cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალჟირის პროვინციები
ალჟირი დაყოფილია 48 ვილაიეთად (პროვინციად), 553 რაიონად (დაირად) და 1541 კომუნად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალჟირი *
ეჯვარ როუდი (მეტროსადგური)
ეჯვარ როუდი (Edgware Road) — ლონდონის მეტროპოლიტენის ორი სადგურის სახელწოდებაა. ამ სტატიაში განხილულია სადგური, რომელიც დისტრიქტის, წრიულ და ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზებზე მდებარეობს. იგივე სახელწოდების მქონე მეორე სადგური კი, ბეიკერლოოს ხაზზე მოქმედებს.
კატეგორია:დისტრიქტის ხაზის სადგურები კატეგორია:წრიული ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები
დიოვრანლი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ბუბა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბუბა შეიძლება აღნიშნავდეს:
წითელი
წითელი — ფერი მინიმალური სიხშირით, აღიქმება ადამიანის თვალით, აღქმის ზღვარი დამოკიდებულია ასაკზე. სინათლის სპექტრში წითელი ფერების ტალღის სიგრძის დიაპაზონია 630—760 ნმ. სამეულიდან ერთ-ერთი ძირითადი ფერი RGB სისტემაში, მასთან ერთად დამატებითი ფერია — ცისფერი.
სქოლიო
კატეგორია:ფერები
INDUCKS
მარჯვნივ|250პქ INDUCKS (International Network of Disney Universe Comic Knowers and Sources, I.N.D.U.C.K.S., დისნეის სამყაროს კომიქსების მცოდნეთა და რესურსების საერთაშორისო ქსელი) — თავისუფალი მონაცემთა ბაზა, რომელიც მიზნად ისახავს დღეისათვის არსებული დისნეის სამყაროს კომიქსების აღწერას. ეს არის საერთაშორისო პროექტი, რომელშიც შეტანილია ინფორმაცია დაახლოებით 100.000 გამოცემის შესახებ. რესურსი დაარსებულია ჰარი ფლუქსის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უოლტ დისნეი
ეჯვარ როუდი (მეტროსადგური, ბეიკერლოოს ხაზი)
ეჯვარ როუდი (Edgware Road) — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი სადგური ბეიკერლოოს ხაზზე, რომელიც პადინგტონს და მერილებონს შორის მდებარეობს.
ახალი კადოეთი
ახალი კადოეთი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, (მჭადიჯვრის თემი). მდებარეობს მდინარე ნარეკვავის (ქსნის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, დუშეთიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Leptogenys ferrarii
Leptogenys ferrarii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Leptogenys famelica
Leptogenys famelica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო
თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო — საქართველოში, ქართველ თავად-აზნაურთა პირველი წოდებრივი ორგანიზაცია. შეიქმნა 1803 წელს საქართველოს მთავარმართებლის პ. ციციანოვის ხელმძღვანელობით. დებულებაში განმარტებული იყო ამ ორგანიზაციის დაარსების მიზანი, საარჩევნო ცენზი და არჩევნების ჩატარების წესი. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს არჩევნები ტარდებოდა 3 წელიწადში ერთხელ. ირჩევდნენ როგორც „საქართველოს გუბერნიის“ (ქართლ-კახეთის) თავად-აზნაურთა წინამძღოლს — მარშალს, ისე ცალკეული მაზრების თავად-აზნაურთა წინამძღოლებს (მარშლებს). მაზრებისა და გუბერნიის მარშლებს უფლება ჰქონდათ თავადაზნაურობის საჭიროებისათვის ეშუამდგომლათ საქართველოს უმაღლეს მთავრობაში ან რუსეთის მთავრობის უმაღლეს ორგანოებში. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო მოწყობილი იყო რუსეთის შიდა გუბერნიების თავადაზნაურული ორგანიზაციების მსგავსად. ცარიზმის სოციალურ-პოლიტიკური და საადგილმამულო გეგმები ზოგჯერ ქართველ თავად-აზნაურების ინტერესებს ეწინააღმდეგებოდა, ამიტომ ცარიზმი ანგარიშს უწევდა ქართველ თავადაზნაურთა მხოლოდ იმ მოთხოვნებს, რომლებიც რუსეთის პოლიტიკას შეესაბამებოდა. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს ძირითადი საქმიანობა საქართველოში საგუბერნიო და სამაზრო მარშლების არჩევით და თავად-აზნაურების წოდებრივი დოკუმენტების განხილვით იფარგლებოდა. თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულოს დაარსებით ცარიზმს სურდა ქართველი თავადაზნაურობა ერთიან, კონსოლიდირებულ წოდებად ჩამოეყალიბებინა, სოციალურ-პოლიტიკურად რუს მემამულე — „პომეშჩიკებთან“ გაეთანაბრებინა და თავის სოციალურ და პოლიტიკურ დასაყრდენად ექცია. დასავლეთ საქართველოში თავადაზნაურთა ასეთი ორგანიზაცია შეიქმნა 1851 წელს, ქუთაისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
აბაკუმ წინასწარმეტყველი
thumb|200px|აბაკუმ წინასწარმეტყველიწმინდა აბაკუმ წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 დეკემბერი, ახალი სტილით - 15 დეკემბერი. ერთი თორმეტ მცირე წინასწარმეტყველთაგანი, სვიმეონის ტომიდან იყო და მოღვაწეობდა ქრისტეს შობამდე დაახლოებით 650 წელს.
საბაგირო გზა
thumb|კოკ-ტიუბეს საბაგირო [[ალმა-ატა|ალმა-ატაში]] საბაგირო გზა, ბაგირგზა — სატვირთო და სამგზავრო ტრანსპორტის სახეობა, რომელშიც ვაგონების, ვაგონეტების, კაბინების (გონდოლების) ან/და სავარძლების გადაადგილებისათვის გამოიყენება სადგურებს და საყრდენებს შორის გაბმული მზიდი და გამწევი ან მზიდ-გამწევი ბაგირი, ისე რომ მოძრავი შემადგენლობა (კაბინა, სავარძელი, ვაგონეტი) არ ეხება მიწას. ბაგირგზა ეფექტიან საშუალებად მიიჩნევა მთაგორიან და ხრამებით დასრილ ადგილებში, სადაც მოკლე მანძილძე (3-10 კმ) გადასალახია დიდი სიმაღლე (0,5-3 კმ.) საბაგირო გზას იყენებენ სამთამადნო მრეწველობაში, სატყეო მეურნეობაში, სოფლის მეურნეობაში და მგზავრთა გადასაყვანად. დანიშნულების მიხედვით ის არის სატვირთო, სამგზავრო და კომბინირებული. ის შეიძლება იყოს როგორც საქალაქო, ასევე ქალაქგარე. სამგზავრო საბაგირო გზის გამტარუნარიანობა შეიძლება აღწევდეს 8 500 მგზავრს საათში, ხოლო სატვირთო საბაგირო გზისა – 10 000 ტონამდე საათში. საბაგირო გზის ქანობი შეიძლება აღწევდეს 66°-ს. კონსტრუქციის მიხედვით არსებობს ერთ და ორბაგირიანი ბაგირგზები, მოძრაობის მიხედვით: წრიული და ქანქარასებრი.
აბაკუმ წინასწარმეტყველი
წმინდა ამბაკუმმა იწინასწარმეტყველა იერუსალიმის ტაძრის დანგრევა, ბაბილონის ტყვეობა და ტყვექმნილი ებრაელების დაბრუნება სამშობლოში. ბაბილონელებთან ომის დროს წინასწარმეტყველი არაბეთში გაიხიზნა, სადაც ამგვარი სასწაული გადახდა: ერთხელ, როდესაც მომკალებისთვის სადილი მიჰქონდა, მას უფლის ანგელოზი შეხვდა და ამბაკუმი უცებ ბაბილონში აღმოჩნდა, სადაც იმ დროს უღმრთოებს დანიელ წინასწარმეტყველი საპყრობილეში ჰყავდათ გამომწყვდეული. ბაბილონელებთან ომის დამთავრების შემდეგ წმინდა ამბაკუმი სამშობლოში დაბრუნდა და ღრმა მოხუცებულობაში გარდაიცვალა. წმინდა თეოდოსი უმცროსის (408-450) ზეობისას აღესრულა მისი უხრწნელი ნაწილების აღმოყვანება.
საბაგირო გზა
პირველი სამგზავრო საბაგირო გზა გააკეთეს 1908 წელს ავსტრიაში, სამხრეთ ტიროლში. საქართველოში პირველი ბაგირგზა ამუშავდა 1946 წელს ზესტაფონში, ეს იყო ამავდროულად პირველი ბაგირგზა საბჭოთა კავშირში. საბჭოთა კავშირის საბაგირო გზების ნახევარი საქართველოს სსრ-ში მდებარეობდა, განსაკუთრებით ბევრი იყო ჭიათურაში.
მოქმედი
ქანქარასებრი გზები (ორბაგირიანი)
აბაკუმ წინასწარმეტყველი
ლიტერატურა
„წმინდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
საბაგირო გზა
მოქმედი
წრიული გზები გონდოლა (ერთბაგირიანი ჩახსნადი გონდოლებით)
წრიული გზები სავარძელი (ერთბაგირიანი)
აბაკუმ წინასწარმეტყველი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები
Kniha Abakuk Habakkuk Habakukin kirja Livre de Habacuc חבקוק ハバクク書 Habakuk Księga Habakuka Habacuque Habackuk 哈巴谷書
საბაგირო გზა
უმოქმედო
ქანქარასებრი გზები (ერთბაგირიანი)
წრიული გზები (ერთბაგირიანი)
სქოლიო
კატეგორია:ვერტიკალურად გადასაადგილებელი მოწყობილობები
Michael Jackson's This Is It
Michael Jackson's This Is It — 2009 წლის დოკუმენტური ფილმი მაიკლ ჯექსონის რეპეტიციების შესახებ. მასალა ჩაწერილი იქნა სტეპლსის ცენტრში, ლოს-ანჯელესში, 2009 წელს. ფილმი გამოვიდა 2009 წლის 30 ოქტომბერს.
2009 წლის 10 აგვისტოს ლოს-ანჯელესის უმაღლესი სასამართლოს მოსამართლე მიტჩელ ბეკლოფმა დააკმაყოფილა მაიკლ ჯექსონის ოჯახის, საკონცერტო პრომოუტერის AEG Live და კომპანიის Sony Pictures შორის ხელშეკრულება. ამან Sony Pictures-ს საშუალება მისცა, გამოეყენებინა რეპეტიციების კადრების დაახლოებით 80 საათიანი მასალა. ფილმზე საავტორო უფლებებისათვის კომპანიამ 60 მილიონი აშშ დოლარი გადაიხადა.
ფილმი მომზადდა მაიკლ ჯექსონის ოჯახის მხარდაჭერით. ასევე გამოვიდა მისი საუნდტრეკი Michael Jackson's This Is It.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის ფილმები კატეგორია:2009 წლის ფილმები
ოთარ მარცვალაძე
ოთარ მარცვალაძე (დ. 14 ივლისი, 1984, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ტოსნოსა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.
ადრეული კარიერა
ფეხბურთის თამაში დაიწყო ადრეული ასაკიდან, მას შემდეგ, რაც ის შეამჩნია რეზო სოტკილავამ და შესთავაზა საფეხბურთო სკოლაში ჩარიცხვა. ფეხბურთით დაკავდა 9 წლის ასაკიდან, 11 წლის ასაკში მოხვდა თბილისის „დინამოს“ აკადემიაში, სადაც მისი მწვრთნელი იყო თენგიზ სულაქველიძე. 16 წლის ასაკში წავიდა ისრაელის კლუბ თელ-ავივის „აპოელში“, სადაც დაჰყო ერთი წელი. კარიერის დასაწყისში მისი საფეხბურთო აგენტი იყო მისი ძმა.
ვიტ ჯორჯია
მარცვალაძე „ვიტ ჯორჯიაში“ გადავიდა 2001 წელს. თავდაპირველად თამაშობდა მეორე გუნდში. ძირითად გუნდში მისი დებიუტი შედგა 18 წლის ასაკში.
კიევის დინამო და ზაკარპატიე
2006 წლის იანვარში მარცვალაძე შეუერთდა კიევის „დინამოს“ შეკრებაზე არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. 2006 წლის მარტში კიევის „დინამოსთან“ გააფორმა ხუთწლიანი კონტრაქტი. მასთან ერთად კლუბთან კონტრაქტი გააფორმა კახაბერ ალადაშვილმაც. მისი აგენტი რევაზ ჩელებაძე სთავაზობდა კარიერის გაგრძელებას სხვადასხვა კლუბებში, ოთარმა „დინამო“ არჩია.
მარცვალაძემ 2006 წლის ივლისში მიიღო ტრავმა ავსტრიაში შეკრებაზე ყოფნის დროს. ტრავმის მოშუშების შემდეგ ის თამაშობდა კლუბის დუბლებში, მაგრამ მალე კვლავ ტრავმა მიიღო. 2006-2007 წლების სეზონის პირველ ნახევარში ძირითად გუნდში უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 2, უკრაინის თასზე 1, ხოლო დუბლებში 5 მატჩი და გაიტანა 3 გოლი. ტრავმის მოშუშების შემდეგ მარცვალაძე გამოდიოდა დუბლებში. იმ სეზონში დუბლშემადგენლობამ მოიგო უკრაინის ახალგაზრდული ჩემპიონატი, მარცვალაძემ კი 17 მატჩში გაიტანა 3 გოლი.
2007 წლის ივნისში „დინამოს“ ხელმძღვანელობამ მარცვალაძე კახაბერ ალადაშვილთან და დავით იმედაშვილთან ერთად ტრანსფერზე დააყენა. 2007 წლის ზაფხულში მარცვალაძე ვარჯიშობდა კიევის „არსენალში“ და ორ ამხანაგურ მატჩშიც მიიღო მონაწილეობა, მაგრამ კლუბს და ფეხბურთელს შორის კონტრაქტი არ გაფორმდა.
იმავე წლის ზაფხულში „დინამოს“ ორ თანაგუნდელთან, პაველ კსიონზთან და კახაბერ ალადაშვილთან ერთად გადავიდა უჟგოროდის „ზაკარპატიეში“.
2008 წლის ზამთარში მარცვალაძე სინჯებზე იმყოფებოდა კლუბ „ხარკოვში“, რომელსაც წვრთნიდა ვლადიმირ ბესონოვი. კლუბთან ერთად თურქეთში წასულმა მარცვალაძემ მიიღო მენისკის სერიოზული ტრავმა. მას გაუკეთეს ოპერაცია და მკურნალობა განაგრძო კიევში. სარეაბილიტაციო კურსი გაგრძელდა სეზონის ბოლომდე. ოთარი გამოემგზავრა საქართველოში, სადაც განაგრძო მკურნალობა და დაიწყო ვარჯიში. კიევში გამგზავრებამდე ორი დღით ადრე, ის ძმასთან ერთად მოყვა ავტოავარიაში.
ანჟი
მარცვალაძე 2009 წლის ზამთარში შეკრებაზე წავიდა „ანჟისთან“ ერთად. მალე კლუბმა გამოისყიდა მისი სატრანსფერო უფლებები. სავიზო პრობლემების გამო, კლუბის შემადგენლობაში სამი თვე ვერ ითამაშა. ამ ხნის განმავლობაში ის ძმასთან ერთად ვარჯიშობდა თბილისში. 2009 წლის ივნისში მარცვალაძემ საბოლოოდ მიიღო ვიზა. ამ დროისთვის მას კლუბში დახვდნენ სხვა ქართველი ფეხბურთელებიც — რევაზ ბარაბაძე, ზურაბ არზიანი, გიორგი ნავალოვსკი, გოჩა ხოჯავა, ედიკ საჯაია, შემდეგ კლუბს შეუერთდნენ კახაბერ ალადაშვილი და სანდრო იაშვილი. 2009 წელს ოთარი გახდა კლუბის საუკეთესო ბომბარდირი, 22 მატჩში გაიტანა 13 გოლი და გახდა მე-5 ბომბარდირი გათამაშებაში.
ვოლგა
2010 წლის მარტის დასაწყისში მარცვალაძე არენდით გადავიდა ნიჟნი-ნოვგოროდის „ვოლგაში“. მალე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მარცვალაძეს ჰქონდა ვიზასთან დაკავშირებული პრობლემები. მისი დებიუტი ახალი კლუბის შემადგენლობაში შედგა 2010 წლის 30 მარტს, არხანგელსის „ვოლგარ-გაზპრომთან“ მატჩში (3-1).
კრასნოდარი
2011 წლის ზაფხულში მარცვალაძე გადავიდა „კრასნოდარში“. 2012 წლის 13 ივლისს კლუბმა და ფეხბურთელმა შეთანხმების საფუძველზე შეწყვიტეს კონტრაქტი.
თბილისის დინამო
2013–14 წლების სეზონი ოთარმა ვლადიკავკაზის „ალანიაში“ დაიწყო, მაგრამ ჩრდილოეთ ოსეთის კლუბი უფინანსობის გამო რუსეთის პირველ დივიზიონში გათამაშებიდან მოიხსნა და 29 წლის ფორვარდს ახალი გუნდის ძებნა მოუწია.
თავდაპირველად, ის თურქეთში შეკრებაზე მყოფ გორის „დილას“ შეუერთდა. თუმცა, ბოლო ვარჯიშის შემდეგ, გუნდს აღარ დალოდებია და საქართველოში მარტო გადმოფრინდა. თბილისის „დინამოში“ ჰოლანდიელ მარჯვენა მცველ იენს იანსესთან ერთად ჩაირიცხა. „დინამოში“ შეძლო ფორმის აღდგენა, უმაღლესი ლიგის 13 მატჩში 6 გოლი გაიტანა და პირველივე სეზონში საქართველოს ჩემპიონი გახდა. საქართველოს თასის გათამაშებაში 4 მატჩში 4 გოლი გაიტანა, მათ შორის ფინალში საჩხერის „ჩიხურას“ წინააღმდეგ, მე-60 წუთზე ჩისკოს პასით პირისპირ დარჩა მეკარესთან, ოთარმა ტექნიკური დარტყმით გამარჯვების გოლი გაიტანა (2:1). ყოველდღიური სპორტული გაზეთი „ლელოს“ ვერსიით ოთარი უმაღლესი ლიგის 2013-14 წლების სეზონის საუკეთესო თავდამსხმელად დასახელდა. ევროტურნირებზე „დინამოს“ ცუდი გამოსვლის შემდეგ გუნდი 12-მა ფეხბურთელმა დატოვა, მათ შორის იყო ოთარ მარცვალაძეც, მიუხედავად იმისა, რომ მიხალ ბილეკმა ოთარი ევროთასებზე ფაქტობრივად ვერ გამოიყენა.
ტოსნო
„დინამოდან“ წამოსვლის შემდეგ ოთარმა კარიერის გაგრძელება რუსეთის I დივიზიონში მოთამაშე სანქტ-პეტერბურგის ოლქის კლუბ „ტოსნოში“ გადაწყვიტა, სადაც უკვე ირიცხებოდა მისი სამი თანამემამულე, ნუკრი რევიშვილი, გიორგი ნავალოვსკი და მიხეილ გორელიშვილი. ევროთასების შემდეგ მარცვალაძე რუსეთის ვიზას თითქმის ერთი თვე ელოდა, მაგრამ პრობლემა მოგვარდა, ვიზა მიიღო და სატრანსფერო ფანჯრის დახურვამდე დონით მეორე ჩემპიონატში ახალაღზევებულ კლუბში ჩაირიცხა. კლუბთან 2 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა და „დინამოს“ მსგავსად ახალ კლუბშიც 20 ნომრიანი მაისურით ასპარეზობს.
სანაკრებო კარიერა
მარცვალაძეს საქართველოს 21-წლამდელთა ნაკრებში გამართული აქვს 7 მატჩი და გატანილი აქვს 1 გოლი. მისი დებიუტი საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2006 წელს, მალტის საერთაშორისო ტურნირზე. ეროვნული ნაკრების მაისურით გამართული აქვს 18 მატჩი და გატანილი აქვს 2 გოლი. მისი საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, „დინამოს“ მაისურით ჩატარებული თამაშები შეუმჩნეველი არ დარჩენილა თემურ ქეცბაიასთვის და 3 წლიანი პაუზის შემდეგ ოთარი ისევ გამოიძახა ეროვნულ ნაკრებში.
პირადი ცხოვრება
ოთარის მამა დაიღუპა ავტოავარიაში, ოთარიც იმავე მანქანაში იმყოფებოდა, მაგრამ მან მხოლოდ მსუბუქი დაზიანებები მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:უჟგოროდის ჰოვერლას ფეხბურთელები კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიჟნი ნოვგოროდის ვოლგას ფეხბურთელები კატეგორია:კრასნოდარის ფეხბურთელები კატეგორია:ხაბაროვსკის სკა-ენერგიას ფეხბურთელები კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ტოსნოს ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
დიპლომატია
მინი|250პქ|[[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შენობა.]] მინი|250პქ|Ger van Elk, Symmetry of Diplomacy, 1975, Groninger Museum. დიპლომატია — საგარეო პოლიტიკის ერთ-ერთი ინსტრუმენტი, რომელიც უცხო ქვეყნებთან ურთიერთობებში სახელმწიფოს მიზნების შესრულებას ემსახურება. სხვაგვარად, სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურთა და საგარეო ურთიერთობის ორგანოთა ოფიციალური საქმიანობა საგარეო-პოლიტიკური მიზნების განსახორციელებლად და სახელმწიფო ინტერესების დასაცავად საზღვარგარეთ. მეთოდი, რომლითაც ამ ურთიერთობებს არეგულირებენ და აწარმოებენ ელჩები ან დესპანები. ტერმინი „დიპლომატია“ მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „diplōma“ — წარწერებიანი ორკეცი დაფა, რომელიც ძველ საბერძნეთში რწმუნებულების საბუთად ეძლეოდა სხვა ქვეყანაში გაგზავნილ დესპანს; თანამედროვე მნიშვნელობით დამკვიდრდა XVIII საუკუნის ბოლოს. დიპლომატია წარმოიშვა სახელმწიფოსთან ერთად. მისი მიზანდასახულობა და მეთოდები შეესაბამება სახელმწიფოს არსს და პოლიტიკურ რეჟიმს.
დიპლომატია ხორციელდება როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატში. ორმხრივი დიპლომატია გულისხმობს ურთიერთობას ორ სახელმწიფოს შორის. მრავალმხრივი დიპლომატია კი მოიცავს რამდენიმე ქვეყანას შორის, ხშირად საერთაშორისო ორგანიზაციების ინსტიტუციონალიზებულ გარემოში კონტაქტს. ამ ტიპის დიპლომატიამ განსაკუთრებული მნიშვნელობა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შეიძინა. ამის მიზეზი კი მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში სუვერენულ სახელმწიფოთა სწრაფი ზრდა და მათ შორის კომპლექსური ურთიერთობების ჩამოყალიბება იყო. ამ ყველაფერს თან დაერთო საერთაშორისო საზოგადოების მიერ აღებული ვალდებულებებისა და ამოცანების მრავალფეროვნება და გაზრდილი რაოდენობა.
მონათმფლობელური სახელმწიფოს დიპლომატია ემსახურებოდა ერთ ქვეყანასთან კავშირის შეკვრას მეორე ქვეყნის წინააღმდეგ, რამაც განაპირობა ელჩების გაგზავნისა და საერთაშორისო ხელშეკრულებათა დადების პრაქტიკა. მანევრირებითა და ცბიერებით გამოირჩეოდა ანტიკური რომის დიპლომატია; ფეოდალიზმის ეპოქაში ეს ტრადიციები განავითარა ბიზანტიისა და რომის პაპების დიპლომატიამ; ბიზანტიამ შემოიღო მუდმივი დიპლომატიური წარმომადგენლობანი საზღვარგარეთ და რთული დიპლომატიური ეტიკეტი. მუდმივი ელჩის ინსტიტუტი პირველად XV საუკუნის იტალიაში წარმოიშვა და მთელ მსოფლიოში გავრცელდა.
ბერძნული დიპლომატია
თანამედროვე დიპლომატიის დაბადება პოსტ-რენესანსულ ევროპაში უკავშირდება ძველ საბერძნეთს. ბერძნული დიპლომატიის საწყისი წყაროები გვხვდება ლიტერატურაში, მაგალითად ჰომეროსის "ილიადასა" და "ოდისეაში". შიდასახელმწიფოებრივი ურთიერთობების პირველი ელემენტები უკავშირდება ოლიმპიურ თამაშებს 776 წელს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ასევე ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-6 საუკუნის შუა პერიოდში, სპარტა უკვე ქმნიდა ალიანსებს.
ძველ საბერძნეთში ჩამოყალიბდა დიპლომატიური აქტორების იერარქია. პირველ ადგილზე იდგა მაუწყებელი (Herald), რომელიც მარტო მოქმედებდა და იყო ხელშეუხებელი. ითვლებოდა, რომ მას ღმერთები იცავდნენ. სხვა წარმომადგენლობითი თანამდებობებიდან აღსანიშნავია დესპანები (envoys) და შიკრიკები (messengers), რომლებიც დიპლომატიურ მისიებში იყვნენ განწესებულნი და არ სარგებლობდნენ პრივილეგიებით. მაუწყებლისგან განსხვავებით, ეს უკანასკნელნი მუშაობდნენ დიდ ჯგუფებში და წარმოადგენდნენ სხვადასხვა მხარეს.
რომაული დიპლომატია
დიპლომატიის გამოყენების მეთოდები განსხვავდებოდა მმართველობის სისტემის მიხედვით. რესპუბლიკაში დიპლომატია ეყრდნობოდა პერსონალურ კონტაქტებს. რომაელები აფასებდნენ გამართულ საჯარო საუბარს და არგუმენტებით დარწმუნების უნარს. დიპლომატიის ფუნქციები მოიცავდა მშვიდობის დამყარებას, დოვლათის გადანაწილების ორგანიზებას, სავაჭრო დავების მოგვარებასა და ვაჭრობის დარეგულირებას. რომის იმპერიაში კი იმპერატორი წყვეტდა, როდის გამოცხადებულიყო ომი, ან როდის გამოეყენებინა დიპლომატია. ამ დროს არ იყო განვითარებული მეთაურობის იერარქია, ყველა მოხელე ანგარიშს აბარებდა იმპერატორს. სწორედ იმპერატორი გასცემდა დეტალურ ინსტრუქციას რწმუნებულებისთვის (governor) და ეს უკანასკნელნი საჭიროებს შემთხვევაში აწარმოებდნენ საგარეო ურთიერთობებს.
ვენის კონგრესი
1813-1814 წლებში კოალიციამ დიდი ბრიტანეთის, რუსეთის, ავსტრიისადა პრუსიის ლიდერობით დაამარცხა ნაპოლეონ ბონაპარტე, რამაც ამ ძალებს გაუჩინა ევროპის დასტაბილურების შესაძლებლობა. ეს უნდა მომხდარიყო საფრანგეთის ძალაუფლების შეკავებითა და დიდ სახელმწიფოებს შორის ძალთა გადანაწილებით. შესაბამისად, 1814-1815 წლებში ჩატარებული ვენის კონგრესი გულისხმობდა ევროპაში ახალი პოლიტიკური და სამართლებრივი წესრიგის დამყარებას საფრანგეთის რევოლუციის შედეგად ორ ათწლეულზე მეტი არეულობისა და ომის შემდეგ.
1814-1815 წლებში ჩატარებული ვენის კონგრესი ითვლება კონგრესების სისტემის საწყისად, რომელთაც ატარებდნენ სახელმწიფო ან მთავრობის მეთაურები. აღნიშნული კონგრესი შეიკრიბა არა მხოლოდ იმ მიზნით, რომ გადაეწყვიტა სპეციფიკური საკითხები, როგორიცაა ტერიტორიული დავები, არამედ სურდა მრავალმხრივი უსაფრთხოების სისტემის შექმნა მთელი კონტინენტისათვის. ამ კონგრესის მთავარი მიღწევა იყო სამხედრო ძალით დაპყრობის დელეგიტიმაცია, რაც იმას ნიშნავდა, რომ სუვერენიტეტის მოპოვება შეუძლებელი იყო, ვერც დაპყრობით და ვერც დამპყრობელზე გადაცემით, დამარცხებული მხარის თანხმობის გარეშე.
პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია
1919 წლის 18 იანვარს დაიწყო პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია, რომელსაც ოფიციალურად უნდა დაესრულებინა პირველი მსოფლიო ომი. 4 გამარჯვებული ქვეყნის, „დიდი ოთხეულის“ (საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, აშშ და იტალია), ლიდერებიდან ვუდრო ვილსონის აზრით, გერმანია მკაცრად არ უნდა დასჯილიყო. მისგან განსხვავებით, საფრანგეთისა და დიდი ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრები მიიჩნევდნენ, რომ გერმანიის ადეკვატურად დასჯა და მისი კიდევ უფრო დასუსტება იყო ერთადერთი გზა ომის უდიდესი ფასის გამართლებისათვის. პარიზის სამშვიდობო კონფერენციის შედეგი იყო 1919 წლის 28 ივნისს ხელმოწერილი ვერსალის შეთანხმება, რომელმაც გააერთიანა კონფერენციაზე მიღწეული კომპრომისები. საბოლოოდ მოკავშირეები შეთანხმდნენ გერმანიის დასჯასა და ერის იმგვარად დასუსტებაზე, რომ ის მომავალში საფრთხე აღარ ყოფილიყო. სწორედ ამ კონფერენციის გახსნით სიტყვაზე აშშ-ის პრეზიდენტმა ვუდრო ვილსონმა წარმოადგინა თოთხმეტ პუნქტიანი სამშვიდობო შეთანხმების პროექტი, რომლის მეთოთხმეტე პუნქტი ითვალისწინებდა ერთა ასოციაციის შექმნას, რომელიც იქნებოდა წევრთა პოლიტიკური დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული ერთიანობის გარანტი. ეს პუნქტი დაედო საფუძვლად ერთა ლიგის შექმნას.
ახალი დიპლომატია
1914 წლამდე გერმანული საფრთხის თავიდან ასაცილებლად შექმნილი საფრანგეთის, ინგლისისა და რუსეთის ალიანსი ითვლება ძველ დიპლომატიად. 1919 წლის ივნისის ერთა ლიგის შეთანხმებამ შექმნა საერთაშორისო უსაფრთხოების სისტემა, რომელიც არეგულირებდა ურთიერთობებს სახელმწიფოთა შორის. ეს არის ახალი დიპლომატია, რომელიც მოიცავს ორ იდეას. ერთია წარსულის ორმხრივი ალიანსების ჩანაცვლება სახელმწიფოთა უნივერსალური ან ნახევრად უნივერსალური გაერთიანებით, რომელიც საერთაშორისო სამართალში მოცემული ზოგადი პრინციპებთანაა შესაბამისობაში და მეორე, უარის თქმა ძალის პოლიტიკაზე, რაც გულისხმობს სახელმწიფოთა შორის კონფლიქტების ძალის გამოყენებით მოგვარებას.
მიიჩნევა, რომ ახალი დიპლომატია დაკავშირებულია დემოკრატიასთან. შეიცვალა საერთაშორისო ურთიერთობების ბუნება და საგარეო პოლიტიკის წარმოებაზე მნიშვნელოვან როლს ახდენს ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა ეკონომიკა, ეროვნული ძალაუფლება (ლიდერობა, მთავრობის სტრუქტურა, საზოგადოებრივი კონსენსუსის და ერთიანობის დონე). გარდა ამისა, ახალი დიპლომატიის მთავარი ასპექტია მრავალმხრივი დიპლომატია და სამიტების ინსტიტუტი.
დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება
სახელმწიფოთა შორის დიპლომატიური ურთიერთობები შესაძლოა არსებობდეს მათ მთავრობებს შორის მეგობრული კონტაქტებით, თუმცა მუდმივი დიპლომატიური ურთიერთობები არსებობს მხოლოდ დიპლომატიური მისიის დაფუძნებით ან დიპლომატიური მისიების გაცვლით. ეს უკანასკნელნი ეფუძნება ორმხრივ თანხმობას და მისიის მიერ შესასრულებელი ფუნქციების საერთო გაგებას. სახელმწიფო, რომელსაც სურს დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება, მიმართავს მეორე სახელმწიფოს, რომლის საგარეო ურთიერთობების სამსახური განიხილავს თხოვნას. განხილვის პროცესში პირველ რიგში ყურადღება ექცევა, რამდენად შეუძლია ამ სახელმწიფოს საკუთარი მისიის გაგზავნა და რა ინტერესები შეიძლება ჰქონდეს მეორე სახელმწიფოში. ინტერესები განისაზღვრება იმით, თუ რამდენი მისი მოქალაქე ცხოვრობს მეორე ქვეყნის ტერიტორიაზე, რა ინვესტიციებს ახორციელებენ ისინი და ვაჭრობის განვითარების რა შესაძლებლობები არსებობს მათ შორის. შესაძლოა, მეორე სახელმწიფო არ წარმოადგენდეს ინტერესის სფეროს, თუმცა, საყურადღებოა, რომ თითოეული ქვეყანა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ერთ ხმას ფლობს, რაც აძლიერებს დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარებაზე თანხმობას.
დიპლომატიური წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის დანიშვნას წინ უსწრებს აგრემანის ანუ თანხმობის, კონფიდენციალურად გამოთხოვა მიმღები სახელმწიფოსგან, რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს უკანასკნელი აცხადებს თანხმობას კონკრეტულ პიროვნებაზე, მიიღოს ის დიპლომატიური მისიის მეთაურად. იმ შემთხვევაში, თუ მიმღები სახელმწიფო უარს განაცხადებს პიროვნების მიღებაზე, ვალდებული არაა, დაასაბუთოს უარის მიზეზი. თანხმობის მიღების შემთხვევაში კი მისიის ხელმძღვანელი წარუდგენს რწმუნებათა სიგელს იმ სახელმწიფოს მეთაურს, რომელშიც უნდა იყოს აკრედიტებული. ამის შემდეგ კი მისიის ხელმძღვანელი იწყებს მასზე დაკისრებული ფუნქციების შესრულებას ადგილსამყოფელ სახელმწიფოში.
გამგზავნ სახელმწიფოს შეუძლია მისიის ხელმძღვანელის ან დიპლომატიური პერსონალის ნებისმიერი წევრის აკრედიტაცია ერთ ან მეტ ქვეყანაში მიმღები სახელმწიფოების თანხმობის შემთხვევაში. აღნიშნული პოლიტიკის განხორციელება ხდება მაშინ, როდესაც მიმღები სახელმწიფოები გეოგრაფიულად ერთმანეთთან ახლოს არიან, როდესაც მააკრედიტებელ სახელმწიფოს სურს ხარჯების შემცირება, ან როდესაც მისი ეკონომიკურ ინტერესები მიმღებ ქვეყანაში არც ისე მაღალია.
დიპლომატიური მისიების ფუნქციები
1961 წლის დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ ვენის კონვენციის მესამე მუხლი აღწერს დიპლომატიური მისიის ზოგადი ფუნქციებს:
დიპლომატიური რანგები
დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელები იყოფა სამ კლასად: ელჩი, რომელიც აკრედიტებულია სახელმწიფო მეთაურის მიერ; დესპანი, რომლის აკრედიტაციასაც ასევე უზრუნველყოფს მიმღები სახელმწიფოს მეთაური და ელჩის მოვალეობის შემსრულებელი.
დიპლომატიის სახეები/ფორმები
კომერციული/სავაჭრო დიპლომატია - დიპლომატიური სტატუსის მქონე სახელმწიფო წარმომადგენლების საქმიანობა გამგზავნ და მასპინძელ ქვეყნებს შორის ბიზნესის ხელშეწყობის მიზნით. კომერციული დიპლომატები ახორციელებენ ბიზნესის გამარტივების აქტივობებს ვაჭრობის, ინვესტიციების, ტურიზმის, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფეროებში.
ეკონომიკური დიპლომატია
ეკონომიკური დიპლომატია - დიპლომატიის ფორმა, რომელიც დაინტერესებულია ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებით, მათ შორის მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის დაფინანსებულ კონფერენციებში დელეგაციების მონაწილეობით. სავაჭრო/კომერციული დიპლომატიისგან განსხვავებით, ეკონომიკური დიპლომატია მოიცავს მიმღებ ქვეყანაში ეკონომიკური პოლიტიკისა და მოვლენების მონიტორინგსა და ანგარიშგებას და გამგზავნი სახელმწიფოსათვის რჩევის მიცემას ამ პოლიტიკაზე გავლენის მოხდენის მიზნით. გარდა ამისა, ამ ტიპის დიპლომატია იყენებს ეკონომიკურ რესურსებს - ჯილდოს ან სანქციებს - საგარეო პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად.
პრევენციული დიპლომატია
პრევენციული დიპლომატია - ქმედება, რომლის მიზანია თავიდან აიცილოს დაპირისპირებულ მხარეებს შორის კონფლიქტი, ხელი შეუშალოს არსებულ დაპირისპირების კონფლიქტში გადაზრდას, ან იმ შემთხვევაში, თუ დაპირისპირება მაინც გადაიზრდება კონფლიქტში, თავიდან აირიდოს მისი ფართოდ გავრცელება. ამ ტიპის დიპლომატიის მიზანია კონფლიქტის მოგვარება მანამ, ვიდრე ის გადაიზრდება ძალადობაში. ის მოითხოვს ნდობის აღდგენას და საჭიროებს ადრეულ გაფრთხილებას ინფორმაციის მოგროვებით, ფორმალური ან არაფორმალური ფაქტების მოპოვებით. პრევენციული დიპლომატია მოიცავს საერთაშორისო, ეროვნულ და ადგილობრივ აქტორებს: არასამთავრობო ორგანიზაციებს, მთავრობებს, რეგიონულ და საერთაშორისო ორგანიზაციებს. გაერო და სხვა გარე აქტორები აღარ არიან ერთადერთი განმახორციელებელი პრევენციული დიპლომატიისა. მთავრობები და ადგილობრივი საზოგადოება უფრო პროაქტიული გახდა პრევენციული ინიციატივების განხორციელებაში, რასაც ხელს უწყობენ საერთაშორისო აქტორები.
კულტურული დიპლომატია
კულტურული დიპლომატია - ქმედებათა კურსი, რომელიც ეფუძნება და იყენებს იდეების, ფასეულობების, ტრადიციებისა და კულტურისა თუ იდენტობის სხვა ასპექტების გაცვლას ურთიერთობების გასამყარებლად, სოციო-კულტურული თანამშრომლობის გასაუმჯობესებლად და ეროვნული ინტერესების გასატარებლად.
სახალხო დიპლომატია
სახალხო დიპლომატია - ტრადიციული განმარტებით, სახალხო დიპლომატია არის სუვერენული სახელმწიფოს მიერ სხვა ქვეყნის საზოგადოებასთან კომუნიკაცია, რომლის მიზანია ინფორმაციის მიწოდება და გავლენის მოხდენა ხალხზე იმისთვის, რომ ხელი შეუწყოს საკუთარი ეროვნული ინტერესებისა და საგარეო პოლიტიკური მიზნების განხორციელებას. ბოლო წლებში სახალხო დიპლომატია აღარაა მხოლოდ სახელმწიფოზე ორიენტირებული და მის წარმოებაში მონაწილებენ არასახელმწიფოებრივი აქტორებიც (საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციები და ზოგჯერ კერძო კომპანიებიც).
დიპლომატიური იმუნიტეტი და პრივილეგიები
დიპლომატიური პრივილეგიები და იმუნიტეტი უცხო ქვეყნის მისიების წარმომადგენლებს ენიჭებათ იმ მიზნით, რომ მათ შეძლონ საკუთარი საქმის თავისუფლად და ეფექტურად შესრულება და იყვნენ დაცულნი მიმღები სახელმწიფო ხელისუფლების ჩარევისაგან. საპასუხოდ, დიპლომატები ვალდებულნი არიან პატივი სცენ მიმღები ქვეყნის კანონებსა და რეგულაციებს და არ გამოიყენონ საელჩოები სხვა მიზნებისათვის.
დიპლომატია, როგორც კონფლიქტის თავიდან აცილებისა და კონფლიქტის მოგვარების საშუალება
ერთ-ერთი განმარტების მიხედვით, დიპლომატია არის მოლაპარაკება იმ პოლიტიკურ ერთეულთა შორის, რომლებიც აღიარებენ ერთმანეთის დამოუკიდებლობას. 21-ე საუკუნეში კონფლიქტის გაზრდილი ღირებულების გამო, სახელმწიფოთა მთავრობები თავს იკავებენ ფართომასშტაბიანი სამხედრო ინტერვენციებისგან და მიმართავენ პრევენციულ დიპლომატიას. ძალადობრივი კონფლიქტის პრევენციისათვის სახელმწიფოები იყენებენ დიპლომატიას მედიაციის/შუამავლობის, ფასილიტაციის, ფაქტების გამოვლენის, კონსულტაციებისა და მონიტორინგის გზით. მრავალმხრივ დონეზე აღსანიშნავია მნიშვნელოვანი ინსტიტუციური რეფორმები, მაგალითად გაეროს ყოფილი გენერალური მდივნის, კოფი ანანის დანიშვნა გაეროსა და არაბულ სახელმწიფოთა ლიგის სპეციალურ წარმომადგენლად სირიის კრიზისში. რეგიონულ დონეზე აღსანიშნავია 2009 წელს ევროკავშირის საგარეო ქმედებათა სამსახურის დაარსება, რომელიც მოიცავს კონფლიქტის პრევენციის, მშვიდობის მშენებლობისა და მედიაციის ინსტრუმენტების სამმართველოს.
კონფლიქტების პრევენციისა ან გადაწყვეტისათვის აქტიურად გამოიყენება კონფერენციის დიპლომატია, რომლის სამ სახეობას გამოყოფენ:
გარდა ამისა, კონფლიქტის მოსაგვარებლად ხშირად გამოიყენება იძულებითი დიპლომატია, რაც გულისხმობს მუქარის ან შეზღუდული ძალის გამოყენებას მოწინააღმდეგე მხარის დასარწმუნებლად, არ შეცვალოს სტატუს კვო მათ სასარგებლოდ, ან უარი თქვას უფლებების დარღვევაზე. მუქარა გამოიყენება ან იძულებისათვის, ან შეკავებისათვის. იძულება ნიშნავს მცდელობას, შეაცვლევინო ოპონენტს ქცევა. მისი ერთ-ერთი მაგალითია 1990 წელს გაეროს მუქარა სამხედრო ძალის გამოყენებაზე იმ შემთხვევაში, თუ სადამ ჰუსეინი არ გაიყვანდა ჯარს ქუვეითიდან. შეკავება აქტუალური იყო ცივი ომის დროს, როდესაც აშშ და ჩრდილო ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია და საბჭოთა კავშირი და ვარშავის პაქტი ერთმანეთთან კომუნიკაციისას ხაზს უსვამდნენ, რომ სამხედრო ინტერვენცია ორივე მხარისათვის ზიანის მომტანი იქნებოდა.
დიპლომატიური თანამდებობები
უმაღლესი დიპლომატიური თანამდებობა: მინისტრის პირველი მოადგილე და მოადგილე, სამინისტროს დეპარტამენტის დირექტორი, საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი, საერთაშორისო ორგანიზაციასთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი, საერთაშორისო ორგანიზაციასთან საქართველოს წარმომადგენელი, გენერალური კონსული; საგანგებო დავალებათა ელჩი. უფროსი დიპლომატიური თანამდებობებია: სამინისტროს დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე; საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი; საერთაშორისო ორგანიზაციასთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილე; საერთაშორისო ორგანიზაციასთან საქართველოს წარმომადგენლის მოადგილე; მინისტრის სამდივნოს უფროსი; სამინისტროს დეპარტამენტში შემავალი სამმართველოს უფროსი; უფროსი მრჩეველი; კონსული; მრჩეველი; თავდაცვის ატაშე და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენელი. უმცროსი დიპლომატიური თანამდებობებია: ვიცე-კონსული; პირველი მდივანი; საკონსულო აგენტი; მეორე მდივანი; მესამე მდივანი; ატაშე; თავდაცვის ატაშეს აპარატისა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლის აპარატის თანამდებობის პირები.
დიპლომატიურ სამსახურში დაწესებული კატეგორიები
დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელები იყოფა სამ კლასად: ელჩი, რომელიც აკრედიტებულია სახელმწიფო მეთაურის მიერ; დესპანი, რომლის აკრედიტაციასაც ასევე უზრუნველყოფს მიმღები სახელმწიფოს მეთაური და ელჩის მოვალეობის შემსრულებელი.
სქოლიო
*
ტემპერატურა
ტემპერატურა (temperatura; სიმბოლო: T) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს მაკროსკოპული სისტემის თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობას. თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგომარეობაში მყოფი იზოლირებული სისტემის ყველა წერტილის ტემპერატურა ერთი და იგივეა. თუ იზოლირებული სისტემა არ არის წონასწორობაში, მაშინ დროის განმავლობაში ენერგიის გადასვლა (თბოგადაცემა) სისტემის მეტად გახურებული ნაწილიდან ნაკლებად გახურებულში გამოიწვევს ტემპერატურის გათანაბრებას მთელ სისტემაში (პირველი პოსტულატი ანუ თერმოდინამიკური ნულოვანი საწყისი). წონასწორულ პირობებში ტემპერატურა სხეულის ნაწილაკების საშუალო კინეტიკური ენერგიის პროპორციულია. ტემპერატურა განსაზღვრავს: სისტემის წარმომქმნელი ნაწილაკების, ენერგიის დონეების (ბოლცმანის სტატისტიკა) და ნაწილაკების განაწილებას სიჩქარეების მიხედვით (მაქსველის განაწილება), ნივთიერების იონიზაციის ხარისხს, სხეულთა წონასწორული ელექტრომაგნიტური გამოსხივების თვისებებს — გამოსხივების სპექტრულ სიმკვრივეს, გამოსხივების სრულ მოცულობით სიმკვრივეს და ა. შ.
ზოგად შემთხვევაში ტემპერატურას განსაზღვრავენ როგორც სხეულის მთლიანი ენერგიის წარმოებულს ენტროპიით. ასე განსაზღვრული ტემპერატურა ყოველთვის დადებითია, რადგან კინეტიკური ენერგია დადებითია. მას უწოდებენ აბსოლუტურ ტემპერატურას ან ტემპერატურას თერმოდინამიკური ტემპერატურული სკალით; აღნიშნავენ T-თი. აბსოლუტური ტემპერატურის ერთეულადს ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში მიღებულია კელვინი (K). ხშირად ტემპერატურას ზომავენ ცელსიუსის სკალით (t, °C). იგი T-თან (K) დაკავშირებულია ტოლობით:
ფიზიკური მოვლენების ტემპერატურული დიაპაზონი ძალიან დიდია (პრაქტიკულად ტემპერატურის აბსოლუტური ნულიდან 1011 K-მდე). მკაცრად რომ ვთქვათ, ტემპერატურა ახასიათებს სხეულთა წონასწორულ მდგომარეობას, მაგრამ ტემპერატურის ცნებით ხშირად სარგებლობენ აგრეთვე ფიზიკურ სისტემებში ნაწილაკებისა და კვაზინაწილაკების არაწონასწორული განაწილების განხილვისას (არაწონასწორული პლაზმის ელექტრონული და იონური ტემპერატურა, ფერითი ტემპერატურა, სიკაშკაშის ტემპერატურა და ა. შ.).
PopArt: Pet Shop Boys - The Hits
Pop Art: Pet Shop Boys - The Hits — ინგლისური სინთპოპ-დუეტ Pet Shop Boys-ის სიმღერების კომპილაციური ალბომი, გამოცემული 2009 წელს. მასში წარმოდგენილია ჯგუფის 20 წარმატებული ბრიტანული სინგლი, ისევე როგორც ახალი სიმღერები. მათ შორის არის Miracles და Flamboyant, მოგვიანებით კვლავ გამოცემული სინგლების სახით. შეზღუდული რაოდენობით გამოცემულ ვერსიას ასევე ახლდა მესამე დისკი, სიმღერების რემიქსებით.
სქოლიო
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Pet Shop Boys-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:2009 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის კომპილაციური ალბომები
წითელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
წითელი:
პიერ აბელარი
პიერ აბელარი (Pierre Abélard; დ. 1079, ლე-პალე, ნანტის ახლოს, ბრეტანი, — გ. 21 აპრილი, 1142, შალონ-სიურ-სონი, ბურგუნდია) — ფრანგი ფილოსოფოსი და თეოლოგი.
დაიბადა რაინდის ოჯახში. შემდეგ მიატოვა მამისეული მემკვიდრეობა, რათა ფილოსოფია შეესწავლა. მის მოძღვრებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა. დაახლოებით 1114 წელს კერძო მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა ახალგაზრდა ქალ ელიოზთან, რომელიც ბიძის — პარიზელი კანონიკის მზრუნველობის ქვეშ იმყოფებოდა. პიერსა და ელიოზს შორის სასიყვარულო ურთიერთობა გაჩაღდა და ქალი დაორსულდა, რის გამოც აბელარი დაასაჭურისეს, ხოლო ელიოზი მონაზვნად აღკვეცეს. აბელარი პარიზის ახლოს, სენ-დენის სააბატოში განმარტოვდა. 1121 წელს მისი თეოლოგიური შრომები ერეტიკულად გამოაცხადეს. 1125 წელს აბელარი ბრეტანის ერთ-ერთი მონასტრის აბატი გახდა, მაგრამ მისი ურთიერთობა ადგილობრივებთან დაიძაბა, რის გამოც იძულებული გახდა სააბატო დაეტოვებინა. დაახლოებით 1135 წლის შემდეგ ის ასწავლიდა სენ-ჟენევიევის ბორცვზე მის მიერ დაფუძნებულ სკოლაში. აქვე დაწერა მან თავისი „ეთიკა“, რომელშიც ცოდვის არსს განიხილავდა. 1140 აბელარი კიდევ ერთხელ შერაცხეს ერეტიკოსად, რის გამოც კლუნის მონასტერში გადავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:ფრანგი თეოლოგები კატეგორია:საჭურისები
მინდია დავითაძე
განათლება
2014 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და მიენიჭა სამართლის მაგისტრის აკადემიური ხარისხი.
2020 წლიდან არის საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის (GIPA) ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრანტი (MBA).
კარიერა
2019-2020 წლებში იყო საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილე. 2018-2019 წლებში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და გამოძიების ხარისხის მონიტორინგის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე. 2013-2018 წლებში საქართველოს პროკურატურის სიტემაში სხვადასხვა დეპარტამენტისა და ტერიტორიული დანაყოფის პროკურორი იყო. 2011-2013 წლებში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქალაქ თბილისის მთავარი სამმართველოს სხვადასხვა დანაყოფების გამომძიებელი.
2020 წლიდან ხელმძღვანელობს (პროექტის ლიდერი) ევროკავშირის მიერ დაფინანსებულ დაძმობილების პროექტს (Twinning) „საქართველოში გეოგრაფიული აღნიშვნების ეფექტური დაცვისა და კონტროლის სისტემის დანერგვა". 2013 წელს ჩააბარა ადვოკატთა საკვალიფიკაციო გამოცდა. 2009 წელს გაიარა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტისა (აშშ) და ჩარლის უნივერსიტეტის (ჩეხეთის რესპუბლიკა) ერთობლივი სასწავლო კურსი – „American Institute on Political and Economic Systems “(პრაღა, ჩეხეთის რესპუბლიკა). 2010-2011 წწ. გაცვლითი პროგრამის ფარგლებში, სწავლობდა მიკოლო რომერიოს უნივერსიტეტში (ვილნიუსი, ლიეტუვის რესპუბლიკა).
ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს. ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
რედინგი (რკინიგზის სადგური)
რედინგის რკინიგზის სადგური (Reading railway station; ყოფილი რედინგ ჯენერალი) — ერთ-ერთი დიდი სარკინიგზო კვანძი ქალაქ რედინგში, ინგლისი. სადგური განლაგებულია მდინარე ტემზასთან ახლოს, ქალაქის ცენტრიდან უკიდურეს ჩრდილოეთით, 5 წუთის სავალ გზაზე კომერციული ზონებიდან.
კატეგორია:ინგლისის რკინიგზის სადგურები
Leptogenys foreli
Leptogenys foreli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1952 (კლასი „А“)
საბჭოთა კავშირის მე-14 საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი “, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „დინამო“. დაიწყო 8 ივლისს და დასრულდა 25 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1952 კატეგორია:1952 წელი ფეხბურთში
თავადაზნაურობა
საქართველო
თავადაზნაურობა საქართველოში, ადრინდელ ფეოდალურ ზანაში ქართველ ფეოდალთა კლასი წარმოდგენილი იყო აზნაურობის სახით. ამავე ხანაში გაჩნდნენ დიდებული აზნაურები, რომლებიც დანარჩენ ჩვეულებრივ აზნაურებზე უფლებრივად და ეკონომიკურად მაღლა იდგნენ. დიდებულ აზნაურებს ვასალი აზნაურები ჰყავდათ. XV საუკუნეში დიდებული აზნაურები ცალკე ფენა თავადთა წოდების სახით ჩამოყალიბდა და შეიქმნა გაბატონებული კლასის ორი წოდებრივი კატეგორია: თავადთა და აზნაურთა წოდება. ნაწილი აზნაურებისა თავადთა დამოკიდებულებაში მოექცა. აზნაურები ჰყავდათ აგრეთვე მეფეს (სამეფო აზნაურები) და ეკლესიას (საეკლესიო აზნაურები).
XIX საუკუნის I ნახევარში (საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ) რუსეთის მთავრობამ რუსეთის ფეოდალურ-ბატონყმურ წყობილებასთან ქართული წყობილების სოციალური უნიფიკაციის მიზნით ჩაატარა მთელი რიგი ღონისძიებები, რომელთა შედეგად შეიქმნა ერთიანი კონსოლიდარებული თავად-აზნაურთა წოდება; 1803 წელს მთავარმმართებელ პ. ციციანოვის თაოსნობით თბილისში დაარსადა ქართველ თავად-აზნაურთა პირველი წოდებრივი ორგანიზაცია — თავადაზნაურობის დეპუტატთა საკრებულო სათანადო დებულებით. დეპუტატთა საკრებულო ირჩევდა სამაზრო და საგუბერნიო თავად-აზნაურთა წინამძღოლი (მარშალი) თავად-აზნაურთა წინამძღოლებს (მარშლებს). იგი მოწოდებული იყო დაეცვა ქართველ თავად-აზნაურთა კლასობრივი ინტერესები. ქართველ ფეოდალთა ეს წოდებრივი ორგანიზაცია მოწყობილი იყო რუსეთის გუბერნიების თავად-აზნაურთა ორგანიზაციების მსგავსად. რუსეთის მთავრობის შემდეგი ღონისძიება იყო ვასალურ-სენიორული დამოკიდებულების მოსპობა საქართველოში და რუს თავადაზნაურობასთან ქართველი თავადაზნაურობის უფლებრივი გათანაბრება. 1811 წელს კანონით საეკლესიო აზნაურები ჩამოაცილეს ეკლესიას, 1827 წელს ქართველი თავადაზნაურობა უფლებრივად გაუთანაბრდა რუსეთის თავადაზნაურობას, ამასთან, ცარიზმმა ქართველ თავადაზნაურობას მემკვიდრეობითი ფეოდალური თანამდებობები და საგადასახადო იმუნიტეტი მოუსპო, 1833 წელს კანონით სათავადო აზნაურები გაათავისუფლეს თავადებისადმი ვასალური დამოკიდებულებისაგან (იმერეთ-გურიის მიმართ ასეთი კანონი 1848 წელს გამოიცა), რის შედეგად ხდებოდა მათი სამამულო (ქონებრივი) გამიჯვნაც. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე 1838 წლის კანონი, რომლითაც ქართლ-კახეთში სათავადაზნაურო დეპუტატთა საკრებულოში არჩევნებისას და თანამდებობის დაკავებისას უფლებრივი განსხვავება თავადებსა და მათ ყოფილ სათავადო აზნაურებს შორის მოისპო, მოხდა მათი უფლებრივი ნიველირება.
ერთიანი უფლებების მქონე ქართველ თავად-აზნაურთა წოდებაში დამტკიცება ათეულ წლობით გაჭიანურდა. იგი დაიწყო 1809 წელს და დამთავრდა მხოლოდ 1850 წელს (ქართლ-კახეთსა და იმერეთ-გურიაში). 1851 წელს ქართველ თავად-აზნაურთა წოდებრივი ორგანიზაცია — სათავადაზნაურო დეპუტატთა საკრებულო - შეიქმნა დასავლეთ საქართველოშიც — ქუთაისში.
ქართველ თავად-აზნაურთა კლასი მრავალრიცხოვანი იყო. ქართველი თავადაზნაურობა იყო არა მარტო უფლებრივად (სოციალურად) გაბატონებული ფეოდალთა კლასი, რომელიც ექსპლუატაციას უწევდა მწარმოებელ კლასს — გლეხობას, არამედ იგი იყო აგრეთვე მიწის მონოპოლური მესაკუთრე. საქართველოში მიწა-წყლის მეტ ნაწილს თავადაზნაურობა და სამეფო ხაზინა (საქართველოს, შემდეგ რუსეთს) ფლობდა. ასე იყო არა მარტო ფეოდალიზმის პერიოდში, არამედ კაპიტალიზმის ხანაშიც. თავადაზნაურობა, როგორც კლასი, ლიკვიდირებულ იქნა მხოლოდ ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფეოდალიზმი
მარცხენა პტიში
მარცხენა პტიში — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი), მდინარე ჩხალთის (კოდორის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 850 მ, გულრიფშიდან 78 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 114 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:აჟარის თემის სოფლები
ბუბა
ბუბა — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მამისონის უღელტეხილის ჩრდილო-დასავლეთით. სიმაღლე 4419 მ. აგებულია პალეოზოური კრისტალური ქანებით, უმთავრესად გრანიტოიდებით. აქვს კლდოვანი და მყინვარული რელიეფი. ბუბის სამხრეთ კალთაზეა მყინვარები: ბუბა, თბილისა და სხვა, საიდანაც სათავეს იღებს მდინარე ჭანჭახის მარჯვენა შენაკადის — ბუბისწყლის მრავალი შენაკადი. ბუბის ქვემო კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ალიქენდი (გოქჩაი)
ალიქენდი (Əlikənd) — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
დოვ კამერონი
2016 წელს, კამერონმა მონაწილეობა მიიღო NBC-ის მუსიკალურ სატელევიზიო გადაცემაში Hairspray Live, რომლისთვისაც 2017 წელს ნომინირებული გახდა MTV Movie Award for Best Musical Moment-ზე, სიმღერისთვის You Can't Stop the Beat. 2018-დან 2019 წლამდე ალისია სილვერსტოუნის როლს ასრულებდა off-Broadway-ის 1995 წლის ფილმის, Clueless რიმეიკში.
კამერონის დებიუტი, როგორც მომღერალი, შედგა სერიალში Liv and Maddie. იმავე წელს, მან ფილმისთვის შთამომავლები (2015) სადებიუტო სინგლი If Only გამოუშვა. მისი მუსიკალური დებიუტი, Bloodshot / Waste 2019 წელს გამოვიდა. 2022 წელს გამოსცა სინგლი Boyfriend.
ადრეული ცხოვრება
დოვი 1996 წლის 5 იანვარს დაიბადა, ბეინბრიჯის კუნძულზე, ვაშინგტონში, აშშ. მისი მშობლები, ფილიფ ალან ჰოსტერმანი და ბონი უოლესი არიან, რომლებიც მოგვიანებით განქორწინდნენ. ჰყავს უფროსი და, კლარა ჰოსტერმანი. ბავშვობაში დადიოდა საკაის საშუალო სკოლაში. თოთხმეტი წლის ასაკში, ოჯახთან ერთად ლოს-ანჯელესში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ბურბანკის საშუალო სკოლის მუსიკალურ ანსამბლში მღეროდა.
კამერონმა განაცხადა, რომ იგი ფრანგული წარმოშობისაა და ფრანგულად საუბარიც შეუძლია. ჰყავს რუსი, სლოვაკი და უნგრელი წინაპრები. იგი მთელი თავისი სასკოლო ცხოვრების განმავლობაში ბულინგის მსხვერპლი იყო. თუმცა, მიუხედავად უარყოფითი ზეწოლისა, ის ყოველთვის თავის ოცნებებსა და წარმატების მიღწევაზე იყო ორიენტირებული. დოვის მამა 2011 წელს გარდაიცვალა. მამის საპატივცემულოდ, მან თავისი ნამდვილი სახელი შეიცვალა იმ სახელით, რომლითაც მამამისი მოიხსენიებდა.
2007-2015 წლები
2007 წელს, კამერონმა ახალგაზრდა კოსეტი ბეინბრიჯის სამსახიობო სკოლის ერთ-ერთ სპექტაკლში ახალგაზრდა კოსეტი განასახიერა. 2008 წელს კი წამყვანი როლი მიიღო მუსიკალურ სპექტაკლში The Secret Garden. 2012 წელს, დოვი აიყვანეს დისნეის კომედიურ სერიალში Bits and Pieces, ალანას როლში. მოგვიანებით, Bits and Pieces გადაკეთდა სერიალად Liv and Maddie. სერიალი 2013 წლის 19 ივლისს დააანონსეს, პრემიერა კი იმავე წლის 15 სექტემბერს შედგა. საპილოტე ეპიზოდმა 5.8 მილიონი ნახვა მოიპოვა, რის შედეგადაც სერიალის, Shake It Up შემდეგ ერთ-ერთი ყველაზე ნახვადი სერიალი გახდა.
2013 წლის 27 აგვისტოს, კამერონმა გამოუშვა Imagine Dragons-ის სიმღერის On Top of the World ქავერი. 2013 წლის 15 ოქტომბერს კი გამოუშვა სინგლი სახელწოდებით Better In Stereo. 2014 წლის თებერვალში კამერონმა დაადასტურა, რომ დაწყებული იყო მისი სტუდიური ალბომის ჩაწერა. მისი შემდეგი სინგლი, Count Me In 2014 წლის 3 ივნისს გამოვიდა. სიმღერამ Billboard Kids Digital Songs-ზე პირველი ადგილი დაიკავა. 2015 წელს კამერონმა ლიზ ლარსონის როლი შეასრულა ფილმში Barely Lethal, რომელიც კომპანია A24-მა გადაიღო.
2015 წელს, კამერონმა და რაიან მაკარტანმა ჩამოაყალიბეს ბენდი სახელოდებით The Girl and the Dreamcatcher. 2015 წლის 2 ოქტომბერს მათ პირველი სინგლი Written in the Stars გამოუშვეს, მეორე სინგლი Glowing in the Dark კი 2016 წლის 29 იანვარს. მესამე სინგლი Someone You Like ჯგუფმა 2016 წლის 8 აპრილს გამოუშვა. მეოთხე სინგლი Make You Stay კი 2016 წლის 17 ივნისს გამოსცეს. იმავე წლის ოქტომბერში კამერონის და მაკრტანის განშორების გამო, ჯგუფი დაიშალა.
2016 წლიდან დღემდე
2017 წლის 21 აგვისტოს კამერონი Netflix-ის ფილმ Dumplin'-ში აიყვანეს, 2017 წლის ნოემბერში, კამერონი მარველის სატელევიზიო სერიალში Agents of S.H.I.E.L.D. გამოჩენას დათახმდა. სერიალში იგი გენერალ ჰეილის ქალიშვილის, რუბის როლს ასრულებდა. 2017 წლის დეკემბერში, ის მარველის ანიმაციურ პროექტში, Marvel Rising აიყვანეს. ანიმაციაში მან გვენ სტეისი გაახმოვანა.
2018 წლის 21 მარტს, მან განაცხადა, რომ კონტრაქტი გააფორმა Columbia's Disruptor Records-თან და რომ ის ახალი სიმღერების გამოშვებას დაიწყებდა ფილმ Descendants 3-ის გამოსვლის შემდეგ. 2019 წლის სექტემბერში, კამერონმა მის იუთუბ არხზე ორი ახალი ქავერი, Slow Burn და Hymn for the Weekend გამოუშვა. 2019 წელს, მან რენე ფლემინგთან ერთად ითამაშა მიუზიკლში The Light in the Piazza. 2019 წლის 27 სექტემბერს, მან სადებიუტო ალბომი Bloodshot / Waste გამოსცა. 2019 წლის 1 ნოემბერს გამოუშვა სინგლი So Good.. 2020 წლის 24 ივლისს, კამერონმა შემდეგი სინგლი We Belong გამოუშვა, რასაც სიმღერის LazyBaby გამოშვება მოჰყვა. იმავე წელს იგი Apple TV+-ის მუსიკალურ სერიალს Schmigadoon! შეუერთდა, რომლის პრემიერა 2021 წლის 16 ივლისს შედგა.
პირადი ცხოვრება
კამერონმა განაცხადა, რომ არის ბისექსუალი. არის ფემინისტიც. 2013 წლის აგვისტოდან 2016 წლამდე ის სასიყვარულო ურთიერთობაში იყო რაიან მაკარტანთან. 2016 წლის 4 აპრილს მათ ნიშნობა გამოაცხადეს, მაგრამ იმავე წელსვე ერთმანეთს დაშორდნენ.
2022 წლის მაისში კამერონმა საკუთარ დეპრესიასთან ბრძოლაზე ისაუბრა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:ამერიკელები კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ლგბტ ადამიანები კატეგორია:ლგბტ მსახიობები კატეგორია:ბისექსუალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები
ექიმი
ექიმი — დასრულებული უმაღლესი სამედიცინო განათლების მქონე ადამიანი, რომლის საქმიანობა მოიცავს სამკურნალო და პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს. ექიმი ვალდებულია დაიცვას საექიმო ეთიკა (იხ. დეონტოლოგია), შეინახოს საექიმო საიდუმლო, აღმოუჩინოს ავადმყოფს პირველადი დახმარება.
ექიმთა სწავლების სისტემა
ექიმთა სწავლების სისტემბა სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვაგვარია. თუმცა, როგორც წესი, სტუდენტი ორი ან სამი წელი სწავლობს მედიცინას, მერე კი, ამდენივე ხნის განმავლობაში პაციენტებთან გადის პრაქტიკას. ამის შემდეგ, იგი რამდენიმე წელს უთმობს მედიცინის იმ ვიწრო სფეროს შესწავლას, რომელშიც სურს, რომ დახელოვნდეს.
არსებობს ექიმთა ორი ძირითადი ჯგუფი — ოჯახის ექიმი, ანუ ფართო პროფილის თერაპევტი და სპეციალისტი (პედიატრი, ქირურგი, გინეკოლოგი, რენტგენოლოგი, ნევროპათოლოგი, ფსიქიატრი, სტომატოლოგი, ოტოლარინგოლოგი, ფტიზიატრი, ონკოლოგი, ტრავმატოლოგი, ორთოპედი და სხვა). თუ ადამიანი ავად გახდა, ჯერ თერაპევთან მიდის, რომელიც სნეულების დიაგნოზ სვამს და წვყეტს თვითონ უმკურნალებს პაციენტს, თუ ვიწრო სპეციალისტთან გაგზავნის. ექიმი სპეციალისტები ჩვეულებრივ, საავადმუოფოში მუშაობენ. მათ მრავალ სფეროში შეუძლიათ დახელოვნება, მათ შორის — ქირურგიაში, პედიატრიაში (ბავშთა ექიმი), გერონტოლოგიაში (მოხუცთა ექიმი) და მრავალი სხვადასხვა დაავადების მკურნალობის სფეროში.
ისტორია
ათასწლეულებია რაც ადამიანი მედიცინას სწავლობს. ძველმა ბერძენმა ექიმმა, ჰიპოკრატე კოსელმა, რომელიც 2400 წლის წინ ცხოვრობდა, დიდი გავლენა მოახდინა დასავლურ მედიცინაზე.
დიდი ხანი არ არის, რაც ქალებს ექიმობის ნება დართეს.
იხილეთ აგრეთვე
ექიმის ფიცი
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:პროფესიები
Leptogenys fortior
Leptogenys fortior — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები