cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიხეილ ტეტიაევი
მიხეილ მიხეილის ძე ტეტიაევი (Михаил Михайлович Тетяев; დ. 23 სექტემბერი, 1882, ნიჟნი-ნოვგოროდი, — გ. 11 ოქტომბერი, 1956, ლენინგრადი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1935), ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტის პროფესორი (1930).
ბიოგრაფია
მიხეილ ტეტიაევი დაიბადა ქალაქ ნოვგოროდში. 1900 წელს ჩააბარა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, თუმცა 1901 წელს სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის სასწავლებლიდან გარიცხეს და ჯარისკაცად განაწესეს. იმავე წელს აღადგინეს სასწავლებელში, მაგრამ 1903 წელს უნივერსიტეტიდან კვლავ გარიცხეს და ჩამოართვეს ხელახლა ჩაბარების უფლება. 1903 წელს საზღვარგარეთ გაემგზავრა, 1904 წლიდან სწავლობდა ლიეჟის უნივერსიტეტის სამთო სკოლის ტექნიკურ ფაკულტეტზე, ხოლო 1912 წელს საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. 1912 წელს რუსეთში დაბრუნდა და გეოლოგიურ კომიტეტში დაიწყო მუშაობა. 1919–25 წლებში გეოგრაფიული ინსტიტუტის გეომორფოლოგიის კათედრის გამგეა, 1921–24 წლებში პეტროგრადის ექსკურსიული ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო-ისტორიული განყოფილების ხელმძღვანელი.
1949 წლის 10 მაისს დააპატიმრეს. 1950 წლის 28 ოქტომბერს გეოლოგთა „კრასნოიარსკის საქმის“ მიხედვით მიესაჯა 25 წლით შრომა-გასწორების ბანაკი, სადაც გეოლოგად მუშაობდა. იყო „ენისეისტროის“ მთავარი გეოლოგი. 1954 წლის 31 მარტიდან რეაბილიტირებულია.
მიხეილ ტეტიაევის ძირითადი შრომები ეხება ტექტონიკის თეორიულ საკითხებს. შემოგვთავაზა ტექტონიკური მოძრაობის კლასიფიკაცია, რომელშიც გამოყო ტექტოგენეზის 4 ფორმა: რყევითი, მაგმური, ნაოჭა და მიკრორყევითი. ტეტიაევი თვლიდა, რომ ტექტოგენეზისში მთავარ როლს თამაშობს ვერტიკალური მოძრაობის მიმართულება, რასაც აკავშირებდა დედამიწის ნივთიერებების შეკუმშვისა და გაგანიერების სავარაუდო მოვლენებთან. მისი აზრით, ვერტიკალურ რყევით მოძრაობას აქვს უნარი შექმნას დანაოჭების ყველა ცნობილი ფორმა. განავითარა მოძღვრება ფენთაწარმოქმნის შესახებ და შემოგვთავაზა გეოსინკლინური პროცესების ორიგინალური სქემა.
აქვს რეგიონალური გამოკვლევები ბაიკალისპირეთში, იმიერბაიკალეთსა და სხვაგან; უარყოფდა ედუარდ ზიუსისა და ვლადიმერ ობრუჩევის კონცეფციას „აზიის უძველესი თხემების“ შესახებ და იცავდა აზრს უფრო ახალგაზრდა კალედონური, ხოლო სხვა რაიონებში ალპური ასაკის და მათი სტრუქტურებისა და იქ განვითარებული შარიაჟების შესახებ.
ტეტიაევმა სხვადასხვა ასაკის ნაოჭა ზონების გამოყოფის საფუძველზე ერთ-ერთმა პირველმა შექმნა სსრკ გეოტექტონიკური დარაიონების სქემა (1933). მისი სახელობისაა ქედი მთვარეზე. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
ლარს ულრიხი
ლარს ულრიხი (დ. 26 დეკემბერი 1963, გენტოფტი, დანია) — დანიელი დრამერი, ამერიკული მძიმე მეტალ-ჯგუფ მეტალიკის თანადამაარსებელი. ლარსი დაიბადა გენტოფტში საშუალო კლასის ოჯახში 1963 წლის 26 დეკემბერს. ჩვიდმეტი წლის ასაკში ლარსის ოჯახი გადავიდა საცხოვრებლად ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში. აქ მან განაცხადა ადგილობრივ გაზეთში The Recycler, შეხვდა ჯეიმზ ჰეტფილდს და მათ ჩამოაყალიბეს მეტალიკა.
ბიოგრაფია
მამამისი, ტორბენ ულრიხი, გარდა იმისა რომ იყო პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მუსიკოსიც იყო, ფლობდა პატარა ჯაზ-კლუბს და უკრავდა ისეთი გიგანტების გვერდით, როგორებიც იყვნენ სტენ გეტსი და მაილს დეივისი. ლეგენდარული საქსოფონისტი დექსტერ გორდონი ლარსის ნათლიაა.
1973 წლის თებერვალში ლარსის მამამ იშოვა ხუთი ბილეთი თავისი ხუთი მეგობრისთვის Deep Purple-ის კონცერტზე, რომელიც უნდა ჩატარებულიყო კოპენჰაგენის სტადიონზე. აღმოჩნდა, რომ ერთ-ერთი მეგობარი ვერ მიდიოდა კონცერტზე და ბილეთი 9 წლის ლარს შეხვდა. Deep Purple-ის კონცერტის შემდეგ ლარსმა გაიგო, მუსიკა როგორი შეიძლება არსებობდეს. Deep Purple-მა ლარსის სამყარო შეცვალა. მას ისეთი შთაბეჭდილებები დარჩა კონცერტიდან, რომ მეორე დღესვე იყიდა ალბომი „Fireball“. 3 წლის შემდგომ, 12 წლის ასაკში, დაითანხმა ბებია ეყიდა მისთვის დასარტყმელი საკრავების პირველი კომპლექტი.
1980 წელს ლარსმა მოისმინა ჯგუფ დაიმონდ ჰედის დებიუტი და ისე მოიხიბლა, რომ ჯგუფს აღარ შორდებოდა. 1981 წლის ივნისში ლარსი ჩაფრინდა ინგლისში მისი ფავორიტი ჯგუფის კონცერტზე დასასწრებად. თუმცა აღმოჩნდა, რომ ლარს თავისი მგზავრობა დეტალურად არ დაუგეგმავს და საღამოსთვის წასასვლელი არსად ჰქონდა. მან მოახერხა ჯგუფთან შეხვედრა კულისებში და აუხსნა, თუ რა მანძილის დაფარვა მოუხდა, რომ მათ კონცერტს დასწრებოდა. ჯგუფმა თბილად მიიღო იგი და მთავარმა გიტარისტმა ბრაიან ტატლერმა დართო ნება თავისთან დარჩენილიყო ბირმინგემში, სადაც ლარსმა გაატარა შემდგომი რამდენიმე კვირა ჯგუფთან ერთად. ლარსი ახლაც დიდი ფანია ჯგუფის და დაეხმარა კიდეც მათი ერთ-ერთი ალბომის, The Best of Diamond Head მიქსიში.
ამრიგად, ლარსმა მაინც აიხდინა ბავშვობის ოცნება, გამოსულიყო უიბლდონზე, მხოლოდ ცოტათი განსხვავებული პროფილით წარდგა მაყურებლის წინაშე.
დანიაში 2017 წლის 26 მაისს ლარსს დედოფალმა მარგრეტემ მიანიჭა რაინდის ჯვარი.
სტილი
მინი|200პქ|ლარს ულრიხი [[2008 წელს]] ულრიხის დაკვრის სტილმა მისი კარიერის განმავლობაში ცვლილებები განიცადა. 1980-იან წლებში ლარსი ცნობილი იყო სწრაფი, აგრესიული და კომპლექსური თრეშის რიტმებით. ხშირად იყენებდა კონტრაბასის ტექნიკას, რაც მეტად პოპულარული გახდა მძიმე მეტალ-დრამერებში. ამ სწრაფსა და რთულ რიტმებს საუკეთესოდ წამოაჩენს „Battery“ (Master of Puppets), „Damage, Inc.“ (Master of Puppets), „Blackened“ (...And Justice for All) და „Dyers Eve“ (...And Justice for All). 1990-იანებსა და 2000-იანების დასაწყისში ლარსმა გაამარტივა თავისი დაკვრის სტილი, რათა მორგებოდა ჯგუფის სტილს. გამარტივება ლარსმა დაიწყო შავი ალბომის გამოშვებიდან და უხეშად დაამთავრა St. Anger-ით. მეტალიკის ბოლო ალბომით Death Magnetic ულრიხი მოკრძალებულად დაუბრუნდა 80-იანების სტილს, სადაც იგი უფრო რთულ და სწრაფ რიტმებს უკრავდა, ვიდრე 90-იანებში. ეს ცვლილებაც ჯგუფის ინტერესებიდან გამომდინარეობდა.
პირადი ცხოვრება
ულრიხმა ორჯერ იქორწინა. პირველად ინგლისელ დები ჯოუნსზე 1988 წელს, რომელიც ტურნეს დროს გაიცნო. მათმა ქორწინებამ მხოლოდ ორ წელს გასტანა: 1990-ში წყვილი დაშორდა ერთმანეთს. მეორე ქორწინებამ სკაილარ სატენსტეინთან 7 წელი გასტანა: 1997-დან 2004 წლამდე. ორი ვაჟი ეყოლათ - მაილზი (დაბ. 5 აგვისტოს, 1998) და ლეინი (დაბ. 6 მაისს, 2001). ულრიხი და სატენსტეინი დაშორდნენ 2004 წლის მარტში. ლარსი 2003 წლიდან ხვდება დანიელ მსახიობს კონი ნილსენს. 2007 წლის 21 მაისს მათ შეეძინათ მათი პირველი შვილი - ბრიუს თადეუს ულრიხ-ნილსენი, რომელიც სან-ფრანცისკოში დაიბადა. კონის სხვა შვილიც ჰყავს, სებასტიანი (დაბ. 1990).
ულრიხი ხელოვნების ნიმუშების კოლექციონერიცაა. მამამისიც ხელოვნებისა და ფერწერის დიდი მოყვარული იყო, ასე რომ ლარსი გაიზარდა მუსიკისა და ნახატების გარემოცვაში და ორივე მათგანი ყოველთვის მისი ცხოვრების ნაწილი იყო. მეტალიკის ტურნეების დროს ყოველთვის პოულობდა დროს, დაეთვალიერებინა მუზეუმები და ღირსშესანიშნაობები. 2002 წლის ინტერვიუში ლარსი ამბობს:
როდესაც ლარსი და მეტალიკის დანარჩენი წევრები მიიწვიეს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, ულრიხი იყო პირველი დანიელი, რომელსაც ეს პატივი ხვდა წილად.
სქოლიო
კატეგორია:დანიელი მუსიკოსები კატეგორია:მეტალიკა კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:კოლექციონერები კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
Crassispira rhythmica
Crassispira rhythmica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
923
თარიღი უცნობია
*
უაიალა
უაიალა (Whyalla) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, სამხრეთ ავსტრალიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 22 088 ადამიანს. უაიალა შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ადელაიდიდან დაშორებულია 395 კილომეტრით. მდებარეობს ეირის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. დაარსდა 1920 წელს. გაშენებულია სპენსერის ყურის ნაპირებზე. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი შეადგენს 265,6 მმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქები
მალიტბოგი (ბუკიდნონი)
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
გუნუნგ-გედე-პანგრანგოს ეროვნული პარკი
გუნუნგ-გედე-პანგრანგო (Taman Nasional Gunung Gede Pangrango) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, დასავლეთ იავის პროვინციაში. განფენილია ორი ვულკანის — გედესა და პანგრანგოს ირგვლივ. ფართობი 150 კმ²-ს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:დასავლეთ იავის გეოგრაფია კატეგორია:დასავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
საძიებო სისტემების სია
აღნიშნულ სტატიაში მოცემულია საძიებო სისტემების სია კატეგორიების მიხედვით.
კითხვა პასუხი
კატეგორია:საძიებო სისტემები
კარლ ლინე
კარლ ლინე (Carl Linnaeus, Carl Linné; ლათ. Carolus Linnaeus; თავადაზნაურის წოდების მიღების შემდეგ 1761 წელს – Carl von Linné; დ. 23 მაისი 1707, როსჰულტი — გ. 10 იანვარი 1778, უფსალა) — შვედი ბუნებისმეტყველი და ექიმი. პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1762). მსოფლიოში ცნობილი გახდა მას შემდეგ რაც საფუძველი ჩაუყარა მცენარეთა და ცხოველთა მეცნიერულ სისტემატიკას. დაიბადა სოფლის მღვდლის ოჯახში. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებსა და მედიცინას სწავლობდა ჯერ ლუნდის (1727), შემდეგ უფსალის (1728-1734) უნივერსიტეტებში. 1732 წელს იმოგზაურა ლაპლანდიაში; იმავე წელს გამოსცა „ლაპლანდიის ფლორა“. 1735-1738 წლებში ცხოვრობდა ნიდერლანდებში, სადაც გამოაქვეყნა რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი ნაშრომი (ლინეს სიცოცხლეში ეს ნაშრომი 12-ჯერ გამოიცა). 1739-1741 წლებში მუშაობდა სტოკჰოლმის საზღვაო ჰოსპიტალში; ეწეოდა კერძო საექიმო პრაქტიკასაც. მონაწილეობა მიიღო შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსებაში; იყო ამ აკადემიის პირველი პრეზიდენტი (1739). 1741 წელს დანიშნეს უფსალის უნივერსიტეტის მედიცინისა და ბოტანიკის პროფესორად.
1762 წელს კარლ ლინე აირჩიეს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად (იგი იყო აგრეთვე ლონდონის სამეფო სამეცნიერო საზოგადოების, ბერლინის, პეტერბურგისა და სხვა აკადემიების წევრი). მცენარეთა და ცხოველთა უნივერსალური კლასიფიკაციური სისტემა ლინემ გამოაქვეყნა 1735 წელს. მცენარეთა და ცხოველთა კლასიფიკაციის ერთეულად მას მიაჩნდა სახეობა. სახეობას ლინე უწოდებდა ისეთი ინდივიდების ერთობლიობას, რომლებიც ეჯვარებიან ერთმანეთს და ნაყოფიერ შთამომავლობას იძლევიან. მსგავს სახეობებს იგი აერთიანებდა გვარებად, გვარებს — რიგებად, რიგებს — კლასებად; სახეობის შიგნით გამოყოფდა სახესხვაობებს. გამრავლების ორგანოთა აგებულების თავისებურებების საფუძველზე ლინემ მცენარეები 24 კლასად დააჯგუფა. ყვავილოვანი მცენარეები მტვრიანებისა და ბუტკოების რაოდენობის, ზომის, ფორმის და განლაგების მიხედვით 23 კლასად დაყო; 24-ე კლასში გააერთიანა გვიმრები, ხავსები, წყალმცენარეები და სოკოები.
ცხოველთა სამეფო ლინემ დაყო 6 კლასად: ძუძუმწოვრებად, ფრინველებად, ქვეწარმავლებად (ამ კლასს მიაკუთვნა ამფიბიებიც), თევზებად, ჭიებად (ჭიების კლასში გააერთიანა ყველა უხერხემლო ცხოველი, გარდა მწერებისა) და მწერებად. ადამიანი ლინემ მიაკუთვნა ძუძუმწოვრების კლასს, პრიმატების რიგს. ლინემ განახორციელა ბოტანიკური და ზოოლოგიური ნომენკლატურის რეფორმა. მან მეცნიერებაში საბოლოოდ დაამკვიდრა ეგრეთ წოდებული ბინარული ნომენკლატურა. ლინემ აღწერა და სახელწოდება მიაკუთვნა მცენარეთა და ცხოველთა 10 000-ზე მეტ სახეობას. ლინემ გაამარტივა და დახვეწა აღწერილობითი ბოტანიკური და ზოოლოგიური ენა; შეიმუშავა ბოტანიკური ტერმინოლოგია (მის მიერ შემოღებულ ტერმინთაგან ბევრი ამჟამადაც იხმარება).
ლინე მეტაფიზიკური მსოფლმხედველობის პოზიციებზე იდგა. მას მიაჩნდა, რომ სახეობები მათი „შექმნის“ დღიდან არ შეცვლილა, თუმცა სიცოცხლის ბოლო წლებში ლინემ გამოთქვა ვარაუდი საწყისი სახეობების შეჯვარების შედეგად ახალ ფორმათა წარმოქმნის შესაძლებლობის შესახებ. გარდა ბოტანიკური და ზოოლოგიური ნაშრომებისა, ლინეს ეკუთვნის გამოკვლევები მედიცინის, აგრეთვე გეოლოგიისა და პალეონტოლოგიის დარგში. იმ დროინდელ საექიმო პრაქტიკაში მან ბევრი მცენარეული საშუალება შეიტანა. ლინემ შექმნა თერმომეტრი, რომელიც ახლა „ცელსიუსის თერმომეტრის“ სახელითაა ცნობილი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი ბიოლოგები კატეგორია:შვედი ბოტანიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1707 კატეგორია:გარდაცვლილი 1778
ირინა კრუში
ირინა კრუში(Ірина Борисівна Круш, Irina Krush) დ. 24 დეკემბერი, 1983, ოდესა, უკრაინის სსრ, სსრკ). უკრაინაში დაბადებული აშშ-ის მოჭადრაკე, დიდოსტატი.
ბიოგრაფია
ჭადრაკის თამაში 5 წლისამ ისწავლა. 1989 წელს მისი ოჯახი ოდესიდან ბრუკლინში გადასახლდა. 14 წლისამ 1998 წელს აშშ-ის ქალთა პირველობა მოიგო და აშშ-ის ისტორიაში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ქალი, ვინც ეს შეძლო. ამის გარდა აშშ-ს ქალთა ჩემპიონობა კიდევ შვიდჯერ იზეიმა (2007,2010 ,2012, 2013, 2014, 2015 და 2020 წლებში) 2001 წელს ნიუ-იორკის მერის საერთაშორისო თასზე კარგი შედეგი აჩვენა. 2008 წელს Corus Chess Tournament-ის C ჯგუფში 14 მონაწილეს შორის 7 ქულით მეხუთეზე გავიდა. ტურნირზე დაამარცხა ჯგუფის გამარჯვებული ფაბიანუ კარუანა. 2013 წელს ბაქოს ტურნირი მოიგო და ფიდე 84-ე კონგრესზე ოქტომბერში დიდოსტატის წოდებაც მიიღო. ამით გახდა 30-ე ქალი, ვისაც ეს პატივი ხვდა წილად. 2020 წლის მარტში კოვიდ-19 დაუდგინდა და კარანტინის გამო სახლში სახლში ჩაიკეტა. კარანტინში ყოფნისას შვეიცარიაში ქალთა ბლიცის ტურნირზე იასპარეზა. 10-დან 7,5 ქულა დააგროვა და მეორე ადგილი შეხვდა. პირველზე ალეკსანდრ კოსტენიუკი გავიდა. 2020 წლის მაისში აშშ-ს ნაკრების შემადგენლობაში ონლაინ ფიდეს ერთა თასზე იასპარეზა.
აშშ-ის ქალთა ნაკრები
პირველად ნაკრების შემადგენლობაში ქალთა ოლიმპიადაზე 1998 წელს მეორე დაფაზე იასპარეზა, შემდეგ ერთი წელი გამოტოვა და მას შემდეგ აღარ გამოუტოვებია. აქედან 5-ჯერ პირველ დაფაზე გამოვიდა, ხოლო 4-ჯერ მეორეზე. გუნდური მედლები ორჯერ მოიგეს, 2004-ში ვერცხლი და 2008-ში ბრინჯაო. ორჯერ მსოფლიოს გუნდურ ჩემპიონატზეც გამოვიდა და ერთხელ 2013-ში მეორე დაფაზე ინდივიდუალური ოქრო მოიგო.
საკლუბო კარიერა
2015 წელს ირინა აშშ-ს საჭადრაკო ლიგაში Manhattan Applesauce კლუბში ასპარეზობდა. 2005-2011, 2013 წლებში New York Knights-ში. თავის ყოფილ მეუღლე კანადელ დიდოსტატ პასკალ შარბონოსთან ერთად გაერთიანებული სამეფოს ლიგაში for Guildford-ADC-ის ღირსებას იცავდა.
2004
კვლავ მეორე ეტაპს უწია ელისტაში, კუბელი მარიცა არიბასის ძლევის შემდეგ 1,5:0,5 გერმანიის სახელით მოასპარეზე ქეთინო კახიან-გერშინსკასთან დამარცხდა 0,5:1,5.
2006
ვერც ეკატერინბურგში გადალახა ერთი ეტაპის მეტი. არგენტინელი კლაუდია ამურის ბარიერის გადალახვის შემდეგ 2,5:1,5, რუს ტატიანა კოსინცევასთან გაჩერდა 0,5:1,5. რეიტინგით 22-ე იყო ჩემპიონატზე.
2008
2008 წელს ნალჩიკში ჩემპიონატის დაწყებამდე ორი კვირით ადრე 8 აგვისტოს რუსეთის მხრიდან საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელდა სამხედრო აგრესია, რის გამოც ქართველმა მოჭადრაკეებმა უარი განაცხადეს რუსეთში ჩასვლაზე და უსაფრთხოების მიზნით ჩემპიონატის სხვაგან გამართვა მოითხოვეს. ფიდეს უარი უთხრა შეთავაზებაზე რის გამოც ქართველებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს ჩემპიონატს. ქართველ მოჭადრაკეებს მხარი რამდენიმე მოჭადრაკემ აუბა, მათ შორის ამერიკელმა ირინა კრაშმა და უარი თქვა ასპარეზობაზე.
2012
ხანტი მანსიისკში 23-ე იყო და პირველად მესამე ეტაპამდე მივიდა. პირველ მატჩში სინგაპურელ ლი რუოფანს მოუგო 1,5:0,5, შემდეგ შვედ პია კრამლინგს და მესამე მატჩში ჩინელ ჰუან ქიანთან წააგო 0,5:1,5.
2015
სოჭში რეიტინგსიის 21-ე ნომერმა მხოლოდ ერთი ეტაპი გაირა. პირველი ფრანგ სოფი მილიეს მოუგო 1,5:0,5, და შემდეგ ინდოელ ჰარიკა დრონავალთან დამარცხდა 1,5:2,5.
ჟურნალისტიკა
კრუში აქვეყნებს სტატიებს Chess Life magazine და uschess.org-ზე.
განათლება
კრუშმა ბრუკლინში Edward R. Murrow-ის სახელობის უმაღლესი სკოლა დაამთავრა, ხოლო 2006-ში ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი სპეციალობით, საერთაშორისო ურთიერთობები.
შოუ
2016 წლის მარტში სტივ ჰარვის შოუში ჰილარი კლინტონი იყო სტუმრად. კრუში, ორ სხვა ქალთან ერთად, რომლებიც მას განასახიერებდნენ, სტუდიაში შევიდა. სტუმარმა და წამყვანმა სამეულს კითხვები დუსვეს ჭადრაკზე და ამის შემდეგ კლინტონმა მათ შორის ნამდვილი კრუში გამოიცნო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები ქალთა შორის კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
შვიანტასი
შვიანტასი (Šventas) — ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ზარასაის რაიონში. ფართობი 4,259 კმ². სიგრძე 2,1 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 18,2 მ. 1998 წელს ტბის რიაონი გამოცხადდა ბოტანიკურ აღკვეთილად. ტბაზე ამჟამად ნებადართულია რეკრეაციული ტურიზმი შეზღუდვებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
მუტანტი (Marvel Comics)
Marvel-ის კომიქსების წიგნებში, მუტანტი ეწოდება ინდივიდს, რომელიც ფლობს გენეტიკურ შტრიხს, ე.წ. იქს-გენს, რისი მეშვეობითაც ბუნებრივად შეუძლია გამოავლინოს ზეადამიანური ძალები და შესაძლებლობები. მუტანტები წარმომადგენლები არიან Homo Superior-ის სახეობისა, რაც Homo sapiens-ის ევოლუციური შთამომავალია, და ადამიანის ევოლუციაში მომდევნო საფეხურად მიიჩნევიან.
ომეგა-დონის მუტანტები
ომეგა-დონის მუტანტი მათი ზეადამიანური შესაძლებლობების ერთ-ერთი უძლიერესი გენეტიკური პოტენციალია. ტერმინი შემზარავი იქს-ადამიანების 207-ე ნომრიდან გახდა ცნობილი (1986), თუმცაღა სრულიად განუმარტავი იყო. მას შემდგომ გამოჩნდა 2001 წლის ლიმიტირებულ სერიებში იქს-ადამიანები სამუდამოდ. ომეგა-დონის შესაძლებლობების რიცხვს განეკუთვნება მაგ. უკვდავება, მატერიისა და ენერგიის უკიდურეს დონეზე მართვა, უმაღლესი დონის გონებრივი შესაძლებლობები, ძლიერი ტელეკინეზისი და პოტენცია, რომელიც ცნობილი მატერიალური სამყაროს მიღმა არსებობს. მყარი დეფინიცია ტერმინისა კომიქსებიდან ცნობილი არ არის. ცნება ’ომეგა-დონის მუტანტი’ აერთიანებას უკიდურესაც ძლიერ მუტანტებს, როგორიცაა: ჯინ გრეი, ვულკანი, რეიჩელ სამერსი, ელიქსირი, ფრანკლინ რიჩარდსი და სხვები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Marvel Comics-ის მუტანტები
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო (2010 წლამდე „საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო“) — საქართველოს სამინისტრო, რომლის ხელმძღვანელი (მინისტრი) მთავრობის წევრია. სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან პრემიერ-მინისტრის მიერ დაკისრებულ ამოცანებს.
ამჟამად საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრია ლევან დავითაშვილი.
სამინისტროს საქმიანობის ძირითადი სფეროებია
ეკონომიკური პოლიტიკა, ეკონომიკური ზრდის ანალიზი, მდგრადი განვითარება, ვაჭრობა და ინვესტიციები, წარმოებისა და მომსახურების ხელშეწყობა, ტურიზმი, სახელმწიფო ქონების მართვა და განკარგვა, მშენებლობის პოლიტიკა, ელექტრონული კომუნიკაციები, ინოვაციური ეკოსისტემისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების განვითარება და ხელშეწყობა, ტრანსპორტი და ლოგისტიკა, სტანდარტიზაცია და მეტროლოგია, აკრედიტაცია, კაპიტალის ბაზრის განვითარება, ქვეყნის ბრენდის განვითარება.
საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრები
საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2017 წლის 7 დეკემბერი #1620-რს ) საქართველოს კანონის შესაბამისად, უწყებას შეუერთდა — ენერგეტიკის სამინისტრო და გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს ბუნებრივი რესურსების მართვის კომპონენტი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკა
დავით II (ეთიოპია)
დავით II ეთიოპიელი (ამჰარულად: ዳዊት დავით), ტახტზე ავიდა როგორც იმპერატორი ანბასა სეგადი (ამჰარულად: አንበሳ ሰገድ, 'ის ვისაც ლომები ეთაყვანებიან'), ხშირ შემთხვევაში დაბადების სახელითაც მოიხსენიებენ: ლებნა დენგელი (ამჰარულად: ልብነ ድንግል; დ. 1501 წელი — გ. 1540, 2 სექტემბერი) — ეთიოპიის იმპერატორი, სოლომონის დინასტიიდან. ის იყო იმპერატორ ნა'ოდის და დედოფალი ნა'ოდ მოგასას ვაჟი.
კატეგორია:დაბადებული 1501 კატეგორია:გარდაცვლილი 1540 კატეგორია:ეთიოპიის იმპერატორები კატეგორია:სოლომონის დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
რუდოლფ შენკერი
რუდოლფ შენკერი (გერმ.:Rudolf Schenker, დ. 31 აგვისტო, 1948) — გერმანელი გიტარისტი და ჯგუფ სკორპიონსის დამფუძნებელი და წევრი. იგი უკრავს რიტმურ და მთავარ გიტარაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი გიტარისტები კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:სკორპიონსის წევრები
Crassispira rubidofusca
Crassispira rubidofusca — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტი
დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტი — მუზეუმი მდებარეობს მიჩიგანის მიდტაუნ დეტროიტში, აქვს შეერთებული შტატების ერთ-ერთი უდიდესი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ხელოვნების კოლექცია. 100 -ზე მეტი გალერეით მუზეუმი ფარავს 658,000 კვადრატულ მეტრს. 2007 წელს მუზეუმს ჩაუტარდა რემონტი და 58,000 sqft გაფართოვდა. დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტის კოლექცია განიხილება შეერთებული შტატების ტოპ ექვს მუზეუმს შორის, რომელიც მოიცავს როგორც მსოფლიოს ძველ ეგვიპტურ და ევროპულ ნამუშევრებს, ასევე თანამედროვე ხელოვნების მხატვრულ ნამუშევრებს. მუზეუმში დაცული მხატვრული კოლექციების საერთო ღირებულება 2014 წლის შეფასებით 8.1 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს. მდებარეობს დეტროიტის კულტურის ცენტრის ისტორიულ უბანში, დაახლოებით ორი მილის მანძილზე (3 კმ) ჩრდილოეთით ქალაქის ცენტრიდან, არის დეტროიტის საჯარო ბიბლიოთეკის მოპირდაპირედ და ვეინის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მახლობლად.
მუზეუმის შენობას არქიტექტორები დიდ პატივს სცემს. თავდაპირველი შენობა, რომელიც დაპროექტებულია პოლ ფილიპ კრეტის მიერ, გარშემორტყმულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფრთებით თეთრი მარმარილოთი. კამპუსი არის ქალაქის კულტურული ცენტრის ისტორიული უბნის ნაწილი, რომელიც ჩამოწერილია ისტორიული ადგილების ეროვნულ რეესტრში. მუზეუმის პირველი ნახატი 1883 წელს შემოწირეს, და კოლექცია დაახლოებით მოიცავს 65,000-ზე მეტ ნამუშევარს. 2015 წლისთვის ყოველწლიურად დაახლოებით 677,500 ვიზიტორით, არის მსოფლიოში ყველაზე მონახულებული ხელოვნების მუზეუმებს შორის დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტი მასპინძლობს მსხვილ სამხატვრო გამოფენებს; მისი შენობა შეიცავს 1,150 ადგილიან თეატრს, რომელიც დაპროექტებულია არქიტექტორ C. Howard Crane-ის მიერ, მუზეუმში ასევე არსებობს 380 ადგილიანი დარბაზი, რომელიც ლექციებისთვის არის განკუთვნილი, ასევე ხელოვნების საცნობარო ბიბლიოთეკა და კონსერვაციის მომსახურების ლაბორატორია.
კოლექციები
მარჯვნივ|მინი| ორიგინალური Howdy Doody, ვოლკან იუქსელის მიერ მუზეუმი შეიცავს 100 გალერეას, რომელშიც დაცულია სამხატვრო კოლექციები მთელი მსოფლიოს ხელოვნებიდან. დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტის ამერიკული ხელოვნების კოლექცია ერთ- ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი კოლექციაა, მუზეუმის ჩინოვნიკებმა ამერიკული ნახატების კოლექცია მესამე ადგილზე დაასახლეს, შეერთებული შტატების მუზეუმებს შორის. ამერიკელი მხატვრების ნამუშევრების შეგროვება დაიწყო 1883 წელს მუზეუმის დაარსებისთანავე. დღეს კოლექციაში ინახება ფერწერის, ქანდაკების, ავეჯის და დეკორატიული ხელოვნების შედევრები მე-18 საუკუნიდან, მე-19 საუკუნიდან და მე -20 საუკუნიდან, აქ ასევე დაცულია თანამედროვე ხელოვნების ნამუშევრებიც. ამერიკულ კოლექციაშია ისეთი ამერიკელი მხატვრების ნამუშევრები, როგორიცაა: ჯონ ჯეიმზ აუდუბონი, ჯორჯ ბელოუზი, ჯორჯ კალებ ბინგჰემი, ალექსანდრე კალდერი, მერი კასატი, დეილ ჩიჰული, ფრედერიკ ედვინ ჩარჩი, თომას კოული, ჯონ სინგლტონ კოპლი, რობერტ კოლესკოტი, ლეონ დაბო, თომას ვილმერ დივინგი, ტომას ეაკინსი, ჩაილდ ჰასამი, რობერტ ჰენრი, უინსლოუ ჰომერი, ჯორჯ ინესი, მარტინ ლუისი, ჯორჯია ო'კიფი, ჩარლზ უილსონ პიილი, რემბრანდტ პიილი, ტომ ფარდელი, დუნკან ფაიფი, ჰირამ პაუერსი, შერონ ქუ, ფრედერიკ რემინგტონი, პოლ რევერი, ავგუსტუსი სენტ-გოდენსი, ჯონ მომღერალი სარჯენტი, ჯონ ფრანჩ სლოუნი, ტონი სმიტი, მერილინ დინტენფაასი, გილბერტ სტიუარტი, ივ ტანგუი, ჰენრი ოსავა ტანერი, ლუი კომფორტ ტიფანი, ენდი უორჰოლი, უილიამ ტი უილიამსი, ენ ვილსონი, ენდრიუ უაიეტი და ჯეიმზ მაკნილ უისტლერი. მარცხნივ|მინი| [[უილიამ ბუგერო|უილიამ-ადოლფ ბუგერო, თხილის შემგროვებლები, 1882 წ]]
მე-20 საუკუნის დასაწყისი მუზეუმისთვის ნაყოფიერი აღმოჩნდა, კოლექციების შეგროვების თვალსაზრისით. ამ პერიოდში მუზეუმმა შეიძინა ისეთი ნამუშევრები, როგორიცაა დრაკონის ფილების რელიეფი ბაბილონის იშთარის კარიბჭედან, მჯდომარე მწერლის ქანდაკება, პიტერ ბრიუგელ უფროსის საქორწინო ცეკვა, იენ ვან ეიკის წმინდა ჯერომი თავის სწავლაში, და ჯოვანი ბელინის მადონა და ბავშვი. იქამდე მუზეუმმა შეიძინა კლოდ მონეს, ოდილონ რედონის, ეჟენ ბუდენისა და ედგარ დეგას ფრანგული ნახატები, ასევე ძველ ოსტატების, მათ შორის ჟერარდ ტერ ბორხს, პიტერ პაოლ რუბენსის, ალბრეხტ დიურერის და რემბრანდტ ვან რაინის ნახატები. მუზეუმში დაცულია ვინსენტ ვან გოგის ნამუშევრები, მათ შორის ავტოპორტრეტი. ანრი მატისის ფანჯარა და გოგის ავტოპორტრეტი მუზეუმმა შეიძინა 1922 წელს, ეს ამ მხატვრების მიერ შექმნილი პირველი ნამუშევრები იყო ამერიკულ კოლექციაში. მოგვიანებით მუზეუმმა შეიძინა ჰანს ჰოლბაინ უმცროსის ქალის პორტრეტი, ჯეიმზ ებოტ მაკნეილ ვისტლერის ნოქტურნი შავსა და ოქროში: დაცემული რაკეტა და პოლ სეზანის, ეჟენ დელაკრუას, ოგიუსტ როდენის, ჟან-ბატისტ კარპოსა და ფრანსუა რუდის ნამუშევრები.
ზემოთ ჩამოთვლილი ამერიკული და ევროპული ნამუშევრების გარდა, დეტროიტის ხელოვნების ინსტიტუტის კოლექციები ზოგადად ენციკლოპედიური და ვრცელია. აქ ბევრი მასალაა დაცული, მათ შორისაა ძველ ბერძნული, რომაული, ეტრუსკული, მესოპოტამიური და ეგვიპტური მასალები, ასევე ისლამური, აფრიკული, აზიური და სხვა.
მუზეუმი გეგმავს თოჯინებთან დაკავშირებულ ღონისძიებებს და თავისი თოჯინების კოლექციიდან ამოღებული ექსპონატების როტაციას.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:სამხატვრო გალერეები კატეგორია:სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები მიჩიგანში კატეგორია:მიჩიგანის კულტურა კატეგორია:1883 წელს დაარსებული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:დეტროიტის მუზეუმები
გეოგრაფიული რუკა
გეოგრაფიული რუკა — დედამიწის ზედაპირის ან მისი ნაწილის შემცირებული და განზოგადებული გამოსახულება სიბრტყეზე. რუკაზე გეოგრაფიული ობიექტების შემცირების ხარიხს გვიჩვენებს მასშტაბი. რუკების უმრავლესობას არაერთი საერთო მახასიათებელი გააჩნია. ყოველ რუკაზე წარმოდგენილი მასშტაბი, გრადუსთა ბადე, პირობითი ნიშნები და გეოგრაფიული ობიექტების ნაწილი. გეოგრაფიული ობიექტებიდან ძირითადია სანაპირო ხაზი, მდინარეები, წყალსატევები, გზები, მთავარი ქალაქები, პოლიტიკური საზღვრები და სხვ. აღნიშნული მახასიათებლები რუკის ზოგადგეოგრაფიულ ფონს (საფუძველს) წარმოადგენს, რომლის მიხედვითაც გეოგრაფიული მოვლენები და პროცესები წარმოჩინდება. რუკაზე გეოგრაფიული ობიექტის შემცირების ხარისხს მასშტაბი განსაზღვრავს. მასშტაბს ჩვეულებრივ წილადით აღნიშნავენ. ზოგჯერ რუკაზე მოცემულია ხაზოვანი მასშტაბი, რომელიც დაყოფილია სანტიმეტრებად, ყოველ სანტიმეტრს კი შეესაბამება კონკრეტული მანძილი დედამიწის ზედაპირზე.
რუკის ისტორია
ადამიანი რუკებს უძველესი დროიდან ქმნიდა, რითაც თვალსაჩინო წარმოდგენა ეძლეოდა გეოგრაფიული ობიექტების ურთიერთგანლაგებაზე. რუკების კრებადობას ატლასი ეწოდება. ტერმინი ატლასი შემოტანილია აღორძინების ხანაში ფლამანდრიელი კარტოგრაფის გერჰარდ მერკატორის მიერ.
ამჟამად ქაღალდის რუკების გარდა არსებობს ელექტრონული რუკები — რუკები, რომელიც გამოსახულია კომპიუტერის ეკრანზე. ამგვარი რუკების მეშვეობით მანძილების და სხვა კარტოგრაფიული გაზომვების ჩატარება ბევრად ადვილი, სწრაფი და ზუსტია. მასზე მხოლოდ ხაზის გატარებაა საჭირო ნებისმიერ ორ პუნქტს შორის, მონაცემებს კი სპეციალური პროგრამა მყისიერად დაითვლის. ერთ-ერთი ამგვარი კომპიუტერული პროგრამაა Google Earth.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუკები კატეგორია:კარტოგრაფია
შანზ-ელიზე
შანზ-ელიზე, (ელისეს მინდვრები, les Champs-Élysées) — პარიზის ყველაზე დიდი და ცნობილი გამზირი. სახელწოდება მომდინარეობს ბერძნული მითოლოგიიდან, რომლის მიხედვით საიქიოში მდებარეობს ელისეს მინდვრები, სადაც სათნო სულები ბინადრობენ.
აღწერა
ელისეს მინდვრები მდებარეობს პარიზის მე-8 ოლქში, ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. იგი იწყება კონკორდის მოედნიდან, სადაც აღმართულია ობელისკი, და აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 1915 მეტრზე იშლება. ამ მანძილის პირველი ნახევარი დაბლობია, შემდეგ კი, შარლ დე გოლის მოედნამდე (ძველი ვარსკვლავის მოედანი, შაიოს გორაკზე) აღმართია და ბოლოვდება ვარსკვლავის ტრიუმფალური თაღით. გამზირის სიგანე 70 მეტრს აღწევს.
ელისეს მინდვრები სწორხაზოვან პერსპექტივას იძლევა, სადაც ერთმანეთს ენაცვლება ლუვრის მუზეუმი, ლუი XIV-ის ქანდაკება, კარუსელის ტრიუმფალური თაღი, ტუილერის ბაღი, ობელისკი და  ვარსკვლავის ტრიუმფალური თაღი. ეს არის პარიზის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა. დაბლობ ნაწილში ელისეს მინდვრები შემოსაზღვრულია მარინის სკვერით და რამდენიმე ნაგებობით, როგორიცაა მარინის თეატრი, პეტი პალე, გრან პალე და პალე დე ლა დეკუვერტი). მაღლობ ნაწილში კი მაღაზიები, ბუტიკები, კინოთეატრები, კაფეები და რესტორნებია.
ისტორია
1828 წლიდან გამზირზე ზრუნვას პარიზის მმართველობა იღებს თავის თავზე და პირველი ტროტუარებიც ჩნდება.
1838 წელს შანზ-ელიზე მოწყობილ იქნება არქიტექტორ ჟაკ იტორფის მიერ. მოგვიანებით კი, ნაპოლეონ III-ის პერიოდში, ბაღების დიზაინზე მუშაობს ჟან-შარლ ალფანი.
1994 წელს ელისეს მინდვრების განახლებაზე 250 მილიონი ფრანკი იხარჯება. მასზე მუშაობენ ურბანისტი ბერნარ უე, ჟან მიშელ ვილმოტი და დიზაინერი ნორმან ფორესტიე.
ეკონომიკა
thumb|left|200px|ისტორიული ღერძი, დასავლეთის ხედი1950-იან წლებამდე გამზირი ძირითადად ძვირფას ბუტიკებს მოიცავდა, მაგრამ თანდათან მათ  სოციალურ დაწესებულებებს დაუთმეს ადგილი. მეტროპოლიტენის ამოქმედების შემდეგ შანზ-ელიზემდე მისვლა გაადვილდა. გამრავლდა დაბალფასიანი მაღაზიები. 1994 წელს  პარიზის იმდროინდელ მერი, ჟაკ შირაკი ბულვარის განახლებას იწყებს და ელისეის მინდვრებს  ახალი სახე ეძლევა. დღეისთვის შანზ-ელიზეზე თავს იყრის ყველა სოციალური წრისა თუ ეროვნების ხალხი. ბულვარს ორი ტროტუარი აქვს: სამხრეთის ტროტუარით განსაკუთრებით ბევრი ხალხი სარგებლობს, რადგან იგი მეტროს სადგურიდან გამოსასვლელი გზაა. მასზე კვირაში 500 000 ადამიანი მოძრაობს, რაც მეორესთან შედარებით 30-40 %-ით მეტია.
ბულვარის კომერციულ წარმატებას ხელს უწყობს ის ფაქტიც, რომ მაღაზიათა უმრავლესობა შუაღამემდე ღიაა. აქვე განლაგებულია დიდი საავტომობილო მარკების გამოფენები, რომლებსაც ხშირად საკუთარი ბარი ან რესტორანიც აქვთ. გამზირის პოპულარობას ხელს უწყობს კინოთეატრებისა და რესტორნების არსებობაც. thumb|250px|right|შანზ-ელიზეს გამზირიშანზ-ელიზეზე 29 კინოდარბაზია, რომელთა პროგრამის ძირითადი ნაწილი ორიგინალურ ვერსიებზე და პრემიერებზეა გათვლილი.
ბულვარის კომერსანტები გაერთიანებული არიან ასოციაციაში, შანზ-ელიზეს კომიტეტი, რომელიც 1860 წელს შეიქმნა. თავდაპირველად მას შანზ-ელიზეს დაცვისა და საინიციატივო სინდიკატი ერქვა, დღევანდელი სახელწოდება კი 1980 წელს მიიღო. ასოციაციის მიზანია ბულვარის პრესტიჟული იმიჯის შენარჩუნება. ამისთვის კომიტეტი ადგილობრივ ხელისუფლებასთან თანამშრომლობს. ეს უკანასკნელი ეხმარება ასოციაციას ბულვარის გასალამაზებლად საჭირო ღონისძიებებისა (განათება, დეკორაცია) და სავაჭრო საქმიანობების (მაგალითად, ამ ადგილზე მაღაზიები გაცილებით გვიან იკეტება ვიდრე პარიზის სხვა რაიონებში) დაგეგმვაში. ამავე კომიტეტთან უნდა მოხდეს შეთანხმება ბულვარზე ახალი ორგანიზაციებისა თუ მაღაზიების გაჩენის შემთხვევაში.
ყოველივე აქედან გამომდინარე, შანზ-ელიზე საკმაოდ ძვირი გამზირია. სახლების ფასი იმხელაა, რომ ამ ადგილას ძალიან ცოტა ადამიანი ცხოვრობს. გამზირზე არსებული შენობების ზედა სართულები ძირითადად ოფისებს უჭირავს. თუმცა ფასები ერთგვაროვანი არაა. ჩრდილოეთის მხარე გაცილებით ძვირია, რადგან უკეთაა მზით განათებული და მეტი ხალხი მოძრაობს. სამხრეთი ნაწილი კი ჩრდილიანია. უძრავი ქონების ფასების მიხედვით შანზ-ელიზეს გამზირი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირი ადგილია.
მოვლენები
შანზ-ელიზე საფრანგეთის ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოვლენების მომსწრე ადგილია. მათ შორისაა 1944 წელს გამართული თავისუფლების დეფილე და პარიზელთა შეკრება ფეხბურთში მსოფლიო თასის მოპოვების აღსანიშნავად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარიზი
მანოლო-ფორტიჩი
მანოლო-ფორტიჩი (ოფიციალურად მანოლო-ფორტიჩის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Manolo Fortich; Bayan ng Manolo Fortich) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბუკიდნონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 113 200 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
Crassispira rudis
Crassispira rudis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პერ ულოფ ენკვისტი
პერ ულოფ ენკვისტი (Per Olov Enquist პერ ულოფ ენკვისტი; 23 სექტემბერი 1934 იოგგბიოლე, ვესტერბოტენი - 25 აპრილი, 2020) - შვედი მწერალი, დრამატურგი, სცენარისტი.
ბიოგრაფია
პერ ულოფი გაიზარდა შვედეთის ჩრდილოეთით. მისი დედა მაია-მარია ლინდგრენი, საშუალო სკოლის პედაგოგი, ძალიან მორწმუნე იყო და ევანგელურ პატრიოტულ საზოგადოებას ეკუთვნოდა (Evangeliska Fosterlandsstiftelsen). მამა, მეტყევე ელუფ ენკვისტი გარდაიცვალა, როდესაც მისი შვილი ჯერ კიდევ ერთი წლის იყო. 2007 წელს პერ ულოფმა შემდეგნაირად დაწერა თავისი ბავშვობის შესახებ: ”თუ თქვენ ტყის სიღრმეში ხართ დაბადებული, მაშინ ხეები და დედამიწა საიმედოა. გართობის თანამგზავრების ნაცვლად, მე დიდი ტყე მქონდა, რომელიც ჩემთვის ყველაფერი იყო. ამან ჩამოაყალიბა ჩემი ძლიერი, შეუვალი ხასიათი. მარტო არ ვიყავი. ფიჭვის ხეები მქონდა”. ორმოცდაათიანი წლების შუა პერიოდში ენვვისტს ათლეტის კარიერას უწინასწარმეტყველებდნენ: სიმაღლეზე ხტომაში მას ჰქონდა 1,97მ შედეგი. 1955–1964 წლებში სწავლობდა უფსალის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ფილოსოფიის მაგისტრის ხარისხი. შემდეგ ენკვისტი მუშაობდა გაზეთების Svenska Dagbladet (შვედეთის დღის გაზეთი) და Expressen– ის კრიტიკოსად და იყო მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების რეპორტიორი. 1970-1971 წლებში იგი ცხოვრობდა დასავლეთ ბერლინში გერმანიის აკადემიური გაცვლითი სამსახურის სტიპენდიით, 1973 წელს - ლოს-ანჯელესში, როგორც კალიფორნიის უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი, ხოლო 1978-1993 წლებში - კოპენჰაგენში, გარდა 1986-1988 წლებისა, რომლებიც მან პარიზში გაატარა. იქ მწერალმა დაიწყო ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენება, მაგრამ დროზე მოეგო გონს (ეს აისახება ავტობიოგრაფიულ ნაშრომში „სხვა ცხოვრება“).
პირადი ცხოვრება
ენკვისტი სამჯერ იყო დაქორწინებული. მარგარეტ ერსონთან ქორწინებიდან მასშეეძინა ვაჟი მატსი და ქალიშვილი ჯენი. მეორე ცოლი (1980 წლიდან 1994 წლამდე) იყო დანიელი მწერალი ლონე ბასტოლმი, შემდეგ ენკვისტი დაქორწინებული იყო გუნილა ტურგრენზე, რომელიც მუშაობდა კულტურის მინისტრის მოადგილედ. წყვილი ვაქსგომში ცხოვრობდა.
შემოქმედება
ენკვისტის რომანების ჟანრი ინტელექტუალური ისტორიული პროზაა. ცნობილი ადამიანების ბიოგრაფიების საფუძველზე, ენკვისტი ქმნის ტრაგიკული მსოფლმხედველობით გაჯერებულ ნარატივს. მაგალითად, ენკვისტის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ რომანში ლეიბ-მედიკოსის ვიზიტი (1999 წ.) - დანიის მეფის კრისტიან VII- ის პირველი მინისტრის იოჰან სტრუენსეს აღზევებისა და დაცემის ამბავი მწერლისთვის ადამიანის პიროვნების სიღრმეების შესასწავლაში ამოსავალი წერტილი ხდება. რომანში "წიგნი ბლანშესა და მერიზე" (2004 წ.), რომელშიც მოთხრობილია ორი ქალის ბედის შესახებ - შარკოს ცნობილ პაციენტზე ბლანშ ვიკმანსა და მეცნიერ მარი კიურიზე. რომანი გაჟღენთილია სასიკვდილო რადიოაქტიური გამოსხივების სიმბოლიკით, როგორც ტანჯვის გამოსახულება, რომელიც ადამიანის სიცოცხლეს ართმევს. ენკვისტის მხატვრულ მეთოდზე ფსიქოანალიზმა მოახდინა გავლენა.
ენკვისტმა დაწერა რამდენიმე კინოსცენარი, მათ საფუძველზე გადაიღეს ფილმები ბილე აუგუსტმა, იან ტრუელმა. მოხდა მრავალი მისი რომანისა და პიესის ეკრანიზირება: დრამა Image Creators (1998) მიხედვით გადაღებულია ტელეფილმი სელმა ლაგერლოფის შესახებ, რომელიც გადაიღო ინგმარ ბერგმანმა. ნიკოლაი არსელის ფილმი " სამეფო რომანი " გადაღებულიალეიბ-მედიკოსის ვიზიტის მიხედვით. ფილმმა მიიღო 2012 წლის ბერლინალეს ორი ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი მწერლები
ნინოშვილი (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი)
ნინოშვილი — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნინოშვილი, ყელა). მდებარეობს გურიის სერის მთისწინეთში, მდინარე ღვედისწყლის (ფიჩორის სისტემა), ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 80 მ., ლანჩხუთიდან 18 კმ., ნიგვზიანიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. სოფელში გადის ოზურგეთი-ლანჩხუთის საავტომობილო გზა, მოქმედებს საბავშვო ბაღი. და საჯარო სკოლა. სოფელში მოქმედებს დავით აღმაშენებლის სახელობის მონასტერი.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ცაცხვიანი, სოფელს სახელი ეწოდა ეგნატე ნინოშვილის პატივსაცემად. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მეციტრუსეობა, მესიმინდეობა, აშენებდნენ ტუნგს.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელისეს მინდვრები
ელისეს მინდვრები (ბერძნ. Elysion pedion - ველი მოსვლისა, მობრძანებისა), ელიზიუმი (Elysium) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ღმერთების რჩეულ გმირთა მარადიული სამყოფელი.
ელიზიუმი არის სავანე, ადგილი, რომელმაც დროთა განმავლობაში შეინარჩუნა და დღემდე გადმოგვცა ზოგიერთი ბერძნული რელიგიური და ფილოსოფიური სექტები და კულტები.
ჰომეროსის წარმოდგენით, ელისეს მინდვრები ლამაზი, ბედნიერი ადგილია დედამიწის უკიდურეს დასავლეთში, ოკეანის გაღმა. ცხონებულნი უზრუნველად და ნეტარებაში ატარებენ იქ დროს. მითი ელისეს მინდვრების შესახებ ფართოდ აისახა ლიტერატურაში, განსაკუთრებით ელევსინური და ორფიკული მისტერიების, პლატონისა და პითაგორელების გავლენით. წარმოდგენა ბედნიერ ქვეყანაზე რომაელებშიც გავრცელდა, მათ ნეტართა ეს ადგილი კანარის კუნძულებს ("ბედნიერი კუნძულები") დაუკავშირეს. შემდგომში ეს მითი ქრისტიანულმა რელიგიამ გამოიყენა და მას სამოთხე შეარქვა. ელისეს მინდვრები (შანზ-ელიზე) ჰქვია პარიზის ერთ-ერთ მთავარ გამზირს.
ელისეს მინდვრები იხსენიება, როგორც ნათელი ადგილი სამოთხეში. შანზ-ელიზე დღეს დღეობითაც ინარჩუნებს ამავე სახელწოდებას, რომელიც პირველად მე-16 საუკუნეში გამოიყენეს.
თანამედროვე ცნობები
ტერმინსა და ცნებას ელიზიუმს დიდი მნიშვნელობა და გავლენა ჰქონდა ძველი დროის კულტურის განვითარებში. სიტყვა ელიზიუმი გვხვდება ლიტერატურაში, ხელოვნებაში ფილმებსა და მუსიკაში. იგი მოიცავ ახალ ორლეანს. შანზ-ელიზე ყველაზე ცნობილი ქუჩაა მსოფლიოში. ელიზიუმი მოხსენებული არის შილერის ლექსებში. ასევე მის შესახებ ცნობებია მოცარტის ცნობილ ოპერაში ,,ჯადოსნური ფლეიტა". ამ ადგილის შესახებ კი მრავალი წიგნია დაწერილი.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ძველბერძნული რელიგია კატეგორია:ბერძნული მითოლოგიის გეოგრაფია
რეკივოსი
რეკივოსი, რეკივა (Rėkyvos ežeras, Rėkyvà) — ტბა ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, ზღვის დონიდან 129 მ სიმაღლეზე. ქალაქ შიაულიაიდან მდებარეობს დაახლოებით 7 კილომეტრში. ზედაპირის ფართობი 11,792 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძე დაახლოებით 15 კილომეტრია. მაქსიმალური სიღრმე 4,8 მ, საშუალო — 2,0 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ტბები
925
თარიღი უცნობია
*
სირიის უდაბნო
სირიის უდაბნო გეოგრაფიულად არაბეთის უდაბნოს ნაწილია. მოიცავს თანამედროვე სირიის, ერაყის, იორდანიისა და საუდის არაბეთის ტერიტორიებს. დასავლეთით ესაზღვრება მდინარე ორონტესის ხეობა, აღმოსავლეთით კი მდინარე ევფრატი. ჩრდილოეთით, სირიის ტერიტორიაზე, უდაბნოს ენაცვლება სირიის ერთ–ერთი ყველაზე ნაყოფიერი მიწები. სამხრეთით გადადის არაბეთის ნახევარკუნძულის სხვა უდაბნოებში. სირიის უდაბნოში ბევრი ოაზისია, მათ შორის გამორჩეულია პალმირა. აღსანიშნავია, რომ სირიის დედაქალაქი დამასკოც სწორედ ამ ოაზისში მდებარეობს. უდაბნოში ბანიდრობენ სირიული ზაზუნები.
ისტორიულად, ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ბედუინთა ტომებით, რომლებიც აქ დღემდე სახლობენ, ძირითადად ოაზისების მიმდებარე დასახლებებში.
სქოლიო
კატეგორია:საუდის არაბეთის უდაბნოები
ასმაში
ასმაში — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოებაზე, მდინარე ენგურის შენაკადის — ტვიბერის სათავეში. სიმაღლე 4057 მ. კარგად არის გამოხატული თანამედროვე გამყინვარება. აგებულია ზედაპალეოზოურ-ტრიასული გრანიტოიდებით. მისასვლელი გზა ტვიბერისა და მურყვამის მყინვარებიდან (მდინარე ენგურის აუზი).
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
Crassispira rugitecta
Crassispira rugitecta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
მარამაგი
მარამაგი (ოფიციალურად მარამაგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Maramag; Bayan ng Maramag) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბუკიდნონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 108 293 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
ასმაშის მყინვარი
ასმაშის მყინვარი — მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ განშტოების აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის სათავის — ტვიბერის (ენგურის აუზი) სათავეში. უერთდება ტვიბერის მყინვარს. სიგრძე 5 კმ. მყინვარი ძლიერ დანაპრალებულია.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
ვიტენბერგი
ვიტენბერგი (Lutherstadt Wittenberg), ოფიციალურად ლუთერშტადტ-ვიტენბერგი — ქალაქი გერმანიის საქსონია-ანჰალტის მხარეში, მდინარე ელბაზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 49 914 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქის ისტორიული მნიშვნელობა მართლაც დიდია - ერთ დროს წარმოადგენდა საქსონიის საკურფიურსტოს ცენტრს, ასევე ამ ქალაქთანაა დაკავშირებული მარტინ ლუთერის მოღვაწეობა და შესაბამისად პროტესტანტული რეფორმაცია. ამ პერიოდს მრავალი შენობა-ნაგებობა უკავშირდება, მათ შორისაა ავგუსტინელთა მონასტერი, სადაც ლუთერი მოღვაწეობდა ჯერ როგორც ბერი, ხოლო შემდეგ ოჯახთან ერთად მისი მფლობელი გახდა. მონასტერი ამჟამად დაცულია და მსოფლიოში პირველ ლუთერისადმი მიძღვნილ მუზეუმს წარმოადგენს.
ისტორია
ვიტენბერგი XII საუკუნეში დაარსდა. XVI საუკუნის დასაწყისში მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, ტექნიკურ და ხელოვნების ცენტრს წარმოადგენდა. აქ არსებული უნივერსიტეტის წყალობით, განსაკუთრებით ძლიერი იყო მისი პოზიციები ინტელექტუალური თვალსაზრისით. 1508 წლიდან, ამ უნივერსიტეტში მარტინ ლუთერი თეოლოგიას ასწავლიდა, სადაც 1517 წელს გამოაქვეყნა 95 თეზისი ინდულგენციების წინააღმდეგ. სწორედ ამ მომენტიდან, ვიტენბერგი პროტესტანტული რეფორმაციის სულისჩამდგმელი ხდება.
პირველად გერმანიაში, ასევე ვიტენბერგში მოხდა გერმანული სამართლის სწავლება 1797 წელს.
1996 წელს, ქალაქის მარტინ ლუთერთან დაკავშირებული მემორიალური ადგილები, ქალაქ აისლებენის ანალოგიურ ადგილებთან ერთად, იუნესკოკმ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
ნათლისღება
მინი|ნათლისღების [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებლური ხატი, კირილო-ბეროზელის მონასტერი, რუსეთი, 1497 წელი]] ნათლისღება — ახალი აღთქმის ერთ-ერთი უმთავრესი საიდუმლო და ქრისტიანული დღესასწაული, რომელსაც მართლმადიდებელ ეკლესიათა ნაწილი (6) 19 იანვარს აღნიშნავს. ამ დღეს, სახარების თანახმად, იოანე ნათლისმცემელმა მდინარე იორდანეში მონათლა იესო ქრისტე. ნათლისღების დღესასწაულზე წყლის კურთხევის მსახურება (დიდი აიაზმა) სრულდება და ნაკურთხი წყალი მთელი წლის განმავლობაში ინახება. ნათლისღება ის ძირითადი აქტია, რომლითაც ადამიანი ქრისტიანად ითვლება.
ამ დღეს ასევე ღვთის განცხადება ეწოდება, რადგანაც სწორედ მაშინ განცხადდა პირველად წმინდა სამება: ძე ნათელს იღებდა, სულიწმიდა მტრედის სახით ჩანდა, ხოლო ციდან ისმოდა მამა ღმერთის ხმა: „ესე არს ძე ჩემი საყვარელი, რომელ მე სათნო ვიყავ”.
ნათლობის რიტუალს წინ უძღვის კათაკმევლობის პერიოდი, რომლიც განმავლობაში ახალმოქცეული ემზადება ნათლისღებისთვის, ეცნობა ძირითად ჭეშმარიტებებს, სწავლობს მრწამსს, ესწრება საკვირაო ლიტურგიას, ოღონდ არა ბოლომდე. კათაკმევლობის პერიოდი განსაზღვრული არ არის. ასევე განუსაზღვრელია ასაკი ადამიანისა, რომელიც ინათლება. ნათლისღება ხდება წყალში სამჯერ შთაფვლით ან სხურებით, უკიდურეს გამონაკლის შემთხვევებში — ქვიშით. ნათლობის რიტალს აღავლენს მღვდელი. მართლმადიდებლური მოძღვრების მიხედვით, მონათლული განიწმინდება ცოდვებისგან და ხდება ქრისტეს ეკლესიის წევრი. მართლმადიდებლობა ნათლისღებას სულიერ შობად, მეორედ დაბადებად მიიჩნევს და ის მხოლოდ ერთხელ ხდება ადამიანის ცხოვრებაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები კატეგორია:საიდუმლონი
საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო — საქართველოს სამინისტრო, რომლის ხელმძღვანელი (მინისტრი) საქართველოს მთავრობის წევრია. 1991 წლის 9 სექტემბერს საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას №187 ბრძანებულებით, შეიქმნა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტრო, რომელსაც დაევალა საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული არმიის ჩამოყალიბება და საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული გვარდიის მატერიალუტ-ტექნიკური უზრუნველყოფა. ეროვნული გვარდია დაექვემდებარა უშუალოდ საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტს.
1991 წლის 15 სექტემბრის საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს დადგენილებით „საქართველოს რესპუბლიკაში სსრ კავშირის შეიარაღებული ძალების სტატუსის შესახებ“, საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიაზე განლაგებული სსრ კავშირის შეიარაღებული ძალები გამოცხადდა საოკუპაციო სამხედრო ძალად და დაისვა საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიიდან მისი გაყვანის საკითხი.
სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან პრემიერ-მინისტრის მიერ დაკისრებულ ამოცანებს.
Hung Up
Hung Up — ამერიკელი მომღერალ-კომპოზიტორ მადონას, სტიუარტ პრაისის, ბენი ანდერსონის და ბიორნ ულვეუსის მიერ დაწერილი და მადონასა და პრაისის მიერ პროდიუსირებული პოპ სიმღერა. სიმღერა 2005 წლის ოქტომბერში გამოვიდა და გახდა პირველი სინგლი მადონას მეათე სტუდიური ალბომიდან Confessions on a Dance Floor.
Hung Up დღემდე მადონას ერთ-ერთი გაყიდვადი სინგლია, და ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებულია მსოფლიოში, რეკორდულ 45 ქვეყანაში პირველი ადგილის დაკავებით. ეს მადონამ 25-ე ოქროს სინგლი გახდა, რითაც The Beatles-ს ყველა დროის ყველაზე მეტი ოქროს სინგლების რაოდენობით გაუსწრო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2005 წლის სიმღერები კატეგორია:2005 წლის სინგლები კატეგორია:მადონას სიმღერები
Confessions on a Dance Floor
ზემო ჩიბათი
ზემო ჩიბათი — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ჩიბათის თემში (სოფლები: ზემო ჩიბათი, ქვემო ჩიბათი, ჭალა). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 40 მ., ლანჩხუთიდან 5 კმ., ქვემო ჩიბათიდან 2 კმ. 2014 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 300 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლუი არმსტრონგი
ლუი დენიელ არმსტრონგი (Louis Daniel Armstrong; დ. 4 აგვისტო, 1901 — გ. 6 ივლისი, 1971) (აგრეთვე მეტსახელებით საჩმო (Satchmo) და პოპსი (Pops)) — ამერიკელი ჯაზის მუსიკოსი. არმსტრონგი ქარიზმატული, მუდამ ახლის მაძიებელი შემსრულებელი იყო, რომლის მუსიკალურმა ტალანტმა და ბრწყინვალე პიროვნულმა თვისებებმა ჯაზის უხეში რეგიონალური საცეკვაო მუსიკიდან პოპულარულ მხატვრულ ფორმად ტრანსფორმაცია მოახდინა. შესაძლოა მე-20 საუკუნის ყველაზე ცნობილმა ჯაზის მუსიკოსმა პირველად პოპულარობა საყვირზე შესრულებით მოიპოვა, თუმცა კარიერის ბოლოსკენ ის უკვე განთქმული იყო როგორც საუკეთესო ვოკალისტი და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ჯაზის მომღერალი.
ადრეული ბიოგრაფია
არმსტრონგი დაიბადა ახალი ორლეანში, ლუიზიანა, ხელმოკლე ოჯახში. ახალგაზრდობა სიღარიბეში გაატარა ნიუ-ორლეანის ერთ-ერთ საკმაოდ კრიმინალურ გარეუბანში. თავდაპირველად კორნეტზე დაკვრა ისწავლა ნიუ-ორლეანის მიუსაფართა სახლში ფერადკანიანთათვის, სადაც ის რამდენიმეჯერ იქნა გაგზავნილი ქუჩის მოხეტიალე ბავშვებთან აკიდების გამო და განსაკუთრებით კი ახალი წლის აღსანიშნავად ჰაერში დამბაჩის გასროლის გამო დაკავების შემდეგ. ის ხშირად დაჰყვებოდა ქალაქის სასულიერო ორკესტრის აღლუმებს და ყოველ შესაძლებლობას იყენებდა ძველი მუსიკოსებისთვის მოესმინა, სწავლობდა რა ბანკ ჯონსონის, ბადი პეტიტისა და განსაკუთრებით ჯო "კინგ" ოლივერისგან, რომელიც ახალგაზრდა არმსტრონგისთვის მენტორისა და მამის ფუნქციას ასრულებდა. არმსტრონგი მოგვიანებით თავად იწყებს შესრულებას ქალაქის სასულიერო ორკესტრში, მოგზაურობს რა იმჟამად კარგად ცნობილ ბენდთან "ფატ-მარაბლი", რომელიც თბომავლით მდინარე მისისიპის ტურებს დაჰყვებოდა. თავად არმსტრონგი მის ამ ბენდთან გატარებულ დროს "უნივერსიტეტში სიარულს" ადარებდა, ვინაიდან ამ ორკესტრმა დიდი გამოცდილება მისცა მას ფორმალური მუსიკის შესრულების დარგში. 1919 წელს ქალაქიდან ჯო ილივერის წასვლის შემდეგ არმსტრონგი მის ადგილს იჭერს კიდ ორის ბენდში, რომელიც იმჟამად ყველაზე "ცხელ" ჯაზ-ბენდად ითვლებოდა ახალ ორლეანში.
ადრეული კარიერა
left|thumbnail|ახალგაზრდა ლუი არმსტრონგი 1922 წელს არმსტრონგი ჩიკაგოში მასიურ მიგრაციას მიჰყვება, სადაც ის ჯო ოლივერის კრეოლ ჯაზ-ბენდს უერთდება. 1920-იანებში ოლივერის ბენდი საუკეთესო და ყველაზე გავლენიანი ჯაზ-ბენდი იყო ჩიკაკოში, ქალაქში, რომელიც იმხანად ჯაზის ცენტრი გახდა. არმსტრონგმა აქ რამდენიმე საკუთარი ჩანაწერი გააკეთა 1923 წელს ოლივერის ბენდში მეორე კორნეტზე შესრულების პარალელურად.
არმსტრონგი ოლივერთან მუშაობით საკმაოდ კმაყოფილი იყო, თუმცა მისი მეუღლის, პიანისტ ლილ ჰარდინ არმსტრონგის დაჟინებით უფრო მაღალი ანაზღაურება მოეძებნა, ის და ოლივერი მეგობრულად ეთხოვებიან ერთმანეთს და არმსტრონგი ნიუ-იორკში გადადის ფლეტჩერ ჰენდერსონის ორკესტრში, იმჟამად საუკეთესო აფრიკულ-ამერიკულ ბენდში, შემსრულებლად. აქ არმსტრონგი საყვირზე გადადის მისი განყოფილების სხვა მუსიკოსებთან უკეთ შესაწყობად. ამავე დროს ის ქმნის უამრავ პირად ჩანაწერს მისი ძველი ნიუ-ორლეანელი მეგობრის, პიანისტ კლარენს უილიამსის დახმარებით. მათ შორისაა მცირე ჯაზური შესრულებანი დუეტში სიდნი ბეხეტთან და ბლუზის მომღერალთა აკომპანემენტების სერია.
1925 წელს ის ჩიკაგოში ბრუნდება და იწყებს ჩაწერას საკუთარი სახელით მის სახელგანთქმულ ჯგუფებთან "ჰოტ ფაივ" (ცხელი ხუთეული) და "ჰოტ სევენ" (ცხელი შვიდეული). მათ შორისაა ჰიტები - "Potato Head Blues", "Muggles" (ნიუ-ორლეანური ჟარგონით - მარიხუანა, რომელსაც ის საკმაოდ წყალობდა მთელი სიცოცხლის განმავლობაში), და "West End Blues", რომლის მუსიკამაც ჯაზის შესრულების სტანდარტი დააწესა მრავალი მომდევნო წლის განმავლობაში. არმსტრონგის ინტრო საყვირით "West End Blues"-ში დღემდე რჩება ჯაზის ისტორიაში ყველაზე განთქმულ იმპროვიზაციად.
1929 წელს არმსტრონგი ნიუ-იორკში ბრუნდება, 1930 წელს კი ლოს-ანჯელესში გადადის, შემდეგ ტურით ევროპაში მიემგზავრება. მრავალი წლის მოგზაურობის შემდეგ ის საბოლოოდ ქვინსში, ნიუ-იორკი, სახლდება 1943 წელს. ხმის ჩამწერი სტუდიებისა და მუსიკის ბიზნესის განგსტერთაგან გამუდმებული შევიწროების მიუხედავად არმსტრონგი აქტიურად აგრძელებს საკუთარი შესრულების სტილის დახვეწას.
შემდგომი ოცდაათი წლის განმავლობაში არმსტრონგი ყოველწლიურად 300-ზე მეტ კონცერტს ატარებს. 1940-იან წლებში დიდ ბენდებზე მოთხოვნამ იკლო პოპულარული გემოვნების ცვლილებასთან ერთად: საბანკეტო დარბაზები დაიხურა, ხოლო ტელევიზიის შემოტევისა და სხვა ტიპის პოპულარული მუსიკის ჟანრების აღმოცენებასთან ერთად ჯაზის პოპულარობამ იკლო. შესაბამისად დღითიდღე უფრო გართულდა 16-წევრიანი ბენდის ტურების დაფინანსება.