cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვიტამინი D
რაციონში D ვიტამინის დამატების გავლენა ჯანმრთელობაზე
D ვიტამინის დამატებითი მიწოდების გავლენა ჯანმრთელობაზე ბოლომდე არაა გარკვეული. 2013 წლის მიმოხილვამ არ აჩვენა რაიმე კონკრეტული ეფექტი დაავადებების მაჩვენებლებთან ან სიკვდილიანობის შემცირებასთან. ზოგადად, თანამედროვე ნუტრიციული ტენდენციებიდან გამომდინარე, უფრო მოსალოდნელია, რომ D ვიტამინის ნაკლებობა იყოს რაიმე დაავადების მიერ გამოწვეული კონდიცია, ვიდრე მისი გამომწვევი.
ამერიკის შეერთბული შტატების სამედიცინო ინსტიტუტის (IOM- Institute of medicine) მიერ გამოქვეყნებული მოხსენებით, მდგომარეობები, რომლებიც დაკავშირებულია კარდიოვასკულარულ დაავადებებსა და ჰიპერტენზიასთან, სიმსივნესთან, დიაბეტთან, მეტაბოლურ სინდრომთან, ფიზიკურ ქმედითუნარიანობასთან, იმუნურ სტატუსსა და აუტოიმუნურ დაავადებეთან, ინფექციებთან, ნეიროფიზიოლოგიურ ფუნქციონირებასა და პრეეკლამპსიასთნ არ არის მკაცრად დაკავშირებული კალციუმისა და D ვიტამინის მიღებაზე, დასკვნა ახლაც სადავოა. <sup class="reference" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false"> : 5  ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ IOM იძლევა ზედმეტად რადიკალურ რეკომენდაციებს და რომ მათ დაუშვეს გარკვეული მათემატიკური შეცდომები სისხლში D ვიტამინის განსაზღვრისას. IOM-ის წევრების თქმით, მათ გამოიყენეს სტანდარტული პროცედურები დიეტური რეკომენდაციებისთვის და რომ მოხსენება სრულიად დაფუძნებულია შედეგებზე. კვლევები D ვიტამინის ხელოვნურად დამატების შედეგებზე კვლავ მიმდინარეობს.
სიკვდილიანობა
D3 ვიტამინის ხელოვნურად დამატებამ აჩვენა სიკვდილის შემცირებული რისკი ხანდაზმულებში (იგულისხმება სიცოცხლის ხანგრძლივობის მეტნაკლები გაზრდა),  მაგრამ ეფექტები არაა იმდენად ნათელი, რომ შედგეს კონკრეტული რეკომენდაციები D ვიტამინის ხელოვნურად დამატების შესახებ.
სხვა ფორმებს (D2 ვიტამინი, ალფაკალციდოლი და კალციტრიოლი) არ აღმოაჩნდათ რაიმე განსაკუთრებული ეფექტები სიკვდილიანობის მაჩვენებლებთან მიმართბაში. აღმოჩნდა, რომ სისხლში ამ ფორმების მომატებული დონე სიკვდილის რისკის შემცირებას უკავშირდებოდა, მაგრამ არაა ნათელი ხელოვნურად მათ დამატებას აქვს თუ არა მგავსი დადებითი ეფექტი. D ვიტამინის როგორც სიჭარბე ასევე ნაკლებობა უკავშირდება ნორმიდან გადახრილ ფუნქციონირებასა და ნაადრევ დაბერებას. შრატის კალციდიოლსა და ყველა მიზეზით სიკვდილიანობას (all-cause mortality) შორის დამოკიდებულებას პარაბოლის სახე აქვს. D ვიტამინის ნაკლებობით ზიანი უფრო მეტად ადგებათ მუქი კანის ფერის მქონე მოსახლეობას (კანის პიგმენტაციისა და D ვიტამინის სინთეზის ურთიერთდამოკიდებულების თავისებურებიდან გამომდინარე) <sup class="reference" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false"> : 435
ძვლის სიჯანსაღე
ზოგადად, არ არსებობს ზუსტი ფაქტები იმ აზრის გასამყარებლად, რომ D ვიტამინის დამატებით შესაძლებელია ოსტეოპოროზის თავიდან აცილება. D ვიტამინის დამატება იმ ადამიანებში, რომელთაც არ აქვთ მისი ნაკლებობა და აქვთ ოსტეოპოროზი ამ დაავადების პრევენციის მიზნით ვიტამინის დამატება არ არის საჭირო.
ხანდაზმულებს, რომელთაც აქვთ ოსტეოპოროზი, D ვიტამინის მიღებამ კალციუმთან ერთად შეიძლება თავიდან აარიდოს ბარძაყის ძვლის მოტეხილობა, მაგრამ, ასევე, შეიძლება გაზარდოს კუჭისა და თირკმლის პრობლემების რისკი. D ვიტამინის დიდი დოზით დამატებამ 65 წელს ზევით ინდივიდებში შეიძლება შეამციროს მოტეხილობების რისკი.
D ვიტამინის ნაკლებობა იწვევს ოსტეომალაციას მოზრდილებში და რაქიტს ბავშვებში. აღმოჩნდა, რომ D ვიტამინის გამოყენებამ ბავშვებში მისი ნორმალური კონცენტრაციით არ გააუმჯობესა ძვლის სიმკვრივე. ცნობილია, რომ D ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებულია ბავშვების დაცემებთან და ძვლის დაბალი მინერალიზაციის ხარისხთან.
ათლეტები, რომლებსაც აქვთ D ვიტამინის დეფიციტი, არიან მოტეხილობების გაზრდილი რისკის ქვეშ, განსაკუთრებით ისინი, ვინც კონტაქტური სპორტით არიან დაკავებულები. ყველაზე დიდი სარგებელი D ვიტამინის დამატებას მოაქვს სპორტსმენებისთვის, რომლებსაც აქვთ დეფიციტი (25(OH)D შრატის მაჩვენებლებით <30 ნგ/მლ), ან მწვავე დეფიციტი (25(OH)D შრატის მაჩვენებლებით <25 ნგ/მლ). რისკის პროგრესულ შემცირებას აკვირდებიან შრატში 25(OH)D-ის ზრდასთნ ერთად მისი კონცენტრაცის 50 ნგ/მლ-ზე მუდმივობის შენარჩუნებით, რადგან ამ კონცენტრაციაზე ზევით დამატებითი დადებითი ეფექტები აღარ შეინიშნება.
სიმსივნე
D ვიტამინის დანამატები ფართოდ იყიდება ინტერნეტითა და სხვა საშუალებებით მათი ანტისიმსივნური მოქმედების მტკიცებით. თუმცა აღმოჩნდა, რომ D ვიტამინის მიღებას არანაირი გავლენა არ აქვს სიმსივნის განვითარების რისკზე. ზოგიერთი კვლევის თანახმად D3 ვიტამინი ამცირებს სიმსივნით გარდაცვალების რისკს, თუმცა მონაცემების სარწმუნოობა დაბალია.
ველიკი-ბურლუკის რაიონი
ველიკი-ბურლუკის რაიონი (Великобурлуцький район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 221 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 23 148 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 19 კაცს კმ²-ზე. ველიკი-ბურლუკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ველიკი-ბურლუკი.
ვიტამინი D
სიმსივნე
არსებობს არასაკმარისი მტკიცებულებები D ვიტამინის სიმსივნით დაავადებული პაციენტებისთვის დანიშვნის შესახებ, ასევე, ზოგიერთი შემთხვევის თანახმად, D ვიტამინის ნაკლებობა ამძიმებს სიმსივნის ეფექტებს ორგანიზმზე,  დიაგნოზის დასმისას 25-ჰიდროქსი D ვიტამინის მაღალი კონცენტრაცია ამსუბუქებს სიმსივნის განვითარების პროცესს, აუმჯობესებს მკურნალობის გამოსავლიანობას.
ველიკი-ბურლუკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
ვიტამინი D
გულ-სისხლძარღვთა დაავადება
D ვიტამინის დანამატების მიღება მნიშვნელოვნად არ ამცირებს ინსულტების, ცერებრო-ვასკულარული დაავადებების, მიოკარდიუმის ინფარქტის ან გულის იშემიური დაავადების განვითარების რისკს. D ვიტამინის ნაკლებობა შეიძლება ჩაითვალოს გულის კორონარული დაავადების განვითარების რისკ-ფაქტორად. ასევე, აღმოჩენილია კავშირი შრატის 25-ჰიდროქსი-ვიტამინ-D-ს დონესა და ჰიპერტენზიის შემთხვევებს შორის.
ცნობიერება და დემენცია
კლინიკური კვლევების სისტემურმა მიმოხილვამ აჩვენა D ვიტამინის ნაკლებობის კავშირი ცნობიერების დარღვევებსა და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების გაზრდილ რისკთან. თვის მხრივ, D ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებულია არასრულფასოვან კვებასა და მზეზე ყოფნის შეზღუდვასთან. არსებობს ალტერნატიული ახსნები იმისა თუ რატომ იწვევს D ვიტამინის ნაკლებობა კოგნტურ დისფუნქციებს, თუმცა ზუსტი კავშირი ჯერ არ არის დადგენილი.
ინფექციური დაავადებები
ზოგადად, D ვიტამინი მოქმედებს, როგორც თანდაყოლილი იმუნიტეტის აქტივატორი და ადაპტაციური (შეძენილი) იმუნიტეტის შემასუსტებელი. ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებული ვირუსული ინფექციებისადმი როგორიცაა: HIV (ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსი) და ინფლუენზა, გაზრდილ რისკთან. D ვიტამინის ნაკლებობა, ასევე, წარმოადგენს ტუბერკულოზის განვითრების რისკ ფაქტორს. ისტორიულად ის გამოიყენებოდა როგორც სამკურნალო საშუალება
აუტოიმუნური დაავადებები
ახალი მონაცემებით, D ვიტამინის ნაკლებობა დაკავშირებულია ასთმის განვითრებასთან, თუმცა არაა ცნობილი კონკრეტული შემთხვევები, რომლებიც დაამტკიცებდა D ვიტამინის დადებით ეფექტს ასთმით დაავადებულ ინდივიდებში მისი დამატების შემთხვევაში. შესაბამისად, D ვიტამინის დამატება ჯერჯერობით არ არის რეკომენდებული ასთმის პრევენციის ან მკურნალობისთვის.
ორსულობა
ორსულობის პერიოდში D ვიტამინის დაბალი მაჩვენებლები დაკავშირებულია ორსულობით დიაბეტთან, პრეეკლამპსიასა და მცირე ზომის ნაყოფთან. D ვიტამინის დამატების დადებითი ეფექტები ბოლომდე არაა გარკვეული. ორსულობის პერიოდში D ვიტამინის ადეკვატური რაოდენობით მიღება დადებითად მოქმედებს ნაყოფისა და დედის იმუნურ სტატუსზე. აღსანიშნავია, რომ ორსულობის პერიოდში D ვიტამინის ექსტრარენალური აქტივაცია პლაცენტაში ხდება. ორსული ქალები ხშირად არ იღებენ D ვიტამინის რეკომენდებულ დოზას, რაც ნაყოფზე უარყოფითად მოქმედებს. D ვიტამინის ნაკლებობისთვის რისკს წარმოადგენს სიმსუქნე. ქალები, ორსულებიც და არაორსულებიც, რომელთა BMI (სხეულის მასის ინდექსი) >30-ზე, იმყოფებიან D ვიტამინის ნაკლებობის გაზრდილი რისკის ქვეშ, გამომდინარე იქიდან, რომ ცხიმოვან ქსოვილში ხდება D ვიტამინის დეპონირება და მისი ცირკულაცია სისხლში აღარ ხდება.
მეტაბოლური აქტივაცია
left|thumb|300x300px|კალციუმის დონის რეგულირება ადამიანის ორგანიზმში   ვიტამინ D-ს როლი ნაჩვენებია ნარინჯისფრად. thumb|350x350px|ქოლესტეროლის ჰიდროქსილირება კალციდიოლად ღვიძლში thumb|350x350px|<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">კალციდიოლის ჰიდროქსილირება კალციტრიოლად თირკმელში D ვიტამინი სისხლით მიიტანება ღვიძლში, სადაც ის გარდაიქმნება პროჰორმონ კალციდიოლად. მოცირკულირე კალციდიოლი შემდეგ შეიძლება თირკმელში გარდაიქმნას კალციტრიოლად, რომელიც D ვიტამინის ბიოლოგიურად აქტიური ფორმაა. თირკმელში საბოლოო გარდაქმნის შემდეგ კალციტრიოლი გამოთავისუფლდება სისხლის მიმოქცევაში. პლაზმის გადამტან ცილა — D ვიტამინის დამაკავშირებელ ცილასთან (VDBP) დაკავშირების შემდეგ კალციტრიოლი ტრანსპორტირდება სხვადასხვა სამიზნე ორგანოში. თირკმელებთან ერთად კალციტრიოლი ასევე სინთეზდება მონოციტ-მაკროფაგის სისტემაში. მონოციტ-მაკროფაგის სისტემის მიერ სინთეზირებული კალციტრიოლი ლოკალურად მოქმედებს როგორც ციტოკინი და იცავს ორგანიზმს მიკრობებისგან, თანდაყოლილი იმუნური სისტემის აქტივაციის გზით.
არ აქვს მნიშვნელობა კანში სინთეზირდება ქოლეკალციფეროლი თუ საკვებთან ერთად მიიღება, ის ჰიდროქსილირდება ღვიძლში 25-ე ნახშირბადის პოზიციაზე და წარმოიქმნება 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლი. ეს რეაქცია კატალიზდება მიკროსომული ფერმენტით: D ვიტამინის 25-ჰიდროქსილაზა,  რომელსაც ჰეპატოციტი წარმოქმნის. პროდუქტი მიღებისთანავე თავისუფლდება პლაზმაში, სადაც ის უკავშირდება α-გლობულინს, D ვიტამინთან დამაკავშირებელ ცილას.
კალციდიოლი ტრანსპორტირდება თირკმლის ნეფრონის პროქსიმალურ კლაკნილ მილაკებში, სადაც ის ჰიდროქსილირდება 1-α პოზიციაში და წარმოიქმნება კალციტრიოლი (1,25-დიჰიდროქსიქოლეკალციფეროლი). ეს პროდუქტი არის პოტენციური ლიგანდი D ვიტამინის რეცეპტორითვის, რომლის მეშვეობითაც ხორციელდება ვიტამინის ფიზიოლოგიური აქტივობების უმეტესობა. კალციდიოლის გარდაქმნას კალციტრიოლად აკატალიზებს 25-ჰიდროქსივიტამინ D3 1-ალფა ჰიდროქსილაზა<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">.
ბიოსინთეზი
ცხოველების უმეტესობა 7-დეჰიდროქოლესტეროლიდან ასინთეზებს D3 ვიტამინს ულტრაიისფერი გამოსხივების ზემოქმედებით, ხოლო მრავალი სოკო ასინთეზებს D2 ვიტამინს ერგოსტეროლიდან. thumb|330x330px|D ვიტამინის ფოტოქიმია ბიოსინთეზი ცხოველებსა და სოკოებში
ფოტოქიმია
thumb|519x519px|პრევიტამინ D3-ის თერმული იზომერიზაცია D3 ვიტამინად 7-დეჰიდროქოლესტეროლის D3 ვიტამინამდე ტრანსფორმაცია მიმდინარეობს ორ ეტაპად. პირველი: 7-დეჰიდროქოლესტეროლი პროტოლიზდება ულტრაიისფერი სინათლით 6-ელექტრონის კონროტატორულ ციკლის გამხსნელ ელექტროციკლურ რეაქციაში; პროდუქტი არის პროვიტამინი D3. მეორე: პრევიტამინი D3 სპონტანურად იზომერიზდება D3ვიტამინად (ქოლეკალციფეროლად). ოთახის ტემპერატურაზე პრევიტამინ D3-ის ტრანსფორმაცია D3ვიტამინად ორგანულ გამხსნელში საჭიროებს 12 დღეს. ეს პროცესი კი კანში მიმდინარეობს დაახლოებით 10-ჯერ უფრო სწრაფად.
ევოლუცია
D ვიტამინის ფოტოსინთეზი ოკეანეში ფიტოპლანქტონის მიერ (როგორიცაა კოკოლითოფორი და Emiliania huxleyi) მიმდინარეობდა 500 მილიონი წლის განმავლობაში და ახლაც მიმდინარეობს. განსხვავებით ოკეანეში მცხოვრები პრიმიტიული ხერხემლიანებისგან, რომელთაც შეეძლოთ კალციუმის შეთვისება წყლიდან და D ვიტამინის ადეკვატური რაოდენობის მიღება პლანქტონების ჭამით, ხმელეთის ცხოველებს D ვიტამინის მიღების სხვა გზა სჭირდებოდათ, მცენარეული საკვების იმედად ყოფნის გარეშე. ხმელეთის ხერხემლიანები 350 წელზე მეტია D ვიტამინს თავად ასინთზებენ.
D ვიტამინი შეიძლება მხოლოდ დასინთეზდეს ფოტოქიმიური პროცესით, ასე რომ ხმელეთის ხერხემლიანებს ან საკვებთან ერთად უნდა მიეღოთ ან მზის გავლენით თავად დაესინთეზირებინათ D ვიტამინი.
სინთეზი კანში
D3 ვიტამინი კანში 7-დეჰიდროქოლესტეროლიდან წამოიქმნება. D3 ვიტამინის პრეკურსორი 7-დეჰიდროქოლესტეროლი დიდი რაოდენობით წარმოიქმნება. ადამიანისა და უმეტესობა ხერხემლიანი ცხოველების კანში D ვიტამინის 10,000-დან 20,000-მდე ინტერნაციონური ერთეული (IU) წარმოიქმნება 30 წუთში მთელი სხეულის დასხივებისას 7-დეჰიდროქოლესტეროლი მოქმედებს ულტრაიისფერ B სხივებთან, რომლის ტალღის სიგრძეც 270-დან 300 ნმ-მდე მერყეობს, სინთეზი პიკს აღწევს 295-დან 297 ნმ-ის ფარგლებში. ეს ტალღის სიგრძე აქვს მზის სხივებს და ასევე გასარუჯი აპარატების ულტრაიისფერ ნათურებს (რომლებიც ძირითადად ასხივებენ ულტრაიისფერ A სხივებს, თუმცა მთლიანი გამოსხივების 4%-დან 10%-მდე არის ულტრაიისფერი B სხივები). მზეზე ექსპოზიცია მინის მიღმა არ იძლევა ეფეტს D ვიტამინის წარმოქმნაში რადგან მინა თითქმის მთლიანად ბლოკავს შემავალ ულტრაიისფერ B სხივებს.
ულტრაიისფერი B სხივების ინტენსივობისა და დასხივების ხანგრძლივობის შესაბამისად ეკვილიბრიუმი შეიძლება მიღწეულ იქნას კანში და D ვიტამინი დაიშლება ისევე სწრაფად როგორც წარმოიქმნება.
კანი შედგება ორი მნიშვნელოვანი შრისგან: ღრმა შრისა, რომელსაც დერმა ეწოდება და ძირითადად, შემაერთებელი ქსოვილითაა წარმოდგენილი და ზედაპირული შრის — ეპიდერმისისგან. ეპიდერმისი ხელისა და ფეხისგულებზე შედგება ხუთი შრისგან. მათი განლაგება სიღრმიდან ზედაპირისკენ ასეთია: ბაზალური შრე, წვეტიანი შრე, მარცვლოვანი შრე, მბრწყინავი და ბოლო, რქოვანა შრე. D ვიტამინი ბაზალურ და წვეტიან შრეებში სინთეზდება.
აღმოჩნდა, რომ ვირთხების ზოგიერთი სახეობა ნატურალურად ქოლეკალციფეროლ-დეფიციტურები არიან. ზოგიერთ ჩიტსა და ბეწვიან ცხოველში D ვიტამინი წარმიქმნება კანის ცხიმოვანი სეკრეტიდან, რომელიც გროვდება ბუმბულზე ან ბეწვზე ხოლო მას ეს ცხოველები ბეწვის/ბუმბულის გაწმენდის პროცესში ორალურად  იღებენ.
ბიოლოგიური აქტივობა
thumb|left| D ვიტამინის რეცეპტორი |350x350px D ვიტამინის აქტიური მეტაბოლიტი კალციტრიოლი თავის ბიოლოგიურ ეფექტს ავლენს D ვიტამინის რეცეპტორთან დაკავშირების შემდეგ, რომელიც მდებარეობს სამიზნე უჯრედის ბირთვში. კალციტრიოლის რეცეპტორთან დაკავშირება განაპირობებს რეცეპტორის, როგორც ტრანსკრიფციის ფატორის აქტივობას აკონტროლებს რა სატრანსპორტო ცილების (კალბაინდინი,TRPV6 — კალციუმის არხი) გენების ექსპრესიას, რომლებიც მონაწილეობენ კალციუმის ნაწლავურ ადსორბციაში  D ვიტამინის რეცეპტორი ბირთვული რეცეპტორია (Zinc Finger Protein) და სტეროიდ/თიროიდული ჰორმონის რეცეპტორების სუპეროჯახს ეკუთვნის.VDRs (D ვიტამინის რეცეპტორი) ექსპრესირდება ორგამოების უმრავლესობაში მათ შორის ტვინში, გულის კუნთში, კანში, გონადებში, პროსტატაში, ძუძუში. D ვიტამინის რეცეპტორის აქტივაცია ნაწლავებში, ძვლებში, თირკმელებსა და პარათიროიდული ჯირკვლების უჯრედებში უზრუნველყოფს კალციუმის და ფოსფატების დონის შენარჩუნებას სისხლში (პარათჰორმონისა და კალციტონინის თანამონაწილეობით).
D ვიტამინის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი როლია შეინარჩუნოს ძვალში კალციუმის ბალანსი: ნაწლავებში კალციუმის ადსორბციის გააქტიურებითა და ძვლის რეზორბციის, დაშლის ხელშეწყობით (ოსტეოკლასტების რაოდენობის გაზრდით). ასევე, კალციუმისა და ფოსფატების დონის შენარჩუნება ძვლის ფორმაციისთვის და პარათიროიდული ჰორმონის ადეკვატური მოქმედების კონტროლი სისხლში კალციუმის ნორმალური დონის შესანარჩუნებლად. D ვიტამინის ნაკლებობამ, შეიძლება გამოიწვიოს ძვლის მინერალიზაციის შემცირება (ოსტეოპოროზი) ან ძვლის მოტეხილობა, რადგან ვიტამინის ნაკლებობა მოქმედებს ორგანიზმში მინერალების ცვლაზე. შეიძლება აპარადოქსულად ჟღერდეს მაგრამ, D ვიტამინის როლი ასევე დიდია ძვლის რეზორბციაში, დაშლაში რაც ძვლის რემოდელირებისთვის არის აუცილებელი.
გარდა D ვიტამინის რეცეპტორის აქტივაციისა, მოქმედების სხვა ალტერნატიული მექანიზმების შესწავლა მიმდინარეობს, როგორიცაა სიგნალის გადაცემის ინჰიბირება hedgehog-ის მიერ (ჰორმონი, რომელიც დაკავშირებულია მორფოგენეზთან).
ისტორია
ამერიკელმა მკვლევრებმა ელმერ მაკ-კოლუმ და მარგარიტ დევისმა 1914 წელს  ვირთევზას ღვიძლის ქონში აღმოაჩინეს ნივთიერება, რომელიც შემდგომში A ვიტამინად იწოდებოდა. ბრიტანელმა ექიმმა ედუარდ მელანბიმ შეამჩნია, რომ ძაღლებს, რომლებიც ვირთევზას ღვიძლის ქონით იკვებებოდნენ არ უვითარდებოდათ რაქიტი და ივარაუდა A ვიტამინის კავშირი ამ ფაქტთან. 1922 წელს ტესტი ჩაუტარა A ვიტამინ გამოცლილ ვირთევზას ქონს. მოდიფიცირებულმა ქონმა განკურნა დაავადებული ძაღლები რის საფუძველზეც მაკ-კოლუმ დაასკვნა, რომ რაქიტისგან ძაღლებს არა A ვიტამინი არამედ სხვა ნივთიერება იცავდა. მან ამ ნივთიერებას D ვიტამინი უწოდა, რადგან მეოთხე იყო აღმოჩენილ ვიტამინებს შორის. მალევე გახდა ცნობილი, რომ D ვიტამინის სინთეზი ადამიანს შეუძლია ულტრაიისფერი გამოსხივების დახმარებით.
მითითებები დიეტით მიღების შესახებ
სხვადასხვა ინსტიტუტი იძლევა განსხვავებულ რეკომენდაციებს D ვიტამინის დღიური ნორმების შესახებ. როგორც წესი, რეკომენდებული დღიური დოზა არ არის საკმარისი თუ შეზღუდულია მზეზე ექსპოზიცია.
(გადაყვანა: 1 µგ= 40 IU და 0.025 µგ = 1 IU)  IU-ინტერნაციონალური ერთეული.
<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">ავსტრალია და ახალი ზელანდია
ავსტრალიის მოსახლეობის დაახლოებით მესამედს აქვს D ვიტამინის ნაკლებობა. ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის მიერ გამოქვეყნებული მითითებები D ვიტამინის მიღებასთნ დაკავშირებით შემდეგია:
ევროპის გაერთიანება
ევროპის გაერთიანებაში D ვიტამინის რეკომენდებული დღიური დოზა არის 5 µგ. 2012 წელს, გერმანიის ნუტრიციულმა საზოგადოებამ, კერძო ორგანიზაციამ გაზარდა დღიური რეკომენდებული დოზა 20 µგ-მდე
მენოპაუზისა და ანდროპაუზის ევროპულმა საზოგადოებამ გასცა რეკომენდაცია 15 µგ (600 IU) 70 წლამდე, და 20 µგ (800 IU) 71 წლის ზემოთ, პოსტმენოპაუზულ ქალბატონებში. ზოგიერთ პაციენტში, რომელთაც D ვიტამინის სტატუსი ძალიან დაბალი აქვთ, დოზები უნდა გაიზარდოს 4,000 IU/დღეში მაჩვენებლამდე.
გაერთიანებული სამეფოს ჯანმრთელობის ეროვნული სერვისის რეკომენდაციით, 6-თვიდან 5-წლამდე ჩვილებმა და ბავშვებმა, ორსულებმა და მეძუძურმა ქალებმა, ასევე, მოხუცებმა დღიურად უნდა მიიღონ დამატებით D ვიტამინი; ძირითადი საზოგადოება D ვიტამინის საკმარის რაოდენობას იღებს დიეტითა და მზის სხივების მეშვეობით.
შეერთებული შატატები
ამერიკის შეერთებული შტატების მედიცინის ინსტიტუტის მიხედვით რეკომენდებული დასაშვები დიეტური დოზები არის:
მიღების ზედა ზღვრის მაჩვენებლები
დასაშვები მიღების ზედა ზღვრის მაჩვენებელი არის ნივთიერების ის მაქსიმალური რაოდენობა, რომლის მიღებაც არ უქმნის საფრთხეს საერთო პოპულაციის წარმომადგენლების უმრავლესობას. <sup class="reference" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false"> : 403 მიუხედავად იმისა, რომ მიღების ზედა ზღვრის მაჩვენებლები ითვლება უსაფრთხოდ, არასრულია ინფორმაცია ხალგრძლივი ეფექტების შესახებ და ეს მისაღები დოზები არ არის რეკომენდებული: <sup class="reference" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false"> : 403 <sup class="reference" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false"> : 433
დიეტური წყაროები
D ვიტამინი მცირე რაოდენობითაა დიეტურ წყაროებში. მზის ზემოქმედება არის D ვიტამინის პირველადი წყარო ადამიანების უმრავლესობაში.
როდესაც პაციენტები დამატებით იღებენ D ვიტამინს, რეკომენდებულია D3-ის გამოყენება. კვლევებმა აჩვენა, რომ D3 ზრდის 25(OH) მაჩვენებლებს სისხლში და რჩება აქტიური მეტი ხნით ხელოვნურად მიწოდების შეწყვეტის შემდეგაც კი D2-თან შედარებით.
ვიტამინი D3
ზოგიერთ ქვეყანაში ძირითადი პროდუქტი ხელოვნურადაა გაჯერებული D ვიტამინით. ცხრილში მოცემულ საკვებში D3-ის შემცველობის მაჩვენებლები მიუთითებს იმაზე, რომ ადამიანი საკვებით ვერ იღებს D ვიტამინის საკმარის რაოდენობას.
ინდუსტრიული წარმოება
D3 ვიტამინი (ქოლეკალციფეროლი) ინდუსტრიულად იწარმოება 7-დეჰიდროქოლესტეროლის ულტრაიისფერ B სინათლით დასხივებით, რასაც მოჰყვება მისი სუფთა სახით გამოყოფა. 7-დეჰიდროქოლესტეროლი დიდი რაოდენობითაა თევზის ღვიძლსა და ცხვრის მატყლის ცხიმში (ლანოლინი). D2 ვიტამინი (ერგოკალციფეროლი) იწარმოება იგივე გზით. საფუარა სოკოს ერგოსტეროლის გამოყენებით.
მომზადების (დუღილის) გავლენა
D ვიტამინი არ არის დუღილის მიმართ ბოლომდე სტაბილური. მომზადების პროცესში (დუღილისას), დაახლოებით, 10%-50% D ვიტამინი იკარგება.
სქოლიო
კატეგორია:ვიტამინი D კატეგორია:სეკოსტეროიდები კატეგორია:ბიომოლეკულები
ლორი ანდერსონი
ლორა ფილიპს „ლორი“ ანდერსონი (დ. 5 ივნისი, 1947) — ამერიკელი ავანგარდული მუსიკოსი, კომპოზიტორი და კინორეჟისორი. მის შემოქმედებაში გაერთიანებულია საშემსრულებლო ხელოვნება, მუსიკა და მულტიმედიური პროექტები. განათლება მიიღო ვიოლინოს და ქანდაკების სფეროებში. 1970-იანებში ნიუ-იორკში მონაწილეობდა საშემსრულებლო ხელოვნების სხვადასხვა პროექტში, სადაც ყურადღება გამახვილებული ჰქონდა ენაზე, ტექნოლოგიაზე და ვიზუალურ დეტალებზე. მსოფლიოში ცნობილი გახდა 1981 წელს, სინგლით „O Superman“, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტში #2 ადგილზე მოხვდა. აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო 1986 წლის საკონცერტო ფილმში „სიმამაცის სახლი“ (რომლის რეჟისორიც იყო).
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი
მონღოლეთის შეიარაღებული ძალები
მონღოლეთის შეიარაღებული ძალები (მონღოლურად Монгол Улсын Зэвсэгт Хүчин) - მონღოლთა სამხედრო ორგანიზაცია, რომელიც მოწოდებულია დაიცვას ქვეყნის დამოუკიდებლობა, სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა. თანამედროვე სახით ის შეიქმნა 1921 წელა, მონღოლეთის სახალხო რევოლუციის შემდეგ. იგი შედგება სამი ნაწილისაგან:
ომის ან რაიმე საფრთხის პირობებში, კანონის ფარგლებში, ნებადართულია შეიარაღებული ძალების სტრუქტურული ცვლილებები.
ისტორია
როგორც ერთიანი სახელმწიფო, მონღოლეთი თავისი წარმომავლობას იწყებს მონღოლთა იმპერიის შექმნიდან, რომელიც XIII საუკუნეში ჩინგიზ ხანს მიეწერება. ჩინგიზ ხანმა შეძლო მონღოლთა სხვადასხვა ტომების გაერთიანება. მისმა შთამომავლებმა საბოლოოდ დაიპყრეს თითქმის მთელი აზია, ახლო აღმოსავლეთი და აღმოსავლეთ ევროპის ნაწილი. მონღოლთა სამხედრო იმპერია განიხილება, როგორც პირველი თანამედროვე სამხედრო სისტემა.
ცინის დინასტიის ქვეშ
მას შემდეგ, რაც მონღოლები მოექცნენ ცინის დინასტიის მმართველობის ქვეშ, მონღოლთა მანჯურიული წესებით კონსოლიდირებული ჯარი გამოყენებულ იქნა მინის დინასტიაზე გამარჯვებისათვის. მონღოლები აღმოჩნდნენ ომში საუკეთესო მოკავშირები, რომლებმაც გამოავლინეს კავალერიის მშვილდოსანთა საუკეთესო ცოდნა და უნარ-ჩვევები. ცინის დინასტიის მმართველობის მრავალწლიან მანძილზე, მონღოლები მანჯურიელებს უწევდნენ ძლიერ სამხედრო მხარდაჭერას.
შეიქმნა რვა ბანერი. ბანერული არმიები იყო ეთნიკური ნიშნით ფართოდ გაყოფილი, უფრო ზუსტად, მანჯურიული და მონღოლური ნიშნით.
ბოგდის სახანო (1911-1919)
left|thumb|205x205px|ბოგდ ხანი 1911 წელს გარე მონღოლეთმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, როგორც ბოგდის სახანომ (1911-1919). მისი მეთაური გახდა ბოგდ ხანი. ეს თავდაპირველი დამოუკიდებლობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. სახანო ნაწილი დაპყრო ჩინეთის ბეიანის ხელისუფლებამ და ნაწილი თეთრი რუსეთის შეიარაღებული ძალებმა ბარონ უნგერის მეთაურობით. 1912 წლიდან სავალდებულო გახდა თანამედროვე მონღოლეთის შეიარაღებული ძალების წინამორბედ ჯარში მამაკაცთა გაწვევა, რითაც შეიქმნა მუდმივი სამხედრო სტრუქტურა.
მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა
thumb|225x225px|დამდინ სუხბატარი უცხოელთა მიერ მონღოლეთის დაპყრობის შემდეგ, 1920 წელს შეიქმნა სახალხო რევოლუციური პარტია, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა დამდინ სუხბატარი. დამდინმა დაიწყო ბრძოლა რუსეთის ჯარების თეთრი მოძრაობის და ჩინური ძალების წინააღმდეგ. მონღოლეთის სახალხო რევოლუციურ პარტიას დაეხმარნენ საბჭოთა წითელი არმიის მებრძოლები. 20-ან წლებში შეიქმნა მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკა, საბჭოთა არმია გარკვეული დროით, დაახლოებით 1925 წლამდე დარჩა მონღოლეთის ტერიტორიაზე. თუმცა 30-ან წლებშიც, მონღოლეთის შეიარაღებული აჯანყების და იაპონიის მხრიდან პროვიკაციული ქმედებების დროსაც საბჭოთა რუსული ჯარის მცირე ნაწილი იდგა მონღოლეთის ტერიტორიაზე დიპლომატიური და სავაჭრო ობიექტების დაცვის მიზნით.
მეორე მსოფლიო ომში და მის შემდეგ
1945 წელს მონღოლეთის ჯარები საბჭოთა ჯარებთან ერთად შეიჭრა მანჯურიაში. ეს იყო მეორე მსოფლიო ომის უკანასკნელი ბრძოლები. საბჭოთა კავშირ=მონღოლეთის კავალერიის მექანიზებული ჯგუფი წარმოადგენდა ამ შემთხვევაში საბჭოთა ტრანსბაიკალის ფრონტს. მონღოლთა ჯარები ითვლიდა ოთხ ცხენოსან დივიზიაა და სამ სხვა პოლკს. 1946-1948 წ.წ. მონღოლურმა სახალხო არმიამ წარმატებით მოიგერია თავდასხმები გომინდანის ხელისუფლების მხრიდან. ეს ნაკლებად ცნობილი სასაზღვრო დავა მონღოლეთსა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის ცნობილია, როგორც პეი-ტა-შანის ინციდენტი.
დემოკრატიული რევოლუციის შემდეგ
1990 წელს მონღოლეთმა გადაიტანა დემორატიული რევოლუცია. ამით დასრულდა 1920-ანი წლებიდან არსებული ერთპატრიული კომუნისტური მმართველობა ქვეყანაში. 2002 წელს მიღებული იქნა კანონი, რომლის თანახმად, მონღოლეთის არმიასა და საპოლიციო ძალებს მიეცათ შესაძლებლობა მონაწილეობა მიიღონ საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში. უკვე 2003 წელს მონღოლეთის არმია მონაწილეობდა ერაყში საერთაშორისო მისიაში.
მაშინ გაერთიანებული შტაბის ხელმძღვანელთა გენერალი რიჩარდ მეიერსი 2004 წლის 13 იანვარს ეწვია მონღოლეთის დედაქალაქ - ულან-ბატორს.
2009 წელს მონღოლეთმა 114 სამხედრო მოსამსახურე გააგზავნა ავღანეთში საერთაშორისო უსაფრთხოების ძალების შემადგენლობაში სამოქმედოდ. ისინი ექვემდებარებიან აშშ-ს სამხედრო ხელმძღვანელობას. მონღოლი ჯარისკაცები ეხმარებიან ნატოს პერსონალს ვარშავის ხელშეკრულების ძველი იარაღის სწავლებაში, რომელიც შეადგენს ავღანეთის ეროვნული არმიის ძირითად სამხედრო ტექნიკას.
სამშვიდობო მისიებში
მონღოლეთის შეიარაღებული ძალები მონაწილეობენ სამშვიდობო მისიებში მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში, კერძოდ, სამხრეთ სუდანში, ჩადში, ეთიოპიაში, ერიტრეაში, კონგოში, დასავლეთ საჰარაში, ერაყში, ავღანეთში, სიერა-ლეონესა და სხვაგან. 2005/2006 მონღოლური ჯარები ასევე მსახურობდნენ კოსოვოში ბელგიის შეიარაღებული ძალების დაქვემდებარებაში. 2011 წლიდან მონღოლეთის შეიარაღებული ძალები როგორც დამოუკიდებელი ძალები ასე მსახურობს სამხრეთ სუდანში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მისიაში.
პოლიცია
მონღოლეთს აქვს უნიკალური გეოპოლიტიკური და ეკონომიკური სიტუაცია სამხედრო პოლიტიკის გამო. ისინი მოქცეულნი არიან მსოფლიოს ორ უდიდეს სახელმწიფოს - რუსეთსა და ჩინეთს შორის. ამის გამო, ეროვნული უსაფრთხოება ძლიერ არის დამოკიდებული წარმატებულ დიპლომატიაზე. მონღოლეთის დიპლომატია აგებულია სამმხრივ სამეზობლო პოლიტიკაზე. ამიტომ, ქვეყნის სამხედრო იდეალს წარმოადგენს პატარა, მაგრამ ეფექტიანი და პროფესიული შეიარაღებული ძალები.
სახმელეთო ძალები
thumb|200x200px|მონღოლი ჯარისკაცების მარში ინტერნაციონალური დელეგაციის წინაშე ერთ-ერთი დღესასწაულის დროს მონთოლეთში 2013 წლის 14 აგვისტოს. სახმელეთო ჯარების რაოდენობა მცირეა. მათ შეიარაღებაშია დაახლოებით 410 ტანკი, 650 ქვეითთა საბრძოლო მანქანა და ჯავშანტრანსპორტიორი, 500 მობილური საზენიტო იარაღი, 700-ზე მეტი საარტილერიო და ნაღმმტყორცნი და სხვა სამხედრო აღჭურვილობა. იარაღის უმრავლესობა საბჭოთა კავშირის მოდელია და მიეკუთვნება 1950-1980 წლებს შორის პერიოდს. შეიარარებაში არსებობს მცირე რაოდენობის ახალი მოდელებიც, რომელიც თავდაპირველად განკუთვნილი იყო პოსტ-საბჭოთა პერიოდის რუსეთისათვის.
საჰაერო ძალები
1925 წლის 25 მაისს მონღოლეთის სამხედრო და სამოქალაქო ავიაციაში მოქმედებაში შევიდა ”Junkers F.13”, როგორც პირველი თვითმფრინავი. 1935 წლიდან დღემდე მონღოლეთის ავიაცია თითქმის მთლიანად დაფუძნებულია საბჭოთა ავიაციაზე.
ცივი ომის დასრულების და დემოკრატიული რევოლუციის შემდეგ წარმოიქმნა პრობლემები ამ სფეროში სათადარიგო ნაწილების უქონლობისა და საწვავის სიმცირის გამო, თუმცა ხელისუფლება თავგამოდებით ცდილობს კვლავ ააღორძინოს იგი. ამისათვის, ქვეყანას აქვს სპეციალურად შემუშავებული მიზანი მომავლისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
შეიარაღებული ძალები კატეგორია: შეიარაღებული ძალები ქვეყნების მიხედვით
კანიკატი
კანიკატი (Canicattì) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 34000 ადამიანი. ფართობი 91 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92024.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
ლიტურგიკა
ლიტურგიკა — საღვთისმეტყველო დისციპლინა ქრისტიანობაში, რომლის საგანსაც საეკლესიო ღმრთისმსახურების შესწავლა წარმოადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტურგიკა კატეგორია:ქრისტიანული ღვთისმსახურება
ემა მორანო
მინი|200პქ|ემა მორანო ემა მორანო (Emma Morano; დ. 29 ნოემბერი, 1899 — გ. 15 აპრილი, 2017, იტალია) — 2016 წლის 12 მაისიდან დედამიწის უხუცესი მცხოვრები. გარდაიცვალა 117 წლის ასაკში. ჟანა კალმანის შემდეგ, ემა მორანო ევროპის მეორე უხუცესი მაცხოვრებელია.
ბიოგრაფია
1926 წლის ოქტომბერში ემა ცოლად გაჰყვა ჯოვანი მარტინუცის. 1937 წელს მას შეეძინა ვაჟი, რომელიც ექვსი თვის ასაკში გარდაიცვალა. ქორწინება არ აღმოჩნდა ბედნიერი და 1938 წელს მორანო ფაქტობრივად გაეყარა ქმარს, მიუხედავად ამისა, ისინი ფორმალურად რჩებოდნენ ცოლ-ქმრად. 1975 წელს ემა პენსიაზე გავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
მარლენ ხუციევი
მარლენ ხუციევი (Хуциев, Марлен Мартынович; დ. 4 ოქტომბერი, 1925, თბილისი — გ. 19 მარტი, 2019, მოსკოვი, რუსეთის ფედერაცია) — საქართველოში დაბადებული საბჭოთა და რუსი კინორეჟისორი. სსრკ სახალხო არტისტი (1986). პროფესორი.
1950 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (ი. სავჩენკოს სახელოსნო). ხუციევმა ფელიქს მირონერთან ერთად გადაიღო სადიპლომო ფილმი „ქალაქთმშენებლები“, შემდეგ კი — „გაზაფხული ზარეჩნაიას ქუჩაზე“, რომელსაც მიენიჭა ბრინჯაოს მედალი მოსკოვის ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა მსოფლიო ფესტივალზე 1967 წელს. სხვა ფილმებიდან აღსანიშნავია: „ორი თედორე“ (1958), „მე ოცი წლისა ვარ“ (1964), „ივლისის წვიმა“ (1966), „ბოლოსიტყვაობა“ (1983). 1970 წელს გადაიღო მხატვრული ტელეფილმი „მაისის თვე იყო“, რომელსაც მიენიჭა პრემია პრაღის ტელეფილმების VII საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მისმა ფილმმა „მე ოცი წლისა ვარ“ მიიღო პრიზები ვენეციისა და რომის საერთაშორისო კინოფესტივალებზე 1965 წელს.
2019 წლის მარტში, ბოტკინის სახელობის საავადმყოფოში ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ, გარდაიცვალა 94 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია: მოსკოვში გარდაცვლილები
ვოვჩანსკის რაიონი
ვოვჩანსკის რაიონი (Вовчанський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 888 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 47 948 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 26 კაცს კმ²-ზე. ვოვჩანსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვოვჩანსკი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
კასტელტერმინი
კასტელტერმინი (Casteltermini) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 8726 ადამიანი. ფართობი 99 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92025.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
მიხეილ ბოროვი
ბიოგრაფია
1936 წელს მიუხედავად 130 კილოგრამიანი წონისა, მიხეილ ბოროვმა ასმეტრიანი გარბენი 11,8 წამში შეასრულა. 1940-1941 წელს, ნოვოსიბირსკში ვარჯიშის დროს ინფექცია შეეყარა. დაავადმყოფებულმა კიევის საავადმყოფოში ექვსი თვე გაატარა. ათლეტმა გამოუჯანმრთელებლად მალევე დაიწყო ვარჯიში და შეჯიბრებისთვის მზადება. გაციების მიუხედავად მონაწილეობს კიევის ტურნირში. დაიღპა 29 მაისს 1941 წელს. დასაფლავებულია კიევში.
დვორიჩნის რაიონი
დვორიჩნის რაიონი (Дворічанський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 112 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 18 399 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 17 კაცს კმ²-ზე. დვურეჩნაიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დვორიჩნა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
რენდი კუეიდი
რენდი კუეიდი (Randy Quaid; დ. 1 ოქტომბერი, 1950, ჰიუსტონი) — ამერიკელი მსახიობი. არის მსახიობ დენის კუეიდის ძმა. მიღებული აქვს ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ნომინაციები ფილმში „უკანასკნელი რაზმი“ შესრულებული როლისთვის.
აპარესიდა-დუ-ტაბოადუ
აპარესიდა-დუ-ტაბოადუ (Aparecida do Taboado) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 392 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანაიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 320 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.12 კმ²-ზე. ფართობი 2 750 კმ²-ია.
ხმოვანი კინო
ხმოვანი კინო — მოძრავი კინო სინქრონიზირებული ხმით (დიალოგები, მუსიკა, ხმის ეფექტები). მუნჯი კინოს საპირისპირო საშუალება.
აპარესიდა-დუ-ტაბოადუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
ხმოვანი კინო
პირველი მოძრავი ფილმი იყო ამერიკული მიუზიკლი „ჯაზის მომღერალი“, რომელიც 1927 წლის 6 ოქტომბერს გამოვიდა. პირველი ქართული ხმოვანი მხატვრული ფილმია ლეო ესაკიას გადაღებული „შაქირი (როტე ფანე)“ (1932).
სქოლიო
კატეგორია:კინოს ისტორია
ჩიკაგოს უნივერსიტეტი
ჩიკაგოს უნივერსიტეტი (University of Chicago) — კერძო კვლევითი უნივერსიტეტი ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში, აშშ. დაარსდა 1890 წელს ამერიკული ბაპტისტური საგანმანათლებლო საზოგადოების მიერ ნავთობმაგნატ ჯონ როკფელერის ფინანსური ხელშეწყობით. უნივერსიტეტი მოიცავს კოლეჯს, მრავალ აკადემიურ პროგრამას, 4 აკადემიურ ქვეგანყოფილებას შორის ორგანიზებულ ინტერდისციპლინარულ კომიტეტებს და 7 პროფესიულ სკოლას. ხელოვნებისა და მეცნიერების გარდა, უნივერსიტეტი ცნობილია თავისი სხვა პროფესიონალური სკოლებითაც, როგორებიცაა: პრიცკერის მედიცინის სკოლა, ბიზნესის სკოლა, სამართლის სკოლა, სოციალური სერვისების ადმინისტრირების სკოლა, საღვთისმეტყველო სკოლა და სხვა. ამ კოლეჯებში ამჟამად 5000, ხოლო ზოგადად მთელს უნივერსიტეტში 15 ათასამდე სტუდენტი სწავლობს.
უნივერსიტეტის პირველი პრეზიდენტი უილიამ რეინი ჰარპერი გახდა 1891 წელს, ხოლო პირველი კლასი 1892 წელს გაიხსნა. ბოთ ჰარპერი და უნივერსიტეტის მომავალი პრეზიდენტი რობერტ მეინარდ ჰატჩინსი ფიქრობდნენ, რომ სასწავლო გეგმა თეორიულ ცოდნასა და მუდმივ პრობლემებზე უნდა დაფუძნებულიყო და არა გამოყენებითი მეცნიერებებსა და კომერციულ მოგებაზე. ჰარპერის ინიციატივითვე, ჩიკაგოს უნივერსიტეტი ამერიკული უნივერსიტეტების ასოციაციის 14 დაფმუძნებელ წევრს შორის ერთ-ერთი გახდა, უნივერსიტეტების კვლევითი ასოციაციის წევრი კი უკვე 1907 წლიდანაა.
ჩიკაგოს უნივერსიტეტი სახელგანთქმულია ცნობილი ბიზნესმენებითა და მილიონერებით. Academic Ranking of World Universities-მა და US News and World Report-მა ის საუკეთესო უნივერსიტეტების ათეულში შეიყვანეს. University of Chicago Law School-მა და Pritzker School of Medicine-მა კი ამერიკული უნივერსიტეტების საუკეთესო ხუთეულში.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
დერჰაჩის რაიონი
დერჰაჩის რაიონი (Дергачівський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 900 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 95 000 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 105 კაცს კმ²-ზე. დერჰაჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დერჰაჩი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
ინოსენსია
ინოსენსია (Inocência) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 502 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანაიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 669 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.33 კმ²-ზე. ფართობი 5 776 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
კასტროფილიპო
კასტროფილიპო (Castrofilippo) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 3237 ადამიანი. ფართობი 17 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92020.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 34-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა ვოროშილოვგრადის „ზარია“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 22 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1972 კატეგორია:1972 წელი ფეხბურთში
მუჰამედ VI (გრანადა)
მუჰამედ VI (محمد الأحمر‎‎; დ. 1332  — გ. 25 აპრილი, 1362) — გრანადის ამირა 1360–1362 წლებში. ისმაილ II-ის სიძე.
ბიოგრაფია
1360 წლის 28 ივნისს მუჰამედ VI-ის ბრძანებით მოკლეს ისმაილ II და ტახტი დაიკავა. მის წინააღმდეგ კავშირი შეკრეს გრანადის საამიროს განდევნილმა ამირამ მუჰამედ V-მ და კასტილიის მეფე პედრო I მრისხანემ. მათი ძალები ერთმანეთს 1362 წელს შეხვდნენ. რამდენიმე ციხესიმაგრის დაკარგვის შემდეგ გრანადაში მუჰამედ VI-ს აუჯანყდნენ მუჰამედ V-ის მომხრეები და დაამხეს. 1362 წლის 16 მარტს მუჰამედ V-მ დაიბრუნა ამირას ტიტული, ხოლო ამავე წლის აპრილში პედრო I-მა მუჰამედ VI სიკვდილით დასაჯა სევილიაში.
ხუტიის მყინვარი
ხუტიის მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონზე, ხუტიის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა შენაკადი — ხეცკვარის აუზში. სიგრძე 2,2 კმ, ფართობი 1,5 კმ². მყინვარის ენა მთავრდება 2000 მ სიმაღლეზე. ხუტიის მყინვარის ფირნის ხაზის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3050 მ-ია.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
ზაჩეპილივკის რაიონი
ზაჩეპილივკის რაიონი (Зачепилівський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 794 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 15 704 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 20 კაცს კმ²-ზე. ზაჩეპილივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზაჩეპილივკა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
ჰლოჰოვეცის რაიონი
ჰლოჰოვეცის რაიონი (Okres Hlohovec) — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს ტრნავის მხარეში. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰლოჰოვეცი. რაიონის ფართობი — 267 კმ², მოსახლეობა — 45 247 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები). რაიონი მოიცავს 2 ქალაქსა და 22 სოფელს.
სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
კონფესიური შემადგენლობა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრნავის მხარის რაიონები
კაი ჰანსენი
Gamma Ray
Iron Savior
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:გერმანელი გიტარისტები კატეგორია:გერმანელი მუსიკოსები
პარანაიბა
პარანაიბა (Paranaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 374 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანაიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 192 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.44 კმ²-ზე. ფართობი 5 402 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
კატოლიკა-ერაკლეა
კატოლიკა-ერაკლეა (Cattolica Eraclea) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 5000 ადამიანი. ფართობი 62.13 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92011.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
მსოფლიო რაგბის თბილისის თასი 2015
თბილისის თასი 2015 — საერთაშორისო სარაგბო ტურნირის, თბილისის თასის მესამე გათამაშება. მატჩები იმართება საქართველოს დედაქალაქ თბილისში, ავჭალის სტადიონზე.
მასპინძელი საქართველოს ეროვნული ნაკრების გარდა, ტურნირში აგრეთვე მონაწილეობას იღებენ ურუგვაის ნაკრები, მზარდი იტალია და მზარდი ირლანდია.
მატჩები
მატჩების განრიგი 2015 წლის 6 მაისის მონაცემებით.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ტურნირები რაგბიში
რადოიე დომანოვიჩი
რადოიე დომანოვიჩი (16 თებერვალი, 1873 – 17 აგვისტო, 1908) — სერბი მწერალი, ჟურნალისტი და მასწავლებელი. ცნობილი იყო მოკლე სატირული მოთხრობებით.
ბიოგრაფია
1895 წელს ის პირველად მიიწვიეს მასწავლებლის ადგილზე პიროტში, რეგიონში სამხრეთ სერბეთში, რომელიც ახალი განთავისუფლებული იყო ოსმალეთის იმპერიისგან. პიროტში ის შეხვდა იაშა პროდანოვიჩს (1867–1948), მასწავლებელსა და აქტივისტს, რომელმაც გავლენა მოახდინა მისი პოლიტიკური შეხედულებების ჩამოყალიბებაზე. აქ შეხვდა ის თავის მომავალ მეუღლესაც – ნატალია რაკეტიჩს (1875–1939), ღარიბ სკოლის მასწავლებელს სრემსკი კარლოვციდან. მეუღლე ყოველთვის მხარში ედგა ხანმოკლე და დაუდგრომელი ცხოვრების მანძილზე და სამი შვილი გაუჩინა.
მას შემდეგ, რაც ოპოზიციურ, სახალხო რადიკალურ პარტიაში გაწევრიანდა, ის დაუპირისპირდა ობრენოვიჩის დინასტიის რეჯიმს და 1895 წლის დასასრულს გადაყვანილ იქნა ვრანიეში, ხოლო 1896 წელს – ლესკოვაცში. დომანოვიჩის სამწერლო კარიერა ასევე დაიწყო მისი პედაგოგად მუშაობის პერიოდში და მისი პირველი რეალისტური მოთხრობა დაიბეჭდა 1895წ. 1898 წელს მთავრობის წინააღმდეგ საჯარო გამოსვლის შემდეგ, ის და მისი მეუღლე გააძევეს საჯარო სამსახურიდან და დომანოვიჩმი ოჯახით ბელგრადში გადავიდა საცხოვრებლად.
ბელგრადში მან მეგობარ მწერლებთან ერთად დაიწყო მუშაობა საკვირაო ჟურნალ „ვარსკვლავიში“ და ოპოზიციურ გაზეთ „ექოში“. ამ პერიოდში დაწყო ისეთი სატირული მოთხრობების წერა და ბეჭდვა, როგორიცაა „დემონი“ და „ვნებების გაუქმება“. რადოიეს პირველი დიდება მოუტანა მისი ყველაზე პოპულარული მოთხრობების – „წინამძღოლისა“ (1901წ) და „სტრადიას“ (1902წ) დაბეჭდვამ.ამ მოთხრობებში მან ღიად გაილაშქრა რეჯიმის ფარისევლობისა და გადაცდომების წინააღმდეგ.
1903 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელმაც ბოლო მოუღო ალექსანდრ ობრენოვიჩის რეჯიმს, პოპულარობის მწვერვალზე მყოფმა დომანოვიჩმა მიიღო მდივნის თანამდებობა განათლების სამინისტროში და ახალმა მთავრობამ ნება მისცა ერთწლიანი სპეციალიზაცია გაევლო გერმანიაში, მიუნხენში. უკან დაბრუნებული რადოიე იმდეგაცრუებული დარჩა, რადგან საზოგადოებას ცვლილებები ვერ შეამჩნია. მან დაიწყო საკუთარი პოლიტიკური ჟურნალის – „სტრადიას“ გამოშვება. ის აგრძელებდა ახალი დემოკრატიის სისუსტეების კრიტიკას, მაგრამ მისი ნაშრომებიი აღარ იყო ადრინდელივით შთამბეჭდავი.
ნაწარმოებები
მის ცნობილ ლიტერატურულ ნაწარმოებეს შორისაა:
ჭიჭინობელასებრნი
ჭიჭინობელასებრნი, ნამდვილი (მგალობელი) ჭიჭინობელები (Cicadidae) — მწერების ოჯახი ჭიჭინობელების ქვერიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 62 მმ აღწევს. აქვს მოკლე თავი. თხემზე, რთულ ფასეტურ თვალებს შორის მოთავსებული 3 მარტივი თვალი, მოკლე ულვაშები, გამჭვირვალე ფრთები. მამალს მუცლის ქვედა მხარეზე წყვილი გამობურცული ფირფიტა — წინწილა აქვს, რომელთა ვიბრაცია იძლევა ბგერებს. ჭიჭინობელასებრთა მატლები ჩადიან ნიადაგში, განვითარების დამთავრების შემდეგ, ამოდიან ზედაპირზე უკვე ნიმფების სახით, ადიან ხეებზე იქ იმაგოდ გარდაიქმნებიან. ჭიჭინობელასებრნი იკვებებიან ფოთლების, მიწისქვეშა ღეროების წვნით; სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ტყის ჯიშების მავნებელია. საქართველოში ცნობილია ჭიჭინობელასებრნის 182 სახეობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭიჭინობელასებრნი
ჯიმარის მყინვარი
ჯიმარის მყინვარი — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხოხის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე გენალდონის (გიზელდონის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიგრძე 3,2 კმ, ფართობი 2,5 კმ². დამახასიათებელია წინსვლითი გადაადგილება. საზრდოობს მწვერვალ ჯიმარის კალთაზე ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე გიზელდონის მარჯვენა შენაკადი — გენალდონი. ჯიმარის მყინვარზე მისასვლელი გზა ადის სოფელ კარმადონიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
ზმიივის რაიონი
ზმიივის რაიონი (Зміївський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 365 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 72 587 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 53 კაცს კმ²-ზე. ზმიივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზმიივი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
სლოვაკეთის შეიარაღებული ძალები
სლოვაკეთის შეიარაღებული ძალები (Ozbrojené Sily Slovenskej Republiky) — სლოვაკეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს სლოვაკეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია: არმია, სამხედრო-საჰაერო ძალები.
2006 წლიდან გაუქმდა სამხედრო სამსახურში სავალდებულო გაწვევა და შეიარაღებული ძალები მთლიანად საკონტრაქტო სამსახურზე გადავიდა.
ისტორია
სლოვაკეთის არმიის ისტორია 1939 წლიდან იწყება, როდესაც დღევანდელი სლოვაკეთის ტერიტორია გერმანულმა ძალებმა დაიპყრეს და იქ სლოვაკთა მარიონეტული სახელმწიფო შექმნეს. ადგილობრივი ჯარის ფორმირებაც მალევე დაიწყო. მეორე მსოფლიო ომის დროს სლოვაკეთი გერმანელების მიერ იყო ოკუპირებული, ომის შემდეგ კი საბჭოთა კავშირმა ჩეხოსლოვაკიაში კომუნისტური მმართველობა დაამყარა და იგი სოციალისტური ბანაკის წევრად აქცია. 1993 წელს ყოფილი ჩეხოსლოვაკია მშვიდობიანად გაიყო ორ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ - ჩეხეთის რესპუბლიკად და სლოვაკეთის რესპუბლიკად. თანამედროვე არმიის არსებობა სწორედ ჩეხოსლოვაკიის დაშლის შემდეგ, სლოვაკეთის ტერიტორიული თავდაცვის საფუძველზე დაფუძნებული სლოვაკეთუს სამხედრო ძალების შექმნით დაიწყო. თავიდან სამხედრო სამსახურში გაწვევა სავალდებულო იყო ქვეყნის 18 წელს მიღწეული ყოველი მამაკაცისთვის. 2006 წლიდან კი შეირაღებული ძალები მთლიანად საკონტრაქტო სამსახურზე გადავიდა.
სლოვაკეთი 2004 წლის 29 მარტიდან ნატო-ს წევრია და მონაწილეობს, სხვადასხვა სამშვიდობო და სამხედრო ოპერაციებში.
აღჭურვილობა
მინიატიურა|სლოვაკეთის არმიის 1-ლი მექანიზებული ბრიგადის მე-12 მექანიზებული ბატალიონი
მცირეკალიბრიანი ცეცხლსასროლი იარაღი
საბრძოლო ტანკი
ჯავშანტრანსპორტიორი
არტილერია
მსუბუქი მაღალი გამავლობის მანქანა
მსუბუქი განაღმვითი ტექნიკა
ხიდგამდები
სადესანტო მანქანები
სამხედრო სასწრაფო სამედიცინო დახმარება
ევაკუატორი
საჰაერო თავდაცვის სისტემა
საჰაერო ძალები
შენიშვნა -- ინფორმაიცია 01. 08. 2014-ის მონაცემებით
ჩეხეთის საფეხბურთო თასი
ჩეხეთის საფეხბურთო თასი (Pohár FAČR) — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება ჩეხეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 1993 წელს ჩატარდა. ტურნირის გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის ჩეხეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.
ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია პრაღის „სპარტა“, რომელმაც 6-ჯერ მოიგო თასი. მოქმედი გამარჯვებულია პრაღის „სლავია“.
ფინალები
right|thumb|თასი
ლოიდ შეპლი
ლოიდ შეპლი (Lloyd Stowell Shapley; დ. 2 ივნისი, 1923, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, აშშ — გ. 12 მარტი, 2016, ტუსონი, აშშ) — ამერიკელი ეკონომისტი და მათემატიკოსი. 2012 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში. დაიბადა ასტრონომ ჰარლოუ შეპლისა და მარტა ბეც შეპლის ოჯახში.
მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში (1943—1945). ჰარვარდის უნივერსიტეტის ბაკალავრი (1948), პრინსტონის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორი (1953). მუშაობდა კორპორაცია RAND-ში (1948—1949; 1954—1981), 1981 წლიდან, გარდაცვალებამდე, კალიფორნიის უნივესიტეტში (ლოს-ანჯელესი) მოღვაწეობდა.
დაჯილდოებულია ბრინჯაოს ვარსკვლავის სამხედრო მედლით. ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიისა (1974-დან) და აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის (1979-დან) აკადემიკოსი. ამერიკული ეკონომიკური ასოციაციის საპატიო წევრი (2007-დან). 2012-2016 წლებში ამერიკული მათემატიკური საზოგადოების ნამდვილი წევრი იყო. ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკაში ელვინ როთთან ერთად (2012).
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 2016 წლის 12 მარტს, 92 წლის ასაკში, ტუსონში, ბარძაყის ძვლის მოტეხილობით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
სელვირია
სელვირია (Selvíria) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 357 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანაიბის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
კომიტინი
კომიტინი (Comitini) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 978 ადამიანი. ფართობი 22 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92020.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
ცვი ბარი
მინიატიურა ცვი ბარი (צבי בר, დ. 1935, ქფარ-იონა) — ისრაელის პოლიტიკოსი, ქალაქ რამათ-განის ამჟამინდელი მერი.
სამხედრო სამსახური
ექვსდღიანი ომი დროს ბარი ხელმძღვანელობდა სადესანტო ბატალიონს 202. 70-იანი წლების შუა პერიოდიდან ხელმძღვანელობდა რეზერვისტების ბრიგადას. 1976 წელს მიიღო პოლიტიკური მეცნიერების ბაკალავრის ხარისხი ბარ-ილანის უნივერსიტეტში. ქალაქის მერად პირველად აირჩიეს 1989 წელს და საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა ოპერაცია უდაბნოს შტორმის მიმდინარეობის დროს 1991 წელს. ოთხჯერ ზედიზედ არჩეულ იქნა რამათ-განის მერად - 1993, 1998, 2003 და 2008 წლებში. 2013 წლის 14 ივლისს ცვი ბარმა განაცხადა, რომ არ მიიღებს მონაწილებას 2013 წლის ოქტომბერში დანიშნულ მერის არჩევნებში.
პირადი ცხოვრება
ბარს ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსები
ზოლოჩივის რაიონი (ხარკივის ოლქი)
ზოლოჩივის რაიონი (Золочівський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 969 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 26 867 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 28 კაცს კმ²-ზე. ზოლოჩივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზოლოჩივი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკოვის ოლქის რაიონები
ბანიტეს თემი
ბანიტეს თემი (Община Баните) — თემი სამხრეთ ბულგარეთში. შედის სმოლიანის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 4 462 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 325.81 კმ²-ს. მოიცავს 20 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ბანიტე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სმოლიანის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები