cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)
1988-1991 ბეწვის ხიდზე
კლუბის სათავეში მოვიდა 70-იანი წლების „აიაქსის“ ლეგენდარული პრეზიდენტის იაპ ვან პრააგის შვილი, მიხხაელ ვან პრააგი. მას დახვდა კატასრტოფული მდგომარეობა. გუნდის გადასარჩენად მოიყვანეს ახალი მწვრთნელი ლეო ბეენჰაკერი, რომელიც უკვე იყო მადრიდის „რეალის“ და ჰოლანდიის ნაკრების სატავეში. თავიდან ამ ნაბიჯმა შედეგები ვერ გამოიღო. გუნდმა ექვსი თამაშიდან წააგო სამი, მაგრამ ეს არაფერი იყო იმასთან შედარებით, რაც „აიაქსს“ დაემართა უეფას თასზე. პირველივე ტურში ამსტერდამელები გათამაშებიდან გამოაგდო ავსტრიულმა „აუსტრია მემფისმა“. პირველი თამაში გუნდმა დათმო 0:1, ხოლო მეორე მატჩის დამატებით დროში, როდესაც ავსტრიელებმა ანგარიში გაათანაბრა, განრისხებული „ტრიბუნა F“ აბობოქრდა და დაიწყოს „დე მეერის“ ლეწვა. სტუმართა მეკარეს თავში უამრავი რაღაცა მოხვდა. შედეგად, ტენიკური მარცხი და ერთ წლიანი დისკვალიფიკაცია ევრო ტურნირებიდან, პლის სოლიდური ფულადი ჯარიმა. კლუბის წინაშე დადგა ელემენტარულად გადარჩენის ამოცანა....
შემდეგ სეზონში, რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს ძალიან ახალგაზრდა გუნდმა ბერგკამპის, დე ბურების რიხარდ ვიჩგეს, ბრაიან როი და მარსიანო ფინკის ძალისხმევით მოახერხეს ჰოლანდიის ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება, რიგით ოცდამესამე. ეს გმირობის ტოლფასი იყო. რომ არა ის სავალალო დისკვალიფიკაცია, პირველად 1985 წლის შემდეგ „აიაქსი“ ითამაშებდა ევროპის ჩემპიონთა თასზე. თუმცა ერთი უსიამოვნო ფატი მაინც მოხდა: გუნდის ერთ-ერთი ლიდერი სტეფან პეტერსონი 7 თვით დაიმტვრა. მაგრამ მთავარი დარტყმა იყო 1990-1991 წლების სეზონის შუაში ლეო ბეენჰაკერის წასვლა მადრიდის „რეალში“. მიახელ ვან პრააგის ემოციური რეპლიკა: „მე თავს ვგრძნობ იეს, თითქოს მიღალატეს და დამამცირეს“.
1991 - 1996 ვან გაალის ერა
იმ მომენტში კლუბში კვლავ მძიმე სურათი იყო. ოპტიმიზმის არ არსებობა მძიმე სურათს ხატავდა. თუმცა კლუბში მოვიდა ადმიანი, რომელმა ზუსტად იცოდა როგორ დაასამარებდა არსებულ პესიმიზმს. მისი პირველი პრესკონფერენცია ასე დაიწყო: „ მე ვარ პირდაპირი, წესიერი და სამართლიანი ადამიანი, ხანდახან შეიძლება ვიყო მეტად უხეში“. მაშინ ალბათ ვერავინ წარმოიდგენდა თუ რამხელა პერსონა გახდებოდა ეს პირვნება სულ რაღაც 2-3 წელიწადში....
ვან გაალი - მისი საფეხბურთო კარიერა ბევრით არაფრით არ გამოირჩეოდა. იგი თამაშობდა როტერდამის „სპარტაში“ და ბელგიურ „ანტვერპენში“. ხოლო სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო ამსტერდამში მწვრთნელების ასისტენტად რამოდნიმე წლის წინ. იგი პირველივე დღეებში გამოირჩეოდა მკვეთრი რეპლიკებით და სიმკაცრით. ამ მომენტისთვის კლუბში ყველას უნდა ესმინა მხოლოდ მისთვის. ზოგიერთმა ძველმა „აიაქსელმა“ მასში ამოიცნეს რინუს მიხელსის „მასწავლებლური“ მიდგომები. ვან გაალმა ენერგიულად დაიწყო მუშაობა, თუმცა საწყის ეტაპზე „ტრიბუნა F“ კვლავინდებურად ითხოვდა იოჰანს...
მაგრამ ვან გაალმა მალევე მიაღწია წარმატებას და მას უკვე ყველანი იმედით უყურებდნენ. ერთი წლის თავზე გუნდმა ევროთასებზე მიაღწია სერიოზულ წარმატებას. გუნდმა უეფას თასიდან გამოთიშა შვედური „ერებრიო“, ესენის „როტ ვაისი“, პამპლონას „ოსასუნა“. ფანებში გაჩნდა იმედი. ახალგაზრდა კოლექტივმა შეძლო გაცილებით მეტი, ვიდრე მათგან ელოდნენ. „აიაქსის“ საკვანძ ფიგურები იყვნენ დენის ბერგკამპი და ვიმ იონკი. მეოთხედფინალში გუნდმა 3:0 დაამარცხა ბელგიური „გენტი“ და „დე მეერზე“ საბოლოოდ დაბრუნდა იმედი, იმისა რომ ყველაზე ცუდი წარსულს ჩაბარდა. ნახევარფინალში დაძლეული იქნა იტალიური „ჯენოას“ ბარიერი და აი სანუკვარი ფინალიც: „აიაქსი - „ტორინო“. ძალზედ მძიმე ბრძოლებში (0:0, 2:2) ამსტერდამელებმა მოიოვეს უეფას თასი. მთავარი როლი ამ წარმატებაში სამართლიანად ეკუთვნის ბრწყინვალე დენის ბერგკამპს. ხოლო ლუის ვან გაალის ხელში ამსტერდამულმა გრანდმა მოიპოვა ის ტიტული, რომელიც აკლდა კლუბის მდიდად კოლეციას. ალბათ ჯერ არავინ ფირობდა, რომ საუკეთესო წლები ჯერ კიდევ წინ იყო .....
და დაიწყო პროცესები. მილანის „ინტერმა“ იყიდა დენის ბერგკამპი და ვიმ იონკი, ჯონ ვან ტ’სხიპი გადავიდა „ჯენოაში“, მას მიჰყვა ასევე მარსიანო ფინკიც, მიშელ კრეეკი წავიდა „პადოვაში“. ძალიან მოკლე ვადაში ვან გაალის მიერ აწყობილი გუნდი უკვე მერამდენედ დაიცალა ვარსკვლავებისგან. მწვრთნელ ისევ თავიდან უნდა დაეწყო ყველაფერი. ალბათ ვერავინ წარმოიდგენდა, რომ ამ თაობის ჩანაცვლება ახალი ტალანტებით ძალიან მალე მოხდებოდა.... შედეგმა მოლოდინს 100 - ჯერ გადააჭარბა. „აიაქსის“ აკადემიამ გამოაცხო ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე ნიჭიერი და ბრწყინვალე თაობა თავის ისტორიაში, თუმცა მანამდე იყო მცირე ჩავარდნა, 1992-1993 წლებში გუნდი ნაადრევად გამოეთიშა ევრო ტურნირებს, დამარცხდა რა იტალიურ „პარმასთან“. ამ სეზონში ამსტერდამელებმა მოახერხე ჰოლანდიის თასის მეთორმეტეჯერ მოგება. ნახევარფინალში დამარცხებულ იქნა როტერდამის „ფეინოორდი“ „დე კუიპზე“ ანგარიშით 5:0. ხოლო ფინალში „აიაქსმა“ „ჰერენვენს“ გადაურბინა 6:2. ამ წელს დაფიქსირდა ერთი მეტად მნიშვნელოვანი ფაქტი: ამსტერდამის „აიაქსის“ ფან კლუბში ოფიციალურად გაწევრიანდა 80 000 გულშემატკივარი. ეს ნაბიჯი ნათლად მეტყველებდა იმაზე, რომ დგებოდა ერთ-ერთი საუკეთესო ეპოქა გუნდის ისტორიაში. ედვინ ვან დერ სარი, ედგარ დავიდსი, ძმები დე ბურები, იარი ლიტმანენი, მარკ ოვერმარსი და ამსტერდამის ქუჩებში ნაპოვნი პატრიკ კლუივერტი და კლარენს ზეედორფი უკვე მზად იყვნენ დიდი გამარჯვებებისთვის....
1994 წელს ამსტერდმელებმა ვან გაალის ხელმძღვანელობით გახდენენ ჰოლანდიის ჩემპიონები და ამით მოიპოვეს უფლება შემდეგ წელს მონაწილეობა მიეღოთ ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში. ამ პერიოდში ნკანკო კანუს და პინიდი ჰორჯის შეძენით მწვრთნელმა უკვე დაასრულა გუნდის კოპლექტაცია, მაგრამ ყველაზე მნიშვნოლავანი გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ფრანკ რეიკარდის მიერ. მან გადაწყვიტა მშობლიურ კლუბში დაესრულებინა თავისი საფეხბურთო კარიერა.
1994-1995 წლების სეზონში ევროპის ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში დაფიქსირდა პრეცედენტი, რომელიც იყო თითქმის წარმოუდგენელი ფეხბურთის კომერციულ ერაში. „აიაქსმა: მოიგო გათამაშება და ეს გააკეთა დაუმარცხებლად. ამსტერდამელებმა ჩემპიონთა ლიგაში სამჯერ დაამარცხეს მოქმედი ჩემპიონი - იტალიის „მილანი“. ჯგუფურ ეტაპზე გუნდმა ბრწინვალდე განვლო, ხოლო მეოთხედფინალში ამსტერდამელთა მეტოქე იყო სპლიტი „ჰაიდუკი“. ჰოლანდიელებმა პრობლემების გარეშე დაამარცხეს მეტოქე 3:0 და 0:0. ნახევარფინალში „დე მეერზე“ განადგურებულ იქნა მიუნხენის „ბაიერნი“ ნგრიშით 5:2. ხოლო ფინალში ‘ერნსტ ჰაპელზე“ ფაბიო კაპელოს მილანი მესამეჯერ იქნა იმ წელს დამარხებული. მატჩის ერთადერთი გოლი გაიტანა შეცვლაზე შემოსულმა 17 წლის პატრიკ კლუივერტმა (რეიკარდის პასით). ეს ბრწყინვალე გამარჯვება აღნუშნულ იქნა ამსტერდამში მუზემპლეინში 250 000 ადამიანის ტანდასწრებით. ერთადერთი სამწუხარო დეტალი იყო ის, რომ კარიერის დასრულების შესახებ განცხადება გააკეთა ფრანკ რეიკარდმა.
როგორც ყოველთვის, ამჯერადაც უცხოურმა გრანდებმა ხელი მიჰყვეს „აიაქსის“ ტალანტების გადაბირებას, მაგრამ იარი ლიტმანენის მაგალითზე მთელმა გუნდმა მიიღო დარჩენის გადაწყვეტილება. ისინი ხვდებოდნენ, რომ ამ თაობას ხელეწიფებოდათ 70 - იანი წლების ეპოქის გამეორება. ამსტერდამელებმა შემდეგ წელსაც წაუგებლად მოიგეს ეროვნული პირველობა. საკონტინეტთაშორისო თასზე დამარცხებულ იქნა ბრაზილიური „გრემიო“. ხოლო ევროპის სუპერთასზე განადგურდა ესპანური „რეალ სარაგოსა“.
ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპი განვლილი იქნა უფრო შთამბეჭდავად, ვიდრე წინა წელს. მადრიდის „რეალი“, „გრასჰოპერსი“ და „ფერენცვაროში“ ერთი მეორეს მიყოლებით დამარცხდნენ. მადრიდელებს გაახსენეს 1973 წლის კოშმარი. „სანტიაგო ბერნაბეუზე“ მსაჯმა ორი გოლი არ ჩაუთვალა ჰოლანდიელებს, თუმცა ესპანელები მაინც დამარცხდნენ 0:2. მეოთხედფინალში გუნდმა უპრობლემოდ გაიარა დორტმუნდის „ბორუსიის“ ბარიერი და ნახევარფინალში მოხდა პირველი მარცხი, „დე მეერზე“ გუნდი დამარცხდა „პანათინაიკოსთან 0:1. სიტუაცია საგანგაშო გახდა, თუმცა საბერძნეთში „აიაქსმა“ სრულფასოვანი რევანში აიღო 3:0. გუნდი ზედიზედ მეორედ გავიდა ჩმეპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც მას ელოდებოდა ტურინის „იუვენტუსი“. ანგარიში გახსნეს იტალიელებმა (რავანელი), თუმცა წონასწორობა მალევე აღადგინა იარი ლიტმანენმა. მიუხედავად უპირატესობისა საქმე მივიდა პენალტების სერიამდე, სადაც ჰოლანდილები როგორც მოსალოდნელი იყო დამარცხდნენ. გადამწყვეტი თერთმეტმეტრიანები ვერ გამოიყენესსონი სილოიმ და ედგა დავიდსმა. მეორე ტრიუმფი არ შედგა...
სულ მალე უკვე გამოჩნდა პატარ-პატარა ბზარები „აიაქსში“. თავიანთი ხელფასით უკმაყოფილოები იყვნენ ნკვანკო კანუ და ფინიდი ჯორჯი, მოხდა დაპირისპირება წარმოშობით სურინამელებსა და დანარჩენ ამსტერდამელებს შორის. აღნიშნულმა კონფლიქტმა უმწვავესად იჩინა თავი შემდგომში ევრო 1996 - ზე და დავიდსი მაშინ გუნდიდან მოკვეთეს. „აიაქსის“ გულშემატკივრები უკვე მიჩვეულნი იყვნენ, რომ ყოველი სეზონის ბოლოს ვინმე მიდიოდა გუნდიდან. ამჯერადაც ასე მოხდა. ფინიდი ჯორჯი წავიდა ესპანურ „ბეტისში“, ნკანკო კანუ გადავიდა მილანის „ინტერში“, სონი სილოი გადაბარგდა გერმანულ „არმინიაში“, ხოლო მიხაელ რაიციგერი და ედგარ დავიდსი იყიდა „მილანმა“. დანარჩენები მაინც დარჩნენ. იყო კიდევ ერთი სიახლე: კლუბმა დატოვა ყველასათვის საყვარელი „დე მეერი“ და გადაბარგდა ახალ ულტრათანამედროვე სტადიონზე, „ამსტერდამ, არენაზე“.
1996 – 2002 „აიაქსი“ და „ამსტერდამ არენა“
მიუხედავა იმისა, რომ გუნდში ძირითადი ბირთვი მწვრთნელებიანად დარჩა, უკვე აშკარა იყო, რომ „აიაქსის“ მეორე დიდი ეპოქა დასასრულ უახლოვდებოდა. მანამდე ამსტერდამელებმა კვლავ შთამბეჭდავად გაიარეს ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპი, დაამარცხეს „გლაზგო რეინჯერსი“, გრასჰოპერსი“, „ოსერი“, მადრიდის „ატლეტიკო“ და რიხით გავიდნენ ნახევარფინალში, სადაც მათ კვლავ ელოდებოდა „ბებერი ქალბატონი“. თუმცა ერთი შეხედვითაც ჩანდა, რომ თითქოს სადღაც ქრებოდა ის ურყევი ხასიათი და გამარჯვების ჟინი. ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალური თამაშები იყო ამ დიდი გუნდის დიდი ეპოქის დასასრულის დასაწყისი. „აიაქსი“ დამარცხდა სასტიკად ტურინის „იუვენტუსთან“. ხოლო შიდა პირველობაზე გავიდა მეოთხე ადგილზე, თასიდან გამოაგდო პირველი დივიზიონის „ჰერაკლესმა“. ფანები უკმაყოფილნო იყვნენ არა მარტო შედეგებით, არამედ ახალი სტადიონით და მასზე ასრებული ატმოსფეროთი. გუნდიდან წასვლის შესახებ განცხადება გააკეთეს პატრიკ კლუივერტმა და ლუის ვან გაალმა. დიდი მწვრთნელი „ბარსელონაში“ წავიდა, ხოლო პატრიკი იტალიის „მილანში“.
გუნდის მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა წარსულში ცნობილი ფეხბურთელი მორტენ ოლსენი. მის წინაშე იდგა საკმაოდ მძიმე ამოცანა. „აიაქსში“ გადმოიყვანეს მიკაელ ლაუდრუპი, პირველი ქართველი ფეხბურთელი — შოთა არველაძე. ამასთან ერთად კიდევ ცხრა ახალი შენაძენი გააკეთა მიხაელ ვან პრაგმა. შოთას ტრანსფერს თავიდან ჰოლანდიელები ეჭვის თვალით უყურებდნენ, მაგრამ სეზონის ბოლოს ქართველის მონაგარი 37 გოლი იყო, რითაც მან საყოველთაო სიყვარული და დაფასება მოიპოვა. ხოლო „აიაქსმა“ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული და დააგროვა უფრო მეტი ულა, ვიდრე ვან გაალის დროს. მიუხედავად ამისა მორტენ ოლსენი დიდი პოპულარობით არსარგებლობდა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი გუნდის 4-4-2 ტაქტირური მონახაზი იყო.
სეზონის ბოლოს ისევ ნაცნობი სურათი წარდგა ჩვენს წინაშე: კარიერა დაასრულა დენი ბლინდმა, იარი ლიტმანენი იყიდა „ბარსელონამ“, აქვე გადაბარგდნენ ძმები დე ბურები, რომელთაც ხელი ჰონდათ მოწერილი „სამუდამო კონტრატზე“ კლუბთან. ლუის ვან გაალმა მიუხედავად ვან გაალის დაპირებისა, რომ ის არ წაიყვანდა ამსტერდამიდან გუნდის ლიდერებს, „ბარსელონა“ მაინც გაივსო „აიაქსელებით“. მანამდე მოხდა კონფლიქტი მორტენ ოლსენსა და ფეხბურთელებს შორის, რის ნიადაგზედაც დანიელი წავიდა ჰოლანდიიდან. მის შემცვლელად დაინიშნა იან ვოუტერსი. ამასობაში „ტრიბუნა F” მთელი ხმით ღრიალებდა და ილანძღებოდა იმის გამო, რომ გუნდი ნელ-ნელა კვლავ იშლებოდა, კლუბის აქციები გაჩნდა საფონდო ბირჟაზე. გულშემატკივრები ემოციურად აცხადებდნენ, რომ „აიაქსი“ გადაიქცა უსულგულო წარმოებად. რამდენიმე წლის შემდეგ მიხაელ ვან პრააგმა აღიარა ფანების სიმართლე.
ამ სეზონში ამსტერდამულმა გრანდმა „ამსტერდამ არენაზე“ 6:0 გაანადგურა როტერდამის „ფეინოორდი“ და დაეუფლა მეთოთხმეტე თასს. მაგრამ ეს წარმატება ვერ გამოდგა ნუგეშად. გუნდი ეროვნულ ჩემპიონატში ძალზედ ცუდად გამოიყურებოდა. თასის მოგების აღსანიშნავად ზეიმზე მოვიდა სულ რაღაც 5 000 გულშემატკივარი. ეს პროტესტი და ტრაგედია, ფანები დიდი ტკივილს განიცდიდნენ. სამაგიერო 16 მაისს გაივსო „ამსტერდამ არენა“, რათა გუნდიდან გაეცილებინათ იარი ლიტმანენი და ედვინ ვან დერ სარი. ეს იყო ცრემლიანი დღე. „ტრიბუნა F”-მა მათ მოუწყო ბრწყინვალე გაცილება. 1999-2000 სეზონში კლუბის 100 წლის იუბილე აღმოჩნდა ზეიმის ერთადერთი მიზეზი. აღნიშნული წლები იყო ყველაზე ცუდი 1965-ის მერე. „აიაქსი“ გავიდა მეექვსე ადგილზე. კლუბი 11 თვის განმავლობაში ვერ ახერხებდა გამარჯვებას სტუმრად. მალევე გამოვარდა ეროვნული და უეფას თასებიდან. ხოლო 2000 წლის 18 მარტს დაბადების დღეზე სულაც წააგო ენსხედეს „ტვენტესთან“. ცამეტ თამაშიანი მოუგებელი სერიის შემდეგ დაკავებული თანამდებობიდან გაათავისუფლეს იან ვოუტერსი. სპეციალურად დაქირავებული ანალიტიკური კომისიის მიერ გამოტანილ იქნა დასკვნა: თანამდებობიდან უნდა გადადგეს გუნდის მმართველობა. მიხაელ ვან პრააგმა განაცხადა, რომ ის ემორჩილება ამ დასკვნას და ტოვებს დაკავებულ პოსტს იმისათვის, რომ ახალმა ძალებმა დააყენოს კლუბი სწორ გზაზე.
2000 წელს „აიაქსის“ მთავარ მწვრთნელად ინიშნება ცნობილი სპეციალისტი კო ადრიანსე, რომელიც იმთავითვე მოიაზრებოდა რინუს მიხელსის და ლუის ვან გაალი გზის და იდეოლოგიის გამგრძელებლად. მან პრესკონფერენციაზე ჩამოაყალიბა თავისი გეგმა. ამ სეზონში გუნდის ამოცანა იყო მინიმუმ მეხუთე ადგილი, შემდეგ სეზონში მესამე ადგილი და ორი წლის შემდეგ ჩემპიონობა. უნდა აღინიშნოს, რომ კომ შეასრულა პირობა, თუმცა იყო ბევრი პრობლემა: შიდა კონფლიქტები ფეხბურთელებთა, დაძაბული ურთიერთობები პრესასთან და მნიშვნელოვან მატჩებში არასანახობრივი სათამაშო მანერა. შიდა პირველობაზე ამსტერდამელთა პროგნიზირება აბსოლუტურად წარმოუდგენელი იყო. ბრწყინვალედ ცატარებულ თამაშებს ენაცვლებოდა ჩავარდნილი მატჩები. ხოლო ევროტურნირებზე - ისევ წარუმატებლობა. ბოლო წვეთი იყო ჩემპიონთა ლიგის მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპიდან გამოვარდნა. კო ადრიანსე მოხსნეს პოსტიდან.
ამსტერდამის „აიაქსის“ ისტორიის შემდეგი თავების დაწერა წილად ხვდა ლეგენდარულ ფეხბურთელს, რონალდ კუმანს.
2002-2005 იმედი და ახალი თაობა
რონალდ კუმანი — ღირსეული პიროვნება და უაღრესად მოტივირებული ახალგაზრდა სპეციალისტი. მისი „ვიტესი“ უპირველეს ყოვლისა გამოირჩეოდა მკაცრი დისციპლინით. მან მოატანა ახალი იმედები გუნდში. მას წილად ხვდა მეტად ცუდი მემკვიდრეობა. დემორალიზებული, დაშლილი გუნდი და ძალიან მოკლე დრო ამის გამოსასწორებლად. ერთი შეხედვით რონალდ კუმანის საფებურთო ხედვა მცირედით განსხვავდებოდა „აიაქსის“ შმეტევი სტილისაგან, მაგრამ ამ მომენტისთვის ეს დაძლევადი პრობლემა იყო. ამსტერდამელთა სათავეში მოვიდა „შინაური“. ეს ფაქტორი ბევრს ნიშნავდა როგორც ფეხბურთელებისთვის, ასევე ფანებისთვისაც. კუმანმა გააკეთა გუნდი და თითოეულ მოთამაშეს მოუძებნა იდეალური ადგილი მოედანზე, კარგად გაუკეთა ორგანიზება როტაციას და შექმნა ე.წ. უნივერსალური ფეხბურთელებით დაკომპლექტებული კოლექტივი. მან ტრადიციულ ტოტალურ ფეხბურთს დაუმატა თავისი ახალი იდეები და გუნდი ნელ-ნელა დაემსგავსა გუნდს. რონალდს დიდი დახმარება გაუწია „აიაქსის“ აკადემიამ, გამოუშვა რა ახალი მეტად ნიჭიერი და პერსპექტიული თაობა, რომელიც იყო უაღრესად მოტივირებული.
2002 წელს, პირველივე სეზონში ამსტერდამელებმა მოახერხე და დაუფლნენ ქვეყნის ჩემპიონის ტიტულს. ახალგაზრდებმა თანდათანობი აიმაღლეს კლასი. შემდეგი სეზონი კი იყო ერთმნიშვნელოვნად არმატებული და მაღლებული თითოეული „აიაქსის“ ფანისთვის. პრობლემა იყო მხოლოდ ერთი - გამოუცდელობა, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა ჩემპიონთა ლიგაში. ეს გუნდი ვან გაალის გუნდთან შედარებით მათლაც „საბავშვო ბაღი“ იყო. თუმცა კუმანმა ეს ბარიერი მაინც დაძლია. გუნდში დაბრუნდნენ იარი ლიტმანენი და რიხარდ ვიჩგე. დაიწყო სვლა ჩემპიონთა ლიგაში.
პირველ ჯგუფურ ეტაპზე „აიაქსს“საკმაოდ აუჭირდა. გუნდმა ორჯერ წააგო მილანის „ინტერთან“, ორივე მატჩში დაამარცხა „ფრანგული „ლიონი“ და ორი ფრე ნორვეგიულ „როსენბორგთან“. არც თუ ისე შთამბეჭდავი შედეგი იყო, მაგრამ ამსტერდამელები თამაშიდან თამაშამდე უმატებდნენ და იძენდნენ გამოცდილებას. ფეხბურთელები დარწმუნდნენ საკუთარ ძალებში. მეორე ჯგუფური ეტაპის კენჭისყრა არც თუ სასიმოვნო იყო კლუბისთვის. „აიაქსის“ მეტოქეები იყვნენ: „რომა“, „ვალენსია“ და „არსენალი“. თითქმის წარმოუდგენელი იყო ასეთი შემადგენლობიდან გაძვრომა, მაგრამ ამსტერდამელებმა შეუძლებელი შეძლეს. როგორც გამოჩნდა ახალგაზრდა „აიაქსელები“: რაფაელ ვან დერ ვაარტი, უესლი სნეიდერი, ზლატან იბრაჰიმოვიჩი, კრისტიან კივუ, პიენაარი, ჰეიტინგა, ვან დერ მეიდე, ტრაბელსი, დე იონგი და ა.შ. არაფრით არ ჩამოუვარდებოდნენ ევროპული გრანდების მეგა ვარსკვლავებს. შედეგად ხუთი ფრე და ერთი მოგება საკმარისი იყო, რომ გუნდი გასულიყო ჯგუფიდან, სადაც მისი მეტოქე უკვე იტალიის „მილანი“ იყო. პირველი თამაში ამსტერდამში მიუხედავად შესამჩნევი უპირატესობისა დამთავრდა ფრედ 0:0. განმეორებითი მატჩი იყო ალბათ ერთ-ერთი საუკეთესო ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში. ეს იყო ალბათ კუმანის ძალზედ მწარე მარცხი. მან მოედანზე დააყენა აშკარად ცუდ ფორმაში მყოფი იაკუბუ, რომლის სინდისზეც იყო ინძაგის და შევჩენკოს გოლები. თუმცა აიაქსმა ორივეჯერ გაათანაბრა ანგარიში (ლიტმანენი, პიენაარი). თუმცა ფორტუნამ მილანს გაუღიმა და 93-ე წუთზე მილანმა მაინც მიაღწია გამარჯვებას. მიუხედავად ყველაფრისა გულშემატკივრები მაინც კმაყოფილნი იყვნენ, „აიაქსმა“ გამოღვიძება დაიწყო....
გუნდმა ჩემპიონატი დაასრულა მეორე ადგილზე, თუმცა ამას ლოგიკური ახსნა მოეძებნებოდა — ჩემპიონთა ლიგა. სეზონის ბოლოს ევროპული სატრანსფერო მანქანა კვლავ მოადგა ამსტერდამს. შედეგად გუნდი შეელია ანდი ვან დერ მეიდეს, აჰმედ ჰოსამ მიდოს, ზლატან იბრაჰიმოვიჩს და კრისტიან კივუს. კუმანი გამოუვალ სიტუაციაში ჩავარდა. მისი განცხადებით მას არ შეეძლო მათი შემცვლელების მოძებნა. „აიაქსმა“ გამოჩნდნენ გრიგერა, ესკუდე, ტომ დე მული, სუტარსი და დე რიდერი, თუმცა მათ ვერ გაამართლეს იმედები. გუნდმა ვერ გადალახა ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპი, სამაგიეროდ იმ წელს გახდა ჰოლანდიის ჩემპიონი. სეზონის ბოლოს გუნდიდან წავიდნენ იარი ლიტმანენი, ვან დერ ვაარტი, მაქსველი, სონკი, ო’ბრაიენი, დიდულიცა, დე იონგი და პასანენი. „აიაქსი“ დაიშალა ერთი ხელის მოსმით. მაგრამ ბედის ირონიით ასეთ მომენტებში ყოველთვის გამოჩნდებიან ხოლმე აკადემიიდან ახალ-ახალი ტამანტები. ამჯერადაც ესე იყო: ურბე ემანუელსონი, ჰედვიგ მადურო, რაიან ბაბელი, მარკუს როზენბერგი, ვერმალენი და ა.შ. თუმცა რონალდ კუმანის ადგილი ა უკვე აღარ იყო. იგი გაათავისუფლეს თანამდებობიდან.
საბოლოო შეფასებები ასეთი იყო: კუმანმა შეძლო და შესანიშნავი ინდივიდუალური ოსტატებისგან შექმნა ნამდვილი გუნდი, რომელიც იბრძოდა ნებისმიერ მეტოქესთა და აღწევდა გარკვეულ წარმატებებს, ხოლო 2002-2003 სეზონი იყო საუკეთესო ვან გაალის შემდეგ. კუმანის ბოლო განცხადებით მისთის ძალიან რთული იყო ყოველ ზაფხულს ნახევარი გუნდის გაშვება და ახალი „აიაქსის“ შენებსა. თუმცა მის მინუსად შეიძლება ჩაითვალოს ის, რომ ხშირად იყო კონფლიტური სიტუაციები იბრაჰიმოვიჩთან და ვან დერ ვაარტთან. ბოლოს რონალდის „აიაქსი“ დაემსგავსა „წყნარ საშინელებას“ და ეს იყო ბოლო წვეთი. თუმცა ერთმნიშვნელოვნად შეიძლება ითქვას, რომ ამ ლეგენდარულმა ფეხბურთელმა ხალხს მისცა იმედი იმისა, რომ „აიაქსისთვის“ შეუძლებელი არაფერი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი) კატეგორია:ნიდერლანდების საფეხბურთო კლუბები
საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის ქრონოლოგია
ქრონოლოგია
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია კატეგორია:1921
ბლიტარი
ბლიტარი (Kota Blitar) — ქალაქი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში. მდებარეობს მალანგიდან 73 კმ–ის და სურაბაიიდან 167 კმ-ის დაშორებით. ბლიტარში მდებარეობს მაჯაპაჰიტის იმპერიის ეპოქის რამდენიმე ტაძარი, მათ შორისაა პენატარანი.
ქალაქი დაკრძალულია ინდონეზიის პირველი პრეზიდენტი სუკარნო. ბლიტარიდან 20 კმ–ით ჩრდილოეთით მდებარეობს ძალიან აქტიური ვულკანი კელუდი.
ბლიტარში დაიბადნენ ინდონეზიის ამჟამინდელი ვიცე–პრეზიდენტი ბუდიონო და ინდონეზიის არმიის მთავარსარდალი ადმირალი აგუს სუჰარტონო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
სარანგანი (დასავლეთი დავაო)
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი მუნიციპალიტეტები
765
თარიღი უცნობია
*
ვიქტორ ორტა
ვიქტორ ორტა (Victor Horta დ. 6 იანვარი, 1861 — გ. 8 სექტემბერი, 1947) — ბელგიელი არქიტექტორი და კონსტრუქტორი. როგორც მას ჯონ ნირვიჩი აღწერს, „ის იყო ფუძემდებელი ევროპული არტ-ნუვოს სტილისა". მართლაც, ორტას სახელი უმნიშვნელოვანესია არტ-ნუვოს არქიტექტურაში. 1892–1893  წლებში, ბრიუსელში მის მიერ აშენებული ჰოტელ-ტასელი ნიმუშია იმისა, რომ ის იყო პირველი, რომელმაც დეკორატიული ხელოვნება არქიტექტურაში შემოიტანა. ორტას ღრმა გავლენის ქვეშ მალევე მოექცა ფრანგი არქიტექტორი ექტორ გიმარდი, რომელმაც მისი სტილი საფრანგეთსა და დანარჩენ მსოფლიოში გაავრცელა. ძველი სტილის უარყოფითა და ახლის შემოტანით, ორტამ საფუძველი ჩაუყარა მოდერნისტულ არქიტექტურას.
1932 წელს, ბელგიის მეფე ალბერტ I-მა, არქიტექტურაში შეტანილი წვლილისთვის ორტას ბარონის ტიტული უბოძა. მის მიერ დაპროექტებული ოთხი შენობა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი.
ბიოგრაფია
ორტა ბელგიის ქალაქ გენტში დაიბადა. პირველად იგი არქიტექტურამ მაშინ მიიზიდა, როდესაც ის ბიძამისს სახლის მშენებლობაშიეხმარებოდა. ორტას ბავშვობაში ძალიან უყვარდა და აინტერესებდა მუსიკა და 1873 წელს იგი მუსიკის თეორიის სასწავლებლად გენტის კონსერვატრიაში წავიდა, საიდანაც უდისციპლინობის გამო იგი გარიცხეს. ამის შემდეგ ორტა სასწავლებლად მიდის გენტის ხელოვნების სამეფო აკადემიაში, არქიტექტურის დეპარტამენტზე. 1878 წელს ორტა ჟიულ დებუისონთან სამუშაოდ პარიზში მიდის. საფრანგეთში არქიექტორთათვის ხელსაყრელი უამრავი სამუშაო ადგილი იყო.
1880 წელს, როდესც ორტას მამა გარდაიცვალა, ვიქტორი ბელგიაში დაბრუნდა და საცხოვრებლად ბრიუსელში გადავიდა. მას პირველ ცოლთან ორი შვილი შეეძინა. ამ დროისთვის იგი უკვე სწავლობდა ნატიფი ხელოვნების სამეფო აკადემიაში. ბრიუსელში ორტა დაუმეგობრდა პოლ ჰანკარს (ჰანკარი მოგვიანებით შეისწავლის არტ-ნუვოს). კარგად სწავლია გამო, მისი შრომა შეუმჩნეველი არ დარჩა, ვიქტორი პროფესორმა ალფონს ბალატმა („ბელგიის ლეოპოლდ II-ს“ ავტორი) ასისტენტად აიყვანა. ერთად მათ ააშენეს სამეფო ლეაკენის „მწვანე სახლები“.
კარიერა
1884 წელს ორტამ გრან პრი მოიგო ორ კატეგორიაში: როგორც საუკეთესო დამწყებმა არქიტექტორმა და საუკეთესო მოსწავლემ.
1885 წელს წელს ვიქტორ ორტა მარტო მუშაობდა და იმავე წელს სამი შენობა ააშენა. 1885 წელსვე გაწევრიანდა ბელგიის არქიტექრურის ცენტრალურ საზოგადოებაში. შემდეგ წლებში ვიქტორი რეგულარულად მონაწილეობდა სხვადასხვა შეჯიბრში და როგორც მისი კალიბრის არქიტექტორს შეეფერება, - ყველა ტურნირს იგებდა.
1892 წელს ორტა დაინიშნა ბრიუსელის თავისუფალი უნივერსიტეტის არქიექტურის, დიზაინის და გრაფიკის დეპარტამენტის უფროსად. 1893 წელს გახდა არქიტექტურის პროფესორი. წოდება დატოვა 1911 წელს, მას შემდეგ, რაც უნივერსიტეტის ავტორიტეტმა საგრძნობლად დაბლა დაიწია.
არტ-ნუვო
1892 წელს ჩატარებულ გამოფენაზე ორტამ პირველად წარუდგინა არტ-ნუვო ბელგიელ საზოგადოებას. ამ გამოფენის შემდეგ პროფესორმა ემილ ტასელმა ოორტას სახლის დიზაინი შეუკვეთა, სწორედ ამ დაკვეთის შედეგად შექმნა ორტამ შენობა, რომელსაც დამკვეთის პატივსაცემად დაარქვა ჰოტელ-ტასელი. ამ შენობაში ორტამ გამოყენა რკინა და მცენარეული ფორმები, მოგვიანებით აღწერილი, როგორც „ბიომორფული კისრის ხერხემალი“. მას შემდეგ ეს შენობა ითვლება არტ-ნუვოს პირველ გამოჩენად არქიტექტურაში.
ჰოტელ-ტასელის წარმატებით დასრულების შემდეგ ორტას გამოუჩნდა უამრავი კლიენტი და შეკვეთები მთელ ბრიუსელში. თავისი ახალი არქიტექტურული სტილის წყალობით ორტამ ააშენა ჰოტელ-სოლვაი (1895–1900) და საკუთარი რეზიდენცია (1898). ვიქტორმა ამ შენობების ინტერიერშიც რკინა და ქვა გამოიყენა. 1894 წელს, ორტა ბელგიის არქიტექტურის ცენტრალური საზოგადოების პრეზიდენტად აირჩიეს. 1895 წლიდან 1899 წლამდე მან თავისი დიზაინით შექმნა „მეზონ-დი-პოპლ“ (ხალხის სახლი).
სქოლიო
კატეგორია:არტ-ნუვო კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
გეოგრაფიული ატლასი
მინი|260 პქ|მსოფლიოს რუკა (შედგენილია [[აბრაჰამ ორტელიუსის მიერ)]] ატლასი — რუკების სისტემატიური კრებული, რომელსაც თან ერთვის განმარტებითი ტექსტი, გამოდის წიგნივით აკინძული ან ერთად თავმოყრილ ცალ-ცალკე ფურცლებად. ტერმინი ატლასი შემოტანილია აღორძინების ეპოქის ფლამანდრიელი კარტოგრაფის გერჰარდ მერკატორის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:ატლასი
Cheungbeia robusta
Cheungbeia robusta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ცალმხრივი სიმბიოზი
ცალმხრივი სიმბიოზი –  თანაცხოვრების ისეთი ტიპია, როდესაც ერთი ორგანიზმი მეორესთან თანაარსებობისას სარგებელს ნახულობს თავისთვის, მაგრამ ამით მას ზიანს არ აყენებს. მაგალითად, ზღვის რკო შეეზრდება მოლუსკის ნიჟარას და მოლუსკის გადაადგილებისას მას ექმნება კვების საშუალება. თვით მოლუსკს ასეთი თანაცხოვრებით პრობლემა არ ექმნება.
კატეგორია:ბიოლოგია
შვეიცარიის ქალაქების სია
მინი|300პქ|შვეიცარიის ქალაქების სია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მოცემულია შვეიცარიის უმსხვილესი ქალაქების სია. მუნიციპალიტეტი, რომლის მოსახლეობაც 10 000 ადამიანს აჭარბებს, ქალაქად ითვლება.
ქალაქები ანბანის მიხედვით
მინი|300პქ|[[ციურიხი]] მინი|300პქ|[[ჟენევა]]
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
თაბაგარი
საკუთარი სახელი თაბაგარი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მბაბანე
მბაბანე (Mbabane) — ესვატინის დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი, ჰოჰოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 94 874 ადამიანს შეადგენს. დაარსდა XVII საუკუნის დასასრული-XVIII საუკუნის დასაწყისში, როგორც ციხე-სიმაგრე. ქალაქში მდებარეობს ესვატინის საფონდო ბირჟა.
ისტორია
მას შემდეგ, რაც 1902 წელს ქვეყნის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრემერსდორპიდან (ამჟამად მანზინი) მბაბანეში გადმოიტანეს, ქალაქმა სწრაფი ზრდა დაიწყო. სახელი ეწოდა ბელად მბაბანე კუნენეს პატივსაცემად, რომელიც მას ბრიტანელთა გამოჩენამდე მართავდა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე მბაბანესა და მის შენაკად პოლინჯანეზე, მდიმბის მთებში, ზღვის დონიდან 1243 მეტრზე. ავტოგზით და რკინიგზით დაკავშირებულია მოზამბიკის დედაქალაქთან და პორტთან — მაპუტუსთან.
სქოლიო
კატეგორია:ესვატინის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
კეროლ ბეიკერი
კეროლ ბეიკერი (Caroll Baker; დ. 28 მაისი, 1931) — ამერიკელი კინოს, სცენისა და ტელევიზიის მსახიობი. „მსახიობების სტუდიაში“ ლი სტრასბერგის ხელმძღვანელობით სწავლის შემდეგ, ბეიკერმა 1954 წელს, ბროდვეის თეატრში თამაში დაიწყო. 1956 წელს, იგი რეჟისორმა ელიამ კაზანმა აიყვანა, რომ მთავარი როლი ეთამაშა ტენესი უილიამსის ორ პიესის ადაპტაციაში ფილმში Baby Doll. მისმა როლმა ფილმში, მოიპოვა BAFTA და ოსკარის ნომინაციები საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, ისევე როგორც ოქროს გლობუსის პრემია იმ წელს, ყველაზე პერსპექტიული ახალბედისთვის.
კეროლ ბეიკერი გადაღებულია სხვა ფილმებშიც: ჯორჯ სტივენზის გიგანტი (1956) და რომანტიკული კომედია მაგრამ არა ჩემთვის (1959). 1961 წელს ბეიკერი გამოჩნდა დამოუკიდებელ ფილმში Something Wild, რომლის რეჟისორი იყო მისი მაშინდელი მეუღლე ჯეკ გარფეინი. მან 1950 და 1960-იან წლებში ითამაშა კრიტიკულად აღიარებულ ისეთ ვესტერნებში როგორიცაა: დიდი ქვეყანა (1958), როგორ მოიგო დასავლეთი (1962) და  ჩეიანის შემოდგომა (1964).
1960-იანი წლების შუა პერიოდში ბეიკერი გადაიღეს, Paramount Pictures-ის წარმოებულ ფილმში, ხალიჩების ჩანთები, სადაც მან მოიგო ჰედონისტი ქვრივის როლი. ამის შემდეგ, ფილმის პროდიუსერის ჯოზეფ ე. ლევინის დახმარებით, თამაშობს 1965 წლის ამერიკულ ფილმში, სილვია, ცოტახნის შემდეგ, ჟან ჰარლოუს როლი მოირგო ბიოგრაფიულ ფილმში, ჰარლოუ (1965). მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი გამოსვლამდე ცნობილი იყო, მან დიდი კრიტიკული მარცხი განიცადა და 1966 წელს ბეიკერი იტალიაში გადავიდა საცხოვრებლად. ამ პერიოდში ბეიკერსა და Paramount Pictures-ის კონტრაქტის შესახებ სასამართლო დავა გაიმართა, მისი კარიერის ხელმძღვანელი მაშინ ჯოზეფ ლევინი იყო. ევროპაში მან შემდეგი 10 წელი გაატარა და გადაიღეს რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა: რომოლო გუერიერის ფილმი დებორას ტკბილი სხეული (1968), უმბერტო ლენცის ყინულის დანა (1972), კორადო ფარინას ბაბა იაგა (1973). 1977 წელს მონაწილეობა მიიღო შავ-კომედიაში ცუდი, აღნიშნული ფილმის პროდიუსერი ენდი უაროლი იყო.
ბეიკერი მეორეხარისხოვანი როლებით გამოჩნდა რამდენიმე კრიმინალურ დრამაში, მათ შორისაა: " ვარსკვლავი 80" (1983), სადაც მონაწილეობა მიიღო როგორც მკვლელობის მსხვერპლმა, ასევე ითამაშა რასობრივ დრამაში მშობლიური შვილი (1986), რომელიც გადაღებულია რიჩარდ რაიტის რომანის მიხედვით. 1987 წელს მას მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში, Ironweed (1987). გასული საუკუნის 90-იანი წლების განმავლობაში ბეიკერი გამოჩნდა რამდენიმე სერიალში: მკვლელობა, მან დაწერა; LA კანონი და როსველი. მას ასევე ჰქონდა მეორეხარისხოვანი როლები რამდენიმე დიდ ბიუჯეტის მქონე ფილმში: საბავშვო ბაღის პოლიციელი (1990) და დევიდ ფინჩერის თრილერი თამაში (1997). მან სამსახიობო კარიერა 2003 წელს დაასრულა. მსახიობობის გარდა, ბეიკერი ასევე არის ორი ავტობიოგრაფიის და რომანის ავტორი.
ადრეული ცხოვრება
კეროლ ბეიკერი დაიბადა და გაიზარდა ჯოუნზსტაუნში, პენსილვანიაში, კათოლიკურ ოჯახში. არის ედიტ გერტრუდის და მოგზაური გამყიდველის, უილიამ უოტსონ ბეიკერის ქალიშვილი. ის წარმოშობით ირლანდიელი და პოლონელია. ბეიკერის მშობლები ერთმანეთს დაშორდნენ, როდესაც ის რვა წლის იყო და ის დედასთან და უმცროს დასთან, ვირჯინიასთან ერთად გადავიდა ტურტ-კრიკში, პენსილვანიაში.
ბეიკერის თქმით, დედამისი მარტოხელა მშობელი იყო და ოჯახი დიდი ხნის განმავლობაში სიღარიბეში იყო.
ბეიკერი სწავლობდა „გრინსბურგ სალემის საშუალო სკოლაში“, პენსილვანიაში, სადაც იგი იყო დებატების ჯგუფის წევრი და აქტიური მონაწილეობდა როგორც დებატების კლუბში, ასევე სასკოლო მიუზიკლში. 18 წლის ასაკში იგი ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა პიტსბურგში, ფლორიდაში, სადაც სწავლობდა პეტერბურგის კოლეჯში (მაშინ პეტერბურგის უმცროსი კოლეჯი). კოლეჯში სწავლის პირველი წლის შემდეგ, ბეიკერმა მუშაობა თანაშემწედ დაიწყო. ასევე შეუერთდა საცეკვაო კომპანიას, და მუშაობდა პროფესიონალ მოცეკვავედ. 1949 წელს ბეიკერმა მოიგო მის ფლორიდის ხილისა და ბოსტნეულის ტიტული. 1951 წელს, ბეიკერი საცხოვრებლად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც მან იქირავა კუინზის ჭუჭყიანი ბინა. იგი ნიუ-იორკში ღამის კლუბის მოცეკვავედ მუშაობდა და ასევე ჰყავდა გუნდი, რომელთან ერთადაც შოუებში დეტროიტში, უინძორში და ნიუ-ჯერსიში დადიოდა.
ბეიკერი მსახიობობას სწავლობდა „HB სტუდიაში“. 1952 წელს იგი ჩაირიცხა მსახიობების სტუდიაში და სწავლა დაიწყო ლი სტრასბერგის ხელმძღვანელობით. იქ ის იყო მაიკ ნიკოლსის, როდ სტაიგერის, შელი უინტერსისა და მერლინ მონროს თანაკლასელი; იგი ასევე გახდა ჯეიმზ დინის ახლო მეგობარი, მათი მეგობარი მთელი ცხოვრების განმავლობაში შენარჩუნდა. მარჯვნივ|მინი| ბეიკერი Baby Doll-ის სარეკლამო ფოტოში, [[1956 წელს]]
პირადი ცხოვრება
ბეიკერი სამჯერ იყო დაქორწინებული. მან პირველად 1953 წელს იქორწინა 54 წლის ლუი რიტერზე, ვეილის სასტუმროს მფლობელზე. ქორწინება დასრულდა ერთი წლის შემდეგ, რის შემდეგაც იგი ჩაირიცხა ნიუ-იორკის მსახიობების სტუდიაში. მისი მეორე მეუღლე იყო რეჟისორი ჯეკ გარფეინი. მათ ერთი ქალიშვილი, ბლანშ ბეიკერი (დაბადებული 1956 წელს), და ვაჟი, ჰერშელ გარფეინი (დაბადებული 1958 წელს) შეეძინათ. ჰერშელი არის კომპოზიტორი და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სტინჰერდტის მუსიკის სკოლის ფაკულტეტის წევრია. გარფეინი და ბეიკერი დაშორდნენ 1969 წელს. ბეიკერს ჰყავს ექვსი შვილიშვილი.
ბეიკერი 1978 წლის 10 მარტს დაქორწინდა ბრიტანული თეატრის მსახიობზე, დონალდ ბარტონზე. გასული საუკუნის 80-იან წლებში ჰამპსტედში, ლონდონში ცხოვრობდნენ. ისინი ერთად დარჩნენ ბარტონის სიკვდილამდე 2007 წლის 8 დეკემბრამდე. ბარტონი თავის სახლში, კალიფორნიაში ემფიზემიისგან გარდაიცვალა.
1950-იან და 1960-იან წლებში ცხოვრობდა ნიუ-იორკში და ლოს-ანჯელესში, შემდეგ რომში სამსახიობო კარიერის გასაგრძელებლად გადავიდა. ბეიკერი 1990-იან და 2000-იან წლების დასაწყისში ცხოვრობდა პალმ-სპრინგსში, კალიფორნიაში. 2016 წლის მონაცემებით, იგი ცხოვრობს ნიუ-იორკში. .
ქეშალო (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)
ქეშალო — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ქაფანახჩის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 320 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 35 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3237 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიაპასი
ჩიაპასი  (Estado Libre y Soberano de Chiapas) — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, იუკატანის ნახევარკუნძულზე. დედაქალაქი ტუსტლა-გუტიერესი. შტატი დაარსდა 1824 წლის 14 სექტემბერს.
შტატს ესაზღვრება:
შტატის უდიდესი ქალაქია ტუსტლა-გუტიერესი. შტატი მოიცავს 118 მუნიციპალიტეტს.
კატეგორია:მექსიკის შტატები
კლასიკური იაპონური ენა
თუმცა ძველიაპონური იეროგლიფებსა და დამწერლობას ჩინურისგან ითვისებს, გვიანდელ ძველ პერიოდში ორი ახალი დამწერლობის სისტემა აღმოცენდა: ჰირაგანა და კატაკანა. ამ განვითარებამ დამწერლობა გაამარტივა და ახალი ეპოქა შემოიტანა ლიტერატურაში, ისეთი კლასიკური ნაწარმოებებით, როგორიცაა გენძის ამბავი, ბამბუკის მჭრელის ამბავი, ისეს ამბები და მრავალი სხვა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:იაპონური ენა
766
თარიღი უცნობია
*
კესარიოს ნაზიანზელი
მინი კესარიოს ნაზიანზელი (ბერძ. Καισάριος Ναζιανζηνός; დაახ. 331 — 368 წ. შემდგომ) — ქრისტიანი წმინდანი, მოიხსენიებენ მართლამიდედებელ ეკლესიაშიც (9 მარტს ძვ. სტ.) და კათოლიკურ ეკლესიაშიც. გრიგოლ ღვთისმეტყველის ძმა.
სქოლიო
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Clavatula
Clavatula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ბოიანის ეკლესია
ბოიანის ეკლესია (ბულგ. Боянска църква) — შუა საუკუნეების ეკლესია ბულგარეთში. მდებარეობს დედაქალაქ სოფიადან 8 კმ-ში, სოფელ ბოიანაში. ვიტოშას მთის ძირში. 1979 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
თავდაპირველად, ამ ადგილას X საუკუნეში აშენდა წმინდა ნიკოლოზისა და წმინდა პანტელეიმონის პატარა ეკლესია. XIII საუკუნეში, სევასტოკრატ კალოიანას ბრძანებით, მის ადგილას უფრო დიდი, ორსართულიანი ეკლესია ააშენეს, რომელიც ფრესკებით მოხატეს (დასრულდა 1259 წელს). ერთ-ერთ კედელზე შემორჩენილია წარწერა:
შემომწირველის პატივსაცემად, ეკლესიას კალოიანოვა უწოდეს. XIX საუკუნეში ანსამბლს მესამე შენობა დაუმატეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ტაძრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში კატეგორია:სოფია
თადუმაძე
საკუთარი სახელი თადუმაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
საქართველოს მუზეუმების სია
აქ წარმოდგენილია საქართველოში 2010 წლისათვის არსებული მუზეუმების სია.
სქოლიო
*
ვერაკრუსის კლასიკური კულტურა
thumb|right|350px|ვერაკრუსის კლასიკური კულტურა და კლასიკური ეპოქის სხვა მნიშვნელოვანი დასახლებები ვერაკრუსის კლასიკური კულტურა, ან მექსიკის ყურის სანაპიროს კლასიკური კულტურა — კულტურული უბანი ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში თანამედროვე მექსიკის შტატ ვერაკრუსისა, სადაც ინდიური კულტურა არსებობდა, დაახლოებით, I-XI საუკუნეებში. მესოამერიკული ქრონოლოგიის მიხედვით კულტურა განეკუთვნება კლასიკურ ეპოქას. ზოგჯერ შეცდომით უწოდებენ ტოტოკანების კულტურას.
კულტურის ცენტრი იყო ელ-ტახინი; სხვა დასახლებებს შორის გამოიყოფოდა იგერასი (Higueras), საპოტალი, სერო-დე-ლას-მესასი, ნოპილოა და რემოხადასი (უკანასკნელი ორი კერამიკის წარმოების მნიშვნელოვანი ცენტრები იყო). ვერაკრუსის კულტურა გავრცელდა მექსიკის ყურის სანაპიროს გასწვრივ, მდინარეებს, ჩრდილოეთით პანუკოსა და სამხრეთით პაპალოაპანს, შორის.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ისტორია კატეგორია:არქეოლოგია მექსიკაში კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის ინდიელები კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები
Alone in the Dark
Alone in the Dark (მარტო სიბნელეში) — Infogrames-ის მიერ შექმნილი საშინელებათა ჟანრის თამაშების სერია.
Alone in the Dark
უცნაური ამბები დადის Derceto–ს შესახებ რომელიც მდებარეობს ლუიზიანის შტატის ბოლოში, ამიტომაც არავის აკვირვებდა ამ სახლის პატრონის შემზარავი თვითმკვლელობა, პოლიცია დიდხანს არ იკვლევდა ამ საქმეს და ადგილობრივ მაცხოვრებლებსაც მალე დაავიწყდათ ამ ამბის შესახებ, სახლი დაუსახლებელი დარჩა ყოველი შემთხვევისთვის ერთი შეხედვით, თქვენ ხართ დეტექტივი ედვარდ კარნბი, თქვენ დაგიქირავატ კოლექციონერმა რათა გაგეკეთებინათ აღწერა ამ სახლის ქონების შესახებ, თქვენ ასევე შეგილიათ ითამაშთ სახლის პატრონის ნათესავით ემილი ჰართვუდით, რომელსაც ერთი სული აქვს გაიგოს თვითმკვლელობის მიზეზი, მაგრამ როგორც კი მიუახლოვდებით სახლს იწყება ძალიან უცნაურობები ფანჯარასთან მასიურად ვიღაც ჩნდება, დაბლიდან გესმით ყვირილი, ხოლო გაქცევას აზრი არ აქვს, რჩება მხოლოდ ერთადერთი გზა - გააკეთოთ ნაბიჯი წინ სიბნელეში...
Alone in the Dark 3
ედვარდი ისევ ცოცხალია და აგრძელებს პარანორმალური ამბების კვლევას, ამავაე დროულად ემილი ჰართვუდი, რომელიც მონაწილეობდა პირველ ნაწილში და მეორეში, გაუჩინარდა. გადაწყვეტს გააკეთოს კარიერა ჰოლივუდში, მისი პირველი პროექტია ვესტერნი. ის გადაწყვეტს ეკონომია გაეკეთებინა დეკორაციებზე და ის იმდროისთვის მიტოვებულ ქალაქში იწყებს კინოს გადაღებას, რომელსაც საკმაოდ საზიზგარი სახელი აქვს "სისხლის მღვრელი ხევი" ქალაქი იყო აშენებული დაუნდობელი მკვლელის, ჯებიდია სტოუნის მიერ, რომელმაც ეს ქალაქი ინდიელების წმინდა მიწაზე გააშენა, ის პოულობდა ფულს და მართავდა ქალაქს თავისი ბანდის მეშვეობით, სანამ არ იქნა მოკლული ხალხის მიერ, ემილის და მის გადამღებ ჯგუფს შემთხვევით გაეღვიძებათ ბანდა და ისინი გააგრძელებენ სისხლის ღვრას.
Alone in the Dark: The New Nightmare
ედვარდის მეგობარი ჩარლზ ფისკე მოკლეს წამების გზებით. ედვარდს ეს ძალძედ არ მოეწონა და მოკლე გამოძიების შემდეგ ის მივიდა ვინმე ედენშოუს სამფლობელოში, რომელმაც მას ჩარლზის ჩანაფიქრები მოუყვა ეპოვა სამი ძველი ტაბულა და თავისუფლებაზე გამოეშვა საშიში და ძლიერი ძალა, მისი ჩანაფიქრი არ ასრულდა მაგრამ ასრულდა ჩარლის სიკვდლი, ედვარდი გადაწყვეტს იძიოს შური და გაარკვიოს ტაბულების საიდუმლო.
Alone in the Dark (2008)
სადღაც ცენტრალური პარკის ცენტრში იმალება საშინელი საიდუმლო, ის ააშენეს XIX საუკუნის შუა ნახევარში გავლენიანმა ჯელტმენებმა, ის უნდა გამხდარიყო წყნარი მოსასვენებელი ადგილი ნიუ-ორკში, მაგრამ ის განკუთვნილი სულაც არ ყოფილა ხალხზე, თაობიდან თაობამდე საიდუმლოს შემნახველები მალავდნენ სიმართლეს, შეენახათ ნებისმიერ ფასად ის მაგრამ ბოლოს ყველაფერი მაინც მჟღავნდება.
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სერიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები
ახალქალაქი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
ახალქალაქი (ყოფილი წითელქალაქი, გადაერქვა 1946 წლის 2 ნოემბერს .) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე თეძმის მარჯვენა მხარეზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, გარიყულა, გოსტიბე, ერთაწმინდა, ზემო ჩოჩეთი, თეძმისხევი, კაპრაშიანი, რკონი, ჩაჩუბეთი). ზღვის დონიდან 620 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1050 ადამიანი.
ისტორია
ეს ადგილები იშვიათი კლიმატური პირობების გამო, ვახუშტის სიტყვით, „ვენახ-ხილით ნაყოფიერ“ სააგარაკო ადგილს წარმოადგენდა. აქ გადიოდა თრიალეთ-მანგლისისა და შიდა ქართლის დამაკავშირებელი მნიშვნელოვანი გზა.
ისტორიულ წყაროებში ახალქალაქი პირველად იხსენიება XVII საუკუნის დასაწყისში 1609 წელს ქართლში ყირიმელ თათართა შემოჭრასთან დაკავშირებით. ამ დროს იგი არ იყო ქალაქი. ახალქალაქის გაქალაქება დაკავშირებულია ქართლის მეფე როსტომის (1632-1658 წწ.) სახელთან. ახალქალაქის ღვთისმშობლის ეკლესიის კედლებზე შემონახული წარწერის თანახმად, ირანში შაჰ-სეფის (1629-1642 წწ.) ყაენობის დროს როსტომსა და მის თანამეცხედრეს მარიამ დედოფალს თეძმის ნაპირას გაუშენებიათ ქალაქი და მისთვის მეფის ქალაქი უწოდებიათ. ქალაქშივე აუშენებიათ საყდარი და მონასტერი. მეორე წარწერაში ქალაქის დაარსება-განაშენიანების მოთავედ დასახელებულია მეფის კარის მდივანი მერაბ ყორღანაშვილი. ახალქალაქის მოურავები თარხნიშვილები იყვნენ. სამეფო ხელისუფლების გაუქმების შემდეგ ისინი მთლიანად დაეპატრონნენ ქალაქს. XIX საუკუნის დასაწყისიდან ისტორიულ წყაროებში ახალქალაქი ქალაქად აღარ იხსენიება. 1921-30 წლებში იყო გორის მაზრის ახალქალაქის რაიონის ცენტრი.
ღირსშესანიშნაობა
შემორჩენილია გალავანი და დარბაზული ტიპის ეკლესია, გვიანდელი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია (ლაპიდარული წარწერით) და სამრეკლო, ასევე 1885 წ. აშენებული ე.წ. „ბოლგარსკიაანთ სასახლე“, ამჟამად თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი „გარიყულა“.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიუაუის შტატი
ჩიუაუა (Estado Libre y Soberano de Chihuahua) — ფართობით უდიდესი შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქი — ჩიუაუა. შტატი დაარსდა 1824 წლის 6 ივლისს.
შტატს ესაზღვრება:
შტატის უდიდესი ქალაქია სიუდად-ხუარესი. შტატი მოიცავს 67 მუნიციპალიტეტს.
კატეგორია:მექსიკის შტატები
დეარგ-დუე
ჯარეგ-დუე — საზარელი ქალი-არსება ირლანდიიდან, რომლის სახელიც "სისხლის წითელ მწოველს" ნიშნავს. ვამპირის ეს ნაირსახეობა, რომელსაც კელტების ხანას უკავშირებენ, დღემდე თავზარს სცემს ადგილობრივ მოსახლეობას. ასეთი არსების სავარაუდო ადგილსამყოფელის გაუვნებელყოფის ერთადერთი საშუალებაა, საფლავზე ქვების დახვავება.
დეარგ-დუეს შესახებ ყველაზე ცნობილი თქმულებაა ლამაზი ქალის შესახებ, რომელიც სავარაუდოდ უოთერფორდშია დაკრძალული, ეკლესიის ეზოში, "წელში მოხრილი ხის" გვერდით. წელიწადში რამდენიმეჯერ იგი ამოდის საფლავიდან და თავის უნარს იმისათვის იყენებს, რომ ადამიანი შეაცდინოს და შემდეგ - მოკლას.
დანაგი
დანაგი — ვამპირი ფილიპინებიდან, რომელსაც უკავშირდება კუნძულებზე მცენარე ტაროს გახარება მრავალი წლის წინ. ისტორიულად, დანაგი ადამიანებთან თანამშრომლობდა, მაგრამ მათი მეგობრობა დასრულდა მაშინ, როდესაც ქალმა თითი გაიჭრა და დანაგმა ჭრილობა მოუწოვა; ამ დროს კი მას ისე მოეწონა გემო, რომ „მსხვერპლს“ სისხლი სულ გამოაცალა.
კატეგორია:ვამპირები
განდეგილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
განდეგილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალიატე
ალიატე — ლიდიის მეფე მერმონიდების დინასტიიდან ძვ. წ. 610 - ძვ. წ. 560 წლებში. სადიატესის ვაჟი.
პერიანდრი, კორინთოს ტირანი მილეტის ტირანის ფრასიბულეს მეგობარი იყო, და წინასწარ შეატყობინა მას ორაკულის პასუხის შესახებ. ალიატემ კი ორაკულის პასუხის მიღებისთანავე გაგზავნა მილეტში ელჩები ზავის დასადებად, სანამ ტაძარი არ იქნება აღდგენილი. რადგან ფრასიბულემ წინასწარ იცოდა ამის შესახებ, მან ასეთი ეშმაკობა მოიგონა: ბრძანა მთელი პური რაც ქალაქშია ბაზრის მოედანზე მიეტანათ და მოქალაქეებს უბრძანა, ნიშნის შემდეგ დაეწყოთ ქეიფი. როდესაც ელჩმა ეს დაინახა, დაბრუნდა და მოახსენა ალიატეს, რომ მილეტიელები, არა მხოლოდ არ არიან ომისგან გამოფიტულნი, არამედ ყველაფერი აქვთ და ქეიფობენ, ალიატემ ზავი დადო ქალაქთან.
მეორე ომს ალიატე აწარმოებდა მიდიელებთან და მათ მეფესთან, კიაკსართან. ამ ომის მიზეზი იყო, ის რომ, კიაკსარი წაეჩხუბა მის სამსახურში მყოფ სკვითებს, სკვითები ლიდიაში გაიქვნენ და ალიატემ მათ გადაცემაზე კატეგორიული უარი განაცხადა. ომი 5 წელი გრძელდებოდა ისე რომ, გამარჯვებული არ იყო გამოკვეთილი. მეექსვსე წელს, ბრძოლის დროს მზის დაბნელება მოხდა. დაბნელებამ მიდიელებს და ლიდიელებს უბიძგა შეეწყვიტათ ბრძოლა და ზავი დაედოთ. ალიატემ თავისი ქალიშვილი, არიენისი, გაათხოვა ლიაკსარის ვაჟზე, ასტიაგზე.
შემდეგ ალიატემ განდევნა წინა აზიიდან კიმერიელები და აიღო სმირნა. დაიწყო ომი კლაზომენთან, რომელიც წარუმატებლად დამთავრდა.
ალიატემ 50 წელი იმეფა და გარდაიცვალა. მის საფლავზე ყორღანი აღმართეს, რომლის ძირშიც ქვის ფილები იყო. იგი დიდი ხნის მანძილზე იყო ლიდიის ყველაზე დიდი შენობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიდიის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 560
სანტა-მარია (დასავლეთი დავაო)
სანტა-მარია (ოფიციალურად სანტა-მარიას მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Santa Maria; Bayan ng Santa Maria) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ დავაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 57 526 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
Clavatula annielonae
Clavatula annielonae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აეროსტატი
მინი|მფრინავი ბურთები აეროსტატის ერთ-ერთი სახეობაა აეროსტატი — ჰაერზე მფრინავი მსუბუქი საფრენი აპარატია. აეროსტატის ამწევ ძალას ქმნის (არქიმედეს კანონის შესაბამისად) მის გარსში მოთავსებული ჰაერზე მსუბუქი აირი, მაგ: წყალბადი, ჰელიუმი. აეროსტატი არის მართული (დირიჟაბლი), არამართული-ქარის მიმართულებით თავისუფლად მფრინავი სფერული გარსი. აეროსტატს უმთავრესად სპორტული და კვლევითი მიზნებისთვის იყენებენ, ხოლო მის მისაბმელებს სამოქალაქო თავდაცვაში და საველე დაზვერვაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრენი აპარატები
767
თარიღი უცნობია
*
ჩხიკვაძეები
ჩხიკვაძეები — ქართული გვარი, რომელიც წარმოშობით არის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუკისციხიდან. ჩხიკვაძეები გვხვდებიან იმერეთსა და აჭარაშიც მაგრამ გვარის ძირძველი წყარო მაინც გურია რჩება. 2010 წლის 10 იანვარს სამების საკათედრო ტაძარში უწმინდესმა და უნეტარესმა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა ილია II-მ დალოცა ჩხიკვაძეების გვარი. ასევე იკურთხა ჩხიკვაძეების გვარის მფარველი წმინდა გიორგის ხატი, დადგინდა გერბიც.
Clavatula asamusiensis
Clavatula asamusiensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პაპის ჟანდარმერია
მინი|ვატიკანის ჟანდარმის ქუდი პაპის ჟანდარმერია ან ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფოს ჟანდარმთა კორპუსი (Corpo della Gendarmeria dello Stato della Città del Vaticano) — ვატიკანის ჟანდარმერია ანუ პოლიცია, უშიშროების სამსახური რომელიც პასუხისმგებელია ვატიკანის უსაფრთხოებაზე, სამოქალაქო წესრიგის დაცვაზე, საზღვრის კონტროლზე, მოძრაობის კონტროლზე, კრიმინალურ გამოძიებებზე და სხვა ზოგად საპოლიციო საკითხებზე. ჟანდარმთა გარკვეული ნაწილი მოგზაურობს პონტიფიკოსთან ერთად, ამ უკანასკნელის უსაფრთხოების გარანტირებისათვის. კორპუსის შემადგენლობაში შედის 130 თანამშრომელი, კორპუსი კი არის უშიშროების და სამოქალაქო თავდაცვის სერვისთა დეპარტამენტის (რომელშიც ასევე შედის ვატიკანის სახანძრო დეპარტამენტი) და ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფოს სამმართველოს შემადგენელი ნაწილი.
კორპუსის მეთაურია ინსპექტორ გენერალი. 2006 წლის ივნისიდან ვატიკანის ინსპექტორ გენერალია დომენიკო ჯანი.
ვატიკანის პირველი უშიშროების სამსახური - Corpo della Gendarmeria, პაპმა პიუს VII-მ შექმნა 1816 წელს. ეს სამსახური ვატიკანის სამხედროს შემადგენელი ერთეული იყო სანამ პავლე VI-მ წმინდა საყდრის ჯარი მხოლოდ პონტიფიკოსის შვეიცარიელთა არმიამდე არ შეამცირა. 1970-91 წლებში ვატიკანის პოლიციას ეწოდებოდა ცენტრალური უშიშროების ოფისი, ხოლო 1991 წლიდან 2002 წლამდე, ვატიკანის პოლიციას ეწოდებოდა Corpo di Vigilanza dello Stato della Città del Vaticano.
სქოლიო
კატეგორია:ვატიკანი
ახალსოფელი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ახალქალაქის თემში. მდებარეობს მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 650 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რევაზ ბეშიძე
რევაზ ბეშიძე (დ. 5 ნოემბერი, 1959, თბილისი) - საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იაპონიაში, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. მიიღო განათლება ქალაქ სოხუმის შოთა რუსთაველის სახელობის N1 საშუალო სკოლაში 1966-1976 წწ. შემდგომი განათლება მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე სპეციალობით გეოგრაფია 1976-1982 წლებში. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში 1986-1990 წლებში. აქვს დასრულებული ნატოს თავდაცვის კოლეჯის უმაღლესი კურსი (რომი, 1998-1999 წლებში). სწავლობდა აშშს ჯორჯ მარშალის სახელობის უსაფრთხოების საკითხების შემსწავლელი ევროპული ცენტრში, უმაღლესი კურსზე, გერმანია (გარმიშ-პატერკინხენი, 2000 წელი). იყო ნატოს სტიპენდიანტი (ბრიუსელი, 2000-2002 წლებში). დაასრულა დიდი ბრიტანეთის სამეფო თავდაცვის კოლეჯის საერთაშორისო ურთიერთობების სრული კურსი (ლონდონი, 2005 წელი).
სამეცნიერო მოღვაწეობა
01.12.1982-01.10.1983 იყო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის "ატოლის" სოხუმის ფილიალი-ინჟინერი. 01.10.1983-01.05.1989 მუშაობდა როგორც აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი-ლაბორანტი; მასწავლებელი. 01.05.1989-10.1096 მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში. დოცენტი, გეოგრაფიის კათედრის გამგე. 05.11.1996.- 22.11.1996 მსახურობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ორგანიზაციების დეპარტამენტის ნატოს სამმართველოს მე-III მდივანად. 1922.11.96-01.04.1997 იყო სამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის სამხედრო თანამშრომლობის სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 01.08.1997-26.03.1998 გახდა სამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის სამხედრო თანამშრომლობის სამმართველოს უფროსი. 26.03.1998-01.11.1998 იყოსამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის რუსეთთან სამხედრო თანამშრომლობის სამმართველოს უფროსი. 01.11.1998- 17.05.2000 მუშაობდა სამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილედ. 17.05.2000-06.07.2004 იყო სამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის დირექტორი.
დიპლომატიური რანგი
1999-2004 წლებში იყო სამხედრო საკითხებში საქართველო-რუსეთის მოლაპარაკებებზე სახელმწიფო დელეგაციის წევრი, საექსპერტო ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1997-2009 წლებშისაქართველოს სახელმწიფო და სამთავრობო დელეგაციების წევრი: ეუთო-ს, ნატო/ეაპს-ის, დსთ-ს და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში გამართულ შეხვედრებსა და მოლაპარაკებებზე. 1998-2003 წლებში მუშაობდა საქართველოს დელეგაციის წევრად უსაფრთხოების დიალოგში: აშშ-სთან, დიდ ბრიტანეთთან, გერმანიასთან, უკრაინასთან.
ეზიდები
ეზიდები, მოძველებული — იეზიდები (Êzidî, Êzîdî, ܓ̰ܠܟܝܐ, يزيدي,) — ეთნიკური ქურთების მცირერიცხოვანი რელიგიური განშტოება, რომლის მიმდევრები ძირითადად ჩრდილოეთ ერაყსა და თურქეთში ცხოვრობენ, შედარებით მცირერიცხოვანი თემები სომხეთში, საქართველოში, აგრეთვე ირანში, სირიასა და უკრაინაში. ეზიდთა დიდი ნაწილი ემიგრაციაშია ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნებში. მათი საერთო რაოდენობა სავარაუდოდ 1 მილიონია. ისინი მეტყველებენ ქურთული ენის ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ დიალექტზე — კურმანჯიზე.