cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნივთიერებათა ნარევი
ჰეტეროგენური ნარევები (2 ნივთიერებიანი) შეიძლება დაიყოს აგრეგატული მდგომარეობის მიხედვით შემდეგ ჯგუფებად:
thumb|პურის ფქვილის [[სუსპენზია (ქიმია)|სუსპენზია წყალში, ჰეტეროგენური ნარევი]]
ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმია
مزيج Mescla Směs Gemisch Μίγμα Mixture Miksaĵo Mezcla fa:دوغاب Seos Mélange Mestura Jehe'a תערובת Pencampuran Mixuro Miscela (chimica) 混合物 혼합물 Смеса Campuran Mengsel Mieszanina Mistura Chaqrusqa Mixture Zmes Смеше Blandning การแบ่งประเภทของสารตามเนื้อสาร Halo Kimyasal karışım Пульпа (техніка) آمیزہ 混合物
მწყერი
მწყერი, ჩვეულებრივი მწყერი (Coturnix coturnix) — ფრინველი ქათმისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 16-20 სმ, მასა 80-145 გრამს აღწევს. აქვს მურა, მუქი და ღია ფერის ლაქებიანი ზურგი. გავრცელებულია ევროპაში, დასავლეთ აზიასა და აფრიკაში. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. ბინადრობს ველ-მინდვრებსა და ალპურ მდელოებზე. იზამთრებს აფრიკასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში (საქართველოში მობინადრე მწყრების ნაწილი შირაქ-ალაზნის ველზე და აზერბაიჯანში რჩება). ბუდობს მიწაზე. დედალი 9-15 კვერცხს დებს. ინკუბაცია გრძელდება 15-17 დღე-ღამე. მწყერი იკვებება მცენარეული საკვებით, იშვიათად — მწერებით. შუა აზიაში მწყრები გალიებში გასართობად ჰყავთ, როგორც მოჩხუბარი ფრინველი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწყერი
რომან პოკორა
რომან პოკორა (დ. 22 თებერვალი, 1948, ზბოროვი, ტერნოპოლის ოლქი, უკრაინის სსრ) — უკრაინელი ფეხბურთელი, კარიერის განმავლობაში ძირითადად თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე, ამჟამად ლანჩხუთის გურიას მწვრთნელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1969).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას მწვრთნელები კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:ლვივის კარპატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
1068
თარიღი უცნობია
*
წმინდა საყდარი
წმინდა საყდარი (Sancta Sedes) — კათოლიკური ეკლესიის ეპარქია რომში, რომლის ეპისკოპოსიც არის რომის პაპი. წმინდა ეპარქია არის კათოლიკური ეკლესიის ყველაზე მნიშვნელოვანი ეპარქია და წარმოადგენს სრულიად კათოლიკური ეკლესიის ცენტრალურ მთავრობას. როგორც ასეთი, წმინდა ეპარქია დიპლომატიურ და პოლიტიკურ მოლაპარაკებებში წარმოადგენს მთლიანად კათოლიკურ ეკლესიას და არა ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფოს. წმინდა ეპარქია აღიარებულია როგორც საერთაშორისო სამართლის სუვერენული ერთეული და სხვა სახელმწიფოებს მასთან დიპლომატიური ურთიერთობის ჩამოყალიბების შესაძლებლობა აქვთ.
მინი|მარცხნივ|წმინდა საყდრის ბეჭედი
მხედარი (ჭადრაკი)
მხედარი (იუნიკოდი ♘ ♞) — ჭადრაკის ფიგურა. მსუბუქი ფიგურა. სიძლიერით დაახლოებით კუს ან სამი პაიკის ტოლფასი. ჭადრაკის პარტიის დაწყებისას თითოეულ მოთამაშეს ორი მხედარი ჰყავს. პარტიის დასაწყისში თეთრი მხედრები დგანან b1, g1, ხოლო შავი მხედრები b8 და g8 უჯრებზე.
მხედარი ერთადერთი ფიგურაა რომელსაც შეუძლია გადაახტეს როგორც თავის, ასევე მეტოქის ფიგურებს. მხედარი დადის ლათინური ,,L’’-ს ფორმით. თავიდან ორი უჯრა ჰორიზინტალურად ან ვერტიკალურად და მერე ერთი უჯრა ვერტიკალურად ან ჰორიზონტალურად.
ვარლამ ვაშალომიძე
ვარლამ ვაშალომიძე (დ. 1896, ვანისქედი — გ. 5 სექტემბერი, 1987 იქვე) — ქართველი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი, აქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ვარლამ ვაშალომიძემ სიმღერა ოჯახში ისწავლა. მისი მშობლები, არტემი და პელაკი მომღერლები იყვნენ და სხვადასახვა ინსტრუმენტებზეც უკრავდნენ. ოჯახში ჰქონდათ ჩონგური, ქართული გარმონი და დაირა. 1916 წელს გაიწვიეს ჯარში. 1925 წლიდან ამეცადინებდა სასოფლო გუნდს. 1928 წელს ვარლამ სიმონიშვილმა ის ეთნოგრაფიულ ანსამბლში მიიწვია. ეს ანსამბლი წარმატებით გამოვიდა 1934 წელს თბილისში გამართულ ამიერკავკასიის ხალხთა ოლიმპიადაზე. 1934 წლიდან ვარლამ ვაშალომიძე სათავეში ედგა სოფელ მთისპირის საკოლმეურნეო გუნდს. 1937 წელს მან მონაწილეობა მიიღო მოსკოვში გამართულ ქართული ლიტერატურისა და ხელოვნების დეკადაზე კირილე პაჭკორიას გუნდში. 1957 წლიდან მღეროდა ვლადიმერ ერქომაიშვილის „შვიდკაცაში“. 1963 წლიდან კი მისი ინიციატივით ჩამოყალიბდა უხუცეს გურულ მომღერალთა ანსამბლი „დილა“, რომელსაც თავადვე ჩაუდგა სათავეში. ეს იყო ვარლამ სიმონიშვილის საუკეთესო მოწაფეთა ახალი გაერთიანება.
ვარლამ ვაშალომიძე მაღალ ხმას მღეროდა, როგორც ანსამბლურ, ასევე ტრიოთი შესასრულებელ სიმღერებში. 1980 წელს სოფელში აღინიშნა მისი იუბილე და მიენიჭა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. ვარლამ ვაშალომიძე დაკრძალულია ვანისქეში, ეკლესიის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ლოტბარები
მარცვალი
მარცვალი — მეტყველების დანაწევრების ბუნებრივი ერთეული, რომელიც ერთ რიტმიკულ დარტყმად აღიქმება. მარცვალში, ჩვეულებრივ, შედის ერთი ხმოვანი ან ხმოვანი ერთი ან რამდენიმე არახმოვნითურთ: ი-ა, ვარ-დი.
მარცვალის ყველაზე ინტენსიურ ნაწილს მწვერვალი ეწოდება, მწვერვალის მეზობელ ნაწილებს — ფერდები. მარცვალის ბგერათაგან მწვერვალიან ნაწილს მარცვალის ბირთვი ეწოდება. ხმოვანი ყოველთვის ქმნის ბირთვს. ზოგ ენაში ბირთვი (არახმოვანთა მეზობლობაში) შეიძლება შექმნას ეგრეთ წოდებული მარცვლოვანმა სონანტმაც, ასეთია, მაგალითად, r ჩეხურ სიტყვაში trnka. ხმოვნით დაბოლოებულ მარცვალს ღია ეწოდება (კაცი), თანხმოვნით დაბოლოებულს — დახურული (ალ-ბათ).
ლიტერატურა
კატეგორია:ფონეტიკა
ქებათა ქება ნიკორწმინდას
„ქებათა ქება ნიკორწმინდას“ — გალაკტიონ ტაბიძის ლექსი, რომელიც დაწერილია 1947 წელს.
ლექსის შექმნის ისტორია
მინი|მარჯვნივ|ნიკორწმინდის საკათედრო ტაძარი 1947 წელს გალაკტიონი დასასვენებლად კურორტ შოვში იმყოფებოდა. კურორტის ხელმძღვანელობა თავს არ ზოგავდა პოეტისთვის კარგი პირობების შესაქმნელად. ხელმძღვანელობის დავალებით ნიკორწმინდელ მოხუც დურგალს - ნიკოლოზ ვაჩაძეს გალაკტიონისთვის ტყეში, მუხის ქვეშ, მაგიდა გაუკეთებია „დიდის გულმოდგინებით“ და მასთან მისასვლელი ბილიკიც გაუყვანია. პოეტი იგონებს: „ამგვარად, ჩემს განკარგულებაში იყო ახალთახალი ხეივანი, ჩემთვის სრულიად საკმარისი დაფიქრებისა და მოგონებებისათვის“. დურგალი მაგიდის კეთებისას გატაცებით უყვებოდა გალაკტიონს ნიკორწმინდის ტაძრის ჩუქურთმების შესახებ. მოსმენილით მოხიბლული გალაკტიონი დაჰპირდა ნიკოლოზს, რომ ამ მაგიდაზე დაწერდა რამეს ნიკორწმინდის შესახებ. „მე ეს დაპირება შევასრულე, ვინაიდან მე ჩვეული არა ვარ დაპირების არ ასრულებას. სახალხო პოეტების სიტყვა ყოველთვის საქმეა. იმ დღესვე დავწერე „ქებათა ქება ნიკორწმინდას“, — ამთავრებს ლექსის შექმნასთან დაკავშირებული ამბის თხრობას გალაკტიონი.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, გასაკვირი აღარაა ვახტანგ ჯავახაძის სიტყვები: „ჩემთვის ნიკორწმინდა ყველაზე მაღალი ტაძარია,— სადღაც მაღლა, ვარსკვლავებთან ამაღლებული,— როგორც ქობულაძის ქაჯეთის ციხე და... პირველად რომ ნამდვილი ნიკორწმინდა ვნახე, გავოცდი. თითქოს მომატყუეს, ციდან მიწაზე ჩამომიყვანეს და ცივი წყალი გადამასხეს! საინტერესოა: თვითონ რომ ენახა, რას იტყოდა?! დიახ! დიახ! გალაკტიონს ნიკორწმინდა არ უნახავს!!!“ გალაკტიონმა მხოლოდ დურგლის ნაამბობის გონებაში რეალიზებით შექმნა ნიკორწმინდის სახე და ასე აღავლინა მისი ხოტბა.
სქოლიო
კატეგორია:გალაკტიონ ტაბიძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული ლექსები
Daphnella mazatlanica
Daphnella mazatlanica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მიდლზბრო
მიდლზბრო (ინგლ. Middlesbrough ) — დიდი ქალაქი ჩრდილოეთ იორკშირის საგრაფოში, ინგლისის ჩრდილოაღმოსავლეთზე, საზღვაო პორტი ტისის მდინარის შესართავში, მსხვილი სამრეწველო ცენტრი.
thumb|center|702x204px|მიდლსბროს პანორამა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები კატეგორია:მიდლზბრო
ანდრეს ბელიო
ანდრეს დე ხესუს მარია ი ხოსე ბელიო ლოპესი (Andrés Bello; დ. 29 ნოემბერი, 1781 — გ. 15 ოქტომბერი, 1865) — ვენესუელელი ჰუმანისტი, პოეტი, კანონმდებელი, ფილოსოფოსი, განმანათლებელი და ფილოლოგი, რომლის პილიტიკური და სამწერლო მოღვაწეობა წარმოადგენს ესპანურ ენოვანი ამერიკის კულტურის მნიშვნელოვან ნაწილს. ბელიო გამოსახულია ძველ ვენესუელური ბოლივარის 2000-იან და ჩილეს პესოს 20 000-იან ბანკნოტებზე.
ცხოვრება ვენესუელაში
ბელიო, რომლის მშობლებიც წარმოშობით კანარის კუნძულებიდან იყვნენ, სწავლობდა თავისუფალ ხელოვნებებს, სამართალს და მედიცინას ვენესუელას ცენტრალურ უნივერსიტეტში, რომელიც 1800 წლის 9 მაისს ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა. ის მოგვიანებით ცნობილი გახდა მისი ნაწერებით და თარგმანებით, გამოსცემდა Gazeta de Caracas-ს და ეკავა მნიშვნელოვანი პოზიციები ვენსუელას მთავრობაში. ის თან ახლდა ალექსანდერ ჰუმბოლდტს მისი ლათინური ამერიკაში მოგზაურობის გარკვეულ მონაკვეთზე და იყო მცირე ხნით სიმონ ბოლივარის მასწავლებელი. ამ ორ ადამიანთან მისი ურთიერთობები იქცა მთავარ ფაქტორად იდეების მისი ინტელექტუალური კარიერისთვის ასამუშავებლად.
ბელიომ მისი ფორმალური განათლების დასრულების შემდეგ ათი წელი გაატარა მშობლიურ კარაკასში. ამ პერიოდში მისი ავტორობით იქმნება ორი ლიტერატურული ნამუშევარი, Calendario manual y guía universal del forastero en Venezuela para el año de 1810 და Resumen de la historia de Venezuela .
ორივე ნაშრომი ფართოდ იქნა აღიარებული ვენესუელაში. ამ წერტილიდან იწყება ბელიოს, როგორც პოეტის კარიერა. დროთა განმავლობაში ბელიომ განავრცო თავისი შეხედულებები ჰუმანიზმსა და კონსერვატიზმში. მისი დროისთვის ბელიო აღიარებული იყო როგორც ყველაზე დიდი ჰუმანისტი.
ცხოვრება ინგლისში
1810 წლის 19 აპრილის გადატრიალების შემდეგ, ბელიო როგორც ვენესუელას საგარეო საქმეთა სამდივნოს პირველი ოფიცერი, სიმონ ბოლივართან ერთად 1813 წლამდე გაგზავნილი იყოლონდონში, დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში სამსახურისთვი, რათა იქ რვოლუციური მოძრაობისთვის სახსრები ეშოვა. ბელიო ჩავიდა პორტსმუთში როგორც ბოლივარის მისიის ატაშე 1810 წლის 11 ივლისს. სავარაუდოდ ბელიოს ინგლისში არ ჰქონდა ადვილი ცხოვრება, თუმცა ის ახერხებდა განევრცო თავისი იდეები და მიეღო მონაწილეობა ინგლისის სოციალურ ცვლილებებში ინდუსტრიულ და აგრო რევოლუციებში. იმისთვის რომ ქონოდა ლონდონში ცხოვრების საშუალება ბელიო ლორდი ჰამილტონის ბავშვებს ესპანურს ასწავლიდა. ლონდონში ის შეხვდა ფრანსისკო მირანდას და გახდა გრაფტონის ქუჩაზე მდებარე მისი ბიბლიოთეკის მუდმივი მომხმარებელი, ასევე ის აქტიურად დადიოდა ბრიტანეთის მუზეუმში. ინგლისში მისი ხანგრძლივი ყოფნის პერიოდში ის განიცდიდა ნოსტალგიას და გახდა იმ ეპოქის ისეთი მოაზროვნეების თანამოაზრე როგორც José María Blanco, Bartólome José Gallardo, Vicente Rocafuerte. ის ცხოვრობდა ლონდონში 19 წელი როგორც ჩილესა და კოლუმბიის დიპლომატიური წარმომადგენელი. თავისუფალ დროს ის სწავლობდა, ასწავლიდა და ჩართული იყო ჟურნალისტურ მოღვაწეობაში.
1823 წელს, ბელიომ ხუან გარსია დელ რიოსთან ერთად გამოსცა Biblioteca America რამაც ფართო აღიარება მოიპოვა ევროპაში. 1826 წელს გამოუშვა ჟურნალი Repertorio Americano სადაც მისი ლექსებიც იბეჭდებოდა. მისი ორი ეპიკური პოემდან რომლებმაც ის გახადეს პოპულარული პირველს ჰქვია: Las Silvas Americanas, და დაიბეჭდა მისი ლონდონში ყოფნის დროს დაახლოებით 1826 წელს და ასახავდა ახალი მსოფლიოს კულტურას რომელიც მაშინ იწყებდა განვითარებას. მეორე პოემა Silva a la agricultura de la zona tórrida არის უფრო ცნობილი და წარმოადგენს სამხრეთ ამერიკის ტროპიკული ბუნების მხატვრულ აღწერას პუბლიუს ვერგილიუსის სტილში, პოეტის რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა ბელიოზე. ეს ორი ნაწარმოები შემდგომში გახდა ბელიოს უფრო დიდი ნაწარმოების America-ს ნაწილი, რომლის დასრულებაც ვერ მოახერხა.
ცხოვრება ჩილეში
1829 წელს მან მიიღო ჩილეს საგარეო საქმეთა სამინისტროში (სანტიაგოში) თანამდებობა, მინისტრ დიეგო პორტალესის ადმინისტრაციაში. ბელიოს მიწვევა მოულოდნელი იყო მისი ვენესუელური წამომავლობის გამო, თუმცა ის სიამოვნებით დათანხმდა და შემდგომში სანტიაგოს სენატორადაც კი დაასახელეს. როგორც სენატორმა ბელიომ 1843 წელს დააფუძნა ჩილეს უნივერსიტეტი და დარჩენილი ცხოვრება გაატარა რექტორის პოსტზე. მისი მოსწავლეები იყვნენ ვიქტორ ლასტარინო და ფრანცისკო ბილბაო.
Gramática de la lengua castellana destinada al uso de los americanos (ამერიკელებისთვის განკუთვნილი კასტილიური გრამატიკა), რომელიც დასრულდა 1847 წელს, იყო პირველი ესპანურ-ამერიკული გრამატიკა, სადაც ბევრი ორიგინალური სიახლე იყო. ნაშრომი ქვეყნდებოდა წლების განმავლობაში მრავალ ვერსიად, რომელთაგანაც ყველაზე საყურადღებოა რუფინო ხოსე კუერვოსეული. 1861 წელს ბელიო იყო მიღებული ესპანეთის ენის სამეფო აკადემიაში როგორც წევრ-კორესპონდენტი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილელი პოეტები კატეგორია:ჩილელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ვენესუელელი პოეტები კატეგორია:ვენესუელელი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1781 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1865 კატეგორია:ჩილელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ჩილელი პოეტები კატეგორია:ვენესუელელი დიპლომატები კატეგორია:ვენესუელელი ესეისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ვენესუელელი ისტორიკოსები კატეგორია:ვენესუელელი მთარგმნელები კატეგორია:ვენესუელელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ვენესუელელი პოეტები
იონური ბმა
250px|მარჯვნივ|thumb|ქლორისა და ნატრიუმის ატომები ერთმანეთთან მიახლოებისას წარმოქმნიან საზიარო ელექტრონულ წყვილს, მაგრამ ეს ელექტრონული წყვილი იმდენად გადაიწევს ქლორისკენ რომ პრაქტიკულად ნატრიუმმა ელექტრონი გასცა და გადაიქცა დადებით იონად, ქლორი კი — უარყოფითად; მიღებული იონები მიიზიდავენ ერთმანეთს ელექტროსტატიკური მიზიდვის ძალით 250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნატრიუმისა და ქლორის ურთიერთქმედების ანიმაციური გამოსახულება იონური ბმა, ელექტროვალენტური ბმა, ჰეტეროვალენტური ბმა — ქიმიური ბმის ერთ-ერთი სახე, რომელიც წარმოქმნილია საწინააღმდეგო ნიშნის მქონე დამუხტულ იონებს შორის ელექტროსტატიკური მიზიდვის ძალებით. ნაერთს, რომელიც ასეთი ბმით მიიღება, იონური ნაერთი ეწოდება. იონური ბმა კოვალენტური ბმის ზღვრული შემთხვევაა. იგი წარმოიქმნება იმ ატომებს შორის, რომელთა ელექტროუარყოფითობა მნიშვნელოვნად განსხვავდება, ამიტომ იონური ბმა მყარდება ლითონსა და არალითონს შორის. ამგვარი ბმა ძირითადად ახასიათებს ტუტე ლითონთა ჰალოგენიდებს, მაგალითად კალიუმის ფთორიდს (KF), ვინაიდან ტუტე ლითონებს გარე ელექტრონულ გარსზე თითო სუსტად ბმული ელექტრონი აქვს, ჰალოგენების ატომებისათვის კი დამახასიათებელია ელექტრონისადმი დიდი სწრაფვა.
ლითონის ატომები გადასცემენ გარე შრის ელექტრონებს არალითონის ატომებს, რის შედეგადაც ლითონის ატომს რჩება წინა ინერტული აირის მდგრადი ოქტეტი (ანუ 8 ელექტრონი გარესწინა შრეზე), ხოლო არალითონის ატომი იძენს მომდევნო ინერტული აირის მდგრად ელექტრულ ოქტეტს (8 ელექტრონი გარე შრეზე). მაგალითად, ნატრიუმსა და ქლორს შორის იონური ბმა მყარდება ნატრიუმის ატომიდან ქლორის ატომზე ერთი ელექტრონის გადასვლით. ნატრიუმის ნეიტრალური ატომი გარე შრეზე მოთავსებული 1 ელექტრონს გადასცემს ქლორის ნეიტრალურ ატომს, რომელსაც მდგარადი ელექტრული ოქტეტის მისაღწევად აკლია ერთი ელექტრონი. ქლორი იმუხტება −1 მუხტით, ხოლო ნატრიუმი +1 მუხტით (იხ. ანიმაცია): სხვადასხვა მუხტებით დამუხტული იონები (კატიონი და ანიონი) ელექტროსტატიკური ძალით იზიდავენ ერთმანეთს და წარმოქმნიან ნაერთს, რომელიც იონებისგან შედგება და იონური ნაერთი ეწოდება: კატიონის მუხტის რაოდენობას განაპირობებს გაცემული ელექტრონების რაოდენობა, ხოლო ანიონის მუხტის რაოდენობას — მიერთებული ელექტრონების რაოდენობა.
კატიონის რადიუსი ნეიტრალური ატომის რადიუსზე გაცილებით ნაკლებია, რადგან იონში გარე შრის ელექტრონები აღარ არის და ამასთნავე დადებითი მუხტი აახლოვებს შრეებს.
ანიონის რადიუსი ნეიტრალური ატომის რადიუსზე ბევრად დიდია, რადგან უარყოფითი მუხტი აშორებს ელექტრრულ შრეებს.
იონურ ნაერთებს წარმოქმნიან ტიპური ლითონები და არალითონები, რომელთა ელექტროუარყოფითობა აღემატება 2,0-ს. რაც უფრო დიდია სხვაობა ელექტროუარყოფითობას შორის, მით უფრო მდგარდია იონური ნაერთი. იონური ნაერთები გამოირჩევანი დნობის და დუღილის მაღალი ტემპერატურებით.
იონური ბმის თვისებები.
იონური ნაერთები ჩვეულებრივად მაგარი, მაგრამ მყიფე ნივთიერებებია. მათ სიმყიფეს განაპირობებს იონური ბმის ბუნება. კრისტალური გისოსის უმნიშვნელო დეფორმაციის შემთხვევაში ხდება თანამოსახელე იონების კონტაქტი ( კატიონების - კატიონებთან და ანიონების - ანიონებთან), რაც შემდგომ მათ შორის განზიდვის ძალების წარმოქმნასა დაკრისტალის გახლეჩას იწვევს. კრისტალური გისოსის წარმოქმნა ეგზოთერმული პროცესია, ამიტომ კრისტალი თერმოდინამიკურად მდგრადია. კრისტალის მდგრადობის საზომი ე.წ. კრისტალური გისოსის ენერგია, რომელიც საჭიროა იმისთვის, იმისთვის რომ 1 მოლი კრისტალური ნივთიერება დავშალოთ შემადგენელ იონებად. კრისტალური გისორის ენერგია საკმაოდ დიდი სიდიდეა. მაგალითად, NaCl –ის კრისტალური გისოსის ენერგია უდრის 785კჯ/მოლს. ამის გამო იონური ნაერთები ძნელად ლღობადი ნივთიერებებია.
კოვალენტურ ბმას იონურისგან განსხვავებით სივრცეში გარკვეული მიმართულება- გეზურობა აქვს და ეს მიმართულება ემთხვევა ორბიტალების ორიენტაციას სივრცეში. კოვალენტურ მოლეკულაში სავალენტო ბმებს შორის იქმნება გარკვეული კუთხე, ე.წ. ვალენტური კუთხე, რომელიც განაპირობებს მოლეკულის გეომეტრიას. კოვალენტური ნაერთის მოლეკულური კრისტალური გისოსი ნაკლებად მდგრადია იონურთან შედარებით, ამიტომ მოლეკულური კრისტალური გისოსის ნაერთები ადვილად ლღობადი ნივთიერებებია. მართალია, კოვალენტურ და იონური ბმებს შორის არსებობს განსხვავება, მაგრამ ისინი მჭიდრო ურთიერთკავშირში იმყოფებიან. კვანტური მექანიკა იონურ ბმას განიხილავს  როგორც კოვალენტური ბმის უკიდურეს შემთხვევას, როცა ატომებს შორის საზიარო ელექტრონული წყვილი ძირითადად გადახრილია უფრო ელექტროუარყოფითი ატომისაკენ. მაგალითად, NaCl-ის წარმოქმნა კვანტური მექანიკის თვალსაზრისით მიმდინარეობს საზიარო ელექტრონული წყვილის წარმოქმნით Na+ Cl →> NaCl → Na+Cl→>NaCl ამიტომ 100%-იანი იონური ბმის არ არსებობს რეალურად არ არსებობს ისეთი ნაერთი, სადაც ატომებს შორის ბმა მთლიანად იონურია იონური ბმის გარდა მეზობელ ატომებს შორის კოვალენტური ბმაც მყარდება. არაპოლარული კოვალენტური ბმა 100%-იანი კოვალენტური ბმაა, ხოლო პოლარულ- კოვალენტურ ბმას იონურობის გარკვეული ხარისხი აქვს და, პირიქით, იონურ ბმას- კოვალენტურობის გარკვეული ხარისხი. მაგალითად, NaCl-ის მოლეკულაში იონური ბმის კოვალენტობის ხარისხი 20%-ია, ე.ი. ნატრიუმის და ქლორის სავალენტო ელექტრონები წარმოქმნის საზიარო ელექტრონულ წყვილს, რომელიც ორივე ატომს ემსახურება, მაგრამ უფრო მეტად გადაწეულია ქლორის ატომისკენ. ქლორის ატომზე წარმოიქმნება −0.97 მუხტი, ხოლო ნატრიუმის ატომზე +0.97 და არა -1 და +1, როგორც უნდა ყოფილიყო 100%-იანი იონური ბმის შემთხვევაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური ბმები
ცხუმი სოხუმი (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
1990 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, საქართველოს კლუბების უმრავლესობა საბჭოთა ლიგის სისტემიდან გამოვიდა და ახლადშექმნილ უმაღლეს ლიგას შეუერთდა. თუმცა სოხუმის დინამომ უარი თქვა უმაღლეს ლიგაში გადასვლაზე და საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში განაგრძო თამაში. სოხუმის ცხუმის მის კვალს გაჰყვა. კლუბის პირველი პრეზიდენტი იყო გურამ გაბისკირია.
სეზონები
! სეზონი ! ლიგა ! ადგ. ! თ. ! მ ! ფ ! წ ! გტ ! გშ ! ქ !თასი !კომენტარი !   მწვრთნელი
ანაქსაგორა
ანაქსაგორა (Ἀναξαγόρας; ძვ.წ. 500 - 428) — სოკრატემდელი ბერძენი ფილოსოფოსი; ფილოსოფიის იონიური სკოლის წევრი.
მცირე აზიაში მის მშობლიურ ქალაქ კლაზომენეში ანაქსაგორას გარკვეული ქონება და პოლიტიკური ძალაუფლების მოხვეჭის პერსპექტივა უნდა ჰქონოდა; თუმცა მან ყველაფერი დათმო, იმის შიშით რომ ქონება და სახელი მას ცოდნის ძიებაში შეუშლიდა ხელს. თუმცა თავად ბერძენი იყო, ის ასევე სპარსეთის მოქალაქე უნდა ყოფილიყო და ასევე სპარსული ჯარის წევრიც, ვინაიდან მას კლაზომენეში იონიელთა აჯანყების ჩახშობაში მიუღია მონაწილეობა.
ყმაწვილკაცობაში (~464-462) ათენში წასულა, რომელიც იმჟამად სწრაფად ხდებოდა ბერძნული კულტურის ცენტრი. აქ ის ოცდაათი წელი დარჩენილა. მისი მიმდევრები ყოფილან პერიკლე, რომელიც მას აღმერთებდა, და პოეტი ევრიპიდე, რომელიც მასში მეცნიერებისა და ჰუმანიზმისადმი ენთუზიაზმსა და აღმაფრენას ხედავდა. ზოგიერთი მკვლევარის მოსაზრებით, თავად სოკრატეც მისი მოწაფეთაგანი უნდა ყოფილიყო.
ანაქსაგორამ ფილოსოფია და მეცნიერული კვლევის სული ათენში იონიიდან მოიტანა. ციურ სხეულებზე მისმა დაკვირვებებმა შესაძლებელი გახადა ჩამოეყალიბებინა უნივერსალური წესრიგის ახალი თეორიები; მან სცადა მეცნიერული ახსნა მიეცა ელიფსისთვის, მეტეორთათვის, ცისარტყელისა და მზისთვის; ამ უკანასკნელს ის მიიჩნევდა გავარვარებული ლითონის უზარმაზარ მასად, რომელიც თავად პელოპონესზე უფრო დიდი უნდა ყოფილიყო. ციური სხეულები, მისი მტკიცებით, დედამიწისგან მოგლეჯილი ქვის მასები იყო, რომლებიც სწრაფად ბრუნავდნენ. ამგვარ წარმოდგენებს ის წინააღმდეგობაში მიჰყავდა პოპულარულ რწმენებთან.
ანაქსაგორა დაპატიმრებულ იქნა მისი მეგობარი პერიკლეს პოლიტიკურ ოპონენტთა მიერ საყოველთაოდ მიღებულ რელიგიურ დოგმათა უარყოფის ბრალდებით. მის განთავისუფლებას შეეწირა პერიკლეს თითქმის მთელი ქონება. თუმცა მიუხედავად ამისა, ის იძულებულ იქნა ათენიდან იონიაში გადახვეწილიყო (ძვ.წ. 434-433), სადაც ის გარდაიცვალა კიდეც 428 წელს. ლამპსაკუსის მოქალაქეებმა მას მიუძღვნეს გონებისა და ჭეშმარიტების საკურთხეველი და მრავალი წლის განმავლობაში აღნიშნავდნენ დიდი გენიოსის გარდაცვალების წლისთავს.
ანაქსაგორას დაწერილი აქვს ფილოსოფიის წიგნი, თუმცა ჩვენამდე მხოლოდ პირველი ნაწილის ფრაგმენტებმა მოაღწია კილიკიელი სიმპლიციუსის მიერ გადანახულ ვერსიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 428 კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
აიდა გარსია-ნარანხო
აიდა დელ კარმენ ხესუს კონსუელო გარსია-ნარანხო მორალესი (Aída del Carmen Jesús Consuelo García-Naranjo Morales) ასევე ცნობილია სასცენო სახელით „მოჩა“ (დ. 20 მარტი, 1951) — პერუელი პედაგოგი, მომღერალი და პოლიტიკოსი. ოლიანტა უმალას ალიანსის, სოციალისტური პარტიის გენერალური მდივანი და განა პერუს პრეს-სპიკერი.
ქალთა საკითხებისა და სოციალური განვითარების პირველი მინისტრი უმალას კაბინეტში.
2012 წლის იანვრიდან 2014 წლის ივნისამდე იყო პერუს ელჩი ურუგვაიში. 2012 წლის 1 თებერვლიდან 2014 წლის 18 ივნისამდე პერუს წარმომადგენელი მერკოსურში და პარალელურად ინტეგრაციის ლათინოამერიკულ ასოციაციაში (ALADI).
ბიოგრაფია
აიდა გარსია-ნარანხო სწავლობდა პაპის კათოლიკურ უნივერსიტეტში. მას ასევა აქვს ამავე უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა და სახელმწიფოს მართვის მაგისტრის ხარისხი.
ციკასი
20-მდე სახეობა გავრცელებულია აზიისა და ავსტრალიის ტროპიკებში. ყველაზე უფრო ცნობილია C. revoluta; 2–3 მეტრის სიმაღლის ლამაზი მცენარეა. სამშობლოა სამხრეთი იაპონია, საქართველოში ინტროდუცირებულია შავი ზღვის სანაპიროზე. იტანს 8 °C-მდე ყინვას, ნაყოფმსხმოიარობს და ზოგჯერ იძლევა თესლს.
აიდა გარსია-ნარანხო
ბიოგრაფია
იგი იყო პერუს გლეხთა კონფედერაციის მრჩეველთა საბჭოს წევრი, კონსულტაციას უწევდა ქალთა საქმეების სამდივნოს. სწავლობდა მუსიკის ეროვნულ კონსერვატორიაში. იყო მუსიკალური ჯგუფის „Tiempo Nuevo“-ს წევრი. არის 14 წიგნის ავტორი, რომელთა უმეტესობა პერუში ფემინიზმის საკითხებს ეხება.
ციკასი
ლიტერატურა
კატეგორია:საგოვანები
აიდა გარსია-ნარანხო
ბიოგრაფია
2011 წლის 28 ივლისს გახდა და ამავე წლის 10 დეკემბრამდე ეკავა ქალთა საკითხებისა და სოციალური განვითარების მინისტრის თანამდებობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსი ქალები
კათალიკოსთა სამართალი
კათალიკოსთა სამართალი კანონები, რომლებიც შეადგინა დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო კრებამ XVI საუკუნის შუა წლებში. შედგება 3 ნაწილისაგან: შესავალი, კანონთა მუხლები და კრების მონაწილე პირთა ხელრთვეები. შეიცავს 23 მუხლს. ძეგლი სისხლის სამართლის სჯულდებას წარმოადგენს. დანაშაულთა სახეებიდან აღსანიშნავია მეფის ღალატი, მკვლელობა, კაცის გაყიდვა, ეკლესიის გატეხა, ქურდობა, რძლის შერთვა და სხვა. დაწესებულია მკაცრი სასჯელები: სიკვდილით დასჯა, ხელის მოკვეთა, გაძევება, შეჩვენება და სხვა.
კათალიკოსთა სამართლის მთავარი წყაროა დიდი სჯულისკანონი; გათვალისწინებულია ქართული საეკლესიო სჯულმდებლობის ტრადიციებიც და პრაქტიკაც. კათალიკოსთა სამართალი შედგენილია დასავლეთ საქართველოსთვის, მაგრამ იგი მთელი საქართველოს საეკლესიო წესწყობილების დამახასიათებელი ძეგლია. კანონთა შედგენაში მონაწილეობდა „ყოვლისა საქართველოს კათალიკოზ-პატრიარქი მალაქია“, რითაც კანონთა მოქმედება სანქციონირებული იყო აღმოსავლეთ საქართველოშიც.
შინაარსი მუხლების მიხედვით
1.	ტყვის გაყიდვა, სანქციებიის დაწესება.
2.	ეკლესიის „გატეხვა“ და გაძარცვა. – „ძელსა მიეცეს“;
3.	ეკლესიიდან საქონლის „გამოტანა“ – საქონლის ანაზღაურება და დაშავება, ანუ გახეიბრება.
4.	ძმისა და მამის მკვლელს ხელის მოკვეთა და გაძევება; (ტალიონის პრინციპი)
5.	მკვლელობა - „უბრალოდ“, მიზეზის გარეშე. (შეიძლება მიპარვითაც)
6.	ქურდი უნდა დაისაჯოს „ძველი წესით“. (მითითებული არაა).
8.	ეპისკოპოსმა ღირსეული დიაკონი და მღვდელი უნდა აკურთხოს. კურთხევამდე უნდა გამოსცადოს.
9.	ეპისკოპოსი არ უნდა ჩაერიოს სხვა ეპისკოპოსის სამწყსოს საქმიანობაში. წინააღმდეგ შემთხვევაში შეჩვენებული იქნება.
11.	თუ ეპისკოპოსი ასეთ მღვდელს^^ არ დასჯის, ეპისკოპოსი დაიწყევლება.
12.	ქორეპისკოპოსი ვალდებულია დადიოდეს საეპისკოპოსოში და ამოწმებდეს სარწმუნოებრივი წესების შესრულებას: მარხვის დაცვას, უქმე დღეების შენახვას, ნათესაობას და სხვ.
13.	არც თავადს, არც აზნაურსა და არც გლეხს არა აქვთ უფლება, ხელი შეუშალონ ეპისკოპოსსა და ქორეპისკოპოსს წინა მუხლში აღნიშნულ საქმიანობაში.
14.	ასეთი წინააღმდეგობა „მეფემ მისად სისხლად და შეცოდებად მოიკითხოს“.
15.	ეპისკოპოსი სარწმუნოებრივ საკითხებში თუ ეწინააღმდეგება კათალიკოსს, და მისი ბრალეულობა დადასტურდება, მეფემ მის მიმართ ექსორია უნდა განახორციელოს.
16.	მეფის მოღალატე, „მართლით განკითხვით“ ბრალეულობის დამტკიცების შემთხვევაში, სიკვდილით დაისჯება.
17.	კათალიკოსისა და ეპისკოპოსის გინებისათვის დამნაშავე ისჯება „დიდი სჯულისკანონის“ მიხედვით.
18.	თუკი ეპისკოპოსი აკურთხებს უღირს მღვდელს ან დიაკონს, მიუხედავად იმისა, რომ იცოდა მათი უღირსობა, ამისათვის ისე დაისჯება, როგორც სვიმონ მოგვი. ასევე, იკრძალება ეპისკოპოსის, მოძღვარის ან წინამძღვრის ქრთამით დადგინება. „სჯულის კანონი“ წყევლის მკურთხებელსაც და კურთხეულსაც.
19.	დანაშაული (ტყვის სყიდვა, ეკლესიის ძარცვა) ვინც არასამართლიანად გამოიკვლიოს, მას წყევლა-კრულვა.
20.	ეხება ეკლესიისა და მონასტრისათვის ქონების (მამულის, სოფლის, ვენახის, მიწის, აგარის) წართმევას. სასჯელი - შეჩვენება.
21.	ლოცვა-კურთხევა მას, ვინც დაიცავს და შეასრულებს „კათალიკოსთა სამართლის“ მუხლებს, ხოლო, წყევლა-კრულვა ამ სამართლის მოწინააღმდეგეებს.
22.	თავადი, აზნაური ან გლეხი, რომელიც რძალს შეირთავს, შეჩვენებულია და კაციცა და ქალიც უნდა ჩაიქოლონ.
ამ მუხლს მოსდევს ხელრთვა (ხელმოწერები).
დაბოლოს, სავარაუდოდ მოგვიანებით, მიმატებულია ცალკე მუხლი:
23. „უბრალოდ“ (უმიზეზოდ) ცოლის დამგდები შეჩვენებული და სიკვდილით დასჯილი უნდა იყოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
სეპტიმერის უღელტეხილი
სეპტიმერის უღელტეხილი (Septimerpass, Pass da Sett, Passo del Settimo) — უღელტეხილი ალპებში. სიმაღლე 2310 მ. გადადის გზა ბრეგალიის ხეობიდან ობერჰალბშტაინის ხეობაში. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: კასაჩია (1458 მ, ბრეგალის ხეობა, მანძილი 6 კმ) და ბივიო (1769 მ, ობერჰალბშტაინის ხეობა, მანძილი 4 კმ). სეპტიმერის უღელტეხილი ცნობილია რომის იმპერიის პერიოდიდან. მალოიას უღელტეხილზე გზის გაყვანის შემდეგ სეპტიმერმა დაკარგა თავისი მნიშვნელობა.
სქოლიო
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
Daphnella mitrellaformis
Daphnella mitrellaformis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
არაბული ენები
არაბული ენების ოჯახი შედგება შემდეგი ჯგუფებისგან:
SIL Ethnologue (ლინგვისტიკის საზაფხულო ინსტიტუტი) ქანაანურ ენებსა და არაბულ ენებს, არამეულ ენებთან ერთად აერთიანებს ცენტრალურ-სემიტური ენების ჯგუფში, თუმცა უფრო ხშირად მიღებული არამეული და ქანაანური ენების ჩრდილო-დასავლეთ სემიტური ენების ჯგუფში გაერთიანება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სემიტური ენები კატეგორია:არაბული ენა
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი — უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავს მისი მუდმივი ან დროებითი და მრავალჯერადი გამოყენების ქცევის ზოგად წესს.
ცნების ელემენტები
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ცნება იყოფა სამ ძირითად შემადგენელ ელემენტად: უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო, ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის საკანონმდებლო საფუძველი და ქცევის ზოგადი წესი.
უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისთვის უფლებამოსილი ორგანო განისაზრღვრება კანონით — კანონი აღჭურავს ამა თუ იმ ორგანოს აქტის გამოცემის უფლებამოსილებით. ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის უფლებამოსილებით მმართველობის ორგანოების აღჭურვის მიზანია, ხელი შეუწყოს საკანონმდებლო ორგანოს ეფექტიანობას. კანონმდებელი კანონის გამოცემის გზით თავად აწესრიგებს მნიშვნელოვან სფეროებს, ხოლო შედარებით წვრილმანი საკითხების მოწესრიგების პრეროგატივას უტოვებს მმართველობის ორგანოებს.
საკანონმდებლო საფუძველი
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ზოგადი საკანონმდებლო საფუძვლები მოცემულია საქართველოს კონსტიტუციაში, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონსა და საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში. აქტის გამოცემის სპეციალურ მითითებას შეიცავს ცალკეული საკანონმდებლო აქტები, რომლითაც გამოცემის უფლებამოსილებით აღიჭურვება მმართველობის ორგანოები. აუცილებელია, რომ კანონმდებელმა განსაზღვროს მომავალში ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით განხორციელებული სამართლებრივი მოწესრიგების ჩარჩოები და მიმართულებები ისე, რომ მმარველობის ორგანომ შეძლოს მოქმედება კანონმდებლის ნების ფარგლებში და მის შესაბამისად
ქცევის ზოგადი წესი
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ცნების ეს ელემენტი მნიშვნელოვანია, რამდენადაც ის ემსახურება ნორმატიული და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამიჯვნას. ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ადგენს ქცევის ზოგად წესს, მიმართულია პირთა განუსაზღვრელი წრისადმი, ხოლო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიმართულია პირის ან პირთა შეზღუდული (განსაზღვული) წრისაკენ და აწესრიგებს ცალკეულ, კონკრეტულ შემთხვევებს.
ფორმა
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცემა წერილობით და უნდა შეიცავდეს შემდეგ რეკვიზიტებს :
საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა (თანამდებობის პირთა) ნორმატიულ აქტებზე გამოსახული უნდა იყოს საქართველოს სახელმწიფო გერბი, ხოლო ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოთა (თანამდებობის პირთა) ნორმატიულ აქტებზე — საქართველოს მცირე სახელმწიფო გერბი და შესაბამისი თვითმმართველი ერთეულის გერბი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).
ძალაში შესვლა
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ძალაში შესვლის აუცილებელი წინაპირობაა მისი საჯაროდ გამოცხადება. იგი უნდა გამოქვეყნდეს ოფიციალურ ბეჭდვით ორგანოში. აქტის ოფიციალურ (იურიდიული ძალის მქონე) გამოქვეყნებად ითვლება მისი სრული ტექსტის „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“ ვებგვერდზე პირველად გამოქვეყნება. ნორმატიული აქტები ელექტრონული ფორმით ქვეყნდება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის — „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“ ვებგვერდზე.
ნორმატიული აქტი ძალაში შედის გამოქვეყნებისთანავე. ეს ნიშნავს, რომ ნორმატიული აქტი ძალაში შედის გამოქვეყნების დღეს, 24 საათზე. თუ ნორმატიულ აქტში მითითებულია, რომ იგი ძალაში უნდა შევიდეს გამოქვეყნებიდან განსაზღვრული დროის შემდეგ, ნორმატიული აქტის ძალაში შესვლის თარიღის ათვლის დროს გათვალისწინებული უნდა იქნეს მისი გამოქვეყნების დღე.
გაუქმება
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმება ზოგადი ტერმინია და მოიცავს როგორც აქტის ბათილად, ისე ძალადაკარგულად გამოცხადებას. ორივე შემთხვევაში, აქტი წყვეტს მოქმედებას, მაგრამ მათ შორის განსხვავება მდგომარეობს ძალადაკარგულად გამოცხადებული აქტის სამართლებრივ ბუნებაში. ბათილად ცნობის ობიექტია უკანონო ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ხოლო ძალადაკარგულად გამოცხადების — კანონიერი ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
ბათილად ცნობა
ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება:
ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში — ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო. ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან ერთად განსაზღვრავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტის სამართლებრივ შედეგებს. შესაძლებელია განისაზღვროს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტა:
დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო,  საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობა არსებობს იმ შემთხვევაში, თუ მხარემ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და უკანონო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით მას მიადგება ზიანი. კანონიერი ნდობა არ არსებობს, თუ მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება. თუ აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან კანონიერ ინტერესებს, ბათილად იქნა ცნობილი, დაინტერესებულ მხარეს, კერძო და საჯარო ინტერესების ურთიერთგაწონასწორების საფუძველზე, უნდა აუნაზღაურდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით მიყენებული ქონებრივი ზიანი.
ძალადაკარგულად გამოცხადება
ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლება აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს.
ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის ძალადაკარგულად გამოაცხადოს კანონის შესაბამისად გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ :
ბოლო ორ პუნქტში გათვალისწინებულ შემთხვევებში დაინტერესებულ მხარეს, რომელსაც მიადგა ზიანი, მისი მოთხოვნის საფუძველზე, მიეცემა ანაზღაურება, თუ მას გააჩნდა კანონიერი ნდობის საფუძველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების მიმართ. ზიანის ანაზღაურების ოდენობას საჯარო და კერძო ინტერესების ურთიერთგაწონასწორების საფუძველზე ადგენს ის ადმინისტრაციული ორგანო, რომელმაც ძალადაკარგულად გამოაცხადა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
რატანა
thumbnail|250px|right|რატანული ეკლესია რაეტიჰთან რატანა (მაორ: Rātana) — ახალ ზელანდიაში XX საუკუნეში ტაჰუპოტიკი ვირემუ რატანას მიერ დაარსებული მაორული რელიგია და ტომობრივი პოლიტიკური მიმდინარეობაა. რატანას ეკლესიას აქვს შტაბები რატანას დასახლებაში, ვანგანუისთან ახლოს.
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
ძალადაკარგულად გამოცხადება
ძალადაკარგულად გამოცხადება ნიშნავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტას მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების დღიდან. თუ დაინტერესებულმა მხარემ არ შეასრულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულება, რომლის შეუსრულებლობაც, კანონმდებლობის შესაბამისად, შეიძლება გახდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი, მაშინ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაში, შესაძლებელია, განისაზღვროს მისი ძალაში შესვლიდან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმება. ამ შემთხვევის გარდა, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევს ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას.
რატანა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგია ახალ ზელანდიაში
ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი
აქტის ნაწილის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადება
ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევს ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სხვა ნაწილების ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადებას.
სქოლიო
კატეგორია:ზოგადი ადმინისტრაციული სამართალი
მიხეილ ვაშაკიძე
მიხეილ ალექსანდრეს ძე ვაშაკიძე (დ. 28 აგვისტო [ძვ. სტ. 15 აგვისტო], 1909, დიდი ჯიხაიში — გ. 27 ნოემბერი, 1956, აბასთუმანი) — ქართველი ასტროფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1951), პროფესორი (1954). 1936–1956 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში. წამოაყენა ვარსკვლავთა სივრცული განაწილების შესწავლის ახალი მოხერხებული მეთოდი, რომელიც ცნობილია ვაშაკიძე-ოორტის მეთოდის სახელწოდებით. შეადგინა გარეგალაქტიკური ნისლეულებისა და გრძელპერიოდიანი ცეფეიდების ფერის მაჩვენებელთა კატალოგი, რის საფუძველზეც გამოიკვლია სინათლის ვარსკვლავთშორისი შთანთქმა. შეისწავლა მზის გვირგვინისა და ნისლეულების გამოსხივების პოლარიზაცია, აღმოაჩინა კიბორჩხალსახის ნისლეულის გამოსხივების ძლიერი არასითბური ბუნება.
დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. მისი სახელი მიაკუთვნეს მთვარის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს უკანა მხარის ერთ-ერთ კრატერს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ასტრონომები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები მ
1069
თარიღი უცნობია
*
მწყერჩიტა
მწყერჩიტა (Anthus) — ფრინველთა გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 14-20 სმ აღწევს. ფერად მურაა, ლაქებიანი. ფართოდაა გავრცელებული სუბარქტიკული სარტყლიდან სუბანტარქტიკულამდე (ახალ გვინეასა და ოკეანიის კუნძულების გარდა). ბუდეს იკეთებენ მიწაზე. დედალი 4-6 კვერცხს დებს, ინკუბაცია 2 კვირამდე გრძელდება. იკვებებიან მწერებით, ობობებითა და სხვა უხერხემლოებით. ცნობილია მწყერჩიტას 30-მდე სახეობა, რომელთა შორის საქართველოში ბუდობს 3 სახეობა: მინდვრის მწყერჩიტა (Anthus campestris), ტყის მწყერჩიტა (Anthus trivialis) და მთის მწყერჩიტა (Anthus spinoletta).
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ბოლოქანქარასებრნი
ჩრდილოეთის სრუტე
thumb ჩრდილოეთის სრუტე (ინგლ. North Channel) — სრუტე კუნძულ დიდ ბრიტანეთსა და კუნძულ ირლანდიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირს შორის. აკავშირებს ირლანდიის ზღვას ატლანტის ოკეანესთან. სიგრძე 170 კმ, სიგანე 20-40 კმ, სიღრმე 272 მ-მდე. იცის მძლავრი მოქცევითი დინებები, სიჩქარე 7-12 კმ/სთ. დიდი ნავსადგურია ბელფასტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს სრუტეები
1015
მმართველები
*
სალვადორი
სალვადორი (República de El Salvador) — სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში; ყველაზე პატარა და ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანა რეგიონში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია სან-სალვადორი. ქვეყნისა და ცენტრალური ამერიკის მასშტაბით ასევე მნიშვნელოვანი კულტურული და კომერციული ქალაქებია სანტა-ანა და სან-მიგელი. სალვადორს სამხრეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, დასავლეთით — გვატემალა, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით — ჰონდურასი. უკიდურესი აღმოსავლეთი რეგიონი მდებარეობს ფონსეკის ყურის სანაპიროზე, ნიკარაგუის მოპირდაპირე მხარეს. 2009 წლის მონაცემებით, სალვადორის მოსახლეობა დაახლოებით 5 744 113 ადამიანს შეადგენს, რომლის უდიდესი ნაწილიც მეტისები არიან.
1892–2001 წლებში სალვადორის ეროვნული ვალუტა იყო კოლონი, სანამ მას ამერიკული დოლარი ჩაანაცვლებდა.
მინი|235x235px|მარცხნივ
2010 წელს სალვადორი ლათინური ამერიკის ათი მოწინავე ქვეყნის რიცხვში შედიოდა ადამიანის განვითარების ინდექსის თვალსაზრისით, ცენტრალური ამერიკის რეგიონში კი სამეულში. ეს ფაქტი ძირითადად განპირობებულია მიმდინარე სწრაფი ინდუსტრიალიზაციით. 1992–2010 წლებში სალვადორის ტერიტორიის დაახლოებით 20 % დაფარული იყო ტროპიკული და შერეული ტყეებით და მიეკუთვნებოდა იმ რამდენიმე ქვეყნის რიცხვს, რომლებიც წვიმის ტყეებითაა დაფარული.
ეტიმოლოგია
კონკისტადორმა პედრო დე ალვარადომ ახალ პროვინციას იესო ქრისტეს პატივსაცემად ელ სალვადორ (მხსნელი) უწოდა. მთლიანი სახელი იყო პროვინცია დე ნუესტრო სენიორ ჰესუს ქრისტო, ელ სალვადორ დე მუნდო (ჩვენი მბრძანებელის, იესო ქრისტეს პროვინცია, მსოფლიოს მხსნელის), რომელიც შემდგომში შემოკლდა როგორც ელ სალვადორი.
პრეისტორია
ტომაიატე არის პალეონტოლოგიური ადგილი, რომელიც გაშენებულია ამავე სახელწოდების მქონე მდინარის ორივე ნაპირზე, აპოპას მუნიციპალიტეტში. ამ ტერიტორიაზე წარმოდგენილია სალვადორული ფაუნა, რომელიც პლეისტოცენის პერიოდს მიეკუთვნება.პალეონტოლოგიური ადგილი 2000 წელს შემთხვევით იქნა აღმოჩენილი და მომდევნო წელს სალვადორის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმის მიერ მოწყობილი გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს ხერხემლიანთა ნამარხები. ამ ტერიტორიაზე მათ აღოაჩინეს ხერხემლიანების მინიმუმ 19 სახეობა, რომელთა შორისაა: გიგიანტური კუები, მეგათერიუმები, გლიპტოდონები, ტოქსოდონები, გადაშენებული სახეობის ცხენები. ტომაიატე გამოირჩევა ცენტრალური ამერიკის სხვა მნიშვნელობანი არქეოლოგიური ობიექტებისაგან თავისი მდიდარი აღმოჩენებით. ამავდროულად, იგი ითვლება ხერხემლიანების უმდიდრეს პალეონტოლოგიურ ადგილად ცენტრალურ ამერიკაში და ერთ-ერთ ყველაზე დიდ არქეოლოგიურ ობიექტად ამერიკაში.
კოლუმბამდელი ეპოქა
მინი|271x271პქ|პალეონტოლოგიური აღმოჩენა ტომაიატეში სალვადორში პირველ მცხოვრებლებად ლენკას ხალხი ითვლება. მათი უძველესი დასახლება სწორედ აქ მდებარეობს. ისინი ცენტრალური ამერიკის ტომები იყვნენ, რომლებიც აკონტროლებდნენ გვატემალადან პანამამდე ტერიტორიას, რომელსაც მანაგუარას უწოდებდნენ. მათ სალვადორში ყოფნას ადასტურებს გამოქვაბულის კედლებზე დატანილი პიქტოგრამები, რომლებიც ახ.წ. 600 წლით თარიღდება. ზოგიერთი წყაროს თანახმად ისინი ტერიტორიაზე ძვ. წ. 7000 წელს უნდა დასახლებულიყვნენ. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით ტერიტორია ოლმეკების მიერაც უნდა ყუოფილიყო დაპყრობილი, მაგრამ ეს მონაცემი დაუზუსტებელია. მათი არსებობა დადასტურებული სალვადორში მდებარე ქვის მონუმენტებითა და არტეფაქტებით, რომლებიც დაცულია სალვადორის ეროვნულ მუზეუმში. ტერიტორიაზე მაიას ხალხიც უნდა დასახლებულიყო, მაგრამ იიოპანგოს ამოფრქვევამ მათი მასობრივი გასახლება გამოიწვია.
საუკუნეების შემდეგ ტერიტორიაზე დასახლებული მაიასა და ლენკას ხალხები პოპილებს უნდა გაედევნათ. პიპილები ნაჰუანურად მოსაუბრე ტომები იყვნენ, რომლებიც მეცხრე საუკუნის დასაწყისში მექსიკიდან უნდა გავრცელებულიყვნენ. მათ ტერიტორიას კუსკატანი უწოდეს, რაც ძვირფასეულობას, გაძს ნიშნავს.
ევროპელებთან კონტაქტი (1522)
1521 წლისთვის ყვავილის ეპიდემიის გამო მოსახლეობა მკვეთრად შემცირდა. პირველი ესპანელი, ვინც სალვადორის თანამედროვე ტერიტორიას ესტუმრა ესპანელი ადმირალი, ანდრეს ნინიო იყო, რომელიც ცენრალურ ამერიკაში ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა. მან ფონსეცას ყურეს 1522 წლის 31 მაისს მიაღწია და კუნძულ მეანგუიერას პეტრონილა უწოდა. მან ასევე აღმოაჩინა ჰუქუილისკოს ყურე, სადაც მდინარე ლემპა ჩაედინება. პირველი ხალხი, ვინც ესპანელებს შეხვდენენ ლენკაც ხალხი იყო, რომელიც სალვადორის აღმოსავლეთ ნაწილში ცხოვრობდნენ.
ესპანელების მმართველობა (1525–1821)
კოლონიზაციის პერიოდის დროს სალვადორი გვატემალას სამეფოს შემადგენლობაში იყო. ის 1609 წელს, როგორც ახალი ესპანეთის ადმინისტრაციული განყოფილება ისე შეიქმნა. სალვადორის ტერიტორიას მაიორი სონსონატე მართავდა
1811 წლის მიწურულს, ცენტრალური ამერიკის ქვეყნების შიდა და გარე ფაქტორებმა მათი დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა განაპირობა.
1811 წლის ნოემბერში სალვადორელმა ბერმა, ხოსე მარტიას დელგადომ ჩამოაყალიბა დამოუკიდებლობის მოძრაობა და მოაწყო აჯანყება. ესპანეთმა ეს აჯანყება ჩაახრშო და მონაწილეები დააპატიმრა. 1814 წელს ქვეყანაში კიდევ ერთი აჯანყება მოეწყო, რომელიც კვლავ ჩაახშეს.
დამოუკიდებლობა (1821)
1821 წელს გვატემალაში არსებული არეულობის ფონზე ესპანეთის ხელისუფლებამ ხელი მოაწერა ცენტრალური ამერიკის დამოუკიდებლობის აქტმა რომელმაც გაათავისუფლა გვატემალას საკაპიტნო (მოიცავს გვატემალას, სალვადორს, ჰონდურასს, ნიკარაგუას, კოსტა-რიკა ს და მექსიკისშტატ ჩიაპასის თანამედროვე ტერიტორიებს) ესპანეთის მმართველობისგან და დამოუკიდებლობა მიანიჭა. 1821 წელს სალვადორი შეუერთდაკოსტა-რიკას, გვატემალას, ჰონდურასსა და ნიკარაგუას, რომლებმაც ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკა შექმნეს.
1822 წელს ცენტრალური ამერიკის ფედერაციამ გვატემალაში შეხვედრისას გადაწყვეტილება მიიღო, რომ შეერთებოდა მექსიკის პირველი იმპერიას. სალვადორი ამ გადაწყვეტილების წინააღმდეგ გამოვიდა და მკაცრად მოითხოვა ფედერაციის დამოუკიდებლობა. მექსიკური სამხედრო ძალები სან-სალვადორში გაემგზავრენ და აჯანყება ჩაახშეს. 1823 წლის 19 მარტს არმია უკან მექსიკაში დაბრუნდა. ამ ფაქტიდან მალევე ფედერაციულმა ერთეულებმა გადაწყვეტილება შეცვალეს და დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ დარჩენა ამჯობინეს.
1841 წელს ცენტრალური ამერიკის ფედერაციული რესპუბლიკა დაიშალა. სალვადორმა საკუთარი მთავრობა შეინარჩუნა, 1896 წლამდე სანამ ნიკარაგუასა და ჰოდურასს შეუერთდებოდა და ცენტრალური ამერიკის დიდ რესპუბლიკას არ ჩამოაყალიბებდა. ამ სახელმწიფომ 1898 წლამდე იარსება.
გეოგრაფია
მინი|სალვადორის ფიზიკური რუკა სალვადორის ფართობი 21 041 კვ. კმ-ია (8,124 კვ. მილი) ის კონტინენტური ამერიკის ყველაზე პატარა სახელმწიფოა. ქვეყნის უმაღლესი წერტილი სერრო ელ პიტალია, რომლის სიმაღლეც ზღვის დონიდან 2730 მეტრია (8,957 ფუტი). მთა ჰონდურასთან საზღვარზე მდებარეობს.
სალვადორში 300-ზე მეტი მდინარეა. ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარე რიო ლემპაა, რომელიც ქვეყნის ერთადერთ სანავიგაციო მდინარს წარმოადგენს. ის და მისი შენაკადები ქვეყნის ტერიტორიის თითქმის ნახევარს ფარავს. ქვეყნის სხვა მდინარეები მეტწილად მოკლე მდინარეებს წარმოადგენს.
სალვადორში ვულკანური წარმოშობის რამდენიმე ტბა მდებარეობს. ყველაზე მნიშვნელოვანია იიოპანგოს და კოატეპექი ტბები. სალვადორის უდიდესი ნატურალური ტბა გუიჰაა.
სალვადორის სახმელეთო მეზობლები გვატემალა და ჰონდურასია. ქვეყნის მთლიანი საზღვარი 546 კმ-ია (339 მილი) საიდანაც 203 კმ (126 მილი) გვატემალასთან, ხოლო 343 კმ (213 მილი) ჰონდურასთან საზღვარს წარმოადგენს. ეს არის ცენტრალური ამერიკის ერთადერთი სახელმწიფო, რომელსაც გასასვლელი არ აქვს კარიბის ზღვაზე. წყნარი ოკეანეზე სანაპირო ზოლი 307 კილომეტრია (191 მილი).
ქვეყნის ტერიტორიის 85% მთიანი ნაწილია. დანარჩენ ნაწილებს მეტწილად ოკეანის სანაპირო ზოლის დაბლობები წარმოადგენს.
მთავრობა და პოლიტიკა
მინი|282x282პქ|სალვადორის პრეზიდენტი [[ნაიიბ ბუკელე]] ქვეყნის კონსტიტუცია 1983 წელს არის მიღებული.სალვადორს აქვს დემოკრატიული და წარმომადგენლობითი მთავრობა, რომლის სამი ნაწილისგან შედგება. ესენია:
სამოქალაქო მის შემდეგ ჩაპულტეპეკის სამშვიდობო ხელშეკრულებამ ახალი ეროვნული სამოქალაქო პოლიციის, ადამიანის უფლებათა დაცვის ადვოკატისა და უზენაესი საარჩევნო ტრიბუნალის შექმნა განაპირობა. ასევე ხელშეკრულების ფარგლებში განისაზღვრა არმიის როლი ტერიტორიული მთლიანობის დასაცავად.
სალვადორში მრავალპარტიული სისტემაა. ქვეყნის პრეზიდენტი, ნაიიბ ბუკელე როგორც მთავრობის, ასევე ქვეყნის მეთაურიცაა. აღმასრულებელი უფლებამოსილება ეკისრება პარლამენტს. საკანონმდებლო ძალაუფლება ენიჭება როგორც მთავრობას, ასევე საკანონმდებლო ასამბლეას. ქვეყანას ასევე აქვს დამოუკიდებელი სასამართლო და უზენაესი სასამართლო.
ადმინისტრაციული დაყოფა
სალვადორი იყოფა 14 დეპარტამენტად, რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილია 262 მუნიციპალიტეტად. მინი|მონქაგუას მუნიციპალიტეტი
ეკონომიკა
სალვადორის ეკონომიკისათვის ზოგჯერ ზიანი მოაქვს ისეთ სტიქიურ მოვლენებს, როგორებიცაა ქარიშხლები და მიწისძვრები.
ქალაქ ანტიგუო კუსკატლანს ქვეყნის ქალაქებთან შედარებით ყველაზე დიდი შემოსავალი აქვს. ის წარმოადგენს ქვეყნის საერთაშორისო საინვესტიციო ცენტრს.
სალვადორის მთავარ ექსპორტიორ ქვეყნებს წარმოადგენენ: ამერიკის შეერთებული შტატები (66%); კარიბები (26%); მექსიკა (1%); ესპანეთი (1%); სხვა (6%)
სალვადორის მთავარი იმპორტიორი ქვეყნებია: ამერიკის შეერთებული შტატები (43.4%); გვატემალა (8.2%); მექსიკა (7.8%); ევროპის კავშირი (7%); სხვა (33.6%).
2014 წლის მონაცემებით, სალვადორს 1,394,000 საერთაშორისო ტურისტი ესტუმრა.  მარცხნივ|მინი|სალვადორელი მოდელი ირმა დიმასი
დემოგრაფია
სალვადორის მოსახლეობა 2018 წელს 6,420,746 წელს შეადგენდა, მაშინ როდესაც 1950 წელს ქვეყნის მოსახლეობა 2,200,000 ადამიანი იყო. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობის თითქმის 32,1% 15 წელზე ნაკლები ასაკისაა. 61% შეადგენს 15 წლიდან 65 წლამდე ასაკის მოსახლეობა, ხოლო 65 წელზე დიდი ასაკის მოსახლეობის 6.9%-ია.
ენები
სალვადორში ოფიციალური ენა ესპანურია. ამ ენაზე ქვეყნის თითქმის ყველა მოსახლე საუბრობს. ზოგიერთი მკვიდრი ადამიანი მშობლიურ ენაზე ლაპარაკობს (რომელთა შორისაა, ნავატი და მაია), ასეთი სალვადორელები მოსახლეობის 1%-ზე ნაკლებს შეადგენენ. ქექჩზე გვატემალელი და ბელიზელი მიგრანტები საუბრობენ. ბოლო პერიოდში ქვეყანაში ჰონდურასელი და ნიკარაგუელი მოგრანტების რაოდენობა იზრდება.
რელიგია
სალვადორელების უმეტესობა ქრისტიანია. მოსახლეობის 47% კათოლიკე ქრისტიანია, 33% - კი პროტესტანტი. არარელიგიურები მოსახლეობის 17%-ს წარმოადგენენ. დანარჩენ სამ პროცენტში შედის იეჰოვას მოწმეები, მუსლიმები, ებრაელები, ბუდისტები. პირველი სალვადორელი, რომელიც კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა ოსკარ რომეო იყო. ის წმინდანად პაპმა ფრანცისკემ 2018 წლის 14 ოქტომბერს შერაცხა.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის ქვეყნები კატეგორია:ესპანურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები