cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჟოზეფ დელილი
1712-1726 წლებში მუშაობდა ლუქსემბურგის სასახლისა და სამეფო ობსერვატორიებში. 1727-1747 წლებში რუსეთის საიმპერატორო კარის მიწვევით მოღვაწეობდა მეცნიერებათა აკადემიაში პეტერბურგში. იქ ყოფნისას დელილი შეხვდა ვახტანგ VI-ს და ბაქარს. მისი წინადადებით, რუსეთის საგარეო კოლეგიის პროფესორმა გ. კერმა ლათინურად თარგმნა ულუღბეგის ასტრონომიული თხზულება „ზიჯი“. ამასთან დაკავშირებით შეისწავლა აღნიშნული ძეგლის ვახტანგისეული თარგმანის ხელნაწერი. 1736 წელს დელილი გაეცნო პეტერბურგში დიპლომატიური მისიით ჩასულ კახეთის სამეფოს წარმომადგენელს როსებს, რომლის დახმარებითაც შეადგინა კახეთის სამეფოს სქემატური რუკა (დაცულია სანქტ-პეტერბურგში,რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბიბლიოთეკის ხელნაწერთა განყოფილებაში „დელილის პორტფელი“). 1738 წელს ბაქარმა დელილს გადასცა ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შედგენილი რუკები, რომლებიც გეოგრაფიულ დეპარტამენტში თარგმნეს და გაამრავლეს. 1740 წელს პეტერბურგში ჩასული ვახუშტი დაინტერესდა საქართველო-კავკასიის იმ ქართული რუკების მდგომარეობით, რომლებიც ამ დეპარტამენტში ითარგმნებოდა.
1747 წელს დელილი დაბრუნდა საფრანგეთში, სადაც საფრანგეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ასტონომად დაინიშნა. 1761 წლამდე ასწავლიდა „კოლეჟ-დე-ფრანსში“. სხვა მონაპოვართან ერთად მან თან წაიღო საქართველოსა და კავკასიის რუკები. გამოსცა ვახუშტისეული თბილისის გეგმა. 1766 წელს პარიზში გამოაქვეყნა რუსეთიდან წაღებული სხვა რუკები შესავალ წერილთან ერთად. მეცნიერის ფონდი დაცულია საფრანგეთის საზღვაო სამინისტროს არქივში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1688 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1768 კატეგორია:ფრანგი ასტრონომები კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ლინკოლნის მემორიალი
thumb|300px|ლინკოლნის მემორიალი ლინკოლნის მემორიალი (Lincoln Memorial) — მონუმენტი ვაშინგტონში ნაციონალურ მოლზე, აგებული აშშ-ის მე-16 პრეზიდენტი აბრაჰამ ლინკოლნის პატივსაცემად. მონუმენტის არქიტექტორი იყო ჰენრი ბეიკონი, მოქანდაკე — დენიელ ჩესტერ ფრენჩი, ხოლო ინტერიერის მიურალების მხატვარი — ჯულს გერინი.
შენობას ბერძნული დორიული ტაძრის ფორმა აქვს, მასში მოთავსებულია დიდი ზომის დამჯდარი აბრაჰამ ლინკოლნის ქანდაკება, რომლის კვრაცხლბეკზე მისი ორი ყველაზე ცნობილი სიტყვაა გამოკვეთილი. ამ მემორიალთან წარმოთქმულ იქნა მრავალი განთქმული სიტყვა, მათ შორის მარტინ ლუთერ კინგის „მე მაქვს ოცნება“ 1963 წლის 28 აგვისტოს, დასაქმებისა და თავისუფლების დემონსტრაციული მარშის ბოლოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის მემორიალები კატეგორია:ვაშინგტონის ღირსშესანიშნაობები
გელასიუს I
გელასიუს I (Gelasius PP. I; დ. უცნობია — გ. 21 ნოემბერი, 496) — რომის პაპი 493 წლის 1 მარტიდან 496 წლის 21 ნოემბრამდე, წმინდანი.
წმინდა პაპი კონფლიქტში იყო კონსტანტინოპოლის კათედრასთან. რომის სენატი დაარწმუნა, რომ ლუპერკალიის ეროტიკული ფესტივალი გაეუქმებინა და სენატორები მიიწვია ტაძარში მირქმის დღესასწაულის აღსანიშნავად.
რომის კათოლიკური ეკლესია მას მოიხსენიებს 21 ნოემბერს.
ზურგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზურგი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქალაქი-ბაღნარი
thumb|300px|ჰაუარდის "სამი მაგნიტი: სად წავა ხალხი?" სამ მაგნიტში მოიაზრება ქალაქი, სოფელი და ქალაქი-სოფელი. thumb|300px|ლოჟის ქალაქი-ბაღნარი, [[ბელგია.]] მოძრაობა ქალაქი-ბაღნარი (The garden city movement) — მიდგომა ქალაქგეგმარებაში, რომელიც ებინიზირ ჰაუარდმა დააფუძნა 1898 წელს ინგლისში. ქალაქი-ბაღნარები უნდა ყოფილიყო დაგეგმილი, დამოუკიდებელი უბნები გარშემორტყმული მწვანე ზოლებით, ფრთხილად გათვლილი ბალანსით საცხოვრებელ, ინდუსტრიულ და სასოფლო-სამეურნეო ზონებს შორის.
უტოპიური რომანით "Looking Backward" შთაგონებულმა ჰაუარდმა გამოაქვეყნა "To-morrow: a Peaceful Path to Real Reform" (ინგლ. "ხვალ: მშვიდობიანი გზა ნამდვილი რეფორმებისკენ") 1898 წელს (ხელახლა გამოსცა 1902 წელს სათაურით Garden Cities of To-morrow), შექმნა ქალაქი-ბაღნარის ასოციაცია 1899 წელს და დააფუძნა ორი ქალაქი ინგლისში: ლეჩუორზ გარდენ-სიტი 1903 წელს და უელუინ გარდენ-სიტი 1920 წელს. ორივე ქალაქი დღემდე წარმატებულად ფუნქციონირებს, თუმცა ისინი ჰაუარდის იდეალების სრული რეალიზაცია არ ყოფილა.
ქალაქი-ბაღნარის იდეამ გავლენა იქონია აშშ-ში (პიტსბურგის ჩეტჰემ ვილიჯი, სანისაიდი ქუინსში, რედბერნი ნიუ-ჯერსიში, ჯექსონ ჰაიტსი ქუინსში, ვუდბორნი ბოსტონში, გარდენ-სიტი ნიუ-იორკში და ბოლდუინ ჰილს უილიჯი ლოს-ანჯელესში) და კანადაში (უოლკერუილი, ონტარიო). პირველი გერმანული ქალაქი-ბაღნარი, ჰელარაუ (დრეზდენის გარეუბანი) დაფუძნდა 1909 წელს. კონცეფციამ ხელახალი ყურადღება მიიპყრო გერმანელ მშრომელთა დასახლებების მშენებლობებზე ვაიმარის წლებში და ინგლისში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, როდესაც New Towns Act-მა წააქეზა მრავალი ახალი უბნის მშენებლობა ჰაუარდის თანასწორუფლებიანობის ხედვით. ამ მოძრაობამ ასევე გავლენა იქონია ბრიტანელ ურბანისტ სერ პატრიკ გედსზე თელ-ავივის დაგეგმვისას ისრაელში. თანამედროვე ქალაქის დაგეგმვის ქარტიები როგორიცაა ახალი ურბანიზმი და გააზრებული ურბანიზმის პრინციპები საწყისებს ამ მოძრაობაში იღებს.
კატეგორია:ურბანისტიკა
ელ-კუფრა
სახელი „კუფრა“ არაბული სიტყვა კაფირიდან მომდინარებს, რაც არამუსლიმს ნიშნავს. კუფრა არ გადასულა არც არაბთა და შემდეგ არც ოსმალთა ხელში, მისი კოლონიზაცია მხოლოდ XIX საუკუნის შუა ხანებში მოახდინეს არაბ ბედუინთა ტომებმა, შემდეგ კი იტალიელებმა 1930-იან წლებში.
ლიბიის სამოქალაქო ომის დროს, კუფრას ლიბიის ოპოზიცია აკონტროლებდა.,
რაიონი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და ესაზღვრება ეგვიპტეს, სუდანსა და ჩადს.
2007 წლამდე, კუფრის რაიონი კიდევ უფრო დიდი იყო, მას ეკუთვნოდა ჩრდილოეთით არსებული უდაბნო, რომელიც შემდეგ ალ-ვახატის რაიონის შემადგენლობაში შევიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
Anochetus tua
Anochetus tua — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ლიკოპოდიუმი
ლიკოპოდიუმი (Lycopodium) — ლიკოპოდიუმისებრთა ოჯახის მარადმწვანე ბალახოვანი მცენარეების გვარი. სასპორე თავთავები (სტრობილები) კენწრული და მკვრივია. შედგება ღერძისა და სპირალურად განლაგებული სპოროფილებისაგან, რომელთა ზედა მხარეზე მოთავსებულია სპორანგიუმები.
10-მდე სახეობა ძირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტყის ზონაშია გავრცელებული. საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: Lycopodium clavatum და Lycopodium annotinum. ლიკოპოდიუმის და ზოგიერთი მისი მონათესავე გვარის სახეობათსა სპორები გამოიყენება სამკურნალოდ და სამსხმელო წარმოებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიკოპოდიუმები
მხედრული (მრავალმნიშვნელოვანი)
მხედრული შეიძლება აღნიშნავდეს:
Ultramega OK
Ultramega OK — ამერიკული როკ-ჯგუფ Soundgarden-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1988 წლის 31 ოქტომბერს, ლეიბლზე SST Records. EP-ების, Screaming Life-ის (1987) და Fopp-ის (1988) ლეიბლ Sub Pop-ზე გამოცემის შემდეგ, ჯგუფმა კონტრაქტი SST-სთან, დამოუკიდებელ ლეიბლთან გააფორმა.
ჩანაწერში მძიმე მეტალის, ფსიქოდელიური როკის და ჰარდკორ-პანკის ელემენტების თავმოყრილი. ჯგუფმა ალბომის მხარდასაჭერად გამართა მასშტაბური ტურნე აშშ-ში და პირველი საერთაშორისო ტურნე. 1990 წელს დისკი იყო გრემის ჯილდოს ნომინანტი მეტალის საუკეთესო შესრულებისთვის.
სიმღერების სია
მხოლოდ კასეტაზე ჩაწერილია მეოცე ჩანაწერი „13 Minutes of Silence Remix“, ორიგინალურ გამოცემაში „One Minute of Silence“-ის მსგავსად.
სქოლიო
კატეგორია:1988 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Soundgarden-ის ალბომები კატეგორია:SST Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები კრის კორნელის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მეტ კამერონის პროდიუსერობით
სოკომპა
მინი|250პქ სოკომპა — სტრატოვულკანური კომპლექსი სამხრეთ ამერიკაში, არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 6,051 მეტრზე. კომპლექსი ცნობილია საუკეთესოდ შემონახული დალექილი ვულკანური ნამტვრევებით, ასევე გამოირჩევა მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე მიკორბული ეკოსისტემით.
ამ ტერიტორიაზე განვითარებულია მნიშვნელოვანი საგზაო სისტემა. მათ შორის, აქ გაივლის ანტოფაგასტა-სალტის ტრანს-ანდური რკინიგზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
ჰავანის უბე
მინი|250პქ|ჰავანის უბე, სატელიტური ფოტო ჰავანის უბე (ჰავანის ნავსადგური) — გემების სადგომი კუბაში, დედაქალაქ ჰავანაში. გუანტანამოს უბის შემდეგ (რომელიც საიჯაროა აშშ-ის მიერ) წარმოადგენს კუბის ყველაზე მნიშვნელოვან პორტს. გემების უმრავლესობა, რომლებიც კუნძულისკენ მიემართება საპორტო ადგილს სწორედ ჰავანის ნავსადგურთან პოულობენ. ჰავანის ნავსადგური შეიქმნა ჰავანის უბის ხარჯზე, რომელიც იყოფა სამ ძირითად ნავსადგურად: მარიმელენა, გუანაბაკოა და ატარესი. უბეს გააჩნია მეტად ვიწრო შესასვლელი, რომელიც შემდეგ რამდენადმე ფართოვდება. XVI საუკუნეში უბე გამაგრებული იყო ესპანელების მიერ. 1762 წელს აქ გაიმართა ჰავანის ბრძოლა. 1898 წელს ჰავანის უბეში ავარია განიცადა ამერიკულმა სამხედრო გემმა.
1960 წლის 4 მარტს უბეში კატასტროფა დაფიქსირდა, კერძოდ აფეთქდა 76 ტონიანი სამხედრო აღჭურვილობის ფრანგული გადამზიდი გემი, რის შედეგად დაიღუპა 100-მდე ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ყურეები
მურღაბი
მურღაბი (Murgap) — მდინარე ავღანეთსა და თურქმენეთში. სიგრძე 879 კმ, აუზის ფართობი 46 900 კმ². სათავე აქვს ავღანეთში. მიედინება ბანდი-თურქესტანისა და საფედქოჰის ქედებს შორის. თურქმენეთში ხეობა ფართოა. შექმნილია საირიგაციო ქსელი. ყარაყუმის უდაბნოში აჩენს მშრალ დელტას. საზრდოობა შერეულია. ჭარბობს თოვლის წყალი. წყალდიდობა დამახასიათებელია მარტსა და აპრილში, წყალმოვარდნები — ზამთარში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 486 კმ-ზე დაახლოებით 52 მ³/წმ. მურღაბის ნაპირებზეა ქალაქები: მარი, ბაირამ-ალი და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავღანეთის მდინარეები კატეგორია:თურქმენეთის მდინარეები
ტელესკოპი
thumb|300px|ნიუტონისეული ტელესკოპი ტელესკოპი ( ტელე — „შორი“ და σκοπεῖν სკოპეინ — „ხედვა“) — ასტრონომიული ხელსაწყო, რომელიც გამოიყენება ციურ ობიექტებზე დასაკვირვებლად.
ოპტიკური ტელესკოპები
არსებობს სამი ტიპის ოპტიკური ტელესკოპი:
იყენებენ ნიუტონისეული, კასეგრენისეული, ნესმითისეული და რიჩი-კრეტიანია ოპტიკური სისტემის მქონე რეფლექტორებს (უკანასკნელი ყველაზე გავრცელებულია), სარკიან-ლინზიანი სისტემის შმიდტისა და მაქსუტოვის ტიპის ტელესკოპებს.
ტელესკოპის დანიშნულებაა, რაც შეიძლება მეტი სხივი შეკრიბოს ფოკუსში, რატა გამოავლინოს და დაგვანახოს გამოსხივების სუსტი წყაროები ანუ მკრთალი მნათობები; ამასთან, ტელესკოპით უნდა მივიღოთ ცის სხეულთა გამოსახულებები.
მნათობი მკრთალად შეიძლება გვეჩვენებოდეს ან დიდი სიშორის, ან საკუთარი გამოსხივების ნაკლები ინტენსივობის გამო.
სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობისას დიდი ხანია აღარ მიმართავენ თვალით დაკვირვებას. თვალს ბოლო დრომდე ცვლიდა ფოტოფირფიტისა ან ფირის ფოტოგრაფიული ემულსია, რომელსაც უნარი შესწევდა აღებეჭდა უფრო მკრთალი მნათობები ვიდრე თვალს შეეძლო დაენახა. დღესდღეობით ფოტოგრაფიული ემულსია შუქმგრძნობიარე მატრიცითაა შეცვლილი.
ციურ სხეულებზე ხანგრძლივი დროით დაკვირვებისათვის ტელესკოპს სპეციალურ მბრუნაც სადგომზე ამაგრებენ. სპეციალური ელექტროძრავები ტელესკოპის ოპტიკურ ღერძს განუწყვეტლივ აყოლებს ცამრგვალზე მოძრავ გამოსაკვლევ ობიექტს, რათა ხანგრძლივი დაკვირვების განმავლობაში ობიექტი არ გამოვიდეს მხედველობის არიდან.
რადიოტელესკოპები
ოპტიკური ტელესკოპების პარალელურად გამოიყენება რადიოტელესკოპებიც. მნათობის ელექტრომაგნიტური გამოსხივება რადიოტალღების შემცველიცაა. მათი მიღება და ანალიზი ამდიდრებს ინფორმაციას გამომსხივებელ სხეულთა ფიზიკური ბუნების, მოძრაობისა და სხვათა შესახებ. რადიოტელესკოპის ძირითადი ნაწილებია: პარაბოლიდური ფორმის ან სხვა სახის ლითონის ანტენა, სპეციალური რადიომიმღები, რომელიც ტელესადენებით შეერთებულია ანტენასთან, და რადიოსიგნალების ჩამწერი აპარატურა. მნათობის რადიოტალღები ანტენაში იწვევს ელექტრომაგნიტურ რხევას, რომელიც ტალღსადენით მიმღებსა და ჩამწერ ხელსაწყოებამდე აღწევს.
რადიოლოკატორად წოდებული, განსაკუთრებულად მოწყობილი რადიოაპარატურა იმის საშუალებას იძლევა, რომ დედამიწიდან (ობსერვატორიიდან) მნათობისაკენ გაიგზავნოს რადიოიმპულსი, რომელიც მნათობის ზედაპირიდან აირეკლება, იმავე პუნქტში დაბრუნდება და მიმღები აპარატურით ჩაიწერება. რაკი ცნობილია ელექტრომაგნიტურ ტალღათა გავრცელების სიჩქარე, შესაძლებელია მნათობამდე მანძილის გაზომვაც. ასეთი გაზომვა ჩატარებულია მთვარის, ვენერას, მარსის ზედაპირის სხვადასხვა წერტილისათვის; ამ უკანასკნელის შემთხვევაში მიირება წარმოდგენა პლანეტის ზედაპირის რელიეფის შესახებ.
რადიოტელესკოპების ანტენები ღია ცის ქვეშ დგას, ოპტიკური ტელესკოპი კი წარმოადგენს ცილინდრული ფორმის შენობას, რომელსაც როგორც წესი თავზე ნახევრადმრგვალი გუმბათი ადგას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტრონომიული ხელსაწყოები კატეგორია:ოპტიკა კატეგორია:ტელესკოპები
თეოდორე თომასი
თეოდორე თომასი (დ. 11 ოქტომბერი, 1835 — გ. 4 იანვარი, 1905) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მევიოლინე და დირიჟორი. ის ცნობილია, როგორც პირველი განთქმული ამერიკელი დირიჟორი და ჩიკაგოს სიმფონიური ორკესტრის დამაარსებელი.
თომასი დაიბადა გერმანიის ქალაქ ეზნესში. მამამისი იოჰანი ასევე მუსიკოსი იყო. თომასი ადრეული ასაკიდან დაინტერესთა ვიოლინოზე დაკვრით და ათი წლის ასაკში ის უკვე უკრავდა ქორწილებზე.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი დირიჟორები კატეგორია:ამერიკელი დირიჟორები კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1835 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1905
ლულოვანი ძვლები
ლულოვანი ძვლები, გრძელი ძვლები — ცილინდრული ან სამკუთხა ფორმის ძვლები, რომელთა სიგრძე აღემატება სიგანეს. ლულოვანი ძვლები ფორმირდებიან უპირატესად სხეულის (დაიფიზი) დაგრძელების ხარჯზე, ხოლო ბოლოში გააჩნიათ ეპიფიზები, დაფარული სახსრის ხრტილოვანი გარსით. ეპიფიზსა და დიაფიზს შორის განლაგებულია მეტაფიზები, ზრდასრულ ასაკამდე წარმოდგენილი როგორც ხრტილოვანი ეპიფაზური ფირფიტები.
გრძელ ლულოვან ძვლებს მიეკუთვნებიან: ბარძაყის, დიდი წვივის და მცირე წვივის ძვლები, ასევე მხრის, იდაყვის და სხივის ძვლები; მოკლე ლულოვანი ძვლებს კი — ტერფისა და მტევნის ძვლები. ადამიანის ქვედა კიდეურების გრძელი ძვლები შეადგენს ადამიანის სიმაღლის დაახლოებით ნახევარს.
ოთარ ჩეჩელაშვილი
ოთარ ჩეჩელაშვილი (დ. 24 დეკემბერი, 1923, თბილისი — გ. 2 ივლისი, 1959) — საბჭოთა კავშირის გმირი, გვარდიის პოდპოლკოვნიკი. სკკპ წევრი 1944 წლიდან.
1940 წელს დაამთავრა თბილისის აეროკლუბი, 1941 წელს — ეისკის სამხედრო საავიაციო სასწავლებელი, 1956 წელს — სამხედრო-საჰაერო ძალების აკადემია. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა ყირიმის, ჩრდილოეთ კავკასიის, უკრაინის II და I ფრონტებზე. მონაწილეობდა ბერლინის აღებაში. მის ანგარიშზეა 178 საბრძოლო გაფრენა, საჰაერო ბრძოლაში ჩამოაგდო მტრის რამდენიმე თვითმფრინავი, მათ შორის 1 — ტარანით. საქართველოს სსრ II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 7 სხვა ოდენითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მფრინავები კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ო
მარინა პოროშენკო
ბიოგრაფია
მარინა პოროშენკო (დაბადების სახელია მარინა პერევედენცევა (Марина Анатоліївна Переведенцева) 1962 წელს უკრაინის დედაქალაქში, კიევში დაიბადა. მამამისი ანატოლი უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე იყო, დედამისი ლიუდმილა კი კიევის არსენალის ქარხანაში მუშაობდა.
ბოგომოლეცის ეროვნულ სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლის დროს მან პეტრო პოროშენკო გაიცნო. ისინი 1984 წელს დაქორწინდნენ. მარინა ბოგოლომეცის ეროვნულ სამედიცინო უნივერსიტეტში კარდიოლოგად მუშაობდა იქამდე, სანამ წყვილს პირველი ვაჟი არ შეეძინათ. ამის შემდეგ მან მთელი თავისი დრო ოჯახს დაუთმო. ის არ იღებს მონაწილეობას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და თავის ქმართან პოლიტიკაზე არ საუბრობს. მარინა პოროშენკო აქტიურად იღებს მონაწილეობას პეტრო პოროშენკოს საქველმოქმედო ფონდის საქმიანობებში.
2014 წლის ივნისში სატელევიზიო არხისთვის მიცემულ ინტერვიუში მარინამ თქვა, რომ ის აპირებდა იმ სოციალურ და კულტურულ პროცესებში ჩართვას, რომელიც იმ დროს უკრაინაში აქტუალური იყო. 2014 წლის ივნისის ბოლოს ის შეხვდა ირინა გერაშენკოს, რომელიც აღმოსავლეთ უკრაინის სამშვიდობო გეგმის წარმომადგენელი და 2014 წელს უკრაინაში მომხდარი პრო-რუსული კონფლიქტის შუამავალი იყო. მათ განიხილეს აღმოსავლეთ უკრაინაში მყოფი ხალხის შესაძლო დახმარება.
2018 წლიდან 2019 წლამდე მარინა პოროშენკოს უკრაინის კულტურული ფონდის თავმჯდომარის თანამდებობა ეკავა.
2020 წელს კიევის ადგილობრივ არჩევნებში, პოროშენკო პირველ ნომრად იყო ევროპული სოლიდარობის პარტიის კიევის საკრებულოს საარჩევნო სიაში (პარტიას მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მისი ქმარი პეტრო პოროშენკო ხელმძღვანელობს). კიევის მერის არჩევნებში ევრუპული სოლიდარობის პარტიამ მხარი დაუჭირა მოქმედ მერს, ვიტალი კლიჩკოს. აღნიშნულმა პარტიამ 2020 წლის კიევის ადგილობრივ არჩევნებში კიევის საკრებულოს 31 ადგილი მოიპოვა. კლიჩკო კიევის მერად კვლავ აირჩიეს.
ოჯახი
მარინას და პეტრო პოროშენკოს ოთხი შვილი ჰყავთ: უფროსი ვაჟი ალექსეი (დაბადებული 1985 წელს), ტუპი ქალიშვილები ევგენია და ალექსანდრა (დაბადებული 2000 წელს) და უმცროსი ვაჟი მიხაილი (დაბადებული 2001 წელს). ოჯახი კონჩა-ზასპას ისტორიულ უბანში, კერძო სახლში ცხოვრობს. ალექსეი ვინიცის ოლქის რეგიონალურ პარლამენტის წევრი იყო. 2014 წლის ნოემბერში ის უკრაინის სახალხო დეპუტატი გახდა.
უკრაინის ყოფილი პრეზიდენტი ვიქტორ იუშჩენკო პოროშენკოს შვილების ნათლიაა.
კულტურული და პოლიტიკური იმიჯი პირველი ლედის რანგში
მარინა პოროშენკოს პირველი ლედის რანგში მნიშვნელოვანი დონის მხარდაჭერა ჰქონდა უკრაინის მოსახლეობისგან. უკრაინული სატელევიზიო შოუს 1+1-ის დისკუსიის მიხედვით, მარინა არის მომხიბლავი, კარგად მოსაუბრე, განათლებული და თანამედროვე, დემოკრატიულ უკრაინას კარგად წარმოადგენს. უკრაინელი ხალხი პირველი ლედისგან მოელის, რომ ის იყო ხიდი უბრალო ხალხსა და კაცებით დომინირებული პოლიტიკურ სპექტრს შორის. ისინი ელოდნენ, რომ იგი ჩაერთვებოდა უკრაინის სოციალურ საკითხებში და საერთაშორისო ასპარეზზე იქნებოდა მისი ქმრის დამხმარე, რადგან ის წარმოადგენს უკრაინას საგარეო კუთხით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:უკრაინის პირველი ქალბატონები
ასომთავრული
მინიატიურა||250პქ|[[ბოლნისის წარწერები|ბოლნისის სიონის ერთ-ერთი წარწერა, რომელიც V საუკუნის მიწურულით თარიღდება და დღეისათვის ცნობილი ერთ-ერთი უძველესი ძეგლია ქართული დამწერლობისა.]] მინიატიურა|250პქ|ხანმეტი ოთხთავი, [[პალიმფსესტის ქვედა ფენა, რომელიც ასომთავრულითაა შესრულებული, VI-VII საუკუნეებით თარიღდება]] მინიატიურა|250პქ|დავითგარეჯის წარწერა, დეკორატიული, თხზული ასომთავრულის ერთ-ერთი მაგალითი.
ასომთავრული ქართული დამწერლობის უძველესი სახეა. თავად სიტყვა „ასომთავრული“ გვიანდელია და XVI საუკუნიდან გვხვდება, უფრო ადრეულ ძეგლებში იგი „მრგლოვანის“ სახელწოდებითაა ცნობილი — ეს სახელწოდება ასოთა მომრგვალებულ მოხაზულობებზე მიუთითებს.
ასომთავრული დამწერლობითაა შესრულებული ქართული დამწერლობის უძველესი ძეგლები V საუკუნიდან მოყოლებული; დღემდე უძველესად მიიჩნევა პალესტინის და ბოლნისის სიონის წარწერები V და VI საუკუნეებიდან. ასომთავრულადაა შესრულებული აგრეთვე VI-დან IX საუკუნემდე დათარიღებული მცხეთის, უკანგორის, წყისის, ურბნისის წარწერები, აგრეთვე ამ პერიოდში გადაწერილი ქართული ხელნაწერები, მათ შორის უძველესი ქართული პალიმფსესტები, ხანმეტი და ჰაემეტი ძეგლები, სინური მრავალთავი, ადიშის ოთხთავი და სხვა.
IX საუკუნის შემდეგ, როდესაც თანდათან ნუსხური იკიდებს ფეხს და ბატონობს, ასომთავრული დამწერლობის როლი მცირდება, თუმცა იგი მაინც ინარჩუნებს გარკვეულ მნიშვნელობას. კერძოდ, X—XVIII საუკუნეების ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლები ძირითადად კვლავ ასომთავრულითაა შესრულებული. გვიანდელი პერიოდის ასომთავრულს გრაფიკული თავისებურებები ახასიათებს და ხშირად დეკორატიულ დატვირთვასაც იძენს. IX საუკუნის შემდგომი პერიოდის ქართულ ხელნაწერებში, რომელთა ძირითადი ტექსტი ნუსხურადაა გადაწერილი, ასომთავრულით შესრულებულია საზედაო ასოები და სათაურები. მთლიანად ასომთავრული ანბანით გადაწერილი ცალკეული ხელნაწერები XI საუკუნემდეც გვხვდება.
ასომთავრულის გრაფიკა
ადრეულ ასომთავრულში ასოები თანაბარი სიმაღლისაა და თავსდება ორხაზოვან სისტემაში. წერის მიმართულება მარცხნიდან მარჯვნივაა, არცერთ წარწერასა და ხელნაწერში არ დასტურდება წერის სხვაგვარი მიმართულება, თუმცა, ამის მიუხედავად, პავლე ინგოროყვა მაინც მიიჩნევს, რომ ქართულ ანბანში ბერძნულის მსგავსად თავდაპირველად ბუსტროფედონული წერის წესი იყო გავრცელებული, რაც ხაზებში წერის მიმართულების მორიგეობით ცვლილებას გულისხმობს.
ასომთავრული დამწერლობის ასოები აგებულია გეომეტრიული გრაფიკული ელემენტებით — სხვადასხვა სიგრძის სწორი ხაზებით, სხვადასხვა რადიუსის წრეწირებითა და ნახევარწრეხაზებით. ასომთავრული ასოების ეს გრაფიკული ელემენტები ერთმანეთს ყოველთვის მართი კუთხეებით უკავშირდებიან. ამ თავისებურების გამო ქართული ასომთავრულის გრაფიკას ხშირად გეომეტრიულს ან მონუმენტურს უწოდებენ. აღსანიშნავია, რომ ამგვარი გამოკვეთილი კონკრეტული გრაფიკული ელემენტები და მათი ყოველთვის მართი კუთხით დაკავშირების კანონზომიერება უცნობია სხვა ყველა დამწერლობისათვის, მათ შორის ბერძნულისათვის, რომელიც სავარაუდოდ საფუძვლად დაედო ქართულ ასომთავრულს. მკვლევართა უმრავლესობა ამგვარი მკაცრი კანონზომიერი გრაფიკიდან გამომდინარე ასკვნის, რომ ქართული ასოების მოხაზულობები იშვიათი გამონაკლისების გარდა ხელოვნურადაა შექმნილი და არაა მიღებული რომელიმე უცხოური დამწერლობის ასოთა ევოლუციის გზით.
გრაფიკულ ელემენტთა მართი კუთხეებით დაკავშირების წესს არღვევს ასომთავრულის ერთადერთი ასო — 20პქ ჯანი, რომლის შემადგენელი ელემენტებია მახვილი კუთხეებით დაკავშირებული გადაჯვარედინებული სწორი ხაზები. ამ გამონაკლისს სხვადასხვა ახსნას უძებნიან მეცნიერები; ელენე მაჭავარიანის აზრით, ჯანის მოხაზულობა იესო ქრისტეს ინიციალების, ინისა და ქანის ჯვარედინად გადაკვეთის შედეგადაა მიღებული და ქრისტეს მონოგრამას წარმოადგენს (იხ. აგრეთვე ზემოთ, სექციაში „შექმნის თარიღი“), რამაზ პატარიძის მოსაზრებით კი, ჯანის ჯვარედინი ფორმა ანბანის დასასრულის მაუწყებელია და იმავე ფუნქციას ასრულებს, რასაც მსგავსი მოხაზულობების ფინიკიური თავ – 20px, ბერძნული ხი – 15px და ლათინური იქსი – 15px. რამაზ პატარიძემ ყურადღება მიაქცია იმ ფაქტს, რომ ასომთავრულ ასოთა დიდ ნაწილს ზედა ჰორიზონტალური ხაზი აქვს, რაც ასოს ზედა ზღვარია, გაბმულ ნაწერში კი ამგვარი ხაზები ორი პწკარის გამყოფი ჰორიზონტალის ფუნქციასაც ასრულებენ; მისი თქმით, ამავე ფუნქციას ასრულებს ჯანის ზედა ჰორიზონტალური ხაზიც.
VII საუკუნიდან ასომთავრულში იწყება ასოთა გრაფიკის გარკვეული ცვლილებები; კერძოდ შვიდ ასოში (ბ, ჟ, ჳ, ყ, შ, წ, ჭ) შეკრული წრეხაზი მარტივდება და მის ადგილს ცალი მხრიდან გახსნილი რკალი იკავებს; დონი, რომელიც ადრეულ ძეგლებზე ყელის გარეშეა წარმოდგენილი, მოგვიანებით ზედა ჰორიზონტალურ ხაზსა და წრეს შორის პატარა ყელი უჩნდება — 15პქ; ირღვევა ასოთა თანაბარი სიმაღლეებიც — ზოგიერთ ასოს (ბ, გ, ჟ, ფ, ქ, ყ, წ, ყ) ასწვრივი ღერძი უგრძელდება და ვეღარ თავსდება ორხაზოვან სისტემაში.
საზედაო ასოები, დეკორატიული ასომთავრული
მინიატიურა|მარცხნივ|100პქ|საზედაო ასო „[[მანი“ გელათის ოთხთავიდან, XII საუკუნე]] მინიატიურა|250პქ|საზედაო ასოები მიქაელ მოდრეკილის იადგარიდან ([[ბუბა კუდავას ფოტო)]] მინიატიურა|250პქ|თხზული დამწერლობის ნიმუში, მათეს სახარების სათაური მოქვის ოთხთავიდან: „ს[ა]ხ[ა]რ[ე]ბ[ა]ჲ ჻ მ[ა]თეს ჻ თ[ა]ვი
ნუსხური დამწერლობით ნაწერ ხელნაწერებში ასომთავრული ძირითადად სათაურებისა და საზედაო ასოების სახით გვხვდება. საზედაო ასოები აბზაცის თავში იწერებოდა და მკითხველისათვის ერთგვარ ორიენტირს ქმნიდა. წიგნის განვითარების ადრეულ ეტაპზე ისინი მოუხატავი იყო, ძირითადი ტექსტისაგან განირჩეოდა მხოლოდ მოზრდილი ზომით, ზოგჯერ კი ფერითაც — ასეთი საზედაო ასოები ხშირად სინგურითაა შესრულებული.
მოგვიანებით, X საუკუნიდან იწყება საზედაო ასოების მოხატვა, რის შედეგადაც ისინი ხელნაწერი წიგნის მხატვრულ გაფორმებაში მნიშვნელოვან ადგილს იკავებენ ორნამენტული შემკულობისა და მინიატიურების გვერდით. ხშირად საზედაო ასოები ლამაზად გადაწერილ ტექსტთან ერთად ეპოქის სტილს განსაზღვრავს. შედარებით მოგვიანო, ბიზანტიური მიმართულების ხელნაწერებში საზედაო ასოთა მხატვრობა გამდიდრებულია ფრინველთა და ცხოველთა გამოსახულებებით.
დეკორატიულად გაფორმებული ასომთავრული ასოები გარდა წიგნებისა გვხვდება აგრეთვე ლაპიდარულ, ჭედურ და ფრესკულ წარწერებშიც. XI საუკუნიდან გვხვდება ასომთავრულის ისეთი დეკორატიული სახეობები, როგორებიცაა კიდურყვავილოვანი, კიდურწაისრული და კიდურწერტილოვანი. პირველი ორი ძირითადად XI-XII საუკუნის ძეგლებზე დასტურდება, უკანასკნელი კი XVIII საუკუნის ჩათვლით განაგრძობს არსებობას.
დეკორატიული ფუნქცია ჰქონდა ე. წ. თხზულ ანუ ხვეულ დამწერლობას; ამგვარი დამწერლობის ნიმუშებზე ასოები ართმანეთზეა გადაწნული — გვერდით მდგომი ასოები ერთმანეთში გადახლართულია ან მომდევნო მომცრო ზომის ასო წინმდგომი ასოს შუაგულშია ჩაწერილი. თხზული დამწერლობით ძირითადად ხელნაწერ წიგნებში სათაურები იწერებოდა, თუმცა არსებობს მთლიანი წარწერებიც, რომლებიც მთლიანად თხზულადაა შესრულებული. თხზული დამწერლობა საკმაოდ იყო გავრცელებული აგრეთვე ოქრომკერდის ნაკერებში.
სქოლიო
კატეგორია:ასომთავრული
ფლანერი ო’კონორი
მერი ფლანერი ო’კონორი (Mary Flannery O'Connor; დ. 25 მარტი, 1925 —  გ. 3 აგვისტო, 1964) — ამერიკელი რომანისტი, მოთხრობების ავტორი და ესეისტი. მისი შემოქმედება 2 რომანს, 32 მოთხრობას და არაერთ რეცენზიასა თუ კომენტარს მოიცავს.
დაიბადა სავანაში, ჯორჯია; ედვარდ და რეგინა კლაინ ო’კონორთა ერთადერთი შვილი იყო. მამამისს 1937 წელს ლუპუსის დიაგნოზი დაუსვეს და 1941 წლის თებერვალში გარდაიცვალა. მამის სიკვდილი ღრმა კვალს ტოვებს ფლანერის ცხოვრებაში.
ბიოგრაფია
ფლანერი საკუთარ ბავშვობას ასე აღწერდა: „ბრტყელტერფა დედისერთა ბავშვი ‘თავი-დამანებე-თორემ-გიკბენ’ კომპლექსით“. ბავშვობაში ის ადგილობრივ გაზეთში გაწერეს ქათმის გამო, რომელსაც უკან სიარული შეეძლო. მისი თქმით „ეს იყო ყველაზე საუცხოო რამ, რაც კი ოდესმე გადამხდენია. მას მერე ყველაფერი დაღმა მიდის“.
ო’კონორი პიბოდის საშუალო სკოლას ამთავრებს 1942 წელს და შემდეგ ჯორჯიის სახელმწიფო ქალთა კოლეჯში (ამჟ. ჯორჯიის კოლეჯი და სახ. უნივერსიტეტი) შედის, სადაც ინგლისურსა და სოციოლოგიას სწავლობს (ამ ბოლოს, როგორც პერსპექტივას, ის საკუთარ ნოველებში ხშირად სატირიზებას უკეთებდა). 1946 წელს მიღებულ იქნა პრესტიჟულ „აიოვას მწერალთა სახელოსნოში“ (Iowa Writer's Workshop).
1949 წელს ო’კონორი ხვდება და საბოლოოდ იღებს მოწვევას რობერტ ფიცჯერალდისა (ბერძნული ეპიკური პიესებისა და პოემების მთარგმნელი, მათ შორის „მეფე ოიდიპოსი“, „ოდისეა” და „ილიადა“) და მისი მეუღლის, სალისგან, მათთან სოფლად კონექტიკუტში საცხოვრებლად.
1951 წელს მასაც მამამისის მსგავსად ლუპუსის დიაგნოზს უსვამენ, რის შემდეგაც ის მამაპაპისეულ მამულში (ანდალუსია) ბრუნდება მილეჯვილში. აქ მას ყველანაირი სახის ფრინველით გადაჭარბებული გატაცება დასჩემდა და 100-მდე სხვადასხვა ფრინველი ჰყავდა. ის ზრდიდა იხვებს, ქათმებს, ბატებს და ნებისმიერი სახის ეგზოტიკურ ფრინველს, რომელზეც კი ხელი მიუწვდებოდა.
მიუხედავად იმისა, რომ საკმაოდ განკერძოებულ ცხოვრებას ეწეოდა, მისი ნამუშევრები გამოირჩევა ადამიანის ქცევის ნუანსების აღქმის შეუდარებელი სიღრმით.
ო’კონორი გარდაიცვალა 1964 წლის 3 აგვისტოს ბოლდვინის ოლქის საავადმყოფოში და დაკრძალულია მილეჯვილში, ჯორჯია.
კარიერა
ო'კონორს დაწერილი აქვს ორი რომანი და 32 მოკლე მოთხრობა, სხვა კომენტარებსა და შეფასებებს შორის. უილიამ ფოლკნერის მსგავსად სამხრეთელი მწერალი იყო, ხშირად წერდა სამხრეთულ გოთურ სტილში და ეყრდნობოდა რეგიონალურ გარემოსა და გროტესკულ ხასიათებს. დაბადებით კათოლიკეს, მისი წერა გამსჭვალულია ღრმა საკრალური ინფორმაციით. იდეა, რომ მსოფლიოს ღმერთის ხელი მართავს, ხშირად მის ნაწარმოებთა ლეიტმოტივია.
ბიბლიოგრაფია
კომპილაციები:
დაუმთავრებელი ნამუშევრები:
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ქრისტიანი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:აიოვის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმია
thumb|მარჯვნივ|310px|ჩსგა-ს საპატიო ყარაულის ჯარისკაცების ასეული ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმია (ჩსგა, ჩინ: 中国人民解放军) — ოფიციალური სახელი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები, ყველაზე მრავალრიცხოვანი არმია მსოფლიოში (2 250 000 ადამიანი). არმია შეიქმნა 1927 წლის 1 აგვისტოს ნანჩანსკის აჯანყების შედეგად, როგორც კომუნისტური წითელი არმია, მაო ძედუნის ხელმძღვანელობით. სამოქალაქო ომის დროს მოაწყო ჩინელი კომუნისტების დიდი ლაშქრობა. სახელწოდება „ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმია“ გამოიყენებოდა შეიარაღებული ძალების, 1946 წლის ზაფხულში ჩამოყალიბებული ჩკპ-ს ჯარების, მერვე არმიის, მეოთხე არმიის და ჩრდილო-აღმოსავლეთის არმიის მიმართ; 1949 წელს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ ეს სახელი ეწოდა ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებს.
კანონი ითვალისწინებს სამხედრო სავალდებულო სამსახურს მამაკაცებისთვის 18 წლიდან; მოხალისეები მიიღება 49 წლამდე. ჩინეთის მამრობითი სქესის ყველა მოქალაქე 18-დან 30 წლამდე ვალდებულია მოიხადოს სამხედრო სავალდებულო სამსახური 24 თვის ვადით. არმიის რეზერვში სამხედრო მოსამსახურის ზღვრული ასაკია — 50 წელი. ომის დროს თეორიულად შეიძლება მობილიზირებული იქნეს 400 000 000-მდე ადამიანი.
ჩსგა პირდაპირ არ ექვემდებარება პარტიას ან ხელისუფლებას, ის ექვემდებარება ორ ცენტრალურ სამხედრო კომისიას — სახელმწიფო და პარტიული. ეს კომისიები, როგორც წესი იდენტურია შემადგენლობით, და ტერმინი „ცენტრალური სამხედრო კომისია“ გამოიყენება მხოლობით რიცხვში. ცსკ-ს მდივანის თანამდებობა არის წამყვანი თანამდებობა მთელი ქვეყნისათვის. ბოლო წლებში ეს თანამდებობა უკავია ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანს.
ტერიტორიული განთავსების თვალსაზრისით, ქვეყანა იყოფა სამხედრო ოლქებად.
შეიარაღებული ძალების შემადგენლობა
50px
სახმელეთო ძალები
40px
საჰაერო ძალები
40px
სამხედრო-საზღვაო ფლოტი
40px
სტრატეგიული სარაკეტო ძალები
thumb|მარჯვნივ|300px|ჩინური [[ბალისტიკური რაკეტა|ბალისტიკური რაკეტისს მოქმედები რადიუსი]]
ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მეორე საარტილერიო კორპუსის შემადგენლობაში შედის 100 ათასი ადამიანი. სხვადასხვა შეფასებებით, ბირთვული ჭურვების რაოდენობა შეადგენს 100-დან 400 ცალამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთი
პავლე III (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|პავლე III პავლე III (Paulus PP III; ერისკაცობაში ალესანდრო ფარნეზე; დ. 29 თებერვალი, 1468 — გ. 10 ნოემბერი, 1549) –  რომის პაპი 1534-1549 წლებში.
ალესანდრო ფარნეზე დაიბადა 1468 წლის 29 თებერვალს. ალექსანდრე VI-მ მიანიჭა კარდინალის და მალევე სამი ეპარქიის ეპისკოპოსის წოდება.
1536 წელს პაპმა შექმნა სპეციალური კომისია, რომლის დასკვნით პაპები და კარდინალები ხშირად იყენებდნენ ეკლესიას საკუთარი მერკანტილური მიზნებისთვის. 1545 წელს პაპის ინიციატივით მოიწვიეს ტრიდენის კრება. კრება რამდენიმე პაპის პონტიფიკატის განმავლობაში მიმდინარეობდა და მასზე მიღებულ იქნა როგორც დოგმატური, ასევე ეკლესიის სახელის ბოროტად გამოყენების საწინააღმდეგო გადაწყვეტილებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1468 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1549
ალექსანდრე ციბაძე
ალექსანდრე ციბაძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1936, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, კურორტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1962-1967 წლებში იყო ბორჯომში სანატორიუმ „ლიკანის“ ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის ექიმი. 1967-1990 წლებში საქართველოს კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, კიბერნეტიკის განყოფილების გამგე. 1990 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო კოლეჯის დირექტორი. ავტორია 123 სამეცნიერო ნაშრომისა კურორტოლოგიასა და ფიზიოთერაპიაში, ბიოფიზიკასა და კიბერნეტიკაში. გამოქვეყნებული აქვს 2 მონოგრაფია: „Взаимодействие вирусов и клеток на фоне магнитного поля“ (Тбилиси, 1992), „ბგერითი სიხშირის მაგნიტური ველის გავლენა ზოგიერთი ვირუსის რეპლიკაციასა და ცხოველმოქმედებაზე“ (თბილისი, 1993). გამოცემული აქვს 2 მეთოდური მითითება, ლექსიკონი და 4 სახელმძღვანელო.
Anochetus turneri
Anochetus turneri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ალექსანდრე ციბაძე
ბიოგრაფია
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქრონიკული ქოლეცისტიტით დაავადებულთა მკურნალობის კომპლექსში ბორჯომის მინერალური წყლის მომატებული დოზების გავლენა კუჭისა და თირკმელების ფუნქციურ ურთიერთობაზე“, დაიცვა 1969 წელს.
Anochetus turneri
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ალექსანდრე ციბაძე
ბიოგრაფია
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ამინდისა და ჰელიოგეოფიზიკურ ფაქტორთა გავლენა სისტემათშორის ურთიერთობაზე გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებულ ავადმყოფებში“, დაიცვა 1989 წელს.
იოანე I
Liste der Herrscher namens Johann Johano (regantoj)
ვადი-ელ-ჰაიატი
ვადი-ელ-ჰაიატი (وادي الحياة‎) — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია უბარი. მოსახლეობა 76 858 ადამიანი (2006).
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (1996)
1996 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში მოქმედმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა რესპუბლიკელი ბობ დოული დაამარცხა.
ენქიდუ
ენქიდუ — ძველი მესოპოტამიური ნაწარმოების გილგამეშის ეპოსის ერთ–ერთი მთავარი გმირი. იგი ღმერთ ანუს დავალებით თიხისაგან შექმნა ქალღმერთმა არურუმ. ეპოსის მიხედვით, მისი მთავარი ფუნქცია ნაწარმოების მეორე მთავარი მოქმედი გმირის — გილგამეშის „დაბალანსებაა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუმერული მითოლოგია კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
თბოტევადობა
თბოტევადობა სხეულის (ჩვეულებრივ აღინიშნება ლათინური ასო C-თი) — არის ფიზიკური სიდიდე, რომელიც განსაზღვრავს სხეულის მიერ მიღებული, უსასრულოდ მცირე სითბოს რაოდენობის δQ შეფარდებას, მისი ტემპერატურის შესაბამის ნამატთან δT:
SI სისტემაში თბოტევადობის განზომილების ერთეულია — ჯ/К.
კუთრი თბოტევადობა ეწოდება სითბოს რაოდენობას, რომელიც საჭიროა ერთეული ნივთიერების გასახურებლად ერთი (1) გრადუსით. ნივთიერების რაოდენობა შეიძლება გავზომოთ კილოგრამებში, მეტრ კუბებში და მოლებში. იმისდა მიხედვით, რომელ რაოდენობრივ ერთეულს მიეკუთვნება თბოტევადობა, განასხვავებენ მასურ, მოცულობით და მოლურ თბოტევადობას.
სხვა განსაზღვრებები
მასური თბოტევადობა (С) — ეს არის სითბოს რაოდენობა, რომელიც საჭიროა ერთეული მასის (ჩვეულებრივ 1 კგ) გასაცხელებლად 1 K ტემპერატურით, მისი განზომილებაა ჯოული შეფარდებული კილოგრამ კელვინზე (ჯ/კგ К).
მოცულობითი თბოტევადობა (С′) — ეს არის სითბოს ის რაოდენობა, რომელიც საჭიროა 1 მ³ ნივთიერების გასაცხელებლად 1 K-ით, იზომება ჯოული შეფარდებული მეტრ კუბ კელვინთან (ჯ/მ³·К).
მოლური თბოტევადობა (Сμ) — ეს არის სითბოს რაოდენობა, რომელიც საჭიროა 1 მოლი ნივთიერების გასახურებლად 1 K ტემპერატურით, იზომება ჯოული შეფარდებული მოლ კელვინთან (ჯ/(მოლი·К)).
ნივთიერების სხვადასხვა მდგომარეობის თბოტევადობა
თბოტევადობის ცნება განსაზღვრულია როგორც ნივთიერების სხვადასხვა აგრეგატული მდგომარეობისათვის (მყარი სხეული, სითხე, აირი) ისე ნაწილაკებისა და კვაზინაწილაკების ანსამბლისათვის (ლითონების ფიზიკაში, მაგალითად ამბობენ ელექტრონული აირის თბოტევადობის შესახებ). თუ საუბარია რაღაც არა სხეულზე, არამედ რაღაც ნივთიერებაზე, მაშინ განასხვავებენ კუთრ თბოტევადობას — ამ ნივთიერების ერთეული მასის თბოტევადობას და მოლურს - ერთი მოლის თბოტევადობას.
მაგალითისათვის, აირები მოლეკულურ-კინეტიკურ თეორიაში აჩვენებს, რომ იდეალური აირის მოლური თბოტევადობა i თავისუფლების ხარისხით მუდმივი მოცულობის პირობებში ტოლია:
R = 8.31 ჯ/(მოლი К) — გზის უნივერსალური მუდმივა.
ხოლო მუდმივი წნევის დროს
ბევრი ნივთიერებების კუთრი თბოტევადობა მოყვანილია ცნობარებში ჩვეულებრივ პროცესისათვის მუდმივი წნევით. მაგალითად, თხევადი წყლისათვის კუთრი თბოტევადობა ნორმალურ პირობებში არის — 4200 ჯ/(კგ К). ყინულისათვის — 2100 ჯ/(კგ К)
თბოტევადობის თეორია
არსებობს მყარი სხეულის რამდენიმე თეორია:
არაურთიერთქმედი ნაწილაკების სისტემების თბოტევადობა (მაგალითად გაზები) განისაზღვრება ნაწილაკების თავისუფლების ხარისხის რიცხვით.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:თერმოდინამიკა კატეგორია:სტატისტიკური ფიზიკა კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები კატეგორია:ფიზიკური თვისებები
ილირიული ენა
ილირიული ენა — ილირიელთა ენა. მიაკუთვნებენ ინდოევროპული ენების ჯგუფს. გაქრა ჯერ კიდევ უძველეს დროში. ანტიკური ხანიდან შემორჩა პირთა და გეოგრაფიული სახელები. ვარაუდობენ, რომ ამ ენის გავრცელების არეალი უნდა ყოფილიყო დღევანდელი ალბანეთის ჩრდილოეთ ნაწილი და მისი მოსაზღვრე ხორვატია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოევროპული ენები კატეგორია:მკვდარი ენები კატეგორია:ძველი ენები
ილირია
მინი|[[ილირიკუმი (რომის პროვინცია)|ილირია რომის იმპერიაში]] ილირიას (ლათ. Illyria, Illyricum) — უძველეს დროში ილირიელებისაგან წარმომდგარ სახელდებას მთიანი ლანდშაფტი, რომელსაც მრავალრიცხოვანი კუნძული ჰქონდა და მდებარეობდა ადრიის ზღვის აღმოსავლეთსა და ეპირუსის ჩრდილოეთ ნაწილში.
რომაელი ისტორიკოსი აპიანე ასე აღწერს ილირიას: ბერძნების თვალსაზრისით ილირია მდებარეობს მაკედონიის და თრაკიის ჩრდილოეთით, ქაონების (Χαόνων) და ტესპროტებიდან (ωεσπρωτθν) მდინარე ისტრამდე. ხოლო სიგანეში ილირია მთიანი მაკედონიიდან და ფრაკიიდან იონიის ზღვამდე და ალპების ძირამდე იყო. სიგანეში ქვეყანა 5 დღის სავალი იყო, ხოლო სიგრძეში კი 30 დღის. რომაელების გაზომვით სიგანეში 1200 სტადიუმი ხოლო სიგრძეში 6000 სტადიუმი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
აპიანე
კატეგორია:ბალკანეთი
ალექსანდრე ბრიულოვი
ალექსანდრე პავლეს ძე ბრიულოვი (Александр Павлович Брюллов; დ. 10 დეკემბერი, პეტერბურგი — გ. 21 იანვარი, იქვე) — რუსი არქიტექტორი, მხატვარი, აკვარელისტი. გვიანი კლასიციზმის წარმომადგენელი. კ. ბრიულოვის ძმა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი არქიტექტორები კატეგორია:რუსი მხატვრები
კელი კლარკსონი
კელი კლარკსონი (Kelly Brianne Clarkson), (დ. 24 აპრილი, 1982) — ამერიკელი მომღერალი ფორტ-უერთიდან, ტეხასი. ცნობილი გახდა შოუს American Idol მეშვეობით (2002). გამოცემული აქვს ოთხი სტუდიური ალბომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
Anochetus undet
Anochetus undet — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ალმუხამეტოვო
ალმუხამეტოვო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ადამავის შტატი
ადამავის შტატი (Adamawa) — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
შტატის ტერიტორიაზე მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი — სუკური.
ადმინისტრაციული დაყოფა
შტატი დაყოფილია 21 თვითმმართველობის რაიონად.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
მოზამბიკის პროვინციები
left|thumb|200px|მოზამბიკის პროვინციების რუკა მოზამბიკი იყოფა 11 პროვინციად.
სახელმწიფოს დედაქალაქი — მაპუტუ (1200 ათასი ადამ.). დიდი ქალაქები:
ტრისტან და კუნია
ტრისტან და კუნია (Tristão da Cunha; დ. დაახლოებით 1460, ლისაბონი — გ. დაახლოებით 1540) — პორტუგალიელი ზღვაოსანი.
1504 წელს დანიშნეს პორტუგალიის პირველ ვიცე-მეფედ ინდოეთში, მაგრამ დროებითი სიბრმავის გამო ეს პოსტი არ დაუკავებია. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი მოგზაურობა განხორციელდა 1506 წელს, როცა მან 15 გემისაგან შემდგარი ფლოტით ინდოეთისაკენ მიმავალი სამხრეთული გზის გასწვრივ მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული გამოკვლევები და აღმოჩენები ჩაატარა. მან აღმოაჩინა კუნძულთა ჯგუფი ატლანტის ოკეანეში, რომელიც დღეს მის სახელს ატარებს — ტრისტან-და-კუნია, იმავე წელს არაბებს წაართვა კუნძული სოკოტრა, შეამცირა მათი გავლენა მადაგასკარზე, მოზამბიკზე, ბრავაზე და მიაღწია ინდოეთს. 1514 წელს შინ დაბრუნებული ტრისტან და კუნია რომის პაპ ლეო X-ის დიპლომატი გახდა და დანიშნეს პორტუგალიის მეფის მანუელ I-ის საიდუმლო მრჩევლად. ჰყავდა შვილი ნუნო და კუნია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიელი ზღვაოსნები
ილირიელები
right|მინი|[[ილირია]] ილირები (Ἰλλυριοί; Illyrii) — ინდოევროპელი ხალხი, რომელიც სხვადასხვა ტომისაგან შედგებოდა. ანტიკური წყაროებისა და არქელოგიური მონუმენტების მიხედვით ილირია არაუგვიანეს ძვ. წ. აღ. VIII-VII საუკუნებიდან უნდა ყოფილიყო დასახლებული.
სქოლიო
კატეგორია:ინდო-ევროპელი ხალხი *
ეშმაკი ატარებს პრადას (ფილმი)
ეშმაკი ატარებს პრადას (The devil wears prada) — 2006 წლის კომედიური დრამა, რომელიც წარმოადგენს ლორენ ვეისბერგერის 2003 წლის ამავე სახელწოდების რომანის ადაპტაციას. ფილმის რეჟისორია დევიდ ფრანკელი, ხოლო პროდიუსერი - ვენდი ფაინერმენი. ფილმის დისტრიბუტორია კომპანია 20th Century Fox-ი. მერილ სტრიპმა შესრულებული როლისთვის მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში.
სიუჟეტი
ენდი, რომელმაც კოლეჯი ახლახან დაამთავრა, მიემგზავრება ნიუ-იორკში და ოცნებობს გახდეს ჟურნალისტი. ის დროებით იწყებს მუშაობას მოდის ჟურნალის ძლევამოსილი და მომთხოვნი რედაქტორის, მირანდა პრისტლის ასისტენტად, რომელიც აუტანელი ხასიათითაა ცნობილი. პრისტლი იმ თაობის ქალია, რომელსაც წარმატების მიღწევა ისეთ სამყაროში მოუწია, სადაც მამაკაცები დომინირებდნენ. მან კარიერა პირადი და ოჯახური ცხოვრების ხარჯზე გაიკეთა. ენდი ყველა სირთულეს შესანიშნავად გაართმევს თავს, ჩაცმას და დახურვასაც ისწავლის, თავისი მონსტრი უფროსის პატივისცემასაც დაიმსახურებს, პარიზშიც კი მოხვდება. ბოლოს ენდი მოვალეობასა და სიყვარულს შორის, მაინც სიყვარულს აირჩევს და თავის მზარეულ შეყვარებულს დაუბრუნდება.
როლებში
ფილმში ასევე თამაშობენ: ადრიან გრენირი, საიმონ ბეიკერი და ტრეისი ტომსი.
გერტრუდ პეჩი
გერტრუდ პეჩი (Gertrud Pätsch; დ. 22 იანვარი, 1910, აინბეკი, ჰანოვერის პროვინცია — გ. 1994, იენა) — გერმანელი ეთნოლოგი და ფილოლოგი, ქართველოლოგი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები კატეგორია:გერმანელი ქართველოლოგები
ახმატოვას ობლები
ახმატოვას ობლები (Ахматовские сироты) — ორმოცდაათიანი წლების ბოლოსა და სამოციანების დასაწყისის ოთხი პოეტი ანა ახმატოვას უახლოესი წრიდან: იოსიფ ბროდსკი, დმიტრი ბობიშევი, ანატოლი ჰაიმანი და ევგენი რეინი. ახმატოვა დიდად აფასებდა მათ შემოქმედებას. ბროდსკისა და ჰაიმანის თქმით, ახმატოვა მათთვის არა მხოლოდ ლიტერატურული ავტორიტეტი, არამედ სულიერი მოძღვარი და მაგალითი იყო.
ნუსხური
250პქ|მინიატიურა|ნუსხური დამწერლობის მაგალითი. ძირითადი ტექსტი შესრულებულია ნუსხურად, სათაური და საზედაო ასო კი ასომთავრულით 250პქ|მინიატიურა|სვეტიცხოვლის გულანი, გადაწერილია ნუსხურად [[1681 წელს.]]
ნუსხური დამწერლობის პირველი ნიმუშები IX საუკუნიდან არსებობს. უძველესად ითვლება ატენის სიონის ერთ-ერთი წარწერა, რომელიც 835 წლით თარიღდება. ხელნაწერებში ნუსხური დამწერლობა პირველად გვხვდება 864 წლის სინური მრავალთავის ანდერძში; აღსანიშნავია, რომ ნუსხურად გადაწერილია ანდერძის მხოლოდ მცირე ნაწილი, უდიდესი ნაწილი კი ასომთავრული დამწერლობითაა შესრულებული. ნუსხურად გადაწერილ ხელნაწერ წიგნთა რაოდენობა მატულობს X საუკუნიდან, მაგალითად ამ დამწერლობითაა ნაწერი სინური ლექციონარი, სინური ოთხთავი (978 წელი), ოშკის ბიბლია (978 წელი), ჭილ-ეტრატის იადგარი და სხვა. არსებობს ხელნაწერები, რომლებშიც ტექსტის ნაწილი ნუსხურია, ნაწილი კი ასომთავრული (მაგალითად სვანური მრავალთავი), ზოგ შემთხვევაში ასომთავრულით გადაწერილ ხელნაწერ ტექსტებში ცალკეული გამორჩენილი ან დაზიანებული სიტყვები აღდგენილია ნუსხური დამწერლობით.
შემდგომ საუკუნეებში ნუსხური ბატონობს და ავიწროებს ასომთავრულს. XII საუკუნისათვის, როგორც ჩანს, ასომთავრული დამწერლობა უკვე გაუცხოებულია და მისი წაკითხვა ჭირს. ამას ადასტურებს ტბეთის ოთხთავის ანდერძი, სადაც პავლე მტბევარი განმარტავს, რომ სწორედ ასომთავრული დამწერლობის სირთულის გამო გადააწერინა სახარება ნუსხურად, რომლის წაკითხვაც უფრო მარტივი იყო.
ნუსხურით გადაწერილ წიგნებში სათაურები და საზედაო ასოები ყოველთვის ასომთავრულითაა შესრულებული. აღსანიშნავია, რომ უძველესი საისტორიო ან იურიდიული საბუთები ძირითადად ნუსხურადაა ნაწერი, თუკი ამ დოკუმენტის გამცემი სასულიერო პირია, საერო პირები კი ამ ფუნქციით მხედრულ დამწერლობას იყენებდნენ. საეკლესიო ხასიათის ხელნაწერები, როგორიცაა ბიბლია, ოთხთავი, ფსალმუნები და სხვა, როგორც წესი ნუსხურით, უფრო ადრე კი ასომთავრული დამწერლობით იწერებოდა, მხედრულით შესრულებული სასულიერო ხელნაწერები კი უფრო იშვიათია. ამ ფაქტის გამო ნუსხურსა და ასომთავრულს ხშირად ერთი და იმავე დამწერლობის, ხუცურის ორ ნაირსახეობად მიიჩნევენ და უპირისპირებენ მხედრულს, როგორც საერო დამწერლობას. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია ლიტურგიკული წიგნებისათვის დღესაც ნუსხურ საბეჭდ შრიფტს იყენებს.
ნუსხურის გრაფიკა
ასომთავრული თანაბარი სიმაღლის ასოებისაგან განსხვავებით, ნუსხურში ასოები ოთხხაზოვან ბადეშია განაწილებული და სხვადასხვა სიმაღლისაა; კერძოდ ცხრა ასო (ა, თ, ი, ლ, ჲ, ო, პ, ღ, ჰ) მეორე და მესამე, შუა ხაზებში მოთავსდნენ, თექვსმეტი ასო (ბ, გ, ე, ვ, ჟ, ტ, ჳ, ფ, ყ, შ, ც, წ, ჭ, ხ, ჴ, ჯ), რომელთაც კიდური დაუგრძელდა, მეორე და მეოთხე ხაზებს შორის განაწილდნენ, შვიდი ასო (დ, ზ, მ, ნ, რ, ს, ძ) პირველსა და მესამე ხაზებს შორის იწერება, ერთდროულად ზედა და ქვედა დაგრძელებული კიდურები კი მხოლოდ ოთხ ასოს (ჱ, კ, ქ, ჩ) აქვს და ოთხხაზოვან ბადეს მთლიანად ავსებს.
ნუსხურისათვის დამახასიათებელი ერთ-ერთი თვისებაა ასოთა გადახრილობა მარჯვნივ. ზოგადად, ყოველი ასოს ტანი გადახრილია, მაგრამ დახრილობა ძლიერდება იმ ასოებში, რომელთაც ზედა ან ქვედა კიდურები აქვთ. გარდა ამისა, ნუსხური ასოები კუთხოვანი მოყვანილობისაა, რის გამოც მას „კუთხოვან დამწერლობასაც“ უწოდებენ. ასოები გაბმით იწერება. აღსანიშნავია, რომ ნუსხური დამწერლობის ასოთა მოხაზულობას გამარტივებისაკენ მიდრეკილება ემჩნევა; მაშინ, როცა ასომთავრული ასოები რთულად, ხელის რამდენიმე აღებით სრულდება, ნუსხრ ასოებში იგრძნობა ასოთა ერთიანი კონტურის შექმნის ტენდენცია, რაც კიდევ უფრო თვალშისაცემია ნუსხურის გამარტივებით მიღებულ მხედრულ დამწერლობაში. ასომთავრულისაგან ნუსხურის ჩამოყალიბების ერთ-ერთ მიზეზად ასახელებენ სწრაფი წერის მოთხოვნილებას. ნუსხურისათვის დამახასიათებელი გადაბმებისა და ერთიანი კონტურისაკენ სწრაფვის შედეგია ის, რომ „უ“ ბგერის აღსანიშნავად, რომლისთვისაც ასომთავრულში ცალკე სიმბოლო არ არსებობდა, „ონისა“ და „ჳეს“ გადაბმით ჩნდება ახალი ნიშანი, თავდაპირველად ლიგატურის სახით, მოგვიანებით კი ცალკე, დამოუკიდებელ გრაფემად ყალიბდება: 40px → 20px15px → 22px ასომთავრული ონი და ჳიე, ნუსხური ონი და ჳიე და მათი შერწყმით მიღებული ახალი გრაფემა – უნი
სქოლიო
კატეგორია:ნუსხური
ევროპელი სოციალისტები
ევროპელი სოციალისტები — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომელიც 2021 წლის 9 იანვარს დაფუძნდა.
ისტორია
პარტიის სადამფუძნებლო კრება 2021 წლის 9 იანვარს გაიმართა. დააფუძნა ოთხმა დეპუტატმა, რომლებიც პარლამენტში „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსის“ დეპუტატებად ან შესვლაზე უარის მთქმელი დეპუტატების ადგილმონაცვლეებად შევიდნენ — ფრიდონ ინჯია, ავთანდილ ენუქიძე, დავით ზილფიმიანი და გელა მიქაძე. პარტიის თავმჯდომარეა ფრიდონ ინჯია.
ფრაიტაგის სამკუთხედი
1863 წელს გამოცემულმა ამ წიგნმა, რომლის სათაური იყო „დრამის ტექნიკა“, მრავალათეულ გამოცემას გაუძლო, და იგი დღემდე რჩება ერთ–ერთ მნიშვნელოვან სახელმძღვანელოდ დრამის არა მარტო შემსწავლელთათვის, არამედ ლიტერატურისა და სასცენო ხელოვნების მკვლევართათვისაც.
მოკლედ არისტოტელის კლასიკური დრამის შესახებ
კლასიკური დრამის სტრუქტურა არისტოტელისეულ სამ ერთეულს ეყრდნობა და ითვალისწინებს შემდეგს;
ა) იგი მოიცავს მოქმედების, დროისა და ადგილის ერთობლიობას.
ბ) ყოველი სცენა ნაწილია 5 აქტად (ან მოქმედებად) დაყოფილი, დროში მჭიდროდ შემოსაზღვრული და ერთ ადგილთან დაკავშირებული სცენების (გამოსვლების) ერთობლიობისა.
ალექსანდრე რიბაკი
ალექსანდრე რიბაკი (Alexander Rybak, Аляксандр Ігаравіч Рыбак; დ. 13 მაისი, 1986, მინსკი, სსრკ) — ნორვეგიელი მუსიკოსი და მომღერალი, გაიმარჯვა კონკურსში „ევროვიზია 2009“, მოსკოვში, სიმღერით Fairytale.
ფრაიტაგის სამკუთხედი
მოკლედ არისტოტელის კლასიკური დრამის შესახებ
გ) 5-ვე აქტი წარმოადგენს ინტრიგაში (ან ინტრიგით) განვითარებადი ფუნქციური მოდელისა და დრამატული მსვლელობის ეტაპობრივად დასაფეხურებულ, იდეალტიპური მსვლელობის ფორმას.
გ) სულ მცირე სცენაც კი წარმოადგენს დრამის აგების მნიშვნელოვან ელემენტს, მჭიდროდაა დაკავშირებული მომდევნო სცენასთან და შეუძლებელია რომელიმე ამ სცენის დაკლება, ან მათი თანმიმდევრობის გადაადგილება.
ალექსანდრე რიბაკი
ადრეული ცხოვრება
რიბაკი დაიბადა მინსკში, ბელორუსი. როდესაც ის იყო 4 წლის, ის და მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ნორვეგიაში. 5 წლის ასაკში ალექსანდრემ დაიწყო პიანინოზე დაკვრა. მისი მშობლები არიან ნატალია რიბაკი, პიანისტი, და იგორ რიბაკი, ცნობილი მევიოლინე.
ფრაიტაგის სამკუთხედი
I აქტი: ექსპოზიცია
პირველი აქტი წარმოადგენს მოქმედების ექსპოზიციას. დრამატული ნაწარმოების ავტორს ექსპოზიციით მაყურებელი, ან დრამის მკითხველი მოქმედებაში შეჰყავს. აქ ვეცნობით „მიმდინარე საქმის“ ვითარებას;
ალექსანდრე რიბაკი
პროფესიული ცხოვრება
thumb|left|ალექსანდრე ევროვიზია 2009–ზე რიბაკი სწავლობდა მუსიკალურ ინსტიტუტში 10 წლიდან. 2005 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიულ აიდოლში და გავიდა ნახევარფინალში. 2006 წელს ალექსანდრემ მოიგო ტალანტების შოუ საკუთარი სიმღერით "Foolin'".
ფრაიტაგის სამკუთხედი
I აქტი: ექსპოზიცია
ყოველივეს ერთობლიობა კი ქმნის ატმოსფეროს, რომელიც განგვაწყობს თვალი მივადევნოთ მოქმედების განვითარებას და მასთან ერთად მოქმედ პირთა ქცევას.
ალექსანდრე რიბაკი
ევროვიზია 2009
ალექსანდრე რიბაკმა მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2009 მოსკოვში 387 ქულით. მან შეასრულა მის მიერვე დაწერილი სიმღერა "Fairyfale". ამ სიმღერაში იგრძნობა ნორვეგიული ფოლკლორის გავლენა.
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ფინალში ალექსანდრემ ყველა მონაწილე ქვეყნისგან მიიღო ქულა(გარდა ნორვეგიისა, რადგან ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის წესების თანახმად, მონაწილე ქვეყნებს არ აქვთ უფლება საკუთარ წარმომადგენლებს მისცენ ქულები). მან დააგროვა 387 ქულა, რითაც მოხსნა Lordi-ს მიერ დამყარებული 292 ქულიანი რეკორდი.