cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯადოქრის პირველი წესი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი კატეგორია:ფენტეზი რომანები კატეგორია:1994 წლის რომანები
ვარშავის პაქტი
მინი|ვარშავის პაქტის ემბლემა მინი|300პქ|საზღვრები ნატოსა (ლურჯი) და ვარშავის პაქტის (წითელი) ქვეყნებთან. ვარშავის პაქტი ან ვარშავის ხელშეკრულება, ოფიციალური სახელი მეგობრობის, თანამშრომლობისა და ურთიერთდახმარების ხელშეკრულება — ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპული კომუნისტური ქვეყნების ორგანიზაცია. დაარსდა 1955 წელს ვარშავაში, პოლონეთში, ნატოს ალიანსის მიერ შექმნილი სავარაუდო საფრთხის დასაბალანსებლად (ეს უკანასკნელი 1949 წელს დაარსდა). ვარშავის პაქტის შექმნას წინ უძღოდა რე-მილიტარიზებული დასავლეთ გერმანიის ნატოში ინტეგრაცია პარიზის შეთანხმების რატიფიკაციით. ვარშავის პაქტის წვრი სახელმწიფოები იყვნენ ალბანეთი, ბულგარეთი, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკა, უნგრეთი, პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკა, რუმინეთი, სსრკ, ჩეხოსლოვაკია. 1962 წლიდან ვარშავის პაქტში აღარ მონაწილეობდა ალბანეთი და 1968 წელს მან ოფიციალურად დატოვა ხელშეკრულება. პაქტმა იარსება მთელი ცივი ომის განმავლობაში, სანამ ზოგიერთი ქვეყანა გამოვიდოდა 1991 წელს, რომელსაც აღმოსავლეთ ბლოკის დაცემა და საბჭოთა კავშირში პოლიტიკური ცვლილებები მოჰყვა. ვარშავის პაქტი ოფიციალურად დაიშალა 1991 წლის ივლისში.
ხელშეკრულება შედგებოდა პრეამბულისა და 11 მუხლისგან. მისი მიხედვით ერთ-ერთ წევრ სახელმწიფოზე თავდასხმა განიხილებოდა ყველა ხელმომწერ სახელმწიფოზე თავდასხმად. შექმნილი იყო ხელშეკრულების მონაწილე ქვეყნების შეიარაღებულ ძალთა გაერთიანებული სარდლობა, რომლის გენერალური შტაბის ადგილსამყოფელი იყო მოსკოვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ისტორია კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:სამხედრო ალიანსები კატეგორია:ცივი ომის ხელშეკრულებები კატეგორია:პოლონეთ-საბჭოთა კავშირის ურთიერთობები კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
ჯამუ და ქაშმირი
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთის შტატები კატეგორია:აზიის სადავო ტერიტორიები
Aenictus gleadowii
Aenictus gleadowii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ლიკურგე
მარჯვნივ|მინი|ლიკურგე ლიკურგე (Λυκοῦργος) — ლეგენდარული სპარტელი კანონმდებელი (ძვ. წ. IX-VIII სს). პლუტარქეს ცნობით, ლიკურგე იყო მცირეწლოვანი მეფის ბიძა და აღმრზდელი. ბერძნული ტრადიცია მას მიაწერს სპარტის საზოგადო და სახელმწიფო წყობილების თითქმის ყველა ინსტიტუტის შექმნას, რაც სინამდვილეში ხანგრძლივი ისტორიული პროცესის შედეგი იყო. ლიკურგეს მიეწერება მიწების დანაწილება, უხუცესთა საბჭოს (გერუსია) შექმნა, სახალხო კრების აპელის დაწესება, ახალგაზრდობის მკაცრი აღრზდის მეთოდების შემუშავება და სხვა. სპარტაში არსებობდა ლიკურგეს, როგორც სინათლის ღვთაების განსაკუთრებული კულტი. ცხოვრების მკაცრი წესები, სიმდიდრისა და ფუფუნების საგნების უარყოფა, სპარტიატების თანასწორობის პრინციპი, საზოგადოებირივი ტრაპეზიების სავალდებულო ხასიათი (სისიტიები), ხელოვანთა გაძევება სპარტიდან და სხვა მრავალი მკაცრი მოთხოვნა მიეწერება ლიკურგეს სახელს. ამ წესების დაცვა სპარტიატებს მიაჩნდათ თავიანთი ძლიერების საფუძვლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები კატეგორია:ძველი ბერძნული სამართალი
ასტერიქსი და კლეოპატრა
„ასტერიქსი და კლეოპატრა“ („Astérix et Cléopâtre“) — რიგით მეექვსე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1963, გამოშვებები 215-257), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1965 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ.
სიუჟეტის მიხედვით, იულიუს კეისარი ხვდება კლეოპატრას. ამ შეხვედრისას იმპერატორი ეგვიპტელთა შესაძლებლობებში ეჭვს შეიტანს, რასაც მოჰყვება სანაძლეო - კლეოპატრა შეჰპირდება, რომ 3 თვეში ალექსანდრიაში ააშენებს დიდ სასახლეს. არქიტექტორი ედიფისი იპოვის გამოსავალს - იგი გალებს ესტუმრება, ჯადოსნური სასმელისათვის, რომლის დახმარებით იმედოვნებს სასახლის უმოკლეს ვადებში დასრულებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:1965 წლის წიგნები კატეგორია:1965 წლის კომიქსები
ალავის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|ალავის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე ალავის პროვინცია შედის ბასკეთის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 51 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
ალავის პროვინციის ფართობია 3047 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 331 549 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ვიტორია, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. იგი ასევე ფართობითაც ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია (276,81 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — ლაპუებლა-დე-ლაბარკა (5,99 კმ²).
სქოლიო
*
ლამა
ლამა (Lama) —  წყვილჩლიქოსანი ცხოველების გვარი აქლემისებრთა ოჯახისა. კუზი არ გააჩნიათ, აქვთ გრძელი კისერი, გრძელი და წვრილი ფეხები, დიდი თვალები და ყურები, გრძელი და სქელი ბეწვით დაფარული სხეული. ფეხის კორძები სუსტად აქვთ განვითარებული. სხეულის სიგრძე 120-175 სმ, მასა 48-96 კგ აღწევს.
გავრცელებული არიან სამხრეთ ამერიკის უტყეო ზეგანზე (პერუ, ბოლივია, ჩილე, ეკვადორი, არგენტინა).
ლამას გვარს განეკუთვნება ველური სახეობა ჰუანაკო (Lama guanicoe) და შინაური ფორმა ჩვეულებრივი ლამა (Lama glama). ტყვეობაში ლამას ველური და შინაური სახეობები ერთმანეთს ეჯვარებიან და წარმოქმნიან ნაყოფიერ შთამომავლობას. ჩვეულებრივი ლამა დიდი (მასა 80-110 კგ), ძლიერი ცხოველია. მისი ბეწვისაგან ამზადებენ უხეშ ქსოვილებს. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 2,5-3 წლისა. შობს 1, იშვიათად 2 ნაშიერს. პერუსა და ბოლივიაში იყენებენ საზიდარ ცხოველად. მთებში ზიდავს 60 კგ-მდე საპალნეს. ევროპისა და ავსტრალიის მთებში ლამას მოშენების არაერთი ცდა უშედეგოდ დამთავრდა.
ლიტერატურა
*
კვარტბლოკი
thumb|კუთხის კვარტბლოკი, [[ისრაელი, 1948.]] კვარტბლოკი (quartus, ოთხიანი + ბლოკი) — ფილატელისტურ საკოლექციო ერთეული, რომელიც წარმოადგენს ოთხი ერთნაირიმარკის ორ რიგად და ორ მწკირვად (2×2) განლაგებული გადაბმას. კვარტბლოკი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც ბლოკი ველების გარეშე ან როგორც ფურცლის ნაწილი. კვარტბლოკი შეიძლება დეფისით იყოს დაწერილი — კვარტ-ბლოკი. კვარტბლოკისა და მისი ანალოგებისათვის დამახასიათებელია კიდეებზე სტამბიდან შეძენილი ნიშნები (საბეჭდი ფირფიტის ნომრების ან სეიების აღმნიშვნელი ციფრები, ასოები და ა.შ.). ასეთ გადაბმებს ინგლისურ ენაზე (plate block) ანუ სტამბის ბლოკი  ეწოდებათ.
აღწერა
thumb|250px|კუთხის კვარტბლოკი, [[აშშ, 1952, სკოტი#1015]] thumb|კიდიანი სამმარკა ბლოკი, [[აშშ, 1895.]] thumb|140px|სტანდარტული მარკის უკიდო კვარტბლოკი, [[რუსეთი,1902]] მარკების განლაგების მიხედვით კვარტბლოკი შეიძლება იყოს:
ანალოგები
კვარტბლოკის ანალოგებია:
კოლექცია
კვარტბლოკი გავრცელებული ფილატელისტური ფორმაა. ფილატელისტები მას განიხილავენ, როგორც ცალკე ფილატელისტურ ერთეულს. ერთი ფურცლისაგან მიღებული კვარტბლოკები შეიძლება განსხვავებულად საინტერესო იყოს კოლექციონერისათვის, მაგალითად, ფურცლის კიდეზე შეიძლება განთავსებული იყოს ფილიგრანი, საფოსტო, ტექნიკური ან ტიპოგრაფიული წარწერა ან რაიმე აღნიშვნა
ფილატელისტების ინტერესი კვარტბლოკისადმი განპირობებულია შემდეგით:
მხატვრული ლიტერატურა
„ვარდისფერი მერკურის“ იშვიათი კვარტბლოკის შესახებ ნაამბობია ჩეხოსლოვაკიელი მწერლის ფ. ლანგერის (1888—1965) ამავე სახელწოდების წიგნში. .
ნამდვილი ნიანგები
ნამდვილი ნიანგები (Crocodylidae) — ქვეწარმავლების ოჯახი ნიანგების რიგისა. ნიანგების სამი ოჯახიდან ერთ-ერთი. აერთიანებს 3 თანამედროვე გვარსა და 15 სახეობას. ნამდვილი ნიანგები გავრცელებულია აფრიკის, აზიის, ოკეანეთისა და ამერიკის ტროპიკულ რეგიონებში.
ჯარხანდი
thumb|right
ჯარხანდი (झारखंड Jharkhand, jh) — ინდოეთის შტატი. 2000 წელს გამოეყო ბიჰარის შტატს. სახელწოდება ნიშნავს „ტყეების ქვეყანას“. ჯარხანში თავმოყრილია ინდოეთის მინერალური რესურსების 40%.
ბრიაგოვო
ბრიაგოვო (Брягово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 523 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ჰარიანა
180px|right ჰარიანა  (Haryana, hy) — შტატი ინდოეთში. ჰარიანა ინდუიზმის ცენტრია.
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ვიქტორია ამელინა
ვიქტორია იურის ასული ამელინა (Вікторія Юріївна Амеліна; დ. 1 იანვარი, 1986, ლვოვი — გ. 1 ივლისი, 2023, დნიპრო) — უკრაინელი მწერალი და სოციალური აქტივისტი, კიევში პოლონური ინსტიტუტის მიერ ახალგაზრდა უკრაინელი მწერლებისთვის დაარსებული კონრადის პრემიის 2021 წლის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
ვიქტორია ამელინა (ქალიშვილობის გვარი — შალამაი) დაიბადა ლვოვში. 14 წლის ასაკში ემიგრაციაში წავიდა კანადაში, მაგრამ მალევე დაბრუნდა უკრაინაში. მან მიიღო მაგისტრის ხარისხი კომპიუტერული ტექნოლოგიების მიმართულებით ლვოვის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში. მუშაობდა პროგრამისტად და მენეჯერად საერთაშორისო IT კომპანიებში. 2015 წლის ნოემბერში, ვიქტორია ამელინამ შეაჩერა კარიერა IT სფეროში და ლექსების წერა დაიწყო.
2014 წელის საერთაშორისო ლიტერატურული კონკურსის „Коронація слова“-ს ეროვნული ჯილდოს ლაურეატი გახდა სიმღერის ტექსტისთვის „Україна росте без мами“.
2014 წელს ვიქტორია ამელინას დებიუტი ლიტერატურაში შედგა რომანით „ნოემბრის სინდრომი, ანუ ჰომო კომპატიენსი“, რომელიც გამომცემლობა „Discursus"-მა გამოსცა. სადებიუტო რომანის წინასიტყვაობა იური იზდრიკმა დაწერა. რომანი „ЛітАкцент року-2014“ რეიტინგის ათეულში მოხვდა.
2015 წელს გამომცემლობა „Віват“-ის მიერ ხელახლა გამოიცა რომანი „ნოემბრის სინდრომი, ანუ ჰომო კომპატიენსი“. 2015 წელს რომანი ნომინირებული იყო ვალერი შევჩუკის პრემიაზე და მოხვდა ჯილდოს მოკლე სიაში.
2016 წელს ვიქტორია ამელინას ორი წიგნი გახდა საერთაშორისო ფესტივალის „ზაპორიზკას წიგნის ბაზრობა-2016“ მიერ გამოცხადებული კონკურსის პრიზიორი: რომანი „ნოემბრის სინდრომი, ან ჰომო კომპატიენსი“ ნომინაციაში „უკრაინული მხატვრული ლიტერატურა. პროზა“, „ვიღაც, ან წყლიანი გული" — ნომინაციაში „საბავშვო ლიტერატურა“.
„სახლი სახლისთვის“ 2017 წლის საუკეთესო უკრაინულ პროზაულ წიგნად აღიარეს „Запорізька Книжкова Толока“ ფესტივალზე.
რომანი „სახლი სახლისთვის“ მოხვდა წლის „LiteAccent“-ის ჯილდოების და ევროკავშირის ლიტერატურული ჯილდოს — „იუნესკოს ლიტერატურული ადგილების“ მოკლე სიებში.
ვიქტორია ამელინამ ბევრი იმოგზაურა მთელ მსოფლიოში, ტიბეტიდან სილიკონის ველამდე. დროდადრო იგი აქვეყნებდა სვეტებს ინტერნეტ-ჟურნალ-გაზეთებში: „Збруч“ და „НВ“. იყო უკრაინული ПЕН-ის წევრი.
საჯარო პოზიცია
2018 წლის ივნისში ამელინამ მხარი დაუჭირა კულტურული მოღვაწეების, პოლიტიკოსებისა და უფლებადამცველების ღია წერილს, რომელიც მოუწოდებდა მსოფლიო ლიდერებს დაეცვა რუსეთში პატიმრობაში მყოფი უკრაინელი რეჟისორი ოლეგ სენცოვი და სხვა პოლიტპატიმრები. აქტიურად მონაწილეობდა პოლიტპატიმრების მხარდამჭერ სხვადასხვა აქციაში. მათ შორის, სიტყვით გამოვიდა „საერთაშორისო PEN-კლუბის“ („PEN International“ — უფლებადამცველი, არასამთავრობო ორგანიზაცია) 84-ე მსოფლიო კონგრესზე.
ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე მან წაიკითხა ოლეგ სენცოვის მოთხრობები (ინგლისურად ნათარგმნი) და მონაწილეობა მიიღო აქციაში რუსეთის ფედერაციის სტენდთან.
ვიქტორია ამელინა დონეცკის რეგიონში ნიუ-იორკის ლიტერატურული ფესტივალის დამფუძნებელია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი კატეგორია:უკრაინელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მწერლები კატეგორია:უკრაინაში გარდაცვლილები
დიმა (ბისკაია)
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ლიმფოციტები
მარჯვნივ|მინი|ლიმფოციტი ლიმფოციტები — სისხლის უფერო უჯრედების, ლეიკოციტების უმარცვლო სახესხვაობის — აგრანულოციტების ერთ-ერთი ფორმა. ლიმფოციტები მომრგვალო, 4,5-18 მკმ დიამეტრიანი უჯრედებია, რომელთაც აქვთ დიდი, მკვრივი, მრგვალი ბირთვი, მცირე რაოდენობის ბაზოფილური, ორგანოიდებით ღარიბი ციტოპლაზმა, სადაც არასოდეს არ არის სპეციფიკური მარცვლები.
ლიმფოციტები მთელი ლეიკოციტების 20-35%-ს შეადგენენ. მონაწილეობენ ანტისხეულების სინთეზში, აწვდიან საკვებ ნივთიერებებს სხვა უჯრედებს — მონოციტებს, მაკროფაგებს, ფიბრობლასტებს.
ლიმფოციტების 90-95%-ს შეადგენენ პატარა ლიმფოციტები, დანარჩენს კი საშუალო და დიდი ლიმფოციტები. პატარა ლიმფოციტებს შორის რამდენიმე სახის უჯრედებია, რომელთა ნაწილს შეიძლება ჰქონდეს სხვა ლიმფოციტად, და, საერთოდ, სისხლის ყველა უჯრედებად, აგრეთვე შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედებად დიფერენცირების უნარი. ლიმფოციტები უმთავრეს როლს თამაშობენ იმუნოლოგიურ პროცესებში, სხვა უჯრედებს აწვდიან საკვებ და პლასტიკურ ნივთიერებებს. ლიმფოციტები წარმოიქმნებიან თავდაპირველად ძვლის წითელ ტვინში, საიდანაც გადადიან მკერდუკანა ჯირკვალში, შემდეგ კი ლიმფურ ორგანოებში, სადაც ინტენსიურად მრავლდებიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სისხლი კატეგორია:ლიმფოციტები
ქვაქვეშია
ქვაქვეშია (Cottus) — თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 21 სმ-მდეა (სახალინური ქვაქვეშია, C. amblystomopsis), ჩვეულებრივ 10–12 სმ. ზურგის პირველი ფარფლი მეორეზე პატარაა. თავი ბიბილოების გარეშეა, კანში დამალულია სალაყუჩე სარქვლის სარქველქვეშა ეკალი. ბინადრობენ ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის მტკნარ წყალსატევებში, იშვიათად ზღვების გამტკნარებულ მონაკვეთებშიც. ფსკერის თევზებია; ხშირად იმალებიან ქვების ქვეშ (აქედან სახელწოდება). იკვებებიან მწერების მატლებით, ლიფსიტებით, ქვირითით. მრავალი თევზის, ზოგიერთი ფრინველისა და ძუძუმწოვრის საკვებს წარმოადგენენ. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვთ. ჩვეულებრივი ქვაქვეშია (С. gobiо) ფართოდაა გავრცელებული ევროპის წყალსატევებში; მგრძნობიარეა წყლის დაბინძურების მიმართ. ტოფობს მარტის ბოლოდან მაისის დასაწყისამდე (ჩრდილოეთ რეგიონებში). მამალი ლიფსიტების გამოსვლამდე იცავს და აერაციას უკეთებს ბუდეს.
სახეობები
მინი|[[Cottus cognatus]] მინი|[[Cottus pollux]] მინი|[[Cottus caeruleomentum]] მინი|[[Cottus asper]] მინი|[[Cottus kazika]] ცნობილია 70-მდე სახეობა:
სქოლიო
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
ჰიმაჩალ-პრადეში
კატეგორია:ჰიმაჩალ-პრადეში კატეგორია:ინდოეთის შტატები
Aenictus grandis
Aenictus grandis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
იმამის მოედანი
thumb|left|150px|ხედი ზემოდან, 1703 წელი thumb|right|250px|იმამის მეჩეთის ხედი მოედნიდან thumb|right|250px|მოედანი 1867 წლის ნახატზე
Aenictus grandis
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
იმამის მოედანი
იმამის მოედანი, ყოფ. ნახშ-ე ჯაჰანის მოედანი — მოედანი ქალაქ ისპაანის ცენტრში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი. 1979 წლამდე მოედანს ერქვა შაჰის სახელი. იმამის მოედანი მდებარეობს ისპაანის ისტორიულ ნაწილში, გოლბაჰარის რაიონში. მოედნის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს იმამის მეჩეთი, დასავლეთით — ალი-გაპუს სასახლე, აღმოსავლეთით — შეიხ ლიუთფალის მეჩეთი, ჩრდილოეთ ნაწილში კი — დიდი ბაზარი. ირანის რევოლუციის შემდეგ მოედანზე მიმდინარეობს პარასკევის ლოცვები.
კარლ ურბანი
კარლ-ჰაინც ურბანი (Karl-Heinz Urban; დ. 7 ივნისი, 1972) — ახალზელანდიელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, კინომსახიობთა გილდიის პრემიის ლაურეატი. სახელი გაითქვა ჰოლივუდურ ფილმებში მონაწილეობით.
იმამის მოედანი
მოედანი გადაჭიმულია 560 მეტრზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ და 165 მეტრზე — დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. თანამედროვე იერი მოედანმა მიიღო XVI საუკუნეში, როდესაც ისპაანი გახდა სეფიანების იმპერიის დედაქალაქი. 1589 წელს შაჰ აბასმა დედაქალაქი ისპაანში გადაიტანა და დაიწყო აქტიური მშენებლობა.
პოლონარუვა
პოლონარუვა - შუა საუკუნეების შრი-ლანკის დედაქალაქი, მდებარეობს კოლომბოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 214 კილომეტრში. ცნობილია ბუდას გიგანტური ქანდაკებით, რომლის სიმაღლე 40 მეტრია და გამოთლილია მასიური გრანიტისგან 1180 წელს. 1982 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
იმამის მოედანი
მოედანი დაწვრილებით აღწერა მოგზაურმა ადამ ოლეარმა 1637 წელს.
პოლონარუვა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შრი-ლანკაში
კარლ ურბანი
მისი დებიუტი ჰოლივუდში შედგა 2002 წელს საშინელებათა ფილმში „გემი-მოჩვენება“. მას შემდეგ განასახიერა როლები რიგ მაღალბიუჯეტიან ფილმებში, მათ შორისაა ეომარის როლი „ბეჭდების მბრძანებლის“ სერიის პირველ და მეორე ნაწილში; ლეონარდ მაკოის როლი „ვარსკვლავური გზის“ სამ ფილმში — „ვარსკვლავური გზა“ (2009), „ვარსკვლავური გზა: ბნელში“ (2013) და „ვარსკვლავური გზა: უსასრულობა (2016); ვააკოს როლი „რიდიკის ქრონიკების“ ორ ფილმში და მსაჯული დრედის როლი ფილმში „დრედი“ (2012). 2019 წლიდან ურბანი ასახიერებს ბილი ბატჩერის როლს Amazon Prime Video-ის ტელესერიალში „ბიჭები“.
იმამის მოედანი
ისტორიული მოედანი გამოიყენებოდა ცხენბურთისათვის. ცენტრი|მინი|692x692პქ
კარლ ურბანი
2004 წლის 16 სექტემბერს იგი დაქორწინდა პროფესიით გრიმიორ ნატალი ვიჰონგზე, ვისთანაც ეყოლა ორი შვილი — ჰანტერი და ინდიანა. 2014 წელს წყვილი ერთმანეთს დაშორდა. 2014-2018 წლებში ურბანს ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობ კეტი საკჰოფთან.
იმამის მოედანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში კატეგორია:ისპაანი
კარლ ურბანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი გამოხმოვანებლები კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის ახალზელანდიელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ახალზელანდიელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ახალზელანდიელი მამაკაცი საპნის ოპერის მსახიობები
ლემონა
ლემონა (Lemona, Lemoa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის არატია-ნერვიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,97 კმ². მოსახლეობა — 3504 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
მარიანო კალვო
მარიანო კალვო (Mariano Enrique Calvo Cuellar, დ. 18 ივლისი, 1782, სუკრე, ბოლივია — გ. 29 ივლისი, 1842, კოჩაბამბა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1841 წელს. თანამდებობა დაიკავა 1841 წლის 9 ივლისს — დატოვა 1841 წლის 22 სექტემბერს.
წყაროები
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1782 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1842
კირიაკ ზავრიევი
კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი (დ. 28 იანვარი [ძვ. სტ. 16 იანვარი], 1891, თბილისი — გ. 14 დეკემბერი, 1978, იქვე) — საბჭოთა მეცნიერი სამშენებლო მექანიკისა და ნაგებობათა სეისმომედეგობის დარგში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1941). საქართველოს სსრ მეცნიერების და ტექნიკის სამსახურებული მოღვაწე (1941). სკკპ წევრი 1940 წლიდან.
ჩონგონის კლდის მხატვრობა
ნახატები შესრულებულია მონადირე-შემგროვებელი ჩევას ხალხის მიერ, რომელიც ამ არეალში ზედა პალეოლითის პერიოდში ცხოვრობდა. სულ წარმოდგენილია 127 ნახატი, რომლებიც 126.4 კმ² ფართობზეა გაშლილი და წარმოადგენს ცენტრალური აფრიკის კლდის მხატვრობის ყველაზე ფართო კოლექციას. მათს უმრავლესობაზე გამოსახულკია ცხოველები.
კირიაკ ზავრიევი
ბიოგრაფია
კირიაკ სამსონის ძე ზავრიევი დაიბადა 1891 წლის იანვარს, თბილისში, სამხედრო ტოპოგრაფის ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის მე-3 გიმნაზიაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. 1914 წელს დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი. ავტორია რუსეთსა და ამიერკავკასიაში აგებული მრავალი დიდი ხიდის პროექტის ავტორი. ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას 1914-1915 წლებში პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტში; 1918-1919 წლებში ოდესის; 1921-1930 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტებში.
მრავალი წელი მოღვაწეობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტშიც (1931-1959).
ჩონგონის კლდის მხატვრობა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალავიში
კირიაკ ზავრიევი
ბიოგრაფია
1941-1947 წლებში იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული ანტისეისმური მშენებლობის ბიუროს თავმჯდომარე, 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე კი ამ ბიუროს ბაზაზე ჩამოყალიბებული სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტის დირექტორი.
მისი მთავარი შრომები ეხება ნაგებობათა თეორიას. საფუძველი ჩაუყარა მრღვევი დატვირთვების მიხედვით ნაგებობათა გაანგარიშების მეთოდსა (1913) და სეისმომედეგობის დინამიკის თეორიას (1926), მან პირველმა დაასაბუთა სეისმომედეგი ქვის ნაგებობათა მშენებლობის შესაძლებლობა და დაამუშავა შენობათა ანტისეისმური სარტყლები. ზავრიევს დიდი ღვაწლი მიუძღვის მსუბუქი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციების დამუშავებასა და დანერგვაში. იგი ხელმძღვანელობდა ბეტონის სპეციალისტთა ამიერკავკასიის სკოლას. 1957 წლიდან იყო აშშ-ის წინასწარდაძაბული რკინა-ბეტონის ინსტიტუტის წევრი.
დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მექანიკოსები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ბიალა-რეკა (პლოვდივის ოლქი)
ბიალა-რეკა (Бяла река) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 823 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
კარლუკები
კარლუკები (ასევე ქარლუქები, ქარლუკები, კარლუქები, ძველი თურქული:𐰴𐰺𐰞𐰸, ქარლუქ,, , ხარლლოხ, قارلوق  ქარლუქ)  — მომთაბარე თურქული ტომების კავშირი, რომლებიც ცხოვრობდნენ ყარა-ირტიშის (შავი ირტიში) რეგიონში და ტარბაგატაის მთებში ალთაის დასავლეთით ცენტრალურ აზიაში. მათი სახელი ქვია თურქული ენების სამხრეთ-აღმოსავლურ ჯგუფს კარლუკური ენები, რომელიც სხვებთან ერთად მოიცავს: უზბეკურ, უიღურულ და ილი თურქულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:ევრაზიის მომთაბარე ჯგუფები
მათე მახარებელი
thumb|left|150px|წმინდა მათე მახარებელის ანგელოზი thumb|მათე მახარებელი
წმიდა მოციქული და მახარებელი მათე (מתי, Ματθαίος, Matthaeus) ძე ალფესი, (თორმეტ მოციქულთაგანი) წარმოშობით გალილეის ქალაქ კაპერნაუმიდან იყო. ხსენება - 16 (29) ნოემბერი.
ცხოვრება
მათე მოციქული ახალი აღთქმის პირველი წიგნის ავტორია. მოგეხსენებათ წმინდა ოთხთავი შედგება ოთხი წიგნი-სახარებისაგან. სწორედ პირველი ადგილი უკავია მათეს სახარებას. ცნობილია ,რომ მან სახარება უფლის ზეცად ამაღლებიდან 8 წლის შემდეგ დაწერა (დასრულებულია დაახლოებით 41 წელს ქრისტეს შობიდან). მათეს სახარება დაწერილია ებრაული ენის ასირიულ-ქალდეურ, ანუ არამეულ დიალექტზე, რომელიც მაშინ საერთო-სახალხო ენას წარმოადგენდა მთელს პალესტინაში, თუმცაღა პირვანდელი სახით ,არამეულად დაწერილი ,ჩვენამდე მოღწეული არ არის ,არამედ გვაქვს ბერძნული თარგმანი.
მოწოდება
სახარებიდან ცნობილია, რომ მათე მეზვერე ანუ გადასახადების (ბაჟის) ამკრეფი იყო. მათე მოციქული მოიხსენიება სახარებაში:
ქადაგება
სულთმოფენობის შემდეგ მათე მოციქულმა 15 წელი იქადაგა იერუსალიმში, შემდეგ წავიდა მაკედონიაში, სირიაში, სპარსეთში, პართიაში, მიდიაში და ბოლოს ეთიოპიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
გირესუნის პროვინცია
გირესუნის პროვინცია (Giresun ili) — პროვინცია (ილი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი გირესუნი. მოიცავს 16 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ჩრდილოეთით ესაზღვრება შავი ზღვა,   აღმოსავლეთით გუმუშჰანე და ტრაპიზონი,   სამხრეთით – ერზინჯანისა, ხოლო დასავლეთით   ორდუს  და სივასის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 523 ათ. ადამიანი (2007), უდიდესი ქალაქებია: გირესუნი (83 ათ. ადამიანი, 2000), ბულანჯაქი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ხმალი და ვარდი
„ხმალი და ვარდი“ („La Rose et le Glaive“) — რიგით 29-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი გამოიცა 1991 წელს, გამომცემლობის Les Éditions Albert René მიერ.
სიუჟეტის მიხედვით, გალების სოფელში სკოლის მასწავლებლის სახით ჩნდება ახალგაზრდა მაესტრია, რომელიც ასტერიქსს შეუყვარდება. მაგრამ ფემინისტი მაესტრია მთელი სოფლის ქალბატონებს მამაკაცებზე დომინირებისკენ უბიძგებს. ყველა მამაკაცი ტოვებს სოფელს. ამასობაში იულიუს კეისარი გადაწყვიტავს, სოფლის რომაელი ქალების დახმარებით დამორჩილებას. სოფელში მისული რომაელები შეხვდებიან ადგილობრივ ქალბატონებს და, ნაცვლად ბრძოლისა, დაკავებულები არიან ლუტეციის მოდის უკანასკნელი ნიმუშების შეძენით, რასაც მოჰყვება მათი სოფლიდან მშვიდობიანი წასვლა. მამაკაცები სოფელში ბრუნდებიან, ხოლო მთელი რომი კეისარს დასცინის, ვინაიდან მისი მხრიდან უკიდურეს ნაბიჯად იქცა სოფლის ქალების დახმარებით აღება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:1991 წლის წიგნები
Aenictus hamifer
Aenictus hamifer — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
SINAM
SINAM LTD — უმსხვილესი პროგრამული უზრუნველყოფის და სისტემის ინტეგრატორი კომპანია აზერბაიჯანში. აწარმოებს პერსონალურ კომპიუტერებს. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ბაქოში. კომპანიის დამფუძნებელი და პრეზიდენტია ელჩინ ალიევი.
კომპანია დაარსდა 1994 წელს. სახელწოდება შემოკლებულია Software development, Integration service, Network solutions, Automation and Control, Maintenance and support -ისგან. 1998 წლიდან SINAM არის ამერიკის სავაჭრო პალატის წევრი აზერბაიჯანში. 2005 წლის დეკემბერში SINAM-მა მიიღო ISO 9001:2000 ხარისხის საერთაშორისო სერტიფიკატი.
კომპანიის პარტნიორებია Cisco Systems, Oracle, HP Gold Partner, Alcatel-Lucent, IBM Business Partner, Microsoft Certified Partner, ABBYY Software House
დამოკიდებული ტერიტორია
[[ფაილი:Overseas territories and colonies labelled.png|მინი|410პქ|დამოუკიდებელი ტერიტორიები მსოფლიოს რუკაზე
დამოკიდებული ტერიტორია — ტერიტორია, რომელიც არ ფლობს სრულ პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას ან სუვერენიტეტს, როგორც სახელმწიფო.
არსებობს განსხვავებული ხარისხებისა და ფორმის დამოკიდებული ტერიტორიები, რომლებიც ხშირად გამოირჩევიან სხვა სუბნაციონალური ტერიტორიისგან, ისინი არ მიიჩნევიან სამშობლოს განუყოფელ ნაწილად. ხშირ შემთხვევაში ასეთი ერთეულები სხვადასხვა მიზნით გამოყოფილ ტერიტორიებს წარმოადგენენ. ეს ტერიტორიები ჩვეულებრივ განსაკუთრებული უფლებების მქონე დასახლებებია. დამოკიდებული ტერიტორია შეიძლება ზოგიერთ ქვეყანაში სხვადასხვაგვარად იწოდებოდეს. ბევრ მათგანში აგრეთვე არის შედარებით დაბალი სიმძლავრის დამოუკიდებლობა ცენტრალური ხელისუფლებისგან.
ტერიტორიებზე სპეციალური სტატუსი
კატეგორია:დამოკიდებული ტერიტორიები კატეგორია:ქვეყნების სია კატეგორია:კოლონიალიზმი კატეგორია:ადმინისტრაციული დაყოფა
ბაქოს მანქანების სარემონტო ქარხანა
მინი|229x229პქ|შენობა დღეს ბაქოს მანქანების სარემონტო ქარხანა (Bakı vaqon təmiri zavodu) — სამრეწველო საწარმო აზერბაიჯანის ქალაქ ბაქოში.
ქარხანა დაარსდა 1892 წელს გერმანელი მეწარმის ეიზენშმიდტის ნავთობსაბადოების აღჭურვილობის შეკეთების კერძო სახელოსნოების საფუძველზე. 1920 წლიდან ეწოდა ამიერკავკასიის რკინიგზის მთავარი სარკინიგზო სახელოსნოები. 1930 წლიდან - ბაქოს სარემონტო ქარხანა, ხოლო 1933 წლიდან - ბაქოს ავტოშემკეთებელი ქარხანა ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ.
1919 წლის დასაწყისამდე ქარხნის მიერ წარმოებული ძირითადი პროდუქტები იყო ნავთობის წარმოებისა და ნავთობგადამამუშავებელი მრეწველობის აღჭურვილობა.
1992 წლის დასაწყისისთვის ქარხანა ახორციელებდა 4 ღერძიანი ავზების შეკეთებას, ვაგონების ბორბლების შეკეთებას და ფორმირებას და სათადარიგო ნაწილების წარმოებას.
2002 წლის მდგომარეობით, ქარხნის ძირითადი საქმიანობა იყო ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების, თხევადი აირის ტრანსპორტირების ყველა ტიპის ავზების შეკეთება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის კომპანიები კატეგორია:აზერბაიჯანის კომპანიები დარგის მიხედვით კატეგორია:ბაქოს კომპანიები
პავლე ნახიმოვი
პავლე ნახიმოვი (რუს.: Павел Степанович Нахимов; 23 ივნისი, 1802 – 28 ივლისი, 1855) — ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ადმირალი რუსეთის საზღვაო ფლოტის ისტორიაში, ყველაზე უკეთ ცნობილი როგორც საზღვაო და სახმელეთო ძალთა მეთაური სევასტოპოლის ალყის პერიოდში ყირიმის ომის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1802 კატეგორია:გარდაცვლილი 1855
ტიგრან IV
ტიგრან IV (დ. ძვ. წ. 30-იანები ― გ. 1|ჩვ. წ. 1 ) ― რომის ვასალი სომხეთის მეფე ძვ. წ. 8 წლიდან გარდაცვალებამდე არტაშესიანთა დინასტიიდან. მეფე ტიგრან III-ის ვაჟი. ცოლად ჰყავდა თავისი და, დედოფალი ერატო, რომელთან ერთადაც მართავდა სამეფოს.
სომხეთის მეფე
მიუხედავად იმისა, რომ ტიგრანი და ერატო რომის ვასალი მონარქები იყვნენ, ისინი ძლიერად ანტირომაულ განწყობას ატარებდნენ და პართიისაკენ იხრებოდნენ, რასაც, ცხადია, რომაული მხრიდან და განსაკუთრებით იმპერატორ ოქტავიანე ავგუსტუსის მხრიდან, მოწონება არ ჰქონდა. რომი და პართია ერთმანეთს გამუდმებით ეჯიბრებოდნენ პირველობაში და კავკასია, უმეტესად კი სომხეთი, ამ ბრძოლის მთავარი სამიზნე იყო.
რომის ვასლობით უკმაყოფილო არტაშესიანებმა და მათმა თანამოაზრე სომეხმა დიდებულებმა პართიის მეფე ფრაატ V-ის მხარდაჭერით იმპერიას ომი გამოუცხადეს. რომის იმპერიასთან სრულმასშტაბიანი ომის თავიდან ასარიდებლად ფრაატმა მალევე შეწყვიტა მათი მხარდაჭერა. იქიდან გამომდინარე, რომ მარტო დარჩენილი სომხეთი ფიზიკურად ვერ მოიგერიებდა რომის შემოსევებს, მეფე ტიგრანმა და დედოფალმა ერატომ სასწრაფოდ დიდი ძღვენი გაუგზავნეს იმპერატორს და კვლავ მორჩილება აღუთქვეს. ავგუსტუსმა მიიღო მათი ძღვენი და მორჩილება, რითაც სომხეთი ისევ რომის ვასალად დარჩა.
უკვე ჩვ. წ. 1 წელს ტიგრან IV სომხეთის შიდა აჯანყებისას ბრძოლაში მოკლეს. შემდეგში უფრო გამძვინვარებული ომისა და ქაოსის გამო დედოფალი ერატო ტახტიდან გადადგა, რამაც დაასრულა მათი მმართველობა.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 კატეგორია:არტაშესიანთა დინასტია კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:I საუკუნის მმართველები
სპოროფიტი
სპოროფიტი (სპორა და ბერძნ. phyton — მცენარე) — უსქესო დიპლოიდური (შეიცავს ქრომოსომათა ორმაგ რაოდენობას) თაობა მცენარეებისა, რომელთა განვითარების ციკლიც ხასიათდება თაობათა მორიგეობით. სპოროფიტზე წარმოიქმნება სპორანგიუმი, რომელშიც მეიოზის შედეგად ყალიბდება სპორები. სპოროფიტს ენაცვლება სპორიდან წარმოქმნილი ჰაპლოიდური გამეტოფიტი — სქესიანი თაობა, რომელზეც ვითარდება მდედრობითი და მამრობითი სასქესო ორგანოები. განაყოფიერებული კვერცხუჯრედი — ზიგოტა — საწყისს აძლევს სპოროფიტს. მცენარეთა სხვადასხვა ჯგუფში სპოროფიტი წარმოდგენილია სხვადასხვაგვარად. სპოროფიტი დომინირებს გამეტოფიტზე შიშველ- და ფარულთესლოვანებში, აგრეთვე გვიმრანაირებსა და ლამინარიასნაირ წყალმცენარეებში. ხავსებისა და ზოგიერთი წაბლა წყალმცენარის განვითარების ციკლში სპოროფიტს დაქვემდებარებული მდგომარეობა აქვს. მცენარეებში, რომელთაც განვითარების იზომორფული ციკლი ახასიათებთ, სპოროფიტი და გამეტოფიტი ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად არსებობენ და ერთნაირად არიან განვითარებული. იზოსპორიიდან ჰეტეროსპორიაზე გადასვლამ განაპირობა თესლების წარმოქმნა და მცენარეთა უფრო სრულყოფილ, თესლით გამრავლებაზე გადასვლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა გამრავლება კატეგორია:უსქესო გამრავლება კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია კატეგორია:ბოტანიკა
ლიმფური გულები
ლიმფური გულები — ლიმფური სადინარების გაფართოებული უბნები ვენებთან მისი შერთვის ადგილებზე. ლიმფური გულების კედელი შედგება 3 შრისაგან (ენდოთელიუმი, განივზოლიანი კუნთები და შემაერთებელი ქსოვილი), აქვს პულსაციის უნარი, რაც აძლიერებსვენებში ლიმფის ჩადენას. ვენებისაგან ლიმფური გულები აქვთ მრგვალპირიანებს, თევზებს, ამფიბიებს, ქვეწარმავლებს, ფრინველების ემბრიონებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიმფური სისტემა კატეგორია:ფიზიოლოგია
ვალე-დე-მე
ვალე-დე-მეს ბუნების ნაკრძალი (Vallée de Mai - მაისის ხეობა) — ბუნების პარკი და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სეიშელის კუნძულებზე, კუნძულ პრასლინზე. 1966 წელს ის ოფიციალურად გაფორმდა როგორც ბუნების ნაკრძალი. მოიცავს კარგად შემონახულ პალმის ტყეებს, რომელიც ძირითადად შედგება ენდემური სეიშელის პალმისა (კოკო-დე-მერი) და ასევე სხვა 5 ენდემური პამლის ჯიშისგან. სეიშელის პალმას დედამიწაზე არსებულ მცენარეთა შორის ყველაზე დიდი თესლი აქვს; მისი ფოთლების სიგანე 6 მეტრია, ხოლო სიგრძე 14 მ. პარკი უნიკალურია თავისი ველური ბუნებით, რომელიც მოიცავს ისეთ უიშვიათეს სახეობას, როგორიცაა სეიშელის შავი თუთიყუში, ძუძუმწოვრებს, კიბოსნაირებს, ლოკოკინებს და რეპტილიებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეიშელის კუნძულები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სეიშელის კუნძულებზე
მირავალიესი
მირავალიესი (Miravalles, Ugao) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის არატია-ნერვიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 5 კმ². მოსახლეობა — 4148 კაცი (2020 წ.).
დუხობორები
thumb|250px|დუხობორების სამლოცველო სოფელ [[გორელოვკაში]] დუხობორები (духоборы, „სულისათვის მებრძოლნი“) — უკიდურესად პროტესტანტული სექტა, ჩამოყალიბდა 1750 წელს ვორონეჟის, ტამბოვის, ეკატერინოსლავის გუბერნიებში.
დუხობორები საქართველოში
დუხობორები საქართველოში 1840-იან წლებში დასახლდნენ. დასახლებისთანავე მათ ააშენეს ობოლთა სახლი, საქართველოში ჩამოსახლებულმა დუხობორებმა შექმნეს კომუნები, მისდევდნენ სოფლის მეურნეობას, მევახშეობას. აქ ისინი ცალკე ეთნოგრაფიულ ერთეულად ჩამოყალიბდნენ განსხვავებული წეს-ჩვეულებებითა და ყოფით. თანდათანობით კლასობრივი დიფერენციაციის გაღრმავებას სექტის დაშლა და XIX საუკუნის დასასრულს მისი ერთი ნაწილის (მეტწილად ღარიბთა) ემიგრაცია მოჰყვა. 1895 წელს 2000-მდე დუხაბორმა ძალადობის მიმართ პროტესტის ნიშნად იარაღი დაწვა. ხელისუფლებამ დუხაბორები ამ ფაქტის გამო დასაჯა — სოფელში კაზაკთა პოლკი მიავლინა. ყველა მამაკაცი გაშოლტეს, ნაწილი კი ციმბირში გადაასახლეს. ამჟამად დაახლოებით 200 ოჯახი სოფელ გორელოვკაში ცხოვრობს, სადაც მათი ეთნოგრაფიული მუზეუმი მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტიანული რადიკალიზმი კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:რუსები
დრაგოინოვო
დრაგოინოვო (Драгойново) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 538 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ჰადრუთი
ჰადრუთი (Hadrut, Հադրութ) — ქალაქი აზერბაიჯანში. 1992-2020 წლებში აკონტროლებდა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა, რომლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით იყო ჰადრუთის რაიონის ცენტრი. 2020 წლის მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის დროს, გადავიდა აზერბაიჯანის კონტროლის ქვეშ. აზერბაიჯანის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით შედის ხოჯავენდის რაიონის შემადგენლობაში.
Aenictus hilli
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ჰადრუთი
გეოგრაფია
ჰადრუთი მდებარეობს ძაბრის ფორმის ტაფობში, რომელიც გარშემორტყმულია მაღალი მთებით.
ისტორია
1939 წლის 10 სექტემბრიდან 1991 წლის 26 ნოემბრამდე ჰადრუთი იყო ჰადრუთის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონი შედიოდა აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში, მანამ სანამ არ გაუქმდა ავტონომიური ოლქი. .
1992 წლის 2 ოქტომბრიდან, ყარაბაღის ომის დაწყების შემდეგ ქალაქს აკონტროლებდა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა.
2020 წლის 9 ოქტომბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა განაცხადა, რომ აზერბაიჯანულმა ძალებმა დაამყარეს კონტროლი ქალაქზე. აღნიშნული ინფორმაცია უარყო მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა არაიკ არუთიუნიანმა. 13 ოქტომბერს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ 13 ოქტომბერს გამოაქვეყნა ვიდეო ჰადრუთიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ზემო ყარაბაღის რეგიონის ქალაქები
ჰიუ ჰადსონი
ჰიუ ჰადსონი (Hugh Hudson; დ. 25 აგვისტო, 1936, უესტ-ენდი — გ. 10 თებერვალი, 2023, ჰამერსტიმი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.
ჰადსონმა განათლება მიიღო იტონის კოლეჯში.
1960 წელს, პარიზში გატარებული წლების შემდეგ, დაბრუნდა სამშობლოში და სათავეში ჩაუდგა დოკუმენტური ფილმების კომპანიას. თავიდან დგამდა დოკუმენტურ, შემდეგ მოკლემეტრაჟიან და სატელევიზიო ფილმებს. დიდ კინემატოგრაფში პოულარობა მოუტანა 1979-80 წლებში გადაღებულმა ფილმმა „ცეცხლოვანი ეტლები“, რომელმაც მოიპოვა კანის კინოფესტივალის (1981) 2 პრემია, 4 „ოსკარი“ (ნომინირებული 7-დან, 1982), 3 ბაფტა (1982) და სხვა მრავალი პრიზი.
ტაივანის ეკონომიკა
ტაივანის ეკონომიკა მაღალგანვითარებული საბაზრო ეკონომიკაა. იგი აზიაში მე-5, ხოლო მსოფლიოში მე-15 ადგილზეა მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიხედვით ტაივანი მოწინავე ეკონომიკების ჯგუფს, ხოლო მსოფლიო ბანკის მიხედვით მაღალშემოსავლიანი ეკონომიკის ჯგუფს მიეკუთვნება. ტაივანი მსოფლიოში პირველ ადგილზეა ტექნოლოგიურად მოწინავე კომპიუტერული მიკროქსემების ბაზრით.
ისტორია
1949 წელს კონტინენტურ ჩინეთზე ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ძალაუფლების დამყარების შემდეგ გომინდანის 2 მილიონამდე მხარდამჭერი კუნძულზე გადასახლდა.
საერთაშორისო ვაჭრობას ოფიციალურად უჭერს მხარს ტაივანის საგარეო ვაჭრობის განვითარების საბჭო. ჩინეთის რესპუბლიკის ტაივანის ცენტრალური ბანკის ფინანსური პოლიტიკისა და სამეწარმეო უპირატესობების გამო, 1997 წლის აზიის ფინანსურმა კრიზისმა ტაივანის ეკონომიკა რეგიონის სხვა სახელმწიფოებთან შედარებით ნაკლებად დააზარალა.
საგარეო ვაჭრობა
ტაივანს ჩინეთთან, იაპონიასთან, აშშ-თან, ევროპის კავშირთან და ჰონგ-კონგთან არაერთი სავაჭრო შეთანხმება აქვს დადებული. 2010 წლის მონაცემებით ტაივანის ხუთი უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორი სწორედ ზემოთ ფჩამოთვლილი სახელმწიფოები არიან. ტაივანს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი აქვს ერთ ქალზე შობადობის მიხედვით. ქვეყანაში მაღალია საცხოვრებლის ფასები. მოწინავე ეკონომიკის მქონე სხვა სახელმწიფოებთან შედარებით ტაივანის მოსახლეობის რაოდენობა უფრო სწრაფად იკლებს.
კუნძულოვანი ეკონომიკის მქონე ტაივანი ბუნებრივი რესურსებით არ არის მდიდარი და შედარებით დაბალი შიდა ერთობლივი მოთხოვნის გამო ტაივანის ადამიანური რესურსები, რომლებიც განათლების მაღალი დონით გამოირჩევიან, საერთაშორისო ვაჭრობის გაფართოებას ინოვაციური მენეჯმენტით უზრუნველყოფენ.
ტაივანი აზიის განვითარების ბანკის, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის, აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის წევრია. როგორც ჩინური ტაიპეი, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციისა და საერთაშორისო ენერგიის სააგენტოს დამკვირვებელი წევრია. ტაივანი საერთაშორისო სავაჭრო პალატის წევრიცაა.. 2010 წლის 29 ივნისს ტაივანმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან ეკონომიკური თანამშრომლობის ჩარჩო შეთანხმებას მოაწერა ხელი. ტაივანს თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმებები აქვს დადებული სინგაპურთან და ახალ ზელანდიასთან.
კონკურენტუნარიანობა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ტაივანს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მე-13 ადგილი ეკავა, ხოლო 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-12 ადგილი უკავია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 24 971.4 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.93%-ია. ათწლიანი საშუალო წლიური მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდის მაჩვენებელი 3%-ის ტოლია. განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 2.1%-ია. ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ტაივანი 24-ე ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას 30-ე ადგილი უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 28-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― 26-ე, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― 33-ე, გამჭვირვალობით ― 29-ე, საკუთრების უფლებებით ― მე-12, კორპორატიული მმართველობით ― მე-8, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― 47-ე. ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით ტაივანს მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-16 ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― მე-13, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― მე-40. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით ტაივანი მე-11 ადგილზეა. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად ძალიან სტაბილურია. 32 სახელმწიფოსთან ერთად პირველ ადგილს იკავებს.: ინფლაციის დონე 1.3%-ია, ხოლო ვალების დინამიკის ინდექსი 100-ს უტოლდება. სასაქონლო ბაზრის მიხედვით ტაივანი მე-14 ადგილზეა: შიდა კონკურენციით მე-12-ე ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის ღიაობით ― 26-ს; შრომის ბაზრის მიხედვით ― მე-15 ადგილზეა: მოქნილობის ინდექსით ― მე-13, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― მე-18. ტაივანში ძალიან კარგადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (მე-6ადგილი): სიღრმით მე-5, ხოლო სტაბილურობით მე-19 ადგილზეა. ბაზრის ზომით ქვეყანა მე-19 ადგილს იკავებს. ტაივანში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (მე-20 ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 22-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― 26-ს.
ეკონომიკური ინდიკატორები
ქვემოთ მოცემულ ცხრილში 1980–2019 წლებში ტაივანის ეკონომიკური ინდიკატორებია მოცემული (2020–2025 წლებისთვის საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზები). 2%-ზე ნაკლები ინფლაცია მწვანედაა მოცემული.
სქოლიო
კატეგორია:ტაივანის ეკონომიკა
ლისტვიაგა
ლისტვიაგა — ქედი ალთაიში, მდინარეების ბუხთარმისა და კათუნის აუზების წყალგამყოფზე. სიგრძე დაახლოებით 120 კილომეტრი. სიმაღლე 2783 მეტრამდე (ბისტრუხინის შპილი). აღმოსავლეთი ნაწილი ძლიერ დანაწევრებული ზეგანია. ლისტვიაგა აგებულია ეფუზიური ქანებით და ქვიშაქვებით. კალთები შემოსილია არყის, ვერხვისა და ლარიქსის ტყეებით, 2000 მეტრს ზევით სუბალპური და ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახეთის ქედები
კარსონ მაკ-კალერსი
კარსონ მაკ-კალერსი (Carson McCullers; საკუთარი გვარი სმითი (Smith), დ. 19 თებერვალი, 1917, კოლუმბუსი — გ. 29 სექტემბერი, 1967, ნიაკი) — ამერიკელი მწერალი.
დაიბადა ჯორჯიის შტატში, ქალაქ კოლუმბუსში. ოცდათერთმეტი წლისას დამბლა დაეცა, რის შემდეგაც მარცხენა მხარე მთლიანად პარალიზებული დარჩა. 1938 წელს ცოლად გაყვა ჯეიმზ რიკის მაკქალერსს, რომელიც ამერიკის ჯარში კაპრალად მსახურობდა. ქორწინება წარუმატებელი აღმოჩნდა და ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ, თუმცა, ურთიერთობა არ შეუწყვეტიათ და რამდენიმეჯერ ისევ შეუღლდნენ, მაგრამ 1953 წელს ისევ განქორწინდნენ. მოგვიანებით ყოფილმა ქმარმა თავი მოიკლა.
მაკ-კალერსმა 23 წლის ასაკში გამოაქვეყნა რომანი „გული მარტოხელა მონადირეა“ და აღიარებაც მალე მოიპოვა. მისი სხვა ნაწარმოებები „ოქროს თვალის ანარეკლები“ (1941), „ქორწილის მონაწილე“ (1946), „სევდიანი კაფის ბალადა“ (1951), „საოცრებათა ოთხკუთხა ფესვი“ (1958), პიესა „საათი ისრების გარეშე“ (1961), „კიტრის წნილივით ტკბილი და ღორივით სუფთა“ (1964) და „დაგირავებული გული“ (1972). 1945 წელს დააჯილდოვა ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიამ, რომლის წევრიც თვითონ იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
1903
ლიტერატურა
*
მერილინ რობინსონი
მერილინ რობინსონი (ინგლ. Marilynne Robinson, დ. 26 ნოემბერი, 1943 წ., სენდპოინტი, აიდაჰო) — ამერიკელი მწერალი.
1966 წელს დაამთავრა პემბროკის კოლეჯი, სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა ვაშინგტონის უნივერსიტეტში 1977 წელს. პირველმა რომანმა „სახლის მოვლა“ მოიპოვა ჰემინგუეის სახელობის პრემია საუკეთესო რომანისთვის და წარდგენილი იყო პულიცერის პრემიაზე. მეორე რომანმა „გილეადი“ (2004), კრიტიკოსთა მოწონება დაიმსახურა და პულიცერის პრემია მოიპოვა 2005 წელს. მასვე ეკუთვნის „ადამის სიკვდილი: ესეები თანამედროვე აზროვნებაზე“.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1943
Radiohead-ის დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
I Radiohead ექვემდებარებოდა ლეიბლებს Parlophone (ბრიტანეთი) და Capitol Records (აშშ).
II In Rainbows იყო პირველი ციფრული ჩამოტვირთვის ფორმის ალბომი, რომლის ფასი იყო თავისუფალი. ნებისმიერ მსურველს შეეძლო მისთვის ნებისმიერი თანხის გადახდა - დაწყებული 0 ცენტიდან.
სხვა წარმატებული სიმღერები
III "Prove Yourself" შეტანილია დისკში Drill EP, თუმცა "Creep" ითვლება ჯგუფის პირველ წარმატებულ სინგლად. "Prove Yourself" მოგვიანებით ასევე ჩაიწერა ალბომისთვის Pablo Honey.
IV "Creep" კვლავ მოხვდა ბრიტანული სინგლების ჩარტის #25 პოზიციაზე 2008 წელს, მას შემდეგ, რაც გამოვიდა Radiohead: The Best Of, ხოლო iTunes-ში განთავსდა ჯგუფის მთელი კატალოგი.
V "My Iron Lung" ასევე შეტანილია ამავე სახელწოდების EP დისკის სხვადასხვა გამოცემაში. EP მოგვიანებით გავრცელდა მსოფლიო მასშტაბით.
VI "Lucky" ასევე შეტანილია საქველმოქმედო დისკში Help EP, რომელიც ბრიტანეთში 1995 წლის ოქტომბერში, ორგანიზაციის War Child მხარდასაჭერად გამოიცა.
მუსიკალური ვიდეოები
VI სიმღერის "Creep" ვერსია გადაცემიდან MTV Beach House გადიოდა MTV-ს ამერიკულ ეთერში, ჩვეულებრივი მუსიკალური ვიდეოს მაგივრად
VII გადაწყვეტილი იყო ალბომის OK Computer ყველა სიმღერისათვის ვიდეოკლიპების მომზადება, მაგრამ პროექტი შეჩერდა ფინანსური პრობლემების გამო. შეჩერების კიდევ ერთი მიზეზი იყო ჯგუფის უკმაყოფილება შემოთავაზებული ვიდეოებით. კლიპები "Let Down" და "Fitter Happier" დაასრულეს, მაგრამ ისინი ეთერში არ მოხვდნენ.
VIII "All I Need" გამოიყენებოდა MTV EXIT-ის მიერ აზიაში ანტი-ტრეფიკინგული კამპანიის ფარგლებში.
სქოლიო
კატეგორია:Radiohead კატეგორია:დისკოგრაფიები
ალექსანდერ ჰუმბოლდტი
ალექსანდერ ჰუმბოლდტი (Alexander von Humboldt; დ. 14 სექტემბერი, 1769, ბერლინი — გ. 6 მაისი, 1859, ბერლინი) — გერმანელი ბუნებისმეტყველი, გეოგრაფი და მოგზაური. ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1800), პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1818).
ბიოგრაფია
დაიბადა საქსონიის კურფიურსტის კარისკაცის ოჯახში. ვ. ჰუმბოლდტის ძმა. 1787-1792 სწავლობდა ბუნებისმეტყველებას, ეკონომიურ მეცნიერებებს, სამართალსა და სამთო საქმეს ოდერის ფრანკფურტისა და გეტინგენის უნივერსიტეტებში, ჰამბურგის სავაჭრო და ფრაიბერგის სამთო აკადემიებში. 1790 იოჰან ფორსტერთან ერთად იმოგზაურა საფრანგეთში, ნიდერლანდსა და ინგლისში. 1793 წელს გამოქვეყნდა ჰუმბოლდტის ბოტანიკური-ფიზიოლოგიური გამოკვლევა „ფრაიბერგის მიწისქვეშა ფლორა“. 1799-1804 ფრანგ ბოტანიკოს ე. ბონპლანთან ერთად იმოგზაურა ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, საიდანაც ჩამოიტანა მდიდარი კოლექცია, რომელსაც ამუშავებდა პარიზში 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. 1807-1834 გამოვიდა ჰუმბოლდტის 30-ტომიანი „მოგზაურობა ახალი ქვეყნის ბუნიობის მხარეში 1799-1804 წლებში“. 1827 წელს ჰუმბოლდტი პარიზიდან გადავიდა ბერლინში, სადაც ასრულებდა პრუსიის მეფის კამერჰერისა და მრჩევლის მოვალეობას.
1829 ჰუმბოლდტმა იმოგზაურა რუსეთში. აზიის ბუნების საკითხებს მიუძღვნა შრომები: „ფრაგმენტები აზიის გეოლოგიიდან და კლიმატოლოგიიდან“ და „ცენტრალური აზია“. ჰუმბოლდტის მეცნიერული შეხედულებანი დედამიწისა და სამყაროს ბუნების შესახებ გადმოცემულია მონუმენტურ შრომაში „კოსმოსი“ (ტ. 1-5, 1845-1862).
ჰუმბოლდტის შეხედულებანი დაედო საფუძვლად ზოგად ფიზიკურ გეოგრაფიასა და ლანდშაფტმცოდნეობას, აგრეთვე მცენარეთა გეოგრაფიასა და კლიმატოლოგიას. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფერო იმდენად ფართო იყო, რომ თანამედროვენი მას „XIX საუკუნის არისტოტელეს“ უწოდებდნენ. ჰუმბოლდტი იყო ჰუმანიზმის დამცველი, იგი გამოდიოდა რასებისა და ხალხების უთანასწორობისა და დამპყრობლური ომების წინააღმდეგ.
ჰუმბოლდტის სახელი ეწოდება მთელ რიგ გეოგრაფიულ ობიექტებს, მათ შორის ქედებს ცენტრალურ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, მთას კუნძულ ახალ კალედონიაში, მყინვარს ჩრდილოეთ და დასავლეთ გრენლანდიაში, მდინარესა და რამდენიმე დასახლებულ პუნქტს აშშ-ში, რამდენიმე მცენარეს, მინერალსა და კრატერს მთვარეზე. ძმების ალექსანდერ და ვილჰელმ ჰუმბოლდტების სახელს ატარებს ბერლინის უნივერსიტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ბუნებისმეტყველები კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები კატეგორია:გერმანელი მოგზაურები
ალექსანდრე ტუღუში
მინი|ვიცე-პოლკოვნიკი ალექსანდრე ტუღუში ალექსანდრე ტუღუში (დ. 15 მაისი, 1976, ოზურგეთი) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი, რუსეთი-საქართველოსა და ავღანეთის ომების მონაწილე.
არანსასუ
არანსასუ (Aránzazu, Arantzazu) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის არატია-ნერვიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 3,8 კმ². მოსახლეობა — 408 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
რომულუს ავგუსტულუსი
thumb|რომულუს ავგუსტულუსი ფლავიუს რომულუს ავგუსტულუსი (Flavius Romulus Augustus), რომულუს ავგუსტულუსად (Romulus Augustulus) წოდებული (დ. 463 — გ. დაახლ. 507) — რომის უკანასკნელი იმპერატორი 475 წლის 28 აგვისტოდან 476 წლის 4 სექტემბრამდე. იგი 476 წელს ოდოაკრმა ტახტიდან ჩამოაგდო.
წარმოშობა და იმპერატორობა
რომულუსის მამა პანონიის მკვიდრი იყო, იტალიის ჯარის ოსტატი და პატრიციელი ორესტეს ფლავიუსი, ხოლო მისი დედა კომიტის ქალიშვილი ნორიკ რომულუსი იყო, რომელიც პოეტოვიონიდან (თანამედროვე პტუჯი) იყო მოსული. მომავალი იმპერატორი დაიბადა დაახლოებით 460 ან 461 წელს. მას ბაბუას პატივსაცემად დაარქვეს სახელი. ცნობილია, რომ რომულუსმა ტახტზე ასვლის წინ მიიღო სახელი ავგუსტუსი. ეს დასკვნა გაკეთებულია მისი მონეტების შემდეგი წარწერის საფუძველზე: „Dominus Noster Romulus Augustus Pius Felix Augustus“ (ქართ. ჩვენი უფალი რომულუს ავგუსტუსი ნეტარი ბედნიერი ავგუსტულუსი). რომულუსს ზოგჯერ ახალგაზრდა ასაკში უწოდებენ ავგუსტუსს (ქართ. პატარა ავგუსტუსი, ავგუსენოკი) და ბერძნები დაცინვით ლაპარაკობდნენ მასზე, როგორც „მცირე სირცხვილზე“ — (Momylos). მოგვიანებით, ბევრმა ისტორიკოსმა შენიშნა, რომ, ირონიულად, რომულუს ავგუსტულუსმა გააერთიანა და, ე. გიბონის სიტყვებით, შეურაცხყო რომის დამაარსებლისა და მისი პირველი იმპერატორის სახელები.
რომულუსის მამა, ორესტესი, რომელიც ერთ დროს ატიკას დაქვემდებარებაში იყო მდივანი (ნოტარიუსი), 475 წელს იმპერატორ იულიუს ნეპოტის ბრძანებით ამაღლდა სამხედრო ოსტატის ხარისხში, ჩაანაცვლა ერედიუს ავიტამ. ამ დანიშვნის შემდეგ მალევე, ორესტე, ჯარისკაცების თხოვნით, რომლებიც მას თანაუგრძნობდნენ, აჯანყდნენ ჯულიუს ნეპოტის წინააღმდეგ და შეიპყრეს დასავლეთ რომის იმპერიის დედაქალაქ რავენაში. როდესაც იმპერატორმა შეიტყო ამის შესახებ, ის გაიქცა დალმაციაში 475 წლის აგვისტოში, სადაც ნახევრად ავტონომიური სახელმწიფო დაარსდა მისი ბიძა მარსელინუსის მიერ. ამის შემდეგ, სამხედრო ლიდერი, სავარაუდოდ, დაახლოებით ორი თვის განმავლობაში ელოდება და ნახულობს დამოკიდებულებას, სავარაუდოდ ელოდება რეაქციას აღმოსავლეთ იმპერატორისგან. დაბოლოს, 475 წლის 31 ოქტომბერს, ორესტესმა, რაღაც უცნობი მიზეზის გამო, უარი თქვა იმპერატორის ტიტულზე, დაიმკვიდრა თავისი ახალგაზრდა ვაჟი რომულუსი. ალბათ მან გადაწყვიტა, რომ რომაელები უფრო მეტად მოეთხოვებოდნენ ეთქვათ მისი ვაჟი, რომელშიც უფრო მეტი რომაული სისხლი მოედინებოდა, ვიდრე საკუთარ თავში, როგორც სუვერენული. თუმცა, სამხედრო ლიდერმა ფაქტობრივად დაიწყო ვაჟის ნაცვლად იმპერიის მმართველობა. ამასთან, ბიზანტიელი ისტორიკოსის ევაგრიუს სქოლასტის თანახმად, ორესტესმა თავი მეფედ გამოაცხადა.