cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სომხეთის მთიანეთი
სომხეთის მთიანეთი (Հայկական լեռնաշխարհ) — მთიანეთი უმთავრესად თურქეთში, ჩრდილოეთით ესაზღვრება აღმოსავლეთ პონტოს მთები, ჩრდილო-აღმოსავლეთით სამხრეთ კავკასიის ვულკანური მთიანეთი, დასავლეთით ანატოლიის ზეგანი, სამხრეთით ტავრი, ხოლო აღმოსავლეთით ნაწილობრივ გადადის ირანში. გეოლოგიურად სომხეთის მთიანეთი ხმელთაშუა ზღვის ალპური ნაოჭა სარტყლის ნაწილია, სადაც განვითარებულია დიდი სისქის მეზო-კაინოზოური ვულკანოგენურ-დანალექი ქანები, ზედაცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური გრანიტოიდებისა და ჰიპერბაზიტების ინტრუზივები. რელიეფში ჭარბობს ვრცელი ვულკანური ზეგნები და ნაოჭა-ლოდა ქედებით გაყოფილი ტექტონიკური ღრმულები. ვულკანური მწვერვალებიდან აღსანიშნავია დიდი არარატი (5165 მ), სებელანი (4811 მ), სიუფჰანი (4058 მ). ერთადერთი მძინარე ვულკანია ნემრუთი (2948 მ). მთელ ტერიტორიაზე კარგად ჩანს ძველი და თანამედროვე ვულკანიზმის ნიშნები: კონუსისებრი მწვერვალები, მინერალიზებული წყაროები, ლავური ველები. დამახასიათებელია ტექტონიკური ღრმულები, რომელთა ფსკერზე ტბებია ჩამდგარი, აღსანიშნავია ვანის ტბა, ურმია და სხვა. დიდი ქვაბულებია: ერზურუმის, მუშის, თავრიზისა და სხვა. ზეგნებიდან ყველაზე ვრცელია ყარსისა და არდაჰანის. ჰავა სუბტროპიკული კონტინენტურია. ნალექები მთაში 300-800 მმ, ქვაბულებში 150-300 მმ წელიწადში. იცის ხანგრძლივი ყინვიანი და თოვლიანი ზამთარი. სომხეთის მთიანეთზე სათავე აქვს მდინარეებს მტკვარს, არაქსს, ევფრატსა და დიდ ზაბს. ბევრია მინერალური, მათ შორის თერმული წყარო. ქვაბულებში გავრცელებულია მშრალი სტეპი და მთის ნახევარუდაბნო, ხეობების გასწვრივ — ჭალის მდელო და ბუჩქნარი. სარწყავ ადგილებში მჭიდროდ დასახლებული ოაზისებია.
მთის ნოტიო კალთებზე 800-იდან 1400 მ სიმაღლემდე მთის სტეპია, 1000-იდან 2300 მ-მდე — მუხისა და ფიჭვის ტყეები; ნაკლებად ნოტიო კალთებზე დაბალი ეკლიანი ბუჩქის რაყებია, 2000-3000 მ სიმაღლეზე — მთის მდელო, უფრო ზევით — კლდოვანი ლანდშაფტი. მაღალი მთის მწვერვალები დაფარულია მარადი თოვლითა და მყივნარებით. ცხოველებიდან ბევრია მღრღნელები და ქვეწარმავლები; გვხვდება შველი, მუფლონი, დათვი, ჯიქი, ზოლებიანი აფთარი.
წიაღისეულიდან აღსანიშნავია ქრომის, სპილენძის, დარიშხანის, ქვანახშირის საბადოები.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქედები კატეგორია:სომხეთის ქედები კატეგორია:ირანის ქედები
ჰამარათი
ჰამარათი (Hamarat) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 894 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
თეთრი წერო
თეთრი წერო, აგრეთვე ცნობილი როგორც ციმბირული წერო ან თოვლის წერო (Grus leucogeranus) — ფრინველი წეროსნაირთა რიგისა. დაფარულია მთლიანად თეთრი ბუმბულით. ბინადრობს რუსეთის არქტიკულ ტუნდრაში, განსახლებულია დასავლეთ და აღმოსავლეთ რეგიონებში. აღმოსავლეთ პოპულაცია ზამთრობით მიგრირებს ჩინეთში, ხოლო დასავლეთი — ირანში, უწინ ინდოეთსა და ნეპალშიც. წეროებს შორის მათ ახასიათებს ყველაზე გრძელი მიგრაციის მარშრუტი. მათი პოპულაცია, განსაკუთრებით კი დასავლეთ სპექტრი ძალიან შემცირდა XX საუკუნეში, ნადირობის და ჰაბიტატის დეგრადაციის გამო. მისი მთელი პოპულაცია შეადგენს 3 200 ფრინველს. აღმოსავლეთ პოპულაციის გამოსაზამთრებელი ჰაბიტატის — პოიანხუს ტბის აუზის ალტერნატივას წარმოადგენს სამი ხეობის წყალსაცავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წეროები
ხოძის მეორე კოშკი
ხოძის მეორე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
გეგმით ოთხკუთხა კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით. შემორჩენილია ხუთი სართულის დონე. მეორე სართულზე, აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი კარი. ჩრდილოეთი კედელი მთლიანად ჩამონგრეულია. აღმოსავლეთ კედელს მიჯრილი აქვს გალავნის კედლის ფრაგმენტი. კოშკის გარშემო ნაგებობათა ნაშთებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჰერტა მიულერი
ბიოგრაფია
ჰერტა მიულერი დაიბადა 1953 წელს რუმინეთის გერმანულენოვან რეგიონ ბანატში მცხოვრებ შვაბური წარმოშობის ოჯახში. მეორე მსოფლიო ომის დროს მამამისი გერმანიის სამსახურში ჩადგა. ომის შემდეგ დედამისი გერმანელობის გამო დეპორტირებული იყო საბჭოთა კავშირის იძულებითი შრომის ერთ-ერთ ბანაკში (1945-1950). ჰერტა მიულერი სწავლობდა ტიმიშოარას უნივერსიტეტში და სტუდენტობაშივე გაერთიანებული იყო მწერალთა ჯგუფში, რომელიც ტოტალიტარულ რუმინეთში სიტყვის თავისუფლებისთვის იბრძოდა. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, 1977 წლიდან 1979 წლამდე თარჯიმნად მუშაობდა სამანქანო ქარხანაში, საიდანაც გააძევეს რუმინეთის საიდუმლო პოლიციასთან („სეკურიტატე“) თანამშრომლობაზე უარის გამო. მისი პირველი წიგნი, მოთხრობების კრებული „ცხოვრების ბნელი მხარეები“ (ორიგინალში: Niederungen, 1982) რუმინეთის მთავრობამ ცენზურას დაუქვემდებარა, თუმცა მისმა სრულმა, არაცენზურაგავლილმა ვერსიამ დასავლეთ გერმანიაში შეაღწია და პოპულარობა მოიპოვა. მოთხრობათა მეორე კრებული „მოტმასნილი ტანგო“ (Drückender Tango, 1984) ასევე დაუფარავად აღწერდა რუმინეთის პატარა სოფლის ცხოვრების სიდუხჭირეს. ამის შემდეგ მიულერს რუმინეთის მთავრობამ წიგნების გამოცემა აუკრძალა. 1987 წელს მიულერი მეუღლესთან, მწერალ რიხარდ ვაგნერთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა დასავლეთ გერმანიაში.
მიულერის პირველი რომანი „პასპორტი“ (ორიგინალში: Der Mensch ist ein grosser Fasan auf der Welt) გერმანიაში 1986 წელს გამოიცა. მიუხედავად მწერლის საცხოვრებელი პირობების ცვლილებისა, მისი ნაწარმოებები კვლავ ასახავდა მიულერის ცხოვრების ადრეულ განცდებს, ტოტალიტარიზმის დამანგრეველ ზეგავლენას ადამიანის ცხოვრებაზე და ემიგრაციასთან დაკავშირებულ ემოციებს. მისი ლიტერატურული სტილი, რუმინელი ჟურნალისტ ემილ ჰურეზეანუს დახასიათებით, იყო „ცოცხალი, პოეტური და მწვავე“. მიულერის შემდგომდროინდელი რომანებია: „მოგზაურობა ცალი ფეხით“ (Reisende auf einem Bein, 1989), „მელა მაშინ უკვე მონადირე იყო“ (Der Fuchs war damals schon der Jäger, 1992), „გულის მხეცი“ (Herztier, 1994), „ნეტავ დღეს საკუთარ თავს არ შევხვედროდი“ (Heute wär ich mir lieber nicht begegnet, 1997) და რეზონანსული „სუნთქვის საქანელა“ (Atemschaukel, 2009).
გარდა მხატვრული პროზისა, მიულერი არის ავტორი ლექსებისა და ესეების კრებულებისა. ამ უკანასკნელს განეკუთვნება: „შიმშილი და აბრეშუმი“ (Hunger und Seide, 1995), „მეფე დაიხრება და კლავს“ (Der König verneigt sich und tötet, 2003), „მუდამ იგივე თოვლი და მუდამ იგივე ბიძა“ (Immer derselbe Schnee und immer derselbe Onkel, 2011), ასევე ავტობიოგრაფიული ხასიათის „ჩემი სამშობლო იყო ვაშლის კურკა“ (Mein Vaterland war ein Apfelkern, 2014).
მიულერს მიღებული აქვს არაერთი ლიტერატურული და საზოგადოებრივი ჯილდო, მათ შორის დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია (1998, რომანისთვის „გულის მხეცი“) და ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში (2009). პრემიის გადაცემისას შვედეთის აკადემიამ მიულერი დაახასიათა, როგორც მწერალი, რომელიც „ინტენსიური პოეზიითა და გულახდილი პროზით აღწერს უპოვართა სამყაროს“. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მსოფლიოს ხალხთა სხვადასხვა ენაზე, მათ შორის, ქართულად.
ვან დაიკი
ვან დაიკი (W. S. Van Dyke; დ. 21 მარტი, 1889 — გ. 5 თებერვალი, 1943) — ამერიკელი კინორეჟისორი. პირველად კინოში იმუშავა დევიდ უორკ გრიფიტის ასისტენტად. არის „გამხდარი ადამიანის“ სერიის ფილმების ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
ამაღლობელი
კატეგორია:ქართული გვარები
ტბეთის ნაეკლესიარი
ტბეთის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტბეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ნაგებობა მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედლის მცირე ფრაგმენტი. ეკლესია ნაშენი ყოფილა ფლეთილი ქვით. შეინიშნება დუღაბის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვაგადი
ვაგადი  (Vaqadi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
ჰაჯიბაბალი
ჰაჯიბაბალი (Hacıbabalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ჰამარმეშა
ჰამარმეშა (Hamarmeşə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 673 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ამირხანაშვილი
საკუთარი სახელი ამირხანაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ფოქრ-მასრიკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ბუთხუზი
საკუთარი სახელი ბუთხუზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
რონ ჰოვარდი
რონ ჰოვარდი (დ. 1 მარტი, 1954) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი. 8 წლის ასაკიდან თამაშობდა სატელევიზიო სერიალებში. პირველი ფილმი გადაიღო 1977 წელს. არის ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
ზემო კორსევის კოშკი
ზემო კორსევის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კორსევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. წყობა შერეულია. აღმოსავლეთი კედელი მთლიანადა ჩაქცეულია, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კი ნაწილობრივ. დასავლეთი კედელი სამი სართულის დონეზეა შემორჩენილი. ამავე კედელში მეორე სართულზე დატანებულია კარი. კოშკის ჩრდილო- აღმოსავლეთ მხარეს იკვეთება გალავნის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კაპსიური კულტურა
კაპსიური კულტურა — ძვ. წ. IX—V ათასწლეულის ხმელთაშუაზღვისპირული მეზოლითური არქეოლოგიური კულტურა (მაღრიბული კულტურა).
არტეფაქტები და ანალიზი
სახელი ეწოდა ტუნისის ქ. გაფსას (კაპსას) სიახლოვეს მდებარე სადგურის მიხედვით.
ანთროპოლოგიური სახე
კაპსიელები მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ხმელთაშუაზღვისპირულ განშტოებას.
ინგლისელი მეცნიერები თვლიან, რომ კაპსიელები მიეკუთვნებიან თანამედროვე ჰომო საპიენსის ტიპს და ორ რასად იყოფიან:
კაპესი
კაპესი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეორე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. კაპესი ეგვიპტის ფარაონის ტაკელოტ I-ის მეუღლე და ოსორკონ II-ის დედა იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის დედოფლები
დროში მოგზაურობა
thumb|330px|[[DeLorean DMC-12 — დროის მანქანა ფილმიდან „უკან მომავალში"]] დროში მოგზაურობა —  იდეა დროის ერთი მონაკვეთიდან მეორეში გადაადგილებაზე, აწმყოდან წარსულში ან მომავალში, სივრცის ორ წერტილს შორის მოგზაურობის მსგავსად. ძირითადად ეს ხდება თეორიული გამოგონების, დროის მანქანის მეშვეობით. დროში მოგზაურობის ცნება ფართოდ გავრცელებულია ფილოსოფიასა და ფანტასტიკაში, თუმცა გარკვეული შეზღუდვები აქვს თეორიულ ფიზიკაში, სადაც მსგავსი რამის განხორციელების მთავარ მეთოდად ითვლება კვანტური მექანიკისა და ჭიის ხვრელების ნაზავი.
ჰერბერტ უელსის „დროის მანქანა“ მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო დროის მოგზაურობის კონცეფციის ფართო საზოგადოებამდე მიტანაში, თუმცა ედვარდ მიტჩელის უფრო ადრინდელი ნაწარმოები „საათი, რომელიც უკუღმა დატრიალდა“ გვიამბობს საათზე, რომელმაც გაურკვეველი მეთოდით სამი ადამიანი წარსულში გადაიყვანა. დროში მოგზაურობის არატექნოლოგიური ფორმები მანამდეც იყო ნახსენები რამდენიმე მოთხრობაში, როგორიცაა მაგალითად ჩარლზ დიკენსის „საშობაო სიმღერა“. ისტორიულად კი ეს იდეა დასაბამს იღებს ინდუიზმის ადრეულ მითოლოგიებში (მაგალითად „მაჰაბჰარატა“). ბოლო პერიოდში ტექნოლოგიის განვითარებასა და სამყაროს შესახებ მეტი ინფორმაციის გაგებასთან ერთად დროში მოგზაურობის შესაძლებლობები ფართოდ განიხილება სამეცნიერო ფანტასტიკის მწერლების, ფილოსოფოსებისა და ფიზიკოსების მიერ.
დიდებულიძე
საკუთარი სახელი დიდებულიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
დროში მოგზაურობა
მოგზაურობა მომავალში
ბუდისტური პალური კანონი ასევე ახსენებს დროში მოგზაურობას. პაიასის სუტაში ბუდას ერთ-ერთი მთავარი მოციქული კუმარა კასაპა უხსნის სკეპტიკოს პაიასის, რომ „ოცდაცამეტი დევას ზეცაში დრო სხვანაირად მიედინება და ხალხი გაცილებით დიდხანს ცოცხლობს. ჩვენი ერთი საუკუნე, ასი წელიწადი, იქ მხოლოდ ერთი დღეა. მათთვის მხოლოდ ოცდაოთხი საათი გავიდოდა."
დიდებულიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
დროში მოგზაურობა
მოგზაურობა მომავალში
ისლამშიც არსებობს გარკვეული მინიშნებები დროში მოგზაურობაზე. ყურანში საუბარია რამდენიმე ადამიანზე, რომლებმაც გამოქვაბულში რამდენიმე საათით დაიძინეს, მაგრამ გარეთ გასვლისას აღმოაჩინეს, რომ 309 წელი გასულა. ასევე ნახსენებია ფრაზა „ერთი დღე ღმერთისთვის არის ათასი წელი თქვენთვის (ადამიანებისთვის)". მსგავს იდეას ვხვდებით ქრისტიანული ახალი აღთქმის წიგნში მეორე პეტრეს ეპისტოლე: „ისიც იცოდეთ, საყვარელნო რომ ერთი დღე უფლისათვის როგორც ათასი წელი, და ათასი წელი, როგორც ერთი დღე."
კიდევ ერთი ცნობილი ნაწარმოები, რომელიც შორეულ მომავალში მოგზაურობას აღწერს, არის იაპონური მოთხრობა ურაშიმა ტარო. ახალგაზრდა მეთევზე, სახელად ურაშიმა ტარო სტუმრობს წყალქვეშა სასახლეს და სამი დღით რჩება იქ. სახლში დაბრუნებისას აღმოჩნდება, რომ 300 წელი გასულა, მისი სახელი აღარავის ახსოვს, მისი სახლი დანგრეულია, ოჯახის წევრები კი დიდი ხნის გარდაცვლილნი. თალმუდში მოთხრობილია ჰონი ჰა-მეაგელის ამბავი, რომელსაც 70 წელი ეძინა და გაიღვიძა სამყაროში, სადაც მისი შვილიშვილები უკვე ბებია-ბაბუები იყვნენ, ხოლო მეგობრები და სხვა ნათესავები ცოცხლები აღარ დახვდნენ.
ქართული ზღაპარი „მიწა თავისას მოითხოვს" გვიამბობს ვაჟზე, რომელიც მარადიული სიცოცხლის ძიებაში მიადგა მინის კოშკს და შიგნით მზეთუნახავს წააწყდა. მზეთუნახავმა მას თავისთან შესთავაზა დარჩენა და აუხსნა, რომ კოშკში დრო ძალიან ნელა გადიოდა. ვაჟი დარჩა, თუმცა სამი დღის შემდეგ ახლობლების ნახვა მოუნდა და წასვლა გადაწყვიტა. სოფელში დაბრუნებულმა აღმოაჩინა, რომ სინამდვილეში ათასი წელი გასულიყო, მისი სახლისგან კვალიც აღარ იყო დარჩენილი, მისი და მისი ნათესავების ამბავი კი არავინ იცოდა.
მოგზაურობა წარსულში
წარსულში მოგზაურობა უფრო თანამედროვე იდეა ჩანს, მაგრამ ამ იდეის წარმოშობაც სადავო საკითხია. ერთ-ერთი ადრეული ნიმუშია სემუელ მედენის მოგონებები მეოცე საუკუნეზე (1733), რომელიც ძირითადად წარმოადგენს ბრიტანეთის ელჩების წერილების ერთობლიობას, ასევე რამდენიმე საპასუხო წერილს 1997-98 წლებიდან, სადაც იმდროინდელი ხანაა აღწერილი. ამბის მიხედვით, ეს წერილები მთხრობელმა 1728 წლის ერთ ღამეს მიიღო მფარველი ანგელოზისგან. ამის გამო პოლ ალკონი წიგნში ფუტურისტული ფიქციის საწყისები აყენებს მოსაზრებას, რომ „ინგლისურ ლიტერატურაში პირველი დროში მოგზაური არის მფარველი ანგელოზი, რომელსაც სახელმწიფო დოკუმენტები 1998 წლიდან 1728 წელში გადააქვს", თუმცა წიგნში არაა დაკონკრეტებული, ანგელოზმა ეს წერილები როგორ მოიპოვა.
1836 წელს ალექსანდრე ველტმანმა გამოაქვეყნა კალიმეროსის წინაპრები: ალექსანდრე, ფილიპე მაკედონელის ძე, რომელიც იწოდება პირველ რუსულ სამეცნიერო ფანტასტიკურ ნოველად და პირველ ნოველად, რომელიც დროში მოგზაურობაზე საუბრობს. მასში მთხრობელი ჰიპოგრიფზე ამხედრებული დადის ძველ საბერძნეთში, ხვდება არისტოტელეს და მოგზაურობს ალექსანდრე მაკედონელთან ერთად, შემდეგ კი მე-19 საუკუნეში ბრუნდება.
ზოგის აზრით, ჩარლზ დიკენსის 1843 წელს გამოცემული წიგნი საშობაო სიმღერა ორივე მიმართულებით დროში მოგზაურობის ერთ-ერთი პირველი ნიმუშია. მთავარი პერსონაჟი ებენეზერ სკრუჯი მოგზაურობს სხვადასხვა შობის დღეებში, როგორც წარსულში, ისე მომავალში. თუმცა აღსანიშნავია, რომ სკრუჯი მხოლოდ პასიურად ხედავდა თითოეულ დროის პერიოდს და არ შეეძლო მათში მონაწილეობა მიეღო, ამიტომ რამდენად არის დროში მოგზაურობა, სადავო საკითხია.
წარსულში მოგზაურობის აშკარა მაგალითია 1861 წლის წიგნი პარიზი ადამიანებამდე, რომლის ავტორიც არის ფრანგი ბოტანიკოსი და გეოლოგი პიერ ბოიტარდი. წიგნის მთავარი პერსონაჟი „ხეიბარი დემონის" მაგიის მეშვეობით გადადის პრეისტორიულ წარსულში, სადაც ნახულობს ისეთ გადაშენებულ ცხოველებს, როგორიცაა პლეზიოზავრი, ასევე ბოიტარდის მიერ წარმოსახული პრიმატისმაგვარი ადამიანის წინაპარი, და აქტიურად ახერხებს მათთან ურთიერთობას.
1881 წელს ედვარდ ევერეტ ჰეილმა გამოაქვეყნა ხელები შორს, რომელიც აღწერს უსახელო არსებას (შესაძლოა ცოტა ხნის წინ გარდაცვლილი ადამიანის სულს), რომელიც თავისუფლად მოგზაურობს წარსულსა და მომავალში, ერევა დედამიწის წარსულში ძველ ეგვიპტეში და ხელს უშლის იოსების (იაკობის ძე) მონად გაყიდვას. ეს არის პირველი ცნობილი შემთხვევა ლიტერატურაში, როცა დროში მოგზაურობის შედეგად იქმნება ალტერნატიული ისტორია.
პირველი ნაწარმოები, სადაც დროში მოგზაურობა რაღაც მექანიზმის მეშვეობით ხდება, არის ედვარდ მიტჩელის პატარა მოთხრობა საათი, რომელიც უკუღმა დატრიალდა. ეს მექანიზმია საათი, რომლის ისრებიც დაზიანებისას უკუღმა იწყებენ სვლას და ადამიანები წარსულში გადაჰყავთ, თუმცა არაა ახსნილი, საიდან გაჩნდა საათი და როგორ შეიძინა ეს თვისება.
მინიატიურა|მარჯვნივ|„კონეკტიკუტელი იანკი არტურ მეფის კარზე"
მარკ ტვენის ნოველაში კონეკტიკუტელი იანკი არტურ მეფის კარზე პროტაგონისტი აღმოაჩენს, რომ ჩხუბის შემდეგ, რომელშიც უროთი დარტყმა მიაყენეს, არტურ მეფის პერიოდში მოხვდა. ეს კიდევ ერთი შემთხვევა იყო, როცა დროში მოგზაურობის კონცეპტი ფართო საზოგადოებამდე მივიდა და ასევე ერთ-ერთი პირველი ამბავი, სადაც დროში მოგზაური ისტორიას ცვლის.
ენრიკე გასპარ რიმბაუს 1887 წლის წიგნი ანაკრონოპეტი იყო პირველი მოთხრობა, სადაც დროში მოგზაურობა ხომალდით ხდება. დროში მოგზაურობისთვის აგებული მექანიზმები განსაკუთრებით პოპულარული გახდა ჰერბერტ უელსის დროის მანქანის გამოსვლის (1895 წ) შემდეგ. ტერმინი დროის მანქანა სწორედ უელსის შემოტანილია.
მას შემდეგ დროში მოგზაურობის იდეა გაფართოვდა როგორც მეცნიერებაში, ისე ფანტასტიკური ჟანრის ლიტერატურაში.
თეორია
ზოგიერთი მეცნიერული თეორია, განსაკუთრებით სპეციალური და ზოგადი ფარდობითობა ასკვნის, რომ დრო-სივრცის სათანადო გეომეტრია ან სივრცეში სპეციფიკური მოძრაობის ტიპები წარსულსა და მომავალში მოგზაურობის საშუალებას იძლევა, თუკი ეს გეომეტრია და მოძრაობა შესაძლებელი იქნება. ტექნიკურ ნაშრომებში ფიზიკოსები ცდილობენ, არ გამოიყენონ სიტყვები დროში „მოძრაობა" და „მოგზაურობა", რადგან, როგორც წესი, ეს აღნიშნავს ცვლილებას სივრცულ პოზიციაში დროის კოორდინატის შეცვლასთან ერთად. ამის ნაცვლად განიხილავენ დახურული დროისმაგვარი მრუდების შესაძლებლობას. ეს მრუდები ქმნიან დრო-სივრცის დახურულ მარყუჟებს, რაც ობიექტებს საშუალებას აძლევს, საკუთარ წარსულში დაბრუნდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ზოგადი ფართობითობის იმ განტოლებების ამონახსნები (მაგალითად, გიოდელის დრო-სივრცე), რომლებიც დრო-სივრცეს დახურული დროისმაგვარი მრუდებით აღწერენ, ამ ამონახსნების ფიზიკური ალბათობა ბუნდოვანია.
მინიატიურა|300px|მარცხნივ|პროფესორი სტივენ ჰოუკინგი აქტიურად განიხილავდა დროში მოგზაურობის შესაძლებლობას
ფარდობითობა წინასწარმეტყველებს, რომ თუკი დედამიწიდან ვინმე იმოძრავებს ფარდობითი სიჩქარით და შემდეგ უკან დაბრუნდება, დედამიწაზე მყოფთათვის უფრო მეტი დრო იქნება გასული, ვიდრე მოგზაურისთვის. ამ გაგებით საყოველთაოდ მიჩნეულია, რომ ფარდობითობა უშვებს მომავალში მოგზაურობის შესაძლებლობას. რაც შეეხება წარსულში მოგზაურობას, ბევრი მეცნიერი თვლის, რომ ამის მოხდენა თითქმის შეუძლებელია. ნებისმიერ თეორიას, რომელიც დროში უკან მოგზაურობას შესაძლებლად აცხადებს, შემოაქვს მიზეზშედეგობრიობის პოტენციური პრობლემაც. ამის კლასიკური მაგალითია ბაბუის პარადოქსი: რა მოხდება, თუკი ვინმე წარსულში გადავა და მოკლავს საკუთარ ბაბუას იქამდე, სანამ მამამისი (ანუ ბაბუის შვილი) ჩაისახებოდა? მეცნიერების ნაწილი თვლის, რომ პარადოქსების აცილება შესაძლებელია ნოვიკოვის თვით-კონსისტენციის პრინციპის გამოყენებით ან პარალელური სამყაროების შესახებ მოსაზრების  მოშველიებით.
ცნობილი და გავლენიანი ბრიტანელი ასტროფიზიკოსი სტივენ ჰოუკინგი მიიჩნევს, რომ მომავლიდან მოსული ტურისტების არარსებობა წარსულში მოგზაურობის საწინააღმდეგო არგუმენტია. მისი აზრით, ეს არ ამტკიცებს მოგზაურობის შეუძლებლობას, შესაძლოა მომავლის ადამიანებს უბრალოდ არასდროს განუვითარებიათ საჭირო ტექნოლოგია ან წინდახედულობის გამო გამოყენებაზე უარი თქვეს. მაგრამ თუნდაც განავითარონ, ჰოუკინგი აღნიშნავს, რომ დროში მოგზაურობა შესაძლებელია დრო-სივრცის მხოლოდ იმ რეგიონებში, რომლებიც საჭიროებისამებრ არიან გამრუდებული და მომავლის ტურისტები მხოლოდ იქ დაბრუნდებიან, სადაც გამრუდება მათ წამოსვლამდე მოხდა. ამიტომ შეიძლება წარსულში მოგზაურობა შესაძლებელი იყოს, მაგრამ ქვედა ზღვარი ის მომენტი იქნება, როცა ადამიანები პირველად შექმნიან ასეთ გამრუდებულ ადგილებს. ეს იმას ნიშნავს, რომ დროში მოგზაურებს მხოლოდ მაშინ ვიხილავთ, როცა დროის მანქანას შევქმნით. კარლ სეიგანმა ერთხელ აღნიშნა, რომ შესაძლებელია, დროში მოგზაურები აქ არიან, მაგრამ ინიღბებიან ან მათ არავინ აღიქვამს მოგზაურად, რადგან გაუფრთხილებელი ცვლილებები დრო-სივრცეში შეიძლება მათთვისაც არასასურველი შედეგის მომტანი იყოს.
მოგზაურობა მომავალში
არსებობს რამდენიმე ვარიანტი, თუ როგორ შეიძლება პიროვნებამ მომავალში იმოგზაუროს. შესაძლებელია ვითარების იმგვარად მოწყობა, რომ მოგზაურის სუბიექტური დროის ხანმოკლე პერიოდში სხვა ადამიანებისთვის დიდი დრო იყოს გასული. მაგალითად, დამკვირვებელი შეიძლება რელატივისტური სიჩქარით გაემგზავროს დედამიწიდან და შემდეგ უკან დაბრუნდეს. მისთვის რამდენიმე წელი გავა, მაგრამ დედამიწაზე მყოფთათვის - ათასობით წელი. უნდა აღინიშნოს, რომ ფარდობითობის მიხედვით, არ არსებობს ობიექტური პასუხი კითხვაზე, თუ „სინამდვილეში" რა დრო გავიდა ამ მოგზაურობისას. მართებული იქნება როგორც იმის თქმა, რომ რამდენიმე წლის განმავლობაში გრძელდებოდა, ასევე იმის, რომ ათასწლეულები გაგრძელდა. დამოკიდებულია იმაზე, რას ავიღებთ ათვლის წერტილად.
მომავალში ამ ფორმით მოგზაურობა თეორიულად შესაძლებელია (და მცირე მასშტაბებში ექსპერიმენტულად დამტკიცებულია ) შემდეგი მეთოდებით:
300px|მინიატიურა|მარჯვნივ|ზემასიური შავი ხვრელი გალაქტიკის ცენტრში (მხატვრის წარმოსახვა)
დეილი მეილის სტატიაში სტივენ ჰოუკინგი საუბრობს მომავალში მოგზაურობის ორ ვარიანტზე: შავი ხვრელები და მაღალი სიჩქარე. მისი თქმით, ზემასიურ შავ ხვრელებს უზარმაზარი მასის გამო საოცარი გავლენა აქვთ დროზე, უფრო მეტად ანელებენ მას, ვიდრე სხვა ობიექტები. ამით ისინი ბუნებრივ დროის მანქანად იქცევიან. თუკი ადამიანები ხომალდით იმოგზაურებენ ზემასიური შავი ხვრელის გარშემო, მათთვის დრო ორჯერ შენელდება. მიუხედავად ამ მეთოდის არაპრაქტიკულობისა, ის მოგზაურობის რეალური ვარიანტია და ამასთან, არ იწვევს პარადოქსებს.
რაც შეეხება სიჩქარეს, ჰოუკინგს მოჰყავს წარმოსახვითი მატარებლის მაგალითი, რომელიც დედამიწის გარშემო მოძრაობს და თანდათანობით სინათლის სიჩქარეს უახლოვდება. თუკი მატარებელი დაიძრება 2050 წლის პირველ იანვარს, 100 წლის განმავლობაში გარს შემოუვლის დედამიწას და 2150 წლის პირველ იანვარს გაჩერდება, მატარებლის შიგნით მხოლოდ 1 კვირა იქნება გასული. იმის დასადასტურებლად, რომ ეს მოსაზრება იდეის დონეზე მართებულია, ჰოუკინგს მოჰყავს პი-მეზონების მაგალითი: ისინი, როგორც წესი, შემადგენელ ნაწილებად იშლებიან წამის 25 მემილიარდედში. მაგრამ როცა აჩქარდებიან და უახლოვდებიან სინათლის სიჩქარეს, 30-ჯერ მეტხანს ძლებენ.
მოგზაურობა წარსულში
წარსულში მოგზაურობა თეორიულად შესაძლებელია შემდეგი მეთოდებით:
მინიატიურა|400px|მარცხნივ|[[ტახიონის ვიზუალიზაცია]]
არსებობს მოსაზრება, რომ ჭიის ხვრელი არის ერთგვარი გზამკვეთი სამყაროს დრო-სივრცის ორ წერტილს შორის და თუკი მოხერხდება შავი ხვრელის გავლა და მეორე მხრიდან გამოსვლა, შეიძლება ისტორიის სხვა მონაკვეთში აღმოვჩნდეთ. პროფესორმა ნილ დეგრას ტაისონმა ერთხელ აღნიშნა, რომ თუკი ორი შავი ხვრელი ერთმანეთს შეეჯახება, დრო-სივრცე იმდენად გამრუდდება, რომ მათ გარშემო სიარულისას შესაძლებელი იქნება წარსულში გადანაცვლება.
ჭიის ხვრელი, იგივე იგივე აინშტაინ-როზენის ხიდი, წარმოადგენს ჰიპოთეტურად გამრუდებულ დრო-სივრცის რეგიონს, რომლის არსებობაც ასევე დაშვებულია ზოგადი ფარდობითობის აინშტაინის ველის განტოლებებით, თუმცა მასში მოგზაურობა შეუძლებელი იქნება, თუკი ის არ ეკუთვნის კვეთადი ტიპის ჭიის ხვრელს.
ალკუბიერეს ძრავა არის თეორიული იდეა, რომელიც შემოთავაზებულია მექსიკელი ფიზიკოს-თეორეტიკოსის მიგელ ალკუბიერეს მიერ და ეფუძნება აინშტაინის განტოლებების ამონახსნს. უარყოფითი მასის არსებობის შემთხვევაში შესაძლებელი იქნება სინათლეზე სწრაფად მოძრაობა. მაგრამ იმის ნაცვლად, რომ კოსმოსურმა ხომალდმა გადააჭარბოს სინათლის სიჩქარეს, ის იმოძრავებს მის წინ სივრცის შეკუმშვით და უკან - გაფართოებით, რაც გამოიწვევს სინათლეზე სწრაფ მოძრაობას გარეშე დამკვირვებლისთვის. ალკუბიერეს მეტრიკა მათემატიკურად თანხმობაშია აინშტაინის ველის განტოლებებთან, მაგრამ ეს არ ამტკიცებს ძრავის პრაქტიკული გამოყენების შესაძლებლობას. შემოთავაზებული მექანიზმი ითვალისწინებს ენერგიის უარყოფით სიმკვრივეს და შესაბამისად ითხოვს ეგზოტიკურ მატერიას. ჯერჯერობით არ არსებობს რაიმე მტკიცებულება, რომ ასეთი მატერია არსებობს, თუმცა ზოგიერთი თეორიული მოდელი, რომლებიც განსხვავდებიან სტანდარტული მოდელისგან, მოითხოვს ასეთი მატერიის არსებობას.
დროში მოგზაურობის პარადოქსები
დროის პარადოქსის ყველაზე გავრცელებული სახეა ბაბუის პარადოქსი, რომელშიც პიროვნება მეიმგზავრება წარსულში და კლავს საკუთარ ბაბუას მანამ, სანამ მას ეყოლება ბიოლოგიური მემკვიდრე. წარმატების შემთხვევაში ამ პიროვნების ერთ-ერთი მშობელი აღარ იარსებებს და მისი დაბადებაც შეუძლებელი იქნება. შედეგად ასევე შეუძლებელი გახდება, რომ ის წარსულში გაემგზავროს და მოკლას ბაბუა, რომელსაც შედეგად ეყოლება შვილები და სიტუაცია განმეორდება.
ონტოლოგიური პარადოქსი განიხილავს იმის საწყისს, რაც დროში გადაადგილდება. მაგალითად, ადამიანი გაემგზავრა წარსულში და მოზარდ აინშტაინს აუხსნა ზოგადი და სპეციალური ფარდობითობის თეორიები. შემდეგ კი ბრუნდება საკუთარ აწმყოში და სვამს კითხვას: „საიდან გაჩნდა ზოგადი და სპეციალური ფარდობითობის შესახებ მოსაზრება?" მისი ავტორი აინშტაინი აღარ გამოდის, რადგან ეს იდეა მოგზაურისგან მიეწოდა, მაგრამ მოგზაურს თავის მხრივ ეს ცოდნა აინშტაინის წყალობით ჰქონდა.
ონტოლოგიური არგუმენტი იმის გამო წარმოიქმნება, რომ თუკი დროში მოგზაურობა შესაძლებელია, მაშინ წარსული, აწმყო და მომავალი ფიქსირებული აღარაა. თუ ეს მართლაც ასეა, სიტყვა „საწყისი" აზრს მოკლებული ხდება, რადგან ის თავისთავად გულისხმობს განსაზღვრულ და შეუცვლელ წარსულს.
სქოლიო
კატეგორია:დროში მოგზაურობა კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკა
Scary Monsters (and Super Creeps)
Scary Monsters (and Super Creeps) — ინგლისელი მუსიკოს დეივიდ ბოუის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1980 წელს. ეს არის ბოუის პირველი ალბომი ე.წ. „ბერლინის ტრილოგიის“ შემდეგ (რომელშიც შედიოდნენ Low, "Heroes" და Lodger). კრიტიკოსი დეივიდ ბაკლი წერდა, რომ Scary Monsters-ით ბოუიმ შექმნა იდეალური ბალანსი ტრილოგიასა და ახალ მიმართულებას შორის. ალბომი ბრიტანეთში ჩარტების #1 პოზიციაზე მოხვდა და აშშ-ში მუსიკოსის რეპუტაცია აღადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:1980 წლის ალბომები კატეგორია:დეივიდ ბოუის ალბომები კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:Rykodisc-ის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტონი ვისკონტის პროდიუსერობით
ყოლის კოშკი
ყოლის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყოლაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა და აგებულია ფლეთილი ქვით. შემორჩენილია ოთხი სართული. პირველი სართული ამოვსებულია ჩამოცვენილი ქვით. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში არქიტრავული შესასვლელია მოწყობილი. შეინიშნება დუღაბის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
Find a Grave
Find a Grave (მონახე საფლავი) — ამერიკული საიტი და უმსხვილესი მონაცემთა ბაზა სასაფლაოებისა და ცნობილი ადამიანების საფლავების შესახებ.
დაარსდა 1995 წელს ჯიმ ტიპტონის მიერ. მოაგვიანებით მან დაამატა ონლაინ ფორუმი. 1998 წელს Find A Grave იქცა კომერციულ ორგანიზაციად. საიტი სწრაფი ტემპით ვითარდებოდა და 2017 წლის ოქტომბრის მონაცემით მოიცავდა 165 მილიონ ჩანაწერს და 75 მილიონ ფოტოს.
ვაგო
ვაგო  (Vaqo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  1 598  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
დოღონაძე
საკუთარი სახელი დოღონაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
კერვალიშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
კარომამა II
კარომამა II — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეორე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. კარომამა II ეგვიპტის ფარაონის ტაკელოტ II-ის მეუღლე და ოსორკონ III-ის დედა იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის დედოფლები
სარუხანი
სარუხანი (Սարուխան) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 379 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 172 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 48.78 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
თამაგინის კოშკი
თამაგინის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ თამაგინში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ნაგებობა ძლიერადაა დანგრეული. შემორჩენილია სამხრეთ კედლის ფრაგმენტი ოთხი სართულის დონეზე. ნაშენია ფლეთილი ქვით დუღაბზე. კოშკის გარშემო მიწის დონე აწეულია, ყრია უამრავი ჩამონაშალი ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ნიკურაძე
საკუთარი სახელი ნიკურაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ანდრია ღულაძე
ანდრია სოლომონის ძე ღულაძე (დ. 11 მარტი, 1857 — გ. 16 ივნისი, 1920) — ქართველი პედაგოგი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე.
ლობაე
ლობაე (Lobaye; სანგო — Sêse tî kömändâ-kötä tî Lobâye) — პრეფექტურა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხრეთ-დასავლეთში.
ანდრია ღულაძე
1881-1911 წლებში იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი, 1904 წლიდან ორგანიზაციის სარევიზიო კომისიის წევრი. 1883-1885 წლებში იყო პირველი ქართული საბავშვო ჟურნალ „ნობათის“ რედაქტორ-გამომცემელი, რომელიც იაკობ გოგებაშვილთან და ეკატერინე გაბაშვილთან ერთად დააარსა. 1911 წელს იყო გაზეთ „დილას“ რედაქტორ-გამომცემელი.
ლობაე
გეოგრაფია
სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება სანგა-მბაერეს ეკონომიკურ პრეფექტურას, დასავლეთით მამბერე-კადეის პრეფექტურას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ომბელა-მპოკოს პრეფექტურას, აღმოსავლეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, სამხრეთით კონგოს რესპუბლიკას.
ანდრია ღულაძე
ექვთიმე თაყაიშვილი თავის მოგონებებში, მოიხსენიებს, როგორც ნაკლებ განათლებულ, მაგრამ დიდი „ფართი-ფურთის და პრეტენზიის“ კაცად, რომელსაც მეტად უყვარდა თავის წარმოჩენა, რის გამოც ხშირად ხდებოდა ილიას და აკაკის ქილიკის ობიექტი.
ლობაე
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
ანდრია ღულაძე
ცნობილი საზოგადო მოღვაწე იყო ანდრიას ძმა იაკობი, რომელიც ჯერ თბილისის მეხუთე, შემდეგ კი პირველ გიმნაზიას დირექტორობდა. ცნობილი მწერალი იყო ანდრიას ბიძაშვილი დომინიკა ერისთავი (განდეგილი), რომლის წარმატებაშიც ანდრიასაც მიუძღვის წვლილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
სულაიათის უბნის კოშკი
სულაიათის უბნის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ უგარდანთის, უბან სულაიათში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ნაგებობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. შემორჩენილია ოთხი სართული. პირველი სართული ამოვსებულია ქვით. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. ყველა კედელში დატანებულია სათოფურები. კოშკი ნაგებია ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ოჩხომელის ხიდი
ოჩხომელის ხიდი (Барочный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე კარპოვკაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და სააფთიაქოს კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 29,1 მეტრი, ხოლო სიგანე — 15,1 მეტრი.
მდებარეობა
მდებარეობს ოჩხომელის ქუჩის დასაწყისში.
დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს კარპოვსკის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — ახალგაზრდობის ხიდი.
სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო ოჩხომელის ქუჩისაგან, რომელიც ქალაქის რუკაზე ჩნდება 1887 წლის 16 აპრილიდან. ქუჩამ თავის მხრივ სახელი მიიღო იმის გამო, რომ XVIII-XIX საუკუნეებში აქედან კარპოვკის შესართავისაკენ მიდიოდნენ ოჩხომელები (барки), რომლებიც ჩადიოდნენ პეტერბურგში.
ისტორია
ოჩხომელის ხიდი ააგეს 1914 წელს. მისი ძირითადი დანიშნულება იყო ტრამვაის მატარებლების გატარება ტრამვაის პარკში, რომლის მშენებლობაც ჯერ კიდევ 1917 წლის დასაწყისში დაიწყეს მდინარე კარპოვკის მარჯვენა სანაპიროზე. პარკი კი მხოლოდ 1925 წელს გაიხსნა და ეწოდა ა. კ. სკოროხოდოვის სახელი.
1960-იან წლებამდე ხიდის სავალი ნაწილი ტორსფენილი იყო, ხოლო იგი შეცვალა ასფალტ-ბეტონმა, ტრამვაის ხაზები კი ბაზალტით იყო მოკირწყლული.
ა. კ. სკოროხოდოვის სახელობის ტრამვაის პარკი 2003 წელს დახურეს. 2008 წლის დასაწყისში ოჩხომელის ხიდიდან აყარეს ტრამვაის რელსები და შეარემონტეს ხიდის საფარი.
კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, მისი ბურჯები რკინა-ბეტონისგანაა აგებული და მოპირკეთებულია გრანიტით, ხოლო მოაჯირები მეტალისგანაა დამზადებული.
ხიდი განკუთვნილია ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ბეტონითაა დაფარული, ხოლო ტროტუარები მოასფალტებულია. ტროტუარები სავალი ნაწილისაგან გამოყოფილია მაღალი რკინა-ბეტონის ფილებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
დავით მოძმანაშვილი
დავით მოძმანაშვილი (დ. 9 ნოემბერი, 1986, თბილისი) — ქართველი მოჭიდავე (თავისუფალი სტილი). 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი 120 კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიოსა (2011) და ევროპის (2012) ბრინჯაოს პრიზიორი.
2008 წელს, ტამპერეში, დავით მოძმანაშვილმა ევროპის ჩემპიონატი მოიგო, თუმცა მოგვიანებით ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაციამ მის ანალიზში აკრძალული პრეპარატის კვალს მიაგნო, ოქროს მედალი ჩამოართვა და 2-წლიანი დისკვალიფიკაცია მისცა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი
ჯავანშირის სტატუეტი
ჯავანშირის სტატუეტი (Cavanşirin heykəli) — ბრინჯაოს სასაკმევლე.
აზერბაიჯანის ჩრდილოეთში (აგრეთვე თანამედროვე სამხრეთ დაღესტანში) ნაპოვნი ხელოვნების ნიმუშებს შორის (ბრინჯაოს ჭურჭელი, დოქები, საცეცხლურები), რომლებიც VI–VIII საუკუნეებს მიეკუთვნება, განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ბრინჯაოს სასაკმევლე. წინა საუკუნის დასაწყისში ნახიჩევანში ჩარჩისგან ნაყიდი ანტიკვარული ნივთი ამჟამად ინახება სანქტ-პეტერბურგის ერმიტაჟის მუზეუმში. მეცნიერთა აზრით (კ. ვ. ტრევერი, ვ. ლ. ლუკონინი, გ. გოშგარლი და სხვ.), 35,6 სმ სიმაღლის ბრინჯაოს სასაკმევლე, რომელსაც აქვს მხედრის ფორმა, დამზადებულია ადგილობრივი ხელოსნის მიერ. ალბანეთის ისტორიის ერთ-ერთი პირველი მკვლევრის კ. ვ. ტრევერის ვარაუდით სტატუეტი წარმოადგენს ალბანური მბრძანებლის, ჯავანშირის გამოსახულებას. ასეთი ვარაუდი განპირებებულია ერთის მხრივ, სტატუეტში სასანიდური შაჰებისთვის დამახასიათებელი ელემენტების არსებობით, ხოლო მეორეს მხრივ, იმით, რომ მხედრის იკონოგრაფიული ხაზები შეესაბამება მოვსეს კალანკატვაცის მიერ ჯავანშირის შესახებ მოწოდებულ ინფორმაციას. აზერბაიჯანელი მეცნიერებები გ. მ. აჰმედოვი და ნ. ი. რზაიევი ადასტურებენ კ. ვ. ტრევერის ამ ვარაუდს. სტატუეტი წარმოადგენს მდიდრულ ტანსაცმელში გამოწყობილ ცხენოსანს, რომელიც დაგვირგვინებულია ალბანელების სიმბოლოდ ქცეული გვირგვინით სელენა-მთვარის გამოსახულებით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ძეძვი (მთა)
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის მთები
ქორწილი თბილისში
ქორწილი თბილისში — ქართული ხალხური ქორწილის ნაირსახეობა, რომლის თავისებურებები ჩამოყალიბდა რთული სოციალური აგებულების მქონე (მუშები, ხელოსნები, ვაჭრები, მოსამსახურეები, თავადაზნაურები, სოფელს ნახევრად მოწყვეტილი გლეხობა) და ეთნიკურად ჭრელი მოსახლეობის (ებრაელები, რუსები, ოსები, სომხები, აზერბაიჯანელები, ბერძნები და სხვა) თანაცხოვრების პირობებში.
მიუხედავად იმისა, საქორწინო ინსტიტუტის ქარგა მთლიანად ქართულია და ისტორიული სიღრმეებიდან მომდინარეობს. თბილისური ქორწილის მრავალფეროვანი რიტუალებიდან განსაკუთრებული ორიგინალურობით გამოირჩეოდა საქორწინო წყვილთა შერჩევის პერიოდი, რაშიც წამყვან როლს ასრულებდნენ პროფესიონალი მაჭანკლები. ისინი ქალს „სინჯავდნენ“ საზოგადოებრივ თავშეყრის ადგილებში, როგორიცაა აბანოები, სადაც ისინი მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ ნიშანზე, მზითევზე, საქორწინო ხარჯზე, მის ანაზღაურებაზე (მაჭანკლის გასამრჯელოზე) და ა. შ. თავადაზნაურთა და დიდვაჭართა წრეში „მზითვის წიგნი“, ქალის პირადი ნივთებისა და საოჯახო მოხმარების საგნებთან ერთად, ფულად გამოსაღებსაც შეიცავდა. მზითევი ქალის საკუთრება და ქონებრივ-უფლებრივი მდგომარეობის მაჩვენებელი იყო. დაბალი ფენის მოქალაქეებში (წვრილი ხელოსნები, ამქრის მუშები და სხვა) საქორწინო გარიგება მთავრდებოდა უმზითვოდ - მცირეოდენი ნიშნის მიტანითა და მოლაპარაკებით. სოციალურ-წოდებრივი მდგომარეობა არსებით როლს ასრულებდა საქორწინო ურთიერთობის ჩამოყალიბებაში. საქმროს ოჯახში მზითევს ქორწილის წინა დღეს აგზავნიდნენ ეს იყო დიდი თეატრალიზებული სანახაობა, რასაც მთელი უბანი ესწრებოდა. სანახაობრივად ასევე გამოირჩეოდა ჯვრისწერაც, რომელიც საქორწინო გვირგვინების დადგმითა და ბეჭდების გაცვლით მთავრდებოდა. გვირგვინით კურთხევა სიმბოლურად წყვილთან შეუღლებაში ზეციურ-ღვთაებრივი ძალების მონაწილეობას გამოხატავდა. ამიერიდან ნეფე-პატარძალი მეუფე (მეფე) და დედუფალი (დედოფალი) ხდებოდა. ნაყოფიერების მომნიჭებელი და ავი თვალისაგან დაცვის მაგიურ-რელიგიური ნიშნით აღბეჭდილი ძველი ქართული რიტუალებიდან თბილისურ ქორწილს გვიანობამდე შემორჩა ჯვარდაწერილთა გადაჯვარედინებული ხმლების ქვეშ გატარების, ოჯახის ზღურბლზე თიხის ჯამის (ან თეფშის) გატეხის, ტკბილი სუფრის გაშლისა და პატარძლის კალთაში ბავშვის ჩაგორების ჩვეულება.
თბილისური ქორწილის ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო საქორწილო სუფრა, ლხინი. შეძლებულ ოჯახებში იგი სამ დღეს (ან უფრო მეტ ხანს) გრძელდებოდა, დაქირავებული მუსიკით, მოშაირე მოხოტბეებით, მუხამბაზებით, ზურნა-დუდუკით, შაბაშითა და მაყრიონით. სხვადასხვა სოციალური ფენას შორის გამოირჩეოდა ხელოსანთა ამქრები, რომლებიც ყარაჩოხელი აშუღების თანხლებით, წითელი ბაფთით მორთული ყოჩით, ზურნა-დუდუკით, არღნით, თავიანთი დროშებითა და ნაირფერად მორთული ფაეტონებით ძველი თბილისის კოლორიტულ სახეს ქმნიდნენ.
მეტად მრავალფეროვანი და მდიდრული იყო თავად სუფრაც. ტრადიციულად, ქართული სამზარეულოს გვერდით თანდათან გზას იკაფავდა ევროპისა და კავკასიის სამზარეულოს კერძები. ღვინის სმის წესი, სასმისები, სადღეგრძელოების რიგი და თანმიმდევრობა კი-ნაკლებად იცვლებოდა. ნეფე-პატარძლის გარდა, სუფრის მთავარი პერსონაჟი იყო თამადა. ის ოჯახის ახლობელი, სასიამოვნო მოსაუბრე და კარგი მსმენელი, სუფრის ტრადიციების მცოდნე და მომლხენი, გამოცდილი და ავტორიტეტული პირი უნდა ყოფილიყო. ქალაქური ქორწილის სუფრის თამადა ტრადიციულად ქართული სუფრის თამადის პურის ფულის წინამძღოლის განვითარების სახეა, მთელი თავისი ეროვნული ხასიათითა და მენტალიტეტით.
საქორწილო ლხინის ერთ-ერთი საუკეთესო პერიოდი იყო პატარძლის ცეკვა. პატარძალს „შაბაშის“ ფულით ასაჩუქრებდნენ (ის ვინც პატარძალთან იცეკვებდა, მისთვის ცალკე ჯილდო იყო განკუთვნილი). ქორწინების ზოგიერთი წეს-ჩვეულება თბილისში დღემდე არის შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:ქართული ადათ-წესები
როინიშვილი
საკუთარი სახელი როინიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
ხენსა
ხენსა — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეხუთე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ხენსა ეგვიპტის ფარაონის პიანხის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის დედოფლები
ხანაგაჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხანაგა შეიძლება აღნიშნავდეს:
წინაქალაქი
წინაქალაქი — გვიან შუა საუკუნეებში თბილისის ნაწილის - სეიდაბადის ზოგადი სახელწოდება. ეს ტერმინი პირველად იხსენიება იოჰან გიულდენშტედტთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისი
ვილაფარგო
ვილაფარგო  (Vıləparqo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
თანდელთის კოშკი
თანდელთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თანდელთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი დანგრეულია. ნაგებია დიდი ზომის ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. გეგმა არ იკითხება. ნაწილობრივ გადარჩა ჩრდილოეთ კედელი, აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა ფრაგმენტულად. სამხრეთი კედელი ჩამოქცეულია. კოშკი შემორჩა სამი სართულის დონეზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჩაგელიშვილი
საკუთარი სახელი ჩაგელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ზემო ოქროყანის საცხოვრებელი კომპლექსი
ზემო ოქროყანის საცხოვრებელი კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ ზემო ოქროყანაში, თარიღდება XIX საუკუნით, კომპლექსში შედის: საცხოვრებელი სახლი, სამეურნეო დანიშნულების შენობა და ეზო (20x26 მ).
სახლი
სამსართულიანია, ტერასულ-ბანიანი, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, წყობა მშრალია. პირველი და მეორე სართულის ნაწილი გამოკვეთილია კლდეში. პირველი სართული, სამი, ერთმანეთისგან იზოლირებული სათავსოა. სამხრეთ კედელში გაჭრილია ოთხკუთხა კარი, აღმოსავლეთ კედელში ასეთი ორი კარია. ერთი ცხვრის სადგომია, მეორე - ბოსელი. ბოსლის აღმოსავლეთ კედელში ორი სარკმელია, სამხრეთში - ერთი. პირველი სართული მეორესთან დაკავშირებულია კლდეში ნაკვეთი კიბით. მეორე სართულზე შესასვლელი გაჭრილია დასავლეთ კედელში. ამავე სართულის ჩრდილოეთ წაგრძელებულ ნაწილში გაჭრილია საცხოვრებელი სათავსო და ორი ბოსელი. მათგან აღმოსავლეთით მდებარე ბოსლის აღმოსავლეთ კედელში სამი სწორკუთხა სარკმელია. მეორე ბოსელი უსარკმელოა, მის დასავლეთ კედელში ორი ხოლო აღმოსავლეთ კედელში ერთი ნიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სემიონოვკა (სომხეთი)
სემიონოვკა (Սեմյոնովկա) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 248 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 32.41 კმ²-ია. სოფელში ძირითადად ცხოვრობენ რუსი მალაკნები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ხრიდოლი
ხრიდოლი — ქართული საბრძოლო ხელოვნების ერთ-ერთ სახეობა.
ისტორია
ხრიდოლი, როგორც საბრძოლო ხელოვნება ძველ საქართველოში არ არსებობდა. იოსებ გრიშაშვილის გადმოცემით ხრიდოლი იყო, შერკინების წესი, ერთგვარი დუელი, სადაც გამომწვევი თავს იყენებდა დაჩაგრულ მდგომარეობაში და ცალი ხელით ებრძოდა ორი ხელით მოქმედ მეტოქეს. ხრიდოლში გამომწვევი დამარცხების შემთხვევაშიც კი არ არღვევდა ხრიდოლის წესებს და დაპირისპირების დასრულებამდე ცალხელგაკრული ერკინებოდა მოწინააღმდეგეს. ხრიდოლი ერთგვარი ოსტატობის გამოვლინება იყო. ერთი ვერსიით ცალი ხელით მებრძოლი საქართველოს განასახიერებდა, რომელსაც მუდამ თავის უპირატეს მტერთან უწევდა ბრძოლა.
იოსებ გრიშაშვილის „ქალაქურ ლექსიკონში“ ვკითხულობთ:
1997 წელს, ქართული საბრძოლო სისტემის აღდგენისას, ქართული საბრძოლო ხელოვნების ფედერაცია ხრიდოლის ერთ-ერთმა ჯგუფმა („იბერიელი მგლები“), „ხრიდოლი“ გამოიყენა ქართული საბრძოლო სისტემის კრებით სახელწოდებად. ამ სახელის ქვეშ გაერთიანდა ქართული საბრძოლო ხელოვნების ოთხი უძველესი სახეობა: ჭიდაობა, რკენა, კრივი და ფარიკაობა.
ილეთები და წესები
საბრძოლო ხელოვნების აღდგენისას, მთავარი საფუძველი გახდა ქართული ჭიდაობა. ქართული ჭიდაობისა და მოძიებული ეთნოგრაფიული მასალების საფუძველზე, თავდაპირველად აღდგა ქართული ჭიდაობის უძველესი სახეობა „რკენა“. „რკენაში“ ქართული ჭიდაობისგან შეტევა ხორციელდება ქვედა კიდურებზეც. „რკენაში“ აგრეთვე დასაშვებია მტკივნეული და მახრჩობელა ილეთები. შერკინება გრძელდება ჩოქბჯენშიც. იმის გამო რომ ყველაზე მეტი ლიტერატურული და ეთნოგრაფიული მასალა, ჭდაობის ამ სახეობაზე, ხევსურეთის შესახებ არსებულ წყაროებში აღმოჩნდა, „რკენის“ მეორე სახელწოდებად, ხრიდოლის ფედერაციაში, ხევსურული ჭიდაობა იხმარება. „რკენის“ შემდეგ, მის საფუძველზე, აღდგა ქართული კრივი. „რკენას“ დაემატა დარტყმითი ტექნიკა ხელით და ფეხით. „რკენაში“ და კრივში ილეთების 90% ქართულია, მაგრამ ხრიდოლის ფედერაციამ აღნიშნულ სახეობებში შემოიტანა, საბრძოლო ხელოვნების საერთაშორისო სახეობებში არსებული ილეთები, რომლებიც არ ეწინააღმდეგება „რკენაში“ და კრივში არსებულ საასპარეზო წესებს. ხრიდოლის საბრძოლო სისტემაში, მეოთხე სახეობად შეიტანეს ხევსურული ფარიკაობა. თანამედროვე სპორტულ ხრიდოლში, ძველი საბრძოლო სახეობიდან ამოიღეს ის ილეთები, რომელთა შესრულება მეტოქის სიცოცხლისათვის საფრთხის შემცველია (კისრისა და კიდურების მეყსეული მოტეხვა, სხეულის დაუცველ ადგილებში შეტევა).
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო ხელოვნებები საქართველოში
ციტო...
ციტო... (kytos — სათავსი, გარსი: აქ — უჯრედი) — რთული სიტყვის ნაწილი; მიანიშნებს მცენარეულ ან ცხოველურ უჯრედებთან დამოკიდებულებაზე. მაგალითად, ციტოლოგია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ჰაჯიმუსთაფალი
ჰაჯიმუსთაფალი (Hacımustafalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ხელაშვილი
საკუთარი სახელი ხელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ერაყის დემოგრაფია
სტატია ეხება ერაყის მოსახლეობის ისეთ დემოგრაფიულ მონაცემებს როგორიცაა: მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, ჯანმრთელობა, ეკონომიკური მდგომარეობა, რელიგიური კუთვნილება და სხვა.
2014 წლის ივლისის მონაცემებით ქვეყნის მოსახლეობა შეადგენს 32 585 692 ადამიანს. მათ შორის უმეტესობა (75-80 %) არაბია, სიდიდით მეორე ეთნიკური ჯგუფია ქურთები (15-20 %), არიან ასევე სხვა მცირე რიცხოვანი ეთნიკური ჯგუფებიც (5 %). მოსახლეობის 99% მუსლიმია, 0.% ქრისტიანი, ხოლო 0.2 % სხვა აღმსარებლობის.
ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფები
300პქქ|მინი|ერაყის ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფები {{legend|#ffaaaa|შიიტი არაბები}} {{legend|#aaffcc|სუნიტი არაბები}} {{legend|#eeffaa|ქურთები}} {{legend|#ccaaff|ასირიელები}} {{legend|#cdde87|ეზიდები}} {{legend|#ff9955|ერაყელი თურქმენები}}
უგარდანთის კოშკი
უგარდანთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ უგარდანთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო სბის კოშკი
ქვემო სბის კოშკი — არქიტექტურის ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო სბაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი ნაგებია ფიქალით და ფლეთილი ქვით. შემორჩა ორი სართული. სამხრეთი კედელი მთლიანად ჩაქცეულია. დასავლეთი და აღმოსავლეთი კედლები კი ნაწილობრივ. გეგმით ოთხკუთხა უნდა ყოფილიყო. კარი და სარკმლები აღარ შეიმჩნევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხენტეტკა
ხენტეტკა — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოთხე დინასტიიდან, ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ხენტეტკა ეგვიპტის ფარაონის ჯედეფრეს მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის დედოფლები
ბჰუტანის მეფის გვირგვინი
მინი|მითოლოგიური პერსონაჟის [[დრაკონების მეფე|დრაკონების მეფის ყორნის გვირგვინი]] მინი|ჯიგმე ნამგიალის ჩაჩქანის პირველი პროტოტიპი ყორნის გვირგვინი (ძონგკხა: དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་ཅན་; ვაილი: dbu-zhva bya-rog-can) — ბჰუტანის მეფის ოფიციალური გვირგვინი. გვირგვინი სრულდება ყორანის თავის ფორმით.
ისტორია
ვანგჩუკების დინასტიამ დამოუკიდებელი ბჰუტანის სამეფო დააარსა 1907 წელს. დინასტიის პირველი მეფე - უგენ ვანგჩუკი (1862–1926) იყო ქარიზმატული პიროვნება, რომელმაც შეძლო ბჰუტანის გაერთიანება და შიდა დაპირისპირებების მოგვარება. მან თავის სიმბოლოდ აირჩია გვირგვინი ყორნის გამოსახულებით. ფრინველის რომელიც წარმოადგენდა მახაკალას (ბუდიზმის დამცველი ღმერთი), ერთ-ერთ ფორმას. ბჰუტანის მეფის გვირგვინის პირველი პროტოტიპი იყო მამამისის ჯიგმე ნამგიალის (1825–81) საბრძოლო მუზარადი, რომელსაც ის ხმარობდა როგორც შიდა ბრძოლების ასევე ინგლისელთა წინააღმდეგ ბრძოლების დროს.
დრუკ გიალპოების სია
ბჰუტანის მემკვიდრეობითი მეფეები:
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანის კულტურა კატეგორია:გვირგვინები
ინგლისის ლიგის თასი
ინგლისის ლიგის თასი ან პირდაპირ ლიგის თასი (Football League Cup) — ფლეი-ოფის სისტემის მქონე ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება ინგლისში. მასში მონაწილეობას იღებს 92 კლუბი ინგლისის ოთხი უმაღლესი საფეხბურთო დივიზიონიდან. ტურნირი დაარსდა 1960 წელს. გამარჯვებული კლუბი გადის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.
გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ლივერპული“, რომელმაც 8-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „მანჩესტერ სიტი“.
ფინალები
right|thumb|თასი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ინგლისის ფეხბურთი კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ლიგის თასის ტურნირები
ვანაშიქეში
ვანაშიქეში (Vənəşikəş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
თვითმკვლელთა რაზმი (ფილმი)
„თვითმკვლელთა რაზმი“ (Suicide Squad) — 2016 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი. იგი ეფუძნება DC Comics-ის ამავე სახელწოდების კომიქსს, სუპერბოროტმოქმედთა გაერთიანების შესახებ. ფილმი ეკუთვნის DC-ის გაფართოებული სამყაროს (DCEU) ფილმების სერიას. მისი რეჟისორია დევიდ ეიერი. მთავარ როლებს ფილმში ასრულებენ: უილ სმითი, ჯერედ ლეტო, მარგო რობი, იუელ კინამანი, ვაიოლა დეივისი, ჯაი კორტნი, ჯეი ერნანდესი, ადევალე აკინუოიე-აგბაჯე, აიკ ბარინჰოლცი, სკოტ ისტვუდი და კარა დელევინი. ფილმი 2016 წლის 5 აგვისტოს გამოვიდა, 2D, 3D და IMAX 3D ფორმატებში. მისი ბიუჯეტი იყო 175 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო შემოსავალმა მიაღწია 745.6 მილიონ აშშ დოლარს.
ცნობილია, რომ გამოვა ფილმის მეორე ნაწილი, „თვითმკვლელთა რაზმი 2“.
თბილისის საეპისკოპოსო
ლიტერატურა
ენციკლოპედია, თბილისი, თბ., გვერდი 950-951
კატეგორია:საქართველოს საეპისკოპოსოები
კავკასიური ჯოჯო
კავკასიური ჯოჯო (Laudakia caucasia) — ქვეწარმავალი ჯოჯოსებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 15 სმ აღწევს. მასა 170 გ. იკვებება მწერებითა და ფეხსახსრიანებით, მცენარეული საკვებით. იმალება ქვების ქვეშ, ნაპრალებსა და სოროებში. გვხვდება სომხეთში, აზერბაიჯანში, რუსეთში, თურქეთში და სხვა. გვხვდება აგრეთვე საქართველოს აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილებში, ქართლის და ივრის ზეგნის მშრალ მთებსა და გორაკებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯოჯოსებრნი