cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სამგანზომილებიანი გრაფიკა
3D რეალური დრო
3D რეალური დრო ეფექტურად გამოიყენება ვიდეო თამაშებში ასევე სხვა მრავალ პროგრამაში: არქიტექტურული ვიზუალიზაცია.სამედიცინო ვიზუალიზაცია და სხვ. 3D რეალური დროს მიზანია გამოსახულების რამდენადაც შეიძლება კარგი ხარისხის შექმნა ისე რომ შენარჩუნებულ იქნას ანიმაციის უწყვეტობა. ეს კი აფიშაჟის ანგარიშის ოპტიმიზაციას მოითხოვს. თავიდან ყველანაირი ანგარიში პროცესორს აწვა ტვირთად< შემდგომ, გამოსახულების ხარიხის გაუმჯობესების საჭიროებამ კონსტრუქტორებს 3D -ზე სპეციალიზირებული PCI პლატების კომერციალიზაციისკენ უბიძგა. პერსონალური კომპიუტერისთვის შექმნილი პირველი ასეთი პლატა იყო 3DFX -ის მიერ გამოშვებული ლეგენდარული "ვუდუ" (voodoo).დღევანდელი გრაფიკული პლატების უმრავლესობა ითავსებს 3D გამოსახულების აჩქარებული ანგარიშის ფუნქციას.
3D გამოსახულების შესაქმნელად საჭირო პროცესორების გამოჩენამ API(application programming interface) სტანდარტების შემოღების საჭიროება წარმოქმნა. ყველაზე გავრცელებულია OpenGL და Direct3D სტანდარტები.
3D წინასწარ ანგარიში
3D წინასწარი ანგარიში გამოიყენება სპეცეფექტებისა და ანიმაციური ფილმების შესაქმნელად. მისი მთავარი მიზანია ძალიან მაღალი ხარისხის გამოსახულების შექმნა. ანგარიშის გამო დროში შეფერხებას აქაც აქვს ადგილი, მაგრამ ეს შეფერხება შეუდარებლად განსხვავდება 3D რეალური დროსგან, სადაც ერთ წამში 20 -ზე მეტი სურათი გამოითვლება.3Dწინასწარი ანგარიშის შემთხვევაში კი ერთი სურათის ანგარიშს საათები, შეიძლება დღეებიც კი დასჭირდეს.მაგრამ ერთხელ გამოანგარიშების შემდეგ სუღატების ჩვენება სასურველი სიხშირით ხდება(მაგალითად 24კადრი/წამი). ეს ანგარიშები კომპიუტერების მსხვილ ქსელებში სრულდება სადაც კომპიუტერების სიმრავლით ანგარიშის მაღალ წარმადობას უზრუნველყოფენ. რადგანაც ანიმაციისთვის ყოველ წამში 30სურათის ჩვენებაა საჭირო,15 წუთიანი ანგარიშისთვის ქსელმა 27000 -ზე მეტი სურათი უნდა იანგარიშოს.პროგრამები, რომლებიც ამ სურათებს ანგარიშობენ, მრავლად არის. მაგალითად: Neoscape(http://www.neoscape.com), Studio Leonard(http://www.studioleonard.com), Renderman, mental ray,finalRender,Brazil r/s, V-Ray...
3D-ს ანგარიშის ერთი ყველაზე პოპულარული ტექნიკაა "სხივის ტყორცნის" ტექნიკა(raytracing). შუქი სხივდება ეკრანის ყველა წერტილიდან და ირეკლება 3D სცენაზე გაფანტულ ობიექტებზე.
80-იანი წლებიდან ანიმაციურ ფილმთა სტუდია პიქსარი(pixar) მხოლოდ გამოსახულებათა სინთეზით ქმნის ფილმებს და წვლილი მიუძღვის ამ დარგის განვითარებაში. ეს სტუდია, ძირითადად, RenderMan -ს იყენებს. RenderMan-ი დღესდღეობით ერთ-ერთ უმძლავრეს ინსტრუმენტად ითვლება.
არქიტექტურული ინდუსტრიები უფრო და უფრო მეტად იყენებენ ამ მეთოდებს რომ ადვილად გაყიდონ თავიანთი პროექტები. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი არქიტექტორი ფრანკ გერი სწორედ ამ პროგრამებს იყენებს შენობათა ცალკეული ელემენტების დასაპროექტებლად.
კატეგორია:კომპიუტერული გრაფიკა
ტაიმირის ნახევარკუნძული
ტაიმირის ნახევარკუნძული (Полуостров Таймыр) — ნახევარკუნძული რუსეთის შორეულ ჩრდილოეთში. მდებარეობს ენისეისა (კარის ზღვა) და ხატანგის (ლაპტევების ზღვა) ყურეებს შორის. შედის კრასნოიარსკის მხარის შემადგენლობაში. ტაიმირის ნახევარკუნძულს, ხშირად ციმბირის შემადგენელ ნაწილად მოიხსენიებენ, რაც მცდარია. ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ტაიმირის ტბა და ბირანგის მთები.
ტაიმირის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს კონტინენტური აზიის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილი ჩელიუსკინის კონცხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ნახევარკუნძულები
ღევონდ ალიშანი
ღევონდ ალიშანი (დ. 18 ივლისი [ძვ. სტ. 6 ივლისი], 1820, კონსტანტინოპოლი — გ.  22 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 9 სექტემბერი] , 1901, ვენეცია) — სომეხი პოეტი, ფილოლოგი, ისტორიკოსი.
1832 წლიდან ცხოვრობდა ვენეციაში, აქვე მიიღო განათლება და მხითარისტების კონგრეგაციის წევრი გახდა. ჯერ ძველ სომხურზე (გრაბარი), შემდეგ კი ახალ სალიტერატურო ენაზე (აშხარაბარი) დაწერილ ლექსებს აქვეყნებდა ჟურნალ „ბაზმავეპში“. 1857–1858 წლებში გამოსცა ლექსების 5 ტომი „სიმღერების“ სახელწოდებით. ღევონდ ალიშანის პოეზია გამსჭვალულია ეროვნუ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის სულისკვეთებით. მას ეკუთვნის აგრეთვე პოემა „ავარაირის ბულბული“ (1847), ისტორიული, არქეოლიგიური, გეოგრაფიული და ეთნოგრაფიული შრომები, რომლებიც თარგმნილია ფრანგულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 კატეგორია:არმენოლოგები
ჯვარი ვაზისა
ჯვარი ვაზისა, წმინდა ნინოს ჯვარი — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მნიშვნელოვანი სიმბოლო, თარიღდება ჩვენს წელთაღვრიცხვით IV საუკუნით, როდესაც ქრისტიანობა იბერიის სამეფოს ოფიციალური რელიგია გახდა.
ლეგენდის მიხედვით, მარიამ ღვთისმშობელმა წმინდა ნინო საქართველოში სამოციქულოდ წარმოგზავნა და თან მას ვაზის ჯვარი გადასცა, რომელსაც განსაცდელისაგან უნდა დაეცვა უცხო ქვეყანაში წმიდა მისიით მიმავალი ქალწული.
წმიდა ნინოს ცხოვრების მცხეთური რედაქციის მიხედვით, ეს ჯვარი წმიდანს ღმრთისმშობელმა იერუსალიმში გადასცა. თუმცა არსებობს სხვა რედაქციაც, რომელიც ვაზის ხის რტოთაგან შეკრულ ჯვარს თვითონ წმიდა ნინოს მიაწერს - წმიდანს იგი თავისი თმებით მცხეთაში მოსვლის შემდეგ, მაყვლოვანში დამკვიდრებისას შეუკრავს. შემდგომში ეს ჯვარი მემკვიდრეობით მეფე მირიანს ერგო. 541 წლამდე იგი მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში იყო დაბრძანებული. ამ ჯვრით მეფე მირიანმა სიკვდილის წინ მეფედ აკურთხა თავისი შვილი ბაქარი.
ჯვარი მრავალჯერ ყოფილა გატანილი ქალაქიდან ქალაქში და ერთი ქვეყნიდან მეორეში. ამ გადატან-გადმოტანის დროს ჯვრის გარდი-გარდმო ნაწილი გადატეხილა გრძელ ნაწილთან მიმაგრებულ ადგილას, რის გამოც ჯვრის ფრთები დაშვებულია.
V საუკუნეში ჯვარი აღმოჩნდა წმინდა შუშანიკთან. სიკვდილის წინ, როდესაც მან სიკვდილის მოახლოება იგრძნო, ჯვარი გადასცა თავის მოძღვარს ანდრიას საქართველოში წამოსაღებად, მაგრამ ანდრია იძულებული გახდა სომხეთში დარჩენილიყო ჯვრიანად. ეს ჯვარი სომხეთის სხვადასხვა ქალაქებსა და მონასტრებში ინახებოდა, ქალაქ ანისის აღებამდე საქართველოს მეფის დავით აღმაშენებლის მიერ, რომელმაც ჯვარი დაუბრუნა მცხეთას.
ისტორიული წყაროების მიხედვით, XI-XII საუკუნეებში წმიდა ნინოს ჯვარი მცხეთის საკათედრო ტაძარში ესვენა. მეფე ვახტანგ III-მ მისთვის გააკეთებინა სახატე (კუბო), რომელზედაც აღბეჭდილია წმიდანის ცხოვრების ექვსი შემთხვევა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯვრის სიმბოლოები კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სიმბოლოები
ელიზაბეთ ფრიზ ელეტი
ელიზაბეთ ფრიზ ლუმიზ ელეტი (დ. 18 ოქტომბერი, 1818, სოდუს პოინტი, ნიუ იორკი — გ. 3 ივნისი, 1877, ნიუ იორკი) — ამერიკელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოეტი. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც დაწერა ქალების ცხოვრებაზე, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ამერიკულ რევოლუციურ ომში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1877 კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ისტორიკოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი პოეტები
ბავიუ
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ეუსებიო აიალა
ეუსებიო აიალა (დ. 14 აგვისტო, 1875 — გ. 4 ივნისი, 1942) — პარაგვაის პრეზიდენტი პირველად 1921 წლის 7 ნოემბერიდან 1923 წლის 12 აპრილამდე და შემდგომ 1932 წლის 15 აგვისტოდან 1936 წლის 17 თებერვლამდე. იყო ლიბერალური პარტიის წევრი. ის ჩამოაგდო რაფაელ ფრანკომ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
Holidays in Eden
Holidays In Eden (დასვენება სამოთხეში) — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ბრიტანეთში 1991 წელს. ეს იყო ჯგუფის მეორე ალბომი ახალ ვოკალისტთან, სტივ ჰოგარტთან ერთად. ახალი ჩანაწერი ჯგუფის ბევრმა მოყვარულმა ჩათვალა ძველ სტილთან დაშორებად. ჩანაწერები დამზადდა ალბომის Seasons End საკონცერტო ტურნეს შემდეგ, რომელიც თითქმის ერთ წელიწადს გაგრძელდა. მიუხედავად ჯგუფის მცდელობისა, ჩაეწერა ალბომი, რომელიც დააკმაყოფილებდა ყველა ტიპის მსმენელს, დისკი არ სარგებლობდა პოპულარობით. იგი კომერციულად წარუმატებელი გამოდგა, ჯგუფის სხვა ალბომებთან შედარებით.
აშშ გამოცემა
აშშ გამოცემაში, რომელიც გამოვიდა ბრიტანულის გამოსვლიდან 6 თვის შემდეგ, დამატებული იქნა ორი სიმღერა - A Collection და How Can It Hurt. ორივე იყო სინგლების No One Can და Cover My Eyes B-გვერდები. ამასთან, სიმღერების თანმიმდევრობა შეცვლილი იქნა და კომპოზიცია No One Can უფრო ვრცელი სახით იქნა წარმოდგენილი. ასევე განსხვავდებოდა გამოცემის ყდაც.
1998 წლის რემასტერი
1998 წლის 23 თებერვალს გამოვიდა ალბომის რემასტერი, სიმღერების იგივე თანმიმდევრობით, რაც ბრიტანულ გამოცემაში იქნა წარმოდგენილი. მეორე დამატებით დისკზე წარმოდგენილია:
ალბომის ყდა
ალბომის გარეკანის ავტორია სარა ბოლი. ბილ სმითის თქმით, უცნობი მიზეზის გამო, მას კვლავ სურდა ილუსტრაციების სტილის დაბრუნება. შთაგონებად იქცა ლასკოს გამოქვაბულში (საფრანგეთი) აღმოჩენილი ნახატები კედლებზე. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელზეც არ იქნა გამოსახული ცნობილი ლოგო და არც Marillion-ის წარსულზეა რამე მინიშნებები. კარლ გლოვერის თქმით, ახალი ლოგოს იდეებიც იყო, მაგრამ მათი ნაწილი მხოლოდ Marillion-ის მომავალ დისკებზე იქნა გამოყენებული.
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის ალბომები კატეგორია:1991 წლის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
მიხეილ ლორის-მელიქიშვილი
მინიატიურა|მიხეილ ლორის-მელიქიშვილი მიხეილ ტარიელის ძე ლორის მელიქიშვილი (ლორის-მელიქოვი) ('Михаи́л Тариэ́лович Лори́с-Ме́ликов) (Միքաէլ Տարիելի Լորիս-Մելիքով; დ. 31 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 19 ოქტომბერი], 1825 — გ. 24 დეკემბერი [ძვ. სტ. 12  დეკემბერი] , 1888) — რუსეთის იმპერიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, კავალერიის გენერალი (1875 წლის 17 აპრილიდან), გენერალ-ადიუტანტი, გრაფი (1878 წლის 16 აპრილიდან), სახელმწიფო საბჭოს წევრი (1880 წლის 11 თებერვლიდან).
დაიბადა თბილისში 1824 წლის 19 ოქტომბერს (სხვა ცნობით 1825 წლის 20 დეკემბერს) სომხური წარმომავლობის ქართული ფეოდალური საგვარეულოს ლორის მელიქიშვილების ოჯახში. მამა ტარიელ ზურაბის ძე ლორის მელიქიშვილი, დედა ეკატერინე ახვერდაშვილი ცხოვრობდნენ თბილისში.
XVII საუკუნის დასაწყისში, როდესაც 1604 წელს შაჰ აბას I-მა (1587–1629) ქართლის მეფე გიორგი X-მ (1600–1606) და კახეთის მეფე ალექსანდრე II-მ (1574–1605) ერევანთან ომში ოსმალები დაამარცხეს, ომში მონაწილეობის გამო შაჰმა ქართველი მეფეები "უხვად" დააჯილდოვა. გიორგი მეფეს ირანში სოფლები მისცა და 300 თუმანი ჯამაგირი დაუნიშნა. სამაგიეროდ ლორე და დებედას ხეობა გამოსთხოვა. დებედას ხეობაში თურქმანული ტომი ბორჩალუ ჩამოსახლა. ლორეში კი სახანო შეიქმნა. სახანოს ადგილობრივი სომხური წარმომავლობის გამუსლიმებული მელიქი ედგა სათავეში. ამის გამო ხშირად ლორის სახანო სამელიქოდ მოიხსენიება, ხოლო საგვარეულოს წარმომადგენლებს ლორის მელიქები ან ლორის მელიქისშვილები, ამავე პერიოდში არსებობდა სომხითის სამელიქოც. სომხითის მელიქიშვილები და ლორის მელიქიშვილები ერთი წარმოშობის არიან. ლორის მელიქები ქართულ ფეოდალურ იერარქიაში სამეფო აზნაურის ტიტულით სარგებლობდნენ.
მიხეილმა სწავლა 1836 წელს მოსკოვის ლაზარევის ინსტიტუტში დაიწყო. 1840-იანი წლებიდან სამხედრო კარიერა დაიწყო. იგი წარმატებულად მონაწილეობდა რუსეთის იმპერიის მიერ წარმოებულ ომებში, მათ შორის - კავაკასიის, ყირიმის და რუსეთ ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომებში. სამხედრო კარიერასთან ერთად წარმატებულ სამოქალაქო მოღვაწეობასაც ეწეოდა; იყო თერგის ოლქის უფროსი, ხარკოვის ოლქის გენერალ გუბერნატორი, შინაგან საქმეთა მინისტრი.
1888 წლის 12 (24) დეკემბერს 64 წლის ასაკში საფრანგეთის ქალაქ ნიცაში გარდაიცვალა, დაკრძალულია თბილისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1824 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1888 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრები
Lasioglossum pandrose
Lasioglossum pandrose — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
სქოლიო
pandrose
1338
თარიღი უცნობია
*
Stars (როქსეტის სიმღერა)
Stars — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. წარმოდგენილია ალბომზე Have a Nice Day. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები
მახრასებრნი
მახრასებრნი, ბოსტანასებრნი (Gryllotalpidae), მწერების ოჯახი სწორფრთიანთა რიგისა. ცხოვრობენ ტენიან ნიადაგში. ნაირჭამია მავნებლებია, აზიანებენ როგორც ბოსტნეულ, ტექნიკურ და მარცვლოვან კულტურებს, ისე ხემცენარეებს, განსაკუთრებით სანერგე მეურნეობაში. ოჯახში 45 სახეობაა, გავრცელებულია ყველა კონტინენტზე. ყოფილ სსრკ-ში გვხვდება 3 სახეობა, რომელთაგან ფართოდაა გავრცელებული ჩვეულებრივი მახრა ანუ ბოსტანა (Gryllotalpa gryllotalpa). იგი განსაკუთრებით დიდი რაოდენობითაა დასავლეთ საქართველოში, სადაც ძლიერ აზიანებს მინდვრის, ბოსტნის და ბაღჩის კულტურებს. აღმოსავლეთ საქართველოში მეტწილად ბოსტნებშია გავრცელებული. იკვებება ძირითადად ფესვებით, ძირხვენებით, თესლით, ღეროებით და ახალგაზრდა აღმონაცენით, მახარასებრთა სრულ განვითარებას საქართველოში ერთი წელი სჭირდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სწორფრთიანები
ჰუზაიმა ბინტ ნასერი
ჰუზაიმა ბინტ ნასერი (حزيمة بنت ناصر; დ. 1884, მექა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 27 მარტი 1935, ბაღდადი, ერაყი) — არაბი პრინცესა, მექას შარიფა. ერაყისა და სირიის დედოფლობის შემდეგ, ჰუზაიმა ერაყის დედა-დედოფალი გახდა.
ბიოგრაფია
ჰუზაიმას მამა პრინცი ნასერ ბინ ალი ფაშა არის, რომელიც მუსბაჰის უმცროსი ტყუპისცალია. 1904 წელს სტამბოლში, იგი მექის შარიფის ვაჟზე, ფეისალ I-ზე დაქორწინდა. მათი პირველი შვილი აზზა (1906-1936) იყო, შემდეგ კი ორი გოგონა, რაჯიჰა (1907-1959) და რაიფია (1910-1934) დაიბადა, საბოლოოდ კი ვაჟი გაზი I (1912-1939), ერაყის მომავალი მეფე დაიბადა.
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ოსმალეთის იმპერიის მფლობელობაში მყოფი ტერიტორიები გამარჯვებულმა ევროპულმა სახელმწიფოებმა დაინაწილეს, ან დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადეს. 1920 წელს, ფეისალ I სირიის მეფედ გამოაცხადდა და ასე ჰუზაიმაც სირიის დედოფალი გახდა. თავის მეუღლესთან ახლოს ყოფნის მიზნით, ჰუზაიმამ თავის შვილებთან ერთად დამასკში ახლად დაარსებულ სამეფო სასახლეში ჩასახლდა. თუმცა, მხოლოდ ოთხი თვის განმავლობაში არსებობის შემდეგ, სირიის სამეფო საფრანგეთ-სირიის ომის შედეგად დაიშალა, რის შედეგად ფეისალმა და ჰუზაიმამ ტიტული დაკარგეს.
გლიპტოთეკა
thumb|მიუნხენის გლიპტოთეკა XIX საუკუნის დასასრული thumb|კოპენჰაგენის [[ახალი გლიპროეკა|ახალი გლიპტოთეკის შენობა]] გლიპტოთეკა (Glyptothek) ჰქვია ანტიკური ქვის სკულპტურებისა და ნაკვეთი ქვების კოლექციას. ცნება „გლიპტოთეკა“ პირველად გამოიყენა მეფე ლუდვიგ I ბავარიელის ბიბლოთეკარმა. სიტყვა ნაწარმოებია ბერძნული ზმნა „გლიპტეინ“-ისაგან, რაც ქვის კვეთას, ქანდაკებას ნიშნავს. ეს სიტყვა წარმოების მიხედვით ძველი ბერძნული სიტყვის პინაკოთეკის მგავსადაა წარმებული, სადაც პინაქსი („Pinax“) დაფურ სურათს, ან ზოგადად სურათს ნიშნავს. „გლიპტონ“ (Glypton) ბერძნულად ქანდაკებას ნიშნავს.
მსოფლიოში სკულპტურული ხელოვნების მხოლოდ სამი მუზეუმს აქვს ეს სახელი:
ჰუზაიმა ბინტ ნასერი
ბიოგრაფია
1921 წელს, ბრიტანეთის მთავრობამ გადაწყვიტა, რომ ერაყის ახალი სამეფოს მეფედ ფეისალი ყოფილიყო, რაზეც მათ საერთაშორისო მანდატი ჰქონდათ. ფეისალმა მიიღო ეს წინადადება და ერაყის მეფედ გამოაცხადა. შესაბამისად ჰუზაიმაც დედოფალი გახდა და სამეფო ოჯახი ბაღდადში, ახალი სამეფოს დედაქალაქში გადავიდა.
გლიპტოთეკა
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ხელოვნების მუზეუმი (ქანდაკება)
ჰუზაიმა ბინტ ნასერი
ბიოგრაფია
ორი წლის შემდეგ, 1935 წელს იგი ბაღდადში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1935 კატეგორია:სირიის დედოფლები კატეგორია:ერაყის დედოფლები კატეგორია:არაბი დედოფლები
ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღე
ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღე — დააწესა 1949 წლის ნოემბერს ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიულმა ფედერაციამ. 1950 წლიდან აღინიშნება ყოველწლიურად 1 ივნისს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. მისი მიზანია მსოფლიოს საზოგადოებრივი აზრის მობილიზება ახალი ომის საშიშროებისაგან ბავშვთა დასაცავად, ზრუნვა მათი ჯანმრთელობისა და დემოკრატიული აღზრდა-განვითარებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
ბაზალეთი
საკუთარი სახელი ბაზალეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იოანე იალღუზიძე
იოანე გიორგის ძე იალღუზიძე (ნამდვილი გვარი გაბარათი; დ. 1775, სოფ. ზალდა, ახლანდ. ქურთის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 აგვისტო, თბილისი) — ოსი პოეტი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
დაიბადა აზნაურის ოჯახში. სასულიერო განათლება მიიღო ერეკლე II-ისა და გიორგი XII-ის კარზე. ერეკლე II-ის შუამდგომლობით მიაბარეს დავითგარეჯის მონასტერში, სადაც მღვდელ იოანე ქარუმიძის დახმარებით შეუსწავლია ფილოსოფია და ქართული მწიგნობრობა. შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში. საზოგადო საქმიანობა დაიწყო გადამწერობით (2-ჯერ გადაუწერია ვეფხისტყაოსანი). 1815–1821 წლებში თბილისში, ოსეთის სასულიერო კომისიაში მუშაობდა თარჯიმნად. კარგად ფლობდა ქართულ, ოსურ და რუსულ ენებს. ქართულიდან ოსურად თარგმნიდა სასულიერო წიგნებს („საცისკრონი ლოცვანი“ — 1820, „გამოკრებილი კურთხევანი“ — 1824, უთარგმნია ოთხთავი, რომელიც დაცულია სამი ხელნაწერის სახით. ეს ხელნაწერები დაცულია თბილისში (პირველი ვარიანტი), პეტერბურგსა (ჩასწორებული) და მოსკოვში (სასტამბოდ გამზადებული). ასევე უთარგმნია „კატეხიზმო“, „ღვთისმსახურება“, დაცულია ხელნაწერი). 1820 წლიდან თბილისის სასულიერო სემინარიაში ოს ბავშვებს ასწავლიდა რუსულ და ქართულ ენებს. 1820 წელს ქართული გრაფიკის (როგორც ნუსხა-ხუცურის, ისე მხედრულის) საფუძველზე შეადგინა ოსური ანბანი, ხოლო 1821 წელს — პირველი საანბანო წიგნი ოსურ ენაზე. მისი გარდაცვალების შემდეგ ქართული ანბანი ცარიზმის რუსიფიკატორული რეჟიმის შედეგად რუსული ანბანით შეიცვალა.
იოანე იალღუზიძე გარდაიცვალა 1830 წლის 5 აგვისტოს, თბილისში ქოლერის ეპიდემიის დროს.
შემოქმედება
მისი პოეტური შემოქმედებიდან აღსანიშნავია პატრიოტული პოემა „ალღუზიანი“ (1885, ქართულ ენაზე), რომელშიც მოთხრობილია მეფე ალღუზის საგმირო საქმეები.
იოანე იალღუზიძეს გადაუწერია სულხან-საბა ორბელიანის „სიტყვის კონა“, შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“, დავრიშიანი“, „მირიანი“, თეიმურაზ II-ის „სარკე თქმულთა“ და სხვ.
იოანეს ეკუთვნის პირველი ოსური ხელნაწერი, რომელიც 1802 წლით იყო დათარიღებული წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ფონდში (А, № 5136). ეს ხელნაწერი მცირეა ზომით სულ 80 სტრიქონია. შესრულებულია სამ ენაზე რუსულ, ქართულ და ოსურ ენებზე. ესაა ოფიციალური დოკუმენტი სოფელ ვანათში სასამართლოს დაწესების შესახებ. ორიგინალი რუსული ტექსტია, ქართული და ოსური მისგან თარგმნილია. ოსური ტექსტი შესრულებულია ქართული გრაფიკით. ხელნაწერი საფუძვლიანად შეისწავლა გ. ახვლედიანმა. მან დადგინა, რომ ჩვენამდე მოღწეული პირველი ოსური ხელნაწერი იოანე იალღუზიძეს ეკუთვნის.
სქოლიო
კატეგორია:ოსი პოეტები კატეგორია:ოსი პედაგოგები კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
ნიკოლოზ IX (ამილახვარი)
ნიკოლოზ IX (ამილახვარი) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1678-1688 და 1692-1695 წლებში. იმ პერიოდში ქართლის სამეფოში არსებობდა დაპირისპირება გიორგი IX-სა და ერეკლე I-ს შორის, რომელშიც სასულიერო პირებიც აღმოჩნდნენ ჩართული. გიორგის მხარს უჭერდა კათოლიკოსი ნიკოლოზ IX. ქართლის მეფედ დანიშნულ და თბილისში მოსულ ერეკლეს კათოლიკოსი არ ეახლა. ერეკლემ ნიკოლოზის ნაცვლად თავისი ბიძა იოანე X დანიშნა კათოლიკოსად. მეფემ, როგორც ჩანს, სხვა სასულიერო პირებიც გადააყენა და მათ ნაცვლად თავისი ერთგული პირები დანიშნა. ვახტანგ VI-ს 1705 წლის საეკლესიო კრებაზე თავდაპირველად კვლავ ნიკოლოზ IX-ის არჩევა უნდოდა კათოლიკოსად, მაგრამ კრება არ დაეთანხმა. კათოლიკოსად მეფის ძმა დომენტი IV აირჩიეს.
ვირების ჭიშკარი
thumb|300px|ვირების ჭიშკარი ვირების ჭიშკარი (Porta Asinaria) — ავრელიანეს კედლის ჭიშკარი რომში, სან-ჯოვანის ჭიშკრის სამხრეთ-დასავლეთით, აგებულია  270-273 წლებში. სწორედ ამ ჭიშკრის გავლით შევიდა ქალაქში ბიზანტიელი მხედართმთავარი ველისარიუსი 536 წელს ოსტგუთებზე გამარჯვების შემდეგ.
ორი მრგვალი კოშკი ააგეს მოგვიანებით. 1048 წელს ჭიშკარი დაინგრა, 1408 წელს იგი დაკეტეს. სავარაუდოდ, მისი აღდგენა მოხდა XVI საუკუნეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
Etterna
Etterna — ფრანგი სოპრანო ემა შაპლინის მეორე სტუდიური ალბომი. მისი პროდიუსერია კინოკომპოზიტორი გრეიმ რეველი. ალბომში შეტანილია კომპოზიციები, ჩაწერილი ლონდონის სიმფონიურ ორკესტრთან.
სქოლიო
კატეგორია:ემა შაპლინის ალბომები კატეგორია:2002 წლის ალბომები
ცოდნისკარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
ცოდნისკარი (Ԥхысҭа [ფსხჷრთა]; ყოფილი შურინოვკა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ტროიცკის (ფხისთის ერთ-ერთი სათავე) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 550 მ, გაგრიდან 50 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
XIX ს. ბოლოს აქ შეიქმნა სოფელი შურინოვკა. ვ. კვარჭიას ცნობით, ადრე, ამ ადგილას იყო სოფელი ფხისთა. 1930 წელს შურინოვო მიქელრიფშის თემში შედიოდა. 1948 წელს შურინოვკას ქართული სახელი ცოდნისკარი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფხისთა (Ҧхысҭа).
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 116 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მიქელრიფშის თემის სოფლები
საპეასუ
საპეასუ (Sapeaçu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 597 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 125.582 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 132.16 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
You Want It You Got It
You Want It You Got It — კანადელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბრაიან ადამსის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1981 წელს. გამოსცა ლეიბლმა A&M.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაიან ადამსის ალბომები კატეგორია:1981 წლის ალბომები
ჭოჭუა
საკუთარი სახელი ჭოჭუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
თეოდოტე კვირინელი
თეოდოტე კვირინელი (გ. 326) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 მარტი, ახალი სტილით - 15 მარტი. წმიდა მღვდელმოწამე თეოდოტე კვირინელი კვიპროსის ქალაქ კირიის ეპისკოპოსი, წარმოშობით გალატიიდან იყო. უსჯულო ლიცინიუსის დროს (307-324) იგი წარმართთა შორის უშიშრად ქადაგებდა ქრისტეს მოძღვრებას. კვიპროსის მთავარმა, საბინმა, ბრძანა, ეპისკოპოსი შეეპყროთ. ეს რომ წმიდანმა გაიგო, თვითონ გამოცხადდა მასთან და უთხრა: მთავრის ბრძანებით თეოდოტე უმოწყალოდ სცემეს, ხეზე მიაბეს, ბასრი დანებით დასერეს, შემდეგ კი საპყრობილეში ჩააგდეს. ხუთი დღის შემდეგ მოწამე ისევ მიჰგვარეს საბინს, რომელმაც კვლავ სარწმუნოების გამოცვლა მოითხოვა მისგან. თეოდოტეს ქრისტეს ქადაგება არ შეუწყვეტია. ჯალათებმა წმიდანი რკინის მესრებზე დააწვინეს და ცეცხლი შეუნთეს, შემდეგ ფეხებზე ლურსმნები გაურჭვეს და სიარული აიძულეს. წმიდა თეოდოტეს წამების მოწმენი, მისი მოთმინებითა და ღვთივსულიერი სიტყვებით აღფრთოვანებულნი, აღიარებდნენ ქრისტეს. როდესაც ეს საბინმა გაიგო, წამების შეწყვეტა ბრძანა, წმიდანი კი დაატუსაღა.
მალე, წმინდა კონსტანტინე დიდის (ხს. 4 ივნისს) ბრძანებით, თავისუფლება მიენიჭა ყველა პყრობილ ქრისტიანს. სხვებთან ერთად განთავისუფლდა წმიდა თეოდოტეც. წმიდანი კირინში დაბრუნდა, სადაც ორი წელი იმსახურა ეპისკოპოსად, შემდეგ კი 326 წელს, მშვიდობით მიიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 326
ალექსანდრე გორდელაძე
ალექსანდრე გორდელაძე (დ. 16 თებერვალი, 1955, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
Salvation (როქსეტის სიმღერა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები
ალექსანდრე გორდელაძე
1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გართულებები კუჭუკანა ჯირკვალზე ოპერაციის შემდეგ.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:ქართველი ექიმები
მახრჩობელა
გვარში 60-მდე სახეობაა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროს ცივ და ზომიერ სარტყელში, ტროპიკების მთებში. საქართველოში 3 სახეობა იზრდება.
Deschampsia caespitosa ფართოდ არის გავრცელებული მთის შუა სარტყლიდან ალპურ სარტყლამდე, ტენიან ნიადაგებზე. SiO2-ის შემცველობის გამო მას შედარებით დაბალი კვებითი ღირებულება აქვს.
მდელოს სარეველაა. სუბალპური და ალპურ სარტყელში მშრალ ქვაღორღიან ნაშალებზე იზრდება Deschampsia flexuosa. მეჩხერკორდიანი მცენარეა. მისი რბილი ფოთლები საქონლის კარგი საკვებია. Deschampsia media გვხვდება მხოლოდ დასავლეთ საქართველოში მთის შუა სარტყლამდე მდელოებზე. დეკორატიული მცენარეებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტი
მინი|250პქ|კოსმონავტები აცლიან გარსაცმს პირველ ქართულ კოსმოსურ ობიექტს და დაკეცილ მდგომარეობაში მას ამაგრებენ კონსტრუქცია „სოფორა“-ზე. პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტი — 1999 წლის 16 ივლისს კოსმოსში გაშვებული „“. 1999 წლის 23 ივლისს ორბიტალურ სადგურზე, ღია კოსმოსურ სივრცეში დაიწყო პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის გამოცდა, რომელიც წარმატებულად დამთავრდა 1999 წლის 28 ივლისს. ამის შემდეგ, პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტი — 6,4 მ. გაბარიტის მქონე გასაშლელი რეფლექტორი, ჩამოცილდა ორბიტალურ სადგურ „МИР”-ს და დაიწყო დამოუკიდებელი ფრენა კოსმოსში.
ყოველი წლის 23 ივლისი საქართველოში აღინიშნება როგორც „პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის დღე“.
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის გენერალური კონსტრუქტორია, საქართველოში კოსმოსური ტექნიკის და სამხედრო-საინჟინრო სამეცნიერო დარგების ფუძემდებელი ელგუჯა მეძმარიაშვილი.
მოწყობილობა
thumb|250პქ|პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტი დაკეცილ მდგომარეობაში, სატრანსპორტო პაკეტის სახით, გატანილია ღია კოსმოსურ სივრცეში. რეფლექტორის კონსტრუქციას პარაბოლოიდური ამრეკლი ეკრანის ზედაპირი აქვს. ქართული შესრულებით იგი შედგება გამშლელი ძალოვანი რგოლისაგან, რომლის ფუნქციებია ელექტროამძრავებით გაშლა, მასთან დაკავშირებულ, წინასწარდაძაბულ ცენტრთან ერთად. ცენტრი შედგენილია მოქნილი, ვერტიკალურ მდგომარეობაში მყოფი, გაჭიმული, რადიანული განლაგების ფურცლებისაგან - წიბოებისაგან. წინასწარდაძაბულ ფურცლებს თავის სიბრტყეში გააჩნიათ დიდი სიხისტე, ამასთან, ისინი თავისი ზუსტი პროფილით აღწევენ პარაბოლოიდის ზუსტ, დისკრეტლ გეომეტრიას, რომელზეც რეფლექტორის ამრეკლი ეკრანი - მეტალის ტრიკოტაჟის ბადეა დამაგრებული. კოსმოსურ აპარატთან რეფლექტორის ჩამაგრება ხორციელდება ცენტრალური კვანძით, სადაც ასევე მოწყობილია რეფლექტორის გაშლის სინქრონიზატორები. რეფლექტორის ეკრანს გააჩნია ელიფსური მოხაზულობა, რომელიც გამშლელ ძალოვან რგოლთან მიმართებაში ხორციელდება, მასზე სხვადასხვა სიგრძის კონსოლური გადმონაშვერების დამაგრებით, რომლებიც წარმიადგენენ ცენტრალური რადიანული წიბოების გაგრძელებას. რეფლექტორი არის ოფსეტური.
ისტორია
thumb|მარცხნივ|200პქ|რეფლექტორის თავისუფალი მოძრაობა დამოუკიდებელ თანამგზავრულ ორბიტაზე. პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის ორბიტაზე წარმატებული გაშვება განაპირობა საქართველო სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორის, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორის, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის მიერ კოსმოსური ტექნიკის სამეცნიერო და ტექნიკური სკოლის ჩამოყალიბებამ და განვითარებამ, რომელსაც სამ ათეულ წელზე მეტი ხნის ისტორია აქვს.
80-იან წლებში აშენდა საქართველოს კოსმოსურ ნაგებობათა ინსტიტუტის გასაშლელი კოსმოსური კონსტრუქციების სასტენდო კომპლექსი, რომელსაც ანალოგი არ გაჩნია.
ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირში, თავდაცვითი თემატიკით, საქართველოში დამუშავდა და შეიქმნა მიწისზედა რაკეტსაწინააღმდეგო და ბალისტიკური რაკეტების სტარტის ადრეული აღმოჩენის კოსმოსური საინჟინრო რადიოტექნიკური კომპლექსები.
დამოუკიდებელი საქართველოს პირობებში დაპროექტდა 12 მეტრი დიამეტრის მქონე, გასაშლელი კოსმოსური რეფლექტორი, გერმანული კომპანია “დაიმლერ ბენც აეროსპეის”-ის შეკვეთით.
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტი დაპროექტდა და დამზადდა საქართველოში. კოსმოსური ობიექტის წინასაფრენოსნო საქარხნო და სასტენდო გამოცდები ასევე საქართველოში ჩატარდა.
ქართული კოსმოსური ობიექტის კოსმოსურ ორბიტაზე გაყვანისა და გამოცდის წარმატებით ჩატარების შემდეგ, ახალი თაობის კოსმოსური გასაშლელი რეფლექტორული ანტენების დარგში, პირველ ეტაპზე, ჩატარდა ერთობლივი სამუშაოები იტალიურ კომპანია “ალენია აეროსპაციო”-სთან.
უფრო მოგვიანებით კი, სამუშაოთა კომპლექსი აღნიშნული მიმართულებით დაიწყო მიუნხენის ტექნიკურ უნივერსიტეტთან ერთად ევროპული კოსმოსური სააგენტოს შეკვეთით და უშუალო მონაწილეობით.
ობიექტის გაშვება ორბიტაზე
კოსმოსური ხომალდი “პროგრეს – M-42”-ი ორბიტალურ სადგურ “მირ”-ს შეუპირისპირდა 1999 წლის 18 ივლისს და კოსმონავტებთან - სერგეი ავდეევთან, ვიქტორ აფანასიევთან და ჟან-პიერ ენიერესთან, მიიტანა “სასარგებლო ტვირთი” - ქართული რეფლექტორის დაკეცილი სატრანსპორტო პაკეტი და თბილისში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სასტენდო დარბაზში გადაღებული ვიდეოფილმი მისი მონტაჟისა და გაშლის შესახებ. ორბიტალურ სადგურ “მირ”-ზე დაიწყეს რეფლექტორის გამოცდისათვის მომზადება.
ობიექტის გამოცდის სტადიები
thumb|250პქ|ისტორიაში პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის — რეფლექტორის სრულად გახსნის და მისი საშტატო გამოცდების წარმატებით დამთავრება. 23 ივლისს რუსი და ფრანგი კოსმონავტების მიერ დაიწყო ქართული რეფლექტორის ჯერ დამონტაჟება სპეციალურ კონსტრუქცია “სოფორა”-ზე, რომლის საბაზო ნაწილი 80-იან წლებში საქართველოში დამზადდა, ხოლო შემდეგ მისი გაშლა.
23 ივლისს, გაშლის დროს, მოხდა დაგეგმილი საშტატო ვითარებიდან გადახრა, ანუ არასაშტატო კოსმოსური ვითარების შექმნა. მიზეზი უმნიშვნელო იყო, რთულ პირობებში, ღია კოსმოსურ სივრცეში მყოფმა კოსმონავტებმა, რეფლექტორის ძრავების ელექტროსადენი, ნაცვლად 27 ვოლტის ძაბვის მქონე ბუდისა, ჩართეს გვერდით ბუდეში, სადაც ძაბვა 7 ვოლტი იყო. მიუხედავად ამისა, კონსტრუქციამ, რომელიც მრავალ შესაძლო სიძნელეების გათვალისწინებით და სათანადო პირობებში საიმედო მუშაობის უნარის შენარჩუნების პრინციპებზე იყო დამზადებული, მაინც დაიწყო გაშლა, ოღონდ შენელებულ რეჟიმში. 23 ივლისს რეფლექტორის გაშლის სიდიდემ მისი დიამეტრის ზომის 40-45%-ს მიაღწია, კოსმონავტებმა ღია კოსმოსურ სივრცეში ხუთ საათზე მეტი დრო დაჰყვეს და მთლიანად ამოწურეს სკაფანდრების ერთჯერადი რესურსი, რის გამოც ისინი იძულებულნი გახდნენ შეეჩერებინათ ცდა და დაბრუნებულიყვნენ ორბიტალურ სადგურში.
ცდა გაგრძელდა 28 ივლისს. ამ დროს კოსმონავტმა აღმოაჩინა, რომ ჩართვა არასწორი იყო, საკმარისი იყო ელექტროკვება გადართულიყო 27 ვოლტზე, რომ ყველაფერი საშტატო რეჟიმში ჩადგა - კოსმოსური რეფლექტორი 100%-ით გაიშალა და მიიღო საპროექტო ფორმა. გამოცდების სრული ციკლით ჩატარების შემდეგ დაიწყო პროგრამის მეორე ეტაპის სამზადისი. პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის – რეფლექტორის ჩამოცილება ორბიტალურ სადგურ “მირ”-იდან.
ობიექტის გამოცდის სამეცნიერო-ტექნიკური მნიშვნელობა
მარცხნივ|thumb|200პქ|ორბიტალური სადგურიდან დაშორებული რეფლექტორი. ამდენად, რეფლექტორის დაკეცილ მდგომარეობაში ღია კოსმოსურ სივრცეში გატანა, მისი წარმატებული გაშლა და გამოცდების პროგრამით გათვალისწინებული პარამეტრების დადგენა, რომლებმაც ყველა ეტაპზე სრულად დააკმაყოფილა ცდას მოთხოვნები, მსოფლიო კოსმონავტიკაში გახდა ახალი ტექნოლოგიების დასაწყისი, დიდი ზომის ზუსტი, ხისტი და მსუბუქი კოსმოსური რეფლექტორის შექმნისა და პრაქტიკული რეალიზაციის მხრივ.
აღნიშნული ტიპის რეფლექტორებით შესაძლებელია მსუბუქი, ზუსტი და ხისტი ანტენების და  მზის  ენერგიის კონცენტრატორების დამზადება ზომით 5-დან 30-მეტრამდე, რასაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება კოსმოსურ ტექნიკაში.
დიდი გასაშლელი კოსმოსური რეფლექტორული ანტენების გამოყენებით ხდება ბალისტიკური რაკეტების სტარტის აღმოჩენა, წყალქვეშა ნავების გადაადგილების განსაზღვრა, თვალთვალი და კონტროლი სამხედრო ტექნიკის დისლოკაციისა და გადაადგილებისა, სატელეკომუნიკაციო ამოცანების გადაწყვეტა, მობილური კავშირგაბმულობის უზრუნველყოფა, დედამიწის, კლიმატის, ფაუნისა და ფლორის, ჰიდრორესურსების, წიაღისწულის შესწავლა და სხვა დარგების მომსახურება, რადიო და სატელევიზიო გადაცემების უზრუნველყოფა და მრავალი სამეცნიერო ამოცანების გადაწყვეტა.
ობიექტის მნიშვნელობა
thumb|250პქ|საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება, 23 ივლისის „პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის დღედ“ დაფუძნების შესახებ. საქართველოსათვის პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის - რეფლექტორის ღია კოსმოსურ სივრცეში გატანას, მის გამოცდას და შემდეგ თანამგზავრულ ორბიტაზე გადაყვანას ისტორიული მნიშვნელობა ენიჭება.
საქართველოში ყოველი წლის 23 ივლისი აღინიშნება “პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის დღედ”.
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის - რეფლექტორის, ორბიტაზე გატანას და მის წარმატებულ გამოცდას, როგორც ისტორიულ მოვლენას საქართველოსათვის, მიეძღვნა საფოსტო მარკების გამოცემა.
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის - რეფლექტორის ორბიტაზე გაყვანისა და წარმატებული გამოცდისათვის და აღნიშნული მოვლენისადმი განსაკუთრებული დამოკიდებულებისათვის, 1999 წლის 2 აგვისტოს საქართველოს ორდენებითა და მედლებით დაჯილდოებულია და, ასევე, მადლობა გამოეცხადათ საქართველოს და საზღვარგარეთის 79 მოქალაქეს.
პირველი ქართული კოსმოსური ობიექტის - რეფლექტორის კოსმოსში გატანა და წარმატებული გამოცდა აღიარებულია ლიტერატურაში, როგორც ახალი ტექნოლოგიების დასაწყისი მსოფლიო კოსმონავტიკაში, ხოლო მისი განხორციელების თარიღი შეტანილია კოსმონავტიკის ღირსშესანიშნავ ქრონიკათა ჩამონათვალში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული კოსმოსური ობიექტები
მარი აჯამი
მარი აჯამი (ماري عجمي; დ. 1888 — გ. 1965) — არაბი ფემინისტი და ნოვატორი ქალი მწერალი.
ქრისტიანმა მწერალმა, დაწყებითი განათლების წლები დამასკში გაატარა, სადაც ირლანდიელ და რუს მისიონერებთან სწავლობდა, სანამ 1906 წელს ბირუტის ამერიკული უნივერსიტეტში მედის პროფესიის შესწავლას დაიწყებდა. 1920 წელს დამასკოს ქალთა ლიტერატურული კლუბის დამფუძნებელმა, პოეტმა და ჟურნალისტმა, რეპრესიების მიმართ შიშის გამო, იგი ხშირად ლეილას (დედამისის სახელი) ფსევდონიმით წერდა. მისი კიდევ ერთი მიღწევა იყო 1910 წელს ქალთა ლიტერატურული ჟურნალის ალ-არუსის („პატარძალი“) დაფუძნება, რომელიც თერთმეტი წლის განმავლობაში არსებობდა.
აჯამის წარმატებული კარიერა, პირად ცხოვრებაში არსებული ტრაგედიის ელემენტებით აღენიშნება. მრავალი წლის განმავლობაში მას საზღვარგარეთ სწავლა სურდა, მაგრამ მამამისის სიკვდილმა და ომის დაწყებამ ხელი შეუშალა. ჯოზეფ ზეიდანი იხსენებდა, რომ მისი მიღწევები „უნდა შეფასდეს იმ შესანიშნავი დაბრკოლებების ფონზე, რაც მას შეეჯახა“. იგი გარკვეულწილად თავისი დროის ანომალია იყო და როგორც მისი დროის ცნობილი თანატოლი მაი ზიადე, ისიც არ დაქორწინებულა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:არაბი მწერლები
Lasioglossum pappodum
Lasioglossum pappodum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
pappodum
ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი
ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი (Ólafur Ragnar Grímsson; დ. 14 მაისი 1943) — ისლანდიის მეხუთე პრეზიდენტი (1996 წლის 1 აგვისტოდან 2016 წლის 1 აგვისტომდე).
ბიოგრაფია
ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი დაიბადა 1943 წლის 14 მაისს ისაფიორდურში, დალაქის ოჯახში. მამა გრიმურ ქრისტგეირსსონი (ისლ. Grímur Kristgeirsson), დედა — სვანჰილდურ ოლაფსდოტირ ჰიარტარი.
1962 წელს რეიკიავიკში გიმნაზია დაამთავრა. შემდეგ სასწავლებლად დიდ ბრიტანეთში, მანჩესტერის უნივერსიტეტში გაემგზავრა, სადაც 1965 წელს ეკონომიკისა და პოლიტოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.
ისლანდიის უნივერსიტეტში პოლიტოლოგიის პროფესორი იყო, მსახურობდა ალთინგის წევრად.
გრიმსონის პოლიტიკური კარიერა 1966 წელს დაიწყო ისლანდიურ ახალგაზრდულ ორგანიზაცია "პროგრესულ პარტიებში" შესვლის შემდეგ.
1970 წელი — პოლიტოლოგიის დოქტორი, 1971-1988 წლებში ლექციებს კითხულობდა ისლანდიის უნივერსიტეტში.
1976 წელს მემარცხენე მიმართულების პარტია „სახალხო კავშირის“ წევრი გახდა. პირველი სადეპუტატო მანდატი მან 1978 წელს მიიღო, 1980-1983 წლებში ამავე პარტიის საპარლამენტო ფრაქციას ხელმძღვანელობდა.
1987-1995 წლებში — პარტია „სახალხო კავშირის“ ლიდერია.
გრიმსონს პოპულარობა რადიოსა და ტელევიზიაში პოლიტიკურმა გადაცემებმა მოუტანა. იგი სტატიებს წერდა პარტიული ბეჭდვისთვისაც. 1988-1991 წლებში ფინანსთა მინისტრობისას ინფლაციის საგრძნობ დაკლებასა და ეკონომიკურ სტაბილიზაციას მიაღწია. მას ამის გამო „ეკონომიკური სტაბილიზაციის მამა“ უწოდეს.
პრეზიდენტობა
1996 წლის 26 ივლისს ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი ისლანდიის მეხუთე პრეზიდენტად აირჩიეს, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებას 1 აგვისტოდან შეუდგა. არჩევნებზე პარტია „სახალხო კავშირს“ წარმოადგენდა. მან ხმათა 40.9 % მიიღო.
2000 წლის აგვისტოში ავტომატურად დარჩა პოსტზე სხვა კანდიდატების არარსებობის გამო. კიდევ 4 წლის გასვლის შემდეგ, 2004 წელს, საპრეზიდენტო სავარძლისთვის უკვე ბრძოლა მოუწია, თუმცა, ამჯერადაც მოიგო საპრეზიდენტო არჩევნები 67,5 %-იანი შედეგით და ამგვარად მესამედ იქნა არჩეული.
2008 წელს მორიგ ჯერზე დარჩა პრეზიდენტად სხვა კანდიდატების არარსებობის გამო. ფიცი ბოლოს 2008 წლის 1 აგვისტოს აქვს მიღებული.
ისტორიაში პირველ ისლანდიელ პრეზიდენტად შევა, რომელმაც ალთინგის მიერ მიღებულ კანონს ვეტო დაადო.
ოჯახური მდგომარეობა
ოლაფურ რაგნარ გრიმსონი ორჯერ იმყოფებოდა ქორწინებაში. თავისი პირველი ცოლი გუდრუნ კატრინ თორბერგსდოტირი 1970-იან წლებში გაიცნო. 1974 წელს მათ ტყუპი ქალიშვილები — დალა და თინა შეეძინათ.
5 წლის შემდეგ ოლაფურ გრიმსონმა მეორედ დაქორწინება გადაწყვიტა. მისი რჩეული ამჯერად ისრაელიდან ჩამოსული დორით მუსაიეფია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
ჯეკ უაიტი
ჯეკ უაიტი (Jack White; დ. ), ნამდვილი სახელი და გვარი ჯონ ანტონი გილსი (John Anthony Gillis) — ამერიკელი მუსიკოსი, ხმის პროდიუსერი და მსახიობი, ჯგუფ უაიტ სტრაიპსის (The White Stripes) გიტარისტი და ვოკალისტი. მას ხშირად ეძახიან „ჯეკ უაიტ III“-ს.
1990-იან წლებში ჯეკი იყო ქუჩის მუსიკოსი, უკრავდა დეტროიტში ძირითადად მიწისქვეშა გადასასვლელებსა და მეტროპოლიტენში, დღის პატარა მონაკვეთში მუშაობდა ავეჯის გარე ნაწილის გადამკვრელად (რაღაც ეგეთზე). ჯეკმა 1997 წელს ამ დროისთვის ყოფილ ცოლთან მეგ უათან ერთად შექმნა ჯგუფი უაიტ სტრაიპსი (The White Stripes). ჯგუფს ჰქონდა რამდენიმე აღიარებული ალბომი, მესამე ალბომმა „White blood cells“ საერთაშორისო აღიარება მოუპოვა. ჯეკ უაიტი მე-17 ადგილზეა ჟურნალ როლინგ სტოუნის ყველა დროის 100 საუკეთესო გიტარისტის სიაში. უაიტებს პოპულარობა და წარმატება მოუპოვა სხვადასხვა მუსიკოსებმა, როგორებიც არიან ბეკი, როლინგ სტოუნზი, ჯეფ ბეკი, ბობ დილანი და ლორიტა ლინი, რომლის 2004 წლის ალბომი ვენ ლირ როუზი გამოშვებული ჯეკ უაითის მიერ. 2005 წელს, ჯეკი გახდა ჯგუფი „რეკონტაუერსის“ (The Raconteurs) წევრი და 2009 წელს „დედ ვეზერის“ (The Dead Weather).
ბავშვობა და ადრინდელი ცხოვრება
წარმოშობით ჯეკი არის შოტლანდიელ-კანადელი და პოლონელი, სულ 7 ძმა და 3 და, იგი დაიბადა დეტროიტში, მიჩიგანის შტატში, ტირისას და გორმენ გილსის ოჯახში. მისი მამა და დედა მსახურობდნენ დეტროიტის კათოლიკურ ეკლესიაში (ეგრ. Archdiocese of Detroit) ასევე დამხმარე და კარდინალის მდივანი. ჯეკი იყო ალტერ ბოი იგივე სტიქაროსანი და ამან როლი მოუტანა 1987 წლის ფილმში The Rosary Murders. ბავშვობაში უყვარდა კლასიკური მუსიკა.
ჯეკ უაითმა 5 წლისამ დაიწყო დასარტყამ ინსტრუმენტზე დაკვრა. იგი გაიზარდა დასავლეთით დეტროიტში, ქვედა საშუალო კლასის სამეზობლოში. ჯეკი ადრეულ თინეიჯერობის ასაკში უკვე უსმენდა ბლუზს და 60-იანი წლების როკს, რაც გავლენას ახდენს მის ჯგუფ "The White Stripes"-ში. სონ ჰაუსი (Son House) და ბლაინდ ვილი მაკთაილი (Blind Willie McTell) მისი საყვარელი მუსიკოსები არიან. ის და მისი ბავშვობის მეგობარი, დომენიკი, ჯეკის ცხვენში იწერდნენ ბლუზს ქავერებს ძველ აუდიო ჩამწერ მოწყობილობებით. იმ დროს ჯეკი იყო მოკლე თმებით და კბილზე სამაგრებით. მან ბევრ ინტევიუში განაცხადა რომ მისი ყველა დროის საყვარელი სიმღერა არის სონ ჰაუსის ”Grinnin' In Your Face”.
უათ სტრაიპსი (The White Stripes)
ჯგუფის კარიერა დაიწყო მიჩიგანის ანდეგრაუნდის ცენაზე, უკრავდა ადგილობრივ ბენდებთან ზე დირტბამბს, ზე პეიბექს, როქეთ 455 და სხვა. 1998 წელს, უათ სტრაიპსმა ხელი მოაწერა იტალია რიქორდსთან და მეორე წელს ჯგუფმა გამოუშვა თავისი სადებიუტო ალბომი სახელად სელფ-თაილდ (Self-titled), ასევე შემდექ წელს მოყვა მეორე ალბომი ერთი წლის შემდეგ კი ალბომი დე სთეჯლ (De Stijl).
2001 წელს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომი ”White Blood Cells”. ეს ალბომი ბრიტანელმა კრიტიკოსებმა მოიწონეს და მალევე ამერიკაშიც იგივე მოხდა. 2002 წელს ჯგუფის მოწონება მსოფლიოში წინ და წინ მიიწევდა რამაც კომერციულ წარმატებეზეც მოახდინა გავლენა, ლეიბლი წერდა, რომ ალბომი "ხმა უფრო პარანოიდული და თვალისმომჭრელი, ვიდრე მისი წინამორბედი ... მუქი და უფრო რთული, მოკლედ მთლიანობაში და დეტალებში უფრო დახვეწილია White Blood Cells”. ალბომის პირველი სიმღერა, "Seven Nation Army" არის დღემდე ყველაზე წარმატებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
დიეგო ავსტრიელი
დიეგო ფელიქს ავსტრიელი (Diego Félix de Austria; დ. 15 აგვისტო, 1575, მადრიდი, ესპანეთი ― გ. 21 ნოემბერი, 1582, მადრიდი, ესპანეთი) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე ფილიპე II-ისა და დედოფალ ანა ავსტრიელის ძე. ასტურიის პრინცი 1578, ხოლო პორტუგალიის პრინცი 1580 წლიდან გარდაცვალებამდე.
ადრეული ცხოვრება
დიეგო დაიბადა 1575 წლის 15 აგვისტოს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ისა და მისი მეოთხე ცოლის, დედოფალ ანა ავსტრიელის შუათანა ვაჟი. აღსანიშნავია, რომ მისი მშობლები ერთმანეთის ღვიძლი ბიძა-დისშვილი იყვნენ. მას მამის მხრიდან პაპა-ბებიად ესპანეთის მეფე კარლოს I და დედოფალი ისაბელ პორტუგალიელი, ხოლო დედის მხრიდან საღვთო რომის იმპერატორი მაქსიმილიან II და იმპერატრიცა მარია ესპანელი ერგებოდნენ. როდესაც ის დაიბადა ტახტის მემკვიდრე ჯერ კიდევ მისი უფროსი ძმა, ფერდინანდი იყო. დიეგოს კიდევ ერთი უფროსი ძმა, პრინცი კარლოს ლორენცო მის გაჩენამდე ცოტა ხნით ადრე გარდაიცვალა. როგორც დედოფალმა ანამ შემდეგში განაცხადა, მან დიეგო სწორედ ვაჟის დაღუპვით გამოწვეული შოკისა და ტკივილის გასაქარწყლებლად გააჩინა.
1578 წელს მისი მეორე უფროსი ძმა, ფერდინანდიც გარდაიცვალა, რითაც ტახტის ახალი მემკვიდრე დიეგო გახდა. 1580 წლის 1 მარტს მადრიდში ფილიპე II-მ იგი ოფიციალურად გამოაცხადა ასტურიის პრინცად. ცნობილია, რომ ამ ამბავთან დაკავშირებით ესპანელმა პოეტმა კრისტობალ დე ვირუესმა სონეტაც დაწერა.
1580 წელს დიეგოს მამა პორტუგალიის მეფე გახდა, რამაც იგი ამ ტახტის მემკვიდრედაც აქცია. დედამისი, დედოფალი ანა პორტუგალიისკენ მიმავალ გზაზე გარდაიცვალა, 30 წლის ასაკში, თუმცა მეფე ფილიპემ გზა გააგრძელა და ლისაბონში მაინც ჩავიდა. ამ პერიოდში მცირეწლოვან დიეგოზე მისი უფროსი ნახევარ-დები, ისაბელ კლარა ეუხენია და კატალინა მიკაელა ზრუნავდნენ, რომლებიც მეფე ფილიპეს თავისი მესამე ცოლის, დედოფალ ელიზაბეტ დე ვალუასაგან დარჩა, რომელიც დიეგოს დაბადებამდე შვიდი წლით ადრე გადაჰყვა მშობიარობას.
ცნობილია, რომ ფილიპე ხშირად ამაყობდა დიეგოთი, რამეთუ იგი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა იმით, რომ ადვილად შეეძლო ყველაფრის შეთვისება. ორი წლის ასაკში იგი უკვე გამართულად საუბრობდა ესპანურად, ხუთი წლის ასაკში კი ცეკვა და წერა-კითხვაც ისწავლა. 1582 წელს მეფე ფილიპეს ბრძანებით ინდოეთის მეფისნაცვალმა ფრანსისკო დე მასკარენასმა პრინც დიეგოს სპილო ჩაუყვანა საჩუქრად. ცნობილია ისიც, რომ ფილიპეს ბრძანებით მას პორტუგალიურ ენასაც ასწავლიდნენ. ვინაიდან იგი ერთ დღეს პორტუგალიის მეფეც უნდა გამხდარიყო, ამ ენის ცოდნა დასჭირდებოდა ადგილობრივ დიდებულებსა და მინისტრებთან მოსალაპარაკებლად. ამასთან, პორტუგალიასთან კავშირის გასამყარებლად ფილიპე გეგმავდა დიეგოს დაქორწინებას ბრაგანსის ჰერცოგ ჟუანისა და ჰერცოგინია კატარინა პორტუგალიელის ერთ-ერთ ქალიშვილზე, თუმცა ეს ვეღარ მოხერხდა.
გარდაცვალება
მიუხედავად ტახტის პირველი მემკვიდრეობისა, დიეგო მეფე არასოდეს გამხდარა. 1582 წლის დამლევს იგი ყვავილით დავადდა და იმავე წლის 21 ნოემბერს 7 წლის ასაკში გარდაიცვალა კიდეც. ამის შემდეგ მეფე ფილიპე იძულებული გახდა ტახტის მემკვიდრედ თავისი უკანასკნელი ვაჟი, პრინცი ფილიპე გამოეცხადებინა, რომელიც ძალიან სუსტი და პატარა იყო. ამის გამო მეფემ გასცა ბრძანება, რომ სარაგოსას ღვთისმშობლის სახელობის კათედრალში გამუდმებით ელოცათ სამეფო ბავშვების ჯანმრთელობისათვის.
1598 წელს ფილიპე II გარდაიცვალა და ტახტი მისმა ძემ, ფილიპე III-მ დაიკავა, რომლისგანაც გაგრძელდა ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტო.
წინაპრები
დიეგო ავსტრიელის წინაპრები
ჰამზატ გელაევი
ჰამზატ (რუსლან) გელაევი იყო ცნობილი საველე მეთაური ჩეჩნეთის სეპარატისტული მოძარობისა. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ჩეჩნეთის პირველ და მეორე ომებში. ასევე, მან მონაწილეობა მიიღო კოდორის ბრძოლებში 2001 წელს, ქართველების მხარდამხარ. იგი 2004 წლის, 28 თებერვალს, დაღესტანში დაიღუპა.
კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
ტროადი ჭაბუკი
ტროადი ჭაბუკი -  მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 2 მარტი, ახალი სტილით - 15 მარტი. წმიდა მოწამე ტროადი ჭაბუკი იმპერატორ დეციუსის დროს (249-251) ეწამა ქრისტესთვის პონტოს ნეოკესარიაში. მისი წამება იწინასწარმეტყველა წმიდა გრიგოლ ნეოკესარიელმა (ხს. 30 ნოემბერს).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 227
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ვულკანური გუმბათი
მინი|280პქ|ვულკანური გუმბათი ვულკანური გუმბათი — გუმბათისებრი ფორმის ექსტრუზიული წარმონაქმნი, რომელიც ზედაპირიდან ამოწეულია 700-800 მ სიმაღლეზე და რომელსაც გააჩნია ციცაბო ფერდობები (40°). წარმოიქმნება ვულკანური არხიდან ბლანტი ლავის გაჭიმვის შედეგად.
ბლანტი ლავა ხუფავს მაგმაამომყვან არხს, რაც ხელს უწყობს ვულკანის აფეთქებით აქტიურობას, აირების გამოყოფას, ზვავსაშიშროებასა და სხვ. თავდაპირველად წარმოიქმნება მყარი ქერქი, შემდგომში ზევით ამოდინებული. შედეგად ქერქის სწრაფი გაცივებისას იგი სკდება, რის შედეგადაც ლავა ინთხევა კალთების გასწვრივ.
ვულკანური გუმბათის შიგა ბირთვული ნაწილი ნელა ცივდება, მის მწვერვალზე ბუნებრივი პირობების გამო წარმოიქმნება ჯამისებრი ქვაბულები.
ვულკანური გუმბათები გვხვდება კუნძულ მარტინიკაზე, იავაზე, კამჩატკის ნახევარკუნძულზე და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვულკანოლოგია
ევთალია ქალწული
წმინდა ევთალია ქალწული (გ. 257) - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 2 მარტი, ახალი სტილით - 15 მარტი. წმინდანი დედასთან და ძმასთან ერთად ცხოვრობდა სიცილიის ქალაქ ლეონტინში. ევთალიას წარმართი დედა დიდხანს ავადმყოფობდა. ერთხელ მას ძილში წმიდა მოწამენი ალფიოსი, ფილადელფოსი და კვიპრიანე (ხს.23 მაისს) გამოეცხადდნენ და აუწყეს, რომ განიკურნებოდა, თუ ქრისტეს ირწმუნებდა. მართლაც შვილთან ერთად ნათლისღების შემდეგ ავადმყოფი განიკურნა. ევთალიას ძმა, წარმართი სირმინი, დისა და დედის მოქცევამ სასტიკად განარისხა. დედა გაექცა შვილის რისხვას, წმიდა ევთალიამ მის წინაშე მხნედ აღიარა ქრისტე და მოწამეობრივად აღესრულა. ის ჯერ სასტიკად სცემეს, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 226-227
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 257
ავრელიანეს კედელი
thumb|ავრელიანეს კედელი მონიშნულია შავი ხაზით. ავრელიანეს კედელი (Mura aureliane) — იმპერატორ ავრელიანეს მიერ 271-275 წლებში რომში სერვიუსის კედლის გარშემო აგებული კედელი. კედლის შიგნით მოაქციეს რომის შვიდი ბორცვი, მარსის ველი და ტრასტევერეს რაიონი მდინარე ტიბრის მარცხენა ნაპირზე (საერთო ფართობი — 13,7 კმ²).
კედლის სისქეა 3,4 მეტრი და 19 კილომეტრის პერიმეტრისაა. აგებულია ბეტონით და აგურით. ყოველ 30 მეტრში კედელში ჩატანებულია კოშკები, რომელთა რაოდენობამაც  შეადგინა 383. კედლის სიმაღლეა 8 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
ბერნდ ლენო
ბერნდ ლენო (Bernd Leno; 4 მარტი, 1992; ბიტინგჰაიმ-ბისინგენი) — გერმანელი ფეხბურთელი, ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ ლონდონის "არსენალის" მეკარე.
საკლუბო კარიერა
2011 წლის მაისში ლენომ „შტუტგარტთან“ გაახანგრძლივა კონტრაქტი 2014 წლის ივლისამდე. 2011 წლის 10 აგვისტოს ის გაანათხოვრეს „ბაიერ 04 ლევერკუზენში“ 2011 წლის 31 დეკემბრამდე. იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებიდან ოთხ დღეში ლენოს დებიუტი შედგა ბუნდესლიგაში ბრემენის „ვერდერთან“ მატჩში.
2018 წლის 1 ივლისს ლენო გადავიდა ლონდონის "არსენალში".
ბაზალეთი (მხარე)
ბაზალეთი — ისტორიული მხარე ქართლში. ვახუშტის ცნობით, აღმოსავლეთიდან - ბოდავის ციხე და ტინის მთა, დასავლეთიდან - გრემისხევი და ალევის მთა (ახლანდელი ალევის ქედი), ჩრდილოეთიდან - ჭართლის მთა.
ბაზალეთის პლატოზე ადამიანი ჯერ კიდევ ძველი ქვის ხანაში სახლობდა. ლეონტი მროველის ცნობით, ბაზალეთი მოაოხრეს ქართლის მესამე მეფის მირვანის დროს (ძვ. წ. II ს.) ჩრდილოეთიდან შემოსეულმა დურძუკებმა.
X საუკუნეში ბაზალეთი და მისი მიდამოები (კერძოდ ლოწობნის ციხე) საცილობელი გახდა აფხაზთა და კახთა სამეფოებს შორის. XIII საუკუნის მიწურულს მონღოლმა სარდალმა ხუტლუბუღამ საქართველოს სხვა პროვინციებთან ერთად ბაზალეთიც დაარბია. არაგვის საერისთავოს წარმოშობის შემდეგ ბაზალეთი მისი პოლიტიკურად და ეკონომიკურად დაწინაურებული რაიონი გახდა.