cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტეფანია ლიბერაკაკისი
სტეფანია ლიბერაკაკისი (Στεφανία Λυμπερακάκη; დ. 17 დეკემბერი, 2002), ან უბრალოდ სტეფანია — ბერძენი-ნიდერლანდელი მომღერალი და იუთუბერი. იყო ჯგუფ „Kisses“-ს წევრი რომელმაც წარადგინა ნიდერლანდები 2016 წლის ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსზე. 2020 წელს უნდა წარედგინა საბერძნეთი ევროვიზიაზე, სიმღერით „Supergirl“, მაგრამ კორონავირუსის პანდემიის გამო კონკურსი 2020 წელს არ ჩატარდა. საბერძნეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ლიბერაკაკისი საბერძნეთის ევროვიზიაზე 2021 წელს წარადგენს.
არტური და ორი სამყაროს ომი
სიუჟეტი
სიუჟეტში გრძელდება მეორე ფილმის ბოლოს ნაჩვენები მოვლენები. მალთაზარი ადამიანის ზომამდე გაიზარდა და არტური მინიატურულ ფორმაში მოიტოვა. სელენიასა და ბეტამეჩის თანხლებით, არტური თავისი სახლიდან გამადიდებელი ელექსირის მოპოვებას შეეცდება, რასაც მალთაზარი თავისი მიმდევრების გასაძლიერებლად ჩაიგდებს ხელში. არტური ადამიანურ ზომას დედოფალი ფუტკრის მიერ მიცემული ელექსირით იბრუნებს. არჩიბალდი დარკოსს, მალთაზარის შვილს მხარეების შეცვლაში დაარწმუნებს და მას მეორე ელექსირით ადიდებს. არტური და დარკოსი მალთაზარს უპირისპირდებიან, სელენია და ბეტამეჩი მალთაზარს მინიპუტის ზომამდე აპატარავებენ, რის შემდეგაც მას არტური იჭერს, ხოლო აშშ-ის არმია მალთაზარის მიმდევრებს დაამარცხებს. ამის შემდეგ მალთაზარი არტურის ოჯახში ტყვედ რჩება.
სტეფანია ლიბერაკაკისი
სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 2002
არტური და ორი სამყაროს ომი
მიღებული შეფასებები
Rotten Tomatoes-ზე ფილმს 20%-იანი დადებითი შეფასება აქვს ხუთ კრიტიკოსზე დაყრდნობით, საშუალოდ 4.8/10 ქულით.
დევიდ ნუსიარმა Reelfilm.com-ზე ფილმს „მისი ორი წინამორბედის მცირეოდენი გაუმჯობესება“ უწოდა და ხუთიდან 2 ქულით შეაფასა.
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:2010 წლის ფენტეზი ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:ფენტეზი სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგული სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:ლიუკ ბესონის ფილმები კატეგორია:ეპიკური ფენტეზი ფილმები კატეგორია:EuropaCorp-ის ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფრანგული ფილმები
ლარგა-ნოუე
ლარგა-ნოუე (Larga Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 121 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 140 ადამიანს შეადგენდა.
ტიტა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტიტა შეიძლება ნიშნავდეს:
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
UTC+06:30
thumb|500px|UTC+06:30 მსოფლიოს სასაათე სარტყელის რუკაზე. ღია-ყვითელი — UTC+06:30-ის ზონა მთელი წლის განმავლობაში UTC+06:30 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება მიანმარში და ქოქოსის კუნძულებზე.
რესურსები ინტერნეტში
UTC+06:30
გაიოზ ვასაძე
გაიოზ ვასაძე (დ. 14 მაისი, 1928, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. ნოემბერი, 2016) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ქუთაისში. დაამთავრა ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია 1952 წელს. 1960-1963 წლებში ხელმძღვანელობდა ექსპერიმენტული ქირურგიის ლაბორატორიას, თავდაპირველად ქალის ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის, შემდეგ კი ტრამვატოლოგიისა და ორთოპედიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში. 1963-1968 წლებში იყო ექსპერიმენტული და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის განყოფილების გამგე, 1968-1984 წლებში სამედიცინი კიბერნეტიკის განყოფილების გამგე, 1971-1984 წლებში ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, 1984-1987 წლებში საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტრო-ს IV სამმართველოს ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის დირექტორი, 1985-1990 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში კიბერნეტიკისა და ინფორმატიკის კათედრის გამგე. 1964-1984 წლებში იყო რესპუბლიკის დარგობრივი ავტომატიზებული მართვის სისტემის მთავარი კონსტრუქტორი. 1987-1994 წლებში სამედიცინო ინფორმატიკისა და კომპლექსური ავტომატიზაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი და ამავე დასახელების საწარმოო-სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის გენერალური დირექტორი.
იყო სამედიცინო ინფორმატიკისა და ბიოსამედიცინო ინჟინერიის ასოციაციის პრეზიდენტი (1991–2016) და საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1994–გარდაცვალებამდე)
მიღებული აქვს ღირსების მედალი (1998).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ
სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ (São João do Paraíso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1073 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 319 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.59 კმ²-ზე. ფართობი 1 925 575 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სილვია (კაუკა)
სილვია (Silvia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.960 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 662.4 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აინდლინგი
აინდლინგი (Aindling) — კომუნა გერმანიაში, ბავარიის მიწაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ლა-რივიერ-ანგლეზი
ლა-რივიერ-ანგლეზი (La Rivière Anglaise) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეზე.
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ოლქები
სლივნიკი
სლივნიკი (Сливник) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 391 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 444 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
ლებედენკო (კაჰულის რაიონი)
ლებედენკო (Lebedenco) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 159 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 796 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
სოტარა (კაუკა)
სოტარა (Sotará) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15.894 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 574 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ქარიყლაპიასებრნი
ქარიყლაპიასებრნი, წერისებრნი (Esocidae) — თევზების ოჯახი ქარიყლაპიასნაირთა რიგისა. აქვთ წვრილი ქერცლით დაფარული წაგრძელებული სხეული და თავი. მათი სიგრძე 1,5 მ-მდეა, მასა — 35 კგ-ს აღწევს. კბილები აქვთ ყბათაშორისზე, სახნისზე, სასის ძვალზე, ქვედა ყბასა და ენაზე. ოჯახში სამი (ადრე ერთი) გვარია: 1. ქარიყლაპია (Esox), 5 თანამედროვე სახეობა: წერი, ამურის ქარიყლაპია (E. reicherti) გავრცელებულია ამურის აუზში და სახალინზე, მასკინონგი (E. masquinongy), ზოლიანი ქარიყლაპია (E. niger) და ფრთაწითელა ქარიყლაპია (E. americanus); 2. ნოვუმბრა (Novumbra), 1 სახეობა: ნოვუმბრა (N. hubbsi); 3. დალია (Dallia), 3 სახეობა: დალია (D. pectoralis), ამგუემური დალია (D. admirabilis) და პილხიკაის დალია (D. delicatissima).
სქოლიო
* კატეგორია:ქარიყლაპიასნაირნი
შალვა ამისულაშვილი
შალვა ზაქარიას ძე ამისულაშვილი (დ. 15 აპრილი, 1915, თელავი — გ. 27 მაისი, 1981, თბილისი) — ქართველი პოეტი, ბელეტრისტი.
ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი და აქედან მოყოლებული ორმოცი წლის მანძილზე ემსახურებოდა მშობლიურ ლიტერატურას. ცნობილია მისი პოეტური კრებულები: „პირველი წიგნი“, „თალარი“, „ძმადნაფიცები“, „ქართული მიწა“, „პოემები“, „ეყურვილი“, „ბალადები“ და სხვა. სიცოცხლის ბოლო წლებში შალვა ამისულაშვილმა თავის პოეტურ ქმნილებებს გვერდში ამოუყენა საგულისხმო ბელეტრისტული ნაწარმოებები - პოეტური მოთხრობა „შავი მუშამბა“ (ფიროსმანზე), ფრონტული მოგონებები და მოთხრობები.
შალვა ამისულაშვილი იყო გაზეთ „კომუნისტისა“ და „ლიტერატურული საქართველოს“ განყოფილების გამგე. წლების მანძილზე ნაყოფიერ შემოქმედებით საქმიანობას ეწეოდა სხვადასხვა გამომცემლობებში, საქართველოს რადიოსა და ტელევიზიის სახელმწიფო კომიტეტში და წიგნის პალატაში. იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:თელავში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
თამარ ოქროპირიძე
თამარ ოქროპირიძე (დ. 17 აპრილი, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა ფაკულტეტი.
1981-1983 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ტოპოგრაფიული ანატომიის და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის პრეპარატორი. 1988-1989 წლებში რესპუბლიკური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ექიმი. 1989-1994 წლებში თბილისის №3 სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმი. 1994-1995 წლებში თბილისის №9 სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმი. 1995-1997 წლებში სდასუს სტომატოლოგიური კლინიკის მთავარი ექიმი. 1997-2002 წლებში გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის სტომატოლოგიის კათედრის ხელმძღვანელი. 2002 წლიდან საასწავლო უნივერსიტეტი გეომედის სტომატოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. 2004-2009 წებში თერაპიული სტომატოლოგიის სარეზიდენტო პროგრამის ლოკალური ხელმძღვანელი, 2010-2017 წლებში ამავე პროგრამის დირექტორი. 2013 წლიდან საქართველოს უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტის ინგლისურენოვანი პროგრამის თერაპიული სტომატოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი. მონაწილეობას ღებულობს სამეცნიერო საგრანტო პროექტებსა და საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმებში. არის აკრედიტებული უწყვეტი სამედიცინო განათლების პროგრამის კოორდინატორი სათაურით „ოსტეოპლასტიური მასალების გამოყენება პაროდონტოლოგიაში“. 91 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათგან — 4 სახელმძღვანელო, 2 პატენტი, 3 საავტორო უფლება, რომელთაგან ერთი არის სასწავლო კომპიუტერული პროგრამა სტუდენტებისათვის თერაპიულ სტომატოლოგიაში, რეფერირებად ჟურნალებში დაბეჭდილია 42 სამეცნიერო ნაშრომი. 7 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი და 9 საკანდიდატო დისერტაციის ოპონირება, ექსპერტიზა, რეცენზირება.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პერიოდონტიტების მკურნალობა ლაზერის სხივების გამოყენებით“, დაიცვა 1995 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ოსტეოგენეზის მასტიმულირებელი საშუალებებისა და პლაზმური თერაპიის გამოყენება პერიოდონტიტებისა და პაროდონტიტის კომპლექსურ მკურნალობაში და მათი თერაპიული ეფექტების მორფოფუნქციური კორელაცია“, დაიცვა 2004 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
აინრინგი
აინრინგი (Ainring) — კომუნა გერმანიაში, ბავარიის მიწაზე.
ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. შედის ბერხტესგადენის რაიონის შემადგენლობაში. მოსახლეობა შეადგენს 9877 ადამიანს (2010 წლის 31 დეკემბრის აღწერის მონაცემებით). იკავებს 32,97 კმ² ფართობს. ოფიციალური კოდი — 09 1 72 111.
მუხთაროვის მეჩეთი
მუხთაროვის მეჩეთი — სუნიტური მეჩეთი ან მუხთაროვის მეჩეთი ვლადიკავკაზში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე.
ისტორია
მეჩეთის აშენების ნებართვა გამოიცა 1900 წელს, ქალაქის მთავრობამ ამ მშენებლობისთვის თერგის მარცხენა ნაპირზე მიწის ნაკვეთი გამოყო. აღნიშნული მეჩეთის სახელწოდება მომდინარეობს - აზერბაიჯანელი მეცენატის, მილიონერის მურთუზა მუხთაროვის სახელიდან. სწორედ მის პატივსაცემად ეწოდა მეჩეთს ეს სახელი. მან დააფინანსა მეჩეთის მშენებლობა 1900-1908 წლებში. აშენდა არქიტექტორ იოზეფ პლოშკოს მიერ, იგი შთაგონებული იყო ალ-აჯარი და კაიროს სხვა მეჩეთების არქიტექტურული სტილით. სწორედ პლოშკოს ეკუთვნის ასევე ბაქოში მუხთაროვის სასახლის არქიტექტორაც, ამჟამად აქ ქორწილების სასახლეა განთავსებული. ოფიციალურად მეჩეთი გაიხსნა 1908 წლის 14 ოქტომბერს. მუხთაროვის მეჩეთი ემსახურება ოს მაჰმადიანურ უმცირესობას.
სუნიტური მეჩეთი ცნობილია თავისი თვალწარმტაცი გარემოთი, იგი მდებარეობს კავკასიონის მთების ფონზე.
მუხთაროვის მეჩეთის პირველი მოლა იყო ჰანაფი სადიკი რადიმკულოვი, კაზანელი თათარი. 1908 წლის დეკემბერში დამტკიცდა შაფიტი იუსუფ მურკილენსკი, როგორც ვლადიკავკაზ სუნიტური მეჩეთის მოლა, თუმცა ეს თათრული საზოგადოების უკმაყოფილებას იწვევდა.
1934 წელს ქალაქის საბჭომ გადაწყვიტა სუნიტური მეჩეთის განადგურება. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მეჩეთში განთავსებული იყო ადგილობრივი ისტორიის მუზეუმის ფილიალი.
1996 წლის იანვარში ასაფეთქებელი მოწყობილობა აფეთქდა მეჩეთის კედლის მახლობლად. ძირითადი კედლები და კოშკი ღრმა ნაპრალებში იყო, კედელში ჩამოყალიბდა დიდი ხვრელი
აღსანიშნავია, რომ აქ ასევე ინგუშებიც ასრულებდნენ მსახურებს, მანამ სანამ 90-იან წლებში ჩრდილოეთ ოსეთიდან არ გააძეევეს. 1934 წლიდან მეჩეთი განეკუთვნება ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიულ ღირსშესანიშნაობას. 1996 წელს იგი საგრძნობლად დაზიანდა, მიზეზი კი იყო ასაფეთქებელი მოწყობილობა, რომელიც აფეთქდა მეჩეთის მთავარი კედლის მახლობლად. ამ აფეთქებისას დაზიანდა ძირითადი კედლები და კოშკი, მთავარ კედელში კი გაჩნდა საკმაოდ დიდი ხვრელი, იყო საშიშროება შენობის განადგურების, თუმცა აღდგენილ იქნა
ბოლო პერიოდში საკმაოდ დაიძაბა ვითარება მოსახლეობასა და ადგილობრივ ხელისუფლებას შორის, ამის მიზეზი კი იყო სუნიტური მეჩეთის უკან 12 სართულიანი შენობის მშენებლობა, რომელმაც მთლიანად გაანადგურა მეჩეთის უკანა პანორამული ფონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვლადიკავკაზის მეჩეთები
ვარდენისის რაიონი
ვარდენისის რაიონი (Վարդենիսի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ვარდენისი.
ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს ბასარგეჩარის რაიონის სახელით.
1969 წელს რაიონს სახელი გადაერქვა და ეწოდა ვარდენისის რაიონი. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 1120 კმ²-ს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ედუარდ მირზოიანი
ედუარდ მირზოიანი (Էդվարդ Միրզոյան დ. 12 მაისი, 1921 გორი — გ. 5 ოქტომბერი, 2012, ერევანი) — სომეხი კომპოზიტორი, პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1981).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1921 წლის 12 მაისს ქალაქ გორში (საქართველო). 3 წლის ასაკში დედასთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ერევანში. იგი სწავლობდა ერევნის სამუსიკო სკოლაში. 1941 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიციის კლასი. 1942 წელს მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. ომის დროს, მან დაწერა უამრავი სამხედრო და პატრიოტული სიმღერა. 1945-1946 წლებში იყო მუსიკალური სკოლის პედაგოგი ერევანში. 1948 წლიდან იგი პედაგოგია ერევნის კონსერვატორიაში. ედუარდ მირზოიანმა აღზარდა ისეთი ცნობილი მუსიკოსები და კომპოზიტორები როგორიცაა - კონსტანტინე ორბელიანი, რობერტ ამირხანიანი, ხაჩატურ ავეტისიანი და სხვები.
შემოქმედება
ედუარდ მირზოიანმა შექმნა უამრავი სხვადასხვა ჟანრის ნამუშევრები, რომლებმაც აღიარება მოუტანა მას, მის ნამუშევრებს დიდი ადგილი უკავია მსოფლიო მუსიკის საგანძურში. მათ შორისაა:
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები კატეგორია:სომეხი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული  12 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის  X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის  XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ჰელის ბრძოლა
ჰელის ბრძოლა ან ჰელის დაცვა (Obrona Helu  სიტყვასიტყვით „ჰელის დაცვა“)  — მეორე მსოფლიო ომის შეტაკება, რომელიც იბრძოდა 1939 წლის 1 სექტემბრიდან 2 ოქტომბრამდე ჰელის ნახევარკუნძულზე, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე, გერმანულ ჯარებსა და პოლონეთის ქვედანაყოფების დაცვას შორის პოლონეთში გერმანიის შეჭრის დროს (ასევე. პოლონურ ისტორიოგრაფიაში ცნობილია სექტემბრის კამპანიის სახელით). ჰელის ნახევარკუნძულის დაცვა ხდებოდა ჰელის გამაგრებული ტერიტორიის ირგვლივ, პოლონური სიმაგრეების სისტემა, რომელიც აშენდა 1930-იან წლებში გერმანიის მესამე რაიხთან ომის შუალედურ საზღვართან.
1939 წლის 20 სექტემბრიდან დაწყებული, მას შემდეგ, რაც პოლონეთის არმია პომორზი დამარცხდა ტუჩოლას ტყის ბრძოლაში, და მას შემდეგ, რაც სხვა პოლონეთის სანაპირო ციხესიმაგრეებმა კაპიტულაცია გამოაცხადეს ვესტერპლატეს, გდინიასა და კეპა ოქსივსკას ბრძოლაში, ჰელი იყო ერთადერთი მნიშვნელოვანი წერტილი, რომელშიც კვლავ დარჩა პოლონური სამხედრო წინააღმდეგობა ჩრდილოეთ პოლონეთში. ის ასევე იყო შეჭრის ერთადერთი საზღვაო ზედაპირული შეტაკების ადგილი.
გერმანელებმა დაბლოკეს ჰელის ნახევარკუნძულის დამცველები და არ წამოიწყეს ძირითადი სახმელეთო ოპერაციები 1939 წლის სექტემბრის ბოლომდე. დაახლოებით 2 800 პოლონელი ჯარისკაცი ადმირალ ვლოდიმიერზ სტეიერის მეთაურობით, სახმელეთო სანაპირო თავდაცვის ფორმირების ნაწილი, იცავდა ჰელის გამაგრებულ ზონას დაახლოებით 32 დღის განმავლობაში, სანამ ისინი არ დანებდნენ დაბალი მარაგებისა და მორალის გამო.
პრელუდია
პოლონეთის საზღვაო ძალების პორტის მშენებლობა ჰელში, ჰელის ნახევარკუნძულზე, დაიწყო 1931 წელს, და 1936 წელს ჰელის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი ოფიციალურად გამოცხადდა ჰელის გამაგრებულ ზონად (Helski Rejon Umocniony). საფორტიფიკაციო ნაგებობების მშენებლობა ომის დაწყებამდე არ დასრულებულა, მაგრამ რამდენიმე თვის განმავლობაში, როცა პოლონეთსა და გერმანიას შორის დაძაბულობა გაიზარდა, სიმაგრეები გაძლიერდა დროებითი მიწის სამუშაოებით.
ჰელის გამაგრებულ ზონას ჰქონდა სანაპირო (საზენიტო) და საზენიტო საარტილერიო ბატარეები. სანაპირო საარტილერიო დივიზიის სანაპირო ბატარეები შედგებოდა ერთი დანადგარისგან ოთხი 152 მმ (6 დიუმიანი) იარაღით, ორი ძველი დანადგარისგან ორი 105 მმ (4.1 დიუმიანი) იარაღით და სამი დანადგარისგან რვა 75 მმ (3 დიუმიანი) იარაღით. მეორე საზღვაო ჰაერსაწინააღმდეგო საარტილერიო დივიზიის დანადგარები აღჭურვილი იყო ექვსი 75 მმ და რვა 40 მმ (1,6 დიუმიანი) იარაღით, ჩვიდმეტი ტყვიამფრქვევით და ორი 120 სმ (47 დიუმიანი) პროჟექტორით. ჰელი გამაგრებული ტერიტორიის გამაგრებები უზრუნველყოფდა სასაზღვრო თავდაცვის კორპუსის (KOP) ქვედანაყოფმა - ჰელის KOP ბატალიონმა. მაიორ იან ვიშნიევსკის მეთაურობით – რომელსაც ჰქონდა რამდენიმე საარტილერიო იარაღი (ოთხი 75 მმ და ექვსი 37 მმ), სამოცდაორი ტყვიამფრქვევი და ორი დიდი და ცხრა პატარა ნაღმტყორცნი. სანაპირო საარტილერიო დივიზია შეადგენდა 162 ჯარისკაცისგან, მე-2 საზღვაო საზენიტო საარტილერიო დივიზია 1000 პერსონალს ითვლიდა, ხოლო KOP-ის ბატალიონი 1197 სამხედროსგან შედგებოდა.
ჰელის გამაგრებული ტერიტორიის საერთო მეთაური იყო ადმირალი ვლადიმიერზ სტეიერი. თუმცა, ჰელი ასევე გახდა პოლონეთის საზღვაო ძალების მეთაურის, ადმირალ იოზეფ უნრუგის შტაბ-ბინა, რომელმაც გადაიტანა თავისი სამეთაურო ცენტრი შეჭრის წინა დღეს, 1939 წლის 31 აგვისტოს, და დაასკვნა, რომ ჰელის გამაგრებული ტერიტორია უფრო შესაფერისი იყო ხანგრძლივი თავდაცვისთვის, ვიდრე გდინიაში ძველი შტაბ-ბინა. უნრუგმა ასევე გააძლიერა ჰელის გარნიზონი გდინიას გარნიზონის ჯარისკაცებით.
ბრძოლა
მარცხნივ|მინი| რუკა, რომელშიც ნაჩვენებია ბრძოლა 1939 წლის 25 სექტემბერს
მარცხნივ|მინი| პოლონური 75 მმ-იანი ჰაერსაწინააღმდეგო იარაღი ჰელის ბრძოლაში
მარცხნივ|მინი| ჰელის კაპიტულაცია, 1939 წლის 1 ან 2 ოქტომბერი. პოლონელი კომოდორი სტეფან ფრანკოვსკი (მარჯვნივ) გერმანელი ადმირალი ჰუბერტ შმუნდტი (მარცხნივ)
ჰელს თავს დაესხა გერმანული ლუფტვაფე შემოსევის პირველივე დღიდან. პირველი საჰაერო თავდასხმა მოხდა 1939 წლის 1 სექტემბერს, 13:30 საათზე, რომელიც მიმართული იყო პოლონეთის სანაპირო დანადგარებზე. მეორე საჰაერო თავდასხმა იმავე დღეს, 18:00 საათზე, მიზნად ისახავდა პორტში მყოფი გემების დაზიანებას. შემდგომი საჰაერო თავდასხმები განხორციელდა მეორე დღეს. 3 სექტემბერს, პოლონურმა გამანადგურებელმა ORP Wicher-მა და მსხვილმა ნაღმოსანმა ORP Gryf-მა, პოლონეთის სანაპირო ბატარეის ცეცხლის მხარდაჭერით, დაუპირისპირდა ორ გერმანულ გამანადგურებლის, Z1 Leberecht Maass და Z9 Wolfgang Zenker. ამ ბრძოლაში პოლონეთის სანაპირო ბატარეაც მონაწილეობდა. ეს იყო სექტემბრის კამპანიის ერთადერთი საზღვაო შეტაკება და შედარებით არაეფექტური იყო. გერმანულმა გამანადგურებელმა Z1 Leberecht Maass-მა მსუბუქი დაზიანება მიიღო და ოთხი ადამიანი დაიღუპა. პოლონურმა ORP Gryf-მა ასევე მიიღო მსუბუქი დაზიანება, შვიდი ადამიანი დაიღუპა. გერმანულმა ხომალდებმა უკან დაიხიეს და მოგვიანებით იმ დღეს ლუფტვაფემ ჩაიძირა ORP Gryf, ORP Wicher, ისევე როგორც ORP Mewa, პოლონურმა გემმა ORP General Haller-მა დიდი ზიანი მიიღო, მიატოვეს და ჩაიძირა 6 სექტემბერს. პოლონური ORP Komendant Piłsudski დიდწილად დაუზიანებელი იყო, მაგრამ ასევე მიტოვებული იყო. ამან ფაქტობრივად გაანადგურა პოლონეთის საზღვაო ფლოტი, რომელიც უკვე ბევრად ჩამორჩებოდა გერმანიის საზღვაო ძალებს რაოდენობაში, როგორც საბრძოლო ძალებს ბალტიის ზღვაზე, თეატრში მხოლოდ რამდენიმე მსუბუქი ქვედანაყოფი იყო მოქმედი. ჩაძირული პოლონური გემების გადარჩენილი ეკიპაჟები შეუერთდნენ გარნიზონის დამცველებს და ორი 120 მმ-იანი დანადგარი ORP Gryf-ისგან გადარჩა და სანაპირო დაცვის დანადგარად გამოიყენეს გამოსაყენებლად.
1939 წლის 12-13 სექტემბრის ღამეს დარჩენილმა პოლონელმა დანაღმეს ჰელი. მეორე დღეს ლუფტვაფემ ჩაძირა პოლონური მსუბუქი ნაღმოსანი გემი ORP Jaskółka და ORP Czapla Jastarnia პორტში, ხოლო დარჩენილი ORP Czajka, Rybitwa და ORP Żuraw დაზიანდა. ბალტიის ზღვაზე გერმანიის უპირატესობის გათვალისწინებით, დარჩენილი პოლონეთის საზღვაო ქვედანაყოფები ჰელის პორტში ჩასვეს და მათი ეკიპაჟები შეუერთდნენ სახმელეთო ძალებს. გემების შეიარაღება ჩამოართვეს და გადააკეთეს დამატებით სახმელეთო იარაღებად დასაყენებლად.
მძიმე გერმანული საზღვაო შენაერთებმა, კერძოდ, გერმანული კლასის ძველი საბრძოლო ხომალდები Schleswig-Holstein და Schlesien, დაბომბეს ჰელის ნახევარკუნძულზე, მცირე ეფექტით. შლეზვიგ-ჰოლშტაინმა დაიწყო პოლონეთის პოზიციების დაბომბვა ჰელსა და რედლოვოში (ვისლას ლაგუნის მეორე მხარეს, გდინიას ბრძოლის ადგილზე) ეს ოპერაციები 13 სექტემბრამდე გაგრძელდა. შლეზიენი 21 სექტემბრიდან დაუბრუნდა პოლონეთის პოზიციების დაბომბვას ჯასტარნიასა და ჰელში. 25-დან 27 სექტემბრის ჩათვლით შლეზვიგ-ჰოლშტაინი კვლავ შეუერთდა თავის და გემს ჰელში. 25 სექტემბერს იგი მსუბუქად დაზიანდა პოლონეთის სანაპირო იარაღბით. მთელი ამ ხნის განმავლობაში არაერთი საჰაერო თავდასხმა მიზნად ისახავდა ჰელის გამაგრებულ ტერიტორიასაც. პოლონური ჰაერსაწინააღმდეგო დანადგარები ძალიან ეფექტური აღმოჩნდა, ჩამოაგდეს 46-53 გერმანული თვითმფრინავი.
ჰენრი სტილ კომაგერი წერს, რომ გერმანელებმა, მას შემდეგ, რაც თავდაპირველად პოლონეთის თავდაცვამ შეაჩერა ისინი, შექმნეს სახმელეთო-საარტილერიო დანადგარები და მატარებლის იარაღები, რათა მხარდაჭერილი ყოფილიყვნენ. კომაგერის თანახმად, გერმანიის ძალები ნელ-ნელა წინ მიიწევდნენ, ჯერ კიდევ განიცდიდნენ მნიშვნელოვან წინააღმდეგობას და კონტრშეტევებს, და 25 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც გერმანელებმა აიღეს სოფელი ჩალუპი, პოლონელმა სამხედრო ინჟინრებმა ააფეთქეს ტორპედოს ქობინა ნახევარკუნძულის ვიწრო ნაწილში, დროებით გადააკეტეს ნახევარკუნძულის შორეული მხარე.
ოდნავ განსხვავებული ანგარიში ჩნდება პოლონურენოვან პოლონურ ბრძოლებში, 1939–1945: ენციკლოპედიური გზამკვლევი, რედაქტორ კრშიშტოფ კომოროვსკის მიერ. ჰელის ბრძოლის თავში ნათქვამია, რომ 28 სექტემბრამდე არ მომხდარა რაიმე მნიშვნელოვანი სახმელეთო შეტაკება, როდესაც გერმანული შენაერთები ნელ-ნელა მიიწევდნენ ჩალუპისკენ. ამ ანგარიშით, მთავარი გერმანული ბიძგი მოხდა 1939 წლის 30 სექტემბერს. გერმანიის ქვედანაყოფებმა, რომლებსაც დაევალათ ჰელის აღება, აიღეს ჩალუპი 30 სექტემბერს და ცოტა ხნის შემდეგ პოლონელებმა ააფეთქეს ტორპედოს ქობინა, მაგრამ შედეგად მიღებული ზიანი იყო „ნაკლები ვიდრე მოსალოდნელი“, თუმცა მან გაანადგურა ნახევარკუნძულის სარკინიგზო ხაზი.
1939 წლის 1 ოქტომბერს, პოლონეთის საზღვაო ძალების მეთაურმა, ადმირალ იოზეფ უნრუგმა, გაითვალისწინა, რომ პოლონეთის პოსტს მარაგი ეწურებოდა და, რომ დამხმარე ძალა არ მოვიდოდა, და ჯარის დაბალი მორალის გათვალისწინებით გასცა ბრძანება კაპიტულაციის შესახებ. ზოგიერთი პოლონელი ჯარისკაცი ცდილობდა გაქცეულიყო ბალტიის ზღვის გავლით შვედეთში დარჩენილი მსუბუქი გემებითა და სამოქალაქო გემებით, მაგრამ უმეტესობის მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. გერმანელებმა 2 ოქტომბრისთვის დაიკავეს ჰელის ნახევარკუნძული.
ჰელის ბრძოლის ზოგიერთი ცნობა იუწყება 1 ოქტომბერს გერმანული ნაღმმტყორცნ M85-ის ჩაძირვის შესახებ ჰელის ნახევარკუნძულთან ახლოს, 24 ადამიანი დაიღუპა. ნაღმები განთავსდა პოლონეთის წყალქვეშა ნავმა ORP Żbik-მა, როგორც Plan Sack-ის ნაწილი. ORP Żbik და ორი სხვა წყალქვეშა ნავი, ORP Sęp და ORP Ryśმ განლაგებული ჰელზე ზღვაში წავიდნენ 1 სექტემბერს.
შედეგი
პოლონეთის მსხვერპლი მსუბუქი იყო, დაახლოებით 50 დაიღუპა და 150 დაიჭრა. დაახლოებით 3600 პოლონელი ჯარისკაცი და მეზღვაური ტყვედ აიყვანეს. გერმანიის დანაკარგები მსგავსი იყო, შეფასებულია რამდენიმე ათეული დაღუპული და დაჭრილი. ზოგიერთი დარჩენილი პოლონური მსუბუქი ხომალდი, მათ შორის მსუბუქი მაღაროები, ნავები და არასაბრძოლო დანაყოფები, როგორიცაა ბუქსირები, რომლებიც არ ჩაიძირა საჰაერო თავდასხმის შედეგად, შესაძლოა (წყაროები განსხვავებულია) განადგურდა კაპიტულაციამდე. ნებისმიერ შემთხვევაში, უმეტესობა ან გერმანელებმა აიღეს, ან ამოიღეს არაღრმა წყლებიდან და შემდგომ კვირებში გერმანიის სამსახურში გადაიყვანეს.
ჰელის ჩაბარების შემდეგ, პოლონეთში ერთადერთი ორგანიზებული სამხედრო წინააღმდეგობა ჩაატარა დამოუკიდებელმა ოპერაციულმა ჯგუფმა Polesie-მ, რომელმაც კაპიტულაცია გამოაცხადა 1939 წლის 5 ოქტომბერს კოკის ბრძოლის შემდეგ, რაც ნიშნავდა გერმანიის შემოსევის წინააღმდეგ ორგანიზებული წინააღმდეგობის დასასრულს.
ჰელის ზოგიერთი სიმაგრე გადარჩა და ამჟამად ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენს. ჰელის ოთხი 152 მმ ბოფორსის დანადგარებიდან ერთ-ერთი ახლა გამოფენილია ვარშავაში პოლონეთის არმიის მუზეუმში. ჰელის ბრძოლა ჩნდება ვარშავაში უცნობი ჯარისკაცის საფლავზე ჩაწერილ ბრძოლებს შორის.
მონ-ფლორი
მონ-ფლორი (Mont Fleuri) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, რომლის ძირითადი ნაწილი მდებარეობს კუნძულ მაეზე. ოლქი ასევე მოიცავს წმინდა ანას საზღვაო ეროვნული პარკის 6 კუნძულს და მისგან აღმოსავლეთით მდებარე კიდევ 2 კუნძულს (ბიკონის და სეშის კუნძულები).
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ოლქები
UTC+06:00
450px|right|thumb|UTC+06:00 მსოფლიოს სასაათე სარტყელის რუკაზე ღია-ყვითელი — UTC+06:00-ის ზონა მთელი წლის განმავლობაში; ცისფერი — UTC+06:00-ის ზონა ოკეანეებში, ფორთოხლისფერი — UTC+06:00-ის ზონა [[ზაფხული|ზაფხულში (აპრილი—ოქტომბერი) ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში]]
UTC+06:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება შემდეგ სახელმწიფოებსა და ტერიტორიებზე:
ეკომორფოლოგია
თანამედროვე ეკომორფოლოგიურ კვლევას ფუნქციურ მიდგომა ახასიათებს.
ეკომოფოლოგიის განვითარება
ეკომორფოლოგიის ფესვები XIX საუკუნეშია. იმ დროისთვის მორფოლოგიური ფორმების აღწერისა და შედარებისას, რომელიც ძირითადად ფრინველთა კლასიფიკაციისას გამოიყენებოდა, მთავარი წერილი მორფოლოგიური კვლევა იყო. 1930-1940-იან წლებში მორფოლოგიის კვლევის ველი გაფართოვდა, რასაც ტექნიკების განვითაებამ შეუწყო ხელი. 1950-იან წლებში მორფოლოგიური კვლევის მიმართ მიდგომა შეიცვალა, რის შემდეგაც თეორიული კითხვების სახით ევოლუციური მორფოლოგია განვითარდა და კვლევის სფერო კიდევ უფრო გაფართოვდა. მაღალი სიჩქარის კინემატოგრაფიისა და რენტგენის სხივების კინემატოგრაფიის გამოყენებით კუნთების ნაწილებზე დაკვირვება დაიწყეს, ხოლო ელექტრომიოგრაფიის მეშვეობით კუნთების მოქმედებების ინტეგრაციაზე დაკვირვება გახდა შესაძლებელი. ამ მეთოდების განვითარებამ მორფოლოგებს ჩახლართული საკითხების კვლევის შესაძლებლობა მისცა. 1960-იან წლებში ეკოლოგებმა ევოლუციურ და ეკოლოგიურ შეკითხვებზე პასუხის საპოვნელად მორფოლოგიური მეთოდების გამოყენება დაიწყეს. საბოლოოდ 1975 წელს კარმა და ჯეიმზმა ტერმინი „ეკომორფოლოგია“ შემოიღეს. მომდევნო წელს ხერხემლიანთა მორფოლოგიისა და ეკოლოგიის დაკავშირებით თანამედროვე ეკომორფოლოგიას საბოლოოდ ჩაეყარა საფუძველი.
ეკომორფოლოგიის საზღვრები
ეკომორფოლოგიის გასაგებად სახეობების შიგნით ბიომრავალფეროვნების წარმოშობისა და მიზეზების გამოკვლევაა აუცილებელი. ეკომორფოლოგია ფუნდამენტურია სახეობების მორფოლოგიური ცვლილებების შესასწაავლად, რომლის შემდეგაც სუბსახეობები განსხვავებულ ეკოლოგიურ ნიშას ირგებენ და განსხვავებული რეპროდუქციული ტექნიკები ახასიათებთ. ბიომრავალფეროვნებით გამორჩეულ სახეობებზე დაკვირვებამ ცხადყო, რომ სახეობათა მორფოლოგიაზე ხშირად ეკოლოგია ახდენს გავლენას. ეკომორფოლოგიური კვლევისთვის ხშირად ძვლოვან თევზებს იყენებენ, რადგანაც მათ გრძელი ევოლუციური ისტორია აქვს, გამოირჩევიან ბიომრავალფეროვნებით და მრავალეტაპობრივი სასიცოცხლო ციკლი აქვთ. ეკომორფოლოგიის ერთ-ერთი პირველი წარმოჩენა იყო ფრაიერისა და ილისის მიერ აფრიკული Cichlid-ის მორფოლოგიური მრავალფეროვნების შესწავლა. Cichlid ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევიან, ფართოდ არიან გავრცელებული, სხვადასხვა ეკოლოგიუურ ნიშას ირგებენ და ცხადი მორფოლოგიური განსხვავებები ახასიათებთ. ეკომორფოლოგია ხშირად გამოიყენება სახეობების პალეოჰაბიტატისა და მათი ევოლუციური მორფოლოგიის შესასწავლად.
ევოლუციური მორფოლოგია
ევოლუციური მორფოლოგია შეისწავლის სახეობათა მორფოლოგიის იმ ცვლილებებს, რომლებიც გარემო-პირობებთან უკეთ შესაგუებლად უვითარდებათ. კვლევის პროცესში სახეობათა ჯგუფების ნიმუშებს ადარებენ, რათა ჰაბიტატში ცვლილებებზე დაკვირვების მეშვეობით სახეობათა მორფოლოგიური ცვლილებების ისტორიული ანრატივი შეიქმნას. ბიოლოგიის ეს დარგი ევლუციური ბიოლოგიის ნომინალურ ახსნას უზრუნველყოფს, რადგანაც სახეობათა ისტორიის უფრო ღრმა ახსნები სახეობათა შიგნით ევოლუციის სიღრმისეულ განმარტებებს მოითხოვს.
სქოლიო
კატეგორია:შედარებითი ანატომია
UTC+06:00
რესურსები ინტერნეტში
UTC+06:00
იტალიური ბატი
250px|მინი|მარჯვნივ|იტალიური ბატი იტალიური ბატი — ბატის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს იტალიაში, ადგილობრივი ბატების გაუმჯობესების გზით. საშუალო ზომის ფრინველია, მამლის ცოცხალი მასაა 6,0–6,5 კგ, დედლისა — 5,0–5,5 კგ; ტანი კომპაქტური და ჰორიზონტალურად დაყენებული აქვს; შეფერილია თეთრად, ნისკარტი და ტერფები ნარინჯისფერა. კვერცხის მასა 155–165 გრამს შეადგენს, მისი ნაჭუჭი თეთრია. კვლავწარმოების ხარისხი კარგია (მეკვერცხულობა — 48–50 კვერცხი, კვერცხის განაყოფიერება — 85–90%, ჭუჭულის გამოყვანის მაჩვენებელი — 65–70%), 9 კვირის მოზარდეულის ცოცხალი მასა 3,8–4,0 კგ-ია. იტალიურ ბატს იყენებენ ხორცის, ღინღლის, ბუმბულის მისაღებად, სადედე ფორმად ჯიშთაშორის შეჯვარებებში, ასუქებენ ცხიმოვანი ღვიძლის მისაღებად (სპეციალურად გასუქებული ბატის ღვიძლის მასა 600 გრამამდეა). მის მოშენებას მისდევენ იტალიაში და სხვა ქვეყნებში.
სქოლიო
კატეგორია:ბატის ჯიშები
ტაიობეირასი
ტაიობეირასი (Taiobeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 821 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 917 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.88 კმ²-ზე. ფართობი 1 194 527 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
კვერცხი (ერთეული)
ლიტერატურა
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ლოპეციკა
ლოპეციკა (Lopăţica) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 57 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 755 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
სუარესი (კაუკა)
სუარესი (Suarez) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19.244 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 389.87 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ლეიტონ ჰიუიტი
ლეიტონ გლინ ჰიუიტი (Lleyton Glynn Hewitt; დ. 24 თებერვალი, 1981, ადელაიდა, ავსტრალია) — ავსტრალიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.
ჰიუიტს ერთეულებში მოგებული აქვს 2 დიდი სლემის ტურნირი – 1 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 უიმბლდონი. იგი დღემდე უკანასკნელი ავსტრალიელი მამაკაცი ჩოგბურთელია, ვინც დიდი სლემის ტურნირის მოგება მოახერხა. მან ასევე მოიგო 2 წლის შემაჯამებელი ტურნირი და 2 მასტერსი. ჯამში მას ATP-ის 30 ტურნირი აქვს ერთეულებში მოგებული. ჰიუიტი 80 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს. 2001 წლის ნოემბერში 20 წლის ასაკში, იგი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მამაკაცი ჩოგბურთელი, რომელმაც ერთეულთა რეიტინგში პირველი ადგილი დაიკავა.
წყვილებში ჰიუიტმა ერთხელ მოიგო აშშ-ის ღია პირველობა. სანაკრებო დონეზე, მან ავსტრალიის ნაკრებთან ერთად ორჯერ გაიმარჯვა დეივისის თასზე.
ავსტრალიელმა კარიერა 2016 წელს დაასრულა, თუმცა მან რამდენჯერმე მიიღო მონაწილეობა სხვადასხვა ტურნირების წყვილების მატჩებში, მათ შორის 2018 წლის ავსტრალიის ღია პირველობაზე.
წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები: 3 (2–1)
(დ) – დახურული კორტი
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიელი ჩოგბურთელები კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კვერცხი
კვერცხი —
ლიტერატურა
კატეგორია:რეპროდუქცია
სოპოტი (ველესის თემი)
სოპოტი  (Сопот) — სოფელი მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 435 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
ეტ-ტადამუნი
ეტ-ტადამუნ-ელ-მნიჰლა (التضامن المنيهلة) — ქალაქი ჩრდილოეთ ტუნისში. განეკუთვნება ქვეყნის უდიდეს საქალაქო აგლომერაციას, რომლის ცენტრიცაა დედაქალაქი ტუნისი. პრაქტიკულად წარმოადგენს მის დასავლეთ გარეუბანს.
პლეზანსი (სეიშელის კუნძულები)
პლეზანსი (Plaisance) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეზე.
ეტ-ტადამუნი
ქალაქი დაარსდა 1970-იან წლებში ქალაქების ტადამუნისა (რომლის სახელწოდებაც ითარგმნება, როგორც სოლიდარობა) და მნიჰლას შეერთებით. ადმინისტრაციულად შედის არიანის ვილაიეთის შემადგენლობაში. 2014 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 196 298 ადამიანი და იგი ამ მონაცემების მიხედვით მეოთხე ქალაქია ქვეყანაში.
ტუნისის რევოლუციის დროს ქალაქში მიმდინარეობდა შეტაკებები დემონსტრანტებსა და სამთავრობო ძალებს შორის. იყო მსხვერპლიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუნისის ქალაქები
კრისტიან ბენტეკე
კრისტიან ბენტეკე (Christian Benteke დ. 3 დეკემბერი, 1990, კინშასა) — ბელგიელი ფეხბურთელი, წარმოშობით ზაირიდან. მისი ოჯახი 1990 წელს მობუტუ სისი სეკოს რეჟიმს გაქეცა ემიგრაციაში. არის ბელგიის ეროვნული ნაკრების წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:გენკის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიეჟის სტანდარდის ფეხბურთელები კატეგორია:მეხელენის ფეხბურთელები კატეგორია:ასტონ ვილას ფეხბურთელები კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები კატეგორია:კრისტალ პალასის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
აისლინგენი
აისლინგენი (Aislingen) — კომუნა გერმანიაში, ბავარიის მიწაზე.
ექვემდებარება შვაბიის ადმინისტრაციულ ოლქს. შედის დუნაის დილინგენის რაიონის შემადგენლობაში. მოსახლეობა შეადგენს 1352 ადამიანს (2010 წლის 31 დეკემბრის აღწერის მონაცემებით). იკავებს 19,35 კმ² ფართობს. ოფიციალური კოდი — 09 7 73 111.
სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
ლუჩეშტი
ლუჩეშტი (Luceşti) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 650 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
ტულური ძიძგილა ბატი
ტულური ძიძგილა ბატი — ბატის ძველი რუსული სამამულო ჯიში. გამოყვანილია XVII საუკუნის ბოლოს ტულის გუბერნიაში (აქედან სახელწოდება). უკვე მრავალი საუკუნეა, რაც ამ ჯიშს აშენებენ მხოლოდ ბატების ორთაბრძოლის ჩასატარებლად. მოძრავი და ამტანი ბატია, საშუალო ზომის (ცოცხალი მასა 5–6 კგ), ფართო და მკვრივი კორპუსით, ძლიერი ფეხებით. ტანი მომრგვალებული, ფართო, თითქმის ჰორიზონტალურად დაყენებული. თავი მოკლე, მომრგვალებულია, ფართო შუბლით, დახრილი კეფითა და მკრთალი ყვითელი ფერის, ფუძესთან მსხვილი ნისკარტით. შეფერილია თიხისფრად (ყვითელ-წითლად) ან რუხად, მუცელი და კორპუსის ქვედა მხარე — თეთრად; ფრთებისა და კუდის ბუმბულებზე თეთრადაა კანტი შემოვლებული.
სქოლიო
კატეგორია:ბატის ჯიშები
ქარიყლაპია (გვარი)
ქარიყლაპია, წერი (Esox) — თევზების გვარი ქარიყლაპიასებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია მხოლოდ ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობენ მცენარეულობით მდიდარ მტკნარ ან ოდნავ მომლაშო წყალში. მტაცებელი თევზებია. იკვებებიან როგორც სხვა თევზებით, ისე თავიანთი მოზარდებით, ბაყაყებით, პატარ-პატარა მღრღნელებით და წყალში მცურავი ფრინველებით. სქესობრივად მწიფდებიან 3–4 წლისა. ტოფობენ ადრე გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში. დებენ დაახლოებით 17,5–215 ათას ქვირითს. ინტენსიური რეწვის ობიექტია, განსაკუთრებით ბელარუსში.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ქარიყლაპიასებრნი
სუკრე (კაუკა)
სუკრე (Sucre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6.028 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 56.28 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ანს-რუაიალი
ანს-რუაიალი (Anse Royale) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეს სამხრეთში. ამ ოლქში მდებარეობს ჰუმანიტარული მეცნიერებების პოლიტექნიკური სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ოლქები
კუმარინო
კუმარინო (Кумарино) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 338 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 74 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
ვარჟენ-გრანდი-დუ-რიუ-პადრუ
ვარჟენ-გრანდი-დუ-რიუ-პადრუ (Vargem Grande do Rio Pardo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 733 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.63 კმ²-ზე. ფართობი 491 512 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
წმინდა აღათოკლია
წმიდა მოწამე აღათოკლია — მართლმადიდებელი წმინდანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ტუნისის გეოგრაფია
right|200px ტუნისი — ქვეყანაა, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ აფრიკაში, ალჟირსა და ლიბიას შორის, ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვას. გეოგრაფიული კოორდინატებია 34°N, 9°W. ტუნისს უკავია 163.610 კვადრატული კილომეტრის ფართობი, რომლის 8,250 მოდის წყალზე. ტუნისის საზღვარი შეადგენს 965 კმ-ს ალჟირთან და 459 კმ-ს ლიბიასთან.
ერვანდ ლალიანი
ერვანდ ლალიანი (Երվանդ Լալայան Ալեքսանդրի დ. 25 მარტი, 1864 — გ. 24 თებერვალი, 1931) — სომეხი ეთნოგრაფი და არქეოლოგი.
ტუნისის გეოგრაფია
ფიზიკური გეოგრაფია
ტუნისი მდებარეობს ჩრდილოეთ აფრიკის ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის და ნილოსის დელტის შორის ნახევარ გზაზე. ესაზღვრება დასავლეთით ალჟირს და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ლიბიას. ტერიტორიის მკვეთრი შესახვევი სამხრეთის მხარეს, ტუნისის ჩრდილოეთით ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ქვეყანას აძლევს ორ გამორჩეულ ხმელთაშუაზღვიურ სანაპიროს, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ ჩრდილოეთში და ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ აღმოსავლეთში.
ტუნისი დაახლოებით ამერიკის უისკონსინის შტატის ზომისაა. მიუხედავად მისი შედარებით მცირე ზომისა, ტუნისს გააჩნია დიდი ეკოლოგიური მრავალფეროვნება, ჩრდილოეთ-სამხრეთის ზომის გამო. ხოლო მისი აღმოსავლეთ-დასავლეთი არის შეზღუდული. ტუნისის განსხვავება, ისევე როგორც დანარჩენი მაღრიბის, დიდწილად მოდის ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით, რომელიც განისაღვრება გარემოს განსხვავებისთან ერთად, რა დროსაც მკვეთრად მცირდება ნალექის რაოდენობა სამხრეთისკენ, ქვეყნის ნებისმიერი წერტილიდან. დორსალური მხრიდან, აღმოსავლეთამდე გრძელდება ატლასის მთები, გადის ტუნისზე ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით, დასავლეთიდან, ალჟირის საზღვრიდან კაპ-ბონის კონცხამდე, აღმოსავლეთში. ჩრდილოეთით დორსალური მხრიდან არის ბორცვი, რეგიონი ხასიათდება დაბალი ბორცვებით და ვაკეებით, რომელიც ისევე აგრძელებს მთებს ალჟირის დასავლეთიდან. ხროუმერიეში, ტუნისის ბორცვის ჩრდილო კუთხეში, ბორცვების სიმაღლე აღწევს 1,050 მეტრს და თოვლი მოდის მხოლოდ ზამთარში. საჰელი, ტუნისის აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს გასწვრივ გაფართოებული სანაპირო დაბლობი, არის მსოფლიოს წამყვანი სფერო ზეთისხილის გაშენებაში. ქვეყნის სამხრეთი რეგიონი ძირითადად უდაბნოა. ტუნისს სანაპირო ზოლი 1,148 კმ-ს შეადგენს.
კლიმატი
ტუნისის კლიმატი არის ხმელთაშუაზღვიური (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია Csa), ცხელი ზაფხულით ჩრდილოეთში, სადაც ზამთარი რბილია ზომიერი ნალექით, ხოლო ზაფხული ცხელი და მშრალია. ივლისში და აგვისტოში ტემპერატურა შეიძლება აღემატებოდეს 40°C (104°F), როდესაც ტროპიკული კონტინენტური ჰაერის მასა უდაბნოდან აღწევს მთელ ტუნისს. ზამთარი რბილია, ტემპერატურა იშვიათად აღემატება 20°C (68°F) (გამონაკლისია ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი). ქვეყნის სამხრეთი უდაბნოა. ქვეყნის ჩრდილოეთის რელიეფი მთიანია, რომელიც სამხრეთით იცვლება უფრო ცხელ და მშრალ ცენტრალურ ბარად. როგორც კი ჩვენ მივდივართ სამხრეთით, კლიმატი ბუნებრივად ხდება ცხელი, მშრალი და მზიანი. ამიტომ სამხრეთ ნაწილს აქვს ცხელი უდაბნოს კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია BWh), ძალიან ცხელი ზაფხულით, თბილი ზამთრითა და ძალიან დაბალი წლიური ნალექის ოდენობით. დღისით ტემპერატურა მუდმივად იცვლება და დაახლოებით 45°C (113°F) აღწევს ზაფხულის დროს. თუმცა, სითბო ზამთარში მხოლოდ დღის საათებშია, რადგან ღამე შეიძლება იყოს ცივი უდაბნოში. მარილიანი ტბების სერია, ცნობილი როგორც chottzz ან shatts, მდებარეობს აღმოსავლეთ-დასავლეთის ხაზზე საჰარის უდაბნოს ჩრდილოეთ კიდეზე, რომელიც გაგრძელდება გაბესის ყურედან ალჟირამდე. ყველაზე დაბალი წერტილია შოტ-ელ-ჯერიდი -17 მ და უმაღლესია ჯებელ-ეჩ-ჩამბი 1 544 მ. საშუალო წლიური ნალექის ოდენობა 500 მმ უფრო დაბალია, თითქმის მთელ ტუნისში. ტუნისი ამიტომ წარმოადგენს მშრალ და ნახევრად არიდულ ქვეყანას.
აიტენსჰაიმი
აიტენსჰაიმი (Eitensheim) — კომუნა გერმანიაში, ბავარიის მიწაზე.
ტუნისის გეოგრაფია
ბუნებრივი რესურსები
ტუნისს გააჩნია ნავთობი, ფოსფატები, რკინის მადანი, ტყვია, თუთია, მარილი და სახნავ-სათესი მიწა. ტუნისში 3,850 კმ² მიწა ირწყვება. მიწის გამოყენება ქვეყანაში ნაჩვენებია შემდეგ ტაბლოზე.
სქოლიო
კატეგორია:ტუნისის გეოგრაფია
აიტენსჰაიმი
ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. შედის აიხშტეტის რაიონის შემადგენლობაში. მოსახლეობა შეადგენს 2757 ადამიანს (2010 წლის 31 დეკემბრის აღწერის მონაცემებით). იკავებს 15,72 კმ² ფართობს. ოფიციალური კოდი — 09 1 76 124.
ერვანდ ლალიანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომეხი არქეოლოგები კატეგორია:სომეხი ეთნოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
ტიმბიო
ტიმბიო (Timbío) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.028 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 205 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მანტა (კაჰულის რაიონი)
მანტა (Manta) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 917 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
მეგი ჰასანი
მარგარეტ კოლდეულ ჰასანი (დაბადებით – ვუდი; დ. 28 თებერვალი, 1958; Margaret Coldwell Hassan) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, უმცროსი სენატორი ნიუ ჰემფშირის შტატიდან. აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრი. სენატში აირჩიეს 2016 წელს. იქამდე, 2013-17 წლებში იკავებდა ნიუ ჰემფშირის გუბერნატორის თანამდებობას.
დაიბადა ქალაქ ბოსტონში, მასაჩუსეტსის შტატი. დამთავრებული აქვს ბრაუნის უნივერსიეტი და ჩრდილოაღმოსავლეთ უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, ჩრდილოაღმოსავლეთ უნივერსიტეტშივე მიიღო სამართლის დოქტორის ხარისხი. 1985 წელს უმაღლესი განათლების მიღების დასრულების შემდეგ, მუშაობდა ბოსტონში, ჯანდაცვის სფეროში.
2002 წელს ჰასანმა იყარა კენჭი ნიუ ჰემფშირის შტატის სენატში, თუმცა დამარცხდა მოქმედ სენატორთან, რესპუბლიკელ რასელ პრესკოტთან. 2004 წელს მასვე დაუპირისპირდა და ამჯერად გაიმარჯვა. ჰასანი მთლიანობაში სამჯერ გადაირჩიეს ამ პოსტზე – იგი ნიუ-ჰემფშირის 23-ე ოლქს 2005 წლის იანვრიდან 2010 წლის დეკემბრამდე წარმოადგენდა. 2008 წელს გახდა სენატის უმრავლესობის ლიდერი, თუმცა 2010 წელს პრესკოტთან მორიგ დაპირისპირებაში არჩევნები წააგო.
2011 წელს განაცხადა, რომ გუბერნატორობაზე სურდა კენჭის ყრა. დემოკრატიული პარტიის შიდაპარტიულ არჩევნებში – პრაიმერში დაამარცხა ჯეკელინ ქილი, ხოლო საყოველთაო არჩევნებში რესპუბლიკელი იურისტი ოვაიდე ლამონტანე. ჰასანმა ამომრჩეველთა 55 პროცენტიანი მხარდაჭერით გაიმარჯვა და შტატის მეორე ქალი გუბერნატორი გახდა ჯინ შაჰინის შემდეგ. 2014 წელს აირჩიეს მეორე ვადაზე. ნიუ-ჰემფშირის გუბერნატორობისას იკავებდა დემოკრატ გუბერნატორთა ასოციაციის ვიცე-თავმჯდომარის პოსტს, იყო სუპერდელეგატი დემოკრატიული პარტიის ნაციონალურ ყრილობაზე.
2016 წელს კენჭი იყარა აშშ-ის სენატორობისთვის და დაამარცხა მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი კელი ეიოტი დაახლოებით 1,000 ხმის სხვაობით, ან ხმათა დაახლოებით 0,1 პროცენტით. შტატს წარმოადგენს ჯინ შაჰინთან, კიდევ ერთ გუბერნატორთან ერთად. ამგვარად, ნიუ ჰემფშირის დელეგაცია აშშ-ის სენატში ვირჯინიასთან ერთად ორი ყოფილი გუბერნატორისგან შედგება. ჰასანი და შაჰინი ერთადერთი ქალები აშშ-ის ისტორიაში, რომლებიც გუბერნატორის და აშშ-ის სენატორის პოსტსაც იკავებდნენ.
ბიოგრაფია
მარგარეტ ჰასანი, დაბადებით ვუდი დაიბადა მასაჩუსეტსის შტატ ქალაქ ბოსტონში, მარგარეტ ვუდისა (დაბადებით ბეიერსის) და რობერტ კოლდუელ ვუდის ოჯახში. რობერტ ვუდი იყო პოლიტიკის მეცნიერი, ლინდონ ჯონსონის ადმინისტრაციაში იკავებდა საბინაო პოლიტიკოსა და ურბანული განვითარების მდივანი. ჰასანს ჰყავს და-ძმა, მათ შორის ფრენკ ვუდი – ტონის პრიზის მქონე მსახიობი.
ჰასანმა პირველად კენჭი იყარა ნიუ-ჰემფშირის შტატის სენატში მოსახვედრად, თუმცა მოქმედ სენატორ რასელ პრესკოტთან განიცადა მარცხი. 2004 წელს იმავე ოპონენტი დაამარცხა – ხმების 52 პროცენტით. 2006 წელს იმარჯვა ნატალი ჰილიზე, ამჯერად ხმების 60 პროცენტით. 2008 წელს დაამარცხა ლეე ქუანდტი ხმების 57 პროცენტით. სენატში ყოფნისას იკავებდა დემოკრატთა პარტიული ორგანიზატორის დამხმარის, სენატის დროებითი პრეზიდენტის და სენატის უმრავლესობის ლიდერის თანამდებობებს. 2010 წლის ნოემბერში, რასელ პრესკოტთან კიდევ ერთ დაპირისპირებაში ამჯერად განიცადა მარცხი. იმ საარჩევნო ციკლში რესპუბლიკელებმა შტატის საკანონმდებლო ორგანოს ორივე პალატაზე აღიდგინეს კონტროლი.
2011 წლის ოქტომბერში განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა შტატის გუბერნატორის არჩევნებში. გაიმარჯვა დემოკრატიულ პრაიმერში ხმების 53 პროცენტით. დაამარცა რესპუბლიკელთა კანდიდატი საყოველთაო არჩევნებშიც. მეორე ვადით აირჩიეს 2014 წელს.
2015 წლის 5 ოქტომბერს განაცხადა, რომ კენჭს იყრიდა აშშ-ის სენატისთვის 2016 წელს. მისი ოპონენტი იყო მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი კელი ეიოტი. ჰასანმა ელიოტი დაახლოებით 1,000 ხმით დაამარცხა – ანუ ხმათა საერთო რაოდენობის 0,1 პროცენტით.
სქოლი
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:ნიუ-ჰემფშირის გუბერნატორები
შინაური ინდაური
250px|მინი|მარჯვნივ|დედალი (წინ) და მამლები (უკან) შინაური ინდაური — შინაური ფრინველი, ჩვეულებრივი ინდაურის მოშინაურებული ფორმა. თავისი გარეული ნათესავებისაგან დიდი ზომითა და წონით განსხვავდება. შინაურ ფრინველთა შორის ინდაური ყველაზე დიდია და მას ხორცისათვის ამრავლებენ. მოზრდილი ინდაური იწონის 12-16 კგ, ყველაზე დიდი - 20 კგ-მდე. კვერცხს დება მე-10, მე-11 თვიდან, ჩვეულებრივ იანვარ-მარტში (წელიწადში დაახლოებით 90 კვერცხი, ყველაზე მეტო 150-მდე). კვერცხის მასაა 80-88 გრამი. კვერცხის ინკუბაცია 28 დღე-ღამეს გრძელდება (რეჟიმი ქათმის კვერცხის მსგავსია). შემოდგომაზე თითო ინდაურისგან შეიძლება გამოვზარდოთ 40-60 და მეტი ფრთა მოზარდული, რაც 3-4 თვეში 160-200 კგ ხორცს მოგვცემს. ნასუქი ინდაურის ნაკლავის გამოსავალი 85-90%-ს აღწევს. სანაშენე ინდაურებს იყენებენ 3 წლამდე. ინდაურის ხორცი დიეტური პროდუქტია, გემრიელი, ორგანიზმიც კარგად ითვისებს. კუნთოვანი ქსოვილი ნაკლავის მასის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.
მეინდაურეობა კარგად არის განვითარებული ინგლისში, აშშ-ში, კანადაში, სადაც ინდაურის ხორცის წარმოება ძირითადად სამრეწველო საფუძველზე ხდება.
საქართველოში რუსეთიდან შემოიყვანეს XVIII საუკუნეში და ფართოდ გავრცელდა ყველა მხარეში. ბევრია შინაური ინდაურის პოპულაცია — შავი, ბრინჯაოსფერი, ნაცარა, ჩალისფერი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდაური კატეგორია:შინაური ფრინველები
აღმოსავლეთ სომხური
აღმოსავლეთ სომხური — ინდოევროპულ ენათა ოჯახში დამოუკიდებელ შტოს ქმნის. ზოგიერთი მეცნიერი თვლის, რომ ის ახლოსაა ინდოირანულსა და ძველ ბერძნულთან. სომხურ ენას ლექსიკური, ფონეტიკური და გრამატიკული თვალსაზრისით ბევრი მსგავსება აქვს კავკასიურ ენებთანაც, რაც უშუალოდ მიუთითებს იმაზე, რომ ინდოევროპული მოდგმის ტომებთან ერთად სომეხთა ეთნოგენეზში კავკასიურენოვანმა ტომებმაც მიიღეს მონაწილეობა.