cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიხეილ ცქიტიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
სელიგავოლი
სელიგავოლი (Seliqavol) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ჯემალ გოგიაშვილი
ჯემალ გოგიაშვილი (დ. 6 მაისი, 1988) — ქართველი ფეხბურთელი, ცენტრალური მცველი. უთამაშია „ვიტ ჯორჯიას“, „ბორჯომის“, „გურიას“, „სამტრედიას“, „დილას“ და „ცხინვალის“ რიგებში. 2016 წელს გახდა საქართველოს ჩემპიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი ჯემალ კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები
ზოვუნი
ზოვუნი (Զովունի) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 240 მეტრზე. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5496 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 242 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 21.88 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
აბაჯი
საკუთარი სახელი აბაჯი შეიძლება აღნიშნავდეს:
შოფთიქოლი (აყმოლის ოლქი)
შოფთიქოლი (Шөптiкөл) — სადგური ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის იჟევსკოეს სასოფლო ოკრუგში. ატოკ კოდი — 113443200.
მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 161 კაცს, რომლის 61% ეთნიკურად რუსი იყო.
1999 წელს სადგურში ცხოვრობდა 125 ადამიანი (63 მამაკაცი და 62 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 50 ადამიანს შეადგენს (25 მამაკაცი და 25 ქალი).
სქოლიო
კატეგორია:არშალის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რემონტნოეს კვართის ეკლესია
რემონტნოეს კვართის ეკლესია (Покровская церковь) — ყოფილი მართლმადიდებლური ტაძარი რემონტნოეს რაიონის სოფელ რემონტნოეში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
ისტორია
1849 წელს ახალგადმოსახლებული მოსახლეობის შეკრებაზე სტანიცა რემონტნოეში შეიქმნა სოფლის თემი და მიიღეს გადაწყვეტილება აეშენებინათ სამლოცველო. ასტრახანის სასულიერო კონსისტერიის მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, 1850 წელს სამლოცველო ააგეს და აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 1851 წლის სექტემბერში სამლოცველო დაიწვა.
ამავე წლის ბოლოს სტანიცის მოსახლეობამ მიიღო გადაწყვეტილება აეშენებინათ ახალი ეკლესია. 1852 წელს დამწვარ სამლოცველოსთან ახლოს ააგეს და გახსნეს სამლოცველო სახლი. 1853 წელს ეკლესია აკურთხა მღვდელმა ვასილი დილიგენსკიმ.
სამი წლის შემდეგ ეკლესია გადაეცა სტანიცა ტორგოვუიუს, ხოლო სტანიცა რემონტნოეს მოსახლეობამ გადაწყვიტა აეშენებინა ახალი ეკლესია. ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია ააშენეს XIX საუკუნის 50-იანი წლების ბოლოსა და 60-იანი წლების დასაწყისში. ეკლესიის შტატი შედგებოდა სამი ადამიანისაგან, მღვდელი, დიაკვანი და მეფსალმუნე. 1873 წელს კვართის ეკლესიაში გაიხსნა ოლქში პირველი საეკლესიო-სამრევლო სკოლა.
1891 წელს კვართის ეკლესიის მახლობლად ააშენეს და აკურთხეს ვაჟთა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. ვაჟთა სკოლის გვერდით 1892 წელს ააშენეს ქალთა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. აქვე მდებარეობდა სახალხო სასოფლო სკოლა.
1895 წელს კვართის ეკლესიას ჩაუტარეს რემონტი და მიაშენეს ორი საკურთხეველი. ამის შემდეგ კვართის ეკლესიას გარდა მთავარი საკურთხევლისა, რომელიც ნაკურთხი იყო ღვთისმშობლის კვართის სახელზე, ჰქონდა ორი საკურთხეველი: ჩრდილოეთისა - მოციქულთასწორი კონსტანტინესა და დედამისის, მოციქულთასწორის ელენეს სახელზე და სამხრეთისა - მიტროფანე ვორონეჟელის სახელზე. ეკლესიის ახალი საკურთხევლები აკურთხა მღვდელმა იოანე ნიგროვსკიმ. ეკლესიის ღვთისმსახურებისათვის საჭირო ნივთები შეიძინეს მოსახლეობის მიერ შეწირული თანხებით. ხატები ეკლესიისათვის დაწერა მოსკოველმა ხელოსანმა სემიონ შვარიოვმა.
1920 წელს რუსეთში გამოცხადდა ყალმუხი ხალხის ავტონომიური ოლქი, სადაც შევიდა სოფელი რემონტნოეც. 1921 წელს რემონტნოეს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანო გახდა რემონტნოეს საქალაქო საბჭო. 1923 წელს რემონტნოე კვლავ სოფელი გახდა.
საბჭოთა პერიოდში დაიწყო ეკლესიის დევნა, თუმცა კვართის ეკლესია განაგრძობდა ფუქციონირებას. ღვთისმსახურება მასში გრძელდებოდა 1934 წლამდე, რის შემდეგაც ეკლესია ოფიციალურად დახურეს. 1936 წელს ეკლესიის შენობა დაანგრიეს. მის ადგილზე ააშენეს კაფე „Огонёк“. დანგრეული ეკლესიის სახსოვრად კულტურის სახლთან დადგეს სამახსოვრო თაღი მოოქროვილი გუმბათით და მართლმადიდებლური ჯვრით.
ლუგის რაიონი
ლუგის რაიონი (Лужский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლუგა. შეიქმნა 1927 წლის სექტემბერში, ისტორიულად, ამჟამინდელი ლუგის რაიონის ტერიტორიაზე, მანამდე არსებობდა ლუგის მაზრა, რომელიც 1781 წელს შეიქმნა. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 78 759 ადამიანს შეადგენდა. რაიონის ფართობი — 6,07 ათასი კმ².
რაიონს ჩრდილოეთით — გატჩინის, ჩრდილო-დასავლეთით — ტოსნოს, დასავლეთით — სლანცის და ჩრდილო-დასავლეთით ვოლოსოვის რაიონები ესაზღვრება, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ფსკოვისა და ნოვგოროდის ოლქები. ლუგის რაიონი დაბლობი ტერიტორიისგან შედგება, რომლის აბსოლუტური სიმაღლე 0—100 მეტრია. მის ტერიტორიაზე ქვიშისა და ტორფის ბუდობებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის რაიონები
მაგრანეთის ნასოფლარი
მაგრანეთის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის დასავლეთით, 1 კილომეტრზე, მგლისზურგად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა (11 x 7 მეტრი, 7 x 5 მეტრი, 6 x 3 მეტრი და ასე შემდეგ) 12 ნასახლარი ბუდე. შენობების ნაშთები ნაგებია რიყის ქვით. ზოგი ნაგებობის ერთი მხარე გახსნილია (შესაძლოა ეს ნაწილი ხის კონსტრუქციებით იყო ამოყვანილი).
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტრაგოპანი
ტრაგოპანი, რქოსანი ხოხობი (Tragopan) — ფრინველთა გვარი ხოხბისებრთა ოჯახისა. მამლები სიგრძეში 61–73 სმ-ს აღწევენ (მასა 1,4–2,1 კგ), დედლები — 50–60 სმ-ს (მასა 0,9–1,4 კგ). სხეულის აგებულება მკვრივია, ბოლო შედარებით მოკლე. დედლები მურა ფერისანი არიან, აქვთ ღია ჭრელი ლაქები. მამლების შეფერილობაში ჭარბობს წითური და წაბლისფერი, მოხატული არიან ღია ფერის ლაქებით; თავის შეუბუმბლავი მონაკვეთები ლურჯად, ცისფრად, წითლად და ყვითლადაა მორთული. თავის ორივე მხრიდან გამოშვერილია ხორცოვანი გამონაზარდები (აქედან მეორე სახელწოდება). ცნობილია 5 სახეობა, რომლებიც ერთმანეთს ენაცვლებიან ჰიმალაის, ტიბეტისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთის მაღალმთიან ტყეებში. საჭმელად უპირატესად მცენარეულ საკვებს იყენებენ. შეჯვარების პერიოდში მამლებს კისერზე აქვთ კანის სახიანი ლაპოტები (ე. წ. „წვერები“) და „რქები“ რამდენიმეჯერ უდიდდებადათ. ტიხტიხის დროს დადიან საცერემონიო ნაბიჯებით, არხევენ თავს, ფრთებით „ხაზავენ“ გრუნტს, შლიან ბოლოს, შხივიან და ფრუტუნებენ. ბუდეს მიწაზე აგებენ, ზოგჯერ ჯირკებზე, კუნძებზე, ხეებზე იკავებენ სხვა ფრინველთა ბუდეებს. დებენ 3–6 კვერცხს, კრუხობს დედალი. რუხმუცელა (T. blythii) და ჩინური, ანუ მურამუცელა (T. caboti), ტრაგოპანები ძალიან იშვიათია, მათი პოპულაცია არ აღემატება რამდენიმე ასეულ წყვილს; შეტანილი არიან IUCN-ის წითელ ნუსხაში.
სქოლიო
*
სურიკი (ჩიმიშლიის რაიონი)
სურიკი  (Suric) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 209მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 871 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
იისფერი (ფილმი)
იისფერი (The Color Purple) — სტივენ სპილბერგის 1985 წლის ამერიკული დრამა. ფილმი გადმოსცემს ისტორიას შავკანიანი ახალგაზრდა გოგონასი, რომელიც ამერიკის უკიდურეს სამხრეთში იზრდება.
გადაღება
1985 წელს გოლდბერგმა შეიტყო, რომ ელის უოკერის ეპიკური რომანის „იისფერის“ გადაღება იგეგმებოდა, რომელიც აფროამერიკულ „ქარწაღებულებად“ მიიჩნევა. მან ავტორს წერილი გაუგზავნა, სადაც სთხოვა რაიმე როლი მიეცათ მისთვის. ელის უოკერმა, რომელიც გოლდბერგის თეატრალურ ნამუშევრებს იცნობდა, რეჟისორ სტივენ სპილბერგს სთხოვა ვუპისთვის როლი მიეცათ; რეჟისორის გადაწყვეტილებით, გოლდბერგს მთავარი როლი, ამერიკელი შავკანიანი ქალის სესილი ჯონსონის პერსონაჟის განსახიერება ერგო.
ჯილდოები
გოლდბერგის შესრულების მანერა უყურადღებოდ არ დარჩენილა. მისი შესრულება ოქროს გლობუსის ჯილდოთი და ოსკარის ნომინაციით აღინიშნა. ფილმმა მიიღო ოსკარის 11 ნომინაცია, მაგრამ ვერცერთი ჯილდო ვერ მოიპოვა. ასევე ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის კიდევ ოთხ ჯილდოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1985 წლის ფილმები კატეგორია:ფილმები რასიზმის შესახებ კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ზემო კაჭრეთის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია
მინი|სამხრეთ-დასავლეთის ფასადი მინი|სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფასადი ზემო კაჭრეთის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.
შენობა გეგმით კვადრატულია, შედგება დარბაზული ეკლესიისა და მასზე სამხრეთიდან მიშენებული ეგვტერისგან. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. გარეთა კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული,კედლების ზედაპირი ორიე მხრიდან ბათქაშითაა გასწორებული,რომელიც საპირე ქვების ზედაპირის მნიშვნელოვან ნაწილს ფარავს.შიგნით კედლები კირითაა შეთეთრებული. XX საუკუნის 80-იან წლებში, სოფლის მოსახლეობამ ეკლესია აღადგინა. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებს ფრონტონები დააშენეს და ეკლესია ეგვტერთან ერთად, ხის ძელებზე გამართული კრამიტის ორკალთა სახურავით გადახურეს.ეკლესიის ერთადერთი შესასვლელი ეგვტერის სამხრეთით კედელშია მოწყობილი. კარი გარედან თაღოვანია,შიგნით ხის ძელებით ბრტყლადაა გადახურული, ხოლო წირთხლები და გადახურვა რემონტის დროინდელია.ეკლესიის დარბაზი თითქმის კვადრატულია. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ოდნავ ნალისებრი აფსიდით, რომლის იატაკი დარბაზის იატაკიდან დაახლოებით 30 სანტიმეტრითაა შემაღლებული აფსიდის ღერძზე. იატაკიდან დაახლოებით 2 მეტრ სიმაღლეზე გაჭრილია გარეთკენ დავიწროებული, ბრტყლად გადახურული ვიწრო სარკმელი. აფსიდის გვერდებში თითო სწორკუთხა ნიშაა,ხოლო სარკმლის ქვემოთ კედელზე ცემენტის ხსნარით შელესილი, დაბალი ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. დარბაზის სამხრეთის კედლის შუაში ეგვტერიდან შემოსასვლელი კარია,რომელიც ტიმპანითაა გადახურული და ორივე მხრიდან თაღოვანია. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის შუაში ორსაფეხურიანი პილასტარია რომელსაც წინა საფეხურს კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა.გვერდითებს კედლის ყრუ თაღები. თაღების დასავლეთით წყვილის დასაყრდნობად დასავლეთ კუთხეებში მოწყობილია თითო ერთსაფეხურიანი პილასტარი. კამარის საბჯენი თაღი სამხრეთით კრონშტაინზე იყო დაყრდნობილი, რომელიც ეკლესიის შესასვლელის თავზეა.ეკლესიის ძველი ნაწილი საკურთხევლის სარკმლის გადახურვის დონემდეა შემორჩენილი, რის გამოც კედლების ზედა ნაწილების აღნაგობა არ ირკვევა. აფსიდის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს გასდევს ნაკერი რის ზემოთ კედელი ოდნავ სქელია და ქვედა ნაწილის მიმართ დაახლოებით 2 სანტიმეტრითაა გადმოშვერილი. იატაკი მიწატკეპნილია. ეგვტერი ეკლესიის თანადროულია და მას წყობით უკავშირდება. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია. ნახევარწრიული აფსიდით, რომლეშიც ბრტყლად გადახურული, თითქმის პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია გაჭრილი, ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთის კედლის ზედა ნაწილშიცაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნიკოლაი გნატიუკი
ნიკოლაი გნატიუკი (Микола Васильович Гнатюк დ. 14 სექტემბერი, 1952, ნემიროვკა, ხმელნიცკის ოლქი) — საბჭოთა და უკრაინელი საესტრადო მომღერალი, უკრაინის სსრ სახალხო არტისტი (1988)
ბიოგრაფია
დაიბადა კოლმეურნეობის თავმჯდომარისა და სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. დედა დაწყებითი კლასების პედაგოგი იყო და მისთვის პირველი მასწავლებელი გახდა. დაამთავრა როვენის პედაგოგიური ინსტიტუტი (მუსიკალურ-პედაგოგიური ფაკულტეტი). შემოქმედებითი კარიერა დაიწყო ანსამბლიდან „Мы — одесситы“ (ჩვენ ოდესიდან ვართ). სწავლობდა ლენინგრადის მუსიკ-ჰოლის სტუდიაში და პარალელურად დადიოდა გასტროლებზე ვოკალურ-ინსტრუმენტულ ანსამბლ „Дружба“-სთან (ვია „მეგობრობა“) ერთად. როსტისლავ ბაბიჩის ორკესტრთან შემთხვევით გაკეთებულმა ჩანაწერმა და უჩვეულო ტელეგენურობამ იგი სტუდიების სასურველ სტუმრად აქცია. ცისფერი ეკრანიდან ხშირად ისმოდა მისი სიმღერები.
1978 წელს გნატიუკმა ზაპორიჟიეში გაიმარჯვა უკრაინის საესტრადო მომღერლების მეორე კონკურსში. 1979 წელს მან მესამე ადგილი დაიკავა საესტრადო არტისტების მეექვსე საკავშირო კონკურსზე, რამაც გზა გაუხსნა საზღვარგარეთ წასასვლელად. დ. ტუხმანოვის სიმღერამ „მე შენთან ვცეკვავ“ მას გრან-პრი მოუტანა დრეზდენის საესტრადო სიმღერების კონკურსზე, ხოლო რაიმონდ პაულსის სიმღერამ (ანდრეი ვოზნესენსკის ტექსტზე) „ცეკვა ბარაბანზე“ — 1980 წლის სოპოტის საერთაშორისო ფესტივალის (Konkurs Piosenki Interwizji) პირველი ადგილი.
1980 წელს მღეროდა რამდენიმე ვია-სთან ერთად. 1981 წელს მის რეპერტუარში გაჩნდა სუპერ-ჰიტი „Птица счастья“ („ბედნიერების ფრინველი“). იმ დროს სსრკ-ში პოპულარობით მას მხოლოდ ალა პუგაჩოვა და ბელორუსიის ანსამბლი „Песняры“ უსწრებდნენ. 1998 წელს გამოვიდა გნატიუკის მეორე გრამფირფიტა ევგენი შირიაევის სიმღერებით, რომელიც ვია „ლაბირინთთან“ (ტაშკენტი) ერთად ჩაწერა. ამ დროს პოპულარობის პიკიდან უკვე ჩამოსული იყო და იშვიათად ჩნდებოდა ტელეეკრანებზე. 1986-1994 წლებში ხმელნიცკის ფილარმონიის სოლისტი იყო.
1987 წელს გნატიუკის პოპულარობის მეორე ტალღა დაიწყო: ალ. მაროზოვმა მისთვის დაწერა სიმღერა „Малиновый звон“, 1988 წელს კი — „Белые ставни“. ამ პერიოდში მას უკრაინის სახალხო არტისტის წოდება მიანიჭეს, რომლის დამსახურებითაც თითო წლის გამოტოვებით, დაიწყო გრამფირფიტების გამოშვება. მალე, ყველასთვის მოულოდნელად, დატოვა უკრაინული ესტრადა და ოჯახური მდგომარეობის გამო გფრ-ში გადავიდა, სადაც ყოფილი ცოლი ცხოვრობდა შვილთან ერთად.
1993 წელს დაბრუნდა სამშობლოში. უკრაინულმა ლეიბლმა „National Audio Company“ (NAC) ჩაწერა გნატიუკის რამდენიმე ალბომი.
მინი|მარცხნივ|ნიკოლაი გნატიუკი 2010 წ. 47 წლის ასაკში გნატიუკი შედის ბელგოროდის სასულიერო სემინარიაში მისიონერის განყოფილებაზე. ამ პერიოდში მის რეპერტუარში ჩნდება სასულიერო თემატიკის შემცველი სიმღერები. ჩაწერა ალბომიც, რომელში შეტანილი სიმღერების ნაწილის მუსიკა და ტექსტიც თავად დაწერა.
2009 წელს ნატალია ვარლეისთან ერთად მონაწილეობა მიიღო რსფსრ პირველი არხის ტელეპროექტში „ორი ვარსკვლავი“. 2020 წლის ზაფხულში ვიტებსკის ფესტივალზე გამოვიდა უკრაინული დელეგაციის შემადგენლობაში, სადაც მის გარდა იყვნენ ტინა კაროლი, ირინა ბილიკი, ტაისია პოვალი, ჯგუფი „KAZKA“.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები კატეგორია:უკრაინის სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
პამპას-დე-ოსპიტალის რაიონი
პამპას-დე-ოსპიტალის რაიონი (Distrito de Pampas de Hospital) — რაიონი პერუში, ტუმბესის რეგიონის ტუმბესის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 31 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 108 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 727.75 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტუმბესის პროვინციის რაიონები
ქართული ჭიდაობა
მინიატიურა|ჭიდაობის სცენა ალავერდის ფრესკიდან ქართული ჭიდაობა — ჭიდაობის ქართული ეროვნული სახეობა.
ისტორია
ქართული ჭიდაობის წარმოშობა უძველეს ხანას უნდა უკავშირდებოდეს და უპირველეს ყოვლისა ის საბრძოლო დანიშნულების იყო. ტერმინი „რკენა“ ნახსენებია მე-9 საუკუნის ჰაგიოგრაფიულ ნაწარმოებში „ცხოვრება სვიმონ მესუეტისა“, ფალავნობის სხვადასხვა ამბებია მოთხრობილი მე-12 საუკუნის „ამირანდარეჯანიანსა“ თუ „აბდულმესიანში“. ასევე საინტერესოა ფრანცისკანელი ბერის პლანო კარპინის (1182-1252 ) ნაამბობი. მესხურ ქრონიკებში მოიპოვება ცნობა, იმის შესახებ, რომ სამცხე-საათაბაგოს თავკაცს ყვარყვარეს ხონთქრის ფალავანი დაუმარცხებია, რის გამოც ქრისტიანად დაბრუნებულა სტამბოლიდან: XV საუკუნის (1479-80 წწ.) მატიანეებმა შემოგვინახეს მზეჭაბუკ ათაბაგის შერკინების ამბავი თათრების ფალავან ძალანთან, სადაც მზეჭაბუკს გაუმარჯვია: არჩილ მეორე ,,საქართველოს ზნეობანში” სხვა საბრძოლო-სპორტულ სახეებთან ერთად ახსენებს ჭიდაობასაც :
მე-19 საუკუნის პერიოდიკაში საკმაოდ დეტალურად და უხვადაა წარმოდგენილი ჭიდაობასთან დაკავშირებული მოვლენები. იმ პერიოდის ჟურნალ-გაზეთები ("ივერია" "დროება" და სხვ.) ყურადღებას უთმობდნენ ქართულ ჭიდაობას. ცნობილი საზოგადო მოღვაწეები ილია ჭავჭავაძე, აკაკი წერეთელი, სერგეი მესხი, დანიელ ჭონქაძე და ა.შ. ჭიდაობის დიდი გულშემატკივრები იყვნენ.
მე-19 საუკუნეში ქართული ჭიდაობის ცენტრად იქცა თბილისი, სადაც თავს იყრიდნენ საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ნაცადი ფალავნები. სპეციალურად ამ მიზნით საჭიდაო მოედნებიც კი არსებობდა (ე.წ. ,,კრუგები”). თავიდან ასეთი საჭიდაო მოედანი ყოფილა მთაწმინდაზე, რომელიც მოგვიანებით დიდუბის ერთ-ერთ ბაღში გადაუტანიათ, ამას გარდა საჭიდაო მოედნები არსებობდა ვერაზე ,,ფიქრის გორაზე”, მაშინდელ ელისაბედის ქუჩაზე (ახლა წინამძღვრიშვილის ქუჩა), ავლაბაში, ნაძალადევში (ხუდადოვის ტყის მახლობლად), ელიას ზევით- მახათაზე, ცნობილმა მოჭიდავემ ნესტორ ესებუამაც გამართა საკუთარი ,,კრუგი”, რომელსაც სამეგრელო დაარქვა და ა.შ. ჭიდაობა იმართებოდა უმეტესად უქმე დღეებში, მსაჯებად ინიშნებოდნენ და ჭიდაობას წარმართავდნენ პატივსაცემი პირები, რომლებიც ხალხში დიდი სახელით სარგებლობდნენ, მაგალითად მე-20 საუკუნის დასაწყისში ვერაზე ,,ფიქრის გორაზე” ჭიდაობის ჩატარებას ხელმძღვანელობდა ცნობილი ყარაჩოღელი გიორგი (გოლა) ლეჟავა, მეტსახელად ,,ბაბაჭუა”, ასევე იმ პერიოდში მსაჯებად ყოფილან სახელგანთქმული მომღერალი ვანო სარაჯიშვილი, პოეტი ბეჩარა, არბიტრი ვანო ჩიბალოვი, ცნობილი იურისტი შალვა მესხიშვილი და ა.შ; წრეში წესრიგის დასამყარებლად საგანგებოდ ირჩევდნენ მარდ ჭაბუკებს, რომლებიც სახრით ხელში გარს უვლიდნენ საჭიდაო წრეს და აზარტში შესულ, გადმოწეულ მაყურებელს უკან ახევინებდნენ. ხალხს თავისი საყვარელი ფალავნები ჰყავდა, რომლებიც დიდი პატივისცემით სარგებლობდნენ, მათ შორის: დათა ხიზამბარელი, იაკობ ეგნატაშვილი, ივანე ყირიმელაშვილი (კულა გლდანელი), ნესტორ ესებუა, ლუკა დადიანიძე, კოსტა მაისურაძე, ვანო აბულაძე (კამბეჩუა), სანდრო კანდელაკი, ალექსანდრე კახნიაშვილი (შაშო ვერელი), მიხა ქურხული, იოსებ ცერაძე და სხვები.
წესები
ქართული ჭიდაობის ფანდები პირობითად შეიძლება დაიყოს 8 ჯგუფად: სარმა ისეთი მოქმედებაა, როცა ფეხის მოდება ხდება, მოწინააღმდეგე, თავის ფეხს შეუყოფს მოწინააღმდეგებს ფეხებშუა; ქუსლითა და წვივის უკანა ნაწილს მოსდებს მოწინააღმდეგის წვივის უკანა ნაწილს და ფეხით თავისკენ ეწევა, ხელებით კი უბიძგებს მოწინააღმდეგეს. არის სარმის სხვადასხვა ვარიანტები: ამოსმული შუასარმა, ქუსლური, გარესარმა, განგამოკრული შუა სარმა, გამოკრული შუასარმა და ა.შ.
კაურის დროს მოჭიდავე ერთ ხელს ჩაჰკიდებს ჩოხის ყურში, მეორე ხელს გადაუტარებს მხარზე და ჩაავლებს ქამარში, ფეხს კი შეყოფს მოწინააღმდეგის ფეხებშუა, შემოხვევს, ფეხისა და თეძოს ბიძგებით მაღლა ასწევს მოწინააღმდეგეს და გამოჰყავს წონასწორობიდან, თავისკენ მიიზიდავს და აგდებს გულაღმა. კაურებიც სხვადასხვა სახისაა: მკლაური გარე კაური, მუხლქვეშა შუა კაური, ჩაკეტილი შუა კაური და ა.შ.
ცერულის დროს მოჭიდავე ფეხის ტერფის წინა ნაწილით მოწინააღმდეგეს გარედან აწვება წვივზე, მხრებთან ჩავლებული ერთი ხელით მიიზიდავს, ხოლო მეორეთი განიზიდავს წონასწორობიდან გამოსულ მოწინააღმდეგეს. ცერულსაც გააჩნია თავისი ვარიანტები: ცერული მხართეძოს დაჭერით, ცერული მხრებში ხელის ჩავლებით და სხვ. ღოჯური ისეთი მოქმედებაა, როცა მოჭიდავე ხელებს შემოხვევს მოწინააღმდეგეს წელზე, თავისკენ მიიზიდავს, აიტაცებს და ტანის მარცხნივ ან მარჯვნივ შემობრუნებით გულაღმა აგდებს სარბიელზე. ღოჯურის სახეებია: წინა ღოჯური, უკანა ღოჯური, გვერდითი ღოჯური
მოგვერდის დროს მოჭიდავე ხელს ავლებს მოწინააღმდეგეს ქამარსა და ჩოხის ყურში, ერთი ფეხი წინ უდგას მეორე უკან, წონასწორობას გადაიტანს წინა ფეხზე, მუხლებში ოდნავ მოიხრება, შემობრუნდება, გვერდს შეაცურებს მოწინააღმდეგის მუცლის ქვეშ, უბიძგებს მუცლის არეში. მუხლებით გაიმართება, მოწინააღმდეგეს გადმოიტანს და აგდებს. მოგვერდის სახეებია: მოკლე მოგვერდი, მკლავჩაკეტილი მოგვერდი, ღრმა მოგვერდი, გრძელი მოგვერდი და ა.შ. თეძოს ჩატარებისას მოჭიდავე მოწინააღმდეგეს ხელს ავლებს ჩოხასა და ქამარში, წონასწორობას გადაიტანს წინა ფეხზე, უკანა ფეხს გადადგამს მოწინააღმდეგის ფეხებშუა, მუხლებში ოდნავ მოიხრება, თეძოს მიაყრდნობს მოწინააღმდეგის ბარძაყსა და მუცლის არეს, თეძოს უბიძგებს. მუხლებში გაიმართება, ხელით მოიზიდავს და თეძოზე გადმოტარებით აგდებს გულაღმა. თეძოსაც გააჩნია თავისი ვარიანტები: ორმხრივი თეძო, ხელმოხვეული თეძო, შებრუნებული თეძო და ა.შ.
კისრულის ჩატარებისას მოჭიდავე ხელს ავლებს მოწინააღმდეგეს ჩოხაში და ცრუ მოძრაობით გამოიყვანს წონასწორობიდან, სწრაფად შებრუნდება, მხრებს და წელს შეუცურებს მუცელსა და მხრებთან, მუხლებში გაიმართება და მოწინააღმდეგეს მოიკიდებს ზურგზე, წინ დაიხრება, კისერზე გადმოტარებით აგდებს ძირს.
ბრუნების ჩატარებისას მოჭიდავე მოწინააღმდეგეს თეძოზე ან შუაკაურზე მყოფს აწევს მაღლა ხელებით და ფეხით, აგდებს გულაღმა უკან. ბრუნების სხვადასხვა სახისაა: გარეკაურის ბრუნი, ხელგადავლებული შუაკაურის ბრუნი და ა.შ.
ქართული ჭიდაობისთვის დამახასიათებელია რაინდული სული, კატეგორიულად მიუღებელია სარბიელიდან გაქცევა, დაცემულთან ჭიდაობა, მოწინააღმდეგის განზრახ დაშავების მცდელობა. ქართული ჭიდაობა პირდაპირია, ხელი ხელს ებრძვის, ფეხი-ფეხს, თეძო-თეძოს. აქ გამორიცხულია მიპარვა, ან მზაკვრული მოქმედება. მოჭიდავენი ჭიდაობის დაწყებისას მუდამ ერთმანეთის პირისპირ უნდა იდგნენ, თუკი ჭიდაობის პროცესისას რომელიმე დაეცემა, დაუშვებელია მასზე მიწოლა ან გადაგორება, მეორე მოშორებით ელოდება მის წამოდგომას, შემდეგ კვლავ დაეჭიდებიან.
ჩაცმულობა
მინი|ქართველი მოჭიდავეები მკლავიანი საჭიდაო ჩოხით
ქართულ საჭიდაო ტანსაცმელს თავიდან შეადგენდა მუქი ფერის მკლავებიან (იდაყვებამდე) საჭიდაო ჩოხას, რომელიც მკერდთან გახსნილი იყო ჩავლების გაიოლების მიზნით, ქვედა ბოლოები კი დაშვებული. შემოვლებული სარტყელი, რომელიც ხშირ შემთხვევაში მტკიცე მატერიის იყო. გრძელი და სრული შარვალი, რომელიც მჭიდროდ არ იყო შემოტმასნილი ფეხებზე, რათა მოჭიდავეს მოძრაობის მეტი საშუალება ჰქონოდა, თუმცა მუხლს ქვევით წვივებზე, რათა ფეხით ფანდის ჩატარებისთვის ხელი არ შეეშალა მჭიდროდ იყო დახვეული ლეკვერთხები. ჭიდაობდნენ ფეხშიშველი.
მოგვიანებით, საჭიდაო ჩოხას მკლავები დაუმოკლეს მხრებამდე, რამაც ქართული ჭიდაობის ზოგიერთი ფანდის გაქრობა გამოიწვია (ჩოხის მკლავებში ჩავლებით). თუმცა შარვლის სიგრძე იგივე რჩებოდა. 1935 წელს მიღებულ ,,ქართული ჭიდაობის შეჯიბრების წესებში” ხაზგასმულია, რომ საჭიდაო შარვალი არის გრძელი (ბანდაჟით). თუმცა მოგვიანებით რატომღაც გრძელი შარვალი ,,თათრულ გადმონაშთად” მიიჩნიეს და მოჭიდავეები რათა უფრო დამგვანებოდნენ ქართველებს, საჭიდაო შარვლად შემოიღეს მოკლე ტრუსები. მოგვიანებით ისედაც დამოკლებული ჩოხა კიდევ უფრო დაამოკლეს და დღესაც ჩოხის ასეთი ვარიანტია ხმარებაში.
ქართული ჭიდაობის კუთხური ნაირსახეობები
დღევანდელი ქართული ჭიდაობის ძირითად ღერძს წარმოადგენს ქართლ-კახური ჭიდაობა, თუმცა ის გამდიდრებულია სხვადასხვა კუთხური ჭიდაობის ილეთებით, რომლებიც მე-19 საუკუნეში მრავლად ვრცელდებოდა საქართველოს სხვადასხვა რაიონებიდან ჩამოსული ძლიერი ფალავნების მეშვეობით. ქართული ეროვნული სპორტული სახეობების მკვლევარი პროფესორი ვასილ ელაშვილი აღნიშნავს: "როდესაც ამ ფიზიკური ვარჯიშის შესწავლა დაიწყო, ხალხში უკვე არსებობდა ჭიდაობის ორგანიზაციის ჩამოყალიბებული სისტემა. თითოეულ რაიონს, ასე განსაჯეთ, ხშირად ცალკეულ სოფლებსაც კი თავისი ლოკალურად ჩამოყალიბებული წესები ჰქონდათ."
როდესაც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ქართული ჭიდაობის სისტემატიზება დაიწყო ამორჩეულ იქნა მთელი რიგი ილეთები, რისი სინთეზის საფუძველზე შეიქმნა დღევანდელი ქართული ჭიდაობა, რომელიც ჩამოყალიბდა როგორც სპორტის სახე. ჯერ კიდევ ვასილ ელაშვილი შენიშნავდა გასული საუკუნის 70-იან წლებში: "რესპუბლიკის სხვადასხვა კუთხეში, განსაკუთრებით მთიანეთში, შემონახულია ჭიდაობის სხვადასხვა ვარიანტები, რომლებიც საშუალებას გვაძლევს ვიფიქროთ, რომ დღევანდელი ქართული ჭიდაობა მისი სინთეზი და განვითარების საფეხურიაო".
თუ არ ჩავთვლით ვასილ ელაშვილის მშრალ ცნობებს, კუთხური ნაირსახეობების შესწავლას მთელი ამ ხნის მანძილზე არანაირი ყურადღება არ ექცეოდა, სანამ გასული საუკუნის 90-იან წლებში ქართული ეროვნული საბრძოლო სახეობების კვლევის მესვეურის კახაბერ ზარნაძის თაოსნობით არ მოხდა ჭიდაობის შემორჩენილი სახეობების შეკრება.
დღესდღეობით ქართული კუთხური ჭიდაობის სახეები ილეთების აღწერილობისა თუ ტერმინების სახით 23 ერთეულამდე აღწევს და მოიცავს ძალზედ სპეციფიურ და საინტერესო სახეებს, როგორიცაა: იმერული "საბეჭურიდან ჭიდაობა", სვანური "ლიბრგიელ" ქამარში ჩავლებით ჭიდაობა, მისი მსგავსი რაჭული "ბეჭ და ბეჭ ჭიდაობა", სვანური "ლიბუნძგვალ" (ჯგუფური ჭიდაობა), ხევსურული "მოშ და მოშ" (ფეხის გარეშე) და "მუქასრისა" (ფეხსაც ხმარობენ), რაჭული "ღოჯური" (ღოჯური ჩაჭიდებით), მეგრული "რკინება", გურული "ჭედობა", ქიზიყური "მკლავმობმით", აჭარული "მატეკრობა", მთიულური "იღლიღორა", ასევე საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში მეტ-ნაკლებად გავრცელებული "მაჯურა" (გამარჯობის თქმისას ხელის ჩაკიდების პოზიციიდან ჭიდაობა), "მკერდაობა" (ხელების გამოუყენებლად), "ცალხელა" (მხოლოდ ერთი ხელის გამოყენებით), თვალახვეული ჭიდაობა და ა.შ. აღნიშნული ჭიდაობის სახეები ავითარებდა კონკრეტულ თვისებას და ძალზედ ეფექტიანი იყო მეომრის ფიზიკური მომზადების საქმეში, მაგალითად "ცალხელა" ჭიდაობა ხელში დაჭრილი მეომრის ჭიდაობას განასახიერებდა, ხოლო "მკერდაობა" ხელებშეკრულისას და ა.შ.
ქართული ჭიდაობა და ჭიდაობის სხვა სახეები
ჭიდაობა სამბოს ერთ-ერთი მესაძირკვლე ვასილი ოშეპკოვი დიდ ყურადღებას უთმობდა ქართულ ჭიდაობას, ამისათვის სპეციალურად იწვევდა ქართული ჭიდაობის მცოდნეებს და საქართველოდან ქართული ჭიდაობის ილეთების ფოტოსურათებიც კი გამოაგზავნინა. მისი მოწაფე ანატოლი ხარლამპიევი კი საგანგებო მისიით საქართველოშიც იმყოფებოდა, რათა შეეკრიბა ქართული ჭიდაობის საუკეთესო ილეთები, ელემენტები. აღნიშნული კვლევები მკაცრად გასაიდუმლოებული იყო და სახელმწიფო უშიშროების ორგანოების ზედამხედველობით ტარდებოდა.
1940 წელს გამოცემულ ,,სამბოს” სახელმძღვანელოში ავტორი ვ. ვოლკოვი წინასწიტყვაობაში აღნიშნავს, რომ ,,ქართული ჭიდაობა საუკეთესოა თავისი ტექნიკითა და უბრალოებით”, იქვე ნათქვამია, რომ ქართულ ჭიდაობაში ,,ფეხის ფანდების დამუშავება უკეთესია, ვიდრე იაპონურ ძიუდოში”, ავტორი შენიშნავს ასევე ქართული ჭიდაობის უპირატესობას თავისუფალ ჭიდაობასთან შედარებითაც; ,,რაც არ უნდა განვითარებული უნდა იყოს თავისუფალი ჭიდაობა სპორტული თვალსაზრისით, ის გდების ტექნიკით ჩამორჩება ისეთ შესანიშნავ ეროვნულ სახეობას, როგორიც ჩოხიანი ქართული ჭიდაობაა”.
60-იან წლებიდან იაპონური ჭიდაობა ძიუდო იქცა პოპულარულ სპორტის სახედ. ქართველი სპორტსმენების წარმატებამ დიდი ყურადღება მიიპყრო და საბოლოოდ ძიუდომაც ბევრი ისესხა ქართული ჭიდაობისგან. იაპონელებმა ქართული ჭიდაობის კარგი მცოდნე ბიძინა მაზიაშვილი საგანგებოდ მიიწვიეს იაპონიაში, სადაც ის რამდენიმე თვის განმავლობაში ატარებდა ქართული ჭიდაობის მასტერკლასებს, აღნიშნულს კი ფირზე იღებდნენ. იაპონიაში დააარსეს ქართული ჭიდაობის სექციაც.
ქართული ჭიდაობის უნივერსალურობაზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ საქართველოდან გამოსული თითქმის ყველა ოლიმპიური, საკავშირო, ევროპისა თუ მსოფლიო ჩემპიონი ჭიდაობის სხვადასხვა სახეში, სწორედ ქართული ჭიდაობიდან მოდიოდნენ, ქართული ჭიდაობა იყო მათი საფუძველი. ქართული ჭიდაობიდან იყვნენ ვახტანგ ბალავაძე, დავით ციმაკურიძე, არსენ მეკოკიშვილი, გურამ საღარაძე, მირიან ცალქალამანიძე, გივი კარტოზია, ანზორ კიკნაძე, შოთა ჩოჩიშვილი და სხვები, რომლებმაც არაერთი შეხვედრა მოიგეს ქართული ჭიდაობის ილეთებით და უმაღლეს ტიტულებს დაეუფლნენ.
საბჭოთა კავშირის ძიუდოისტთა ნაკრების მწვრთნელი ანდრეი ანდრეევი საგანგებოდ აღნიშნავდა, რომ ,,ქართველ ძიუდოისტთა წარმატებათა პირველწყარო სწორედ ქართული ჭიდაობაა”. საბჭოთა კავშირის მოჭიდავეთა ნაკრების ხერხემალს ხომ ქართველი მოჭიდავეები შეადგენდნენ. ოლიმპიური და მსოფლიო ჩემპიონი იაპონელი ისანო ინაკუმა განმარტავდა, რომ ,,როცა ყველა არაიაპონელისათვის ძიუდო უცხო ხილი იყო, მიკვირდა რომ ქართველებთან ჭიდაობა გაცილებით ძნელი იყო. მერე როცა მათ დავუახლოვდი და დავუმეგობრდი კიდეც, ბევრი რამ ნათელი გახდა. გავიგე, რომ ქართველებს ჭიდაობის თავიანთი ეროვნული სახეობა აქვთ, რომლის მრავალი ხერხი წარმატებით გამოიყენება ძიუდოში…პირადად მე ქართული ჭიდაობისგან მრავალი ფანდი ვისესხე” ასევე მსოფლიოსა და ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი შოძის სასახარა, რომელიც საქართველოში სტუმრობისას სოფელ მეჯვრისხევში მიუწვევიათ და უნახავს, თუ როგორ ჭიდაობდნენ პატარა ბავშვები ყოველგვარი მწვრთნელის გარეშე, განუცხადებია, რომ ,,ამის შემდეგ გასაგებია, თუ რატომ არიან ქართველი ფალავნები ასე ძლიერები. ქართველი ჭიდაობისა და ანბანის შესწავლას, ალბათ ერთდროულად იწყებსო” ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი ჭიდაობაში, ასევე მსოფლიო ჩემპიონი სამბოში ლევან თედიაშვილის თქმით ,,საერთაშორისო სარბიელზე მოპოვებულ ჩემს წარმატებებს რაინდულ ქართულ ჭიდაობას ვუმადლი” ოლიმპიური ჩემპიონის შოთა ჩოჩიშვილის თქმით: ,,მოჭიდავე, რომელიც კარგად ფლობს ქართულ ჭიდაობას, უკვე 90 პროცენტით ძიუდოისტია” სამბისტმა ჯემალ მჭედლიშვილმა, რომელმაც მოიგო საკავშირო, ევროპისა და მსოფლიო ჩემპიონატები, მოგვიანებით განაცხადა, რომ როცა სარბიელზე გადიოდა სამბოში არაფერი გაეგებოდა და ვინაიდან ქართული ჭიდაობის მოჭიდავე იყო, ამიტომ იმედს ქართული ჭიდაობაზე ამყარებდა, შედეგმაც არ დააყოვნა.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტის სახეობები კატეგორია:საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ჩარდახლი (გუბადლი)
ჩარდახლი (Çardaqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,    გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
შორთანდი (არშალის რაიონი)
შორთანდი (Шортанды) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის კონსტანტინოვკის სასოფლო ოკრუგში. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 23 კმ-ით აღმოსავლეთით. ატოკ კოდი — 113445400.
მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 513 კაცს, რომლის 51% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 21% — ყაზახი.
1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 477 ადამიანი (228 მამაკაცი და 249 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 360 ადამიანს შეადგენს (172 მამაკაცი და 188 ქალი).
სქოლიო
კატეგორია:არშალის რაიონის დასახლებული პუნქტები
არჩევნები და რეფერენდუმები აზერბაიჯანში
მოქალაქეების მონაწილეობა
მოქალაქეებს თავისუფლად და ნებაყოფლობით აქვთ უფლება მიიღონ მონაწილეობა არჩევნებში. აზერბაიჯანის მოქალაქეებს, რომლებიც ცხოვრობენ საზღვარგარეთ, აქვთ უფლება ხმა მისცენ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დიპლომატიურ ან საკონსულო უწყებებში.
ხმის მიცემის უფლება არ არქვთ პირებს მოქალაქეობის გარეშე, უცხოელებს.
საარჩევნო (რეფერენდუმის) კომისიები
საარჩევნო (რეფერენდუმის) კომისიები შედგება ცენტრალური კომისიის, საოლქო კომისიების, ასევე საუბნო კომისიებისგან.
საარჩევნო (რეფერენდუმის) კომისიები იკრიბებიან ხუთწლიანი ვადით. საარჩევნო (სარეფერენდუმო) კომისიის ადრეული დაშლის შემთხვევაში შეიქმნება ახალი კომისია. ცენტრალური საარჩევნო კომისია არის სახელმწიფო ორგანო, რომელიც ახორციელებს ყველა სხვა საარჩევნო კომისიის საქმიანობას. ის შედგება 18 წევრისგან. 6 წევრი მმართველი პარტიის წარმომადგენელია, 6 წევრი დეპუტატები არიან, რომლებიც არ არიან რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წევრი და 6 წევრი პოლიტიკური პარტიების უმცირესობები პარლამენტში. საარჩევნო (რეფერენდუმის) კომისიებს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე (მისი მოადგილე) და ორი მდივანი.
დაფინანსება
ყველა ხარჯების მომზადება, ორგანიზაცია, არჩევნების ჩატარება და რეფერენდუმი, საარჩევნო (რეფერენდუმის) კომისიების საქმიანობა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სახელმწიფოს ხარჯზე ხდება.
წინასაარჩევნო კამპანია
წინასაარჩევნო (წინასაარჩევნო რეფერენდუმის) კამპანიის ჩატარების უფლება ენიჭება კამპანიის ჯგუფებს, დარეგისტრირებულ კანდიდატებს, აგრეთვე პოლიტიკურ პარტიებს, რომლებმაც დაარეგისტრირეს კანდიდატი.
საპრეზიდენტო არჩევნები
პრეზიდენტი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის აღმასრულებელი ძალაა. საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარების ზოგადი წესები დგინდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის მიერ.
პრეზიდენტად ირჩევა კანდიდატი, რომელმაც ამომრჩეველთა ხმების ნახევარზე მეტი შეაგროვა.
ქვეყანაში საომარი მოქმედებების დროს, რომელიც არ იძლევა საშუალებას საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას, მოქმედი პრეზიდენტის თანამდებობის ვადა გრძელდება სამხედრო ოპერაციების დასრულებამდე.
რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნებს ნიშნავს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
საპარლამენტო არჩევნები
აზერბაიჯანის პარლამენტი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული კრებაა (მილი მჟლი). პარლამენტის არჩევნებს ნიშნავს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი. საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების ზოგადი წესები დგინდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული ასამბლეის მიერ.
აზერბაიჯანულ პარლამენტში, ერთმანდატიანი საარჩევნო ოლქებში 125 დეპუტატი აირჩევა.
კენჭისყრის დასრულებიდან 2 დღის ვადაში განისაზღვრება არჩევნების შედეგები.
მუნიციპალური არჩევნები
მუნიციპალიტეტები აზერბაიჯანში ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებია. ადგილობრივი თვითმმართველობის წევრები ირჩევიან საარჩევნო ოლქებშიუმრავლესობის სისტემის საფუძველზე, რომლებიც მრავალმანდატიანი. მუნიციპალიტეტების არჩევნებს ცენტრალური საარჩევნო კომისია ნიშნავს.
ადგილობრივი ხელისუფლების უფლებამოსილების ვადა 5 წელია.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ნებისმიერ მოქალაქეს, რომელიც 21 წლის ასაკს მიაღწია და აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი შესაბამისი ოლქის ტერიტორიაზე, შეუძლია გახდეს მუნიციპალიტეტში წევრობის კანდიდატი.
კენჭისყრის დღიდან 25 დღის ვადაში ცენტრალური საარჩევნო კომისია აცხადებს ოფიციალურ შედეგებს.
საკონსტიტუციო რეფერენდუმები
კონსტიტუციური რეფერენდუმი არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მოქალაქეების ეროვნული ხმის მიცემა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციაში დაფიქსირებულ გარკვეულ საკითხებზე.
ჩასატარებელო რეფერენდუმის საკითხებს აქვეყნებს მასმედია, რათა გააცნოს ისინი მოსახლეობას.
სარეფერენდუმოდ კენჭისყრაში კენჭისყრაში ხდება რეფერენდუმისთვის წარმოდგენილი თითოეული საკითხი, ისევე როგორც შესაბამისი პასუხები
რეფერენდუმის ბიულეტენში ჩამოთვლილია ყველა კითხვა, რომელსაც გააჩნია პასუხების ვარიანტები („დიახ“/ „არა“, „ვეთანხმები“ / „არ ვეთანხმები“).
თითოეულ ამომრჩეველს შეუძლია მხოლოდ ერთი პასუხი გასცეს ყველა კითხვაზე, რომელიც რეფერენდუმშია მოყვანილი.
კენჭისყრის დღიდან 25 დღის განმავლობაში ცენტრალური საარჩევნო კომისია აცხადებს რეფერენდუმის ოფიციალურ შედეგებს. კენჭისყრის დღიდან 30 დღის განმავლობაში ცენტრალური საარჩევნო კომისია აქვეყნებს მიღებული აქტის ტექსტს, რომელიც გამოქვეყნების დღიდან ამოქმედდება.
რეფერენდუმის საკითხი, რომელიც კენჭისყრაზე იყო წარმოდგენილი და მიიღო დადებითი პასუხი ამომრჩეველთა ნახევრისგან მიღებულად ითვლება. იმ შემთხვევაში, თუ რეფერენდუმში მონაწილეობდა 25% -ზე ნაკლები, რეფერენდუმი ცხადდება ბათილად.
სქოლიო
კატეგორია:არჩევნები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:რეფერენდუმები კატეგორია:რეფერენდუმები ქვეყნების მიხედვით
ურანის ტეტრაბრომიდი
ურანის ტეტრაბრომიდი — არაორგანული ქიმიური ნივთიერება, ფორმულით. შედგება ურანისა და ბრომისგან, ნაერთში ურანის ჟანგვის ხარისხი +4-ის ტოლია.
სქოლიო
კატეგორია:ბრომიდები კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები კატეგორია:ურანი (ელემენტი)
ლაშა ჯანგიძე
ლაშა ჯანგიძე (დ. 11 მაისი, 1983) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის სპარტაკის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:განძასარის ფეხბურთელები კატეგორია:ტყიბულის მეშახტეს ფეხბურთელები კატეგორია:ჩოხატაურის ბახმაროს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი
პოდპოროჟიეს რაიონი
პოდპოროჟიეს რაიონი (Подпорожский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პოდპოროჟიე, საიდანაც მომდინარეობს რაიონის სახელიც. შეიქმნა 1927 წლის სექტემბერში. 1963-1965 წლებში შედიოდა ლოდეინოპოლეს სასოფლო რაიონის შემადგენლობაში. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 31 707 ადამიანს შეადგენდა.
რაიონის ფართობია 7,83 ათასი კმ². ჩრდილოეთიდან — კარელიის რესპუბლიკა, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ვოლოგდის ოლქი, სამხრეთიდან — ტიხვინის და სამხრეთ-დასავლეთიდან — ლოდეინოპოლეს რაიონები ესაზღვრება, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ონეგის ტბა აკრავს.
ისტორია
ეკატერინესეული ადმინისტრაციული რეფორმების შემდეგ, ამჟამინდელი პოდპოროჟიეს რაიონის ტერიტორია ოლონეცისა და ნოვგოროდის გუბერნიების შემადგენლობაში შევიდა. რაიონის სამხრეთი ტერიტორიის მცირედი ნაწილი, მდინარე ოიატიდან მოყოლებული ნოვგოროდის, ხოლო ძირითადი ნაწილი ლოდეინოპოლეს მაზრის (ოლონეცის გუბერნია) შემადგენლობაში შევიდა. 1796 წელს ოლონეცკის გუბერნია გაუქმდა, მისი ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი კი ნოვგოროდის გუბერნიის შემადგენლობაში გადავიდა. მაზრებსშორისი საზღვრების შეიცვალა, თუმცა 1802 წელს ეკატერინეს დროს არსებული საზღვრები მთლიანად აღდგა.
1922 წელს, ოლონეცკის გუბერნიის მთლიანად გაუქმების შემდეგ, მისი სამხრეთი მაზრები: ლოდეინოპოლი და ვიტეგორსკი, პეტროგრადის გუბერნიის, ხოლო 1924-27 წლებში კი ლენინგრადის გუბერნიის შემადგენლობაში გადავიდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის რაიონები
გიო ხუციშვილი
გიორგი (გიო) ხუციშვილი (დ. 17 ივლისი, 1962, თბილისი — გ. 11 ივნისი, 2018, თბილისი) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი. იგი ასრულებდა ქართულ სიმღერებს, როგორც მარტო, ასევე დუეტში; ერთ-ერთი მისი ცნობილი დუეტი იყო ნატო გელაშვილთან ერთად (ყველაზე ცნობილი სიმღერა — „აყვავდება როცა ნუში“).
მუშაობდა ქართული დოკუმენტური სატელევიზიო პოპულარული ფილმების სტუდია (ქდსპფ) „მემატიანეში“. გადაიღო კინონოველა „სინანული“ (1984), დოკუმენტური ფილმები „აქ ყველაფერი წარსულს მაგონებს“, „საუკუნეებს გაუძლებს, მაგრამ...“ (1985), „დედმამიშვილობა“ (1986), „იყო ასეთი ჭაბუკი“ (მ. გაგუასთან ერთად, 1988), „არჩევნები“ (1988), „თანამოაზრენი“ (გია ბალიაშვილთან ერთად, 1988) და სხვა. ქართული ღვინის კომპანია „თელიანი ველის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, ადმინისტრაციის საზოგადოებრივ საქმეთა დეპარტამენტის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამმართველოს უფროსი, თბილისის სპორტის სასახლეს დირექტორი.
2018 წლის 29 მაისს თბილისის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ გიო ხუციშვილის ვარსკვლავი გაიხსნა. გიო ხუციშვილი სიცოცხლის ბოლო პერიოდში მძიმე სენით იყო დაავადებული. მომღერალი 2018 წლის 11 ივნისს, თბილისში, 56 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი მსახიობები გ
ჩრდილოკავკასიური ინდაური
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდაურის ჯიშები
სან-ხასინტოს რაიონი
სან-ხასინტოს რაიონი (Distrito de San Jacinto) — რაიონი პერუში, ტუმბესის რეგიონის ტუმბესის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 11 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 070 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 598.72 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუმბესის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტუმბესის პროვინციის რაიონები
თირიმიუჟგან სულთანი
თირიმიუჟგან კადინ ეფენდი (Tîr-î-Müjgan Kadın Еfendi) ( დ. 16 აგვისტო, 1819, ჩერქეზეთი — გ. 2 ნოემბერი, 1853, ბეილერბეის სასახლე, უსქუდარი, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულმეჯიდ I-ის ცოლი. სულთან აბდულჰამიდ I-ის დედა.
ბიოგრაფია
მინი|თირიმიუჟგან სულთნის საძინებელი ბეილერბეის სასახლეში
წარმოშობა
ერთ-ერთი ვერსიით თირიმიუჟგან სულთანი ეკუთვნოდა ჩერქეზ შაპსუგებს. მეორე ვერსიით კი ის იყო სომეხი ვაჭრის ქალიშვილი ტრაპიზონიდან.
ოჯახი
მას შეეძინა 2 შვილი:
სულთნის დედა
თირიმიუჟგანი გარდაიცვალა როცა მისი ვაჟი 10 წლის იყო. შეჰზადეს აღზრდა-განათლება თავის თავზე სულთნის სხვა ცოლმა — ფირისთუ კადინ ეფენდიმ აიღო, ამიტომ აბდულჰამიდ II-ის მმართველობის დროს ვალიდე სულთანი ის იყო .. ფირისთუ კადინ ეფენდი ოსმალეთის იმპერიაში ბოლო ვალიდე სულთანი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1819 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1853
მოსკოვური ინდაურები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მოსკოვური თეთრი, ახალგაზრდები მოსკოვური ინდაურები — ინდაურთა ჯიშების ჯგუფი. გამოყვანილია 1946–1959 წლებში, საბჭოთა მეურნეობა „ბირიოზკი“-ში («Берёзки»). ფერის მიხედვით განასხვავებენ თეთრ და ბრინჯაოსფერ მოსკოვურ ინდაურებს. თეთრი მიღებულია თეთრი ჰოლანდიურისა და თეთრი ბელტსტვილური ჯიშების შეჯვარებით, ბრინჯაოსფერი — ბრინჯაოსფერის მკერდგანიერთან. მამლები იწონიან 12–13 კგ-ს, დედლები — 6–7 კგ-ს. საადრეო ფრინველებია. თეთრი ინდაურის კვერცხმდებლობა — 100–110 კვერცხი წელიწადში, ბრინჯაოსფერისა — 90–100 ცალი. კვერცხი იწონის 85–88 გ-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდაურის ჯიშები
სკეიენი (ფლორეშტის რაიონი)
სკეიენი (Scăieni) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 99 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 502ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
აბაჯი (გიოინიუჯექი)
აბაჯი (Abacı) — სოფელი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონის ამასიის პროვინციაში, გიოინიუჯექის რაიონში. უახლოესი ქალაქი გიოინიუჯექიდან მდებარეობს 53 კილომეტრში. ზღვის დონიდან 650 მეტრზე. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 58 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამასიის პროვინციის სოფლები
გიულჯემალ ქადინ ეფენდი
გიულჯემალ ქადინ ეფენდი (Gülcemal Kadın Efendi, گل‌جمال سلطان; დ. 1826 — გ. 16 ნოემბერი 1851 ან 29 დეკემბერი 1895 ) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულმეჯიდ I-ის პირველი ცოლი. სულთან მეჰმედ V-ის დედა.
ბიოგრაფია
გიულჯემალ ქადინ ეფენდი დაიბადა დაახლოებით 1826 წელს. ის იყო ალბანური წარმოშობის. მისი ნამდვილი სახელი სოფია იყო. მას შეეძინა ერთი ვაჟი, შეჰზადე მეჰმედი და ოთხი წალიშვილი:ფატმა სულთანი, ჰატიჯე სულთანი, რეფია სულთანი, რუქიე სულთანი.
გიულჯემალ ქადინ ეფენდი დაკრძალულია ჰავატინის სასაფლაოზე, სტამბოლის ახალ მეჩეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:დაბადებული 1826 კატეგორია:გარდაცვლილი 1851
ასაქცევი 41 (აყმოლის ოლქი)
ასაქცევი 41 (№41 Разъезд) — ასაქცევი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. შედის ჟიბექ-ჟოლის სააულო ოკრუგში. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 42 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ატოკ კოდი — 113433300.
მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 52 კაცს, რომლის 67% ეთნიკურად ყაზახი იყო, ხოლო 21% — რუსი.
1999 წელს ასაქცევში ცხოვრობდა 81 ადამიანი (46 მამაკაცი და 35 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 116 ადამიანს შეადგენს (68 მამაკაცი და 48 ქალი).
ლუი III (კონდეს პრინცი)
ადრეული წლები
ლუი დაიბადა 1688 წლის 10 ნოემბერს პარიზში. იგი იყო კონდეს პრინც ანრი ჟიულისა და მისი მეუღლის, ანა ჰენრიეტა კურპფალცელის მესამე შვილი და მეორე ვაჟი, თუმცა მისი ძმა ჯერ კიდე მცირეწლოვანი დაიღუპა, რის გამოც იგი კონდეს მომავალი პრინცი, ანუ ბურბონის ჰერცოგი გახდა. მანამდე იგი ატარებდა მონმორანსის ჰერცოგის წოდებას. გარდა ამისა, იგი ატარებდა შაროლუას გრაფის, ენგიენის ჰერცოგისა და სანკერის გრაფის წოდებას.
მისი მშობლების ათი შვილიდან, მხოლოდ ოთხმა გოგონამ და ერთმა ვაჟმა (ანუ ლუიმ) შესძლეს სრულწლოვანებამდე მიღწევა. 1688 წელს მისი უფროსი და მარი ტერეზი მიათხოვეს კონტის პრინც ფრანსუა ლუის. 1692 წელს მისი მეორე და, ლუიზ ბენედიქტა ცოლად შერთეს ლუი XIV-ის უკანონო ვაჟს, მაინის ჰერცოგ ლუი ავგუსტს. მისი მესამე და მარი ანა კი ცოლად ანრი IV-ის უკანონო შთამომავალს, ვენდომის ჰერცოგ ლუი ჟოზეფზე დააქორწინეს.
ქორწინება
მამისა და თითქმის ყველა კონდეს პრინცის მსგავსად, ქორწინებით ლუიც დიდად უკმაყოფილო იყო, რაც მთელი მისი ცხოვრების მანძილზე გაგრძელდა. მას საერთოდ არ ხიბლავდა თავისი საშუალო სიმაღლის მეუღლე, რომელსაც აბსოლუტურად განსხვავებული ხასიათი ჰქონდა. თუმცა მხოლოდ ლუი არ იყო ასე, მისი ყველა და, რომლებიც ანალოგიურად იძულებით გაათხოვეს უიღბლო ქორწინება ჰქონდათ და ასე ცხოვრობდნენ სიცოცხლის ბოლომდე. ამას ისიც დაერთო, რომ მალე ლუის თავში მაკროცეფალია განუვითარდა. მას გარდა გაუსაძლისი ტკივილებისა თავის არეში, კანი მოყვითალო გაუხდა. მიუხედავად იმისა, რომ ლუი ძალიან განათლებული კაცი არ ყოფილა, იგი არც სულელი იყო და ხვდებოდა, რომ ეს დაავადება მას ბოლოს მოუღებდა.
კონდეს პრინცი
1709 წლის 1 აპრილს ლუის მამა გარდაიცვალა, რის გამოც იგი კონდეს ახალი პრინცი ლუი III გახდა. ამ ამბიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1710 წლის 4 მარტს თავად ლუიც გარდაიცვალა, 41 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1688 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1710 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:კონდეს პრინცები
შატილის ხეობა
მინიატიურა|შატილის ხეობა
ლიტერატურა
- კატეგორია:პირიქითა საქართველო კატეგორია:იმიერკავკასია
ისანის რეგიონი
thumb|right
ისანი (ภาคอีสาน) — რეგიონი ტაილანდის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, მოიცავს ქვეყნის 20 პროვინციას.
გეოგრაფია
200px|thumb|right|ისანის რეგიონის სატელიტური სურათი 200px|thumb|left|ისანის რეგიონი
რეგიონის კლიმატი ტროპიკულია, ხოლო მთებში — სუბტროპიკული. ისანის რეგიონი ძირითადად დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, ტერიტორიების დიდი ნაწილი დაცული რეზერვებია.
დემოგრაფია
200px|thumb|right|ტრადიციული ნიღაბი
ისანის რეგიონის მოსახლეობა 2010 წლისთვის შეადგენდა 19.226.578 კაცს. განსხვავებით დანარჩენი ქვეყნის საერთო დიალექტებისა აქ გავრცელებულია ლაოსური დიალექტი, რომელზეც გავლენას ახდენს ტაილანდური. კამბოჯის საზღვარზე მოსახლეობა საუბრობს კხმერულ ენაზე.
ძირითადი რელიგია - ბუდიზმია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
200px|thumb|right|ისანის რეგიონის პროვინციები ისანის რეგიონი იყოფა 20 პროვინციად.
ეკონომიკა
ამ რეგიონში ეკონომიკის საფუძველია — სოფლის მეურნეობა. აქ კლიმატი საშუალებას აძლევს, რომ გაიზარდოს სხვადასხვა ნათესები. ასევე აქ განვითარებულია მეთევზეობა და მეცხოველეობა.
მრეწველობა და ინფრასტრუქტურა აქ ნაკლებად განვითარებულია, ვიდრე დანარჩენ ქვეყანაში.
ისანი არის ტაილანდის ღარიბი რეგიონი. შემოსავლის დონე თითქმის ორჯერ დაბალია ქვეყნის საშუალო ნიშნულისგან, მოსახლეობის უმეტესობა ცხოვრობს სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ.
პრიოზერსკის რაიონი
პრიოზერსკის რაიონი (Приозерский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პრიოზერსკი. ფართობი — 3597,5 კმ². მდებარეობს კარელიის ყელის ჩრდილოეთ მხარეს, ლადოგის ტბის დასავლეთ სანაპიროზე. რაიონს ჩრდილოეთიდან — კარელიის რესპუბლიკა, სამხრეთიდან — ვსევოლოჟსკის რაიონი, დასავლეთიდან — ვიბორგის რაიონი, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — ლადოგის ტბა აკრავს.
ისანის რეგიონი
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის რეგიონები
პრიოზერსკის რაიონი
1940 წელს, ამჟამინდელი პრიოზერსკის რაიონის ტერიტორიაზე, რომელიც სსრკ-მა მოიპოვა სსრკ-ფინეთის ომის შემდეგ, შეიქმნა კექსჰოლმის (კიაკისალმსკი) რაიონი. მისი ადმ. ცენტრი კექსჰოლმი იყო. 1944 წლის ნოემბერში კექსჰოლმის რაიონი გადავიდა ლენინგრადის ოლქის შემადგენლობაში. 1963-1965 წლებში რაიონი გაუქმებული იყო. 2006 წლის 1 იანვარს რაიონმა მიიღო მუნიციპალიტეტის სტატუსი, რომლის შემადგენლობაშიც 2 საქალაქო და 12 სასოფლო დასახლება წარმოიქმნა, ქალაქი პრიოზერსკი ამავე სახელწოდების მქონე საქალაქო დასახლების შემადგენლობაში შევიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის რაიონები
ჯორჯ სმიტი (ქიმიკოსი)
ჯორჯ სმიტი (George Smith; დ. 10 მარტი, 1941) — ამერიკელი ბიოლოგი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში. არის ბიოლოგიის მეცნიერებების პროფესორ ემერიტუსი მისურის უნივერსიტეტში, კოლუმბიაში.
კარიერა
1941 წლის 10 მარტს დაიბადა ნორვოლქში. ჰავერფორდის კოლეჯში გახდა ბიოლოგიის ბაკალავრი, ერთი წლის განმავლობაში იყო საშუალო სკოლის მასწავლებელი და ლაბორატორიის ტექნიკოსი. მოგვიანებით ჰარვარდის უნივერსიტეტის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიიღო ბაქტერიოლოგიასა და იმუნოლოგიაში. 1983-1984 წლებში რობერტ ვებსტერთან ერთად მუშაობდა დიუკის უნივერსიტეტში, იმ თემაზე, რომლითაც გახდა ნობელიის პრემიის ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
ვაჩეძორის მონასტერი
ვაჩეძორის მონასტერი — IX საუკუნის ქართული სამონასტრო კომპლექსი თურქეთში, ისტორიული ტაოს სოფელ ნიაკომის, თანამედროვე სოფელ ქეჩილის (Keçili) სამხრეთ-აღმოსავლეთით.