cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნანა ნადარეიშვილი
ბიოგრაფია
ის 1974-1982 წლებში იყო - ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის, ეკონომიკური და სოციალური გეოგრაფიის განყოფილების ლაბორანტი, ხოლო 1982-1986 წლებში, ამავე - ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის, ეკონომიკური და სოციალური გეოგრაფიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. აგრეთვე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, გეოგრაფიის აკადემიური დოქტორი 1984 წლიდან. დოცენტი იყო - საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის, სატრანსპორტო ფაკულტეტის 1993-1997 წლიდან. 1997-2006 წლიდან ის იყო - საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის, ჰუმანიტარულ-ტექნიკური ფაკულტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების კათედრის, დოცენტი, ხოლო 1999 წლიდან - საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დოცენტი. ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის, ეკონომიკური და სოციალური გეოგრაფიის განყოფილების, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი 1986-2006 წლებში. 2006-2007 წლებში - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის, მასმედიისა და კომუნიკაციების ინსტიტუტის, ლექტორი. ის ასევე 2006-2017 წლებში - ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის, საზოგადოებრივი გეოგრაფიის განყოფილების უფროსი მეცნიერი იყო. 2008-2011 წლებში - მარკეტინგული და მედია-კომუნიკაციების ინსტიტუტის, ლექტორი. იყო - უნივერსიტეტი "გორგასალი"ს, ლექტორი 2012-2015 წლებში, ხოლო 2017 წლიდან - საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის, ბიზნეს ტექნოლოგიების ფაკულტეტის, ბიზნესის ადმინისტრირების დეპარტამენტის, ასოცირებული პროფესორი. იყო - ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის, საზოგადოებრივი გეოგრაფიის განყოფილების, უფროსი მეცნიერი 2018 წლიდან და მისი ნაშრომები ეხება საქართველოს მოსახლეობის კვლავწარმოების სოციალურ-ეკონომიკურ პრობლემებს, შრომითი რესურსების ეკონომიკურ-გეოგრაფიულ კვლევას, მთიანი რაიონების დემოგრაფიული სიტუაციის შესწავლას, ცალკეული რეგიონების სოციალური ინფრასტრუქტურის საკითხებს და სხვა საკითხებს. შესრულებული აქვს 74 სამეცნიერო ნაშრომი, 3 მონოგრაფია და არის 2 სახელმძღვანელოს თანაავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დიმიტრი ხარატიანი
დიმიტრი ხარატიანი (Дми́трий Вади́мович Харатья́н; დ. 21 იანვარი, 1960) — სომხური წარმოშობის რუსი მსახიობი, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (2000) და რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი (2007).
პირადი ცხოვრება
250პქ|მინი|დიმიტრი ხარატიანი [[ელენა სურჟიკოვი|ელენა სურჟიკოვთან ერთად]]
შეხედულებები
2014 წლის 11 მარტს, დიმიტრი ხარატიანმა რუსეთის ფედერაციის კულტურის მოღვაწეთა მხარდაჭერით, ხელი მოაწერა პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის პოლიტიკას უკრაინასა და ყირიმში ..
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:სომეხი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
ხორნაბუჯის ქუჩა
ხორნაბუჯის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); მუხრანის ქუჩიდან თიანეთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. 43–48-ე ქუჩებს 50-იან წლებში ნიკოლოზ ვატუტინის სახელი დაერქვა, 1990 წელს — ხორნაბუჯის ქუჩა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
ყაზახი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყაზახი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლუქსემბურგის დაყოფა
მინი|ლუქსემბურგის დაყოფის რუკა. 1659-1839 წლებში ლუქსემბურგის დაყოფა სამჯერ მოხდა. ამ სამი დაყოფის შედეგად ლუქსემბურგის ტერიტორია 10,700 კმ²-დან 2,586 კმ²-მდე შემცირდა. წართმეული ტერიტორიები დღეს ბელგიის, საფრანგეთის და გერმანიის შემადგენლობაში შედის.
სამივე მეზობელ ქვეყანას ჰქონდა ლუქსემბურგის ანექსიის მცდელობა ასევე საპირისპიროდ იყო მოძრაობა ისტორიულად დაკარგული ტერიტორიების დასაბრუნებლად თუმცა არცერთი დასრულდა წარმატებით.
პირველი დაყოფა
ლუქსემბურგის ტერიტორიის პირველი გაყოფა მოხდა 1659 წელს, როდესაც ლუქსემბურგის საჰერცოგო იმყოფებოდა ესპანეთთან პირად კავშირში. პირველი ფრანგულ-ესპანური ომის დროს საფრანგეთმა და ინგლისმა ესპანური ნიდერლანდის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი დაიპყრეს. პირენეს ზავით საფრანგეთს გადაეცა ლუქსემბურგის ციხე-სიმაგრეები: სტინეი, თონვილი, მონმედი და მათი შემოგარე ტერიტორიები.
საფრანგეთის მიერ, ლუქსემბურგისთვის წართმეული ტერიტორია წარმოადგენდა 1060 კმ²-ს.
მეორე დაყოფა
1795 წელს, ფრანგული რევოლუციური ომების დროს, საფრანგეთმა ლუქსემბურგის ანექსია მოახდინა და ფორეს დეპარტამენტად გამოაცხადა. ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ, 1814 წლის პარიზის ხელშეკრულებით ლუქსემბურგი საფრანგეთისგან განთავისუფლდა, თუმცა მისი სტატუსი უნდა განსაზღვრულიყო იმავე წლის ვენის კონგრესზე. კონგრესზე გადაწყდა, რომ ლუქსემბურგის სტატუსი უნდა ყოფილიყო დიდი საჰერცოგო და ორანის დინასტია მიიღებდა ისტორიული ნიდერლანდების ტერიტორიებზე უფლებებს (მათ შორის ლუქსემბურგზეც), თუმცა პრუსიამ ბიტბურგი დასავლეთი საზღვრის გასაძლიერებლად მოითხოვა, რაზეც წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ.
ამ ცვლილებით ლუქსემბურგმა დაკარგა 2,280 კმ². პრუსიას გადაეცა შემდეგი ქალაქები: ნოიერბურგი, სენ-ვიტი, შლაიდენი და ვაკსვაილერი. მთლიანოვბაში ამ ტერიტორიების მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 50.000 ადამიანს. ეს ტერიტორიები დღეს შედის როგორც გერმანიის ასევე დანიის საზღვრებში, რადგან ეიპენ-მანმედი გერმანიამ ბელგიას 1919 წლის ვერსალის ხელშეკრულებით გადასცა.
მესამე დაყოფა
ტერიტორიის ყველაზე დიდი დანაკარგი გამოიწვია ლონდონის ხელშეკრულება 1839 წლის ხელშეკრულებამ. ბელგიის რევოლუციის პერიოდში ლუქსემბურგელები შეუერთდნენ აჯანყებულებს და თითქმის მთლიან დიდ საჰერცოგოზე აიღეს კონტროლი. მოლაპარაკებების შედეგად ლუქსემბურგი ტერიტორია გაიყო ბელგიასა და ნიდერლანდს შორის, რის შედეგადაც ლუქსემბურგმა დაკარგა დასავლეთი ნაწილი. მათ შორის:არლონი, ობანჟი, ბასტონი, დიურბიუი, მარშ-ან-ფამენი, ნიუშატო და ვირტონი. ამ ტერიტორიისგან მოგვიანებით შეიქმნა ბელგიის პროვინცია ლუქსემბურგი. ტერიტორია რაც გადაეცა ბელგიას მთლიანობაში იყო 4,730 კმ.². იმ დროინდელი დიდ საჰერცოგოს 65%. იმ დორს ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობდა დაახლოებით 175,000 ადამიანი, რაც დღევანდელი ლუქსემბურგის მოსახლეობის ნახევარს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი კატეგორია:პოლიტიკური ისტორია კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია
ჭარების სამების ნაეკლესიარი
ჭარების სამების ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელი ჭარების აღმოსავლეთით 7-8 კმ-ზე, ადგილი „მერია“.
მოთეთრო ფერის ადგილობრივი ჯიშის კლდის ნამტვრევები მოიცავს დიდ ტერიტორიას. შესაძლებელია სწორედ ეს მასალა იყო გამოყენებული ეკლესიის მშენებლობისათვის.
ძეგლის დათარიღება გათხრა-გაწმენდის გარეშე არ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აგრეჟე
აგრეჟე (agrégé — საზოგადოებაში, კორპორაციაში გაერთიანებული) — სამეცნიერო ხარისხი. შემოიღეს საფრანგეთში 1808 წელს. იძლევა მასწავლებლობის უფლებას ლიცეუმებსა და უნივერსიტეტების ზოგიერთ ფაკულტეტზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:განათლება საფრანგეთში კატეგორია:უმაღლესი განათლება კატეგორია:სამეცნიერო ხარისხები და წოდებები
ზემო ხოდაშნის დედათა მონასტრის კომპლექსი
ზემო ხოდაშნის დედათა მონასტრის კომპლექსი — სამონასტრო კომპლექსი, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხოდაშენში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7-8 კილომეტრზე, გომბორის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ტყეში. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
კომპლექსში შედის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია, სასახლე, სატრაპეზო, კოშკი-სამრეკლო, საცხოვრებელი ნაგებობები და მარანი. კომპლექსის ყველა ნაგებობა სხვადასხვა დონეზეა განლაგებული და შემოვლებული აქვს არაწესიერი მოხაზულობის გალავანი.
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია დგას კონტრფორსებიანი საყრდენი კედლით გამაგრებულ ტერასაზე. აგებულია XIII საუკუნის მეორე ნახევარში. ნაგებია რიყის ქვით, მოპირკეთებულია შირიმით.
ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა (16 X 15 მ). შუა ეკლესია გვერდის ეკლესიებთან შედარებით ორნახევარჯერ უფრო ფართოა. აღმოსავლეთით, ფართო ნახევარწრიულ შვერილ აფსიდში, სამი თანაბარი სიმაღლის თაღოვანი სარკმელია, სარკმლებს ქვემოთ, იატაკიდან 0,4-0,5 მეტრის სიმაღლეზე — სამი ნიში. გვერდის ნიშები ბევრად უფრო პატარაა და გადახურულია ერთმანეთზე კუთხით მიბჯენილი ორ-ორი ქვით. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორი წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია. პილასტრების პირველ საფეხურზე გადაყვანილია კედლის თაღები, მეორე საფეხურს კი, კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია, ჩრდილოეთისა და დასავლეთისაში — თითო-თითო. გვერდის ეკლესიებს შუა ეკლესია თითო შესასვლელით უკავშირდება.
შუა ეკლესიას დასავლეთიდან, თითქმის მთელ სიგანეზე, სწორკუთხა კარიბჭე (6,8 X 4,2 მ) ეკვრის. კარიბჭე ეკლესიისთვის მოგვიანებით მიუშენებიაით. იგი ჩრდილოეთით და სამხრეთით დაბალი თაღებითაა გახსნილი. მთავარი შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. იგი გვერდის შესასვლელებზე ბევრად უფრო ფართოა.
გვერდის ეკლესიებს აღმოსავლეთით შვერილი აფსიდები აქვთ. სამხრეთ ეკლესია ორი განივი კედლით გაყოფილია სამ ნაწილად, რომლებიც ერთმანეთს შესასვლელებით უკავშირდებიან. აღმოსავლეთ ნაწილის აბფსიდში და სამხრეთ კედელში თითო სარკმელია. დასავლეთ სათავსი კვადრატული კამაროვანი ოთახია, რომელსაც სამხრეთით და დასავლეთით თითო სარკმელი აქვს.
ტატიანოვკა (იშიმბაის რაიონი)
ტატიანოვკა (Татьяновка; Татьяновка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იტკულოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 23 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 53 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 15 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ზემო ხოდაშნის დედათა მონასტრის კომპლექსი
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
ჩრდილოეთ ეკლესია კამარით გადახურული ვიწრო დერეფანია, რომლის აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია კონსოლებზე დაყრდნობილი კონქის თაღით. აფსიდსა და დასავლეთ კედელში თითო თაღოვანი სარკმელია.
ტატიანოვკა (იშიმბაის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ზემო ხოდაშნის დედათა მონასტრის კომპლექსი
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
ფასადებზე სარკმლების დეკორის სქემა და შესრულების ტექნიკა განსხვავებულია. აღმოსავლეთ სამ სარკმელს ლილვები აქვს შემოვლებული. დასავლეთ სარკმლის მოჩარჩოება გრეხილი და გლუვი ლილვების მონაცვლეობითაა შედგენილი. მოჩარჩოების თაღის ქუსლები და ქვედა კუთხეები კვადრატებით არის გამოყოფილი. ქვედა კვადრატებში ამოჭრილია როზეტები. სარკმლის გარშემო ორნამენტით შევსებული სამი რელიეფური გირჩია.
სასახლე
სასახლე ორსართულიანია, გეგმით სწორკუთხა (27,5 X 8 მ). დგას ეკლესიის დასავლეთით 10 მეტრზე. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედელი. პირველ სართულზე, კედლის შუა ნაწილში, შესასვლელი კარია, მეორე სართულზე — ორი მოზრდილი სარკმელია.
სატრაპეზო
სასახლის დასავლეთით სატრაპეზოს (23,5 X 7,5 მ) ნანგრევებია შემორჩენილი. ეს შენობა გალავანშია ჩართული და სამხრეთით მცირე მხრებით გამოყოფილი აბსიდური შვერილი აქვს.
კოშკი-სამრეკლო
სასახლის სამხრეთით დგას გეგმით კვადრატული (8,7 X 8,7 მ) სამსართულიანი კოშკი-სამრეკლო, რომლის ნაწილი გალავნის ფარგლებს გარეთ არის გასული. ამ ნაწილში, პირველ სართულზე, სამხრეთ დასავლეთ კედელში, ფართო შესასვლელია (მონასტრის მთავარი შესასვლელი).
მონასტრის ეზოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში საცხოვრებელი ნაგებობების ნანგრევებია.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ჰასანგალა (გუსარის რაიონი)
ჰასანგალა (Həsənqala) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1 200 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ლეტიჩივის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ლეტიჩივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 130 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეტიჩივის რაიონის სოფლები
ისიქ-ქოლის რაიონი
ისიქ-ქოლის რაიონი (Ысык-Көл району) —  ყირგიზეთის ისიქ-ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩოლპონ-ატა.
გეოგრაფია
ისიქ-ქოლის რაიონი მდებარეობს ისიქ-ქოლის ოლქის ჩრდილოეთ ნაწილში, ისიქ-ქოლის ტბის ჩრდილოეთ ნაწლში. რაიონი შედგება ერთი ქალაქისა და 12 სასოფლო ოლქისაგან, რომლებიც თავის მხრივ შეიცავენ 30 აილს (სოფელს). 1962 წელს ისიქ-ქოლის რაიონს შეუერთდა ბალიკჩინის რაიონი.
სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები კატეგორია:ისიქ-ქოლის ოლქის რაიონები
მარჯანი
მარჯანი — ზღვის უხერხემლოები მარჯნის პოლიპების კლასისა. წარმოადგენს მარჯნის პოლიპების კოლონიის ჩონჩხის მასალას. მარჯნის დიდი დაჯგუფება წარმოქმნის მარჯნის რიფებსა და მარჯნის კუნძულებს. მარჯნის ზრდა ხელსაყრელ პირობებშიც კი გრძივი მიმართულებით შეადგენს არაუმეტეს 1 სმ წელიწადში, ამიტომ საშუალო რიფის ფორმირებისთვის ასწლეულები იხარჯება, ხოლო კუნძულების შემთხვევაში ათასწლეულები. მარჯანი ახლოს ენათესავება აქტინიებს, თუმცა მათგან პრინციპულად განსხვავდება. მსოფლიო ოკეანეში ბინადრობს 6000-ზე მეტი სახეობის მარჯანი. საიუველირო საქმეში უფრო ხშირად გამოიყენება კეთილშობილი მარჯანი, რომლისაგანაც ამზადებენ სამკაულებს — მძივებს, სამაჯურებსა და სხვა.
ძველ ქართულ წყაროებში მარჯანს ზოგჯერ ძოწი და ძოწეული ეწოდება. მარჯნის მძივები და ამ ქვით შემკული სხვადასხვა ნივთი უკვე ბრინჯაოს ხანიდან გვხვდება საქართველოში. მისი მოხმარება მომდევნო პერიოდშიც ძალზე მიღებული ყოფილა.
სქოლიო
კატეგორია:მარჯნის პოლიპები კატეგორია:მარჯნის რიფები
საბერძნეთი 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1900 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
როსელი
როსელი (Rossel Island) ან იელა (Yela) — ლუიზიადის არქიპელაგის ყველაზე აღმოსავლეთი კუნძული. ეკუთვნის პაპუა-ახალი გვინეის სახელმწიფოს. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.
ხოდაშნის ქუჩა
ხოდაშნის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ქვემო უბანი). კონსტატინე აფხაზის ქუჩიდან ანტონ კათალიკოსის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ზაქარიას შესახვევი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია ხოდაშნის ქუჩის სახელწოდებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
როსელი
გეოგრაფია
კუნძული — მთიანია, შეადგენს დაახლოებით 34 კმ-ს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ და 11 კმ-ს ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ. კუნძულის ფართობია — 262,5 კმ², რითაც ის სიდიდით მეორე კუნძულია ლუიზიადის არქიპელაგში კუნძულ ვანატინაის შემდეგ. სანაპირო დაფარულია ან მანგროს ტყეებიანი იშვიათი ქვიშოვანი პლაჟებით, ან ჯუნგლებით. კუნძულის ჩრდილოეთ დაბოლოებასა და დელივერანსის კონცხს შორის არსებობს რამდენიმე ტყიანი ხეობა. სამხრეთი სანაპირო წარმოადგენს მრავალ ყურეებს; ციცაბო ბორცვები ეშვება სანაპიროსთან უფრო მაღალი მთის ქედებიდან. კუნძულის ყველაზე მაღალი წერტილი — მთა როსელი, მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან და შეადგენს 838 მეტრს ზღვის დონიდან.
მოსახლეობა
კუნძულ როსელის მოსახლეობა 2000 წლის მონაცემებით შეადგენს 3821 ადამიანს. მთავარი სოფელი მდებარეობს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მოსახლეობა ლაპარაკობს იელეს ენაზე, რომელიც იზოლირებული ენაა.
საბერძნეთი 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
როსელი
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
უვის პროვინცია
უვის პროვინცია (ඌව පළාත Uva Palata, ஊவா மாகாணம் Uva Maakaanam) — შრი-ლანკის პროვინცია, მერვე მოსახლეობის, ხოლო მეოთხე ფართობის მიხედვით. შეიქმნა 1896 წელს. შედგება ბადულისა და მონერაგალის ოლქებისაგან. ესაზღვრება ცენტრალური, აღმოსავლეთი, სამხრეთი და საბარაგამუვის პროვინციები. ზღვაზე გასასვლელი არ გააჩნია. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბადულა.
პროვინციის ფართობი შეადგენს 8 000 კმ²-ს, საიდანაც ხმელეთს უკავია 8 335 კმ², ხოლო წყლით დაფარულია 165 კმ². 2011 წლის აღწერის მიხედვით, პროვინციაში ცხოვრობს 1 259 800 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
ხერთვისის ქუჩა
ხერთვისის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); სამღერეთის ქუჩიდან გორდის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 40-იან წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
აგრესიული გარემო
აგრესიული გარემო, კოროზიული გარემო — თხევადი ან აირადი გარემო, რომელიც იწვევს მყარი სხეულების დაშლას ანუ კოროზიას. მაგ., ლითონებისათვის აგრესიული გარემო შეიძლება იყოს წყალი, ჰაერი, ქლორი, ელექტროლიტების წყალხსნარები და სხვა. ნებისმიერი გარემო მეტ-ნაკლებად მოქმედებს მასში მოთავსებულ ნივთიერებებზე, მაგრამ იგი შეიძლება აგრესიულად ჩაითვალოს მაშინ, თუ ნივთიერების დაშლა ძლიერ შესამჩნევია. ჩვეულებრივად გარემოს აგრესიულად თვლიან რომელიმე ნივთიერების მიმართ, მაგ., ტუტეთა და მჟავათა ხსნარები, ზღვის წყალი აგრესიული გარემოა ალუმინისათვის, მაშინ როცა ჰაერი, მტკნარი წყალი და კონცენტრირებული აზოტმჟავა ალუმინზე არ მოქმედებს. აგრესიული გარემოს ტემპერატურის ზრდასთან ერთად იზრდება მისი აგრესიულობაც.
კორინა სმითი
მარია კორინა სმითი (დ. 8 სექტემბერი, 1991) — ვენესუელელი მომღერალი, მსახიობი და მოდელი.
პირადი ცხოვრება
კორინა სმითი დაიბადა 1991 წლის 8 სექტემბერს. ის არის ვენესუელელი პოლიტიკოსის, რობერტო სმით პერერას შვილი. კორინამ დაამთავრა ბენტლის უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ფინანსების ფაკულტეტი. 2014 წელს სწავლის დამთავრების შემდეგ დაბრუნდა ვენესუელაში.
კარიერა
მისი დებიუტი ტელევიზიაში შედგა 2009 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელელი მოდელები კატეგორია:ვენესუელელი მომღერლები კატეგორია:ვენესუელელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი
ალვარ გულსტრანდი
ალვარ გულსტრანდი (Allvar Gullstrand; დ. 5 ივნისი, 1862, ლანდსკრუნა, შვედეთი, — გ. 30 ივლისი, 1930, სტოკჰოლმი) — შვედი ოფთალმოლოგი და ოპტიკოსი. უფსალის უნივერსიტეტის პროფესორი. იკვლევდა თვალის დიოპტრიკას. შეიმუშავა ასახვის ახალი თეორია. დაადგინა ასტიგმატიზმის სამი ფორმა, გამოიგონა ბინოკულარული ურეფლექსო ოფთალმოსკოპი, ნაპრალოვანი ნათურა ბიომიკროსკოპისათვის, სათვალე-ლუპა. 1911 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში (1911).
ბიოგრაფია
ალვარ გულსტრანდი დაიბადა 1862 წელს ლანდსკრუნაში. მამამისი ქალაქის მთავარი ექიმი იყო. ალვარ გულსტრანდი მედიცინას სწავლობდა უფსალაში (1880-1885), ვენასა (1885) და სტოკჰოლმში (1886-1888); გეომეტრიული და ფიზიოლოგიური ოპტიკის საკითხებში მთლიანად თვითნასწავლი იყო. 1890 წელს გულსტრანდმა მიიღო სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი. აკადემიურ მოღვაწეობასთან ერთად ის ექიმ-ოფთალმოლოგად მუშაობდა და 1892 წელს სტოკჰოლმის თვალის კლინიკის ხელმძღვანელად დაინიშნა. 1894 წელს გულსტრანდი აირჩიეს უფსალის უნივერსიტეტის თვალის დაავადებათა პროფესორად, ხოლო 1913 წელს — ფიზიოლოგიური და ფიზიკური ოპტიკის პროფესორად. ეს უკანასკნელი კათედრა საგანგებოდ შეიქმნა, რათა გულსტრანდი ყოველდღიური სამედიცინო პრაქტიკისა და ელემენტარული სასწავლო პროცესისგან გათავისუფლებულიყო და თავისი შრომებისთვის მეტი დრო დაეთმო. 1927 წლიდან ის პენსიაზე გავიდა და უფსალის უნივერსიტეტის ემერიტუსი პროფესორი იყო.
1911 წელს გულსტრანდმა თვალის ოპტიკური თვისებების კვლევისთვის მიიღო ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში. მიღებული ჰქონდა სხვა მრავალი ჯილდო და წოდება. გულსტრანდი იყო უფსალის, იენისა და დუბლინის უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი, შვედეთისა და უცხოეთის სამეცნიერო საზოგადოებების წევრი. 1911-1929 წლებში ის იყო შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნობელის ფიზიკის კომიტეტის წევრი, 1922-1929 წლებში კი — იმავე კომიტეტის თავმჯდომარე; ეწინააღმდეგებოდა ნობელის პრემიის გადაცემას ალბერტ აინშტაინისთვის, რომლის ფარდობითობის თეორიას არასრულყოფილად თვლიდა.
ღვაწლი
გულსტრანდმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ადამიანის თვალის, როგორც ოპტიკური სისტემის, შესწავლაში. ამისთვის ის გეომეტრიული ოპტიკის ცოდნას და რთულ მათემატიკურ გაანგარიშებებს იყენებდა, რის გამოც გულსტრანდის შრომები მისი თანამედროვე ბევრი ოფთალმოლოგისთვის უცნობი ან გაუგებარი იყო. გულსტრანდმა გაარკვია თვალის რქოვანა გარსის სტრუქტურისა და ფუნქციის, ასევე ასტიგმატიზმის არაერთი საკითხი. მან გააუმჯობესა კატარაქტის ოპერაციის შემდეგ გამოყენებისთვის განკუთვნილი მაკორეგირებელი ლინზები. 1911 წელს თვალის დეტალური გამოკვლევისთვის შექმნა საკუთარი მოდელის ნაპრალოვანი ნათურა (გულსტრანდის ნათურა). გერმანულ კომპანია Zeiss-თან თანამშრომლობით გულსტრანდის მიერ შექმნილი ბინოკულარული ურეფლექსო ოფთალმოსკოპი ყველა ოფთალმოლოგიური კაბინეტის ატრიბუტი გახდა. გულსტრანდის გამოკვლევებმა საფუძველი ჩაუყარა ოპტიკური გამოსახულების თეორიის ახალ კონცეფციას. მან გერმანელი ფიზიკოსის ჰერმან ფონ ჰელმჰოლცის კლასიკური თეორია თვალზე განავრცო აკომოდაციის უნარის ასახსნელად და დაადგინა, რომ ეს უნარი ნაწილობრივ დამოკიდებულია თვალის ბროლის ამოზნექილობის ხარისხზე.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი ექიმები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში კატეგორია:შვედი ნობელის პრემიის ლაურეატები
დამბალხაჭო
დამბალხაჭო, ხაჭოერბო — ქართული ეროვნული კერძი, რომელსაც ამზადებენ ისტორიული ფშავისა და ერწო-თიანეთის ტერიტორიაზე. წერილობითი წყაროებით ის ორ საუკუნეზე მეტს ითვლის და ივარაუდება, რომ 1800-იანებამდეც ფართოდ უნდა ყოფილიყო გავრცელებული. საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს 2014 წლის 3 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, დამბალხაჭოს და მის დამზადების ტექნოლოგიას საქართველოს არამატერიალური ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ხაჭოს მომზადება
ახლადგამოწველილ რძე ისხმება ფართოპირიან ჭურჭელში დამჟავებამდე, რის შემდეგაც ისხმება სპეციალურ ხელსაწყოში, ჩხუტში, რომლითაც იდღვიბება და წარმოიქმნება კარაქი, კარაქის ამოღების შემდეგ დარჩენილ სითხეს დო ეწოდება. დოს გაცხელებით მიიღება ის ხაჭო, რომლითაც მოგვიანებით დამბალხაჭო მზადდება.
გაშრობა
მიღებული ხაჭო კარგად იწურება. შემდეგ იწურება და მოეყრება მარილი გემოვნებით. მარილმოყრილი ხაჭო იზილება და იკვერება, ანუ გუნდებად იკვრება, უკვე შეკვერილი კი ეწყობა ძობანში გასაშრობად. ძობანი წნელით მოწნული შუცეცხლის თავზე ჩამოკიდებული სათავსოა, რომელის ქვემოდან ანთებული ცეცხლის კვამლითაც შეწყობილი ხაჭოს კვერები დაახლოებით ერთი კვირა იბოლება და შრება. გამშრალი ხაჭო ირეცხება რძის შრატით.
დალბობა
დამზადების შემდეგი ეტაპი გამშრალი ხაჭოს დამწიფება, დალბობა, ანუ დავარგებაა. ამისათვის ხაჭოს კვერები ეწყობა თიხის ქოთანში ან ქვევრში, სადაც ჰერმეტულად დაახლოებით ორ თვეს ატარებს, ზოგჯერ აღნიშნული თიხის ჭურჭელი მიწაშიცაა ჩაფლული. ხაჭოს კვერები გარედან ობდება, შიგნიდან კი ლბება და ოქროსფერი ხდება.
საკვებად გამოყენება
დამბალხაჭოს საკვებად იყენებნ მშრალად ან გაცხელებულს დიდი რაოდენობის ერბოსთან ერთად. მსგავსად მომზადებულ კერძს დამბალხაჭოს „ხაჭოერბო“ ეწოდება. „ხაჭოერბოს“ მოსამზადებლად ცეცლზე გააცხელებნ ერბოს, სურვილისამებრ ჩააყრიან პურს და შემდეგ უკვე გასუფთავებულ და დაჭრილ დამბალხაჭოს.
წერილობითი ცნობები
პირველი წერილობითი ცნობები, სადაც დამბალხაჭოა ნახსენები ეკუთვნის ვაჟა-ფშაველას მამას, პავლე მღვდელსა და ცნობილ მოლექსეს, ჯაბანს ეკუთვნით. პავლე რაზიკაშვილის ნაწარმოებში „მოკლე მოთხრობა ჩემი წინაპარით ჩამომავლობაზე, მათ ზნე-ჩვეულებებზედ“ ვკითხულობთ:
ნაკიფარის წმინდა გიორგის ეკლესია
ეკლესია აგებულია X საუკუნეში. სვანეთის სხვა ეკლესიებისაგან გამოირჩევა ფასადის შემკულობით. ეკლესია მოხატულია, მთავარი კომპოზიციაა მაცხოვრის კომპოზიცია. ტაძრის მოხატულობა მხატვარ თევდორეს ეკუთვნის. ნაკიფარის ეკლესიაში დაცულია XI საუკუნის წმინდა გიორგის ხატი. ამავე ხატის წარწერის მიხედვით იგი ასან ოქრომჭედელს მოუჭედავს მარუშანის დაკვეთით და მასალად გამოუყენებია ოქრო და ვერცხლი.
2018 წლის 28 დეკემბერს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მამა ბრაუნი
მამა ბრაუნი — ინგლისელი რომანისტის, გილბერტ კით ჩესტერტონის, გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც კათოლიკე მღვდელი და მოყვარული დეტექტივია. იგი მწერლის 53 მოთხრობაში გვხვდება, რომლებიც 1910-1936 წლებში გამოქვეყნდა. მამა ბრაუნი ჩახლართული დანაშაულების გასახსნელად ინტუიციასა და ადამიანური ბუნებისადმი ღრმა წვდომის უნარს იყენებს. პერსონაჟი დაფუძნებულია ბრედფორდის კათოლიკე მღვდელი ჯონ ო’კონორის პიროვნებაზე, რომელმაც 1922 წელს ჩესტერტონი კათოლიციზმზე მოაქცია.
ინტერპრეტაციები
მამა ბრაუნი ჩესტერტონის პერსონაჟებს შორის ყველაზე მეტად გამოხატავს მწერლის მსოფლმხედველობას. იგი დანაშაულებს მკაცრი მსჯელობის პროცესის გზით ხსნის, რომელიც არა იმდენად სპეციპიკურ სამეცნიერო დეტალებს, არამედ სულიერ და ფილოსოფიურ ჭეშმარიტებებს ეფუძნება, რაც მას ართურ კონან დოილის შერლოკ ჰოლმსის საპირწონედ აქცევს. აღსანიშნავია, რომ მამა ბრაუნის მოთხრობათა სერია წინ უსწრებდა ჩესტერტონის კათოლიციზმზე მოქცევას.
იტალიელი მარქსიზმის თეორიტიკოსი ჩესტერტონის და კონან დოლის პერსონაჟების შესახებ წერს:
"მამა ბრაუნი კათოლიკეა, რომელიც პროტესტანტების მექანიკური აზროვნების პროცესებს დასცინის, წიგნი კი ანგლიკანური ეკლესიის წინააღმდეგ კათოლიკური ეკლესიის აპოლოგიას წარმოადგენს. შერლოკ ჰოლმსი ‘პროტესტანტი’ დეტექტივია, რომელიც დანაშაულს მინიშნებების თანმიმდევრული მიყოლის, მეცნიერებაზე, ექსპერიმენტულ მეთოდსა და ინდუქციაზე დაყრდნობით ხსნის. მამა ბრაუნი კი კათოლიკე მღვდელია, რომელიც აღსარების მეთოდისა და მამათა მორალური კაზუისტიკის მუდმივი საქმიანობით მიღებული ფსიქოლოგიური გამოცდილების საშუალებით, მეცნიერებისა და ექსპერიმენტირების მეთოდის უარყოფის გარეშე, დედუქციასა და ინტროსპექციაზე დაყრდნობით, მთლიანად ჯაბნის შერლოკ ჰოლმსს და უბადრუკად წარმოაჩენს მას. უფრო მეტიც, ჩესტერტონი დიდებული ხელოვანია, კონან დოილი კი საშუალო დონის მწერალია, მიუხედავად იმისა, რომ ლიტერატურული ღვაწლის გამო რაინდის წოდება მიანიჭეს. ამრიგად, ჩესტერტონთან გვხვდება სტილისტური უფსკრული შინაარსს, დეტექტიურ სიუჟეტსა და ფორმას შორის, და შესაბამიდად მსუქუბი ირონია განხილულ საკითხთან დაკავშირებით, რაც მის მოთხრობებს სასიამოვნოდ წასაკითხად აქცევს."
სქოლიო
კატეგორია:დეტექტივი პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კორონავირუსი
კორონავირუსები — მონათესავე ვირუსთა ჯგუფი, რომლებიც ცხოველებსა და ფრინველებში დაავადებებს იწვევენ. ადამიანებში კორონავირუსები იწვევენ სასუნთქი გზების ინფექციებს, რომელთაგან ზოგიერთი შეიძლება იყოს მსუბუქი, მაგალითად, ჩვეულებრივი გაციება, ზოგიერთი კი შეიძლება სასიკვდილოც აღმოჩნდეს — მაგალითად, SARS-ი, MERS-ი და COVID-19. სხვა სახეობებში სიმპტომები სხვადასხვაგვარია: ქათმებში კორონავირუსები იწვევენ ზედა სასუნთქი გზების დაავადებას, ძროხებსა და ღორებში კი დიარეას. ადამიანის კორონავირუსული ინფექციების ვაქცინები ან სამკურნალო ანტივირუსული პრეპარატები ჯერ არ არსებობს.
ეტიმოლოგია
სახელი „კორონავირუსი“ მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „კორონა“, რაც „გვირგვინს“ ნიშნავს. თავის მხრივ, სიტყვა ლათინურში ნასესხებია ბერძნულიდან, κορώνη, სადაც ის ასევე „გვირგვინს“ ნიშნავს. ამ ვირუსებს ეს სახელი ხუან ალმეიდამ და დევიდ ტაირელმა უწოდეს, რომლებიც პირველები დააკვირდნენ კორონავირუსს და შეისწავლეს კიდეც. ბეჭდვით წყაროში, ვირუსთა ახალი ოჯახის აღსაწერად სახელი პირველად 1968 წელს გამოჩნდა ჟურნალ Nature-ში. სახელი აღნიშნავს ვირიონების (ვირუსების ინფექციური ფორმა) სახასიათო ვიზუალს ელექტრონულ მიკროსკოპში, ზედაპირიდან გამოშვერილ დიდ, ფოჩების მსგავს მახასიათებლებს, რომელთა გამოც ის მზის კორონას წააგავს. ეს მორფოლოგია წარმოქმნილია ვირუსის წვეტი პეპლომერების, ანუ მის ზედაპირზე არსებული ცილების მიერ.
აღმოჩენა
კორონავირუსი პირველად 1930-იან წლებში აღმოაჩინეს, როდესაც დადგინდა, რომ შინაური ქათმების მწვავე რესპირატორული ინფექცია გამოწვეული იყო ინფექციური ბრონქიტის ვირუსით (IBV). 1931 წელს, ჩრდილოეთ დაკოტაში, არტურ შალკმა და მაკ ჰაუნმა პირველად აღწერეს ქათმების რესპირატორული ინფექცია. ახლად გამოჩეკილი წიწილების ინფექცია ხასიათდებოდა მძიმედ სუნთქვითა და მოშვებულობით. წიწილების სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 40-90 პროცენტი იყო. ექვსი წლის შემდეგ, ფრედ ბოდეტმა და შარლ ჰუდსონმა წარმატებით მოახდინეს დაავადების გამომწვევი ინფექციური ვირუსის იზოლირება და კულტივირება. 1940-იან წლებში, მოხდა ცხოველების კიდევ ორი კორონავირუსის იზოლირება — თაგვების ჰეპატიტის ვირუსი (MHV) და გადამდები გასტროენტერიტის ვირუსი (TGEV). იმ დროს მეცნიერებმა არ იცოდნენ, რომ ეს სამი ვირუსი ერთმანეთის მონათესავე იყო.
ადამიანის კორონავირუსები 1960-იან წლებში აღმოაჩინეს. მათი იზოლირება ორი სხვადასხვა მეთოდით შეძლეს გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში.
კატეგორია:ვირუსები
ანტონივკა (ვინიციის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ვინიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 43 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვინიციის რაიონის სოფლები
აია-სოფიას ტაძარი (ტრაპიზონი)
მინი|300პქ| აია-სოფიას ტაძარი ტრაპიზონში ჯაბა ლაბაძის ფოტო აია-სოფიას ტაძარი ან მცირე აია-სოფია — გვიანი ბიზანტიური არქიტექტურის შესანიშნავი ძეგლი ტრაპიზონში. ცნობილია XIII საუკუნის ფრესკებით. ტაძარი მდებარეობს ტრაპიზონის ისტორიული ცენტრიდან დასავლეთით. ტაძარი გადაკეთებულია მეჩეთად. ამჟამად იქ მდებარეობს მუზეუმი.
ისტორია
ტაძარი აგებულია ტრაპიზონის იმპერიის იმპერატორ მანუელ I-ის მმართველობის პერიოდში (1238-1263 წწ.). სამრეკლოს მშენებლობა დაიწყო 1426 წელს, ალექსი IV-ის მმართველობის დროს და დაასრულა მისმა მემკვიდრემ, იოანე IV-მ (1429-1459 წწ.). 1461 წელს მეჰმედ II-მ დაიპყრო ტრაპიზონის იმპერია და ტაძარი მეჩეთად გადააკეთა. ტაძრის შენობა პირველი მსოფლიო ომის დროს ასრულებდა სამხედრო ჰოსპიტალის დანიშნულებას. 1964 წლამდე ტაძარში კვლავ მეჩეთი მოქმედებდა. 1964 წელს დასრულდა 1958 წელს დაწყებული რესტავრაცია და ტაძარში მუზეუმი გაიხსნა.
2012 წლის ივლისში ქვეყნის ვიცე-პრემიერმა ბიულენთ არინჩმა ტაძარი გადასცა ადგილობრივ მუსლიმთა გაერთიანებას მეჩეთის გასახსნელად. 2013 წლის აპრილში ტაძარში კვლავ მეჩეთი გაიხსნა.
ენტებე
ენტებე (Entebbe) — ქალაქი ცენტრალურ უგანდაში. მდებარეობს ტბა ვიქტორიის ნახევარკუნძულზე, დაახლოებით 37 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით უგანდის დედაქალაქ კამპალიდან. ქალაქში ერთ დროს, 1962 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, უგანდის პროტექტორატის მთავრობა იყო განთავსებული. ენტებეში მდებარეობს ენტებეს საერთაშორისო აეროპორტი, უგანდის უმსხვილესი კომერციული და სამხედრო აეროპორტი. ენტებეში მდებარეობს უგანდის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია და ოფისი.
2002 წლის მოსახლეობის აღწერით ენტებეს მოსახელობა დაახლოებით 55 100 ადამიანს შეადგენდა. 2010 წელს უგანდის სტატისტიკის ბიუროს მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობამ 76 500 ადამიანი შეადგინა, ხოლო 2014 წლის 27 აგვისტოს ეროვნული მოსახლეობის აღწერით ენტებეს მოსახლეობამ 69 958 ადამიანი შეადგინა.
ისტორია
"ენტებე" ადგილობრივ ლუგანდას ენაზე ნიშნავს "სკამს". ამ ადგილას განდას ტომის მეთაური მართლმსაჯულების საკითხებს განიხილავდა, რის გამოც დაერქვა სავარაუდოდ ეს სახელი. თავდაპირველად ის დიდი ბრიტანეთის კოლონიური ადმინისტრაციისა და კომერციული ცენტრი გახდა 1893 წელს, როდესაც აქ სერ ჯერალდ პორტალი დასახლდა. პორტ ბელი მალევე კამპალას ნავსადგომი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად აქ გემების მიმოსვლა არ ხდება, დღემდე შემორჩენილია ნავმისადგომი, რომელსაც საბორნედ იყენებენ. ენტებეს საერთაშორისო აეროპორტი 1929 წელს გაიხსნა. სწორედ ამ აეროპორტიდან დატოვა აფრიკა დედოფალმა ელისაბედ II-მ ინგლისში დასაბრუნებლად, როდესაც მამამისის გარდაცვალების ამბავი შეიტყო და დედოფალი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:უგანდის ქალაქები
ტიმაშევკა (ბაშკირეთი)
ტიმაშევკა (Тимашевка; Тимашевка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 26 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 33 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 385 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ჰაზრა (გუსარი)
ჰაზრა (Həzrə) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1 356 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
რეიჩელ ჰერდ-ვუდი
რეიჩელ კლერ ჰერდ-ვუდი (დ. 17 აგვისტო, 1990) — ინგლისელი მსახიობი და მოდელი. დიდ ეკრანზე პირველად გამოჩნდა 2003 წელს ფილმში „პიტერ პენი“ განსახიერებულ უენდი დარლინგის როლში. აგრეთვე ცნობილია კორი მაკ-კენზის როლით 2010 წლის ფილმში „ხვალ, როდესაც ომი დაიწყო“ და სიბილ ვენის როლით 2009 წლის „დორიან გრეიში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ინგლისელი მოდელები კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
იენაშის იონა წინასწარმეტყველის ეკლესია
300px|მინი| იონა წინასწარმეტყველის ეკლესიის ხედი ჯაბა ლაბაძის ფოტო იენაშის იონა წინასწარმეტყველის ეკლესია — შუა საუკუნეების ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იენაშში.
ეკლესია ნაგებია თლილი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ეკლესიის ინტერიერი XIV საუკუნეშია მოხატული. ფრესკებიდან აღსანიშნავია იონა წინასწარმეტყველის ცხოვრების ამსახველი ეპიზოდი, მისი ხსნა ვეშაპისაგან, რომელიც სვანეთის არც ერთ ეკლესიაში არ გვხვდება.
ეკლესიაში დაცულია XI საუკუნის მაცხოვრის დიდი ზომის ხატი, ოქროთი დაფერილი ვერცხლის მოჭედილი და დიდი ოსტატობით შესრულებული, ხატი პირვანდელი სახით არ არის მოღწეული. მოთავსებული წარწერა გვამცნობს, რომ ტაძარში, ხანძრის გაჩენის შედეგად  ეკლესია დაურღვევიათ, ხატი და  ეკლესიის საგანძური კი მოუპარავთ.
ეკლესიიდან 1978 წელს გაიტაცეს წმინდა გიორგის ხატი, საწინამძღვრო ჯვრები, იტალიური ჯვარი და XIV საუკუნის წმინდა თევდორეს ხატი, რომელიც ლონდონში და ჟენევაში ყოფნის შემდეგ კვლავ დაუბრუნდა იენაშის ეკლესიას. აღსანიშნავია ასევე იენაშის ეკლესიის XII საუკუნის წყვილი მეომრის და წმ. იონა წინასწარმეტყველის ხატი. ორივე წარწერიანია.
ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
სოფი ფრანგი
სოფი ფრანგი (Sophie de France; დ. 27 ივლისი, 1734 — გ. 2 მარტი, 1782), აგრეთვე ცნობილი როგორც მადამ სოფი — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და დედოფალ მარია ლეშჩინსკას შუათანა ქალიშვილი. გარდაცვალებამდე ატარებდა საფრანგეთის ქალიშვილისა და ლუვუას ჰერცოგინიის წოდებას, თუმცა გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო.
ბიოგრაფია
სოფი დაიბადა 1734 წლის 27 ივლისს ვერსალის სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მარია ლეშჩინსკას მერვე შვილი და მეხუთე ქალიშვილი. იგი მთელი თავისი სიცოცხლის მანძილზე უფროსი დების ჩრდილში იყო და მისმა ცხოვრებამაც უფერულად გაიარა. 1738-50 წლებში სოფი განათლების მისაღებად და სასწავლებლად გააგზავნეს ფონტერვუდის სააბატოში. მასთან ერთად იქ ასევე იყვნენ მისი დები: ვიქტორია, ტერეზა და ლუიზა.
იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს კათოლიკედ, მისი ნათლია კი იყო მისი უფროსი დის, პარმის ჰერცოგინია ლუიზ ელიზაბეტ ფრანგის მეუღლე, პარმის ჰერცოგი ფილიპე I.
მისი სუსტი და დამთმობი ხასიათის გამო იგი სასახლეში საერთოდ არ ჩანდა, სადაც დედოფალ მარია ლეშჩინსკას გარდაცვალების შემდეგ აბსოლუტური ძალაუფლება მის დას, მარი ადელაიდა ფრანგს ჰქონდა აღებული. იგი არასდროს გამოირჩეოდა სილამაზითა და გონიერებით. ცნობილია, რომ მას ძალიან ეშინოდა წვიმისა და ჭექა-ქუხილის დროს, რა დროსაც შიშის გასაფანტავად სოფი გაუჩერებლად იწყებდა საუბარს.
სოფი ყოველთვის თავისი დების მხარეზე იყო და იგი მათთან ერთად აშკარად გამოდიოდა მეფის სამეფო საყვარლების წინააღმდეგ, როგორებიცაა მადამ დე მომპადური და მადამ დიუ ბარი. მან თავიდანვე მიიღო ლუვუას ჰერცოგინიის წოდება და ბელევის ციხესიმაგრე. უფროსი დებისაგან განსხვავებით, მადამ სოფის ახლო ურთიერთობა ჰქონდა თავისი ძმის შვილის ცოლთან, არტუას გრაფინია მარია ტერეზა სავოიელთან, რომელთანაც იგი დიდ დროს ატარებდა.
წინაპრები
სოფი ფრანგის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1734 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1782 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
საბერძნეთი 1904 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1904 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩოლპონ-ატა
ჩოლპონ-ატა (Чолпоната) — ქალაქი ყირგიზეთში. მდებარეობს ისიქ-ქოლის ოლქის ამავე სახელწოდების რაიონის ტერიტორიაზე. ისიქ-ქოლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი-კურორტი.
ქალაქი მდებარეობს ისიქ-ქოლის ტბის ჩრდილოეთი სანაპიროს ცენტრალურ ნაწილში. რესპუბლიკის დედაქალაქ ბიშკეკიდან 265 კილომეტრში აღმოსავლეთით. საოლქო ცენტრ კარაკოლიდან დასავლეთით 145 კილომეტრში.
ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ძველ დასახლებაზე გადიოდა აბრეშუმის გზის ერთ-ერთი მარშრუტი. ქალაქის სახელწოდება ერთ-ერთი ვერსიით ნიშნავს „ვენერას მამა“-ს (Чолпон - ვენერა; ата - მამა). მეორე ვერსიით „მწყემსების მამა“-ს ნიშნავს (Чопан - მწყემსი).
ქალაქში განვითარებულია ტურიზმი. დამსვენებლები ძირითადად ჩადიან ციმბირიდან და მეზობელი ქვეყნებიდან.
ქალაქის ძირითადი ღირსშესანიშნაობაა ისიქ-ქოლი და თოვლიანი ქედი კიუნგეი-ალა-ტოო. 1979 წლიდან ქალაქში მოქმედებს ისიქ-ქოლის სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული მუზეუმ-ნაკრძალი. ქალაქის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია რამდენიმე პეტროგლიფი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ქალაქები კატეგორია:ყირგიზეთის კურორტები
ალიბარის ეკლესიის ნანგრევი
ალიბარის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალიბარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ეკლესიიდან შემორჩენილია აბსიდის ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნაწილი. ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთით იკითხება აბსიდის მხარის ქვედა ქვა. დანარჩენი კედლები მიწის პირამდეა დანგრეული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები
ლუკა ბაქანიძე
ლუკა ბაქანიძე (დ. 1982) — ქართველი მწერალი და პოეტი.
ბიოგრაფია
2011 წელს გამოსცა პირველი წიგნი, ლექსების კრებული „ღმერთი ჩემი, მოხეტიალე“. 2014 წელს გამოქვეყნდა მისი რომანი „მესამე ნაპირი“, რომელიც პრემია „საბას“ ფინალისტი გახდა. 2017 წელს მწერალს მიენიჭა „საბა“ მოთხრობათა კრებულისთვის „სად ხარ, ლაზარე“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ტყის კაცი (ნოველა)
ტყის კაცი — მიხო მოსულიშვილის ნოველა. პირველად გამოქვეყნდა 1984 წელს, ჟურნალ „ცისკრის“ დამატება „ნობათის“ N3-4 ნომერში. ეს ნაწარმოები მწერლის სადებიუტო ნამუშევარია და წარმოადგენს ქართული პოსტმოდერნიზმის ერთ-ერთ ადრეულ ნიმუშს, შექმნილს მონოლოგებად, პროზისა და, იმავდროულად, დრამატურგიის კომბინირებით.
ნოველის შესახებ
ცნობილია, რომ მოდერნიზმისგან განსხვავებით, რომელიც ახალი ფორმების შექმნით ხასიათდება, პოსტმოდერნიზმი ხელახლა გამოიყენებს არსებულ ფორმებს, ოღონდ საკუთრი ინტერპრეტაციით და რასაც ორმაგი კოდირება ჰქვია. ტერმინი „ორმაგი კოდირება“ ბრიტანელ არქიტექტორს, ჩარლზ ჯენკსს ეკუთვნის და აღნიშნავს ორი განსხვავებული, შეუსაბამო ენობრივი კოდის, დისკურსის, სტილისტიკის ერთმანეთთან შერწყმას.
ნოველის სათაური პირდაპირ იმეორებს მიხეილ ჯავახიშვილის 1923 წელს გამოქვეყნებული მოთხრობის „ტყის კაცი“-ს სახელწოდებას, რაც იმის მიმანიშნებელი უნდა იყოს, რომ მიხო მოსულიშვილი თავის ნოველაში ჰყვება მიხეილ ჯავახიშვილის აქ ნახსენები მოთხრობის მთავარი პერსონაჟის, პავლეს ცხოვრების საკუთარ ინტერპრეტაციას.
ნოველას ეპიგრაფად უძღვის ჩანაწერი რიუნოსკე აკუტაგავას მოთხრობიდან „წყლის კაპების ქვეყანაში“:
ნოველის ბოლოში დამოწმებულია ტყის კაცის ჩანაწერი, სადაც გვხვდება მინიშნებები: მინდიაზე (ვაჟა-ფშაველას პოემიდან „გველის-მჭამელი“), ნაგელზე (კნუტ ჰამსუნის რომანიდან „მისტერიები“), პოეტ ტოკზე (აკუტაგავა რიუნოსკეს მოთხრობიდან „წყლის კაცების ქვეყანაში“), თამაშის მაგისტრ იოზეფ კნეხტზე (ჰერმან ჰესეს რომანიდან „თამაში ყალბი მარგალიტებით“), ასევე „სიბრძნე ბალაჰვარისა“, თხრობაი მესამე (ქართული ვერსია მსოფლიო ლიტერატურაში ცნობილი ნაწარმოებისა ვარლაამი და იოასაფი, შეიცავს ბუდას ცხოვრების ქრისტიანიზებულ ვერსიას) და ეს ყველაფერი აფართოებს ნოველის ინტლექტუალურ და ორმაგი კოდირებებით დანაღმულ სათამაშო სივრცეს.
გამოხმაურება
ლიტერატურულ ჟურნალ „ტოჩკა ზრენიას“ რედაქტორი და თავადაც მწერალი კენდის იასპერსი ასე გამოეხმაურა ამ ნოველას:
ფილოლოგიის მეცნიერებათ დოქტორი მაია ჯალიაშვილი „ტყის კაცის“, როგორც რადიოპიესის შესახებ:
.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული მოთხრობები კატეგორია:ქართული პიესები კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის პიესები
ანტონივკა (ლუცკის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვოლინის ოლქის ლუცკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 274 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლუცკის რაიონის სოფლები
ტორგასკა (ხუტორი)
ტორგასკა (Торгаска; Торғаҫ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება სკვორჩიხინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 24 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 42 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 8 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ჩოტაბამბის რაიონი
ჩოტაბამბის რაიონი (Distrito de Chontabamba) — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის ოსაპამპის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 095 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 364.96 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ოსაპამპის პროვინციის რაიონები
ჰანგ-ჰაუ (სადგური)
ჰანგ-ჰაუ — სადგური ჰონგ-კონგში, ცეუნგ-კვან-ოს ხაზზე. მდებარეობს ცეუნგ-კვან-ოში, საი-კუნგის რაიონში. სადგური გაიხსნა 2002 წლის 18 აგვისტოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცეუნგ-კვან-ოს ხაზი
გნეუს იულიუს აგრიკოლა
გნეუს იულიუს აგრიკოლა (Gnaeus Julius Agricola; დ. 13 ივნისი, 40 — გ. 23 აგვისტო, 93) — რომაელი სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი. მოღვაწეობა დაიწყო როგორც სამხედრო ტრიბუნმა. 59 წელს პირველად მონაწილეობდა ბრიტანეთზე ლაშქრობაში. 64 წელს დაინიშნა აზიის კვესტორად. 74-76 წლებში იყო აკვიტანიის მმართველი. 77 წელს მიიღო კონსული წოდება. 77-84 წლებში კვლავ გაილაშქრა ბრიტანეთზე და დაიპყრო იგი. დიდი როლი ითამაშა ბრიტანეთის რომანიზაციაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 40 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 93 კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
ქვემო ვილდის ეკლესია
ქვემო ვილდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ვილდაში, მდინარე მეჯუდას მარცხენა ნაპირზე.
მდ. მეჯუდას მარცხენა ნაპირას დგას მოყვითალო შირიმის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია. კვადრები სხვადასხვა ზომისაა.
გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში შეისრულთაღიანი, ნაოთხალი სარკმელია. ჩრდილოეთით და სამხრეთით მაღალი სწორკუთხა ნიშებია. აბსიდა დარბაზისაგან გამოყოფილია შვერილებით, რომელთაც სატრიუმფო თაღი ეყრდნობოდა. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. ჩრდილოეთ კედელზე შემორჩენილია კამარის თაღის საბრჯენი კრონშტეინი.
დასავლეთი კედლის სიმაღლე 6-7 მეტრს აღწევს, სამხრეთისა კი 1-2 მეტრს. სამხრეთის შესასვლელი მთლიანად მორღვეულია. ინტერიერი შირიმის ქვითაა მოპირკეთებული.
აღმოსავლეთის სარკმელს ორმაგლილვიანი სათაურის ქვა აქვს. დასავლეთის კედლის წყობაში ჩაყოლებულია კვადრი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. ამ ფასადზე შემორჩენილია მარტივპროფილიანი კარნიზის ნაწილი. ჩრდილოეთ ფასადთან მიწის დონე ძლიერ აწეულია. ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ამურის ზღარბი
ამურის ზღარბი ან მანჯურიული ზღარბი (Erinaceus amurensis) — მწერიჭამია ძუძუმწოვარი ზღარბისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია რუსეთის ამურის ოლქში და პრიმორიეს მხარეში, ასევე ჩინეთში, კერძოდ მანჯურიასა და კორეის ნახევარკუნძულზე. იგი ახლოს დგას ჩვეულებრივ ზღარბთან, მაგრამ მასთან შედარებით დიდია. მისი სხეულის სიგრძეა 160-290 მმ, ხოლო წონა 600-1000 გ.
სქოლიო
კატეგორია:ევრაზიული ზღარბები კატეგორია:ჩინეთის ძუძუმწოვრები კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ძუძუმწოვრები კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები კატეგორია:ციმბირის ძუძუმწოვრები
თერეგვანის მთავარმოწამის ეკლესია
თერეგვანის მთავარმოწამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ თერეგვანში, ძველ სასაფლაოზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ეკლესიიდან შემორჩენილია აბსიდის ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლების ნაწილი, მათში მოთავსებული სწორკუთხა ნიშებით. ამ კედლების სიმაღლე 1 მეტრს აღწევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნულის ციხე
ნულის ციხე — საფორტიფიკაციო-საცხოვრებელი ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნულში.
ისტორიულ წყაროებში არავითარი ცნობა არაა ნულის კომპლექსის მშენებლობის შესახებ. მხოლოდ XVI–XVII საუკუნეების დოკუმენტებით ვგებულობთ, რომ ციხე ეკუთვნოდა დავითიშვილების გვარს. ერთ-ერთ ასეთ დოკუმენტში 1658–1876 წლებში ნათქვამია, რომ: „ელიზბარ და კონსტანტინე დავითიშვილები იყოფენ მამულს და სასახლეს, ხოლო კოშკს და ეკლესიას საერთო განმგებლობაში ტოვებენ“.
ციხე დგას 30 მეტრი სიმაღლის ბორცვზე, მდინარე ფრონეს ხეობის მარცხენა ნაპირზე. ნაგებია რიყის და ფლეთილი ქვით. ციხის კედლებისა და საცხოვრებელი ნაგებობათაგან ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
ციხე მრავალფენიანია. თავდაპირველად აუშენებიათ მცირე ზომის, გეგმით ოთხკუთხა სიმაგრე, შემდეგ მის დასავლეთ ნაწილში დიდი ოთხკუთხა კოშკი. ამ ნაგებობათა აღმოსავლეთით მდებარე ეკლესია მათი თანადროულია. მოგვიანებით პირველი სიმაგრე და ეკლესია შემოზღუდულია ახალი ციხის კედლებით. შემდგომში გალავნის შიგნით შენდება სასახლე, ხოლო მის გარეთ, აღმოსავლეთით, საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი. ასევე, აშენდა დიდი ზომის, ორსართულიანი შენობა.
თავდაპირველი ციხე გეგმით ოთხკუთხაა, მისი ზომებია: 16,5×12,2 მ. ვიწრო შესასვლელი მდებარეობს ჩრდილოეთ კედელში. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფერდობზე ციხეს წყვილი, ნახევარწრიული კონტრფორსები აქვს. ციხის კედლებიდან შემორჩენილია მხოლოდ ქვედა ნაწილი. ამდენად, მისი სიმაღლის დადგენა შეუძლებელია.
სწორკუთხა კოშკი ნაწილობრივ დაშენებულია ციხის დასავლეთ კედელზე. მისგან შემორჩენილია სამი კედლის კვალი, ხოლო მეოთხეს სიმაღლე, დაახლოებით 10 მეტრს აღწევს. ამ კედელში სათოფურები არ ჩანს. პირველი სართულის კედელი ყრუა; მეორეზე კვადრატული ნიშია მოთავსებული, ხოლო მესამე სართულზე გაჭრილია კარი. იგი გადიოდა ხის აივანზე. შემორჩენილია აივნისკოჭის ბუდეები. მოგვიანებით კოშკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მიაშენეს კონუსის ფორმის კონტრფორსი.
წმინდა მარინეს ეკლესია
ციხის აღმოსავლეთით მდებარე წმ. მარინეს ეკლესია გეგმით (6,50×5,0 მ), სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აბსიდში ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია მხრებით. კონქი ოდნავ შებრტყელებულია.
ეკლესიის კამარა ნახევარცილინდრულია. ვიწრო, არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. არქიტრავის ქვაზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ჯვარი მოთავსებულია ნახევარწრეში. ჯვრის დასავლეთი მკლავის ორივე მხარეს ნახევარსფეროებია გამოსახული.
სასახლე
სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე მცირე დარბაზი რვაწახნაგაა. ნაგებობას ოთხივე მხრიდან მაღალი, თაღოვანი კარ-სარკმლის ღიობები აქვს. დარბაზის წახნაგების კუთხეები სხვადასხვანაირადაა გადაწყვეტილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ წახნაგში მოწყობილია ფართო ბუხარი. დანარჩენი სამი წახნაგი ორიარუსიანია. ქვედა იარუსში მოთავსებულია ღრმა, ოთხკუთხა ნიშები, ხოლო ზედა, შუა ნაწილში, უფრო მცირე ნიშებია. სასახლის ყველა თაღი შეისრულია.
საცხოვრებელი სახლი
ციხის გალავნის გარეთა ნაგებობებიდან ყველაზე უკეთ შემორჩა ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა. შესასვლელი პირველი სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ჩრდილოეთი კედელი ყრუა. გრძივ კედლებში ნიშები სიმეტრიულადაა განლაგებული. დასავლეთ კედელში თორმეტი ნიშია, აღმოსავლეთით თერთმეტი, მაგრამ, იმ განსხვავებით, რომ აღმოსავლეთი კედლის სამხრეთ ნაწილში მოთავსებულია ბუხარი. სართულშუა გადახურვიდან მხოლოდ კოჭის ბუდეებია შემორჩენილი, მეორე სართულიდან კი უმნიშვნელო ფრაგმენტი. ნაგებობის საშენ მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა და აგური.
სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
საბერძნეთი 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 3 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბოსნია და ჰერცეგოვინის დროშა
ბოსნია და ჰერცეგოვინის დროშა — ბოსნია და ჰერცეგოვინის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1998 წლის 4 თებერვალს.
ლევ ლოპატინსკი
ლევ (ლეო) გრიგორის ძე ლოპატინსკი (Лев Григорьевич Лопатинский; დ. , 1842, დაბა დოლინო, გალიცია — გ. 21 აგვისტო , 1922, ბაქო) — უკრაინელი პედაგოგი, ლინგვისტი, ფილოლოგი, ფოლკლორისტი, ეთნოგრაფი, იბერიულ-კავკასიურ ენათა მკვლევარი, სახელმწიფო მრჩეველი. 1901 წლიდან მოსკოვის საიმპერატორო არქეოლოგიური საზოგადოების კავკასიის განყოფილების დამფუძნებელი და მისი უცვლელი თავმჯდომარე, ხოლო 1921 წლიდან საპატიო თავმჯდომარე. 1921 წლიდან მოსკოვის არქეოლოგიური საზოგადოების ბაქოს განყოფილების თავმჯდომარე. 1914 წლიდან რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილების საპატიო წევრი. 1922 წელს დაბადებიდან 80 წლის თავზე ბაქოს უნივერსიტეტმა მიანიჭა კავკასიის ენათმეცნიერების დოქტორის ხარისხი — honoris causa. მისი საერთო რედაქტორობით გამოვიდა შრომათა კრებულის ხუთი ტომი („Сборник материалов для описания местностей и племён Кавказа“).