cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რელიგია ანტარქტიკაში
რელიგია ანტარქტიკაში მიგრანტული ხასიათისაა. მიუხედავად ამისა რელიგიის მონაცემთა არქივის ასოციაციის მიხედვით ანტარქტიკის მოსახლეობის 72.00% ქრისტიანია, 23.60% არა რელიგიური, 2.71% მუსლიმი, 1.00% ჰინდუისტი და 0.70% ბუდისტი.
კატეგორია:რელიგია კონტინენტის მიხედვით კატეგორია:ანტარქტიკა
ჭავჭავაძეები
250px|thumb|ჭავჭავაძეების გერბი ჭავჭავაძეები — ფეოდალური საგვარეულო კახეთში.
ეტიმოლოგია
გვარს საფუძვლად უდევს მცირე ზომის ფრინველის, ჭივჭავის (ჭავჭავი) დასახელება, რომელიც დროთა განმავლობაში ტანად პატარა კაცის მეტსახელად იქცა.
ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილი თხზულებაში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ კახეთის 13 სათავადო გვარს შორის მე-5 ადგილზე ასახელებს ჭავჭავაძეებს. გეორგიევსკის ტრაქტატს დართულ ქართველ წარჩინბულთა სიაში ჭავჭავაძეები კახეთის 24 სათავადო გვარს შორის მეათე ადგილას იხსენიებიან.
პირველად აღნიშნული გვარის წარმომადგენელი საისტორიო წყაროებში იხსენიება XV საუკუნეში, კერძოდ 1438 წელს, როდესაც ალექსანდრე დიდის სიგელში ნახსენებია ფაროდი ჭავჭავაძე. ჭავჭავაძეთა გვარის წყაროებში მოხსენიებული შემდეგი წარმომადგენელი არის კათოლიკოს პატრიარქი დავით IV, რომელიც მოღვაწეობდა XV საუკუნის შუა ხანებში. ის იხსენიება გიორგი VIII-ის 1447 წლის გუჯარში. ჭავჭავაძეების საგვარეულო დროთა განმავლობაში ძლიერდებოდა და ამ გვარის წარმომადგენლები იკავებდნენ სახლთუხუცესის, მოლარეთუხუცესის, მეჯინიბეთუხუცესის, სუფრაჯის და სხვა თანამდებობებს.
შემდგომში ჩამოყალიბდა საგვარეულოს ორი შტო: ერთი წინანდალში, მეორე — ყვარელსა და შილდში. წინანდლის ჭავჭავაძეთა საგვარეულო საძვალე იყო ახალი შუამთა, ხოლო ყვარლის ჭავჭავაძეთა საგვარეულო საძვალე იყო ყვარლის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია. ორი საგვარეულოს საერთო წინაპარი იყო როშნია ჭავჭავაძე, რომელიც იხსენიება 1470 წელს. ისტორიულ წყაროებში იხსენიებიან როშნიას ვაჟები: ზაალი, დასტანი, მანუჩარი და გიორგი (1517), გიორგის ვაჟები — გარსევანი და ბეჟანი, გარსევანი (1584), სახლთუხუცესი იასონი (1590), მოლარეთუხუცესი მამუკა (1639-51), სულხან მამუჩის ძე (XVII ს), მამუჩი და მისი შვილები დათუნა და რამაზი, მამუჩის ძმისწულები — გიორგი და გულბაათი, განაყოფები — იასონი და სეფედავლე (1682).
ქართულ ზეპირსიტყვიერებაში შემორჩენილია ლექსი, რომელშიც იხსენიება დაღესტნელების წინააღმდეგ მებრძოლი ვინმე მამუკა ჭავჭავაძე. დაღესტნელების წინააღმდეგ იბრძოდა გარსევან გულბაათის ძე ჭავჭავაძე. 1755 წელს ყვარლის ციხის დაცვისთვის თავი გამოიჩინა ბესპაზ ფარემუზის ძე ჭავჭავაძემ.
იოანე ბაგრატიონის მიხედვით, ჭავჭავაძეებმა დიდგვაროვანთა ტიტული მიიღეს 1680 წელს მეფე ერეკლე I-ის დროს. შემდგომ მეფე თეიმურაზმა უბოძა მათ აზნაურობის ტიტული, ყმები და სამეფო მამული. საბოლოოდ, მეფე ერეკლე II-მ დაუმტკიცა თავადობა. ჭავჭავაძეების გვარის დაწინაურებაზე მეტყველებს ის, რომ ერეკლე II-მ თავის საგანგებო და სრულუფლებიან წარმომადგენლად რუსეთში მიავლინა გარსევან ჭავჭავაძე (1757-1811), რომელიც ამ თანამდებობაზე გიორგი XII-ის დროსაც მუშაობდა. გარსევანი ამავდროულად იყო ქართლ-კახეთის სამეფოს ეშიკაღასბაში და ბორჩალოსა და ყაზახის მოურავი. მასვე მიანდო ერეკლე II-მ გეორგიევკის ტრაქტატის ხელმოწერა. რუსეთის მიერ საქართველოს ანექსიის შემდეგ ჭავჭავაძეთა თავადობა დაადასტურა იმპერატორის 1825, 1828, 1829 და 1850 წწ. ბრძანებებმა.
იხილეთ აგრეთვე
საგვარეულოს ცნობილ წარმომადგენელთა შესახებ, იხ. ჭავჭავაძე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები კატეგორია:ჭავჭავაძეები
ახალსოფელი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ეწერის თემი), მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის (რიონის შენაკადი) შესართავის დასავლეთით. ზღვის დონიდან 30 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 570 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოლტი
ოლტი, ოლტული (Olt, Oltul) — მდინარე რუმინეთში. მდინარე დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 709 კმ, აუზის ფართობი 24 010 კმ². სათავე აქვს აღმოსავლეთ კარპატების დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1280 მ სიმაღლეზე. კვეთს სამხრეთ კარპატებს და მიედინება ქვემო დუნაის ვაკეზე. ზემო დინებაში აცურებენ ხე-ტყეს. ქალაქ სლატინის ქვემოთ სანაოსნოა. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები — ზაფხულში. წყლის საშუალო ხარჯი ქვემოთში დაახლოებით 160 მ³/წმ. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია ქალაქები: ფეგერაში, რიმნიკულ-ვილჩა და სლატინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
ჯოვანი ბოკაჩო
ჯოვანი ბოკაჩო (Giovanni Bocaccio; დ. 17 ივნისი, 1313, ჩერტალდო, ტოსკანა — გ. 21 დეკემბერი, 1375, ჩერტალდო, ტოსკანა) — იტალიელი მეცნიერი, რენესანსის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოების — „დეკამერონის“ — ავტორი.
ბიოგრაფია
ჯოვანი ბოკაჩო იყო ფლორენციელი სოვდაგრის და წარჩინებული წოდების ფრანგი ქალის, ჟანას შვილი. დედა ადრე გარდაეცვალა. ერთი წლიდან ფლორენციაში დედინაცვალი ზრდიდა. ათ წლამდე ჯოვანი ფლორენციაში იზრდებოდა, შემდეგ კი აღსაზრდელად მიაბარეს ერთ ვაჭარს ნეაპოლში, რომლისგანაც მას კომერცია უნდა ესწავლა. ბოკაჩომ ვაჭრობა ექვსი წლის მეცადინეობის მიუხედავად ვერ შეისწავლა, ასევე ვერ შეისწავლა სამართალი, რომელსაც შემდეგი ექვსი წლის მანძილზე სწავლობდა. ახალგაზრდა ბოკაჩოს არ სურდა ვაჭრობისა და სამართლის სწავლა, არამედ გული მიუწევდა პოეზიისა და მწერლობისკენ, ბავშვობიდანვე ეცნობოდა რა რომაელი კლასიკოსებისა (ვერგილიუსი, ოვიდიუსი, სენეკა, ციცერონი) და დანტეს შემოქმედებას.
ნეაპოლში ბოკაჩო მოხვდა მეფე რობერტ ანჟუელის კარზე. რობერტ ანჟუელი იყო განათლებული და რამდენიმე უმნიშვნელო ლიტერატურული ქმნილების ავტორი, რომელიც სიამოვნებით იკრებდა თავის გარშემო ნიჭიერ ახალგაზრდა პოეტებსა და მეცნიერებს. ბოკაჩომ მეფის კარზე გაიცნო ფრანგი რაინდული ზნეობანი, ეზიარა ელინურ და ლათინურ კულტურას; ამავე დროს, განიცადა ჰუმანისტური იდეების გავლენა. ნეაპოლში ბოკაჩოს შეუყვარდა მეფე რობერტის გათხოვილი ქალიშვილი მარიამ აქვინელი, რომელიც შემდგომ განსახიერდა ბოკაჩოს შემოქმედებაში ფიამეტას სახით. მარიამ აქვინელმა შთააგონა ბოკაჩოს პირველი ნაწარმოებები — რომანი „ფილოკოლო“ (1336) და იტალიურ პოეზიაში ოქტავებით დაწერილი პირველი პოემა „ფიეზოლელი ნიმფები“ (1345). ამ ადრინდელ ნაწერებში სჭარბობს კლასიკური მითოლოგიით შეფერილი საშუალო საუკუნეების ლიტერატურული ფორმები (რაინდული თაგადასავლები, ალეგორიზმები და სხვა)
1340 წელს ბოკაჩო მამამ დაქვრივების გამო ფლორენციაში გაიწვია. ბოკაჩომ აქ ნახა ნეაპოლის სასახლის არისტოკრატიული წრეებისგან სრულიად განსხვავებული გარემო — ვაჭართა რესპუბლიკა. მას ვერ წარმოედგინა აქ ცხოვრება და მამის მესამედ დაქორწინების (1343) შემდეგ ცხოვრობდა სხვადასხვა ქალაქებში — რავენასა და ფორლიში,თანაც გაექცა შავ ჭირს, რომელმაც ფლორენციის მოსახლეობის სამი მეოთხედი გაანადგურა. ეს მოვლენა მოგვიანებით „დეკამერონში“ აისახა. 1348 წელს ბოკაჩო კლავ დაბრუნდა ნეაპოლში, საიდანაც მამის სიკვდილის გამო დაბრუნდა ფლორენციაში და საბოლოოდ დამკვიდრდა იქ.
აქ 1350 წელს ბოკაჩომ გაიცნო ფლორენციაში გავლით მყოფი პეტრარკა და მოექცა მისი გავლენის ქვეშ. ბოკაჩო ორჯერ, 1363 და 1368 წლებში წავიდა ვენეციაში პეტრარკას სანახავად. მისივე გავლენით სწავლობდა ბერძნულ და ლათინურ ლიტერატურას, ასევე აგროვებდა კლასიკოსების ხელნაწერებს და დაღუპვისგან გადაარჩინა არაერთი ხელნაწერი. მანვე პირველმა დაიწყო ხელნაწერთა შეადრება და შესწორება. ბოკაჩომ შეისწავლა ძველი ბერძნული ენა, რისთვისაც კალაბრიიდან ჩამოიყვანა ბერძენი ლეონციო პალატო და პირველმა თარგმნა ჰომეროსი იტალიურად. თარგმანი სუსტი გამოვიდა, მაგრამ მან დაუმკვიდრა ბოკაჩოს პირველი ელინისტის სახელი იტალიურ ლიტერატურაში. ფლორენციაში ცხოვრების პერიოდში ბოკაჩომ ასევე გამოსცა რამდენიმე იმდროისთვის მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ნაშრომი ბიოგრაფიული, გეოგრაფიული და მითოლოგიური შინაარსისა. მანვე 1360-62 წლებში საფუძველი ჩაუყარა დანტეს მენიერულ შესწავლას. მასვე ეკუთვნის პეტრარკას პირველი ბიოგრაფია.
სიცოცხლის უმეტესი და შემოქმედების უმნიშვნელოვანესი ნაწილი მან გაატარა მშობლიურ ფლორენციაში. საკუთარ შემოქმედებაში მან ხარკი გადაუხადა როგორც ნეაპოლს, ასევე ფლორენციას. 1361 წელს ბოკაჩო აპირებდა ნეაპოლში გადასახლებას მაგრამ იქ ხანგრძლივად აღარ უცხოვრია. 1365 წლიდან მუშაობდა ფლორენციის ქალაქის მთავრობისთვის. ქალაქის მმართველობამ რამდენიმეჯერ დიპლომატიური მისიის გაგზავნა ის ვენეციასა და ნეაპოლში.
მოხუცებულმა და დაავადებულმა ბოკაჩომ ვერ შეძლო უკანასკნელი დიდი მიზნის, დანტეს კომენტარების დასრულება და გარდაიცვალა მშობლიურ სოფელში 1375 წლის 2 დეკემბერს. ჩერტალდოში შემორჩენილია ბოკაჩოს წითელი აგურით ნაგები სახლი, რომელიც აღადგინეს 1823 წელს, ხოლო სოფლის მთავარ მოედანზე დგას მისი ქანდაკება (1875).
შემოქმედება
ბოკაჩოს შემოქმედება იყოფა ორ ძირითად ნაწილად. ნეაპოლის პერიოდი მისი ახალგაზრდობის ხანისაა, ხოლო ფლორენციისა — გვიანდელი. ბოკაჩო კუატროჩენტოსა და ახლად ფეხადგმული, ზეაღმავალი ბურჟუაზიის ტიპური წარმომადგენელია. ფართო ჰუმანისტური განათლების მიუხედავად, იგი განმსჭვალული იყო ცრურწმენებით, მერყეობდა სკეპტიციზმსა და ორთოდოქსიას შორის. ბოკაჩომ მთელი თავისი მოღვაწეობით ზღვარი დაუდო საშუალო საუკუნეების მისტიციზმსა და ასკეტიზმს, მწერლობაში დაამკვირდა ახალი ეპოქის ადამიანი. ლათინი კლასიკოსების შესწავლამ და ტოსკანური, კერძოდ, ფლორენციული ხალხური კილოს ცოდნამ მას შესძინა ბუნებრივი და მოხდენილი ფრაზის ხელოვნება. ბოკაჩომ დიდი წვლილი შეიტანა მოქნილი და მდიდარი იტალიური სალიტერატურო ენის ჩამოყალიბებაში. თუ დანტე და პეტრარკა ითვლებიან იტალიური პოეზიის მამამთავრებად, ბოკაჩოს მიიჩნევენ იტალიური მხატვრული პროზის ფუძემდებლად. ბოკაჩო დანტეს დიდი თაყვანისმცემელი იყო და ბაძავდა კიდეც მას, განსაკუთრებით თავისი შემოქმედების პირველ პერიოდში. ბოკაჩო მოესწრო დანტეს პოპულარობის გაძლიერებას ფლორენციაში.
ნეაპოლის პერიოდი
ბოკაჩოს პირველი პერიოდის მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია რომანი „ფილოკოლო“, რომელიც დაიწყო ნეაპოლში და დაასრულა ფლორენციაში. რომანში არწერილია ფლორიოს და ბიანჩიფორეს სასიყვარულო თავგადასავალი. სიუჟეტი აღებულია ფრანგული პოემიდან. რომანი სავსეა ალეგორიული და ფანტასმაგორიული სახეებით. მასში გადმოცემულია რამდენიმე ავტობიოგრაფიული და რეალისტური მომენტი.
პოემა „ფილოსტრატო“ ბოკაჩომ დაიწყო „ფილოკოლოზე“ გვიან, მაგრამ უფრო ადრე დაასრულა. ის დაწერილია ხალხური ოქტავით და მიძღვნილია ფიამეტასადმი. შინაარსად აღებულია ტროას ომის ერთი ეპიზოდი, რომელიც შემდეგ დაამუშავეს ჩოსერმა და შექსპირმა „ტროილი და კრესიდას“ სახელით. მასში ბევრია ავტობიოგრაფიული მომენტი. მთავარი გმირებიდან ტროილი განასახიერებს ბოკაჩოს, ხოლო გრიზეიდა — ფიამეტას.
„ამეტო“ (1341 წ., გამოქვეყნდა 1478 წ.) პროზანარევი ლექსით დაწერილი ალეგორიული პასტორალია. მასში აშკარად ჩანს ვერგილიუსისა და ოვიდიუსის გავლენა. ამეტო მოხეტიალე მონადირეა, რომელიც დაუმეგობრდება ნიმფებს და ერთი მათგანი შეუყვარდება. სიყვარული აკეთილშობილებს მას. კომპოზიციის მხრივ „ამეტო“ ახლოს დგას „დეკამერონთან“. აქ ნიმფები სხედან და ამეტოს ხელმძღვანელობით მორიგეობით ჰყვებიან მოთხრობებს.
ტერცინებითაა დაწერილი ალეგორიული პოემა „სასიყვარულო ხილვა“ (1342, გამოქვეყნდა 1521წ.). მასში აშკარად ჩანს დანტესა და პეტრარკას „ტრიუმფების“ გავლენა. პოემაში მოცემულია ბოკაჩოს პირად განცდათა ისტორია ნეაპოლში. აქ პოეტი ასახელებს საკუთარ სახელს. პოეტი მოხვდება სიზმრად ცისფერ სავანეში. აქ ის ალეგორიული ქალის — გონების — ხელმძღვანელობით იხილავს სიბრძნის, დიდების, სიმდიდრის, სიყვარულისა და ბედნიერების ალეგორიულ სახეებს. აგრეთვე იხილავს ფიამეტას, რომელიც ყოყმანობს მიეცეს მასთან განცხრომას. ამასობაში პოეტს გამოეღვიძება.
„თეზეიდა“ (1339, გამოქვეყნდა 1475 წ.) დიდი და გაჭიანურებული პოემაა. ისიც მარია-ფიამეტას ეძღვნება. პოემა აგებულია ბერძნულ მითოლოგიურ მასალაზე და გამართულია საშუალო საუკუნეების რომანტიკით. მეფე თეზეის ორი ტყვე — არჩიტი და პალემონი — ერთმანეთის მეგობრებია. ორთავეს უყვარს ტეზეის მიერ სკვითებისგან ტყვედ წამოყვანილი ამორძალი ქალი ემილია. მათში სიყვარული ძლევს მეგობრობის გრძნობას და ერთმანეთს თავ-თავიანთი ამალით შეებრძოლებიან. არჩიტი იმარჯვებს, მაგრამ კვდება, ქალი კი პალემონს დარჩება, რადგან ეს უკანასკნელი, არჩიტისგან განსხვავებით, ორ გრძნობას შორის არ ყოყმანობდა.
„ფიეზოლელი ნიმფები“ ოქტავებით დაწერილი პატარა პოემაა. მისი მოტივი ოვიდიუსის „მეტამორფოზებს“ ჰგავს. სიუჟეტი აღებულია მითოლოგიიდან. ახალგაზრდა მწყემს აფრიკოს შეუყვარდება დიანას გამგებლობაში მყოფი ნიმფა მენზოლა. ნიმფების უმანკოებას თავად დიანა სდარაჯობს. აფრიკო ქალურად გადაიცვამს და ბანაობის დროს შეიპყრობს მენზოლას. უმანკოებადაკარგული მენზოლა ვეღარც დიანას ხვდება და აღარც აფრიკოს, ამიტომ ეს უკანასკნელი თავს იკლავს მდინარესთან, ხოლო მენზოლას დიანა წყლად აქცევს. აფრიკოსა და მენზოლას სახელები მდინარეებს დაერქმევათ.
ამ პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვანია მოთხრობა „მადონა ფიამეტას ელეგია“ (1343, გამოქვეყნდა 1472), რომლითაც ბოკაჩომ საფუძველი ჩაუყარა ფსიქოლოგიურ რომანს. რომანი წარმოადგენს შეყვარებულის მიერ მიტოვებული ქალის აღსარებას. რომანში როლები შებრუნებულია. თავად ბოკაჩი იყო მიტოვებული მარია აქვინელის მიერ. მთხრობელია ქალი ფიამეტა, რომელიც პამფილომ მიატოვა.
ბოკაჩო ნაკლებად ცნობილია, როგორც ლირიკოსი. ამ მხრივ ის ჩამორჩება პეტრარკას, თუმცა მას საკმაოდ ბევრი სონეტა, კანცონი და ეკლოგი აქვს დაწერილი. ბოკაჩოს ლირიკას განსაზღვრავს მფოლოდ მარია-ფიამეტსადმი დამოკიდებულება. ამდენად ის ერთფეროვანია.
დეკამერონი
მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოები „დეკამერონი“ დაიწერა 1350-1353 წლებში, გადაამუშავა და გადაწერა 1370–1371 წლებში. „დეკამერონი“ გამოქვეყნდა 1471 წელს. ბოკაჩოს ნოველების ამ კრებულს მართებულად უწოდეს „ადამიანური კომედია”. ნოველების უმეტესობა აღმოსავლური წარმოშობისაა, თუმცა, მწერალმა გამოაქვეყნა ფრანგული ფაბლიოც, მიმართა აპულეუსს, შუა საკუნებიის ლათინურ კრებულებს. მან გააცოცხლა ფრანგული და იტალიური ნოველების ნიღბები და მათ ინდივიდუალური ხასიათი მიანიჭა. შექმნა დიდვაჭრების, ხელოსნების, მედუქნეების, მღვდლების, ბედნიერი თუ უბედური მიჯნურების სამყარო, რომლის მთავარი მამოძრავებელი ღერძი სიყვარულია, თუმცა, ეს სიყვარული ძალზე დაშორებულია პლატონურ კონცეფციას.
დეკამერონის მრავალი ნოველა ნამდვილი ზნე-ჩვეულების კომედიაა. მათ შორის გვხვდება გულისამაჩუყებელი პათეტიკური დრამაც. დეკამერონის ზოგიერთი ნოველა გადაამუშავეს ჩოსერმა, შექსპირმა, მარგარიტ ნავარელმა, ლაფონტენმა, ლესინგმა, მისემ და სხვა.
განსხვავებით პეტრარკასგან, რომლის გავლენასაც განიცდიდა, ბოკაჩომ დაძლია შუა საუკუნეების კულტურული ტრადიცია. მიუხედავად ამისა, 1360-იან წლებში ბოკაჩოშიც გაიღვიძა საშუალო საუკუნეების სინდისმა და ის მიეცა მონანიებას „დეკამერონისთვის“. 1362 წელს თავად ბოკაჩომ კინაღამ გაანადგურა თავისი შედევრი კარტეზიელი ბერის, ვინმე ჯოაკიმე ჩიანის მოთხოვნით, რომელმაც მოუთხრო იმ ტანჯვის შესახებ, რაც საიქიოში ელოდა თუ ურჯულო თხზულების დაწერას არ მოინანიებდა. ბოკაჩო მზად იყო, გაენადგურებინა საკუთარი თხზულებები, ხელი აეღო მწერლობაზე და გაეყიდა ბიბლიოთეკა. ამ ქმედების ჩადენა მას პეტრარკამ გადაათქმევინა. ამავე პერიოდში დაწერა მან პამფლეტი „ყორანი“, რომელიც მიმართულია ქალის წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი პოეტები კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1313 კატეგორია:გარდაცვლილი 1375 კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები კატეგორია:XIV საუკუნის იტალიელი ისტორიკოსები კატეგორია:XIV საუკუნის იტალიელი პოეტები კატეგორია:XIV საუკუნის დიპლომატები კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი პოეტები
პარგა
პარგა (Πάργα) — პრევეზას ნომში, ეპირის პერიფერიაში არსებული ქალაქი და მუნიციპალიტეტი, ჩრდოლო-დასავლეთ საბერძნეთში. მუნიციპალიტეტის ცენტრია სოფელი კანალაკი. პარგა მდებარეობსი იონიას ზღვის სანაპიროზე, ქალაქებს პრევეზა და იღუმენიცას შორის. ის არის თავისი დეკორატიული სილამაზით განთქმული საკურორტო ქალაქი.
მუნიციპალიტეტი
დღევანდელი მუნიციპალიტეტი ჩამოყალიბდა 2011 წელს, ორი ყოფილი მუნიციპალიტეტის შეერთებით:
ისტორია
მინი|მარცხნივ|პარგა, [[ფრანჩესკო ხაიესი (1791–1882).]] ანტიკურ ხანაში ტერიტორია დასახლებული იყო ბერძნული ტომით: თესპროტიელები. პარგას დასახლების ისტორიაც ანტიკური ხანიდან იწყება როდესაც მას იპარგოსი ეწოდებოდა. 1570 წელს ქალაქიდან ჩრდილოეთით ვენეციური ციხესიმაგრე დაარსდა. პარგა ეპირის სხვა პერიფერიებთან ერთად ბალკანეთის ომების დროს საბერძნეთს შეუერთდა.
გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|პანაგიას კუნძული პარგას სანაპიროზე. პარგა მდებარეობს გორაკის ფერდზე და უკავშირდება 55 გზას. ქალაქიდან დასავლეთით და აღმოსავლეთით მდებარეობს ფიჭვის ტყიანი და კლდოვანი ბორცვები. პარგას ყურეში ქალაქის სანაპიროსა და ნავსადგურს შორის პატარა კუნძულზე არის სამლოცველო და ჯებირი. კუნძულამდე ცურვით ადვილად შეიძლება მიღწევა. ქალაქიდან აღმოსავლეით მდებარეობს ტბა კალოდიკი.
პარგა შემოსაზღვრულია მთიანი ხმელეთით, რომეელიც აღმოსავლეთით ბუჩქებიანი და კლდეებიანია, ხოლო ჩრდილო-დაავლეთით ტყიანი და ბალახიანი. პარგადან შესაძლებელია პახოის კუნძულების, კერკირას კუნძულების სამხრეთი ნაწილის და ხანდახან ლეფკასის დანახვაც. ვენეციური ციხესიმაგრე აცალკევებს პარგას ყურეს და ნავსადგურს ვალტოს ქვიშიანი წაგრძელებული სანაპიროსგან. დღეისთვის არსებული ციხის ნანგრევებიდან ორიცე ყურეს ლამაზი ხედი იშლება.
პარგას აქვს სკოლა, ლიცეუმი, გიმნაზია, ეკლესია, საფოსტო განყოფილება, ბანკი, პორტი, ტავერნები და მოედანი (პლატეია-ქალაქის ცენტრის ბერძნული სახელი)
ტრანსპორტი
მინი|ხედი ზღვის მრიდან. მინი|ტრადიციული სახლები. პარგა ავტობუსის მარშრუტებით უკავშირდება სხვადასხვა ქალაქებს: იღუმენიცა, პრევეზა და ათენი. ასევე უკავშირდება არაპირდაპირი ხაზებით სალონიკს და იოანინას ,ასევე ივლისსა და აგვისტოში იოანინას მიმართულებით ავტობუსი ყოველდღე მოძრაობს. პარგადან უახლოესი აეროპორტია აქციონის ეროვნული აეროპორტი (75კმ.), სადაც სეზონურად ხორციელდება ფრენები ათენიდან და თესალონიკიდან, ასევე ემსახურება ჩარტერულ რეისებსაც.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მუნიციპალიტეტები
გეიბ ნიუელი
გეიბ ლოგან ნიუელი (Gabe Newell; დ. 3 ნოემბერი, 1962), მეტსახელით გეიბენი — ამერიკელი პროგრამისტი და ბიზნესმენი. იგი არის ვიდეო თამაშების მწარმოებელი და ციფრული დისტრიბუციის კომპანიის, Valve Corporation-ის თანადამფუძნებელი და პრეზიდენტი.
გეიბ ნიუელი დაიბადა აშშ-ის ქალაქ სიეტლში. 1980-იანი წლების დასაწყისში იგი სწავლობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, მაგრამ თავი დაანება სწავლას, რათა ემუშავა ამერიკის ტექნოლოგიურ კომპანია „Microsoft“-ში. მაიკროსოფტში იგი მუშაობდა ოპერაციული სისტემის თავდაპირველ ვერსიაზე.
კომპანიაში მუშაობის პერიოდში გეიბი და მისი თანამშრომელი, მაიკ ჰარინგტონი, მიიზიდა კომპიუტერულმა თამაშებმა, რომლებიც გამოვიდა 1990-იანი წლებში, როგორებიც არის id Software-ის „Doom“ და „Quake“. სრულად დარწმუნებულმა, რომ მომავალში ვიდეო თამაშები გართობის ერთ-ერთ საშუალებად გადაიქცეოდა, და საკუთარი კომპანიის არსებობის ამბიციით შეპყრობილმა ნიუელმა თავის ამხანაგ ჰარინგტონთან ერთად მიატოვა მაიკროსოფტი და 1996 წელს გახდა ვალვის ერთ-ერთი დამაარსებელი, სადაც იგი დღემდე რჩება პრეზიდენტის თანამდებობაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:მეცნიერებისა და ინტერაქტიული ხელოვნების აკადემიის დიდების დარბაზში შესული ადამიანები კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები კატეგორია:ამერიკელი ვიდეო თამაშების დიზაინერები კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები კატეგორია:Microsoft-ის თანამშრომლები კატეგორია:ვიდეო თამაშების პროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
ვასილ დავითაშვილი
ვასილ დავითაშვილი (დ. 15 აპრილი, 1958, თელავი) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის წევრი 2011-2012 წლებში.
ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ფიზიკური აღზრდის მასწავლებლის სპეციალობით და 1981 წელს — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი მეტყევე–ინჟინერის სპეციალობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თელავში დაბადებულები
Camponotus nawai
Camponotus nawai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ქირიქკალეს პროვინცია
ქირიქკალეს პროვინცია (Kırıkkale ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონის ჩრდილოეთ  ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ქირიქკალე. მოიცავს 9 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ესაზღვრება ანკარის, ჩანქირის,  იოზგათის, ქირშეჰირისა და ჩორუმის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 389 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია: ქირიქკალე.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
Quercus dalechampii
Quercus dalechampii — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ევროპის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ბორისიხა (ვოლოგდის ოლქი)
ბორისიხა (Борисиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ილინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ავიონი (ესპანეთი)
ავიონი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის რიბეიროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 121,13 კმ². მოსახლეობა — 1736 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
ლეჩეს პროვინცია
პროვინციის ფართობი 2 759 კმ²-ია, მოსახლეობა 813 556 (12-31-2009). შედგება 97 კომუნისაგან. წარმოადგენს „ქუსლის წვერს“ ჩექმის ფორმის იტალიის კონტურში.
Camponotus navigator
Camponotus navigator — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Once Upon a Long Ago
"Once Upon a Long Ago" — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის სიმღერა, გამოცემული სინგლის სახით 1987 წელს. იგი შეტანილია კომპილაციურ ალბომში All the Best! და ალბომის Press to Play 1993 წლის ბრიტანულ გამოცემაში. სიმღერაში ვიოლინოზე უკრავს ნაიჯელ კენედი.
2001 წელს ცნობილი გახდა, რომ თავდაპირველად ეს სიმღერა უნდა შეეტანათ ფილმში „პატარძალი პრინცესა“, მაგრამ რეჟისორი რობ რაინერი უკმაყოფილიყო იყო ორი სევდიანი სიმღერით, რომელიც პოლმა დაწერა - პირველი იყო „Once Upon a Long Ago“, ხოლო მეორე - "Beautiful Night" და ამიტომ საუნდტრეკი მარკ ნოპფლერის მიერ დაიწერა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:1987 წლის სიმღერები კატეგორია:1987 წლის სინგლები
Quercus depressipes
Quercus depressipes — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (ტეხასი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus natalensis politiceps
Camponotus natalensis politiceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩანქირის პროვინცია
ჩანქირის პროვინცია (Çankırı ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონის ჩრდილოეთ  ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ჩანქირი. მოიცავს 12 რაიონს.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 183.550 ათ. კაცი (2015), უდიდესი ქალაქია: ჩანქირი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
Quercus deserticola
Quercus deserticola — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
მუხურჩა (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)
მუხურჩა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ვედიდკარის თემი (სოფლები: ვედიდკარი, ლეფოჩხუე, მახათი, მუხურჩა, ორქა).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 372 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კაპუა
კაპუა - ქალაქი იტალიაში.
ბუღნარა
ბუღნარა — სოფელი საქართველოში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ტოლების თემი), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთი მთისწინეთის ზონაში, მდინარე ხევისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე, სამტრედიიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით., ტოლებიდან 1 კმ, ქვემო ნოღადან 1 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 249 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Camponotus natalensis natalensis
Camponotus natalensis natalensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გოდერძიშვილების დარბაზი
300px|მინი|მარჯვნივ|გოდერძიშვილების დარბაზი ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. გოდერძიშვილების დარბაზი – გიორგი ჩიტაიას სახელობის ეთნოგრაფიულ მუზეუმში ღია ცის ქვეშ დაცული ქართული, კერძოდ კახეთში, მდინარე ივრის ხეობაში გავრცელებული „დარბაზული“ საცხოვრებელი.
ისტორია
„დარბაზული“ საცხოვრებელი ძირითადად მდინარე ივრის ხეობაში, გარე კახეთში იყო გავრცელებული. სწორედ აქედან, საგარეჯოს რაიონის სოფელ გიორგიწმინდიდან გადმოიტანეს ღია ცის ქვეშ მუზეუმში გოდერძიშვილების დარბაზი 1973 წელს. ესაა ორდედაბოძიანი, რვაწახნაგოვანი, პარალელურწყობიანი გვირგვინითა და ორიარუსიანი თარო–კედლით აგებული. ხის მასალად მუხაა გამოყენებული დარბაზის გვირგვინი თოთხმეტ საფეხურიანია და შიდა სივრცეებისაკენ მოქცეული წიბოების ქვედა ნაწილები გრეხილის მსგავსი ჩუქურთმებითაა შემკული. ეს ის უნიკალური შემთხვევაა, როდესაც დარბაზის აგების თარიღი მხედრული ასოებით ამოკვეთილი იყო „დედაბოძზეც“ და სახლის ფასადზეც ჩაშენებულ ქვაზეც. ეს უკანასკნელი გვამცნობს:
ვაულინო (ვოლოგდის ოლქი)
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
გოდერძიშვილების დარბაზი
ისტორია
ამრიგად, წარწერის მიხედვით, გოდერძიშვილებს დარბაზის მშენებლობა 1850 წელს დაუწყიათ. ამჟამად აქ მოწყობილია XIX საუკუნის კახელი გლეხის ოჯახის ყოფა–ცხოვრების ამსახველი ექსპოზიცია. (ეზოში აგებულია „სათონე“ სადაც ცხვება დედას პური და კახური შოთები).
გიორგიწმინდის ანუ გოდერძიშვილების დარბაზის ორივე დედაბოძი თავზე უხვადაა მოჩუქურთმებული კვეთილი ასტრალური გამოსახულებებითა და ამოჩუქურთმებული ფიგურებით. პირველი დედაბოძის თავხეზე სხივოსან წრეში ჩასმული მბრუნავი მზის გამოსახულება ანუ ბორჯღალია. მის ორივე მხარეს შედარებით მომცრო ბორჯღალები და ვარსკვლავთა გამოსახულებანია. მზის გამოსახულების ქვემოთ გეომეტრიული ორნამენტებით შექმნილი მმრავალკუთხედი ორ ნაწილადაა გაყოფილი. ორ დედაბოძს შორის კერაა გამართული, რომელიც დედაბოძთან ერთად, ტრადიციული ქართული სტილით, თევზიფეხურადაა წარმოდგენილი. დერეფნის სვეტები, თახჩების ე. წ. საპირეები ქართული აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელის მოპირდაპირე მხარე სანახევროდ მიწაშია შედგმული, სადაც გამართულია თარო–კედელი, თახჩა–ნიშები. პირველი იარუსის დიდი ზომის ნიშები განკუთნილია ხალმებისათვის (ანუ დერგები), თუჯისა და სპილენძის თანგირა ქვაბებისათვის. ზედა იარუსზე განთავსებულია საოჯახო ჭურჭელი – თიხის, რქის,სპილენძის ნივთები, მოჭიქული და მოუჭიქავი ქილები მაწვნისთვის, მურაბებისა და სხვა ნუგბარისათვის. დარბაზის განიერ ერთ მეტრზე მეტი საგნის კედლებში გამოყვანილია განჯინები, წალოები, ნიშები საოჯახო ნივთებისთვის, ლოგინისა და სხვა საოჯახო ინვენტარისთვის. დარბაზი ორად, საქალოდ და სამამაკაცო ნაწილადაა გაყოფილი. საქალებო მხარეს ტახტი გაწყობილია ხალიჩ–ფარდაგებით, ამოქარგული ბალიშ–მუთაქებით, საფეიქრო დანიშნულების ხელსაწყოებით, ჯარათი, საჩეჩელით, სახრელ–თითისტარით. სამამკაცო ნაწილში შესაბამისად მამაკაცთათვის განკუთვნილი საოჯახო და სამეურნეო ნივთებია განთავსებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: კახეთი კატეგორია: კულტურული მემკვიდრეობა
ნეირომანსერი
ნეირომანსერი (Neuromancer) — ამერიკელ-კანადელი მწერლის, უილიამ გიბსონის, სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი, გამოქვეყნდა 1984 წელს. მიიჩნევა კიბერპანკის ჟანრის ერთ-ერთ ყველაზე პირველ და ყველაზე ცნობილ ნაშრომად. „ნეირომანსერი“ ერთადერთი რომანია, რომელმაც ერთდროულად მოიპოვა ნებულას, ჰიუგოსა და ფილიპ. კ. დიკის პრემიები.
სქოლიო
კატეგორია:1984 წლის რომანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
ლაშა შერგელაშვილი
ლაშა შერგელაშვილი (დ. 17 იანვარი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
არნოია (ესპანეთი)
არნოია (Arnoya‎, A Arnoia‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის რიბეიროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 20,69 კმ². მოსახლეობა — 977 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
ტარანტოს პროვინცია
ტარანტოს პროვინცია (Provincia di Taranto) — პროვინცია იტალიაში, აპულიის რეგიონში. დედაქალაქია ტარანტო.
პროვინციის ფართობი 2 437 კმ²-ია, მოსახლეობა 580 588 ადამიანი (2005). შედგება 29 კომუნისგან. 1951 წლამდე ტარანტოს იონიის პროვინცია ეწოდებოდა.
პროვინციაში მრავლადაა ძველი ბერძნული კულტურის ნაშთი, შექმნილია ტარანტოს ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
Only Our Hearts
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
Oo You
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
ვეზუვის ბრძოლა
ბრძოლა ვეზუვის მთასთან — ბრძოლა რომაელებსა და ლათინებს შორის. გაიმართა ლათინური ომის პირველ წელს.
რომაული და ლათინური ლეგიონები კაპუასთან დაბანაკდნენ. ღამით კონსულებმა ტიტუს მანლიუსმა და პუბლიუს დეციუს მუსმა ერთი და იგივე სიზმარი ნახეს, მათ გამოეცხადათ ღმერთი და უთხრა რომ ერთი ჯარის მხედართმთავარი და მეორე ჯარი ქვესკნელის ღმერთებს უნდა შეეწიროს მსხვერპლად.
კონსულები შეთანხმდნენ, რომ ის შესწირავდა თავს მხვერპლად, რომლის ჯარი პირველი დაიწყებდა დახევას. ამის შემდეგ მათ ლეგატები და ტრიბუნები გააფრთხილეს, რათა კონსულის ნებაყოფლობით დაღუპვას მეომართა სიმტკიცე არ გაეტეხა.
ბრძოლის წინ კონსულებმა მსხერპლშეწირვა მოაწყეს. მანლიუსის მსხვერპლი უკეთესი აღმოჩნდა ვიდრე დეციუსის, ამაზე დეციუსმა თქვა: "რადგან ჩემს კოლეგას კარგად წაუვა საქმე, ესე იგი ყველაფერი კარგადაა".
ბრძოლა დაიწყო. მანლიუსი მარჯვენა ფრთას უძღვებოდა, დეციუსი მარცხენას. თავიდან ორივე მხარეს ძალთა თანაფარდობა იყო, შემდეგ მარცხენა ფრთაზე რომაელებმა დახევა დაიწყეს. ამ დროს პუბლიუს დეციუსმა დაუძახა პონტიფიკუსს და სთხოვა შეესრულებინა მისივე მსხვერპლად შეწირვის რიტუალი. პონტიფიკუსმა მარკუს ვალერიუსმა ტოგა პრეტექსტა თავზე მოიხვია, შუბზე დადგა, ხელით ნიკაპს შეეხო და წარმოთქვა შესაბამისი ლოცვა.
ამის შემდეგ დეციუსმა მანლიუს გაუგზავნა ლიქტორები იმის გადასაცემად რომ იგი თავს მსხვერპლად წირავს, ამხედრდა ცხენზე და შეიჭრა მტრის რიგებში. მას ორივე ლაშქრობა კარგად ხედავდა ლათინები კი ამ საქციელმა დააფრთხო პირველ წუთებში, შემდეგ კი ისინი ერთიანად ეძგერნენ კონსულს.
რომაელებმა სძლიეს ლათინებს ვეზუვისთან ბრძოლაში. იმ საღამოს პუბლიუს დეციუსის ცხედრის აღმოჩენა ვერ მოხერხდა, იგი მხოლოდ მეორე დილას იპოვეს და დიდი პატივით დაკრძალეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. IV საუკუნის ბრძოლები
ნორვეგიის ეროვნული პარკების სია
ნორვეგიაში 47 ეროვნული პარკი მდებარეობს, რომელთაგან 40 კონტინენტური ნაწილში, ხოლო 7 სვალბარდზეა განლაგებული. ეროვნული პარკები განსაკუთრებული და მკაცრი ყურადღების ქვეშაა და თითქმის ყველა სახის მოტორიზებული ტრანსპორტი აკრძალულია. პარკების ტერიტორიაზე დაშვებულია ფეხით მოგზაურობა, თხილამურებით სრიალი და კემპინგი, თუმცა მნახველებს ბუნებაზე მოფრთხილება ევალებათ. გზები, თავშესაფრები და ეროვნული პარკის ცენტრები პარკების გარეთაა მოწყობილი. პარკები ნორვეგიის გარემოს დაცვის სააგენტოა და ადგილობრივი საგრაფოს გუბერნატორის დაქვემბდებარების ქვეშაა.
იტრე-ვალერის ეროვნული პარკი საზღვაო პარკია. სვალბარდის სხვა პარკებიც მოიცავს საზღვაო ტერიტორიებს. უდიდესი პარკი სერ-შპიცბერგენის ეროვნული პარკია, რომლიც ფართობიც 13 286 კმ²-ია, თუმცა ხმელეთს მხოლოდ 5 141 კმ² უკავია. უახლესი ეროვნული პარკი ლოფოტოდენის ეროვნული პარკია, რომელიც 2018 წელს დაარსდა. უდიდესი ეროვნული პარკი ნორვეგიის კონტინენტურ ნაწილში ჰარდანგერვიდის ეროვნული პარკია, რომლის ფართობიც 3 422 კმ²-ს შეადგენს. ყველაზე პატარა ეროვნული პარკი გუტულიის ეროვნული პარკია, რომლის ფართობიც 23 კმ²-ია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული პარკების სიები კატეგორია:ნორვეგიის ეროვნული პარკები
Only Love Remains
"Only Love Remains" — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის სიმღერა, გამოცემული სინგლის სახით 1986 წელს. იგი შეტანილია ალბომში Press to Play.
სიმღერა ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის 34-ე პოზიციამდე ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:1985 წლის სიმღერები კატეგორია:1986 წლის სინგლები
ვოლსკები
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ვოლსკების განსახლების არე ვოლსკები (ლათ. Volsci) — იტალიური მოდგმის გადაშენებული ანტიკური ერი იტალიაში. ცხოვრობდნენ რომის რესპუბლიკაში ახ. წ. I საუკუნეში. ეკავათ დღევანდელი ლაციოს მთიანი ტრიტორიები.
ბეადე
ბეადე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის რიბეიროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 384 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
რამ ნათხ კოვინდი
რამ ნათხ კოვინდი (राम नाथ कोविन्द; დ. 1 ოქტომბერი 1945, დერაპური, ბრიტანეთის ინდოეთი) — ინდოელი პოლიტიკოსი, ინდოეთის მე-14 პრეზიდენტი (2017-2022 წწ). 2015–2017 წლებში ბიჰარის 35-ე გუბერნატორი და რაჯია-საბჰას პარლამენტის წევრი 1994–2006 წლებში. იყო ინდოეთის სახალხო პარტიის ლიდერი. კოვინდი დასახელდა პრეზიდენტობის კანდიდატად მმართველი პარტია NDA-ს კოალიციის მიერ და გაიმარჯვა 2017 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, რითაც გახდა მეორე დელიტი, რომელიც პრეზიდენტად აირჩიეს. პრეზიდენტის თანამდებობა ჩაიბარა 2017 წლის 25 ივლისს.
პოლიტიკაში მოსვლამდე, 16 წლის მანძილზე მუშაობდა ადვოკატად და პრაკტიკას გადიოდა დელის სააპელაციო და უზანაეს სასამართლოში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ინდოეთის პრეზიდენტები
ზაქარია ჭავჭავაძე
thumb|ზაქარია ჭავჭავაძე ზაქარია გულბაათის ძე ჭავჭავაძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1825, წინანდალი — გ. 22 ოქტომბერი, 1906, თბილისი) — ქართველი თავადი, რუსეთის არმიის კავალერიის გენერალი (1893).
ადრეული წლები და კარიერა
დაიბადა ჭავჭავაძეების საგვარეულო მამულში, წინანდალში. 1852–1859 წლებში მსახურობდა ნიჟნი-ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკში. 1847 წლიდან მონაწილეობდა კავკასიის მთიელთა წინააღმდეგ ბრძოლებში. ყირიმის ომის (1853–1856) დროს კავკასიის ფრონტზე მეთაურობდა ჯერ ესკადრონს, შემდეგ დივიზიონს. თავი გამოიჩინა 1853 წლის 19 ნოემბრის ბაშკადიკლარისა და 1854 წლის 24 ივლისის ქურუქ-დარის ბრძოლებში. ყირიმის ომის შემდეგ კვლავ იბრძოდა ჩრდილოეთ კავკასიელი ამბოხებულების წინააღმდეგ. 1859–1864 წლებში მეთაურობდა ჯერ დაღესტნის ცხენოსანთა, შემდეგ კი ტვერის დრაგუნთა პოლკს. მონაწილეობდა შამილის უკანასკნელი სიმაგრის — ღუნიბის იერიშში. რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877–1878) სარდლობდა კავკასიის ფრონტზე მოქმედი კორპუსის კავალერიას. მონაწილეობდა ომის მსვლელობისას განხორციელებულ ყველა მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციაში. 1878–1885 მეთაურობდა კავალერიის დივიზიას, 1885–1893 — კავკასიის არმიის 1-ლ კორპუსს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1825 კატეგორია:გარდაცვლილი 1906 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები ზ კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Quercus dilatata
Quercus dilatata — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჰიმალაებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ვასილ ქურდოვანიძე
ვასილ ქურდოვანიძე (დ. 1 სექტემბერი, 1908, ქარელი — გ. 9 ნოემბერი, 1982) — ქართველი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1959). საქართველოს სსრ დამსახურებული მოღვაწე (1967). სკკპ წევრი 1940 წლიდან.
1941-1948 წლებში დივიზიის წამყვანი ქირურგი იყო. 1958-1980 წლებში განაგებდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ტოპოგრაფიული ანატომიის და ოპერაციული ქირურგიის კათედრას, 1980 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ამავე კათედრის კონსულტანტი, შეისწავლა მსხვილი ნაწლავისა და შუასაყრის ორგანოების ქირურგიული ანატომიის, პერიფერიული ნერვული სისტემისა და შარდ-სასქესო ორგანოების პათოლოგიური და ქირურგიული მკურნალობის საკითხები, გულის ვასკულარიზაცია და სხვა. დაჯილდოებული იყო სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.
ფუნქციონალიზმი
ტერმინს ფუნქციონალიზმი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
The Other Me (სიმღერა)
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
Camponotus natalensis fulvipes
Camponotus natalensis fulvipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Où est le Soleil?
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
გაზიანთეფის პროვინცია
გაზიანთეფის პროვინცია (Gaziantep ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გაზიანთეფი. მოიცავს 9 რაიონს.
Peace in the Neighbourhood
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
გაზიანთეფის პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინციას ესაზღვრება სირია, ადიამანის, ურფის, ქილისის, ოსმანიეს, ჰათაისა და ქაჰრამანმარაშის პროვინციები.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ნაგებერავო
ნაგებერავო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ნაჯახავოს თემში (სოფლები: ნაგებერავო, ნაჯახავო).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 256 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გორა (ილინსკოეს სასოფლო დასახლება)
გორა (Гора) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ილინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
M551 Sheridan
ტანკის წარმოება 1966 წელს დაიწყო, მაშინ როდესაც ჩამოწერა ხდებოდა მძიმე და სხვა მსუბუქი ტანკების და გადადიოდნენ ერთ კლასის ტანკზე ანუ ძირითად საბრძოლო ტანკებზე ( M41 Walker Bulldog მაინც დარჩა შეიარაღებაში ოღონდ მხოლოდ ნაციონალური გვარდიის),ტანკის კლასიფიკაცია არ ხდებოდა როგორც მსუბუქი არამედ მისი კლასიფიკაცია იყო სადაზვერო მანქანა/საჰაერო სადესანტო მანქანა. მანქანის ჩანაცვლება არ მომხდარა სხვა მსუბუქი ტანკით, არამედ ტანკი ჩაანაცვლეს M2 Bradley - ით რომელსაც შეეძლო ბევრად თანამედროვე რაკეტების სროლა და უკეთ ბრძოლა ტანკების წინააღმდეგ.
შექმნა
მეორე მსოფლიო ომი - ს შემდგომ ამერიკის შეიარაღებაში მიიღეს ახალი ტანკი  M41 Walker Bulldog ,რომელიც მსუბუქი ტანკის როლს ასრულებდა,თუმცა რთულია მიიჩნეოდეს 25 ტონის ტანკი მსუბუქ ტანკად რომელსაც, ასევე მცირე მოქმედების რადიუსი ჰქონდა, ამიტომაც მალევე დაიწყეს ახალ ტანკზე მუშაობა რომელსაც M41 - ის ქვემეხი უნდა ჰქონოდა,საბოლოოდ გამოვიდა ექსპერიმენტალური  T-71 და  T-92,T-92 - ი მხოლოდ და მხოლოდ 19 ტონა იყო რაც საკმარისი იყო მსუბუქი ტანკისთვის, მაგრამ მუშაობა დამთავრებული არ იყო როდესაც აშშ - მ შეიტყო რომ საბჭოთა კავშირში ახალი მსუბუქი ტანკი  PT-76 გამოუშვეს რომელიც ძალიან კარგად დაცურავდა,ამიტომაც აშშ-ი დაიწყო ფიქრი შეექმნა მცურავი ტანკი, T-92-ისთვის ძალიან რთული იქნებოდა ცურვის შესაძლებლობის დამატება ,ამიტომაც მუშაობა სრულიად ახალ ტანკზე დაიწყო რომელსაც თავიდან  XM551 დაარქვეს. thumb|left|250px|ცურვისთვის გამზადებული შეირაიდანი ახალი ტანკის ჯავშანი ალუმინის იყო რომელიც ვერ უძლებდა მძიმე ტყვიამფრქვევის ტყვიებს, ხოლო ტანკ საწინააღმდეგო რაკეტა კი მთლიანად ანადგურებდა მას,მანქანის ჯავშანი ისეთივე იყო როგორიც M113 - ი ტიპის ჯავშანტრანსპორტიორის და ისეთივე სუსტი იყო ნაღმების წინააღმდეგ როგორც ის. ახალ ტანკს ცურვა შეეძლო,დაცურავდა როგორც მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი ამერიკული ტანკები რომლებსაც სპეციალური ეკრანები უყენდებოდა,ეკრანები იხსნებოდა და იკეტებოდა მძღოლის ადგილისგან (საბჭოთა ანალოგს სპეციალური ძრავები ეყენა ცურვისთვის),თუმცა ცურვის დროს როდესაც ეკრანები იხსნებოდა მძღოლის ნაკვეთურს წყალის ესხმებოდა და გამოუყენებლს ხდიდა რის გამოც მძღოლს მეთაურის ნაკვეთურში უწევდა ასვლა (მსგავსი პრობლემა აქვს M2 Bradley - ის).
პროდუქცია
წარმოება 1966 წლის 29 ივნის დაიწყო,ხოლო შეიარაღებაში 1967 წელს 1 ბატალიონის და 63 სატანკო ბატალიონის შეიარაღებაში შევიდა,სამი წლის განმავლობაში 1,662 ცალი დამზადდა ხოლო მისი ფასი 1,3 მილიონი იყო.
ვიეტნამის ომის
thumb|300px|[[ვიეტნამის ომი|ვიეტნამის ომში]] პირველი შეირაიდენების ვიეტნამში 1969 წლის იანვარში ჩაიტანეს და ოთხ ბატალიონს დაემატა ,1970 წლის ვიეტნამში 200მდე ასეთი ტანკი იყო ჩატანილი ხოლო პირველად საბრძოლო მოქმედებებში 1972 წელს დაიწყეს,აქედან მოყოლებული ის ინტენსიურად გამოიყენებოდა ომში და თითქმის ყველა ბატალიონში შედიოდა და ჩაანაცვლა M-48 Patton - ტანკები (გამონაკლისი მხოლოდ მეთერთმეტე სატანკო ბატალიონი იყო),ტანკი ძალიან ცუდ შედეგს დებდა ომში და სამხედროები უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ რადგან ტანკს ძალიან სუსტი ჯავშანი ჰქონდა პატონთან შედარებით,მაშინ როდესაც რპგს მოხვდერის შემდეგ პატონში მხოლოდ თუ დაშავდებოდნენ შეირაიდანში ყველა იღუპებოდა,სწორედ ჯავშნის გამო ომში შერაიდანი დიდ დანაკარგს განიცდიდა,ამიტომაც ტანკი უმეტესად დაზვერვისთვის,ღამე სადარჯოთ და ტერიტორიის განწმენდისთვის გამოიყენებოდა.
ტანკი პირველად 1969 წლის 15 თებერვალს განადგურდა,ის ნაღმზე აფეთქდა ხოლო აფეთქების შემდეგ ტანკში ჭურვების დეტონაცია მოხდა და მთლიანად განადგურდა,შემდგომი 3 განადგურებული შეირაიდანიც ნაღმებზე მოდის,ისინი საზღვარზე განადგურდნენ როდესაც ცდილობდნენ მდინარის გადაკვეთას,1970 წელს 5 შეიარიდანი ერთ დღეს განადგურდა რპგს მოხვედრის შემდეგ რა დროსაც ტანკები მთლიანად განადგურდა რომელიც შემდგომ გამუდმებით ხდებოდა.
დათვლილია რომ ვიეტნამში მან სულ 39,455 საგზაო მილი გაიარა და შეასრულა 520 მისია.
შეფასება
მანევრულობაში ტანკი ძალიან კარგი იყო,მას შეეძლო გაევლო ისეთ ადგილებში სადაც 52 ტონიანი M-48 Patton- ი ვერ გაივლიდა,გარდა ამის მუხლუხის ჯაჭვიც უფრო იშვითად წყდებოდა ვიდრე პატონისას,ასევე ძალიან კარგი იყო ქვეითების წინააღმდეგ საბრძოლველად ,რადგან მისი 152მმ ქვემეხი, საარტილერიო დანადგრის ეკვივალენტი იყო და ქვეითთ საწინააღმდეგო ჭურვების სროლა ძალიან დიდ შედეგს იძლეოდა,თუმცა უარყოფითიც ძალიან ბევრი ჰქონდა,საშუალოდ გაწვრთნილი პატონის ეკიპაჟი წუთში 17 გასროლას აკეთებდა მაშინ როდესაც შერაიდანი მხოლოდ და მხოლოდ ორს,გარდა ამისა შეირაიდანის ქვემეხს მუდმივად გაწმედვა სჭირდებოდა რაც არ უნდოდა პატონის ქვემეხს რომელიც გასროლის შემდეგ ისევ ისროდა მაშინ როდესაც შეირაიდანს ჯერ უნდა გაეწმინდა და შემდეგ გაესროლა ამას კი დიდი დრო მიქონდა.
ომში შეიარადანი უმეტესად ქვეითებთან და ჯავშანტრანსპორტიორებთან ერთად მუშაობდნენ,შეიარაიდანს იყენებდნენ ზუსტი ცეცხლის გასახსნელად თუმცა პრობლემა აქაც იყო,კერძოდ ის რომ მის შეიარაღებაში 20 ჭურვი და 8 რაკეტა იყო.შეირაიდანის დანაკარგი კი უდიდესი იყო,ტანკების ფეთქდებოდნენ ადვილ სიტუაციებშიც კი,განსაკუთრებით ნაღმებზე,1970 წელს რიჩარდ ნიქსონნმა გასცა ბრძანება ჯარის კამბოჯაში შესვლის,სწორედ ამის შემდეგ დანაკარგი გაორმაგდა, განსაკუთრებით დიდი იყო ოპერაცია ლამ სონ 719 ში რის შემდეგადაც თითქმის განადგურების პირას იყო მთლიანი შერაიდენების ბატალიონი.
ვიეტნამის ომის შემდგომი პერიოდი
thumb|300px|ვიზუალურად მიახლოებული საბჭოთა [[Т-80 - თთან]] ომის შემდგომ ტანკის ნელ ნელა შეიარაღებიდან ამოღება დაიწყეს,ისე რომ მას არავინ ანაცვლებდა, ხოლო 1996 წელს კი მთლიანად მოიხსნა შეიარაღებიდან,შერაიდინი საჰაერო ტრანსპორტირებადი ერთადერთი ტანკი იყო აშშ - ს არმიაში რის გამოც თავს იკავებდნენ მისი მთლიანად მოხსნისგან,მოგვიანებით კი ტანკს მოდერნიზაცია ჩაუტარდა და M551A1 დაერქვა,1980 წლის ბოლოსთვის ტანკს იყენებდნენ ვიზუალური მიბაძვისთვის,ტანკი გადაკეთებული იყო Т-80,T-72,BMP-1 და ა.შ. გარდა ვიეტნამის ომისა ტანკი გამოიყენებოდა ოპერაცია უდაბნოს ქარიშხალში,სულ 52 მსგავსი ტანკი იყო ჩატანილი ომის პირველ დღეებში და ძირითადად იყენებდნენ დაზვერვაში რადგან ტანკი ძალიან მოძველებული იყო და გამოყენება როგორც ტანკი შეცდომა იქნებოდა. სულ ომში 8 გასროლა გააკეთა და გაანადგურა ერაყული ბუნკერი. 1989 წელს ტანკი გამოიყენეს პანამაში რა დროსაც 10ის საჰაერო დესანტირება მოხდა ხოლო 4 კი ჩიატანეს,დესანტირებისას 2 ტანკი დაჯდომისას განადგურდა,ტანკებმა შეტევა ანხორციელბდნენ სიმაღლეების დასაკავებლად ასევე მონაწილეობდნენ კომანდანციის აღებაში,გარდა ამისა C-130 პანამის აეროპორტში განახორციელა 8 შეირაიდანის დესანტირება და მათი დაკავება.
შეიარაღება
thumb|300px|შელაიგალის ტიპის რაკეტის გასროლა T-92 - თან შედარებით შეირაიდანი უფრო მსუბუქი იყო,ეს კი მისი ინოვაციური ქვემეხი დამსახურება იყო,მისი ახალი ქვემეხი კინეტიკური გახვრეტის წყალობით ძალიან ეფექტიანი იყო ტანკების წინააღმდეგ შორ მანძილებზე, თუმცა რაკეტა მძიმე იყო და შესაბამისად ძალიან ნელა მიფრინავდა რის გამოც თითქმის ვერასდროს არტყამდა მოძრავ ტანკს,იგივე პრობლემა იყო მაშინაც კი როდესაც ისროდა MGM-51 Shillelagh  ტანკ საწინააღმდეგო რაკეტას. გარდა ტანკებისა ქვემეხი ძალიან ეფექტიანი იყო ქვეითების და მოწინააღმდეგის პოზიციების წინააღმდეგ.
მობილურობა
ტანკს ეყენა დიზელის 300 ცხენის ძალიანი 6V53T ტიპის ძრავა, რაც საკმაო მობილურობას აძლევდა და შეეძლო წაეღო დიდი რაოდენობით დამატებითი ტვირთი, შეირაიდანი 70 კმ/სთ-ს ავითარებდა და აშშ-ი ყველაზე სწრაფი ტანკი იყო, გარდა ამისა შეეძლო ცურვა, რაც არ შეეძლო არცერთ პატონის სერიის ტანკს. ტანკის დესანტირება ძალიან ახლო მანძილიდან ხდებოდა სპეციალური პლატფორმით რომელზეც იდგა,მისი გადამყვანი C-130 ჰერკულესი და C-141 იყო, თუმცა დესანტირება ძალიან სახიფათო იყო და უამრავი ტანკი განადგურდა დესანტირებისას,სწორედ ამიტომ მათ მთლიანად შეწყვიტეს მსგავი ტიპის დესანტირება,ამიტომაც ჯერ ტანკს აგდებნენ და შემდეგ კი ეკიპაჟი ჯდებოდა მასში. thumb|250px|დესანტირება [[C-130|C-130 ჰერკულესიდან]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცივი ომის ამერიკული ტანკები
ბატალიონი პეჩერსკ
პეჩერსკ ( უკრაინ. Батальйон «Печерськ») — უკრაინელი მოხალისეების ბატალიონი, რომელიც მონაწილეობდა  დონბასის შეიარაღებულ კონფლიქტში.
ისტორია
ბატალიონი პეჩერსკ -ი იყო შემნილი 2014 წლის ზაფხულში, დონბასში ომის დაწყების შემდეგ. ბატალიონის მეთაური იყო კაპიტანი იგორ პანოვი. მისი წასვლის შემდეგ მეთაური გახდა ოლეგ გოლტვიანსკი. ბატალიონი მოაწილებოდა ბრძოლებში ლუგანსკის ოლქის ტერიტორიაზე, 2014 წლის აგვისტოდან დეკემბრამდე. ამის შემდეგ ბატალიონი იყო გადაყვანილი კიევში. ბატალიონის მეთაური გახდა კაპიტანი იგორ იამჩუკი. 2015 წლის მარტში ბატალიონი პეჩერსკი გაუქმნდა.
სქოლიო
კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები კატეგორია:სამხედრო ფორმირებები უკრაინაში კატეგორია:რუსეთ-უკრაინის ომი კატეგორია:2014 წელს დაარსებულები
ნათელა ქუქიშვილი
1963 წელს დაამთავრა ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად  ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემია (Северо-Осетинскую государственную медицинскую академию)  სამკურნალო ფაკულტეტი.
1964–1970 წლებში იყო თბილისის პირველი კლინიკური საავადმყოფოს გულ–მკერდის ქირურგიის ანესთეზიოლოგ–რეანიმატორი. 1970 წლიდან თბილისის სამედიცინო უნივერსიტეტის ტრავმატოლოგიის–ორთოპედიისა და ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. ავტორია 60 სამეცნიერო ნაშრომის.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „აღდგენითი ოპერაციები დეფორმიული კოკსართროზის დროს“, დაიცვა 1982 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1939
აბაზები
ჩრდილოკავკასიაში მცხოვრები აბაზები ორ ჯგუფად იყოფიან:
აშხარუა აბაზებში ძველი XVIII-XIX საუკუნის მოგზაურები იხსენიებდნენ შემდეგი გვარის წარმომადგენლებს, როგორებიცაა: ბაგი, ბარახაი, ტამი, კიზილბეკი, ბაშიასბაი.
ამრიგად ორივე ჯგუფის აშხარუასა და ტაპანთას მოდგმა თავს საერთო სახელწოდებით — აბაზებით მოიხსენიებს.
Quercus diversifolia
Quercus diversifolia — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
აბაზები
აბაზა ხალხის თავდაპირველ სამშობლოსა და ადრეული ისტორიის ბევრი საკითხი საბოლოოდ გარკვეული არ არის. მკვლევართა ერთ ნაწილს აფხაზთა და აბაზთა საერთო წინაპრად მიაჩნია აბაზგები, თუმცა ტერმინ „აბაზგს“ ამ დროს უფრო პოლიტიკური შინაარსი ჰქონდა, ვიდრე ეთნიკური. ძველ ქართულ წყაროებში აბაზთა და უბიხთა აღსანიშნავად გამოიყენებოდა ტერმინი „ჯიქი“. სავარაუდოა რომ V-XV საუკუნეებში აბაზური ტომები უკვე ცხოვრობდნენ აკავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ ფერდობებზე, აგრეთვე ადლერ-ქერჩის ზღვისპირა სექტორში. XIII-XIX საუკუნეებში ამ ტერიტორიაზე აბაზთა ბინადრობას ადასტურებს ევროპელ, თურქ და რუს ავტორთა ჩანაწერები და რუკები. ადრეული შუასაუკუნეებიდან აბაზურ ტომებს მეზობელ კავკასიელ ეთნოსებთან ერთად ცხოვრების თავისებური წესი ჰქონდათ: მათ არ გააჩნდათ მუდმივი დასახლებები, ყოველი ტომი განუწყვეტლივ მიგრირებდა განსაზღვრული ტერიტორიის ფარგლებში. ინტენსიური მიწათმოქმედების ნაცვლად უპირატესად მისდევდნენ მომტაბარე მესაქონლეობას, იშენებდნენ მხოლოდ დროებითი ტიპის წნულ საცხოვრბელ და სამეურნეო ნაგებობებს, ხოლო ზღვისპირელ ტომებს ზღვის მიმართ არასამეურნეო დამოკიდებულება ჰქონდათ (არ ეწეოდნენ მეთევზეობას, ზღვას არ ყენებდნენ როგორც სატრანსპორტო არტერიას, მაგრამ ნადავლისა და ტყვეთა მოპოვების მიზნით ფართოდ მისდევდნენ მეკობრეობას). აბაზურ ტომთა ცხოვრების წესისა და მუდმივი ყოფაცხოვრების შესახებ მრავალი ცნობაა დაცული, როგორც უცხოურ ისე ქართულ წყაროებში.
აბაზები ამჟამად ორ ეთნოგრაფიულ ჯგუფად ტაპანთელებად და აშხარელებად იყოფიან, ტაპანთელები ყარაჩაი-ჩერქეზეთის 9 დასახლებულ პუნქტში არიან განსახლებული. ეს სოფლებია: ფსიჟი, ყუბინა, ინჯიქ-ჩკუნი, ელბურგანი, ტაფანთა, აბაზი-ხაბლი, კარაპაღო, კრასნო-ვოსტოჩნოე, კოიდანი. აშხარელები კი სულ სამ სოფელში (აულში) სტარო-კუვინსკოე, ნოვო-კუვინსკოე და აფსუა ცხოვრობენ. აბაზები სარწმუნოებით მუსლიმი სუნიტები არიან.
სქოლიო
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთი * კატეგორია:მუსლიმი ხალხები კატეგორია:რუსეთის ხალხები კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კარბალიედა-დე-ავია
კარბალიედა-დე-ავია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის რიბეიროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47 კმ². მოსახლეობა — 1271 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
Camponotus natalensis diabolus
Camponotus natalensis diabolus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვარდარი
ვარდარი (Вардар, Αξιός, Axios, Axius) — მდინარე ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, მაკედონიასა და საბერძნეთში. სიგრძე 388 კმ, აუზის ფართობი 24,438 კმ². სათავე აქვს შარ-პლანინაზე, მიედინება მთათაშუა ქვაბულში, ერთვის ეგეოსის ზღვის თერმეკოსის ყურეს და ქმნის დაჭაობებულ დელტას. გაზაფხულსა და შემოდგომა-ზამთარში იცის წყალმოვარდნები. პატარა გემებისათვის სანაოსნოა ქვემოთში.