cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტრანსვესტიზმი
ტრანსვესტიზმი (ტრანსვესტიტი) — დამამცირებელი ტერმინი, (იხ. ქროს-დრესინგი - ქროს დრესერი) საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ჩაცმისაკენ სწრაფვა. დიდი ხნის განმავლობაში მას უკავშირებდნენ მხოლოდ და მხოლოდ ჰომოსექსუალობას, ამასთან აქტიურს ქალებთან და პასიურს – მამაკაცებთან. ამიტომ ქვეყნებში, სადაც ჰომოსექსუალობა კანონით იდევნებოდა, ტრანსვესტიზმი ითვლებოდა ამორალურ და დანაშაულებრივ მოვლენად. თანამედროვე თვალსაზრისით, ტრანსვესტიზმი – არაერთმნიშვნელოვანი მოვლენაა, რადგან საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ტარების მოტივები შეიძლება იყოს არსობრივად სხვადასხვა. ნამდვილი ტრანსვესტიზმი წარმოადგენს პერვერსიას, რომლის დროსაც საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ჩაცმა იწვევს სექსუალური სიამოვნების განცდას, მაგალითად, მამაკაცებში ძლიერ სექსუალურ აღგზნებას ქალის თეთრეულის, კაბის, წინდების და ა.შ. ჩაცმის დროს. ამ პროცესს ხშირად თან ახლავს სარკის წინ საკუთარი სხეულის ფერება და ონანიზმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩაცმულობა კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი
ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი (ჩინ: 中國共產黨中央委員會總書記) — უმაღლესი თანამდებობა ჩინეთის კომუნისტურ პარტიაში. „ჩკპ ცკ-ს“ გენერალურ მდივანს ერთდროულად უკავია ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის სამდივნოს და ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს მეთაურის თანამდებობა.
როგორც წესი ჩკპ ცკ-ს მდივანს სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობა უჭირავს.
გენერალური მდივნები
{| width=80% class="wikitable" ! width=2% | თანიმდევრობა ! width=10% | სურათი ! width=14% | თავმჯდომარე / გენერალური მდივანი ! width=12% | მმართველობის დასაწყისი ! width=12% | მმართველობის დასასრული
ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარეები (1945-1982)
December 26, 1893 - 9 სექტემბერი 1976 (82 წლის)||19 ივნისი 1945||9 სექტემბერი 1976 February 16, 1921 - 20 აგვისტო 2008 (87 წლის)||7 ოქტომბერი 1976||28 ივნისი 1981 November 20, 1915 - 15 აპრილი 1989 (73 წლის)||29 ივნისი 1981||11 სექტემბერი 1982
ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნები(1982-)
October 17, 1919 - 17 იანვარი 2005 (85 წლის)||16 იანვარი 1987||1 ნოემბერი 1987 August 17, 1926||24 ივნისი 1989||15 ნოემბერი 2002 December 21, 1942||16 ნოემბერი 2002||15 ნოემბერი 2012 June 1, 1953||15 ნოემბერი 2002||დღემდე
შიდა ქართლის მხარე
შიდა ქართლის მხარე — მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინცია შიდა ქართლის ცენტრალურ ნაწილს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-SK. მხარეს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.
ისტორია
მცხეთის, კასპის, გორის, ქარელის და ხაშურის მუნიციპალიტეტები წარმოადგენენ ნაწილს ისტორიული შიდა ქართლისა, რომელსაც ძველად ზენა სოფელი ეწოდებოდა. თვით ისტორიული ქართლი გეოგრაფიული მდებარეობისა და უმთავრესი მდინარის მტკვრის მიხედვით დანაწილებული იყო ზემო, შუა ანუ შიდა და ქვემო ქართლად.
შიდა ქართლი ვრცელდებოდა აღმოსავლეთით არაგვსა და თბილისამდე, ჩრდილოეთით — კავკასიონის ცენტრალურ ქედამდე, დასავლეთით — ლიხის ქედამდე, ხოლო სამხრეთით — თრიალეთის ქედამდე და ფარავნის ტბამდე. შიდა ქართლის მტკვრის სამხრეთით მდებარე ნაწილს გაღმამხარი ეწოდებოდა. ეს უკანასკნელი ისტორიული წყაროების მიხედვით ზოგჯერ არ შედიოდა შიდა ქართლში, მაშინ როცა მტკვრის ჩრდილოეთით მდებარე ქვეყანა ყოველთვის შიდა ქართლში იგულისხმებოდა.
XVII-XVIII საუკუნეებში შიდა ქართლის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს ზემო ქართლი ეწოდებოდა. XVII საუკუნის პირველი მეოთხედიდან, ოსმალეთის მიერ სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ ისტორიული ზემო ქართლი დიდი ხნით ჩამოშორდა ქართლის სამეფოს და სახელწოდება გადავიდა შიდა ქართლის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილზე. ამჟამად ისტორიული შიდა ქართლის ჩრდილოეთი ნაწილი სამხრეთ ოსეთის დროებით ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის.
ზოგადი ცნობები
მხარის იმ ნაწილში, რომელსაც საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება აკონტროლებს, 373 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:
გეოგრაფია
მდინარე აღმოსავლეთ ფრონედან მდინარე არაგვამდე მტკვრის მარცხენა სანაპიროს გასწვრივ გაწოლილია კვერნაქის სერი. მისი სამხრეთი ფერდობის ფლატეებსა და ქარაფებში გამოქვაბულებია. კვერნაქის სერის სამხრეთით, მტკვრის პირას მდებარეობს აშურიანის ველი, რომელსაც უძველესი დროიდან საზამთრო საძოვრად იყენებდნენ. შრომის გარკვეული ორგანიზაციის საფუძველზე შიდა ქართლის ვრცელი დაბლობები და საზაფხულო და საზამთრო საძოვრები ქმნიდნენ ინტენსიური მიწათმოქმედებისა და მესაქონლეობის განვითარების შესაძლებლობას. შიდა ქართლის ბუნებრივმა პირობებმა და მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ განსაზღვრეს ის როლი, რომელიც ამ რეგიონმა შეასრულა ქართული სახელმწიფოებრიობის ისტორიაში.
ადგილობრივი მმართველობა
მხარეში ადგილობრივი თვითმმართველობა ხორციელდება შემდეგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების მიხედვით:
ეკონომიკა
მხარის სამხრეთი ნაწილი საქართველოს ძირითადი საავტომობილო და სარკინიგზო მაგისტრალის გასწვრივ არის განლაგებული და მნიშვნელოვანი სამრეწველო პოტენციალი აქვს (გორი, კასპი, აგარა). გორის რაიონი მეხილეობის ცენტრია.
ღირსშესანიშნაობები
მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
ისტორია
მხარის ადრინდელი ისტორია იხილეთ სტატიებში:
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარე
ახალი ჰოლანდია
სახელწოდება ახალი ჰოლანდია შეიძლება აღნიშნავდეს:
მათიას თეოდორ ფოგტი
მინი|250პქ|თეოდორ ფოგტი მათიას თეოდორ ფოგტი (დ. 5 მაისი, 1959, რომი) — გერმანელი ისტორიკოსი და მუსიკათმცოდნე. ის არის ავტორი მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა. 1992/1995 წლებში ფოგტმა განავითარა კანონის ახალი კონცეფცია საქსონიის კულტურული სექტორისთვის. 1997 წლიდან ის არის კულტურის პოლიტიკის და კულტურის ისტორიის პროფესორი ციტაუ/გერლიცის უნივერსიტეტში. ამჟამად, მუშაობს მენეჯმენტის და კულტურის კვლევების ფაკულტეტზე. 1994 წლიდან  ფოგტი არის საქსონიის (გორლიცი, გერმანია) კულტურული ინფრასტრუქტურის ინსტიტუტის (Institut für kulturelle Infrastruktur Sachsen) დამფუძნებელი და  დირექტორი. მან შეისწავლა თეატრმცოდნეობა, ფილოსოფია, გერმანისტიკა და მუსიკათმცოდნეობა ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებში. 1990 წლიდან იკვლევს ისეთ საკითხებს როგორიცაა, ევროპის კულტურის ტრანსფორმაცია და ასევე კულტურის ეკონომიკა და პოლიტიკა. პროფ. ფოგტს გამოქვეყნებული აქვს 100-ზე მეტი მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის ბერლინში, ბრიუსელში, ფრანკფურტში, ნიუ-იორკში, ოქსფორდში, ვენაში, ტოკიოში და ასევე კულტურის განვითარების კუთხით იგი თანამშრომლობს ბევრ ორგანიზაციებთან, იუნესკოს ხელმძღვანელობით. ფოგტი ევროპაში (განსაკუთრებით გერმანიაში) ითვლება, როგორც ინოვაციური რეფორმატორი, კულტურის გამოჩენილი  ანიმატორი (მხატვარი-მულტიპლიკატორი), რომელიც მუშაობს  გერმანიის მთავრობასთან და  ადგილობრივ ხელისუფლებასთან, ასევე იგი მსოფლიოში  ცნობილი ლექტორია.
2014 წელს მას გადაეცა პოლონეთის რესპუბლიკის საპატიო ორდენი მისი შეტანილი წვლილისათვის გერმანიისა და პოლონეთის თანამშრომლობაში. ის არის კათოლიციზმის მიმდევარი, ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
Polyrhachis batesi
Polyrhachis batesi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მათიას თეოდორ ფოგტი
ბიოგრაფია
მათიას თეოდორ ფოგტი გაიზარდა  ფრაიბურგის მახლობლად. ის არის თეოდორ სპირას (1885-1961) შვილიშვილი, რომელიც სოციალისტებმა  გააძევეს კიონისბეგის უნივერსიტეტიდან.
ხუთი წლის ასაკიდან მათიას თეოდორ ფოგტი  სწავლობდა ფლეიტაზე  დაკვრას. 1971 წლიდან ფოგტი სწავლობდა ვიოლონჩელზე დაკვრას ბაზელის კონსერვატორიაში  ნიკოლაუს ულენხუთთან, მოგვიანებით კი ათის თაიჰმანესთან ფრაიბურგში, ხოლო ზოგიერთ კომპოზიციებს  ასრულებდა  ლუიჯი ნონოს და ჰანს-პიტერ ჰალლერის ხელმძღვანელობით.
სკოლის დამთავრების შემდეგ ფოგტი სწავლობდა თეატრმცოდნეობის, ფილოსოფიის, მუსიკათმცოდნეობის და გერმანისტიკის ფაკულტეტებზე, კერძოდ კი მიუნხენში (ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტში),   პარიზში და ბერლინში (ტექნიკურ უნივერსიტეტში). მიუნხენში სწავლილას ის იყო ჰანს ლამის პირადი ასისტენტი, რომელიც ისრაელის კულტურულ საზოგადოებას მიუნხენსა და ზემო ბავარიაში ხელმძრვანელობდა. 1983 წელს მან მიიღო მაგისტრის აკადემიური ხარისხი მიუნხენის ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტში კლაუს ლაზაროვიჩის და სუსანა ვილის ხელმძღვანელობით. 1988 წელს ბერლინის ტექნიკურ უნივერსიტეტში ფოგტს მიენიჭა დოქტორის აკადემიური ხარისხის წოდება, ცნობილი მუსიკათმცოდნე - კარლ დაჰლჰაუსის  ხელმძღვანელობით, ხოლო 2008 წელს მან მისი დოქტორის აკადემიური ხარისხი ჰაბილიტაციით „Dr. phil.“ აიმაღლა.
1983 წლიდან მ. თ. ფოგტი კითხულობს მოხსენებებს და ლექციებს გერნამულ, ინგლისურ, ფრანგულ, და იტალიურ ენებზე. იგი ლექციებს კითხულობდა, როგორც მოწვეული პროფესორი ევროპის უნივერსიტეტებში, იაპონიაში, აშშ-ში და საქართველოში.
1979/1985 წლებში ის ინტენსიურად აქვეყნებდა სტატიებს გერმანიის, ავსტრიისა და საფრანგეთის სხცანასხვა ჟურნალებში.
1986/1989 წლებში მ. თ. ფოგტი ხელმძღვანელობდა საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურს ბაიროიტის ფესტივალზე (Bayreuth Festival). მან დასაბეჭდად მოამზადა ასევე ამავე პრესტიჟული ფესტივალის პროგრამის წიგნი.
მაგისტრატურის დამთავრების შემდეგ მ.თ. ფოგტი მუშაობდა მნიშვნელოვან მუსიკალურ ივენთებზე ვენის სახელმწიფო ოპერაში, ზალცბურგის ფესტივალზე, მილანის  ლა სკალას თეატრში,  მათ შორის ვენეციის ბიენალე, შატლეს თეატრი პარიზში, მოსკოვის სახელმწიფო თეატრი, რუსეთის ნაციონალური თეატრი და რომის თეატრში. როგორც მუსიკოსი და მუსიკათმცოდნე, მისის ყურადღება ორიენტირებულია  თანამედროვე მუსიკაზე და მუსიკის როლზე, როგორც  თეატრში ისე ოპერაში. იგი თანამშრომლობდა ლუიჯი ნონოსთან, ლუჩიანო ბერიოსთან და კარლჰეინც შტოკჰაუზენთან  მსოფლიო პრემიერებზე „პრომეთე“,  „Un Re in Ascolto“, „Samstag aus Licht“.
1997 წლიდან მათიას თეოდორ ფოგტი არის კულტურის პოლიტიკისა და ისტორიის პროფესორი ციტაუ/გორლიცის უნივერსიტეტში. ფოგტი ასევე ასწავლიდა ევროპის სხვადასხვა უნივერსიტეტებში: 2002/2010 კარლის სახელობის უნივერსიტეტი პრაღაში, 2013 ვროცლავის უნივერსიტეტი, 2009 სანიოს უნივერსიტეტი, 2012 კრაკოვის უნივერსიტეტი, ხოლო 2012/2014 წლებში ვენის უნივერსიტეტი.
1997 წელს  იუნესკოს გენერალური დირექტორის Federico Mayor  პატრონაჟით  ფოგტმა  დააარსა  ახალი სასწავლო პროგრამა - კულტურა და მენეჯმენტი (B.A./M.A.), საქსონიის (ციტაუ/გორლიცის) კულტურული ინფრასტრუქტურის ინსტიტუტის პასუხილმგებლობით. სასწავლო მოდული მიზნად ისახავს გააცნოს სტუდენტებს როგორც კულტურის კვლევები, ასევე ეკონომიკის და  კონკრეულად კი ფოკუსირდება ცენტრალური ევროპის საკითხებზე
პოლიტიკური საქმიანობა
მათიას თეოდორ ფოგტი არის ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის სოციალური ფრთის წევრი, შესაბამისად აქტიურად მონაწილეობს დემოკრატიული პარტიის საქმიანობაში.
კულტურული მოღვაწეობა
მათიას-თეოდორ ფოგტის ყველაზე შესანიშნავი მიღწევა იყო  კანონში ახალი  სისტემის განვითარება, რომელიც კულტურის სექტორის ფინანსურად გაძლიერებას ისახავს მიხნად. იგი კულტურის სექტორში კანონის ახალი კონცეფციის  ავტორია  საქსონიაში. ამ ღონისძიებამ გაუმჯობესა გერმანიის კულტურული ინსტიტუციების დაფინანსება, შემდგომ გერმანიის წარმომადგენელთა  პალატამ   ეს მოდელი შესთავაზეს  სხვა ქვეყნებს.
როგორც მეცნიერი ფოგტი იკვლევს ევროპის კულტურის ისტორიას, განსაკუთრებით კულტურული ტრანსფორმაციების პროცესებს და კულტურის პოლიტიკის საკითხებს. მის ძირითადი ინტერესს წარმოადგენს კულტურის პოლიტიკის კვლევის  მეთოდოლოგიური ასპექტები. კვლევის სხვა სფეროა ეროვნული უმცირესობები.
90-იანი წლების დასაწყისში და დღემდე ფოგტი აშენებს  კულტურის მენეჯმენტის  ევროპულ ქსელს, რომელიც ამჟამად მოიცავს  უნივერსიტეტებსა და ინსტიტუტებს გერმანიაში, პოლონეთში, უნგრეთში, რუმინეთში, იტალიაში, საფრანგეთშის, ჩეხეთში, ლატვიაში, ლიტვაში, ფინეთში, რუსეთში, შვედეთში, ბულგარეთში, იაპონიასა და საქართველოში.
28.05 – 01.06. 2012 წ. გორლიცში გაიმართა  მე-15 საიუბილეო საერთაშორისო კონფერენცია. ევროპის ქვეყნებში ფოგტი  არაერთი კვლევის და  სამეცნიერო პროექტის ავტორია. დღეისათვის იგი მუშაობს  მრავალეროვნულ კვლევის პროექტზე  „Brain Gain for Middle Size Cities“. ასევე ფოგტი იმ საზოგადოების პრეზიდენტია, რომელიც  ჯილდოებს გადასცემს  კულრუტული განსხვავებების და ინტერნაციონალური მუშაობისთვის  გამოჩენილ მოღვაწეებს. გამარჯებულებს შორის არიან: ფრეია ვონ მოტკე, ვლადისლავ ბარტოზევსკი, ნორმან დეივისი, ფრიც სტერნი და ტედიუს მაზოვიჩი.
მან გადაწყვიტა თავისი კარიერა მიუძღვნას კულტურის მხარდაჭერას. როგორც ცნობილი სპეციალისტი, იგი აწყობს სტუდენტებისთვის ღონისძიებებს და კონფერენციებს, როგორიცაა  ახალგაზრდა მუსიკოსების შეხვედრები ამ სფეროს პროფესიონალებთან (საერთაშორისო ხელოვნების საზაფხულო სკოლა).
მათიას თეოდორ ფოგტი არის 400-ზე მეტი წიგნისა და ნაშრომის ავტორი, თანაავტორი და გამომცემელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:გერმანელი მუსიკათმცოდნეები
ამაიაკ ქობულოვი
ამაიაკ ზაქარიას ძე ქობულოვი (დ. 1906, თბილისი, — გ. 10 თებერვალი, 1955, მოსკოვი) — საბჭოთა უსაფრთხოების სამსახურების მოხელე, გენერალ-ლეიტენანტი (1945). სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილის ბოგდან ქობულოვის უმცროსი ძმა; წარმოშობით თბილისელი სომეხი.
ბიოგრაფია
1921 წელს მსახურობდა წითელ არმიაში, შემდეგ მუშაობდა ბუხჰალტრად, მ. შ., „ბორჯომის“ ქარხანაში. 1929 წლიდან სხვადასხვა თანამდებობაზე მსახურობდა საქართველოს სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ შინსახკომის სახელმწიფო პოლიტიკურ სამმართველოში. დაწინაურდა ლავრენტი ბერიას აღზევებასთან ერთად; ითვლებოდა ბერიას უახლოესი გარემოცვის წევრად. 1937-1938 წლებში, სხვადასხვა დროს, იყო შინსახკომის ახალციხის და გაგრის რაიონული განყოფილებების უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინსახკომის სამმართველოს უფროსი, აფხაზეთის ასსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოვალეობის დროებით შემსრულებელი, 1938 წლის დეკემბრიდან — უკრაინის სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის I მოადგილე.
1939 წლის აგვისტოში ქობულოვი გაიგზავნა საბჭოთა საელჩოს რეზიდენტად ბერლინში. გერმანელებმა სწრაფად გაშიფრეს და აწვდიდნენ ცრუ ინფორმაციას — თითქოს გერმანიის ჯარების მობილიზება არ იყო საბჭოთა კავშირზე თავდასხმისთვის გამიზნული. ამან, თავის მხრივ, გამოიწვია საბჭოთა ლიდერების დეზინფორმირება. მიუხედავად ამისა, 1941 წელის ივლისში მოსკოვში დაბრუნებული ქობულოვი სახელმწიფო უშიშროების და შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრად დანიშნეს უზბეკეთის სსრ-ში, სადაც 1945 წლის იანვრამდე იმსახურა. შემდეგ მნიშვნელოვანი თანამდებობები ეჭირა სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროში, მათ შორის, იყო გულაგის უფროსის I მოადგილე. ბერიას და ბოგდან ქობულოვის დაპატიმრების შემდეგ, 1953 წლის ივნისში ამაიაკ ქობულოვი (იმ დროს შსს-ის საკონტროლო ინსპექციის უფროსის მოადგილე იყო) დააპატიმრეს და 1954 წლის ოქტომბერში სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. 1955 წელს პროკურატურამ უარი თქვა ქობულოვის შეწყალების წერილებზე. იმავე წელს დახვრიტეს. რეაბილიტირებული არ ყოფილა.
მთავარი ამანაუზი
მთავარი ამანაუზი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონზე, მდინარე ამანაუზის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3752 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებით.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები
გუგუთი
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „მუღანლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Муганло“ სახით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 127 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სუმატრის ტროპიკული ტყეები
სუმატრის ტროპიკული ტყეები 2004 წლიდან წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს. მოიცავს კუნძულ სუმატრაზე მდებარე ინდონეზიის სამ ეროვნულ პარკს: გუნგუნ-ლიოსერს, კერინჩი-სებლატს, ბუკიტ-ბარისან-სელატანს. ძეგლს იუნესკოს ეს სტატუსი მინიჭებული აქვს კრიტერიუმებით: vii - გასაოცარი სილამზე, ix - ცნობილი მაგალითი იმისა, რომ აქ ეკოლოგიური და ბიოლოგიური პროცესები მიმდინარეობს და x - მოიცავს ბუნების ბევრ მკვიდრს ნაკრძალში.
ტყეებში გავრცელებულია ცოცხალი სამყაროს ბევრი ისეთი სახეობა, რომლებიც დედამიწაზე უკვე გადაშენების პირასაა მისული. სულ გავრცელებულია მცენარეთა 10 000 სახეობა, მათ შორის 17 ენდემურია, ძუძუმწოვართა 200 სახეობა, ფრინველთა 580 სახეობა, მათგან 21 ენდემური.
პერშერონი
thumb|პერშერონი პერშერონი (percheron) — მძიმეტვირთმზიდი ცხენის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის დასაწყისში საფრანგეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში პერშის (Perche) რაიონში. ჯიში შექმნილია ადგილობრივი შესაბმელი ცხენების „თავისში მოშენებით“ და გაუმჯობესებულია აღმოსავლური ჯიშის ცხენების (უმთავრესად არაბული) ჩართვითი შეჯვარების მეშვეობით. თანამედროვე პერშერონები მასიური, ჰარმონიულად აგებული, მაგარი და მშრალი კონსტიტუციის ცხენებია, ფერად ნაცრისფერი ან შავი, ამტანია, შეუძლია გადაიტანოს 25 ტ-მდე ტვირთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენის ჯიშები
Polyrhachis beauforti
Polyrhachis beauforti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
მისისიპური ეპოქა
მისისიპური ეპოქა  (რიგი) წარმოადგენს კარბონული პერიოდის მე-2 საფეხურს, რომელიც დაიწყო 359 მილიონი წლის წინ და დასრულდა 318 მლნ.წ.წ. ეპოქას სახელი ეწოდა მისისიპის პატივსაცემად, რადგან მის ხეობაში აღმოჩენილი იქნა ამ პერიოდის უამრავი ქვა. ოფიციალური დაყოფის მიხედვით, მისისიპიური პერიოდი შედგება 3 საფეხურისგან:
კატეგორია:გეოლოგიური პერიოდები
ვლადიმერ ნონიკაშვილი
ვლადიმერ ნონიკაშვილი (დ. 1 აპრილი, 1962, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი პოლიტიკოსი.
Hits Unlimited
სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2 Unlimited-ის ალბომები
ვლადიმერ ნონიკაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ახალი ჰოლანდია (თბილისი)
ახალი ჰოლანდია — უბანი მთაწმინდის რაიონში (ვერა), ვარდისუბნის დასავლეთით მაღლობზე მდებარე უბნის ყოფილი სახელი. მოიცავდა ახლანდელი ერეკლე ტატიშვილისა (ყოფილი ყაზბეგის) და დიმიტრი ბაქრაძის ქუჩების მიდამოებს. იხსენიება XIX საუკუნის II ნახევარში შედგენილ თბილისის გეგმებზე. აქ უწინ არსებობდა ტავერნა „ახალი ჰოლანდია“, ჩანს, უბნის სახელიც აქედან მოდის.
არლინგტონი
არლინგტონი შეიძლება ნიშნავდეს:
ამანაუზის უღელტეხილი
ამანაუზის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონზე. სიმაღლე 3500 მ. თოვლიან-ყინულიანი საცალფეხო ბილიკით ამანაუზი ჩხალთის ხეობას ამანაუზის ხეობასთან (დომბაის ველი) აკავშირებს.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის უღელტეხილები
დაგარახლო
დაგარახლო (ყოფ. არუხლო/მარიამლო;  დაღარუხლო ) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, იფნარის თემში.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „არუხლო“/„მარიამლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Арухло“/„Марiамло“ სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Polyrhachis beccarii
Polyrhachis beccarii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეტოშის მლაშობი
მინი|ეტოშის მლაშობი მშრალ პერიოდში მინი|ეტოშის მლაშობი ნოტიო პერიოდში ეტოშის მლაშობი (Etosha pan) — მლაშობი ჩრდილოეთ ნამიბიაში. სიგრძე დაახლოებით 120 კმ, სიგანე დაახლოებით 50 კმ. ფართობი 4800 კმ². მდებარეობს კალაჰარის ჩრდილოეთ-დასავლეთ კიდეზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1,030 მ სიმაღლეზე. მარილის დიდი სივრცეა, ამ მხრივ, უდიდესია აფრიკაში. არსებობს გეოლოგიური მტკიცებულება იმისა, რომ მდინარე კუნენე წარსულში მიედინებოდა ტაფობის სამხრეთ ნაწილში, რასაც მოჰყვა უზარმაზარი ტბის შექმნა. მოგვიანებით შეიცვალა მდინარის მიმართულება და ტბა გაუდინარი დარჩა, ამასთანავე შემცირდა მისი ფართობი, წყალი აორთქლდა და წარმოიქმნა მარილიანი ტაფობი. ტერიტორია საზრდოობს მრავალრციხოვანი პარალელური არხებით. მშრალ პერიოდში ეტოშა წარმოადგენს მლაშობს, წვიმიან პერიოდში ივსება წყლითა და შლამით. ეტოშის მლაშობი არის ეტოშის ეროვნული პარკის ცენტრი, რომლის ფართობია 22,269 კმ². აქ დიდი რაოდენობით არის თავმოყრილი მსხვილი ნადირი; გარდა ამისა გვხვდება ლომი, სპილო, მარტორქა, კანა, ზებრა და სხვა. ორნითოფაუნას ქმნის ფლამინგო, აფრიკული სირაქლემა, არწივი, ციცარი და სხვა. ეტოშის მლაშობი პირველად შენიშნეს ევროპელებმა ფრენსის გალტონმა და ჩარლზ ჯონ ანდერსონმა 1851 წელს. წყალჭარბ ტერიტორიებს რამსარის კონვენცია იცავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეტოშის ეროვნული პარკი
ამანელისძენი
ამანელისძენი — XII-XIII საუკუნეების საქართველოს დიდგვაროვანი ფეოდალები, არგვეთის ერისთავთერისთავები. პირველად თამარის დროს იხსენიებიან. მათი გვარისა იყო დავით ნარინის მეუღლე თამარი. როდესაც არგვეთის ერისთავობა ძველ მფლობელთა (ბაღვაშთა) შთამომავლებმა კახაბერისძეებმა დაიბრუნეს, ამანელისძენი დაკნინდნენ და XIII საუკუნის შემდგომ საისტორიო წყაროებში აღარ იხსენიებიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
აშპაშხანა
აშპაშხანა (სპარსულად: اشپ-زخانه – "აშ" – წვნიანი, "ფაზ" – მხარშავი, "ხანა" – სახლი) – სასადილოების რიგები (სახაშეები, საქაბაბეები, სამწვადეები) ისტორიულ ძველ თბილისში, თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედნის სამხრეთ მხარეზე და ახლანდ. გორგასლის ქუჩის დასაწყისში. აშპაშხანა მოხსენიებული აქვს იოსებ გრიშაშვილს რამდენიმე ლექსში. შენზე ამბობენ: კუშტიაო, ამპარტავანი და გიწოდებენ უკარებელს, თავკერძს და ტრაბახს; მე კი მორცხვი ვარ! ვაქებ ტფილისს, სალაყბოს ყაბახს და მხიბლავს ნუში. აშპაშხანა, მკერდის მტევანი ("სონეტი რობაქიძეს") აშპაშხანისკენ, სადაც კლდის ქიმზე დგას ნარიყალა ჯავრით მზირალი, ჩავივლი დაღმართს და ერთ ნადიმზე შემხვდება ორი ნაჯიბგირალი. ("აშპაშხანისკენ")
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
მიგ-35
მიგ-35 (Микоян МиГ-35) (ნატოს კლასიფიკაციით Fulcrum-F არის მიგ-29М/М2 და მიგ-29К განვითარებული ვარიანტი. კლასიფიცირდება, როგორც 4.5 თაობის გამანადგურებელი, რომლის ერთადერთი პროტოტიპია მიგ-29М2. მიგ-35 არის საშუალო წონის თვითმფრინავი, მისი წონა წინა მოდელებთან შედარებით 30%-ით გაზრდილია.
ალექსანდრა კოლონტაი
200px|მინიატიურა|ალექსანდრა კოლონტაის საფლავი ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე ალექსანდრა მიხეილის ასული კოლონტაი (ქალიშვილობის გვარი დომონტოვიჩი; დ. 19 მარტი, 1872, პეტერბურგი — გ. 9 მარტი, 1952, მოსკოვი) — საერთაშორისო და რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე, საბჭოთა დიპლომატი.
მიგ-35
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
Polyrhachis bedoti
Polyrhachis bedoti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიგელ ხუარეს სელმანი
მიგელ ხუარეს სელმანი (Miguel Angel Juárez Celman; დ. 29 სექტემბერი, 1844, კორდოვა — გ. 14 აპრილი, 1909) — არგენტინელი იურისტი და პოლიტიკოსი. არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტი 1886-1890 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1886 წლის 12 ოქტომბრიდან 1890 წლის 6 აგვისტომდე.
ნინო ზურიაშვილი
ნინო ზურიაშვილი (დაბადების თარიღი: 1968 წლის 31 მარტი) — ქართველი გამომძიებელი ჟურნალისტი, სტუდია „მონიტორის“ დამფუძნებელი. ნინო ზურიაშვილმა 1991 წელს დაამთავრა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიკისა და მარკეტინგის სპეციალობით.
ჟურნალისტის კარიერა ნინომ 1996 წელს გაზეთ „ფინანსებში“ დაიწყო და გააგრძელა გაზეთ „კავკასიონში“ (1997-2000). 2000-2004 წლებში მუშაობდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ გადაცემაში „60 წუთი“, ხოლო 2005-2006 წლებში ამავე ტელეკომპანიაში, გადაცემაში „ბიზნეს-კურიერი“, პროდიუსერად.
2005 წელს ნინო სხვა ჟურნალისტებთან ერთად აარსებს სტუდია „მონიტორს“.
2007 წლიდან დღემდე სტუდია მონიტორის ჟურნალისტებმა 35 ჟურნალისტური გამოძიება და 3 დოკუმენტური ფილმი მოამზადეს. მათ გადაცემებში გამოაშაკაარავებულია ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების, კერძოდ კი  გამოხატვისა და სიტყვის თავისუფლების, სამართლიანი სასამართლოს უფლების, წამებისაგან დაცულობის უფლების, კერძო საკუთრების უფლების შემლახველი ფაქტები.
ნინო ზურიაშვილი 2008 წლიდან არის აგრეთვე თბილსის მედიაკლუბის გამგეობის თავმჯდომარე.
ჯილდოები
ნინო ზურიაშვილის ჟურნალისტურ გამოძიებას საქართველოს რკინიგზაში არსებულ კორუფციაზე მიღებული აქვს „განსაკუთრებული აღიარება“ „საგამოძიებო ჟურნალისტები და რედაქტორების“ მიერ, აშშ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 1968
ბაკონაო
ბაკონაოს ბიოსფერული ნაკრძალი (Reserva de la Biosfera Baconao) — დიდი ბიოსფერული პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუბაში. მდებარეობს ქალაქ სანტიაგო-დე-კუბიდან აღმოსავლეთით 20 კილომეტრში. ფართობი 848,57 კმ². 1987 წელს იუნესკომ გამოაცხადა მსოფლიო მემკვიდრეობის ბიოსფერულ ნაკრძალად.
შეიცავს რამდენიმე ღირსშესანიშნავ ობიექტს, რომელთაგან აღსანიშნავია: დიდი კლდე ანუ გრან-პიედრა — ვულკანური წარმოშობის დიდი ფრიალო კლდე, რომლის ზომებია 51X30 მ, ხოლო სიმაღლე 25 მ. წონა სავარაუდოდ იქნება 63 ტონა; პრეისტორიული ხეობა — სადაც მცენარეული საფრის ირგვლივ შესაძლებელია დიდი რაოდენობით დინოზავრების სკულპტურების ხილვა; ბოტანიკური ბაღი — რომელსაც 0,45 კმ² უკავია. აქვეა აკვარიუმი, ლაგუნა და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის პარკები
Щ
Щ, щ — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია. მისი გამოთქმა სხვადსასხვა ენაში სხვადასხვაა. მაგალითად, რუსულში გამოითქმის, როგორც მძიმე „შ“, ბულგარულში — „შტ“, ხოლო უკრაინულში — „შჩ“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინი
ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინი (George R. R. Martin; დ. 20 სექტემბერი, 1948) — ამერიკელი მწერალი და სცენარისტი ფენტეზი, საშინელებათა და მეცნიერული ფანტასტიკის ჟანრებში. იგი ძირითადად ცნობილია, როგორც ავტორი ეპიკური ფენტეზი რომანების სერიისა „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა“. აღნიშნული რომანის ტელესერიალად ადაპტირება ტელეარხმა HBO-მ მოახდინა სახელით „სატახტოთა თამაში“. ჟურნალმა Time მარტინი დაასახელა 2011 წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის.
ბავშვობა და ახალგაზრდობა
ჯორჯ რეიმონდ მარტინი (მოგვიანებით მან მიიღო ნათლობის სახელი რიჩარდი 13 წლის ასაკში) დაიბადა 1948 წლის 20 სექტემბერს, ბეიონში, ნიუ ჯერსი, საზღვაო პორტის მუშაკ რეიმონდ კოლინს მარტინისა და მარგარეტ ბრეიდი მარტინის ოჯახში. მას ჰყავს ორი უმცროსი და, დერლინი და ჯენეტი. ოჯახი წარმოშობით ირლანდიიდანაა. ისინი ბეიონის პორტთან ახლოს, მცირე ფედერალურ დასახლებაში ცხოვრობდნენ.
მარტინმა ბავშვობაშივე დაიწყო მონსტრებზე ისტორიების წერა და შემდეგ მას კაპიკებში ყიდდა მეზობელ ბავშვებზე. მან ასევე დაწერა ზღაპრები მითურ სამეფოზე, რომელიც დასახლებული იყო კუებით. კუები თავიანთ სათამაშო სასახლეში ხშირად იხოცებოდნენ, ამიტომ მან გადაწყვიტა, რომ ისინი ერთმანეთს კლავდნენ. თავიდან მარტინი მერი ჯეინ დონოჰიუს სკოლაში, მოგვიანებით კი მერისტის უმაღლეს სკოლაში დადიოდა. ის დიდად იყო დაინტერესებული კომიქსებით, რომელსაც მარველ კომიქსი უშვებდა და წერილი, რომელიც მან ფანტასტიური ოთხეულის რედაქტორს მისწერა, 1963 წლის ნომერ მე-20 გამოცემაში დაიბეჭდა. ფანებმა, რომლებმაც მისი წერილი წაიკითხეს, მას საპასუხო წერილები მისწერეს და ამ კონტაქტების წყალობით დაიწყო მარტინმა ფანების მიერ გამოცემულ სხვადასხვა სამოყვარულო ჟურნალ-გაზეთებში საკუთარი კომიქსების წერა. 1965 წელს მარტინმა თავისი პირველი ჯილდო მიიღო კომიქსისათვის „Powerman vs. The Blue Barrier“. 1971 წელს მან დაამთავრა ილიონისის უნივერსიტეტი ჟურნალისტიკის განხრით და მიიღო მაგისტრის ხარისხი. 1973-1976 წლებში რიჩარდი ჭადრაკის ტურნირების ორგანიზატორად მუშაობდა, 1976 წელს კი ჟურნალისტიკის ლექტორად დაიწყო მუშაობა კლარკის უნივერსიტეტში, რომელიც აიოვას შტატის ქალაქ დუბუკში მდებარეობდა.
სანამ მარტინი უმაღლესი სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა, 1977 წლის მიწურულს ამერიკელი მწერლის, ტომ რიმის მოულოდნელმა სიკვდილმა მასგადააწყვეტინა, დაეფასებინა თავისი ცხოვრება და თავადაც გამხდარიყო მწერალი. ამ მიზნით მან მიატოვა სამუშაო, და 1979 წელს სანტა ფეში გადავიდა საცხოვრებლად.
კარიერა
მარტინმა ფენტეზი ჟანრის ნოველების გაყიდვა 1970 წელს დაიწყო, როცა ჯერ კიდევ 21 წლის იყო. პირველად მან თავისი მოთხრობა, „გმირი“, ჟურნალ გალაქსის მიჰყიდა, რომელიც თებერვლის ნომერში გამოსცეს. მალევე მისი სხვა ნამუშევრებიც გამოჩნდა. მისი პირველი მოთხრობა, „დილას მოსდევს ნისლი“, რომელიც ჟურნალ ანალოგმა გამოაქვეყნა 1973 წელს, ნომინირებული იყო ჰიუგოსა და ნებულას პრემიებზე. მარტინი, ამერიკის სამეცნიერო ფანტასტიკისა და ფენტეზის მწერალთა წევრი, ამ ორგანიზაციის სამხრეთ-დასავლეთის რეგიონალური ხელმძღვანელი იყო 1977-1979 წლებში; ის ასევე ამავე ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი იყო 1996-1998 წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ბლოგერები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ბლოგერები
კრიშნან საშიკირანი
კრიშნან საშიკირანი - (( கிருஷ்ணன் சசிகிரண்; Krishnan Sasikiran) დ.7 იანვარი, 1981, ჩენაი, ინდოეთი) - ინდოელი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2000), აზიის ჩემპიონი. 2013 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის მატჩში ვიშვანათან ანანდის ასისტენტი.
ბიოგრაფია
კრიშნან საშიკირანი 1981 წლის 7 იანვარს, ინდოეთში ქალაქ ჩენაიში (იმ დროისთვის მადრასში) დაიბადა. 1999 წელს ინდოეთის ჩემპიონი გახდა, აზიის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო და საერთაშორისო ოსტატის წოდებაც მიიღო. 2000 წელს ერების თანამეგობრობის ჩემპიონატზე ოქრო აიღო, რითაც დიდოსტატის ნორმა სრულად შეასრულა. 2001 წელს ჰასტინგსის პრესტიჟული ტურნირი მოიგო. 2002, 2003 და მოგვიანებით 2013-ში ინდოეთის ჩემპიონი გახდა. 2003-ში აზიის მეოთხე ჩემპიონატზე იმარჯვა და მოგვიანებით კოპენჰაგენში Politiken Cup მოიგო. 2005 წელს Sigeman & Co Chess Tournament-ზე იან ტიმანთან ერთად პირველი ადგილი გაიყო, ტურნირს კი მალმემ და კოპენჰაგენმა უმასპინძლეს. .
2006 წელს მოსკოვში, „აეროფლოტ ოფენზე“ პირველზე გავიდა, ბაადურ ჯობავასთან, ვიქტორ ბოლოგანთან და შაჰრიარ მამედიაროვთან ერთად, თუმც ტაი-ბრეიკში მესამეობას დასჯერდა, პირველზე კი ქართველი გავიდა. იმავე წელს დოჰაში აზიის თამაშებზე, ჭადრაკის სექციაში ინდოეთის ნაკრების შემადგენლობაში ოქროს მედალი აიღო. ამ წარმატებისთვის ტამილნადუს შტატის მთავრობამ ფულადი ჯილდო გამოუყო 27 ათასი დოლარის ექვივალენტით. 2007 წლის იანვარში ფიდეს რეიტინგში 2700 რეიტინგით 21-ე ადგილზე იყო და გახდა მეორე ინდოელი მოჭადრაკე რომელმაც 2700-იანი ზღვარი გადალახა. 2008 წლის დეკემბერში პამლონას XVI კატეგორიის საერთაშორისო ტურნირი მოიგო. 2009-ში კი ანტვერპენის ტურნირზე მეორე-მესამე ადგილები გაიყო ეტიენ ბაკროსთან ერთად.
2011 წლის მაისში, მეშჰედში სასიკირიანი ბლიცში აზიის ჩემპიონი გახდა. პირველზე მასთან ერთად 9 შესაძლებლობიდან 7 ქულით კიდევ ორი მოჭადრაკე უესლი სო და ბუ ქსიანგი გავიდა, მაგრამ ინდოელმა ტაი-ბრეიკში დაამარცხა ორივე. ოქტომბერში კორსიკაში მე-15 Corsican Circuit-ის ტურნირზე კლასიკურ ჭადრაკში პირველ ადგილს დაეუფლა, სწრაფში კი ნახევარფინალში მომავალ გამარჯვებულ ანადთან დამარცხდა. 2014 წელს ტრომსოში საჭარაკო ოლმპიადაზე ინდოეთის ნაკრების შემადგენლობაში მესამე დაფაზე გამოვიდა და ნაკრებს ბრინჯაო მოაგებინა, საკუთარ დაფაზე კი 10 პარტიიდან 7,5 ქულა აიღო და ინდივიდუალური ვერცხლს დაეუფლა. thumb|2007 წელი
მიმოწერითი ჭადრაკი
კრიშნან საშიკირანი ასევე წარმატებით თამაშობს მიმოწერით ჭადრაკს. 2015 წელს ამ სახეობაში საერთაშორიოსო ოსტატის წოდებაც მიიღო, ხოლო 2016-ში უფროსი საერთაშორიოსო ოსტატის. ორივე ტიტულის ნორმა კი ორ ტურნირზე შეასრულა, მარიამ ვინჩევის მემორიალზე და Palciauskas Invitational-ზე.
პირადი ცხოვრება
საშიკირანმა ჩენაიში, ნანგაინალურის თანამედროვე საშუალო სკოლა დაამთავრა. ჰყავს მეუღლე რადჰინა და გოგონა
ჯილდოები
2002 წელს არჯუნის პრემის მიიღო, რომელიც სპორტსმენებს მაღალი სპორტული მიღწევებისთვის გადაეცემათ.
სქოლიო
კატეგორია:ჭადრაკი კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:ინდოელი მოჭადრაკეები კატეგორია:ინდოელი სპორტსმენები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1981
ოლდ ვიკი
300პქ|thumb|ოლდ ვიკი
ოლდ ვიკი (Old Vic) — ბრიტანული თეატრი. მდებარეობს ლონდონში, ვატერლოოს სადგურის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კატის ქუჩისა და ვატერლოოს გზის გადაკვეთაზე. 1951 წლიდან თეატრის შენობა შეტანილია აღნუსხული შენობების სიაში.
თეატრს სახელი დაერქვა იმ კომპანიისა, რომელიც დაფუძნდა თეატრის შენობაში და მართავდა წარმოდგენებს თავისი რეპერტუარიდან. შემდგომში ამ დასის საფუძველზე ლოურენს ოლივიემ 1968 წელს ჩამოაყალიბა ბრიტანეთის ეროვნული თეატრი. ეროვნული თეატრი ოლდ ვიკის შენობაში რჩებოდა 1976 წლამდე, სანამ მისთვის არ აშენდა ახალი შენობა საუთ ბენკზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს თეატრები
ამარილისი
მოჰყავთ ორანჟერეებში, სამხრეთში კი — ღია გრუნტშიც. არსებობს აგრეთვე ბაღისა და ჰიბრიდული ფორმები. დეკორატიულ მებაღეობაში ამარილისს უწოდებენ ჰიპეასტრუმსაც, რომელიც იმავე ოჯახს ეკუთვნის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამარილისისებრნი
ბუენავისტა (გიმარასი)
ბუენავისტა (ოფიციალურად ბუენავისტის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Buenavista; Bayan ng Buenavista) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი გიმარასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 899 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 36 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:გიმარასის მუნიციპალიტეტები
ვერცხლი
ვერცხლი (Argentum; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, პირველი ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, Iბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 47, ატომური მასა — 107.87, tდნ — 961.78 °C, tდუღ — 2162 °C, სიმკვრივე — 10.49 გ/სმ3. პლასტიკური გარდამავალი თეთრი ფერის კეთილშობილი ლითონი. ხასიათდება მაღალი ელექტრო- და სითბოგამტარობით, არეკვლის საუკეთესო უნარით. ბუნებრივი ვერცხლი შედგება ორი სტაბილური სიზოტოპისაგან (51.8%) და  (48.2%). რადიოაქტიური იზოტოპებიდან მნიშვნელოვანია (T1/2=249.86 დღე-ღამე).
ლითონთა შორის და გვხვდება როგორც მინერალებში, ისე თავისუფალი ფორმითაც. ვერცხლს იყენებენ მონეტებში, სამკაულებში, ჭურჭელში, ფოტოგრაფიასა და სარკეებში, ასევე თანამედროვე ტექნოლოგიებში.
ისტორია
ვერცხლი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში ეგვიპტეში, სპარსეთში, ჩინეთში. ეს განპირობებული იყო იმით რომ ის როგორც ოქრო ძალიან ხშირად იყო თავისუფალი თვითნაბადი სახით, და არ იყო საჭირო მისი მადნიდან მიღება. ასურეთში და ბაბილონში ვერცხლი ითვლებოდა წმინდა ლითონად და მთვარის სიმბოლო იყო. სასაქონლო წარმოების პირობებში ოქროსთან ერთად ვერცხლი ასრულებდა საყოველთაო ეკვივალენტის ფუნქციას და ფულად იქცა, რასაც ხელი შეუწყო ვერცხლის თვისებებმა – ერთგვაროვნებამ, დამუშავების სიადვილემ და სხვა. თავდაპირველად ვერცხლი მიმოქცევაში იყო სხმულების სახით. ძვ. აღმოსავლეთის ქვეყნებში, აგრეთვე საბერძნეთსა და რომში, ვერცხლი როგორც ოქრო და სპილენძი, ფართოდ გავრცელებული ფულადი ლითონი იყო. ადრეულ საუკუნეებში უპირატესად ოქროს მონეტებს ჭრიდნენ; XVI ს-დან ოქროს უკმარისობისა და ევროპაში ვერცხლის მოპოვების გაფართოების გამო ვერცხლი ევროპის ქვეყნებში ძირითად ფულად ლითონად იქცა.
კაპიტალის თავდაპირველი დაგროვების ეპოქაში თითქმის ყველა ქვეყანაში არსებობდა ვერცხლის მონომეტალიზმი და ბიმეტალიზმი. ოქროს მსოფლიო მოპოვების ზრდამ დააჩქარა მიმოქცევიდან გაუფასურებული ვერცხლის გამოდევნა. მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ოქროს ვალუტით ვერცხლის ვალუტის გამოდევნა XX ს-ის დასაწყისისათვის დამთავრდა. მეორე მსოფლიო ომამდე მოპოვებული ვერცხლის 75 %-ს მონეტების მოსაჭრელად იყენებდნენ, 1971 წლისათვის ეს მაჩვენებელი 5%-მდე შემცირდა
ვერცხლი ბუნებაში
ვერცხლის საშუალო შემცველობა დედამიწის ქერქში (ალექსანდრე ვინოგრადოვის მიხედვით) 70 მგ/ტ არის. მისი მაქსიმალური კონცეტრაციაა თიხნარ ფენებში სადაც აღწევს 900 მგ/ტ. ვერცხლი ხასიათდება იონების დაბალი ენერგეტიკულობით,რაც იწვევს ამორფიზმის უმნიშვნელო გამოვლინებას და სხვა ლითონების მესრებში შედარებით რთულად შესვლას. შეინიშნება მხოლოდ ტყვიისა და ვერცხლის იონების იზომორფიზმი. ვერცხლის იონები შედიან თვითნაბადი ოქროს მესერში სადაც მისი რაოდენობა საკმაოდ დიდია. ვერცხლის იონების მცირე რაოდენობა შედის სპილენძის სულფიდების მესრებში, ასევე ტელურიდებში, ოქრო-კვარცულ საბადოებში.
კეთილშობილი და ფერადი ლითონების გარკვეული ნაწილი ბუნებაში გვხვდება თვითნაბადი სახით. დოკუმენტურად დამტკიცებულია და ცნობილია ვერცხლის არათუ დიდი არამედ უზარმაზარი თვითნაბადი ვერცხლის პოვნა. მაგალითად, 1477 წელს «წმინდა გიორგის" მაღაროებში (შნეებერგის საბადო ქალაქ ფრეიბერგიდან 40-45 კმ დაცილებით) იქნა აღმიჩენილი თვითნაბადი ვერცხლი წონით 20 ტ. ლოდი ზომით 1 х 1 х 2,2 მ გამოიტანეს მაღაროდან, და მასზე მოაწყვეს სადღესასწაულო სადილი, შემდეგ გახეთქეს და აწონეს. დანიაში კოპენჰაგენის მუზეუმში, ინახება თვითნაბადი ვერცხლი წონით 254 კგ, რომელიც 1666 წელს ნორვეგიის კონგსბერგის საბადოში იპოვეს. კანადის პარლამენტის შენობაში ინახება კობალტის საბადოებში ნაპოვნი თვითნაბადი ვერცხლის ფირფიტები წონით - 612 კგ. მეორე ფირფიტას რომელიც იქვე იქნა აღმოჩენილი უწოდეს "ვერცხლის საცალფეხო გზა " რადგან ის 30 მ. სიგრძის იყო და წონით 29 ტ. ვერცხლი ქიმიურად უფრო აქტიურია ვიდრე ოქრო ამიტომაც თვითნაბადი ვერცხლი უფრო იშვიათად გვხვდება ვიდრე ოქროსი. ამიტომაც მისი ხსნადობა უფრო მაღალია ვიდრე ოქროსი, ამიტომაც ზღვის წყალში მისი შემცველობაც შედარებით მაღალია (მიახლოებით 0,04 მკგ/ლ და 0,004 მკგ/ლ შესაბამისად ).
ცნობილია 50 მეტი ვერცხლის მინერალი, რომელთაგან სამრეწველო მნიშვნელობისაა მხოლოდ 15-20, მათ შორის:
როგორც ყველა კეთილშობილი ლითონი, ვერცხლსაც ახასიათებს ორი ტიპის გამოვლინება: აღსანიშნავია რომ მთლიანად ვერცხლის მოპოვების 75 %-ს შეადგენს კომპლექსურ საბადოებში ვერცხლის მიღება.
საბადოების მდებარეობა
ვერცხლის მნიშვნელოვანი საბადოები მდებარეობენ შემდეგი ქვეყნების ტერიტორიებზე:
გერმანია, ესპანეთი, პერუ, ჩილე, მექსიკა, ჩინეთი, კანადა, აშშ, ავსტარლია, პოლონეთი, რუსეთი, ყაზახეთი, რუმინეთი, შვედეთი, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, ავსტრია, უნგრეთი, ნორვეგია.
ასევევ ვერცხლის საბადოები არის, სომხეთში, კვიპროსში, სარდინიაზე.
ფიზიკური თვისებები
მინი|left|თვითნაბადი ვერცხლი წმინდა ვერცხლი — საკმაოდ მძიმეა (ტყვიაზე მჩატე, მაგრამ სპილენძზე მძიმეა), ძალიან პლასტიკური ლითონია (შუქის არეკვლის კოეფიციენტი 100 %-ს უახლოვდება). ვერცხლის თხელ ქაღალდს (ფოლგა, კილიტა) შუქის გავლისას აქვს იისფერი. დროთა განმავლობაში ლითონი ფერმკთალდება, რეაგირებს ჰაერში არსებული გოგირდწყალბადის ნარჩენებთან და წარმოქმნის ვერცხლის სულფიდის ზედა საფარ ფენას. გააჩნია მაღალი თბოგამტარობა. ოთახის ტემპერატურაზე მას გააჩნია ყველაზე მაღალი კუთრი გამტარობა სხვა ლითონებთან შედარებით.
ქიმიური თვისებები
ვერცხლი, როგორც კეთილშობილი ლითონი, გამოირჩევა შედარებით დაბალი რეაქციის უნარით, ის არ იხსნება მარილმჟავასა და გაზავებულ გოგირდმჟავაში. მაგრამ დამჟანგავ გარემოში (აზოტმჟავაში, ცხელ გოგირდმჟავაში, ასევე მარილმჟავაში თავისუფალი ჟანგბადის თანხლებით) ვერცხლი იხსნება:
იხსნება ის რკინის ქლორიდში:
ვერცხლი ასევე ადვილად იხსნება ვერცხლისწყალში, ამალგამის წარმოქმნით (ვერცხლისა და ვერცხლისწყლის თხევადი შენადნობი).
ვერცხლი ჟანგბადით არ იჟანგება ნაღალი ტემპერატურის პირობებშიც, მაგრამ ჟანგბადის პლაზმით ან ოზონით და ულტრაიისფერი დასხივებით მის ზედაპირზე წარმოიქმნება ჟანგის ფენა. ნოტიო ჰაერში სადაც არის ძალიან უმნიშვნელო ორ ვალენტიანი გოგირდის ნარჩენებ (გოგირდწყალბადი, ნატრიუმის ტიოსულფატი, რეზინი) წარმოიქმნება ნაკლებად ხსნადი ვერცხლის სულფიდის ფენა, აპკი, რაც ვერცხლის გამუქებას იწვევს:
4Ag + 2H2S + O2 = 2Ag2S + 2H2O
თავისუფალი ჰალოგენები ადვილად ჟანგავენ ვერცხლს ჰალოგენიდებამდე:
მაგრამ შუქზე ეს რეაქცია შებრუნებადია და ვერცხლის ჰალოგენიდები (ფთორიდის გარდა) თანდათან იშლება.
ვერცხლის მარილები (I), იშვიათი გამონაკლისის გარდა (ნიტრატი, პერქლორატი, ფთორიდი), წყალში უხსნადებია, რაც გამოიყენება ჰალოგენების იონების განსაზღვრისთვის (ქლორი, ბრომი, იოდი) წყლის ხსნარებში.
გამოყენება
მინი|ვერცხლის მონეტა ვერცხლის გამოყენების სფეროები თანდათან ფართოვდება და მას არა მარტო შენადნობებში არამედ ქიმიურ შენაერთებშიც გამოიყენებენ. ვერცხლის ქლორიდი გამოიყენება ქლორი-ვერცხლი-თუთიის ბატარეებში, ზოგიერთი რადარის ზედაპირის დასაფერავად.
გელა კვაჭანტირაძე
გელა კვაჭანტირაძე (დ. 7 ივლისი, 1956, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.
ვერცხლი
გამოყენება
ვერცხლი გამოიყენება აირწინაღების ფილტრებში კატალიზატორად.
ვერცხლის აცეტილენიდი (კარბიდი) ზოგჯერ გამოიყენება როგორც ძლიერი დეტონატორი.
ვერცხლის ფოსფატი გამოიყენება სპეციალური მინების ხარშვისას, რომელიც გამოიყენება დოზიმეტრიული გამოსხივებისას. მისი მიახლოებითი შემადგენლობაა: ალუმინის ფოსფატი — 42 %, ბარიუმის ფოსფატი — 25 %, კალიუმის ფოსფატი — 25 %, ვერცხლის ფოსფატი — 8 %.
გელა კვაჭანტირაძე
ბიოგრაფია
1978-1992 წელს რიგი სამეცნიერო პროექტებისა და პროგრამების ხელმძღვანელი მაღალი ტექნოლოგიების სფეროში სტაბილური იზოტოპების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში: 1982-1988 წლებში წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1988-1991 ლაბორატორიის გამგე. 1992-1995 წლებში სახელმწიფო მეთაურის აპარატის ანალიტიკური სამსახურის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, სახელმწიფო მრჩეველი. 1995-1999 წლებში საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი: ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია, საარჩევნო ფორმა: პარტიული სიით. 2000 წელს საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის კონსულტანტი. 2001-2003 წლებში საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის — „სოციალურ-ეკონომიკური სისტემის ანალიზის“ განყოფილების ხელმძღვანელი. 2003-2011 წლებში ქართულ-ამერიკული საერთაშორისო საწარმოების — „Speqtra Gases Georgia“ და „CPI Georgia“-ს მთავარი კონსულტანტი. 2010-2011 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას „კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტში“ (კითხულობდა ლექციების კურსს — „ბიზნესის საფუძვლები“) 2011 წელს გ. კვაჭანტირაძე აფუძნებს საზოგადოებრივ ორგანიზაციას — „მაღალი ტექნოლოგიების ჯგუფს“ („Hi - Tech Group“), რომელის მიზანია საქართველოში ცოდნაზე დაფუძნებული ეკონომიკის საფუძვლების ჩამოყალიბება, ინდუსტრიული რევოლუციის (Industry 4.0) კონცეფციის შექმნა და მისი იმპლემენტაცია. 2011-2015 წლებში შპს „Hi-Tech Villa“-ს დირექტორი. 2015–2017 წლებში თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის „უწყვეტი განათლების ცენტრის“ კონსულტანტი. 2017-2019 წლებში სსიპ „განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის“ კონსულტანტი. 2019 წელს დააფუძნა არასამთავრობო ორგანიზაცია — „დამოუკიდებელ პოლიტიკურ ექსპერტთა ასოციაცია“, რომელსაც დღემდე ხელმძღვანელობს. ასოციაცია აერთიანებს ექსპერტებს, რომლებიც იზიარებენ ქვეყნის დემოკრატიული განვითარების და ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაციის კურსს. არის 13 სამეცნიერო შრომის თანაავტორი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი.
ვერცხლი
გამოყენება
ვერცხლის პერმანგანატი, კრისტლური მუქი-იისფერი ფხვნილი, წყალში ხსნადი; გამოიყენება აირწინაღებში. კვების მრეწველობაში ვერცხლი დარეგისტრირებულია საკვები დანამატი Е174.
გელა კვაჭანტირაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ვერცხლი
მედიცინაში
ვერცხლის გამოყენების ერთ-ერთი მთავარი სფეროა ალქიმია, რომელიც მჭოდროდაა დაკავშირებული მედიცინასთან. ჯერ კიდევ ძველი ეგვიპტელები იარებზე ვერცხლის ფირფიტებს ადებდნენ მისი ადვილად შესახორცებლად. ასევე უძველესი დროიდან იცოდნენ ვერცხლისაგან წყლის სასმელად ვარგისიანობის დიდი ხნით შენახვის შესახებ. მაგალითად სპარსეთის მეფე კიროსი წყალს საომარი მოქმედებებისას ვერცხლის ჭურჭელით ატარებდა. ცნობილი შუასაუკუნეების ექიმი პარაცელსი ზოგ დაავადებებს მკურნალობდა «მთვარის» ქვით.
ფარმაკოლოგიისა და ქიმიის განვითარებამ, და მრავალი სინთეზური წამლის გაჩენამ არ შეანელა ფარმაცევტების ყურადღება ვერცხლისადმი. ჩვენს დროში ვერცხლი ფართოდ გამოიყენება ინდურ ფარმაკოლოგიაში (ტრადიციული ინდური აურვედული პრეპარატების დასამზადებლად). აურვედა (Ayurveda) — ეს ძველი ინდური დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მეთოდია რომელიც მის ფარგლებს გარედ ნაკლებადაა ცნობილი. 500 მლნ. მეტი ადამიანი იღებს ასეთ პრეპარატერბს, ამიტომაც გასაგებიცაა, რომ ვერცხლის დიდი რაოდენობა გამოიყენება ინდოეთში. შედარებით ბოლო დროს გამოკვლევებმა აჩვენა რომ თავის ტვინი შეიცავს ვერცხლს. ასე რომ დაასკვნეს რომ ვერცხლი წარმოადგენს ორგანიზმისათვის აუცილებელ ნივთიერებას. მწვრილად დაქუცმაცებული ვერცხლი ფართოდ გამოიყენება წყლის გასაუვნებლად დეზინფექციისათვის. ვერცხლი იონებისსახით მეტად აქტიურად მოქმედებენ სხვა სახის იონებთან და მოლეკულებთან. მისი მცირე კონცენტრაცია სასარგებლოა, რადგანაც ის ანადგურებს ბევრ ავადმყოფობის გამომწვევ ბაქტერიებს. დადგენილია ასევე რომ, ვერცხლის იონების მცირე კონცენტრაცია ხელს უწყობს ორგანიზმის წინააღმდეგობის უნარის ამაღლებას სხვადასხვა ინფექციური დაავადებების წინააღმდეგ.
დიდი ხანია ცნობილია, რომ თუ კი ვერცხლის ელექტროდებს ჩავრთავთ რამდენიმე ვოლტ ძაბვაში, მაშინ მისი წყლის გაუვნებლობისა და დეზინფექციის თვისება საგრძნობლად იზრდება. განსაკუთრებით გაძლიერებული ეფექტი შეინიშნება თუ კი ელექტროდების ზედაპირზე გავზრდით ვერცხლის ნანოძელაკებს. ამ შემთხვევაში ძაბვის ჩართვა ელექტროდებზე საჭირო არ არის, არამედ შეიძლება გარე ველის შექმნით.
უფრო ეფექტურად მოქმედებს ვერცხლისა და ამიაკის კომპლექსური ნარევის სუსტი ხსნარი, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში სახელწოდებით ამარგენი (წარმოებულია სიტყვები «ამიაკისა» და «არგენტუმისაგან»). ვერცხლის ნიტრატები ამარგენის ხსნარების სახით ფართოდ გამოიყენება ჭრილობების დასამუშავებლად ან ლორწოვანი გარსის ანთებების დროს, ასევე გამოიყენება ანტიბაქტერიული საშუალებების მისაღებად.
ფიზიოლოგიური ქმედება
ვერცხლის კვალი (მიახლოებით წონის 0,02 მგ/კგ) ნაპოვნია ყველა ცოცხალ ორგანიზმში. მაგრამ მისი ბიოლოგიური ქმედება შესწავლილი არ არის. ადამიანში ვერცხლის მაღალი შემცველობით ხასიათდება თავის ტვინი (0,03 მგ - 1000 გ ახალი ქსოვილი). .
ვერცხლის ბაქტერიციდული ქმედების ქვედა ნიშნული შეფასებულია 1 მკგ/ლ.
ვერცხლი როგორც ყველა მძიმე ლითონი, ორგანიზმში ჭარბი რაოდენობით მოხვედრისას ტოქსიკურია.
აშშ-ის სანიტარული ნორმებით, ვერცხლის შემცველობა სასმელ წყალში არ უნდა აღემატებოდეს 0,05 მგ/ლ. ეს იმ დროს როცა წყალი გამოიყენება მუდმივად.
ორგანიზმში ვერცხლის ხანგრძლივი მიღებისას ვითარდება არგერია, გარეგნულად გამოიხატება მხოლოდ კანისა და ლორწოვანი გარსის სერი ფერით. ამ დროს რაიმე სახის დარღვევები უმრავლესად არ შეინიშნება. .
ვერცხლის მოპოვება
მიღებულია რომ, ვერცხლის პირველი საბადოები არსებობდა სირიაში საიდანაც გადაჰქონდათ ეგვიპტეში (5000-3400 წწ. ჩ.წ.ა.).
II—XIII სს. მთელი ევროპის ტერიტორიაზე მრავალი მაღარო მოქმედებდა, რომლებიც თანდათან იფიტებოდნენ.
XV—XVI სს. პირველ რიგებში გადის მადნეულიანი მთები. ამ ძველ საბადოებს შორის უდიდესი გახდა 1623 წელს აღმოჩენილი თვითნაბადი ვერცხლის კონგსბერგის საბადო (ნორვეგია).
ამერიკის ათვისებამ გამოიწვია ახალი საბადოების აღმოჩენა კორდილიერებში. მთავარ წყაროს წარმოადგენდა მექსიკა, სადაც 1521—1945 წწ. მოპოვებული იქნა მიახლოებით 205 ათასი ტ ლითონი — ამ პერიოდში მოპოვებული ვერცხლის მესამედი. სამხრეთ ამერიკის უდიდეს საბადოში — პოტოსიში — 1556-დან 1783 წლამდე მოპოვებულ იქნა 820 513 893 პესო და 6 «მტკიცე რეალი» (ბოლო 1732 წელს უდრიდა 85 მარავედის).
2008 წელს სულ მოპოვებულია 20 900 ტ ვერცხლი. მოპოვების ლიდერია პერუ (3600 ტ), შემდეგ მოდის მექსიკა (3000 ტ), ჩინეთი (2600 ტ), ჩილე (2000 ტ), ავსტრალია (1800 ტ), პოლონეთი (1300 ტ), აშშ (1120 ტ), კანადა (800 ტ).
ვერცხლის მსოფლიო მარაგი შეფასებულია მიახლოებით 570 000 ტ.
საინტერესო ფაქტები
ვერცხლი — ოთახის ტემპერატურის პირობებში ყველაზე ელექტროგამტარი ლითონია.
ჩიტისკვერცხა შავი
ჩიტისკვერცხა შავი — ქართული აბორიგენული შავყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა. მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, დატოტვილი, თხელი. მარცვალი მცირე ზომისაა, უკუკვერცხისებრი ფორმის და შავი ფერის. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, კნატუნა, მომჟაო-მოტკბო გემოთი. წვენი შეფერილია.
ჩიტისკვერცხა შავი სუსტი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150-155 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 60-70 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 2.0-3.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:მესხეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის შავყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Sentimental Journey (რინგო სტარის ალბომი)
Sentimental Journey — ინგლისელი როკ-მუსიკოს რინგო სტარის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი 1969-1970 წელს, The Beatles-ის დაშლის პერიოდში. იგი გამოვიდა 1970 წლის 27 მარტს და ბრიტანეთში #7 პოზიციაზე მოხვდა - ყოველგვარი რეკლამის გარეშე. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის სხვა წევრებს უკვე ჰქონდათ გამოცემული საკუთარი ალბომები, რინგო სტარის დებიუტი, მათგან განსხვავებით, არაექსპერიმენტული ხასიათის იყო.
სქოლიო
კატეგორია:რინგო სტარის ალბომები კატეგორია:1970 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
ევროდენსი
ევროდენსი — ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ქვეჟანრი. მან მსოფლიო პოპულარობა მოიპოვა 1990-იანი წლებიდან. იგი სათავეს იღებს ჰაუსის (House), ჰიპ-ჰოპის (Hip-Hop) ჰაი-ენერგი (Hi-NRG) მუსიკალური მიმდინარეობებიდან.
ველისპირი
ველისპირი (1949 წლის 12 ივლისამდე — „ქეივანბულგასონი“ ) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, სარკინეთის თემში, გომარეთის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1320 მ, დმანისიდან 20 კმ. 64 მცხ. (2002).