cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნაფთალანა
წარმოშობის ისტორია
მე-19 საუკუნეში ნაფთალანს მოიპოვებდნენ ხელით გათხრილი ზედაპირული ჭებიდან. 1890 წელს აქ პირველ ჭაბურღილს გერმანელმა ინჟინერმა ე. ეგერმა ჩაუყარა საფუძველი. თავდაპირველად, იგი სთავაზობდა ნაფთალანის, როგორც საწვავი და საპოხი მასალის კომერციულ წარმოებას, მაგრამ ეს იდეა ვერ განხორციელდა ნაფთალანის ნავთობის ტექნიკური მახასიათებლების გამო, პირველ რიგში მისი ნაკლები აალებადობის გამო. ამავე დროს, ე. ეგერმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ თვითმხილველების თქმით, ადამიანები უძველესი დროიდან ხელოვნურად შექმნილ რეზერვუარებში ნათალანის ნავთობით ბანაობდნენ. ლაბორატორიული ტესტების შედეგების მიღების შემდეგ, მან შეიტყო ამ პროდუქტის სამკურნალო თვისებების შესახებ და გადაწყვიტა აეშენებინა მცირე საწარმო მალამოების წარმოებისთვის. ბიზნესი ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა და ნაფთალანის მალამო წარმატებით გაიყიდა საზღვარგარეთ. რუსეთ-იაპონიის ომის დროს ყველა იაპონელ ჯარისკაცს ჰქონდა ქილა ჭურჭლით, რომელიც ჭრილობების შეხორცებასა და მოყინვის თავიდან აცილებაში ეხმარებოდა.
ნაფთალანის სამკურნალო მიზნებისთვის გამოყენების შესახებ პირველი ოფიციალური მოხსენება გაკეთდა 1896 წელს ტფილისში კავკასიის სამედიცინო საზოგადოების სხდომაზე ექიმ ფ. გ. როზენბაუმის მიერ, რომელიც მას იყენებდა დამწვრობის, მწვავე და ქრონიკული ეგზემის სებორეის, ფსორიაზის, ჭრილობებისა და დაჭიმვის, რევმატული ტკივილების დროს. მისი თქმით, ნაფთალანის ნავთობი აჩქარებდა ნაწიბურების შეხორცებას, ჰქონდა ანტისეპტიკური, ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი.
1920 წელს, აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, მოხდა ნაფთალანის საბადოს ნაციონალიზაცია. მალამოს საწარმო ქარხანა აშენდა 1926 წელს, ხოლო მალამოს გავლენის შესწავლა ადამიანისა და ცხოველის სხეულზე 1928 წელს დაიწყო. შეისწავლეს ნაფთალანის ნავთობის თვისებები და ქიმიური შემადგენლობა, გამოიცა 1000-ზე მეტი სამეცნიერო კვლევითი მასალა.
სამკურნალო თვისებები
ნაფთალანის ნავთობს აქვს შემდეგი სამკურნალო თვისებები:
თერაპიული მოქმედების სპექტრი
ნაფთალანი გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში.
ართროლოგიაში - სხვადასხვა ეტიოლოგიის პოლიართრიტის, ოსტეოქონდროზის სამკურნალოდ.
ოტორინოლარინგოლოგიაში — ყნოსვის დარღვევის პრობლემების სამკურნალოდ.
ქირურგიაში — დამწვრობის, ნერვული სისტემის დაზიანებების, ტროფიკული წყლულების სამკურნალოდ.
გინეკოლოგიაში — ქალის რეპროდუქციული სისტემის დარღვევების, ძირითადად უნაყოფობის სამკურნალოდ.
სტომატოლოგიაში — პაროდონტის დაავადების სამკურნალოდ.
უროლოგიაში — უნაყოფობის სამკურნალოდ.
დერმატოლოგიაში — კანის დაავადებების სამკურნალოდ.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:აზერბაიჯანის საბადოები კატეგორია:ნავთობი კატეგორია:ალტერნატიული მედიცინა
რობერტ პლანტის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია რობერ პლანტის დოსკოგრაფია.
რესურსები ინტერნეტში
პლანტი, რობერტ კატეგორია:რობერტ პლანტი
ნუვაიბა
ნუვაიბა (نويبع) — ქალაქი ეგვიპტეში, სამხრეთ სინის მუჰაფაზაში. ნუვაიბა მდებარეობს აკაბის ყურის სანაპიროზე, რომლის მეშვეობით უკავშირდება წითელ ზღვას. ქალაქი 465 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. ნუვაიბის ტერიტორიაზეა ციხესიმაგრე.
კიმჩი
მინი|კიმჩის სხვადასხვა ვერსიები კიმჩი (კორეულად: 김치, IPA: [kim.tɕʰi]), კორეული სამზარეულოს უმთავრესი კერძია. მზადდება დამარილებული და ფერმენტირებული ბოსტნეულისგან, მაგალითად, კორეული ნაპა კომბოსტოსგან და კორეული ბოლოკისგან. მას ყოველთვის უმატებენ სანელებლებს, რაშიც კორეულ სამზარეულოს დიდი არჩევანი აქვს. კიმჩისთვის ძირითადად გამოიყენება გოჩუგარუ (დაფქვილი ჩილი), ხახვი, ნიორი, ჯანჯაფილი, ჟეოტგალი (დამარილებული ზღვის პროდუქტები) და ა.შ. მას ხშირად ამატებენ ადგილობრივ წვნიანებში.
კიმჩის ასობით სახეობა არსებობს, რომელთაგანაც თითოეული სხვადასხვა ბოსტნეულს იყენებს მთავარ ინგრედიენტად. ტრადიციულად, კიმჩი ინახებოდა თიხის დიდ ჭურჭელში, რომელსაც ფლავდენ მიწის ქვეშ, რათა თავიდან აეცილებინათ მისი გაყინვა ზამთრის თვეებში. ეს ბოსტნეულის დიდი ხნით შენახვის ერთადერთი ცნობილი გზა იყო ძველ კორეაში. ზაფხულში მიწაში მოთავსებული კიმჩი ცივდებოდა,რაც ფერმენტაციის პროცესს ანელებდა. თანამედროვე ხანაში კიმჩის შესანახად სპეციალურ კიმჩის მაცივრებს იყენებენ.
ეტიმოლოგია
სიტყვა ჯი - 지, რომელიც მოდის არქაული კორეული სიტყვიდან დიჰი - 디히, უძველესი დროებიდან გამოიყენებოდა, როგორც კიმჩის სახელწოდება. ეს სიტყვა გვხვდება ჯოსეონის დინასტიის პერიოდიდან (1392–1897).
კიმჩი, დღესდღეობით, ამ კერძის მიღებული სახელწოდებაა როგორც ჩრდილოეთ, ისე სამხრეთ კორეულში. ამ სიტყვის ადრეული ვერსიაა ტიმჩაი - 팀ᄎᆡ და მოდის ჩინური სიტყვიდან 沈菜 (ნიშნავს "ბოსტნეული წყლის ქვეშ"). პირველად ჩნდება მე-16 საუკუნეში, ჩინური წიგნის კორეულ თარგმანში. ამ სიტყვას კორეულის სხვადასხვა დიალექტში განსხვავებული წარმოთქმა აქვს, მაგალითად დიმჩი, გიმჩი, ჯიმჩი და ა.შ.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|კიმჩის ინგრედიენტები მინი|კიმჩის თიხის ჭურჭელი კიმჩის წარმოშობა ჯერ კიდევ სამი სამეფოს ხანას (ძვ. წ. 37 წ. ‒ 7 წ.) უკავშირდება. ამ ხანაში ფერმენტირებული საკვები ფართოდ იყო ხელმისაწვდომი, რაც ჩანს 289 წელს დაწერილ ჩინურ ისტორიულ ტექსტში, სადაც ავტორი აღნიშნავს, რომ "გოგურიოელები (კორეელები) დახელოვნებული არიან ფერმენტირებული საკვების და სასმელების გაკეთებაში, როგორიცაა ღვინო, სოიას პასტა და დამარილებული და ფერმენტირებული თევზი. Samguk Sagi, კორეული ისტორიული ჩანაწერი, ასევე ახსენებს მწნილის ქილებს, რომელიც ბოსტნეულის ფერმენტიზაციისთვის გამოიყენებოდა. ნათელია, რომ ამ დროს უკვე ძალიან გავრცელებული იყო ფერმენტირებული ბოსტნეულით კვება. სილას დინასტიის დროს (ძვ. წ. 57 წ. - ახ. წ. 935 წ.), კიმჩი კიდევ უფრო გავრცელდა, რადგან ბუდიზმმა მოიცვა მთელი ერი და ხელი შეუწყო ვეგეტარიანული ცხოვრების წესს.
წარსულში, კიმჩი არ იყო მწარე კერძი, მისი ადრეული რეცეპტები არ მოიცავდა ჩილის ან ნიორს. ჩილის წიწაკა მეჩვიდმეტე საუკუნემდე საერთოდ არ არსებობდა კორეაში, მაგრამ დღეს ის ერთ-ერთი ძირითადი ინგრედიენტია. დღევანდელის მსგავსი რეცეპტები მხოლოდ მე-19 საუკუნეში განვითარდა.
კიმჩი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეის ეროვნულ კერძად ითვლება. ის აქტიურად გამოიყენებოდა ვიეტნამში კორეელი ჯარისკაცებისთვის მოტივაციის მიცემისთვის, კორეელმა ავსტრონავტმა ი-სო-იენმა კი კიმჩი კოსმოსში წაიღო.
ინგრედიენტები
მარცხნივ|მინი|კიმჩის მზადება; დამარილებული კომბოსტო ყველაზე გავრცელებულია კომბოსტოს კიმჩი. კიმჩის დასამზადებლად იყენებენ უამრავ სხვა ინგრედიენტს, როგორიცაა: კოწახურის ფესვები, ნიახური, კინანტრო, მწვანილი, კიტრი, ბადრიჯანი, ნიორი, ჯანჯაფილი, კორეული ოხრახუში, კორეული ველური ხახვი, ლოტოსის ფესვები, ხახვი, ბამბუკის ყლორტი, გოგრა, ბოლოკი,სოიას ლობიო, ისპანახი, ჭარხალი, ტკბილი კარტოფილი და პომიდორი. მინი|კიტრის კიმჩი
ძვ. წ. 776
გარდაიცვალნენ
*
კიმჩი
ინგრედიენტები
კიმჩი შეიძლება იყოს თეთრი, რომელიც არაა მწარე, ან წითელი, რომელიც მწარეა. ხშირად თეთრ კიმჩის სხვა კერძებში ამატებენ.
არსებობს ახალი კიმჩი - გეოტჯეორი (겉절이) ან დაძველებული კიმჩი - მუგეუნ ჯი (묵은지). კიმჩის განსხვავებულ სახეობებს მიირთმევენ სხვადასხვა სეზონზე.
ჯანმრთელობა
კიმჩი დაბალკალორიულია, მაგრამ შეიცავს დიდი რაოდენობით დიეტურ ნუტრიენტებს, ასევე კალციუმს, რკინას, ვიტამინ A, B1 დაB2-ს.
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოს კერძები კატეგორია:კორეული სამზარეულო კატეგორია:ეროვნული კერძები
ეტლი შარაგზაზე
სიუჟეტი
ფილმის მთავარი გმირი, მკვლელი – მოხუცი (რომელიც "დამსახურებულ" პენსიას ითხოვს), მრავალი წლის შემდეგ ხვდება იმათ, ვინც ის დაიქირავეს. დავალების შესრულების შემდეგ კი როგორც უსარგებლო მოისროლეს, დაივიწყეს... მკვდრეთით აღმდგარი მკვლელი ცდილობს დაამტკიცოს თავისი აუცილებლობა, კვლავ მრავალგზის დაღვაროს სისხლი... მაგრამ ბოროტების ამ ბუდეს გზა ესპობა, საკუთარ სხეულში ლპება.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1989 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
Polyrhachis punctata
Polyrhachis punctata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სინძი მიკამი
სინძი მიკამი (三上 真司) — იაპონელი ვიდეო თამაშების დიზაინერი, რეჟისორი და პროდიუსერი.
კარიერა დაიწყო 1990 წელს, კომპანია Capcom-ში და მონაწილეობა მიიღო ბევრი ცნობილი თამაშის შექმნაში. ის არის „Resident Evil“-ის და „Dino Crisis“-ის რეჟისორი, მასვე ეკუთვნის 2002 წელს გამოსული „Resident Evil (რიმეიკი)“ და 2005 წლის მესამე პირის შუტერი „Resident Evil 4“. მიკამის მიერ Capcom-ში შემუშავებული უკანასკნელი თამაში იყო „God Hand“. Capcom-დან წასვლის შემდეგ მუშაობდა Platinum Games-ში. 2010 წელს ჩამოაყალიბა საკუთარი ვიდეო თამაშების კომპანია Tango Gameworks, რომლის აღმასრულებელი დირექტორი თავდავეა. აქ მან შექმნა პირველი პირის საშინელებათა თამაში „The Evil Within“. 2010 წლის 28 ოქტომბერს Tango Gameworks შეიძინა კომპანია ZeniMax Media-მ.
ბიოგრაფია
სინძი მიკამი დაიბადა 1965 წლის 11 აგვისტოს, იამაგუტის პრეფექტურაში, იაპონია. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო დოსისიას უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა მერჩანდაიზინგს.
1990 წელს მუშაობა დაიწყო Capcom-ში და შედუგა მის პირველ თამაშზე „''Capcom Quiz: Hatena? no Daibōken''“ მუშაობას. 1991-1993 წლებში შექმნა დისნეის მულტფილმების მოტივებზე დაფუძნებული სამი თამაში: „Who Framed Roger Rabbit“ (Game Boy), „Goof Troop“ და „Disney’s Aladdin“, (Super Nintendo), ხოლო ეს უკანასკნელი ფინანსურად წარმატებული აღმოჩნდა (1.75 მილიონი გაყიდული ასლით).
„Goof Trop“-ის გამოსვლიდან, მალე სინძი მიკამის დაევალა სამგანზომილებიანი თამაშის შექმნა PlayStation-სა Sega Saturn-ისთვის. 1996 წელს გამოვიდა ცნობილი თამაში „Resident Evil“ (იაპონიაში ცნობილი, როგორც „Biohazard“), რომლის შთგონების წყაროდ იქცა მხატვრული ფილმი „ზომბი 2“ და ვიდეო თამაში „Sweet Home“. „Resident Evil“-ის წარმატებამ განაპირობა Survival horror-ის ჟანრის პოპულარობა. ამის წყალობით შეიქმნა თამაშის უამრავი გაგრძელება, ფილმები, კომიქსები და სათამაშოები.
1997 წელს მიკამი გახდა Capcom-ის რამდენიმე პროექტის პროდიუსერი, მათ შორის „Resident Evil 2“-სა და „Dino Crisis“-ის. ორი წლის შემდეგ დიზაინერი დანიშნეს კომპანიის ერთ-ერთი განყოფილების უფროსად. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა „Devil May Cry“, „Resident Evil Code: Veronica“ და „Dino Crisis 2“, რომლის გაყიდვებაც 1.2 მილიონი ეგზეპლარი შეადგინა. 2001 წლიდან 2006 წლამდე სტუდია თამაშებს უშვებდა მხოლოდ Nintendo GameCube-ისთვის, რომელთაგანაც ყველაზე განთქმულია „Resident Evil 4“, „P.N.03“, „Viewtiful Joe“, „killer7“ და „Dead Phoenix“. სინძი მიკამი გახდა პროექტ „Resident Evil 4“-ის რეჟისორი, რომელმაც მიიღო მაღალი შეფასებები მიმოხილველებისგან და კომერციული წარმატებაც ჰხვდა წილად.
აღნიშნული თამაშის გამოსვლის შემდეგ, მუშაობა დაიწყო სტუდია Glover-ში. 2007 წელს სტუდია დაიშალა და მიკამი გადავიდა Platinum Games-ში. აქ მან შეიმუშავა „Vanquish“, რომელიც იქცა ისეთ პროექტების შთაგონების წყაროდ, როგორებიც არის „Bulletstorm“, „Crysis 2“, „Killzone 3“, „Binary Domain“.
2010 წელს მან დააარსა კომპანია Tango Gameworks, სადაც შექმნა Survivol horror-ის ჟანრის თამაში „The Evil Within“, გამოცემული Bethesda Softworks-ის მიერ, Xbox 360, PS3, PC, PS4-სა და Xbox One-ის პლატფორმებისთივს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:Capcom-ის პერსონალი კატეგორია:იაპონელი ვიდეო თამაშების დიზაინერები კატეგორია:ადამიანები იამაგუტის პრეფექტურიდან კატეგორია:Resident Evil კატეგორია:იაპონელი ვიდეო თამაშების რეჟისორები კატეგორია:იაპონელი ვიდეო თამაშების პროდიუსერები
პეტრე შალიკოვი
პეტრე შალიკოვი (დ. 1767 — გ. 16 (28) თებერვალი, 1852) — წარმოშობით ქართველი რუსი მწერალი, დიმიტრი შალიკაშვილის შვილიშვილი. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში. იყო ნიკოლოზ კარამზინისა და სენტიმენტალიზმის მიმდევარი. წერილებში ქადაგებდა რეაქციულ იდეებს. პეტრე შალიკოვის ლექსების პირველი კრებული „თავისუფალ აზროვნებათა ნაყოფი“ 1799 წელს გამოიცა. 1802 წელს გამოიცა პეტრე შალიკოვის ლექსების კრებული „გრაციის ყვავილები“ და პროზაული ნაწარმოებები: „მოგზაურობა მალოროსიაში“ (1803–1804) და „მოგზაურობა კრონშტანდტში“ (1805). ეკუთვნის მემუარები „ისტორიული ცნობები ფრანგების მოსკოვში ყოფნის შესახებ 1812 წელს“. აქტიურად იყო ჩართული მოსკოვის ლიტერატურულ ცხოვრებაში. 25 წლის განმავლობაში რედაქტორობდა გაზეთს „Московские ведомости“ (1813–1836); გამოსცემდა ჟურნალებს: „Московский зритель“ (1806); „Аглая“ (1808–1812) და „Дамский журнал“ (1823–1833). 1819 წელს დაიბეჭდა მწერლის რჩეულ ნაწარმოებთა კრებული ორ ტომად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1767 კატეგორია:გარდაცვლილი 1852 კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მამაკაცი მწერლები
ძვ. წ. 713
გარდაიცვალნენ
კატეგორია:ძვ. წ. 713
მარგერიტა მედიჩი
მინი|მარგერიტა მედიჩი მარგერიტა დე’ მედიჩი (Margherita de' Medici; დ. 21 მაისი, 1612, ფლორენცია — გ. 6 თებერვალი, 1679) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის დიდჰერცოგის, კოზიმო II-ის ქალიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1612 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1679 კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები
Plastic Beach
Plastic Beach — ჯგუფ Gorillaz-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2010 წლის მარტში. ალბომში ნახევრად ვირტუალური ჯგუფი, რომლის იდეის ავტორია Blur-ის ლიდერი დეიმონ ოლბარნი, განაგრძობს ცდებს სხვადასხვა მუსიკალურ ჟანრთან, რომელთა შორის არის სოული, სინთპოპი, დისკო, ალტერნატიული როკი, ჰიპ-ჰოპი და თრიპ-ჰოპი. დისკის ჩაწერაში მონაწილეობა მიიღეს ცნობილმა შემსრულებლებმა. მათ შორის არიან - სნუპ დოგი, Hypnotic Brass Ensemble, არაბული მუსიკის შემსრულებელი ლიბანური ეროვნული ორკესტრი, ბობი უომეკი, მოს დეფი, Little Dragon და ჯგუფის The Clash მონაწილე მიკ ჯოუნსი.
შექმნა
დეიმონისა და ანიმატორ ჯეიმი ჰიულეტის თქმით, მუშაობა ალბომზე დაიწყო 2007 წლის ნოემბერში. თავდაპირველად პროექტს ეწოდებოდა Carousel, მაგრამ მოგვიანებით გადაწყდა, რომ ეს გახდება Gorillaz-ის მესამე ალბომი, Plastic Beach,
რეაქცია და კრიტიკა
დღესდღეობით ალბომი ძირითადად დადებით შეფასებებს იმსახურებს. რესურსმა Metacritic მას მიანიჭა 100-დან 82 ქულა,
სქოლიო
კატეგორია:Gorillaz-ის ალბომები კატეგორია:2010 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ფსოუ
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:კრასნოდარის მხარის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
აჯამფაზრა
აჯამფაზრა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის მარჯვენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 240 მ, ოჩამჩირიდან 25 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:გუფის თემის სოფლები
ჰიმნოგრაფია
ჰიმნოგრაფია (ὁ ὕμνος — „სიმღერა“, „ჰიმნი“ და γράφω — „ვწერ“) — ლიტერატურული და მუსიკალური მიმდინარეობა, რომელელიც ღმერთისა და წმინდანებისადმია მიძღვნილი. ეს მიმდინარეობა ძალზე გავრცელებული იყო შუა საუკუნეებში. ჰიმნოგრაფიული სიმღერებით იწყებოდნენ და მთავრდებოდნენ ლიტურგიები კათოლიკურ ეკლესიებში ცენტრალური ევროპაში.
ლიტერატურა
*
ლი ბო
ცნობილი როგორც უკვდავი პოეტი (詩仙), ლი ბოს ხშირად დუ ფუსთან ერთად ჩინეთის ლიტერატურის ისტორიაში ორ უდიდეს პოეტად მოიხსენიებენ. დღემდე შემონახულია მისი 1100-ზე მეტი ნაწარმოები. პირველი თარგმანები დასავლურ ენებზე პირველად გამოქვეყნდა 1862 წელს მარკიზ დ'ერვი დე სენ-დენის მიერ მის კრებულში Poésies de l'Époque des Thang.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 701 კატეგორია:გარდაცვლილი 762
ზამის ბრძოლა
ზამის ბრძოლა — ბრძოლა რომაელებსა და კართაგენელებს შორის ძვ. წ. 202 წლის 19 ოქტომბერს ქალაქ ზამასთან (ჩრდილოეთი აფრიკა, კართაგენის სამხრეთ-დასავლეთით 120 კმ-ზე, ახლანდელი ელ-კეფის რაიონი). რომაელებს სარდლობდა პუბლიუს კორნელიუს სციპიონ აფრიკელი უფროსი, კართაგენელებს - ჰანიბალი. თითოეულს 35-40 ათ. მეომარი ჰყავდა. ბრძოლის წინ რომაელებს მიემხრო აღმოსავლეთ ნუმიდიის მეფე მასინისა, რამაც გადამწყვეტი როლი ითამაშა რომაელების გამარჯვებაში. რომელების ცხენოსანმა ჯარმა გაანადგურა მოწინააღმდეგის ცხენოსანთა ჯარი და კართაგენელების მთავარ ძალებს ზურგიდან დაარტყა. ზამის ბრძოლამ საბოლოოდ რომის სასარგებლოდ გადაწყვიტა მეორე პუნიკური ომის ბედი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეორე პუნიკური ომის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
პერმული სისტემა
პერმული სისტემა (პერიოდი) — პალეოზოური ჯგუფის უკანასკნელი, რიგით მეექვსე სისტემა (გეოლოგიური წელთაღრიცხვის პალეოზოური ერის მეექვსე პერიოდი). მოსდევს კარბონულ სისტემას (პერიოდს) და წინ უსწრებს მეზოზოური ჯგუფის (ერის) ტრიასულ სისტემას (პერიოდს). აბსოლუტური გეოქრონოლოგიით პერმული პერიოდი დაიწყო 285 მლნ წლის წინათ და გრძელდებოდა 55 მლნ. წელი. გამოყო როდერიკ მერჩისონმა 1841 წელს რუსეთის ვაკეზე და ურალში. პერმული სისტემა იყოფა ორ სექციად. უფრო მცირე ერთეულებად დანაწილება სხვადასხვა რეგიონში სხვადასხვაგვარია.
პერმულ პერიოდში გამოვლინდა ჰერცინული დანაოჭების უკანასკნელი ფაზისები, განსაკუთრებით გეოსინკლინურ არეებში. ბაქნების მნიშვნელოვან ფართობებზე ამ დროს აზევება და ძლიერი რეგრესია აღინიშნება, რასაც პერიოდის ბოლოს მკვეთრი კონტინენტური რეჟიმის დამყარება მოჰყვა. პერმულ პერიოდში შესამჩნევად გაძლიერდა ხმელეთის მცენარეთა დაცხოველთა როლი, რაც გამოწვეული იყო ხმელეთის ფართობის მკვეთრი ზრდით. საკმაოდ მრავალფეროვანი იყო ზღვის ფაუნაც.
პერმული სისტემის ნალექები მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ქვანახშირის, ნავთობის, აირის, კალიუმის მარილის, ქვამარილის თაბაშირისა და სხვა საბადოები. საქართველოში ფაუნით დახასიათებული პერმული სისტემის ნალექები არის სვანეთში (დიზისა და ქვიშის წყებების ზედა ნაწილებში).
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური პერიოდები
კიწი გეგეჭკორი
კიწი გეგეჭკორი (დ. 1886, ზუგდიდი — გ. 1971) — ქართველი ლოტბარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1946).
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ 1886 წელს ზუგდიდში. მისი მამა ბესარიონ გეგეჭკორი შესანიშნავად მღეროდა, ცეკვავდა, აგრეთვე გალობდა საეკლესიო გუნდში. კიწის დედა ეფროსინე გაბუნია ასევე კარგად მღეროდა და უკრავდა ჩონგურზე. აღსანიშნავია, რომ გეგეჭკორების ოჯახს ხშირად სტუმრობდა ცნობილი ლოტბარი და სრული მგალობელი (საგალობლების ყველა ხმის მცოდნე) დიტო (დიმიტრი) ჭალაგანიძე.
1894 წელს კიწი ზუგდიდის მოსამზადებელ კლასში ჩაირიცხა. აქ იგი სიმღერასაც სწავლობდა. მაგრამ სიმღერა და გალობა მან უფრო მეტად დიმიტრი ჭალაგანიძესგან შეისწავლა, თან ისე, რომ სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ თავადაც ასწავლიდა სიმღერა-გალობას სამრევლო სკოლაში.
კიწი გეგეჭკორს იმ ხანებში ხშირად უმღერია ცნობილ მეგრელ მომღერლებთან: ივანე ჩომახიასთან, იოსებ გეგეჭკორთან, მიხა ჟორდანიასთან ერთად. აქვე გაიცნო მან ცნობილი ლოტბარი ძუკუ ლოლუა. ამ უკანასკნელს კიწი სოხუმშიც შეხვდა. ძუკუმ მას თავის ახალი გუნდის წევრობა შესთავაზა. კიწი ძუკუ ლოლუას ერთ-ერთი უახლოესი მეგობარი და დამხმარე შეიქნა. იგი ერთი პერიოდი ძუკუს სახლშიც ცხოვრობდა, სადაც გულმოდგინედ მუშაობდნენ სიმღერებზე.
1904 წელს დიდი წარმატებით ჩატარდა ძუკუ ლოლუას გუნდის კონცერტი. საგასტროლოდ იმყოფებოდა ბათუმში, ქუთაისში, ჭიათურაში, ფოთში, სოჭში. ეს გუნდი შემკრებლობით მოღვაწეობასაც ეწეოდა. ძუკუ ლოლუამ კიწი გეგეჭკორთან ერთად მრავალი აფხაზური სიმღერა ჩაიწერა ფონოგრაფზე, რომელთაც შემდეგ გუნდი ახმოვანებდა. აფხაზური სიმღერების შესრულებაში თავად აფხაზი მომღერლების გუჯუჯი მარღანიას, მალხაზ ეშბას, აბას კოღონიას, ძღიკი ძიაფშიფას, კოსტია ინალიფას გვერდით გამოირჩეოდა ახალგაზრდა პლატონ ფანცულაია.
1918 წელს კიწი გეგეჭკორი ხობში იმყოფება, სადაც ცნობილ მომღერლებთან: ძმებ ანდრია და ერმილე ალანიებისა და პეტრე გეგიას წრეში ხშირად მღეროდა. 1920 წელს კიწიმ ბათუმს მიაშურა, სადაც გიმნაზიაში ახალგაზრდათა გუნდი ჩამოაყალიბა. აქ იგი ხშირად ხვდებოდა ვარლამ სიმონიშვილს.
1923 წელს ძუკუ ლოლუამ კიწი გეგეჭკორი თბილისში დაიბარა და მასთან ერთად გუნდის ორგანიზებას შეუდგა, რომლითაც მოსკოვში უნდა გამოსულიყვნენ სცენაზე. თბილისში ამ გუნდის კონცერტს ძუკუ ლოლუას ნაცვლად, რომელიც შეუძლოდ შეიქნა, კიწი გეგეჭკორმა უხელმძღვანელა. მალე ძუკუ ლოლუა გარდაიცვალა. მის გუნდის მეთაურობა კიწი გეგეჭკორმა ჩაიბარა. თუმცა მალევე, სამუშაოდ სუხუმში გადასვლის გამო, კიწი გეგეჭკორმა გუნდი მიატოვა და თავის მაგივრად კირილე პაჭკორია დატოვა. 1930-იან წლებში აფხაზეთში კიწი გეგეჭკორი სხვადასხვა გუნდს აყალიბებს. მათ შორისაა სოფელ გალის მოხუც მომღერალთა გუნდიც, რომელშიც გამოირჩეოდა 115 წლის ზურაბ შარია.
1938 წელს აფხაზეთის სახელმწიფო ანსამბლის ხელმძღვანელობა დაავალეს. 1941 წელს გუნდი მოსკოვს გაემგზავრა აფხაზეთის ხელოვნების დეკადაზე, მაგრამ კონცერტი არ დასცალდათ, დაიწყო ფაშისტურ გერმანიასთან ომი. მის პერიოდში კიწი გეგეჭკორის გუნდი სამხედრო ნაწილებში ჰოსპიტლებსა და სანატორიუმებში ხშირად ატარებდა კონცერტებს.
1954 წელს გუნდს კრასნოდარის მხარეში წარმატებული გასტროლები ჰქონდა. 1961 წელს კიწი გეგეჭკორს დაბადების 75 და შემოქმედებითი მოღვაწეობის 55 წლის იუბილე გადაუხადეს.
კიწის ახლო მეგობრობა აკავშირებდა კირილე პაჭკორიასთან, სამუელ ჩავლეიშვილთან, ვარლამ სიმონიშვილთან, რომელითანაც სიკვდილამდე აქტიური მიმოწერა ჰქონდა. კიწი გეგეჭკორი 85 წლის ასაკში 1971 წელს გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კ
Polyrhachis punctillata
Polyrhachis punctillata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ლეილა ლოპესი
ლეილა ლულიანა და კოსტა ვიეირა ლოპეს უმენიორა (Leila Luliana da Costa Vieira Lopes Umenyiora, დ. 26 თებერვალი, 1986) — ანგოლელი მსახიობი, ტელეწამყვანი და მოდელი. მან გაიმარჯვა სილამაზის კონკურსებში, როგორებიცაა: მის ანგოლა 2010 და მის სამყარო 2011.
Polyrhachis punctillata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლეილა ლოპესი
ადრეული ცხოვრება
ლოპესი დაიბადა 26 თებერვალს, 1986 წელს ბენგელაში, ანგოლაში. სილამაზის კონკურსებში მონაწილეობის მიღებამდე ის სწავლობდა სუფოლკის უნივერსიტეტში, იფსუიჩში დიდ ბრიტანეთში. ლოპესი აქტიურად მონაწილეობდა შიდსის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანიაში და ინფექციის მატარებელ ადამიანებს დისკრიმინაციისგან იცავდა.
მის ანგოლა 2010 (გაერთიანებული სამეფო)
იმ პერიოდში, როდესაც ლოპესი ცხოვრობდა და სწავლობდა ინგლისში, მან მონაწილეობა მიიღო დიდ ბრიტანეთში მცხოვრები ანგოლელების სილამაზის კონკურსზე. კოკნკურსში გამარჯვების შემდეგ მან მიიღო უფლება ანგოლის ინგლისური დიასპორა ეროვნულ კონკურსზე წარედგინა.
მის ანგოლა 2010
ლოპესმა 18 დეკემბერს, ლუანდაში 20 კანდიდატი დაამარცხა და ოფიციალურად გახდა მის ანგოლა 2010. ამით მან მოიპოვა უფლება წარედგინა ანგოლა მის სამყაროს 2011 წლის კონკურსზე. მოდელმა კონკურსის მსვლელობისას ასევე მოიპოვა ფოტოგენურობის ჯილდო.
მის სამყარო 2011
2011 წლის 12 სექტემბერს ლეილა ლოპესმა მის სამყაროს ტიტული მოიგო სან-პაულუში, მექსიკაში, სადაც გვირგვინი წინა წლის გამარჯვებულმა, მექსიკის წარმომადგენელმა ხიმენა ნავარატემ გადასცა. ის მის სამყაროს მე-60 გამარჯვებულია და პირველი ანგოლელი, რომელმაც ამ ტიტულის მოპოვება შეძლო.
2011 წლის ოქტომბერში ლოპესი ეწვია ინდონეზიას, სადაც ესწრებოდა ადგილობრივ საქველმოქმედო ღონისძიებებს და ჯაკარტაში ჩატარებულ ეროვნულ სილამაზის კონკურსს.
2011 წლის დეკემბერში ლოპესი მიიწვიეს მის გაბონის პირველ შესარჩევ კონკურსზე ლიბრევილში, გაბონში, სადაც მოდელმა გამარჯვებულს, ნგუნიეს პროვინციის წარმომადგენელს, მარია-ნოელ ადას გვირგვინი დაადგა.
მინი|ლეილა ლოპესი მის სამყაროს გვირგვინის მოპოვების შემდეგ 2012 წლის თებერვალში ლოპესი ეწვია იოჰანესბურგს, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკას. სამხრეთ აფრიკაში ყოფნის დროს მოდელს მის სამხრეთ აფრიკა 2011-მა, მელინდა ბამმა უმასპინძლა. ვიზიტის დროს, ლოპესი 16 თებერვალს დაესწრო ჯობრუგის მოდის კვირეულს. მან ასევე მოინახულა მელინდა ბამის ერთ-ერთი საქველმოქმედო ორგანიზაცია „Thuthuzela“, რომელიც მის სამხრეთ აფრიკამ ალექსანდრას დასახლებაში მიტოვებული და ობოლი ბავშვების დასახმარებლად შექმნა. ვიზიტის დროს მოდელი ასევე იმყოფებოდა ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში, მაფიკენგის კამპუსში.
ლოპესი ასევე ესტუმრა კანის კინოფესტივალს ქალაქ კანში, საფრანგეთი 2012 წლის 23 მაისს. ის ასევე დაესწრო De Grisogono Glam Extravaganza- ს, რომელიც იმავე დღეს გაიმართა სასტუმრო Du Cap Eden-Roc- ში, ანტიბეს კონცხზე. ის იმყოფებოდა ლისაბონში, პორტუგალიაში სატელევიზიო რგოლების გადასაღებად და ფოტოსესიებისთვის გაზეთ Maxim Portugal-ის ინიციატივით.
2012 წლის ივნისში ლოპესმა დაიწყო დასავლეთ აფრიკის ტური, რომელიც მოიცავდა: სენეგალს, კოტ-დ’ივუარს, განას, ტოგოსა და ნიგერიას. ამავე თვის ბოლოს მოდელი გაემგავრა რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილიაში მდგრადი განვითარების სამიტზე დასასწრებად.
2012 წლის ოქტომბერში მოდელი ეწვია ნიკარაგუას „ashion for Smiles-ის“ ჩვენებას, რომელიც გაიმართა მანაგუაში.
მის სამყაროს ტიტულის მოპოვების შემდეგ ლეილა ლოპესმა მოინახულა შემდეგი ქვეყნები: სინგაპური, ინდონეზია, ანგოლა, კამბოჯა, ბაჰამის კუნძულები, გაბონი, იამაიკა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, გერმანია, დომინიკელთა რესპუბლიკა, პორტუგალია, საფრანგეთი, სენეგალი, კოტ-დ’ივუარი, განა, ტოგო, ნიგერია, გაიანა, ნიკარაგუა, ნამიბია, კენია, მოზამბიკი და ამერიკის შეერთებული შტატები.
პირადი ცხოვრება
2013 წლის თებერვალში ლოპესი დაინიშნა ნიუ-იორკ ჯაიანტსის ყოფილ მოთამაშეზე, ოსი უმენიორაზე მონაკოში. ისინი დაქორწინდნენ 30 მაისს, 2015 წელს. 2018 წლის თებერვალში ცნობილი გახდა, რომ ლოპესი პირველ შვილს ელოდებოდა. ამავე წლის ბოლოს წყვილს ვაჟი შეეძინა.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლელი მოდელები კატეგორია:ანგოლელი მსახიობები კატეგორია:მის სამყაროს გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
ძვ. წ. 712
გარდაიცვალნენ
კატეგორია:ძვ. წ. 712
სან-მიგელ-დელ-პადრონი
ეს ვრცელი დემოგრაფიული არეალი 1940-იანი წლების ბოლომდე დაუსახლებელი იყო, მასიური დასახლება ადრეულ 60-იან წლებში დაიწყო. ამავე წლებში ის ადმინისტრაციულად გუანაბაკოის მუნიციპალიტეტს დაექვემდებარა.
1970-იან წლებში სან-მეგელ-დელ-პადრონი კუბის რაიონებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე მოუწესრიგებელი იყო, რაც განპირობებეული იყო შავი ბაზრის საქონლითა და სურსათ-სანოვაგით.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 159,273 ადამიანს შეადგენდა. 26 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 6 125,9 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
არგენტინის ვულკანების სია
მინი|250პქ|[[ანტოფაგასტა-დე-ლა-სიერა]] მინი|250პქ|[[ანტოფალია]] მინი|250პქ|[[კოპაუე]] მინი|250პქ|[[ინკაუასი]] მინი|250პქ|[[ლანინი (ვულკანი)|ლანინი]] მინი|250პქ|[[ტრონადორი]] მოცემულია არგენტინის მოქმედი და ჩამქრალი ვულკანების სია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ალექსანდრე შალნიკოვი
ალექსანდრე შალნიკოვი (დ. 27 აპრილი, 1905, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 1986) — რუსი ფიზიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1979).
ბიოგრაფია
1928 წელს დამტავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1935 წლიდან მუშაობდა სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკურ პრობლემათა ინსტიტუტში. 1938 წლიდან იყო მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. ძირითადი შრომები ეხებოდა ექსპერიმენტულ ფიზიკას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
ნორვეგიის მდინარეების სია
სტატიაში მოცემულია ნორვეგიის 20 ყველაზე გრძელი მდინარის სია. სიგრძე ნაჩვენებია მილებში:
სხვა მდინარეები
მათ შორის:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ევროპის მდინარეები
დევონური სისტემა
დევონური სისტემა (პერიოდი) — პალეოზოური ჯგუფის რიგით მეოთხე სისტემა (გეოლოგიური წელთაღრიცხვის პალეოზოური ერის მეოთხე პერიოდი). მოსდევს სილურულ სისტემას და წინ უსწრებს კარბონულ სისტემას. იზოტოპური მეთოდით განსაზღვრული დევონური სისტემის ქანების წარმოქმნის დროის მონაკვეთი თავსდება 410-იდან 350-მდე მლნ. წლებს შორის.
დევონური სისტემა იყოფა სამ სექციად (ეპოქად) და შვიდ სართულად (საუკუნედ). ქვედა სამი სართულის არსებობა და დევონური სისტემის ქვედა სექციების საზღვრები დღესაც საკამათოა. დევონური პერიოდის დასაწყისისთვის დედამიწის ზედაპირზე მნიშვნელოვანი პალეოგრაფიული ცვლილებები მოხდა. გეოსინკლების ადგილზე ჩამოყალიბდა მთათა სისტემები (კალედონური დანაოჭება), ამიტომ ადრინდელი დევონურს გეოკრიტიულ პერიოდად მიიჩნევენ. შუა და გვიანდელ დევონურში მიმდინარეობდა დაძირვა, დაიწყო ზღვის ტრანსგრესიები (თალასოკრატიული პერიოდები). დევონური პერიოდის განმავლობაში აღინიშნებოდა ძლიერი მაგმური (განსაკუთრებით ეფუზიური) აქტივობა. ზღვისა და ხმელეთის პალეოგეოგრაფიული შეცვლის შედეგად შეიცვალა ჰავა და ორგანული სამყარო: დაიწყო გრაფტოლითებისა და ცისტოიდების გადაშენება, მომრავლდა ბრაქიოპოდები, ჯავშნიანი თევზები და გიგანტური კიბოსნაირები; გაჩნდნენ და განვითარედნენ გონიატიტები და კლიმენიები. გახშირდა მცენარეული სამყარო, გაჩნდა პირველი გვიმრები და შიშველთესლოვნები. დევონური პერიოდში გამოიყოფა ორი მკვეთრად გამოხატული პალეოზოოგეოგრაფიული ოლქი - ატლანტიკური და წყნაროკეანური.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური პერიოდები
ჯიროლამო რიარიო
thumb|right|ჯიროლამო რიარიო ჯიროლამო რიარიო (იტალ.: Girolamo Riario) (* 1443, სავონა; † 1488, ფორლი) - იყო იმოლისა და ფორლის ბატონი.
ჯიროლამოს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. არაოფიციალური მონაცემებით ჯიროლამო თვითონ პაპ სიქსტ IV-ის ვაჟი უნდა ყოფილიყო.
1478 წელს გიროლამო რიარიომ მონაწილეობა მიიღო პაცების შეთქმულებაში. ფლორენციაში უნდა დამხობილიყო მედიჩების ძალაუფლება, მოეკლათ ლორენცო და ჯულიანო I მედიჩები და ქალაქის რეგენტები ფრანცესკო დე პაცი და ჯიროლამო რიარიო უნდა გამხდარიყვნენ. შეთქმულება მარცხით დამთავრდა, მათ მხოლოდ ჯულიანო I-ის მოკვლა შეძლეს, ხოლო ლორენცომ ფლორენციელები თავის მხარეზე გადაიბირა და პაცების საგვარეულო თითქმის მთლიანად ამოწყვიტა. გადარცენილები ქალაქიდან სამუდამოდ იქნენ გაზევებულნი.
1473 წელს სიქსტ IV მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასაგან შეიძინა ქალაქი იმოლა და ჯიროლამოს უბოძა. სიქსტ IV-ის შუამავლობით ჯიროლამო რიარიომ 1472 წელს იქორწინა კატერინა სფორცაზე, მილანის ჰერცოგის უკანონო შვილზე და 1480 წელს ქალაქი ფორლი გადაეცა სამფლობელოდ.
1484 წელს იმოლაში სახალხო აჯანყებამ იფეთქა და ჯიროლამო ქალაქიდან იქნა გაძევებული, ხოლო მომდევნო 1488 წლის აჯანყებას მისი სიცოცხლეც კი ემსხვერპლა.
კატეგორია:დაბადებული 1443 კატეგორია:გარდაცვლილი 1488
ექვსი თოვლიანი დღე
ექვსი თოვლიანი დღე — რეჟისორ იური კვაჭაძის ფილმი. გამოვიდა 1986 წელს. ფილმის მთავარი პერსონაჟი თოვლის სტიქიაში მოჰყვება და ექვსი დღე ებრძვის, რაც ზრდასრულ ადამიანად აქცევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1986 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ევსტათი მცხეთელის ეკლესია
მინი thumb|ევსტათი მცხეთელის ეკლესია ევსტათე მცხეთელის სახელობის ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია. მე-19 საუკუნის 70-იან წლებში ააგეს თამარ მეფის დროინდელი მცირე ეკლესიის ნანგრევებზე. იდგა ყორღანოვის ქუჩაზე - დღევანდელი გიორგი ახვლედიანის (ყოფილი პეროვსკაია). 1923 წელს გადააკეთეს საცხოვრებელ სახლად. ერთ-ერთ პირველ მოსახლედ ნაეკლესიარ სახლში კომპოზიტორი მელიტონ ბალანჩივაძე შეასახლეს. ამჟამად უმოქმედოა.
1877 წლის 30 იანვრის გაზეთი „დროება“ წერდა: ”ერთი ვერის მცხოვრებისაგან მივიღეთ ჩვენ შემდეგი შენიშვნა, რომელზედაც ჩვენი არხეოლოგიური საზოგადოების ყურადრებას მივაქცევთ: „ვერაზედ, ღენერალ ყორღანოვის სახლების გვერდით, პატარა ტიტლიკანა გორაზე სდგას ერთი რგვალი კედელი, რომელსაც ექნება სიმაღლე საჟენნახევარი და სიგანე ირგვლივ სამი საჟენი. აქ მოდიან მრავალი დედაკაცები, ლოცულობენ, სამთელს, საკმეველს და ნაირნაირ ნივთებსა და ფულებს სწირავენ და ვის მიაქვს ყველა ესენი კაცმა არ იცის. ამბობენ, რომ ამ ორმოცი წლის წინათ ამ ალაგას ძველი ეკკლესია ყოფილა და ხალხი დადიოდა თურმე და ლოცულობდა. შემდეგ მიწის თხრის დროს კედლები ჩამოუქცევიათ და პატრონობაც აღარავის გაუწევია. აქ ერთი პატარა გათლილი ქვა უპპვნიათ, რომელზედაც წერებულა: ”აშენდა ესე წმინდა ესტატეს ეკკლესია ღვთისაგან კურთხეულისა და ამაღლებულისა საქართველოს დედოფლის თამარის ბრძანებითა“.
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
Polyrhachis punctiventris
Polyrhachis punctiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტრიპტიქი
მინი|300პქ|ბიზანტიური სპილოსძვლის ტრიპტიქი, X საუკ., [[ლუვრი.]] ტრიპტიქი (ბერძ. triptychos - სამმაგი, სამად განლაგებული) — ერთი იდეით გაერთიანებული სამი ნაწილისაგან შემდგარი ხელოვნების ნაწარმოები, ნახატი და ა.შ. გვხვდება შუა საუკუნეების ქართველ ოსტატთა შემოქმედებაში, ჭედურ ხელოვნებაში. მათ შორის აღსანიშნავია: ხახულის ღვთისმშობლის ხატი, ანჩისხატი. ორივე მათგანი საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.
ტრიპტიხში გადახდილი ყველაზე დიდი თანხა იყო 142.4 მილიონი დოლარი, რომელიც 1969 წელს აუქციონზე ფრანსის ბეკონის ნამუშევარში ლიუსენ ფრეიდის სამი ეტიუდი აუქციონზე გადაიხადეს.
სქოლიო
კატეგორია:საშემსრულებლო ტექნიკა კატეგორია:საეკლესიო არქიტექტურა
ვიოლანტე რიარიო
ვიოლანტე რიარიო (Violante Riario; დ. 1445 — გ. 1474) — სავონელ რიარიოთა საგვარეულოს წარმომადგენელი.
ვიოლანტეს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. მისი მეუღლე იყო ანტონიო სანსონი, რომელთანაც შეეძინა შვილი რაფაელე სასონი რიარიო. ვიოლანტეს ძმები იყვნენ ჯიროლამო და პიეტრო რიარიოები.
კატეგორია:დაბადებული 1445 კატეგორია:გარდაცვლილი 1474
ერვინ რომელი
ერვინ ოიგენ იოჰანეს რომელი (Erwin Eugen Johannes Rommel; დ. 15 ნოემბერი 1891, ჰაიდენჰეიმი, გერმანია — გ. 14 ოქტომბერი 1944, ჰერლინგენი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-ფელდმარშალი, გერმანიის არმიის მთავარსარდალი ჩრ. აფრიკაში მეორე მსოფლიო ომის დროს. ბრიტანელების მიერ „უდაბნოს მელად“ (Desert Fox) წოდებული.
ადრეული წლები და სამხედრო კარიერის დასაწყისი
მინი|მარცხნივ|ჰაიდენჰაიმი ერვინ რომელი დაიბადა 1891 წლის 15 ნოემბერს ქალაქ ჰაიდენჰაიმში ევანგელისტი პროფესორის ერვინ რომელისა და მისი მეუღლის ჰელენე ლუცის ოჯახში. ის ოჯახის მეორე შვილი იყო და იმავე წლის 17 ნოემბერს მოინათლა. ერვინს ჰყავდა 2 ძმა, გერჰარდი და კარლი და 1 და, ჰელენე. რომელს სურდა ავიიაციის ინჟინერი გამოსულიყო, მაგრამ საბოლოოდ მამის დაჟინებით ოფიცრის კარიერა აირჩია. მან გიმნაზია შვებიშ გმიუნდში დაამთავრა და არმიაში დაიწყო მსახური. იგი ჩაირიცხა კადეტად მეფე ვილჰელმ I-ის №124 ინფანტერიის პოლკში ქალაქ ვაინგარტენში.
1911 წლის მარტში რომელმა ქალაქ დანციგში სამხედრო სკოლის კადეტთა საღამოზე გაიცნო ლუცია მარია მოლინი, რომელზეც მოგვიანებით 1916 წელს იქორწინა. თუმც მანამდე იმავე საღამოს მას შეუყვარდა ვალბურგა შტემერი, რომელთანაც შეეძინა ქალიშვილი, გერტრუდა. ბავშვს რომელი, რაკი უკანონოდ იყო დაბადებული, თავის შვილად არ აღიარებდა და მესამე რაიხის პერიოდში ძმისშვილად ასაღებდა. თავის მეუღლესთან, ლუცია მოლინთან ერვინ რომელს 1928 წელს შეეძინა ვაჟი მანფრედ რომელი.
მოგვიანებით ნსდაპ-ის პროპაგანდამ გაავრცელა ისტორია თითქოს რომელი უბრალო ხელოსნის ვაჟი იყო, რომელიც პარტიაში ერთი-ერთი პირველი შევიდა. ამით პროპაგანდა მას, როგორც სამაგალითო წევრს ასაღებდა. რომელი თვითონ ყველა ხერხით ებრძოდა და ეწინააღმდეგებოდა მისი ბიოგრაფიის ასეთ დამახინჯებას.
აფრიკის კამპანიაში ჩართვა
1941 წლის ზამთარში აფრიკის ფრონტზე იტალიელების კატასტროფული მარცხის შემდეგ, მუსოლინიმ ჰიტლერს ლიბიაში ინგლისელების წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარება სთხოვა. თავდაპირველად გერმანული ჯარების მეთაურად ერიკ მანშტაინსა და გენერალ ბარონ ფონ ფუნკს ასახელებდნენ, მაგრამ ფიურერმა არჩევანი ერვინ რომელის სასარგებლოდ გააკეთა. 1941 წლის იანვარში ჰიტლერმა თავად მიანიჭა ერვინს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და აფრიკაში გამგზავრება უბრძანა. 1941 წლის 12 თებერვალს მან პირველად დადგა ფეხი აფრიკის მიწაზე. მან თავიდანვე დაიწყო მატყუარა მანევრების ჩატარება რითიც აბნევდა ინგლისელ აგენტებს და ისინი ლონდონს გადასცემდნენ, რომ გერმანელებმა აფრიკაში უზარმაზარი ძალა გადაისროლეს, სინამდვილეში კი რომელმა უბრალოდ ბრძანა რამდენიმეჯერ გაეტარებინათ ტანკები ერთ ადგილას და ამ ფანდით მიზანსაც მიაღწია. ეს ერთ-ერთი მაგალითია თუ რაოდენ მოხერხებული იყო ჰიტლერის რჩეული გენერალი. მან ასევე ბრძანა ფოლკსვაგენებზე დაემაგრებინათ ტანკების ხისგან გამოთლილი მაკეტები რითაც შიშის ზარს სცემდა მოწინააღმდეგეს, საქმე იქამდეც მივიდა რომ აფრიკაში მყოფ მოკავშირეების ჯარებში მეთაურობამ აკრძალა ერვინ რომელის სახელის ხსენება, რადგან მისი სახელის ხსენებაც კი ძალიან ზემოქმედებდა ჯარისკაცებზე.
პირველი გამარჯვება
რომელს აფრიკაში იტალიური შენაერთები კატასტროფულ მდგომარეობაში დახვდა, ხოლო გერმანული კორპუსი კი ჯერ ფორმირების სტადიაში იყო ასე რომ მას მხოლოდ დაახლოებით 120 ტანკის და მეოთხე მსუბუქი დივიზიის იმედი უნდა ქონოდა. 1941 წლის მარტში მან დაიწყო ფართომასშტაბიანი შეტევა. მოულოდნელობის ეფექტმა უდიდესი წარმატება მოუტანა და ინგლისური შენაერთები თითქმის ეგვიპტემდე გაყარა. ესე იგი რაც მოწინააღმდეგემ ორი თვის განმავლობაში მოიპოვა გერმანელმა გენერალმა ორ კვირაში დაიბრუნა. „მტერთან შეტაკებისას არც ერთი წინასწარი გეგმა არ ამართლებს“, - ეს იყო მისი დევიზი და იმპროვიზაციის იმედი ჰქონდა. გარკვევის საოცრად სწრაფი უნარით და ელვისებური რეაქციით გამოირჩეოდა.
სატანკო ჯარების მეთაურის წოდების მინიჭება
1941 წელს აპრილში გენერალ-ლეიტენანტმა გადაწყვიტა ინგლისელების სამხედრო საზღვაო ბაზისთვის შეეტია, მაგრამ მისი მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა და იერიშის ყველა ცდა ჩაიშალა. იმავე წელს ინგლისელები კონტრშეტევაზე გადასვლას შეეცადნენ, მაგრამ ეს ბრძოლები მათთვის სავალალოდ დასრულდა, ტანკებისა და საბრძოლო ტექნიკის ნახევარი დაკარგეს და მიუხედავად იმისა, რომ ჰაერში ინგლისელები ბატონობდნენ და მათი ტანკებიც ერთ-ნახევარჯერ აჭარბებდნენ გერმანელებს. სამი დღის ბრძოლის შემდეგ ინგლისელებმა უკან დაიხიეს. ჰიტლერმა მაშინვე აღნიშნა ეს წარმატება და რომელს სატანკო ჯარების გენერლის წოდება მიანიჭა.
დროებითი უკანდახევა
1941 წლის ზამთარში ინგლისელების ახალმა მთავარსარდალმა მაინც აიძულა რომელი უკან დაეხია, მაგრამ ამ დროებით მარცხს ჰიტლერისა და მისი საყვარელი გენერლის დამოკიდებულებაზე არ უმოქმედია. ამბობდნენ რომ სარდალი უნდა გამოირჩეოდეს ხასიათის სიმტკიცით, ჯარების ერთგულებით, და უნდა შეეძლოს მოწინააღმდეგის ინტუიციურად შეფასება და სწრაფი რეაქცია, რაც რომელის პიროვნებაში ერთად იყო თავმოყრილი. პირველივე წარმატების შემდეგ ერვინმა დიდი პატივისცემა დაიმსახურა ჯარისკაცებისგან, რადგანაც მიხვდნენ, რომ გენერალი მათგან იმაზე მეტს არ მოითხოვდა რისი გაღებაც თავად არ შეეძლო. ჯარისკაცთა აღფრთოვანებას იწვევდა ის ფაქტიც, რომ ახალი მთავარსარდალი საფრთხეს არასდროს ემალებოდა. „სადაც რომელია, იქ იერიშია“ - გვამცნობს იმდროინდელი სამხედრო ანდაზა.
ლიტერატურა
გერმანულ ენაზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
მუმბაი
მუმბაი ინდოეთის კომერციული და გართობის ცენტრია. აქ მდებარეობს მნიშვნელოვანი საფინანსო ინსტიტუტები, მათ შორის ინდოეთის სარეზერვო ბანკი, ბომბეის სააქციო ბირჟა, ინდოეთის ეროვნული სააქციო ბირჟა და მრავალი ინდური კომპანიის კორპორაციული შტაბ-ბინა. ამ ქალაქში მდებარეობს ინდოეთის კინო და ტელეინდუსტრიის ცენტრიც — ბოლივუდი.
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრის ქალაქები
სიმინდისმაგვარნი
ტრიბა სიმინდისმაგვარნი (Maydeae) — მასში შემავალი ყველა ყვავილი ერთსქესიანია. ცალ-ცალკე ყვავილედებად შეკრებილი ან ერთი ყვავილედის სხვადასხვა ადგილას განლაგებული, მტვრიანიანი თავთუნები ორყვავილიანებია, ხოლო ბუტკოიანები — ერთყვავილიანები. ღეროები მოკლებულია ღრუს. ფილოგენეზურად ისინი შეიძლება გამოყვანილ იქნეს სორგოსმაგვარებისაგან.
ამ ტრიბაში 7 გვარი და 24 სახეობაა, რომლებიც უმთავრესად ტროპიკებშია გავრცელებული. საქართველოში და ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე ამ ტრიბის ველური წარმომადგენლები არ გვხვდება.
ხორბალთან და ბრინჯთან ერთად მსოფლიო მნიშვნელობისაა სიმინდი (Zea mays), რომელიც ამერიკაში მოჰყავდათ ჯერ კიდევ მის აღმოჩენამდე.
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ექიმი მიდის ფეხბურთზე
ექიმი მიდის ფეხბურთზე — სერგო ევლახიშვილის 1962 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
ექიმი ვერა და ვერ ახერხებს ფეხბურთზე წასვლა; ერთხელაც, მომქანცველი კვირის შემდეგ, სტადიონზე მიდის, მაგრამ მატჩის ყველაზე დაძაბულ წუთებში მაინც მოუწევს ტრიბუნის დატოვება – მას ავადმყოფთან იძახებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1962 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ტობიას მიკელსენი
ტობიას პილეგაარდ მიკელსენი (დ. 18 სექტემბერი, 1986) — დანიელი ფეხბურთელი. თამაშობს დანიის სუპერლიგის კლუბ „ნორდსიელანდში“ ნახევარმცველის პოზიციაზე. მიკელსენს დანიის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს ექვსი მატჩი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრონდბიუს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი
Polyrhachis pyrgops
Polyrhachis pyrgops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არგენტინელები
მინი|250პქ|ცნობილი არგენტინელები არგენტინელები — ხალხი, არგენტინის ძირითადი მოსახლეობა. არგენტინაში მრავალეთნიკური საზოგადოებაა, რადგან აქ შერეულია სხვადასხვა ეთნიკური წარსულის ხალხი. 2001 წლის აღწერის მიხედვით, ქვეყანაში 36 260 130 ადამიანი ცხოვრობდა, ამათგან 1 527 320 მლნ (4,2%) იმყოფებოდა საზღვარგარეთ.
მოსახლეობის 60%-ზე მეტი იტალიური წარმოშობისაა. სულ, თეთრკანიანი მოსახლეობა შეადგენს მთელი მოსახლეობის 86,4%-ს. 3.5 მლნ არაბული წარმოშობისაა, 600 000 (1,5%) ადგილობრივი წარმოშობის ინდიელია, ძირითადად მაპუჩეს, ვიჩისა და ტობას ხალხი.
დიდი რაოდენობით არგენტინელი ცხოვრობს ესპანეთში, აშშ-ში, პარაგვაიში, ჩილესა და ისრაელში.
სქოლიო
* კატეგორია:არგენტინის ეთნიკური ჯგუფები
პიეტრო რიარიო
პიეტრო რიარიო (Pietro Riario; დ. 1447 — გ. 1474) — იტალიელი არისტოკრატი, სახელმწიფო მოღვაწე და კარდინალი.
პიეტროს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. 1471 წელს ბიძის დახმარებით იგი კარდინალი გახდა. ამასთან ერთად პიტროს წლების განმავლობაში სხვადასხვა მარალი სასულიერო თანამდებობები ეკავა. მათ შორის ტრევიზოს ეპისკოპოსობა, სევილიის და შემდგომ ვალენსიის არქიეპისკოპოსობა და კონსტანტინოპოლის ტიტულარ-პატრიარქობა. 1473 წელს პიეტრო რიარიო ფლორენციის აქიეპისკოპოსი გახდა. პარალელურად მას ეკავა პაპის ფინანსთა განმგებლის პოსტი.
პიეტრო რიარიო ხელოვნებისა და ლიტერატურის მეცენატი და ცნობილი ჰუმანისტი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1447 კატეგორია:გარდაცვლილი 1474
Yet Another Movie
„Yet Another Movie“ — მეექვსე კომპოზიცია ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომიდან A Momentary Lapse of Reason. სიმღერაში ასევე ჟღერს ფრაზები ფილმიდან „კასაბლანკა“.
„Yet Another Movie“-ს დეივიდ გილმორი და ნიკ მეისონი თვლიდნენ ალბომის საუკეთესო კომპოზიციად. მისი თანაავტორია პეტ ლეონარდი, რომელიც მადონას რამდენიმე მნიშვნელოვანი ჩანაწერის პროდიუსერი იყო. სიმღერის ტექსტი, დაწერილი გილმორის მიერ სიურრეალისტურია და ავტორი მასზე ასე საუბრობდა:
"„Yet Another Movie“ აუხსნელია. ხოლმე საკუთარ განცდებსა და რეალობაზე ვფიქრობ, მაგრამ მაქვს სურვილი, საკუთარი სიმღერების საძირკველი უფრო ფართოდ ვაქციო, თანაც ამავე დროს არ ვისაუბრო სხვა ადამიანების ფანტაზიებსა და ამბებზე (რომლებიც ნაკლებად მაინტერესებს) - ეს სიმღერა ჩანაფიქრის ასრულების ერთ-ერთი მცდელობაა."
დასარტყმელი ინსტრუმენტების სექციები ჩაწერილია მეისონის, ჯიმ კელტნერისა და სტივ ფორმანის მიერ (საკმაოდ დიდ სტუდიაში). მეისონი:
"ეს ალბომზე ჩემი ერთ-ერთი საყვარელი სიმღერაა, ალბათ, იმის გამო, თუ როგორ ჩაიწერა. დაუვიწყარი იყო: დიდი სტუდია იმაზე უფრო მეტი დასარტყმელი საკრავებით, რაც მინახავს. იქ იყო ჯიმ კელტნერის დასარტყმელი საკრავები, ჩემები და სტივ ფორმანის. აგრეთვე იყო ორი ადამიანი, რომელსაც 'დასარტყმელი საკრავების ექიმებს' უწოდებენ, ისინი ამ სფეროს ულტრასპეციალისტები არიან. ყველაფერს აყენებენ, მომართავენ, მერე კი მოგიტანენ შვიდ დოლს და გეკითხებიან - 'ამისთვის, შენი აზრით, რომელს გამოიყენებ?' ჰაერის ძალა და ჟღერადობა იმართება ამ დასარტყმელი საკრავების მიერ. იმ დროისთვის ეს იყო დასარტყმელი საკრავების ნამდვილი ქალაქი! წარსულში სხვა მუსიკოსები გვყოლია, მიუხედავად იმისა, რომ შემდგომში ყოველთვის არ მიგვითითებია მათი სახელები. ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა სიმღერაში არ ვუკრავ. „Yet Another Movie“-ში სამივე ვუკრავთ - პერკუსიონისტი, ჯიმ კელტნერი და მე. ვუკრავდით უნისონში, მაგრამ დროდადრო რიტმი მიმყავდა, სხვები კი შუალედებს ავსებდნენ. განსხვავებული მიდგომაა, რაც მუსიკაზე მოქმედებს."
სიმღერას აგრეთვე უერთდება „Round and Around“, რომელიც სხვადასხვა გამოცემაში ინდექსირებულია „Yet Another Movie“-სთან ერთად.
სიმღერა აგრეთვე სრულდებოდა ჯგუფის 1987-1989 წლების ტურნეს ყველა კონცერტზე, განსხვავებული სეტლისტის ფარგლებში - იგი პროგრამაში რიგით მესამე იყო.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1987 წლის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები დეივიდ გილმორის ავტორობით
ხელშეკრულება
ხელშეკრულება (contractus) — გარიგების ერთ-ერთი სახე, რომლის დასადებადაც ორი ან მეტი პირის შეთანხმებაა საჭირო. მისი მონაწილეთა ურთიერთობა თანასწორუფლებიანობაზეა დაფუძნებული და ისინი არ ექვემდებარებიან ერთმანეთს, მიუხედავად იმისა, ფიზიკური პირები არიან, იურიდიული პირები, სახელმწიფო, თუ სხვა.
ხელშეკრულება ორმხრივი (მრავალმხრივი) გარიგებაა. ეს ნიშნავს, რომ ყველა ხელშეკრულება გარიგებაა, მაგრამ ყველა გარიგება ხელშეკრულება არაა, რადგან ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელია სულ მცირე ორი პირის ნების გამოვლენა, ხოლო გარიგებისას კი შეიძლება ერთი პირის ნების გამოვლენაც იყოს საკმარისი (ცალმხრივი გარიგება), მაგალითად, ანდერძის დროს. ხელშეკრულება არ გულისხმობს ორი ან მეტი პირის ყოველგვარ შეთანხმებას. ეს ისეთი შეთანხმებაა, რომელიც მისი მონაწილეთათვის იწვევს განსაზღვრული უფლებებისა და მოვალეობების წარმოშობას, შეცვლას ან შეწყვეტას.
ხელშეკრულებაზე საუბრისას ყოველთვის არ უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ საუბარია მაინცდამაინც წერილობით დოკუმენტზე, რომელიც ბეჭდითა და ხელმოწერით არის დადასტურებული. ხელშეკრულება კერძო პირთა ნებისმიერი შეთანხმებაა, რომლითაც მხარეებს წარმოეშობათ სამოქალაქო უფლებები და ვალდებულებები. მათ განეკუთვნება როგორც ყოველდღიური წვრილმანი ხელშეკრულებები (მაგალითად, ავტობუსით მგზავრობა, პურის ყიდვა, ფულის სესხება, ნივთის თხოვება და ა.შ.), ისე რთული და დიდ ფინანსებთან დაკავშირებული ხელშეკრულებები (მაგალითად, ნასყიდობა, ლიზინგი, იჯარა და ა.შ.).
„ხელშეკრულება“ და „ვალდებულება“ ერთმანეთისგან განსხვავდება. ხელშეკრულება იურიდიული ფაქტია, რომელიც იწვევს ვალდებულების წარმოშობას, ვალდებულება კი სამართლებრივი ურთიერთობაა, რომელიც წარმოიშობა არა მხოლოდ ხელშეკრულებიდან, არამედ სხვა საფუძვლებიდანაც. ტერმინი „ხელშეკრულება“ ყოველთვის ერთი და იმავე მნიშვნელობით არ გამოიყენება. გარდა იმისა, რომ ასე ეწოდება მხარეთა შეთანხმებას, ზოგჯერ ხელშეკრულებაში გულისხმობენ თვით იმ ვალდებულებას, რომელიც ასეთი ხელშეკრულებიდან წარმოიშვა, ზოგჯერ კი ის ნიშნავს დოკუმენტს, რომელიც ადასტურებს ვალდებულების წარმოშობას მისი მონაწილეთა ნებით.
ხელშეკრულება რომის სამართალში
ხელშეკრულების ინსტიტუტი ცნობილია რომის სამართლიდან მოყოლებული. რომში ხელშეკრულებას contractus ეწოდებოდა. იგი მხარეთა შორის ისეთი შეთანხმება-გარიგება იყო, რომლის შეუსრულებლობა უფლებას იძლეოდა სარჩელის წარსადგენად.
რომაელი იურისტები მიუთითებდნენ, რომ ყოველი შეთანხმება როდი იყო ხელშეკრულება. შეთანხმება რომ ხელშეკრულებად ქცეულიყო, აუცილებელი იყო, მას მისცემოდა გარკვეული სახე, გაფორმებულიყო წერილობით და დაეკმაყოფილებინა მთელი რიგი მოთხოვნები. პირველ და უმთავრეს მოთხოვნას ხელშეკრულების დასადებად წარმოადგენდა მის დამდებ მხარეთა შორის შეთანხმება. შეთანხმება აუცილებელი იყო თვით ნივთის გადაცემისა და სიტყვების, ანუ სახლეშეკრულებო რიტუალის შესრულების დროსაც. ხელშეკრულების ნამდვილობის მეორე მოთხოვნას წარმოადგენდა ის, რომ იგი არ უნდა შეწინააღმდეგებოდა სამართლის ნორმებსა და ზნეობას. მესამე პირობა იყო ხელშეკრულების შესრულების შესაძლებლობა და არა ფანტაზია. მაგალითად, გაიუსის ინსტიტუციებში (3.98) მითითებულია: „ხელშეკრულება იმის შესახებ, რომ ხელით ცას შეეხები, არ არის ნამდვილი“. მეოთხე პირობა იყო, რომ ხელშეკრულება არ მიიჩნეოდა ნამდვილად, თუ იგი დადებული იყო მოტყუებით, მუქარით, იძულებით, ძალადობით ან შეცდომით.
ხელშეკრულების სახეები რომის სამართალში
რომაელი იურისტები იცნობდნენ ხელშეკრულების სხვადასხვა სახეებსა და კლასიფიკაციას. მნიშვნელოვანია რომაელი იურისტის, გაიუსის კლასიფიკაცია, რომელმაც ხელშეკრულებები დადების წესის მიხედვით, ოთხ ჯგუფად დაყო :
რომის სამართალში ამ დაჯგუფების გარდა ასევე იცნობდნენ ხელშეკრულების კლასიფიკაციას მათი შინაარსის მიხედვით. ამ ნიშნის მიხედვით ხელშეკრულებებს ყოფდნენ ცალმხრივად და ორმხრივად. ცალმხრივია ხელშეკრულება, თუ ყველა სახის ვალდებლება მხოლოდ ერთ მხარეს ეკისრება, ხოლო უფლებები კი მხოლოდ მეორეს აქვს. ორმხრივია ხელშეკრულება, როდესაც უფლებები და მოვალეობები ორივე მხარეს აქვს.
ხელშეკრულებათა სახეები
იმის მიხედვით, თუ როგორაა მხარეთა შორის განაწილებული უფლებები და ვალდებულებები, ხელშეკრულებები იყოფა ცალმხრივად და ორმხრივად (მრავალმხრივად). ცალმხრივია ისეთი ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც მისი ერთი მხარე იძენს მხოლოდ უფლებებს, ე.ი. მხოლოდ კრედიტორია, ხოლო მეორე მხარეს კი მხოლოდ მოვალეობა აქვს, ე.ი. მხოლოდ მოვალეა. ორმხრივია ხელშეკრულება, რომელიც თითოეულ მხარს ერთდროულად აქვს უფლებებიც და მოვალეობებიც, ე.ი. თითოეული მხარე კრედიტორიცაა და მოვალეც. მაგალითად, ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც გამყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს გაყიდული ქონების ფასი და, ამავე დროს, ვალდებულია გადასცეს ქონება მყიდველს, ხოლო მყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს ქონება და, ამავე დროს, ვალდებულია, გადაიხადოს ქონების საფასური.
იმის მიხედვით, თუ რომელი მომენტიდან უნდა ჩაითვალოს ხელშეკრულება დადებულად, ხელშეკრულებები იყოფა კონსესუალურად და რეალურად. კონსესუალურია ხელშეკრულება, რომელიც დადებულად ითვლება მხარეთა შორის დადგენილი ფორმით შეთანხმების მიღწევის მომენტიდან. რეალურია ისეთი ხელშეკრულება, რომლის დასადებად მხოლოდ მხარეთა შეთანხმება საკმარისი არ არის — აუცილებელია ასევე ერთი მხარის მიერ მეორესთვის ხელშეკრულების საგნის ფაქტობრივი გადაცემა.