cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვლადიმერ ხინჩეგაშვილი
{{ინფოდაფა სპორტსმენი {{მედალიშეჯიბრი |ოლიმპიადა}} {{ვერცხლის მედალი |ლონდონი 2012 | -55 კგ}} {{ოქროს მედალი |რიო-დე-ჟანეირო 2016 | -57 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | მსოფლიო ჩემპიონატი}} {{ვერცხლის მედალი | ტაშკენტი 2014 | -57 კგ}} {{ოქროს მედალი | ლას-ვეგასი 2015 | -57 კგ}} {{ბრინჯაოს მედალი | პარიზი 2017 | 61- კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | ევროპის ჩემპიონატი}} {{ვერცხლის მედალი | დორტმუნდი 2011 | -55 კგ}} {{ბრინჯაოს მედალი | თბილისი 2013 | -60 კგ}} {{ოქროს მედალი | ვანტაა 2014 | -57 კგ}} {{ოქროს მედალი | რიგა 2016 | -57 კგ}} {{ოქროს მედალი | ნოვი-სადი 2017| -61 კგ}} {{ბრინჯაოს მედალი | კასპიისკი 2018| -65 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | ევროპული თამაშები}} {{ვერცხლის მედალი | მინსკი 2019| -65 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი |მსოფლიო თასი}} {{ბრინჯაოს მედალი | ლოს-ანჯელესი 2016 | -57 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | მსოფლიოს ახალგაზრდული ჩემპიონატი}} {{ბრინჯაოს მედალი | სტამბული 2008 | -55 კგ}} {{ოქროს მედალი | ბუქარესტი 2010 | -55 კგ}} {{ოქროს მედალი | ბუქარესტი 2011 | -55 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი}} {{ოქროს მედალი | კოსიცე 2008 | -50 კგ}} {{ვერცხლის მედალი | სამოკოვი 2010 | -55 კგ}} {{ოქროს მედალი | ზრენჯანინი 2011 | -55 კგ}} {{მედალიშეჯიბრი | ევროპის ჭაბუკთა ჩემპიონატი}} {{ბრინჯაოს მედალი | ვარშავა 2007 | -50 კგ}} {{ოქროს მედალი | დაუგავპილსი 2008 | -54 კგ}} }} ვლადიმერ (ლადო) ხინჩეგაშვილი (დ. 18 აპრილი, 1991, გორი, საქართველო) — ქართველი თავისუფალი სტილით მოჭიდავე. 2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი. ევროპის 3-გზის (2014, 2016, 2017) და მსოფლიოს (2015) ჩემპიონი. 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი 55 კგ წონით კატეგორიაში. გორის მუნიციპალიტეტის მერი 2021 წლიდან.
2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, ხინჩეგაშვილმა ოქროს მედალი მოიპოვა. 57 კგ წონითი კატეგორიის ფინალში მან იაპონელი რეი ჰიგუჩი დაამარცხა.
2015 წელს საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციაციამ და საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სამინისტრომ დაასახელა წლის საუკეთესო სპორტსმენად. 2018 წელს მიღებული აქვს ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი.
2016 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა ვასილ ბალახაძის წიგნი „ვლადიმერ ხინჩეგაშვილი“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:გორის მუნიციალიტეტის მერები
პუუმალა
პუუმალა (Puumala) — მუნიციპალიტეტი მიკელის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 111 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 237.75 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.66 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
სქოლიო
კატეგორია:პუუმალა
გროს-ვანენჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ალპები
ჰანა და მისი დები
ჰანა და მისი დები (Hannah and Her Sisters) — ვუდი ალენის 1986 წლის კომედია.
სიუჟეტი
ფილმის გმირები არიან ჰანა და მისი ორი და, ლი და ჰოლი. ჰანა ცნობილი მსახიობია, ის ამავდროულად მოსიყვარულე და, სამაგალითო დედა და ლამაზი ქალია. ჰანას მეუღლე ელიოტი ხვდება, რომ მას სინამდვილეში ლი უყვარს. ლი ჰანას დაა. ის ფრედერიკის, ასაკში შესული მიზანთროპი ხელოვანის პატრნიორია. ლი ფრედერიკს ელიოტის გამო მიატოვებს. ჰანას კიდევ ერთი და ჰოლი კი მსახიობობასა და მწერლობაზე ოცნებობს. ის ხვდება მიკის, მელანქოლიურ ტელეპროდიუსერს, რომელიც ადრე ჰანას ქმარი იყო. ფილმის მოქმედება ვითარდება მადლიერების დღიდან ერთი წლის განმავლობაში, შემდგომ დღესასწაულამდე, როცა ოჯახი კვლავ ერთად შეიკრიბება.
ჯილდოები
ოსკარი
BAFTA
ოქროს გლობუსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:1986 წლის ფილმები კატეგორია:ვუდი ალენის ფილმები
ხინოტეგის დეპარტამენტი
ხინოტეგა — სიდიდით მეორე დეპარატმენტი ნიკარაგუაში, ჰონდურასის საზღვართან. მისი ფართობი არის 9,755 კმ², მოსახლეობა კი აღწევს 297,300 (2005). დეპარტამენტის დედაქალაქი არის ხინოტეგა.
ხინოტეგაში მდებარეობს აპანასის ტბა, სადაც შესაძლებელია თევზაობა და კატერით სეირნობა ტბის გარშემო. დეპარტამენტის ტერიტორიაზე მდებარეობს პატარა ქალაქი სან რაფაელ დელ ნოტრე. სან რაფაელი იყო სანდინოს ჯარების შტაბ-ბინა 1920-1930-იან წლებში. სან რაფაელში არის პატარა ეკლესია და სანდინოსა და მისი ცოლის ბლანკა არაუსის მუზეუმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკარაგუის დეპარტამენტები
1226
თარიღი უცნობია
*
ხევსურები
ხევსურები — ქართველთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი, ძირითადად სახლობენ ხევსურეთში, კავკასიონის ორივე მხარეს ხევსურეთის არაგვისა და |არღუნის აუზებში. ინტენსიური მიგრაციის შედეგად მათი სოფლები გაჩნდა აგრეთვე ხევში, ერწო-თიანეთში, კახეთში (შირაქი), ქვემო ქართლში (გარდაბანი). ხევსურები ლაპარაკობენ ქართული ენის ხევსურულ დიალექტზე. დიდი ხნის განმავლობაში ხევსურები ინარჩუნებდნენ ტრადიციული კულტურის ნიშნებს: ტანსაცმელი, იარაღი, მრავალიარუსიანი საცხოვრებელი, ადათ-წესები და სხვა.
ანთროპოლოგიურად ხევსურები გამოირჩევიან აღმოსავლურ-ქართული ტიპის სახით, მთიან რეგიონში და უგზო პირობებში ცხოვრების გამო, ხევსურთა უდიდესი ნაწილი გამხდარია. ხევსურების უმტესობას თვალები ღია ფერის აქვს, თმის ფერი კი ქერადან მუქ წაბლისფრამდე მერყეობს. სავსურულ სახესა და ნაკვთებს უფრო თხელი და წყობილი ეთქმის.
ძველ ქართულ მატიანეში ხევსურეთი და ფშავი ერთად იხსენიება „ფხოვის“ სახელწოდებით, თვით ფშავლები და ხევსურები კი „ფხოველებად“ იწოდებიან. ამას მოწმობს გეოგრაფ ვახუშტის ცნობაც. იგი ჰერეთ-კახეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარის აღწერაში ამბობს:
შემდეგ ვახუშტი ამასვე იმეორებს ფშავის აღწერაშიც:
აღსანიშნავია, რომ ხევსურეთის მოსაზღვრე ქისტები ხევსურებს დღესაც „ფხია“-ს ან „ფხჲე“-ს უწოდებენ, რაც იგივე ფხოელს ნიშნავს. რომ ისტორიული ფხოეთის ქვეშ ფშავ-ხევსურეთი იგულისხმება, ეს მისი ისტორიულ-გეოგრაფიული აღწერიდანაც ჩანს:
საისტორიო წყაროების მიხედვით „ფხოვის“ სახელწოდებით ჩვენ გვაქვს მოცემული ფშავ-ხევსურეთი, რომელიც გეოგრაფიულად და კულტურულ-ისტორიულად, როგორც დღეს, წინათაც ერთ მთლიანობას წარმოადგენდა. ამიტომ ისტროიული წარსული და თავგადასავალი ამ ორი კუთხისა ერთგვარია.
საისტორიო წყაროები
თეიმურაზ ბატონიშვილის ივერიის ცხოვრებაში ხევსურები იხსენიება კავკასიაში პომპეუსის შემოსვლისას ჩვ. წ. I საუკუნეში და ვხვდებით შემდეგ ცნობებს:
ხევსურული სამოსი
ქართული კულტურის თავისებურებანი ხალხური სამოსელის მრავალფეროვნებაშიც გამოვლინდა. გამოირჩევა თუშური, ფშავური, ხევსურული, მოხევური, რაჭული სამოსელი. მამაკაცთა შესამოსელიდან ჩოხასთან ერთად აღსანიშნავია ხევსურული სამოსელიდა სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში გავრცელებული სამოსელი „ჩაქურა“.
ხევსურული ტანისამოსი ჩვენში ცნობილია თავისი ორიგინალობით, მას ახასიათებს თავისებური გამოჭრილობა და მორთულობა. ამ მხრივ ხევსურები განსხვავდებიან სხვა მთიელებისაგან.
ხევსურულ ტანისამოსს ტალავარი ეწოდება. ასეთი ტალავარი შინ მოქსოვილი ტოლისაგან (შალი) იკერება, რომელსაც ხევსური ქალები ამზადებენ. ტალავრის შეკერვა და მორთვა აქ თითქმის ყველამ იცის, ამაში ქალებს პატარაობიდან ავარჯიშებენ. ხევსურული ტალავრის შეკერვა მათთვის სიძნელეს არ წარმოადგენს, რადგანაც მისი გამოჭრილობა და ფორმა უცვლელია და დიდსა და პატარას ერთნაირი ტალავარი აცვია. სატალავრო ტოლი სქელია და მოუხეშავი მას მანქანის ნემსი ვერ შეკერავს, ამიტომ მანქანით იკერება ბამბის ქსოვილი, ხოლო ტალავარს კი ხელით კერავენ.
ქალის ტალავარი
მინიატიურა|ხევსური ქალი ნაციონალურ სამოსში, 1920 წ. ქალის ტალავერი თავისი ქსოვითა და გამოჭრილობით ემსგავასება თუშურ ტალავერს. ორივე კი წარმოადგენს ქართული ქალის კოსტუმის ძველ ფორმას.
ქალის ტალავარი შედგება რამდენიმე ნაწილისაგან, ესენია: შალის გრძელი კაბა — „სადიაცო“, ზემოდან შემოსაცმელი შალისავე „ფაფანაგი“ ან მოკლესახელოებიანი „ქოქლო“. ხევსური ქალის თავსაბურავია „სათაურა“ და „მანდილი“, ფეხსამოსი კი — „თათები“ ან ქალამან-წინდა და „ბაჭიჭები“.
ქალის ტალავარში მთავარია სადიაცო — კაბა, რომელსაც ქალები პირდაპირ ტანზე იცვამენ. სადიაცო შავი ან ლურჯი ტოლისაგან იკერება. ის მთლიანია და მოკლე. სადიაცოს საყელო წინ ამოღებული აქვს, გულისპირი, ფარაგი კი ფერადი ძაფით არის მოქარგული და მძივ-ღილებით შემკული. ფარაგს აკერია ფერადი შალის ზიკებით და ჭრელანა ზოლებით მოქარგული სამწყვეტლო. სამწყვეტლო და ზიკი ჯერ ცალკე იკერება და იქარგება, შემდეგ მას ფარაგზე აკერებენ.
სადიაცოს ფარაგი გასათხოვარ ქალს მაგრად აქვს შეკრული, მისი გახსნა სირცხვილია და ის ქალს უნამუსობაში ჩამოერთმევა. გათხოვებისა და შვილოსნობის შემდეგ ქალს შეუძლია გახსნილი ფარაგი ატაროს. სადიაცოს ქვეშ შემოკერებული აქვს ფერადზოლიანი ქოქომო, რომელიც უკან ლამაზად არის ასხმულ-დაკეცილი და ეწოდება ნაჩაფი. ეს ნაჩაფი მოძრაობის დროს იშლება. სადიაცოს წელზე შალის სარტყელს შემოიკრავენ, ფარაგის უბეს გადმოსწევენ და ისე ატარებენ.
სადიაცოს ორი ძირითადი ნაწილი აქვს: „მხარ-ზურგი“ და „გულისპირი“. კაბას საყელოსთან სარჩულიანი საყელო აქვს მოყოლებული, მხრებზე მოკერებულია სახელოები, ხოლო კაბის კალთებს ქვემოთ ეკერება ბრტყელი და ზოლიანი არშია, რომელსაც ეწოდება „ქოქომონი“. „ქოქომონის“ ფერები გარკვეული კანონზომიერებითაა განლაგებული: ჯერ შავი ფერია, შემდეგ წითელი და ლურჯი. კაბის ყელთან სამკუთხედის ფორმის პატარა ამოჭრილია, რომელზეც შეიძლება მიეკეროს ღილებითა და მძივებით გაწყობილი პატარა შალის ნაჭერი, ე.წ. „ქოქა“.
ხევსური ქალის კაბა ორგვარია: „გლუ“ და „კალთამოკერებული“. კალთამოკერებულს „თიკვ-ჩოფასაც“ უწოდებენ. მას უბის ქვემოთ ოთხკუთხა ფერადი ნაჭრები აქვს გამოკერებული. სადიაცოს ამარა გარეთ გასვლა ძველად დიდი სირცხვილი იყო. სადიაცოზე ქალებს აცვიათ ქოქლო. თავის გამოჭრილობით ქოქლო ქათიბს წააგავს. ქოქლო წელიანია და მოკლე. ის შავი ტოლისაგან იკერება და სახელო გაჭრილი აქვს. ქოქლოს საგულე და კალთის ნაპირი შემკულია დაკბილული ფერადი შალის კუწუბებით, ზოგი მოქარგულია, ზურგი და ბეჭები კი ხატებით (ჯვრებით) არის დაჭრელებული; წელზე ქოქლოს აზღოტი აქვს ასხმული. აზღოტი ასხმულია მჭიდროდ და მოძრაობის დროს ლამაზად იშლება.
კაბის ზემოდან შემოსაცმელი, შალის ზედა სამოსელი „ქოქლო“, რომელსაც ჩოხის მოყვანილობა აქვს, შედგება „წინა კალთების“, „ზურგნის“ და „აზღოტებისაგან“. „ქოქლოს“ ეკერებოდა მაღალი საყელო და ქვემოდან შეხსნილი მოკლე სახელოები. ქოქლოს თავისებურება ისაა, რომ მისი წელი ჩვეულებრივზე მაღლაა და გვერდებიც შეხსნილია.
ქოქლოზე უფრო ძველია „ფაფანაგი“, რომელსაც დღეს მარტო სადღესასწაულოდ, სახატოდ იცვამენ. ისიც ქოქლოს მსგავსია, მაგრამ აქვს განსხვავებული ნიშნებიც: მას უფრო გრძელი სახელოები აქვს და გვერდის კალთა ფარაგის უშუალო გაგრძელებას წარმოადგენს. შემდგომ ქოქლოს გვერდით ჩნდება „ქათიბი“. ისიც ქოქლოს მსგავსია, ოღონდ ფაბრიკული ქსოვილისაგან მზადდება.
ტაიმზ-სკვერი
thumb|300px|ტაიმზ-სკვერი საღამოს
ხევსურები
ქალის ტალავარი
ზათარში სადიაცოზე ტყავს იცვამენ. ეს ტყავის ქურქი შინაური ცხოველების — თხის, ცხვრისა და ძროხის ბეწვჩაბრუნებული ტყავისაგან იკერება. ასეთი ტყავი ჩოხისებურად იყო გამოყვანილი. ხმაროდნენ საგანგებოდ მორთულ-მოკაზმულ ტყავებსაც, რომელთაც ზურგზე ეფინა ოთხკუთხა დიდი საყელო.
ტაიმზ-სკვერი
thumb|image|right|300px|ტაიმზ-სკვერი ღამით
ხევსურები
ქალის ტალავარი
ფეხებზე იცვამენ საქალამნე თათს (წინდას) და ნაჭრელ პაჭიჭს, რომელსაც ბოლოზე შემოვლებული აქვს წვრილი გრეხილი შილიფა. წინდაზე ქალამანს იცვამენ, სასტუმროდ კი ამოკერებულ თათს. ხევსურული ამოკერებული თათი მსხვილი ნაქსოვია და ფერადი სახეებით დაშიბული. ამოკერებული თათი ჯერ წყალში ლბება, შემდეგ მას საფართზე, გაჭიმავენ და ისე აშრობენ. თათს ძირში ტყავს გამოაკერებენ და წვერს მძივ-ღილებით შეუმკობენ.
ტაიმზ-სკვერი
ტაიმზ-სკვერი (Times Square) — მანჰეტენის (ნიუ-იორკი) ერთ-ერთი უბანი, ცენტრით 42-ე ქუჩისა და ბროდვეის გადაკვეთაზე, რომელსაც სახელი ერთ დროს ნიუ-იორკ ტაიმზის შტაბ-ბინის მდებარეობის გამო დაერქვა. უბანი მოიცავს ბლოკებს მე-6 და მე-9 ავენიუებს შორის აღმოსავლეთიდან დასავლეთზე და 39-ე და 52-ე ქუჩებს შორის სამხრეთიდან ჩრდილოეთზე. ის შეადგენს მიდტაუნ-მანჰეტენის კომერციული ზონის დასავლეთის ნაწილს.
ხევსურები
ქალის თავსაბურავი
ხევსურის ქალები ის ვინც თმებს მოკლედ შეჭრილს ატარებს იხურავენ სათაურას. ხევსურული სათაურა ქართულ ჩიხტს ემსგავსება, ის ბამბის ნაჭრისაგან იკერება და შემდეგ მატყლით იტენება. სათაურა მრგვალია და მას საკუდურით თავზე მჭიდროდ იდგამენ. სატაურას შუბლი გეომეტრიული სახეებითაა ნაკერი და მძივებით დახიდული. ამ სათაურაზე გათხოვილი ქალები მანდელს იხვევენ.
ტაიმზ-სკვერი
ისტორია
ნიუ-იორკ ტაიმზის გამომცემელმა ადოლფ ოხსმა გაზეთის საოპერაციო ნაწილი ახალ შენობაში გადაიტანა 42-ე ქუჩაზე ადგილზე, რომელიც იმ დროს ცნობილი იყო, როგორც ლონგაქრის მოედანი. ოხსმა დაიყოლია ქალაქის მერი ჯორჯ მაკკლელანი ამ ადგილას მეტროს სადგური აეშენებინა და მოედნისთვის კი "ტაიმზ-სკვერი" დაერქვა. 1904 წლის 8 აპრილს საზეიმო ცერემონიალზე მერმა მაკკლელანმა ამ მოედანს ოფიციალურად "ტაიმზ-სკვერი" დაარქვა. სამ კვირაში 46-ე ქუჩისა და ბროდვეის კუთხეში მდებარე ბანკის შენობაზე პირველი სარეკლამო პანო გამოჩნდა.
ხევსურები
ქალის თავსაბურავი
მანდელი გრძელფესვიანია (ფოჩიანი) და ეს ფესვიანი მხარე ფერადი აბრეშუმის სახეებით არის მოქარგული. გაუთხოვარი ქალი მანდელს არ ატარებს და სატაურას უმანდელოდ ატარებს. გათხოვდება თუ არა ქალი, მანდელს შემოიხვევს. ახალ პატარძალს უმანდელოდ სიარული მამის სახლში შეუძლია, ქმრისაში კი სირცხვილია. ქალს უფროსთან მანდელის მოხდა არ შეუძლია და არც ქმრის ნათესავებს მიეგებება უმანდელოდ, რაც მას უზრდელობაში და უპატივცემულობაში ჩამოერთმევა.
ტაიმზ-სკვერი
ისტორია
ტაიმზი ყოფილი შენობიდან 1913 წელს გადავიდა, თუმცა ეს უბანი არ მიუტოვებია. ცათამბჯენი, რომელსაც ადრე "ელაიდ ქემიკალ ბილდინგი" ერქვა, ხოლო ამჟამად ცნობილია როგორც #1 ტაიმზ-სკვერი, ყოველწლიურად ნიუ-იორკის ახალი წლის მთავარი საზეიმო ცერემონიალის - საახალწლო ბურთის ვარდნის ადგილია. 1907 წლის 31 დეკემბერს ახალი წლის აღმნიშვნელი ბურთი პირველად იქნა ჩამოგდებული ტაიმზ-სკვერზე და მას შემდეგ ის ნიუ-იორკის საახალწლო ზეიმის მთავარ შემადგენელ ნაწილად იქცა. ამ ღამეს ასობით ათასი ადამიანი იკრიბება მოედანზე უოტერფორდის კრისტალის ბურთის შენობის ქიმზე ჩამოსვლის საყურებლად.
ხევსურები
ქალის თავსაბურავი
ამავე დროს მანდელი ხევსურეთში ერთგვარ პატივსა და მოწონებაშია. ჩხუბის დროს ქალები მეშუღლეებს თავიანთ მანდელით აშველებენ და მანდილის შელახვა აქ დიდი სირცხვილია. მინიატიურა|ხევსური ქალი ნაჭაპნით ადრე ქალები გრძელ თმებით დადიოდნენ, რომლიდანაც ნაჭაპნს წვრილად იწნავდნენ და შუბლზე იხვევდნენ. ზოგი იკეთებდა სათმეს (დალალი), რომელიც რამდენიმე წვრილი ნაწნავისაგან შედგებოდა. ზედ სალტა ჰქონიათ მოკერებული. ამ სალტიან ნაჭაპანს შუბლზე შემოიკრავდნენ. ნაჭაპნებს ყურებზე შემოიხვევდნენ და ზედ მანდელს იხურავდნენ.
ნაჭაპანის დროს ხევსურეთში სათაურა არ სცოდნიათ. სათაურა XX საუკუნიდან დამკვიდრდა. სათაურას მაგივრად ჭანჭიკის ჴელსაჴოცს ხმარობდნენ. ეს ხელსახოცი გრძელი და ვიწრო ბამბის ქსოვილი ყოფილა. მას ამკობდნენ ფერადი მაუდის ჯვარკვერა სახეებით და მძივ-ღილებით. ჭანჭიკის ხელსახოცის ნაჭრელ შუა გულს შუბლზე და უკან დახვეულ თმაზე მაგრად შემოიკრავდნენ და მის მძივის ქუჩუმებიან ბოლოებს მხრებზე ჩამოუშვებდნენ.
ჭანჭიკის ხელსახოცზე მანდელს ისე შემოიხვევდნენ, რომ ჭანჭიკის ნაჭრელი სახე გამოჩენილიყო. შემდეგ, როდესაც ხევსურეთში თმის შეღებვა ყვითლად გავრცელებულა, ქალებს დაუწყიათ ნაჭაპნ-ნაწნავების მოჭრა, რადგანაც გრძელი თმის გაყვითლება ძნელი იყო. უნაწნავო და თმადაუხვეველ თავზე ჭანჭიკის ხელსახოცი ვერ დადგებოდა და ამიტომ შეკრეჭილ თმაზე შემოუღიათ მანდელის დასამაგრებელი ჩიხტის მაგვარი სათაურა. ამ სათაურაზე გადაუტანიათ ჭანჭიკის ნაჭრელიც და ამ მძივებით დახიდულ სათაურაზე დაუწყიათ მანდელის შემოხვევაც.
ხევსურეთში გაუთხოვარი ქალები თმებს შემდეგნაირად იღებავდნენ. ნაცარს წამოადუღებდნენ, ანადუღარ ნაცარს გაწურავდნენ და ამ ნაცართვალით კვირაში ორჯერ მაინც თავს იბანდნენ. გათხოვილი ქალის მიერ თმის გახუნება სირცხვილად ითვლებოდა.
უფრო ადრე თმას საქონლის შარდით, „მწურეთი“ იყვითლებდნენ, მაგრამ ის ნაცართვალისაგან განსხვავებით ადრე უფერულდებოდა.
ხევსურ ქალებს გულ-მკერდი შემკობილი ჰქონდათ ვერცხლის შიბით, რომელზედაც ასხმულია ვერცხლის მონეტები და ჯვრები. შიბი ძვირფასეულობად ითვლებოდა და მას მხოლოდ შეძლებულები ატარებდნენ. მაჯაზე ქალები ვერცხლის ზალტეებს იკეთებდნენ, თითზე კი ვერცხლის ბეჭდებს. ყურებზე ეკეთათ სამ-სამი რგოლის ვერცხლის საყურე. წინათ ატარებდნენ ვერცხლის დიდ საყურეებს, რომელიც კუშტულებითა და ბიბილოებით იყო შემკული.
ხევსურეთში ფეხსამოსად ხმარობდნენ ყელიანი წინდის ფორმის, ძირზე ტყავგამოკრულ „თაუბს“ და ტყავის ქალამნებს. ქალები ფეხზე წინდებთან ერთად ნაქსოვ „ბაჭიჭებსაც“ იცმევდნენ.
ხევსური ქალის სამოსელი უხვადაა შემკული ნაქარგით. ნაქარგისათვის იყენებდნენ აბრეშუმის, შალის ან ბამბის ძაფებს, ასევე ვერცხლის სამკაულებს, მონეტებს, ფერადი ნაჭრების აპლიკაციებს. ნაქარგის ძირითადი მოტივია ჯვარი.
ორიგინალური თარგითა და მხატვრული შემკულობით ხევსურულ ტანსაცმელს ბადალი არ მოეძებნება არამარტო საქართველოში, არამედ მთელ კავკასიაში.
კაცის ტალავერი
მინიატიურა|ხევსურული სამოსი, 1920 წ. ხევსურული მამაკაცის ტალავარი თავისი გამოჭრილობით ქართულია და ემსგავსება ქართულ პერანგსა და ჩოხას. მუქასარიანი შარვალი იგივე ტოტბაბთიანი შარვალია, რომელსაც ჩვენში ქალებიც ატარებდნენ.
პერანგის საბეჭური საგანგებოდ იკერება და მამაკაცის პერანგის მთელი შნო და სილამაზე ნაჭრელას მიხედვით ფასდება. ნაჭრელა ორგვარია: აბრეშუმის ნაჭრელა და ნაჭრის ნაჭრელა. აბრეშუმით ნაჭრელი საბეჭური სახით და ფერით უფრო ლამაზია, მაგრამ ძნელი სამუშაოა და ძვირად ფასობს. აბრეშუმის საბეჭური ტილოზე იკერება. ამ მიზნით საბეჭურზე ტილოს დაადებენ და ზედ ნაჭრელის კონტურებს შემობლანდავენ. შემდეგ აიღებენ წმინდა ნემს და აბრეშუმის ფერად ძაფს და შეუდგებიან მოქრგვას. გამოყავთ გეომეტრიული სახეები და თავგრაგნილი ჯვრები. ბოლოს ამ საბეჭურის ნაქარგს და პერანგის სახელოს მაჯებს ამკობენ ფაიფურის თეთრი მძივებით და ღილებით. აბრეშუმის ნაჭრელიანი საბეჭური აქ დიდ მოწონებაშია და ძვირადაც ფასობს.
ნაჭრის ნაჭრელა, რომელიც წარმოადგენს სხვადასხვა ფრად შეღებილ შალის ნაჭერს. ნაჭრიან საბეჭურს ტილოს ქარგი არ სჭირდება და ის პირდაპირ იკერება. მისი ფერადობა და სახე მარტივია. მას ახასიათებს კვერა და ჯვრიანი სახეები, მასაც მძივ-ღილებით ამკობენ, მაგრამ ნაჭრით ნაკერი აბრეშუმტან შედარებით მოუხეშავია და მდარე.
პერანგის ზურგი შემკულია დაკავკავებული სახეებით, თავგრაგნილი ჯვრებით და მძივ-ღილებით.
პერანგზე კაცები ჩოხას იცვამენ. ჩოხა შავი ან ლურჯი ტოლისაგან იკერება. ჩოხა გულამოღებულია, რომ პერანგის საბეჭური კარგად გამოჩნდეს. ის წელში გამოყვანილია და უკან ასხმული აქვს ნაკეცი ნაოჭი, რომელსაც აზღოტს უწოდებენ. ჩოხის ზურგზე და ბეჭებზე სირმის გრეხილით შემკული ჯვრებია გამოყვანილი. ქვეშ იცვამენ ტილოს შარვალს. მოხუცებს ეცვათ ტოტგანიერი მუქასარიანი შარვალი, რომელსაც ტოტებზე შემოკერებული აქვს მძივღილებით შემკული ფერადი შალის ბრტყელი არშია. მუქასარს მოკლე და განიერი ტოტი აქვს და მას ჩაშვებულად ატარებენ. მუქასარს ახალგაზრდები არ იცვამდნენ და გრძელ და ჩატანებულ შარვალზე ისინი პაშიშებს (ბაჭიჭები) იკეთებდნენ. პაჭიჭები ტოლისაგან იკერება, მისი ორივე მხარე დაჭრელებულია ფერადი სახეებით. პაჭიჭს წვივის თავზე საწვივეთი იკრავენ, რომელიც შემკულია მძივის ქუჩუმით და კვერანებით. ფეხზე აცვიათ წინდა და ყელიანი ქალამანი (ჴულჩა). აგრეთვე იცვამენ დაჭრელებულ და გამოკერებულ თათს. მამაკაცები თავზე იხურავენ თუშური ფორმის მრგვალ ნაბდის ქუდს. ხევსურული ქუდის საპირე და კუჭი მოქარგულია შავი გრეხილით (ნაჭრის შიბა) და თეთრი მძივებითაა შემკული.
მამაკაცის ხელს ამკობდა გველივით დახვეული ვერცხლის ბეჭდით, რომელსაც გველის თავი ეწოდებოდა. ეს ბეჭედი გველის სახისაა და მოსევადებულია. მეორე ბეჭედს თუშურს უწოდებე. ისიც ვერცხლის ბეჭედია და მას აზის სევადიანი ვერცხლის ფირფიტა. ზამთარში ხელებზე იცვამენ დაჭრელებულ შალის ხელთათმანს.
ხევსურეთში ფარს ბოლო დრომდე ატარებდნენ, რადგანაც შუღლი მძვივარებდა ერთმანეთში. მეშუღლეები ერთმანეთს ფარხმლებით ებრძვიან. ხევსურული ფარი რკინისაა და მას აქაური ოსტატები ჭედავდნენ; აქვს სახელური საბღუჯი და საკიდი. წინათ ხევსურები ჯაჭვის პერანგსა და ჩაჩქანს ატარებდნენ.
ხევსურული ხმლებში ყველაზე ძვირფასია: დავითფერული, რომელიც ხევსურეთში სულ რამდენიმე ცალი მოიპოვებოდა, 'დედალ რუსული, ფრანგული, ჭარული, რუსული, გორდა. მინი|შეიარაღებული ხევსური კაცი [[1881|(1881).]] თოფებში ყველაზე კარგია და ძვირფასად ითვლებოდა ისტამული, ჴირიმი, თუშური, ლეკური, რუსული, ჴარა თოფი, მაჟარი, სტამბოლი, სიათა.
ხევსურული გვარები
900px|მინი|ცენტრი|ხევსურული გვარების „საგვარეულო ხე“
ხევსურული ლუდი
მინიატიურა|მარცხნივ|ლუდის ხარშვა მინიატიურა|ლუდის დაწურვა ლუდი ხევსურეთში საპატიო სასმელია. ლუდი ქერისა და სვილისაგან იხარშება. ღირსებით აქ სვილის ლუდს ამჯობინებენ. სალუდე ჭირნახულს ჯერ ფორად აქცევენ და შემდეგ მას დაფქვავენ. ფქვილს წყალში ჩაყრიან და ადუღებენ. როცა ის დაიდუღებს, გასაწურავად.
ტომრებში ჩაასხამენ, თავებს ჭუჭკიტ მოუკრავებ და მას ორკაპიან „კედნით” (ჯოხი) მოუჭერენ: პარკიდან ლუდის წვენი ქვაბში იწურება. ტომარაში რჩება მხოლოდ ქატო, რომელსაც საქონელს აჭმევენ.
გამონაწურ ლუდის ტკბილს ისევ ქვაბში ჩაასხამენ, სვებს (ბალახია) ჩაატანენ და ადუღებენ. როცა ტკბილი დაიდუღებს, მას ხელმეორედ კარგად გასწურავენ, ლუდს შეანელებენ, შემდეგ კოდში ჩააყენებენ და ჭიჭს მისცემენ. ჭიჭი ლუდის წვენს ოთხ დღეში დაამაჭრებს და მეხუთე დღეს მშუშხავ ლუდს მიირთმევენ. ხევსურები ლუდს კარგად აკეთებენ და ბევრსაც სვამენ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველები კუთხეების მიხედვით კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:ეთნოგრაფია
როსარიო (ლა-უნიონი)
როსარიო (ოფიციალურად როსარიოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti Rosario; ფილ: Bayan ng Rosario) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 60 278 ადამიანს შეადგენს. როსარიო 33 ბარანგაისგან შედგება.
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
თევდორე (მხატვარი)
თევდორე — დავით აღმაშენებლის კარის მხატვარი. მოღვაწეობდა XI საუკუნის დასასრულს და XII საუკუნის I ნახევარში. მას მოუხატავს ზემო სვანეთის 4 ეკლესია. მ. შ. ყველაზე ადრინდელია სოფ. იფრარის მთავარანგელოზთა დარბაზული ეკლესიის მხატვრობა. სხვა სვანურ ძეგლებთან შედარებით ეკლესია უხვადაა განათებული. მოხატულობა ძირითადად კარგად არის შემონახული. კანკელის ფრესკულ წარწერაში ნათქვამია, რომ ეკლესია მოხატა თევდორე მეფის მხატვარმა 1096 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ იფრარის მხატვრობა დეკორატიულ-ხაზობრივი სტილით არის შესრულებული, ოსტატი მაინც ცდილობს კიდევფიგურთა სამოსლის მომრგვალებული ხაზებით, იფრარის მოხატულობა მკაცრი და მონუმენტურია. თევდორე თავის პირველსავე ნამუშევარში ეპოქის მოწინავე, პროგრესულ მხატვრად გვევლინება. ასევე კანკელის ფრესკული წარწერით დასტურდება, რომ თევდორეს მოუხატავს აგრეთვე წმ. კვირიკესა და ივლიტეს სახ. დარბაზული ეკლესია (სვანურად ლაგურკა, სოფ. კალა). შ. ამირანაშვილი მხატვრობას 1112-ით ათარიღებს. იფრართან შედარებით ლაგურკის მოხატულობაში უფრო ძლიერადაა განვითარებული ემოციური მხარე. თევდორეს მოხატული მესამე ეკლესია სოფ. ნაკიფარშია. წარწერის თანახმად, მხატვრობა 1130 წელს ეკუთვნის. ფრესკები ძირითადად კარგად არის შენახული. მოხატულობის მონუმენტური განწყობილება, კოლორიტი და ხატვის მანერა (ფერადოვანი ლაქების განაწილება) წინა ორ მხატვრობას ჰგავს, თუმცა სხვაობაც შეიმჩნევა. ნაკიფარის ფრესკებში ოსტატი უარს ამბობს დამატებით ფერადოვან აქცენტებზე, გაურბის ფირუზისფერს. ნაკიფარის მხატვრობა ქრონოლოგიურად იფრარისა და ლაგურკის მხატვრობის შემდეგდროინდელია. აქ კარგად ჩანს მხატვრის ევოლუცია - უფრო ძლიერადაა განვითარებული ფიგურათა ემოციური მხარე, დრამატიზმი. ნაკიფარის მხატვრობა თავისი სტილით ახლოსაა ბეთანიისა და ყინწვისის მხატვრობასთან.
არის მოსაზრება (თ. ვირსალაძე), რომ სოფ. წვირმის (ნაკიფარიდან 2 კმ-ზე) მაცხოვრის ეკლესიის მხატვრობაც თევდორეს ეკუთვნის. მხატვრობის მანერა, კოლორიტი, თემის იკონოგრაფიული გადაწყვეტა მართლაც თევდორეს მხატვრობასთან სიახლოვეზე მიუთითებს. თევდორეს მიერ შესრულებული კომპოზიციების ფიგურათა მოძრაობა მსუბუქი და თავისუფალია. თევდორეს მხატვრობაში უარყოფილია სახეთა გადმოცემის ტრადიციული სტატიკურ-ფრონტალური მანერა, რომელიც ადრინდელი ეპოქისათვის იყო დამახასიათებელი. ფიგურათა სამოსლის მოხაზულობა ნაოჭების რთული და დეტალური დამუშავება სწორად გადმოგვცემს ადამიანის ტანის აგებულებას. თევდორე თავისი ეპოქის ქართული მონუმენტური მხატვრობის ბრწყინვალე წარმომადგენელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ფაბიო კაპელო
ფაბიო კაპელო (იტალ. Fabio Capello; დ. 18 ივნისი 1946, სან-კანციან-დისონცო, ფრიული-ვენეცია-ჯულია, იტალია) — იტალიელი საფეხბურთო მწვრთნელი. სახელი გაითქვა როგორც „მილანის“ მწვრთნელმა, როდესაც რამდენიმეჯერ მოიგო სკუდეტო და 1994 წელს მოიგო უეფას ჩემპიონთა ლიგა. მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო მწვრთნელად.
სანაკრებო კარიერა
2008-2011 წლებში წვრთნიდა ინგლისს ნაკრებს. ამ ნაკრებთან ერთად მისი მაქსიმალური შედეგი იყო მერვედფინალი 2010 წლის მუნდიალზე. 2012-2015 წლებში კაპელო რუსეთის ნაკრების მწვრთნელად მუშაობდა. კაპელო რუსეთის მწვრთნელის რანგში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადანაზღაურებადი მწვთნელი იყო. ის წელიწადში 6.6 მილიონ ფუნტს იღებდა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:სერია A-ს მწვრთნელები კატეგორია:მილანის მწვრთნელები კატეგორია:რომას მწვრთნელები კატეგორია:იუვენტუსის მწვრთნელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები კატეგორია:მადრიდის რეალის მწვრთნელები
Lophiotoma babylonia
Lophiotoma babylonia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა
სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა (Basilica Papale di San Paolo fuori le Mura - წმინდა პავლეს ბაზილიკა კედლებს გარეთ) — ძველი რომის პერიოდის ეკლესია, ერთ-ერთი რომში მდებარე პაპის ოთხი მთავარი ბაზილიკიდან: წმინდა იოანეს ლატერანული ეკლესია, სანტა-მარია-მაჯორეს ბაზილიკა და წმინდა პეტრეს ბაზილიკა.
ბაზილიკა რომის იმპერატორმა კონსტანტინე I-მა დააარსა იმ ადგილას, სადაც წმინდა პეტრე იყო დაკრძალული და სადაც წმინდანის მიმდევრების მიერ მემორიალი იყო აღმართული. პირველი შენობა 370 წელს ვალენტინიანე I-მა ააშენა.
386 წელს, იმპერატორმა თეოდოს I-მა ბევრად დიდი და ლამაზი ბაზილიკის მშენებლობა დაიწყო. მაგრამ ტაძარში მიმდინარე მოზაიკური სამუშაოები მხოლოდ პაპ ლეო I-ის დროს დასრულდა (440–461). V საუკუნეში, ის ბევრად დიდი იყო, ვიდრე წმინდა პეტრეს ძველი ბაზილიკა. გრიგოლ I-ის პაპობისას, ბაზილიკა მთლიანად გადაკეთდა.
X საუკუნეში, ბაზილიკა კლუნისკელ ბერებს გადაეცათ.
თუშეთის ქვაბული
თუშეთის ქვაბული — მაღალმთიანი გასწვრივი ქვაბული აღმოსავლეთ საქართველოში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე. მოიცავს მდინარეების თუშეთის ალაზნისა და პირიქითი ალაზნის აუზებს. ყოველმხრივ ჩაკეტილია მაღალი ქედებით.
თუშეთის ქვაბული აგებულია ძირითადად იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. სოფელ დართლოს მახლობლად გვხვდება ტრავერტინის მძლავრი დანაგროვები. მაკრატელას ქედი მას ორ ნაწილად ყოფს: ჩრდილოეთით პირიქითის ხეობაა, ხოლო სამხრეთით — გომეწრის. თუშეთის ქვაბულის ფსკერის აბსოლუტური სიმაღლე 1500–1600 მ ფარგლებშია.
მალაიურ-სუმბავანური ენები
მალაიურ-სუმბავანური ენები — ადელაარის მიერ (cit. Adelaar & Himmelmann 2005) 2005 წელს განსაზღვრული ენათა ჯგუფი. ის მოიცავს იავაზე და დასავლეთ მცირე ზონდის კუნძულებზე გავრცელებულ ენებს, იავურის გარდა. ის მალაო-პოლინეზიურის მეორე უდიდესი ენათა ჯგუფია ოკეანის ენების შემდეგ.
თუშეთის ქვაბული
გაბატონებულია ღრმად დანაწევრებული ეროზიული რელიეფი; კავკასიონის მთავარ ქედზე, პირიქითისა და მაკრატელას ქედებზე გლაციალური რელიეფიცაა. ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში შემონახულია ომალოს, შენაქოსა და დიკლოს რელიქტური ვაკე-პლატოები. თუშეთის ქვაბულში მიედინება პირიქითი ალაზანი (შენაკადებით: მარცხენა — ფარსმისწყალი, ჭეშოსწყალი, დიდიხევი, ჩიღოსწყალი; მარჯვენა — ლაროვანისწყალი) და თუშეთის ალაზანი (შენაკადებით: მარჯვენა — ბიქურთა, ორწყალი, ხისოსწყალი, მარცხენა — წოვათისწყალი).
მალაიურ-სუმბავანური ენები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მალაიურ-პოლინეზიური ენები
თუშეთის ქვაბული
თუშეთის ქვაბულის აღმოსავლეთ ნაწილში მთავარი მდინარეების და მათი შენაკადების ხეობათა ქვემო კალთები შემოსილია ფიჭვნარ-არყნარი ტყით, ზოგან მხოლოდ ფიჭვნარია. ქვაბულის უდიდესი მაღალი ნაწილი სუბალპური და ალპური ბალახმცენარეულითაა დაფარული. მდინარეების პირიქითი ალაზნისა და თუშეთის ალაზნის შესართავთან შემონახულია რელიქტური ეროზიული ვაკეები, სადაც გაშენებულია სოფლები: შენაქო, ომალო და დიკლო. ეს ვაკეები ზღვის დონიდან 2100–2200 მ ანუ მდინარეთა ხეობების ფსკერიდან 150–200 მ სიმაღლეზე მდებარეობენ. მათი წარმოქმნა დაკავშირებული უნდა იყოს მდინარე ანდის ყოისუს ტექტონიკურ შეგუბებასთან. თუშეთის ქვაბული სამანქანო გზით აბანოს უღელტეხილის გავლით უკავშირდება შიდა კახეთს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ქვაბულები
Lasioglossum ameliae
სქოლიო
ameliae
თეზამი (მრავალმნიშვნელოვანი)
თეზამი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (კაირო)
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (ეგვიპტ. متحف الفن الاسلامى) — ისლამური ხელოვნების მუზეუმი კაიროში, ეგვიპტე. ეს დაწესებულება მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო მუზეუმად ითვლება, აქ დაცული იშვიათი ხისა და თაბაშირის არტეფაქტების განსაკუთრებული კოლექციით, ასევე ლითონის, კერამიკის, მინის, ბროლისა და ტექსტილის ნიმუშებით. მუზეუმი ისლამური ხელოვნების ყველა პერიოდიდან მოიცავს არტეფაქტებს.
ბოლო წლებში, მუზეუმი 25 საგამოფენო დარბაზში 4 500 ნამუშევარია წარმოდგენილი, მაგრამ დაწესებულება 100 000-ზე მეტ ნივთს მოიცავს, რომლებიც საცავებშია განთავსებული. კოლექცია მოიცავს ყურანის იშვიათ ხელნაწერებს, ნაწარმოების ვერცხლის მელნით შესრულებულ კალიგრაფიის ნიმუშებს, გაფორმებულ ფურცლებს.
ისლამური ხელოვნების მუზეუმის ხელმძღვანელობით ფუსტატის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრები მოეწყო. მუზეუმის ორგანიზებით ხშირად ეწყობა ეროვნული და საერთაშორისო გამოფენები. 2003 წელს მუზეუმი სარემონტო სამუშაოების გამო დაიხურა და 8 წლის შემდეგ, 2010 წლის აგვისტოში გაიხსნა. მუზეუმის განახლების სამუშაოებისათვის, საბოლოო ჯამში, დაახლოებით 10 მილიონი აშშ დოლარი დაიხარჯა.
ისტორია
ეგვიპტური ფარაონული ხელოვნებისათვის 1858 წელს ეგვიპტის სიძველეების დეპატრამენტი და ეგვიპტის ანტიკური მუზეუმი დაარსდა, რის გამოც ისლამური ხელოვნების ნიმუშები ნაკლებად დაფასებული გახდა. ხედივ ისმაილ ფაშამ წამოაყენა წინადადება ბეიბარს I-ის სახელობის მეჩეთის ეზოში ისლამური ხელოვნების მუზეუმის დაარსების შესახებ, მაგრამ ეს იდეა 1880 წლამდე არ განხილულა. მოგვიანებით, ტაუფიკ ფაშამ ხარისხის სამინისტროს (الأوقاف - Awqaf) დაწესებულების აშენების დავალება მისცა.
საქმეები გაუმჯობესდა იმავე წელს, როდესაც ხედივ ისმაილ ფაშამ დააარსა „არაბული სიძველეების კომიტეტი“, რომლის მოვალეობებში შედიოდა არაბული მუზეუმის მართვა და ამ დაწესებეულების ექსპონატებით მომარაგება. შედეგად, მეჩეთის ყველა დარბაზი გააივსო. 1884 წელს, 900 ობიექტის განსათავსებლად მეჩეთის ეზოში ორსართულიანი ნაგებობა აშენდა, მაგრამ დაწესებულების პერსონალი კვლავ მხოლოდ ერთი კურატორისა და კარის მცველისგან შედგებოდა.
1887 წელს, ასევე ავსტრო-უნგრელმა მაქს ჰერცმა ჩაანაცვლა იულიუს ფრანცი და დაწესებულებაში მრავალი ცვლილებების განხორციელება დაიწყო. მან დაწესებულების სახელად კვლავ „არაბული სიძველეების გალერეა“ (دار الآثار العربية - Dar Al-Athar Al-Arabiya) დააწესა. 1895 წლისათვის კოლექციაში შემავალი არტეფაქტების რიცხვმა 1641-ს მიაღწია და მუზეუმისათვის ახალი შენობის მოძიება გახდა საჭირო. დირექტორმა ჰერცმა ხარისხის სამინისტროს მუზეუმისათვის ახალი, უფრო დიდი ზომის შენობის აშენება სთხოვა. 1899 წელს დაიწყო ახალი ნაგებობის მშენებლობა ისლამური კაიროს ტერიტორიაზე (იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ეგვიპტეში 1979 წლიდან), რომელიც დღესაც მუზეუმის ადგილსამყოფელს წარმოადგენს.
ბაღდადი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)
ბაღდადი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (აფენის თემი), მდებარეობს მდინარე აფენისხევის (ალაზნის სისტემა) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი.
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (კაირო)
ისტორია
ახალი და ამჟამინდელი მუზეუმის შენობა ალფონსო მანესკალოს დიზაინითაა შექმნილი, რომლის მშენებლობა 1902 წელს დასრულდა. ნაგებობა ნეო-მამლუქური სტილითაა შექმნილი და მის ზედა სართულზე ეგვიპტის ეროვნული ბიბლიოთეკა და არქივია განთავსებული. მუზეუმის ძველი შენობა ალ-ჰაკიმში დაანგრიეს 1970-იან წლებში, მეჩეთის განახლებისას.
ბაღდადი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 316 ადამიანი.
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (კაირო)
დაზიანება ბომბის გამო
2014 წლის 24 იანვარს, მანქანის ბომბის საშუალებით აფეთქების გამო კაიროს პოლიციის სათაო ოფისის მიმდებარედ, გზის გადაღმა მდებარე კაიროს ისლამური ხელოვნების მუზეუმი ძალიან დაზიანდა და არტეფაქტა ნაწილი განადგურდა. მუზეუმის საკუთრებაში არსებული არტეფაქტების დაახლოებით 20%-30%-ს განახლება სჭირდებოდა. მნიშვნელოვნად დაზიანდა დაწესებულების ფასადიც, წაშალა მასზე დატანილი ისლამური სტილის ნამუშევრები. ასევე დაზიანდა იმავე ნაგებობაში არსებული ეროვნული ბიბლიოთეკა და არქივი.
ბაღდადი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (კაირო)
დაზიანება ბომბის გამო
მუზეუმი განახლების შემდეგ ოფიციალურად 2017 წელს გაიხსნა.
კოლექციები
მუზეუმის კოლექციები მოიცავს არტეფაქტებს ისეთი ადგილებიდან, როგორებიცაა: ეგვიპტე, ჩრდილოეთ აფრიკის სახელმწიფოები, ანდალუსია, არაბეთის ნახევარკუნძული და ირანი. ნამუშევრები VII - XIX საუკუნეებით თარიღდება. ისლამური ხელოვნების მუზეუმი მარჯვენა ფრთის განყოფილებაში წარმოდგენილია არტეფაქტები ომაიანთა, აბასიანთა სახალიფოს, აიუბიდების, მამლუქებისა და ოსმალეთის იმპერიის პერიოდებიდან. ისლამური ხელოვნების მუზეუმი მარჯვენა ფრთის განყოფილებაში სექციებად იყოფა: მეცნიერების, ასტრონომიის, კალიგრაფიის, მონეტების, ქვებისა და ქსოვილების განყოფილებები, რომლებიც თარიღების მიხედვითაა განლაგებული.
სქოლიო
კატეგორია:კაიროს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1903 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ეგვიპტის მუზეუმები კატეგორია:ისლამური ხელოვნების მუზეუმები
Chrysler
thumb|250px|კომპანიის ლოგო კრაისლერი (Chrysler Group) — ამერიკული საავტომობილო კომპანია, რომელსაც ფლობს იტალიური კომპანია Fiat. უშვებს შემდეგი მარკის მსუბუქ ავტომობილებს: „კრაისლერი“, „დოჯი“, „პლიმუთი“, „იგლი“. ასევე, „დოჯი“-ს მარკის სატვირთო ავტომობილებს, პიკაპებს და ა.შ. კორპორაციას ფინანსური და ტექნოლოგიური განყოფილებები აქვს. აწარმოებს ელექტრონულ და საჰაერო კოსმოსურ პროდუქციას. კომპანიის შტაბ-ბინა მიჩიგანის შტატის ჰაილენდ-პარკშია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
Lophiotoma bisaya
Lophiotoma bisaya — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აფიანჩის ჭა
აფიანჩის ჭა — კარსტული ჭა საქართველოში, აფხაზეთში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფელ წებელდის ტაფობში, აფიანჩა-ჩაჟოუშის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ზედაცარცულ კირქვებში. სიღრმე 70 მ. ჭის პირი ვიწრო მილისებური ხვრელია. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაგმიტები და კალციტის მოფარდაგებანი; მექანიკურიდან ნგრევის ადგილობრივი მასალა, თიხის ნაფენები. ჰავა სტატიურია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
მაქშიივკა
მაქშიივკა (Макшіївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 0 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
პერტუნმაა
პერტუნმაა (Pertunmaa) — მუნიციპალიტეტი მიკელის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 590 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 454.2 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.25 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. 1926 წელს პერტუნმაა მიანტიუჰარიუს გამოეყო და დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:პერტუნმაა
აფიანჩა (სოფელი)
აფიანჩა — ძველი სოფელი აფხაზეთში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ახლანდელი ქვემო აფიანჩა). სოფლის მახლობლად, აფიანჩის მთის ჩრდილოეთ ფერდობეზე, აფიანჩას მღვიმესთან ახლოს 1934-1938 წლებში ს. ზამიატნინმა შეაგროვა და შეისწავლა პალეოლითის ხანის არქეოლოგიური მასალა. კოლექცია მცირერიცხოვანია, ნივთები - დანიური სართულის კაჟისა. უმთავრესად გვხვდება კლექტონის ტიპის მასიური, უხეში ანატკეცები. კოლექციის ძირითადი ნაწილი აშელის ეპოქით თარიღდება, დანარჩენი - მუსტიეს საფეხურით. დაცულია სანქტ-პეტერბურგში. პეტრე I-ის სახელობის ანთროპოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში.
აფიანჩა-ჩიჟოუშის ქედი
აფიანჩა-ჩიჟოუშის ქედი (სერი), განედური, ანტიკლინური, დაბალი ქედი მდინარეებს კელასურსა და კოდორს შორის, წებელდის ტაფობს ესაზღვრება სამხრეთიდან. აგებულია ნეოგენური ქვიშაქვების, თიხებისა და კირქვებისაგან. ქედის აბსოლუტური სიმაღლეები მერყეობს 650-1036 მ შორის. თხემი მოკავებულია, ჩრდილოეთი კალთა - დამრეცი, სამხრეთი - შედარებით ციცაბო. კალთები ტყითაა შემოსილი, ქედის შუა ნაწილი უტყეოა და ათვისებულია სამეურნეოდ.
აფიანჩა (სოფელი)
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ისტორიული სოფლები კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტი
აფიანჩა-ჩიჟოუშის ქედი
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედები
დუვრი
დუვრი (Dover, Dubris) — ქალაქი და პორტი დიდ ბრიტანეთში, ინგლისის საგრაფო  კენტში, პა-დე-კალეს სრუტესთან, სარკინიგზო ბორნით უკავშირდება დიუნკერკს, საფრანგეთი.
2001 წლის აღწერით ქალაქში 28 156 მცხოვრები დაფიქსირდა, საქალაქო აგლომერაციაში შემავალი გარეუბნებიანად 39 078 კაცი. ქალაქი დუვრი ბრიტანეთში ერთ-ერთი უძველესია და ჯერ კიდევ კუნძულზე რომის იმპერიის შეჭრამდე არსებობდა.
ღირსშესანიშნაობანი: შუა საუკუნეების დუვრის ციხესიმაგრე, ერთ-ერთი უდიდესია ფართობით გაერთიანებულ სამეფოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
Douvres
ნიკარაგუის მუზეუმები
ნიკარაგუაში არის მრავალი მუზეუმი.
მონუმენტები/ძეგლები/პარკები
კატეგორია:ნიკარაგუის მუზეუმები
ფაროსნები
ფაროსნები (Cassidinae) — ხოჭოების ქვეოჯახი, ფოთლიჭამიასებრთა ოჯახისა. აქვთ გაბრტყელებული სხეული, რომლის სიგრძე 4-20 მმ აღწევს. ზედა ფრთებისა და წინა ზურგის ნაპირები გამოწეულია და ქმნის ფარის მსგავს წარმონაქმნს. ქვეოჯახში 1000-მდე სახეობაა. გავრცელებულია: ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში. ყოფილ სსრკ-ში გავრცელებული იყო 60-მდე სახეობა. ზოგი, მაგალითად, ჭარხლის ფაროსანი (Cassida nebulosa) სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
ქამალ თალიბზადე
ბიოგრაფია
ქამალ თალიბზადე დაიბადა 1923 წლის 14 აგვისტოს ბაქოში. პირველადი განათლება აქ მიიღო, მოგვიანებით დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1945 წლიდან კი სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნიზამის ლიტერატურის ინსტიტუტში. ომის წლებში იყო თავისუფალი რეპორტიორი აზერბაიჯანის რადიოკომიტეტში, 1948 წელს დაასრულა ასპირანტურა და დაიცვა დისერტაცია თემაზე „აბას სახათის ცხოვრება და შემოქმედება“ და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1949–1952 წლებში იყო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1952–1960 წლებში იყო XIX–XX საუკუნეების კათედრის გამგე, 1960–1981 წლებში იყო დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო საკითხებში. 1980–1986 წელს მუშაობდა ისტორიის კრიტიკისა და თეორიის განყოფილების გამგედ, ხოლო 1987-1994 წლებში მუშაობდა თანამედროვე აზერბაიჯანული ლიტერატურის განყოფილების გამგედ. 1991 წლიდან აბდულა შაიგის სახლ-მუზეუმის ორგანიზატორი და დირექტორი იყო, 1994 წლიდან კი ANAS-ის კონსულტანტად მუშაობდა. 1950-1952 წლებში ასწავლიდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხოლო 1984-1986 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში ასწავლიდა აზერბაიჯანული ლიტერატურის ისტორიას და ახალი პერიოდის კრიტიკას. 1965 წელს თალიბზადემ წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია აზერბაიჯანული ლიტერატურული კრიტიკის ისტორიისა და განვითარების თავისებურებების შესახებ, 1957-1966 წლებში იყო რესპუბლიკური საკოორდინაციო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე „მსოფლიო ლიტერატურის განვითარების კანონზომიერებები თანამედროვე ეპოქაში“, 1966-1971 წლებში კი თავმჯდომარე. ინსტიტუტის დროებითი დირექტორი 1973-1974 წლებში, ANAS-ის პრეზიდიუმთან არსებული სამეცნიერო პერსონალის მომზადების საბჭოს წევრი და სოციალურ მეცნიერებათა სამეცნიერო საინფორმაციო ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს წევრი, 1960-1981 წლებში ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. საბჭოს დოქტორანტურის და კანდიდატი სამეცნიერო საბჭოების დეპუტატიც იყო. 1954 წლიდან იყო აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის დირექტორთა საბჭოს წევრი, ხოლო 1965-1976 წლებში იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ და ჟურნალ „აზერბაიჯანის კომუნისტის“ რედაქტორი. 1980-1987 წლებში მუშაობდა საბჭოთა თურქოლოგთა კომიტეტის წევრად. 1972 წელს აირჩიეს პროფესორად. მისი პირველი ნაბეჭდი ნაშრომი - საბჭოთა კავშირის გმირის, ადილ გულიევისადმი მიძღვნილი ნარკვევი, 1944 წელს დაიბეჭდა წიგნში „აზერბაიჯანის დიდებული შვილები“. თალიბზადე გარდაიცვალა 2006 წლის 19 იანვარს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ლიტერატურათმცოდნეები
23 ივნისი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0623
BMW
Bayerische Motoren Werke AG (BMW) — გერმანული კომპანია, რომელიც ავტომობილებს, მოტოციკლებსა და ძრავებს აწარმოებს. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს მიუნხენში. „ბეემვეს“ აქციები ფრანკფურტის საფონდო ბირჟაზე განლაგებულ DAX-ზე იყიდება.
დაარსების ისტორია
thumb|250px|„ოთხი ცილინდრი“ - BMW-ს შტაბ-ბინა მიუნხენში. მის წინ კი გასაღების ფორმის [[BMW-ს მუზეუმია]]
კომპანიის დაარსების ოფიციალურ თარიღად 1917 წლის 21 ივლისი ითვლება, თუმცა „ბეემვეს“ ისტორია რამდენიმე წლით ადრე დაიწყო.
1913 წელს მიუნხენში ორი პატარა ფირმა გამოჩნდა, რომლებსაც სათავეში კარლ რაპი და გუსტავ ოტო (იმ ნიკოლაუს ოტოს შვილი, რომელმაც შიდა წვის ძრავა შექმნა) ედგნენ. აღნიშნული ორი ფირმა პირველი მსოფლიო ომის დროს იძულებით გაერთიანდა და თვითმფრინავის ძრავების გამოშვება დაიწყო.
1916 წელს კომპანიამ სახელი გადაირქვა და „ბაირიშე მოტორენ ვერკე“ ეწოდა. 1917 წელს „ბეემვეს“ ემბლემაც შემუშავდა – მოტრიალე პროპელერის სიმბოლო. ამავე წელს კომპანიის მთავარმა ინჟინერმა, მაქს ფრიცმა 6-ცილინდრიანი საავიაციო ძრავა – ტურ-3ა შექმნა, შემდეგ კი – მოტორ-4, რომლითაც 1919 წელს ფრანც დიმერმა მსოფლიო რეკორდი დაამყარა სიმაღლეზე ხტომაში, როცა ცაში 9 670 მეტრზე ავიდა.
მაქს ფრიცმა გამჭრიახობა 1918 წელსაც გამოიჩინა, როდესაც ვერსალის ხელშეკრულებით საავიაციო ძრავების გამოშვება აიკრძალა. „ბეემვეს“ გაკოტრება ემუქრებოდა, მაგრამ მაქსმა მოტოციკლების წარმოება დაიწყო. მან გამოუშვა R-32, რომლის სერიული წარმოება 1923 წელს დაიწყო და მალევე გახდა პოპულარული.
ხუთი წლის შემდეგ კომპანიამ დაბა აიზენახში (გერმანია) პატარა ავტომობილების მწარმოებელი ქარხანა შეიძინა, რომელიც 1904 წლიდან უშვებდა მინიატურულ დიქსებს (Dixi). ხელშეკრულების თანახმად, ქარხანა უშვებდა „ოსტინ დიქსის” მარკის ავტომობილებს. ახალი დიქსი დიდი მოთხოვნილებით სარგებლობდა. ამიტომ „ბეემვე“ ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში აწარმოებდა ამ მოდელს.
1932 წელს კომპანიამ საკუთარი ავტომობილი გამოუშვა. ეს იყო მოდელი 3210, რომელსაც ორიგინალურად შემუშავებული ძრავა ჰქონდა. მისი სიმძლავრე 20 ცხენის ძალა იყო, ხოლო სიჩქარე – 80 კმ/სთ. პირველად სწორედ ბეემვე-303-ს დაუმონტაჟდა გამოზნექილი ლითონის ბადე რადიატორის წინ (დიზაინის ამ ელემენტით ბეემვე დღესაც იწონებს თავს) და მისი სიჩქარე 90კმ/სთ იყო. სპორტული ავტომობილების რამდენიმე მოდელის გამოშვების შემდეგ, „ბეემვეს“ ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა მაღალი კლასის ავტომობილების წარმოებაც. კონსტრუქტორებმა დასახულ მიზანს მალე მიაღწიეს და გამოუშვეს ბეემვე-326, რომელიც Mercedes-Benz-საც კი უწევდა კონკურენციას. დიდი მოთხოვნილების გამო, ასეთი 16 000 ცალი მოდელი აიწყო.
1936 წლისათვის კომპანიამ წარმოადგინა პირველი ღირებული სპორტული ავტომობილი – ორადგილიანი როდსტერ-328. ეს ავტომობილი სპეციალურად შეიქმნა იმ დროს მეტად პოპულარულ მილე-მილიას (იტალ. Mille Miglia „ათასი მილი“) რბოლაში მონაწილეობისთვის. ბეემვე-328-მ თავისი „მოვალეობა” პირნათლად შეასრულა 1940 წელს, როცა ამ მოდელმა ათასმილიანი მანძილი რეკორდულ დროში დაფარა (166.7 კმ/სთ). ავტოწარმოების განვითარებასთან ერთად, ვითარდებოდა მოტოციკლებიც. 1937 წელს ერნსტ ჰენემ ბეემვეს მოტოციკლით მსოფლიო რეკორდი მოხსნა, როდესაც 279.5 კმ/სთ სიჩქარე განავითარა.
მეორე მსოფლიო ომში გერმანიის დამარცხების შემდეგ, „ბეემვეს“ რამდენიმე ქარხანა დაზარალდა და იგი გაკოტრების წინაშე დადგა. ამიტომ „ბეემვე“ ისევ მოტოციკლების წარმოებაზე გადავიდა.
1951 წლიდან დაიწყო ბეემვეს ახალი მოდელის წარმოება. ბეემვე-501 თავისი კლასის მოდელებისგან კომფორტულობით გამოირჩეოდა, თუმცა საკმაოდ მძიმე იყო და მის ძრავას ამვომობილის მასის ტარება უჭირდა. სამი წლის შემდეგ კონსტრუქტორებმა 8-ცილინდრიანი ძრავა შექმნეს, რომელიც კარგად მოერგო 501-ს. ავტომობილი 160 კმ/სთ-ს ავითარებდა.
1955 წლისათვის კომპანიამ საკმაოდ უცნაური მოდელი – იესტა შექმნა. მას ერთი კარი და 13-ცხენისძალიანი ძრავა ჰქონდა, მხოლოდ 80 კმ/სთ-ს ავითარებდა, მაგრამ დაბალი ფასის გამო, საზოგადოებაში დიდი ინტერესი გამოიწვია. მოგვიანებით ბეემვემ ძვირადღირებული სპორტული მოდელები – 503 და 507 შექმნა. ავტომობილებს გარკვეული ხარვეზები აღმოაჩნდა. გაჟონა ინფორმაციამ, რომ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ფირმა ფინანსურ კრიზისს განიცდიდა. ამიტომ „დაიმლერ-ბენცმა“ „ბეემვეს“ აქციების ყიდვა მოინდომა, მაგრამ კომპანიამ გადაწყვიტა სხვისი დახმარების გარეშე ეშოვა ფული ახალი მოდელის შესაქმნელად. 1961 წელს შეიქმნა ახალი იაფი, მაგრამ კომფორტული სედანი 1.4-ლიტრიანი ძრავით. ფასმა და კომფორტულობამ მომხმარებელზე სათანადო ეფექტი მოახდინა. შედეგად, კომპანიამ ერთბაშად 20 000 ცალის შეკვეთა მიიღო. ასე დაიწყო ბეემვეს მორიგი აღმავლობა.
1966 წელს კომპანიამ ახალი ბეემვე-2000 წარადგინა. ამ მოდელმა საფუძველი ჩაუყარა მესამე სერიის ბეემვეების გამოშვებას. მალე შეიქმნა მეხუთე სერიის ბეემვე. 1970-იანი წლების ბოლოს ზედიზედ გამოვიდა მეექვსე და მეშვიდე სერიის ავტომობილები.
ბეემვე-3-ის სედანების მეოთხე თაობას საქარხნო ინდექსით – E30 აწარმოებდნენ 1982 წლის ნოემბრიდან 1991 წლის ბოლომდე. ეს იყო საქართველოშიც საყოველთაოდ ცნობილი „ხულიგანკა“. ამ მოდელში ავტომიბილში და, ზოგადად, ბეემვეში, მაქსიმალური კომფორტით სარგებლობენ მძროლი და მის გვერდით მჯდომი მგზავრი. ბეემვეს ხელსაწყოთა პანელის გაფორმება მრავალი წლის განმვალობაში ითვლებოდა ეტალონად ბევრი ავტომწარმოებლისთვის.
2006 წელს ბეემვე პირველად ჩაება ფორმულა ერთის ასპარეზობებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის კომპანიები კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:BMW
ფინდელის მყინვარი
ფინდელის მყინვარი (Findelgletscher) — ხეობის ტიპის მყინვარი პენინის ალპებში, დიუფურის მასივში, ცერმატის აღმოსავლეთით. სიგრძე 8 კილომეტრია, ფართობი 19 კმ².
მყინვარის საწყისი წერტილი მდებარეობს კიმა-დი-იაზის მთაზე, ზღვის დონიდან 3 803 მეტრ სიმაღლეზე, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. აქედან მყინვარი დასავლეთით მიემართება, რიმპფიშჰორნსა და შტრაჰლჰორნს შორის. მყინვარის ენის დასასრული 2 500 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს.
2009 წლის ოქტომბერში, ციურიხის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა მყინვარის სიგრძის გაზომვის ცდა ჩაატარა და მონაცემი 2005 წლის მაჩვენებელს შეადარეს. შედეგმა აჩვენა, რომ 1850 წლიდან მყინვარს დაკარგული ჰქონდა 49 მლნ მ³ ყინული და ფართობის მეოთხედი.
Lasioglossum amicum
Lasioglossum amicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1897 წელს.
ქანდაკება
thumb||right|სკულპტურა. [[დავითი (მიქელანჯელო)|დავითი, მიქელანჯელო]] ქანდაკება, სკულპტურა (sculptura < ) — სახვითი ხელოვნების პლასტიკა — გამოსახულება, რომლის შექმნასაც აქვს მოცულობითი ფორმა და სრულდება მაგარი ან პლასტიკური მასალებისგან.
სკულპტურების მთავარი ჟანრია — პორტრეტი, ისტორიული, საყოფაცხოვრებო, სიმბოლური, ალეგორიული გამოსახულება, ცხოველების გამოსახულება. სკულპტურების სამხატვრო  გამოხატულებაა მოცულობითი ფორმის შექმნა, პლასტიკური მოდელირება (გამოქანდაკება), სილუეტის შექმნა, ფაქტურის, ზოგიერთ შემთხვევაში ფერისაც კი.
განასხვავებენ მომრგვალო სკულპტურასა (სტატუა, ჯგუფები, სტატუეტი, ბიუსტი, შეიძლება შეხედოთ სხვადასხვა მხრიდან) და რელიეფურს (როცა გამოსახულება მდებარეობს სიბრტყეზე). მონუმენტური სკულპტურა, ძეგლები, მონუმენტები ურთიერთობაშია არქიტექტურულ მხარესთან.
სკულპტურების შემადგენლობა შეიძლება იყოს ლითონი, ქვა, თიხა, ხე, თაბაშირი და სხვა. მისი დამუშავების მეთოდებია გამოქანდაკება, გამოძერწვა, ამოჩხაპნა, გამოჭრა, გამოთლა და სხვა.
იტალიური რენესანსის დროიდან მოყოლებული მოქანდაკეები ქმნიდნენ რეალური საგნების, რეალური სამყაროს მეტ-ნაკლებად ზუსტ გამოსახულებებს. სკულპტურა ამ პერიოდში ჯერ კიდევ არ წარმოადგენდა თვითგამოხატვის საშუალებას. ეს იყო სახალხო ხელოვნება რომელიც შენობებს, სხვადასხვა დაწესებულებებს დეკორს უკეთებდა. სკულპტურა გამოიყენებოდა სხვადასხვა ისტორიული მოვლენის, დღესასწაულის თუ პიროვნების უკვდავსაყოფად.
მნიშვნელოვანი წინსვლა
XX საუკუნემ ფაქტობრივად გაანადგურა ქანდაკების ტექნოლოგიის ტრადიციები, მისი თემატიკა გახადა უფრო მრავალფეროვანი. ამ მხრივ პირველი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი XIX საუკუნის გამოჩენილმა მოქანდაკემ ოგიუსტ როდენმა გადადგა. როდენი შეიძლება მოვიაზროთ როგორც ტრადიციონალისტი, მისი ადამიანური სილამაზის გამორჩეული ხედვით, თუმცა მისი ნამუშევრები გამოირჩევა სინათლის საუცხოო თამაშითა და მოდერნული სტრუქტურით.
XX საუკუნის დასაწყისში ხელოვნების ამ დარგში, მნიშვნელოვანი და გაბედული ნაბიჯები გადადგეს პაბლო პიკასომ და ჟორჟ ბრაკიმ, რომლებიც იყვნენ იმ პერიოდის „კუბიზმის“ წარმომადგენლები. კუბისტები ყველაზე უბრალო საგნებს გამოსახავდნენ, რითიც ისინი ცდილობდნენ წარმოეჩინათ წმინდა პლასტიკური ენის უპირატესობა. საკუთარი მოღვაწეობით ისინი მკვეთრად სცილდებოდნენ ცხოვრებისეული სიუჟეტის ფარგლებს. ამან წარმოაჩინა ხელოვნების ავტონომიის მოდერნისტული იდეა.
კუბიზმის გავლენა
პირველი ნაბიჯები კუბიზმის მოძრაობამ მხატვრობაში გადადგა, მაგრამ მალევე პაბლო პიკასომ მოძრაობის ტრადიციული სვლა ფერწერაში შეცვალა და შექმნა კუბისტური ქანდაკება. მალევე სკულპტურით დაინტერესდა გამოჩენილი ფერმწერი ჟაკ ლიფშიცი. კუბიზმის შემდეგ ჩამოყალიბდა მრავალი მნიშვნელოვანი მიმდინარეობა,მათ შორის ფუტურიზმი,კონსტრუქტივიზმი,პრიმიტივიზმი და დადაიზმი,  რომელთა აყვავების ოქროს ხანა პირველი მსოფლიო ომის (1914–1918) წლებში იყო.