cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კლიმატის ცვლილება
კლიმატის ცვლილება ინსტრუმენტალური დაკვირვების ფონზე
ასე თუ ისე, ბოლო ასი წელი მაინც დათბობის ხანად არის მიჩნეული.
კლიმატის ანთროპოგენური ცვლილება
მრავალი საუკუნის განმავლობაში ადამიანის ზემოქმედებით მიმდინარეობდა კლიმატზე გავლენა, თუმცა აღნიშნული პროცესი ადამიანისთვის შეუმჩნევლად წარიმართებოდა. XX საუკუნეში ადამიანის საქმიანობამ საკმაოდ დიდ მასშტაბს მიაღწია, შესაბამისად დგება საკითხი ადამიანის მიერ კლიმატზე გაუფრთხილებელ გავლენაზე.
კლიმატზე გავლენას ახდენს გლობალური ხასიათის პროცესები, როგორებიცაა:
ატმოსფეროში, როდესაც აღწევენ ნარჩენები, ხდება ატმოსფეროს შედგენილობის ცვლა, რასაც საბოლოოდ მოჰყვება რადიაციულ-აქტიური აირებისა და აეროზოლების ზრდა ატმოსფეროში. უკანასკნელი ორი პროცესი აძლიერებს სათბურის ეფექტს.
სქოლიო
კატეგორია:კლიმატოლოგია კატეგორია:კლიმატის ცვლილება
დონომორის კომისია
დონომორის კომისია— პასუხისმგებელი ორგანო დონომორის კონსტიტუციის შექმნაზე, რომელიც ძალაში იყო 1931–47 წლებში ცეილონში (ახლანდელი შრი-ლანკა). 1931 წელს იყო დაახლოებით 12% ცეილონის ტამილები, 12% ინდოელი ტამილები (მიგრანტი და ემიგრანტი მუშები დასაქმებული ჩაის პლანტაციებში მე-19 საუკუნის ბოლოს), 65% სინჰალელები და დაახლოებით 3% ცეილონის მავრები. ბრიტანეთის მთავრობამ შემოიღო კომუნალური წარმომადგენლობის ფორმა, რომელიც იყო ძლიერი ტამილური წარმომადგენლობა ტამილური თემის მოსახლეობის პროპორციულად. სინჰალელები გაიყვნენ ქვეყნის ზედა და დაბალი ქვეყნის სინჰალებად.
კომისრები
კომისრები იყვნენ ოთხი ბრიტანელი პარლამენტარი, რომლებიც დაინიშნენ სიდნეი უების მიერ. პირველი შრომის სახელმწიფო მდივანი კოლონიებისთვის 1927 წლის 13 ნოემბერს. მათი ამოცანა იყო შრი-ლანკას ახალი კონსტიტუციის შემუშავება, რომელიც არა მხოლოდ დააკმაყოფილებდა კუნძულის ყველა ჯგუფის მისწრაფებებს, მათ შორის ბრიტანელი პლანტაციების მფლობელების, არამედ შრი-ლანკას საშუალება მისცემოდა დაიკავებინა თავისი ადგილი, როგორც სოციალისტური ბრიტანეთის იმპერიაში პარტნიორად.
ორი კომისარი, დოქტორი დრამონდ-შილსი და ფრენსის ბატლერი, მრავალი წლის განმავლობაში იყვნენ ლეიბორისტული პარტიის ლონდონის ოლქის მრჩევლები პარლამენტში შესვლამდე და ცოტა ხანი მსახურობდნენ ლიბ-ლაბორატორიის სამთავრობო კოალიციაში, რომელიც 1926 წელს შეიქმნა ლოიდ ჯორჯის მიერ. უპირველეს ყოვლისა, ისინი იყვნენ მისიონერები სამართლიანი, სოციალისტური ხედვისთვის. ეორეს მხრივ, ლორდ დონომორი იყო გენიალური ლიბერალი, რომელიც ყველაზე მეტად იყო ცნობილი, როგორც ქალთა საუნივერსიტეტო განათლების უფლების მხარდაჭერი და გურმანი.
კონსულტაცია
დონომორის კომისია 1927 წელს ჩავიდა შრი-ლანკაში და ოთხი თვე გაატარა კუნძულის მცხოვრებლებთან ინტერვიუს მოგროვებაში. მათ გამართეს 34 სხდომა და გამოკითხეს 140 ადამიანი. კომისიარებმა მოისმინეს თხოვნა განათლებული ქალებისთვის საარჩევნო უფლების შესახებ და 21 წლის ყველა ქალს შრი-ლანკაში მისცეს არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება. იმ დროს, როდესაც ბრიტანელი სუფრაჟისტები ჯერ კიდევ იბრძოდნენ ხმის მიცემის ასაკის 28-დან შემცირებისთვის.
სისტემა განვითარება
კომისიამ შეიმუშავა აღმასრულებელი კომიტეტების სისტემა, რომელიც გააკონტროლებდა ყველა სამთავრობო დეპარტამენტს. შრი-ლანკაში ყოველი პარლამენტარი იჯდა ერთ-ერთ ამ კომიტეტში და დარწმუნდა, რომ არც ერთ ეთნიკურ ჯგუფს არ შეეძლო ძალაუფლებისა და მფარველობის ყველა ბერკეტის კონტროლი. ამის ნაცვლად, ყველა აღმასრულებელი გადაწყვეტილება მოითხოვდა კონსენსუსის ზომას სხვადასხვა ეთნიკური წარმომადგენლის შორის.
კონსტიტუციის მიღება
ამრიგად, ცეილონის პირველი სახელმწიფო საბჭო გაიხსნა 1931 წლის 7 ივლისს დიდი ცერემონიებით, მაგრამ გამოცდილი ცეილონის ტამილური პოლიტიკური ლიდერების გარეშე. ახალგაზრდული კონგრესის ლიდერები 1934 წლამდე ამტკიცებდნენ, რომ ბოიკოტი გამართლებული იყო, მაგრამ მოგვიანებით აღიარეს, რომ ეს იყო სერიოზული შეცდომა. ბოიკოტი უარყო კოლომბოელმა ადვოკატმა, რომელიც არ ეკუთვნოდა ტამილელთან ლიდერების ელიტას. მან საბოლოოდ აიღო კონტროლი ტამილების ხელმძღვანელობაზე. ინდოელ ტამილებს (ჩაის პლანტაციების მუშები) პირველი სახელმწიფო საბჭოს მიერ არ მიენიჭათ არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება. დონამორის კონსტიტუცია მიიღეს 1947 წელს. შრი-ლანკა პრაქტიკულად დამოუკიდებელი დარჩა დონამორის კონსტიტუციით, სრული კონტროლით საშინაო საქმეებზე, გამოიყენა საყოველთაო საარჩევნო უფლების მექანიზმი ეროვნული მთავრობის ასარჩევად იმ დროს, როდესაც ევროპის იმპერიების ქვეყნების ნაწილს ჰქონდათ ეს პრივილეგია.
სქოლიო
კატეგორია:დონომორის კომისია კატეგორია:დონომორის კონსტიტუცია
ანდრეს აველინო კასერესი
ანდრეს აველინო კასერესი (Andrés Avelino Cáceres Dorregaray; დ. 4 თებერვალი, 1833, აიაკუჩო, პერუ – გ. 10 ოქტომბერი, 1923, ლიმა, პერუ) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამჯერ (1881–1882; 1886–1890 და 1894–1895 წწ.) ეკავა პერუს პრეზიდენტის   თანამდებობა. პერუს დიდი მარშალი (1919).
1857–1860 წწ. იყო სამხედრო ატაშე პერუს საფრანგეთში პერუს საელჩოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
თორნიკე აფციაური
თორნიკე აფციაური (დ. 29 ნოემბერი 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
Acropyga dodo
Acropyga dodo — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
თორნიკე აფციაური
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ნორჩი დინამოელის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:გაბალას ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი
Acropyga dodo
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
კობაძე
კობაძე — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, (თეთრი წყლების თემი). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი, თელავიდან 19 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიქტატურა
დიქტატურა (dictatura) — ავტოკრატიული პოლიტიკური რეჟიმი, რომლის დროს ხელისუფლებას მართავს დიქტატორი — ადამიანი, რომლის ძალაუფლება არ არის შეზღუდული კონსტიტუციით ან რაიმე კანონმდებლობით.
ძველ რომში დიქტატურა იყო დროებითი პოლიტიკური რეჟიმი; საგანგებო სიტუაციის დროს შეუზღუდავი პოლიტიკური ძალაუფლება გადაეცემოდა ერთ ადამიანს — დიქტატორს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის დროშა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის დროშა — დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი ორ ნაწილად: ლურჯ და მეწამულ ველებად. დროშის ცენტრში გამოსახულია ჰერალდიკური ფარი. ვერცხლის ველზე მეფე თამარის მეწამული ხელრთვა (ფარის დაშორება ზედა და ქვედა კიდეებთან წარმოადგენს დროშის სიმაღლის 1/5). დროშის პროპორციაა 2/3.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები
ძვ. წ. 926
— 926 წელი ქრისტეშობამდე. ძვ. წ. 926 წლის წინამორბედია ძვ. წ. 927 წელი ხოლო მის შემდეგ მოდის ძვ. წ. 925 წელი.
ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი
ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი — სახელმწიფო ნაკრძალი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთებზე — პირველი ბუნების ნაკრძალი საქართველოში. მისი შექმნა დაკავშირებულია პოლონელი ნატურალისტის ლუდვიკ მლოკოსევიჩის (1831–1909) სახელთან. 1889 წელს მან რუსეთის საიმპერატორო მეცნიერებათა აკადემიის წინაშე პირველად დასვა საკითხი ლაგოდეხის ხეობის ნაკრძალად გამოცხადების შესახებ. 1912 წელს, მისი გარდაცვალებიდან სამი წლის შემდეგ რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების წარდგინებითა და რუსეთის საიმპერატორო მეცნიერებათა აკადემიის შუამდგომლობით, ლაგოდეხის ხეობა ოფიციალურად გამოცხადდა ნაკრძალად.
მდებარეობა და გეოგრაფია
ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ ფერდობზე. ნაკრძალი მოიცავს მდინარეების: მაწიმისხევის, ლაგოდეხისხევის, შრომისხევისა და ბაისუბნის აუზებს. მისი ჩრდილოეთი საზღვარი ემთხვევა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარს რუსეთის ფედერაციასთან (დაღესტანთან). ნაკრძალს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება მდ. მაწიმისხევი, რომელიც წარმოადგენს საქართველოს სახელმწიფო საზღვარს აზერბაიჯანთან, სამხრეთიდან – განსახლების სისტემა, დასავლეთიდან კი – ბაისუბნის ქედი.
ფლორა და ფაუნა
საქართველოში გავრცელებულ მცენარეთა სახეობების თითქმის 2/3 ნაკრძალშია თავმოყრილი. ხსენებულ ზაფხულმწვანე ჯიშების გარდა აქ ტყეებს ქმნის კავკასიური რცხილა, კავკასიური ცაცხვი, მინდვრის ნეკერჩხალი, დათვის თხილი, იფანი, მურყანი, წაბლი და სხვა. ქვეტყეში გვხვდება ჯონჯოლი, მოცვი, შინდი, შინდანწლა, ასკილი, უცვეთლა, ლიანებიდან — გარეული ვაზი, ეკალღიჭი, კატაბარდა, პასტუხოვის სურო და სხვა. კლიმატის სუბტროპიკული ხასიათის გამო ამ კუთხეში შემორჩა კოლხეთისა და ტალიშის მცენარეულობის ელემენტები: ლაფანი, კაკლის ხე, წაბლი, დიდი ბოკვი, პასტუხოვის სურო. ნაკრძალში ყვავილოვან მცენარეთა 1500-მდე სახეობაა, იგი, მდიდარია ენდემური სახეობებით (იულიას ფურისულა, მლოკოსევიჩის იორდასალამი, ლაგოდეხის ნაღველა და სხვა). ნაკრძალში აღრიცხულია 42 სახეობის ძუძუმწოვარი ცხოველი. აქ ჯოგებად გვხვდება აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი, ბევრია კავკასიური არჩვი, კავკასიური კეთილშობილი ირემი, ევროპული შველი, კავკასიური მურა დათვი, კავკასიური ფოცხვერი, გარეული ღორი, თეთრგულა და ყვითელგულა კვერნა, ამიერკავკასიური მაჩვი, კავკასიური ტყის კატა და სხვა.
ფრინველებიდან (აღრიცხულია მათი 120 სახეობა) აღსანიშნავია კავკასიური როჭო და შურთხი, დიდტანიანი მტაცებელი ფრინველები და მრავალი სახის მგალობელი ფრინველი, რეგისტრირებულია აგრეთვე ამფიბიის 4 და ქვეწარმავლების 8 სახეობა. ნაკრძალში მოწყობილია ფლორისა და ფაუნის მუზეუმი, მაღალმთის მეტეოროლოგიური სადგური. ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1972).
ჰავა
ლაგოდეხის დაცული ტერიტორიების სისტემისათვის დამახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი. თუმცა, სიმაღლეთა შორის მნიშვნელოვანი სხვაობიდან გამომდინარე, ლოკალური კლიმატური პირობების მკვეთრი სხვადასხვაობით ხასიათდება. შედარებით მაღალ სიმაღლეზე კლიმატი ზომიერად ტენიანია, ხასიათდება ცივი ზამთრითა და ხანგრძლივი, მაგრამ გრილი ზაფხულით. დაცული ტერიტორიების ქვედა ზონებში აღინიშნება შედარებით რბილი კლიმატი ნაკლებად ცივი ზამთრითა და ხანგრძლივი ცხელი ზაფხულით. ლაგოდეხის დაცული ტერიტორიების უდაბლეს და უმაღლეს წერტილებს შორის სიმაღლე ზღვის დონიდან 400-დან 3 500 მ-მდე მერყეობს, რაც ნალექების ოდენობასა და საშუალო წლიურ ტემპერატურას შორის მნიშვნელოვან განსხვავებებს განაპირობებს. ადგილობრივი კლიმატური პირობებიდან ქვედა ზონებისათვის დამახასიათებელია შედარებით ტენიანი, ნაკლებად ცივი და შედარებით ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი ცხელი ზაფხული, ხოლო ალპურ ზონებში კლიმატი ზომიერად ტენიანია ცივი ზამთრითა და ხანგრძლივი, მაგრამ გრილი ზაფხულით. ქ.ლაგოდეხისა და დაცული ტერიტორიების ქვედა ზონაში ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა დაახლოებით 1 100 მმ-ია და სიმაღლის ცვლასთან ერთად იზრდება, ხოლო დაცული ტერიტორიების უმაღლეს წერტილში 2 000-2 200 მმ-საც აღწევს. ნალექების მაქსიმალური რაოდენობა აპრილიდან სექტემბრამდე პერიოდში მოდის, ხოლო მინიმალური – დეკემბერ-იანვარში. წელიწადში საშუალოდ 135-მდე წვიმიანი დღეა. თოვლის სტაბილური საფარი მაღალ ზონებში ნოემბრიდან შეინიშნება და მაისამდე დევს (წელიწადში დაახლოებით 160 დღის განმავლობაში). ქ. ლაგოდეხში საშუალო წლიური ტემპერატურა 12–13°C ფარგლებში მერყეობს, ხოლო 3 500 მ.ზღ.დ - 0.3-3.2°C. ტემპერატურის აბსოლუტური მაქსიმუმი ზაფხულში 38°C-ია, ხოლო აბსოლუტური მინიმუმი ზამთარში – 23°C.
კარტოფილი ფრი
კარტოფილი ფრი (frite — შემწვარი) — ფრიტურში მომზადებული დაჭრილი კარტოფილი. მოიხმარება როგორც ცალკე კერძი ან როგორც გარნირი კეტჩუპთან, მაიონეზთან, მდოგვთან, ძმართან, ტომატის ან სხვა სოუზთან ერთად. შეიძლება იყოს რბილი ან ხრაშუნა, უმეტესად მარილიანია. შედის ბევრი რესტორნის, კაფესა და ბარის მენიუში.
ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის ნაკრძალები
კარტოფილი ფრი
მომზადების წესი
მომზადებისთვის გამოიყენება ზეთი კარტოფილთან 1:4 პროპორციაში. კარტოფილი ითლება, გრძლად იჭრება და ირეცხება. უპირატესობა ეძლევა შენახულ კარტოფილს, რადგან ახალი ამოთხრილი კარტოფილი მეტ წყალს შეიცავს და უარესად იწვება. შეიძლება ტკბილი კარტოფილის გამოყენება. კარტოფილის შეწვა ერთ ან ორ ეტაპად ხდება, მზარეულები უპირატესობას ორ ეტაპს ანიჭებენ - პირველი შიგნიდან შეწვისთვის, მეორე ოქროსფერი ქერქის და ტექსტურის მისაცემად. ინახება არაუმეტეს 2 დღე-ღამე.
ლათინური ამერიკა
ლათინური ამერიკა კარტოფილის სამშობლოა, კარტოფილის შეწვის ერთ-ერთი პირველი ხსენება 1629 წლის ჩილედან მოდის, სადაც, წყარის თანახმად, "ქალები სადილისთვის კარტოფილს წვავდნენ". დღეს ლათინურ ამერიკაში ფრი ხშირად პერუს და ჩილეს ეროვნული კერძების გარნირად გამოიყენება.
კანადა
კანადის ქალაქი ფლორენსვილ-ბრისტოლი, სადაც მზადდება გაყინული კარტოფილი ფრის უმეტესობა მსოფლიოში თავის თავს "მსოფლიოს კარტოფილი ფრის დედაქალაქს" უწოდებს, აქ კარტოფილის მუზეუმის კი მდებარეობს. კანადა ასევე აწარმოებს ჩინეთის კარტოფილი ფრის 22%-ს.
კარტოფილი ფრი კანადური კერძის პუტინის მთავარი ინგრედიენტია. ის წარმოადგენს ყველით და ყავისფერი სოუზით დაფარულ კარტოფილ ფრის.
ბელგია
ბელგიასა და საფრანგეთი ს შორის არსებობს კონფლიქტი კერძის წარმოშობის შესახებ. ბელგია უკავშირებს კერძის ინგლისურ დასახელებას (French fries - ფრანგული კარტოფილი) ბელგიის ფრანგულ ენასთან და სამზარეულოსთან ასიმილაციას. თუმცა, კარტოფილი ბელგიაში მხოლოდ მე-18 საუკუნეში გაჩნდა და ითვლება, რომ მაშინდელი ეკონომიკური მდგომარეობის გამო ბელგიელი გლეხები ვერ დახარჯავდნენ ზეთის კერძის მომზადებისთვის საჭირო რაოდენობას. ერთ-ერთი წყაროდან ჩანს, რომ ტერმინი "French fries" გაჩნდა პირველი მსოფლიო ომის დროს ბელგიაში ბრიტანელი, ამერიკელი და კანადელი ჯარისკაცების შემოსვლის შემდეგ, ტერმინის შესაზებ არსებობს სხვა მოსაზრებებიც. ბელგიაში ფრის რესტორნებში სხვადასხვა, მათ შორის ადგილობრივი სოუზებით სთავაზობენ.
საფრანგეთი და გერმანია
მარცხნივ|მინი|სტეიკი კარტოფილი ფრით კარტოფილი ფრის სამშობლოდ ხშირად საფრანგეთსაც ასახელებენ. ამის ძირითადი დასაბუთება აშშ-ს მესამე პრეზიდენტის, ტომას ჯეფერსონის ჩანაწერია, სადაც ის ამბობს, რომ მას "ფრანგული სტილის შემწვარი კარტოფილი '' მიართვეს. საფრანგეთში და გერმანიაში კარტოფილი ფრო ხშირად ხორცის - სტეიკის ან სოსისის გარნირად იხმარება. გერმანიაში კარტოფილ ფრის ქუჩის საკვებადაც თვლიან, რესტორნებში მას კეტჩუპით, მაიონეზით ან ადგილობრივი ხორცის სოუზებით გასცემენ.
ესპანეთი
ესპანეთში კარტოფილს უფრო დიდად ჭრიან და ნაწილობრივვ ხარშავენ. შესაძლოა, რომ კარტოფილი ფრი პირველად ესპანეთში მოამზადეს, რადგაბ ის პირველი ქვეყანაა ევროპაში, სადაც ამერიკებიდან კარტოფილი მოხვდა. არსებობს თეორია, რომ ფრი პირველად ესპანეთში გაჩნდა როგორც შემწვარი თევზის გარნირი, რის შემდეგაც გავრცელდა დღევანდელი ბელგიის ტერიტორიამდე. ამაზე მეტყველებს ასევე ხმელთაშუა სამზარეულოში შემწვარი კერძების პოპულარობა.
ბიბლიოგრაფია
კატეგორია:ეროვნული კერძები კატეგორია:ამერიკული სამზარეულო კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო კატეგორია:ესპანური სამზარეულო კატეგორია:ბელგიური სამზარეულო
კისისხევი (თელავის მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
სოფელი მდინარე კისისხევის გაყოლებაზე მცხოვრებთა ერთგვარი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ძვ. წ. III საუკუნეში, როდესაც „ხევი“ წარმოადგენდა რეალურ ისტორიულ გეოგრაფიულ ერთეულს, კისისხევიც ასეთ ერთეულად განიხილებოდა.
კისისხევი VIII საუკუნემდე კახეთ-ჰერეთის სამთავროს წარმოქმნამდე, აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს სამეურნეო-კულტურულ ცხოვრებაში. ეს პერიოდი წინაქრისტიანულ და ადრინდელ ქრისტიანულ ხანებს მოიცავს. ამის დამადასტურებელია სოფელში აღმოჩენილი ადრინდელი შუა საუკუნეების სამარხები. საფიქრებელია, რომ კისისხევი და მისი შემოგარენი კახეთში ქრისტიანობის გავრცელების ერთ-ერთი ცენტრსაც კი წარმოადგენდა.
კისისხევს კახეთის სამთავროს ჩამოყალიბების შემდეგაც არ დაუკარგავს ამ ხეობის ცენტრის მნიშვნელობა. მაგრამ ამჟამად იგი ადმინსტრაციულად კახეთის ქორეპისკოპოსის ხელისუფლებას ემორჩილებოდა. კისისხევი და საერთოდ მდინარე კისისხევის ხეობის დიდი ნაწილი, კახეთის და შემდეგ კახეთ-ჰერეთის სამეფოს არსებობის პირობებში, უშუალოდ კახეთის ქორეპისკოპოსის გამგებლობაში არსებული სამონასტრო მიწების რიცხვში შედიოდა და საქართველოს პოლიტიკური გართიანების შემდეგ, XI საუკუნიდან საეკლესიო ტერიტორიად განიხილებოდა. ამ დროიდან კისისხევი სვეტიცხოვლის მონასტრის მამულების შემადგენლობაშია. XII საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისისათვის, თამარ მეფისთვის არასურველი მიქაელ კათალიკოსის გარდაცვალების შემდეგ, თამარმა მის ნაცვლად საეკლესიო და პოლიტიკურ ასპარეზს დაუბრუნა მწინგობართუხუცესი ანტონ გნოლისთავისძე, რასაც სხვა მამულებთან ერთად, კისისხევიც უბოძა.
ერთიანობის ხანაში კისისხეხვი მცხეთის კათალიკოსის სახასო სოფელია. ძირითადად ასეთად რჩება იგი საქართველოს პოლიტიკური დაშლილობის შედეგადაც. თუმცა, XVI საუკუნიდან კახეთის სამეფოში, სვეტიცხოვლის კუთვნილ მიწებზე, აშკარად იწყება კახეთში მდებარე მონასტრებისა თუ კახელ ფეოდალთა შეტევა. ამავე ხანებში მოხდა კისისხევისა და მისი შემოგარენის ჭერმის საეპისკოპოსოს ფარგლებში მოქცევა. სოფლის ყმა-მამულზე წილი დაიდო ჭერმის ეპისკოპოსმა, რის მოურავიც განაგებდა კისისხევში მის კუთვნილ მამულებს.
ჭერმის დაქვეითებასა და სამეურნეო დაცემასთან ერთად მეფე თეიმურაზ II-მ 1757 წელს გააუქმა ჭერემის საეპისკოპოსო, ხოლო ჭერემლის განკარგულებაში არსებული მამულები ალავერდელ, ბოდბელ და ნინოწმინდელ ეპისკოპოსებს გაუნაწილდათ. ამ ხანებიდან კისისხევი ალავერდელი ეპისკოპოსის ხელში გადავიდა. ამავდროულად, კისისხევის ყმა-მამულის ერთი ნაწილი, იმთავითვე, იერუსალიმის ქართველთა ჯვრის მონასტერისთვის ყოფილა შეწირული. ამ მამულებს „ქრისტეს საფლავის მიწებს“, ხოლო მთაზე მოსახლე გლეხებს „ქრისტეს საფლავის ყმებს“ უწოდებდნენ. ასეთად რჩებოდა ეს ტერიტორიები XVIII საუკუნის მეორე ნახევარშიც. მცირე ყმა-მამული კისისხევში - ალავერდელს, კახაბრიშვილებს, კახეთის სამეფოს მდივნებსაც ეკუთვნოდათ.
სოფელი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა როგორც ამ ხეობის, ასევე მთელი კახეთის სათავდაცვო სისტემაში, განასაკუთრებით, საქართველოს პოლიტიკური დაშლილობისა და მძიმე, საგარეო ვითარების პირობებში. სოფლიდან გამოსული ლაშქარი კახეთის IV სადროშოს შემადგენლობაში შედიოდა.
ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების და რუსული მმართველობის დამყარების შემდეგ, კისისხევი ტფილისის გუბერნიიის თელავის მაზრაში შედიოდა.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მონტემორ-უ-ველიუ
მონტემორ-უ-ველიუ (Montemor-o-Velho) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მონტემორ-უ-ველიუს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 30000 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
საჩალისჭალა
საჩალისჭალა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გომი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
გომს მოიხსენიებს ი. გიულდენშტედტი (XVIII ს.). სოფელში არის წმ. გიორგის ეკლესია (XVI ს.). XIX საუკუნეში გომში იდგა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის გუმბათიანი ხის ეკლესია. ტაძარში ინახებოდა ნათლისმცემლის ხატი წარწერით, რომელიც 1817 წლით თარიღდებოდა. 1890-იან წლებში სოფელში ცხოვრობდა 40-მდე ოჯახი. თითქმის ყველა მათგანი მისდევდა მეფუტკრეობას. განთქმული იყო გომის „სანთლის არაყი“, რომელსაც აქაურები თაფლისგან ამზადებდნენ და ყიდდნენ.
ეკონომიკა
thumb|სარეკრეაციო ადგილი ჩაქუხა მდინარე ბჟუჟზე სოფლის ტერიტორიაზე მოწყობილია ჰიდროელექტროსადგური ბჟუჟჰესი და მისი სათავე ნაგებობა. სოფელში არის სიენიტების საბადო. 2016 წლიდან მაისის თვეში სოფელში იმართება ექსტრემალური კაიაკინგის ყოველწლიური ჩემპიონატი.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შემოქმედი
ისტორია
შემოქმედი გურიის ერთ-ერთი ისტორიული სოფელია. იყო შემოქმედის საეპისკოპოსოს ცენტრი. შემოქმედის სამოურავო მოიცავდა მდინარე ბჟუჟის მთელ ხეობას ოზურგეთს ზემოთ. შემოქმედის მოურავს ნიშნავდა შემოქმედელი ეპისკოპოსი. XVIII საუკუნეში ეპისკოპოსმა ნიკოლოზ ბატონიშვილმა მოურავად დანიშნა ბახუტა ნაკაშიძე. 1776 წელს საშემოქმედლო გიორგი V გურიელმა დაიკავა და შემოქმედის მოურავად საკუთარი ძე დასვა, თუმცა მოგვიანებით დაუბრუნა ბახუტა ნაკაშიძესა და მის შვილებს. 1792 წლიდან ქაიხოსრო გურიელმა გაამაგრა შემოქმედის ციხე და უჩხუბიდან იქ გადაიტანა რეზიდენცია. 1820 წლის აპრილში იმერეთის აჯანყების დროს შემოქმედში იოთამ ბოლქვაძემ მოკლა იმერეთის დროებითი მმართველი, პოლკოვნიკი პუზირევსკი, რომელიც გურიაში ლაშქრობდა იქ თავშეფარებულ აჯანყების მეთაურთა დასაპატიმრებლად. ამის გამო იმავე წლის 24 ივლისს გენერალ ველიამინოვის სარდლობით რუსთა ჯარმა აიღო და მიწასთან გაასწორა შემოქმედის ციხე და გადაწვა მიმდებარე სოფლები. 1822-1823 წლებში შემოქმედის მოურავი იყო როსტომ ნაკაშიძე, რომელიც ამავე დროს გურიელის სახლთუხუცესი იყო.
რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შემოქმედის სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა საკუთრივ შემოქმედი, გომი, კარისყურე, წითელმთა, კვირიკეთი, მაკვანეთი, ფატარი. 1873 წელს სოფელში გაიხსნა ორკლასიანი სასწავლებელი. 1874 წელს აქ 160 კომლი ცხოვრობდა, ხოლო ტერიტორია დიმიტრი ქაიხოსროს ძე გურიელს ეკუთვნოდა. 1902 წელს შემოქმედის საზოგადოებაში აღრიცხული იყო ხუთი სოფელი. მოსახლეობის რაოდენობა იყო 3577 ადამიანი. 1914-1915 წლებში აშენდა სოფლის სკოლის ახალი შენობა. thumb|350პქ|შემოქმედის მონასტერი 1930-1940-იან წლებში სოფელში მდინარე ნაბჟუარას შტოზე, სოფლის ცენტრთან ახლოს აგებული იყო მცირე ჰიდროელექტროსადგური „ჩაქუხჰესი“, რომლის სიმძლავრე იყო 42 კვტ/სთ. 1958 წელს სოფელში აშენდა 600 ადამიანზე გათვლილი კულტურის სახლი. 1980 წლის 20-21 სექტემბერს პირველად აღინიშნა „შემოქმედობა“. 1983 წელს სოფელში გაიხსნა ვლადიმერ ნემიროვიჩ-დანჩენკოს ძეგლი და სახლ-მუზეუმი. გახსნაში მონაწილეობდნენ დანჩენკოს შვილიშვილი ვასილ ნემიროვიჩ-დანჩენკო, სსრკ სახალხო არტისტი ანგელინა სტეპანოვა და რსფსრ სახალხო არტისტი ვლადიმერ ანდრეევი. 1984 წელს აღინიშნა ვარლამ სიმონიშვილის ასი წლის იუბილე და გაიხსნა მისი სახლ-მუზეუმი. მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა და საკონსერვო ქარხანა.
წმინდა გიორგის ეკლესია
thumb|200პქ|წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები სოფელში შემორჩენილია წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესია წარმოადგენს დარბაზულ ნაგებობას გარეთ განზიდული ნახევარწრიული აბსიდით. ნაგებია ნატეხი ქვით. კუთხეები, კარისა და სარკმლის მოჩარჩოება გათლილი ფილებითაა გაკეთებული. ჩრდილოეთის და აღმოსავლეთის კედლები ძლიერ ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთის კარს თაღოვანი მოჩარჩოება აქვს, რომელშიც იმპოსტია ჩადგმული. სამხრეთის და დასავლეთის კედელში ორ-ორი ფართო, მაღალი და თაღოვანი სარკმელია. კარებების და ფანჯრების მოჩარჩოებაში გამოყენებულია სვეტების იმიტაცია, რომელთაც ბაზისები და კაპიტელები აქვთ. ასეთივე იმიტაციაა გამოყენებული ფასადების კუთხეებში. კედლები სრულდებოდა ქვის ერთსაფეხურიანი ლავგარდნით. დასავლეთიდან ტაძარს სტოა უნდა ჰქონოდა. შემორჩენილია მხოლოდ იატაკი.
ეკლესია აშენებულია XIX სუაკუნის ბოლოს ან XX საუკუნის დასაწყისში. მასში დაცული იყო ქედის ეკლესიის იოანე ნათლისმცემლის ხატი. ქედის საყდარი გორისფერდის ზემოთ ეს იყო მცირე ზომის ეკლესია, რომელიც დაინგრა და არ შემორჩენილა. ხატზე იყო სამშენებლო წარწერა, რომლის მიხედვით ქედის ეკლესია აღადგინა მამია IV გურიელმა 1758-1759 წლებში. წმინდა გიორგის ეკლესიაში ინახებოდა ასევე აკიშის საყდრის იოანე ნათლისმცემლის ხატი.
გორისფერდი
thumb|200პქ|გორისფერდის ეკლესიის ნანგრევები სოფელში იდგა გორისფერდის განვითარებული შუა საუკუნეების ეკლესიისა და გალავნის ნანგრევები. გორისფერდის ეკლესია განვითარებული შუა საუკუნეებით თარიღდებოდა. ეკლესია თავდაპირველად ქვით, შემდეგ კი ხით იყო აგებული. ირგვლივ ქვის გალავანი ჰქონდა. მეოცე საუკუნის დასაწყისში შემორჩენილი იყო ძველი ეკლესიის გალავანი და ნანგრევები, აგრეთვე კანკელის ფრაგმენტი, რომელზეც გამოსახული იყო სახარების სცენა. ტაძარი თავდაპირველად გუმბათიანი უნდა ყოფილიყო და ის გურიის სხვა ეკლესიებისაგან გამოირჩეოდა განსაკუთრებული არქიტექტურით.
დუმბაძეები
შემოქმედი დუმბაძეთა გვარის მშობლიური იყო. ამ გვარის წარმომადგენლები სასულიერო წოდებას განეკუთვნებოდნენ. ცნობილ დუმბაძეთა შორის იყვნენ ეპისკოპოსი იაკობ შემოქმედელი; გიორგი დუმბაძე მღვდელი და მგალობელი; ანტონ დუმბაძე, მგალობელი და ლოტბარი; მისი შვილები: დავით დუმბაძე, მღვდელი და მგალობელი; ივანე დუმბაძე, სამსონ დუმბაძე, ნიკოლოზ დუმბაძე, იოსებ დუმბაძე რუსეთის არმიის გენერლები; დავით დუმბაძის შვილები: სონია დუმბაძე ემიგრანტი საოპერო მომღერალი და ვასილ დუმბაძე, კომერსანტი და დიპლომატი. დავით დუმბაძე იყო ჟურნალისტი და მთარგმნელი.
სქოლიო
* კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 836
გარდაიცვალნენ
*
Acropyga donisthorpei
Acropyga donisthorpei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
ლორი მაკჰენა
ლორაინ "ლორი" მაკქენა (Lorraine "Lori" McKenna; დაიბადა 22 დეკემბერს, 1968 წელს, სტოუნტონი, მასაჩუსეტსი, აშშ) - ამერიკელი ხალხური, ამერიკელი და ქანთრი მუსიკის მომღერალი, კომპოზიტორი და შემსრულებელი. 2016 წელს იგი იყო ნომინირებული გრემის პრემიაზე წლის სიმღერაზე და მოიგო საუკეთესო ქანთრი სიმღერა ჰიტ სინგლის "Girl Crush" თანაავტორობისთვის Little Big Town- ის შესრულებით. 2017 წელს მან კვლავ მოიგო საუკეთესო ქანთრის სიმღერა გრემის 59-ე ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე ტიმ მაკგროუს შესრულებით "Humble and Kind". მაკქენამ ლედი გაგასთან, ნატალი ჰემბისთან და ჰილარი ლინდსისთან ერთად დაწერა მეორე სინგლი საუნდტრეკის 2018 წლის ფილმის A Star Is Born სახელწოდებით "ყოველთვის გვახსოვს ასე". მაკქენამ შეასრულა ბექ ვოკალი, ლინდსისთან და ჰემბისთან ერთად, ხოლო სიმღერამ მიიღო ნომინაცია წლის სიმღერაზე 62-ე ყოველწლიურ გრემის დაჯილდოებაზე.
ადრეული ცხოვრება
მაკქენა დაიბადა და გაიზარდა სტოუნტონში, მასაჩუსეტსის შტატში, სადაც ის დღესაც ცხოვრობს. დედა შვიდი წლის ასაკში გარდაიცვალა, ეს თემა ხშირად ეხებოდა მის მუსიკას. მან გაიცნო მეუღლე, ჯინ მაკქენა, მესამე კლასში და დაქორწინდა მასზე 19 წლის ასაკში. მას ხუთი შვილი ჰყავს და 30 წელზე მეტი ხანი არიან დაქორწინებული. მაკქენამ პირველად დაიწყო შვილებისთვის იავნანას წერა. მისმა ძმამ, რომელმაც პირველად გააცნო მას გიტარა, მოუწოდა მას დასწრებოდა ღია მიკროფონით საღამოს Old Vienna Kaffeehause- ში, Westburg, Massachusetts, 1996 წელს. ორგანიზატორმა მოისმინა მისი შესრულება და მოუწოდა მად, გამხდარიყო მისი არაფორმალური მენეჯერი და დაჯავშნა შოუები მისთვის ბოსტონის გარშემო.
კარიერა
მაკქენას მენეჯერი იყო გაბრიელ უნგერი 2000 – დან 2004 წლამდე. ამ დროის განმავლობაში მან გამოუშვა თავისი პირველი ოთხი ალბომი Signature Sounds– ის ქვეშ და შექმნა ჩრდილოეთ – აღმოსავლეთში ხალხური მუსიკის ფანების ბაზა. მან მოიგო ჯილდოები ბოსტონის მუსიკალურ დაჯილდოებებზე, და გამოდიოდა სანდენსის კინოფესტივალზე. 2004 წელს მომღერალმა და კომპოზიტორმა მერი გოტიერმა ნეშილის მეგობრებს მაკქენას ალბომი Bittertown გააცნო. ამის გაგონებაზე, ფაით ჰილმა შეაჩერა მისი დასრულებული 2005 წლის ჩანაწერი Fireflies, რომ ჩანაცვლებინა ჩანაწერები მაკქენას სიმღერებით. ჰილი და მისი მეუღლე ტიმ მაკგროუ გახდნენ მაკქენას ჩემპიონები და სთხოვეს მასთან გასტროლები 2006 წელს. ჰილმა მაკქენა წაიყვანა მასთან ერთად ოპრა უინფრი შოუში. მას შემდეგ მაკგროუმ 2007 წელს დაეხმარა მაკქენას Warner Bros. Nashville- ში მიყვანასა და შექმნა ამასთანავე მისი ალბომი Unglamorous. არასაკმარისი გაყიდვების შემდეგ, იგი ჩამოშორდა Warner Bros- ს. შემდეგ მან ხელი მოაწერა Universal Music Group Publishing- ს 2009 წელს და დამოუკიდებლად გამოუშვა შემდეგი ალბომი Lorraine 2011 წელს. მას შემდეგ, მაკქენა გახდა "ინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი კომპოზიტორი". მან დაწერა სიმღერები მხატვრებისთვის, მათ შორის სარა ევანსი, რება მაკენთაინი, ტიმ მაკგროუ, ქერი ანდერვუდი და კიტ ურბანი და სხვა. მან დაწერა 10 სიმღერა, რომელიც Billboard Hot Country- ის სიაში მოხვდა, მათ შორის ჰანტერ ჰეიზის "I Crazy Crazy", ფეით ჰილის "Stealing Kisses", ასევე "Humble and Kind"; და პატარა დიდი ქალაქის "საწოლის შენი მხარე", "ფხიზელი" და "გოგო ჩახშობა".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ქანთრის მომღერლები
რომან გოლოვჩენკო
რომან გოლოვჩენკო (დ. 10 აგვისტო, 1973) — ბელარუსი პოლიტიკოსი. ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი 2020 წლის 4 ივნისიდან.
პირადი ცხოვრება
პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ვაჟი, ხოლო მეორე ქორწინებიდან ორი ქალიშვილი. მისი შვილი, გიორგი იაცკოვსკი არის ბაუმანის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტი. გოლოვჩენკო სხვადასხვა დროს იყო ბელარუსის ელჩი ყატარში, ქუვეითში, საუდის არაბეთსა და არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში. ფლობს ინგლისურ, არაბულ, გერმანულ და პოლონურ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები
ძვ. წ. 927
— 927 წელი ქრისტეშობამდე. ძვ. წ. 927 წლის წინამორბედია ძვ. წ. 928 წელი ხოლო მის შემდეგ მოდის ძვ. წ. 926 წელი.
გარდაიცვალნენ
*
მონდრაგონი (ჩრდილოეთი სამარი)
მონდრაგონი (ოფიციალურად მონდრაგონის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Mondragon; Bayan ng Mondragon) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 415 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
პეტრე I (კათოლიკოსი)
წმინდა პეტრე I — ქართლის პირველი კათოლიკოსი. ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 ნოემბერი, ახალი სტილით — 13 დეკემბერი. იგი 467-474 წწ. განგებდა საქართველოს სამოციქულო ეკლესიას. მან სათავე დაუდო საქართველოში კათოლიკოსთა დინასტიას.
წმინდა მეფის ვახტანგ გორგასლის ცხოვრების აღმწერელი ჯუანშერი მოგვითხრობს, რომ ვახტანგ მეფემ ბიზანტიაში ლაშქრობის დროს „მოტყუენა“ ანძიანძორა, სადაც დატყვევებულებს შორის აღმოჩნდა „პეტრე მღვდელი მოწაფეთაგან გრიგოლ ღვთისმეტყველისათა“ და მონაზონი სამოელი, რომლებიც გრიგოლ ღვთისმეტყველის საფლავის მომვლელებად იყვნენ დადგენილნი. მალე ვახტანგ გორგასალმა წმინდა მამები დაიახლოვა და შემდგომში მათმა ბრძნულმა და შეთანხმებულმა მოღვაწეობამ დიდად შეუწყო ხელი საქართველოსა და ბიზანტიას შორის მშვიდობიანი ურთიერთობების დამყარებასა და საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიას.
ლაშქრობის შემდეგ ქართლში მომავალმა ვახტანგ მეფემ ბიზანტიაში „წარავლინა მოციქული წარმოყვანებად ცოლისა მისისა და პეტრესთვის კათალიკოსისა და სამოელ ეპისკოპოსისა“ და თან შეუთვალა, რომ „კათოლიკოსი და თორმეტნი ეპისკოპოსნი სწრაფვით წარმოავლინენ“. კონსტანტინეპოლის პატრიარქი დათანხმდა ქართლში კათოლიკოსის დადგენას და რადგანაც იმ პერიოდისთვის ქართლის წმინდა ეკლესია ანტიოქიის საპატრიარქოს ეკუთვნოდა, წმინდა პეტრე და წმინდა სამუელი ანტიოქიაში წარავლინა, რათა თვითონ ანტიოქიის პატრიარქს ეკურთხებინა პეტრე კათალიკოსად და სამოელი ეპისკოპოსად. ხელდასხმის შემდეგ კათოლიკოსი და ეპისკოპოსები ქართლში ჩამოვიდნენ და ამ პერიოდიდან იწყება საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის თვითმმართველობა (ავტოკეფალია).
წმინდა პეტრე კათოლიკოსმა ავტოკეფალური ეკლესიის პრინციპით მოაწყო ეკლესიის მართვა-გამგეობა და ჩამოაყალიბა თვითმმართველობის ის ფორმა, რომელმაც შემდგომში კიდევ უფრო განამტკიცა საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ავტორიტეტი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ეკლესიებს შორის. წმინდა კათოლიკოსისა და წმინდა მეფის ურთიერთპატივისცემამ და შეთანხმებული ქმედებებით სარწმუნოებრივ-ეროვნულ ინტერესებზე ზრუნვამ საფუძველი დაუდო საერო და სასულიერო ხელისუფლების ჰარმონიული ურთიერთობების ისეთ ფორმას, რომელიც განსაზღვრავს ეკლესიის ავტორიტეტს ქვეყანაში და ხალხის მიერ ღვთივკურთხეული საერო ხელისუფლების სიყვარულსა და ერთგულებას.
წმინდა პეტრე, წმინდა ვახტანგ გორგასალთან ერთად იყო სპარსელებთან ომის დროს. როდესაც ბრძოლაში სასიკვდილოდ დაჭრილმა ვახტანგ მეფემ „შეიტყო სიკვდილი თავისა თვისისა, მოუწოდა კათოლიკოსსა, ცოლსა თვისსა და ძეთა და ყოველთა წარჩინებულთა“. წმინდა პეტრემ მიიღო წმინდა მეფის ბოლო აღსარება, მეფედ აკურთხა წმინდა ვახტანგ გორგასლის შვილი დაჩი და სიცოცხლის ბოლომდე ბრძნულად განაგებდა საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ ეკლესიას.
ჯვარი (შუახევის მუნიციპალიტეტი)
ჯვარი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში, ბარათაულის თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 43 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Nick Mason's Fictitious Sports
Nick Mason's Fictitious Sports — ინგლისელი რამერ ნიკ მეისონის პირველი სოლო ალბომი, რომელიც გამოვიდა აშშ და ბრიტანეთში 1981 წლის 3 მაისს. ალბომი უშუალოდ დაფუძნებულია კარლა ბლეის მუსიკაზე, რომლის ფონზეც მღერის რობერტ უაიეტი, რის გამოც ალბომი ხშირად ბლეის ჩანაწერად ითვლება.
ვინაიდან იმ პერიოდში პინკ ფლოიდის ნებისმიერი წევრის სოლო-პროექტი ლეიბლისგან გარანტირებულ წინასწარ ფულად თანხას ნიშნავდა, მეისონის სახელით ჩანაწერის გამოცემა კომერციულ წარმატებას ნიშნავდა, თუმცა დისკს პოპულარობა არ ჰქონია. 1981 წელს გამოცემის შემდეგ შტატების ჩარტში იგი მხოლოდ 170-ე პოზიციაზე მოხვდა. პრომოს სახით ფირფიტას ახლდა სინგლი „Hot River/Can't Get My Motor To Start“, რომელიც ფართო გაყიდვაში არ გამოსულა.
ალბომის გარეკანი ეკუთვნის სტორმ თორგერსონის დიზაინ ჯგუფ Hipgnosis-ს. მასზე გამოსახულია გამოგონილი სპორტული მოედანი (ხედი ზევიდან). ალბომის შიდა კონვერტზე წარმოდგენილია სიმღერების ტექსტები და ფოტოსურათები. ტექსტები დაწერილია ნიკ მეისონის ხელით, ისევე როგორც ალბომზე Animals.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - კარლა ბლეი
სქოლიო
კატეგორია:ნიკ მეისონის ალბომები კატეგორია:1981 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Harvest Records-ის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნიკ მეისონის პროდიუსერობით
ოას
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
1804
თარიღი უცნობია
*
ძვ. წ. 837
'''ძვ. წ. 837''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ობერვილიე
ობერვილიე — ქალაქი საფრანგეთში, სენა-სენ-დენის დეპარტამენტში. არის პარიზის ჩრდილოეთ გარეუბანი. მოსახლეობა 87,5 ათასი ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
მონტიჟუ
მონტიჟუ (Montijo) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მონტიჟუს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 30486 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი
ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი (არაბ. فاطمة بنت عبد المالك‎; დ. 1958, თამშაკეტი, ჰოდ ალ-ღარბი, მავრიტანიის ისლამური რესპუბლიკა) — მავრიტანიელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. 2001 წლიდან გახლავთ ტევრაგ ზეინას მერი, ასევე 2018 წლის სექტემბრიდან   ნუაქშოტის რეგიონალური საბჭოს  თავმჯდომარეა. ის გახდა პირველი ქალი მავრიტანიის ისლამურ რესპუბლიკაში, რომელმაც მერის თანამდებობა დაიკავა. 2012 წლიდან 2015 წლამდე მუშაობდა აფრიკის ადგილობრივ არჩეულ ქალთა ქსელის (REFELA) თავმჯდომარედ.
ბიოგრაფია
ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი  დაიბადა 1958 წელს მავრიტანიის ისლამური რესპუბლიკის ქალაქ  თამშაქეთში. გოგონას მამა მუშაობდა ადმინისტრატორად. ფატიმათუ სწავლობდა კომპიუტერულ მეცნიერებას Louvain-la-Neuve-ში (ბელგია), მართავდა MINFE-ს კომპიუტერული სერვისების ოფისს ნუაქშოტში და მოგვიანებით მუშაობდა Habitat Bank-ის ქსელის ადმინისტრატორად. შემდეგ  სამსახური დაიწყო ურბანული დაგეგმარებისა და ჰაბიტატის სამინისტროში, რის შემდეგაც დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის აპარატში.
2001 წელს დემოკრატიისა და განახლების რესპუბლიკურმა პარტიამ ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი  წარადგინა მუნიციპალური თანამდებობის კანდიდატად, რის შედეგადაც ის ქალაქ ნუაქშოტის ცხრა კომუნიდან ერთ-ერთი კომუნის — ტევრაგ ზეინას მერად აირჩიეს. ფატიმათუ გახდა ისტორიაში პირველი ქალი, რომელმაც მავრიტანიის მერის თანამდებობა დაიკავა. პოლიტიკოსი დიდ  ყურადღებას უთმობს სასკოლო განათლებას, განსაკუთრებით გოგონების, ადმინისტრაციის რეფორმას. ხელახლა მერის  თანამდებობაზე აირჩიეს   2006, 2011 და 2015 წლებში.
2012 წლიდან 2015 წლის დეკემბრამდე ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი  მუშაობდა აფრიკის ადგილობრივ არჩეულ ქალთა ქსელის თავმჯდომარედ, რომელიც დაარსდა მაროკოს ქალაქ ტანჟერში 2011 წლის მარტში და აერთიანებს მუნიციპალურ მთავრობებში არჩეულ ქალებს. პოლიტიკოსმა იმოგზაურა ქვეყანაში, რათა მხარი დაეჭირა ქალი კანდიდატების საჯარო თანამდებობაზე დანიშვნისთვის, რის შედეგადაც კიდევ ხუთი ქალი აირჩიეს ქალაქის მერად, მათ შორის მეთი მინთ ჰამადი.
ჯილდოები
ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი არაერთი ჯილდოს და პრემიის მფლობელია. მათ შორის: 2013 წელს მიიღო კონგოს რესპუბლიკის საპატიო რაინდის წოდება; 2013 წელი  — „ ჩემპიონი გამძლეობისთვის“  წელს გაეროს საერთაშორისო კატასტროფების შემცირების ოფისიდან, ხოლო 2015 წელს ფატიმათუ აბდ ალ-მალიქი  დაჯილდოვდა გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის მედლით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:მავრიტანიელი ქალი პოლიტიკოსები კატეგორია:მავრიტანიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:მავრიტანიის ქალაქების მერები
Acropyga dubia
Acropyga dubia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის გერბი
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის გერბი — დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 29 აპრილს.
აღწერილობა
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „დედოფლისწყარო“.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები
პალაპაგი
პალაპაგი (ოფიციალურად პალაპაგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Palapag; Bayan ng Palapag) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 034 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს ბარანგაის. მდებარეობს კუნძულ სამარის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
ტირანია
ტირანია (τύραννος, τυραννίς) — თანამედროვე მნიშვნელობით არის დიქტატორული პოლიტიკური რეჟიმი, რომელიც გამოირჩევა თავისი სისასტიკით.
ტირანიის კლასიკური ფორმაა ერთპიროვნული მმართველობა, როდესაც კანონის უზენაესობის მაგიერ ქვეყანაში ან საზოგადოებაში მხოლოდ მმართველი პირის ნება-სურვილია გადაწმყვეტი. ასეთ ქვეყნებში მოქალაქეები არიან უუფლებო მდგომარეობაში, იმყოფებიან ტერორის ქვეშ.
თავდაპირველი მნიშვნელობით ტირანია აღნიშნავდა მონარქიის დამახინჯებულ ფორმას, როდესაც მონარქი სახელმწიფოს მართავდა მხოლოდ მისი პირადი ინტერესებიდან გამომდინარე და მის ქვეშევრდომებს ჩაგრულ მდგომარეობაში აყენებდა.
თანამედროვე ეპოქაში ტირანია წარმოადგენს ავტოკრატიისა და დიქტატურის სინონიმს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები კატეგორია:ძველი საბერძნეთი კატეგორია:ანტიკური ხანა
Acropyga dubitata
Acropyga dubitata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
ძვ. წ. 928
— 928 წელი ქრისტეშობამდე. ძვ. წ. 928 წლის წინამორბედია ძვ. წ. 929 წელი ხოლო მის შემდეგ მოდის ძვ. წ. 927 წელი.
გარდაიცვალნენ
*
ქიმია
მინი|280პქ|ქიმიკატების ჭურჭელი აწყობილი სახით (მათ შორის, ამონიუმის ჰიდროქსიდი და აზოტმჟავა) სხვადასხვაფრად ქიმია — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ნივთიერების შემადგენლობასა და აღნაგობას, ნივთიერების თვისებებს და გარდაქმნებს, ამ გარდაქმნათა ხელშემწყობ ან თავიდან აცილებისათვის აუცილებელ პირობებს. ქიმიკოსები სწავლობენ ქიმიურ ელემენტებს. ქიმიას გააჩნია ორი ძირითადი დარგი — ორგანული ქიმია და არაორგანული ქიმია. ორგანული ნივთიერებების ძირითადი ელემენტია ნახშირბადი.
ეტიმოლოგია
ძნელი სათქმელია, თუ როდის წარმოიშვა პირველად სიტყვა „ქიმია“ და რა აზრს იტევდა იგი თავდაპირველად თავის თავში. ამის შესახებ მრავალ ისტორიკოსს აქვს გამოთქმული საკუთარი ჰიპოთეზა, თუმცა დღემდე არ მოხერხდა საერთო აზრამდე მისვლა.
ტერმინები — „ქიმია“, „ქიმიკოსი“ ინტენსიურად გამოიყენება სამეცნიერო ლიტერატურაში, მონოგრაფიებსა და სახელმძღვანელოებში XVII საუკუნიდან მოყოლებული. მრავალ ევროპულ ენაზე სიტყვა „ქიმიას“ იდენტური მნიშვნელობა გააჩნია: chemistry — ინგლისურად, Chemie — გერმანულად, chimie — ფრანგულად, chimica — იტალიურად, quimica — ესპანურად და პორტუგალიურად, kemi — შვედურად და დანიურად, და თურქულად — kimya. ამ ჩამონათვალში ყურადღება მისაქცევია ფუძეზე „ქემ“ ან „ქიმ“, რომელიც თითოეულ მათგანში ფიგურირებს. შესაძლოა ეს არის ის ადგილი, საიდანაც შეიძლება ტერმინ „ქიმიის“ განსამარტი გასაღების მოძებნა. ზუსტად მსგავსი გზით მიდიოდნენ ისტორიკოსები, რომლებიც ამ პრობლემაზე იმტვრევდნენ თავს, და როგორც ერთ-ერთი მათგანი აღნიშნავდა, სიტყვა „ქიმია“ თანაჟღერადია რამდენიმე ძვ. ბერძნული სიტყვისა. მაგალითად სიტყვა „ქიმოს“-ის, რომელიც „წვენს“ ნიშნავს. ეს სახელწოდება გვხვდება უძველეს ხელნაწერებში, რომელიც მედიცინასა და ფარმაციას ეხება. „ქიმა“ ან „ქიუმა“ ძვ. ბერძნულად „დნობას“ ნიშნავს და არ არის აზრს მოკლებული იმის ვარაუდიც, რომ „ქიმია“ თავდაპირველი მნიშვნელობით „ლითონების გამოდნობის ხელოვნებას“ ნიშნავდა. აი, „ქიმევსის“-ი კი „არევას“ ნიშნავს, რაც როგორც ყველას მოეხსენება ერთ-ერთი აუცილებელი პროცესია ქიმიაში, ასე რომ ეს ძვ. ბერძული სიტყვაც შეიძლება მოვიაზროთ ამ ტერმინის პირველწყაროდ.
მრავალი მეცნიერი ცნება „ქიმიის“ სამშობლოდ ძვ. ეგვიპტეს ასახელებს. ძველი ეგვიპტელები სიტყვით „ქემა“ მდინარე ნილოსის ნაყოფიერ ნაპირებს მოიხსენიებდნენ (საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ ძველ ბერძნულ ენაში სიტყვა „ნიადაგი“ წარმოითქმის როგორც „გუმუს“). ამ მოსაზრებას ემხრობოდა ფრანგი ქიმიკოსი მარსელენ ბერტლო, რომელიც თავის თანამოაზრეებთან ერთად ამტკიცებდა რომ „ქიმია“ იმ ცოდნის ერთობლიობას წარმოადგენს, რომელიც დედამიწის წიაღის შესწავლასთან იყო დაკავშირებული. გამოთქმული იყო ასეთი „ეგზოტიკური“ მოსაზრება, თითქოს „ქიმია“ წარმოსდგება ძველი ჩინური სიტყვისაგან „კიმ“, რაც „ოქროს“ ნიშნავს.
ისტორიული წყაროების თანახმად ტერმინი „ქიმია“ იმ მნიშვნელობით, რომელიც, მან დასავლურ ევროპულ ცივილიზაციაში შეიძინა, პირველად გამოიყენა ზოსიმე პანოპოლიტანელმა ჩვენი წელთაღრიცხვის IV საუკუნის მეორე ნახევარში.
ქიმიის დარგები
ანალიზური ქიმია — არაორგანული ქიმია — ორგანული ქიმია — პოლიმერების ქიმია — ფიზიკური ქიმია
მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები
აგროქიმია — ატმოსფერული ქიმია — ბიოქიმია — გეოქიმია — ელექტროქიმია — მეტალურგია — ქიმიური ტექნოლოგია — ქიმიური ფიზიკა
ქიმიის ისტორია
ზოგიერთი ქიმიური პროცესი, მაგალითად მადნისაგან ლითონების მიღება, ტანსაცმლის ღებვა, ტყავის გამოყვანა და სხვა, ადამიანის მიერ კულტურული ცხოვრების გარიჟრაჟზე გამოიყენებოდა. მე-3-4 საუკუნეებში ჩაისახა ალქიმია, რომლის მიზანი იყო სხვადასხვა ლითონების გადაქცევა კეთილშობილ ლითონებად. აღორძინების ეპოქიდან დაწყებული ქიმიურ კვლევებს სულ უფრო და უფრო აქტიურად იყენებდნენ პრაქტიკული მიზნებისათვის (მეტალურგია, მინის წარმოება, კერამიკის და საღებავების დამზადება). მე-17 საუკუნის მე-2 ნახევარში რ. ბოილმა პირველმა შემოიღო „ქიმიური ელემენტის“ ცნების მეცნიერული განმარტება.
გამოჩენილი ქიმიკოსები
ავოგადრო, ამედეო — ბერთოლე, კლოდ ლუი — ბოილი, რობერტ — დალტონი, ჯონ — ლავუაზიე, ანტუან — ლომონოსოვი, მიხეილ — ლავუაზიე, ანტუან — მენდელეევი, დიმიტრი — პარაცელსი
ტორდესილასის ხელშეკრულება
thumb|px|ტორდესილასის ხელშეკრულების ორიგინალი ტორდესილასის ხელშეკრულება დაიდო 1494 წლის 7 ივნისს, ტორდესილასში (ესპანეთი), რომის პაპის ალექსანდრე VI-ის ინიციატივით, ესპანეთსა და პორტუგალიას შორის. ხელშეკრულების საფუძველზე, დადგენილ იქნა გამყოფი ხაზი, დასავლეთის გრძედის 46° მერიდიანი, რომლის დასავლეთით აღმოჩენილი ყველა ახალი ტერიტორია ცხადდებოდა ესპანეთის საკუთრებად, ხოლო მისგან აღმოსავლეთით აღმოჩენილი ახალი მიწები პორტუგალიის სამფლობელოებად. thumb|left|px|დასავლეთის 46° მერიდიანი (მარცხნივ) მაგრამ შემდგომში პორტუგალიელებმა დაარღვიეს ეს ხელშეკრულება, როდესაც მერიდიანის დასავლეთითაც აითვისეს მიწები და შექმნეს კოლონია ბრაზილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:XV საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
დესპოტიზმი
მინი|ნგანგუე მვუმბე ნამიბის სასამართლო, წიგნიდან აფრიკის აღწერა (1668) დესპოტიზმი — პოლიტიკური რეჟიმი, რომლის დროს უჭირავს ერთ ადამიანს შეუზღუდავი ძალაუფლება. მისი სინონიმი არის დიქტატურა. დესპოტის ტიტულს ატარებდნენ ბიზანტიის იმპერატორები. ძველი ბერძნები „დესპოტს“ არათავისუფალი ქვეყნის მმართველს უწოდებდნენ. თეორიული აზრის განვითარების კვალად, თანადათანობით შეიცვალა ტერმინის მნიშვნელობაც. პირველად არისტოტელემ გამიჯნა ერთმანეთისაგან სპარსული დესპოტია და ბერძნული ტირანია. ტირანია ხანმოკლეა და მთლიანად ძალადობას ემყარება, მაშინ როდესაც აღმოსავლური დესპოტია სტაბილური რეჟიმია იმ ხალხისა, ვინც არც იცის სხვაგვარი მმართველობის წესი. შესაბამისად, აღმოსავლური დესპოტია ემყარება არა იმდენად ძალადობას, რამდენადაც ხალხის თანხმობას და ტირანიისგაან განსხვავებით, ლეგიტიმურია, დესპოტიზმი, როგორც სპეციფიკურად აღმოსავლური მმართველობის სახე, მონტესკიეს მიერ გვიან კიდევ უფრო გაიმიჯნა დასავლური აბსოლუტისტური რეჟიმებისაგან, რომელთა მონარქები, როგორი რეპრესიული ხასიათიც უნდა ჰქონოდა მათ მმართველობას, ყოველთვის მართავდნენ (თუნდაც, საკუთარ ნებას დაქვემდებარებული, მაგრამ მაინც არსებული) კანონის შესაბამისად. ბევრ თანამედროვე თეორიაში ტერმინი დესპოტიზმი ნეგატიური მნიშვნელობით — გადაჭარბებული ძალაუფლების აღმნიშვნელად გამოიყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ძვ. წ. 838
— წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
მორა (ქალაქი)
მორა (ქალაქი) — ქალაქი პორტუგალიაში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 10000 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
პუნო
პუნო – ქალაქი პერუში, ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ტიტიკაკას ტბის სანაპიროზე. პუნოს რეგიონისა და პუნოს პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი 1668 წელს დააარსა ვიცე-მეფე პედრო ანტონიო ფერნანდო დე კასტრომ, როგორც პაუკაროლას პროვინციის დედაქალაქი და მას სან-ხუან-ბაუტისტა-დე-პუნო უწოდა. მოგვიანებით ქალაქს სახელი შეეცვალა და ეწოდა სან-კარლოს-დე-პუნო, ესპანეთის მეფე კარლ II-ის პატივსაცემად. ქალაქში მრავლადაა კოლონიალიზმის პერიოდში აშენებული ეკლესია.
პუნო დღეს
დღეისათვის პუნო რეგიონის აგრარული ცენტრია. ქალაქში მრავლად შეხვდებით ნახევრად დაუმთავრებელ სახლს. ამის მიზეზი მარტივია – მოსახლეობას ძალიან უჭირს და თითქმის გადასახადებსაც ვერ იხდის. ქალაქის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს შავი ბაზარი, რომელიც გაჯერებულია ბოლივიიდან შემოტანილი იაფფასიანი კობტრაბანდული საქონელით. პრეზიდენტ ალან გარსიას დადგენილებით, ქალაქს მიენიჭა „სპეციალური ეკონომიკური ზონის" სტატუსი. პუნოს ემსახურება ინკა მანკო კაპაკის საერთაშორისო აეროპორტი.
thumb|left|px|250|მცურავი კუნძულები [[ტიტიკაკას ტბაში]] პუნოს პერუს ფოლკლორის დედაქალაქს უწოდებენ. აქ ხშირად იმართება სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებები. პუნოს ტერიტორია ტიტიკაკას ტბის მისადგომებთან, გარშემორტყმულია 41 მცურავი კუნძულით. ეს ადამიანის ხელით შექმნილი კუნძულები დასახლებულია ჯერ კიდევ ინკებამდელი უროსის ხალხით და წარმოადგენს საკმაოდ პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ქალაქები
1803
თარიღი უცნობია
*
როინ კვასხვაძე
როინ კვასხვაძე (დ. 31 მაისი, 1989, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ვარჯიში დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „მემორიალში“. 2005 წლიდან იცავდა „ზესტაფონის“ ღირსებას. გამოირჩეოდა საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში, ასევე გამოიძახეს საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. 2014 წელს კვასხვაძემ „ზესტაფონი“ დატოვა და ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელი გახდა, სეზონის დასრულების შემდეგ გადავიდა კვიპროსულ „ოთელოსში“.
ჰერმან ობერთი
ჰერმან ობერთი (დ. 25 ივნისი, 1894, სიბიუ — გ. 28 დეკემბერი, 1989) — გერმანელი რაკეტული ტექნიკის სპეციალისტი.
ბიოგრაფია
1913-1923 წლებში სწავლობდა მიუნხენის, კლუჟის, გეტინგენის და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. 1938-1940 წლებში ატარებდა ექსპერიმენტებს რაკეტული ტექნიკის დარგში. 1941-1945 წლებში იყო ინჟინერ-კონსულტანტი გერმანიის სამხედრო-კვლევით ცენტრში პენემიუნდში, ხოლო შემდეგ ვესტფალია-ანჰალტის ფეტქებადი ნივთიერების ქარხანაში მუშაობდა დენთიანი სამხედრო რაკეტების დამუშავებაზე. 1955-1958 წლებში სხვა გერმანელ მეცნიერებთან ერთად აშშ-ში მუშაობდა სარაკეტო პროგრამაზე. ამის შემდეგ დაბრუნდა დასავლეთ გერმანიაში, სადაც დაამუშავა რაკეტული ფრენის თეორიული საკითხები. ავტორია წიგნისა „Die Rakete zu den Planetenräumen“ („რაკეტები კოსმოსურ სივრცეში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი კატეგორია:გერმანელი მეცნიერები
სამოელ I (კათოლიკოსი)
წმინდა სამოელ I – ქართლის კათალიკოსი. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი; ხსენების დღე — ძველი სტილით 30 ნოემბერი, ახალი სტილით — 13 დეკემბერი.
საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობლის ტახტზე აღსაყდრდა წმინდა პეტრე კათოლიკოსის შემდეგ, VI ს-ის დასაწყისში. წმინდა სამოელი ისევე, როგორც წმინდა პეტრე კათოლიკოსი, ბიზანტიელი იყო და მსახურობდა გრიგოლ ნანზიანზელის ეკლესიაში. ვახტანგ გორგასალის მიერ საბერძნეთის საზღვრის ნაზიანზის აღებისას პეტრესთან ერთად ტყვედ წამოიყვანეს ქართლში. შემდეგ ვახტანგ გორგასალის ჩვენების შემდეგ დაინიშნა ჯერ მცხეთის ეპისკოპოსად შემდეგ კი ქართლის კათალიკოსად.
სამოელ კათოლიკოსი საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ ეკლესიას განაგებდა მეფე დაჩისა და მისი მემკვიდრის ბაკურის დროს. მის დროს აშენდა წყაროსთავის ეკლესია ჯავახეთში.
მოხსენიება წყაროებში
სამოელ კათალიკოსი მოხსენიებულია შუშანიკის წამებაში, რომელიც 475 წელს უკვე კათალიკოსის რანგში იმყოფებოდა:
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ძვ. წ. 929
— 929 წელი ქრისტეშობამდე. ძვ. წ. 9წ9 წლის წინამორბედია ძვ. წ. 930 წელი ხოლო მის შემდეგ მოდის ძვ. წ. 928 წელი.
გარდაიცვალნენ
*