cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გუსტავ დორე
ცხოვრება და ხელოვნება
გუსტავ დორე ხიდების მშენებლის, პიერ-ლუი-ქრისტეფორე დორეს ოჯახში დაიბადა, სტრასბურგში. მისი მხატვრული ნიჭი პატარაობიდანვე იწვევდა გარშემომყოფი ადამიანების გაოცებას, 10 წლის ასაკში შექმნა ილუსტრაციები დანტე ალიგიერის „ღვთაებრივი კომედიისთვის“, ხოლო 15 წლის ასაკში პირველად გამოქვეყდა მისი ილუსტრირებული ნაწარმოები. გარკვეული დროის შემდეგ, 1841 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბურში გადადის. ამ გადასვლამ დორეს სამხატვრო მოღვაწეობაზე ძალიან დიდი გავლენა იქონია. 1847 წელს დორე დედასთან ერთად ხელახლა ამჯერად პარიზში გადადის, სადაც გუსტავი შარლემანის ლიცეუმში ირიცხება. შემდეგ ახალგაზრდა მხატვარი ჰერაკლეს გმირობების საკუთარი სერიებით, მიმართავს „ჟურნალ პურ რირ“-ის მთავარ რედაქტორს და სამუშაოზე ირიცხება, სადაც ხელფასად 5000 ფრანკს იღებს. იმავე წლის ბოლოს გამოქვეყნდა ლითოგრაფიის ალბომი „ჰერაკლეს გმირობები“, გამოცემაში მიეთითა, რომ ამ ლითოგრაფიის ავტორი იყო 15 წლის თვითნასწავლი მხატვარი, რომელმაც ისინი კლასიკური შტუდიის გარეშე შეასრულა.
ცნობილია, რომ მხატვარი თავის სამუშაო დღეს სამ ნაწიალდ ყოფდა: დილა ეთმობოდა გრაფიკას, შუადღე — ფერწერას, საღამო — ისევ გრაფიკას. დორემ მაინც ვერ შეძლო სამხატვრო განათლების მიღება, თუმცა დიდ დროს ატარებდა ლუვრში და ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, სადაც ნახატებსა და გრავიურებს შეისწავლიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები კატეგორია:პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე დაკრძალულნი კატეგორია:ფრანგი გრავიორები
ვლადიმირისა და სუზდალის თეთრი მონუმენტები
ვლადიმირისა და სუზდალის თეთრი მონუმენტები (Белокаменные памятники Владимира и Суздаля) — ამ სახელითაა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შესული რუსეთში, ზალესეს ისტორიულ რეგიონში მდებარე მდებარე შუა საუკუნეების რვა კირქვისგან ნაგები მონუმენტი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
მონასტრები და ტაძრები აფხაზეთში და სვანეთში. 1911, H-2802
მონასტრები და ტაძრები აფხაზეთში და სვანეთში — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდში H-2802-ის სახელით დაცული 1911 წლის ხელნაწერი. ხელნაწერი შეიცავს 10 ფურცელს. მისი ზომებია 36X22 სმ. დაწერილია ქაღალდზე. ნაწერი შესრულებულია მხედრული დამწერლობით. არ აქვს ყდა. მთარგმნელი - იულონ ლომოური. რეისნერის შეუსწავლია: ილორი, ბედია, მოქვი, დრანდა, შერვაშიძეთა საგვარეულო ეკლესია, ლიხნი და სხვ. ხელნაწერის სქოლიოში მითითებულია, რომ აფხაზეთის და სვანეთის ტაძრების აღწერა რეისნერს წაუკითხავს, პეტერბურგის არქიტექტორთა საზოგადოების IX მორიგ კრებაზე 18 იანვარს, 1911 წელს. კირიონ კათალიკოსის თხოვნით, იულონ ნიკოლოზის ძე ლომოურს უთარგმნია ეს მოგზაურობა რუსულიდან ქართულად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდი კატეგორია:ქართული ხელნაწერები
დავით აღმაშენებლის სამხედრო რეფორმები
სამხედრო რეფორმები — XII საუკუნის პირველი მეოთხედის საქართველოში დავით აღმაშენებლის მიერ გატარებული ღონისძიებების კომპლექსი, რომელიც მიზნად ისახავდა საქართველოს ლაშქრის გაწვრთნა-ორგანიზებას და საომარ მოქმედებათა ტაქტიკისა და სტრატეგიის გარდაქმნა-გაუმჯობესებას. დავით აღმაშენებელმა მკაცრი სამხედრო დისციპლინა შემოიღო ჯარში. განსაკუთრებული ყურადღება მიექცა ლაშქრის კარგად გაწვრთნას, ამ მიზნით მან არსებულ წესებში საგრძნობი ცვლილებები შემოიტანა. მოქმედების სისწრაფისათვის ქვეითი ჯარი შეიცვალა ცხენოსანი რაზმებით. ფართოდ იქნა გამოყენებული მტრის შემოტყუებისა და მასზე მოულოდნელად თავდასხმის ხერხი. შეიქმნა მზვერავების (მსტოვრები) ფართო ქსელი. საქართველოს ლაშქრის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თვისება იყო სწრაფი მანევრირების უნარი, რასაც ხელი შეუწყო დავითის მიერ აგებულმა ხიდებმა და მოწესრიგებულმა გზებმა. დიდი ყურადღება მიექცა წინამბრძოლებს, რომელთა მოვალეობა იყო პირველნი შებრძოდნენ მტერს. თვით დავით აღმაშენებელი „უმსგავსო სპასპეტი და წინამბრძოლი“ ყოფილა. საქართველოში მუდმივი ლაშქრის შექმნისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ყივჩაყთა ჩამოსახლებას საქართველოში 1118—1120 წლებში. დავით აღმაშენებელმა „წყობად განმავალი რჩეული ორმოცი ათასი“ ყივჩაყი უზრუნველყო საჭურვლითა და ცხენებით და კარგად გაწვრთნა. ყივჩაყთა ვალდებულება საქართველოს ფეოდალური სახელმწიფოს მიმართ მხოლოდ სამხედრო სამსახური იყო, ამდენად ისინი მუდმივ ლაშქარს წარმოადგენენ. საჭიროების შემთხვევაში მეფეს შეეძლო შეეყარა „თვისისა სამეფოსა სპანი, რჩეულნი და მოკაზმულნი, ცხენ-კეთილნი და პირშეუქცეველნი“, რომლებსაც, როგორც ჩანს, გადამწყვეტ მომენტებში იყენებდა მეფე.
ეროვნების მიხედვით: 40 ათასი ქართველი, 15 ათასი ყივჩაყი, 500 ალანი და 100 ევროპელი რაინდი.
საქართველოს სამეფო კარის მიერ გატარებულმა სამხედრო ღონისძიებებმა ქვეყანა გაამაგრა და გააძლიერა, შექმნა მტკიცე საფუძველი ფეოდალური საქართველოს ერთიანობის აღდგენისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
ლივური ენა
ლივური ენა — ფინურ-უგრულ ენათა ოჯახის ბალტიისპირულ-ფინური ჯგუფის ენა. XX საუკუნის შუა წლებში ამ ენაზე მხოლოდ მცირე ჯგუფი ლაპარაკობდა ლატვიაში, ვენტსპილსის რაიონის სანაპირო ზოლში. ენა გაქრობის წინაშე დგას, რადგან ლივურად მხოლოდ 150 კაცამდე თუ საუბრობს. მონათესავე ენებად ფინური და ესტონური ეკუთვნის. ლივონური ენა ლატვიაში, ისტორიული ლივონიის მხარეშია მხოლოდ გავრცელებული.
ლივური ანბანი
ლივური ანბანი ესტონური და ლატვიური ორთოგრაფიის ჰიბრიდს წარმოადგენს.
ლივური ანბანი:
Aa, Āā, Ää, Ǟǟ, Bb, Dd, Ḑḑ, Ee, Ēē, Ff, Gg, Hh, Ii, Īī, Jj, Kk, Ll, Ļļ, Mm, Nn, Ņņ, Oo, Ōō, Ȯȯ, Ȱȱ, Öö, Ȫȫ, Õõ, Ȭȭ, Pp, Rr, Ŗŗ, Ss, Šš, Tt, Țț, Uu, Ūū, Yy, Ȳȳ, Vv, Zz, Žž.
მარდინლის უბანი
მარდინლის უბანი Mərdinli məhəlləsi — მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისში აგებული შუშის ერთ-ერთი ზედა უბანი. იგი მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში. უბნის მოსახლეობას შეადგენდა ჯავანშირ-დიზაგის რაიონის ჰაჯილის თემი, აგრეთვე სოფლების იაღლევანდის, ყარახანბეილის, ზარგერის, დადალის და მერდინლის მოსახლეობა. მარდინლის უბნიდან ბევრი ცნობილი პიროვნება იყო ჩამოსული. ცნობილი მომღერალი აბდულ ბაღი ზულალოვი ბულბულჯანი და ცნობილი თარისტი სადიგჯანი ამ უბნის აღზრდილია.
ისტორია
მარდინლის უბანი, სავარაუდოდ, რასტას ბაზრის პარალელურად გამავალი განივი ქუჩის აღმოსავლეთი ნაწილის გაფართოების შედეგად შეიქმნა. ამ ფართო სწორკუთხა მოედნის კომპოზიციური დომინანტია მეჩეთი, რომელიც ეყრდნობა ერთი მეტრის სიმაღლის სარდაფს და ორიენტირებულია დასავლეთისკენ. ქუჩის აღმოსავლეთ მხარეს იგი აშენდა ჩაღრმავებით მიმდებარე სახლებისა და შენობების სიღრმეზე წითელი შენობის ხაზის აღმოსავლეთით. ამრიგად, ეს ტერიტორია შემოიფარგლება მეზობელი შენობების გვერდითი ფასადებით სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. აღმოსავლეთის მხარეს კვადრატული საზღვრის მეოთხედი მეჩეთია, რომლის მთელ მთავარ ფასადს ამშვენებს მიმზიდველი, პლასტმასის დიზაინის ქვის ვერანდა ქვის რვაკუთხა სვეტებზე შესასვლელი ნახევარწრიული არკადის სახით. სამწუხაროდ, ეს თაღი საგრძნობლად ამცირებს როგორც მეჩეთის არქიტექტურის გამომხატველობას, ასევე მოედნის კვარტალის მთელ ანსამბლს. მოედნის ცენტრში მდებარე პატარა წყარო მაღალი ხის და დაბალი ქვის სვეტის სახით ორდუბადის სამეზობლო მოედნის დამახასიათებელ ანსამბლს ახსენებს და ამ ანსამბლს კომპოზიციის სისრულეს ანიჭებს. შუშას მეათე და მეთერთმეტე აბანოები, რომელიც ჰაჯი რზაგულუ ბეი აგაკიში ბეი ოღლუ შამსიბეოვმა ააგო ხანის ქალიშვილ ხურშიდბანუ ნატავანთან ერთად, მდებარეობს მარდინლის სამეზობლოში. 1870-1880 წლებში შუშას მე-17 შირინსუს (ტკბილი წყლის) აბანო, რომელიც ხურშიდბანუ ნატავანმა ააშენა, მდებარეობდა მარდინლის კვარტალში, ბაზარ ბაშში, რომელიც რადიკალურად განსხვავდებოდა სხვებისგან არქიტექტურული თვალსაზრისით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
შამთა
შამთა — სოფელი საქართველოში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ორბეთის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum malinum
სქოლიო
malinum
Live Blood
Live Blood — მუსიკოს პიტერ გებრიელის მესამე ოფიციალური საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილია ლონდონის HMV Hammersmith Apollo-ში, 2011 წლის 23 და 24 მარტს. კონცერტი წარმოადგენდა პიტერ გებრიელის 2011 წლის ტურნეს ნაწილს. მასში მონაწილეობა მიიღეს New Blood Orchestra-მ და ვოკალისტებმა, ენ ბრუნმა, მელანი გებრიელმა, სევარა ნაზარხანმა და ტომ კოულიმ.
ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა მასალა ალბომიდან Scratch My Back, ისევე როგორც გებრიელის სიმღერების ორკესტრული არანჟირებები, რომელთა დიდი ნაწილი შეტანილია ალბომში „New Blood“. Live Blood-ის წინა, ერთდისკიანი ვერსია თან დაერთო 2011 წელს გამოცემულ New Blood-ის სასაჩუქრო გამოცემას.
ორკესტრული ვერსიების არანჟირების ავტორები არიან ჯონ მეტკელფი და პიტერ გებრიელი. სიმღერის „Signal To Noise“ არანჟირების ავტორები არიან გებრიელი და უილ გრეგორი. „The Book of Love“-ის არანჟირებაზე ნიკ ინგმენმა იმუშავა. საკონცერტო ვერსიაში დირიჟორია ბენ ფოსტერი, ცნობილი სერიალზე Doctor Who მუშაობით. სიმღერის „In Your Eyes“ დირიჟორი ჯონ მეტკელფია.
გამოხმაურება
გამოცემაში The Independent ენდი გილმა ალბომს ხუთიდან სამი ვარსკვლავი მიანიჭა, დასძინა რა, რომ „საერთო ეფექტი შესაძლოა, საშინელია. ახალი არანჟირებები იდეების ახალ ხეივნებს წარმოაჩენენ, მაგრამ გარდა სიმღერისა „The Book of Love“, სადაც გებრიელის გულახდილობა აქრობს ირონიას, რათა სიმღერას ნაზი ხასიათი შეუნარჩუნოს, ახალი იდეები იშვიათად იძლევა ოპტიმიზმის საბაბს“.
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ გებრიელის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2012 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Real World Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის საკონცერტო ალბომები
ლივონიის ომი
ლივონიის ომი 1558-1583 წწ; მოსკოვის სახელმწიფოს ომი ლივონიის დასაპყრობად და ბალტიის ზღვაზე გასასვლელად.
მიმდინარეობა
ომი დაიწყო ლივონიის ორდენის წინააღმდეგ. შემდეგ, ომში, მოსკოვის სახელმწიფოს წინააღმდეგ, ჩაებნენ შვედეთი, პოლონეთი და ლიეტუვა; მაგრამ უკვე 1559 წელს ა. ადაშევის პოლიტიკური ჯგუფის გავლენით, მოწინააღმდეგენი დაზავდნენ. ლივონიის ფეოდალებმა ისარგებლეს ამით და პოლონეთის მეფის სიზიგმუნდ II-ს მფარველობაში შევიდნენ. იმავე წელს დანია დაეუფლა კურლანდიისა და ეზელ-ვიკის ეპარქიებს.
1560 წელს რუსებმა დაამარცხეს ორდენის ჯარი და დაიპყრეს მარიენბურგი და ფელინი. ჩრდილოეთ ესტონეთის ფეოდალები შვედეთის მფარველობაში შევიდნენ.
ომის მეორე ეტაპი 1561 წელს დაიწყო, როდესაც მოსკოვის წინააღმდეგ ომში ჩაებნენ პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო და შვედეთი. პირველ წლებში რუსეთი კვლავ აღწევდა გარკვეულ წარმატებებს. 1563 წელს აიღო პოლოცკი. 1564 წელს მოსკოვის არმია რამდენიმეჯერ დამარცხდა. იმავე წლის გაზაფხულზე ლიეტუვაში გაიქცა თავადი კურბსკი, ხოლო შემოდგომაზე მოსკოვს თავს დაესხა ყირიმის ხანი დევლეთ-გირეი. 1566 წელს მოსკოვს ლიეტუვის ელჩობა ეწვია და ლივონიის გაყოფა შესთავაზა. 1566 წლის საერობო ყრილობამ მხარი დაუჭირა გადაწყვეტილებას ებრძოლათ რიგის აღებამდე. ეს ივანე IV-ის განზრახვა იყო. 1569 წელს პოლონეთის სამეფო და ლიტვის დიდი სამთავრო ერთ სახელმწიფოდ გაერთიანდა (ლუბლინის უნია), რამაც გაართულა რუსეთის მდგომარეობა. ამას დაერთო ოსმალეთის არმიის 1569 წლის გალაშქრება ასტრახანზე და დევლეთ I გირეის 1571 წლის თავდასხმა მოსკოვზე. thumb|left|ნარვას ალყა 1558 პოლონეთში დაწყებულმა უმეფობის ხანამ შეამსუბუქა რუსეთის მდგომარეობა და მან 1573-77 წწ გარკვეულ წარმატებებს მიაღწია ბალტიისპირეთში. მაგრამ, არახელსაყრელმა საერთაშორისო და საშინაო ვითარებამ, რუსული თავად-აზნაურობის მიერ ბალტიური მიწების დაპატრონებამ ადგილობრივ მოსახლეობაში უკმაყოფილება გამოიწვია, რამაც მკვეთრად შეაბრუნა ლივონიის ომის მსვლელობა და გაართულა რუსეთის მდგომარეობა.
პოლონეთმა ენერგიულად შეუტია მოსკოვის სახელმწიფოს 1579 წელს, აიღო პოლოცკი, ველიკიე-ლუკი, ალყა შემოარტყა ფსკოვს. შვედებმა დაიკავეს ნარვა და კორელა. ფსკოვის წინააღმდეგობამ აიძულა ბატორი ზავი შეეთავაზებინა მოსკოვისთვის. 1582 წელს მოდავენი დაზავდნენ 10 წლით (იამზაპოლსკში). რეჩ პოსპოლიტას დარჩა პოლოცკი და ლივონია, რუსეთს დაუბრუნდა ბატორის მიერ დაპყრობილი რუსული მიწები. 1583 წელს მოსკოვი დაუზავდა შვედეთსაც, რომელმაც დაიტოვა ნარვა და რუსული ქალაქები იამი, კოპორიე, ივანგოროდი.
ლივონიის ომი დამთავრდა მოსკოვის სახელმწიფოს დამარცხებით.
ბრძოლა ბალტიისპირეთისთვის XVIII საუკუნის დამდეგს განახლდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:შვედეთის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:XVI საუკუნის ომები
მუხურა
დემოგრაფია
1830-იან წლებში დიუბუა დე მონპერეს ცნობით მუხურა მხარეში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სოფელი იყო და აქ 200 კომლი სახლობდა.
ისტორიული ძეგლები
სოფელში დგას შუა საუკუნეების „ელდათის“ ეკლესია და ადრეული შუა საუკუნეების ციხე „შეუპოვარი“.
პიერ დე რონსარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1524 კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1585 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
ძიუდოს გენიოსი II
ძიუდოს გენიოსი II — რეჟისორ აკირა კუროსავას ფილმი. გამოვიდა 1945 წელს. ითვლება პროპაგანდისტულ ფილმად.
ბაიანოპოლისი
ბაიანოპოლისი (Baianópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 863 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 342.64 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.15 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
კამეო
კამეო (cameo) — როლი, ჩვეულებრივ ეპიზოდური (კინოფილმში, თეატრალურ წარმოდგენაში, რადიო გადაცემაში, ვიდეო თამაშში და ა. შ.), რომელსაც ასრულებს ცნობილი და ადვილად ამოსაცნობი პერსონაჟი (რეჟისორი, მსახიობი, პოლიტიკოსი და ა.შ. სახელის გამოცხადების გარეშე, ან განცხადებით). კამეოს როლისთვის იწვევენ თავად პიროვნებას, რომლის იმიჯიც უნდა განსახიერდეს ან (ფილმისა და ლიტერატურული პერსონაჟების შემთხვევაში) მსახიობს, რომელმაც ითამაშა ცნობილი კინოგმირი.
ზოგადი ცნობები
ხშირად კინოფილმის რეჟისორი თავად თამაშობს ფილმში პატარა როლს. ასე აკეთებდნენ საკუთარ ფილმებში ალფრედ ჰიჩკოკი, ჩარლი ჩაპლინი, სტენ ლი, კვენტინ ტარანტინო, მაიკლ ბეი, ლეონიდ გაიდაი, ელდარ რიაზანოვი, გიორგი დანელია, ნიკიტა მიხალკოვი, როლან ბიკოვი, სერჟიო ლეონე, ოლივერ სტოუნი და სხვები.
ალფრედ ჰიჩკოკმა 30-ზე მეტი კამეო ითამაშა თავის ფილმებში. იგი სხვადასხვა სიტუაციებში ჩნდება ეკრანზე. უმეტეს შემთხვევაში მარტო ასრულებს შემთხვევითი გამვლელის როლს სხვადასხვა საზოგადოებრივ ადგილებსა (აეროპორტები, რკინიგზის სადგურები) თუ ტრანსპორტში (მატარებელი, ავტობუსი, მეტრო). კადრებში ხან მუსიკალური ინსტრუმენტები გადააქვს, ხან სიგარეტს ეწევა ან კითხულობს გაზეთებსა და წიგნებს.
სქოლიო
კატეგორია:კინოს და ვიდეოს ტერმინოლოგია
არსენალი (იარაღი)
არსენალი (arsenal, arsenale < ‏دار الصناعة dār as-sināʿa — იარაღის საამქრო, ვერფი) — შეიარაღებისა და იარაღის სახეობების შესანახი ადგილის განზოგადებული სახელწოდება, რომელიც მოიცავს მიწისქვეშას და მიწისზედა ღიას და გადახურულ საწყობებს, სათავსოებსა და მსგავს დაწესებულებებს, სადაც ინახება შეიარაღებული ძალების კუთვნილი აღჭურვილობა: სასროლი იარაღი, ჯავშანტექნიკა და ა. შ.) და ტყვია-წამალი და სხვა საბრძოლო მასალები. XIX სუაკუნემდე არსენალთა უმრავლესობა წარმოადგენდა ქარხანას. ტერმინი არსენალი აგრეთვე გამოიყენება იარაღის მარაგის აღსანიშნადაც. 1869-1931 წლებში არსებობდა თბილისის არსენალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
შევდე
შევდე (Skövde) — ქალაქი სამხრეთ შვედეთში, ვესტრა-გეტლანდის ლენის დედაქალაქი და თავისივე სახელის მქონე მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 34 466 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქის სტატუსი 1413 წელს მიიღო. 1759 წელს მნიშვნელოვნად დააზიანა გამანადგურებელმა ხანძარმა.
ქალაქიდან 13 კმ-ში მდებარეობს აეროპორტი. 37 კმ-ში კი მდებარეობს მარიესტადი, რომელიც თავისი საკათედრო ტაძრითაა ცნობილი. შევდეში ფუნქციონირებს უნივერსიტეტი, სადაც 8 000 სტუდენტი სწავლობს.
ქალაქში ასევე მდებარეობს კომპანია Volvo Penta-ის ძრავების ქარხანა, რომელიც სხვა მწარმოებელ, Volvo AB-სა და საავტომობილო მარკა Volvo-სთვის ნაწილებს აწარმოებს. ქარხანაში 5000 ადამიანია დასაქმებული. რამდენიმე მილით სამხრეთ-დასავლეთით, მდებარეობს ურანის საბადო რანსტადი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ფინიკია
thumb|ფინიკია ფინიკია (φοινως, ფოინიკე, „მეწამულის ქვეყანა“) — უძველესი ქვეყანა, რომელიც ქანაანის რეგიონში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ (ე.წ. ლევანტის) სანაპიროზე მდებარეობდა, მოიცავდა თანამედროვე ლიბანს და ნაწილობრივ სირიისა და ისრაელის ტერიტორიებს.
სახელწოდება
ფინიკიის ძველებრაული დასახელება „לבנון“ (ლებანონი ან ლევანონი) მომდინარეობს სიტყვიდან „ლავანი“ — თეთრი, ანუ სითეთრის ქვეყანა მთაგრეხილზე უდნობი თოვლის საფარის გამო, რომელიც ქვეყნის ცენტრში მდებარეობდა. ფინიკიელთა ენა ქანაანურ-ებრაული ენა იყო, რომელსაც სამეცნიერო ტერმინოლოგიაში დღესდღეობით ჩვეულებრივ ფინიკიურ ენას უწოდებენ. სიტყვით ლებანონი (Lebanon) უცხო ენებში სახელმწიფო ლიბანს გამოხატავენ.
სახელწოდება „ფინიკია“, როგორც ჩანს, ბერძნული φοινως-დან უნდა მომდინარეობდეს — „მეწამული“, რაც მოლუსკების განსაკუთრებული სახეობისგან მუქწითელი ფერის საღებავის დამზადებას უნდა უკავშირდებოდეს. საღებავების დამზადება ადგილობრივ მაცხოვრებლებს შორის ერთ-ერთ წამყვან დარგად მიიჩნეოდა.
ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ სახელწოდება ეგვიპტური სიტყვა „ფენეჰუდან“ მოდის, რაც „გემთა მშენებელს“ აღნიშნავს, რამდენადაც, ფინიკიელები მეზღვაურობითა და გემთმშენებლობით მართლაც იყვნენ დაკავებულნი.
პირველად ეს სახელწოდება ჰომეროსთან გვხვდება და შემდეგ არაერთ ბერძენ ავტორთან მოიხსენიება. ჰომეროსთან „ფინიკიელები“ იგივეა, რაც „სიდონიელები“. ეტყობა, ფინიკია ქანაანის ბერძნული ექვივალენტია. უფრო მოგვიანო პერიოდებში დასახელება „ქანაანს“ სეპტუაგინტაში ხშირად „ფინიკიად“ თარგმნიდნენ.
ისტორია
ძვ. წ. XIII საუკუნეში ფინიკიამ ზღვის ხალხების შემოსევები განიცადა. ერთი მხრივ, რიგი ქალაქებისა დაეცა და გაპარტახდა, თუმცა, ზღვის ხალხებმა დაასუსტეს ეგვიპტე, რამაც ფინიკიას დამოუკიდებლობა და აღმავლობა მოუტანა. აქ მთავარ როლს უკვე ტირი ასრულებდა. ფინიკიელებმა უფრო მოზრდილი (30 მეტრამდე სიგრძის) კილის ხომალდების აგება დაიწყეს ურნალითა და სწორი იალქნით. თუმცა, გემთმშენებლობამ ლიბანში კედრების განადგურება გამოიწვია. სწორედ იმხანად გამოიგონეს ფინიკიელებმა საკუთარი დამწერლობა. უკვე ძვ. წ. XII საუკუნეში ათვისებული იყო კოლონიები კადისი (ესპანეთი) და უტიკა (ტუნისი). ამის შემდგომ მალტისა და სარდინიის კოლონიზება დაიწყო. სიცილიაზე ფინიკიელებმა ქალაქი პალერმო დააარსეს.
ძვ. წ. VIII საუკუნეში ფინიკია ასურეთმა დაიპრყო.
ფინიკია სპარსეთის უღელქვეშ ძვ. წ. 538 წელს აღმოჩნდა. შედეგად, ხმელთაშუაზღვის ფინიკიურმა კოლონიებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს და კართაგენის წინამძღოლობით დაირაზმნენ.
ჰეროდოტეს მიხედვით ფინიკია გადაჭიმული იყო პოსიდიიდან პალესტინამდე. სელევკიდებისას მას ორფოსიიდან (ნარ-ბერიდის შესართავი) ნარ-ზერკის შესართავამდე მიიჩნევდნენ. უფრო მოგვიანო გეოგრაფები (სტრაბონი) ფინიკიად მთელ აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთს მიიჩნევდა პელუსიმდე, სხვები მის სამხრეთ საზღვრებს კესარიამდე და ქარმილამდე ავლებდნენ. მხოლოდ რომის პროვინციული დაყოფით მოხდა ფინიკიის მთელი ტერიტორიისთვის დარქმევა დამასკომდე, შემდგომ კი ზღვისპირა ფინიკიასა და ლიბანის ფინიკიას განარჩევდნენ. იუსტინიანეს დროს პალმირაც კი ფინიკიის ნაწილად მიიჩნეოდა.
ფინიკია ბიბლიაში
ფინიკიელთათვის ბიბლიაში კრებითი სახელი არ გვხვდება. როგორც ქანაანის შთამომავალთ, მათ „ქანაანელები“ ეწოდებათ, ანდაც მათივე უმთავრესი ქალაქის სიდონის მიხედვით მოიხსენიებიან. ფინიკიელების მემკვიდრედ ბიბლიაში ქანანი და ქამი სახელდებიან.
ფინიკიური ქალაქების სანაპიროებზე განლაგება ვაჭრობის განვითარებას უწყობდა ხელს. დადასტურებულია, რომ უკვე ძვ. წ. II ათასწლეულში ფინიკიასა და ეგვიპტეს შორის მჭიდრო სავაჭრო კავშირები არსებობდა. ფინიკიური ვაჭრობის აღმავლობა ძვ. წ. 1200 წელს უკავშირდება, როდესაც პალესტინის შიდა ნაწილები ებრაელებმა დაიკავეს, სირიისა კი არამეელებმა.
ფინიკიის ცალკეული ქალაქები ქალაქ-სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდნენ. თავდაპირველად მთავარ როლს სიდონი ასრულებდა, მოგვიანებით იგი ტვიროსმა შეცვალა. ფინიკიური ქალაქები კონტინენტზე განლაგებული სახელმწიფოებისთვის ხარკის გადახდაზე უფრო თანახმანი იყვნენ, ოღონდ ამ უკანასკნელთ მათთვის ვაჭრობაში ხელი არ შეეშალათ, ვიდრე დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაზე. იაფი ნედლეულის ძიებისას ფინიკიელები მთელ ხმელთაშუაზღვისპირეთს სერავდნენ, მიდიოდნენ არა მხოლოდ ატლანტის ოკეანემდე და ესპანეთამდე, არამედ ბრიტანეთის კუნძულებამდეც კი აღწევდნენ, საიდანაც კალას ეზიდებოდნენ. მათი საყრდენი პუნქტები ესპანეთში, სიცილიაზე, სარდინიასა და კორსიკაზე იყო განლაგებული. თუმცა, უდიდესი მნიშვნელობა შეიძინეს ჩრდილოეთ აფრიკაში დაარსებულმა კოლონიებმა, პირველ ყოვლისა, რომის უსაშიშროესმა მოწინააღმდეგე კართაგენმა. ფარაონ ნეჰოს მიერ გაგზავნილმა ფინიკიურმა ფლოტმა აფრიკას ცურვით შემოუარა. ფინიკიური ვაჭრობის დაწვრილებითი აღწერა ეზეკიელის წიგნშია მოცემული.
რეგიონის სხვა ხალხებთან ურთიერთობა
მინი|ფინიკიელების სავაჭრო გზები. ფინიკიელთაგან ბერძნებმა მინის დამზადების ცოდნა მიიღეს და ანბანი გადაიღეს.
წინასწარმეტყველთა ცნობები ტიროსის განადგურების შესახებ თითქოს ახდაო, როდესაც სპარსეთის ბატონობის პერიოდში ალექსანდრე მაკედონელმა დაიპყრო ქალაქი და მიწასთან გაასწორა. თუმცა, მოკლე დროშივე ტიროსი აღადგინეს. ფინიკიური ვაჭრობისთვის მძიმე დარტყმა აღმოჩნდა კართაგენის დაცემა. რომის ეპოქაში ფინიკია პროვინცია სირიაში შევიდა.
ფინიკიისა და ისრაელის ურთიერთობას ეპიზოდური ხასიათი ჰქონდა. დავითისა და სოლომინის დროს ფინიკია ისრაელს მატერიალურ დახმარებას უწევდა, საკუთარ ოსტატებს ჰგზავნიდა ებრაული ფლოტის შესაქმნელად. აქაბისა და, სიდონის მეფის ქალიშვილის, იეზაბელის ქორწინებას დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ ისრაელის რელიგიაზე დამღუპველი გავლენა იქონია. შესაქმეში ფინიკია იერუსალიმიდან ანტიოქიამდე გზაზე მდებარე ქვეყნად მოიხსენიება. ელიასა და იესოსთვის ფინიკია ისრაელის საზღვრებს გარეთ ის ადგილი იყო, სადაც პერიოდულად მიდიოდნენ საფიქრალად და სალოცავად.
ანტიკური ავტორებისგან (უპირველეს ყოვლისა ფილონ ალექსანდრიელისგან) ცნობილია ფინიკიური მითოლოგიაც.
ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში არის ქალაქები რომელთა სახელებიც მომდინარეობს ფინიკიური ენიდან. მათ შორის არიან:
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
მეტაფრასი Q-39
მეტაფრასი Q-39 — საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდში Q-39-ის სახელით ცნობილი დაცული ხელნაწერი.
კანტატა
კანტატა (Cantata,, სიტყვასიტყვით „ნამღერი“, იტალიური ზმნის cantare, მხოლობითი რიცხვის მდედრობითი სქესის ნამყოს მიმღეობა)— ვოკალური მუსიკალური ნაწარმოები ინსტრუმენტული აკომპანიმენტით, როგორც წესი, შედგება რამდენიმე ნაწილისგან და ხშირად შეიცავს გუნდს.
მეტაფრასი Q-39
ხელნაწერი შეიცავს 488 ფურცელს, მისი ზომებია 32X22 სმ. შესრულებულია ქაღალდზე. ტყავგადაკრული ტვიფრული ხის ყდა (დაზიანებული). მომგებელი – მოქველი მთავარეპისკოპოსი ეფვთჲმე საყვარელიძე. გადამწერი – ნავკრატიოზ ციმცაძე. დათარიღებულია ექვთიმე საყვარელიძის მოქვის მთავარეპისკოპოსად ყოფნის მიხედვით – 1578-1611 წწ. ამ პერიოდში ის უკვე დასავლეთ საქართველოს კათალიკოსია, მაგრამ მოქვის მღვდელმთავართა ქრონოლოგიურ რიგზე მომუშავე მეცნიერები ასეთ ზუსტ თარიღს ვერ იძლევიან. ექვთიმე საყვარელიძის მოღვაწეობას მოქვის კათედრაზე XVI საუკუნის II ნახევრით განსაზღვრავს გ. კალანდია, ხოლო ბ. ხორავა უფრო აკონკრეტებს მისი მმართველობის წლებს XVI საუკუნის 50-70-იან წლებით. ხელნაწერის ანდერძის თანახმად ეფთვიმე საყვარელიძეს მეტაფრასი მოქვის ტაძრისთვის შეუწირავს:
კანტატა
ტერმინის მნიშვნელობა დროთა განმავლობაში შეიცვალა. XVII საუკუნის დასაწყისში იგი მარტივ ერთხმიან მადრიგალს აღნიშნავდა, ხოლო იმავე საუკუნის ბოლოსთვის მრავალხმიან „კამერულ კანტატას“ („cantata da camera“) ან „საეკლესიო კანტატას“ („cantata da chiesa“). XVIII საუკუნეში იგი იყო უფრო დიდი ზომის დრამატული ფორმა, ხოლო XIX საუკუნეში საკრალურ ტექსტებზე დაფუძნებული ნაწარმოები, რომელიც ორატორიის მოკლე ფორმას წარმოადგენდა. საეკლესიო მსახურების ლიტურგიაში გამოსაყენებლად კანტატებს უწოდებენ საეკლესიო კანტატას ან საკრალურ კანტატას; სხვა კანტატები შეიძლება მიეთითოს, როგორც საერო კანტატები. რამდენიმე კანტატა დაიწერა და დღესაც იწერება განსაკუთრებული შემთხვევებისთვის, როგორიცაა საშობაო კანტატები. კრისტოფ გრაუპნერმა, გეორგ ფილიპ ტელემანმა და იოჰან სებასტიან ბახმა შეადგინეს საეკლესიო კანტატების ციკლები ლიტურგიული წლის აღსანიშნავად.
მეტაფრასი Q-39
ლიტერატურა
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის Q ფონდი კატეგორია:ქართული ხელნაწერები
კანტატა
ისტორიული კონტექსტი
ტერმინი წარმოიშვა მე-17 საუკუნის დასაწყისში, ოპერასთან და ორატორიოს პარალელურად. მანამდე მთელი „კულტურული“ მუსიკა ვოკალური იყო. ინსტრუმენტული მუსიკის აღზევებასთან ერთად ეს ტერმინი გამოჩნდა, ხოლო ინსტრუმენტული ხელოვნება საკმარისად განვითარდა სონატებში განსახიერებისთვის. მე-17 საუკუნის დასაწყისიდან მე-18 საუკუნის ბოლომდე, კანტატა ერთი ან ორი სოლო ხმისთვის ბასო კონტინუოს (და შესაძლოა რამდენიმე სოლო ინსტრუმენტის) თანხლებით იყო იტალიური ვოკალური კამერული მუსიკის ძირითადი ფორმა..
კანტატა შედგებოდა პირველ რიგში დეკლამატორული ნარატივისაგან ან სცენისგან რეჩიტატივში. იგი შეკრული იყო პრიმიტიული არიით, რომელიც მეორდებოდა ინტერვალებით. შესანიშნავი მაგალითები შეიძლება მოიძებნოს ჯაკომო კარისიმის საეკლესიო მუსიკასა და ჰენრი პერსელი ს ინგლისურ ვოკალურ სოლოებში (როგორიცაა Mad Tom და Mad Bess). ისინი აჩვენებენ მაქსიმუმს, რაც შეიძლება გაკეთდეს ამ არქაული ფორმისგან. da capo aria-ს აღზევებასთან ერთად, კანტატა გახდა ორი ან სამი არიის ჯგუფი, რომელსაც უერთდებოდა რეჩიტატივი. გეორგ ფრიდრიხ ჰენდელის მრავალი იტალიური დუეტი თუ ტრიო, საკმაოდ ფართო მასშტაბის მაგალითია. მისი ლათინური მოტეტი Silete Venti, სოპრანოს სოლოსთვის, აჩვენებს ამ ფორმის გამოყენებას საეკლესიო მუსიკაში.
ბაროკო
ბაროკოს ეპოქაში ტერმინი „კანტატა“ ინარჩუნებდა თავდაპირველ იტალიურ გამოყენებას, გაფართოებული სიგრძის საერო ვოკალური ნაწარმოების აღსაწერად,ხშირად სხვადასხვა მონაკვეთებში და ჩვეულებრივ იტალიურ სტილში. ამავდროულად მსგავსი მოცულობის ვოკალურ ნაწარმოებებს, ხშირად რამდენიმე მომღერალთან და სხვადასხვა ინსტრუმენტთან ერთად, დიდი მოთხოვნა იყო ლუთერანული ეკლესიის მსახურებაზე. ასეთ ნაწარმოებებს ჩვეულებრივ ეძახდნენ geistliche Konzerte (მხოლობითი: geistliches Konzert, რაც წმინდა კონცერტს ნიშნავს). ამ ნაწილებიდან, ბევრს უბრალოდ შესავალი ერქვა. ასეთი ნაწარმოებები ლიტურგიის ან სხვა შემთხვევებისთვის შედგენილია არა მხოლოდ ბახის, არამედ დიტერიხ ბუქსტეჰუდის, კრისტოფ გრაუპნერის, გოტფრიდ ჰაინრიხ შტოლცელის და გეორგ ფილიპ ტელემანის მიერ]], რამდენიმეს დასახელება. Bach Gesellschaft-ის რედაქტორებმა მიიღეს "წმინდა კანტატა", როგორც მოსახერხებელ სათქმელს ბახის ლიტურგიკული უმეტესობა ნაწარმოებისათვის. შემდეგ ტერმინი რეტროაქტიულად გამოიყენა ფილიპ შპიტმა კომპოზიტორების შესადარებელ ნაწარმოებებზე ჰაინრიხ შიუცი-დან მოყოლებული. ბევრი გერმანული საერო კანტატა 1800 წლისთვის შედგენილი იყო თავადაზნაურობის მოვლენებისთვის. ისინი ფორმაში იმდენად ჰგავდნენ საკრალურ კანტატებს, რომ ბევრი მათგანი პაროდია (ნაწილობრივ ან მთლიანად) წმინდა კანტატებთან იყო, მაგალითად, ბახის საშობაო ორატორიოში.
გრაუპნერის კანტატები
კრისტოფ გრაუპნერი,  ჰესე-დარმშტადტის სასამართლოში ჰოფკაპელმაისტერი იყო. 50 წლიანი მუშაობისას, მან 1400 მეტი კანტატა წარმოადგინა, რაც მას ამ ჟანრის ყველაზე მნიშვნელოვან კონტრიბუტორად აქცევს. მიუხედავად იმისა, რომ ბახის კანტატების მხოლოდ რამდენიმე ნაწილი შეიცავს თანმხლებ ქორალებს (ვოკალური ნაწილები ჩვეულებრივ ორმაგდება ინსტრუმენტული ნაწილებით), გრაუპნერის თითქმის ყველა ქორა შეიცავს რიტორნელოს დახვეწილ სექციებს. ბახის ლაიფციგელ მრევლს მათთან ერთად უნდა ემღერა, მაგრამ დარმშტადტის სასამართლო არ იყო. ასევე, გრაუფნერის ბევრი კანტატა იყენებს დახვეწილ საორკესტრო ეფექტებსა და ეგზოტიკურ ინსტრუმენტებს, როგორიცაა: chalumeau, flûte d'amour, oboe d'amore, viola d'amore, საყვირები, რქები და ტიმპანი. იხილეთ: კრისტოფ გრაუფნერის კანტატების სია.
მეოცე საუკუნე და შემდგომი პერიოდი
მეოცე საუკუნის დასაწყისში, საერო კანტატები კვლავ გახდა ცნობილი, ხოლო მე-19 საუკუნის წმინდა კანტატების ტრადიცია ასევე გაგრძელდა. რალფ ვონ უილიამსმა შეასრულა ორივე სახის "ფესტივალის" კანტატები, როგორიცაა: "უცნობი რეგიონისკენ" (1907), "ხუთი მისტიკური სიმღერა" (1911) და "ხუთი ტუდორის პორტრეტები" (1936 წ.). ), და წმინდა კანტატები, მათ შორის Sancta civitas (1926), Benedicate (1930), Dona nobis pacem (1936) და ' "ჰოდი" (1954). ჯოზეფ რაილანდმა ასევე შეადგინა საერო და წმინდა კანტატები, როგორიცაა Le chant de la pauvreté Op. 92 1928 წელს და Veni creator Op. 123 1938 წელს. Béla Bartók შეადგინა საერო Cantata Profana, ქვესათაურით "ცხრა ბრწყინვალე ირემი" და ეფუძნება რუმინულ ხალხურ ზღაპარს, 1930 წელს. არნოლდ შენბერგის გურე-ლიდერი (1900–1903/1910–11) გადაიქცა საუკუნის ერთ-ერთ უდიდეს საერო კანტატად. პოლ ჰინდემიტმა შეადგინა სამი ნაწარმოები, რომლებიც მან დაასახელა კანტატებად: Die Serenaden, Op. 35, სოპრანოს, ჰობოის, ალტისა და ჩელოსათვის (1924), ''Mahnung an die Jugend, sich der Musik. zu befleissigen" ("Plöner Musiktage", 1932) და "Ite angeli veloces" ალტისა და ტენორისთვის, შერეული გუნდისა და ორკესტრისთვის, აუდიტორიის მონაწილეობით (1953–55). ანტონ ვებერნის ბოლო სამი კომპოზიციიდან ორი საერო კანტატაა: კანტატა No. 1, თხზ. 29 (1938–39) და კანტატა No. 2, თხზ. 31 (1941–43), ორივე პარამეტრის ტექსტი ჰილდეგარდ ჯონის მიერ. ვებერნმა დაიწყო მესამე კანტატის დახაზვა 1945 წელს, როცა მოკლეს. ერნსტ კრენეკმა ასევე შეადგინა ორი მაგალითი: "სცენური კანტატა", Die Zwingburg, Op. 14 (1922) და კანტატა ომის დროს, თხზ. 95, ქალთა ხმებისა და ორკესტრისთვის (1943). სერგეი პროკოფიევიმა შეასრულა სემერო იხ (1917–18; გამოხმაურება 1933), ხოლო 1939 წელს შედგა კანტატის პრემიერა, რომელიც დახატული იყო ფილმის მუსიკიდან ''ალექსანდრე ნევსკი' '. მან დაწერა ორი საფესტივალო კანტატა, კანტატა ოქტომბრის რევოლუციის 20 წლისთავისთვის, თხზ. 74 და ,,აყვავებული, ძლევამოსილი სამშობლო“, თხზ. 114, ამავე მოვლენის ოცდამეათე წლისთავზე.
1940 წელს ბრაზილიელმა კომპოზიტორმა Heitor Villa-Lobos შექმნა საერო კანტატა სახელწოდებით "Mandu çarará", რომელიც დაფუძნებულია ბარბოსა როდრიგესის მიერ შეგროვებულ ინდურ ლეგენდაზე. Francis Poulenc შედგენილი 1943 წელს Figure Humaine, FP 120, კანტატა ორმაგი შერეული გუნდი 12 ხმის ლექსებზე პოლ ელუარდი. იგორ სტრავინსკიმ 1951–52 წლებში შეადგინა ნაწარმოები სათაურით უბრალოდ კანტატა, რომელშიც გამოყენებული იყო სტროფები მე-15 საუკუნის "Lyke-wake Dirge"-დან, როგორც თხრობის ჩარჩო სხვათათვის. ანონიმური ინგლისური ლექსები და მოგვიანებით დასახელდა A Sermon, a Narrative and a Prayer (1961), როგორც "კანტატა ალტისა და ტენორის სოლის, სპიკერის, გუნდისა და ორკესტრისთვის". ლუიჯი ნონო წერდა Il canto sospeso 1955–56 წლებში. Hans Werner Henze შეადგინა Cantata della fiaba estrema და Novae de infinito laudes (ორივე 1963 წელს), ისევე როგორც რიგი სხვა ნაწარმოებები, რომლებიც შეიძლება ჩაითვალოს კანტატებად, როგორიცაა: "Kammermusik" (1958, rev. 1963), "Muzen Siziliens" (1966) და "El Cimarrón" (1969–70). Momente (1962–64/1969), Karlheinz Stockhausen-ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოები, ხშირად აღწერილია როგორც კანტატა. ბენჯამინ ბრიტენმა შეადგინა მინიმუმ ექვსი ნაწარმოები, რომლებიც მან კანტატებად დაასახელა: სამოთხის კომპანია (1937), Rejoice in the Lamb, თხზ. 30. (1943), Saint Nicolas, Op. 42 (1949), the Cantata Academy, Op. 62 (1959), Cantata Misericordium, თხზ. 69 (1963), და Phaedra, Op. 93 (1975). ალბერტო ჯინასტერამ ასევე შეადგინა სამი ნაწარმოები ამ ფორმით: Cantata para América Mágica, Op. 27 (1960), Bomarzo, Op. 32 (1964) და ' „მილენა“, თხზ. 37 (1971) და გოტფრიდ ფონ ეინემი შედგენილი 1973 წელს „An die Nachgeborenen“ მრავალფეროვან ტექსტებზე დაყრდნობით, სათაური აღებულია ბერტოლტ ბრეხტის] პოემიდან. . [[მიკის თეოდორაკის შეადგინა კანტატები სადუკეველთა მიხედვით და Canto Olympico. Herbert Blendinger-ის Media in vita პრემიერა შედგა 1980 წელს, მისი Mich ruft zuweilen eine Stille (ზოგჯერ სიჩუმე მეძახის) (1992) და Allein den Betern kann es. noch gelingen (მის მიღწევა მხოლოდ მათ შეუძლიათ, ვინც ლოცულობენ) 1995 წელს. Iván Erőd წერდა 1988/89 წლებში) Vox Lucis (შუქის ხმა), თხზ. 56. ივან მუდი დაწერა 1995 წელს გამოცხადება. კანტატები ასევე შეასრულეს მარკ ალბურგერმა, ერიკ ბერგმანი, კარლოს ჩავესი, ოსვალდ ჩლუბნა, პიტერ მაქსველ დევისი, ნორმან დელო ჯოიო, ლუკას ფოსი, როი ჰარისი, არტურ ჰონეგერი, ალან ჰოჰანესი, დიმიტრი კაბალევსკი, ლიბი ლარსენი, პიტერ მენინი, დიმიტრი ნიკოლაუ, კშიშტოფ პენდერეცკი, დანიელ პინხამი, ერლ რობინსონი, ნედ რორემი, უილიამ შუმანი (''თავისუფალი სიმღერა' '), როჯერ სესიონსი, ზიგფრიდ სტროჰბახი, დეივ ბრუბეკი, მაიკლ ტიპეტი და კურტ ვეილი.
სქოლიო
კატეგორია:კლასიკური მუსიკა
კესანე
კესანე, ცისანა (Myosotis) — ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს პატარა ცისფერი (იშვიათად თეთრი) ყვავილები.
გვარში 50-მდე (სხვა მონაცემებით 80-მდე) სახეობაა. გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში, აგრეთვე ტროპიკულ აფრიკის მთებში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, მცირე ნაწილი — ამერიკაში. საქართველოში გვხვდება 15 სახეობა. იზრდება ჭაობებში, ტენიან და დაჩრდილულ ადგილებში, ტყის პირებზე, ბუჩქნარებში, მდელოებზე. ზოგი სახეობა სარეველაა, ბევრი — დეკორატიული. საქართველოს სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე ფართოდ არის გავრცელებული ალპური კესანე (Myosotis alpestris).
სარის საგრაფო
მინი|მარჯვნივ
კესანე
ქართლურად ეწოდება კონკიძველა; ზემოიმერულად – ციცინო; ქვემოიმერულად – ციცუნია, ჭორი; რაჭულად – თიკნიყურა; გურულად – ხასიათა; დავით ჩუბინაშვილს მოხსენიებული აქვს როგორც ბუსმიხაკა, თაგვისყურა.
სარის საგრაფო
სარი (Surrey — ინგლისის სამხრეთით მდებარე საგრაფო, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონის ნაწილი, ნაწილი ე.წ. „შიდა საგრაფოებისა“ (Home Counties). ადმინისტრაციული ცენტრი - ქალაქი კინგსტონ-აპონ-თემზი, თუმცა საგრაფოს ისტორიული ქალაქი გილდფორდია. მოსახლეობა 1,127,300 ადამიანს შეადგენს (2010 წლის მონაცემებით).
კესანე
სახობები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[yosotis scorpioides]] 250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Myosotis laxa]] 250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Myosotis secunda]] 250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Myosotis decumbens]] 250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Myosotis alpestris შქმერში]] 250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Myosotis stolonifera]]
სარის საგრაფო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის საგრაფოები
კესანე
სქოლიო
*
ლეხფელდის პირველი ბრძოლა (910)
ლეხფელდის ბრძოლა (910 წლის 12 ივნისი) — დაპირისპირება უნგრელებსა და აღმოსავლეთ ფრანკიას შორის. ბრძოლა რომელიც გაიმართა მდინარე ლეხთან ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა უნგრელებისთვის. ამ დროს უნგრეთის დიდი პრინცი იყო ზოლტანი, მაგრამ არ არსებობს ჩანაწერი იმის შესახებ, რომ იგი მონაწილეობდა ბრძოლაში. ბრძოლის შემდეგ, გამარჯვებული უნგრელები პირველად შეიჭრნენ ფრანკონიაში. 22 ივნისს ფრანკონიაში იმავე უნგრეთის არმიამ რედნიცის ბრძოლაში დაამარცხა ფრანკონიის, ლოთარინგიისა და ბავარიის საჰერცოგოების გაერთიანებული არმია. უნგრელების გადასახადის გადამხდელები გახდნენ ბავარიის, ფრანკიის, შვაბიის და საქსონიის საჰერცოგოები. ამ გამარჯვების შემდეგ უნგრელებმაგანაგრძეს ბრძოლა და პირველად გადალახეს რაინი.
ბრძოლა იყო ნათელი მაგალითი იმისა თუ რა შედეგი აქვს მოჩვენებით უკან დახევას და შემდეგ შეტევაზე გადასვლა.
წყარო
წყაროები მოიცავს Antapodosis, seu rerum per Europam gestarum, დაწერილი ლიუტპრანდ კრემონელის, Continuator Reginonis, Annales Alamannici და შვაბიელი გრაფების გოზბერტისა და მანაგოლტის ნეკროლოგიები, რომლებიც დაიღუპნენ ამ ბრძოლაში. მატიანე Annalium Boiorum VII, დაწერილი მე-16 საუკუნეში ბავარიელი ჰუმანისტი იოჰანეს ავენტინუსის მიერ, იძლევა ბრძოლის დეტალურ თხრობას, ეყრდნობა ძველ დოკუმენტებს, რომლებიც დღეს დაკარგულია. თუმცა, ის შეცდომით ათარიღებს ამ ბრძოლას 907 წლით, პრესბურგის ბრძოლის შემდეგ მალევე, შეცდომით ათავსებს მას ბავარიაში ენსბურგში და სვაბიელების ნაცვლად მონაწილეებად ასახელებს ბავარიელებს.
ბრძოლა
910 წლის 12 ივნისის გამთენიისას უნგრელმა ცხენოსნებმა მოულოდნელი შეტევა მოაწყვეს, მეფის ბანაკიდან მოშორებით იდგნენ და ისრებს ისროდნენ, ძილში ან გაღვიძების შემდეგ ბევრი გერმანელი მოკლეს ისრებით. მაგრამ ეს თავდასხმა იყო მხოლოდ მცირე მოსამზადებელი, ე.წ. შეტევა, რათა შეემცირებინათ გერმანელების საბრძოლო სულისკვეთება, რის შემდეგაც ისინი უკან დაიხევდნენ. in order to diminish the fighting spirit of the Germans,
გერმანელები საბრძოლველად მოემზადნენ, თავიანთი საბრძოლო ფორმირება შექმნეს და ეს დაიწყო, უნგრელების გამო, სავარაუდოდ, მცირე ზომის მშვილდოსანთა ჯგუფი ესროდა ისრებს გერმანელებს და ცხენებს. გარკვეული პერიოდის შემდეგ უნგრელებმა უკან დაიხიეს ეს იყო ტაქტიკური ნაბიჯი, როდესაც გერმანელი მძიმე ცხენოსნები დაედევნენ მათ, მათ უკან ისრები დაუშინეს გერმანელებს, დახოცეს ბევრი მათგანი, ხოლო მათი ცხენები აგრძელებდნენ გაქცევას. დღის განმავლობაში უნგრელებმა ეს რამდენიმეჯერ გაიმეორეს. ალბათ გერმანელთა ჯარი შედგებოდა მძიმე კავალერიით, ქვეითებით, შუბებით, ხმლებით და მძიმე ფარებით, უნგრელების ჯარი კი მეტწილად იქნებოდა მსუბუქად შეიარაღებული მშვილდოსნებით დაკომპლექტებული. ამიტომაც, როცა გერმანელები თავს დაესხნენ, მხოლოდ მძიმე კავალერია დაედევნა უნგრელებს, ქვეითებმა კი მყარი კედელი შექმნეს და თავის ადგილზე დარჩნენ. მსუბუქი იარაღისა და ჯავშანტექნიკის გამო უნგრელები უფრო მოძრავი და სწრაფები იყვნენ, მაგრამ ამავე დროს უფრო დაუცველები გერმანელების მძიმე იარაღის მიმართ. მაგრამ მათი მომთაბარე კომპოზიციური მშვილდები ბევრად აღემატებოდა ევროპულ მშვილდებს და ამის გამო მათ შეეძლოთ მტრის მოკვლა თავიანთი ისრებით, ევროპელებისთვის მიუწვდომლად. ასევე უნგრული ცხენები უფრო სწრაფები იყვნენ ვიდრე გერმანული, რადგან მათ ნაკლები წონა ჰქონდათ. მაგრამ მაინც, იმისთვის, რომ გერმანელი ჯარისკაცები მათ შემდეგ მოეტყუებინათ, უნგრელებს მოუწიათ ძალიან და მოკლე შეტაკებებში მონაწილეობის შებმა გერმანელებთან, ისინი უტევდნენ სუსტ ადგილებს მტერს აჩვენებდნენ რომ ვითიმ მარცხდებოდნენ და უკან იხევდნენ.
სარამოს 7 საათი იყო, ბრძოლა თითქმის 1 დღე მიმდინარეობდა, რა დროსაც ლუი IV ეგონა რომ მისი არმია შეძლებდა გამარჯვებას. ამ მომენტში უნგრელებმა დაიწყეს სრული არმიით შეტევა, შემდეგ კვლავ გამოიყენეს მომთაბარე მეომრების ცნობილი მოჩვენებითი უკანდახევის ტაქტიკა და დაიწყეს უკანდახევა ნაჩქარევად, თითქოს დამარცხებულები იყვნენ. ჩვენ ზუსტად არ ვიცით რატომ, მაგრამ ამ მომენტში გერმანელები ძალიან დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ მათ მოიგეს ბრძოლა და დაიწყეს მასობრივი შეტევა გაქცეულ უნგრელებზე, დატოვეს კარგად დაცული თავდაცვითი ხაზები და დაარღვიეს საბრძოლო წყობა აჩქარებისას.
შესაძლოა, მათ არ სურდათ კიდევ ერთი ღამის ლოდინი, ფიქრობდნენ, რომ უნგრელები ისრების სროლას კვლავ გააგრძელებდნენ და გაანადგურებენ მათ ბანაკს ან ზაფხულის ცხელი მზისა და ფსიქოლოგიური სტრესის გამო. მიუხედავად ამისა, ეს გვიჩვენებს, რომ უნგრელებმა კვლავ გამოიყენეს ფსიქოლოგიური ომის ტაქტიკა, რის გამოც მტრის ჯარები შეშინებულნი იყვნენ, ან ბრძოლის სურვილი დაკარგეს ან ძალიან დარწმუნებულები იყვნენ გამარჯვებაში რამაც მიიყვანა დამარცხებამდე. უნგრელებმა ასევე გამოიყენეს ფსიქოლოგიური ომი სხვა ბრძოლაში, რომელიც მოხდა 11 წლით ადრე: მდინარე ბრენტას ბრძოლაში, აჩვენეს დამარცხება ადრეულ შეტაკებაში, შემდეგ გაიქცნენ, აჩვენეს მტრის მეთაურებს, რომ სასოწარკვეთილი იყვნენ, შემდეგ გაგზავნეს ელჩები მათთან პატიების თხოვნით. ამით მტერი ამით მტერმა იგრძნო რომ იმარჯვებდა და გადავიდა შეტევაზე.
აუგსბურგის მთელი ბრძოლის განმავლობაში უნგრელები ელოდნენ ამ მომენტს, მალავდნენ თავიანთ სარეზერვო ჯარებს ტყეში, რამაც დიდი რაოდენობით ჯარისკაცების დამალვის საშუალება მისცა. ისინი უკან იხევდნენ მანამდე სანამ მთელი გერმანული კავალერია მახეში არ შეიტყუეს. მტრისდა შეუმჩნევლად, დამალული უნგრეთის რეზერვები გამოვიდნენ თავიანთი სამალავებიდან და ხმამაღალი ყვირილით თავს დაესხნენ გერმანელებს, რათა საბოლოო შეტაკებამდე შეეშინებინათ და დემორალიზებულიყვნენ.
ამ მომენტში დემორალიზებულ გერმანელებს დაარტყეს და არ მისცეს საშუალება გადაჯგუფებულიყვნენ. იმ მომენტში იმ უნგრულმა შენაერთებმა, რომლებიც მოდიოდნენ შვაბიების უკნიდან და ფლანგებიდან, მთლიანად ალყა შემოარტყეს მათ და შევიდნენ საბოლოო ხელჩართულ ბრძოლაში უიმედო მტერთან. ეს გვიჩვენებს, რომ ბრძოლის წინ უნგრელმა სარდალმა ფრთხილად აირჩია ადგილი საწყის ბრძოლის ველთან ახლოს, ორი ტყით ერთმანეთთან ახლოს, სადაც მას შეეძლო დაემალა თავისი ჯარის ნაწილი, სადაც დაელოდებოდა გერმანელებს და შემდეგ შეუტევდა. მომთაბარეებისთვის ომის ერთ-ერთი მთავარი ელემენტი იყო ბრძოლის ველის ფრთხილად შერჩევა, რაც მათ უპირატესობას ანიჭებს ბრძოლაში გამარჯვების დროს. ამ ბრძოლაში გერმანული ბანაკი და მისი შემოგარენი არ იყო ადეკვატური ჯარების დასამალად შვაბიელების მიერ დაკვირვების გარეშე, ამიტომ უნგრელმა სარდალმა აირჩია ადეკვატური ადგილი ბრძოლის ველიდან მოშორებით (პირველი ბრძოლის ველი), სადაც მას შეეძლო დაემალა თავისი ნაწილი. ქვედანაყოფები (ეს არის მეორე ბრძოლის ველი) და მისი მთავარი მიზანი ბრძოლის დროს იყო მტრის იმ ადგილზე შეტყუება, სადაც შეძლებდნენ მოულოდნელ თავდასხმას. ამ ყველაფრიდან გამომდინარე ვასკვნით იმას თუ რაოდენ კარგი მოთმინება გააჩნდათ უნგრელებს.
იმის გამო რომ უნგრულმა ჯარმა უკან დახევისას გაუძლო გერმანელებთან შეტაკებებს ვასკვნით რომ მათ ეცვათ კარგი ხარისხის აბრჯრები. წარმატებაში ხელი იმანაც შეუწყო რომ დისციპლინირებულად დაიხიეს უკან. ეს იმაზეც მეტყველებს, რომ უნგრელი სარდალი ყურადღებით ირჩევდა, რომელი რაზმი გამოეყენებინა ასეთ დროს.
ლიუტპრანდის მონათხრობიდან ("მეფეები ხალხი") შეგვიძლია გავიგოთ, რომ მეფე არ იყო გერმანელ ცხენოსან ჯარისკაცებს შორის, ამიტომ ის გაიქცა. ამ ხოცვა-ჟლეტის შედეგად, რადგან მათ ვერ შეძლეს უნგრეთის გარსების გარღვევა, სავარაუდოდ, არც ერთი გერმანელი მხედარი არ გადარჩა და სავარაუდოდ, აქ დაიღუპა გრაფი გოზბერტი, არმიის ნამდვილი სარდალი და მანაგოლტი, გრაფი ალემანი, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ შეტევას გერმანული კავალერიით.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:უნგრეთის ისტორია კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები კატეგორია:ევროპის ისტორია
აკდეპე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქმენეთის ქალაქები
Lasioglossum mandibulare
Lasioglossum mandibulare — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1866 წელს.
სქოლიო
mandibulare
პრიაპულიდები
პრიაპულიდები — ზღვის ჭიების მცირე რელიქტური ჯგუფი. სისტემატიკური კუთვნილება დაუდგენელია. ჭიის სხეულის სიგრძე რამდენიმე მმ-იდან 20 სმ-ს აღწევს. ხორთუმი განსაკუთრებული კუნთების (რეტრაქტორების) მოქმედებით შეიძლება შიგნით შეიწიოს და სიღრუის სითხის გავლენით გარეთ გამოიწიოს. სისხლის მიმოქცევის სისტემა არა აქვთ. სუნთქავენ სხეულის ზედაპირით ან უკანა სალაყუჩე დანამატებით. ნერვული სისტემა შედგება ხახის ირგვლივი რგოლისა და მუცლის ჭიმისაგან. გამომყოფი და სასქესო ორგანოები შეერთებულია შარდ-სასქესო სისტემად. ცალსქესიანებია. ჯგუფი აერთიანებს 6 გვარის 8 სახეობას; ყოფილ სსრკ-ის ზღვებში გვხვდება 2 გვარი — Priapulus და Halicryptus.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველები
ანგარი
thumb|220px|თვითმფრინავის ანგარის სქემა ანგარი — აეროდრომის შემადგენელი ელემენტი. ღია, გადახურული ან მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელიც სპეციალურად აღჭურვილია იმისათვის, რომ უზრუნველყოს თვითმფრინავების განთავსება, შემოწმება-დათვალიერება, შეკეთება და ფრენისწინა მომზადება.
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
აბრამ როომი
აბრამ როომი (Абра́м Матве́евич Ро́ом; დ. 16 ივნისი, 1894, ვილნიუსი — გ. 1976, მოსკოვი) — რუსი კინორეჟისორი, რსფსრ-ის სახალხო არტისტი (1965). კინოში მუშაობდა 1924 წლიდან. ორჯერ აქვს მიღებული სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია.
ალტიმეტრი
thumb|ალტიმეტრი ალტიმეტრი (altus „მაღლა“) — სიმაღლის საზომი ხელსაწყო, რომელიც უმთავრესად გამოიყენება საავიაციო საფრენი აპარატებიდან (თვითმფრინავებიდან, აეროსტატებიდან და სხვა) სიმაღლის გასაზომად. საპილოტაჟო-სანავიგაციო სისტემის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც საფრენი აპარატის ეკიპაჟს საშუალებას აძლევს, რომ ზუსტად დაადგინოს თავისი სიმაღლე გადამფრენ ზედაპირთან (ხმელეთის ან წყლის) მიმართებაში.
სქოლიო
კატეგორია:საზომი ხელსაწყოები კატეგორია:ავიაცია
ვიკრუტასები
ვიკრუტასები (Выкрутасы) — მხატვრული ფილმი, ლევან გაბრიაძის პირველი სრულმეტრაჟიანი დებიუტი კომედიის ჟანრში. ფილმის პრემიერა კინოთეატრ „რუსთაველში“ გაიმართა 2011 წლის 24 თებერვალს.
სიუჟეტი
სლავა კოლოტილოვმა, პატარა ზღვისპირა ქალაქის მასწავლებელმა, დაწერა რომანი და გამეგზავრა მოსკოვში რომანის გამოსაქვეყნებლად. მოსკოვში მას ეჯახება მანქანა, რომელსაც მართავდნენ დანია და ნადია. მოვლენები ისე ვითარდება, რომ ნადიას სლავა შეუყვარდება. მოტეხილი ფეხით კოლოტილოვი მშობლიურ ქალაქში ბრუნდება მოსკოვში დაბრუნების სურვილით, მაგრამ ადგილობრივი დეპუტატი იგი ფეხბურთში საბავშვო გუნდის მწვრთნელად მიიჩნევს. შეცდომის შედეგად კოლოტილოვს ართმევენ პასპორტს და უხევენ ბილეთს მოსკოვამდე. ყოფილ მასწავლებელსა და ახლად დანიშნულ გუნდის მწვრთნელს ავალებენ ფეხბურთის ჩემპიონატში გამარჯვებას. იგი კრებს გუნდს ადგილობრივი ქუჩის ბიჭებისგან და ირკვევა, რომ ისინი შესანიშნავად თამაშობენ.
საუნდტრეკი
thumb|300 px|მარჯვნივ|ფილმის ტიზერ-ტრეილერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსული ფილმები კატეგორია:2011 წლის ფილმები
ვინც მომავალს ქმნის
ვინც მომავალს ქმნის — რეჟისორ აკირა კუროსავას ფილმი. გამოვიდა 1946 წელს. კუროსავამ იგი საკუთარი ოფიციალური ფილმოგრაფიიდან ამოიღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონური ფილმები კატეგორია:აკირა კუროსავას ფილმები კატეგორია:1946 წლის ფილმები
სავოევოდო (პოლონეთი)
320px|მინი|პოლონეთის რუკა სავოევოდო (województwo — ვოევუძტვო) — პოლონეთის ადმინისტრაციული ერთეული. სავოევოდოს მმართველი (ანუ გებრნატორი) — სავოევოდოს მარშალი. ვოევოდა — სავოევოდოში მინისტრთა საბჭოს წარმომადგენელია.
სავოევოდოს თვითმართველობა თვითონ ირჩევს და განსაზღვრავს რეგიონის პოლიტიკას, მეურნეობის განვითარებას, ატარებს მცირე საგანმანათლებლო რეფორმებს და ა.შ.
სავოევოდოების რაოდენობა
სავოპევოდოების რაოდენობა ყოველთვის იცვლებოდა. 1582-1768 წლებში სავოევოდოების გარდა პოლონეთის შემადგენლობაში შედიოდა ერთი სამთავრო და ერთი ავტონომიური საეპისკოპოსო. 1582-1717 წლებში იყო აგრეთვე ერთი მიწა. რუსეთის შემადგენლობაში დროსაც კი პოლონეთი იყოფოდა სავოევოდოებით. 1830 წელს მომხდარი აჯანყების შემდეგ ქვეყანა გუბერნიებად დაიყო, ხოლო უკვე პირველი დამოუკიდებლობისას (1918 წ.) პოლონეთი კვლავ სავოევოდეობად დაიყო. 1944—1946 წლებში განთავისუფლებული პოლონეთი იყოფოდა 11 ერთეულად, ხოლო შემდგომ მათი რიცხვი გაიზარდა: 1999 წლის 1 სექტემბრიდა პოლონეთში ჩატარებული რეფორმის შედეგან სახელმწიფო დაიყო 16 სავოევოდოდ.
Woiwodskap محافظات بولندا
Vojvodství Voivodskab Woiwodschaft Voivodeship Voivodato Vojevoodkond Voivodia Voivodikunta Voivodât Voivodía hsb:Wojewódstwo Voivodato Palatinatus Vaivadija Vojvodja Woiwodschap Voivodskap Województwo pnb:وئیوودشپ Voivodia Voievodat Воеводства Польши Voivodeship Vojvodskap szl:Wojewůdztwo Воєводство 波兰省份
ბარეირასი
ბარეირასი (Barreiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 141 081 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 895.241 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.87 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ნაბოსლევი
ნაბოსლევი — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემში). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. მდინარე წყალწითელის ხეობაში. ზღვის დონიდან 370 მეტრი, ტყიბულიდან 23 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1545 წელს. სოფელში გადის ტყიბული-ქუთაისის საავტომობილო გზა. რუსეთის იმპერიის პერიოდში შედიოდა კურსების სასოფლო საბჭოში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 412 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალი კალედონია
ახალი კალედონია (Nouvelle-Calédonie) — საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია, განსაკუთრებული სტატუსის მქონე ზღვისიქითა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული წარმონაქმნი, მდებარეობს წყნარ ოკეანეში, მელანეზიაში. სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება ავსტრალიის ეკონომიკური ზონა, ჩრდილოეთიდან — ვანუატუ, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ფიჯი. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია — ნუმეა.
გეოგრაფია
thumb|230px|left|ახალი კალედონიის რუკა ახალი კალედონიის უდიდესი კუნძულია გრანდ-ტერი, მისი რელიეფის უდიდესი ნაწილი მთიანია (უმაღლესი მწვერვალია — მთა პანე, 1628 მ). სანაპირო საკმაოდ შეჭრილია და აქვს ზღვის უამრავი უბე, რომელთანაც მიდგომა გართულებულია მარჯნის რიფებით. კუნძული გარშემორტყმულია ყველაზე გრძელი ახალი კალედონიის ბარიერული რიფით. კუნძული ძირითადად აგებულია ოფიოლითური კომპლექსებით. გრანდ-ტერის კუნძულს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლუაიოტეს კუნძულები, ჩრდილოეთიდან ბელეპის კუნძულები, ჩრდილო-დასავლეთიდან ჩესტერფილდის კუნძულები, ხოლო სამხრეთიდან კუნძული ილ-დე-პენი.
კლიმატი სასიამოვნოა. საშუალო წლიური ტემპერატურაა — 23-24,5 °C. ამ გარემოებამ ხელი შეუწყო ახალი კალედონიის გადაქცევას ევროპულ გადასახლებების კოლონიად. კუნძულზე საკმაოდ ბევრი მდინარეა, ჭარბობს ნაყოფიერი წითელმიწა ნიადაგი. ტყეები კუნძულის ტერიტორიის 15 %-ს მოიცავს. აქ გავრცელებულია ძვირფასი ხის ჯიშები, მათ შორის: წიწვოვანი ხეები აგათისი, არაუკარია, კაური, ნიაული, ახალკალედონიური ფიჭვი და ა. შ. (ახალი კალედონიის გერბზე გამოსახულია Araucaria columnaris). ახალი კალედონიის ცხოველთა სამყარო ღარიბია, თუმცა არსებობენ ენდემები.
ისტორია
კუნძული 1774 წელს აღმოაჩინა ჯეიმზ კუკმა და უწოდა თავისი სამშობლოს შოტლანდიის ძველი სახელი — კალედონია. ევროპელების აქტიური გადასვლა კუნძულზე დაიწყო 1840-იანი წლებიდან, ესენი იყვნენ სანთლის ხით მოვაჭრეები, რომელთაც შემდეგ მოჰყვნენ ინგლისელი და ფრანგი მისიონერები. 1853 წელს საფრანგეთმა ახალი კალედონია თავის კოლონიად გამოაცხადა. 1864 წლიდან 1896 წლამდე საფრანგეთის ხელისუფლებამ გადმოასახლა ამ კოლონიაში დასჯილი დამნაშავეები. კუნძულზე ფრანგებმა გააშენეს ყავის და ქოქოსის პალმის პლანტაციები, შემდეგ (XIX საუკუნის ბოლოდან) დაიწყო ნიკელის, კობალტის, ქრომის, რკინის, მანგანუმის, ოქროს, ტყვიის და სხვა მინერალური რესურსების მოპოვება. 1946 წელს კუნძულმა მიიღო საფრანგეთის ზღვისგადაღმა სამფლობელოს სტატუსი. 1980-1990-იან წლებში დაიწყო მასიური გამოსვლები. ადგილობრივი აბორიგენი მოსახლეობა (მელანეზიელები) გამოდიოდნენ კუნძულის დამოუკიდებლობის მოთხოვნით.
1988 წლის 26 ივნისს საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრ მიშელ როკარსა და სეპარატისტთა ლიდერ ჟან-მარი ტჟიბაუს შორის დაიდო მატინიონის შეთანხმება, რის შედეგადაც გაუქმდა უმაღლესი კომისრის თანამდებობა, რომელიც მანამდე ახორციელებდა ახალი კალედონიის პირდაპირ მართვას. ასევე 10 წლიანი გარდამავალი პერიოდის შემდეგ უნდა ჩატარებულიყო რეფერენდუმი ახალი კალედონიის დამოუკიდებლობის შესახებ.