cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მანიკალენდი
გეოგრაფია
მანიკალენდის პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს უკიდურეს აღმოსავლეთში, მოზამბიკის საზღვრის გასწვრივ. პროვინციის ფართობი შეადგენს 36 459 კმ²-ს. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს ზიმბაბვეს ყველაზე უფრო მაღალი მთა — ნიანგანი (სიმაღლე ზღვის დონიდან 2592 მეტრი).
ისტორია
XIX საუკუნეში თანამედროვე მანიკალენდის ტერიტორიაზე მდებარეობდა დიდი ბრიტანეთის კოლონია მანიკალენდი.
მოსახლეობა
2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 752 698 ადამიანს   ; ისინი უმეტესად შონას ხალხს წარმოადგენენ.
პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:
მახასიათებელი ნაკლი (ფილმი)
მახასიათებელი ნაკლი (Inherent Vice) — 2014 წლის ამერიკული დეტექტიური ჟანრის ფილმი. დაფუძნებულია თომას პინჩონის ამავე სახელწოდების რომანზე.
მანიკალენდი
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|300px|მანიკალენდის პროვინციის რაიონები. პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:
მახასიათებელი ნაკლი (ფილმი)
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1970 წელს ლოს-ანჯელესში. ფილმის მთავარი გმირია კერძო დეტექტივი ლარი „დოკ" სპორტელო. სპორტელო ჰიპია, ეწევა მარიხუანას, მაგრამ კარგი დეტექტივია. მასთან ძველი შეყვარებული შატსა მიდის თხოვნით, რომ საკმაოდ ჩახლართული საქმის გამოძიებაში დაეხმაროს. სპორტელო გაუგებარ ამბებში ეხვევა, მისი ყოფილი შეყვარებული კი მოულოდნელად ქრება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:პოლ ტომას ანდერსონის ფილმები კატეგორია:დეტექტიური ფილმები
მანიკალენდი
სქოლიო
კატეგორია:ზიმბაბვეს პროვინციები
კეი აივი
კეი ელენ აივი (Kay Ellen Ivey; დ. 15 ოქტომბერი, 1944, კემდენი, ალაბამა — ამერიკელი პოლიტიკოსი, რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელი. ალაბამის შტატის 54-ე გუბერნატორი 2017 წლიდან. იგი არის მეორე ქალბატონი აღნიშნულ თანამდებობაზე. ალაბამის შტატის პირველი გუბერნატორი ქალბატონი იყო ლიორლინ უოლესი (1967-1968 წწ.).
ბიოგრაფია
კეი აივი დაიბადა 1944 წლის 15 ოქტომბერს ალაბამის შტატის პატარა ქალაქ კემდენში, რომლის მოსახლეობაც 1000 ადამიანზე ნაკლებია, ამ მის ბაბუას ჰქონდა მესაქონელობის ფერმა. 1960 წელს მას პირველად ჰქონდა შეხება პოლიტიკასთან როდესაც წარმოადგენდა ოლქის საშუალო სკოლას შტატის დონეზე. შემდეგ წარმოადგენდა ალაბამას ვაშინგტონში, სადაც გაიცნო სენატორი მარგარეტ ჩეიზ-სმიტი — პირველი ქალი აშშ-ის ისტორიაში, რომელიც სხვადასხვა დროს იყო აშშ-ის კონგრესის ორივე პალატის  წევრი. აივიმ დაასრულა ობერნის უნივერსიტეტი, სწავლის განმავლობაში იყო საზოგადოება „ალფა-გამა-დელტა“-ს პრეზიდენტი, ასევე ოთხი წლის განმავლობაში იყო სტუდენტური თვითმმართველობის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა ლიორლინ უოლისის წინასაარჩევნო კამპანიაში, რომელიც 1967 წელს გახდა პირველი ქალი-გუბერნატორი ალაბამაში. ამავე წელს კეი აივი გათხოვდა და საცხოვრებლად გადავიდა კალიფორნიაში. მოგვიანებით დაბრუნდა მშობლიურ შტატში და მუშაობა დაიწყო Merchants National Bank-ში სადაც კურირებდა სკოლებში ფინანსური განათლების პროგრამას. 1979 წელს დატოვა საბანკო საქმიანობა და დაუბრუნდა პოლიტიკას, დაიწყო მუშაობა გუბერნატორ ფობ ჯეიმსის აპარატში, ხოლო მოგვიანებით ალაბამის უმაღლესი განათლების კომისიაში. 2010 წელს აირჩიეს ალაბამის ვიცე-გუბერნატორად, ხოლო 2014 წელს — გუბერნატორად.
ალაბამის გუბერნატორი
2017 წლის 10 აპრილს გუბერნატორი რობერტ ბენტლი გადადგა თანამდებობიდან, რადგან მის წინააღმდეგ დაიწყო იმპიჩმენტის პროცედურა, ადანაშაულებდნენ ფინანსურ მაქინაციებში და კავშირში დამხმარესთან. ამავე დღეს გუბერნატორის თანამდებობას კეი აივი იკავებს, როგორც შტატის ლეიტენანტ-გუბერნატორი (კონსტიტუციით გუბერნატორის შემდეგ პირველი თანამდებობის პირი). 2018 წლის 6 ნოემბერს გაიმარჯვა გუბერნატორის არჩევნებში, რომელშიც მისი მოწინააღმდეგე იყო დემოკრატი უოლკერ მედოქსი. დამკვირვებლების აზრით აივის გამარჯვებას ხელი შეუწყო ალაბამაში უმუშევრობის დაბალმა მაჩვენებელმა. 2019 წლის 15 მაისს ხელი მოაწერა შტატის კანონს, ბილიკ 314 „აქტი ადამიანის ცხოვრების დაცვის შესახებ“, რომელიც ეხებოდა აბორტის თემას და აშშ-ში 1979 წლიდან მოყოლებული ყველაზე მკაცრი იყო. აქტი აბორტის გაკეთებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში უშვებდა, თუ ორსულობა ქალისთვის სასიკვდილო საფრთხეს შეიცავდა, არ წარმოადგენდა გამონაკლისს გაუპატიურებისა და ინცესტის მსხვერპლთათვის. კანონი ასევე ითვალისწინებდა ექიმების წინააღმდეგ სანქციებს. ოპერაციის უკანონოდ ჩატარების შემთხვევაში მიესჯებოდათ 99 წლამდე ვადით პატიმრობა.
პირადი ცხოვრება
აივი გათხოვილი და ქმარს დაშორებულია ორჯერ და შვიულები არ ჰყავს. მისი პირველი ქმარი იყო ბენ ლარავია. 2019 წელს დაუდგინეს ფილტვის კიბო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ალაბამის გუბერნატორები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აშშ-ის რესპუბლიკური პარტიის წევრები
ზაალ კვაჭატაძე
ზაალ კვაჭატაძე (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). საერთაშორისო ტურნირის (ფელიქს შტამის მემორიალი) ოქროს მედლის მფლობელი ( 2014, ვარშავა, პოლონეთი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2015, სამოკოვი, ბულგარეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოკრივეები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
მირიან მელუა
მირიან მელუა (დ. 3 აგვისტო, 1903, ასკანა — გ. 1991) — ქართველი პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
მირიან მელუა წარმოშობით ოზურგეთიდან იყო. დაიბადა ლუკა მელუასა და ვრისიმე თავართქილაძის ოჯახში, სადაც შვიდი ბავშვი იზრდებოდა. საშუალო სასწავლებელს ამთავრებდა, როცა ეზიარა სოციალისტურ იდეებს, გახდა ახალგაზრდა სოციალისტი. ჯერ კიდევ სკოლის მოსწავლე პასუხსაგებ პარტიულ დავალებებს ასრულებდა. სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტი იყო, როცა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. გათავისუფლების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ჯერ თურქეთში გადავიდა არალეგალურად, 1924 წლის დეკემბერში კი მარსელში ჩავიდა და ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. მარსელიდან ტულუზაში გადაინაცვლა, შემდეგ სოშოში და ბოლოს პარიზში. 1936 წელს იქორწინა მარო ბარნოვზე. მარიამ ბარნოვი ცხრა წლამდე გორში იზრდებოდა ბებიასთან. დედით ობოლი იყო. მამამისი — ნიკოლოზ ბარნოვი წითელი არმიის წინააღმდეგ იბრძოდა და საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ იძულებული გახდა, სამშობლოდან წასულიყო. 1922 წელს პატარა მარიამმაც დატოვა საქართველო და ოჯახთან ერთად ვარშავის გავლით ჩავიდა პარიზში. იზრდებოდა კათოლიკურ პანსიონში, მაგრამ მართლმადიდებლობის ერთგული დარჩა და შვილებიც ამ რწმენით გაზარდა.
მირიანმა და მარომ სანიმუშო ქართული ოჯახი შექმნეს. შეეძინათ ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. მირიან მელუა ვერასოდეს შეეგუა საქართველოს ოკუპაციას. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო და მთელი ცხოვრება შეძლებისდაგვარად იბრძოდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. ემიგრაციაში პოლიტიკურ ლიდერად ირაკლი წერეთელი აირჩია და მისი პიროვნებისა და იდეების ერთგული დარჩა სიკვდილამდე. თავის შესაძლებლობას უშურვებლად ახმარდა ქართული ემიგრაციის ეროვნულ-პოლიტიკურ თუ კულტურულ საქმიანობას. წლების განმავლობაში იყო ქართველ მწერალთა და ჟურნალისტთა საზოგადოების გამგეობისა და პარიზში გამომავალ ჟურნალ „სოციალისტური აზრის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ემიგრაცია მას უმადლის, შალვა სკამკოჩაიშვილთან ერთად, „ქართული ლექსიკონის“ გამოცემას (პარიზი,1948). გარდა ამ ლექსიკონისა მირიან მელუას რუბენ ყიფიანთან ერთად, ირაკლი წერეთლის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით მოუმზადებია და 1960 წლის მაისში, მიუნხენში, გამოუცია კრებული „სოციალისტური აზრი“. მირიან მელუა გარდაიცვალა 1991 წელს. დაკრძალულია ლევილის ძმათა სასაფლაოზე. აქვეა დაკრძალული მისი მეუღლე, მარიამ ბარნოვი (1913–1999) და ვაჟები — ლუკა (1936–2010) და მირიანი (1942–2021). 2003 წელს ძმებმა — ლუკა და მირიან მელუებმა, კლოდ პარმენტიესთან ერთად დააფუძნეს „ლევილი სურ ორჟის ფრანგულ-ქართული დღეები“, რომლებიც დღესაც ტარდება. 2007 წელს ლუკას თაოსნობით ინტერნეტით დაიწყო საინფორმაციო ბიულეტენის — „Georgian Neews“-ის გამოშვება ფრანგულ, ქართულ და ინგლისურ ენებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
ელ-ტორო
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
...Live...
...Live... — მუსიკოს კლაუს შულცეს საკონცერტო ალბომი, გამოცემული 1980 წელს. 2007 წელს Revisited Records-ზე გამოვიდა მისი საიუბილეო გამოცემა. ალბომში შეტანილია ბერლინში 1976 წელს ჩაწერილი კონცერტების ფრაგმენტები. გარეკანზე მითითებულია 1976 წელი, თუმცა, ვარაუდობენ, რომ ნაწილი შეიძლება იყოს 1977 წლის სტუდიური ჩანაწერი, ხოლო დანარჩენი ჩანაწერები - ამსტერდამის და პარიზის 1979 წლის კონცერტებიდან.
CD ვერსიაში „Sense“ ორიგინალური გრამფირფიტისგან განსხვავებით უფრო ვრცელია და შეიცავს ხანგრძლივ შესავალს, რომელიც ორიგინალურ გამოცემაში მოცემული არ იყო. „Dymagic“-ში ვოკალს ასრულებს ართურ ბრაუნი.
პავლეშენცი
პავლეშენცი (Павлешенци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სვეტი-ნიკოლეს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 474 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 77 ადამიანს შეადგენდა.
სისიანის რაიონი
სისიანის რაიონი (Սիսիանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი სისიანი.
ისტორია
სისიანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და კოტაიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 26 სასოფლო საბჭოს: აღუდიის, ანგეღაკოთის, არავუსის, აღკენდის, აღლატიანის, ჰაცავანის, ბაზარჩაის, ბარწრავანის, ბორისოვის, ბრნაკოთის, ვაღუდიის, დარბასის, დასტაკერტის, ყიზილჯუკის, ლერნაშენის, ლწენის, სალვარდის, სარნაკუნქის, სისიანის, სპანდარიანის, სოფლინისტოლორსის, უზის, შაღატის, შაკის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ჯიმითის ღვთისმშობლის ეკლესია
ჯიმითის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიმითში სასაფლაოზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (8,8 × 5,3 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით, გამოყენებულია კვადრატუული აგურიც. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია და გარედან საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია დაბლი, თარაზულად გადახურული სარკმელი. ერთი სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთ კედელშიც. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ საფეხურითაა შემაღლებული და აფსიდის მხრების ხაზიდან დაახლოებით 2 მეტრით წინ წამოწეულია. საკურთხევლის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. აფსიდის თაღი ოდნავ შეისრული ფრომისაა. მსგავის ფორმისაა კამარაც.
გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში ერთმანეთის მოპირდაპირედ, თითო მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. სამხრეთ კედლის შუაში განიერი და მაღალი, ოდნავ შემაღლებული სწორკუთხა არეა, რომელიც იატაკის დონიდან იწყება. კამარა სხმულია და გრძივ კედლებს ეყრდნობა. ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, სწორკუთხა ნიშაა. ლავგარდანი თაროსებრია, ეკლესია გადახურულია კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბაბენკი
ბაბენკი (Бабенки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ბოჰოდუხივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 75 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოჰოდუხივის რაიონის სოფლები
ღოდობერიელები
ღოდობერიელები (годоб. гъибдиди) — დაღესტნის ერთ-ერთი ყველაზე მცირერიცხოვანი ხალხია. დღევანდელი მონაცემებით, ღოდობერიელების რაოდენობა 3,5 ათასიდან 4 ათასამდე მერყეობს. 1886 წლის მონაცემებით, დაღესტანში 1172 ღოდობერიელი ცხოვრობდა. ჯერ კიდევ 1926 წელს 1425 კაცს შეადგენდნენ, 1938 წელს კი 1910. სხვა მომდევნო წლების აღწერებში ისინი ხუნძებს მიაკუთვნეს. 1950-იანი წლების დასაწყისიდან ღოდობერიელების რაოდენობა მთაში საგრძნობლად შემცირდა, ამის მთავარი მიზეზი კი იყო მათი ბარში გადასახლება.
ისტორია
აღსანიშნავია, რომ ღოდობერიელები ანთროპოლოგიურად დიდი ევროპეიდული რასის წინააზიური რასის კავკასიონურ ტიპს მიეკუთვნებიან. ღოდებერიული ენა კი ჩრდილოეთ კავკასიურ ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნური ჯგუფის ანდიურ-ცეზურ ქვეჯგუფში შედის, ხოლო უშუალოდ ღოდებერიულ ენას ორი დიალექტი აქვს: საკუთრივ ღოდობერიული და ზიბირხალური. გავრცელებულია. აქ გავრცრლებულია ასევე, ხუნძური ენაც, რადგან სკოლებში ხუნძურ, აგრეთვე რუსულენაზე სწავლობენ.
უნდა აღინიშნოს, რომ მატერიალური და სულიერი კულტურით ღოდობერიელები ძალიან ახლოს დგანან და ენათესავებიან დასავლეთ კავკასიის სხვა ხალხებს.
გადმოცემით, ღოდობერიელები აქ დასახლებული მონადირე ძმების შთამომავალნი არიან. ისინი ყოველთვის მარჯვე მსროლელები იყვნენ და შეეძლოთ მფრინავი ყვავისათვის ისარი პირდაპირ თვალში მოერტყათ. აქედან წარმოიქმნა ეთნონიმი ღოდობე რი - რაც ხუნძურად ყვავის თვალს ნიშნავს ( ღედო - ყვავი, ბერ - თვალი). გამრავლების შემდეგ კოშკი აუშენებიათ, რომელიც თავდაცვის მიზნით ხელოვნურ ტბაში მოუთავსებიათ. ამ კოშკში ადამიანები გადასაკიდი ხიდით შედიოდნენ.
თუმცა მეცნიერების უმეტეს ნაწილს ეთნონიმ ღოდობერიელების წარმოქმნის ეს ლეგენდა არარეალურად მიაჩნიათ, ხოლო სხვა ვერსიით ღოდობერიელების აქ დასახლებული წინაპრის ადგილს ერქვა ღედუ ანუ ღიდუ, საიდანაც შემდგომში წარმოიქმნა სოფლის და შესაბამისად აღნიშნული ხალხის სახელიც.
როგორც უშუალოდ ეთნოსს ღოდობერიელებს პირველად იხსენებს XVIII საუკუნის 70-იან წლებში გერმანელი მოგზაური გიულდენშტედტი.
ღოდობერიელების ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული დასავლეთ დაღესტნის სხვა ხალხების ისტორიასთან.
საქმიანობა
ღოდობერიელთა ტრადიციული საქმიანობა სახვნელი მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა იყო. აგრეთვე აქ განვითარებული იყო მომთაბარე მეცხოველეობაც. მათ ყოველთვის ბევრი საზაფხულო საძოვარი ჰქონდათ. ზამთარში კი ცხვრის ფარებს დაბლობში მიერეკებოდნენ. თუმცა საქონლის მნიშვნელოვან რაოდენობას ზამთარში მთაში ტოვებდნენ.
მიწათმოქმედებიდან ფრიად დაწინაურებული იყო მებაღეობა და მევენახეობა. დამხმარე დარგებიდან კი განვითარებული იყო მონადირეობა და მეფუტკრეობა. აქ საკმაოდ, მნიშვნელოვნად იყო განვითარებული შინამრეწველობა და ხელოსნობაც: ქსოვა, ტყავის, მატყლის, ხის, ქვის დამუშავება. ამზადებდნენ ნაბდებსაც. ტრადიციული იყო ვაჭრობაც. ხილსა და შინარეწვის პროდუქტებს ბოთლიხის ბაზარში, ჩაჩნეთსა და საქართველოში ყიდდნენ. მიდიოდნენ გარესამუშაოზე.
ტრადია და დღესასწაულები
აქ მასობრივ დღესასწაულებს შორის ყველაზე აღსანიშნავი პირველი ხნულის გავლება იყო. შემოდგომაზე (სექტემბერში) საქონლის დაბრუნების დღესასწაულს აწყობდნენ. მნიშვნელოვანი იყო წვიმის გამოწვევის წეს-ჩვეულება.
უნგრეთის მუსიკა
მინი|[[სიგეტის ფესტივალი, 2006 წელი.]] უნგრეთის მუსიკას დიდი წვლილი აქვს შეტანილი ხალხური, პოპულარული და კლასიკური მუსიკის განვითარებაში. ხალხური მუსიკა უნგრელებისთვის წარმოადგენს ეროვნული იდენტობის ნაწილს და დიდი ადგილი უკავია უნგრეთის მუსიკაში. ის განსაკუთრებით ძლიერია საბოლჩ-სატმარ-ბერეგის მედიეში და ისტორიული რეგიონის ტრანსდანუბიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ყოველწლიური კარნავალი ბუშოიარაში რომელიც ქალაქ მოხაჩში ტარდება, უნგრეთის მასშტაბით ხალხური მუსიკის ყველაზე დიდი ღონისძიებაა.
ღოდობერიელები
ტრადია და დღესასწაულები
ღოდობერიელთა ფოლკლორი ორენოვანი იყო. განვითარებული იყო საზღაპრო ჟანრი; ბევრი გადმოცემა ჰქონდათ ღოდობერის პირველმოსახლეებზე, ამა თუ იმ სანათესაო წრის წარმოშობაზე. შემორჩენილი იყო მუსლიმამდელი ანიმისტური რწმენა-წარმოდგენები, წინაპრების, ხეების კულტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:დაღესტანი
უნგრეთის მუსიკა
უნგრული კლასიკური მუსიკა დიდი ხნს განმავლობაში წარმოადგენდა ხალხური მუსიკიდან აღებული მოტივების ექსპერიმენტებს. უნგრეთის მაღალი კლასის წარმომადგენლები იყვნენ დასავლეთ ევროპის კულტურის გავლენის ქვეშ და ეროვნულ მოტივებზე შექმნილი მუსიკა პროვინციალიზმად ითვლებოდა. უნგრელმა კომპოზიტორებმა ეროვნული კლასიკური მუსიკის შექმნა XIX საუკუნის ბოლოს დაიწყეს. ყველაზე ცნობილი უნგრელი კომპოზიტორები ბელა ბარტოკი და ზოლტან კოდაი მუსიკაში ეროვნულ მოტივებს აქტიურად იყენებენ. ბარტოკი ხალხურ მუსიკას მთლიან აღმოსავლეთ ევროპაში აგროვებდა. კოდაი უფრო გამორჩეულად უნგრული მუსიკის შექმნით იყო დაინტერესებული.
უნგრეთში კომუნისტური რეჟიმის პერიოდში (1949–1989) იდეოლოგიური მიზეზებისთვის მუსიკის ცენზურა ხდებოდა. კომუნისტური ერის შემდეგ უნგრულმა მუსიკამ დაიწყო განვითარება. გამოჩენილი წარმომადგენლები ჰყავს ჯაზში: მესაყვირე რუდოლფ ტომსიტსი, პიანისტ-კომპოზიტორი კაროლი ბინდერი; მოდერნიზებულ უნგრულ ფოლკში: ფერენც სებო და მარტა სებესტიენი; როკში: ილესი, მეტრო და ომეგა.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკა ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:უნგრული მუსიკა
ქოლერა
ქოლერა (cholera) — ადამიანის მწვავე ინფექციური დაავადება; ახასიათებს ძლიერი ფაღარათი და პირღებინება. იწვევს ქოლერის ვიბრონი. ვიბრონი მრავლდება ტუტე არეში, პროდუქტებზე ძლებს რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე. 100°C ტემპერატურაზე მაშინვე იღუპება. მინი|ავადმყოფი
ისტორია
ქოლერა ცნობილია უძველესი დროიდან. მისი ენდემური კერებია ინდოეთი და პაკისტანი. 1817 — 1926 ქოლერის 6 პანდემია იყო. XX ს-ის მეორე ნახევრიდან დაიწყო დაავადების მე-7 პანდემია, რომელიც გამოიწვია არა ტიპური (აზიური) ქოლერის ვიბრიონმა, არამედ ბიოტიპმა ელ-ტორმა.
გავრცელება და გავრცელების წყაროები
ქოლერის წყაროა ავადმყოფი ან ვიბრიონმატარებელი. ადამიანი ავადდება კუჭნაწლავში ვიბრიონით გაბინძურებული წყლისა და საკვების მოხვედრის შედეგად. ქოლერის გავრცელებაში დიდ როლს თამაშობს წყალსატევებში გაუწმენდავი წყლის გაშვება, სასმელად ასეთი წყლის გამოყენება, გაბინძურებულ წყალსატევებში ბანაობა და სხვა. ინკუბაციური პერიოდი მით უფრო ხანმოკლეა, რაც უფრო მძიმეა დაავადების ფორმა და საშუალოდ 2 — 3 დღე-ღამე გრძელდება. ტიპურ შემთხვევაში დაავადება იწყება ინტენსიური წყლისებრი ფაღარათით (30 — 40-ჯერ დღე-ღამეში), რასაც დაერთვის პირღებინება. ორგანიზმის გაუწყლოებისა და მარილების დიდი რაოდენობით დაკარგვის შედეგად ვითარდება ე.წ. ალჰიდური მდგომარეობა — წნევა და ტემპერატურა ეცემა, აღინიშნება ციანოზი, ქოშინი, კრუნჩხვები; ავადმყოფს სახე წაწვეტებული აქვს, თვალები და ლოყები ჩაცვენილი. ნელ-ნელა ეკარგება სმენა, ებინდება გონება, უვითარდება კომატოზური მდგომარეობა, რის შედეგადაც ავადმყოფი იღუპება.
მკურნალობა
სპეციალური მარილხსნარების დიდი რაოდენობით შეყვანა; ანტიბიოტიკები.
პროფილაქტიკა
დასახლებული ადგილების დასუფთავება, სანიტარული კონტროლი, საზღვრების სანიტარული დაცვა; ეპიდემიურ კერაში — კარანტინი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
მეხსიერების დარღვევები
აგნოზია
აგნოზია არის საგნების, ადამიანებისა და ხმების აღქმის დარღვევა. აგნოზია ძირითადად გამოწვეულია თავის ტვინის (უმეტესწილად კეფისა და თხემის წილის) დაზიანებით ან ნევროლოგიური აშლილობით. მკურნალობის მეთოდებიც შესაბამისად განსხვავდება დაზიანებული ადგილისა და მისი გამომწვევი მიზეზების მიხედვით. აგნოზიისაგან განკურნება და ტვინის ფუნქციების აღდგენა დამოკიდებულია აშლილობის და ტვინის დაზიანების სიმწვავეზე. აგნოზიის ბევრი ცალკეული ფორმა არსებობს; მათ შორის ასოციაციური ვიზუალური აგნოზია, ასტერეოგნოზია, აუდიტორული აგნოზია, აუდიტორული ვერბალური აგნოზია, პროსოპაგნოზია, სიმულაციური აგნოზია, ტოპოგრაფიული დისორიენტაცია, ვიზუალური აგნოზია და ა.შ.
ალცჰაიმერის დაავადება
ალცჰაიმერის დაავადება პროგრესირებადი, დეგენერაციული და ფატალური ტვინის დაავადებაა, რომლის დროსაც ტვინის უჯრედების ერთმანეთთან დაკავშირების უნარი დაქვეითებულია. ალცჰაიმერის დაავადება დემენციის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. მსოფლიო მასშტაბით ადამიანთა დაახლოებით 1-5% ალცჰაიმერითაა დაავადებული. დაავადებულთა უმეტესობა ქალია და მათთვის ეს დაავადება უფრო მწვავე და სწრაფად განვითარებადი კოგნიტური დარღვევებით ხასიათდება, ვიდრე ამავე ასაკის მამაკაცებისთვის. გარდა ამისა, ქალების შემთხვევაში შემეცნებითი შესაძლებლობის დაქვეითებაც უფრო სწრაფი ტემპით ხდება მამაკაცებთან შედარებით.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
ჭირვეულის მორჯულება ( Il bisbetico domato) - იტალიური კინოკომედია, გადაღებული 1980 წელს, რეჟისორეთა დუეტის „კასტელანო და პიპოლოს“ მიერ (ფრანკო კასტელანო და ჯუზეპე მოჩია (პიპოლო)). მთავარ როლებში ადრიანო ჩელენტანო და ორნელა მუტი
მეხსიერების დარღვევები
ამნეზია
ამნეზია მენტალური მდგომარეობა, რომლის დროსაც მეხსიერება და აზროვნების უნარი ამცდარია ცნობიერების განვითარების პროპორციულობას. ამნეზიის ორი ფორმა არსებობს: ანტეროგრადიული და რეტროგრადიული, რომლებიც გამოწვეულია ჰიპოკამპური ან თავის ტვინის საფეთქლის წილის დაზიანებებით. ანტეროგრადიული ამნეზიის დროს ტვინის დაზიანების შემდგომ შეინიშნება შემეცნების უნარისა და ინფორმაციის აკუმულირების პროცესების გართულება. რეტროგრადიული ამნეზია კი პირადი ინფორმაციის გაქრობას ან მხოლოდ აზრს მოკლებული სემანტიკური ინფორმაციის დამახსოვრებას განაპირობებს.
თავის ტვინის დაზიანება
ტვინის ტრავმული დაზიანება ხშირად რაიმე გარეგანი ძალის ზემოქმედებით თავის დაზიანების შედეგია. დაზიანების სიმძიმის გათვალისწინებით, თავის ტვინის ტრავმიდან შესაძლოა განვითარდეს როგორც დროებითი, ასევე სამუდამო ამნეზია. იშვიათ შემთხვევებში, პოსტ-ტრავმული ამნეზია (PTA) შესაძლოა გამოვლინდეს რეტროგრადიული ამნეზიისაგან დამოუკიდებლად, თუმცა ეს შემთხვევა უმეტესად მწვავე დაზიანების შედეგად იჩენს თავს. მიიჩნევენ, რომ თავის ტვინის შუბლის წილის დაზიანება დაკავშირებულია არათანაზომიერ რეტროგრადიულ ამნეზიასთან. კვლევების თანახმად, პოსტტრავმული ამნეზიით დაავადებულ პაციენტებში შესწავლილი ინფორმაციის დავიწყების პროცესი დაჩქარებულია მაშინ, როცა ამ პერიოდის შემდეგ „დავიწყების მაჩვენებელი“ ნორმაშია.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება გამოგონილ იტალიურ სოფელ რევინიანოში ვითარდება. ჟურნალისტები მიდიან სოფლის სასადილოში 40 წლის ფერმერ უცოლო ელია კოდონიოს (ადრიანო ჩელენტანო) ჩასაწერად. ელია შესანიშნავ ფორმაშია, თუმცა გარშემო მყოფ ადამიანებთან უხეში ხასიათით გამოირჩევა. იგი ერთ დიდ სახლში, შინამოსამსახურე მამისთან და ძაღლთან ერთად ცხოვრობს, ჩაბმულია სოფლის საქმეებში და თავს ბედნიერად გრძნობს. ერთხელ ღამე, კოკისპირული წვიმისას ახალგაზრდა გოგო, დასველებული ლიზა სილვესტრი (ორნელა მუტი) დაადგება. ქალს ავტომობილი გაუფუჭდა და ღამის გასათევს ეძებს. ელია უხეშად მიიღებს სტუმარს და შორს სასტუმროში უნდა გაშვება, თუმცა საქმეში მამი ჩაერევა და გოგოს თავიანთ სახლში სასტუმრო ოთახში მოათავსებს. ლიზას მოეწონება უხეში ელია, სახლიდან შეყვარებულ ვიტორიოს დაურეკავს და თავის გასაჭირს მოუყვება. ვიტორიო დახმარებას შესთავაზებს, ეტყვის რომ გამოუვლის ავტომობილით, თუმც გოგოს იუარებს. ლიზას დაქალი რენატა მიხვდება, რომ გოგოს ფერმერი მოეწონა და მის გამო დარჩა ერთი ღამით. საღამოს ელიას იუბილის საპატივცემულოდ მიმი სუფრას გააწყობს, ლიზა სუვენირს აჩუქებს, ის კი უჯრაში დამალავს. ის საღამო გოგო ცდილობს თავი მოაწონოს ელიას, თუმცა კაცი შორს იჭერს თავს. დილას გოგოს ავტომობილს შეუკეთებს, მაგრამ ლიზა ფეხის ტკივილს მოიმიზეზებს, საწოლში დარჩება და ორი დღით დარჩენას თხოვს. ელია ლიზას სხვისი სახლიდან დურბინტით ჩაუსაფრდება და გაიგებს რომ იტყუება, ფეხი არ ტკივა და მშვენივრად დადის. გაბრაზებული მის საწოლს თოკის ერთ ბოლოს გამოაბავს, მეორეს კი ტრაქტორს და შუა სოფელში გამოიყვანს. შეურაწყოფილი ლიზა საკუთარი ავტომობილით მოშორდება იქაურობას, მაგრამ გზაში გაბრაზდება, როგორ უნდა მაჯობოს იმ ხეპრემო, უკან დაბრუნდება და გამოუტყდება კაცს სიყვარულში. ელია ეტყვის რომ მისნაირი ქალაქში გაზრდილი გოგო, სოფელში ვერ იცხოვრებს. ამის შესამოწმებლად ლიზი თხოვს რომ დატოვოს ცოტა ხანს და ნახოს შეძლებს თუ არა. ორ დღეში ელია ბრიუსელში მიემგზავრება და გოგოს პირობებს დათანხმდება. მთელი დღე სოფლის სამუშაოებში ეხმარება ელიას და საღამოს დაღლილს არაფრის თავი არა აქვს. მიუხედავად ამისა ღამე საცეკვაოდ გაყვება ელიას. მეორე დღეს ლიზა გადაწყვეტს აჩვენოს ელიას თვითონ როგორ ერთობა და რესტორანში დაპატიჟებს. რესტორანში მისი დაქალი რენატაც მოხვდება და ელიას თვითონაც დაუწყებს არშიყს. ლიზა მიუხვდება და ჩხუბს დაუწყებს. მთელი რესტორანი აყვება და ელიასკენ გაიწევენ, თუმცა ის ყველას გალახავს. ლიზა საღამოს კიდევ შეეცდება კაცის მოხიბვლას და შიშველი ჩაუწვება, თუმც ელია კვლავ იაუარებს. შეურაწყოფილი ქალი საქმროს ვიტორიოს დაუკრეკავს და მასთან ერთად წავა. მეორე დღეს ელია ბრიუსელში მიფრინავს, მაგრამ თვითმფრინავში ასულს ლიზა გაახსენდება და ჩამოვა. სპორტდარბაზში მივა, სადაც ლიზა, საქმროსთან ერთად ზის და კალათბურთს უყურებს. ვიტორიოს გუნდი ელიას სოფლის გუნდს ხვდება და 86:0-ს უგებს. ელია რევინიანოს მწვრთნელ, ადგილობრივ მღვდელ ჩიპინოს, კალთბურთის წესებს გამოჰკითხავს და მოედანზე შევა. ელია საუკეთესოდ ათამაშდება და სოფელს 88:86 მოაგებინებს. თამაშის ბოლოს მატჩის გმირი ლიზასთან ავარდება და ხელს თხოვს, გოგოც დათანხმდება და ქორწილს გადაიხდიან.
მეხსიერების დარღვევები
თავის ტვინის დაზიანება
როგორც წინა აბზაცშია აღნიშნული, ტვინის ტრავმირებას თან ახლავს მეხსიერების გაუარესება (ალცაიმერის დაავადება); თუმცა ასაკის მატებაც  წარმოშობს სხვა საფრთხეებს. არსებული მონაცემები გვიჩვენებს, რომ მოხუცებულთა შემთხვევაში გაცილებით მაღალია დაცემისა და თავის დაზიანის რისკი, შესაბამისად, ტვინის ტრავმული დაზიანება 75 წელს გადაცილებულ მოხუცთა დაღუპვის ყველაზე ხშირი მიზეზია. მიჩნეულია, რომ რაც უფრო ხნიერია დაზარალებული, მით უფრო მეტია  პოსტტრავმულ პერიოდში მისი დახმარების გაჩენის საჭიროება.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
შემოსავალი
190/1981 წლებში ყველაზე პპულარუი ფილმი იყო იტალიაში და მისმა შემოსავალმა 17 მილიარდი იტალიური ლირა შეადგინა. 1983 წელს სსრკ-ში 54 მილიონი ბილეთი გაიყიდა და იმ წელს ყველაზე ყურებადი უცხოური ფილმი იყო, საერთო ისტორიაში კი მე-11-ე.
მეხსიერების დარღვევები
თავის ტვინის დაზიანება
აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში პაციენტებს გამორჩეულად კარგად ახსოვთ უშუალოდ გონების დაკარგვის ან გამოფხიზლების პერიოდები. შედეგად, გაჩნდა მოსაზრება, რომ ტვინის ძლიერმა დაზიანებამ და ამნეზიამ შესაძლოა გააქროს პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის (PTSD) სიმპტომების გამოვლენის ალბათობა.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
https://www.imdb.com/title/tt0080439/
მეხსიერების დარღვევები
თავის ტვინის დაზიანება
ტვინის დაზიანებებმა ასევე შესაძლოა გამოიწვიოს ინსულტი, რადგან ჟანგბადის უკმარისობამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს ცერებროვასკულარული შემთხვევის ადგილს (cerebrovascular accident (CVA)). CVA-ს ეფექტი დროს თავის ტვინის მარჯვენა და მარცხენა ჰემოსფეროებში თავს იჩენს ხანმოკლე მეხსიერების პრობლემები, რთულდება ახალი ინფორმაციის გააზრებისა და დამახსოვრების პროცესები.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
https://web.archive.org/web/20060426195934/http://www.allmovie.com/cg/avg.dll?p=avg
მეხსიერების დარღვევები
დემენცია
დემენცია აერთიანებს პროგრესირებადი აშლილობების იმ დიდ ჯგუფს, რომლებიც გამოწვეულია ტვინის დაზიანებით და ხასიათდება მეხსიერებისა და აზროვნების მკვეთრი გაუარესებით. არსებობს დემენციის ორი სახე: შექცევადი (მაგ. ფარისებრი ჯირკვლის აშლილობა) და შეუქცევადი (მაგ. ალცაიმერის დაავადება). დღესდღეობით მსოფლიოში 35 მილიონზე მეტი ადამიანი დემენციის სხვადასხვა ფორმითაა დაავადებული. მხოლოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებში 3.8 მილიონი ადამიანია ამ დაავადების მსხვერპლი.
ფინდიქლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ფინდიქლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეხსიერების დარღვევები
დემენცია
კვლევების თანახმად, დაბერების თანმდევ „ნორმალურ’’ ასპექტებად მიჩნეულია ისეთი პროცესები როგორებიცაა თმის გაჭაღარავება და მხედველობის გაუარესება. რაც შეეხება მეხსიერების პრობლემებს, ეს პროცესი სულაც არ არის მიჩნეული ასაკის მატების „ნორმალურ“ თანმდევ ასპექტად. აღსანიშნავია რომ აქ საუბარია მეხსიერების მკვეთრ გაუარესებაზე, მაშინ როცა მეხსიერების მსუბუქი კოგნიტური დარღვევები მიჩნეულია ასაკის თანმდევ ნორმალურ პროცესად. შაგამის (J. Shagam) კვლევის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ დიაბეტი და ჰიპერტენზია არ არის ასაკის მატების ნორმალური თანმდევი პროცესი, ამ დაავადებებით გამოწვეული მეხსიერების დარღვევები მაინც მსუბუქ კოგნიტურ გაუარესებად ითვლება. თუმცა მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება,თუ რა შეიძლება იყოს პოტენციურად დიდი ზიანის მომტანი და რა არა. ამასთან, საკმაოდ რთულია დემენციით დაავადებულთათვის დიაგნოზის დასმა, რადგან მოსახლეობის უმეტესმა ნაწილმა არ იცის ამ დაავადების ზუსტი სიმპტომები და არც რაიმე სპეციფიკური ტესტი არსესობს მის დასადგენად. ის ფაქტი რომ ხშირად დემენცია, ალცაიმერი და პარკინსონი ერთ დაავადებად მიიჩნევა, კიდევ უფრო ართულებს დემენციით დაავადებულთა სწორ დიაგნოზირებას.
როგორც უკვე აღინიშნა, დემენციის მრავალი ფორმა არსებობს, რომელთაგანაც ასევე აღსანიშნავია ვასკულარული დემენცია. დემენციის ეს ფორმა არ იწვევს მდგომარეობის თანდათანობით გაუარესებას, იგი მეტად ფატალურია და ტვინისათვის სისხლის მიწოდება შეფერხების გამო იწვევს მოულოდნელ ინსულტს ან გულის შეტევას. კვლევები გვიჩვენებს, რომ მუდმივი ჰიპერტენზია ხელს უწყობს ე.წ სისხლისა და ტვინის ბარიერის (BBB) გაუარესებას. სისხლის და ტვინის ბარიერი ერთგვარი „დარაჯია“; იგი წყალსა და სხვა სუბსტანციებს არ აძლევს უჯრედებში შეღწევის საშუალებას. ასაკის მატებასთან ერთად, ეს მექანიზმი სუსტდება და დისფუნქციური ხდება. მისი სისქის დასადგენად გამოიყენება თავის ტვინის კომპიუტერული და მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია. კვლევები გვიჩვენებს, რომ ამ ბარიერის სისქეც დამოკიდებულია ასაკზე და მის მატებასთან ერთად შეინიშნება კოგნიტური ცვლილებები ჰიპოკამპში. მაშინ როცა სისხლის-ტვინის ბარიერის დარღვევა არ არის კოგნიტური ცვლილებების ერთადერთი მიზეზი, მისი როლი მაინც გასათვალისწინებელია. კიდევ ერთი დარღვევა რომელიც ამ ბარიერის შესუსტების მაჩვენებელია, არის რკინის დიდი ოდენობის შემცველობა. დიდი რაოდენობით რკინის არსებობა ორგანიზმში იწვევს თავისუფალი რადიკალების წარმოქმნას. ეს პროცესი კი ხელს უწყობს ბარიერის დეგენერაციას. ბარიერის დარღვევის კიდევ ერთი მიზეზია ასაკის მატებასთან ერთად ესტროგენის რიცხვის კლებაც. როგორც უკვე აღინიშნა, დემენცია მეხსიერების მრავალი დარღვევის გამაერთიანებელი კატეგორიაა და იგი უმეტესწილად გამოწვეულია ასაკის მატებით.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
http://www.celentano.ru/films/domato.htm
მეხსიერების დარღვევები
დემენცია
კვლევების თანახმად, უახლოესი 20 წლის განმავლობაში დემენციით დაავადებულთა რიცხვი ორჯერ გაიზრდება. 2050 წლისთვის კი მოსალოდნელია, რომ მათი რიცხვი 115 მილიონასაც კი მიაღწევს. სტატისტიკურად, დაახლოებით თანაბარი რაოდენობს ქალი და მამაკაცია ამ სინდრომით დაავადებული, თუმცა 90 წელს გადაცილებულთა შორის დემენციის რაოდენობა იკლებს კაცებში, ხოლო ქალებში - არა.
ჭირვეულის მორჯულება (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომედია კატეგორია:იტალიური ფილმები კატეგორია:რომანტიკული ფილმები
მეხსიერების დარღვევები
ჰიპერტიმეზის სინდრომი
ჰიპერტიმეზის სინდრომის დროს დაავადებული მეტისმეტად ზუსტად და დაწვრილებით იმახსოვრებს ყველა ავტობიოგრაფიულ დეტალს. პაციენტს შეუძლა გაიხსენოს დეტალები ნებისმიერი განვლილი დღიდან (გამონაკლისია მხოლოდ 5 წლამდე პერიოდი და დღეები ყველანაირი დასამახსოვრებელი მოვლენის გარეშე). ეს მდგომარეობა ძალიან იშვიათად გვხვდება და მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევაა დადასტურებული.
ჰანტინგტონის დაავადება
ჰანტინგტონის დაავადება არის მემკვიდრეობითი პროგრესირებადი ფსიქიკური აშლილობა, რომელის დროსაც აღინიშნება არაკონტროლირებადი მოძრაობა, ემოციური არასტაბილობა და ინტელექტის დაქვეითება. ამ დაავადების მემკვიდრეობითი ხასიათის გათვალიწინებით, ჰანტინგტონით დაავადებული მშობლის შვილში მისი გამოვლენის შანსი 50%-მდე მერყეობს. კანადის მოსახლეობის 0.01% (1, ყოველი 10 000-დან) ჰანტინგტონითაა დაავადებული.
ჰანტინგტონით დაავადების პირველი ნიშნები ძრითადად შეუმჩნეველია. პაციენტები უმეტესად აღნიშნავენ, რომ მისი საწყისი სიმპტომებია კრუნჩხვა და ხასიათის უცაბედი, მკვეთრი ცვლილებები, დაუდევრობა, დეპრესია და მარტივად გაღიზიანებადობა. დაავადების გამოვლენის საწყის ეტაპზე პაციენტს ახასიათებს საუბრის შენელება რაც საბოლოოდ კომუნიკაციის საგრძნობლად გართულებით და ეტლზე ან ლოგინზე მიჯაჭვულობით სრულდება.
პარკინსონის დაავადება
პარკინსონის დაავადება განეკუთვნება ნეიროდეგენერაციულ დაავადებათა ჯგუფს. სხეულის მოძრაობის კონტროლს ახდენს ჰორმონი დოფამინი, რომელსაც სიგნალები თავის ტვინის ერთი ნერვიდან მეორეზე გადააქვს. მაშინ როცა ტვინის ის უჯრედები კვდება, რომლებიც დოფამინს გამოყოფს, პარკინსონის დაავადება იჩენს თავს. ამ დაავადების ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია კანკალი, მოძრაობის შენელება, გაშეშება, კუნთების არაელასტიურობა, დარღვეული ბალანსი, დაღლილობა. დაავადების გამწვავებას თან ახლავს ასევე არამოტორული სიმპტომებიც, როგორებიცაა: დეპრესია, ყლაპვის გართულება, სექსუალური პრობლემები, კოგნიტური ცვლილებები.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სიმპტომი, რომელიც პარკინსონის დაავადებას ახასიათებს არის მეხსიერების დისფუნქცია. ამ დარღვევას იწვევს თავის ტვინის შუბლის წილის დაზიანება და ჩვეულებრივ თავს იჩენს ნებისმიერ ასაკში, არ არის ასოცირებული ასაკის მატებასთან. თუმცა, ზუსტად ჯერ კიდევ არ არის განსაზღვრული თუ რა ასაკში იჩენს თავს პარკინსონის დაავადებით გამოწვეული მეხსიერების დისფუნქცია. ლონდონსა და სიცილიაში ჩატარებული კვლევები გვიჩვენებს, რომ ყოველ 1000 მოხუცებულში 1 დაავადებულია პარკინსონით. თუმცა ეს მონაცემი მერყეობს რეგიონების მიხედვით და აერთიანებს სხვადასხვა ასაკის ჯგუფებს.
პარკინსონის დაავადებისთვის ასევე დამახასიათებელია კოგნიტური დარღვევები. ისეთი მოტორული სიმპტომები, როგორებიცაა ბრადიკინეზია (მოძრაობის შენელება) და კუნთების არაელასტიურობა, კოგნიტური უნარების ანალგოიური ფორმით დარღვევასაც განაპირობებს. გარდა ამისა, ის ნევროპათოლოგიური დარღვევები, რომელიც გამოწვეულია პარკინსონის დაავადებით, მოიცავს სუბკორტიკალური სტრუქტურების სელექციურ დაზიანებას. განსაკუთრებით კი იმ ნაწილების, რომლებიც მეხსიერებაში მონაწილეობს. ელგი, დომელოფი, ლინდერი, ედსტორმი, სტენლუნდი და ფორსგრენი (2009) შეისწავლიდნენ კოგნიტურ დარღვევებს პარკინსონის საწყის ეტაპზე. მათ აღმოაჩინეს, რომ დაავადებულებს, ჯანმრთელ ადამიანებთან შედარებით, შესამჩნევად უჭირდათ კონცენტრირება, ეპიზოდური მახსოვრობა, დარღვეული ჰქონდათ ვერბალური თავისუფლება, ფსიქომოტორული, ხედვით-სივრცული და კიდევ რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფუნქცია.იაპონიაში ჩატარებული კვლევის თანახმად კი ჯანმრთელ მოხუცებს ახასიათებდათ მეხსიერების გაუარესება და უჭირდათ მოვლენების გახსენება, ხოლო პარკინსონით დაავადებულ მოხუცებს კიდევ უფრო მეტად უჭირდათ მოვლენენბის გახსენება და გაცილებით სერიოზული პრობლემები ჰქონდათ მეხსიერებასთან დაკავშირებით. ამავე კვლევის მიხედვით, პარკინსონით დაავადებული პაციენტების უშუალო მეხსიერება აბსოლუტურად ჯანმრთელი და უვნებელია, თუმცა მათი უნარი გაიხსენონ მოვლენები რომლებიც მათ მეხსიერებაშია, დაქვეითებულია. ამ კვლევის თანახმად, პარკინსონით დაავედებული პაციენტის მეხსიერება  სელექციურ დარღვევად ითვლება.
სტრესი
ნათელია, რომ ასაკის მატებას საკმაოდ ნეგატიური გავლენაა აქვს ტვინის ფუნქციონირებაზე. მას შეუძლია გამოიწვიოს მოძრაობის, კოორდინაციის, სწავლისა და დამახსოვრების უნარების საგრძნობლად შეფერხება. რაც შეეხება სტრესს, მისი გავლენით ჰიპოკამპის საპასუხო მოქმედებას ძალზე ნეგატიური გავლენა აქვს ახალი ინფორმაციის აღქმის უნარზე. მარკ სმიტის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით დამტკიცდა, რომ მუდმივად სტრესულ მდგომარეობაში ყოფნა დაახლოებით იმავე ეფექტს ახდენს ჰიპოკამპზე, როგორსაც ასაკის მატება. აღსანიშნავია, რომ „დაბერებული“ ტვინი ვეღარ ახდენს განვითარებას - ეს არის ჰიპოკამპური დაზიანების სიმპტომი. თუკი ტვინი მომენტალურად ვერ აღიქვამს ინფორმაციას, მაშინ, რა თქმა უნდა, დამახსოვრების პროცესი დამატებითი ჩარევის გარეშე შეფერხებული იქნება. თუმცა, გასათვალისწინებელია შიში, მღელვარება და მთლიანობაში მეხსიერების ფუნქცია. ემოციები შესაძლოა ტვინში "დაარქივდეს" და შემდეგ საჭიროებისამებრ გამოყენებულ იქნას  მსგავს სიტუაციაში. ამავე კვლევის მიხედვით, რომელიც შეისწავლის შიშის/მღელვარების, მეხსიერებისა და ასაკის ურთიერთდამოკიდებულებას, ცხადი გახდა, რომ ტვინის პათოლოგიებს შეუძლია სივრცული აღქმის დაქვეითება. ჰიპოკამპის დისფუნქცია არის მოხუცებში ტვინის დაბერების და მისი ფორმირების ძირითადი მიზეზი.
ლაფანყურის საჯარო სკოლა
ლაფანყურის საჯარო სკოლა — სოფელ ლაფანყურის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. შენობა ორსართულიანი და ნაწილობრივ რეაბილიტირებულია.
მეხსიერების დარღვევები
ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომი
ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომი ვერნიკეს ენცეფალოპათიისა(WE) და კორსაკოვის სინდრომის გართიანებაა. მათი სიმპტომების მსგავსების გამო ამ სინდრომის ნიშნების მატარებელი პაციენტები  ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომის მატარებლად მოიხსენებიან. ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომი არის მძიმე ნევროლოგიური აშლილობა, რომელიც გამოწვეულია თიამინის (B1 ვიტამინი) ნაკლებობით და ხშირად ასოცირებულია ალკოჰოლის გადაჭარბებულ მოხმარებასთან. კლინიკურად ეს დაავადება ხასიათდება როგორც ოკულომოტორული პათოლოგია, ცერებრალური დისფუნქცია და სახეცვლილი მენტალური მდგომარეობა. კორსაკოვის სინდრომი ასევე ხასიათდება როგორც აბსოლუტური ამნეზია, ხშირი კონფაბულეზი (შემთხვევა, როდესაც პაციენტი იგონებს ისტორიებს მწირი მოგონებების შესავსებად) და დისორიენტაცია.
ლაფანყურის საჯარო სკოლა
ლაფანყურის საჯარო სკოლა სპორტ დარბაზისა, დირექტორის კაბინეტისა და 12 საკლასო ოთახის გარდა მოიცავს სამასწავლებლო, საკანცელარიო, კომპიუტერებისა და დარაჯისათვის განკუთვნილ ოთახებს.
მეხსიერების დარღვევები
ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომი
ვერნიკე-კორსაკოვის სინდრომის სიმპტომებია: დაბნეულობა, ამნეზია და ხანმოკლე მეხსიერების დარღვევები. ეს დაავადება ასევე აქვეითებს ახლის შემეცნებისა და სხვადასხვა ამოცანის ამოხსნის უნარებსაც. გარდა ამისა, პაციენტებს ახასიათებთ აპათია და უგულისყურობა. ეს სიმპტომები შეიძლება იყოს როგორც ხანგრძლივი, ასევე სამუდამო და ისინი აბსოლუტურად განსხვავდებიან ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მიღების შედეგად გამოწვეული მწვავე ეფექტებისგან.
ლაფანყურის საჯარო სკოლა
მეორე მსოფლიო ომამდე სოფელში მხოლოდ დაწყებითი სკოლა იყო. 1950 წელს კი პირველი მერვე კლასი გამოუშვა. 1973 წელს აშენდა ახალი სკოლა, რომელსაც უკვე საშუალო სკოლის სტატუსი ჰქონდა. იმ დროს სკოლაში 250-ზე მეტი ბავშვი სწავლობდა.
მეხსიერების დარღვევები
რესურსები ინტერნეტში
*
=სქოლიო=
ლაფანყურის საჯარო სკოლა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სკოლები
ვალ-დე-ალმონასიდი
ვალ-დე-ალმონასიდი (Vall de Almonacid, La Vall d'Almonesir) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 21,12 კმ². მოსახლეობა — 263 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
კატაჩეს რაიონი
კატაჩეს რაიონი (Distrito de Catache) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სანტა-კრუსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 355 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 517 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 609.16 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანტა-კრუსის პროვინციის რაიონები
არიაბჰატა
არიაბჰატა (დ. 476 — გ. 550) — ცნობილი ინდოელი მათემატიკოსი და ასტრონომი. არიაბჰატა ცხოვრობდა გუპტას ეპოქაში (IV—VI საუკუნეები).
არიაბჰატამ დიდი ღვაწლი დასდო მათემატიკური მეცნიერების განვითარებას. მან
არიაბჰატა რიცხვ „პის“ თვლიდა 3,14,16-ის ტოლად.
არიაბჰატა დიდი ასტრონომიც იყო. იგი ამტკიცებდა, რომ დედამიწა ბრუნავს საკუთარი ღერძის გარშემო, სწორად ხსნიდა მზისა და მთვარის დაბნელების პროცესებს, რითაც ინდოელი ქურუმების მკვეთრი კრიტიკა გამოიწვია.
ხსოვნა
180px|მინი|პირველი ინდური ხელოვნური თანამგზავრი ”არიაბჰატა” პატივისცემის ნიშნად, არიაბჰატას სახელი ეწოდა დედამიწის პირველ ინდურ ხელოვნურ თანამგზავრს, რომელიც 1975 წელს გაიყვანეს ორბიტაზე საბჭოთა კავშირიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მათემატიკოსები კატეგორია:ინდოელი მათემატიკოსები
Dig It (კლაუს შულცეს ალბომი)
Dig It — მუსიკოს კლაუს შულცეს მე-13 ალბომი, გამოცემული 1980 წელს. 2005 წელს Revisited Records-ზე გამოიცა მისი საიუბილეო ვერსია. Dig It 1980 წლისთვის იყო შულცეს პირველი მთლიანად ციფრული ჩანაწერი. 2005 წლის ვერსიას ახლავს DVD 1980 წელს Ars Electronica-ზე გამოსვლის ჩანაწერით, რომელიც მანამდე მხოლოდ 2000 წლის The Ultimate Edition-ზე იყო წარმოდგენილი.
სქოლიო
კატეგორია:კლაუს შულცეს ალბომები კატეგორია:1980 წლის ალბომები
ვივერი
ვივერი (Viver, Viver) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 49,9 კმ². მოსახლეობა — 1572 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
კარატაელები
კარატაელები — დასავლეთ დაღესტნის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე ანდიისყოისუს მარჯვენა შენაკადებზე ზღვის დონიდან 1800 მეტრზე ცხოვრობენ.
ისტორია
ისინი ანთროპოლოგიურად კავკასიური რასის ტიპური წარმომადგენლები არიან. რაც შეეხება კარატაული ენა ჩრდილოეთ-კავკასიურ ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნურ ენათა შტოს ანდიურ ქვეჯგუფს მიეკუთვნება. კარატაული ენა ორი დიალექტის (კარატაულის და ტუკიტიურის) შემცველია. ამ ენაში გამოიყოფა აგრეთვე რამდენიმე კილო-თქმა. კარატაელების დიდმა ნაწილი ფლობს ასევე, რუსულ და ხუნძურ ენებს, ბარში გადასახლებულებმა ასევე კარგად იციან ყუმუხური ენაც.
კარატაიში განვითარებული იყო მატყლის, ხის, ლითონისა და ქვის დამუშავება, ხოლო აქ რეწვას ძირითადად საოჯახო ხასიათი ჰქონდა, თუმცა კარატაულ მაუდს კავკასიის ფარგლებს გარეთაც ჰქონდა გასავალი. ხალხის სამეურნეო ცხოვრებაში დიდი ადგილი ეკავა ბოთლიხის ბაზარს. კარატაელები ყიდდნენ (ცვლიდნენ) მაუდს, ფარდაგებს, ხურჯინებს, ნაქსოვ წინდებს, საუნაგირე ხალიჩებს, აგრეთვე ქურქებს, ტყავებს, ყველს, ერბოს. ყიდულობდნენ მარცვალს, სამჭედლო და სპილენძისაგან გამოჭედილ საგნებს, კერამიკულ ნაწარმს.
კარატაელთა მთავარი სატრანსპორტო საშუალებები იყო სახედრები, ცხენები და ჯორები.
აქ ცხენები და ჯორები საჯდომი და სასაპალნე ცხოველები იყვნენ, სახედრები კი მხოლოდ სასაპალნე. შემოდგომიდან გაზაფხულის დადგომამდე კარატაელთა დიდი ნაწილი გარე სამუშაოზე გადიოდა ზღვისპირეთის დაღესტანში, აზერბაიჯანში, საქართველოში, რუსეთის გუბერნიებსა და ჩრდილოეთ კავკასიაში. კარატაელთა ტანსაცმელი დაღესტნის სხვა ხალხების ტანსაცმელთა მსგავსი და ანალოგიური იყო. მამაკაცთა ტანსაცმლის აუცილებელი ატრიბუტი კი იყო ხანჯალი. აღსანიშნავია, რომ აქ მამაკაცები თავს იპარსავდნენ, წვერ-ულვაშს კი არა. ქალები სამკერდე მოკაზმულობას ატარებდნენ, რომლებსაც ყუბაჩელი და ყაზიყუმუხელი (ლაკი) ოსტატებისაგან იძენდნენ.
კარატაელები ძირითადად გარიგებითი ქორწინებოდნენ. ქორწინების სხვა ფორმები, ისეთები როგორებიცაა ქალის მოტაცება, გაცვლითი ქორწინება, ლევირატი და სორორატი იშვიათად ხდებოდა. ტრადიციულ საჭმელს კარატაელები ძირითადად ფქვილის, ხორცისა და რძისაგან აკეთებდნენ. კარატაელები სარწმუნოებით მუსლიმი-სუნიტები არიან. შემორჩენილი იყო წვიმის და სეტყვის გამოწვევის, საქონლის ჭირის შეწყვეტის რიტუალები. ფართოდ იყო გავრცელებული საღამოს გასართობი თავყრილობები, მამაკაცთა მრავალდღიანი და მკაცრად რეგლამენტირებული კრებები. ხალხური პოეტური შემოქმედება ორენოვანი (კარატაული და ხუნძური) იყო. სახალხო მკურნალებს შეეძლოთ ავადმყოფობების დიაგნოსტირება და მკურნალობა, რთული ქირურგიული ოპერაციების გაკეთება. კარატაელ მკურნალებს დაღესტნის სხვა ხალხებიც იწვევდნენ. აქ შემორჩენილი იყო წარმართული რწმენა-წარმოდგენების გადმონაშთები, ბუნების, წინაპრების, ცხოველების კულტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:დაღესტანი
მასვინგოს პროვინცია
მასვინგოს პროვინცია (Masvingo Province) — პროვინცია ზიმბაბვეში. 1980 წლამდე მისი სახელი იყო ვიქტორია. ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მასვინგო.
გეოგრაფია
მასვინგოს პროვინცია მდებარეობს ზიმბაბვეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 56 566 კმ²-ს.
პროვინციის ბუნებრივი ლანდშაფტი უპირატესად წარმოადგენს ბალახოვან სტეპების დაბლობს, ტყეებით და გრანიტული ბორცვების წყებით. კლიმატი მშრალია, ნალექი მოდის მხოლოდ წვიმებიან პერიოდში. მასვინგოს პროვინციის სამხრეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთში და აღმოსავლეთში გადის ზიმბაბვეს სახელმწიფო საზღვარი მოზამბიკთან და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასთან.
მოსახლეობა
2012 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 485 090 ადამიანს   ; ისინი უმეტესად შონას ხალხს წარმოადგენენ.
პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|leftt|300px|მასვინგოს პროვინციის რაიონები. პროვინცია დაყოფილია 7 რაიონად:
სქოლიო
კატეგორია:ზიმბაბვეს პროვინციები
ბაბენკივკა-დრუჰა
ბაბენკივკა-დრუჰა (Бабенківка Друга) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის სკადოვსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 266 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკადოვსკის რაიონის სოფლები
სიუდად-დელ-პლატა
სიუდად-დელ-პლატა (Ciudad del Plata) — ახლად ჩამოყალიბებული ქალაქი ურუგვაიში, სან-ხოსეს დეპარტამენტში.
გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ მონტევიდეოდან 22 კილომეტრით დასავლეთით, მდინარე სანტა-ლუსიას ნაპირზე.
ისტორია
ქალაქის სტატუსი მიიღო 2006 წლის 25 ოქტომბერს.
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ლას-პიედრასის მოსახლეობა 31 145 ადამიანს შეადგენდა.
წყარო: ურუგვაის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა
ანდრია ბიზანტიელის წელთაღრიცხვა — ქრისტიანობის ქრონოლოგიური სისტემა „სამყაროს შექმნიდან“, რომელიც იმპერატორ კონსტანციუს II-ის მმართელობის პერიოდში შექმნა ანდრია ბიზანტიელმა. 353 წელს ანდრიას მიერ შექმნილი წელთაღრიცხვის მიხედვით დაანგარიშებული აქვს 200 წლიანი პასქალური ცხრილი. ეპოქის ათვლის წერტილს წარმოადგენდა ძვ. წ. 5605 წლის 1 ოქტომბერი (კვირა დღე).
ისტორია
ცნობილია, რომ ანდრია ბიზანტიელმა თავისი შრომა შექმნა კონსტანტინე დიდის შუათანა ძის იმპერატორ კონსტანციუს II-ის დავალებით, რომელიც 227 წლიდან მართავდა აღმოსავლეთ, ხოლო მისი ორი ძმა კი დასავლეთ რომის იმპერიას. მისი ძმების სიკვდილის შემდეგ კონსტანციუსმა დაიწყო ბრძოლა უზურპატორთა წინააღმდეგ, რომელთაც დაპყრობილი ჰქონდათ იმპერიის დასავლეთ პროვინციები. 353 წლის აგვისტოში კონსტანციუსმა შემოიერთა რა რომის მიტაცებული ნაწილი, გახდა ერთიანი რომის იმპერატორი. სწორედ აღნიშნული წლიდან იწყება ანდრია ბიზანტიელის მიერ შექმნილი 200 წლიანი პასქალური კალენდრის ათვლა.
ანდრია ბიზანტიელის წელთარღიცხვამ სხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით ფეხი მოიკიდა სასომხეთსა (հրոմոց) და საქართველში („ქორონიკონი“). თუმცაღა ქართულ ისტორიულ წყაროებში ქორინიკონით წარმოდგენილ წლებში გვხვდება სხვადასხვა წელთარღიცხვის სისტემით გამოთვლილი თარიღები.
კორნელი კეკელიძეც 6504 წლიანი სისტემის არაპირდაპირ ავტორად მაგნოს ეპისკოპოსის ძმას ანდრია ბიზანტიელს მოიაზრებდა. მისი აზრით ანდრია თვლიდა რომ დაბადებიდან ქრისტემდე გასული იყო 6500 წელი, ხოლო 4 წლიანი დანაკლისი ეს გამოწვეული შეიძლება ყოფილიყო სულპიციუს სევეროზისა და 243 წლის ანონიმის მიერ წარმოდგენილ სისტემათა შორის 4 წლიანი სხვაობით. აქედან გამომდინარე თუ რა დათვლებზე იყო აწყობილი თუნდაც ანდრია ბიზანტიელის 6500 წელი, უცნობია.
წელთარღიცხვის დეტალები
პავლე კუზენკოვის რეკონსტრუქციით ანდრიას სისტემას ჰქონდა შემდეგი სახე:
რეალიზებული „მისტიური პარალელები“:
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობის ქრონოლოგიური სისტემები
ლუიზ ანა დე ბურბონი
ლუიზ ანა დე ბურბონი (Louise Anne de Bourbon; დ. 23 ივნისი, 1695 — გ. 8 აპრილი, 1758) — ბურბონთა დინასტიის კონდეს შტოს წარმომადგენელი. კონდეს პრინც ლუი III-ისა და მისი მეუღლის, ლუი XIV-ის ასულ ლუიზ ფრანსუაზ დე ბურბონის ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
ლუიზ ანა დაიბადა 1695 წლის 23 აპრილს, ვერსალის სამეფო სასახლეში. იგი იყო კონდეს პრინც ლუი III-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ისა და მისი საყვარლის, მადამ დე მონტესპანის უფროსი ქალიშვილის, ლუიზ ფრანსუაზ დე ბურბონის ასული. იგი მოინათლა 1698 წლის 24 ნოემბერს ვერსალის სამლოცველოში, თავის ძმასთან, ლუი ანრისთან და დასთან, ლუიზ ელიზაბეტთან ერთად.
თავისი ბიძაშვილის, ფილიპ II ორლეანელის რეგენტობის პერიოდში იგი რომანტიკულ ურთიერთობაში იყო რიშელიეს ჰერცოგ ლუი ფრანსუა არმან დიუ პლესთან, რომელიც კარდინალ რიშელიეს ძმის შვილიშვილი იყო. ლუიზ ანასა და ლუი ფრანსუა არმანის დაშორების მიზეზად ის იქცა, რომ როგორც აღმოჩნდა რიშელიეს რომანი ჰქონდა ლუიზ ანას ბიძაშვილ შარლოტ აგლაე ორლეანელთანაც.
გარკვეული დროის მანძილზე იგი თავისი ბიძაშვილის, დომბეს პრინც ლუი ავგუსტის საცოლე იყო, თუმცა ლუიზ ანამ ნიშნობა ჩაშალა. მისი შემდგომი საქმრო შარტრის ჰერცოგი მისივე დეიდაშვილი ლუი ორლეანელი იყო, რომელიც რეგენტ ფილიპ II-ის ვაჟი იყო. ამჯერად ნიშნობა ლუის დედამ, ანუ ლუიზ ანას დეიდამ, ორლეანის ჰერცოგინია ფრანსუაზ მარი დე ბურბონმა ჩაშალა, რადგანაც მას სურდა, რომ მისი ვაჟი გერმანელ პრინცესაზე დაქორწინებულიყო, რაც ასეც მოხდა და ლუიმ ცოლად ავგუსტა ბადენ-ბადენელი შეირთო.
როდესაც ლუიზ ანა 30-ს გადასცდა და მისი გათხოვება უკვე შეუძლებელი გახდა, იგი აქტიურად ჩაება სამეფო კარის ცხოვრებაში. იგი თავის ბიძაშვილს, მეფე ლუი XV-ს ეხმარებოდა ახალ-ახალი საყვარლების მოძებნაში. მიუხედავად იმისა, რომ ლუიზ ანამ მეფეს უამრავი საყვარელი გააცნო, ლუი XV-ის მუდმივიდ და სახელგანთქმული საყვარელი მადამ დე პომპადური გახდა, რომელიც ლუიზ ანას დამ, ლუიზ ელიზაბეტმა გააცნო მეფეს.
დაღლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დაღლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლუიზ ანა დე ბურბონი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1695 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1758 კატეგორია:ბურბონები
ჰემუნდი
ჰემუნდი (Heahmund, Heamundus; გ. 871) — შუა საუკუნეების შერბორნის ეპისკოპოსი.
იგი აკურთხეს 867 ან 868 წელს. დაიღუპა 871 წლის მარტში, მარტონის ბრძოლაში. ჰემუნდი რომის კათოლიკური და აღმოსავლეთის მართლმადიდებლური ეკლესიების წმინდანია.
Resident Evil (1996 წლის ვიდეო თამაში)
სიუჟეტის ცენტრში არიან კრის რედფილდი და ჯილ ვალენტაინი — S.T.A.R.S-ის სახელით ცნობილი ელიტარული რაზმის წევრები, რომლებიც ქალაქ რაკუნ-სიტის გარეუბნებში იძიებენ მათი ჯგუფის წევრების გაუჩინარების საქმეს. მალე ისინი აღმოჩნდებიან მახეში ერთ-ერთ სასახლეში, რომელიც გავსებული არის ზომბებითა და სხვა მონსტრებით. მოთამაშეს აქვს არჩევანის საშუალება ითამაშოს ჯილის ან კრისის პერსონაჟით.
ჰემუნდი
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 871 კატეგორია:IX საუკუნის ეპისკოპოსები კატეგორია:შერბორნის ეპისკოპოსები (ძველი)
Resident Evil (1996 წლის ვიდეო თამაში)
„Resident Evil“ ჩაფიქრებული იქნა ტოკურო ფუძივარას მიერ, ხოლო შემქმნელთა ჯგუფს ხელმძღვანელობდა სინძი მიკამი. მასზე მუშაობა ჯერ კიდევ 1993 წელს დაიწყო და გრძელდებოდა სამი წლის განმავლობაში. შთაგონების წყაროდ იქცა Capcom-ის მიერ 1989 წელს შექმნილი თამაში „Sweet Home“. თამაში არის მესამე პირის ხედვით და მთავარი აქცენტი გამახვილებული არის ინვენტარის მართვაზე, ტყვია-წამლის აღმოჩენასა და თავსატეხების გადაჭრაზე.