cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კუჭეჭის ხატი
კუჭეჭის ხატი — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ კუჭეჭის დასავლეთით, მაღალი მთის წვერზე. აგებულია დანგრეული ეკლესიის ქვებით. წყობა მშრალია. დაბალი გალავნით შემოფარგლული წრიული ფორმის პატარა ეზოს აღმოსავლეთ ნაწილში, შირიმის მთლიანი ქვის ოთხწახნაგა ქვა დგას, რომელიც ცერად ჩამოკვეთილი თაროთია დასრულებული. დასავლეთ წახნაგზე ოთხი ნახევარსვეტია გამოყვანილი, რომელთა შორის მოქცეულია თითო ნახევარწრიული ჩაღრმავება. ანალოგიურადაა გაფორმებული ჩრდილოეთი და სამხრეთი წახნაგები. აღმოსავლეთი წახნაგი სადაა. სალოცავის ჩრდილოეთით, 300 მეტრზე თუნუქის კონუსებრი სახურავით გადახურული საზარე დგას.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
სლობოზია-კრემენე
სლობოზია-კრემენე (Slobozia-Cremene) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 95 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 655 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ტაგილი
ტაგილი (Тагил) — მდინარე რუსეთში, სვერდლოვსკის ოლქში; ტურის (ტობოლ-ობის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 414 კმ, აუზის ფართობი 10 100 კმ². სათავეს იღებს შუა ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე; ზემოთში ჭორომიანია, ქვემოთში — დაკლაკნილი. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყლის დონის წლიურ რხევათა მანძილი 3,3 მეტრია. საშუალო ხარჯი 40 მ³/წმ. იყინება ნოემბრის დასაწყისში, ლღვება აპრილის მეორე ნახევარში. მდინარეზეა ზემო ტაგილისა და ქვემო ტაგილის წყალსაცავები, ქალაქები ტაგილი და ნიჟნი-ტაგილი.
სქოლიო
კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მდინარეები
Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit
Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit („პროსოპოგრაფიული ლექსიკონი პალეოლოგოსების ეპოქაზე“), შემოკლებით PLP — გერმანულენოვანი საცნობარო ნაშრომი ბიზანტიის იმპერიის უკანასკნელ ორ საუკუნეზე, 1261 წლიდან 1453 წლის კონსტანტინოპოლის დაცემამდე, როდესაც იმპერია პალეოლოგოსების დინასტიის მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა. დაიბეჭდა 1976 და 1995 წლებს შორის ავსტრიის მეცნიერების აკადემიის მიერ, ერიხ ტრაპის ხელმძღვანელობით. შედგება 15 ტომისგან. 2001 წელს PLP განთავსდა ინტერნეტში, როგორც გამოწერაზე დაფუძნებული სერვისი და CD-ს სახით. ნაშრომი წარმოადგენს ყოვლისმომცველ წყაროს ბიოგრაფიებზე და გენეალოგიებზე, არა მხოლოდ ბიზანტიელი ბერძნების, არამედ ბულგარების, სერბების, ალბანლების, თურქებსა და სხვა ხალხებზე, რომლებსაც ამ პერიოდშო ბიზანტიის იმპერიასთან გააჩნდათ კავშირი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიგნები ბიზანტიის იმპერიაზე
ბაღის ქუჩა
ბაღის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე); მდებარეობდა სამტრედიისა და ალიო მირცხულავას ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში. ამ მიდამოებში ძველთაგანვე იყო გაშენებული ბაღები (ამჟამად აღარ არსებობს, ჩაიკარგა ახალ განაშენიანებაში).
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ყოფილი ქუჩები
იმბიტუვა
იმბიტუვა (Imbituva) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 968 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრუდენტოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 455 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.61 კმ²-ზე. ფართობი 756 535 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Underwater Sunlight
Underwater Sunlight — ჯგუფ Tangerine Dream-ის 1986 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის კოლექტივის პირველი ალბომი პაულ ჰასლინგერის მონაწილეობით. ბრიტანეთის ჩარტში ალბომი #97 პოზიციამდე ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:1986 წლის ალბომები კატეგორია:Tangerine Dream-ის ალბომები კატეგორია:Jive Records-ის ალბომები
გიორგი მაჩაბელი (რევოლუციონერი)
მინი|გიორგი მაჩაბელი გიორგი ზაალის ძე მაჩაბელი (დ. 16 სექტემბერი, 1879, ქურთა, გორის მაზრა, ახლანდ. ქურთის მუნიციპალიტეტი, — დ. 19 მარტი, 1918, ცხინვალი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, რევოლუციონერი.
დაამთავრა თბილისის ქართული გიმნაზია. იყო თავადური საგვარეულოს წარმომადგენელი და გორის მაზრის შეძლებული მემამულე. მიუხედავად წოდებრივი წარმოშობისა, რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს მაჩაბელი აქტიურად მონაწილეობდა შიდა ქართლის გლეხთა მოძრაობაში. იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, თუმცა მისი საქმიანობა ვიწრო პარტიულ ინტერესებს სცდებოდა; მაგალითად, მაჩაბელს პარიზიდან ჩამოჰქონდა და ხალხში ავრცელებდა ეროვნულ-დემოკრატების გაზეთ „საქართველოს“ ნომრებს. ზურაბ (ზუბიკო) აბდუშელიშვილის მიერ გორის მაზრაში კონტრრევოლუციური თავადაზნაურული მილიციის („შავი რაზმის“) შექმნის შემდეგ მაჩაბელმა მას „წითელი რაზმი“ დაუპირისპირა. 1906 წელს მაჩაბელი დააპატიმრეს და რამდენიმე წლით ციმბირის კატორღაში გაგზავნეს.
1915 წლიდან მაჩაბელი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მაჩაბელი კვლავ დაუბრუნდა პოლიტიკურ საქმიანობას. მონაწილეობა მიიღო ქართული წითელი გვარდიის (შემდგომში სახალხო გვარდია) შექმნაში. მაჩაბელი იყო გორის მაზრის კომისარი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გორის კოლექტივის და მუშათა დეპუტატების საბჭოს თავმჯდომარე, ასევე გორის ქალაქის საბჭოს წევრი. 1918 წელს ხელმძღვანელობდა გორის ქართული პოლკის ამბოხებული ჯარისკაცების განიარაღებას, შემდეგ მონაწილეობდა გვარდიის ექსპედიციაში ბორჯომ-ახალციხის მხარეში.
1918 წლის მარტში ბოლშევიკების ხელმძღვანელობით ოსების აჯანყების დაწყების შემდეგ გიორგი მაჩაბელი გორის გვარდიით დაბა ცხინვალში გაემართა. ამბოხებულებთან უშედეგო მოლაპარაკებების შემდეგ მაჩაბელი სათავეში ჩაუდგა ცხინვალის დაცვას. პირადად იბრძოდა გვარდიის პოზიციებზე ტყვიამფრქვევით. დაიჭრა და გადაიყვანეს ცხინვალის საავადმყოფოში, სადაც ხიშტებით მოკლეს შენობაში შეჭრილმა ამბოხებულებმა. ცხინვალის ქუჩებში დაიღუპნენ ასევე მაჩაბლის თანამებრძოლები — ვეტერანი სოციალ-დემოკრატი ალექსანდრე (სანდრო) კეცხოველი და ოსი კოსტა ყაზიევი. მაჩაბლის მკვლელობამ ქართულ საზოგადოებაში საყოველთაო აღშფოთება გამოიწვია. მისი ცხედარი დიდი პატივით წაასვენეს თბილისში და დაკრძალეს წმინდა ნინოს ეკლესიის ეზოში. ჰყავდა ცოლი — ალექსანდრა ილიას ასული ხარაშვილი და ქალიშვილი — დარეჯანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
დავით მირცხულავა
დავით მირცხულავა (დ. 1955) — ქართველი ენერგეტიკოსი, საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის ყოფილი მინისტრი, საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) ყოფილი თავმჯდომარე.
ანანტნაგი
ანანტნაგი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ინდოეთში, ჯამუ და ქაშმირის შტატში. ქალაქი დიდი ხნის განმავლობაში სიდიდით მეორე ქალაქი იყო და უკანასკნელ პერიოდში გახდა ყველაზე დიდი ქალაქი ფართობის მიხედვით. ითვლება ქაშმირის ხეობის ფინანსურ და სავაჭრო ცენტრად. არის ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ეტიმოლოგია
ძველ მითებში ნათქვამია, რომ სახელი „ანანტი ნაგი“ ეწოდა იმ ადგილს, სადაც ღმერთმა შივამ ამარნათისაკენ მიმავალ გზაზე დატოვა თავისი ნივთები და ქალაქის ადგილზე მოიხსნა და მიწაზე დსვა მრავალი გველი, რომლებიც შივას სხეულზე ცხოვრობდნენ.
წითელი ბაღლინჯო
წითელი ბაღლინჯო, ჯარისკაცა (Pyrrhocoris apterus) — ნახევრადხეშეშფრთიანების რიგის წითელი ბაღლინჯოების ოჯახის (Pyrrhocoridae) ტიპური წარმომადგენელი. მისი სხეულის სიგრძეა 7–12 მმ. ზევიდან შეფერილია ღია წითლად, აყრია შავი ლაქები, ქვედა ნაწილი შავია. ჩვეულებრივ, ზედა ფრთები მოკლეა, ქვედები არ აქვს. ფართოდაა გავრცელებული შუა და სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, დასავლეთ აზიაში. ძირითადად ცხოვრობს ნათელ ტყეებსა და პარკებში. ბინადრობს ნიადაგზე. უპირატესად იკვებება ხეების ჩამოცვენილი თესლებითა და მწერების გვამებით. ხშირად ქმნიან ჯგროებს ხის ტანზე, კუნძებზე და სხვა ადგილებში, განსაკუთრებით გაზაფხულზე, ძირითადად შეჯვარების დროს, რომელიც შესაძლებელია 12 საათიდან 7 დღემდე გაგრძელდეს.
სქოლიო
კატეგორია:წითელი ბაღლინჯოები
ანანტნაგი
ეტიმოლოგია
სანსკრიტულ ენაზე „ანანტ“ ნიშნავს მრავალრიცხოვანს, ხოლო „ნაგა“ - წყაროს აღნიშნავს ქაშმირში. მოსახლეობა ფიქრობს, რომ ქალაქის სახელწოდება ნიშნავს „მრავალრიცხოვან წყაროს“. აღსანიშნავია, რომ ქალაქში ნამდვილად არის წყაროები.
დავით მირცხულავა
დაკავება და შეწყალება
2003 წლის დეკემბერში, ვარდების რევოლუციის შემდეგ, თანამდებობის ბოროტად გამოყენებისა და ფინანსური მაქინაციების ბრალდებით დააკავეს. 2005 წლის 30 მარტს 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 2006 წელს, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ პატიმრობის ვადა 7 წელსა და 6 თვემდე შეუმცირა. 2008 წლის იანვარში, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ნინო ბურჯანაძემ მირცხულავა, კონტროლის პალატის ყოფილ ხელმძღვანელ სულხან მოლაშვილთან ერთად შეიწყალა.
ანანტნაგი
ეტიმოლოგია
რთული სათქმელია რომელი ვერსიაა სწორი, მაგრამ უნგრელი მოგზაური მარკ აურელ სტეინი და კალჰანა ირწმუნებიან, რომ ქალაქის ცენტრში მდებარე წყაროები იყო წმინდა ადგილები ადგილობრივი მოსახლეობისათვის.
დავით მირცხულავა
დაკავება და შეწყალება
2015 წელს სტრასბურგის სასამართლოს საქმეზე „მირცხულავა საქართველოს წინააღმდეგ“ განჩინება გამოიტანა. მომჩივანი მის მიმართ ევროპული კონვენციის მე-3 მუხლის (წამების აკრძალვა), მე-5 მუხლის (თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლება) და მე-6 მუხლის (საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება) დარღვევას ასაჩივრებდა. საქართველოს მთავრობამ მირცხულავას მიმართ ევროპული კონვენციის ზემოაღნიშნული მუხლების დარღვევა აღიარა და მომჩივანს კომპენსაციის სახით 5 000 ევრო შესთავაზა. მომჩივანი საქართველოს მთავრობის მიერ შეთავაზებულ წინადადებას სრულად დაეთანხმა. შედეგად, სტრასბურგის სასამართლომ აღნიშნული დავა განსახილველ საქმეთა ნუსხიდან ამორიცხა.
ანანტნაგი
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე და სრინაგარიდან 53 კილომეტრში.
დავით მირცხულავა
„ხუდონჰესი“
დავით მირცხულავა ბოლო წლებში ინდურ კომპანია „ტრანს ელექტრიკასთან“ თანამშრომლობს, რომელიც „ხუდონჰესის“ პროექტის განხორციელებას გეგმავს. თუმცა, მოსახლეობის წინააღმდეგობის გამო, მშენებლობის განახლება ამ დრომდე ვერ ხერხდება.
ანანტნაგი
გეოგრაფია
ქალაქი შედგება სამი რაიონისაგან. ძირითადი მოსახლეობა ცხოვრობს ცენტრალურ რაიონებში.
დავით მირცხულავა
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრები კატეგორია:ქართველი ენერგეტიკოსები
ანანტნაგი
ისტორია
არქოლოგები ირწმუნებიან, რომ უკვე ძვ. წ. 5000 წელს ქალაქის ადგილზე არსებობდა დასახლება და ბაზარი. ეს ფაქტი ანანტნაგს აქცევს რეგიონის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად.
წყაროები და რელიგიური ტოლერანტობა
ქალაქში ბევრი წყაროა. ერთ-ერთ წყაროს ეწოდება ინდერი. მათგან ორი გოგირდოვანი წყაროა და უამრავი სუფთა წყაროა. ყველაზე პოპულარულებია ნაგ-ბალი, სალაკ-ნაგი და მალიკ-ნაგი. ნაგ-ბალი მოედინება გოირაკის ძირში და ცაედინება აუზში. ინდუისტების, სიქჰებისა და მუსულმანების რელიგიური შენობები დგას ამ აუზის სიახლოვეს და არის რელიგიური ტოლერანტობის საუკეთესო მაგალითი ქაშმირში. ტოლერანტობის მეორე სიმბოლოა ბაბა დავუდ კჰაკის მეჩეთი, რომლის ეზოში დგას პატარა ინდუისტური ტაძარი.
შერიფი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი „შერიფი“ ტირასპოლი, ან უბრალოდ „შერიფი“ (Fotbal Club Sheriff Tiraspol) — მოლდოვური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ტირასპოლიდან. ასპარეზობს მოლდოვის ნაციონალური ჩემპიონატში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ შერიფზე, რომელიც 12 746 მაყურებელს იტევს.
ანანტნაგი
ტაძრები
ითვლება რომ ანანტნაგში შვიდი ტაძარია: ორი შივას ტაძარი, ერთი კრიშნაიტული, ერთიც ეკუთვნის დურგას, ერთიც განეშას, სიტა-რამა, ჰანუმანის ტაძარი. ამ კომპლექსის გარდა ქალაქში მდებარეობდა კიდევ სამი ძველი ტაძარი, მაგრამ ეს სამივე ტაძარი დაიწვა.
შერიფი (საფეხბურთო კლუბი)
„შერიფმა“ 2001 წლიდან მოყოლებული მოლდოვის ეროვნული ჩემპიონატის მოგება 15 შემთხვევიდან 13-ჯერ შეძლო. იგი არის პირველი მოლდოვური კლუბი, რომელიც ევროტურნირის ჯგუფურ ეტაპზე გავიდა.
ანანტნაგი
დემოგრაფია
2001 წლის ინდოეთის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 183 437 ადამიანს. მამაკაცები — 55 %, ქალები — 45 %. წიგნიერების დონე — 79 %, უფრო მაღალია ვიდრე ქვეყანაში — 59,5 %; აქედან 84 % მამაკაცი და 79 % ქალია. 10 % — ექვს წლამდე ბავშვები არიან.
შერიფი (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
კლუბი დაფუძნდა 1997 წელს, ყოფილი პოლიციელის და კომპანია „შერიფის“ თანამშრომლის, ვიქტორ გუშანის მიერ. „შერიფი“ ჩაერთო მოლდოვის რანგით მეორე ჩემპიონატში და პირველსავე წელს შეძლო პირველ ადგილზე გასვლა და უმაღლეს ლიგაში აღზევება. 1999 წელს კლუბმა მოლდოვის თასის მოგება მოახერხა, ორი წლის შემდეგ კი უკვე ქვეყნის ჩემპიონობას დაესაკუთრნენ და ჩემპიონის სტატუსი 10 წლის მანძილზე არ გაუშვიათ ხელიდან. 2000-2001 სეზონშივე „შერიფი“ მოლდოვის თასის გამარჯვებული გახდა. 2010-2011 წლების სეზონში „შერიფის“ შეჩერება კიშინიოვის „დაჩიამ“ შეძლო. მეორე შემთხვევა, როდესაც „შერიფმა“ გათამაშების მოგება ვერ მოახერხა, იყო 2014-2015 წლების სეზონი, როდესაც ნაციონალური ჩემპიონატის გამარჯვებული ორჰეის „მილსამი“ გახდა.
ანანტნაგი
დემოგრაფია
2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 158 785 ადამიანი.
შერიფი (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
ასევე აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ტირასპოლის „შერიფი“ გახდა პირველი მოლდოვური კლუბი, რომელმაც შემადგენლობაში ბრაზილიელი და აფრიკელი ლეგიონერები დაიმატა.
ევროტურნირებზე
კლუბმა არსებობის მანძილზე სამჯერ შეძლო ევროპის ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე გასვლა. პირველად მოლდოვური კლუბი 2009-2010 წლების სეზონში ჯგუფში საკმაოდ რთულ მეტოქეებთან, ბუქარესტის „სტიაუას“, „ტვენტესა“ და „ფენერბაჰჩესთან“ მოხვდა. კლუბმა 5 ქულით მე-3 ადგილი დაიკავა და ასპარეზობას გამოეთიშა. მომდევნო წელს „შერიფი“ კვლავ გავიდა ჯგუფურ ეტაპზე და ამჯერადაც ძლიერი მეტოქეები შეხვდა - კიევის „დინამო“, ბორისოვის „ბატე“ და „AZ ალკმარი“. „შერიფმა“ 5 ქულით ბოლო ადგილი დაიკავა. მესამედ და ბოლოჯერ გუნდი ევროპის ლიგის ჯგუფში მოხვდა 2013-2014 წლების გათამაშებაში. მისი მეტოქეები იყვნენ „ტრომსე“, „ანჟი“ და „ტოტენჰემი“. მოლდოვური კლუბი კვლავ მეთექვსმეტედ-ფინალის გარეშე დარჩა, 6 ქულით დაიკავა მე-3 ადგილი.
სტადიონი
კლუბი საშინაო მატჩებს მართავს სტადიონ შერიფზე, რომელიც აშენებული იქნა 2002 წელს. მისი ტევადობა არის 12 746 მაყურებელი. ამავე სტადიონზე მოლდოვის ეროვნულ ნაკრებს რამდენიმე შეხვედრა აქვს ჩატარებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლდოვის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:შერიფი (საფეხბურთო კლუბი)
ტამარიტუ
ტამარიტუ — ანშანისა და სუზის მეფე ჰუმბან-ტაჰრიდების დინასტიდან. ტამარიტუ სამეფო ტახტზე ჰუმბან-ნიკაშ II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 652 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 649 წელს, მის შემდეგ სამეფო ტახტზე ინდაბიდი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანშანისა და სუზის მეფეები
ბაღნარის ქუჩა
ბაღნარის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); რკინიგზიდან ალექსანდრე მანაგაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. სახელწოდება დაკავშირებულია აქ არსებულ ბაღებთან. ადრე სანაპირო ქუჩა ერქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გლდანის რაიონის ქუჩები
ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი
ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება საქართველოში, ქალაქ ფოთში. დაარსდა 2012 წელს. უნივერსიტეტი ახორციელებს სადოქტორო, სამაგისტრო და საბაკალავრო პროგრამებს ქრისტიანული ფილოსოფიის, ქრისტიანული ფსიქოლოგიისა და თეოლოგიის მიმართულებით. მისი მიზანია სარწმუნოებრივ და მეცნიერულ მსოფლგაგებათა და აზროვნების სისტემათა, ცოდნისა და რწმენის ტოლპირველადობის პრინციპის ინტეგრაცია საგანმანათლებლო და სამეცნიერო საქმიანობაში.
დაარსების მოკლე ისტორია
1997 წელს დაფუძნდა ფოთის წმიდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის სახელობის საღვთისმეტყველო-კატეხიზატორული სკოლა. 2009 წელს სასწავლებელს ეწოდა „ფაზისის საღვთისმეტყველო-ფილოსოფიური აკადემია“. 2012 წელს „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში განხორციელებული ცვლილებების შესაბამისად, დაიწყო მისი რეორგანიზება, რის შედეგადაც არსებული აკადემიის ბაზაზე ჩამოყალიბდა ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი. 2015 წლის 14 დეკემბერს ა(ა)იპ ახალი საქართველოს უნივერსიტეტმა წარმატებით გაიარა უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების საქმიანობის განხორციელებისა და სახელმწიფოს მიერ აღიარებული განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გაცემისთვის სავალდებულო ავტორიზაცია-აკრედიტაციის პროცესი. ამის შედეგად მას მიენიჭა უნივერსიტეტის სტატუსი, რაც მას შესაძლებლობას აძლევს, განახორციელოს სამივე საფეხურის უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამები და სამეცნიერო კვლევები. აქედან გამომდინარე, ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი ახორციელებს ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამებს. უნივერსიტეტის რექტორი არის ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი გრიგოლი.
უნივერსიტეტის მისია
უნივერსიტეტის მისიაა თანამედროვე მოთხოვნათა შესატყვისი მაღალგანვითარებული ეროვნული უმაღლესი საგანმანათლებლო ცენტრის ჩამოყალიბება, რომელიც ორიენტირებულია სულიერ-ზნეობრივ ღირებულებებზე; მართლმადიდებლურ სწავლა-მოძღვრებასა და კულტურაზე დაფუძნებული საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა, რომელიც ემსახურება განსწავლული, მიზანდასახული, მაღალი ზნეობისა და კვალიფიკაციის მქონე სპეციალისტების მომზადებას, მათ ინტეგრაციას ევროპულ საგანმანათლებლო სივრცეში, ეროვნული საგანმანათლებლო ტრადიციების მნიშვნელოვან მონაპოვართა შენარჩუნებასა და საჭირო სიახლეების დანერგვა. ქართული სახელმწიფო ენის სწავლებისა და განვითარებისთვის საჭირო აკადემიური გარემოს შექმნას; უნივერსიტეტის მისიის ასევე მნიშვნელოვანი შემადგენელი კომპონენტებია: მეცნიერული პოტენციალის გამოყენება საქართველოს სახელმწიფოებრივი და სოციალურ-პოლიტიკური ინტერესების სამსახურში; მდიდარი ეროვნული ტრადიციების, ქართული პროფესიული კადრების სამოღვაწეო ასპარეზის შენარჩუნება და განვითარება; ეროვნული საგანმანათლებლო ტრადიციებისა და მსოფლიო ტექნოლოგიურ მიღწევათა ოპტიმალური დანერგვა საუნივერსიტეტო სივრცეში; უმაღლესი განათლების სისტემის დარგობრივი (სპეციალობათა) მრავალფეროვნების მაქსიმალური შენარჩუნება და განვითარება; საერთაშორისო თავისუფალ სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საზოგადოებასთან თანამშრომლობა და მისი აქტიური წევრობა.
სან-ფერნანდო (კადისი)
სან-ფერნანდო (San Fernando) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის ბაია-დე-კადისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 32 კმ². მოსახლეობა — 95 001 კაცი (2020 წ.).
ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი
კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი
მინი|[[თენგიზ ირემაძე, კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივის დირექტორი]] კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი არის ახალი საქართველოს უნივერსიტეტის მთავარი სამეცნიერო-სტრუქტურული ერთეული, მისი მიზანია ხელი შეუწყოს უნივერსიტეტის აკადემიური და კვლევითი პროცესის ფორმირებასა და განვითარებას, ქართული ფილოსოფიური და საღვთისმეტყველო მემკვიდრეობის დაცვასა და მის გადაცემას შემდეგი თაობებისთვის. არქივის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფუნქციაა ფილოსოფიისა და თეოლოგიის კუთხით წარმატებული კვლევების ჩატარება, უცხოეთის სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებთან მჭიდრო თანამშრომლობისთვის ოპტიმალური პირობების შექმნა და ამ სფეროებში მკვლევართა ახალი თაობების მომზადება. არქივში მუშაობენ ქრისტიანული ფილოსოფიის დარგში მოღვაწე საერთაშორისო აღიარების მქონე ქართველი მეცნიერები და მკვლევრები. არქივი მჭიდროდ თანამშრომლობს ქრისტიანული ფილოსოფიისა და მართლმადიდებლური თეოლოგიის ცნობილ უცხოელ სპეციალისტებთან.
სან-ფერნანდო (კადისი)
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კადისის ქალაქები
ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი
კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი
კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი რეგულარულად აქვეყნებს სასწავლო-სამეცნიერო ნაშრომებსა და პერიოდულ გამოცემებს, ატარებს საერთაშორისო და რეგიონალურ სამეცნიერო კონფერენციებს და ახორციელებს სხვადასხვა სახის ფუნდამენტურ კვლევებს ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა განხრით. არქივი მჭიდროდ თანამშრომლობს საქართველოსა და საზღვარგარეთ არსებულ ფილოსოფიისა და სოციალურ მეცნიერებათა სასწავლო-კვლევით ცენტრებთან. კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივის დირექტორია ფილოსოფიის დოქტორი, პროფესორი თენგიზ ირემაძე.
ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი
უნივერსიტეტის ძირითადი სასწავლო-სამეცნიერო და ადმინისტრაციული სტრუქტურული ერთეულია ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, რომელიც ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამ(ებ)ით უზრუნველყოფს სტუდენტთა მომზადებას და მათთვის შესაბამისი კვალიფიკაციის მინიჭებას.
თეოლოგიის საბაკალავრო პროგრამა
თეოლოგიის საბაკალავრო პროგრამის მიზანია სტუდენტებს გადასცეს თანამედროვე ცოდნა ძირძველი ქრისტიანული კულტურის საფუძვლების შესახებ და შესძინოს იმ ტიპის ანალიტიკური უნარ-ჩვევები, რაც მათ შესაძლებლობას მისცემს შემოქმედებითად, კრეატიულად განავითარონ თავიანთი შესაძლებლობები. თეოლოგიის საბაკალავრო პროგრამის სტუდენტები შეისწავლიან ქრისტიანული (მართლმადიდებელი) თეოლოგიის ძირითად ცნებებსა და მოძღვრებებს, მის უმნიშვნელოვანეს დარგებსა და მიმართულებებს, ასევე, ქრისტიანული კულტურის საფუძვლებს, დიდი ქართველი და უცხოელი ქრისტიანი მოღვაწეებისა და მოაზროვნეების ცხოვრებასა და შემოქმედებას.
ქრისტიანული ფილოსოფიის სამაგისტრო პროგრამა
ქრისტიანული ფილოსოფიის სამაგისტრო პროგრამა მიზნად ისახავს მაღალი დონის სპეციალისტთა მომზადებას, რომელთაც შეეძლებათ ქრისტიანული მართლმადიდებელი კულტურის ღრმა და ყოვლისმომცველი ფილოსოფიური ანალიზი. სწავლის პროცესში სტუდენტებს ლექცია-სემინარებს უტარებენ ქრისტიანული ფილოსოფიის, თეოლოგიისა და სოციოლოგიის წამყვანი ქართველი სპეციალისტები. სტუდენტებს ასევე შესაძლებლობა აქვთ, მოისმინონ საჯარო ლექციების კურსი ქრისტიანული ფილოსოფიის წამყვანი უცხოელი სპეციალისტების ხელმძღვანელობით, რომელთა სასწავლო პროგრამაში ჩართვას უზრუნველყოფს ახალი საქართველოს უნივერსიტეტი.
ქრისტიანული ფსიქოლოგიის სამაგისტრო პროგრამა
ქრისტიანული ფსიქოლოგიის სამაგისტრო პროგრამა მიზნად ისახავს მაღალკვალიფიციურ სპეციალისტთა მომზადებას, რომლებიც ქრისტიანული სააზროვნო პერსპექტივის საფუძველზე შეძლებენ, სიღრმისეულად გააანალიზონ თანამედროვე სამყაროს და ადამიანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა და მათი კვლევის ადეკვატური მეთოდები გამოიყენონ. სამაგისტრო პროგრამა იმგვარადაა აგებული, რომ სტუდენტებს საშუალება აქვთ, გაეცნონ ქრისტიანული ფილოსოფიის საკვანძო მომენტებსაც. ეს მათ საშუალებას აძლევს, ინტერდისციპლინურ ჭრილში გაიაზრონ ქრისტიანული ფსიქოლოგიის მნიშვნელოვანი საკითხები და ამოცანები.
ქრისტიანული ფილოსოფიის სადოქტორო პროგრამა
ქრისტიანული ფილოსოფიის სადოქტორო პროგრამა მიზნად ისახავს მაღალკვალიფიციური მკვლევარი-სპეციალისტების მომზადებას, რომელთაც შეეძლებათ ქრისტიანობის არსისა და ქრისტიანული კულტურის ღრმა ფილოსოფიური ანალიზი, რომელიც დაფუძნებული იქნება ინტერდისციპლინურ კვლევით მეთოდოლოგიაზე. სწავლის პროცესში დოქტორანტები მუშაობენ ქრისტიანული ფილოსოფიის საუკეთესო ქართველ და უცხოელ სპეციალისტებთან, რომლებიც ახალი საქართველოს უნივერსიტეტის აკადემიურ პერსონალს წარმოადგენენ. მათ ასევე მჭიდრო სამეცნიერო კონტაქტები აქვთ უცხოეთის წამყვან სამეცნიერო ცენტრებთან, რაც ამ სადოქტორო პროგრამის დოქტორანტებს შესაძლებლობას აძლევს, ქრისტიანული ფილოსოფიის განხრით თავიანთი ცოდნა და კვლევითი უნარ-ჩვევები გაიღრმავონ მსოფლიოს წამყვან უნივერსიტეტებსა და სამეცნიერო ცენტრებში. ქრისტიანული ფილოსოფიის სადოქტორო პროგრამა ხორციელდება ახალი საქართველოს უნივერსიტეტის კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივის ბაზაზე.
ახალგაზრდა მეცნიერთა კლუბი
ახალგაზრდა მეცნიერთა კლუბი წარმოადგენს ახალი საქართველოს უნივერსიტეტის სტრუქტურულ ერთეულს, რომლის საქმიანობასაც წარმართავს კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი. კლუბის მიზანია მეცნიერების პოპულარიზება, ახალი საქართველოს უნივერსიტეტის სტუდენტთა სამეცნიერო საქმიანობის ხელშეწყობა, ახალი სამეცნიერო კვლევების წარმოება ქრისტიანული ფილოსოფიის მიმართულებით. ამ მიზნის მისაღწევად ახალგაზრდა მეცნიერთა კლუბი მართავს სამეცნიერო შეხვედრებს (სემინარები, საჯარო მოხსენებები, მასტერ-კლასები), რომლის ფარგლებშიც სტუდენტებს შესაძლებლობა აქვთ, საჯაროდ წარმოადგინონ თავიანთი კვლევების შედეგები, დახვეწონ თავიანთი მეცნიერული უნარ-ჩვევები და აწარმოონ დისკუსია მეცნიერების აქტუალური პრობლემების შესახებ. კლუბის ფარგლებში გამართულ ღონისძიებებზე წარმოდგენილი წარმატებული სამეცნიერო კვლევების გამოქვეყნებას უზრუნველყოფს კავკასიური ფილოსოფიისა და თეოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი არქივი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უნივერსიტეტები
ლევან რატიანი
ლევან რატიანი (დ. 2 ნოემბერი, 1982, ფოთი) — ქართველი ექიმი, ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი. არის მედიცინის აკადემიური დოქტორი. არის თსსუ-ის პირველი საუნივესისტეტო კლინიკის გენერალური დირექტორი. 2020 წელს გახდა თბილისის საპატიო მოქალაქე.
განათლება
1989-2000 წლებში სწავლობდა ფოთის ნიკო ნიკოლაძის სახელობის გიმნაზიაში. 2001-2007 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე (საბიუჯეტო სექტორი), რომელიც წარჩინებით დაამთავრა. 2007 წლის 15 ივნისს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის, მედიცინის ფაკულტეტის გადაწყვეტილებით მოენიჭა MD-ის ხარისხი. 2007-2011 წლებში სწავლობდა თსსუ-ის დიპლომის შემდგომი სწავლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ინსტიტუტში; პოსტდიპლომური სამედიცინო სწავლება (მაძიებელი სამედიცინო სპეციალობით – ანესთეზიოლოგია /რეანიმატოლოგია). 2008-2012 წლებში იყო თსსუ-ის თერაპიის მიმართულების დოქტორანტი. 2009 წელს სწავლობდა დიპლომის შემდგომი სამედიცინო განათლებისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ინსტიტუტში, პროგრამა „ზრდასრულთა ეფექტური სწავლება – თანამედროვე მიდგომები“. 2010 წელს სწავლობდა მაიამის უნივერსიტეტში, ჯექსონის სახელობის კლინიკაში, შინაგან მედიცინასა და კარდიოლოგიას.
სამედიცინო მოღვაწეობა
2008 წელს იყო თსსუ ელექტრონული პარამაგნიტური ლაბორატორიის მეცნიერ-თანამშრომელი. 2008-2009 წლებში იყო კომპანია „მედ-ტურჯორჯიას“ სამედიცინო წარმომადგენელი. 2008-2010 წლებში იყო სასწრაფო დახმარება 033-ის ინტენსიური თერაპიის ბრიგადის ექიმი. 2007-2010 წლებში იყო საქართველოს ეროვნულ მეცნიერებათა აკადემიის რადიობიოლოგიისა და რადიობიოლოგიური ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი, რადიაციული ნეირო-ბიოლოგიის ლაბორატორიის მეცნიერთანამშრომელი. 2007-2008 წლებში იყო ნ. ყიფშიძის სახელობის საუნივერსიტეტო კლინიკის გადაუდებელ შემთხვევათა დეპარტამენტი, მედძმა. კლინიკა მერამედის უმცროსი ექიმი. 2005-2007 წლებში იყო საქართველოს ეროვნულ მეცნიერებათა აკადემიის რადიობიოლოგიისა და რადიობიოლოგიური ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის უფროსი ლაბორანტი. 2010-2012 წლებში იყო სიცოცხლის შემსწავლელ მეცნიერებათა ცენტრის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2008-2011 წლებში იყო თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების სამსახური სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ექიმი. 2010-2014 წლებში იყო ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრის მთავარი მეცნიერ თანამშრომელი. 2011-2012 წლებში იყო სამკურნალო დიაგნოსტიკური ცენტრი „ჯანმრთელი ქალის“ სამედიცინო დირექტორი. 2011-2014 წლებში იყო აკადემიკოს ო. ღუდუშაურის სახელობის სამედიცინო ცენტრის ექიმ-რეანიმატოლოგი. 2012-2013 წლებში იყო კ. ერისთავის ექსპერიმენტული ქირურგიის ეროვნული ცენტრის რეანიმატოლოგი. 2013-2015 წლებში იყო კიბოს კვლევის ცენტრი მარტინ დ. აბელოფის ლაბორატორია მოზრდილთა და ბავშვთა ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი. 2014-2015 წლებში იყო ელიზაბედ ბლექველის ჰოსპიტალის ანესთეზია- რეანიმაციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2015-2018 წლებში იყო ალექსანდრე ალადაშვილის სახელობის კლინიკის კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2015-2018 წლებში – ნიუ-ვიჟენის უნივერსიტეტის ანესთეზიოლოგიისა და რეანიმაციის სრული პროფესორი. 2017 წლიდან არის პედიატრიული პრივატ კლინიკის ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი. 2015 წლიდან არის კლინიკა ,,ლანცეტის’’ ანესთეზიოლოგიისა და რეანიმაციის რეზიდენტურის პროგრამის დირექტორი. 2018 წლიდან არის თსსუ-ის ანესთეზია-რეანიმაციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სრული პროფესორი. 2018 წლიდან არის თსსუ-ის პირველი საუნივესისტეტო კლინიკის გენერალური დირექტორი. ფლობს ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებს. არის 4 მონოგრაფიის ავტორი. 2020 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება.
პედაგოგიური მოღვაწეობა
2015 წლიდან არის კლინიკა ,,ლანცეტის’’ ანესთეზიოლოგიისა და რეანიმაციის რეზიდენტურის პროგრამ-დირექტორი. 2011-2012 წლებში იყო რეფერალური დახმარების ცენტრის ინსტრუქტორი. 2011 წლიდან არის თსსუ-ის პოსტდიპლომური უწყვეტი პროფესიული განვითარების აკრედიტირებული პროგრამა „პრეჰოსპიტალური გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების მართვა საგანგებო სიტუაციების დროს“ (აკრ N170) ავტორი და პედაგოგი. 2010 წელს პოლიციის აკადემიის მიწვეული პედაგოგი. ამავე წელს იყო მასწავლებელთა პროფესიული გადამზადების ცენტრი ტრენერი. 2009-2012 წლებში იყო ვიტას სასწავლო უნივერსიტეტის მიწვეული პედაგოგი, სალექციო-პრაქტიკული კურსზე.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ფოთში დაბადებულები ლევან კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2020)
სობარი
სობარი (Sobari) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 175 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 326 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
And I'll Scratch Yours
And I'll Scratch Yours — ალბომი, რომელზეც შეტანილია პიტერ გებრიელის სიმღერების ქავერ-ვერსიები. გამოიცა 2013 წლის 23 სექტემბერს. პროექტი ჩაფიქრებული იყო, როდესაც გებრიელმა ჩაწერა ალბომი Scratch My Back. თავდაპირველი ჩანაფიქრით, შემსრულებლები, რომელთა სიმღერებს იგი ამ ალბომში შეიტანდა, შემდეგ მის სიმღერებს შეასრულებდნენ, თუმცა Radiohead-ს, დევიდ ბოუის და ნილ იანგს ჩაწერაში მონაწილეობა არ მიუღიათ.
სიმღერების სია
ალბომი გამოიცა ორი სახით. პირველი ვერსია მოიცავს ალბომებს Scratch My Back და And I'll Scratch Yours. მეორეში წარმოდგენილია მხოლოდ ერთი დისკი, And I'll Scratch Yours.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:პიტერ გებრიელის ალბომები კატეგორია:Real World Records-ის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
For You (პრინსის ალბომი)
For You — ამერიკელი მუსიკოს პრინსის სადებიუტო ალბომი. გამოვიდა 1978 წლის 7 აპრილს. ალბომი გამოსცა Warner Bros. Records-მა.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:პრინსის ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები პრინსის პროდიუსერობით
ფორმოზუ (გოიასი)
ფორმოზუ (Formoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 569 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორანგატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 883 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.78 კმ²-ზე. ფართობი 844 289 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სან-ხოსე-დელ-ვალიე
სან-ხოსე-დელ-ვალიე (San José del Valle) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის კამპინია-დე-ხერესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 226 კმ². მოსახლეობა — 4433 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
ნათია ბაშალეიშვილის ქუჩა
ნათია ბაშალეიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერე): იაკობ გოგებაშვილის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე, იაკობ გოგებაშვილის ყოფილი III შესახვევი. 1994 წელს — ალეკო შენგელიას, 2006 წელს ნათია ბაშალეიშვილის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ბაშალეიშვილი
იპირანგა (პარანა)
იპირანგა (Ipiranga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრუდენტოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 150 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.26 კმ²-ზე. ფართობი 927 087 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
თილაცინი
ტასმანიური ანუ ჩანთოსანი მგელი, იგივე თილაცინი (ლათ. Thylacinus cynocephalus) — გადაშენებული მტაცებელი ცხოველი, რომელიც ავსტრალიისა და ახალი გვინეის ბინადარი იყო. პირველად მათი გავრცელების არეალი შეიცვალა მას შემდეგ, რაც ადამიანებმა გვინეაზე ავსტრალიური ველური ძაღლი დინგო შეიყვანეს. მათ შეავიწროეს ჩანთოსანი მგლები და ისინი იძულებული გახდნენ, კუნძულ ტასმანიაზე საცხოვრებლად გადაენაცვლებინათ.
ტასმანიური მგლის გადაშენების ზუსტ თარიღად 1936 წელი ითვლება.
სქოლიო
კატეგორია:ჩანთოსნები
ინდაბიდი
ინდაბიდი — ანშანისა და სუზის მეფე ჰუმბან-ტაჰრიდების დინასტიდან. ინდაბიდი სამეფო ტახტზე ტამარიტუს შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 649 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 648 წელს, მის შემდეგ სამეფო ტახტზე ჰუმბან-ნალტაში III ავიდა.
Tyger (ალბომი)
Tyger — ჯგუფ Tangerine Dream-ის 1987 წლის სტუდიური ალბომი. ეს ალბომი ეფუძნება უილიამ ბლეიკის პოეზიას. ბრიტანეთის ჩარტში ალბომი #88 პოზიციამდე ავიდა. ამის შემდეგ ჯგუფის არც ერთი ალბომი ბრიტანეთის ჩარტებში არ მოხვედრილა.
ალბომი ხელმეორედ 1992 წელს გამოიცა.
სიმღერების სია
1987 წლის გამოცემა
1992 წლის გამოცემა
სქოლიო
კატეგორია:1987 წლის ალბომები კატეგორია:1992 წლის ალბომები კატეგორია:Tangerine Dream-ის ალბომები კატეგორია:Jive Records-ის ალბომები
შონ იანგი
შონ იანგი (Sean Young; დ. 20 ნოემბერი, 1959) — ამერიკელი მსახიობი. პოპულარული იყო 1980-იან წლებში. ცნობილია შესრულებული როლებით ფილმებში: „სამართებელზე მორბენალი“ (1982), „დიუნა“ (1984), „გამოსავალი არ არის“ (1987), „უოლ სტრიტი“ (1987) „ბიძაშვილები“ (1989).
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ლუისვილში, მამამისის ახალი ამბების სამსახურის პროდიუსერისა და ჟურნალისტის დონალდ იანგისა და დედამისის, სცენარისტისა და ჟურნალისტის ლი გათრის ოჯახში. ნაწილობრივ ირლანდიური წარმოშობისაა. სწავლობდა კლივლენდის უმაღლეს სკოლაში. შემდეგ სწავლა განაგრძო ინტერლოკენის ხელოვნების აკადემიაში; ნიუ-იორკში სწავლობდა აგრეთვე ამერიკული ბალეტის სკოლაში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა მუშაობდა მოდელად და მოცეკვავედ.
მისი კინოდებიუტი შედგა 1980 წელს ფილმში „ჯეინ ოსტინი მანჰეტენში“. 1982 წელს ჰარისონ ფორდთან ერთად ითამაშა კლასიკურ სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში „სამართებელზე მორბენალი“, სადაც შეასრულა რეიჩელის როლი. 1987 წელს პატარა როლი მიიღო ფილმში „უოლ სტრიტი“, სადაც მაიკლ დუგლასის პერსონაჟის გორდონ გეკოს მეეუღლის როლი შეასრულა. მისი ცნობილი ფილმებია: „გამოსავალი არ არის“, „დიუნა“, საბედისწერო ინსტინქტი და სხვა. 2000 წლიდან მოყოლებული გამოჩნდა დამოუკდებელ ფილმებსა და ამერიკულ ტელესერიალებში. 2005 წელს ოთხი თვე რუსეთში იმყოფებოდა, სადაც მონაწილეობას იღებდა ტელესერიალში „ესენინი“. 2007 წელს პატარა როლი მიიღო ტელესერიალში „One Tree Hill“.
1990–2002 წლებში ქორწინებაში იმყოფებოდა რობერტ ლუხანთან. ჰყავს ორი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ჰოლოცენის გადაშენება
ჰოლოცენის გადაშენება ან მეექვსე მასობრივი გადაშენება— წარმოადგენს სახეობების მიმდინარე გადაშენების პროცესს დღევანდელი ჰოლოცენის ეპოქაში, ადამიანის საქმიანობის შედეგად. გადაშენება მათ შორის მოიცავს მრავალ მცენარესა და ცხოველს, რომელთა შორის არიან ძუძუმწოვრები, ფრინველები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები და ფეხსახსრიანები. დღესდღეობით ბიომრავალფეროვნება მკვეთრად მცირდება, ამის მაგალითებია მარჯნის რიფები და წვიმის ტყეები. ისინი მრავალი ორგანიზმის საცხოვრებელ ტერიტორიას წარმოადგენენ და დეგრადაციის პროესში არიან. აქ მცხოვრები ორგანიზმების დიდი ნაწილის გადაშენება, როგორც ჩანს, დაუსაბუთებელია, რადგანაც სახეობები არ იყო შესწავლლილი მათი გადაშენების დროს, ან ჯერ არავის არ აღმოუჩენია. სახეობების დღევანდელი გადაშენების მაჩვენებელი შეფასებულია, როგორც 100-დან 1000-ჯერ უფრო მეტი, ვიდრე ბუნებრივი ფონის მაჩვენებლები.
ეს პერიოდი მოიცავს დიდი ზომის ცხოველების გადაშენებას, რომელიც ბოლო გამყინვარების ხანიდან იწყება. მას შემდეგ, რაც ადრეულმა ადამიანებმა დაიწყეს დედამიწის მასშტაბით გავრცელება და ნადირობა, უამრავი ცხოველი გადაშენდა.
ეკოლოგიურად, კაცობრიობა აღინიშნება, როგორც უპრეცედენტო „გლობალური სუპერმტაცებელი“, რომელიც მთელ მსოფლიოში ახდენს გავლენას საკვებ ქსელზე. სახეობათა გადაშენება გვხვდება ყველა კონტინენტსა და ოკეანეში. არსებობს მრავალი ცნობილი მაგალითი აფრიკაში, აზიაში, ევროპაში, ავსტრალიაში, ჩრდილოეთსა და სამხრეთ ამერიკაში, ასევე მცირე და დიდი ზომის კუნძულებზეც. საერთო ჯამში, ჰოლოცენის გადაშენება დაკავშირებულია ადამიანის გარემოსადმი მოპყრობაზე. ჰოლოცენის გადაშენება გრძელდება XXI საუკუნეში, ხორცის მოხმარებით, გახშირებული თევზჭერითა და ოკეანის მჟავიანობის გაზრდით, აგრეთვე ამფიბიების პოპულაციის შემცირებით, რაც ბიომრავალფეროვნების შემცირებას იწვევს. თუმცა მნიშვნელოვანია სხვა ფაქტორებიც, როგორიცაა მაგალითად ადამიანების რაოდენობის მუდმივი ზრდა.
ბიომრავალფეროვნებისა და ეკოსისტემის შესახებ, 2019 წელს, წარადგინეს გლობალური შეფასების ანგარიში, რომელიც გამოქვეყნდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მთავრობათაშორისი სამეცნიერო-პოლიტიკის პლატფორმის, ბიომრავალფეროვნებისა და ეკოსისტემების შესახებ. ვარაუდობენ, რომ დაახლოებით ერთი მილიონი სახეობის მცენარე და ცხოველი განიცდის გადაშენებას ათწლეულების განმავლობაში, ადამიანის ქმედებების შედეგად.
გამომწვევი ფაქტორები
ჰოლოცენის გადაშენება ძირითადად გამოწვეულია ადამიანის საქმიანობით. ცხოველების, მცენარეებისა და ადამიანის ქმედებებით გამოწვეული სხვა ორგანიზმების გადაშენების პროცესი შეიძლება შეედაროს გვიანდელ პლეისტოცენის ხანას, რომელიც იყო 12 000 წლის წინ. არსებობს თანაფარდობა გადაშენებასა და წარმოშობას შორის, ხოლო ადამიანთა რაოდენობის ზრდა ამ კანონზომიერებას არღვევს. ცვლილებები განსაკუთრებით შეინიშნება ბოლო ორი საუკნის განამავლობაში.
ადამიანის ცივილიზაციის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა სოფლის მეურნეობამ. რაც უფრო მეტი მიწა გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის, მით მეტი შანსი ეძლევა კაცობრიობას ზრდისთვის. გადაშენების მზარდ პროცესზე ასევე მოქმედებს, დეფორესტაცია, ნადირობა და გარემოს დაბინძურება. დღესდღეობით, ზოგიერთი მეცნიერი ირწმუნება, რომ კაპიტალიზმის, როგორც დომინანტური ეკონომიკური სისტემის გაჩენამ, დააჩქარა სახეობათა გადაშენების ტემპი.
ამგვარი მტკიცებულებების მიუხედავად, ადამიანებს ცოცხალ ორგანიზმთა შორის მნიშვნელოვანი ადგილი უკავიათ, ისინი მიჩნეულნი არიან, როგორც სუპერ მტაცებელი ორგანიზმები. PNAS- ში გამოქვეყნებული 2018 წელს ჩატარებული კვლევის თანახმად, ადამიანთა ცივილიზაციის არსებობის დროიდან მოყოლებული, ხმელითის ძუძუმწოვრების 83%, წყალში მცხოვრები ძუძუმწოვრების 80%, მცენარეების 50% და თევზების 15% გაქრა. ამჟამად მეცხოველეობა დედამიწის ყველა ძუძუმწოვრის ბიომასის 60% -ს მოიცავს, მას მოსდევს ადამიანი, რომელიც შეადგენს 36%-ს, ხოლო დანარჩენი 4% გარეული ძუძუმწოვრები არიან. რაც შეეხება ფრინველებს, 70% შინაურია, ხოლო მხოლოდ 30% არის გარეული.
აღიარებულია, რომ ადამიანების საქმიანობის შედეგად ატმოსფეროში დიდი რაოდენობით CH4 და CO2 გამოიყოფა, ხოლო ამ აირთა გამოყოფა ძირითადად ხდება სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობებითა და ტყეების გაჩეხვით, რომლებიც შემდგომში გასუფთავდება და კვლავ მეურნეობაში გამოიყენებენ. მეცნიერები, რომლებიც სწავლობენ არქეოლოგიურ ნიმუშებსა და ძველი სახეობების მრავალფეროვნებას, ამტკიცებენ, რომ პროცესები, რომელიც ხელს უწყობს გარემოს განახლებას, ათასობით ათასი წლის წინ დაიწყო გლობალური მასშტაბით. 2003 წელს პალეოკლიმატოლოგმა უილიამ რუდიმანმა განაცხადა, რომ ადრინდელი ჰოლოცენის 11 000 წლის წინ არსებული ატმოსფერული ნახშირორჟანგისა და მეთანის დონე იცვლებოდა იმ ტემპით, რომელიც განსხვავდებოდა პლეისტოცენის ეპოქისგან. იგი ამტკიცებდა, რომ ნახშირბადის დიოქსიდის სწრაფი ტემპით მატება დაიწყო დაახლოებით 8 000 წლის წინ, ხოლო მეთანის კონცენტრაცია ატმოსფეროში გაიზარდა ამ დროიდან 3 000 წლის შემდეგ.
კუნძულები
დაახლოებით 6 000 წლის წინ, ადამიანის ჩამოსვლა კარიბის ზღვაში დაკავშირებულია აქ მყოფი მრავალი სახეობის გადაშენებასთან. გადაშენების ეს პროცესი მიმდინარეობდა კარიბის ზღვის თითქმის ყველა კუნძულზე. ბოლოდროინდელმა კვლევებმა, რომლებიც წყნარი ოკეანის 70 სხვადასხვა კუნძულზე ჩატარებული არქეოლოგიური და პალეონტოლოგიური გათხრების საფუძველზე გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ მრავალი სახეობა გადაშენდა, როდესაც ადამიანები გადავიდნენ ამ კუნძულებზე საცხოვრებლად, მაგალითად ბისმარკის არქიპელაგსა და სოლომონის კუნძულებზე ეს პროცესი 30 000 წლის წინ დაიწყო. ამჟამად დადგენილია, რომ წყნარი ოკეანის ფრინველთა ყველა სახეობათა შორის, ადამიანის ჩამოსვლის დღიდან, დღემდე დაახლოებით 2 000 სახეობა უკვე გადაშენებულია, რაც მსოფლიოში ფრინველების ბიომრავალფეროვნების 20% -იან კლებას ნიშნავს.
ავსტრალია
ავსტრალიაში უწინ იყო მეგაფაუნა, რომელიც ჰგავდა დღევანდელი აფრიკის კონტინენტისას. ადამიანები კონტინენტზე ჩავიდნენ ძალიან ადრე, დაახლოებით 50 000 წლის წინ. კონტინენტზე გადაშენებები გრძელდება დასახლებიდან დღემდე. გადაშენება ეხებათ, როგორც მცენარეებს, ასევე ცხოველებს, ხოლო მრავალი სხვა ცხოველი და მცენარე დღესაც საფრთის ქვეშ არის.
მადაგასკარი
მადაგასკარზე ადამიანთა ჩამოსვლის შემდეგ, რომელიც მოხდა დაახლოებით 2 500-2 000 წლის წინ, თითქმის ყველა ენდემური და გეოგრაფიულად იზოლირებული მეგაფაუნა გადაშენდა. ყველაზე დიდი ზომის ცხოველები, რომელთა წონაც 150 კილოგრამზე მეტი იყო, გადაშენდნენ ადამიანის პირველი ჩამოსვლის შემდეგ ძალიან მალე, დიდი და საშუალო ზომის სახეობები დაიღუპნენ, როდესაც მოსახლეობა ფართოვდებოდა, რაც იწვევდა უფრო ხშირ ნადირობებს. ამის შემდგომ მცირე ფაუნა განვითარდა, კონკურენციის შემცირების გამო.
ახალი ზელანდია
ახალი ზელანდიის გეოგრაფიული იზოლაციის გამო, აქ არსებობენ კუნძულისთვის დამახასიათებელი ორგანიზმები. ეს იყო ბოლო დიდი კუნძული, რომლის კოლონიზაციაცადამიანებმა მოახდინეს. XII საუკუნეში, სწორედ პოლინეზიელი დევნილების ჩამოსვლამ განაპირობა კუნძულის ყველა მეგაფაუნის გადაშენება, ეს პროცესი კი გრძელდებოდა რამდენიმე ასეული წლის განმავლობაში. კოლონიზაციამდე (მე -19 საუკუნე) კუნძულზე ფრინველები დიდი რაოდენობით იყვნენ, მაგრამ შემდეგ ევროპელების ხომალდებს ჩამოყვნენ ვირთხები, კატები და სხვა ცხოველები, რომლებმაც გაანადგურეს აქ არსებული ენდემური ფრინველთა სახეობები. ძირითადად ამ ფაქტორმა გავლენა მოახდინა ისეთ ფრინველებზე, რომლებიც მიწაზე ცხოვრობდნენ, ბუდეს მიწაზე იშენებდნენ ან არ ჰქონდათ თავდაცვის უნარები გამომუშავებული, აქამდე მსგავსი მტაცებლების არარსებობის გამო. ამის ნათელი მაგალითია ფრინველი კაკაპო, მსოფლიოში ყველაზე დიდი თუთიყუში, რომელსაც ფრენა არ შეუძლია, იგი გადაშენების პირასაა. ახალი ზელანდიის ეროვნული ემბლემა, კივი, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ ფრინველთა სიაშია.
აფროევრაზია
სხვა კონტინენტებთან შედარებით, აფრიკის მეგაფუნა მინიმალურად შემცირდა. სხვა კონტინენტებისაგან განსხვავებით, ევრაზიის მეგაფუნა გადაშენებას განიცდიდა შედარებით გრძელი პერიოდის განმავლობაში. არქტიკული რეგიონის დათბობამ გამოიწვია ბალახების სწრაფი ზრდა, რამაც უარყოფითი გავლენა მოახდინა ევრაზიის ფაუნაზე. ამან მრავალი ცხოველი დააზარალა, მათ შორის გრძელბეწვიანი მამონტები.
სქოლიო
კატეგორია:ჰოლოცენი კატეგორია:გეოლოგია კატეგორია:დედამიწა კატეგორია:კატასტროფები კატეგორია:დედამიწის გეოლოგიური ისტორია კატეგორია:ბუნებრივი მოვლენები კატეგორია:გადაშენებული სახეობები
ბაჩანას ქუჩა
ბაჩანას ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  ისნის რაიონში (ავლაბარი); ავლაბრის ქუჩიდან ლადო მესხიშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე მარიამის ქუჩა ერქვა (სახელწოდება უკავშირდება წმინდა მარიამის ეკლესიას). დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. 1923 წელს დაერქვა ბაჩანას სახელი. აქვს 1 ჩიხი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
კერი ვაშინგტონი
კერი ვაშინგტონი, (Kerry Marisa Washington დ. 31 იანვარი, 1977, ლონდონი) — ამერიკელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მიღებული როგორც დამოუკიდებელ, ასევე ჰოლივუდის ფილმებში. ცნობილია,როგორც ბარაკ ობამას მხარდამჭერი.
მარა-როზა
მარა-როზა (Mara Rosa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 530 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორანგატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 649 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.31 კმ²-ზე. ფართობი 1 687 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
მაჰმედ I
გიათ ად-დინ მუჰამად თაფარი იგივე მაჰმედ I ან მეჰმედ I (Ghiyath ad-Din Muhammad Tapar; დ. 1082 — გ. ბაღდადი, 1118) — სელჩუკთა იმპერიის სულთანი 1106-1118 წლებში, მალიქ-შაჰის მეორე ვაჟი.
ტახტზე ასვლამდე მონაწილეობდა დინასტიურ ომებში. 1097-1104 წლებში ებრძოდა უფროს ძმას, სულთან ბერქიიარუქს, რომელიც მარტივად დაამარცხა და სელჩუკთა სახელმწიფოს ტერიტორიების განაწილებაზე დაითანხმა, რის შემდეგაც მის მფლობელობაში შევიდა ანატოლიის ბეილიქები, საქართველოს სამეფო და სომხეთი.
მაჰმედმა 1106 წელს სელჩუკთა იმპერიის ტახტიდან ჩამოაგდო მისი მცირეწლოვანი ძმისშვილი, მელიქ-შაჰ II და გახდა სელჩუკთა სულთანი. მის დროს გაგრძელდა შიდა დაპირისპირება სელჩუკთა დინასტიის წევრებს შორის. მის ძმას, სენჯერს ეკავა ხორასნის პროვინიცა. მაჰმედმა მალევე შემოიკრიბა სირიელი მხედრები და მათი დახმარებით, 1107 წელს მდინარე ხაბურთან დაამარცხა და მოკლა მისი ერთ-ერთი მთავარი მეტოქე — ქილიჩ-არსლან I.
1110-იან წლებში სელჩუკთა სახელმწიფოში გაუარესდა მდგომარეობა. ჰამადანის ბეილერბეებისა და ხორასნელი ხანების აჯანყებების შედეგად მაჰმედ I-მა დაკარგა მავერანაჰრი. სელჩუკებმა ასევე დაკარგეს ტერიტორიები კავკასიაში, როდესაც საქართველოს მეფემ, დავით IV აღმაშენებელმა განმათავისუფლებები ბრძოლები წარმატებით დაიყწო საქართველოს სამხრეთ ნაწილში.
1118 წელს მაჰმედი გარდაიცვალა და დროებით, ბაღდადისა და ირანის ტახტი დაიკავა მისმა ვაჟმა, მაჰმუდ II-მ, მაგრამ იმავე წელს, სელჩუკთა იმპერიის სულთნის ტიტული მიიღო მისმა უმცროსმა ძმამ, აჰმედ სანჯარმა.
ლიტერატურა
კატეგორია: სელჩუკი მმართველები კატეგორია: დაბადებული 1082 კატეგორია: გარდაცვლილი 1118
ტურა (მდინარე)
ტურა (Тура), დოლგაია (Долгая) — მდინარე რუსეთში, სვერდლოვსკისა და ტიუმენის ოლქებში; ტობოლის (ობის აუზი) მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 1030 კმ, აუზის ფართობი 80 400 კმ². სათავეს იღებს შუა ურალზე, მიედინება დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყალდიდობა იცის აპრილიდან ივლისამდე. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 184 კმ-ში — 177 მ³/წმ, უდიდესი — 3330 მ³/წმ, უმცირესი — 8,6 მ³/წმ (მარტის ბოლოს). იყინება ოქტომბრის ბოლოს – ნოემბერში, ლღვება აპრილში – მაისის პირველ ნახევარში. ძირითადი შენაკადებია: სალდა, ტაგილი, ნიცა, პიშმა (მარჯვენა). დასაცურებელია. სანაოსნოა შესართავიდან 753 კმ-ზე. მდინარეზეა 3 წყალსაცავი (საერთო ფართობი 23 კმ²), ქალაქები: ვერხნაია-ტურა, ნიჟნაია-ტურა, ვერხოტურიე, ტურინსკი, ტიუმენი.
სქოლიო
კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მდინარეები კატეგორია:ტიუმენის ოლქის მდინარეები
ელიზაბეთ დანიელი (1573-1625)
ელიზაბეთ დანიელი (Elisabeth af Danmark, Elisabeth von Dänemark; დ. 25 აგვისტო, 1573 — გ. 19 ივლისი, 1625) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ფრედერიკ II-ისა და დედოფალ სოფია მეკლენბურგ-გიუსტროველის ქალიშვილი. ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ჰერცოგინია 1590-1613 წლებში როგორც ფრიდრიხ იულიუსის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ელიზაბეთი დაიბადა 1573 წლის 25 აგვისტოს. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ II-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია მეკლენბურგ-გიუსტროველის პირველი შვილი. მას სახელი დედამისის დედის, ელიზაბეთ დანიელის პატივსაცემად დაარქვეს. იგი თავდაპირველად თავის ბებია-ბაბუასთან იზრდებოდა და დანიაში მხოლოდ 1579 წელს დაბრუნდა.
1588 წელს დანიაში შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ VI-ის ელჩობა ჩავიდა, რათა მისთვის საცოლე აერჩიათ. ელჩებმა თავიდან ყურადღება ელიზაბეთზე გაამახვილეს, თუმცა მამამისმა მისი გათხოვება ბრაუნშვაიგში გადაწყვიტა და შოტლანდიელებს დედოფლად თავისი მეორე ასული, ანა დანიელი შესთავაზა, რაზეც დათანხმდნენ.
1590 წელს, ელიზაბეთი ცოლად შერთეს ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ჰერცოგ ფრიდრიხ იულიუსს. როგორც ცნობილია, მისი ქმარი მას თავიდან იულველირად გადაცმული შეხვდა, რადგან აინტერესებდა მისი საცოლე როგორი იყო რეალურად. როგორც ცნობილია, მან ელიზაბეთს ჯერ სამკაულები, შემდეგ კი თავისი სხეული შესთავაზა, რისთვისაც მეფის ბრძანებით იგი დილეგში ჩააგდეს და მხოლოდ მისი ვინაობის დადგენის შემდეგ გაათავისუფლეს. მან ახსნა, რომ ეს ხუმრობა იყო, რის შემდეგაც ელიზაბეთის ძმამ, მეფე კრისტიან IV-მ იგი გაათავისუფლა და თავის დაზე დააქორწინა.
ფრიდრიხ იულიუსსა და ელიზაბეთს სულ ათი შვილი შეეძინათ. 1613 წელს ფრიდრიხი გარდაიცვალა. დანიელების გავლენით 1616 წელს ახალ ჰერცოგს, ფრიდრიხ ულრიხს რეგენტად ელიზაბეთი დაენიშნა, რადგანაც იგი ალკოჰოლიკი იყო. 1617 წელს მან წმ. ელიზაბეთის სამრეკლო ააგო, რომელიც ოცდაათწლიანი ომის დროს დაანგრიეს. იგი გარდაიცვალა 1625 წლის 19 ივლისს, 51 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1573 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1625 კატეგორია:ოლდენბურგები კატეგორია:დანიის პრინცესები კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
მარია ამალია ავსტრიელი (1701-1756)
მარია ამალია ავსტრიელი (Maria Amalia von Österreich; დ. 22 ოქტომბერი, 1701 — გ. 11 დეკემბერი, 1756) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ იოზეფ I-ისა და იმპერატრიცა ვილჰელმინა ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ქალიშვილი. ავსტრიის ერცჰერცოგინია დაბადებით. საღვთო რომის იმპერატრიცა, გერმანიისა და ბოჰემიის დედოფალი და ბავარიის კურფიურსტი როგორც კარლ VII ალბერხტის მეუღლე.
ადრეული წლები
მარია ამალია დაიბადა 1701 წლის 22 ოქტომბერს ჰოფბურგის სასახლეში, ვენის საიმპერატორო კარზე. იგი იყო საღვთო რომისა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ იოზეფ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ვილჰელმინა ამალია ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მისი დაბადებიდან თორმეტ კვირაში მისი უფროსი ძმა, ერცჰერცოგი ლეოპოლდ იოზეფი გარდაიცვალა, რითაც ტახტის მემკვიდრეები მარია ამალია და მისი უფროსი და, მარია იოზეფა გახდნენ. მის შემდეგ მარია ამალიას მშობლებს შვილები აღარ ჰყოლიათ, რადგან მისი დაბადებიდან მალევე მამამისი ერთ-ერთ საყვარელთან კავშირისას სიფილისით დაავადდა და დედოფალსაც გადასდო, რამაც მათ რეპროდუქციული სისტემა ძლიერ დააქვეითა. მიუხედავად ამისა, იმპერატორი იოზეფი საყვარლებთან ურთიერთობას განაგრძობდა და მათთან უამრავ უკანონო ბავშვს აჩენდა.
როდესაც მარია ამალია ცხრა წლის იყო, 1711 წელს იმპერატორი იოზეფ I წითურათი ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მარია ამალიას ბიძა, კარლ VI ავიდა. ამით კარლმა დააიგნორა მამამისის, იმპერატორ ლეოპოლდ I-ის მიერ შემოღებული ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც ქალებსაც ჰქონდათ ტახტზე უფლება. ამის მაგივრად, კარლ VI-მ 1713 წელს პრაგმატული სანქცია გამოსცა, რომლის მიხედვითაც მარია ამალია და მარია იოზეფა ტახტის მემკვიდრეებად გამოაცხადა, თუმცა მხოლოდ თავისი ასულის, ერცჰერცოგინია მარია ტერეზიას შემდეგ. ამასთან კარლმა მარია ამალიასა და მის დას გათხოვება აუკრძალა, მანამ სანამ მათ უარი არ თქვეს საკუთარ უფლებებზე ავსტრიის ტახტზე.