cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალეუტები
სასიცოცხლო ციკლი
მშობიარობა ხდებოდა სახლთან ახლოს პატარა დროებით საცხოვრებელში, სადაც დედა 4-5 დღის განმავლობაში რჩებოდა. ქალებს და გოგონებს ასევე უწევდათ ამ საცხოვრებლებში დარჩენა და ძილი 10 დღის განმავლობაში მენსტრუაციის დროს და ასევე მათი შვილის გარდაცვალების შემთხვევაში. განმარტოების შემდეგ დედასა და ბავშვს ათავსებდნენ აბაზანაში და იწყებდნენ ტუჩებისა და ცხვირის გახვრეტას. ბავშვის აღსაზრდელად იყენებდნენ აკვნებს, რათა ბავშვს ფართე და ბრტყელი თავი ჰქონოდა, თუმცა ამ საკითხთან დაკავშირებით ბევრი ინფორმაცია არ გვაქვს და შესაძლოა, ბავშვის თავის ქალის ფორმის შეცვლა დაუგეგმავი შედეგი ყოფილიყო ალეუტებისთვის.
ბავშვებს ძუძუთი კვებავდნენ 3 წლამდე, ზოგჯერ უფრო დიდხანსაც. მათ ასწავლიდნენ სტოიციზმს, ასწავლიდნენ, რომ არ უნდა ეტირათ. სწავლების ყველაზე გავრცელებული მეთოდი იყო მათი ცივ წყალში ჩაწვენა. ბავშვების დისციპლინას ამყარებდნენ შეგონებით და საჭიროების შემთხვევაში დაცინვით და აბუჩად აგდებითაც კი. 6 წლის გოგონები იწყებდნენ ისეთ სასარგებლო საქმიანობას, როგორიცაა ხალიჩების ქსოვა, ბიჭებს კი შუბების ტყორცნას ასწავლიდნენ, მიჰყავდათ სათევზაო ბანაკებში და ამზადებდნენ ზრდასრულებისთვის განკუთვნილი აქტივობებისთვის. 12 წლიდან ბიჭები ზრდასრულების, ძირითადად ბიძის ზედამხედველების ქვეშ იყვნენ. 16 წლიდან ისინი უკვე დადიოდნენ სანადიროდ თავიანთი კაიაკებით.
არსებობს მოსაზრება, რომ ბავშვები ბიძებთან ცხოვრობდნენ, თუმცა ავუნკულიატი არ იყო ოფიციალური ინსტიტუტი. გოგოს ნიკაპზე ტატუს გაკეთება ნიშნავდა, რომ მან მიაღწია გარდატეხის ასაკს. როდესაც მშობლებს სხვა სქესის შვილის ყოლა უნდოდათ, ბავშვს გარეგნობას უცვლიდნენ. მაგალითად, თუკი ოჯახში გოგონა გაჩნდებოდა, ისე ზრდიდნენ, როგორც ბიჭს. თუმცა, უმრავლეს შემთხვაში პირიქით ხდებოდა. მამაკაც ტრანსვესტიტებს ნიკაპზე ტატუთი საკმაოდ დიდი როლი ეჭირათ ალეუტების საზოგადოებაში.
სიკვდილი ალეუტებისთვის არ ნიშნავდა საბოლოო განშორებას და ურთიერთობების დასასრულს, რადგანაც მკვდრებს სახლის სპეციალურ ოთახებში ინახავდნენ, ხოლო თუკი ადამიანი მდიდარი იყო, მკვდარს სპეციალურ ადგილს გამოუყოფდნენ, სადაც მუმიის სახით ათავსებდნენ. ადამიანის გარდაცვალების შემდეგ ხდებოდა მისი დატირება, რომლის დროსაც მაღალი სტატუსის მქონე ადამიანებს ხშირად მონები ახლდათ თან. გარდაცვლილის ახლო ნათესავები იჭრიდნენ ან იტრუსავდნენ თმას, სახეს შავად იხატავდნენ და მარტოობაში გლოვობდნენ მკვდარს. შესაძლებელია, რომ საფლავზე უმღეროდნენ სიმღერებს და მიჰქონდათ საკვები და წყალი სიკვდილიდან 40 დღის განმავლობაში ან მანამ, სანამ ზამთარში გადაცვლილების დღესასწაულზე მას პატივს არ მიაგებდნენ.
პარკა
ალეუტების ძირითად სამოსს, როგორც სადღესასწაულო, ისე ყოველდღიურს წარმოადგენდა პარკა. ეს იყო გრძელი ქვედაბოლოს მსგავსი, სწორი, დახურული ტანსახმელი, გაკეთებული ცხოველის ან ფრინველის ტყავსიგან. მის დასამზადებლად ძირითადად გამოიყენებოდა წავების, სელაპების და ფრინველის- ცულნისკარტას ტყავი. როდესაც რუსებმა ბარტერული გაცვლები დაიწყეს ალეუტებთან,ზღვის წავის და ბეწვიანი სელაპების ტყავი, როგორც ღრებული პროდუქტი ალასკიდან გაჰქონდათ. ამიტომ, ადგილობრივები პარკას დასამზადებლად მათ სულ უფრო იშვიათად იყენებდნენ. ძირითად მასალად ფრინველის ტყავი დარჩა, ხოლო ევროპიდან ახალი მატერია - ბამბა შემოვიდა. ბეწვი იშვიათად და მხოლოდ საყელოზე მისაკერებლად გამოიყენებოდა.ქალისა და მამაკაცის პარკა ფორმითა და ორნამენტებით იდენტური იყო და მხოლოდ მასალით განსხვავდებოდა. ქალების პარკა ძირითადად იკერებოდა წავის, სელაპის და ფრინველის ტყავისგან, მამაკაცების - მხოლოდ ფრინველის. ბევრი ავტორი აღნიშნავს პარკას გამძელობას და მის შესაფერისობას ალეუტების საცხოვრებელ პრობებთან. კ. ტ ხლებნიკოვი ამ სამოსის შესახებ წერს:
„ფრინველის პარკა შექმნილი იყო მათი სასტიკი საცხოვრებლისთვის და არაფერი იყო უფრო კომფორტული და შესაფერისი მათი კლიმატისთვისა და ცხოვრების წესისთვის. ასეთი პარკები ძალიან თბილია, როგორც წესი ბუმბულიანი ნაწილი გარეთაა მოქცეული, ამიტომ, წვიმა შიდა ფენებამდე არ ატანს. შიდა ნაწილი ანუ ტყავი, წინასწარ გაპოხილია და არ ატარებს სინესტესა და ქარს. როცა პარკას შერეული აქვს კუჭ-ნაწლავი, სიცივეს ქარს და სისველეს დიდხანს უძლებს. თუ ადგილობრივი მკვიდრი მაინც დასველდა და პარკაც დაუსველდა, შედის იურტაში, ფეხებთან იდგამს სანათს ზეთით, და თავზე პარკას იფარებს. ერთ საათზე ნაკლებში ადამიანიც და პარკაც მშრალია“.
პარკას ფართო პრაქტიკული დანიშნულება გააჩნდა და გამოიყენებოდა, როგორც სამოსი, საწოლი, გადასაფარებელი და რთულ სიტუაცებიში თავშესაფარი. ყველაზე გამძლე პარკა ქოჩრიანი ცულნისკარტასგან მზადდებოდა და ერთი სამოსის დასამზადებლად საშუალოდ 100 ფირნველის ტყავი გამოიყენებოდა.
ჩუგუხი
ალეუტების სადღესასწაულო სამოსს ჩუგუხი ეწოდება. ის ისვე გამოიყურებოდა, როგორც პარკა, მაგრამ ყოველდღიურზე უფრო ახლი და უფრო მდიდრულად გაფორმებული იყო. კაცების ჩუგუხს საყელოზე, კიდეებსა და სახელოებზე ერთნაირი ნაქარგით გაწყობილი ზოლები გასდგევდა, მთლიანი სამოსი კი დაფარული იყო ხაზებად დაკიდებული ბეწვით. ქალების სადღესასწაულო კაბა მორთლი იყო მძივებით, თესლებით, კარიბუს ბეწვითა და ცულნისკარტას ნისკარტებით. ქალების მნიშვნელოვან სადღესასწაულო ატრიბუტებს წარმოადგენდა ყელსაბამები, სამაჯურები, ფეხის ბრასლეტები და პირსინგები.
კამლეიკა
მინი|სანადირო კამლეიკა, გაწყობილი ცულნიკარტას ბუმბულით. კულტურათა მუზეუმი, ჰელსინკი კამლეიკით ალეუტები ნადირობის დროს იმოსებოდნენ. ეს წარმოადგენდა კაპიუშონიან სამომსს, რომელიც ზღვის ლომების, სელაპებისა და დათვის შიგნეულობისგან იკერებოდა. ალეუტების კამლეიკა ჰორიზონტალურად გადაკერებული ნაწლავების ზოლებისგან შედგება, სწორი ფორმა აქვს და ესკიმოსები კამლეიკასგან განსხვავებით, კაპიუშონი ცალკე ეკერება. მისი გაფორმების სხვადასხვა ხერხი არსებობდა. ძირითადად იყენებდნენ ლენტებს ზღვის ლომის შეუღებავ ან წითლად და შავად შეღებილ საყლაპავ მილს, რომელსაც კაპოუშონის გარშემო, სახელოებსა და ბოლოებში აკერებდნენ. ხანდახან ეს გარშემორტყმული ზოლები მორთული იყო ბალახის ღეროებით, თხის, ცხენისა და კარიბუს ბეწვით. კამლეიკა წყალგამძლე იყო, თუმცა მალე ფუჭდებოდა, რადგან შიგნეულობისგან იყო გაკეთებული. ყველაზე გამძლე საყლაპავი მილისგან დამზადებული კამლეიკა იყო, ხოლო ყველაზე გახშირებული - ნაწლავებისგან. მონადირე ალეუტი საშუალოდ 2-3 კამლეიკას იცვლიდა წელიწადში, ხოლო მათ მოვლისათვის ზღვის ლომის ქონს უსვამდა და დრო და დროდადრო წყლით ნამავდა.
ფეხსაცმელი
ტრადიციული ჩექმა სამი ნაწილისგან შედგებოდა. ფეხსაცმლის ლანჩი ზღვის ლომის მყარი „ფარფლისგან“ იკერებოდა. მეორე ნაწილის მატერიად ბეწვგაცილილი ყურებიანი სელაპის ტყავი გამოიყენებოდა, ხოლო ბოლო ნაწილი, რომლებიც გეტრების მაგვარად მუხლზემოთ ადიოდა, საყლაპავი მილისგან კეთდებოდა. ეს სამი ნაწილი მჭიდროდ იყო ერთმანეთზე მიკერებული და საბოლოოდ მსუბუქ, თბილ და წყალგამძლე ფეხსაცმელს წარმოადგენდა. ამ ჩექმების შიგნით გამომშრალი ბალახისგან „დამზადებულ“ წინდებს ატარებდნენ, რომელიც ადვილად გამოსავლელი და ხელმისაწვდომი იყო. სახლებში ალეუტები ბალახისგან დაწნულ წინდებს იყენებდნენ.
თავსაბურავი
მკაცრი კლიმატის მიუხედავად ალეუტები ქუდებს მხოლოდ სადღესასწაულო დღეებსა და განსაკუთრებულ შემთხვევებში ატარებდნენ. გასათბობად ქალებიც და კაცებიც პარკაზე მიმაგრებულ კაპიუშონებს იყენებდნენ. გამონაკლისია ბავშვები, რომლებსაც ქუდები სიცივისგან დასაცავად ეხურათ. დღესასწაულებისთვის და ნადირობისთვის განკუთვნილი ქუდების ტარება მხოლოდ მამაკაცებს შეეძლოთ, ქალები ერთადერთ შემთხვევაში იმოსებოდნენ ქუდით - ზეიმის დროს მონადირე მამაკაცის განსახიერებისას. ტრადიციული ქუდები რუსების გამოჩენის შემდეგ ევროპული სტილის ქუდებმა ჩაანაცვლა, რომელსაც ქალიც და კაციც ყოველდღიურად ატარებდა. მინი|კონუსური ფორმის სანადირო ქუდი. კულტურათა მუზეუმი, ჰელსინკი სანადირო ქუდები ხისგან მზადდებოდა და ფერადი ნახატებით, ამოკვეთილი ძვლებითა და ზღვის ლომის ულვაშებით იყო გაფორმებული. მათ ძირითადად კონუსური ფორმა ჰქონდათ, რომელიც დელიკატურად იყო შესრულებული იშვიათი მასალისგან. კონუსის ზედა ნაწილზე ამაგრებდნენ ლამაზად დაწნულ თოკებს, ძვლებისგან დამზადებულ ბეჭდებს, ამოჩუქურთმებულ ბალთებსა და მძივებს. ზოგიერთ ქუდზე ნახატებიც კი იყო ამოკვეთლი. ნადირობისას ამ ქუდის დანიშნულება წყალზე მზის ანარეკლისგან და „ზღვის სპრეისგან“ დაცვა უნდა ყოფილიყო. ამგვარი თავსაბურავი ფუფუნებას წარმოადგენდა და მხოლოდ სოციალურად მაღალ საფეხურზე მდგომ მონადირეებსა და მებრძოლებს ჰქონდათ. ალეუტები დღესასწაულებს ზამთარში, ნადირობის სეზონის შემდეგ და მოგვიანებით, ნადირობის სეზონის წინ მართავდნენ. ეს ზეიმები ნადირობის სულს ეძღვნებოდა და სხვადასხვა დასახლებები რიგ-რიგობით მასპინძლობდნენ და სტუმრობდნენ მათ.
სადღესასწაულო ქუდები, ნიღბები და თმის სხვადასხვა მოსართავები ცერემონიების განუყოფელ ნაწილად მიიჩნეოდა. მათში გამოწყობილები ალეუტები პანტომიმას ასრულებდნენ, რითაც ნადირობის სცენებს გადმოსცემდნენ. ქუდების მნიშვნელობა ცერემონიებში იმით გამოიხატებოდა, რომ მათ ფრინველის ფრომა ჰქონდა. სხვადასხვა დეკორაციებით ალეუტები თავის, ტანისა და კუდის იმიტაციას ქმნიდნენ. ფრინველებს ადგილობრივების რწმენა-წარმოდგენებში დიდი მნიშვნელოვა ენიჭებოდა. „ფრინველის ტყავი მიიჩნეოდა მცველი სულების ხორცშესხმად. ფრინველის ბუმბული, ტყავი და ძვალი ასოცირებული იყო მაგიურ რიტუალებთან. ივან ვენიამინოვის გადმოცემით, კერპებისადმი შენაწირში შედიოდა არწივის ტყავიც“.
პირსინგები
ალეუტები სხეულის შესამკობად აქსესუარებსაც გამოიყენებდნენ. განსაკუთრებით პოპულარული იყო პირსინგები სხეულის სხვადასხვა ადგილას. ორივე სქესის წარმომადგენლებს, ჯერ კიდევ ჩვილობის პერიოდში უხვრეტნენ ცხვირის ძგიდეს ან ყურის ბიბილოს. ნახრეტებში ხის, ძვლისა და ქვისგან დამზადებულ ჯვარედინ სამკაულებს იკეთებდნენ, რომლებზეც, განსაკუთრებულ დღეებში სხვადასხვა დეკორაციებს აბამდნენ. ალეუტებში ასევე გავრცელებული იყო სხეულის ტატუირება და ნადირობისას თვალებზე საღებავების წასმა.
ბოჭორმის მეორე ნამოსახლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პერელეშინის სახლი
პერელეშინის სახლი (Дом Перелешина) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 63.
ისტორია
პერელეშინის ორსართულიანი სახლი რვა ფანჯრითა და ცენტრში მთავარი შესასვლელითა და აივნით, რომელიც მდებარეობს ტაგანროგში ბერძნების ქუჩა 63-ში. იგი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. ხოლო სახლის გაგრძელება მარცხენა მხარეს და რკინის ჭიშკრის ჩაყენება, რომელიც ეზოში შედიოდა, მოხდა მოგვიანებით.
შენობის პირველი მფლობელები იყვნენ ტაგანროგის ქალაქის თავი (1864-1866 წწ.) პავლე პერელეშინი და კოლეჟსკი ასესორი მიხეილ კრავცოვი. 1874 წელს ქალაქში გაიხსნა საზღვაო სასწავლებელი და მიხეილ კრავცოვი აქილეს ალაფუზოვთან და ივან ვეტლიცკისთან ერთად მმართველ კომიტეტში შევიდნენ.
1870-იანი წლების ბოლოს სახლი შეიძინა კომერციული სასამართლოს ნაფიცმა მსაჯულმა, კოლეჯის მდივანმა იაკობ დიაჩენკომ. მისი გარდაცვალების შემდეგ სახლის მფლობელობა გადავდა მისი მემკვიდრეების ხელში. 1890-იან წლებში სახლი შეიძინა ინჟინერ-მექანიკოსის ცოლმა ლუბა კროტკოვამ, რომელიც სახლს ფლობდა 1900 წლამდე. სახლის უკანასკნელი მფლობელი იყო მდიდარი ფერმერი სემიონ ფედოროვი. ამ პერიოდში სახლში ცხოვრობდა მარინის ქალთა გიმნაზიის ბუნებისმეტყველების ისტორიის მასწავლებელი ვლადიმერ მიხაილოვსკი.
ქალაქის მთავარი შესვლელი ქუჩის მხრიდანაა. სახლის მარცხენა და მარჯვენა მხრიდან მეორე სართულზე ადის მარმარილოს კიბე. პირველი სართულის ფანჯრები სწორკუთხაა, ხოლო მეორე სართულის ფანჯრები გაფორმებულია სანდრიკებით.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად ეს შენობა საცხოვრებელი სახლია და წარმოადგენს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კორონელ-გრეგორიო-ალბარასინ-ლანჩიპას რაიონი
კორონელ-გრეგორიო-ალბარასინ-ლანჩიპას რაიონი (Distrito de Coronel Gregorio Albarracín Lanchipa) — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის ტაკნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 560 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 58 549 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 310 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 187.74 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტაკნის პროვინციის რაიონები
ყათნალიხევის ნასახლარი
ყათნალიხევის ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, უფლისციხის ნაქალაქარის დასავლეთით მდებარე ერთ-ერთ ხევში. არქეოლოგების მოსაზრებით ნასახლარზე აღმოჩენილი კომპლექსი წარმოადგენს სამლოცველოს ნაშთს და ძვ.წ. II-I ათასწლეულების მიჯნით თარიღდება.
ერთ-ერთი ნაგებობის (№1) დასვლეთ კედელთან აღმოჩნდა ჰორელიეფი, რომელიც წარმოადგენს ღვთაების, ქალღმერთის გამოსახულებას ობსიდიანით ინკრუსტირებული თვალებით და, როგორც ჩანს, კედელზე იყო მიძერწილი. ნაგებობას აღმოსავლეთის მხრიდან ემიჯნება მეორე ნაგებობა (№2), რომლის თიხის იატაკშიც გამოვლინდა 45 მინიატურული ორმო. ორმოები ღია ფერის დამწვარი მასით იყო ამოვსებული, ზედაპირი კი თიხის ხსნარით ჰქონდათ გადალესილი. აქვე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ნატეხებისგან დამზადებული რამდენიმე ათეული დისკო, ურმის თვლის მოდელები, სალესი ქვები, კევრის გაცვეთილი კოხები და სხვ. დავით ხახუტაიშვილის მოსაზრებით, ყათნალიხევის ორივე ეს ნაგებობა დიდი დედა ქალღვთაების კულტთან არის დაკავშირებული. №3 ნაგებობაში, რომელიც №2 ნაგებობას სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან ეკვრის, აღმოჩნდა ღუმელის ნაშთი და ძლიერ დაზიანებული საკურთხეველი შავპრიალა თიხის ჭურჭლით და მოზვერის თავის თიხის მოდელით. აქვე ნაპოვნი იქნა თიხის საბეჭდავები სვასტიკის გამოსახულებით. №4 ნაგებობის სამხრეთ-დასავლეთ კედელთან აღმოჩნდა წრიული ფორმის პატარა ნაგებობა—საკურთხეველი. შემორჩენილია ასევე ქვის ფილებით მოგებული იატაკი და ფლეთილი ქვით შედგენილი დაბალი მაგიდა, რომლის წინ სწორკუთხა ფორმის ორმო ნაცრით იყო ამოვსებული. საკურთხეველთან აღმოჩნდა კევრის კოხების დიდი რაოდენობა, საბეჭდავის ფრაგმენტი, ცხენის თიხის ქანდაკების ფრაგმენტი, თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და სხვა ნივთები. საკურთხევლის გარშემო თიხის იატაკზე ამოკვეთილია სხვადასხვა ზომის 15-მდე ორმო და ცხოველების სილუეტური გამოსახულებები. ეს უკანასკნელი შევსებულია მოთეთრო ფერის მასით, რომელშიც დამწვარი ძვლებია შერეული.
ყათნალიხევის ბორცვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდზე განცალკევებით აღმოჩნდა მარცვლეულის შესანახი ხუთი ხარო და რამდენიმე დიდი ზომის, შავად გაპრიალებული დერგი, რომლებიც ხაროების ორმოშივე იყო ჩალეწილი. ორმოების კიდეები და იატაკი შელესილი იყო თიხის ხსნარით. ხაროების ძირში დადასტურდა მტვრად ქცეული მარცვლეულის ნაშთები. აქვე დადასტურდა სათავსო, რომელიც ისევე როგორც სამლოცველოს ნაგებობები, ძლიერი ხანძრით არის გადამწვარი. ბორცვის ერთ-ერთ ფერდზე გავლებულ სადაზვერვო თხრილში დადასტურდა კულტურული ფენა, რომელიც მეტად მწირ მასალას შეიცავდა (თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ობსიდიანის ანატკეცები, ბრინჯაოს სადგისი) და დ. ხახუტაიშვილმა სამლოცველოს კომპლექსზე ადრეული სამოსახლოს ნაშთად მიიჩნია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სისელი ტაისონი
'''სისელი ლ. ტაისონი''' (Cicely L. Tyson; დ. 19 დეკემბერი, 1924, ჰარლემი, ნიუ იორკი , აშშ — გ. 28 იანვარი, 2021) — ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. შვიდი ათწლეულზე მეტ ხნიან კარიერაში იგი ცნობილი გახდა ძლიერი აფრო-ამერიკელი ქალების განსახიერებით. ტაისონი არის სამი ემის ჯილდოს, ოთხი Black Reel ჯილდოს, ერთი კინომსახიობთა გილდიის პრემიის, ერთი ტონის პრემიის , ოსკარის საპატიო პრემიის და Peabody პრემიის მფლობელი.
ადრეული ცხოვრება
სესლი ტაისონი დაიბადა ჰარლემში, ნიუ-იორკი, 19 დეკემბერს, 1924 წელს. დედა Frederica Tyson დიასახლისი ხოლო მამა Augustine Tyson, რომელიც მუშაობდა დურგლად,. მისი მშობლები იყვნენ ემიგრანტები Nevis-დან. მისი მამა ნიუ-იორკში 21 წლის ასაკში ჩავიდა.
კარიერა
კარიერის დასაწყისში მცირე კინოსა და სატელევიზიო როლებში გამოჩნდა. ტაისონმა ფართო ყურადღება და კრიტიკოსების კარგი შეფასება მოიპოვა მისი როლით, რებეკა მორგანი საუნდერში (1972); ის იყო ნომინირებული როგორც ოსკარის, ასევე ოქროს გლობუსის პრემიაზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმში მუშაობისთვის. 1974 წელს სატელევიზიო ფილმში მის ჯეინ პიტმანის ავტობიოგრაფია ტაისონი მთავარ როლშ იყო რამაც მას კიდევ უფრო დიდი დიდება მოუტანა სხვა აღიარებებთან ერთად, ამ როლმა მოიგო მისი ორი ემის ჯილდო და ნომინაცია BAFTA ჯილდოსთვის მთავარი როლის საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.
ტაისონმა განაგრძო მოღვაწეობა ფილმებსა და ტელევიზიებში XXI საუკუნეშიც. 2011 წელს მან ითამაშა კონსტანტინ ჯეფერსონის როლი ჯილდოს მფლობელ ფილმში "დახმარება". მან ასევე შეასრულა ოფელია ჰარკესის როლი ამერიკული სამაუწყებლო კომპანიის იურიდიულ დრამაში " როგორ მოვიცილოთ მკვლელობა " გადაცემის დაარსების დღიდან 2014 წლამდე, რისთვისაც იგი ხუთჯერ იყო ნომინირებული ემის ჯილდოზე დრამატულ სერიალში გამოჩენილი სტუმრის მსახიობი ქალისთვის.
ეკრანული კარიერის გარდა, ტაისონი მონაწილეობდა სხვადასხვა თეატრალურ დადგმებში. მან მიიღო დრამა სამაგიდო ჯილდო 1962 წელს Off-Broadway- ის შესრულებისთვის ფილმში Moon on the Rainbow Shawl. ტაისონმა ასევე ითამაშა კერი უოტსის როლი ბროდვეის სპექტაკლში "მოგზაურობა ბაონტიფულისკენ" - ში, რისთვისაც მოიგო ტონის ჯილდო , გარე კრიტიკოსთა ჯილდო და დრამა სამაგიდო ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის 2013 წელს. ტაისონი კენედის ცენტრის საპატიო წოდება მიიღო 2015 წელს. 2016 წლის ნოემბერში ტაისონმა მიიღო საპრეზიდენტო თავისუფლების მედალი, რომელიც უმაღლესი სამოქალაქო ღირსებაა შეერთებულ შტატებში. 2020 წელს იგი შეიყვანეს სატელევიზიო დიდების დარბაზი.
პირადი ცხოვრება
18 წლის ასაკში ტაისონი დაქორწინდა კენეტ ფრანკლინზე, 1942 წლის 27 დეკემბერს. ისინი მოგვიანებით განქორწინდნენ.
ტაისონმა შემდეგ მუსიკოსი მაიკლ დევისი გაიცნო. დევისმა გამოიყენა ტაისონის ფოტო 1967 წლის ალბომისთვის, Sorcerer. დევისმა 1967 წელს პრესას განუცხადა, რომ განქორწინების დასრულების შემდეგ ტაისონზე დაქორწინება აპირებდა 1968 წლის მარტში  მაგრამ იგი სექტემბერში დაქორწინდა მომღერალ ბეტი დევისზე. ტაისონმა და დევისმა ურთიერთობა განაახლეს 1978 წელს. ისინი დაქორწინდნენ 1981 წლის 26 ნოემბერს. მათი ქორწინება აურზაური იყო დევისის არასტაბილური ხასიათისა დაღალატის გამო. ისინი განქორწინდნენ 1988 წელს.
ვაკის ღვთისმშობლის ეკლესია
300px|მინი ვაკის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაკეში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით. აღმოსავლეთი სარკმლის თავზე ამოკვეთილია ცხრასტრიქონიანი წარწერა, რომლის მიხედვითაც აგებულია 1341 წელს მეფე გიორგი V ბრწყინვალის მეფობის პერიოდში.
სისელი ტაისონი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:საპატიო ოსკარის კავალრები
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი (Đặng Thị Ngọc Thịnh; დ. 25 დეკემბერი 1959, ზუიჩინი, კუანგნამის პროვინცია, ჩრდილოეთი ვიეტნამი) — ვიეტნამის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ვიეტნამის ვიცე-პრეზიდენტი 2016 წლის 8 აპრილიდან და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2018 წლის 21 სექტემბრიდან 23 ოქტომბრამდე. პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა ჩან დაი კუანგის გარდაცვალების გამო.
ვაკის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზული ტიპისა. გეგმაში წარმოადგენს სწორკუთხედს (7,6X3,9 მ), აღმოსავლეთით ნალისებური ფორმის კონქით დამთავრებული ღრმა აფსიდით, რომელსაც ძირში დაბალი და ვიწრო საფეხური გასდევს. შესასვლელი მოთავსებულია სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან არქიტრავული. განათების წყაროს სამი ვიწრო თაღოვანი სარკმელი შეადგენს, რომლებიც განლაგებულია აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და დასავლეთის კედლებზე. ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესიის გარეთა კედლები შემოსილია თლილი კვადრატებით. ფასადები მარტივია. ერთასფეხურიან ცოკოლზე მდგომი ბრტყელი კედლები პროფილის მქონე უჩუქურთმო კარნიზით მთავრდება. სამი სარკმლიდან მხოლოდ აღმოსავლეთისაა მორთული ორიგინალური წნული მოჩარჩოებით. ქვის კანკელისაგან ეკლესიის ინტერიერში მხოლოდ ფრაგმენტებიღაა დარჩენილი, იგი ეკლესიის აგების თანადროული უნდა იყოს.
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი არის ვიეტნამის ისტორიაში მეორე ქალი სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობის შემსრულებელი ნგუენ თჰი დოანის შემდეგ, ხოლო კომუნისტურ სამყაროში მესამე გდრ-ის მეთაურის საბინა ბერგმან-პოლისა და ჩინეთის კომუნისტი მმართველის სუნ ცინლინის შემდეგ.
ვაკის ღვთისმშობლის ეკლესია
ინტერიერი შელესილი და მოხატული იყო.
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი
თჰინი ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს 2016 წელს და მიიღო ხმების 91.09 % ანუ ვიეტნამის ეროვნული ასამბლეის წევრთა 450 ხმა და გააგრძელა ამ თანამდებობაზე ქალის არჩევის ტრადიცია. იგი იყო მე-11 და მე-13 მოწვევის ეროვნული ასამბლეის წევრი. ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის წევრია 1979 წლის 19 ნოემბრიდან.
ვაკის ღვთისმშობლის ეკლესია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დანგ თჰი ნგოკ თჰინი
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამის პრეზიდენტები კატეგორია:ვიეტნამის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:ვიეტნამელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
აზერბაიჯანის სამოქალაქო ავიაციის სახელმწიფო სააგენტო
აზერბაიჯანის სამოქალაქო ავიაციის სახელმწიფო სააგენტო (Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის სამთავრობო დაწესებულება, რომელიც პასუხისმგებელია სამოქალაქო ავიაციის მარეგულირებელი საქმიანობის სფეროში. სააგენტო ევროპის სამოქალაქო ავიაციის კონფერენციის წევრია. სააგენტოს ხელმძღვანელობს არიფ მამედოვი.
ისტორია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო დაარსდა 2018 წლის 12 იანვარს სამოქალაქო ავიაციის სახელმწიფო მმართველობის საფუძველზე, რომელიც დადგენილია 2006 წლის 29 დეკემბრის  # 512 ბრძანებით, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე საერთაშორისო საავიაციო სფეროში თანამშრომლობის განვითარება სამოქალაქო ავიაციის რეგულირებისა და გაუმჯობესების მიზნით.
საქმიანობა
სახელმწიფო სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო ხელმძღვანელობს აზერბაიჯანის კონსტიტუციით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონებით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულებებითა და დადგენილებებით, მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებებითა და ბრძანებებით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებით, რომლის მონაწილეცაა ქვეყანა. ასევე აზერბაიჯანის სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს წესდებით, რომელიც 2018 წლის 22 მაისს დამტკიცდა პრეზიდენტის მიერ.
სააგენტო თავის საქმიანობას უშუალოდ ცენტრალური აპარატისა და სამოქალაქო ავიაციის სახელმწიფო სუბიექტების დახმარებით ატარებს.
სააგენტო ხელმძღვანელობს დირექტორი და ორი მოადგილე.
სტრუქტურა
სააგენტოს სტრუქტურა შედგება საავიაციო უშიშროების დეპარტამენტის, ლიცენზიების სახელმწიფო რეესტრის, საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტისა და ფინანსური და ეკონომიკური დეპარტამენტებისგან. სააგენტოს ექვემდებარება უმაღლესი საატესტაციო კომისიის აპარატი და სამოქალაქო ავიაციის სუბიექტების სერტიფიკაციისა და ლიცენზირების კომისია.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
ნაციხვარის ეკლესია
ნაციხვარის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარ ნაციხვარის განაპირას, ჩრდილოეთით. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.
ეკლესია თავისუფალი ჯვრის ტიპის ნაგებობაა. შენობის ბირთვი, ჩვეულებისამებრ, გუმბათქვეშა კვადრატია, რომელსაც ერთვის სამი თანაბარი სიღრმის სწორკუთხა მკლავი და აბსიდიანი საკურთხეველი (შიგნითა ზომები ღერძებზე: 6 X 4,8 მ). გეგმა გარედანაც ჯვაროვანია. ჯვრის მკლავებიდან აღმოსავლეთისა აფსიდის ხუთწახნაგა შვერილითაა დასრულებული, დანარჩენი სამი სწორკუთხაა. დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავების წინ გეგმით თითქმის კვადრატული (2,8 X 2,4 მ) და თაღებით გახსნილი კარიბჭეებია. შენობის საშენ მასალად ძირითადად ფიქალია გამოყენებული. გარეთა კუთხეები და კარიბჭეების სვეტები ტლანქად დამუშავებული ქვითაა ნაწყობი. კედლები შიგნით და გარეთ შელესილი და შეთეთრებულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ეკლესიას აღარ აქვს გუმბათი, დანგრეულია საკურთხევლის ზედა ნაწილი. კარიბჭეებისგან შემორჩენილია მხოლოდ სვეტები და ალაგ-ალაგ თაღების ქუსლების ნაწილები. ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდია, რომელიც მკლავის დანარჩენი სივრციდან წყვილი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღითაა გამოყოფილი. აბსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის მარცხნივ, აბსიდის ჩრდილოეთ კიდეში, გეგმით ოვალური თაღოვანი ნიშია, რომლის ნახევარი პილასტრშია მიქცეული. სამხრეთ და ჩრდილოეთ მკლავების ღერძებზე ნახევარწრიული თაღით გადახურული თითო განიერი სარკმელია, რომლებსაც თითქმის პარალელური წირთხლები და პორიზონტალური რაფა აქვთ. ჯვრის ოთხივე მკლავი ცილინდრული კამარითაა გადახურული, რომელთა ქუსლებთან გამოყოფილია მარტივი პროფილის იმპოსტები. ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე აღმართული იყო გუმბათი. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელის წრიულ მოხაზულობაზე გადასვლა განხორციელებულია გუმბათქვეშა კვადრატის კუთხეებში გამოყვანილი აფრებით. ეკლესიის ფასადები მოურთველია. შენობა გადახურულია თუნუქით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:თუშეთის ტაძრები
ფარსმის ეკლესია
ფარსმის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარ ფარსმას აღმოსავლეთით, სასაფლაოს მახლობლად. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (4,5 X 3,8 მ), უაფსიდო. ნაშენია ფიქალით. წყობა მშრალია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი; დანგრეულია აღმოსავლეთ კედელი. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი ბრტყლად არის გადახურული. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილია თითო სწორკუთხა სარკმელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქასახი
ქასახი (Քասախ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 200 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 464 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 439 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი სნუკერში (UK Snooker Championship) — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, მეტნაკლებად მნიშვნელოვანი და პრესტიჟული მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ.
ისტორია
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი პირველად ჩატარდა 1977 წელს როგორც ტურნირი, რომელიც ღია იყო მხოლოდ დიდი ბრიტანეთის მოქალაქეობის მქონე მოთამაშეებისთვის. პირველი გათამაშებსი გამარჯვებული გახდა პეტსი ფეიგანი, რომელმაც ფინალში დუგ მაუნტჯოი დაამარცხა ანგარიშით 12:9 და მიიღო £ 2000.
წესები შეიცვალა 1984 წელს, როდესაც ტურნირზე მონაწილეობის უფლება მიიღო ყველა პროფესიონალმა (თუმცა 2005 წლამდე ამ ტიტულს მხოლოდ ბრიტანელები და ირლანდიელები იგებდნენ); აგრეთვე ტურნირმა მიიღო რეიტინგულის სტატუსი. მას შემდეგ დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი ყველა სხვა ტურნირზე მეტ ქულას იძლევა, გარდა მსოფლიო ჩემპიონატისა, რა თქმა უნდა.
ტურნირზე ბევრი დასამახსოვრებელი ფინალი იყო. 1980 წელს შედგა პროფესიონალურ ტურნირებზე სტივ დეივისის 73 გამარჯვებიდან პირველი. 1981 წელს დეივისისა და ტერი გრიფიტსის ფინალი საკმაოდ სანახაობრივი იყო. დეივისმა 16:3 გაიმარჯვა, მთელი დარჩენილი სეზონის განმავლობაში კი ეს მოთამაშეები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ (ზედიზედ ოთხი ფინალი) მათი მოულოდნელი მარცხის წინ, რომელიც 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის პირველ რაუნდზე განიცადეს. 1983 წელს ალექს ჰიგინსმა დაამარცხა დეივისი 16:15 მას შემდეგ, რაც პირველი სესია მშრალად წააგო — 0:7. ამ მატჩში დეივისის მარცხი თითქმის იმაზე უფრო მეტად ღირსშესანიშნავი გახდა, ვიდრე 1985 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დენის ტეილორთან დამარცხება. 1985 წელს უილი ტორნმა ნამდვილი სიმტკიცე გამოავლინა დეივისის წინააღმდეგ თამაშისას. იგი თავიდან 13:10-ს ლიდერობდა დღის სესიის სტარტისთვის, მაგრამ შემდეგ მარტივ ლურჯ ბურთულას ააცილა და დამარცხდა 14:16. ამ გამარჯვებამ დეივისი გამოაცოცხლა მსოფლიო ჩემპიონატზე მძიმე მარცხის შემდეგ. ტორნმა მას შემდეგ ჯერაც ვერ მოიგო ვერც ერთი რეიტინგული ტურნირი. 1988 წელს დუგ მაუნტჯოიმ მოახერხა სტივენ ჰენდრისთვის ძლიერი წინააღმდეგობის გაწევა და გამარჯვებისკენ ლტოლვის წყალობით მოახერხა ახალგაზრდა ტალანტის დამარცხება (16:12), აგრეთვე იგი გახდა რეიტინგული ტურნირის ყველაზე ხანდაზმული გამარჯვებული. უფრო მეტად გასაკვირი ისაა, რომ მანამდე მან მოიგო Mercantile Credit Classic და გახდა იმ დროისთვის ერთ-ერთი იმ ოთხი მოთამაშიდან, რომლებმაც მოახერხეს ზედიზედ ორი ტურნირის მოგება. 1989 წელს სტივენ ჰენდრიმ დეივისის დამარცხება ისევე მარტივად მოახერხა, როგორც ეს უკანასკნელი ახერხებდა რამდენიმე წლის წინ. შემდეგ წელს ჰენდრიმ კვლავ დაამარცხა დეივისი ანგარიშით 16:15. სტივმა აღნიშნა, რომ ჰენდრიმ გასაოცარი სიმტკიცე გამოავლინა. 1993 წელს უკვე თვითონ ჰენდრი დამარცხდა ფინალში 17 წლის რონი ო'სალივანთან. ო'სალივანი მაშინ დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული გახდა (ერთი კვირის შემდეგ მას 18 შეუსრულდა).
2005 წელს სტივ დეივისი 1990-იანების შემდეგ პირველად გავიდა დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის ფინალში. ეს ფინალი მის კარიერაში მეასე გახდა. დეივისი შეხვდა დინ ჯუნხუის, რომელთანაც 6:10 დათმო. ამ ჩემპიონატზე დაფიქსირდა ფინალისტთა შორის ყველაზე დიდი ასაკობრივი სხვაობა (დეივისი 38 წლის, მოწინააღმდეგე მხოლოდ 18-ის). აღსანიშნავია ისიც, რომ უკანასკნელი 23-წლიანი გამოსვლების განმავლობაში დეივისმა ამ ტურნირზე ყველაზე მაღალი ბრეიკი გააკეთა — 145 ქულა. დღემდე სტივ დეივისს ყველაზე მეტჯერ აქვს მოგებული ამ ტურნირის ტიტული — იგი დიდი ბრიტანეთის ექვსგზის ჩემპიონია. 2006 წელს სტივენ ჰენდრის, რომელიც ფინალში გავიდა, შეეძლო მისი მაჩვენებლის გამეორება, მაგრამ იგი პიტერ ებდონთან დამარცხდა 6:10.
სხვადასხვა დროს დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატს ასპონსორებდა სხვადასხვა ფირმები, როგორებიცაა Coral, Tennents, Royal Liver Assurance, Liverpool Victoria, Travis Perkins, Maplin Electronics, Pukka-Pies, 12bet.com და ამჟამად williamhill.com. ამ ტურნირს ტელევიზიაში პირდაპირ ეთერში აშუქებს BBC. ტარდება წლის ბოლოს (როგორც წესი, დეკემბრის დასაწყისში ან შუა რიცხვებში).
დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატზე დაფიქსირებულია 11 მაქსიმალური ბრეიკი: ორ-ორჯერ სტივენ ჰენდრისა (1995 და 1999) და რონი ო’სალივანის (2007 და 2014), თითოჯერ უილი თორნის (1987 — პირველი მაქსიმუმი ამ ტურნირზ), პიტერ ებდონის (1992), ნიკ დაისონის (2000), დინ ჯუნხუის (2008), ჯონ ჰიგინსის (2012) და მარკ სელბის (2013).
აბდულაზიზი
აბდულაზიზი (عبد العزيز, Abdülaziz, დ. 9 თებერვალი 1830 — გ. 4 ივნისი 1876) — ოსმალეთის იმპერიის 32-ე სულთანი 1861—1876 წლებში. მაჰმუდ II-ის მეორე შვილი. ტახტზე ავიდა მისი ძმის, აბდულმეჯიდ I-ის გარდაცვალების შემდეგ.
აბდულაზიზს სურდა რეფორმების გატარება, შემოიკრიბა ლიბერალები, მოიპოვა პოპულარობა, ხალხს ჰპირდებოდა სახელმწიფოსა და სასახლის ეკონომიკის განვითარებას. მაგრამ არ იყო საკმაოდ მტკიცე, რომ შეესრულებინა თავისი დაპირებები. 1862 წლიდან მას საქმიანობაში ხელს უშლიდა ცალკეული ნერვული აშლილობები, რის გამოც 1571 წლიდან იმპერიას მართავდა დიდი ვეზირი, რომელიც მისმა წინამორბედმა დანიშნა.
აბდულაზიზის მმართველობის უმნიშვნელოვანესი მოვლენებია: 1866 წლის კრეტას აჯანყება, 1867 წლის ბელგრადის დაცემა სერბეთში, 1868 წლის დიპლომატიური გამარჯვება საბერძნეთზე, აჯანყების წაქეზება კრეტაზე, ეგვიპტელი ფაშას დამორჩილება, რომელმაც აბდულაზიზისგან მიიღო ხედივის ტიტული — ამაზე ზრუნავდნენ სულთანზე გაცილებით უფრო ცნობილი, სახელმწიფო მოხელეები ფუადა-ფაშა და ალი-ფაშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1830 კატეგორია:გარდაცვლილი 1876 კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
გია გოკიელი
გია ვახტანგის ძე გოკიელი (დ. 7 იანვარი, 1941, თბილისი — გ. 17 აგვისტო, 2022) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1982), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1994).
ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1968 წლიდან მუშაობდა ამავე ინსტიტუტის ჰოსპიტალური ქირურგიის კათედრაზე; 1988–2002 წლებში იყო ქირურგიულ სნეულებათა კათედრის გამგე, 1986-90 წლებში – თბილისის მთავარი ქირურგი. 1990–1996 წლებში კ. ერისთავის სახელობის ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 2002 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის გადაუდებელი ქირურგიისა და ტრავმატოლოგიის სამეცნიერო-პედაგოგიური ცენტრის ხელმძღვანელი. გოკიელის სამეცნიერო ნაშრომები ეძღვნება გულმკერდისა და მუცლის ღრუს ქირურგიის აქტუალურ საკითხებს. გამოქვეყნებული მონოგრაფიისთვის „მიოკარდიუმის მწვავე იშემია და გულის გადანერგვა“, მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1989). გოკიელი არის ჟურნალ „კლინიკური და ექსპერიმენტული ქირურგიის“ დამფუძნებელი და რედაქტორი (1991 წლიდან). 1993 წელს დააფუძნა ასევე საზოგადოებრივი ორგანიზაცია – ქირურგიის საქველმოქმედო ფონდი. დაჯილდოებულია აკადემიკოს გ. მუხაძის სამახსოვრო მედლით (1981) და ღირსების ორდენით (1999).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები გია კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო
ალექსანდროვკა (ფლორეშტის რაიონი)
ალექსანდროვკა (Alexandrovca) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 99 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 453 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ჯორჯ დიუკი
ჯორჯ დიუკი (George Duke, დ. 12 იანვარი, 1946 — გ. 5 აგვისტო, 2013) — ამერიკელი მუსიკოსი, ცნობილი, როგორც ჯაზის და სხვა პოპულარულ ჟანრების პროდიუსერი და კლავიშებიანი საკრავების ერთ-ერთი პიონერი და კომპოზიტორი. მას უთანამშრომლია ბევრ შემსრულებელთან არანჟირების და სიმღერების ავტორის, ისევე, როგორც პროდიუსერის სახით. პირველი პოპულარობა მოიპოვა ჟან-ლუკ პონტის ბენდთან ჩაწერილი ალბომით The Jean-Luc Ponty Experience with the George Duke Trio. თუმცა, იგი უფრო ცნობილი გახდა სოლო-ალბომებით, რომელთა შორის ყველაზე წარმატებული იყო A Brazilian Love Affair. ცნობილია მისი თანამშრომლობები სხვა შემსრულებლებთან, მაგალითად, ფრენკ ზაპასთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:ამერიკელი ჯაზ-პიანისტები კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Elektra Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Epic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის შემსრულებლები
ქალაქის ბაღი (ტომსკი)
300px|მინი ქალაქის ბაღი (Городской сад) — პარკი და გასართობი კომპლექსი ქალაქ ტომსკის ცენტრში, ნოვოსობორნის მოედნის აღმოსავლეთით, რომლისგანაც ჰყოფს საბჭოთა ქუჩა. სამხრეთიდან ესაზღვრება გერცენის ქუჩა, აღმოსავლეთიდან — ტომსკის სტადიონი, ხოლო ჩრდილოეთიდან — „ტომსკის გაზპრომ-ტრანსგაზის“ საავტომობილო პარკი.
ისტორია
თანამედროვე ტომსკის ქალაქის ბაღი დაარსდა 1886 წელს ნოვოსობორნის მოედნის დაჭაობებული ტერიტორიის ადგილზე (ადრე ქალაქის ბაღები მოქმედებდა ტომსკის სხვა რაიონებში). ბაღის შექმნის ინიციატივით გამოვიდა ტომსკის გუბერნატორი გერმან ტობიზენი. გეგმა შეიმუშავა „ტომსკის მთავარმა ბოტანიკოსმა“ პორფირი კრილოვმა. ბაღის ფართობი იყო 2 ჰა.
1917 წლის რევოლუციების შემდეგ ბაღში გაიმართა რევოლუციურად განწყობილი ხალხის მიტინგი.
1936 წლისათვის ადრე აქ მდგარი ლუთერანული ეკლესია დაანგრიეს და მოაწყეს ატრაქციონები, მუშაობდა რესტორანი, უკრავდა სიმფონიური ორკესტრი. დიდი სამამულო ომის დროს ქალაქის ბაღში ტომსკელებს მოჰყავდათ კარტოფილი.
1954 წელს ბარში მიმდინარეობდა სამი საერთაშორისო კონკურსისა და სტალინური პრემიის ლაურეატის ვიოლონჩელისტ მსტისლავ როსტროპოვიჩის გასტროლები. 1959 წელს დაამონტაჟეს ახალი ატრქაციონები. ამჟამად ბაღის დიდი ნაწილი უკავია ფოთლოვანი მცენარეების კორომებს.
2016 წლის 19-20 ნოემბრის ღამეს დაანგრიეს ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი პარკში შესასვლელი აგურის თაღი.
სქოლიო
კატეგორია:ტომსკის ბაღები და პარკები კატეგორია:ტომსკის ოლქის ბუნების ძეგლები
ფილიპ II ორლეანელი
ფილიპ II ორლეანელი (Philippe II de Orléans; დ. 2 აგვისტო, 1674 — გ. 2 დეკემბერი, 1723) — ორლეანელთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის უმცროსი ძმის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ისა და მისი მეორე ცოლის, ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელის ვაჟი. ორლეანის ჰერცოგი 1701-23, საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის რეგენტი 1715-23 და ასევე საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი 1723 წლის აგვისტოდან გარდაცვალებამდე. მისი ფაქტობრივი მმართველობისას ურთიერთობები დათბა მეზობელ ესპანეთთან, რა მიზნითაც მან თავისი ასული ლუიზ ელიზაბეტი ესპანეთის მეფეზე დააქორწინა, ასევე გეგმავდა ლუი XV-ის მარიანა ვიქტორია ესპანელზე დაქორწინებასაც, თუმცა ნიშნობა 1725 წელს ჩაიშალა, რასაც იგი ვეღარ მოესწრო.
1692 წელს ფილიპი იძულებით დააქორწინეს ლუი XIV-ის უკანონოდ შობილ ქალიშვილ ფრანსუაზ მარი დე ბურბონზე, რომელთანაც სიცოცხლის ბოლომდე უბედური ქორწინება ჰქონდა. ფილიპ II გარდაიცვალა ვერსალის სასახლეში, მისი მმართველობა საფრანგეთში ცნობილია როგორც რეგენტობა.
ოჯახი
მარცხნივ|მინი|ფილიპ I, ორლეანის ჰერცოგი ფილიპის მამა, ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ანა ავსტრიელის მეორე და უმცროსი ვაჟი. მეფე ლუი XIII ვაჟების დაბადებიდან მალევე დაიღუპა, ტახტზე კი ფილიპის უფროსი ძმა ლუი XIV ავიდა, რომელიც დედა-დედოფალმა ანა ავსტრიელმა 1660 წელს ესპანეთთან ალიანსის შექმნის მიზნით ინფანტა მარია ტერეზა ესპანელზე დააქორწინა, რასაც მოჰყვა 1661 წელს ფილიპ I-ის ქორწინება ჰენრიეტა ინგლისელთან. თავად ჰენრიეტა ინგლისისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ I-ისა და დედოფალ ანრიეტა მარია ფრანგის ასული იყო და ფილიპს მამიდაშვილად ერგებოდა. არც თუ ისე ბედნიერ წყვილს სამი შვილი შეეძინა: მარია ლუიზა, ესპანეთის დედოფალი; ანა მარია, სარდინიის დედოფალი და ასევე ფილიპ შარლი, რომელიც ჩვილობაში დაიღუპა.
ჰენრიეტა 1670 წელს დაიღუპა და მემკვიდრის გაჩენის მიზნით მეორედ დაქორწინდა გერმანელ პრინცესა ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელზე, რომელიც ფილიპის პირველი ცოლის მამიდაშვილი იყო. ელიზაბეთსა და ფილიპს შორის გამუდმებით შორის იდგა ფილიპის საყვარელი შევალიერ დე ლორენი, თუმცა მათ მაინც შეეძინათ ორი შვილი: შემდგომში უკვე ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ II და ლოთარინგიის ჰერცოგინია ელიზაბეტ შარლოტი.
ბავშვობა
მარცხნივ|მინი|ფილიპი 1686 წელს ფილიპი დაიბადა 1674 წლის 2 აგვისტოს, მამამისის რეზიდენცია შატო დე სენ-კლოდში. როგორც საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის შვილიშვილი, იგი მაინც ატარებდა საფრანგეთის შვილის, მონსინიორისა და მისი უდიდებულესობის წოდებებს.
მას დაბადებისთანავა უბოძეს შარტრის ჰერცოგის წოდება, რის გამოც ბავშვობაში იგი მონსინიორ შარტრის ჰერცოგის სახელით იყო ცნობილი. გარდა ამისა, იგი ასევე ატარებდა ვალუას გრაფის ტიტულსაც.
თავისი დაბადებით ფილიპი საფრანგეთის სამეფო ტახტის რიგით მეოთხე მემკვიდრე იყო, ვინაიდან პირველი თავად ლუი XIV-ის ვაჟი, დოფინი ლუი, შემდეგ მეფის ძმა, ანუ მამამისი, ჰერცოგი ფილიპ I, შემდეგ კი შარტრის უფროსი ძმა.
1676 წელს ფილიპის უფრის ძმა გარდაიცვალა, რის გამოც ორლეანელთა ერთადერთ მემკვიდრედ ფილიპი იქცა. ამის შემდეგ დედამისი, ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი მხოლოდ ერთხელღა დაფეხმძიმდა, რა დროსაც მან ლოთარინგიის მომავალი ჰერცოგინია ელიზაბეტ შარლოტი გააჩინა. აღსანიშნავია, რომ ფილიპი და მისი უმცროსი და ყოველთვის საოცრად ახლოს იყვნენ ერთმანეთთან.
შარტრის ახალგაზრდა ჰერცოგი მამის ბრძანებით მის რეზიდენციაში, ანუ შატო დე სენ-კლოდში იზრდებოდა, ვერსალის სამეფო კარისგან შორს, სადაც თავად ფილიპ I და მისი ცოლი ცხოვრობდნენ. პატარა ფილიპის აღზრდაზე, წარსულში დიდებულებით ცნობილი კარდინალი მაზარინის დის შვილი, ანა მარია მანჩინი ზრუნავდა.
არალეგიტიმური შვილები
უამრავი სხვადასხვა ქალისაგან ფილიპს რამდენიმე უკანონო შვილი ჰყავდა:
სამეფო სასახლის შვეიცარის ასულ ელეანორასგან ჰყავდა ერთი გოგონა:
სამეფო ოპერაში მომუშავე ფლორენციელი მოცეკვავე ფლორენსია პელეგრინისგან ჰყავდა ერთი ვაჟი:
თავისი დედის სეფექალთან, არგენტონის გრაფინიასა და ან დე მასპარანის ცოლთან, მარი ლუიზ მადლენ დე ლა ბუზიერთან ჰყავდა ერთი ვაჟი:
გამოჩენილი ფრანგი კომედისტის, დანიის მეფე კრისტიანის სამეფო კარზე მოღვაწე ნიკოლა დეზმარის ასულ კრისტინა ანტუანეტა დეზმარისგან ჰყავდა ერთი ასული:
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლეანები კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1674 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1723 კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგები კატეგორია:რეგენტები კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი F
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი F — მუნდიალი 2002-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. მატჩები გაიმართა 2-დან 12 ივნისის ჩათვლით. ის მიჩნეული იყო სიკვდილის ჯგუფად.
რესურსები ინტერნეტში
F
მერცხალები
მერცხალები (Glareolinae) — ფრინველთა ქვეოჯახი მერცხალასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ორი გვარის (მერცხალა და Stiltia) 8 სახეობას. გამოირჩევიან მოკლე ფეხებითა და ნისკარტით, პირის ფართო ჭრილი თვალების დონემდე აღწევს. თავი მსხვილია, თვალები დიდი, კისერი მოკლე, ფრთები გრძელი და მახვილი, ბოლო ორკაპა. სხეულის სიგრძე 17–29 სმ-ს შეადგენს, მასა 50–200 გრამს აღწევს. შეფერილობის ძირითადი ფონი ერთფეროვანია, თიხისფერი, მუცელი უფრო ღია, ბოლოს ზედა და ქვედა მხარე თეთრი, ნისკარტის ძირში, ყელსა და კისერზე მკრთალი ნახატია. გავრცელებული არიან ევრაზიის, აფრიკისა და ავსტრალიის ღია მშრალ ლანდშაფტებში. ჰაერში იჭერენ დიდი ზომის მწერებს, საკვებს მიწაზეც მოიპოვებენ. ბუდობენ კოლონიებად (ასამდე მობუდარი) ან წყვილებად წყალსატევებთან ახლოს ვაკე ადგილებზე. უპირატესობას ანიჭებენ თაყირებს, ბიცობებს, ქვიშის ცელებს და კუნძულებს. ბუდეში 2–4 კვერცხს დებენ. კრუხობასა და ბარტყებზე ზრუნვაში ორივე პარტნიორი მონაწილეობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მერცხალასებრნი
ინკლანის რაიონი
ინკლანის რაიონი (Distrito de Inclán) — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის ტაკნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 802 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 414 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტაკნის პროვინციის რაიონები
ფარსმის წმინდა გიორგის ხატი
ფარსმის წმინდა გიორგის ხატი — კომპლექსი, სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარ ფარსმას აღმოსავლეთით, გორაკის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ხატს საზეიმო-საკულტო მნიშვნელობა ჰქონდა. ხატობა 29 ივლისს (ძველი სტილით) იმართებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბოჭორმის მესამე ნამოსახლარი
ბოჭორმის მესამე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ადგილ ქისტაურებში, ტყეში, ფერდობზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით ნაგებ შენობათა ნაშთები გეგმით სწორკუთხაა (6 x 6 მეტრი; 6 x 4 მეტრი; 5 x 3 მეტრი და ასე შემდეგ). კედლების სისქეა 0,4-0,5 მეტრი. შენობების წინა, ღია მხარე, შესაძლოა, ხის კონსტრუქციებით იყო ამოყვანილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ოლონგაპო
ოლონგაპო (ოფიციალურად ქალაქი ოლონგაპო; ტაგ: Lungsod ng Olongapo; ილოკ: Siudad ti Olongapo; კამპ: Lakanbalen ning Olongapo; პანგ: Siyudad na Olongapo) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი ცენტრალური ლუსონის რეგიონში (III რეგიონი), ფილიპინებში. მდებარეობს სამბალესის პროვინციაში, თუმცა პროვინციისგან დამოუკიდებლად იმართება. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 233 040 ადამიანია.
სუბიკის მუნიციპალიტეტთან ერთად აყალიბებს ოლონგაპოს რეგიონულ აგლომერაციას, რომელიც ერთ-ერთია ფილიპინების 12 რეგიონულ აგლომერაციას შორის.
ეტიმოლოგია
პოპულარული ლეგენდის თანახმად, თანამედროვე ოლონგაპოს ადგილას მეომარი ტომები ცხოვრობდნენ. მოხუცმა ბრძენმა კაცმა, აპომ დიდი ძალისხმევა გაიღო მეომარი ტომების გასაერთიანებლად. მოხუცის იდეას ზოგი ეწინააღმდეგებოდა და ერთ დღესაც იგი უკვალოდ გაუჩინარდა. ხანგრძლივი ძიების შემდეგ მოხუცის უთავო სხეული იპოვეს. ტომებმა მოხუცის თავის ძებნა დაიწყეს. სამბალებში სიკვდილის დასჯის ერთადერთი დასაშვები ფორმა თავის მოკვეთა იყო. ერთმა ახალგაზრდამ დაიფიცა, რომ ძებნას მანამ არ შეწყვეტდა, სანამ მოხუცის თავს არ იპოვიდა. კვირების მანძილზე ეძებდა და საბოლოოდ თავი ბამბუკის სარზე წამოცმული იპოვა. ატირებული ბიჭი ''Olo nin apo! Olo nin apo!-ს ძახილით თავის ხალხთან გაიქცა (სამბალების ენაზე „მოხუცის თავს“ ნიშნავს და ტაგალურ ენაზე ითარგმნება როგორც ulo ng apo''). ბიჭი ერთი სახლიდან მეორეში დარბოდა და ამას გაიძახოდა. ლეგენდის თანახმად, ოლონგაპომ სწორედ აქედან მიიღო სახელწოდება. დღეისთვის მოხუცის თავი ქალაქის მოსახლეობის ერთიანობის სიმბოლოა.
ესპანური ხანა
1884 წელს ესპანეთის მეფე ალფონსო II-ის სამეფო დეკრეტის თანახმად სუბიკის ყურე (შემდეგსი სუბიგი) შორეულ აღმოსავლეთში ესპანეთის საყრდენად გამოცხადდა. ვიცე ადმირალმა ხუან ბაუტისტა დე ანტიკუერამ ოლონგაპო საზღაო სამხედრო ძალების დასახლებად აქცია. 1885 წლის 18 მარტს ესპანეთის საზღვაო სამხედრო კომისიამ ოლონგაპოში არსენალის განთავსება დაიწყო. ესპანელებმა ოლონგაპოს საზღვაო სადგურად გადაკეთება და ამბოხებულთა წინააღმდეგ გამოყენება გადაწყვიტეს. ესპანეთის მთავრობამ სამ დეკადაზე მეტი დრო მოანდომა საზღვაო სადგურის განვითარებას. ბრძანების თანახმად, ესპანელებს სუბიკის ყურეში გრანდეს კუნძულის ფორტიფიცირებისთვის ყურე ზარბაზნებით უნდა გაემაგრებინათ და დაენაღმათ. პროექტის განხორციელებას ხელი იმან შეუშალა, რომ მანილის ყურე აშშ-ის ადმირალ ჯორჯ დიუის ძალებმა დაიკავეს.
გეოგრაფია
ოლონგაპო მდებარეობს სამბალესის სამხრეთ ნაწილში, სუბიკის ყურის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ქალაქი ფილიპინების დედაქალაქ მანილიდან 126 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს.
ოლონგაპოს ფართობი 103,3 კმ²-ია. უჩვეულო გეოგრაფიული მდებარეობის გამო ქალაქის მიწის განვითარება შეზღუდულია. აღსანიშნავია, რომ მახლობელ ქალაქებთან ტერიტორიული საზღვრები ზუსტად არაა დადგენილი.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით ოლონგაპო ტროპიკული მუსონური კლიმატის სარტყელში მდებარეობს. ტემპერატურა შედარებით დაბალია დეკემბერში, იანვარსა და თებერვალში, ხოლო ყველაზე მაღალია მარტში, აპრილსა და მაისში. ფილიპინების ამ ნაწილში მაისი ყველაზე ცხელი თვეა. დეკემბრიდან აპრილამდე პერიოდი ექსტრემალურად მშრალია. აგვისტოში საშუალო თვიური ნალექების რაოდენობა 1038 მმ-ს აღწევს. საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 3375 მმ-ია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 26.3 °C-ია (79.3 °F), ხოლო აპრილის — 29.4 °C (84.9 °F).
ადმინისტრაციული დაყოფა
ქალაქი პოლიტიკურად 17 ბარანგაიდ იყოფა.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 233 040 ადამიანია, ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი კვადრატულ კმ-ზე 1300 ადამიანია.
ენები
ქალაქის მოსახლეობა ძირითადად: ტაგალურ, სამბალის, კაპამპანგანის, პანგასინანისა და ილოკანურ ენებზე. მოსახლეობის ლინგვისტური სურათისთვის დამახასიათებელია ეროვნული ენებისა და ინგლისურის ნაზავი (მაგალითად, ტაგლიში, რომელიც ტაგალური და ინგლისური ენების ნაზავია), უმეტესწილად ახალგაზრდებს შორის.
რელიგია
ოლონგაპოს მოსახლეობის დიდი ნაწილი რომაული კათოლიკური ეკლესიის მიმდევარია. რელიგიურ უმცირესობას მიეკუთვნებიან ქრისტეს ეკლესიის, პროტესტანტიზმის, ევანგელიზმის მიმდევრები. ქალაქში ცხოვრობენ მორმონები, ისლამისა და გაერთიანებულ მეთოდისტთა ეკლესიის მიმდევრებიც.
სქოლიო
კატეგორია:ოლონგაპო კატეგორია:ცენტრალური ლუსონის ქალაქები კატეგორია:ფილიპინების დამოუკიდებელი ქალაქები
ჰაფნიუმის ტეტრაბრომიდი
სქოლიო
კატეგორია:ჰაფნიუმი კატეგორია:ბრომიდები კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ლარს ლიოკე რასმუსენი
ლარს ლიოკე რასმუსენი (Lars Løkke Rasmussen; დ. 15 მაისი, 1964, ვაილე) — დანიელი პოლიტიკური მოღვაწე,  დანიის პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის 5 აპრილიდან 2011 წლის 3 ოქტომბრამდე. 2015 წლის 18 ივნისს არჩევნებში მისმა პარტიამ გაიმარჯვა. 2015-2019 წლებში იყო მეორედ იკავებდა დანიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დანიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1964
ბანაკის ბაღი
300px|მინი|ბაღის ცენტრალური ხეივანი ბანაკის ბაღი (Лагерный сад) — ბაღი ტომსკის კიროვის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ტომის შემაღლებულ სანაპიროზე, მეწყერულ ზონაში. ბაღის ფართობია დაახლოებით 40 ჰა, ზომები 1 300 X 300 მეტრზე.
ისტორია
ბანაკის ბაღში ადამიანის პირველი დასახლების კვალი ჩნდება პალეოლითის ეპოქაში, 20 ათასი წლის წინ, რაზეც მიუთითებს 1896 წელს აღმოჩენილი ქვის იარაღი და მამონტის ჩონჩხი. ეს აღმოჩენები ამჟამად ინახება ტომსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მუზეუმში. ბაღის ტერიტორიაზე ასევე განთავსებული იყო ძვ. წ. I ათასწლეულის ნაქალაქარი, XV-XVI საუკუნეების ყორღანული ტიპისა და ძვ. წ. VII-V საუკუნეების მომთაბარეების საფლავები (აღმოჩენები მეცნიერებს ბოლომდე არ გამოუკვლევიათ, რადგან ხალხის სამეურნეო საქმიანობის შედეგად, ჩამოთვლილი ყველა არქეოლოგიური ძეგლი განადგურდა ).
ბაღმა სახელწოდება მიიღო XVIII-XIX საუკუნეებში აქ განთავსებული ტომსკის 39-ე ქვეითი პოლკის საზაფხულო ბანაკის გამო. ამ პერიოდისათვის აქ იმართებოდა სამხედრო სწავლებები, მათ შორის ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით. მაგრამ მოგვიანებით, 1883 წელს ტომსკს განვითარების გეგმის შედგენის შემდეგ, ქალაქი გაიზარდა სამხრეთის მიამრთულებით და ბაღთან ახლოს ააგეს საცხოვრებელი სახლები, ხოლო XIX საუკუნის დასასრულისათვის ბაღი პოპულარული ადგილი გახდა სასეირნოდ და დასვენებისათვის.
თანამედროვე ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, 1950-იან წლების შუა პერიოდამდე შემორჩენილი იყო სამხედრო საწყობი, მისი ლიკვიდაციის შემდეგ მის ადგილზე ხეები დარგეს.
2010 წლის ზაფხულში, ბაღის ქვემო ტერასაზე მოაწყეს საკონცერტო მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტომსკის ბაღები და პარკები კატეგორია:ტომსკის ოლქის ბუნების ძეგლები
კათნაღბიური (კოტაიქი)
კათნაღბიური (Կաթնաղբյուր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 626 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 373 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.68 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ალექსეევკა (ფლორეშტის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ფარსმის წმინდა თევდორეს ხატი
ფარსმის წმინდა თევდორეს ხატი — სალოცავი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ნასოფლარ ფარსმას სამხრეთ-აღმოსავლეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.