cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paranthropus robustus
კუპერის გამოქვაბულში აღმოჩენილი თავის ქალა
მკვლევარებმა მაინც შეძლეს შეეფასებინათ COB 101- ის სახის ის რეგიონი, სადაც სასუნთქი სისტემისა და ზედა ყბის ნაწილებია განლაგებული. დავკირვების შედეგად აღმოჩნდა რომ აღნიშნულ ნიმუშს ახასიათებდა „კურდღლის ტუჩის’’ ფორმირება, რომელიც ერთგვარად ემსგავსება ცხოველებში დინგის ფორმას. ამასთან ერთად, COB 101- ის სასუნთქი არხის სიგანე 13.1 მილიმეტრს შეადგენენ. მინი|პარანთროპუს რობუსტუს SK 11 -ის საღეჭი კბილი ქვედა ყბაზე, მესამე საღეჭი კბილის „გვირგვინი“ თითქმის დაუზიანებელია, მაგრამ დაზიანებები აღენიშნება კბილის გვერდით ნაწილებში. ერთადერთი ნაწილი, რაც დაუზიანებელია არის კბილის შიდა მხარე, „გვირგვინის“ ოთხი ეშვისებრი წანაზარდიდან ერთ-ერთი -პროტოკონე საერთოდ არ აღინიშნება. ოკუსალური ზედაპირი და კბილის მესიალური ნაწილი კი გამოირჩევა მანგანუმის შემცველობით. კბილს ტექნიკური დაზიანების შედეგად დაკარგული აქვს თავდაპირველი ფორმა და მიღებული აქვს ოვალური მოყვანილობა.
სუპრაორბიტალური, თვალს ორბიტის ზედა ,წარბის ადგილის, მოყვანილობითა და სასუნთქი და ზედა ყბის ფორმით COB 101-ის ნიმუში მსგავსია პარანთროპუს რობუსტუსის იმავე მახასიათებლების. აღნიშნული მახასიათებლები ძირითადად დაკავშირებულია რობუსტუსებთან და მკვლევარები ახალაღმოჩენილ ნიმუშებს ხშირად სწორედ ამ მახასიათებლების მიხედვით გამოყოფენ მათ ავსტრალოპითეკებისგან. სასის ნაწილის არსებობა ასევე კავშირშია ნიმუშის რობუსტუსად ცნობასთან. ზემოთ ჩამოთვლილი მახასიათებლების მიხედვით COB 101 არსებითად ჰგავს სვარტკრანსში აღმოჩენილ პ.რობუსტუსის ორ ინდივიდს SK 48- სა და SK 79-ს.
მორფოლოგიურად, ზედა ყბის მესამე საღეჭი კბილი მსგავისია, როგორც პ. რობუსტუსის ასევე პ.ბოისეის. თუმცა კბილის მესიოდისტალური და ბუკოლინგვალური დიამეტრების მიხედვით მჯელობისას შეინიშნება აშკარა კავშირი რობუსტუსებთან. ჩამოთვლილი ნათესაური კავშირების მიუხედავად მკვლევარები თავს იკავებენ, რომ COB 101 რობუსტუსთა რიცხვს მიაკუთვნონ. მიზეზებად სახელდება აღნიშნული ზედა ყბის მესამე საღეჭი კბილის დაზიანება, რის საფუძველზეც მკვლევართა მიღებული დასკვნები უფრო მეტად შეფასებებია ვიდრე დასაბუთებული ფაქტები, გარდა ამისა ეს კბილი მსგავსია როგორც პ. რობუსტუსის ასევე პ.ბოისეის.
ვინაიდან COB 101 გაურკვეველი წარმომავლობის ნიმუშია მკვლევართა აზრით, მცდარი იქნება რომ მას პარანთროპუსების რომელიმე ინდივიდი ვუწოდოთ ან დავაკავშიროთ ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსთან და რომელიმე ჰომოსთან.
საბოლოოდ, მიუხედავად მრავალი მსგავსებისა პარანთროპუს რობუსტუსთან მაინც არსებობს COB 101 განსხვავებული წარმოშობის ალბათობა.
SK 63
კარგად შენახული ქვედა ყბა ახალგაზრდა ჰომინიდისა (SK 63 ) ნაპოვნი იქნა რობერტ ბრუმისა და ჯონ რობინსონის მიერ სვარტკრანსში, სამხრეთ აფრიკაში, 1949 წელს და ამ აღმოჩენას მიაწერენ Paranthropus Crassidens. 1.7 მილიონი წლის განმავლობაში ქვად ქცეული ჰომინიდის ნარჩენები, ეუკარიოტებმა და სხვა ცხოველებმა დააგროვეს კირქვის გამოქვაბულში, სვარტკრანსში.გამოქვაბულში სტრატიგრაფიული ნიმუშები საკმაოდ მრავალფეროვანია, რადგან დეპონირების პერიოდი ეროზიული ეპიზოდებიდან მოჰყვება.
უკანასკნელი რამდენიმე წლის განმავლობაში გარკვეული ახალგაზრდა ჰომინიდის ნამარხის მეშვეობით, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკიდან, დადგინდა მათი გარდაცვალების დრო. რომ შევადაროთ თანამედროვე ადამიანისა და დიდი პრიმატების კბილების რიგი, მეცნიერი მანი მიიყვანა იმ დასკვნამდე, რომ SK 63 და სხვა ახალგაზრდა განამარხებული ჰომინიდები, სვარტკრანსიდან (ახლა ჩვეულებრივ მიაწერენ (Australopithecus robustus ან Paranthropus robustus-ის რიგებს ), იყვნენ დაახლოებით 6 წლისანი, როდესაც უკვე ჰქონდათ პირველი მუდმივი საღეჭი კბილები და ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით ისინი უფრო მეტად იყვნენ მიმსგავსებულნი თანამედროვე ადამიანს . უახლესი კვლევების თანახმად, კბილის ემალის შიდა და გარე დამატებით ნიშნებზე დაყრდნობით, დაასკვნეს, რომ SK 63 და სხვა ჰომინიდები იყვნენ დაახლოებით 3.5 წლის, როდესაც პირველი მუდმივი მოლარი ამოსდიოდათ, ამ კუთხით კი ისინი უფრო ჰგვანან დიდ პრიმატებს.
== SK 63-ის აღწერა == მნიშვნელოვნად კარგი დაკვირვებების ჩატარება, ფესვის სიღმრმის განვითარებაზე საჭრელ კბილებში და პირველ მუდმივ მოლარზე SK 63 ზე შეიძლება პირდაპირ ან რადიოგრაფის მეშვეობით. აღსანიშნავია ისიც, რომ კომპიუტერული ტომოგრამა გვაწვდის მნიშვნელოვან და გამოსადეგ ინფორმაციას განამარხებულ ყბაში კბილების განვითარების შესახებ. SK 63 შეიცავს თითქმის მოუმწიფებელ ქვედა ყბის მოტეხილობას გემიართროზთან. მარცხენა აღმავალი შტო არის ყველაზე სრულყოფილი და ინარჩუნებს გვირგვინოვან წანაზარდს, საყურადღებოა ისიც, რომ მხოლოდ ქვედა ყბის კუთხე აკლია მარცხენა ნაწილს. რაც შეეხება მარჯვენა ნაწილის აღმავალი შტო ნაკლებად სრულყოფილია, მაგრამ მაინც ინარჩუნებს წინა დაუზიანებელ ზღვარს, ქვედა ყბის რეტრომოლარული რეგიონიდან გვირგვინოვან წანაზარდამდე. გვერდითი საზღვრის აღმავალი შტო და ქვედა ყბის კუთხე აკლია მარჯვენა მხარეს, ისევე როგორც ძვლოვანი ეპიფიზის გამონაშვერი. ქვედა ყბის მთლიანი პროპორცია არის რემინისცენცია ახალგაზრდა ადამიანის ქვედა ყბისა, აგრეთვე ყბის აღმავალი შტო პროპორციულად უფრო მაღალია და უფრო ფართო. აღმოჩენილი ნიმუში, მთლიანობაში უფრო დიდია ვიდრე ადამიანის ქვედა ყბა თავის პირველ მუდმივი მოლარის ამოსვლის პერიოდში. მარცხენა მხარეს, მოცვლილი პირველი მოლარი და მეორე მოლარი კარგად არის შენახული, ოკლუზიაში, ალვეოლარულ წამონაზრდში. ნიმუშის მარჯვენა მხარეს კი, მხოლოდ დისტალური ნაწილი ეშვების გვირგვინისა არის შემონახული, მაგრამ მთლიანად კბილის ფესვი არის ალვეოლარულ წამონაზრდში. ნიმუშის მარჯვენა მხარეს პირველი და მეორე მოლარი აგრეთვე კარგად არის შენახული ოკლუზიაში და ზუსტად იგივე დენტინის ექსოზიციური მდგომარეობას, ვხედავთ, როგორც მის მოპირდაპირე მარცხენა მხარეს.
მუდმივ ცენტრალურ მჭრელ კბილებში, მარჯვენა მხარეს, გვირგვინი არის (გაზომილი ბუკალური ასპექტით), 10.4 მმ სიმაღლის. აცეტონით ფრთხილი წმენდის შედეგად, აღმოჩნდა, რომ კბილის გვირგვინი დაშორებული იყო ფესვისგან და ლინგვალური ყელისგან რამდენიმე განცალკევებული დენტინითა და ემალის ფრანგემტებით. ამის შედეგად, გვირგვინის სიმაღლემ, დვრილისებრი გამონაშვერიდან ლინგვალურ ყელამდე შეადგინა 13 მმ - ს, რაც საკმაოდ აჭარბებს საღეჭი კბილების სიმაღლეს. ემალის მეზენქიმალური სივრცე 3 მმ სიმაღლისაა, რომელიც არის მარჯვენა ცენტრალური საჭრელი კბილების ალვეოლარულ წამონაზრდში. როდესაც წებო და შუალედური კბილის ფრაგმენტები მოაშორეს და გამოიკვლიეს გვირგვინის ზედა და ქვედა ნაწილები, აღმოჩნდა რომ ისინი არ მწკრივდებოდა გრძელ ჯაჭვად და არ ჯდებოდა მოტეხილ ზედაპირზე. გვირგვინის მორფოლოგიის ხელახალი გამოკვლევის თანახმად აღმოჩნდა, რომ მოცემული „ შუალედური “ ზღვარი საჭრელი კბილებისა არის უფრო მომრგვალებული ვიდრე ამჟამინდელი „დისტალური“ ზღვარი და სამივე დვრილისებრი გამონაშვერი ჩალაგებულია პირდაპირ პირველი ქვედა მოლარის გვირგვინის დისტალური ბორცვისკენ. კვლევები ცხადყობს, რომ გვირგვინი, რომელიც მიიჩნეოდა მარჯვენა კბილის ფესვად და ყელად, სინამდვილეში არის მარცხენა ცენტრალური მჭრელი კბილის გვირგვინი. მას შემდეგ რაც, მარჯვენა ცენტრალური მჭრელი კბილების ფესვი და დასრულებული ყელი საკმაოდ რთულად არის განამარხებული ალვეოლარულ წამონაზრდში, შესაძლებელია ვთქვათ სანდო ზომები ფესვის სიგრძისა, 3.9 მმ ლინგვალური ყელის კიდედან, კბილის ფესვის ზედა ნაწილამდე. მაშინ როცა, ზედა ნაწილი (რომელიც ზემოთ უკვე მივიჩნიეთ, რომ არის მარცხენა ცენტრალური მჭრელი კბილის გვირგვინი ) რჩება უცვლელი მარჯვენა ცენტრალური საჭრელი კბილის ფესვისა და ყელის ადგილას, ეს გააზრებულ უნდა იქნას შემდეგნაირად, რომ მარჯვენა ცენტრალური მჭრელი კბილის გამოჩენა ალვეოლარული წანაზარდიდან და ღრძილიდან 2 მილიმეტრით უფრო დაბალი უნდა ყოფილიყო ვიდრე ის ახლა ჩანს. მარცხენა გვერდითი მჭრელი კბილების გვირგინის სიმაღლე არის 10.8 მმ ხოლო ამავე კბილის ფესვის სიმაღლე კი 2 მმ, ხოლო სანდო ზომის პარამეტრებს ვერ ვიტყვით მარჟვენა გვერდითი მჭრელ კბილებზე. მარჯვენა მუდმივი ეშვის გვირგვინის ემალის დაზიანება არის მინიმალური ლოყის მხრიდან, მაგრამ სერიოზულად არის დაზიანებული ენის მხრიდან. გვირგვინის სიმაღლე, (ლოყის მხრიდან) არის 10 .7 მმ. მარცხენა მუდმივი მოდის შეუტავსებლობაში ქვედა ყბის კორპუსთან, მაგრამ მისი ფუძის დანახვა აშკარად შესაძლებელია (შეუთავსებლობა დაზიანების გამო შეიძლება იყოს ). რადიოგრაფსა და CT - ს კვლევებზე დაყრდნობით, შეიძლება ითქვას, რომ მარცხენა ეშვი დაახლოებით 0.5 - დან 1.0 მმ- მდე უფრო მაღალია ვიდრე მარჯვენა ეშვი. ასეთი სხვაობა კი იხსნება იმ დაზიანებებისგან, რომლებიც ზემოთ იქნა აღნიშნული.
ორივე ყბის ნახევარსფეროზე პირველი მუდმივი მოლარის გვირგვინი არის, ან იყო, ერთი და იმავე ოკლუზიური სიბრტყის დონეზე. აღსანიშნავია, ისიც, რომ ორივე მუდმივ მოლარის ზედაპირზე შეინიშნება ცვეთის ნიშნები, ლოყის მედიალური ბორცვის მხრიდან. ასევე, უნდა აღინიშნოს, აშკარა ცვეთის ნიშნები ცენტრალურ ოკლუზიურ კბილის გვირგვინის წვეტზე, მარცხენა მუდმივ მოლარზე, რაც გვაძლევს საბაბს იმისას, რომ ეს კბილები იმყოფებოდნენ ფუნქციონალურ კბილების ოკლუზიის მდგომარეობაში, სიკვდილის წინ. ემალის სისქე ოკლუზიურ ადგილას არის დაახლოებით 2 მმ, რომელიც გაზომილ იქნა რადიოგრაფითა და CT სკანერით. ასევე, პირველი მუდმივი მოლარის პარამეტრები მერყეობს 8 .5 მმ - დან 8.9 - მმ- მდე, ეს დადგენილია გვერდითი რადიოგრაფული კვლევების შედეგად. მარცხენა მეორე მუდმივ მოლარზე ცხადად ჩანს, რომ ღრმულში აღინიშნება კორპუსის დაზიანება და ეს ცხადყობს იმ აზრსაც, რომ გვირგვინი ჩამოუყალიბებელია. მოუმწიფებელი ემალი გარსშემორტყმულია განვითარებად გვირგვინის ზღვარზე და აქვს ბზარი. აღსანიშნავია ჰიდრატირებული ჩამოუყალიბებელი ემალი, რომელმაც ვერ დაამთავრა თავისი ჩამოყალიბების პროცესი.
ჰისტოლოგიური მეთოდები და შედეგები
ყოველი გამოფენილი SK 63-ის კბილის გვირგვინი და ფესვი კოპირდებოდა ტვიფრის აღების ტექნიკით. კბილის პროტეზის შაბლონი ჩამოისხმეოდა  დიდი სიმტკიცის putty-wash ტექნიკით. მიკროგრაფების მონტაჟი, რომელიც გადიდებულია 50-ჯერ, დამზადებული იყო ლოყის ზედაპირის ცენტრალური ჭრილიდან, იზოლირებული მარჯვენა ეშვის, მარცხენა გვერდითი ჭრილისა და ორივე პირველი ძირითადი კბილისგან. მე-7-დან და მე-10 მიკროგრაფამდე გამოიყენებოდა, რათა აეწყოთ თითეული მონტაჟი. Perikyma-ების რაოდენობის დათვლა მოხერხდა ამ მონტაჟების წყალობით, დინისა და ბეინონის 1991 წელის მეთოდის გამოყენებით. ორივე მონტაჟი და კბილის ემალის რაოდენობის გამოთვლა მოხდა ორივე ავტორის მიერ ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად. სამოცდათხუთმეტი კბილის ემალის სტუქტურა იყო დათვლილი ცენტრალურ საჭრელ კბილებზე, 84 გვერდითა საჭრელ კბილებზე, 98 იზოლირებულ ეშვზე და 50 ლოყის ჭრილზე, მარჯვნიდან პირველ ძირითად კბილზე. არცერთი არ შეიძლება ყოფილიყო იდენტიფიცირებული რამე სხვა ასპექტით მარჯვენა ან მარცხენა ძირითადი კბილებიდან.
მაშინ მთლიანი იზოლირებული მუდმივი ეშვის ასლები გადაიღეს   ტვიფრის ანაბეჭდის გამოყენებით. კბილის ზუსტი ასლი ფაიფურისგან დამზადდა ლაბორატორიაში, რათა აღეწერათ გვირგვინის ყოველი დეტალის უმნიშვნელო სხვაობებიც კი და რომ მაქსიმალურად დაეცვათ გამოუსწორებელი დაზიანებისგან, ან კბილის დაკარგვისგან. ნამდვილი კბილი მაშინ ნაწილობრივ ჩადებული იყო რეზინაში და სექციებად დაყოფილი იყო რგოლისებური ალმასით ღერძულ სიბრტყესთან რაც შეიძლება ახლოს. იქიდან გამომდინარე ,რომ გრძივი ბზარი განლაგებულია ღერძული სიბრტყის ნაწილზე, კბილის ზედაპირის ჭრილი ყველაზე თხელი ემალით კბილის ემალის ბორცვზე განლაგებული იყო გვერდით ბზართან და შემდეგ მიმაგრებული იყო მიკროსკოპის სასაგნე მინასთან ულტრაიისფერი მკურნავი წებოვანი სტომატოლოგიური ფისით. 500 μმ სექცია იყო მოჭრილი კბილის ან ნახევრიდან, იმ დროს, როცა მიმაგრებული იყო სასაგნე მინას და განლაგებული იყო 100 μმ სისქით, ოდნავ ამოჭრილი 0.5%-იანი ფოსფორული მჟავით, გაწმენდილი, გამშრალებული და გაზრდილი DPX-ით, დაფარული ქაღალდის ვიწრო ზოლით პოლარიზებული განათებული მიკროსკოპიისთვის მომზადებისას. ეშვის ჭრილის ორი ნახევარი მაშინ გაწმენდილ და შენახულ იქნა უკან Coltene President-ის ფორმაში დაუზიანებელ კბილთან. ფერების სერია ემთხვევა ღია სამკურნალო სტომატოლოგიურ ფისს და მუქი შეფერილობის (ჩვეულებრივ გამოიყენება წინა კბილების რესტავრაციისთვის) გამოიყენებოდა, რომ აღედგინათ დაკარგული ეშვების ქსოვილი, რომელიც შემდეგ ტრანსვაალის მუზეუმს დაუბრუნდა. ყველა მიკროსკოპული გამოკვლევის შემდეგ აწყობილი ჰისტოლოგიური დეტალებიც დაუბრუნდა ტრანსვაალის მუზეუმს.
ემალის ფორმირების დრო იქნა დათვლილი 3 სხვადასხვა ხერხით, ერთ-ერთი მეთოდი იყო იმ ზოლების დათვლა, რომელიც ემალზე ჩნდება ზრდისას. სამივე გამოთვლის შედეგად მიიღეს თითქმის ერთი და იგივე დრო, 418 დღე. ბოიდმა 1990 წელს, დენმა და ბეინონმა 1991 წელს თვეს, რომ ამ ზოლებით გაზომვისას სიზუსტე არის +-10%. ხაზები იქნა გამოკვლეული კბილის სხვადასხვა რეგიონებში და მომიჯნაზე ხაზებს შორის დრო აღმოჩნდა 9 დღე. მეცნიერთა თქმით ეს დრო იგივეა როგორც თანამედროვე ადამიანებში, ისე ჰომინიდებში.
მთლიანად ეშვის გვირგვინის ფორმირების დრო არი 418 დღე დამატებული ემალის ფორმირების 91 x 9 = 819 დღე და დამატებული ცერვიკალური ემალის მოშორების 36 დღე, ჭამში 1273 დღე, ან 2,48 წელი. საჭრელი კბილების ემალის სისქე უცნობია მაგრამ ის უნდა ყოფილიყო ეშვის ემალზე თხელი.
დაახლოებითი სიკვდილის ასაკი
პირველი საღეჭი კბილის ფესვის სიგრძე შეადგენდა 8700μm-ს. გამოთვლების შედეგად აღმოჩნდა რომ საღეჭი კბილის ფესვის იზრდებოდა 13.3-იდან 24.1 μm-ით დღეში, მედიანით 15.5 μm/დღეში. რომელიც ბევრად მეტია ვიდრე გორილასი (12.4-13.3 μm /დღეში).
აქ წარმოდგენილი მონაცემები არის პირველი, ემალის ფორმირების საჭირო დროზე, განამარხებული ჰომინიდის წინა კბილებისა. სწორი მონაცემი 0.85 წელი აჭარბებს 0,5 წელს-განამარხებული ჰომინიდის საჭრელი კბილებისას. (ბრომანი და დენი 1985 წელი) და ასევე აღემატება თანამედროვე ადამინის ქვემოთა გვედითა საჭრელი კბილებისას (0.67 წელი დენი და ბეინონი 1991წ). მოსალოდნელიც იყო რომ ემალის ფორმირება პარანთროპუსის ეშვებში იქნებოდა მეტი ვიდრე თანამედროვე ადამიანის საჭრელ კბილებში.
ერთი ინფიციდის სიბდილი ვერაფერს გვეტყვის პუპულაციის საშუალო სიკვდილიანობის ასაკზე.
პირველი ძირითადი კბილებიდან, Sk 63 ის ორივე შემთხვევაში, მედიალური ბორცვებიდან იყო გადაცვეთილი 1-დან 2 მილიმეტრამდე სისქის ემალი, რაც ამ კბილების სხვა პრემოლარების სიმაღლის მეშვეობით დადგინდა. შეუძლებელია ამ პროცესის ზუსტი ხანგრძლივობის განსაზღვრა არსებული მონაცემებით, თუმცა დადგინდა, რომ სიკვდილამდე გარკვეული პერიოდით ადრე  დაიწყო კბილების ოკლუზია. მკვლევართა აზრით, ეს პერიოდი თვეების განმავლობაში უფრო გრძელდებოდა, ვიდრე დღეების ან პირიქით, წლების. შესაბამისად, ღრძილების გამოჩენა SK-63 ში სივდილამდე 2-4 თვით ადრე იწყებოდა.
კბილის გვირგვინის ფორმაციის პერიოდები.
წინა რიგის კბილების გვირგვინის ჩამოყალიბების პროცესი SK-63 ში საკამოდ ჩქარი იყო. ამჟამად მოიპოვება თანამედროვე ადამიანების რადიოგრაფიკული კვლევები, სადაც იყო შემთხვევები, როდესაც ეშვების ფორმაციის პერიოდი 3.2 წელიწადს გაუტოლდა და საჭრელი კბილების ამოსვლის დრო 2.3 დან 2.9 წლამდე გაგრძელდა. ამის მიუხედავად, მეცნიერები ეჭვობენ, რომ სიკვდილის დროს ასაკ-დადგენილი ინდივიდუმების კბილების ბაქტერიათა საფუძვლიანი კვლევების შედეგები უმეტესად ვერ აჩვენებდა ფორმაციის ასეთ მცირე ვადებს. უფრო რეალურია მონაცემები, რომელთა მიხედვითაც ეშვების სრულად ჩამოყალიბების პერიოდი 5- დან 6 წლამდე გრძელდება, ხოლო საღეჭი კბილების-  4 წელიწადზე მეტ ხანს. მაიმუნების წინა კბილების ფორმაციის პროცესი ბევრად დიდხანს გრძელდება SK-63 ის მონაცემებთან შედარებით. შიმპანზეებისთვის ეს ვადები საღეჭი კბილებისა და ეშვებისთვის, შესაბამისად, 4.6-5.6 წელი და 4-7 წელიწადია. მეცნიერთა ნაწილი არასწორად მიიჩნევს  რადიოგრაფიკული გამოკვლევების მაჩვენებლებს შიმპანზეებისთვის, რომელთა მიხედვითაც ფორმაციის დრო SK-63 ის იდენტურია. თავად კვლევების ეს უზუსტობა კი, პირველ რიგში, გამოწვეული უნდა იყოს ცოცხალი ორგანიზმების  ყბების რადიოგრამებიდან კბილის გვირგვინის სრული ჩამოყალიბების პროცესის დანახვის სირთულით.
სქოლიო
კატეგორია:ჰომინიდები
გუბე (მოთხრობა)
გუბე — ჯემალ ქარჩხაძის ფსიქოლოგიური მოთხრობა. სავარაუდოდ დაწერილია 1983 წელს. პირველად გამოქვეყნდა მწერლის მოთხრობების კრებულში – "ანტონიო და დავითი" (1986).
2003 წელს ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ გუბე გამოსცა სერიით – "ყველა დროის საუკეთესო ქართული მცირე რომანი"
ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟი ერთი ჩვეულებრივი პროვინციელი გლეხი კოსტაა, რომელიც მუდმივ ზეწოლას განიცდის თავის ცოლისგან. მას უჭირს საკუთარი თავის რეალიზება. თხრობა იმ მომენტიდან იწყება, როდესაც მისი ცოლის ნათესავი გოგონა ჩამოდის მათთან დასასვენებლად. ეს ყოველწლიურად გრძელდება. საბოლოოდ კოსტა გაბედავს გოგონა თავის მშობლებს ქალაქში ჩაუყვანოს. ავტობუსში მის ცოლს საუბარს გაუბამენ. ის კი ეჭვიანობას დაიწყებს. ნერვიულობის ნიადაგზე კოსტა ჭკუიდან იშლება.
სქოლიო
კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული მოთხრობები კატეგორია:მაგიური რეალიზმი
ჰონდურასი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
კაწალო
კაწალო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.
არიფიონი (ჟურნალი)
„არიფიონი“ — ქართველ მწერალთა ლიტერატურული გაერთიანების „არიფიონის“ მხატვრულ-ლიტერატურული ჟურნალი. გამოვიდა ერთი ნომერი (1928, თბილისი). რედაქტორები — გ. ქიქოძე და ვ. გიორგაძე. ჟურნალში დაბეჭდილია „არიფიონის“ ლიტერატურული დეკლარაცია, ს. შანშიაშვილის, შ. დადიანის, მ. ჯავახიშვილის, ვ. გიორგაძის, დ. სულიაშვილის, ი. მოსაშვილის, მ. მრევლიშვილის, ბ. მელიქიშვილის, ლ. ქიაჩელის, ი. ტატიშვილის, გ. ქიქოძის ნაწარმოებები, კ. ჭიჭინაძისა და კ. კაპანელის სტატიები, პლატონის დიალოგი „კრიტონი“ (თარგმანი პ. თარგამაძისა).
როგორც ლიტერატურულმა გაერთიანებამ, ისე-ჟურნალმა ხელისუფლების უკმაყოფილება გამოიწვია. „არიფიონის“ მეორე ნომრის გამოცემა აიკრძალა, რის შემდეგაც გაერთიანებამ და მისმა ორგანომ ერთდროულად შეწყვიტეს არსებობა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
გიორგი ჩივიაშვილი
2002 წელს დაამთავრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გურჯაანის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
პულმონოლოგია
პულმონოლოგია — მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის სუნთქვის ორგანოების: ტრაქეის, ბრონქების, ფილტვების და პლევრის დაავადებებს. ფილტვის ტუბერკულოზს შეისწავლის ფტიზიატრია. პულმონოლოგია თეარაპიას, ქირურგიას და პედიატრიას გამოეყო XX საუკუნის II ნახევარში. პულმონოლოგიაში იყენებენ კვევის სპეციალურ მეთოდებს: რენტგენოლოგიურ, ენდოსკოპიურ, ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის, ნახველის ლაბორატორიულ გამოკვლევას, ბიოფსიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამედიცინო სპეციალობები კატეგორია:სასუნთქი სისტემა
ზაალაუს ციხესიმაგრე
არქიტექტურა
1335 წლიდან ციხესიმაგრე არის მცირე ზომის სწორკუთხა ერთფლიგელიანი ნაგებობა თავდაცვითი კედლითა და 42 მ X 42 მ ზომის მოედნით. ციხესიმაგრე განლაგებულია ბორცვზე მდინარე პრეგელიდან ჩრდილოეთით სამ კილომეტრში, ძველი პრუსიული ციხესიმაგრის ადგილზე.
მთავარი კორპუსი განლაგებულია სამხრეთ კედელზე და არის 42 მეტრის სიგრძისა და 12,5 მეტრის სიგანის. ამ ნაგებობის ცენტრში აგებულია მცირე ზომის კარიბჭის კოშკი.
აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს ციხესიმაგრეს აკრავს ჭაობი, ამ მხრიდან განთავსებულია სქელი თავდაცვითი კედელი სათოფურებით და თავდაცვითი გასასვლელით, გადახურულია კრამიტის სახურავით. 1370-იანი წლებისთვის კედელს შიგნიდან მიაშენეს საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების სათავსოები.
მოგვიანებით დასავლეთის კედელთან ააშენეს სამეურნეო კორპუსი 38 მეტრის სიგრძისა და 8 მეტი სიგანის ზომებით. ამ შენობასაც ასევე გააჩნია სათოფურები. სავარაუდოდ ახალ შენობაში განთავსებული იყო ლუდსახარში და სამზარეულო.
წინარე ისტორია
XIII საუკუნის შუა წლებამდე ციხესიმაგრე ზაალაუს ადგილზე მდებარეობდა პრუსიული ქალაქი ვოსტოპოლო. 1276 წელს ტევტონთა ორდენის ნადროვიელი რაინდის თავდასხმისას აიღეს და გადაიწვა ხის გამაგრება. ორდენსა და პაპის ტახტს შორის დადებული ხელშეკრულების მიხედვით დაპყრობილი ტერიტორიის ერთ მესამედი რაინდებს უნდა გადაეცათ ეკლესიის კუთვნილებაში. 1325 წელს ნადროვიის დაყოფის შემდეგ ორდენსა და სამბიის ეპისკოპოსს შორის, ვსოტოპოლო გადავიდა ეპისკოპოსის მფლობელობაში.
1945 წლამდე
ზაალაუს ციხესიმაგრე დააარსეს 1352 წლის დეკემბერში ლიტვინების შემოჭრასთან დაკავშირებით. 1355 წელს ციხესიმაგრე უკვე გამოიყენებოდა თავდაცვითი შენობის კუთხით. მდინარე პრეგელიას მოპირდაპირე ნაპირზე დააარსეს ციხესიმაგრე ნორკიტენი. თანაარსებული ორი ციხესიმაგრე ეფექტიანი იყო მტრის წინააღმდეგ საბრძოლვველად და აკონტროლებდნენ მიმდებარე ტერიტორიებს. აღნიშნული მეთოდი ასევე გამოიყენეს სხვა ციხესიმაგრეების მშენებლობის დროსაც: მდინარე ალეზე (ამჟამად - ლავა) ალენბურგისა და გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრეებისა და მდინარე პრეგელზე მდებარე ტაპლაკენისა და ველაუს ციხესიმაგრეების მშენებლობის დროს.
1376 წელს ლიტვის დიდმა მთავარმა ოლგერდმა და კეისტუტისმა ილაშქრეს ნადროვიაში. ლაშქრობის დროს შტურმით აიღეს და გადაწვეს ციხესიმაგრე, მაგრამ მალევე აღადგინეს.
1380 წლიდან 1525 წლამდე ზაალაუს ციხესიმაგრის შესახებ მნიშვნელოვანი ცნობები არ შემონახულა. 1525 წელს ზაალაუ კვლავ იხსენიება კრაკოვის შეთანხმების ტექსტში.
შემდგომ პერიოდში ციხესიმაგრემ განიცადა გარკვეული მოდერნიზაცია ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით მიაშენეს დამატებითი სათავსოები. ზოგიერთი ცნობის მიხედვით გადაკეთების მიზეზი უნდა გამხდარიყო ხანძარი.
XIX საუკუნეში ციხესიმაგრე სახელმწიფო საკუთრებაში გადავიდა. 1900 წლამდე მის ტერიტორიაზე განთავსებული იყო ამტმანის რეზიდენცია, სარდაფში ყველის დამზადება ხდებოდა. ჩრდილოეთის მხარეს ღვინისა და ლუდის დამამზადებელი ოთახები იყო განთავსებული.
1945 წლის შემდეგ
1945 წლის შემდეგ ციხესიმაგრეს აღარავინ არ გამოიყენებდა და აქტიურად მიმდინარეობდამისი ნგრევის პროცესი და დღეისათვის მხოლოდ ნანგრევების სახითაა წარმოდგენილი. 2000 წელს იგი კერძო პირმა შეიძინა, მფლობელმა წარმოადგინა პროექტი ციხესიმაგრის აღდგენისა და მასში მუზეუმის განთავსების შესახებ, მაგრამ 2016 წლის ზაფხულისთვის არანაირი სამუშაოები არ ყოფილა წარმოებული ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
ბელეპის კუნძულები
ბელეპის კუნძულები (Îles Belep) — მცირე კუნძულების ჯგუფი წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ახალი კალედონიის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. ადმინისტრაციულად შედის საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის ახალი კალედონიის ჩრდილოეთი პროვინციის ილ-ბელეპის კომუნის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
ბელეპის კუნძულები მდებარეობს დაახლოებით 50 კმ-ში ჩრდილოეთში ახალი კალედონიის ჩრდილოეთი წერტილიდან. კუნძულების ჯგუფი შედგება რამდენიმე მომცრო მარჯნის კუნძულისაგან, ასევე უფრო დიდი, პოტის (Pott Island) და არტის (Art Island) მთიანი კუნძულებისგან.
ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს 69,5 კმ²-ს. ჯგუფის ყველაზე დიდი კუნძულია — არტი (52 კმ²). ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილია — მთა ვაალა (283 მეტრი).
ისტორია
ბელეპის კუნძულებს სახელი დარქმეული აქვს კანაკების ერთ-ერთი ბელადის პატივსაცემად, რომელიც კუნძულებზე დასახლდა ძველ დროში. კუნძულებზე პირველი კათოლიკური მისია დაფუძნდა 1856 წელს. 1892 წლიდან 1898 წლამდე პერიოდში კუნძულებზე მდებარეობდა კეთრით დაავადებულთა სპეციალიზებული სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულება.
მოსახლეობა
2009 წელს ბელეპის კუნძულების მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 895 ადამიანს. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენს ახალი კალედონიის მკვიდრი მაცხოვრებლები — კანაკები (99,3 %). მთავარი დასახლებული პუნქტია — არტის კუნძულზე მდებარე სოფელი ვალა.
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ახალი კალედონიის კუნძულები
მუმი ტროლი (ჯგუფი)
მუმი ტროლი (Му́мий Тролль, 1989 წლამდე — Муми Тролль) — საბჭოთა და რუსული როკ-ჯგუფი ვლადივოსტოკიდან. ჩამოყალიბდა 1983 წელს, უცვლელ წევრ და შემდგომში ლიდერ ილია ლაგუტენკოს მიერ. 2001 წელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსში წარადგენდა რუსეთს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსული როკ-ჯგუფები კატეგორია:1983 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1987 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1989 წელს აღდგენილი ჯგუფები კატეგორია:1990 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1996 წელს აღდგენილი ჯგუფები
მოხისის ბრძოლა (1520)
მოხისის ბრძოლა (1520) — ბრძოლა, რომელიც გაიმართა გურიის სამთავროს და ქართლის სამეფოს შორის 1520 წელს.
კახეთის მეფის ვაჟი, გიორგი II (ავ-გიორგი) ჯერ კიდევ გამეფებამდე დაუპირისპირდა მეფეს, ალექსანდრე I-ს და უმცროს ძმას, დიმიტრის. იგი არ იზიარებდა მამისა და ძმის პოზიციას ქართლის სამეფოსთან მშვიდობიანი ურთიერთობის შესახებ და თავის მომხრეებთან ერთად არბევდა მეზობელ სამეფოს. 1511 წელს გიორგი თავს დაესხა საფურცლიის ჭალაში მყოფ მამას და ძმას. პირველი მოკლა, ხოლო მეორეს თვალები დასთხარა და ოჯახითურთ კახეთიდან გააძევა, რის შემდეგაც ქართლს შეესია და ორი წელი თარეშობდა იქ. ის დავით მეფის ძმამ, ბაგრატმა შეიპყრო და ქსნის ციხეში გამოკეტა. კახეთი უმეფოდ დარჩა, რადგან ტახტის მემკვიდრე, ლევან ბატონიშვილი, მცირეწლოვანი იყო. დავით X ჯარით შევიდა კახეთში და ქვეყანა დაიკავა. ლევან ბატონიშვილი რამდენიმეჯერ გადაურჩა დატყვევებას. მას კახეთის თავადები უჭერდნენ მხარს, რომლებმაც იგი გარსევან ჩოლოყაშვილის მეთაურობით ოჩანის ციხეში დამალეს. მათ ისარგებლეს ქართლში შაჰ ისმაილ I-ის ლაშქრობით და ლევანი კახეთის მეფედ გამოაცხადეს. 1518 წელს დავით X ხელახლა შევიდა კახეთში ჯარით, მაგრამ სოფელ მაღაროსთან ბრძოლაში დამარცხდა. ლევანმა დახმარება გურიის მთავარს, მამია I გურიელს სთხოვა, რომელიც 1520 წელს ქართლში შეიჭრა. გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა სოფელ მოხისთან, რომელშიც ქართლის მეფე დამარცხდა. დავით X-მ, მამიამ და ლევანმა ზავი მუხრანში დადეს. მამიამ ქალიშვილი თინათინი ლევანს მიათხოვა, ხოლო დავით X-მ ლევანი კახეთის მეფედ აღიარა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
რაბინოვიჩის სახლი
რაბინოვიჩის სახლი (Дом Рабинович) — უძველესი ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი. სახლი აგებულია 1870-იან წლებში. რაბინოვიჩის სახლი რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
მისამართი: ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა № 24.
ისტორია
ერთსართულიანი სახლი ტაგანროგის ისტორიულ ნაწილში. აგებულია წითელი აგურისაგან. შენობის ფასადზე შვიდი ფანჯარაა.
აგებულია 1870-იან წლებში მეორე გილდიის ვაჭარ ათანასე ბრუსალის მიერ. პურითა დაგალეტით მოვაჭრე ბრუსალის მრავალრიცხოვანი ოჯახი ჰყავდა, რომელიც 3 ბიჭისა და 6 გოგონასაგან შედგებოდა. მისმა შვილმა ევსტათიმ, რომელიც ტიპური ბერძენი იყო 80-იანი წლების ბოლოს სახლი მიჰყიდა ადვოკატის თანაშემწის ცოლს ანასტასია რაბინოვიჩს, დაბადებით ტიტოვას. ანასტასია იყო ადგილობრივი ნოტარიუსის მიხეილ რაბინოვიჩის ცოლი და ანტონ ჩეხოვის გიმნაზიის მეგობარი, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის კანდიდატი. სხვა მონაცემების მიხედვთ 1880-იანი წლების ბოლოს სახლი შეიძინა პროვიზორმა იაკობ პარნოხმა.
სახლის შეძენის შემდეგ რაბინოვიჩმა დაანგრია ეზოში მდებარე ყველა ძველი შენობა და დაიწყო ახლის შენება. ერთ-ერთი ძველი შენობა გადასცა საჯარო ბიბლიოთეკას, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ალექსეი ფილევსკი.
1913 წელს რაბონოვიჩისა და დროსის სახლის მფლობელებს შორის მოხდა დავა სახლებს შორის მდებარე მიწის პატარა ნაკვეთის შესახებ. სასამართლო პროცესი გაგრძელდა რვა თვე. 1914 წლის 9 მარტს გაიმართა სასამართლო პროცესი, ქალბატონმა რაბინოვჩმა უარი განაცხადა თავის პრეტენზიებზე აღნიშნული მიწის გამო.
1925 წელს ქალაქის ხელისუფლებამ შეისყიდა ყველა სახლი, რომელიც მოედანზე მდებარეობდა, მათ შორის რაბინოვიჩების სახლი. მიხეილ რაბინოვიჩი, მისი ცოლი და რძალი გადასახლდნენ პატარა სახლში მოპირდაპირე მხარეს, სადაც გაატარეს თავიანთი უკანასკნელი დღეები.
რაბინოვიჩის სახლში 1933-1982 წლებში ცხოვრობდა ვასილი ზაიცევი, ტაგანროგიის ფეხბურთის ლეგენდა და რსფსრ-ის დამსახურებული მწვრთნელი.
ტაგანროგის ოკუპაციის პერიოდში გერმანელებმა რაბინოვიჩის სახლში ჯარიისკაცების საერთო საცხოვრებელი გახსნეს. აქვე დადგეს გერმანელთა საზენიტო იარაღიც.
2012 წელს რაბინოვიჩის სახლს ჩაუტარდა ბარბაროსული რესტავრაცია. ამოიღეს ფანჯრები და ჩასვეს მეტალო-პლასმასის ფანჯრები, დაანგრიეს შიდა ტიხრები, ერთ-ერთი ფანჯარა კარებად გადააკეთეს, შესასვლელს ფასადზე დააშენეს გარკვეული ნაწილი, შეიღება წითლად და ამ ყველაფრის შემდეგ სახლში გაიხსნა ბარი „ბიძია სემი“.
ბარბაროსული რესტავრაციის მეორე ეტაპი 2014 წელს განხორციელდა. სახლის მფლობელმა ფასადი მწვანე და თეთრ ფერებში გადაღება.
2015 წელს ერთ-ერთ საიტზე გაჩნდა განცხადება სახლის გაყიდვის შესახებ, ფასი 42 მლნ რუბლი.
არქიტექტურა
სპეციალისტები რაბინოვიჩების სახლის სტილს მიაკუთვნებენ ეკლექტიკის ერთ-ერთ მიმდინარეობას ნეო-ბერძნულ სტილს, შესრულებულს აგურის ვარიანტში. სახლის ფასადი შემკულია მაღალი ხარისხის კერამიკული აგურით, შემკულია ტერაკოტის ფიგურებით.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ლეონიდ თიბილოვი
ლეონიდ თიბილოვი (Тыбылты Харитъоны фырт Леонид; დ. 28 მარტი, 1951, ზემო დვანი) — რუსეთის ფედერაციის მიერ შექმნილი საოკუპაციო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი, ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო მე-3 პრეზიდენტი 2012-2017 წლებში.
ბიოგრაფია
ლეონიდ თიბილოვი დაიბადა ეროვნებით ოსი გლეხის ოჯახში. 1969 წელს დაამთავრა ავნევის საშუალო სკოლა. იმავე წელს ჩააბარა სამხრეთ ოსეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1974 წელს. 1974 წლის ნოემბრიდან 1975 წლის ნოემბრამდე იგი საბჭოთა არმიის რიგებში მსახურობდა. 1975 წლიდან 1981 წლამდე მუშაობდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო განათლების სისტემაში. იყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებელი სკოლაში, ზნაურის საშუალო სკოლის დირექტორი.
1981 წელს ლეონიდ თიბილოვი საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის („სუკი“) თანამშრომელი გახდა. დაამთავრა საბჭოთა კავშირის სუკ-ის აკადემია ქალაქ მინსკში.
რუსეთის კონტრდაზვერვის ფედერალური სამსახურის დავალებით, 1992 წლის 14 ივლისიდან 1995 წლის 1 იანვრამდე, ასრულებდა ქართულ-ოსური კონფლიქტის ზონაში მყოფი შერეული სამშვიდობო ძალების უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელის ფუნქციას. 1998 წლის თებერვალში დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის პირველმა პრეზიდენტმა ლუდვიგ ჩიბიროვმა მიანიჭა გენერალ-მაიორის წოდება.
ამავე დროს, 2002 წლის თებერვლამდე იგი შერეული საკონტროლო კომისიას თანათავმჯდომარეობდა ქართულ-ოსური კონფლიქტისდარეგულირების მიზნით.
თიბილობი დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მეორე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი იყო. 2006 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში „სამედიცინო საზოგადოების საინიციატივო ჯგუფმა“ ლეონიდ თიბილოვის კანდიდატურა წამოაყენა. თიბილოვმა ხმების 0.9%-ი აიღო, მეორე ადგილზე გავიდა და ედუარდ კოკოითთან დამარცხდა, რომელიც დე ფაქტო პრეზიდენტი მეორე ვადით გახდა.
2007 წლის ივლისიდან 2009 წლის სექტემბრამდე მართავდა „პირველ რესპუბლიკურ ბანკს“, რომელიც ედუარდ კოკოითთან დაპირისპირებულ ბიზნესმენს ალბერტ ჯუსოევს ეკუთვნოდა. 2009 წელს ხელისუფლების ზეწოლის შედეგად ბანკი დაიხურა.
2012 წლის დასაწყისში იგი იყო სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტის სრულუფლებიანი წარმომადგენლის მრჩეველი ქართულ-ოსური ურთიერთობის პოსტკონფლიქტური დარეგულირების საკითხებში.
2012 წლის თებერვალში თიბილოვი განმეორებითი საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატად დარეგისტრირდა. 25 მარტს ხმების 42.58% აიღო და მეორე ტურში გავიდა. 9 აპრილს ჩატარებულ მეორე ტურში თიბილოვმა ხმების 54,12%-ით მისი კონკურენტი დავით სანაკოევი დაამარცხა (43%) და სამხრეთ ოსეთის რიგით მესამე დე ფაქტო პრეზიდენტი გახდა.
2017 წლის თებერვალში ადგილობრივი საინიციატივო ჯგუფის მიერ დასახელდა ახალი ვადით სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პრეზიდენტობის კანდიდატად. 2017 წლის 9 აპრილს ანატოლი ბიბილოვთან დამარცხდა ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნებში.
ლეონიდ თიბილოვს ჰყავს მეუღლე, ორი ქალიშვილი და ოთხი შვილიშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები კატეგორია:ოსი სეპარატისტები
იუჟნე
იუჟნე (Южне) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 31814 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
კასტილიეხოსი
კასტილიეხოსი (ოფიციალურად კასტილიეხოსის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Castillejos) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 67 889 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამბალესის მუნიციპალიტეტები
დაურ ახვლედიანის სტადიონი
მინი|350პქ დაურ ახვლედიანის სტადიონი — გაგრის ცენტრალური სტადიონი. მდებარეობს ნარტაას ქუჩაზე. 1993 წელს, აფხაზეთის ომის შემდეგ, სტადიონი სერიოზულად დაზიანდა, 2007 წელს იგი აღადგინეს, დამონტაჟდა 1 500 სკამი. 1997 წლის 10 ივლისს სტადიონს დაურ ახვლედიანის სახელი ეწოდა.
2016 წლის კონიფას მსოფლიო თასი
2016 წლის კონიფას მსოფლიო საფეხბურთო თასის გათამაშებისას, სტადიონმა უმასპინძლა 12 თამაშს, აქედან 6 იყო ჯგუფური ეტაპის და 6 პლეიოფის შეხვედრა.
პულოროზი
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები
მერკულეშტი (სოფელი)
მერკულეშტი (Mărculeşti) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 120 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 866 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
თრასარი
თრასარი (Թրասար) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინცისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, სოფელ სარნაკუნქიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 16 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3594 მეტრია და წარმოადგენს წღუკის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები კატეგორია:სომხეთის მთები
ჰონდურასი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ნორ-გეღი
ნორ-გეღი (Նոր Գեղի) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 680 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 038 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 254 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 23.81 კმ²-ია.
ფორსაჟი 6
ფორსაჟი 6 (ინგლ. Fast & Furious 6) — 2013 წლის ამერიკული მძაფრ-სიუჟეტიანი ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯასტინ ლინი და სცენარის ავტორი კრის მორგანი. ფილმი არის ფორსაჟი 5- ის (2011) გაგრძელება და ფორსაჟის ფრანჩაიზის მეექვსე ნაწილი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ: ვინ დიზელი, პოლ უოკერი, დუეინ ჯონსონი, მიშელ როდრიგესი, ჯორდანა ბრიუსტერი, ტაირესი გიბსონი, კრის „ლუდაკრისი" ბრიჯსი, სუნგ კანგი, გალ გადოტი, ლუკ ევანსი, ჯინა კარანო და ჯონ ორტიზი . ფორსაჟი 6-ის სიუჟეტი მიჰყვება პროფესიონალ კრიმინალურ დაჯგუფებას, რომელსაც მეთაურობს დომინიკ ტორეტო (დიზელი).
ფორსაჟი 5-ში ქუჩის რბოლიდან თემის შეცვლამ დეველოპერებს დიდი კომერციული და კრიტიკული წარმატება მოუტანა. ფორსაჟი 6 მოიცავს ჯაშუშურ და სათავგადასავლო ფილმის ელემენტებსაც, აუდიტორიის რაოდენობის მეტად გაზრდის იმედით. ფილმის წინასწარი წარმოება დაიწყო 2011 წლის აპრილში, ხოლო ძირითადი გადაღებები დაიწყო ლონდონში 2012 წლის ივლისში და მოიცავდა რამდენიმე საერთაშორისო გადაღების ადგილს, მათ შორისაა კანარის კუნძულები, გლაზგო და ლოს ანჯელესი.
ფორსაჟი 6-ის პრემიერა შედგა იმპერიაში, ლესტერის მოედანზე 2013 წლის 17 მაისს, ხოლო საერთაშორისო მასშტაბით გამოვიდა 2013 წლის 24 მაისს. ფილმმა მიიღო ზოგადად პოზიტიური შეფასება Metacritic– ზე და Rotten Tomatoes–ზე. ფილმმა მთელს მსოფლიოში გამოიმუშავა 788.7 მილიონი აშშ დოლარი და გახდა 2013 წლის მეექვსე ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი. ფილმის გაგრძელება ფორსაჟი 7 გამოვიდა 2015 წლის აპრილში.
განვითარება
2010 წლის თებერვალში დიზელმა დაადასტურა, რომ ფორსაჟი 5– ის წარმოება იწყება და ასევე გამოაცხადა, რომ მეექვსე ნაწილიც შეიქმნებოდა.
2011 წლის აპრილში დადასტურდა, რომ კრის მორგანმა უკვე დაიწყო მუშაობა Universal Studios დავალებით მეექვსე ფილმის სცენარზე. ასევე დაადასტურა, რომ კომპანია მიზნად ისახავდა ფილმების სერია ქუჩის რბოლებიდან ძარცვად გადაკეთებულიყო.
2011 წლის 24 ივნისს Universal Pictures– მა გამოაცხადა, რომ ფილმის გაგრძელების პრემიერა შედგებოდა 2013 წლის 24 მაისს. მორიცი და დიზელი პროდიუსერების ადგილებზე დაბრუნდნენ, ხოლო ლინი კიდევ ერთხელ გახდა რეჟისორი. 21 ოქტომბერს, 2011 წელს, Los Angeles Times-ის ინფორმაციით ფილმის მწარმოებელი კომპანია ორი ნაწილის გადაღებას აპირებდა, რომლებშიც ერთი და იგივე ამბის გაგრძელაბა იქნებოდა მოთხრიბილი. ორივე მათგანი მორგანის დაწრილი იქნებოდა და პროდიუსერი ლინი იქნებოდა. 2011 წლის 20 დეკემბერს დიზელმა თქვა, რომ ფორსაჟი 6 გაიყოფოდა ორ ნაწილად და მათი სცენარიც ერთად დაიწერებოდა.
მთავარი გადაღებები
ფილმის გადაღებები დაიწყო 2012 წლის 30 ივლისს, ინგლისში, ლონდონში და Shepperton Studios-ში, სარის საგრაფოში. ფორსაჟი 6 გახდა მხოლოდ მესამე ფილმი, რომლის ნაწილის პიკადილის ცირკში არის გადაღებული (დიზელისა და როდრიგესის ჩხუბის სცენა).მწარმოებლებს ყოველ საათში მხოლოდ ორ წუთში აძლევდნენ, რომ გადასაღები მოედანი გადაეკეტათ და სცენები გადაეღოთ. სცენების ნაწილი გადაიღეს გლაზგოში, შოტლანდია, 2012 წლის 29 აგვისტოდან 2012 წლის 16 სექტემბრამდე. გადაღებები მთლიანად ღამით მიმდინარეობდა და მასში დაახლოებით 250 ადამიანი მონაწილეობდა, რომელთაგან არცერთი არ იყო მთავარი მსახიობი.
გადაღებები ასევე მიმდინარეობდა ესპანეთის კანარის კუნძულებზე, კუნძულ ტენერიფეზე და გრან კანარიაზე. გადაღებები დაგეგმილი იყო მარსელში, საფრანგეთი, მაგრამ ეს სცენები კუნძულებზე გადაიტანეს, გადასახადების შემცირების მიზნით. ამის საშუალებით ფილმის გადაღების ხარჯები 20 მილიონი აშშ დოლარით შემცირდა.
სქოლიო
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები კატეგორია:Original Film-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი თრილერი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:CS1-ის მხარდაჭერა: უვარგისი ბმული კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ჰონდურასი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დივოკ ორიჯი
დივოკ ორიჯი (Divock Origi დ. 18 აპრილი, 1995, ოსტენდე) — ბელგიელი ფეხბურთელი, ბელგიის ეროვნული ნაკრების წევრი. კარიერა დაიწყო ფრანგულ „ლილში“. 2014 წლიდან გახდა „ლივერპულის“ საკუთრება.
მიღწევები
ლივერპული:(2)
ანანიივი
ანანიივი (Ананьїв) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 9318 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
ილკასარი
ილკასარი (Իլկասար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არარატის პროვინციაში, ქალაქ ვედიდან ჩრდილო-დასავლეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1462 მეტრია და წარმოადგენს ერანოსის ქედის ნაწილს. მთის მწვერვალზე შემორჩენილია ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
UTC-11:00
450px|right|thumb|UTC-11:00 მსოფლიოს სასაათე სარტყელის რუკაზე: ცისფერი — UTC-11:00-ის ზონა ოკეანეებში; ღია-ყვითელი — [[ამერიკის სამოა, ნიუე, მიდუეი — UTC-11:00-ის ზონა მთელი წლის განმავლობაში; ფორთოხლისფერი — სამოა — UTC-11:00-ის ზონა ზამთარში (აპრილი-ოქტომბერი) სამხრეთ ნახევარსფეროში]] UTC-11:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებზე:
რესურსები ინტერნეტში
UTC-11:00
The U.S. Albums
დისკების სია
კრებულში შეტანილია Capitol Records-ის მიერ აშშ-ში გამოცემული ცამეტივე ალბომი. აქედან რვა მანამდე გამოიცა The Capitol Albums, Volume 1-სა Volume 2-ში. კრებულში წარმოდგენილია ყოველი ალბომის მონო და სტერეო ვერსიები. გამონაკლისია The Beatles' Story და Hey Jude, რომლებიც მხოლოდ სტერეო გამოცემებია. ამასთან, ეს ორი ალბომი, აგრეთვე Yesterday and Today, A Hard Day's Night-ის და Revolver-ის აშშ გამოცემები ამ კრებულში პირველად არის წარმოდგენილი CD-ზე.
გამორჩეული მიქსები
თითქმის ყველა შემთხვევაში, წყაროს სახით რემასტერინგის დროს გამოიყენებოდა EMI-ს მიერ Capitol-ისთვის მიწოდებული მასტერ-ფირები. სხვადასხვა შემთხვევაში, შეიქმნა ახალი მიქსები, რომლებიც ამ გამოცემისთვის უნიკალურია. იქ, სადაც Capitol მონოვერსიაში იყენებდა მონოდ გარდაქმნილ სტერეოს (Meet The Beatles, Help! და The Early Beatles), ახალ გამოცემაში გამოიყენება 2009 წლის მონომიქსები. იქ, სადაც Capitol იყენებდა დუოფონურ სტერეომიქსს, აქ გამოიყენება ახალი სპეციალური სტერეომიქსი. ბრიტანეთში გამოცემული Help!-ის და Rubber Soul-ის შემთხვევაში გამოიყენეს 1987 წლის სტერეომიქსი, 2009 წლის რემასტერის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2014 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:Apple Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Universal Music Enterprises-ის კომპილაციური ალბომები
ხაიბერ-პახტუნხვა
ხაიბერ-პახტუნხვა (خیبر پختونخوا; Khyber Pakhtunkhwa) — პაკისტანის პროვინცია. მოსახლეობის ურავლესობას შეადგენენ პუშტუნები და ხინდკო, ჰინდუქუშის ხეობებში ცხოვრობენ დარდების ხალხი, რომელთაგან უმსხილესია კხო.
პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ავღანეთი, აღმოსავლეთიდან ინდოეთი, სამხრეთიდან პენჯაბის პროვინცია, ხოლო დასავლეთიდან ფედერალურად მართული ტომების ტერიტორია.
ხაიბერ-პახტუნხვის პროვინცია მოიცავს 25 ოლქს.
მოსახლეობა
2011 წლის მონაცემებით პროვინციაში ცხოვრობს 26 896 829 კაცი, ავღანელი ლტოლვილების ჩათვლით, რომელთა რაოდენობაც 1,5 მლნ-ს შეადგენს. მოსახელობის 2/3 პუშტუნია. მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა: მსხვილი ქალაქები:
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები
ნაპადოვა
ნაპადოვა (Молдавия) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 141 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 218 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
კვირიასხევის პირველი ნასოფლარი
კვირიასხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კვირიასხევის განაპირას, ჩრდილოეთით, ტყეში. განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს. ნასოფლარზე შემორჩენილია რამდენიმე სხვადასხვა ზომის ნასახლარი ბუდე (8 x 4 მეტრი, 7 x 5 მეტრი). იქვე, ახლოს, ზედაპირულად მრავლად აღმოჩნდა ადრინდელი შუა საუკუნეების რუხად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჰონდურასი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ველისციხის წმინდა მარიამის ეკლესია
აღწერილობა
ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია ე.წ. კახური წყობით წვრილი რიყის ქვისა და აგურის ჰორიზონტალური რიგების მონაცვლეობით. კამარა და საბჯენი თაღები მთლიანად აგურისაა. შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებული ყოფილა. შესასვლელი ორია, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. გარედან ორივე ღიობი სწორკუთხაა. გამოყვანილია საფლავის ქვებით, შიგნით კი ისრული თაღი ხურავს. ისრული ფორმისაა კამარაც. იგი დაყრდნობილია ანალოგიუი ფორმის ექვს საბჯენ თაღზე. თაღები პილასტრებზე. მათგან აღმოსავლეთ წყვილი დაგვირგვინებულია თაროსებრი კაპიტლებით. ინტერიერი განათებულია ექვსი განიერი და მაღალი თაღოვანი სარკმლით. ერთი მათგანი აღმოსავლეთითაა, სამი ჩრდილოეთით, ხოლო ორი სამხრეთით, შესასვლელის ორსავე მხარეს. დასავლეთ კედელში შესასვლელის ზემოთ თაღოვანი ღიობია, რომელიც პატრონიკედან სამრეკელოს II სართულზე გასასვლელად გამოიყენება. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნაწილში ერთი თაღოვანი ნიშაა, სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშა, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ორი თაღოვანი ნიშაა. ფასადებიდან მორთულობით გამოირჩევა აღმოსავლეთ ფასადი. იგი დანაწევრებულია სამი თაღით. შუა თაღი ერთიმეორეზე დადგმული ორი თაღისგან შედგება და გვერდითებზე გაცილებით მაღალია. ქვედა თაღში საკურთხევლის სარკმელია მოთავსებული. განაპიებში კი კედლის სიბტყებში საფეხურით შეღრმავებული თითო თაღოვანი არეა, რომლებიც შევსებულია საფეხურებისგან შედგენილი და თევზიფხურად განლაგებული, რელიეფური ზოლებით. ფასადის ზედა ნაწილში, ფრონტონის ძირის დონეზე. ორმაგი ლილვით მოჩარჩოებული სამი წრიული მოხაზულობის ყრუ სარკმელია. შუა თაღის წვერზე კი წითლად შეღებილი რელიეფური ჯვარია დადგმული. მსგავსი ჯვარია დაგმული სამხრეთ ფასადის ერთ-ერთ თაღზე, რომელშიც შესასვლელია მოქცეული. დასავლეთ ფასადზე სამი თაღია. შუა თაღში, რომელიც სიდიდით დანარჩენ ორს ბევრად აღემატება, ეკლესიის შესასვლელია გაჭრილი. ჩრდილოეთ ფასადზე ხუთი თაღია. მაქთგან სამში სარკმლებია მოქცეული, დანარჩენი ორი კი ყრუა. ფასადები დასრულებულია ლეკალური აგურით ნაწყობი, მაღალი ლავგარდნით, რომლის პროფილს შეადგენს: თარო, შეზნექილი მრუდე ზედაპირი და ლილვი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მიხეილ მრევლიშვილი
მიხეილ მრევლიშვილი (დ. 19 აგვისტო, 1904, ქ. ონი — გ. 1 მარტი, 1980) — ქართველი დრამატურგი, ეკონომისტი და მწერალი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1930–1940 წლებში მუშაობდა მოსკოვის სამშენებლო ტრესტსა და საქართველოს „სოფლპროექტში“. 1962–1969 წლებში იყო გაზეთ „ლიტერატურნაია გრუზიას“ რედაქტორი. მისი პირველი რომანი „ინონი“ გამოქვეყნდა 1926 წელს ჟურნალ „მნათობში“. 1959–1962 წლებში იყო საქართველოს თეატრალური საზოგადოების თავმჯდომარე. შვილი — სანდრო მრევლიშვილი, შვილიშვილი — მიხეილ მრევლიშვილი
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები მიხეილ კატეგორია:ონში დაბადებულები
ბერილიუმის ოქსიდი
გამოყენება
მას იყენებენ როგორც ცეცხლგამძლე, ინერტულ მასალას ტიგელებისა და სპეციალური კერამიკის დასამზადებლად, ატომურ რეაქტორებში, რენტგენოტექნიკაში, ორგანული სინთეზის დროს კატალიზატორად და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქსიდები
ლიბერეცის ტრამვაი
thumb|ტრამვაი T3M.04 (Škoda 02T) Soukenné náměstí-ზე thumb|ტრამვაი T3R.SLF thumb|ლიბერეცის ტრამვაი T3R.PV-ს ინტერიერი რეგიონალური ქალაქი ლიბერეცი ერთ-ერთია ჩეხეთის ქალაქებს შორის, სადაც ტრამვაის სისტემა ფუნქციონირებს. ლიბერეცის ტრამვაის სისტემას მართავს ლიბერეცისა და იაბლონეცის სატრანსპორტო გაერთიანება. ტრამვაის სისტემა თავდაპირველად ვიწროლიანდაგიანი (1000 მმ) იყო, 1960 წელს ქსელის ნაწილი გაუქმდა. 1990-2005 წლებში ქალაქის ტრამვაის ქსელის რეკონსტრუქციის ფარგლებში მოხდა ლიანდაგის გაფართოება და 1435 მმ-ზე გადაყვანა. საქალაქთაშორისო ხაზი ლიბერეცსა და იაბლონეცს შორის ჯერჯერობით ვიწროლიანდაგიანი რჩება. ქალაქის გენ.გეგმაში შეტანილია ტრამვაის ქსელის გაფართოება რამდენიმე მიმართულებით (როჰლიცე, ვესცე, რუპრეხტიცე, პავლოვიცე). ქსელში ლიანდაგის მთლიანი სიგრძე 21,5 კმ-ია. ლიბერეცის სატრანსპორტო გაერთიანებასთან ფუნქციონირებს ამხანაგობა „ბოვერაკლუბი“, რომელიც აერთიანებს ტრამვაის მოყვარულებს და ზრუნავს ისტორიული ტრამვაის ვაგონების შეკეთება-შენარჩუნებაზე. ასევე იგეგმება ტრამვაის ტრანსპორტის მუზეუმის მშენებლობა.
მოძრავი შემადგენლობა
ლიბერეცში სამგზავრო გადაზიდვებისთვის გამოიყენება შემდეგი ტიპის ვაგონები:
კვირიასხევის ნასოფლარი
ტერმინი კვირიასხევის ნასოფლარი შეიძლება აღნიშნავდეს
ქერის უბანი
ქერის უბანი — სატირულ-იუმორისტული ანიმაციური სერიალი, გადიოდა ქართულ ტელესივრცეში, არხ რუსთავი 2-ზე, 2013–2017 წლებში, მისი მთავარი პერსონაჟი იყო ბიძინა ივანიშვილი. შექმნა სტუდია „ველოსიპედმა“. სხვა პერსონაჟებია: მიხეილ სააკაშვილი, გიორგი მარგველაშვილი, დავით ნარმანია, სუხო, სოსო ჯაჭვლიანი, ეკა ბესელია, გიორგი კვირიკაშვილი, მიხეილ ჯანელიძე, ალექსანდრე ჯეჯელავა, გიგი უგულავა, ემზარ კვიციანი, პინგვინი რეზიკო, ლემური ლეიმურაზი, ზებრა ზახარიჩი, ირაკლი ღარიბაშვილი, კახა კალაძე და სხვ. თითოეულ სერიას დამოუკიდებელი იუმორისტული სიუჟეტი ჰქონდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანიმაციური სერიალები კატეგორია:ქართული ანიმაციური ფილმები
ალვარო ობრეგონი
ალვარო ობრეგონ სალიდო (Álvaro Obregón; დ. 19 თებერვალი, 1880 — გ. 17 ივლისი, 1928) — გენერალი მექსიკის რევოლუციის დროს და მექსიკის პრეზიდენტი 1920-1924 წლებში. ის მხარს უჭერდა სონორას გადაწყვეტილებას მხარში დასგომოდნენ კოაუილას გუბერნატორს, ვენუსტიანო კარანსას უერტას რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლაში. კარანსამ ობრეგონი რევოლუციორი ჯარების მეთაურად აირჩია ჩრდილო-დასავლეთ მექსიკაში, 1915 წელს კი ომის მინისტრად დანიშნა. 1920 წელს ობრეგონი კარანსას აუჯანყდა და ეს უკანასკნელი ამ დაპირისპირებას ემსხვერპლა. შემდომ არჩევნებში ობრეგონმა დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა.
ობრეგონის პრეზიდენტობა პირველი სტაბილური ხელისუფლება იყო 1910 წლის რევოლუციის დაწყების შემდეგ. მან გაატარა მრავალი საგანმანათლებლო, ნორმალიზებული მიწის საკუთრებისა და შრომის რეფორმები, რომლებიც დაფინანსებული იყო მექსიკელი მუშათა ძლიერი რეგიონალური კონფედერაციის მიერ. 1923 წლის აგვისტოში მან ხელი მოაწერა ბუკარელის ხელშეკრულებას, რომელიც გულისხმობდა მექსიკისა და აშშ-ს მთავრობების ინტერესებს ნავთობთან დაკავშირებით და აშშ-ს დიპლომატიურ აღიარებას მისი მთავრობისა. 1923-1924 წლებში ობრეგონის ფინანსთა მინისტრმა, ადოლფო დე ლა უერტამ წამოიწყო აჯანყება ბუკარელის ხელშეკრულების გაპროტესტების მიზნით. ობრეგონი დაუბრუნდა ბრძოლის ველს, რათა ჩაეხშო ამბოხი. მის გამარჯვებაში დიდი როლი ითამაშეს შეერთებული შტატების არმიამ და ჩვიდმეტმა ამერიკულმა თვითმფრინავმა, რომლებმაც დაბომბეს დე ლა უერტას მხარდამჭერები.