cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აზიზ აგრბა
ბიოგრაფია
1934 წელს დაამთავრა სოხუმის თეატრალური სტუდია, 1936–1938 წლებში სწავლობდა თბილისის რუსთაველის თეატრთან არსებულ აფხაზურ სტუდიაში. 1931 წლიდან სოხუმის თეატრის აფხაზური დასის მსახიობია, 1939–1963 წლებში — ამავე დასის მთავარი რეჟისორი. განასახიერა სეიდიყის (მიხეილ ლაკერბაიას „დანაყაი“), კელეშის (გიორგი გულიას „შავი სტუმრები“), ანანიას (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ზაბელინის (ნიკოლოზ პოგოდინის „კრემლის კურანტები“), გაცის (მუხტარ შავლოხოვის „სასიძო“), გოროდნიჩის (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“) და სხვა ჰეროიკული და კომედიური როლები. დადგა უილიამ შექსპირის „ოტელო“ (1941), გ. გულიას „შავი სტუმრები“ (1955), მ. ლაკერბაიას „დანაყაი“ (1956), რუშნი ჯოპუასა და ა. ხუათლანძიას „თაგვი ბეღელში“ (1958) და „სახლი №12“ (1959), ნ. პოგოდინის „კრემლის კურანტები“ (1959) და სხვა სპექტაკლები.
დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2  ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:აფხაზი მსახიობები კატეგორია:აფხაზი რეჟისორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:აგრბები
რომა (2018 წლის ფილმი)
რომა (ესპ. Roma) — 2018 წლის მექსიკური დრამატული ფილმი, რომლის ავტორი და რეჟისორია ალფონსო კუარონი, რომელიც ასევე გადამღები და თანამემონტაჟეა. ფილმში მოქმედება 1970 და 1971 წლებში მიმდინარეობს. რომა მიჰყვება საშუალო კლასის ოჯახის დიასახლისის ცხოვრებას. ფილმი ნახევრად ბიოგრაფიულია, რომელიც კუარონის მეხიკოს კოლონია ბომათა უბანში აღზრდის ელემენტებსაც შეიცავს. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ იალიცა აპარიციო და მარინა დე ტავირა.
2018 წლის 30 აგვისტოს ფილმის მსოფლიო პრემიერა შედგა ვენეციის 75-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე, სადაც მან მოიგო ოქროს ლომი. ფილმი კინოთეატრებში შეზღუდულად ჩაეშვა შეერთებულ შტატებში 2018 წლის 21 ნოემბერს, 2018 წლის 14 დეკემბერს აშშ-სა და სხვა ტერიტორიებზე Netflix– ის სტრიმინგის საშუალებით გადაიცა. ფილმმა მიიღო საყოველთაო აღიარება, განსაკუთრებით მოიწონეს კუარონის სცენარი, რეჟისურა და კინემატოგრაფია, ასევე აპარიციოს და დე ტავირას შესრულება. მრავალი კრიტიკოსი და საზოგადოება რომა-ს 2010-იანი წლების ერთ-ერთ უდიდეს ფილმად მიიჩნევს.
რომა-მ მოიპობა ათი ნომინაცია ოსკარის 91-ე დაჯილდოებაზე, მათ შორის საუკეთესო სურათის, საუკეთესო ორიგინალური სცენარის, საუკეთესო მსახიობი ქალის (აპარიციო) და საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალის (დე ტავირა) კატეგორიებში. ეს გახდა პირველი მექსიკური ნამუშევარი, რომელიც მოიგო საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის ნომინაცია. ფილმმა ასევე მოიგო საუკეთესო კინემატოგრაფია და საუკეთესო რეჟისურა, რითაც ის გახდა პირველი უცხოენოვანი ფილმი, რომელმაც რეჟისურის კატეგორიაში გაიმარჯვა. ფილმ ფავორიტი-სთან ერთად ის 91-ე დაჯილდოებაზე ყველაზე მეტ ნომინაციაზე იყო წარდგენილი. ის ასევე იყო ყველა დროის ყველაზე მეტ ნომინაციაში მოხვედრილი უცხოენოვანი ფილმი მოახლოებული ვეფხვი, ჩასაფრებული დრაკონი -სთან (2000) ერთად. მან ასევე გაიმარჯვა საუკეთესო რეჟისურისა და საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიებში ოქროს გლობუსის 76-ე დაჯილდოებაზე, საუკეთესო ფილმისა და საუკეთესო რეჟისორის ნომინაციები კრიტიკოსთა არჩევნის 24-ე დაჯილდოებაზე და საუკეთესო ფილმის, საუკეთესო ფილმი არაინგლისურენოვანი ფილმის, საუკეთესო რეჟისორისა და საუკეთესო კინემატოგრაფიის ნომინაციებში ნრიტანული კინოაკადემიის 72-ე დაჯილდოებაზე.
წარმოება
მარცხნივ|მინი|311x311პქ|ალფონსო კუარონი ფილმის დაჯილდოებაზე მინი| ტეპეჰის ქუჩა 21, კოლონია რომა - კუარონის ოჯახის სახლი, რომელიც მდებარეობს გადაღების ადგილის სახლის მოპირდაპირედ 2016 წლის 8 სექტემბერს ცნობილი გახდა, რომ ალფონსო კუარონი დაწერდა და წარმართავდა პროექტს, რომელიც ორიენტირებული იქნებოდა მექსიკელთა ოჯახზე, რომელიც 1970-იან წლებში მეხიკოში ცხოვრობდა. ფილმის წარმოება დაიწყება 2016 წლის შემოდგომაზე მისივე მწარმოებელი კომპანიის Espertanto Filmoj-ისა და Participant Media-ს მიერ. ფილმის პროდიუსერი იყო კუარონი, გაბრიელა როდრიგესი და ნიკოლას სელისი. რომა გადაიღეს თანმიმდევრობით, რაც იალიცა აპარიციოს (კლეო) აზრით მას ძალიან დაეხმარა.. მას ყველაზე მეტად აშინებდა სანაპიროზე სცენა, რადგან თავისი პერსონაჟის მსგავსად, ცურვა არ შეეძლო.
მსახიობების არჩევის დაწყებამდე აპარიციოს, რომელსაც მცირე ხნით ადრე ჰქონდა დასრულებული დიპლომისშემდგომი ტრენინგი სკოლამდელ განათლებაში, არ ჰქონდა სამსახიობო გამოცდილება ან ოფიციალური გადამზადება მსახიობობაში. მან ხუმრობით აღნიშნა, რომ ერთადერთი ,,მოქმედება", რაც მას ოდესმე გაუკეთებია იყო მშობლებისა და მასწავლებლებისთვის ტყუილის თქმა.
ყაჩაღობა გადასაღებ მოედანზე
2016 წლის 1 ნოემბერს რომა-ს სამსახიობო ჯგუფი ყაჩაღობის სამიზნე გახდა. სტუდიის ცნობით, თავდასხმის დროს ,,ორი ქალი ცემეს, სამსახიობო ჯგუფის ხუთი წევრი საავადმყოფოში მოთავსდა, მობილური ტელეფონები, საფულე და სამკაულები კი - მოიპარეს". ფილმის შემქმნელი ჯგუფის წევრებმა განაცხადეს, რომ ჰქონდათ გადაღების ნებართვა, მაგრამ მოედანზე მყოფი მუშები განაგრძობდნენ საქმიანობას, რის გამოც ჯგუფებს შორის ჩხუბი დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანურენოვანი ფილმები კატეგორია:Participant Media-ს ფილმები კატეგორია:მექსიკური ფილმები კატეგორია:ალფონსო კუარონის ფილმები კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები) კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:2018 წლის ფილმები
სან-კაიეტანო (ნორტე-დე-სანტანდერი)
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 491 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 144 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თაილი ღვინიანიძე
თაილი ღვინიანიძე (დ. 28 თებერვალი, 1930, თბილისი) — ქართველი ეკონომ-გეოგრაფი, გეოგრაფი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1953-1956 წლებში სწავლობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში პროფესორ გიორგი გეხტმანის ხელმძღვანელობით.
1956 წლიდან მუშაობდა უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე. ამ პერიოდში ინსტიტუტში საფუძველი ჩაეყარა ეკონომიკურ-გეოგრაფიული რეგიონების შესწავლის საქმეს და ამ დარგში შრომების მეტად მნიშვნელოვანი ფონდი შეიქმნა. ეწყობოდა სამეცნიერო ექსპედიციები, რომლებშიც იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა. 1959-1962 წლებში გამოაქვეყნა შრომები ზემო იმერეთისა და აჭარის ტრანსპორტის, ვაჭრობისა და რაიონთაშორისი ეკონომიკური კავშირების შესახებ. შემდეგში კი სწავლობდა რეგიონების ისტორიულ გეოგრაფიას, რომელთა შესახებ აქვეყნებდა ნაშრომებს. მოგვიანებით შეიქმნა მონოგრაფიები სამრეწველო კვანძებზე, რაშიც იგი მონაწილეობდა. 1970-1973 წლებში ორ ტომად გამოიცა „საქართველოს სსრ ეკონომიური გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები“, რომელშიც მოთავსებულია მისი ნაშრომები, ასევეა „საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული რაიონებისა და რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქების ცნობარი“. 1967 წელს მოსკოვში დაიბეჭდა (რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ და პოლონურ ენებზე) „საქართველო“, რომელშიც დაბეჭდილი ქვეთავები აფხაზეთსა და აჭარაზე მას ეკუთვნის. გამოქვეყნებული აქვს 20 სამეცნიერო ნაშრომი. 1981 წლიდან გადაყვანილ იქნა საქართველოს სსრ საგეგმო კომიტეტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:ეკონომიკური გეოგრაფია კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
ყასიმლი (მასალი)
ყასიმლი (Qasımlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2300 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
კალმაკოვო (იშიმბაის რაიონი)
კალმაკოვო (Калмаково; Ҡалмаҡ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება პეტროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 43 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 24 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ნიზამი განჯევის ქუჩა
ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ნიაბის ქუჩა
ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
იტაპოა
იტაპოა (Itapoá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 18 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 763 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.43 კმ²-ზე. ფართობი 248 409 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
პერიკიტუ
პერიკიტუ (Periquito) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 231 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 036 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.74 კმ²-ზე. ფართობი 228 907 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
პედობირი
პედობირი  (Pedobear; სიტყვასიტყვით პედოდათვი) — ინტერნეტ-მიმი, ანთროპომორფიზული პერსონაჟი და გრაფიკული ოქსიმორონი, რომელიც პედოფილ-დათვს განასახიერებს.
პედობირის პროტოტიპია იაპონური დათვი კუმა (იაპ. クマー), რომელმაც პოპულარობა 2channel-ის მეშვეობით მოიპოვა, თუმცა მის ყოფაცხოვრებას არანაირი კავშირი არ აქვს პედოფილიასთან და არც სხვაგვარი სექსუალური დატვირთვა აქვს. ისევე, როგორც სხვა ინტერნეტ-მემეები, პედობირი ფართოდ ტირაჟირებულია 4chan-ის და სხვა ინტერნეტ-ფორუმების მეშვეობით, რომელიც პედოფილიის გარშემო არსებული სახალხო ისტერიის გამო, პედოფილიის დაცინვის კონტექსტში გამოიყენება.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ჰადიმ ჰასან-ფაშა
ჰადიმ ჰასან-ფაშა (Hadım Hasan Paşa; გ. 1598, კონსტანტინოპოლი) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1597-1598 წლებში. წარმოშობით ალბანელი. იგი ასევე იყო ეგვიპტის გუბერნატორი 1580-1583 წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:გარდაცვლილი 1598
ურსოაია-ნოუე
ურსოაია-ნოუე (Ursoaia Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 60 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 200 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
ბალითონი
ბალითონი (Bəliton) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1,096 კაცი.
აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში (2018)
აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში ჩაივლის 2018 წლის 6 ნოემბერს, სენატში ნევადის ორი წარმომადგენლიდან ერთის არჩევისთვის.
მოქმედი სენატორი რესპუბლიკური პარტიიდან, დინ ჰელერი, განიხილავდა კენჭისყრას ნევადის გუბერნატორობისთვის, თუმცა, გადაწყვიტა კვლავ ეყარა კენჭი სენატისთვის. ნევადა არის ერთადერთი შტატი 2018 წლის შუალედურ არჩევნებში, რომელსაც ჰყავს მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი და რომელშიც 2016 წელს ჰილარი კლინტონმა გაიმარჯვა.
კანდიდატობაზეგანაცხადის შეტანის ბოლო ვადა იყო 2018 წლის 16 მარტი, ხოლო პრაიმერი ჩატარდა 2018 წლის 12 ივნისს.
სიტუაცია არჩევნებამდე
თავის დროზე, ნევადა განიხილებოდა როგორც ე.წ Swing State, რომელიც უფრო რესპუბლიკური პარტიისკენ იხრებოდა. ასე, ჯორჯ ბუშმა შტატში 2000 და 2004 წლების არჩევნებში გამარჯვება მოიპოვა. სიტუაცია შეიცვალა 2008 წლის შემდეგ. იქიდან მოყოლებული, ნევადა დემოკრატიული პარტიისკენ იხრება. 2012 წლის არჩევნებში ბარაკ ობამამ შტატში რესპუბლიკელ ოპონენტზე 7 პროცენტით მეტი ხმა მიიღო, თუმცა, ამავე დროს, სენატორად აირჩიეს რესპუბლიკელი დინ ჰელერი. ამჟამად, დინ ჰელერი ითვლება „საფრთხეში მყოფ“ სენატორად, რაც ნიშნავს, რომ არჩევნებში მისი დამარცხების რისკი საკმაოდ დიდია. დონალდ ტრამპმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ ჰელერი დამარცხდებოდა, თუ რესპუბლიკელები ვერ მოახერხებდნენ ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტის (იგივე Obamacare') გაუქმებას.
შედეგები
[[File:2018 NV US Senate Republican primary.svg|thumb|შედეგი რაიონების მიხედით: ჰელერი
{{legend|#d40000|ჰელერი—70–80%}}
{{legend|#ff0000|ჰელერი—60–70%}}
{{legend|#ff2a2a|ჰელერი—50–60%}} ]]
სქოლიო
კატეგორია:არჩევნები აშშ-ში
სანტიაგო (ნორტე-დე-სანტანდერი)
სანტიაგო (Santiago) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 662 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 173 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დავით ასუმბანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
იმპრესიონიზმი (მუსიკა)
იმპრესიონიზმი — 1890-1920 წლებში განვითარებული მუსიკალური სტილი, რომლის უმთავრესი წარმომადგენელია ფრანგი კომპოზიტორი კლოდ დებიუსი. ისევე, როგორც იმპრესიონიზმი მხატვრობაში და ლიტერატურაში, მუსიკალური იმპრესიონიზმი ავტორისეული შთაბეჭდილების გადმოცემას ემსახურება. აქედან გამომდინარე, განსხვავებით ვენის კლასიკური სკოლის ან რომანტიკული პერიოდისგან, კომპოზიტორის მთავარ საზრუნავს წარმოადგენს არა ფორმა, არამედ ბგერითი სურათი. იმპრესიონისტული ნახატის მსგავსად, ამ ბგერითი სურათის ფუნქციას წარმოადგენს მსმენელისთვის წუთიერი განწყობის და ატმოსფეროს გადმოცემა, რომელიც ეფუძნება არა კონკრეტულ მასალას, არამედ სუბიექტურ შთაბეჭდილებას. შემდგომი დამუშავების და განვითარების შედეგად მიიღება ერთგვარი ბუნდოვანი სურათი, რომელშიც კონკრეტული ფორმების გამორჩევა ხშირად შეუძლებელია.
კონცეფცია
იმპრესიონიზმის მთავარი იმპულსი მხატვრობიდან მოდის. სტუდიებში და სახელოსნოებში ჩვეული მუშაობის ნაცვლად, ზოგიერთმა ფრანგმა მხატვარმა, უპირველეს ყოვლისა, კლოდ მონემ, ღია ცის ქვეშ (plein air) ხატვა დაიწყო. შუქ-ჩრდილებზე და სხვა ეფექტებზე დაკვირვების შედეგად, ნათლად გამოხატული კონტურების ნაცვლად ისინი იყენებდნენ სუბიექტურად განსაზღვრულ ფერს, საბოლოოდ კი, გადამწყვეტი ფაქტორი მათი შთაბეჭდილება (l’impression) ხდებოდა. მსგავს მიდგომას დებიუსის კომპოზიციებში 1887 წელს „ბუნდოვანი იმპრესიონიზმი“ უწოდეს.
გავლენები
ჯერ კიდევ 1882-1886 წლებში ერნესტ ფანელიმ (1860–1917) შექმნა საორკესტრო ნაწარმოები სიმფონიური სურათები „მუმიის რომანის“ მიხედვით (Tableaux Symphoniques d’après le Roman de la Momie), სადაც გამოყენებულია რთული, აღმოსავლური ჟღერადობის, იმპრესიონისტული ბგერითი ფერწერა. ნაწარმოების ნაწყვეტების პრემიერა 1912 წელს, გაბრიელ პიერნეს მონდომებით შედგა. როგორც ჟორჟ ანტაილი 1945 წელს გამოქვეყნებულ მემუარებში, ფანელის ქვრივზე დაყრდნობით გადმოგვცემს, ახალგაზრდა კომპოზიტორებს - დებიუსის და რაველს ფანელის ხელნაწერები ნანახი ჰქონდათ. ფანელის კომპოზიციებში პიერნემ აღმოაჩინა მინიშნებები რადიკალურ ინოვაციებზე, რომლებიც, მოგვიანებით, დებიუსის მუსიკაში გამოჩნდა.
ფრანგ იმპრესიონისტ კომპოზიტორებზე მოქმედ გავლენათა შორის მნიშვნელოვანია რუსი კომპოზიტორები: პეტრე ჩაიკოვსკი, მილი ბალაკირევი, ნიკოლაი რიმსკი-კორსაკოვი, ალექსანდრ ბოროდინი და მოდესტ მუსორგსკი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო მუსორგსკის სურათები გამოფენიდან, რომელიც, მოგვიანებით მორის რაველმა გააორკესტრა და ამ პროცესში არაერთი იდეა აითვისა, რომელთაც, მოგვიანებით, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს.
რაველზე და დებიუსიზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ახალი მუსიკის წამომწყების, ერიკ სატის და სხვა თანამედროვეთა ჰარმონიულმა და ფორმალურმა ინოვაციებმაც. აქვე, აღსანიშნავია ედვარდ გრიგი, განსაკუთრებით კი, მისი სიმებიანი კვარტეტი სოლ მინორში.
კომპოზიტორები
დებიუსის და რაველის გარდა, ქვემოთ ჩამოთვლილია კომპოზიტორები, რომლების მუსიკაც მთლიანად ან ნაწილობრივ იმპრესიონისტულია, ან იმპრესიონიზმის გავლენა ახასიათებს:
ხელოვნების მიმართულებათა სინერგია
პოეტებმა შარლ ბოდლერმა, პოლ ვერლენმა და სტეფან მალარმემ, რომლებიც ამავე დროს, დებიუსის მეგობრებიც იყვნენ, იგი პოეტურ სიმბოლიზმთან დააკავშირეს. მორის მეტერლინკის ლიბრეტოზე დებიუსიმ დაწერა ოპერა პელეას და მელისანდე. მისი სიმღერებიც ტექსტზე და მისგან გამოწვეულ განწყობასა და შექმნილ ატმოსფეროზე ძლიერი კონცენტრაციით ხასიათდება. ნაწარმოები ფავნის ნაშუადღევის პრელუდია მოგვიანებით ბალეტის სახითაც დაიდგა.
მნიშვნელოვანი მახასიათებლები
იმპრესიონისტული მუსიკა ხშირად ირჩევს გარკვეულ თემას (ბუნებას, სხვადასხვა მოვლენებს და ასე შემდეგ) და მას მუსიკალურად გადმოსცემს. აღნიშნული თემა მუსიკაშია კოდირებული.
გვიანრომანტიკული მუსიკის პარალელურად, იმპრესიონიზმში დამოუკიდებელი მუსიკალური ენა ჩამოყალიბდა, რომელიც მას სხვა სტილებისგან გამოარჩევს.
ეს მახასიათებლები შესაძლებელს ხდის ნაწარმოების შიგნით ხმოვანი და სივრცული ცვლილებების ნელ და თანდათანობით განხორციელებას, ნაწარმოების მცირე ნაწილებად დაყოფის გარეშე, როგორიცაა სიმღერები, არიები, დუეტები ოპერებში და ასე შემდეგ. ოპერის რომელიმე მოქმედების შიგნით გადასვლები შეუმჩნევლად და ფორმალური წყვეტის გარეშე ხდება. ამბივალენტური ჰარმონიული ენა დღესაც კი აოცებს მსმენელს და კლსიკურ მუსიკაში მიღებულ წესებს ნაკლებად ემორჩილება.
სანტანა-დუ-პარაიზუ
სანტანა-დუ-პარაიზუ (Santana do Paraíso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 270 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.
იმპრესიონიზმი (მუსიკა)
მნიშვნელოვანი მახასიათებლები
ფორმის თვალსაზრისით ტიპურია ოპერები, რომლებიც არაა დაყოფილი ნომრებად (დებიუსის პელეას და მელისანდეს გარდა, მათ რიცხვში შედის დიუკას არიანა და ლურჯწვერა და რაველის ბავშვი და ჯადო) და სიმფონიური პოემები. ხშირია საფორტეპიანო ნაწარმოებების და სიმღერების კოლექციები, რომლებიც პოეტების მიხედვითაა გაერთიანებული. ერთ-ერთი მახასიათებელია, ასევე, დაბრუნება კლასიკურის წინარე ფორმებთან, როგორიცაა ტოკატა, სარაბანდა, მენუეტი და სხვა. საწყის წერტილებს ამ შემთხვევაში წარმოადგენდნენ კლავესინის ოსტატები ფრანსუა კუპერენი (მაგალითად, რაველის საფორტეპიანო სიუიტა კუპერენის საფლავი) და ჟან-ფილიპ რამო.
სანტანა-დუ-პარაიზუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 265 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 98.76 კმ²-ზე. ფართობი 276 067 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
იმპრესიონიზმი (მუსიკა)
იმპრესიონისტული ნაწარმოებების ფორმები
იმპრესიონისტი კომპოზიტორები შეგნებულად ცდილობდნენ წინა ეპოქებში ჩამოყალიბებული წესებისთვის თავის არიდებას. ამდენად, ამ სტილის მუსიკაში თემა ნაწარმოების ნაწილის ან რაიმე მოდელის მიხედვით აღარ ყალიბდება. ამავე დროს, ფორმის წარმოების ახალი წესები არ შემუშავებულა. ნაწარმოები იძენდა იმ ფორმას, რაც უკეთ შეეფერებოდა ავტორისეული შთაბეჭდილების გადმოცემას. რა თქმა უნდა, თემის და მოტივის კონცეფცია კვლავაც არსებობს, თუმცა, მათი სიმფონიური განვითარება არ ხდება. ხშირად, მათ დაუსრულებელი ხასიათი აქვთ, უბრალოდ, გარკვეულ იდეებს შეგვახსენებენ და ავტორი მათ ისე იყენებს და აზავებს სხვა მუსიკალურ აზრებთან, როგორც მხატვარი ფერებს. მაგალითად, მარცხნივ, ფლეიტაში, მოცემულია მანამდე გაჟღერებული მოტივი, რომელიც სულ ერთი ტაქტი გრძელდება, მის წინ და უკან კი სულ სხვა მოტივებია მოცემული. მსგავსი მოტივური მოძრაობა მთლიან ორკესტრში გვხვდება.
განსხვავებით სიმფონიისგან, იმპრესიონისტული მუსიკალური ნაწარმოების ნაწილების თანმიმდევრობა არ არის ქრონოლოგიურად განპიროებული, არამედ ემსახურება სცენით ან ლანდშაფტით გამოწვეული შთაბეჭდილების გაძლიერებას. შესაბამისად, მუსიკა მდგომარეობას ასახავს და არა მოვლენათა თანმიმდევრობას.
ჰარმონია
ამის მიზანი და შედეგი არის ძირითადი ტონის ფუნქციის რღვევა. სეპტიმა და სხვა დისონანტური ინტერვალები სხვა ინტერვალების თანასწორად განიხილება და გამოიყენება. ზოგადად, განსხვავება დისონანსსა და კონსონანსს შორის წაშლილია და აკორდების ერთმანეთისგან განსხვავება მხოლოდ მათი ბგერითი შეფერილობის მიხედვით ხდება. მთლიანობაში, იმპრესიონიზმი ბევრ ახალ და ეგზოტიკურ აკორდს იყენებს და მათი საშუალებით ძალიან დეტალიზებულ და განსხვავებულ ბგერით ატმოსფეროებს ქმნის. აკორდები თავისუფალია ჰარმონიული ურთიერთდამოკდებულებისგან და უდიდეს მნიშვნელობას იძენს მცირედი ხმოვანი ნიუანსები, რომლებსაც ატმოსფეროს შეცვლა შეუმჩნევლად შეუძლია. ამის მაგალითია ე.წ. გამვლელი დისონანსები (დამატებული სეკუნდებით გამდიდრებული აკორდები. ისინი ჰარმონიულ გადაწყვეტას არ საჭიროებენ), ნონაკორდები და უნდეციმაკორდები, ერთმანეთზე დაშენებული ტრიადები და გაბმული კვინტები. ხშირია კვარტული და მთელტონიანი ჰარმონიაც. გამვლელი დისონანსების მაგალითი შეგიძლიათ იხილოთ მარცხნივ.
გარდა ამისა, ხშირია რამდენიმე განსხვავებული ტონალობის ერთდროულად გამოყენება, რის შედეგადაც მიიღება ბი- ან პოლიტონალობა. მარჯვნივ მოცემულ მაგალითში მარცხენა და მარჯვენა ხელის პარტიები სხვადასხვა ტონალობაშია, რაც ალიტერაციული ნიშნებით აშკარადაა გადმოცემული. მთლიანობაში, იმპრესიონისტული ჰარმონია წარმოადგენს „გადახვევას წინასწარ განსაზღვრული ჰარმონიული ზედაპირებისგან“.
მელოდია
სტაბილური ტონალური ცენტრების მსგავსად, კოპოზიტორები თავს არიდებენ დახურული, დასრულებული ფორმის მქონდე მელოდიების გამოყენებას. ნაცვლად ამისა, ხშირად გვხვდება ვიწრო, ტალღოვანი, წრიული და ხშირად ოსტინატური მოძრაობის მქონე მელოდიები. დებიუსის პელეას და მელისანდეში გვხვდება ადგილები, სადაც მელოდიები რეჩიტატიულად, ერთ ბგერაზე იმღერება. ასეთ შემთხვევაში, საორკესტრო პარტიის ბგერით შეფერილობას უფრო დიდ მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე სასიმღერო მელოდიას. მარცხნივ მოცემულია ტიპური იმპრესიონისტული მელოდიური თემის მაგალითი. მელოდიის დიაპაზონი ძალიან მცირეა, ყველაზე დიდი ზომის ინტერვალია კვარტა. თემას, აგრეთვე, ახასიათებს ტალღოვანი მოძრაობა. მეორე ხმები კლარნეტებსა და ფაგოტებში თითქმის სრულიად ქრომატიულია, რაც, აგრეთვე, ჩვეულებრივი მოვლენაა იმპრესიონისტული მუსიკისთვის. მელოდიური თემების ჰარმონიული თანხლების საფუძველს ხშირად ქრომატიული, პენტატონიკური (ხუთსაფეხურიანი) და მთელტონიანი (ექვსსაფეხურიანი) გამები წარმოადგენენ. მთავარი თვისება, რის გამოც ისინი იმპრესიონისტი კომპოზიტორებისთვის მიმზიდველი გახდა, არის ის, რომ მთელტონიან და პენტატონიკურ ბგერათრიგებში პატარა სეკუნდები არ არის, რის გამოც არ გვაქვს ტონალური ცენტრები, ხოლო ქრომატიულ ბგერათრიგში ტონალური ცენტრის არარსებობა იმითაა გამოწვეული, რომ მასში მხოლოდ პატარა სეკუნდებია.
ტონალური ცეტრის არქონის გამო ქრომატიული, პენტატონიკური და მთელტონიანი ბგერათრიგები უმიზნოდ და ეგზოტიკურად ჟღერს (პენტატონიკურ გამებს მკვეთრად შორეულაღმოსავლური ხასიათი აქვს). გარდა ამისა, რთულია მათთვის მაჟორული ან მინორული მიხრილობის მიკუთვნება. მთელტონიანი გამები დებიუსის მუსიკის მნიშვნელოვან თვისებას წარმოადგენს, ისევე, როგორც საეკლესიო (გრიგორიანული) კილოების გამოყენება. ეს უკანასკნელი ხშირად წარსულთან დაკავშირებული განწყობის შესაქმნელად გამოიყენებოდა.
გამელანის გავლენა
პარიზის საერთაშორისო გამოფენამ იმპრესიონისტ ხელოვანებში, როგორც მუსიკოსებში, ასევე მხატვრებსა და პოეტებშიც, არაევროპული ხელოვნების მიმართ ინტერესი გააღვიძა. ამან მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია მათ შემდგომ შემოქმედებაზე. ერთ-ერთი, რასაც ისინი ამ გამფენაზე გაეცნენ, იყო გამელანი, მუსიკალური ფორმა ბალის და იავას კუნძულებიდან, რომელიც ევროპული ყურისთვის ძალიან ეგზოტიკურად ჟღერდა. გამელანის მიზანი ადამიანის სულიერი სამყაროს და განწყობის გადმოცემაა. განსაკუთრებული შთაბეჭდილება გამელანმა დებიუსიზე მოახდინა და იგი ხშირად ცდილობდა თავის მუსიკაში მსგავსი ჟღერადობის და განწყობის შექმნას. ამისთვის სხვადასხვა მეთოდს მიმართავდა, როგორიცაა პენტატონიკური ბგერათრიგების ან გლოკენშპილის ხშირი გამოყენება.
მაგალითად, მარცხენა მაგალითში გამოყენებული ბგერებია სი, ლა, ფა, მი და რე, რაც, აგრეთვე, ვიოლინოს აკომპანიმენტის ტონალურ მასალასაც წარმოადგენს. არფები გლოკენშპილის იმიტაციას ახდენს დაღმავალი, პარალელური კვარტებითა და კვინტებით.
აღნიშნული ბგერითი ტილოები ხშირად ეგზოტიკური ადგილებისა და პეიზაჟების აღსაწერად გამოიყენება.
იმპრესიონისტულ მუსიკაში ეგზოტიკური გარემოს გადმოცემის შესანიშნავი მაგალითია დებიუსის საფორტეპიანო პიესა პაგოდები (Pagodes). სათაური უკვე გვპირდება ეგზოტიკურ ატმოსფეროს, რის რეალიზებასაც კომპოზიტორი იმპრესიონისტული ბგერწერისთვის დამახასიათებელი სხვადასხვა მეთოდით ახერხებს. ბანში მოცემულია გაბმული კვინტები. აკორდებს გამოკვეთილი ტონალური ფუნქცია არ გააჩნიათ და უფრო ფერწერული მანერითაა გამოყენებული; მელოდია პენტატონიკურია და აკლია ნათლად გამოკვეთილი სტრუქტურა, რაც ვენის კლასიკური სკოლის მელოდიებისთვის იქნებოდა დამახასიათებელი. ზოგან მას პარალელურად მოძრავი კვარტები და კვინტები აფორმებს. მელოდიური კონტური ზოგჯერ იკარგება მრავლად გამოყენებულ დუოლებსა და ტრიოლებში, რასაც ემატება ფართო დიაპაზონი, რაც მასზე თვალის მიდევნებას კიდევ უფრო ართულებს. კომპოზიტორი ხშირად ითხოვს მარჯვენა პედალის გამოყენებას, რის გამოც მუსიკას, ზოგადად, ბუნდოვანი ჟღერადობა აქვს. ამ საშუალებებით კლოდ დებიუსი ინდონეზიური გამელანის მსგავსი ჟღერადობის მიღწევას ცდილობს და მსმენელს აღმოსავლეთ აზიური პაგოდის გარემოს შთაბეჭდილებას უქმნის.
რიტმი
იმპრესიონისტული ნაწარმოებების რიტმს ბუნდოვანი, რაფინირებული ესთეტიკა ახასიათებს. შენარჩუნებულია მუდმივად, მაგრამ შეუმჩნევლად ცვალებადი მუსიკალური ტილო. ხშირად, რიტმი იმდენად ბუნდოვანია, რომ ნაწარმოების დასაწყისში მითითებულ ზომას სრულიად ზედაპირული ხასიათი აქვს, რადგანაც მისი ამოცნობა მუსიკაში თითქმის შეუძლებელია. მეტრი და რიტმი უფრო დამაბნეველი ფუნქციისაა, ვიდრე მომწესრიგებელი, რადგან მუსიკის თავისუფალი, მოძრავი, მოტივტივე ხასიათი მოწესრიგებულ სტრუქტურას ვერ ითავსებს. თემა ხშირად იწყება ხანგრძლივი ტონით აკომპანიმენტის გარეშე, რაც ტაქტის და ტემპის შეგრძნებას კარგავს.
მარჯვნივ მოცემულ მაგალითში ინგლისური ქარახსის თემას ჰარმონიულ თანხლებას უწევს უძრავი აკორდი ფლეიტებში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ინგლისური ქარახსის პარტიაში განსხვავებული ზომაა მოცემული (4/4), ვიდრე დანარჩენ ორკესტრში (6/4), რითიც რიტმული ბუნდოვანება უკვე ნოტაციაშიცაა მითითებული. გარდა ამისა, ძლიერ დროზე ხშირად მოდის პაუზა და ინსტრუმენტები სუსტ დროზე შემოდიან, რაც სინკოპას იწვევს. კიდევ ერთი დამახასიათებელი ნიშანია ტრიოლების გამოყენება სხვა სახის (არატრიოლური) რიტმების პარალელურად.
მარცხნივ მოყვანილ მაგალითში კარგად ჩანს განსხვავებული რიტმების შერევა: ფლეიტები სწორ მერვედებს უკრავენ, არფები კვინტოლებს, ხოლო ვალტორნები ტრიოლებს.
გაორკესტრება
გაორკესტრება, ისევე, როგორც ყველაფერი დანარჩენი ტემბრული სურათის და ატმოსფეროს შექმნას ემსახურება. ამის გამო, ინსტრუმენტული არჩევანი იმპრესიონისტულ მუსიკაში კარგად გამიზნულია. ერთის მხრივ, ეს ნიშნავს ინსტრუმენტების მკაცრ დიფერენცირებას და ეგზოტიკური ინსტრუმენტების გამოყენებას სასურველი ხმოვანი ეფექტის მისაღწევად, მეორეს მხრივ, კი ნიშნავს, რომ ორკესტრის გამოყენება რომანტიკულ პერიოდთან შედარებით ბევრად მინიმალისტურია. ჰარმონიის სექციაში გამოყენებულ მაგალითში კარგად ჩანს დიფერენცირებული და მინიმალისტური მიდგომა ინსრუმენტებთან. ვიოლინოს თითოეულ სისტემას აქვს აღნიშვნა „à 3“, რაც ნიშნავს, რომ სისტემაზე მოცემული მუსიკა სამმა შემსრულებელმა უნდა დაუკრას, ე.ი. ერთი პარტია მხოლოდ ერთმა მევიოლინემ.
სქოლიო
კატეგორია:კლასიკური მუსიკა კატეგორია:მუსიკის ისტორია კატეგორია:კლასიკური მუსიკა საუკუნეების მიხედვით კატეგორია:მუსიკის ისტორია ჟანრების მიხედვით კატეგორია:მუსიკის ისტორია ქვეყნების მიხედვით
ბენუე
მდინარის სათავე მდებარეობს კამერუნის მთიანეთის აღმოსავლეთის ფერდოებზე. ყველაზე დიდი შენაკადებია: ოკვა, მადა, ანკვე, შემანკარი, პაი, გონგოლა (მარჯვენები) და კაცინა-ალა, დონგა, ტემბა, ფარო (მარცხენები).
სქოლიო
კატეგორია:კამერუნის მდინარეები კატეგორია:ნიგერიის მდინარეები
ზენდიდის ციხე
ზენდიდის ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზენდიდში, ბეჟანიძეების საგვარეულო ციხე-სამაგრეთ არის მიჩნეული. მდებარეობს მაღალ გორაზე. მისი აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. მჭიდრო ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობისათვის აჭარისწყლისა და ჭოროხის აუზს დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა. VII-IX საუკუნეებში ბათუმ-არტანუჯის სავაჭრო ეკონომიკური კავშირის მთავარი ძარღვი ქედაში გადიოდა, როგორც ვახუშტი ბაგრატიონი ამბობს „მცირე ქალაქის მსგავსად დაბა ქედაში“ ცხოვრობდა აჭარის ბეგი. გამომდინარე აქედან ქედას სათანადო დაცვა ესაჭიროებოდა. ეს დაცვა კი, წარმოდგენილი იყო ზენდიდის ციხის სახით. აჭარის ხეობაში სხვა საფორტიპიკაციული ნაგებობების, სახელდობრ კი ბეგოშვილების, ცივასულას, საღორეთის, მთის უბანის, ჩხუტუნეთის სხვა ციხეებთან ერთად, არა მარტო ქედის დაცვა ევალებოდა არამედ ხეობაში გასავალ ცენტრალურ სავაჭრო სტრატეგიული გზების. ძეგლმა ჩვენამდე მოაღწია ძლიერ დანგრეული სახით. მისი საერთო სიგრძე 50მ შეადგენს. კედლის სისქე 110-130 სმ-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჟარაგუა-დუ-სული
ჟარაგუა-დუ-სული (Jaraguá do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 143 123 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 270.33 კმ²-ზე. ფართობი 529 447 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
სენატის მოედანი
300პქ|მინი|სენატის მოედანი სენატის მოედანი (Сенатская площадь; 1923-2008 წლებში ეწოდებოდა დეკაბრისტების მოედანი) — სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი მთავარი მოედანი. მდებარეობს ალექსანდრეს ბაღის დასავლეთ ნაწილში.
ისტორია
სენატის მოედანი ეწოდა მას შემდეგ, რაც მის ტერიტორიაზე განთავსდა სენატის სამთავრობო ქვედანაყოფი. სახელმწიფო საჭიროებისათის გამოიყენეს ვიცე-კანცლერ ბესტუჟევ-რიუმინის სახლი. ამჟამად შენობაში განთავსებულია რუსეთის ფედერაციის საკონსტიტუციო სასამართლო.
სენატის მოედანი არის ქალაქის ყველაზე ძელი მოედანი. მისი ფორმირება დაიწყო 1704 წლიდან. თავდაპირველად ციხესიმაგრის მთავარი ნაწილი იყო მთავარი საადმირალოს მიმდებარედ. საადმირალო თავიდან ჩაფიქრებული იყო არა მხოლოდ როგორც ნავსადგური, არამედ როგორც ციხესიმაგრე.
მოედნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ინგლისის სანაპიროს კუთხესთან მდებარეობდა ფახვერკის სტილის სახლი — თავად მენშიკოვის სასახლე. თავადის გარდაცვალების შემდეგ იგი გადაეცა ვიცე-კანცლერ ანრდეი ოსტერმანს, ხოლო 1744 წელს — კანცლერ ალექსი ბესტუჟევ-რიუმინს. ახალი მფლობელისათვის აქ ააშენეს შენობა ბაროკოს სტილში. ეკატერინე II-ის ტახტზე ასვლის შემდეგ თორმეტი კოლეგიის შენობიდან ამ შენობაში გადაიტანეს სენატი. ამ მომენტიდან მოედანს ეწოდება ამჟამინდელი სახელი.
1782 წელს მოედანზე გახსნეს პეტრე I-ის ძეგლი („ბრინჯაოს მხედარი“). ამის შემდეგ მოედანს პეტრეს მოედანი უწოდეს, თუმცა პეტერბურგელებს შორის ეს სახელი ვერ დამკვიდრდა და კვლავ სენატის მოედანს უწოდებდნენ.
1874 წელს სენატის მოედანი გახდა ახლადაშენებული ალექსანდრეს ბაღის ნაწილი.
1925 წელს დეკაბრისტების აჯანყების 100 წლისთავთან დაკავშირებით მოედანს მათი სახელი მიენიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მოედნები
გიორგი მაჩაბელი
ბიოგრაფია
გიორგი მაჩაბელი 1885 წ. დაიბადა. სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. სწავლის პერიოდში სათავეში ედგა მოსწავლეთა წრეს. სწავლა ბერლინის სამთო აკადემიაში გეოლოგიურ ფკულტეტზე გააგრძელა, სადაც ის გაერთიანდა მიიღეს ტევტონთა ორდენში. ამ პერიოდში შეძენილი გერმანელი მეგობრები შემდგომი პოლიტიკური მოღვაწეობისას გიორგის დიდ დახმარებას გაუწევენ. აკადემიაში სტუდენტებს, როგორც მუშებს, თვეების მანძილზე ამუშავებდნენ მაღაროებში, ამან მაჩაბელი თეთრი და შავი სამუშაოს თანაბარი დაუზარლობით შესრულებას მიაჩვია. აკადემიის დამთავრების შემდეგ გიორგი მაჩაბელმა თავისი შრომით მოიარა მთელი მსოფლიო — ხან მეზღვაური იყო, ხან მძღოლი და ხან შიკრიკი.
ქორწინება
220px|მინიატიურა|ნორინა ჯილი ([[მარია კარმი)]] 1916 წელს გიორგი მაჩაბელი დაქორწინდა ევროპის მასშტაბით ძალიან პოპულარულ, იტალიელ მსახიობ ნორინა ჯილიზე, რომლის სცენური ფსევდონიმია მარია კარმი. მარიამ სახელი განსაკუთრებით მადონას როლის შესრულებისას გაითქვა, თავისი პირველი ქმრის, დრამატურგ მაქს რეინჰარტის პიესაში – „სასწაული“. გიორგიმ ნორინას სიყვარული იტალიური ენის უმოკლეს ვადაში შესწავლით დაუმტკიცა. 1933 წელს ნორინა ჯილი და გიორგი მაჩაბელი ერთმანეთს დაცილდნენ. მიზეზი ქალის ინდუსური სპირიტუალური სეანსებით გატაცება იყო.
პოლიტიკური საქმიანობა
პირველი მსოფლიო ომის დროს ბელგიაში იმყოფებოდა. ბელგიაში ის დაუკავშირდა გუბერნატორ ფონ ჰოლცს, რომელსაც გააცნო საქართველოს დამოუკიდებლობის გეგმა გერმანიის მხარდაჭერის შემთხვევაში. მაჩაბლის გეგმით საქართველო უნდა გამხდარიყო მონარქია. გიორგი მაჩაბელი მომხრე იყო გერმანელი პრინცის იოახიმის, კაიზერ ვილჰელმ II-ის უმცროსი ვაჟისა და რომელიმე ქართველი პრინცესას დაქორწინებით, გერმანული დინასტიით სათავეში ქართული მონარქიის აღდგენისა. კანდიდატიც შერჩეული ჰყავდა მიშო მაჩაბლის ასული მარინა. ამის შემდეგ გერმანიაში გადავიდა, სადაც კავშირი დაამყარა 1914 წელს შექმნილ „საქართველოს განთავისუფლების კომიტეტთან“. 21 ოქტომბერს მაჩაბელი თბილისში ჩავიდა და გახსნა კომიტეტის ფილიალი. ის იყო გერმანული წყალქვეშა ნავებით იარაღის საქართველოში შეტანის ინიციატორი და შემსრულებელი. ნოემბერში გიორგი მაჩაბელი ვენაში ჩავიდა და გერმანიასა და ოსმალეთთან დადებული შეთანხმების ანალოგიური შეთანხმება დადო ავსტრია-უნგრეთთან.
საქართველოს სახელმწიფო დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს გიორგი მაჩაბელი საქართველოს საელჩოს პირველი მდივანი იყო იტალიაში. საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ იტალიაში უსახსროდ დარჩენილი ოჯახის ფეხზე დასაყენებლად ნორინა სცენას დაუბრუნდა. ამერიკელმა რეჟისორმა მორის გეტმა ის ნიუ–იორკში მიიწვია, ხელახლა დადგა „სასწაული“, წარმატება იმდენად დიდი იყო, რომ სპექტაკლი ათასჯერ წარმოადგინეს.
1922 წ. ის ამერიკაში გადასახლდა. გიორგი მაჩაბელი, წარმატებული ბიზნესის მიუხედავად, არ ჩამოშორებია საზოგადოებრივ საქმეებს. ის იყო 1931 წ. შეერთებულ შტატებში ქართული სათვისტომოს დაარსების ერთ–ერთი ინიციატორი. გიორგი მაჩაბელი დიდი მატერიალურ დახმარებას უწევდა არა მარტო სათვისტომოს, არამედ ყველა გაჭირვებულ ქართველს.
ამერიკული წლები
1924 წელს გახსნა ანტიკვარული მაღაზია „წითელი და შავი“ და როგორც საქმოსანმა სულ მალე გაითქვა სახელი. თუმცა არ ივიწყებდა თავის ძველ გატაცებას – სუნამოების შეზავებას და 1926 წ. დააარსა პარფიუმერული კომპანია „Prince Matchabelli“, რომელიც 1920-1930–იან წლებში აშშ–ს უმნიშვნელოვანესი კორპორაციების ხუთეულში შედიოდა. მაჩაბლის ფირმის ფლაკონზე გამოსახული იყო მისი საგვარეულო გერბი და სამეფო გვირგვინი. ეს მიგნება ეკუთვნოდა მის მეუღლეს. პირველი სუნამო, რომელიც გიორგი მაჩაბელმა დაამზადამ იყო „საქართველოს დედოფალი“, მას მოჰყვა „პრინცესა ნორინა“, „დიუშეს ოფ იორკ“, „ოქროს შემოდგომა“, სააბაზანო ზეთი „აბანო“, ოდეკოლონი „ქარის სიმღერა“, დაპრესილი პუდრი და ტუჩსაცხი.
ფლაკონები თავდაპირველად გერმანული ფაიფურისგან მზადდებოდა, შემდეგ ჯორჯ კობის (გრიგოლ კობახიძე) მინის კომპანიაში დაამზადეს გამჭვირვალე მინის ფლაკონი, რომელიც ნახევრად ავტომატური მეთოდით კეთდებოდა, მაგრამ ოქროთი მოვარაყება, ორქოსფერი ზარნიშისა და ზონრის დამზადება ხელით ხდებოდა. სულ მალე გიორგი მაჩაბლის გვირგვინები მთელ ამერიკას მოედო.
ფირმის პირველი მუშები გიორგი მაჩაბლის მეგობრები იყვნენ, მასავით ლტოლვილი არისტოკრატები, მათი ცოლები და ქალიშვილები, ამიტომ ფირმის თანამშრომლებმა შეადგინეს ყველაზე დიდგვაროვანი, თავაზიანი პერსონალი მთელ ამერიკაში.
გიორგი მაჩაბელმა უბრალო ჰობიდან ათ წელში შექმნა არა მარტო მილიონიანი ბიზნესი, არამედ გახდა ნოვატორიც. როდესაც მაჩაბელმა თავისი ბიზნესი წამოიწყო ამერიკას საკუთარი საპარფიუმერიო მრეწველობა ჯერ არ გააჩნდა, რაც მზადდებოდა ფრანგული პროდუქციის ცუდი ასლები იყო ძირითადად. ასე რომ, გიორგი მაჩაბელმა შეავსო ის სიცარიელე, რაც იმ დროს არსებობდა ამერიკულ სპარფიუმერიო წარმოებაში.
1935 წ. ივნისისთვის მე-5 ავენიუზე გიორგი მაჩაბელს დაგეგმილი ჰქონდა სადემონსტრაციო დარბაზის გახსნა. მარტში კი ფილიალების გახსნის მიზნით იმოგზაურა შანხაისა და კალიფორნიაში, მაგრამ გზაში გაცივდა. 1935 წლის 31 მარტს ნიუ-იორკში ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა.
ნორინა ჯილიმ გახსნა ბრწყინვალე სადემონსტრაციო სალონი, სადაც გამოფენილი იყო გიორგის პორტრეტი სამეფო რეგალიებით, 1936 წ. კი ბრენდი „Prince matchabelli“ სუნამოების მწარმოებელ სოლ გენცს 250 ათას დოლარად მიყიდა. ფირმა კონექტიკუტის შტატში დღესაც არსებობს, პროდუქცია მისი დამფუძნებლის სახელით და რეცეპტით გამოდის და საფირმო ნიშანიც იგივეა – ქართულჯვრიანი სამეფო ოქროს გვირგვინები. დღესდღეობით „პრინცი მაჩაბელი“ ითვლება მსოფლიო პარფიუმერიის კლასიკად.
ემილ ჰახა
ემილ ჰახა (Emil Hácha; დ. 12 ივლისი, 1872, ბემიშ-შვაინიცი, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 26 ივნისი, 1945, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) — მემარჯვენე ორიენტაციის ჩეხი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ჩეხოსლოვაკიის მესამე პრეზიდენტი 1938-1939 წლებში. 1939–1945 წლებში ბოჰემიისა და მორავიის პროტექტორატის პრეზიდენტია. 1945 წელს დააპატიმრეს გერმანელებთან თანამშრომლობის ბრალდებით. გარდაიცვალა ციხეში განაჩენის მოლოდინში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
მარია კარმი
220px|მინიატიურა|მარია კარმი (ნორინა ჯილი) 220px|მინიატიურა|[[მეჰერ ბაბა]] მარია კარმი (პრინცესა ნორინა მაჩაბელი; 3 მარტი, 1880 – 15 ივნისი, 1957) — მსახიობ ნორინა ჯილის სასცენო ფსევდონიმი. იგი დაიბადა იტალიაში, ქალქ ფლორენციაში. ”perfume company Prince Matchabelli”-ის კომპანიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. თეატრისა და კინოს მსახიობი, მისტიკოსი, გამომცემელი, ინდოელი მისტიკოსისა და ინდუიზმის სულიერი მოძღვრის მეჰერ ბაბას ერთგული მიმდევარი.
სამსახიობო კარიერა
ნორინა ჯილმა თავისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო მაქს რეინჰარდტის სამსახიობო სკოლაში, გერმანულ თეატრში. აქ მან დაჰყო 1907-1909 წ.წ. ფსევდონიმით „მარია კარმი“. ის თამაშობდა გერმანულ და იტალიურ თეატრებსა და მუნჯ ფილმებში.
მისი ყველაზე ცნობილი სპექტაკლი იყო „სასწაული“, რომელიც შეიქმნა დრამატურგ კარლ ვოლმიოლერის მიერ, რომელიც შემდგომში ნორინას მეუღლე გახდა. სპექტაკლი თავდაპირველად დაიდგა გერმანიაში, შემდეგ წარმოდგენილი იქნა 1911 წლის 23 დეკემბერს ლონდონში ოლიმპიადის მოედანზე. 1923 წლის 23 დეკემბერს სპაქტაკლი დაიდგა ნიუ-იორკში ბროდვეიზე. აქედან დაიწყო მისი თეატრალური ტურნე დეტროიტში, მილუოკსა და დალასში. საერთო ჯამში, ნორინამ 1000-ზე მეტჯერ ითამაშა ამ სპექტაკლში.
პრინცესა და სუნამო
კარლ ვალმიულერთან განქორწინების შემდეგ, 1916 წელს ნორინა ცოლად გაჰყვა ქართველ თავად გიორგი მაჩაბელს, რომელიც იმ დროს ცხოვრობდა სტოკჰოლმში, შვედეთში და ეწეოდა დიპლომატიურ საქმიანობას. როდესაც საქართველო დაიპყრო საბჭოთა რუსეთის წითელმა არმიამ, გიორგი იყო საქართველოს ელჩი იტალიაში. 1921 წლამდე იგი ცხოვრობდა რომში.
1923 წელს წყვილი საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში. გიორგი იყო მოყვარული ქიმიკოსი და გაიხსენა ძველი პროფესია, დაიწყო ნივთიერებების ერთმანეთთან შერევა და ცდების ჩატარება. 1926 წელს წყვილმა დააარსა პარფიუმერული კომპანია „perfume company Prince Matchabelli“.
1933 წელს წყვილი განქორწინდა.
1935 წელს გიორგი მაცაბელი გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით, ხოლო 1936 წელს ნორინამ კომპანია 250,000 დოლარად მიჰყიდა პარფიუმერიის მწარმოებელ საულ განცს.
მეჰერ ბაბა
1931 წელს ნორინა შეხვდა სულიერ მოძღვარს გურუ მეჰერ ბაბას გახდა მისი მოძღვრების მკაფიო მიმდევარი. ის აქტურად უწევდა პროპაგანდას გურუს იდეებს თავის მეგობართა წრეში. მან 1938 წელს მეჰერ ბაბას პერიოდული ჟურნალიც კი გამოსცა. ამ მიზნით ნიუ იორკში კარნეგი ჰოლსა და სხვა ადგილებში ლექციების მთელი ციკლი წაიკითხა.
40-ან წლებში ნორინამ ელიზაბეთ ჩაპლინ პეტერსონთან ერთად დააარსა რელიგიური საზოგადოება მეჰერ ბაბას სულიერი ცენტრი, რომელიც გადაჭიმული იყო ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ფიჭვნარში 500 ჰა მიწის ფართობზე, აშშ-ში, სამხრეთ კაროლინაში, მირტლ ბიჩში.
გარდაცვალება
ნორინა მაჩაბელი გარდაიცვალა იუპონ დუნესში, მირტლ ბიჩში, სამხრეთ კაროლინაში 1957 წელს, 77 წლის ასაკში. მისი ფერფლი დამარხეს მეჰერ ბაბას საფლავის სიახლოვეს ახლოს აჰმადნაგარში (ინდოეთი). მის საფლავზე ამოკვეთილია წარწერა: პრინცესა ნორინა იყო და მუდამ დარჩება ბაბად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: დაბადებული 1880 კატეგორია: დაბადებული ფლორენციაში კატეგორია: გარდაცვლილი 1957 კატეგორია: გერმანელი მსახიობები კატეგორია: იტალიელი მსახიობები კატეგორია: მუნჯი კინოს მსახიობები კატეგორია: სასცენო ფსევდონიმები
სამია ნკრუმა
სამია იაბა კრისტინა ნკრუმა (Samia Yaba Christina Nkrumah; დ. 23 ივნისი, 1960, აბური, განა) — განელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი. სახალხო პარტიის, სახელისუფლებო პარტიის, პირველი ქალი ხელმძღვანელი. პარლამენტის წევრი 2009-2013 წლებში ჯომოროს საარჩევნო ოლქიდან. განის პირველი პრეზიდენტის კვამე ნკრუმას ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
განის პირველი პრეზიდენტის კვამე ნკრუმას და მისი ეგვიპტელი კოპტი ცოლის ფათია რიცკის ქალიშვილი დაიბადა აღმოსავლეთის რეგიონის ქალაქ აბურიში 1960 წელს. იგი იძულებული გახდა თავის ძმებთა და დედასთან ერთად დაეტოვებინა განა 1966 წლის სამხედრო გადატრიალების გამო, რომელმაც დაამხო პრეზიდენტი კვამე ნკრუმა. ოჯახი გადასახლდა ეგვიპტეში. სამია ოჯახთან ერთად განაში დაბრუნდა 1975 წელს გენერალ იგნატიუს აჩეამპონგის მიწვევით. 1991 წელს ლონდონის აფრიკისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის უნივერსიტეტში მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1993 წელს აქვე დაიცვა მაგსიტრის ხარისხი.
2011 წლის 10 სექტემბერს გახდა მმართველი პარტიის პირველი ქალი პრეზიდენტი. 2009-2013 წლებში იყო პარლამენტის წევრი.
გათხოვილია იტალურ-დანიური წარმოშობის მიშელ მელეგაზე, რომელთანაც ჰყავს ერთი ბიჭი კვამე თომას მელეგა.
სქოლიო
კატეგორია:განელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
რამაზ იოსელიანი
რამაზ იოსელიანი (დ. 3 აგვისტო, 1951)  — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1974-1981 წლებში იყო წყალტუბოს გვიშტიბის საშუალო სკოლის დირექტორის მოადგილე, 1981 წლიდან იყო თბილისის საავიაციო ქარხნის ხარატი, საამქროს უფროსი. საქართველოს ეროვნულ-ქრისტიანული პარტიის გამგეობის წევრი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ფლორიკა (კეუშენის რაიონი)
ფლორიკა (Florica) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 64 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 300 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
აჰმედ ზევეილი
აჰმედ ზევეილი (26 თებერვალი, 1946 – 2 აგვისტო, 2016) − ეგვიპტელი-ამერიკელი მეცნიერი, ცნობილი როგორც ფემტოქიმიის მამა. 1999 წელს ქიმიის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა ფემტოქიმიაში მიღწეული წარმატებებისთვის და გახდა პირველი ეგვიპტელი ნობელიანტი, რომელმაც სამეცნიერო დარგში აღნიშნული პრემია მიიღო.
ადრეული წლები და განათლება
აჰმედ ჰასან ზევეილი 1946 წლის 26 თებერვალს დაიბადა, დამანჰურში, ეგვიპტეში და დისუკში აღიზარდა. ქიმიაში მეცნიერების ბაკალავრისა და მეცნიერების მაგისტრის წოდება ალექსანდრიის უნივერსიტეტში მიიღო. შემდეგ აშშ-ში გაემგზავრა და ფილოსოფიის დოქტორი წოდება პენსილვანიის უნივერსიტეტისგან მიიღო. მისი ხელმძღვანელი რობინ ჰოშტრასერი იყო.
კარიერა
ქიმიკოსი პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის საპრეზიდენტო მრჩეველთა საბჭოში ირიცხებოდა. მრჩეველთა ჯგუფი პრეზიდენტსა და ვიცე-პრეზიდენტს სამეცნიერო, ტექნოლოგიურ და ინოვაციურ სფეროებში საჯარო-პოლიტიკურ მმართველობითი კურსების განსაზღვრაში ეხმარებოდა.
კვლევა
ზევეილი ფემტოქიმიის პიონერი იყო − ქიმიურ რეაქციებს ფემტოწამების შუალედში შეისწავლიდა. ტალღოვანი ულტრასწრაფი ლაზერული ტექნიკის გამოყენებით (შედგება ულტრამოკლე ლაზერული ნათებისაგან) ქიმიური რეაქციების ძალიან მოკლე დროითი სკალების შესაბამისად შესწავლაა შესაძლებელი, იმდენად მოკლედ დროით, რომ შერჩეული ქიმიური რეაქციების ტრანზისტული მდგომარეობის ანალიზიც შესაძლებელია. სწორედ ამის გამო ზევეილი „ფემტოქიმიის მამადაა“ აღიარებული.
პოლიტიკური საქმიანობა
2009 წლის 4 ივნისს, კაიროს უნივერსიტეტში გამოსვლისას პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ახალი სამეცნიერო საელჩო პროგრამის შესახებ განაცხადა, რომელიც „აშშ-სა და მთელი მსოფლიოს მუსლიმებს შორის ურთიერთობის ახალი დასაწყისის“ ნაწილი იქნებოდა. 2010 წლის იანვარში აჰმედ ზევეილი, ელიას ზერჰუნი და ბრიუს ალბერტსი პირველი მუსლიმი მეცნიერი ელჩები გახდნენ, რომლებიც ჩრდილოეთ აფრიკიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიამდე მუსლიმი უმრავლესობის მქონე ქვეყნებს სტუმრობდნენ.
2011 წლის საპროტესტო აქციების შემდეგ ზევეილმა განაცხადა, რომ ქვეყანაში ბრუნდებოდა. ზეიველი ეიმან ნურს, 2005 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ჰოსნი მუბარაქის მეტოქეს შეუერთდა საკონსტიტუციო რეფორმის შესამუშავებლად. საპროტესტო აქციების შემდეგ ზევეილი მუბარაქის რეჟიმის შემდგომ სამხედრო რეჟიმსა და რევოლუციურ ახალგაზრდულ ჯგუფებს, როგორებიც იყო 6 აპრილის მოძრაობა და მოჰამედ ალ-ბარადეის ახალგაზრდა მხარდამჭერები შაუამავალი იყოდა დიდი პატივისცემა დაიმსახურა.
პირადი ცხოვრება
1989 წელს ზევეილმა დემა ფაჰამზე იქორწინა. მათ ოთხი შვილი: მაჰა, ამანი, ნაბილი და ჰენი ჰყავთ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:ეგვიპტელი ქიმიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მუსლიმები კატეგორია:ეგვიპტელი გამომგონებლები კატეგორია:ეგვიპტელი მეცნიერები კატეგორია:ეგვიპტელი მუსლიმები კატეგორია:ეგვიპტელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ჰაბსბურგთა მონარქია
მინი|450პქ|ჰაბსბურგთა მონარქიის ზრდა. ჰაბსბურგთა მონარქია (Habsburgermonarchie) ან იმპერია, ზოგჯერ აგრეთვე ცნობილი როგორც დუნაის მონარქია (Donaumonarchie) — არაოფიციალური სახელწოდება, სამეფოებისა და პროვინციების, რომლებიც 1780 წლამდე, ავსტრიის ჰაბსბურგთა დინასტიის უმცროსი შტოს მიერ იმართებოდა, რომელიც მოგვიანებით 1918 წელს, სამართალმემკვიდრე  ჰაბსბურგ-ლოთარანგიის შტომ ჩაანაცვლა. მონარქია საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი და მის გარეთ არსებული ტერიტორიებისაგან შედგებოდა. დინასტიის დედაქალაქი ვენაში, ხოლო 1583-1611 წლებში, დროებით პრაღაში მდებარეობდა. 1804-1867 წლებში ჰაბსბურგთა მონარქია ოფიციალურად მოიხსენიებოდა ავსტრიის იმპერიის სახელით, 1867-1918 წლებში კი ცნობილი იყო, როგორც ავსტრია-უნგრეთის იმპერია.
1806 წლის, საღვთო რომის იმპერიის გაუქმებამდე, ჰაბსბურგთა დინასტიის, ავსტრიის შტოს წარმომადგენლბეს, ხშირად საღვთო რომის იმპერატორად ირჩევდნენ; 1415 წლიდან 1806 წლამდე, მხოლოდ კარლ VII იყო ავსტრიის ერთადერთი არაჰაბსბურგი მმართველი. ჰაბსბურგთა მონარქია, საღვთო რომის იმპერიის გარდა, სხვა ქვეყნებსაც მოიცავდა, იმპერიის დიდი ნაწილი კი უცხო დინასტიების მიერ იმართებოდა. ჰაბსბურგთა მონარქია ხშირად არ მოიცავდა ყველა იმ ტერიტორიას, რომლებსაც ჰაბსბურგები აკონტროლებდნენ. ჰაბსბურგთა უფროსი შტო 1700 წლამდე, ესპანეთის მართველები იყვნენ, მაგრამ როგორც წესი, ის არ შედის „ჰაბსბურგთა მონარქიის“ განმარტებაში. 1556 წლის კარლ V-ის გადადგომის შემდგომ, დინასტია ავსტრიისა და ესპანეთის ჰაბსბურგთა შტოებს შორის გაიყო.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ყოფილი იმპერიები
კალუ-აირი
კალუ-აირი (Калу-Айры; Ҡалыуайыры) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 93 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 93 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ნადირობა გოლუმზე
ნადირობა გოლუმზე (The Hunt for Gollum) — კრის ბუშარდის 2009 წლის ფენტეზის ჟანრის ბრიტანული სამოყვარულო ფილმი, რომელიც ეფუძნება ჯ.რ.რ. ტოლკინის რომანის, ბეჭდების მბრძანებლის დანართებს. მისი სიუჟეტი მიმდინარეობს შუახმელეთში. ჯადოსანი განდალფი შიშობს, რომ გოლუმი მტერს უამბობს ერთი ბეჭდის შესახებ, ამიტომ პოულობს არაგორნს და აძლევს დავალებას, იპოვოს გოლუმი.
გადაღებები მიმდინარეობდა ჩრდილოეთ უელსში, ეპინგის ტყესა და ჰემპსტედ ჰითში. ფილმი გადაღებულია მაღალგანზომილებიან ფორმატში, დაახლოებით 3.000 გირვანქა სტერლინგის ბიუჯეტით. იგი მთლიანად არაოფიციალურია, თუმცა ბუშარდი ამბობდა, რომ Tolkien Enterprises-თან 2009 წელს შეთანხმებას მიაღწია. ნამუშევარს შემოსავალი არ ჰქონია, ვინაიდან იგი უფასოდ ვრცელდებოდა.
ფილმის პრემიერა გაიმართა კინოფესტივალ Sci-Fi-London-ზე და ინტერნეტში, 2009 წლის 3 მაისს.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები შუახმელეთზე
მარია ბეატრიჩე დ’ესტე
მარია ბეატრიჩე დ’ესტე (Maria Beatrice d'Este; დ. 7 აპრილი, 1750, მოდენა, იტალია — გ. 14 ნოემბერი, 1829, ვენა, ავსტრია) — დ’ესტეს დინასტიის წარმომადგენელი. მოდენის ჰერცოგ ერკოლე III-ის ასული. მასასა და კარარას ჰერცოგინია 1790-1796 და 1815-1829 წლებში. ერცჰერცოგ ფერდინანდ კარლის მეუღლე, ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ის დედა.
ბიოგრაფია
მარია ბეატრიჩე დაიბადა 1750 წლის 7 აპრილს მოდენაში. იგი იყო მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე III-ისა და მისი ცოლის, მასასა და კარარას ჰერცოგინია მარია ტერეზა ჩიბო-მალასპინას ერთადერთი ქალიშვილი. მარცხნივ|მინი|289x289პქ|მარია ბეატრიჩე და ფერდინანდ კარლი თავიანთ უფროს ქალიშვილებთან, მარია ტერეზასთან და მარია ლეოპოლდინასთან ერთად მისი მშობლების ქორწინება უბედური იყო და ისინი წლების განმავლობაში ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ. მას შემდეგ, რაც 1753 წელს მარია ბეატრიჩეს ძმა გარდაიცვალა, იგი მშობლების ერთადერთ მემკვიდრედ იქცა.
როგორც ჩრდილოეთ იტალიაში მდებარე ოთხი საჰერცოგოს (მოდენა, რეჯო, მასა და კარარა) ტახტის მემკვიდრე, მარია ბეატრიჩე ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე სასურველი საპატარძლო იყო. მისით თავიდანვე დაინტერესდა ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზია, რომელმაც მისი თავის შუათანა ვაჟზე, ერცჰერცოგ ლეოპოლდზე დაქორწინება მოისურვა, მაგრამ ეს მოლაპარაკებები ჩაიშალა. მალევე ავსტრიელებისგან კიდევ ერთი საქორწინო წინადადება წამოვიდა, ოღონდ ამ ჯერად იგი მარია ტერეზიას მეორე ვაჟს, ფერდინანდ კარლს უნდა გაჰყოლოდა ცოლად, რომელიც მარია ბეატრიჩეზე ოთხი წლით უმცროსი იყო.