cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლამბერტ II სპოლეტო
ლამბერტ II სპოლეტო (დ. 880 — გ. 15 ოქტომბერი, 898) — 891 წლიდან იტალიის მეფე, ხოლო 892 წლიდან საღვთო რომის იმპერატორი, როგორც მამის, გვიდო III-ის თანამოსაყდრე. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 894 წლიდან ლამბერტი გახდა სპოლეტოსა და კამერინოს ჰერცოგი. ლამბერტი იყო უკანასკნელი მმართველი, რომელიც გამოსცემდა კაროლინგთა ტრადიციულ კაპიტულებს.
ლამბერტ II დატყვევებულ იქნა მარენგოს მახლობლად ნადირობის დროს და გაგზავნეს პავიაში პატიმრად. მარენგოსკენ უკან დაბრუნებისას, 898 წელს, ძირითადი ვერსიის მიხედვით ის მოკლულ იქნა დაქირავებული მკვლელის მიერ, ხოლო მეორადი წყაროს მონაცემებით ის ცხენიდან ჩამოვარდნის მიზეზით გარდაიცვალა. ის ისტორიაში შევიდა როგორც „ელეგანტური ახალგაზრდა და სასტიკი ადამიანის“ სახელით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 880 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 898
სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარი
სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასაშში.
სასაშის მთავარანგელოზის ეკლესია ხისგანაა აგებული და გუმბათითაა გადახურული. ეკლესია შუა საუკუნეებშია აგებული და 4 სიძველეს ინახავს. ღვთისმშობლის თავი ხატი ვერცხლისგანაა გამოჭედილი. ხატის ზომებია 46 სმ. X 33,5 სმ. ხატზე მაღალ ტახტზე მჯდომარე ღვთისმშობელია გამოსახული ძითურთ. წარწერა ასომთავრულადაა შესრულებული დ~დჲ ღ~სა. არშიები ერთმანეთში გადაბმული ნახევარწრეებითაა შემკობილი. ხატი XVI-XVII საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი.
ეკლესიაში ინახება წმინდა გიორგის ხატიც, რომელიც ვერცხლისგანაა გამოჭედილი. ხატის ზომებია 20,5 X 13,5 სმ. ხატზე წმინდა გიორგი სრულადაა გამოსახული, შუბითადა ფარით. ქსელის მსგავსი აშიები 9 დიდი ვერცხლის ფოლაქითაა შემკობილი. ხატი არც თუ ისე მაღალი ხარისხითაა შემკული.
ეკლესიაში შემონახული მესამე სიძველეც ხატია, რომელიც სხვადასხვა ნაჭრისგან შედგება. ამ ხატის ზომებია 14,5 X 15 სმ. პატარა ჯვარცმის ხატი ვერცხლისგანაა დამზადებული, თუმცა არც თუ ისე მაღალი ოსტატობით. სპილენძის პატარა ხატი წმინდა გიორგისაა, რომელიც მაღალი ოსტატობითაა დამზადებული. ეზო სიმრგვლეებითაა მორთული და შიგ ჯვრებია დატანებული. აშიები ფოლაქების მსგავსი ორნამენტითაა მორთული.
სასაშის მთავარანგელოზის ეკლესიაში ინახებოდა ფარი, რომელიც განსაკუთრებული ფორმის გამო ყოველთვის იპყრობდა მნახველის ყურადღებას. აღნიშნული ფარი 1925 წელს აკადემიკოსმა გიორგი ჩიტაიამ სვანეთიდან საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ჩაიტანა. ეკლესიაში შენახულ ფარში ისარი იყო ჩასობილი, რაც ძველი სვანური ტრადიციის კვალია, როდესაც დღესასწაულებზე ეკლესიიდან გამოჰქონდათ შეწირული ფარები და მიზანში ესროდნენ. ისარი იმ ეპოქაზე მიუთითებს, როდესაც მშვილდი ცეცხლსასროლ იარაღზე უფრო პოპულარული იყო. ფარის ხის საფუძველზე მოყავისფრო ფერის ტყავია გადაკრული. მისი დიამეტრი 50 სმ-ია, სისქე კი - 1 სმ. ლითონის ცენტრალური დისკოს დიამეტრი 4,5 სმ-ია. ფარის ცენტრიდან სხივებად 19 წვრილი ზოლი გამოდის, რომლებიც კომპოზიციურად მზის სახეს ქმნიან.
2006 წლის 7 ნოემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, სასაშის მთავარანგელოზის ტაძარს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.
ცისია მეტრეველი
ცისია მეტრეველი (დ. 3 ივლისი, 1975) — ქართველი მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 3 ივლისს. 1996 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ინტა
სქოლიო
კატეგორია:კომის რესპუბლიკის ქალაქები
ბაურჩი (კეუშენის რაიონი)
ბაურჩი (Baurci) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 236 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 556 ადამიანს შეადგენდა.
მასიაფის მინტაკა
მასიაფი (არაბ.منطقة مصياف) — სირიის არაბული რესპუბლიკის ჰამის მუჰაფაზის (რეგიონის) ერთ-ერთი მინტაკა (პროვინცია). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით მასიაფის პროვინციაში დაახლოებით 169 341 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 804,06 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
ინგლისის სანაპირო
ინგლისის სანაპირო (Английская набережная) — სანაპირო სანქტ-პეტერბურგის საადმირალოს რაიონში. სიგრძე 1 260 მეტრი. მდებარეობს მდინარე დიდი ნევის სანაპიროზე სენატის მოედანსა და ახალი საადმირალოს არს შორის. 1918-1994 წლებში ეწოდებოდა წითელი ფლოტის სანაპირო.
ისტორია
სანაპირო დააარსეს XVIII საუკუნის დასაწყისში მდინარე დიდი ნევის ქვემო დინებაში. აქედან მომდინარეობს მისი ძველი სახელწოდება „Береговая Нижняя набережная улица“. ისააკის ტაძრისაგან, რომელიც აღმართულია ბრინჯაოს მხედრის სიახლოვეს, წარმოიშვა მისი მეორე სახელწოდება „ისააკის სანაპირო“. მისი მესამე სახელწოდება გალერის სანაპირო, წარმოიქმნა მას შემდეგ, რაც ახალ საადმირალო არხზე ააშენეს გალერების ასაშენებლი ქარხანა. XVIII საუკუნეში აქ დასახლება დაიწყეს ინგლისელმა ვაჭრებმა და გაიხსნა იესო ქრისტეს ანგლიკანური ეკლესია (სახლი № 56) — საიდანაც წარმოსდგება მისი მეოთხე და ამჟამინდელი სახელწოდება.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1918 წელს უწოდეს წითელი ფლოტის სანაპირო, რომელიც მას 1994 წლამდე ერქვა. აღნიშნული სახელი ბალტიის ფლოტის მეზღვაურების პატივისცემის ნიშნად უწოდეს, რომლებმაც აქტიური მონაწილეობა მიიღეს ოქტომბრის რევოლუციაში. სანაპიროს ქუჩაზე № 44 სახლის ახლოს დგას სტელა, რომლითაც მონიშნულია კრეისერ „ავრორას“ სადგომი ადგილი 1917 წლის 7 ნოემბერს. სტელა დაამონტაჟეს 1939 წელს არქიტექტორ ალექსანდრე გეგელოს პროექტის მიხედვით. ინგლისის სანაპიროს ისტორიული სახელწოდება დაუბრუნდა 1994 წელს სანქტ-პეტერბურგში დიდი ბრიტანეთის დედოფლის, ელისაბედ II-ის ვიზიტისთვის მზადების პერიოდში.
Creation Engine
Creation Engine — თამაშის ძრავა შემუშავებული ამერიკული კომპანია Bethesda Game Studios-ის მიერ საკუთარი პროექტებისთვის. პირველი თამაში, რომელშიც გამოიყენეს Creation Engine, არის The Elder Scrolls V: Skyrim, გამოსული 2011 წლის 11 ნოემბერს, ხოლო ბოლო თამაშია Fallout 4, გამოსული 2015 წლის 10 ნოემბერს.
შექმნის ისტორია
Creation Engine, თავდაპირველად, შეიქმნა სპეციალურად The Elder Scrolls-ის მეხუთე ნაწილის The Elder Scrolls V: Skyrim-ისთვის.
თამაშის სერიის წინა ნაწილები, კონკრეტულად კი The Elder Scrolls IV: Oblivion და კომპანიის სხვა თამაშები (მაგალითად Fallout 3 გამოიყენებდა მესამე მხარის ძრავას Gamebryo). ამავე კომპანიის თამაში Morrowind აგებულია Gamebryo-ს წინამორბედ ძრავზე სახელწოდებით NetImmerse.
Creation Engine შექმნილი Bethesda Game Studios-ის ძალისხმევით, აგებულია გეიმბრიოს კოდზე, რომელიც შეიმუშავებული იქნა Emergent Game Technologies-სა და Numerical Design Limited-ის მიერ. ,
Creation Engine თამაშებში წარმოაჩენს რეალისტურ შუქ-ჩრდილებსა და უფრო დეტალურ ობიექტებს შორი მანძილიდან ხედვისას. მოგვიანებით შეიქმნა ძრავის განახლებული ვერსია, რომელიც გამოიყენეს Fallout 4-ში.
Creation Kit
Creation Kit არის მოდინგის ხელსაწყო Creation Engine-ის თამაშებისთვის, რომელიც შექმნა Bethesda Game Studios-მა The Elder Scrolls-ის მოდიფიკაციისათვის, რისი მეშვეობითაც შესაძლებელია სხვადასხვა ცვლილებების, ახალი ტერიტორიების, რასების, იარაღებისა და ტექსტურების დამატება თამაშში. ამ ხელსაწყოს გამოყენებით შექმნილი მოდები ხელმისაწვდომი არის Steam Workshop-ზე, NexusMods-სა და სხვა უამრავ საიტზე.
სქოლიო
კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ძრავები
ფარაღაჩაი
ფარაღაჩაი (Parağaçay) — დაბა აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  100 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დაბები კატეგორია:ორდუბადის რაიონის დაბები
სანტა-ელენა-დი-მინასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 055 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.9 კმ²-ზე. ფართობი 276 433 კმ²-ია.
ვალია-ვერდე
ვალია-ვერდე (Valea Verde) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 32 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 125 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
უაინაკოტასის რაიონი
უაინაკოტასის რაიონი (Distrito de Huaynacotas) — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.590 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2.778 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 932.64 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები
ვარდაღი
ვარდაღი (Vərdağ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხიზის რაიონის სოფლები
აინ-ალ-არაბის ნაჰია
აინ-ალ-არაბი (არაბ. ناحية عين العرب‎‎) — სირიის ალეპოს მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით აინ-ალ-არაბი პროვინციაში დაახლოებით 81 424 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 745 60 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ზარია (არხანგელის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 294 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 18 კილომეტრით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
ქრისტეფორე ჯაყელი
ქრისტეფორე ჯაყელი (დ. 25 დეკემბერი, 1917 — გ. 21 ნოემბერი, 1991) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი (1950), პროფესორი (1986). საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1984).
გრიგორიევკა (კეუშენის რაიონი)
გრიგორიევკა (Grigorievca) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 106 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 254 ადამიანს შეადგენდა.
ქრისტეფორე ჯაყელი
ბიოგრაფია
ქრისტეფორე ჯაყელმა 1934 წელს დაამთავრა ბათუმის რკინიგზის სატრანსპორტო-სამშენებლო სასწავლებელი, ხოლო 1940 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფიის ფაკულტეტი. 1934–36 წლებში მუშაობდა ურეკის ციტრუსების საბჭოთა მეურნეობაში ტექნიკოს-მშენებლად; ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა გეოგრაფიის კათედრაზე პრეპარატორად, შემდეგ ქუთაისის 25-ე საშუალო სკოლაში მასწავლებლად; 1940 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით (1941 წელს გაიწვიეს მეორე მსოფლიო ომში), რომელიც 1948 წელს დაასრულა; 1950–54 წლებში მუშაობდა გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტში; 1954 წლიდან — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1974–87 წლებში იყო ფიზიკური გეოგრაფიის კათედრის გამგე.
გრიგორიევკა (კეუშენის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
ქრისტეფორე ჯაყელი
ბიოგრაფია
საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1949 წელს თემაზე: „მდინარეების სუფსისა და ნატანების აუზების ფიზიკურ-გეოგრაფიული (ლანდშაფტური) დახასიათება“. ქრისტეფორე ჯაყელი არის 170-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომელთა შორის 100 გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ და უცხოურ ენებზე. მისი კვლევის ძირითად საგანს შეადგენდა ფიზიკური გეოგრაფიის როგორც ზოგადი, ისე რეგიონალური პრობლემები. განსაკუთრებული ყურადღებაა გამახვილებული ლანდშაფტების კომპლექსური თავისებურებების კვლევაზე, მათი რესურსების ეფექტურად გამოყენებასა და გარემოს დაცვის პრობლემებზე.
გარკვეული წვლილი აქვს შეტანილი (ძირითადად მთიანი რეგიონების) ფიზიკურ-გეოგრაფიული კარტირებისა და დარაიონების საქმეში. 1965 წელს მელენტი სანებლიძესთან ერთად დააარსა მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარი.
ქრისტეფორე ჯაყელის თანაავტორობით შედგენილია საქართველოს ბუნებრივი ზონები და ლანდშაფტური რუკები, ასევე ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების რუკები, რომლებსაც გარდა შემეცნებითი, პრაქტიკულ-გამოყენებითი მნიშვნელობა აქვთ. იგი ავტორია მრავალი ათეული სამეცნიერო-პოპულარული, საენციკლოპედიო სტატიებისა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
შრვენანცი
შრვენანცი (Շրվենանց) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 120 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.83 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ირნიკში
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 447 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 21 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
სომხეთის სამხედრო ისტორია
სომხეთის სამხედრო ისტორია მოიცავს სომხეთის მთიანეთში მიმდინარე მოვლენებს ელინისტურ სახელმწიფოებს შორის, მოგივანებით დასავლეთით ბიზანტიის იმპერიასა და აღმოსავლეთით სპარსეთის იმპერიას შორის, სომხურ სამხედრო გამოგონებებსა და სომხეთის მოქმედებებს საზღვარგარეთ. სომხეთის სამეფოს სპარსეთისგან, შემდეგ რომისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებისთვის მრავალი ბრძოლა დასჭირდა. VII საუკუნეში არაბთა დაპყრობების დროს XV საუკუნის ბოლომდე სომხეთი მეტწილად სხვა იმპერიების დაქვემდებარებაში შედიოდა, მათ შორის: არაბთა ხალიფატის, სელჩუკთა იმპერიის, ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს, თემურიდების იმპერიის, აყ-ყოიუნლუსა და ყარა-ყოიუნლუს და სხვათა შემადგენლობაში. შიგადაშიგ სომხეთი დიდ სამხედრო წარმატებებსაც აღწევდა, როგორც ბაგრატიდების მმართველობის დროს, რომელთა სამეფოც სომხეთის მთიანეთში, კილიკიის სომეხთა სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა.
XVI საუკუნიდან აღმოსავლეთ სომხეთი სეფიანთა ირანის, შემდეგ კი აფშარიდების იმპერიისა და ყაზართა იმპერიის დაქვემდებარებაში შევიდა. XVI საუკუნეში, ზუჰაბის ხელშეკრულებით (1639) დასავლეთ სომხეთი ოსმალეთის იმპერიის ხელისუფლების ქვეშ აღმოჩნდა. XVI-XVII საუკუნეებში ოსმალეთსა და სპარსეთს შორის ომების დროს დაპირისპირებული მხარეები სომხეთის სხვადასხვა ნაწილზე ცდილობდნენ გავლენის გავრცელებას. საუკუნეების მანძილზე ოსმალეთისა და სპარსეთის ჯარებში უამრავი სომეხი იბრძოდა.
1828 წელს დამარცხების შემდეგ ყაჯართა სპარსეთი იძულებულიო გახდა აღმოსავლეთ სომხეთი რუსეთის იმპერიისთვის გადაეცა. 1828 წლის შემდეგ ისტორიული სომხეთი ორ იმპერიის, ოსმალთა იმპერიისა და რუსეთის იმპერიის დაქვემდებარებაში შედიოდა. სომეხთა გენოციდის დროს თურქეთის მთავრობის წინააღმდეგ უამრავმა სომეხმა შეიარაღებული წინააღმდეგობა წამოიწყო.
1991 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ სომხეთის რესპუბლიკამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. მეზობელ აზერბაიჯანის რესპუბლიკასთან მტრული დამოკიდებულების მიზეზი მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი გახდა.
არტაშესიანთა დინასტია
სომხეთის ელინისტური სახელმწიფო დაარსდა ძვ.წ. 190 წელს არტაშესიანთა დინასტიით სათავეში. ძლიერების პიკში დიდი სომხეთი მოიცავდა დღევანდელი კავკასიის, თურქეთის, სირიისა და ლიბანის ტერიტორიებს. ტიგრან II-ის მმართველობის დროს სომხეთის სამეფო რომის რესპუბლიკას დაუპირისპირდა. დამოუკიდებლობის დაკარგვიდან მალევე რეგიონში არშაკუნიანების დინასტიის მმართველობა დამყარდა. მას შემდეგ რომაელები და სპარსელები სომხებთან ახლო ურთიერთობის დამყარებას ცდილობდნენ. მართალია, არშაკუნიანების დინასტია ირანული წარმოშობისა იყო, ახ.წ. 301 წელს სომხეთმა ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადდა. რადგანაც სპარსეთი ზოროასტრული ქვეყანა იყო, 451 წელს ავარაირის ბრძოლაში სომხები და სპარსელები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ბრძოლაში სომხები დამარცხდნენ, მათ რელიგიური აღმსარებლობის თავისუფლება მოიპოვეს.
ტიგრან II-ის არმია
სომხეთის საზღვრების გასაფართოებლად ტიგრან II-მ დიდი ჯარი შექმნა. იუდიფის წიგნის აავტორის მიხედვით, ტიგრან II-ის ჯარი შედგებოდა ეტლებისა და 12 000 კავალერისტისგან. მის ლაშქარში შედიოდა 12 000 ცხენოსანი მშვილდოსანიც, რომლებიც აგრეთვე პართიელთა ჯარის მნიშვნელოვანი მახასიათებელი იყო. სელევკიდების არმიის მსგავსად, ტირგანის არმია შედგებოდა ფეხოსანი ჯარისკაცებისგანაც. ებრაელი ისტორიკოსის, იოსებ ფლავიუსის მიხედვით, ტიგრან II-ის ლაშქარი 500 000 მეომრისგან შედგებოდა. ტვირთისა და აღჭურვილობის გადასატანად ქალემებს, ვირებსა და ჯორებს იყენებდნენ. სომხური არმია „უზარმაზარი, არარეგულარული სამხედრო ძალა იყო, რის გამოც მეომართა ზუსტი რაოდენობის დათვლა ისეთივე რთული იყო, როგორც მტვრის ნაწილაკების დათვლა“. სომხებისთვის ყველაზე დიდი წინააღმდეგობას ორგანიზებული რომაული არმია წარმოადგენდა თავისი ლეგონებით.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის შეიარაღებული ძალები კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:სომხური სამეფოები
ლუდვიგ III უსინათლო
ლუდვიგ III (დ. 880 — გ. 28 ივნისი, 928) — პროვანსის მეფე 887 წლის იანვრიდან, იტალიის მეფე 900 წლის 12 ოქტომბრიდან, ხოლო მოკლე პერიოდის განმავლობაში იყო საღვთო რომის იმპერატორი, 901—905 წლებში; 905 წლიდან საღვთო რომის იმპერატორი გახდა ბერენგარ I. ლუდვიგი იყო პროვანსის მეფის ბოსოს ვაჟი, ხოლო დედა იყო ერმენგარდი, იმპერატორ ლუდვიგ II-ის ქალიშვილი. შესაბამისად, მისი მამის მხრიდან ლუდვიგ III იყო ბოსონიდი, ხოლო დედის ხაზით — კაროლინგი. ის დაბრმავდა 905 წელს, იტალიაში წარუმატებელი შეჭრის მცდელობის შემდეგ.
ლუდვიგი დაბრუნდა სამეფოს დედაქალაქ ვენაში 911 წელს, სადაც ძალაუფლების უდიდესი ბერკეტები კვლავ ჰიუს ხელში იყო. ჰიუ გახდა პროვენსის მარკგრაფი და ვენის მარკიზი, და დედაქალაქი არლიში გადაიტანა. როგორც რეგენტმა, ჰიუმ ცოლად შეირთო ლუდვიგის და ვილა. 928 წელს, სიკვდილის შემდეგ, ლუდვიგის მემკვიდრე პროვანსის ტერიტორიაზე გახდა მისი სიძე ჰიუ.
სერა-დუზ-აიმორესი
სერა-დუზ-აიმორესი (Serra dos Aimorés) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 209 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ნანუკის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 412 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.39 კმ²-ზე. ფართობი 213 552 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მწვანე ყანჩები
მწვანე ყანჩები (Butorides) — ფრინველთა გვარი ყანჩისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში გავრცელებულ 3 სახეობას. ზოგიერთი ორნითოლოგი მათ ერთ სახეობაში აერთიანებს. ყველაზე მეტად გავრცელებულია მწვანე ყანჩა (Butorides striatus). ცნობილია კიდევ ერთი, ამომწყდარი სახეობა — Butorides validipes, რომლის ნაშთები ფლორიდაშია აღოჩენილი და მიეკუთვნება ადრეულ პლეისტოცენს. თანამედროვე სახეობების სხეულის სიგრძე 44 სმ-მდეა. აქვთ ფრთებისა და ზურგის მწვანე-ცისფერი ბრწყინვალე შეფერილობა, თავზე აქვთ მუქი მწვანე „ქუდი“; ფეხები მოკლეა, ფერად ყვითელ-ნარინჯისფერი. სხეულის ქვედა მხარე განსხვავებულია, რომელიც ამერიკულ მწვანე ყანჩას (Butorides virescens) წაბლისფერ-ყავისფერი აქვს თეთრი, გრძივი ზოლებით; მწვანე ყანჩას — რუხი ან ჭუჭყიანი თეთრი, ხოლო გალაპაგოსის მწვანე ყანჩას (Butorides sundevalli) მეტად მუქი რუხი. ბუდობენ მცირე ჭაობების სანაპიროზე, ბუჩქნარში ან ხეების ტოტებზე, იშვიათად მიწაზე. დებენ 3–5 კვერცხს. კრუხობს ორივე მშობელი. იკვებებიან უმთავრესად თევზით, უხერხემლო ცხოველებითა და მწერებით. საკების ძიებისას ხშირად შეინიშნება მათი ყარაულობა საკბილოებისადმი.
სქოლიო
* კატეგორია:ყანჩისებრნი
პამპამარკის რაიონი
პამპამარკის რაიონი (Distrito de Pampamarca) — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.600 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1.831 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 782.17 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები
ყირგიზეთის გეოგრაფია
ყირგიზეთი — სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში, რომელიც მდებარეობს ტიან-შანის მთიანი მასივის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ყაზახეთი, დასავლეთით უზბეკეთი, სამხრეთ-დასავლეთით ტაჯიკეთი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით და აღმოსავლეთით ჩინეთი. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია ბიშკეკი. ყირგიზეთის ფართობია 199 951 კმ². მოსახლეობა 6 000 000 ადამიანი (2015).
ბუნებრივი პირობები
ყირგიზეთის ტერიტორია უმთავრესად ტიან-შანისა პამირ-ალაის მთათა სისტემის ფარგლებში მდებარეობს. ტერიტორიის 1/2-ზე მეტი 1000-3000 მეტრ სიმაღლეზეა, 1/3 — 3000-იდან 4000 მეტრამდე. ქედებს უკავია ტერიტორიის 3/4. ტიან-შანის მთავარი ქედები აღმოსავლეთით, მერიდიანული ქედის რაიონში ქმნიან მთათა მძლავრ კვანძს (აქ არის გამარჯვების პიკი, 7439 მ). დასავლეთით აქშიირაქის მასივია. იგი ცენტრალურ ტიან-შანს გამოყოფს შიგა ტიან-შანისაგან, რომელსაც სამხრეთიდან ესაზღვრება ქოქშაალთაუს ქედი, ჩრდილოეთიდან — თერსქეი-ალათაუსა და ყირგიზეთის ქედები, სამხრეთ-დასავლეთიდან ფერღანის ქედი.
შიგა ტიან-შანის აღმოსავლეთ ნაწილში და ცენტრალურ ტიან-შანში დიდ სიმაღლეზე გავრცელებულია ვრცელი, მოსწორებული სირტები. თერსქეი-ალათაუსა და ქუნგეი-ალათაუს ქედებს შორის მდებარეობს ისიქ-ქოლის ქვაბული. დასავლეთ ტიან-შანშია თალასის ალათაუსა და ჩათყალის ქედები, თალასის ველი. ყირგიზეთში შედის ფერღანის ქვაბულის ჩრდილოეთი, აღმოსავლეთი და სამხრეთი კიდეები. ყირგიზეთს ეკუთვნის პამირის ჩრდილოეთი კიდის შემადგენელი თურქესტანის ქედი, ალაის ქედი, ალაის ველი, იმიერალაის ქედის ჩრდილო კალთა (ლენინის პიკი, 7134 მ).
ყირგიზეთი მდებარეობს ტიან-შანის ნაოჭა ოლქის ფარგლებში, რომლის გეოსინკლინური განვითარება უმთავრესად პალეოზოურ ერაში დამთავრდა. ნეოგენურ პერიოდში ამ მხარემ ინტენსიური ტექტონიკური მოძრაობები განიცადა, რაც დღემდე გრძელდება. ხშირია მიწისძვრა. ყირგიზეთი მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულებით; არის იშვიათი ლითონების, პოლიმეტალების, რკინის მადნის, ვერცხლისწყლის, სტიბიუმის, კალის, ბოქსიტების საბადოები. მოიპოვება ქვანახშირი, ნავთობი, ქვამარილი, თაბაშირი, ბენტონიტური თიხები, ბევრია თერმული და მინერალური წყარო, რომელთა ბაზაზე მოქმედებს კურორტები.
ყირგიზეთის ჰავა კონტინენტურია; ადგილის სიმაღლის შესაბამისად, იგი იცვლება მშრალი სუბტროპიკულიდან მაღალი მთის ტუნდრის ჰავამდე. ბარში იანვრის საშუალო ტემპერატურა –1,5 °C-იდან –8 °C-მდე, მთაში –27,7 °C-მდე, აბსოლუტურ მინიმალური –53,6 °C აღწევს (აქსაის ხეობა). ზაფხული მშრალი და ცხელი იცის. ივლისის საშუალო ტემპერატურა ბარში 20-27 °C, მთაში 15-17 °C-იდან 5 °C-მდე. აბსოლუტურ მაქსიმალური 43 °C (ჩუს ხეობაში). ისიქ-ქოლის ჰავა თბილი, მშრალი, ზომიერია. ჰაერის ტემპერატურა სანაპიროზე ივნისში 16-17 °C, იანვარში დასავლეთით –2,3 °C, აღმოსავლეთით – 4-7 °C. ატმოსფერული ნალექები ტბაზე დაახლოებით 250 მმ წელიწადში. წლიური აორთქლება ტბის ზედაპირიდან დაახლოებით 700 მმ. დამახასიათებელია ძლიერი ქარები. ატმოსფერული ნალექები 100-იდან 1000 მმ-მდე წელიწადში.
დიდი ფართობი უკავია გამყინვარებას. დიდი მყინვარებია: სამხრეთ და ჩრდილოეთი ინილჩექი, ქაინდი, მუშკეტოვისა და სხვა. მდინარეები არალის ზღვის, ტარიმის, ისიქ-ქოლისა და ბალხაშის აუზებს ეკუთვნის. მათი საშუალო წლიური ჩამონადენია 52 კმ³. უდიდესია მდინარე ნარინი, რომელიც ყარადარიასთან შეერთების შემდეგ ქმნის სირდარიას. დიდი მდინარეებია: ჩუ, თალასი, ყიზილსუ, სარიჯაზი. ყირგიზეთში სხვადასხვა წარმოშობის დაახლოებით 2 ათასამდე წყალსატევია. ტბების უმეტესი ნაწილი მდებარეობს ზღვის დონიდან 2500-4000 ფარგლებში. აქაა მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი მთის ტბა ისიქ-ქოლი, ტბები სონქოლი, ჩათირქოლი, სარიჩელექი. ისიქ-ქოლი გაუდინარი ტბაა, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ ტიან-შანზე, ისისქ-ქოლის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1608 მეტრ სიმაღლეზე. ფართობი 6236 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 702 მ, მარილიანობა 5,9 ‰.
უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებში რუხი ნიადაგია, შიგა და ცენტრალური ტიან-შანის უდაბნო-სტეპურ სარტყელში — მურა და წაბლა; მთათა კალთებზე მთის შავი მიწები, მთა-მდელოს, მთის მდელოსტეპის და მთის სტეპის ნიადაგებია.
ალექსანდრე დიდებულიძე
ალექსანდრე დიდებულიძე (დ. 4 დეკემბერი, 1882, თბილისი — გ. 18 აპრილი, 1951, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი. მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე იოსების ძე დიდებულიძე დაიბადა 1882 წლის 4 დეკემბერს ქალაქ თბილისში. ალექსანდრეს მამა სამხედრო პირი იყო, ხოლო დედა, მართა ალექსანდრეს ასული — სიმღერის მასწავლებელი. იგი გამოსული იყო მუსიკის მოყვარულის ალექსანდრე სულხანიშვილის ოჯახიდან. ალექსანდრე დიდებულიძეს დედის შესანიშნავი მუსიკალური ნიჭი გამოჰყოლია, რომ 1907-1909 წლებში იგი ქალაქ რიგაში მუსიკალურ საზოგადოებას თავჯდომარეობდა. ალექსანდრეს ოჯახი მოწინავე და განათლებულ ოჯახად ითვლებოდა.
პირველდაწყებითი განათლება ალექსანდრემ სახლში მიიღო. 1894 წლის სექტემბერში იგი შეიყვანეს თბილისის რეალური სასწავლებლის პირველ კლასში, რომლის სრული კურსი 1903 წლის მაისში დაამთავრა. იმავე წლის ოქტომბერში ალექსანდრე დიდებულიძე უმაღლესი განათლების მისაღებად რიგაში გაემგზავრა. იქ იგი რიგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკურ განყოფილებაზე შევიდა. ინსტიტუტში სწავლის დროს მან დიდი ნიჭი გამოამჟღავნა და საუკეთესო სტუდენტად ითვლებოდა. 1910 წლის მაისში ალექსანდრემ წარჩინებით დაამთავრა რიგის პოლიტექნიკური განყოფილების სრული კურსი და მიიღო ინჟინერ-ტექნოლოგის წოდება ჰიდროელექტრობის სპეციალობაში.
ალექსანდრე დიდებულიძის შრომები
ალექსანდრე დიდებულიძის სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო 1909 წლიდან, როდესაც იგი, ჯერ კიდევ დიპლომატი, დანიშნეს დამხმარე ასისტენტად რიგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრონიკის ლაბორატორიაში. 1914 წლიდან ალექსანდრე რიგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დავალებით, შეთავსებით კითხულობდა ლექციებს რადიოტელეგრაფიასა და ტელეფონიაში. 1915 წელს მას მიანიჭეს დოცენტის წოდება.
რიგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ევაკუაციის შემდეგ, 1915 წელს, დიდებულიძე მოსკოვში გაემგზავრა. მოსკოვის სამრეწველო სასწავლებელსა და შანიავსკის სახელობის სახალხო უნივერსიტეტში იგი ლექციებს კითხულობდა ელექტროტექნიკაში. ამასთან ერთად ხელმძღვანელობდა ელექტროტექნიკურ ლაბორატორიას მოსკოვის ტექნიკურ სასწალებელში.
1916 წლის დამლევს ალექსანდრე დიდებულიძე მოსკოვიდან ოდესაში გაემგზავრა. იქ იგი უაღრესად სასარგებლო მუშაობას ეწეოდა. ალექსანდრე იყო ოდესის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1917 წლის მარტში მან ოდესის ოლქის მზრუნველს მოხსენებითი ბარათით მიმართა პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გახსნის შესახებ. მალე ამ ინსტიტუტის გახსნის პროექტი და მისი ფინანსური გაანგარიშება დიდებულიძეს დაევალა. 1917 წელს იგი აირჩიეს დოცენტად ოდესის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ხოლო 1918 წლის აპრილიდან უკვე პროფესორია თეორიული ელექტროტექნიკის კათედრაზე. პარალელურად პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში კითხულობდა ვექტორულ ანალიზს და თეორიულ ელექტროტექნიკას.
1918 წელს ჯანმრთელობის შერყევის გამო ალექსანდრემ გადაწყვიტა თბლისში დაბრუნება. მან ოდესის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში დიდი სიყვარული დაიმსახურა და იგი დიდი პატივით გამოაცილეს თანამშრომლებმა. დიდი წვლილი მიუძღვის დიდებულიძეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის კათედრისა და პოლიტექნიკური ფაკულტეტის მოწყობის საქმეში. ალექსანდრე დიდებულიძე ლაბორატორიების მოწყობის სურვილით იმდენად იყო გატაცებული, რომ არ ერიდებოდა არავითარ სამუშაოს. ხშირად მთელ დღეს ატარებდა ფიზიკის ლაბორატორიაში და ხელმძღვანელობდა ახალი იარაღების შექმნისა და ძველთა შეკეთების საქმეს. მოაწყო ელექტროსადგური უნივერსიტეტის შენობის გასანათებლად, დააარსა უნივერსიტეტის აფთიაქი, მოაწყო პატარა ლითოგრაფია, სადაც იბეჭდებოდა უნივერსიტეტის პროგრამები, სასწავლო გეგმები და ლექციების კონსპექტები ქართულ ენაზე. შემდეგში მოხერხდა ორი ლითოგრაფიული დაზგის შოვნა, რომლებმაც კიდევ უფრო გააფართოვეს ბეჭდვის საქმე უნივერსიტეტში, მან უნივერსიტეტში ჩამოაყალიბა გამომცემლობა.
1923 წლის 20 იანვარს დიდებულიძე თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორიის დირექტორად დანიშნეს და ამ მოვალეობას იგი 1924 წლის 24 სექტემბრამდე ასრულებდა. 1932 წელს სექტემბერში ალექსანდრე დიდებულიძეს ირჩევენ სასოფლო-სამეურნეო მეცნიერებათა აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალის პრეზიდიუმის წევრად. 1940 წლის 30 დეკემბერს ალექსანდრე დიდებულიძემ დაიცვა დისერტაცია ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. 1932 წლიდან 1938 წლამდე ხელმძღვანელობდა ელექტროტექნიკის კათედრას ამიერკავკასიის კავშირგაბმულობის ინჟინერთა ინსტიტუტში. 1936-1939 წლებში იყო ამიერკავკასიის წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტის წვიმის სექციის მეცნიერული ხელმძღვანელი. 1936-1945 წლებში განაგებდა სოფლის მეურნეობის ელექტროფიკაციის კათედრას საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. 1941 წელს სამეურნეო და კულტურული მშენებლობის დარგში თვალსაჩინო დამსახურებისათვის ალექსანდრე დიდებულიძეს მიენიჭა მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. საბჭოთა მთავრობამ და პარტიამ მაღალი შეფასება მისცა აკადემიკოს დიდებულიძის ნაყოფიერ და შემოქმედებით მუშაობას — დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორი ორდენით და მედლებით.
ალექსანდრე დიდებულიძე გარდაიცვალა 1951 წლის 18 აპრილს. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიამ და საქართველოს პოლიტექნიკურმა ინსტიტუტმა გამოსცა ალექსანდრე დიდებულიძის შრომათა სრული კრებული 1952-1955 წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
Sony Interactive Entertainment
Sony Interactive Entertainment (აბრევიატურა SIE, ადრე ცნობილი როგორც Sony Computer Entertainment (SCE) და Sony Network Entertainment) — ამერიკული მრავალეროვნული ვიდეო თამაშებისა და ციფრული გასართობების მწარმოებელი კომპანია, რომელსაც სრულად ფლობს იაპონური კონგლომერატი Sony Corporation.
დაარსდა ტოკიოში 1993 წლის 16 ნოემბერს Sony Computer Entertainment-ის სახელწოდებით. ორიგინალი კონსოლის PlayStation-ის გამოცემის შემდეგ (1994), კომპანია ქმნის PlayStation-ის ხაზის ვიდეო თამაშების კონსოლებსა (PlayStation, PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation 4) და აქსესუარებს. კომპანია ჩრდილოეთ ამერიკასა და სხვა ქვეყნებში საქმიანობის გაფართოების ფარგლებში, იქცა Sony-ს ვიდეო თამაშების და ინტერაქტიული გასართობების კვლევისა და შექმნის მთავარ რესურსად.
1994 წელს Sony Computer Entertainment America შეუდგა ორიგინალი კონსოლ PlayStation-ის გამოშვებას ჩრდილოეთ ამერიკაში. 2016 წლის აპრილში მოხდა SCE-ის და Sony Network Entertainment-ის რეორგანიზაცია და გაერთიანდნენ Sony Network Computer-ში, რომელმაც შეითავსა ორივე კომპანიის საქმიანობა. იმავე წელს SIE-ის შტაბ-ბინა ტოკიოდან გადავიდა სან-მატეოში, კალიფორნიაში.
სქოლიო
კატეგორია:Sony Computer Entertainment კატეგორია:ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრები კატეგორია:1993 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:1993 წელს დაარსებული ვიდეო თამაშების კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:Entertainment Software Association კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები
ვარსკვლავური გზა II: ხანის რისხვა
ვარსკვლავური გზა II: ხანის რისხვა (Star Trek II: The Wrath of Khan) — მეორე სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომლის მოქმედება მიმდინარეობს ვარსკვლავური გზის სამყაროში. პრემიერა გაიმართა 1982 წლის 4 ივნისს.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 2286 წელს.
ჰან ნუნენ სინკჰი — გენეტიკურად მოდიფიცირებული ადამიანი, ორიგინალურ სერიალში, სერიაში „კოსმოსური ოჯახი“ (Space Seed) კაპიტანმა კირკმა ის და მისი რაზმი დატოვა დაუსახლებელ პლანეტაზე. 15 წლის შემდეგ ისინი განთავისუფლდნენ და ცდილობენ შური იძიონ. მათი მთავარი მტერი ჯეიმზ კირკია. კირკს და მის ეკიპაჟს მოუწევთ ხელმეორედ დაამარცხონ ძველი მტერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ვარსკვლავური გზა (ფილმების სერია) კატეგორია:1982 წლის ფილმები
ელ-კამიშლის მინტაკა
ელ-კამიშლი (არაბ.منطقة القامشلي‎‎) — სირიის არაბული რესპუბლიკის ელ-ჰასაქის მუჰაფაზის (რეგიონის) ერთ-ერთი მინტაკა (პროვინცია). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ელ-კამიშლის პროვინციაში დაახლოებით 423 648 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 4 043 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
შარლ IV (ვენდომის გრაფი)
შარლ IV დე ბურბონი (Charles II de Bourbon; დ. 2 ივნისი, 1489 — გ. 25 მარტი, 1537) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ისა და მარი ლუქსემბურგელის ვაჟი. ვენდომის გრაფი და ნავარის მეფე ანტუან დე ბურბონის მამა.
ბიოგრაფია
შარლი დაიბადა 1489 წლის 2 ივნისს საფრანგეთში. იგი იყო ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ისა და მისი მეუღლის, მარი ლუქსემბურგელის უფროსი ვაჟი.
1495 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ შარლი ვენდომის გრაფი ხდება. იგი მეფე ლუი XII-ის გვერდით იბრძოდა იტალიური ომების დროს, რის გამოც მეფემ იგი ვენდომის გრაფობიდან ვენდომის ჰერცოგობამდე აამაღლა. 1515 წელს იგი ასევე იბრძოდა მარინიანოს ბრძოლაშიც, ფლანდრიაში. თავისი უმაღლესი არისტოკრატიული წარმომავლობისა და სამეფო გვართან ნათესავობის გამო, მეფე ფრანსუა I-მა იგი თავის კონსულად დანიშნა და გარდა ამისა, პავიის ბრძოლის დროს საფრანგეთის ჯარებს სწორედ შარლი სარდლობდა.
1513 წლის 18 მაისს ცოლად შეირთო ალანსონის ჰერცოგ რენე დე ვალუასა და მარგარიტა ალანსონელის ქალიშვილი ფრანსუაზ ალანსონელი, რომელთანაც ცამეტი შვილი შეეძინა.
1525 წელს ალანსონის ჰერცოგ შარლ IV-ის, ხოლო 1527 წელს ბურბონის ჰერცოგ შარლ III-ის გარდაცვალების შემდეგ, შარლი პირველი ადამიანი გახდა სამეფო ტახტის რიგში თავად მეფის ვაჟების შემდეგ. ასევე ცნობილია ისიც, რომ ალანსონის ჰერცოგი შარლ IV დაქორწინებული იყო მეფე ფრანსუა I-ის დაზე, მარგარიტა ანჟულიმელზე, თუმცა იგი უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც მარგარიტა ნავარის მეფეს შერთეს ცოლად. წლების შემდეგ, მარგარიტას ქალიშვილი, ნავარის დედოფალი ჟანა III დაქორწინდა შარლის უფროს ვაჟზე, ანტუან დე ბურბონზე, რითაც ნავარაში ბურბონთა დინასტია გამეფდა. 1527 წლიდან, შარლი ასევე იყო საფრანგეთის კონეტაბლიც. იგი გარდაიცვალა 1537 წელს ამიენში, 47 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1489 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1537 კატეგორია:ბურბონები
იემენის ისტორია
იემენის ისტორია მოიცავს იემენის არსებობის პერიოდს უძველესი ხანიდან დღემდე. იგი ახლო აღმოსავლური ცივილიზაციებიდან ერთ-ერთი უძველესია, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო არაბთა ხალიფატის დაქვემდებარებაში, რის გამოც ამ მიწაზე გაძლიერებულია არაბული კულტურა და ისლამი. არაბების შემდეგ იგი ოსმალთა იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა, რომელიც შემდგომში ბრიტანელებმა ჩაანაცვლეს, თუმცა ოსმალებმა იემენში მალევე აღიდგინეს ძალაუფლება. ოსმალეთისაგან იემენის სასულთნომ მხოლოდ 1911 წელს მოახერხა დამოუკიდებლობის მიღება და სუვერენულ სახელმწიფოდ ქცევა. ამას მოჰყვა ე.წ. „დიდი იემენის“ ჩამოყალიბება, რომელიც 1962 წელს არაბულ რესპუბლიკად გადაკეთდა. ამავდროულად, სამხრეთი იემენი 1967 წლამდე დარჩა ბრიტანეთის პროტექტორატში. 1990 წელს საბოლოოდ გაერთიანდა იემენი, სადაც 2011 წლიდან პოლიტიკური კრიზისი მძვინვარებს. 2014 წელს ჰუტისებმა დაიკავეს დედაქალაქი და თავი ადგილობრივ მთავრობად გამოაცხადეს. მსგავსი არასტაბილური სიტუაცია იემენში დღემდე ნარჩუნდება.
ანტიკური ისტორია
მინი|289x289პქ|იემენური სამეფოები II საუკუნის დამდეგს არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთში მდებარე პატარა სახელმწიფოს შესახებ საუბარია ძველ ინდურ, შრი-ლანკურ, ჩინურ და არაბულ წყაროებში, რომელთა მიხედვითაც ეს ქვეყანა მდიდარი იყო ეგზოტიკური ცხოველებითა და მონებით. რამდენადაც ცნობილია, მას სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა აღმოსავლეთ აზიის სახელმწიფოებთან, საიდანაც იემენში შედიოდა სპილენძი, აბრეშუმი, ძვირფასი ქვები და სანელებლები.
აღსანიშნავია, რომ ბიბლიაში მოხსენიებული შებას დედოფალი სწორედ იემენიდან იყო. რამდენადაც ცნობილია, ისლამის მიღებამდე იემენელები თაყვანს მთვარეს სცემდნენ.
იემენში მრავალი არქეოლოგიური აღმოჩენა გაკეთდა, რაც მის უძველეს წარმოშობაზე მიუთითებს. უადში აღმოაჩინეს მსოფლიოში უძველესი კაშხალი, რომელიც ქრისტეს შობამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე შეიქმნა და 600 მეტრ სიგრძისა იყო და უზრუნველყოფდა იემენის მშრალი მიწების სასმელი წყლით მომარაგებას. ეს კაშხალი მოგვიანებით, VI საუკუნეში დაანგრიეს.
ძვ.წ. II საუკუნეში იემენის ტერიტორიაზე ყალიბდება ჰიმიარიტების სამეფო, რომელიც გამუდმებით ებრძოდა მეზობელ საბას სამეფოს, რომელიც ასევე იემენური წარმოშობისა იყო. ჰამიარიტებმა დროებით მოახერხეს საბას დაქვემდებარება, მაგრამ მოგვიანებით, II საუკუნეში საბას, აქსუმისა და ჰადრამავთის გაერთიანებულმა ძალებმა დაამარცხა ჰამიარიტთა ლაშქარი. IV საუკუნიდან ჰამიარიტების სამეფო კვლავ ძლიერდება და იპყრობს მთელი იემენის ტერიტორიას. მის სათავეში ებრაული სამეფო დინასტია მოდის, რომელიც ყველანაირად ცდილობდა იემენში ქრისტიანობის გავრცელების აღკვეთას. რამდენადაც ცნობილია, იემენის მეფის ბრძანებით ცოცხლად დაწვეს ბიზანტიიდან გაგზავნილი ქრისტიანი მისიონერები. სწორედ ამის შემდეგ იწყება ჰამიარიტების დასუსტება, რომელსაც VI საუკუნის დამდეგს ჯერ ეთიოპია იპყრობს, შემდეგ კი სასანიანთა სპარსეთი.
ჩრდილოეთი იემენი
VII საუკუნიდან იემენზე დიდ გავლენას ახდენს არაბთა სახალიფო, რასაც იემენის ორად: ჩრდილოეთ და სამხრეთ სამეფოდ გახლეჩა მოჰყვა. ჩრდილოეთ იემენში მარტივად გავრცელდა ისლამი და იგი სუნიზმის მომხრე გახდა, სადაც 893 წელს დაარსდა იემენის სასულთნო, იმამთა დინასტიის მეთაურობით, რომელიც კვლავ არაბთა ვასლად რჩებოდა. აიბუდიანთა დინასტიის დაცემისა და ფატიმიანების გამეფების შემდეგ, იემენში ერთი-მეორეს მიყოლებით იცვლებოდა მმართველი დინასტიები: საჯარიდები (1000-1018), ნაგიადები (1021-1158), გუფურიდები (841-988) და საბოლოოდ სულაიჰიდები (1047-1138). სულაიჰიდების დინასტიის დაცემის შემდეგ, იემენში ეგვიპტელი აიბუდების ვასალი იებუდების საგვარეულო განაგებდა.
XIII-XV საუკუნეების განმავლობაში ჩრდილოეთ იემენს რასულიდების თურქული დინასტია მართავდა, რომელიც გამუდმებით ესხმოდა თავს სამხრეთ იემენს. 1446 წლიდან იგი ტაჰრიდთა დინასტიამ შეცვალა, რომელიც მამლუქთა განშტოებას წარმოადგენდა. 1517 წელს ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო მამლუქთა ეგვიპტე, რასაც მოჰყვა 1538 წელს ტაჰრიდთა იემენის მიერთებაც. 1630 წელს ტაჰრიდებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს, მაგრამ დედაქალაქი და რამდენიმე საპორტო ქალაქი ოსმალებს დარჩათ.
მოხას, ჰოდეიდასა და ბეთელფაშის პორტები, რომელიც მსოფლიოში ყავის ექსპორტის ცენტრი გახდა, მალევე მოექცა ევროპელი კოლონისტების ინტერესის სფეროში. 1849 წელს ოსმალეთის იმპერიამ მეორედ დაიპყრო ჩრდილოეთ იემენი. 1872 წელს ოსმალებმა გადაწვეს დედაქალაქი სანა და აიძულეს მისი ომამი თავი მათ ვასალად ეცნო.
1918 წელს, ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ ჩრდილოეთ იემენმა საბოლოოდ მოიპოვა დამოუკიდებლობა და იმამ იაჰიას მეთაურობით ჩამოყალიბდა იემენის სამეფო. 1934 წელს, ათწლიანი ომის შემდეგ საბოლოოდ დადგინდა საზღვარი საუდის არაბეთთან.
1946 წლიდან იემენი შეუერთდა არაბთა ლიგას. 1948 წელს იმამის ოჯახში შეთქმულებამ იფეთქა, რა დროსაც ოჯახის წევრებმა მოკლეს იმამი და ტახტზე მისი ვაჟი აჰმედი დასვეს. მან 1958 წელს იემენის რესპუბლიკად გადაკეთების იდეა გამოთქვა.
1962 წელს, სამხედრო გადატრიალების შედეგად მუჰამედ ილ-ბადრი იემენის იმამად აირჩიეს, თუმცა სულ ერთ კვირაში, 26 ნოემბერს იგი გადააყენეს, რასაც მოჰყვა იემენის არაბული რესპუბლიკის გამოცხადება.
სამხრეთი იემენი
ორად გახლეჩის შემდეგ, სამხრეთ იემენი გამუდმებით განიცდიდა ჩრდილოეთის ზეწოლას. ამგვარ ვითარებაში იგი მარტივად შევიდა არაბთა სახალიფოს შემადგენლობაში და უფრო დიდ ხანს დარჩა, ვიდრე ჩრდილოეთი. ამ პერიოდში სამხრეთ იემენი სხვადასხვა სასულთნოებად, ემირატებად და შეიხდებად იშლება, რომლებიც მალევე ჩრდილოეთ იემენის ვასლები ხდებიან.
უკვე XVI საუკუნიდან სამხრეთი იემენისათვის იწყებს ბრძოლას პორტუგალია და ოსმალეთი, რომლის შემადგენლობაშიც შევიდა ჩრდილოეთ იემენიც. პორტუგალიელებმა აქ დამკვიდრება ვერ მოახერხეს, მაგრამ დაიკავეს რამდენიმე საპორტო ქალაქი, საიდანაც აქტიურად ეწეოდნენ ყავის ექსპორტს. უკვე XIX საუკუნიდან იემენით სერიოზულად დაინტერესდა ბრიტანეთის იმპერია.
1839 წელს ბრიტანელებმა დაიკავეს სამხრეთ იემენის დედაქალაქი — ადენი, რითაც მთელი სამხრეთ იემენი მის დაქვემდებარებაში შევიდა. იემენი, როგორც ბრიტანეთის კოლონია, მალევე დაუქვემდებარეს ბრიტანეთის ინდოეთის მთავრობას.
1937 წლიდან სამხრეთ იემენში ეროვნულ-განმანთავისუფლებელმა მოძრაობამ იფეთქა, რომელიც ჩრდილოეთ იემენთან მიერთებას მოითხოვდა. 1963 წელს ბრიტანელებსა და იემენელებს შორის დავა შეიარაღებულ კონფლიქტში გადაიზარდა, რასაც 1967 წლის 30 ნოემბერს სამხრეთი იემენის სახალხო რესპუბლიკის ჩამოყალიბება მოჰყვა. 1970 წელს იგი შეუერთდა ჩრდილოეთ იემენს, რითაც დროებით გამოცხადდა იემენის სახალხო რესპუბლიკა. მის დედაქალაქად ადენი გამოცხადდა და იემენი გახდა ერთადერთი არაბული ქვეყანა, სადაც კომუნისტური წყობა დამყარდა.
გაერთიანებული იემენი
1972 წლიდან ჩრდილოეთ და სამხრეთ იემენს შორის განხეთქილება კვლავ გამწვავდა, რადგან არცერთის მთავრობას არ სურდა უპირატესობის დათმობა. 1991 წელს, სსრკ-ს დაშლისა და კომუნიზმის დამხობის შემდეგ ეს დავა საბოლოოდ გადაიჭრა და იემენი კვლავ გაერთიანდა.
ყურის პირველი ომის დროს, სადამ ჰუსეინი ქუვეითში შეიჭრა, სადაც იემენი მხარს ერაყელ დიქტატორს უჭერდა. 1994 წელს სამხრეთის ყოფილმა სოციალისტურმა მთავრობამ თავისი პრეტენზიები განაახლა და სეპარატისტული მოთხოვნები წამოაყენა. ერთა ლიგის მხარდაჭერით, ჩრდილოეთის მთავრობამ მათი სასტიკი რეპრესირება მოახდინა. მიუხედავად ამისა, დასავლური სახელმწიფოები ერთიანი იემენის რესპუბლიკას არ სცნობდნენ. საუდის არაბეთი გახდა ის ერთადერთი ქვეყანა, რომელმაც ეს აღიარა. როგორც აღმოჩნდა, დასავლეთი აქეზებდა და ამარაგებდა სამხრეთ იემენის ყოფილ მთავრობას. 1994 წლის ზაფხულში იემენში კიდევ ერთ შიდა კონფლიქტს ჰქონდა ადგილი, რასაც 7,000 ადამიანი შეეწირა, ათასობით კი დაიჭრა.
დღეისათვის ოფიციალურად იემენი დემოკრატიული რესპუბლიკაა, რომელსაც პრეზიდენტი ალი აბდ ალაჰ სალიჰი მართავს, რომელმაც არჩევნები ხმათა 96.3%-ით მოიგო. ამას ქვეყანაში ახალი პოლიტიკური კრიზისის დაწყება მოჰყვა, რომლის ფონზეც 2014 წელს ჰუტისებმა დაიკავეს დედაქალაქი სანა და თავი ადგილობრივ მთავრობად გამოაცხადეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იემენის ისტორია კატეგორია:აზიის ისტორია ქვეყნის მიხედვით
გრედინიცა
გრედინიცა (Grădiniţa) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 132 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 720 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
რაჰიმ სტერლინგი
რაჰიმ სტერლინგი (Raheem Shaquille Sterling; დ. 8 დეკემბერი, 1994, კინგსტონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი. საფეხბურთო კლუბ „ჩელსისა“ და ინგლისის ეროვნული ნაკრების გარემარბი და შემტევი ნახევარმცველი.
ბიოგრაფია
კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „ლივერპულში“. ასპარეზობდა ინგლისის ყველა ასაკობრივ ნაკრებებში. 2014 წელს გამოიძახეს ეროვნულ ნაკრებში 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის მისაღებად. 2015 წელს გადავიდა „მანჩესტერ სიტიში“ 50 მილიონ ფუნტად და გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ინგლისელი ფეხბურთელი ისტორიაში.
საკლუბო
მანჩესტერ სიტი:(11)
სანაკრებო
ინგლისი:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
42 (რიცხვი)
ორმოცდაორი — ორმოცდამორე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაერთის მომდევნო და ორმოცდასამის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 42. 42 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ორი (იგულისხმება ორმოცზე ორი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
მწვანე თუთიყუში
მწვანე თუთიყუში (Amazona) — ფრინველთა გვარი თუთიყუშისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 30 თანამედროვე და 2 ამომწყდარ სახეობას. გავრცელებული არიან ამერიკაში — მექსიკიდან ლა-პლატამდე. საშუალო ზომის ფრინველებია, კუდი მოკლე აქვთ; შეფერილობაში ჭარბობს მწვანე ფერი წითელი, ყვითელი და ცისფერი შენარევებით. ამაზონური თუთიყუში (A. amazonica) ბინადრობს სამხრეთ ამერიკაში; მისი სხეულის სიგრძეა 35 სმ. ბუდობს ფუღუროებში. მკვიდრი ფრინველია. იკვებება ნაყოფებით. ხშირად ჰყავთ ზოოპარკებში.
სქოლიო
* კატეგორია:თუთიყუშისებრნი
მაიკლ კრაიტონი
ჯონ მაიკლ კრაიტონი (John Michael Crichton ; დ. 23 ოქტომბერი, 1942 — გ. 4 ნოემბერი, 2008) — ამერიკელი მწერალი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია სამეცნიერო ფანტასტიკის, თრილერისა და სამედიცინო ფანტასტიკის ჟანრის ნაწარმოებებით. მისი წიგნები გაყიდულია 200 მილიონ ეგზემპლიარამდე, რომელთა უმეტესობა ადაპტირებული იქნა ფილმებში.
კრაიტონის ლიტერატურული ნაწარმოებები, როგორც წესი წარმოადგენს მოქმედებითი ჟანრისა და ტექნო-თრილერის ნაზავს, სადაც აღწერილია თანამედროვე ტექნოლოგიები და კაციობრიობის წარუმატებელი ურთიერთქმედება ამ ტექნოლოგიებთან, განსაკუთრებით ბიოტექნოლოგიებთან. აგრეთვე, კრაიტონის წიგნების უმეტესობა მოიცავს სამედიცინო ან სამეცნიერო თემებს, რომლებშიც თავად ავტორის წარსულია ასახული.
ჯონ მაიკლ კრაიტონი დაიბადა 1942 წლის 23 ოქტომბერს, ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში  ჟურნალისტ ჯონ ჰენდერსონ კრაიტონის და ზულა მილერ კრაიტონის ოჯახში. ჯონს მწერლობისადმი ინტერესი 14 წლის ასაკში გაუჩნდა, როდესაც გაზეთ ნიუ-იორკ ტაიმში გამოაქვეყნა მისი პრიველი ნაწარმოები. 1964 წელს დაამთავრა ჰარვარდის კოლეჯი. ორი წლის შემდეგ გამოაქვეყნა მისი პირველი რომანი „Odds On“.
2008 წლის დასაწყისში მაიკლ კრაიტონი დაავადდა ლიმფობიით. იგი გარდაიცვალა 66 წლის ასაკში, 2008 წლის 4 ნოემბერს ლოს-ანჯელესში.
მისი ყველაზე განთქმული რომანებია: „შტამი ანდრომედა“ (1969), „სფერო“ (1987), „იურული პარკი“ (1990), „ამომავალი მზე“ (1992), „დაკარგული სამყარო“ (1995), „შიშის სახელმწიფო“ (2004) და სხვა. მისი რეჟისორობითა და სცენარისტობით გამოვიდა რამდენიმე ფილმი: „ველური დასავლეთის სამყარო“ (1973), „კომა“ (1978), „მატარებლის პირველი დიდი ძარცვა“ (1979), „მაყურებელი“ (1981) და „რობოტების ბუნტი“ (1984). მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის: ედგარ პოს პრემია (1969, 1980 ), აკადემიის ჯილდო (1994), აშშ-ის სცენარისტთა გილდიის ჯილდო (1996), ჯორჯ ფოსტერ პიბოდის პრემია (1994) და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ტელეპროდიუსერები კატეგორია:თრილერის ავტორები კატეგორია:ფუტუროლოგები
ხანაგაჰი (ხიზი)
ხანაგაჰი  (Xanəgah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხიზის რაიონის სოფლები
კაზანკა (არხანგელის რაიონი)
კაზანკა  (Казанка; Казанка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 323 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 13 კილომეტრით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
უმბურატიბა
უმბურატიბა (Umburatiba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ნანუკის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 705 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.67 კმ²-ზე. ფართობი 405 833 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელ-ჰასაქის მინტაკა
ელ-ჰასაქა (არაბ.منطقة الحسكة) — სირიის არაბული რესპუბლიკის ელ-ჰასაქის მუჰაფაზის (რეგიონის) ერთ-ერთი მინტაკა (პროვინცია). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ელ-ჰასაქის პროვინციაში დაახლოებით 484 966 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 12 646 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
სვიფის წმინდა გიორგის ეკლესია
სვიფის წმინდა გიორგის ტაძარი (სვანურად, ჯგრაგ) — ეკლესია საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტის ფარის თემის სოფელ სვიფში. ტაძარი აგებულია X საუკუნეში. ინტერიერში დაცულია ფრესკული მხატვრობის ორი ფენა X-XIV სს-ისა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ეკლესიის ფასადების მოხატულობა ძველი აღთქმის, სამებისა და წმინდა მხედრების გამოსახულებებით. ეკლესიაში ინახება ჭედური და ფერწერული ხატების უძვირფასესი კოლექცია. ყურადღებას იპყრობს ეკლესიის ჩუქურთმიანი ძველი ხის კარები (XI ს.) ქტიტორული წარწერით. გამოირჩევა XI საუკუნის დიდი ზომის წმ. გიორგის ხატი, რომლის წარწერაში ნახსენებია ქტიტორი იოანე ათარიანი. მოხსენიებულია ოქრომჭედელი თომანიანი.
მოხატულობა
ასეთი მოჩარჩოება სახასიათოა ზემო სვანეთის გვიანდელი ძეგლებისათვისაც და როგორც ჩანს ჭედური ხატების იმიტაციას წარმოადგენს. ჩრდილოეთ კედელზე გამოსახული იყო წმინდა გიორგი, რომელიც დასავლეთ კედლისკენ იყო მიმართული. დასავლეთ კედელზე კი წმინდა თევდორე უნდა ყოფილიყო გამოსახული.სვიფის მოხატულობიდან ყველაზე კარგადაა შემორჩენილი სამხრეთ კედლის დასავლეთ თაღში მოცემული ორი მამაკაცის ფიგურა, ერთ-ერთ მათგანს (ორივე შარავანდით) გვირგვინი ახურავს, მეორეს მრგვალი ქუდი. მარჯვენას ხელში თასი უჭირავს, მეორეს კი სავარაუდოდ - ჯვარი. კედლის თაღით მოჩარჩოებაში მოცემული ფრონტალური ფიგურები გარკვეულ მსგავსებას ამჟღავნებს მინიატურებში გავრცელებულ მოტივთან, სადაც მახარობელთა ფიგურები დეკორატიულ თაღედის მოჩარჩოებშია წარმოდგენილი. შესაძლებელია, რომ სვიფის მოხატულობის "დედანს" სწორედ მინიატურის ერთ-ერთი ნიმუში წარმოადგენდა.
ეკლესიას, 2006 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
43 (რიცხვი)
ორმოცდასამი — ორმოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაორის მომდევნო და ორმოცდაოთხის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 43. 43 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდასამი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და სამი (იგულისხმება ორმოცზე სამი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
პუიკის რაიონი
პუიკის რაიონი (Distrito de Puyca) — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3.658 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3.337 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.501 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არეკიპის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები