cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარგარეტ ჰასანი
ჰუმანიტარული ვითარება ერაყში
სასწრაფო დახმარებას საჭიროებდნენ ონკოლოგიურად დაავადებული ადამიანები. 1991 წ. ინტენსიური დაბომბვების დროს კოალიციამ ერაყის წინააღმდეგ 90 ათასი ტონა ბომბი, მათ შორის გამდიდრებული ურანის შემცველი რაკეტები გამოიყენა. ლეიკემიით დაავადებული ასეულობით ბავშვის გადასარჩენად "ინდეპენდენტის" მკითხველების მიერ შეგროვებული $250,000 მარგარეტ ჰასანის თაოსნობით CARE-მ საავადმყოფოებისთვის წამლების შესაძენად გამოიყენა.
მარგარეტ მკაცრად გმობდა სანქციებს, როგორც მთელი მოსახლეობის კოლექტიური დასჯის სრულიად ანტიჰუმანურ მეთოდს. მისი თქმით, ემბარგო ეწინააღმდეგებოდა თვით გაეროს წესდებას, რომელიც თავისი საქმიანობის ქვაკუთხედად ადამიანის უფლებების პატივისცემას აცხადებს.
გატაცება და მკვლელობა
2003 წლის მარტში საერთაშორისო კოალიციამ აშშ-ს მეთაურობით ფართო სამხედრო კამპანია გააჩაღა სადამ ჰუსეინის ხელისუფლების დამხობის მიზნით. დასავლეთის ძალები მცირე ხანში ორგანიზებულ შეიარაღებულ წინააღმდეგობას წააწყდნენ. ხელისუფლების პარალიჩმა გამოიწვია ქაოსი, სხვადასხვა ჯგუფების მიერ ორგანიზებულმა აფეთქებებმა, გატაცებებმა და მკვლელობებმა კი ყოველდღიური ხასიათი მიიღო.
14 ნოემბერს გავრცელდა მარგატეტის სიკვდილით დასჯის ვიდეო. ჩვეული პრაქტიკისგან განსხვავებით, მკვლელობაზე პასუხისმგებლობა არც ერთ ტერორისტულ ჯგუფს არ აუღია. ცხედრის ადგილსამყოფელიც უცნობი დარჩა.
ორი წლის შემდეგ გამტაცებლებისთვის დანაშაულში ხელშეწყობის ბრალდებით დაპატიმრებულ ერთ პირს უვადო პატიმრობა მიესაჯა, თუმცა მოგვიანებით აპელაციის შედეგად მას ვადა შეუმცირეს, 2008 წელს კი საერთოდ გაათავისუფლეს.
უამრავმა ხალხმა პატივი მიაგო პიროვნებას, რომელმაც სხვებზე თავდაუზოგავ ზრუნვას საკუთარი სიცოცხლე შესწირა.
ბოდორნა
ბოდორნა — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ჭონქაძის თემი). მდებარეობს მდინარე დუშეთისხევის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, გუდამაყრის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 880 მეტრზე, დუშეთიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 140 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კლერ ჰოლტი
კლერ რიანონ ჰოლტი (Claire Holt; დ. 11 ივნისი, 1988, ბრისბენი, ავსტრალია) — ავსტრალიელი მსახიობი. ცნობილია სერიალებიდან „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალი“ — ემა გილბერტის როლით და „პირველშობილებიდან“ და „ვამპირის დღიურებიდან“ რებეკა მაიკლსონის როლით.
კლერ ჰოლტი დაიბადა ავსტრალიაში, ქალაქ ბრისბენში. დაამთავრა სტიუარტჰოლმის სკოლა 2005 წელს. დაკავებულია სპორტის რამდენიმე სახეობით: ცურვით, ფრენბურთით, წყალბურთით და ტაეკვანდოთი, რომელშიც მან შავი ქამარი აიღო.
2006 წელს კლერი „H2O: უბრალოდ დაამატე წყალში“ ემა გილბერტის როლზე დაამტკიცეს. სერიალის მესამე სეზონში მსახიობმა დატოვა შოუ და მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „წარგზავნილები 2“. ფილმის გადაღება სოფიაში მიმდინარეობდა. 2011 წლის აგვისტოს, კლერ ჰოლტი „ვამპირის დღიურებში“ რებეკას როლზე დაამტკიცეს. 2013 წლის 13 იანვარს, The CW-მ განაცხადა, რომ კლერი დღიურების სპინ-ოფს, პირველშობილებს შეუერთდა, სადაც ის ისევ რებეკა მაიკლსონის როლს შეასრულებს.
BuddyTV-იმ 2011 წელს კლერ ჰოლტი 100 ყველაზე სექსუალურ ქალებს შორის 55-ე ნომრად დაასახელა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
The Greatest Day – Take That Present: The Circus Live
ვიდეო
Take That Present: The Circus Live გამოვიდა DVD-ზე და Blu-ray-ზე 2009 წლის ნოემბერში. მასში შეტანილია ოთხეულის საკონცერტო გამოსვლა, ჩაწერილი უემბლიზე იმავე წელს. დამატებითი დისკის სახით გამოცემას ახლავს ჯგუფის სპეციალური სესიის ვიდეო, ჩაწერილი ები-როუდის სტუდიებში.
სქოლიო
კატეგორია:Take That-ის ალბომები კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯონ შენკსის პროდიუსერობით კატეგორია:2009 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის ვიდეო ალბომები
სან-ნიკოლას-დე-ლოს-გარსა
სან-ნიკოლას-დე-ლოს-გარსა (San Nicolás de los Garza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, ნუევო-ლეონის შტატში, მონტერეის მეტროპოლიურ არეალში. წარმოადგენს შტატის სიდიდით მესამე ქალაქს მონტერეისა და გვადალუპეს შემდეგ.
ქალაქში ფუნქციონირებს ნუევო-ლეონის ავტონომიური უნივერსიტეტი (Universidad Autónoma de Nuevo León) — მექსიკასა და მთელს ლათინურ ამერიკაში ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საჯარო სკოლა.
მიუხედავად იმისა, რომ სან-ნიკოლასის მოსახლეობა (476 761) მონტერეისას ჩამოუვარდება, მას სიმჭიდროვით სჭარბობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კვირა (ერთეული)
კვირა — შვიდდღიანი დროის შუალედი, რომელშიც თითოეულ დღეს საკუთარი სახელწოდება აქვს; აგრეთვე მეშვიდე დღე — კვირის სახელწოდება.
ლიტერატურა
6 კატეგორია:კვირა
კასიტები
კასიტები — ისტორიული ტომი დღევანდელი ლურისტანის (ირანის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი) ზაგროსის მთიანეთში. კასიტები აგრეთვე ცხოვრობდნენ მდინარე დიალის შუა და ქვემო დინების მახლობლად, ე.წ. ნამრუს ქვეყანაში. წერილობით წყაროებში კასიტები III ათასწლეულის II ნახევრიდან იხსენებიან. მინი|მარცხნივ|ბაბილონის იმპერია კასიტების მმართველობის დროს
იხილეთ აგრეთვე
კასიტური ენა
სქოლიო
კატეგორია:ირანის ისტორია
ეჟენ ვიოლე-ლე-დიუკი
საკუთარი ნაგებობები შესრულებულია რომანტიზმის სტილში (სასახლე დობრე ქალაქ ნანტში, საკუთარი ვილა ლოზანაში, 1874–1878 და სხვ.) და ყველაზე ხშირად ფრანგული გოტიკის სტილიზაციას ახდენს (ეკლესიები კარკასონში, ეიან-სიურ-ტოლონსა და სენ-დენიში, 1850–60-იანი წლები). ავტორია კაპიტალური შრომებისა XI–XVI საუკუნეების ფრანგული არქიტექტურისა და დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ისტორიის შესახებ. ასწავლიდა პარიზის ნატიფ ხელოვნებათა სკოლაში (1863 წლიდან — პროფესორი). 1870 წლიდან ცხოვრობდა ლოზანაში, სადაც 1873–76 წლებში რესტავრაცია ჩაუტარა ტაძარს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები კატეგორია:ფრანგი რესტავრატორები კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები კატეგორია:არქიტექტურის თეორეტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1814 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1879
ლაქჩილფაგი
ლაქჩილფაგი (Ləkçılpaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —      5 328 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
*
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ანფალიხა
ანფალიხა (Анфалиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუმზეროს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 6 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ეთიკა
მინი|სოკრატე ეთიკა (ἠθικόν, ἦθος-დან — ეთოსი, „ზნე“) — ფილოსოფიური მეცნიერება ზნეობის, მორალის შესახებ. ტერმინი „ეთიკა“ პირველად იხმარა არისტოტელემ, რომელმაც ზნეობის საკითხებს მიუძღვნა სპეციალური შრომა - „ნიკომაქეს ეთიკა“. უფრო ადრე ეთიკის საკითხები გაარჩია პლატონმა. მანვე შემოგვინახა არსებითი ცნობები სოკრატეს ეთიკურ შეხედულებებზე. სწორედ სოკრატეს მიიჩნევენ პირველ ფილოსოფოსად, რომელიც მთავარ ყურადღებას აქცევდა ზნეობის პრობლემების დასმასა და გადაწყვეტას.
ეთიკის ძირითადი პრობლემები
ეთიკური გზა შემდეგშია, ყოველი არსების უზენაესი საბოლოო მიზანი სრულქმნილების მიღწევაა, რაც იმას გულისხმობს რომ ღმერთს დავემსგავსოთ. ადამიანისთვის სრულქმნილება დაკავშირებულია ნეტარებასთან, რადგან ერთიცა და მეორეც განპირობებულია ადამიანის ბუნების შესაბამისი სიკეთის დაუფლებით.
მოქმედება რომელსაც ეფუძნება ადამიანის ნეტარება, ერთი მხრივ, ყველაზე კეთილშობილური და ამაღლებული უნდა იყოს, იმდენად, რამდენადაც ამის უნარი საერთოდ შესწევს ადამიანს. მეორე მხრივ კი ის ყველაზე კეთილშობილური და ამაღლებული საგნისკენ უნდა იყოს მიმართული. ეთიკური მიდგომით ადამიანი არ არის უსასრულო, მისი საბოლოო ფაზა განვითარებისა არის ღმერთის შემეცნება და ამაღლებული სიკეთე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაუსრულებელი სტატიები მეცნიერების შესახებ კატეგორია:ფსიქოლოგია *
ევსტათი, თესპესი და ანატოლი
ევსტათი, თესპესი და ანატოლი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 20 ნოემბერი, ახალი სტილით — 3 დეკემბერი. მდიდარი ვაჭრის შვილები იყვნენ და ქალაქ ღანგრაში ცხოვრობდნენ. ისინი წმინდა ლუკიანემ (ხს. 28 ოქტომბერს) მოაქცია ქრისტიანობაზე, შემდეგ კი ეპისკოპოს ანთიმოზის (ხს. 16 სექტემბერს) ხელით მოინათლნენ. ძმების სახლში ქრისტიანები ღვთისმსახურებას აღასრულებდნენ ხოლმე. როდესაც ეს ფაქტი გაცხადდა, ისინი სასტიკად აწამეს, შემდეგ კი ქალაქ ნიკეაში 312 წელს თავები მოჰკვეთეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Leptogenys kraepelini
Leptogenys kraepelini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კარლო ანჩელოტი
კარლო ანჩელოტი (Carlo Ancelotti; დ. 10 ივნისი, 1959, რეჯოლო) — იტალიელი მწვრთნელი და ყოფილი ფეხბურთელი.
სამწვრთნელო კარიერა
სამწვრთენლო კარიერის დასაწყისში ანჩელოტი წვრთნიდა „რეჯანას“, პარმას, და იუვენტუსს, ამ პერიოდში მან მოიპოვა ინტერტოტოს თასი 1999 წელს. 2001 წელს დაინიშნა მილანის მთავარ მწვრთნელად, სადაც ფათიჰ თერიმი შეცვალა. სადებიუტო სეზონში ანჩელოტიმ გუნდი მე-3 ადგილზე გაიყვანა ჩემპიონატში და ჩემპიონთა ლიგაზე ნახევარფინალამდე მიაღწია. 2002 წლის ზაფხულში კარლომ მილანში მიიწვია შემტევი ნახევარმცველი ანდრეა პირლო, რის შემდეგ გუნდმა მალე დაიწყო შემტევი ფეხბურთის თამაში. 2002–2003 წლის სეზონი მილანისთვის წარმატებული გამოდგა. კლუბმა მოიგო იტალიის თასი და ჩემპიონთა ლიგის ფინალში დაამარცხა “იუვენტუსი” (11 მეტრიანების სერიაში 3:2). 2003-2004 წლის სეზონში ანჩელოტიმ, მოიგო სკუდეტო. შემდეგ ზედიზედ 2 წელი მილანმა დაიკავა მე-2 ადგილი. 2005 წელს მილანი გავიდა ჩემპინთა ლიგის ფინალში, თუმცა წააგო ლივერპულთან 11 მეტრიანების სერიაში, ძირითადი დრო 3–3 დასრულდა. 2007 წელს ანჩელოტი კვლავ გავიდა ჩემპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც კვლავ ლივერპულს დაუპირისპირდა და რევანშის აღება შეძლო. მილანმა  ლივერპული 2–1 დაამარცხა.
2007-2008 წლის სეზონი გამოდგა ყველაზე წარუმატებელი კარლო ანჩელოტისათვის მილანში, კლუბმა ჩემპიონტში დაიკავა მე-5 ადგილი და პირველად დიდი ხნის განმავლობაში ვერ გავიდა ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე.
2009 წელს ანჩელოტი დაინიშნა ჩელსის მთავარ მწვრთნელად, სადაც გაიფორმა ოქროს დუბლი, მოიგო პრემიერ ლიგა და ინგლისის თასი. 2011 წლის 22 მაისს ანჩელოტი ანჩელოტი გაათავისუფლეს მთავარი მწვრთნელის პოსტიდან.
2011 წლის 30 დეკემბერს ანჩელოტი დაინიშნა პარი სენ-ჟერმენი-ს მთავარ მწვრთნელად. 2012-2013 წლის სეზონში ანჩელოტიმ კლუბს მოაგებინა ლიგა 1.
2013 წლის 25 ივნისს რეალ მადრიდის ოფიციალურ საიტზე გამოჩნდა ინფორმაცია, რომ ანჩელოტი მომავალი წლიდან სამეფო კლუბს ჩაუდგებოდა სათავეში. იტალიელმა სპეციალისტმა კლუბთან სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ანჩელოტიმ გააძლიერა გუნდში ლუკა მოდრიჩის როლი, რომელსაც მოედნის ცენტრში მეტი სათამაშო თავისუფლება მიანიჭა, უკან, ნახევარდაცვაში დახია ანხელ დი მარია და გარეთ ბეილი შეუერთა კრიშტიანუ რონალდუსა და ქარიმ ბენზემას თავდასხმაში. ამ ცვლილებებმა „რეალი“ შეუჩერებელ ძალად აქცია. მან სადებიუტო სეზონშივე „რეალ მადრიდს“ მე-18 სამეფო თასი მოაგებინა, რომლის ფინალში გუნდმა კატალონიის „ბარსელონა“ დაამარცხა. ამავე სეზონში რეალი 12-წლიანი პაუზის შემდეგ ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გავიდა. 2011-დან 2013 წლამდე გუნდი ვერ ახერხებდა ნახევარფინალური ეტაპის დაძლევას. ფინალში „რეალმა“ თანაქალაქელი „ატლეტიკო მადრიდი“ დამარცხა დამატებით დროში, ანგარიშით 4–1. ამ ტიტულს მადრიდის რეალის ქომაგებმა „ლა დესიმა“ უწოდეს, რაც თარგმანში "მეათეს" ნიშნავს. გუნდისათვის წარუმატებელი აღმოჩნდა ესპანეთის ჩემპიონატი, სადაც ასპარეზობა მე-3 ადგილზე დაასრულა. 2014 წლის აგვისტოში „რეალმა“ მოიგო უეფა-ს სუპერთასი, სადაც „სევილია“ დაამარცხა ანგარიშით 2–0. 2014 წლის 16 სექტემბრიდან 20 დეკემბრის ჩათვლით ანჩელოტის გუნდმა ყველა შეჯიბრებაში ზედიზედ 22 თამაში მოიგო. ანჩელოტიმ გუნდს ასევე ფიფას საკლუბო ჩემპიონატი მოაგებინა. 2014-15 წლბის სეზონში „რეალ მადრიდმა“ კვლავ ვერ მოიგო ესპანეთის პრიმერა-დივიზიონი და მეორე ადგილს დასჯერდა. ჩემპიონობა კლუბმა „ბარსელონას“ დაუთმო, ასევე ვერ მოუგო თანაქალაქელ „ატლეტიკოს“, რომელმაც 2014 წლის სექტემბერში 1–0 მოუგო „რეალს“ 14-წლიანი პაუზის შემდეგ. ჩემპიონთა ლიგაზე რეალი ნახევარფინალიდან „იუვენტუსმა“ გამოაგდო. წარუმატებელი სეზონის შემდეგ ანჩელოტი თანამდებობიდან კლუბის მმართველმა საბჭომ გადააყენა.
ფეხბურთელობისას
რომა: (5)
მილანი: (9)
მწვრთნელობისას
იუვენტუსი: (1)
პარი სენ-ჟერმენი: (1)
რეალ მადრიდი: (5)
ბაიერნი მიუნხენი: (3)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია C-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:პარმის ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1988 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:სერია A-ს მწვრთნელები კატეგორია:პარმის მწვრთნელები კატეგორია:იუვენტუსის მწვრთნელები კატეგორია:მილანის მწვრთნელები კატეგორია:ჩელსის მწვრთნელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები კატეგორია:მადრიდის რეალის მწვრთნელები კატეგორია:ნაპოლის მწვრთნელები კატეგორია:ევერტონის მწვრთნელები კატეგორია:ბუნდესლიგის მწვრთნელები
სერჟ სარქისიანი
სერჟ სარქისიანი (სომხ. Սերժ Սարգսյան, დ. 30 ივნისი, 1954 სტეფანაკერტი, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — სომხეთის მესამე პრეზიდენტი 2008-2018 წლებში, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. მისი ოფიციალური დანიშვნა 2007 წლის 4 აპრილს მოხდა; მანამდე ის პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემრულებლის თანამდებობაზე 2007 წლის 26 მარტიდან მუშაობდა. პრემიერ-მინისტრად დანიშვნამდე, სარქისიანი სომხეთის თავდაცვის მინისტრი და ეროვნული უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარე იყო. მან გაიმარჯვა 2008 წლის თებერვლის საპრეზიდენტო არჩევნებში სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის მხარდაჭერით, რომლის ხელმძღვანელი თავად იყო.
ბიოგრაფია
სერჟ სარქისიანი დაიბადა 1954 წლის 30 ივნისს სტეფანაკერტში, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ. 1971 წელს ჩაირიცხა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1979 წელს სწავლა დაასრულა. 1971-1072 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. 1983 წელს დაქორწინდა რიტა დადაიანზე. ჰყავს ორი ქალიშვილი, ანუში და სატენიკი, და შვილიშვილი, მარიამი. სერჯ სარქისიანი არის სომხეთის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი. მშობლიური ენის გარდა სრულყოფილად ფლობს რუსულ ენას. გაწყვეტილი აქვს ურთიერთობები სომხეთის ამჟამინდელ პრემიერ-მინისტრ ტიგრან სარქისიანთან.
ადრეული კარიერა
სარქისიანის კარიერა იწყება ერევნის ელექტრო-ხელსაწყოების ქარხნიდან, სადაც 1975 წლიდან ზეინკლად მუშაობდა. 1979 წელს აირჩიეს სტეფანაკერტის კომუნისტური პარტიის ახალგაზრდული ასოციაციის კომიტეტის თავმჯდომარედ. შემდეგ ამავე პარტის ახალგაზრდული ასოციაციის მეორე მდივნად, პირველ მდივნად. ამის შემდეგ სარქსისიანი სტეფანაკერტის საქალაქო კომიტეტის პროპაგანდის სამმართველოს უფროსი ხდება. საბოლოოდ კი სერჟი მთიანი ყარაბაღის რეგიონული კომიტეტის პირველი მდივნის, ჰენრიკ პოღოსიანის თანაშემწე ხდება.
მთიან ყარაბაღში სომხებსა და აზერბაიჯანელებს შორის არსებულ დაპირისპირების დროს, სარქისიანი მთიანი ყარაბაღის თავდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარედ და შემდგომ სომხეთის უმაღლესი საბჭოს წევრად აირჩიეს. მისი ორგანიზებულია რამდენიმე ბრძოლა მთიანი ყარაბაღის ომში და ითვლება სომხეთის შეიარაღებული ძალების დამფუძნებლად. 1993 წელს გახდა სომხეთის თავდაცვის მინისტრი. 1995 სახელმწიფო უსაფრთხოების დეპარტამენტის ხელმძღვანელია, ხოლო 1996 ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრი გახდა. 1999 წელს რობერტ ქოჩარიანის ადმინისტრაციაში მუშაობდა, ამის შემდეგ გახდა ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი, თავდაცვის მინისტრი და 2007 წლიდან პრემიერ-მინისტრი.
2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
სარქისიანი, პრეზიდენტ ქოჩარიანის მხარდაჭერით, 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ სომხეთის პრეზიდენტობის ძლიერ პრეტედენტად განიხილებოდა. არჩევნების ოფიციალური შედეგების მიხედვით სარქისინმა მიღებულ ხმათა 53%-ით, მთავარი მოწინააღმდეგე ლევონ-ტერ პეტროსიანი დიდი უპირატესობით დაამარცხა. შედეგების გამოცხადებამ პეტროსიანის მომხრეთა უკმაყოფილება გამოიწვია. მალე სომხეთის დედაქალაქი არეულობამ მოიცვა. პირველ მარტს ხელისუფლებამ ძალადობრივად დაშალა. დაიღუპა 10 ადამიანი (8 მომიტინგე, 2 პოლიციის თანამშრომელი). ქვეყანაში გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა, რომელიც 20 დღე გაგრძელდა და 2012 20 მარტს გაუქმდა.
პრეზიდენტი
სერჟ სარქისიანმა საპრეზიდენტო ფიცი 2008 წლის 9 აპრილს, ოპერის შენობაში დადო. თავის მიმართვაში ის აქციებსაც შეეხო და განაცხადა: ახლად არჩეულმა პრეზიდენტმა პრემიერ-მინისტრად ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი ტიგრან სარქისიანი დანიშნა.
საგარეო პოლიტიკა
სარქისიანმა გააგრძელა 1915 წლის სომხების გენოციდის საერთაშორისო აღიარებისთვის ბრძოლა, ამავდროულად დაიწყო ზრუნვა თურქეთთან ურთიერთობის ნორმალიზებისთვის.
გამოსვლები
გამოსვლები სარქისინიას რეჟიმის წინააღმდეგ დაიწყო 2011 წელს, აქციებს ლეონ ტერ-პეტროსიანი მეთაურობდა . სარქისიანი პროტესტანტებს პოსტ-საარჩევნო ძალადობის ფაქტების სრულად, ხელმეორედ გამოძიებას დაჰპირდა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პრეზიდენტები კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:სომხეთის თავდაცვის მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
ედელმირო ხულიან ფარელი
ედელმირო ხულიან ფარელი (Edelmiro Julián Farrell Plaul; დ. 12 თებერვალი, 1887, ლანუსი — გ. 21 ოქტომბერი, 1980, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი გენერალი და პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1944-1946 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1944 წლის 24 თებერვლიდან 1946 წლის 3 ივნისამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ტესღუინო
ტესღუინო  — სიმინდის კუსტარული ლუდი, რომელსაც იუტო-აცტეკების რამდენიმე ადამიანი აწარმოებს. ტარაჰუმარას ხალხი ლუდს სიწმინდედ მიიჩნევს და ის მათი საზოგადოების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. ანთროპოლოგი ჯონ კენედი იუწყება, რომ „ტარაჰუმარელი წელიწადში საშუალოდ მინიმუმ 100 დღეს უშუალოდ ტესღუინოს უკავშირებს და ამ დროის დიდი ნაწილი მისი გავლენის ქვეშაა.“
ეტიმოლოგია
ტესღუინო მომდინარეობს ნაუატლის სიტყვისგან tescuini რაც იმას ნიშნავს, „გულისცემას“.
ტრადიცია
ტარაჰუმარას ხალხი ყოველწლიურად იკრიბება სააღდგომო კვირის განმავლობაში (სემანას სანტა) და რიტუალების დაცვით დიდი რაოდენობით სვამს ტესღუინოს. ანთროპოლოგ ბილ მერილის თანახმად, სმიტსონიანის ინსტიტუტიდან, „წმინდა სასმელი მისდევს დიდ სულებს იმ ადამიანისგან, ვინც სვამს მას, და ამიტომ როდესაც ადამიანები სვამენ მას იქცევიან როგორც ბავშვები [...] რადგან სულები რომლებიც აკონტროლებენ მათ ქმედებებს პატარა სულები არიან, პატარა ბავშვების მსგავსად“.
ტესღუინო ასევე მჭიდრო კავშირშია რელიგიურ პრაქტიკასთან. მას იყენებენ როგორც სამკურნალო საშუალებას. ასევე, უკავშირდება რიტუალებს, რომლებიც ტარდება ადამიანის ცხოვრების მნიშვნელოვან პერიოდებში, მათ შორისაა, დაბადება, სქესობრივი მომწიფება (ბიჭებისათვის), ქორწინება და სიკვდილი. რიგი სხვა სოციალური ფუნქციებიც აქვს ტესღუინოს.
სახეობები
ტარაჰუმარას ზოგადი ტერმინი ალკოჰოლური სასმელებისთვის არის „სუგიკი“. ხოლო, „ბატარი“ გამოიყენება, როდესაც ლუდი სპეციალურად მზადდება სიმინდის ან ლიქენის ფქვილისგან. „პაკიკი“ გამოიყენება, როდესაც ლუდი მზადდება სიმინდის ახალი ღეროებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ სიმინდისგან დამზადებული ტესღუინი ყველაზე წმინდად ითვლება, ტარაჰუმარა ასევე ამზადებს ლუდს აგავასგან და ხორბლისგან. ასევე, ისინი ამზადებენ სხვა ალკოჰოლურ სასმელებს ისეთი ხილისგან, როგორიცაა ატამი, კენკრა, ვაშლი, კაქტუსის ნაყოფი და მწვანილის თესლი.
წარმოება
ლუდი მზადდება სიმინდის ბირთვისგან, რომელიც გაჟღენთილია, ამოსვლის შემდეგ მას ხარშავენ და ტოვებენ ველური საფუარი ს დახმარებით ბუნებრივია ფერმენტაციისთვის. არომატის დასაყენებლად ადგილობრივი ბალახი გამოიყენება.
სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები კატეგორია:მექსიკური სამზარეულო
რიჩარდ III (ინგლისი)
რიჩარდ III (Richard III; დ. 2 ოქტომბერი, 1452, ფოთერინგეი — გ. 22 აგვისტო, 1485, ბოსუორთი) — ინგლისის მეფე 1483 წლიდან, იორკების დინასტიის (პლანტაგენეტების სამეფო სახლის ერთ-ერთი შტო) უკანასკნელი წარმომადგენელი. ედუარდ IV-ის უმცროსი ძმა. ტახტზე ავიდა მცირეწლოვანი ედუარდ V-ის გადაყენებით, ვარდების ომის დროს. მოკლეს 1485 წელს ბოსუორთის ბრძოლაში დამარცხებისას.
XVI საუკუნის ლიტერატურაში რიჩარდ III-ს მიაწერენ ტახტიდან ჩამოგდებული ჰენრი VI-ის, ედუარდ V-ისა და მისი ძმის მკვლელობას, ჰენრი VI-ის ცოლის დედოფალ ანას მოწამვლას და თავისი ძმის ჰერცოგ კლარენსის მკვლელობას. რიჩარდ III-ს ტომას მორმა უძღვნა „რიჩარდ III-ის ისტორია,“ ხოლო უილიამ შექსპირმა ისტორიული დრამა „რიჩარდ III“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისის მეფეები კატეგორია:იორკები კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1452 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1485 კატეგორია:ინგლისის რეგენტები კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
ჰემატოგენი
ჰემატოგენი (Haematogenum; αἷμα — „სისხლი“; γενος — „წარმოშობა“) — პროფილაქტიკური პრეპარატი, რომელიც რკინას შეიცავს და სისხლში წითელი უჯრედების - ერითროციტების წარმოქმნას უწყობს ხელს. რკინა ერითროციტების შემადგენლობაში შედის რკინის შემცველი ცილის სახით, რომელსაც ჰემოგლობინი ეწოდება. რამდენადაც ჰემატოგენი მსხვილფეხა საქონლის მშრალი დეფიბრინირებული სისხლისაგან მზადდება (სისხლი გადის დამუშავებას ინფექციის გამორიცხვის მიზნით), მას უმატებენ შედედებულ რძეს, თაფლს და სხვა ნივთიერებებს, რათა გაუმჯობესდეს მისი გემო. გარეგნულად ჰემატოგენის ფირფიტები მცირე ზომის შოკოლადს წააგავს. გემო თავისებური, მაგრამ სასიამოვნო აქვს. ჰემატოგენი ფართოდ გამოიყენებოდა დიდი სამამულო ომის პერიოდში, როდესაც მის საფუძველზე დაჭრილებს სხვადასხვა კერძებს უმზადებდნენ.
ისტორია
XIX საუკუნის ბოლოს უკვე დადგენილი იყო, რომ რკინა სისხლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შემადგენელია. ევროპის აფთიაქებში იყიდებოდა რკინისა და სისხლის მრავალგვარი პრეპარატები.
პირველი პრეპარატი,რომელიც ჰემატოგენის სახელით გამოვიდა იყო "ჰომელის ჰემატოგენი" (Hämatogen des Dr. Hommel), გამოშვებული შვეიცარიაში 1890 წელს. ეს უკანასკნელი ხარის სისხლის საფუძველზე დამზადებულ მიქსტურას წარმოადგენდა. ეს პრეპარატი XX საუკუნის დასაწყისში ფართოდ გავრცელ და რუსეთის ტერითორიაზეც.
ფარმაკოლოგიური დახასითება
ჰემატოგენი მეტაბოლური პრეცესების კორექციის საშუალებაა. არის წყარო სრულფასოვანი ცილების, ცხიმების, ნახშირწყლებისა და მინერალების, რომლებიც ადამიანის სისხლის პროპორციებს უახლოვდება. ბიოლოგიურად სრულფასოვანი ცილა შეიცავს ყველა ამინომჟავას სხეულისათვის ოპტიმალურ პროპორციებში. ხელს უწყობს სისხლის წარმოქმნას, რკინის გაწოვას ნაწლავებში, სისხლში ჰემოგლობინის მომატებას, პლაზმაში ფერიტინის შემცველობის ზრდას.
ჩვენებები
არასრულფასოვანი კვება, რკინის დეფიციტური ანემია, რეკონვალესცენცია (ინფექციური დაავადებების დროს). ქრონიკული დაავადებები, განსაკუთრებით, მუცლისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს.
უკუჩვენებები
ჰიპერმგრძნობელობა, ანემია, ნახშირწყლების ცვლის დარღვევა. დაუშვებელია ჰემატოგენის მიღება დიაბეტისა და ზედმეტი წონის დროს, რამდენადაც ადვილად ასათვისებელ ნახშირწყლებს შეიცავს
დოზირება
ბავშვებს 4-დან 6 წლამდე - 30 გრ. დღეში, 7 წლიდან - 40 გრ, დღეში, დიდებს - 50 გრ. დღეში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტიმულატორები
ბიძინა ავალიშვილი
ბიძინა გიორგის ძე ავალიშვილი (დ. 30 აგვისტო, 1922, თბილისი — გ. 2002) — ქართველი მოქანდაკე. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1962).
ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (იაკობ ნიკოლაძის კლასი). ქართველ მოქანდაკეთაგან პირველმა გამოიყენა მასალად ხე. მის შემოქმედებაში დიდი ადგილი უჭირავს ქართული კულტურის მოღვაწეთა პორტრეტებს. ნამუშევრები: ვაჟა-ფშაველას (ქვა, 1948, დუშეთი), მირზა გელოვანის (მარმარილო, 1963, თიანეთი),  ვასილ ბარნოვი ს (მარმარილო, 1967, კოდა) ძეგლები. ალექსანდრე ყაზბეგის (ხე, 1947), გალაკტიონ ტაბიძის (ბრინჯაო, მთაწმინდის პანთეონი, 1968), ვაჟა-ფშაველას (ხე, 1955), ფიროსმანის (ბრინჯაო, 1962-1963) პორტრეტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ბ
Leptogenys langi
Leptogenys langi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აგათო (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|აგათო აგათო  (Agatho PP.; დ. 577 — გ. 10 იანვარი, 681) — რომის პაპი 678–681 წლებში. მართლმადიდებელი (მოიხსენიებენ 4 მარტს) და კათოლიკური (მოიხსენიებენ 10 იანვარს) ეკლესიების წმინდანი.
წარმოშობით სიცილიელი, მდიდარი ქრისტიანების შვილი იყო და მათი წყალობით კარგი განათლებაც მიიღო. მშობლების სიკვდილის შემდეგ მთელი ქონება გლახაკებს დაურიგა, თვითონ კი ბერად აღიკვეცა. 679 წელს ის რომის პაპად აირჩიეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 577 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 681 კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:ბერძენი პაპები
დორდონი (მდინარე)
დორდონი (Dordogne) — მდინარე სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში. მდინარე გარონის მარჯვენა შენაკადი, რომელთანაც ერთად ქმნის საერთო შესართავს — ჟირონდის ესტუარს. სიგრძე 483 კმ, აუზის ფართობი 23,870 კმ². სათავე აქვს მონ-დორის მასივის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე. ზემო და შუა დინებაში ჭრის საფრანგეთის ცენტრალურ მასივს, ქვემოთში გამოდის — გარონის დაბლობზე. გაზაფხულზე და შემოდგომაზე დამახასიათებელია წყალდიდობა, ზამთარში წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა, ზაფხულში — წყალმცირობა. წყლის საშუალო ხარჯი 190 მ³/წმ. მთავარი შენაკადებია ვეზერი და ილი. ქვემო დინებაში შეინიშნება ზღვიური მოქცევები. დორდონის აუზში არის ჰიდროელექტროსადგურები. სანაოსნოა. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: ბერჟერაკი, ლიბურნი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
ელიზაბეთ ფილპოტი
ელიზაბეტ ფილპოტი (Elizabeth Philpot; დ. 1780, ინგლისი — გ. 1857, ლაიმ-რეჯისი) — ინგლისელი პალეონტოლოგი და ნამარხების შემგროვებელი.
ბიოგრაფია
ელიზაბეტ ფილპოტი ინგლისში 1780 წელს დაიბადა. მისი წარმოშობისა და ცხოვრების შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. მას ჰყავდა ძმა და ორი და, მერი და მარგარეტი. 1805 წელს დები დასახლდნენ ლაიმ-რეჯისში (დორსეტის საგრაფო), იმ სახლში, რომელიც ძმამ მათ აჩუქა. ყველა მათგანი კარგად იყო განათლებული, მაგრამ ფინანსურად უჭირდათ.
სამივე დას უყვარდა ნამარხების შეგროვება, მაგრამ ელიზაბეტმა ამ საქმეში განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია. მან მოახერხა სერიოზული კოლექციის შეგროვება, რომელშიც განსაკუთრებით ფართოდ იყო წარმოდგენილი ნამარხი თევზები. დები ფილპოტები დაახლოებულნი იყვნენ მერი ენინგთან, ცნობილ პალეონტოლოგთან და ნაშთების შემგროვებელთან, რომელიც ასევე ცხოვრობდა ლაიმ-რეჯისში. ელიზაბეტი დიდ დროს ატარებდა მასთან. დროთა განმავლობაში გახდა მისი თანამგზავრი და მეგობარი. 1826 წელს მერი ენინგმა აღმოაჩინა, რაც ბელემნიტის ნამარხის შიგნით იყო რაღაც, რაც წააგავდა მელნის ტომარას გამომშრალი მელნით. ელიზაბეტმა მოახერხა მათი წყალში განზავება და მიღებული სეპიით რამდენიმე ნახატის დახატვაც კი, მათ შორის იქთიოზავრის გამოსახულების.
ელიზაბეტი კავშირში იყო ისეთ მეცნიერებთან, როგორებიც არიან უილიამ ბაკლენდი, უილიამ კონიბირი და ჰენრი დე ლა ბეში. როდესაც ლუი აგასისი ლაიმ-რეჯისს სტუმრობდა, ის გაოცებული იყო იმით, რომ ელიზაბეთმა და მერიმ შეძლეს ლაიმ-რეჯისის მიდამოებში ეპოვნათ და სწორად ამოეცნოთ 34 სახეობის ნამარხი თევზის.
სქოლიო
კატეგორია:პალეონტოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1780 კატეგორია:გარდაცვლილი 1857
ანგია წინასწარმეტყველი
thumb|200px|ანგია წინასწარმეტყველიწმინდა ანგია წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 დეკემბერი, ახალი სტილით - 29 დეკემბერი. იგი თორმეტ მცირე წინასწარმეტყველთა რიცხვს მიეკუთვნება. წინასწარმეტყველი ლევიტელთა ტომიდან იშვა და სპარსეთის მეფის, დარიოსის ზეობისას (ქრისტეს შობამდე ხუთასი წლის წინ) მოღვაწეობდა. ბაბილონის ტყვეობიდან დაბრუნებულმა ებრაელებმა იერუსალიმის ტაძრის აღდგენა დაიწყეს, მაგრამ სამარიტელთა და სპარს ხელისუფალთა ძლიერ წინააღმდეგობას წააწყდნენ და იძულებულნი გახდნენ, დაწყებული საქმე მთელი თოთხმეტი წლით შეეწყვიტათ. უფალმა თავისი რჩეული ერი ანგია წინასწარმეტყველის პირით გაამხნევა და გაუცხადა მათ, რომ მეორე ტაძარი პირველზე დიდებული იქნებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები
რიჩარდ ნორლანდი
რიჩარდ ბოის ნორლანდი (Richard Norland; დ. 1955) — ამერიკელი დიპლომატი, რომელიც ბარაკ ობამამ წარადგინა ელჩად საქართველოში, ხოლო სენატმა დაამტკიცა ამ პოსტზე 2012 წლის 29 მარტს. რიჩარდ ნორლანდი ამ დრომდე ვაშინგტონის ეროვნულ სამხედრო კოლეჯში საერთაშორისო ურთიერთობებში მრჩეველი და ხელმძღვანელის მოადგილე იყო. იგი ასევე იყო აშშ-ის ელჩი უზბეკეთში, 2007-2010 წლებში. ნორლანდმა აშშ-ის ყოფილი ელჩი საქართველოში ჯონ ბასი შეცვალა (2009-2012). საუბრობს რუსულ, ფრანგულ და ნორვეგიულ ენებზე. ჰყავს მეუღლე მერი ჰარტნეტი და ორი შვილი. ამჟამად არის აშშ-ს ელჩი ლიბიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2014)
დიკლო
დიკლო — ნასოფლარი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე თუშეთში. მდინარე თუშეთის ალაზნის ხეობაში.
დემოგრაფია
საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის საყოველთაო აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 16 ადამიანი. აქედან 5 მამაკაცი, ხოლო დანარჩენი 11 ქალი. მოსახლეობის უმრავლესობა, 94% ეროვნებით ქართველი იყო.
განაჩენი (ფილმი)
განაჩენი — კინოსტუდია ქართული ფილმის მიერ 1959 წელს გადაღებული კინოფილმი. ფილმის რეჟისორია ლევან ხოტივარი. ფილმის პრემიერა შედგა 1961 წელს.
სიუჟეტი
ინჟინერმა ჯაფარიძემ, რომელმაც ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის დასრულება იჩქარა, უხეშად დაარღვია უსაფრთხოების წესები. ამან კატასტროფა გამოიწვია და ადამიანი დაიღუპა. ინჟინერს ასამართლებენ და ხანგრძლივ პატიმრობას მიუსჯიან. კოლონიაში მას გზის მშენებლობის უფროსად დანიშნავენ. იგი არაერთ ახალგაზრდას დააყენებს სწორ გზაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1959 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ლევან ხოტივარის ფილმები
ალინ ვლასენკო
ალინ ვლასენკო (დ. 30 ივნისი, 1938, ქ. ჩელიაბინსკი — გ. 23 ნოემბერი, 2021, კიევი) — უკრაინელი დირიჟორი და პედაგოგი. პროფესორი (1992). უკრაინის სახალხო არტისტი (2000). 1961 წელს დაამთავრა ხარკივის კონსერვატორია (კლარნეტი, ო. კოზლოვას კლასი). 1966 წელს დაამთავრა კიევის კონსერვატორიის ასპირანტურა (დირიჟორობა, მ. კანარშტაინის კლასი). 1966–1971 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი, 1971 წლიდან — უკრაინის ეროვნული ოპერისა (კიევი), ამავდროულად 1994–1998 წლებში — ხარკივის ფილარმონიის სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1965 წლიდან შეთავსებით ასწავლიდა უკრაინის ეროვნულ მუსიკალურ აკადემიაში (კიევი), 1992 წლიდან — კიევის რეინგოლდ გლიერის სახელობის მუსიკალურ სასწავლებელში. მის მოსწავლეებს შორისაა — ვოლოდიმირ სირენკო, ვიქტორია ჟადკო, ნატალია პონომარჩუკი, ანდრი ივანიში. გასტროლებზე დადიოდა გერმანიაში, იაპონიაში, ბულგარეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, კუბაზე და სხვ. აქვს 160 საფონდო ჩანაწერი უკრაინის რადიოში, ჩანაწერები ფირფიტაზე და 2 ვიდეოჩანაწერი. დადგმული აქვს სპექტაკლები: ჰერმან ლევენშოლდის „სილფიდა“ (1980), ლუდვიგ მინკუსის „ბაიადერა“ (1985), პეტრე ჩაიკოვსკის „მაკნატუნა“ (1986), ევჰენ სტანკოვიჩის „შობის ღამე“ (1992), მიხაილო სკორულსკის „ტყის სიმღერა“ (1994). პირველმა შეასრულა ვიტალი კირეიკოს მე-4 და მე-5 სიმფონიები, ნ. დრემლიუგას მე-5 სიმფონია (ყველა — 1968–1969) და სხვ. დირიჟორობდა სპექტაკლებს: შარლ გუნოს „ფაუსტი“, ჯუზეპე ვერდის „ტრავიატა“, ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი“, სემენ გულაკ-არტემოვსკის „ზაპორიჟიელი დუნაის გაღმა“, მიკოლა ლისენკოს „ნატალკა პოლტავკა“. ავტორია ნარკვევებისა დირიჟორების სტეფან ტურჩაკის, მიხაილო კანარშტაინის, ვენიამინ ტოლბას შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
კისანგის რაიონი
კისანგა (Quissanga) — რაიონი მოზამბიკში, კაბუ-დელგადუს პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 37 771 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 061 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18,33 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კისანგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:კაბუ-დელგადუს პროვინცია
უილ ფერელი
მინი|250პქუილ ფერელი
ჯონ უილიამ ფერელი (დ. 16 ივლისი, 1967) — ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი და პროდიუსერი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში როგორებიცაა Elf (2003), The Legend of Ron Burgundy (2004), Kicking & Screaming (2005), Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby (2006), Semi-Pro (2008), Step Brothers (2008) და Land of the Lost (2009). 2007 წელს თავის მწერალ-პარტნიორთან, ადამ მაკკეისთან, ერთად კომედიური ვებგვერდი Funny or Die დაარსა. ის აგრეთვე, მონაწილეობს The Other Guys (2010), The Campaign (2012), Get Hard (2015), Holmes & Watson (2018) და ანიმაციებში  Curious George (2006), Megamind (2010) და The Lego Movie film franchise (2014-2019).
ფერელი მუშაობდა გამხმოვანებლად რამდენიმე ანიმაციურ სატელევიზიო გადაცემასა და ფილმში, მათ შორის ბობ ობლონგის, 1950-იანი წლების მოკლე  ანიმაციურ სატელევიზიო სერიალში The Oblongs. ის რამდენჯერმე მიიწვიეს Family Guy- ში, სადაც უილმა  " მისტერ შაბათის რაინდი ",-ში შავი რაინდის როლი შეასრულა, ასევე მსუქანი ბერძენი ბიჭი და მაილს "ჩატერბოქსი" Fifteen Minutes of Shame. ფერელმა ასევე ტედის როლი ითამაშა ფილმში <i id="mwAbw">Curious George</i> და მან ასევე გაახმოვანა FOX-ის სიტკომის King of Hill- ის ეპიზოდი,  პოლიტიკურად კორექტული ფეხბურთის მწვრთნელი. ფერელმა 2010 წლის DreamWorks Animation-ის Megamind მთავარი პერსონაჟი გაახმოვანა. მან რობერტ დაუნი უმცროსი ჩაანაცვლა, რომელმაც    კონფლიქტის გამო პროექტი დატოვა, ასევე ბენ სტილერმაც   უარი თქვა როლზე და მის ნაცვლად მიიღო ბერნარდ კურატორის როლი. President Business in The Lego Movie, 2014 წელს გამოვიდა. უკანასკნელი როლი The Lego Movie 2: The Second Part იყო, რომელიც ა 2019 წელს გამოვიდა.
სასცენო კარიერა
ბროდვეიში ფერელმა თავისი დებიუტი აშშ-ს  პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშთან ერთად, ერთპიროვნულ შოუში სახელად „კეთილი იყოს შენი მობრძანება ამერიკა“ -ში შეასრულა. ფინალური ღამე ჯორჯ ბუშთან ერთად . შოუმ სპექტაკლები  2009 წელს დაიწყო.
2019 წლის თებერვალში ფერელმა რონ ბურგუნდის პოდკასტი გამოუშვა iHeart Radio Podcast Network-თან ერთად. შოუ თავდაპირველად ორი სეზონი უნდა ყოფილიყო, თითოეული თორმეტი ეპიზოდით. 2022 წელს კი პოდკასტი მეხუთე სეზონისთვის განახლდა.
2019 წლის ოქტომბერში ფერელმა პარტნიორობა გაუწია iHeart Radio-ს საკუთარი პოდკასტების ქსელის, Big Money Players Network-ის დასაწყებად. ეს გარიგება მოიცავს 10 სცენარის მიხედვით დაწერილსა და დაუწერელ კომედიური პოდკასტს. ეს პოდკასტი ორი წლის განმავლობაში გამოქვეყნდება.
ფილმოგრაფია
შერჩეული ფილმოგრაფია <references group="ბიოგრაფია" responsive="1">
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალიფორნიელი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი ტელესცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კომიკოსები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1967
ტაშისკარის წმინდა გიორგის ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, აკვანის სერის ძირში, სასაფლაოზე. ის ძველ, სამნავიანი ტაძრის საძირკველზეა აშენებული 1897 წელს. შენობა დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვითა და უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვის კვადრებით. დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთით შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა შესასვლელებია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია შიგნიდან თაღოვანი გარედან სწორკუთხა სარკმელი. ორი ასეთივე სარკმელი სამხრეთის, ხოლო თითო ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კედლებშია. აფსიდში სარკმლის გვერდებზე თითო თაღოვანი ნიშია. საკურთხეველი და არდაბაგი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. საკურთხევლის სარკმლის წინ სატრაპეზო ქვა დგას. აღმოსავლეთ ფრონტონში ქვიშაქვის კვადრზე ამოკვეთილია რელიეფური ჯვარი და ეკლესიის აგების თარიღი. სამხრეთის შესასვლელი ორლილვიან თაღოვან ჩარჩოშია ჩასმული, კარის არქიტრავზე გამოსახული ჯვრის მარცხნივ ამოკაწრულია ეკლესიის აგების თარიღი, ხოლო მარჯვნივ გამოსახულია ხელის გაშლილი მტევანი. სამხრეთ-დასავლეთით წაგრძელებული სამრეკლოა აღმართული. ეკლესიის გარშემო ძველი საფლავის ქვებია. ც. ჩაჩხუნაშვილის 2008 წელს შედგენილი სააღრიცხვო ბარათი ტაშისკარი თანამედროვე ადმინისტრაციული დანაწილებით ხაშურის რაიონს ეკუთვნის, თუმცა იგი ისტორიული მხარე თორის კარიბჭეს წარმოადგენდა. ამ ადგილას ორი ისტორიულ-გეოგრაფიული ერთეულის - შიდა ქართლისა და თორის საზღვარი გადის. სოფლის ზევით, ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე ბერძენი ოსტატების მიერ XIX საუკუნის დასასრულს აგებული, ახლად გარემონტებული და მოხატული ეკლესია დგას. იგი ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით. კუთხეებში და ღიობების ირგვლივ კარგად გათლილი ქვებია შემოყოლებული. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, გეგმა სწორკუთხედს წარმოადგენს. აღმოსავლეთი ფასადის ზედა ნაწილში, სპეციალურად ჩასმულ ქვაზე მოთავსებულია ჯვრის გამოსახულება და ეკლესიის აგების თარიღი. შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. სამხრეთი შესასვლელი გაფორმებულია ტიმპანით, სადაც ცენტრში დაბალი რელიეფით შესრულებული ჯვარია გამოსახული. მისგან მარჯვნივ - ხელის მტევანი, ხოლო მარცხნივ ეკლესიის აგების თარიღი - 1898 წ. შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, დასავლეთით პატრონიკეა მოწყობილი, სადაც დარბაზიდან შეიძლება კიბით მოხვედრა. ეკლესია განათებულია ექვსი სარკმლით, რომელთაგან ორ-ორი გრძივ კედლებშია განთავსებული, ხოლო თითო-თითო აღმოსავლეთით და დასავლეთით. ნაგებობის კამარა განახლებულია, სახურავი დაბურულია თუნუქით. ინტერიერში კედლები შელესილია, საკურთხეველში ახლად შესრულებული მოხატულობაა. მის წინ კანკელია აღმართული. ტაშისკარის წმ. გიორგის ეკლესია ბერძენი ოსტატების მიერ აგებული ტიპური, რიგითი ნაგებობაა. ამ ადგილზე იდგა უფრო ძველი ეკლესია, რომლის ქვები XIX საუკუნეში გამოიყენეს ახალ მშენებლობაში.
რობერტო ედუარდო ვიოლა
რობერტო ედუარდო ვიოლა (Roberto Eduardo Viola Redondo; დ. 13 ოქტომბერი, 1924, ბუენოს-აირესი, არგენტინა — გ. 30 სექტემბერი, 1994) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის დე-ფაქტო პრეზიდენტი 1981 წელს.თანამდებობა ეკავა 1981 წლის 29 მარტიდან, 1981 წლის 10 დეკემბრამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
Leptogenys letilae
Leptogenys letilae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სუმბიანის ეკლესია
სუმბიანის ეკლესია — ეკლესია დგას მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზიანის სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნაგებია აგურით; აქა-იქ რიყის ქვაც არის გამოყენებული.
ეკლესია გუმბათოვანი ნაგებობაა (7,5 × 5,53 მ). აქვს ორი შესასვლელი; ერთი დასავლეთის კედლის შუა ნაწილშია, მეორე ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. დარბაზი გეგმით წარმოადგენს მოკლემკლავებიან სწორკუთხა ჯვარს, რომელიც აღმოსავლეთით დაგრძელებულია ბემით და აფსიდით. აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო პატარა ნიშია. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის წრიულ ყელზე გადასვლა აფრების საშუალებით ხდება. გარედან რვაწახნაგა გუმბათის ყელის ყოველ წახნაგში მაღალი სარკმელია გაჭრილი. ყელის ქვედა ნაწილი ყრუა, ზედა ნაწილში წიბოებს აგურის ლილვი აქვს შემოვლებული. გუმბათის ყელი დასრულებულია წრეთარგიანი ლავგარდნით.
აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის ორივე მხარეს დიდი ნიშებია. თითო ასეთივე ნიში ჩრდილოეთის და სამხრეთის ფასადების აღმოსავლეთ ნაწილშიც არის. დასავლეთის ფასადზე, სარკმლის თავზე და გვერდებზე ჯვარი და გეომეტრიული ორნამენტია (დაზიანებულია) ამოკვეთილი. ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
What Hits!?
What Hits!? — ჯგუფ Red Hot Chili Peppers-ის კრებული. იგი გამოვიდა 1992 წელს და მოიცავს კოლექტივის პირველი ოთხი ალბომის სიმღერებს. მასში ასევე შეტანილია სიმღერა Show Me Your Soul, რომელიც არ არის შეტანილი რომელიმე სტუდიურ ალბომში.
სიმღერების სია
ალბომი ასევე გამოვიდა VHS და DVD ფორმატებში ვიდეოკლიპებით:
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Red Hot Chili Peppers-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის კომპილაციური ალბომები
ბერნი (ვულკანი)
ბერნი (Monte Burney) — მყინვარებით დაფარული სტრატოვულკანი ჩილეში, მუნიოს-გამეროს ნახევარკუნძულზე, კორდილიერა-სარმიენტოს ქედის სამხრეთით. სიმაღლე 1520 მ. ქალაქ პუნტა-არენასიდან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს 200 კმ-ში. სახელი ეწოდა ინგლისელი კონტრ-ადმირალის ჯეიმზ ბერნის (1750-1821) პატივსაცემად. პირველი ასვლა განხორციელდა 1973 წელს. უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1910 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:მოქმედი ვულკანები
ფრანჩესკო ტოტი
ფრანჩესკო ტოტი (Francesco Totti; დ. 27 სექტემბერი, 1976, რომი) — იტალიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი, შემტევი ნახევარმცველი. იცავდა „რომას“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონი და 2000 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
საკლუბო კარიერა
ფრანჩესკო ტოტი იტალიის დედაქალაქ რომში დაიბადა. ბავშვობიდან რომას გულშემატკივარი იყო, მისი კერპი კი ამ კლუბის კაპიტანი ჯუზეპე ჯიანინი იყო. ადრეულ ასაკში ზრდის პრობლემა ჰქონდა, თანატოლები „გნომს“ ეძახდნენ, თუმცა შემდეგ პრობლემა მოგვარდა და განვითარება შეუფერხებლად განაგრძო.
ფეხბურთის თამაში სწორედ დედაქალაქურ კლუბში დაიწყო. 1989 წელს რომას ბავშვთა გუნდში ჩაირიცხა. 16 წლის ასაკში კი უკვე სერია A-ში ჰქონდა დებიუტი. 1993 წელს ბრეშას წინააღმდეგ ბოსკოვმა მოედანზე ახალგაზრდა ტოტი შეუშვა. ის თამაში რომაელებმა 2:0 მოიგეს. მომდევნო სეზონში ჩესკომ უფრო მეტ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და პირველი გოლი 1994 წელს ფოჯას გაუტანა. მალე გუნდის ძირითადი ფეხბურთელი გახდა. ტოტი ნელ-ნელა გუნდის ლიდერად ყალიბდებოდა. ზემანის მწვრთნელობის პერიოდში 30 გოლი გაიტანა და 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოძახებამაც არ დააყოვნა. იმ წელს სერია A-ს წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი გახდა.
2000–2001 წელს რომას ფაბიო კაპელო წვრთნიდა, მან მთელი გუნდი სწორედ ტოტის გარშემო ააწყო. როგორც შემდეგ აღმოჩნდა, ამ ექსპერიმენტმა გაამართლა — რომა იტალიის ჩემპიონი გახდა. ტოტიმ სკუდეტოსთან ერთად წლის საუკეთესო იტალიელი ფეხბურთელის ტიტული არავის დაუთმო.
მომდევნო წლებში ტოტი მეორე თავდამხმელის ფუნქციას ასრულებდა 3-5-2 ფორმატის რომაში. 2003–2004 სეზონში ჩესკომ თავის კარიერაში ყველაზე მეტი 20 გოლი გაიტანა, თუმცა საბოლოოდ ჩემპიონობისთვის ბრძოლაში მილანმა აჯობა, რომასაც მხოლოდ მეორე ადგილი და ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე ავტომატურად მოხვედრა ერგო. ტოტი კი უკვე მეორედ წლის საუკეთესო იტალიელი ფეხბურთელი გახდა. 2004–2005 წლებში კაპელო იუვენტუსში გადავიდა და რომაულ კლუბშიც მწვრთნელების ცვლა დაიწყო. როტაცია კლუბის შედეგებზეც აისახა, რომამ ჩემპიონატის ცხრილის სათავეები დათმო და მხოლოდ მერვე ადგილზე გავიდა. თავად ფრანჩესკომ კი 2004 წლის ოქტომბერში იტალიის სერია ა-ში მეასე გოლი გაიტანა. ორი თვის შემდეგ კი რომას ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა, მას შემდეგ რაც პარმას კარში 107-ე გოლი გაიტანა.
2005–2006 წლების სეზონში რომას გაწვრთნა ლუჩიანო სპალეტიმ იკისრა და გუნდის სათამაშო ტაქტიკაც შეიცვალა. ტოტის მძიმე სამუშაო დაეკისრა, უწევდა შეტევაში ჩართვა, პასების განაწილება, დაცვის მიხმარება. ახალი პოზიციის გამო ტოტის სულ უფრო ნაკლები გოლი გაჰქონდა.
2006–2007 წლების სეზონი პირადად ტოტისთვის წარმატებული გამოდგა. 26 გოლი გაიტანა და სერია ა-ს საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. გატანილი გოლებით საუკეთესო აღმოჩნდა მთელ ევროპაში და ოქროს ბუციც დაიმსახურა.
რომას შემადგენლობაში მე-200 გოლი იტალიის თასზე ტორინოს წინააღმდეგ 2008 წელს გაიტანა. მალევე იტალიის საუკეთესო ფეხბურთელი უკვე მეხუთედ გახდა. სეზონის მიწურულს ლივორნოსთან დაშავდა და მომდევნო ოთხი თვე დასვენება მოუწია. იტალიის თასზე რომამ მის გარეშე ჩაარატა შეხვდრები და კოპა იტალია კიდევ ერთხელ მოიგო. თუმცა თასის აწევა მაინც ტოტის მიანდეს, ისიც ყველაზე წარმატებული კაპიტანი გახდა კლუბის ისტორიაში.
მოდევნო წელს ჩესკოს მწვრთნელის შეცვლა კიდევ ერთხელ მოუწია. რომას დამრიგებლად კალუდიო რანიერი დაინიშნა. 2008–2010 წლებში ტოტიმ რამდენიმე შეხვედრაში გაიბრწყინა. ჩემპიონთა ლიგის საკლვალიფიკაციო ეტაპზე გენტის წინააღმდეგ ჰეთთრიკი შეასრულა. იგივე გაიმეორა ფლეი ოფში, სამი გოლი გაიტანა სერია ა-ს მორიგ ტურში ბარის წინააღმდეგ. მაშინ ტრავმის გამო ერთვიანი შესვენების შემდეგ პირველად გამოჩნდა მოედანზე და ტრიბუნები აღაფრთოვანა.
2009 წლის ნოემბერში ფრანჩესკო ტოტიმ კლუბთან კონტრაქტი კიდევ 5 წლით გაახანგრძლივა, როგორც თვითონ ამბობს, რომასთვის კიდევ ერთი სკუდეტოს მოგება უნდა. სავარაუდოდ კარიერას სწორედ იმ კლუბში დაასრულებს, სადაც დაიწყო. ფეხბურთიდან წასვლის შემდეგ ისევ რომაში აპირებს დარჩენას, თუმცა მოღვაწეობას უკვე მენეჯმენტში გააგრძელებს.
ფრანჩესკო ტოტი შეუერთდა 200-იანთა ლიგას, ანუ იმ 7 ფეხბურთელს, ვისაც სერია A-ში 200-ზე მეტი გოლი აქვს გატანილი. ის ახლა მე-7 ადგილზეა და 4 გოლი აშორებს ლეგებდარულ რობერტო ბაჯოს.
სანაკრებო კარიერა
ძირითად ნაკრებში მისვლამდე ტოტი ახალგაზრდულ გუნდში თამაშობდა და 1996 წელს ევროპის ჩემპიონიც გახდა 21 წლამდე ახალგაზრდებს შორის. ეროვნული ნაკრების მაისური კი პირველად ევრო 2000-ის შესარჩევ ჯგუფურ ეტაპზე 1998 წელს შვეიცარიის წინააღმდეგ მოირგო.
ევროპის ჩემპიონატზე 2000 წელს სკუადრა ძურა ბელგია ჰოლანდიაში კარგად დაკომპლექტებული გაემგზავრა. გუნდთან ერთად წავიდა ფრანჩესკო ტოტიც, რომელიც საუკეთესო ფორმაში იყო. ჩესკომ ორი გოლი გაიტანა. პირველი ბელგიის წინააღმდეგ ჯგუფურ ეტაპზე, მეორე კი ნახევარფინალში რუმინეთს გაუტანა. ფინლაში იტალია საფრანგეთს დაუპირისპირდა და ოქროს გოლის წყალობით წააგო. ფრანჩესკო ტოტი კი მატჩის საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა და ტურნირის სიმბოლურ ნაკრებშიც შევიდა.
ტოტი ყოველთვის ექსცენტრიულობითა და ხისტი თამაშით გამოირჩეოდა, ამიტომ მის კარიერაში წითელი ბარათები და სხვადასხვა სანქციები უცხო არ ყოფილა. თუმცა, წლების მატებასთან ერთად თამაშის სტილიც შეიცვალა. უფრო მშვიდი და გაწონასწორებული გახდა, ახლა უკვე ნაკლებად ნახავთ მის გამოხდომებს, მსაჯთან კამათს, მოწინააღმდეგესთან წაკინკლავებას.
ნაკრებიდან წასვლა
მსოფლიო ჩემპიონატის მოგების შემდეგ გუნდი დატოვა მთავარმა მწვრთნელმა მარჩელო ლიპიმ, ნაკრებიდან წავიდა ჩესკოც, არადა 2007–2008 წლების სეზონში რომაში შესანიშნავად თამაშობდა. რობერტო დონადონის არაერთი თხოვნის მიუხედავად ნაკრებში არ დაბრუნდა, უარი თქვა ევრო 2008-ზე წასვლაზეც. მაშინ მასთან ერთად ნაკრები დატოვა ალესანდრო ნესტამაც. მაშინ ამბობდნენ, რომ ეს ორი ფეხბურთელი იტალიის მწვრთნელად დონადონის დანიშვნის წინააღმდეგი იყო.
დაბრუნების პერსპრექტივები
მას შემდეგ რაც ავსტრია შვეიცარიაში იტალიის ნაკრებმა არც თუ სახარბიელო შედეგები აჩვენა, ქვეყნის პირველ გუნდში კვლავ მარჩელო ლიპის უხმეს. სკუადრა აძურას შემადგენლობაში არც ტოტისა და ნესტას დაბრუნებას გამორიცხავენ.
თავად ფეხბურთელი ამბობს, რომ ყველაფერი აპრილში გადაწყდება. თუ ლიპი მოინდომებს, მე ფორმაში ჩვადგები და თუ თანაგუნდელებიც არ იქნებიან წინააღმდეგი, ნაკრებში დავბრუნდები. ლიპისთან განსაკუთრებული ურთიერთობა მაქვს, რომელიც საფეხბურთო მინდვრის ფარგლებს სცდება. არასდროს დამავიწყდება, თუ როგორ წამიყვანა გერმანიაში. მანამდე საერთოდ არ ვიცნობდი, ყოველთვის ბარიკადის სხვადასხვა მხარეს ვიყავით ხოლმე.”
ასე რომ საკმაოდ დიდი შანსია ფრანჩესკო ტოტი სამხრეთ აფრიკაში „სკუადრა აძურას“ შემადგენლობაში ვიხილოთ.
პირადი ცხოვრება
ფრანჩესკო ტოტიმ ცოლად შეირთო ილარი ბლაზი, ცონობილი მოდელი და ტელეწამყვანი. მათი საქორწილო ცერემონიალი საკმაოდ გრანდიოზული იყო, სტუმრებს შორის უამრავი ცნობილი ადამიანი იყო და იმ თვის მოვლენადაც დასახელდა.
სწორედ ილარისთან ქორწინებას უკავშრირებენ ფეხბურთელის ასეთ გარდასახვას - ტოტი ნაკლებ სკანდალური გახდა. წყვილს ორი შვილი შეეძინა - კრისტიანი 2005 წელს დაიბადა, ხოლო შანელი 2007 წელს.
ტოტის ძმა მისი აგენტია და ყველა საქმეს ის უგვარებს. ფრანჩესკო ფლობს საფეხბურთო სკოლას „number 10“, მასვე ეკუთვნის მოტოციკლისტთა გუნდი „totti top sport“.
2003 წელს ტოტი გახდა „იუნისეფის“ კეთილი ნების ელჩი, 2006 წელს კი ფიფას „სოს ბავშვთა სოფლის“ წევრი. ჩესკოს გონებრივ შესაძლებლობებზე ბევრს საუბრობენ. როგორც ცნობილია, ტოტი არც ისე განათლებული ადამიანია, თვითონაც აღიარა მხოლოდ ერთი წიგნი „პატარა უფლისწული“ მაქვს წაკითხულიო. მასზე ბევრ ანეგდოტსაც იგონებენ. ეს სასაცილო ამბები ტოტიმ ერთად შეკრიბა და წიგნად გამოსცა. მერე სკეtჩებად დადგა და ფილმად გადაიღო. სადაც მონაწილეობენ მისი მეგობრები - ალესანდრო დელ პიერო, ჯანლუიჯი ბუფონი, კრისტიან ვიერი, ანტონიო კასანო, ალესანდრო ნესტა, მარკო დელ ვეკიო და იტალიის ნაკრების ყოფილი მწვრთნელი ჯოვანი ტრაპატონი.