cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნოდარ ლომოური
1946 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1952 წლიდან დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. შემდეგ წლებში ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტში, ხელოვნების უმაღლეს სკოლაში. 1965-1971 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორი. 1969-1971 წლებში ამავე უნივერსიტეტის ძველი ისტორიის კათედრის გამგე. 1971-1979 წლებში სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1981 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ბიზანტინოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1992 წლიდან შალვა ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი. ნოდარ ლომოური 2000 წელს თბილისის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს. აქვს გამოკვლევები უძველეს უცხოურ წყაროებში თბილისის მოხსენიების შესახებ. წლების განმავლობაში იყო სხვადასხვა არქეოლოგიური ექსპედიციის მონაწილე და ერთადერთი ხელმძღვანელი. 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, 18 მონოგრაფიის ავტორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა: ”პტოლემაიოსის ცნობები საქართველოს შესახებ”. დაიცვა 1952 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა: ”საქართველოსა და რომის ურთიერთობა”. დაიცვა 1969 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2000) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ანთიმოზ ივერიელის თასი
right|მინი|ანთიმოზ ივერიელის თასი ანთიმოზ ივერიელის თასი — მორაგბეთა თასი, რომელიც 2002 წლიდან თამაშდება საქართველოსა და რუმინეთის ეროვნულ ნაკრებებს შორის. მას სახელი ეწოდა რუმინეთში მოღვაწე წარმოშობით ქართველი ანთიმოზ ივერიელის პატივსაცემად.
თასის შექმნის იდეა გაზეთ რეზონანსში დაიბადა. ის უნდა ყოფილიყო ინგლის – შოტლანდიას შორის კალკუტის თასის და ახალი ზელანდია – ავსტრალიას შორის გასათამაშებელი ბლედისლოუს თასის ანალოგი. რაც შეეხება თასის სახელს, ანთიმოზ ივერიელის გარდა, განიხილებოდა ნიკიფორე ირბახის და ბესიკ გაბაშვილის ვარიანტებიც, თუმცა, საბოლოოდ პირველი შეირჩა.
ბრინჯაოს თასი ქართველმა სკულპტორმა ირაკლი ჯაფარიძემ დაამზადა.
თასი თამაშდება ყველა საერთაშორისო მატჩში საქარველოს და რუმინეთის ნაკრებს შორის, გარდა მსოფლიო თასის მატჩებისა.
თასს დღესდღეობით საქართველოს ნაკრები ფლობს, რომელმაც 2023 წლის 12 აგვისტოს რუმინეთის ეროვნულ ნაკრებთან შეხვედრაში ანგარიშით 56 - 6 გაიმარჯვა. საერთო ჯამში კი ანგარიში არის 17–6 საქართველოს სასარგებლოდ.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ტურნირები რაგბიში
მონიკ ოჰსან ბელეპო
მონიკ ოჰსან ბელეპო (Monique Ohsan Bellepeau; დ. 1942) —  მავრიკის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი 2010-2012 წწ. და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2012 წლის 31 მარტიდან 21 ივლისამდე. მავრიკის ისტორიაში პირველი ქალი პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში და 2010 წლის 12 ნოემბერს, ვიცე-პრეზიდენტ ანგიდი ჩეტიარის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. 2012 წლის 31 მარტს პრეზიდენტ ანერუდ ჯაგნოტის გადადგომის შემდეგ გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.
გათხოვილი იყო ივ ჯოზეფ ბელეპოზე, რომელიც გარდაიცვალა მეუღლის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავებიდან 3 დღეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მავრიკის პრეზიდენტები კატეგორია:მავრიკის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:მავრიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
აკაკი ბაქრაძე
აკაკი ვიქტორის ძე ბაქრაძე (დ. 29 მარტი, 1928, თბილისი ― გ. 5 დეკემბერი, 1999, იქვე) — ქართველი კრიტიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე, პუბლიცისტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
აკაკი ბაქრაძე დაიბადა 1928 წლის 29 მარტს ქალაქ თბილისში. 1948 წელს დაამთავრა ოზურგეთის I საშუალო სკოლა. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.
1955–1960 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია ქართული ფილმის სასცენარო განყოფილების რედაქტორად და მთავარ რედაქტორად, ხოლო 1964–1968 წლებში სასცენო-სარედაქციო განყოფილების მთავარ რედაქტორად. 1973–1980 წლებში იყო რუსთაველის თეატრის დირექტორი, კინემატოგრაფიის სახელმწიფო კომიტეტის მთავარი რედაქტორი (1968–1988), მარჯანიშვილის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი (1988–1989), იყო სსრკ სახალხო დეპუტატი, სსრკ უზენაესი საბჭოს ეროვნებათა საბჭოს წევრი (1989–1991). 1989–1991 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის მიერ შექმნილი „რუსთაველის საზოგადოების“ პრეზიდენტი. ის ამ თანამდებობაზე აირჩიეს პარტიის მორჩილი ირაკლი აბაშიძის ნაცვლად. ბაქრაძე ეროვნული მოძრაობის დროს ხალხს მოუწოდებდა დამოუკიდებლობისკენ, პლურალიზმისკენ, კერძო საკუთრების დამკვიდრებისა და პოლიტიკური პარტიების ჩამოყალიბებისკენ.
1991–1996 კითხულობდა ლექციებს ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1992 წელს იყო საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრი. 1995 წელს აირჩიეს გელათის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. იმავე წელს მონაწილეობდა საპრეზიდენტო არჩევნებში, სადაც მიიღო ხმათა 1,48 %. გარდაიცვალა 1999 წლის 5 დეკემბერს თბილისში. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
პუბლიცისტიკა
აკაკი ბაქრაძე განიხილავდა XX საუკუნის ქართული მწერლობის აქტუალურ პრობლემებს, ახალგაზრდა მწერალთა შემოქმედებას; იკვლევდა ვაჟა-ფშაველას, კონსტანტინე გამსახურდიასა და დემნა შენგელაიას თხზულებათა მითოლოგიურ ძირებს („მითოლოგიური ენგადი“, (1969); „ფიქრი და განსჯა“, (1972). ასევე სწავლობდა ქართველი მწერელებისა და საზოგადო მოღვაწეების ბიოგრაფიებს: „წიწამური (ილია ჭავჭავაძე)“ (1984 წ.), სადაც ახალი კუთხით გააანალიზა მწერლის მსოფლმხედველობისა და აღსასრულის პრობლემები; „ტკბილი ოცნება და მწარე სინამდვილე (აკაკი წერეთელი)“, „ნიკო ნიკოლაძე“, „კარდუ ანუ გრიგოლ რობაქიძის ცხოვრება და ღვაწლი“.
აკაკი ბაქრაძის წიგნებია: „კრიტიკული წერილები“ (1966), „სჯანი“ (1972), „ფიქრი და განსჯა“ (1972), „კრიტიკული გულანი“ (1977), „მარად და ყველგან საქართველოვ მე ვარ შენთანა“ (1978), „პილპილმოყრილი მადლი“ (1989), „კინო. თეატრი“ (1989), „რწმენა“ (1990) „მწერლობის მოთვინიერება“ (1990), „ილია და აკაკი“ (1993), „დაწუნებილი გზა“ (1995). მისი სიკვდილის შემდეგ გამოიცა „აფხაზეთისთვის“ (2002) და „თხზულებანი“ 8 ტომად.
ბაქრაძე კითხულობდა ლექციების კურსსა და საჯარო ლექციებს ლიტერატურაზე, ისტორიაზე, ეროვნულ და საზოგადოებრივ საკითხებზე. იყო საბჭოთა რეჟიმის დიდი კრიტიკოსი, 1980-იან წლებში მისმა წიგნებმა, სტატიებმა და საჯარო ლექციებმა დიდი როლი შეასრულა ეროვნულ-გამათავისუფლებელ მოძრაობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ა
ბარკალაია
საკუთარი სახელი ბარკალაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
ზემო ალაზნის სარწყავი სისტემა
ზემო ალაზნის სარწყავი სისტემა — საინჟინრო ჰიდროტექნიკური ნაგებობა აღმოსავლეთ საქართველოში. სარწყავი სისტემის ერთი მთავარი სათავე-ნაგებობა აშენებულია მდინარე ალაზანზე სოფ. დუისთან, მეორე — მდინარე ილტოზე (ახმეტის მუნიციპალიტეტი). მთავარი არხი გადის ალაზნის ვაკეზე, გრძელდება ივრის ზეგანზე და ელდართან უერთდება მდინარე იორს. მისი საერთო სიგრძე თითქმის 214 კმ-ია, წყალგამტარობა 24 მ³/წმ. სარწყავი სისტემის მთლიანი სიგრძე შეადგენს 2420 კმ-ს და რწყავს 108,4 ათ. ჰა მიწას. ზემო ალაზნის სარწყავი სისტემის მშენებლობა დაიწყო 1965 წელს. მთავარი არხის მშენებლობის პირველი რიგი (სიგრძე 78 კმ) გადის პანკისის ქედის აღმოსავლეთი კალთის ძირზე და შემდეგ მიუყვება გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთისწინეთს მდინარე ფაფრისხევამდე. ეს მონაკვეთი ალაზნის ვაკის მარჯვენა მხარეზე. რწყავს ახმეტის, თელავისა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტების 41,1 ათ. ჰა მიწას. მეორე რიგის მშენებლობა დაიწყო მდინარე ფაფრისხევიდან. აქედან არხი 15,3 კმ საერთო სიგრძის 3 გვირაბით კვეთს გომბორის ქედს, გადის გარეკახეთში სოფ. არაშენდასთან და აღწევს ოლეს წყალსაცავს. წყალსაცავიდან გამოსული არხი რწყავს ოლე-ნაომარის, ტარიბანის, ნატბეურის ვაკე-ტაფობებს და ელდარის დაბლობს. ივრის ზეგანზე მთავარი არხის საერთო სიგრძე შეადგენს 135,8 კმ-ს და რწყავს 67,3 ათ. ჰა მიწის ფართობს.
კანოსაში წასვლა
მარჯვნივ|thumb|300 px|ჰაინრიხ IV და პაპი გრიგოლ VII კანოსაში კანოსაში წასვლა — 1077 წლით დათარიღებული ეპიზოდი შუა საუკუნეების ევროპის ისტორიიდან, დაკავშირებული რომის პაპის გრიგოლ VII–ის და გერმანიის საღვთო რომის იმპერატორის ჰაინრიხ IV-ის ბრძოლასთან.
ისტორია
1073 წელს გრიგოლ ჰილდებრანდმა რომის პაპად არჩევის შემდეგ ახალი წესრიგის დამყარება და ცხოვრებაში გატარება დაიწყო, რომელიც ჩამოყალიბდა მის მიერ შედგენილ პაპების დიქტატში – Dictatus Papae, სადაც აღნიშნული იყო, რომ ყველა მეფე პაპს უნდა დამორჩილებოდა. გრიგოლ VII-მ ისარგებლა ჰაინრიხის მცირეწლოვანებითა და საქსონიის აჯანყებით (1073–1075), აღასრულა ცელიბატის დაკანონება მთელი სასულიერო წოდებისათვის – ეპისკოპოსების ჩათვლით, 1075 წელს კი მან საერო ინვესტიტურის გაუქმების შესახებ დადგენილება გამოიტანა და გერმანიის იმპერატორი საბოლოოდ გადაიმტერა.
გრიგოლ VII-მ საპასუხოდ მოიწვია ლატერანის კრება და ჰაინრიხ IV ეკლესიიდან განკვეთილად გამოაცხადა, თუმცა, ყველაზე დიდი დარტყმა გერმანიის იმპერატორისთვის ის იყო, რომ პაპმა ჰაინრიხი გერმანიის იმპერატორის ფიცისაგან გაათავისუფლა, რაც საქსონიის აჯანყების შემდეგ დაშოშმინებული ძლიერი ოპოზიციის ახალ გამოსვლას ნიშნავდა. ამასთან ერთად, თუ იმპერატორი განკვეთას ერთი წლის და ერთი დღის განმავლობაში არ მოიხსნიდა, ოპოზიციას ახალი მეფის არჩევა შეეძლო.
მარჯვნივ|thumb|200 px|ჰაინრიხ IV კანოსას ციხესიმაგრესთან ჰაინრიხ IV დათმობაზე წავიდა და გადაწყვიტა პაპისთვის პატიება ეთხოვა. ის მცირე ამალასთან ერთად იტალიაში ჩავიდა. პაპი ჩაიკეტა ციხესიმაგრე კანოსაში. 1077 წლის იანვარში, სამი დღის განმავლობაში, ფეხშიშველი, მშიერ–მწყურვალი და მომნანიე ბერის სამოსში გამოწყობილი გერმანიის ამაყი იმპერატორი პაპის აუდიენციას ელოდებოდა. ბოლოს, პაპმა ჰაინრიხი მიიღო, ამ უკანასკნელმა მოინანია, თუმცა, ეს მხოლოდ დიპლომატიური ნაბიჯი იყო, რამაც მას ამოსუნთქვის საშუალება მისცა გერმანელი მთავრების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
იჩინსკაია-სოპკა
იჩინსკაია-სოპკა ან ხოაშენი (Ичинская сопка) — უმაღლესი სტრატოვულკანი კამჩატკის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, შუა ქედზე, რუსეთში. სიმაღლე 3621 მეტრი. რთული აღნაგობისაა. აგებულია ანდეზიტური და დაციტური ლავებით. მწვერვალის 3 გუმბათი მარადი თოვლითა და მყინვარებით არის დაფარული. დაახლოებით 3000 მ სიმაღლეზე ფუმაროლები და სოლფატარებია; არის ბევრი გვერდითი და წიდის კონუსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
ზემო აჭარა
ზემო აჭარა — მხარე დასავლეთ საქართველოში, აჭარაში. მდინარე აჭარისწყლის ხეობის ზემო წელი. ზემო აჭარა „ზეგანის“ სახელითაც არის ცნობილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარა კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ბილის ტბა
ბილის ტბა ან ბიანის ტბა (Bielersee, Lac de Bienne) — ტბა დასავლეთ შვეიცარიაში. მორატთან და ნევშატელის ტბასთან ერთად არის ერთ-ერთი უდიდესი ტბა იურის მთებში, შვეიცარიის ტერიტორიაზე. მდებარეობს გერმანულ და ფრანგულ ენებზე მოსაუბრე არეალების საზღვარზე.
ტბის სიგრძეა 15 კილომეტრი, სიგანე — 4,1 კმ. ტბის ზედაპირის ფართობია 39,3კმ², მაქსიმალური სიღრმე — 74 მ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 429 მეტრზე.
ტბას ერთვის მდინარე აარე, ცილი/ტეილე, რომელიც გამოედინება ნევშატელის ტბიდან, ტვანბახი და სუზე.
ტბის სანაპიროსთან მდებარე უდიდესი დასახლებებია ბილინგუალი ქალაქი ბილი/ბეინი და მისი დობილი ქალაქი ნიდაუ. ორივე ქალაქი მდებარეობს ჩრდილოეთ სანაპიროს მხარეს. კუნძული სანქტ-პეტერსინსელი იზიდავს ტურისტებს. კუნძული მდებარეობს ერლახის მახლობლად. ჟან-ჟაკ რუსოს აქვს რამდენიმე თვე გატარებული ამ კუნძულზე.
ბიზნესის ერთ-ერთი მთავარი დარგი აქ არის საათების წარმოება და მიკროტექნიკის ინდუსტრია. აქ აქვთ მსოფლიოს ცნობილ საათის მწარმოებელ ბრენდებს სათავო ოფისები, მათ შორის არიან Swatch Group და Rolex.
ტბასთან მდებარე ქალაქები და სოფლები
ტბაზე გადის საზღვარი გერმანულად და ფრანგულად მოსაუბრე რეგიონებს შორის. უმეტეს შემთხვევაში ადგილებს აქვთ სახელები ორივე ენაზე, თუმცა მათი ყველა ვერსია არ არის ხმარებაში.
მარიამ ბაუერი
მარიამ ბენიამინის ასული ბაუერი (დ. 29 მაისი [ ძვ. სტ. 16 მაისი], 1909, თბილისი ― გ. 6 სექტემბერი, 1995, მოსკოვი, დაკრალულია თბილისში) — ბალეტის მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1955).
1923 წელს თბილისში დაამთავრა მ. პერინის ქორეოგრაფიული სტუდია. იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში. 1929-1930 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის საბალეტო ტექნიკუმში. 1930-1960 წლებში კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. 1936-1942 წლებში მუშაობდა პედაგოგად თბილისის ქორეოგრაფიულ სტუდიაში. 1960 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის ბალეტმაისტერ-რეპეტიტორია. ბაუერს ახასიათბდა ექსპრესია, ცეცხლოვანი გრნობა, მდიდარი ტექნიკა და მიმიკა. შეასრულა პარტიები: გულნარა (პუნის „კორსარი“), ზარემა (ასაფიევის „ბახჩისარაის შადრევანი“), თოჯინა (დელიბის „კოპელია“), ოდეტა (ჩაიკოვსკის „გედების ტბა“), ტაო-ხოა (გლიერის „წითელი ყაყაჩო“) და სხვა. ბაუერის ნიჭის თავისებურებანი განსაკუთრებით მკაფიოდ გამოვლინდა სახასიათო პარტიებში: ქუჩის მოცეკვავე (მინკუსის „დონ კიხოტი“), ესპანური ცეკვა (ჩაიკოვსკის „გედების ტბა“), ინდური ცეკვა (თორაძის „გორდა“, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:ქართველი ბალერინები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სედანის ბრძოლა (1870)
სედანის ბრძოლა — ბრძოლა საფრანგეთის შალონის არმიასა და გერმანიის არმიებს შორის სედანის რაიონში. მიმდინარეობდა 1870 წლის 1-2 სექტემბერს საფრანგეთ-პრუსიის ომის (1870-1871 წწ.) დროს. 1870 წლის 1 სექტემბერს გერმანიის მესამე და მეოთხე არმიებმა ალყა შემოარტყეს საფრანგეთის შალონის არმიას. ერთდღიანი გააფთრებული ბრძოლის შემდეგ ფრანგებმა იარაღი დაყარეს. ტყვედ ჩავარდა ნაპოლეონ III, რომელმაც ხელი მოაწერა კაპიტულაციას. შალონის არმიის დამარცხებამ დააჩქარა ომის დასასრული საფრანგეთის მეორე იმპერიის კრახი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:პრუსიის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
გეოლოგიური ერა
გეოლოგიური ერა — დედამიწისა და მისი ორგანული სამყაროს ბუნებრივი განვითარების ყველაზე ხანგრძლივი ეტაპი. ერა წარმოადგენს გეოქრონოლოგიური სკალის ყველაზე დიდ ერთეულს, ერა დაყოფილია პერიოდებად. დროის ამ მონაკვეთში წარმოქმნილი ქანები ერთიანდება ჯგუფში. სულ გამოყოფილია 5 ერა: არქეული, პროტეროზოური, პალეოზოური, მეზოზოური და კაინოზოური. ერების აბსოლუტური ხანგრძლივობა სხვადასხვაა. ყველაზე დიდია არქეული და პროტეროზოური ერები რომელთა საერთო ხანგრძლივობა 1,5 მლრდ. წელს აღემატება. სამი უკანასკნელი ერის ხანგრძლივობა შესაბამისად 325; 208; 67 მლნ. წელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
სექცია (გეოლოგია)
სექცია — ზოგადი სტრატიგრაფიული სკალის ერთეული. სექციის შესაბამისი ქანები წარმოიქმნება გეოლოგიური ეპოქის განმავლობაში. სექცია გამოიყოფა მისთვის დამახასიათებელი განამარხებული ფაუნისა და ფლორის საფუძველზე. იყოფა გეოლოგიურ სართულებად. რამდენიმე სექცია ქმნის გეოლოგიურ სისტემას.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
სასიმინდე
სასიმინდე — ტაროიანი სიმინდის შესანახი ნაგებობა, სადაც არის დაყრილი ტაროების განიავებისა და გაშრობის საშუალება. სასურველია სასიმინდე ფარდულებსა და საწყობებში იყოს აქტიური ვენტილაცია, რაც უზრუნველყოფს სიმინდის უდანაკარგოდ შენახვას. საწყობებისაგან განსხვავებით, ფარდულების გარე კედლები შედგება სვეტებზე მეჩხერად აკრული ძელაკებისაგან. სიმინდის მექანიზებული ჩატვირთვა ხდება დახრილი გადამზიდების საშუალებით. საწყობები, ხორბლის საწყობების მსგავსად, აღჭურვილია გადასატანი ან სტაციონარული ცხაურებით, სადაც სავენტილაციო დანადგარების საშუალებით ხდება ჰაერის ინტენსიური მიწოდება. ცხაურები მოწყობილია შენობის იატაკის დონეზე (სტაციონარული სქემა) ან იატაკის ზემოთ 15-20 სმ-ზე (გადასატანი სისტემა).
სასიმინდეს იმერეთში, გურიასა და აჭარაში ნალიასაც უწოდებენ. იგი წნული, ფიცრული ან ძელური ნაგებობა ისლის, ჩალის, ლამფის, ყავრის, კრამიტის ორფერდა ან სამფერდა სახურავით, აქვს საყუნწურებში ჩასმული პატარა კარი. ფასადის მხარეს ხშირად ვიწროსვეტებიან აივანსაც უკეთებენ. სასიმინდე შეიძლება იყოს ერთ, ორ ან სამთვალიანი. სამთვალიან სასიმინდეში შუა თვალს სიმინდის საფშვნელად, გვერდითებს კი სახმობად იყენებენ. ორთვალიანი სასიმინდეც სახმობი და საფშვნელი კამერებისაგან შედგება. ერთთვალიანში სიმინდს ინახავენ და ახმობენ. სასიმინდე ჩვეულებრივ ბოძებზე იმართბა, რაც ჰაერის მოძრაობას უწრობს ხელს, ამავე მიზნით მის კედლებზე ჭრიან გამჭოლ სამკუთხრა, სწორკუთხა ან აჟურულ ორნამენტულ ღიობებს, რომელთაც „საჰაეროებს“ თუ „სასულე თვლებს“ (იმერეთი) უწოდებენ. სასიმინდის ბოძების თავზე გულჩაზნექილი ქვის „ქუდების“ დადება იციან, რომ სასიმინდეში თგვი არ აცოცდეს. სასიმინდის ქვედა ნაწილს იყენებენ სხვადასხვა სამეურნეო საქმიანობისათვის, აქ ფშვნიან სიმინდს და პარკოსნებს, დგამენ საცეხველს და ა. შ.
აღმოსავლეთ საქართველოში ძირითადად გავრცელებული იყო ერთთვალიანი მოწნული სასიმინდე, რომელსაც ძარი, ზარი ან ჯინგოდორი ეწოდებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო შენობები კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურა
კარლ კარსტენსი
კარლ კარსტენსი (გერმ. Karl Carstens) (დ. 14 დეკემბერი, 1914, ბრემენი — გ. 30 მაისი, 1992, მეკენჰაიმი, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალია) — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე. გერმანიის რიგით მეხუთე ბუნდესპრეზიდენტი 1979–1984 წლებში. 1976-1979 წლებში იყო ბუნდესტაგის პრეზიდენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესტონეთში
2010 წლის მონაცემებით ესტონეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 2 ძეგლია.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 936 (2011 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,2 % ესტონეთის ძეგლებია. ორივე ობიექტი კულტურული ძეგლია.
ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგური
მინიატიურა|ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგური ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგური (ზაჰესი) — პირველი მძლავრი ჰიდროელექტროსადგური საქართველოში, აგებულია მდინარე მტკვარზე ქ. თბილისის მიმდებარედ, მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, მტკვრისა და არაგვის შესართავის მახლობლად.
ჰესის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა ზაჰესკომი (თავმჯდომარე შალვა ელიავა, მოადგილეები ვ. სუხიშვილი და ნ. იორამიშვილი). ესკიზური პროექტი (ავტორი ინჟ. ო. მელიქ-ფაშაევი) დეტალურად დაამუშავა სპეციალურმა კომისიამ მ. ანდრეევი, დამანტოვიში, ლ. დიასამიძე, ვ. ვასილიევი, ნ. ზვორიკინი, ა. კიკნაძე — ხელმძღვ., ლ. კონიუშევსკი, ბ. კოსტინი, ო. მელიქ-ფაშაევი — მშენებლობის უფროსის მოადგილე, ს. ფირალიშვილი, ბ. ჭიჭინაძე — მშენებლობის უფროსი). ნაგებობათა არქიტექტურული ნაწილის ავტორები არიან ანატოლი კალგინი, კ. ლეონტიევი, მ. მაჭავარიანი.
ისტორია
თბილისის გაზრდილი კომუნალური და სამრეწველო მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად მსხვილი ელექტროსადგურის მშენებლობის საკითხი ჯერ კიდევ რევოლუციამდე იყო მსჯელობის საგანი. არსებობდა ჰესის მშენებლოობის რამდენიმე პროექტი-წინადადება, რომლებიც ითვალისწინებდა ჰესის აგებას: უშუალოდ ქალაქში ე. წ. მადათოვის კუნძულის მიდამოებში (1904-1905 წლებში ბელგიელი ინჟინერი მეტცემი); მდინარე არაგვზე სოფელ წიწამურთან (1907 წ., ინჟინრები ა. ანდრეევი, ნ. ზვორიკინი); მდინარე ხრამზე სოფ. არუხლოსთან (1920 წ. ინჟინრები ავალიშინი, კოჟევნიკოვი, ზვორიკინი, საქართველოს ქალაქების კავშირის ინიციატივით) და სხვა. პროექტის განხორციელება ნაგულისხმევი იყო უცხოელი კონცენსიონერების დახმარებით. 1920 წლის ნოემბრიდან საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიწათმოქმედების სამინისტრო ამზადებდა ხელშეკრულების პროექტს წიწამურიდან ზემო ავჭალამდე მტკვრისა და არაგვის ენერგიის გამოყენების უფლების შვედეთის ფირმებისათვის გადაცემის თაობაზე.
მიუხედავად საბჭოთა ხელისუფლების რთული შინაპოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობისა დაიწყო მუშაობა დიდი ჰესის მშენებლობისათვის.
1922 წლის I ნახევარში იყო კიდევ ერთი წინადადება თვით თბილისში 10 000 ც. ძ-ის ცენტრალური თბოსადგურის აგებისა (ინჟინერი ი. ვაწაძე) სპეციალური საექსპორტო კომისიების დასკვნებით უპირატესობა მიეცა ჰესის მშენებლობას ზემოთ უკვე ნახსენებ სქემებში — ზემო ავჭალისა მდინარე მტკვარზე.
ზაჰესის მშენებლობას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა საქართველოს ეკონომიკური აღდგენისა და განვითარებისათვის. 1922 წლის 23 მაისს მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების თბილისის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება ზემო ავჭალასთან 12 ათ. ც. ძ. სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის შესახებ და რსფსრ შრომისა და თავდაცვის საბჭოს (შთს) მიმართა თხოვნით დახმარებისათვის.
ზაჰესკომმა და მშენებლობის უშუალო ხელმძღვანელებმა დიდი ორგანიზაციული და პრაქტიკული მუშაობა ჩაატარეს, ზაჰესის მოკლე დროში და მაღალ ტექნიკურ დონეზე აშენებისათვის.
ვ. ი. ლენინის ინიციატივით 1923 წლის 16 იანვარს შთს-მ მიიღო დადგენილება, რომლის საფუძველზე 1923 წლის I კვარტალში, თბილისის საბჭომ, ზაჰესის მშენებლობისათვის საკავშირიო სახსრებიდან მიიღო ოქროს 750 ათ. მანეთი. შემდგომ წლებშიც სსრკ-ის მთავრობა სისტემატურად ეხმარებოდა მშენებლობას ფინანსურად. 1922 წლის 10 სექტემბერს ზაჰესის მშენებლობაზე მოეწყო თბილისის მუშების შაბათობა, რომელზეც მონაწილეობდა 4 ათასი კაცი.
შერჩეულ ადგილზე წყლის რესურსების შემოწმების შემდეგ საბჭოთა და უცხოელი სპეციალისტების რჩევისა და ადგილობრივი სპეციალური საექსპერტო კომისიის დასკვნის საფუძველზე ზაჰესის პირველი რიგის აგრეგატების სიმძლავრე განისაზღვრა 18 ათ. ც. ძ-ის ოდენობით (ნაცვლად გათვალისწინებული 10 ათ. ც. ძ-ისა). ჰიდროტექნიკური ნაგებობის აგებისას მხედველობაში უნდა მივიროთ საბოლოო საპროექტო სიმძლავრე (36 ათ. ც.ძ.).
ზაჰესკომის გადაწყვეტილებით ელექტრომექანიკური მოწყობილობები დაუკვეთეს საბჭოთა რუსეთის ქარხნებს, რომლებიც არდგენიტი პერიოდის მძიმე წლებში საჭიროებდნენ დახმარებასა და მხარდაჭერას. გამონაკლისი იქნა დაშვებული ტურბინების დამზადების საკითხში — საჭირო ოთხი ტურბინიდან ერთი (1500 ც. ძ.) უნდა დამზადებულიყო ლენინგრადის ლითონის ქარხანაში ფრიცნოიმაიერის ქარხნის ნახაზების მიხედვით, ხოლო დანარჩენი სამი — ფრიცნოიმაიერის ქარხანაში (გერმანია).
ჰესის პირველი რიგი 1927 წლის 9 აპრილს გადაეცა საექსპლუატაციოდ. სრული სიმძლავრით ზაჰესი 1938 წელს ამუშავდა — დაემატა კიდევ ოთხი ტურბინა. ზაჰესის დადგმული სიმძლავრეა 36,8 ათ. კვტ. ელექტროენერგიის საშუალო წლიური გამომიშავება 20,3 მლნ. კვტ. სთ-ს შეადგენს. ჰიდროკვანძში შედის სათავის ბეტონის კაშხალი (სიმაღლე 34 მ), წყალმიმღები, სადერივაციო არხი (სიგრძე 3 კმ), სადაწნეო აუზი და ჰესის შენობა. კაშხალი ქმნის სადღეღამისო რეგულირების წყალსაცავს. სადგურმა უდიდესი როლი შეასრულა დიდი სამამულო ომის პერიოდში მრეწველობისა და ტრანსპორტის ელექტროენერგიით მომარაგების საქმეში. 1952 წელს ზაჰესი მთლიანად ავტომატიზებული და ტელემექანიზებული გახდა, ამით მისი სიმძლავრე საპროექტოსთან შედარებით კიდევ 15%-ით გაიზარდა.
2007 წლის 20 ივლისს ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგური (ზაჰესი) ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში გამართულ აუქციონზე 41 მილიონ აშშ დოლარად გაიყიდა. „ზაჰესი“ კომპანია „ბონასერა ტრეიდ ლიმიტედის“ მფლობელობაში გადავიდა.
ელექტროსადგურის აღწერა
'''ვ.ი. ლენინის ძეგლი''' — 1927 წელს ჰესის ტერიტორიაზე დაიდგა ვ. ი. ლენინის პირველი ძეგლი სსრკ-ში (მოქანდაკე ივანე შადრი, არქიტექტორი ს. ჩერნიშოვი). ბრინჯაოს სკულპტურის სიმაღლე 7 მ, ღია რუხი ფერის გრანიტით მოპირკეთებული პოსტამენტისა 15 მ.
ბესარიონ ჭიჭინაძის ძეგლი — გაიხსნა 1975 წლის 8 ივლისს (მოქანდაკე 1. რატიანი, არქიტექტორი გ. ქავთარაძე). დგას საგენერატორო სადგურის ტერიტორიაზე, მთავარი ხეივნის ღერძზე, მდინარე მტკვრის კლდოვან ნაპირთან. ბუნებრივი თეთრი ქვით მოპირკეთებულ მარალ (6 მ) კედელზე გამოსახულია ინჟინერ ბესარიონ ჭიჭინაძის ჰორელიეფური პორტრეტი (ბრინჯაო 1,1 მ).
ჯილდოები
1947 წელს დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით.
საყურე
საყურე (Rhynchocorys elaphas) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო 10-60 სმ სიმაღლისაა, მარტივი ან დატოტვილი, შებუსული ან შიშველი. ფოთლები მჯდომარეა ან მოკლეყუნწიანი, მოპირისპირედ განლაგებული, მოგრძო ან მოგრძოკვერცხისებური ფორმის. ყვავილები მარტოულია, იღლიური, ყვითელი, ხორთუმი სწორია ან აღმავალი. იზრდება ტყისა და სუბალპური სარტყლების ბუჩქნარებში, ტენიან მდელოებზე. საქართველოში გავრცელებულია თითქმის ყველგან. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:კელაპტარასებრნი
სართული (გეოლოგია)
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური წელთაღრიცხვა
კაკლიანი (ყიზილქილისის თემი)
კაკლიანი (ყოფილი კაკლიანი აზერბაიჯანული ) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (ყიზილქილისის თემი), მდებარეობს დმანისის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 640 კაცი.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „კაკლიანი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Каклiани“ სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ედვარდ მეიბრიჯი
ედვარდ მეიბრიჯი (Eadweard Muybridge; დ. 9 აპრილი, 1830 — გ. 8 მაისი, 1904) — ინგლისელ-ამერიკელი ფოტოგრაფი. მან პირველად ფოტოგრაფიის ისტორიაში დაიწყო რამდენიმე კამერის ერთდროულად გამოყენება. მან გამოიგონა „Zoopraxiscope“. ედვარდ მეიბრიჯი იკვლევდა არსებათა მოძრაობებს (მათ შორის ადამიანისას), განსაკუთრებით კი ცხოველთა მოძრაობებს. დაიბადა 1830 წლის 9 აპრილს და გარდაიცვალა 1904 წლის 8 მაისს. მან დიდი წვლილი შეიტანა კინემატოგრაფიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი ფოტოგრაფები კატეგორია:ინგლისელი ფოტოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1830 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
არტურ ბერნანდესი
არტურ და სილვა ბერნანდესი (დ. 8 აგვისტო, 1875, მინას-ჟერაისი — გ. 23 მარტი, 1955, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის პრეზიდენტი 1922–1926 წლებში. 1922 წელს იგი აირჩიეს ბრაზილიის მეთორმეტე პრეზიდენტად და თანამდებობა ეკავა 1926 წლამდე, თავისი საპრეზიდენტო ვადის ამოწურვამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
აკაკი ბაქრაძე (გინეკოლოგი)
ბიოგრაფია
1920 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1921 წლიდან მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა კლინიკისა და საავადმყოფოს გინეკოლოგიურ განყოფილებებში. 1957–1973 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის პროფესორი. დაამუშავა ენდოკრინული ჯირკვლის ყვითელი სხეულის სტიმულაციის მეთოდიკა. შემოიღო საშვილოსნოს ყელის გახსნის ახალი მეთოდი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ა
ქორღალჟინის ნაკრძალი
ქორღალჟინის ნაკრძალი  — ნაკრძალი ყაზახეთში, 2008 წლიდან შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სარიარკა — ჩრდილოეთ ყაზახეთის სტეპი და ტბის შემადგენლობაში ნაურზუმის ნაკრძალთან ერთად.
მდებარეობს ქალაქ ასტანიდან სამხრეთ-დასავლეთით 130 კმ-ის დაშორებით. ქორგალჟინის ნაკრძალი ჩამოყალიბდა 1968 წელს, უნიკალური ჭარბტენიანი ტერიტორიების დაცვის მიზნით. 1976 წელს თენგიზ-ქორგალჟინის ჭარბტენიანი ტერიტორიები შეიტანეს რამსარის სიაში. . 2012 წელს ნაკრძალს შეიტანეს იუნესკოს პროგრამის ადამიანი და ბიოსფერო, სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში კატეგორია:ყაზახეთის ნაკრძალები
კურტუაზია
კურტუაზია — ლიტერატურული მიმდინარეობა და ქცევის კოდექსი შუა საუკუნეების ევროპაში.
წარმოშობა
კურტუაზიული ლიტერატურის მთავარი თემა კურტუაზიული სიყვარული ანუ ე.წ. "წრფელი სიყვარული" (Fin'amor) იყო. იგი დოქტრინის სახით ჩამოყალიბდა დღევანდელი სამხრეთ საფრანგეთის ტერიტორიაზე, კერძოდ პროვანსში. მისი გამავრცელებლები იყვნენ ტრუბადურები. კურტუაზიული პოემები სამხრეთულ ენაზე იქმნებოდა და გამიზნული იყო სასიმღეროდ. XIII საუკუნემდე პროვანსელმა პოეტებმა ეს ჟანრი საკმაოდ წარმატებით განავითარეს და დახვეწეს, მაგრამ ამ დროიდან იწყება კურტუაზიის უკუსვლა, რაც გამოწვეულია იმ საზოგადოების კრიზისით, რომელსაც იგი მიემართებოდა. სამხრეთში ცივილიზაციისა და კულტურის მთავარი დამცველი კატართა სექტა იყო, რომელსაც დიდი ფინანსური შესაძლებლობები გააჩნდა. XIII საუკუნეში იწყება ჯვაროსნების მიერ კატართა სექტის დარბევა, რამაც გამოიწვია პროვანსული ცივილიზაციის შესუსტება. ამიტომ კურტუაზიულმა პოეზიამ ჩრდილოეთით - ტრუვერთა ხელოვნებაში გადაინაცვლა. აქ მას ელეონორ აკვიტანიელი და მისი შვილები მფარველობდნენ.
კურტუაზიული სიყვარული
პუბლიკა მოხიბლული რჩებოდა ამ ახალი გმირებით, რომლებიც არ კმაყოფილდებოდნენ ღმერთისა და სენიორისადმი ერთგულებით, საბრძოლო თვისებების გამოვლენით და ამავდროულად იყვნენ ელეგანტურები, კეთილშობილები, ეტრფოდნენ ქალებს.
სტილი და ჟანრები
კურტუაზიულ ლიტერატურაში საყვარელი ქალის მდგომარეობის გამო საჭირო იყო, რომ რაინდს თავის გრძნობებზე არა პირდაპირ, არამედ ფარულად, შენიღბულად ელაპარაკა. ამან გამოიწვია პოეზიაში პერიფრაზების გაჩენა. მართალია, ეს მხატვრულ ღირსებას მატებდა პოემას, მაგრამ ამავდროულად ტექსტის ზედმეტად დახვეწა აბსტრაქტულობისა და ხელოვნურობაში გადავარდნის საფრთხეს ქმნიდა.
კურტუაზიული პოეზიის მთავარი ჟანრები იყო: კანცონა, სირვენტი, ჯვაროსნული სიმღერები, ტენცონა. მოგვიანებით, XIIსაუკუნეში ჩნდება ე.წ. კურტუაზიული რომანი, რომელიც ასევე ლექსად იყო დაწერილი, მაგრამ ზემოთჩამოთვლილი ჟანრებისგან განსხვავებით არ იყო სასიმღეროდ გამიზნული, შემოტანილი იყო პერსონაჟების დეტალური პორტრეტი, ფსიქოლოგიური ანალიზი და ხშირი იყო დიალოგები. კურტუაზიული რომანი იწერებოდა 12 მარცვლიანი ტაეპით - ე.წ ალექსანდრინით.
არჩევენ ანტიკურ და ბრეტანულ რომანებს: პირველი შექმნილია ანტიკურ მითოლოგიაზე, ბრეტანულ ციკლს კი ეკუთვნის მეფე არტურისა და მრგვალი მაგიდის რაინდთა შესახებ ლეგენდები. ბრეტანული რომანების მაგალითია ტრისტანი და იზოლდა, ლანცელოტი და ა.შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები კატეგორია:შუა საუკუნეების ლიტერატურა
ედმუნდ პევენსი
ედმუნდ პევენსი — ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი კლაივ ლუისის წიგნების სერიის „ნარნიის ქრონიკებიდან“. იგი არის მთავარი მონაწილე ნარნიის შვიდი წიგნიდან სამში („ლომი, კუდიანი და კარადა“, „უფლისწული კასპიანი“ და „განთიადის დამმორჩილებლის მოგზაურობა“), და მეორეხარისხოვანი პერსონაჟი ორში - („ცხენი და მისი ბიჭუნა“ და „უკანასკნელი ბრძოლა“). მას ჰყავს ორი და: ლუსი და სიუზენი და ძმა პიტერი.
ლომი, კუდიანი და კარადა
რომანში „ლომი, კუდიანი და კარადა“ ედმუნდი თეთრ კუდიანს თავის და-ძმებს მიუყვანს, როდესაც მისი გავლენის ქვეშაა, თუმცა შემდეგ მიხვდება თავის შეცდომებს, გამოასწორებს და შეუერთდება ასლანს და მის ძმასა და დებს ნარნიისთვის ბრძოლაში. ამის შემდეგ იგი გახდება მეფე მის ძმასთან და დებთან ერთად და მიიღებს მეტსახელს „მეფე ედმუნდი სამართლიანი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარნიის ქრონიკების პერსონაჟები
პლზენი
პლზენი მძიმე მრეწველობის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია (უნივერსალური მანქანათსაშენი საწარმოები, ყოფილი შკოდა). ელექტრომავლების, ენერგეტიკული, მეტალურგიული, ატომური მრეწველობის მოწყობილობათა წარმოება. სპეციფიკური ფოლადის გამოდნობა. კვების (მ.შ. ლუდის), ქაღალდის, კერამიკული, მინის, ტყავის მრეწველობა. ქალაქის მახლობლად ქვანახშირისა და რკინის მადნის საბადოებია.
ქალაქს შენარჩუნებული აქვს შუა საუკუნის იერი. არქიტექტურული ძეგლებია: წმ. ბართლომეს გოთიკური ეკლესია (XIV საუკუნის დასაწყისი-XV საუკუნე), შტერნბერგის კაპელითურთ (1510-29), გვიანდელი რენესანსისა და ბაროკოს სტილის სახლები, რენესანსის სტილის რატუშა (ახლა სურათების საქალაქო გალერეა, XVI საუკუნის შუა წლები), წმ. ანას ბაროკოს სტილის ეკლესია (1711), ეკლექტიკური სტილის თეატრი (1899-1902). 1940-იანი წლებიდან მიმდინარეობს ახალი რაიონების განაშენიანება. პლზენში არის სამედიცინო, მანქანათსაშენი, ელექტროტექნიკური, პედაგოგიური ინსტიტუტები. მუზეუმები. თეატრები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხეთის ქალაქები
ბელგია 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1900 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 15 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შავთარა
შავთარა (Fumaria officinalis) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარე. სიმაღლე 15-20 სმ. დატოტვილი, ფოთლები 3–4 ნაწილად არის დაყოფილი ვიწროხაზურ ნაკვთებად. ყვავილედი მტევანია. გვირგვინი მოვარდისფრო — იისფერია, უფრო მუქი ტუჩით. იზრდება ქვიან ადგილებში, ნათესებში, მინდვრებსა და ყამირებზე. ძირითადად გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას და ციმბირს.
ელა ფიცჯერალდი
ელა ჯეინ ფიცჯერალდი (Ella Jane Fitzgerald; დ. 25 აპრილი, 1917, ნიუპორტ-ნიუსი, ვირჯინია, ― გ. 15 ივნისი, 1996, ბევერლი ჰილზი, კალიფორნია), აგრეთვე ცნობილი როგორც ლედი ელა (სიმღერის პირველი ლედი) — XX საუკუნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ჯაზის მომღერალი, ცამეტი გრემის მფლობელი, ეროვნული ხელოვნების მედლით დაჯილდოებული პრეზიდენტ რეიგანის მიერ, და თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით — პრეზიდენტ ბუში უფროსის მიერ. სამ-ოქტავიანი ვოკალური დიაპაზონით დაჯილდოებული მომღერალი გამოირჩეოდა ტონალობის სიწმინდით, თითქმის შეუმცდარი ფრაზითა და ინტონაციით და განუმეორებელი იმპროვიზაციის შესაძლებლობით.
დაიბადა ნიუპორტ-ნიუსში, ვირჯინიაში, 1917 წლის აპრილში; გაიზარდა იონკერში, ნიუ-იორკში. გულის შეტევით 38 წლის ასაკში დედის უეცარი გარდაცვალებისა, ხოლო მამის ბავშვის დაბადებისთანავე გაუჩინარებით, 14 წლის ასაკში დაობლდა.
ისტორია
ელას სასიმღერო დებიუტი 17 წლის ასაკში 1934 წელს აპოლოს თეატრში შედგა, ჰარლემში, ნიუ-იორკი, იმ დროს პოპულარულ ერთ-ერთ ადრეულ „მოყვარულთა ღამეების“ კონკურსზე. თავდაპირველად ჩარფიქრებული ჰქონდა სცენაზე საცეკვაოდ ასვლა, თუმცა „ედვარდზის დების“ (ადგილობრივი საცეკვაო დუეტი) შესრულებით შემკრთალმა სიმღერა გადაწყვიტა. იმ ღამით კონკურსზე მან გაიმარჯვა, რითაც წარმატება მოიხვეჭა თავისთვისაც და აპოლოს თეატრისთვისაც. ელა იმ ღამეს შენიშნა ბარდუ ალიმ ჩიკ ვების ბენდიდან, რომელმაც ვები დაიყოლია ელა დაექირავებინა. ელამ სიმღერა ვების ორკესტრში 1935 წელს დაიწყო, ჰარლემის სავოის საბანკეტო დარბაზში. ელას რამდენიმე ჰიტ-სიმღერა აქვს ჩაწერილი მათთან, მათ შორის „(If You Can't Sing It), You'll Have to Swing It (Mr. Paganini)“, თუმცა წარმატება საყმაწვილო ლექსის „A Tisket A Tasket“ მისეულმა ინტერპრეტაციამ მოუტანა. 1939 წელს ჩიკ ვების გარდაცვალების შემდეგ, ბენდმა ტურები გააგრძელა ახალი სახელით „ელა ფიცჯერალდი და მისი განთქმული ორკესტრი“.
1955 წელს „დეკას“ ჩამწერი სტუდიის დატოვების შემდეგ, მისი მენეჯერი, ნორმან ფრანზი მის გარშემო ქმნის ჯაზის ჩამწერ კომპანიას, ვერვი. რვა სიმღერათა კრებული, რომელიც ელამ ვერვისთვის ჩაწერა არარეგულარული ინტერვალებით 1956-1964 წლებში წარმოადგენს მის კრიტიკოსთა მიერ ყველაზე წარმატებულად შეფასებულ ნამუშევრებს, და შესაძლოა მის ყველაზე მნიშვნელოვან შენატანსაც კი ამერიკული კულტურისთვის. სწორედ ეს სიმღერები წარმოადგენს „დიდ ამერიკულ სიმღერათა კრებულის“ უმნიშვნელოვანეს ნაწილს.
ეს რვა ალბომია:
ნიუ-იორკ ტაიმზის მესვეტე ფრენკ რიჩი ელას გარდაცვალებიდან რამდენიმე დღეში წერდა, რომ სიმღერათა კრებულების სერიაში, ელამ შეასრულა ისეთივე არაორდინალური კულტურული გარდასახვა, როგორც ეს ელვისის თეთრი და აფრიკულ-ამერიკული სოულის თანამედროვე ინტეგრაცია იყო. ეს შავკანიანი ქალი პოპულარულს ხდიდა ქალაქურ სიმღერებს დაწერილს იმიგრანტი ებრაელების მიერ და შესრულებულს ძირითადად თეთრი ქრისტიანი მსმენელებისთვის.
ელას ასევე ჩაწერილი აქვს ალბომები ექსკლუზიურად მიძღვნილი პორტერისა და გერშვინის სიმღერებისთვის 1972 და 1983 წლებში, სახელწოდებით 'Ella Loves Cole' და 'Nice Work If You Can Get It'. მოგვიანებით მან ჩაწერა კიდევ ერთი კოლექცია 'Ella Abraça Jobim', რომელშიც ანტონიო კარლოს ჟობიმის სიმღერებია გაჟღერებული.
თანამშრომლობა ჯაზის სხვა შემსრულებლებთან
ელას ყველაზე წარმატებული თანამშრომლობა ლუი არმსტრონგთან, გიტარისტ ჯო პასთან და ბენდის ლიდერ კონტ ბასსა და დუკ ელინგტონთან იყო.
ელას თანმხლებ შემსრულებლებად რამდენიმე სახელგანთქმული ჯაზური მუსიკოსი და სოლოისტი ჰყავდა მისი ხანგრძლივი კარიერის განმავლობაში. როი ელდრიჯი და დიზი გილესპი (საყვირები), ჰერბ ელისი (გიტარისტი) და პიანისტები ტომი ფლანაგანი, ოსკარ პეტერსონი, ოუ ლევი და პოლ სმითი - ყველა მუშაობდა ელასთან ძირითადად ცოცხალი შესრულებით.
შესაძლოა ელას ყველაზე წარმატებული თანამშრომლობა (პოპულარული მუსიკის მხრივ) მისი ფრენკ სინატრასთან სტუდიური ალბომია. ელა და ფრანკს ერთდროულად სცენაზე გამოჩენა ხშირად არ მოუწიათ, თუმცა რამდენიმე მათგანი განსაკუთრებით აღსანიშნავია: სპეციალური სატელევიზიო ჩართვა 1958 და 1959 წლებში, და ისევ 1967 წელს, ამ შოუში ანტონიო კარლოს ჯობიმიც მონაწილეობდა. ელას გამოჩენა სინტრასთან და კონტ ბასისთან 1974 წლის ივნისში კონცერტთა სერიაში ცეზარის სასახლეში, ლას-ვეგასი, სინატრას სცანაზე დაბრუნების მნიშვნელოვანი წამახალისებელი ფაქტორი იყო 1970-იანებში მის მიერ თვითგამოცხადებული კარიერიდან წასვლის გადაწყვეტილების გადათქმისთვის. კონცერტთა სერიას უდიდესი წარმატება ხვდა წილად და იმავე წლის სექტემბერში მათ ბროდვეიზე ორი კვირის განმავლობაში $1.000.000 შემოსავალი მოუტანა.
სატელევიზიო გამოჩენები
ელა ფიცჯერალდი პეგი ლის გვერდით ჩნდება, როგორც მსახიობი და მომღერალი ჯეკ ვების ჯაზის ფილმში „პიტ კელის ბლუზი“. ის ასევე ჩნდება აბოტისა და კოსტელოს ფილმში Ride 'Em Cowboy, 1958 წელს ფილმში „სენტ-ლუისის ბლუზი“ და 1960 წელს Let No Man Write My Epitaph. 1980 წელს ხანმოკლედ გაიელვა სატელევიზიო დრამაში „The White Shadow“.
პირადი ცხოვრება
ელამ ორჯერ იქორწინა, თუმცა არსებობს საბუთები, რომელიც მის მესამე ქონწინებაზე მეტყველებს. 1941 წელს ის მიჰყვება ბენი კორნეგეის, რომელიც შემდგომში ნარკოტიკებით ვაჭრობისთვის დააპატიმრეს. ქორწინება სწრაფად იქნა ანულირებული. მეორედ ელა 1947 წელს ქორწინდება ცნობილ ბასისტ რეი ბრაუნზე. ერთად მათ იშვილეს ელას ნახევარ-დის ახალშობილი, რომელსაც რეი ბრაუნ ჯუნიორი დაარქვეს. ელა და ბრაუნი 1952 წელს განქორწინდენ შესაძლოა გადატვირთული კარიერის ზეწოლის გამო.
1957 წლის ივლისში როიტერსი იტყობინებოდა რომ ელა მალულად დაქორწინდა თორ ეინარ ლარსენზე, ახალგაზრდა ნორვეგიელზე ოსლოდან. ელამ ბინაც კი შეიძინა ოსლოში, თუმცა ეს თავგადასავალი იმით დამთავრდა, რომ შვედეთის სასამართლომ ლარსენს ხუთი თვით მძიმე გამასწორებელი შრომა მიუსაჯა ყოფილი მეუღლისთვის ფულის მოპარვის ბრალდების დადასტურების გამო.
დიაბეტისგან უკვე დაბრმავებულს 1993 წელს ელას ორივე ფეხის ამპუტაცია ჩაუტარდა. 1996 წელს იგი გარდაიცვალა ბევერლი ჰილსში, კალიფორნია, 79 წლის ასაკში. დაკრძალულია ინგლვუდის პარკის სასაფლაოზე, ინგლვუდი, კალიფორნია. ელას მრავალი ჯილდოს, პირადი ნივთისა და დოკუმენტების ნაწილი საჩუქრად გადაეცა სმითსონიანის ინსტიტუტს.
დეკკა
ელამ გრამჩამწერ სტუდიასთან „დეკკა“ თანამშრომლობა წლების განმავლობაში სინგლების ჩაწერის შემდეგ დაიწყო.
ვერვის ალბომები
ვერვის წლების განმავლობაში ელა სინგლებსაც წერს. 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1969
კაპიტოლის ალბომები
1967 1968
რეპრაიზის ალბომები
1969 1970
ატლანტიკის ალბომები
1972
კოლამბიის ალბომები
1973
პაბლოს ალბომები
1966 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1981 1982 1983 1986 1989
ჩიტის ბირკა
ჩიტის ბირკა (Lappula) — მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია მთლიანი ხაზურ-ლანცეტა ფოთლებით, რომლებიც, ისევე როგორც ღერო, დაფარულია მოუხეშო ბეწვით. ყვავილები პატარაა, 5-ფურცლიანი, დიდი ნაწილი ლურჯია, შეკრებილია გრძელ დატოტვილ ყვავილედებში — ხვეულებში. ნაყოფი ოთხი კაკლუჭისებრი ლებნისგან შედგება, დაფარულია ღუზისებრი ნემსებით, რომელიც ტანსაცმელზე, ცხოველთა ბეწვზე და სხვა ზედაპირზე ჩაბღაუჭების საშუალებას აძლევს. ცნობილია 80-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში, ავსტრალიაში, აგრეთვე სამხრეთ აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. იზრდებიან მშრალ, ნაგვიან, უშენ ადგილებში, ნასვენ მიწებზე, გზებთან ახლოს. მინდვრებისა და ბოსტნების სარეველებია.
სახეობები
220პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Lappula barbata]] 220პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Lappula squarrosa]]
სქოლიო
*
ალექსანდრე ბაქრაძე
ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე ბაქრაძე (დ. 5 მაისი, 1925, ქუთაისი — გ. მაისი, 2009) — ქართველი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1971).
ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია, 1971-იდან იქვე ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, 1972-იდან დეკორაციულ-გამოყენებითი ხელოვნების კათედრის გამგეა. ბაქრაძის მთავარი ნამუშევრებია: საცხოვრებელი სახლი ბარნოვის ქუჩაზე (1958), ობელისკი-შემოსასვლელი თბილისის 1500 წლისთავის აღსანიშნავად (1958), 300 არაგველის მემორიალი, სასტუმრო „ივერიის“ რესტორნის მთავარი და აღმოსავლური დარბაზები და ღამის ბარი (1967), სასტუმრო „თბილისის“ ღამის კლუბი „მუხამბაზი“ (1973, ყველა თბილისი), სამამულო ომში დაღუპულ გმირთა მემორიალი (1966, ქ. სიღნაღი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები ა
კანტილენა
კანტილენა (იტალ. cantilena < ლათ. cantus — სიმღერა) — მცირე ზომის ლირიკულ — ეპიკური სასიმღერო ლექსი (გამოკვეთილი მელოდიითა და მარტივი სასიმღერო წყობით) შუა საუკუნეების დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში ან ნარნარი მელოდიური ჰანგი ხმიერი ან საკრავის შესრულებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
ბედრჟიხ სმეტანა
180px|thumb|ბედრჟიხ სმეტანა thumb
ბედრჟიხ სმეტანა ( დ. 2 მარტი, 1824, ლიტომიშლი — გ. 12 მაისი, 1884, პრაღა) — ჩეხი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია და შემოქმედება
სწავლობდა პრაღაში. 1847 წლიდან გამოდიოდა როგორც პიანისტი. 1847–1856 წლებში ხელმძღვანელობდა მის მიერვე დაარსებულ მუსიკალურ სკოლას პრაღაში. 1856–1861 წლებში ცხოვრობდა გეტებორგში, გამოდიოდა როგორც სიმფონიური დირიჟორი და პიანისტი. ამ წლებში შექმნა „6 სახასიათო პიესა“ და „მოგონებები ჩეხეთის პოლკის ფორმით“ (ფორტეპიანოსთვის); სიმფონიური პოემები „რიჩარდ III“ (შექსპირის მიხედვით), „ვალენშტაინის ბანაკი“ (შილერის მიხედვით) და „იარლ ჰაკონი“. 1862 წელს მოღვაწეობდა პრაღაში, როგორც სიმფონიური და საგუნდო დირიჟორი, პიანისტი, წერდა მუსიკალურ-კრიტიკულ წერილებს, ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1863 წლიდან ხელმძღვანელობდა მამაკაცთა გუნდს „გლაგოლ პრაჟსკის“ და არტისტული კლუბის „უმელეცკა ბესედას“ მუსიკალურ სექციას. 1866–1874 წლებში იყო „დროებითი თეატრის“ საოპერო დირიჟორი. დაწერილი აქვს 9 ოპერა. მას ეკუთვნის „ბრანდენბურგელები ჩეხეთში“, კომიკური ოპერა „გაყიდული საატარძლო“, ოპერა-ტრაგედია „დალიბორი“
სმენის დაკარგვის გამო ბედრჟიხ სმეტანამ თავი დაანება სადირიჟორო მოღვაწეობას. ამ პერიოდში შექმნა თავისი საუკეთესო საორკესტრო ქმნილებები: პროგრამული სიმფონიური პოემების ციკლი „ჩემი სამშობლო“, ოპერები — „საიდუმლო“, „ეშმაკის კედელი“, „ვიოლა“ და სხვა. მისი შემოქმედაბა გამოირჩევა ეროვნული თვითმყოფობითა და მაღალი ოსტატობით. მან განსაზღვრა ჩეხური მუსიკის შემდგომი გზები. სმეტანას სახელს ატარებს პრაღის საკონცერტო დარბაზი. პრაღაშივე არსებობს ბერჟიხ სმეტანას მუზეუმი, რომელსაც ფილიალები აქვს ლიტომიშლსა და იაბკენიცეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხი პიანისტები კატეგორია:ჩეხი კომპოზიტორები კატეგორია:ჩეხი დირიჟორები კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1824 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1884
Eloy
Eloy — გერმანული პროგრესული როკ-ჯგუფი, რომლის სტილი მოიცავს სიმფონიურ და სპეის როკს. აქედან უკანასკნელი უფრო გამოკვეთილია ჯგუფის ადრეულ ალბომებზე. მიუხედავად წარმოშობისა და პერიოდისა, ჯგუფს არ თვლიან კრაუტროკის ჟანრის კოლექტივად, ვინაიდან მათი ჟღერადობა უფრო ახლოს არის ჯგუფებთან პინკ ფლოიდი, კინგ კრიმსონი და Yes.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული პროგრესული როკ-ჯგუფები კატეგორია:სპეის როკ-ჯგუფები კატეგორია:1969 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ტყემალა (ქარელის მუნიციპალიტეტი)
ტყემალა — ნასოფლარი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე ხვედრულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ქარელიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
2002 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 60 %-ს წარმოადგენდნენ ქართველები, 40 %-ს კი ოსები.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ცისფერი ყანწები
მინი|314x314პქ|„ცისფერი ყანწების“ პირველი ნომერი. „ცისფერი ყანწები“ — ლიტერატურული ჟურნალი, გამოდიოდა ქუთაისში 1916 წელს. სულ გამოიცა ჟურნალის ორი ნომერი. მასში დაიბეჭდა გრიგოლ რობაქიძის, იოსებ გრიშაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის (მთაწმინდის მთვარე, ლურჯა ცხენები), ელენე დარიანის, ივანე ყიფიანის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, პაოლო იაშვილის, კოლაუ ნადირაძის, გრიგოლ ჯაფარიძის, ლელი ჯაფარიძის, არისტო ჭუმბაძის ლექსები. ნიკო ლორთქიფანიძის, სანდრო ციკერიძის მინიატურები. ჟურნალის ყდა დახატა ლადო ჯაფარიძემ. სახელწოდება და გერბი ცისფრადაა დახატული. „ამ გამოცემით იწყებს თვითდამკვიდრებას ქართველ სიმბოლისტთა გაერთიანება.“
რესურსები ინერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ბელგია 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბელგიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბელგია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანტაკუზენები
კანტაკუზენები (Καντακουζηνός) — ფეოდალური საგვარეულო ბიზანტიაში. დაწინაურდა XI საუკუნის ბოლოს. ფლობდნენ უზარმაზარ მამულებს თრაკიასა და სამხრეთ საბერძნეთში. ეკავათ მაღალი სამოხელეო თანამდებობები. განსაკუთრებით გაძლიერდნენ XIV საუკუნეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერია
2006 წლის იტალიური ფეხბურთის სკანდალი
2006 წლის იტალიური ფეხბურთის სკანდალში (აგრეთვე ცნობილი როგორც კალჩოპოლი, მოჯიოპოლი) — სკანდალი, რომელშიც გარეულნი აღმოჩნდნენ იტალიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ორი უმაღლესი ლიგის, სერია A-ს და სერია B-ს გუნდები. 2006 წლის მაისში იტალიის პოლიციამ ფარულ გარიგებებში და ჩემპიონატის თამაშებზე სასურველი მსაჯების დანიშვნაში ამხილა იტალიური საფეხბურთო კლუბები, მათ შორის მოქმედი ჩემპიონი იუვენტუსი, მილანი, ფიორენტინა, ლაციო და რეჯინა.
კატეგორია:იტალიის ფეხბურთი კატეგორია:2006
ნაურზუმის ნაკრძალი
ნაურზუმის ნაკრძალი  — ნაკრძალი ყაზახეთში, 2008 წლიდან შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სარიარკა — ჩრდილოეთ ყაზახეთის სტეპი და ტბის შემადგენლობაში ქორგალჟინის ნაკრძალთან ერთად.
მდებარეობს კოსტანაის ოლქში ყაზახეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. ნაურზუმის ნაკრძალი ჩამოყალიბდა 1931 წელს. 1951 წელს დაიხურა, ხოლო კვლავ აღდგა 1966 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში კატეგორია:ყაზახეთის ნაკრძალები
შვილდოსანი
შვილდოსანი–ლიტერატურული ალმანახი, გამოიცა ქუთაისში 1920 წლის თებერვალსა და მარტში. მისი რედაქტორი იყო სანდრო ცირეკიძე. გამოიცა ალმანახის სამი ნომერი ორ წიგნად. ჟურნალში იბეჭდებოდნენ კოლაუ ნადირაძე, რაჟდენ გვეტაძე, შალვა აფხაიძე, ტიციან ტაბიძე, ნიკოლო მიწიშვილი, შალვა კარმელი, ნიკო ლორთქიფანიძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალმანახები
პეტროგრაფია
პეტროგრაფიის დამოუკიდებელ მეცნიერებად ჩამოყალიბებისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა 1849 წელს ინგლისელი მეცნიერის ჰენრი სორბის მიერ ქანების გამოსაკვლევად პოლარიზაციული მიკროსკოპის გამოყენებას. XIX საუკუნის II ნახევარში და XX საუკუნის I მეოთხედში პეტროგრაფიის განვითარებას დიდად შეუწყო ხელი გერმანელ მეცნიერთა კარლ ჰაინრიხ როზენბუშის, ფერდინანდ ცირკელის; რუს — ალექსანდრე კარპინსკის, ევგრაფ ფიოდოროვის, ფრანც ლევინსონ-ლესინგის; ფრანგ — ოგიუსტ მიშელ-ლევის; ამერიკელ ე. ლარსენის; ფინელ — იაკობ სედერჰოლმისა და სხვათა შრომებმა. 1930-1950 წწ. პეტროგრაფიაში ახალი იდეების დანერგვა დაკავშირებულია ალექსანდრე ზავარიცკის, ნორმან ლევი ბოუენის, რეჯინალდ ოლდუორთ დეილის, შვედი ბაკლუნდის, ფინელი პენტი ესკოლას, შვეიცარიელი პაულ ნიგლისა და სხვ. სახელებთან.
საქართველოში პეტროგრაფიული კვლევის ფუძემდებელია ალექსანდრე თვალჭრელიძე. მისი ხელმძღვანელობით 1930-იანი წლებიდან საქართველოს ტერიტორიის პეტროგრაფიის შესწავლას მიეცა გეგმაზომიერი ხასიათი.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო
აზერბაიჯანის ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო ხაზინის სააგენტო (Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyi) — სახელმწიფო ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია ბიუჯეტის შემოსავლების გადახდის უზრუნველყოფაზე, ბიუჯეტის არამიზნობრივი ხარჯების კლასიფიკაციის შესაბამისად. აღნიშნული ფინანსური ოპერაციების განხორციელებისას სააგენტო იყენებს ერთიან სახაზინო ანგარიშს.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო ხაზინის სააგენტოს შესახებ დებულება დამტკიცდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2009 წლის 9 თებერვლის No48 ბრძანებულებით.
სტრუქტურა
სააგენტოს ხელმძღვანელობს დირექტორი, რომელსაც ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის ფინანსთა მინისტრი. ის პირდაპირ პასუხისმგებელია მისთვის დაკისრებული ყველა მოვალეობის შესრულებაზე. დირექტორს ჰყავს ორი მოადგილე, რომლებსაც თანამდებობაზე ნიშნავს ან ათავისუფლებს ფინანსთა მინისტრი.