cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტაიტი
კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს დედაქალაქი პაპეეტე. აქაა ერთადერთი აეროპორტი მთელს რეგიონში, ქალაქის ცენტრიდან 5 კმ-ით მოშორებით.
გეოგრაფია
მინი|250პქ|ტაიტის რუკა ტაიტი საფრანგეთის პოლინეზიის უდიდესი და უმაღლესი კუნძულია. ჰავაიდან 4400 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს, ჩილედან 7900 კმ-ით დასავლეთით, ხოლო ავსტრალიიდან 5700 კმ-ით აღმოსავლეთით. კუნძულის სიგრძე 45 კმ-ია, ხოლო ფართობი 1045 კმ². უმაღლესი ადგილია ოროენას მთა (2241 მ).
ტაიტის ცენტრალური ნაწილი თითქმის დაუსახლებელია. აქ განსაკუთრებით ბევრი პატარა ნაკადულია.
კლიმატი
ნოემბრიდან აპრილამდე, ტაიტიზე სველი სეზონია. ყველაზე წვიმიანი თვე იანვარია (335 მმ). უმშრალესი თვეა აგვისტო (48 მმ).
საშუალო წლიური ტემპერატურაა 21 °C - 31 °C. ტემპერატურის ყველაზე დაბალი, რეკორდული მაჩვენებელი დაფიქსირებულია 16 °C, ხოლო ყველაზე მაღალი 34 °C.
ისტორია
ჩვ.წ 300-800 წლებში, ტაიტი დასახლებული იყო პოლინეზიელებით. 1880 წლიდან, ტაიტი საფრანგეთის კოლონიაა, თუმცა 1846 წლამდე ადგილობრივებს საფრანგეთის მოქალაქეობის დამადასტურებელი ოფიციალური დოკუმენტები არ ეძლეოდათ.
პოლიტიკური წყობა
ტაიტის მაცხოვრებლები საფრანგეთის სრულუფლებიანი მოქალაქეები არიან სრული სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებებით. ოფიციალური ენა ფრანგულია. აღსანიშნავია, რომ 1960-70-იანი წლებში, სკოლებში ტაიტურ ენაზე ლაპარაკიც კი იკრძალებოდა. ამჟამად სიტუაცია შეცვლილია და ტაიტური ენა სკოლებში ცალკე საგნად ისწავლება.
საფრანგეთის პოლინეზიის ამჟამინდელი პრეზიდენტი, ოსკარ ტემარუ, საფრანგეთისგან სრული დამოუკიდებლობის მომხრეა, თუმცა მის ამ შეხედულებას მოსახლეობის მხოლოდ 20 % იზიარებს.
დემოგრაფია
მინი|150პქ|ტაიტელი ბავშვები, 1906 წ. ტაიტის მოსახლეობა შეადგენს 178 133 ადამიანს (2007). მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს, 70 %-ს შეადგენენ ადგილობრივი პოლინეზიელები. ასევე ცხოვრობენ მეტროპოლიიდან გადმოსახლებული ფრანგები 20 % (ძირითადად პაპეეტეში) და აღმოსავლეთ აზიელები (ძირითადად ჩინელები).
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|300px|კუნძულ ტაიტის ადმინისტრაციული რუკა კუნძული ტაიტი შედის ქარსზედა კუნძულების ადმინისტრაციულ დანაყოფში. მისი ტერიტორია შედგება 12 კომუნისაგან:
ტრანსპორტი
ტაიტიზე მდებარეობს ფააას საერთაშორისო აეროპორტი. ძირითადი ადგილობრივი ავიაკომპანიაა ეარ ტაიტი ნუი. გადაადგილების კიდევ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სახეობაა ბორანი.
განათლება
ტაიტიზე არსებობს ფრანგული უნივერსიტეტი — საფრანგეთის პოლინეზიის უნივერსიტეტი. სასწავლებელში 2000 სტუდენტი სწავლობს. სასწავლო პროგრამა მრავალფეროვანია, მათ შორისაა სამართალი, ეკონომიკა, მეცნიერება და ლიტერატურა.
სპორტი
ტაიტიში სპორტის ყველაზე პოპულარული სახეობაა რაგბი. ტაიტის რაგბის ნაკრები ჩამოყალიბდა 1989 წელს და უკვე 1994 წელს შეუერთდა რაგბის საერთაშორისო საბჭოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზია კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულები
დაღესტნის თეატრალური ისტორიის მუზეუმი
დაღესტნის თეატრალური ისტორიის მუზეუმი (Музей истории театров Дагестана) — მუზეუმი მაჰაჩყალაში, რომელიც წარმოადგენს დაღესტნის რესპუბლიკის საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარების ისტორიას მისი წარმოშობიდან დღემდე. ეს არის დაღესტნის რესპუბლიკის ალიბეგ ტაჰო-გოდის სახელობის ეროვნული მუზეუმის ფილიალი.
ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1984 წელს. ოფიციალური გახსნა შედგა 1989 წელს. იგი განთავსებულია მაქსიმ გორკის სახელობის რუსული დრამატული თეატრის შენობის პირველ სართულზე.
თავდაპირველად, მუზეუმის კოლექცია ჩამოყალიბდა თეატრის მუშაკთა მცირე კერძო კოლექციებიდან და ყოფილი „რუსეთის თეატრალური საზოგადოების“ დაღესტნის ფილიალის მიმოფანტული კოლექციიდან, რომელსაც მაშინ გამიდ რუსტამოვი ხელმძღვანელობდა. შემდეგში მუზეუმის კოლექციების შევსება მოხდა მისი პირველი დირექტორების შიხაბუდინ მანტაშევისა და მაიმუსატ კორკმასოვას ძალისხმევით. მუზეუმის ხელმძღვანელად ლილია ჯამალუტდინოვას მოსვლით ეს სამუშაოები კიდევ უფრო გააქტიურდა — მუზეუმი შეუერთდა რუსულ საქველმოქმედო კამპანიას „შევინარჩუნოთ თეატრების ისტორია შთამომავლებისთვის“, რომელიც დაარსდა 2012 წელს მოსკოვის ალექსეი ბახრუშინის სახელობის სახელმწიფო ცენტრალური თეატრის მუზეუმის მიერ. არტისტებს, რეჟისორებს, ხელოვნებათმცოდნეებს, მხატვრებს, თეატრალური ხელოვნების მოყვარულებს მუზეუმში მოაქვთ ექსპონატები. ასეთი შემოწირულობებით მუზეუმის ფონდი 250 ერთეულით შეივსო. ჩამოყალიბდა სამუშაო ურთიერთობა ბახრუშინის სახელობის მუზეუმთან. რუსეთის ერთ-ერთ უდიდეს მუზეუმში 130 კვადრატული მეტრი გამოიყო სპეციალურად სსრკ სახალხო არტისტის მიძღვნილი გამოფენისთვის. ბახრუშინელებმა თავიანთ მუზეუმში სადემონსტრაციოდ, დაღესტნის მუზეუმიდან მადლიერების ნიშნად მიიღეს ძღვენი — დაღესტნის რესპუბლიკის თეატრალური ხელოვნების ისტორიის დამადასტურებელი 140 ექსპონატი.
დღეს მუზეუმის კოლექცია ითვლის 3 000 ექსპონატზე მეტს — დეკორაციების ესკიზებს, სპექტაკლების კოსტიუმებს, 200-ზე მეტ თეატრალურ პლაკატს — 1930-იანი წლებიდან დღემდე, პროგრამებს, ფოტოებს, ცნობილი თეატრის მოღვაწეების პირად არქივებს, სასცენო კოსტიუმებს, დეკორაციის ნივთებს, დაღესტნის გამოჩენილი არტისტების პორტრეტების გალერეას, წიგნებს მათ შესახებ.
მუზეუმში წარმოდგენილია 12 ექსპოზიცია, რომელიც ეძღვნება დაღესტნის 12 პროფესიულ თეატრს. მათ შორისაა კუმიკის მუსიკისა და დრამის და რუსული დრამატული თეატრები, დაარსებული მე-20 საუკუნის დასაწყისში, დარგუული, ლეზგინსკის, ავარისა და ლაკის თეატრები, არც ისე დიდი ხნის წინ გამოჩენილი ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი, ტაბასარანის, აზერბაიჯანული და ნოღაის თეატრები, ასევე ყველაზე ახალგაზრდა, 2015 წელს გახსნილი „პოეზიის თეატრი“.
მუზეუმის ექსპოზიცია სტუმრებს აცნობს დაღესტნის თეატრალური ხელოვნების ფუძემდებელს, პირველ რეჟისორებს, სცენარისტებს, მსახიობებს, ცნობილ თეატრის მხატვრებს. სტუმართა ინტერესს იწვევს სპექტაკლების მაკეტები: კაზიევის „შამილი“, იური ბონდარევის „ნაპირი“, ჰუსარის სასცენო კოსტუმი ალექსანდრე გლადკოვის სპექტაკლიდან „დიდი ხნის წინ“. ექსპოზიციაზე წარმოდგენილია რსფსრ დამსახურებული არტისტის ალიმ კურუმოვის 1930-იანი წლების სასცენო კოსტიუმები სპექტაკლებისთვის — კარლო გოცის „ყორანი“ და უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა“. უნიკალური ექსპონატია გარუნ საიდოვის სპექტაკლის „Лудильщики“-ის რეკვიზიტი — გრდემლი ბეწვებითა და ჯაჭვებით. სამუზეუმო სივრცის დეკორაციაა გამოჩენილი კომპოზიტორის ნაბი დაგიროვის თეთრი როიალი, რომელიც მუზეუმს მისმა ოჯახმა შესწირა.
მუზეუმს საქმიანი ურთიერთობა აქვს რასულ ჰამზათოვის სახელობის ეროვნულ ბიბლიოთეკასთან, ასევე ბ. მურადოვას სახელობის კულტურისა და ხელოვნების კოლეჯის მოხალისეებთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაღესტნის მუზეუმები კატეგორია:1984 წელს დაარსებულები კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ამუსკო
ამუსკო (Amusco) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 78 კმ². მოსახლეობა — 418 კაცი (2020 წ.).
შორაპნის მაზრა
thumb|250px|შორაპნის მაზრა შორაპნის მაზრა — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში, ცენტრი შორაპანი. შეიქმნა 1846 წელს. შედიოდა ქუთაისის გუბერნიაში.
ამუსკო
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
შორაპნის მაზრა
თავდაპირველად იყოფოდა: არგვეთის, დიმის, საჩხერის, სვერის, ხარაგაულის, ჩხარისა და შორაპნის უბნებად. XIX საუკუნის დასასრულს შორაპნის მაზრაში შედიოდა ყვირილის, საჩხერის, წიფას, ჭიათურისა და ჩხარის უბნები. მაზრაში ცხოვრობდა 15800 ადამიანი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისის გუბერნია კატეგორია:რუსეთის იმპერიის მაზრები
ფშაური (ბედიის თემი)
ფშაური — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში (ბედიის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოხოჯის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 150 მ, გალიდან 17 კმ, აჩიგვარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ბედიის თემის სოფლები
Neivamyrmex raptor
Neivamyrmex raptor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა
კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა, კოლხეთის აკადემია — ფასისის (ახლანდელი ფოთის) მახლობლად III-VI საუკუნეებში არსებული უმაღლესი საფეხურის სასწავლებელი. მასზე ერთადერთი პირდაპირი ცნობა მოიპოვება ბერძენი ფილოსოფოსის თემისტიოსის (ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა დაახლოებით 317-388) ერთ-ერთ წერილში, სადაც აღნიშნულია, რომ თემისტიოსის მამას, ევგენიოსს, და თვით თემისტიოსსაც ამ სასწავლებელში რიტორიკული განათლება მიუღიათ. არავითარი ცნობა არ არსებობს იმის შესახებ, თუ რა პროგრამებით და რა ენაზე მიმდინარეობდა სწავლება ან ვინ ასწავლიდა. თემისტიოსი არ ასახელებს კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის დამაარსებელს, თუმცა მას „ბრძენს“ და „სათნოს“ უწოდებს. კოლხეთს კულტურულად დაწინარურებულ ელადას ადარებს. იმ დროს განსწავლა ათენშიც შეიძლებოდა, მაგრამ სპეციალური რიტორიკული სკოლა მხოლოდ კოლხეთში არსებობდა. ამ სასწავლებელში განუყოფელი იყო ფილოსოფია და მჭერმეტყველება.
თემისტიოსი იმასაც ამბობს, რომ კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლაში მეზობელ ბარბაროსთა წესებისდა მიხედვით ისართ ტყორცნა და ოროლთ სროლა ან ჯირითი კი არ ისწავლებოდა, არამედ ამ სკოლის აღსაზრდელები რიტორიკულ ხელოვნებაში იწრთობოდნენ და ელინთა დღეობებზე ბრწყინავდნენ. ამ ცნობას არსებითი მნიშვნელობა აქვს, რამდენადაც კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლის აღზრდილების ბერძნულ ენაში გაწვრთნილობასა და კლასიკურ ბერძნულ ლიტერატურაში საფუძვლიან განსწავლულობაზე მიუთითებს. რიტორიკულ სასწავლებელში იღებდნენ ბერძნული ენის მცოდნე ახალგაზრდებს. ეს კი გვაფიქრებინებს მოსამზადებელი სკოლის არსებობასაც. თემისტიოსის ცნობიდან ისიც ჩანს, რომ კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლა თავისი შინაარსითა და მიზანმიმართულებით ძვ. ბერძნულ და რომაულ რიტორიკული სკოლებისაგან ბევრად არ უნდა განსხვავებულიყო და ცოდნის იმ მინიმუმის დაუფლებას მოითხოვდა, რაც ორატორისათვის ციცერონისა და კვინტილიანეს შეხედულებით იყო გათვალისწინებული. ისევე როგორც რომაულ რიტორიკულ სასწავლებელში, კოლხეთის უმაღლესი რიტორიკული სკოლაში უთუოდ ასწავლიდნენ ლიტერატურას, ასტრონომიას, მუსიკას, მათმატიკის ელემენტებს, ძირითადად კი ფილოსოფიისა და სამართლის საფუძვლებს, რიტორიკულ ხელოვნებას იმჟამინდელ საქართველოში დიდი პრაქტიკული გამოგონებაც ჰქონდა. აგათია სქოლაქტიკოსის (536-582) საისტორიო თხზულებაში დაცულია ცნობა ქართველი პოლიტიკური მოღვაწეების (აიეტი, ფარტაზი და სხვა) ბრწყინვალე ორატორული გამოსვლების შესახებ, ცხადია, ეს ცოდნა კი მათ თანმიმდევრულად და საფუძვლიანი სწავლით უნდა მიეღოთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგრისის სამეფო კატეგორია:ფოთის ისტორია კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
ალბერტ ელისი
1982 წელს ამერიკელი და კანადელი ფსიქოლოგების პროფესიონალური გამოკითხვის საფუძველზე იგი ისტორიაში მეორე ყველაზე გავლენიან ფსიქოთერაპევტად ითვლებდა (კარლ როჯერსმა დაიკავა პირველი ადგილი; ზიგმუნდ ფროიდმა - მესამე). Psychology Today-მ აღნიშნა, რომ „არც ერთ ინდივიდს, თვით ფროიდსაც კი არ ჰქონია უფრო დიდი გავლენა თანამედროვე ფსიქოთერაპიაზე“.
ადრეული ცხოვრება
ელისი დაიბადა პიტსბურგში, პენსილვანიის შტატში და ახალგაზრდა ასაკიდან იზრდებოდა ნიუ-იორკის დაბა ბრონქსში. ბებია და ბაბუა, მამის მხრიდან, ებრაელი ემიგრანტები იყვნენ რუსეთის იმპერიიდან, ხოლო დედის ბაბუა წარმოშობით გალიციიდან, პოლონეთი, იყო. იგი სამი შვილიდან უფროსი იყო. ელისის მამა, ჰარი, ბროკერად მუშაობდა, ხშირად იყო მივლინებაში სახლიდან შორს და გავრცელებული ინფორმაციით, შვილების მიმართ მარტო მცირეოდენ სიყვარულს ავლენდა. თინეიჯერობის წლებში მისი მშობლები განქორწინდნენ და ელისმა მხოლოდ დედასთან ერთად გააგრძელა ცხოვრება.
ავტობიოგრაფიაში ელისი ახასიათებდა დედას, ჰეტის, როგორც ბიპოლარული აშლილობის მქონე ქალს. ხანდახან, ელისის თქმით, ის იყო „გაუჩერებელი მოლაპარაკე, რომელიც არასოდეს ისმენდა“. იგი გამოხატავდა თავის მტკიცე მოსაზრებებს უმეტეს საკითხებზე, მაგრამ იშვიათად იძლეოდა ფაქტობრივ საფუძვლებს ამ შეხედულებების გასამყარებლად. მამის მსგავსად, ელისის დედაც ემოციურად შორს იყო შვილებისგან. ელისი იხსენებდა, რომ მას ხშირად ეძინა, როცა ის სკოლაში მიდიოდს და ჩვეულებრივ სახლში არ იყო, როცა ბრუნდებოდა. წუწუნის ნაცვლად ელისმა გადაწყვიტა თავად აეღო პასუხისმგებლობა და და-ძმაზე ეზრუნა. საკუთარი სახსრებით ნაყიდი მაღვიძარით იგი ყოველდღე აღვიძებდა და სკოლისთვის ამზადებდა დედმამიშვილებს. როდესაც ამერიკა დიდმა დეპრესიამ მოიცვა, სამივე ბავშვმა დაიწყო სამუშაოს ძებნა ოჯახის დასახმარებლად. ელისს მთელი ბავშვობა ჯანმრთელობის პრობლემები აწუხებდა. ხუთი წლის ასაკში იგი საავადმყოფოში გადაიყვანეს თირკმლის დაავადებით. ასევე ჰოსპიტალიზირებულ იქნა ტონზილიტის გამო, რამაც მძიმე სტრეპტოკოკური ინფექცია გამოიწვია, რომელიც საჭიროებდა სასწრაფო ოპერაციას. მისი თქმით ხუთიდან შვიდ წლამდე მას 6 ჰოსპიტალიზაცია დასჭირდა, რომელთაგან ერთ-ერთიც თითქმის ერთი წელი გაგრძელდა. ამ წლების განმავლობაში მშობლები მას მცირე ემოციურ მხარდაჭერას უწევდნენ, იშვიათად სტუმრობდნენ ან ანუგეშებდნენ. ელისმა თქვა, რომ მან ისწავლა თავის უბედურებასთან დაპირისპირება, ვინაიდან მას "განუვითარდა მზარდი გულგრილობა ამ უგულებელყოფის მიმართ". თინეიჯერობის შუა პერიოდიდან გვიანდელ ოციანებამდე დამოკიდებული იყო არაკონსენსუალურ ფროტერიზმზე. მისი თქმით იგი "ეძებდა ხალხმრავალ მატარებლებს, კინოთეატრის უკან ხალხის დასადგომად განკუთვნილ ადგილებს, ხალხმრავალ ლიფტებს და ადგილებს სადაც შემეძლო ჩემი შუა ნაწილი ქალის მხართან ან თეძოსთან მეხეხა და მალევე მიმეღწია ორგაზმისთვის". წლების განმავლობაში "მე მქონდა ასობით ფროტერისტული სექსუალური თავგადასავალი". ავადმყოფობა მას მთელი ცხოვრების მანძილზე გაჰყვა. 40 წლის ასაკში განუვითარდა დიაბეტიც.
ელისს ჰქონდა გადაჭარბებული შიში საზოგადოებაში გამოსვლისა და მოზარდობის პერიოდში უკიდურესად მორცხვი იყო ქალების მიმართ. 19 წლის ასაკში, უკვე ავლენდა კოგნიტური ქცევითი თერაპევტის მსგავსად აზროვნების ნიშნებს, მან აიძულა თავი დალაპარაკებოდა 100 ქალს ბრონქსის ბოტანიკურ ბაღში ერთი თვის განმავლობაში. მიუხედავად იმისა, რომ პაემანზე თანხმობა არ მიუღია, მან განაცხადა, რომ მოახერხა შეემცირებინა მგრძნობელობა ქალების მიერ უარის თქმის შიშის მიმართ.
განათლება და ადრეული კარიერა
ელისი შევიდა კლინიკური ფსიქოლოგიის სფეროში მას შემდეგ, რაც პირველად მოიპოვა ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი ბიზნესში, სასწავლებლიდან, რომელიც მაშინ ცნობილი იყო, როგორც ნიუ-იორკის ცენტრის ქალაქი კოლეჯი 1934 წელს. მან დაიწყო ხანმოკლე კარიერა ბიზნესში, რასაც მოჰყვა მწერლობა. მცდელობები განხორციელდა 1929 წელს დაწყებული დიდი დეპრესიის დროს. ელისმა აღმოაჩინა, რომ ბიზნესი ცუდი იყო და წარმატებას ვერ აღწევდა მისი მხატვრული ლიტერატურის გამოქვეყნებაში. მა შემდეგ რაც აღმოაჩინა, რომ კარგად შეეძლო არამხატვრული ლიტერატურის წერა, ელისი იკვლევდა და წერდა ადამიანის სექსუალობაზე. კონსულტაციამ ამ საკითხში დაარწმუნა იგი კლინიკურ ფსიქოლოგიაში ახალი კარიერის ძიებაში.
1942 წელს ელისმა დაიწყო სწავლა კლინიკურ ფსიქოლოგიაში დოქტორანტურაზე კოლუმბიის უნივერსიტეტის მასწავლებელთა კოლეჯში, რომელიც ამზადებდა ფსიქოლოგებს ძირითადად ფსიქოანალიზში. მან დაამთავრა ხელოვნების მაგისტრი კლინიკურ ფსიქოლოგიაში მასწავლებელთა კოლეჯში 1943 წლის ივნისში და დაიწყო ნახევარ განაკვეთზე კერძო პრაქტიკა, სანამ ჯერ კიდევ დოქტორის ხარისხზე მუშაობდა - შესაძლოა იმიტომ, რომ იმ დროს ნიუ-იორკში არ არსებობდა ფსიქოლოგების ლიცენზირება. 1946 წელს მან დაწერა კრიტიკა მრავალი ფართოდ გამოყენებული ფანქრისა და ქაღალდის პიროვნების ტესტების შესახებ. მან დაასკვნა, რომ მხოლოდ მინესოტას მრავალფაზიანი პიროვნების ინვენტარი აკმაყოფილებდა კვლევაზე დაფუძნებული ინსტრუმენტის სტანდარტებს.
ადრეული თეორიული წვლილი ფსიქოთერაპიაში
კარენ ჰორნის, ალფრედ ადლერის, ერიხ ფრომისა და ჰარი სტეკ სალივანის ნაწერებმა ელისის აზროვნებაზე გარკვეული გავლენა იქონიეს და დიდი როლი ითამაშეს მისი ფსიქოლოგიური მოდელების ჩამოყალიბებაში. ელისი აფასებს ალფრედ კორზიბსკის, მის წიგნს, მეცნიერება და საღი აზრი, და ზოგად სემანტიკას, როგორც მის საფუძვლებს რაციონალური თერაპიის დაარსების ფილოსოფიურ გზაზე. გარდა ამისა, თანამედროვე და ანტიკურმა ფილოსოფიამ (განსაკუთრებით სტოიციზმმა) და მისმა საკუთარმა გამოცდილებამ დიდი გავლენა მოახდინა ფსიქოთერაპიის ახალ თეორიულ განვითარებაზე. ელისმა აღიარა, რომ მისი თერაპია „არცერთი გაგებით სრულიად ახალი არ იყო“, რადგან, პოლ ჩარლზ დიუბუას „რაციონალურმა დარწმუნებამ“ წინასწარ განსაზღვრა მისი ზოგიერთი ძირითადი პრინციპი. ელისმა განაცხადა, რომ მან იგი პირველად თერაპიის გამოგონებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ წაიკითხა, მაგრამ ბავშვობიდანვე სწავლობდა ემილ კუეს.
1940-იანი წლების ბოლოდან მოყოლებული, ელისი მუშაობდა რაციონალურ-ემოციურ ქცევით თერაპიაზე (REBT). 1953 წლის იანვარს მისი შესვანება ფსიქოანალიზთან დასრულდა და მან საკუთარ თავს რაციონალური თერაპევტი უწოდა. ელისი ამიერიდან ემხრობოდა ფსიქოთერაპიის ახალ, უფრო აქტიურ და პირდაპირ ტიპს. 1955 წელს მან წარადგინა რაციონალური თერაპია (RT). RT-ში თერაპევტი ცდილობდა დახმარებოდა კლიენტს, რომ გაეგო და ემოქმედა იმის ცოდნით, რომ მისი პირადი ფილოსოფია შეიცავდა რწმენას, რაც ხელს უწყობდა მის ემოციურ ტკივილს. ეს ახალი მიდგომა გულისხმობდა აქტიურ მუშაობას კლიენტის თვითმავნებლური რწმენისა და ქცევის შეცვლაზე და ამ ყოველივეს ახორციელებდა მათი ირაციონალურობის, თვითმავნებლობის და სიმკაცრის დემონსტრირებით. ელისი თვლიდა, რომ რაციონალური ანალიზისა და კოგნიტური რეკონსტრუქციის საშუალებით ადამიანებს შეეძლოთ გაეანალიზებინათ საკუთარი თვითმავნებლობა მათი ძირითადი ირაციონალური რწმენის საფუძველზე და შემდგომ განევითარებინათ უფრო რაციონალური კოსტრუქცია.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ფსიქოლოგები კატეგორია:ფსიქოთერაპია კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:ამერიკელი ჰუმანისტები
კოლხიდა (დაბა)
კოლხიდა (Ԥсахара) — დაბა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ალპიისკოე, გაგრაფსტა, გრუზინსკოე-უშჩელიე, ზემო ხევი, ოტრადნოე). მდებარეობს გაგრის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, ზღვოს დონიდან 20 მ, გაგრიდან 7 კმ.
ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისიდან ფიქსირდება წყაროებში. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია პალეოლითური ღია ტიპის ძეგლი, პალეოლითის ხანის მასალა და ნეოლითური იარაღი. XIX საუკუნეში აქ იყო რუსული სიმაგრე კოლხიდა და დიდი მთავრის ალექსანდრე მიხეილის ძე რომანოვის მამული „კოლხიდა“. შემდეგ შეიქმნა დასახლებული პუნქტი. ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX საუკუნეში აქ იყო სოფლები აძაფშ და ფსახარა. 1923 წელს გაგრის მაზრაში შედიოდა კოლხიდა-ალახაძის, ხოლო 1925 წელს — ალახაძე-კოლხიდის თემის სახელწოდებით (2 სოფლით). 1930 წელს კოლხიდის თემში შედიოდა სოფლები: ზემო კოლხიდა, ქვემო კოლხიდა ქვემო შადრევანი (ფონტანი), ხევი (უშჩელიე). დაბის სტატუსი მიენიჭა 1982 წელს. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეციტრუსეობის და მებოსტნეობის მეურნეობები. 1992-1993 წლების აფხაზეთის ომის შემდეგ აფხაზეთის რესპუბლიკის მიერ ეწოდა ფსახარა (Ԥсахара) და დაუბრუნდა სოფლის სტატუსი.
დემოგრაფია
1959 წლის მონაცემებით, დღევანდელი დაბა კოლხიდის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ორი სოფელი: ზემო კოლხიდა და ქვემო კოლხიდა. ზემო კოლხიდაში ცხოვრობდა 486 ადამიანი, უმეტესად სომხები, ხოლო ქვემო კოლხიდაში — 1667 ადამიანი, სომხები და ქართველები. მთლიანად კოლხიდის სასოფლო საბჭოს მოსახლეობა 8019 ადამიანი იყო. 1989 წლის აღწერით დაბა კოლხიდაში ცხოვრობდა 3102 ადამიანი, ასევე სომხები და ქართველები. 1989 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობდა 3102 ადამიანი.
2011 წლის აფხაზეთის სეპარატისტული ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერის მიხედვით, ფსახარის სასოფლო საბჭოს მოსახლეობა შეადგენს 2492 ადამიანს, მათგან 1486 — სომეხი (59,6 %), 727 — აფხაზი (29,2 %), 170 — რუსი (6,8 %), 56 — ქართველი (2,2 %), 21 — პონტოელი ბერძენი (0,8 %), 12 — უკრაინელი (0,5 %), ხოლო 20 ადამიანი სხვა ეთნიკურობისაა (0,8 %).
სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის დაბები
1977
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
არკადი როტენბერგი
არკადი რომანის ძე როტენბერგი (Аркадий Романович Ротенберг; დ. 15 დეკემბერი, 1951, ლენინგრადი, რსფსრ, სსრკ) — წარმოშობით ებრაული, რუსი ბიზნესმენი და მილიარდერი. რუსეთის დამსახურებული მწვრთნელი და ფიზიკური კულტურის დამსახურებული მუშაკი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. წვრთნის პროცესის მართვისა და ორგანიზების განხრით, 30-ზე მეტი სასწავლო-მეთოდური და სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. რუსეთის ფედერაციის შრომის გმირი (2020). რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის უახლოესი მეგობარია.
განათლება
1978 წელს, პ.ფ. ლესგაფტის სახელობის ფიზიკური კულტურის, სპორტისა და ჯანმრთელობის ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაამთავრა.
პედაგოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. 2014 წელს, არკადი როტენბერგის ნაშრომებში პლაგიატი აღმოაჩინეს, დისერტაციების ტექსტების ნაწილი დაკოპირებული იყო ავტორის მითითების გარეშე.
ოჯახი
პირველი მეუღლე — გალინა, რომლისგან ჰყავს ორი ვაჟი (პავლე და იგორი) და ერთი ქალიშვილი (ლილია). 2005-2013 წლებში ჰყავდა მეორე მეუღლე ნატალია, რომელიც არკადი როტენბერგზე 30 წლით უმცროსია. ყოფილი მეუღლე, მათ საერთო შვილებთან (ვარვარა და იგორი) ერთად გაერთიანებულ სამეფოში ცხოვრობს.
ქალიშვილი — ლილია როტენბერგი (17.04.1978), სამედიცინო განათლება აქვს მიღებული, ბერლინის სამედიცინო კლინიკის, Vitalis-medical-ის მფლობელია.
ვაჟი — იგორ როტენბერგი (დ. 1973), 2004 წლიდან სს „რუსეთის რკინიგზის“ საკუთრების დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი, 2004 წლამდე რუსეთის საკუთრების საკითხების სამინისტროს, წარმოების დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი, 2010 წლიდან, ღია სააქციო საზოგადოება „თბოენერგეტიკული კომპანია მოსენერგოს“ დირექტირთა საბჭოს თავმჯდომარე. 2014 წლიდან — შპს „Газпром бурение“-ს დირექტორთა საბჭოს ხელმძღვანელია.
ვაჟი — პავლე როტენბერგი (დ. 2000), "Brookings Blizzard-ის ჰოკეის მოთამაშეა (ბრუკინგსი, სამხრეთ დაკოტა, აშშ).
ძმა — ფინეთის მოქალაქე ბორის როტენბერგი (დ. 1957), რუსი ბიზნესმენი, რუსეთის ძიუდოს ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი, ბანკ „Северный морской путь“-ის თანამფლობელი.
ძმისშვილი — რუსეთისა და ფინეთის მოქალაქე ბორის როტენბერგი (დ. 1986), ფეხბურთელი. 2011 წლიდან, საფეხბურთო კლუბ მოსკოვის „დინამოს“ მოთამაშეა. 2006-2010 წლებში, სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტის” ფეხბურთელი იყო. 2016 წლიდან — მოსკოვის საფეხბურთო კლუბ ლოკომოტივის ფეხბურთელია.
სპორტი
მინი|290px|კონტინენტური ჰოკეის ლიგის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე გენადი ტიმჩენკო (მარცხნივ) და მოსკოვის ჰოკეის კლუბ „დინამოს” პრეზიდენტი არკადი როტენბერგი, ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარების საბჭოს სხდომაზე. 2015. მინი|290px|მეგობრობის ორდენით დაჯილდოვება. მოსკოვი. კრემლი. 2012. არკადი როტენბერგი 12 წლამდე აკრობატიკით იყო გატაცებული.
1964 წელს, მწვრთნელ ანატოლი რახლინთან, ვლადიმერ პუტინთან ერთად ჯგუფში, ჭიდაობაში ვარჯიში დაიწყო (სამბო, შემდეგ ძიუდო).
ლენინგრადის სპორტულ კლუბებში, 15 წელზე მეტი, ძიუდოსა და სამბოს მწვრთნელად მუშაობდა.
1990-იანი წლების დასაწყისში პუტინს ეხმარებოდა, რომელიც მაშინ სანქტ-პეტერბურგის მერიის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე იყო, ერთად ვარჯიშობდნენ ჯიუდოში, ხოლო შეჯიბრებებზე ერთანეთის სპარინგ-პარტნიორებად გამოდიოდნენ.
1998 წლიდან — ვლადიმერ პუტინის იდეით და გენადი ტიმჩენკოსთან ერთობლივად შექმნილი სანქტ-პეტერბურგის ძიუდოს კლუბ „Явара-Нева”-ს გენერალური დირექტორია, რომლის საპატიო პრეზიდენტია ვლადიმერ პუტინი.
2015 წლის 21 აგვისტოს, რუსეთის ჰოკეის ფედერაციის გამგეობის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
2016 წელს, იმ 100-ზე მეტ ადამიანთა რიცხვში მოხვდა, რომლებსაც რუსეთის პრეზიდენტმა, ვ. პუტინმა მადლობა გადაუხადა „სპორტისა და ფიზიკური კულტურის სფეროში შეტანილი წვლილისთვის”, და ასევე „სამამულო ჰოკეის განვითარების უდიდესი წვლილისთვის”.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი კატეგორია:რუსი მილიარდერები კატეგორია:რუდი ბიზნესმენები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგელები კატეგორია:რუსი ებრაელები
Heidevolk
Heidevolk — ფოლკ მეტალ ჯგუფი არნემიდან, ნიდერლანდები. მათ მუსიკაზე იგრძნობა გერმანული მითოლოგიის გავლენა.
კოლხიდა (გაზეთი)
„კოლხიდა“— ქართული ყოველდღიური გაზეთი ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა 1911–1913 წლებში. რედაქტორი-გამომცემლები: არისტო ჭუმბაძე (1911 წ., 1912 №№ 1-57), მ. ჯაფარიძე (1912 №№ 58-152, 1913 №№ 1-42). თანამშრომლობდნენ კიტა აბაშიძე, გრიგოლ გველესიანი, სილოვან ხუნდაძე, დიმიტრი უზნაძე, ა. ჯაფარიძე. იბეჭდებოდა აკაკი წერეთლის, ნიკო ლორთქიფანიძის, დუტუ მეგრელის, ნ. ჩხიკვაძის, ა. ჭუმბაძის და სხვათა ნაწარმოებები. „კოლხიდის“ გამოცემა შეწყდა 1913 წლის მაისში. გაზეთის დროებითი შეჩერების პერიოდში (1912 შემოდგომა — 1913 ზამთარი) და დახურვის შემდეგ გამოდიოდა გაზეთი „იმერეთი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
პრაღის ზავი (1866)
პრაღის ზავი — საზავო ხელშეკრულება ავსტრიასა და პრუსიას შორის, რომელმაც დაასრულა ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომი. ხელი მოაწერეს 1866 წლის 23 აგვისტოს პრუსიის ჯარების მიერ ოკუპირებულ პრაღაში. პრაღის ზავმმა დაადასტურა 1866 წლის 26 ივლისის ნიკოლსბურგის ხელშეკრულების ძირითადი პირობები.
პრაღის ზავის თანახმად ავსტრიამ აღიარა გერმანული კავშირის დაშლა, პირობა დადო, რომ ცნობდა მდინარე მაინის ჩრდილოეთით გერმანულ სახელმწიფოთა ახალ კავშირს პრუსიის მეთაურობით, აგრეთვე პრუსიის მომავალ ანექსიებს გერმანიის ჩრდილოეთში. პრუსიის სასარგებლოდ ავსტრია უარს ამბობდა ყველა უფლებაზე შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მიმართ და ცნობდა იტალიისათვის ვენეციის ოლქის გადაცემას. ავსტრიასვე დაეკისრა კონტრიბუციის გადახდა 20 მლნ. პრუსიული ტალერის ოდენობით. გერმანულ ისტორიოგრაფიაში პრაღის ზავი ბისმარკის დიპლომატიის შედევრად მიიჩნევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
Neivamyrmex romandii
Neivamyrmex romandii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გოძე
გოძე — ძველიაპონურ პანთეონის წარმომადგენელი ღვთაება.
მისი გავრცელებული გამოსახულება, დაბლა დადრეკილი მუცლის გამო, ხშირად ბეგემოტს დარდება, თუმც კი ადრეულ მასალაში ხანდახან შავ ღორად მოიხსენებენ, ხანაც მწითურად.
გოძე ზოგი ვერსიით ჩრდილოელი იყო, დიდი დათვის თანავარსკვლავედში ცხოვრობდა, იაპონიას ომში დახმარება გაუწია, თეთრი პირისახისა იყო, მას ხე–ტყე და ლითონის ნაწარმი მოჰქონდა და გველეშაპ რეალტოსთან შებრძოლება მხოლოდ მას შეეძლო, ტრაბახი უყვარდა, ოდესღაც მიჯაჭვულიც ჰყავდათ იმ თავის ჩრდილოეთში.
მითის მიხედვით გოძემ დაამარცხა რეალტოსი და მიითვისა მისი გვირგვინი. მას შემდეგ გოძე მიჩნეულია სპორტისა და თაღლითობის ღვთაებად, ზოგიერთ წყაროში გოძე მოხსენიებულია ლევანტოსად.
ალაქურშაქი
ალაქურშაქი  (Alaqurşaq) — სოფელი აზერბაიჯანში,   გუბადლის რაიონში.
1993 წლიდან სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მიერ იყო ოკუპირებული.
2020 წლის 9 ნოემბერს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განცხადება სოფლის განთავისუფლების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
გოთური მოდა
გოთური მოდა ― გოთური სუბკულტურის წარმომადგენლების ჩაცმულობის სტილი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მისტიური, შავბნელი, ძველმოდური და ერთგვაროვანი დეტალები.
გოთური გარეგნობის ტიპური დეტალებია: შავად შეღებილი თმა, მუქი ფერის ტუჩსაცხი და მუქი ფერის სამოსი. აგრეთვე მნიშვნელოვანი დეტალებია თვალის მუქი მაკიაჟი და მუქი ფერის ფრჩხილის ლაქი, რომელიც, როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი გოთების გარეგნობისთვისაა დამახასიათებელი. ეს უკანასკნელნი, სხვა მამაკაცებთან შედარებით, ხშირად იყენებენ კოსმეტიკას.
გოთურ ჩაცმულობის სტილში ხშირად ვხვდებით პანკისა და ვიქტორიანული მოდის დეტალებს. ხშირად ხდება გოთური მოდის გაიგივება მძიმე მეტალისა და ემოს მოდასთან.
სქოლიო
კატეგორია:მოდა კატეგორია:გოთიკური სუბკულტურა
ლინდა მერტენსი
ლინდა მერტენსი (დ., ვილრეიკი, ბელგია) — ბელგიელი მომღერალი. განსაკუთრებით ცნობილი გახდა ბენდ Milk Inc.-ში მოღვაწეობისას. ლინდა მერტენსი დაიბადა ვილრეიკში, ანტვერპენში. ის სწავლობდა ხელოვნებას სკოლის დამთავრების შემდეგ, ორი წელი სწავლობდა საპარიკმახერო სკოლაში. ლინდას დედა არის ფლამანდელი, ხოლო მამა ტუნისელი.
სიმღერები
სიმღერები Milk Inc.-თან ერთად
სიმღერა ჯესი დე სმეთთან ერთად
სიმღერა ესთერ სელსთან, ქეით რაიანთან, მაიკე მოენსთან და პასკალ ფერონტთან ერთად
სიმღერა Sylver-თან ერთად
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ბელგიელი მომღერლები კატეგორია:ბელგიელი მუსიკოსები
კალსადა-დე-ლოს-მოლინოსი
კალსადა-დე-ლოს-მოლინოსი (Calzada de los Molinos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 26 კმ². მოსახლეობა — 324 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
Neivamyrmex rosenbergi
Neivamyrmex rosenbergi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პანუკულანი
პანუკულანი (ოფიციალურად პანუკულანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Panukulan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 376 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის. მდებარეობს კუნძულ პოლილიოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, პოლილიოს კუნძულთა შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ფშაური (წარჩის თემი)
ფშაური — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში (წარჩის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოხოჯის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 160 მ, გალიდან 18 კმ, აჩიგვარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 6 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:წარჩის თემის სოფლები
ბიურაკანი
ბიურაკანი (Բյուրական) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს არაგაწის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფერდობზე. ქალაქში მდებარეობს წმინდა ჰოვანესის ბაზილიკა და ობსერვატორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ლიდზი
ლიდზი (ინგლ. Leeds, გამოითქმის /ˈliːdz/) — ქალაქი იორკშირში, მდინარე აირზე (ინგლისი); დიდი ბრიტანეთის სიდიდით მეხუთე ქალაქი. 2011 წლის აღწერით ქალაქის ფარგლებში ცხოვრობდა 750,700 ადამიანი. ლიდზის დოკუმენტური ისტორია იწყება V საუკუნიდან, როდესაც ელმეტის სამეფო დაფარული იყო "ლოიდებით" (Loidis), საიდანც წარმოდგება სახელი Leeds. ინდუსტრიული რევოლუციისას ლიდზი მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი გახდა შალის წარმოებასა და ვაჭრობაში, შემდეგ კი კომერციისა და განათლების ცენტრის სტატუსიც მიიღო. აქ მდებარეობს საერთაშორისო რეპუტაციის მქონი ლიდზის უნივერსიტეტი, ლიდზის მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტი და ლიდზის სამებისა და ყველა წმინდანის კოლეჯი. ამჟამად ლიდზი ბრიტანეთის უდიდესი ცენტრია ბიზნესა და საფინანსო მომსახურებაში ლონდონის გარეთ. ასევე ბრიტანეთის ეროვნული სტატისტიკის ცენტრის ცნობით, ლიდზი გაერთიანებული სამეფოს ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია.
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
სერბული დინარი
ისტორია
პირველი შედარებით თანამედროვე დინარი სერბეთში მე-XIX საუკუნიდან გვხვდება. მანამდე, ოტომანთა დაპყრობების შედეგად, ბალკანეთის ამ ტერიტორიაზე მრავალი სხვადასხვა ვალუტა მიმოიქცეოდა, რისი კვალიც სერბულ დინარს დღემდე ეტყობა - მისი ქვევალუტის პარას სახელწოდება იგივეა, რაც თურქული მსგავსი მონეტისა და იგი არაბულად ვერცხლს ნიშნავს. 1868 წელს 1, 5 და 10 პარას დენომინაციის მონეტები გამოუშვეს, რომლის ავერსზეც პრინც მიჰაილო ობრენოვიჩ III-ს პორტრეტი იყო გამოსახული. მოგვიანებით, 1875 წელს ვერცხლის 50 პარა, 1, 2 და 5 დინარი მოიჭრა. ხოლო 1879 წელს კი პირველი ოქროს მონეტები მოიჭრა ჯერ 20, ხოლო მოგვიანებით 10 დინარისათვის. ეს უკანასკნელნი სპეციალურად მილან I-ის კორონაციისთვის 1882 წელს ჩამოასხეს, რის გამოც 10 დინარს ხალხში “მილანდორს” უწოდებდნენ, რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც ოქროს მილანი.
სერბული დინარის პირველი ბანკნოტები დაიბეჭდა 1876 წელს. 1873 - 1894 წლებს შორის სერბული დინარი მიბმული იყო ფრანგულ ფრანკთან.
1918 წელს შეიქმნა იუგოსლავიის სამეფო, რომლის შემადგენლბაშიც იყო სერბეთი. სამეფოს შექმნიდან ორი წლის შემდეგ 1920 წელს სერბული დინარი შეცვალა იუგოსლავიურმა დინარმა.
1941 წელს მესამე რეიხის მიერ სერბეთის ოკუპირებული ნაწილებში იუგოსლავიური დინარი შეიცვალა სერბული დინარით, რომელიც მიმოქცევაში იყო 1944 წლამდე, როდესაც იუგოსლავიის სახალხო არმიამ ის შეცვალა იუგოსლავიური დინარით 1 იუგოსლავიური დინარი 20 სერბული დინართან თანაფარდობით.
2003 წელს, როდესაც იუგოსლავია გარდაიქმნა სერბეთის და ჩერნოგორიის სახელმწიფოთა კავშირად მიმოქცევაში შევიდა სერბული დინარი, რომელმაც შეცვალა მისი წინამორბედი იუგოსლავიური დინარი.
ბანკნოტები
სერბეთში მიმოქცევაშია ბანკნოტები შემდეგი ნომინალით:
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს ვალუტები
სქური (მინერალური წყალი)
„სქური“ — სულფატურ-ქლორიდული ნატრიუმ-კალციუმიანი სამკურნალო მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აბანოსღელის (ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ქიმიური შედგენილება: საბადო დაკავშირებულია შუა- და ზედაიურულ, ცარცულ და პალეოგენურ ნალექებთან. წყალი ჭაბურღილით არის ამოყვანილი შუაიურული (ბაიოსური) ვულკანოგენური ქანებიდან. დებიტი 60-65 ათ. ლ/დღ-ღ. წარმოებს წყლის ჩამოსხმაბოთლებში; სამედიცინო ჩვენება - საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა, საყრდენ-სამოძრაო აპარატისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მინერალური წყლები
1976
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
ქაჯარანი
ქაჯარანი — ქალაქი სომხეთში სიუნიქის ოლქში. მდებარეობს მდინარე ვოხჩის ზემო დინებაში, ზანგეზურის ქედის აღმოსავლეთ კალთებზე მეგრინის ქედის ჩრდილოეთით. ერევნიდან 356 კილომეტრი, კაპანიდან 25 კილომეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
დონი
დონი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Neivamyrmex rugulosus
Neivamyrmex rugulosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
კაპილიასი
კაპილიასი (Capillass) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,27 კმ². მოსახლეობა — 73 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
NBA-ს წლის მეექვსე კაცის ჯილდო
ამ ჯილდოს პირველი გაცემიდან მოყოლებული, წლის მეექვსე კაცის ჯილდო 26 სხვადასხვა მოთამაშეს გადაეცა. კევინ მაკჰეილი, რიკი პირსი და დიტლეფ შრემპფმა შეძლეს ამ ჯილდოს 2-ჯერ მოპოვება. ფინიქს სანსის მოთამაშეებს, ეს ჯილდო 4-ჯერ აქვთ მოგებული, მაშინ როდესაც ბოსტონ სელტიქსის და დალას მევერიქსის მოთამაშეებმა ამ ჯილდოს მოპოვება 3-ჯერ შეძლეს. მაკჰეილი და ბილ უოლტონი არიან მხოლოდ ის ჯილდოს მფლობელები, რომლებიც შემდეგ დიდების დარბაზში იქნენ შეყვანილი. უოლტონი ასევე არის ერთადერთი მოთამაშე, რომელმაც ამ ჯილდოსთან ერთად, NBA MVP ჯილდო მოიგო. უკანასკნელი გამარჯვებული არის ჯეიმზ ჰარდენი. მანუ ჯინობილი, შრემპფი, ლეანდრო ბარბოსა, ტონი კუკოჩი და ბენ გორდონი არიან მხოლოდ ის ჯილდოს გამარჯვებულები, რომლებიც არ არიან აშშ ტერიტორიაზე დაბადებულნი. გორდონი იყო პირველი მოთამაშე, რომელმაც ეს ჯილდო, როგორც ახალბედა, ისე შეძლო მოგება.
5 მოთამაშიდან, რომლებიც არ იყვნენ აშშ ტერიტორიაზე დაბადებულიდან, 3 მათგანს არ უვარჯიშიათ NBA-მდე ლიგაში: ჯინობილი, ბარბოსა და კუკოჩი. შრემპფი თამაშობდა 2 წელი ვაშინგტონის სკოლის კალათბურთის გუნდში, ასევე ვაშინგტონის კოლეჯში, ხოლო გორდონი აღზრდილი იქნა ნიუ-იორკის შტატში, ხოლო მოგვიანებით კონექტიკუტის შტატის კოლეჯში თამაშობდა კალათბურთს.
ჩერნოოჩენეს თემი
ჩერნოოჩენეს თემი (Община Черноочене) — თემი ბულგარეთში. შედის კირჯალის ოლქში. 2005 წლის მონაცემებით თემის მოსახლეობაა — 15 333 ადამიანი.
დასახლებული პუნქტები
თემის შემადგენლობაში შედის შემდეგი დასახლებული პუნქტები:
კატეგორია:კირჯალის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
კასტრილიო-დე-ვილიავეგა
კასტრილიო-დე-ვილიავეგა (Castrillo de Villavega) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 34 კმ². მოსახლეობა — 175 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
Dark Side of the Rainbow
„Dark Side of the Rainbow“ (ცისარტყელის ბნელი მხარე), აგრეთვე ცნობილი როგორც Dark Side of Oz ან The Wizard of Floyd — ეწოდება პინკ ფლოიდის ალბომის The Dark Side of the Moon და 1939 წელს გადაღებული ფილმის „ოზის ჯადოქარი“ სინქრონიზაცია. ამ დროს ზოგიერთ მომენტში ჩნდება ეფექტი, თითქოს ალბომი და ფილმი ერთმანეთს უკავშირდებიან. ამ მოვლენის სახელწოდება არის ალბომის სათაურისა და ფილმის სიმღერის „Over the Rainbow“ კომბინაცია.
Neivamyrmex scutellaris
Neivamyrmex scutellaris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
Dark Side of the Rainbow
ჯგუფის აზრი
ალბომის 25 წლის იუბილესთან დაკავშირებულ ინტერვიუში დევიდ გილმორმა თქვა:
Neivamyrmex scutellaris
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Dark Side of the Rainbow
ჯგუფის აზრი
ნიკ მეისონმა 1997 წელს MTV-ს განუცხადა:
ეს განცხადება ხუმრობა იყო, მაგრამ ზოგმა ფანმა ის სერიოზულად მიიღო და დაიწყო მუსიკის ჰანგებსა და The Dark Side of the Moon-ს შორის მსგავსების ძებნა.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდი კატეგორია:ოზის ჯადოქარი კატეგორია:სინქრონულობა კატეგორია:ალტერნატიული საუნდტრეკები
შრომა
საკუთარი სახელი შრომა შეიძლება აღნიშნავდეს:
რონის მყინვარი
რონის მყინვარი (Rhonegletscher) — ხეობის ტიპის მყინვარი შვეიცარიის ალპებში. მდებარეობს შვეიცარიის ვალეს კანტონში. წარმოადგენს მდინარე რონის სათავეს. ფართობი 17 კმ². სიგრძე დაახლოებით 10 კმ, სიგანე 1 კმ-მდე. XIX საუკუნის შუა პერიოდიდან დაწყებული განიცდის განუწყვეტლივ დნობას. მყინვარის ენა საკმაოდ დაბლა ეშვება, რის გამოც ტერიტორია ტურისტების ღირსშესანიშნავი ობიექტია. ვრცელდება გრიმზელის უღელტეხილის სიახლოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მყინვარები კატეგორია:ალპების მყინვარები
გრიგოლ დადიანი (პოეტი)
მინი|150პქ|გრიგოლ კოლხიდელი გრიგოლ ლევანის ძე დადიანი (ლიტერატურული ფსევდონიმი კოლხიდელი) (დ. 18 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 6 ოქტომბერი], 1814, ზუგდიდი — გ. 19 იანვარი [ძვ. სტ. 6 იანვარი] , 1902, ქუთაისი ), ქართველი პოეტი, საზოგადო მოღვაწე. სამეგრელოს მთავრის ლევან V-ის ძე, რუსეთის არმიის ინფანტერიის გენერალი (1883).
ბიოგრაფია
1828 წლიდან სწავლობდა პეტერბურგის პაჟთა კორპუსში. 1834 წლიდან პეტერბურგში მსახურობდა ჯერ ლეიბგრენადერთა, შემდეგ პრეობრაჟენსკოეს პოლკში. 1844 წელს პოლკოვნიკი გახდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ (1845) სამეგრელოში დაბრუნდა. ყირიმის ომის (1853-1856) დროს ოსმალთა წინააღმდეგ მებრძოლ რაზმს მეთაურობდა კავკასიის ფრონტზე. 1854 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. ომის შემდეგ დაინიშნა გრენადერთა დივიზიის პირველი ბრიგადის მეთაურად. იბრძოდა შამილის წინააღმდეგ. რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878) მონაწილეობისათვის მიიღო გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1880 წელს სამხედრო სამსახურის 50 წლისთავზე - გენერალ-ადიუტანტის წოდება.
დადიანს ეკუთვნის ისტორიული პოემა „რუხის ბრძოლა“, რომელშიც აღწერილია მეგრელ-იმერთა ერთობლივი ბრძოლა აფხაზთა და კავკასიელ მთიელ მომხდურთა წინააღმდეგ 1780 წელს, პატრიოტული სულისკვეთებით აღსავსე ლექსები და სხვა. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში („ცისკარი“, „ივერია“ და სხვა). „კოლხიდელის“ გარდა ზოგჯერ სხვა ფსევდონიმებითაც წერდა („იოანე გეგეჭკორი“, „მეგრელი“, „კ“, „გ. დ.“ და სხვა). წვლილი მიუძღვის იპოლიტ ბარტდინსკის მიერ „ვეფხისტრაოსნის“ თარგმნის საქმეში. მთელი თავისი ქონება და ბიბლიოთეკა დადიანმა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას უანდერძა.
დაკრძალულია მარტვილის მონასტერში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1814 კატეგორია:გარდაცვლილი 1902 კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გ
ბოლეტუსი
ბოლეტუსი (Boletus) — სოკოების გვარი ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მილებიანი სპორული შრე. ნაყოფსხეული ქუდიანია, მასიური. ქუდი ბალიშისებრი ან მომრგვალო ფორმისაა, მშრალი ან გლუვი. ჰიმენოფორი მილებიანი, თავისუფალი ან ნახევრად თავისუფალი. ფორები — ყვითელი, წითელი, ან (იშვიათად) თეთრი ფერის. ფეხი ძირში ან შუისკენ გასქელებულია, ზედაპირი ბოჭკოვანი ან ბადიანი, იშვიათად გლუვი. რბილობი თეთრი ან ყვითელი ფერის. გაჭრისას უმრავლესობა ლურჯდება, იშვიათად წითლდება ან ფერს არ იცვლის. სპორების ფხვნილი ყავისფერია სხვადასხვა ელფერით.
გვარი პირველად განსაზღვრული და აღწერილი იქნა შვედი ბუნებისმეტყველის კარლ ლინეს მიერ 1753 წელს.
მიკორიზას ქმნის წიწვოვან და ფოთლოვან ხეებთან, გავრცელებულია თითქმის ყველგან, მასიურად იზრდება ზომიერ კლიმატურ სარტყლებში. გვარში ბევრი საჭმელად ვარგისი სახეობა შედის. ყველაზე მაღალი კვებითი ღირებულებით დათვისსოკოს გამოირჩევა. გამოიყენება თითქმის ყველა სახით.
სქოლიო
კატეგორია:სოკოების გვარები კატეგორია:ბოლეტუსი
Neivamyrmex shuckardi
Neivamyrmex shuckardi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ორთქლი
მინი|250პქ|ორთქლი ორთქლი — ნივთიერული აირული მდგომარეობის სახელწოდება, როდესაც აირულ ფაზას შეუძლია წონასწორობაში იყოს იმავე ნივთიერების თხევად ან მყარ ფაზასთან (ე.ი. ისეთი მდგომარეობა, როდესაც ტემპერატურა და წნევა კრიზისულზე ნაკლებია). ორთქლსა და აირს შორის განსხვავება მცირეა, ამიტომ ეს დაყოფა პირობითია. როგორც წესი, ტერმინ „ორთქლ“-ს მაშინ იყენებენ, როდესაც ფაზური წონასწორობა ხორციელდება ჩვეულებრივი (ბუნებრივი) პირობებისათვის დამახასიათებელი T ტემპერატურისა და p წნევის დროს (მაგ., შეიძლება ვილაპარაკოთ სპირტის, ბენზოლის, იოდის, ნაფთალინის ორთქლზე).
გამონაკლისის სახით აირულ მდგომარეობაში მყოფ წყალს უწოდებენ ორთქლის კრიზისულ მნიშვნელობებზე მაღალი ტემპერატურისა და წნევისათვის მაშინ, როდესაც ნახშირორჟანგს (Co2) კრიზისულ ტემპერატურაზე დაბლაც აირს უწოდებენ. ფაზური გარდაქმნების თერმოდინამიკური თვალსაზრისით ორთქლი და აირი ეკვივალენტური ტერმინებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:აირები
1975
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
კარიპე
კარიპე (Caripe) — ქალაქი აღმოსავლეთ ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, ზღვის დონიდან 800 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს კარიბის ზღვის სიახლოვეს, ხეობაში, რომელიც გარშემორტყმულია მაღალი მთებით. გაბატონებულია სუბტროპიკული კლიმატი (ტემპერატურა 22 °C). იზრდება ყავა, ფორთოხალი. ტურიზმი და ვაჭრობა განსაზღვრავს ქალაქის ეკონომიკის ბედ-იღბალს.
1799 წელს ქალაქი კარიპე მოინახულეს ცნობილმა გეოგრაფებმა ალექსანდერ ჰუმბოლდტმა და ემე ბონპლანმა. კარიპეში იმყოფებოდნენ ასევე მოგზაურები აგუსტინ კოდაცი (1835) და ფერდინანდ ბელერმანი (1843).
XIX საუკუნის ბოლოს ქალაქი დაიკავეს იმიგრანტებმა, რომელთა შორის იყვნენ იტალიელი და კორსიკელი ხალხი. მათ შექმნეს ყავის პლანტაციები; ასევე დაიწყეს მეღვინეობის წარმოება.
1769 წელს დასრულდა კარიპეს პირველი ეკლესიის მშენებლობა, ხოლო 1806 წელს მომხდარმა მიწისძვრამ დაანგრია ეკლესიის დიდი ნაწილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
პიტნარა
პიტნარა — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე თეძმის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1520 მეტრი, გორიდან 49 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
შულავერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი შულავერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფართოღალი (პირველი გალის თემი)
ფართოღალი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში (პირველი გალის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე რეჩხის ხეობაში. ზღვის დონიდან 160 მ, გალიდან 13 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:პირველი გალის თემის სოფლები
კასტრომოჩო
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
თეირანი
თეირანი ( —, სალ. ) — ირანის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, ასევე აზიის ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი. არის ამავე სახელწოდების მქონე ოსტანის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქვეყნის პოლიტიკური, ეკონომიკური, სატრანსპორტო და კულტურული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთით, ელბურსის ქედის ძირში, ზღვის დონიდან საშუალოდ 1200 მეტრ სიმაღლეზე, დემავენდის მთისძირში. კასპიიის ზღვის სანაპიროდან სამხრეთით 90 კმ-ში. ქალაქის ჩრდილოეთი რაიონები ზღვის დონიდან 2000 მ-მდეა განლაგებული, სამხრეთ განაპირა ნაწილი მჭიდროდ ებჯინება დაშთე-ქევირის უდაბნოს. კლიმატი სუბტროპიკულია, კონტინენტური. გამოირჩევა ეროვნული და კონფესიონალური შემადგენლობის მრავალფეროვნებით. ქალაქის ძირითად მოსახლეობას შეადგენენ სპარსელები, აზერბაიჯანელები და მაზენდანერები. მთავარი რელიგიაა ისლამი. გარდა ამისა თეირანში თავს იყრის მსხვილი ეროვნული და რელიგიური უმცირესობები როგორებიც არიან: სომხები, ასურელები, ქურთები, ებრაელები, ბაჰაელები და ზოროასტრიელები. თეირანის მოსახლეობა (გარეუბნებთან ერთად) აღემატება 13 მილიონ ადამიანს.
თეირანი პირველად ირანის დედაქალაქად 1786 წელს აღა მაჰმად ხანმა აირჩია, ყაჯარების დინასტიის მმართველობის დროს, ვინაიდან ქალაქი იყო ხელსაყრელი, იგი ახლოს იყო კავკასიასთან რუსეთ-ირანის ომების დროს და თეირანიდან ქვეყანა უკეთ იმართებოდა. დედაქალაქი რამდენჯერმე გადაიტანეს, ხოლო თეირანი არის სპარსეთის 32-ე ეროვნული დედაქალაქი. ფართომასშტაბიანი ნგრევა და რეკონსტრუქცია დაიწყო 1920-იან წლებში და თეირანი XX საუკუნეში მიგრაციის ცენტრი იყო, რადგანაც ადამიანები ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილებიდან მასობრივად ჩამოდიოდნენ.
თეირანის ყველაზე ცნობილ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება აზადის კოშკი, მემორიალი, რომელიც აშენდა 1971 წელს ფეჰლევიანთა დინასტიის დროს, მოჰამედ რეზა ფეჰლევის მეფობის პერიოდში, ირანის საიმპერატორო სახელმწიფოს დაარსების 2500-ე წლის აღსანიშნავად. აზადის კოშკი მსოფლიოს მეექვსე ყველაზე მაღალი კოშკია, რომლის მშენებლობა საბოლოოდ დასრულდა 2007 წელს. ტაბიატის ხიდის მშენებლობა დასრულდა 2014 წელს.
თეირანის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი სპარსულენოვანი ხალხია, და მოსახლეობის დაახლოებით 99 %-ს ესმის და საუბრობს სპარსულად, მაგრამ აქ არის სხვა ეთნო-ლინგვისტური ჯგუფების დიდი მოსახლეობა, რომლებიც ცხოვრობენ თეირანში და მათთვის სპარსული მეორე ენაა.
თეირანში არის საერთაშორისო აეროპორტი, შიდა აეროპორტი, ცენტრალური სარკინიგზო სადგური, თეირანის მეტროს სწრაფი სატრანზიტო სისტემა, ავტობუსების სისტემა, ტროლეიბუსები და მაგისტრალების დიდი ქსელი. დაგეგმილი იყო ირანის დედაქალაქის თეირანიდან სხვა მხარეში გადატანა, ძირითადად, ჰაერის დაბინძურებისა და მიწისძვრების გამო. დღემდე, არცერთი საბოლოო გეგმა არ დამტკიცებულა. 2016 წელს ჩატარებული გამოკითხვის შედეგად, თეირანმა 203-ე ადგილი მიიღო სიცოცხლის ხარისხის მაჩვენებლის მიხედვით.
6 ოქტომბერი აღინიშნება თეირანის დღე, რომელიც დაფუძნებულია საკრებულოს წევრების 2016 წლის გადაწყვეტილებით, რომელიც აღნიშნავს იმ დღეს, როდესაც 1907 წელს ყაჯარების დინასტიამ ქალაქი ოფიციალურად ირანის დედაქალაქად აირჩია.
გეოგრაფია
თეირანი იყოფა 22 ოლქად, თითოეულს აქვს საკუთარი ადმინისტრაციული ცენტრი. 22 მუნიციპალური ოლქიდან 20 განლაგებულია თეირანის ცენტრალურ უბანში. ჩრდილოეთ თეირანი არის ქალაქის უმდიდრესი ნაწილი, რომელიც მოიცავს ისეთ უბნებს, როგორებიცაა: „ზაფრანია“, „იორდანია“, „ელაჰი“, „პასდანარი“, „კამრანი“, „აჯოდანი“, „ფარმანი“, „დარუსი“, „ქეიტარი“ და „ყარბანი“. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის ცენტრში განთავსებულია სამთავრობო სამინისტროები და შტაბები, სავაჭრო ცენტრები უფრო ჩრდილოეთით მდებარეობს.
კლიმატი
თეირანში არის ცივი ნახევრად მშრალ კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით), კონტინენტური კლიმატის მახასიათებლებითა და ხმელთაშუა ზღვის ნალექებით. თეირანის ჰავა მეტწილად განისაზღვრება მისი გეოგრაფიული მდებარეობით, ვინაიდან მის ჩრდილოეთით მდებარეობს მთები და სამხრეთით უდაბნო. ზაფხული ცხელი და მშრალია, ხოლო ზამთარი ცივი და ნალექიანი. იმის გამო, რომ ქალაქს უჭირავს დიდი ტერიტორია, სხვადასხვა რეგიონებს შორის სიმაღლეები მნიშვნელოვვნად განსხვავდება. ჩრდილოეთ მთიან რეგიონებში ამინდი ხშირად გრილია, თეირანის სამხრეთ ნაწილთან შედარებით.
ზაფხული გრძელი, ცხელი და მშრალია, ნალექების რაოდენობაც დაბალია. საშუალო მაღალი ტემპერატურა 32-დან 37 °C-მდეა, და ზოგჯერ ღამით ქალაქის მთიან რეგიონებში ჩრდილოეთით 14 °C-მდე ეცემა. წლიური ნალექების უმეტესი ნაწილი მოდის გვიანი შემოდგომიდან გაზაფხულის შუა რიცხვებამდე. ყველაზე ცხელი თვეა ივლისი, საშუალო მინიმალური ტემპერატურა 26 °C-ია და საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა 34 °C, ხოლო ყველაზე ცივი თვეა იანვარი, საშუალო მინიმალური ტემპერატურა −5 °C-ია და საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა 1 °C.
თეირანის ამინდი ზოგჯერ შეიძლება არაპროგნოზირებადი იყოს. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რაც ქალაქში დაფიქსირებულა 43 °C იყო, ხოლო რეკორდულად დაბალი ტემპერატურა −20 °C. 2008 წლის 5 და 6 იანვარს ძლიერი თოვლისა და დაბალი ტემპერატურის გამო ქალაქი მოიცვა თოვლისა და ყინულის სქელმა ფენამ, რის გამოც მინისტრთა საბჭომ გადაწყვიტა ქალაქში ოფიციალურად გამოცხადებულიყო საგანგებო მდგომარეობა და დედაქალაქი ჩაიკეტა 6 იანვრიდან 7 იანვრამდე.
2005 წლის თებერვალში თოვლმა მოიცვა ქალაქის ყველა ნაწილი. თოვლის სიმაღლე აღირიცხა, ქალაქის სამხრეთ ნაწილში მისი სიმაღლე 15 სანტიმეტრს შეადგენდა, ხოლო ჩრდილოეთ ნაწილში კი 100 სმ-ს. ერთ-ერთ გაზეთში ოტყობინებოდნენ, რომ ეს იყო ყველაზე ცუდი ამინდი ბოლო 34 წლის განმავლობაში. ძირითადი გზების გასუფთავების მიზნით გზებზე განლაგდა 10 000 ერთეული მძიმე ტექნიკა, ხოლო გამწმედ სამუშაოებში მომუშავეთა რაოდენობა 13 000 მუნიციპალურ მუშაკს შეადგენდა.
2014 წლის 3 თებერვალს თეირანში დიდი თოვლი მოვიდა, განსაკუთრებით ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომლის სიმაღლეც 2 მეტრი იყო. ამის გამო ზოგიერთ ადგილებში გზები გაუვალი გახდა, ტემპერატურა კი −8 ° C-დან –16 °C-მდე მერყეობდა.
2014 წლის 3 ივნისს ძლიერი შტორმისა და ჭექა-ქუხილის შედეგად, ქალაქი ქვიშითა და მტვრით დაიფარა, ამ დროს დაიღუპა ხუთი ადამიანი, ხოლო დაშავდა 57-ზე მეტი. აგრეთვე დაზიანდა უამრავი ელექტროენერგიის გადამცემი ბოძი და ხე. მიმდინარე პერიოდებში ტემპერატურა 33 °C-დან - 19 °C-მდე მერყეობდა. ტემპერატურის დაცემას თან ახლდა ქარის სიჩქარის მომატება, რომლის სიჩქარეც საათში თითქმის 118 კილომეტრი იყო.
დემოგრაფია
ქალაქ თეირანის მოსახლეობა 2016 წელს დაახლოებით 10 მილიონ ადამიანს შეადგენდა. თავისი კოსმოპოლიტური ატმოსფეროთი, თეირანში არის მრავალფეროვანი ეთნიკური და ენობრივი ჯგუფები და არამარტო თეირანში, არამედ მთელი ქვეყნის მასშტაბით. თეირანში დომინანტი ენაა სპარსული, ასევე მოსახლეობის უმეტესობას სპარსული ფესვები აქვს.