cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონსტანტინე აფხაზი
ბიოგრაფია
1906-1913 წლებში იგი არჩეული იყო თბილისის საადგილმამულო ბანკის სამეურვეო კომიტეტის წევრად. 1913 წელს აირჩიეს ქართლ-კახეთის თავადაზნაურთა წინამძღოლად (მარშლად). 1913 წელს მისი უშუალო ხელმძღვანელობით დაიწყო კახეთის რკინიგზის მშენებლობა. პირველი მსოფლიო ომის დროს დაწყებისთანავე, 1914 წლის 1 აგვისტოს მეფისნაცვალ ვორონცოვ-დაშკოვის წინადადებით დაუბრუნდა სამხედრო სამსახურს. 31 აგვისტოს დაინიშნა კავკასიის საველე-საარტილერიო ბრიგადის მეთაურად. 1915 წლის მარტის დასაწყისში აფხაზი თავისი ბრიგადით, რომელიც მე-5 კორპუსში შედიოდა, დასავლეთის ფრონტზე გაემგზავრა, სადაც წლის ბოლომდე დაჰყო. ფრონტზე გამოჩენილი თავდადებისთვის ორგზის იქნა დაჯილდოებული თავად ვალდიმირის IV და III ხარისხის ორდენებით 27 აპრილსა და 14 ოქტომბერს, იმავე წლის 8 ნოემბერს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. 1916 წლის იანვარში სამხედრო მინისტრის ბრძანებით გამოწვეულ იქნა ფრონტიდან და დაინიშნა კავკასიაში სახელმწიფო ტავდაცვის განსაკუთრებულ რწმუნებულად, თებერვალში კი დაინიშნა კავკასიის ფრონტის საინჟინრო-სამშენებლო რაზმების კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1916 წელს გახდა არტილერიის გენერალ-მაიორი.
ეგვიპტური ღვინო
კლიმატი
ასუანის კაშხალის აშენებამდე ნილოსი ყოველწლიური დატბორვის შედეგად უზრუნველყოფდა ვაზისათვის საჭირო ნაყოფიერ და დატენიანებულ ნიადაგს და ამინდის სტაბილური პირობები მას კონკურენტუნარიანი  ღვინის წარმოების საშუალებას აძლევდა. კაშხალის მშენებლობის შემდეგ, 1970 წელს შეჩერდა ყოველწლიური წყალდიდობა. დღეს ეგვიპტეში მევენახეები წვეთოვანი მორწყვის სისტემით ცდილობენ წვიმის ნაკლებობის ანაზღაურებას.
კონსტანტინე აფხაზი
ბიოგრაფია
1916-17 წლებში კვლავ იყო არჩეული ქართლ-კახეთის თავადაზნაურთა წინამძღოლად და ამავდროულად იყო არჩეული სახელმწიფო საბჭოს წევრად. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, 1917 წლის 15 მარტს, ის დაბრუნდა საქართველოში. 1917-1918 წლებში იგი იყო თბილისის ქართული უნივერსიტეტის დამფუძნებელი საზოგადოების თავმჯდომარე და ივანე ჯავახიშვილთან და სხვა მოღვაწეებთან ერთად წვლილი შეიტანა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებაში. აქტიური მონაწილე იყო ქართული მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისა 1917 წლის სექტემბერში. 1917 წლის 11 დეკემბერს მისი ხელმძღვანელობით თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის საკრებულოს ქონება გადაეცა იმავე წლის ნოემბერში შექმნილ საქართველოს ეროვნულ საბჭოს. აფხაზი იყო ეროვნული საბჭოს წევრი „უპარტიოთა კავშირიდან“ და ამ კავშირის თავმჯდომარე. როგორც ეროვნული საბჭოს წევრი, მონაწილეობდა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტის შექმნაში და იყოს მისი ერთ-ერთი ხელმომწერი. იმავე 1917 წლის 22 ნოემბერს საქართველოს ეროვნულმა ყრილობამ (რომელიც განიხილავდა საქართველოს სრული სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის საკითხს) იგი აირჩია საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1917 წლიდანვე იყო თბილისის საადგილმამულო სამეურვეო კომიტეტის წევრი.
ეგვიპტური ღვინო
ყურძნის ჯიშები
იმ დროს, როდესაც სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული „ალ აჰრამის სასმელების კომპანია“ კერძო საკუთრებაში გადავიდა 1997 წელს, ყველა ყურძენი, რომელიც მისი შვილობილი კომპანიის „ჯიანაკლის ვენახების“ მიერ იყო დარგული, დაიკარგა. რაც იმას ნიშნავდა, რომ ყურძენი ლიბანიდან უნდა შემოეტანათ. ეს დაემთხვა ტურიზმის ინდუსტრიის ბუმს, რის გამოც, მეღვინეები დიდი რაოდენობით იაფ ღვინოს აწარმოებდნენ დასავლელი ტურისტების მხრიდან არსებული მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად. ადგილობრივი წარმოების ყურძნის ნაკლებობის გამო, მეღვინეებმა ევროპიდან შემოიტანეს კონცენტრირებული წვენი, რომელიც გაზავებული იყო წყლით და დუღდა, რაც ეგვიპტური ღვინოს უარყოფით რეპუტაციას უყალიბებდა. „ჯიანაკლის ვენახებმა“ ვაზის დარგვა 2004 წელს კვლავ დაიწყეს ალექსანდრიასა და ლუქსორში. 2010 წლისთვის მათი ღვინოების მხოლოდ 2% მზადდებოდა ლიბანური ყურძნით, ხოლო მათი წარმოების დანარჩენ ნაწილში ეგვიპტური ყურძენი გამოიყენებოდა. ინდუსტრიამ ბოლო წლებში დაიწყო საერთაშორისო ჯიშების გამოყენებით ექსპერიმენტები ეგვიპტური კლიმატისთვის შესაფერისი ყურძნის მოსაძებნად. წითელ ღვინოებში გამოყენებული ძირითადი ჯიშებია კაბერნე სოვინიონი, სირა, გრენაჩი, ბობალი და ტემპრანილო, ხოლო, ვიონიე, შარდონე და მუსკატი გამოიყენება თეთრი ღვინოებისთვის.
კონსტანტინე აფხაზი
ბიოგრაფია
1919 წელს კონსტანტინე აფხაზმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო საქართველოს შეიარაღებული ძალების შესახებ კანონის შემუშავებაში, რომელიც დამტკიცებულ იქნა დამფუძნებელი კრების მიერ აღნიშნული წლის ივლისში. აღსანიშნავია, რომ გამოჩენილ სამხედრო მოღვაწეებთან გიორგი კვინიტაძესთან, გიორგი მაზნიაშვილთან და სხვებთან ერთად მან დიდი წვლილი შეიტანა ქართული ეროვნული არმიის შექმნაში. ზემოხსენებული კანონის მიღების დროს საქართველოს რეგულარულ არმიაში უკვე ირიცხებოდა 50 ათასამდე მებრძოლი.
ეგვიპტური ღვინო
ყურძნის ჯიშები
„ნილოსის კორუმი“, ელ გუნაში დაფუძნებული მეღვინეობა, ამუშავებს ვაზის ძირძველ ჯიშს, რომელიც ბანატის სახელით არის ცნობილი და გამოიყენება თეთრ ღვინოში. 2016 წელს ამ ღვინომ ვერცხლის მედალი მოიპოვა ბრიუსელში გამართულ ღვინის საერთაშორისო კონკურსზე. ყურძენი გაშენებულია ვენახში, ნილოსის ნაპირზე, ეგვიპტის ცენტრში, ბენი-ჰასანთან ახლოს, ძველ ეგვიპტეში.
კონსტანტინე აფხაზი
ბიოგრაფია
საქართველოსთვის ავბედითი გამოდგა 1921 წლის 25 თებერვალი, როდესაც ბოლშევიკური რუსეთის მე-11 წითელმა არმიამ აიღო თბილისი, რასაც მოჰყვა საქართველოს დამოუკიდებელი სახელმწიფოებრიობის გაუქმება. დღიდან ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაცია-ანექსიისა აფხაზი იყო ერთ-ერთი ლიდერი ქართველი ერის განმათავისუფლებელი მოძრაობისა. 1921 წელს იგი არჩეულ იქნა საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარედ. 1922 წელს მისი და პოლკოვნიკ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის თაოსნობით მოხდა აჯანყება ხევსურეთში, რომელმაც, მიუხედავად დამარცხებისა, საგრძნობი ზიანი მიაყენა რუსულ საოკუპაციო არმიას. იმავე წელს კონსტანტინე აფხაზი იყო საქართველოს ინტერპარტიული პარიტეტული კომიტეტის (იგივე საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი) შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი. მისივე თაოსნობით შეიქმნა ამ კომიტეტის სამხედრო ცენტრი. ცენტრი საერთო სამხედრო კოორდინაციას უწევდა მზადებას საყოველთაო-სახალხო ეროვნული ამბოხებისათვის. გამცემლობის შედეგად, საგანგებო კომისიამ (ე.წ. „ჩეკა“) შეძლო სამხედრო ცენტრის მიგნება. 1923 წლის თებერვალში ჩეკისტებმა დააპატიმრეს გენერალი კონსტანტინე აფხაზი და სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრი. იმავე წლის 20 მაისს ისინი დახვრიტეს თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე.
ეგვიპტური ღვინო
სქოლიო
კატეგორია:ღვინო ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ეგვიპტე კატეგორია:ღვინო
კონსტანტინე აფხაზი
ბიოგრაფია
კონსტანტინე აფხაზის მეუღლე, - ელენე (1870-1942) და ვაჟი - ნიკოლოზი (1900-1988) 1923 წლიდან იყვნენ პოლიტიკური ემიგრანტები. ელენე განისვენებს საფრანგეთში, პარიზის სენ ჟენევიევ დე ბუას სასაფლაოზე. ვაჟი, - ნიკოლოზ აფხაზი, განათლებით იყო იურისტი (დაასრულა სორბონის უნივერსიტეტი). იგი ჯერ ცხოვრობდა საფრანგეთში, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კი გადასახლდა კანადაში, სადაც ეწეოდა ნაყოფიერ მოღვაწეობას ადვოკატურასა და დეკორატიულ მებაღეობაში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები კონსტანტინე კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ბერლინის ბლოკადა
thumb|გერმანია მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. ბერლინის ბლოკადა (21 ივნისი, 1948 — 11 მაისი, 1949) — ცივი ომის ერთ–ერთი პირველი კრიზისი. დაიწყო საბჭოთა კავშირის ხელისუფლების მიერ დასავლეთ ბერლინსა (რომელიც საბჭოთა კავშირის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიის სიღრმეში მდებარეობდა) და მოკავშირეთა მიერ კონტროლირებული გერმანიის ტერიტორიებს შორის კავშირის გადაკეტვით. ბლოკადა თითქმის ერთი წელი გრძელდებოდა და მხოლოდ მაშინ მოიხსნა, როდესაც აშშ-მ, ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა დაამტკიცეს, რომ შესაძლებელი იყო ქალაქის მომარაგება საჰაერო გზით.
საჰაერო ხიდის ოპერაციის პერიოდში დაიღუპა 39 ბრიტანელი და 31 ამერიკელი მფრინავი.
ამ კომპანიის ერთ–ერთი ღირსშესანიშნავი ეპიზოდი იყო ალყაშემორტყმული ბერლინის ბავშვებისთვის კანფეტებისა და ტკბილეულის ჩამოყრა პარაშუტებით (ბომბარდირება კანფეტებით).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
ელ-გორდო
ელ-გორდო (El Gordo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის კამპო-არანიუელოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 78,72 კმ². მოსახლეობა — 360 კაცი (2020 წ.).
მშვიდობით, იარაღო!
მშვიდობით, იარაღო! (A Farewell to Arms) — ერნესტ ჰემინგუეის ნახევრად ავტობიოგრაფიული რომანი, რომლის მთავარი თემაა პირველი მსოფლიო ომი და სიყვარული. წიგნში, რომელიც დაიწერა 1929 წელს, პირველ პირში ჰყვება ამბავს ამერიკელი ფრედერიკ ჰენრი, რომელიც იყო იტალიის არმიის საველე ჰოსპიტალის ლეიტენანტი ("Tenente"). სახელწოდება აღებულია XVI საუკუნის ინგლისელი დრამატურგის, ჯორჯ პილის პოემიდან.
რომანი პირველად იქნა ადაპტირებული 1932 წელს.
ვახტანგ ჭელიძის მიერ ქართულად ნათარგმნი რომანი პირველად გამოიცა 1960 წელს, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ მიერ, 20 000-იანი ტირაჟით.
სიუჟეტი
რომანი დაყოფილია ხუთ წიგნად. პირველ წიგნში რინალდი წარუდგენს კეთრინს ბაკლის ჰენრის; ჰენრი ცდილობს, რომ კეთრინი შეაცდუნოს, და ასე იწყება მათი ურთიერთობა. იტალიურ ფრონტზე ყოფნის დროს, იგი დაიჭრა ფეხში და იქნა გაგზავნილი მილანის ჰოსპიტალში. მეორე წიგნი გვიჩვენებს ჰენრისა და კეთრინის ურთიერთობების გაღრმავებას, მას შემდეგ რაც ერთად გაატარეს მთელი ზაფხული მილანში. ჰენრის შეუყავრდება კეთრინი და იმ დროისთვის, როდესაც იგი განიკურნება, კეთრინი უკვე სამი თვის ფეხმძიმე იქნება. მესამე წიგნში, ჰენრი ბრუნდება თავის გაერთიანებაში. თუმცა, არც ისე დიდი ხნის შემდეგ, ავსტრიელები და გერმანელები არღვევენ იტალიის ხაზებს კაპორეტოს ბრძოლაში. იტალიელები უკან იხევენ. ჰენრი კლავს საინჟინრო სერჟანტს დაუმორჩილებლობის გამო. ამის შემდეგ, ჰენრის საეჭვო პიროვნებად თვლიან და იჭერენ. იგი ხედავს, რომ პოლიციელები შეუბრალებლად ხოცავდნენ დამნაშავეებს და გაქცევას გადაწყვეტს. მან ეს მოახერხა მდინარეში ჩახტომით. მეოთხე წიგნში ჰენრი და კეთრინი კვლავ ხვდებიან ერთმანეთს და შვეიცარიაში გარბიან ნიჩბიანი ნავით. უკანასკნელ წიგნში, ჰენრი და კეთრინი მშვიდად ცხოვრობენ მთებში, მანამ, სანამ კეთრინს დაეწყებოდა მშობიარობა. ხანგრძლივი და მტკივნეული მშობიარობის შემდეგ, მათი შვილი იაბადება მკვდარი. კეთრინს ეწყება სისხლდენა და მალევე კვდება, ხოლო ჰენრი იძულებულია მარტო დაბრუნდეს სასტუმროში, წვიმიან ამინდში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1929 წლის რომანები კატეგორია:ერნესტ ჰემინგუეის რომანები კატეგორია:მოდერნისტული რომანები კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:საომარი რომანები კატეგორია:ავტობიოგრაფიული რომანები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული რომანები კატეგორია:ცენზურის მიერ აკრძალული წიგნები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრები
აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრი (Azərbaycan Xarici Işlər Naziri) — აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელი. აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრს თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
ამჟამინდელი მინისტრი ჯეიჰუნ ბაირამოვია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო პოლიტიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის სამინისტროები
ფლეშეირასი
ფლეშეირასი (Flexeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 339 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 315 791 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.07 კმ²-ზე.
კომანდელი
კომანდელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სომიწო, სხიერი, ქორთა, ქრისტესი, ხირხონისი), მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ჯეჯორის შესართავთან, ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ონიდან 2 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი.
ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVIII საუკუნეში. ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ შედგენილ რუკაზე (XVIII ს.) აღნიშნულია გამყრელიძის სახელწოდებით. კომანდელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ციხის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დატისი
დატისი — ძველი სპარსელი მხედართმთავარი. მოღვაწეობდა დარიოს I-ის მეფობის დროს. ბერძენ-სპარსელთა ომებში არტაფერნესთან ერთად სარდლობდა სპარსელთა ჯარებს. დაიპყრო და გაძარცვა ბერძნული კუნძულები ეგეოსის ზღვაში. ძვ. წ. 490 წელს ბერძნებმა დამარცხეს მარათონის ბრძოლაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსელები კატეგორია:მარათონის ბრძოლა
ლემა (ბოტანიკა)
ლემა (Datura) — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. ბალახები, იშვიათად ხეები და ბუჩქებია. გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყელში.
აერთიანებს 20-მდე სახეობას. ყოფილ სსრკ-ში ერთწლოვანი ბალახების 4 სახეობა იზრდება; მათგან 2 — Datura metel და Datura innoxia კულტივირებულია და გავრცელებული. საქართველოში 2 სახეობაა: Datura stramonium და Datura metel. ეს უკანასკნელი გზადმოყოლილია აფხაზეთში. Datura stramonium ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა, იზრდება რუდერალურ ადგილებზე, ღობის ძირში, ბოსტანში, გზისპირებზე.
სამშობლოა ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა. ამჟამად ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიაში. კავკასიაში თითქმის ყველა რაიონის მთის ქვედა სარტყელში გვხვდება. შხამიანი მცენარეა, დიდი რაოდენობით შეიცავს ალკალოიდ პიოსციმინს (ფოთოლში 0,28&, თესლში 0,33-,-0,48,7%), აგრეთვე სკოპოლამინს და ატროპინს, სხვადასხვა სახის ცხიმებს, მცირე რაოდენობით სპირტებსა და ალდეჰიდებს.
ლემისგან დამზადებული პრეპარატები გამოიყენება რევმატიზმისა და ბრონქული ასთმის სამკურნალოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
სიმო (ფინეთი)
სიმო (Simo) — მუნიციპალიტეტი კემი-ტორნიოს ქვერეგიონში, ფინეთში, შვედეთის საზღვრიდან 50 კმ-ის დაშორებით. 2021 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 904 ადამიანს შეადგენს. ფართობი — 639.89 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.01 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მეზობელი ქალაქებია ოულუ, კემი და ტორნიო. მუნიციპალიტეტი ბოტნიის უბის სანაპიროზე, მდინარე სიმოიოკის შესართავთან. უახლოესი უნივერსიტეტი ოულუში მდებარეობს.
Cubana de Aviación
Cubana de Aviación (Cubana de Aviación) — კუბის ეროვნული ავიაკომპანია. დაარსდა 1929 წლის 8 ოქტომბერს და არის ერთ-ერთი პირველი კერძო ავიაკომპანიაა მსოფლიოში. ამ დროისთვის Cubana de Aviación — წამყვანი კუბური ავიაკომპანიაა, რომელიც ახორციელებს სამოქალაქო, სატვირთო და საფოსტო გადაზიდვებს. კომპანიის წარმომადგენლობა მუშაობს მსოფლიოს 32 ქვეყანაში, ხოლო კუბაში კომპანიას გააჩნია 13 ოფისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავიაკომპანიები
ვალპარაისო
ვალპარაისო (Valparaíso) — ქალაქი და საზღვაო პორტი ჩილეში, ვალპარაისოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. დიდი ვალპარაისოს საქალაქო აგლომერაციის ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს დედაქალაქ სანტიაგოდან ჩრდილოეთით 104 კილომეტრზე.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩილეში
ელენა კორნარო პისკოპია
მინი|ელენა კორნარო პისკოპია ელენა ლუკრეცია კორნარო პისკოპია (Elena Lucrezia Cornaro Piscopia; 5 ივნისი, 1646 - 26 ივლისი, 1684), იტალიელი მათემატიკოსი, პირველი ქალი რომელმაც ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1646 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1684 კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
ლაზარეს თავგადასავალი
სიუჟეტი
ობოლი ბიჭი ლაზარე მოხეტიალე ბრმას სოფლიდან სოფელში დაჰყვება ლუკმაპურის საშოვნელად. უკიდურესი გაჭირვების მიუხედავად, მათი ურთიერთობა ბავშვისთვის ერთგვარი ზნეობრივ საყრდენი ხდება... მაგრამ ბრმა სატუსაღოში მიჰყავთ და ბავშვი მარტო რჩება ცხოვრებისპირისპირ.
როლებში
და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1973 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ფილმები ობლებზე
გიხო-დე-კორია
გიხო-დე-კორია (Guijo de Coria) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვალიე-დელ-ალაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 74,75 კმ². მოსახლეობა — 196 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
Ace of Base
Ace of Base — შვედური პოპ-ჯგუფი გეტებორგიდან. მასში შედიოდნენ ულფ ეკბერგი და სამი და-ძმა: ჯენი, იუნას და ლინ ბერგრენები. 1993-2002 წლებში გამოვიდა მათი ოთხი სტუდიური დისკი, საერთო ჯამში გაყიდული 30 მილიონი ასლის ოდენობით. Ace of Base ყველა დროის რიგით მესამე ყველაზე წარმატებული შვედური ჯგუფია, ABBA-ს და როქსეტის შემდეგ.
Happy Nation, იგივე The Sign, არის ყველა დროის ერთ-ერთი წარმატებული სადებიუტო დისკი, აშშ-ში ცხრა გზის პლატინის სტატუსის მქონე. იგი იყო პირველი სადებიუტო ალბომი, რომლის სამი სინგლი „ბილბორდის“ Mainstream Top 40-ში #1 პოზიციას იკავებდა - „All That She Wants“, „The Sign“ და „Don't Turn Around“.
2007 წელს ჯგუფი დატოვა ვოკალისტმა ლინმა, პროექტი გადაიქცა ტრიოდ, თუმცა 2009 წლის 30 ნოემბერს იგი საბოლოოდ დატოვა ჯენიმაც, რომელიც სოლო-კარიერით იყო დაინტერესებული. ჯულია უილიამსონისა და კლარა ჰაგმანის მონაწილეობით ჩაიწერა ჯგუფის 2010 წლის ალბომი The Golden Ratio. ამ უკანასკნელებმა ჯგუფი 2012 წელს დატოვეს. 2015 წელს გამოვიდა კომპილაციური დისკი Hidden Gems, რომელშიც შევიდა 2005 წლამდე ჩაწერილი გამოუცემელი სიმღერები და B-მხარეები.
სქოლიო
კატეგორია:შვედური პოპ-ჯგუფები კატეგორია:ევროდენს ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2007 წელს აღდგენილი ჯგუფები * კატეგორია:Arista Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:1990 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:მსოფლიო მუსიკის ჯილდოს გამარჯვებულები
აუგსბურგის აღსარება
მინი|აუგსბურგის სეიმი, ავტ. [[ქრისტიან ბეიერი]] აუგსბურგის აღსარება (Confessio Augustana) — პროტესტანტების ყველაზე ადრეული ოფიციალური რწმენის სიმბოლო, რომელიც დღემდე ლუთერანებისთვის ღვთისმეტყველების ნორმად ითვლება. შეიმუშავა ფილიპ მელანხტონმა მარტინ ლუთერის მხარდაჭერით, როგორც ლუთერანული ეკლესიის რწმენის აღმსარებლობა და წარდგენილ იქნა საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-სთვის აუგსბურგის სეიმზე 1530 წლის 25 ივნისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეფორმაცია
გიხო-დე-გალისტეო
გიხო-დე-გალისტეო (Guijo de Galisteo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ვალიე-დელ-ალაგონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 62,28 კმ². მოსახლეობა — 1507 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ჟაკუიპი
ჟაკუიპი (Jacuípe) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 986 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 216 762 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.23 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სადიყჯანის სახლი
სადიყჯანის სახლი (Sadıqcanın evi) — მე-19 საუკუნეში აშენებული საცხოვრებელი კორპუსი ქალაქ შუშაში. მდებარეობს მერდინლის უბანში. სახლი, სადაც ცხოვრობდა მირზა ასად ოღლუ სადიყი (მეტსახელად სადიყჯანი), აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, მეთარე, კომპოზიტორი. შენობა მე-19 საუკუნის არქიტექტურული ძეგლია.
ისტორია
სადიყჯანის სახლი სომეხმა ოკუპანტებმა ქალაქ შუშას ოკუპაციის შემდეგ დაანგრიეს. ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ შენობის ნანგრევები აღმოაჩინეს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა კატეგორია:სახლები შუშაში
რესტიტუცია
რესტიტუციის კანონი ქონების ანაზღაურების კანონს ემყარება, თუმცა ის განსხვავდება კომპენსაციის კანონისგან, რომელიც დანაკარგის ანაზღაურებას ემყარება. რესტიტუციის გადაწყვეტილებით სასამართლო ავალდებულებს დამცველს მოსაჩივრეს დაუთმოს მისი ქონებისგან ამონაგები. მაშინ როდესაც კომპენსაციის დავალებისას დამცველი ვალდებულია მოსაჩივრეს მის დანაკარგები აუნაზღაუროს.
კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
დენენის ბრძოლა
დენენის ბრძოლა — ესპანეთის მემკვიდრეობისათვის ომის (1701-1714 წწ.) დროს, 1712 წლის 18-24 ივლისს, ჩრდილოეთ საფრანგეთში, ქ. დენენის რაიონში მომხდარი შეტაკება საფრანგეთისა და ავსტრია-ჰოლანდიის ჯარებს შორის. საფრანგეთის არმიამ მარშალ კლოდ ლუი ექტორ დე ვილარის სარდლობით დაამარცხა ავსტრია-ჰოლანდიის ჯარები, რომელსაც პრინცი ევგენი სავოიელი სარდლობდა. მოკავშირეებმა ამ ბრძოლაში დიდი დანაკლისი განიცადეს; ისინი იძულებული იყვნენ უარი ეთქვათ პარიზის აღებაზე და დაეტოვებინათ საფრანგეთის ტერიტორია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ბრძოლები კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
ტერვოლა
ტერვოლა (Tervola) — მუნიციპალიტეტი კემი-ტორნიოს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2021 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 882 ადამიანს შეადგენს. ფართობი — 1 592.03 km². მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.85 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: კემინმაა, რანუა, როვანიემი, სიმო, ტორნიო და ილიტორნიო. მუნიციპალიტეტი ერთენოვანია.
სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი) კატეგორია:ტერვოლა
ომი კუბის დამოუკიდებლობისათვის
ომი კუბის დამოუკიდებლობისათვის (Guerra de Independencia cubana) — სამხედრო კონფლიქტი ესპანეთსა და კუბას შორის, რომელიც გაგრძელდა 3 წელი და დასრულდა ამერიკის შეერთებული შტატების ჩარევით და ესპანელების სრული მარცხით.
წინაპირობები
1868—1878 წლებში კუბის დამოუკიდებლობისათვის ათწლიანი ომის შემდეგ დადებული ზავი გაგრძელდა 17 წელი. ამ 17 წლის განმავლობაში მოხდა ფუნდამენტური სოციალური ცვლილება კუბის საზოგადოებაში. 1886 წელს მონობის გაუქმების შემდეგ ყოფილი მონები შეუერთდნენ ფერმერების და მუშათა კლასის რიგებს. მონობის გაუქმებასთან ერთად კუბის საზოგადოების შეძლებულმა ფენამ დაკარგა თავისი ქონება და ასევე გახდა საშუალო მუშათა კლასი. შაქრის ქარხნების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა და ბაზარზე დარჩა რამდენიმე სამრეწველო გიგანტი. ამავე დროს ფერმერ-არენდატორთა რიცხვი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ამ დროისთვის აშშ-მ დაიწყო კუბაში ინვესტიციების ჩადება, ძირითადად – შაქრის, თამბაქოს და სამთო მრეწველობაში. 1895 წლისათვის კაპიტალის შემოდინებამ მიაღწია 50 მილიონ ამერიკულ დოლარს, რაც ითვლებოდა მნიშვნელოვან თანხად იმ წლების კუბის ეკონომიკისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ კუბა რჩებოდა ესპანეთის კოლონიად, ეკონომიკურად მთლიანად შეერთებულ შტატებზე დამოუკიდებელი გახდა. კუბა იყო აშშ-ში შაქრის ძირითადი მიმწოდებელი.
1890 წელს ესპანეთმა იმის შიშით, რომ აშშ-ს სასარგებლოდ თავის კოლონიებზე არ დაეკარგა გავლენა, 25 %-თ გაზარდა იმპორტის გადასახადი კუბაში შემოტანილ უცხოურ საქონელზე. ამის საპასუხოდ აშშ-მ გაზარდა გადასახადი თამბაქოს და შაქრის იმპორტზე, რომელიც კუბის ექსპორტის ძირითადი შემოსავალი იყო. ესპანეთის კოლონიები ეკონომიკური კატასტროფის ზღვარზე იყვნენ. ესპანეთი იძულებული გახდა წასულიყო დათმობებზე. 1891 წლის 31 ივლისში დაიდო „კაპოვასა-ფოსტერას შეთანხმება“ და ამით ესპანეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის ეკონომიკური ომი დასრულდა. მაგრამ რამდენიმ ხნის შემდეგ ამერიკული ფული და საოქნელი ისევ შეედინებოდა კუბის ბაზარზე. კუბური შაქარი თავისუფლად მიეწოდებოდა აშშ-ს.
1894 წელს ესპანეთმა გააუქმა სავაჭრო შეთანხმება კუბასა და აშშ-ს შორის. შაქარზე დააწესა გადასახადი მისი ფასის 40%-ს ოდენობით.. ამავე დროს აშშ-ს ბაზარზე დომინირებდა გერმანიიდან იმპორტირებული შაქარი. კუბაში შაქრის ფასი მკვეთრად დაეცა. ათასობით კუბელი ფერმერი გაკოტრდა. რაც უფრო მცირდებოდა შაქრის ექსპორტი, მით უფრო ღარიბდებოდა კუბის მოსახლეობა.
საბრძოლო მოქმედებები და დიპლომატია
1895 წლის 15 თებერვალს ესპანეთმა გამოსცა ბრძანება კუბაში გენერალ-გუბერნატორთან საკონსულტაციო საბჭოს შექმნის შესახებ. ეს ბრძანება კუბაში აღიქვეს, როგორც ადრინდელი დაპირების დარღვევად, რომელითიაც მეტროპოლიის ხელისუფლება კუბელებს პირდებოდა უფრო ფართო ავტონომიას. 1895 წლის 25 თებერვალს კუბაში დაიწყო აჯანყება ესპანელთა ბატონობის წინააღმდეგ. აჯანყების მთავარი მიზანი იყო: ესპანელების განდევნა და კუბაზე სოციალიზმის დამყარება. რევოლუცია სწრაფად გახდა პოპულარული მოსახლეობაში. აჯანყების სულისჩამდგმელი იყო ხოსე მარტი. როგორც პოეტი და ჟურნალისტი ის გახდა რევოლუციის იდეოლოგიური წარმომადგენელი.
ხოსე მარტიმ პარტიზანების მცირე ჯგუფთან ერთად ორიენტეს პროვინციაში რევოლუციის დაწყება გამოაცხადა. მისი თანამოაზრეები იყვნენ მაქსიმო გომესი და ანტონიო მასეო, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ პარტიზანულ არმიას. 1895 წლის 25 მარტს ხოსე მარტიმ გამოაცხადა ცნობილი მანიფესტი. მასში ასახული იყო, თუ რა პოლიტიკა უნდა გაეტარებინა კუბას დამოუკიდებლობის მისაღწევად:
1895 წლის აპრილში კუბაში იმყოფებოდა 20 000 ესპანელი ჯარსკაცი და კიდევ 60 000 ესპანელი და კუბელი მოხალისეები, რომლებიც იბრძოდნენ ესპანეთის მხარეს. მაგრამ იმის გამო, რომ რევოლუციას თანაუგრძნობდა კუბის სოფლების მოსახლეობა, ამბოხებულთა არმიას შეუერთდა ათობით ათასი მოხალისე. ასევე ამბოხებულთა არმიის გაძლიერებას და გაზრდაა ხელს უწყობდნენ მდიდარი კუბელები. რეპრესიების შიშის ქვეშ ისინი "ნებაყოფლობით" უშვებდნენ ომში საკუთარ მონებს და გლეხებს.
1895 წლის 19 მაისს ხოსე მარტი დაიღუპა დოს რიოსთან ბრძოლაში. მაგრამ ამით რევოლუცია არ გაჩერებულა, პირიქით ის უფრო მეტად იძენდა პოპულარობას ქვეყანაში. რთული პარტიზანული ტაქტიკის გამოყენებით, კუბელებმა 1895 წლის სექტემბერში დაიკავეს აღმოსავლეთი კუბა და გამოაცხადეს კუბის რესპუბლიკა. 1896 წლის იანვარში ესპანეთის ხელისუფლების მიერ გუბერნატორი არსენიო მარტინეს დე კამპოსი შეცვლილი იქნა გენერალ ვაილერ ი ნიკოლაუთი, რომელსაც მოგვიანებით ზედმეტსახელად უწოდეს „ყასაბი“. ვაილერ ი ნიკოლაუს მთავარი მიზანი იყო რევოლუციონერებისათვის სოფლის მხარდაჭერის წართმევა. ამისთვის შემუშავებული იქნა სპეციალური პროგრამა, რომლის თანახმადაც კუბაში ხელოვნურად შექმნეს შიმშილი. ათობით ათასი მშვიდობიანი კუბელი გარდაიცვალა შიმშილით და ავადმყოფობით. კუბურმა გაზეთბმა ატეხეს ხმაური ქვეყანაში შიმშილობის შესახებ და მოუწოდებდნენ მესამე სახელმწიფოს დახმარებისკენ. რაც შეეხება ამერიკელებს ისინი არც კუბელებს და არც ესპანელებს არ თანაუგრძნობდნენ, აშშ-ს არ სურდა თავის მეზობლად ახალი დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ხილვა.
7 დეკემბერს ჰავანასთან ახლოს მუკლული იქნა ანტონიო მასეო. მაგრამ ესპანეთთან ომი გრძელდებოდა. აჯანყებულთა მთავარი პრობლემა იარაღის უკმარობა იყო. აშშ თავიდან აკავებდა გემებს, რომლებსაც უკანონოდ ჩაქონდათ კუბაში იარაღი, მაგრამ მოგვიანებით აშშ-ს მთავრობა ეხმარებოდა ანტიესპანურ მოძრაობას კუბაში. 1896 წლის 4 აპრილს ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტმა ნოტა გაუგზავნა ესპანეთის ელჩს ვაშინგტონში. ეს დოკუმენტი შეიცავდა წინადადებას ამერიკის შეერთებული შტატების თანამშრომლობას ესპანეთთან კუნძულზე დაუყონებლივ მშვიდობის დასამყარებლად. იმავე წლის ზაფხულში ფილიპინებში დაიწყო აჯანყება ესპანეთის წინააღმდეგ.
ომის დასასრული
1897 წელს ესპანეთმა კუბაზე გაგზავნა 200 000 ჯარისკაცი აჯანყების ჩასახშობად. ჯარისკაცებმა შეასრულეს მათზე დაკისრებული მისია. იმავე წელს მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ რეპრესიები შეწყდა, ხოლო „ყასაბი“ ვეილერა ი ნიკოლაუ მოხსნეს მეთაურის პოსტიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ომები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ვიკიპედიის ლოგო
250px|მინიატიურა|ვიკიპედიის ამჟამინდელი ლოგო 250px|მინიატიურა|ვიკიმედიის ოფისში ჩამოკიდებული ლოგოს ნაწილობრივი სფერო 250px|მინიატიურა|პოლ სტენსიფერი ფონდ ვიკიმედიაში ამჟამინდელ ლოგოსთან, 2012 წლის მაისი 250px|მინიატიურა|„ვიკიბურთი“ 250px|მინიატიურა|ვიკიპედიის 3D პაზლი 2007 წლის ვიკიმანიიდან ვიკიპედიის, თავისუფალი ინტერნეტ-ენციკლოპედიის ლოგო — პაზლის ნაწილებისგან აგებული დაუმთავრებელი სფერო, რომლებზეც გამოსახულია სხვადასხვა დამწერლობის სისტემების გლიფები. ზედა ნაწილზე აკლია ზოგიერთი პაზლი. აღნიშნული სფერო ვიკიპედიის ლოგოტიპია. ვიკიპედიის ინგლისურენოვან ვერსიებზე Linux Libertine-ის ღია კოდის ფონტით მას ქვეშ მიწერილი აქვს „The Free Encyclopedia“ (თავისუფალი ენციკლოპედია).
აღწერა
თითოეულ ნაწილზე გამოსახულია გლიფი (ასო), რაც ვიკიპედიის მრავალენოვნების სიმბოლოა. მათ შორისაა, კირილიცას И (ი), ბერძნული Ω (ომეგა), კორეული 위 (ვი), არაბული و (ვავ), ჩინური 維 (ვეი), ქართული ვ (ვინ), ჰინდის वि (ვი) — მარცხნივ, ბენგალური উ (უ), კანადას ವಿ (ვი) და ებრაული ו (ვავ) — ფსკერზე, სომხური Վ (ვევ) — მარცხნივ ყველაზე მაღლა. ლათინურ ასო W-სთან ერთად უმრავლეს შემთხვევაში ეს გლიფები სახელწოდება „ვიკიპედიის“ პირველ ასოს წარმოადგენენ.
ზედაპირზე არსებული ცარიელი ადგილი (დაუსრულებელი) პროექტის ბუნებასა და იმ ენებზე მიუთითებს, რომლებიც ჯერ კიდევ არაა დამატებული ვიკიპედიას.
ისტორია
ლოგოს თავდაპირველი ვერსია ვიკიპედიის 21 წლის მომხმარებელმა — პოლ სტენსიფერმა შექმნა, რომლის ნამუშევარმაც 2003 წელს საიტზე მიმდინარე მონახაზთა კონკურსში გაიმარჯვა. შემდეგ იგი გააუმჯობესა ყოფილმა სტუდენტმა და პროგრამული უზრუნველყოფის დეველოპერმა დეივიდ ფრიდლენდმა. მან პაზლის დიზაინი იმგვარად შეცვალა, რომ საზღვრები დაკბილულად გამოჩენილიყო და გაამარტივა მათი შიგთავსი — მთლიანი სიტყვების ნაცვლად დაიტანა თითო ასო. პროცესში წარმოიშვა რამდენიმე შეცდომაც — არასწორად იქნა გამოსახული დევანაგარისა და იაპონური კატაკანას ასოები.
2007 წელს, Listserv-ის მომხმარებლებმა აღმოაჩინეს, რომ ლოგოს მცირე ხარვეზები ჰქონდა. შეცდომების მყისიერად გამოსწორება შეუძლებელი გახდა, რადგან ფრიდლენდის განცხადებით, იგი ვეღარ პოულობდა პროექტის თავდაპირველ ფაილს. მანვე დაამატა: „მე ვცადე მისი რეკონსტრუქცია, მაგრამ ის არასწორად გამოიყურება“ და რომ „ლოგო უნდა დაიხატოს პროფესიონალი ილუსტრატორის მიერ“. ამასობაში კი იაპონელი მომხმარებლები შეცდომის გამო დიდ უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ.
ამჟამინდელი ლოგო
2009 წლის ბოლოს, ფონდი ვიკიმედია შეცდომების გასწორებას შეუდგა და სფეროსებრი პაზლი ლოგო სრულიად განაახლა. სხვა პრობლემებთან ერთად, ძველი ლოგო არცთუ ისე კარგად გამოიყურებოდა და ზოგიერთი ასო გამრუდებულად ჩანდა. ახალი ლოგოსთვის, ვიკიმედიამ განსაზღვრა თუ რომელი ასოები განთავსდებოდა პაზლის დაფარულ ნაწილებზე; შეიქმნა ლოგოს სამგანზომილებიანი კომპიუტერული მოდელი. 3D ლოგო მისაღები აღმოჩნდა ვიკიმედიის ოფისისთვის.
ახალი ლოგო პროექტებში 2010 წლის მაისში გაეშვა. ლოგოტიპზე Hoefler Text-ის ფონტი შეიცვალა Linux Libertine-ის ფონტით, გასწორდა გადახრილი წარწერა. ასო „W“, რომელიც ვიკიპედიის ბრენდის განმასხვავებელ ნიშნად ითვლება, გადაიკვეთა (ორი V), მიუხედავად იმისა, რომ Linux Libertine-ის ფონტში იგი შეერთებულია. გამოსავალი იმით მოინახა, რომ გადაჯვარედინებული W აღნიშნულ ფონტს OpenType-ის ვარიანტად დაემატა.
სავაჭრო ნიშანი
ძველი ლოგო ფონდმა ვიკიმედიამ ევროპულ საერთო სავაჭრო ნიშნად დაარეგისტრირა.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედია
ნინტოკუ
იმპერატორი ნინტოკუ (仁徳天皇; დ. 257 — გ. 399) — იაპონიის მე-16 იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ნინტოკუ ქვეყანას 86 წელი მართავდა.
ლეგენდარული ამბები
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
ნიჰონ შოკის წერდა, რომ იმპერატორი ნინტოკუ იმპერატორ ოძინის და იმპერატორ კეიკოს შვილთაშვილის, ნაკაცუჰიმე ნო მიკოტოს მეოთხე შვილი იყო. აგრეთვე, ნინტოკუ იმპერატორების რიტიუს, ჰანძეის და ინგიოს მამა იყო.
ისტორიკოსების აზრით, ნინტოკუ იმპერატორ ტენმუს და იმპერატორ ძიტოს მმართველობის დროს გახდა ცნობილი. იმ დროს ის „იამატოს დიდი მეფის“ სახელით იყო ცნობილი.
მეუღლეები და შვილები
იმპერატორ ნინტოკუს 2 მეუღლე და 3 ხარჭა ჰყავდა.
ნინტოკუს სამარხი
მინი|მარცხნივ|ნინტოკუს სამარხი ნინტოკუს სამარხი დიდი პირამიდებისა და ტერაკოტის მეომრების შემდეგ უდიდესია. იგი მდებარეობს იაპონიის ქალაქ ოსაკაში. სამარხი, რომელიც, როგორც ფიქრობენ, იმპერატორს ნინტოკუს ეკუთვნის, სიგრძეში 486 მეტრს, ხოლო სიმაღლეში 35 მეტრს აღწევს და გიგანტური კლიტის ჭუჭრუტანის ფორმის მიწაყრილისა და მის გარშემო მდებარე სამი თხრილისაგან შედგება. იმპერატორი, სავარაუდოდ, მიწაყრილის ცენტრში დაკრძალეს, ხოლო მასთან მისასვლელი ვიწრო გვირაბი ამოქოლეს. XIX საუკუნეში არქეოლოგებმა მიწაყრილი გათხარეს და სარკოფაგში (ქვის კუბოში) უამრავი განძეული აღმოაჩინეს, მათ შორის, მოოქროული იარაღი, მუზარადი და ხმალი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 257 კატეგორია:გარდაცვლილი 399
გეოდინამიკა
right|thumb|250px|[[დედამიწა]] გეოდინამიკა (ბერძ. gē – მიწა და დინამიკა) — გეოლოგიური მეცნიერების დარგი, რომელიც მიზნად ისახავს ენდოგენური პროცესების შესწავლას. ამისათვის იგი კომპლექსურად იყენებს კვლევის გეოლოგიურ, გეოფიზიკურ და გეოქიმიურ მეთოდებს. გეოდინამიკა მჭიდროდა არის დაკავშირებული გეოფიზიკასთან, გეოქიმიასთან, პეტროლოგიასთან, ტექტონიკასთან.
იგი ემყარება საერთო ფიზიკისა და ქიმიის კანონებს. ფართოდ იყენებს ასევე პლანეტოლოგიურ ცნობებს.
გეოდინამიკამ როგორც მეცნიერებამ ჩამოყალიბება XX საუკუნის 50-იან წლებში დაიწყო. მის სათავეებთან იმთავითვე დადგა გერმანელი მეცნიერი ალფრედ ვეგენერი და ამერიკელი გეოლოგი ართურ ჰოლმზი. გეოდიმანიკის შემდგომ განვითარებაზე დიდად იზრუნეს ვლადიმერ მაგნიცკიმ, ვლადიმერ ბელოუსოვმა, პეტრე კროპოტკინმა და სხვებმა.
შიდა ღრმა პროცესების შესასწავლად საჭიროა მზის სისტემის პლანეტების წარმოშობისა და ევოლუციურ თეორიული კონცეფციების დამუშავება. ამასთანავე გეოდინამიკა იკვლევს ლითოსფეროს ფილების მოძრაობის მექანიზმს, რის საფუძველზე სწავლობს დინამიკურ პირობებს.
გამოიყოფა გეოდინამიკის რამდენიმე განხრა:
ტორნიო
ტორნიო (Tornio) —ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კემი-ტორნიოს ქვერეგიონში, ფინეთში. შვედეთის ქალაქ ჰაპარანდასთან ერთად ერთ კონურბაციას ქმნის. 2021 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 326 ადამიანს შეადგენს. ფართობი — 1 348.83 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.97 ადამიანია 1 კმ²-ზე. ტორნიოს მოსახლეობის უმრავლესობა ფინურად საუბრობს, ძალიან მცირე ნაწილი ― შვედურად.
სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი) კატეგორია:ტორნიო კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
იბერიულ-კავკასიური ენები
thumb|330px|ეთნო-ლინგვისტური ჯგუფები კავკასიის რეგიონში იბერიულ-კავკასიური ენები, კავკასიური ენები, იაფეტური ენები, პალეო-კავკასიური ენები, ქართულ-შარომატული ენები, ალაროდიული ენები — კავკასიის რეგიონში მცხოვრები აბორიგენული მოსახლეობის (დაახლ. 7 000 000 ადამიანი) ენათა ჯგუფი. ჯგუფში 32 (უბიხურით 33) ენობრივი ერთეულია. ლინგვისტური კვლევების კლასიფიკაციით ეს ენები ერთიანდებიან რამდენიმე ენათა ჯგუფში, რომელთაც გააჩნიათ გარკვეული ლინგვისტური მსგავსებები. ქართველი ლინგვისტი არნოლდ ჩიქობავა ამ ენებს იბერიულ-კავკასიურ ენებში აერთიანებს, შედეგად ქართული კავკასიოლოგიური სკოლა, კავკასიური ენების აღსანიშნავად იყენებს ტერმინს: იბერიულ-კავკასიური ენები.
სტატუსი
ჩრდილოაღმოსავლურ და ჩრდილოდასავლურ კავკასიურ ენებს შორის არსებობს მნიშვნელოვანი მსგავსებები. აღნიშნული მსგავსებები დაადასტურა 2013 წლის ავრომატურმა კომპიუტერულმა კვლევამ, რომელიც შედარებითი ლინგვისტიკის მეთოდით ჩატარდა (აღნიშნული მეთოდი სიტყვების სიის ანალიზს ეყრდნობა) Automated Similarity Judgment Program (ASJP)-ის გამოყენებით; თუმცა, მსგავსებების მიუხედავად, ვინაიდან კვლევა ავტომატური იყო და ვინაიდან ცხადი არ არის მსგავსებები ენათა ნათესაობის ბრალია თუ დროთა განმავლობაში ერთმანეთისგან სიტყვათა სესხების, კვლევის ავტორები არ ასკვნიან, რომ აღნიშნული ენები ერთმანეთს ენათესავებიან. რამდენიმე ენათმეცნიერი, მაგ., სერგეი სტაროსტინი და სერგეი ნიკოლაევი, მიიჩნევს, რომ ჩრდილოკავკასიური ენები საერთო წინაპრისგან განვითარდა დაახლოებით 5000 წლის წინ, თუმცა აღნიშნული თვალსაზრისი რთულად შესაფასებელია და სადავოდ რჩება.
ქართველურ და ჩრდილოეთკავკასიურ ენებს შორის უშუალო კავშირი დადასტურებული არ არის და დღესდღეისობით მეტად საეჭვოდაც მიიჩნევა. თანამედროვე ენათმეცნიერებაში ტერმინი კავკასიური ენები რეგიონულ ჯგუფს აღნიშნავს და არა — ენათა ოჯახს.
ჯგუფის აღმნიშვნელი ტერმინები
იბერიულ-კავაკსიური ენები სპეციალურ ლიტერატურაში სხვადასხვა ტერმინით აღინიშნება, ესენია: „კავკასიური ენები“, „იაფეტური ენები“, „პალეო-კავკასიური ენები“ და „ალაროდიული ენები“.
აქედან „კავკასიური ენები“ ყველაზე გავრცელებული ტერმინი იყო და ახლაც ხშირად იყენებენ. სათანადო ენები ამჟამად თითქმის მხოლოდ კავკასიაში იხმარება; ერთი გარემოება რომ არა, ეს საკმაო საფუძველს შექმნიდა იმისათვის, რომ ტერმინი „კავკასიური ენები“ მიჩნეულიყო შესაფერის ტერმინად. კავკასიაში გავრცელებულია ასევე ინდოევროპული (რუსული, უკრაინული, სომხური, ოსური, თალიშური, თათური, ქურთული, ბერძნული...), ალთაური ენები (აზერბაიჯანული, ყუმიკური, ყარაჩაულ-ბალყარული, ნოღაური, თათრული, თურქმენული) და სემიტური (სირიული, იგივე ასირიული ანუ აისორული). „კავკასიური“ ენების გამიჯვნა „კავკასიის“ ენებისაგან ძნელდება, გარჩევა კი საჭირო არის.
ტერმინი „იბერიულ-კავკასიური“ საშუალებას იძლევა ეს ენები გაირჩეს „კავკასიის ენებისაგან“: იბერიულ-კავკასიური ენები ესაა იბერიული (ქართველური) და მონათესავე ენები. ტერმინი „იბერიულ-კავკასიური ენები“ შემოღებულია საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მიერ 1946 წელს.
ნ. მარი ამ ენებს იაფეტურს უწოდებდა. „იაფეტური ენები“ მეთვრამეტე საუკუნეში ინდო-ევროპულ ენატა აღსანიშნავად იყო გამოყენებული. იბერიულ-კავკასიური ენებისათვის ეს ტერმინი ნ. მარმა შემოიღო. ოღონდ ტერმინის მნიშვნელობა ნ. მარის მოძღვრებაში იცვლებოდა: 1908-1915 წლებში „იაფეტური ენები“ ცოცხალ იბერიულ-კავკასიურ ენათაგან მხოლოდ „ქართველურ ენებს“ გულისხმობდა, ხოლო 1915-1923 წლებში კი ქართველურსა და მის მონათესავე კავკასიურ ენებს, სახელდობრ: აფხაზურ-ადიღურ, ნახურსა და დაღესტნურ ენებს. მომდევნო წლებში „იაფეტური ენები“ მონათესავე ენათა ერთეულს აღარ აღნიშნავს და გენეალოგიური კლასიფიკაციის ცნებას აღარ წარმოადგენს.
„იბერიულ-კავკასიური ენების“ სინონიმად ტერმინი „პალეო-კავკასიურიც“ გვხვდება. ტერმინი „პალეო-კავკასიური“ („ძველისძველი კავკასიური“) ჰოლანდიელ ენათმეცნიერს კ. ულენბეკს ეკუთვნის.
ტერმინი „პალეო-კავკასიური“ გულისხმობს, რომ სათანადო ენები კაკასიის სხვა ენებთან (ინდოევროპულ და თურქულ ენებთან) შედარებით უფრო ძველია კავკასიის მიწაყალზე. თუ ასე გავიგებთ, „პალეო-კავკასიური“ მართებული ტერმინია. მაგრამ თუ მას გავიგებთ როგორც კავკასიის ენდოგენური მოსახლეობის ენებს, ზუსტი არ იქნებოდა: „ძველი კავკასიური“ კიდევ არ ნიშნავს „კავკასიაში წარმოქმნილს“.
იბერიულ-კავკასიური ენები ფრიც ჰომელმა მოაქცია ალაროდიულ ენათა წრეში, ე. ი. იმ ენათა წრეში, რომელსაც წინააზიის ძველი, აწ მკვდარი ენები (ურარტული, ჰურიტული, პროტოხეთური, შუმერული...) განეკუთვნება. ბუნებრივია, უპირატესობა მიეცეს ტერმინს, რომელიც ახლანდელ ვიტარებას ემყარება და მასთან გეოგრაფიულ ტერმინში („კავკასიის ენები“) არ აირევა.
შესაბამნისად ტერმინი — „იბერიულ-კავკასიური ენები“, როგორც რეალური „მიკროწრე“ თავისთავში არ გამორიცხავს ჰიპოთეზური ენების „მაკროსამყაროს“ არსებობას. ამრიგად აღნიშნული ტერმინი უფრო გამოსადეგია ყველა არსებული ტერმინისაგან განსხვავებით.
ისტორია
XIX საუკუნის დასაწყისში, რუსეთის იმპერიის მიერ კავკასიის ათვისებასთან ერთად, ევროპელმა მეცნიერებმა დაიწყეს კავკასიაში არსებული ენების მეცნიერული შესწავლა. ნაწილობრივ, აღნიშნული საქმის წამოწყებას მიაწერენ პ. პალლას და ი. გიულდენშტადტს, რომლებიც აგროვებდნენ რა სხვადასხვა (ჩეჩნური, ინგუშრი, ბაცბური, ქართული, მეგრული, სვანური, ყაბარდოული, აფხაზური, დარგინული, ლაკური, ხუნძური, დიდოური, ანდიური) ენის ლექსიკურ მარაგს, პარალელურად ქმნიდნენ ლექსიკონებს. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ მათი საქმიანობა ისაზღვრებოდა მხოლოდ ლექსიკონებით და არ ითვალისწინებდა ენების გრამატიკულ შესწავლას. აქვე ხაზგასასმელია გ. კლაპოტის ნაშრომიც, რომელშიც ენის საკითხები მხოლოდ გაკვრით განიხილებოდა.
ევროპელ მეცნიერთა ყურადღება კავკასიის ენების მიმართ მას შემდეგ კიდევ უფრო გაიზარდა, რაც განვითარდა შედარებითი-ისტორიული ენათმეცნიერება. იბერიულ-კავკასიური ენების პირველ მკვლევარად შეიძლება ჩაითვალოს მარი ბროსე, რომელმაც 1834 წელს პარიზში გამოაქვეყნა ქართული ენის გრამატიკა. მარი ბროსემ, ისევე როგორც შემდგომში ფრ. ბოპმა ენა ინდოევროპულ ენათა ჯგუფში შეიტანეს. 1854 წელს მაქს მიულერი, რომელიც თვლიდა რომ ქართული ენის ინდოევროპულ ენათა ჯგუფში შეტანისათვის არასაკმარისი მტკიცებულება არსებობდა, ქართული სხვა დანარჩენ მსგავსი კავკასიური ენები დამოუკიდებელ ტურანულ ენათა ჯგუფში შეიტანა. და მხოლოდ 1864 წელს ავსტრიელმა ენათმეცნიერმა ფრიდრიხ მიულერმა ყურადღება მიაქცია აგრეთვე რამდენიმე სტრუქტურულ ნიშანს, რომლებიც დამახასიათებელია იბერიულ-კავკასიური ენებისათვის (ხმოვნებით ღარიბია, თანხმოვნებით მდიდარი; ხშულები „მაგრად“ გამოითქმის; თანხმოვნები თავს იყრის... აგლუტინაციის პრინციპი... სუფიქსაციის გვერდით პრეფიქსაცია... ფორმებით მდიდარია ზმნაც, სახელიც... ჩრდილო-კავკასიურ ენებში გაირჩევა „სქესები“, „ცოცხალი“, „არაცოცხალი“, „გონიერი“, „არაგონიერი“ გარჩევის საფუძველზე... ზმნის უღლებამ შეიძლება ობიექტიც აღნიშნოს ბასკურის მსგავსად... თვლის სისტემა — ზოგი ენის გამოკლებით ოცობითია) და გამოთქვა მოსაზრება, რომ, კავკასიური ენები — ესაა ოდესაღაც მრავალმრიცხოვანი ენათა ოჯახი, რომელიც გავრცელებული იყო კავკასიაში და მის სამხრეთით, სანამ აქ ინდოევროპული და სემიტური ენები გავრცელდებოდა.
იბერიულ-კავკასიური ენათა ისტორიულ-გენეზისური ერთიანობა 1864 წელს პირველად პ. უსლარმა გაკვრით, მაგრამ გარკვევით აღნიშნა: კავკასიური ენები ცალკე ოჯახს ქმნიანო. ამ ენებს გასაოცარ სხვაობასთან ერთად, ღმად ნათესაური კავშირებიც მოეპოვებათო. იბერიულ-კავკასიური ენათა ნათესაობას იცავდნენ ნ. მარი, ივ. ჯავახიშვილი... უარყოფდა ნ. ტრუბეცკოი.
ჯგუფის ნიშან-თვისებები
დიდი სხვაობა დასტურდება იბერიულ-კავკასიურ ენათა სხვადასხვა ჯგუფებს შორის და არაიშვიათად ერთი ჯგუფის ენებს შორის შორისაც. აფხაზურში სახელის ბრუნება არ აქვს, ზმნის მორფოლოგია კი ძალზე მდიდარია (კერძოდ, გამოხატავს პირს, კლასს, რიცხვს სუბიექტისას და ობიექტისას). ლეზგიურში ბრუნება მდიდარია (სახელს ოთხი ძირითადი ბრუნვის გარდა ლოკატიურ ბრუნვათა წყება მოეპოვება), ზმნა კი არც პირებს განარჩევს, არც გრამატიკულ კლასებს, არც რიცხვში იცვლება... აფხაზურისა და ლეზგიურის მორფოლოგია ორ პოლუსს ქმნის. სტრუქტურის მიხედვით, მათ შორის თავსდება ყველა სხვა იბერიულ-კავკასიური ენები — ადიღეური ენები, ქართველური, ნახური თუ დაღესტნური. ქართული, მაგალითად თავისი მორფოლოგიით აფხაზურთანაც უფრო ახლოს არის და ლეზგიურთანაც, ვიდრე ეს ორი კავკასიური ენა — აფხაზური და ლეზგიური ერთმანეთთან.
ზოგიერთი ლეზგიური ენა (წახური, რუთულური, არჩიბული, ბუდუხური, კრიწული) განასხვავებს გრამატიკულ კლასებს, ზოგი (ლეზგიური, ალუღური, უდიური) — არა. თაბასარანულ ენაში ერთ კილოში ეს კატეგორია დაუცავს, მეორეში იგი მოშლილია. ლეზგიურის, აღულურისა და უდიურის მკვლევარებმა (მ. ჰაჯიევმა, უ. მეილანოვამ, რ. შაუმიანმა, ა. მაჰომეტოვმა, ე. ჯეირანაშვილმა, გ. თოფურიამ) დაადასტურეს ამ ენებში გრამატიკული კლას-კატეგორიის კვალი: ეს კატეგორია ყველა ლეზგიურ ენაში ყოფილა გარჩეული, სადაც არა გვაქვს, დაკარგულია. სხვაობა მეორეულია.
ზმნის უღლება გრამატიკულ კლასებში განასხვავებს წახურულში, რუთულურში, არჩიბულში, ბუდუხურში, კრიწულში. პირებს განასხვავებს უდიურში, კლასებსა და პირებს — თაბასარანულში. არც პირებსა და არც გრამატიკულ კლასებს ზმნა არ განასხვავებს ლეზგიურსა და აღულურში. ჯერ გრამატიკული კლასი, მერე — კლასი და პირი, შემდეგ — მხოლოდ ანდა უკლასო და უპირო ზმნა. ამგვარად, თანამედროვე ვითარება საშუალებას იძლევა აღვადგინოთ ისტორიული პროცესი, რომლის სხვადასხვა საფეხურიც წარმოდგენილია ამ ნაირსახეობებში.
ლემი
მინიატიურა|ლემი „ლემი“ — ზოომორფული დროშა, რომელიც დაცულია სვანეთში სეტის წმინდა გიორგის ეკლესიაში (მესტიის რაიონი). გამოჰქონდათ ზაფხულის დღესასწაულზე, „ხილიშზე“ („ჰჷლიშ“). „ლემი“ ხისტარიანი იყო. ტარს ჩამოცმული ჰქონდა ვერცხლის შუბისებრი თავი, რომელზეც წმინდანთა გამოსახულებები და ასომთავრული წარწერა იყო ორივე მხარეზე. კერავდნენ აბრეშუმის ქსოვილისაგან, უკეთებდნენ ვერცხლის ყბებს, კბილებსა და ენას. თავზე აკერებდნენ ყურებს, თვალები და ცხვირი გამოჰყავდათ ვერცხლისფერი სირმით. დროშას, კუდის ჩათვლით 2,4 მსიგრძე ჰქონდა. სწრაფი მოძრაობისას ჰაერით ივსებოდა და ცხოველის ფორმას იღებდა.
იბერიულ-კავკასიური ენები
ჯგუფის ნიშან-თვისებები
მოვლენის ისტორიული გათვალისწინება ლეზგიური ქვეჯგუფის ენებში ცხადყოფს, რომ ამოსავალში ერთგვარობა გვქონდა იქ, სადაც ამჟამად ნაირგვარობა დასტურდება. ის, რაც ლეზგიური ქვეჯგუფის ენებში გვაქვს, მიკროისტორიას წარმოადგენს. იბერიულ-კავკასიური ენათა ისტორიას იმავე დასკვნამდე მივყავართ: წარსულში გვქონდა იქ, სადაც ახლა სხვაობა გვაქვს. სტრუქტურული მსგავსება ნათესაობას ვერ ცხადყოფს, და პირიქით — სტრუქტურული სხვაობაც ნათესაობას არ გამორიცხავს. სტრუქტურულ მსგავსებას, თუ ის არსებითს მომენტს ეხება, შეუძლია ნათესაობის საკითხი დაგვასმევინოს.
ლემი
ხალხური გადმოცემა პირველი „ლემის“ დამზადებას ქალღვთაება ლამარიას მიაწერს, ზოგი კი თამარ მეფეს. „ლემი“ სეტის წმინდა გიორგის ყველაზე ძლიერ რელიკვიად ითვლებოდა. მას განაგებდა და იცავდა პრივილეგირებული გვარიდან არჩეული მელომე, რომელიც ლემით ხელში წინ უძღოდა ლაშქარს ომიანობისას. დღეობის ბოლოს იმართებოდა დოღი, სადაც მელომეც იღებდა მონაწილეობას. მისი გამარჯვება საქმეში გამარჯვებასა და ხვავრიელ წელიწადს ნიშნავდა.
იბერიულ-კავკასიური ენები
ჯგუფის ნიშან-თვისებები
იბერიულ-კავკასიური ენებისათვის დამახასიათებელი ჩანს ისტორიულად:
ლემი
ლემი არქაული წარმომადგენების საფუძველზეა აღმოცენებული. იგი უნდა უკავშირდებოდეს სვანეთში დამოწმებულ ტოტემური მგლის რწმენებს, შესაძლოა წმ. გიორგის ზოომორფული გამოვლინებაც იყოს. ანალოგიური დროშები გავრცელებული იყო სკვითებს, სარმატებსა და პართელებს შორის, საიდანაც გადაიღეს რომაელებმა და სასანურმა ირანმა. აქედან კი — ბიზანტიელებმა და შუასაუკუნეების ევროპელებმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სვანეთი
იბერიულ-კავკასიური ენები
ჯგუფის ნიშან-თვისებები
იბერიულ-კავკასიური ენათა ძირითად ლექსიკაში საერთო კუთვნილებას წარმოადგენს სიტყვები, რომლებიც აღნიშნავენ: „გულს“, „მზეს“, „ენას“, ზოგ რიცხვით სახელს („ცალი“, „ტყუპი“), სათანადო ძირები საკუთრივ იბერიულ-კავკასიური ჩანს. კავკასიის მცოდნეთა უმრავლესობა ვარაუდობს იბერიულ-კავკასიური ენათა ყველა ჯგუფის თავდაპირველ წარმოშობით ნათესაობას.
ენათა კლასიფიკაცია
იბერიულ-კავკასიური ენებს მ. ქურდიანი ყოფს სამ (არნოლდ ჩიქობავას მიხედვით დაყოფილია იყო ოთხ: ქართველურ, აფხაზურ-ადიღურ, ნახურ და დაღესტნურ ) ენობრივ ჯგუფად და მრავალრიცხოვან ქვე-ჯგუფებად. ეს ენებია:
ლალე (ფილმი)
ლალე — რეჟისორ როსტომ ლორთქიფანიძის 1985 წლის ქართული მხატვრული ფილმი.
სიუჟეტი
საქართველოს სახელმწიფოებრიობის ერთ-ერთი მთავარი ნიშანი დროშა სრულიად დაუცველი აღმოჩნდება შემთხვევითი პირებისაგან, რომელთათვისაც იგი არავითარ ღირებულებას არ წარმოადგენს. ხალხი ხვდება, რომ თავისი სიწმინდე უწმინდურის ხელში მოხვდა და მის დასაცავად ერთიანდება.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1985 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ალბანური ვიკიპედია
ალბანური ვიკიპედია (Wikipedia Shqip) — ვიკიპედიის განყოფილება ალბანურ ენაზე. მეათიათასე სტატია დაიწერა 2006 წლის 23 ნოემბერს, ხოლო მეოცეათასე — 2008 წლის 1 ივლისს. 2011 წლის 1 ივლისის მონაცემებით ალბანურ ვიკიპედიაში სტატიათა რაოდენობამ 33 041-ს მიაღწია და არსებულ ვიკიპედიათა შორის მეექვსე ადგილი დაიკავა.
ყველაზე რედაქტირებადი ალბანურ ვიკიში არის სტატია კოსოვო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ერნან-პერესი
ერნან-პერესი (Hernán-Pérez) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-გატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,76 კმ². მოსახლეობა — 424 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
იუსიფ ვაზირ ჩამანზამინლის სახლი
იუსიფ ვაზირ ჩამანზამინლის სახლი (Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin evi) — მე-18 საუკუნეში აშენებული საცხოვრებელი სახლი ქალაქ შუშაში. საცხოვრებელ კორპუსში ცხოვრობდა იუსიფ ვაზირ ჩამანზამინლი, აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე და მწერალი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი ელჩი ოსმალეთის იმპერიაში.
ისტორია
ის მდებარეობს ქალაქ შუშას ჰამამგაბაღის უბანში. არქიტექტურული ძეგლი მე-18 საუკუნეს განეკუთვნება. სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა შუშას ოკუპაციის შემდეგ ძეგლი გაანადგურეს. ამჟამად შემორჩენილია შენობის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა კატეგორია:სახლები შუშაში
61 კომუნარის სახელობის გემთმშენებელი ქარხანა
მინი|მარჯვნივ|200პქ|61 კომუნარის სახელობის გემთმშენებელი სახელმწიფო ქარხანა 61 კომუნარის სახელობის გემთმშენებელი ქარხანა — უკრაინული გემთმშენებელი ქარხანა, ერთ-ერთი უმსხვილესი უკრაინაში. მდებარეობს ნიკოლაევში.
ისტორია
ქარხანა 1788 წელს დააარსა საადმირლომ. იგი მდებარეობს ნიკოლაევში, შავი ზღვიდან 55 მილის დაშორებით, მდინარე ინგულის ნაპირზე. მისი საერთო ფართობია 1414,5 ათასი მ², განაშენიანობის ფართობი — 476,5 ათასი მ². წარმოების სიმძლავრეები კონცეტრირებულია 286 შენობაში და 165 ნაგებობაში. ტექნოლოგიურად და ორგანიზაციულად შეიძლება თანამედროვე, მაღალეფექტური და საიმედო ყველა ტიპის გემების (კორპუსის წონით 28000 ტონის) აგება.
კორპუსის მშენებლობა მიმდინარეობს 3 სტაპელზე, ამასთანავე ერთობლივად მონტაჟდება მექანიზმები და დანადგარები. ნავმისადგომების ხაზის საერთო სიგრძე დანადგარებითა და ინფრასტრუქტურით არის 1,248 მ, რაც იძლევა ერთდროულად 10 გემის დაშენებას.
მცურავი დოკი 7000 ტ. წყალწყვით, იძლევა შესაძლებლობას ჩატარდეს ყველანაირი სარემონტო სამუშაო 140 მ სიგრძისა და 20 მ სიგანის გემებისათვის. კონვერსიასთან დაკავშირებით გაჩნდა ზედმეტი საწარმოო ფართობები (20 ათასი მ²), დახურული ტერმინალები და სხვადასხვა ტვირთების შენახვა და გადამუშავება (30 ათასი მ²), საწვავ-საპოხი მასალების ტერმინალი მიღების, შენახვის და გაცემის შესაძლებლობით (10 ათასი მ²).
გემთმშენებლობის გარდა (რომელიც საერთო წარმოების 93,5% წარმოადგენს (1999 წელი)) ქარხანა არემონტებს გემებს, აწარმოებს გემებისა და საერთო სამრეწველო მანქანათმშენებლობის დეტალებსა და ნაწილებს.
ამჟამად ქარხანა რჩება მოქმედ საწარმოდ, რომელსაც აქვს რეალური შეკვეთები და ახალი პროექტების განხორციელების შესაძლებლობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინა
აუგსბურგის სეიმი
thumb|350px|კარლოს V იღებს [[აუგსბურგის აღსარებას 1530 წლის 25 ივნისის ყრილობაზე.]] აუგსბურგის სეიმი — საღვთო რომის იმპერიის რაიხსტაგის ყრილობები გერმანიის ქალაქ აუგსბურგში. ყრილობა მრავალი ჩატარდა, თუმცა მათ შორის ყველაზე მეტად აღსანიშნავია სამი შეხვედრა რეფორმაციიის პერიოდში, რომელსაც რელიგიური ომები მოჰყვა კათოლიკე იმპერატორ კარლ V-სა და პროტესტან შმალკალდენის კავშირის შორის მე-16 საუკუნის დასაწყისში.