cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სქესობრივი გადარჩევა
თანამედროვე ინტერპრეტაციები
ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში დაიწყეს დამატებითი დაკვირვებების ჩატარება და სხვადასხვა სფეროების შესწავლა. 2015 წელს გამოქვეყნებული კვლევები გვიჩვენებს, რომ სქესობრივი გადარჩევა და მეწყვილეების შერჩევის პროცესი აუმჯობესებს მოსახლეობის ჯანმრთელობის დონეს და იცავს მათ გადაშენებისაგან, თუნდაც სახეზე გვქონდეს მაღალი დონის გენეტიკური სტრესი. სქესობრივი გადარჩევა უდავოა, რომ საკმაოდ ძლიერი ევოლუციური ძალაა.
სქესობრივი დიმორფიზმი
სქესობრივი დიმორფიზმი არის მდგომარეობა, სადაც ერთი სახეობის ორი სქესის წარმომადგენელი ავლენს განსხვავებულ ფიზიკურ და ქცევით მახასიათებლებს.
სქესთა შორის განსხვავებებს, რომლებიც პირდაპირკავშირშია რეპროდუქციასთან, ეწოდება პირველადი სქესობრივი მახასიათებლები. იმ თვისებებს კი, რომლებიც ექვემდებარებიან სქესობრივ გადარჩევას, ორგანიზმს ანიჭებენ უპირატესობას კონკურენტებთან შედარებით და არ არიან პირდაპირკავშირში რეპროდუქციასთან, მეორად სქესობრივ მახასიათებლებად მოიხსენიებენ. სწორედ მეორად სქესობრივ მახასიათებლებს შორის არსებული განსხვავებები მდედრობითი და მამრობითი სქესის წარმომადგენლებს შორის, წარმოადგენს სქესობრივი დიმორფიზმის საფუძველს და ის სქესობრივი გადარჩევის შედეგია. მინი|მდედრი და მამრი ხოხობი. გვიჩვენებს სქესთა შორის არსებულ რადიკალურ განსხვავებას ფერსა და ზომაში ნაშრომში „ადამიანთა წარმოშობა“ დარვინი აღნიშნავდა, რომ სხეულის დიდი ზომა, სიძლიერე, სპეციალური, განსაკუთრებული ორგანოები თავდასხმისა და თავდაცვისთვის, ანუ მეორადი სქესობრივი მახასიათებლები, შეძენილი ან შეცვლილია სწორედ სქესობრივი გადარჩევის შედეგად. დარვინის ხაზგასმა გადარჩევის ეფექტზე მამრობითი სქესის  სხეულის ზომებში, „აღჭურვილობაში“, მიმზიდველ მორთულობასა და შტრიხებში შეესაბამება იმ ფაქტს, რომ მდედრობითი სქესი, როგორც წესი, წარმოადგენს შეზღუდულ რესურს მამაკაცებისთვის.
მდედრობითი სქესი დებს დიდ ფიზიოლოგიურ თუ ფსიქოლოგიურ ინვესტიციას როგორც რეპროდუქციაში, ასევე, პირმშოზე ზრუნვასა და აღზრდაში, ამიტომ მოსალოდნელია, რომ ისინი იქნებიან მეტად მომთხოვნი, ფრთხილები და პრეტენზიულები. მაშინ როცა, მამრობითი სქესის წარმომადგენლებში სავარაუდოა ერთმანეთთან სერიოზული კონკურენცია და ძირითადად, ინვესტირება მომავალი პარტნიორის მიზიდვის მცდელობებში. თუმცა ეს არ გულისხმობს, მდედრობითი სქესის პასიურობას და იმას, რომ სქესობრივი გადარჩევა არ მოქმედებს მათ ფიზიკურ მახასიათებლებზე. მომწიფების პერიოდში, მაგალითად, ქალური ჰორმონის ესტროგენის მაღალი დონე განაპირობებს მკერდის, წვრილი წელის და მდედრობითი სქესისთვის დამახასიათებელი სხვა ფიზიკური ნიშნების ჩამოყალიბებას. ეს ერთ-ერთი ძირითდი მაგალითია მდედრებში სქესობრივი გადარჩევის ეფექტისა, რომელიც უზრუნველყოფს ქალური მომხიბვლელობის გაზრდას საპირისპირო სქესის მიზიდვის მიზნით.
საინტერესოა რამდენად ახდენს გავლენას სქესობრივი გადარჩევა ქალისა და მამაკაცის ფიზიკური თავისებურებებისა და მეორადი სქესობრივი მახასიათებლების ევოლუციაზე.
სხეულის წონა, დაწყვილების სისტემები
სქესობრივი დიმორფიზმი ზრდასრული სხეული წონაში, ყველაზე მეტად გამოხატულია იმ პრიმატებსა და ზოგადად, იმ სახეობებში, რომლებსაც ახასიათებთ პოლიგამია. სქესობრივი გადარჩევა მამაკაცის გაზრდილი სხეულის წონაში, ასევე, შეინიშნება ადამიანის მსგავს მაიმუნებში, რომელთა ჯგუფებიც შედგება ორივე სქესის ერთზე მეტი ზრდასრული წარმომადგენლისა და მათი ნაშიერებისგან.
ადამიანებიც სქესობრივად დიმორფულები არიან სხეულის ზომის მიხედვით. წონის თანაფარდობა საშუალოდ დაახლოებით 1.1-1,2, ხოლო სიმაღლისა 1,06-ის ფარგლებშია. ამ კუთხით სქესთა შორის განსხვავება საკმაოდ მოკრძალებულია; მცირედით მეტი ვიდრე სხვა მონოგამიურ პრიმატებში და გაცილებით ნაკლები, ვიდრე პოლიგამიურ ფორმებში. შედარებით ზომიერი და თანმიმდევრული ტენდენცია, რომ მამაკაცებს აქვთ მეტი  წონა, როგორც წესი გამოირჩევიან სიმაღლითა და სხეულის დიდი ზომებით ქალებთან შედარებით, შეიძლება იყოს ანარეკლი აფრიკის კონტინენტზე ადამიანის ევოლუციის პროცესში მიმდინარე სქესობრივი, კერძოდ კი, ინტერსქესობრივი გადარჩევისა.
ადამიანის სხეულისა და სახის კვლევა ავლენს სქესობრივად დიმორფული ნიშნების ფართო სპექტრს. სქესობრივი გასნხვავებები სხეული ზომასა (წონა, სიმაღლე) და შემადგენლობაში (განსაკუთრებით ცხიმების რაოდენობა და კუნთების საერთო მასა) შეესაბამება პოლიგამიური წინაპრების ევოლუციურ მემკვიდრეობას. შედარებითი კვლევები მაიმუნებსა და ადამიანებში, რომლებიც ეფუძნებოდა მამაკაცების სასარგებლოდ მიმართული ვიზუალური მახასიათებლების გადარჩევას, ერთნაირად ამყარებს იმ აზრს, რომ პოლიგამიამ დიდი როლი ითამაშა მამაკაცური მეორადი სქესობრივი ნიშნების გამოვლენაში (ასეთი ნიშანია, მაგალითად, წვერი).
კულტურათაშორისმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ქალებისთვის საპირისპირო სქესში მიმზიდველად ითვლებოდა ფართო მხრები და შედარებით წვრილი წელი. სავარაუდოა, რომ ძალიან ადრე, ჯერ კიდე ჰომოს გვარის ევოლუციისას გადარჩევამ (როგორც ბუნებრივმა, ასევე სქესობრივმა) ხელი შეუწყო მსგავის ფიზიკური ნიშნების ჩამოყალიბებას, სასურველი მეწყვილის მოპოვებისა და თვითგადარჩენის საჭიროების გამო. მინი|მამრი (მარცხნივ) მდედრი (მარჯვნივ). მკვეთრი შეფერილობა საპირისპირო სქესის მიზიდვასა და უპირატესობის მოპოვებას ემსახურება ქალების სხეულის აგებულებაზე დიდი გავლება აქვს ლიპიდების (ცხიმის) მარაგებს, რომელიც აუცილებელია წარმატებული რეპროდუქციისთვის. ქალებში ამ პროცესებს აკონტროლებს ჰორმონი ესტროგენი, რომელიც ასევე გავლენას ახდენს თეძოების, ბარძაყებისა და მკერდის ნორმალურად ჩამოყალიბებაზე. აღსანიშნავია, რომ ე.წ. ქვიშისსაათის ფორმის ქალის სხეული და დაბალი WHR-ის დონე (waist-hip ratio-წელისა და ბარძაყის ზომების თანაფარდობა, მის დაბალი დონე არის სიგნალი ქალის ჯანმრთელობისა და მაღალი რეპროდუქციული პოტენციალისა) მიმზიდველი იყო მამაკაცებისთვის მსოფლიოს სხვადასხვა კულტურებში.
სქესობრივმა გადარჩევამ, ასევე, გავლენა იქონია ადამიანის სახის მორფოლოგიის ევოლუციაზე, რადან ის პირდაპირკავშირშია მომხიბვლელობასთან. სქესობრივი განსხვავებები კანის ფერში, ის, რომ პოპულაციების უმეტესობაში ქალები უფრო ღია ფერის კანით გამოირჩევიან, ჯერ კიდევ დარვინისთვისაც იყო ცნობილი და ის ამ ფაქტს სქესობრივ გადარჩევას უკავშირებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი კულტურათშორისი კვლევა და შემთხვევა მხარს უჭერს დარვინისეულ მოსაზრებას, დადასტურებით რაიმეს თქმა შეუძლებელია.
სქესობრივი როლები
სქესობრივი როლი არის სოციალური ქცევის მოდელი, რომელიც ფართოდ ეხება იმ სოციალურ ფუნქციებს, რომელიც მიეწერებათ ინდივიდუალებს საკუთარ სქესზე დაყრდნობით. სქესობრივი როლი არის სოციალური როლების ერთ-ერთი კატეგორია, რომელიც ვითარდება საზოგადებებში ადამიანთა ქცევისა და ურთიერთობების რეგულირების მიზნით. სქესობრივი როლების ჩამოყალიბება ბუნებრივი და სქესობრივი გადარჩევისა და ორგანიზმთა ევოლუციური განვითარების პროცესში მომხდარი ცვლილებების შედეგია.
მშობლების ინვესტიცია
ადამიანის ცხოვრების ერთ-ერთი მთავარ ასპექტს, რომელიც ხელს უწყობს სქესობრივი როლების ჩამოყალიბებასა და განვითარებას, წარმოადგენს რეპროდუქციული პოტენციალი. ქალები დასაბამს აძლევენ ახალ სიცოცხლეს და საზოგადოებათა უმეტესობაში, სწორედ ქალები კვებავენ და განსაკუთრებით ზრუნავენ თავიანთ შვილებზე პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში; მათ ამის საშუალებას აძლევს, თუნდაც ძუძუთი კვების შესაძლებლობა და უნარი. კაცის მთავარი წვლილი რეპროდუქციულ პროცესში კი კვერცხუჯრედის განაყოფიერებით შემოიფარგლება. აღსანიშნავია, რომ საზოგადოებები და კულტურები განსხვავდება ბავშვის აღზრდაში მამის თანამონაწილეობის კუთხით.
ჯორჯ უილიამმა, ნატურალისმა და ევოლუციის თეორეტიკოსმა, განაზოგადა სხვადასხვა მეცნიერების მოსაზრებები და შემოგვთავაზა ძლიერი და საკმაოდ ლოგიკური აღწერა სქესობრივი გადარჩევის შედეგად, სქესთა როლების ფორმირებისა, რასაც შეიძლებოდა გამოეწვია მდედრობითი სქესის მომთხოვნი, პრეტენზიული ხასიათისა და მამრობითი სქესის ერთგვარი წინდაუხედაობის ჩამოყალიბება; ასევე, შიდა კონკურენცია. მისი მოზასრების თანახმად: საყოველთაოდ დაფიქსირებულია, რომ მამაკაცებს გააჩნიათ მეტი მზაობა რეპროდუქციისთვის, ვიდრე ქალებს. ეს გასაგებიაცაა, იმ შედეგის გათვალისწინებით, რომ მდედრობით სქესს უწევს დიდი ფიზიოლოგიური მსხვერპლის გაღება თავისი პირმშოს გასაჩენად და აღსაზრდელად. ასევე, კვებითი და სხვა მექანიკური ტვირთი ორსულობისას ნიშნავს დაუცველობის ხარისხის ზრდას, დაავადებებისადმი გამძლეობის შემცირებას. მაშინაც კი თუ მდედრი წარმატებით უმკლავდება სტრესსა და არსებულ რისკებს, მაინც არსებობს მარცხის შანსი, იმ შემთხვევაში თუ ის დაკარგავს თავის ნაშიერს. მამრობითი სქესის ძუძუმწოვრის არსებითი როლი კი შეიძლება დამთავრდეს სქესობრივ აქტთან ერთად, რომელიც მათთვის მოიცავს უმნიშვნელო ენერგეტიკულ დანახარჯს და დროებით ყურადღების მოდუნებას საკუთარ უსაფრთხოებასა და საზრუნავზე. შესაბამისად, მამრს აქვს მცირე დანაკარგი რეპროდუქციისას, ამიტომ ის ავლენს აგრესიულ და უშუალო სურვილს დაწყვილდეს რაც შეიძლება მეტ მდედრთან. მდედრობითი და მამრობითი სქესისთვის დამახასიათებელი ეს თვისებურებანი ძირითდად ძუძუმწოვარ ცხოველებში ვლინდება, თუმცა გარკვეული ფორმით გამოხატულია სხვა კლასებშიც.
ევოლუციური ბიოლოგიის მკვლევარი ბობ ტრივერსი ამ საკითხთან დაკავშირებით აღნიშნავდა, რომ „მშობლის ინვესტიციის’ დამკვიდრებული ფორმა იყო სქესთა განსხვავებული, მომთხოვნი და წინდაუხედავი ქცევების გადარჩევის ერთ-ერთი წყარო. მისი თეორის მიხედვით, სქესი რომელიც დებს მეტ ინვესტიციას შვილის გამოკვებაში, დაცვასა და აღზრდაში მეტად დისკრიმინაციულია მეწყვილის არჩევისას, თუმცა ეს არ გულისხმობს მხოლოდ მდედრობით სქესს. ტრივერსი ვარაუდობდა, რომ თუ მამაკაცის ინვესტიცია გადააჭარბებს ქალისას, მაშინ მდედრობითი სქესის წამომადგენლებში იწყება კონკურენცია, ხოლო მამრები ხდებიან უფრო პრეტენზიულები.
არსებობს კიდევ ერთი, პარკერის ჰიპოთეზა, რომელიც ანიზოგამიას (ფორმითა და სიდიდით განსხვავებული გამეტების შერწყმა) ეფუძნება. თეორიის მიხედვით, უძველესი სქესობრივი გადარჩევის გზით ჩამოყალიბდა ორივე სქესისთვის შესაფერისი ზომის გამეტები; გამეტების განსხვავებული ზომების გამო კი, მოხდა მამრობით სქესში კონკურეტული გარემოს ფორმირება, ხოლო მდედრობით სქესს მიენიჭა არჩევანის უფლება და განუვითარდა პრეტენზიული, მეტად მომთხოვნი ხასიათი.
სქოლიო
კატეგორია:ბუნებრივი გადარჩევა კატეგორია:სქესობრივი გადარჩევა
სირიის შეიარაღებული ძალები
სირიის შეიარაღებული ძალები (القوات المسلحة العربية السورية) — სირიის შეიარაღებული ძალები შედგება: არმიის, საჰაერო, საზღვაო, საჰაერო თავდაცვის ძალების და ისეთი გასამხედროებული ძალებისგან როგორიცაა ეროვნული თავდაცვა. კონსტიტუციის თანახმად შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი სირიის პრეზიდენტია.
სქოლიო
კატეგორია:სირიის შეიარაღებული ძალები კატეგორია:სირია
კამალიგანი
კამალიგანი (ოფიციალურად კამალიგანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Camaligan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 036 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის. მუნიციპალიტეტი წინაკოლონიური ხანის უძველესი სამოსახლოა ბიკოლის რეგიონში, ძვ.წ. 500-600 წლებით თარიღდება და მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ზონაა.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
კომბოსტოს ბუგრი
კომბოსტოს ბუგრი (Brevicoryne brassicae) — მწერი ბუგრისებრთა ოჯახისა. განვითარების მიხედვით, გვხვდება როგორც ფრთიანი, ასევე უფრთო ბუგრი. უფრთო ბუგრის სხეულის სიგრძეა 1,8–2,4 მმ, დაფარულია მოთეთრო-ცვილისებრი მტვრით. ფერად ღია მწვანეა, აქვს შავი თავი. ფრთიანი ბუგრის სიგრძე 1,5–2 მმ-ს შეადგენს. თავი და მკერდი მუქია, მუცელი — მოყვითალო-მწვანე და დაფარულია ცვილისებრი მტვერით. მავნებელი მწერია. აზიანებს კომბოსტოს, ყვავილოვან კომბოსტოს, ბროკოლს. ცხოვრობს დიდ კოლონიებად. მისი კოლონიებით დასახლებული და დაზიანებული ფოთლები თავის ფუნქციას ვეღარ ასრულებენ და იკრუნჩხებიან, მცენარე ზრდაში ჩამორჩება, ხარისხიანი თავები არ მიიღება, სათესლე მცენარეები სუსტდებიან და სრულფასოვან თესლს აღარ იძლევიან. მავნეა გაზაფხულზე, ზაფხულსა, შემოდგომაზე. ზამთრობს კვერცხის ფაზაში, ველური ჯვარყვავილოვნების ფოთლებისა და კომბოსტოს მოსავლის ნარჩენებში.
არასრული გარდაქცევის მწერია, მრავლდება ჰეტეროგენეზურად (სქესობრივი და უსქესო გამრავლება ერთ სავეგეტაციო პერიოდში მორიგეობით ხორციელდება), გააჩნია მჩხვლეტ-მწუწნი პირის აპარატი, დამზიანებელი ფაზებია მატლი და იმაგო.
ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, მცენარეული ნარჩენების შეგროვება და განადგურება, რაც ამცირებს ბუგრების რაოდენობას, ქიმიური წამლობები (ამ დროს რეკომენდებულია დელტამეტრინის, თიამეთოქსამის, ციპერმეტრინის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდების გამოყენება).
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები კატეგორია:ბუგრისებრნი
კალაჯუხის ციხე
კალაჯუხის ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში — კოლაში, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე. ძეგლი მდებარეობს სოფელ კალეციკის (ყოფ. კალაჯუხი) სამხრეთით 1,27 კმ-ს დაშორებეთ. ციხე დგას იქ სადაც მტკვარს უერთდება ჩრდილოეთიდან ღრმა ხევი. მტკვრისა და ამ ხევის ნაპირი ქმნის ცხვირს სამკუთხედათ ამოყვანილს და მასზე არის გაშენებული ციხე. ცხვირის ნაწილი მტკვარსა და ხევსა შორის მოზღუდულია მაღალის ქეითკირის კედელით, რომელიც ნაშენია ვეებერთელა ქვებისაგან. სისქე კედლისა უდრის ერთ საჟენს და ზემოთ დაკბილულია. კედლებს ეკვრის ოთხი ნანევრად-მრგვალი და ორი ოთხკუთხედი მაღალი კოშკი. უკანასკნელს კოშკებს გვერდებიდან აქვს თითო კარი.
ჩრდილოეთ-სამხრეთის შესავალს ზემოდან დახურული ბანი აქვს, რომლის მუხის მთლიანი სქელი იატაკი დასვრეტილია, რომ წვიმის წყალი არ გაჩერებულიყო იატაკზე. ამ კოშკების გაგრძელებას შიგნით ციხისა შეადგენენ დახურული შენობანი, აგრეთვე სიმაგრენი, და სხვა სადგომები. მეორე პირი მტკვრისა აქ მოცულია ნაძვ-ფიჭვნარით სულ მთის მწვერვალამდის; ეს ტყე იწყება თურქაშენის დასავლეთით და მთები, რომელნიც აქედან მიემართებიან არსიანის ქედამდის. სულ ფიჭვნარით არის მოცული. სხვა ადგილები კოლას რაიონისა უტყეოა. მარჯვენა მხარეზე მიყოლილი მთები მტკვრისა ადგილ-ადგილ არის ტყიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ კატეგორია:ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ციხე-ქალაქები
კლარეს-დე-რიბოტა
კლარეს-დე-რიბოტა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,69775 კმ². მოსახლეობა — 67 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
სან-რაფაელი (მენდოსა)
სან-რაფაელი (San Rafael) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს მენდოსას პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 104 782 კაცს.
პოშორეუ
პოშორეუ (Poxoréo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 599 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.55 კმ²-ზე. ფართობი 6 909 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ამერიკული ოჯახი
ამერიკული ოჯახი (Modern family) — ამერიკული კომედიური ტელესერიალი, რომელიც 2009 წლის 23 სექტემბრიდან 2020 წლის 8 აპრილამდე გადიოდა არხ ABC-ზე. მისი ავტორები იყვნენ კრისტოფერ ლოიდი და სტივენ ლევიტანი. სერიალი შედგება 11 სეზონისაგან, რომლის სიუჟეტიც უმეტესწილად მიმდინარეობს ლოს-ანჯელესის გარეუბანში, ჯეი პრიჩეტისა და მისი ორი შვილის ოჯახებში. სერიალს მოგებული აქვს ოქროს გლობუსისა და ემის ჯილდოები.
იდეა და სცენარი
„ამერიკული ოჯახის“ მთავარი იდეაა, რომ წარმოაჩინოს ოჯახის სამი სახე (მრავალშვილიანი, შერეული და ერთსქესიანი). ამისათვის გამოყენებულია ლოს-ანჯელესის გარეუბანში მცოხვრები ჯეი პრიჩეტისა და მისი ორი შვილის, კლერისა და მიჩელის ოჯახები. ჯეი დაქორწინებულია თავისი შვილების ტოლ კოლუმბიელ ქალზე, გლორიაზე, რომელსაც პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ერთი ვაჟი, მენი დელგადო. მოგვიანებით თავად ჯეისა და გლორიასაც შეეძინათ ერთი საერთო ვაჟი, სახელად ფულხენსიო ჯოზეფ „ჯოი“ პრიჩეტი.
ჯეის ქალიშვილი, კლერი დიასახლისი და მეოჯახე ქალია, რომელიც მრავალი წლის შემდეგ კვლავ უბრუნდება სამსახურსა და ბიზნესის სამყაროს. მოგვიანებით იგი მამის კომპანიის, პრიჩეტის კარადებისა და ჟალუზების ხელმძღვანელიც ხდება. იგი დაქორწინებულია ფილ დანფიზე, რომელიც არის მაკლერი და თვითწოდებული „მაგარი მამიკო“. მათ სამი საერთო შვილი ჰყავთ: ჰეილი (სტერეოტიპული ზარმაცი თინეიჯერი გოგონა), ალექსი (ინტელიგენტი და განათლებაზე გადართული შუათანა შვილი) და ლუკი (ნაბოლარა ვაჟი).
ჯეის ვაჟი, მიჩელი პროფესიით იურისტია და თავის ქმართან, კემერონ ტაკერთან ერთად ჰყავს ნაშვილები ვიეტნამელი ქალიშვილი, ლილი ტაკერ-პრიჩეტი. მეთერთმეტე სეზონის ბოლოს ისინი მეორე ბავშვსაც იყვანენ, სახელად რექსფორდს.
როგორც სახელწოდებიდან ჩანს, ეს ოჯახი წარმოადგენს თანამედროვე ოჯახის მაგალითს და ეპიზოდებიც მთლიანად ემყარება ისეთ სიტუაციებს, რომელთაც რეალურ ცხოვრებაში აწყდებიან ადამიანები.
ოჯახური ხე
სერიალის მთავარი გმირები წარმოდგენილია მწვანედ, მათთან დაახლოვებული პირები კი თეთრად. უწყვეტი ხაზი გამოხატავს ქორწინებასა და ბავშვის შეძენას, წყვეტილი ხაზი განქორწინებას, წერტილები შვილად აყვანას, ხოლო ჯვარი გარდაცვალებას.
რეიტინგი
სერიალი პოპულარული გახდა მისი პრემიერის დღიდანვე. პირველივე სეზონით იგი მთელი აშშ-ს მასშტაბით მესამე ყველაზე მაღალრეიტინგული შოუ გახდა. მას შემდეგ, რაც სერიალმა ემის ჯილდო მოიპოვა, მისი რეიტინგი მეორე სეზონში პირველთან შედარებით 34%-ით გაიზარდა. ასევე მეორე სეზონში, იგი ოთხშაბათობით გასულ შოუებში ყველაზე მაღალი რეიტინგით სარგებლობდა. სერიალი „ამერიკული ოჯახი“ განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა 18-დან 49-წლამდე ასაკის მაყურებლებში.
სერიალის წარმატება დადებითად შეაფასა კოსბის შოუმ. 2010-2011 წლებში გასული სეზონის დროს იგი იყო ყველაზე მაღალრეიტინგული შოუ 18-დან 49-წლამდე ასაკის მაყურებლებში და რიგით მესამე რეიტინგული შოუ აშშ-ში. რეიტინგულად მას მხოლოდ „ დიდი აფეთქების თეორია “ და „ორი და ნახევარი კაცი“ უსწრებდნენ. იგი ასევე პირველ ადგილს იკავებდა DVR-ის მაყურებლებში.
მესამე სეზონის პრემიერა ABC-ის არხზე ყველაზე რეიტინგული სეზონის პრემიერა გახდა. სერიის წარმატებამ გამოიწვია ის, რომ იგი ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო სიტკომად დასახელდა.
2016 წელს გაზეთ ნიუ-იორკ ტაიმზში გამოქვეყნებულ სტატიაში „ Facebook-ის 50 ყველაზე პოპულარული სერიალი“ დაიწერა, რომ „ამერიკული ოჯახი“ ყველაზე პოპულარული სერიალი იყო ბოსტონში, სან-ფრანცისკოში, კალიფსა და სანტა-ბარბარაში. შედარებით ნაკლები რეიტინგით იგი კენტუკის, მისისიპისა და არკანზასის პროვინციულ დასახლებებში სარგებლობდა.
აღსანიშნავია, რომ ტრადიციულად „ამერიკული ოჯახის“ ყველა სეზონი იწყება სექტემბრის მეოთხე კვირაში და სრულდება მაისში. გამონაკლისია მხოლოდ ბოლო, მე-11 სეზონი, რომელიც აპრილში დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული კომედიური ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული ოჯახი
პატუს-დი-მინასი
პატუს-დი-მინასი (Patos de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 815 მეტრზე. მიეკუთვნება ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პატუს-დი-მინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 138 710 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.49 კმ²-ზე. ფართობი 3 189 771 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სუდანის მდინარეების სია
სუდანის მდინარეების ანბანური სია.
ჰ
*
ლივინგსტონის კუნძული (სამხრეთ-შეტლანდის კუნძულები)
გეოგრაფია
კუნძულის სიგრძეა 73 კმ, ხოლო სიგანე — 34 კმ. მისი ფართობია — 974 კმ². ყველაზე თბილი თვის (თებერვალი) ტემპერატურაა — +1,3 °C, ყველაზე ცივი თვის (აგვისტო) — −7 °C. 1988 წლიდან კუნძულზე მოქმედებს წმინდა კლიმენტი ორქიდელის (ბულგარეთი) ანტარქტიკული ბაზის პოლარული სადგური.
რეიტერის სინდრომი
რეიტერის სინდრომი — მეტწილად პოსტინფექციური (ენტერიტის შემდგომ) ალერგიული რეაქტიული მდგომარეობა, რომელსაც თან ახლავს შემდეგი ტრიადა:
ხშირად ვითარდება კერატიტი და ირიტი. ჩვეულებრივ ვლინდება მოზრდილ ბავშვებში.
რეიტერის სინდრომის გამოწვევა არცთუ იშვიათად შეუძლიათ ქლამიდიებსა და გონოკოკებს. არსებობს ამ სინდრომის 2 ფორმა — სპორადული და ეპიდემიური.
საინკუბაციო პერიოდი 2 კვირაა. დაავადებულთა უმეტესობა HLA-B27-ის მატარებელია. მკურნალობა — გამომწვევი მიზეზების ლიკვიდაცია + არასტეროიდული ანთებისსაწინააღმდეგო პრეპარატების გამოყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:სინდრომები კატეგორია:ალერგოლოგია
მრგასტანი
მრგასტანი (Մրգաստան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 570 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 592 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.65 კმ²-ია.
ქეით შოპენი
ქეით შოპენი (დ. 8 თებერვალი, 1850 — გ. 22 აგვისტო, 1904) (Kate Chopin) — ლუიზიანაში დამკვიდრებული მოთხრობებისა და რომანების ამერიკელი ავტორი. იგი ამჟამად ზოგიერთი მკვლევრის აზრით იყო სამხრეთული ან კათოლიკური ფონის XX საუკუნის ამერიკელი ფემინისტი ავტორების, მაგალითად, ზელდა ფიცჯერალდის წინამორბედი არის ერთ-ერთი ყველაზე აღიარებული და ფართოდ ცნობილი მწერალი ლუიზიანადან.
დედით ფრანგი და მამით ირლანდიელი, შოპენი დაიბადა მისურის ქალაქ სენტ-ლუისში. იგი დაქორწინდა და მეუღლესთან გადავიდა ნიუ ორლეანში. ისინი მოგვიანებით ცხოვრობდნენ ლუიზიანას ქალაქ კლაუტერვილში. 1892 წლიდან 1895 წლამდე შოპენი წერდა მოთხრობებს, როგორც ბავშვებისთვის, ასევე მოზრდილთათვის, რომლებიც ქვეყნდებოდა ისეთ ეროვნულ ჟურნალებში, როგორიცაა Atlantic Monthly, Vogue, The Century Magazine და The Youth's Companion. მისმა მოთხრობებმა გამოიწვია კრიტიკოსების აღშფოთება მისი მიდგომების გამო. ზოგიერთმა კრიტიკოსმა ქეითის შემოქმედება ამორალურად მიიჩნია.
ცხოვრება
მარჯვნივ|მინი|შოპენი და მისი შვილები [[ნიუ-ორლეანი|ნიუ–ორლეანში, 1877]] შოპენი (დაბადების სახელი — ქეთრინ ო'ფლაჰერთი) დაიბადა მისურის შტატის ქალაქ სენტ-ლუისში. მისი მამა, თომას ო'ფლაჰერთი, წარმატებული ბიზნესმენი იყო, რომელიც ემიგრაციაში გაემგზავრა შეერთებულ შტატებში, გოლუეიდან, ირლანდია. დედამისი — ელიზა ფარისი იყო მისი მეორე ცოლი და ეთნიკურ ფრანგულ საზოგადოების წევრი სენტ-ლუისში. იგი იყო ათენაის შარლვილის, კანადური წარმოშობის ფრანგი კრეოლის ქალიშვილი. შოპენის ზოგიერთი წინაპარი იყო პირველ ევროპელ (ფრანგ) მცხოვრებთა შორის, რომლებიც დასახლდნენ დაუფინის კუნძულზე, ალაბამაში.
ქეითი ხუთი შვილიდან მესამე იყო, მაგრამ მისი დები ჩვილობაში დაიღუპნენ, ხოლო მისი ნახევარძმები (მამის პირველი ქორწინებიდან) დაიღუპნენ დაახლოებით ოცი წლის ასაკში. იგი, ფრანგული და ირლანდიური ტრადიციების თანახმად, კათოლიკედ აღიზარდა. იგი ასევე გახდა ზღაპრების, პოეზიის და რელიგიური ალეგორიების, ასევე კლასიკური და თანამედროვე რომანების მგზნებარე მკითხველი. სწავლობდა მონასტერში, სენტ-ლუიში, რომელიც 1868 წელს დაამთავრა. მარჯვნივ|მინი| შოპენის სახლი კლაუტერვილში
კრიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ ისეთი ნამუშევრები, როგორებიცაა Awakening (გამოღვიძება), არსებულ რეალობას არ იყო მორგებული და შესაბამისად, არც სოციალურადაა მიღებული და პოპულარობითაც არ გამოირჩეოდა. ამის შემდეგ ღრმად იმედგაცრუებული შოპენი მოკლე მოთხრობის წერას შეუდგა. 1900 წელს მან დაწერა „ჯენტლმენები ნიუ-ორლეანსიდან“''. ქეითი არასოდეს გამოიმუშავებდა დიდ ფულს მწერლობისაგან და დამოკიდებული იყო შემოწირულობებზე. მარჯვნივ|მინი| ქეით შოპენის საფლავი
1904 წლის 20 აგვისტოს ლუიზიანას მსოფლიო ბაზრობაზე ვიზიტისას, შოპინმა ტვინის სისხლჩაქცევა განიცადა. იგი გარდაიცვალა ორი დღის შემდეგ, 54 წლის ასაკში. მას ინტერვიუ ჩაუტარეს Calvary სასაფლაოზე, სენტ-ლუიში.
ადრეული სამუშაოები
შოპენის წერის სტილზე გავლენა მოახდინა თანამედროვე ფრანგმა მწერალმა გაი დე მოპასანმა, რომელიც ცნობილია თავისი მოკლე მოთხრობებით.
გარდაცვალება
2004 წლის 20 აგვისტოს ქეით შოპენი შეაწუხა სისხლჩაქცევამ ტვინში. იგი გარდაიცვალა ორ დღეში, 54 წლის ასაკში. დაკრძალულია სენტ-ლუისის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
ესპერა
ესპერა (Espera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის სიერა-დე-კადისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 123,4 კმ². მოსახლეობა — 3860 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
Tieto Keilalahti Campus
Microsoft Talo — Tieto-ს სათავო ოფისი, რომელიც მდებარეობს ფინეთის ქალაქ ესპოოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონში - კეილანიემში. ეს ადგილი პირდაპირ ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკთანაა იქვე.
შენობას ადრე ერქვა The Nokia House. სამხრეთ ნაწილის ორი ნაგებობა აიგო 1990-იანი წლების ადრეულ ხანებში, ხოლო მესამე, ჩრდილოეთ ნაწილის ნაგებობა აშენდა 2000 წელს. შენობებში დაახლოებით 5000 ადამიანი მუშაობს.
2012 წლის დეკემბერში, Nokia-მ განაცხადა რომ სათავო ოფისის შენობა მიჰყიდა ფინურ ინტიტუციას - Exilion-ს, 170 მილიონ ევროდ, გრძელვადიანი საიჯარო ხელშეკრულებით.
2014 წლის აპრილში, Microsoft-ის მიერ Nokia-ს მოწყობილობების ბიზნესის შესყიდვის პროცესის დასრულების შემდეგ, შენობას ახალი სახელი დაერქვა: Microsoft Talo.
ჟაკუტინგა (მინას-ჟერაისი)
ჟაკუტინგა (Jacutinga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 839 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოსუს-დი-კალდასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 772 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65.48 კმ²-ზე. ფართობი 347 750 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბუხარი
მინიატიურა|თანამედროვე საშინაო ბუხარი ბუხარი — სახლის კედელში დატანებული აგურის ან ქვის ღია (უკარო), კვამლსადენიანი ღუმელი. მისი ძირი, ცეცხლის სანთები ადგილი — ყვერბია. ზოგჯერ საკვამურის შუა ტანიდან დაშვებულია საქვაბე, ანუ საკიდელი. ბუხრის „შუბლი“ თაღოვანია, წინ წამოწეული და ხშირად რელიეფური ჩუქურთმით („სიცოცხლის ხის“ და სხვა მოტივით) შემკული. ბუხრის თავი — „ფიდონი“ თაროსებრია და სანთლის, ჭრაქის და სხვათა დასადგმელად იყენებენ. ქართულ საცხოვრებელში ბუხარი არსებითად იმავე ფუნქციას ასრულებს, რასაც შუა სახლში მოთავსებული კერა (შუაცეცხლი). ბუხრის დიდი ღირსებაა ის, რომ იგი ხელს უწყობს შენობის კარგ ვენტილაციას. მისი ნაკლია დიდძალი საწვავის ხარჯვა და გათბობის დაბალუნარიანობა. ბუხარი გავრცელებულია მსოფლიოს უმეტეს ნაწილში, განსაკუთრებით კავკასიასა და ჩრდილოეთის ქვეყნებში. თანამედროვე საცხოვრებლებში ბუხარი ზოგჯერ დეკორაციულ დანიშნულებას ასრულებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინტერიერი კატეგორია:სახლი
ჰანს ადოლფი (ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგი)
ჰანს ადოლფ ჰოლშტაინ-გოტორპელი (Hans Adolf af Holsten-Gottorp; დ. 27 თებერვალი, 1575 — გ. 31 მარტი, 1616) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ადოლფისა და კრისტინა ჰესენელის ვაჟი. ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგი 1590-1616 წლებში.
ბიოგრაფია
ჰანს ადოფლი დაიბადა 1575 წლის 27 თებერვალს გოტორპის სასახლეში. იგი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ I-ის უმცროსი ვაჟის, ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ადოლფისა და მისი ცოლის, კრისტინა ჰესენელის უმცროსი ვაჟი. 1586 წელს იგი ლიუბეკის პრინც-ეპისკოპოსი გახდა, 1589 წელს კი ბრემენის პრინც-არქიეპისკოპოსი. მამისა და ორი უფროსი ძმის დაღუპვის შემდეგ, იგი 1590 წელს ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგი გახდა. ტახტზე ასვლის შემდეგ მან ლიუბეკისა და ბრემენის პრინც-ეპისკოპოსის წოდებები თავის უმცროს და საყვარელ ძმას, ჰანს ფრედერიკს გადასცა. იგი გარდაიცვალა 1616 წლის 31 მარტს, შლეზვიგში.
ქორწინება და შვილები
1596 წლის 30 აგვისტოს, ჰანს ადოლფი დაქორწინდა დანიის მეფე ფრედერიკ II-ისა და დედოფალ სოფია მეკლენბურგ-გიუსტროველის ასულ ავგუსტა დანიელზე, რომელთანაც შეეძინა რვა შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1575 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1616 კატეგორია:ჰოლშტაინ-გოტორპები
კომბოსტოს თეთრულა
კომბოსტოს თეთრულა (Pieris brassicae) — მწერი თეთრულასებრთა ოჯახისა. ზრდასრული მატლი მოყვითალო-მომწვანოა, ზურგსა და გვერდებზე შავი წერტილები და ყვითელი ზოლები აქვს. დედალ პეპელას ფრთის ქვედა მხარეზე ორი შავი ლაქა აქვს, მამლის ფრთები სადაა, ზედა მხარეს ლაქის გარეშე, გააჩნია მხოლოდ ორი ლაქა ფრთების ქვედა მხარეს და ნამგლისებური ლაქა ფრთების წვეროზე. ახასიათებს სრული მეტამორფოზი, მატლს აქვს მღრღნელი პირის აპარატი, ზრდასრულ ფაზას — მწუწნი.
მავნებელი მწერია. ზიანს აყენებს უმთავრესად კომბოსტოს, აგრეთვე სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურებსა და ხეხილს. მატლები იკვებებიან ფოთლის რბილობით. დაზიანების შემდეგ მთელი ფოთლიდან მხოლოდ მთავარი ძარღვიღა რჩება. მავნეა გაზაფხულზე და ზაფხულში. წელიწადში იძლევა 2-3 თაობას. ზამთრობს ჭუპრის ფაზაში სხვადასხვა მცენარეულ ნარჩენებსა და სხვა თავშესაფრებში.
ბრძოლის ღონისძიებები: მცენარეული ნარჩენების მოცილება და განადგურება, ქიმიური წამლობა (რეკომენდებულია ციპერმეტრინის, დელტამეტრინის, ლამბდა ციჰალოტრინის, ბიფეტრინის, მალათიონის, იმიდაკლოპრიდის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდების გამოყენება). ეფექტიანი ბიოაგენტია Cotesia glomerata (Apanteles glomeratus), რომელიც პარაზიტობს მატლის ფაზაში.
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები კატეგორია:თეთრულასებრნი
ხელოვნური სუნთქვა
მინი| ხელოვნური სუნთქვა („პირით პირში“) ხელოვნური სუნთქვა — სასუნთქ გზებში ხელოვნური ხერხით ჰაერის ან ჟანგბადის შეყვანა ბუნებრივი სუნთქვის დარღვევის ან შეწყვეტის დროს. ნორმალურ პირობებში ჟანგბადი ფილტვებში ხვდება ჩასუნთქვისას. ფილტვების ბუნებრივი ვენტილაციის დარღვევის (რომლის მიზეზი შეიძლება იყოს ზოგიერთი დაავადება, მოხრჩობა, ენდოტრაქეალური ნარკოზი) დროს ხელოვნური სუნთქვისათვის მიმართავენ ტრაქეის ინტუბაციას (ტრაქეაში შეჰყავთ მილი), რაც სასუნთქი გზებისა და იმ რეზერვუარის შეერთების საშუალებას იძლევა, საიდანაც აირი (ჰაერი, ჟანგბადი) შედის ფილტვებში. ხელოვნური სუნთქვის ჩატარება შეიძლება ხელით (მაგ. სანარკოზო აპარატზე ხელის რიტმული დაჭერით) ან მექანიკური მოწყობილობის საშუალებით. ხელოვნური სუნთქვის ყველაზე მარტივი ხერხებია ავადმყოფის ფილტვებში ჰაერის ჩაბერვა პირიდან („პირით პირში“) და ცხვირიდან („პირით ცხვირში“). პირველ შემთხვევაში დახმარების აღმომჩენი დაზარალებულს უღებს პირს, უწმენდს თითზე დახველი ბინტით ან ხელსახოცით, შემდეგ თითებით უხურავს ცხვირის ნესტოებს თავისი ფილტვებიდან ამოსუნთქულ ჰაერს ჩაბერავს პირში, მეორე შემთხვევაში უხურავს პირს და ჰაერს ჩაბერავს ცხვირში; განსაზღვრული პაუზის შემდეგ ამ პროცედურას იმეორებს. ზოიერთი დაავადების დროს ხელოვნურ სუნთქვას დღეების, ან თვეების მანძილზე ატარებენ. ამ მიზნიტ იყენებენ სპეციალურ აპარატებს. ხელოვნური სუნთქვა მხოლოდ მაშინაა ეფექტიანი, როცა სასუნთქი გზების განვლადობა შენარჩუნებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პირველადი დახმარება კატეგორია:სამედიცინო პროცედურები
ბალკანი (ბაშკირეთი)
ბალკანი  (Балҡан; Балкан) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 34 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (67%).
სქოლიო
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
რუმინეთის კონსორტთა სია
რუმინეთის კონსორტთა სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანთა სია, რომლებიც დაქორწინებული იყვნენ გაერთიანებული რუმინეთის მონარქებზე და ფლობდნენ შესაბამის ტიტულს. პირველი ასეთი კონსორტი იყო ელენა კუზა, დღეისათვის კი რუმინეთის კონსორტი რადუ დუდაა. ტიტული ოფიციალურად არსებობდა 1859-1947 წლებში, თუმცა დღეისათვის რუმინეთს ტიტულარული კონსორტი კვლავ ჰყავს.
რაფაელ-კასტილიო (ბუენოს-აირესი)
რაფაელ-კასტილიო (Rafael Castillo) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს ბუენოს-აირესის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 103 992 კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ბუენოს-აირესის პროვინციის ქალაქები
ჯეფრი სტარი
ჯეფრი სტარი (Jeffree Star, დაბადებისას ჯეფრი ლინ სტაინინჯერ უმცროსი; დ. 15 ნოემბერი, 1985) — ამერიკელი გეი ანტრეპრენიორი და მომღერალი, Jeffree Star Cosmetics-ის დამფუძნებელი და მფლობელი.
2009 წელს, ვარსკვლავმა გამოუშვა თავისი პირველი და ერთადერთი სტუდიური ალბომი, Beauty Killer, რომელშიც შედიოდა სიმღერები, მაგალითად, „Lollipop Luxury“, ნიკი მინაჟის მონაწილეობითაც. თავისი მუსიკის პოპულარიზაციისთვის რამდენიმე მსოფლიო ტური მოაწყო. 2010 წელს კონტრაქტი გააფორმა Konvict Muzik-თან, რომლის დამფუძნებელმა ეიკონმა იგი „შემდეგ ლედი გაგად“ შეაფასა. თუმცა, 2013 წელს ვარსკვლავმა უეცრად დატოვა მუსიკალური ინდუსტრია, იურიდიული პრობლემების გამო, რომლებთანაც ეიკონი 2007–2010 წლებში აღმოჩნდა.
ადრეული ცხოვრება
ჯეფრი სტარი დაიბადა ლოს-ანჯელესის ოლქში, ხოლო გაიზარდა ორინჯის ოლქში, კალიფორნიაში. მამამისმა, ჯეფრი ლ. სტაინინჯერმა, თავი მოიკლა მაშინ, როდესაც ვარსკვლავი ექვსი წლის იყო და მას შემდეგ მხოლოდ დედა, მარა შუბიანი ლინდსტომ სტაინინჯერი ზრდიდა მას. ბავშვობაშივე, თავისივე რწმუნებით, დაიწყო ექსპერიმენტების კეთება დედის კოსმეტიკით და, მოგვიანებით, დაარწმუნა დედამისი, რომ სკოლაში მაკიაჟით ევლო. სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი ლოს ანჯელესში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც დაკავდა მაკიაჟის, მოდელირებისა და მუსიკალური საქმიანობით. მოგვიანებით იხსენებდა, რომ უქმე დღეებზე ყალბ პირადობის მოწმობას იყენებდა, რათა წვეოდა ჰოლივუდის კლუბებს, სადაც ცნობილი ადამიანები ქირაობდნენ მას მაკიაჟის გასაკეთებლად.
სქოლიო
კატეგორია:Warner Music Group-ის შემსრულებლები კატეგორია:ლგბტ სიმღერების ავტორები კატეგორია:ლგბტ მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ მოძრაობის აქტივისტები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი მოდის დიზაინერები კატეგორია:ამერიკელი ელექტრონული მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ბლოგერები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი
ელ-გასტორი
ელ-გასტორი (El Gastor) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის სიერა-დე-კადისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,6 კმ². მოსახლეობა — 1752 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
მრგაშატი
მრგაშატი (Մրգաշատ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6381 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 356 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.92 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
რიბეირანზინიუ
რიბეირანზინიუ (Ribeirãozinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 477 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 199 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.52 კმ²-ზე. ფართობი 625 581 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
𐤀
𐤀‬ (ალეფ) — ფინიკიური დამწერლობის პირველი ასო. სიმბოლურად გამოხატავს ხარის თავს. ქართული შესატყვისია ა, ებრაული א, არაბული ا, ბერძნული Α, ლათინური A, კირილური А და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინიკიური ასოები
კანამანი
კანამანი (ოფიციალურად კანამანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Canaman) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 205 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
რიუ-პარანაიბა (მინას-ჟერაისი)
რიუ-პარანაიბა (Rio Paranaíba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პატუს-დი-მინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 885 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.79 კმ²-ზე. ფართობი 1 352 353 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქუსნათყაზმა
ქუსნათყაზმა (Küsnətqazma) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 466 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
Pavarotti & Friends for War Child
სქოლიო
კატეგორია:1996 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:საქველმოქმედო ალბომები კატეგორია:Pavarotti and Friends-ის ალბომები კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები
მონტი-სიანი
მონტი-სიანი (Monte Sião) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 857 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოსუს-დი-კალდასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 203 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 72.71 კმ²-ზე. ფართობი 291 594 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრელევი
ტრელევი (Trelew) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს ჩუბუტის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 103 305 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩუბუტის პროვინციის ქალაქები
ელიზაბეთ სტრაუტი
ელიზაბეტ სტრაუტი (დ. 6 იანვარი, 1956) — ამერიკელი რომანისტი და ავტორი. იგი საყოველთაოდ არის ცნობილი ლიტერატურულ მხატვრულ ნაწარმოებებისა და მისი აღწერილობითი დახასიათების გამო. მეინში, პორტლენდში დაბადებული და გაზრდილ, ახალგაზრდობაში მიღებულ გამოცდილებას გადმოსცემდა თავის ნოველებში, მაგალითად ლიტერატურული ფანტასტიკის ჟანრის ნაწარმოებში „შირლი ფოლსი, მეინი“, რომელიც შედგება მისი ოთხი ნოველისგან.
სტრაიტის პირველი რომანი, ემი და იზაბელი (1998) გახდა კრიტიკოსების დადებითი შეფასების საგანი, აგრეთვე ეროვნული ბესტსელერი და ადაპტირებული იქნა ფილმში, რომელშიც მონაწილეობდა ელიზაბეტ შუ. მისმა მეორე რომანმა, Abide with Me (2006), კრიტიკული აღიარება მიიღო, მაგრამ საბოლოოდ ვერ მოიპოვა პირველზე დიდი პოპულარობა. ორი წლის შემდეგ, სტრაუტმა დაწერა და გამოაქვეყნა „ოლივია კიტერიჯი“(2008), რომელმაც კომერციულ წარმატებას მიაღწია, გამოიმუშავა რა თითქმის 25 მილიონი აშშ დოლარი, 2017 წლის მაისის მდგომარეობით, მილიონზე მეტი ასლი იყო გაყიდული. რომანმა მოიპოვა 2009 წლის პულიცერის პრემია ფანტასტიკის ჟანრში. წიგნი ადაპტირებული იქნა მინი სერიალში, რომელმაც არაერთი ემის ჯილდო მიიღო და გახდა New York Times-ის ბესტსელერი. ხუთი წლის შემდეგ მან გამოაქვეყნა The Burgess Boys (2013), რომელიც გახდა ეროვნული ბესტსელერი. ჩემი სახელი არის ლუსი ბარტონმა (2016) საერთაშორისო აღიარება დაიმსახურა   და სათავეში მოექცა New York Times ბესტსელერების სიას. ლუსი ბარტონი მოგვიანებით გახდა მთავარი გმირი სტრაუტის 2017 წლის რომანში, ყველაფერი არის შესაძლებელი. ოლივია კიტერიჯის შემდეგი ნაწილი გამოიცა 2019 წელს.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
სტრაუტი დაიბადა პორტლენდში, მაინში და გაიზარდა პატარა ქალაქებში — მეინსა და დურჰამში, ნიუ ჰემფშირში. მისი მამა მეცნიერების პროფესორი, ხოლო დედა კი ინგლისურის პროფესორი იყო და აგრეთვე ასწავლიდა წერას ახლომდებარე საშუალო სკოლაში.
ბეითსის კოლეჯის დამთავრების შემდეგ ლუისტონში, მეინში, ერთი წელი ოქსფორდში გაატარა და 1982 წელს მიიღო იურისტის ბაკალავრის ხარისხი სირაკუზის იურიდიული სკოლის დამთავრების შემდეგ. იმავე წელს, მისი პირველი მოთხრობა გამოიცა ჟურნალ New Letters-ში.
კარიერა
სტროტი საცხოვრებლად ნიუ–იორკში გადავიდა, სადაც იგი მუშაობდა მიმტსანად და დაიწყო ადრეული რომანებისა და მოთხრობების შემუშავება მცირე წარმატებისთვის. მან განაგრძო მოთხრობების წერა, რომლებიც ქვეყნდებოდა ლიტერატურულ ჟურნალებში, ასევე რედბუქსსა და ჩვიდმეტში. ამასთანავე, კიდევ გაიარა ექვსთვიანი იურიდიული კურსები სირაკუზის უნივერსიტეტში და ფოკუსირდა წერაზე. 2015 წლის იანვარში, ტერი გროსს მისცა ინტერვიუში, სადაც თავისი გამოცდილების შესახებ ისაუბრა.
მინი| ელიზაბეთ სტრაუტი [[იტალიაში, რომში ინტერვიუს დროს]] სტრაუტის ნაწარმოები Abide with Me, გამოაქვეყნა 2006 წელს Random House–ის გამომცემლობამ. რონ ჩარლზმა The Washington Post-დან შეაფასა მისი წიგნი და თქვა:
ნიუ-იორკერმა რომანი პოზიტიურად მიმოიხილა ნაწარმოები, ხოლო GoodReads-ზე მისი შეფასება 5 ვარსკვლავიდან 3.75 იყო.
კოდო (ესპანეთი)
კოდო  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-ბელჩიტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,356528 კმ². მოსახლეობა — 199 კაცი (2020 წ.).
ელიზაბეთ სტრაუტი
კარიერა
მისი მესამე წიგნი — ოლივია კიტერიჯი გამოვიდა ორი წლის შემდეგ, 2008 წელს. წიგნში იყო ნახსენები მეინის ნაპირას მცხოვრები ქალის, მისი ოჯახის და მეგობრების მოკლე ისტორიების კრებული.
კოდო (ესპანეთი)
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ელიზაბეთ სტრაუტი
კარიერა
2009 წელს ცნობილი, გახდა, რომ ამ ნაწარმოებმა მოიგო პულიცერის პრემია ფანტასტიკის ჟანრში. იმავე წელს, ის გახდა პრემიო პანკარელას და წიგნის ეროვნული კრიტიკის წრის ჯილდოს მფლობელი.
პირადი ცხოვრება
სტრაუტი დაქორწინებულია მეინის ყოფილ პროკურორ ჯეიმზ ტიერნზე, ჰარვარდის სამართლის სკოლის სამართალმცოდნე ლექტორსა და სახელმწიფო AG-ის დამფუძნებელ დირექტორზე. იგი თავის დროს ყატარებს ნიუ-იორკსა და მეინში.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:დაბადებული 1956
PureView
Nokia PureView ეწოდება სხვადასხვა ტექნოლოგიების ერთობლიობას, რომელსაც იყენებენ კომპანია Nokia და ახლა უკვე Microsoft Mobile-იც, მათი უმაღლესი დონის სმარტფონების კამერებისთვის. PureView-ს საუკეთესო მაგალითებია Nokia 808 და Nokia Lumia 1020. ორივე ტელეფონს აქვს ძალიან მაღალი გარჩევადობის (41 MP) მქონე ფოტოსენსორი System on a chip ტიპის ინტეგრირებული მიკროსქემით, რომელსაც გამოსახულების დამუშავების როლი აკისრია, კერძოდ ასრულებს სურათის სკალირებას (Image scaling) Pixel Oversampling-ის ტექნოლოგიით, რაც იძლევა გაუმჯობესებულ ციფრულ ზუმირებას (digital zoom) და შემცირებულ ხმაურს. Pixel Oversampling ტექნოლოგია გულისხმობს იმას, რომ ხდება რამდენიმე ფიქსელის გაერთიანება, რათა შეიქმნას ერთი (სუპერ) ფიქსელი. ეს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს სურათის ხარისხს. ორივე მოწყობილობა აღჭურვილია Xenon flash განათებით, 1080p HD ვიდეო კამერითა და მაღალი გაფართოების მქონე Zeiss-ის სრულად-ასფერული (Aspheric lens) 1-ჯგუფიანი ლინზებით. Nokia 808-სგან განსხვავებით, Nokia Lumia 1020-ს და სხვა Lumia PureView სმარტფონებს აქვს სურათის ოპტიკური სტაბილიზაცია (Optical image stabilization), რაც ახლა უკვე გახდა Lumia PureView სტანდარტის კრებულის წევრი. მიუხედავად ამისა, Nokia 808 მაინც ახდენს კომპენსაციას მისი ექსკლუზიური და კამერასთან დაკავშირებული ფუნქციების წყალობით, როგორიცაა Micro HDMI TV-out შესაერთებელი და ჩაშენებული ვიდეო რედაქტირების პროგრამა.
Microsoft-ის მიერ Nokia-ს ტელეფონებისა და სერვისების ბიზნესის შესყიდვის დეტალების მიხედვით, Microsoft-მა PureView-ს სავაჭრო ნიშანიც შეიძინა.
აპები
კატეგორია:Nokia კატეგორია:Windows Phone
ტეზორუ
ტეზორუ (Tesouro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 410 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტეზორუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 418 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.82 კმ²-ზე. ფართობი 4 169 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
კრიუკოვის არხი
კრიუკოვის არხი (Крюков канал) — სამდინარო არხი სანქტ-პეტერბურგში, გამოედინება საადმირალოს არხიდან და ჩაედინება მდინარე ფონტანკაში. მისი სიგრძე 1015 მეტრია. კრიუკოვის არხით გამოიყოფა კუნძული ახალი ჰოლანდია. თავდაპირველად, 1719-20 წლებში არხი გაყვანილი იყო ნევიდან მოიკამდე და გამოიყენებოდა სატრანსპორტო მიზნებისთვის. 1738 წლიდან არხი ატარებს მენარდე სემიონა კრიუკოვის სახელს. ბლაგოვეშჩენსკის ხიდის მშენებლობისას შრომის მოედანზე გამავალი არხის ნაწილი მილის საშუალებით დახურეს და დღემდე ასე რჩება.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მდინარეები კატეგორია:ნევის შენაკადები
𐤁
𐤁 (ბეთ) — ფინიკიური დამწერლობის მეორე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს სახლს. ქართული შესატყვისია ბ, ებრაული ב, არაბული ب, ბერძნული Β, ლათინური B, კირილური Б და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინიკიური ასოები
ბორის პოსტულატები
thumb|right|200px|ბორის ატომის მოდელი.
ცნობილია, რომ რეზერფორდის პლანეტალური მოდელი მოიცავდა წინააღმდეგობებს. ნაკლოვანებების გამოსწორება მოახერხა ნილს ბორმა, რომელმაც ერთმანეთთან დააკავშირა ატომური ბირთვული მოდელი და მაქს პლანკის სინათლის კვანტური თეორია. მაქს პლანკის თეორიის მიხედვით სინათლის ენერგიის გამოყოფა ან შთანთქმა ხდება არა უწყვეტად, არამედ წყვეტილად, ულუფების ანუ კვანტების სახით. აქედან გამომდინარე, ბორმა ჩათვალა, რომ ელექტრონის ენერგიის ცვლილება ხდება დისკრეტულად ანუ წყვეტილად. ბორმა ელექტრონის დამახასიათებელი თვისებები ბირთვის გარშემო მოძრაობისას წარმოადგინა სამი პოსტულატის სახით:
მიკრონაწილაკის კვანტური ენერგია გამოითვლება ფორმულით E=hν, სადაც h პლანკის მუდმივაა, ხოლო v – ტალღის სიხშირე
ელექტრონის ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კვანტური ენერგიის ცვლილება გამოისახება ფორმულით E=E2-E1, სადაც E2 წარმოადგენს მიკრონაწილაკის კვანტური ენერგიას საწყის მდგომარეობაში, ხოლო E1 – საბოლოო მდგომარეობაში.
ნილს ბორმა სტაციონარულ ორბიტის მდგრადობისა და მასზე მოძრავი ელექტრონის სრული ენერგიის გათვალისწინებით გამოთვალა სტაციონარული ორბიტის რადიუსი,მასზე ელექტრონის მოძრაობის სიჩქარე და ენერგიის ფორმულები:
როგორც ცნობილია, ელექტრონის საკუთარი ორბიტალური მომენტი ტოლია მისი იმპულსისა და რადიუსის ვექტორული ნამრავლის –
სადაც m ელექტრონის მასაა, v – ელექტრონის აჩქარება, r – რადიუსი,n – ორბიტების რაოდენობა. აქედან ორივე მხარის კვადრატში აყვანის შემდეგ
ანალოგიურად შეიძლება გამოვიყვანოთ ფორმულები ენერგიისა და სიჩქარისთვისაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატომური ფიზიკა
ბონა დე ბურბონი
ბონა დე ბურბონი (Bonne de Bourbon, Bona di Borbone; დ. 1341 — გ. 19 იანვარი, 1402) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ პიერ I-ისა და იზაბელ დე ვალუას ქალიშვილი. სავოიის გრაფინია 1355-85 წლებში როგორც ამადეო VI-ის მეუღლე. გრაფ ამადეო VII-ის დედა.
ადრეული წლები
ბონა დაიბადა 1341 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ პიერ I-ისა და იზაბელ დე ვალუას შუათანა ქალიშვილი. მას სახელი საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრის, ნორმანდიის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას მეუღლის, ბონა ბოჰემიელის პატივსაცემად დაარქვეს.
1355 წელს დადებული პარიზის ხელშეკრულების საფუძველზე, ბონა დანიშნულ იქნა სავოიის გრაფ ამადეო VI-ზე. ის და ამადეო ამავე წელს დაქორწინდნენ პარიზში. ქორწილიდან მალევე, ბონა და ამადეო სავოიაში გადასახლდნენ, საიდანაც ბონა აღარასდროს დაბრუნებულა საფრანგეთში.
პირველი რეგენტობა
1366 წელს ამადეო ბულგარეთში წავიდა ე.წ. „ჯვაროსნულ ლაშქრობაში“ ოსმალების წინააღმდეგ, რა დროსაც მან თავის რეგენტად საყვარელი მეუღლე, ბონა დანიშნა. გარდა რეგენტისა, ბონას ასევე მიენიჭა პირველი კონსულის წოდებაც. 1367 წელს ამადეოს ბიძაშვილი, პიემონტის პრინცი ჯაკომო გარდაიცვალა. განსვენებული ჯაკომოს ქვრივმა, მარგერიტა დე ბეჯომ თავის ვაჟს, პრინც ფილიპოს შთააგონა, რომ სავოიის ტახტი მას ეკუთვნოდა, რასაც ომის გამოცხადება მოჰყვა. ბონამ, როგორც რეგენტმა, ეს საკითხი მარტივად გადაჭრა, მარგერიტა მოისყიდა და დამატებით, ფილიპო განათლების მისაღებად გააგზავნა ვენეციის რესპუბლიკაში.
მას ძალიან უყვარდა სავოიის ტერიტორიებში შემავალი ალპური კურორტები. სწორედ ამიტომ, ბონამ 1371 წელს ალპებში საკუთარი რიპაილეს შატო აიშენა. შატო იმდენად დიდი და გრანდიოზული გამოვიდა, რომ თავად ტურინის სამეფო კარზე უფრო მეტი ოთახი ჰქონდა და უფრო კარგადაც იყო გაფორმებული. მალევე ბონამ კიდევ ერთი შატო აიშენა ჟენევის ტბაზე. ასევე ის იყო მუსიკისა და არქიტექტურის დიდი მფარველი.
1382 წელს იტალიისაკენ მიმავალ ამადეოს მთელი ფული გაუთავდა, რა დროსაც ბონამ საკუთარი 40, 000 ფლორინის ღირებულების ძვირფასეულობა გაყიდა და ქმრის მშვიდობით დაბრუნება უზრუნველყო.
მესამე რეგენტობა
1391 წელს გარდაიცვალა ბონას ვაჟი, ამადეო VII, ტეტანუსით. გამწარებულმა ბონამ, მისი მკურნალი ექიმი გაასამართლა და "დაუდევრობის" გამო სიკვდილით დასაჯა. მიუხედავად ყველაფრისა, ტახტზე ავიდა ბონას შვილიშვილი ამადეო VIII, რომლის რეგენტადაც ისევ და ისევ ბონა დე ბურბონი დაინიშნა. ბონა დე ბურბონმა, ვაჟის მოწამვლაში მალევე დაადანაშაულა თავისი რძალი ბონა ბერელი, რომელიც სავოიიდან გააძევა.
ბონა დე ბურბონი გარდაიცვალა 1402 წელს, 61 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1341 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1402 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ქალი რეგენტები
კილა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|დაავადებული ფესვები. კილა, კომბოსტოს კილა — კომბოსტოს დაავადება. გამომწვევია Plasmodiophora brassicae, რომელიც აავადებს კომბოსტოსებრთა სხვა წარმომადგენლებსაც. დაზიანებული მცენარეების ფესვებზე უჯრედთა ჰიპერტროფიის შედეგად ყალიბდება კორძები, რომლებიც ბლოკავს ფესვის მიერ წყლის და მინერალური ნივთიერებების შეთვისების პროცესს. მიმდინარეობს ჰიპერპლაზია. მცენარე ვარდება ნიადაგიდან. დაავადებას ხელს უწყობს მჟავე, თიხიანი ნიადაგები.
მოზრდილ მცენარეებზე კორძები შედარებით ადვილი შესამჩნევია, ხოლო ჩითილებზე მათი შემჩნევა რთულია. დაავადების შედეგად მცენარის მიწის ზედა ნაწილის გარეგნული სახე თითქმის არ იცვლება. ხშირად დაავადების აღმოჩენა მხოლოდ ფესვთა სისტემის დათვალიერების შედეგად არის შესაძლებელი. ამავე დროს, ადრეული და ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში დაავადებულ მცენარეებს ახასიათებს ზრდაში ჩამორჩენა, შეინიშნება ფოთლების გაყვითლებაც. დაავადებული ჩითილი შემდგომი წარმოებისათვის უვარგისია, რადგან ცუდად ფესვიანდება და ვერ ვითარდება.
ბრძოლის საშუალებები: კულტურათა მონაცვლეობა, ნიადაგის pH-ის კომბოსტოსათვის ოპტიმალური მაჩვენებლების შენარჩუნება, ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება, ნიადაგების მოკირიანება და დეზინფექცია.
სქოლიო
კატეგორია:მცენარეების პარაზიტები კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები