cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გუთიები
გუთიები — ნახევრად მომთაბარე ტომები, რომლებიც ძვ. წ. III–II ათასწლეულში ცხოვრობდნენ ზაგროსის მთიანეთში, თანამედროვე აზერბაიჯანისა და ქურთისტანის ტერიტორიაზე. გუთიების ენაზე მცირე რამაა ცნობილი. გაურკვეველია მათი ეთნიკური ვინაობის საკითხიც. არსებობს მოსაზრება, რომ გუთიები ენათესავებოდნენ ხური-ურარტულ ტომებს და კავკასიურ სამყაროს. საბჭოთა ისტორიკოსები ი. დიაკონოვი და ი. ალიევი ფიქრობდნენ, რომ მათი სახელი უკავშირდება ალბანელების უძველეს სახელწოდებას — უტიებს. დაახლოებით ძვ. წ. 2200 წელსგუთიებმა დაარბიეს აქადი და თითქმის ასი წლით გაბატონდნენ მესოპოტამიაში. ძვ. წ. I ათასწლეულში მესოპოტამიის მკვიდრნი „გუთეებს“ უწოდებდნენ მათგან ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით მცხოვრებ სხვადასხვა ხალხებს.
სქოლიო
*
ბესიკ ლეკიაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ლონგიტის რაიონი
ლონგიტის რაიონი (Distrito de Longuita) — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის ლუიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.800 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 946 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16.34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 57.91 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლუიის პროვინციის რაიონები
მაინ-ტაუბერის რაიონი
მაინ-ტაუბერის რაიონი (Main-Tauber-Kreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ტაუბერბიშოფსჰაიმი. რაიონი შედის ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.304,42 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 136 844 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 105 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 08 1 28.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის რაიონები
ჩაჩენგსაოს პროვინცია
ჩაჩენგსაოს პროვინცია (ฉะเชิงเทรา) — ტაილანდის პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია (ჩრდილოეთიდან საათის ისრის მიმართულებით): პრაჩინბური, საკეო, ჩანთაბური, ჩონბური, სამუტპრაკანი, ბანგკოკი, პათუმთანი და ნაქონ-ნაიოკი. აქვს მოკლე სანაპირო ტაილანდის ყურესთან.
ისტორია
ჩაჩენგსაო ან პაეტ რიუ ( Paet Riu) პროვინციაა აღმოსავლეთ ტაილანდში. მისი ისტორია დათარიღებულია Borommatrailokkanat-ის მეფობის წლით, აიუთაია-ს სამეფოს პერიოდში. მოსახლეობა პირველად დასახლდა Bang Pakong მდინარის და არხების გასწვრივ.
"Luang Phor Phuttha Sothon" ეს არის პაეტ რიუ-ს ხალხის რწმენის ცენტრი.
წარსულში, ჩაჩენგსაო იყო მეოთხე კლასის ქალაქი თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში. 1916 წელს, მისი სტატუსი შეიცვალა ქალაქიდან პროვინციაზე.
გეოგრაფია
პროვინციის დასავლეთ ნაწილში არსებობს პატარა მდინარე Bang Pa Kong-ი, რომელიც გამოიყენება ინტენსიურად ბრინჯის მეურნეობაში. აღმოსავლეთით Hillier რელიეფია, რომლის საშუალო სიმაღლე მეტია 100-ზე მ ზღვის დონიდან.
ადმინისტრაციული დაყოფა
frameless|left|ჩაჩენგსაოს პროვინციის რაიონები
ჩაჩენგსაოს პროვინცია დაყოფილია 11 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 93 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 859 სოფლისგან (მუბანი).
გიორგი საკააძის ძეგლი
ტერმინი გიორგი სააკაძის ძეგლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჩაჩენგსაოს პროვინცია
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ჰორადისი
ჰორადისი (Հորադիս) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 150 მეტრზე. 1970 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 55 ადამიანს შეადგენდა. მიეკუთვნება ზარითაფის თემს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
შამქორის რაიონი
შამქორის რაიონი ან შამქირის რაიონი (Şəmkir) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. ის მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირის დროიდან რაიონს უწოდებდნენ „შამქორს“ და მხოლოდ 1991 წელს დაარქვეს „შამქირი“ (აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ). რაიონი დაარსდა 1930 წელს. მისი დედაქალაქია შამქორი.
მთავრობა და ეკონომიკა
შამქორის ოლქი არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთი უდიდესი რაიონი, მოიცავს 1660.00 კმ2-ს, ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 192.900-ს,  2017 წლის რეგისტრაციის ოფიციალური მონაცემების მიხედვით. დასაქმებული ადამიანების ძირითადი ნაწილი მუშაობს სოფლის მეურნეობაში, მრეწველობაში და მშენებლობებზე. შამქორის ეკონომიკის საფუძველი სოფლის მეურნეობაზეა დამოკიდებული. ძირითადად მეურნეობაში გავრცელებულია: ფრინველის მოშენება, მესაქონლეობა და აბრეშუმის წარმოება. აზერბაიჯანში ხორბალი, ქერი, სიმინდი, ყურძენი, ხახვი, კომბოსტო, პომიდორი, კიტრი, ბადრიჯანი, მზესუმზირა, კარტოფილი, მევენახეობა და მეცხოველეობა წარმოადგენს და უზრუნველყოფს მთავარ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს. 2017 წლის სტატისტიკის თანახმად, შეიქმნა 3149 სამუშაო ადგილი, აქედან 1984 იყო მუდმივი, ხოლო 1165 დროებითი სამუშაო.
ელექტროენერგიის მოპოვება ხდება შამქორის ჰიდროელექტროსადგურზე, რომელიც მდინარე მტკვრის წყალზე მუშაობს და ასევე უზრუნველყოფს შამქორსა და მიმდებარე ტერიტორიებს სარწყავი წყლით. მუნიციპალიტეტის მთავრობა დაარსდა 1999 წელს. აქ 64 დასახლებული პუნქტია და 57 მუნიციპალიტეტი. 57 მუნიციპალიტეტიდან 52 სოფლის მუნიციპალიტეტია. მუნიციპალიტეტების როლი ფართოვდება, ისევე როგორც ვითარდება ქალაქი, სოფლის მეურნეობა, გზების მოწყობა და სოციალური ინფრასტრუქტურა.
2016 წლის შემოდგომასა და გაზაფხულზე, 14 129 ჰექტარ ფართობზე მარცვლეული დაითესა. აქედან 8 304 ჰექტარი ხორბლის დასათესად იყო გამოყენებული, ხოლო 5 777 ჰექტარი ქერისთვის. ასევე მაღალხარისხიანი ბოსტნეულები, როგორიცაა პომიდორი, კიტრი მოიყვანეს 906,7 ჰექტარზე (სათბურის პირობებში).
პოპულაცია
რაიონის მოსახლეობა 192.900 ადამიანია, აქედან 33,49% ცხოვრობს ქალაქში და 66,51% ცხოვრობს სოფლებში. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე 113,49 ადამიანი/კმ2-ზე. კაცები შეადგენენ მოსახლეობის 49,58%-ს, ქალები კი 50,42%-ს. ბავშვები მოსახლეობის 11.26% -ს შეადგენენ, ხოლო მთლიანი რაიონში 33,18% 18 წლამდე ასაკისაა, 57.86% კი 18-დან 60 წლამდე ასაკის. 5.79%-ს აქვს უმაღლესი განათლება, 56.1% -ს კი საშუალო განათლება.
ტერიტორიული სტატისტიკა
შამქორს საზღვარი აქვს გადაბეის, დაშქესანის, თოუზის, სამუხის და გოიგოლის რაიონებთან
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ლა-ხანა
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
პასუს-მაია
პასუს-მაია (Passos Maia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შანშერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.15 კმ²-ზე. ფართობი 619 156 კმ²-ია.
Nurol Ejder
Ejder („დრაკონი“) — 6x6 ბორბლიანი ჯავშანტრანსპორტიორი, რომელიც შეიქმნა 2006 წელს თურქეთში. მისი პირველი მომხმარებელია საქართველო, რომელმაც 2007 წელს უკვე მიიღო 27 მსგავსი მანქანა.
კოსნტრუქცია
მანქანა შექმნილია Nurol Makina მიერ თურქეთში, მასზე გავლენა იქონია რუმინულმა 6x6 RN-94, რომელიც თურქეთმა 1990-იან წლებში გამოსცადა და შეიარაღებაში არ მიიღო.
მანქანის ჯავშანი უზრუნველყოს ქვეითების დაცვას მსხვილ კალიბრიანი ტყვიებისგან (12,7 მმ.) ფრონტალური ჯავშნიდან, ხოლო ბორტებზე კი უძლებს 7,62 მმ. ტყვიებს, გარდა ამისა მანქანის ძირი V ფორმის არის, რაც დაცულობას მატებს ნაღმების და IED -ის წინააღმდეგ, მანქანაზე აყენია ავტომატური ცეცხლმქრობი. შეიარაღებაში შეუძლია დაუყენდეს სხვადასხვა იარაღი, მაგრამ საბაზო არის ერთი 7.62მმ ტყვიამფქრევევი და 40მმ ყუმბარმტყორნცი.
მანქანა შეიძლება გამოყენებული იქნას როგორც:
სქოლიო
კატეგორია:ჯავშანტრანსპორტიორები
ფილიპინების ხელოვნება
მუსიკა
მინი|ფილიპინების უნივერსიტეტის კამერული გუნდი „მადრიგალი“. ფილიპინების მუსიკალური კულტურა არაერთგვაროვანია. სხვადასხვა კუნძულების ხალხების სიმღერებსა და ცეკვებში აისახა განსხვავებული რელიგიური თუ ეთნიკური ნიშნები. შედარებით ხელშეუხებელი დარჩა მთისა და მუსლიმი მოსახლეობის ფოლკლორი. არსებობს უძველესი რიტუალური, შრომითი და სხვ. ხალხური სიმღერები და ცეკვები. ხალხური საკრავებია: ბამბუკისა და ხის ფლეიტები, ლითონის გონგები, კუდიაპი, ვიოლინოები -გიტ-გიტი და ბანდური. მანდოლის ეროვნული ნაირსახეობა. პოპულარულია სიმებიანი ეროვნული ორკესტრი ე.წ.რონდალია.
თეატრი
ფილიპინების თეატრმა შეითვისა ჩინური, ინდური, ინდონეზიური თეატრების კულტურული ტრადიციები. უფრო მოგვიანებით-ესპანური და ამერიკული. ქვეყნის უძველესი თეატრალიზებული სანახაობები შედგებოდა კოლექტიური ანიმისტიური შელოცვებისაგან,რომლებსაც თან ახლდა რიტუალური ცეკვები ნიღბებით. ესპანეთის კოლონიზაციის დროს ჩამოყალიბდა პოპულარული სათავგადასავლო კომედიური ჟანრი მორო-მორო, რომელიც ასახავდა ესპანელი და ფილიპინელი ქრისტიანები ს ბრძოლას მუსლიმებთან. (1607 წელს დაიდგა ხ. პერესის პიესა „მეკობრეების ომი ფილიპინებზე“. მე-19 საუკუნის შუა ხანებში გავრცელდა სარსუელა (ესპანური ოპერის ჟანრი), რომელიც ფილიპინების მოყვარულთა თეატრების რეპერტუარის საფუძველი გახდა.
II მსოფლიო ომის (1939-1945) დაწყებამდე მხოლოდ მოყვარულთა დასი არსებობდა. ტაგალურ დრამატურგიაში, რომელიც ჩამოყალიბდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში მორო-მოროსა და სარსუელას ბაზაზე, ძირითადა ერთმოქმედებიანი პიესები იყო. 1914 წესლ მანილაში ამოქმედდა პირველი მოყვარულთა თეატრი ინგლისურ ენაზე „ლიტლ თეატრი“. ქვეყანაში მუშაობენ მოყვარულთა, სასწავლო, ნახევრად პროფესიული თეატრალური დასები. 972 წელს ჩამოყალიბდა მოძრავი საბავშვო თეატრი „ბატა ბატუტა.
კინო
1919 წლს რეჟისორმა და მსახიობმა ხ. ნეპომუსენომ შექმნა ეროვნული კინოფირმა, რითაც საფუძველი ჩაუყარა ქვეყანაში კინოფილმების წარმოებას. 1932 წელს გადაიღეს ხმოვანი ფილმი. იაპონიის ოკუპაციის დროს კინოწარმოება შეჩერდა ფირებისა და მოწყობილობების უქონლობის გამო. ქვეყნის განთავისუფლებისა და რესპუბლიკად გამოცხადების (1946) შემდეგ შეიქმნა სტუდია „პრემიერ პროდაქშენი“, რომლის დამფუძნებელი  და პრეზიდენტი  იყო ს. სანტიაგო. 1952 წელს შეიქმნა ფილიპინების კინოხელოვნების აკადემია. 70 – იან 1980 – იან წლებში ქვეყანაში არსებული დიქტატურის გამო, ხელოვნება მთავრობის კონტროლის ქვეშ მოექცა. დააპატიმრეს რეჟისორები. ამ პერიოდში გადაღებული ცნობილი ფილმია ჰიმალა, რომელიც ეხება რელიგიური ფანატიზმის კონცეფციას.1990-იანი წლებიდან ადგილობრივი კინო განიცდის დასავლეთის გავლენას.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნება აზიაში კატეგორია:ფილიპინები
ფარიში
ფარიში (Фариш) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 336 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 41 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
ირაკლი ანდრიაძე
ირაკლი ანდრიაძე (დ. 15 ივნისი, 1930, სოფ. დიდი ჯიხაიში, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი — გ. 2012) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, საზოგადო მოღვაწე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“.
1953 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1953 წელს დაინიშნა თიანეთის რაისაბჭოს აღმასკომის მშენებლობის განყოფილების გამგედ. 1953-1967 წლებში მუშაობდა რუსთავსა და ჭიათურაში — საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენის“ სისტემაში, სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ რკინაბეტონის ქარხანაში, საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს ტრესტ „საქმშენინდუსტრიის“ მთავარ ინჟინრად. 1967-1968 წლებში იყო საქართველოს სსრ სახალხო კონტროლის კომიტეტის ინდუსტრიული და კომუნალური განყოფილების გამგე. 1968-1972 წლებში იყო საქართველოს მშნებლობის სამინისტროს ტრესტ „მშენინდუსტრიის“ მთავარი ინჟინერი. 1972-1974 წლებში იყო თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორი უნივერსიტეტის პერსპექტიული განვითარების დარგში. 1974 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „საქართველოს ბუნებრივ ფენოვან შემავსებლებზე ელექტრო გახურებით დამზადებული მსუბუქი ბეტონების გამოკვლევა და დანერგვა“, შემდეგ — სადოქტორო დისერტაცია. მისი პრორექტორობის პერიოდში მიმდინარეობდა სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი კომპლექსის მშენებლობა (მაღლივი კორპუსი, ბიბლიოთეკის კორპუსი და ცენტრალური ბიბლიოთეკა წიგნთსაცავებით), მისი ხელმძღვანელობა და კურატორობაც დაევალა. 1971-1985 წლებში კითხულობდა ლექციებს თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საინჟინრო-ეკონომიკურ ფაკულტეტზე და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. გამოქვეყნებულ აქვს სამეცნიერო შრომები და სამი სახელმძღვანელო სამშენებლო-საინჟინრო სპეციალობის სტუდენტებისათვის. 1974-1976 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტსა და მინისტრთა საბჭოს საქმეთა მმართველის მოადგილედ და პირველ მოადგილედ, სამეურნეო სამმართველოს უფროსად. 1980-1985 წლებში იყო საქართველოს მინისტრთა საბჭოს მთავარი სამეურნეო სამმართველოს უფროსი. 1985-1987 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის საქმეთა მმართველი: 1987-1991 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1991 წლიდან თბილისის პირველი პრეფექტი და პირველი მერი. 1992-2003 წლებში იყო სახელმწიფო საბჭოს საქმეთა მმართველი და სახელმწიფო უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსი. 1992-1996 წლებში იყო საზღვარგარეთ ქართული წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თავმჯდომარე და პრეზიდიუმის წევრი. 1994 წელს ხელმძღვანელობდა თბილისში ზურაბ წერეთლის „წმინდა ნინოს“ მონუმენტის აღმართვას. საქართველოს პატრიარქის, ილია II დავალებით ხელმძღვანელობდა წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობას. საინჟინრო საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის საინჟინრო აკადემიის გადაწყვეტილებით მიღებული აქვს „XX საუკუნის გამოჩენილი ინჟინრის“ წოდება (2000), მედალი „თბილისის ერთგულება“, საქართველოს პრეზიდენტის სიგელი „ერის გამორჩეული მოღვაწე“ (2002).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1953) კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
სოფია ნასაუელი
სოფია ნასაუელი (Sophia von Nassau, Sofia av Nassau; დ. 9 ივლისი, 1836, ჰესენი, გერმანია — გ. 30 დეკემბერი, 1913, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — ნასაუ-ვაილბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. შვედეთის დედოფალი 1872-1907 წლებში და ნორვეგიის დედოფალი 1872-1905 წლებში როგორც მეფე ოსკარ II-ის მეუღლე. შვედეთის მეფე გუსტავ V-ის დედა.
ბიოგრაფია
სოფია დაიბადა 1836 წლის 9 ივლისს ჰესენში, გერმანიაში. იგი იყო ნასაუს ჰერცოგ ვილჰელმისა და მისი მეორე ცოლის, პრინცესა პოლინ ვიურტემბერგელის ქალიშვილი. დედის მხრიდან სოფია შვედეთის ვაზა მეფეებისა და ბავარიელ-პფალცელი ვიტელსბახების შთამომავალი იყო, ამასთან, მისი ნახევარ-ძმა, ადოლფი ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი გახდა, რამაც მისი სარფიანი ქორწინება ერთობ გააადვილა.
აღსანიშნავია, რომ მას მხოლოდ ორი ღვიძლი დედმამიშვილი ჰყავდა: ელენა (1831-1888) და ვილჰელმი (1832-1905).
1857 წლის 6 ივნისს ვისბადენში სოფია დაქორწინდა პრინც ოსკარ ბერნადოტზე, შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე ოსკარ I-ისა და დედოფალ ჟოზეფინა ლოიხტენბერგელის უმცროს ვაჟსა და მეფე კარლ XV-ის უმცროს ძმაზე. შვედებმა სოფიაზე არჩევანი ძირითადად იმიტომ შეაჩერეს, რომ ბერნადოტებს იმ პერიოდისათვის ერთობ გაძლიერებულ გერმანიასთან კავშირის შექმნა სურდათ, თანაც კათოლიკე დედოფლების შემდეგ ხალხის გულის მოსაგებად ლუთერანი დედოფალი სურდათ.
ნეკარ-ოდენვალდის რაიონი
ნეკარ-ოდენვალდის რაიონი (Neckar-Odenwald-Kreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი მოსბახი. რაიონი შედის ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება კარლსრუეს ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.126,31 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 150 428 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 134 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 08 2 25.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის რაიონები
სოფია ნასაუელი
ბიოგრაფია
დედოფალი სოფია ხალხში პოპულარობით სარგებლობდა, რადგან იგი სრულიად ღიად უჭერდა მხარს შვედეთის დემოკრატიული კუთხით განვითარებას. გარდა ამისა, სოფია თავის რძალ ვიქტორია ბადენელთან ერთად რამდენჯერმე ჩაერია სახელმწიფო მართვის საკითხებში, რამაც დროებით გადადო შვედეთ-ნორვეგიის უნიის ძალადობრივი გახლეჩა. რაც შეეხება მის ოჯახურ ურთიერთობებს, იგი თავის ვაჟებს ყოველთვის უჭერდა მხარს, თუმცა მათგან დინასტიური კავშირების შესაქმნელად თავის შერჩეულ ქალებზე ქორწინებას მკაცრად მოითხოვდა.
1905 წლის 26 ოქტომბერს, მიუხედავად შვედების გააფთრებული წინააღმდეგობისა ნორვეგია გავიდა უნიიდან. თავიდან ნორვეგიელებმა მეფობა ისევ სოფიას უმცროს ვაჟს, პრინც კარლს შესთავაზეს, თუმცა მან ნორვეგიის მეფობაზე უარი თქვა, რადგან უნიის დაშლას ეწინააღმდეგებოდა და ამას ქვეყნის ღალატად თვლიდა. ამის გამო ნორვეგიელებმა ტახტზე კარლის მეუღლის, ინგებორგ დანიელის ძმა, დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ის უმცროსი ვაჟი — ჰოკონ VII დასვეს.
ნორვეგიის გამოყოფიდან მალევე, 1907 წლის 8 დეკემბერს მეფე ოსკარ II გარდაიცვალა და ტახტი სოფიას ვაჟმა, გუსტავ V-მ დაიკავა. დედოფალი სოფია დაქვრივების შემდეგ მეტად მორწმუნე გახდა და თითქმის მთელ დღეებს სამლოცველოში ატარებდა. იგი 1913 წლის 30 დეკემბერს, 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში. დაკრძალეს განსვენებული მეუღლის გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1913 კატეგორია:შვედეთის დედოფლები კატეგორია:ნორვეგიის დედოფლები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
მერდერეუკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
კაროლ ესტრეიხერი (უფროსი)
კაროლ ესტრეიხერი (Karol Estreicher; დ. 22 ნოემბერი, 1827, კრაკოვი — გ. 30 სექტემბერი, 1908, კრაკოვი) — პოლონური ლიტერატურისა და თეატრის ისტორიკოსი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, ბიბლიოგრაფი, იაგელონსკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის დირექტორი, ფილოსოფიის დოქტორი, ავსტრიის იმპერიის რაინდი, რუსეთის იმპერიის სამეფო კარის მრჩეველი.
დაიბადა ალოიზი რაფაელ ესტრეიხერის ოჯახში, იგი ცნობილი იყო პოლონურ სამეცნიერო და კულტურულ წრეებში. მისი პაპა ავსტრიიდან იყო გადმოსული კრაკოვში, რომელიც შემდგომ იაგელონსკის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 1843-1845 წლებში კაროლი ფილოლოგიას სწავლობდა იაგელონსკის უნივერსიტეტში. 1845-1848 წლებში კი ამავე უნივერსიტეტში იურიდიული მეცნიერები შეისწავლა. 1861 წლიდან კრაკოვის სამეცნიერო საზოგადოების დამსახურებული წევრი იყო.
მოზროვი
მოზროვი (Մոզրով) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 235 ადამიანს შეადგენდა. მიეკუთვნება გნიშიკის თემს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
კოლკის მყინვარი
კოლკის მყინვარი (Колка) — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთში, ქალაქ ვლადიკავკაზის სიახლოვეს. მდებარეობს კავკასიონზე, ყაზბეგ-ჯიმარის მასივის ჩრდილო კალთაზე, გენალდონის ხეობაში. სიგრძე დაახლოებით 3 კმ, ფართობი 2,5 კმ². XIX საუკუნის ბოლოს კოლკა ერწყმოდა მაილის მყინვარს (სიგრძე დაახლოებით 6 კმ, ფართობი დაახლოებით 7 კმ²), რომელიც აგრეთვე მიეკუთვნება მდინარე გენალდონის აუზს, მაგრამ შემდგომში განცალკევდა. კოლკა მიეკუთვნება პულსაციური მყინვარების ტიპს, რომელთათვის დამახასიათებელია მყინვარის სხეულის მკვეთრი წინსვლა, რომელსაც თან სდევს ყინულის ჩამოქცევა და გლაციალური ღვარცოფის წარმოქმნა. დაახლოებით 70 წელიწადში ერთხელ ფიქსირდება მყინვარის კატასტროფული გადანაცვლება, რომელიც ცნობილია 1835 წლიდან. 1902 წელს მდინარე გენალდონის ხეობაში 11 კმ-ზე შეიჭრა წყლის ნაკადი ყინულთან (სიმაღლე დაახლოებით 100 მ) ერთად, რომელსაც მოჰყვა დიდი ნგრევა და მსხვერპლი. ცნობილია კოლკის მყინვარის გადაადგილება 1969–70 წლის შემოდგომასა და ზამთარში. 2002 წლის სექტემბერში მოხდა რუსეთში უდიდესი გლაციალური კატასტროფა — კარმადონის ხეობაში ჩამოწვა ულტრასელური ყინულ-წყლიან-ქვიანი ღვარცოფი, რომელმაც დაანგრია დასახლებული პუნქტები, დასასვენებელი ბაზები, ელექტროგადაცემის ხაზები და შეიწირა 135 ადამიანის სიცოცხლე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
ერბესი
ერბესი (Herbés, Herbers) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ლოს-პუერტოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,1 კმ². მოსახლეობა — 44	კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ფარნეზეს ჰერკულესი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფარნეზეს ჰერკულესი ფარნეზეს ჰერკულესი — ანტიკური ხანის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქანდაკება. გამოფენილია ნეაპოლის ეროვნულ არქეოლოგიურ მუზეუმში.
წარმოადგენს ძვ. წ. IV საუკუნის დღემდე მოუღწეველი ბერძნული ორიგინალის ახ. წ. III საუკუნის რომაულ ასლს, თუმცა, ერთი მოსაზრებით, ასლი ეკუთვნის ძველბერძენ მოქანდაკე გლიკონს. ორიგინალის შექმნას მიაწერენ ლისიპოსს ან მისი წრის რომელიმე სხვა წარმომადგენელს. იტალიელი ნატურალისტის, ულისე ალდროვანდის მოგონებებიდან, რომლებიც 1592 წელსაა ჩაწერილი, ქანდაკება 1546 წელს აღმოაჩინეს კარაკალას თერმების (აგებული ახ. წ. 216 წ.) ნანგრევების გათხრის დროს. აღმოჩენა მალევე აღმოჩნდა კარდინალ ალესანდრო ფარნეზეს კოლექციაში (აქედან სახელწოდება). ნეაპოლის სამუზეუმო ექსპოზიციაში ადგილის დაკავებამდე, ქანდაკება განთავსებული იყო პალაცო ფარნეზეს პალატებში (რომი), სადაც, ჯორჯიო ვაზარის მოწმობით, გარშემორტყმული იყო ჰერაკლეს (ჰერკულესის) საგმირო საქმეების გამომსახველი ფრესკებით.
ორიგინალი ჩამოსხმული იყო ბრინჯაოსაგან. ასლი მარმარილოსგანაა გამოქანდაკებული. გამოხატავს დაღლილ ჰერაკლეს, რომელიც თავის ცნობილ კომბალზეა დაბჯენილი, დაყრდნობილი. კომბალს ზევიდან წამოსხმული აქვს ნემეის ლომის ტყავი. ჰერაკლეს მარჯვენა ხელში, რომელიც ზურგს უკან აქვს მიჯრილი, სამი ვაშლი უჭირავს, რაც იძლევა ვარაუდს, რომ მთავარი გმირი გამოსახულია ერთ-ერთი საგმირო საქმის — ჰესპერიდების ოქროს ვაშლების მოპარვის დროს.
ქანდაკება საკმაოდ პოპულარული იყო და საუკუნეების განმავლობაში ცნობილია მისი რამდენიმე ასლიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰერაკლე კატეგორია:ბერძნული ქანდაკებების რომაული ასლები
დიდი ხუტია
დიდი ხუტია — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ყლიჩისა (კოდორის აუზი) და ხეცკვარის (კოდორის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3513 მ. აგებულია ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებით, გნაისებით, გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
აღაიანის ველი
აღაიანის ველი — ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანში. 1625 წლის გაზაფხულზე, შაჰ-აბას l-ის ბრძანებით, კახელების გასანადგურებლად მოსული სპარსთა ლაშქარი ყანჩიხა-ხანის სარდლობით, აღაიანის ველზე დაბანაკდა. განზრახვის განსახორციელებლად, ყანჩიხა-ხანმა კახელთა დიდი ჯარი დაიბარა იმერეთში სალაშქროდ. შემოტყუებულ კახელებს შეპირდნენ, მოძმე იმერლების წინააღმდეგ საბრძოლველად არ წაგიყვანთ, იარაღი ჩაგვაბარეთ, საჩუქრები მიიღეთ და შინ დაბრუნდითო. კახელები „საჩუქრების“ მისაღებად, მოშორებით მდგარ კარავში უნდა შესულიყვნენ. აქ მათ სიკვდილი ელოდათ. კახელებმა შეიტყვეს ყიზილბაშების განზრახვა, მოახტნენ ცხენებს და კახეთისაკენ ხმლით გაიკაფეს გზა. აღაიანის ველზე რამდენიმე ასეული კახელი გაწყდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შუქძალა
შუქძალა — სიდიდე, რომელიც საშუალებას გვაძლევს ერთმანეთს შევადაროთ სხვადასხვა ოპტიკური სისტემის გამოსახულებათა სიბრტყეებში განათებულობები. შუქძალა ოპტიკურ სისტემებში შთანთქმასა და არეკვლაზე სინათლის ენერგიის დანაკარგის გათვალისწინების გარეშე (ე. წ. გეომეტრიული შუქძალა) არის სისტემის ფარდობითი ხვრელის კვადრატი, ე. ი., სადაც:
გეომეტრიული შუქძალის გამრავლება დანაკარგის მახასიათებელ τ კოფიციენტზე იძლევა ფიზიკურ (ანუ ეფექტურ) შუქძალას. მის გასადიდებლად იპტიკის გასხივოსნების მეშვეობით ამცირებენ სინათლის დანაკარგს. განათებულობა E ღერძსიმეტრიული ოპტიკური სისტემის გამოსახულოების სიბრტყეში არის სისტემაში გასული სინათლის ნაკადის ფარდობა გამოსახულების ფართობთან და გამოისახება ფორმულით:, სადაც:
საკმარისად (პრაქტიკულად უსასრულოდ) დაშორებული ობიექტების გამოსახულების სიბრტყე თანხვდება ფოკალურ სიბრტყეს. ამ შემთხვევაში და განათებულობისა და, მაშასადამე, შუქძალის გასაანგარიშებლად ღებულობენ თანაფარდობას :
ლიტერატურა
კატეგორია:ოპტიკა
მუმია (2017 წლის ფილმი)
„მუმია“ (ინგლ. The Mummy) — 2017 წლის ამერიკული მძაფრ-სიუჟეტიანი სათავგადასავლო ფილმი რომლის რეჟისორია ალექს კურცმანი და სცენარის ავტორები არიან: დევიდ კოპი, კრისტოფერ მაკქუარი და დილან კუსმანი. ფილმი არის მუმიის ფრანჩაიზის ფილმი, სადაც მთავარ როლს ასრულებს ტომ კრუზი. ის ფილმში თამაშობს ამერიკის არმიის სერჟანტის, ნიკ მორტონის როლს, რომელიც შმეთხვევით აღმოაჩენს ეგვიპტელი პრინცესის, აჰმანეტის (სოფია ბოუტელა) უძველეს სამარხს. ფილმში ასევე მონაწილეობენ: ანაბელ უოლისი, ჯეიკ ჯონსონი, კორტნი ვენსი და რასელ კროუ.
მუმიის პრემიერა შედგა სიდნეში, ავსტრალიის სახელმწიფო თეატრში, 2017 წლის 22 მაისს, ხოლო თეატრალურად გამოვიდა შეერთებულ შტატებში 2017 წლის 9 ივნისს, 2D, 3D და IMAX 3D ფორმატებში. ფილმმა კრიტიკოსების მხრიდან ზოგადად უარყოფითი შეფასებები მიიღო. მან მსოფლიოს მასშტაბით 410 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა. თავდაპირველად ფილმის შექმნა მიზნად ისახავდა ახალი, ბნელი სამყაროს ჩამოყალიბებას, რომელიც კინოსამყარო გახდებოდა და მონსტრებზე ფილმებს გააერთიანებდა, მაგრამ მუმიის წარუმატებლობამ, ამ იდეის განვითარებას ხელი შეუშალა.
განვითარება
Universal Pictures– მა 2012 წელს პირველად გამოაცხადა მუმიის ფრენჩაიზის თანამედროვე ფილმების გადაღების შესახებ. პროექტმა მრავალი რეჟისორი გამოიცვალა, 2013 წელს პროექტი დატოვა ლენ ვისემანმა, და 2014 წელს მეორე რეჟისორმა ანდრეს მუშჩიეტმა.
ტომ კრუზთან მოლაპარაკებები როლზე 2015 წლის ნოემბერში დაიწყო, ხოლო სოფია ბუტელასთან დეკემბერში. როლებზე ასევე განიხილებოდნენ: გვენ სტეფანი, ჯეიმი ჩუნგი, ლინდსი სტირლინგი და ბრუკ შილდსი. სამსახიობო ჯგუფის შესახებ სხვა სიახლეები გამოცხადდა მარტიდან მაისამდე, ხოლო რასელ კროუ ჯგუფს მაისის ბოლოს შეუერთდა. ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Alex%20Kurtzman,%20Sofia%20Boutella,%20Tom%20Cruise,%20Annabelle%20Wallis,%20Russell%20Crowe%20(34435877860).jpg|მინი|268x268პქ|რეჟისორი ალექს კურცმანი ფილმის მთავარ მსახიობებთან ერთად. მარცხნიდან მარჯვნივ: სოფია ბუტელა, [[ტომ კრუზი, ანაბელ უოლისი, რასელ კროუ.]]
გადაღებები
ფილმის მთავარი გადაღებები დაიწყო 2016 წლის 3 აპრილს, გაერთიანებულ სამეფოში, ოქსფორდში. ფილმის გადაღებები დასრულდა 2016 წლის 17 ივლისს, ლონდონში. გადაღებები ორი კვირის განმავლობაში მიმდინარეობდა ნამიბიაში ორი კვირის განმავლობაში.
ავიაკატასტროფის გადასაღებად წარმოებამ გამოიყენა Vomit Comet და პარაბოლური ფრენა სიმძიმის ილუზიის სიმულაციისთვის. თავდაპირველად კურცმანი გეგმავდა სცენის გადაღებას მთლიანად მავთულხლართებისა და მბრუნავი ნაკრების გამოყენებით, თუმცა კრუზმა გადააფიქრებინა.
მუსიკა
კომპოზიტორმა ბრაიან ტაილერმა ფილმის მუსიკაზე მუშაობა წარმოებამდე დაიწყო და დაწერა დაახლოებით ნახევარ საათიანი მუსიკა, ჯერ კიდევ ფილმის გადაღებებამდე.კომპოზიტორი ფილმზე წელიწადნახევრის განმავლობაში მუშაობდა, 84-კაციანი ორკესტრისა და 32 ხმის რედაქტორთან ერთად.
შემოსავალი
მუმიამ გამოიმუშავა 80.2 მილიონი აშშ დოლარი ამერიკის შეერთებულ შტატებში და კანადაში, მსოფლიოს სხვა ადგილებში კი 329,8 მილიონი აშშ დოლარი, რაც საერთო ჯამში 410 მილიონი აშშ დოლარის ტოლია. 345 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების გამო, ფილმს უნდა გამოემუშავებინა მინიმუმ 450 მილიონი აშშ დოლარი, რომ თავისი წარმოების საფასური დაეფარა. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, კომპანიამ ფილმის წარმოებით 60-დან 100 მილიონამდე აშშ დოლარი იზარალა.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის 3D ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების ფილმები მონსტრებზე კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები მონსტრებზე კატეგორია:ამერიკული საშინელებათა ფილმები კატეგორია:2017 წლის საშინელებათა ფილმები კატეგორია:2017 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ორტენაუს რაიონი
ორტენაუს რაიონი (Ortenaukreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ოფენბურგი. რაიონი შედის ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ფრაიბურგის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.850,74 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 416 780 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 225 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 08 3 17.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის რაიონები
ჯალმა სანტოსი
ჯალმა პერეირა დიას დოს სანტოსი (Djalma Pereira Dias dos Santos; დ. 27 თებერვალი, 1929, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 23 ივლისი, 2013, უბერაბა, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ჯალმა სანტოსი. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 51-ე ადგილზე დასახელდა.
სანაკრებო კარიერა
1952–1968 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 98 მატჩი ითამაშა და 3 ბურთი გაიტანა.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ჯალმა სანტოსმა მსოფლიო ჩემპიონატების 12 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:პალმეირასის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები
ჯოლენ მარი ჩოლოკი
ჯოლენ მარი ჩოლოკი (დ. 15 მარტი, 1996, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელ-ინდონეზიელი მსახიობი, მოდელი, ინდონეზიის სილამაზის კონკურსის გამარჯვებული. ის წარადგენს ინდონეზიას „მის მსოფლიო 2019“-ზე.
დაიბადა 1996 წლის 15 მარტს, ამერიკის შეერთებული შტატების ქალაქ ლოს-ანჯელესში, მინაჰასელი მამისა და ამერიკელი დედის ოჯახში.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიელი მსახიობები კატეგორია:ინდონეზიელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
ფუენტეს-დე-აიოდარი
ფუენტეს-დე-აიოდარი (Fuentes de Ayódar, Fontes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,9 კმ². მოსახლეობა — 89	კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რუბე
რუბე (Roubaix) — ქალაქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში, ესაზღვრება ბელგიას. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 95,866 ადამიანს, საშუალოდ ქალაქში მცხოვრებთა სიმჭიდროვე კი — 7,246 ადამიანს კმ²-ზე. დასახლებული პუნქტის ფართობია 13.23 კმ².
XIX საუკუნეში, სამრეწველო რევოლუციის დროს, გახდა ქსოვილის ნაკეთობათა დამზადების ცენტრი.
ქალაქი ცნობილია სახელგანთქმული კლასიკური რბოლა პარიზი-რუბე თი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
პონტი-სერადა
პონტი-სერადა (Ponte Serrada) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 067 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შანშერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 031 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.54 კმ²-ზე. ფართობი 564 489 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ონიცკანი
ონიცკანი (Oniţcani) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 089 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ანდაუაილილიასის რაიონი
ანდაუაილილიასის რაიონი (Distrito de Andahuaylillas) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კისპიკანჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 122 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 399 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 64 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 84.6 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კისპიკანჩის პროვინციის რაიონები
ლონია-ჩიკოს რაიონი
ლონია-ჩიკოს რაიონი (Distrito de Lonya Chico) — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის ლუიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 051 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 83.82 კმ²-ია.
ალექსი ფავორსკი
ალექსი ევგრაფის ძე ფავორსკი (Алексе́й Евгра́фович Фаво́рский; დ. 3 მარტი, 1860, პავლოვო — გ. 8 აგვისტო, 1945, ლენინგრადი) — საბჭოთა ორგანული ქიმიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. 1929 წლიდან. სოციალისტური შრომის გმირი (1945), სტალინური პრემიის ლაურეატი (1941).
სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო უნივერსიტეტში 1972—1882 წლებში, სადაც იგი ალექსანდრე ბუტლეროვთან მუშაობდა. 1891 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ლექტორი. იყო მისივე დაარსებული ორგანული ქიმიის ინსტიტუტის პირველი დირექტორი 1934—1938 წლებში. ფავორსკის ძირითადი შრომები ეძღვნება უჯერი ნახშირწყალბადების ქიმიურ საკითხებს, ორგანული ნაერთების იზომერიულ გარდაქმნებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის ავტორები
მცირე ხუტია
მცირე ხუტია — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების პტიშისა და ჩხალთის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3280 მ. აგებულია ქვედაპალეოზოური კრისტალური ფიქლებით, გრანიტოიდებით, გნაისებით. დამახასიათებელია სუბნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
ტახირ არველაძე
ტახირ არველაძე (დ. 25 თებერვალი, 1948, სამტრედია) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ტყავის ნაკეთობათა ფაკულტეტი. 1983-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ და საბჭოთა ორგანოებში საპასუხისმგებლო თანამდებობებზე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის მაჟორიტარი), № 6 საარჩევნო ოლქიდან. 1993-1996 წლებში იყო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ვიცე-პრემიერი. საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე, მრეწველობის მინისტრის პირველი მოადგილე.
პეტუბასტის III
სეჰერუიბრა პადიბასტეტი (ასევე პეტუბასტის III) — სავარაუდოდ ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი), რომელიც მეფობდა გვიანი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 522 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 520 წელს. პეტუბასტისმა აქემენიანთა მმართველობისა და სატრაპ არიანდესის წინააღმდეგ აჯანყება მოაწყო. მისი სახელი პადიბასტეტი ითარგმნება როგორც, ბასტეტის მიერ მიცემული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეშვიდე დინასტიის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტელი მეამბოხეები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები
გველანა
გველანა (Cobitis) — თევზების გვარი ხლაკუნასებრთა ოჯახისა. აქვთ 20 სმ-ის სიგრძის გვერდებიდან შებრტყელებული სხეული. თავი მცირე ზომისაა. პირი ქვემოთაა განლაგებული, გარშემო ულვაშებია შემორტყმული. საფრთხის გრძნობის შემთხვევაში თვალქვეშა ეკალს წამოწევენ და „მტერს“ ჩხვლეტენ. ცნობილია 95-მდე სახეობა, ზოგიერთი ქვესახეობა დამოუკიდებელ სახეობადაც განიხილება. ძირითადად გავრცელებული არიან ევროპისა და ჩრდილოეთ აზიის ტბებსა და მდინარეებში. იფლობიან რბილ გრუნტში (ან ქვიშაში) ანდა იმალებიან ქვების ქვეშ. აქტიურები არიან ღამით. იკვებებიან ფსკერის უხერხემლოებითა და დეტრიტით. ყველაზე მეტად გავრცელებულია ჩვეულებრივი იგივე ამიერკავკასიური გველანა (C. taenia). საქართველოში გვხვდება მხოლოდ ეს უკანასკნელი, აგრეთვე ადრე ამ გვარში შესული წინააზიური გველანა (C. aurata, დღ. Sabanejewia aurata).
ლუის გალვანი
ლუის ადოლფო გალვანი (Luis Adolfo Galván; დ. 24 თებერვალი, 1948, ფერნანდესი, სანტიაგო-დელ-ესტეროს პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, მცველი. 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონი არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
გველანა
დასავლეთ საქართველოში „გველანა“ ეწოდება Oxynoemacheilus-ის გვარის წარმომადგენელ გოჭალებს.
სქოლიო
*
ლუის გალვანი
1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე.
საკლუბო კარიერა
ლუის გალვანი საკლუბო კარიერას 1970 წელს — არგენტინის პრიმერა დივიზიონის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „ტალერეს დე კორდოვაში“ იწყებს. გუნდში 1982 წლამდე თამაშობს, სადაც 1977 წელს ნასიონალის ტურნირის ვიცე-ჩემპიონი ხდება. „ტალერესის“ რიგებში ჩატარებული მატჩების რაოდენობით კლუბის რეკორდსმენია. ითვლება „ტალერესის“ ყველა დროის საუკეთესო მცველად. „ტალერესის“ მაისურით პირველად 1970 წლის 6 სექტემბერს, „რასინგ კლუბის“ წინააღმდეგ ნასიონალის ჩემპიონატის პირველი ტურის მატჩში გამოვიდა მინდორზე.
სანაკრებო კარიერა
1975–1982 წლებში არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 37 შეხვედრა ჩაატარა, რომლის მაისურით პირველად 1975 წლის 20 ივნისს, ბოლივიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ კორნელიო საავედრას თასზე გამართულ შეხვედრაში გამოვიდა მინდორზე. არგენტინელებმა თამაში ასეთი შემადგენლობით დაიწყეს: კიროგა, პავონი, ოკანიო, კარდენასი, ასტესიანო, არდილესი, ალდერეტე, ოვიედო, ვილა, ვალენსია და ლუის გალვანი. მატჩი კოჩაბამბაში გაიმართა და არგენტინელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 2–1 დასრულდა. ეროვნული ნაკრების რიგებში უკანასკნელად 1982 წლის 2 ივლისს, ბრაზილიის ნაკრების წინააღმდეგ ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატის მეორე ჯგუფური ეტაპის შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი ბარსელონაში გაიმართა და ბრაზილიელთა გამარჯვებით ანგარიშით — 3–1 დასრულდა.
სანაკრებო მატჩები
(1) (2) (3)
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ლუის გალვანმა მსოფლიო ჩემპიონატების 12 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა. ქვემოთ მოყვანილია როგორც არგენტინის, ასევე, ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატების მატჩები ლუის გალვანის მონაწილეობით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო ბელგრანო დე კორდობას ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
უოლტერ გილბერტი
უოლტერ გილბერტი (Walter Gilbert; დ. 21 მარტი, 1932) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი, ფიზიკოსი, მოლეკულური ბიოლოგი. 1940 წელს, ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, ფრედერიკ სენგერთან და პოლ ბერგთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის ჰარვარდის უნივერსიტეტის ბაკალავრი ქიმიასა და ფიზიკაში, 1954 წელს გახდა ფიზიკის მაგისტრი, ხოლო 1957 წელს კემბრიჯის უნივერსიტეტის ფიზიკის დოქტორი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
ფუენტე-ლა-რეინა
ფუენტე-ლა-რეინა (Fuente la Reina, La Font de la Reina) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7,5 კმ². მოსახლეობა — 51 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რავენსბურგის რაიონი
რავენსბურგის რაიონი (Landkreis Ravensburg) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი რავენსბურგი. რაიონი შედის ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.631,81 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 276 022 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 169 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 08 4 36.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის რაიონები
პოლ ბერგი
პოლ ბერგი (Paul Berg; დ. 30 ივნისი, 1926 — გ. 15 თებერვალი, 2023) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი და სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორ ემერიტუსი. ნუკლეინის მჟავებზე ჩატარებული კვლევებისთვის, 1980 წელს ფრედერიკ სენგერთან და უოლტერ გილბერტთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში. არის პენის უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ბაკალავრი, 1952 წელს გახდა ბიოქიმიის დოქტორანტი. პროფესორად მუშაობდა ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლასა და სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლაში. გარდა ნობელის პრიზისა, 1983 წელს ბერგს მისცეს მეცნიერების ეროვნული მედალი, ხოლო 1986 წელს მედიცინის ეროვნული ბიბლიოთეკის მედალი. არის არა-მომგებიანი ორგანიზაციის, „ატომური მეცნიერების ბიულეტენის“ წევრი.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი G
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი G — მუნდიალი 2002-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. მექსიკამ მოიგო ორი მატჩი და გაიმარჯვა ჯგუფში. იტალია გავიდა მეორე ადგილზე. ხორვატიამ ვერ შეძლო ჯგუფური ეტაპის გადალახვა ბოლო მატჩის წაგების გამო. ეკვადორმა მოიგო პირველი მატჩი მსოფლიო ჩემპიონატებზე.
რესურსები ინტერნეტში
G
ჩემერსკო
ჩემერსკო (Чемерско) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 763 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
ვერცხლისწყლის(I) ქრომატი
ვერცხლისწყლის(I) ქრომატი − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Hg2CrO4. არის წითელი ფერის. გამოიყენება პიგმენტად კერამიკულ მასალებში. წყალში არ იხსნება.
მიღება
მიიღება ვერცხლისწყლის(I) ოქსიდისა და ქრომის ტრიოქსიდის ურთიერთქმედებით:
ქიმიური თვისებები
გაცხელებით იშლება შემდეგნაირად:
ლიტერატურა
კატეგორია:ვერცხლისწყლის ნაერთები კატეგორია:ქრომატები
დავით ლილუაშვილი
დავით ლილუაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი ( 2001, ალბენა, ბულგარეთი). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2000, მადრიდი, ესპანეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ოჰრინჩა
ოჰრინჩა (Ohrincea) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 36 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 012 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ნინო გურიელი
ნინო გურიელი (დ. 7 თებერვალი, 1961, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოჭადრაკე. საერთაშორისო დიდოსტატი (1979). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი (1976; 1992). სსრკ ჩემპიონატების მეორე (1980) და მესამე პრიზიორი (1985). მსოფლიო ჩემპიონატების ციკლის მონაწილე (1978-1981; 1988-1990). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების სამგზის ჩემპიონი (1992-1996) და მეორე პრიზიორი (2000). საქართველოს ჭადრაკის ფედერაცის პრეზიდენტი (2002-2004). ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალერი (2001).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1961
სან-დომინგუსი (სანტა-კატარინა)
სან-დომინგუსი (São Domingos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 635 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შანშერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 491 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.85 კმ²-ზე. ფართობი 367 203 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
კამანტის რაიონი
კამანტის რაიონი (Distrito de Camanti) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კისპიკანჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 643 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 700 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 0.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.174 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კისპიკანჩის პროვინციის რაიონები
ვიქტორ კუზენი
ვიქტორ კუზენი (Victor Cousin; დ. 28 ნოემბერი 1792, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 14 იანვარი 1867, კანი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფილოსოფოსი, პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი. მენ დე ბირანისა და როიე-კოლარის მოსწავლე, ეკლექტიზმისა და სპირიტუალიზმის დოქტრინების შემქმნელი, ფრანგული მეცნიერების აკადემიის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1792 კატეგორია:გარდაცვლილი 1867 კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კოზიმო მედიჩი
კოზიმო დე’ მედიჩი (Cosimo de' Medici), მეტსახელად სამშობლოს მამა (pater patriae დ. 27 სექტემბერი, 1389 — გ. 1 აგვისტო, 1464) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. იტალიელი ბანკირი და პოლიტიკოსი. ფლორენციის რესპუბლიკის პირველი მმართველი მედიჩის დინასტიიდან. იტალიური რენესანსის გამოჩენილი ფიგურა, რომელიც დიდად მფარველობდა ხელოვნებას.
ადრეული ცხოვრება და ოჯახური ბიზნესი
მინი|მარცხნივ|კოზიმოს მამა, ჯოვანი მედიჩი კოზიმო მედიჩი დაიბადა 1389 წლის 27 სექტემბერს ფლორენციაში. იგი იყო ადგილობრივი გავლენიანი ბანკირის, ჯოვანი მედიჩისა და მისი ცოლის, პიკარდა ბუერის უფროსი ვაჟი. ის და მისი ტყუპი ძმა, სახელად დამიანო ერთად დაიბადნენ, თუმცა დამიანო ჩვილობაშივე დაიღუპა. ტყუპ ძმებს სახელები წმინდა კოზიმოსა და დამიანოს პატივსაცემად დაარქვეს, რომელთა ხსენების დღეცაა კათოლიკურ სამყაროში 27 სექტემბერს. კოზიმოს ჰყავდა კიდევ ერთი უმცროსი ძმა, სახელად ჯოვანი, რომელიც ექვსი წლით იყო მასზე უმცროსი და რომელიც ასევე აქტიურად ოჯახის საბანკო საქმიანობებში.
ვინაიდან კოზიმოს მემკვიდრეობით მედიჩების უზარმაზარი ბანკი უნდა დარჩენოდა, მამამისი მას ბავშვობიდანვე ასწავლიდა საბანკო საქმიანობას. ჯოვანიმ იგი რომშიც ჩაიყვანა, სადაც ანახა მათი ბანკის ფილიალი, სადაც ანაბარი თვით პაპს ჰქონდა გახსნილი. დროებით ჯოვანიმ კოზიმო რომში დატოვა და ფილიალის მართვა ჩააბარა, რათა გაეგო როგორ გაუძღვებოდა ამ საქმეს. მომდევნო ორი ათწლეულის მანძილზე მედიჩების ბანკი გაიხსნა ჟენევაში, ვენეციასა და ნეაპოლშიც, თუმცა მათი მოგების უმეტესობა რომიდან შემოდიოდა. მოგვიანებით, კოზიმომ ეს ქსელი კიდევ უფრო გააფართოვა და თავისი ბანკები გახსნა ლონდონში, ავინიონში, პიზაში, მილანში, ბრიუგესა და ლიუბეკში. სულ მალე იგი არა მხოლოდ პაპის ბანკირად, არამედ მთავარ მომმარაგებლადაც იქცა. პაპის დაკვეთით მას ვატიკანში ჩაჰქონდა სანელებლები, ქსოვილები და ა.შ., რითაც მისი მოგება კიდევ უფრო იზრდებოდა. უკანასკნელი თხუთმეტი წლის მანძილზე, მათმა საერთო მოგებამ 290, 791 ფლორინი შეადგინა.
1415 წელს კოზიმო კონსტანცას საეკლესიო კრებაზე თან ახლდა რომის პაპ იოანე XXIII-ს. ამრიგად, მედიჩების ოჯახს არა მხოლოდ იტალიაში, არამედ უკვე მთელს ევროპაში უდიდესი გავლენა ჰქონდათ, რომელსაც მათ მათივე ფული და პაპთან კავშირი აძლევდათ. დიდი ძალაუფლების მქონე მედიჩები მევახშეობდნენ და ხალხისაგან გასესხებულ ფულს უკან მაღალ პროცენტში, ხშირად ძალადობითა და დაშინებით იღებდნენ. ამავე წელს მსოფლიო ბაზარზე მედიჩებს კონკურენტი გამოუჩნდათ სპინების ბანკის სახით, რომელიც 1420 წელს გაკოტრდა. ეკლესიაში კორუფციის მაღალი მაჩვენებლისა და სხვა მრავალი დანაშაულის გამო, საღვთო რომის იმპერატორმა სიგიზმუნდ I-მა პაპი იოანე ტყვედ ჩაიგდო და მანამდე არ გაანთავისუფლა, სანამ იგი მედიჩებმა არ გამოისყიდეს, საკმაოდ დიდი თანხის სანაცვლოდ.
ამის სანაცვლოდ, რომის პაპმა კოზიმო მედიჩის ფლორენციაში გადასახადების ამკრეფის პრივილეგია უბოძა. მოგვიანებით, იგი ფლორენციის რესპუბლიკის სრულუფლებიან ელჩადაც გვევლინება.
1420 წელს ჯოვანი მედიჩი პენსიაზე გავიდა და ბანკის მართვა მისმა ვაჟებმა დაიწყეს. 1429 წელს, ჯოვანი გარდაიცვალა და თავის ოჯახს მემკვიდრეობით 179,221 ფლორინი დაუტოვა. ძმებმა ეს თანხა სამად გაყვეს, ორივემ თანაბარი თანხა აიღო, დარჩენილი ნაწილი კი თავიანთ დედას, დაქვრივებულ პიკარდას მისცეს. ამ ფულით მედიჩებმა ძალიან დიდი და ბევრი მამული შეისყიდეს, სადაც დიდებული ვილების მშენებლობა გააჩაღეს.
ფლორენციის მმართველი
1447 წელს მილანის ჰერცოგი ფილიპო მარია ვისკონტი გარდაიცვალა, რითაც ისარგებლა კოზიმომ, რომელმაც კავშირი დაამყარა ახალ ჰერცოგ ფრანჩესკო I სფორცასთან, რომელიც მტრულად განწყობილი ვენეციის რესპუბლიკის წინააღმდეგ იყო მიმართული. ფრანჩესკო სფორცაც, კოზიმოს მსგავსად დაბალი ფენიდან იყო წარმოშობილი, რომელმაც მევახშეობისა და ჯარისკაცობის წყალობით გაითქვა სახელი და პაპის დახმარებით მოახერხა ექორწინა ფილიპო მარიას ერთადერთ ასულ ბიანკაზე, რამაც მას მილანის ტახტი მოუტანა. საბოლოოდ, საქმე ომამდე არ მისულა, ფლორენციამ შეძლო ვენეციასა და ნეაპოლთან ურთიერთობების დათბობა, რამაც იტალიას კიდევ ერთი ორმოცდაათწლიანი მშვიდობა მოუტანა განვითარებისთვის. მინი|313x313პქ|კოზიმოს მეუღლე, კონტესინა დე’ ბარდი საგარეო პოლიტიკის თვალსაზრისით, კოზიმო მუშაობდა ჩრდილოეთ იტალიაში მშვიდობისა და ურთიერთთანამშრომლობის შესანარჩუნებლად. მისი წყალობით, 1454 წელს დასრულდა მილანსა და ვენეციას შორის მიმდინარე ლომბარდიული ომები. ამასთან, მისი ძალაუფლების ზრდას ხელი იმანაც შეუწყო, რომ საღვთო რომის იმპერია სულ უფრო ნაკლებად ერეოდა მის მფლობელობაში მყოფი იტალიური სახელმწიფოების საქმეებში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1439 წელს, პაპი ევგენი IV-ის მიერ ფერარა-ფლორენციის საეკლესიო კრება (სადაც ქართულ-ბიზანტიური დელეგაციებიც იყვნენ), რამაც სახელი გაუთქვა ფლორენციას. ასევე კოზიმომ ბევრი რამ ისწავლა ბიზანტიის იმპერატორ იოანე VIII-გან, რომელმაც თავისი აღმოსავლური მიღწევები გააცნო იტალიელებს.
გარდაცვალება
კოზიმო მედიჩი გარდაიცვალა 1464 წლის 1 აგვისტოს, ფლორენციასთან ახლოს მდებარე ქალაქ კარეჯში. იგი ფლორენციის ტახტზე მისმა ვაჟმა პიერომ შეცვალა, რომლის ვაჟი ლორენცოც ფლორენციის ოქროს ხანის შემქმნელადაა მიჩნეული.
ქორწინება და შვილები
1415 წელს კოზიმო დააქორწინეს იტალიელ დიდგვაროვან კონტესინა დე’ ბარდზე, რომელთანაც მრავალწლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ორი ვაჟი შეეძინა:
გარდა ამისა, კოზიმოს ვენეციაში ყოფნისას, ერთ-ერთი მოსამსახურისგან, სახელად მადალენასგან ერთი ვაჟი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1389 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1464 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ბანკირები კატეგორია:ფლორენციის მმართველები
ფედერიკო ფასიო
ფედერიკო ხულიან ფასიო (Federico Julián Fazio; დ. 17 მარტი 1987, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ “სევილიის” და არგენტინის ნაკრების ცენტრალური მცველი. როგორც ბევრ არგენტინელ ფეხბურთელს ფასიოსაც აქვს იტალიის მოქალაქეობაც.
ფეროკარილ ოესტე
ფედერიკო დაიბადა არგენტინის დედაქალაქ ბუენოს-აირესში და თავისი საფეხბურთო კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ “ფეროკარილ ოესტეში”. ამ ფეხბურთელის კარიერაში დიდ როლს თამაშობს მისი სიმაღლე ის 195 სმ-ია, რაც ეხმარება მას საჰაერო ორთაბრძოლებში. ფასიო თავს კლუბში კარგად გრძნობდა თუმცა ეს კლუბი არგენტინის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე დივიზიონში ასპარეზობდა, ამიტომ ახალგაზრდა ამბიციურმა ფეხბურთელმა გადაწყვიტა კლუბის შეცვლა.
სევილია
მისი დებიუტი ესპანურ პრიმერაში 2007 წლის 25 აგვისტოს შედგა. ახალი სეზონის გახსნით მატჩში. მისმა კლუბმა “ხეტაფეს” სძლია 4:1. ფასიო ასევე დაეხმარა კლუბს “მადრიდის რეალის” ძლევაში, 2007 წელს, ესპანეთის სუპერთასზე.