cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარია დას ნევეს პორტუგალიელი
ბიოგრაფია
მარია დას ნევესი დაიბადა 1852 წლის 5 აგვისტოს მილტენბერგში. იგი იყო წარსულში პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და მისი მეუღლის, ადელაიდა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთეიმ-როზენბერგის პირველი შვილი. მამამისი პორტუგალიის ტახტიდან ჯერ კიდევ 1834 წელს ჩამოაგდო მისმა ძმისწულმა მარია II-მ. ამის გამო, მიგელი თავის ცოლ-შვილთან ერთად ემიგრაციაში ჯერ ინგლისში, შემდეგ კი გერმანიაში ცხოვრობდა.
ბირთვული ქიმია
ტრანსურანული ელემენტების სინთეზი
თანამედროვე ბირთვული ქიმიის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო დარგია ტრანსურანული ელემენტების სინთეზი. პირველი ტრანსურანული ელემენტი ნეპტუნიუმი (Np) მიიღეს 1940 წელს. ამჟამად 112-ე ელემენტის ჩათვლით ყველა სინთეზირებულია. ტრანსურანული ელემენტების თვისებების დადგენა და მათი მდგრადობის საზღვრის მონახვა ფიზიკისა და ბირთული ქიმიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ამოცანაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეცნიერება კატეგორია:ქიმია კატეგორია:მოლეკულური ქიმია
მარია დას ნევეს პორტუგალიელი
ბიოგრაფია
1871 წლის 26 აპრილს, კლაინოიბახში შედგა მარია დას ნევესისა და სან-ხაიმეს ჰერცოგ ალფონსო კარლოს დე ბურბონის ქორწინება. იგი იყო მონტისონის გრაფ ხუან დე ბურბონისა და მისი ცოლის, ერცჰერცოგინია მარია ბეატრიქს დე ჰაბსბურგ-ესტეს ვაჟი. როგორც ესპანეთის მეფე კარლ IV-ისა და საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის შთამომავალი, ალფონსო კარლოსი კარლისტთა მეამბოხე პარტიის კანდიდატი იყო ესპანეთისა და საფრანგეთის ტახტზე, ამიტომაც მარია დას ნევესი ტიტულარულ დედოფლად ითვლებოდა, თუმცა არც დედოფლის პრივილეგიები ჰქონდა და არც რეალური წოდება.
აღსანიშნავია, რომ ალფონსო კარლოსი და მარია დას ნევესი პირველი თაობის ბიძაშვილები იყვნენ, რადგანაც მიგელ I-ის და, მარია ფრანცისკა პორტუგალიელი იყო ალფონსოს ბებია. მათ ხანგრძლივ ქორწინებაში მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინათ 1874 წელს, რომელიც რამდენიმე საათში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მარია დას ნევესი აღარასდროს დაფეხმძიმებულა. იგი ქმართან ერთად მშვიდად ცხოვრობდა ვენაში. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, როცა ავსტრიის იმპერია დაიშალა და საიმპერატორო ოჯახი გააძევეს, მარიასა და მის ქმარს დარჩენის ნება დართეს. აქ ალფონსო კარლოსი 1936 წელს გარდაიცვალა. მარია დას ნევესი გარდაიცვალა 1941 წლის 14 თებერვალს ვენაში, 88 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კატეგორია:ბრაგანსები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები
შეფილდ იუნაიტედი
შეფილდ იუნაიტედი — საფეხბურთო კლუბი, ინგლისში, სამხრეთ იორკშირის ქალაქ შეფილდში, რომელიც ასპარეზობს ინგლისური ფეხბურთის უმაღლეს დივიზიონში პრემიერლიგაში. შეფილდის ისტორია იწყება 1889 წლიდან, როდესაც შეფილდ იუნაიტედის კრიკეტის კლუბის წევრებმა ჩამოაყალაბეს საფეხბურთო კლუბი, ზედმეტსახელად ქვიათ პირები „ბლეიდს“ ქალაქ შეფილდში ფოლდანის მოპოვების გამო. შეფილდი საშინაო თამაშებს მართავს ბრამალ ლეინის სტადიონზე.
შეფილდ იუნაიტედმა ინგლისის ფეხბურთის ლიგა მოიგო 1898 წელს, ინგლისის ასოციაციის თასი 1899, 1902, 1912 და 1925 წლებში. ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში დამარცხდნენ 1901 და 1936 წლებში, ხოლო ნახევარ ფინალში გავიდნენ 1961, 1993, 1998, 2003 და 2014 წლებში. ინგლისის ლიგის თასზე ასპარეზობის უდიდესი მიღწევა იყო ნახევარ ფინალებში გასვლა 2003 და 2015 წლებში.
შეფილდ იუნაიტედი იყო პირველი ინგლისური კლუბი რომელიც ჩამოყალიბებიდან მალევე 1892-93 წლების სეზონში დააწინაურეს, მეორე დივიზიონიდან გადავიდა პირველ დივიზიონში. 1992 წელს ინგლისის უმაღლესი პირველი დივიზიონი ოფიცლურად გაუქმდა და შეიქმნა პრემიერლიგა. პირველი სეზონის მონაწილე შეფიდიც იყო, ტურნირის პირველი გოლი შეფილდის ფეხბურთელმა ბრაიან დინმა გაიტანა, ბრამალ ლეინზე პრემეირლიგის პირველი გამარჯვებული მანჩესტერ იუნაიტედი 2-1 დამარცხდა.
კლუბის ტრადიციულ ფომრას წარმოადგეს წითელი და თეთრი ზოლის მაისური და შავი ფერის შორტები. მათი უახლეს კონკურენტად მიიჩნევა თანაქალაქელი შეფილდ უენსდეი, ამ ორი გუნდის დაპირისპირებას მოიხსენიებენ როგორც ფოლადის დერბი.
ნიკშიჩი
ნიკშიჩი  — ქალაქი მონტენეგროში.მდებარეობს ნიკშიჩის ხეობაში, ტრებეკის მთის მთისწინეთში. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეორეა ქვეყანაში პოდგორიცის შემდეგ.
ისტორია
ნიკშიჩი ძველი გუთების ნამოსახლარზე დააარსეს რომაელებმა ძვ. წ. IV საუკუნეში, როგორც გამაგრებული სამხედრო ბანაკი და უწოდეს ანაგასტუმი. შუა საუკუნეებში რეგიონში შევიდნენ სლავები, რომლებმაც ქალაქს ონოგოშტი უწოდეს. ოსმალების მიერ სერბეთის დაპყრობის შემდეგ ნიკშიჩი გახდა მათი უმთავრესი ციხესიმაგრე. 1877 წელს, როდესაც მონტენეგროს განაგებდა ნიკოლა I პეტროვიჩი, ოსმალები გააძევეს და ქალაქი გაათავისუფლეს.
1900 წელს ააშენეს მართლმადიდებლური წმინდა ბასილის ეკლესია, სამეფო სასახლე, სამეფო ხიდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონტენეგროს ქალაქები
ჟიულ ბორდე
ჟიულ-ჟან-ბაპტისტ-ვინსენტ ბორდე (Jules-Jean-Baptiste-Vincent Bordet; დ. 13 ივნისი, 1870, სუანი, ბელგია, — გ. 6 აპრილი, 1961, ბრიუსელი) — ბელგიელი მიკრობიოლოგი და იმუნოლოგი. 1919 წელს იმუნოლოგიაში გაკეთებული აღმოჩენებისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.
ბიოგრაფია
ჟიულ ბორდე დაიბადა ბელგიის ქალაქ სუანში 1870 წელს. 1892 წელს დაამთავრა ბრიუსელის უნივერსიტეტი. 1894–1901 წლებში ის მუშაობდა პარიზის პასტერის ინსტიტუტში. აქ მან რამდენიმე წელი დაჰყო ილია მეჩნიკოვის ლაბორატორიაში. 1900 წელს დაბრუნდა ბელგიაში და სათავეში ჩაუდგა თავისსავე დაარსებულ პასტერის ინსტიტუტს ბრიუსელში. 1907-1935 წლებში ასევე ხელმძღვანელობდა ბრიუსელის უნივერსიტეტის ბაქტერიოლოგიისა და პარაზიტოლოგიის კათედრას; 1935 წლიდან იქვე იყო საპატიო პროფესორი. 1940 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის მიერ ბელგიის ოკუპაციის პერიოდში, ბორდემ პასტერის ინსტიტუტის ხელმძღვანელობა თავის შვილს, პოლს გადასცა, თავად კი საპატიო დირექტორი გახდა.
საფრანგეთში მუშაობის წლებში იკვლევდა ცოცხალ ორგანიზმებში ბაქტერიების გაუვნებელყოფის მექანიზმებს, ბიოლოგიურ სითხეებში იმუნურ რეაქციებს. 1895 წელს მან აღმოაჩინა სისხლის შრატის 2 კომპონენტი, რომელიც ბაქტერიული უჯრედის კედლის დაშლაზე (ბაქტერიოლიზზე) იყო პასუხისმგებელი: ბაქტერიის მიმართ იმუნიტეტის მქონე ცხოველის ორგანიზმში არსებული თერმომდგრადი ანტისხეული და ყველა ცხოველის სისხლში მოცირკულირე თერმომგრძნობიარე ნივთიერება, რომელსაც ბორდემ ალექსინი უწოდა, შემდეგ კი კომპლემენტის სახელი მიენიჭა. 1898 წელს ბორდემ დაადგინა, რომ ერთი სახეობის ცხოველის ორგანიზმში შეყვანილი განსხვავებული სახეობის წარმომადგენლის სისხლის წითელი უჯრედები (ერითროციტები) ნადგურდება ბაქტერიოლოზის მსგავსი მექანიზმით (ჰემოლიზი). ამ აღმოჩენებს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა სეროლოგიისა და იმუნოლოგიის განვითარებაში. ბელგიაში დაბრუნების შემდეგ ბორდემ იმუნური რეაქციების სხვადასხვა საკითხზე კვლევა თავის სიძესთან, ოქტავ ჟენგუსთან ერთად განაგრძო. 1900 წელს მათ აღმოაჩინეს კომპლემენტის ფიქსაციის რეაქცია, რასაც იყენებენ ბაქტერიულ და ვირუსულ დაავადებათა სეროდიაგნოსტიკისათვის, ხოლო 1906 წელს — ყივანახველის გამომწვევი (Bordetella pertussis). ბორდემ ასევე აღწერა შრატოვანი სინჯი, რომელიც მის სახელს ატარებს. იმუნოლოგიის საკითხში კვლევებისთვის 1919 წელს ნობელის პრემია მიენიჭა.
ჟიულ ბორდე იყო ბრიუსელის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციული საბჭოს მუდმივი წევრი, I საერთაშორისო მიკრობიოლოგიური კონგრესის პრეზიდენტი (პარიზი, 1930), ერთხანს ბელგიის ჰიგიენის პირველი საბჭოს, პარიზის პასტერის ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს და ბელგიის მედიცინის აკადემიის პრეზიდენტი, ბელგიისა და უცხოეთის ქვეყნების სხვადასხვა სამეცნიერო საზოგადოების წევრი. ფლობდა მსოფლიოს არაერთი უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდებას. ნობელის პრემიის გარდა მიღებული ჰქონდა არაერთი ჯილდო, მათ შორის, ბელგიის გვირგვინის ორდენი (1930), ლეოპოლდის ორდენი (1937), საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენის დიდი ჯვარი (1938) და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიელი ბიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში კატეგორია:ბელგიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
რუმინეთის ეროვნული ბანკი
რუმინეთის ეროვნული ბანკი (Banca Națională a României) — რუმინეთის ცენტრალური ბანკი. აქვს იურიდული პირის სტატუსი. დაარსდა 1880 წლის აპრილს როგორც სააქციო ბანკი. კაპიტალის ⅓ ეკუთვნოდა სახელმწიფოს. 1920 წლის 31 დეკემბერს რუმინეთის ეროვნულმა ბანკმა მიიღო ბანკნოტების გამოშვების მონოპოლიური უფლება. 1946 წლის დეკემბერში ნაციონალიზებულ იქნა და გარდაიქმნა სახელმწიფო ბანკად. აქვს ფილიალები. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ბუქარესტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ეროვნული ბანკი
კაპინზალი
კაპინზალი (Capinzal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 769 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 85.05 კმ²-ზე. ფართობი 244 200 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
აღბულაგი (თოუზი)
აღბულაგი (Ağbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 266 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ნონა ხიდეშელი
ნონა ხიდეშელი (დ. 23 ივლისი, 1974, თბილისი) — ქართველი ფსიქოლოგი. 1997 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გაზეთ „ფაქტი, აზრი, კომენტარის“ რედაქციაში ჟურნალისტად. სწავლობს და იკვლევს აღმოსავლურ ფილოსოფიურ მოძღვრებებს, ანალიზურ ფსიქოლოგიასა და ადამიანის სულიერ სამყაროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნონა
ვარლამ კილასონია (ფეხბურთელი)
ვარლამ კილასონია (დ. 9 იანვარი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს როგორც მცველის, ასევე საყრდენი ნახევამრცველის პოზიციაზე, ამჟამად იცავს რუსთავის „მეტალურგის“ ღირსებას.
საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრებში ჩატარებული აქვს 2 მატჩი, თურქეთის წინააღმდეგ, რომელიც ფრედ (1-1) დასრულდა, სადაც ვარლამმა 55-ე წუთზე ალექსანდრე რეხვიაშვილი შეცვალა და პოლონეთის წინააღმდეგ, რომელიც ქართველთა გამარჯვებით დასრულდა (1-3), სადაც კილასონიამ მე-60 წუთზე შეცვალა ისევ ალექსანდრე რეხვიაშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კაჟაზეირინიასი
კაჟაზეირინიასი (Cajazeirinhas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 261 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 033 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.54 კმ²-ზე. ფართობი 287 894 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
Swirly Termination
Swirly Termination — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის მეათე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2000 წელს, მიუხედავად იმისა, რომ მასში შეტანილი სიმღერები 1992 წელს ჩაიწერა. ალბომი Snapper-მა გამოსცა.
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
ქიავშანი
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
კაიანა
კაიანა (Caiana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 968 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46.66 კმ²-ზე. ფართობი 106 465 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
აღდამი (თოუზი)
აღდამი (Ağdam) — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,155 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ყოთურლუ (ქალბაჯარი)
ყოთურლუ (ქალბაჯარი) (Qoturlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ბრჩკოს ოლქი
ბრჩკოს ოლქი — დე-ფაქტო ოლქი საერთაშორისო მმართველობის ქვეშ. მდებარეობს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში, ქალაქ ბრჩკოს გარშემო.
ოლქის ფართობია 493 კმ². 2013 წლის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობაა 93 028 კაცი. საიდანაც დაახლ. 40 % სერბები, 39 % — ბოსნიელები და 20 % — ხორვატები არიან.
იურიდიულად ოლქი შედის, როგორც სერბთა რესპუბლიკის ისე ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის შემადგენლობაში, თუმცა ეს უკანასკნელი მას ვერ აკონტროლებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
Spirals in Hyperspace
Spirals in Hyperspace — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2004 წელს. ალბომი Magna Carta-მ გამოსცა.
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
თათია ლორთქიფანიძე
თათია ლორთქიფანიძე (დ. 11 ივნისი, 1993, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა), კახიაშვილის სახელობის ტურნირის გამარჯვებული (2016, თბილისი, საქართველო).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები კატეგორია:ქალები სპორტში
მწარე მთვარე
სიუჟეტი
ინგლისელი წყვილი, ნაიჯელ და ფიონა დობსონები ხმელთაშუა ზღვაში, სტამბულიდან ინდოეთამდე მიმავალ გემზე იმყოფებიან. ისინი გემზე მალევე შეხვდებიან ლამაზ ფრანგ ქალს. იმავე საღამოს, მოგვიანებით, ნაიჯელი მიმის ბარში მარტოდ მოცეკვავეს ნახავს. ნაიჯელი გაიცნობს მიმის ამერიკელ ქმარსაც, რომელიც მასზე ბევრად უფროსია. იგი ეტლში ზის და ცინიკურად ჰყვება ისტორიებს თავის იმედგაცრუებებზე და სამწერლო კარიერის წარუმატებლობაზე.
ოსკარი ნაიჯელს თავის კაბინაში მოიწვევს, სადაც დეტალურად მოუყვება მისი და მიმის გაცნობის ისტორიას - რომ მიმის პირველად ავტობუსში შეხვდა და მალევე ერთმანეთი შეუყვარდათ. ნაიჯელი ყველაფერს ფიონას მოუყვება. ოსკარი ნაიჯელს მოუთხრობს მისი და მიმის ურთიერთობის შესახებ, როცა ისინი ექსპერიმენტებს ატარებდნენ და იკვლევდნენ სადომაზოხიზმს, ბონდაჟს და ვუაიერიზმს. მინი|287x287პქ|რომან პოლანსკი და ემანუელ სენიე 2011 წელს მიმი ნაიჯელს შეხვედრას სთხოვს, მაგრამ როცა კაბინაში შევა, აღმოაჩენს, რომ ის და ოსკარი უბრალოდ გაეხუმრნენ. ნაიჯელს წასვლა უნდა, მაგრამ ოსკარი ახალი ამბის მოყოლას იწყებს, თუ როგორ ჩამოყალიბდა მისი და მიმის სიყვარულითა და სიძულვილით სავსე ურთიერთობა. მობეზრებულ ოსკარს დაშორება უნდოდა, მაგრამ მიმი ემუდარა, რომ მიეცა უფლება, მასთან ეცხოვრა. ოსკარი დასთანხმდა, მაგრამ მიმიზე თავისი სადისტური ფანტაზიების განხორციელება დაიწყო. როცა მიმი დაფეხმძიმდა, აიძულა, აბორტი გაეკეთებინა, ამბობდა, რომ კარგი მამა ვერ იქნებოდა.
როცა ნაიჯელი ოსკარის კაბინას დატოვებს, მიმის შეხვდება და ისინი ერთმანეთს აკოცებენ. ამის პარალელურად, აღმოაჩენს, რომ ფიონა ბარში ახალგაზრდა კაცს ეფლირტავება.
ოსკარი თხრობას ისევ აგრძელებს. ორი წლის განმავლობაში წვეულებებისა და ერთღამიანი ურთიერთობების შემდეგ, მთვრალს მანქანა დაეჯახება. მიმი მის მოსანახულებლად საავადმყოფოში მივა, ხელს ჩამოართმევს და ძირს დააგდებს. ოსკარს ქვედა კიდურები პარალიზებული გაუხდება და მიმის თავის სახლში გადმოსვლას სთხოვს. მიმი დასთანხმდება, მაგრამ ამჯერად ის დაიწყებს ოსკარის დამცირებას. ოსკარის დაბადების დღეზე საჩუქრად იარაღს მისცემს. მალევე ისინი დაქორწინდებიან.
ახალი წლის ღამეს ფიონა ნახავს, თუ როგორ ცეკვავენ მიმი და ნაიჯელი ერთად. ფიონა ნაიჯელს ეტყვის, რომ წვეულებაზე მოსვლა ოსკარმა აიძულა. მალევე მიმი და ფიონა ერთად ცეკვას იწყებენ.
ნაიჯელი ფიონას ოსკარის კაბინაში აღმოაჩენს. იგი შიშველი იწვება მიმის გვერდით. ოსკარი ამტკიცებს, რომ მიმის და ფიონას სექსი ჰქონდათ. ნაიჯელი მას ყელში სწვდება, მაგრამ ოსკარი თავის იარაღს ამოიღებს და ისიც უკან დაიხევს. ოსკარი მძინარე მიმის ესვრის.
რესურსები ინტერნეტში
„მწარე მთვარე“ IMDB-ზე
Washington Post „მწარე მთვარის“ შესახებ
„მწარე მთვარის“ განხილვა
კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგული დამოუკიდებელი ფილმები კატეგორია:ფრანგული რომანტიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:ფრანგული თრილერი ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული დამოუკიდებელი ფილმები კატეგორია:ბრიტანული რომანტიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული დამოუკიდებელი ფილმები კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები
ქოლათაღი
ქოლათაღი (Kolatağ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
კონდადუ (პარაიბა)
კონდადუ (Condado) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 241 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
იოსებ სალაყაია
იოსებ სალაყაია (დ. 1881, სენაკის მაზრა, თეკლათი — გ. 1940, 14 ივნისი, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
იოსებ სალაყაია დაიბადა 1881 წელს ქუთაისის გუბერნიის, სენაკის მაზრის სოფელ თეკლათში. დაამთავრა ელექტროტექნიკის ინსტიტუტი ბელგიაში. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი.
1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო თვითმმართველობის, საბიუჯეტო-საფინანსო და გარეშე საქმეთა კომისიების წევრი. იყო ერობათა ცენტრალური ბიუროს თავმჯდომარის ამხანაგი; სენაკის მაზრის ერობის გამგეობის თავმჯდომარე. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.
1940 წელს მიავლინეს საფრანგეთში მყოფ პოლონეთის დევნილ მთავრობასთან საქართველოს რესპუბლიკის წარმომადგენლად. 1940 წლის 14 ივნისს, გერმანული არმიის მიერ პარიზის დაკავების შემდეგ, არ გაჰყვა პოლონეთის დევნილ მთავრობას ინგლისში და სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1948 წელს მისი ნეშტი გადაასვენეს ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1940 კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე იოსებ კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ბერტილ ოლინი
ბერტილ გოტარდ ოლინი (დ. 23 აპრილი, 1899 - გ. 3 აგვისტო, 1979 ) — შვედი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, სტოკჰოლმის ეკონომიკის სკოლის ეკონომიკის პროფესორი 1929 წლიდან 1965 წლამდე. ასევე იყო სახალხო პარტიის ლიდერი, რომელიც იმ დროს შვედეთის ყველაზე დიდი ოპოზიციური პარტია იყო, 1944 წლიდან 1967 წლამდე. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1944-1945 წლებში, შვედეთის კოალიციურ მთავრობაში იგი მცირე ხნის განმავლობაში ვაჭრობის მინისტრად მსახურობდა. იყო ჩრდილოეთის საბჭოს პრეზიდენტი 1959 და 1964 წლებში.
1977 წელს მას მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში ბრიტანელ ეკონომისტ ჯეიმზ მიდთან ერთად „საერთაშორისო ვაჭრობისა და საერთაშორისო კაპიტალის მოძრაობის თეორიაში მნიშვნელოვანი წვლილისთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში კატეგორია:სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შვედი ეკონომისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:დაბადებული 1899
ოლტის ჟუდეცი
ოლტის ჟუდეცი (Judeţul Olt) — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. ტერიტორია გაშლილია ქვემო დუნაის დაბლობზე. ფართობი 5498 კმ², მოსახლეობა 415 530 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სლატინა. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ტელეორმანის ჟუდეცი, დასავლეთით დოლჟის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით არჯეშისა და ვილჩის ჟუდეცები, სამხრეთით ბულგარეთის ვრაცისა და პლევენის ოლქები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
დორის დეი
დორის დეი Doris Day (დაბ. სახელი დორის მერი ენი კეიპელჰოფი Doris Mary Anne Kappelhoff; დ. 3 აპრილი, 1922 — გ. 13 მაისი, 2019) — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი და აქტივისტი.
დორისმა სამომღერლო კარიერა 1939 წელს დაიწყო, თუმცა კარიერულ წარმატებას 1945 წელს მიაღწია, როდესაც ლის ბრაუნთან ერთად ორი ჩანაწერი „Sentimental Journey“ და „My Dreams Are Getting Better All the Time“-ი გამოაქვეყნა. შემდგომ მან ბრაუნთან ერთად მუშაობა შეწყვიტა და სოლო კარიერა განაგრძო. 1947–1967 წლებში მან 650-ზე მეტი სიმღერა ჩაწერა.
დეი 1960-იანებისას, ერთ-ერთი საუკეთესო ფილმების ვარსკვლავი იყო. 2011 წელს მან გამოაქვეყნა 29-ე სტუდიო ალბომი, „My Heart“-ი, რომელიც შემდგომ შედიოდა აშშ-ს საუკეთესო 10 ალბომში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი
კატანდუვასი (სანტა-კატარინა)
კატანდუვასი (Catanduvas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 945 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 555 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.43 კმ²-ზე. ფართობი 197 297 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
Watara Supervision
Watara Supervision' (ბრიტანეთში ცნობილი როგორც QuickShot Supervision ) — მეოთხე თაობის 8 ბიტიანი, მონოქრომული პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი კომპანია Watara-ს მიერ 1992 წელს. Supervision-ს კომპლექტში მოჰყვებოდა ოთხი ბატარეა, ყურსასმენები და თამაში სახელად „Crystball“, რომელიც გარკვეულწილად წააგავდა Atari, Inc.-ის არკადულ თამაშს „Breakout“. აგრეთვე გამოდიოდა კონსოლის სხვადასხვა ვარიანტები, მათ შორის: Tai-Kerr Boy (ჩინეთი), Vini Supervision (დანია), Quickshot Supervision (დიდი ბრიტანეთი), Hartung Supervision (გერმანია და ჰოლანდია) და Audio Sonic Supervision (საფრანგეთი და იტალია).
იმ დროში Supervision, ტექნიკური თვალსაზრისით საკმაოდ განვითარებულ მოწყობილობად ითვლებოდა. იგი გამოიყენებდა 8-ბიტიან 65C02-ის ცენტრალურ პროცესორს 4 მჰც ტაქტური სიხშირით, 6,1×6,1 LCD ეკრანს 160×160 პიქსელებით. კვება გააჩნდა ორი სახის: 4 ცალი AA ბატარეები და 6 ვოლტიანი AC/DC ადაპტერი. კორპუსზე განთავსებული იყო კარტრიჯისა და ყურსასმენების ბუდეები, კონტროლერის ხუთი ღილაკი (მიმართულების პადი, ორი სათამაშო ღილაკი, start/pause და select), ხმის/კონტრასტის მარეგულირებელი და D-სუბმინიატურული მაერთებელი მეორე კონსოლთან დასაკავშირებლად მრავალმოთამაშიან რეჟიმში სათამაშოდ. მას აგრეთვე გააჩნდა სტანდარტულ ტელევიზორზე მიერთების შესაძლებლობა სპეციალური მოწყობილობა TV Link-ის საშუალებით.
გამოსვლისთანავე Supervision-მა ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო (ძირითადად დაბალი ფასის გამო), მიუხედავად იმისა, რომ იგი ტექნიკურად აღემატებოდა მის კონკურენტ Game Boy-ის, უხარისხო ეკრანისა და თამაშების სიმცირის გამო ვერ შეძლო ბაზარზე ფეხის მოკიდება. შედეგად, 1996 წელს მისი წარმოება შეწყდა. საერთო ჯამში სისტემაზე ხელმისაწვდომი იყო 70 თამაში, რომელთა უმეტესობა შეიმუშავა Watara-მა. თუმცა მასზე გამოვიდა მესამე მხარის დეველოპერების თამაშებიც, მათშ შორის: „Travellmate“, „Bon Treasure“, „GTC Inc.“, „Thin Chen Enterprise (Sachen)“ და „Hartung“.
სცენის ვეტერანთა სახლი
სცენის ვეტერანთა სახლი (Дом ветеранов сцены) მდებარეობს პეტროვსკის კუნძულზე, პეტროგრადის რაიონში, სანქტ-პეტერბურგში. სახლი დაარსდა 1896 წელს რუსი მსახიობის მარია გავრილოს ასული სავინას მიერ. აშენდა 1900-1902 წლებში პეტროვსკის კუნძულზე მსახიობის ქმრის, ა. ე. მოლჩანოვის დაკვეთით არქიტექტორ მ. ფ. გესლერის მიერ. 1948-1956 წლებში სახლი გაფართოვდა და გარემონტდა. 2001 წლის 10 ივლისის რუსეთის მთავრობის დადგენილებით ფედერალური ინტერვენციის ისტორიული და კულტურული ძეგლის სტატუსი მიენიჭა ამ ტერიტორიას. ამჟამად სახლში ცხოვრობენ მსახიობები, რეჟისორები და მხატვრები, დიდი სამამულო ომის მონაწილენი, ფრონტის ჯარისკაცები. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნულ სახლს და მიმდებარედ მდებარე ისტორიულ პარკს ხუთნახევარი ჰექტარი უკავია. პარკში დაცულია იშვიათი ჯიშის ხეები, რომლებიც მაცხოვრებლების და სახელმწიფოს მიერ არის დარგული ვეტერანთა პატივსაცემად.
2012 წლის ზამთარში შენობის ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქცია დაიწყო ვეტერანთა სახლში. 2013 წლის 2 მაისს ვლადიმერ პუტინის ვიზიტის ფარგლებში, პრეზიდენტმა მოინახულა ეს სახლი. ალექსანდრე კალიაგიმ პრეზიდენტს გააცნო ჩატარებული სამუშაოს მიმდინარეობის შესახებ ინფორმაცია და მათი შედეგები. რეკონსტრუქციის დროს გარემონტდა შენობა, თავდაპირველ სახეს დაუბრუნდა შიდა ინტერიერი. რესტავრაცია ჩაუტარდა შენობაში დაცულ ხატებსა და ნამუშევრებს. აღდგა სახლის ეკლესია, რომელიც ჯერ კიდევ 1930 წელს განადგურდა.
სამსონივანქი
სამსონივანქი (Սամսոնի Վանք) — XII - XIII საუკუნეების მონასტერი ენოქავანის მახლობლად, ტავუშის პროვინციაში, სომხეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. ეს არის პატარა სამონასტრო კომპლექსი რომელიც ტყით გარემოცულ სივრცეში, დეღძნუტიდან დაახლოებით 6 კმ.-ში მდებარეობს. მისგან არც ისე შორსაა ბერდაკარის ციხე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
ამენემჰეტ V
სეხემკარა ამენემჰეტ V (ასევე ამენემჰეტი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ამენემჰეტი იყო მეცამეტე დინასტიის მეოთხე ფარაონი, რომლის მმართველობაც დაიწყო ძვ.წ. 1796 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1793 წელს. ამენემჰეტის ვინაობა დღემდე საკამათო თემად რჩება ზოგიერთ ეგვიპტოლოგს შორის, არსებობს მოსაზრება, რომ ამენემჰეტი და მეცამეტე დინასტიის მეორე ფარაონი ამენემჰატ სენბეფი ერთი და იგივე პიროვნება იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
კარანგოლა
კარანგოლა (Carangola) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 399 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 296 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 91.39 კმ²-ზე. ფართობი 353 404 კმ²-ია.
რობერტ სარტისი
რობერტ სარტისი (Robert L. Surtees; დ. 9 აგვისტო, 1906, კოვინგტონი — გ. 5 იანვარი, 1985, მონტერეი) — ამერიკელი ოპერატორი. მიღებული აქვს ოსკარის სამი ჯილდო.
კარანგოლა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
რობერტ სარტისი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინოოპერატორები კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
გაჯი-მაილი
გაჯი-მაილი (Gadzhi-Mayly) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
კირანცის მონასტერი
კირანცის მონასტერი (Կիրանց Վանք) — სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, სოფელ კირანციდან სამხრეთ-დასავლეთით 12 კმ-ში. დაარსებულია XIII საუკუნეში. შემადგენელი ნაწილებია 3 ეკლესია, რამდენიმე პორტიკი, სატრაპეზო, სენაკები და დამხმარე შენობები. მონასტერს გარს ერტყა აწ უკვე ნანგრევებად ქცეული დამცავი კედელი, რომლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშიც მოთავსებულია თაღოვანი კარიბჭე. ნაგებობების უმეტესობა ნაშენებია აგურითა (რაც იშვიათობაა სომხეთში) და სუფთად თლილი ქვით.
მონასტრის მთავარი ეკლესია თარიღდება XIII საუკუნით. იგი წარმოადგენს მართკუთხა ფორმის გუმბათოვან დარბაზს. საკურთხევლის ორივე მხარეს არის ორ-ორი პილონი და თითო გვერდითი კაპელა. ეკლესიას თავზე ადგას რვაკუთხა გუმბათი, რომლის ყელიც გაფორმებულია ექვსქიმიანი ვარსკვლავისა და რომბის ფორმის მოჭიქული ფილებით. ეკლესიის ორი შესასვლელით მომლოცველი შედის კარიბჭის მინაშენში.
ორი ცალნავიანი ტაძარი აქვს მთავარ ეკლესიას მიშენებული ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან. სატრაპეზო, რომელიც აგებულია დაუმუშავებული ქვიშაქვითა და რიყის ქვით, მთავარი ეკლესიისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს. იგი წარმოადგენს სამ თაღზე აგებულ კამაროვან დარბაზს. კირანცის მონასტრის სატრაპეზო თანამედროვე სომხეთის ტერიტორიაზე არსებული შუა საუკუნეების არასასულიერო ხუროთმოძღვრების ძეგლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია.
მთავარი ტაძარი და სატრაპეზო შიგნიდან ფრესკებით ყოფილა დაფარული. ამაღლების სცენა გუმბათქვეშ, ძველი აღთქმის სცენები გუმბათის ქვედა ნაწილში, ოთხი მახარებელი კი აფრებზეა გამოსახული. ფრესკების ფრაგმენტებზე შემონახულია ქართული და ბერძნული წარწერები. ეს ცხადყოფს, რომ მონასტერი ქალკედონურ-მართლმადიდებლური იყო. ეკლესიის შიდა და გარე დეკორაციები აერთიანებს ქართულ და სომხურ ხუროთმოძღვრულ ტრადიციებს.
ნამონასტრალს დღესდღეობით ეს სახელი იმ სოფლის გამო ეწოდება, რომელთანაც იგი მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები სომხეთში კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
აჰმედ II
აჰმედ II (İkinci Ahmet; დ. 25 თებერვალი, 1643 — გ. 6 თებერვალი, 1695) — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი (22 ივნისი 1691 — 1695), იბრაჰიმ I-ისა და ჰატიჯე მუაზეზ სულთნის ვაჟი,  მეჰმედ IV-ისა და სულეიმან II-ის უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
აჰმედი ტახტზე ასვლამდე 40 წელზე მეტ ხანს (1648 წლიდან) იზოლირებული იყო თოფქაფის სასახლეში.
მისი მმართველობის დროს ოსმალთათვის საზიანოდ გრძელდებოდა დიდი თურქული ომი წმინდა ლიგის წევრი ქვეყნების წინააღმდეგ. 1691 წლის აგვისტოს ოსმალეთის არმია განადგურდა სლანკამენის ბრძოლაში ავსტრიის ჯარებთან, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლიუდგვიდ ბილჰელმი. ამ ბრძოლაში დაიღუპა სახელმწიფო საქმეების გამგებელი, დიდი ვეზირი ქოფრიულიუ ფაზილ მუსტაფა-ფაშა.
აჰმედ მეორის სულთნობა თითქმის არაფრით გამოირჩეოდა, მას თითქმის არც უმართავს იმპერია. გარდაიცვალა 1695 წლის 6 თებერვალს, ედირნეში. ის შეცვალა მისმა ძმისშვილმა, მუსტაფა II-მ. მოგვიანებით, მისი ვაჟი, შეჰზადე იბრაჰიმი სიკვდილით დასაჯა აჰმედ III-მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1643 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1695
ერვალ-ველიუ
ერვალ-ველიუ (Erval Velho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 674 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 352 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.99 კმ²-ზე. ფართობი 207 359 კმ²-ია.
აღდარა (თოუზი)
აღდარა (Ağdərə) — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ლასტრუ
ლასტრუ (Lastro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 336 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 841 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.67 კმ²-ზე. ფართობი 102 670 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
The Floor's Too Far Away
The Floor's Too Far Away — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2006 წელს. ალბომი Magna Carta-მ გამოსცა.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
მიგელი (ბრაგანსის ჰერცოგი)
მიგელ დე ბრაგანსა (Miguel de Braganza; დ. 19 სექტემბერი, 1853 — გ. 11 ოქტომბერი, 1927) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ის ერთადერთი ვაჟი. მიგელისტების პარტიის კანდიდატი პორტუგალიის სამეფო ტახტზე და ბრაგანსის ჰერცოგი 1866-1920 წლებში.
ბიოგრაფია
მიგელი დაიბადა 1853 წლის 19 სექტემბერს მილტენბერგში. იგი იყო წარსულში პოტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და მისი ცოლის, ადელაიდა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთეიმ-როზენბერგის მეორე შვილი და ერთადერთი ვაჟი. როდესაც იგი დაიბადა, მამამისი უკვე გამოძევებული იყო სამშობლოდან და გერმანიაში ცხოვრობდა ემიგრაციაში. მამის მხრიდან იგი პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის შვილიშვილი იყო.
მიგელი ახლოს იყო ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც-იოზეფ I-თან და მასთან ერთადაც მონაწილეობდა ბოსნიის ოკუპაციაში. იმპერატორს მოსწონდა იგი, რის გამოც პორტუგალიის დევნილ სამეფო ოჯახს თავის საიმპერატორო კარზე ცხოვრების ნება დართო. მის მეორე ვაჟს, ფრანციშკუ ჟუზეს სახელი სწორედ მის პატივსაცემად დაერქვა (ფრანციშკუ ჟუზე გერმანული ფრანც-იოზეფის პორტუგალიური ვარიანტია). იმპერატორი მისი არა მხოლოდ სეხნია, არამედ ნათლიაც გახდა.
ფრანც-იოზეფმა მიგელი ავსტრიული ჯარების მეშვიდე პოლკის ჰუსართა კოლონელადაც დანიშნა. პირველი მსოფლიო ომის დროს, იგი ავსტრიული არმიის ლეიტენანტ-გენერალი იყო. 1917 წელს, ომის დროს მიგელი მალტელებს ჩაუვარდა ტყვედ, თუმცა ომის დასრულებისა და გამოსასყიდის გადახდის შემდეგ გაანთავისუფლეს. 1918 წელს იმპერიის დაშლის შემდეგ მან ცოლ-შვილთან ერთად დატოვა ვენა და ზიბენშტაინში გადასახლდა. აქ 1920 წელს თანამდებობიდან გადადგა თავისი უფროსი ვაჟის, დუარტე ნუნუს სასარგებლოდ. იგი გარდაიცვალა 1927 წლის 11 ოქტომბერს, 74 წლის ასაკში.
ქორწინებები და შვილები
1877 წლის 17 ოქტომბერს, მიგელმა ცოლად შეირთო პრინცესა ელიზაბეთ ფონ თურნ უნდ ტაქსისი (1860-1881), რომელიც იყო ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა ელიზაბეთ ბავარიელისმი დისწული. მიგელს მასთან სამი შვილი შეეძინა:
პირველი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, 1893 წლის 8 ნოემბერს მიგელმა ცოლად შეირთო პრინცესა მარია ტერეზა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთეიმ-როზენბერგი, რომელთანაც შეეძინა რვა შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:ბრაგანსები
გარეგინ ტერ-სტეფანიანი
ბიოგრაფია
გარეგინ ტერ-სტეფანიანი დაიბადა 1876 წლის 14 იანვარს, ტფილისის გუბერნიის სიღნაღის მაზრის ქალაქ სიღნაღში. საშუალო განათლება მიიღო ტფილისის და ალექსანდროპოლის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1876
შალვა ექვთიმიშვილი
შალვა ექვთიმიშვილი (დ. 5 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
ქილსალი
ქილსალი (Kilsəli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
NCT (ჯგუფი)
NCT (엔시티) – სამხრეთ კორეული ბოი-ბენდი, ფორმირებული S.M.Entertainment-ის მიერ 2016 წელს. სახელწოდების შიფრირება ცნობილია როგორც „Neo Culture Techonology“. კომპანიის დამაარსებელმა ლი სუ მანმა შემდეგნაირად ახსნა, მას უნდოდა ეჩვენებინა ის, რომ ჯგუფში შესაძლებელია იყოს წევრების შეუზღუდავი რაოდენობა , გაერთიანებული რამდენიმე საბ-ჯგუფში მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, ქალაქში.
მთავარ იუნითის, NCT U-ის დებიუტი 2016 წლის აპრილში სინგლით „The 7th Sense“ და „Without You“ ჰქონდა. მეორე იუნითი NCТ 127, დაარსებული სეულში, დადებიუტდა ივლისში მინი-ალბომითNCТ#127. მესამე იუნითი NCT Dream გამოჩნდა აგვისტოში სინგლით „Chewing Gum“. მოსალოდნელია, რომ იუნითების დებიუტი განხორციელდება იაპონიაში, პეკინსა და შანხაიში.
დებიუტამდე
NCT-ის წევრების უმრავლესობა ჯგუფის ოფიციალურ დებიუტამდე იყო SM Rookies-ის წევრი, კომპანიის თრეინების წინა სადებიუტო ჯგუფი. 2016 წლის იანვარში კომპანიის დირექტორი ლი სუ მანი გამოვიდა პრეზენტაციითSM Coex Artium-ზე სახელით: „SMTOWN: New Culture Technology 2016“, სადაც პირველად მოყვა სააგენტოს ახალი ბოიბენდის შექმნის გეგმების შესახებ, რომლის საბ-ჯგუფებსაც დებიუტი მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში ექნებოდათ.
2016 – დღემდე: დებიუტები NCT U, NCT 127 და NCT Dream
thumb|left|250px|NCT 127 გამოსვლა ბუსანში, 2016 წელი 2016 წლის 4 აპრილს კომპანიამ NCT-ის პირველი იუნითის დებიუტის შესახებ განაცხადა, NCT U, რომელიც ექვსი წევრისგან შედგება: თეილი, თეიონი, დუიანგი, ტენი, ჯეჰიონი და მარკი. იუნითმა ორი ციფრული სინგლი გამოუშვა – „The 7th Sense“ 9 აპრილს და „Without You“ 10 აპრილს ორი ვერსიით (კორეული ვერსია შესრულებული თეილის, დუიანგის და ჯეჰიონის მიერ, და ჩინური ვერსია SM Rookies-დან ქუნის თანმხლებით). 9 აპრილს ჯგუფი პირველად გამოჩნდა პირდაპირ ეთირში V მოწყობილობის საშუალებით (NCT On Air), რომლის წამყვანიც Super Junior-ის წევრი ჰიჩული გახდა. იმავე დღეს ისინი გამოვიდნენ ჩინეთში Music Feng Yun Bang Awards-ზე სხვა ჩინელ წევრებთან ერთად – ქუნი და ვინვინი. დებიუტი კორეაში 15 აპრილს შედგა მუსიკალურ შოუზე Music Bank, ასევე ისინი გამოჩნდნენ რელითი შოუს NCT Life-ის სამ სეზონში SM Rookies წევრებთან ერთად.
პირველ ივლისს კომპანიამ დაანონსა კიდევ ერთი იუნითი – NCT 127. „127“ სახელწოდებაში ნიშნავს სეულის კოორდინატებს. იუნითი შვიდი წევრისგან შედგება: თეილი, თეიონგი, იუტა, ჯეჰიონი, ვინვინი, მარკი და ჰეჩანი. 7 ივლისს შედგა მათი დებიუტი, M! Countdown-ის სცენაზე სინგლით „Fire Truck“ და „Once Again“. სადებიუტო მინი ალბომი გამოშვებული იყო 10 ივლისს ციფრულ გადამტანებზე და 11 ივლისს ფიზიკურებზე. 16 ივლისს NCT Life-ის მესამე სეზონის პრემიერა შედგა NCT 127-თან ერთად პაჯუზე. 29 ივლისს იუნითმა გამოუშვა სინგლი „Taste the Feeling“ პროექტისთვის SM Station.
18 აგვისტოს კომპანიამ გამოაცხადა, რომ მესამე იუნითს ერქმევა NCT Dream. ის შვიდი წევრისგან შედგება: მარკი, რეჯუნი, ჯენო, ჰეჩანი, ჯემინი, ჩენლე და ჯისუნგი. სინგლი „Chewing Gum„ გამოშვებული იყო 24 აგვისტოს, და მეორე წელს ჯგუფის დებიუტი შედგა სცენაზე M! Countdown.
6 დეკემბერს NCT 127-ის ხუთმა წერმა (იუტა, თეიონგმა, ჯეჰიონმა, მარკმა და ვინვინმა) გამოუშვა სპეციალური ვიდეო „Good Thing“ W Korea-სთან თანამშრომლობით. 20 დეკემბერს გამოუშვეს კლიპი „Switch-სთვის“. მანამდე სინგლი გამოშვებული იყო როგორც ბონუს სიმღერა მათი მინი-ალბომიდან NCT#127.
27 დეკემბერს NCT 127-მა განაცხადა, რომ იანვარში ისინი დაბრუნდებოდნენ სხვა ორი წევრით – ჯანი და დუიანგი. 2017 წლის 5 იანვარს გამოუშვეს კლიპი სინგლისთვის „Limitless“, და იმავე დღეს ჯგუფი გამოვიდა M! Countdown-ზე. მეორე მინი-ალბომი Limitless 6 იანვარს გამოუშეს ციფრულ გადამტანებზე და 9 იანვარს ფიზიკურზე.
26 იანვარს NCT DREAM-მ გამოაცხადა, რომ თებერვალში დაბრუნდებოდნენ. 9 თებერვალს გამოუშვეს სინგლი „My First and Last“ პირველი სინგ-ალბომისთვის The first.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთკორეული საცეკვაო ჯგუფები
ამენი ქემაუ
ამენი ქემაუ — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ამენი ქემაუ იყო მეცამეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი, რომელმაც მხოლოდ ორი წელი იმეფა. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1793 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1791 წელს. ამენი ქემაუ მართავდა ეგვიპტის უმეტეს ნაწილს, სავარაუდოდ ნილოსის აღმოსავლეთ დელტის გარდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ურაკაევო (იანაულის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ფრაიბურგუ
ფრაიბურგუ (Fraiburgo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 048 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 553 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 63.07 კმ²-ზე. ფართობი 547 854 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ქილსა
ქილსა (Kilsə (Kəlbəcər)) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
დივინუ (მინას-ჟერაისი)
დივინუ (Divino) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 950 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გიორგი მაკასარაშვილი
გიორგი მაკასარაშვილი (დ. 16 ივლისი, 1958, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), მსოფლიოს თასის მფლობელი (1981), მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1981), ევროპის ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1976), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალია
300პქ|მინი|მარჯვნივ|ბართლომე I ხელს აწერს ტომოსს. მის უკან დგას მიტროპოლიტი [[ეპიფანე (დუმენკო)|ეპიფანე.]] 2018 წლის 11 ოქტომბერს, კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს წმინდა სინოდმა განაცხადა იმის თაობაზე, რომ უკრაინის ეკლესიას შესაძლოა ავტოკეფალია მიეღო. ამ გადაწყვეტილებას მოჰყვა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის მიერ მსოფლიო საპატრიარქოსთან ერთობის გაწყვეტა, რომელიც მოინიშნა როგორც მოსკოვ-კონსტანტინოპოლის სქიზმა. 2018 წლის 15 ოქტომბერს გამაერთიანებელ კრებაზე გამოაცხადეს უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის შექმნა. 2019 წლის 5 იანვარს, წმინდა გიორგის საკათედრო ტაძარში, ბართლომე I-მა, კონსტანტინოპოლისა და მსოფლიოს პატრიარქმა, ხელი მოაწერა ტომოსს, რითაც უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიას მიენიჭა ავტოკეფალია (თვითმმართველობა) და იგი ოფიციალურად ჩამოყალიბდა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვ-კონსტანტინოპოლის სქიზმა (2018) კატეგორია:უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია კატეგორია:კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია
ოთარ ქორქია
ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. იყო საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი (1947–1955) და მისი კაპიტანი (1953–1955). 1952 წლის ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1947, 1951, 1953) და მესამე პრიზიორი (1955), საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი (1950, 1953, 1954), მეორე (1947) და ორგზის მესამე (1948, 1952) პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1949, 1950), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე (1952), სტუდენტთა მსოფლიო თამაშების ორგზის (1949, 1951), ახალგაზრდობის I საერთაშორისო მეგობრული სპორტული თამაშების (1953) ჩემპიონი. საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრების (1958-1962), თბილისის „დინამოს“ (1962–1967), კამბოჯის ქალთა და კაცთა ეროვნული გუნდების (1968-1970) მთავარი მწვრთნელი. თამაში დაიწყო ქუთაისის „დინამოში“, (1943), 1946 წლიდან გადავიდა თბილისის „დინამოში“. 1962 წელს ოთარ ქორქიას ხელმძღვნაელობით თბილისის „დინამო“ გახდა ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი. ითვლებოდა საბჭოთა კავშირისა და ევროპის ერთ-ერთ საუკეთესო ცენტრალურ თავდამსხმელად. წლების მანძილზე საბჭოთა კავშირის ნაკრების ყველაზე შედეგიანი კალათბურთელი იყო.
დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და მედლებით. ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის და ღირსების ორდენების კავალერი. საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1967).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები ო
როსტოვის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი
300px|მინი როსტოვის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი (Ростовский государственный театр кукол) — თოჯინების თეატრი დონის როსტოვში. დაარსებულია 1935 წელს.
თეატრის ისტორია
როსტოვის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი ერთ-ერთი უძველესია ქვეყანაში. მათი ისტორია იწყება თოჯინების თეატრის მსახიობებით, რომლებიც ბავშვებისთვის კონცერტებს მართავდნენ ჯერ კიდვ XX საუკუნის 20-იანი წლებისთვის. მათ რიგებში შედიოდნენ: მ. კუშარენკო, ნ. სმირნოვა, ა. დორა და სხვ. ისინი თამაშობდნენ ისე წარმატებულად, შთამაგონებლად და ტალანტურად, რომ აზოვ-შავი ზღვის მხარის კომკავშირმა გადაწყვიტა მათ ბაზაზე დაეარსებინათ თოჯინების თეატრი. პირველი მაყურებლები თეატრმა 1935 წელს მიიღო. მათ სპექტაკლებზე დადიოდა დონის როსტოვის სხვადასხვა თაობის წარმომადგენლები. უკვე დიდებს შვილები და შვილიშვილები დაჰყავდათ თავიანთი ბავშვობის თეატრში.
სხვადასხვა დროს თეატრს ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი რეჟისორები: ბორის სახნოვსკი - კონსტანტინ სტანისლავსკის მოსწავლე და ლეონიდ სტელმახოვიჩი - ვსევოლოდ მეიერჰოლდის მოსწავლე.
35 წლის განმავლობაში თეატრის მხტვრული ხელმძღვანელი იყო ს. ობრაზცოვას მოსწავლე ვლადიმირ ბილკოვი.
თეატრის არსებობის პერიოდში დაიდგა ხუთი ათასზე მეტი სპექტაკლი.
თეატრის გამოსახლების ისტორია
თეატრის ამჟამინდელი შენობა ააშენეს1960-იანი წლების შუა ხანებში ყოფილი ბერძნული ეკლესიის ადგილზე. ახალი თეატრის შენობი აგება დაიწყეს ეკლესიის ფუნდამენტზე და ნაწილობრივ გამოიყენეს დანგრეული ეკლესიის შემორჩენილი კედელიც. თოჯინების თეატრის შენობიდან გამოსახლების იდეამ პირველად გაიჟღერა 2000-იანი წლების დასაწყისში. ამ იდესი დაბადება განაპირობა იმან, რომ თეატრი მდებარეობდა ყოფილი ეკლესიის ადგილზე. მოგვიანებით ქალაქის ხელისუფლებამ გამოჰყო ადგილი ეკლესიის მშენებლობისათვის საჯარო ბიბლიოთეკის ახლოს, თუმცა ეპარქიამ მიმართა საოლქო ხელისუფლებას, რათა დაებრუნებინათ შენობა.
2014 წლის მაისში საგამომცემლო სახლმა „Крестьянин-მა“ მოაგროვა ხელმოწერები რათა არ დაეშვათ როსტოვის თოჯინების სახელმწიფო თეატრის გამოსახლება შენობიდან, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებდა ეპარქია.
2016 წლის დასაწყისში გუბერნატორის მოადგილემ ს. ბონდარევმა განაცხადა, რომ შენობა გადაეცემოდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას, ხოლო თეატრი არაუგვიანეს 2019 წლის 30 ოქტომბრისა უნდა გადავიდეს წითელარმიელთა ქუჩაზე მდებარე შენობაში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის თეატრები კატეგორია:თოჯინების თეატრები კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
მარია თეოდორეს ასული
მარია თედორეს ასული (Мария Фёдоровна), დაბ. სოფია მარია დოროთეა ავგუსტა ლუიზა ვიუტემბერგელი (Sophie Dorothee Auguste Luise Prinzessin von Württemberg; დ. 25 ოქტომბერი, 1759, შჩეცინი, პოლონეთი — გ. 5 ნოემბერი, 1828, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — ვიუტემბერგელთა დინასტიის წარმომადგენელი. სრულიად რუსეთის იმპერატრიცა 1796-1801 წლებში როგორც პავლე I-ის მეორე ცოლი.
დაბადებით იგი იყო ვიუტემბერგის დიდი ჰერცოგის, ფრიდრიხ II ევგენისა და მისი მეუღლის, მარკგრაფინია ფრედერიკა ბრანდენბურგელის ასული. მის მშობლებს მისი დების მსგავსად მისი სარფიანად გათხოვება სურდათ, ამიტომაც იგი საუკეთესო განათლებით უზრუნველყვეს. 1776 წელს რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ვაჟი და მემკვიდრე, დიდი მთავარი პავლე დაქვრივდა, ისე, რომ ცოლისგან შვილები არ დარჩენია, ამიტომაც მისი მეორედ დაქორწინება გახდა საჭირო. ეკატერინე II-მ სოფია დოროთეას ბიძის, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-ის რჩევით თავის სარძლოდ შეარჩია. პავლე და სოფია დოროთეა ერთმანეთს ბერლინის სამეფო ვახშამზე შეხვდნენ და დიდ მთავარს იგი იმდენად მოეწონა, რომ სულ რამდენიმე დღეში დაინიშნა მასზე.
1796 წელს მისი ქმარი პავლე I იმპერატორი ხდება და მარია ფეოდოროვნა მსოფლიოს ყველაზე გავლენიანი ქალი ხდება, თუმცა დედამთილისაგან განსხვავებით, იგი მისი ქმრის ტახტის მოპოვებას სულაც არ ცდილობდა. პავლე სულ ხუთ წელიწადში გარდაიცვალა, რასაც მოსდევს მათი ვაჟების მმართველობის ხანა, რა დროსაც მარია ფეოდოროვნა გატჩინასა და პავლოვსკში ცხოვრობდა, თუმცა სამეფო კარზე ყველა პრივილეგიას ინარჩუნებდა. აღსანიშნავია, რომ მისი ვაჟების, ანუ მომავალი ორი იმპერატორის მეუღლეები სწორედ მარია ფეოდოროვნამ შეარჩია, რითაც აიხსნება ის ფაქტი, რომ მისი შემდგომი რუსეთის ორი იმპერატრიცა გერმანელი იყო. ასევე იგი ხელმძღვანელობდა რუსეთში მიმდინარე ყველა მნიშვნელოვან ღონისძიებას, რაც მას დიდად სიამოვნებდა. ასევე აღსანიშნავია, რომ იგი საკმაოდ დიდი პატივისცემითა და ავტორიტეტით სარგებლობდა თავის შვილებში, რის გამოც ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ვაჟების მმართველობისას მარია ფეოდოროვნას გავლენები კიდევ უფრო გაიზარდა. 1828 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, რუსეთის საიმპერატორო ოჯახში საკმაოდ დიდ ხანს იყო გლოვა გამოცხადებული, მისი რძლები კი სიცოცხლის ბოლომდე ცდილობდნენ მის მიბაძვას.
ადრეული წლები
მარცხნივ|მინი|280x280პქ|სოფია დოროთეა 1770 წელს სოფია მარია დოროთეა ავგუსტა ლუიზა დაიბადა 1759 წლის 25 ოქტომბერს შჩეცინში, პრუსიის სამეფოში, თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე. იგი იყო ვიუტემბერგის ჰერცოგ ფრიდრიხ II ევგენისა და მისი ცოლის, მარკგრაფინია ფრედერიკა ბრანდენბურგელის შუათანა ასული. მას სახელი სოფია დოროთეა დედამისმა დაარქვა, რადგანაც მას ეს სახელი ძალიან მოსწონდა. მათი ოჯახი მთელს ევროპაში იყო ცნობილი მრავალშვილიანობით, რადგანაც სოფია დოროთეას მშობლებს ხუთი ვაჟი და სამი გოგონა ჰყავდათ. გოგონებში ყველაზე უფროსი სოფია იყო. 1769 წელს, როდესაც იგი ათი წლის იყო, მისმა მშობლებმა მემკვიდრეობით მიიღეს მონტებელიარდის სასახლე, რომელიც მალე მათ რეზიდენციად იქცა. ამასთან, მათ მიიღეს ვიუტემბერგის საჰერცოგოც, რომელიც თანამედროვე ფრანშ-კომტეს ტერიტორიაზე მდებარეობდა. მისი ნაბოლარა ძმა, პრინცი ალექსანდერი სწორედ აქ დაიბადა. როგორც ვიუტემბერგელთა დინასტიის უმცროსი შტოს წარმომადგენლებს, მის მშობლებს არ ჰქონდათ დიდი ძალაუფლება, მამულები და ფული, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მათ მოახერხეს ეტამპის სასახლის ყიდვა და მისი საზაფხულო რეზიდენციად გადაკეთება.