cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კუბა
USS Maine
ეს ფაქტი დღემდე კამათის საგანია, ასევე ადმირალ ჯორჯ ხაიმან რიკოვერის მიერ 1976 წელს ჩატარებული გამოძიებით დგინდება რომ აფეთქება უფრო შიგნით მომხდარს ჰგავს, ვიდრე გარეთ. რიკოვერი თვლის, რომ აფეთქება გამოიწვია გადახურებული ნახშირის აალებამ, რომელიც შავი დენთის მახლობლად მდებარეობდა. 1898 წელს კომისიამ ვერ შეძლო აფეთქებაზე პასუხისმგებელის დადგენა, თუმცა იმ დროინდელ ამერიკულ გამოცემებში დომინირებდა აზრი, რომ ეს აფეთქება ესპანელების მოწყობილი იყო. აშშ-ის კონგრესმა მიიღი ინტერვენციის რეზოლუცია, რომელიც პრეზიდენტმა უილიამ მაკ-კინლიმ შეასრულა. ამერიკამ და ესპანეთმა ომი ერთმანეთს აპრილში გამოუცხადეს.
მეოცე საუკუნის პირველი ნახევარი
ესპანეთ-ამერიკის ომის შემდეგ ხელი მოეწერა პარიზის შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც ესპანეთმა ამერიკას 20 მილიონ დოლარად ფილიპინები, გუამი და პუერტო-რიკო დაუთმო. იგივე შეთანხმების საფუძველზე ესპანეთს აღარ ჰქონდა პრეტენზიები კუბის დამოუკიდებლობის მიმართ. კუბამ ამერიკისგან ფორმალური დამოუკიდებლობა 1902 წლის 20 მაისს მიიღო. კუბის ახალი კონსტიტუციით ამერიკას უფლება ჰქონდა მის შიდა საქმეებში ჩრეულიყო და გაეწია მისი ფინანსური და საგარეო ურთიერთობათა კონტროლი. ამერიკას გუანტანამოს უბის სამხედრო ბაზა იჯარით გადაეცა.
საკამათო არჩევნებში გამარჯვებულ პირველ პრეზიდენტს, ტომას ესტრადა პალმას დამოუკიდებლობის ომის ვეტერანები დაუპირისპირდნენ, რომლებმაც სამთავრობო ჯარები დაამარცხეს. შედეგად ამერიკელებმა მოახდინეს ინტერვენცია კუბაში და ჩარლზ ედვარდ მაგუნი სამი წლით მმართველად დანიშნეს. ისტორიკოსები მაგუნის მართველობას კორუფციის აყვავების პერიოდად აფასებენ. კუბაში თვითმმართველობა აღდგა, როდესაც 1908 წელს აირჩიეს პრეზიდენტი ხოსე მიგელ გომესი, თუმცა ამერიკა ისევ აგრძელებდა კუბის საქმეებში ჩარევას. 1912 წელს Partido Independiente de Color-მა (კუბელი ფერადკანიანთა პარტია) უშედეგოდ სცადა ჩამოეყალიბებინა დამოუკიდებელი შავი სახელმწიფო ორიენტეს პროვინციაში, რაც გენერალმა მონტეაგუდომ სისხლში ჩაახშო. მინი|კუბის რევოლუციამდელი ამერიკული მანქანა - yank tank და ეგრეთ წოდებული - casa particular კერძო სახლი. პირველი მსოფლიო ომის დროს კუბამ ბრიტანეთში განახორციელა დიდი რაოდენობით შაქრის ექსპორტი. მას წყალქვეშა ნავებისგან თავდასხმის დასაცავად შაქარი შვედეთში მიჰქონდა. მარიო გარსია მენოკალის მთავრობამ გერმანიას ომი მალევე გამოუცხადა, მას შემდეგ რაც ეს ამერიკამ გააკეთა.
რამონ გრაუმ 1940 წელს ბატისტასთან დამარცხების შემდეგ 1944 წელს არჩევნებში გაიმარჯვა. მისმა პარტიამ 1948 წელსაც მოახერხა გამარჯვება, როდესაც მისი კანდიდატი კარლოს პრიო სოკარასი გახდა პრეზიდენტი, ის იყო ბოლო თავისუფალ არჩევნებში გამარჯვებული კანდიდატი. ამ პარტიის მმართველობის პერიოდში ქვეყანაში შემოვიდა ბევრი ინვესტიცია, შეიქმნა საშუალო კლასი და გაღრმავდა განსხვავება მდიდარ და ღარიბ კლასს შორის. 1952 წლის არჩევნებში სამი კანდიდატი დაუპირისპირდა ერთმანეთს. თუმცა ბატისტამ 10 მარტს ნაციონალისტების დახმარებით გადატრიალების მოწყობა მოახერხა, რის შედეგადაც ის 2 წლით გახდა დროებითი პრეზიდენტი. ბატისტა 1954 წელს დათანხმდა არჩევნების ჩატარებას, თუმცა არჩევნები წინასწარ გაყალბებული იყო. 1956 წელს სამხედრო ოფიცრების მიერ იყო მცდელობა რეჟიმის გადატრიალებით დასრულებისა, თუმცა ეს მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა.
კუბას ჰქონდა ლათინურ ამერიკაში ყველაზე მაღალი მოხმარების მაჩვენებელი ისეთ ფუფუნების საგნებზე, როგორიც იმ დროს იყო: მანქანები, ტელეფონები და რადიოები, თუმცა, ეს ნაწილდებოდა მხოლოდ მოსახლეობის მცირე ნაწილზე და უცხოელებზე. 1958 წლისთვის კუბა ლათინური ამერიკის კვალობაზე საკმაოდ განვითარებულ ქვეყანას წარმოადგენდა. კუბა უფრო მეტ ემიგრანტს იზიდავდა ევროპიდან ვიდრე ამერიკა. თუმცა, ამავე დროს, მას ჰქონდა უმუშევრობის მაღალი მაჩვენებელი.
რევოლუცია
მინი|ფიდელ კასტრო და [[აღმოსავლეთ გერმანია|აღმოსავლეთ გერმანიის პოლიტბიუროს წევრები 1972 წელს]] 1956 წლის 2 დეკემბერს კუბის სანაპიროს იახტა გრანმათი 82 ადამიანი მიადგა. მათ ლიდერს, ფიდელ კასტროს სიერა-მაესტრაში შეიარაღებული წინააღმდეგობის ჩამოყალიბება ჰქონდა განზრახული. ბატისტას რეჟიმს კასტოს წინააღმდეგ ომში ამერიკის მიერ 1958 წლის 14 მარტს დაწესებული იარაღის ემბარგოც უშლიდა ხელს. 1958 წლის ბოლოს აჯანებულები გამოვიდნენ სიერა-მაესტრას მთებიდან და დაიწყეს გენერალური აჯანყებისთვის მზადება. აჯანყებულების მიერ სანტა-კლარას აღების შემდეგ, 1959 წლის 1 იანვარს ბატისტამ დატოვა ჰავანა და პორტუგალიაში გაიქცა, საიდანაც ის აჯანყებულებთან ძალაუფლების სიმბოლურ გადაცემაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებდა.
კასტროს ძალები ქალაქში 1959 წლის 8 იანვარს შევიდნენ. მალევე მანუელ ურუტია ლიეო გახდა პრეზიდენტი, თუცა მას კასტროს მოძრაობა — 26 ივლისის მოძრაობასთან დაპირისპირების გამო ამ პოსტზე უარის თქმა მოუწია. ის შეცვალა ოსვალდო დორტიკოს ტორადომ, რომელიც პოსტს 1976 წლამდე ინარჩუნებდა. კასტრო 1959 წლის თებერვალში პრემიერ-მინისტრი გახდა, სადაც მან ხოსე მირო კარდონა შეცვალა.
ადამიანის უფლებები
მინი|[[ტრინიდადი (კუბა)|ტრინიდადი, მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი 1988 წლიდან.]] კუბის მთავრობას ხშირად ადანაშაულებენ ადამიანის უფლებების დარღვევის ისეთ ფაქტებზე როგორიცაა: წამება, უკანონო პატიმრობა, უსამართლო სასამართლო. ჰუმან რაითს ვოჩი აცხადებს, რომ მთავრობა ებრძვის განსხვავებულ აზრს და მუდმივად ირღვევა ისეთი უფლებები როგორიცაა: აზრის თავისუფალი გამოხატვა, გაერთიანებების შექმნა, შეკრებების მოწყობა, პირადი ინფორმაციის დაცვა და გადაადგილების თავისუფლება.
2008 წლის მონაცემებით, (სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციების მიხედვით, მათ შორის ჰუმან რაითს ვოჩისაც ) სასჯელმისჯილი ჟურნალისტების რაოდენობით კუბა მსოფლიოში ჩინეთის შემდეგ მეორეა. საკუთრების შეზღუდვის გამო კუბაში კომპიუტერის ფლობის მაჩვენებელი მსოფლიო მასშტაბით ყველაზე დაბალია. ინტერნეტის ხმარების უფლება მხოლოდ შეზღუდულ ადგილებშია და ისიც კონტროლირდება.
მთავრობის ოფიციალური ნებართვის გარეშე კუბელებს არ აქვთ ქვეყნის დატოვების ან დაბრუნების უფლება.
ეკონომიკა
მინი|[[თამბაქოს პლანტაცია პინარ-დელ-რიოში]] კუბა ერთგულობს სოციალიზმის პრინციპებს, მისი სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი გეგმიური ეკონომიკის მართვისას. წარმოების უმეტესობის მესაკუთრე და მმართველი არის მთავრობა, მუშახელის უმეტესობა დასაქმებულია სახელმწიფოს მიერ. 2006 წლიდან კერძო სექტორის როლი შედარებით გაიზარდა. სახელმწიფო სექტორში დასაქმებულია 78 % ხოლო კერძო სექტორში 22 %, რაც დიდად განსხვავდება 1981 წლის მონაცემთან, როდესაც სახელმწიფო ასაქმებდა მუშახელის 91,8 %-ს და კეძო სექტორი მხოლოდ 8,2 %-ს. სახელმწიფოში ინვესტირება აკრძალულია და მოითხოვს მთავრობის ნებართვას. ფასების უმეტესობას აწესებს სახელმწიფო. ნებისმიერი ფირმა, რომელსაც სურს დაიქირავოს მუშახელი, უნდა გადაუხადოს მთავრობას. კუბელებს არ შეუძლიათ სამსახურის შეცვლა მთავრობის ნებართვის გარეშე. 2005 წლის ბოლოს საშუალო ხელფასი თვეში იყო 334 პესო (დაახლოებით 16,70 USD), ხოლო პენსია დაახლოებით 9 დოლარის ეკვივალენტი.
კუბას მჭიდრო სავაჭრო კავშირი ჰქონდა საბჭოთა კავშირთან. ის საბჭოთა კავშირისგან ასევე იღებდა სუბსიდიებს და დახმარებებს (მაგალითად ნავთობის სახით ). საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ კუბის ეკონომიკა ღრმა კრიზისში აღმოჩნდა, რომელსაც სპეციალური პერიოდი უწოდეს. 1992 წელს ამერიკამ იმ იმედით, რომ იქ აღმოსავლეთ ევროპის მსგავსად დაიწყებოდა დემოკრატიული ცვლილებები, მოხსნა სავაჭრო ემბარგო.
კუბამაც სხვა კომუნისტური ან პოსტ-კომუნისტური ქვეყნების მსგავსად, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მოახდინა ბაზრის ნაწილობრივი განთავისუფლება, დაუშვეს თვითდასაქმება მომსახურების და წვრილი მრეწველობის დარგებში, ამერიკული დოლარის გამოყენება ბიზნესის წარმოებისას და დაიწყეს ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა.
2005 წელს კუბამ განახორციელა 2,4 მილიარდი ამერიკული დოლარის ღირებულების პროდუქტის ექსპორტი, რა მაჩვენებლითაც ის იყო 114-ე 226 ქვეყანას შორის, ხოლო იმპორტის მოცულობამ შეადგინა 6,9 მილიარდი ამერიკული დოლარი რაც 226 ქვეყანას შორის 87-ე მონაცემს შეადგენდა. 2007 წლის მონაცემებით, მისი ძირითადი ექსპორტიორი პარტნიორები არიან ჩინეთი 27,5%-ით, კანადა 26,9%-ით, ნიდერლანდები 11,1%-ით, ესპანეთი 4,7%-ით. მისი ძირითადი საექსპორტო საქონელია: შაქარი, ნიკელი, თამბაქო, ციტრუსები და ყავა. იმპორტს შეადგენს: საკვები, საწვავი, ტანსაცმელი და მანქანები. კუბის მიმდინარე დავალიანება შეადგენს დაახლოებით 13 მილიარდ ამერიკულ დოლარს, რაც მთლიანი შიდა პროდუქტის დაახლოებით 38%-ს შეადგენს.
ბურმადერე
სქოლიო
კატეგორია:დამალის რაიონის სოფლები
ლომისმთა
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
Leptogenys intricata
Leptogenys intricata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კუბა
ტერიტორიული მოწყობა
კუბა დაყოფილია 15 პროვინციად და ერთ სპეციალურ მუნიციპალიტეტად (კუნძული ხუვენტუდი):
ჯარი
კუბა სამხედრო საჭიროებებისთვის ხარჯავს მთლიანი შიდა პროდუქტის 9–13%-ს. მას ჰყავს მთელ ლათინურ ამერიკაში სიდიდით მეორე არმია, რომელიც მხოლოდ ბრაზილიას ჩამოუვარდება. 1975 წლიდან გვიან 1980-იანებამდე კუბას მისი შეიარაღებული ძალების გაძლიერებაში საბჭოთა კავშირი ეხმარებოდა. 1994-2003 წლებში საბჭოთა კავშირის სუბსიდიების დაკარგვის გამო კუბამ მისი სამხედრო ძალების რაოდენობა 235 000-დან 60 000-მდე შეამცირა.
გეოგრაფია
მინი|[[ალექსანდერ ჰუმბოლდტის ეროვნული პარკი აღმოსავლეთ კუბაში]] კუბა არის კუნძულოვანი არქიპელაგი, რომელიც მდებარეობს კარიბის ზღვაში მექსიკის ყურისა და ატლანტის ოკეანის საზღვარზე. ის მდებარეობს 19-24 განედებსა და 75-85 გრძედებს შორის. მისგან ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატები, ჩრდილოეთით ბაჰამის კუნძულები, აღმოსავლეთით ჰაიტი, სამხრეთით იამაიკა და კაიმანის კუნძულები, ხოლო დასავლეთით მექსიკა. მთავარი კუნძულია კუბა, რომელიც გარშემორტყმულია მცირე კუნძულების ოთხი ჯგუფით: ჩრდილო-დასავლეთის სანაპიროსთან კოლორადოსის არქიპელაგი, ჩრდილოეთით ცენტრალურ სანაპიროსთან საბანა-კამაგუეის არქიპელაგი, სამხრეთით ცენტრალურ სანაპიროსთან ხარდინეს-დე-ლა-რეინა და სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან კანარეოსის არქიპელაგი.
მთავარი კუნძულის სიგრძეა 1199 კილომეტრი, ფართობი — 105 006 კმ² და წარმოადგენს კარიბებში ყველაზე დიდ, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით ფართობის მიხედვით მე-16 კუნძულს. უმაღლესი წერტილია ტურკინო (1975 მ), რომელიც სიერა-მაესტრას ქედზე მდებარეობს. სიდიდით მეორე კუნძულია ხუვენტუდი (3056 კმ²), რომელიც კანარეოსის არქიპელაგში შედის. კუბის მთლიანი ფართობი შეადგენს 110 860 კმ²-ს.
კლიმატი
მინი|[[კაიო-ლარგო-დელ-სურის პლაჟი]] ადგილობრივი კლიმატი ტროპიკულია, შედარებით მშრალი პერიოდი არის ნოემბრიდან აპრილამდე, ხოლო წვიმების სეზონი მაისიდან ოქტომბრამდე. საშუალო ტემპერატურა მერყეობს იანვარში 21 °C (69,8 °F)-დან ივლისში 27 °C (80,6 °F)-მდე. სექტემბერი და ოქტომბერი ტროპიკული ციკლონების პერიოდია.
რესურსები
ყველაზე მნიშვნელოვანი წიაღისეული არის ნიკელი, რომლის მარაგის მხრივ, კუბა მსოფლიოში მეორე ადგილზეა რუსეთის შემდეგ. . კანადური კომპანია Sherritt International ახორციელებს ნიკელის მოპოვებას მოას მუნიციპალიტეტში. კუბა არის გამდიდრებული კობალტის მსოფლიოში მეხუთე უდიდესი მწარმოებელი. უკანასკნელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ჩრდილოეთ კუბის აუზში შესაძლებელია 4,6 - 9,3 მილიარდი ბარელი ნავთობის მოპოვება. 2006 წლიდან კუბამ ამ ტერიტორიაზე დაიწყო საცდელი ბურღვითი სამუშაოების ჩატარება.
ემიგრაცია კუბაში
1882 — 1898 წლებში ესპანეთი დატოვა 508 455-მა ადამიანმა, ხოლო 750 000-ზე მეტმა ესპანელმა დატოვა კუბა 1899 - 1923 წლებში, რომელთაგან ბევრი ესპანეთში დაბრუნდა.
დღევანდელი დემოგრაფიული მდგომარეობა
2002 წლის გამოკითხვის მიხედვით, მოსახლეობა შეადგენდა 11 177 743 ადამიანს, მათ შორის 5 597 233 კაცს და 5 580 510 ქალს. რასობრივი შემადგენლობა შემდეგია: 7 271 926 თეთრი, 1 126 894 შავი და 2 778 923 მულატი ან მეტისი.
ენები
კუბის ოფიციალური ენა არის ესპანური და მოსახლეობის უმეტესობა სწორედ ამ ენაზე საუბრობს. ის ესპანური რომელსაც კუბელები იყენებენ, ცნობილია როგორც კუბის ესპანური და ის წარმოადგენს კარიბების ესპანურის ერთ-ერთ ფორმას. ლუკუმი, იურუბას დიალექტი ასევე გამოიყენება როგორც ლიტურგიკული ენა სანტერიანელების მიერ. ჰაიტიური კრეოლი არის გავრცელების მიხედვით მეორე ენა, მას ძირითადად იყენებენ ჰაიტელი ემიგრანტები. ემიგრანტებს შორის ასევე ფართოდ გამოიყენება კატალონიური და კორსიკული.
განათლება
მინი|[[ჰავანის უნივერსიტეტი, დაარსებული 1728 წელს]] ჰავანის უნივერსიტეტი 1728 წელს დაარსდა და აერთიანებს რამდენიმე კოლეჯსა და უნივერსიტეტს. 1957 წელს, ხელისუფლებაში ფიდელ კასტროს მოსვლამდე, წიგნიერების მაჩვენებლით რეგიონში მეოთხე იყო, მისი მაჩვენებელი შეადგენდა თითქმის 80 %-ს, რაც უფრო მაღალი იყო ვიდრე ესპანეთის. კასტრომ შექმნა მთლიანად სახელმწიფოს მიერ მართული განათლების სისტემა, სადაც კერძო საგანმანათლებლო დაწესებულებები აკრძალულია. დაწყებითი განათლება სავალდებულოა, 6 წლიდან მეორეული სპეციალობის მიღებამდე (ძირითადად 15 წლამდე), ყველა მოსწავლე ატარებს სასკოლო ფორმას რომლის ფერიც განსაზღვრული მიღებული შედეგების მიხედვით. ძირითადი განათლება გრძელდება 6 წელი, ხოლო მეორეული დაყოფილია საბაზო და უნივერსიტეტამდელამდე.
უმაღლესი განათლებას იძლევიან უნივერსიტეტები, პედაგოგიური და სამედიცინო ინსტიტუტები და პოლიტექნიკურები. კუბის განათლების სამინისტრო იყენებს დისტანციურ სწავლების მეთოდსაც, რომელიც გამიზნულია სოფლის მოსახლეობისათვის. უმაღლეს განათლებას აქვს სტუდენტების პოლიტიკური და იდეოლოგიურ დამუშავების ფუნქციაც. კუბა ახორციელებს შეზღუდული რაოდენობით უცხოელების სწავლების დაფინანსებას მედიცინის ლათინური ამერიკის უნივერსიტეტში. კომპიუტერის მოწყობილობების გაყიდვა, ინტერნეტთან წვდომა და ასევე ელექტრონული ფოსტა კონტროლირებადია.
ჯანმრთელობა
პოსტ-რევოლუციური კუბა განიცდიდა ჯანდაცვის მდგომარეობის გაუარესებას და იზრდებოდა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი. 1960-იან წლებში მისი სამედიცინო პერსონალის ნახევარმა ქვეყანა დატოვა. სიტუაციის გამოსწორება დაიწყო 1980-იან წლებში. კომუნისტურმა ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა რომ ჯანდაცვა უპირატესი იყო და დაიწყო მისი გამოსწორება მცირედ დასახლებულ რეგიონებში.
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მონაცემების მიხედვით, სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა არის 78,3 წელი. (76,2 კაცებისთვის და 80,4 ქალებისთვის). ეს არის მსოფლიო მასშტაბით 37-ე ხოლო ამერიკაში მე-3 მაჩვენებელი. ჩვილთა სიკვდილიანობა 1957 - 2005 წლებში 1000 კაცზე 37-დან 6,1-მდე შემცირდა (შედარებისთვის ამერიკის შეერთებულ შტატებში ეს მაჩვენებელი შეადგენს 6,8-ს).
ტურიზმი
მინი|250პქ|საკურორტო ქალაქ ვარადეროს პლაჟი ტურიზმი კუბაში ყოველწლიურად დაახლოებით 2 მლნ ადამიანს იზიდავს და წარმოადგენს კუნძულის შემოსავლების ერთ-ერთ ძირითად წყაროს. ხელსაყრელი კლიმატით, პლაჟებით, კოლონიური არქიტექტურითა და განსხვავებული კულტურული ისტორიით კუბა უკვე დიდი ხანია მიმზიდველი ადგილია ტურისტებისათვის. კუბა იყო ესპანეთის უკანასკნელი, უძველესი და უახლოესი კოლონია 1901 წლამდე. XX საუკუნის პირველ ნახევარში კუბამ განაგრძო სარგებლის მიღება დიდი ინვესტიციებისგან, ინდუსტრიის შექმნითა და იმიგრაციით. მისმა სიახლოვემ და მჭიდრო ურთიერთობებმა აშშ-სთან ასევე განაპირობა ქვეყნის ეკონომიკის სწრაფი ზრდა. იქიდან გამომდინარე, რომ კუბასა და აშშ-ის ურთიერთობები სწრაფად გაუარესდა კუბის რევოლუციის შემდეგ და კუბის ბიზნესებმა განიცადა ექსპროპრიაცია და ნაციონალიზაცია, ქვეყანა მოწყვეტილი აღმოჩნდა მისი ტრადიციული ბაზრისგან ემბარგოთი, აშშ-მა ასევე აუკრძალა თავის მოქალაქეებს კუბაში ჩასვლა. ხელისუფლებაში კასტროს მოსვლიდან სულ რაღაც ორ წელში, ტურიზმის ინდუსტრია რეკორდულად დაბალ დონემდე დაეშვა. 1960-იან წლებში კომუნისტურმა მთავრობამ აკრძალა და შეამცირა კერძო საკუთრება, კანონგარეშე გამოაცხადა უცხოური ვალუტის ბრუნვა და ამ ყველაფერთან ერთად მოსპო ტურისტული ინდუსტრია.
მიუხედავად ამისა, ბოლო დროს, მთავრობის მიერ ტურიზმის ხელშეწყობისაკენ გადადგმულმა ნაბიჯებმა, ეს სექტორი შედარებით გამოაცოცხლა.
კულტურა
კუბური კულტურა ძირითადად ესპანურ და აფრიკულ გავლენას განიცდის. სპორტი აყვანილია ეროვნული ინტერესის დონემდე. ტრადიციულად, კუბიდან უფრო მეტი წარმატებული სპორტსმენია, ვიდრე სხვა რომელიმე ესპანურენოვანი ქვეყნიდან. კუბაში ყველაზე პოპულარული თამაშია ბეისბოლი. სპორტის სხვა პოპულარულ სახეობებში შედის: კალათბურთი, ფრენბურთი, კრიკეტი, ათლეტიკა და ბოქსი.
მუსიკა
მინი|ადგილობრივი მუსიკის სახლი კუბური მუსიკა ძალიან მდიდარია და იგი მისი კულტურის ყველაზე პოპულარული მიმართულებაა. ამ მუსიკის ძირითადი ფორმა არის სონი, რომელიც წარმოადგენს ბაზას სხვა უფრო მეტად პოპულარული ისეთი სტილებისთვის როგორიცაა: სალსა, რუმბა, მამბო, ჩა-ჩა-ჩა. კუბური მუსიკა მოდის ადრეული აფრო-კუბური მუსუკიდან. მუსიკალური ინსტრუმენტებიდან ტრესი კუბაშია გამოგონილი, თუმცა სხვა პოპულარული კუბური ინსტრუმენტები (მაგალითად: მარაკასი, გუირო, მარიმბა, მაიჰუაკანი) ან აფრიკული ან ტაინოს ხალხის მემკვიდრეობაა. კუბელი კომპოზიტორებიდან ყველაზე ცნობილია ერნესტო ლეჩუონა. 1990-იან წლებში ჰავანა რეპის და რეგეტონის გული იყო.
სამზარეულო
მინი|ტრადიციული კერძი ropa vieja. კუბური სამზარეულო ესპანური და კარიბების სამზარეულოების ნაზავია. კუბის სამზარეულო ძირითადად შედგება: შავი ლობიოსგან, ბრინჯისგან, დაბეგვილი ხორცისგან, კუბური პურისგან, ღორის ხორცისგან ნიორით და ტროპიკული ხილისგან. ხორცეულს ძირითადად ამზადებენ დაბალ ცეცხლზე მსუბუქი სოუსებით. ძირითადი სანელებლებია: ნიორი, ძირა, ველური თავშავა და დაფნის ფოთოლი.
სქოლიო
კატეგორია:კარიბის ქვეყნები კატეგორია:ესპანურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
თინათინ ბერძენიშვილი
თინათინ ბერძენიშვილი (დ. 31 ოქტომბერი, 1979, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი და მედიამენეჯერი, საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი. არის ევროპის მაუწყებელთა კავშირის (EBU) გენდერული თანასწორობის ჯგუფის ხელმძღვანელი, ევროპის მაუწყებელთა კავშირის მედიაკომიტეტის წევრი.
2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამაგისტრო პროგრამა კინოს და სატელევიზიო მედიის ექსპერტი. 2022 წელს დაასრულა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც მიენიჭა მასობრივი კომუნიკაციის დოქტორის ხარისხი.
კარიერა
1997-1999 წლებში ჟურნალისტად მუშაობდა გაზეთ „ქართული ფილმში“. 1999-2000 წლებში იყო ტელერადიო კომპანია „აუდიენციას“ ჟურნალისტი. 2000-2003 წლებში იყო ამავე სტუდიის გადაცემა „მეალომანიას“ ავტორი და ხელმძღვანელი. 2001-2003 წლებში იყო ART-IMEDI ვიდეო პროდუქციის მენეჯერი. 2003 წელს ტელეკომპანია „იმედზე“ მიჰყავდა გადაცემა „კლიპ-ლოტო“. 2006-2009 წლებში აზერბაიჯანში სადაზღვევო-საბროკერო კომპანია NLI LTD-ის PR მენეჯერი იყო. 2012-2013 წლებში საზოგადოებრივ მაუწყებელზე მიჰყავდა რამდენიმე გადაცემა. 2011-2014 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი, 2014-2015 წლებში კი ამავე ორგანიზაციის მერკეტინგის დეპარტამენტის დირექტორი. 2015-2016 წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორი. 2016 წლის 21 ნოემბრიდან 2017 წლის 6 იანვრამდე ასრულებდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის მოვალეობას. 2017 წლის 6 იანვრიდან 2020 წლის 18 აგვისტომდე იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის პირველი მოადგილე და მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორი. 2019 წლის 4 აპრილს დაინიშნა ევროპის მაუწყებელთა კავშირის გენდერული საკითხების ჯგუფის ხელმძღვანელად. ამავე დროს, არის ევროპის მაუწყებელთა კავშირის მედიაკომიტეტისა და ცენტრალური ევროპის ქვეყნების კომიტეტის წევრი. 2020 წლის 18 აგვისტოდან 2020 წლის 25 სექტემბრამდე იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.
2020 წლის 25 სექტემბერს, თინათინ ბერძენიშვილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ გენერალურ დირექტორად აირჩია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები თინათინ
Eagle Rock Entertainment
Eagle Rock Entertainment Limited — ხმისჩამწერი ლეიბლი, დაარსებული 1997 წლის აპრილში. მისი დამაარსებლები იყვნენ სამი ყოფილი კოლეგა Castle Communications-დან: ტერი შანდი, ჯეფ კემპინი და ჯულიან პოლი. მისი სათავო ოფისი განთავსებულია ლონდონში, აქვს ოფისი ნიუ-იორკშიც. ძირითადად, დაკავებულია BD და DVD დისკების გამოშვებით, რომლებიც, ჩვეულებრივ, უკავშირდება კლასიკურ როკს და ჯგუფების დოკუმენტურ მასალას, რასაც ახორციელებს მისი დანაყოფის — Eagle Vision-ის — საშუალებით.
Eagle Rock Entertainment ადრეულ 2000-იან წლებში შეისყიდა კომპაიამ Edel Music, შემდეგ კი Mercury Private Equity-ს მფლობელობაში გადავიდა, რომელიც ახლა ცნობილია, როგორც HgCapital.
დისტრიბუციას უზრუნველყოფს კომპანია Fontana Distribution.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
მუედის რაიონი
მუედა (Mueda) — რაიონი მოზამბიკში, კაბუ-დელგადუს პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 113 742 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 14 15 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.04 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მუედა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:კაბუ-დელგადუს პროვინცია
არსებითი სახელი
არსებითი სახელი — სრულმნიშვნელობიანი სიტყვა. ატარებს საგნობრივ მნიშვნელობას —  აღნიშნავს „საგანს“ ან „მოვლენას“, საგნის ნაწილს, ან მოვლენათა მთელ ჯგუფს. მიუგებს კითხვებზე: „ვინ?“ (ქალი, კაცი, მოსწავლე, გიორგი), „რა?“ (ცხენი, სახლი, სიცოცხლე, თბილისი).
არსებითი სახელი შეიძლება იყოს კონკრეტული ან აბსტრაქტული, საზოგადო ან საკუთარი. სხვა სახელებთან ერთად იგი უპირისპირდება ერთი მხრივ ზმნებს, მეორე მხრივ — უდეტრებს. არსებითი სახელის მორფოლოგიური ნიშნები სხვადასხვა ენაში სხვადასხვაგვარია. სინთეზურ ენებში იგი ხასიათდება სიტყვათცვალებისა და სიტყვაწარმოების დიდი უნარით. წინადადებაში ასრულებს მრავალგვარ სინტაქსურ ფუნქციას, რომელთაგან ძირითადია ქვემდებარისა და დამატების გამოხატვა. ქართულ ენაში არსებითი სახელი იცვლება ბრუნვისა და რიცხვის მიხედვით. მრავალ ენაში მოეპოვება აგრეთვე სქესის ან გრამატიკული კლასის კატეგორია. ზოგიერთ ენაში (მაგ., ჩინურში) არსებითი სახელი ფორმაუცვლელია. არსებითი სახელი იბრუნვის. ერთმანეთისგან განსხვავებულია საზოგადო და საკუთარ არსებით სახელთა ბრუნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გრამატიკა კატეგორია:მეტყველების ნაწილები
რაულ ხულია
Raul Rafael Carlos Juliá y Arcelay- რაულ რაფაელ კარლოს ხულია არსელი (დაიბადა 9 მარტი, 1940 — გარდაიცვალა. 24 ოქტომბერი, 1994) — პუერტო-რიკოელი მსახიობი. ის სან-ხუანში, პუერტო რიკოში დაიბადა. ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლის დროს დაინტერესდა მსახიობობით. სწავლის დასრულების შემდეგ განაგრძო კარიერა. ადგილობრივი წარმოდგენის შემდეგ,  მსახიობმა და კომიკოსმა, ორსონ ბინმა, დაარწმუნა მასთან ნიუ-იორკში სამუშაოდ გადასულიყო. ხულიამ, რომელიც ბავშვობიდან ორენოვანი იყო, მალევე დაინტერესდა Broadway და Off-Broadway -ის პიესებით. მან ითამაშა ორსონის როლი Off-Broadway ჰიტში Your Own Thing, მე-12-ე ღამის როკ მუსიკის ფესტივალი. ასევე, თამაშობდა პუერტო-რიკოს მოგზაურობის თეატრში.
ხულია საბოლოოდ პროდიუსერმა ჯოზეფ პაპმა შენიშნა, რომელმაც შესთავაზა მუშაობა ნიუ-იორკის შექსპირის ფესტივალზე. პოპულარობის მოპოვების შემდეგ მან როლი მიიღო ორ სატელევიზიო სერიალში: სიცოცხლის სიყვარული და სეზამის ქუჩა. 1978 წელს დელაკორტის თეატრში მსახიობ  მერილ სტრიპთან ერთად შექსპირის ჭირვეულის მორჯულებაში ითამაშა. 1979 წელს ხულიამ ითამაშა ბროდვეის  სპექტაკლ ჰაროლდ პინტერის ღალატში როი შაიდერთან და ბლაით დანერთან ერთად. ამ შესრულებისთვის  მოიპოვა ნომინაცია ტონის ჯილდო და მოიპოვა დრამის სამაგიდო ჯილდო. 1974-დან 1982 წლებში ხულიამ საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის როლი მიიღო სამ ფილმში: Where's Charley?, The Threepenny Opera და Nine  1991 წელს ხულიამ ითამაშა კრისტოფერ უოკენთან ერთად ოტელოს აღორძინებაში და 1984 წელს კი ითამაშა ფილმში "Design for Living  ფრანკ ლანგელასთან  და ჯილ კლეიბიორგთან  ერთად.
კინგს კროს სენტ პანკრასი (მეტროსადგური)
კინგს კროს სენტ პანკრასი (King's Cross St. Pancras) — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც კინგს კროსის და სენტ პანკრასის რკინიგზის სადგურებს შორისაა მოქცეული.
აზერბაიჯანის დღესასწაულები
აზერბაიჯანის დღესასწაულები
რაულ ხულია
მან სახელი სხვადასხვა ფილმში შესრულებითაც გაითქვა; 1971 წელს მისი დებიუტი   ალ პაჩინოსთან ერთად ფილმში The Panic in Needle Park შედგა. 1980-იან წლებში მუშაობდა რამდენიმე ფილმზე. ხულიამ  ფილმებში Tempest and Kiss of the Spider Woman ორი ნომინაცია მიიღო ოქროს გლობუსის დაჯილდოებაზე ; ამ უკანასკნელისთვის მან მოიპოვა მიმოხილვის ეროვნული საბჭოს ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის. ის ასევე გამოჩნდა ფრენსის ფორდ კოპოლას ფილმში One from the Heart (1982), სიდნი ლუმეტის  (1986), რომერო (1989) და კლინტ ისტვუდის ახალბედა (1990). 1991 და 1993 წლებში ხულიამ განასახიერა გომეზ ადამსი The Addams Family- ის ორ კინოადაპტაციაში. 1994 წელს მან გადაიღო The Burning Season და Street Fighter ვიდეო თამაშების ფილმის ადაპტაცია. იმავე წელს ხულიამ ჯანმრთელობის რამდენიმე პრობლემა განიცადა, საბოლოოდ კი ინსულტის შემდეგ გარდაიცვალა. მისი დაკრძალვა გაიმართა პუერტო რიკოში, რომელსაც ათასობით ესწრებოდა. The Burning Season- ში მუშაობისთვის ხულიამ მოიპოვა სიკვდილის შემდეგ ოქროს გლობუსის ჯილდო, პრაიმტაიმის ემის ჯილდო და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.
აზერბაიჯანის დღესასწაულები
რესურსები ინტერნეტში
დღესასწაულები
რაულ ხულია
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:დაბადებული 1940
კინგს კროს სენტ პანკრასი (მეტროსადგური)
კატეგორია:წრიული ხაზის სადგურები კატეგორია:მეტროპოლიტენის ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები კატეგორია:ნორთერნის ხაზის სადგურები კატეგორია:პიკადილის ხაზის სადგურები კატეგორია:ვიქტორიას ხაზის სადგურები
ძაღლმაყვალა
ძაღლმაყვალა (ლათ. Rubus caesius) — ხვიარა ფესურიანი ბუჩქი ვარდისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 50-100 სმ აღწევს. ორსქესიანი, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი თეთრი ან მოვარდისფრო ყვავილები და შავი მოლეგო ფერის წვნიანი რთული ნაყოფი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
თეზის კვირაცხოვლის ეკლესია
თეზის კვირაცხოვლის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეზის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე, შემაღლებულ ადგილზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, რომელიც არქიტრავით ყოფილა გადახურული. ოდნავ შებრტყელებული ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, მის გვერდებზე - თითო ნიში. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია სატრაპეზო ქვა.
ფასადების კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურული იყო ბრტყელი კრამიტით, რომლის ანაბეჭდები შემორჩენილია გადახურვის დუღაბზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნორმან რიდუსი
ნორმან მარკ რიდუს (Norman Reedus; დ. 6 იანვარი 1969) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ის ცნობილია AMC- ის პოპულარულ საშინელებათა დრამატულ სერიალში „მოსიარულე მკვდრები“ დერილ დიქსონის როლში, ფილმში „წმინდანი ბოუნდოკიდან“ (1999) და მის გაგრძელებაში „წმინდანი ბოუნდოკიდან II:წმინდანთა დღე“ (2009) მერფი მაკმანუსის როლში. დანა II (2002), Marco in Deuces Wild (2002). მან ითამაშა უამრავ ფილმსა და სატელევიზიო სერიალში და მოდელირდა სხვადასხვა მოდის დიზაინერებისთვის (ყველაზე ცნობილი პრადა 1990-იან წლებში). რიდუსმა ასევე უზრუნველყო მოძრაობის გადაღება და ხმოვანი მოქმედება მთავარი გმირის სემ პორტერისთვის ვიდეო თამაშში სიკვდილის დაშლა (2019).
ადრეული ცხოვრება
რიდუსი დაიბადა ჰოლივუდში, ფლორიდაში, მარიანას (ძვ. იარბერი), მასწავლებლისა და აირა ნორმან რიდუსის ვაჟი. რიდუსის ბებია წარმოშობით იტალიელი იყო, ბაბუას კი ინგლისელი, შოტლანდიელი და ირლანდიელი წარმოშობა ჰქონდა. იგი დაესწრო ბეთანის კოლეჯს ლინდსბორგში, კანზასი, ერთი სემესტრის განმავლობაში. ტოკიოში ცხოვრების შემდეგ, ის გადავიდა კალიფორნიაში სამუშაოდ ჰენრი დევიდსონის მაღაზიაში ვენეციაში,კალიფორნია, და მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა შოუში, როგორც მხატვარი, ფოტოგრაფი, მოქანდაკე და ვიდეო მხატვარი. მან პირველად ითამაშა სპექტაკლში ტიფანის თეატრში სანეტ ბულვარზე. ის აღმოაჩინეს ბარში ჰოლივუდის ცენტრში, მღეროდა და ცეკვავდა, სადაც ვიღაცამ ჰკითხა, სურდა თუ არა სპექტაკლში თამაში.
მოსიარულე მკვდრები
2010 წელს რიდუსმა დაიწყო დერილ დიქსონის თამაში AMC-ის სატელევიზიო სერიალში The Walking Dead, საშინელებათა დრამა მეგობრებისა და ოჯახის წევრების ჯგუფზე, რომლებიც იბრძვიან გადარჩენისთვის ძალადობრივ აპოკალიფსურ სამყაროში, რომელიც დასახლებულია ხორციჭამია ზომბებით და რამდენიმე გადარჩენილი ადამიანით. პერსონაჟი თავდაპირველად არ იყო ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიაში, მაგრამ შეიქმნა სპეციალურად რიდუსისთვის მერლ დიქსონის პერსონაჟის აუდიტის შემდეგ. მოსიარულე მკვდრების კომიქსების შემქმნელი რობერტ კირკმანი გრძნობს, რომ დრამა გადაიქცა საკაბელო ისტორიაში ყველაზე მაღალ რეიტინგში, რომელმაც ყველა წინა რეკორდი გაანადგურა. რიდუსი იყო ნომინირებული სატურნის ჯილდოზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
ახალი ზელანდია 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ახალმა ზელანდიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეოთხედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 20 მედალი მოიპოვეს.
სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ახალი ზელანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტომას ჰიცლშპერგერი
ტომას ჰიცლშპერგერი (Thomas Hitzlsperger; დ. 5 აპრილი, 1982, მიუნხენი) — გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
კარიერა
ჰიცლშპერგერი იყო გერმანიის 19 წლამდე ნაკრების კაპიტანი. ასევე გამოდიოდა გერმანიის 21 წლამდე ნაკრებშიც, სადაც 20 მატჩი ჩაატარა და 3 გოლი გაიტანა. გერმანიის ეროვნულ ნაკრებში ტომასმა პირველი მატჩი 2004 წლის 9 ოქტომბერს ჩაატარა ირანის ნაკრების წინააღმდეგ. პირველი გოლი კი 2006 წლის 6 სექტემბერს სან-მარინოს წინააღმდეგ გაიტანა.
2008 წლის ივლისიდან 2009 წლამდე ტომასი „შტუტგარტის“ კაპიტანი იყო, ამ პოსტზე მან პორტუგალიელი ფერნანდო მეირა ჩაანაცვლა. 2009 წლის 1 დეკემბრიდან კი კაპიტანი ფრანგი მატიე დელპიერი გახდა. 2010 წლის იანვრის ბოლო დღეს ჰიცლშპერგერმა იტალიური „ლაციოს“ მაისური მოირგო, სადაც 6 მატჩი ჩაატარა და 1 გოლი გაიტანა.
2010 წლის 5 ივნისს ტომასი ინგლისური „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ ფეხბურთელი გახდა. მან კლუბთან სამ წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. 2011 წელს დატოვა „ვესტ ჰემი“ და შეუერთდა „ვოლფსბურგს“. 2012-2013 წლებში თამაშობდა „ევერტონში“. აქვე დაასრულა კარიერა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ჰომოსექსუალი სპორტსმენები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ჩესტერფილდის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ასტონ ვილას ფეხბურთელები კატეგორია:ლაციოს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ევერტონის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2005 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
აზოვის ზღვა
thumb|300px|თავთხელი აზოვის ზღვა მკვეთრად გამოირჩევა შავი ზღვისგან. აზოვის ზღვა (Азо́вское мо́ре; Азо́вське мо́ре) — ატლანტის ოკეანის აუზის განაპირა ზღვა, მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის სამხრეთ ნაწილში, შავ ზღვასთან შეერთებულია ქერჩის სრუტით. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება უკრაინა, აღმოსავლეთით რუსეთი, დასავლეთით კი ყირიმის ნახევარკუნძული.
აზოვის ზღვის წარმოქმნის თარიღად მიიჩნევა ძვ. წ. 5600 შავი ზღვის დატბორვის თეორიის მიხედვით. ამ არეალში არსებობს ნეოლითური ნამოსახლარის ნიშნები, რომელიც ამჟამად ზღვით არის დაფარული. აზოვი ანტიკურ ხანაში ცნობილი იყო სახელით მეოტიის ტბა ან ზღვა (ἡ Μαιῶτης λίμνη და Palus Maeotis).
ამჟამინდელი სახელი პოპულარული წარმოდგენით მომდინარეობს პოლოვციელი პრინცი აზუმისგან, რომელიც ამ რეგიონში მდებარე ქალაქის თავდაცვის დროს იქნა მოკლული 1067 წელს. მკვლევართა აზრით ზღვის სახელი დაკავშირებულია ქალაქ აზოვთან, ან აზაკთან, რაც თურქულად „დაბალს“ ნიშნავს, მისი მდებარეობის მითითებით.
ზღვა 340 კმ-ია სიგრძეში, 135 კმ — სიგანეში და 37 555 კმ² ფართობი უჭირავს. ზღვაში ჩამდინარე მთავარი მდინარეებია დონი და კუბანი, რაც განაპირობებს ზღვის შედარებით დაბალ მარილიანობას, ზოგიერთ ნაწილებში კი სრულ სიმტკნარეს. ეს მდინარეები ასევე დიდი რაოდენობით სილას ლექავენ აზოვში.
აზოვის ზღვის სიღრმე ყველაზე მცირეა მსოფლიოში და საშუალოდ 13 მეტრს შეადგენს. ფაქტობრივად, სილის დანალექის დაგროვების ჟამს მისი საშუალო სიღრმე 1 მეტრსაც არ აღემატება, განსაკუთრებით ტაგანროგის ყურესთან. მთავარი დინება საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებისაა, ხოლო ტალღები კი დროდადრო 5 მეტრს აღწევს. ზამთარში ზღვის დიდი ნაწილი ყინულითაა დაფარული.
ზღვის მნიშვნელოვანი პორტებია ბერდიანსკი, მარიუპოლი, დონის როსტოვი, ტაგანროგი და იეისკი. ზღვას ორი არხი უკავშირდება: ვოლგა-დონის არხი და მანიჩის არხი, რომელიც მას კასპიის ზღვასთან აკავშირებს. ზღვა აქტიურად გამოიყენება თევზჭერისთვის, ასევე გაზისა და ნავთობის მოსაპოვებლად.
ისტორიულად ზღვა მდიდარი იყო წყლის ფლორითა და ფაუნით, თუმცა ზედმეტი თევზჭერისა და დაბინძურებისგან მან ბოლო დროს შესამჩნევად იკლო.
შესწავლის ისტორია
აზოვის ზღვის შესწავლაში, ძირითადად, გამოიყოფა სამი ეტაპი:
„პონტოს ევქსინოსი” და „მეოტია” რუკაზე პირველად პტოლემემ დაიტანა. მან, ასევე, განსაზღვრა აზოვის ზღვის ქალაქების, ესტუარებისა და პლატფორმების გეოგრაფიული კოორდინატები.
1068 წელს ტმუტარაკანის თავადმა, გლებ სვიატოსლავიჩმა გაყინულ ზღვაზე გაზომა მანძილი ქერჩსა და ტამანს შორის, რაც დასტურდება ტმუტაკანის ქვის წარწერით.
კლიმატი
აზოვის ზღვას მცირე ფართობი უჭირავს და თითქმის მთლიანად ხმელეთითაა გარშემორტყმული. აქედან გამომდინარე, მისი კლიმატი კონტინენტურია ცივი ზამთრითა და ცხელი და მშრალი ზაფხულით. შემოდგომა-ზამთარში ამინდს განაპირობებს ციმბირის ანტიციკლონი, რომელსაც ცივი და მშრალი ჰაერი მოაქვს ციმბირიდან 4-7 მ/წმ (ზოგჯერ 15 მ/წმ) სიჩქარის ქარით. ამ ქარებს შეუძლიათ ზამთრის ჩვეულებრივი ტემპერატურა — -1 -5 °C, -30 °C-მდე შეამცირონ. შუა ზაფხულში ტემპერატურა 23-25 °C-დან მაქსიმალურ 40 °C-მდე მერყეობს. ზაფხულში ქარები სუსტია, ჩვეულებრივ 3-5 მ/წმ. ნალექები წელიწადში 312-დან 528 მმ-მდე მერყეობს. ზაფხულში 1,5-2 ჯერ მეტი ნალექი მოდის ვიდრე ზამთარში. მინიატიურა|მარცხნივ|ყინულმჭრელი აზოვის ზღვაზე. ზამთარში წყლის საშუალო ტემპერატურა 0-1 °C-ია (2-3 °C ქერჩის სრუტეში), ხოლო ზაფხულში — 24-25 °C მაქსიმალურ, 28 °C-მდე ღია ზღვაში და 30 °C-ზე მეტი სანაპიროს სიახლოვეს. ზაფხულის განმავლობაში, წყლის ზედაპირი, როგორც წესი, ოდნავ უფრო თბილია, ვიდრე ჰაერი. მცირე სიღრმის გამო წყლის ტემპერატურა, ჩვეულებრივ, სიღრმეში მხოლოდ 1 გრადუსით მცირდება, თუმცა ცივ ზამთარში ტემპერატურის სხვაობამ შესაძლოა 5-7 °C-ს მიაღწიოს.
ზღვის წყალმარჩხობა და დაბალი მარილიანობა განაპირობებს ზამთარში მის გაყინვას. ზღვია შეიძლება დეკემბრიდან მარტამდე ნებისმიერ დროს გაიყინოს, თუმცა, ჩვეულებრივ, ეს თებერვალში ხდება. ყინულის სისქე ზღვის უმეტეს ნაწილში 30-40 სმ-ს აღწევს, ტაგანროგის ყურეში კი მან შესაძლოა 60-80 სმ-ს მიაღწიოს. აღსანიშნავია, რომ ყინული ხშირად მეტად არასტაბილურია. ზამთარში ზღვის ყინულისაგან გათავისუფლებამდე მასზე ნავიგაცია წყდება.
ფლორა და ფაუნა
ზღვის ფლორა და ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია. აქ ბინადრობს დაახლოებით 180 ჯიშის თევზი და 300 სახეობაზე მეტი უხერხემლო. აზოვის ზღვა ტრადიციულად ძალიან კომფორტული იყო თევზრეწვისათვის, რაც განპირობებული იყო ზღვის წყალმარჩხობით, წყლის საკმაოდ მაღალი ტემპერატურითა და მრავალფეროვანი ფაუნით, თუმცა ბოლო პერიოდში სხვადასხვა ფაქტორის გამო აღნიშნულ დარგში უკუსვლა აღინიშნება.
მდინარეები
ზღვის მცირე ფართობი განაპირობებს მისი აუზის ტერიტორიის სიმცირესაც. აზოვის ზღვაში ჩამდინარე მდინარეებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია დონი და ყუბანი.
სქოლიო
კატეგორია:შავი ზღვა კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კვიეტიზმი
კვიეტიზმი (ფრ. quiétisme, ლათინური quies-დან, "მშვიდი", "აუღელვებელი") — რელიგიურ-ეთიკური მოძღვრება, რომელიც ქადაგებს სამყაროსადმი მისტიკურ-მჭვრეტელობით დამოკიდებულებას. პასიურ სულიერ სიმშვიდეს, ღვთის ნებისადმი სრულ მორჩილებას, სიკეთისა და ბოროტისადმი, სამოთხისა და ჯოჯოხეთისადმი გულგრილ დამოკიდებულებას. აღმოცენდა XVII ს. ბოლოს კათოლიციზმში და გამოხატავდა პაპობისა და ინკვიზიციის მიმართ მზარდ ოპოზიციას. კვიეტიზმის მოძღვრების თანახმად, ტანჯვასთან შეგუებული და სამყაროსგან განდგომილი სული მთლიანად იძირება ღვთიურ სიყვარულში.
კათოლიკური ეკლესია და განსაკუთრებით იეზუიტები მკაცრად ილაშქრებდნენ კვიეტიზმის წინააღმდეგ. 1685 წელს საგანგებო საეკლესიო კომისიამ კვიეტიზმი დაგმო, როგორც უზნეო, ერეტიკული მოძღვრება. ტერმინი კვიეტიზმი შემდგომში სინონიმი გახდა პასიურობისა, მორჩილებისა და თავშეკავებისა. ამ მხრივ კვიეტიზმს ბევრი საერთო აქვს აღმოსავლურ რელიგიასთან. კვიეტიზმის ელემენტები შეინიშნება ტოლსტოველობაშიც.
''ო. გაბიძაშვილი''
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსიქოლოგიური მდგომარეობა კატეგორია:კათოლიციზმი კატეგორია:ქრისტიანული მისტიციზმი
თეზის წმინდა გიორგის ეკლესია
თეზის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეზის ცენტრში. თარიღდება XIX საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია (7,6 X 4,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კონსტრუქციის ნაწილებში (კამარა, საყრდენი თაღი, კონქი) გამოყენებულია აგური. 1978 წელს სოფლის მოსახლეობას ეკლესია თავისი სახსრებით შეუკეთებია, განუახლებია ეკლესიის და გალავნის კედლები. ეკლესია მოხატული ყოფილა. ამჟამად ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია.
აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონის წვერზე დგას გუმბათიანი ეკლესიის მოდელი. კედლები დასრულებულია აგურის საფეხურებიანი ლავგარდნით. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით.
კაბო-ვერდე
კაბო-ვერდეს რესპუბლიკა (Cabo Verde, ასევე მწვანე კონცხის კუნძულები) — სახელმწიფო ამავე სახელწოდების მქონე კუნძულების არქიპელაგზე ატლანტის ოკეანეში, აფრიკის დასავლეთ სანაპიროდან 570 კმ-ში. ქვეყანა მოიცავს 10 ვულკანური წარმოშობის კუნძულს, რომელთა საერთო ტერიტორია 4033 კმ²-ია.
თეზის წმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კაბო-ვერდე
1990-იანი წლებიდან კაბო-ვერდეში მოქმედებს სტაბილური წარმომადგენლობითი დემოკრატია და ის აფრიკაში ერთ-ერთ ყველაზე განვითარებულ სახელმწიფოდ ითვლება. ბუნებრივი რესურსების არარსებობის გამო, ქვეყნის განვითარებადი ეკონომიკა ძირითადად სერვისებზეა ორიენტირებული, როგორიცაა ტურიზმი და უცხოური ინვესტიციები. მოსახლეობა დაახლოებით 550 000-ია. მოსახლეობა აფრიკული და ევროპული წარმოშობის არიან. უმეტესობა კათოლიკე ქრისტიანია, რაც პორტუგალისს მმართველობითაა გამოწვეული. კაბო-ვერდე აფრიკის კავშირის წევრი სახელმწიფოა.
ეტიმოლოგია
ქვეყანას კაბო-ვერდე დაარქვეს ახლომდებარე კაპ-ვერტის ნახევარკუნძულის გამო,რომელიც სენეგალის სანაპიროზე მდებარეობს. 1944 წელს ადგილს კაბო ვერდე ანუ მწვანე კონცხი ეწოდა.
ისტორია
ევროპელების გამოჩენამდე კაბო-ვერდეს კუნძულები სრულიად დაუსახლებელი იყო. ისინი აღმოაჩინეს გენუელებმა და პორტუგალიელმა ნავიგატორებმა 1456 წელს.პორტუგალიის ოფიციალური ჩანაწერების თანახმად, ტერიტორია პირველად აღმოჩენილი გენუაში დაბადებული ანტონიო დე ნოლის მიერ იყო, რომელიც შემდგომში კაბო-ვერდეს გუბერნატორად პორტუგალიის მეფემ აფონსუ V-მ დანიშნა. კაბო-ვერდეს არქიპელაგის აღმოჩენაში მონაწილეობა მიიღეს:პორტუგალიელმა დიეგო გომესმა და იტალიელმა ალვის კადამოსტომ.
1942 წელს პორტუგალიელები ჩამოსახლდნენ სანტიაგოს კუნძულის ტერიტორიაზე და დააარსეს დასახლება რიბეირა გრანდე (მას ახლა ციდადე ველჰა ანუ ძველი ქალაქი ეწოდება). რიბერა გრანდე ევროპელების პირველი მუდმივი დასახლება იყო ტროპიკებზე.
XIX საუკუნეში მონებით ვაჭრობის აკრძალვამ ქვეყანაში ეკონომიკური კრიზისი გამოიწვია. ამასთან, კუნძულის მდებარეობა ატლანტიკური სატრანსპორტო მიმოსვლისთვის იდეალური აღმოჩნდა. შესანიშნავი ნავსადგური, რომელიც ქალაქ მინდელოში მდებარეობდა XIX საუკუნში მნიშვნელოვან კომერციულ ცენტრად იქცა. დიპლომატი ედმუნდ რობერტსი კაბო-ვერდეს 1832 წელს ესტუმრა. კაბო-ვერდე ჩარლზ დარვინის მოგზაურობის პირველი გაჩერება გახდა.
დამოუკიდებლობა (1975)
1974 წლის აპრილის რევოლუციის შედეგად კაბო-ვერდეში აქტიური პოლიტიკური მოძრაობა ჩამოყალიბდა. 1975 წლის 30 ივნისს, კაბო-ვერდემ აირჩია ეროვნული ასამბლეა, რომელმაც მიიღო დამოუკიდებლობის ხელშეკრულება პორტუგალიიდან 1975 წლის 5 ივნისს.
პოლიტიკა
მინი|225x225პქ|კაბო-ვერდეს პრეზიდენტის [[ჟორჟ კარლუშ ფონსეკა და მისი მეუღლის ლიგია ფონსესას შეხვედრა აშშ-ის პრეზიდენტ ბარაკ ობამასა და მიშელ ობამასთან 2014 წელს.]] კაბო-ვერდე ნახევრად-საპრეზიდენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიული რესპუბლიკა. 2018 წლის დემოკრატიის ინდექსის თანახმად, ის აფრიკის ყველაზე დემოკრატიულ ქვეყნებს შორისაა, ქვეყანა მსოფლიოში 26-ე ადგილს იკავებს. ქვეყნის კონსტიტუცია - მიღებულია 1980 წელს და შესწორდა 1992, 1995 და 1999 წლებში. პრეზიდენტი არის სახელმწიფოს მეთაური და ირჩევა ხალხის მიერ 5 წლის ვადით.
საგარეო ურთიერთობები
მარცხნივ|მინი|306x306პქ|ლურჯად: ქვეყნები სადაც კაბო-ვერდეს საელჩოები მდებარეობს;  წითლად: კაბო-ვერდე კაბო-ვერდე მიჰყვება არათანმიმდევრულ პოლიტიკას და ეძებს თანამშრომლურ ურთიერთობებს ყველა მეგობარ სახელმწიფოთან. ანგოლას, ბრაზილიის, ჩინეთის, ლიბიის, კუბის, საფრანგეთის, გერმანიის, პორტუგალიის, ესპანეთის, სენეგალის, რუსეთის, ლუქსემბურგის და შეერთებულ შტატების საელჩოები პრაიაში მდებარეობს. კაბო-ვერდე ინარჩუნებს ენერგიულ, აქტიურ საგარეო პოლიტიკას, განსაკუთრებით აფრიკის ქვეყნებთან მიმართებაში.
პორტუგალიურენოვანი ქვეყნების თანამეგობრობის დამფუძნებელი. ასევე არის ლუზოფონების წევრი, რომლის წევრ ქვეყნებშიც პორტუგალიური ენა ყველაზე გავრცელებული და ოფიციალური ენაა.
2007 წლიდან კაბო-ვერდეს ევროპის კავშირის სპეციალური პარტნიორობის სტატუსი აქვს მინიჭებული.
2017 წელს კაბო-ვერდემ ხელი მოაწერა გაეროს ხელშეკრულებას ბირთვული იარაღის აკრძალვის შესახებ.
სამხედრო ძალა
კაბო ვერდეს სამხედრო ძალა შედგება ეროვნული გვარდიისა და სანაპირო დაცვისგან; 2005 წლის მონაცემებით ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის 0.7% იხარჯება სამხედროზე ზრუნვაზე.
ლინგვისტური სამშობლო
ლინგვისტური სამშობლო, ურჰაიმატი (Urheimat; „თავდაპირველი სამშობლო“) — რეგიონი სადაც ფუძეენა ვრცელდებოდა მანამდე, სანამ ის შვილობიდ ენებად დაიყოფოდა. ფუძეენა აღნიშნავს მონათესავე ენათა ჯგუფის რეკოსტრუკტირებულ ან ისტორიულად დამოწმებულ საერთო წინაპრულს ენას. ენობრივი ოჯახის ასაკის მიხედვით, ფუძეენის სამშობლო შესაძლოა მიახლოებული სიზუსტით დადგინდეს (მაგ. ისტორიულ მიგრაციებთან დაკავშირებით) ან დარჩეს გაურკვეველი. ენათმეცნიერული მტკიცებულებების გარდა, პრეისტორიული ენის სამშობლო შესაძლოა დადგინდეს სხვადასხვა დისციპლინების მეშვეობით, როგორიც არი არქეოლოგია და არქეოგენეტიკა.
კაბო-ვერდე
გეოგრაფია
მარცხნივ|მინი|271x271პქ|კაბო-ვერდეს კუნძულების სატელიტური ფოტო 2010 წ. კაბო-ვერდეს არქიპელაგი მდებარეობს ატლანტის ოკეანეში, აფრიკის კონტინენტის დასავლეთ სანაპიროდან დაახლოებით 570 კილომეტრში (350 მილი), სენეგალის, გამბიისა და მავრიტანიის მახლობლად, ქვეყანა მაკარონეზიის ეკორეგიონის ნაწილია. იგი მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 14° და 18° და აღმოსავლეთ გრძედის 22° და 26°-ს შორის. ქვეყნის მთლიანი ფართობი 4033 კვ.კმ.-ია.
კუნძულები ორ ძირითად ჯგუფად იყოფა:
ყველაზე დიდი კუნძული, როგორც ზომით, ისე მოსახლეობის რაოდენობით არის სანტიაგო,სადაც მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი პრაია.
კაბო-ვერდეს კუნძულებიდან სამი: სალ, ბოა ვისტა და მაიო ბრტყელი, ქვიშიანი და მშრალია. დანარჩენი კუნძულები მეტად მცენარეებითაა დაფარული.
კლიმატი
კაბო-ვერდეს კლიმატი მეტად რბილია ვიდრე კონტინენტური აფრიკის კლიმატი. კუნძულების გარშემო შემორტყმული ზღვა კუნძულებზე ტემპერატურას აზომიერებს, ხოლო ატლანტიკური ცივი ნაკადები არქიპელაგის გარშემო მშრალ ატმოსფეროს ქმნის.
ეკონომიკა
მინი|210x210პქ|კაბო-ვერდული სამგზავრო თვითმფრინავი კაბო-ვერდეში ბუნებრივი რესურსების სიმცირისდა მიუხედავად, ქვეყნის ეკონომიკა მზარდია. ქვეყნის მთავარ შემოსავალს სხვა ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარება წარმოადგენს. 2007 წელს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ კაბო-ვერდეს განვითარებადი ქვეყნის სტატუსი მიანიჭა.
კაბო-ვერდეს ათი ძირითადი კუნძულიდან მხოლოდ ხუთზეა შესაძლებელი სასოფლო-სამეურნეო წარმოება. საკვები პროდუქტების 90%-ზე მეტი ქვეყანაში იმპორტირებულია. მინერალური რესურსებიდან აღსანიშნავია: მარილი, პოზოლანა (ვულკანური კლდე, რომელიც გამოიყენება ცემენტის წარმოებაში) და კირქვა. კაბო-ვერდეს მეღვინეობა უმეტესად პორტუგალიური სტილის მეღვინეობას წააგავს. მიუხედავად იმისა, რომ წარმოებული ღვინო შიდა ბაზარზეა მორგებული, უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ახლახან კაბო-ვერდულმა ღვინომ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. მინი|213x213პქ 2008 წლის 23 ივნისს, კაბო-ვერდე მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წევრი სახელმწიფო გახდა.
ტურიზმი
ქვეყნის სამომავლო ეკონომიკური პერსპექტივები დიდწილად არის დამოკიდებული დახმარების ნაკადის შენარჩუნებაზე, ტურიზმის წახალისებაზე, გზავნილებზე, მეზობელ აფრიკის ქვეყნებში შრომით სამუშაოს შესრულებაზე და მთავრობის განვითარების პროგრამის იმპულსიზე.
დემოგრაფია
მინი|275x275პქ|კაბო-ვერდეს მოსახლეობის პირამიდა, 2005 წ. ოფიციალური აღწერის შედეგად დადგინდა, რომ კაბო-ვერდეს მოსახლეობა 2013 წლის მონაცემებით 512 096 ადამიანია. რომელთაგან უმეტესობა 236 000 ადამიანი სანტიაგოს კუნძულზე ცხოვრობს. კაბო-ვერდეს არქიპელაგი იყო დაუსახლებული, როდესაც პორტუგალიელებმა ის 1456 წელს აღმოჩინეს. კაბო-ვერდეს თანამედროვე მოსახლეობა წარმოშობით ევროპელი დევნილებისა და აფრიკელი მონების ნაზავია, რომლებიც კუნძულებზე პორტუგალიელების პლანტაციებზე სამუშაოდ მიიყვანეს. მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი მულატია, რომლებსაც პორტუგალიურ ენაზე მესტიჩოს ეძახიან.
ევროპულ მოსახლეობაში შედიოდა თანამედროვე ქვეყნის ტერიტორიაზე ჩამოსახლებული პორტუგალიელი მუსლიმები და პორტუგალიელი ებრაელები, ტერიტორიაზე დასახლდნენ ესპანელი და იტალიელი მეზღვაურები. ემიგრანტები იყვნენ ნიდერლანდებიდან, საფრანგეთიდან, ბრიტანეთიდან, არაბული ქვეყნებიდან (განსაკუთრებით ლიბანიდან და მაროკოდან), ჩინეთიდან (განსაკუთრებით მაკაოდან), ინდოეთიდან, ინდონეზიიდან, სამხრეთ ამერიკიდან და ჩრდილოეთ ამერიკიდან (პორტუგალიური და აფრიკული წარმოშობის ხალხი).
მოსახლეობის 65%-ზე მეტი ქალაქებში ცხოვრობს. წერა-კითხვის დონე 89%-ია. გენეტიკურმა კვლევამ გამოავლინა, რომ კაბო-ვერდეში მოსახლეობის წინაპარი უპირატესად ევროპელია მამრობითი ხაზით, ხოლო დასავლეთ აფრიკელი ქალის ხაზით; ეს რომ შევაჯამოთ, მოსახლეობის 56% აფრიკელია და 44% კი - ევროპელი.  მარცხნივ|მინი|სანტიაგოში მცხოვრები ხალხი
ენები
კაბო-ვერდეს ოფიციალური ენა პორტუგალიურია. ამ ენაზე მიმდინარეობს სწავლება და ადგოლობრივი ხელისუფლებისთვისაც სამუშაო ენას სწორედ პორტუგალიური წარმოადგენს. ის ასევე გამოიყენება ტელევიზიაში, გაზეთებში და რადიოში.
კაბო-ვერდული კრეოლი კაბო-ვერდელებისათვის მშობლიურ ენას წარმოადგენს. მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ითხოვს, რომ ეს ენა ქვეყანაში პორტუგალიურის თანასწორი იყოს. კაბო-ვერდული კრეოლი პორტუგალიურისა და აფრიკული ენების ნაზავს წარმოადგენს. კრეოლმა პრესტიჟი ქვეყნის პორტუგალიისგან დამოუკიდებლობის შემდეგ მოიპოვა.
რელიგია
მოსახლეობის 95% ქრისტიანია. 2007 წლის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობის 85% კათოლიკე ქრისტიანები იყვნენ. ქვეყანაში მცირე მუსლიმური დასახლებებია. რამდენიმე კუნძულზე ებრაული დასახლებებია შემორჩენილი. ათეისტთა რიცხვი ქვეყანაში 1%-ზე დაბალია.
კულტურა
მარცხნივ|მინი|282x282პქ|[[სეზარია ევორა]] კაბო-ვერდეს კულტურა აფრიკული და ევროპული ელემენტების ნაზავია. კაბო-ვერდეს შემთხვევა შეიძლება განლაგდეს აფრიკის ერების გვერდით, რომლებიც ევროპული რასის დაპყრობის მსხვერპლნი გახდნენ. ქვეყანაში ფეხბურთის თამაში და საეკლესიო საქმიანობა არის სოციალური ინტერაქციისა და გართობის ტიპური წყარო. პრაჩაზე სეირნობა კაბო-ვერდელებისათვის ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი საქმიანობაა სადაც ისინი ხვდებიან მეგობრებს. ამ ყველაფერს რეგულარული სახე აქვს.
მუსიკა
კაბო-ვერდელი ხალხი ცნობილია თავისი მუსიკალური თვისებებით, რაც კარგად გამოხატულია ისეთი პოპულარული აქტივობებით, როგორიცაა მაგალითად მინდელოს კარნავალი. კაბო-ვერდეს მუსიკა შეიცავს „აფრიკის, პორტუგალიის და ბრაზილიის ელემენტებს.“. კაბო-ვერდეს ეროვნული მუსიკა არის მორნა, მელანქოლიური და ლირიკული სიმღერის ფორმა, რომელიც კაბო-ვერდულ კეროლზე სრულდება. 1000 მორნას შემდეგ მუსიკის ყველაზე პოპულარული სახეობა კოლადეირაა. ასევე ფუნანა და ბატუქი. სეზარია ევორა მსოფლიოში ყველაზე ცნობილი კაბო-ვერდელი მომღერალია, რომელიც ცნობილია როგორც „ფეხშიშველი დივა“. ის სცენაზე ფეხშიშველი გადიოდა, რითაც საკუთარი ქვეყნის უსახლკარო და ღარიბ ქალებსა და ბავშვებს თანაუგრძნობდა. სხვა ცნობილი კაბო-ვერდელი მომღერლები არიან: მაირა ანდრადე, ლურა და სარა ტავერესი. მინი|228x228პქ|კაჩუპა
სამზარეულო
კაბო-ვერდული კერძები ძირითადად შეიცავს თევზს და ისეთ მნიშვნელოვან საკვებს, როგორიცაა სიმინდი და ბრინჯი. წლის მანძილზე ხელმისაწვდომი ბოსტნეული არის კარტოფილი, ხახვი, პომიდორი, კომბოსტო და გამხმარი ლობიო. ბანანი და ნესვი მთელი წლის მანძილზე არის ხელმისაწვდომი, ხოლო მანგო და ავოკადო სეზონურ ხილს წარმოადგენს.
ყველაზე პოპულარული კაბო-ვერდული საკვები კაჩუპაა, რომელიც შეიცავს ნელ ცეცხლზე მომზადებულ სიმინდს, ლობიოს მარცვლებს და თევზს ან ხორცს. ყველაზე გავრცელებული აპეტაიზერი პასტელია, რომელიც ზეთში იწვება და შემდეგ თევზით ან ხორცით ივსება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაბო-ვერდე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:პორტუგალიის ყოფილი კოლონიები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
მუიდუმბის რაიონი
მუიდუმბი (Muidumbe) — რაიონი მოზამბიკში, კაბუ-დელგადუს პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 72 840 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 987 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.66 კაცი კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:კაბუ-დელგადუს პროვინცია
Leptogenys iridipennis
Leptogenys iridipennis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები