cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ერიკ ჰობსბაუმი
ბიოგრაფია
მან იმოგზაურა ხმელთაშუა ზღვისა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებში. 1957 წელს ლათინოამერიკაში მოგზაურობის შემდეგ მან დაწერა წიგნი „უბრალო მეამბოხე“ 1960 წელს იგი ჩამოყალიბდა როგორც მშრომელთა მოძრაობის ისტორიკოსი. იგი აყალიბებდა მშრომელთა მოძრაობებს და ყურადღებას ამახვილებდა მათ კულტურულ მოღვაწეობაზე. ჰობსბაუმი აქტიურად მონაწილეობდა დისკუსიებში მარქსისტებთან, მან დაწერა საპროტესტო წერილი ევროპელ ისტორიკოსებთან ერთად სსრკის შეჭრის შესახებ უნგრეთში, მაგრამ ამასთან ერთად ის რჩებოდა კომუნისტური პარტიის წევრად.
ბრიტანელი ჯაზის მოყვარულებისთვის ჰობსბაუმი ცნობილია, როგორც კრიტიკოსი და თანამედროვე მუსიკის მცოდნე.
ტუსრები
ტუსრები შეიძლება აღნიშნავდეს:
შაფექი (ბეილაგანი)
შაფექი (Şəfəq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1 145  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ალექს ტერნერი
ალექსანდერ დევიდ „ალექს“ ტერნერი (დ. 6 იანვარი, 1986) — ინგლისელი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. იგი არის ინგლისური ინდი-როკ ჯგუფ Arctic Monkeys-ის მთავარი ვოკალისტი, გიტარისტი და სიმღერების ავტორი. ტერნერი აგრეთვე ცნობილია პროექტით The Last Shadow Puppets და სოლო შემოქმედებით.
ბიოგრაფია
ალექს ტერნერი არის პენი და დევიდ ტერნერების ერთადერთი შვილი. ალექსი სწავლობდა შეფილდის საშუალო სკოლაში. იგი გაიზარდა ჰაი გრინში, შეფილდისგარეუბანში. ესწრებოდა ლექციებს სტოკბრიჯის უმაღლეს სკოლაში, შეფილდში (1997–2002). მისი ლექტორი წლების შემდეგ მას ახასიათებს, როგორც „არასტანდარტულ, ოდნავ უცნაურ და ორიგინალური იუმორის მქონე ადამიანს“.
ალექსი მთელი მოზარდობის მანძილზე უსმენდა რეპს, ძირითადად კი Roots Manuva-ს. შემდეგ მან ყურადღება დაუთმო გიტარას და უსმენდა The Strokes-ს და The Libertines-ს. ტერნერი აგრეთვე აღიარებს, რომ მას უყვარდა The Beatles. უნივერსიტეტში სწავლის 6 თვის შემდეგ, ტერნერმა მშობლები დაითანხმა, რომ მიეტოვებინა სწავლა და ერთი წელი მთლიანად მუსიკალური კარიერისთვის დაეთმო. 2001 წლის შობისთვის მშობლებმა მას პირველი გიტარა უყიდეს.
ამ დროის განმავლობაში ალექსი მუშაობდა ბარმენად შეფილდში. ერთხელ მან თქვა, რომ თუკი Arctic Monkeys ვერ გახდებოდა წარმატებული, ის გააგრძელებდა ინგლისურის სწავლას მანჩესტერის უნივერსიტეტში.
Arctic Monkeys
ჯგუფის პირველი ალბომი Whatever People Say I Am, That's What I'm Not გამოიცა 2006 წლის დასაწყისში და გახდა ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი სადებიუტო ალბომი. ამის შემდეგ ჯგუფმა გამოუშვა კიდევ ოთხი ალბომი - Favourite Worst Nightmare (2007), Humbug (2009), Suck It and See (2011) და AM (2013). ყველა ალბომმა ბრიტანულ ჩარტებში #1 ადგილი დაიკავა. აქედან უკანასკნელმა ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა. კრიტიკოსები მას ჯგუფის ისტორიაში საუკეთესოს უწოდებდნენ.
The Last Shadow Puppets
2008 წლის 21 აპრილს ტერნერმა მაილზ კეინთან ერთად გამოსცა ალბომი The Age of the Understatement, რასაც მოჰყვა მცირე საკკონცერტო ტურნე, დაწყებული 2008 წლის 19 აგვისტოს პორტსმუთში, ლონდონის ფილარმონიული ორკესტრის თანხლებით.
სოლო ნამუშევრები
ტერნერმა დაწერა და შეასრულა ექვსი სიმღერა 2010 წლის ფილმის წყალქვეშა ნავი საუნდტრეკისთვის, რომელიც 2011 წლის 19 მარტს ბრიტანეთსა და აშშ-ში გამოვიდა. ფილმის რეჟისორია Arctic Monkeys-ის მეგობარი და მათი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი რიჩარდ აიოადი.
პირადი ცხოვრება
ტერნერს 2005-2007 წლებში ჰქონდა ორწლიანი ურთიერთობა გოლდსმითსის კოლეჯის სტუდენტ ჯოანა ბენეტთან. მოგვიანებით, 2007-2011 წლებში იგი ხვდებოდა ბრიტანელ მოდელ ალექსა ჩანგს. ისინი ერთად ცხოვრობდნენ ნიუ-იორკსა და ლონდონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:წამყვანი გიტარისტები კატეგორია:ინგლისელი ბარიტონები კატეგორია:ინგლისელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მომღერლები კატეგორია:Arctic Monkeys-ის წევრები კატეგორია:Domino Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
ფათალიფეია
ფათალიფეია (Fətəlipəyə, Ապարան) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
კომბოსტოს ფოთოლჭამია
სქოლიო
კატეგორია:ფოთლიჭამიასებრნი კატეგორია:კომბოსტოს მავნებლები კატეგორია:მავნებელი მწერები
სან-ხოსე-დე-ლოს-მოლინოსის რაიონი
სან-ხოსე-დე-ლოს-მოლინოსის რაიონი (Distrito de San José de los Molinos) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის იკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 535 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 734 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 363.2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იკის პროვინციის რაიონები
ფრაატ IV
ფრაატ IV — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ IV სამეფო ტახტზე ოროდ II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 38 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 2, მის შემდეგ კი ტახტზე ფრაატ V და მუსა ავიდა.
ბისთი (ორდუბადი)
ბისთი (Bist) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	483 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
Telia Eesti
Telia Eesti — 2014 წლის აგვისტოში მობილური ოპერატორი EMT-ს და საკომუნიკაციო კომპანია Elion-ის გაერთიანებით ჩამოყალიბდა. ის ბალტიისპირეთის ქვეყნების ერთ ერთი უდიდეტი სატელეკომუნიკაციო კომპანია. TeliaSonera-ს ჯგუფის წევრი. Eesti Telekom როგორც ჰოლდინგის წევრი დარეგისტირებულია და ოპერირებს ესტონეთში.
Eesti Telekom არ არის პირდაპირ კომერციულ საქმიანობაში ჩართული, მისი შემოსავლი შედგება ჯგუფის სხვა წევრების შემოსავლებისგან. Eesti Telekom-ის სააქციო აქციების რაოდენობა არის 137,954,528, თითოეულის ნომინალური ღირებულებაა 10 კრონი. მისი აქციების 100%-ის მფლობელი TeliaSonera-ა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის კომპანიები კატეგორია:1993 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:სატელეკომუნიკაციო კომპანიები
უილიამ ჰასკელი
უილიამ ჰასკელი ნაფიუ უმცროსი (13 აგვისტო, 1878, ნიუ-იორკი - 14 აგვისტო, 1952, კონექტიკუტი) — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის ოფიცერი, ამერიკის შეერთებული შტატების მისიის ხელმძღვანელი რუმინეთში და საბჭოთა რუსეთში, 553 მოკავშირეთა უმაღლესი კომისარი სომხეთში (ამიერკავკასიაში). 1897-1901 წლებში სწავლობდა ვესტპოინტის სამხედრო აკადემიაში. მონაწილეობდა ამერიკა-ფილიპინების ომში. პირველი მსოფლიო ომის დროს შედიოდა ახლო აღმოსავლეთში ამერიკული ხსნის კომიტეტის მისიაში, რომელსაც აშშ-ის მომავალი პრეზიდენტი ჰერბერტ ჰუვერი ხელმძღვანელობდა. იყო კომიტეტის წარმომადგენელი რუმინეთში. 1919 წლის ივნისში, ჰუვერის ინიციატივით, პრეზიდენტმა ვუდრო ვილსონმა პოლკოვნიკი ჰასკელის კანდიდატურა მოკავშირეთა უმაღლეს საბჭოს შესთავაზა ამიერკავკასიაში მოკავშირეთა უმაღლესი კომისრის თანამდებობაზე, უმაღლესმა საბჭომ ჰასკელის სამოქმედო არეალად მხოლოდ სომხეთი განსაზღვრა, საქართველოსთან და აზერბაიჯანთან მიმართებაში კი ამერიკელ პოლკოვნიკს მხოლოდ ჰუმანიტარული საქმიანობის უფლება მიენიჭა. ამ პერიოდის აშშ-ის კავკასიური პოლიტიკა ცალმხრივად არმენოფილურ შინაარსს ატარებდა, კონგრესშიც და მთავრობაშიც მძლავრობდა სომხეთისადმი მკაფიო სიმპათიები და დახმარების სურვილი, თუმცა, მანდატის აღება სომხეთზე კონგრესისათვის მაინც მიუღებელი იყო. პრეზიდენტი უილსონი, ხსნის კომიტეტის ხელმძღვანელი ჰუვერი და სხვა მაღალჩინოსნები ცდილობდნენ სომხეთის დახმარებას და სომხური სახელმწიფოს გაძლიერებას, თუმცა მონროს დოქტრინის შენარჩუნებისა და კონგრესთან უთანხმოების გამო, მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და მით უფრო სამხედრო დახმარების გაწევა ვერ შეძლეს. თავის მხრივ, ჰასკელი, რომელიც ცდილობდა გამხდარიყო მოკავშირეთა კომისარი მთლიანად ამიერკავკასიაში, მუდმივად ცდილობდა დაერწმუნებინა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისა და აზერბაიჯანის წარმომადგენლები მათდამი სიმპათიებში. ქართული პრესა აქტიურად აშუქებდა 1919-1920 წლებში, ჰასკელის საქმიანობას, რომელიც ძირითადად თბილისსა და ერევანს შორის მოგზაურობდა და ცდილობდა სომხეთისათვის სურსათისა და ტანსაცმლის მიწოდების უზრუნველყოფას. პოლკოვნიკი ცდილობდა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მუდმივ რეჟიმში მიმდინარე სამხედრო დაპირისპირებების შეჩერებას. ჰასკელი სომხეთისა, და ზოგადად, ამიერკავკასიის საკითხზე მოსალაპარაკებლად რამდენჯერმე შეხვდა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრ გეგეჭკორს. 1919-1920 წლებში, ჰასკელისა და სომხეთში ამერიკის სამხედრო მისიის ხელმძღვანელის გენერალ ჯეიმზ ჰარბორდის მოხსენებები, მიუხედავად ქართველი ხალხისადმი სიმპათიისა, ბევრ ნეგატიური ინფორმაციას შეიცავს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისა და მისი მთავრობის შესახებ. საბჭოთა რუსეთის მიერ ამიერკავკასიის ოკუპირების შემდეგ, 1921-1923 წლებში, ჰასკელი იყო ამერიკული მისიის ხელმძღვანელი რუსეთში. შემდგომში ხელმძღვანელობდა წითელ ჯვარს თურქეთ-საბერძნეთს შორის ლტოლვილთა გაცვლის პროცესში. შემდგომში დაბრუნდა ნიუ-იორკში და გააგრძელა სამხედრო სამსახური. 1832 წელს, ჰუვერის ინსტიტუტმა პოლკოვნიკი ჰასკელის მოგონებები გამოსცა, რომლის დიდი ნაწილიც სწორედ ამიერკავკასიას შეეხება. მონაწილეობა მიიღო მეორე მსოფლიო ომში. მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის არმიის ოფიცრები კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აგვისტო
პუებლო-ლიბრეს რაიონი
პუებლო-ლიბრეს რაიონი (Distrito de Pueblo Libre) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის უაილასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2492 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 897 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 52.65 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 130.99 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაილასის პროვინციის რაიონები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 934
საბჭომ კმაყოფილებით აღნიშნა ის დახმარება, რომელსაც დსთ უწევს კონფლიქტის ზონაში, გაეროს დამკვირვებელთა მისიასთან კოორდინაციაში. გენერალურ მდივანს სთხოვეს მოეხსენებინა ანგარიში, დამკვირვებლების, მებრძოლი მხარეებისა და დსთ-ს შორის დისკუსიების თაობაზე.
სქოლიო
0934 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
გიულაზი
გიულაზი (Güləzi) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 910 კაცი.
ბარლიგი
ბარლიგი (ოფიციალურად ბარლიგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Barlig) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი მთის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 796 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:მთის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია (დონის როსტოვი)
დონის როსტოვის ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია (Церковь в честь иконы Божией Матери «Всех Скорбящих Радость») — ამჟამად დანგრეული მართლმადიდებლური ეკლესია დონის როსტოვში. ეკლესია შენდებოდა 1890-1893 წლებში. მდებარეობდა თანამედროვე ბუდიონოვსკის პროსპექტისა და წითელარმიელის ქუჩის გადაკვეთაზე. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესია დაანგრიეს.
ისტორია
როსტოვის ციხესიმაგრის ამშენებლის ალექსანდრე რიგელმანის მემუარების მიხედვით, ორი თავშესაფარი დააარსეს ციხესიმაგრეში 1768 წელს, ხოლო კიდევ ერთი დააარსეს მოგვიანებით, 1805 წელს. 1824 წელს ისინი გაერთიანდნენ ერთ საავადმყოფოში.
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში მიიღეს გადაწყვეტილება ქალაქში ახალი პეტროპავლოვსკის თავშესაფრის მშენებლობის შესახებ. 1879 წლის 24 ოქტომბერს თავშესაფრისთვის გამოიყო შენობა. გადაწყვიტეს მისთვის ეწოდებინათ პეტროვავლოვსკის თავშესაფარი, ნოვოროსიისკისა და ბესარაბიის გენერალ-გუბერნატორის პავლე კოცებუს პატივისცემის ნიშნად. მეორე გილდიის ვაჭარმა გავრილ ილიას ძე შუშპანოვმა თავშესაფრის ერთ ოთახში მოაწყო სამლოცველო ოთახი, დროებითი ეკლესია, ის აირჩიეს ამავე ეკლესიის პირველ მამასახლისად. 1889 წლის 11 მაისს როსტოვის ქალაქის საკრებულომ გამოიტანა გადაწყვეტილება თავშესაფართან ცალკე ეკლესიის მშენებლობის შესახებ. ეკლესიის პროექტი შეიმუშავა ქალაქის არქიტექტორმა ნიკოლაი დოროშენკომ. ეკლესიის მშენებლობისათვის თანხა გაიღო გავრილ შუშპანოვმა. ეკლესია გაიხსნა 1893 წელს.
ეკლესიის ძირითადი საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის სახელზე. 1899 წელს ეკლესიას მიაშენეს მეორე საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს დიდმოწამე პანტელეიმონის სახელზე. საკურთხევლის სახელები შეირჩა თავშესაფრის მიზნებიდან გამომდინარე. 1900 წლიდან ეკლესიის მამასახლისია ქალაქის საპატიო მოქალაქე ივან ტრიფონოვი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის დაკარგული ეკლესიები
ლუისბორო
ლუისბორო (Louisburgh; Cluain Cearbán) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 811 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ალაჰი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალაჰი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 109
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 109 მიიღეს 1955 წლის 14 დეკემბერს. გაეროში გაწევრიანების შესახებ ალბანეთის, ავსტრიის, ბულგარეთის, კამბოჯის, ცეილონის, ფინეთის, უნგრეთის, ირლანდიის, იტალიის, იორდანიის, ლაოსის, ლიბიის, ნეპალის, პორტუგალიის, რუმინეთისა და ესპანეთის განცხადების განხილვის შემდეგ უშიშროების საბჭომ დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას ყველა ზემოთ აღნიშნული ქვეყნის გაწევრიანების შესახებ.
რეზოლუცია მიიღეს 8 ხმით, ბელგიამ, ჩინეთის რესპუბლიკამ და აშშ-მა კენჭისყრაში მონაწილეობისაგან თავი შეიკავეს.
რესურსები ინტერნეტში
00109 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ალბანეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ალბანეთში 0109 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ავსტრიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ავსტრიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბულგარეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ბულგარეთში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები კამბოჯის შესახებ კატეგორია:1955 წელი კამბოჯაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები შრი-ლანკის შესახებ კატეგორია:1955 წელი შრი-ლანკაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ფინეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ფინეთში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები უნგრეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი უნგრეთში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირლანდიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ირლანდიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იტალიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი იტალიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იორდანიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი იორდანიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლაოსის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ლაოსში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ლიბიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნეპალის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ნეპალში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პორტუგალიის შესახებ კატეგორია:1955 წელი პორტუგალიაში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები რუმინეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი რუმინეთში კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ესპანეთის შესახებ კატეგორია:1955 წელი ესპანეთში
ფინგა
ფინგა (Fingə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 112
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 112 მიიღეს 1956 წლის 10 აპრილს. გაეროში გაწევრიანების შესახებ სუდანის განცხადების განხილვის შემდეგ უშიშროების საბჭომ დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას სუდანის გაწევრიანების შესახებ.
რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.
შარგი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ფრაატ V
ფრაატ V — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ V სამეფო ტახტზე ფრაატ IV-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 2 წელს და დასრულდა 4, მის შემდეგ კი ტახტზე ოროდ III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
პრევალიტანია
პრევალიტანია (ასევე, პრევალიანა ან პრევალისი) — გვიანდელი რომაული პროვინცია, რომელიც 284-476 წლებში არსებობდა. იგი მოიცავდა დღევანდელი მონტენეგროს, ჩრდილოეთი ალბანეთისა და სამხრეთ-დასავლეთი სერბეთის ნაწილებს.
ისტორიული ფონი
რომაელებმა ეს რეგიონი მესამე ილირიული ომის შემდეგ დაიპყრეს (ძვ. წ. 168 წ.). მათ სკოდრასთან დაამარცხეს ილირიის უკანასკნელი მეფე გენტიუსი ძვ. წ. 168 წელს, შეიპყრეს ის და მომდევნო წელს რომში ჩაიყვანეს. დაარსდა ოთხი ვასალური რესპუბლიკა, რომლებიც, ფაქტობრივად, რომიდან იმართებოდნენ. მოგვიანებით, ილირიკუმი უშუალოდ რომაულ მმართველობას დაექვემდებარა და პროვინციად იქცა დედაქალაქით სკოდრაში. ახ. წ. 10 წელს ილირიკუმი ორად გაიყო, პანონიად და დალმაციად. დალმაციის პროვინცია გაფართოვდა და მოიცვა მთელი დინარის ალპები და ადრიატიკის ზღვის აღმოსავლეთი სანაპიროს უმეტესი ნაწილი, თანამედროვე მონტენეგროს ჩათვლით.
ისტორია
პრევალიტანიის პროვინცია შეიქმნა იმპერატორ დიოკლეტიანეს მმართველობისას (284-305 წწ.) ყოფილი დალმაციის პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილისაგან და დიოკლეტიანეს მიერ შექმნილი 12 დიოცეზიდან ერთ-ერთის, მეზიის დიოცეზის ნაწილი გახდა. მეზიის დიოცეზი მოგვიანებით ორად გაიყო, დაკიის დიოცეზად ჩრდილოეთში და მაკედონიის დიოცეზად სამხრეთში. პრევალიტანია, თავდაპირველად, მაკედონიის დიოცეზის ნაწილი იყო, თუმცა შემდეგ შევიდა დაკიის დიოცეზის შემადგენლობაში, ილირიკუმის პრეტორიანული პრეფექტურის ადმინისტრაციულ ქვედანაყოფში (395). ხანმოკლე დროის განმავლობაში არსებული პროვინცია, მაკედონია სალუტარისი, პრევალიტანიასა და ეპირუს ნოვას შორის გაიყო (412).
დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემისა (476 წ.) და ხალხთა დიდი გადასახლების დაწყების შემდეგ, რეგიონს ოსტგუთები მართავდნენ.
შემდგომი ბედი
დალმაცია, პირველად, ბიზანტიის (აღმოსავლეთი რომის იმპერია) კონტროლქვეშ 530-იან წლებში მოექცა, როდესაც იმპერატორ იუსტინიანე I-ის სარდლებმა ის გოთური ომების შედეგად გოთებს წაართვეს. VI-VII საუკუნეებში ავარებისა და სლავების შემოსევებმა გაანადგურეს უმთავრესი ქალაქები და ააოხრეს შიდა რაიონები. ბიზანტიელთა კონტროლი შეიზღუდა და იგი კუნძულებით, კონკრეტული სანაპირო ქალაქებითა და ალბანეთის მთებით განისაზღვრა.
ქალაქები
პირველი წერილობითი ჩანაწერი რაიმე სახის დასახლებაზე სამხრეთ დალმაციაში, ეხება რომაულ პროვინცია პრევალიტანიასა და რომაულ ქალაქ ბირისიმინიუმს, რომელიც ილირიული ქალაქის, დოკლიის ჩრდილქვეშ არსებობდა, დიდი ქალაქი იმ დროის სტანდარტებით, 8-10 ათას მოსახლეს მოითვლიდა და იმ ერთ-ერთი ძირითადი ილირიული ტომის მიხედვით ერქვა სახელი, რომლებიც ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ — „დოკლიტია“. მეორე ტომი, „ლაბეტესი“, სახლობდა სკადარის ტბიდან დღევანდელ პოდგორიცამდე მთელ ტერიტორიაზე. მათ გააჩნდათ მეთეონის (დღეს მედუნის სახელით იცნობებ) სახელით ცნობილი საკუთარი ფორტიფიკაცია და მეტად განვითარებული სოციალური და სამხედრო სისტემები. დოკლიტია სახლობდა მდინარე ზეტას ნაყოფიერ ხეობაში, სანაპირო ხაზსა და მონტენეგროს კონტინენტური რეგიონების დამაკავშირებელ სასიცოცხლო ხაზთან, რამაც ხელი შეუწყო მის სწრაფ ეკონომიკურ დაწინაურებას.
V საუკუნიდან, დაიწყო ამ ტერიტორიაზე სლავური და ავარული ტომების ჩამოსახლება, რომლებმაც ადგილობრივი ტომებისა და დასახლებების გამანადგურებელი დარბევები დაიწყეს. დოკლია ამ ძალადობრივი თარეშის გამონასკლისს არ წარმოადგენდა, რამაც, ბუნებრივ ფაქტორებთან ერთად, ერთ დროს აყვავებული ქალაქის სრული მოშლა გამოიწვია. მას შემდეგ, რაც ამ არეაში სლავური ტომები დასახლდნენ, მათ საკუთარი დასახლება დააარსეს, რომელმაც ის როლი დაიკავა, რომელსაც მანამდე დოკლია ასრულებდა. მას რიბნიცა (პოდგორიცა) უწოდეს. ადგილობრივმა არარომანიზებულმა (ალბანურმა) მოსახლეობამ ალბანეთის მთიანეთისაკენ დაიხია, ხოლო სანაპიროზე მდებარე აკრუვიუმი (თანამედროვე კოტორი) გადაურჩა სლავთა შემოტევებს და ჩამოყალიბდა თავდაპირველად რომანიზებული ილირიელების სავაჭორ ქალაქ-სახელმწიფოდ და X საუკუნემდე იარსება. პროვინციის სხვა ქალაქები იყო ანდერვა (ნიკშიჩი) და რისინიუმი (რისანი).
ლიტერატურა
კატეგორია:გვიანდელი რომაული პროვინციები კატეგორია:რომაული ალბანეთი კატეგორია:რომაული მონტენეგრო კატეგორია:რომაული სერბეთი
ბორის გრიზლოვი
იქამდე, იკავებდა რუსეთის ფედერაციის შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტს 2001-2003 წლებში, იყო რუსეთის ფედერაციის ფედერალური კრების სახელმწიფო დუმის მეოთხე და მეხუთე მოწვევების თავმჯდომარე 2003-20013 წლებში, 2011 წლის დეკემბრიდან 2016 წლის აპრილამდე იყო რუსეთის ფედერაციის უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრი.
ბიოგრაფია
მამამისი იყო ვიაჩესლავ გრიზლოვი. მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო სამხედრო მფრინავი შორ აღმოსავლეთში, შემდეგ კი მუშაობდა საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტროს სისტემაში. ბორის გრიზლოვის დედა კი მასწავლებელი იყო.
ბორის გრიზლოვი დაიბადა 1950 წლის 15 დეკემბერს, ქალაქ ვლადივოსტოკში. მისი დაბადებიდან ოთხი წლის შემდეგ გრიზლოვი და მისი ოჯახი გადავიდა ლენინგრადში, მამის ახალი სამსახურის გამო. რვა წლის განმავლობაში ბორის გრიზლოვი სწავლობდა 327-ე საშუალო სკოლაში, ხოლო უფროს კლასებში მისი თანაკლასელი იყო რუსეთის ფედერაციის უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურისა და უშიშროების საბჭოს მომავალი მდივანი ნიკოლოზ პატრუშევი.
1973 წელს ბორის გრიზლოვმა დაამთავრა მ. ბონჩ-ბრუევიჩის სახელობის ლენინგრადის ელექტროტექნიკური ინსტიტუტი „რადიოინჟინერის“ სპეციალობით. მისი დიპლომის თემა იყო „დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრის კავშირის მიწისზედა ხაზი“. ბორის გრიზლოვი სტუდენტობის პერიოდში იყო სამშენებლო ჯგუფის კომისარიც.
სტუდენტობის წლებში ბორის გრიზლოვმა აგრეთვე მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა ფილმ „სანიკოვის მიწაში“. ფილმში მას ეპიზოდური როლი ხვდა წილად. იგი იჯდა კაფეში, სადაც მთავარი გმირების შეხვედრა მიდიოდა.
მესამე მოწვევის დუმაში
გრიზლოვის სახელთან დაკავშირებულია ლობისტური სკანდალი, ვორონენკოვ-ნოვიკოვის საქმე.
2001 წლის მაისში ბორის გრიზლოვმა დაიცვა დისერტაცია (თემა: „პოლიტიკური პარტიები და რუსული ტრანსფორმაციები. თეორია და პოლიტიკური პრაქტიკა“) სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიურ ფაკულტეტზე, მიიღო პოლიტიკის მეცნიერების კანდიდატის ხარისხი.
შინაგან საქმეთა მინისტრობა
ბორის გრიზლოვი თანამედროვე რუსეთის ფედერაციის ისტორიაში არის შინაგან საქმეთა ერთადერთი მინისტრი, რომელსაც გენერლის სამხედრო წოდება არ აქვს.
2001 წლის 28 მარტს ბორის გრიზლოვი დაინიშნა რუსეთის ფედერაციის შინაგან საქმეთა მინისტრად. ერთი თვის შემდეგ, იგი შეიყვანეს რუსეთის ფედერაციის უშიშროების საბჭოში. გრიზლოვის დანიშვნაზე საუბრისას, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა ხაზი გაუსვა იმას, რომ ეს სუფთა „პოლიტიკური დანიშვნა“ იყო. შინაგან საქმეთა მინისტრობისას, ბორის გრიზლოვმა დაიწყო ბრძოლა თანამდებობის პირების მიერ თანამდებობრივი ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებასთან.
მეოთხე მოწვევის დუმაში
2003 წლის დეკემბერში, სახელმწიფო დუმას არჩევნებში ბორის გრიზლოვი წინასაარჩევნო ბლოკ ერთიანი რუსეთის ცენტრალურ სიაში შევიდა (სერგეი შოიგუსთან, იური ლუჟკოვთან და თათრეთის პრეზიდენტ მინტიმერ შაიმიევთან ერთად). არჩევნების შედეგად, ერთიანმა რუსეთმა საკანონმდებლო ორგანოში მოიპოვა საკონსტიტუციო უმრავლესობა. 2003 წლის დეკემბრისთვის, ერთიანი რუსეთის ფრაქციაში დარეგისტრირებული იყო 300 დეპუტატი 447 შესაძლებელიდან.
2003 წლის 24 დეკემბერს ბორის გრიზლოვმა პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტიდან გადადგომ შესახებ შეატყობინა. იმავე დღეს იგი სათავეში ჩუადგა „ერთიანი რუსეთის“ ფრაქციას.
2003 წლის 29 დეკემბერს გრიზლოვი აირჩიეს მეოთხე მოწვევის სახელმწიფო დუმას თავმჯდომარედ, მას მხარი დაუჭირა 352 დეპუტატმა, სხვა კანდიდატი თავმჯდომარეობაზე არ ყოფილა.
მეხუთე მოწვევის დუმაში
2008 წლის მაისში, რუსეთის ფედერაციის ახალი პრეზიდენტის, დიმიტრი მედვედევის ინაუგურაციის შემდეგ, ბორის გრიზლოვმა დატოვა ერთიანი რუსეთის ლიდერის პოსტი. მის მაგივრად, პარტიის ლიდერი გახდა ყოფილი პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი, თუმცა გრიზლოვი კვლავ დარჩა ერთიანი რუსეთის უმაღლეს საბჭოს თავმჯდომარედ.
მეექვსე მოწვევის დუმაში
რუსეთის ფედერაციის ფედერალური კრების სახელმწიფო დუმას მეექვსე მოწვევის არჩევნების (2011 წლის 14 დეკემბერი) შემდეგ ბორის გრიზლოვმა უარი თქვა დუმის თავმჯდომარეობას და დეპუტატის მანდატზე და ახსნა ეს იმით, რომ არ არაა სწორი, ვინმე დუმას ორ ვადაზე მეტს ხელმძღვანელობდეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
სან-ხუან-ბაუტისტას რაიონი (იკა)
სან-ხუან-ბაუტისტას რაიონი (Distrito de San Juan Bautista) — რაიონი პერუში, იკის რეგიონის იკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 416 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 382 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 430 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 26.39 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იკის პროვინციის რაიონები
კილტიმა
2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 1 507 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
სანტა-კრუსის რაიონი
სანტა-კრუსის რაიონი (Distrito de Santa Cruz) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის უაილასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 840 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 332.78 კმ²-ია.
ვიქტორ ადლერი
ვიქტორ ადლერი (Victor Adler; დ. 24 იანვარი, 1852 — გ. 11 ნოემბერი, 1918) — ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი. 1905 წლიდან პარლამენტის (რაიხსტაგი) დეპუტატი.
პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო პანგერმანული ორგანიზაციების რიგებიდან. 1883 წლიდან დაინტერესდა მუშათა მოძრაობის საკითხებით და ამ მიზნით დაუახლოვდა სოციალ-დემოკრატებს. 1883 და 1889 წლებში ორჯერ შეხვდა ენგელსს, ჰქონდა მასთან მიმოწერაც (1889–1895). იყო ერთ-ერთი მთავარი ავტორი ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის პროგრამის პროექტისა, რომელიც 1888 წლის 31 დეკემბერს — 1889 წლის 1 იანვარს ჰაინფელდში ჩატარებულმა დამფუძნებელმა ყრილობამ მიიღო. დიდი წვლილი მიუძღვის ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში განხეთქილების აღმოფხვრასა და ერთიანი პარტიის შექმნაში.
პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში (1914–1918) იზიარებდა გერმანულ სოციალ-შოვინისტურ შეხედულებებს, შემდეგ ცენტრიზმისაკენ გადაიხარა და სოციალ-შოვინისტებს კაუცსკიანელთა პოზიციიდან აკრიტიკებდა, თუმცა, აღსანიშნავია, რომ მისი კრიტიკის ობიექტი იყო გერმანული სოციალ-დემოკრატიის მემარცხენე ფრთა (კ. ლიბკნეხტი და რ. ლუქსემბურგი). 1918 წელს ძალიან მოკლე ვადით (30 ოქტომბრიდან 11 ნოემბრამდე) იყო ავსტრიის ხელისუფლების საგარეო საქმეთა მინისტრი. ცნობილია, როგორც ავსტრომარქსიზმის კრიტიკოსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:ავსტრიის რაიხსტაგის დეპუტატები კატეგორია:ავსტრიელი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:ავსტრიელი მარქსისტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 97
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 97 მიიღეს 1952 წლის 30 იანვარს. რეზოლუციით დაიშალა საკონვენციო შეიარაღებული ძალების კომისია.
დეტალები ხმების რაოდენობის შესახებ არ არის მოცემული.
რესურსები ინტერნეტში
0097
მოსკოვის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი
მოსკოვის ელია წინასწარმეტყველის ტაძარი (Храм Ильи Пророка) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XIV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის პრეობრაჟენსკოეს რაიონში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ჯვართამაღლების სახელზე, ხოლო ეგვტერები ელია წინასწარმეტყველისა და ალექსის, მოსკოვის მიტროპოლიტის სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
ელია წინასწარმეტყველის ტაძრის დაარსება განუყოფლად არის დაკავშირებული სოფელ ჩერკიზოვოს დაარსებასთან, რომელშიც იგი ააგეს XIV საუკუნეში. სოფელმა სახელი მიიღო მისი მფლობელისაგან, ოქროს ურდოს უფლისწულის სერკიზისაგან, რომელიც მონათვლის შემდეგ გახდა ივანე სერკიზოვი. ივანე სოფელს მცირე ხნით ფლობდა და შემდეგ იგი გაყიდა ასევე ოქროს ურდოელ ილია ოზაკოვზე, რომელიც ძალიან მორწმუნე კაცი იყო. სწორედ მან ააგო XIV საუკუნეში სოფელ ჩერკიზოვოში ეკლესია თავისი მფარველი ანგელოზის ელია წინასწარმეტყველის სახელზე.
წმინდა ელიას ეკლესია მდებარეობს მდინარე სოსენკის ნაპირზე, რომლის დიდი ნაწილიც ამჟამად მოქცეულია მილებში.
ილია, თავის ძმა სერგისთან ერთად იყვნენ ალექსი მიტროპოლიტის მსახურებს შორის, რომელიც მიტოპოლიტი იყო 1354-1378 წლებში. სწორედ ალექსიმ იყოდა სოფელი ჩერქეზოვო 1378 წელს. მოგვიანებით ეს შენაძენი განამტკიცა მთავარ ვასილის (1425-1462 წწ.) წყალობის სიგელმა. ამის შემდეგ მოხდა ჩერქიზოვოში საპატრიარქო რეზიდენციის ჩამოყალიბება, ხოლო მოგვიანებით ინოკენტი ვენიამინოვის დროს რეზიდენცია გაიზარდა და განაშენიანდა.
1689-1690 წლებში დამწვარი ხის ეკლესიის ადგილზე ააგეს  ქვის ტაძარი, რომელიც აკურთხეს 1690 წლის 18 ივნისს. ტაძარში იყო ალექსი მიტროპოლიტის სახელობის ეგვტერი, სატრაპეზო და სამრეკლო. XIX საუკუნეში ილიას სახელობის ეკლესია ორჯერ გადააკეტეს. პირველი გადაკეთების შემდეგ 1821-1825 წწ. ეკლესია გარკვეული ხანი ხუთგუმბათიანი იყო. შემდეგი სერიოზული რეკონსტრუქცია გაიმართა XIX საუკუნის დასასრულს, ეკლესიის წინამძღვარ მამა პავლეს ინიციატივით. ეკლესიის რეკონსტრუქციისა და ახალი სამრეკლოს მშენებლობის გეგმა დაამტკიცეს 1888 წელს. 1890-იან წლებში ტაძრის აღდგენითი სამუშაოების დასრულების შემდეგ ეკლესია ხელახლა აკურთხეს.
ილიას ეკლესიას გარს აკრავს სასაფლაო, რომელიც მოსკოვში ყველაზე ძველია. ეს ის ისტორიული სასაფლაოა, რომელსაც საბჭოთა პერიოდში ზარალი არ მისდგომია. 1861 წელს აქ დაასაფლავეს მოსკოველი ასკეტი ივან კორეიშა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს მორწმუნეებმა შეაგროვეს ერთი მილიონი რუბლი თვითმფრინავის ასაგებად და იგი გაუგზავნეს სტალინს, რომელმაც მათ მადლობის წერილი გაუგზავნა. ეკლესია კი გადაურჩა საბჭოთა მმართველობის მძიმე წლებს. XX საუკუნის შუა წლებისთვის ეკლესიაში მიჰქონდათ ხატები მეობელი გაუქმებული ეკლესიებიდან. ეკლესიის წინამძღარი ამ პერიოდში იყო პავლე ცვეტკოვი.
2011 წლის 30 დეკემბერს ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა არქიმანდრიტი საბა - რუსეთს მართლმადიდებელი ეკლესიის არქიმანდრიტი.
ჩოკურდახის აეროპორტი
ჩოკურდახის აეროპორტი (Аэропорт „Чокурдах“) (IATA: CKH, ICAO: UESO) — აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ ჩოკურდახიდან ჩრდილოეთით 1 კმ-ში. აეროპორტი განკუთვნილია მცირე ზომის თვითმფრინავების მისაღებად..
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის აეროპორტები
ღორიხვა
ღორიხვა (Gavia) — ფრინველთა გვარი ღორიხვასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ხუთ სახეობას: წითელყელა ღორიხვა (Gavia stellata), შავყელა ღორიხვა (Gavia arctica), პოლარული ღორიხვა (Gavia immer), თეთრყელა ღორიხვა (Gavia pacifica) და თეთრნისკარტა ღორიხვა (Gavia adamsii). ზომებით ბატისა და იხვის ტოლაა; მათი სხეულის სიგრძეა 53–91 სმ, ფრთის შლილი 106–152 სმ, ხოლო მასა 1–6,4 კგ. მათთვის დამახასიათებელია ფეხების ძალზე უკან განლაგება, თითქმის კუდთან. ზურგი შავი-მურა აქვთ, მუცელი — თეთრი, ხოლო თავი — მომწვანო, გააჩნია თეთრი კოპლებიც. გავრცელებულნი არიან ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპისა და აზიის ტუნდრისა და ტყის ზონებში. საქართველოში მიმოფრენისას გვხვდება წითელყელა და შავყელა ღორიხვა. დებენ 1, 2 ან 3 კვერცხს. ინკუბაცია 24-29 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებებიან ძირითადად თევზით, აგრეთვე მოლუსკებით, ჭიაყელებით, კიბოსნაირებითა და მწერებით. ცოცხლობენ 20 წელზე მეტს. იყენებენ მათ ბუმბულს.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ღორიხვასებრნი
ოროდ III
ოროდ III — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ოროდ III სამეფო ტახტზე ფრაატ V-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 4 წელს და დასრულდა 7, მის შემდეგ კი ტახტზე ვონონ I ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
ბაუკო
სქოლიო
კატეგორია:მთის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ალფა-1-ანტიტრიფსინის დეფიციტი
ალფა-1-ანტიტრიფსინის დეფიციტი, ა-1-ატდ (Alpha1-Antitrypsin Deficiency, A1AD), პირველად აღწერილია 1963 წელს შვედეთში, ლუნდის უნივერსიტეტში, კარლ-ბერტილ ლოურელისა (Carl-Bertil Laurell) და სტენ ერიკსონის (Sten Eriksson) მიერ [1]. კ-ბ.ლორელმა და ს.ერიკსონმა გამოავლინეს ალფა-1 ცილის ზოლების არარსებობა შრატის ცილების ელექტროფორეზის დროს 1500 ნიმუშიდან ხუთ შემთხვევაში; აღმოჩნდა, რომ ამ მონაცემებით ხუთი პაციენტიდან სამს ახალგაზრდა ასაკიდან აღენიშნებოდა ფილტვების ემფიზემა და ერთი ანამნეზში აღნიშნავდა ემფიზემის ოჯახურ შემთხვევას. აქედან გამომდინარე, შეიქმნა წარმოდგენა დაავადების ძირითად მახასიათებლებზე: შრატის ცილების ელექტროფორეზის დროს ცილის არარსებობა ალფა-1-ანტიტრიფსინის (ა-1ატ) ზონაში, ემფიზემის ადრეულ ასაკში განვითარება და პათოლოგიის მიმართ გენეტიკური მიდრეკილება [2].
კ-ბ.ლოურელის და ს.ერიკსონის მიერ გამოვლენილი პათოლოგიის კავშირი ღვიძლის დაავადებასთან დადგინდა ექვსი წლის შემდეგ, როდესაც ჰარვეი შარფმა (Harvey Sharp) და თანაავტორებმა აღწერეს ა-1-ატდ ღვიძლის დაავადებასთან კონტექსტში [3]
დეფინიცია. ალფა-1-ანტიტრიფსინის დეფიციტი (ლაურელ-ერიქსონის სინდრომი) წარმოადგენს იშვიათ გენეტიკურად განპირობებულ დაავადებას, რომლის დროსაც დარღვეულია ცილა ალფა-1-ანტიტრიფსინის გამომუშავება, რის შედეგად იზრდება ნეიტროფილური ელასტაზის აქტივობა, რაც იწვევს ფილტვის ქსოვილის დესტრუქციას და ემფიზემის განვითარებას.
ეპიდემიოლიგია. მსოფლიოს უმეტეს ქვეყნებში პოპულაციის სკრინინგის საფუძველზე კვლევების არარსებობის გამო ა-1ატდ-ის ჭეშმარიტი გავრცელების განსაზღვრა რთულია. ა-1-ატდ გამოვლენილია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ის ყველაზე ხშირია ჩრდილოეთ ევროპაში, იბერიის ნახევარკუნძულზე და საუდის არაბეთში. დაავადება ნაკლებად გავრცელებულია აზიაში და აფრიკელებს შორის. ითვლება, რომ დაავადების გავრცელება საერთო პოპულაციაში უდრის 1 ავადმყოფს 2.000 - 5.000 ადამიანზე [2]. მსოფლიოში, სავარაუდოდ, 117 მილიონი კავკასიური რასის წარმომადგენელი დაავადების მატარებელია და 3,4 მილიონი ავადმყოფია. პირებში ემფიზემით, ბრონქული ასთმითა და ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებით  ა-1ატდ-ის გავრცელება მნიშვნელოვნად უფრო მაღალია, ვიდრე საერთო პოპულაციაში და აღწევს 1: 100 - 1: 1.000.
დაავადება ვლინდება როგორც ახალშობილებში, ასევე საშუალო ასაკის პირებში, თანაბარი სიხშირით ქალებში და მამაკაცებში. როგორც ემფიზემის მიზეზი, ა-1ატდ თამბაქოს არამწეველთა შორის ვლინდება სიცოცხლის მეოთხე და მეხუთე ათწლეულში. ა-1ატ-ის დეფიციტი თანდაყოლილი პათოლოგიაა და სიმპტომების მიმართ ხასიათდება ბიმოდალური განაწილებით.
თითოეული მშობლისაგან მემკვიდრეობით გადაეცემა ერთი გენი. მათი კომბინაციის შედეგად შრატში    ა-1ატ-ის დონე ნორმალურია, შუალედური, დაბალი ან ნულოვანია. ყველაზე გავრცელებულია (90%) - M (PiM) ალელი და ჰომოზიგოტურ პირებში (MM) ა-1ატ-ი წარმოიქმნება ნორმალური რაოდენობით. ფილტვის (პანაცინარული ემფიზემის განვითარების მიდრეკილება მოზრდილებში) და ღვიძლის დაავადებთან ყველაზე ხშირად დაკავშირებულია ჰომოზიგოტური ფენოტიპი PiZZ და შესაბამისად სისხლში ა-1ატ-ის დონის შემცირებასთან 10-15%-მდე. იშვიათ ფენოტიპებს მიეკუთვნებიან PiSZ-ი და არაექსპრესირებული ალელების 2 ტიპი - PiZ-Null-ი და PiNull-Null-ი. Null-ი ფენოტიპის დროს ა-1ატ-ის სეროლოგიური დონის განსაზღვრა შეუძლებელია.
შრატში  ა-1ატ-ის დონე 11 მკმოლ/ლ-ზე მეტი, განიხილება, როგორც ემფიზემის განვითარებისგან დამცავი დონე [2, 4].
ფენოტიპებთან დაკავშირებული ა-1ატ-ის დონე შრატში და ემფიზემის განვითარების რისკი მოცემულია ცხრილ 1-ში.
ცხრილი 1
ფენოტიპის ექსპრესია ალფა 1-ანტიტრიფსინის დეფიციტის დროს
ეტიოლოგია და პათოგენეზი. ა-1ატ (სერპინი - შრატში პროტეაზების ინჰიბიტორი) (Serpin - Serine Protease Inhibitor) წარმოადგენს სერინ-პროტეაზების ინჰიბიტორების სუპეროჯახის ცილების წევრის (სერპინის) პროტოტიპს. ა-1ატ არის ადამიანის შრატის ალფა-1-გლობულინის ძირითადი კომპონენტი (80-90%) და თავისი ქიმიური ბუნებით წარმოადგენს გლიკოპროტეიდს ფარდობითი მოლეკულური მასით 54000. ა-1ატ-ის წარმოებას აკონტროლებს პროტეაზას ინჰიბიტორის Pi (protease inhibitor) ლოკუსის წყვილი გენები. ამ ლოკუსში გამოვლენილია დაახლოებით 120 სხვადასხვა ალელი, რომელებიც შეიძლება იყოს გამოვლენილი იზოელექტრული ფოკუსირების, ელექტროფორეზის ან პოლიმერიზაციის ჯაჭვური რეაქციის მეთოდებით.
ა-1ატ-ის მოლეკულის სტრუქტურა კოდირებულია მეთოთხმეტე ქრომოსომის გრძელ მხარზე მოთავსებულ გენ SERPINA1-ში (14q32.1), რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც გენი Pi. ამ გენის ორი ალელი ახორციელებს ა-1ატ-ის კოდომინანტურ ექსპრესიას ანუ ჰეტეროზიგოტებში გენის ორივე ალალი გამოხატულია სრულად და არ არსებობს ერთის დომინირება მეორეზე.
ა-1ატ-ის უმეტესი ნაწილი სინთეზირდება ჰეპატოციტების ენდოპლაზმურ რეტიკულუმსა და მონოციტებში და პასიურად, სისხლის დინებით ხვდება ფილტვებში; ცილის გარკვეული ნაწილი წარმოიქმნება ალვეოლური მონონუკლეარული მაკროფაგებით და ეპითელური უჯრედებით. ა-1ატ-ის კონფორმაცია (და, შესაბამისად, მისი ფუნქციური თვისებები) და ცირკულირებადი რაოდენობა განისაზღვრება მშობლების ალელების კონდომინანტური ექსპრესიით.
ანთების დროს ა-1ატ-ი ს დონე პლაზმაში იზრდება 2–3-ჯერ, რის გამოც ის ითვლება ანთების მწვავე ფაზის მარკერად. ამ ცილას გააჩნია პროტეოლიზური ფერმენტების (კინინების სისტემების, კომპლემენტის, ფიბრინოლიზური სისტემის, ნეიტროფილების მიერ გამოყოფილი პროტეაზების) ინაქტივაციის უნარი. ა-1ატ არის ალვეოლური მაკროფაგების და პოლიმორფობირთვული ლეიკოციტების მიერ გამოყოფილი ელასტაზის მთავარი ინჰიბიტორი, უზრუნველყოფს რა ანტიელასტაზური აქტივობის 90%-ს. თავისი შედარებით დაბალი მოლეკულური წონის გამო ა-1ატ-ს გააჩნია ქსოვილებში კარგად შეღწევის უნარი. ის ასევე ასრულებს სატრანსპორტო ფუნქციას, შეკავშირებულ პროტეაზასთან ერთად ბრუნდება სისხლის მიმოქცევის ქსელში, სადაც მასზე ზემოქმედებენ სხვა ინჰიბიტორები და რეტიკულოენდოთელური სისტემა.
ა-1ატდ გენეტიკურად განპირობებულ აუტოსომურ-კოდომინანტური მდგომარეობაა 120-ზე მეტი იდენტიფიცირებული ალელის გამოვლენით [2, 5]. ა-1ატდ გამოწვეულია გენი SERPINA1-ის მუტაციებით [6, 7]. გენი SERPINA1-ის თითოეული ასლი პასუხისმგებელია ა-1ატ-ის ნახევარი გენის ფორმირებაზე. გენი SERPINA1-ის ერთი ან ორივე ასლის ცვლილებების ან მუტაციების დროს ა-1ატ-ი წარმოიქმნება მცირე რაოდენობით ან წარმოიქმნება მისი დისფუნქციური ვარიანტი. თუ ამის შედეგად ა-1ატ-ის წარმოქმნილი რაოდენობა ნორმასთან შედარებით 30%-ზე ნაკლებია, მაშინ ვითარდება ა-1ატდ. ეს ზრდის ემფიზემის ჩამოყალიბების და ასევე, სქესობრივი მომწიფების პერიოდში ფილტვების დაავადების განვითარების რისკს. თამბაქოს მოწევა და რეგულარული კონტაქტი კვამლსა და მტვერთან აჩქარებს დაავადების განვითარებას და ამძიმებს მის მიმდინარეობას ფილტვების დაზიანების გამო. წარმოქმნილი ა-1ატ-ის რაოდენობა და მისი აქტივობა დამოკიდებულია მემკვიდრეობით მიღებული მუტაციის ტიპზე. მიუხედავად იმისა, რომ SERPINA1 გენს გააჩნია 120 მეტი ალელი, მხოლოდ რამდენიმე მათგანია ყველაზე გავრცელებული. ყველაზე ხშირად გვხვდება Z-ის და S-ის გენების დეფექტური ფორმები. გენეტიკური დეფექტის საფუძველს წარმოადგენს ერთი ნუკლეოტიდის ჩანაცვლება. Z ალელში გუანინი ჩანაცვლებულია ადენინით, რის შედეგად ა-1ატ-ის მოლეკულაში გლუტამინის მჟავა 292 პოზიციაში ჩანაცვლებულია ლიზინით. PiS ალელში გლუტამინის მჟავა 264 პოზიციაში ჩანაცვლებულია ვალინით. ეს გენეტიკური დეფექტი ცვლის ა-1ატ-ის მოლეკულის კონფიგურაციას და ხელს უშლის მის გამოთავისუფლებას ჰეპატოციტებიდან, სადაც ის სინთეზირდება.
არსებობს ალელების მემკვიდრეობით გადაცემისა და მათი კომბინაციის სხვადასხვა ვარიანტი, რომლებიც განაპირობებენ ა-1ატ-ის წარმოქმნას და მის რაოდენობას. ანტიპროტეაზის დეფიციტის ხარისხი დამოკიდებული იმაზე, თუ რამდენი დეფექტური გენი (1 ან 2 ასლი) გააჩნია ავადმყოფს.
M-ის ერთი ასლის და S-ის ან Z-ის (MS ან MZ) ერთი ასლის კომბინაციის შემთხვევაში, ა-1ატ-ის როდენობა, შემცირების მიუხედავად, საკმარისია ორგანოს დაცვისათვის. პაციენტები, გენების ამგვარი კომბინაციით წარმოადგენენ დაავადების მატარებლებს და შეიძლება მემკვიდრეობით გადასცენ ის თავიანთ შვილებს. S-ს ორი ასლის (SS) კომბინაცია, როგორც წესი, არ იწვევს ა-1ატ-ის კლინიკურად მნიშვნელოვან ფუნქციურ დეფიციტს, ან გამოიწვევს მისი სინთეზის მხოლოდ ზომიერ შემცირებას (წარმოიქმნება ა-1ატ-ის დაახლოებით 60%-ი). ერთი S-ის და ერთი Z-ის (SZ) კომბინაცია ზრდის ემფიზემის განვითარების რისკს  (წარმოიქმნება  ა-1ატ-ის დაახლოებით 40%-ი). Z-ის ორი ასლის (ZZ) კომბინაცია იწვევს დაავადების ყველაზე მძიმე ფორმას (წარმოიქმნება ა-1ატ-ის მხოლოდ 10%-ი). თუ მემკვიდრეობით ერთად გადაეცემა გენი SERPINA1-ის ორი იშვიათი ასლი, მაშინ წარმოიქმნება გენის ე.წ. ნულოვანი ვარიანტი, რომელის დროს ა-1ატ არ წარმოიქმნება.
ნორმის პირობებში ნეიტროფილების აზუროფილურ გრანულებიდან ლეიკოციტური ელასტაზის მილიმოლარული კონცენტრაცია ქმნის პროტეოლიზური აქტივობის ხანმოკლე აფეთქებას ამ რეაქციის დათრგუნვამდე პერიცელულარული ინჰიბიტორებით (ანტიპროტეაზებით). ფილტვის ქსოვილზე აგრესიული ფერმენტების ზემოქმედების ხანგრძლივობა ნორმაში არ აღემატება 20 მილიწამს. სისხლში ა-1ატ-ის კონცენტრაციის შემცირების შედეგად აგრესიული ფერმენტების ფილტვის ქსოვილთან კონტაქტის დრო შეიძლება გაგრძელდეს 80 მილიწამამდე, რაც გარდაუვლად იწვევს ფილტვის ელასტიური ბოჭკოების დესტრუქციას, მათ შორის ალვეოლებშიც, სადაც ა-1ატ-ის მოლეკულას, ჩვეულებრივ, გააჩნია ფილტვის ქსოვილის ჯანმრთელი უჯრედების დამცავი ფუნქცია პროტეაზების აგრესიული ზემოქმედებისაგან. ალვეოლებში ა-1ატ-ის კონცენტრაციის შემცირების შედეგად განვითარებული პროტეაზების სიჭარბე იწვევს ალვეოლების კედლების დესტრუქციას და ემფიზემის ჩამოყალიბებას.
ემფიზემის გარდა, ა-1ატდ შეიძლება გამოვლინდეს იდიოპათიური ფიბროზით, ბრონქოექტაზიით; არსებობს მტკიცებულება, მის კავშირზე ფილტვის კიბოს განვითარებასთან.
პათომორფოლოგია. ჰისტოლოგიური კვლევით ვლინდება ფილტვის ელასტიური ქსოვილის დიფუზური დესტრუქცია, ალვეოლების კედლის გახლეჩით და ატკეჩით, აცინუსების ქსოვილის დაზიანებით. ზოგჯერ აღინიშნება გულის მარჯვენა პარკუჭის ჰიპერტროფია.
კლინიკა. ა-1ატდ-ის ტიპური კლინიკური გამოვლინებას წარმოადგენს ემფიზემა. ამ ფორმის ემფიზემა ითვლება პირველადად, რადგან ის არ არის ბრონქოპულმონური სისტემის ქრონიკული ანთებითი პროცესის შედეგი. მოზრდილ პაციენტებში ა-1ატდ-ით ემფიზემა ხასიათდება ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების ნიშნებითა და სიმპტომებით. დაავადების სიმპტომების სიმძიმე და მისი წარმოქმნის დრო ფართოდ მერყეობს, რაც ძირითადად დამოკიდებულია ა-1ატდ-ის ფენოტიპზე, თამბაქოს მოწევის სტატუსსა და სხვა ფაქტორებზე. თავდაპირველად სიმპტომები მუდმივად გამოხატული არ არის. დაავადების კლინიკურ სურათში წამყვანია სუნთქვის უკმარისობის ნიშნები. დაავადების ყველაზე დამახასიათებელი და ადრეული სიმპტომია პროგრესირებადი ქოშინი. ემფიზემის საწყის სტადიაში ქოშინი ვლინდება მხოლოდ ფიზიკური დატვირთვისას. მოგვიანებით ვითარდება მცირე ფიზიკური დატვირთვის დროსაც და ბოლოს, შესაძლოა მოსვენების დროსაც კი იჩინოს თავი. ავადმყოფს, განსაკუთრებით ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ, ტუჩები და ფრჩხილები ულურჯდება. მოგვიანებით ვლინდება ბრონქიტის ნიშნები: ხველა, ნახველი. ინსპექციით ავადმყოფის გულმკერდის ყაფაზი კასრისებრი ფორმისაა, მისი სასუნთქი ექსკურსია შემცირებული, ნეკნთაშუა არეები გაფართოებული, ლავიწზედა მიდამოები გამობერილი, სუნთქვა შენელებული, გულის შედარებითი მოყრუების საზღვრების არე შემცირებული, დიაფრაგმის ექსკურსია შეზღუდული. გულმკერდის პერკუსიით ვლინება კოლოფისებრი ხმიანობა. აუსკულტაციით, შესუსტებული ვეზიკულური სუნთქვის ფონზე, მოისმინება მშრალი, ინფექციის თანდართვის დროს, სხვადასხვა კალიბრის სველი ხიხინი. პირველადი ემფიზემის მქონე პაციენტებისთვის დამახასიათებელია ამოსუნთქვისას ტუჩების მოკუმვა ლოყების გაბერვით, რაც გამოწვეულია ამოსუნთქვის დროს ინტრაბრონქული წნევის მომატების აუცილებლობით, რათა შემცირდეს მცირე ბრონქების ექსპირაციული კოლაფსი, რომელიც აფერხებს ვენტილაციის მოცულობის ზრდას.
ბრონქოპულმონური სისტემის პათოლოგია არ წარმოადგენს ა-1ატდ-ის მხოლოდ ერთადერთ გამოვლინებას. ხშირია ღვიძლის დაავადება, რომელიც გამოხატულია ღვიძლის ციროზის განვითარებით.
კვლევის მეთოდები. სისხლის ბიოქიმიურ ანალიზში ჰიპერგამაგლობულინემიაა. ადრე, კვლევები ა-1ატ-ის დეფიციტის გამოვლენისთვის ხორციელდებოდა შრატში ა-1ატ-ის დონის განსაზღვრით. ა-1ატ-ის დაბალი დონე ადასტურებდა დიაგნოზს და ა-1ატ-ის ფენოტიპისა და გენოტიპის განსაზღვრის პროცედურები ეფუძნებოდა წინა ანალიზებს და ხორციელდებოდა შემდგომში. თუმცა, იმის გამო, რომ ცილის ელექტროფორეზული მეთოდით განსაზღვრა არ იძლევა ზუსტ შედეგებს, მოგვიანებით, ა-1ატ-ის განსაზღვრისთვის შემოთავაზებული იყო იზოელექტრული ფოკუსირების (Isoelectric Focusing, IЕF) მეთოდი pH-ის დიაპაზონში 4.5 - 5.5. ამ ტექნოლოგიის გამოყენების დროს ცილა გადაადგილდება გელში მისი იზოელექტრული წერტილის და pH-ის გრადიენტის მნიშვნელობის მიხედვით. IEF-ზე დევიანტური (გადახრა ნორმალურიდან) ზოლების არსებობა მიუთითებს დეფიციტზე. ა-1ატ-ის გამოვლენის სხვა მეთოდები მოიცავენ ფერმენტულ-შეკავშირებულ-იმუნო-სორბენტური კლინიკური ტესტებისა და რადიალური იმუნოდიფუზიის გამოყენებას. სისხლში ა-1-ატ-ის დონე დამოკიდებულია გენოტიპზე.
ფილტვების ფუნქციური ტესტები. ემფიზემის სიმძიმის დასადგენად ერთ-ერთ საუკეთესო შესაფასებელი მეთოდია ფილტვების ფუნქციური ტესტების განსაზღვრა. აუცილებელია ფილტვების ფორსირებული სასიცოცხლო ტევადობის (FVC) და 1 წამში ფორსირებული ამოსუნთქვის მოცულობის (FEV1) განსაზღვრა. ფილტვების მოცულობის (სასურველია პლეტიზმოგრაფით დადგენა) და დიფუზური უნარის (DLCO) მონაცემები იძლევა დამატებით, ღირებულ ინფორმაციას. ა-1ატდ-ით პაციენტებს, გამოხატული სიმპტომებით, ჩვეულებრივ აღენიშნებათ ზომიერიდან მძიმე ხარისხამდე ჰაერგამტარი გზების ობსტრუქცია FEV1-ის მონაცემებით დიაპაზონში 30-დან 40%-მდე სათანადო სიდიდესთან შედარებით. როგორც წესი, პაციენტებს აღენიშნებათ სასიცოცხლო ტევადობის შემცირება და ფილტვების მოცულობის გაზრდა, რაც გამოწვეულია ჰაერის ხაფანგების განვითარებით (ფილტვების ნარჩენი მოცულობა > 120% სათანადო სიდიდესთან შედარებით). პაციენტებში გამოხატული სიმპტომებით, უმრავლეს შემთხვევაში, ფილტვების დიფუზიური უნარი მნიშვნელოვნად დაქვეითებულია (< 50% სათანადოო სიდიდესთან შედარებით.).
ა-1ატდ-ის მქონე პირებს, რომლებსაც დაავადება გამოუვლინდა სკრინინგის პროგრამების ან ემფიზემის ოჯახური შემთხვევის შედეგად, ფილტვების ფუნქციური ტესტებით შეიძლება აღენიშნოთ უმნიშვნელო ცვლილებები ან დაუდგინდეთ ნორმალური მონაცემები.
გულმკერდის რენტგენოგრაფია. ემფიზემის შედეგად ფილტვების ჯანმრთელი ქსოვილის განლევის გამო ფილტვების სურათი გამოირჩევა ჰიპერგამჭვირვალობით. პროცესი არ არის ერთგვაროვანი; ფილტვების ზოგიერთი უბანი ჩართულია პროცესში უფრო მეტად, ვიდრე სხვები. პროცესში ჩართულ უბნებს ასევე აღწერენ, როგორც ოლიგოჰემიურს, რადგან მათში ცუდად ისახება ნორმალური დატოტიანებული სისხლძარღვები.
ა-1ატდ-ის PiZZ ფენოტიპით პაციენტთა დაახლოებით ორი მესამედისთვის დამახასიათებელია ცვლილებების უჩვეულო ლოკალიზაცია; ემფიზემური ცვლილებები ნათლად გამოხატულია ფილტვების ბაზალურ ნაწილებში. ამის საპირისპიროდ, თამბაქოს მწეველებისთვის დამასასიათებელია ემფიზემური ცვლილებების პრევალირება ფილტვების აპიკალურ ნაწილებში.
მაღალი გარჩევადობის კომპიუტერული ტომოგრაფია (მგკტ) ფილტვის ქსოვილის განლევის გამო ავლენს ფართოდ გავრცელებულ ანომალურ ჰიპოამორტიზებულ უბნებს. როგორც თამბაქოს მოწევასთან დაკავშირებულ ემფიზემის შემთხვევაში, ა-1ატდ-ის შედეგად განვითარებული ემფიზემის დროს ვლინდება ფილტვების არქიტექტურის გამარტივება. ქსოვილის განლევის შედეგად ფილტვების სისხლძარღვები მოჩანს უფრო დაპატარავებულად, ნაკლები რაოდენობით და ერთმანეთისგან უფრო დაშორებულად. ა-1ატდ-ის მსუბუქი ფორმა მგკტ-ით შეიძლება არ გამოვლინდეს. თუმცა, დაავადების ზომიერი ფორმის დროს შესაძლებელია პროცესის პანაცინარული ხასიათის გარჩევა, რომელიც უპირატესად ვლინდება ფილტვების ქვედა უბნებში. დაავადების მძიმე ფორმის გარჩევა მძიმე ცენტროაცინარული ემფიზემიდან გაძნელებულია.
გამოვლენილია, რომ კომპიუტერული ტომოგრაფიული დენსიტომეტრიით დადგენილი ფილტვის ქსოვილის სიმკვრივის მონაცემები კორელირებენ ემფიზემის სიმძიმესთან და პროგრესირებასთან [8, 9]. ა-1ატდ-ის პროგრესირების განსაზღვრისთვის ფილტვების კომპიუტერული ტომოგრაფიული დენსიტომეტრია წარმოადგენს უფრო მგრძნობიარე მეთოდს, ვიდრე სპირომეტრია, რადგან არსებობს კარგად დოკუმენტირებული შემთხვევები, როდესაც ავადმყოფებში მნიშვნელოვანად გამოხატული ემფიზემით სპირომეტრიის მაჩვენებლები ნორმის ფარგლებშია ან დარღვევები გამოხატულია უმნიშვნელოდ [8].
თამბაქოს მწეველთა შორის, რომლებსაც ემფიზემა განუვითარდათ 45 წლის ასაკამდე;
პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ემფიზემის ან ციროზის ოჯახური ანამნეზი, მკაფიოდ გამოვლენილი მიზეზების გარეშე;
პაციენტებში გაურკვეველი ეტიოლოგიის ბრონქოექტაზიით ან ღვიძლის დაავადებებით;
პაციენტებში პანიკულიტით;
ახალშობილებში სიყვითლით ან ღვიძლის ფერმენტების მაღალი დონით.
ამ პირებს დიაგნოზის დასადგენად უტარდებათ სათანადო კვლევები. დიაგნოზი დასტურდება იმ შემთხვევებში, როდესაც შრატის ალფა-1-ანტიტრიპსინის დონე რადიალური იმუნოდიფუზიური კვლევით ნაკლებია 80 მგ/დლ-ზე (< 15 μmol/L),  ან < 50 μg /dL-ზე (< 9 μmol/), როდესაც იზომება ნეფელომეტრიით. დაბალი დონეების მქონე პაციენტებმა უნდა გაიარონ გენოტიპირება.
დიფერენციული დიაგნოზი ტარდება ბრონქულ ასთმასთან, ემფიზემასთან, რომელიც გამოწვეულია განვითარების მანკებით (ბრონქების ხრტილების დეფიციტი, ბრონქიოლოექტაზიური  ემფიზემა), აუტოიმუნურ ჰეპატიტთან, ფქოდ-თან, მუკოვისციდოზთან, კარტაგენერის სინდრომთან, ვირუსულ ჰეპატიტთან.
პირველად პრევენციას (თამბაქოს მოწევის შეწყვეტას, ადეკვატურ კვებასა და ფიზიკურ ვარჯიშს);
თანმხლები პათოლოგიის მკურნალობას (ბრონქული ასთმის, სასუნთქი გზების და ფილტვის ინფექციების, ჰეპატიტების პრევენცია და ადრეული მკურნალობა);
სპეციფიკური თერაპიას, რომელიც ეფუძნება აუგმენტაციურ, გაძლიერებულ თერაპიას ეგზოგენური ა-1ატ-ით სისხლის შრატში და ფილტვების ბაზალურ ნაწილებში პროტეაზული-ანტიპროტეაზული წონასწორობის ნორმალიზაციისათვის.
შემოთავაზებულია შემდეგი კრიტერიუმები ეგზოგენური აუგმენტაციური თერაპიის შესაძლებლობის განხილვისთვის:
ასაკი 18 წლამდე ან მეტი (თუ ემფიზემა არ განვითარდა უფრო ადრეულ ასაკში);
მაღალი რისკის გენოტიპების (ZZ, ZNull, NullNull) არსებობა;