cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
წმინდა ლუსია
ხსენება
დასავლეთის ქრისტიანულ ეკლესიებში წმინდა ლუსიას 13 დეკემბერს იხსენიებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიცილიელი წმინდანები კატეგორია:შვედეთის წმინდანები
ანჩისხატის უბანი
ანჩისხატის უბანი — ძველი თბილისის ერთ-ერთი უბანი, მოიცავდა ანჩისხატის ეკლესიის მიდამოებს. ჩრდილოეთით საზღვრავდა ქალაქის გალავანი (ახლანდელი ბარათაშვილის ქუჩის გასწვრივ), აღმოსავლეთით — მტკვარი, სამხრეთით — მეფის სასახლე, ე. წ. ბატონის სასახლე (ახლანდელი ერეკლეს მოედანთან), დასავლეთით — ახლანდელი ავლევის ქუჩა. ქალაქში შესასვლელი ერთ-ერთი გზა ავანაანთ ხევზე (ახლანდელი ბარათაშვილისა და პუშკინის ქუჩები) გადებული ხიდით და „დაბლა კარის“ ანუ „წყლის კარის“ (ძველი თბილისის ერთ-ერთი კარი) გავლით პირველად ანჩისხატის უბანში შედიოდა.
„წყლის კარიდან“ ბატონის მოედნამდე მტკვრის პარალელურად მიდიოდა ქუჩა, რომელსაც ახლოს „წყლის კარის ქუჩას“ ეძახდნენ, ხოლო მის გაგრძელებას - „ანჩისხატის ქუჩას“ (ორივე ქუჩა ახლანდელი შავთელის ქუჩის ნაწილია). ეს ქუჩა წარმოადგენდა ანჩისხატის უბნის ცენტრალურ ნაწილს, სადაც ძირითადად ქართველი არისტოკრატია ცხოვრობდა XV-XVI საუკუნეებში ანჩისხატის ქუჩაზე მხოლოდ ბატონიშვილები ცხოვრობდნენ, XVII საუკუნიდან კი ამ რაიონში სხვა თავადებიც დასახლდნენ. XVIII საუკუნეში უბანში იყო მთავარეპისკოპოსის, მუხრანბატონების, ამილახვრების, არაგვის ერისთავების, ქსნის ერისთავების, ორბელიანების, ციციშვილების, გედევანიშვილების, გერმანოზაშვილების, აბაშიძეების და სხვათა სასახლეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
სუგბონგკოგონი
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
სტეიტ-ლაინი
სტეიტ-ლაინი (State Line) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კუტენაის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 38 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ფსილოფიტები
thumb|ფსილოფიტი ფსილოფიტები(Psilophyta), (psilos — შიშველი და phyton — მცენარე) — ამომწყდარ უმაღლეს მცენარეთა განყოფილება. ეს პატარა უფესვო მცენარეები ჭურჭელბოჭკოვანთა ყველაზე პრიმიტიული წარმომადგენლები არიან. ჰქონდათ სადა, დოქოტომიურად დატოტვილი, უფოთლო ან პატარ-პატარა, ზოგჯერ ქაცვისებრი გამონაზარდებით დაფარული ღეროები, კენწრული სპორანგიუმები, ერთგვაროვანი სპორებით (ჰომოსპორია).
ფსილოფიტები ცნობილი არიან ზედა სილურული ეპოქიდან; დევონური ეპოქის ბოლოს თითქმის მთლიანად გადაშენდნენ. ზედა დევონური ეპოქიდან ნაპოვნია მხოლოდ ერთადერთი ტიპური ფორმა — Psilophyton princeps.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნამარხი მცენარეები
ატლანტიდა
მინი|[[აფანასი კირხერის (XVII საუკუნის გერმანელი მეცნიერი) „ატლანტიდის რუკა“.]] ატლანტიდა (Ἀτλαντίς νῆσος — „ატლანტის კუნძული“) — ლეგენდარული მიწა (კუნძული, არქიპელაგი ანდაც კონტინენტი), რომელიც ზღვის ფსკერზე დაეშვა მიწისძვრის ან რაღაც სხვა კატაკლიზმის შედეგად. ქვეყნის მოსახლეობას ატლანტები ეწოდებოდა. პირველად პლატონი იხსენიებს ტიმეოსთან და კრიტეოსთან დიალოგებში.
ამჟამად სამეცნიერო წრეებში ატლანტიდაზე თქმულება ან პლატონის მიერ სრულიად გამონაგონად, ანდაც ფილოსოფიურ მითად მიიჩნევა, რომელიც რაღაც ბუნდოვანი კატასტროფის გახსენებას ემყარება, დაახლოებით, ძველი წელთაღრიცხვით მე-4 ათასწლეულში, როდესაც ხმელთაშუა ზღვის წყლები ეგეოსის მეშვეობით შავ ზღვას დაუკავშირდა; ანდაც კუნძულ სანტორინზე ვულკანის ამოფრქვევას ძვ. წ. მე-16 საუკუნეში. არასამეცნიერო წრეებში კი ატლანტიდა ყველაზე საყვარელი თემაა, როგორც ყველაზე არაბუნებრივი მოვლენების აღსაწერად გამოსადეგი ობიექტი. ატლანტიდას უამრავი მხატვრული თუ სამეცნიერო ფანტასტიკური გამონაგონი უკავშირდება.
მითის ისტორია
ყველა ცნობა ატლანტიდაზე პლატონთან არის შემონახული ორ დიალოგში: ტიმეოსთან (მოკლედ) და კრიტიასთან (უფრო ვრცლად). დიალოგი „ტიმეოსი“ სოკრატესა და პითაგორელი ტიმეოსის განსჯით იწყება სახელმწიფოს საუკეთესო მოწყობაზე. აღწერს რა მოკლედ იდეალურ სახელმწიფოს, სოკრატე მიღებული სურათის აბსტრაქტულობასა და სქემატურობას უჩივის და სურს იმის აღწერილობა მიიღოს, თუ როგორ მოიქცეოდა ეს სახელმწიფო სხვა სახელმწიფოებთან ბრძოლაში; როგორ ღირსეულად ჩაერთვებოდა ომში, ომის დროს კი მისი მოქალაქეები ისე მოიქცეოდნენ, როგორც მათ შეშვენით, თანახმად მათი განათლებისა და აღზრდისა, იმის მიუხედავად, მოლაპარაკება იქნებოდა თუ ბრძოლის ველი ნებისმიერ სახელმწიფოსთან. დიალოგის მესამე მონაწილე კრიტიასი კი ამბავს მოჰყვება, რომელიც თითქოს პაპამისისგან — კრიტიას-უფროსისგან აქვს მოსმენილი, მას კი თავის დროზე სოლონისგან ჰქონია გაგონილი, რომელსაც მსახურებმა უამბეს ეგვიპტეში. მონათხრობის აზრი შემდეგია: ოდესღაც, 9 000 წლის წინ ათენი უფრო სასახელო, მძლავრი და კეთილსინდისიერი სახელმწიფო იყო. ათენის უმთავრესი მეტოქე ზემო ხსენებული ატლანტიდა იყო. ეს კუნძული ერთად აღებულ მცირე აზიასა და ლიბიას აღემატებოდა ზომით. ამ კუნძულზე საოცარად დიდი და მძლავრი სამეფო შექმნილიყო, რომელიც ლიბიას ფლობდა ეგვიპტემდე და ევროპას ტირენემდე. ამ სამეფოს ყველა ძალა ათენის დასამონებლად იქნა გადმოსროლილი. ათენელებიც თავიანთი თავისუფლების დასაცავად აღსდგნენ ელინთა მეთაურობით; და იმის მიუხედავად, რომ ყველა მოკავშირემ მათ უღალატა, ათენელებმა მაინც მოახერხეს ატლანტების მოდრეკვა და მათ მიერ დამონებული ერების გათავისუფლება. ამას უდიდესი ბუნებრივი კატასტროფაც მოჰყვა, რომლის შედეგად, ათენელთა მთელი ჯარი და მთლიანად ატლანტიდა ზღვის ფსკერზე აღმოჩნდა.
კრიტიასის დიალოგი იმავე მონაწილეებთან ერთად, ტიმეოსის გაგრძელებად მიიჩნევა, რაც ათენელებისა და ატლანტიდის შესახებ გვაწვდის დამატებით ინფორმაციას. ათენი იმხანად (მიწისძვრამდე და წყალდიდობამდე) დიდი და ნაყოფიერი სამეფოს ცენტრი იყო; დასახლებული კეთისლინდისიერი ერით, რომელთაც (პლატონის აზრით) სახელმწიფოს ყველაზე იდეალური მოწყობა ჰქონდათ. ყველაფერს მმართველები და მეომრები განკარგავდნენ, რომლებიც მიწათმოქმედ-დარგობრივი მასისგან მოშორებით, აკროპოლზე ცხოვრობდნენ განცალკევებულ კომუნაში. თავმდაბალ და კეთილსინდისიერ ათენელებს მძლავრი და ქედმაღალი ატლანტიდა უპირისპირდება. ატლანტების ჯარის მეთაური, პლატონის მიხედვით, ღმერთი პოსეიდონი იყო, რომელსაც მოკვდავ გოგონა კლეიმოსთან ათი ღვთიური ვაჟი შესძენოდა, ისინი კი, უფროსი ატლანტის მეთაურობით, სამეფო ჯარებს ჩასდგომოდნენ სათავეში.
თუკი ზოგიერთ რამეს უბრალო ელფერით აკეთებდნენ, დანარჩენს მრავალფეროვანი ქვებით აპირკეთებდნენ, რათა ხელოვნების მწვერვალზე აეყვანათ. გარე მიწათხრილის კედლები ატლანტებმა სპილენძით მოაპირკეთეს, შიდა თხრილი კი კალით იყო შემოსილი, რაც შეეხება თავად აკროპოლს — ოქროცურვილი ფირფიტებით იყო დაფარული რათა ცეცხლოვანი შუქი ეფრქვიათ.
მანამ, სანამ ატლანტებში ღვთიური ბუნება იყო შენარჩუნებული, ისინი სიმდიდრეს უფრთხილდებოდნენ და კეთილქმედებას აყენებდნენ უპირველეს ყოვლისა; მაგრამ, როდესაც მათში ადამიანურმა ბუნებამ იმძლავრა, ისინი გახარბდნენ, ფუფუნებაში ჩაეფლნენ, გაძუნწდნენ და გაქედმაღლდნენ. განცვიფრებულმა ზევსმა ატლანტების დაღუპვა განიზრახა და ღმერთთა სხდომა მოიწვია… სწორედ აქ წყდება, ჩვენამდე მოღწეული ტექსტის მიხედვით, ხსენებული დიალოგი.
სხვა ანტიკური ავტორები
thumb | left |პლატონი
ატლანტიდა ანდებში
პერუში არსებობს ძველი ქალაქი- ოლანტაიტამბო - რომელიც მდებარეობს 2700 მეტრზე ზღვის დონიდან. იქ არის უზარმაზარი მეგალითური ნაგებობები. მზის ტაძრის ერთ-ერთი კედელი საძირკველთან ახლოსაა - 5 დიდი მეგალითური ბლოკით. მის ჩრდილოეთ კედელზე კი დიდგვაროვანთა სახლები იყო აშენებული - ოფიციალურად ცნობილია, რომ ეს ქალაქი აშენდა 15 საუკუნეში, თუმცა არსებობს ბევრი კითხვა, რომელიც ამ თარიღს ეჭვის ქვეშ აყენებს   საინტერესოა ტონიანი ბლოკების დადების სტილი, რომელიც ბევრ კითხვას ბადებს.
ნაგებობების შესწავლისას რჩება შთაბეჭდილება, რომ ნაქალაქევზე გვაქვს ორი ტიპის მშენებლობა - პრიმიტიული აგურებისმაგვარი წყობა და ამ ნაგებობების ძირში მეგალითური - სრულიად უნიკალური მშენებლობის სტილი, გრანიტის ქვების დამუშავების კვალი - გრანიტის ასე დამუშავება დღევანდელი ტექნოლოგიებითაც კი გაუჭირდებოდათ და შეადარეთ ახლა ასეთი უნიკალური ბლოკები პრიმიტიულ სახლებს, რომლებიც ეტყობა მართლა მე-15 საუკუნეში იყო აგებული. ბოლოს ავტორი ასკვნის, რომ წყლის დიდი ნაკადი მოდიოდა ერთი მხრიდან - ანუ ატლანტიური ოკეანიდან და გადაუარა 2700 მეტრის სიმაღლეზე უმაღლეს მთებს. ხოლო წარღვნამდე დედამიწაზე არსებობდა უდიდესი ტექნოლოგიების მქონე ცივილიზაციები, რომელთაც თავისუფლად აჰქონდათ ასეთი მრავალტონიანი ბლოკები 2700 მეტრის სიმაღლეზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მითოლოგიური ადგილები
ფოქსტერიერი
მინიატიურა|300პქ ფოქსტერიერი — ნადირობისათვის განკუთვნილი სპეციალიზებული ძაღლის ჯიში.
ისტორია
ფოქსტერიერები დიდ ბრიტანეთში XVIII საუკუნის დასაწყისში გამოჩნდნენ. არსებობს ფოქსტერიერების ორი სახეობა: უხეშბეწვიანი და გლუვბეწვიანი. პირველი გლუვბეწვიანი ფოქსტერიერები საერთაშორისო გამოფენაზე 1862 წელს გამოჩნდნენ, ხოლო უხეშბეწვიანები ცოტა მოგვიანებით, 1872 წელს. მე-20 საუკუნის ბოლომდე მოდაში გლუვბეწვიანი ფოქსტერიერები იყვნენ, ხოლო დღესდღეობით უფრო მეტი ყურადღება უხეშბეწვიანებს ეთმობათ.
აღწერა
ფოქსტერიერი ბუნებით ნამდვილი მონადირეა, ის საკმაოდ ძლიერი, უშიშარი და უზომოდ ენერგიული ძაღლია. ის საუკეთესო მონადირედ ითვლება მელაზე, მაჩვზე და სხვა წვრილფეხა ცხოველზე. აღსანიშნავია ის ფაქტი რომ ფოქსტერიერის კბილი სამჯერ მასზე დიდი ზომის ძაღლის ტოლია, რის გამოც მას შეუძლია იოლად დაამარცხოს მასზე ორჯერ დიდი მოწინააღმდეგე.
ფოქსტერიერი არის მონადირე ძაღლი რომელსაც შეუძლია სოროში შეყვეს ნადირს და გამოდევნოს იქიდან. ასევე ფოქსტერიერებს იყენებენ სახლის დასაცავად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძაღლის ჯიშები კატეგორია:ფოქსტერიერები
სიქთარვა
სიქთარვა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ჩხარ-ეწერი). მდებარეობს მდინარე ძევრულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 220 მეტრი. თერჯოლიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წივწივაძე
საკუთარი სახელი წივწივაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
წვიმა
miniatur|მინი|250პქ|წვიმა [[დანიაში]] მინი|250პქ|წვიმა მინი|250პქ|წვიმა წვიმა — თხევადი ატმოსფერული ნალექი, რომელიც ღრუბლებიდან მოდის 0,5 მმ და მეტი დიამეტრის მქონე წვეთების სახით. წარმოადგენს წყლის წრებრუნვის ერთ-ერთ უნიშვნელოვანეს კომპონენტს. გარდა ამისა, ეკოსოსტემის სახეობებისთვის ქმნის ხელსაყრელ პირობებს. წვიმის წყალი მნიშვნელოვანია აგრეთვე ჰიდროელექტოსადგურებისა და ირიგაციისთვის. წვიმა, როგორც წესი, შერეული ტიპის, უმთავრესად ფენა-წვიმისა და მაღალი ფენა ღრუბლებიდან მოდის. წვიმის წარმოშობის მთავარი მიზეზია სინოტივე, რომელიც გაივლის ტემპერატურისა და სინოტივის კონტრასტების სამგანზომილებიან ზონას, რომელსაც ატმოსფეროს ფრონტს უწოდებენ. ეს უკანასკნელი წარმოადგენს ეგრეთ წოდებულ გამყოფ ზედაპირს სხვადასხვა ფიზიკური თვისებების მქომე ჰაერის ორ მასას შორის.
ვაიალეალე (1544 მ, ჰავაის კუნძულები) წვიმის სახით საშუალოდ იღებს 11 700 მმ ნალექს; ეს არის დედამიწაზე არსებული ყველაზე ნოტიო ადგილი. მეორე მნიშვნელოვანი ნალექიანი პუნქტია ინდოეთში მდებარე ჩერაპუნჯი, რომელიც იღებს 11 430 მმ ნალექს. ევროპის დიდ ნაწილში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკაში და ცენტრალურ აფრიკაში ყოველწლიურად კოკისპირული წვიმა აჭარბებს 500 მმ-ს, იმ დროს, როდესაც აზიის დიდ ნაწილში (ინდოეთისა და ტიბეტ-ჩინეთის გამოკლებით) ყოველწლიურად წვიმის სახით მოდის 500 მმ-ზე ნაკლები ნალექი, ხოლო უფრო ნაკლები — 250 მმ — არაბეთის ნახევარკუნძულსა და მონღოლეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ავსტრალიის ცენტრალურ და აფრიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ამერიკის შეერთებული შტატების მთიანეთშორისში და სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ ცენტრალური სანაპიროების ტერიტორიებზე წლიურად წვიმის სახით მოდის 250 მმ ნაკლები ნალექი.
აფრიკის, ინდოეთისა და მიანმარის სანაპიროებზე და ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ზომიერ განედებში წლიურად წვიმის სახით მოდის 2500 მმ ნალექი.
კონვექციური ღრუბლების შედეგად წარმოიქმნება კონვექციური წვიმა, რომელსაც ფენა-წვიმისებრი ან მაღალ-ბოლქვიანი ღრუბლები ეწოდება. ზომიერ სარტყლებში კონვექციური ნალექიანობა წყვეტილია და დაკავშირებულია ბაროკლინურ საზღვრებთან, როგორიცაა: ცივი ფრონტები, გრიგალის ხაზი და თბილი ფრონტები.
pH გავლენით იცვლება წვიმის ფაქტორი, რომელსაც მჟავა წვიმები ეწოდება, რომელიც ბევრი რეგიონისთვის არის გარემოს დაბინძურების თვალსაზრისით ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა. აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, წვიმა, რომელიც ატლანტის ოკეანიდან მიდის pH-ს ფაქტორი 5.0-5.6-ია; წვიმა, რომელიც ეჯახება კონტინენტურ კლიმატს pH-ს ფაქტორი 3.8-4.8-ა; pH-ს ფაქტორი ადგილობრივი შტორმებისთვის მხოლოდ 2.0-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წვიმა კატეგორია:ატმოსფერული ნალექები
გორა (საწყაო)
გორა, გორო — მარცვლეულისა და სითხის საწყაო XVI-XVIII საუკუნეებში ლეჩხუმში. ტევადობა — საშუალოდ 32 კგ (ლ). გორა დღესაც გვხვდება ლეჩხუმის ეთნიკურ ყოფაში.
სქოლიო
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
სპენსერი
სპენსერი (Spencer) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კლარკის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 37 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
სტრიმლაინ-მოდერნი
thumb|300px|სან-ფრანცისკოს ნაოსნობის მუზეუმი. thumb|მსაჯთა კოშკი სან-ფრანცისკოს აქვაპარკში. სტრიმლაინ-მოდერნი (Streamline Moderne), ხშირად წოდებული ერთ-ერთი ტერმინით, იყო არტ-დეკოს სტილის გვიანდელი განშტოება. ეს არქიტექტურული სტილი ხაზს უსვამდა მრუდ ფორმებს, გრძელ ჰორიზონტალურ ხაზებს, და ხშირად სანაოსნო ელემენტებს (როგორიცაა გემბანის კიჩოები და კაბინის ფანჯრები). მიმდინარეობამ მწვერვალს მიაღწია 1937 წელს.
ეს სტილი პირველი იყო, რომელმაც ელექტრო განათება შეიტანა არქიტექტურულ კონსტრუქციაში. სტრანდ პალას ოტელის ფოიე (1930), რომელიც დანგრევისგან ვიქტორიისა და ალბერტის მუზეუმმა იხსნა 1969 წელს, იყო შიდა განათების არქიტექტურული მინის პირველი გამოყენების ნიმუში, და ასევე დამთხვევა აღმოჩნდა, რომ ის პირველი მოდერნისტული ინტერიერი იყო, რომელიც მუზეუმმა შეინახა.
განსაკუთრებული ნიმუშები
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები კატეგორია:მოდერნიზმი
დომენიკო ბეკაფუმი
thumb|ავტოპორტრეტი; 1525-1530 წწ. დომენიკო ბეკაფუმი (იტალ. Domenico di Giacomo di Pace Beccafumi, 1486, მონტაპერტი, სიენა – 18 მაისი, 1551, სიენა) — სიენის სკოლის იტალიელი მხატვარ-მანერისტი, სკულპტორი.
ბიოგრაფია
ლორენცო ბეკაფუმის მამულში მომუშავე გლეხის ჯაკომო დი პაჩეს ვაჟი. ვაჟის ნიჭი მემამულემ მალევე შენიშნა და პატარა დომენიკო სიენელ ოსტატ მეკეროსთან გაგზავნა სასწავლებლად (აქედან მოდის მხატვრის ფსევდონიმიც – მეკერინო ან ილ-მეკერინო, მეკეროს ნაშიერი). 1509 წელს რომში ხანმოკლე მოგზაურობის შემდეგ დომენიკოს სიენა აღარც დაუტოვებია.
სტილი
როგორც მხატვარმა ფლორენციული სკოლის გავლენა განიცადა, მაგრამ განსაზღვრული პროვინციული სტილი მაინც შეინარჩუნა. სიუჟეტის აგებისას ბეკაფუმის ახასიათებს ექსცენტრულობა, სინათლის ფანტასტიკურ ეფექტთა ძიება და პერსპექტიული ცდები.
მემკვიდრეობა
სიენის მუზეუმების გარდა, ბეკაფუმის ნამუშევრები რომის, ფლორენციის, პარიზის, ლონდონის, მადრიდის, ლოს-ანჯელესის, ნიუ-ორლეანისა და სხვა. პინაკოთეკებში ინახება. ერთ-ერთი ტილო წმინდა ეკატერინეს მისტიკური ქორწინება (დაახ. 1521) ერმიტაჟში ინახება. XVI საუკუნის მეორე ათწლეულის ბეკაფუმის საუკეთესო ნამუშევართა შორის შესანიშნავი ქარვის ხატი — „წმინდა ეკატერინე ალექსანდრიელის მეცადინეობაა“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1486 კატეგორია:გარდაცვლილი 1551 კატეგორია:იტალიელი მხატვრები კატეგორია:მანერისტი მხატვრები
ბუშეტი
ბუშეტი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. თელავიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით, თბილისიდან — 60 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1090 ადამიანი. მეზობელი სოფლებია ქვემო ხოდაშენი და ვანთა.
ისტორია
ქართულ საისტორიო წყაროებში სოფელი იხსენიება XIII საუკუნიდან. იმ დროს არსებულ ერწო-თიანეთის საეპისკოპოსოსთვის გარკვეული ოდენობის გამოსაღები აქვს შეწერილი ბუშეტსაც. საქართველოს ერთიანობის ხანაში (XI-XV სს.) ბუშეტის ყმა-მამულზე დიდი წილი ედო სვეტიცხოვლის მონასტერს. ასევე რჩებოდა XVI საუკუნეშიც — კახეთის სამეფოს არსებობის პირველ პერიოდშიც სვეტიცხოვლის არის „ბუშატი, მთითა და ბარითა და მონასტრითა“, — ნათქვამია კახთა მეფის ალექსანდრე II-ის ერთ-ერთ საბუთში, რომელშიც იგი სვეტიცხოველს უახლებს მამულებს კახეთში. კახეთის სამეფოს არსებობის პერიოდში, განსაკუთრებით XVII-XVIII საუკუნეებში, სვეტიცხოვლის კუთვნილ ყმა-მამულზე ბუშეტში ერთმანეთს ედავებიან ვაჩნაძეები და იქ მოურავებად დანიშნული ჯანდიერისშვილები. ისინი აშკარად ითვისებენ საკათალიკოსო მამულებს. 1654 წლისთვის ვითარება ისე გამწვავებულა, რომ დავაში ჩარეულა კათალიკოსი ქრისტეფორე II. მიუხედავად ამისა, დროთა განმავლობაში, განსაკუთრებით XVIII საუკუნეში, სოფელზე მაინც დაიდოს წილი კახეთის საერო ფეოდალებმა და დავით გარეჯის მონასტერმა, რომელიც მეტოქეობს სვეტიცხოველს. ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმებისა და საქართველოში რუსული მმართველობის დამყარების შემდეგ, ბუშეტი ტფილისის გუბერნიის თელავის მაზრაში შედიოდა. სოფელში მისდევენ მევენახეობას, მებაღეობას.
გორა (დასახლება)
გორა, დიხაგუძუბა, დიხაზურგა, თელი, თეფე — არქეოლოგიურ ძეგლთა კატეგორია, დასახლების ერთ-ერთი უძველესი სახეობა მეტნაკლებად შემაღლებულ ადგილზე. სოციალური ისტორიის თვალსაზრისით, გორა არის გვარის სამოსახლო, სამეურნეო საკულტო ადგილი, სიმაგრე, ხშირად სამაროვანიც. ამისდა მიხედვით გვაქვს გორასაცხოვრისი, გორანამოსახლარი, გორასახელოსნო, გორაციხე, გორასამლოცველო და გორასამარხი. გარეგნულად გორებში სამი ჯგუფი გამოირჩევა: განმხოლოებული, განკიდული და ამოზიდული (ნ. ბერძენიშვილი). გორებად დასახლება ნეოლითის ხანაში დაიწყო, როდესაც მიწათმოქმედებისა და მეცხოველეობის განვითარების შედეგად გვარი ბინადარ ცხოვრებაზე გადავიდა. სამოსახლოდ ირჩევდნენ ბუნებრივ შემაღლებებს, უპირატესად ვაკეზე ან ვაკიდან ზეგნისაკენ გარდამავალ ზონაში, რომელიც მდიდარი იყო სამიწათმოქმედო სავარგულებითა და საძოვრებით. მიწათმოქმედებისა და მეცხოველეობის განვითარება განსაზღვრავდა გორების განლაგების ზოლს. მეურნეობის ხასიათი მოითხოვდა მეტნაკლებად მუდმივ დასახლებას, თვით საცხოვრისისა და სამეურნეო დოვლათის დაცვას (გაჩნდა გორაციხის ფუნქცია). ერთ ადგილას დიდხანს ცხოვრების შედეგად სხვადასხვა დროს საცხოვრებელ და სხვა ნაგებობათა ნანგრევები ერთიმეორეს ემატებოდა და თანდათან ზრდიდა გორების სიმაღლეს. ასე იქმნებოდა ე. წ. ამოზიდული გორები. მათი შექმნა შესაძლებელი იყო მხოლოდ მწარმოებლური მეურნეობის მქონე საზოგადოების არსებობის პირობებში. ამოზიდული გორების დამახასიათებელია ძირითადად წინა აზიისა და სამხრეთ ევროპოსათვის, სადაც ნეოლითური ხანის მიწურულიდან ბუნებრივი პირობები და საზოგადოების სოცციალურ-ეკონომიკური დაწინაურება ხელს უწყობდა ერთ ადგილას ადამიანის ხანგრძლივ ცხოვრებას (მაგ., იერიქონი). ზოგი გორა ძველი ქალაქების ნანგრევებს წარმოადგენს (მაგ., ნიმრუდ-დაღი). საქართველოში უძველესი გორები გვიანდელი ნეოლითის და ენეოლითის ხანას განეკუთვნება (შულავერის გორა, იმირის გორა, არუხლოს გორა და სხვა). გავრცელებული იყო აგრეთვე ადრინდელ ბრინჯაოს ხანაში (გუდაბერტყა, ხიზაანთ გორა, ქვაცხელები). შუა ბრინჯაოს ხანის ფენების შემცვლელი გორები ჯერჯერობით მხოლოდ კახეთშია აღმოჩენილი (ალაზნის ველის ნამოსახლარები). განსაკუთრებით ხშირი იუო გორებად დასახლება გვიანდელი ბრინჯაოს და ადრინდელი რკინის ხანაში, როდესაც წინ წამოიწია გორის თავდაცვითმა ფუნქციამ. თხრილითა და გალავნით გამაგრებული გორების გარშემო ამ დროს გაჩნდა სამოსახლოები, რაც საზოგადოების განვითარებაში მომხდარი ცვლილებების მაჩვენებელია. გორებად დასახლება საფუძველს უყრიდა საქართველოს ისტორიული "ქვეყანაების" ჩამოყალიბების პროცესს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები
ბელარუსის პრეზიდენტი
ბელარუსის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь) — არის სახელმწიფოს მეთაური, ბელარუსის რესპუბლიკის კონსტიტუციის გარანტი, ასევე ბელარუსის მოქალაქის უფლებებისა და თავისუფლების გარანტი. ის წარმოადგენს ბელარუსს სხვა სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობაში.
ბელარუსის პრეზიდენტად შეიძლება აირჩეს მოქალაქე (დაბადებით ბელარუსში), მინიმუმ 35 წლის, ასევე ხმის მიცემის უფლების მქონე, რომელიც ცხოვრობს მინიმუმ ათი წელი არჩევნებამდე ბელარუსში.
ბელარუსის პრეზიდენტი აირჩევა 5 წლით.
ისტორია
1990-1991 წლებში, ბელარუსის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტი განიხილავდა იდეას, სადაც უნდა შემოეღოთ ბელარუსში პრეზიდენტის პოსტი.
პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები ბელარუსში ჩატარდა 23 ივნისს (პირველი ტური) და 10 ივლისს 1994 წელს (მეორე ტური), ამავე დროს შევიდა პირველი ცვლილება კონსტიტუციაში, სადაც ნებადართულ იქნა არჩევნებში მონაწილეობა მიეღოთ 35 წლის კანდიდატებს (ადრე 40). არჩევნებში მონაწილეობას იღებდა 6 კანდიდატი. პირველ ტურში სამივე ლიდერმა გაიმარჯვა ალექსანდრე ლუკაშენკო — 44,82%, ვიაჩესლავ კებიჩი — 17,32%, ზენონ პოზნიაკი — 12.82%. მეორე ტურში ხმების 80%-ით მოიგო ალექსანდრე ლუკაშენკომ.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები  პრეზიდენტები
კიმ ნოვაკი
მერლინ პაულინი "კიმ" ნოვაკი (Marilyn Pauline "Kim" Novak დაიბადა 13 თებერვალი, 1933. ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ) - ამერიკელი კინო და ტელევიზიის მსახიობი, მხატვარი და ფსიქიკური ჯანმრთელობის ადვოკატი.
ნოვაკმა კინოკარიერა 1954 წელს Columbia Pictures– თან კონტრაქტის ხელმოწერის შემდეგ დაიწყო, როდესაც მონაწილეობა მიიღო უამრავ ფილმში, მათ შორის Picnic (1955), The Man with the Golden Arm (1955) and Pal Joey (1957). იგი ფართოდ არის ცნობილი მისი შესრულებით, როგორც მადლენ ელსტერი / ჯუდი ბარტონი, ალფრედ ჰიჩკოკის ტრილერი Vertigo (1958) ჯეიმზ სტიუარტთან ერთად.
კიმ ნოვაკს სალაროებში წარმატება ხვდა წილად და ითამაშა ეპოქის კიდევ რამდენიმე გამოჩენილ წამყვან მამაკაცთან, მათ შორის ფრედ მაკმურეი, უილიამ ჰოლდენი, ფრენკ სინატრა, ჯეიმზ სტიუარტი, ტაირონ პაუერი, კირკ დუგლასი და ლორენს ჰარვი.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ მხოლოდ 30-იანი წლების შუა პერიოდში იყო, 1966 წელს ნოვაკმა თავი დაანება მსახიობობას და მას შემდეგ მხოლოდ სპორადულად მუშაობს ფილმებში. იგი გამოჩნდა ფილმში The Mirror Crack'd (1980) და რეგულარული როლი ჰქონდა პრემიალურ სერიალზე Falcon Crest (1986–1987). Liebestraum- ის გადაღებების დროს იმედგაცრუებული გამოცდილების შემდეგ (1991), მან სამუდამოდ დატოვა სამსახიობო საქმიანობა და თქვა, რომ დაბრუნების სურვილი არ ჰქონდა. კინოში მისი წვლილი დაჯილდოვდა ორი ოქროს გლობუსის პრემიით, საპატიო ოქროს დათვის ჯილდოთი და ვარსკვლავით ჰოლივუდის დიდების ხეივანში. იგი ამჟამად მუშაობს როგორც მხატვარი და ვიზუალური მხატვარი.
ადრეული
კიმ ნოვაკი დაიბადა ილინოისის შტატში, ჩიკაგოში, 1933 წლის 13 თებერვალს. იგი არის ჯოზეფ და ბლანშ ნოვაკის ქალიშვილი. მისი ორივე მშობელი ჩეხური წარმოშობის იყო. მისი მამა ისტორიის პედაგოგი იყო, რომელიც დეპრესიის პერიოდში მუშაობდა სატვირთო "დისპეტჩერის" თანამდებობაზე ჩიკაგოში, მილუოკისა და სენტ – პოლის რკინიგზაზე, ხოლო ნოვაკის დედა კი ქარხნის თანამშრომელი იყო.
იგი დადიოდა უილიამ პენის დაწყებით კლასებში, ფარაგუტის საშუალო სკოლაში, და რაიტის კოლეჯში. მან მოიგო ორი სტიპენდია ჩიკაგოს სამხატვრო ინსტიტუტის სკოლაში, და ზაფხულის შესვენების დროს, კოლეჯის ბოლო სემესტრში, ნოვაკი აწარმოებდა მოდელირებას მაცივრის კომპანიისთვის. მარცხნივ|მინი|ნოვაკი 1957წ
კარიერა
ლოს-ანჯელესში გაჩერებისას, მაცივრის კომპანიამ კიმ ნოვაკი "Miss Deepfreeze"-ით დააგვირგვინა. იქ ყოფნის დროს, ის და კიდევ ორი ​​მოდელი იდგნენ რიგებში RKO– ს ორ ფილმში: საფრანგეთის ხაზი (1954), რომელშიც მთავარ როლებს ასრულებდნენ ჯეინ რასელი და Son of Sinbad (გადაღებულია 1953 წელს, გამოვიდა 1955 წლამდე). იქ იგი აღმოაჩინა აგენტმა, რომელმაც ხელი მოაწერა გრძელვადიან კონტრაქტს Columbia Pictures– თან. კარიერის დასაწყისიდან მას სურდა ყოფილიყო ორიგინალი მსახიობი და არა სტერეოტიპული ვინმეს კოპი. ამიტომ, იგი იბრძოდა Columbia-ის მთავართან, ჰარი კონთან, მისი სახელის შეცვლის გამო. ჰარი კონიმ შესთავაზა სახელი "კიტ მარლოუ" და ამტკიცებდა, რომ "არავინ აპირებს გოგოს ნახვა პოლაკის სახელით!", მაგრამ კიმ ნოვაკიმ დაჟინებით მოითხოვა თავისი სახელის შენარჩუნება, თქვა: "მე ჩეხი ვარ, მაგრამ პოლონელი, ჩეხი, არა აქვს მნიშვნელობა, ეს არის ჩემი სახელი!" საბოლოოდ, მხარეებმა კომპრომისის საფუძველზე გადაწყვიტეს სახელწოდება "კიმ ნოვაკი".
კოლუმბია მიზნად ისახავდა, რომ კიმ ნოვაკი ყოფილიყო რიტა ჰეივორტის, მე -40 საუკუნის 40-იანი წლების მათი უდიდესი ვარსკვლავის მემკვიდრე, რომლის კარიერაც სრულდებოდა; ასევე, სტუდია იმედოვნებდა, რომ ნოვაკი მათ ისეთივე წარმატებას მოუტანდა, რაც მერლინ მონრომ მოუტანა 20th Century-Fox-ს. ნოვაკის პირველი როლი სტუდიაში იყო ფილმში noir Pushover (1954), სადაც მან მიიღო მაღალი ანაზღაურება ფრედ მაკმურეისა და ფილიპ ქერის შემდეგ. შემდეგ მან ითამაშა რომანტიკულ კომედიაში Phffft (1954), როგორც ჯენისი, პერსონაჟი, რომელიც რობერტ ტრეისის (ჯეკ ლემონ) "ნამდვილ საყვარლად" მიიჩნევა. ორივე ფილმმა სალაროებში საკმაოდ წარმატებული წარმატება მოიპოვა და ნოვაკმა თავისი სპექტაკლებისთვის ხელსაყრელი შეფასებები მიიღო. თავის მესამე მხატვრულ ფილმში, 5 სახლის წინააღმდეგ (1955), მძიმე კრიმინალური დრამა, მან ისეთივე ანაზღაურება მიიღო, რაც გაი მედისონმა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ქვედა კინჩხა
ქვედა კინჩხა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, კინჩხას თემი. მდებარეობს მდინარე ოკაცეს მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ხონიდან 27 კილომეტრი. სოფელში არის კინჩხას საჯარო სკოლა.
1926 წლისთვის კინჩხას თემი შედგებოდა ხუთი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 2624 ადამიანს, ხოლო ფართობი 94,9 კმ²-ს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყულევი
ყულევი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში. ისტორიული ქალაქი რედუტ-კალე. სოფელში მოქმედებს ნავთობტერმინალი.
გეოგრაფია
მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის შესართავთან, შავი ზღვის ნაპირას. ზღვის დონიდან 2 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ფოთიდან 15 კმ-ით. ყულევი წარმოადგენს ერთ ქუჩას, რომელიც გასდევს მდინარე ხობისწყლის მარცხენა ნაპირს გაღმა ქარიატადან ზღვამდე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 280 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პორტები კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნორფოლკი (კუნძული)
ნორფოლკი (Norfolk Island) — პატარა კუნძული წყნარ ოკეანეში. მდებარეობს ავსტრალიას, ახალ ზელანდიასა და ახალ კალედონიას შორის. ორ მეზობელ კუნძულთან ერთად, იგი ითვლება ავსტრალიის ერთ-ერთ გარე ტერიტორიად.
2011 წლის აღწერით, კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 2302 კაცს. სიმჭიდროვე — 66,5 ად./კმ², ხოლო ფართობი — 34,6 კმ².
გეოგრაფია
thumb|left|250px|ნორფოლკის რუკა კუნძული ნორფოლკი მდებარეობს სამხრეთ წყნარ ოკეანეში, ავსტრალიის აღმოსავლეთით. ნორფოლკი — მთავარი კუნძულია კუნძულთა ჯგუფიდან, რომლებიც ერთობლივად შეადგენენ გარე ტერიტორიას. კუნძულის კოორდინატებია -29.03333°N, 167.95°W. ფართობი — 34,6 კმ², სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 32 კმ. უმაღლესი წერტილი — მთა ბაიტესი (319 მ), მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთით. კუნძულის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაფარულია სახნავ-სათიბი სავარგულებით. 1913 წლიდან ავსტრალიის მფლობელობაშია გარე ტერიტორიის სტატუსით.
კუნძული ფილიპი — სიდიდით მეორეა და მდებარეობს რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით ნორფოლკიდან სამხრეთით, რომლის კოორდინატებია -29.11667°N, 167.95°W.
კუნძულებზე მდებარეობს ნორფოლკის ეროვნული პარკი, რომელიც მოიცავს კუნძულ ნორფოლკის ტერიტორიის დაახლოებით 10 %, მთლიანად კუნძულებს ფილიპს და ნეპინს.
კლიმატი
კლიმატი სუბტროპიკულია, უმნიშვნელო სეზონური მერყეობით.
ისტორია
კუნძული აღმოაჩინა კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა 1774 წელს. 1788 წლიდან კუნძული გამოიყენებოდა, როგორც დიდ ბრიტანეთში დაპატიმრებულთა გადასახლების ადგილი. 1814 წელს ციხე მიატოვეს და დაკეტეს, როგორც ძვირადღირებული, მაგრამ 1825 წელს იგი კვლავ აღადგინეს. 30 წელი ციხე გადაქცეული იყო მკაცრი რეჟიმის კოლონიად, სანამ იგი საბოლოოდ არ დაიკეტა და გაუქმდა 1854 წელს.
1856 წელს პიტკერნის კუნძულებიდან კუნძულ ნორფოლკზე გადმოასახლეს მოსახლეობის ნაწილი და შეიქმნა ადგილობრივი მმართველობა, რომელიც იმყოფებოდა დიდი ბრიტანეთის კოლონია ახალი სამხრეთი უელსის გუბერნატორის კონტროლის ქვეშ.
1913 წელს ნორფოლკმა მიიღო ავსტრალიის «გარე ტერიტორიის» სტატუსი და მას მართავდა ადმინისტრატორი, რომელსაც ნიშნავდა ავსტრალიის მთავრობა.
ხელისუფლება და პოლიტიკა
ნორფოლკის კუნძული ავსტრალიის ერთადერთი არამატერიკული თვითმართვადი ტერიტორიაა, თანახმად 1979 წელს ავსტრალიის პარლამენტის მიერ მიღებული კანონისა (Norfolk Island Act 1979).
ავსტრალიის მონარქია და ფედერალური მთავრობა კუნძულზე წარმოდგენილია ადმინისტრატორის მიერ (Administrator), რომელსაც ნიშნავს ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორი (Governor-General) ორი წლის ვადით.
საკანონმდებლო ასამბლეა (Legislative Assembly), შედგება ცხრა წევრისაგან და ირჩევა საყოველთაო არჩევნებით არაუმეტეს სამი წლის ვადით. ავსტრალიის პარლამენტის მიერ მიღებულმა კანონებმა შესაძლებელია იმოქმედოს ნორფოლკის ტერიტორიაზე ან შეცვალოს მისი ნებისმიერი კანონი.
Lasioglossum aequatum
Lasioglossum aequatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
ნორფოლკი (კუნძული)
ხელისუფლება და პოლიტიკა
საკანონმდებლო ასამბლეის ყველა ცხრა ადგილი უკავია დამოუკიდებელ კანდიდატებს; 2007 წელს კუნძულზე სახელმწიფო მმართველობის სისტემის რეფორმისა და მათში პარტიული კანდიდატების ჩართვის მიზნით დაარსდა ავსტრალიის ლეიბორისტული პარტიის ფილიალი.
Lasioglossum aequatum
სქოლიო
aequatum
ნორფოლკი (კუნძული)
ხელისუფლება და პოლიტიკა
საკანონმდებლო ასამბლეის ოთხი წევრისაგან შედგება აღმასრულებელი საბჭო (Executive Council), რომელიც განსაზღვრავს კუნძულის პოლიტიკას და აქვს კუნძულ ნორფოლკის ადმინისტრატორის კონსულტატიური ორგანოს ხარისხი.
დღეისათვის კუნძულის აღმასრულებელი საბჭო შედგება მთავარი მინისტრისაგან (Chief Minister), ტურიზმის, მრეწველობის და განვითარების, ფინანსთა, საზოგადოებრივი სამსახურის მინისტრებისაგან და გენერალური პროკურორისაგან.
ნორფოლკის კუნძულს საზღვარგარეთ არ აქვს დიპლომატიური წარმომადგენლობა, არ არის საერთაშორისო ორგანიზაციების წევრი, გარდა სპორტული ორგანიზაციებისა.
კუნძულზე მოქმედებს ნორფოლკის კუნძულის უმაღლესი სასამართლო (Supreme Court of Norfolk Island).
დემოგრაფია
ნორფოლკის მოსახლეობა შეადგენს 2302 კაცს (2011). აქედან 1082 მამრობითი და 1220 მდედრობითი სქესისაა (აღწერა 2011 წ.).
კუნძულის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი — პიტკერნის კუნძულებიდან გადმოსახლებულთა შთამომავალია, ანგლო-პოლინეზიელი მეტისები. დანარჩენი — თეთრკანიანი ავსტრალიელები, ახალზელანდიელები, ინგლისელები, 5 % — ფიჯიდან, ფილიპინებიდან და ვანუატუდან წამოსულები.
რელიგია: ანგლიკანები — 34 %, ავსტრალიის გაერთიანებული ეკლესია — 13 %, კათოლიკები — 12 %, მეშვიდე დღის ადვენტისტები — 3 %, სხვა რელიგია — 9 %, ათეისტები — 24 %, გაურკვეველნი — 7 % (აღწერა 2011 წელი).
კუნძულელები, ძირითადად ლაპარაკობენ ინგლისურად, გამოიყენება ასევე კრეოლური ენა, რომელსაც იცნობენ როგორც ნორფოლკურს. იგი წარმოქმნილია 1700-ან წლებში, როგორც ინგლისურის და ტაიტურის ნაჯვარი. 2005 წელს ნორფოლკურმა ენამ მიიღო ნორფოლკის ოფიციალური ენის სტატუსი.
კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობის მაქსიმუმი აღინიშნა 2001 წელს — 2601 კაცი. მომდევნო წლებში მოსახლეობა რიცხობრივად კლებულობდა და ბერდებოდა.
ეკონომიკა
ნორფოლკის ეკონომიკის საფუძველია ტურისტების მომსახურება. ამასთან ერთად, შემოსავალს იძლევა კუნძულის საფოსტო მარკების გამოშვება და არაუკარიის (Araucaria heterophylla) და ფორსტერის ჰოვეას თესლის გაყიდვა. ნორფოლკის სოფლის მეურნეობა (ხორცეულის, მარცვლეულის, ბოსტნეულის და ხილის წარმოება) და თევზჭერა, პრაქტიკულად უზრუნველყოფენ კუნძულის მოსახლეობის მოთხოვნილებებს.
ნორფოლკის კუნძულის მოსახლეობა არ იხდიან ავსტრალიურ ფედერალურ გადასახადებს, არ არსებობს მოგების გადასახადი. კუნძულის საკანონმდებლო ასამბლეა აწარმოებს გადასახადების ამოღებას იმპორტზე, საწვავზე, სატელეფონო საუბრებზე. მაუწყებლობს ერთი ტელეარხი ადგილობრივი პროგრამით — «ნორფოლკ ტვ».
ტურისტებს, ძირითადად ავსტრალიიდან და ახალი ზელანდიიდან, (ყოველწლიურად 30-დან 40 ათასი ად.) იზიდავს კუნძულის უნიკალური ბუნება: ეროვნული პარკი იშვიათი მცენარეულობით, ბევრი ღირსშესანიშნავი უბეები მდიდარი წყალქვეშა სამყაროთი, რბილი კლიმატი, ასევე შედარებით იაფი ფასები მომსახურეობაზე, სამრეწველო საქონელზე და სპირტიან სასმელებზე.
ტრანსპორტი
კუნძულზე არ არსებობს რკინიგზები, ავტომაგისტრალები და პორტები. «ნორფოლკის კუნძულის აეროპორტი» — ერთადერთი აეროპორტია კუნძულზე. მანძილი ოკლენდამდე (ახალი ზელანდია) — 1000 კმ-ია, ბრისბენამდე (ავსტრალია) — 1500 კმ. საავტომობილო გზების სიგრძე მაგარი საფარით — დაახლოებით 80 კმ.
სქოლიო
კატეგორია:ნორფოლკი კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები კატეგორია:1979 წელს დაარსებული შტატები და ტერიტორიები კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები
Kuroshiodaphne subula
Kuroshiodaphne subula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გონიოს ციხე
გონიოს ციხე, აფსაროსი — ისტორიული ციხესიმაგრე საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკაში. მდებარეობს ისტორიული ლაზეთის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჭოროხის შავი ზღვის შესართავთან, მის მარცხენა ნაპირზე.
ეტიმოლოგია
საისტორიო წყაროებით დასტურდება რომ სახელწოდება გონიო შედარებით გვიანდელი წარმოშობისაა. ირკვევა, რომ გონიოს უძველესი დროიდან აფსარი რქმევია. ამასთან ბერძნულ, ლათინურ და ქართულ წყაროებში ეს სახელი სხვადასხვა ფორმით იხმარება: აბსარი, აფსაროსი, აფსარუ, აფსარუნტი, აფსარეა, აფსარონი და სხვა.
მდებარეობა
გონიის ციხე, ჭოროხის დამშრალი ნაპირიდან დაშორებულია 500 მეტრით, ხოლო ზღვის ნაპირიდან პირდაპირი ხაზით — 800 მეტრით. ზოგიერთი მოსაზრების მიხედვით საფიქრებელია, რომ უძველეს ხანში ციხე უფრო ახლოს უნდა ყოფილიყო ზღვის ნაპირთან.
გონიოს ციხეს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. იგი იცავდა ჭოროხის შესართავის მარცხენა მხარეს მოსალოდნელი საფრთხისაგან. ასეთ საფრთხედ აკადემიკოსი უსპენსკი ჯერ კიდევ უძველესი დროისათვის ზღვის მეკობრეებს ასახელებს. ამ დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობით აიხსნება ციხის გრანდიოზულობა. იგივე უსპენსკის მიუხედავად იმისა რომ დაზუსტებით ვერ იძახის ციხის აშენების თარიღს, მის აშენებას მისი ჰიპოთეზის მიხედვით მიაწერს რომაელებს კერძოდ კი პომპეუსს, როგორც იმ პერიოდში ყოველივე გრანდიოზული შენობის წამომწყებს. „პომპეუსს ეკუთვნის პონტოში მრავალი ქალაქის აშენების დამსახურების პატივი; უნდა ვივარაუდოთ, რომ ამ დროს ეკუთვნის ჭოროხის შესართავთან ციხესიმაგრის აგებაც.“
არქიტექტურა
კედლები საერთოდ საკმაოდ კარგად არის დაცული. კედლის ქვები ერთმანეთთან შეკრულია კირის დუღაბით. ადგილობრივი თქმულებით, ქვები ასე მოუზიდავთ: „კვარიათიდან გონიამდე ჩამწკრივებული ხალხი ერთმანეთს ხელიდან ხელში გადასცემდა ქვებსო“. თქმულება, ალბათ, ეხება გვიანდელი დანაშენის წვრილი ქვების მოზიდვას, თორემ ქვედა კედლების დიდი ლოდების მოზიდვა კამეჩის ურმებითაც კი საძნელო იქნებოდა.
აქვე არის ბიზანტიური ეპოქის (VI-VII სს.) ნაშენობათა ფენა. გარკვეული სარესტავრაციო სამუშაოები უნდა ჩატარებულიყო გონიაში გენუელთა ყოფნის ხანაშიც (XIII-XIV სს.). ამ უკანასკნელთ რომ აქ მშენებლობა უწარმოებიათ, ამას ადასტურებს ის გადმოცემაც, რომელიც ამ ციხის „აშენებას“ გენუელებს მიაწერს. ამავე თვალსაზრისით საგულისხმოა ისიც, რომ თვით სახელწოდება გონია სახენაცვალი ფორმაა გენუა-სი.
ასე რომ, ოთხი სამშენებლო ფენა, თუ მეტი არა, გონიაში უდავოთ იჩენს თავს.
ციხის გალავანს გარედან მიშენებული აქვს ერთმანეთისაგან თითქმის თანაბარ მანძილზე დაშორებული 18 კოშკი; მათ შორის ყველაზე დიდია ოთხი კოშკი, რომლებიც აღმართულია გალავნის კუთხეებთან. თიოეულ კოშკთან ციხის შიგნით ქვის კიბეა.
ციხის შიგნით შუა მოედანზე შედარებით გვიანდელი ნაგებობის დიდი ჯამეა, ხოლო მიწაში გვირაბებია დარჩენილი.
ფ. უსპენსკისა და ლ. ვილკენსკის ჩვენებით, ციხეს ჰქონია ოთხი ალაყაფის კარი, მაგრამ საქმის ადგილზე შესწავლით ეს ცნობა არ დასტურდება. სინამდვილეში ციხეს ჰქონდა ორი შესასვლელი კარი, რასაც ადასტურებს ნ. შავროვის ცნობაც. შესასვლელი კარები ციხეს ჰქონია სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. დასავლეთის შესასვლელი მთავარი ყოფილა. იგი მოთავსებულია მიშენებულ კოშკებს შორის და ამის გამო ღრმად არის შეჭრილი შიგნით. ეს შესასვლელი სწორკუთხედის ფორმისაა. მის თავზე გარედან ამოღებულია დიდი თლილი ქვა, რომელზეც, ადგილობრივ მოხუცთა გადმოცემით, ყოფილა წარწერა. ერთმა მოხუცმა ლაზმა გვითხრა: დედაჩემს ეს წარწერა საკუთარი თვალით უნახავსო. მაჭავარიანის ცნობით, წარწერიანი ქვა 1878 წელს გაუტაცნიათ. მაჭავარიანის მიერვე შეკრებილი თქმულების მიხედვით, გამტაცებელი ვითომც ბათუმის მცხოვრები ყოფილა, რომელსაც უსარგებლია ომით გამოწვეული არევ-დარევით და წარწერიანი ქვა წაუღია.
ჯერ კიდევ ჩვენი საუკუნის დასაწყისში ციხის მთავარ შესასვლელში მთლიანად დაცული ყოფილა ძვირფასად მოჩუქურთმებული კარები. ამ კარების შესახებ 1915 წელს შემდეგს წერდა პროფესორი ანდრეი კრასნოვი: „ჯერ კიდევ ახლახან დაცული იყო იშვიათი ნაკეთობის კარები, მაგრამ ეს კარები უცხოელებმა არქეოლოგებმა წაიღეს და თანამედროვე დამთვალიერებლებს დაუტოვეს მხოლოდ ნაკლებად საინტერესო ნანგრევებიო“.
Strange Behaviour
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:1999 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Duran Duran-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
ანჩხო
ანჩხო, ანჩხა — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის შტოქედზე — ანჩხოს ქედზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა შენაკადის ბავიუს სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2697 მ. აგებულია ბაიოსური პირფირიტული ტუფებით. ფერდობები შემოსილია სოჭნარ-წიფლნარით, 1800-1930 მ-ის ზემოთ სუბალპური ლიხია, ხოლო უფრო მაღლა სუბალპური და ალპური მდელოები.
გონიოს ციხე
ისტორია
300px|მინი|მარცხნივ|გონიოს ციხის შიდა ხედი ძველად ციხეს გვერდით ჭოროხის მარცხენა შენაკადი ჩამოდიოდა. ხალხურ თქმულებებში თავისებურად აღბეჭდილია ეს ფაქტი. თქმულებების მიხედვით, ციხეს უწინ თურმე ჭოროხი ჩამოუვლიდა და ციხის მახლობლადიქვე ზღვას ერთვოდაო. გადმოცემის მიხედვით, ამ მდინარეს უწინ სანაოსნო მნიშვნელობა ჰქონია: აქედან ძველად ნავებით ართვინში გადადიოდნენო. დროთა განმავლობაში ჭოროხის ეს ტოტი ჩაკეტილა და ტბად გადაქცეულა. ასე შექმნილა ტბა, რომელიც დღეს გონიოს ტბის სახელითაა ცნობილი.
ანჩხო
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
გონიოს ციხე
ისტორია
ანტიკური მწერლები საკმაო სისრულით აღწერენ კოლხეთის ზღვის სანაპიროს. კოლხეთის ზღვად სტრაბონს მიჩნეული აქვს შავი ზღვის ნაწილი კოლხეთის სანაპიროზე. გურ რომაელი მწერალი გაიოს პლინუს უფროსი (ახ. წ. I ს.) გადმოგვცემს, რომ აღმოსავლეთისაკენ „140 000 ნაბიჯზე ტრაპეზუნტიდან არის მდინარე აბსარი (Absarus), რომლის შესართავთან იმავე სახელობის მქონე ციხე-სიმაგრეა“. ამ ცნობაში დადასტურებულია ტრაპეზუნდიდან აღმოსავლეთისაკენ მდინარე აფსარი და ამ აფსარის შესართავთან აფსარის ციხე.
აფსარს იხსენიებს მეორე რომაელი მწერალიც — ფლაბიოს არიანეც. არიანე მოხელეც იყო, რომელიც ერთ დროს მართავდა კაპადოკიას ტიტულით Legatus Augusti pro praetore. სწორედ ამ დროს, ჩვენი წელთაღრიცხვით 134 წელს, მან იმოგზაურა კოლხეთის ზღვის გასწვრივ და ამ მოგზაურობის შესახებ იმპერატორ ჰადრიანეს (114-138) წარუდგინა ანგარიში. აქედან ირკვევა, რომ არიანე აფსარშიც მისულა. ამ მოგზაურობის შესახებ არიანე მოგვითხრობს, რომ არქაბედან აფსარამდე 60 სტადიონი (არეანეს სტადიონი 200 მეტრს უდრიდა) არისო. არიანე შემდეგ აგრძელებს თავის თხრობას და წერს: „გავედით რა აფსარიდან, ღამით ჩვენ გავიარეთ აკამფსისი, რომელიც 15 სტადიონით არის დაშორებული აფსარს. აკამფსისიდან მდინარე ბათჳს 75 სტადიონით არის დაშორებული .“ მდინარეები აფსარი და აკამფსისი ჭოროხის ორი ტოტია შესართავთან. ეს ჩანს ძველი მწერლების მითითებიდანაც. პროკოპი კესარიელი ამბობს:
ფლაბიოს არიანე, როგორც ზემოთ მოყვანილი სიტყვებიდან ჩანს, ტრაპეზუნტიდან და შემდეგ არქაბედან ჯერ აფსარში მოსულა, ხოლო შემდეგ აკამფსისი გაუვლია. შესაბამისად აკამფსისი ჭოროხის მარჯვენა შენაკადია. მანძილი აფსარიდან აკამფსისამდე 15 სტადიონია. ცხადია აფსარი ჭოროხის მარცხენა შენაკადია, რომელიც ჩაუვლიდა იმავე სახელწოდების ციხეს და ერთვოდა ზღვას. არიანეს გადმოცემაზე დაყრდნობით აფსარის ციხე მდებარეობდა იქ სადაც ახლა მდებარეობს გონიოს ციხე. შესაბამისად აფსარის ციხე იგივე გონიოს ციხეა. მდინარე აფსარი დღესდღეობით ამომშრალია თუმცაღა დარჩა მისგან კალაპოტი.
არიანეს ჩვენებით, აფსარის დასახლება ძველთაძველია და მისი არსებობა არგონავტების ლაშქრობიდან მომდინარეობს. პროკოფი შემდეგი სიტყვებით აღწერს ქალაქ აფსარს:
65 წელს პომპეუსმა კოლხეთი დაიპყრო. მონათმფლობელური რომის ბატონობა თავისუფლებისმოყვარე კოლხებისათვის მეტად მძიმე იყო. ამიტომ კოლხეთი ხშირად ჯანყდებოდა რომაელების წინააღმდეგ. კოლხების ერთ-ერთი აჯანყების შესახებ მოგვითხრობს რომაელი ისტორიკოსი ტაციტე. ტაციხეს გადმოცემით, აჯანყება მოხდა იმპერატორ ვესპასიანეს დროს. აჯანყება დაიწყო ტრაპეზუნტიდან და მალე გავრცელდა კოლხეთის დანარჩენ სანაპიროზეც. აჯანყებას ანტირომაული ხასიათი ჰქონდა; აჯანყებას მეთაურობდა ანიკეტი. ამ აჯანყებას მიუპყრია ვესპასიანეს ყურადრება. იმპერატორს გამოუგზავნია ძლიერი ჯარები, რომლებსაც დაუმარცხებიათ აჯანყებულები.
რომაელებს რეგიონის საკონტროლებლად ჯარი ჩაყებენული ჰყავდათ სატანადოდ შერჩეულ ციხე-სიმაგრეებში. ასეთი ჯარები იყო ტრაპეზუნტში, ფაზისში, დიოსკურიაში, პიტიუნტში... და სხვა. მათ აფსარის ციხეშიც ყოლიათ ჯარები. არიანე წერს: „მივედით აფსარში, სადაც ჩაყენებულია ხუთი კოჰორტა.“ აფსარის ციხეს სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა რომაელებისთვის. იგი დარაჯობდა ჭოროხის შესარტავის მარცხენა მხარეს.
ის რომ აფსარის ციხე რომაელთა ლეგიონებისათვის პლაცდარმს წარმოადგენდა მოწმობსიტალიაში ნოლას მახლობლად აბელაში კვარცხლბეკზე აღმოჩენილი წარწერა. ამ წარწერაში მოხსენიებულია კოლონია აბელას პატრონი ცენტურიონი მარციუს პლეტორიუს ცელერი. წარწერაში მის შესახებ ნათქვამია, რომ მრავალილეგიონის ცენტურიონად დაყოფისას იგი, როგორც პართიის ომის მანაწილე, დააჯილდოვა იმპერატორმა ტრაიანემ, წარწერაში ნათქვამია, რომ ერთ დროს ის ასრულებდა შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე განლაგებულ და აფსარში (Numeri tendents in Ponto Absaro) დაბანაკებული დამხმარე რომაელი ჯარების მეთვალყურე რაზმების მეთაურის (praepositus) თანამდებობას.
პროკოფი კესარიელის დროს (VI საუკუნეში) ქალაქი აფსარი აუკლიათ და დაურბევიათ. სამწუხაროდ ისტორიკოსი არაფერს გვეუბნება ამ დარბევის შესახებ. მიუხედავად ამისა, პროკოპი კესარიელის უმცროსი თანამედროვის ისტორიკოს აგათია სქოლასტიკოსის (536-582) ჩვენებით, აფსარი ისევ ქალაქად იხსენიება. ამასთან ერთად ამ ქალაქში მთავარი სატუსაღო ყოფილა, სადაცმოუთავსებიათ გუბაზ მეფის მკვლელები რუსტიკე და იოანე. ეს ნიშნავს, რომ ქალაქი აფსარი კვლავ სამხედრო ადმინისტრაციული ცენტრი ყოფილა. ცხადია, იგი კვლავ განახლებულა.
აფსარს VII საუკუნის ბერძნული წყაროც იხსენიებს „პარემბოლე აფსაროსის“ სახელწოდებით. პარემბოლე ისეთ ბანაკს ეწოდებოდა, რომელსაც იმპერიის საზღვრის დაცვა ევალებოდა. აფსარი VIII საუკუნის ქართულ წყაროშიც გვხვდება. მწერალი იოანე საბანისძე დასავლეთ საქართველოს საზღვრების ჩამოთვლისას იხსენიებს: „საყოფელი იგი აფსარეაისა“.
ამ რეგიონში აღმოცენდა კოლხური ბრინჯაოს კულტურა და პირველი ქართული სახელმწიფოებრივი გაერთიანებები: დიაოხი და კოლხეთის სამეფო (ძვ. წ. XIII-VIII სს.)
უძველესი ცნობა მის შესახებ ეკუთვნის რომაელ ავტორ პლინიუს სეკუნდუსს (ახ. წ. I ს.). ბერძნულ-რომაულ წყაროებში ცნობილია აფსარუნტის სახელით. ანტიკური ტრადიციის თანახმად აფსაროსის დაარსება არგონავტების ექსპედიციას უკავშირდება. მათ მიერ აიეტის ვაჟის აფსირტეს მოკვლას და ამ ადგილას დაკრძალვას. თუმცა არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით უძველესი დასახლება აქ ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებით თარიღდება. საკუთრივ ციხე აქ რომაელებმა ახ. წ. I საუკუნის 70-იან წლებში ააგეს.
II საუკუნეში აქ რომაელთა ხუთი კოჰორტა იდგა. ამ პერიოდში იგი კარგად გამაგრებული და კეთილმოწყობილი ციხე-ქალაქი ყოფილა. ციხის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია I-III საუკუნეების ნაგებობები: აბანოები, ყაზარმები, პრეტორიუმი, კანალიზაციისა და წყალგაყვანილობის სისტემები, წყლის სისტემები ჭები და ა.შ. საუკუნეების მანილზე ჯერ რომის იმპერია, შემდეგ ბიზანტია და იტალიის ქალაქ-რესპუბლიკები (გენუა და სხვა) დიდ ინტერესს იჩენდნენ ამ სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრისადმი.
გონიოს ციხე XII საუკუნის შემდგომდროინდელი სახელწოდებაა. XIII საუკუნიდან გონია გურიის საზღვრებში შედიოდა როგორც ადმინისტრაციულად, ასევე ეკლესიურად. გონიას საზღვრებიდან იწყებოდა ანჩის საეპისკოპოსო. 1547 წელს ჭანეთი გონიითურთ ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრპ. გურიელთა ბრძოლას გონია-ჭანეთის გამოხსნისათვის შედეგი არ მოჰყოლია. ოსმალებმა გონიო გაამაგრეს და ის გურიის სამთავროზე თავდასხმების პლაცდარმად აქციეს. 1617-1618 წლებში სულთანმა გონიო სარჩოდ მისცა თეიმურაზ I-ს. 1640 წელს ციხე აიღეს დონის კაზაკებმა, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ ის ოსმალეთმა უკან წაართვა კაზაკებს. 1672-1673 წლებში გიონიოში იმყოფებოდა ჟან შარდენი. ამ დროს გონიოში იდგა იანიჩართა მცირე გარნიზონი და ორი ზარბაზანი. XVII საუკუნის მიწურულს გონიო თავდგირიძეების გამაჰმადიანებული შტოს ხელში იყო.
გონიო ოსმალეთის მფლობელობაში დარჩა 1878 წლამდე, როდესაც სან-სტეფანოს ზავით აჭარასთან ერთად რუსეთის იმპერიას გადაეცა.
არქეოლოგიური ექსპედიციები
1959 წელს გონიოში ჩატარდა დაზვერვითი ხასიათის არქეოლოგიური სამუშაოები (ო. ლორთქიფანიძე, თ. მიქელაძე, ა. რამიშვილი), რომლის დროსაც მიწის წიაღში მოქცეული საკმაოდ მნიშვნელოვანი ნაშთები გამომზეურდა.
საყურადღებო შედეგები მოგვცაგონიის 1961 წლის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. ი. გრძელიშვილი). ციხის დასავლეთით, ბათუმ-სარფის გზატკეცილის მარჯვენა მხარეს გაითხარა დიდი ნაგებობა, რომელიც ექსპედიციის ხელმძღვანელის წინასწარი ვარაუდით, აფსარის ჰიპოდრომის ნანგრევი იყო. ამის გარდა ამ ექსპედიციის უდიდესი მონაპოვარია გონიის მიდამოებში რკინის მეტალურგიული დიდი კერის აღმოჩენა.
რაც შეეხება საკუთრივ ციხის ტერიტორიაზე მოპოვებული მასალის (კერამიკა, მონეტები) ასაკს, იგი ძვ. წელთაღრიცხვის II-I საუკუნეების ქვემოთ აღარ მოდის (დ. ხახუტაიშვილი).
გონიოს ციხეში 1994 წლიდან მოქმედებს მუზეუმ-ნაკრძალი, სადაც ძველი წელთაღრიცხვიდან XIX საუკუნის 80-იან წლებამდე დათარიღებული ექსპონატები ინახება.
2015 წელს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად გამოვლინდა რომაული პერიოდის ყაზარმის ნაშთები, მინის ნაწარმი, მონეტები, აგრეთვე პირველი საუკუნის მეორე ნახევრის აბანოს ნაშთები, სადაც წარმოდგენილია იმ პერიოდის წყლის რეზერვუარები, ციხის ტერიტორიის ქვაფენილები და აბანოს მოზაიკა საკმაოდ დიდი ტერიტორიაზე. მოზაიკა ძირითადად შესრულებულია მოვარდისფრო და მუქი ფერრის ქვების მონაცვლეობთ. წარმოდგენილია სხვადასხვა სახის გეომეტრიული ორნამენტები, უმთავრესად- ჭადრაკისა და რომბისებურივ ფორმის ორნამენტები. ახალსოფლის თავში აღმოჩნდა მონუმენტური ეკლესიის ნაშთები, რომელიც დათარიღებულია ახ. წ. VI საუკუნით. მისი ზომები არის - სიგრძე 24 და სიფართე - 18 მეტრამდე და საკმაოდ კარგად არის შემონახული.
წულუკიძე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
სან-იგნასიო (პარაგვაი)
ისტორია
ქალაქი 1609 წლის 29 დეკემბერს იეზუიტმა მღვდელმა დააარსა, როდესაც მათ აქ საკურთხეველი ააშენეს პირველი წირვის ჩასატარებლად.
იეზუიტთა მისია აქ ოფიციალურად 1610 წელს დაარსდა სახელით „სან-იგნასიო-გუასუ“. თავდაპირველი მაცხოვრებლები ადგილობრივები იყვნენ, რომლებმაც ევროპელი ხელოსნებისგან მრავალნაირი ხელობა ისწავლეს.
ეკონომიკა
სან-იგნასიო კომერციის, მესაქონლეობისა და სოფლის მეურნეობის მნიშვნელოვანი ცენტრია, რაც ძირითადად იმითაა განპირობებული, რომ იგი სტრატეგიულ ადგილას, დეპარტამენტის ცენტრში, რამდენიმე მნიშვნელოვანი გზის გასწვრივ მდებარეობს. მისი მოსახლეობა ყველაზე დინამიკური და ეკონომიკურად აქტიურია მთელს დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
გორანა
საკუთარი სახელი გორანა შეიძლება აღნიშნავდეს:
4 ივნისი
4 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 155-ე დღე (ნაკიან წლებში – 156-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 210 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0604
პოგონოფორები
პოგონოფორები (Pogonophora) (ბერძნ. pogon — წევრი და phoros — რაიმეს მქონე, რაიმეთი აღჭურვილი) — ზღვის უხერხემლო ცხოველების ტიპი. მოიცავს 100-ზე მეტ სახეობას. პოგონოფორების გრძელი, ძაფისებრი (სიგრძით 5-100, სიგანით 0,01-0,25 სმ), უფერო, ზოგჯერ მოწითალო, ბილატერალური სხეული მეტამერულია და შედგება წინა (პროტოსომა), შუა (მეზოსომა) და უკანა (მეტასომა) განყოფილებებისან, რომელთაც შეესაბამება სხეულის მეორეული ღრუს (ცელომის) 3 ნაწილი (კენტი პროტოცელი, წყვილადი მეზოცელი და მეტაცელი). პროტოსომა აღჭურვილია 1-230 გრძელი, წვრილი საცეცით ანუ ხელით, რომლებიც ჩვეულებრიც ქოჩორს ან ჯიღას ქმნის (აქედანაა პოგონოფორების სახელწოდებაც). პოგონოფორებს მომნელებელი ორგანოები არა აქვთ; საკვების მოპოვება, მონელება და შეწოვა ხდება საცეცებით, რომლებიც ამასთანავე სასუნთქი ორგანოებია (გარეგანი ლაყუჩები). პოგონოფორების სხეული ზის კანის მიერ წარმოქმნილ ქიტინის მილში. თითქმის ყველა პოგონოფორები ცხოვრობს ზღვაში, 20მ-იდან მაქსიმალურ სიღრმემდე; მათი განამარხებული მილები გვხვდება ქვედა პალეოზოურ ნალექებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რგოლოვანი ჭიები
ტაგოლოანი (აღმოსავლეთი მისამისი)
ტაგოლოანი (ოფიციალურად ტაგოლოანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tagoloan; Bayan ng Tagoloan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 319 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
გორა (ვანის მუნიციპალიტეტი)
გორა — ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა გორას, შუა გორას და ქვედა გორას ძველი სახელწოდება. ამჟამად გორა ეწოდება ვანის მუნიციპალიტეტის თემს, რომელიც აერთიანებს ორ სოფელს, ქვედა გორა (თემის ცენტრი) და ზედა გორა
ისტორია
აქ ადამიანს ბრინჯაოს ხანიდან უცხოვრია. გორა აღნიშნულია იტალიელ მისიონერის არქანჯელო ლამბერტის მიერ 1654 წელს შედგენილ რუკაზე. შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ორი ციხის ნანგრევები. 1926 წლისთვის გორიას თემი შედგებოდა რვა სოფლიდგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 8896 ადამიანს, ხოლო ფართობი 72,7 კმ2-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
Kuroshioturris
Kuroshioturris — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სუბკონტინენტი
სუბკონტინენტი — რომელიმე კონტინენტის შემადგენელი ხმელეთის დიდი ნაწილი, რომელსაც ისტორიული ან გეოტექტონიკური მიზეზებით გამოარჩევენ „დედობილი“ კონტინენტის დანარჩენი მიწებისგან.