cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სალომე ზურაბიშვილი
სკანდალური შეწყალებები
განცხადებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, 2019 წლის 27 აგვისტოს, მარიამობის დღესასწაულთან დაკავშირებით პრეზიდენტმა ზურაბიშვილმა 34 მსჯავრდებული შეიწყალა. შეწყალებულთა შორის აღმოჩნდნენ პოლიციელის მკვლელობაში მსჯავრდებული და გიორგი ოთხმეზურის მკვლელობაში მსჯავრდებული პირები. სალომე ზურაბიშვილი თავად გახდა მსჯავრდებულთა იმგვარი შეწყალების ავტორი, რომელსაც რამდენიმე თვის წინ თავად აკრიტიკებდა და რამაც საზოგადოების ნაწილის აღშფოთება გამოიწვია.
სკანდალური შეწყალებისა და საზოგადოებრივი უკმაყოფილების შემდეგ ცნობილია ის ფაქტი, რომ სალომე ზურაბიშვილს შეწყალების კომისიის იუსტიციის სამინისტროს შემადგენლობაში გადასვლა სურდა, თუმცა ეს არ მოხდა.
პოზიცია ლგბტქ+ უფლებებთან დაკავშირებით
2021 წლის 1 ივლისიდან 5 ივლისის ჩათვლით ორგანიზაცია „თბილისი პრაიდმა“ ლგბტქ+ კვირეული დააანონსა. ფაქტთან დაკავშირებით ქართულ საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი რეაქცია იყო. საქართველოს მოქალაქეთა უკიდურესად მემარჯვენე ნაწილი გმობდა ლგბტქ+ კვირეულსა და რუსთაველის გამზირზე მათ მიერ დაგეგმილ „ღირსების მარშსს“, იწერებოდა მუქარის შემცველი განცხადებები. ფაქტს პრეზიდენტი ზურაბიშვილი რამდენჯერმე გამოეხმაურა და აღნიშნა:
ლგბტქ+ თემის კვირეულის წინააღმდეგ, 5 ივლისს, უკიდურესად მემარჯვენე საზოგადოების ნაწილმა კონტრაქცია გამართა, თბილისი პრაიდის დაგეგმილი აქცია კი გაუქმდა. რუსთაველის გამზირზე შეკრებილმა ე.წ. მოძალადე ჯგუფებმა იერიში მიიტანეს მედიის წარმომადგენლებზე, რადგან აქციის გაშუქებას და სასულეირო პირების განცხადებების ჩაწერას ცდილობდნენ. 5 ივლისის დარბევის შემდეგ, სალომე ზურაბიშვილმა ძალადობა დაგმო და „ნიუ ჰოსპიტალსში“ გადაყვანილი მედიის დაშავებული წარმომადგენლები მოინახულა. ძალადობრივი ქმედებიდან რამდენიმე დღეში ერთ-ერთი დაშავებული ოპერატორი ლექსო ლაშქარავა გარდაიცვალა. მის გარდაცვალების ფაქტს ზურაბიშვილი გამოეხმაურა და მოძალადეების დასჯა მოითხოვა.
პოზიცია რუსეთ-უკრაინის ომთან დაკავშირებით
2022 წლის 21 თებერვალს, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა, უკრაინის ორი რეგიონი - დონეცკი და ლუგანსკი დამოუკიდებელ რესპუბლიკებად ცნო. მომდევნო დღეს საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა უკრაინის პრეზიდენტს სოლიდარობა გამოუცხადა და უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ მხარდაჭერა დააფიქსირა.
სალომე ზურაბიშვილმა დონეცკისა და ლუგანსკის რეგიონების აღიარების გამო დასავლეთის მიერ რუსეთისთვის დაწესებული სანქციები დადებითად შეაფასა. მისივე განცხადებით, 2008 წელი საქართველოში და 2014 წელი უკრაინაში გაკვეთილი უნდა გახდეს დასავლელი პარტნიორებისთვის. ზურაბიშვილის თქმით, საქართველომ უნდა იპოვოს ბალანსი, რათა სოლიდარული იყოს პარტნიორებთან და ასევე პასუხისმგებლობა აიღოს საქართველოს უსაფრთხოებასა და მოსახლეობაზე.
24 თებერვალს რუსეთის ფედერაციის სამხედრო ნაწილები უკრაინის ტერიტორიაზე შეიჭრა და რუსეთ-უკრაინის ომი აქტიურ ფაზაში გადავიდა. 26 თებერვალს საქართველოს პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი ფრანგ კოლეგას, ემანუელ მაკრონს და ევროპული საბჭოს პრეზიდენტს, შარლ მიშელს ტელეფონით ესაუბრა. საქართველოსა და საფრანგეთის პრეზიდენტებმა უკრაინისა და მისი მხარდაჭერის შესახებ მოსაზრებები გაცვალეს. პრეზიდენმა მაკრონმა კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ საფრანგეთის მხარდაჭერას. 27 თებერვალს ზურაბიშვილი უკრაინელ და გერმანელ კოლეგებს – ვოლოდიმირ ზელენსკისა და ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერს, ასევე ნიდერლანდების პრემიერმინისტრს, მარკ რიუტეს ტელეფონით ესაუბრა. ზურაბიშვილის განცხადებით უკრაინის პრეზიდენტს კიდევ ერთხელ დაუდასტურა საქართველოს სრული მხარდაჭერა. იმავე დღეს პრეზიდენტმა ზელნსკიმ Twitter-ზე დაწერა, რომ არსებული ვითარების ინფორმაცია მიაწოდა საქართველოს პრეზიდენტს და ჩეხეთის რესპუბლიკის პრემიერმინისტრს, საუბარი იყო კონკრეტულ დახმარებაზე და მადლიერია უკრაინის მეგობრების – საქარველოს, ჩეხეთის მიერ გამოხატული მხარდაჭერის.
1 მარტს საქართველოს პრეზიდენტმა უკრაინელ ხალხს მიმართა და რუსეთ-უკრაინის ომში საქართველოს მხარდაჭერა და სოლიდარობა დაუდასტურა. მისი განცხადებით უკრაინა იბრძვის ყველასთვის, იბრძვის საქართველოსთვის, იბრძვის მთლიანი ევროპისთვის და იბრძვის თავისუფლებისთვის.
საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი 1 მარტს ბრიუსელში ევროპული საბჭოსა და ევროკომისიის პრეზიდენტებს, შარლ მიშელსა და ურსულა ფონ დერ ლაიენს შეხვდა. ზურაბიშვილის განცხადებით იმის მიუხედავად, რომ ყველასთვის ცენტრში დღეს არის უკრაინა და უკრაინაში განვითარებული ძალიან მძიმე მოვლენები და სოლიდარობა რუსული აგრესიის წინააღმდეგ, ამ დროს საქართველოს მდგომარეობა არ არის მივიწყებული. მისივე თქმით, ახალი პოლიტიკური გარემო ევროპაში „ასოცირებული ტრიოს“ ქვეყნებს – საქართველოს, უკრაინასა და მოლდოვას – ახალ პერსპექტივას გაუჩენს და „ამისთვის ჩვენ ყველანი მზად უნდა ვიყოთ“.
2 მარტს, France 24-თან ინტერვიუში სალომე ზურაბიშვილმა აღნიშნა, რომ რასაც ყველა მოელის საქართველოსგან არის ღია სოლიდარობა და სწორედ ამიტომ ჩავიდა ბრიუსელში, პარიზში, რათა აჩვნოს პრეზიდენტ ზელენსკის ის, რასაც საქართველოს მოსახლეობა ძალიან მკაფიოდ აჩვენებს, რომ საქართველო სრულ სოლიდარობას უცხადებს უკრაინას.
გაცემული ჯილდოები
საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებით დაჯილდოების წესი ჯერ კიდევ 2005 წელს, პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის მიერ დამტკიცდა. სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლაში გამოჩენილი გმირობისა და მამაცობის, აგრეთვე ქართული სახელმწიფოს მშენებლობაში განსაკუთრებული პირადი წვლილის აღსანიშნავად დაწესებულია საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები – ორდენები და მედლები. დაჯილდოების შესახებ გადაწყვეტილებას საქართველოს პრეზიდენტი იღებს. 2018 წლიდან დღემდე სალომე ზურაბიშვილმა არაერთი პირი დააჯილდოვა. 2019 წლის 3 ივლისს პრეზიდენტმა ექიმი და მეცნიერი თენგიზ ცერცვაძე ბრწყინვალების ორდენით დააჯილდოვა.
2019 წლის 23 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით, სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლაში გამოჩენილი განსაკუთრებული მამაცობის, გამორჩეული გმირობისა და თავდადებისათვის მე-2 საარმიო კორპუსის 24-ე ბრიგადის საკომენდანტო ასეულის მებრძოლ ავთანდილ იოსელიანს საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.
2020 წლის 15 იანვარს, მან მსახიობ არიადნა შენგელაიას ღირსების ორდენი გადასცა. 2020 წლის 22 იანვარს, პრეზიდენტმა ზურაბიშვილმა, ქართულ-ებრაული ურთიერთობების გაღრმავებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის, ღირსების მედლებით ისრაელის მოქალაქეები - რივა ბაბალიკაშვილი- ჩერნოვა ქართულ-ებრაული ურთიერთობების გაღრმავებისათვის, ქართული მუსიკალური ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი პირადი წვლილისთვის, თინა შიმშილაშვილი - ქართულ-ებრაული ურთიერთობების გაღრმავებისათვის შეტანილი პირადი წვლილისთვის, დააჯილდოვა. 250px|მინი|მარჯვნივ|ავთანდილ იოსელიანის დაჯილდოვება. 2020 წლის 10 აგვისტოს, პრეზიდენტმა ბრწყინვალების ორდენით დააჯილდოვა მომღერალი, ლოტბარი და კომპოზიტორი, ანზორ ერქომაიშვილი. 2021 წლის 27 თებერვალს მან ღირსების ორდენი გადასცა პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის საბიბლიოთეკო რესურსების დეპარტამენტის დირექტორს, ლევან თაქთაქიშვილს ქართული სახელმწიფოს მშენებლობის საქმეში შეტანილი პირადი წვლილის.
2021 წლის 9 მარტს მან თამარ მეფის ორდენით დააჯილდოვა: ხელოვნებათმცოდნე ელენე კავლელაშვილი (სიკვდილის შემდეგ) - ქართული ეროვნული საგანძურის კვლევასა და მის დაცვაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის, მედეა ამირანაშვილი - ქართული საოპერო ხელოვნების განვითარებასა და პოპულარიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის, კადემიკოსი მზექალა შანიძე - ქართველოლოგიის განვითარებაში, ძველი და ახალი ქართული ენისა და ლიტერატურის, საქართველოს ისტორიის, ქართული კულტურული მემკვიდრეობის კვლევაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისთვის, მსახიობი ნათელა მაჭავარიანი - ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისთვის, ხელოვნებათმცოდნე ქეთევან კინწურაშვილი - ქართული სამხატვრო ხელოვნების კვლევასა და საზღვარგარეთ პოპულარიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის, რეჟისორი ქეთევან (ქეთი) დოლიძე - ქართული თეატრალური და კინოხელოვნების განვითარებასა და პოპულარიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის,ICOMOS-ის საერთაშორისო სამდივნოს მრჩეველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ნომინაციების შეფასების საკითხებში რუსუდან მირზიკაშვილი - ქართული კულტურული მემკვიდრეობის დაცვაში, საზღვარგარეთ პოპულარიზაციასა და საუკეთესოდ წარმოჩენაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის, ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრის დირექტორი, ხელოვნებათმცოდნე რუსუდან წურწუმია - ქართული მრავალხმიანი მუსიკის კვლევაში, საზღვარგარეთ ქართული მრავალხმიანი მუსიკისა და საქართველოში მსოფლიო მრავალხმიანი მუსიკის პოპულარიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისათვის.
2021 წლის 9 აპრილს, პრეზიდენტის სასახლეში, დამოუკიდებლობის აღდგენის 30 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე, სალომე ზურაბიშვილმა დათა ვანიშვილი სიკვდილის შემდეგ მედლით „სამოქალაქო თავდადებისათვის“ დააჯილდოვა. მედალი დათა ვანიშვილის ოჯახს გადაეცა.
პრეზიდენტი და ვიკიპედია
250px|მინი|მარჯვნივ|სალომე ზურაბიშვილი ავსტრიაში ქართველ სტუდენტებთან შეხვედრისას. საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი 2021 წლის 13 ოქტომბერს, ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში ვიზიტისას ქართველი სტუდენტების ნაწილს შეხვდა, რომლებმაც ვიკიპედიის პროექტებში პრეზიდენტის ადმინისტარიის ჩართულობის საკითხიც დასვეს და ქართულ საინფორმაციო სივრცეში ონლაინ ენციკლოპედიის მნიშვნელობა გააცნეს.
ვიკიმედიის პროექტებთან თანამშრომლობა პრეზიდენტის ადმინისტრაციასა და ვიკიმედიის მომხმარებელთა საქართველოს ჯგუფს შორის ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმის გაფორმებით გაგრძელდა. 2022 წლის 5 თებერვალს, ორბელიანების სასახლეში, ქართული ვიკიპედიის მარათონი გაიმართა. მარათონში მონაწილე ახალგაზრდებს საქართველოს პრეზიდენტი და თსუ-ს რექტორი გიორგი შარვაშიძე შეხვდნენ, მათ საქმიანობას გაეცნენ და მომავალი თანამშრომლობის გეგმებზე ესაუბრნენ. საქართველოს პრეზიდენტმა განაცხადა:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ქალი საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:საქართველოს პრეზიდენტები კატეგორია:საფრანგეთის ელჩები საქართველოში კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:ქალი დიპლომატები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები‎ სალომე
ბენისის წმინდა გიორგის ეკლესია
ბენისის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხვითის ჩრდილო-დასავლეთით, ნასოფლარ ბენისის ტერიტორიაზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX საუკუნით. ეკლესიის ეზოს შემოვლებული ჰქონდა რიყის ქვით ნაგები გალავანი. მისგან მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი.
ეკლესია დარბაზულია (10,25 X 5,5 მ), დგას გალავნის ჩრდილოეთ კედელთან. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით, კარ-სარკმლის თაღები და სატრიუმფო თაღი იმპოსტებიანად კარგად დამუშავებული შირიმის ქვითაა ნაწყობი. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს დასავლეთით და სამხრეთით. ორივე კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან არქიტრავული. თაღების შემადგენელ ქვებზე მოწითალო ფერის საღებავით ქვის წყობის სხივისებური იმიტაციაა გამოყვანილი. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე მაღალი თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ კედელთან შირიმის ქვით ნაწყობი სატრაპეზო ქვა დგას. საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია ფართო მხრებით, რომლებზეც ნალისებრი სატრიუმფო თაღია გადაყვანილი. საკურთხეველი გამოყოფილი იყო კანკელით, რომლის მოჩუქურთმებული ფრაგმენტები გვიანდელი კანკელის რიყის ქვის წყობაშია ჩატანებული. ორი თაღოვანი სარკმელია სამხრეთ კედელში. საკმაოდ მაღალი პროპორციების დარბაზი გადახურულია ნალისებრი კამარით. მის შუა ნაწილში შეკიდული საბჯენი თაღია, რომლის ქუსლებთნ მოთავსებულ იმპოსტებს გვიანდელი სწორკუთხა კონტრფორსები ფარავს. სატრიუმფო თაღის ქუსლებთან მკვეთრად გამოკვეთილი იმპოსტების პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. თარო მორთულია შეღრმავებულ ხაზებს შორის მოქცეული ლილვით.
აღმოსავლეთ ფასადზე, საკურთხევლის სარკმელთან, კედელში ჩასმულია ორი რელიეფური ფილა. პირველი ფილა სარკმლის ზედანია, რომელზეც თაღია ამოკვეთილი. ფილაზე გამოსახული ჩუქურთმა მოჩარჩოებულია მარტივი ზოლით, რომელიც ჩუქურთმასთან ერთად საერთო სიბრტყეშია. მოჩარჩოების ზედა და ქვედა ნაწილები სარკმლის თაღის წვეროს ნასკვით უკავშირდებიან. თაღის გვერდებზე შექმნილი არეები სტილიზებული ფოთლებითაა შევსებული. მეორე ფილა პირველზეა შედგმული და მარტივი თაროთია მოჩარჩოებული. ფილის ღერძზე ერთიმეორის თავზე, ორი ერთნაირი, მაგრამ სხვადასხვა ზომის ეკლესიის მოდელია გამოსახული. ფილის მარჯვენა ნაწილებში გამოსახულია ტახტზე მჯდომი ღვთისმშობელი ყრმით ხელში, მარცხნივ - კტიტორი, რომელსაც ზედა მოდელი უჭირავს და ღვთისმშობლისკენ აქვს გაწვდილი. კტიტორსა და ღვთისმშობლის ორივე მხარეს, ოდნავ ზემოთ, ანგელოზებია; მარჯვენა ანგელოზი თავისი სამოსელის ბოლოთი ლათინური s-ისებრი მოხაზულობის ფოთლოვანი ელემენტითაა გადაბმული. ასეთივე ფოთლოვანი მოტივის კვალი შეინიშნება ფილის მარცხენა არეში, ანგელოზის ქვემოთ. ფილის თავისუფალ არეებზე და ეკლესიის მოდელებზე ნუსხური წარწერებია, რომლებიც დაზიანებულია და ძნელად გასარჩევია. მხატვრუ-სტილისტური ნიშნებით, აგრეთვე ეპიგრაფიკული მასალის საფუძველზე, ფილები X საუკუნის მეორე ნახევრით შეიძლება დათარიღდეს. ორივე ფილა ეკლესიის კედლებში შეკეთების დროსაა ჩასმული. ამ ფასადზე ფრონტონის ჩრდილოეთ ქანობზე შემორჩენილია თაღების მწკრივით დამუშავებული შირიმის ლავგარდნის რამდენიმე ქვა.
M83 (ჯგუფი)
M83 — ფრანგული ელექტრონული ჯგუფი ანტიბიდან. ჩამოყალიბდა 2001 წელს ენტონი გონსალესისა და ნიკოლას ფრომაჟუს მიერ. სახელწოდება შეიძინა სპირალისებრი გალაქტიკის Messier 83 მიხედვით. ჯგუფის მუსიკაზე გავლენა იქონია შუგეიზის ჟანრმა. მათ სიმღერებს ახასიათებს ექოს ეფექტების გამოყენება და ხმაურიანი ინსტრუმენტული ფონის თანხლებით შესრულებული ნაზი ვოკალი, თუმცა მათში შუგეიზის სხვა ჯგუფების სიმღერებთან შედარებით ნაკლები გიტარა გამოიყენება.
გონსალესისა და ფრომაჟუს გზები Dead Cities, Red Seas & Lost Ghosts-ის ტურნეს დროს გაიყარა. მაშ შემდეგ ენტონი სტუდიაში მარტო მუშაობს, მაგრამ მას ხშირად ეხმარებიან თავისი ძმა იან გონსალესი, მორგან კიბი (ვოკალი/კლავიშები) და ლუიშ მაურინი (დასარტყმელი საკრავები).
ისტორია
2006 წელს, Before The Dawn Heals Us–ის ტურნეს შემდეგ გონსალესმა განაგრძო სტუდიაში მუშაობა, იკვლევდა ჯგუფის ძველ კომპოზიციებს და იმ მუსიკალურ მიმართულებებს, რომელიც ჯგუფის დაარსებასთან ერთად გამოიკვეთა. მან დაიწყო ემბიენტ-კომპოზიციების კრებულის შედგენა. ეს ყველაფერი იწერებოდა ენტონის სახლის სტუდიაში. ცდა დასრულდა დისკის Digital Shades Vol.1 სახით, რომელიც 2007 წლის სექტემბერში გამოვიდა. ალბომი გაფორმებული იქნა ლორან ფეტის ემბიენტური ილუსტრაციებით.
Saturday = Youth, ჯგუფის მეხუთე სტუდიური ალბომი გამოიცა 2008 წლის აპრილში. ამჯერად ალბომზე მუშაობდნენ კენ თომასი, (ცნობილი როგორც თანაავტორი ჯგუფებისა Sigur Rós, The Sugarcubes, Boys in a Band, Cocteau Twins და Suede), იუენ პირსონი (ტრეისი თორნის, The Rapture-ის და Ladytron–ის პროდიუსერი) და ასევე მორგან კიბი The Romanovs-იდან. ალბომის ჩაწერისას აქცენტი კომპოზიციურ სტრუქტურასა და ფორმაზე გაკეთდა. როგორც გონსალესმა შემდგომ განაცხადა, სტილი და გავლენა 1980-იანი წლების მუსიკიდან მოდიოდა: „მე ვფიქრობ რომ 80იანები იყო ბრწყინვალე პერიოდი მუსიკის ისტორიაში. ეს იყო ერთ-ერთი მიზეზი რომ მე 80იანებს მივუძღვენი ჩემი ალბომი, ასევე მივუძღვენი ჩემს თინეიჯერობას, თან აღსანიშნავია ისიც, რომ ალბომის მთავარი თემაც სწორედ ამაზეა. ჩემთვის ეს ძალიან ბევრს ნიშნავს“. ალბომიდან 2008 წელს ოთხი სინგლი გამოიცა: „Couleurs“ თებერვალში, „Graveyard Girl“ აპრილში, „Kim & Jessie“ ივლისში და „We Own the Sky“ - დეკემბერში. 2008 წელს Red Bull-მა და სნოუბორდისტმა ტრევის რაისმა გამოიყენეს სიმღერა „We Own the Sky“ ფილმ „That's It That's All“–ის დასაწყისად. ამავე წელს M83-მა და Maps-მა ითანამშრომლეს და ერთმანეთის თითო რემიქსი ჩაწერეს. M83-მა იმუშავა „To The Sky“–ზე, ხოლო Maps-მა - „We Own the Sky“–ზე.
2008 წლის დეკემბერში M83 მხარდამჭერი ჯგუფის სახით გამოდიოდა Kings of Leon–ის ბრიტანულ ტურნეზე, 2009 წლის იანვარსა და თებერვალში The Killers-ის კონცერტზე აშშ–ს ტურნეს ფარგლებში, ასევე Depeche Mode-ის Tour of the Universe-ზე იტალიაში, გერმანიასა და საფრანგეთში. ივლისში ჯგუფი გამოვიდა Fuji Rock Festival-ზე, რომელიც იაპონიაში გაიმართა. ოჰაიოში, Wexner Center-ში ასევე შედგა გამოსვლა, რომლის დროსაც გონსალესსა და დაცვის წევრს შორის მცირე ინციდენტი მოხდა. მოგვიანებით ენტონიმ ამის გამო თაყვანისმცემლების წინაშე ბოდიში მოიხადა.
2010 წლის 5 ივლისს გამოიცა ჟილ მარშანის ფილმ „Black Heaven“-ის საუნდტრეკი, რომელიც შეიცავდა M83-ის მიერ ჩაწერილ ორ ახალ კომპოზიციას, „Black Hole“ და „Marion's Theme“. ალბომში ასევე შევიდა ემანუელ დორლანდოს, Moon Dailly-ს და John & Jehn-ის კომპოზიციები. ენტონის დამოკიდებულება ჩანაწერებისადმი საკმაოდ ნეგატიური იყო, რამაც მუსიკა უფრო დეპრესიული გახადა. ამის მიმართ მან საკუთარი დამოკიდებულებაც გამოხატა - "Shitty soundtrack" for a "shitty movie".
2011 წელს გონსალესმა დაიწყო მუშაობა ახალ კომპოზიციებზე შემდეგი ალბომისთვის, რომლის გამოცემაც წლის ბოლოს იგეგმებოდა. მისი თქმით ეს კომპოზიციები იყო ბნელი, იდუმალი და „ძალიან ძალიან ძალიან ეპიკური“. ჟურნალ Spin-თან ინტერვიუში მან განაცხადა: „ეს იქნება ორმაგი ალბომი, რომლის მთავარი თემაა ოცნებები, ის თუ რამდენად განსხვავდება ოცნებები ბავშვობაში, მოზარდობისას და ზრდასრულობისას. მე ვამაყობ ამ ალბომით, მგონია, რომ როდესაც აკეთებ ძალიან გრძელ ალბომს, სიმღერები განსხვავებული და მრავალფეროვანი უნდა იყოს და ვფიქრობ, ეს გამომივიდა“. ჩაწერაში მონაწილეობა მიიღო მორგან კიბიმ, ბრედ ლეინერმა Medicined–დან, ბასისტმა ჯასტინ მელდალ–ჯონსენმა Nine Inch Nails-დან და Zola Jesus–მა.
Hurry Up, We're Dreaming არის გონსალესის პირველი ორმაგი ალბომი, რომლის ჩაწერის სურვილი The Smashing Pumpkins–ის „Mellon Collie and the Infinite Sadness“–ის მოსმენისას გაუჩნდა. მაგრამ იცოდა, რომ ეს ადვილი არ იქნებოდა. „მე მსურდა ჩამეწერა ელექტრონული ალბომი, მაგრამ, ამასთანავე არც ძალიან გრძელი. ორმაგი ალბომი ჩემი ძალიან, ძალიან დიდი ხნის ოცნებაა და ვიგრძენი რომ მზად ვარ ამ ნაბიჯის გადასადგმელად“. ჟღერადობის და შექმნის პროცესის განხილვისას მან თქვა: „ალბომი ჩაიწერა როგორც საუნდტრეკი წარმოსახვითი ფილმისა, სხვადასხვა გარემოებით, ატმოსფეროებით, ტემპებით, ინსტრუმენტებითა და ორკესტრირებით. როდესაც ალბომს ვქმნი, ყოველთვის ნოსტალგია მამოძრავებს, მელანქოლია წარსულისა და მოგონებებისადმი“.
2011 წლის 19 ივლისს „Midnight City“ სინგლის სახით გამოიცა, რომლის ჩამოტვირთვა ჯგუფის საიტიდან უფასოდ იყო შესაძლებელი. 2011 წლის ოქტომბერში ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში M83-ის კონცერტებზე პეტ გროსის Active Child მხარდამჭერი ჯგუფის სახით გამოდიოდა.
ალბომმა მესამე ადგილი დაიკავა Pitchfork–ის 2011 წლის 50 საუკეთესო ალბომში. სინგლმა „Midnight City“ კი საუკეთესო 100–ში პირველ ადგილს მიაღწია. 5 აგვისტოს ჯგუფი გამოვიდა Osheaga Festival-ზე, რომელიც მონრეალში გაიმართა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:სინთპოპ ჯგუფები კატეგორია:შუგეიზინგ ჯგუფები კატეგორია:2001 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ემბიენტ მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:დრიმ-პოპ ჯგუფები კატეგორია:ფრანგული პოსტ-როკ ჯგუფები კატეგორია:Mute Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ფრანგული სინთპოპ ჯგუფები კატეგორია:Virgin Records-ის შემსრულებლები
რიო-სეგუნდოს დეპარტამენტი
რიო-სეგუნდოს დეპარტამენტი (Departamento Río Segundo) — დეპარტამენტი არგენტინაში, კორდობის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 95 803 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 970 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვილია-დელ-როსარიო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორდობის პროვინციის დეპარტამენტები
ლატანია
ლატანია (Latania) — პალმების გვარი, აქვთ 10-12 მ სიმაღლის ღერო და მარაოსებრი ფოთლები.
3 სახეობა იზრდება მასკარენის კუნძულებზე. ორანჟერეებში ლატანიას აშენებენ დეკორატიულ მცენარედ, ზოგჯერ აღმოსავლეთ-აზიურ მარაოფოთლებიან პალმასაც (Livistona chinensis) ლატანიას ეძახიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილი
დიმიტრი კონსტანტინეს ძე მეღვინეთუხუცესიშვილი (მეღვინეთხუცესიშვილი; დ. 1815, სოფ. ხიდისთავი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 დეკემბერი, 1878) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი, თეატრის მოღვაწე.
დიმიტრი მეღვინეთუხუცესიშვილი დაიბადა საეკლესიო აზნაურის, კონსტანტინე მეღვინეთუხუცესიშვილის და ანა წინამძღვრიშვილის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში. 1840-იან წლებში მსახურობდა რუსეთის არმიაში და მონაწილეობდა ბრძოლებში კავკასიელი მთიელების წინააღმდეგ. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის IV ხარისხის ორდენით. სამხედრო სამსახურს თავი მალევე გაანება და 1845 წლის დეკემბერში მუშაობა დაიწყო ქალაქ გორის სასამართლო კანცელარიაში, 1851 წელს — თბილისის სახელმწიფო კანცელარიაში.
1847 წლიდან თანამშრომლობდა საქართველოში მყოფ ფრანგ მეცნიერ მარი ბროსესთან. ბროსესთან ერთად შეკრიბა წარწერები, საბუთები, ხელნაწერები. შემდეგ მან დამოუკიდებლად იმოგზაურა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში და შეკრებილი მასალა გაუგზავნა პეტერბურგში ბროსეს, რომელმაც გამოაქვეყნა იგი რუსეთის აკადემიის მოამბეში. 1851 წელს მეღვინეთუხუცესიშვილი მონაწილეობდა ქართული თეატრის აღდგენაში. წერდა პიესებს, ლექსებს. 1852 წელს კავკასიის მთავარმართებელ მიხეილ ვორონცოვის დავალებით წამოიწყო არქეოლოგიური გათხრები უფლისციხეში, მაგრამ ბოლომე არ მიუყვანია. სიცოცხლის ბოლო წლები გაატარა სოფელ ხიდისთავში. დაკრძალულია იქვე, ზედაველას სასაფლაოზე. მისი ხელნაწერი ნაშრომები, ნარკვევები და ისტორიული მასალები დაცულია პეტერბურგის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ხელნაწერთა განყოფილებაში, მარი ბროსეს ფონდში. ჩვენამდე მოაღწია ისტორიული ხასიათის რამდენიმე ნაშრომმა: „მეფობა და ცხოვრება ერეკლე II-ისა“, „აღწერა გორთან მდებარე ეკლესიებისა, მონასტრებისა და მათ ზედა ღირსსახსოვარ წარწერათა სრულიად“, „მოგზაურობა გორთან, ხიდისთავსა შინა 1849­-სა წელსა“, „მოგზაურობა და მოხილვა იმერეთისა 1850 წელსა“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1815 კატეგორია:გარდაცვლილი 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ჯონ ბენეტი
ჯოან ჯერალდინ ბენეტი (Joan Bennett დ. 27 თებერვალი, 1910, ფორტ ლიი, ნიუ-ჯერსი, აშშ – გ. 7 დეკემბერი, 1990, სკარსდეილი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი სცენის, კინოსა და ტელე- მსახიობი. კარიერის დაწყებისას, ბენეტი 70-ზე მეტ ფილმში გამოჩნდა, მუნჯი ფილმების ეპოქიდან, ხმოვანი ფილმების ეპოქამდე. მისი დასამახსოვრებელი როლები მოიცავს რეჟისორ ფრიც ლენგის ფილმებს - მათ შორის Man Hunt (1941), ქალი ფანჯარაში (1944) და Scarlet Street (1945). ასევე, დასამახსოვრებელია მისი სატელევიზიო ელიზაბეტ კოლინზ სტოდარდის როლი 1960-იანი წლების გოთიკურ სერიალში Dark Shadows, რისთვისაც მან მიიღო ემის ნომინაცია 1968 წელს.
ბენეტის კარიერას სამი განსხვავებული ეტაპი ჰქონდა: ჯერ როგორც მომხიბვლელი ქერა ლამაზმანი, შემდეგ როგორც მგრძნობიარე შავგვრემანი "ფატალური ქალი" და ბოლოს, როგორც გულთბილი ცოლისა და დედის ეტაპი.
მისი ბოლო კინო როლისთვის, რომელიც იყო მადამ ბლანის როლი დარიო არჯენტოს საკულტო საშინელებათა ფილმში Suspiria (1977), მან მიიღო სატურნის ჯილდოს ნომინაცია.
ადრეული წლები
ჯოან ჯერალდინ ბენეტი დაიბადა 1910 წლის 27 თებერვალს ფორტ ლიში, ნიუ ჯერსი, მსახიობ რიჩარდ ბენეტისა და მსახიობის/ლიტერატურული აგენტის ედრიენ მორისონის ოჯახში. ის სამი ქალიშვილიდან უმცროსია.
მელიის თანავარსკვლავედი
უღრუბლო ცაზე, უბრალო თვალით ჩანს დაახლოებით 45 ვარსკვლავი, მაგრამ უმრავლესობა ხილვადობის საზღვარზეა. ყველაზე უფრო კაშკაშა ვარსკვლავიც კი ამ ჯგუფში, მეხუთე ვარსკვლავიერ სიდიდეს ძლივს აღწევს.
მელიის ვარსკვლავთკრებულში არის ერთი შედარებით ხანგძლივპერიოდიანი ცვალებადი ვარსკვლვლავი ცეფეიდი, მისი სიკაშკაშის ცვალებადობა 5,9-დან 6,8-მდეა, ცვალებადობის სადღეღამისო პერიოდია 4,44.
ყველაზე უფრო საინტერესო ობიექტი, რომელიც ყველაზე უფრო ადვილად აღიქმება დაკვირვებისას, შედარებით ნათელი და მნიშვნელოვანი ზომების (4'X8') პლანეტარული ნისლეულია, რომელიც M 27-ით აღინიშნება. ჩვენგან დაშორებულია 980 სინათლის წლით. ამ ნისლეულის შუაგელში არის უაღესად გავარვარებული ვარსკვლავი, 100 000 გრადუსი ზედაპირული ტემპერატურით. ეს ვარსკვლავი მთელს ნისლეულს ანათებს. უბრალო თვალით ნისლეული არ ჩანს, მაგრამ ბინოკლით ჩინებულად აღიქმება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ჯონ ბენეტი
კარიერა
ბენეტის სასცენო დებიუტი შედგა 18 წლის ასაკში, როდესაც მამასთან ერთად ითამაშა Jarnegan-ში (1928), რისთვისაც მან მიიღო კარგი შეფასებები. 20 წლის ასაკში ის გახდა კინოს ვარსკვლავი ისეთი როლებით, როგორებიცაა ფილის ბენტონი ფილმში Bulldog Drummond და ლედი კლარისა პევენსი ფილმში Disraeli.
იგი სწრაფად გადადიოდა ფილმიდან ფილმზე 1930-იანი წლების განმავლობაში. მან ითამაშა დოლორეს ფენტონის როლი United Artists-ის მიუზიკლში Puttin' On The Ritz (1930) ჰარი რიჩმენის გვერდით და ფეით მეპლის როლი, მობი დიკის (1930) ადრეულ ხმოვან ვერსიაში, გადაღებული Warner Brothers-ის მიერ.
იგი რამდენიმე ფილმში გამოჩნდა Fox Film Corporation-თან კონტრაქტით. მან ითამაშა ჯეინ მილერის როლი ფილმში „მას სურდა მილიონერი“ (1932). 1932 წლის 16 მარტს იგი დაქორწინდა სცენარისტზე/კინოპროდიუსერ ჯინ მარკიზე ლოს ანჯელესში, მაგრამ წყვილი განქორწინდა ლოს ანჯელესში 1937 წლის 3 ივნისს. მათ შეეძინათ ერთი შვილი, მელინდა მარკი.
ბენეტმა დატოვა ფოქსი, რათა ეთამაშა ემი, პერტი დის როლი Little Women-ში (1933), რომლის რეჟისორი იყო ჯორჯ კუკორი. ამ ფილმით ბენეტიმოექცა კინოპროდიუსერის უოლტერ ვანგერის ყურადღების ცენტრში, რომელთანაც ბენეტმა კონტრაქტი გააფორმა. კონ ბენეტმა შეასრულა სალი მაკგრეგორის, ფსიქიატრის ახალგაზრდა ცოლის როლი, ფილმში Private Worlds (1935) ჯოელ მაკკრეასთან ერთად. ბენეტმა, ასევე, ითამაშა ფილმში Vogues of 1938 (1937), რომელშიც მან ბრილიანტისა და პლატინის სამაჯური მოირგო ბირმის ლალის ვარსკვლავით.
გარეგნობის ცვლილებით (ქერადან შავგრემნობამდე), ბენეტმა დაიწყო სრულიად ახალი ეკრანული კარიერა, რადგან მისი პერსონა გადაიქცა გლამურულ, მაცდუნებელ ფატალურ ქალად. მან შეასრულა პრინცესა მარია ტერეზას როლი ფილმში „ადამიანი რკინის ნიღაბში“ (1939) და ლიხტენბურგის დიდი ჰერცოგინია ზონას როლი ფილმში „მონტე კრისტოს ვაჟი“ (1940).
მის მხურვალე თვალებთან ერთად, ბენეტის ახალმა შავგვრემანმა გამომეტყველებამ მას უფრო მიწიერი, უფრო დამპყრობელი პერსონის როლი შესძინა. მან მოწონება დაიმსახურა ბრენდა ბენტლის როლისთვის ფილმში The House Across the Bay (1940), ასევე ჯორჯ რაფტის მონაწილეობით და კეროლ ჰოფმანის როლით ანტინაცისტურ დრამაში The Man I Married, რომელშიც ასევე ითამაშა ფრენსის ლედერერმა.
1940 წლის 12 იანვარს ბენეტმა და პროდიუსერმა უოლტერ ვანგერმა იქორწინეს. ისინი განქორწინდნენ 1965 წელს. წყვილს ორი შვილი ჰყავს, სტეფანი და შელი ვანგერი.
სქოლიო
კატეგორია:ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:ამერიკელი მსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
ზეივა (გორანბოი)
ზეივა (Zeyvə) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  1 759 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
გულისყურის საყდარი
გულისყურის საყდარი — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალოუბანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე თეძმის მარცხენა ნაპირის შემაღლებულ ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
Oecophylla undet
Oecophylla undet — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ავთანდილ თევზაძე
ავთანდილ თევზაძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1963, სამტრედია) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.
1991 წელს დაამთავრა ნიჟნი-ნოვგოროდის პოლიციის აკადემია (რუსეთის ფედერაცია) იურისტ-სამართალმცოდნის კვალიფიკაციით, 1999 წელს — ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი იურისტები
კასტილიონეს ბრძოლა
300px|მინიატიურა|კასტილიონეს ბრძოლა კასტილიონეს ბრძოლა — ბონაპარტის იტალიაში ლაშქრობის (1796-1797 წწ.) დროს ქ. კასტილიონეს რაიონში (ჩრდილოეთი იტალია) 1796 წლის 5 აგვისტოს გენერალ ნაპოლეონ ბონაპრტის ჯარებსა და ფელდმარშალ დაგობერტ ზიგმუნდ ვურმზერის ავსტრიის არმიას შორის გამართული ბრძოლა. ივლისის ბოლოს ავსტრიის ჯარები ტიროლიდან დაიძრნენ. ბონაპარტმა თავის ჯარებს მდინარე მინჩოს დასავლეთით მოუყარა თავი. 31 ივლისი-3 აგვისტოს მან ბრეშის აღმოსავლეთით დაამარცხა ავსტრიის არმიის ნაწილები. 5 აგვისტოს კი - მთავარი ძალები, რომლებიც კასტილიონეს უტევდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
ტრამაკასტილია
ტრამაკასტილია (Tramacastilla, Tramacastiel) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის სიერა-დე-ალბარასინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 24,814261 კმ². მოსახლეობა — 104 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ტუ-2000
ტუპოლევ ტუ-2000 — შორსმოქმედი ზებგერითი ბომბდამშენი რომელიც დააპროექტა ტუპოლევმა. თავდაპირველად თვითმფრინავი განკუთვნილი იყო საბჭოთა კავშირისთვის, მაგრამ მოგვიანებით საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ თვითმფრინავს რუსეთის საჰაერო ძალებში უნდა ემსახურა, მაგრამ საბოლოოდ პროექტი შეჩერდა.
2009 წლის 19 აგვისტოს ტუპოლევმა განაცხადა, რომ მათ გააჩნდათ ხელშეკრულება რუსეთის თავდაცვის სამინისტროსთან, რომლის მიხედვითაც ტუპოლევს უნდა შეექმნა ზებგერითი ბომბდამშენი რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა სრულიად ახალ ტექნოლოგიებზე.
დიზაინი და განვითარება
დიზაინი 1986 წელს ტუპოლევმა საბჭოთა კავშირისთვის შექმნა, ეს მოდელი იყო პასუხი ამერიკულ Rockwell X-30-ზე. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მომავალი თვითმფრინავის მფლობელი რუსეთის არმია უნდა გამხდარიყო, თუმცა 1992 წელს პროექტი შეჩერდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტუპოლევი კატეგორია:ტუპოლევის თვითმფრინავები კატეგორია:თვითმფრინავები კატეგორია:საბჭოთა თვითმფრინავები კატეგორია:რუსული თვითმფრინავები
ომეგას ნისლეული
thumb|250px| ომეგას ნისლეული (ასევე ცნობილია როგორც M17, NGC 6618) — ნისლეული მშვილდოსნის თანავარსკვლავედში. აღმოაჩინა პილიპე ლოის დე ჩესეაუქსმა 1745 წელს. ჩარლზ მესიეს კატალოგში კი 1764 წელს შევიდა (როგორც M17). ობიექტი მდებარეობს ირმის ნახტომის ერთ-ერთ მასიურ არეში.
დედამიწიდან M17 დაშორებულია 6000 სინათლის წლის მანძილზე. ხოლო მისი დიამეტრი 15 სინათლის წელს აღწევს. M17 დიფუზიური ნისლეულია, და ანათებს ვარსკვლავთა გამოსხივების ხარჯზე.
M17-ში აღმოჩენილია ახალგაზრდა, ცხელ ვარსკვლავთა მცირე გროვაც. მათი რაოდენობა 35-ს არ აღემატება.
კატეგორია:ნისლეულები კატეგორია:მესიეს ობიექტები
Toshiba
Toshiba Corporation (株式会社東芝) — მსხვილი საერთაშორისო კონცერნი, რომელიც მუშაობს ელექტროტექნიკის, ელექტრონიკის, ენერგეტიკული უზრუნველყოფისა და სამედიცინო აღჭურვილობის საკითხებში. 2009 წელს კომპანიამ Fortune Global 500-ის გამოცემაში დაიკავა 97 ადგილი.
შექმნის ისტორია
Toshiba-ს კორპორაცია შეიქმნა 1939 წელს ორი კომპანიის Tanaka Engineering Works და Hakunetsu-sha & Co-ის ბაზაზე.
„Tanaka Engineering Works“ (1875 წ.) – იყო სატელეგრაფო აღჭურვილობის პირველი მწარმოებელი იაპონიაში. დამფუძნებელი ჰისასიგე ტანაკა (1799—1881 წწ.), რომელიც ცნობილი იყო როგორც ბრწყინვალე გამომგონებელი მექანიკური სათამაშოებისა და მუდმივი საათების სფეროში. სიბაურა სეისაკი-სე როგორც კომპანიის („Shibaura Engineering Works“) მმართველმა, საკუთარი კომპანია გამოააშკარავა როგორც იაპონიის ელექტრონული აღჭურვილობის ერთ-ერთი უდიდესი მწარმოებელი.
„Hakunetsu-sha & Co“ (1890 წ.) – დაარსდა როგორც ქარხანა. 1899 წელს კომპანიას გადაერქვა სახელი და ეწოდა Tokyo Denki (Tokyo Electric Co.).
კომპანიის საკვანძო მიმდინარეობა
კომპანიის საკვანძო მიმდინარეობაა:
სქოლიო
კატეგორია:1875 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:იაპონიის კომპანიები კატეგორია:ელექტრონიკის მწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:კომპიუტერების მწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები
საქართველოს ისტორია
საქართველოს ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან ადამიანთა ცხოვრების ფაქტს ადასტურებს დმანისში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრები. დმანისში აღმოჩენილი ადამიანის ჩონჩხის ფრაგმენტები უძველესია მთელს ევრაზიაში, რომლის ასაკი 1 800 000 წელია. ქართველების პირველი პოლიტიკური გაერთიანება დიაოხი და კოლხა მდინარე ჭოროხის აუზში ძვ. წ. II ათასაწლეულის ბოლოს შეიქმნა, მათ მხოლოდ რამდენიმე საუკუნე იარსებეს. ისინი დაამხეს ჩრდილოეთიდან შემოჭრილმა მომთაბარე ტომებმა. ძვ. წ. VI საუკუნეში ჩამოყალიბდა ეგრისის ანუ კოლხეთის სამეფო. იგი თითქმის მთლიანად აერთიანებდა დღევანდელ დასავლეთ საქართველოს. ძვ. წ. IV საუკუნეში აღმოსავლეთ საქართველოში შეიქმნა იბერიის სამეფო. სწორედ იბერიის მეფეს ფარნავაზს უკავშირდება ქართული დამწერლობის შექმნა. ძველი წელთაღრიცხვის ბოლოს რომის იმპერიამ დაიპყრო ეგრისის სამეფო, ქართლის სამეფო ჯერ რომის ვასალია, ხოლო მისი დასუსტების შემდეგ, სპარსეთის გავლენის ქვეშ ექცევა. დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ოთხი სამთავრო ჩამოყალიბდა: ლაზების, აფშილების, აბაზგებისა და სანიგების. განსაკუთრებით გაძლიერდა ლაზთა სამთავრო, რომელმაც თავის გავლენას დაუქვემდებარა დანარჩენი სამი და შეიქმნა ახალი სახელმწიფო - ლაზიკა.
VI საუკუნეში სპარსელებმა ქართლში, ხოლო ბიზანტიელებმა ლაზიკაში გააუქმეს მეფობა და მმართველად თავიანთი მოხელეები დანიშნეს. VII საუკუნის შუა ხანებში საქართველო ახალმა დამპყრობლებმა არაბებმა დაიმორჩილეს. VIII საუკუნის ბოლოს ქვეყნის პერიფერიულ ნაწილებში, სადაც არაბთა გავლენა სუსტი იყო, ყალიბდება ახალი, დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოები. აღმოსავლეთ საქართველოში შეიქმნა: კახეთის სამთავრო (საქორეპისკოპოსო) და ჰერეთის სამეფო. დასავლეთ საქართველოში შეიქმნა აფხაზთა სამეფო. IX საუკუნის დამდეგს სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში შეიქმნა ტაო-კლარჯეთის სამთავრო, რომელსაც უკვე 888 წლიდან ქართველთა სამეფო ეწოდა. X-XI საუკუნეების მიჯნაზე აფხაზთა და ქართველთა სახელმწიფოები გაერთიანდა, ამ გაერთიანებული სახელმწიფოს პირველი მეფე ბაგრატ III გახდა. XII საუკუნეში აფხაზთა და ქართველთა სახელმწიფოს დავით აღმაშენებელმა შემოუერთა კახეთ-ჰერეთი (რანთა და კახთა სამეფო), ტაშირ-ძორაგეტის სამეფო და ბოლოს თბილისის საამირო. დავით აღმაშენებელმა საბოლოოდ გაათავისუფლა საქართველო თურქ-სელჯუკების ბატონობისგან. საქართველოსთვის ოქროს ხანად ითვლება თამარ მეფის მოღვაწეობის პერიოდი.
XIII საუკუნეში მონღოლთა შემოსევებმა კრიტიკულ მდგომარეობაში ჩააყენა სამეფო. საქართველოში შექმნილი ვითარების გამო ქვეყანა გაიყო ორ ნაწილად, ერთში მეფობდა დავით ულუს შთამომავლები ხოლო მეორეში დავით ნარინის. XIV საუკუნეში გიორგი ბრწყინვალეს მმართველობის დროს საქართველო კვლავ გაერთიანდა, მაგრამ იმავე საუკუნის ბოლოს თემურ-ლენგის რვაგზის შემოსევამ ქვეყანა მიწასთან გაასწორა. ამას, შემდეგ საუკუნეებში მოჰყვა ირანის და ოსმალეთის აგრესია, ჩრდილო-კავკასიურ ტომთა თავდასხმები და შინააშლილობა. 1490 წლიდან საქართველო ოფიციალურად დაიშალა: ქართლის, კახეთის, იმერეთის სამეფოებად და სამცხის საათაბაგოდ. XVI საუკუნეში იმერეთს გამოეყო: სამეგრელოს, გურიის, აფხაზეთის და სვანეთის სამთავროები. 1555 წელს დადებული ამასიის ზავით ირანმა და ოსმალეთმა საქართველო შუაზე გაიყვეს, ქართლი და კახეთი ირანს, ხოლო დასავლეთი საქართველო და სამცხე-საათაბაგო ოსმალეთის ვასალები გახდნენ. 1633 წელს ქართლის მეფე ხდება როსტომ-ხანი, ამის შემდეგ ერთი საუკუნის განმავლობაში აღმოსავლეთ საქართველოს ტახტზე ქრისტიანი მეფე არ ასულა. XVIII საუკუნიდან ქართლ-კახეთი ერთიანდება და დამოუკიდებელი ხდება ირანელებისაგან. 1783 წელს დადებული გეორგიევსკის ტრაქტატით ქართლ-კახეთის სამეფო რუსეთის პროტექტორატი გახდა.
1801 წელს რუსეთმა გააუქმა ქართლ-კახეთის სამეფო და შეიერთა იგი რიგითი გუბერნიის სატატუსით. იმავე წლებში რუსეთის პროტექტორატი აღიარეს სხვა ქართულმა სამეფო-სამთავროებმაც, რასაც მოგვიანებით მათი სრული გაუქმება მოჰყვა. გარდა ამისა რუსეთმა ომით შეიერთა საქართველოს დაკარგული ტერიტორიები. 1918 წელს რუსეთის იმპერიის დამხობის შემდეგ, საქართველომ პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა (პირველი რესპუბლიკა). 1921 წელს საბჭოთა რუსეთმა მოახდინა საქართველოს ოკუპაცია. ქვეყანაში შეიქმნა სამი ახალი პოლიტიკური ერთეული - აფხაზეთის სამოკავშირეო რესპუბლიკა (1931 წლიდან ავტონომიური რესპუბლიკა), აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი.
1991 წელს საბჭოთა კავშირისგან საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი გახდა ზვიად გამსახურდია.
საქართველო პრეისტორიულ ხანაში
ძვ. წ. V ათასწლეულში დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ნეოლითურმა რევოლუციამ გამოიწვია დემოგრაფიული ზრდა, ჭარბი მოსახლეობა გადავიდა აღმოსავლეთით და აითვისა მანამდე სუსტად დასახლებული ტერიტორიები. არქეოლოგიური თვალსაზრისით ამ პერიოდს უწოდებენ „სიონის კულტურას“, რომლიც ძვ. წ. V-IV ათასწლეულებში გავრცელდა დღევანდელი ქართლისა და კახეთის ტერიტორიებზე. ამავე პერიოდში ქვემო ქართლში ჩნდება შულავერ-შომუთეფეს კულტურა. ძვ. წ. IV ათსწლეულის შუა ხანებიდან აღნიშნული კულტურები ჩაანაცვლა მტკვარ-არაქსის კულტურამ, რომელიც ძვ. წ. III ათასწლეულის I ნახევრის განმავლობაში გრძელდებოდა. მტკვარ-არაქსის კულტურის გავრცელების შედეგად მოსახლეობა ბარში გაიზარდა და უფრო მჭიდრო გახდა. ნამოსახლარები ხშირად ჯაჭვისებურადაა განლაგებული ერთმანეთისგან 2-3 კმ-ის დაშორებით. ამ პერიოდის ნაოსახლარებია ქვაცხელები, ხიზანაანთ გორა, იმირის გორა. მოსახლეობის ძირითადი სამეურნეო საქმიანობა იყო მიწათმოქმედება. ძვ. წ. III ათასწლეულში დაიწყო განვითარება მეცხვარეობამ, რაც აისახა თრიალეთის, ზურტაკეტის, ჯავახეთის ყორღანულ კულტურებში. გვიანი ბრინჯაო-ადრე ული რკინის ხანაში ჩამოყალიბდა ეთნოგრაფიული ქართლი, რომელიც შენარჩუნდა შემდეგ საუკუნეებშიც. ამავე დროს ჩამოყალიბდა ხევების სისტემა. ხევი წარმოადგენდა შემაღლებულ ბორცვზე განლაგებულ სოფელთა სოციალურ-ეკონომიკურ გაერთიანებას
ძვ. წ. II ათასწლეულის I ნახევარში დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობა უკვე საუბრობდა ზანურ და სვანურ ენებზე. ამ დროს დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა კოლხური კულტურა. მისი ჩამოყალიბება დაიწყო ძვ. წ. XVI-XV საუკუნეებიდან. ბრინჯაოს მეტალურგიის განვითარების მაღალ დონეზე მეტყვებს კოლხური ცული და სხვა ნაკეთობები.
პირველი ქართული სახელმწიფოები
ძვ. წ. XII საუკუნეში შეიქმნა პირველი ქართული სახელმწიფოებრივი გაერთიანება დიაოხი. ასურეთის მეფის ტიგლათფილესერ I-ის წარწერაში ნახსენებია ძვ. წ. XII საუკუნის შუაში მუშქებთან ბრძოლის ისტორიები. იმავე მეფის წარწერაშია ნახსენები დაიაენის (იგივე დიაოხის) მეფე საენი. დიაოხი იყო მდიდარი ქვეყანა, განვითარებული ბრინჯაოს მეტალურგიითა და მესაქონლეობით. დიაოხი ოთხი საუკუნის განმავლობაში ებრძოდა ჯერ ასურეთს, შემდეგ კი ურარტუს, სანამ ამ უკანასკნელმა არ გაანადგურა. ძვ. წ. VI-VI საუკუნეებში დიაოხის დაცემის შემდეგ მოხდა მუშქების იმიგრაცია ჩრდილო–აღმოსავლეთ ანატოლიიდან სამხრეთ–დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე. დიაოხის ჩრდილოეთი ნაწილები დაიკავეს კოლხებმა და ისინი დაუმეზობლდნენ ურუარტუს. ძვ. წ. VIII საუკუნეში წარმოიქმნა კოლხეთის სამეფო. კოლხეთი იყო განვითარებული და ძლიერი სახელმწიფო მესაქონლეობითა და რკინის მეტალურგიით. ძვ. წ. VIII საუკუნეში მას ომი ჰქონდა ურარტუსთან. ამ დროს იხსენიება კოლხეთის დედაქალაქი ილდამუსა. ძვ. წ. VIII საუკუნის ბოლოს მოხდა კავკასიაში სკვითებისა და კიმერიელების შემოსევები. ამ შემოსევების შედეგად კოლხეთის სამეფომ დაკარგა ჭოროხის აუზი. ძვ. წ. VII საუკუნეში ჩამოყავლიბდა ხალიბებისა და ხალდების სახელმწიფოებრივი გაერთიანებები, რომლებსაც ასევე ურარტუსთან ჰქონდათ საომარი ურთიერთობები. ძვ. წ. VI საუკუნეში ხალიბები შეცვალეს სასპერებმა. სასპერებს პირველად ასახელებს ჰეროდოტე, რომლის მიხედვით ისინი კოლხეთსა და მიდიას შორის მოსახლეობდნენ. ჩრდილოეთით მათი განსახლების არეალი აღწევდა შავ ზღვამდე.
კოლხეთის სამეფო
ასურულ ლურსმულ წარწერებში კოლხები ძვ. წ. XII საუკუნიდან იხსენიება. ამ დროს ისინი პირველყოფილი თემური სისტემის მიმდევრები იყვნენ. ასურული წყაროები „ათეულობით მეფეს“ (ანუ ტომის ბელადს) ასახელებდნენ. ისინი თანდათანობით ერთიანდებოდნენ და ყალიბდებიან, როგორც ერთ გაერთიანებად. დამპყრობლებთან ბრძოლაში მყარი გაერთიანება აუცილებელი იყო. კოლხურ ტომთა სოციალურ ეკონომიკური პირობებიც იცვლებოდა. გაბატონებულ მდგომარეობას იკავებენ გვაროვნული არისტოკრატიის წარმომადგენლები, რომლებიც იქვემდებარებენ ტომის რიგით წევრებს და მმართველობასაც ისეთ ფორმას აძლევენ, რომელიც უზრუნველყოფდა მათ ბატონობას. აქ ფართოდ ვითარდება მესაქონლეობა და მეტალურგია, განსაკუთრებით - რკინის წარმოება. რკინის სამრეწველო გამოყენებაზე გადასვლამ დააჩქარა საზოგადოების განვითარება და სახელმწიფოს ჩამოყალიბება. შავი ზღვის სამხრეთი სანაპიროს მთიანეთში რკინის მდიდარი საბადოები იყო. აქაური ქართველი ტომები მაგალითად ხალიბები, სახელგანთქმულები იყვნენ რკინის დამუშავებით. კოლხეთის განვითარების მაღალ დონეზე მიუთითებს არქეოლოგიური გათხრები. აქ აღმოჩენილია ბრინჯაოს და რკინის საბრძოლო და სამუშაო იარაღები. ძვირფასი ლითონის სამკაულები და ფუფუნების სხვა საგნები. ასევე თანდათანობით, ძვ. წ. XI-IX სს-ის დასავლეთ საქართველოში ჩამოყალიბდა კოლხეთის ძლიერი სამეფო. ძვ. წ. IX-VIII სს-ში კოლხეთის სამეფო თავის გავლენას ავრცელებს დასავლეთ საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე. კოლხების სიძლიერე აისახა ძველ ბერძნულ მითში არგონავტების შესახებ.
ნაწყვეტი ბერძენი პოეტის აპოლონიოს როდოსელის პოემიდან „არგონავტიკა“:
ურარტუსთან ალიანსი დიდხანს არ გაგრძელებულა ძვ. წ. VIII ს-დან კოლხას წინააღმდეგ ბრძოლას იწყებს ურარტუ, რომლის მეფემ სარდურ II-მ ორჯერ დალაშქრა კოლხეთის ტერიტორია, დაიპყრო სამეფო ქალაქი „ილდამუსა“. ამ ბრძოლებმა დაასუსტა კოლხა, რასაც დაერთო ჩრდილო კავკასიიდან მომთაბარე მეომარი ტომების - კიმერიელების, მოგვიანებით კი კასპიის ზღვის სანაპიროთი და დარიალის ხეობით ამიერკავკასიაში შემოჭრილი სკვითების შემოსევები.
ძვ. წ. 590 წელს ურარტუს სამეფო გაანადგურა მიდიელებმა. მისი მოსახლეობის ნაწილი ჩრდილოეთით გადაასახლეს. ისინი თანდათან შეერივნენ იქ მცხოვრებ ქართველ ტომებს და მათ კულტურას და მეტყველებაში ბევრი საგულისხმო ელემენტები შეიტანეს.
thumb|250px|[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის რუკა]] ძვ. წ. VI საუკუნის განმავლობაში ბერძნენთა კოლონიზაციის პროცესი თანდათან შენელდა. გაძლიერებულმა ეტრუსკებმა, კართაგენმა, ეგვიპტემ და სპარსეთის იმპერიამ წერტილი დაუსვეს ბერძნულ კოლონიურ ექსპანსიას. ბერძნებმა საქართველოს ტერიტორიაზე არაერთი ახალშენი დააარსეს, მაგალითად ფაზისი (ქ. ფოთის მახლობლად), გიენოსი (ქ. ოჩამჩირესთან), დიოსკურია (ქ. სოხუმთან) აგრეთვე ბერძნული დასახლებები იყო ფიჭვნარში (ქობულეთის მახლობლად).
ბერძნებმა ახალშენები დააარსეს ასევე ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში (პანტიკაპეონი, ოლბია, ქერსონესი, და სხვა). ხშირად ბერძნები ადგილობრივ მოსახლეობას იპყრობდნენ, მაგრამ კოლხეთში ყველაფერი პირიქით მოხდა, მათ არა თუ ვერ შესძლეს კოლხებზე თავიანთი გავლენის მოხდენა, პირიქით ისინი მოექცნენ კოლხების გავლენის ქვეშ.
დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ბერძნული ახალშენების გარდა არაერთი ქალაქი იყო. არქეოლოგებმა დღევანდელი ქალაქ ვანის, სოფელ დაბლაგომის და საირხეს ტერიტორიაზე გათხარეს იმდროინდელი ნაქალაქევები. ასევე კოლხეთის დედაქალაქი იყო დღევანდელი ქუთაისის მახლობლად, რომელსაც კუტაიას ან კვატაიას სახელით იხსენიებდნენ. კოლხეთში ამ პერიოდში იჭრებოდა ფული, რომელსაც მეცნიერებმა კოლხური თეთრი შეარქვეს. საკმაოდ მწირი ინფორმაციაა შემორჩენილი კოლხეთის პოლიტიკური ისტორიის, სახელმწიფოებრივი წყობილების და სოციალური ურთიერთობების შესახებ. უდავოა, რომ ამ პერიოდში კოლხეთის სათავეში მეფე დგას, რომლებიც ბერძნების ცნობებით ლეგენდარული აიეტის შთამომავლები იყვნენ. კოლხი წარჩინებულები მკვეთრად განსხვავდებოდნენ უფლებრივი და ქონებრივი მდგომარეობით ქვეყნის რიგითი მოსახლეობისაგან, ამას მოწმობს უხვი არქეოლოგიური მასალა, განსაკუთრებით სამარხისეული ინვენტარი. თუკი ერთ შემთხვევაში გვაქვს საზოგადოების რიგით წევრთა უაღრესად ღარიბი სამარხები, მწირი ინვენტარით, მეორე მხრივ გვხვდება ოქროს ინვენტარი და სხვა ძვირფასი ნივთები.
კოლხეთის სამეფო მაღალი ავტორიტეტით სარგებლობდა, როგორც საბერძნეთთან, ისე წინა აზიაში, სადაც გაბატონებული მდგომარობა ეკავათ მიდიელებსა და სპარსელებს. ჰეროდოტე ახასიათებს რა წინა აზიის პოლიტიკურ მდგომარეობას, აღნიშნავს:
მიდია და სპარსეთი ამ პერიოდში უძლიერესი სახელმწიფოები იყვნენ და მათ გვერდით დამოუკიდებლად კოლხეთის არსებობა მის სიძლიერეზე მიუთითბს. ამას ისიც მოწმობს, რომ სპარსელებმა ვერ შესძლეს კოლხეთის სრული დაპყრობა და დახარკვა, კოლხები ნებაყოფლობით ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ სპარსეთს უგზავნიდნენ 100 გოგონას და 100 ბიჭს. როგორც ჩანს ეს ხარკი კი არა თავისებური კონტრიბუცია იყო. კოლხეთი ამ ვალდებულებას იღებდა მძლავრი მეზობლის სასარგებლოდ, რათა თავიდან აეცილებინა მისი აგრესია.
კიდევ უფრო მცირე ინფორმაციებია სასპერების შესახებ. როგორც ჩანს ეს აღმოსავლეთ ქართულ ტომთა გაერთიანება იყო, რომელიც საკმაოდ ვრცელ ტერიტორიაზე იყო განსახლებული. სამხრეთ-დასავლეთით იგი აღწევდა მდინარე ჭოროხსაც და მოიცავდა იმ უძველეს ოლქს რომელმაც დღემდე შემოინახა სასპერების სახელი - სპერი.
ქართლის სამეფოს წარმოქმნა
thumb|185px|left|არმაზის გალავნის ნაშთები ქართლის (იბერიის) სამეფოს წარმოქმნის შესახებ ქართულ საისტორიო მწერლობაში არსებობს ორი თვალსარისი. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით ალექსანდრე მაკედონელმა მცხეთის მმართველად დატოვა არიან-ქართლის მეფის ძე აზო, რომელმაც არიან-ქართლიდან მცხეთაში მიიყვანა მდაბიოთა ათასი სახლი და მამამძუძეთა ათი გვარი, ასევე კერპები გაცი და გაიმი. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით აზონი იყო პირველი მეფე ქართლში, ხოლო ქართველები იბერიაში სხვა ქვეყნიდან, არიან-ქართლიდან მოსული ხალხია. მანამდე ამ ტერიტორიაზე ჰუნები ცხოვრობდნენ. არიან-ქართლი მეცნიერთა მოსაზრებით აქემენიდური ირანის XIX სატრაპიაა, სადაც მოსხები ცხოვრობდნენ.
ლეონტი მროველის მიხედვით ქართლის სამეფოს დამაარსებელია ფარნავაზ I. ლეონტი მროველი არ ახსენებს არიან ქართლს, აზო კი მისი ცნობით ალექსანდრე მაკედონელის ერთ-ერთი სარდალი იყო, რომელმაც დაიპყრო ქართლი და ეგრისი, შეავიწროვა ადგილობრივები, დახარკა ოსები, ლეკები და ხაზარები. აზოს დაუპირისპირდა მცხეთის მამასახლისის ძმისწული ფარნავაზი, რომელიც 3 წლის ასაკიდან მთიულეთში იყო გახიზნული.
ეგრისის ერისთავმა ქუჯიმ ფარნავაზს გააცნო აზოს წინააღმდეგ გამოსვლის გეგმა და შესთავაზა მას პირველობა. ფარნავაზმა დაიხმარა ლეკები და დურძუკები. ამისთვის მან ცოლად შეირთო დურძუკთა მეფის ასული. გამარჯვებულმა ფარნავაზმა თავი ქართლის მეფედ გამოაცხადა. აზო კლარჯეთში გამაგრდა. ფარნავაზს მხარი დაუჭირა სელევკიდების მეფე ანტიოქოს I-მა, გაუგზავნა მას სამეფო ნიშნები და დაახმარა სომხეთის ერისთავები. გადამწყვეტ ბრძოლაში აზოს ჯარი დამარცხდა, ხოლო აზო მოკლეს.
ფარნავაზმა ქვეყნის მმართველობის მოსაწესრიგებლად სამეფო დაყო 8 საერისთავო: მარგვეთის, კახეთის, ხუნანის, სამშვიდლის, წუნდის, ოძრხის, კლარჯეთის და ეგრისის. ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში შექმნა ქართლის სასპასპეტო, რომელსაც ხელმძღვანელობდა სპასპეტი — სამხედრო სარდფალი. საერისთავოს სათავეში მეფის მოხელე ერისთავი იდგა. ერისთავებს ექვემდებარებოდნენ სპასალარნი და ათასისთავნი, რომელთა მეშვეობით იკრიფებოდა „ხარკი სამეუფო და საერისთავო“.
ფარნაავაზმა გააშენა ქალაქი მცხეთა და სხვა ქალაქები. მცხეთის მნიშვნელობას განაპირობებდა სავაჭრო გზა, რომელიც ევროპას აკავშირებდა ინდოეთთან. მანვე შექმნა მთავარი ღვთაება - არმაზის კულტი, არმაზის კერპი მცხეთის მოპირდაპირე ე.წ ქართლის მთაზე აღმართეს. არმაზთან ერთად, რომელიც მთვარის ღვთაება იყო, შენარჩუნდა გაცის და გაიმის კულტი. ფარნავაზის შემდგომმა მეფემ საურმაგმა აღმართა აინინას კერპი, ხოლო მირიან I-მა დანინას კერპი. კერპების აღმართვას თან სდევდა ციხესიმაგრეების მშენებლობა. არმაზის კერპის სიახლოვეს აშენდა არმაზის ციხე, ხოლო მეფე ფარნაჯომმა აღმართა ზადენის კერპი და ციხე. ამ კერპებთან ერთად იბერიის სამეფოში გავრცელებული იყო მზის კულტიც.
ფარნავაზს ლეონტი მროველი ქართლში ერთიან სახელმწიფო ენად ქართულის შემოღებას და ქართული მწიგნობრობის შექმნას მიაწერს. ქართლის სამეფომ ფარნავაზისა და მისი უშუალო მემკვიდრეების - საურმაგისა და მირიან I-ის დროს მნიშვნელოვნად გაძლიერდა. სამეფოს ფარგლები საკუთრივ ისტორიული ქართლის გარდა მოიცავდა, კახეთის დიდ ნაწილს, სამცხეს, ჯავახეთს, კოლა-არტაანს, კლარჯეთს, აგრეთვე დასავლეთ საქართველოს მნიშვნელოვან ნაწილს (აჭარას, არგვეთს, ეგრისს, სვანეთს). ფარნავაზმა დასავლეთ საქართველოში თავისი პოზიციების განსამტკიცებლად შორაპნის და დიმნის ციხეები ააგო. ქართლი თავის გავლენას აღმოსავლეთითაც ავრცელებდა. ქართლის სამეფოს ექვემდებარებოდა უმნიშვნელოვანესი გადმოსასვლელები კავკასიონის ქედზე. ამ გადმოსასვლელების გამაგრებით დაინტერესებულები იყვნენ საქართველოს მეზობელი ქვეყნებიც, რადგან აქედან მუდმივად მომთაბარე-მეომარი ტომების შემოსევის საფრთხე იყო. ამ პოლიტიკურ ფაქტორს ქართლის მმართველები კარგად იყენებდნენ.
.
ურთიერთობები რომთან
ძვ. წ. II საუკუნის მანძილზე დიდი ცვლილებები მოხდა ახლო აღმოსავლეთში, რამაც შეცვალა ქართული სახელმწიფოების სამხრეთ საზღვრებთან არსებული ვითარება. აღმოსავლეთით ექსპანსია დაიწყო რომის რესპუბლიკამ. იბერიის მოკავშირე სელევკიდების სამეფომ დაიწყო დასუსტება რომთან დამარცხების შემდეგ. მას გამოეყო და ცალკე სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა პართია. შეიქმნა ორი სომხური სახელმწიფო - მცირე სომხეთი და დიდი სომხეთი. ამ სამეფოებმა დასუსტებულ ქართლის სამეფოს წაართვეს ტერიტორიები, სტრაბონის მიხედვით ეს იყო ჭოროხის ხეობა, ტა-კლარჯეთ-არტაანი და გუგარქი. ქართლის სამეფოს აღმოსავლეთით დღევანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა ალბანეთის სამეფო.