cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კახაბერ ზარნაძე
ბიოგრაფია
მამა — ელგუჯა ზარნაძე, დედა — ნანა თაბუკაშვილი. 1973 წელს შევიდა თბილისის მე-7 საშუალო სკოლაში, რომლის ფრიადზე დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ი. ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, რომელიც 1986 წელს დაამთავრა ხატვა-ხაზვის სპეციალობით. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, ხის ლითონის და სხვა მასალათა მხატვრული დამუშავების ფაკულტეტზე. 1987-1989 წლებში იმყოფებოდა ჯარში. 1991 წლიდან სწავლას აგრძელებს ფერწერის სპეციალობაზე. 1994 წელს დაამთავრა აკადემია და მიენიჭა თავისუფალი მხატვრის წოდება. 1984 წლიდან ორგანიზებული იყო კახაბერ ზარნაძის ათზე მეტი გამოფენა-გაყიდვა როგორც საგამოფენო დარბაზებში, ასევე თბილისის ისტორიულ მუზეუმში. ხოლო 2000 წლიდან, როგორც მესაჭურვლე მჭედელი ასევე არაერთ გამოფენაში იღებს მონაწილეობას.
აღადგინა ქართული ცივი იარაღის სამჭედლო საქმე. მისი ნამუშევრები, დანები, ხანჯლები თუ ხმლები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის კოლექციებშია დაცული.
კახაბერ ზარნაძე მოულოდნელად გარდაიცვალა თბილისში 2007 წლის 28 ივლისს.
მოღვაწეობა
1986 წელს კახაბერ ზარნაძე ბორბალოს მთასთან შეხვდა ხევისბერს, ხატის კაცს სოხურაშვილს, რომელმაც შემდგომში განსაზღვრა მისი დაინტერესება ქართულ საბრძოლო ხელოვნებით. აღნიშნულმა პიროვნებამ შეახვედრა თავის მეგობრებს (მათ შორის სახელგანთქმულ „ხრიდოლი“ კრივის უბადლო მცოდნეს გიორგი გველუკაშვილს), რომლებმაც კახაბერ ზარნაძე აზიარეს მთაში შემორჩენილ საბრძოლო სახეობებს.
1989 წელს ეროვნული აღმავლობის პერიოდის დაწყებისთანავე, ჩამოაყალიბა პირველი სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც უკვე ღიად დაიწყო აღნიშნული საკითხების კვლევა.
1990 წლიდან ექსპედიციებს ინტენსიური ხასიათი მიეცა, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ხდებოდა ქართულ საბრძოლო ხელოვნების და ნაციონალური სპორტის შესახებ მასალების მოძიება და ფიქსაცია.
1991 წელს კახაბერ ზარნაძემ მოძიებული მასალების დამუშავების საფუძველზე შექმნა პირველი საექსპერიმენტო ჯგუფი, რომლებიც უკვე პრაქტიკულად ამუშავებდნენ საბრძოლო ილეთებს თუ სხვა საკითხებს.
1993 წელს სხვა, შემოკრებილ ენთუზიასტებთან ერთად, ჩამოაყალიბა ქართული საბრძოლო ხელოვნების ფედერაცია „ხრიდოლი“. თავდაპირველი პროექტით ფედერაციის „უხუცესთა საბჭოში“, სხვა პირებთან ერთად უნდა შესულიყვნენ, ქართული კულტურით და სპორტით დაინტერესებული თუ ღვაწლმოსილი პირები: გივი კარტოზია, კოტე ჩოლოყაშვილი, ვასო ელაშვილი, ავთანდილ ციბაძე, ვახტანგ ბალავაძე, გივი კახაბრიშვილი, ლევან თედიაშვილი, მირიან ცალქალამანიძე, მანუჩარ მაჩაიძე, რომან რურუა, ნინო რამიშვილი და ა.შ. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული პირები თანახმანი იყვნენ, ფედერაციის მოწყობა აღნიშნული ფორმით ვერ მოხერხდა.
1995 წელს საქართველოში ჩამოსულმა „იუნესკოს“ დელეგაციამ მოიწონა შეკრებილი მასალები და ხაზი გაუსვა ქართული საბრძოლო ხელოვნების ილეთთა სპეციფიკას და თავისთავადობას, თუმცა, ვინაიდან სახელმწიფოდან არანაირი ხელშეწყობა არ იყო, აღნიშნულ ორგანიზაციაში ქართული საბრძოლო ხელოვნების აღიარების პროცედურა წინ არ დაძრულა.
1996 წელს მოძიებული მასალების საფუძველზე მოეწყო ორი სამეცნიერო კონფერენცია ფიზკულტურის აკადემიასა და საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის კვლევის ინსტიტუტში.
1997 წელს ჩამოაყალიბა ქართული საბრძოლო ხელოვნების კვლევითი ცენტრი „ჯგირაგი“, რათა ქართული საბრძოლო ხელოვნებისა და ნაციონალური სპორტის კვლევის საქმეს ჰყოლოდა ცალკე ბირთვი.
1998 წლისათვის კახაბერ ზარნაძის გუნდის მეცადინეობით, ფედერაცია „ხრიდოლი“ უკვე აერთიანებდა 200-ზე მეტ წევრს საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, ის აქტიურად ეწეოდა საქართველოში ისტორიულად არსებული ქართული საბრძოლო ხელოვნებისა და სპორტის სხვადასხვა სახეების არა მხოლოდ მოძიება-სისტემატიზაციას, არამედ პოპულარიზაციასაც. თუმცა პარალელურად არ წყდებოდა აღნიშნული საქმის წინააღმდეგ აქტიური მოქმედებები სხვადასხვა მეთოდების გამოყენებით.
1999 წელს გარე ძალებისგან შემოგდებული განხეთქილების გამო, ფედერაციაში სიტუაცია აირია, შეკრებილი მასალები დაიფანტა და შემდგომი კვლევის საქმე შეფერხდა, მთელ რიგ მიზეზთა გამო კახაბერ ზარნაძემ დატოვა „ხრიდოლის“ ფედერაცია, ამის შემდეგ მას ფედერაციასთან შეხება აღარ ჰქონია.
ფედერაციის დატოვების შემდეგ კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ხელშეწყობით, კახაბერ ზარნაძემ გამართა საიარაღო სამჭედლო, რომელსაც „ზანი“ უწოდა და დაიწყო მივიწყებული ქართული საჭურვლის ტექნოლოგიებისა თუ ტრადიციების აღდგენა. იარაღის დამღად შეარჩია ძველი ქართული თბილისელი მესაჭურვლე ოსტატების სიმბოლო ლომი. ჭედდა დანებს, ხანჯლებსა და ხმლებს, ასევე რესტავრაციას უტარებდა ძველ ნიმუშებს. მონაწილეობას იღებდა გამოფენებში. მისი გაჭედილი იარაღების დიდი ნაწილი საზღვარგარეთ სხვადასხვა პირების კოლექციებშია დაცული (მათ შორის საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის ილია მეორეს, ესპანეთის მეფის ხუან კარლოსის, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის, რუსეთის ყოფილი თავდაცვის მინისტრის იგორ ივანოვის, ჯონ მალხაზ შალიკაშვილის, ირანის რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის და სხვათა კოლექციებში)
კახაბერ ზარნაძეს სამჭედლოს გახსნის შემდეგ ქართულ საბრძოლო ხელოვნებასა და ნაციონალურ სპორტზე მუშაობა არ შეუწყვეტია, ის იყო არა მხოლოდ ქართული საბრძოლო ხელოვნების და ნაციონალური სპორტის მეცნიერულად მკვლევარი, არამედ პრაქტიკოსი მებრძოლიც, აღნიშვნის ღირსია, რომ ის 10 წლის ასაკიდან ინტენსიურად ვარჯიშობდა სხვადასხვა საბრძოლო ხელოვნების დიციპლინებში. მან საბრძოლო ხელოვნება არა მხოლოდ თეორიულად, არამედ პრაქტიკულად იცოდა, შესაბამისად საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში მოპოვებული მასალების კვლევა გულისხმობდა მის თეორიულ (მოპოვებულის პასპორტიზაცია, ილეთთა თეორიული ბიომექანიკა, აღწერა) და პრაქტიკულ (ანუ რეალურ ბრძოლაში გამოცდა, დანერგვა) დამუშავებას. მის სამჭედლოში ხშირად ნახავდით, სტუმრად მოსულ უცხოელ საბრძოლო ხელოვნების ოსტატებსაც, რომლებიც კახაბერ ზარნაძეს დიდად აფასებდნენ და ეცნობოდნენ ქართული საბრძოლო ხელოვნების ისტორიას თუ პრაქტიკას, აღნიშნულის პოპულარიზაციას კი კახაბერ ზარნაძე დაუცხრომლად ცდილობდა.
გარე ძალებიდან მომდინარე ხელშეშლის მიუხედავად, მას განზრახული ჰქონდა მის მიერ დაარსებული კვლევითი ცენტრის „ჯგირაგის“ გაფართოება. მოპოვებული მასალების საფუძველზე კი გეგმავდა გამოეცა 12 ტომეული, რომლის თითოეული ტომი ქართული საბრძოლო ხელოვნების სხვადასხვა სახეს მიეძღვნებოდა (ჭიდაობა, კრივი, ფარიკაობა, მშვილდოსნობა, ცხენოსნობა და ა.შ.), ასევე ინტენსიურად მუშაობდა ქართულ და კავკასიურ ცივ იარაღზე, აგროვებდა ძველ ნიმუშებსა და ფოტოპირებს, რამდენიმე ათასი ეგზემპლარის შეგროვების შემდეგ გეგმავდა ქართული ცივი იარაღის (დანა, ხანჯალი, ხმალი) კატალოგის გამოცემას თავისი ანოტაციებით და კვლევით. თუმცა მისი უეცარი გარდაცვალების გამო ზემოთხსნებული იდეები განუხორციელებელი დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კახაბერ
ბედისწერის მთა
ბედისწერის მთა, ანუ ამონ ამართი, იგივე ოროდრუინი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ვულკანური მთა მორდორში.
ისტორია
მთა ამოიფრქვა მეორე ეპოქის 3429 წელს, რაც ნიშნავდა, რომ საურონი გონდორის აღებას აპირებდა. მან შეიძინა სახელი „ამონ ამართი“ (Amon Amarth, ბედისწერის მთა).
მესამე ეპოქის 2954 წელს მან კვლავ გაიღვიძა და ითილიენის უკანასკნელი მაცხოვრებლები გადავიდნენ ანდუინზე. ამ დროიდან მოყოლებული მთა ხშირად აფრქვევდა ცეცხლს.
ბეჭდის საძმო ამოცანას წარმოადგენდა ბეჭდის განადგურება ამ მთაში. საურონის დამარცხების შემდეგ იგი დაინგრა.
ეტიმოლოგია
ბედისწერის მთა არის ვესტრონზე სახელწოდების „Amon Amarth“ თარგმანი (ასე მას, პირველ რიგში, გონდორში იცნობდნენ).
სქოლიო
Mordor Middle-earth locations
ქალები ბჰუტანში
მინი|ბჰუტანელი ქალი, 2011 ქალები ბჰუტანში — სარგებლობენ მეტი სოციალური თავისუფლებით და თანასწორობით, ვიდრე ქალები ამ რეგიონში და კონსტიტუცია უზრუნველყოფს ქალისა და მამაკაცის თანაბარ უფლებებს. საარჩევნო კანონები ასევე ითვალისწინებს ქალთა თანაბარ უფლებებს პოლიტიკაში. ბჰუტანში არსებობს ვალდებულება შეასრულონ მდგრადი განვითარების მიზანი: „გენდერული თანასწორობის მიღწევა და ყველა გოგონას და ქალის გაძლიერება“.
ეკონომიკური მონაწილეობა
ეკონომიკურმა განვითარებამ გაზარდა ქალების შესაძლებლობები მონაწილეობის მისაღებად ისეთ სფეროებში, როგორიცაა მედიცინა, სადაც ისინი მუშაობენ როგორც ექიმები და ექთნები. ჩართულნში არიან სწავლებისა და ადმინისტრაციის საქმიანობაში. 1989 წლისთვის მთავრობის თანამშრომელთა თითქმის 10 პროცენტი ქალი იყო, ხოლო სამოქალაქო სამსახურის უმაღლესი გამოცდის საუკეთესო მოსწრების მქონე კურსდამთავრებულიც ქალი იყო. თავიანთი სამთავრობო კარიერის განმავლობაში, სახელმწიფო მოხელე ქალებს მიეცათ სამთვიანი დეკრეტული შვებულება სამი მშობიარობისთვის სრული ანაზღაურებით და დამატებითი მშობიარობის გარეშე ანაზღაურება.
ბჰუტანის საზოგადოება ასახავს მამრობითი სქესის დომინირებას, დაწყებით და საშუალო დონის სკოლებში გოგონების რაოდენობა მცირეა. იზრდები ქალების მხარდამჭერ ორგანიზაციათა რაოდენობა. მათ შორის სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები და ა.შ. მაგალითად, SABAH-Bhutan ცდილობს ხელი შეუწყოს ქალებს, რომ შეისწავლონ ქსოვა, საკვების გადამუშავება და სხვა ეკონომიკური საქმიანობა, რითაც ისინი შეძლებენ მონაწილეობა მიიღონ ოჯახის ბიუჯეტის გამდიდრებაში.
პოლიტიკური მონაწილეობა
2008 – დან 2011 წლამდე სერიოზულ პრობლემად რჩებოდა წოგპასის, ანუ ადგილობრივი თვითმმართველობის საბჭოს წევრების დაკომპლექტება და შენარჩუნება. დაბრკოლებები მოიცავს ინტერესის ნაკლებობასა და ეკონომიკური წახალისების ნაკლებობამდე დამთავრებულ სირთულეებამდე და აკრედიტაციის მიღებას არსებული საარჩევნო კანონმდებლობის შესაბამისად. მხოლოდ ფუნქციონალური წიგნიერების და უნარების გამოცდამ მრავალი საარჩევნო ოლქი მინიმუმ ორი კანდიდატის გარეშე დატოვა, რამაც გამოიწვია 2011 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების ხანგრძლივი შეფერხება, რომელიც თავდაპირველად 2008 წლისთვის იყო დაგეგმილი.
ფუნქციონალური ცოდნისა და უნარ-ჩვევების ტესტის პირველ ტურში ბევრ გევოგს არ ჰყავდა წარმომადგენელი, თუმცა მეორე ტურის შედეგებმა აჩვენა, რომ გადაცემის დონე 90% -ზე მეტია. მიუხედავად იმისა, რომ თანამდებობებზე არჩეული ქალები შედარებით ცოტა დარჩნენ (ადგილობრივი არჩევნების წინ 14% გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის თანახმად ), პირველადი ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე ამომრჩეველთა ნახევარზე მეტი ქალი იყო. 2011 წლის თავდაპირველ ადგილობრივ დონეზე ხმის მიცემის დროს, ამომრჩეველთა აქტივობამ დაახლოებით 50% შეადგინა. ამან წარმოშვა საკითხი, მიიღებენ თუ არა ქალები კვოტებს საჯარო სამსახურში, რაც ხაზს უსვამს ქალთა შემდგომი საარჩევნო და პოლიტიკური მონაწილეობის წახალისების აუცილებლობას.
ისტორია
XX საუკუნის 80-იან წლებში ქალებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს სოფლის მეურნეობის სამუშაო ძალებში, სადაც ისინი გაცილებით მეტი იყვნენ, ვიდრე მამაკაცები, რომლებიც მიემგზავრებოდნენ მომსახურების სექტორში და სხვა ურბანული ინდუსტრიული და კომერციული საქმიანობისთვის. გასული საუკუნის 80-იანი წლების შუა პერიოდში, ბჰუტანელი ქალების 95 % თხუთმეტიდან სამოცდაოთხი წლის ასაკში იყო ჩართული სამეურნეო სამუშაოებში, მამაკაცთა მხოლოდ 78 %, იგივე ასაკში. უცხოელმა დამკვირვებლებმა აღნიშნეს, რომ ქალები და მამაკაცები თანაბრად იზიარებდნენ ფერმერულ შრომას. საერთო ჯამში, ქალები უფრო მეტს შრომობდნენ, ვიდრე კაცები ეკონომიკის ყველა სექტორში. ქალების მთლიანი სამუშაო ჯგუფის 4 პროცენტზე ნაკლები უმუშევარი იყო, მამაკაცთა თითქმის 10 პროცენტთან შედარებით, რომლებსაც არ ჰქონდათ არანაირი პროფესია.
ტრადიციული ქორწინება და ოჯახური ცხოვრება
ტრადიციული პრაქტიკა, ოჯახური და ეთნიკური კავშირების საფუძველზე ქორწინება, XX საუკუნის ბოლოს შეიცვალა ქორწინებით, რომელიც ეფუძნებოდა ურთიერთსიყვარულს. ქორწინებისათვის მინიმალური ასაკი იყო თექვსმეტი წელი ქალისათვის და ოცდაერთი - კაცისათვის. ბავშვთა ქორწინების ინსტიტუტი, რომელიც ერთ დროს შედარებით ფართოდ იყო გავრცელებული, მეტწილად შემცირდა ბჰუტანის მოდერნიზებისთანავე და მხოლოდ XX საუკუნის ბოლოს არსებობდა იშვიათად.
ინტერეთნიკური ქორწინება გარკვეული ვადით აკრძალული იყო, 1980-იანი წლების ბოლოდან მთავრობა სტიპენდიას ნიშნავდა ეთნოსებს შორის ქორწინების წასახალისებლად. ეს არ ეხებოდა ბჰუტანის მოქალაქეების ქორწინებას უცხოელებთან. უცხოელ მეუღლეებთან ბჰუტანელებს არ ჰქონდათ უფლება მიეღოთ სამოქალაქო სამსახურის თანამდებობები და ვერც სახელმწიფო სტიპენდიებს ვერ იღებდნენ უცხოელ მეუღლეებს უფლება არ ჰქონდათ მიეღოღ მოქალაქეობა ქორწინების საფუძველზე.
პოლიანდრია იშვიათია და ის კვლავ გვხვდება, მაგალითად, მერაკ-საქტენის ბროკპებში. რამდენიმე ქმრის წესით დაქორწინებულ ქალს, კანონის თანახმად, გადაეცემა მხოლოდ ერთი ქორწინების მოწმობა. პოლიგამია ბუტანში შეიზღუდა XX საუკუნის შუა ხანებში. გასული საუკუნის 90-იანი წლების განმავლობაში კანონით ნებადართული იყო კაცი, რომელსაც შეეძლო ჰქოლოდა სამი ცოლი, იმ პირობით, რომ მას პირველი ცოლი დართავდა ნებას. პირველ ცოლს ასევე შეეძლო განქორწინების  და ალიმენტის მოთხოვნა, თუ ის არ დაეთანხმებოდა. 1980-იან წლებში განქორწინება ჩვეულებრივი იყო და ახალი კანონები უკეთეს სარგებელს ანიჭებდა ალიმენტის მაძიებელ ქალებს.
სქოლიო
კატეგორია:ქალთა უფლებები ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:ბჰუტანი კატეგორია:ქალები ქვეყნების მიხედვით
Who's Gonna Ride Your Wild Horses
„Who's Gonna Ride Your Wild Horses“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა და სინგლი ალბომიდან Achtung Baby, რომელიც გამოვიდა 1992 წელს.
სიმღერაზე მუშაობა დაიწყო დემოდან, რომელიც ჯგუფმა 1990 წელს, სტუდიაში STS ჩაწერა. მასზე გერმანიაშიც, სტუდია Hansa-ში მუშაობდნენ. ჯგუფმა მიიღო სხვადასხვა მიქსი. თუმცა მათ საყვარელ ვერსიად რჩებოდა დემო ვარიანტი. პროდიუსერ ჯიმი აიოვინიც დემო ვერსიას ანიჭებდა უპირატესობას. როდესაც ჯგუფი დუბლინში მუშაობდა, 1991 წელს, პროდიუსერ სტივ ლილიუაიტს შესთავაზე დემოს დამუშავება და საბოლოოდ მიღებული ვარიანტი ახლოს არის დემოსთან.
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის სინგლები კატეგორია:1992 წლის სიმღერები კატეგორია:U2-ს სიმღერები
ხანხაილიოს რაიონი
ხანხაილიოს რაიონი (Distrito de Janjaillo) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 698 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 228 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.57 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაუხის პროვინციის რაიონები
ინოსტრანცევის მყინვარი
ინოსტრანცევის მყინვარი (Ледник Иностранцева) — მყინვარი კუნძულ ახალ მიწაზე, რუსეთში. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულზე. სიგრძე 35 კმ, სიგანე 3 კმ. მყინვარის ბოლო მოქცეულია ბარენცის ზღვის ინოსტრანცევის უბეში. მყინვარს სახელი ეწოდა რუსი გეოლოგის ალექსანდრე ინოსტრანცევის პატივსაცემად 1913 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
კურტ ალდერი
კურტ ალდერი (Kurt Alder; დ. 10 ივლისი, 1902 — გ. 20 ივნისი, 1958) — გერმანელი ქიმიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში.
ბიოგრაფია
კურტ ალდერი 1902 წლის 10 ივლისს დაიბადა დღევანდელ ქორზაუში, სადაც მან მიიღო დაწყებითი სკოლის განათლება. ალდერმა მაშინ დატოვა თავისი მშობლიური მხარე, როდესაც 1922 წელს ქორზაუ პოლონეთის ნაწილი გახდა. ბერლინის უნივერსიტეტში შეისწავლა ქიმია. მოგვიანებით კიელის უნივერსიტეტში სწავლისას დაწერა სადისერტაციო ნაშრომი, რომლისთვისაც 1926 წელს დაჯილდოვდა. 1930 წელს დაიწყო „კიელის უნივერსიტეტში“ ლექციების კითხვა, ხოლო 1934 წელს გახდა ქიმიის ლექტორი. 1936 წელს დატოვა კიელის უნივერსიტეტი და მუშაობა დაიწყო IG Farben-ში. 1940 წელს გახდა კელნის უნივერსიტეტის პროფესორი, შემდეგ ქიმიის უნივერსიტეტის დირექტორი.
ალდერმა სიცოცხლის განმავლობაში რამდენიმე ჯილდო დაიმსახურა, მათგან ყველაზე გამორჩეული ნობელის პრემიაა, რომელიც ალდერმა და მისმა მასწავლებელმა ოტო დილსმა, „დილს-ალდერის რეაქციის“ აღმოჩენისთვის გადაეცათ.
კურტ ალდერი გარდაიცვალა 1958 წლის 20 ივნისს, გარდაცვალების მიზეზი უცნობია, იგი გარდაცვალებიდან ორი კვირის შემდეგ თავის საცხოვრებელ ბინაში, კელნიში, გერმანიაში იპოვეს.
ტუკულტი-ნინურტა I
ტუკულტი-ნინურტა I — ასურეთის მეფე შუა ასურული პერიოდის დროს. ტუკულტი-ნინურტა I სამეფო ტახტზე სალმანასარ I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1233 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1197 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ნადინ-აპლი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
მაგინდანაო
მაგინდანაო (ირ: Perobinsia a Magindanao; ფილ: Lalawigan ng Maguindanao) — პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს მუსლიმური მინდანაოს ბანგსამოროს ავტონომიურ რეგიონში. 2014 წლიდან პროვინციის დედაქალაქია ბულუანი, მაგრამ საკანონმდებლო ორგანოს, მუნიციპალურის საბჭოს (Sangguniang Panlalawigan) ძველი კაპიტოლიუმის შენობა სულთან-კუდარათშია განთავსებული. პროვინციის ჩრდილოეთით სამხრეთი ლანაო მდებარეობს, აღმოსავლეთით — კოტაბატო, სამხრეთით — სულთან-კუდარათი, ხოლო დასავლეთით — ილანის ყურე.
გეოგრაფია
მაგინდანაო კუნძულ მინდანაოს ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. პროვინციის ჩრდილოეთით სამხრეთი ლანაო მდებარეობს, აღმოსავლეთით — კოტაბატო, სამხრეთით — სულთან-კუდარათი, ხოლო დასავლეთით — ილანის ყურე.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მაგინდანაო 36 მუნიციპალიტეტისგან შედგება, რომლებიც 508 ბარანგაის მოიცავს. გეოგრაფიულად პროვინციის შემადგენლობაში კოტაბატოც შედიც, თუმცა ადმინისტრაციულად პროვინციისგან დამოუკიდებლად იმართება.
პროვინცია ორ საკანონმდებლო რაიონად იყოფა. 2006 წლის ოქტომბერში პირველი საკონგრესო რაიონი ცალკე პროვინციად, შარიფ-კაბუნსუანად გაიყო, თუმცა 2008 წელს ფილიპინების უზენაესმა სასამართლომ მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის რეგიონულმა საკანონმდებლო ასამბლეის მიერ პროვინციის ჩამოყალიბების შესახებ კანონის ანულირება მოახდინა. ეს ტერიტორია კვლავ მაგინდანაოს პროვინციას შეუერთდა.
2000-იანი წლებიდან პროვინციაში ახალი მუნიციპალიტეტები შეიქმნა. მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის რეგიონული საკანონმდებლო ასამბლეის მდივანმა, დიკ მალიმ განაცხადა, რომ ახალი მუნიციპალიტეტების შექმნა „ფუნქციებისა და რესურსების დეცენტრალიზაციასა“ და „მოსახლეობისთვის უფრო ეფექტიანი საჯარო მომსახურებისა და მმართველობის უზრუნველყოფას“ შეუწობს ხელს. ნოტრ-დამის უნივერსიტეტის ავტონომიისა და მმართველობის ინსტიტუტის წარმომადგენელმა, ბენედიქტო ბაკანიმ განაცხადა, რომ ამგვარი ქმედებები და მეთოდები მიზნად ისახავს პოლიტიკურ ოჯახებს შორის პოტენციური კონფლიქტების ჩახშობას, რადგანაც ისინი კონკრეტული ადგილობრივი მმართველობის ერთეულებს მართავენ.
სამომავლო პროვინციული დაყოფა
2017 წლის 2 მარტს ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატას ყოფილმა დეპუტატმა, ბაი სანდრა სემამ წარუდგინა კანონპროექტი, რომელიc ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციის შექმნას ითვალისწინებს, რომელიც 11 მუნიციპალიტეტისგან უნდა შედგებოდეს, რომლებიც 2 საკანონმდებლო რაიონში გაერთიანდება. კანონპროექტის მიხედვით შემოთავაზებული დედაქალაქი დატუ-ოდინ-სინსუატი იქნება. სემას მემკვიდრე დეპუტატმა აღნიშნული საკითხი კვლავ დააყენა დღის წესრიგში, თუმცა ახალი პროვინციის სახელად დასავლეთი მინდანაო შეარჩია.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით მაგინდანაოს მოსახლეობა 1 173 933 ადამიანს შეადგენს. ქალაქ კოტაბატოს ჩათვლით პროვინციის მოსახლეობა 1 473 371 ადამიანს უტოლდება. პროვინციის მოსახლეობის 64.5%-ს მაგინდანაონები შეადგენენ. პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში ირანუნის ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები ჭარბობენ, ძირითადად პარანგში, ბარირაში, ბულდონსა და მატონგში. ირანუნელები პროვინციის მოსახლეობის 18.4%-ს შეადგენენ. ტედურაის ხალხი, რომლებიც ლუმადების ჯგუფის წარმომადგენლები არიან, პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ მთიანეთებში ბინადრობენ. ისინი პროვინციის მოსახლეობის 8.4%-ს შეადგენენ. მნიშვნელოვან ეთნიკურ ჯგუფებს სებუანოები და ჰილიგაინონები წარმოადგენენ. ისინი პროვინციის მოსახლეობის 3.2%-ს შეადგენენ.
პროვინციის მოსახლეობის მშობლიური ენა მაგინდანაოსა და ირანუნის ენებია. ახალგაზრდა თაობებში ტაგალური ენა ხდება მოწინავე. სებუანურ, ჰილიგაინონისა და ჩავაკანოს ენებზე როგორც ქრისტიანი, ისე მუსლიმი მოსახლეობა საუბრობს. ჩავაკანოს დიალექტს ქაალქ კოტაბატოში კოტაბატენიოს უწოდებენ. ტედურაის ენაზე ძირითადად უპის, სამხრეთ-უპისა და დატუ-ბლაჰ-სინსუატის მუნიციპალიტეტებში საუბრობენ. ინგლისური ენა მოსახლეობის უმრავლესობას ესმის, ხოლო არაბული ენა ისლამურ სკოლებში ისწავლება.
რელიგია
მაგინდანაოს მოსახლეობის უმრავლესობას მუსლიმანები შეადგენენ (მოსახლეობის 82.99%), მათი დიდი ნაწილი სუნიტი მუსლიმანია. რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევარი მოსახლეობა კოტაბატოს არქიეპარქიის, კიდაპავანის რომის კათოლიკური ეკლესიის ეპარქიის იურისდიქციის ქვეშაა. მოსახლეობის მცირე ნაწილი ქრისტეს ეკლესიის მიმდევარია.
მმართველობა
მაგინდანაო ორი საკანონმდებლო რაიონისგან შედგება, რომელთაც ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში თითო წარმომადგენელი ჰყავთ. შრიფ-კაბუნსუანის პროვინციის არსებობის მცირე ხნის მანძილზე მაგინდანაო ერთი საკანონმდებლო რაიონისგან შედგებოდა. მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიური რეგიონის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ მაგინდანაო ავტონომიური რეგიონის რეგიონულ საკანონმდებლო ასამბელაში თითო საკანონმდებლო რაიონიდან 3-3 წარმომადგენელს გზავნის.
პროვინციული დედაქალაქი
1973 წელს პროვინციის დაარსების შემდეგ მთავრობის რეზიდენცია მაგანოის მუნიციპალიტეტში იყო განთავსებული. პროვინციის პირველი გუბერნატორი სიმეონ დატუმანონგი იყო, რომლის ოფისიც ლიმპონგოში, მაგანოის ყოფილ ბარანგაიში (ამჟამად დატუ-ჰოფერ-ამპატუანის მუნიციპალიტეტი) მდებარეობდა.
სქოლიო
კატეგორია:მაგინდანაო კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ბანგსამორო კატეგორია:1973 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1973 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
მოსკოვის ჯვართამაღლების ტაძარი (ალტუფიევო)
მოსკოვის ჯვართამაღლების ტაძარი (Храм Воздвижения Креста) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს ალტუფიევის მამულში, მოსკოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ლიანოზოვოს რაიონში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ჯვართამაღლების სახელზე, ეგვტერები კი - მაკარი ჟეტოვოდელის, იონა მოსკოვის მიტროპოლიტისა და წმინდა ტრიფონის სახელზე.
ეკლესიასთან 1991 წლიდან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, ასევე მართლმადიდებლური კულტურის ახალგაზრდული ცენტრი „ჩემი სამშობლო“.
ისტორია
პირველი ეკლესია სოფელ ალტუფიევოში, რომელიც მდებარეობს მდინარე სამოტიშკეზე, ცნობლია 1564 წლიდან, 1687 წელს კი უკვე მოიხსენიება ქვის ტაძარი.
ახალი ეკლესია ააგეს ი. ველიამინოვის ფინანსებით 1760-1763 წლებში, ადრე აქ არსებული წმინდა მოწამენის პისტის, ელპიდის, აღაპისა და მათი დედის სოფიოს სახელზე აგებული ეკლესიის ადგილზე რომელიც ამ პერიოდისათვის სრულიად მოძველებული იყო.
XVIII საუკუნის დასასრულს ეკლესია გადააკეთეს (შიგნით დაამონტაჟეს გლუვი ჭერი, ააშენეს ახალი სამრეკლო). ააშენეს ახალი სარაპეზო. შიდა აღჭურვილობა გუმბათი და ჯვარი თარიღდება XIX საუკუნით.
1812 წლის საფრანგეთ-რუსეთის ომის დროს ეკლესია გაძარცვეს. გაიტაცეს ხატები, სანთლები და ფული.
ეკლესია საბჭოთა მმართველობის პერიოდში არ დაუხურავთ და იგი მოქმედი რჩებოდა (1941 წელს მცირე შესვენების გამოკლებით).
1960 წელს სოფელი ალტუფიევო შევიდა მოსკოვის შემადგენლობაში და აქ დაიწყო მასიური საცხოვრებლების მშენებლობა.
1989-1990 წლებში ააგეს ტაძრის ახალი სანათლავის (ბაპტისტერიუმის) შენობა.
1992-1995 წლებში ტაძრის წინამძღვარ იონა კარპუხინის ინიციატივით და მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის ალექსი II-ის კურთხევით გაიმართა ტაძრის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ტაძრის არქიტექტურული მემკვიდრეობის დაცვის თვალსაზრისით.
ხელოვნებათმცოდნეების აზრით, ტაძარმა გადაკეთების შედეგად დაკარგა პირვანდელი სახე და შემცირდა მისი ისტორიული ღირებულება.
არქტექტურა
ტაძარი არქიტექტურული თვალსაზრისით მიეკუთვნება XVIII საუკუნის არქიტექტურულ სტილს. წრიული შიდა მოცულობის დიამეტრია 12 მ. ჩრდილოეთით, სამხრეთითა და აღმოსავლეთით სამი აფსიდია. მთავარი დარბაზის ფანჯრები ტიპიურია მოსკოვური ბაროკოსთვის.
1993-1995 წლებში ეკლესიას ახალი სატრაპეზო მიაშენეს, რომელმაც შეცვალა 1986 წელს აგებული მცირე სატრაპეზო. ასევე ააშენეს ახალი სამრეკლო. მათი აშენების შემდეგ ტაძრის მოედანი ორჯერ გაიზარდა.
ალტუფიევოს ტბორის მხრიდან ეკლესიას ღობე შემოავლეს, რომელიც გადაწყვეტილია ბაროკოს სტილში.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
დავით მაჭავარიანი
დავით მაჭავარიანი (დ. 1909 — გ. 1975) — მოცეკვავე, ბალეტმაისტერი, მუსიკოსი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
გამოჩენილი მოცეკვავისა და ბალეტმაისტერის მ. მორდკინის სტუდიის დამთავრების შემდეგ გამოდიოდა ამავე სტუდიის წარმოდგენებში, ცეკვავდა კორდებალეტში. შეასრულა მნიშვნელოვანი პარტიებიც პ. ჰერტელის ბალეტში „ამაო სიფრთხილე“, ქორეოგრაფი პიესაში „თოჯინები“ და რ. დრიგოს „პოლკაში“. 1926 წლიდან დაუკავშირდა კ. მარჯანიშვილს. თბილისში ქორეოგრაფიულად გააფორმა კ. მარჯანიშვილის დადგმები : ე. ტოლერის „ჰოპლა, ჩვენ ვცოცხლობთ“, ლოპე და ვეგას „ცხვრის წყარო“, კ. გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“, აგრეთვე მოსკოვის ოპერეტის თეატრში - ი. შტრაუსის „ღამურა“. ხანგრძლივად და ნაყოფიერად მოღვაწეობდა თბილისის მუსკომედიის თეატრში, სადაც დადგა სპექტაკლები: ვ. ცაგარეიშვილის „მზის დაბნელება, ი. გეჯაძის “ორი რეკორდი", ი. მილიუტინის „ტრემბიტა“, „პერიფულა“, ი. კალმანის „ცირკის პრინცესა“, „მონმარტრის ია“, „სილვა“ და სხვა. ამ თეატრში გამოდიოდა როგორც კონცერტმაისტერიც. სპექტაკლებს დგამდა რუსთაველის, მარჯანიშვილის, გრიბოედოვის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა ქართულ და რუსულ თეატრებში. დავით მაჭავარიანი თეატრალური ხელოვნების ერთ-ერთი რთული სახეობის, მცირე ფორმის ქორეოგრაფიის გამოჩენილი ოსტატი, ქართული კულტურის ღვაწლმოსილი წარმომადგენელი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები კატეგორია:ქართველი ბალეტმაისტერები
ჯანანჯელო ბარძანი
ჯანანჯელო ბარძანი (Gianangelo Barzan დ. 24 ნოემბერი, 1901 — გ. 2 დეკემბერი, 1983) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
პირატის ჩანაწერები
პირატის ჩანაწერები (Записки Пирата) — საბჭოთა მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. გამოვიდა 1989 წელს. ფილმში მოთხრობილია ძაღლის ამბავი, რომელსაც პირატი ჰქვია. ფილმში გამოყენებულია პერსონაჟის დღიურები, სადაც იგი ცდილობს ცხოვრების აზრის დადგენას.
ფილმის სცენარის რეჟისორია სერგეი ლუკნიცკი, ხოლო რეჟისორები და დამდგმელი მხატვრები — ანატოლი სოლინი და ინა პშენიშნაია.
სილინის აგარაკი
სილინის აგარაკი — ძველი გაგრის ღირსშესანიშნაობა. XX საუკუნის დასაწყისის ნაგებობა აქვს აღმოსავლური სასახლეებისათვის დამახასიათებელი არქიტექტურა. შენობის ხუროთმოძღვრებაში მავრული სტილი ვლინდება კედლების ფორმებში, კერამიკული ფილებით დაფარულ სვეტებში, ჩახლართულ ჩუქურთმებსა და გუმბათში. მავრული სტილი აღინიშნება აღმოსავლური ორნამენტებით დეკორში, მოზაიკებზე, ფრიზებსა და თაღებზე.
თავდაპირველად, 1909 წელს, აიგო როგორც ვაჭარ ისაი სილინის აგარაკი. მან შენობა თავის ირანელ მეუღლეს მიუძღვნა, რომელსაც სპარსეთში რუსეთის ელჩის დავალებით ყოფნისას შეხვდა. მომდევნო პერიოდში სახლი წარმოადგენდა რიწის სანატორიუმის ნაწილს. დღესდღეობით მიტოვებულია და ძლიერ დაზიანებული. მისი სახურავიდან იშლება ხედი ქალაქზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაგრის ღირსშესანიშნაობები
გეგუთის ქუჩა
გეგუთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); ვლადიმერ ლუბოვსკის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია: ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
თბილისის ფარმაცევტული ინსტიტუტი
თბილისის ფარმაცევტული ინსტიტუტი — ფარმაცევტული ინსტიტუტი თბილისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები
კასიმბა-დი-არეია
კასიმბა-დი-არეია (Cacimba de Areia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 272 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პატუსის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
კაიაპონია
კაიაპონია (Caiapônia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 692 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-გოიასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 757 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.94 კმ²-ზე. ფართობი 8 637 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ხაუხის რაიონი
ხაუხის რაიონი (Distrito de Jauja) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 390 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 695 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 700 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაუხის პროვინციის რაიონები
გადაუდებელი კონტრაცეფცია
გადაუდებელი კონტრაცეფცია, იგივე სასწრაფო კონტრაცეფცია — კონტრაცეფციის ფორმა, რომელიც გამოიყენება სქესობრივი აქტის შემდეგ ორსულობის თავიდან ასაცილებლად.
არსებობს გადაუდებელი კონტრაცეფციის რამდენიმე ფორმა. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბები, რომლებსაც ზოგჯერ „შემდეგი დღის“ აბებსაც უწოდებენ, არის მედიკამენტები, რომლებიც ხელს უშლიან ოვულაციას ან განაყოფიერებას, რომელიც ორსულობისთვის აუცილებელია. გადაუდებელი კონტრაცეფციის აბების შექმნისას უმეტესად იყენებენ ჰორმონალურ პრეპარატ ლევონორგესტრელს, თუმცა ზოგიერთ აბში მისი და ესტროგენის კომბინაცია გვხვდება. ასეთი აბების მიღებას ყველაზე ეფექტური შედეგი სქესობირივი აქტიდან 72 საათის განმავლობაშია.
ზოგჯერ გადაუდებელი კონტრაცეფციის სახით გამოიყენება ასევე საშვილოსნოსშიდა მოწყობილობა (ე.წ. „სპირალი“), რომელსაც გრძელვადიან კონტრაცეპტივადაც იყენებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჰორმონალური კონტრაცეფცია კატეგორია:საშვილოსნოსშიდა კონტრაცეფცია
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო სიმბოლო (დროშასა და ჰიმნთან ერთად). საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, საქართველოს სსრ რევკომის მიერ, 1921 წლის 20 მაისის დეკრეტით „საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის გერბისა და დროშის შესახებ“, შემოღებულ იქნა ახალი სახელმწიფო გერბი, შემდეგი აღწერით:
გერბის ავტორები არიან: ძველი გერბის ავტორი, გრაფიკოსი და თეატრის მხატვარი იოსებ შარლემანი და მისი მეგობარი, მხატვარი აკადემიკოსი ევგენი ლანსერე. გერბში გამოყენებულია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბის მოტივი (ქართულ სტილში ორნამენტირებული შვიდ-ქიმიანი ვარსკვლავი) და ცენტრალურ ნაწილში - საბჭოთა სიმბოლიკა (ნამგალი და ურო), თავთავები და ვაზი კავკასიონის ფონზე. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ 1922-24 წლების საქართველოს და ასფსრ ფულად ნიშნებზე (ავტ.: ი. შარლემანი და ტერ-მიქოელიანი) გამოყენებული გერბის ორნამენტირებული ვარსკვლავი თითქმის ძველი გერბის (საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის) იდენტურია, მხოლოდ ხუთ-ქიმიანია. გერბი უცვლელი დარჩა I კონსტიტუციის მიღების შემდეგაც (28 თებერვალი, 1922).
1937 წელს საქართველოს სსრ II კონსტიტუციის მიღებისას, რაც გამოწვეული იყო ამიერკავკასიის სფსრ-ს დაშლით და საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში უშუალო გაერთიანებით, შეიქმნა სპეციალური კომისია, რომელმაც გერბის ცვლილებებზე დაიწყო მუშაობა. კომისიის აზრით გერბზე უნდა დამატებულიყო რესპუბლიკის სახელი, წითელი ვარსკვლავი (ჩაანაცვლა ძველი), ხოლო თავთავებსა და ვაზს შორის - ციტრუსი და ჩაი. ჩანს, მაშინვე მოხდა ფრანგული ტექსტის ამოღებაც. 1956 წელს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა გამოსცა ბრძანებულება „საქართველოს სსრ სახელმწიფო გერბის დებულების შესახებ“, რომლითაც დაზუსტდა გერბის აღწერილობა და დადგენილ იქნა გამოყენების წესი:
1978 წლის 15 აპრილს საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომლის საფუძველზეც იმავე წლის 24 აპრილს პრეზიდიუმმა გამოსცა ბრძანებულება „საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბის შესახებ“ საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს უწყებები, 1978 წ., N 4, მუხ. 68., რომლითაც შემოღებულ იქნა გერბის ახალი გამოსახულება, ხოლო 1981 წლის 18 ივნისის ბრძანებულებით საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს უწყებები, 1981 წ., N 6, მუხ. 108. – „საქართველოს სსრ სახელმწიფო გერბის დებულების“ ახალი რედაქცია, რომლის თანახმადაც ძველ გერბზე დამატებულ იქნა მხოლოდ წარწერა «საქ. სსრ».
1990 წელს გაუქმდა საბჭოური გერბი და აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო სიმბოლოები კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ნამგლისა და უროს გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ვაზის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით
ერდელტერიერი
ერდელტერიერი (Airedale Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.
ერდელტერიერის ჯიში გამოყვანილ იქნა ლიდსში (იორკშირის საგრაფო, ინგლისი), შავი ტერიერის და ოტერჰაუნდის შეჯვარებით.ასე გაჩნდა სხვადასხვა ნიჭით დაჯილდოებული „ტერიერების მეფე“. თუმცა დიდი ზომის გამო ერდელტერიერი არ შეესაბამება ფრანგული სიტყვა „ტერიერის“ („ის, რასაც მიწაში ჩასვლა შეუძლია“) პირდაპირ მნიშვნელობას, სხვა დანარჩენში იგი ძაღლების ამ ჯგუფის ტიპური წარმომადგენელია. ძლიერი, ამტანი და ერთგული ერდელი დღეს გამოიყენება, როგორც პოლიციელი ძაღლი.
იგი კარგი მოდარაჯე, თუმცა დიდი ჩხუბისთავი. მისი თანდაყოლილი სიჯიუტე რომ არა, მისგან კარგი მონადირე ძაღლიც გამოვიდოდა.ერდელტერიერის თავი, ყურები და წვერი ყოველთვის წითურია. ხშირი, უხეში, მავთულისებრი ბალანი აქვს, ძლიერ ყბებს წვერი და ულვაშები უმშვენებს. ერდელტერიერი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და ცივ კლიმატს. ესაჭიროება ძლიერი ფიზიკური დატვირთვა. შესაძლებელია პრობლემები სხვა ძაღლებთან ურთიერთობისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერიერები კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ტაფა
მინიატიურა
ტაფა — საჭმლის შესაწვავი მოწყობილობა. როგორც წესი, აქვს მრგვალი ფორმა. შესაძლოა, ჰქონდეს არ ჰქონდეს სახელურები, ან ჰქონდეს ერთი ან მეტი. მზადდება სხვადასხვა ლითონისგან, რომელიც იფარება ემალებით, ალუმინით, კერამიკით და ა.შ. ახლავს სახურავი, რომელიც მზადდება გამჭვირვალე ან არაგამჭვირვალე მასალებისგან. სახურავი გამოიყენება ქონის ან ზეთის შხეფების დასხმისგან ირგვლივ არსებული გარემოს დასაცავად.
ტაფები გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ უძველეს მესოპოტამიაში, მოგვიანებით კი - საბერძნეთის ტერიტორიაზეც.
სქოლიო
კატეგორია:ჭურჭელი
აშურ-ნადინ-აპლი
აშურ-ნადინ-აპლი — ასურეთის მეფე შუა ასურული პერიოდის დროს. აშურ-ნადინ-აპლი სამეფო ტახტზე ტუკულტი-ნინურტა I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1196 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1194 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ნირარი III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ლა-ნავა
ლა-ნავა (La Nava) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის სიერა-დე-უელვის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 62 კმ². მოსახლეობა — 258 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
სამხრეთ ურალის ნაკრძალი
სამხრეთ ურალის ნაკრძალი (Южно-Уральский заповедник) — ნაკრძალი რუსეთის ფედერაციაში, რომელიც მოიცავს ურალის მთების სამხრეთ ნაწილში მდებარე მთის ტაიგის ეკოსისტემებს. ნაკრძალის ტერიტორიაზე რამდენიმე მთათა სისტემა იყრის თავს: მაშაკის, ზიგალგას, ნარა კუმარდაკისა და იამანტაუს ქედები. მთა იამატაუს სიმაღლე 1 640 მეტრია, რითაც ის სამხრეთ ურალში ყველაზე მაღალი მთაა. ნაკრძალის 90% მდებარეობს ბაშკირეთის ბელორეცკის რაიონში, დანარჩენი კი ჩელიაბინსკის ოლქის შემადგენელი ნაწილია. რეგიონალური ქალაქი უფა დაცული ტერიტორიიდან 200 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს.
ტოპოგრაფია
სამხრეთის ურალის ნაკრძალის რელიეფი შედგება რამდენიმე მთის ქედისგან (მაშაკის, ზიგალგას, ნარა კუმარდაკისა და იამანტაუს ქედები), რომლებიც პარალელურად არიან აღმართული სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ. ამ ქედების წყალობით წარმოიქმნება ფართო მთის ხეობები, რომლებიც მდინარეებთან ერთად ქსელის სტრუქტურას ჰქმნიან. ტერიტორია მთლიანად გაყინული არ ყოფილა, მაგრამ არსებოსბ მცირე ზომის მყინვარები მთებსა და პლატოებზე. . ტერიტორიის ყველა მდინარე კლასიფიცირებულია როგორც მცირე მდინარეები ან ნაკადულები. ყველაზე გრძელი მდინარეა ინზერი, რომლის სიგრძეც 93 კილომეტრს შეადგენს და ის მთლიანად სამხრეთ ურალის ნაკრძალშია მოქცეული. მდინარეებს ახასიათებთ სწრაფი დინება და კლდოვანი კალაპოტები. ნაკრძალის ტერიტორიაზე აღრიცხულია რამდენიმე მცირე ზომის ჭაობიც. სამხრეთ ურალის ნაკრძალი ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია სატყეო ზონებით.
კლიმატი და ეკორეგიონი
სამხრეთი ურალი მდებარეობს ურალის მთების ტუნდრასა და ტაიგას ეკორეგიონში. ეკორეგიონი მოიცავს ურალის მთებს, რომლეიც რუსეთის ფედერაციის ევროპულ და აზიურ ნაწილებს შორის საზღვარს წარმოქმნის. ეს არის ტაიგის და ტუნდრაც მცენარეების შეხვედრის ადგილი.
სამხრეთ ურალის ნაკრძალისთვის დამახასიათებელია ნოტიო კონტინენტური კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია (Dfb)). კლიმატის ამ სახისთვის დამახასიათებელია ტემპერატურის მკვეთრი ცვალებადობა, როგორც დღიურად, ასევე სეზონურად. ზაფხული თბილია, ზამთარი კი ცივი და თოვილიანი. სამხრეთ ურალის ნაკრძალში საშუალო წლიური ნალექი 667 მილიმეტრის ტოლია, ნაყოფიერი სეზონი, ძირითადად 168 დღე გრძელდება, ხოლო ისეთი დღეების რიცხვი, როდესაც ძლიერი ყინვები არაა 30 მაისიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე, დაახლოებით 107 დღე გრძელდება. ნაკრძალის უმაღლეს წერტილზე ნალექების საშალო წლიური რაოდენობა 1100 მმ-ს აღწევს, ხოლო ამ წერტილში ყინვა მხოლოდ 60 დღის განმავლობაში არ ფიქსირდება.
thumb|260px|მდინარე ინზერის ხედი ზემოდან
ფლორა და ფაუნა
ნაკრძალის ტერიტორიის 90%-ს ტყეები ფარავს. ეს არის მსუბუქი წიწვოვანი მცენარეების (4 სახეობა) და ფოთლოვანი სახეობების (10 სახეობა, ვერხვისა და არყის ჩათვლით) ნაზავი. 1200 მეტრზე მაღლა მთისთვის დამახასიათებელი ტუნდრაა, სადაც ბუჩქ-ხავსოვანი მცენარეებია. ნაკრძალში მომუშავე მეცნიერებმა 700 სახეობის სისხლძარღვოვანი მცენარე აღრიცხეს.
ნაკრძალის ტერიტორიაზე მცხოვრები ძუძუმწოვრები ძირითადად ტყეში ცხოვრობენ. გავრცელებულია ლოსები, ასვეე შავი დათვები. სამხრეთ ურალში ბინადრობს 13 სახეობის მტაცებელი (მათ შორის მგლები), ასევე ბინადრობენ ხარირემები და ირმისებრნი. აღრიცხულია ძუძუმწოვრების 50 სხვადასხვა სახეობა. ნაკრძალის ტერიტორიაზე დააფიქსირეს 168 სახეობის ფრინველი, რომელთაგან 132 ტერიტორიაზე მუდმივად ბუდობს.
ეკოგანათლება და წვდომა
იმის გათავლისწინებით, რომ სამხრეთ ურალის ნაკრძალს მკაცრი ნაკრძალის სტატუსი აქვს მინიჭებული, ის ძირითადად დახურულია ფართო საზოგადოებისათვის. ნაკრძალი ემსახურება მხოლოდ მეცნიერებს და იმ პირებს, რომლებსაც „გარემოსდაცვითი განათლების“ მიზნები აქვთ. ასეთ ადამიანებს პარკში ვიზიტის შეთანხმება დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის ცენტრთან შეუძლიათ. დაცული ტერიტორიის მთავარი ოფისი მდებარეობს ქალაქ ბელორეცკში, სამხრეთ ურალის ნაკრძალიდან 90 კილომეტრში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები კატეგორია:ბაშკირეთის ღირსშესანიშნაობები
ონოსმა
ონოსმა (Onosma) — მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი უხეშბეწვიანი ბალახები ან ნახევრად ბუჩქებია მთლიანი წაგრძელებული ან ხაზურ-ლანცეტა მჯდომარე ფოთლებით. ყვავილები მილისებრ-გურზისებრია, მოთეთრო ან ყვითელი, იშვიათად ცისფერი ან იისფერი (დაყვავილების შემდეგ ვარდისფერი ან მურა ხდება), შეკრებილია მრავალყვავილიან ხვეულა ყვავილედებში. ნაყოფი მომრგვალო-სამწახნაგა კაკლუჭაა. ცნობილია დაახლოებით 150 სახეობა. უპირატესად გავრცელებული არიან ხმელთაშუაზღვისპირეთის, დასავლეთ და შუა აზიის მშრალ ოლქებში დასავლეთ ჩინეთამდე. საქართველოში გვხვდება რამდენიმე სახეობა, მათ შორის:, , , ,. სუბსტრატების იშვიათი სახეობებისადმი დაკავშირებულობა განაპირობებს ონოსმას რამდენიმე რასის არსებობას. სამკურნალო, საკვები (ცხვისა და მსხვილი რქოსანი საქონლისთვის) და თაფლოვანი მცენარეებია. უმარტივესი ონოსმა (O. simplicissima) გამოიყენებოდა როგორც საღებავი მცენარე.
სქოლიო
*
კასტელანდია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბოლშაია-კირსანოვკის სამების ტაძარი
ბოლშაია-კირსანოვკის სამების ტაძარი (Троицкий храм) — მართლმადიდებლური ტაძარი მატვეევო-კურგანის რაიონის სოფელ ბოლშაია-კირსანოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1802 წელს.
ეკლესიის მისამართი: 346989, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მატვეევო-კურგანის რაიონი, სოფელი ბოლშაია-კირსანოვკა, მშვიდობის ქუჩა № 24.
ისტორია
პირველი ტაძარი სოფელ ბოლშაია-კირსანოვკაში ააგეს 1802 წელს. სამების ტაძარი ააგეს მემამულე გენერალ-მაიორ ხრისანფ კირსანოვის ფიანანსებით. შედეგად აშენდა დიდი ქვის, შელესილი ეკლესია. ეკლესიის სიგრძე სამრეკლოს ჩათვლით იყო 28 მეტრი. კანკელი იყო 7,8 სიგანისა და 12 მეტრის სიმაღლის. ეკლესიას ჰქონდა ერთადერთი გუმბათი. ეკლესიის სამრეკლო ააშენეს 1882 წელს. მას ჰქონდა ორი იარუსი, მისი სიმაღლე იყო 11 მეტრი.
1898 წელს ააშენეს ერთსართულიანი კელია და ქვის ფარდული. 1902 წელს ეკლესიისათვის ააშენეს ქვის სადარაჯო, გადახურული თუნუქით. ერთსართულიან საეკლესიო შენობაში 1867 წელს გახსნეს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 1869 წელს აქვე გაიხსნა სამრევლო სასოფლო სასწავლებელი.
XX საუკუნის 30-იან წლებში ეკლესია დაანგრიეს. დანგრეული ტაძრის ადგილზე ააგეს ზოგადსაგანმანათლებლო საშუალო სკოლა. დიდი ხნის განმავლობაში სოფელში არ იყო მართლმადიდებლური ტაძარი.
1991 წელს ადგილობრივი მაცხოვრებლების თხოვნით, გამოყვეს მიწის ნაკვეთი ახალი ტაძრის მშენებლობისათვის. გამოყოფილი ადგილი მდებარეობდა ძველი, დანგრეული ეკლესიის მახლობლად. დაიწყო სამრევლო ცხოვრების აღორძინება. ეკლესიის აღდგენის სამუშაოები თავის თავზე აიღო სოფლის მაცხოვრებელმა ფილიპ ხიზუნოვმა. მისი ძალისხმევით ჩაასხეს ტაძრის ფუნდამენტი, ამოიყვანეს კედლები. მაგრამ ფილიპ ხიზუნოვი ტაძრის დასრულებამდე გარდაიცვალა, რამაც გამოიწვია ეკლესიის მშენებლობის გაჭიანურება 15 წლით.
2010 წელს მშენებლობა გაგრძელდა, დააყენეს ახალი ფანჯრები, კარები. ტაძრის მშენებლობა გრძელდება დღემდე.
ამჟამად სამების ტაძრის წინამძღვარია ნიკოლაი გუროვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
მცველთა რაზმი
მცველთა რაზმი — ვახტანგ VI-ის მიერ შექმნილი სამეფო გვარდიის ტიპის სამხედრო ფორმირება. იგი შედგებოდა თავადიშვილების, აზნაურებისა დამსახურების ცალკეული რაზმებისაგან. თითოეულ მათგანს სათავეში ასისთავი ედგა. მეფის რაზმელები ჯამაგირს სახელმწიფო ხაზინიდან იღებდნენ და ფართო პრივილეგიებითაც სარგებლობდნენ. მცველთა რაზმის შენახვას თბილისის შემოსავლიდან მიღებული თანხებით უზრუნველყოფდნენ. ზოგი მკვლევრის აზრით, ეს რაზმი ძირითადად თბილისში იდგა მაჰმადიან მეციხოვნეთაგან ქართველი მეფის უშიშროების დასაცავად, რასაც ამ რაზმის სახელწოდებაც უნდა მოწმობდეს. ფინანსურად და ადმინისტრაციულად უშუალოდ მეფეზე დამოკიდებული მუდმივი სამხრეთ ფორმირება ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებასა და განმტკიცებას უწყობდა ხელს, რაც სეპარატისტულად განწყობილ ფეოდალთა ნაწილის გულისწყრომას იწვევდა. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, მცველთა რაზმის შექმნის გამო თურმე შუღლი ჩაიდო გულში არაგვის ერისთავმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის კულტურა
პანდანი (კატანდუანესი)
პანდანი (ოფიციალურად პანდანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Pandan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კატანდუანესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 473 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კატანდუანესის მუნიციპალიტეტები
აღმოსავლელები
აღმოსავლელები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში — ადამიანები, რომლებიც ცხოვრობდნენ შუახმელეთის აღმოსავლეთით. ძირითადად იბრძოდნენ მორგოთის და საურონის მხარე, თუმცა საკუთარი მმართველებიც ჰყავდათ.
მეურმეები
მეურმეები — ხალხი აღმოსავლეთში, რომელიც საფრთხეს უქმნიდა სამხრეთ სამეფოს. მათი სახელი მომდინარეობდა ურმებიდან და ეტლებისგან, რომლებიც საომრად გამოიყენებოდა. ისინი თავს ესხმოდნენ როვანიონის ტერიტორიებს და გონდორსაც მიადგნენ. მესამე ეპოქის 1856 წელს ნარმაკილ II ერთ-ერთი ბრძოლისას დაიკარგა და დროთა მანძილზე გონდორის ნაწილი, ანდუინის მხარეს, დაკარგული იქნა. ნარმაკილის ძე კალიმეჰტარის მიერ მესამე ეპოქის 1899 წელს ტერიტორია წართმეული იქნა, როდესაც მანდაგორლადის დაბლობზე მეურმეებს შეუტია.
ბალხოთები
ბალხოთები — აღმოსავლელთა კლანი, რომელიც დოლ გულდურს ემორჩილებოდა. ისინი ცხოვრობდნენ როვანიონში, ბნელტევრის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მათი ბელადები ემეგობრებოდნენ გონდორს, თუმცა მესამე ეპოქის 2510 წელს ბალხოთები იბრძოდნენ ორკთა მხარეს.
ვარიაგები
ვარიაგები — ნაკლებად ცნობილი ხალხი. ცხოვრობდა ხანდის ტერიტორიაზე.
მართა ენი ვითლი
მართა ენი ვითლი (Martha Annie Whiteley; დ. 11 ნოემბერი, 1866, ინგლისი, ლონდონი — გ. 24 მაისი, 1956) — ინგლისელი ქიმიკოსი და მათემატიკოსი. ის აქტიურად იღებდა მონაწილეობას და უჭერდა მხარს ქალთა ქიმიურ საზოგადოებაში შესვლის პროცესს და აგრეთვე განსაკუთრებით ცნობილი იყო ქიმიის სფეროში ქალთა თანასწორობის განვითარების საქმეში შეტანილი წვლილით და მისი ერთგულებით. მართა ენი უაიტლი არის ასევე ქიმიის სამეფო საზოგადოების ერთ – ერთი სახე.
ბიოგრაფია
მართა ენი ვითლი დაიბადა 1866 წლის 11 ნოემბერს, ჩელსიში, ლონდონი მამამისის, უილიამ სედგევიკ ვითლისა და დედის, ჰანა ბარგის ოჯახში. მართას დედა გარდაიცვალა 1870-იან წლებში, ამის შემდეგ მამამისმა ხელახლა იქორწინა მერი ბარგ ტერნერ კლარკზე 1880 წელს.
განათლება
ვითლიმ განათლების მიღება ლონდონში - კენსინგტონის საშუალო, ქალთა საჯარო სადღეო და რწმუნებულთა სკოლაში დაიწყო.
1891-1900 წლებში ვითლი იყო სამეცნიერო ბედია უიმბლდონის საშუალო სკოლაში, ხოლო მომდევნო 2 წლის განმავლობაში ქემბერველში, წმინდა გაბრიელის სასწავლო კოლეჯის მეცნიერების ლექტორი. 1898–1902 წლებში მართა ენი ვითლი სამეფო სამეცნიერო კოლეჯში აგრეთვე ატარებდა ბარბიტურატის ნაერთების ორგანულ ქიმიას.
ვითლის კვლევაში მნიშვნელოვნად დაეხმარა პროფესორ სერ უილიამ ტილდენი, სწორედ ამ უკანასკნელის ძალისხმევით მართამ მოიპოვა დოქტორის ხარისხი 1902 წელს, სამეცნიერო სამეფო კოლეჯში (საიმპერატორო კოლეჯის შემდგომი ნაწილი). მისი დისერტაციის თემა ეხებოდა ამიდების და ოქსიმების მომზადებასა და მათ თვისებებს. ამავე დროს ვითლი მუშაობდა ნახევარ განაკვეთზე, როგორც მეცნიერების ლექტორი კამბერველის წმინდა გაბრიელის სასწავლო კოლეჯში, ქალ მასწავლებელთა საგანმანათლებლო დაწესებულებაში.
საუნივერსიტეტო კარიერა
დოქტორანტურის დასრულების შემდგომ, 1902 წელს, ვითლი მიწვეულ იქნა ტილდენის მიერ, სამეცნიერო კოლეჯში. 1907 წლისთვის, როდესაც იგი მიწვეულ იქცა, აღნიშნულ კოლეჯში მოღვაწეობდა მხოლოდ ორი ქალი. მართა იყო პირველი ქალი, ვინც გახდა ლონდონის იმპერიული კოლეჯის მკითხველი.
1912 წელს მართა ვითლიმ დააარსა საიმპერატორო კოლეჯის ქალთა ასოციაცია რექტორის სერ ალფრედ კეოგის რეკომენდაციით.
მართა ვითლის ცხოვრება და მოღვაწეობა აღწერილია 2011 წლის პუბლიკაციის დეტალურ თავში „ევროპელი ქალები ქიმიაში“.
საომარი სამუშაოები
პირველი მსოფლიო ომის დროს საიმპერატორო კოლეჯის ქიმიური ლაბორატორიები გამოიყენებოდა ბრძოლის ველებიდან და დაბომბული ტერიტორიებიდან შეგროვებული ნიმუშების ანალიზისთვის. მან და მისმა კოლეგებმა ყურადღება გაამახვილეს გამაღიზიანებლების ანალიზზე. ვითლი მუშაობდა ფრენსის მიკლეთვეისთან და სხვა 6 მეცნიერ ქალთან საიმპერატორო კოლეჯის ექსპერიმენტულ ლაბორატორიაში იპრიტსა და ასაფეთქებელი ნივთიერებების შესამოწმებლად. სამუშაო ნამდვილად საფრთხის შემცველი იყო. მან ხელი დაიჭრა, ხოლო იპრიტი კი თავის თავზე გამოსცადა. მართა ასევე მუშაობდა ნარკოტიკების სინთეზების შემუშავებაზე, რომლებიც ადრე შემოიტანეს გერმანიიდან ბეტა-ევკაინის, ფენაცეტინისა და პროკაინის ჩათვლით.
1920 წელს ვითლიმ მიიღო ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი, ომში მეცნიერული წვლილისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქალი ქიმიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ქალი მათემატიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ქიმიკოსები კატეგორია:ინგლისელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი
მაინ-დ’აგუა
მაინ-დ’აგუა (Mãe d'Água) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 814 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პატუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 019 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.49 კმ²-ზე. ფართობი 243 754 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
აბდონ სგარბი
აბდონ სგარბი (Abdon Sgarbi დ. 29 მარტი, 1903 — გ. 18 აგვისტო, 1929) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. ფეხბურთელი ფილტვის დაავადებით, 26 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
აშურ-ნირარი III
აშურ-ნირარი III — ასურეთის მეფე შუა ასურული პერიოდის დროს. აშურ-ნირარი III სამეფო ტახტზე აშურ-ნადინ-აპლის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1193 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1188 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ენლილ-კუდური-უსური ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ირლანდიური ტერიერი
ირლანდიური ტერიერი (Brocaire Gaelach) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ირლანდიაში XVIII საუკუნეში.
კორკის (სამხრეთ ირლანდია) მიდამოებში მიღებული, ეს სიცოცხლის ,ოყვარული ტერიერი, როგორც ჩანს, უძველესი შავ-ხორბლისფერი და ხორბლისფერი ტერიერებისგან მოდის. თუმცა დღეს ირლანდიური ტერიერი ძირითადად კომპანიონების სახით ჰყავთ, ირლანდიაში ზოგჯერ მის შესანიშნავ თვისებებს ნადირობის დროსაც იყენებენ. ირლანდიური ტერიერი ძალიან კარგად მუშაობს წყალში, დაუნდობლად ანადგურებს მღრღნელებს და სხვა მავნებლებს. აშშ_ში ამ თვისებებს აძლიერებენ ხელოვნურ კურდღელზე ნადირობით.