cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჭერემის ნაქალაქარი
კომპლექსი
VIII-IX საუკუნეებში, როგორც ჩანს, ქალაქის ციტადელში ცხოვრების შესუსტების გამო, რაც 502 წლის სპარსთა ლაშქრობის შედეგად გამოწვეული ნგრევით უნდა ყოფილიყო განპირობებული, კათედრალი გადაიტანეს დღევანდელი სოფლის ტერიტორიაზე, სადაც ქალაქის ერთ-ერთი უბანი იყო როგორც III-IV საუკუნეებში, ისე მომდევნო ხანაშიც. აქ VIII-IX საუკუნეებში საკათედრო ტაძარი და ეპისკოპოსის სასახლე აუგიათ.
გორგასლის წინარე ეპოქის ქალაქში ორი უბანი მაინც არსებობდა, რომლის დასავლეთ ნაწილი შემდგომი დროის ციტადელის ტერიტორიაზე იყო განლაგებული, აღმოსავლეთ ნაწილი კი მისგან 4-5 კილომეტრით დაშორებულ დღევანდელი სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. გორგასლისეული ქალაქი უფრო გაზრდილია, იგი შედგება უკანუბნის, წვეროდაბლის, დღევანდელი სოფლის და მამა დავითის ეკლესიის უბნებისგან. არ არის გამორიცხული სხვა უბნების არსებობაც. ამ ადრექრისტიანული ხანის ქალაქის ყოველ უბანს თავისი ეკლესია გააჩნდა. უფრო გვიან VIII-IX საუკუნეებში და შემდგომ ჭერემი ძირითადად დღევანდელ სოფლის ტერიტორიაზე იყო კონცენტრირებული და მისი ისტორია საეპისკოპოსოს ისტორიასთანაა დაკავშირებული. დანარჩენი უბნები კი საჭერემლოში შემავალ ერთეულებს წარმოადგენდა.
განვითარებულ შუა საუკუნეებში ჭერემის ციტადელში მონასტერი იყო განთავსებული. ვახტანგ გორგასლისეული სასახლის ნანგრევებზე მონასტრის სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობების ნაშთებია გამოვლენილი. მათ შორისაა წრიული გალავნით შემოზღუდული, მოზრდილი ქვის ფილებით მოგებული სამეურნეო ეზო, რომლის დასავლეთ ნაწილში სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა მთელი კომპლექსია – მარანი და მისგან ვიწრო მოფილაქნებული გზით გამოყოფილი ხაროებიანი სათავსი. რომლის დასავლეთით და სამხრეთით სხვა სათავსებია, ჩრდილოეთით კი – ორსაწნახლიანი მარანი.
ციხე-დარბაზი
ციხე-დარბაზი ძირითადად ორი ფრთისაგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთს მართი კუთხით უერთდებიან. ორივე ფრთაში სათავსოები ერთრიგადაა განლაგებული. სათავსები ერთმანეთს და ეზოს თითო კარით უკავშირდებიან. ციხე-დარბაზის ჩრდილოეთი ფრთა სწორ ადგილზეა აგებული, აღმოსავლეთისა კი სამხრეთისაკენ ეშვება. აღმოსავლეთის ფრთას სამხრეთიდან ბლაგვი კუთხით უერთდება დიდი ოთხკუთხა კოშკი, რომელსაც შესასვლელი ეზოს მხრიდან აქვს. ციხე-დარბაზის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლები ყრუა და გალავნის დანიშნულებას ასრულებს.
ციხე-დარბაზი ორსართულიანი უნდა ყოფილიყო. ნაგებობა გადახურული ყოფილა ღარისებრი და ბრტყელი კრამიტით. ციხე-დარბაზის შესასვლელს სამხრეთის მხრიდან ოთხკუთხა კოშკი იცავდა.
სასახლე
300px|მინი|მარცხნივ|ჭერემის სასახლის ნანგრევები სამეურნეო ეზოს აღმოსავლეთით გამოვლინდა და გაიწმინდა სასახლე, რომელიც ისეთივე წყობითა და მასალითაა ნაგები, როგორითაც ციხე-დარბაზი. შენობის პარამეტრებია 30,5X15,7 მ და მასში განთავსებულია ერთმანეთისაგან ვიწრო დერეფნებით გამიჯნული სამი დარბაზი. სამივეს შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ნაგებობა, როგორც ჩანს ორსართულიანი ყოფილა და მის ქვედა სართულს სამეურნეო დანიშნულება ჰქონია, რაზედაც სამეურნეო დანიშნულების ორმოები და მოზრდილი ჭურჭელი მიუთითებს.
მარანი
განათხარ ფართობზე მრავლად აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა (ძირითადად კერამიკა) განვითარებულ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება (კერძოდ XII-XIII საუკუნეები) და მონასტერს ამავე ხანით ათარიღებს. მონასტერი მონღოლებს გაუნადგურებიათ. უფრო გვიანდელი დროის კვალი ციტადელის ტერიტორიაზე არ დადასტურებულა თუ არ ჩავთვლით წმ. ბარბარეს სახელობის ეკლესიის იატაკზე გამოვლენილ გვიანდელი შუა საუკუნეების დროინდელ ფიალას.
წმინდა ბარბარეს ეკლესია
სასახლის აღმოსავლეთით სამოციოდე მეტრზე დგას წმინდა ბარბარეს სახელობის ეკლესია, იგი ისეთივე წყობითა და მასალითაა ნაგები, როგორითაც ციხე-დარბაზი და სასახლე. ნიკოლოზ ჩუბინაშვილი მას V საუკუნის ბოლო მესამედის ძეგლად მიიჩნევს. ეკლესია დარბაზულია ზომებით 6,8 X 4,3 მ.
წვეროდაბალის წმინდა გიორგის ეკლესია
300px|მინი|მარცხნივ|წვეროდაბალის ეკლესია
წმინდა ბარბარეს ეკლესიის აღმოსავლეთით ბორცვზე დგას წმინდა გიორგის სახელობის (წვეროდაბალის) ეკლესია. სწორედ ეს ეკლესია უნდა იყოს ვახტანგ გორგასლის მიერ აგებული საკათედრო ტაძარი.
საეპისკოპოსო ტაძარი
საეპისკოპოსო ტაძარი (წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია) მდებარეობს სოფ. ჭერემის ცენტრში. იგი ამჟამად სამეკლესიანი ბაზილიკაა, რომლის შუა, მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან შიგნით ნალისებური, გარედან ხუთწახნაგა შვერილი აფსიდა აქვს. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიები აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდებით ბოლოვდება. შუა ეკლესია მოპირკეთებულია შირიმის ფოროვანი ქვით, ხოლო ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიები აგებულია რიყის ქვით. გიორგი ჩუბინაშვილი ეკლესიას დეკორაციული ფორმების მიხედვით X-XI საუკუნეებს მიაკუთვნებდა და ფიქრობდა, რომ იგი აგებულია უფრო ძველი ტაძრის ადგილას, რომლის პირველად ფორმად მიიჩნევდა სამნავიან ბაზილიკას, შვერილი ხუთწახნაგა აფსიდით. 300px|მინი|მარცხნივ|საეპისკოპოსო ტაძრის წარწერა ტაძრის ჩრდილოეთი ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის ქვედა ნაწილში ქვაზე ამოკვეთილ წარწერას ლეონ მელიქსეთ-ბეგი შემდეგნაირად კითხულობდა: „კათალიკოზი მელქისედეკ“ და შესაძლებლად მიიჩნევდა იგი მიეწეროს XI საუკუნის კათოლიკოს მელქისედეკს. თ. ბარნაველი კი შემდეგნაირად კითხულობდა ზემოთ დასახელებულ წარწერას: „ესე საფლავი მელქისედეკისი“. ის მეორადი გამოყენებით მოხვედრილა კედელში. პალეოგრაფიულად წარწერის მელქისედეკი არ უნდა იყოს კათოლიკოსი მელქისედეკ I (1010-1033).
მამა დავითის ეკლესია
300px|მინი|ჭერემის მამა დავითის ეკლესია
მამა დავითის ეკლესია სოფლის ძველ სასაფლაოზე დგას. მის შესახებ ძალიან მწირი ცნობებია შემორჩენილი. წლების წინ მამა დავითის ტაძარი ძეგლთა დაცვის მიერ გაიწმინდა. იგი სამეკლესიიანი ბაზილიკის ტიპისაა. ნაგებობის ჭერი მთლიანად ჩაქცეულია. შედარებით უკეთ არის შემორჩენილი ცენტრალური ნაწილი, საკურთხევლის მთელი სიმაღლით. ეკლესია VI-VII საუკუნეების სამეკლესიიანი ბაზილიკის ჯგუფს მიეკუთვნება.
ჭერემის საეპისკოპოსო
ჭერემის საეპისკოპოსო მონღოლებს გაუპარტახებიათ. გიულდენშტედტის გადმოცემით ჭერემი შაჰ აბასსაც აუოხრებია. XVII-XVIII საუკუნეების საბუთებში მოხსენიებულნი არიან ჭერმელი ეპისკოპოსები, რომლებიც ამტკიცებდნენ გუჯრებს ან იყვნენ მოწმენი გადამწერნი ფიცისა და პირობის წიგნისა.
XVIII საუკუნის შუა ხანებში ჭერემის საეპისკოპოსო განლაგებული იყო ცივ-გომბორის ქედის ორივე მხარეს, შიდა კახეთში მას ეკავა ტერიტორია კონდოლიდან ვეჯინამდე, გარე კახეთში კი – მელაანიდან შიბლიანამდე. 1757 წელს მეფე თეიმურაზ II-მ დაღესტნელი ფეოდალების თავდასხმების შედეგად გაპარტახებული ჭერემის საეპისკოპოსოს ეპარქიის მიწები ალავერდის, ბოდბისა და ნინოწმინდის საეპისკოპოსოებს დაუნაწილა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰერეთის ისტორიული ქალაქები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
იოდი
იოდი (Iodum < ἰώδης; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეჩვიდმეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 53, ატომური მასა — 126.90, tდნ — 113.7 °C, tდუღ — 184.3 °C, სიმკვრივე — 4.933 გ/სმ3. მოშავო-მორუხო ფერის ლითონური ბზინვარების კრისტალები. ქიმიურად აქტიური არალითონი, მიეკუთვნება ჰალოგენების ჯგუფს. ბუნებრივი იოდი შედგება ერთი სტაბილური იზოტოპისაგან. 1811 წელს იოდი აღმოაჩნა ფრანგმა ქიმიკოსმა ბ. კურტუამ.
სახელწოდება და აღნიშვნა
ელემენტის სახელწოდება შემოთავაზებულ იქნა გეი-ლუსაკის მიერ და მოდის ἰώδης, (უშუალოდ «იისფერი»), რაც დაკავშირებულია ორთქლის ფერზე, რომელსაც აკვირდებოდა ფრანგი ქიმიკოსი ბერნარ კურტუა, ზღვის წყალმცენარეების ნაცრის მარილწყალის გახურებით კონცენტრირებულ გოგირდმჟავაში. მედიცინაში და ბიოლოგიაში მოცემულ ელემენტს და მარტივ ნივთიერებას ჩევეულებრივ უწოდებენ იოდს - Jod, მაგალითად «იოდის ხსნარი», ძველი დასახელების ვარიანტის შესაბამისად, რომელიც არსებობდა ქიმიურ ნომენკლატურაში მე-XX საუკუნის ნახევრამდის.
ისტორია
იოდი აღმოჩენილ იქნა 1811 წ. ბერნარდ კურტუას მიერ ზღვის წყალმცენარეებში, ხოლო 1815 წ. ჟოზეფ ლუი გეი-ლუსაკი მას განიხილავდა როგორც ქიმიურ ელემენტს.
ასევე არის ლეგენდა იმის შესახებ რომ იოდი "აღმოჩენილ" იქნა ბერნარდ კურტუას კატის მიერ, რომელმაც შემთხვევით გატეხა იატაკზე ბოთლები ზემოთ დასახელებული რეაგენტებით, შიგთავსი ერთმანეთში აირია, რის შემდეგაც დაიწყო იისფერი ორთქლის გამოყოფა.
ფიზიკური თვისებები
thumb|200px|right|იოდის ორთქლი. ბუნებრივი იოდი შედგება მხოლოდ ერთი იზოტოპისაგან — იოდ-127. გარე ელექტრონული შრის კონფიგურაციაა 5s2p5. ნაერთებში ავლენს შემდეგ ჟანგვის ხარისხს −1, 0, +1, +3, +5 და +7 (ვალენტობა I, III, V და VII).
იოდი ჩვეულებრივ პირობებში - მყარი მოშაო-რუხი ფერის ნივთიერებაა ლითონური ბზინვარებით და სპეციფიკური სუნით. მის ორთქლს აქვს დამახასიათებელი იისფერი, ისეთივე, როგორც ორგანული არაპოლარული გამხსნელების ხსნარებს, მაგალითად ბენზოლში — რომელიც განსხვავდება პოლარული სპირტის ხსნარებისაგან. იოდი ოთახის ტემპერატურაზე წარმოადგენს მუქი-იისფერ კრისტალებს მცირედი ბზინვარებით. ატმოსფერული წნევის პირობებში გახურებისას ის სუბლიმირდება, და გარდაიქმნება იისფერ ორთქლად; გაცივებისას ორთქლი კრისტალიზირდება, თხევად მდგომარეობაში გადასვლის გარეშე. ამით პრაქტიკულად სარგრებლობენ იოდის გაწმენდისას არააქროლადი მინარევებისაგან.
ქიმიური თვისებები
იოდი მიეკუთვნება ჰალოგენები ჯგუფს.
წარმოქმნის რიგ მჟავეებს: იოდწყალბადმჟავას (HI), ქვეიოდოვანი მჟავა (HIO), იოდოვანმჟავა (HIO2), ქვეიოდმჟავა (HIO3) და იოდმჟავა (HIO4).
ქიმიურად იოდი საკმაოდ აქტიურია, თუმცა უფრო ნაკლებად ვიდრე ქლორი და ბრომი.
იზოტოპები
ცნობილია 37 იოდის იზოტოპი მასური რიცხვით 108-დან 144-მდე. მათ შორის მხოლოდ 127I წარმოადგენს სტაბილურს, დანარჩენი იზოტოპების ნახევარდაშლის პერიოდი შეადგენს 103 მკწმ-დან 1,57 წლამდე; ზოგი იზოტოპი გამოიყენება თერაპიულ და დიაგნოსტიკური მიზნებით.
რადიოაქტიური ნუკლიდი 131I იშლება β-ნაწილაკების გამოსხივებით (სავარაუდოდ ყველაზე მაქსიმალური ენერგიით — 0,248, 0,334 და 0,606 მევ), ასევე γ-კვანტების გამოსხივების ენერგიით 0,08 - 0,723 მევ.
მედიცინაში
thumb|right|120px|იოდის 5 %-იანი სპირტის ხსნარი იოდის 5-პროცენტიანი სპირტის ხსნარი გამოიყენება დაზიანებული (გახლეჩილი, გაჭრილი ან სხვა სახის დაზიანება) კანის ირგვლივ დეზინფექციისათვის, მაგრამ არ შეიძლება მისი მიღება ორგანიზმში იოდის ნაკლებობის დროს. იოდის შეერთების პროდუქტები კრახმალთან, სხვა მაღალმოლეკულარულ ნაერთებთან (ე.წ. «ლურჯი იოდი» — იოდინოლი, იოქსი, ბეტადინი და სხვა) წარმოადგენენ უფრო სუსტ ანტისეპტიკებს.
ალტერნატიულ (არაოფიციალურ) მედიცინაში მას ფართოდ უკეთებენ რეკლამას, თუმცა მისი გამოყენება ექიმის დანიშვნის გარეშე საფუძველს მოკლებულია.
როგორც ანტისეპტიკს მას უკვე გამოიყენებენ სულ უფრო იშვიათად, იოდის სპიერტის ხსნართან ერთად გამოიყენება ბრილიანტის მწვანე, ფუკორცინი, პიოქტანინი, წყალბადის ზეჟანგის ხსნარებს და სხვას.
კონტრასტული რენტგენოგრაფიაში და კომპიუტერულ ტომოგრაფიაში ფართოდ გამოიყენება იოდშემცველი კონტრასთული პრეპარატები.
აკუმულატორების წარმოება
ელექტრომობილების ლითიუმ-იოდის აკუმულატორებში იოდი გამოიყენება როგორც დადებითი ელექტროდის (მჟანგავის) კომპონენტი.
ლაზერული თერმობირთვული სინთეზი
ზოგიერთი იოდორგანული ნაერთი გამოიყენება იოდის აღგზნებული ატომების ზეძლიერი გაზის ლაზერების წარმოებაში.
რადიოელექტრონული მრეწველობა
ბოლო წლებში იოდზე მკვეთრად გაიზარდა მოთხოვნილებამ, თხევადკრისტალური დისპლეების წარმოებასთან ერთად.
იოდის მოხმარების დინამიკა
იოდის მსოფლიო მოხმარება 2005 წელს შეადგინა 25,5 ათასი ტონა.
ბიოლოგიური როლი
იოდი მიეკუთვნება მიკროელემენტებს და ყველა ცოცხალ ორგანიზმშია. მისი შემცველობა მცენარეებში დამოკიდებულია მისი ნაერთების არსებობაზე წყალსა და ნიადაგში. ზოგიერთი ზღვის წყალმცენარეები (ზღვის კომბოსტო, ანუ ლამინარია, ფუკუსი და სხვა) აგროვებენ 1 %-მდე იოდს. იოდი შედის ღრუბელის ჩონჩხის ცილებში და ზღვის ჭიებში.
იოდი და ფარისებრი ჯირკვალი
ცხოველებში და ადამიანში იოდი შედის ჰორმონის შემადგენლობაში, რომელსაც გამოიმუშავებს ფარისებრი ჯირკვალი — ტიროქსინი და ტრიიოდტირონინი, რომლებიც მრავალმხრივ ზემოქმედებენ ორგანიზმის ზრდაზე, განვითარებაზე და ნივთიერებათა ცვლაზე.
ადამიანს ორგანიზმში (სხეულის წონა 70 კგ) აქვს 12-20 მგრ იოდი. ადამიანის იოდის დღეღამური მოხმარება განისაზღვრება წლოვანებით, ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე და სხეულის წონაზე. ნორმალური კომპლექტაციის შუა ხნის ადამიანი იოდის დღეღამური დოზა შეადგენს 0,15 მგრ.
იოდის არ არსებობა ან მისი უკმარისობა რაციონში (რაც ტიპიურია ზოგიერთი ადგილმდებარეობისათვის) იწვევს დაავადებებს (ენდემური ჩიყვი, კრეტინიზმი, ჰიპოტირეოზი). ამის გამო იმ ადგილებში სადაც იოდის ბუნებრივი დეფიციტია სუფრის მარილში პროფილაქტიკური მიზნით ამატებენ კალიუმის იოდიდს, ნატრიუმის იოდიდს ან კალიუმის იოდატს (იოდირებული მარილი).
იოდის უკმარისობა იწვევს ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებას. ასევე იოდის მცირედი უკმარისობისას შეიმჩნევა დაღლილობა, თავის ტკივილი, ხასიათის დაკარგვით, ბუნებრივ სიზარმაცე, ნერვოზულობა და გაღიზიანება; სუსტდება მეხსიერება და ინტელექტი. დროთა განმავლობაში ჩნდება არითმია, იწევს მაღლა არტერიალური წნევა, სისხლში ეცემა გემოგლობინი.
ტოქსიკურობა
left|80px იოდი ძლიერი საწამლავია. სასიკვდილო დოზა 3 г. იწვევს თირკმლების, გულ-სიხლძარღვთა სისტემის დაზიანებას. იოდის ორთქლის ჩასუნთქვისას ჩნდება თავის ტკივილები, ხველება, სურდო, შეიძლება იქნეს ფილტვების შეშუპება. თვალის ლორწოვან გარსზე მოხვედრისას ჩნდება ცრემლდენა, თვალის ტკივილი და სიწითლე. შიგნით მოხვედრისას ჩნდება საერთო სისუსტე, თავის ტკივილი, ტემპერატურის მომატება, ღებინება, ფაღარათი, ენაზე მუქი საფარი, გულის ტკივილები და პულსის აჩქარება. ერთი დღის შემდეგ შარდში ჩნდება სისხლი. 2 დღის შემდეგ ჩნდება თირკმლების უკმარისობა და მიოკარდიტი. მკურნალობის გარეშე მოწამლვა შეიძლება სასიკვდილო შედეგით დამთავრდეს.
იოდის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაცია წყალში არის 0,125 მგრ/დმ³, ჰაერში 1 მგ/მ³.
მორიგე
მორიგე — უზენაესი ღვთაება ფშავსა და ხევსურეთში. ხალხური რწმენით იგი მეშვიდე ცაში სუფევს და აწესრიგებს ქვეყანას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მითოლოგია
All Eyez on Me
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის ალბომები კატეგორია:1996 წლის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით
საგლეხო ბანკი
საგლეხო ბანკი, საგლეხო საადგილმამულო ბანკი, დაარსდა 1882 წელს როგორც რუსეთის სახელმწიფო საიპოთეკო ბანკი, რომლის ამიერკავკასიის განყოფილება გაიხსნა თბილისში 1906 წელს. საგლეხო ბანკი მიზნად ისახავდა ბატონყმული მეურნეობის შენარჩუნებისა და კულაკური მეურნეობის გავრცელებას. 1885 წლამდე გლეხებს სესხი ეძლეოდათ მხოლოდ მიწის შესაძენად. 1885 წელს ბანკის წესდება შეიცვალა, მიიღო მიწის შესყიდვისა და კრედიტის გაგრძელების უფლრბა. 1906-1910 წლებში საგლეხო ბანკმა შეიძინა 4829,9 ათასი ჰა მიწა, მათ შორის 84% მემამულეებისა იყო. 1914 წელს მიწის გირაოში დაბანდებული სესხის თანხამ 1344 მლნ. მანეთი შეადგინა. საგლეხო ბანკი ლიკვიდირებულ იქნა 1917 წლის 25 ნოემბერს (8 დეკემბერს).
Camponotus rufoglaucus controversus
Camponotus rufoglaucus controversus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კრატოსი
კრატოსი — გამოგონილი პერსონაჟი და სანტა მონიკას სტუდიას God Of War სერიის მთავარი გმირი, რომელიც დაფუძნებულია ბერძნულ მითოლოგიაზე და მოგვიანებით, სკანდინავიურ მითოლოგიაზე. ის პირველად გამოჩნდა 2005 წლის ვიდეო თამაშში "God of War", რამაც განაპირობა რვა დამატებითი სათაურის შექმნა, რომლებშიც პერსონაჟი იყო მთავარი გმირი. კრატოსი ასევე ჩნდება მთავარ გმირად 2010 და 2018 წლის კომიქსებში და ასევე სამ ნოველაში, სადაც გამეორებულია სამივე თამაშის მოვლენები. პერსონაჟს ახმოვანებდა ტერენს კარსონი 2005 წლიდან 2013 წლამდე. კრისტოფერ ჯუჯმა მიიღო როლი 2018 წლელს თამაშის გაგრძელებაში, სახელწოდებით ომის ღმერთი (God of War). ანტონი დელ რიო ახმოვანებდა კრატოსს როცა იგი ბავშვი იყო თამაშ "God of War: Ghost of Sparta"- ში.
სერიალის მთელი ბერძნული ეპოქის განმავლობაში, კრატოსი ასახულია როგორც სპარტანელი მეომარი, რომელიც ცნობილი ხდება როგორც "სპარტას აჩრდილი" მას შემდეგ, რაც შემთხვევით მოკლა თავისი ოჯახი მისი ყოფილი მენტორის, ომის ღმერთის, არესის ტყუილის გამო. ის მოგვიანებით შურს იძიებს მისი ოჯახის სიკვდილზე და არესის მოკვლის შემდეგ ხდება ახალი "ომის ღმერთი". საბოლოოდ გამოვლინდა, რომ კრატოსი არის ნახევარღმერთი და ზევსის შვილი, რომელიც მოგვიანებით ღალატობს მას. კრატოსი იწყებს ახალ თავგადასავალს, რათა თავიდან აიცილოს კატასტროფა ან შეცვალოს თავისი ბედი. მას, როგორც წესი, ასახავდნენ, როგორც ყველაფრისთვის უყურადღებოს და სტოიცისტს, სისხლისმსმელს და ამპარტავანს ბუნებით, ხშირად ეწევა მორალურად ორაზროვან საქმიანობას და ახორციელებს უკიდურეს ძალადობას. ის ხშირად კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს საკუთარ თავს, განიცდის მძიმე დანაშაულის და საკუთარი თავის სიძულვილის გრძნობას, თვითმკვლელობაც კი რამდენჯერმე სცადა და ზოგადად ასახულია როგორც ტრაგიკული ფიგურა. შურისძიება ბერძნული ეპოქის ცენტრალური თემაა და ამბები ფოკუსირებულია კრატოსის წარმოშობაზე, მის ურთიერთობაზე ოჯახთან და ოლიმპიელ ღმერთებთან. სერიალის სკანდინავიურ ეპოქაში კრატოსი ისწავლის თავისი სიბრაზის გაკონტროლებას და სწავლობს, თუ როგორ უნდა იყოს ნამდვილი მამა და მენტორი შვილის, ატრეუსის, რაც ეხმარება მას შეეგუოს თავის ღვთაებრიობას. მოგზაურობის დროს წყვილი ებრძვის სკანდინავიის მონსტრებს და ღმერთებს, რითაც ძალიან ბევრ მტერს იჩენენ. ბოლოს წყვილი ცდილობს რაგნაროკის თავიდან აცილებას.
"God of War" PlayStation-ის მთავარი ფლაგმანია, ხოლო კრატოსი მისი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული პერსონაჟია. პერსონაჟი მიღებული იქნა კრიტიკოსების მიერ და გახდა ვიდეო თამაშის სახე, შედარებით ახალბედა თამაშების უფრო დამკვიდრებულ პერსონაჟებს შორის, როგორებიცაა მარიო, ლინკი, ზღარბი სონიკი და ლარა კროფტი. პერსონაჟი ახლა ასოცირდება სხვა პროდუქტებთან და ჰქონდა სხვადასხვა გამოსვლები PlayStation-ის თამაშებში "God Of War" სერიის მიღმა.
შინაარსი და დიზაინი
კრატოსის დიზაინის შექმნის დროს, "God of War"-ის (2005) შემქმნელი და თამაშის დირექტორი დევიდ ჯაფი ცდილობდა შეექმნა პერსონაჟი, რომელიც სასტიკად გამოიყურებოდა, მაგრამ არ ჰგავდა ტიპურ, ტრადიციულ ბერძენ გმირს. პერსონაჟს არ აქვს ტრადიციული ჯავშანი რადგან ჯაფს სურდა, რომ ის ყოფილიყო ინდივიდუალისტი. მიუხედავად იმისა, რომ სრულად შენიღბული პერსონაჟის კონცეპტი დამტკიცდა, ეს დიზინი არ გამოიყენეს რადგან ჩათვალეს, რომ ეს ზედმეტად სულელური იყო. ზოგიერთი პერსონაჟის მოდელი მოიცავდა არატრადიციულ დეტაებს, მაგალითად მას ზურგზე ბავშვი ჰყავდა ან კიდევ ზოგი მოდელი ზედმეტად დეტალური იყო, მაგალითად თმა.
ჩარლი ვენი იყო კრატოსის დიზაინზე პასუხისმეგებელი "God of war" (2005) და "God of War II" თამაშებში. ორჯაჭვიანი ხმლები არჩეულ იქნა კრატოსის საფირმო იარაღად, რადგან ისინი ხაზს უსვამდნენ პერსონაჟის ცხოველურ ბუნებას და ასევე საშუალებას აძლევდნენ ბრძოლისას სითხის შენარჩუნებაში. ვენმა წარადგინა ორმაგი ჯაჭვის ხმლები, როგორც ერთად მოქმედი, როდესაც მათ კრატოსი ისროდა სისასტიკით და სიზუსტით.
ვენმა მიანიჭა კრატოსს მისი ყველაზე შესამჩნევი თვისება, მისი ფერფლისფერი სახის ფერი, სიუჟეტის განვითარების შემდეგ მისი სახის ფერის გამო მას,"სპარტის აჩრდილს" უწოდებენ. სხვა განმასხვავებელი ნიშნებია ჭრილობა მის მარჯვენა თვალზე და დიდი წითელი ტატუ, რომელიც მარცხენა თვალიდან იწყება, მარცხენა ტანზე ტრიალებს და მთავრდება მარცხენა მხარზე. ტატუ თავდაპირველად ლურჯი იყო, მაგრამ მოგვიანებით შეიცვალა. სერიალში, ვლინდება, რომ ჭრილობა ოლიმპიელ ღმერთთან, არესთან ბავშვობაში შეხვედრის შედეგია, ხოლო ტატუ მისი გარდაცვლილი ძმის დეიმოსის პატივსაცემადაა, რომელსაც დაბადებიდან მსგავსი ნიშნები ჰქონდა. "God of War"-ის ადრეული სცენარის მიხედვით, პერსონაჟი არის 2.13 მეტრი სიმაღლის, მაგრამ მისი სიმაღლე მას შემდეგ შეიცვალა, რაც სანტა მონიკას სტუდიომ და გნომონის სკოლამ უფრო კარგად შეისწავლეს კრატოსი და მისი ისტორია და დაადგინეს, რომ იგი 2.34 მეტრი სიმაღლის იყო. სკანდინავიური კრატოსი არის 1,94 მეტრი სიმაღლით და იწონის დაახლოებით 110 კილოგრამს. 2018 წლის "God of War"-ში დიზაინერებმა კრატოსს უფრო სკანდინავიური სახე მიანიჭეს, მათ შორის დიდი წვერი. მათ ასევე შეცვალეს მისი მთავარი იარაღი, ჯადოსნური საბრძოლო ნაჯახით, რათა ბრძოლა უფრო ახლო მანძილზე ყოფილიყო. წინა თამაშებისგან განსხვავებით მოთამაშეებს შეუძლიათ კრატოსის ჯავშნის და მისი ძალების გაძლიერება.
კრატოსის გარეგნობა ბერძნულ თამაშებში შეიძლება შეიცვალოს დამატებით თამაშში; თამაშში დამატებითი დონეების გარკვეულ სირთულეზე დახუვა მოთამაშეს აძლევს კრატოსის კოსტუმებს. რამდენიმე კოსტუმი ხელმისაწვდომი იყო ექსკლუზიურად წინასწარი შეკვეთით და სხვა აქციებით PlayStation-ის მაღაზიიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი კოსტუმი შეესაბამება თამაშს, ზოგი კოსტუმი იუმორისტულია, მაგალითად ქალის კოსტუმი.
პერსონაჟს სახელი მიანიჭეს თამაშის ჩამოყალიბების ბოლო ეტამზე, როდესაც პერსონაჟს ყველანაირი დიზაინი დამთავრებული და სრულყოფილი ჰქონდა. შემქმნელებმა არ იცოდნენ, რომ ნამდვილი ღმერთი კრატოსი უკვე გამოჩნდა პრომეთეს კავშირში, შემქმნელებმა შემთხვევით აირჩიეს კრატოსი, რაც ნიშნავს "ძალას".
2018 წლის God of War-ისთვის თამაშის დირექტორმა კორი ბარლოგმა განმარტა, რომ კრატოსს უნდა შეეჩერებინა ძალადობა და ესწავლა როგორ ეკონტროლებინა სიბრაზე. მან თქვა, რომ კრატოსმა ბევრი ცუდი გადაწყვეტილება მიიღო, რამაც გამოიწვია ოლიმპოს განადგურება და სურდა გაეგო რა მოხდებოდა, თუ კრატოსი კარგ გადაწყვეტილებას მიიღებდა. ბარლოგის ვაჟის გაჩენამ, მას მოუტანა იდეა, კრატოსის პერსონაჟის შეცვლაზე, მას გაუჩინა შვილი, ატრეუსი. კრატოსსა და მის შვილს შორის კავშირი თამაშის შუაგულშია და ბარლოგმა თქვა: "ეს თამაში არის იმის შესახებ, რომ კრატოსი ასწავლის თავის შვილს როგორ იყოს ღმერთი და მისი ვაჟი ასწავლის კრატოსს, როგორ იყოს ისევ ადამიანი."
წარსული და კომიქსები
მარვ ვოლფმანის მიერ დაწერილი კომიქსების სერიაში (2010–11) ნაწყვეტში, კრატოსი გაიცნობს თავის მეუღლეს ლისანდრას და მათ ეყოლებათ ქალიშვილი, სახელად კალიოპა. ქალიშვილის გადასარჩენად, კრატოსს დაევალა ეპოვა ასკლეპიოსის ამბროსია, ელექსირი, რომელსაც აქვს ჯადოსნური სამკურნალო თვისებები. ხუთი ღმერთმა დადო ფსონი არესთან: თითოეულმა აირჩია ჩემპიონი ამბროზიის საძიებლად, არესის ჩემპიონი კი კრატოსი იყო. კრატოსმა გადალახა ყველა დაბრკოლება, მათ შორის, ჰადესის ჩემპიონი, ბარბაროსი პრინცი ალრიკი, რომელიც საბოლოოდ გახდა ბარბაროსების მეფე და ამით კრატოსმა გადაარჩინა თავისი ქალიშვილი.
ამაღლება, ოლიმპოს ჯაჭვები და ომის ღმერთი (2005)
ამაღლებაში გამოვლინდა, რომ იმის გამო, რომ კრატოსმა უარყო არესი, მან დაარღვია მისი სისხლიანი ფიცი ღმერთთან და ამიტომ, კრატოსი დააპატიმრეს და აწამეს სამმა ერინიამ. მას დაეხმარა ფიცის მცველი ორკოსი და საბოლოოდ დაამარცხა ერინიები. არესის ფიცისგან სრულიად განთავისუფლების მიზნით, კრატოსი იძულებული გახდა მოეკლა ორკოსი, რომელიც სთხოვდა კრატოსს ამის გაკეთებას. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ღმერთისადმი ფიცისგან თავისუფალი იყო, ის ოჯახის მკვლელობის მოგონებებით იტანჯებოდა. შემდეგ მან აღთქმა დადო, რომ ემსახურებოდა სხვა ღმერთებს, რათა მიეღო პატიება და განთავისუფლებულიყო მისი წარსული კოშმარებისგან, მაგრამ ის აშკარად ეწინააღმდეგებოდა ამას.
ოლიმპოს ჯაჭვებში კრატოსს არ სურდა ღმერთების დახმარება, როდესაც ჰელიოსი გაიტაცეს და მიატოვა ისინი, როდესაც პერსეფონემ შესთავაზა მას თავის ქალიშვილთან შეხვედრის შესაძლებლობა. თუმცა, კრატოსი იძულებული გახდა შეეცვალა თავისი გადაწყვეტილება, როდესაც პერსეფონემ გამოიყენა ტიტანის ატლასი, რათა გაენადგურებინა სამყარო და, თავის მხრივ, კალიოპის სული. იმის ცოდნით, რომ მისი ბრძოლაში ჩარევა გამოიწვევდა მისი ოჯახისგან საბოლოოდ განაცალკევებდა, გამწარდა, მოკლა პერსეფონე, დაიჭირა ატლანტი და გაათავისუფლა ჰელიოსი.
"God of War" თამაშის დროს კრატოსი ათი წელი ემსახურებოდა ღმერთებს, დაიღალა მისი მსახურობისა და კოშმარებისგან. როდესაც ის თავის მფარველ ათენას დაუპირისპირდა, მან ურჩია, რომ თუ მოკლავდა მძვინვარე არესს, ღმერთები აპატიებდნენ მას მის ცოდვებს. ამ ეგოისტური მოტივით ის კვლავ დათანხმდა, პანდორას ყუთის პოვნისა და გამოყენების შემდეგ, მან წარმატებას მიაღწია. მიუხდავად იმისა, რომ არესის და ქაოსის ხმლების გავლენისგან გათავისუფლდა და მისი ცოდვები აპატიეს, ის მისი კოშმარებისგან მაინც არ განთავისუფლებულა. უკმაყოფილო და სასოწარკვეთილმა კრატოსმა სცადა თავის მოკვლა, მაგრამ იგი გადაარჩინა ათენამ და მიიყვანა იგი ოლიმპოსში. დაჯილდოვებული ათენას ხმლებით, კრატოსი გახდა ომის ახალი ღმერთი.
კომიქსები, სპარტას აჩრდილი და ღალატი
კომიქსების სერია (2010–11) ასევე აჩვენებს კრატოსის ძიებას ასკლეპიოსის ამბროსიაზე. ამჯერად ის ამბროზიას განადგურებას აპირებს, რადგან არესის თაყვანისმცემლებმა არ გააცოცხლონ არესი. ამ დავალებაში კრატოსმა დაამარცხა რამდენიმე მტერი, მათ შორის ქაოსის გიგანტი გიგესი, სანამ ამბროზია გაანადგურა. მისი მოკვდავი ცხოვრების ცოდვებით დატანჯული კრატოსი, შეეწინააღმდეგა ათენას და ატლანტიდაში დედამისის, კალისტოს საძიებლად წავიდა. კალისტო აპირებდა კრატოსის მამის ვინაობის გამხელას, სანამ იგი თავისი ნების საწინააღმდეგოდ არ გარდაიქმნა მონსტრად, რომელიც კრატოსმა მოკლა. სიკვდილამდე კალისტომ ურჩია კრატოსს, სპარტაში ეძია თავისი ძმა დეიმოსი. კრატოსმა პირველად გაათავისუფლა ტიტანი ტერა პატიმრობიდან, რამაც გამოიწვია ატლანტისის განადგურება, ამან კი პოსეიდონის რისხვა. სპარტაში კრატოსმა შეიტყო დეიმოსის ადგილმდებარეობის შესახებ: იგი გამომწყვდეული იყო სიკვდილის სამყარში. მან იპოვა და გაათავისუფლა დეიმოსი, რომელიც ძმის მიმართ მტრულად იყო განწყობილი. ძმებს შორის შეტაკების შემდეგ, დეიმოსს თავს დაესხა თანატოსი, რომელიც კრატოსმა გადაარჩინა და ერთობლივად შეუდგნენ მტერთან ბრძოლას. ამ დროს თანატოსი ხვდება, რომ არესმა, ათენამ და ზევსმა არასწორი სპარტანელი შეარჩიეს; ეს იყო კრატოსი, რომელიც ორაკულმა იწინასწარმეტყველა და არა დეიმოსი. მიუხედავად იმისა, რომ თანატოსმა მოკლა დეიმოსი, ღმერთი თავის მხრივ მოკლა კრატოსმა. შემდეგ კრატოსი ღმერთებზე განრისხებული დაბრუნდა ოლიმპოზე. ღალატში კრატოსი გაურბოდა სხვა ღმერთებს და გადაწყვიტა თავისი სპარტანელი არმია საბერძნეთის დასაპყრობად გამოეყენებინა. იგი ტყუილად დაადანაშაულეს არგოსის მკვლელობაში, მან მოკლა ცერიქსი, როდესაც მან ხელი შეუშალა კრატოსს ნამდვილი მკვლელის ძებნაში.
ომის ღმერთი II
ამის შემდეგ კრატოსი შეუერთდა სპარტანულ არმიას როდოსში, განადგურების განზრახვით. თუმცა, ზევსმა დაასუსტა კრატოსი და მოატყუა, რათა დაეტოვებინა თავისი ღვთიური ძალები ოლიმპოს ხმალში, რომელიც ზევსმა გამოიყენა კრატოსის მოსაკლავად. მიუხედავად იმისა, რომ მან ყველა დაბრკოლება გადალახა, კრატოსი გაოგნებული იყო ზევსის ღალატზე და სიკვდილის შემდეგ დაიფიცა, რომ შურს იძიებდა. კრატოსი ქვესკნელში ჩავარდა, მაგრამ იგი გეამ გადაარჩინა. პირველი დიდი ომის შემდეგ, სხვა გადარჩენილ ტიტანებთან ერთად გადასახლებული ტარტაროსში, გეა და მისი ძმებს ზევსის სიკვდილი უნდოდათ. გაბრაზებული, კრატოსი ზევსის ღალატით, დათანხმდა ტიტანების თხოვნას, დახმარებაზე. მისი დავალება იყო ეპოვა ბედის დები, რომლებიც მას ზევსის ღალატის მომენტში დააბრუნებდნენ. კრატოსი გახდა სრულიად დაუნდობელი - თავისი მიზნის მისაღწევად მან დაჭრა ტიტანი, მოკლა რამდენიმე ბერძენი გმირი უყოყმანოდ და განზრახ გაწირა ორი მეცნიერი, რათა აღედგინა თავისი ღვთაებრივი ძალები. ბედის სამივე და დაიღუპა, როდესაც ისინი დაუპირისპირდნენ კრატოსს, რომელიც მზად იყო მოეკლა ზევსი საბოლოო დაპირისპირებაში. ზევსი მხოლოდ მაშინ გადურჩა კრატოსს, როცა ათენა ჩაერია და თავი გაწირა მისთვის; მხოლოდ მაშინ გამოავლენს კრატოსი სინანულის გრძნობას. მან მომაკვდავი ათენასგან შეიტყო, რომ ზევსი, მისი მამაა, ეს ფაქტი ზევსმა საიდუმლოდ შეინახა, რადგან სურდა თავიდან აეცილებინა იმის გამეორება, რაც მან გაუკეთა საკუთარ მამას, კრონოსს. კრატოსმა,ამისდა მიუხედავად პირობა დადო, რომ მოკლავდა ზევსს და გაანადგურებდა ოლიმპოს. გაიას წაქეზებით, კრატოსმა გამოიყენა ბედის ძალა ტიტანების დასაბრუნებლად დიდ ომში მათ დამარცხებამდე და მათი დახმარებით შეიჭრა ოლიმპოს მთაზე.
ომის ღმერთი III
მიუხედავად იმისა, რომ კრატოსმა მოკლა პოსეიდონი, იგი მიატოვა გეამ, როდესაც მისი პირველი შეხვედრა ზევსთან ცუდად დასრულდა. ქვესკნელში ჩაძირულ და ოლიმპიელების და ტიტანებისგან ნაღალატებ კრატოსს,ათენას სულმა ამცნო, რომ მას უნდა ეპოვა ოლიმპოს ცეცხლი, რაც ზევსის დამარცხებაში დაეხმარებოდა. კრატოსი კლავდა ტიტანებს და ღმერთებს, არ ისმენდა მისი მსხვრეპლებისგან გაფრთხილებებს, ოლიმპოს ცეცხლის ძიების დროს. მან გაანალიზა, რომ დრაკონის დასაწყნარებლად და პანდორას ყუთის მოსაპოვებლად თავად პანდორა იყო საჭირო. პანდორა კრატოსს თავის ქალიშვილს ახსენებდა. კრატოსმა გამოიჩინა ჰუმანურობა, როდესაც პანდორა თავს წირავდა ცეცხლისთვის, მან მისი შეჩერება ცადა მაგრამ გოგონამ თქვა, რომ ეს ერთადერთი გზა იყო. ამავე დროს ზევსი ახდენდა კრატოსის პროვოცირებას იმის თქმით, რომ იგი ვერ შეძლებდა ვერაფერს, როგორც თავისი ოჯახის გადასარჩენად ვერ შეძლო ვერაფერი, ამის გამგონე კრატოსი განრისხდა ხელი გაუშვა პანდორას და შეუტია ზევსს. ყუთის სიცარიელეს გაგებით და ზევსის დაცინვით გაბრაზებული, კრატოსი მამამისს კიდევ ერთხელ შეერკინა. მიუხედავად იმისა, რომ გეამ სცადა კრატოსის და ზევსის მოკვლა, ის გაანადგურა კრატოსმა, შემდეგ კი დაამარცხა ზევსი. ზევსი სულიერი სახით დაბრუნდა და თავს დაესხა კრატოსს, რომელმაც იმოქმედა კრატოსის ფსიქიკაზე. კრატოსმა აპატია საკუთარ თავს წარსულის ცოდვები, პანდორას დახმარებით. მოგვიანებით პანდორა გამოჩნდა და უთხრა კრატოსს, რომ იმედი გადაარჩენდა მას. კრატოსი აღორძინდა და ადვილად გაანადგურა ზევსი. ათენა დაუპირისპირდა კრატოსს და მოსთხოვა, დაებრუნებინა იმედის ძალა;
ომის ღმერთი 2018
"God of War III"-ის მოვლენებიდან მრავალი წლის შემდეგ, კრატოსი, რომელიც გადაურჩა თავის აშკარა სიკვდილს საბერძნეთში იმედის ძალაუფლების გათავისუფლებისგან. იგი აღმოჩნდა ძველ სკანდინავიაში, სკანდინავიურ მიდგარდის სამეფოში და ეყოლა ახალგაზრდა ვაჟი, სახელად ატრეუსი, რომელმაც არ იცის, მისი ნამდვილი ბუნების შესახებ. კრატოსმა მიატოვა თავისი ორმაგი ჯაჭვის ხმლები იმის სიმბოლოდ, რომ იგი აღარ იყო ის ადამიანი, როგორიც ადრე იყო. ამის ნაცვლად, ის იყენებს ჯადოსნურ საბრძოლო ცულს, სახელად ლევიათანის ცული, რომელიც თავდაპირველად ეკუთვნოდა მის მეორე მეუღლეს და ატრეუსის დედას, ლაუფის, რომელიც ახალი გარდაცვლილი იყო. მისი ბოლო სურვილი იყო მისი ფერფლი ცხრა სამყაროს უმაღლეს მწვერვალზე გაფნტულიყო. მიდგარდის მწვერვალზე ისინი იგებენ მიმირისგან, რომ უმაღლესი მწვერვალი რეალურად იოტუნჰაიმშია. მათი მოგზაურობის დროს, მათ აწყდება ასების ღმერთი ბალდრი, თორის ძმა, თორის ვაჟები მოდი და მაგნი ეხმარებიან ბიძას, მაგრამ მოკვდებიან კრატოსის და ატრეუსის მიერ. დაახლოებით ამ დროს ატრეუსი ავად ხდება. მისი განკურნების მიზნით, კრატოსმა უნდა დაიბრუნოს თავისი ძველი იარაღი, ქაოსის ხმლები, რათა შეებრძოლოს ჰელჰეიმის არსებებს, რადგან ლევიათანის ცული იქ უსარგებლოა. ხმლების აღებისას ათენა მიდის მასთან და ახსენებს მას თავისი წარსულის შესახებ. კრატოსი მიემგზავრება ჰელში და იპოვის წამალს ტროლის მოკვლით, რომელიც იცავს სამყაროს. მისი განკურნების შემდეგ კრატოსი ატრეუსს ეუბნება, რომ ის ღმერთია. წყვილი ასევე იღებს დახმარებას ჯადოქრისგან, რომელიც მოგვიანებით გაირკვა, რომ ეს იყო ვანირის ქალღმერთი ფრეია, ბალდურის დედა, რომელმაც უკვდავების ჯადო დაადო ბალდურს, რომელიც იცავს მას, მაგრამ ასევე უთიშავს მგრძობელობას, რის გამოც იგი განაწყენდა. კრატოსი და ბალდური საბოლოოდ იბრძვიან, რომლის დროსაც ბალდურის შელოცვა გაქრება. კრატოსი გადაწყვეტს გაუშვას ბალდური, მაგრამ ბალდური ეცდება ფრეიას მოკვლას, რაც აიძულებს კრატოსს მოკლას იგი. ფრეია იფიცებს შურისძიებას კრატოსზე მისი შვილის მოკვლის გამო და დასცინის კრატოსს იმის გამო, რომ არ გაუმხილა თავისი პრობლემური წარსული ატრეუსს. კრატოსი გადაწყვეტს უთხრას ატრეუსს, რომ მან მოკლა ბერძენი ღმერთები, მათ შორის მამამისი ზევსი, მაგრამ მან და ატრეუსმა უნდა ისწავლონ ამ გამოცდილებიდან, რომ არ გაიმეორონ წარსულის შეცდომები. შემდეგ ეს ორი იოტუნჰაიმისკენ გაემართება, სადაც გაირკვა, რომ კრატოსის ცოლი სინამდვილეში გიგანტი იყო და ატრეუსიც ნაწილობრივ გიგანტია. ასევე გაირკვა, რომ ლაუფის თავდაპირველად სურდა მათი ვაჟისთვის ლოკი დაერქვა, მაგრამ კრატოსმა ამჯობინა ატრეუსი, რომელიც მისი საპატიო სპარტანელი ამხანაგის სახელი იყო. მიდგარდში ფიბულვინტერის პერიოდში, სახლში ძილის დროს ატრეუსს აქვს ხედვა, რომ მათთან თორი მოვა ფიმბულვინტერის ბოლოს.
რაგნაროკი
წინა თამაშის მოვლენებიდან სამი წლის შემდეგ, ფიმბულვინტერი დასასრულს უახლოვდება და ნაწინასწარმეტყველებია, რომ რაგნაროკი დაიწყება როგორც კი ფიმბულვინტერი დასრულდება. ატრეუსი, რომელიც ჯერ კიდევ იტანჯება წინა თამაშის გამოცხადებებიდან, ეძებს პასუხებს მისი, როგორც ლოკის ვინაობის შესახებ, ასევე გზას, რაგნაროკის თავიდან აცილებაზე. სიმართლის გასარკვევად, კრატოსი და ატრეუსი გაემართნენ პასუხების მოსაძებნად, ეძებდნენ ომის სკანდინავიურ ღმერთს, ტირს, რომელიც ადრე მკვდრად ითვლებოდა. ცხრა სამყაროს გავლისას წყვილს ხვდება ახალი საფრთხეები, მათ შორის თორი, ჭექა-ქუხილის განრისხებული ღმერთი, რომელიც შურისძიებას ცდილობს მისი გარდაცვლილი ვაჟების მაგნისა და მოდის გამო და ფრეია, მათი ყოფილი მეგობარი და მოკავშირე, რომელიც შურისძიებას ეძებს მისი შვილის ბალდურის სიკვდილის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:თამაშების ისტორია კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები კატეგორია:მითოლოგიური ნივთიერებები კატეგორია:პერსონაჟების ტიპები კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
ჭყვიში
საკუთარი სახელი ჭყვიში შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|ჰავლიჩკუვ-ბროდის რაიონის მდებარეობა ჩეხეთში ჰავლიჩკუვ-ბროდი (ჩეხ. Okres Havlíčkův Brod) — რაიონი ვისოჩინის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ჰავლიჩკუვ-ბროდი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 264,95 კმ²-ს. 2009 წლის მონაცემებით, რაიონში ცხოვრობს 96 011 ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 75,9 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
NGC 7432
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ფიმბულვინტერი
სკანდინავიურ მითოლოგიაში ფიმბულვეტრი (ან ფიმბულვინტერი) — რაგნაროკის მოვლენების მომასწავლებელი. ეს ნიშნავს „დიდ ზამთარს“. ძველ ინგლისურში ის გამოითქმის როგორც "Fifelwinter".
მოკლე შინაარსი
ფიმბულვინტერი, არის მკაცრი ზამთარი, რომელიც წინ უსწრებს სამყაროს დასასრულს და წყვეტს მთელ სიცოცხლეს დედამიწაზე. ფიმბულვინტერი არის სამი ზამთარი ზედიზედ, როდესაც თოვლი მოდის ყველა მხრიდან, ყოველგვარი შუალედური მზის გამოსვლის გარეშე. უთვალავი ომი მოჰყვება.
მოვლენა აღწერილია პირველ რიგში პოეტურ ედაში. "ლექსში Vafþrúðnismál", ოდინი უსვამს კითხვას ვაფშრუდინირს, თუ ვინ გადაურჩება კაცობრიობდან ფიმბულვინტერს. ვაფშრუდინირი პასუხობს, რომ ლიფი და ლიფრასირი გადარჩებიან და რომ ისინი იცხოვრებენ ჰოდმიმის ჰოლტის ტყეში.
მითოლოგია შეიძლება დაკავშირებული იყოს 536 წლის ვულკანურ ზამთართან, რამაც გამოიწვია ტემპერატურის შესამჩნევი ვარდნა ჩრდილოეთ ევროპაში. ასევე არსებობს რამდენიმე პოპულარული იდეა იმის შესახებ, აქვს თუ არა კავშირი მითოლოგიის კონკრეტულ ნაწილს კლიმატის ცვლილებასთან, რომელიც მოხდა სკანდინავიურ ქვეყნებში სკანდინავიური ბრინჯაოს ხანის დასასრულს ჩვ.წ. 650 წლიდან.
დანიაში, ნორვეგიაში, შვედეთსა და სხვა სკანდინავიურ ქვეყნებში ტერმინი ფიმბულვინტერი ნასესხებია ძველი ნორვეგიიდან უჩვეულოდ ცივი და მკაცრი ზამთრის აღსანიშნავად. თუმცა შვედეთში კიდევ ერთი გავრცელებული სიტყვაა "vargavinter" ("მგლის ზამთარი").
ეტიმოლოგია
ფიმბულვინტერი მომდინარეობს ძველი სკანდინავიურიდან, რაც ნიშნავს "საშინელ, დიდ ზამთარს". პრეფიქსი "ფიმბულ" ნიშნავს "დიდებული/დიდი", ამიტომ სიტყვის სწორი ინტერპრეტაცია არის "დიდი ზამთარი".
სქოლიო
კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები
ყალა-ბენი-ჰამადი
ყალა-ბენი-ჰამადი (قلعة بني حماد) – ძველი ქალაქი ალჟირის ჩრდილოეთ ნაწილში, მსილას პროვინციაში. დააარსეს 1007 წელს, როგორც ციხესიმაგრე. 1090 წლამდე ჰამადიდების დედაქალაქია, 1152 წელს დაანგრია ალმოჰადების დინასტიის წარმომადგენელმა აბდ-ალ-მუმინმა, აქედან მოყოლებული იგი ნანგრევებია. 1980 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ალჟირში
სამხედრო დიქტატურა
სამხედრო დიქტატურა — დიქტატურის ფორმა, რომელშიც ძალაუფლებას აკონტროლებს ერთი ან მეტი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც მოქმედებს სამხედროების სახელით. ამ სახის მმართველობა ყველაზე ხშირად ყალიბდება სამხედრო გადატრიალებით ან სამხედროების გაძლიერებით სახალხო აჯანყების გზით, საშინაო არეულობის ან არასტაბილური ვითარების დროს. სამხედროები ძალაუფლებას ესწრაფვიან „წესრიგის აღსადგენად“ ან „კორუფციასთან საბრძოლველად“, მაგრამ მათ შეიძლება ჰქონდეთ პირადი მოტივები, როგორიც იქნება დაფინანსების ზრდა ან სამხედროებზე სამოქალაქო კონტროლის შემცირება.
ლიტერატურა
კატეგორია:კონსტიტუციური სახელმწიფოს ტიპი კატეგორია:სამხედრო სოციოლოგია
კურტისი
კურტისი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ბეტანსოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 117,5 კმ². მოსახლეობა — 4053 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
მაილზ ო’ბრაიენი
მაილზ ო’ბრაიენი (Miles O'Brien, კლინგ. wo’rIv) — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალებში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9
ბიოგრაფია
მაილზ ო’ბრაიენი დაიბადა 2328 წელს ირლანდიაში, მას ჰყავს ორი ძმა. მამამისს, მაიკლ ო’ბრაიენს სურდა რომ იგი შესულიყო მუსიკალურ აკადემიაში, თუმცა რამდენიმე დღით ადრე მაილზი შევიდე ვარსკვლავურ ფლოტში. იგი მსახურობდა და ხომალდზე USS Rutledge კარდასიანებთან ომში.
მარცხნივ|მინი|მაილზ ო’ბრაიენის ქორწილი სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა მაილზი იგი მსახურობს USS ენტერპრაიზ NCC-1701-D. იგი იყო ტრანსპორტიორის ოპერატორი.
2367 წელს იგი დაუპირისპირდა თავის ყოფილ მეთაურს, ბენჯამინ მაქსველს, როცა იგი თავს დაესხა კარდასიანულ ხომალდებს და დაარღვია ფედერაციასა და კარდასიას შორის არსებული სამშვიდობო შეთანხმება.
როცა კლინოგებს შორის სამოქალაქო ომის გამო ვორფმა დატოვა ხომალდი, მის მოვალეობებს ასრულებდა მაილზ ო’ბრაიენი.
ენტერპრაიზზე სამსახურის პერიოდში, 2367 წლის 24 ოქტომბერს მაილზ ო’ბრაიენმა იქორწინა კეიკო იშიკავაზე. მათ ყავთ ერთი ქალიშვილი (მოლი) და ერთი ვაჟი.
მარცხნივ|მინი|[[მოლი ო’ბრაიენი]] 2369 წელს მაილზ ო’ბრაიენი გადაყვანილ იქნა კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9. მან ჯაძია დქსთან ერთად შეიმუშავა მეთოდი, სადგურის გადასაადგილებლად ბაჯორის ორბიტიდან ახლად ახმოჩენილი სივრცითი ანომალიის ახლოს. მოგვიანებით იგი გახდა სადგურის მთავარი ინჟინერი.
სადგურზე მან გაიცნო ექიმი ჯულიან ბაშირი და მალე ისინი დამეგობრდნენ. ისინი ხშირად თამაშობდნენ დარტსს.
ომის დასრულების შემდეგ მაილზ ო’ბრაიენი ოჯახთან ერთად დაბრუნდა დედამიწაზე, სადაც მან მუშაობა დაიწყო ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
Camponotus rufoglaucus
Camponotus rufoglaucus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
1885
თარიღი უცნობია
*
ტელეპათია
ტელეპათია არსებობს ორი ფორმის – სენსორული და აზრობრივი:
ტელეპათიის ყველაზე გავრცელებული ფორმა არის დედასა და შვილის სენსორული კავშირი – დედა წამიერად გრძნობს შვილის ნეგატიურ შეგრძნებებს (განსაკუთრებით) ნებისმიერ მანძილზე (ამას ამტკიცებს მეცნიერთა ნაწილიც, რომელიც მიიჩნევს, რომ ტელეპათი შეიძლება გახდეს ნებისმიერი ადამიანი, რომელიც შეძლებს გონების სურვილისამებრ გაკონტროლებას. მიჩნეულია, რომ ადამიანი დიდი საფრთხის, შიშის, უბედურების, ბედნიერებისა თუ სიხარულის ჟამს ავტომატურად გზავნის ტელეპათიურ შეტყობინებებს, რომელსაც, ძირითადად, უახლოესი ადამიანები მანძილისა და დროის მიუხედავად გრძნობენ). ამ პერიოდისთვის მსოფლიოში პარაფსიქოლოგიის ასზე მეტი კათედრა ფუნქციონირებს და ერთ-ერთი პირველი კალიფორნიის უნივერსიტეტში ჯეფერ მიშლოფის მიერ დაფუძნდა.
ტელეპათი იყო პარაცელსი, იგივე ფილიპ აურეოლ თეოფრასტ ბომბასტ ფონ გოგენჰაიმი (1493-1541) – შვეიცარიელი ექიმი, ალქიმიკოსი და ოკულტისტი.
მსოფლიოში საკმაოდ სახელგანთქმულ ჰოლანდიელ ტელეპატს ჟერარ კრუაზეს (1909-1980) დაკარგული ადამიანების მოსაძიებლად ხშირად მიმართავდნენ ხოლმე. 1966 წელს ის ავსტრალიაში მიიწვიეს, ადელაიდას პლაჟიდან დაკარგული სამი ბავშვის მოსაძიებლად, თუმცა კრუაზემ ვერ შეძლო დაკარგული ბავშვების მოძიება და მათი ადგილ-სამყოფელის დასახელება. კრუაზემ წარუმატებლობის მიზეზად ბავშვების დაკარგვის დღიდან ბევრი დროის გასვლა დაასახელა. თუმცა, რამდენიმე წლის შემდეგ იაპონიაში მან უცთომელად დაასახელა დაკარგული ბავშვების ადგილ-მდებარეობა. უნდა აღინიშნოს, რომ ერთ-ერთი დაკარგული ბავშვის ბიზნესმენმა მამამ კრუაზეს დაუყონებლივ მიმართა და მისი ტოკიოში სწრაფად ჩასვლა უზრუნველყო. კრუაზეს პრაქტიკაში კურიოზული შემთხვევებიც ჰქონია, მაგალითად, ერთხელ მას დასახმარებლად გერმანიის პოლიციამ მიმართა, კრუაზემ ზუსტად აღწერა ადგილი, სადაც დაკარგული ადამიანი უნდა ეძებნათ, მისი სიტყვებით, ეს ადამიანი უკვე მკვდარი იყო და მისი გვამი იმყოფებოდა მდინარის ახლოს, სადაც კოშკისმაგვარი შენობა და ხიდი იყო. პოლიციამ ზუსტად მიაგნო იმ ადგილს, თუმცა იქ ხიდი ვერ აღმოაჩინა, სამაგიეროდ იპოვნა გვამი. თუმცა კრუაზე ჯიუტად ამტკიცებდა, რომ იმ ადგილას ხიდი უნდა ყოფილიყო. აღმოჩნდა, რომ ქალაქის მერიაში იდო პროექტი, რომლის მიხედვით, სწორედ ამ ადგილას უნდა აშენებულიყო ხიდი და გარკვეული მიზეზების გამო მისი აშენება დროებით შეჩერდა.
არენილიასის კანტონი
არენილიასი (Arenillas) — კანტონი ეკვადორში, ელ-ოროს პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი არენილიასი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 22 477 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ელ-ოროს პროვინციის კანტონები
იიჰლავის რაიონი
იიჰლავა (ჩეხ. Okres Jihlava) — რაიონი ვისოჩინის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი იიჰლავა. რაიონის ფართობი შეადგენს 1199,32 კმ²-ს. 2009 წლის მონაცემებით, რაიონში ცხოვრობს 112 950 ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 94,18 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ბაგვა
ბაგვა — ქალაქი პერუში, ამასონასის რეგიონში, რეგიონის დედაქალაქ ჩაჩაპოიასიდან 162 კმ-ში. ქალაქი მდებარეობს ეკვატორიდან სამხრეთით 320 კილომეტრში. 2005 წლის 25 სექტემბრის დამანგრეველმა 7,5 ბალიანმა მიწისძვრამ თითქმის მიწასთან გაასწორა ქალაქი.
კატეგორია:პერუს ქალაქები
ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდი
ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდი — ელემენტთა პერიოდული სისტემის, 32 ქიმიური ელემენტისაგან (ცეზიუმი — რადონი ) შემდგარი რიგით მეექვსე პერიოდი. მეექვსე პერიოდი, გარდა Cs, Ba და La-ისა, მოიცავს 14 ელემენტისაგან შედგენილ ლანთანოიდების ოჯახს და გარდამავალი ელემენტების მწკრივის წევრებს.
ლიტერატურა
06
სან-სალვადორ-დე-ხუხუი
სან-სალვადორ-დე-ხუხუი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ არგენტინაში, ხუხუის პროვინციის დედაქალაქი, პოლიტიკური, ეკონომიკური და ფინანსური ცენტრი. 2001 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 237 751 ადამიანს.
დააარსეს ესპანელმა კონკისტადორებმა 1565-1592 წლებში, როგორც სტრატეგიული ადგილი ქალაქ სან-მიგელ-დე-ტუკუმანსა და ვერცხლის საბადოებით მდიდარ ბოლივიის ქალაქ პოტოსს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ქალაქები
Slim Shady EP
Slim Shady EP — ამერიკელი რეპერ ემინემის სადებიუტო EP, რომელიც გამოიცა 1997 წლის 16 დეკემბერს. იგი ჩაიწერა დიდი ხნით ადრე, ვიდრე Dr. Dre დაინტერესდებოდა ემინემის შემოქმედებით. შემდგომში იგი გამოიცა სრული ალბომის, The Slim Shady LP სახით, მაგრამ სიმღერების უფრო დიდი რაოდენობით.
სქოლიო
კატეგორია:ემინემის EP-ები კატეგორია:1997 წლის EP-ები კატეგორია:სადებიუტო EP-ები კატეგორია:Web Entertainment-ის EP-ები კატეგორია:ალბომები დენონ პორტერის პროდიუსერობით
ჭულის მონასტერი
ჭულის მონასტერი ან ჭულევის მონასტერი — XIV საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის გუმბათოვანი ტაძარი. მდებარეობს ისტორიულ სამცხეში, პატარა ზანავში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა ნაპირზე.
განეკუთვნება საფარისა და ზარზმის მონასტრების ხუროთმოძღვრულ ჯგუფს. ტაძრის გეგმა და შიგა სივრცე ტიპურია - იგი ოდნავ წაგრძელებული, გეგმით სწორკუთხა ნაგებობაა შვერილების გარეშე. გუმბათი დაყრდნობილია საკურთხევლის კედლებსა და 2 ჯვარისებრ გუმბათქვეშა ბურჯზე. საკურთხევლის აფსიდში 2 ნიშია. სამკვეთლოსა და სადიაკვნეს აღმოსავლეთით აფსიდები აქვთ. შესასვლელი ორია - დასავლეთით და სამხრეთით. გუმბათის ყელში 6 სარკმელია. კონქის ქუსლის სიმაღლეზე პროფილირებული სარტყელი გარს უვლის მთავარ ჯვაროვან სივრცეს. განსაკუთრებით თვალში ცრუპატრონიკეები. არის განმასხვავებელი ნიშნებიც: აქ შიგა სივრცე უფრო კომპაქტურია. მკლავები და კუთხის ნაწილები უფრო შემჭიდროებულია გუმბათქვეშა სივრცის გარშემო და გუმბათიც უფრო მაღალი ჩანს, რასაც ხელს უწყობს ქვედა კორპუსის ამაღლება და გუმბათის დიამეტრის სიმცირე. ტაძარი შიგნით მოხატულია არსენის მიერ 1381 წელს. სამხრეთის კედელზე, შესასვლელის ზემოთ, განირჩევა რამდენიმე მამაკაცის პორტრეტი. ესენი ჯაყელები არიან, რომლებიც საფარასა და ზარზმაშიც გვხვდება: სარგის-საბა, ბექა I, სარგის II, ყვარყვარე I, აქვეა გამოსახული მეხუთე პირიც, ბექას უმცროსი ვაჟი შალვა. მხატვრობის სხვა ნაწილებში, ჩვეულებისამებრ, საღვთო წერილის სიუჟეტებია გადმოცემული.
სქოლიო
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
საგოვანები
საგოვანებს განეკუთვნება 9-10 გვარის 100-მდე სახეობა. გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონაში. საგოვანები მცენარეთა უძველესი ჯგუფია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგოვანები
Camponotus rufigaster
Camponotus rufigaster — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
NGC 7433
NGC 7433 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1855 წლის 12 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
შიბლიანი
შიბლიანი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. საკრებულოს ცენტრი. ზღვის დონიდან 660 მეტრი, საგარეჯოდან 35 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 456 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნ1 (რაკეტა)
ნ–1 (რუს. Н-1, Носитель-1) — საბჭოთა რაკეტა-მატარებელი, რომელიც 60-იან წლებში თავდაპირველად მუშავდებოდა, როგორც ორბიტაზე მძიმე ტვირთების გამტანი რაკეტა, ხოლო 1964 წლიდან საბჭოთა მთვარის პროგრამის ძირითადი საფუძველი გახდა. ყველა მისი გაშვება წარუმატებელი გამოდგა.
მეორე გაშვება
მეორედ ნ1 გაუშვეს 1969 წლის 3 ივლისს. პრაქტიკულად აფრენისთანავე რაკეტა პირველი საფეხურის № 8 ძრავის არასწორი მუშაობის გამო რაკეტა აფეთქდა. ეს იყო რაკეტების ისტორიაში უძლიერესი აფეთქება, რომელმაც მთლიანად გაანადგურა სასტარტო მოედანი.
მესამე გაშვება
მესამეჯერ ნ1 გაუშვეს 1971 წლის 27 ივნისს. აფრენისთანავე რაკეტამ ბრუნვა დაიწყო და 51 წამის მერე აფეთქდა.
წარუმატებლობის მიზეზები
წარუმატებლობის ძირითად მიზეზად მიჩნეულია სწორედ ძრავების მეტისმეტად დიდი რაოდენობა – 30.
ხანი
საკუთარი სახელი ხანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტყვია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტყვია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხადა
ხალხური ლექსი: „არ ვიცი ხანდო-ჭართალი, გუდამაყარი სად არი, ხადაში გამიგონია სამოცი ციხე მაგარი“.
ცხავატთან ერთად ქმნიდა ეთნოგრაფიულ მთიულეთს. ადგილობრივი განსაზღვრით სახელწოდება „ხადა“ ნიშნავს მთას, მთიან ადგილს, ვარაუდით მისი ძველი სახელწოდებაა წილკანი. ვახუშტი ბაგრატიონის (XVIII ს.) მიხედვით ხადა იგივეა, რაც ციკარა („ადგილი კლდოვანი და 60 კოშკოვანი“). ხადის ხევი დასახლებულია ნეოლითის ხანიდან. შუა საუკუნეებში ხადა უპირატესად არაგვის საერისთავოს შემადგენელი ნაწილი იყო. XIII საუკუნის დასაწყისში ხადელები თამარ მეფის ხელისუფლების დასაცავად ებრძოდნენ აჯანყებულ დიდოელებსა და ფხოველებს. XIII საუკუნის დასასრულს ხადა გახდა მონღოლთა დამსჯელი ჯარის თარეშის ობიექტი. მთიულეთის აჯანყების (1804) დროს პირველი შეტაკებები მთავრობის ჯარებთან ხადაში, სოფელ კაიშაურნთან (ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი) მოხდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
მინიო
მინიო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ბეტანსოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,9 კმ². მოსახლეობა — 6277 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
Camponotus rufifrons rufifrons
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პურმარილი
პურმარილი, სტუმრისათვის მირთმეული საჭმელ-სასმელი; სტუმართმოყვარეობა; სტუმრის გულუხვად დახვედრა. პურმარილი გაიმართა.
კატეგორია:ქართული ადათ-წესები
პელჰრჟიმოვის რაიონი
პელჰრჟიმოვის რაიონი — რაიონი ვისოჩინის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი პელჰრჟიმოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 290,00 კმ²-ს. 2009 წლის მონაცემებით, რაიონში ცხოვრობს 73 067 ადამიანი, მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 56,64 ადამიანს.
ატაუალპას კანტონი
ატაუალპა (Atahualpa) — კანტონი ეკვადორში, ელ-ოროს პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პაჩა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 5 479 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ელ-ოროს პროვინციის კანტონები
ქოროღლის ძეგლი
ქოროღლის ძეგლი (Koroğlu heykəli) — აზერბაიჯანული ხალხური ეპოსის გმირის, ქოროღლის ძეგლი, რომელიც აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში ამავე გმირის სახელობის პარკში დგას. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი თოქაი მამედოვი. ქოროღლის ძეგლის დადგმის განკარგულება 2009 წელს გაიცა. გაიხსნა 2012 წლის 21 თებერვალს. გახსნის ცერემონიალს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი ესწრებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ძეგლები
შაქის სახანო
მინი|300პქ|შაქის სახანო 1801-1813 წლებში შაქის სახანო (Şəki xanlığı) — ფეოდალური სახელმწიფო აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ ნაწილში XVIII საუკუნის შუა წლებიდან XIX საუკუნის დასაწყისამდე. შეიქმნა აჯი-ჩალაბის მეთაურობით ირანის აგრესიის წინააღმდეგ აზერბაიჯანელი ხალხის ბრძოლის პროცესში. შაქის სახანო იყოფოდა 8 მაღალად (მხარე), რომელსაც სათავეში ნაიბი ედგა. ეკონომიკის ძირითად დარგს წარმოადგენდა სოფლის მეურნეობა, განსაკუთრებით განვითარებული იყო მეაბრეშუმეობა. 1805 წლის ხელშეკრულებით შაქის სახანო რუსეთს შეუერთდა, რაც განამტკიცა გულისტანის საზავო ხელშეკრულებამ. 1819 წელს შაქის სახანო გარდაიქმნა პროვინციად, რომელიც რუსეთის სამხედრო ადმინისტრაციას დაექვემდებარა. 1840 წელს მას შექის მაზრა უწოდეს. 1859 წელს შაქის სახანო ბაქოს გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო 1868 წლიდან ელიზავეტპოლის გუბერნიის გამგებლობაში მოექცა.
კონცეპტუალიზმი
კონცეპტუალური ხელოვნება — ავანგარდის უკანასკნელი მნიშვნელოვანი მიმდინარეობა, რომელიც აღმოცენდა XX საუკუნის 60–80–იან წლებში. კონცეპტუალიზმის ფუძემდებელთა და ძირითად წარმომადგენელთა შორის არიან ამერიკელები რ. ბერრი, დ. ჰიუმლერი, ლ. ვაინერი, დ.გრეჰემი, ე. ჰესე, ნ. ბაუმანი, ონ კავარა, ინგლისური დაჯგუფების „ხელოვნება და ენა“ წევრები და სხვ.