cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თინეიჯერული დრამების სია
სკაი-ფაი (სამეცნიერო ფანტასტიკა), ფანტასტიკა და ზებუნებრივიl
=გაერთიანებული სამეფო=
ოჯახური საპნის ოპერები
(ოჯახური საპნის ოპერები, რომლებიც ფოკუსირებულია მოზრდილებზე და თინეიჯერებზე)
დრამები მოზრდილი თინეიჯერებისთვის
(თინეიჯერული დრამები, რომელიც მიმართულია მოზრტილი თინეიჯერებისადმი) (16-19 წ)
=ავსტრალია/ახალი ზელანდია=
რუსეთის პრეზიდენტი
რუსეთის პრეზიდენტი — რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო მეთაური, აირჩევა საყოველთაო არჩევნების საფუძველზე 6 წლის ვადით. იგი ამავე დროს არის ქვეყნის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი. პრეზიდენტის რეზიდენცია არის მოსკოვის კრემლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
გურანდუხტი
საკუთარი სახელი  გურანდუხტი  შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მირამბელი
მირამბელი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 45,470664 კმ². მოსახლეობა — 116 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ტერუელის ქალაქები
ფილარმონია
ფილარმონია (ბერძნ. philéo — მიყვარს და harmonía — ჰარმონია) — საკონცერტო ორგანიზაციებისა და საზოგადოებების სახელწოდება ზოგიერთ ქვეყანაში. XIX საუკუნეში ევროპისა და ამერიკის ქალაქებში (პეტერბურგი, მოსკოვი, ბერლინი, ლონდონი, ნიუ-იორკი და სხვა) შეიქმნა ფილარმონიული საზოგადოებები, რომლებიც პროპაგანდას უწევდნენ სიმფონიურ მუსიკას. XX საუკუნეში ასეთი საზოგადოებები ფართოდ გავრცელდა, ევროპის სოციალისტურ ქვეყნებში და საბჭოთა კავშირში  სახელმწიფო ორგანიზაციებად იქცნენ.
სსრკ-ში ფილარმონიის მიზანი იყო მუსიკალური ნაწარმოებების, შემსრულებელთა ხელოვნების, აგრეთვე საესტრადო ხელოვნების სხვადასხვა სახეობის (ცეკვა, მხატვრული კითხვა და სხვა) პოპულარიზაცია. პირველი ფილარმონიები ჩამოყალიბდა პეტროგრადში (1921), მოსკოვში (1922). სსრკ-ში სულ 140-მდე ფილარმონია იყო. ფილარმონიას მუდმივ შტატში ჰყავს შემსრულებლები, მუსიკალური კოლეკტივები (სიმფონიური და კამერული ორკესტრები, გუნდები).
საქართველოში ფილარმონიული საზოგადოება შეიქმნა 1905 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანიზაციები კატეგორია:მუსიკა
ბაბუშკინის ყურე
ბაბუშკინის ყურე — ყურე ოხოტის ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. ხმელეთში შეჭრილია 30 კმ-ზე. სიგანე შესასვლელთან 70 კმ, სიღრმე 50-88 მეტრი. ნაპირები კლდოვანი და მაღალია. ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში შეჭრილია შხიპეროვის წყალმარჩხი უბე. ოქტომბრიდან მაისამდე იყინება. სახელი ეწოდა პოლარელი მფრინავის მიხეილ ბაბუშკინის პატივსაცემად.
ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები კატეგორია:რუსეთის ყურეები
გურგენი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი  გურგენ  შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მუმთაზ მაჰალი
მუმთაზ მაჰალი,  ([mʊmˈt̪aːz mɛˈɦɛl], სპარს: ممتاز محل‎, ქალიშვილობაში არჯუმანად ბანუ ბეგამი  სპარს : ارجمند بانو بیگم‎ (დ. 6 აპრილი, 1593, აგრა - 17 ივნისი, 1631, ბურჰანპური) —  მოგოლთა იმპერიის მმართველის, შაჰ ჯაჰანის ცოლი.
ბიოგრაფია
აბდულ ჰასან ასაფ ხანი   ჯაჰანგირის ცოლის იმპერატრიცა ნურ-ჯაჰანის ძმა იყო. მარცხნივ|მინი|მუმტაზ მაჰალის მინიატურა-იზაბელა სტიუარტი-გარდნერის მუზეუმი არჯუმანდ ბანუ ბეგამი ძალიან განათლებული, კულტურული და ნიჭიერი გოგონა იყო. ფლობდა არაბულ და სპარსულ ენებს. თხზავდა ლექსებს სპარსულად. გამოირჩეოდა მოკრძალებული და გულწრფელი ხასიათით, ამავე დროს საკმაოდ თავდაჯერებული გახლდათ. მან ადრეული ასაკიდან მიიპყრო სამეფო კარის წარჩინებულთა ყურადღება. როგორც ჩანდა, მის შესახებ ჯაჰანგირსაც გაგონილი ჰქონდა, ამიტომაც დადებითად შეხვდა შაჰ-ჯაჰანის ნიშნობას მასთან.
როდესაც არჯუმანდ ბანუ ბეგამი შაჰ ჯაჰანზე დანიშნეს 1607 წლის 30 იანვარს, ის 14 წლის იყო, ხოლო საქმრო-  15 წლის. ამასთან, ისინი ნიშნობიდან  ხუთი წლის შემდეგ დაქორწინდნენ 1612 წლის 30 აპრილს აგრაში. მათი შეუღლება ქორწინების საფუძველზე მოხდა. როგორც შაჰ ჯაჰანი ამბობდა, მან მრავალ ქალთაგან, არჯუმანდი ამოარჩია ხასიათითა და გარეგნობით. „მუმთაზ მაჰალი“  საქორწილო ცერემონიალის დროს რძალს შაჰ- ჯაჰანის მამამ, ჯაჰანგირმა უწოდა, რაც „სასახლის მშვენებას“ ნიშნავს.
გრანადის კუნძულები
გრანადის კუნძულები, მდებარეობს ნიკარაგუის ტბაში ქალაქ გრანადიდან სამხრეთ აღმოსავლეთით, ნიკარაგუაში. ისინი ასესეს ნახევარკუნძულთან არიან თავმოყრილი. 365 კუნძულისგან შემდგარი არქიპელაგი ვულკანური წარმოშობისაა. ისინი მაშინ გაჩნდნენ ტბაში, როდესაც ამოიფრქვა ვულკანი მომბაჩო 20, 000 წლის წინ. კუნძულების უმეტესობა დაფარულია საუცხოო მცენარეული საფარით და მდიდარია ჩიტების სახეობებით.
მუმთაზ მაჰალი
ბიოგრაფია
ნიშნობასა და ქორწილს შორის პერიოდში შაჰ- ჯაჰანი დაქორწინდა თავის პირველ მეუღლეზე, პრინცესა ყანდაჰარ ბეგუმზე 1609 წელს, ხოლო 1617 წელს, მუმთაზ მაჰალზე დაქორწინების შემდეგ, ცოლად შეირთო იზ-უნ-ნისა ბეგუმი (სახელით Akbarabadi Mahal) დიდ მოგოლთა იმპერიის ცნობილი დიდებულის შვილი.
გრანადის კუნძულები
მათი უმეტესობა დასახლებულია. ზოგიერთი მათგანი კერძო საკუთრებაშია. ძირითადად ეკუთვნის სანატორიუმებისა და სასტუმროების მფლობელებს. კუნძულებზე არის სასტუმროები და მაღაზიები ტურისტებისთვის და ეწყობა სანაოსნო ტურები ტბის გარშემო.
მუმთაზ მაჰალი
ბიოგრაფია
სასახლის კარის ისტორიკოსების ოფიციალური ვერსიით, პირველი და მესამე ქორწინებას  პოლიტიკური მნიშვნელობის იყო. შაჰ- ჯაჰანი იმდენად გატაცებული იყო მუმთაზ მაჰალით, რომ მისი ურთიერთობა სხვა ცოლებთან მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებდა.
გრანადის კუნძულები
ციხე კუნძულებზე
ერთ-ერთ კუნძულზე მდებარეობს სან პაბლოს ციხე. იგი აშენდა მე-18 საუკუნეში ქალაქ გრანადის მეკობრეთა თავდასხმებისგან დასაცავად. თავდაცვითი ნაგებობა მრავალი ბრძოლისა და შეტაკების მოწმე გამხდარა, რომლებიც კოლონიურ ეპოქაშიც გრძელდებოდა.
მუმთაზ მაჰალი
ბიოგრაფია
შაჰ- ჯაჰანი ტახტზე 1626 წელს ავიდა. მან  მუმთაზ მაჰალი თავის მთავარ იმპერატრიცად დანიშნა და უბოძა ტიტულები: Malika-i-Jahan ("მსოფლიოს დედოფალი"), "Malika-uz-Zamani" ("ეპოქის დედოფალი") და mallikai-hindustan ("ჰინდუსტანის დედოფალი"). მუმთაზის თანამდებობა ხანმოკლე იყო - მისი ნაადრევი გარდაცვალების გამო
მუმთაზ მაჰალს და შაჰ- ჯაჰანს შეეძინათ 13 შვილი. მე -14 შვილის გაჩენისთანავე იგი გარდაიცვალა შაჰ- ჯაჰანის კარავში ბურხანპურის მახლობლად.
ხსოვნა
ცოლის სიკვდილმა შაჰ- ჯაჰანი იმდენად დაამწუხრა, რომ გადაწყვიტა მავზოლეუმის აშენება თავისი იმპერიის დედაქალაქში. მშენებლობა 22 წელი მიმდინარეობდა. ნაგებობას  ტაჯ-მაჰალი უწოდეს. მუმთაზ მაჰალის და შემდგომში  შაჰ-ჯაჰანის ფერფლი იქ დაასვენეს. ამჟამად ტაჯ მაჰალი  დიდი სიყვარულის სიმბოლო და არქიტექტურული სრულყოფის მაგალითია. იგი ინდოეთის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა.
A
A, a — ლათინურისა და ძველი ეტრუსკული ანბანის პირველი ასო. ეს ასევე ასომთავრეული ფორმაა ბერძნული ალფასი და კირილიცის პირველი ასოსი. მომდინარეობს ბერძნული ასო ალფასა (Α, α) და ფინიკიური ალეფისაგან. როგორც წესი გამოხატავს ხმოვან ბგერას [ა], მაგრამ ზოგჯერ (მაგალითად ინგლისურ ენაში) შეესატყვისება სხვა ბგერებიც. შედის დიგრაფების შემადგენლობაში (ძველი — ლათ. ae, მოგვიანებით შექმნილი როგორც ლიგატურა æ) ან დაყვება დიაკრიტიკული ნიშნები (იხილეთ ცხრილი).
ტიპოგრაფიული შრიფტები
თანამედროვე მთავარი «а» არ ჰგავს ბერძნულ ხელწერილ А-ს. აღნიშნული სახეცვლილების ფორმირება დაიწყო IV საუკუნეში.
კლავიატურა
კომპიუტერის კლავიატურაზე წარმოადგენს Alt-ის მარჯვენა ღილაკისა და კლავიატურის მარჯვენა მხარეს არსებული „ნუმპედზე“ აკრეფილი ციფრების ერთობლიობას:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინური ასოები
კააგუასუ
კააგუასუ (Caaguazú) — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, კააგუასუს დეპარტამენტში. ქალაქის მოსახლეობა 98 136 ადამიანს შეადგენს (2008).
დაახლოებით 20-50 წლის წინ, კააგუასუში ძალიან ბევრი ხე ტყის გადამამუშავებელი საწარმო ფუნქციონირებდა, რის გამო ქალაქს დღემდე „პარაგვაის ხე-ტყის დედაქალაქს“ (Capital de Madera) უწოდებენ. აქ დღემდე ფუნქციონირებს ხე-ტყის დიდი ფაბრიკები, რომლებიც პარკეტსა და სხვა საგნებს აწარმოებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ანდრო ალავიძე
ანდრო ალავიძე (დ. 8 თებერვალი, 1983, თბილისი) — ქართველი 	იურისტი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
2005 წელს დაამთავრათბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტი ბიზნესის სამართლის სპეციალობით. 2004–2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში სხვადასხვა თანამდებობებზე. 2006–2010 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, იურიდიულ საკითხთა და ადამიანის უფლებათა დაცვის კომისიის თავმჯდომარე. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ჩუღურეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“  და ამავე მოწვევის პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ანდრო
მოსკოვის ბრძოლა (1612)
მოსკოვის ბრძოლა, აგრეთვე, ცნობილი, როგორც ბრძოლა ქალწულთა ველზე 一 რუსული არეულობის ხანის ერთ-ერთი გამორჩეული ეპიზოდი, როდესაც დიდი ლიტველი მთავარი, იან კაროლ ხოდკიევიჩი, თავისი პოლონურ-ლიტვური არმიით, წარუმატებლად ცდილობდა მოსკოვის ალყაში მოქცევას.
ფონი
ანარქიისა და ცენტრალური ხელისუფლები მოშლის ფონზე, ნიჟნი-ნოვგოროდის მოქალაქეებმა, კუზმა მინინის მეთაურობით, შეკრიბეს მეორე სახალხო მილიცია, პრინც დიმიტრი პოჟარსკის მეთაურობით. პირველისგან განსხვავებით, მეორე სახალხო მილიცია საკმაოდ კარგად ორგანიზებული და შეიარაღებული აღმოჩნდა 一 1612 წელს მათ შეძლეს იაროსლავლის აღება, რასაც მოჰყვა დროებითი რუსული მთავრობის შექმნა, რის განხორციელებაშიც ამ უკანასკნელთ რუსეთის მრავალი ქალაქის მხარდაჭერაც დაეხმარა. მას შემდეგ, რაც გაცხადდა, რომ პოლონური არმია, იან ხოდკიევიჩის მეთაურობით, მოსკოვს უახლოვდება, კუზმა მინინი და დიმიტრი პოჟარსკი ქალაქში შევიდნენ, 1612 წლის აგვისტოში მას ალყა შემოარტყეს და კრემლში არსებული პოლონური გარნიზონიც ამოკეტეს.
გვერდითი ძალები
XVI საუკუნის დასაწყისში, როგორც უკვე ითქვა, ნიჟნი-ნოვგოროდში წარმოიქმნა სპეცდანიშნულების ბატალიონი, სახელად მეორადი სახალხო ჯარი, რომლის მიზანსაც, პირველი სახალხო მილიციის მიერ განცდილი კრახის შემდეგ, პოლონელ დამპყრობელთა წინააღმდეგ გალაშქრება წარმოადგენდა.
მეორე სახალხო ჯარი
მინი|310x310პქ|პოლონელთა განდევნა [[მოსკოვი|მოსკოვიდან]] მეორადი სახალხო ჯარის შემადგენლობა არ აღემატებოდა 7-8 ათას ადამიანს. არმიის მთავარ საყრდენს წარმოადგენდა ქვეით თუ ცხენოსან კაზაკთა 4000 კაციანი ქვედანაყოფი და 1000 მშვილდოსანი. ჯარის დარჩენილი ნაწილი ე.წ. „მეორადი სახალხო მილიციის“ ნაწილი იყო. მათთან ერთად იბრძოდა დიდებულთა უსაზღვრო რაოდენობა, რომელთაგან ყველაზე ძლიერი შეიარაღება სმოლენსკის, დოროგობუჟისა და ვიაზმის წარმომადგენელი თავადები. ცალკე სამხედრო ძალას წარმოადგენდა დიმიტრი ტრუბეცკოის რაზმი, რომელიც 2500 კაზაკისგან შედგებოდა.
მეორე სახალხო არმიის მთავარი გენერლები იყვნენ დიმიტრი პოჟარსკი, კუზმა მინინი, აგრეთვე პრინცი ივან ანდრეევიჩ ხოვანსკი. ჩამოთვლილ მთავართაგან ამ დროისთვის ყველაზე დიდი სამხედრო გამოცდილება პრინც ხოვანსკის ჰქნოდა.
მეორე სახალხო არმიის ლიდერებსა და პრინც ტრუბეცკოის შორის ურთიერთობა უნდობლობით გამოირჩეოდა. მოსკოვთან მიახლოებისას სახალხო რაზმის ხელმძღვანელები დიდი შიშით შეხვდნენ მოულოდნელად გამოჩენილ კაზაკურ არმიას, რომელსაც სათავეში თავად ტრუბეცკოი ედგა. მათ არც ის იცოდნენ, დათანხმდებოდა თუ არა ეს უკანასკნელი მტრის ჯარის წინააღმდეგ გაერთიანების წინადადებაზე.
ბრძოლამდე ცოტა ხნით ადრე, პრინც პოჟარსკისა და ტრუბეცკოის ჯარებმა ორმხრივი ფიცი დადეს. პრინცი ტრუბეცკოის კაზაკთა არმიის წევრებმა და დიდებულებმა დაიფიცეს, რომ „გაილაშქრებდნენ პოლონელი და ლიტველი ხალხის წინააღმდეგ“. მსგავსად, მინინისა და პოჟარსკის ჯარებმა დაიფიცეს, რომ „ მართლამდიდებელი ქრისტიანი მოსახლეობის გადარჩენისთვის თავსაც არ დაზოგავდნენ“.
იან ხოდკიევიჩის ჯარი
ხოდკიევიჩის ჯარების საერთო რაოდენობა დაახლოებით 12 ათას ადამიანს შეადგენდა, რომელთაგან დაახლოებით 8000 კაზაკი იყო. ჯარის დარჩენილი ნაწილი დაყოფილი იყო რამდენიმე რაზმად: დაახლოებით 1400 ჯარისკაცი სამ რაზმში, რამდენიმე ასეული ჯარისკაცი ცალკე რაზმად და ხოდკიევიჩის პირადი რაზმი, რომელიც დაახლოებით 2000 კაცს ითვლიდა. ცალკე კრემლის გარნიზონთან გამაგრებულიყო 3000 კაციანი არმია, რომელთანაც იანი ინარჩუნებდა კავშირს და მათი დახმარებით ცდილობდა მოქმედებების კოორდინაციას. პოლონელ-ლიტველთა არმიაში არ იყო დიდი რაოდენობის ქვეითი ბრიგადა, ის სულ რაღაც 1500 ჯარისკაცს ითვლიდა: პოლკოვნიკ ფელიქს ნევიაროვკის რაზმში 800 ქვეითი მეომარი, გარდა ამისა 400 დაქირავებული უნგრელი ქვეითი ჯარისკაცი, პრინც სამუელ კორეცკის რაზმში 100 ქვეითი სარდალი და 200 გერმანელი ქვეითი, რომელსაც თავად იანი ხელმძღვანელობდა.
პოლონელ-ლიტველთა არმიაში, მათ შორის კრემლის გარნიზონთან არსებულ ბატალიონის სათავეში, ძირითადად, გამოცდილი მეთაურები იყვნენ, თუმცა დიდი ტალანტით არ გამოირჩეოდნენ.
ბრძოლა
ბრძოლის დასაწყისში რუსებმა მოახერხეს საკმაოდ მყარი თავდაცვითი პოზიციის შენარჩუნება. რუსული მხარე თეთრი ქალაქის (ე.წ. ბელი-გოროდის) შენმოგარენში იყო განთესილი. მარცხენა ფლანგს მეთაურობდა პრინცი ვასილი ტურენინი, მისი რაზმის პოზიციები კი მოსკოვის მდინარით იყო შემოსაზღვრული. მარჯვენა ფლანგზე 400-კაციანი რაზმი განლაგდა გუბერნატორ მიხაილ დმიტრიევისა და ფიოდორ ლევაშოვის მეთაურობით, რომლებიც ამაგრებდნენ პეეტროვსკის კარიბჭეს. ტვერის კარიბჭესთან იდგა პრინც ლოპოტა-პოჟარსკის რაზმი. რაც შეეხება მთავარ რაზმს, პრინც ხოვანსკისა და დიმიტრი პოჟარსკის მეთაურობით, არბატის კარიბჭესთან იყო განლაგებული. აქ გენერლებმა თავდაცვის გასამაგრებლად ბანაკის აგება გადაწყვიტა, რომელშიც მშვილდოსნები განათავსა.
1612 წლის 22 აგვისტოს (1 სექტემბერი), დილით ადრე, იან კაროლ ხოდკევიჩი თავისი ჯარით ნოვოდევიცის მონასტერს მიადგა, მოსკოვის მდინარის გადალახვის შემდეგ. იანს სურდა უფრო დიდი ძალით შესულიყო ქალაქში, კერძოდ არბატისა და ჩერტორის კარიბჭის აღებით.
პოლონელ-ლიტველთა ძალები წარუმატებლად შეეცადნენ, გაერღვიათ მოსკოვის კრემლის ციხე თანამებრძოლთათვის საკვების მისაწოდებლად და პოლონური გარნიზონის გადასარჩენად, რომელსაც მეთაურად მიკოლაი სტრუში ედგა სათავეში. 1 სექტემბერს პოლონელ-ლიტველთა გაერთიანებულმა არმიამ დასავლეთიდან შეუტია მოსკოვის მისადგომებს. პოლონელ ჰუსართა იერიშმა თითქმის მთლიანად გაწყვიტა რუსული კავალერია. თითქმის დანებებულები, გაფიცვას მხარს უჭერდნენ უნგრელი, გერმანელი და პოლონელი ქვეითი ჯარისკაცები, თუმცა, უეცრად გაიხსნა მოსკოვის კრემლის ციხის მარჯვენა ფრთა, რომელთაც ფლანგიდან მოულოდნელად კაზაკთა კავალერისტთა რაზმი დაესხა თავს, მოსკოვის მდინარის გადაღმა, რომელსაც დიმიტრი ტრუბეცკოი ხელმძღვანელობდა. გარდა ამისა, არანაკლებ წარუმატებლად დასრულდა კრემლის გარნიზონში მოთავსებული ჯარის დარბევა. მთლიანი მსხვერპლი, რომელიც ამ დღეს განიცადა ორივე მხარემ, დაახლოებით 1000 ჯარისკაცს უტოლდებოდა.
3 სექტემბერს იან ხოდკიევიჩმა, ამჯერად, განიზრახა მოსკოვზე თავდასხმა მისი სამხრეთ გარეუბნის, ზამოსკვორეჩეს გავლით. 600-მა უნგრელმა ქვეითმა ჯარისკაცმა შეაღწია კრემლის ციხის კედლებში მოსკოვის გასწვრივ და მოახერხა ხიდის აღება. ამავდროულად, პოლონელ-ლიტველთა გენერალურმა რაზმმა აწარმოა შეტევა ქალაქის ციხეზე, თუმცა ზამოსკვორეჩეს მიდამოებში ისინი ადვილად მოექცნენ რუსულ ალყაში, რამაც ოპერაციის საბოლოო ჩაშლა გამოიწვია. მალე იანის ჯარებმა უკან დაიხიეს ფრონტის გასწვრივ, რასაც რუს კავალერისტთა თავდასხმა მოჰყვა. დამარცხებულმა ჯარმა საბოლოოდ ქალაქიდან დევნით გააღწია თავი, ის ღამე დონსკოის მონასტერთან გაათიეს, შემდეგ დღეს კი ქვეყნის საზღვრებისკენ გაემართნენ. ამ შეტაკებაში ორივე მხარემ 500 ჯარისკაცი დაკარგა.
შედეგები
მოსკოვის გარეუბანში იან ხოდკიევიჩის არმიის მარცხმა უკვე წინასწარვე განსაზღვრა კრემლის პოლონური გარნიზონის დაცემა. XVII საუკუნის პოლონელი მემატიანის, სტანისლავ კობიერჟიცკის, თქმით:"პოლონელებმა იმდენად მნიშვნელოვანი დანაკარგი განიცადეს, რომ ვეღარაფრით შეძლეს მისი ანაზღაურება. მათთვის ბედის ბორბალი გადაბრუნდა 一 მთელი მოსკოვის ხელში ჩაგდების იმედი უკვე გადაწურულიყო."ჩესტერ დანინგი ომის შესახებ წერდა: "27 ოქტომბერს პოლონური არმიის წევრები უპირობოდ დანებდნენ და მოსკოვის ციხისკენ გზა გაუხსნეს სახალხო მილიციის ძალებს"
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:პოლონეთის ომები კატეგორია:XVII საუკუნის ომები კატეგორია:მოსკოვი კატეგორია:1612 წლის ომები
ამენემჰეტ III
thumb|ამენემჰეტ III-ის თავის ქანდაკება. ბერლინის ეგვიპტური მუზეუმი ამენემჰეტ III — ეგვიპტის ფარაონი. მეფობდა ძვ.წ. დაახლოებით 1849-1801 წლებში. მის დროს განმტკიცდა სახელმწიფო ხელისუფლება, რამაც შეასუსტა ნომარქოსთან ძლიერება. აყვავდა ეგვიპტის სამეურნეო და კულტურული ცხოვრება; გაფართოვდა ვაჭრობა სირიასთან (კერძოდ, ბიბლოსთან), გაიზარდა საირიგაციო მშენებლობა; წარმოებდა ნუბიის, სირიისა და სინას ბუნებრივ სიმდიდრეთა ინტენსიური ექსპლუატაცია. ფაიუმში (ჩრდილოეთი ეგვიპტე) აშენდა ქვის გრანდიოზული ტაძარი, რასაც ბერძნებმა ლაბირინთი უწოდეს (შესაძლოა, ამენემჰეტ III-ის სახელის "ლამარეს - ლაბირეს" გამო). ლაბირინთს მიაკუთვნებდნენ "სამყაროს შვიდი საოცრების" რიცხვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტიის ფარაონები
მირავეტე-დე-ლა-სიერა
მირავეტე-დე-ლა-სიერა (Miravete de la Sierra, Miravet de la Sierra) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,514943 კმ². მოსახლეობა — 38 კაცი (2020 წ.).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
გრიგოლ VI (პაპი)
პაპად აირჩიეს 1 მაისს (ზოგიერთი ცნობით პაპის ტახტი იყიდა ბენედიქტე IX-სგან). გარდაიცვალა კელნში 1048 წლის დასაწყისში.
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:გარდაცვლილი 1048
ანა წინასწარმეტყველი
thumb|right|250px|ანა წინასწარმეტყველი ([[რემბრანდტის ნახატი]] ანა წინასწარმეტყველი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 9 დეკემბერი, ახალი სტილით - 22 დეკემბერი. სამოელ წინასწარმეტყველის დედა.
ბიოგრაფია
იყო მეუღლე ელკანასი, რომელიც, ეფრემის მთაზე ცხოვრობდა. უფლის რჩეულ დედაკაცს შვილი დიდხანს არ ეძლეოდა. ელკანამ მეორე ცოლიც შეირთო - ფენანა, რომელიც, ანასგან განსხვავებით, ნაყოფიერი გამოდგა. საშინლად წუხდა ნეტარი ანა და ღმერთს მხურვალედ ევედრებოდა შვილის მონიჭებას.
ელკანა მთელი სახლეულითურთ ყოველწლიურად ადიოდა „ტაძარსა უფლისასა“ და თაყვანს სცემდა და მსხვერპლს სწირავდა ღმერთს. ერთხელ, ამგვარი მოგზაურობის დროს, დარდისგან ჩამომდნარი ანა დაემხო სკინიის წინ, ნეტარი დედა გულში ლოცულობდა - ბაგეებს ამოძრავებდა, ხმა კი არ ისმოდა, ამიტომ ელი მღვდელმა ჩათვალა, რომ ის ნასვამი იყო, აყვედრა უღირსი საქციელი და უბრძანა, ტაძარს მოშორებოდა. ანამ სიმდაბლით მიუგო: დედაკაცის სატკივარი რომ გაიგო, ელიმ აკურთხა იგი, მისი თხოვნის აღსრულება გამოსთხოვა უფალს და მშვიდობით განუტევა. ანამ გაიხარა, ნუგეში მიეფინა მის სულს და სულ მალე მუცლად იღო კიდეც. ნანატრ ძეს უფლის მხევალმა სამოელი დაარქვა, რაც „უფლისგან გამოთხოვილს“ ნიშნავს. როცა სამოელი დედის ძუძუს განეშორა, ანამ და ელკანამ უხვი ძღვენი შესწირეს უფალს და ძეც, აღთქმისამებრ, ტაძარში დატოვეს. ელი მღვდელმა დალოცა მართალი დედაკაცი, მან კი, გახარებულმა, სამადლობელი გალობა შესწირა უფალს, სადაც ქრისტეს შობამდე ათასი წლით ადრე იწინასწარმეტყველა მაცხოვრის განკაცება. ეს საგალობელი დღესაც სრულდება ეკლესიაში ღვთისმსახურების დროს. ამის შემდეგ ანას კიდევ სამი ძე და სამი ასული შეეძინა, ღრმა მოხუცებულობამდე იცხოვრა და მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს.
მართალი ანას შესახებ მეფეთა I წიგნშია მოთხრობილი (1, 1-28; 2, 1-11).
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
Gemmuloborsonia neocaledonica
Gemmuloborsonia neocaledonica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სინალოის შტატი
სინალოა – შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მოსაზღვრე შტატებია: ჩრდილოეთით – ჩიუაუა და სონორა, სამხრეთით – ნაიარიტი, აღმოსავლეთით – დურანგო. დასავლეთით გასასვლელი აქვს კალიფორნიის ყურეში. შტატის ფართობია 57 377 კვ. კმ. მის შემადგენლობაში შედის ასევე კუნძულები: პალმიტო-ვერდე, პალმიტო დე ლა ვირჯინი, ალტამურა, სანტა-მარია, სალიაკა, მაკაპულე, სან-იგნასიო.
შტატის დედაქალაქია კულიაკანი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: მასატლანი, ლოს-მოჩისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის შტატები
სომხეთ-საბერძნეთის ურთიერთობები
სომხეთ-საბერძნეთის ურთიერთობები აღნიშნავს ორმხრივ ურთიერთობებს სომხეთის რესპუბლიკასა და საბერძნეთის რესპუბლიკა შორის. პოლიტიკური, კულტურული და რელიგიური სიახლოვის გამო ორ ქვეყანას შორის მჭიდრო დიპლომატიური ურთიერთობებია დამყარებული. სომხეთის სამი პრეზიდენტი ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა საბერძნეთში და ქვეყნებს შორის უმაღლესი დონის შეთანხმებებიც გაფორმდა. საბერძნეთმა სომხების გენოციდი 1996 წელს აღიარა, ხოლო სომხეთმა 2015 წელს ბერძნების გენოციდი ცნო. სომხეთის საელჩო საბერძნეთში, ათენში მდებარეობს, ხოლო საბერძნეთის საელჩო სომხეთში, ერევანშია განთავსებული.
სახელწოდებები
ბერძნულ ენაზე სომხეთს Αρμενία ეწოდება, ხოლო სომხებს - Αρμένιοι. სომხური ენა αρμένικα-დ იწოდება. სომხურ ენაზე საბერძნეთს Հունաստան ჰქვია, ბერძნებს - հույներ, ხოლო ბერძნულ ენას - Հունարեն. სომხური სიტყვის, Հայաստան ბერძნული ტრანსკრიფციაა Χαγιαστάν, ხოლო ბერძნული სიტყვის, Ελληνικά სომხური ტრანსკრიფციაა էլլինիկա.
პოლიტიკური ურთიერთობები
საბერძნეთი ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც სომხეთის დამოუკიდებლობა აღიარა (1991 წლის 21 სექტემბერი). საბერძნეთის საელჩო სომხეთში, ერევანშია განთავსებული, ხოლო სომხეთის საელჩო საბერძნეთში, ათენში მდებარეობს. საბერძნეთი ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც სომხების გენოციდი ოფიციალურად აღიარა და ერთ-ერთია იმ მცირე რაოდენობის ქვეყნებს შორის, რომლებიც გენოციდის უარყოფას დანაშაულად მიიჩნევენ.
სომხეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ორი ქვეყანა მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის ჩარჩოს შესაბამისად თანამშრომლობს (გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ევროპის საბჭო, შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია). საბერძნეთი მხარს უჭერს იმ პროგრამებს, რომლებიც ევროპის კავშირსა და სომხეთს შორის ურთიერთობების განვითარებისკენაა მიმართული.
უმაღლესი დონის ვიზიტები ცხადყოფს, რომ ქვეყნებს მეგობრობისა და ურთიერთთანამშრომლობის დონის ამაღლება სურთ. სომხეთის პრეზიდენტი, ლევონ ტერ-პეტროსიანი საბერძნეთს 1996 წელს ეწვია, ხოლო საბერძნეთის პრეზიდენტი კონსტანტინოს სტეფანოპულოსი 1999 წელს იმყოფებოდა სომხეთში. სომხეთის პრეზიდენტი, რობერტ ქოჩარიანი საბერძნეთს ორჯერ, 2000 და 2005 წელს ეწვია ოფიციალური ვიზიტით. სერჟ სარქისიანი საბერძნეთში 2011 წელს იმყოფებოდა, ხოლო საბერძნეთის პრეზიდენტს, კაროლოს პაპულიასს სომხეთმა 2014 წელს უმასპინძლა.
სამხედრო თანამშრომლობა
რუსეთის შემდეგ საბერძნეთი სომხეთის ერთ-ერთი უმთავრესი სამხედრო პარტნიორია. სომეხი ოფიცრები საბერძნეთის სამხედრო აკადემიებში იღებენ განათლებას და წვრთნებს გადიან. საბერძნეთი სომხეთს ტექნიკური მხარდაჭერითაც უზრუნველყოფს. 2003 წლიდან სომხური ქვედანაყოფი კოსოვოს შეიარაღებული ძალების ბერძნული ბატალიონის შემადგენლობაში შედის. 2011 წელს სომხეთის სამხედრო ატაშემ საბერძნეთსა და კვიპროსში, სამველ რამაზიანმა განაცხადა, რომ სომხურ-ბერძნული სამხედრო თანამშრომლობა სტაბილურად ვითარდება.
შეთანხმებები
სომხეთსა და საბერძნეთს შორის არაერთი ორმხრივი შეთანხმებაა დადებული, მათ შორის: შეთანხმება ეკონომიკის, მრეწველობისა და ტექნოლოგიის სფეროში ურთიერთთანამშრომლობის შესახებ (ძალაში შევიდა 1994 წლის 1 დეკემბერს), შეთანხმება ინვესტირების ხელშეწყობისა და საერთო დაცვის შესახებ (ძალაში შევიდა 1995 წლის 28 აპრილს), შეთანხმება სამხედრო სექტორში ურთიერთთანამშრომლობის შესახებ (1996 წლის ივნისი), შეთანხმება ორმაგი გადასახადების არიდების შესახებ (ძალაში შევიდა 1999 წლის 13 მაისს) და სხვ.
დიასპორები
სომხეთში 1800-დან 5 000-მდე ბერძენი ცხოვრობს. სომხეთში ბერძნების რაოდენობის კლება საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ საბერძნეთში მასობრივი მიგრაციის შედეგია, რაც მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის შემდეგ სომხეთში ეკონომიკური სიტუაციის გაუარესებით იყო გამოწვეული. მიგრაცია განაპირობა 1988 წლის დეკემბერში ლენინაკანში მომხდარმა მიწისძვრამაც. ბერძნების უმრავლესობა კი სომხეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ცხოვრობდა. უდიდესი ბერძნული თემები ერევანსა და ალავერდშია. ბერძნები ცხოვრობენ ვანაძორის, გიუმრის, სტეფანავანისა და ნოემბრიანის მიდამოებშიც.
საბერძნეთში სომხური დიასპორის რაოდენობა გაცილებით დიდია და 50 000-მდე სომეხს ითვლის. საბერძნეთში სომხების რაოდენობის კლებას ჩრდილოეთ ამერიკაში მიგრაციამ შეუწყო ხელი. უდიდესი სომხური თემები ათენსა და თესალონიკშია.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:საბერძნეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:სომხეთის ორმხივი ურთიერთობები კატეგორია:საბერძნეთის ორმხრივი ურთიერთობები
ავსტრალიის გეოგრაფია
thumb|200px|ავსტრალიის ფიზიკური რუკა ავსტრალიის გეოგრაფია — ავსტრალიის კავშირი მდებარეობს სამხრეთ ნახევარსფეროში და ერთადერთი ქვეყანაა მსოფლიოში, რომელიც მთელს კონტინენტს მოიცავს. ფართობით 7 686 850 კმ², იგი მე-6 ადგილზეა მსოფლიოში, რითაც ოდნავ ჩამორჩება აშშ-ს (ალასკის გაერშე) და თითქმის 32-ჯერ აღემატება დიდ ბრიტანეთს.
ავსტრალიას ეკუთვნის კუნძულები: ტასმანია, კენგურუ და ა. შ. სანაპირო ხაზი სუსტადაა დანაწევრებული. აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ დაახლოებით 2000 კმ-ის მანძილზე ვრცელდება დიდი ბარიერული რიფი, რომელიც შედგება უამრავი პატარა მარჯნიანი რიფისა და კუნძულისაგან, რომლებიც მნიშვნელოვნად აფერხებენ ნაოსნობას. ავსტრალიას ფართო გასასვლელი აქვს მსოფლიოს სამ ოკეანეში ესენია: წყნარი ოკეანე, ინდოეთის ოკეანე, სამხრეთის ოკეანე. ავსტრალიის ტერიტორიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ტასმანიის ზღვა. ნალექების რაოდენობის მიხედვით კონტინენტებს შორის ავსტრალია ყველაზე მშრალია. ნალექების უმეტესი ნაწილი მოდის ჩრდილოეთით, სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ რაიონებში. ავსტრალია ძალზედ მდიდარია მიწისქვეშა წყლებით. დასავლეთი ნაწილი უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებს უკავია. მათ შორის უდიდესია ვიქტორიის დიდი უდაბნო და დიდი ქვიშიანი უდაბნო.
ავსტრალიის უმაღლესი მწვერვალია მთა კოსციუშკო, რომელიც მდებარეობს ავსტრალიის ალპებში, (სიმაღლე 2228 მ.). კონტინენტის უგრძესი მდინარეა მურეი, რომლის სიგრძეა 2590 კილომეტრი. ავსტრალიის უდიდესი ტბაა ეირი, მისი ფართობია 9 ათ. კვ. კმ. იგი ატარებს ედუარდ ეირის სახელს, რომელიც იკვლევდა ავსტრალიას XIX საუკუნის 40-იან წლებში. ავსტრალიის ფლორის განსაკუთრებული სახეობებია ევკალიპტი და აკაცია. გვხვდება ევკალიპტის 600 სახეობა. ქვეყნის აღმოსავლეთში ისინი 100 მ სიმაღლეზე იზრდებიან. ტყეებს უკავია ტერიტორიის 6 %.
*
ამერიკან-ფოლსი
ამერიკან-ფოლსი (American Falls) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, პაუერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 4457 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ოზონის ხვრელი
ისტორია
ოზონის ხვრელი დიამეტრით 1000 კმ პირველად აღმოაჩინეს 1986 წელს სამხრეთ ნახევარსფეროში ანტარქტიკის თავზე. იგი ჩნდებოდა ყოველ აგვისტოს, ხოლო დეკემბერში ან იანვარში კი ქრებოდა. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში არქტიკაზე ჩნდებოდა მეორე ხვრელი, თუმცა გაცილებით მცირე ზომებით.
შედეგები
ოზონის საფარის შეთხელების შედეგად იზრდება დედამიწის ზედაპირზე მოხვედრილი ულტრაიისფერი გამოსხივების ინტენსივობა, რაც თავის მხრივ იწვევს კანის დაავადებათა ალბათობის ზრდასაც.
საწინააღმდეგო აზრი
რიგი მეცნიერები არ ეთანხმებიან სტრატოსფერული ოზონის ქფნ–ების გამო დაშლის თეორიას. მათ მიაჩნიათ, რომ ქფნ–ები ზედმეტად მძიმე მოლეკულებია იმისათვის, რომ სტრატოსფეროს მიაღწიოს. არსებობს მოსაზრება, რომ ოზონის შრის შეთხელება ბუნებრივი ფლუქტუაციაა და თავისთავად გამოსწორდება.
მსოფლიო საზოგადოების რეაქცია
1985 წელს ოცმა ქვეყანამ ხელი მოაწერა ოზონის შრის დაცვის შესახებ ვენის კონვენციას. 1987 წელს კი 43–მა ქვეყანამ _ ამ კონვენციის ოქმს (მონრეალის ოქმი), რომლითაც დადგინდა ოზონის შრის დამშლელი ნივთიერებების ხმარებიდან ამოღების ეტაპობრივი გრაფიკი. შემდგომში ამ ხელშეკრულებებს პრაქტიკულად მთელი მსოფლიო შეუერთდა. დღეს ყველაზე აგრესიული ქლორ–ფტორ–ნახშირწყალბადები უკვე ამოღებულია ხმარებიდან. თუმცა სტრატოსფეროდან მათ გაქრობას კიდევ რამდენიმე ათეული წელიწადი დასჭირდება.
ოზონის მსოფლიო დღე
1987 წლის 16 სექტემბერს მონრეალის პროტოკოლის ხელმოწერის აღსანიშნავად, 1994 წელს გაეროს გენერალური ასამბლეამ 16 სექტემბერი ოზონის მსოფლიო დღედ გამოაცხადა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:ეკოლოგია კატეგორია:გარემოს დაცვა კატეგორია:დაბინძურება
გურგენიძე
საკუთარი სახელი  გურგენიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
ამენემჰეტ II
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის მეთორმეტე დინასტიის ფარაონები
536
თარიღი უცნობია
*
ჯანთუგანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჯანთუგანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბორუსია მენხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)
მენხენგლადბახის ბორუსია (Borussia Mönchengladbach; ცნობილი როგორც მიონხენგლადბახი ან გლადბახი) — გერმანიის ბუნდესლიგის საფეხბურთო კლუბი, დაფუძნებული ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარის ქალაქ მენხენგლადბახში. დაარსდა 1990 წლის 1 აგვისტოს, დღეს კი ასპარეზობს გერმანიის ჩემპიონატის რანგით უმაღლეს ლიგაში, სადაც პირველად კლუბი 1966–1967 წლების სეზონში გამოჩნდა. თანდათანობით კი ის ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი კლუბი გახდა 1970–იან წლებში, მოიგო რა 5 ბუნდესლიგის ტიტული.
2004 წლის შემდეგ კლუბი თამაშობს ახალ სტადიონზე „ბორუსია პარკზე“, რომლის ტევადობაც შეადგენს 54,057 ადამიანს. 1919 წლიდან 2004 წლამდე კლუბი ასპარეზობდა ბიოკელბერგშტადიონზე, რომელსაც ძალიან მცირე ტევადობა გააჩნდა. მენხენგლადბახის ბორუსიის წევრთა რიცხვი შეადგენს 50,000 ადამიანზე მეტ წევრს 2012 წლის თებერვლის მონაცემებით და გერმანიაში სიდიდით მეექვსე კლუბია. მათ უმთავრეს მეტოქედ საფეხბურთო კლუბი კელნი ითვლება. პრინციპულ მეტოქეებად ასევე მიიჩნევა დორტმუნდის ბორუსია, მიუნხენის ბაიერნი და დიუსელდორფის ფორტუნა.
სახელწოდება „ბორუსია“ ლათინური სიტყვა „პრუსიიდან“ მოდის. კლუბის მეტსახელია Die Fohlen [diː ˈfoːlən] (The Foals), რაც ქართულად კვიცებს ნიშნავს. 1970–იანი წლებიდან კლუბში დაინერგა სწრაფი, აგრესიული და შემტევი სტილი. კლუბის ოფიციალურ თილისმას წარმოადგენს კვიცი ჯიუნტერი.
მიენხენგლადბახელები საშინაო არენაზე ხუთ გზის ბუნდესლიგის გამარჯვებულები არიან (1969–70, 1970–71, 1974–75, 1975–76, 1976–77). სამ გზის გერმანიის თასისა (1959–60, 1972–73, 1994–95) და ერთ გზის გერმანიის სუპერთასის გამარჯვებულები (არაოფიცალური 1977). „ბორუსია“ იყო პირველი გერმანული კლუბი, რომელმაც 1961 წელს უეფას თასების მფლობელთა თასზე ასპარეზობა მიიღო.
„ბორუსია“ ევროპულ ასპარეზზე ორ გზის ევროპა ლიგის გამარჯვებულია. მათ ეს ტიტულები დაისაკუთრეს 1974–75 და 1978–79 წლების სეზონებში. პირველ შემთხვევაში მათ ორ რაუნდიან დაპირისპირებაში ნიდერლანდების ტვენტე გაანადგურეს ანგარიშით 5:1, მეორე შემთხვევაში კი ბელგრადის „ცრვენა ზვეზდას“ 2:1 სძლიეს. კლუბის ისტორიაში ერთ–ერთ ყველაზე მტკივნეულ მარცხად მიიჩნევა 1976–77 წლების სეზონში უეფას ჩემპიონთა ლიგის ფინალური მატჩის წაგება რომის ოლიმპიურ სტადიონზე ლივერპულის წინააღმდეგ ანგარიშით 3:1.
მიონხენგლადბახის „ბორუსიისთვის“ უდიდესი ფიგურაა იუპ ჰაინკესი. ის კლუბის ოქროს წლებში – 70–იან წლებში ასპარეზობდა. ის არის ბუნდესლიგის ისტორიაში ბომბრადირებს შორის მესამე პოზიციაზე. კარიერის დასრულების შემდეგ იუპი კლუბში მუშაობდა, როგორც მწვრთნელი. 1979 წლის 1 ივლისიდან 1987 წლის 30 ივნისამდე და 2006 წლის 1 ივნისიდან 2007 წლის 31 იანვრამდე, თუმცა კლუბთან ერთად ვერ შეძლო ტიტულების მოპოვება.
კლუბში ყველაზე მეტი მატჩი ჩატარებული აქვს ლეგენდარულ გერმანელ ფეხბურთელს ბერტი ფოგთს. მის ანგარიშზეა 419 მატჩი, მან 42–ჯერ შეძლო მეტოქე გუნდის დამწუხრება. კლუბის ისტორიაში ყველაზე დიდი გამარჯვება ფიქსირდება 1978 წლის 28 აპრილს დორტმუნდის ბორუსიის წინააღმდეგ ანგარიშით 12:0, ყველაზე დიდი მარცხი კი ბრემენის ვერდერის წინააღმდეგ ანგარიშით 0:7.
1899–1905: დაფუძნება
1899 წლის ნოემბერში 17 ნოემბერს, ლუდის პაბ Zum Jägerhof -ში, 13-მა ახალგაზრდამ შექმნა ახალი სპორტული კლუბი. მათ ამ კლუბს უწოდეს სახელი „ბორუსია“ (Borussia, ლათინურად „Prussia“). იმ დროისთვის გერმანიაში ფეხბურთი ახლი შემოსული იყო და ბევრმა ამ სპორტის შესახებ არაფერი იცოდა. ახალდშექმნილ კლუბს წარმოექნათ ისეთი პრობლემები როგორიცაა სათამაშო მოედნის, გამსოაცვლელი ოთახების და ეკიპირების არ ქონა, რამაც კლუბში ფინანსური კრიზისი წარმოშვა. ქალაქ მენხენგლადბახში ბორუსია მეორე კლუბი იყო, პირველი ს.კ. „მენხენგლადბახი“ 6 წლით ადრე დაარსდა. ეს ორი გუნდი მალევი იქცნენ დაპირისპირებულ მეტოქეებად. მინი|ბორუსიას წევრები, 1900 წელი
ფინანსური კრიზის გამო ბორუსია იძულებული გახდა უფრო ფართო ორგანიზაციი მქონე კათოლიკურ სპორტულ ასოციაციას შეერთებოდნენ — Marianische Jünglings-Kongregation Mönchengladbach Eicken. ამ ორგანიზაციის ფარგლებში მოხდა ბორუსიის რეგისტრაცია სახელით „ბორუსია 1900“ და ოფიცალურ დაფუძნების თარირად დაფიქსირდა 1900 წლის 1 აგვისტო.
ამ გაერთიანებაში გაწევრების შემდეგ გუნდი უფრო ხშირად ახერხებდა მატჩების ორგანიზებას. 1902 წელს კი მათ პირველი საერთაშორისო მატჩიც ჩაატარეს — 0-2 წააგეს ნიდერლანდურ ჰელმოდიასთან.
1903 წელს საფეხბურთო კლუბ ბორუსია 1900-ს მოუწია სპორტული ასოციაციის დატოვება. კათოლიკური, კონსერვატიული ასოციაცია აპროტესტება იმ ფაქტს რომ ფეხბურთელები მოკლე შარვლებით თამაშობდნენ და არა ტრადიციული სამოსით.
ამ პერიოდში კლუბმა მიმართა ადგილობრივ საფეხბურთო ფედერაციას და 1903 წლის 23 თებრვალს გახდა მისი წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ ბორუსია ხშირად იღებდა სხვადასხვა ტურნირებში მონაწილეობას, ძლიერ გუნდებთან ისინი უშანსოდ მარცხდებოდნენ, მაგალითად კელნის ბორუსიასთან წააგეს 11-0 ქალაქ კელნში და 1-4 საშინაო არენაზე.
1905–1914: I მსოფლიო ომამდე
მიუხედავად იმისა, რომ გუნდმა გარკვეულ წარმატებას მიაღწია (18 თამაში, 12 მოგება, 1 ფრე) 1905 წელს დაღმასვლა დაიწყო. პრობლემა გახდა მათი სათამაშო მოედანი, რომელიც მინიმალურ მოთხოვნებას კი ვერ აკმაყოფილებდა და მასზე თამაში არავის უნდოდა. მინი|გლადბახის გერბი 1904-1919 წლებში საბოლოოდ ბორუსიამ ადგილი მიუხენგლადბახში, Reyerhütterstraße-ზე იპოვა. ეს ადგილი კლუბისთვის წარმატებული გამოდგა. ბორუსია ჩაება ტურნირში, სადაც მისი რეგიონის კლუბები მონაწილეობდნენ. ეს იყო მეორე დონის ჩემპიონატი, სადაც ბორუსიას მეტოქეები იყვნენ ს.კ. მენხენგლდაბახი II, ს.კ. აინტრახტ მენხენგლადბახი და მიმდინარე ქალაქების სხვა გუნდები. ბორუსია მენხნეგლადბახმა ამ ტურნირის მოგება მოახერხა, მაგრამ პირველ ლიგაში მაინც ვერ დაწინაურდა, რადგან სწორედ იმ წელს მოხდა ჩეპიონატის რეფორმა. ამჯერად ამ ჩემპიონატს დაერქვა ბე-კლასი (B-Klasse).
1907 წელს ბორუსიამ დატოვა თავისი მოედანი, რადგან იმ ადგილას ქახნის აშენება დაიგეგმა. სანაცვლოდ მათ მიაღწიეს შეთანხმებას Gladbacher Turnverein 1848-სთან მათი სტადიონის საზიაროდ გამოყენების შესახებ. ახალ სტადიონზე ყველაფერი კარგად დაიწყო. პირველი მატჩში „ბორუსია კელნი“ 5-1 დაამარცხეს. სეზოენი მესამე ადგილზე ჩაასრულეს და ა-კლასის ლიგაში ასასვლელად საკვალიფიკაციო მატჩში თამაშის უფლება მოიპოვეს, თუმცა თანაქალაქელების „ვიქტორიასთან“ 0-6 წააგეს. მომდევნო სეზონი უკეთესი გამოდგა. გადამწყვეტ მატჩში მათ ს.კ. Cleve 06 დაამარცხეს და ზედა დივიზიონში დაწინაურდნენ.
უკრაინის პრეზიდენტი
უკრაინის პრეზიდენტი — უკრაინის სახელმწიფო მეთაური. უკრაინის სსრ-ს პრეზიდენტის თანამდებობა შემოღებულ იქნა 1991 წელს, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მას ეწოდა უკრაინის პრეზიდენტი. პრეზიდენტი აირჩევა საყოველთაო, თანაბარუფლებიანი და პირდაპირი არჩევნების გზით 5 წლის ვადით.
ბორუსია მენხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)
1905–1914: I მსოფლიო ომამდე
1909–1910 წლებში სეზონისთვის ბორუსიამ ტრადიციული შავი და თეთრი მაისურის ნაცვლად ლურჯ-ყვითელი ფორმები შეიკერა. გლადბახის დასაწყისი ზედა ლიგაში პრობლემური გამოდგა, სეზონი დაასრულეს 5 მოგებით, 5 წაგებით და 2 ფრით, რაც საბოლოოდ ლიგიდან გავარდნით დასრულდა.
უკრაინის პრეზიდენტი
უკრაინის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია ცერემონიებისათვის არის მარიის სასახლე, ასევე საპრეზიდენტო რეზიდენცია არის სახლი ქიმერებით, რომელსაც იყენებენ ოფიციალური და დიპლომატიური ცერემონიებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინა კატეგორია:უკრაინის მთავრობა  კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
ბორუსია მენხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)
1905–1914: I მსოფლიო ომამდე
1910–1911 წლებში სეზონზე ლიგა 7-დან 10 გუნდამდე გაიზარდა, რაც იმას ნიშნავდა, რომ წელიწადში გუნდს 18 თამაშის ჩატარება უწევდა. ეს დატვირთვა საკმაოდ მძიმე გამოდგა და სეზონის ბოლოს ბორუსიამ მატჩების წაგება დაიწყო. ამას დაემატა ის ფაქტიც რომ ოპონენტები მუდმივად აპროტესტებდნენ ბორუსიას სტადიონის ხარისხს, რამაც კლუბი აიძულა სხვა ადგილი მოეძებნა. საბოლოოდ გლდაბახი გადავიდა ახალ სტადიონზე, რომელიც კათოლიკური სასაფლაოს გვერდით მდებარეობდა.
1911-12 წლების სეზონი ძალიან წარმატებული გამოდგა. ბორუსია დომინირებდა ლიგაზე - 12 მოგება, 1 ფრე, 1 წაგება. შესაბამასად მოხვდა საკვალიფიკაციო ეტაპზე ზედა ლიგაში აღსაზევებლად, სადაც ასევე წარმატებით იასპარეზა და ფინალში გავიდა. ფინალური მატჩში მისი მთავარი მეტოქე იყო კელნი, რომელმაც გლადბახი 4-2 დაამარცხა. მომდევნო სეზონში ბორუსიას შედეგები არ გამოდგა საკმარისი საკვალიფიკაციო ეტაპამდე მისასვლელად.
1913-14 წლებში გერმანიის საფეხბურთო ლიგების კიდევ ერთი რეფორმა გატარდა. შეიქმნა 4 რეგიონული ლიგა (Kreisliga), რომელშიც 20 გუნდი ასპარეზობდა. ბორუსია მოხვდა ჩრდილო-დასავლეთის ლიგაში. მისი მეტოქეები იყვნენ კლუბები აახენიდან და დიუსელდორფიდან, ასევე საკუთრივ მენხენგლადბახიდან. სეზონი მესამე ადგილზე ჩაასრულეს. ეს იყო ბოლო სრული სეზონი პირველ მსოფლიო ომამდე.
1914–1918: I მსოფლიო ომი
1914 წლის მარტში კლუბმა იყიდა De Kull, ადგილი სადა სტადიონის აშენება დაიგეგმა. პირველი მსოფლიო ომის გამო შეფერხდა როგორც მშენებლობის, ასევე კლუბის განვითარების პროცესი. ზოგიერთი ფეხბურთილი გაიწვიეს ჯარში, ხოლო ზოგი მათგანი მოხალისეობრივად ჩაება ომში.
მომდევნო სეზონში, 1915-16 წლებში, ცხადი გახდა, რომ ომი მალე ვერ დასრულდებოდა. მიუხედავად ამისა, კლუბებმა გაანგრძეს ჩემპიონატის ჩატარება. რეგულარული ჩემპიონატი ბორუსიამ მეორე ადგილზე დაასრულა, მაგრამ სეზონის ბოლოს, ომის გამო, სულ უფრი რთულდებოდა 11 მოთამაშის შეკრება, ამიტომ გუნდი ასპარეზობას გამოეთიშა. ომში დაიღუპა ბორუსიას რამდენიმე ფეხბურთელი, მათ შორის კლუბის პრეზიდენტი.
1918–1933: ვაიმარის პესპუბლიკა
ომის მიწურულს მენხენგლადბახი აღმოჩნდა ბელგიური არმიის კონტროლის ქვეშ. ასეთ პირობებში ფეხბურთის ჩემპიონატის ჩატარება შეუძლებელი გახდა. 1919 წლის 15 მარტს ბორუსიას შეუერთდა ადგილობრივი კლუბი Turnverein Germania 1889. ახალ კლუბს ეწოდა 1889 VfTuR M.Gladbach. მალევე მათ მიაღწიეს წარმატებას, 1920-21 წელს მოიგეს დასავლეთ გერმანიის ჩემპიონატი. ამ ორი კლუბის კავშირი მხოლოდ 2 წელი გაგრძელდა, რის შემდეგაც კლუბებმა დამოუკიდებლად განაგრძეს არსებობა.
1933–1945: მესამე რაიხი
1933 წელს გერანიის ხელისუფლებაში მოვიდა ჰიტლერის ნაციონალისტური პარტია. გერმანიის საფეხბურთო სისტემა კიდევ ერთი რეფორმით შეიცვალა — ჩამოყალიბდა 16 რეგიონული ლიგა. ბორუსია აღმოჩნდა ჩრდილოთ გერმანიის ლიგაში. 1933-45 წლები კლუბმა გაატარა სხვადასხვა რეგიონულ დივიზიონში.
1945–1959: ომის შემდეგი პერიოდი
ომის დამთავრების შემდეგ, ბორუსია ფეხბურთს 1946 წელს დაუბრუნდა. მალე აღზევდა რეგიონალურ მეორე დონის დივიზიონში, ხოლო 1950 წელს დასავლეთ რეგიონის უმაღლეს ლიგაში (Oberliga West). 1958-59 წლების სეზონში კი გლდაბახმა ობერლიგის პირველი ტიტული მოიპოვა.
1959–1965: ბუნდესლიგაში აღზევება
1960 წლის აგვისტოში ბორუსიამ დაამარცხა კელნი და დაეუფლა დასავლეთ გერმანიის თასს. ერთი კვირის შემდეგ, კარლსრუე დაამარცხა 3-2 და დაეუფლა გერმანიის თასს, რომელიც მათი პირველი ეროვნული ტიტულია. შესაბამისად, ბორუსიამ 1960-61 სეზონზე თასების მფლობელთა თასზე ასპარეზობის უფლება მიიღო. საერთაშორისო ტურნირზე გამოსვლა წარუმატებელი გამოდგა, ორი მატჩის ჯამში 11-0 განადგურდა შოტლანდიურ რეინჯერსთან.
1961-62 წლების სეზონზე ბორუსიამ ობერლიგა მეცამეტე ადგილზე ჩაასრულა. მომდევნო წელს დაფუძნდა ერთიანი დასავლეთ გერმანიის ჩემპიონატი — ბუნდესლიგა. მენხენგლადბახის ბორუსია ამ ლიგის მიღმა დარჩა და მეორე დივიზიონში მოხვდა.
1964 წელს ბორუსიამ რამდენიმე ახალგაზრდას გაუფორმა პროფესიონალური კონტრაქტი, მათ შორის იუპ ჰაინკესს. ახალგაზრდების ჯგუფის საშუალო ასაკი 21,5 წელი იყო. ამ ახალგაზრდულმა გუნდმა მიიღო მეტსახელი „კვიცები“. 1965 წელს კლუბმა მოიგო თავისი დივიზიონი და ბუნდესლიგაში ასავლელ აკვალიფიკაციო ეტაპზე მოხვდა. საკვალიფიკაციო რაუნდში ბორუსიამ ექვსიდან მოიგო სამი და მიუნხენის ბაირნთან ერთად ბუნდესლიგაში თამაშის უფლება მოიპოვა.
საინტერესოა, რომ სწორედ ეს ორი კლუბი იქცა მთავარ კონკურენტებად ბუნდესლიგაზე გამარჯვებისთვის. ბაირნმა პირველი ჩემპიონობა 1969 წელს მოიპოვა. მომდევნო 1970 წელს კი უკვე ბორუსია გახდა ჩემპიონი. 1971 წელს გლადბახი მეორედ ზედიზედ გახდა ჩემპიონი და პირველი კლუბი, რომელმაც ორჯერ ზედიზედ შეძლო გერმანიის ჩემპიონობა.
1970–1980: ოქროს ათწლეული: დომინირება ლიგაში და წარმატებები ევროპაში
70-იანი წლები კლუბის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული იყო.
მწვრთნელის, ჰენეს ვაისვაილერის მეთაურობით, ახალგაზრდებით დაკომპლექტებულმა გუნდმა შემტევი ფილოსოფია და ძლიერი თამაში წარმოაჩინა, რაც გულშემატკივრებს იზიდავდა მთელი გერმანიიდან. დროის ამ მონაკვეთში ბორუსიამ ჩემპიონატი ხუთჯერ მოიგო. ამავდროულად, კონკურენცია განვითარდა მიუნხენის ბაიერნთან, რომელთანაც ბორუსია ერთად ავიდა ბუნდესლიგაში 1965 წელს.
მას შემდეგ, რაც კლუბმა ორჯერ დაასრულა ცხრილში მესამე ადგილზე, 1969–70 წლების სეზონში მწვრთნელი ჰენეს ვეისვაილერი, გადაწყვიტა "Foal" - ის კონცეფციიდან გადახვევა და ბორუსიამ პირველად იყიდა გამოცდილი დაცვითი ფეხბურთელები, როგორიცაა ლუგი მიულერი და კლაუს-დიტერ ზიელოფი. კლუბმა ულრიკ ლე ფევრით გააფორმა პირველი დანიელი მოთამაშე, რომელსაც შემდეგ ჰენინგ იენსენი და ალან სიმონსენი მოჰყვნენ. ამ სეზონში მათ მიაღწიეს ბუნდესლიგის პირველი გამარჯვებას, 1969 წლის 31 ოქტომბერს ალემანია აახენზე 5-1 გამარჯვების შემდეგ.
1970 წლის 30 აპრილს, ჰამბურგთან საშინაო გამარჯვების შემდეგ, სეზონის 33-ე ტურში, ბორუსია ჩემპიონებად დასახელდა.
მწვრთნელები
thumb|right|180px|[[ლუსიენ ფავრი გლადხბახის მწვრთნელი 2011-2015 წლებში]]
მოთამაშეთა ჯილდოები
გთავაზობთ გლადბახის იმ მოთამაშეთა ჯილდოებს, რომელთაც კლუბში 50 ან მეტი მატჩი ჩაუტარებით.
კლუბში მოთამაშეებმა შემდეგი ჯილდოები დაიმსახურეს:
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – ევროპა
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – გერმანია
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – ავსტრალია
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – ავსტრია
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – ბელგია
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – დანია
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – შვედეთი
წლის საუკეთესო ფეხბურთელი – აშშ
ბუნდესლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
წლის საუკეთესო გოლი
სეზონის საუკეთესო გოლი
ნაციონალური
გერმანიის თასი:
გერმანიის სუპერთასი:
გერმანიის ლიგის თასი
ევროპა
უეფას ჩემპიონთა ლიგა: უეფას ევროპა ლიგა:
საერთაშორისო
საკონტინენტთაშორისო თასი:
სქოლიო
ბორუსია მენხენგლადბახი
კივი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კივი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მოლინოსი
მოლინოსი (Molinos, Molins) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 79,608942 კმ². მოსახლეობა — 222 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
გურიელი
საკუთარი სახელი  გურიელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
აგრეთვე
სილვესტერ III
მინი|მარჯვნივ|სილვესტერ III სილვესტერ III (Silvester PP. III; ერისკაცობაში ჯოვანი დ. ? – გ. 1063) –  რომის პაპი 1045 წლის 20 მარტიდან 1 მაისამდე.
წარმოშობით რომაელი, რიგი ისტორიკოსებისა მას ანტიპაპად მიიჩნევენ. პაპად აირჩიეს ბენედიქტე IX რომიდან გაქცევის შემდეგ. ტახტიდან ჩამოაგდო ასევე ბენედიქტე IX-მ და კვლავ პაპად არჩევამდე დაკავებულ თანამდებობას, საბინის ეპისკოპოსობას დაუბრუნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:გარდაცვლილი 1063
Graciliclava
Graciliclava — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტი
ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი (ინსტიტუტის ყოფილი სახელწოდებაა:საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი) — სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება, რომელიც დაარსდა 1945 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის კათედრების ბაზაზე (თბილისი, საქართველო). ინსტიტუტს სახელი ეწოდა გამოჩენილი ქართველი გეოგრაფისა და ისტორიკოსის ვახუშტი ბატონიშვილის (1696-1757) პატივსაცემად.
ცნობები
აღსანიშნავია, რომ საქართველოში გეოგრაფიული დაწესებულების შექმნის ცდებს ადრეც ჰქონდა ადგილი. ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტს საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსმა ალექსანდრე ჯავახიშვილმა. მანამდე ჯავახიშვილის ინიციატივით დაარსდა საქართველოს კარტოგრაფიული ინსტიტუტი (1926-1932 წლები), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული გეოგრაფიის ინსტიტუტი (1933-1938 წლები), ხოლო 1945 წელს დაარსდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, რომელიც დღემდე არსებობს.
ადრე გეოგრაფიის ინსტიტუტში იყო 5 განყოფილება — გეომორფოლოგიის, ჰიდროლოგიისა და კლიმატოლოგიის (ექსპერიმენტული ჰიდროლოგიის ლაბორატორია სოფელ სიონში), მეოთხეული გეოლოგიის, ეკონომიკური გეოგრაფიის (მთიანი ქვეყნების მოსახლეობის გეოგრაფიის ლაბორატორიით) და 4 ლაბორატორია — კარსტულ-სპელეოლოგიური, აერომეთოდების, ლანდშაფტმცოდნეობის და ზღვის სანაპირო ზონის.
დღეისათვის ინსტიტუტი ახორციელებს სამეცნიერო-კვლევით, საკონსულტაციო და საექსპერტო საქმიანობას.
ინსტიტუტს ჰყავს ადმინისტრაცია, სამეცნიერო საბჭო და თანამშრომლები. ადმინისტრაციას წარმოადგენს დირექტორი და დირექტორის მოადგილე. სამეცნიერო საბჭო შედგება თავჯდომარისაგან და წევრებისაგან. გარდა ამისა, ინსტიტუტს ჰყავს თანამშრომლები, რომელთა რიცხვში შედიან მთავარი მეცნიერები, უფროსი მეცნიერები, მეცნიერები, მთავარი სპეციალისტები, სპეციალისტები, ინჟინრები, ლაბორანტები; ინსტიტუტს ჰყავს აგრეთვე დამხმარე ტექნიკური პერსონალი.
ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის თაოსნობით განხორციელდა ისეთი საშვილიშვილო, მეცნიერული და კულტურული ღონისძიება, როგორიცაა საქართველოს გეოგრაფიული ატლასის შედგენა-გამოცემა ქართულ და რუსულ ენებზე (1964). ეს ატლასი პირველი კომპლექსური გეოგრაფიული, კერძოდ, კარტოგრაფიული ნაწარმოებია და აღნიშნავს მისი განვითარების მნიშვნელოვან ეტაპს. ამ ატლასის შედგენა ალექსანდრე ჯავახიშვილის ხელმძღვანელობით ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დაარსებიდანვე, 1945 წლიდან, დაიწყო. ამ ატლასის შემქმნელ კოლექტივს, მათ შორის ალექსანდრე ჯავახიშვილს საქართველოს სახელმწიფო პრემია მიენიჭა 1971 წელს.
ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი ატარებს ექსპედიციებს, კონფერენციებს, პროექტებს; შემუშავებული აქვს სამეცნიერო მუშაობის გეგმა. აქვს ბიბლიოთეკა. უახლესი ექსპეიდციებიდან აღსანიშნავია 2010 წელს ჩატარებული გეომორფოლოგიის განყოფილების ექსპედიციები, რომელიც შესრულდა მყინვარ ზოფხიტოზე. მაისის თვეში მკვლევარებმა მოახდინეს ზოფხიტოს აკუმულირებული თოვლის მასის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი შეფასება. ივლისი-აგვისტოში მყინვარის ზედაპირზე მოეწყო აბლაციის მაჩვენებლებზე პერიოდულად დაკვირვება სააბლაციო ლარტყების საშუალებით. საზოგადოებრივი გეოგრაფიის განყოფილების მიერ 2009 წელს ჩატარდა თემა: „საქართველოს ტურისტულ-რეკრეაციული პოტენციალის ათვისების პრობლემები და პერსპექტივები“, სადაც საველე სამუშაოებს ასრულებდნენ სხვადასხვა მეცნიერები. მომდევნო წელს იმავე განყოფილებამ შეასრულა საინსტიტუტო თემის საველე კვლევა. საინტერესო კვლევები ჩაატარა აგრეთვე ჰიდროლოგია-კლიმატოლოგიის და ფიზიკური გეოგრაფიის (პალეოგეოგრაფიული კვლევების ჩათვლით) განყოფილებების ექსპედიციებმა.
მეტად მნიშვნელოვანი ფაქტია, რომ ვახუშტის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტმა მონაწილეობა მიიღო „კუბის ეროვნული ატლასის“ შედგენა-გამოცემაში, რისთვისაც სსრკ სახელმწიფო პრემიით დაჯილდოვდა 1973 წელს. ინსტიტუტში შედგა და გამოქვეყნდა სხვადასხვა თემატიკის რუკები საშუალო და უმაღლესი სკოლებისათვის, აგრეთვე სპეციალური დანიშნულების რუკები, გზამკვლევები, სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურა.