cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გრენადა
გეოგრაფია
გრენადას კუნძული ანტილიის არქიპელაგში ყველაზე სამხრეთით მდებარეობს. აღმოსავლეთით კარიბის ზღვა ესაზღვრება, დასავლეთით კი ატლანტის ოკეანე. მას 140 კილომეტრი აშორებს ვენესუელასა და ტრინიდადსა და ტობაგოს.
ესვატინი
სავაჭრო პარტნიორები
ესვატინი, ლესოთო, ბოტსვანა, ნამიბია და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა ქმნიან სამხრეთ აფრიკის საბაჟო კავშირს (SACU), სადაც საბაჟო გადასახადი ერთნაირად გამოიყენება მონაწილე ქვეყნებისათვის. ესვატინი, ლესოთო, ნამიბია და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა ასევე არიან საერთო სავალუტო ზონის (Common Monetary Area (CMA)) წევრები, რომელშიც რეპატრიაცია და განუსაზღვრელი თანხების გადატანა არ დაიშვება. ესვატინს გააჩნია საკუთარი ეროვნული ვალუტა — ლილანგენი (მრავლობითში: emalangeni), რომელიც იმყოფება ერთ დონეზე სამხრეთაფრიკულ რანდთან.
ჯანდაცვა
შეფასებების თანახმად 2014 წელს ესვატინში სიცოცხლის ხანგრძლივობა შეადგენს 50 წელს.
გრენადა
გეოგრაფია
კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. გრენადას უმაღლესი მწვერვალი სენტ კატერინის მთაა, რომელიც ზღვის დონიდან 840 მ-ია (2,760 ფუტი).
კლიმატი
კუნძულის კლიმატი ტროპილუკია, კუნძულს სეზონურად ახასიათებს გვალვები და წვიმები. ის ქარიშხლების სარტლის სამხრეთით მდებარეობს, რის გამოც აქ ქარიშხლები სხვა კუნძულებთან შედარებით იშვიათია. ბოლო 50 წლის განმავლობაში კუნძულამდე მხოლოდ სამი ქარიშხალი მივიდა.
ესვატინი
ჯანდაცვა
ტუბერკულოზი ქვეყანაში სერიოზული პრობლემაა, 18 %-იანი სიკვდილიანობით. ბევრ პაციენტს აქვს მულტირეზისტენტული შტამი და 83 % აიდ-ინფეცირებულია. არსებობს ყოველწლიურად დიაგნოზით დაფიქსირებული ტუბერკულოზის დაახლოებით 14 000 ახალი შემთხვევა.
გრენადა
პოლიტიკა
გრენადა თანამეგობრობის წევრი სახელმწიფოა, რომლის მიხედვითაც ქვეყნის მმართველად დიდი ბრიტანეთის მონარქი, ჩარლზ III ითვლება, რომლის წარმომადგენელი გრენადაში გენერალ-გუბერნატორია. აღმასრულებელი ხელისუფლების მთავარ წარმომადგენელს პრემიერ-მინისტრი წარმოადგენს. გენერალ-გუბერნატორის როლი მეტწილად ცერემონიული სახისაა, როდესაც პრემიერ-მინისტრი პარლამენტის უმსხვილესი პარტიის ლიდერს წარმოადგენს. 780
ესვატინი
ჯანდაცვა
ფსიქიკური დაავადებები ასევე მნიშვნელოვანი პრობლემაა ესვატინის საზოგადოების ჯანდაცვის სფეროში. მოსახლეობა ხდება უფრო სუსტი ფსიქიკურ დაავადებებთან მიმართებაში აიდ-ინფექციის და შიდსის, სექსუალური ძალადობის და სიღარიბის გავრცელების გამო. ამას გარდა, ქვეყანაში ფსიქიკური დაავადებების შესახებ ფართედაა გავრცელებული ბევრი არასწორი ინფორმაცია. ამის გამო, ფსიქიკურად დაავადებული ადამიანები ასევე განიცდიან სტიგმატიზაციას.
გრენადა
პოლიტიკა
გრენადას პარლამენტი შედგება სენატისგან (13 წევრი) და წარმომადგენელთა პალატისაგან (15 წევრი).სენატორებს ნიშნავს მთავრობა და ოპოზიცია, ხოლო წარმომადგენლებს მოსახლეობა ირჩევეს ხუთწლიანი ვადით. გრენადაში ფუნქციონირებს მრავალპარტიული სისტემა, რომელთა უმსხვილესი პარტიები არიან ცენტრისტ-მემარჯვენე ახალი ეროვნული პარტია (NNP) და ცენტრისტ-მემარცხენე ეროვნული დემოკრატიული კონგრესი (NDC). მინი|353x353პქ
ესვატინი
ჯანდაცვა
ესვატინში არსებული სიტუაციის გათვალისწინებით, ბევრი ჯანდაცვასთან დაკავშირებული არასამთავრობო ორგანიზაციები, საუნივერსიტეტო პროგრამები და სხვა ორგანიზაციები ქვეყანაში მუშაობენ სამეცნიერო კვლევებზე და პროექტებზე, ჯანდაცვასთან დაკავშირებულ მომსახურებაზე.
გრენადა
ადმინისტრაციული დაყოფა
გრენადა ექვს სამრევლოდ (პარიშად) იყოფა.
ეკონომიკა
გრენადას მცირე ეკონომიკა აქვს, რომლის მთავარ შემოსავალს ტურიზმს წარმოადგენს. ოფიციალური ვალუტაა აღმოსავლეთ კარიბის დოლარი. ის ასევე აღმოსავლეთ კარიბის ქვეყნების გაერთიანების წევრი სახელმწიფოა.
ესვატინი
განათლება
ესვატინში აღზრდისა და განათლების ცენტრები (ECCE) გვევლინებიან სკოლამდელი დაწესებულებების ან ბავშვთა მოვლის ცენტრებად (NCPs). ქვეყანაში ცხოვრობს სკოლამდელი ასაკის ბავშვთა 21,6 %, რომლებიც ღებულობენ ბავშვთა ადრეულ განათლებას. ესვატინში დაწყებითი განათლება იწყება ექვსი წლის ასაკიდან. ესაა შვიდწლიანი პროგრამა, რომელიც 7 კლასის გავლის შემდეგ მთავრდება გამოცდებით [SPC].
ესვატინის საშუალო და უფროს სკოლებში განათლების სისტემა შედგება ხუთწლიანი პროგრამისგან და დაყოფილია სამწლიანი უმცროსი კლასებისაგან და ორწლიანი უფროსი კლასებისაგან. გარე საზოგადოებრივი კომისია არასრული საშუალო განათლების გავლის შემდეგ იძლევა იუნიორთა სერთიფიკატს, რათა მოსწავლეებმა გააგრძელონ სწავლა მაღალ კლასებში. ესვატინის საგამოცდო კომისია (ECOS) სათავეში უდგას ამ გამოცდებს.
გრენადა
ეკონომიკა
გრენადას საგარეო დავალიანების მძიმე პრობლემა აქვს. გრენადა ეკონომიკის მხრივ 126 განვითარებად ქვეყანას შორის ბოლოდან მე-9 ადგილზეა.  მარცხნივ|მინი|307x307პქ|გრან ანსის სანაპირო
ტურიზმი
ტურიზმი გრენადას ეკონომიკის მთავარ შემოსავლის წყაროს წარმოადგენს. სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში, წმინდა გიორგისა და აეროპორტის მიმდებარედ შესანიშნავი პლაჟებია. მნიშვნელოვნად ვითარდება ეკოტურიზმი. . მცირე ზომის ეკოლოგიური საოჯახო სასტუმროები მდებარეობს წმინდა დავითისა და წმინდა იოანეს სამრევლოებში. ტურიზმის ინდუსტრია მკვეთრად იზრდება დიდი საკრუიზო ხომალდების მშენებლობის ხარჯზეც.
ესვატინი
განათლება
საშუალო განათლების მაღალი კლასების დამთავრების შემდეგ, მოსწავლეები სახალხოდ აბარებენ გამოცდებს, ღებულობენ ესვატინის გენერალურ ატესტატს საერთო საშუალო განათლების შესახებ (SGCSE) და საერთაშორისო გენერალურ ატესტატს საშუალო განათლების შესახებ (IGCSE), რომელიც აკრედიტირებულია კემბრიჯის საერთაშორისო საგამოცდო (CIE) საბჭოს მიერ. რამდენიმე სკოლა იძლევა გაძლიერებული სწავლების (AS) კურსს თავიანთ პროგრამებში.
გრენადა
ტურიზმი
გრენადას თავისი სანაპირო ზოლის გარშემო მრავალი სანაპირო აქვს, მათ შორისაა 3 კილომეტრიანი (1,9 mi) სიგრძის გრან ანსის სანაპიროზე წმინდა გიორგის სამრევლოში, რომელსაც ხშირად მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო პლაჟს უწოდებენ. ტურისტებისთვის პოპულარულ ადგილებს წარმოადგენს გრენადას ჩანჩქერებიც.
ესვატინი
განათლება
ესვატინში არსებობს 830 სახელმწიფო სკოლა, დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი სკოლების ჩათვლით. ასევე არსებობს სახელმწიფოს მიერ აღიარებული 34 და ჯერ კიდევ არ ცნობილი 14 კერძო სკოლა. ყველაზე უფრო მეტი რაოდენობის სკოლა მდებარეობს ჰოჰოს რეგიონში. 2009 წლის მდგომარეობით განათლება დაწყებით დონეზე ესვატინში უფასოა, ძირითადად პირველიდან მეოთხე კლასის ჩათვლით, ასევე უფასოა უდედმამო და ნაკლებად დაცული ბავშვებისათვის, მაგრამ არ არის სავალდებულო.
1996 წელს დაწყებითი სასკოლო განათლება მოიცავს 90,8 %-ს, გენდერული თანაფარდობის უზრუნველყოფით დაწყებითი სკოლის დონეზე. 1998 წელს ბავშვთა 80,5 %-მა მიაღწია მეხუთე კლასს. ესვატინი მსოფლიოს გაერთიანებული კოლეჯის სახლია. 1963 წელს უოტერფორდის სკოლა, რომელსაც მოგვიანებით დაერქვა სამხრეთ აფრიკის უოტერფორდ კამჰლაბას მსოფლიოს გაერთიანებული კოლეჯი, დაარსდა როგორც სამხრეთ აფრიკაში პირველი მრავალრასობრივი სკოლა. 1981 წელს უოტერფორდ კამჰლაბა შეერთდა „მსოფლიოს გაერთიანებულ კოლეჯს“ — პირველ მოძრავ და ერთადერთ მსოფლიოს გაერთიანებულ კოლეჯს აფრიკის კონტინენტზე.
გრენადა
დემოგრაფია
გრენადელთა უმრავლესობა (82%) აფრიკელი ტყვეების შთამომავლები არიან. ქვეყანაში მცირე რაოდენობითაა კარიბებისა და არავაკების მკვიდრი მოსახლეობა. ინდოეთიდან ინდუცირებულ მუშათა შთამომავლების მცირე პროცენტი გრენადაში 1857–1885 წლებში ჩაიყვანეს, ძირითადად ბიჰარისა და უტტარ პრადეშის შტატებიდან, რომელთა შთამომავლებიც დღეს მოსახლეობის 2.2% -ს შეადგენს. ასევეა ფრანგებისა და ბრიტანელების შთამომავლების მცირე ჯგუფი. მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილი (13%) შერეული წარმოშობისაა. გრენადა, ისევე როგორც კარიბის ზღვის მრავალი კუნძული ემიგრაციის გამო მოსახლეობის დიდ ნაწილს კარგავს. ბევრი ახალგაზრდა პერსპექტივას ეძებს საზღვარგარეთ. გრენადელებისთვის პოპულარული მიგრაციის წერტილებს მოიცავს უფრო აყვავებულ კუნძულებს კარიბის ზღვის აუზში (მაგალითად, ბარბადოსი), ჩრდილოეთ ამერიკის ქალაქებში (მაგალითად, ნიუ იორკის ქალაქი, ტორონტო და მონრეალი), გაერთიანებული სამეფოში (კერძოდ, ლონდონი და იორკშირი). ისინი საცხოვრებლად ასევე მიდიან ავსტრალიაში. მინი|427x427პქ|ხედი კარიაკოუდან. მოშორებით მოჩანს გრენადას სხვა კუნძულები
ესვატინი
განათლება
მოზარდთა და არაფორმალური განათლების ცენტრები არიან სებენტას ეროვნული ინსტიტუტის მოზარდთა განათლების ბაზის და ემლალატინის განვითარების ცენტრები, რომლებიც წარმოადგენენ სასკოლო ასაკის ბავშვებისათვის და იმ მოზარდთათვის, რომლებმაც ვერ შეძლეს სკოლის დამთავრება, სწავლის მიღების ალტერნატიულ შესაძლებლობას.
ესვატინში არსებობს სასწავლო დაწესებულებები, რომლებიც იძლევიან უმაღლეს განათლებას. ამ სასწავლებლებს წარმოადგენენ: ესვატინის უნივერსიტეტი, სამხრეთ აფრიკის ნაზარენის უნივერსიტეტი, ესვატინის ქრისტიანული უნივერსიტეტი და სხვები. ლიმკოკვინგის ხელოვნების ტექნოლოგიის უნივერსიტეტი (Limkokwing University of Creative Technology) მდებარეობს დედაქალაქ მბაბანეს შემოგარენ სიდვუაშინიში (Sidvwashini). მთელ ქვეყანაში ასევე არსებობს ზოგიერთი ძველი პედაგოგიური და სამედიცინო სასწავლებლები და კოლეჯები. ნგვანეს პედაგოგიური კოლეჯი და უილიამ პიტჩერის კოლეჯი ქვეყანაში მასწავლებლებს ამზადებენ. კარგი საავადმყოფო მოქმედებს ქალაქ სიტეკიში, რომლის მედპერსონალის დამხმარეებსაც ამზადებს აქვე მდებარე კოლეჯი.
გრენადა
რელიგია
(2011 წლის მონაცემებით)
ენები
ქვეყნის ოფიციალური ენა ინგლისურია. კუნძულზე ასევე ფართოდაა გავრცელებული ორი გრენადული კრეოლი, პირველი ესაა ინგლისურზე დაფუძნებული გრენადული კრეოლი, ხოლო მეორე ფრანგუზე დაფუძნებულ ენას წარმოადგენს. კრეოლები ამ ენების გარდა შეიცავს აფრიკულ და ადგილობრივ ელემენტებსაც. გრენადულ ფრანგულ კრეოლს უმეტესად სოფლის მოსახლეობა იყენებს.
ესვატინი
განათლება
ესვატინის უნივერსიტეტი ეროვნული სასწავლებელია, რომელიც შეიქმნა 1982 წელს პარლამენტის აქტით, შტაბ-ბინით კვალუსენიში და გააჩნია ორი კამპუსი მბაბანეში და ლუიენგოში. სამხრეთ აფრიკის ნაზარენის უნივერსიტეტი (SANU) შეიქმნა 2010 წელს ნაზარენის მედდების, თეოლოგიის და ნაზარენის პედაგოგიური კოლეჯების გაერთიანების გზით. ის მდებარეობს ქალაქ მანზინიში რელი ფიტკინის (Raleigh Fitkin) მემორიალური საავადმყოფოს გვერდით. ესვატინის ქრისტიანული უნივერსიტეტი უახლესი უნივერსიტეტია ქვეყანაში, რომელიც დაარსდა 2012 წელს და ორიენტირებულია სამედიცინო განათლების მიღებაზე. უნივერსიტეტი მდებარეობს დედაქალაქ მბაბანეში. ლიმკოკვინგის ხელოვნების ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის კამპუსი ესვატინში გაიხსნა 2012 წელს და მდებარეობს დედაქალაქ მბაბანეს შემოგარენ სიდვუაშინიში.
ქვეყანაში ტექნიკური სწავლების მთავარი ცენტრია ესვატინის ტექნოლოგიური კოლეჯი, რომელიც სავარაუდოდ სრულუფლებიანი უნივერსიტეტი უნდა გახდეს. მისი მიზანია უზრუნველყოს და გააადვილოს მომზადების და სწავლების მაღალი დონე ტექნოლოგიის სფეროში და ბიზნეს კვლევებში კომერციულ, სამრეწველო და საზოგადოებრივ სექტორებთან თანამშრომლობაში. სხვა ტექნიკური და პროფესიული სასწავლო დაწესებულებებია ქალაქ მატსაფაში მდებარე გვამილეს პროფესიულ-ტექნიკური და კომერციული სწავლების ინსტიტუტი და ქალაქ მანზინიში მდებარე სამრეწველო და სასწავლო ცენტრი (MITC). სხვა პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლო დაწესებულებებია ნჰლანგანოს სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის სასწავლო ცენტრი და სიტეკის ინდუსტრიული სასწავლო ცენტრი.
გრენადა
ენები
ინდური წარმოშობის მოსახლეობის შთამომავლობა დღესაც საუბრობს ბოჯპურსა და ჰინდურად.
ესვატინი
განათლება
ამ დაწესებულებებთან ერთად, ესვატინში ასევე მოქმედებს ესვატინის მენეჯმენტის და საზოგადოებრივი ადმინისტრირების ინსტიტუტი (SIMPA) და მენეჯმენტის განვითარების ინსტიტუტი (IDM). SIMPA — სახელმწიფო მართვის და განვითარების ინსტიტუტია, ხოლო IDM რეგიონალური ორგანიზაციაა, ბოტსვანაში, ლესოთოში და ესვატინში, რომელიც უზრუნველყოფს სწავლებას, კონსულტაციას და კვლევას მენეჯმენტში. მანანგას მართვის ცენტრი შეიქმნა 1972 წელს, როგორც მანანგას სასოფლო-სამეურნეო მართვის ცენტრი საშუალო და ზედა ფენების საზოგადოებრივი კვების საერთაშორისო მართვის განვითარების ცენტრის სახით და მდებარეობს ეზულვინიში.
გრენადა
ენები
ადგილობრივების ნაწილი საუბრობს კარიბულ ენებზეც როგორებიცაა: ინიერი და კარინა.
ესვატინი
მასმედია
ესვატინის სამაუწყებლო და საინფორმაციო მომსახურება ესვატინის სახელმწიფო სამაუწყებლო და ბეჭვდითი ინფორმაციის სფეროს წარმოადგენს. ის დაარსდა 1966 წელს, როგორც რადიომაუწყებელი და გაერთიანდა ბეჭვდით მასმედიასთან 1970-იანი წლების დასაწყისში. ის თანამეგობრობის სამაუწყებლო ასოციაციის წევრია. 1991 წლიდან შევიდა რადიომაუწყებლობის, ინფორმაციის და ტურიზმის სამინისტროს დაქვემდებარებაში და პასუხს აგებს:
რადიო
ესვატინის რადიო შედის ქვეყანის სახელმწიფო მაუწყებლობის სისტემაში. ის დაარსდა 1966 წელს და ეთერში პირველად გავიდა ამავე წლის 19 აპრილს და იყენებდა საშუალო ტალღის (MW) გადამცემს. დღეისათვის (2010 წელი) იყენებს ოთხ FM გადამცემს — ორს დედაქალაქში და ორს მანზინიში. ის ინგლისურ ენაზე მაუწყებლობს 91,6 მგჰც ტალღაზე (მბაბანე) და 93,6 მგჰც ტალღაზე (მანზინი), ხოლო სვატის ენაზე ის მაუწყებლობს 88,5 მგჰც ტალღაზე (მბაბანე) და 105,2 მგჰც ტალღაზე (მანზინი).
ტელევიზია
ესვატინის ტელემაუწყებლობაში მუშაობს სადგური, რომელიც დღეისათვის (2010 წელი) ცნობილია, როგორც "Swazi TV". ოფიციალურად მას საფუძველი ჩაუყარა მეფე სობჰუზა II-მ 1978 წლის თებერვალში, ესვატინის სატელევიზიო სამაუწყებლო კორპორაციასთან (STBC) ერთად. აქამდე სატელევიზიო სადგური იყო კერძო კომპანიის დაქვემდებარებაში. 1983 წელს ესვატინის პარლამენტმა საფუძველი ჩაუყარა ესვატინის ტელევიზიას.
პრესა
ესვატინის სამეფოს გაზეთი The Swazi Observer. ის დაარსდა 1981 წელს და ის ეკუთვნის სამეფო ოჯახის კომპანია — Tibiyo TakaNgwane-ს. იგი გამოიცემა მხოლოდ შაბათს და კვირას.
ესვატინის სამეფოში ყველაზე უფრო ძველი გაზეთი Times of Swaziland, რომლის გამოცემაც დაიწყო ჯერ კიდევ 1897 წელს, სამხრეთაფრიკელი ავიაციის პიონერის — ალისტერ მილერის (Allister Miller) მიერ.
ინტერნეტი
ხელისუფლებას აქვს საკუთარი საიტი ინტერნეტში მისი სამინისტროების და დეპარტამენტების თანამდებობის პირების, მოვლენების, დოკუმენტების, ოფიციალური სიტყვების და სახელმწიფო ტენდერების შესახებ ახალი ამბებისთვის და ინფორმაციისთვის.
კულტურა
thumb|250px|ტრადიციული მამული ესვატინში. thumb|250px|ესვატინელი მეომრები incwala-ს ცერემონიის დროს. thumb|250px|პრინცესა სიკჰანიისო დლამინი ცეკვის დროს უმჰლანგას ფესტივალზე. thumb|250px|ქალიშვილების ცეკვა უმჰლანგას ფესტივალზე 2010 წელს. ესვატინის ძირითად სოციალური ერთიანობას წარმოადგენს მამული, სადაც დგას ტრადიციული ქოხი, რომელიც გადახურულია მშრალი თივის სახურავით. პოლიგამიურ ქოხში და ეზოში თითოეულ ცოლს აქვს საკუთარი კუთხე და ადგილი, რომელიც შემოღობილია ისლის ღობით. არსებობს სამი შენობა: ძილისთვის, საკვების მომზადებისთვის და შენახვისთვის (ლუდის ხარშვა). დიდ მამულებში ასევე არსებობს შენობები, რომლებსაც იყენებენ მარტოხელების საცხოვრებლად და სტუმრების მოსათავსებლად.
ცენტრალურ ტრადიციულ მამულში არსებობს მსხვილი რქოსანი საქონლის ბოსელი, სადაც მრგვალი ზონა ინტერვალებით შემოფარგლულია ტოტებიანი მორებით. მსხვილი რქოსანი საქონლის ბოსელს აქვს რიტუალური, ასევე სიმდიდრის შენარჩუნების საშუალების და პრესტიჟის სიმბოლოს პრაქტიკული მნიშვნელობა. მსხვილი რქოსანი საქონლის ბოსელი წარმოადგენს დიდ საცხოვრებელს, რომელიც დასაკუთრებული აქვს მთავარ დედალ პირუტყვს.
ექიმბაშები (Sangoma) არიან ტრადიციული გამორჩეული წინასწარმეტყველები, რომლებიც კონკრეტული ოჯახების წინაპრებიდან მომდინარეობენ. ექიმბაშობის შესწავლას ჰქვია „kwetfwasa“. სწავლის დამთავრების შემდეგ ტარდება დიპლომების გადაცემის ცერემონია, რომელიც ტარდება ადგილას, სადაც ყველა ადგილობრივი Sangoma ერთად არის შეკრებილი სადღესასწაულოდ და საცეკვაოდ. წინასწარმეტყველი იკვლევს სხვადასხვა პირობებს, ავადმყოფობის ან ზოგჯერ სიკვდილის მიზეზებს. მისი დიაგნოსტიკა დაფუძნებულია „kubhula-ზე“, კომუნიკაციის პროცესზე, ტრანსზე, ბუნებრივ სუპერმონაცემებზე. ბალახებით მკურნალ ექიმბაშებს (Inyanga) აქვთ ძვლების სროლის ხელოვნებით („ematsambo kushaya“) განსაზღვრონ ავადმყოფობის მიზეზი.
ესვატინის ყველაზე უფრო მთავარი კულტურული მოვლენაა Incwala-ს ცერემონია. ის ტარდება სავსე მთვარიდან მეოთხე დღის შემდეგ, ყველაზე უფრო გრძელ დღეს — 21 დეკემბერს. Incwala ხშირად ითარგმნება, როგორც „ნაყოფის პირველი ცერემონია“, მაგრამ მეფის მიერ ახალი მოსავლის დეგუსტაცია ამ გრძელი დღესასწაულის მხოლოდ ერთი ასპექტია. Incwala ჯობია ითარგმნოს, როგორც „სამეფოს დღესასწაული“: როდესაც არ არის მეფე — არ არის Incwala. ეს არის დიდი სახელმწიფო ღალატი ნებისმიერი სხვა პიროვნებისათვის, ვინც გამოტოვებს Incwala-ს.
თითოეულ ესვატინელს შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს Incwala-ს სახალხო ნაწილში. ღონისძიების კულმინაციაა დიდი Incwala-ს მეოთხე დღე. მთავარი ფიგურები არიან მეფე, დედოფალი-დედა, მეფის ცოლები და ბავშვები, სამეფო გუბერნატორები (indunas), შტაბის, პოლკის უფროსები და „bemanti“ ანუ „წყლის ხალხი“.
ესვატინში ყველაზე უფრო მეტად ცნობილი კულტურული მოვლენაა ყოველწლიური უმჰლანგას (Umhlanga) დღესასწაული. რვადღიან ცერემონიაზე, ქალიშვილები ჭრიან ლერწამს და მას მიართმევენ დედა-დედოფალს, ხოლო შემდეგ ცეკვავენ. დღესასწაული მიმდინარეობს აგვისტოს დასასრულს ან სექტემბრის დასაწყისში. ცერემონიაში მონაწილეობის მიღება შეუძლიათ მხოლოდ უშვილო და გაუთხოვარ ქალებს. ცერემონიის მიზანია ქალების უცოდველობის შენარჩუნება, დედა-დედოფლისთვის შესაბამისი შრომის უზრუნველყოფა და ერთობლივი შრომის სოლიდარობის ხელშეწყობა. სამეფო ოჯახი ჩვეულებრივი ოჯახიდან ნიშნავს ქალიშვილს „induna-დ“ (კაპიტანი), რომელიც რადიოთი აცხადებს ცერემონიის თარიღს. ის ხდება მოცეკვავეთა ექსპერტი და მეფის ბრძანებულებებში კარგად გარკვეული. მეფის ერთ-ერთი ქალიშვილი ხდება მისი კოლეგა.
უმჰლანგას ცეკვა დღეისათვის ძველი წეს-ჩვეულება კი არაა, არამედ ძველი „umchwasho-ს“ უფრო განვითარებული ვარიანტია. „umchwasho-ს“ დროს, ყველა ახალგაზრდა ქალიშვილი დაყოფილია ქალების ასაკობრივ ჯგუფებად. თუ ნებისმიერი ქალიშვილი დაფეხმძიმდა ქორწინების გარეშე, მისი ოჯახი ადგილობრივ ხელმძღვანელს უხდის ჯარიმას, რომლის ფასი ერთი ძროხის ტოლია. რამდენიმე წლის შემდეგ, როდესაც ქალიშვილები მიაღწევენ ქორწინების ასაკს, ისინი იქნებიან შრომით მორჩილებაში დედოფალი-დედის მიმართ. ამის შემდეგ მთავრდება ცეკვები და ცერემონიები. ქვეყანა იმყოფებოდა „umchwasho-ს“ სექსუალური თავშეკავებულობის წეს-ჩვეულებებში 2005 წლის 19 აგვისტომდე.
ესვატინი ასევე ცნობილია ხელნაკეთობის დარგის ძლიერი არსებობით. ესვატინის ფორმალიზებული ხელნაკეთობის საწარმოებში დაკავებულია 2500 ადამიანზე მეტი, რომელთაგან ბევრი შედგება ქალებისაგან (TechnoServe-ს კვლევები: "ხელნაკეთობის დარგის გავლენა ესვატინში", 2011 წლის თებერვალი). პროდუქტები უნიკალურია და გამოხატავს ესვატინის კულტურას, დაწყებული საშინაო მოხმარების საგნებიდან, მხატვრული მორთულობიდან, რთული მინებიდან, ქვებიდან ან მერქნიდან, მხატვრული ნაწარმოებებიდან.
სამზარეულო
ესვატინის სამზარეულო მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია სეზონებზე და გეოგრაფიულ რეგიონებზე. ესვატინის კვების ძირითადი პროდუქტები მოიცავენ სორგოსა და სიმინდს, რომლებიც ხშირად სუფრაზე მიაქვთ ქვეყანაში საკმაოდ პოპულარულ თხის ხორცთან ერთად. სოფლის მეურნეობა უპირველეს ყოვლისა დამოკიდებულია შაქრის ლერწამზე, თამბაქოზე, ბრინჯზე, სიმინდზე, არაქისსა და თხისა და საქონლის ხორცის ექსპორტზე. ბევრი ესვატინელი ფერმერია, რომლებიც კვების რაციონს ავსებენ პროდუქტებით, რომელსაც ხალხი ყიდულობს ბაზრებში. მტკნარ წყალში მოპოვებული და მეზობელი ქვეყნებიდან შემოტანილი პროდუქტი, ასევე ესვატინის სამზარეულოს ნაწილია. ზოგიერთი ადგილობრივი ბაზრის პროდუქტების დახლებზე აწყვია ესვატინში ტრადიციული ჩაშუშული ხორცი, სიმინდის ფქვილი და სეზონური სიმინდის შემწვარი ფუჩეჩი.
სპორტი
ესვატინმა პირველად მონაწილეობა მიიღო მიუნხენის 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, ძირითადად მძლეოსნობის, კრივისა და ცურვის შეჯიბრებებში. მათ გამოტოვეს შემდეგი ორი თამაშები, მაგრამ დაბრუნდნენ ლოს-ანჯელესის 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე და მას შემდეგ ყველა ოლიმპიადაზე მონაწილეობენ. მათი პირველი და ჯერჯერობით უკანასკნელი გამოსვლა ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე შედგა 1992 წელს. არც ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე ესვატინელ სპორტსმენებს არანაირი სინჯის მედალი არ მოუპოვებიათ.
ესვატინის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი შეიქმნა 1968 წელს, ხოლო საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა ოფიციალურად აღიარა 1972 წელს.
ესვატინი მონაწილეობს 12 თანამეგობრობის თამაშებში, სადაც პირველად გამოვიდნენ 1970 წელს. მათ სულ მოიპოვეს 4 მედალი, აქედან 3 კრივში და 1 მძლეოსნობაში. 1974 წელს თავისი პირველი მედალი — ბრინჯაოს მედალი მამაკაცების მარათონულ გარბენში მოიპოვა რიჩარდ მაბუზამ.
სქოლიო
* კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:აბსოლუტური მონარქიები კატეგორია:სამეფოები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
თუხარელი
საკუთარი სახელი თუხარელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
ნიუ (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ნიუ“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
ვოივოდოვო (ვრაცის ოლქი)
ვოივოდოვო (Войводово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 264 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: პლეი-ოფი
სქოლიო
პლეი-ოფი
Dolichoderus oviformis
Dolichoderus oviformis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
Cataglyphis cursor cursor
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ვრანეშტიცა
ვრანეშტიცა (Вранештица) — სოფელი მაკედონიაში, ვრანეშტიცას თემის ადმინისტრაციული ცენტრი (სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი). სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 439 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ).
სქოლიო
კატეგორია:ვრანეშტიცის თემის სოფლები
ლიმუეირუ-დი-ნორტი
ლიმუეირუ-დი-ნორტი (Limoeiro do Norte) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
გიორგი მერებაშვილი
გიორგი მერებაშვილი (დ. 15 აგვისტო, 1986, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, პოლონური „პოდბეძისკიეს“ ნახევარმცველი. ასევე გამოდიოდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში.
2009 წლის იანვარში მას გადაეცა გაზეთ „მსოფლიო სპორტის თასი“.
საკლუბო
2003 წელს გიორგი მერებაშვილი სინჯების შედეგად თბილისის „დინამოს“ მე-3 გუნდში აიყვანეს, სადაც ერთი სეზონი გაატარა და თავის გამოჩენის შემდეგ მე-2 გუნდში გადაიყვანეს. აქ გამოჩენილი ნიჭის გამო „დინამოს“ მთავარ გუნდში გადაიყვანეს. 2005-06 წლის სეზონში 20 შეხვედრა ჩაატარა დინამოს შემადგენლობაში. შემდეგში უფრო მოუმატა გიორგიმ თამაშს და მწვრთნელები, კახაბერ კაჭარავა და დუშან უჰრინი ხშირად ენდობოდნენ ახალგაზრდა ფეხბურთელს. შემდეგ სეზონში, სადაც „დინამომ“ საპრიზო მეორე ადგილი დაიკავა, გიორგი მერებაშვილმა 23 მატჩი ჩაატარა და 5 გოლი გაიტანა. ამავე დროს დასახელდა სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელად. 2007-08 წლის სეზონი გიორგისათვის კიდევ უფრო წარმატებული იყო, „დინამოსთან“ ერთად ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა და სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა. ამ პერიოდის მანძილზე მერებაშვილი თამაშიდან თამაშამდე უმატებდა და გუნდის ნამდვილ ლიდერად ჩამოყალიბდა. გამორჩეული ფიგურა იყო ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე ფარერულ „რუნავიკთან“ მატჩში .შემდეგ ეტაპზე დინამო ბერძნული ფეხბურთის გრანდ „პანათინაიკოსთან“ დამარცხდა და გამოეთიშა ასპარეზობას. 2008-09 წლების სეზონში გიორგი მერებაშვილმა „დინამოს“ შემადგენლობაში 28 მატჩი ჩაატარა და 13 გოლი გაიტანა. 2009 წლის ზაფხულში მას პირად ისტორიაში საუკეთესო გამოსვლა ჰქონდა ევროტურნირებზე, ევროპის ლიგის მესამე ეტაპზე სერბულ „ცრვენა ზვეზდასთან“ პირველ შეხვედარში მან ერთი გოლი გაიტანა და საგოლე პასიც მიითვალა. ამავე მატჩში ყვითელი ბარათი მიიღო და გამოტოვა საპასუხო შეხვედრა. გუნდის ლიდერის არყოფნამ ცუდი გავლენა იქონია განმეორებითი მატჩის შედეგზე, მისი გუნდი 5:2 დამარცხდა და გამოეთიშა ასპარეზობას. იმავე წლის შემოდგომაზე გიორგიმ დინამოს მაისური 16-ჯერ მოირგო, მოიგო ყველაფერი რისი მოგებაც საქართველოში შეიძლებოდა და 2010 წლის თებერვალში სერბეთის ერთ-ერთ წამყვან საფეხბურთო კლუბ ნოვი სადის „ვოივოდინაში“ გადავიდა, სადაც 2012 წლამდე ითამაშა და 2-ჯერ შეძლო გუნდთან ერთად სერბეთის თასის ფინალში გასვლა.
2012 წლიდან დაბრუნდა მშობლიურ კლუბში და დაიბრუნა ადგილი ძირითად შემადგენლობაში. 2013-14 წლების ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას „დინამომ“ მისი გაყიდვა სცადა, თუმცა გიორგი კლუბში დარჩა. ჩემპიონთა ლიგის 2014-15 წლების სეზონში „დინამოს“ ცუდი გამოსვლის შემდეგ გუნდი 12-მა ფეხბურთელმა დატოვა, მათ შორის იყო გიორგი მერებაშვილიც. 2014 წლის სექტემბერში შეუერთდა ირაკლიონის „ოფის“, სადაც უკვე ირიცხებოდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების მეკარე გიორგი ლორია.
სანაკრებო
გიორგი მერებაშვილის სანაკრებო კარიერა დაიწყო საქართველოს 21 წლამდელთა ნაკრებში, სადაც 10 მატჩი ჩაატარა და 1 გოლი გაიტანა. იგი გუნდის ლიდერად ჩამოყალიბდა და მალე ეროვნულ ნაკრებშიც მიიწვიეს. ქვეყნის უპირველეს გუნდში მისი დებიუტი 2008 წლის 31 მაისს შედგა პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში (0-2).
NGC 446
NGC 446 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 23 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
უგულავა
საკუთარი სახელი უგულავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვლადიმერ ჭანიშვილი
ვლადიმერ ჭანიშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1913, ქუთაისი — გ. 12 მარტი, 2004) — სპეციალისტი სამთო დარგში. საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა კანდიდატი (1963).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1913 წლის 25 დეკემბერს ქალაქ ქუთაისში. 1938 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი. მუშაობდა დონეცი აუზის, ტყიბულის შახტებისა და ჭიათურის მაღაროებში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1969 წლიდან იყო გ. წულუკიძის სახელობის სამთო მექანიკის ლაბორატორიის გამგე, მისი ძირითადი შრომები მიძღვნილია საქართველოს სამთო მრეწველობის ეკონომიკურ, ტექნიკურ და ისტორიულ საკითხებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინრები
Cataglyphis cursor creticus
Cataglyphis cursor creticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ლისაბონი
ლისაბონი (Lisboa) — პორტუგალიის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, ქვეყნის პოლიტიკური, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი ასევე ლისაბონის რეგიონის დედაქალაქი. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 545 796 ადამიანს (2021), ხოლო მთელს რეგიონში ცხოვრობს დაახლოებით 2,8 მლნ ადამიანზე მეტი. ლისაბონი აღიარებულია ალფა დონის გლობალურ ქალაქად, ფინანსური, კომერციის, მედიის, გასართობი, ხელოვნების, საერთაშორისო ვაჭრობის, განათლებისა და ტურიზმის სფეროში მისი მნიშვნელობის გამო. ლისაბონი არის პორტუგალიის ორი ქალაქიდან ერთ-ერთი (პორტუსთან ერთად), რომელიც გლობალურ ქალაქად არის აღიარებული. ქალაქი არის კონტინენტის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური ცენტრი, მზარდი ფინანსური სექტორით. გარდა ამისა, უმბერტო დელგადოს აეროპორტი 2018 წელს 29 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, ეს იყო პორტუგალიის ყველაზე დატვირთული აეროპორტი და მე-3 ყველაზე დატვირთული იბერიის ნახევარკუნძულზე, ხოლო ევროპის მასშტაბით მე-20 ყველაზე დატვირთული. საავტომობილო მაგისტრალების ქსელი და სარკინიგზო სისტემა პორტუგალიის მთავარ ქალაქებს ლისაბონისთან აკავშირებს. ლისაბონი სამხრეთ ევროპის მე-9 ყველაზე დატვირთული ქალაქია, ტურისტთა რაოდენობით, რომის, სტამბოლის, ბარსელონას, მილანის, ვენეციის, მადრიდის, ფლორენციისა და ათენის შემდეგ, 2017 წლის მონაცემებით ქალაქში 3 320 300 ტურისტი იმყოფებოდა. ლისაბონის რეგიონს აქვს მშპ-ის უფრო მაღალი მაჩვენებელი, ვიდრე პორტუგალიის ნებისმიერ სხვა რეგიონს. მისი მშპ შეადგენს 96,3 მილიარდ აშშ დოლარს, შესაბამისად, ერთ სულ მოსახლეზე 32 434 დოლარს. ქალაქი მთლიანი შემოსავლის რაოდენობით, მსოფლიოში მე -40 ადგილს იკავებს.. ქალაქი ასევე არის ქვეყნის პოლიტიკური ცენტრი, როგორც მისი მთავრობის ადგილი, ასევე სახელმწიფოს მეთაურის რეზიდენციის.
გეოგრაფია
ლისაბონის კოორდინატებია 38.71382°N, -9.13939°W მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ტახოს შესართავთან, ატლანტის ოკეანიდან 15 კმ.. ლისაბონის დასავლეთ ნაწილში არის „მოსნანტოს ტყის პარკი“, რომელიც გადაჭიმულია 10 კვადრატულ კილომეტრზე და ერთ-ერთი უდიდესი დაცული პარკია ევროპაში, რომელსაც მუნიციპალიტეტის 10% უკავია. ქალაქს 100,05 კვადრატული კილომეტრი უჭირავს.
კლიმატი
ქალაქში კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიდედვით ხმელთაშუა ზღვის კლიმატია ზომიერი, წვიმიანი ზამთრითა და ცხელი, მშრალი ზაფხულით. საშუალო წლიური ტემპერატურა 17,4°C -ია, დღის საშუალო ტემპერატურა 21,3°C, ხოლო ღამის 13,5 °C. ყველაზე ცივ თვეში, იანვარში, დღის განმავლობაში ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, ჩვეულებრივ, 10-დან 18 °C- მდეა, ღამით ყველაზე დაბალი ტემპერატურა 3-დან 13 °C- მდეა და ზღვის საშუალო ტემპერატურა 15 °C-ია. ყველაზე თბილ თვეში, აგვისტოში, დღის განმავლობაში ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, ჩვეულებრივ, მერყეობს 25-დან 32 °C- მდე, ღამით ყველაზე დაბალი ტემპერატურა 14-დან 20°C- მდეა და ზღვის საშუალო ტემპერატურა 20 °C-ია.
ევროპულ დედაქალაქებს შორის, ლისაბონი მიეკუთვნება ისეთ ქალაქებს, რომელთაც აქვთ ცხელი ზამთრი და ზომიერი ღამის ტემპერატურა, საშუალოდ 8,3 °C-ით. ყვლაზე დაბალი ტემპერატურა, რაც ქალაქში დაფიქსირებულა იყო და 1985 წლის იანვარში და შეადგენდა −1 °C-ს, ხოლო მაქსიმალური ტემპერატურა იყო 44 °C, დაფიქსირდა 2018 წლის აგვისტოში. მზიანი საათები რაოდენობა წელიწადში 2 806-ია. საშუალოდ დეკემბრის დღიური მზის ხანგრძლივობა 4,6 საათია, ხოლო ივლისში საშუალოდ 11,4 საათი. ნალექის საშუალო წლიური მაჩვენებელი 774 მმ-ია. ნოემბერი ყველაზე ნალექიანი თვეა.
ისტორია
ლისაბონის ტერიტორიაზე იყო იბერიული ტომის, ლუზიტანიელების მთავარი დასახლება ოლისიპო, რომელიც ძვ. წ. II საუკუნეში დაიპყრო რომის რესპუბლიკამ. ძვ.წ. I საუკუნეში განლაგებული იყო იულიუს კეისრის (ძვ.წ 100-44) სამხედრო ბანაკი. ქალაქის ტიპის დასახლებაზე ინფორმაცია ახალი ერის დასაწყისში ჩნდება. მას ეწოდება „Ulisea“, რომლის წარმომავლობაც უცნობია. ლინგვისტთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ „Ulisea“ - ოდისევსს უნდა უკავშირდებოდეს. პლინიუს უმცროსთან გვხვდება სახელი „Olissipo“. სხვა ვერსიით, ქალაქის სახელის მნიშვენლობა უკავშირდება ფინიკიურ სიტყვებს „Alis ubo“, რაც ითარგმნება, როგორც „უსაფრთხო ნავსადგომი“. ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა მართლაც დაადასტურა ფინიკიელების ყოფნა თანამედროვე ლისაბონის ტერიტორიაზე.
VI საუკუნეში ტერიტორია დაიპყრეს ვესტგუთებმა, ხოლო VIII საუკუნეში არაბებმა. 1147 წელს ლისაბონი არაბებს წაართვა პორტუგალიის მეფე ალფონსუ I-მა. 1255-1256 წლებში ის დედაქალაქად აქცია ალფონსუ III-მ. XV-XVII საუკუნეებში ლისაბონი გახდა დიდი სავაჭრო ცენტრი. 1640 წელს ლისაბონში მოხდა დიდი აჯანყება, რომლის შედეგადაც პორტუგალია ესპანეთის ბატონობისგან გათავისუფლდა. 1703 წელს ინგლისთან დადებული ხელშეკრულებით ლისაბონი ფაქტობრივად დიდი ბრიტანეთის სამხედრო და სავაჭრო ბაზა გახდა. 1755 წელს ქალაქი მიწისძვრამ დაანგრია. 1807-1808 წლებში ოკუპირებული იყო საფრანგეთის მიერ. XIX საუკუნეში ლისაბონი რევოლუციური მოძრაობების ცენტრი გახდა. 1910 წელს ლისაბონში მომხდარი აჯანყების შედეგად პორტუგალია რესპუბლიკად გადაკეთდა.
დემოგრაფია
1300 წელს ქალაქის მოსახლეობა იყო დაახლოებით 35 000. ჩვ.წ. 1400 წელს 60 000, ხოლო ჩვ.წ 1500 წელს მოსახლეობა 70 000 -მდე გაიზარდა. 1528-1590 წლებში შორის 70 000 - დან 120 000 - მდე მერყეობდა.1600 წელს 150 000 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო თითქმის 1700 წელს 200 000-ს. დღესდღეობით ქალაქის მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6 458 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე.
ლისაბონის ადმინისტრაციულ ცენტრში 552 700 ადამიანი ცხოვრობს, მხოლოდ 100,05 კვადრატულ კილომეტრ ფართობზე. ურბანულ არეალში 2 666 000 ადამიანი ცხოვრობს, ეს არის ევროკავშირის მეთერთმეტე უდიდესი ურბანული ტერიტორია პარიზის, ლონდონის, რურის რეგიონის, მადრიდის, მილანის, ბარსელონის, ბერლინის, რომის, ნეაპოლისა და ათენის შემდეგ. ლისაბონის მთელი მეტროპოლიტენის არეალზე დაახლოებით 3 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. მთავრობის ოფიციალური მონაცემებით, ლისაბონის მეტროპოლიტენის ტერიტორიაზე 3 121 876 მოსახლე იმყოფება. სხვა წყაროები ასევე აჩვენებენ დაახლოებით მონაცემებს, „ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის“ მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა 2 797 612-ია, გაეროს ეკონომიკური და სოციალური დაცვის დეპარტამენტის მონაცემებით - 2 890 000, ევროსტატის ოფისის მონაცემებით - 2 839 908, ხოლო ბრუკინგსის ინსტიტუტის თანახმად 2 968 600.
ეკონომიკა
ლისაბონი მთელი ქვეყნის ეშპ-ის 45%-ს აწარმოებს, რაც ერთ სულ მოსახლეზე გათვლით მნიშვნელოვნად აღემატება დანარჩენი ქვეყნისა და ევროკავშირის შესაბამის საერთო მაჩვენებლებს. ლისაბონის რეგიონი პორტუგალიის ყველაზე მდიდარი რეგიონია. ლისაბონი არის საერთაშორისო ტურიზმის ერთ-ერთი ცენტრი.
ტრანსპორტი
ხელსაყრელი მდებარეობის გამო ლისაბონი საერთაშორისო საჰაერო და საზღვაო მიმოსვლის კვანძად იქცა. ის ქვეყნის მთავარი ნავსადგური და სატრანსპორტო ცენტრია.
ავტობუსები
ადგილობრივი ავტობუსის მომსახურებას ლისაბონის შიგნით ახორციელებს კომპანია „Carris“-ი. ავტობუსები ქალაქის ცენტრს აკავშირებენ მის გარეუბნებთან, თუმცა ზოგიერთი მათგანი სხვა ქალაქებშიც გადაადგილდება.
თვითმფრინავი
უმბერტო დელგადოს აეროპორტი მდებარეობს ქალაქის საზღვრებში. ეს არის TAP პორტუგალიის სათავო ოფისი და ასევე არის „Easyjet“, „Azores Airlines“, „Ryanair, EuroAtlantic Airways“, „White Airways“ და „Hi Fly“- ის ცენტრი. შემოთავაზებულია მეორე აეროპორტის მშენებლობაც, მაგრამ პროექტი არ განხორციელდა პორტუგალიისა და ევროპული ეკონომიკური კრიზისის გამო, ასევე გრძელი მსჯელობის იმის შესახებ, საჭიროა თუ არა ახალი აეროპორტი. ასე რომ, სამომავლოდ ლისაბონს ექნება ორი აეროპორტი, ამჟამინდელი აეროპორტი ჩრდილოეთით, ხოლო ახალი ქალაქის სამხრეთით.
მატარებელი
ლისაბონიდან გადის ოთხი კომერციული მატარებლის ხაზი. მთავარი სარკინიგზო სადგურებია „სანტა აპოლონია“, „როსიო“, „Gare do Oriente“, „Entrecampos“ და „Cais do Sodré“.
საერთაშორისო სკოლები
ლისაბონში, სპეციალურად უცხოელი მაცხოვრებლებისთვის, განკუთვნილია მრავალი საერთაშორისო სკოლა, მათ შორისაა: „კარლუცის ამერიკული საერთაშორისო სკოლა“ (ერთადერთი ამერიკული სკოლა პორტუგალიაში), „წმინდა ჯულიანის სკოლა“ (ბრიტანული), „წმინდა დომინიკის საერთაშორისო სკოლა“ (ბრიტანული), „ლისაბონის გერმანული სკოლა“ (გერმანული), „Instituto Español Giner de los Rosos“ (ესპანური) და „Lycée Français Charles Lepierre “(ფრანგული).
უმაღლესი განათლება
ჩარიცხულ სტუდენტთა საერთო რაოდენობა ქალაქში, 2007-2008 სასწავლო წლისთვის 125 867 იყო, რომელთაგან 81 507 იყო ლისაბონის საზოგადოებრივ ინსტიტუტებში.
ბიბლიოთეკები
ქალაქში მდებარეობს „პორტუგალიის ეროვნული ბიბლიოთეკა“, სადაც 3 მილიონზე მეტი წიგნი და ხელნაწერი ინახება. ბიბლიოთეკაში არის იშვიათი წიგნები და ხელნაწერები, მაგალითად, გუტენბერგის ორიგინალური ბიბლია და ერაზმუს როტერდამელის ორიგინალი წიგნები, ასევე კრისტოფ პლატინისა და ალდუს მანუტიუსის ნაშრომები. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ბიბლიოთეკა არის „Torre do Tombo“, ეროვნული არქივი, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი არქივი. სხვა ბიბლიოთეკებია: „Arquivo Histórico Ultramarino“ და „Arquivo Histórico Militar“.
მუზეუმები
ლისაბონში მრავალი მუზეუმია, მათ შორის არქეოლოგიური, ანტიკური ხელოვნების, თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმები.
სქოლიო
კატეგორია:ლისაბონი
The Don Killuminati: The 7 Day Theory
კონცეფცია
ალბომის ცენტრალური თემას უეჭველად, წარმოადგენდა მკვდრეთით აღდგომა. ტუპაკის გარდაქმნას ხაზს უსვამს წარწერა Exit 2Pac, Enter Makaveli.
ასეთი გზავნილებით და ბიბლიურ სიუჟეტებთან პარალელებით ალბომმა უამრავი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია, რასაც დაემატა მისი უცნაური ყდა, რომელზეც მხატვარმა ტუპაკი გამოსახა ჯვარზე გაკრული, თუმცა გარეკანზე ნათლად იქნა გამოტანილი გზავნილი, რომ ეს არ არის იესო ქრისტესადმი უპატივცემლობის ნიშანი და მხოლოდ სიმბოლურ დატვირთვას ატარებს.
ამ ე.წ. '7 დღის თეორიის' სასარგებლოდ მეტყველებს ზედმეტსახელი, რომელიც ტუპაკმა თავისი 'გარდაქმნის' წინ აირჩია. ნიკოლო მაკიაველი თვლიდა, რომ ხოლმე მტრებთან ბრძოლის ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა საკუთარი გარდაცვალების განსახიერება. ციფრი 7 ასევე ფიგურირებს პირველ კომპოზიციაში Bomb First - 7 გასროლის სახით.
ამ მხრივ, თუ All Eyez on Me, რეპერის წინა დისკი, განიხილებოდა, როგორც სიცოცხლის სიმბოლო, The Don Killuminati: The 7 Day Theory უფრო ბნელი ტონის მატარებელია. ტუპაკის მიერ შესრულებული რეპის სტილისტიკა და ინტონაცია კვლავ ემოციურია, მაგრამ ალბომის დაწყებიდან ბოლო კომპოზიციამდე სულ უფრო აგრესიული ხდება. მასში ჟღერს უცენზურო ფრაზები როგორც The Notorious B.I.G.-ის, პაფ დედის, მობ დიპის, ნესის, ასევე ჯეი-ზისა და დრ.დრეს მისამართით. მაგრამ ასევე ცნობილია, რომ პარალელურად, ტუპაკმა აღადგინა მეგობრული ურთიერთობა ნესთან. ალბომის მომზადებისას იგი აპირებდა ამ ფრაზების ამოშლას, მაგრამ მოკლული იქნა რამდენიმე დღის შემდეგ. რეპერმა Young Noble დაადასტურა ერთ-ერთ ინტერვიუში, რომ ნესის I Gave You Power  იქცა სიმღერის Me and My Girlfriend გავლენად.
ხმისჩამწერი სესიები
ალბომის All Eyez on Me გამოსვლიდან 6 თვის თავზე შაკურმა დაიწყო მუშაობა ახალ სტუდიურ დისკზე. იგი იწერებოდა სტუდიაში Can-Am (კალიფორნია). სესიები სულ 3 დღეს გაგრძელდა, 1996 წლის აგვისტოში. ამ პერიოდში დასრულებული იქნა 20 სიმღერა, საიდანაც ალბომზე მოხვდა მხოლოდ 12. დისკში, განსხვავებით წინა სტუდიური ჩანაწერისგან, არ გამოჩნდა ბევრი მოწვეული და განსაკუთრებულად ცნობილი სტუმარი. რეპი ნაწილობრივ ჩაწერილი იქნა ტუპაკის ჯგუფის The Outlawz მიერ. ერთადერთი ასეთი რეპი, რომელიც არ ჩაწერილა ამ სტუდიაში, აღებულია რეპერის Bad Azz სიმღერიდან.
ყდა
ალბომის გარეკანზე გამოსახულია თავად ტუპაკი, რომელიც ჯვარზეა გაკრული. ამასთან, გარეკანზე მითითებულია, რომ ეს სურათი ქრისტიანობის შეურაცხყოფის მიზნით არ შეიქმნა. გარეკანის აზრს მიხვდნენ თავად ტუპაკთან დაახლოებულ ადამიანები და მისი მოყვარულები - უკანასკნელ დროს მასმედიამ ტუპაკი თითქოს ჯვარს აცვა იმით, რომ მუდმივად აშუქებდა მის ცხოვრებას და ბევრ საკითხში უმიზეზოდ სდებდა ბრალს.
სემპლები
Do Me, Baby - პრინსი
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის ალბომები კატეგორია:1996 წლის ალბომები კატეგორია:Death Row Records-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:გარდაცვალების შემდეგ გამოცემული ალბომები კატეგორია:ალბომები Hurt-M-Badd-ის პროდიუსერობით
სატახტოთა თამაში (სეზონი 5)
ამერიკული ფენტეზის ჟანრის ტელესერიალ „სატახტოთა თამაშის“ მეხუთე სეზონის პრემიერა გაიმართა HBO-ზე, 2015 წლის 12 აპრილს და დასრულდა 14 ივლისს. მასში შესულია 10 ეპიზოდი, რომელთაგან თითო 50-60 წუთის ხანგრძლივობის არის. სეზონი ეფუძნება ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის რომანების სერიის „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა“ წიგნებს „ნადიმი ყვავებისთვის“ და „ცეკვა დრაკონებთან“, თუმცა მასში აგრეთვე გამოიყენება ეპიზოდები მომავალი, ჯერჯერობით გამოუქვეყნებელი რომანიდან „ზამთრის ქარები“ , ისევე, როგორც მასალა, რომელიც მარტინის ორიგინალურ ნაწარმოებში არ არის წარმოდგენილი. სერიალის რეჟისორები არიან დევიდ ბენიოფი და დ. ბ. უაისი. 2014 წლის 8 აპრილს HBO-მ მეხუთე სეზონის წარმოება შეუკვეთა. გადაღება 2014 წლის ივლისში დაიწყო, ძირითადად - ჩრდილოეთ ირლანდიაში, ესპანეთში და ხორვატიაში გადაღებებით.
სერიალის მოქმედება მიმდინარეობს გამოგონილ სამყაროში, ძირითადად - კონტინენტზე, რომელსაც ვესტეროსი ეწოდება. სიუჟეტის მეორე ხაზი მიმდინარეობს ესოსის სახელით ცნობილ მეორე კონტინენტზე. ისევე, როგორც ორიგინალურ რომანში, ამ სეზონში ყურადღება გამახვილებულია მეფეების ომზე. სამეფო ნავსაყუდელში რელიგიური ფანატიზმი ზეობს და ყველაფერი რელიგიური დაჯგუფების, „ბეღურების“ ხელში გადადის. სანსა ხდება რემსის ცოლი და დიდი წამების გზას გადის. ღამის აბგურის წევრები ჯონ სნოუს მოღალატედ თვლიან და კლავენ. სტანისი მარცხდება ბოლტონებთან ბრძოლაში და მას ბრიენა კლავს. დორნში სურთ ობერინ მარტელის დაღუპვისთვის შურისძიება და ჯეიმეს, რომელიც პრინცესა მირსელას წასაყვანად მოდის, გააყოლებენ გოგონას, მაგრამ ამავე დროს, გზად სატახტო ქალაქისკენ იგი კვდება, მოწამლული ელარიას მიერ. არია ხდება იაქენ ჰ'გარის შეგირდი. ხოლო ტირიონი ხდება დეინერისის მრჩეველი.
სქოლიო
კატეგორია:2015 წლის ამერიკული სატელევიზიო სეზონები სეზონი 5
Dolichoderus ovigerus
Dolichoderus ovigerus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მიურიცის ეროვნული პარკი
მინი|290პქ| მიურიცის ეროვნული პარკი (Müritz-Nationalpark) — ეროვნული პარკი გერმანიაში, მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მხარის სამხრეთში, ბერლინსა და როსტოკს შორის. იშლება მიურიცის ტბის ნაპირთან.
პარკი 1990 წელს შეიქმნა და მისი ფართობი 318 კმ²-ია. ქალაქ ვარენის სიახლოვეს, მიურიცზეუმში, ვიზიტორებს შეუძლიათ ინფორმაცია მიიღონ ეროვნულ პარკზე.
გეოგრაფია
ეროვნული პარკი ორ განცალკევებულ ნაწილად იყოფა — მიურცად და სერაჰნად. პირველი, უფრო დიდი ნაწილი იშლება მიურიცის ტბის აღმოსავლეთ ნაპირიდან ქალაქ ნოიშტერლიცამდე. მეორე, უფრო პატარა ნაწილი ნოიშტერლიცის აღმოსავლეთით მდებარეობს. ლანდშაფტისათვის დამახასიათებელია დაბოლოებული მორენები, გადარეცხილი ვაკეები და დაბლობები. ტერიტორიის 65 % ტყითაა დაფარული, 12 % ტბებით, დარჩენილი ნაწილი კი ჭაობებსა და ტბორებს უჭირავს.
მიურცის ტბის ფართობი 118 კმ²-ია, ეროვნული პარკის ნაწილი მისი მხოლოდ აღმოსავლეთი ნაპირია.
ფლორა და ფაუნა
ეროვნულ პარკში გავრცელებულ ცხოველთა შორისაა კეთილშობილი ირემი, წერო, თეთრკუდა არწივი და ეგრეტი და ა. შ.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ეროვნული პარკები კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანიის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1990 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1990 წელს დაარსებულები დასავლეთ გერმანიაში
ქსი (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ქსი“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
ატოლოვო
ატოლოვო (Атолово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 212 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
აიშვარია რაი
აიშვარია რაი (ტულუ: ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ; დ. 1 ნოემბერი 1973, მანგალური, კარნატაკა, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი და ფოტომოდელი. სილამაზის კონკურსის „მის მსოფლიო“ 1994-ის გამარჯვებული. დამთავრებული აქვს მუმბაის უნივერსიტეტი. 2007 წელს რაი დაქორწინდა ინდოელ მსახიობ აბჰიშეკ ბაჩანიზე. ჰყავს 1 შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ინდოელი ფოტომოდელები კატეგორია:მის მსოფლიოს მონაწილეები კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
ფრანჩესკო დ’ესტე (მასას პრინჩიპე)
ფრანჩესკო დ’ესტე (Francesco d’Este; დ. 1 ნოემბერი, 1516 — გ. 22 თებერვალი, 1578) — იტალიელი დიდგვაროვანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დ’ესტე კატეგორია:დაბადებული 1516 კატეგორია:გარდაცვლილი 1578
ვიმპერგი
thumb|ვიმპერგი კარის თავზე ვიმპერგი — გოტიკური არქიტექტურის დეკორატიული ელემენტი — სამკუთხა, წვეტიანი ფრონტონის სახით, რომლის არე დაფარულია პლასტიკაში შესრულებული ორნამენტული მოტივით. ვიმპერგი ჩვეულებრივ მოთავსებულია კარის ან სარკმლის ღიობის თავზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
Cataglyphis cursor aterrimus
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
კიცბიუელის ალპები
კიცბიუელის ალპები (Kitzbüheler Alpen) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში, ავსტრიაში. მაქსიმალურ სიმაღლეს აღწევს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (მთა კროიციოხი, 2558 მ). გადაჭიმულია ცილერტალის ხეობიდან (დასავლეთით) ცელერ-ზეეს (აღმოსავლეთით) ტბამდე. გეოლოგიური თვალსაზრისით წარმოადგენს „გრაუვაკული ზონის“ ნაწილს. აგებულია უმეტესად ფიქლებითა და ფილიტებით. სამხრეთით ესაზღვრება ცილერტალის ალპები და მაღალი ტაუერნი. განვითარებულია ალპური მდელოები. არის კურორტები, სამთო-სათხილამურო სპორტი. ტურიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:ავსტრიის ქედები
Dolichoderus parvus
Dolichoderus parvus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მენი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მენი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი ქუთათელაძე
გიორგი ნიკოლოზის ძე ქუთათელაძე (დ. 18 დეკემბერი, 1889, ხონი, — გ. 13 ივლისი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.
დამთავრა ყაზანის სამხედრო სასწავლებელი (1911). მსახურობდა კავკასიის მე-6 მსროლელთა პოლკში პოდპორუჩიკის, შემდეგ პორუჩიკის წოდებით. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918). 1915 წელს დაიჭრა. მიაღწია ბატალიონის მეთაურობას, კაპიტნის წოდებით. 1918-1921 წლებში მსახურობდა დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში, 1921 წლიდან — წითელ არმიაში. იყო 1-ლი ქართული მსროლელი დივიზიონის შტაბის უფროსის მოადგილე, ცალკეული არმიის შტაბის მეკავშირე საქართველოს სსრ სამხედრო-საზღვაო სქმეთა სახალხო კომისარიატთან (1921-1922 წლებში), კავკასიის ცალკეული არმიის შტაბის ადიუტანტი, 1-ლი ქართული მსროლელი პოლკის უფროსის მოადგილე. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების ჩახშობაში დასავლეთ საქართველოში. იმავე წელს ქუთათელაძემ დაამთავრა წითელი არმიის კომინტერნის სახელობის უმაღლესის ტაქტიკური სკოლა.
1930 წლიდან ქუთათელაძე იყო კავკასიის წითელი არმიის მეთაურის თანაშემწე, 1933 წლიდან — კომდივი, მე-9 მსროლელთა კორპუსის მეთაური ქალაქ კრასნოდარში, 1935 წლიდან — წითელი არმიის ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის მეთაურის თანაშემწე მატერიალური უზრუნველყოფის დარგში, 1936 წლიდან — დივიზიის კომისარი წითელი არმიის ჩრდილოკავკასიის სამხედრო ოლქში. 1928-1936 წლებში იყო საქართველოს სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი, 1930 წლიდან — საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრობის კანდიდატი. 1937 წლის რეპრესიების დროს „ზინოვიევურ-ტროცკისტული, ტერორისტული, მავნებლური ორგანიზაციის წევრობის“ ბრალდებით დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
დაჯილდოებული იყო რუსეთის იმპერიის წმ. ვლადიმირის IV (ხმლებით და ბაფთით, 1915), წმ. სტანისლავის III (ხმლებით და ბაფთით, 1916), წმ. ანას III (ხმლებით და ბაფთით, 1916) ხარისხის ორდენებით, ასევე წითელი დროშის, წითელი ვარსკვლავის და საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სსრ–ის შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ხრისტინა სოლოვიი
ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი (Христина Іванівна Соловій, დ.17 იანვარი, 1993, დროგობიჩი, ლვოვის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი მომღერალი, კომპოზიტორი და მუსიკოსი. მას წარმატება სადებიუტო ალბომმა მოუტანა, რომელმაც ოც მილიონზე მეტი ნახვა დააგროვა YouTube-ზე და ყველაზე პოპულარულ უკრაინულენოვან მუსიკალური ვიდეოების სიაში შევიდა. 2016 წელს ის ნომინაციაში „კულტურა და მუსიკა“ YUNA-2016-ის გამარჯვებულიც გახდა. ის იყო პირველი, ვის პროდიუსირებასაც სვიატოსლავ ვაკარჩუკმა მოჰკიდა ხელი.
ბავშვობა
ხრისტინა ივანოვნა სოლოვიი დაიბადა 1993 წლის 17 იანვარს ქალაქ დროგობიჩში, ლვოვის ოლქში, გუნდის დირიჟორების ოჯახში, რომლებიც ერთმანეთს ნიკოლაი ლისენკოს სახელობის ლვოვის ეროვნულ მუსიკალურ აკადემიაში შეხვდნენ.
მომღერლის დედა დროგობიჩის მუსიკალური სკოლის უფროს კლასებში გუნდს შეასწავლის. მამა იყო დროგობიჩის საკრებულოს კულტურის განყოფილების საჯარო მოხელე. ბებია, ოლგა ევგენიევნა სკრობალო, დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა ბანდურისტების ანსამბლის ხელმძღვანელად, შვილიშვილების დაბადების შემდეგ კი პენსიაზე გავიდა.
თერთმეტი წლის ასაკში ხრისტინამ გაიგო, რომ მისი წარმომავლობის მეოთხედი რუსინებს უკავშირდებოდა, ამასთანავე მან მოისმინა ანჩკა ჩებერენჩიკის შესრულებით სიმღერა „ღრუბლის ქვეშ“ და აღნიშნულმა დიდი გალენა მოახდინა მის შემდგომ მუსიკალურ გემოვნებასა და მსოფლმხედველობაზე.
მან დაამთავრა მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს განხრით. ოჯახთან ერთად ლვოვში გადასვლის შემდეგ, სამი წელი მღეროდა გუნდში „ლემკოვინა“, რომელშიც წევრთა ასაკობრივი დიაპაზონი 50-80 წელი იყო, ხოლო ხრისტინა 17 წლის. ამან დიდი გავლენა იქონია მისი პიროვნების ჩამოყალიბებაზე.
სატელევიზიო დებიუტი
2013 წელს სოლოვიიმ სატელევიზიო სიმღერის კონკურსში „უკრაინის ხმა-2013“ შეასრულა რუსინების სიმღერა „Горе долом ходжу“, რის შემდეგაც იგი შეუერთდა პროდიუსერ სვიატოსლავ ვაკარჩუკის გუნდს. ოცი წლის გოგონამ განაცხადა, რომ არასდროს იმღერებდა რუსული ესტრადის სიმღერებს და თუ მას აირჩევდნენ ტინა კაროლი და ალექსანდ პონომარიოვი, ის კონკურსს დატოვებდა.
ქრისტინა ძირითადად ტრადიციულ კომპოზიციებს მღეროდა და კონკურსში ნახევარფინალამდე მონაწილეობდა.
2015
2015 წლის 22 სექტემბერს, ფესტივალზე GogolFest, ხრისტინა გამოვიდა სადებიუტო ალბომით „ჟივა ვოდა“, რომელიც შედგებოდა თორმეტი სიმღერისაგან, რომელთაგან ორი - „ტრიმაი“ და „ცისფერი სიმღერა“ — დაწერა თავად მომღერალმა; ხოლო დანარჩენი ათი — უკრაინული ხალხური, სვიატოსლავ ვაკარჩუკთან საავტორო ადაპტაციით. სიმღერამ „ტრიმაი“ რამდენიმე დღეში YouTube-ზე მილიონი ნახვა დააგროვა.
ალბომი შევიდა 2015 წლის ტოპ-10 საუკეთესო ალბომებში და ტოპ-12 2015 წლის საუკეთესო უკრაინულ ალბომებში.
ალბომის ჩაწერა შედგა კიევში, სტუდია „ზვუკოცეში“. ალბომის ხმის პროდიუსერები იყვნენ მილოშ იელიჩი და სვიატოსლავ ვაკარჩუკი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
ბელჩიშტა
ბელჩიშტა (Белчишта) — სოფელი მაკედონიაში, დებარცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი (სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი). სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 437 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ).
სქოლიო
კატეგორია:დებარცის თემის სოფლები
ევროპის კულტურული დედაქალაქი
ევროპის კულტურული დედაქალაქი — ევროპის კავშირის ინიციატივა, რომელიც ითვალისწინებს ყოველწლიურად რომელიმე ქალაქის არჩევას კონტინენტის კულტურული ცხოვრების ცენტრად, რათა ყურადრება მიაპყროს კულტურის განვითარებას.
როგორც წესი, დამატებითი დაფინანსებით ამათუ იმ ქალაქს საშუალება ეძლევა მნიშვნელოვნად განაახლოს კულტურული დაწესსებულებები. მაგალითად პორტუში კულტურული დედაქლაქის ეგიდით აშენდა მუსიკის სახლი.
ევროპის კავშირის საბჭომ ევროპის პირველ კულტურულ დედაქალაქად 1985 წელს დაასახელა ათენი, რომლის კანდიდატურაც ევროპის კავშირს შესთავაზა საბერძნეთის იმდროინდელმა კულტურის მინისტრმა მელინა მერკურიმ. 1990-იანი წლების ბოლოს ამ ევროპული პროექტის ანალოგიურად დაიწყო მოქმედება ამერიკისა და  არაბეთის კულტურულმა დედაქალაქებმა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კავშირი *
მოგადიშო
მოგადიშო (სომალ. Muqdisho; مقديشو‎; Mogadiscio — შაჰის ქალაქი) — სომალის დედაქალაქი, ქვეყნის მთავარი საპორტო და უმსხვილესი ქალაქი. იგი ქვეყნის მთავარი პოლიტიკური, ადმინისტრაციული, ეკონომიკური, სატრანსპორტო, ფინანსური და კულტურული ცენტრია. მდებარეობს ბენადირის რეგიონში, ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. საუკუნეთა განმავლობაში დიდ როლს ასრულებდა, როგორც პორტი.
2015 წლის მონაცემების მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა 2 120 000 ადამიანს შეადგენდა. მთლიანი ფართობი კი 91 კმ²-ია.