cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დინი (ერთეული)
დინი (δύναμις; აღნიშვნა: ', ') — ძალის საზომი ერთეული ერთეულთა CGS სისტემაში. დინი განიმარტება როგორც ძალა, რომელიც საჭიროა 1 გრამი მასის მქონე სხეულისთვის 1 მეტრი/წამი2 აჩქარების მისანიჭებლად.
განზომილება და ერთეულები
1ნ=105 დნ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძალის საზომი ერთეულები
240
თარიღი უცნობია
*
ჩინეთის რესპუბლიკა 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინეთის რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1936 წელს, გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინეთის რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ილია მირცხულავა
ილია მირცხულავა (დ. 21 მარტი, 1913 — გ. 27 ივლისი, 1976, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965).
ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1941 წელს დაამთავრა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიული სკოლა. 1938 წელს; საკ. კპ (ბ) ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტიული სკოლა 1941 წელს. იყო მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1958-1964 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. 1964-1970 წლებში იყო საქართველოს კპ ცკ-თან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის, სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის დირექტორის მოადგილე; 1970 წლიდან საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივი მეცნიერების დარგში სამეცნიერო ინფორმაციის სექტორის დირექტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
Vombisidris dryas
Vombisidris dryas — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vombisidris-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მცირე პლანეტების ცენტრი
მცირე პლანეტების ცენტრი, მპც (Minor Planet Center, MPC) — ოფიციალური ორგანიზაცია, რომელიც საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის დახმარებით აგროვებს და სისტემატიზებს დაკვირვებებს მზის სისტემის მცირე სხეულებზე, მათ შორის კომეტებზე, ითვლის მათ ორბიტებს და აქვეყნებს ამ ინფორმაციას მცირე პლანეტების ცირკულარში. ის ინახავს უფასო ონლაინ სერვისებს დამკვირვებლებისთვის, რათა დაეხმაროს მათ მცირე პლანეტებისა და კომეტების დაკვირვებაში. მცირე პლანეტების ორბიტების სრული კატალოგი (MPCORB) თავისუფლად შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ.
მცირე პლანეტების ცენტრი დაარსდა ცინცინატის უნივერსიტეტში 1947 წელს პოლ ჰერგეტის ხელმძღვანელობით (მეორე მსოფლიო ომამდე მის როლს ასრულებდნენ გერმანული ჟურნალების Zirkulare des Rechen-Institut, Berliner Astronomische Jahrbuch, Astronomische Nachrichten-ის რედაქტორები; ეს უკანასკნელი გამოდის 1823 წლიდან). 1978 წელს ჰურგეტის პენსიაზე გასვლის შემდეგ ცენტრი გადაეცა სმიტსონის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიას და დირექტორად დაინიშნა ბრაიან მარსდენი. 2006 წლიდან ტიმოთი სპარი იყო CMP-ის დირექტორი და მეთვალყურეობდა ხუთკაციან პერსონალს. 2015 წლის თებერვლიდან მეთიუ ჰოლმანი არის მცირე პლანეტების ცენტრის დროებითი დირექტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის სამეცნიერო ინსტიტუტები
შტანზერჰორნი
შტანზერჰორნი (Stanserhorn) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ნიდვალდენის კანტონში, ობვალდენის კანტონთან საზღვრის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1898 მეტრზე.
1893 წელს, გაიხსნა ფუნიკულიორის გზა, რომელსაც ხალხი მწვერვალზე უნდა აეყვანა. მისი ზედა ნაწილი 1970–იან წლებში საბაგირო გზამ ჩაანაცვლა. მწვერვალიდან შესაძლებელია საფრანგეთის ელზასის ტერიტორიისა და გერმანიის შვარცვალდის ტყის დანახვაც კი.
2012 წლის 29 ივნისს გაიხსნა ახალი საბაგირო, რომლის ტევადობაც 60 კაცია.
სქოლიო
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სსრ კავშირის XXVI ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
სსრ კავშირის XXVI ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის გაიმართა 1966 წლის ნოემბერ-დეკემბერში, კიევში. იგი იმავდროულად წარმოადგენდა მსოფლიო ჩემპიონატის ზონალურ ტურნირს.
ნახევარფინალური ტურნირები ჩატარდა კიევში, ნოვოსიბირსკში, სევასტოპოლში და პეტროზავოდსკში. ფინალში გადიოდა 3-3 საუკეთესო. პერსონალურად მოწვეული იყვნენ ელისაბედ ბიკოვა, მაია რანიკუ, ტატიანა ზატულოვსკაია და ვალენტინა კოზლოვსკაია. საკანდიდატო სიით დაუშვეს ც. კახაბრიშვილი, ლ. იდელჩიკი, ა. ჩაიკოვსკაია და ა. კისლოვა.
მასპინძლის უფლებით თამაშობდა ნ. მოროზოვა. სტარტზე ორი დამარცხების შემდეგ 17 წლის ნანა ალექსანდრიამ ზედიზედ მოიგო 6 პარტია და ტურნირის ბოლომდე აღარ გაუშვია ლიდერობა. ალექსანდრია პირველად გახდა სსრ კავშირის ჩემპიონი. პრეტენდენტთა საგზურები ნანასთან ერთად მოიპოვეს კისლოვამ და კოზლოვსკაიამ (ზატულოვსკაიას ეს უფლება ადრე ჰქონდა მოპოვებული).
ტურნირების ცხრილი
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|16 ! s! style="background: #ddffdd;"|17 ! s! style="background: #ddffdd;"|18 ! s! style="background: #ddffdd;"|19 ! s! style="background: #ddffdd;"|20 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ჭადრაკში
სარდინია
სარდინია (Sardegna) — მთიანი კუნძული, იტალიის ავტონომიური რეგიონი. სარდინია ხმელთაშუა ზღვაში სიდიდით მე-2 კუნძულია, აქვს ტურისტული ზონა კოსტა-სმერალდა (ზურმუხტოვანი სანაპირო).
უცხოელთა მრავალსაუკუნოვანი მმართველობის შემდეგ, სარდინია 1720 წელს შეურთდა პიემონტს და ეს ორმაგი სამეფო 1861 წელს გაერთიანებული იტალიის საფუძველი გახდა. იტალიურის გარდა აქ სარდინიულადაც ლაპარაკობენ.
სარდინიის ფართობი 23 821 კმ²-ია, მის დასავლეთით გადაჭიმულია ბალეარის ზღვა, აღმოსავლეთით კი ტირენიის ზღვა. კუნძულის სანაპიროები (სიგრძე 1 849 კმ) უმეტესად მაღალი და კლდოვანია, გამოირჩევა ბევრ თვალსაჩინო კონცხით, რამდენიმე ფართო, ღრმა უბით, რიებით და მრავალგვარი პატარა კუნძულით.
კუნძულს უძველესი გეოფორმაცია გააჩნია და სიცილიისა და კონტინენტური იტალიისგან განსხვავებით, არ ახასიათებს მიწისძვრები. მისი კლდეები პალეოზოური პერიოდით თარიღდება (500-ზე მეტი მლნ წლის წინ). მაღალმთიანეთს ამჩნევია ხანგრძლივი ეროზიული პრეცესების კვალი. უმაღლესი მწვერვალია პუნტა-ლა-მარმორა (1 834 მ).
სარდინიაზე გაედინება ხუთი მთავარი მდინარე, რომელთა შორისაც უდიდესია ტრისო (151 კმ). წარმოქმნილია 54 ხელოვნური ტბა, რომელთა მთავარი ფუნქციაც წყალმომაგარება და ელექტროენერგიის წარმოებაა. მათ შორის უმთავრესებია ომოდეოსა და კოგინასის ტბები. ერთადერთი ბუნებრივი, მტკნარი ტბაა ლაგო-დი-ბარაცი.
კუნძულის კლიმატი ტიპური ხმელთაშუაზღვიურია. წელიწადის განმავლობაში 300 დღე მზიანია, ნალექების ძირითადი რაოდენობა შემოდგომა-ზამთრის სეზონზე მოდის. საშუალო ტემპერატურაა 11 — 17 °C (52 to 63 °F). გაბატონებული ქარია მისტრალი, რომელიც ჩრდილო-დასავლეთიდან უბერავს მთელი წლის განმავლობაში, განსაკუთრებით ზამთარსა და გაზაფხულზე, მაგრამ ის როგორც წესი მშრალი და ცივია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
150პქ|მინი|მარცხნივ|სარდინიის რეგიონის პროვინციების რუკა სარდინიის რეგიონი ადმინისტრაციულად რვა პროვინციად იყოფა:
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის რეგიონები კატეგორია:იტალიის კუნძულები
გველგესლები
გველგესლები (Viperinae) — შხამიანი გველების ქვეოჯახი გველგესლასებრნთა ოჯახისა. აქვთ მოკლე, მოძრავად შესახსრებული ზედა ყბის ძვალი და მის წინა კიდეზე ერთი ან ორი დიდი კბილი, რომელთა მილები შხამიან ჯირკვლებს უკავშირდება. უმრავლესობის თვალის გუგა ვერტიკალურია. სუნთქვის ორგანოა ე. წ. ტრაქეული ფილტვი. ცნობილია გველგესლასებრთა 10 გვარი, რომელშიც გაერთიანებულია 60-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში (მადაგასკარის გარდა). ცხოვრობენ მიწაზე, ხეებსა და სოროებში. აქტიურობენ მეტწილად საღამო ხანს და ღამით. გაღიზიანებულები სპირალურად ეხვევიან, იბერებიან, ძლიერ სისინებენ და ელვის სისწრაფით ესხმიან თავს მსხვერპლს. გველგესლასებრნი ძირითადად იკვებებიან მცირე ზომის მღრღნელებით, პატარა ფრინველებით და ხვლიკეპბით, ზოგნი — მწერებით. უმრავლესობა კვერცხცოცხლადმშობია. საკუთრივ გველგესლას (Vipera) გვარში 11-13 სახეობაა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება ოთხი სახეობა ველის გველგესლა (Vipera ursini), კავკასიური გველგესლა (Vipera kaznakovi), ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera ammodytes) და გიურზა, რომელიც თავის მონათესავეთა შორის ყველაზე დიდია. აფრიკული გველგესლას (Bitis) გვარი აერთიანებს 8-10 სახეობას. ეფას გვარის სახეობები გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში, სამხრეთ-დასავლეთ და დასავლეთ ტრამალებში. მიწის გველგესლას (Atractaspis) გვარის სახეობები უმეტესად აფრიკაში ბინადრობენ. გველგესლასებრთა, მაგ. Bitis-ის (გველგესლათა აფრიკული გვარი) შხამი საზიანოა ადამიანისათვის — შლის სისხლის წითელ უჯრედებს, აზიანებს ნერვულ სისტემას. მრავალი სახეობის ნაკბენი სახიფათოა ცხოველისთვისაც. გველგესლასებრთაგან მიღებულ გველის შხამს მედიცინაში იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გველგესლასებრნი
Brenda's Got a Baby
„Brenda's Got a Baby“ — ამერიკელი რეპერ ტუპაკ შაკურის სინგლი, ალბომიდან 2Pacalypse Now. იგი გამოვიდა 1991 წლის 9 ოქტომბერს. სიმღერაში ჟღერს დეივ ჰოლისტერის ვოკალიც.
სიმღერა დაიწერა მაშინ, როდესაც ტუპაკმა გაზეთში ამოიკითხა 12 წლის გოგონაზე, რომელიც ინცესტის მსხვერპლი გახდა და დაფეხმძიმდა. მას არ სურდა ბავშვის მოვლა, ამიტომ იგი სანაგვე ურნაში გადააგდო.
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის სიმღერები კატეგორია:1991 წლის სიმღერები კატეგორია:1991 წლის სინგლები კატეგორია:1991 წლის სადებიუტო სინგლები
ინდოჩინეთის მესამე ომი
ინდოჩინეთის მესამე ომი — ურთიერთდაკავშირებული შეიარაღებული კონფლიქტების სერია, ძირითადად სხვადასხვა კომუნისტურ ფრაქციებს შორის ინდოჩინეთში სტრატეგიული გავლენის გამო, კომუნისტების გამარჯვების შემდეგ სამხრეთ ვიეტნამში, ლაოსსა და კამბოჯაში 1975 წელს. კონფლიქტი, პირველ რიგში, დაიწყო დარბევისა და შეჭრის გამო წითელი ქმერების მიერ ვიეტნამის ტერიტორიაზე, რომლის დაბრუნებასაც ისინი ცდილობდნენ. ეს შემოსევები გამოიწვევს კამბოჯა-ვიეტნამის ომს, რომელშიც ახლად გაერთიანებულმა ვიეტნამმა დაამხო პოლ პოტის რეჟიმი და წითელი ქმერები, თავის მხრივ დაასრულა კამბოჯის გენოციდი. ვიეტნამმა დაამყარა მთავრობა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პოლ პოტის მრავალი მოწინააღმდეგე, მათ შორის ყოფილი წითელი ქმერები, განსაკუთრებით ჰუნ სენი. ამან გამოიწვია ვიეტნამის მიერ კამბოჯის ოკუპაცია ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში. ვიეტნამურმა ბიძგებმა, რათა მთლიანად გაენადგურებინათ წითელი ქმერები, აიძულა მათ ჩაატარონ სასაზღვრო რეიდები ტაილანდში, რომელიც ქმერებისათვის თავშესაფარს უზრუნველყოფდა.
ჩინეთი კამბოჯაში შეჭრას კატეგორიულად აპროტესტებდა. ჩინეთის შეიარაღებულმა ძალებმა წამოიწყეს ჩინეთ-ვიეტნამის ომი 1979 წლის თებერვალში და თავს დაესხნენ ვიეტნამის ჩრდილოეთ პროვინციებს, გადაწყვეტილი ჰქონდათ შეეკავებინათ საბჭოთა/ვიეტნამის გავლენა და აღეკვეთათ ტერიტორიული მიღწევები რეგიონში.
იმისათვის, რომ მოეპოვებინა სრული კონტროლი კამბოჯაზე, ვიეტნამის სახალხო არმიას დასჭირდა დარჩენილი წითელი ქმერების ლიდერები და ქვედანაყოფების განდევნა, რომლებიც უკან დაიხიეს ტაილანდ-კამბოჯის საზღვრის გასწვრივ შორეულ რაიონებში. 1989 წელს პარიზის სამშვიდობო კონფერენციის შემდეგ ვიეტნამის სახალხო არმია (NVA) გავიდა კამბოჯის ტერიტორიიდან. საბოლოოდ 1991 წლის პარიზის სამშვიდობო შეთანხმების დადების შემდეგ რეგიონში ჯარების რეგულარული ბრძოლა დასრულდა.
სსრკ-ჩინეთის განხეთქილება
1953 წელს იოსებ სტალინის გარდაცვალების შემდეგ საბჭოთა კავშირის ლიდერი გახდა ნიკიტა ხრუშჩოვი. მის მიერ სტალინისა და მისი წმენდების დაგმობამ, უფრო ზომიერი კომუნისტური პოლიტიკის დანერგვამ და დასავლეთთან მშვიდობიანი თანაარსებობის საგარეო პოლიტიკამ განარისხა ჩინეთის ხელმძღვანელობა. მაო ძედუნი მიჰყვებოდა მკაცრ სტალინურ კურსს, რომელიც დაჟინებით მოითხოვდა პიროვნების კულტს, როგორც ერის გამაერთიანებელ ძალას. უთანხმოებამ ტექნიკურ დახმარებასთან დაკავშირებით ჩინეთის ბირთვული იარაღის განვითარებასა და ძირითად ეკონომიკურ პოლიტიკაზე უთანხმოებამ ჩამოაყალიბა საბჭოთა კავშირი და ჩინეთი, როგორც კომუნისტური გავლენის დაპირისპირებული ძალები მთელ მსოფლიოში. როდესაც 1960-იან წლებში დეკოლონიზაციის მოძრაობები დაიწყო და ბევრი ქვეყანა ძალადობაში გადავიდა, ორივე კომუნისტური ძალა ეჯიბრებოდა ერთმანეთს სხვადასხვა ერის პოლიტიკური კონტროლისთვის ან კონკურენტი ფრაქციისთვის მიმდინარე სამოქალაქო ომებში. მუდმივმა განსხვავებულმა ჩინურმა და საბჭოთა სტრატეგიულმა და პოლიტიკურმა დოქტრინებმა გაზარდა 1950-იანი წლების შუა წლებში გაჩენილი სსრკ-ჩინეთის განხეთქილება.
პოლიტიკური მოვლენები ვიეტნამის ომის დროს
ვიეტნამის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ (ჩრდილოეთი ვიეტნამი), რომელმაც აირჩია სსრკ-თან მოკავშირეობა, ამართლებდა მეზობელ ლაოსსა და კამბოჯაში შეჭრას მეორე ინდოჩინეთის ომის დროს კომუნისტური რევოლუციის საერთაშორისო ბუნებით, სადაც „ინდოჩინეთი ერთიანი სტრატეგიული ერთეულია. ერთიანი ბრძოლის ველი“ და ვიეტნამის სახალხო არმიის გადამწყვეტი როლით ამის მიღწევაში. თუმცა, ამ ინტერნაციონალიზმს ხელი შეუშალა რთულმა რეგიონალურმა ისტორიულმა რეალობებმა, როგორიცაა „მუდმივი წინააღმდეგობები ჩინელებსა და ვიეტნამებს შორის, ერთის მხრივ, და ვიეტნამელებსა და ქმერებს შორის, მეორე მხრივ“. ჩრდილოეთ ვიეტნამი ჩაერია ლაოს სამეფო არმიასა და კომუნისტ პატეტ ლაოს შორის სამოქალაქო ომში ლაოს სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის დაარსებამდე და 1977 წლის ივლისში ხელიმოწერეს „მეგობრობისა და თანამშრომლობის ხელშეკრულებას“. მუდმივ დისლოცირებულმა ჩრდილოეთ ვიეტნამის ჯარებმა უზრუნველყო და შეინარჩუნეს სასიცოცხლო მომარაგების მარშრუტები და სტრატეგიული ადგილები (ჰო ჩი მინის ბილიკი). 1958 წლიდან ჩრდილოეთ და სამხრეთ ვიეტნამის ჯარებმა ასევე დაიწყეს შეღწევა აღმოსავლეთ კამბოჯის შორეულ ჯუნგლებში, სადაც ისინი აგრძელებდნენ ჰო ჩი მინის ბილიკს. კამბოჯელი კომუნისტი აჯანყებულები შეუერთდნენ ამ თავშესაფრებს 1960-იანი წლების ბოლოს. მიუხედავად იმისა, რომ თანამშრომლობა შედგა, ქმერებმა არ მიიღეს ახალი სოციალისტური დოქტრინები და საბოლოოდ შეუერთდნენ ჩინეთს.
ამერიკის გასვლამ მყისიერად გაანადგურა ყველა კომუნისტური ძალაუფლების მთავარი და საერთო მოწინააღმდეგე. კამბოჯის, ვიეტნამის და ლაოსის კომუნისტურმა რეჟიმებმა ერთგულება აღუთქვეს ამ ორი დაპირისპირებულ ფრაქციას. შემდგომი საომარი მოქმედებები გააქტიურდა საუკუნოვანი მტრობით ვიეტნამსა და კამბოჯას, და, განსაკუთრებით, ვიეტნამს და ჩინეთს შორის.
ვიეტნამის შეჭრა კამბოჯაში
მინი| [[წითელი ქმერები|წითელი ქმერებმა კამბოჯას გენოციდის დროს 1.6-დან 1.8 მილიონამდე კამბოჯელი მოკლეს. წითელი ქმერები ასევე შეიჭრნენ ვიეტნამში, ბა ჩუკში და მოკლეს 3157 ვიეტნამელი მშვიდობიანი მოქალაქე, რამაც აიძულა ვიეტნამი შეიჭრა კამბოჯაში და დაემხობა რეჟიმი.]] საიგონისა და პნომპენის დაცემის შემდეგ 1975 წლის აპრილსა და მაისში და შემდგომი კომუნისტების მიერ ლაოსის ხელში ჩაგდების შემდეგ, ინდოჩინეთში კომუნისტური რეჟიმები დომინირებდნენ. შეიარაღებული სასაზღვრო შეტაკებები კამბოჯასა და ვიეტნამს შორის მალე გაჩაღდა და გამწვავდა, როდესაც წითელი ქმერების ძალები ღრმად შევიდნენ ვიეტნამის ტერიტორიაზე და დაარბიეს სოფლები, რის შედეგადაც ასობით მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. ვიეტნამის კონტრშეტევა განხორციელდა და 1978 წლის დეკემბერში, NVA ჯარები შეიჭრნენ კამბოჯაში, მიაღწიეს პნომპენს 1979 წლის იანვარში და ჩავიდნენ ტაილანდის საზღვარზე 1979 წლის გაზაფხულზე.
თუმცა, რადგან ჩინეთი, აშშ და საერთაშორისო საზოგადოების უმრავლესობა ეწინააღმდეგებოდა ვიეტნამის კამპანიას, დარჩენილმა წითელი ქმერებმა მოახერხეს სამუდამოდ დასახლება ტაილანდურ-კამბოჯის სასაზღვრო რეგიონში. გაეროს უშიშროების საბჭოს სხდომაზე, შვიდმა მიუმხრობელმა წევრმა მოამზადა რეზოლუცია ცეცხლის შეწყვეტისა და ვიეტნამის გასვლის შესახებ, რომელიც ჩაიშალა საბჭოთა კავშირისა და ჩეხოსლოვაკიის წინააღმდეგობის გამო. ტაილანდი ითმენდა წითელი ქმერების არსებობას თავის ტერიტორიაზე, რადგან ისინი აკავებდნენ ვიეტნამელ და ტაილანდელ პარტიზანებს. მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში წითელი ქმერებმა მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა მიიღეს ვიეტნამის მტრებისგან და მსახურობდნენ ვაჭრობის ინსტრუმენტად ტაილანდის, ჩინეთის, ASEAN-ისა და აშშ-ის რეალპოლიტიკში.
ვიეტნამ-ტაილანდის კონფლიქტი
წითელი ქმერების ძალები მოქმედებდნენ ტაილანდის ტერიტორიიდან და უტევდნენ კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკის მთავრობას. ანალოგიურად, ვიეტნამის ჯარები ხშირად უტევდნენ წითელი ქმერების ბაზებს ტაილანდის ტაილანდის. ტაილანდური და ვიეტნამური რეგულარული ჯარები არაერთხელ დაუპირისპირდნენ ერთმანეთს ათწლეულის განმავლობაში. ვითარება გამწვავდა მას შემდეგ, რაც ტაილანდის ტერიტორიული სუვერენიტეტი არაერთხელ დაირღვა. მძიმე ბრძოლები მრავალი მსხვერპლით გამოწვეული იყო ვიეტნამისა და ტაილანდის ჯარებს შორის პირდაპირი დაპირისპირებით. ტაილანდმა გაზარდა ჯარები, შეიძინა ახალი აღჭურვილობა და წამოიწყო დიპლომატიური ფრონტი ვიეტნამის წინააღმდეგ.
ჩინეთ-ვიეტნამის კონფლიქტები
ჩინეთი თავს დაესხა ვიეტნამს ვიეტნამს, კამბოჯის ოკუპაციის საპასუხოდ, შევიდა ჩრდილოეთ ვიეტნამში და დაიპყრო რამდენიმე ქალაქი საზღვართან ახლოს. 1979 წლის 6 მარტს ჩინეთმა განაცხადა, რომ მათი სადამსჯელო მისია წარმატებით დასრულდა და დატოვე ვიეტნამი, თუმცა ჩინეთმა და ვიეტნამმა გამოაცხადეს გამარჯვება. ის ფაქტი, რომ ვიეტნამის ჯარები აგრძელებდნენ კამბოჯაში კიდევ ათწლეულის განმავლობაში ყოფნას, მიუთითებს იმაზე, რომ ჩინეთის კამპანია სტრატეგიული მარცხი იყო. მეორე მხრივ, კონფლიქტმა დაამტკიცა, რომ ჩინეთმა მოახერხა საბჭოთა კავშირის ეფექტური მხარდაჭერის თავიდან აცილება ვიეტნამის მიმართ.
როდესაც ძალები მობილიზებული რჩებოდნენ, ვიეტნამის არმია და ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმია ჩაერთნენ სასაზღვრო დავების და საზღვაო შეტაკებების კიდევ ერთი ათწლეულის სერიაში, რომელიც გაგრძელდა 1990 წლამდე. ეს ძირითადად ადგილობრივი ბრძოლები, როგორც წესი, სრულდებოდა ხანგრძლივი დაპირისპირებით, რადგან ვერცერთმა მხარემ ვერ მიაღწია რაიმე გრძელვადიან სამხედრო წარმატებას. 1980-იანი წლების ბოლოს ვიეტნამის კომუნისტურმა პარტიამ (VCP) დაიწყო დოი მოის (განახლების) პოლიტიკის მიღება და განსაკუთრებით ჩინეთის პოლიტიკის გადახედვა. ჩინეთთან ხანგრძლივი მტრული ურთიერთობა აღიარებული იყო, როგორც საზიანო ეკონომიკური რეფორმების, ეროვნული უსაფრთხოებისა და რეჟიმის გადარჩენისთვის. არაერთმა პოლიტიკურმა დათმობამ გზა გაუხსნა 1991 წლის ურთიერთობების ნორმალიზაციის პროცესს.
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომის კონფლიქტები კატეგორია:XX საუკუნის კონფლიქტები
უშ-ურექჩენი
უშ-ურექჩენი (Уш-Урэкчэн) — ქედი რუსეთში, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში; ომოლონისა და ოლოის წყალგამყოფი. სიგრძე 230 კმ, სიმაღლე 900-დან 1600 მეტრამდე (აღმოსავლეთ ნაწილში; უდიდესი 1685 მ). აგებულია გრანიტითა და გაბროთი, რომლებიც შეჭრილია დევონური, პერმული, ტრიასული და იურული პერიოდის ნალექებში; ადგილ-ადგილ ეფუზივების ვრცელი საფრებია. გავრცელებულია საშუალო მთის რელიეფი, ალაგ-ალაგ — პლატოსებრი. კალთებზე და ხეობათა ფსკერზე 500–600 მ სიმაღლემდე მეჩხერი ტყეებია, უფრო მაღლა — მთის ტუნდრა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
იოანე VI (ბიზანტია)
იოანე VI კანტაკუზენი (ან კანტაკოზენი) (ბერძ: Ἰωάννης ΣΤʹ Καντακουζηνός) (დ. დაახლ. 1292 — გ. 1383, 15 ივნისი) — ბიზანტიის იმპერიის მმართველი 1347-1354 წლებში.
ადრეული ცხოვრება
მინი|იოანე VI როგორც იმპერატორი (მარცხნივ) და როგორც ბერი (მარჯვნივ) იოანე კანტაკუზენი დაიბადა კონსტანტინოპოლში 1292 წელს. ის იყო მიხეილ კანტაკუზენის, მორეის მმართველის, ვაჟი. დედის, თეოდორა ანგელინა პალეოლოგოსის ხაზით ის წარმოადგენდა ბიზანტიის მმართველი დინასტიის შთამომავალს. მას თავისი ცოლი ეირენე ასანინაც აკავშირებდა იმპერიულ დინასტიასთან, რომელიც ნაწილობრივ როგორც პალეოლოგოსების, ასევე კომნენოსებისა და დუკების დინასტიათა შთამომავალიც იყო. იოანე იმპერატორ ანდრონიკე III-ს ახლო მეგობარი და ერთ-ერთი ძირითადი მხარდამჭერი იყო ბაბუამისის, ანდრონიკე II-ს წინააღმდეგ ჭიდილში. როდესაც 1328 წელს ანდრონიკე III-მ იმპერატორის თანამდებობა დაიკავა, მან იოანეს მიანდო უზენაესი საქმეთა მმართველის თანამდებობა.
1341 წელს იმპერატორის გარდაცვალებისას იოანე კანტაკუზენი გახდა იმპერიის მმართველი და დაევალა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის იოანე V პალეოლოგოსის მეურვეობა, რომელიც 9 წლისა იყო. იოანეს არ გააჩნდა იმპერიული ამბიციები და რამდენიმეჯერ უარი თქვა მისი მმართველობის ჟამს, ანდრონიკე III-ს შემოთავაზებებზე თანაიმპერატორად ეკურთხებინათ იგი. იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგაც არ გატეხა მან თავისი სიტყვა და დაიჟინა, რომ ტახტის კანონიერი მემკვიდრე მხოლოდ და მხოლოდ იოანე V იყო, რომელსაც იმპერიის კონტროლი უნდა აეღო ხელში როგორც კი სრულწლოვანი გახდებოდა. მიუხედავად ვაჟკაცური და ურყევი ერთგულებისა მომავალი იმპერატორისა და დედამისის ანა სავოიელის მიმართ, თავისმა მეგობრობამ აწ გარდაცვლილ იმპერატორთან გააღვივა კონსტანტინოპოლის პატრიარქის და ალექსიოს აპოკავკოსის (ბიზანტიელი მხედართმთავარი და სახელმწიფო მოღვაწე) შური და დედოფლის პარანოია, რომელსაც ის ტახტის უზურპატორი ეგონა. როდესაც იოანე კანტაკუზენი გაემგზავრა მორეაში, მისმა მტრებმა დრო იხელთეს, იოანე V იმპერატორად გამოაცხადეს და გასცეს კანტაკუზენის არმიის დაშლის ბრძანება. როცა ამ ამბებმა არმიამდე მიაღწია, რომელიც დიდიმოტეიქონში (თრაკია) იმყოფებოდა, მათ იოანე კანტაკუზენი იმპერატორად გამოაცხადეს, რითაც დაიწყო სამოქალაქო ომი იოანესა და კონსტანტინოპოლის რეგენტთა საბჭოს შორის, რომელსაც ანა სავოიელი, პატრიარქი და აპოკავკოსი შეადგენდნენ. სამოქალაქო ომმა, რომელიც ამას მოყვა, 6 წელი გასტანა. ამ ომში მოწინააღმდეგე მხარეები სარგებლობდნენ სერბების, ბულგარელების, ოსმალების და ყველანაირი სახის დაქირავებული მებრძოლების დახმარებით. მხოლოდ ოსმალების დახმარება, რომლებთანაც იოანემ გარიგება დადო, აღმოჩნდა გადამწყვეტი და მას ომი მოაგებინა.
სამოქალაქო ომის შემდეგ ბიზანტია იმპერია მხოლოდ სახელით იყო, რადგან ამ ომმა ისე გამოფიტა და დააუძლურა ის, რომ ეს პროცესი შეუქცევადი აღმოჩნდა. ომის დროს ბიზანტიას მოუხდა ბულგარეთის და სერბეთის იმპერიებისთვის საგრძნობლად დიდი ფართობის ტერიტორიების დათმობა. ამის შემდეგ ბიზანტია ძლიერ იმპერიების მუდმივი წნეხის ქვეშ მოექცა, რამაც საბოლოოდ მისი დამხობა გარდაუვალი გახადა. 1348 წელს კი შავი ჭირის ეპიდემიამ იფეთქა, რომელიც პირველად ბიზანტიას შეეხო და მოსახლეობის საკმაოდ დიდი ნაწილი იმსხველპლა, რის შედეგად იმპერია ფაქტობრივად უმწეო გახდა.
მმართველობა
1347 წელს იოანე ტრიუმფით შევიდა კონსტანტინოპოლში თავისი 1000-კაციანი არმიით და მოწინააღმდეგეებს აიძულა, რომ ის ეცნოთ თანაიმპერატორად იოანე V-თან ერთად, ხოლო ერთადერთ მმართველად მისი მცირეწლოვნობის პერიოდში. აგრეთვე მან თავისი ვაჟი მათე კანტაკუზენი 1353 წელს თანაიმპერატორად გამოაცხადა. მისი მმართველობის ხანაში იმპერია, რომელიც უკვე ყოველგვარად დახლეჩილი და შეკვეცილი იყო, ყველა მხრიდან თავდასხმას განიცდიდა. ომებიდან გამოსაკვეთია წარუმატებელი ომი გენუელებთან, კერძოდ კი მათ კოლონია გალატასთან, რომელიც თვით კონსტანტინოპოლის გადაღმა მდებარეობდა და ვენეცია-გენუის ომი, რომელშიც ბიზანტია ვენეციელებს მიემხრო, თუმცა რეალური შედეგი არც ამას მოუტანია. ომი აგრეთვე გაიმართა სერბებთანაც, რომლებიც იმპერატორ სტეფან დუშანის ხელმძღვანელობით ფართო იმპერიას აყალიბებდნენ ბიზანტიის ჩრდილო-დასავლეთით. ამ ყოველივეს ემატებოდა უკიდურესად რისკიანი ალიანსი ოსმალებთან, რომლებმაც იოანე VI-ის უგუნურებისა და წინდაუხედაობის გამო ევროპაშიც მოიკიდეს ფეხი, კონკრეტულად კი გალიპოლის ნახევარკუნძულზე.
ბერად აღკვეცა და გარდაცვალება
თავისი დეპოზიციის შემდეგ კანტაკუზენი ბერად აღიკვეცა ოასაფ ქრისტოდულოსის სახელით. 1367 წელს ის დაინიშნა მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენლად, რომელსაც დაევალა ეწარმოებინა მოლაპარაკებები პავლე სმირნელთან, კონსტანტინოპოლის ლათინ პატრიარქთან, მართლმადიდებლური და კათოლიკური ეკლესიების შესარიგებლად. ისინი შეთანხმდნენ, რომ მოეწვიათ მსოფლიო საეკლესიო კრება რომელსაც რომის პაპი და როგორც დასავლეთის, ასევე აღმოსავლეთის ეპისკოპოსები დაესწრებოდნენ, მაგრამ გეგმები ჩაიშალა რადგან პაპმა ურბან V-მ ამაზე უარი განაცხადა. ის პელოპონესში გარდაიცვალა და ვაჟების მიერ დაკრძალულ იქნა მისტრაში, ლაკონიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 1292 კატეგორია:გარდაცვლილი 1383 კატეგორია:XIV საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ფინეთის გერბი
მინი|250პქ ფინეთის გერბი — ფინეთის ეროვნული სიმბოლო. გერბის წითელ ფონზე გამოსახულია ყალყზე შემდგარი გვირგვინიანი ლომი, რომელსაც მარჯვენა, წინა დაჯავშნილ თათში მახვილი უჭირავს, ხოლო უკანა თათებით ხმალს თელავს. წითელ ფონზე, ლომთან ერთად ასევე გამოსახულია ცხრა ვერცხლისფერი როზეტი, რომელიც ფინეთის ისტორიულ ცხრა ნაწილს აღნიშნავს. მიუხედავად იმისა, რომ გერბი 1580 წელს შეიქმნა, ოფიციალურად მხოლოდ 1978 წელს იქნა მიღებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები ხმლის გამოსახულებით
ჩინეთის რესპუბლიკა 1948 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინეთის რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1948 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ლოს-რიოსის რეგიონი
ლოს-რიოსის რეგიონი (Región de Los Ríos) — ადმინისტრაციული რეგიონი ჩილეს ცენტრალურ ნაწილში. მოიცავს 4 პროვინციასა და 30 კომუნას.
ფართობი — 18 429   კმ². მოსახლეობა — 356 396 კაცი (2002). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 14,75 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ვალდივია.
მდებარეობა
რეგიონი მდებარეობს ჩილეს ცენტრალურ ნაწილში და ესაზღვრება:
საბანაევო (დიურტიულის რაიონი)
საბანაევო (Һабанай; Сабана́ево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 155 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 155 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (76 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ბოდი
ბოდი — დაბა ისტორიულ საქართველოში (ტოპონიმის ვარიანტული ფორმებია: ბოდი (ბუდი), ბოდე, ბოდინი, ბოდისი (ბუდისი)). წმინდა ნინოს გარდაცვალებისა და დაკრძალვის ადგილი. იხსენიება ძველ ქართულ წყაროებში – „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“, „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“ („ქართლის ცხოვრება“), არსენ ბერისა და ანონიმურ ნინოს „ცხოვრებებში“. ამ თხზულებათა თანახმად, ბოდი მდებარეობდა ისტორიულ კუხეთში.
ლოკალიზაცია
ქართლის ცხოვრების მიხედვით, დაბა ბოდი მდებარეობდა უჯარმასთან ახლოს:
სამიდან ერთი ვარსკვლავი დაესვენა ბოდის თავზე და ამის გამო ჯვარი უჯარმაში აღმართეს. კუხეთში უჯარმასთან კი მდებარეობს მხოლოდ ბოდავად სახელდებული დასახლება და ბოდავის ღვთისმშობლის ეკლესია.
ბოდბის მონასტრის ლოკალიზაცია
სახელწოდება ბოდი (ბუდი) მრავალ ისტორიულ წყაროშია მოხსენიებული. მათ შორის, აღსანიშნავია „ქართლის მოქცევა“, „ცხოვრება ნინოსი“, „ქართლის ცხოვრება“. ვახუშტი ბაგრატიონი წერს: „ამ ჴევსა ზედა არს ბოდბეს ეკლესია გუნბათიანი, დიდშენი, შვენიერი. აქ მიიცვალა წმინდა ნინო და დაეფლა აქვე. აღაშენა და შეამკო საფლავი მისი და ეკლესია კე (25) მეფემან ბაქარ. ზის ეპისკოპოსი, მწყემსი ქისიყისა და ვიდრე კონდოლამდე. აქუს სასასპეტო დროშაცა. და არიან სადროშონი მისნი ქისიყით კონდოლამდე და მანავამდე. და არს ბრძოლასა მეწინავე. ბოდბელი არს პირველი ეპისკოპოსი კახეთისა, პატივისათჳის წმიდის ნინოსა“. ტექსტიდან ჩანს, ბოდბეს მდებარეობის ზუსტი აღწერა, მისი გუმბათიანი ეკლესიის დახასიათება, საეპისკოპოსოს გავრცელება. იოანე ბაგრატიონთან აღნიშნულია: „ბოდბე-ქედელი, წმიდა ნინო, ბოდბლის სასახლე და, სადაც არს ეკლესია წმიდა ნინოსი და მუნ ასვენია“.
სხვადასხვა მოსაზრებები
წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილთან დაკავშირებით სამეცნიერო ლიტერატურაში განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს.
სარგის კაკაბაძე მიიჩნევდა, რომ ისტორიულ წყაროების ბოდისი ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფ. ნინოწმინდის ძველი სახელწოდებაა, ხოლო აქ არსებული ტაძარი წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილზეა აგებული მირიან მეფის მიერ IV საუკუნეში. მკვლევრის აზრით, „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მიხედვით, წმინდა ნინო შეჩერდა კაწარეთში, აქედან იგი გადავიდა კახეთში, რომელიც ამ დროისათვის ახლანდელი კახეთის ჩრდილოეთ მთიან ნაწილს მოიცავდა. შემდეგ, მცხეთისკენ მომავალი დასნეულდა და გარდაიცვალა ბოდისში, რომელიც წყაროს მიხედვით კუხეთშია. ახლანდელი ბოდბის მონასტერი კი ჰერეთში მდებარეობს.
სარგის კაკაბაძის მოსაზრებას ეთანხმება ბაადურ მჭედლიშვილი. იგი იმ გარემოებასაც უსვამს ხაზს, რომ ბოდბის მონასტერი წმინდა გიორგის სახელობისაა, ხოლო ნინოწმინდის კათედრალი – წმინდა ნინოს სახელზეა აგებული, რაც, მისი აზრით, დამატებით არგუმენტს წარმოადგენს. ბაადურ მჭედლიშვილი აღნიშნავს, რომ წმინდა ნინოს ნეშტი ეკლესიის აშენების შემდგომ უნდა გადმოესვენებინათ ნინოწმინდიდან ახლანდელ ბოდბეში, რასაც მოყვა სახელწოდებისა და საეპისკოპოსოს გადანაცვლება.
ნინოწმინდის ტაძარს მიიჩნევენ აგრეთვე წმინდა ნინოს საფლავზე აგებულად ზურაბ კიკნაძე და თენგიზ მირზაშვილი. ავტორები ძირითადად ეთანხმებიან ს. კაკაბაძის და ბაადურ მჭედლიშვილის მოსაზრებებს ბოდისა და ნინოწმინდის იგივეობის შესახებ. მათ აზრს იზიარებს ლელა პატარიძეც.
ბოდისა და ბოდბის შესახებ თავისი მოსაზრებები აქვს ჯიბო ლომაშვილს. იგი ვრცლად მიმოიხილავს კახეთის, კუხეთისა და ჰერეთის საზღვრებს და ასკვნის: „უფრო სარწმუნოა, რომ წობენის მაღლა მთიდან, ბოდავიდან და არა ჰერეთის ბოდბედან მოსულიყო დედოფალი შიშველი ფეხით მცხეთამდე. ჩვენ ამით იმის თქმა გვინდა, რომ დაბა ბოდი უნდა იყოს იგივე დღევანდელი ბოდავი, სადაც გარდაიცვალა წმინდა ნინო და იქვე დაკრძალეს. ამას იმითაც ამტკიცებს, რომ არცერთ წყაროში არ არის დადასტურებული წმინდა ნინოს ყოფნა ჰერეთში, ყველგან კუხეთია, ხოლო ბოდავი სწორედ კუხეთში მდებარეობდა. ამასთან, ავტორი დასაშვებად მიიჩნევს წმინდა ნინოს საფლავის არსებობას ბოდბეში: „შესაძლებელია, გარკვეული ხნის შემდეგ მართლაც გადაასვენეს და დაკრძალეს ბოდბეში (ჰერეთში) და ამიტომაც ეწოდა მეორე ბოდი ანუ ბოდბე. ცხადია, ბოდბელ ეპისკოპოსებსაც პატივს სცემდნენ იმის გამო, რომ წმინდა ნინოს საფლავი აქ, ბოდბეში იყო. მაგრამ, კიდევ და კიდევ ვიმეორებთ, რომ წმინდა ნინო არ შეიძლება გარდაცვლილიყო ბოდბეში, ჰერეთში და ის ნაცვლად კუხეთის დაბა ბოდში გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს. მეფე მირიანმაც იქვე ააგო ეკლესია დიდშენი“. ლომაშვილის აზრით წმინდა ნინო თავდაპირველად დაკრძალეს კუხეთის საზღვრის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ბოდავში, დღეს იქ ბოდავის ღვთისმშობლის ეკლესია დგას. თავის დროზე ამ ადგილებში უქადაგა ფხოველებს წმინდა ნინომ ქრისტიანობა. გამოკვლევის ავტორების (ჯ. ლომაშვილი და ვ. აბრამიშვილი) მტკიცებით, ბოდბე ჰერეთში მდებარეობს. წმ. ნინოს დაკრძალვასთან დაკავშირებით ისტორიულ წაყაროებში ჰერეთი და ბოდბე, გარდა ვახუშტი ბატონიშვილისა, არსად მოიხსენიება. მათივე მტკიცებით, ახლანდელი ბოდბე VI საუკუნეშია წარმოშობილი, მას შემდეგ, რაც აქ გადმოასვენეს წმ. ნინოს ნეშტი, რის შემდეგაც ბოდბეში საეპისკოპოსო კათედრა დაარსდა.
ბოლო დროს ისტორიული წყაროების ბოდის ბოდბესთან გაიგივების ვერსია გაიზიარა ლ. მირიანაშვილმა, რომლის აზრით ანგარიშგასაწევია "ქართული ეკლესიის ათას შვიდას წლიანი ტრადიციია" და ასევე ციცინო ჩაჩხუნაშვილმა, თუმცა საკითხი საბოლოოდ გადაწყვეტილად არ შეიძლება ჩაითვალოს და შემდგომ კვლევას მოითხოვს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
Vombisidris harpeza
Vombisidris harpeza — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vombisidris-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Beyond the Shrouded Horizon
Beyond the Shrouded Horizon — ინგლისელი გიტარისტ სტივ ჰეკეტის 2011 წლის სტუდიური ალბომი. გამოვიდა ლეიბლებზე Wolfwork/InsideOut Music/Century Media/WHD Entertainment (იაპონია). ალბომის პროდიუსერია როჯერ კინგი.
ალბომის ჩაწერაში მოწვეული მუსიკოსების სახით მონაწილეობდნენ ჯგუფ Yes-ის მუსიკოსები კრის სკუაირი და სტივ ჰაუ.
სქოლიო
კატეგორია:სტივ ჰეკეტის ალბომები კატეგორია:2011 წლის ალბომები
ლაბრადორ რეტრივერი
ლაბრადორ რეტრივერი (იგივე ლაბრადორი) — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ძაღლის ჯიშია. ეს ძაღლი განთქმულია, როგორც მონადირე წყლიან და ჭაობიან ადგილებში მობინადრე ნადირზე. ასევე, ფართოდაა გავრცელებული კომპანიონი ძაღლის სახით. იგი ადვილად ექვემდებარება წვრთნას. მთელ მსოფლიოში ითვლება ერთ-ერთ ინტელიგენტურ და დაჯილდოებულ ძაღლად.
გარეგნობა
ლაბრადორი შედარებით დიდი ტანის იზრდება. მამალი საშუალოდ 29–36 კილოგრამს იწონის, დედალი კი 25-32 კგ-ს. ამ ჯიშის გარეგნული თვისებების უმრავლესობა გამომდინარეობს იქიდან, რომ თავდაპირველად იგი შეიქმნა როგორც მუშა ძაღლი. აქვს მოკლე და სწორი ბეწვი, რომელსაც წლის განმავლობაში ორჯერ იცვლის, ან რეგულარულად მთელი წლის განმავლობაში, ზომიერ სარტყელში. კუდი საკმაოდ დიდი და ძლიერი აქვს. წავისებური კუდი და აპკიანი თათები შესანიშნავ მოცურავედ აქცევს ამ ჯიშს. ამაში ხელს უწყობს ბეწვიც, რომელიც არ ატარებს წყალს. ლაბრადორი, ზოგიერთ სხვა ჯიშთან ერთად, გამოირჩევა იმით, რომ არ ხრის უკანა ფეხებს წოლისას.
სქოლიო
კატეგორია:კანადური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ლუიჯი III გონძაგა
ლუიჯი III გონძაგა (Luigi III Gonzaga, მეტსახელად „თურქი“ — "il Turco"; დ. 5 ივნისი, 1414 — გ. 12 ივნისი, 1478) — მანტუის მარკიზის ჯანფრანჩესკო I-ის ვაჟი და მემკვიდრე 1444 წლიდან. 1460 წლიდან მის კარზე მოღვაწეობდა ცნობილი მხატვარი ანდრეა მანტენა. ლუიჯი III-ემ 1433 წლის 12 ნოემბერს იქორწინა ბარბარა ფონ ბრანდენბურგზე, მარკგრაფ იოჰან ფონ ბრანდენბურგ-კიუსტრინის ასულზე, რომელთანაც შეეძინა 8 შვილი:
მი-8
thumb|right|მი-8, სამხედრო წვრთნა მი-8 (ნატოს კლასიფიკაციით: hip) — მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე გავრცელებული მრავალფუნქციური საბჭოთა შვეულმფრენია. იგი შეიქმნა მეოცე საუკუნის 60–იანი წლების დასაწყისში მიხაილ მილის სახელობის მოსკოვის საავიაციო ქარხანაში. მი-8-ის პროტოტიპის – B-8 პირველი საცდელი გაფრენა წარმატებით განხორციელდა 1961 წლის 9 ივლისს. დღესდღეობით მი–8 ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში(აშშ–ში, ახალ ზელანდიაში, მექსიკაში, რუსეთში). მას იყენებენ როგორც საბრძოლო, ასევე სამოქალაქო ოპერაციების შესასრულებლად.
სამხედრო დანიშნულებით მომხმარებლები
მინი|მი-8-ის და მი-17-ის მომხმარებელი ქვეყნები მინი|[[ინდოეთის საფაერო ძალების მი-8]] მინი|[[ინდოეთის საფაერო ძალების მი-8 Aero India-ს გამოფენაზე, 2011]] მინი|პოლონური მი-8S 1 მი-8პს-11 და 11 მი-17.
სამოქალაქო სამსახურში
მინი|[[Aerogaviota მი-8პს]] მინი|[[ესტონეთის სასაზღვრო ძალების მი-8ტ (ჩამოწერილი)]]
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო შვეულმფრენები
ლიხაური
ლიხაური (ძველი სახელწოდება — რეხუელი) — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლიხაური, აჭი, კვაჭალათი, ნიაბაური). სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა, ჭიდაობის კლუბი, ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე აჭისწყლის ხეობაში, ნაბადას მთის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 120 მ, ოზურგეთიდან 5 კმ. სოფლის ერთ-ერთი უბანია ოქროსმუხურო, რომელიც სოფლის ცენტრიდან 2-3 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს და ცენტრისგან მდინარე აჭისწყლითაა გამოყოფილი. ლიხაური ოქროსმუხუროს გავლით უკავშირდება მაკვანეთს.
ისტორია
thumb|300პქ|მისიონერების სახლი სოფელ რეკულში, ქრისტეფორე კასტელის ნახატი ლიხაურის ტერიტორიაზე ადამიანს ახალი ქვის ხანაში უცხოვრია. დიმიტრი ბაქრაძის სიტყვებით სოფლის ძველი სახელწოდებაა „რეხუელი“, ხოლო თაყაიშვილი თავის შრომაში იხსენებს სოფელს, როგორც — „ლეხაური“. მოგვიანებით იწოდებოდა ლეხოურად. ფეოდალურ ხანაში წარმოადგენდა გურიის საერისთავოს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრს. აქ იყო ერისთავის საზაფხულო სასახლე და კარის ეკლესია, აგრეთვე ლიხაურის ციხე, რომელსაც ვახუშტი ბატონიშვილი იხსენიებს თავის თხზულებაში. ციხე აკონტროლებდა ქვემო გურიიდან მომავალ გზებს და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა.
XIX საუკუნეში ლიხაური მოინახულეს და აღწერეს დიუბუა დე მონპერემ, დიმიტრი ბაქრაძემ და თედო სახოკიამ. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ლიხაური წარმოადგენდა სასოფლო საზოგადოების ცენტრს, რომლებშიც შეიდიოდნენ ქაქუთი, აჭი, ნაცხავატევი, კვაჭალათი და ნიაბაური, ხოლო ჭანიეთი წარმოადგენდა ლიხაურის ერთ-ერთ უბანს. ლიხაურის მოსახლეობა ჭანიეთითურთ იყო 140 კომლი. სოფელში მოქმედებდა 1873 წელს გახსნილი სკოლა. სოფელში ცხოვრობდნენ აზნაურები თაყაიშვილები, ბებურიშვილები და გოგოლიშვილები. 1878 წლისთვის ლიხაურის საზოგადოებაში შედიოდნენ მაკვანეთი და ექადია. 1908 წელს ლიხაურის საზოგადოებაში შედიოდა ხუთი სოფელი და მოსახლეობა შეადგენდა 2542 ადმიანს. 1912 წელს ლიხაურში გაიხსნა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ფილიალი, რომლის ხელმძღვანელი იყო ლიხაურის ტაძრის წინამძღვარი ნესტორ კონტრიძე. საზოგადოებამ გახსნა სამკითხველო, რომელსაც 404 ქართული და 302 რუსული წიგნი ჰქონდა, გამოწერილი ჰქონდა თითქმის ყველა ქართული და რუსული გაზეთი. სამკითხველო 790 ადამიანს ემსახურებოდა. 1918 წელს ოსმალების შემოსევის დროს ლიხაურის საზოგადოების ყველა სოფელი ოსმალეთს ჰქონდა დაკავებული აპრილიდან ივნისის ჩათვლით. ამ დროს განადგურდა ლიხაურის სამკითხველო. არ გადარჩა არცერთი წიგნი და ავეჯი. ამის გამო 1919 წლის 10 მაისს წერა-კითხვის გამავრცელებელმა საზოგადოებამ ლიხაურში 500 მანეთის წიგნები გაგზავნა. 1920 წელს ლიხაურში გაუქმდა საზოგადოების ფილიალი, სამკითხველოს ხარჯების გაღება მთლიანად თემმა იკისრა.
1933-35 წლებში ლიხაურს გამოეყო ჭანიეთი, ქაქუთი და ვაშტიალი, რომლებიც ცალკე სასოფლო საბჭოდ ჩამოყალიბდა. საბჭოთა პერიოდში ლიხაურის ლენინის სახელობის კოლმეურნეობა ფლობდა 257 ჰექტარი ჩაის და 87 ჰექტარი ციტრუსების პლანტაციას. 1958 წლის 14 მაისს ლიხაურის კოლმეურნეობაში, ჭანიეთისა და ლაითურის პარალელურად, პირველად გამოსცადეს ჩაის საკრეფი მანქანა, რაც იმდროინდელმა პროპაგანდამ საბჭოთა მეურნეობის უდიდეს წარმატებად გამოაცხადა. 1960 წელს სოფლის ცენტრში დაიდგა ლენინის ძეგლი, 1964 წელს აშენდა ჩაის ფაბრიკა. მოქმედებდა პროფტექნიკური სასწავლებელი. 1969 წელს ამოქმედდა მეყვავილეობის მეურნეობა. 1982 წლის 30 მაისს გაიმართა ექვთიმე თაყაიშვილისადმი მიძღვნილი დღესასწაული „ექვთიმეობა“, რომელიც ტრადიციად იქცა. სოფლის ცენტრში გაიხსნა ექვთიმე თაყაიშვილის ძეგლი (მხატვარი ანზორ გომართელი, არქიტექტორი რობერტ გოგოლიშვილი). 2010 წელს გაიხსნა ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი.
ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს სოფლის ცენტრში შემაღლებულ ბორცვზე, ეკლესიას ერთი მხრიდან იცავს ქვის გალავანი, რომელშიც დატანებულია თლილი ქვით ნაგები ოთხკუთხიანი სამრეკლო. ეკლესიის შენობა იმავე ქვითაა ნაშენი. ეკლესია დარბაზული ტიპის ნაგებობაა. იგი კვადრატის ფორმისაა, ეკლესიას ეტყობა გადაკეთებათა კვალი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეკლესიის ხატები.
ციხე
თამარის ციხე მდებარეობს ლიხაურის ცენტრიდან 2 კმ-ის მოშორებით. ციხე გვიანდელ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება. ციხე გეგმით ოვალურია. ორსართულიანი კარიბჭე ჩრდილოეთიდან აქვს. გალავნის ოთხივე მხარეში კოშკებია ჩართული. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია წყლის რეზერვუარი და ჭა.
საინტერესო ფაქტები
ლიხაურშია გდაღებული პირველი ქართული მხატვრული ფილმი „ქრისტინე“ და 1928 წლის ქართული ფილმი „ჯანყი გურიაში“. ორივე ფილმი ლიხაურელმა ალექსანდრე წუწუნავამ გადაიღო.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სტრინე
სტრინე (Strynø) — დანიის კუთვნილი პატარა კუნძული ბალტიის ზღვაში, ფიუნის სამხრეთით, მიეკუთვნება ლანგელანის მუნიციპალიტეტს. მდებარეობს კუნძულ ტოსინგეს სამხრეთით, ერეს ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ლანგელანის დასავლეთით. კუნძულის ფართობი 4,88 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 214 ადამიანია.
სტრინეზე ფუნქციონირებს ერთი მაღაზია, ერთი სასტუმრო, საბავშვო ბაღი, სკოლა და პატარა საზღვაო მუზეუმი.
კუნძულ ლანგელანის ქალაქ რუდკებინთან დაკავშირებულია ბორნით. გზას 28 წთ ესაჭიროება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის კუნძულები
Vombisidris lochme
Vombisidris lochme — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vombisidris-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩინეთის რესპუბლიკა 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინეთის რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინეთის რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ომსუქჩანის ქედი
ომსუქჩანის ქედი (Омсукчанский хребет) — ქედი რუსეთში, მაგადანის ოლქში. მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირში, შედის კოლიმის მთიანეთის სისტემაში. სიგრძე 300 კმ, სიმაღლე 1828 მეტრამდე. სამხრეთ ნაწილში ჭარბობს საშუალო მთის რელიეფი, ჩრდილოეთში — მაღალი მთისა. ქედის სამხრეთ ნაწილში ცნობილია ვერცხლ-ტყვიის მადნის საბადო (გოლცოვოე). კალთებზე გამეჩხერებული ფოთლოვანი ტაიგის ლანდშაფტებია, 800–900 მეტრზე მაღლა — მთის ტუნდრის ლანდშაფტები და ქვაყრილები.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ფინეთის დროშა
მინი|200პქ მინი|200პქ ფინეთის დროშა (Suomen lippu, Finlands flagga) აგრეთვე ცნობილი როგორც „სინირისტილიპუ“ (ლურჯჯვრიანი დროშა) — ფინეთის ეროვნული სიმბოლო; სათავეს იღებს XX საუკუნის დასაწყისში. თეთრ ფონზე გამოსახულია სკანდინავიური ჯვარი, რომელიც ქრისტიანობას აღნიშნავს. სახელმწიფო დროშას ცენტრში გამოსახული აქვს ეროვნული გერბიც, მაგრამ სამოქალაქო დროშაზე იგი არ გამოისახება.
ეროვნული დროშა მიღებულ იქნა 1918 წელს, ფინეთის რუსეთისგან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, როდესაც ფინელებს სურდათ ჰქონოდათ საკუთარი დროშა. ლურჯი ფერი აღნიშნავს ცას და ფინეთის ათასობით ტბას, ხოლო თეთრი - თოვლს, რომლითაც ფინეთის მიწა ზამთრობით იფარება. ამ ორი ფერის კომბინაცია გამოიყენება ფინეთის სხვადასხვა პროვინციებისა და ქალაქების ადგილობრივ დროშებშიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
თორინ მუხისფარი
თორინ მუხისფარი, ძე თრაინისა, ძისა თრორისა, მთისქვეშეთის მეფისა (Thorin Oakenshield) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში და ერთ-ერთი ძირითადი პერსონაჟი რომანში „ჰობიტი“. აგრეთვე ნახსენებია რომანის „ბეჭდების მბრძანებელი“ მესამე ტომში, „მეფის დაბრუნება“.
თორინი აღწერილია, როგორც ჯუჯა, რომელმაც სხვა ერთგულ ჯუჯებთან და ბილბო ბეგინსთან ერთად დალაშქრა ერებორი და დაიბრუნა დრაკონ სმაუგის მიერ მიტაცებული ჯუჯების განძი.
პიტერ ჯექსონის კინოტრილოგიაში „ჰობიტი“ თორინის როლს ასრულებს მსახიობი რიჩარდ არმიტიჯი.
ცხოვრება
თორინი დაიბადა მესამე ეპოქის 2746 წელს. მის მამას თრაინი ერქვა. თორინი, უმცროსი ძმა ფრერინი და და, რომელსაც დისი ერქვა, მარტოსულ მთაში ცხოვრობდნენ. იქ მათი პაპა თრორი მართავდა მთისქვეშეთის სამეფოს. ახალგაზრდობაში თორინი თავგადასავლების მოყვარული იყო.
თორინის ოჯახი, სმაუგის გამოჩენის შემდეგ დროებით დუნლანდში დასახლდა. 2790 წელს თრორი მორიაში გადავიდა, მაგრამ მოკლული იქნა ორკთა ბელად აზოგის მიერ. თორინი მონაწილეობდა ამ და სხვა ბრძოლებში და მიენიჭა მრისხანე სახელი - მუხისფარი. 2799 წელს აზანულბიზარის ბრძოლისას მისი ძმა მოკლეს, მაგრამ, საბოლოო ჯამში, ჯუჯები გამარჯვებულები დარჩნენ. თუმცა, კჰაზად-დუმი მათ მფლობელობაში არ გადასულა, ვინაიდან მეფე დაინისგან იცოდნენ, რომ დურინის წყევლა, დიდი ბალროგი, კვლავ იმალებოდა მთაში.
2841 წელს თორინი და მამამისი თრაინი დუნლანდში დაბრუნდნენ და ერიადორში იმოგზაურეს. ლურჯ მთებში ისინი 2802 წელს დასახლდნენ. იქ ისინი ლითონსა და ოქროს ამუშავებდნენ.
2841 წელს თრაინმა გადაწყვიტა განძის დაბრუნება, მაგრამ გზად მარტოსული მთისკენ საურონის ციხესიმაგრე დოლ გულდურში იქნა გამომწყვდეული, სადაც სასიკვდილოდ აწამეს. ჯადოსანმა განდალფმა შეძლო მისგან სიკვდილის წინ რუკისა და მთის საიდუმლო კარის გასაღების მიღება.
2941 წლის 15 მარტს თორინი ბრუნდებოდა ერთ-ერთი მოგზაურობიდან, როდესაც სერში შეხვდა განდალფს. მან მიიწვია ჯადოსანი სტუმრად, ლურჯ მთებში. განდალფი დათანხმდა, თუმცა ერიდებოდა მარტოსულ მთას, ვინაიდან ეშინოდა, რომ საურონი გააღვიძებდა დრაკონს, რომელიც შუაველსა და ლორიენს გაანადგურებდა.
თორინს სურდა უბრალო რაზმის შეკრება, რომელშიც ისეთი მონაწილე იქნებოდა, რომელსაც დრაკონი ვერ იყნოსავდა - ანუ რომელიმე ხალხის წარმომადგენელი, გარდა ჯუჯებისა. მას ესაჭიროებოდა ნამდვილი ქურდი, რომელიც შეიპარებოდა სმაუგთან და დაეხმარებოდა ჯუჯებს საკუთარი ქონების გამოზიდვაში. გავიდა დიდი დრო, სანამ განდალფმა ჰობიტი ბილბო ბეგინსი შეარჩია. 13 ჯუჯისგან შემდგარი რაზმი დაადგა ბილბოს, მას შემდეგ, რაც ამ უკანასკნელმა თავაზიანად შესთავაზა განდალფს ჩაიზე სტუმრად მოსვლა. ამით დაიწყო მოგზაურობა, რომელიც დასრულდა დრაკონის საბოლოო განადგურებით (ტბისპირა ქალაქ ესგაროთის მშვილდოსან ბარდის მიერ). მაგრამ ჯუჯების განძზე პრეტენზია აგრეთვე ელფებსა და ადამიანებს ჰქონდათ (ამ უკანასკნელებს - იმის გამო, რომ ესგაროთი მთლიანად იქნა განადგურებული დრაკონის მიერ და ქალაქს აღდგენა ესაჭიროებოდა). მოვლენათა დამთხვევის ფონზე, როდესაც მთასთან გამოჩნდნენ სასტიკი გობლინები (ორკები) და ვარგები, ასევე ჯუჯები მეფე დაინის მეთაურობით, მოხდა ხუთი ლაშქრის ბრძოლა, რომელიც დასრულდა მტრის სრული დამარცხებით. თუმცა, თორინი სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი ორკ აზოგის შვილ ბოლგის მიერ. იგი ბრძოლის ველიდან ბეორნმა გაიყვანა.
თორინი დასაფლავებული იქნა მარტოსული მთის ქვეშეთში. გულზე დაადეს არკენსტოუნი (ნატვრისთვალი), ქვა, რომელიც მისთვის მეტად ძვირფასი იყო. ხმალი ორკრისტი, მოპოვებული მთისკენ მოგზაურობისას, მის საფლავზე იქნა დადებული. ომში თორინთან ერთად ძმისშვილები, კილი და ფილიც დაიღუპნენ. შემდგომში მთისქვეშეთის სამეფო მეფე დაინის ხელში გადავიდა.
ეტიმოლოგია
ძველ ნორვეგიულად Thorin ნიშნავს „გაბედულობას“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუახმელეთის ჯუჯები კატეგორია:ჰობიტის პერსონაჟები
ანარქო-სინდიკალიზმი
მინი|მარჯვნივ
ანარქო-სინდიკალიზმი — ანარქიზმის ერთ-ერთი განშტოება, რომელიც მთავარ საკითხად მიიჩნევს მუშათა ერთიანი მოძრაობის ორგანიზებას და მხარდაჭერას. „სინდიკალიზმი“ ბერძნული წარმოშობის სიტყვაა ნიშნავს „სავაჭრო ერთიანობას“. სინდიკალიზმი არის კოოპერატიული ეკონომიკური სისტემის ალტერნატივა. მისი მომხრეები მას მიიჩნევენ რევოლუციური სოციალური ცვლილებებისთვის საკმარის ძალად, რომელსაც შეუძლია შეცვალოს კაპიტალიზმი და სახელმწიფო ახალი სისტემით, რომელიც თვითორგანიზებაზე იქნება დაფუძნებული. ანარქო-სინდიკალისტების მთავარი ამოცანაა, გაანადგურონ კაპიტალისტური სისტემა, რადგან ის მუშათა კლასის დამონების, ჩაგვრის მთავარ იარაღად მიაჩნიათ, გარდა ამისა, თვლიან, რომ სახელმწიფოს და კერძო საკუთრების არსებობის გამო ხდება საზოგადოების სხვადასხვა კლასებად დაყოფა. რალფ ჩაპლინის აზრით „“საერთო გაფიცვის“ მთავარი დანიშნულებაა, მუშათა კლასს მისცეს იმდენის მიღების საშუალება, რამდენსაც ისინი გამოიმუშავებენ. შრომის ბოროტად გამოყენება უნდა შეწყდეს“.
გარდა ამისა, ანარქო-სინდიკალისტები სახელმწიფოს მიიჩნევენ მუშათა კლასის წინააღმდეგ მოქმედ ორგანიზებულ სტრუქტურად. მათი აზრით, სახელმწიფოს მთავარი დანიშნულება კერძო საკუთრების, შესაბამისად ეკონომიკურად, სოციალურად და პოლიტიკურად პრივილეგირებული ფენის დაცვაა. სხვა მემარცხენე ძალებისგან (მაგ. მარქსისტ-ლენინისტებისგან) განსხვავებით ანარქო-სინდიკალისტები უკუაგდებენ ყოველგვარი „მუშათა სახელმწიფოს“ იდეას და თეორიულადაც არ უშვებენ ისეთი სახელმწიფოს არსებობას, რომელიც დაიცავს მუშათა კლასის ინტერესებს. ანარქისტული ფილოსოფიიდან გამომდინარე, რომელზეც ანარქო-სინდიკალიზმია დაფუძნებული, მის მომხრეებს მიაჩნიათ რომ ძალაუფლება რყვნის ხელისუფლებას.
ანარქო-სინდიკალიზმის პრინციპები
ანარქო-სინდიკალიზმის მთავარი პრინციპებია მუშათა სოლიდარობა, პირდაპირი მოქმედება და თვითორგანიზება. მუშათა სოლიდარობა გულისხმობს იმას, რომ ყველა მუშა, განურჩევლად სქესისა და ეთნიკურობისა, ერთნაირი წნეხის ქვეშაა მოქცეული და ყოველი ცვლილება, რომელიც შეეხება მუშათა გარკვეულ ნაწილს, აისახება მთელ მუშათა კლასზე. შესაბამისად, თავისუფლებისთვის ბრძოლაში ყველამ უნდა მიიღოს მონაწილეობა და დაუჭიროს მხარი საერთო მოძრაობას.
ანარქო-სინდიკალისტებს მიაჩნიათ, რომ პირდაპირი მოქმედება - ანუ მოქმედება, რომელსაც უშუალოდ საზოგადოება შეასრულებს და მიმართული იქნება საერთო მიზნის მისაღწევად - საშუალებას მისცემს საზოგადოებას, გათავისუფლდეს სახელმწიფოს მარწუხებისგან. მეტიც, ანარქო-სინდიკალისტების აზრით, არცერთ მუშათა ორგანიზაციაში, რომლებიც იბრძვიან კაპიტალისა და სახელმწიფოს წინააღმდეგ, არ უნდა არსებობდეს იერარქიული სტრუქტურა - ყველა გადაწყვეტილება უშუალოდ ორგანიზაციის წევრებმა უნდა მიიღონ.
ანარქო-სინდიკალიზმის ისტორია
რუდოლფ როკერი ანარქო სიდნიკალიზმის ერთ-ერთი ყვველაზე ცნობილი წარმომადგენელია. მან ლონდონში ჩამოაყალიბა ებრაელ ემიგრანტ მუშათა გაერთიანება და მისი ინიციატივით დაიწყო 1912 წელს ტანსაცმლის ფაბრიკის მუშათა გაფიცვა. მან 1938 წელს გამოსცა ბროშურა „ანარქო-სინდიკალიზმი“, სადაც აღწერა ამ მოძრაობის ჩამოყალიბების ისტორია, მისი მიზნები და მნიშვნელობა.
თავის სტატიაში „ანარქია და ანარქო-სინდიკალიზმი“ როკერი აღნიშნავს, რომ ანარქო-სინდიკალისტურ გაერთიანებას აქვს ორი დანიშნულება: „1. აიძულონ მმართველი კლასი, გააუმჯობესონ ცხოვრების დონე. 2. გააცნონ მუშათა კლასს წარმოების მენეჯმენტის პრინციპები და შეამზადონ დამოუკიდებელ სოციო-ეკონომიკურ ორგანიზმად გარდაქმნისთვის.“ მოკლედ, მოძრაობის მთავარ მიზნად იგი მიიჩნევდა ახალი საზოგადოების ჩამოყალიბებას. პირველ მსოფლიო ომამდე და რუსეთის რევოლუციამდე ანარქო-სინდიკალისტები მემარცხენე ფრთის მთავარ ძალად მიიჩნეოდნენ.
რუდოლფ როკერმა დიდი გავლენა იქონია ნოამ ჩომსკიზე, რომელმაც დაწერა „ანარქო-სინდიკალიზმი: თეორია და პრაქტიკის“ თანამედროვე ვარიანტი. ჩომსკი წერდა: „მე ანარქო-სინდიკალიზმს ვუწოდებდი თავისუფალი ასოციაციების დეცენტრალიზებული სისტემას, რომელიც მოიცავს როგორც ეკონომიკას, ასევე სხვადასხვა სოციალურ ინსტიტუტებს.. არ არსებობს იმის აუცილებლობა, რომ ადამიანებს მოეპყრან როგორც მხოლოდ წარმოების საშუალებებს. მსგავსი დამოკიდებულება აღარ უნდა არსებობდეს და მისი განადგურება სწორედ ჩვენ გვევალება, ჩვენვე უნდა ავაშენოთ თავისუფალი საზოგადოება, რომლის არსებობაც, ჩემი ღრმა რწმენით, ადამიანის ბუნებიდან გამომდინარე სავსებით შესაძლებელია“.
ჰუბერტ ლაგარდელი წერდა, რომ პიერ-ჟოზეფ პრუდონმა ჩამოაყალიბა ანარქო-სინდიკალიზმის რამდენიმე ძირითადი იდეა. მის მიერ კაპიტალიზმისგან და სახელმწიფოსგან განდგომა, პოლიტიკური მთავრობის მასხრად აგდება, მისი იდეა თავისუფალი, ავტონომური ეკონომიკური ჯგუფების შესახებ სწორედაც რომ ანარქო-სინდიკალიზმის პრინციპებს ემთხვევა.