cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სალტოს დეპარტამენტი
სალტოს დეპარტამენტი (Departamento de Salto) — დეპარტამენტი ურუგვაიში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია სალტო. ფართობი 14 163 კმ², მოსახლეობა 124 878 ადამიანი (2011 წ). ჩრდილოეთით ესაზღვრება არტიგასის დეპარტამენტი, სამხრერთით — პაისანდუს დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — რივერისა და ტაკუარემბოს დეპარტამენტები, დასავლეთით კი ჩამოუდის მდინარე ურუგვაი, რომელზეც გაივლის საზღვარი არგენტინასთან.
სალტო შეიქმნა 1884 წლის 1 ოქტომბერს, როდესაც ის არტიგასის დეპარტამენტს გამოეყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის დეპარტამენტები
უძუმაკი ნარუტო
ნარუტო უძუმაკი (うちはサスケ) — მანგა და ანიმე სერიალ „ნარუტოს“ პერსონაჟი, რომლის შემქმნელიცაა მასაში კიშიმოტო. იგი სერიალის მთავარი გმირია, მოზარდი ნინძა გამოგონილ სოფელ კონოჰაგაკურედან (დამალული ფოთლების სოფელი). თანასოფლელები მას დასცინიან ცხრაკუდიანი დემონი მელას გამო, რომელიც სოფელს თავს დაესხა. თავდასხმის დროს, მეოთხე ჰოკაგემ სიკვდილის წინ დემონი ნარუტოს სხეულში ჩაბეჭდა, სწორედ მამამისის ამ გადაწყვეტილებამ წაართვა ბავშვობა ნარუტოს, სწორედ ამიტომ აღიქვამდნენ მას მონსტრად თანასოფლელები, რადგან მასში დემონი ცოცხლობდა, დემონი რომელმაც სცადა სოფლის განადგურება. ამის მიუხედავად, ის აღიარებისთვის იბრძვის, რათა ჰოკაგე გახდეს - სოფლის ბელადი. მისი უდარდელი, ოპტიმისტური და მშვიდი ხასიათი აძლევს მას იმის უფლებას, რომ საერთო ენა გამონახოს კიდევ ერთ ნინძასთან როგორც თავისი სოფლიდან, ასევე სხვა სოფლებიდან. ნარუტო ჩნდება სერიალის მიხედვით გადაღებულ ფილმებში და სხვა მედიაში - ვიდეო თამაშებში და ორიგინალურ ანიმაციურ ვიდეოებში (OVA), ასევე ნარუტოს ვხედავთ მის გაგრძელებაში, უკიო კოდაჩის ბორუტო: ნარუტოს შემდეგ თაობაში, სადაც ნარუტო უკვე ზრდასრულია ხოლო მთავარი გმირი კი არის მისი შვილი, ბორუტო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარუტოს პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ავსტრიის გეოგრაფია
ფაილი:AU-map-en.jpg ავსტრია არის პატარა, ძირითადად მთიანი ქვეყანა. გეოგრაფიულად მდებარეობს ცენტრალურ ევროპაში. მისი საერთო ფართობია 83 859 კმ², რაც დაახლოებით ორჯერ მეტია შვეიცარიის ფართობზე. ავსტრიას არ აქვს გასასვლელი ზღვაზე. ნაციონალური საზღვარი შვეიცარიასთან შეადგენს 164 კმ, ლიხტენშტაინთან - 35 კმ, გერმანიასთან - 784 კმ, ჩეხეთთან - 362 კმ, სლოვაკეთთან - 91 კმ, უნგრეთთან - 346 კმ, სლოვენიასთან - 311 კმ, იტალიასთან - 430, სულ - 2563 კმ.
ქვეყნის დასავლეთი ნაწილი წარმოადგენს ვიწრო კორიდორს გერმანიასა და იტალიას შორის. დანარჩენი ნაწილი მდებარეობს დასავლეთით. მაქსიმალური სიგანე - 280 კმ, სიგრძე - 600 კმ.
ავსტრია დაყოფილია 9 პროვინციად, ფედერალურ მხარედ. ამათგან შვიდი ისტორიული კუთხეა; ესენია: ზემო ავსტრია, ქვემო ავსტრია, შტირია, კარინტია, ზალცბურგი, ტიროლი და ფორარლბერგი. ბურგენლანდისა და ვენის ფედერალური მხარეები კი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეიქმნა.
რელიეფი
290px|thumb|ავსტრიის რელიეფი ავსტრიის სამი ძირითადი ლანდშაფტი|290px|thumb გეოგრაფიული კოორდინატები: 47.33333°N, 13.33333°W
მდინარე დუნაი
დუნაი მოედინება გერმანიიდან, კვეთს მთელს ავსტრიას და ჩაედინება შავ ზღვაში. დუნაი არის ერთადერთი ევროპული დიდი მდინარე, რომელიც აღმოსავლეთისაკენ მიედინება. ავსტრიაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი სატრანსპორტო ფუნქცია. 1992 წელს გერმანიაში, ბავარიის მხარეში, დასრულდა რაინი-მაინი-დუნაის არხის მშენებლობა, რომელმაც ერთმანეთთან დააკავშირა რაინი და დუნაი და შესაძლებელი გახადა ტრანსპორტირება ბალტიის ზღვიდან შავ ზღვამდე. ავსტრიაში დუნაის დიდი შენაკადებია ინი (ტიროლი), ზალცახი (ზალცბურგი) და ენსი (შტირი). ასევე გაილი და დრაუ კარინტიაში, მიურცი და მური - შტირში.
ბოჰემური ტყე (მთიანი მასივი)
მდინარე დუნაიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს გრანიტის მთიანი მასივი, ბოჰემური ტყე, რომელიც ავსტრიის ტერიტორიის 10 %-ს მოიცავს. ეს რეგიონი გამოირჩევა მკაცრი კლიმატით.
კლიმატი
ალპები არის ევროპის წყალგამყოფი, სამი ძირითადი კლიმატისათვის, რომლებიც გავლენას ახდენს ავსტრიის ჰავაზეც. 1. ატლანტიის ოკეანის კლიმატი, რომელიც მოდის ჩრდილო დასავლეთიდან, ხასიათდება დაბალი წნევით, გოლფსტრიმის მსუბუქი ჰაერითა და ნალექებით. იგი ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს ალპების ჩრდილო ფერდობსა და დუნაის დაბლობზე. 2. კონტინენტური კლიმატი, ხასიათდება დაბალი წნევითა და ნალექებით - ზაფხულში, მაღალი წნევითა და მშრალი ჰაერით - ზამთარში. იგი ძირითადად აღმოსავლეთ ავსტრიის კლიმატზე მოქმებეს. 3. ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი, რომელიც სამხრეთიდან მოდის, ხასიათდება კარგი ამინდით. გავლენას ახდენს ალპების სამხრეთ ფერდობზე. მისი ერთ-ერთი თვისებაა თბილი ჰაერი, რომელიც წარმოიშვება აფრიკაში, საჰარას უდაბნოში და გადაადგილდება ჩრდილოეთისაკენ. ტემპერატურა აღწევს 10 °C-მდე. მოსახლეობაში ეს იწვევს თავის ტკივილებს, გაღიზიანებასა და სისხლის მიმოქცევის პრობლემებს. ზამთრის პერიოდში ტემპერატურის სწრაფი დათბობა იწვევს თოვლის დნობასა და ზვავებს. ატლანტიის კლიმატი ხელს უწყობს თოვლის მოსვლას, ხოლო კონტინენტური - მის შენახვას.
ეკოლოგიური პრობლემები
ავსტრიის ერთ-ერთ ეკოლოგიურ პრობლემას წარმოადგენს ჰაერის დანაგვიანება. ავსტრიაზე გადის სატრანზიტო მაგისტრალი. მაგალითად, ბრენერის უღელტეხილზე გამავალ მაგისტრალზე მანქანების მოძრაობა 1970 წლიდან დღემდე 600 000-დან 1 000 000-მდე გაიზარდა. ამ მაგისტრალზე ძირითადად მისაბმელიანი და ნახევრადმისაბმელიანი ტრანსპორტი მოძრაობს, რომელთა გამონაბოლქვიც აბინძურებს ჰაერს. ავსტრია აწარმოებს მოლაპარაკებას ევროკავშირთან ტრანზიტული გადაზიდვების შემცირების შესახებ. მუშაობენ გვირაბის გაყვანის საკითხზეც.
ჰაერის დაბინძურების შედეგად ავსტრიის ტყეების 37 % დაზიანდა მჟავური წვიმებით. ტყეების განადგურება იწვევს ზვავებსა და მეწყრებს. 1978 წლის რეფერენდუმმა დახურა ახლად აშენებული ატომური ელექტრო სადგური და უპირატესობა ჰესებს მიენიჭა.
კონტრასტული წერტილები
500px|right
ცენტრი
অস্ট্রিয়া
ძვ. წ. 759
'''ძვ. წ. 759''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Discothyrea horni
Discothyrea horni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძვ. წ. 760
'''ძვ. წ. 760''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Honky Tonk Women
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
სმბატ I
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 914
ჟოფრუა სენტ-ილერი
ჟოფრუა სენტ-ილერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
პანამერიკული გზატკეცილი
პანამერიკული გზატკეცილი იწყება ან მთავრდება ჩრდილოეთ ამერიკიდან, ალასკაზე მდებარე პრადჰოს უბიდან და სამხრეთ ამერიკის ქვემო ნაწილამდე აღწევს. გზატკეცილის რამდენიმე საბოლოო წერტილი არსებობს ჩილეს ქალაქ პუერტო-მონტსა და კელონში, ასევე არგენტინის ქალაქ უშუაიაში. აშშ-სა და კანადაში ოფიციალურად არც ერთი გზა არაა განსაზღვრული როგორც „პანამერიკული“, რადგან ეს მაგისტრალი აქ რამდენიმე გზატკეცილს მოიცავს.
პანამერიკული გზატკეცილი გადაკვეთს მრავალ განსხვავებულ კლიმატისა და ეკოლოგიის ტიპებს, გაუვალი ჯუნგლებიდან დაწყებული მშრალი უდაბნოებითა და მთის ცივი უღელტეხილებით დამთავრებული. უღელტეხილებზე გადასვლა მხოლოდ მშრალ სეზონზეა შესაძლებელი, ბევრ რეგიონში კი მისი გავლა სახიფათოა.
გზატკეცილის ცნობილ მონაკვეთებს შორისაა ალასკის გზატკეცილი და შიდა ამერიკული გზატკეცილი (სექცია აშშ-სა და პანამის არხს შორის).
სისტემის ზოგადი მიმოხილვა
250px|right|thumb|ალასკის მონაკვეთის რუკა. წითლად ალასკის გზატკეცილი 250px|right|thumb|გზატკეცილის მონაკვეთი [[გვატემალაში, 2001 წ.]] პანამერიკული გზატკეცილის ჩრდილოეთი ნაწილი 9 ქვეყანას გადაკვეთს:
პანამერიკული გზატკეცილის სამხრეთი ნაწილი 14 ქვეყანას გადაკვეთს:
მნიშვნელოვანი განშტოებები ასევე მიემართება ბოლივიაში, პარაგვაისა და ურუგვაიში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გზა კატეგორია:ჩრდილოეთი ამერიკა კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა კატეგორია:სამხრეთი ამერიკა
607
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum thomasseti
Lasioglossum thomasseti — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
ჟოზეფ ჟაკ სეზერ ჟოფრი
ჟოზეფ ჟაკ სეზერ ჟოფრი (Joseph Jacques Césaire Joffre; დ. 12 იანვარი, 1852, რივზალტი — გ. 3 იანვარი, 1931, პარიზი) — საფრანგეთის მარშალი (1916). საფრანგეთის აკადემიის წევრი (1918), საფრანგეთ-პრუსიის ომისა და ინდოჩინეთსა და აფრიკაში კოლონიური ომების მონაწილე. 1910 წლიდან უმაღლესი სამხედრო საბჭოს წევრი, ხოლო 1911 წლიდან ვიცე-თავმჯდომარე და გენშტაბის უფროსი. 1914–16 წლებში საფრანგეთის არმიის მთავარსარდალი. გამარჯვება მოიპოვა მარნის ბრძოლაში (1914). 1916 წლის დეკემბერი-იანვრიდან მთავრობისსამხედრო მრჩეველი. 1917-18 წლებში საფრანგეთის სამხედრო მისიის მეთაური აშშ-ში, შემდეგ იაპონიაში. დაწერა მემუარები.
Lasioglossum thomasseti
სქოლიო
thomasseti
ჟოზეფ ჟაკ სეზერ ჟოფრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
ძვ. წ. 761
'''ძვ. წ. 761''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ნესებირის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზების ტაძარი
მინი|250პქ|ნესებირის მთავარანგელოზების ტაძარი ნესებირის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზების ტაძარი — XIII-XIV საუკუნის ტაძარი ბულგარეთის ქალაქ ნესებირში. ეკლესია დარბაზულ-გუმბათოვანი (14X5,2 მ) ტიპისაა. მიეკუთვნება კუპელჰალეს ტაძართა ნიმუშს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის მონასტრები კატეგორია:კუპელჰალე ბულგარეთში
Discothyrea humilis
Discothyrea humilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უილიამ სიუარდ ბეროუზი
უილიამ სიუარდ ბეროუზი (William Seward Burroughs [ˈbɝ.oʊz]; დ. 5 თებერვალი, 1914, სენტ-ლუისი, მისური ― გ. 2 აგვისტო, 1997, კანზასი) — ამერიკელი ავანგარდისტი მწერალი–ნოველისტი, ესსების ავტორი და ჟურნალისტი. მისი ნაწარმოებები ძირითადად ავტობიოგრაფიულია და დაფუძნებულია მის მიერ ნარკოტიკების მიღების შედეგად შეძენილ გამოცდილებებზე.
ბიოგრაფია
უილიამ ს. ბეროუზი დაიბადა 1914 წლის 5 თებერვალს, ქალაქ სენტ-ლუისში, მისურის შტატში, მეწარმეთა ოჯახში. მისი ბაბუა იყო დღემდე ცნობილი კომპიუტერული ფირმის, Burroughs-ის დამაარსებელი. 1932 წლიდან 1936 წლამდე ბეროუზი სწავლობდა ინგლისური ლიტერატურის ფაკულტეტზე ჰარვარდის უნივერსიტეტში. სწავლის დამთავრების შემდეგ იგი ევროპაში მოგზაურობს. 1937 წელს აღმოჩნდება ვენაში, სადაც გადაწყვეტს, რომ შეისწავლოს მედიცინა. ავსტრიაში ფიქტიურად ქორწინდება ებრაელ ილზე კლაპერთან, რითიც იხსნის მას ნაცისტებისაგან. ამერიკაში დაბრუნებული ბეროუზი გარკვეული დროის მანძილზე სწავლობს ანთროპოლოგიას ჰარვარდის ასპირანტურაში. 1941 წელს მას იძახებენ არმიაში, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ სამხედრო სამსახურიდან ათავისუფლებენ (რისი მიზეზიც ზუსტად ცნობილი არ არის). 1943 წლის დასასრულს ნიუ-იორკში ბეროუზი გაიცნობს მომავალში ცნობილ მწერალ-ბიტნიკებს ჯეკ კერუაკსა და ალენ გიზენბერგს. კერუაკს მალევე დაუპირისპირდება შეხედულებების გამო, გიზენბერგთან კი მთელი ცხოვრების განმავლობაში იმეგობრებს. 1944 წელს ბეროუზი ხვდება ახალგაზრდა სტუდენტს, ჯოან ვოლმერს. წყვილი მალევე იწყებს თანაცხოვრებას. ორმოციან წლებს ეკუთვნის მწერლის პირველი ლიტერატურული მცდელობანი. დაახლოებით ამ პერიოდში ბეროუზი იწყებს ნარკოტიკების მიღებას. მალევე ეჩვევა მორფს, მისი ცოლი კი – ბენზედრინს. 1947 წელს ჯოანი აჩენს ვაჟს – უილიამ ს. ბეროუზ უმცროსს. კანონთან პრობლემების გამო ოჯახი იძულებულია ხშირად შეიცვალოს საცხოვრებელი ადგილი, სანამ ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში მექსიკაში არ აღმოჩნდება. 1951 წლის 6 სექტემბერს მექსკაში "ვილჰელმ ტელის" როლის შესრულებისას მთვრალი ბეროუზი პისტოლეტიდან შემთხვევითი გასროლით სასიკვდილოდ ჭრის ცოლს. ბეროუზის თქმით, ამ ტრაგიკულმა შემთხვევამ განაპირობა მისი, როგორც მწერლის, ჩამოყალიბება.
აბანი
აბანი (Абан) — დაბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში. აბანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე აბანზე (ენისეის აუზი), რკინიგზის სადგურ კანსკ-ენისეისკიდან (კრასნოიარსკი – ირკუტსკის ხაზი) 62 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 8618 მცხოვრები (2021).
უილიამ სიუარდ ბეროუზი
კარიერის დასაწყისი
ცოლის სიკვდილის შემდეგ ბეროუზი გაემართება სამხრეთ ამერიკაში სამოგზაუროდ. მას სურს იპოვოს ჰალუცინოგენი იახე, რომელიც ადგილობრივი შამანების მიერ გამოიყენება. გზაში მიღებულ შთაბეჭდილებებს აღწერს გინზბერგისადმი წერილებში. მოგვიანებით ეს წერილები გამოიცემა ცალკე წიგნის სახით. დაახლოებით ამავე პერიოდში იქმნება მისი პირველი რომანები: "ჯანკი" და "პიდერი". პირველში აღწერილია მიდრეკილება ჰეროინისადმი. რომანი 1953 წელს იბეჭდება ნიუ-იორკის ერთ პატარა გამომცემლობაში. მეორე წიგნის თემა ჰომოსექსუალიზმია, რის გამოც მისი გამოცემა შეუძლებელი ხდება და მხოლოდ 1985 წელს იბეჭდება.
აბანი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის დაბები
უილიამ სიუარდ ბეროუზი
„ნაფლეთების მეთოდი“
ბეროუზი თავის ნაწარმოებებს „ნაფლეთების მეთოდით“ ქმნის. მეთოდის შესახებ მწერალი თავისი მეგობრისგან, პოეტისა და მხატვრის, ბრაიონ გაისინისგან იგებს. მწერლობის მსგავსი ფორმა პირველად 20-იან წლებში დადაისტების მიერ იქნა წარმოდგენილი. ბეროუზმა ტექნიკა უფრო დახვეწა. მეთოდის არსი მარტივია. ბეროუზს მუდამ თან დააქვს რვეული. თითო გვერდზე სამი სვეტია. პირველ სვეტში იწერს ფაქტებს, რომლებიც გარშემო ხდება, ფრაზის ნაწყვეტებს, დიალოგებს, მეორე სვეტში – საკუთარ შთაბეჭდილებებს, ფიქრებს, მოგონებებს. მესამე სვეტი შეიცავს ციტატებს წიგნებიდან, რომელსაც იმ დროს კითხულობს მწერალი. ამ სამი სვეტისგან იქმნება მთლიანი წიგნი. თუმცა დადაისტებისაგან განსხვავებით, ბეროუზი უფრო გულდასმით არჩევს ნაფლეთებს და წიგნის რედაქტირებასაც მეტ დროს ანდომებს. „ნაფლეთების მეთოდის“ ანალოგია თანამედროვე პოპულარულ მუსიკაში სემპლების აქტიური ხმარებაა (ძირითადად ელექტრონულ მუსიკასა და ჰიპ-ჰოპში).
სიკვდილი
ბეროუზი გარდაიცვალა 1997 წლის 2 აგვისტოს 83 წლის ასაკში. მიუხედავად ჰეროინის ხმარებისა და უამრავი შემთხვევითი სექსუალური კავშირისა, მან უფრო მეტ ხანს იცხოვრა, ვიდრე მისმა ცოლმა, შვილმა და მეგობრების უმეტესობამ (გინზბერგის ჩათვლით). ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით, სიკვდილის მიზეზი ნარკოტიკის დიდი დოზა გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:უილიამ სიუარდ ბეროუზი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი ეროტიკული ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი ოკულტისტები კატეგორია:ბისექსუალი კაცები კატეგორია:ბისექსუალი მწერლები კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ლგბტ რომანისტები კატეგორია:ლგბტ პოეტები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
ოქრომკედი
ოქრომკედი — აბრეშუმის ან ბამბის ძაფთან შეგრეხილი ოქროს ან ვერცხლის ძაფი, რომელსაც ძველთაგანვე ძვირფასი ქსოვილებისა და სამოსელის საქარგავად იყენებდნენ. ადრინდელ ქართულ წერილობით წყაროებში მოხსენიებულ ტერმინს – „ოქრონემსულს“ (ოქროს ძაფით ნაკერი) გვიანდელი ხანის ძეგლებში „ოქრომკედით ნაკერი“ შეესატყვისება. ოქრომკედით ქარგვის ძველი ქართული ტრადიციები (მდიდარი ორნამენტი, მხატვრული სიმბოლიკა, სიუჟეტური კომპოზიცია, შესრულების მანერა) კარგად იყო შემონახული XIX საუკუნის ეთნოგრაფიულ ყოფაში. ქარგავდნენ უმთავრესად ხავერდზე, ატლასზე და სხვა ძვირფას ქსოვილებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული კულტურა კატეგორია:ოქრომჭედლობა
მურსია
მურსია (Murcia [ˈmuɾθja]) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესპანეთში. მურსიის ავტონომიური გაერთიანების და ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე რიო-სეგურას ხეობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მურსიის ქალაქები კატეგორია:მურსიის მუნიციპალიტეტები
შარლოტა კვანტალიანი
შარლოტა კვანტალიანი (დ. 1 აპრილი, 1950, აბაშა, — გ. 7 სექტემბერი, 2022) — ქართველი პოეტი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი და ფოლკლორისტი.
დაიბადა 1950 წლის 1 აპრილს, ქალაქ აბაშაში. დაამთავრა რუსთავის №15 საშუალო სკოლა. დაამთავრა თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1975 წელს. 1980 წლიდან მუშაობდა ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1991 წელს გახდა მწერალთა კავშირის ქვემო ქართლის ლიტერატურული ორგანოს, ალმანახ „ალგეთის” მთავარი რედაქტორი, სადაც დააფუძნა გამომცმლობა „ვეფხისტყაოსანი”. მისი ინიციატივით, 1994 წელს კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიხსნა „ლიტერატურული დაოსტატების” ფაკულტეტი, სადაც ლექციებს კითხულობდა. შემდეგ კი იქვე, ვახუშტი კოტეტიშვილის მიერ ჩამოყალიბებულ ფოლკლორის კვლევის კომპლექსურ ლაბორატორიაში ეწეოდა სამეცნიერო მუშაობას. დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ზნეობრივი გმირის პრობლემა ქართულ ფოლკლორში“. 1997 წელს დააფუძნა სამეცნიერო-სალიტერატურო გაზეთი „კალმასობა”. იმავე წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში მეცნიერ-მუშაკად. 2007 წელს მიიღო ფილოლოგიის აკადემიური დოქტორის წოდება. გამოცემული აქვს სხვადასხვა პროფილის არაერთი წიგნი (პოეზია, პროზა, საბავშვო ლექსები, სამეცნიერო სტატიები, თარგმანები). მის ლექსებზე შექმნილია უამრავი სიმღერა. თარგმნილია რამდენიმე ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:აბაშაში დაბადებულები
ფრედრიკ რეინფელდტი
ფრედრიკ რეინფელდტი (John Fredrik Reinfeldt), დ. 4 აგვისტო 1965) — შვედი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. შვედეთის პრემიერ-მინისტრი 2006-2014 წლებში. შვედეთის ზომიერი პარტიის ლიდერი.
დაიბადა 1965 წელს სტოკჰოლმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედი პოლიტიკოსები კატეგორია:შვედეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
სმბატ II
მინი|გარეგინ I და სმბატ II, [[სანაინი]] სმბატ II — ანისის სომხური სამეფოს მეფე 977-989 წწ. მჭიდრო პოლიტიკური ურთიერთობა ჰქონდა ტაოს ქართველ მეფესთან - დავით III კურაპალატთან, რომლის პოლიტიკური გავლენა იმ დროს სხვა სომხურ სამეფო-სამთავროებსაც სწვდებოდა. მემატიანის ცნობით სმბატ II დავით კურაპალატთან ერთად მონაწილეობდა 978 წლის ბაგრატ III-ის აფხაზთა და ქართველთა მეფედ კურთხევის საქმეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:ბაგრატუნების დინასტია
მოკავშირეთა ომი (ძვ. წ. 91-87)
მოკავშირეთა ომი, ასევე ცნობილი, როგორც მარსის ომი და იტალიური ომი – იტალიკების აჯანყება რომის იმპერიის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 91–87 წწ. აჯანყების მიზეზი გახდა რომის სენატის უარი იტალიკებისათვის მოქალაქეობის მინიჭების თაობაზე. აჯანყებულებმა თავიანთ კავშირს „იტალია“ უწოდეს. კავშირს სათავეში ხუთასთა საბჭო ედგა. აჯანყებულებს შეუერთდნენ რომაელ კოლონისტთა დაბალი ფენები, პროვინციელები. რომაელები დათმობაზე წავიდნენ: ლ. იულიუსის კეისრის კანონით ძვ. წ. 90 წელს რომაელებმა მოქალაქეობის უფლებები მიანიჭეს ტომებს, რომლებიც აჯანყებაში არ მონაწილეობდნენ (ასეთები იყვნენ უმბრები და ეტრუსკები), მაგრამ აჯანყებულები გააფთრებით იბრძოდნენ. მაშინ რომაელებმა მოქალაქეობის მინიჭება აღუთქვეს ყველას, ვინც 60 დღეში იარაღს დაყრიდა. მოქალაქეობის უფლება მისცეს აგრეთვე ციზალპურ გალიას. ამან გათიშა აჯანყებულთა რიგები და ძვ. წ. 88 წლის ზაფხულში რომაელებმა იტალიკების წინააღმდეგობა დაძლიეს. რომაელებმა მოქალაქეობა მისცეს ყველა იტალიკურ ტომს, მაგრამ იმგვარად, რომ მათ ფაქტობრივად არავითარი სოციალურ-პოლიტიკური გავლენა არ გააჩნდათ. ყველა იტალიკური თემი პრაქტიკულად რომის მუნიციპიუმი გახდა. მოკავშირეთა ომმა რომის პოლისური ორგანიზაცია შეარყია, დააჩქარა იტალიის ლათინიზაციისა და იტალიელი ხალხის ჩამოყალიბების პროცესი.
სქოლიო
კატეგორია:სამოქალაქო ომები კატეგორია:რომის იმპერია
ივანე ოქრომჭედლიშვილი
ივანე ლაზარეს ძე ოქრომჭედლიშვილი (სერებრიაკოვი), (დ. 1833, სიღნაღი — გ. 10 აგვისტო, 1868, თბილისი) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი აგრონომი. დაწყებითი განათლება სიღნაღის სასწავლებელში მიიღო. 1855 წელს დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, 1859 წელს გორიგორეცკის (მოგილიოვის გუბერნია, ორშის მაზრა) სამიწათმოქმედო ინსტიტუტი. ნაშრომისათვის „თამბაქოს მოყვანის შესახებ“ მიენიჭა ჯერ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი, შემდეგ მაგისტრის წოდება. საქართველოში დაბრუნებისთანავე სათავეში ჩაუდგა (1861) ჟურნალ „ცისკრის“ დამატება „გუთნის დედას“, რომელშიც ქვეყნდებოდა სტატიები აგრონომიის აქტუალურ საკითხებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1868 კატეგორია:სიღნაღში დაბადებულები
ძვ. წ. 762
'''ძვ. წ. 762''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ათანასე ნიკიტინი
ათანასე ნიკიტინი (Афанасий Никитин; დაბადების წელი უცნობია — გ. 1474 წელს სმოლენსკთან ახლოს) — რუსი მოგზაური და მწერალი.
1466 წელს სავაჭრო მიზნით გაემგზავრა ტვერიდან მდინარე ვოლგის შესართავისაკენ, გავიდა კასპიის ზღვაში, გაიარა დარუბანდი (ახლანდელი დერბენდი), ბაქო და ჩავიდა სპარსეთში. ქალაქ ჰორმუზიდან არაბეთის ზღვის გავლით 1472 წელს ინდოეთს მიაღწია, სადაც თითქმის 4 წელიწადს ცხოვრობდა და ბევრს მოგზაურობდა. უკან დაბრუნებისას გაიარა სპარსეთი, მივიდა ტრაპიზონამდე, გადასერა შავი ზღვა და ჩავიდა კაფაში (ახლანდელი ფეოდოსია). სამშობლოსაკენ მიმავალი გარდაიცვალაა სმოლენსკთან.
მიშლენის მეგზური
thumb|2018 წლის მიშლენის მეგზურის ყდა მიშლენის მეგზური (Guide Michelin ასევე მიშლენის წითელი მეგზური, ან უბრალოდ „წითელი მეგზური“) — რესტორნების გიდების სერია, რომელსაც საუკუნეზე მეტია საბურავების მწარმოებელი ფრანგული კომპანია მიშლენი გამოსცემს. მეგზური ევროპული სასტუმროებისა და რესტორნების ყველაზე ძველ და კარგად ცნობილ გიდს წარმოადგენს, რომელიც მათ მიშლენის ვარსკვლავებს ანიჭებს (სამვარსკვლავიანი სისტემით). ვარსკვლავის მოპოვებამ ან დაკარგვამ შესაძლოა დრამატული გავლენა იქონიოს რესტორნის ბედზე. მიშლენი ასევე უშვებს მწვანე გიდს მოგზაურობისა და ტურიზმისთვის, ისევე როგორც რამდენიმე ახალ პუბლიკაციას, მაგ. Guide Voyageur Pratique (მოგზაურის პრაქტიკული გიდი), Guide Gourmand (საკვები ობიექტები), Guide Escapade (მოკლე დასვენება) და Guide Coup de Cœur (რჩეული სასტუმროები).
ისტორია
1900 წელს საფრანგეთის გზებზე 3000-ზე ნაკლები მანქანა მოძრაობდა. მანქანებზე და, შესაბამისად, ავტომობილის საბურავებზე მოთხოვნის გასაზრდელად, საბურავების მწარმოებელმა ძმებმა, ედუარდმა და ანდრე მიშლენებმა გამოაქვეყნეს მეგზური ფრანგი მძღოლებისთვის-მიშლენის გზამკვლევი. გზამკვლევის პირველი, უფასო გამოცემის 35 000-მდე ასლი გაიცა. ის მოიცავდა ისეთ სასარგებლო ინფორმაციას მძღოლებისთვის როგორიცაა რუქები, საბურავების შეკეთებისა და ჩანაცვლების ინსტრუქციები, ავტომობილების მექანიკოსების სია, სასტუმროები და ბენზინგასამართი სადგურები მთელ საფრანგეთში.
ათანასე ნიკიტინი
ნიკიტინმა შეისწავლა ინდოეთის მოსახლეობა, საზოგადოებრივი წყობა, სახელმწიფო მმართველობა, მეურნეობა, რელიგია და ყოფა, ბუნება. თავისი მოგზაურობა აღწერა თხზულებაში: „მოგზაურობა სამ ზღვას იქით“. უხვი ფაქტობრივი მასალა, ავტორის ფართო თვალსაწიერი და თავისი დროისათვის მოწინავე შეხედულებანი განსაკუთრებულ ადგილს უმკვიდრებს ნიკიტინის თხზულებას ძველი რუსული ლიტერატურის ისტორიაში. მისი ეს ნაშრომი თარგმნილია მსოფლიოს მრავალ ენაზე.
მიშლენის მეგზური
ისტორია
ოთხი წლის შემდეგ, 1904 წელს, ძმებმა გამოაქვეყნეს მიშლენის გზამკვლევის მსგავსი სახელმძღვანელო ბელგიისთვის.
thumb|1911 წლის მიშლენის მეგზური [[ბრიტანეთის კუნძულებისთვის]]
ათანასე ნიკიტინი
ქალაქ ტვერში დგას ნიკიტინის ბრინჯაოს ძეგლი.
მიშლენის მეგზური
ისტორია
მოგვიანებით მიშლენმა გამოსცა გზამკვლევები ალჟირისა და ტუნისისთვის (1907); ალპები და რაინი (ჩრდილოეთი იტალია, შვეიცარია, ბავარია, და ნიდერლანდები) (1908); გერმანია, ესპანეთი და პორტუგალია (1910); ბრიტანეთის კუნძულები (1911); და „მზის ქვეყნები“ (Les Pays du Soleil) (ჩრდილოეთი აფრიკა, სამხრეთ იტალია და კორსიკა) (1911). 1909 წელს გამოიცა მიშლენის მეგზურის ინგლისურენოვანი ვერსია საფრანგეთისთვის.
ათანასე ნიკიტინი
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მოგზაურები კატეგორია:გარდაცვლილი 1474 კატეგორია:მოგზაურები ინდოეთში კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
მიშლენის მეგზური
ისტორია
1926 წელს, Murray-ს და Baedeker-ის მეგზურების შემდეგ, მიშლენმაც დაიწყო რესტორნების ვარსკვლავებით დაჯილდოვება. თავიდან, რესტორნები მხოლოდ ერთი ვარსკვლავით ჯილდოვდებოდნენ. 1931 წელს შემოიღეს ნული, ერთი, ორი და სამი ვარსკვლავი. 1936 წელს საბოლოოდ განისაზღვრა ვარსკვლავების მინიჭების კრიტერიუმები:
1931 წელს მეგზურის ლურჯი ყდა წითლით შეიცვალა და ასე დარჩა ყველა მომდევნო გამოცემაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოცემა კვლავ შეჩერდა, მაგრამ 1944 წელს, მოკავშირეთა ძალების მოთხოვნით, 1939 წლის საფრანგეთის გზამკვლევი სპეციალურად იქნა დაბეჭდილი სამხედრო გამოყენებისთვის; მისი რუქები შეფასდა როგორც საუკეთესო და ყველაზე ხელმისაწვდომი. ყოველწლიური სახელმძღვანელოს გამოქვეყნება განახლდა 1945 წლის 16 მაისს, გამარჯვების დღიდან (VE Day) ერთი კვირის შემდეგ.
ადრეულ ომისშემდგომ წლებში არსებულმა დეფიციტმა, მიშლენი აიძულა შემოეღო ორი ვარსკვლავის ზედა ზღვარი. 1950 წლის ფრანგული გამოცემა მოიცავს 38 რესტორანს, რომელიც აკმაყოფილებს ორი ვარსკვლავის კრიტერიუმს. 1956 წელს გამოქვეყნდა მიშლენის პირველი გზამკვლევი იტალიისთვის. პირველმა გამოცემამ ვარსკვლავით არცერთი რესტორანი არ დააჯილდოვა. 1974 წელს გამოიცა პირველი მეგზური ბრიტანეთისთვის (1931 წლის შემდეგ). ამ გამოცემამ სხვადასხვა რესტორანი სულ 25 ვარსკვლავით დააჯილდოვა.
2005 წელს მიშლენმა გამოაქვეყნა თავისი პირველი ამერიკული გზამკვლევი, რომელიც მოიცავდა 500 რესტორანს ნიუ იორკის ხუთ უბანში და 50 სასტუმროს მანჰეტენზე. 2007 წელს გამოვიდა მიშლენის გზამკვლევი ტოკიოსთვის. იმავე წელს გზამკვლევმა გამოსცა ჟურნალი Étoile (Étoile). 2008 წელს დაემატა ჰონგ კონგისადა მაკაოს გამოცემები. 2013 წლის მდგომარეობით, გამოქვეყნებულია მეგზურის 14 გამოცემა, რომელიც 23 ქვეყანას მოიცავს.
2008 წელს გერმანელი რესტორატორი ჯულიან კასპარი დაინიშნა მეგზურის ფრანგული გამოცემის მთავარ რედაქტორად. ადრე ის პასუხისმგებელი იყო მიშლენის მეგზურის გამოცემაზე გერმანიის, შვეიცარიისა და ავსტრიისთვის. ის გახდა პირველი ქალი და პირველი არა-ფრანგი მოქალაქე, რომელმაც ეს თანამდებობა დაიკავა.
მეთოდები და განლაგება
thumb|მიშლენის ვარსკვლავიან რესტორნებში მომზადებული კერძები მიშლენის წითელმა მეგზურებმა ისტორიულად იმაზე ბევრად მეტი რესტორანი შეაფასეს, ვიდრე მისმა კონკურენტმა გიდებმა. 2002/2003 წლებში ვარსკვლავიანი რესტორნების აღწერას დაემატა მოკლე რეზიუმეები (2-3 სტრიქონი) აღწერილობის გასაუმჯობესებლად. ეს რეზიუმეები დაწერილია იმ ქვეყნების ენებზე, რომელთათვისაც მეგზურის გამოცემაა გამოქვეყნებული (მეგზური ესპანეთისა და პორტუგალიისთვის მხოლოდ ესპანურ ენაზეა). ენობრივი განსხვავების მიუხედავად, ვარსკვლავები და სხვა სიმბოლოები ერთნაირია ყველა გამოცემაში.
ვარსკვლავები
1960-იან წლებში, nouvelle cuisine-ის ერთ-ერთმა პიონერმა, პოლ ბოკუზმა განაცხადა: „Michelin is the only guide that counts.“ (მიშლენი ერთადერთი მეგზურია რომელიც ითვლება. [მნიშვნელოვანი მხოლოდ მიშლენის მეგზურია]) საფრანგეთში, სადაც სახელმძღვანელო ყოველწლიურად ქვეყნდება, მეგზური ყოველთვის მედიის ყურადღების ქვეშაა. მისი გამოცემა შედარებულია ფილმების ყოველწლიურ, ოსკარის დაჯილდოებასთან. მედიასაშუალებები კამათობენ სავარაუდო გამარჯვებულების შესახებ, ვრცელდება სპეკულაციები, ტელევიზიები და გაზეთები განიხილავენ თუ რომელმა რესტორანმა შეიძლება დაკარგოს და ვინ შეიძლება მოიპოვოს მიშლენის ვარსკვლავი.
მწვანე ვარსკვლავები
2020 წელს მიშლენის მეგზურმა ახალი სიმბოლო, მწვანე ვარსკვლავი შემოიღო იმ რესტორნების აღსანიშნად, რომლებმაც მიაღწიეს წარმატებას მდგრაგ გასტრონომიაში. მწვანე ვარსკვლავით დაჯილდოვებულ რესტორანს ეძლევა ადგილი მეგზურის ვებგვერდზე, სადაც შეფ-მზარეულს შეუძლია გამოაქვეყნოს რესტორნის ხედვა.
Bib Gourmand
1955 წლის შემდეგ, მეგზური რესტორნებს კიდევ ერთი კრიტერიუმის მიხედვით გამოჰყოფს: „განსაკუთრებულად კარგი საკვები მისაღებ ფასად“. ასეთ რესტორნებს ენიჭებათ სტატუსი „Bib Gourmand“. ასეთმა რესტორნებმა კლიენტებს საკვები, ადგილობრივი სტანდარტებით განსაზღვრულ მაქსიმუმზე დაბალ ფასად უნდა შესთავაზონ. Bib-ი (Bibendum) მიშლენის კაცის მეტსახელია, რომელიც საუკუნეზე მეტია კომპანიის ლოგოს წარმოადგენს.
თეფში
2016 წელს გიდს ახალი სიმბოლო, თეფში (L’assiette, The Plate) დაემატა. ის აღნიშნავს რესტორანს, რომელიც „უბრალოდ კარგ საკვებს ამზადებს“.
სქოლიო
კატეგორია:კულინარია კატეგორია:მეგზურები
კლერ დენი
კლერ დენი (დ. 21 აპრილი, 1946) — ფრანგი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მისი ფილმი „Beau Travail“ 1990-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად ითვლება. მის სხვა აღიარებულ ნამუშევრებს შორისაა Trouble Every Day (2001), 35 Shots of Rum (2008), White Material (2009), High Life (2018)და Both Sides of the Blade (2022). ამ უკანასკნელმა მას ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიაში ვერცხლის დათვი მოუტანა. ფილმისთვის დენიმ 2022 წლის კანის კინოფესტივალზე გრან პრი მოიპოვა, აგრეთვე ოქროს პალმის რტოზე იყო წარდგენილი.
დენის შემოქმედება, რომელიც დღემდე ახდენს გავლენას ევროპის კინოიდენტობაზე, მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა კოლონიური და პოსტ-კოლონიური დასავლეთ აფრიკა, ასევე თანამედროვე საფრანგეთში არსებული პრობლემები.
ადრეული ცხოვრება
დენი პარიზში დაიბადა, თუმცა კოლონიურ აფრიკაში გაიზარდა, სადაც მამამისი სამოქალაქო მოხელედ მუშაობდა. მისმა ბავშვობის წლებმა ბურკინა-ფასოში, კამერუნში, სომალსა და სენეგალში განვლო. ოჯახი საცხოვრებელს ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ იცვლიდა. მშობლებთან და უმცროს დასთან ერთად დასავლეთ აფრიკაში გატარებულმა ბავშვობამ დიდი როლი ითამაშა გარკვეულ პოლიტიკურ საკითხებთან მიმართებით დენის შეხედულებების ფორმირებაში. მამამისი მას და მის დას ეუბნებოდა, რომ საფრანგეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვება ამ კოლონიური ქვეყნებისთვის სასიკეთო იქნებოდა. მამისგან მიღებულმა აღზრდამ ძლიერი გავლენა იქონია კლერის ფილმებზე, რომლებიც აფრიკაში კოლონიალიზმისა და პოსტ-კოლონიალიზმის თემაზეა.
ბავშვობაში კლერი ძველ და დაზიანებულ ფირებზე ჩაწერილ საომარი თემატიკის ფილმებს უყურებდა, რომლებიც აშშ-დან იყო გამოგზავნილი. მოზარდობისას ბევრს კითხულობდა. სასკოლო საგნების მეცადინეობის შემდეგ, ღამღამობით ის დედამისისგან ჩუმ-ჩუმად აღებულ დეტექტიურ წიგნებს კითხულობდა. 12 წლის ასაკში დენის პოლიომიელიტის დიაგზონი დაუსვეს, რის შემდეგაც იგი სამკურნალოდ საფრანგეთში გაგზავნეს. დარჩენილი თინეიეჯრობის წლები მან პარიზში გაატარა. საფრანგეში ცხოვრება დენისთვის უჩვეულო იყო. იგი თავს ამ ქვეყნისთვის შეუფერებლად გრძნობდა. აფრიკაში გატარებული ბავშვობა და იქ მიღებული გამოცდილება და განათლება მას თავს ყველასაგან განსხვავებულად აგრძნობინებდა.
1969 წელს დენი ცოლად გაჰყვა ფოტოგრაფს, რომელიც 15 წლის ასაკში გაიცნო. იგი მის ასისტენტად მუშობდა. პირადი ცხოვრებისა და საქმიანობის ერთმანეთისთვის შეთავსების სირთულის გამო, ისინი მალევე დაშორდნენ.
კარიერა
დენი თავდაპირველად ეკონომიკას სწავლობდა, თუმცა ეს სფერო მისთვის შეუფერებელი აღმოჩნდა. იგი ხანმოკლე დროით აღმოსავლურ ენებს სწავლობდა, თუმცა მეუღლემ მას თავის დანებება და ამის სანაცვლოდ IDHEC უმაღლესი კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში სწავლა ურჩია. IDHEC-ში სწავლის დაწყებამდე, იგი Télé Niger-ში სტაჟირებას გადიოდა. დენიმ IDHEC-ში სწავლა 1971 წელს დაამთავრა, როცა უკვე განქორწინებული იყო და კინოს სფეროში საქმიანობდა რეჟისორის ასისტენტის ამპლუაში დაიწყო. იგი მუშაობდა ისეთ ფილმებზე, როგორებიცაა ჟაკ რივეტის „არ მომეკაროთ“ (1971), რობერტ ენრიკოს „ძველი თოფი“ (1974), ედუარდო დე გრეგორიას „Sérail“ (1976) და კოსტა-გავრას „Hanna K.“ (1983). ვინ ვენდერსთან შეხვედრის შემდეგ დენი ამერიკაში გაემგზავრა, რათა ფილმებისთვის „პარიზი, ტეხასი“ (1984) და „ცა ბერლინის თავზე“ (1987), რეჟისორის ასისტენტი ყოფილიყო. ვენდერსმა მის შესახებ თქვა: „კლერი მზად იყო თავისი ფილმების გადასაღებად. რეჟისორის ასისტენტად მუშაობის გაგრძელბა მისთვის ნიჭის გაფლანგვა იქნებოდა.“ სხვადასხვა რეჟისორებთან მუშაობით მიღებული გამოცდილების შედეგად, დენიმ გააცნობიერა, რომ თავადაც სურდა ფილმების გადაღება, რათა თავის შემოქმედებით საქმიანობაში მეტი დამოუკიდებლობა ჰქონოდა.
დენის პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „შოკოლადი“ (1988), ნახევარ-ავტობიოგრაფიულ ხასიათს ატარებს. იგი მოგვითხრობს ფრანგ ქალზე, რომელიც კამერუნში გატარებულ ბავშვობას და ოჯახის შავკანიან მსახურთან თავის ურთიერთობას იხსენებს. ფილმის სცენარი დენიმ ჟან-პოლ ფარგოსთან ერთად დაწერა, რომელთანაც დღემდე თანამშრობლობს. ფილმი წარდგენილი იყო ოქროს პალმის რტოზე. კრიტიკოსებმაც და მაყურებლებმაც იგი გამორჩეულ ნამუშევრად აღიარეს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ქალი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი ქალი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1946
კრელერ-მიულერის მუზეუმი
კრელერ-მიულერის მუზეუმი (Kröller-Müller Museum) — სახელმწიფო ხელოვნების მუზეუმი და სკულპტურის ბაღი, მდებარეობს ჰოგე-ველიუვეს ეროვნული პარკში, ოტერლოს ნაციონალურ ბაღში, ნიდერლანდებში. მუზეუმი დააარსა ხელოვნების კოლექციონერმა ჰელენ კრელერ-მიულერმა, ის 1938 წელს ოფიციალურად გაიხსნა. მუზეუმში წარმოდგენილია ვინსენტ ვა გოგის ნამუშევრების კოლექცია რომელიც რაოდენობით მეორეზეა მოფლიოში ვან გოგის მუზეუმის შემდეგ. მუზეუმმა 2015 წელს 380,000 ვიზიტორი მიიღო.
ისტორია
კრელერ-მიუერის მუზეუმი დაარსდა ჰელენ კრელერ-მიულერის მიერ, ხარბი ხელოვნების კოლექციონერი, რომელიც ჰენკ ბრემერმაა დაარიგა, სწორედ ის იყო ერთ-ერთი პირველი, რომელმაც ვან გოგის გენია შეამჩნია და მისი ნამუშევრების შეგგროვება დაიწყო. 1935 წელს კი მან მთელი საკუტრი კოკექცია ნიდერლანდების სახელმწიფოს გადასცა. 1938 წელს გაიხსნა მუზეუმი რომლის არქიტექტორიც ჰენრი ვან დე ველდე იყო. სკულპტურული ბღი აიგო 1961 წელს რომელიც ახალ საგამოფენო სივრცე გახდა, ბაღის დიზაინერია ვიმ ქუისტი.
კოლექცია
მუზეუმის ექსპონატებს შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ვან გოგის ნამუშევრები, როგორიცაა კაფის ტერასა ღამით, მარადისობის ჭიშკართან და კარტოფილის მჭამელები, რაც ვან გოგის კოლექციას სიდიდით მსოფლიოში მორეს ხდის ვან გოგის მუზეუმის შემდეგ. ვინსენტის ნამუშევრების გარდა მუზეუმში ვხვდებით სხვა კოლექციებსაც როგორიცაა პიტ მონდრიანის, ჟორჟ სერას, ოდილონ რედონის, ჟორჟ ბრაკის, პოლ გოგენის, ლუკას კრანახის, ჯეიმზ ენსორის, ხუან გირს და პაბლო პიკასოს კოლექციები.
სკულპტურის ბაღი
კრელერ-მიულერის მუზეუმი ასევე ცნობიალია დიდი სკულპტურის ბაღით, რომელიც ტყით შემოსაზღვრულ ბაღში მდებარეობს, ბაღი ერთ-ერთი ყველაზე ვრცელია ევროპაში, საკუთარი თანამედროვე ხელოვნების კოლექციებითა და სკულპტურებით. ბაღში წარმოდგენილია მუზეუმისათვის შესაფერისი გემოვნებით ნაგები ქანდაკებები, არქიტექტურა და მცენარეები. კოლექვია შეიცავს ოგიუსტ როდინი, ჰენრი მურის, ჟან დუბუფეტის, მარკ დი სუვეროს, ლუციო ფონტანას, კლას ოლდენბურგის, ფრიც ვოტრუბას, ჟო ვან ლიშოტისა და მრავალი სხვა ხელოვანის ნამუშევარს.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების მუზეუმები კატეგორია:ხელოვნების მუზეუმები
ჩეხეთის გერბი
ჩეხეთის გერბი (Státní znak České republiky) — წარმოადგენს შუასაუკუნოვანი ჩეხური გვირგვინის ქვეყნების სიმბოლოების გაერთიანებას. თეთრი ორკუდა არწივი — ჩეხეთის სიმბოლოა. ლურჯ ფონზე გამოსახული თეთრ-წითელ ფერებში გადაწყვეტილი არწივი — მორავიის სიმბოლოა, ხოლო ოქროსფერ ფონზე შავი არწივი — სილეზიის სიმბოლოა.
ჩეხეთის რესპუბლიკის მოქმედი გერბი დამტკიცდა 1992 წელს.
ისტორია
უპირველესი ჩეხური გერბი იყო ჩეხეთის სამეფოს გერბი, რომელსაც ცეცხლის ალში გახვეული შავი არწივი ამშვენებდა. ეს იყო ჩეხეთის სამეფო დინასტიის პრშემისლოვცების საგვარეულო სიმბოლო, რომლებიც ქვეყანას 874-დან 1306 წლამდე მართავდნენ. 1158 წელს მეფე ვლადისლავ II-ს დროს შავი არწივი შეიცავალა წითელ ფარზე გამოსახული თეთრი ლომით. მას უნდა წარმოეჩინა სიმამაცე და გმირობა, რომელსაც ჩეხი მეომრები უცხოელ დამპყრობლებთან შეტაკებებში ავლენდნენ. XII საუკუნის დასრულს ჩეხურმა ლომმა სამეფო გვირგვინი მიიღო, ხოლო XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე მეფე პრშემისლ II-ს მართველობის ხანაში ლომს უკვე ორკუდიანს გამოსახავდნენ. საბოლოოდ 1250 წლისთვის გერბი დაამტკიცეს და ის მრავალი საუკუნეების მანძილზე არ შეცვლილა. სხვადასხვა პერიოდში ჩეხური ლომი გარშემორტყმული იყო ჩეხი მეფეების მიერ დაპყრობილი მიწების: სილეზიის, ქვედა და ზედა ლუჟიცის, მორავიის, და ზოგიერთი უნგრული, გერმანული და ავსტრიული სამფლობელოების გერბებით.
1526 წელს ჩეხეთი ჰაბსბურგების მართველობის ქვეშ აღმოჩნდა. ჩეხური ლომი ავსტრიის გერბის ერთ-ერთ ელემენტად გადაიქცა, ამავე დროს ის ოთხი საუკუნის განმოვლობაში რჩებოდა ჩეხი ერის თვითმყოფადობისა და თავისუფლებისკენ სწრაფვის სიმბოლოდ.
ძვ. წ. 763
'''ძვ. წ. 763''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ოლივერ უორდროპი
ჯონ ოლივერ უორდროპი (Sir (John) Oliver Wardrop; დ. 10 ოქტომბერი, 1864 — გ. 19 ოქტომბერი, 1948) —  ბრიტანელი დიპლომატი და მთარგმნელი. გაერთიანებული სამეფოს უმაღლესი წარმომადგენელი სამხრეთ კავკასიასა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (1919–1921). მისი და, მარჯორი უორდროპი აგრეთვე მთარგმნელი და ქართველოლოგი იყო.
ბიოგრაფია
საუნივერსიტეტო განათლება მიიღო ოქსფორდში. ახალგაზრდობიდან იყო გატაცებული მოგზაურობით, მოვლილი ჰქონდა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა. ერთ-ერთი ასეთი მოგზაურობის დროს 1887 წლის აპრილში მოხვდა საქართველოში. ის გემით ჩავიდა ბათუმში, გაიარა გურია, მოინახულა ქუთაისი, ბაგრატის ტაძარი და გელათის მონასტერი, გაიარა ყვირილა, ჭიათურა, სურამი, გორი, უფლისციხე და ჩავიდა თბილისში. თბილისიდან უორდროპი საქმხედრო გზით გაემგზავრა ვლადიკავკაზისკენ. გზაზე მოინახულა მცხეთა, ანანური, ხევი. ვლადიკავკაზიდან უორდროპი კვლავ თბილისში დაბრუნდა და შემდეგ იმოგზაურა კახეთში, სადაც მოინახულა სიღნაღი, ბოდბე და თელავი. საქართველოშ ყოფნის დროს უორდროპი დაუახლოვდა ილია ჭავჭავაძეს და ივანე მაჩაბელს. ინგლისში დაბრუნებისთანავე უორდროპმა დაწერა წიგნი „საქართველოს სამეფო“, („The Kingdom of Georgia“), რომელიც 1888 წლის შემოდგომაზე დაიბეჭდა ლონდონში. წიგნი მოიცავდა საქართველოს მოკლე ისტორიას, ქართული ენის და ლიტერატურის აღწერას და სოციალურ-პოლიტიკური მდგომარეობის მიმოხილვას და დასურათებული იყო.
1888 წელს უორდროპი შევიდა ბალიოლ-კოლეჯში. მან ეს ნაბიჯი ჯეიმზ ბრაისის რჩევით გადადგა. რუსულ ენაში მეცადინეობდა უილიამ რიჩარდ მორფილთან. 1892 წელს უორდროპი დაინიშნა გაერთიანებული სამეფოს ელჩის პირად მდივნად სანქტ-პეტერბურგში. რუსეთის იმპერიაში მივლინებულ ოლივერ უორდროპს თან ახლდა და მარჯორი უორდროპი. და-ძმამ სანქტ-პეტერბურგი გაიცნო პროფესორი ალექსანდრე ცაგარელი. 1894 წელს ლონდნში გამოქვეყნდა სულხან-საბა ორბელიანის „სიბრძნე სიცრუისას“ მისეული თარგმანი. ოლივერ უორდროპი 1894 წლის 24 ოქტომბერს მეორედ ჩავიდა თბილისში. დაესწრო ქართული თეატრის წარმოდგენებს „პატარა კახი“ და „ჩათრევას ჩაყოლა სჯობიან“. დეკემბერში საქართველოში მყოფ ოლივერს შეუერთდნენ და და დედა. უორდროპებმა დეკემბერი თბიილსში გაატარეს, ხოლო 1895 წლის იანვარში იმერეთი და გურია მოიარეს. ისინი ბათუმიდან გემით გაემგზავრნენ ოდესაში, იქედან კი ინგლისში.
1895 წლის მაისიდან ოლივერ უორდროპი დაინიშნა გაერთიანებული სამეფოს კონსულად ქერჩში. ყირიმში ის დასთან ერთად ჩავიდა. ქერჩი კონსულის თანამდებობაზე უორდროპი 1902 წლამდე მუშაობდა. 1896 წლის ზაფხულში დასთან ერთად თარგმნა „წმინდა ნინოს ცხოვრება“. ამ თარგმანის გამოცემა გაჭიანურდა და ის მხოლოდ 1900 წელს გამოიცა ოქსფორდში. 1900 წელს, შვიდი თვის განმავლობაში უორდროპი დროებით ასრულებდა კონსულის მოვალეობას ვარშავაში. 1903 წლის განმავლობაში უორდროპი გამწესებული იყო ჰაიტიზე. 1903 წელს „სამეფო სააზიო საზოგადოების“ ჟურნალში გამოქვეყნდა უორდროპის მიერ თარგმნილი ვისრამიანი. 1904 წელს რუსეთ-იაპონიის ომის დაწყების შემდეგ უორდროპი დანიშნეს კონსულად სანქტ-პეტერბურგში, სადაც 1906 წლამდე მუშაობდა. მჭიდრო კავშირი ჰქონდა იქ ჩასულ ქართველებთან.
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ უორდროპი დაინიშნა გაერთიანებული სამეფოს უმაღლეს წარმომადგენლად ამიერკავკასიაში. უორდროპის მიერ შესრულებული უკანასკნელი თარგმანი ქართულიდან ინგლისურ ენაზე იყო ილია ჭავჭავაძის ლექსი „ქართვლის დედას“ შემოკლებული სახით, რომელიც 1919 წელს გამოქვეყნდა თბილისში გამომავალ ინგლისურ გაზეთში „საქართველოს მოამბე“.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, ინგლისში დაბრუნებულმა ოლივერ უორდროპმა ორგანიზება გაუკეთა ქართულ ემიგრაციას და დააარსა ქართული კომიტეტი. 1920-1927 წლებში ყორდროპი იყო გენერალური კონსული სტრასბურგში. 1927 წელს ის გადადგა სამსახურიდან. 1930 წელს ჩამოაყალიბა საქართველოს ისტორიული საზოგადოება, რომელიც გამოსცემდა ჟურნალს გეორგიკა. ქართველოლოგიაში დიდი წვლილი შეიტანა ასევე მისმა დამ, მარჯორიმ, რომელმაც ვეფხისტყაოსანი ინგლისურად თარგმნა. ოლივერ უორდროპი აქტიურად თანამშრომლობდა ოქსფორდის უნივერსიტეტთან და ბრიტანეთის მუზეუმთან, ის შეიძლება ჩაითვალოს ქართველოლოგიური მიმართულების დამფუძნებლად ამ მსოფლიო მნიშვნელობის, საგანმანათლებლო, დაწესებულებებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1948 კატეგორია:ინგლისელი მთარგმნელები კატეგორია:ინგლისელი დიპლომატები კატეგორია:ინგლისელი ქართველოლოგები კატეგორია:უცხოელი დიპლომატები საქართველოში კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წევრები
მადნეული საბადოები
295px|thumb|right 295px|thumb|right|მადნეული საბადო [[კრივოი-როგი|კრივოი-როგთან]]
მადნეული საბადოები — დედამიწის ზედაპირზე ან მის წიაღში დაგროვილი მადნის ბუდობები, რომლებიც სიდიდით, ხარისხისა და განლაგების პირობების მიხედვით ხელსაყრელია დასამუშავებლად.
მადნეული საბადო ერთი ან რამდენიმე მადნეული სხეულისგან შედგება. წარმოიქმნება დედამიწის ქერქში ან ზედა მანტიაში მიმდინარე გეოლოგიური პროცესების შედეგად. არსებობს შავი, ფერადი, მსუბუქი, კეთილშობილი, იშვიათი და რადიაქტიური ლითონების, აგრეთვე გაფანტული და იშვიათ მიწათა ელემენტების მადნეული საბადოები.
შავი ლითონების მადნეულ საბადოს მიეკუთვნება რკინის, მანგანუმის, ქრომის, ტიტანისა და ვანადიუმის საბადოები. ფერადი ლითონის მადნეულ საბადოს — სპილენძის, ტყვიის, თუთიის, კობალტის, ნიკელის, სტიბიუმის საბადოები. მსუბუქი ლითონების მადნეული საბადოები ძირითადად ბოქსიტის დანაგროვებითაა წარმოდგენილი, საიდანაც მოიპოვებენ ალუმინს. იშვით ლითონთა მადნეულ საბადოს ქმნის კალის, ვოლფრამის, მოლიბდენის, ვერცხლისწყლის, ბერილიუმის, ტანტალისა და ნიობიუმის მინერალური დანაგროვები. კეთილშობილ ლითონთა მადნეულ საბადოებს აკუთვნებენ: ოქროს, ვერცხლის, პლატინის და პლატინის ჯგუფის ლითონთა საბადოებს. რადიაქტიურ ლითონთა საბადოებს ქმნის ურანისა და თორიუმის მინერალთა ბუნებრივი დანაგროვები დედამიწის ქერქში. გაფანტული ელემენტების მადნეული საბადოები დამოუკიდებლად არ გვხვდება, ეს ელემენტები უმთავრესად მოიპოვება სხვა ელემენტების მადნეული საბადოებიდან, ძირითადი კომპონენტების პარალელურად.
გენეზისის მიხედვით მადნეულ საბადოებში განარჩევენ მაგმურ, პეგმატიტურ, პნევმატოლიზურ, ჰიდროთერმულ, დანალექ და მეტამორფოგენულ საბადოებს.
ლიტერატურა
* კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულების მოპოვება
Hot Stuff (როლინგ სტოუნზის სიმღერა)
Hot Stuff — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1976 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Black and Blue.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1976 წლის სიმღერები
სიმტკიცე
სიმტკიცე — მასალის თვისება გაუძლოს გარეგან მექანიკურ ზემოქმედებას ისე, რომ არ დაირღვეს მისი მთლიანობა. სიხისტე არის მყარის სხეულის ისეთი თვისება, რომელიც ეწინააღმდეგება გარეგან ზემოქმედებების შედეგად მისი პირვანდელი გეომეტრიული ზომების და ფორმების საგრძნობ შეცვლას. სიმტკიცეს ზომავენ სამ დიაპაზონში: მაკრო, მიკრო, ნანო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მასალათა გამძლეობა
აბატსკოე
აბატსკოე (Абатское; ყოფ. აბატსკი ) — სოფელი რუსეთში, ტიუმენის ოლქში, აბატსკოეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1964–1992 წლებში დაბის სტატუსი ჰქონდა და აბატსკი ეწოდებოდა. მდებარეობს მდინარე იშიმის (ირტიშის შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, რკინიგზის სადგურ იშიმიდან (ტიუმენი – ომსკის ხაზი) 72 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. აბატსკოეში გადის უსტ-ბალიკი – ომსკის ნავთობსადენის ტრასა. 7959 მცხოვრები (2010).
სქოლიო
კატეგორია:აბატსკოეს რაიონის დასახლებული პუნქტები
ჯრია (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
ჯრია, ძრია — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი), მდებარეობს გუდისის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ჯავიდან 3 კილომეტრი.
ძვ. წ. 764
გარდაიცვალნენ
*
Lasioglossum thor
სქოლიო
thor
608
თარიღი უცნობია
''
*
Discothyrea icta
Discothyrea icta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სპენსერის სტროფი
სტროფების ასეთი სისტემა შექმნა ედმუნდ სპენსერმა. იგი გამოიყენეს ინგლისში რობერტ ბერნსმა, ჯორჯ ბაირონმა, ჯონ კისტმა, რუსეთში — მიხეილ კუზმინმა. ქართულ პოეზიაში სპენსერის სტროფის გამოყენება არ დასტურდება.
სქოლიო
კატეგორია:ლექსთწყობა
ძვ. წ. 765
'''ძვ. წ. 765''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
I Don't Know Why
I Don't Know Why — სტივი უანდერის სიმღერა ალბომიდან For Once in My Life.
სიმღერის საკუთარი ვერსია 1975 წელს გამოიცა ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მიერ. იგი შეტანილია ალბომში Metamorphosis და სინგლზე „Try a Little Harder“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტივი უანდერის სიმღერები კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები კატეგორია:1975 წლის სიმღერები
იზიდორ ჟოფრუა სენტ-ილერი
იზიდორ ჟოფრუა სენტ-ილერი (Isidore Geoffroy Saint-Hilaire; დ. 16 დეკემბერი, 1805, პარიზი — გ. 10 ნოემბერი, 1861, პარიზი) — ფრანგი  ზოოლოგი, ეტიენ ჟოფრუა სენტ-ილერის შვილი. პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი (1856–1857). იზიარებდა მამის მოძღვრებას ევოლუციაზე და ცხოველთა სამყაროს ერთიანობაზე: წამოაყენა ცვალებადობის თეორია სახეობის ფარგლებში. დააარსა ცხოველთა აკლიმატიზაციის საზოგადოება, გამოაქვეყნა მთელი რიგი ნაშრომები ადამიანის ჰერმაფროდიტიზმის შესახებ. მისმა შრომამ ცხოველთა ახალი სახეობების მოშინაურების თაობაზე გამოჩენილ მეცნიერთა (ჩარლზ დარვინი, კარლ რულიე, ნიკოლოზ სევერცოვი) ყურადღება მიიპყრო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი ზოოლოგები კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1805 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1861
აბეზი
აბეზი (Абезь) — დაბა რუსეთში, კომის რესპუბლიკაში. მდებარეობს მდინარე უსის (პეჩორის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ჩრდილოეთის პოლარულ წრესთან. რკინიგზის სადგური. წარმოიქმნა 1942 წელს, რკინიგზის მშენებლობასთან დაკავშირებით. 478 მცხოვრები (2010).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის დაბები
ერგი (გეოგრაფია)
მინი|ერგი მინი|ერგი ერგი — უმეტესად აფრიკისა და არაბეთის უდაბნოებში გავრცელებული ქვიშიანი მასივების საერთო სახელწოდება. წარმოიქმნება უმთავრესად რელიეფის დადაბლებულ ადგილებში. სახელწოდება მომდინარეობს არაბული სიტყვისაგან ʿarq (عرق), რომელიც ნიშნავს „დიუნების ველს“. უდიდესია აღმოსავლეთი დიდი ერგი და დასავლეთი დიდი ერგი.
უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ერგი არის უდაბნო ტერიტორია, რომელიც შეიცავს 125 კმ²-ზე მეტ ეოლურ და ქარისმიერ ქვიშებს, სადაც ქვიშა ფარავს ზედაპირის 20%-ზე მეტს. უფრო მცირე ტერიტორიები ცნობილია „დიუნების ველის“ სახელწოდებით.
კენიის საყოველთაო არჩევნები (2002)
კენიის საერთო არჩევნები მიმდინარეობდა კენიაში 2002 წლის 27 დეკემბერს.
ერგი (გეოგრაფია)
დამახასიათებელია ბარხანების, დიუნების, მფრინავი ქვიშებისა და მლაშობების ერთობლიობა. მოკლებულია ნაწილობრივ ან მთლიანად მცენარეულ საფარს. მსოფლიოს უდიდეს უდაბნოში — საჰარაში გვხვდება მრავალრიცხოვანი ერგები, რომელთაგან აღსანიშნავია: ერგ-შეში და ერგ-ისავანი. ერგი კონცენტრირებულია უმეტესად ორ მხარეში: ჩ.გ. 40° 20° და ს. გ. 20° 40° შორის. ფართოდ არის გავრცელებული ჩრდილოეთ და სამხრეთ აფრიკაში, დასავლეთსა და ცენტრალურ აზიასა და ცეტრალურ ავსტრალიაში.
სამხრეთ ამერიკაში ერგი შემოფარგლულია ანდების მთათა სისტემით, თუმცა პერუსა და არგენტინის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გვხვდება დიდი ზომის დიუნები. შედარებით მცირე ფართობზე გვხვდება ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე.
არაბეთში ამგვარ წარმონაქმნებს ნეფუდს უწოდებენ, შუა აზიაში — ყუმს.
ერგი წარმოადგენს ლანდშაფტის ფორმას, რომელსაც შეიძლება წავაწყდეთ ისეთ პლანეტებზე, სადაც მიმდინარეობს ხანგრძლივი ქარისმიერი ეროზია, რომელსაც საბოლოოდ მოჰყვება ქვიშის წარმოქმნა და დაგროვება. დღეისათვის მზის სისტემაში ერგი გვხვდება სამ ციურ სხეულზე: ვენერაზე, მარსზე და ტიტანზე.
ვენერაზე НАСА-მ მიაგნო ასე თუ ისე ორ ერგს: აგლაონისისა (ფართობი 1290 კმ²) და მეშკენეტის (~17,120 კმ²) ზონებში. აღნიშნული დიუნები არათანაბრად არიან განლაგებული.
პლანეტა მარსზე არსებობს უზარმაზარო ზომის ერგები, სადაც დიუნები საკმაოდ დიდ ზომებს აღწევენ. 2005 წლის ოქტომბერს მსხვილ დიუნებს მიაგნეს ასევე სატურნის თანამგზავრ ტიტანზე, რომლის წარმონაქმნი დედამიწის იდენტური იყო. ერთ-ერთი ერგი 1497 კმ-ზე იყო გადაჭიმული. ტიტანზე ერგების წარმოშობა დაკავშირებულია უძლიერეს ქარებთან.
სქოლიო
კატეგორია:რელიეფის ფორმები კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია
ჯიხვი
ჯიხვი — დიდი ზომის თხა წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ცნობილია ორი სახეობა: ყუბანური ანუ დასავლეთკავკასიური ჯიხვი (Capra caucasica) — გავრცელებულია კავკასიონის მთავარი ქედის დასავლეთ ნაწილში, და დაღესტნური ანუ აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი (Capra caucasica cylindricornis) — ცხოვრობს კავკასიონის მთავარი ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში (მწვერვალ შხარის აღმოსავლეთით). მისი სხეულის სიგრძე 165 სმ, სიმაღლე მინდაოში — 109 სმ, კუდის სიგრძე 10-14 სმ, მასა 80 (ზოგი 100 კგ) აღწევს. ჯიხვები ბინადრობენ ალპურ და სუბალპურ მდელოებზე. ზამთრობით ტყეში იხიზნებიან. იკვებებიან მცენარეულობით. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ. მაკეობა გრძელდება 150-160 დღე-ღამემდე. შობენ 1 თიკანს. სქესობრივად მწიფდებიან 2 წლისა. ჯიხვი შინაურ თხას ეჯვარება, რის შედეგადაც მიიღება ჰიბრიდი ჯიხვთხა, რომელიც, განსაკუთრებით კი ვაცი, ზომა-წონით ორივე მშობელს სჭარბობს. ჯიხვი ტყვეობას ადვილად ეგუება და მალე თვინიერდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თხები
ოზასკუ
დაძმობილებული ქალაქები
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები
ძვ. წ. 766
'''ძვ. წ. 766''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
Lasioglossum tilachiforme
Lasioglossum tilachiforme — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1907 წელს.
სქოლიო
tilachiforme
სოლომონ-ყალა
მინი|ტაძარი 1902 წელს სოლომონ-ყალა — ეკლესია დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე, ისტორიულ კოლა-ოლთისის მხარეში. გუმბათოვანი ეკლესია მდებარეობს ციხის გალავნის შიგნით. კედლის დასავლეთ ფასადზე არსებული წარწერის მიხედვით ირკვევა, რომ ტაძარი წმინდა დიმიტრის სახელზე უნდა ყოფილიყო აგებული. მიეკუთვნება კუპელჰალეს ტიპის ეკლესიებს.
ნაგებია პატარა თლილი ქვებისაგან. ცენტრალური გეგმა კვადრატს წარმოადგენს, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ეკვრის აფსიდა. გუმბათის ყელი მრგვალია, ცილინდრისებული გუმბათით. გუმბათის ყელში ოთხი მრგვალი სარკმელია, ყელი გარედან შემკობილია რვა კამარით. გუმბათის ზემო ნაწილი ჩამონგრეულია.