cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სიგეტვარის ალყა
სიგეტვარის ალყა ან სიგეტვარის ბრძოლა (Szigetvár ostroma; Zigetvar Kuşatması) 一 XVI საუკუნეში განხორციელებული ოსმალური კამპანია ჰაბსბურგების ქალაქ სიგეტვარზე, რომელიც 1566 წლის 6 აგვისტოდან 8 სექტემბრამდე მიმდინარეობდა. ჰაბსბურგთა არმიას ხორვატი მიკლოშ ზრინი, ხოლო ოსმალთა ჯარს 一 სულეიმან I სარდლობდა. 1526 წლის მოჰაჩის ბრძოლის შემდეგ, რომლის შედეგადაც უნგრეთმა დამოუკიდებლობა დაკარგა, ფერდინანდ I აირჩიეს მეფედ როგორც ხორვატებმა, ისე უნგრელებმა, რასაც მოჰყვა კონფლიქტების სერია ჰაბსბურგებთან და თითქმის ყველა მათ მოკავშირესთან, რომლებიც ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ იბრძოდნენ. უნგრეთის პატარა ომში ორივე მხარემ მძიმე დანაკარგები განიცადა, რის შედეგადაც თურქებს უნგრეთში 1566 წლამდე არ ულაშქრავთ. სწორედ 1566 წელს, სულეიმანს ბოლოჯერ მოუწია ომში წასვლა. სიგეტვარის ციხის ალყა მიმდინარეობა 6 აგვისტოდან 8 სექტემბრამდე, თუმცა, მიუხედავად ოსმალთა გამარჯვებისა, დანაკარგები ორივე მხრიდან დიდი იყო. ამავდროულად, ორივე ჯარის მეთაურის ბედი ამ ომში გადაწყდა 一 მიკლოში ერთ-ერთი ბოლო შეტაკებისას დაიღუპა, ხოლო სულეიმანი, ბუნებრივი სიკვდილით, საკუთარ კარავში გარდაიცვალა. თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 20000-ზე მეტი ოსმალი მეომარი, გაწყდა ზრინის 2300-კაციანი გარნიზონის მთლიანი ბრიგადა, რომელთაგან 600-იც ბოლო შეტევისას დაიღუპა. მიუხედავად თურქთა გამარჯვებისა, ოსმალებს გაუჭირდათ იმ პერიოდში ევროპის ერთ-ერთი ცენტრისკენ 一 ვენისკენ 一 ალღოს აღება. ვენა თითქმის მომდევნო ერთი საუკუნის განმავლობაში ხელუხლებელი აღმოჩნდა ოსმალთაგან, კერძოდ 1683 წლის ვენის ალყამდე. დღესდღეობით, უნგრეთსა და ხორვატიაში ეს შეტაკება დიდი ისტორიული ფასეულობის მატარებელია. მეტიც, ერთი ვერსიით, სწორედ ეს ბრძოლა იქცა შთაგონებად ჰაბსბურგთა მეთაურის, მიკლოშ ზრინის შვილიშვილისთვის, დაეწერა უნგრული ეპოსი, სახელწოდებით "Szigeti veszedelem" (სიგეტვარის საფრთხე), ხოლო მის მთავარ გმირად თავად ავტორის გენერალი წინაპარი გვევლინება. აგრეთვე, სწორედ მსგავსი ისტორიული მოტივებით არის შთაგონებული ცნობილი ხორვატული ოპერა 一 ნიკოლა შუბიჩ ზრინი. უწინ ამ კამპანიას იმდენად სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რომ კარდინალმა რიშელიემ უწოდა მას „ბრძოლა, რომელმაც გადაარჩინა დასავლური ცივილიზაცია“.
ფონი
მარცხნივ|მინი|300x300პქ|შუა საუკუნეების [[სიგეტვარი|სიგეტვარის გამოსახულება, 1625.]] 1526 წლის 29 აგვისტოს უნგრეთის სამეფო ძალები, მეფე ლუი II-ის მეთაურობით, დამარცხდნენ მოჰაჩის ბრძოლაში ოსმალეთის მრავალრიცხოვანი არმიის წინააღმდეგ, რომელსაც სულეიმან დიდი მეთაურობდა. მეფე ლუი ომში დაიღუპა, რის შედეგადაც უნგრეთის სამეფო, როგორც დამოუკიდებელი ერთეული, დაიშალა, რადგან ლუის მემკვიდრე არ ჰყავდა. შედეგად, ბუნებრივია, რომ, როგორც უნგრეთის, ისე ხორვატიის ტერიტორიები ჰაბსბურგებისა და თურქებისთვის დავის საგნად იქცა. ფერდინანდ I, საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ის ძმა, დაქორწინდა ლუი II-ის დაზე, რის შემდეგაც მას როგორც ხორვატიის, ისე უნგრეთის მეფედ გამოაცხადებენ. 1527 წლის 1 იანვარს ხორვატმა დიდებულებმა მოიწვიეს პარლამენტი ცეტინიეში, ერთხმად აღიარეს ფერდინანდი მონარქად და დაადასტურეს მისი მემკვიდრეობა. ფერდინანდი სანაცვლოდ კი ამბობა რომ პატივს სცემდა საკუთარ ისტორიულ უფლებებს, თავისუფლებას, კანონებს, ტრადიციებს და ზნე-ადათებს, რომლებიც მათ ხორვატებთან კოლაბორაციის შემდეგ გამოუმუშავდათ და დებდა პირობას, რომ როგორც ხორვატიის, ისე უნგრეთის მიწებს თურქთაგან სისხლის ბოლო წვეთამდე დაიცავდა. უნგრეთის ტახტი გახდა დინასტიური დავის საგანი 一 მასზე პრეტენზიას უკვე ტრანსილვანიის ვოევოდა, ჯონ ზაპოლია. ოსმალეთმა მანიპულაციურ მეთოდებს მიმართა. მან პირობა დადო, რომ ზაპოლიას უნგრეთში გაამეფებდა, თუკი ის მის კამპანიას შემოუერთდებოდა. ფერდინანდმა უნგრეთზე ახალი თავდასხმა განაახლა, მან 1527 წელს აიღო ბუდაპეშტი, თუმცა 1529 წელს მასზე კონტროლი დაკარგა, მას შემდეგ, რაც ომში ოსმალეთი ჩაება. 1527-1528 წლებში ერცჰერცოგ ფერდინანდის წინააღმდეგ განხორციელებული სულეიმანის ყველა საომარი ოპერაცია წარმატებული აღმოჩნდა, რამაც ოსმალეთს საზღვრების გარღვევისკენ უბიძგა. შედეგად, ერთი წლის შემდეგ, 1529 წელს, ოსმალეთის იმპერია პირველად შეიჭრა ვენაში სულეიმანის მმართველობის ქვეშ. მისი ხელში ჩაგდება, ბუნებრივია, მიუთითებდა თურქთა ძალაუფლების მწვერვალზე და ცენტრალურ ევროპაში ოსმალთა ექსპანსიის უკიდურეს ზომებზე.
პატარა ომი
1529-1552 წლების პერიოდი ცნობილი იყო, როგორც პატარა ომის პერიოდი. 1529 წელს, სულთნის წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ, ჩაეგდო ხელში ვენა, ფერდინანდმა საპასუხო იერიში წამოიწყო 1530 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ ზაპოლიამ ბუდაპეშტი ალყისგან იხსნა, ფერდინანდი შორს მაინც წავიდა 一 დაიპყრო გრანი (იმდროინდეკლი ესტერგომი) და სხვა რამდენიმე ციხესიმაგრე მდინარე დუნაის გასწვრივ, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან სტრატეგიულ საზღვარს წარმოადგენდა. ამის საპასუხოდ, სულეიმანმა 1532 წელს 120000-ჯარისკაციანი არმია დაძრა კვლავ ვენისკენ, რამაც ფერდინანდს მთელი ყურადღების დედაქალაქზე გადართვისკენ უბიძგა, დატოვა მხოლოდ 700-მეომრიანი ბრიგადა კორზეგში, მიუხედავად ამისა, დიდმა ვეზირმა, იბრაჰიმ ფაშამ მაინც ვერ შენიშნა მეტოქის სისუსტე ამ ლოკაციაზე. გუნსის ალყის დაწყბამდე მალევე ფაშას არმია სულთნის არმიას შეუერთდა. თითქმის ერთი თვის განმავლობაში ხორვატი გენერალი ნიკოლა იურიშიჩი და მისი 800-ჯარისკაციანი გარნიზონი ცდილობდნენ 19 სრულმაშტაბიანი შეტევის მოგერიებას და 120000-ზე მეტი თურქის განეიტრალებას. დიდი დანაკარგების შედეგად, ოსმალებმა ხორვატებს ზავი შესთავაზეს, რაზე უარიც მათი უკან დახევის მიზეზად იქცა. საბოლოოდ, ფერდინანდმა და სულეიმანმა სამშვიდობო ხელშეკრულებას მიაღწიეს. იოანე ზაპოლია, ზავის თანახმად, ჰაბსბურგებმა უნგრეთის მეფედ გამოაცხადეს, თუმცა, როგორც ოსმალეთის ვასალი. მიუხედავად ამისა, ხელშეკრულება არ დაკმაყოფილდა არც იოანეს და არც ფერდინანდის მხრიდან და მათმა ჯარებმა ახალი შეტაკებების წამოწყება დაიწყეს. 1537 წელს ფერდინანდმა შეუტია იოანეს ძალებს ოსიეკში, ხელშეკრულების დარღვევით. ალყა თითქმის ისეთივე მაშტაბის კატასტროფა იყო, როგორიც მოჰაჩის შემთხვევაში, როცა ოსმალეთის არმიამ ავსტრიელთა რაზმი გაწყვიტა. იმის ნაცვლად, რომ ვენისთვის ხელახლა შეეტია, სულეიმანმა შეუტია ოტრანტოს, სამხრეთ იტალიაში. 1538 წელს პრევეზას საზღვაო ბრძოლაში ოსმალებმა კიდევ ერთი დიდი დარტყმა მიაყენეს ჰაბსბურგების კოალიციურ იმპერიას. იოანე ზაპოლია 1540 წელს გარდაიცვალა, ხოლო ტახტს მისი მემკვიდრე 一 იოანე II ზაპოლია დაეუფლა. მისი მეფობის დიდი ნაწილის მიუხედავად, ქვეყანას მაინც დედამისი, იზაბელა იაგელონი განაგებდა, სულეიმანის მხარდაჭერით. იოანე II დარჩა უნგრეთის ნომინალურ მეფედ მანამ, სანამ 1570 ტახტიდან არ გადადგა და ქვეყანა ჰაბსბურგების მმართველობას არ დაექვემდებარა. 1541 წელს, ბუდაპეშტის ალყაში ჰაბსბურგებმა ოსმალთა წინააღმდეგ კრახი განიცადეს. ოსმალთა ეს შეტევა იზაბელა იაგელონის მოთხოვნით იყო გამოწვეული. 1543 წელს სულეიმანმა კვლავ მორიგი კამპანია წამოიწყო უნგრეთში, დაიბრუნა ბრანის და სხვათა ციხესიმაგრეები და უნგრეთის დიდი ნაწილი ოსმალეთის კონტროლქვეშ მოაქცია. 1543 წლის აგვისტოში თურქებმა წარმატებას მიაღწიეს ესტერგომის ალყაში, რასაც მოჰყვა უნგრეთის სამი ქალაქის 一 სეკეშფეჰერვარის, სიკლოსისა და სეგედის აღება. ამის შემდეგ, კვლავ ახალი სამშვიდობო ხელშეკრულება გაფორმდა ჰაბსბურგებსა და ოსმალებს შორის. ყველაფერი შეიცვალა 1552 წელს, როცა სულეიმანმა ეგერზე თავდასხმა განიზრახა, თუმცა ალყა უშედეგო აღმოჩნდა და ჰაბსბურგების გამარჯვებამ უნგრული ტერიტორიული დანაკარგები აანაზღაურა. ეგერის შენარჩუნების შემდეგ თურქები უნგრეთში 1566 წლამდე აღარ მიბრუნებულან.
1566 წლის კამპანია
მინი|342x342პქ|[[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალური მინიატურა, რომელიც ასახავს ალყის წინა პერიოდს. ]] 1566 წლის იანვარში, როცა სულეიმან ბრწყინვალე თავისი ხანგრძლივი მმართველობის პერიოდის 46-ე წელში იყო, ომში უკანასკნელად წავიდა. ის 72 წლის იყო და, მიუხედავად პოდაგრით დაავადებისა, მაინც ნომინალურად მეთაურობდა თავის რიგით მეცამეტე სამხედრო კამპანიას. 1566 წლის 1 მაისს სულთანმა დატოვა სტამბოლი ერთ-ერთი ყველაზე მრავალრიცხოვან არმიასთან ერთად მათ შორის, რომელთათვისაც გაუწევია მეთაურობა. მისი მოწინააღმდეგე, გრაფი ნიკოლა ზრინი, იყო ხორვატიის სამეფოს ერთ-ერთი უმსხვილესი მიწათმფლობელი, სასაზღვრო ომის გამოცდილი ვეტერანი და ბანი 1542 წლიდან 1556 წლამდე. ადრეულ ეტაპზე მან თავი გამოიჩინა ვენის ალყისას და წარმატებული სამხედრო კარიერაც აიწყო. ოსმალურმა არმიამ ბელგრადამდე ორმოცდაცხრადღიანი მარშის შემდეგ მიაღწია. აქ ის შეხვდა იოანე II სიგიზმუნდ ზაპოლია, რომელსაც იგი ადრე უნგრეთის მმართველობას დაჰპირდა. მას შემდეგ, რაც სულეიმანმა სიკლოსში, ერთ-ერთ თურქულ ბანაკზე განხორციელებული თავდასხმის შესახებ გაიგო, გადაწყვიტა, გადაედო ეგერზე თავდასხმა და სანაცვლოდ ზრინის ციხესიმაგრეს შეუტია სიგეტვარში.
ალყა
1566 წლის 2 აგვისტოს ოსმალური ავანგარდი ჩადის სიგეტვარში, 3 დღის შემდეგ კი მათ არმიაც მიჰყვებათ. ჯარს ფორმალურად სულთან სულეიმანი მეთაურობდა, თუმცა, მისი გაუარესებული ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდინარე, ალყის დროს სულთანი ბანაკში დარჩა, სადაც მას სიტყვიერ მოხსენებას გადასცემდნენ ბრძოლის მიმდინარეობის შესახებ. სინამდვილეში, ოსმალთა ლაშქარს იმდროინდელი დიდი ვეზირი 一 სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა ედგა სათავეში. ოსმალეთის არმია, რომელმაც სიგეტვარის ციგეს ალყა შემოარტყა, სულ მცირე 150 000 მეომრით იყო დაკომპლექტებული, აგრეთვე მძიმე არტილერიითაც. რაც შეეხება ციხის გარნიზონს, ის 2300-მდე ჯარისკაცისგან შედგებოდა. მცველთა უმრავლესობა ხორვატი იყო ან უნგრელი იყო. იმისდა მიუხედავად, რომ თურქების არმია გაცილებით დიდი რაოდენობისა იყო, მას მაინც უჭირდა წინააღმდეგობის გაწევა თურქთა არმიასთან. ალყა დაიწყო 6 აგვისტოს, როდესაც სულეიმანმა გასცა ბრძანება გალავანზე საერთო თავდასხმის შესახებ. ერთ თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში მიმდინარეობდა ციხის აღება, რასაც, საბოლოოდ, ციხის ბოლო შტურმის შედეგად გადარჩენილ მეომრების დანებება და გაქცევა მოჰყვა. გრაფმა ზრინიმ სულეიმანისგან შემოთავაზებული იდეა დაზავების შესახებ უარყო. ამ დროს, ქალაქ გიორთან იმპერატორ მაქსიმილიანის არმია იყო დაბანაკებული, რომელმაც ჯარი ოსმალთა წინააღმდეგ შეგნებულად არ მიმართა, რათა ციხის მდგომარეობა უფრო შენარჩუნებულიყო. მარცხნივ|მინი|432x432პქ|მინიატურა, რომელიც ასახავს ჯილდოების განაწილებას ალყის შემდეგ, [[XVI საუკუნე.]]
ბოლო შტურმი და დაცემა
მინი|300x300პქ|[[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის ექსპანსია უნგრეთისა და ხორვატიის მიწებზე, რომელიც მოჰყვა ალყას, 1576.]]უკანასკნელი შეტევა 7 სექტემბერს, სულეიმანის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო. ამ დროს, ასაფეთქებელი ნივთიერებებისდა წყალობით, ციხის კედლები მხოლოდ ნანგრევებადღა ქცეულიყო. თავდასხმა სისხამ დილით დაიწყო, მცირე იარაღებისა, ბერძნული ცეცხლისა და ქვემეხების თანხლებით: რობერტ ფრეიზერის თქმით, ციხეს სულ ცოტა 10000 ქვემეხის ტყვია მოხვდა. სულ მალე ციხე დაიწვა და გრაფთა ნასახლარებიც განადგურდა. ოსმალთა ლაშქარი ქალაქისკენ დაიძრა, სადაც დიდი აჟიოტაჟით შეიჭრა. მიუხედავად იმისა, რომ გამარჯვების ვინაობა უკვე გადაწყვეტილი იყო, ზრინი მიმართავდა თავის ჯარს, რომ მტერს ჰკვეთებოდნენ, მისივე თქმით: „ვინც კვდება - ღმერთთან იქნება. ვინც არ კვდება - მის სახელს პატივს სცემენ. ჯერ მე წავალ და რასაც ვაკეთებ, შენ გააკეთე. და ღმერთია ჩემი მოწმე – არასოდეს მიგატოვებთ, ჩემო ძმებო და რაინდებო!...“ ზრინიმ მაინც არ დაუშვა ოსმალთა საბოლოო ჩანაფიქრის 一 თურქების ციხეში შეღწევის 一 განხორციელება. როდესაც თურქები ვიწრო ხიდის გასწვრივ წინ მიიწევდნენ, დამცველებმა მოულოდნელად გააღეს კარიბჭე და გატეხილი რკინით დატვირთული დიდი ნაღმტყორცნები ისროლეს, რის შედეგადაც 600 თავდამსხმელი დაიღუპა. რაც შეეხება ზრინს, მას ჭრილობა მუშკეტის ტყივებით მიაყენეს და ბოლოს მშვილდ-ისრით განგმირეს. მისი სიკვდილის შემდეგ ჯარი ძირითადი ნაწილი იძულებული იყო ციხის დასაცავად უკან დახეულიყო. თურქებმა ციხე აიღეს და მცველთა უმეტესობა მოკლეს. რამდენიმე დატყვევებული მცველი დაუსხლტა იანიჩრებს. ზრინის ცხედარს თავი მოკვეთეს და ითვლება, რომ მისი თავი მეჰმედ ფაშამ ბუდას ფაშას , ან აწ უკვე ახალ ოსმალეთის სულთანს 一 სელიმს. მიუხედავად მრავალი წინააღმდეგობისა, ნიკოლა ზრინის თავი მაინც მისმა შვილმა ჩაიგდო ხელთ, რომელმაც საკუთარი მამის ცხედრის დაკრძალვა განიზრახა. ეს მოხდა ალყის წელსვე, სენკოვეჩის წმინდა ელენეს ტაძარში.
შედეგები
ციხის აღების შემდეგ მხარეებს შორის შეტაკებების შეწყვეტა განაპირობა ადრიანოპოლის ზავმა, რომელსაც ხელი 1568 წელს მოეწერა. სიგეტვარის ალყამ დროებით შეაჩერა ოსმალური კამპანიები ცენტრალურ ევროპაში, კერძოდ კი 1683 წლის ვენის ალყამდე. ზოგიერთი ისტორიკოსი თვლის, რომ ზრინმა, ციხის ალყის დამთავრებამდე ცოტა ხნით ადრე, ასაფეთქებელი ნივთიერებების გამოყენების ბრძანება გასცა. მას შემდეგ, რაც თურქებმა ციხე დაიკავეს, მარანი აფეთქდა და ასობით თურქის სიცოცხლე შეიწირა. მიუხედავად ამისა, ამას არცერთი ოსმალი მემატიანე არ ადასტურებს. შეიძლება ითქვას, რომ სიგეტვარის ოპერაციის შედეგად ოსმალეთს ერთგვარად გაეწელა ევროპის ცენტრისკენ შეტევის შესაძლებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები
ნინძა
thumb|ნინძა ნაცნობი სახით, [[კაცუსიკა ჰოკუსაის ნახატი]] ნინძა (忍者) ან შინობი (忍び) — საბრძოლო ხელოვნებაში დაოსტატებული ფარული აგენტი ან დაქირავებული ჯარისკაცი იაპონიაში. ნინძების ფუნქციები მოიცავდა შპიონაჟს, საბოტაჟს, ინფილტრაციას, და პოლიტიკურ მკვლელობებსა და ხელჩართულ, ღია ბრძოლებს ზოგიერთ სიტუაციაში. ნინძების ბრძოლის ხედვა შეპირისპირებული იყო სამურაების ბრძოლის მეთოდებთან, რომელთაც უმკაცრესი წესები ჰქონდათ. შინობი — ჯაშუშთა და დაქირავებულ ჯარისკაცთა სპეციალური, გაწვრთნილი ჯგუფები, სენგოკუს პერიოდში, XV საუკუნეში გამოჩნდა, თუმცა, შესაძლოა ნინძები ერთი საუკუნით ადრე, XIV საუკუნეშიც იყვნენ, და კიდევ უფრო ადრეც, XII საუკუნეში (ჰეიანისა ეპოქასა ან ადრეულ კამაკურას ეპოქაში).
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
გუმბერიძე
საკუთარი სახელი გუმბერიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
პალიასტომი
პალიასტომი — გამდინარე ტბა ოდიშ-გურიის დაბლობზე, ქალაქ ფოთთან. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ნაწილობრივ სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში (ხობის მუნიციპალიტეტი), ნაწილობრივ — გურიის მხარეში (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი). ზედაპირის ფართობი 18,2 კმ². აუზის ფართობი 547 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 3,2, საშუალო სიღრმე 2,6 მ. წყლის მოცულობა 52 მლნ. მ³. მდებარეობს ზღვის დონიდან — 0.3 მ-ზე დაბლა. საზრდოობს წვიმის წყლითა და შენაკადებით. ტბას ერთვის მდინარე ფიჩორი, გამოედინება მდინარე კაპარჭინა. მაღალი დონე იცის გაზაფხულზე, ზაფხულსა და შემოდგომაზე, დაბალი — ზამთარში. წყალი თბილია ივლის-აგვისტოში (25,1 °C), ცივია იანვარში (5,2 °C), ძლიერი ქარების გამო ტბაზე ხშირად ჰომოთერმიაა, ცივ ზამთარში გაძგიფულია და ჩნდება ყინულნაპირისი. იყენებენ ხე-ტყის დასაცურებლად, თევზჭერისთვის. ტბა შედის კოლხეთის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში, კოლხეთის ეროვნული პარკი ტურისტებს სთავაზობს სანაოსნო მარშრუტებს ტბის უკეთ გასაცნობად.
ეტიმოლოგია
გიორგი გამყრელიძის აზრით სიტყვა პალიასტომი შედგება ორი ბერძნული სიტყვისაგან "პალიას" (ძველი) და "სტომა" (ციხე-სიმაგრე). ე.ი. ძველი ციხე-სიმაგრე.
ლეგენდა პალიასტომის ტბის სახელწოდების შესახებ აღწერილი აქვს ეგნატე ნინოშვილს 1891 წლის მოთხრობაში „პალიასტომის ტბა“:
ისტორია
პალიასტომის ტბა XIX საუკუნემდე შედიოდა გურიის სამთავროში. გურიის მთავარი იღებდა პალიასტომში დაჭერილი თევზის ბაჟს. 1828 წელს, გურიის სამთავროს გაუქმებით ისარგებლა ოდიშის მთავარმა და დაეუფლა პალიასტომს. 1836 წელს საქართველოს მთავარმართებელმა გრიგოლ როზენმა პალიასტომი ოდიშის სამთავროს ტერიტორიად სცნო.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ტბები კატეგორია:გურიის მხარის ტბები
Kinder Surprise
მინი "Kinder Surprise" (კინდერ სიურპრიზი) — შოკოლადის კვერცხი, რომელიც შეიცავს კაპსულას სათამაშოთი. აწარმოებს იტალიური კომპანია "Ferrero" 1974 წლიდან, ნაწილია "Kinder"- ის ბრენდის. თავდაპირველად შეიქმნა მხოლოდ ბავშვებისთვის, როგორც იტალიური ტრადიციის - სააღდგომო კვერცხებში ბავშვებისთვის სათამაშოების დამალვის გაგრძელება. შემდგომში პოპულარული გახდა ზრდასრული ადამიანების შორისაც. გამოკითხვის შედეგად "Kinder Surprise" ყველაზე პოპულარულია რუსეთში, გერმანიაში და ბრიტანეთში. 1974 წლის შემდეგ მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 30 მილიარდზე მეტი შოკოლადის კვერცხი.
ისტორია
1966 წელს მიკელე ფერეროს - კომპანია "Ferrero"-ს მფლობელს - გაუჩნდა იდეა ისეთი შოკოლადის შექმნის, რომ ბავშვებს შეეძლოთ მასთან ერთად პატარა სიურპრიზიც მიეღოთ. იტალიაში არსებობდა აღდგომაზე ბავშვებისთვის კვერცხებში პატარა სათამაშოების ჩადების ტრადიცია და მას უნდოდა შოკოლადისთვის კვერცხის ფორმა მიეცა. ფერერომ იდეა თანამშრომლებს გაუზიარა, მაგრამ მათ იდეა არ მოეწონათ - კვერცხის ფორმის შოკოლადში სათამაშოს ჩადების ავტომატიზირება მოუხერხებელი იქნებოდა და კვერცხები, მათი აზრით, მხოლოდ აღდგომაზე გაიყიდებოდა. ფერეროს უნდოდა პროდუქტის რეკლამა რძის მაღალი შემცველობის სლოგანით, რადგან დედები შვილებისთვის ამას უპირატესობად ჩათვლიდნენ. კონცეპტის რეალიზაციისთვის მან მიმართა ვილიამ სალიჩეს, რომელიც დღეს კვერცხის ერთ-ერთ გამომგონებლად ითვლება.
პროდუქტმა დიდი წარმატება იქონია, დღეისთვის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდულია 30 მილიარდი კვერცხი და გამოყენებული იუო 12 ათასამდე სათამაშო.
აღწერა
"Kinder Surprise" წარმოადგენს რძიანი შოკოლადის შიგნიდან ცარიელ კვერცხს, რომლის შიგნით მოთავსებულია კცერცხის ცილის მსგავსად ნარინჯისფერი ან მოყვითალო ფერის კაფსულა სათამაშოთი ან სათამაშოს დეტალებით. სათამაშოები ჩვეულებრივად კოლექციებით იყიდება, ბევრი კომპანია ასე აწარმოებს საკუთარი ფილმების, მულტსერიალების და სათამაშოების რეკლამას. წლიურად მზადდება ასამდე ახალი სათამაშო. იყიდება თხელ შეფუთვაში და იხსნება შუახე. შიგნიდან დაფარულია ტკბილი რძის კრემის ფენით. ქვეყნებში ცხელი კლიმატით იყიდება უფრო მკვრივი კვერცხი "Kinder Joy"-ის სახელით, რომელიც უფრო ძნელად დნება.
საფრთხე ჯანმრთელობისთვის
კვერცხში მოთავსებული სათამაშოს ან მისი დეტალის გადაყლაპვის შედეგად ბავშვის დაღუპვის რამდენიმე შემთხვევაა ცნობილი. დიდ ბრიტანეთში სამი ოჯახი დაღუპული შვილებით მოითხოვდა "Kinder Surprise"-ის ევროკავშირში აკრძალვას. საკითხი განხილული იყო, მაგრამ პროდუქტი არ აიკრძალა, რადგან "მცირე ზომის სათამაშოები ან სათამაშოების დეტალი ძალიან ბევრია, და თუ აიკრძალება ყველაფერი, რაც ბავშვმა შეიძლება გადაყლაპოს, მაშინ ბაზარი დაცარიელდება". შეერთებულ შტატებში იყიდება მხოლოდ უსათამაშო კვერცხები, რადგან უსული საგნის შემცველი საკვების გაყიდვა აკრძალულია. კვერცხის შემოტანისთვის მოქმედებს ჯარიმა - 2500$ ერთ კვერცხზე. კვერცხი 2016 წელს ასევე ჩილეში აკრძალეს საკვებთან დაკავშირებით ახალი კანონების შემოღების შედეგად.
შეფუთვაზე მითითებულია, რომ სამ წელზე უმცროსი ბავშვისთვის პროდუქტის მიცემა არ არის რეკომენდებული და პატარა ბავშვების მშობლებმა მოხმარებისას მათ თვალყური უნდა ადევნონ. უსაფრთხოების მიზნით კვერცხებზე სპეციალურად გამოყოფილია ნახევრების დაყოფა და ცარიელ კვერცხში კაფსულები თავისუფლად მოძრაობენ, რომ ბავშვი მიხვდეს, რომ შიგნით რაღაცა დევს.
Aoteadrillia bulbacea
Aoteadrillia bulbacea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
459
თარიღი უცნობია
*
ჯონათან სვიფტი
ჯონათან სვიფტი (Jonathan Swift; დ. 30 ნოემბერი 1667 – გ. 19 ოქტომბერი 1745) — ირლანდიელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. იგი უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ფანტასტიკური ტეტრალოგიის „გულივერის თავგადასავლების“ ავტორი. მასში სვიფტი სატირული მეთოდებით დასცინის ადამიანსა და საზოგადოებაში გამეფებულ მანკებს. მწერალი აგრეთვე აქტიურად იცავდა ირლანდიის მოქალაქეთა უფლებებს და მათი მხრიდან დიდი პატივისცემა დაიმსახურა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1667 კატეგორია:გარდაცვლილი 1745 კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი პოეტები კატეგორია:ირლანდიელი პოეტები
კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება (1724)
კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულება, რუსეთ-ოსმალეთის ხელშეკრულება, სპარსეთის დანაწილების ხელშეკრულება – 1724 წლის 12 (23) ივნისს ოსმალეთის იმპერიასა და რუსეთს შორის დადებული გარიგება, რომლის მიხედვით ამ ორმა სახელმწიფომ გაიყო სპარსეთის მიერ დაპყრობილი კავკასიური მიწები.
რუსები და ოსმალები ერთმანეთს ეცილებოდნენ დასუსტებული სპარსეთის მიწების მიტაცებაში და განჯის ოკუპირების გამო ომის პირას იყვნენ. საფრანგეთის ჩარევითა და შუამდგომლობით ამ ორმა მთავრობამ 1724 წლის 12 ივნისს ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვით მათ ერთმანეთს შორის სპარსეთის დიდი ნაწილი გაიყვეს. ამგვარად მდინარე მტკვრისა და არაქსის აღმოსავლეთით მდებარე ტერიტორიები რუსეთის მფლობელობაში გადავიდა, ხოლო დასავლეთით (ერევნისა და თბილისის ჩათვლით) ოსმალეთისაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ალი (გაზეთი)
„ალი“ — ქართული სოციალურ-დემოკრატიული მიმართულების ყოველდღიური პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა 1908 წელს (2/XI—30/XII) თბილისში. გამოვიდა 46 ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — ბ. ა. ქოსაშვილი (სტამბა „სორაპანი“). გამოდიოდა დახურული „იმედი“-ს ნაცვლად. დაიხურა თბილისის ადმინისტრაციის განკარგულებით.
გაბადაძე
საკუთარი სახელი გაბადაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ალი (გაზეთი)
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ფრანჩესკო ანტონიო ვალოტი
ფრანჩესკო ანტონიო ვალოტი (დ. 11 ივნისი, 1697 — გ. 10 იანვარი, 1780) — იტალიელი კომპოზიტორი, მუსიკის თეორისტი და ორგანისტი.
სიცოცხლე
დაიბადა ვერჩელიში. სწავლობდა გ. ა. ბისონთან, წმ. ეუსებიუსის ეკლესიაში. 1720 წელს გახდა ამ ეკლესიის მღვდელი. 1722 წელს გახდა წმ. ანტონიოს ეკლესიის ორგანისტი პადუაში, 1730 წელს აქ მიიღო მაესტროს ტიტული, რომელიც შეინარჩუნა 50 წლის განმავლობაში. აქ გაიცნო კომპოზიტორი და მუსიკის თეორისტი ჯუზეპე ტარტინი. ვალოტი გარდაიცვალა პადუაში, 1780 წლის 10 იანვარს.
შემოქმედება
ასევე დაწერა 43 საეკლესიო მუსიკა და ინტროიტი 5 ხმისთვის.
დიდი ნევკა
დიდი ნევკა (Большая Невка) — მდინარე რუსეთში, ლენინგრადის ოლქის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. ნევის დელტის მარჯვენა განშტოება. სათავეს იღებს ლიტეინის ხიდიდან და უერთდება ნევის ყურეს. სიგრძე — 8,5 კმ, სიგანე — 50-360 მ, სიღრმე — 8,5 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მდინარეები
ხაკანატი
ხაკანატი — სახელმწიფო, რომლის სათავეში იდგა ხაკანი. ამ ტიტულს IV-XIII საუკუნეებში თურქულ-მონღოლური ტომების მიერ შექმნილი იმპერიების მბრძანებლები ატარებდნენ. ამ სიტყვიდან მომდინარეობს სინონიმური ტერმინები „ყაენი“ და „ხანი“.
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ჯულიარდის სკოლა
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 20em; text-align: right; font-size: 0.86em; font-family: lucida grande, sans-serif; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> ჯულიარდის ლოგო
ჯულიარდის სკოლა — საშემსრულებლო ხელოვნების კონსერვატორია ნიუ-იორკში, რომელიც ცნობილია მის სახელგანთქმულ კურსდამთავრებულთა რაოდენობით. ამჟამად მდებარეობს ლინკოლნის ცენტრში და მასში 700-მდე საბაკალავრო და მაგისტრანტი სტუდენტი სწავლობს მუსიკას, ცეკვის ხელოვნებასა და დრამას. ჯულიარდი ამერიკის ერთ-ერთი წამყვანი სამუსიკო კონსერვატორია და დრამატული სკოლაა.
სკოლა დაფუძნდა 1905 წელს, როგორც სამუსიკო ხელოვნების ინსტიტუტი და მდებარეობდა მე-5 ავენიუსა და მე-12 ქუჩის გადაკვეთაზე. პირველ წელს ინსტიტუტში 500 სტუდენტი ჩაირიცხა. 1910 წელს იგი კლერმონტის ავენიუზე გადავიდა. 1920 წელს შეიქმნა ჯულიარდის ფონდი ტექსტილის მაგნატის აუგუსტუს ჯულიარდის პატივსაცემად, რომელმაც აშშ-ში მუსიკის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი თანხა უანდერძა ფონდს. დაფუძნდა რა 1924 წელს, ფონდის ჯულიარდის უმაღლესი სკოლა შეუერთდა სამუსიკო ხელოვნების ინსტიტუტს ორი წლით გვიან. 1946 წელს გაერთიანებულ სკოლებს ჯულიარდის სამუსიკო სკოლა დაერქვა. სკოლის პრეზიდენტი ამ დროისთვის უილიამ შუმანი იყო, რომელიც ასევე მუსიკისთვის პულიცერის პრიზის პირველი მფლობელი გახდა.
სკოლა თანდათან გაიზარდა და მუსიკასთან ერთად ცეკვის, შემდეგ კი დრამის განყოფილებები გაიხსნა და 1969 წლიდან, ლინკოლნის ცენტრში გადასვლიდან მას ამჟამინდელი სახელი ჰქვია. 2001 წელს სკოლაში დაფუძნდა ჯაზის შესრულების მოსამზადებელი პროგრამა.
მიხეილ ბუხაიძე
მიხეილ ისიდორეს ძე ბუხაიძე (დ. 26 აგვისტო, 1905, სოფ. ჭოგნარი, ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 26 აგვისტო, 1942, სოფ. პრავოურვანსკი, ყაბარდო-ბალყარეთი, რუსეთი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა არმიის კაპიტანი.
ჯულიარდის სკოლა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის სამუსიკო სკოლები კატეგორია:აშშ-ის უმაღლესი სასწავლებლები კატეგორია:ნიუ-იორკი
მიხეილ ბუხაიძე
II მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა 392-ე ქართულ მსროლელ დივიზიაში, მეთაურობდა ბატალიონს კავკასიისათვის ბრძოლაში. 1942 წლის აგვისტოში სასიკვდილოდ დაიჭრა სოფ. პრავოურვანსკის მიდამოებში (მაისკის რაიონი, ყაბარდო-ბალყარეთი) გერმანიის ჯარების წინააღმდეგ თავისი ბატალიონის კონტრიერიშის ხელმძღვანელობისას. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. პოეტმა ირაკლი აბაშიძემ მას მიუძღვნა ცნობილი ლექსი „კაპიტანი ბუხაიძე“, რომლის საფუძველზეც შეიქმნა სიმღერა (კომპოზიტორი ოთარ თაქთაქიშვილი). ბუხაიძის სახელი მინიჭებული აქვს ქუჩას თბილისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
Do What U Like
„Do What U Like“ — ჯგუფ Take That-ის სადებიუტო სინგლი, ალბომიდან Take That & Party. იგი გამოიცა 1991 წელს. იგი იყო ერთად-ერთი სიმღერა, რომელიც არ იქნა შეტანილი ჯგუფის ჰიტების კრებულში Never Forget - The Ultimate Collection (2005). სიმღერა მოხვდა ბრიტანული ჩარტის 82-ე პოზიციაზე.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფის წევრები თითქმის შიშვლები დარბიან. კლიპი დაბალბიუჯეტიანი იყო და დღემდე ხშირად ხვდება ყველა დროის ცუდი ვიდეორგოლების აღლუმებში. ვიდეო ასევე არ იქნა შეტანილი კრებულში Never Forget - The Ultimate Collection (2005).
ბიჰევიორიზმი
ბიჰევიორიზმი (ინგ. Behaviorism, სიტყვასიტყვით ქცევათმეცნიერება) — წარმოადგენს ამერიკული პრაგმატული ფსიქოლოგიის ერთ-ერთ მიმართულებას, რომელიც ფსიქიკას განიხილავს მხოლოდ როგორც ქცევითი გამოვლინებების, რეაქციების ერთობლიობას გარე ზემოქმედებაზე - სტიმულირებაზე.
ბიჰევიორიზმი წარმოიქმნა 1913 წელს ჯონ უოტსონის (1878-1958) დეკლარაციების წყალობით, რომელიც გადმოცემული იყო მის სტატიაში „ფსიქოლოგია ბიჰევიორისტის თვალსაზრისით“ გამოიყენეს რა პავლოვის მოძღვრება და ედუარდ ლი თორნდაიკის მიერ განხორციელებული ცხოველების ქცევის კვლევა, ბიჰევიორისტები ვარაუდობენ, რომ დასწავლის და გამოცდილების შეძენის კანონები ადამიანებსა და ცხოველებში ერთნაირია. გამორიცხეს რა ინსტინქტები თავიანთი ინტერესების სფეროდან, ბიჰევიორისტები დაინტერესდნენ მხოლოდ ქცევითი ჩვევების გამომუშავების კანონზომიერებებით.
20-იან წლებში ბიჰევიორიზმი დაიყო რიგ მიმართულებებად, ხოლო 30-იან წლებში გაჩნდა ნეობიჰევიორიზმი. მან შესწორება შეიტანა თავდაპირველ ბიჰევიორიზმში, აღიარა შუალედური რგოლი სტიმულსა და რეაქციას შორის, შემოიღო რა ცნება „შუალედური ცვლადები“, რომელთაც განეკუთვნა ქცევის მოტივები, მიზნები და სხვა „შინაგანი“ კომპონენტები.
ბიჰევიორიზმში შემუშავებული ჩვევების ფორმირების კვლევის მეთოდიკები ფართოდ გამოიყენება ქცევის ფსიქოლოგიაში.
ბიჰევიორიზმის ფილოსოფიურ წანამძღვრები
კლასიკური ბიჰევიორიზმის ფილოსოფიურ წანამძღვრებს პოზიტივიზმი და პრაგამატიმზი წარმოადგენს. პოზიტივიზმი მოითხოვს მეცნიერებიდან გამოირიცხოს ყველაფერი რაც არაა უშუალოდ დაკვირვებადი. ის ბიჰევიორისტული მოძღვერების საფუძვლად მდებარე პირველ მოსაზრებაში აისახა. პრაგმატიზმი ნებისმიერი საკითხის პრაქტიკული, გამოყენებადი ასპექტების ძიებაში და ხაზგასმაში ვლინდება. ის ბიჰევიორისტული მოძღვრების საფუძვლად მდებარე მეორე მოსარებაში აისახა.
დახასიათება
ბიჰევიორიზმი ინგლისური სიტყვიდან behaviour მოდის და ქცევას ნიშნავს. ქცევა არის ფსიქიკური პროცესების გავლენით გამოხატული საერთო აქტიურობა, რომელიც ხორციელდება ჩონჩხის კუნთების მოქმედებით და რომელსაც არეგულირებს ნერვული და ენდოკრინული სისტემა. ქცევა ერთი მხრივ არის ფიზიოლოგიურ პროცესთა გამოხატულება: პოზა, მიმიკა, ინტონაცია, გაწითლება, კანკალი, სუნთქვის სიხშირის ცვლილება... მეორე - სხვადასხვა მოძრაობები, ჟესტები, მისალმება, თავის დახრა, მუშტის ბრახუნი... მესამე - რთული ქცევითი აქტის გამოვლენა რაიმე მიზნის განსახორციელებლად
პირველი მოსაზრება
პირველი - ფსიქოლოგიამ უნდა შეისწავლოს ადამიანის ქცევა. ის რაც ობიექტურად გვეძლევა, რაც დაკვირვებადია. ამ თვალსაზრისით ის ინტროსპექციურ მოძღვრებას უპირისპირდება.
სტიმული რეაქცია
უოტსონმა შეიმუშავა ფორმულა S-R. S (სტიმული) - ორგანიზმზე მოქმედი გამღიზიანებელი; ტალღების სხვადასხვა სიგრძის სინათლის სხივები, განსხვავებული სიხშირისა და ამპლიტუდის აკუსტიკური ტალღები, ყნოსვის ორგანოებზე მოქმედი ნივთიერების უმცირესი ნაწილაკები... ასევე კუნთების შეკუმშვა, ჯირკვლების სეკრეცია და სხვა ორგანული პროცესები.
ვოტსონმა პირველმა შემოიღო ტერმინი რეაქცია ფსიქოლოგიაში და ქცევა ახსნა, როგორც რეაქციათა სისტემა, რომელსაც საფუძვლად უდევს გარემოს კონკრეტული ფაქტორი - სტიმული. ვოტსონი უშვებს თანდაყოლილი და შეძენილი, ექსპლიციტური და იმპლიციტური რეაქციების არსებობას. ის რეაქციების ოთხ კლასს გამოყოფს
1. ექსპლიციტური - შეძენილი  - სამოძრაო ჩვევები, როგორიცაა ცეკვა, ჩოგბურთის თამაში, ჩაცმა...
2. იმპლიციტური - შეძენილი  - შინაგანი მეტყველება ანუ აზროვნება. ვოტსონის აზრით იმპლიციტურმა რეაცქიებმა უნდა შეცვალოს ის, რასაც ინტროსპექციული ფსიქოლოგია აზრს, ხატს, იდეას, წარმოდგენას უწოდებს. აზროვნება იმპლიციტური რეაქციის ტიპური ნიმუშია.ის უნდა აღიწეროს არა წარმოდგენებისა და აზრების, არამედ მოტორული რეაქციების ტერმინებით.
3. ექსპლიციტური - თანდაყოლილი  - უპირობო რეფლექსები, როგორიცაა ცხვირის ცემინება, თვალის ხამხამი, გამოყოფა...
ბიჰევიორიზმი მიუთოთებს, რომ ბავშვი თანდაყოლილი, მარტივი რეაქციების შეზღუდული რაოდენობით იბადება და გარემოს მიზანმიმართული შეცვლით შესაძლებელია, მისი ფორმირების პროცესის სურვილისამებრ წარმართვა. თანდაყოლილი მხოლოდ მარტივი, უპირობო რეფლექსები. არ არსებობს რთული, თანდაყოლილი რეაქციები მათ ვოტსონი ინსტინქტებს უწოდებს. ყველა რთული ქცევა შეძენილია. თანდაყოლილ ქცევებთან ანუ ინსტინქტებთან ერთად უგულებელყოფილია სპეციალური თანდაყოლილი ნიჭი (მუსიკალური, მხატვრული და სხვა). ქცევა დასწავლის შედეგია: „დასწავლისთვის საკმარისია სტიმულია და რეაქციის თანხვედრა, მოსაზღვრეობა და ერთდროულობა“ (ჯ. უოტსონი).
უოტსონმა S და R-ს ქცევის ერთულები უწოდა და ჩამოაყალიბა 3 საკითხი, რომელიც ფსიქოლოგიუმ უნდა გადაჭრას:
'''1. დადგინდეს და აღიწეროს რეაქციათა ტიპები. '''
2. შესწავლილ იქნეს რეაქციათა ფორმირების პროცესი
S-R ფორმულაში არ არის ადგილი ცნობიერების, განცდის, კოგნიციისთვის. ბიჰევიორისტებმა ცნობიერება განდევნეს ფსიქოლოგიოის შესწავლის სფეროდან. „ცნობიერების მდგომეროებები ე.წ. სპირიტიულიზმის ფენომენი არ არის ობიექტურად განსაზრვრადი და ამ მიზეზით ვერასოდეს გახდება მონაცემი მეცნიერებისთვის“ (ჯ. უოტსონი).
ბიჰევიორიზმის მიზანს ორი პრობლემის გადაჭრა წარმოადგენს. პირველი - სტიმულის მიხედვით პროგნოზირებულ იქნეს ადამიანის ქცევა ანუ რეაქცია.
მეორე - რეაქციის მიხედვით დადგინდეს მისი გამომწვევი სტიმული.
მეორე მოსაზრება
მეორე მოსაზრების თანახმად ფსიქოლოგია პრაქტიკულ საკითხთა შემსწავლელ მეცნიერებად უნდა იქცეს და ის საკითხები, რომელთაც ფსიქოლოგები შეისწავლიან, არა მარტო მათი მეცნიერული ცნობისმოყვარეობის, არამედ საზოგადოების კეთილდღეობის უზრუნველყოფას და მდგომერობის გაუმჯობესებას უნდა ემსახურებოდეს.
მესამე მოსაზრება
მესამე მოსაზრების თანახმად ფსიქოლოგიას უნდა იყოს საბუნებისმეტყველო დისციპლინა. კვლევები ობიექტურ, მეცნიერულ მეთოდებს უნდა ემყარებოდეს. ბიჰევიორისტები კველვებს ცხოველებზე (ვირთხებზე...) ატარებდნენ. ცხოველებს სუფთა არსებებად მიიჩნევდნენ, რადგან მათ ქცევაზე ცნობიერება არ ახდენდა გავლენას. ცდის შედეგები კი თავისუფლად გადაჰქონდათ ადამიანებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსიქოლოგია კატეგორია:ბიჰევიორიზმი
პიტიახში
პიტიახში — სახელმწიფოს ერთ-ერთი უმაღლესი მოხელე ადრინდელ სასანიანთა ირანში, ქართლის სამეფოსა (იბერია) და სომხეთში.
ეტიმოლოგია
პიტიახში (bitaxš) სპარსული წარმოშობის სიტყვაა, მაგრამ დღემდე ამ ტერმინის, არც მისი სომხური ფორმის (bdeašx) და არა ქართული „პიტიახშის“ ეტიმოლოგია და მის მიერ აღნიშნული სახელოს ფუნქციები საბოლოოდ დადგენილი არ არის.
დიმიტრი ბაქრაძის სიტყვებით:
ყველაზე ადრინდელი სპარსული წარწერების მიხედვით (262 შაპურ I-ის ტრილინგვა და ნარსის პაიკულის ბილინგვა), პიტიახშის ერთ-ერთი პირველი ადგილი ეკავა ირანის სამეფო კარის დიდმოხელეებს შორის. ზოგიერთი მკვლევარი ფიქრობს, რომ პიტიახში იყო მეფისნაცვალი, ხოლო ზოგი მას პროვინციის მმართველად მიიჩნევს. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“, მაგარლითად, „პიტიახშის“ ტირულით მოიხსენიებს შაჰის მიერ IV საუკუნის ქართლის გამგებლად გამოგზავნილ ირანელ მმართველს.
სომხური წყაროების მიხედვით, ბდეშხი სანაპირო ოლქის მმართველი იყო. ზოგი მეცნიერის აზრით, სომხეთში ოთხი სადეშხო იყო, მაგრამ უფრო სარწმუნო ჩანს ცნობები მხოლოდ აღძნიქისა და გუგარქის ბდეშხების შესახებ.
არმაზისხევის სამაროვანის გათხრების შედეგად გამოცლინებულ ბერძნულ-არამეულ წარწერებში (ახ. წ. I–III სს.) მოხსენიებული არიან ქართლის პიტიახშები  შარაგესი, ბერსუმა, ასპარუგი, ჯავახი,  პუბლიკიოს აგრიპა. აღსანიშნავია, რომ ბილინგვის არამეულ წარწერაში აგრიპა ფარსმან მეფის ეზოსმოძღვრად არის მოხსენიებული, ხოლო ბერძნული ტექსტში პიტიახშად.
სიმონ ჯანაშიას აზრით, რასაც სხვა მკვლევარებიც იზიარებენ, აღნიშნულ წარწერებში „პიტიახში“ ქართული „ერისთავის“ აღსანიშნავად უნდა იყოს გამოყენებული. ამ მოსაზრებით, „პიტიახშები“ ანუ „ერისთავები“ არიან ცალკეული პროვინციის გამგებლები. გიორგი მელიქიშვილის აზრით, ტერმინი „პიტიახში“, ჩანს, ქართლში „ერისთავის“ პარალელურად იხმარებოდა სამხედრო-სამოხელეო არისტოკრატიის უმაღლესი ფენის წარმომადგენელტა აღსანიშნავად. გამოთქმულია აგრეთვე მოსაზრება, რომ „პიტიახში“ (რომელიც ჯერ კიდევ აქემენიდთა ხანაში უნდა შემოსულიყო ირანიდან) ქართლში ეწოდებოდა მთავარსარდალსა და უმაღლეს მსაჯულს, რომელიც სტრაბონის აღწერილობაში მეფის შემდგომ მეორე პირად არის მოხსენიებული. ქართული წყაროების მიხედვით, ამ მოხელეს „სპასპეტი“ (შიდა ქართლის ერისთავი და ამასთან ყველა ერისთავთა მთავარი) ეწოდება.
V-VII საუკუნეებში პიტიახშობა მხოლოდ საპატიოო ტიტულია და მას რეალური შინაარსი არ ჰქონდა.
სქოლიო
კატეგორია:წოდებები კატეგორია:სასანიანთა დინასტია
ჯემა ჩანი
ჯემა ჩანი (Gemma Chan; დ. 29 ნოემბერი, 1982) — ინგლისელი მსახიობი. დაიბადა ლონდონში და გაიზარდა კენტის საგრაფოში. ჩანი სწავლობდა გოგონების „ნიუსტედ ვუდის სკოლაში“. სანამ სამსახიობო კარიერას აირჩევდა, სამართალი ისწავლა ოქსფორდის ვორესტერის კოლეჯში, შემდეგ ჩაირიცხა „ლონდონის დრამატულ ცენტრში“. მოგვიანებით, ჯემამ ტელევიზიაშიი სხვადასხვა მეორეხარისხოვანი როლები მოირგო, მათ შორის არის: Doctor Who, შერლოკი, Call Diary of Call Girl, ახალი ხორცი, ბედლამი და ნამდვილი სიყვარული. იგი ასევე გამოჩნდა დამოუკიდებელ ფილმებში: გამოცდა (2009), წყალქვეშა ნავი (2010) და Belles Familles (2015). ჯემამ ითამაშა სპექტაკლში, Yellow Face, სპექტაკლი დაიდგა „პარკის თეატრში“, ასევე ითამაშა სპექტაკლში, ჩვენი აიაქსი, რომელიც დაიდგა Southwark Playhouse- ში.
ჩანს მინორული როლები ჰქონდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: ჯეკ რაიანი: ჩრდილოვანი რეკრუტი (2014), ''ჯადოსნური ცხოველები. სად ვიპოვოთ ისინი (2016) და ტრანსფორმერები: უკანასკნელი რაინდი'' (2017). მან მონაწილეობა მიიღო, სამეცნიერო-ფანტასტიკურ სერიალში ადამიანები (2015-2018). ჩანმა ფართო აღიარება მოიპოვა ასტრიდ ლეონგ-თეოს განსახიერებით ჯონ ჩუს რომანტიკულ კომედიაში შეშლილი მდიდარი აზიელები (2018), აღნიშნულმა როლმა კარგი შეფასებები დაიმსახურა. ჯემამ ჰადვიკის ბესის როლი ითამაშა ისტორიულ დრამაში შოტლანდიის მერი დედოფალი (2018) და შეუერთდა მარველის კინოსამყაროს მინი-ერვას როლით, ფილმში, კაპიტანი მარველი (2019). აპირებს მარველის ფილმში, მარადისობა-ში (2021) სერსის როლით მონაწილეობის მიღებას, ასევე ითამაშებს ანტაგონისტის როლს, დისნეის ანიმაციურ ფილმში რაია და უკანასკნელი დრაკონი (2021).
ადრეული ცხოვრება
ჯემა ჩანი დაიბადა გაი-ს საავადმყოფოში, ლონდონში, ინგლისში. მისი მამა იყო ინჟინერი, რომელიც ჰონგ-კონგში გაიზარდა, დედა კი შოტლანდიაში, გრინოკში გაიზარდა მას შემდეგ, რაც მისი მშობლები ჩინეთიდან შოტლანდიაში გადასახლდნენ. არის ბრიტანელი აზიელი.
ჯემა გაიზარდა სევენოუქსის მახლობლად, კენტში. სწავლობდა ნიუსტედ ვუდის გოგონების სკოლაში, რომელიც მდებარეობს ორპინგტონში, ლონდონში. იურისპრუდენციის შესწავლა დაიწყო ოქსფორდის ვორესტერის კოლეჯში. სწავლის დამთავრების შემდეგ შესთავაზეს ერთ-ერთ სასამართლო ფირმასთან მუშაობა, თუმცა მან სამსახიობო კარიერის დაწყებისათვის, სწავლა გააგრძელა  ლონდონის დრამატულ ცენტრში . იგი ბრიტანეთის კინოპროდიუსერმა დემიან ჯონსმა აღმოაჩინა და ხელშეკრულება გააფორმა ტალანტის აგენტთან, ნიკ ვან გელდერთან.
კარიერა
მარჯვნივ|მინი|255x255პქ| ჩანი [[2013 წლის BAFTA დაჯილდოებაზე]] ჩანის დებიუტი შედგა საშინელებათა არხის 2006 წლის მინისერიაში, როდესაც ბოროტი ზარებია. მონაწილეობდა რეალითი სერიალის Project Catwalk პირველი სერიაში. ჩანის სასცენო დებიუტი შედგა ბერტოლტ ბრეხტის ბოლო სპექტაკლში, ტურანდოტ-ში, სპექტაკლი დაიდგა ლონდონში, 2008 წელს, ჰემპსტედის თეატრში. ამის შემდეგ, 2009 წლის შემოდგომაზე მსახიობი გამოჩნდა BBC-ს ტელესერიალში, Doctor Who-ს ეპიზოდში, სახელწოდებით მარსის წყლები, ამ ეპიზოდში მან ითამაშა გეოლოგის, მია ბენეტის როლი. მოგვიანებით, ამ ეპიზოდში შესრულებული როლისთვის, მოიგო ჰიუგოს პრემია. იმავე წელს, ჯემამ ითამაშა ფილმში „გამოცდა“ (2009), რომლის პრემიერაც შედგა ედინბურგის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. შემდეგ წელს ჩანი გამოჩნდა Channel 4-ის სერიალში, IT Crowd და BBC- ის შერლოკში. ამის შემდეგ გადაიღეს ფილმებში: Pimp , (2010) და შანხაი (2010), რომელიც კრიტიკოსებმა მოიწონეს, ხოლო ფილმის, წყალქვეშა ნავის პრემიერა ტორონტოს 35-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე დადებითად შეფასდა. ჩანი შეირჩა ბილი პიპერსის როლზე, სერიალში, ზარის გოგონას საიდუმლო დღიურის ფინალურ სერიაში. სერიალი გავიდა ITV2-ზე 2011 წელს.
იმავე წელს, ის გამოჩნდა Channel 4-ის სატელევიზიო სერიალში, ახალი ხორცი. როგორც ადამიანის უფლებების მხარდამჭერმა, მან ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 60 წლისთავის აღსანიშნავად, Amnesty International-თვის ითამაშა ერთ-ერთ ფილმში. 2012 წელს ჩანი იყო Sky Living–ის ზებუნებრივი დრამის ბედლამის ქასთის წევრი, სადაც მან განასახიერა კირა, იმპულსური და თავისუფალი სულის მქონე ქალი. ის ასევე გამოჩნდა სერიალში, ნამდვილი სიყვარული, სერიალი წარმოებულია BBC One- ის მიერ. 2013 წლის ივნისში, ჩანმა ითამაშა ამერიკელი დრამატურგის დევიდ ჰენრი ჰვანგის პიესაში, ყვითელი სახე, აღნიშნული სპექტაკლი ლონდონში, პარკის თეატრში დაიდგა. სპექტაკლის თამაშის დროს, ჯემამ ისაუბრა იმ პრობლემებზე რისი დაძლევაც მისი რასის გამო მოუხდა.
პირადი ცხოვრება
ჯემა ჩანს სასიყვარულო ურთიერთობა კომიკოსთან ჯეკ უაითელთან 2011 წლიდან 2016 წლამდე ჰქონდა. 2018 წელს ცნობილი გახდა, რომ ჩანი ურთიერთობაში იყო დომინიკ კუპერთან.
ჩანი UNICEF-ს 2015 წლიდან უჭერს მხარს, 2019 წელს ორგანიზაციასთან ერთად გაემგზავრა იამაიკაში. მან 2019 წელს, საქველმოქმედო ფონდებისთვის, მონაწილეობა მიიღო Soccer Aid-ში. ასევე 2020 წელს, მონაწილეობა მიიღო ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებში. ხოლო 2021 წელს დაინიშნა გაეროს ბავშვთა ფონდის ელჩად.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქალი ტელემსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობი ქალები
Aoteadrillia chordata
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011 ჯგუფი A
A ჯგუფში მატჩები გაიმართა 2011 წლის 9 სექტემბრიდან - 2 ოქტომბრის ჩათვლით. ამ ჯგუფში ასპარეზობდა ხუთი ეროვნული ნაკრები, ესენია:ახალი ზელანდია, საფრანგეთი, კანადა, იაპონია და ტონგა.
ყველა დრო მითითებულია თბილისის დროით.
ახალი ზელანდია - კანადა
{| width=100% style="font-size: 90%" მატჩის საუკეთესო მოთამაშე:
Jerome Kaino 🇳🇿
გვერდითი მსაჯები:
460
თარიღი უცნობია
*
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011 ჯგუფი A
ახალი ზელანდია - კანადა
კარლო დამასკო 🇮🇹
მეტ გოდარდი 🇦🇺
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფი A
ტაბაწყური
ტაბაწყური, ტაბისყური — ტბა საქართველოში, ბორჯომისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს სამსრის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქცია-ხრამის აუზში, ზღვის დონიდან 1991 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 14,2 კმ², წყალშემკრები აუზის ფართობი 83,1 კმ², საშუალო სიღრმე 15,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 40,2 მ, წყლის მოცულობა 221 მლნ. მ³.
ტაბაწყური საქართველოში ზედაპირის ფართობით მე-4, ხოლო წყლის მოცულობით უდიდესი ტბაა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ტბის მინიმალური დონე ძირითადად შეინიშნება იანვარ–მარტში. ყველაზე დაბალი საშუალოთვიური დონეა თებერვალში. გაყინულია დეკემბრის ბოლოდან მარტის ბოლომდე. გამდინარეა მიწისქვეშა გზით.
ტაბაწყურის ტბის წყალშემკრები აუზი განლაგებულია სამსრის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში და ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია ვულკანური მთებით. ქვაბული ჩრდილო-აღმოსავლეთით გრძელდება მწვერვალების — თავკვეთილისა და შავნაბადას შორის მდებარე ხეობისმაგვარ ჩადაბლებაში, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით მოლითის უბით ებმის ამავე სახელწოდების სინკლინურ დეპრესიას. აუზის ჰიდროგრაფიული ქსელი სუსტადაა განვითარებული, რაც მისი გეოლოგიური აგებულებითაა განპირობებული. ერთვის მხოლოდ ორი მუდმივი შენაკადი: ერთი ჩრდილოეთიდან, ხოლო მეორე დასავლეთიდან. იერთებს აგრეთვე რამდენიმე დროებით ნაკადსაც.
ტბას აქვს სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმული ოთხკუთხედის ფორმა. სანაპირო ხაზი შეჭრილ-შემოჭრილია, განსაკუთრებით სამხრეთ-დასავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ბევრია ყურე, არის კუნძულები. ტბის ნაპირები ძირითადად მაღალია და ციცაბო. ტბის ქვაბულის წყალქვეშა კალთები ყველგან ციცაბოა. ქვაბული წარმოქმნილია ლავური ნაკადების შეგუბების შედეგად. ტაბაწყურის გენეზისი ვულკანურ-ტექტონიკურია.
ტბის წყლის ზედაპირული ფენის მაქსიმალური საშუალოთვიური ტემპერატურა შეინიშნება აგვისტოში და უდრის 15.3 °C-ს. მაქსიმალური საშუალო დღე-ღამური ტემპერატურა 24.5 °C-ია.
დამახასიათებელია სუსტი მინერალიზაცია, რაც განპირობებულია ქვაბულის ამგები ვულკანური ქანების რთული წარეცხილობითა და მისი საზრდოობის ხასიათით. საერთო მინერალიზაცია შეადგენს 50–70 მგ/ლ. ტბის წყალი გამოირჩევა ჟანგბადის კარგი თვისებებით.
წყალი მტკნარია, მდიდარია თევზით. მოიპოვება კალმახი, ჩვეულებრივი წვერა, კობრი, ევროპული ჭაფალა, ლადოგური სიგი, რიპუსი და სხვა. თევზის სარეწად ტბის ნაპირზე აშენებულია პატარა ნავსაყუდელი და ქარხანა-საამქრო. ტბის გარშემო გაშენებულია სოფლები ტაბაწყური და მოლითი. გარშემორტყმულია ქცია-ტაბაწყურის აღკვეთილით.
ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, ტაბაწყური ხელოვნურად შექმნილი წყალსატევი უნდა იყოს:
ტაბაწყურის ტბის წარმოქმნის შესახებ არსებობს ქართული მითი.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტი
ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტი (Northwestern University) — კერძო, არასექტარული უნივერსიტეტია ჩიკაგოს გარეუბანში, ილინოისი. უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი 240 აკრზეა (970.000 კვ.მ.) ევანსტონში, მიჩიგანის ტბის სანაპიროზე. ნორზვესტერნის რამდენიმე პროფესიული სკოლა ქალაქ ჩიკაგოშია 25 აკრიან კამპუსზე მიჩიგანის ავენიუს “დიდებულ მილთან” ახლოს. 2004 წლის 31 აგვისტოსთვის ნორზვესტერნის ნაბოძები ფონდები $4.34 მილიარდს შეადგენდა.
ნორზვესტერნში დაახ. 14 000 სტუდენტი სწავლობს (მათ შორის 8000 საბაკალავრო) და მას 7000 მასწავლებელი და საშტატო წევრი ჰყავს. უნივერსიტეტი პრესტიჟული ამერიკის უნივერსიტეტთა ასოციაციის 60 არჩეულ წევრთაგანია.
რანგი
იუ-ეს-ნიუს ენდ უორლდ რიპორტის მიხედვით 2005 წელს ნორზვესტერნის საბაკალავრო პროგრამა რანგით მე-12-ეა ამერიკის მსგავს პროგრამებში. მსგავსად, ნორზვესტერნის სამაგისტრო პროგრამებიც გამუდმებით საუკეთესოთა შორისაა. მაგ. ნორზვესტერნის კელოგის მენეჯმენტის სკოლა მსოფლიოს საუკეთესო ბიზნეს სკოლათა რიცხვშია, ნორზვესტერნის იურისპრუდენციის სკოლა კი ამერიკის ათ საუკეთესო იურიდიულ სკოლათა შორისაა, ფაინბერგის სამედიცინო სკოლა საუკეთესო ოცეულშია, ხოლო ნორზვესტერნის მედილის ჟურნალიზმის სკოლა ბევრთა მიერ მიჩნეულია ამერიკის სამ საუკეთესო ჟურნალისტურ სკოლებში. იგივე ანგარიშის მიხედვით ნორზვესტერნის მატერიათა მეცნიერების პროგრამა რანგით მეორეა, სოციალურ მეცნიერებათა სელექციური მათემატიკური მეთოდების პროგრამა, ინტეგრირებული მეცნიერება, თეატრი, კომუნიკაციები და მუსიკის პროგრამები გამუდმებით საუკეთესოთა შორის არიან.
ისტორია
უნივერსიტეტი 1851 წელს ჩიკაგოელ მეთოდისტთა მიერ დაფუძნდა (მათ შორის ჯონ ევანსის მიერ, რომლის სახელიც ევანსტონს დაერქვა) და გაიხსნა 1855 წელს ორი ფაკულტეტის წევრითა და 10 სტუდენტით. უნივერსიტეტის სახელი - ჩრდილოდასავლეთი (ნორზვესტერნ) მოდის დამფუძნებელთა სურვილის გამო, ჩრდილოდასავლეთ ტერიტორიის შტატების (ოჰაიო, ინდიანა, ილინოისი, მიჩიგანი, უისკონსინი, მინესოტა) სტდენტებს მომსახურებოდნენ.
ნორზვესტერნის სკოლის ფერებია იასამნისფერი და თეთრი. (ამ მიზეზის გამო ჩიგაკოს ტრანზიტის გამგეობის მიწისზედა მატარაბლის ხაზს, რომელიც ევანსტონში გადის იასამნისფერი ჰქვია). იასამნისფერი ხაზის სადგურები, რომელიც ნორზვესტერნის უნივერსიტეტს ემსახურება არის დეივისი, ფოსტერი, ნოისი და სენტრალი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები კატეგორია:ჩიკაგო
ტოკიოს დაბომბვა (1945)
ტოკიოს დაბობვა — აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მიერ, 1945 წლის 9-10 მარტს, იაპონიის დედაქალაქის დაბობვა. ავიაშეტევაში ჩართული იყო 334 სტრატეგიული ბომბდამშენი B-29, რომლებმაც რამდენიმე ტონა აალებადი ჭურვი და ნაპალმი ჩამოყარეს.
წარმოშობილი ცეცხლი ძალიან სწრაფად გავრცელდა საცხოვრებელ კვარტლებში, განსაკუთრებით ხისგან აგებულ შენობებში. ოფიციალური მომნაცემებით დაიღუპა 80 000-ზე მეტი ადამიანი, არსებობს ცნობები, რომ მსხვერპლმა 100 000-საც კი გადააჭარბა. 14-მა ბომბდამშენმა კატასტროფა განიცადა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
სან-გარსია-დე-ინხელმოსი
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Promises (Take That-ის სიმღერა)
„Promises“ — ჯგუფ Take That-ის მეორე სინგლი, ალბომიდან Take That & Party. მისი ავტორები არიან გერი ბარლოუ და გრეჰემ სტეკი. სინგლი გამოიცა 1991 წლის 18 ნოემბერს. იგი საკმაოდ წარმატებული იყო და მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #38 ადგილზე.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფის წევრები გადიან რეპეტიციას და ცეკვავენ ფანების წინაშე.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სიმღერები კატეგორია:Take That-ის სიმღერები
Discothèque (სიმღერა)
„Discothèque“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სინგლი ალბომიდან Pop, რომელიც გამოვიდა 1997 წელს.
ელექტრონული მუსიკის ელემენტების არსებობა ჯგუფის მუსიკაში შეიმჩნეოდა წინა სტუდიურ ალბომებზეც, თუმცა ყველაზე მეტად ამ მხრივ თავი გამოიჩინა ალბომმა Pop. განსაკუთრებით ეს ცვლილება შეიმჩნევა აღნიშნულ სიმღერაშიც.
დიდი წარმატება ჰქონდა სიმღერის ვიდეოკლიპსაც, რომელშიც ჯგუფის წევრები გადაცმულები არიან სხვადასხვა კოსტუმში და ცეკვავენ დისკოთეკის გაფორმების ფონზე.
აზერბაიჯანის ტურიზმი
მინი|250პქ|ქუჩა [[ძველი ბაქო|ძველ ბაქოში]] მინი|250პქ|[[გობუსტანის სახელმწიფო ნაკრძალი|გობუსტანის პეტროგლიფები, რომლებიც ძვ. წ. 10 000 წლით თარიღდება]] ტურიზმი აზერბაიჯანის ეკონომიკის ერთ-ერთი მზარდი სექტორია. ქვეყანა საკმაოდ ცნობილი ტურისტული ადგილი იყო 1980-იან წლებში, მანამ, სანამ 1990-იან წლებში დატრიალებული მთიანი ყარაბაღის ომი დაანგრევდა ტურიზმის ინდუსტრიას და უარყოფითად იმოქმედებდა აზერბაიჯანის, როგორც ტურისტული ღირსშესანიშნაობის იმიჯზე.
2000-იან წლებამდე, ტურიზმის ინდუსტრია უძრავი იყო. ამ მომენტიდან მან აღდგენა დაიწყო ქვეყანამ ტურისტთა რაოდენობისა და ღამისთევების ზრდის მაღალი მაჩვენებელი აჩვენა. ბოლო წლებში, აზერბაიჯანი პოპულარული დესტინაცია გახდა რელიგიურ, სპა და ჯანმრთელობის ტურიზმში.
ტურიზმის რეგულირებას აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო ახდენს.
დასასვენებელი ადგილები
დედაქალაქ ბაქოს გარდა, აზერბაიჯანში ათზე მეტი საკურორტო ზონაა. მრავალფეროვანი კლიმატური პირობები, ისევე როგორც ფლორისა და ფაუნის წვლილი ამ რეგიონებში ტურისტების მასობრივ ნაკადს უწყობს ხელს. აზერბაიჯანში დასასვენებლი ყველაზე პოპულარული ზონებია ისეთი ქალაქები, როგორიცაა განჯა, ნახიჩევანი, გაბალა და შაქი, რომლებიც ინარჩუნებენ საკუთარ ისტორიულ მნიშვნელობას.
განჯაში მყოფ ტურისტებს, სთავაზობენ ექსკურსიებს, რომლის დროსაც უცხოელი სტუმარი გაეცნობა არქიტექტურას (კერძოდ, ქარავან-სარაის) და სავაჭრო ცენტრებს. მინი|253x253პქ|[[შაქის ხანების სასახლე]] ქალაქი შაქი ცნობილია თავისი არქიტექტურით - შაქის ხანის სასახლე (1763). გარდა ამისა, ქალაქის მასშტაბით არის მავზოლეუმები, ციხეები და რელიგიური დაწესებულებები.
ერთ-ერთი ძველი ქალაქი, რომლის ისტორიაც ძვ.წ. X საუკუნით თარიღდება ლენქორანია, რომელიც კასპიის ზღვის მახლობლად მდებარეობს. ქალაქში ვითარდება სამედიცინო ტურიზმი. ამ ტიპის ტურიზმი ტურისტების მთავარი მიზანია, რომლებიც ქალაქ ნაფტალანში მიდიან. აქ შეგიძლიათ იხილოთ კანის დაავადებების, ნერვული და სისხლძარღვთა დაავადებების მკურნალობა.
სამთო ტურიზმი ქვეყნის მასშტაბით ხორციელდება, ძირითადად, 10 მაისს, შექმნილი სამთო სპორტის კლუბის დახმარებით. კლუბის პროექტი ტარლან რამაზანოვის მიერ იყო შემოთავაზებული.
2003 წელს კლუბის წევრებმა დალაშქრეს შაჰდაღი (ქალაქ გუსარში), რომლის სიმაღლე 4243 კმ-ია. ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებული ღონისძიებების ძირითადი მიზანია უცხოელი ტურისტების, კერძოდ კი ალპინისტების მოზიდვა. არაერთხელ იქნა ჩატარებული ტრენინგ-მარაფონები ამ მხრივ. აღსანიშნავია, რომ სამთო ტურიზმისადმი ინტერესი იზრდება.
სახელმწიფო მხარდაჭერა
2002 წელს აზერბაიჯანში ტურისტული განვითარების სახელმწიფო პროგრამა მიიღეს. ამ პროგრამის მიზანი იყო ქვეყანაში ტურიზმის სტატისტიკის შედგენა.
აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრო 2008 წლიდან ატარებს ფოტოკონკურსს „აზერბაიჯანი - ტურიზმის სამყარო“. კონკურსში შედის ოთხი კატეგორია: აზერბაიჯანის ბუნება, მემკვიდრეობა, ტურიზმის სახეობები და აზერბაიჯანი უცხოელთა თვალებით.
2017 წლის 10 აპრილიდან - 10 მაისის ჩათვლით ჩატარდა Baku Shopping Festival.
2018 წლის მარტში, კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ტურიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა აიდინ ისმიევმა გამოთქვა სურვილი საფუძველი ჩაეყაროს „ჰალალ ტურიზმს“. ამ პროექტის მიზანია უცხოელი სტუმრების უზრუნველყოფა, განსაკუთრებით მაჰმადიანი აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან, ახალი ტურისტული სტანდარტებით.
2018 წლის აპრილში გაიხსნა საერთაშორისო გამოფენა „ტურიზმი და მოგზაურობა“. ეს გამოფენა რიგით მე -17 იყო.