cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩინეთის სამოქალაქო ომი
კომუნისტური აჯანყება (1927-1937)
1927 წლის 1 აგვისტოს ჩინეთის კომუნისტურმა პარტიამ ნანჩანში აჯანყება წამოიწყო ვუჰანის ნაციონალისტური მთავრობის წინააღმდეგ, აჯანყების დროს შეიქმნა ჩინეთის წითელი არმია. 4 აგვისტოს წითელი არმიის ძირითადმა ძალებმა ნანჩანი დატოვა და სამხრეთით გუანდონგისკენ დაიძრა, ნაციონალისტურმა ძალებმა ნანჩანი მალევე დააიბრუნეს. 7 აგვისტოს ჩკპ-ის შეხვედრაზე დადასტურდა რომ კომუნისტები ძალაუფლების ხელში ჩაგდებას სამხერდო ძალით აპირებდნენ, შემდეგ დღეს წითელ იარმიის ძალები ვუჰანში დამარცხდნენ ნაციონალისტებტან რომელთაც ვანგ ძინგვეი ხელმძღვანელობდა. 14 აგვისტოს ჩან კაიშიმ დროებით გადადგა, ამ დროს ვუჰანის ნაციონალისტურმა ფრაქციამ და ნაინკინის ფრაქციამ ალიანსი დაანონსეს კომუნისტების განადგურების მიზნით.
წითელ არმიას ჰქონდა მცდელობები დაეკავებინათ ჩანშა, შანტოუ და გუანჯოუ. წითელმა არმიამ, რომლის შემადგენლობააშიც იბრძოდნენ ნაციონალური რევოლუციური არმიის ყოფილი სამხედროები და შეიარაღებული გლეხები, კონტროლი დაამყარა სამხრეთ ჩინეთის მნიშვნელოვან რეგიონებში. კუომინტანგის ძალები აგრძელებდნენ აჯანყების ჩახჩობას. სექტემბერში ვანგ ძინგვეი გამოაგდეს ვუჰნაიდან, ასევე სექტემბერში მაო ძედუნმა წამოიწყო წარუმატებელი საშემოდგომო მოსავლის აჯანყება. ნოემბეში ჩან კაიში ჩავიდა შანხაიში და თან მიიწვია ვანგ ძინგვეი. 11 დეკემბერს ჩკპ-მ წამოიწყო წარმატებული გუანჯოუს აჯანყება, მაგრამ ქალაქი დაკარგეს 13 დეკემბერს ნაციონალისტი გენერალი ჯანგ ფაკუის კონტრ-შეტევის შემდეგ. 16 დეკემბერს ვანგ ძინგვეი საფრანგეთში გაიქცა. ამ პირიოდისთვის შენეთში 3 დედაქალაქია: საერთაშორისოდ აღიარებული ბეიჯინგი, ჩკპ-ის და მემარცხენე კუომინტანგის ვუჰანი და მემარჯვენე კუომინტანგის ნანკინი.
ამ დროს დაიყო პერიოდი ცნობილი როგორც „ათ წლიანი სამოქალაქო ომი“ რომელიც დასრულდა 1937 წელს, ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომით და ქსი'ანის ინციდენტით.
უკვე 1929 წლისთვის ჩინეთის დიდი ნაწილი ჩან კაიშის ძალებს ეკავათ და კომუნისტებს გრძელი მარში მოუწიათ ჩრდილოეთ პროვინციებისკენ.
ბრძოლის გაგრძელება (1946-1949)
ჩინეთ-იაპონიის მეორე ომის დასრულების შემდეგ კომუნისტური პარტია საგრძნობლად გაიზარდა, წითელმა არმიამ 3,2 მილიონ ჯარისკაცს მიაღწია. ომის დროს კომუნისტების მიერ „გათავისუფლებული მიწა“ მოიცავდა ჩინეთის ტერიტორიის მეოთხედს ხოლო მოსახლეობის მესამედს, ამას ასევე ემატება სსრკ-ის მიერ ხელში ჩაგდებული იაპონური შეიარაღება, ტექნიკა და მანჯურია, რომელიც ასევე კომუნისტებს გადაეცათ.
ომის წამოწყება
როდესაც ომისშემდეგი მოლაპარაკებები კომუნისტებს და ნაციონალისტებს შორის ჩაიშალა, სამოქალაქო ომი განახლდა, ომის ამ ფაზას კონტინენტურ ჩინეთში „გამათავისუფლების ომს“ უწოდებენ. ჩან კაიშიმ კომუნისტების წინააღმდეგ წამოიწყო ფართომასშტაბიანი შეტევა 113 ბრიგადით (1.6 მილიონი სამხედრო) ჩრდილოეთ ჩინეთში. ჩკპ-მ, რომელმაც იცოდა საკუთარი სისუსტეების შესახებ „პასიური თავდაცვის“ სტრატეგიას მიმართა. კომუნისტებს ნაციონალისტების არმიის დაღლის და მორალის დაცემის იმედი ჰქონდათ.
1947 წლის მარტში ჩინეთის რესპუბლიკამ სიმბოლურ გამარჯვებას მიაღწია იან'ანის (კომუნისტების დედაქალაქის) აღებით.
გვიანდელი 1948 წლისთვის კომუნისტებმა აიღეს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ქალქები: შენიანი და ჩანჩუნი, რითაც ჩრდილოეთ აღმოსავლეთ ჩინეთის კონტროლი შეძლეს. ახალი პირველი არმია რომელიც ნაციონალისტების რიგებში საუკეთესოდ ითვლებოდა ჩანჩუნის ალყისას დანებდა (ჩანჩუნის ალყაში შიმშილით 150 000 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა).
ჩინეთის რესპუბლიკის არმიის დიდი დანაყოფების ხელში ჩაგდებით კომუნისტებმა მიიღეს დამატებით ტანკები და მძიმე არტილერია.
1949 წელს კომუნისტებმა პეკინის კამპანიაში, სადაც მონაწილეობა 890 000 სამხედრომ მიიღო, ბეიჯინგი აიღეს.
ჩრდილოეთ ჩინეთის დაკავების და გამანადგურებელი გამარჯვებების შემდეგ კომუნისტებმა, ლიაოშენის, ჰუაიჰაის და პინგჯინის კამპანიებში, 173 ჩინეთის რესპუბლიკის დივიზია (1.54 მილიონი სმახედრო) გაანადგურეს.
1950 წელს კომუნისტებმა ჰაინანის კუნძული დაიკავეს რა დროსაც ნაციონალისტები ტავიანში გაიქცნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:ჩინეთის ისტორია კატეგორია:სამოქალაქო ომები 1945 წლის შემდეგ კატეგორია:სამოქლაქო ომები ჩინეთში კატეგორია:სამოქალაქო ომები XX საუკუნეში კატეგორია:კომუნიზმი ჩინეთში კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი კატეგორია:ანტიკომუნიზმი კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდი კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის შედეგები
ვორონი (სოფელი)
ვორონი (Ворони) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოტელვის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 19 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტელვის რაიონის სოფლები
ჰლობინე
ჰლობინე (Глобине) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 12801 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის ქალაქები
პოროის რაიონი
პოროის რაიონი (Distrito de Poroy) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კუსკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 570 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 452 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 300 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.96 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კუსკოს პროვინციის რაიონები
ბელმალეტი
ბელმალეტი (Belmullet; Béal an Mhuirthead) — გელტახტი ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კონაქტის პროვინციაში.
სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები კატეგორია:გელტახტი ადგილები მეიოს საგრაფოში
როალდ დალი
როალდ დალი (დ. 13 სექტემბერი, 1916 ― გ. 23 ნოემბერი, 1990) ― ბრიტანელი რომანისტი, პოეტი, სცენარისტი და გამანადგურებლის პილოტი. მსოფლიო მასშტაბით, მისი წიგნების 250 მილიონ ეგზემპლარზე მეტია გაყიდული.
იყო აგრეთვე სამხედრო პილოტი,ისევე როგორც სხვა ცნობილი მწერალი ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერი. II მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა ბრიტანეთის ,,სამეფო საჰაერო ძალების’’ დანაყოფში (RAF) და მიაღწია საკმაოდ მაღალი, კაპიტნის თანამდებობას.
მისი ლიტერატურული პრემიების მონაგარი ითვლის: 1983 წელს, მსოფლიო ჯილდო ცხოვრებისეული მიღწევებისთვის ფენტეზის დარგში (World Fantasy Award for Life Achievement) და 1990 წლის საუკეთესო საბავშვო მწერალი British Book Awards-ის მიხედვით.
სახელი მას ნორვეგიელი პოლარული მკვლევრის, რუალ ამუნდსენის მიხედვით დაარქვეს (ინგლისურად Roald Amundsen იწერება). მის დაბადებამდე 2 წლით ადრე, 1914 წელს სწორედ მან მიაღწია პირველმა სამხრეთ პოლუსს და მთელ მსოფლიოში პოპულარულად და ნორვეგიელი ერის გმირად იქცა.
დალი 1953 წელს დაქორწინდა ჰოლივუდის ოსკაროსან მსახიობზე, პატრიცია ნილზე (გამორჩეული როლები: ,,საუზმე ტიფანისთან’’ (1961), ,,ჰადი’’ (1963) - რომლისთვისაც მან მოიგო ოსკარი, და ა. შ). 30-წლიანი თანაცხოვრების მანძილზე, მათ 5 შვილი ჰყავდათ. 1981 წელს წყვილის ისტორიის მიხედვით ფილმიც გადაიღეს, სადაც დალის როლი დირკ ბოგარდმა შეასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:როალდ დალი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი პოეტები კატეგორია:ბრიტანელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:საბავშვო პოეტები
საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა
საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა (Bibliothèque nationale de France) — ბიბლიოთეკა პარიზში, ფრანგულენოვანი ლიტერატურის ყველაზე მდიდარი ნაკრები მსოფლიოში. ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე უძველესი ბიბლიოთეკა. ყველაზე მსხვილი ბიბლიოთეკა საფრანგეთში და ერთ-ერთი ყველაზე უმსხვილესი ბიბლიოთეკა მსოფლიოში. ბიბლიოთეკაში 2651 თანამშრომელი მუშაობს, აქედან 2500 ადამიანი — მთელი დღე. ძირითადი წიგნთსაცავი მდებარეობს მდინარე სენის მარცხენა მხარეს, პარიზის მე-13 ოლქში და ატარებს ფრანსუა მიტერანის სახელს. კრებულის ყველაზე ფასიანი ნაწილი - მონეტებისა და მანუსკრიპტის კაბინეტი განთავსებულია ისტორიულ შენობაში, რიშელიეს ქუჩაზე. შენობის ანსამბლი XVII—XIX საუკუნისაა.
საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა ევროპაში ერთ-ერთი უძველესია; ბიბლიოთეკა სხვადასხვა პერიოდში მეფეების, სამეფოს, ეროვნული, საიმპერატორო და ბოლოს ეროვნული ბიბლიოთეკის სახელს ატარებდა. ჯერ კიდევ მეფე პიპინ მოკლეს ჰქონდა ხელნაწერთა კრებული. კარლოს დიდმა დააარსა ბიბლიოთეკა აახენში, რაც ძალიან მნიშვნელოვანი იყო იმ დროისთვის, მაგრამ მისი გარდაცვალების შემდეგ ბიბლიოთეკა გაიყიდა. მეფე ლუდოვიკო IX-მ ისევ შეაგროვა საკმარისად დიდი ბიბლიოთეკა, რომელიც უანდერძა სასულიერო საზოგადოებას.
1537 წელს მეფის ბრძანებით ყველა ფრანგული გამომცემლობა და წიგნით მოვაჭრე ვალდებული იყო დაედოთ ბულაში ერთი ეგზემპლარი დაბეჭდილი წიგნიდან. 1544 წელს სამეფო ბიბლიოთეკა გადაიტანეს ფონტენებლოში. ამ დროისათვის ის ითვლიდა 1500 ტომს, აქედან 41 ბერძნულ, 4 ივრითულ და 2 არაბულ ენაზე და იყო ერთ-ერთი უმდიდრესი ევროპაში. ორი წლის შემდეგ სამეფო ბიბლიოთეკა გაიხსნა დამთვალიერებელთათვის. ფრანცისკას შვილმა ჰენრიხ II-მ გაზარდა აუცილებელი ეგზემპლარების რაოდენობა. კარლოს IX-ის მეფობის ბოლოს ბიბლიოთეკა, რომელიც ითვლიდა 1560 წლისათვის 3560 ერთეულს, დაბრუნდა ფონტენბლოდან პარიზში.
ლუდოვიკო XIII-ის დროს ლუვრის ბიბლიოთეკა ეკუთვნოდა პირადად მეფეს და იწოდებოდა სამეფო კაბინეტად. 1622 წელს გამოქვეყნებულ იქნა ნაკრების პირველი კატალოგი. ლუდოვიკო XIV-მ ისევ საჯარო გახადა ბიბლიოთეკა მნახველებისთვის. მისი მეფობისას სამეფო ბიბლიოთეკამ საჩუქრად მიიღო და შეიძინა ბევრი წიგნი და ხელნაწერი. იმ პერიოდის მთავარი შენაძენი იყო: 9000 ტომიანი კრებული და 260 ხელნაწერი, საჩუქრად ძმები დიუპირებისაგან; გასტონ ორლეანელის მიერ ნაბოძები წიგნები, ხელნაწერები, მედლები, მინიატურები, ნახატები და სხვა იშვიათობები; გრაფ დე ბეტიუნის მიერ ნაბოძები ისტორიული დოკუმენტის კრებული, რაოდენობა 1923 ტომი; 1669 წელს შეიძინეს ექიმი ჟაკ მენტელის ბიბლიოთეკა, შემდგარი 10000 წიგნისა და 136 ხელნაწერისაგან; 1715 წელს ბიბლიოთეკამ მიიღო საჩუქრად ფრანსუა გენიერის ცნობილი კრებული.
ლუდოვიკო XIV-ის მეფობის პერიოდში ბიბლიოთეკას განაგებდა კოლბერი, როგორც სამეფო შენობების მთავარი ინტენდანტი. ის აგზავნიდა მეცნიერებს საზღვარგარეთ, რათა მოეძიათ და შეეძინათ წიგნები. აქედან გამომდინარე საფრანგეთში შემოიტანეს ფასდაუდებელი წიგნები და ხელნაწერები საბერძნეთიდან, ეგვიპტიდან, სპარსეთიდან, კოსტანტინოპოლიდან, იტალიიდან, პორტუგალიიდან, შვეიცარიიდან და სხვა ქვეყნებიდან. ლუდოვიკო XV-ის მეფობისას ბიბლიოთეკამ შეიძინა 20 000-მდე წიგნების კრებული და ხელნაწერი. აქედან უმთავრესი იყო კოლბერის ბიბლიოთეკა, 6645 უძველესი ხელნაწერით. 1723 წელს ინდურმა კომპანიამ გადაუგზავნა 1800-ზე მეტი ჩინური წიგნი.
საფრანგეთის რევოლუციის დროს კონვენტის გადაწყვეტილებით ბიბლიოთეკა გახდა ეროვნული, როგორც სხვა ბევრი სამეფო დაწესებულება და იწოდებოდა როგორც „ერიკნული“. ამ პერიოდში ბიბლიოთეკა შეივსო აურაცხელი სიმდიდრით. აქ გადმოიტანეს მონასტრებისა და დევნილი არისტოკრატების წიგნები. აქედან უმდიდრესი იყო სენ-ჟერმენ-დე-პრეს სააბატოს კოლექცია, სორბონის კოლექცია. მოგვიანებით შეძენილი ბიბლიოთეკისთვის მნიშვნელოვანი იყო შარლ ლა ბედუაიერის 10 000 წიგნიანი კრებული.
1988 წელს პრეზიდენტმა ფრანსუა მიტერანმა მხარი დაუჭირა ბიბლიოთეკის რეფორმირების პროგრამას, ამის შესაბამისად ძირითადი ფონდები გადავიდა ახალ მაღლივ შენობაში, პარიზის XIII ოლქში. ამ მომენტისათვის დაბეჭდილი წიგნების რიცხვი და კრებული აღემატებოდა 9 მილიონს.
ბიბლიოთეკა მონაწილეობს, აგრეთვე, კვლევის პროექტში „Quaero“, რომელიც მიმართულია მეტყველების განვითარებისა და მექანიკური თარგმნის ტექნოლოგიის გაუმჯობესებაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა
იალოვენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლდოვის რაიონები *
იტაუეირა
იტაუეირა (Itaueira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 678 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.18 კმ²-ზე. ფართობი 10 678 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
უმეკი
უმეკი — დიდვაჭარი, მონღოლთა წყალობით აყვავებული მედროვე. 1242 წლიდან დამკვიდრა თბილისში. მან მოახერხა და შეიძინა უზარმაზარი ქონება. სიმდიდრის წყალობით დიდი გავლენა მოიპოვა არისტოკრატთა ფენებში. უმეკს თბილისში წმინდა გიორგის სომხური ეკლესია აუშენებია, იგი ეკლესიის პატრონადაც მოიხსენება.
ჰრებინკა
ჰრებინკა (Гребінка) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 19990 კაცს შეადგენდა.
ვორონინცი (ორჟიციის რაიონი)
ვორონინცი (Воронинці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ორჟიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 279 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჟიციის რაიონის სოფლები
ეპოქა (ასტრონომია)
ეპოქა — ასტრონომიაში დროის მომენტი, რომლისთვისაც განსაზღვრულია ასტრონომიული კოორდინატები ან ორბიტის ელემენტები. პრეცესიის გათვალისწინებით და ასევე საკუთარი მოძრაობით ასტრონომიული კოორდინატები შეიძლება ავითვალოთ ერთი ეპოქიდან მეორემდე. ორბიტალური ელემენტების შემთხვევაში აუცილებელია ყურადღება მივაქციოთ სხვა სხეულების ზემოქმედებას, რათა გამოვთვალოთ ორბიტალური ელემენტები დროის სხვა მომენტებისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ციური სხეულების კოორდინატთა სისტემები კატეგორია:დრო ასტრონომიაში
ნანა-მამბერე
ნანა-მამბერე (Nana-Mambéré; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Nanä-Mambere) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დასავლეთში.
გეოგრაფია
ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება უამ-პენდეს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით ომბელა-მპოკოს პრეფექტურას, სამხრეთით მამბერე-კადეის პრეფექტურას, დასავლეთით კამერუნს.
ნანა-მამბერეს პრეფექტურის ტერიტორიაზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ მიედინებიან მდინარეები ბუმბე და ლობაე (მდინარე უბანგის აუზი).
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
სამეფო ბრძოლა (ვიდეო თამაშების ჟანრი)
სამეფო ბრძოლა (Battle Royal) — მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაშის ერთ-ერთი ჟანრი, რომელიც თავის თავში აერთიანებს გადარჩენის სიმულატორის ელემენტებს last man standing გეიმპლეით.
სან-ხერონიმოს რაიონი (კუსკო)
სან-ხერონიმოს რაიონი (Distrito de San Jerónimo) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კუსკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 244 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 856 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 280 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 103.34 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კუსკოს პროვინციის რაიონები
სიუზან ზეიდელმანი
სიუზან ზეიდელმანი (Susan Seidelman; დ. 11 დეკემბერი, 1952, ფილადელფია, პენსილვანია, ამერიკის შეერთებული შტატები) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმის, „პატარა ნაწილების“ (1982) პრემიერა კანის კინოფესტივალზე გაიმართა. მის 1989 წლის ფილმში, სახელწოდებით „ქალი ეშმაკი“, ცნობილი ამერიკელი მსახიობი, მერილ სტრიპი თამაშობს.
ადრეული ცხოვრება
სიუზან ზეიდელმანი ფილადელფიის გარეუბანში გაიზარდა. 1969 წლიდან დრექსელის უნივერსიტეტში, ფილადელფიაში, მოდასა და ხელოვნებას შეისწავლიდა. მალევე იგი კინოთი, განსაკუთრებით კი ჟან-ლუკ გოდარით, ფრანსუა ტრიუფოთი და ინგმარ ბერგმანით დაინტერესდა. ამის შემდეგ მან კინორეჟისორობა გადაწყვიტა.
იგი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში კინოხელოვნებას შეისწავლიდა.
კარიერა
1982 წელს გამოვიდა ზეიდელმანის სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ნამუშევარი, სახელწოდებით „პატარა ნაწილები“. იგი პირველი ამერიკული ფილმია, რომელიც კანის კინოფესტივალის კონკურსში მიიღეს.
1985 წელს გამოვიდა ფილმი „სიუზანის უიმედო ძებნა“, რომელშიც ცნობილი ამერიკელი ვოკალისტი და მსახიობი, მადონა თამაშობს. ფილმში ასევე როზანა არქეტი და აიდენ ქუინი მონაწილეობენ.
ზეიდელმანის 1989 წლის ფილმში, სახელწოდებით „ორცხობილა“, პიტერ ფოლკი, დაიან ვისტი, ემილი ლოიდი და სხვები მონაწილეობენ. მისი სცენარის ავტორები ნორა ეფრონი და ალის არლენი არიან. იმავე წელს გამოვიდა „ქალი ეშმაკი“, რომელიც ფეი უელდონის იმავე სახელწოდების მქონე ბესტსელერი რომანის ადაპტაციაა. ფილმში მთავარ როლს მერილ სტრიპი თამაშობს. ის სტრიპის პირველი კომედიური როლია. მინი|262x262პქ|ზეიდელმანი 2018 წელს 1994 წელს ზეიდელმანმა და სცენარისტმა ჯონათან ბრეტმა დაწერეს სცენარი მოკლემეტრაჟიანი ფილმისათვის „ჰოლანდიელი ოსტატი“. იგი 1994 წლის „ ოსკარის “ დაჯილდოებაზე იყო ნომინირებული საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმის კატეგორიაში. მისი ჩვენება კანის კინოფესტივალზე გაიმართა. იმავე წელს ზეიდელმანი ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის წევრი გახდა.
ზეიდელმანი ორჯერ იყო ნომინირებული ემის დაჯილდოებაზე ფილმისთვის „უფრო ცივი კლიმატი“ (1999). ფილმში სალი ფილდი და ჯუდი დევისი მონაწილეობენ. მისი სცენარის ავტორი პულიცერის პრემიის ლაურეატი, მარშა ნორმანია.
2001 წელს გამოვიდა „გაუდის შუადღე“. ფილმი ბარსელონაში, ესპანეთშია გადაღებული. მასში ჯუდი დევისი, მარსია გეი ჰერდენი, ჯულიეტ ლუისი და ლილი ტეილორი თამაშობენ. სცენარი ბარბარა უილსონის იმავე სახელწოდების მქონე რომანზეა დაფუძნებული.
2013 წელს გამოსული ფილმი, სახელწოდებით „მხურვალე მოქცევა“, შუახნის ქალებზე გვიყვება, რომლებიც ტეხასის შტატის პატარა ქალაქში ცხოვრობენ. ფილმში ბრუკ შილდსი, დერილ ჰანა, ვანდა საიკსი, ვირჯინია მადსენი, კამრინ მანჰეიმი და ერიკ რობერტსი თამაშობენ.
გავლენები
ზეიდელმანმა ინტერვიუში თქვა, რომ იგი შთაგონებულია ევროპელი რეჟისორებით, როგორებიც არიან ლინა ვერტმიულერი და ანიეს ვარდა. მათ შემოქმედებას იგი 1970-იანებში, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლობდა. ზეიდელმანი ასევე ახსენებს ჟან-ლუკ გოდარს, ფრანსუა ტრიუფოსა და ჯონ კასავეტესს, როგორც მნიშვნელოვან ფიგურებს მისი შემოქმედების ფორმირებაში.
პირადი ცხოვრება
ზეიდელმანი 1986 წლიდან თავის პარტნიორთან, სცენარისტ და პროდიუსერ ჯონათან ბრეტთან ერთად ნიუ-იორკში ცხოვრობს. მათი შვილი, ოზი, პროდიუსერი და მემონტაჟეა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:ქალი ტელერეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი ქალი სცენარისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინოპროდიუსერები
სლოვაკეთის კარსტი
სლოვაკეთის კარსტი, სლოვაკეთის კრასი (Slovenský kras) — კირქვული პლატო სლოვაკეთსა და ნაწილობრივ უნგრეთში. სლოვაკეთის მადნიანი მთების სამხრეთით. სიმაღლე 851 მ (მთა პლეშივეცი). მდინარე სლანისა და მისი შენაკადების ხეობებით დაყოფილია ცალკეულ პლატოსებურ მასივებად. დამახასიათებელია რელიეფის კარსტული ფორმები — ქვაბულები, ძაბრები, პოლიები, მღვიმეები და სხვა. მღვიმეებიდან აღსანიშნავია დომიცა. აგებულია კირქვებითა და დოლომიტებით. შემოსილია მუხისა და რცხილის ტყეებით. ინტენსიურად არის დაკარსტული. 1973 წლიდან დაცულია როგორც რელიეფის უნიკალური ფორმა, ხოლო 2002 წლის 1 მარტიდან აქვს ეროვნული პარკის სტატუსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის ქედები
ტროსტიანეცის რაიონი (ვინიცის ოლქი)
ტროსტიანეცის რაიონი (Тростянецький район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ვინიცის ოლქში. მისი ფართობი 860 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 36 170 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 43 კაცს კმ²-ზე. ტროსტიანეცის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ტროსტიანეცი.
სქოლიო
კატეგორია:ვინიციის ოლქის რაიონები
დერეშე
დერეშე (Dereše) — მთა სლოვაკეთში. სიმაღლე 2004 მ. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, დაბალ ტატრებში. პოპულარული ტურისტული ობიექტია. ზამთრის პერიოდში მთის კალთები შემოსილია თოვლით და წარმოქმნის ზვავსაშიშროების ზონას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის მთები
კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე
300px|მინი კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე (Кам'янець-Подільська фортеця) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ხმელნიცკის ოლქის ქალაქ კამენეც-პოდოლსკში, უკრაინა.
ისტორია
კამენეც-პოდოლსკელი ისტორიკოსი იონ ვინოკური ვარაუდობდა, რომ ხის ციხესიმაგრე ჯერ კიდევ კიევის რუსეთის დროს უნდა დაარსებულიყო, თუმცა ქვის ციხესიმაგრის მშენებლობა ლიტველ თავადებს, კორიატოვიჩებს მიეწერებათ. 1362 წლიდან 1434 წლამდე ციხესიმაგრე, ქალაქის სხვა საფორტიფიკაციო ობიექტებთან ერთად იყო ჯერ ლიტვის მთავრების, შემდეგ კი პოლონეთის ხელისუფლების მთავარი ფორპოსტი პოდოლიეში.
ისტორიულ წყაროებში იგი პირველად 1374 წელს მოიხსენიება თავად იური კორიატოვიჩის სიგელში. ამ დროისათვის ციხესიმაგრის დიდი ნაწილი ქვის იყო და მდებარეობდა ქალაქის შესასვლელში.
XV საუკუნეში რეგიონი დაიპყრეს პოლონელებმა. პოლონეთის მთავარმა ლიტველი თავადი დოვგერდი მოლაპარაკების მიზნით მიიტყუა და ტყვედ ჩაიგდო, დაიპყრო კამენეცის ციხე და დაამყარა ქალაქზე კონტროლი. ამ პერიოდიდან ციხესიმაგრე რეჩ პოსპოლიტის მთავარი სასაზღვრო პუნქტი გახდა. 1492 წლის აღწერით ციხესიმაგრე შედგებოდა კოშკის, ქვის კედლებისა და ორი კარიბჭისაგან.
1672 წელს კამენეც-პოდოლსკის ციხესიმაგრე ოსმალების არმიამ დაიპყრო. ამ პერიოდიდან იგი იწოდება „ოსმალურ“ ციხესიმაგრედ. XVII საუკუნის დასასრულს ციხესიმაგრე პოლონელებმა დაიბრუნეს, ხოლო პოლონეთის დაყოფის შემდეგ გადაეცა რუსეთს. XIX საუკუნეში ციხესიმაგრემ სამხედრო დანიშნულება დაკარგა. 1928 წლიდან ციხესიმაგრე რესპუბლიკური ნაკრძალია, ხოლო 1937 წელს მუზეუმ-ნაკრძალად გადააკეთეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხმელნიცკის ოლქის ციხესიმაგრეები
ლეოვის რაიონი
ლეოვის რაიონი (raionul Leova) — მოლდოვის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლეოვა. რაიონი იკავებს 764.73 კმ² ფართობს. მისი მოსახლეობა შეადგენს 51 056 ადამიანს (2004 წლის აღწერის მონაცემებით). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 66.76 კაცი/კმ²-ზე. რაიონი სულ მოიცავს 39 დასახლებულ პუნქტს, მათგან 2 ქალაქია. რაიონი იყოფა 23 კომუნად, რომლებიც აერთიანებს 36 დასახლებულ პუნქტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლდოვის რაიონები *
ჟერუმენია
ჟერუმენია (Jerumenha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 145 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 390 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.35 კმ²-ზე. ფართობი 1 867 313 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელიზაბეტა ბოსნიელი
ელიზაბეტა ბოსნიელი (Elizabeta Kotromanić, Bosnyák Erzsébet, Elżbieta Bośniaczka; დ. 1339 — გ. 16 იანვარი, 1387) — კოტრომანიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბოსნიის მმართველ სტეფან II-ის ასული. ჯერ დედოფალი, შემდეგ კი რეგენტი უნგრეთის, ხორვატიისა და პოლონეთისა.
1353 წელს უნგრეთისა და ხორვატიის მეფე ლუი I-ზე ქორწინებით იგი დედოფალი ხდება. 1370 გააჩინა დიდი ხნის ნანატრი მემკვიდრე, რომელსაც კატალინა დაარქვეს. ამავე წელს ლუი და ელიზაბეტა პოლონეთის ტახტზე ადიან. სამეფო წყვილს კიდევ ორი ქალიშვილი შეეძინა მარიასა და იადვიგას სახით, თუმცა კატალინა 1378 წელს გარდაიცვალა. თავდაპირველად ელიზაბეტა პოლიტიკურად აქტიური პიროვნება არ იყო, თუმცა გავლენები მაინც ჰქონდა თავისი ფავორიტის, ნიკოლას I გარაის წყალობით. 1382 წელს, მას შემდეგ, რაც ლუი გარდაიცვალა, რეგენტი ელიზაბეტა ხდება და უნგრეთის ტახტზე მარიას, ხოლო პოლონეთისაზე იადვიგას სვავს. მიუხედავად ამისა უნგრეთისა და პოლონეთის ერთიანობა ვერ შენარჩუნდა, რადგან უნგრეთს მარიას ქმარი, ხოლო პოლონეთს იადვიგას მეუღლე განაგებდა.
უნგრეთში ელიზაბეტას რეგენტობა ხასიათდება დიდი მღელვარებებით. ამ მცირე დროში არაერთი აჯანყება მოხდა, რომელიც მიზნად ისახავდა მცირეწლოვანი მარიას დამხობას და ივან პალისნას გამეფებას. მდგომარეობის დასასტაბილურებლად ელიზაბეტა ქალიშვილთან ერთად ნეაპოლში გაიქცა, სადაც უნგრეთის მეფობა ნეაპოლის მეფე კარლო III-ს უბოძა. მან ქვეყანაში მშვიდობა დაამყარა, 1386 წელს კი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტი მარიას დაუბრუნდა. ელიზაბეტა უკვე მეორედ გახდა რეგენტი, რასაც კვლავ აჯანყებების სერია მოჰყვა. საბოლოოდ იგი დაატყვევეს და ხორვატიაში ციხესიმაგრეში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა მომდევნო წელს.
ადრეული წლები
ელიზაბეტა დაიბადა 1339 წელს. იგი იყო კოტრომანიჩების დინასტიის ხელმძღვანელისა და ბოსნიის ბან სტეფან II-ისა და მისი მეუღლის, ელიზაბეტა კუიავიას ქალიშვილი. დედამისი იყო კუიავიების ძლევამოსილი პოლონური დინასტიის წარმომადგენელი, ენათესავებოდა მმართველ პიასტთა დინასტიას და თავად პოლონეთის მეფე ვლადისლავ I-ს ღვიძლ ბიძაშვილად ერგებოდა. იგი ერთხელ ეწვია კიდევად უნგრეთის დედოფალ ელიზაბეტა პოლონელს, რომელიც დედამისის ბიძაშვილი იყო. მას შემდეგ, რაც 1349 წელს ელიზაბეტის რძალი, დედოფალი მარგარეტე ბოჰემიელი შავი ჭირით გარდაიცვალა, მან თავისი დაქვრივებული ვაჟის, უნგრეთის მეფე ლუი I-ის დაქორწინებაზე დაიწყო და არჩევანის წორედ ელიზაბეტა ბოსნიელზე შეაჩერა. მან საქორწინო წინადადება წამოაყენა და მოითხოვა გოგონას დაუყოვნებლივ გაგზავნა ვისეგრადის სასახლეში, რათა ახლოდან გაეცნოთ იგი. მამამისის თავდაპირველი უარის მიუხედავად, ელიზაბეტა მალევე გააგზავნეს ვისეგრადში.
ქორწინება
უნგრეთის ახალი დედოფალი მთლიანად თავისი დედამთილის, დედა-დედოფალ ელიზაბეტა პოლონეთის დაქვემდებარებაში იყო. ის ფაქტი, რომ დედოფლის რუტინა შედგებოდა დედა-დედოფლის მომსახურებითა და მისი სიამოვნებისათვის შრომაში, მიუთითებს იმაზე, რომ ელიზაბეტა ბოსნიელს საკუთარი სამეფო კარი არ ჰქონია, როგორც ეს სხვა ევროპელ დედოფლებს ჰქონდათ. ელიზაბეტა პოლონელის გავლენა განსაკუთრებით 1370 წელს გაიზარდა, როდესაც მოხდა ლუის დაახლოვება ბიძამისთან, პოლონეთის მეფე კაზიმირ III-თან. ვინაიდან ლუის ძალიან უნდოდა პოლონეთის მეფეც გამხდარიყო, იგი ყველანაირად ცდილობდა ბიძისათვის ესიამოვნებინა, რომელსაც ტახტის მემკვიდრედ მის გარდა კიდევ ერთი ძმის შვილი ჰყავდა. ამისათვის ლუიმ კაზიმირის მცირეწლოვანი ქალიშვილები, პრინცესა ანა და პრინცესა იადვიგა თავის სამეფო კარზე ჩაიყანა განათლების მისაღებად, მათი აღზრდა კი რაღათქმაუნდა ელიზაბეტა ბოსნიელს დაეკისრა.
ლუისა და ელიზაბეტას ქორწინებაში მნიშვნელოვან ბზარს აჩენდა უშვილობა. დედოფალი ელიზაბეტა მრავალი წლის მანძილზე მიიჩნეოდა უნაყოფო ქალად, რაც თავისთავად მემკვიდრის კრიზისს იწვევდა. ასე თუ ისე, 1354 წლამდე ვითარება სტაბილური იყო, სანამ მისი მაზლი იშტვანი არ დაიღუპა, რომელიც ტახტის მემკვიდრე იყო. ამან უნგრეთის ტახტი სრულიად უმემკვიდრეოდ დატოვა. 1360 წელს დედოფალს მუცელი მოეშალა, 1365 წელს კი ელიზაბეტამ ნანატრი მემკვიდრე გააჩინა, რომელიც მეორე წელს დაიღუპა. მალევე მეფის სლავონიელმა ბიძაშვილმა ივანმა და მისმა დამ, პრინცესა ელიზაბეტამ ინტრიგების ხლართვა და საზღვარგარეთ ძლიერი მოკავშირეების ძებნა დაიწყეს, რათა ლუის გარდაცვალებისთანავე ჩაეგდოთ ხელში უნგრეთის ტახტი. თუმცა ყველასათვის მოულოდნელად, რამდენიმე წლის შემდეგ დედოფალი კვლავ დაორსულდა. ყველა ელოდა, რომ წინა შემთხვევების მსგავსად ბავშვი ან მუცელშივე მოკვდებოდა, ან გაჩენიდან მცირე დროში. 1370 წელს დედოფალმა გოგონა გააჩინა, რომელსაც კატალინა დაარქვეს. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ვაჟი არ იყო, მემკვიდრე მაინც გახდა, რადგანაც განსხვავებით საფრანგეთისაგან, უნგრეთში სალიკური კანონი, რომლის მიხედვითაც ქალის ტახტზე ასვლა არ შეიძლებოდა, არ მოქმედებდა. ამას მოჰყვა 1371 წელს პრინცესა მარიას, ხოლო 1373 წელს პრინცესა იადვიგას გაჩენა. ცნობილია, რომ დედოფალ ელიზაბეტას ქალიშვილებისათვის საუკეთესო განათლების მიცემა სურდა, რის გამოც მან საფრანგეთიდან ჩამოატანინა უიშვიათესი წიგნები, რომლებიც დღეისათვის დაკარგულია.
1374 წლის 17 სექტემბერს, ლუიმ დათმობაზე წამოიყვანა პოლონელი დიდგვაროვნები და მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი ერთ-ერთი ქალიშვილი პოლონეთის მომავალ დედოფლად აცნობინა. თუმცაღა მეფისა და დედოფლისათვის ყველაზე რთული იყო ამოერჩიათ, თუ მათი რომელი გოგონა გამხდარიყო პოლონეთის და რომელი უნგრეთის დედოფალი, მესამე კი საზღვარგარეთ უნდა გაეთხოვებინათ, რაც მეტად რთული გადასაწყვეტი იყო. ელიზაბეტამ და ლუიმ გადაწყვიტეს, რომ კატალინა პოლონეთის დედოფალი გახდებოდა, მარია უნგრეთის, იადვიგას კი რომელიმე უცხოელ მონარქზე დააქორწინებდნენ. მათ მალევე დაიწყეს ფიქრი სამივე ქალიშვილის ქორწინებაზე. სულ რაღაც ერთი წლის მარია დანიშნეს საღვთო რომის იმპერატორ სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელზე. პატარა კატალინა დანიშნეს საფრანგეთის მეფე შარლ V-ის უმცროს ვაჟზე, ორლეანის ჰერცოგ ლუი I-ზე, ხოლო იადვიგა დანიშნეს ავსტრიის ერცჰერცოგ ვილჰელმ ჰაბსბურგზე. ყველაფერი გეგმების მიხედვით მიდიოდა, თუმცა 1378 წელს კატალინას გარდაცვალებით ყველაფერი აირია. ახლა პოლონეთის მომავალ დედოფლად იადვიგა გამოცხადდა, ვინაიდან მარიას უკვე ამზადებდნენ უნგრეთში გასამეფებლად. 1380 წლის 12 თებერვალს ელიზაბეტა და ლუი ზოლიომში ჩავიდა, სადაც საზეიმოდ გამოაცხადეს იადვიგასა და ვილჰელმ ავსტრიელის ნიშნობა.
ბოლო წლებში ლუი ძალიან დაავადდა და დასუსტდა, რის გამოც იგი უფრო მორწმუნე გახდა და ხშირად ლოცულობდა, დედამისი კი 1374 წლიდან მშობლიურ პოლონეთში დაბრუნდა. დედამთილის გამგზავრებიდან მალევე ელიზაბეტა უფრო აქტიური გახდა და სამეფო კარზეც მთელი ძალაუფლება მან აიღო ხელში. მისი გავლენა კიდევ უფრო გაიზარდა და გამყარდა, მას შემდეგ, რაც მან ლუის მემკვიდრეები გაუჩინა. ელიზაბეტა ამ დროიდანვე ზრუნავდა იმაზე, რომ მის ქალიშვილებს ქვეყნის მართვა არ გასჭირვებოდათ, რის გამოც მათთვის ერთგულ ხალხს კრებდა. დედოფლის განსაკუთრებული ნდობით კი სარგებლობდა უნგრეთის კურფიურსტი ნიკოლას გარაი.
ქვრივობა და რეგენტობა
პირველად ელიზაბეტას წინააღმდეგ 1383 წელს ივან პალისნამ გაილაშქრა, რომელიც ვრანას გუბერნატორი იყო. ამას დაემატა ისიც, რომ ელიზაბეტას ბიძაშვილმა, სტეფან ტვრტკომ ისარგებლა უნგრეთში არსებული არეულობით და ბოსნიას ის მიწები დაუბრუნა, რომელიც მას 1357 წელს ლუიმ ჩამოაჭრა. მალევე ტვრტკომ და ივანმა ელიზაბეტას წინააღმდეგ ალიანსი ჩამოაყალიბეს, თუმცაღა საბოლოოდ ისინი ელიზაბეტას სამეფო არმიამ სასტიკად დაამარცხეს, რის გამოც როგორც უნგრეთის, ისე ბოსნიის დატოვება და საზღვარგარეთ გაქცევა მოუწიათ.
პოლონეთის მემკვიდრეობა
მიუხედავად იმისა, რომ ლუიმ სიკვდილის წინ უნგრეთისა და პოლონეთის ტახტების მემკვიდრედ მარია დაასახელა, პოლონელ დიდგვაროვნებს უნგრეთთან გაერთიანების პროცესის დასრულება სურდათ, რის გამოც მათ არ სცნეს მარიას სუვერენული მმართველობა. პოლონელებმა განაცხადეს, რომ ისინი მიიღებდნენ მარიას თავიანთ მონარქად, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი კრაკოვში (იმ დროის პოლონეთის დედაქალაქი) და იქიდან მართავდა სახელმწიფოს და არა უნგრეთიდან. ამის განსახორციელებლად მარიასა და ელიზაბეტას შესთავაზეს მისი დაქორწინება რომელიმე უნგრელ დიდგვაროვანზე, რომელიც უნგრეთის მართვას თავის თავზე აიღებდა, სანამ მარია პოლონეთში იმეფებდა. მაგრამ ელიზაბეტას არ სურდა ამის გაკეთება, რადგან იცოდა, რომ მის ქალიშვილს პოლონეთში არავინ უერთგულებდა.
1383 წლის 26 თებერვალს ქალაქ სიერადცში პოლონელ დელეგატებსა და ელიზაბეტას შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება. დედოფალმა პოლონელებს შესთავაზა თავისი უმცროსი ქალიშვილი იადვიგა, როგორ ლუის მემკვიდრე პოლონეთში. პოლონელები დასთანხმდნენ ამ წინადადებას და ელიზაბეტამაც იადვიგას კრაკოვში გასაგზავნად დაიწყო მზადება, მაგრამ შეთანხმდნენ, რომ სანამ შესაბამის ასაკს არ მიაღწევდა, იადვიგა უნგრეთში უნდა დარჩენილიყო. მან კიდევ სამი წელი იცხოვრა ბუდაში. კიდევ უფრო დიდხანსაც აპირებდა დარჩენას, მაგრამ პოლონეთი სისხლისმღვრელი სამოქალაქო ომის ზღვარზე იყო, რის შესაჩერებლადაც დიდგვაროვნებმა დაუყოვნებლივ მოითხოვეს მათი მონარქის კრაკოვში ჩასვლა. 28 მარტს იადვიგა კრაკოვში იყო, სადაც მას დახვდა მისი შორეული ნათესავი, მოსავიის ჰერცოგი სიემოვიტ IV, რომელმაც სიტუაციაში გაარკვია. თუმცა აღმოჩნდა, რომ სიემოვიტს სულ სხვა გეგმები სცადა. 16 ივნისს პოლონეთის სეიმზე მან საჯაროდ მოსთხოვა იადვიგას პოლონეთის გვირგვინი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ტახტიდან ჩამოგდებით დაემუქრა. ამაზე რეაგირება ელიზაბეტამ დაუყოვნებლივ მოახდინა და 12, 000 უნგრელი ჯარისკაცი გააგზავნა პოლონეთში, რომლებმაც ამოხოცეს მოსავიის ჰერცოგი და მისი მოკავშირეები. იადვიგა ტახტზე 1384 წლის 16 ოქტომბერს ავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი მხოლოდ ათი წლისა იყო და რეგენტი სჭირდებოდა, იგი რეგენტის გარეშე მართავდა პოლონეთს. ამის შემდეგ ელიზაბეტას იადვიგა აღარ უნახავს.
1385 წელს ელიზაბეტამ მიიღო ლიტველთა დელეგაცია, რომელიც ლიტვის დიდი მთავრის, იაგაილოსაგან იყო გამოგზავნილი, რომელსაც სურდა იადვიგაზე ექორწინა და პოლონეთ-ლიტვა გაეერთიანებინა. ელიზაბეტას მოეწონა ლიტველების წინადადება და დასთანხმდა, მაგრამ სიტუაციას ის ართულებდა, რომ იადვიგა უკვე დანიშნული იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ ვილჰელმზე. უნგრელებმა ვილჰელმს დიდი კომპენსაცია გადაუხადეს და ყოველივე ამის შემდეგ ოფიციალურად გამოაცხადეს იადვიგასა და იაგაილოს ნიშნობა. 1386 წელს შედგა მათი ქორწინება, რითაც ჩამოყალიბდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა, რაც მათმა შთამომავლებმა შემდგომში 1569 წელს ერთ სახელმწიფოდ გააერთიანეს და რეჩ-პოსპოლიტა უწოდეს.
მარიას გათხოვება
სანამ მარია სიგიზმუნდზე დაინიშნებოდა, იგი დანიშნული იყო სიგიზმუნდის ძმა ვენეცელზე, რომელიც იყო გერმანიისა და ბოჰემიის მეფე. თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ იგი უკვე თავად სიგიზმუნდზე დანიშნეს. ელიზაბეტა და მისი მრჩეველი გარაი სიგიზმუნდს დიდად არ ენდობოდნენ, ვინაიდან იგი ნეაპოლის მეფე კარლო III-თან ერთად აცხადებდა პრეტენზიას უნგრეთის ტახტზე და შეჭრითაც იმუქრებოდა თუ მარიას არ მიათხოვებდნენ. სწორედ ამიტომ, 1384 წლიდან ელიზაბეტამ ფარული მოლაპარაკებები დაიწყო მარიასა და საფრანგეთის მეფე შარლ V-ის უმცროსი ვაჟის, ორლეანის ჰერცოგ ლუი დე ვალუას ქორწინებასთან დაკავშირებით. სწორედ ამ პერიოდში მიმდინარეობდა დიდი განხეთქილება კათოლიკურ ეკლესიაში და პაპს გაუხარდა კიდევაც, როდესაც შეიტყო საფრანგეთსა და უნგრეთს შორის ასეთი კავშირის შესახებ. მან დალოცა ლუისა და მარიას ქორწინება, მაგრამ მალევე სიგიზმუნდის უნგრეთში შემოჭრის თავიდან ასაცილებლად ნიშნობა გააუქმეს და კვლავ სიგიზმუნდზე დანიშნეს. 1385 წელს ბუდაში შედგა მარიასა და სიგიზმუნდის მარიონეტული ქორწინება.
ყოველივე ამის შემდგომ, განწირულმა ელიზაბეტამ დახმარებისათვის სიგიზმუნდს მიმართა, რომელიც შემოდგომაზე უნგრეთში დამხმარე ჯარებით შევიდა. იგი სასტიკად დაამარცხა კარლომ, რის გამოც სიგიზმუნდს პრაღისათვის მოუწია თავის შეფარება.
ტახტის დაკარგვა
მინი|მარცხნივ|ელიზაბეტა და მარია ლუის სამარხთან სანამ კარლო უნგრეთში შეიჭრებოდა, კარგად მოემზადა. მან გადმოიბირა სრულიად უნგრული დიპლომატები და არისტოკრატები, აგრეთვე შეკრიბა უზარმაზარი არმია, რომელსაც ელიზაბეტას არმია წინააღმდეგობას ვერ გაუწევდა. საბოლოოდ ელიზაბეტა და მარია იძულებულნი გახდნენ 1385 წლის 31 მარტს კარლოსათვის უნგრეთის ტახტი დაეთმოთ. მან ისინი აიძულა კიდევაც, რომ თავის მეფედ კურთხევას დასწრებოდნენ.
ელიზაბეტამ მთელი ძალაუფლება დაკარგა, რის გამოც ბუდას სამეფო კარზე ყოფინისას მან კარლოს მეგობრული ურთიერთობა გამოუცხადა, რითაც თავისა და ქალიშვილის გადარჩენა შესძლო. თუმცა ამავდროულად იგი კარლოს წინააღმდეგ შეთქმულებას ამზადებდა, რომლის ჩავარდნის შემდეგაც ელიზაბეტა დაატუსაღეს და 1386 წლის 7 თებერვალს ვისეგარდის ციხესიმაგრეში გამოკეტეს.
გარდაცვალება და შემდეგ
მინი|მარჯვნივ|გარაი იცავს ელიზაბეტასა და მარიას ამბოხებულთაგან
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1339 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1387 კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:პოლონეთის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:კოტრომანიჩები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები კატეგორია:დედა დედოფლები
ვორონივშჩინა (ჰადიაჩის რაიონი)
ვორონივშჩინა (Воронівщина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 60 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰადიაჩის რაიონის სოფლები
მიურიელ ჰამფრი-ბრაუნი
მიურიელ ჰამფრი-ბრაუნი (Muriel Humphrey Brown, დ. 20 თებერვალი, 1912, ჰიურონი, სამხრეთი დაკოტა, აშშ — გ. 20 სექტემბერი, 1998, მინეაპოლისი, მინესოტა, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის მეორე ლედი და სენატორი მინესოტის შტატიდან. იგი არის აშშ-ის 38-ე ვიცე-პრეზიდენტის ჰიუბერტ ჰამფრის მეუღლე. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა მისი ადგილი სენატში და გახდა მეორე ქალი მინესოტის შტატიდან, რომელსაც ეკავა სენატორის თანამდებობა.
ადრეული წლები
მიურიელ ფეი ბაკი დაიბადა 1912 წლის 20 თებერვალს ქალაქ ჰიურონში, სამხრეთი დაკოტა, ენდრიუ და ჯესი მეი ბაკების პრესვიტერიანიულ ოჯახში. მამამისი დაკავებული იყო პროდუქტების ყიდვა-გაყიდვით, ძირითადად ხილს, კვერცხსა და შინაურ ფრინველებს ყიდდა. მიურიელმა დაამთავრა სახელმწიფო სკოლა, ხოლო შემდეგ ჰიურონის კოლეჯი. კოლეჯის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ბუღალტრად. ამ წლებში მან გაიცნო ჰიუბერტ ჰამფრი, აფთიაქის ასისტენტი. იდინი დაოჯახდნენ 1936 წლის 3 სექტემბერს. მათ შეეძინათ ოთხი შვილი: ჰიუბერტ მესამე, ნენსი, ბობი და დუგლასი.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰიუბერტ ჰამფრი მინესოტის უნივერსიტეტში ასწავლიდა პოლიტიკურ მეცნიერებებს. 1945 წელს მოიგო ქალაქ მინეაპოლისის მერის არჩევნები და 1949 წლამდე ეკავა აღნიშნული თანამდებობა. შემდეგში სამი ვადით აირჩიეს აშშ-ის სენატში მინესოტის შტატიდან. მიურიელ ჰამფრის დიდი მონაწილეობა არ მიუღია ქმრის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, ცდილობდა შეენარჩუნებინა დისტანცია ბავშვებსა და პოლიტიკურ აქტივობას შორის, თუმცა  1954 წლის სენატის არჩევნებში, მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო. 1964 წელს ჰიუბერტ ჰამმფრი პრეზიდენტმა ლინდონ ჯონსონმა ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად შეარჩია. არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ კი დაიკავა აღნიშნული თანამდებობა 1965-1969 წლებში. წინასაარჩევნო კამპანიის დროს „Wall Street Journal“-მა მიურიელს უწოდა „ქმრის ძირითადი მხარდამჭერი“. წარუმატებელი საპრეზიდენტო კამპანიი შემდეგ ჰამფრი სენატში კიდევ ორი ვადით აირჩიეს. 1977 წელს ჰიუბერტს აღმოაჩნდა ბოლო სტატიის სიმსივნე და გარდაიცვალა 1978 წლის იანვარში.
აშშ-ის სენატორი
1978 წლის 25 იანვარს მიურიელ ჰამფრი დანიშნეს აშშ-ის სენატორად გარდაცვლილი მეუღლის ადგილზე. იგი იყო მე-12 ქალი სენატში და მე-5 ქალი, რომელმაც დაიკავა გარდაცვლილი მეუღლის ადგილი სენატში, თუმცა დანიშვნის მომენტში 100 სენატორს შორის იყო ერთადერთი ქალი. იგი მინესოტის შტატს სენატში წარმოადგენდა 1978 წლის 7 ნოემბრამდე, მომავალ არჩევნებამდე. ამ ათთვიანიი მოღვაწეობის დროს მონაწილეობდა საერთაშორისო ურთიერთობებისა და სახელმწიფო საქმეების კომიტეტში.
სენატორის რანგში თავის პირველ გამოსვლაში მოუწოდა კოლეგებს პანამისათვის გადაეცათ პანამის არხი და უზრუნველეყოთ არხის ნეიტრალიტეტი, ეს იყო მისი ქმრის პროექტი. საერთაშორისო ურთიერთობების კომიტეტში გადამწყვეტი აღმოჩნდა მისი ხმა პრეზიდენტ ჯიმი კარტერის წინადადებაზე, რათა გაეყიდა სამხედრო თვითმფრინავები ეგვიპტეში, ისრაელსა და საუდის არაბეთში. სახელმწიფო საქმეების კომიტეტში ასევე ლობირებდა სახელმწიფო სამსახურის რეფორმას.
სახლში დაბრუნება
1978 წლის 8 აპრილს სენტ-პოლის საზეიმო ვახშამზე მიურიელ ჰამფრი-ბრაუნმა განაცხადა, რომ არ მიიღებდა მონაწილეობას სენატორის არჩევნებში. ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ ეს მისთვის მძმე გადაწყვეტილება იყო და სამი ათწლეულის საზოოგადოებრივი მოღვაწეობის შემდეგ უნდოდა დაბრუნებოდა მშობლიურ სახლს მინესოტაში, რათ გაეგრძელებინა ცხოვრება როგორც ჩვეულებრივ მოქალაქეს. 1979 წელს მიურიელი გათხოვდა მეორედ, მისი მეუღლე გახდა ნებრასკელი ბიზნესმენი მაქს ბრაუნი. წყვილი ცხოვრობდა პლიმუტში, მინესოტა. მაქს ბრაუნი გარდაიცვალა 2004 წელს 93 წლის ასაკში. მიურიელი აქტიურად მონაწილეობდა გონებრივად ჩამორჩენილი ბავშვების დასახმარებელ სამუშაოებში (მისი უფროსი შვილიშვილი დაუნის სინდრომით დაიბადა).
მიურიელ ჰამფრი-ბრაუნი გარდაიცვალა 1998 წლის 20 სექტემბერს, 86 წლის ასაკში. დაკრძალულია მინეაპოლისში, ლეიკვუდის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები
კარლივკა
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის ქალაქები
კარმუ-და-მატა
კარმუ-და-მატა (Carmo da Mata) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ოლივეირას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 927 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.59 კმ²-ზე. ფართობი 357 178 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გაიბოტენის კოშკი
გაიბოტენის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფლის ცენტრში. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით.
კოშკის ქვედა ნაწილი, რომელიც მთლიანად მიწითა და ქვებითაა ამოვსებული, ზურგიანი (7,5x5 მეტრი; სიმაღლე 4,5 მეტრი), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვებით. წყობა მშრალია. ზურგიანი კოშკის თავზე დაშენებულია შედარებით მცირე ზომის ნატეხი ქვით ნაგები ოთხკუთხა კოშკი (5,6x5 მეტრი), რომლისგანაც მხოლოდ ორი სართულია შემორჩენილი. სართულ შუა გადახურვა ჩანგრეულია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. პირველი სართულის დასავლეთ კედელში ორი სათოფურია, სამხრეთისაში — ერთი. მეორე სართულის დასავლეთისა და სამხრეთის კედლებში ორ-ორი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში — ერთი. კოშკის ქვედა ნაწილს სამხრეთით, აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით სამეურნეო დანიშნულების თითო ნაგებობა ჰქონდა მიდგმული, რომელთაგან მხოლოდ სამხრეთი ნაგებობაა შემორჩენილი. შენობა ორსართულიანია (სიმაღლე 3,8 მეტრი), გეგმით ოთხკუთხა (5x4,2 მეტრი). ორივე სართულს სამხრეთიდან ცალ-ცალკე შესასვლელი აქვს. პირველი სართულის სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშანია. ეს სართული საქონლის სადგომი იყო. მეორე სართულს ჭირნახულისა და სამეურნეო ინვეტარის შესანახავად იყენებდნენ.
Pearls of Passion
Pearls of Passion — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სადებიუტო ალბომი. იგი გამოვიდა 1986 წლის 31 ოქტომბერს. 2009 წელს გამოიცა ალბომის რემასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:როქსეტის ალბომები კატეგორია:1986 წლის სადებიუტო ალბომები
ფიონა შოუ
ფიონა შოუ (Fiona Shaw; დაბადებით ფიონა მერი უილსონი (Fiona Mary Wilson); დ. 10 ივლისი, 1958, ფერენრი, კორკის საგრაფო, ირლანდია) — ირლანდიელი მსახიობი და თეატრისა და ოპერის რეჟისორი. იგი ასრულებს პეტუნია დარსლის როლს „ ჰარი პოტერის “ ფილმებში (2001-2010).
შოუმ შეასრულა კაროლინ მარტენსის როლი BBC-ის ტელესერიალში „ევას მკვლელობისას“. როლისთვის მან BAFTA მიიღო ტელევიზიაში საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის. იგი ასევე თამაშობს ტელესერიალში „ნაგავი“ (რეჟ. ფიბი უოლერ-ბრიჯი), რომლისთვისაც შოუ ემის ჯილდოს ნომინანტი გახდა.
ადრეული ცხოვრება
ფიონა მერი უილსონი ფერენრიში, კორკის საგრაფოში, ირლანდიაში დაიბადა. მამამისი, დენის უილსონი ქირურგ-ოფთალმოლოგი იყო, ხოლო დედამისი, მერი - ფიზიკოსი.
შოუ კორკის უნივერსიტეტში ფილოსოფიას შეისწავლიდა.
კარიერა
შოუს თეატრის როლებს შორის არის სელია სპექტაკლში „როგორც შენ მოგწონს“ (1984), მადამ დე ვოლანგესი (1985, „სახიფათო კავშირები“), კეტრინი (1987, „ჭირვეულის მორჯულება“), ვინი (2007, „ბედნიერი დღეები“) და სხვ.
1984 წელს გადაღებულ ფილმში, სახელწოდებით „შერლოკ ჰოლმსის თავგადასავალი“, იგი მის მორისონის როლს ასრულებს.
შოუს უთამაშია ფილმებში: „ჩემი მარცხენა ფეხი“ (1989, რეჟ. ჯიმ შერიდანი), „მთები მთვარეზე“ (1990, რეჟ. ბობ რაფელსონი), „სამი კაცი და პატარა ლედი“ (1990, რეჟ. ემილე არდოლინო), „ჯეინ ეარი“ (1996, რეჟ. ფრანკო ძეფირელი) და სხვ. აგრეთვე „ჰარი პოტერის“ ხუთ ფილმში - „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“ (2001), „ჰარი პოტერი და საიდუმლო ოთახი“ (2002), „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე“ (2004), „ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენი“ (2007) და „ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები: პირველი ნაწილი“ (2010).
შოუ ჩნდება ამერიკული სერიალის, „ნამდვილი სისხლის“ მეოთხე სეზონში. იგი მერნი სტოუნბრუკის როლს ასრულებს.
ტელესერიალში „ნაგავი“ (2016-2019, რეჟ. ფიბი უოლერ-ბრიჯი), რომლისთვისაც შოუ ემის ჯილდოს ნომინანტი გახდა. უოლერ-ბრიჯის შესახებ შოუ The Guardian- თან ინტერვიუში ამბობს: „...ვფიქრობ, რომ „ნაგავი“ დიდებულია. იგი ფიბის თაობაზეა, ჩემსაზე - არა და მგონია, რომ მას ეს საოცრად გამოუვიდა. ფიბი ჩემს თავს მახსენებს 32 წლის ასაკში, როცა თეატრში სერიოზულ როლებს ვასრულებდი. სპექტაკლებში თამაში ძალიან დამღლელი იყო, მაგრამ ამასთანავე მისი ყოველი წამი მსიამოვნებდა. ახლა ფიბის ვხედავ, თუ როგორ სიამოვნებს თავისი სამყაროს ყველა წუთი.“
2018 წელს შოუმ კაროლინ მარტენსის როლი შეასრულა ტელესერიალში, სახელწოდებით „ევას მკვლელობისას“. როლისთვის მან BAFTA მიიღო ტელევიზიაში საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის.
პირადი ცხოვრება
შოუ ჰომოსექსუალია. იგი რომანტიკულ ურთიერთობაში იმყოფებოდა მსახიობ სეფრონ ბეროუსთან.
2018 წელს იგი ეკონომისტ სონალი დერანიაგალაზე დაქორწინდა.
2009 წლის 24 სექტემბერს, ჟურნალისტ სოფი ელმირსტთან ინტერვიუში ფიონა შოუ რეჟისორებსა და მათთან მუშაობაზე ამბობს: „...მე ბევრ რეჟისორთან მიმუშავია და ყველა მათგანთან ყოფნა ფანტასტიური იყო, რადგან სხვადასხვა რამ მასწავლეს. პიტერ შტეინმა ჩემზე დიდი გავლენა მოახდინა. მისგან ვისწავლე, თუ როგორ გავაკეთო რაღაც ისე, რომ ზედმეტი ჩაღრმავება არ დავიწყო. ასე რომ, თუ სცენარში წერია - დადე კალამი, უბრალოდ კალამი უნდა დადო, არ უნდა იფიქრო ამის გაკეთების სხვანაირ გზაზე. უბრალოდ დადე კალამი და ნახე, რას გასწავლის ეს.“
ისლანდია 1912 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ისლანდიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1912 წელს, შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
გარბანის წვერის წმინდა გიორგის ხატი
გარბანის წვერის (სემღისას) წმინდა გიორგის ხატი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა. მდებარეობს სოფელ გარბანის განაპირას. დანგრეულია. შემორჩენილია ფიქლის ქვით ნაგები კედლის ფრაგმენტები. სოფელი ხატში „სამხვეწროდ“ ათენგენობას გამოდიოდა. ალოცვინებდნენ პატარძალსა და ახალშობილებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
დავით ბატონიშვილის სასახლე
დავით ბატონიშვილის სასახლე — მდებარეობდა გარეთუბანში, მტკვრის მარჯვენა ნაპირთან ახლოს (გადაჰყურებდა მტკვარს), ახლანდელი მარი ბროსეს ქუჩის მარცხენა მხარეს. სიონისა და ანჩისხატის ეკლესიებს შორის მდგარი (XVII-XVIII სს.) სამეფო სასახლე აღა-მაღმად-ხანის შემოსევას შეეწირა. მისი აღდგენა ვერ შეძლეს ვერც ერეკლე II-მ და ვერც გიორგი XII-მ. რუსეთის იმპერიის მიერ აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფოს გაუქმების (1801) შემდეგ დანგრეული სასახლის სამშენებლო მასალა რუსეთის ხელისუფლებამ თბილისში მშენებარე სხვადასხვა საუწყებო შენობის აგებას მოახმარა. ამის გამო დავით ბატონიშვილმა რუსეთის ხელისუფლებას პროტესტი განუცხადა, მაგრამ უშედეგოდ. როგორც ჩანს, ამან გადააწყვეტინა მას ახალი სასახლის აგება. მშენებლობა, სამშენებლო ხარჯის ნუსხის მიხედვით, 1801 წლის 8 მაისს დაუწყიათ: (სცსია, ფ. 1448, საქ. №5964). კავკასიის მთავარმართებელმა პავლე ციციანოვმა 1803 წელს ქართლ-კახეთის სამეფო ოჯახის წევრები და მათი თანმხლები ქართველი თავადაზნაურობა რუსეთში ძალდატანებით გადაასახლა. მათ შორის იყო დავით ბატონიშვილიც, რის გამოც მის მიერ დაწყებული სასახლის მშენებლობა დაუსრულებელი დარჩა. დავით ბატონიშვილის სასახლე დატანილია თბილისის 1809 წლის ე. წ. ბანოვის გეგმაზე №9-ით „Дворецъ Царсвича Давида Георгиевича (Незаконченной стройкой)“. 1838 წლის 20 ივნისს თბილისის გარეთუბნის ნაწილის გეგმაზე, როდესაც ეწოდება „Часть планагорода Тифлиса называемого Гаретубанью, с показаниемъ на...“ №59-ით დატანილია მართკუთხა ფორმის ვიწრო შენობა (1809 წლის გეგმაზეც დავით ბატონიშვილის სასახლე მართკუთხა ფორმითაა დატანილი). თანდართულ განმარტებაში აქვს წარწერა: „Каменный двухъэтажный домъ, бывшего Царевича Давида“, №60-ით დატანილია სასახლის კუთვნილი ქვით ნაგები სამზარეულო, ხოლო №61-ით თანადროულ განმარტებაში მოხსენიებულია მეჩეთი, რაც ერთადერთი ცნობაა გარეთუბანში XIX ს-ში მუალიმანური სალოცავის არსებობის შესახებ. გეგმაზე უკვე ამ დროისთვის დავით ბატონიშვილის სასახლის მიმდებარე ტერიტორია სხვადასხვა დანიშნულების შენობებს ეკავათ (მესანგრეთა ყაზარმები და სხვ.) XIX საუკუნის II ნახევარში გარეთუბნის ინტენსიური გაშენიანება აღნისნულ ადგილს მთლიანად შეუცვალა გარეგანი სახე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
სან-სებასტიანის რაიონი (კუსკო)
სან-სებასტიანის რაიონი (Distrito de San Sebastián) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კუსკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 244 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 85 472 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 960 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 89.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კუსკოს პროვინციის რაიონები
ვორონკი (ჩორნუხის რაიონი)
ვორონკი (Вороньки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჩორნუხის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1287 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩორნუხის რაიონის სოფლები
მეთილირება
მეთილირება — ქიმიურ მეცნიერებაში სუბსტრატზე მეთილის დამატება, ან მეთილის ჯგუფში ატომთა ან ჯგუფთა შენაცვლება. მეთილირება ალკილირების ფორმაა, მეთილის ჯგუფთან მიმართებით, ვიდრე ფართო ნახშირბადური ჯაჭვი, რომელიც წყალბადის ატომს ანაცვლებს. ტერმინები გამოიყენება ქიმიაში, ბიოქიმიაში, ნიადაგთმცოდნეობასა და ბიოლოგიაში.
კონგოს კრიზისი
კონგოს კრიზისი (Crise congolaise; 1960-1965) — მწვავე პოლიტიკური კრიზისი, რომელიც მიმდინარეობდა ბელგიის კონგოში დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ (30 ივნისი 1960) მობუტუ სესე სეკოს ხელისუფლებაში მოსვლამდე. შეტაკებების შედეგად 100 ათასამდე ადამიანი დაიღუპა.
მეთილირება
ბიოლოგიურ სისტემებში მეთილირება ფერმენტების კატალიზია. ამგვარი მეთილირება შეიძლება ჩართული იყოს მძიმე ლითონების მოდიფიკაციაში, გენთა ექსპრესიის რეგულირებაში, ცილების ფუნქციათარეგულაციასა და პოსტტრანსკრიფციულ მოდიფიკაციაში. ქსოვილთა ნიმუშების ვიტამინების მეთილირება კონკრეტული ჰისტოლოგიური არტეფაქტების გადამუშავების ერთ-ერთი მეთოდია. მეთილირების თანამონაწილეს დემეთილირება ეწოდება.
კონგოს კრიზისი
ახალი სახელმწიფოს ჩამოყალიბებისთანავე გამძაფრდა წინააღმდეგობა კონსერვატორ პრეზიდენტ ჟოზეფ კასავუბუ და მემარცხენე-ნაციონალისტ პრემიერ-მინისტრ პატრის ლუმუმბას შორის. დამოუკიდებლობის დეკლარაციის გამოცხადებიდან უკვე რამდენიმე დღეში გამოაცხადეს მდიდრების თვითგამორკვევის უფლების შესახებ, თუმცა ეს არ შეეხო სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონს კატანგას, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მუაზ ჩომბე. კატანგას მიბაძა კასაისს რეგიონმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ალბერ კალონჟი.
პრემიერი ლუმუმბა მკაცრად ებრძოდა სეპარატისტებს, ამ მიზნით მან დახმარება თხოვა სსრკ-ს, რისთვისაც მან დაიმსახურა „პროსაბჭოთა“ ლიდერის წოდება. პრეზიდენტთან კონფლიქტის ესკალაციის დროს, მოულოდნელად თავდაცვის მინისტრი გახდა მობუტუ სესე სეკო, ლუმუმბა ცდილობდა შეექმნა სტენლივილის ალტერნატიული მთავრობა (სადაც მას დიდი მხარდაჭერა ჰქონდა), მაგრამ კონგოელი ჯარისკაცების ვერსიით ის დააპატიმრეს და გადაიყვანეს ელიზაბეტვილში და მოკლეს 1961 წლის 17 იანვარს.