. შედეგად აქ მრავალი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა დეტალური გლაციოლოგიური, ჰიდროლოგიური და მეტეოროლოგიური დაკვირვებები. დადგინდა, რომ, როგორც ყველა მყინვარი, ასევე „თბილისაც“ უკან იხევს.
მყინვარის ენა GPS-ის გამოყენებით ბოლოს 2010 წელს დაფიქსირდა, ამ დროს ენის ბოლო მონაკვეთი რიგელზე იყო გადმოკიდებული. 2012 წლის ექსპედიციის დროს მყინვარის ენის GPS-ით აგეგმვა უკვე შეუძლებელი იყო, რადგან მექანიკური ნგრევის და აბლაციის შედეგად ენის ბოლო მონაკვეთი ჩამოიშალა. შეიძლება ითქვას, რომ მომავალში მყინვარის დინამიკის დაფიქსირება მხოლოდ კოსმოსური სურათების და ფოტო გადაღების საშუალებით იქნება შესაძლებელი.
სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
შენუროვო
შენუროვო (Шенурово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 16 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Camponotus longipilis longipilis
Camponotus longipilis longipilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი
აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი (არაბ.: أبومصعب الزرقاوي) (დ. ოქტომბერი, 1966 – გ. 7 ივნისი, 2006) — წარმოშობით იორდანელი ისლამისტური ტერორისტული დაჯგუფება ალ-ქაიდას ლიდერი ერაყში. ერთმა ან რამდენიმე ადამიანმა ამ სახელით საკუთარ თავზე აიღო პასუხისმგებლობა, რამდენიმე აუდიოჩანაწერზე, ერაყში განხორციელებულ მრავალ ტერორისტულ აქტზე. ამ აქტების შედეგად დაიღუპა მრავალი მეომარი, პოლიციის თანამშრომელი და მოქალაქე.
კატეგორია:იორდანელები კატეგორია:რადიკალური ისლამისტები
Quercus edithiae
Quercus edithiae — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთსა და ვიეტნამში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus longipilis
Camponotus longipilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჟან ნიკო
მინი|ჟან ნიკო ჟან ვილმან ნიკო (Jean Nicot; 1530—1600) — ფრანგი დიპლომატი და სწავლული.
ბიოგრაფია
დაიბადა სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ნიმში.1559-1561 წწ. იყო საფრანგეთის ელჩი პორტუგალიაში.
პორტუგალიაში ელჩად გააგზავნეს, რათა განეხილა 6 წლის პრინცესა მარგარიტა დე ვალუასა და 5 წლის სებასტიან I-ის ქორწინების საქმე.
პორტუგალიიდან დაბრუნების შემდეგ შეიძინა თამბაქოს პლანტაციები. ესპანეთიდან საფრანგეთში გააგზავნა თამბაქო, რომლის აქტიური მომხმარებელიც გახდა ეკატერინე მედიჩი.
მისი სახელის პატივსაცემად ნარკოტიკულ ნივთიერებას, რომელსაც შეიცავს თამბაქო ეწოდა ნიკოტინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1530 კატეგორია:გარდაცვლილი 1600 კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები კატეგორია:თამბაქოს ისტორია
სერბეთის იმპერია
thumb|250px|[[სტეფან დუშანი, სერბეთის მეფე (1346—1355)]]
სერბეთის სამეფო (Српско Царство, Srpsko Carstvo), სერბო-ბერძნული სამეფო ან (დაახლოებით მისი პირველი პერიოდის დროს) დუშანის სამეფო — ეპოქა სერბეთის სახელმწიფოს განვითარებაში, როდესაც მან თავის უზენაეს ძალაუფლებას მიაღწია და საზღვრები თავისი ისტორიის განმავლობაში მაქსიმალურად გააფართოვა. ეს ეპოქა, როგორც წესი, განისაზღვრება სერბეთის მეფე სტეფან დუშანის კორონაციიდან სერბეთის ჯარების მდინარე მარიცაზე განცდილ მარცხამდე, ანუ 1346 წლიდან 1371 წლამდე. სერბეთის სამეფო თავისი დროის ევროპის ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო იყო.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები კატეგორია:ევროპის ყოფილი იმპერიები
ყარსის პროვინცია
ყარსის პროვინცია (Kars ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ყარსი. მოიცავს 8 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება სომხეთი, სამხრეთით აღრის და იგდირის, ჩრდილოეთით არდაჰანის, დასავლეთით ერზურუმის  პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 287 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქია: ყარსი (78 ათ. ადამიანი, 2000), სარიყამიში.
ისტორია
თანამედროვე პროვინციის ტერიტორია შეადგენდა სომხურ ანისისა და ყარსის სამეფოებში, XVI საუკუნეში შევიდა ოსმალეთის იმპერიაში. 1878 წელს შევიდა რუსეთის იმპერიაში სან-სტეფანოს ზავის საფუძველზე. 1918-1920 წწ. სომხეთის შემადგენლობაშია. 1920 წელს დაიკავა თურქეთის არმიამ. 1921 წლის ყარსის ზავის შედეგად თურქეთს გადაეცა. 1990 წელს ყარსის პროვინცია დაიყო ყარსის, არტაანისა და იგდირის პროვინციებად.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
დან-დე-მორკლე
დან-დე-მორკლე (Dent de Morcles) — მთა ბერნის ალპების დასავლეთ დაბოლოებაზე, შვეიცარიაში. გადაჰყურებს მდინარე რონას. გააჩნია ორი მწვერვალი, რომლებიც ვალესა და ვოს კანტონების საზღვარზე მდებარეობს.
ჩრდილოეთ კალთაზე გაწოლილია პატარა მყინვარი მარტინეტი. სამნხრეთ კალთაზე მდებარეობს ლაკ-დე-ფიულის ტბა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კარლ ზაიცი
კარლ ზაიცი (Karl Seitz; დ. 4 სექტემბერი, 1869, ვენა, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 3 თებერვალი, 1950, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის პირველი პრეზიდენტი 1919–1920 წლებში, ვენის ბურგომისტრი 1923–1934 წლებში.
ო-დე-კრი
ო-დე-კრი (Haut de Cry) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურბს მდინარე რონის ხეობას. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესიც ზღვის დონიდან 2 969 მეტრს აღწევს. მთა მთლიანად მოქცეულია რონის აუზში, რომელიც დაახლოებით 7 კმ-ით სამხრეთით გაედინება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მილეშევის მონასტერი
მილეშევის მონასტერი (Манастир Милешева, Mileševa Manastir) — სერბული მართლმადიდებლური მონასტერი, რომელიც მდებარეობს პრიეპოლიესთან ახლოს, სერბეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მონასტერი დაარდა სტეფან ვლადისლავ I-ის მიერ 1234-1236 წლებში. ეკლესიას აქვს იმ დროის ყველაზე გამოცდილი მხატვრების ფრესკა, მათ შორის სერბულ კულტურაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი „თეთრი ანგელოზი“, რომელზედაც ქრისტეს საფლავზე მჯდომი ანგელოზია გამოსახული.
ისტორია
thumb|მარცხნივ|მონასტრის კოშკი thumb|200px|თეთრი ანგელოზი thumb|200px|[[საბა I (სერბეთის პატრიარქი)|საბა I-ის ფრესკა, რომელიც მისი სიცოცხლის პერიოდში შეიქმნა]] მილეშევის მონასტერი დაარსდა 1234–1236 წლებში სერბეთის მეფის, ვლასილავის მიერ. მონასტერი მდებარეობს მდინარე მილეშევკას ხეობაში, პრიეპოლიეს მახლობლად. მილეშევა სერბეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სულიერი ცენტრი და წმინდა ადგილია. 1236 წელს ვლადისლავმა მისი ბიძის, წმინდა საბას ნეშტი ბულგარეთში მდებარე ველიკო-ტარნოვოდან ტაძარში გადაასვენებინა. ზოგი ისტორიკოსის აზრით, ტვრტკო I-ის სერბეთისა და ბოსნიის მეფედ კურთხევა 1377 წელს მილეშევაში მოეწყო. XV საუკუნეში მონასტერი დაბარ-ბოსნიის მეტროპოლიტენის ნაწილი იყო. მონასტერში ასევე არსებობდა ერთ-ერთი უძველესი სასწავლებელი. მე-16 საუკუნის შუა პერიოდში, პატრიარქ მაკარიეს დროს (სერბეთის საპატრიარქო აღდგენილი იქნა 1557 წელს), მონასტერი საფუძვლიანად განახლდა. სავარაუდოდ ამავე პერიოდში მოხატა ტაძრის ინტერიერი. მოგვიანებით, ოსმალეთის იმპერიის შემოსევების შემდეგ, ტაძარი განახლდა 1863 წელს.
მილეშევის მონასტერს ხშირად სტუმრობდნენ მომლოცველები და მოგზაურები, მათ შორისაა კორნელიუს დე შეპერი, რომლის მოგზაურობის შესახებ მის ჩანაწერებში ვკითხულობთ. მონასტერმა ასევე მიიღო შემოწირულობები რუსეთის იმპერატორების (ივანე IV) და ვლახეთისა და მოლდავეთის მმართველების მიერ. 1594 წელს ოსმალებმა წმინდა საბას სიწმინდეები მონასტრიდან გამოიტანეს და საჯაროდ დაწვეს ბელგრადში, ვრაჩარის თემში. 1941 წლის 27 ოქტომბერს მონასტერში კომუნისტები შეიჭრნენ, რომლებმაც იღუმენი ნესტორ ტრკულია მოკლეს.
მილეშევის მონასტერი გამოცხადდა სერბეთის განსაკუთრებული მნიშვნელობის არქეოლოგიურ ძეგლად 1979 წელს და მას ოფიციალურად იცავს სერბეთის რესპუბლიკა.
არქიტექტურა
ტაძარი იესო ქრისტეს ამაღლების სახელობისაა. მონასტრის არქიტექტურული სტილი რაშკას სკოლას მიეკუთვნება. ტაძრის არქიტექტურული გეგმა უნიკალურია. მისი ერთი ნავი ფართოვდება დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ, ისე, რომ აღმოსავლეთის ყურე მთლიანად გამოტოვებულია, რის შედეგადაც სამი საკურთხევლის აფსიდი პირდაპირ აღმოსავლეთ გუმბათოვან კედელს ეყრდნობა. შიგნით, გუმბათი აყვანილია კიბის მსგავსი წყობით. ნართექსი 1236 წელს დაემატა, რომელზეც მე-19 საუკუნის რესტავრაციის დროს თავზე გუმბათი დამონტაჟდა.
გაფორმება
პირველად ტაძარი ფრესკებით 1230-იან წლებში გაფორმდა. ოსმალთა მმართველობის პერიოდში ტაძარი კიდევ ერთხელ მოიხატა და ნამუშევრები დღესაცაა შემორჩენილი. XIII საუკუნის ეს ფრესკები შეიძლება ჩაითვალოს იმ პერიოდის ევროპის ერთ-ერთ გამორჩეულ ნამუშევრად. ნახატები მოიცავს როგორც ეპისკოპოსების (საკურთხეველი), სამხედრო წმინდანები და წამებულები (ცენტრალური ნაწილი), ასევე ბერმონაზვნები (ნართექსი). ნართექსის ზედა ნაწილში გამოსახულია ქრისტეს ხორციელი ცხოვრების ელემენტები. სამხრეთ კედელზე აღდგომის კომპოზიციის ქვემოთ, მეფე ვლადისლავია გამოსახული, რომელსაც ღვთისმშობელი ქრისტესაკენ მიუძღვის. ნემანიჩების დინასტია გამოსახულია ნართექსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში: სტეფან ნემანია, როგორც ბერი საიმონი; წმინდა საბა, როგორც მთავარეპისკოპოსი; სტეფან ნემანია, როგორც მეფე და მისი ვაჟები რადოსლავი და ვლადისლავი. სავარაუდოდ, ნართექსისა და მიმდებარე სამლოცველოს ფრესკები მოხატული იყო 1230-იან და 1240-იან წლებში. ამ ფრესკებზე გამოსახულია განკითხვის დღე და სხვადასხვა წმინდანები. XVI საუკუნეში ეკლესიაში შეიქმნა ახალი ფრესკები, რომელთაგან შემორჩენილია მხოლოდ საიდუმლო სერობის ფრაგმენტები გუმბათის ქვეშ და ორმოცი სებასტიელი მოწამის ფრესკა ჩრდილოეთ ნაწილში. ეს ფრესკები ხანძრის შედეგად დაზიანდა, მაგრამ მოგვიანებით მათი აღდგენა შეძლეს.
სქოლიო
კატეგორია:XIII საუკუნის არქიტექტურა კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები კატეგორია:სერბეთის მონასტრები
Camponotus longipalpis
Camponotus longipalpis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus elevaticostata
Quercus elevaticostata — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში (ფუძიანი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
უმი (სოფელი)
უმი — სოფელი ირანში, ტორბატ-ე ჰედარიეს შაჰრესტანში, ხორასან-რეზავის ოსტანში. 2006 წლის მონაცემებით სოფელში 627 ადამიანი ცხოვრობს. სოფელში ცხოვრობს 167 ოჯახი.
სქოლიო
კატეგორია:ტორბატ-ე ჰედარიეჰის შაჰრესტანის სოფლები
თურქმენეთის საგარეო ურთიერთობები
თურქმენეთის მიერ „მუდმივი ნეიტრალიტეტის“ გამოცხადება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ ფორმალურად 1995 წელს აღიარა. თურქმენეთის ყოფილმა პრეზიდენტმა ნიაზოვმა აღნიშნა, რომ ნეიტრალიტეტი თურქმენეთს მრავალეროვნულ თავდაცვით ორგანიზაციებში გაწევრიანებისგან დაიცავს, თუმცა სამხედრო მხარდაჭერის შესაძლებლობას აძლევს. ნეიტრალურ საგარეო პოლიტიკას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ქვეყნის კონსტიტუციაში. მართალია თურქმენეთის მთავრობა აშშ-სთან და თურქეთთან ვაჭრობასა და ექსპორტს ამჯობინებს, მაგრამ ქვეყნის უმსხვილესი კომერციული პარტნიორი ჩინეთია, რომელიც თურქმენეთისგან ბუნებრივი აირის დიდ რაოდენობას ყიდულობს ცენტრალური აზია-ჩინეთის გაზსადენით. თურქმენეთს მნიშვნელოვანი კომერციული ურთიერთობები აქვს რუსეთთან და ირანთან. იზრდება ავღანეთთან ვაჭრობის მასშტაბები.
საერთაშორისო დავები
2018 წელს „კასპიის ზღვის კონვენციაზე“ ხელის მოწერით კასპიის ზღვაში სასაზღვრო დავა მხოლოდ ნაწილობრივ გადაწყდა. თურქმენეთსა და უზბეკეთს წყლების განაწილებასთან დაკავშირებით აქვთ დავა. თურქმენეთს გრძელი საზღვარი აქვს ავღანეთთან, რომელიც ჰეროინისა და ოპიუმის მწარმოებელია. შედეგად თურქმენეთის წყლების გავლით დიდი მოცულობით ნარკოტიკები გააქვთ ევროპისა და რუსეთის სარფიან ბაზრებზე.
ორგანიზაციები
თურქმენეთი შემდეგი ორგანიზაციების წევრია: გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, მსოფლიო ბანკი, ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ისლამური განვითარების ბანკი, აზიის განვითარების ბანკი, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია და თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია.
უზბეკეთი
ორივე სახელმწიფო საბჭოთა კავშირში შედიოდა. თურქმენეთის საელჩო ტაშკენტში 1996 წელს გაიხსნა, ხოლო უზბეკეთის საელჩო აშხაბადშია 1995 წელს გახსნეს. 1990-იან წლებში თურქმენეთსა და უზბეკეთს დაძაბული ურთიერთობები ჰქონდათ, რაც მეტწილად ეთნიკური კონფლიქტებითა და სასაზღვრო დავებით იყო გამოწვეული. 2007 წლის ოქტომბერში პრეზიდენტი ქარიმოვი სახელმწიფო ვიზიტით ეწვია თურქმენეთს, ხოლო თურქმენეთის ახალი პრეზიდენტი გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი უზბეკეთს 2008 წლის მარტში ეწვია, რამაც სახელმწიფოებს შორის ურთიერთობის განვითარებაზე დადებითად იმოქმედა.
არაბთა გაერთიანებული საამიროები
ორივე სახელმწიფოს საელჩოები მოკავშირე ქვეყნის დედაქალაქში აქვს განლაგებული. თურქმენეთს საკონსულო აქვს დუბაიში. არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან თურქმენეთში სამომხმარებლო საქონელი და საკვები პროდუქტები შეაქვთ. კასპიის ზღვის სანაპიროზე ნავთობის მომპოვებელი სამი კონცესიიდან ერთ-ერთს Dragon Oil ფლობს, რომელიც მთლიანად Emirates National Oil Company-ს მფლობელობაშია. თურქმენული TAPI Pipeline Company-ის საერთაშორისო ოფისი დუბაიში მდებარეობს.
თურქეთი
1991 წლის 27 ოქტომბერს თურქეთი პირველი სახელმწიფო გახდა, რომელმაც თურქმენეთი აღიარა. თურქმენეთს საელჩო ანკარაში აქვს, ხოლო თურქეთის საელჩო აშხაბადში მდებარეობს. ორივე სახელმწიფო ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრია. 2019 წელს თურქეთსა და თურქმმენეთს შორის ვაჭრობის მოცულობა 1.35 მილიარდ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა. თურქმენეთიდან ექსპორტის მაჩვენებელი 601 მილიონი ამერიკული დოლარი იყო, ხოლო იმპორტის მაჩვენებელი 745 მილიონ ამერიკულ დოლარს უდრიდა. 2013 წელს 600-ზე მეტი თურქული კომპანია თურქმენეთში 1270 საინვესტიციო პროექტს ახორცილებდა, რომელთაგან 1200 პროექტის ჯამური ღირებულება 15 მილიარდ აშშ დოლარს უდრიდა. ეკონომიკური თანამშრომლობის ზრდის შედეგად განხორციელებული პროექტების მიხედვით თურქმენეთის თურქეთის უპირველესი პარტნიორია ცენტრალურ აზიაში.
რუსეთი
რუსეთის საელჩო აშხაბადში მდებარეობს, ხოლო გენერალური საკონსულო თურქმენბაშში. თურქმენეთის საელჩო მოსკოვშია განლაგებული.
რუსეთიდან თურქმენეთში ძირითადად ლითონები, დანადგარები და მოწყობილობები, საკვები პროდუქტები და სოფლის მეურნეობის ნედლეული შეაქვთ. თურქმენეთიდან რუსეთში ძირითადად ქიმიური პროდუქტები, ტექსტილი, ტექსტილის პროდუქტები, დანადგარები და მოწყობილობები, საწვავი და ენერგოპროდუქტები გააქვთ.
პაკისტანი
პაკისტანსა და თურქმენეთს შორის ფორმალური ურთიერთობები 1992 წლის 10 მაისს დაიწყო. პაკისტანის საელჩო აშხაბადში მდებარეობს, ხოლო თურქმენეთის საელჩო ისლამაბადშია განლაგებული. 2001 წელს, თურქმენეთის დამოუკიდებლობსი 10 წლისთავის აღსანიშნავად პაკისტანმა თურქმენეთის დროშიანი საფოსტო მარკები გამოუშვა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის საგარეო ურთიერთობები
ფიურტი
ფიურტი (Fürth) — ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში, შუა ფრანკონიის ადმინისტრაციულ რეგიონში. ეასზღვრება უფრო დიდ ქალაქს — ნიურნბერგს. ამ ორი ქალაქის ცენტრები ერთმანეთისგან 7 კმ-ითაა დაშორებული.
ფიურტი, ნიურნბერგი და ერლანგენი სხვა პატარა ქალაქებთან ერთად წარმოქმნიან „შუა ფრანკონიის კონურბაციას“, რომელიც ერთ-ერთია გერმანიის 11 მთავარი მეტროპოლირი რეგიონიდან.
სასახლე
მინი|[[იუსტიციის სასახლე (პარიზი)|იუსტიციის სასახლე, პარიზი, საფრანგეთი]] მინი|სამეფო სასახლე, [[პარადსასვარი, უნგრეთი]] სასახლე — მონუმენტური, საზეიმო დანიშნულების შენობა. თავდაპირველად მხოლოდ ხელისუფლების, შემდეგ კი საზოგადოების მაღალი ფენის წარმომადგენლობის რეზიდენციაც იყო.
საქართველოში სასახლეების არქიტექტურა უძველესი დროიდან არის ცნობილი. მატიანეში ხშირია სამეფო და ფეოდალური სასახლეების ხსენება, მაგრამ რეალურად თითო-ოროლაა გადარჩენილი და ისიც ნანგრევების სახით. წერილობითი წყაროებიდან ირკვევა, რომ თბილისის სამეფო რეზიდენცია XII საუკუნეში, ისანში მეტეხის ტაძრის გვერდით, მტკვრის კლდოვან ნაპირზე მდებარეობდა და მისი დარბაზები მოხატული იყო ქვეყნის სამხედრო ისტორიის სცენებით. ძველ სასახლეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია გეგუთის სასახლე. კახეთში შემონახულია ნეკრესის მონასტრისა და ჭერემის საეპისკოპოსო სასახლეების, აგრეთვე ვაჩნაძიანისა და ვანათის ფეოდალური სასახლეების ნანგრევები. საქართველოში, მისი ისტორიულ-სოციალური ვითარების გამო, თვით XIX საუკუნებამდე ფეოდალური სასახლე ვერ გამოეთიშებოდა სიმაგრეს, ვერ უგულებელყოფდა სათავდაცვო საშუალებებს.
დღეს ტერმინი „სასახლე“ აღარ აღნიშნავს ნაგებობის ერთ გარკვეულ ტიპს. სასახლეს ეკისრება რამდენიმე ფუნქცია, მაგ., სპორტის სასახლის გამოყენება შეიძლება, როგორც ჰოკეის სათამაშოდ, ისე საგამოფენო დარბაზად, აუდიტორიად. თანამედროვე არქიტექტურამ შექმნა ახალი სასახლეები: ყრილობათა სასახლე,, მოსკოვის კრემლში, კულტურის, პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეები და სხვა.
ლიტერატურა
*
Sting in the Tail
Sting in the Tail — გერმანული მძიმე მეტალ ჯგუფ სკორპიონსის მეჩვიდმეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2010 წლის 19 მარტს ევროპაში (14 მარტს საბერძნეთში ), ხოლო 23 მარტს ჩრდილო ამერიკაში. ეს ალბომი განიხილება როგორც ჯგუფის მიერ შექმნილი უკანასკნელი სტუდიური ალბომი.
ინტერვიუში საიტთან Songfacts რუდოლფ შენკერმა განმარტა, თუ რას ისახავდა მიზნად მათი კლასიკური პერიოდის - 1980-იანი წლების ჟღერადობის განახლება. მისი განმარტებით:
ალბომი შეიცავს დუეტს ფინელ სიმფონიური მეტალისა და კლასიკური მუსიკის შემსრულებელ საოპერო მომღერალ ტარია ტურუნენთან, სიმღერაში The Good Die Young.
ალბომის თავდაპირველი სახელწოდება იყო Humanity: Hour II, მაგრამ საბოლოოდ, Sting in the Tail-ის სახელწოდებით გამოვიდა.
ალბომის გამოცემის პირველივე კვირას აშშ-ში გაიყიდა მისი 18 500 ეგზემპლარი, რამაც ალბომი 23-ე ადგილზე მოახვედრა ბილბორდ 200-ში. გერმანიაში ალბომის დებიუტი შედგა მეორე პოზიციაზე პირველივე კვირას, თუმცა მეორე კვირას მან გადაინაცვლა მესამეზე ადგილზე. საფრანგეთში ალბომმა - მეთექვსმეტე, ხოლო საბერძნეთში პირველი ადგილი დაიკავა. ალბომმა მიაღწია მეორე ადგილს ბილბორდის როკ ჩარტებში.
სქოლიო
კატეგორია:სკორპიონსის ალბომები კატეგორია:2010 წლის ალბომები კატეგორია:Sony Music Entertainment-ის ალბომები
Camponotus longifacies
Camponotus longifacies — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
რაგბი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 1900
right|150px|რაგბი შეჯიბრებები რაგბიში ზაფხულის II ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმართა 14 და 28 ოქტომბერს პარიზში. სულ მონაწილეობდა სამი ნაკრები, რომლებმაც მედლები ერთმანეთს შორის გაითამაშეს ორ მატჩში.
პირველი მატჩი
thumb|მატჩი საფრანგეთისა და გერმანიის მორაგბეებს შორის thumb|right|საბოლოო შედეგი ტაბლოზე საფრანგეთისა და გერმანიის მორაგბეებს შორის მატჩის დამთავრებისას პირველი თამაში матч между საფრანგეთისა და გერმანიის ნაკრებებს შორის გაიმართა 14 ოქტომბერს. თამაშის პირველი ნახევრის შემდეგ წინ იყვნენ ფრანგები ანგარიშით 14-5 და მათ შეძლეს შეენარჩუნებინათ უპირატესობა თამაშის ბოლომდე და გაიმარჯვეს ანგარიშით 27-17.
მეორე მატჩი
მეორე თამაში შედგა 28 ოქტომბერს (ოლიმპიადის ბოლო დღე) საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის ნაკრებებს შორის. თამაშის პირველ ნახევარში ბრიტანელებმა ვერც ერთი ქულა ვერ მოიპოვეს და მხოლოდ მეორე ნახევარში აიღეს 8 ქულა. საბოლოოდ მატჩი დამთავრდა ფრანგების გამარჯვებით ანგარიშით 27-8.
ჩემპიონები გახდნენ ფრანგები, ხოლო ვერცხლის მედლები მიიღეს ბრიტანელებმაც და გერმანელებმაც, რადგან მათ შორის თამაში მეორე ადგილისათვის არ გამართულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბი ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სპორტის სახეობები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 1900
სერგეი ნიგოიანი
სერგეი ნიგოიანი (Сергій Нігоян, Սերգեյ Նիգոյան; დ. 2 აგვისტო 1993, ბერეზნოვატოვკა — გ. 22 იანვარი 2014, კიევი) — ევრომაიდანის ერთ-ერთი მონაწილე.
Quercus fleuryi
Quercus fleuryi — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში, ვიეტნამსა და ლაოსში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
იასკინო (ხაროვსკის რაიონი)
იასკინო (Яскино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 10 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
შეზაპლანა
შეზაპლანა (Schesaplana) — უმაღლესი მთა რეტიკონის ქედზე, ავსტრიის ფორარლბერგის მხარისა და შვეიცარიის გრაუბიუნდენის კანტონის საზღვარზე. სიმაღლე 2 964,3 მეტრი.
მთაზე ასვლა რამდენიმე განსხვავებული გზის საშუალებითაა შესაძლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ავსტრიის მთები
იმერეთი
იმერეთი — დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე, ამჟამად იმერეთის მხარის ნაწილი. ვრცელი მნიშვნელობით იგი დასავლეთ საქართველოს ისტორიული სახელწოდებაა, ისევე როგორც ძველი კოლხეთი, ეგრისი, აფხაზეთი.
საკუთრივ იმერეთი შემოსაზღვრულია აღმოსავლეთით ლიხის ქედით, დასავლეთით ცხენისწყლით, ჩრდილოეთით კავკასიონის ქედით და სამხრეთით ფერსათის, ანუ მესხეთის მთებით. სახელწოდება დაკავშირებულია ამ მხარის მდებარეობასთან, იმერეთი, ანუ ლიხსიქითა მხარე.
ბუნება
thumb|left|მდ. წყალწითელა ტყიბულის რაიონში იმერეთის მხარე ფლორითა და ფაუნით მდიდარია. მის ტერიტორიაზე ტყის მასივებს 250 000 ჰა უჭირავს, რომელიც ძირითადად მთაგორიან ლანდშაფტზეა განფენილი. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2850 მეტრია. ფოთლოვან ტყეებთან ერთად აქ გვხვდება წიწვოვანი და შერეული ტყეები, კავკასიისათვის დამახასიათებელი ფაუნის წარმომადგენლები — კავკასიური დათვი, ტახი, ირემი, შველი, მელა, მგელი და ტურა, ფართოდაა წარმოდგენილი ფრინველთა სამყარო. ჯერ კიდევ შემორჩენილია ეკოლოგიურად სუფთა და ხელშეუხებელი ბუნება, განსაკუთრებით მთაგორიან რეგიონებში. ასეთ ზონებს მიეკუთვნება სათაფლიის, აჯამეთის, მუხნარის, ვანის, ჭიათურის, ბაღდათის და განსაკუთრებით ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი, რომელსაც 24000 ჰა ტერიტორია უჭირავს. ტურიზმისა და დასვენების ზონებს მიეკუთვნება ტყიბულის, შაორისა და რიონჰესის წყალსაცავების ტერიტორია. გარდა დიდი ტბებისა იმერეთში მრავლად არის მცირე ბუნებრივი ტბები 1000 და 1500 მეტრ სიმაღლეზე ზღვის დონიდან.
კლიმატი
იმერეთი ძირითადად მდებარეობს ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის ოლქში. მხარის დაბალმთიან და საშუალომთიან რაიონებში ზღვის გავლენა შესუსტებულია, თუმცა დამახასიათებელია ნოტიო კლიმატი. აქ ზამთარი ცივია და ზაფხული შედარებით მშრალი და ცხელი. იანვრის თვის ტემპერატურა +2-5 °C, ზაფხულში მაქსიმალური ტემპერატურა +38-40 °C. ნალექების რაოდენობა 100—200 მმ-ია. ნალექიან დღეთა რიცხვი საშუალოდ წელიწადში 150-ს შეადგენს; წყლის ძირითადი არტერიებია მდ. რიონი და ყვირილა.
ისტორია
978 წელს ქუთაისში მეფედ აკურთხეს გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფე ბაგრატ III (975—1014 წწ.), ხოლო 1089 წელს აქ მეფედ ეკურთხა საქართველოს უძლიერესი მეფე დავით აღმაშენებელი (1089—1125 წწ.). 1122 წლამდე საქართველოს სამეფოს რეზიდენცია ქუთაისში იმყოფებოდა.
იმერეთის სამეფო
საქართველოს ფეოდალური მონარქიის პოლიტიკური დაშლის შედეგად XIII ს. მეორე ნახევარში წარმოიქმნა იმერეთის სამეფო. თავდაპირველად იგი დასავლეთ საქართველოს მთელ ტერიტორიას მოიცავდა; მაგრამ შემდეგ საგარეო და საშინაო პოლიტიკური მდგომარეობის გამო XVI ს. მას ოდიშისა და გურიის სამთავროები ჩამოსცილდა, XVII ს. კი აფხაზეთისა და სვანეთის სამთავროები. ამის შემდეგ იმერეთის სამეფოს ტერიტორია საკუთრივ იმერეთისა და რაჭა-ლეჩხუმით შემოიფარგლებოდა.