cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საქართველოს ეკონომიკა
სოფლის მეურნეობა
საქართველოში სოფლის მეურნეობა ტრადიციულ და პრიორიტეტულ დარგად მიჩნევა. მიუხედავად იმისა, რომ 2008 წლიდან სოფლის მეურნეობის განსავითარებლად არაერთი სახელმწიფო პროგრამა განხორციელდა, ის მაინც შედარებით ჩამორჩენილ დარგად რჩება. 1996 წლისთვის ქვეყნის ეკონომიკაში სოფლის მეურნეობის წილი 34% იყო. ამ მაჩვენებელს შემცირების ტენდენცია ახასიათებს. 2018 წლის მონაცემებით სოფლის მეურნეობა შეადგენს საქართველოს ეკონომიკის 7,8%-ს. სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულთა წილი მთლიანი დასაქმების 39%-ია. 2020 წლის მონაცემებით სოფლის მეურნეობაში 659 ათასი ადამიანი იყო დასაქმებული, რომელთა უმეტესობა საკუთარ მეურნეობაშია თვითდასაქმებული. სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია და მისი გადამუშავებით მიღებული საკვები პროდუქტები და სასმელები ქვეყნის მთავარი საექსპორტო საქონელია. 2013-2019 სოფლის მეურნეობის საშუალო ზრდის ტემპი 1,5% იყო.
საქართველოში 788 ათასი ჰექტარი სასოფლო-სამეურნეო დანიშNულების მიწაა. ოჯახური მეურნეობის სარგებლობაში საქართველოში საშუალოდ 1,14 ჰექტარი მიწაა. მცირემიწიანობა მსხვილი სასოფლო-სამეურნეო წარმოების განვითარებას აფერხებს. დაბალია სასოფლო-სამეურნეო ტექნოლოგიების განვითარების დონე. საქართველოს სოფლის მეურნეობაში შრომის პროდუქტიულობა დაბალია. სასოფლო-სამეურნეო მიწების დიდი ნაწილი გამოუყენებელია. საქართველოს სოფლის მეურნეობის სექტორი ვერ იზიდავს უცხოურ ინვესტიციებს. ინვესტიციებს ასევე ხელს უშლის უცხო ქვეყნის მოქალაქეებზე სასოფლო-სამეურნეო მიწის გაყიდვის აკრძალვაც.
საქართველოს ძირითადი მარცვლეული კულტურებია სიმინდი და ხორბალი. ხორბლის მოსავლის 80% მოდის კახეთის რეგიონზე, ხოლო სიმინდის მოყვანის კუთხით წამყვანია კახეთი, სამეგრელო და იმერეთი. ბოსტნეულ კულტურებში წამყვანია კარტოფილი, რომელიც, ძირითადად, სამცხე-ჯავახეთში მოჰყავთ. მრავალწლიან კულტურებში წამყვანი კულტურებია ყურძენი, ვაშლი, მანდარინი, ატამი და თხილი. ვაშლის წარმოების 87% შიდა ქართლზე მოდის. კახეთზე მოდის ყურძნის 72% და ატმის 79%. სამეგრელოზე მოდის თხილის მოსავლის 56%, ხოლო აჭარაში ციტრუსის 73% იწარმოება.
მესაქონლეობაში იკლებს პირუტყვის სულადობა. 2018 წლის ბოლოსთვის საქართველოში ირიცხებოდა 1 912 ათასი პირუტყვი. მათ შორის უმეტესი წილი მოდის მსხრილფეხა რქოსან პირუტყვზე, ასევე ცხვარსა და თხაზე. შედარებით ნაკლებია ღორის რაოდენობა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ეკონომიკა ქვეყნის მიხედვით
პოლონეთი
პოლონეთი (Polska), ოფიციალურად პოლონეთის რესპუბლიკა (Rzeczpospolita Polska) — ცენტრალური ევროპის სახელმწიფო. დასავლეთიდან ესაზღვრება გერმანია, სამხრეთიდან ჩეხეთი და სლოვაკეთი, აღმოსავლეთიდან უკრაინა, ბელარუსი და ლიეტუვა, ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ბალტიის ზღვა. სწორედ ჩრდილოეთ მხარეს მდებარეობს რუსეთის ოლქი კალინინგრადი. ქვეყნის ფართობი შეადგენს 312,679 კვადრატულ კილომეტრს (120,726 კვ.მი), მთელ მსოფლიოში პოლონეთს ფართობის მხრივ 69-ე ადგილი უკავია, ხოლო ევროპაში მეცხრე. აქ მცხოვრებთა რაოდენობა შეადგენს 38.5 მილიონ ადამიანს, მსოფლიოში მოსახლეობის მხრივ პოლონეთი 37-ე ადგილს, ხოლო ევრიკავშირში მეხუთე ადგილს იკავებს. ქვეყნის დედაქალაქი და უდიდესი მეტროპოლიტია ვარშავა. სხვა ძირითადი ქალაქებია: კრაკოვი, ლოძი, ვროცლავი, პოზნანი, გდანსკი და შჩეცინი.
პოლონეთის დაარსება იდენტიფიცირებულია ქვეყანაში ქრისტიანობის გავრცელებიდან, ეს მოვლენა მოხდა 966 წელს მიეშკო I მმართველობის პერიოდში. მიეშკოს დროს დაიწყო პოლონეთის სამეფოს ჩამოყალიბება, რომელმაც 1025 წლიდან 1569 წლამდე იარსება. 1569 წელს მოხდა გაერთიანება ლიტვის დიდი სამთავროსთან, ორ ქვეყანას შორის დაიდო ლუბლინის უნია, შექიმილ ახალ სახელმწიფოს ეწოდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა.
1795 წელს მოხდა დასუსტებული პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის დაყოფა, ევროპის სამ სახელმწიფოს: პრუსიას, რუსეთის იმპერიასა და ავსტრიას შორის. პოლონეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1918 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, ქვეყანაში შეიქმნა პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა. ამ სახელმწიფომ 1939 წლამდე იარსება, ამ წელს მესამე რაიხმა და საბჭოთა კავშირმა მოახდინა ქვეყნის ოკუპირება. მსოფლიო ომის პერიოდში პოლონეთში ტარდებოდა გერმანელების და საბჭოელების პოლიტიკა. მსოფლიო ომს ექვსი მილიონი პოლონელი შეეწირა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ აქ შეიქმნა პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკა, რომელიც სოციალისტური ბანაკის წევრი იყო და განიცდიდა საბჭოეთის გავლენას.
1989 წლის რევოლუციის შემდეგ, პოლონეთი გათავისუფლდა კომუნიზმისაგან. თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორია იყოფა სავოევოდოებად (województwo). პოლონეთი შესულია ევროკავშირში, ნატოში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში და ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციაში (OECD).
პრეისტორია
ისტორიკოსთა მტკიცებით, თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე გვიანდელ ანტიკურ ხანაში მრავალი ეთნიკურად ერთიმეორისგან შორს მდგომი ტომი სახლობდა. მათი ეთნიკური რაობა და ლინგვისტური შერწყმის საკითხი დღემდე დავის საგანია. კონკრეტულად, ამ მიწებზე სლავური ტომების დასახლება-დამკვიდრების პრობლემატიკა საბოლოოდ არ გადაჭრილა და სამეცნიერო დისკუსიების უცვლელი თანმდევია. ყველაზე ცნობილი არქეოლოგიური აღმოჩენა,დღესდღეობით მუზეუმად ქცეული ბისკუპინის გამაგრებული დასახლება, ადრეული ლუზატიური კულტურიდან იღებს სათავეს და ძვ. წ. 700-იან წლებს განეკუთვნება.
პიასტების დინასტია
thumb|210px|left|[[ნათლობა პოლონეთში 966 წელი]] პოლონეთმა საერთაშორისო აღიარება, ტერიტორიულ გაერთიანებასთან ერთად, X საუკუნის შუა წლებიდან მოიპოვა. სწორედ იმხანად ჩაუდგნენ პოლონეთს სათავეში პიასტები. ქვეყნის პირველი ისტორიულად დადასტურებული მმართველი მიეშკო I იყო, იგი 966 წელს მოუნათლავთ და ქვეყანაშიც კათოლიკური ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებულა. ახალი რელიგია პოლონელმა ერმა სრულად უკვე მომდევნო საუკუნეებში მიიღო. XII საუკუნეში პოლონეთი მცირე სახელმწიფოებად დაიშალა, თუმცა ოდნავ მოგვიანებით ერმა ერთ მუშტად შეკვრა მაინც მოახერხა და უკვე 1320 წელს ვლადისლავ I გაერთიანებული პოლონეთის მეფედ ეკურთხა. მისი ვაჟი კაზიმირ III პოლონეთის ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს მეფედ შევიდა. პოლონეთში მონღოლთა შემოსევებმა კულმინაციას 1240–1241 წელს ლეგნიცასთან ბრძოლაში მიაღწია; ამავე ხანებში ქვეყანაში სხვადასხვა ხალხების მიგრაცია არ წყდებოდა. ხსენებულ პერიოდში პოლონეთში ებრაული თემი იწყებს ჩამოყალიბებას და აყვავებას. შავმა ჭირმა, რომელმაც ევროპაში 1347-1351 წლებში იმძლავრა, პოლონეთამდე ვერ მიაღწია.
იაგელონების დინასტია
იაგელონების დინასტიის ქვეშ პოლონეთმა კავშირი შეკრა მეზობელი ლიტვის დიდ სამთავროსთან. 1410 წელს პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობამ ტევტონთა ორდენის რაინდებს გადამწყვეტი მარცხი მიაყენა. ცამეტწლიანის ომის შემდგომ რაინდთა სახელმწიფო პოლონეთის ვასალი გახდა. იაგელონებმა დინასტიური კონტროლი დააწესეს ბოჰემიასა (1471) და უნგრეთზე 1490).
პოლონურმა კულტურამ და ეკონომიკამ იაგელონების ხელში გაიბრწყინა და კაცობრიობას ისეთი გამოჩენილი ადამიანები აჩუქა, როგორიცაა ასტრონომი ნიკოლაი კოპერნიკი და პოეტი იან კოჩანოვსკი. დანარჩენ ევროპელ ერებთან შედარებით პოლონელები რელიგიური შემწყნარებლობით გამოირჩეოდნენ, რამაც ისინი სარწმუნოებრივ შიდა აშლილობებს გადაარჩინა სწორედ იმდროს, როდესაც დასავლეთ ევროპელი ერები რელიგიურ ნიადაგზე აწყობნენ ლაშქრობებს. ამის მიუხედავად, 1474-1569 წლებში პოლონეთ-ლიტვის გაერთიანებაში თათართა სამოცდათხუთმეტი შეტევა დაფიქსირდა. ზოგიერთი ისტორიკოსის ცნობით, ყირიმელი ხანების ინვაზიებს 1494 -1694 წლებში პოლონეთის მოსახლეობიდან ერთ მილიონზე მეტი ადამიანი შეეწირა.
პოლონეთ-ლიტვის გაერთიანება
upright|thumb|[[იან III სობესკი, ვენის ბრძოლაში]] thumb|left|პოლონეთი თავისი სიძლიერის მწვერვალზე 1635 წელს. პოლონეთის ისტორიაში ოქროს ხანა ლუბლინის გაერთიანებით დაიწყო, როდესაც პოლონეთისა და ლიტვის შეერთება მოხდა. პოლონელმა შლიახტებმა, რომლებიც დასავლეთ ევროპელ არისტოკრატებზე მეტად მრავალრიცხვოვანნი იყვნენ, წარჩინებულთა უფლებების გაზრდასა და საპარლამენტო სისტემის შექმნას ჩაუყარეს საფუძველი. ხსენებულ პერიოდში პოლონეთმა საზღვრები გააფართოვა და ევროპაში უდიდეს სახელმწიფოდ გადაიქცა. პოლონეთ-ლიტვის გაერთიანებაში შედიოდა თანამედროვე პოლონეთის უმეტესი ტერიტორია, უკრაინა, ბელარუსი, ლიეტუვა, ლატვია, ესტონეთი და დღევანდელი რუსეთის ზოგიერთი ტერიტორია.
XVII საუკუნის შუა ხანებიდან პოლონეთი შვედეთისა და რუს კაზაკთა შეტევებმა დაასუსტა და ოქროს ხანის დასასრულსაც დაუდო სათავე. ომებისა და ეპიდემიების გამო მოსახლეობის დიდი ნაწილი გაწყდა და 11 მილიონიდან 7 მილიონამდე შემცირდა. პოლონეთში მეზობელი მონარქიების წამხედურობით ანარქია დაიწყო, რაც დიდი გაერთიანების დაშლას ისახავდა მიზნად. შინაომების მიუხედავად, რეჩიპოსპოლიტამ 1683 წელს ვენასთან ახლოს ოსმალთა იმპერიასთან ღირსეული შებმა მაინც მოახერხა. დიდი სეიმის რეფორმების შედეგად 1791 წლის 3 მაისს, კონსტიტიციაში, რომელიც მსოფლიოში მეორე და ევროპაში პირველი იყო, ცვლილება შევიდა და 1772, 1793 და1795 წლებში ქვეყანა პოლიტიკური რუკაზე სამ ნაწილად დაიყო და სრულიად წაიშალა. პოლონური ტერიტორიები მეზობელმა რუსეთმა, პრუსიამ და ავსტრიამ მიიტაცეს.
პოლონეთის დანაწილება
პოლონელები დამპყრობთა წინააღმდეგ აჯანყებებს არ წყვეტდნენ. წინააღმდეგობამ განსაკუთრებულად XVIII საუკუნის მიწურულს და XIX საუკუნის დამდეგს იძალა. თვალსაჩინო ბრძოლა გაუმართა პოლონეთმა რუსეთს 1794 წელს რაკლავიცესთან, როდესაც პოლონელი გლეხები და საჯარისო ნაწილები თადეუშ კოჩიუშკომ დარაზმა და სამშობლოს გათავისუფლებისაკენ მოუწოდა. 1807 წელს საფრანგეთის იმპერატორმა ნაპოლეონ პირველმა პოლონეთის სახელმწიფო აღადგინა ვარშავის სამთავროს სახით. თუმცა, ნაპოლეონის ომების შემდეგ ქვეყანა კვლავ დანაწილდა ვენის კონგრესის 15 ძლევამოსილი მოკავშირის მიერ. აღმოსავლეთი მიწები ისევ რუსეთის მეფემ დაისაკუთრა.
მიუხედავად ყველაფრისა, რუსეთმა პოლონელთა უფლებები მკვეთრად შეკვეცა და de facto მოახდინა პოლონეთის ანექსირება. XIX საუკუნის დამლევს ავსტრიის მიერ მართული გალიცია და ნაწილობრივ თავისუფალი ქალაქი კრაკოვი პოლონეთის კულტურილი ცხოვრების ცენტრად იქცა.
პოლონეთის აღდგენა
thumb|left|პოლონეთი 1922 წლიდან 1938 წლამდე სანაციის მოძრაობა პოლონეთს მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე აკონტროლებდა, როდესაც ნაცისტურმა გერმანიამ 1939 წლის 1 სექტემბერს, ხოლო 17 სექტემბერს საბჭოთა კავშირმა, დაარღვია რა პოლონეთ-სსრკ-ის თავდაუსხმელობის შეთანხმება, პოლონეთში შეჭრა გადაწყვიტა. ვარშავა იმავე წლის 28 სექტემბერს დანებდა. მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტით, პოლონეთი ორ ზონად გაიყო, ერთი გერმანიის მიერ იქნა ოკუპირებული, აღმოსავლეთი ნაწილი კი სსრკ-ის კონტროლქვეშ მოექცა. მართალია მეორე მსოფლიო ომში თითქმის მთელი მსოფლიო იყო ჩართული, პოლონეთმა პროცენტულად ყველაზე მეტი ადამიანი დაკარგა. ომს ექვს მილიონამდე მისი მოქალაქე ემსხვერპლა, აქედან ნახევარი პოლონელი ებრაელი იყო. ნაცისტების წინააღმდეგ გაერთიანებული ჯარების რაოდენობით პოლონეთი მეოთხე იყო სსრკ-ის, ბრიტანეთისა და აშშ-ის შემდეგ. პოლონურმა შენაერთებმა თვალსაჩინო როლი შეასრულეს იტალიის გათავისუფლების სამქეში, კერძოდ კი მონტე კაზინოსთან ბრძოლისას.
ახალი საზღვრები
ომის დასასრულ, პოლონეთის საზღვრებმა პირი იცვალა და დასავლეთით გადაინაცვლა, სადაც ოდერ-ნაისის ხაზზე გავიდა, ხოლო აღმოსავლეთით კურზონის ზოლზე. შედეგად ქვეყანამ 77 500 კვ კმ დაკარგა და 20 %-ით შემცირდა. საზღვრების ცვლილებამ მილიონობით ადამიანის მიგრაციაც მოახდინა, მათ შორის პოლონელების, გერმანელების, უკრაინელებისა და ებრაელების. ახალი საზღვრების გავლებით იზარალა არა მხოლოდ პოლონეთმა, არამედ გერმანიამაც, რომელმაც თავისი აღმოსავლეთი ტერიტორიები, კერძოდ კი ისტორიული პრუსია, სამუდამოდ დაკარგა. ცენტრალური და დასავლეთი პრუსიის ნაწილი და პომერანია პოლონეთს დაუტოვეს, ხოლო აღმოსავლეთი, კიონინგსბერგის ოლქი, საბჭოთა რუსეთმა მიისაკუთრა და კალინინგრადის ოლქად აქცია.
ომისშემდგომი კომუნისტური პოლონეთი
საბჭოთა კავშირმა პოლონეთში ახალი, კომუნისტური ხელისუფლება დაამყარა, ანალოგიური იმისა, როგორიც მთელს აღმოსავლეთ ბლოკში იყო. ვარშავის პაქტით სამხედრო კავშირიც ამავე ცვლილების შედეგი იყო ცივი ომის დროს. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკა (Polska Rzeczpospolita Ludowa) ოფიციალურად 1952 წელს გამოცხადდა.
1956 წელს ვლადისლავ გომულკას რეჟიმი დროებით ლიბერალური გახდა, ათასობით ადამიანი ციხეებიდან გათავისუფლდა და მოჩვენებითი პირადი თავისუფლებებიც განმტკიცდა. მსგავსი სიტუაცია განმეორდა 1970-იან წლებში ედვარდ გიერეკის მმართველობის დროსაც, მაგრამ ანტიკომუნისტური გამოსვლებისთვის ოპოზიციის მიმართ დამოკიდებულება არ შერბილებულა. შრომითმა პრობლემებმა, რამაც არეულობა გამოიწვია, 1980-იან წლებში სავაჭრო გაერთიანება „სოლიდარობა“ ჩამოაყალიბა, რომელმაც დროთა განმავლობაში პოლიტიკური ძალებიც შეიძინა. შედეგად, შესუსტდა კომუნისტური პარტია და საპარლამენტო არჩევნებში დამარცხდა, ხოლო 1989 წელს „სოლიდარობის“ წევრმა ლეხ ვალენსამ, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებით, ქვეყნის პოლიტიკური კურსი დასავლეთისკენ შეცვალა. მოძრაობა „სოლიდარობამ“ აღმოსავლეთ ევროპაში კომუნისტური წყობის რღვევა გამოიწვია.
დღევანდელი პოლონეთი
ლეშეკ ბალცეროვიჩის შოკურმა თერაპიამ 1990-იანების დამდეგს ქვეყანას საშუალება მისცა თავისი ეკონომიკა საბაზრო ეკონომიკად გარდაექმნა. დანარჩენი პოსტ კომუნისტური ქვეყნების მსგავსად, პოლონეთმაც იწვნია სიძნელეები ქვეყნის ეკონომიკურ და სოციალურ ცხოვრებაში. ამის მიუხედავად, პოლონეთის ეკონომიკის აღმავლობა 1995 წელს დაიწყო და კომუნისტური ბლოკის ქვეყნებს პოზიტიური მაგალითი უჩვენა. ყველაზე თვალსაჩინო იყო ადამიანის უფლებათა გაუმჯობესება, კერძოდ, სიტყვის თავისუფლების კუთხით. 1999 წელს პოლონეთი ნატოს წევრი გახდა ჩეხეთისა და უნგრეთის კვალდაკვალ. 2003 წლის ივნისში პოლონელებმა რეფერენდუმზე ქვეყნის ევროკავშირში შესვლას დაუჭირეს მხარი, ხოლო 2004 წლის პირველ მაისს ქვეყანა გაერთიანების სრულუფლებიანი წევრი გახდა. 2010 წლის 10 აპრილს პოლონეთის პრეზიდენტი ლეხ კაჩინსკი და ქვეყნის პარლამენტის უამრავი წევრი რუსეთში თვითმფრინავის ჩამოვარდნის შედეგად დაიღუპნენ.
პოლონეთის როლი საერთაშორისო არენაზე უფრო გაიზარდა მას შემდეგ, რაც მან მონაწილეობა მიიღო სადამ ჰუსეინის რეჟიმის საწინააღმდეგო სამხედრო კამპანიაში.
გეოგრაფია
thumb|left|200px ქვეყანა მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპაში. მისი მოსაზღვრე სახელმწიფოებია: გერმანია, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უკრაინა, ბელარუსი, ლიეტუვა, რუსეთი (კალინინგრადის ოლქი). ფართობი - 312 700 კვ. კმ.
დემოგრაფია
პოლონეთი დაახლოებით 38.5 მილიონი მცხოვრებით ევროპაში მერვე, ხოლო ევროპის კავშირის წევრ ქვეყნებს შორის მეხუთე ყველაზე ხალხმრავალი ქვეყანაა. საშუალო მოსახლეობა შეადგენს 122 მცხოვრებს კვადრატულ კილომეტრზე. 2020 წელს შობადობის მაჩვენებელია 1.44 ბავშვი/ქალზე, რაც წინა წლებთან შედარებით მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი. აღსანიშნავია, რომ 1925 წელს შობადობის მაჩვენებელი 4.68 ბავში/ ქალზე იყო. შედეგად, პოლონეთის მოსახლეობა თანდათან ხნიერი ხდება: 2018 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის საშუალო ასაკი წარმოადგენდა 41.1 წელს. 2020 წელს ბუნებრივი სიკვდილის მაჩვენებელი 1000 ადამიანზე 10.3 იყო.
პოლონელებისა და პოლონეთის მოსახლეობის დაახლოებით 60% ქალაქებში ცხოვრობს, ხოლო დანარჩენი 40% – სოფლებში. ყველაზე დასახლებული ადმინისტრაციული პროვინცია ან შტატი არის მაზოვიეცის სავოევოდო; ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია ვარშავა, სადაც 1,8 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს, ხოლო მისი მეტროპოლიტის ტერიტორიაზე კიდევ 3.1 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. კატოვიცეს გარშემო განლაგებული ზემო სილესიის მეტროპოლიტი უდიდესი ქალაქ-კურორტია პოლონეთში, სადაც დაახლოებით 5.3 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. ყველაზე იშვიათად დასახლებული და ყველაზე პატარა პროვინცია (ფართობით) არის ოპოლეს სავოევოდო, რომელშიც მხოლოდ 1 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. აქედან გამომდინარე, მთლიანი მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი კონცენტრირებულია პოლონეთის სამხრეთით, უახლოეს ვროცლავსა და კრაკოვში.
2011 წლის პოლონეთის აღწერის მიხედვით, 37,310,341 (96.88%) ადამიანი ასახელებდა თავს პოლონელად, 435,750 (1.13%) – სილეზელი, 17,746 (0.04%) – კაშუბელი და 74,464 (0.19%) – გერმანელი. სხვა წარმომავლობა დაასახელა 163,363 ადამიანმა (0.41%), ხოლო შეკითხვაზე პასუხი 521,470 ადამიანმა (1.35%) არ გასცა. ოდესღაც ცნობილები, მაგრამ ახლა სტატისტიკურად უმნიშვნელო უმცირესობათა ჯგუფებში შედიან პოლონელი ებრაელები, ლიპკას თათრები, სომხები, ბერძნები, ლემკოსები, ბოშები და ვიეტნამელები. ეთნიკურად პოლონელები, რეგიონების მიხედვით, შესაძლებელია დაიყონ ქვე-ჯგუფებადაც; მათგან ყველაზე მნიშვნელოვან ჯგუფებს ქმნიან: კაშუბელები, სილეზელები და გორალები (მაღალმთიანი რეგიონის მცხოვრებნი). სტატისტიკაში არ შედის ცოტა ხნის წინ, სამუშაოდ ჩამოსული მიგრანტები. 2017 წელს უკრაინაში 1,7 მილიონზე მეტი მოქალაქე ლეგალურად მუშაობდა პოლონეთში.
მთელი მსოფლიოს მაშტაბით, ვხვდებით საკმაოდ ძლიერ პოლონურ დიასპორას; მათ შორის აღსანიშნავია აშშ-ის, გერმანიის, გაერთიანებული სამეფოსა და კანადის პოლონური დიასპორები. საერთო ჯამში, საზღვარგარეთ მცხოვრები ეთნიკურად პოლონელების რაოდენობა დაახლოებით 20 მილიონს შეადგენს.
ენა
პოლონური ერთადერთი ოფიციალური და უმრავლესობის სალაპარაკო ენაა პოლონეთში, თუმცა, აღნიშნულ ენას მთელი მსოფლიო ქვეყნებში აქტიურად იყენებენ პოლონეთის უმცირესობებიი; აგრეთვე, პოლონური ენა არის ევროკავშირის ერთ-ერთი ოფიციალური ენა. პოლონური ასევე მეორე ენაა ლიტვაში, სადაც მას სკოლებსა და უნივერსიტეტებში ასწავლიან. თანამედროვე პოლონეთი ენობრივად ერთგვაროვანი ერია, გამოკითხულთა თითქმის 97% პოლონურს მშობლიურ ენად ასახელებს.
პოლონეთის ოდესღაც მრავალ-ეთნიკური მოსახლეობა მრავალ ენასა და დიალექტზე საუბრობდა, თუმცა ისტორიის განმავლობაში მრავალი მათგანი გაქრა. ამჟამად პოლონეთში 15 უმცირესობის ენაა, მათ შორის ერთ-ერთია აღიარებული რეგიონალური ენა, კაშუბური, რომელზეც 366,000 ადამიანი საუბრობს (უმეტესად ჩრდილოეთ რეგიონებში, ქაშუბსა და პომერანიაში).
ეროვნული უმცირესობის ენის სტატუს ფლობენ: სომხური, ბელარუსული, ჩეხური, გერმანული, იდიში, ებრაული, ლიეტუვური, რუსული, სლოვაკური და უკრაინული. ეთნიკური უმცირესობის ენის სტატუსის მქონე ენებს მიეკუთვნება: კარაიმული, რუსინული, თათრული და ორი აწინკნური ენა.
პოლონეთის მოქალაქეების 50%-ზე მეტი აცხადებს, რომ ინგლისური ენა იცის; მცოდნეთა რაოდენობით მას გერმანული მოსდევს (38%).
რელიგია
2015 წლის აღწერის მიხედვით, პოლონეთის მოსახლეობის 92.9% რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევარია. მოსახლეობის 94.2% მორწმუნეა, ხოლო 3,1% არა-რელიგიური, რაც პოლონეთის მოსახლეობას ერთ-ერთ ყველაზე მორწმუნე ერად აქცევს. გამოკითხულთა დაახლოებით 61.6%-მა აღნიშნა, რომ რელიგიას მათთვის დიდი ან ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს. თუმცა, ეკლესიის დამსწრეთა რაოდენობა ბოლო წლებში შემცირდა; 2018 წელს, ყიველკვირეულ წირვას მიმდევართა მხოლოდ 38% ესწრებოდა. რელიგიის თავისუფლება დაცულია პოლონეთის კონსტიტუციით, ხოლო კონკორდატი უზრუნველყოფს სახელმწიფო სკოლებში რელიგიის სწავლებას.
ამჟამად, პოლონეთის რელიგიურ უმცირესობებში შედიან: პოლონეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მიმდევრები (506,800), პროტესტანტები (150,000) — შედის 77,500 ევანგელურ-აუგსბურგის ეკლესიის ლუთერანი, 23,000 პოლონეთის პროტესტანტული ეკლესიის მიმდევრები, 10,000 ატვენტისტი და სხვა უფრო მცირე ევანგელური მიმდინარეობების წევრები — იეჰოვას მოწმეები (126,827), აღმოსავლეთის კათოლიკური ეკლესიების მიმდევრები, მარიავიტები, ებრაელები, მუსლიმები (თათრები) და ნეოპაგანები (ზოგიერთი მათგანი არის პოლონეთს ადგილობრივი ეკლესიის წევრი).
განათლება
1773 წელს დაარსებული განათლების ეროვნული კომისია (Komisja Edukacji Narodowej) იყო მსოფლიოში პირველი განათლების სამინისტრო. პოლონეთის საზოგადოების განათლება ერის მმართველების მიზანს წარმოადგენდა XII საუკუნის დასაწყისში. კრაკოვის კათედრალური კაპიტულის ბიბლიოთეკის კატალოგი დათარიღებულია 1110 წლით, რაც გვიჩვენებს, რომ XII საუკუნის დასაწყისში პოლონეთის აკადემიას წვდომა ჰქონდა ევროპისა და კლასიკურ ლიტერატურათან. კრაკოვში მდებარე იაგელონის უნივერსიტეტი დაარსდა 1464 წელს კაზიმირ III-ს მიერ; აღნიშნული უნივერსიტეტი არის მსოფლიოს მე-19 უძველესი უნივერსიტეტი.
2012 წლის მდგომარეობით, სტუდენტთა საერთაშორისო შეფასების პროგრამამ, რომელიც კოორდინირებულია ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის მიერ, პოლონეთის საგანმანათლებლო სისტემის შეაფასა, როგორც OECD-ის საშუალო მაჩვენებელზე ზემოთ მდგომი სისტემა.
განათლება პოლონეთში ხუთი ან ექვსი წლის ასაკში (ასაკს ირჩევს მშობელი), ე. გ. „0“ კლასით (საბავშვო ბაღი) იწყება და შემდეგ, ექვსი ან შვიდი წლის ასაკში ბავშვი სწავლას დაწყებითი სკოლის (პოლონურად szkoła podstawowa) I კლასში აგრძელებს. სკოლებში ბავშვების დასჯა ოფიციალურად აკრძალულია 1783 წლიდან და 2010 წლიდან იგი ისჯება კანონით (სკოლებში, ასევე სახლში).
მეექსვე კლასის ბოლოს, როდესაც სტუდენტები უკვე 13 წლისები არიან, აბარებენ სავალდებულო გამოცდებს, რომლებიც საშუალო სკოლებში (gimnazjum — საშუალო სკოლა ან დაწყებითი-საშუალო სკოლა) მათ მიღებასა და გადასვლას განსაზღვრავს. აღნიშნულ სკოლაში ბავშვები სამი წელი, 7, 8 და 9 კლასი, სწავლობენ. მეცხრე კლასის დასასრულს, მოსწავლეები კიდევ აბარებენ სავალდებულო გამოცდებს, რომლებიც უკვე მათ ზედა-საშუალო სკოლებში ჩარიცხვას განსაზღვრავს. აღნიშნულ პერიოდში არსებობს რამდენიმე ალტერნატივა, რომელთაგან ყველაზე გავრცელებულია სამი წლის განმავლობაში ლიცეუმში ან ოთხი წლის განვალობაში ტექნიკუმში სწავლაა. ორივე მათგანი სრულდება (matura — ფრანგული ბაკალავრიატის მსგავსი), რომელსაც სურვილის შემთხვევაში მოყვება უმაღლესი განათლების რამდენიმე ფორმა, რასაც მივყავართ licencjat-სთან ან inżynier-სთან (პოლონური ბოლონიის პროცესის პირველი საფეხურის კვალიფიკაცია); შემდეგ მოდის მაგისტრატურა (მეორე დონის კვალიფიკაცია) და საბოლოოდ დოქტორანტურა (მესამე დონის კვალიფიკაცია).
პოლონეთში არის უმაღლესი განათლების მისაღები 500 ინსტიტუტი. მათ შორის არის: 18 სრულად აკრედიტებული ტრადიციული უნივერსიტეტი, 20 ტექნიკური უნივერსიტეტი, 9 დამოუკიდებელი სამედიცინო უნივერსიტეტი, 5 უნივერსიტეტი ეკონომიკის შესასწავლად, 9 სასოფლო-სამეურნეო აკადემია, 3 პედაგოგიური უნივერსიტეტი, სასულიერო აკადემია, 3 საზღვაო მომსახურების უნივერსიტეტი და 4 ეროვნული სამხედრო აკადემია. ასევე, არსებობს მრავალი უმაღლესი სასწავლებელი,რომელთა მიზანი ხელოვნების სწავლებაა. მათ შორისაა 7 მუსიკალური აკადემია.
მემკვიდრეობა
ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი, ტევტონთა ორდენის ტაძარი მალბორკში, შუა საუკუნეების ქალაქები ტორუნი და ზამოსცი, კრაკოვის ისტორიული ცენტრი, ვარშავის ძველი ქალაქი, ბელოვიეჟის ეროვნული პარკი, ნოვა ჰუტას ინდუსტრიული კომპლექსი.
სპორტი
ქვეყნის ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობებია ფრენბურთი და ფეხბურთი. ქვეყანაში აგრეთვე პოპულარულია სპორტის ისეთი სახეობები, როგორებიცაა: სირბილი, კალათბურთი, ხელბურთი, კრივი, MMA, ველორბოლა, „სკაი-ჯამფინგი“, „ქროსს-ქანთრი სკიინგი“, ყინულის ჰოკეი, ჩოგბურთი, ფარიკაობა, ცურვა და ძალოსნობა. აღსანიშნავია შემდეგი პოლონელი სპორტსმენები: ზბიგნევ ბონეკი, ირინა შევინსკა, აგნეშკა რადვანსკა, იუსტინა კოვალჩიკი, რობერტ ლევანდოვსკი, კამილ სტოქსი და ანიტა ვლოდარჩიკი.
პოლონეთის ფეხბურთI ოქროს ხანა იყო 1970-1990-იანი წლების პერიოდი, როცა პოლონეთის ეროვნულმა საფეხბურთო ნაკრებმა ფიფას მსოფლიო თასზე ქვეყნის საუკეთესო შედეგი აჩვენა: 1874 და 1982 წლების მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატებში მესამე ადგილი დაიკავა. ნაკრებმა ოქროს მედალი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, ხოლო ორი ვერცხლის მედალი 1976 და 1992 წლების ზაფხულის ოლიმპიადებში მოიგო. პოლონეთმა, უკრაინასთან ერთად, 2012 წლის უეფას საფეხბურთო ევროპის ჩემპიონატს უმასპინძლა.
2019 წლის მდგომარეობით, პოლონეთის ეროვნული ფრენბურთელთა ნაკრები მესამე ადგილს იკავებდა მსოფლიოში. ფრენბურთის ნაკრებმა 1976 წელს მონრეალში გამართულ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში ერთი ოქროს, ხოლო FIVB მსოფლიო ჩემპიონატებში (1974, 2014 და 2018) სამი ოქროს მედლის მოპოვება მოახერხა. მარიუშ პუდზიანოვსნკი არის მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ძალოსანი, რომელსაც მსოფლიოს უძლიერესი კაცის ტიტული ყველა სხვა ძალოსანზე მეტჯერ აქვს მოგებული: 2008 წელს მან აღნიშნული ტიტული მეხუთედ მოიგო. პირველმა პოლონელმა ფორმულა ერთის მძღოლმა, რობერტ კუბიცამ, აღნიშნული სპორტის სახეობა ქვეყანაში პოპულარული გახადა. მან მოიგო 2008 წლის კანადის გრანდ პრიქსი, მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო რალის ჩემპიონატში და სრულ განაკვეთზე იასპარეზე 2019 წლის F1 სეზონში.
პოლონეთი წარმატებულია მოტოციკლით ავსტომაგისტრალზე რბოლაშიც; განსაკუთრებით წარმატებული პოლონელი მრბოლელი ტომანს გოლობია. პოლონეთის ექსტრალიგა პოლონეთის მასშტაბით, საშუალოდ, ერთ-ერთი ყველაზე დასწრებადი ლიგაა. პოლონეთის ეროვნულმა ნაკრებმა აღნიშნულ სპორტის სახეობაში Speedway World Team Cup ზედიზედ სამჯერ, 2009, 2010 და 2011, წლებში მოიგო. აღნიშნული შედეგი ჯერჯერობით არცერთ გუნდს გაუმეორებია.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:სლავური ქვეყნები კატეგორია:ბალტიის ზღვის ქვეყნები კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
ახმეტოვო
ახმეტოვო შეიძლება აღნიშნავდეს:
Homer's Odyssey
„Homer's Odyssey“ — სერიალ „სიმფსონების“ პირველი სეზონის მესამე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში 1990 წლის 21 იანვარს გავიდა.
ამ ეპიზოდში ჰომერ სიმფსონი იბრძვის მოქალაქეთა უსაფრთხოებისთვის და გახდება ბირთვული უსაფრთხოების ინსპექტორი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს იყო სერიალის რიგით მესამე ეპიზოდი, სინამდვილეში სცენარისათვის დაწერილ რიგით პირველ სცენარს წარმოადგენდა.
ძიანსუ
მინი|300 პქ|ქალაქის კედლები ნანკინში ძიანსუ (江苏; ფინინი Jiāngsū) — პროვინცია აღმოსავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ნანკინი. მოსახლეობა — 78,659,903 ადამიანი (მე-5 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)
გეოგრაფია
ძიანსუს პროვინციის ფართობი შეადგენს 102,600 კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
ძიანსუს პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 13 მუნიციპალიტეტად:
ქვეყნის გული
ქვეყნის გული (Phallus impudicus) — სოკო გასტერომიცეტების რიგისა. ფართოდ არის გავრცელებული. ცნობილია თავისი არასასიამოვნო სუნითა და სპეციფიკური ფორმით. ქუდიანი სოკოა, სიმაღლე 10-30 სმ. ნორჩი ნაყოფსხეული კვერცხისებრია (დიამეტრი 6 სმ) და ზოგჯერ ნახევრად ნიადაგშია ჩაფლული, მომწიფებისას მისი გარსი იხევა და იქიდან ამოიზრდება ფეხი, რომელიც წვერში იკეთებს კონუსურ ქუდს. ქუდი დაფარულია მომწვანო ლორწოთი, რომელსაც მძორის სუნი აქვს. ფეხის ძირი ჩამჯდარია პარკისებრ წარმონაქმნში. საფუძველთან შეიმჩნევა თეთრი ფერის მიცელიუმი. პერიდიუმი ხორცოვანია, კრიალა, მოთეთრო ან კრემისფერი.
მოუმწიფებელი რბილობი ლაბოვანია, ბოლოკის სუნი აქვს. მომწიფებისას პერიდიუმი სკდება 2-3 ლაპოტად; ველუმისებურია. ქუდის სიმაღლე 4-5 სმ აღწევს; კვერცხისებრია; დაფარულია ლორწოვანი გლებით. ქუდის თავზე არის დისკისებრი წარმონაქმნი. სპორული ფხვნილი მოყვითალოა; სპორების ზომებია 3,5-5 × 1,5-2 მკმ. ელიფსურ-ცილინდრულია. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში ზაფხულსა და შემოდგომაზე. ცუდი სუნის მიუხედავად, ზოგიერთ ქვეყანაში იჭმება, ოღონდ, ნორჩი სახით. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მიხედვით, ქვეყნის გული საჭმელად უვარგისი სოკოა. ძირითადად მუხასთან და წიფელთან ერთად ქმნის მიკორიზას. დიდი რაოდენობით გვხვდება ევროპასა და ჩრდილოეთი ამერიკაში; ნაპოვნია აზიის რამდენიმე ქვეყანაში (რუსეთის აზიური ნაწილი, ჩინეთი, ტაივანი, ინდოეთი); გვხვდება აგრეთვე კოსტა-რიკაში, ისლანდიაში, ტანზანიასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში.
ნორჩი სოკოს შინაგანი რეცეპტაკულუმი (receptaculum) შესაძლებელია ამოიჭრას დანით; მიირთმევენ უმი სახით. ქვეყნის გული საჭმელ სოკოდ მიიჩნევა საფრანგეთსა და გერმანიაში.
საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში (კახეთი, მესხეთი, ჯავახეთი) ცნობილია „მუცელგვრემიას“ სახელწოდებით. აგრეთვე მესხეთში ეძახიან „სადმამწყვიტეს“ ან „სადმამგლიჯეს“.
სქოლიო
კატეგორია:გუდაფშუკოვანი სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
Diacamma ceylonense
Diacamma ceylonense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Diacamma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მელორ ტყეშელაშვილი
მელორ ტყეშელაშვილი (დ. 28 აგვისტო, 1939, სოფ. ბზვანი, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1963 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვანის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
აწყურის ღვთისმშობლის ხატი
საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ტრადიციით, ხატის ისტორია ასეთია: მაცხოვრის ამაღლების შემდეგ ქრისტეს მოციქულებმა წილი ყარეს, თუ ვინ სად წასულიყო ქრისტეს საქადაგებლად. მარიამს წილად ივერია ხვდა, მაგრამ ახლოვდებოდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ჟამი და მას უფალი იესო ქრისტე გამოეხცადა: ამ გამოცხადების შემდეგ მარიამ ღვთისმშობლმა ანდრია პირველწოდებულს დაავალა ივერიაში ქრისტეს ქადაგება. ღვთისმშობელმა მოითხოვა ფიცარი, მიიდო სახეზე და სასწაულებრივად, ფიცარზე მისი ხელთუქმნელი ხატი გამოისახა.'' ანდრია მოციქული ღვთისმშობლისგან კურთხევის აღების შემდეგ ხელთუქმნელი ხატით საქართველოში ჩამობრძანდა. თავდაპირველად, წმინდა ანდრია ტრაპიზონში შემოვიდა „რომელ არს სოფელ მეგრელთა“ და მცირე ხანი იქ დაჰყო. შემდეგ გადავიდა „ქვეყანასა ქართლისასა, რომელსა დიდ-აჭარა ეწოდების“ და სახარების ქადაგება დაიწყო. საეკლესიო გადმოცემით, ქართლის წარმართი მოსახლეობა „პირუტყვთა უუგუნურესნი“ ყოფილა და წმინდა ანდრიასაც მრავალი განსაცდელი დაუთმენია ურწმუნოთაგან, მაგრამ ღვთისა და წმინდა ხატის შეწევნით სასწაულები აღასრულა და მრავალი ადამიანი მოაქცია ქრისტეს სარწმუნოებაზე. იქ კი, სადაც ხატი დაასვენა, მაკურნებელი წყარო აღმოცენდა.
მოციქულმა ნათლობის შემდეგ ქართლში მღვდელნი და დიაკონნი დაადგინა, ხოლო პირველი ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზე ააშენა. ქართლელებმა მოციქულს სთხოვეს მცველად ღვთისმშობლის ხატი დაეტოვებინა; წმინდა მოციქულმა აიღო იმავე ზომის ფიცარი, მიადო წმინდა ხატს და ღვთისმშობლის სახე მეყვსეულად გამოისახა მასზე. ხატი კი პატივით დაასვენეს ეკლესიაში.
ქართლიდან წმ. ანდრია ოძრხეს გავლით სამცხეში გადავიდა და სოფელ ზადენ-გორასთან გაჩერდა, სადაც ლოცვით წარმართული კერპი დაანგრია. შემდეგ, მოციქული დაბა სოსანგეთში (ახლანდელ აწყურში) გადავიდა, სადაც იმ მხარის გამგებლის - ქვრივი ქალის სამძიმარის შვილი მკვდრეთით აღადგინა. გახარებულმა დედამ იწამა ქრისტესი და მოინათლა, შემდეგ კი წერილი მისწერა სამცხის მთავრებს, ყოველივე აუწყა და თავისთან მიიწვია. სოსანგეთი ხალხით გაივსო. ეკლესიის გადმოცემით ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი საკერპოში შეასვენეს და ჩაკეტეს, დილით კი, როდესაც საკერპო გააღეს, კერპები დამსხვრეულნი დახვდათ, ხოლო ღვთისმშობლის ხატი მზესავით გაბრწყინებული. მაშინ კი ყველა დამსწრემ ერთხმად აღიარა ქრისტე. წმინდა ანდრიამ სოსანგეთში მრავალი ადამიანი მონათლა და ეპისკოპოსნი, მღვდელნი და დიაკონნი დაუდგინა. მოსახლეობის თხოვნით, წმინდა ანდრიამ ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი სოსანგეთში დატოვა. მესხებმა ხატს ეკვდერი აუშენეს და დიდი პატივით დააბრძანეს.
შუა საუკუნეებში
წმინდა დემეტრე თავდადებულის მეფობისას, სამცხეში მოხდა მძლავრი მიწისძვრა, რომელმაც დიდი მსხვერპლი გამოიწვია და ყველა ტაძარი და ციხესიმაგრე გაანადგურა. დაინგრა აწყურის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ტაძარიც, მაგრამ ჩამონგრეული გუმბათი ქუდივით დაეფარა ხატს და ეს დიდი სიწმინდე განადგურებას გადაურჩა.
ირანს კი ღვთის რისხვა დაატყდა თავს: ხატის დატყვევების შემდეგ ქვეყანაში „არცა შობა დედაკაცმან, არცა პირუტყვმან, არცა ჰყო ხემან ნაყოფი, არცა მიწამან აღმოაცენა“. ირანელებმა გამოიკვლიეს უბედურების მიზეზი და დაასკვნეს, რომ ეს უნდა ყოფილიყო საქართველოდან წამოღებული დიდი პატივით შემკული ფიცარი, რომელიც გზაში სასწაულებს ახდენდა. ირანელებს შეეშინდათ ხატის საქართველოში ჩამობრძანება და გადაწყვიტეს, ხატი გაუხედნავ რაშზე დაემაგრაბინათ და ისე გამოეშვათ სამცხისკენ. ღვთის განგებით, ცხენმა სწრაფად მიაღწია სამცხეს. ქართლში გადახვეწილმა მეხსებმა სიხარულით შეიტყვეს ეს ამბავი და დაბრუნება გადაწყვიტეს, მაგრამ მეფე კონსტანტინემ არ გამოუშვა. ისინიც ადგნენ და გამოიპარნენ. კონსტანტინემ მათ ჯარი დაადევნა, მაგრამ მესხებმა „აწყურის ღვთისმშობლის სახელით“ დაამარცხეს მდევარი.
1486 წელს სამცხეს იაყუბ ყაენი შემოესია. მან მოსახლეობის ნაწილი ამოხოცა, ნაწილი კი ტყვედ აიყვანა. ყაენმა შეიპყრო აწყურის ხატიც; სამკაულთაგან განძარცვა და ცეცხლში ჩააგდო, მაგრამ ხატი სასწაულებრივად გადარჩა. ყაენის ლაშქარში მყოფმა ერთმა არამართლმადიდებელმა ქრისტიანმა წმინდა ხატი მანუჩარ ათაბაგს დაუბრუნა.
1540-იან წლებში სამცხე ოსმალეთის იმპერიამ დაიპყრო. 1546 წელს ბაგრატ იმერთა მეფემ სამხრეთისკენ გაილაშქრია; სამცხე ვერ დაიბრუნა, მაგრამ აწყურის ღვთისმშობლის ხატი გამოიტაცა და ციხისჯვარში დაასვენა, 1553 წელს კი იმერეთში გადააბრძანა.
1562 წელს ბაგრატის ძემ, იმერთა მეფე გიორგი II და ქაიხოსრო ათაბაგმა ზავი დადეს და იმერლებმა ღვთისმშობლის ხატი მესხებს დაუბრუნეს. ო. შმერლინგი, შ. ამირანაშვილი და თ. საყვარელიძე აწყურის ღვთისმშობლის ხატის ვერცხლით მოჭედვას გიორგი II-სა და მის მეორე ცოლს თამარს მიაწერენ, ხოლო დ. ბაქრაძე - იმერთა მეფე გიორგი III-სა (1604 - 1639) და მის თანამეცხედრეს. უფრო მისაღები დ. ბაქრაძის მოსაზრება უნდა იყოს, რადგან ხატზე გაკეთებულ წარწერაში მოხსენებული „მეფე პირმშონი“ ალექსანდრე და მამია გიორგი III-ისა და თამარის შვილები იყვნენ. წარწერა კი ასე იკითხება: ''„ჩვენ, მეფეთ-მეფემან პატრომან გიორგი და თანამეცხედრემან ჩვენმან დედუფალთ-დედუფალმან თამარ და ძეთა ჩვენთა პირმშოთა ალექსანდრე და მამიამ, მოვაჭედინეთ ხატი ესე ყოვლადწმიდისა, წარსამართებლად მეფობისა ჩვენისათვის და ცოდვათა ჩვენთა შესანდობელად. ამინ“''.
აწყურის ღვთისმშობლის ხატი ნახსენებია 1645 წლის როსტომ მეფის სიგელშიც. ხატი, გარკვეული პერიოდი დასვენებული ყოფილა სვეტიცხოველში, შემდგომ კი იმერეთში მოხვედრილა, მაგრამ ზუსტი დრო გაურკვეველია.
მუზეუმში დაცული ხატი
thumb|right|200px დღესდღეობით, მუზეუმში დაცული წმინდა ხატი ჩასვენებულია ტრიპტიქის სახის მოჭედილ კუბოში, რომელიც, წარწერის თანახმად, შესრულებულია იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის შეკვეთით 1764 წელს.
მიუხედავად ამისა, მეცნიერულად დაუზუსტებელია, თუ რომელი ხატი ინახება მუზეუმში - ორიგინალი, თუ აგრეთვე ხელთუქმნელი პირი ხატი, რომელიც ანდრია მოციქულმა ქართლში დატოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები კატეგორია:ქართული ხატები კატეგორია:ხელთუქმნელი ხატები
ფერდინანდ შერნერი
thumb|170px|გენერალ-ფელდმარშალი ფერდინანდ შიორნერი ფერდინანდ შერნერი (Ferdinand Schörner) (დ. 12 ივნისი, 1892, მიუნხენი — გ. 2 ივლისი, 1973, მიუნხენი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
ანორი
ანორი (Anori) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაზონასის შტატში. მიეკუთვნება სენტრუ-ამაზონესის მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 701 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 795.283 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.88 კმ²-ზე.
მაშველები
„მაშველები“ (Baywatch) — ამერიკული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც ლოს-ანჯელესის ზღვის სანაპიროს მაშველებზეა, რომლებიც ამ ქალაქის პლაჟებზე პატრულირებენ. სერიალი 1989 წლიდან 2001 წლამდე გადიოდა და გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით მსოფლიოში ყველაზე ყურებადი შოუ იყო 1.1 მილიარდი აუდიტორიით. მთავარ როლში მონაწილეობს დევიდ ჰასელჰოფი. პრემიერა გაიმართა 1989 წელს. შედგება 11 სეზონისაგან (სულ 242 ეპიზოდი).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:1980-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:1990-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
9 აპრილი
9 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 99-ე დღე (ნაკიან წლებში — მე-100 დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 266 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
იაპონური ენა (T.JL)
იაპონური ენის ტესტი (შემოკლებით T.JL [თი-ჯეი-ელი], – Test of Japanese Language) არის გამოცდის ერთ-ერთი სახე, რომელიც მიზნად ისახავს არაიაპონელ, უცხოელ მოქალაქეთა ენობრივი კომპეტენციების შემოწმებას წინასწარ შემუშავებული გარკვეული სტანდარტის მიხედვით.
ტესტის სახელწოდება გავრცელებულია ინგლისური შემოკლების T.JL, თი-ჯეი-ელის მიხედვით. მისი ძველი სახელწოდება კი არის ToJFL, – Test of Japanese as Foreign Language, რაც ქართულად „იაპონურის როგორც უცხო ენის ტესტი“ ითარგმნება.
ევროპის კონტინენტზე ამ საქმეს მსახურებს „საფრანგეთ-იაპონიის საზოგადოება“ („Societé France-Japon“ (SFJ)), რომლის შტაბ-ბინა პარიზში მდებარეობს, მონმარტრზე. 1995 წლიდან „იაპონია-საფრანგეთის საზოგადოება“-ს უფლება აქვს ჩაატაროს თი-ჯეი-ელის ტესტები.
სტრუქტურა და შინაარსი
ტესტი სირთულის მიხედვით შეიცავს 7 განსხვავებულ კიუს. (იაპონურად 級 [kyū] კიუ = დონე); დონე VII უმარტივესი, ხოლო დონე I კი ურთულესი არის. შესასრულებელი სავარჯიშოები ე.წ. მრავალჯერადი, ან მრავალგვარი არჩევნის (Multiple-Choice) პრინციპითაა აგებული.
კურსის მონაწილეთა ცოდნა მოწმდება დიალოგების, ტრიალოგების და ა.შ. აუდირების მეშვეობით, მაგრამ ტესტი შეიცავს ასევე გადასწყვეტ სავარჯიშოებს გრამატიკაში, დიდი ყურადღება ექცევა სიტყვათა მარაგს.
გარდა ამისა, კურსის მონაწილენი მოწმდებიან იაპონიის კულტურისა და ისტორიის ცოდნაში. სწორედ ეს უკანასკნელი პუნქტი განასხვავებს იაპონური ენის დღევანდელ ტესტს - T.JL-ს, იაპონური ენის მანამდელი ToJFL-ის ტესტისაგან-ისაგან.
There's No Disgrace Like Home
ამ ეპიზოდში ჰომერ სიმფსონი გრძნობს სირცხვილის გრძნობას საკუთარი ოჯახის გამო, მას შემდეგ რაც ისინი წარუმატებელ პიკნიკს გამართავენ. ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდება მათზე თერაპევტის ზრუნვა. ეპიზოდში მინიშნებაა რამდენიმე ცნობილ ფილმზე, როგორიც არის „მოქალაქე კეინი“ და „მახინჯები“, ასევე „ბეტმენი“.
კრიტიკოსების აზრით, პერსონაჟები სერიალის პირველ ეპიზოდებში ხასიათებით საკმაოდ განსხვავდებიან უფრო გვიანდელი სერიებისგან. ბრიტანეთში კომპანიამ BBC სერიალის ჩვენება ამ ეპიზოდით დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიმფსონების ეპიზოდები (სეზონი 1)
კუსტოცის ბრძოლა
ტერმინი კუსტოცის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს:
იოჰან ოტო ფონ სპრეკელსენი
იოჰან ოტო ფონ სპრეკელსენი (Johann Otto von Spreckelsen; დ.  4 მაისი, 1929, ვიბორგი, დანია — გ.   16 მარტი, 1987, ჰორშოლმი, დანია) — დანიელი არქიტექტორი.
სწავლობდა კოპენჰაგენის ხელოვნების სამეფო აკადემიაში. მოგვიანებით აკადემიის დირექტორად მსახურობდა გარდაცვალებამდე. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია გრანდ არკი პარიზის ლა დეფანსის რაიონში.
კულმის ბრძოლა
250px|მინიატიურა|კულმის ბრძოლა – ა. კოცებუს ნახატი, ერმიტაჟი კულმის ბრძოლა — ნაპოლეონის ბრძოლა, გაიმართა 1813 წლის 29-30 აგვისტოს ჩეხეთის დასახლებულ პუნქტ კულმთან (ახლანდელი ხლუმეცი) მოკავშირთა ბოჰემიის არმიამ (რუსეთის, პრუსიისა და ავსტრიის ჯარები) დაამარცხა გენერალ დომენიკ ვანდამის ფრანგთა კორპუსი. ფრანგებმა დაკარგეს 5 ათ. მოკლულთა სახით, 12 ათ. ტყვედ ჩავარდა, მ. შ. გენერალი ვანდამი; მოკავშირებმა დაკარგეს დაახლ. 10 ათ. კაცი. კულმთან ბრძოლის შემდეგ ნაპოლეონის არმიამ ლაიფციგისკენ დაიხია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების ბრძოლები კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:პრუსიის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
Cocytius
Cocytius — ჩრჩილების გვარი სფინქსისებრთა ოჯახისა. აღწერილია იაკობ ჰიუბნერის მიერ 1819 წელს.
სქოლიო
*
ტალღური ვექტორი
ფიზიკაში ტალღური ვექტორი — ტალღის მახასიათებელი ვექტორი. მისი სიგრძე წარმოადგენს ტალღის ტალღურ რიცხვს (ეს უკანასკნელი კი ტალღის სიგრძის უკუპროპორციული სიდიდეა), ხოლო მისი მიმართულება უმეტესად ტალღის გავრცელების მიმართულებას ემთხვევა (ამ წესიდან არსებობს გამონაკლისებიც).
ფიზიკური განმარტება
გავრცელებადი ტალღა აღიწერება განტოლებით სადაც:
ასეთი განტოლებით მოცემული ტალღა ვრცელდება +x მიმართულებით და მისი გავრცელების ფაზური სიჩქარე არის \omega/k.
ამ ფორმულის განზოგადებას სამ განზომილებაში აქვს შემდეგი სახე: სადაც:
ეს ფორმულა აღწერს ბრტყელ ტალღას. ტაკღური ვექტორის სიდიდე არის კუთხური ტალღური რიცხვი ზემოთ განხილული ერთგანზომილებიანი შემთხვევის ანალოგიურად. ტალღური ვექტორის მიმრთულება როგორც წესი ემთხვევა ბრტყელი ტალღის გავრცელების მიმართულებას, თუმცა ეს დამთხვევა შეიძლება ზუსტი არ იყოს ანაიზოტროპულ გარემოში.
კატეგორია:ტალღები კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
ჰერმან ბალკი
thumb|250px|ჰერმან ბალკი ჰერმან ბალკი (Hermann Balck; დ. 7 დეკემბერი 1893, დანციგი, გერმანიის იმპერია — გ. 29 ნოემბერი 1982, ასპერგი, ბადენ-ვიურტემბერგი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ სატანკო ჯარების გენერალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი
Diacamma cupreum
Diacamma cupreum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Diacamma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალარიხ I
ალარიხ I (Alaricus, Alarich) (დ. 370 — გ. 410) — ვესტგუთების ბელადი და პირველი მეფე. ვესტგუთების სამეფოს მართავდა 395–410 წლებში წარმოშობით ეკუთვნოდა ბალტების დინასტიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვესტგუთების მეფეები კატეგორია:დაბადებული 370 კატეგორია:გარდაცვლილი 410
10 აპრილი
10 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის მე-100 დღე (ნაკიან წლებში – 101-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 265 დღე.
დღის მოვლენები
100px|მარჯვნივ
სქოლიო
0410
Bart the General
„Bart the General“ — სერიალ „სიმფსონების“ პირველი სეზონის მეხუთე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში 1990 წლის 4 თებერვალს გავიდა.
ამ ეპიზოდში ყურადღება გამახვილებულია ბარტ სიმფსონისა და ნელსონ მანტზის ურთიერთობებზე, მათ შორის ჩხუბებზე. ბარტი მას სამეზობლოს ბავშვებთან ერთად ღია ომს უცხადებს. სცენარის ავტორია ჯონ შვარცველდერი, ხოლო რეჟისორი - დევიდ სილვერმანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიმფსონების ეპიზოდები (სეზონი 1)
სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის (ორდენი)
სსრ კავშირის შეიარაღებულ ძალებში სამშობლოს სამსახურისათვის — სამხედრო ორდენი, რომელიც დაწესდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1974 წლის 28 ოქტომბრის ბრძანებულებით. აჯილდოვებდნენ საბჭოთა არმიის, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის, სასაზღვრო და შინაგანი ჯარების სამხედრო მოსამსახურეებს საბრძოლო და პოლიტიკურ მომზადებაში მიღწეული წარმატებებისათვის, ჯარების მაღალი საბრძოლო მზადყოფნისა და ახალი საბრძოლო ტექნიკის ათვისებისათვის, აგრეთვე სამშობლოს წინაშე სხვა დამსახურებისათვის. ორდენი 3 ხარისხის იყო. ორდენის ნიშანი ამოზნექილი 8-ქიმიანი ვარსკვლავია, დამზადებულია ვერცხლისაგან. I და II ხარისხის ორდენები ნაწილობრივ მოოქროვილია. ატარებდნენ მკერდის მარჯვენა მხარეს, წითელი ვარსკვლავის ორდენის შემდეგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები კატეგორია:სამხედრო ორდენები კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები
ტოვადა (ქალაქი)
ტოვადა (十和田市) — ქალაქი იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ქალაქი განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები აომორი, ჰირაკავა, კაძუნო, დასახლებები როკუნოჰე, სიტინოჰე, ტოჰოკუ, გონოჰე, კოსაკა, სოფელი სინგო.
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 65,502 ადამიანი (2010 წლის 1 ივნისის მონაცემებით), ხოლო სიმჭიდროვე — 90.26 ადამიანი/კმ². მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილება 1980 წლიდან 2005 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალაქები (პრეფექტურა აომორი)
Diacamma cyaneiventre
Diacamma cyaneiventre — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Diacamma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ქრისტინე ხარშილაძე
ქრისტინე ხარშილაძე (დ. 17 ოქტომბერი, 1922, ნიგვზარა — გ. 9 ივლისი, 2014, თბილისი) — მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანი, საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი (1975).
ბიოგრაფია
ქრისტინე ხარშილაძე დაიბადა 1922 წლის 17 ოქტომბერს, დღევანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგვზარაში. 1937 წელს დაამთავრა საჩხერის რაიონის სოფელ კორბოულის შვიდწლიანი სკოლა. იმავე წელს სწავლა გააგრძელა ჭიათურის № 1 საშუალო სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1940 წელს და ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე.
1942 წლის აპრილში ქრისტინემ გადაწყვიტა დაეტოვებინა უნივერსიტეტი და მოხალისედ წასულიყო ფრონტზე. 13 აპრილს სტუდენტი შემკრებ პუნქტში გამოცხადდა, იგი ჩარიცხეს 415-ე საზენიტო-საარტილერიო პოლკში პროჟექტორისტად. თითქმის 1 წლის განმავლობაში პოლკი თბილისის მახლობლად იყო დაბანაკებული და იცავდა ქალაქს მტრის თვითმფრინავების თავდასხმისაგან. 1943 წელს კი პოლკი გადავიდა დასავლეთის ფრონტზე და მონაწილეობდა ისეთი ქალაქებისა და დასახლებული პუნქტების განმათავისუფლებელ ბრძოლებში, როგორიცაა დნეპროპეტროვსკი, დნეპროძერჟინსკი, ნიჟნიდნეპროვსკი, იასინოვატაია, ზაპოროჟიე, ჩაპლინო და სხვ. 415-ე პოლკი იცავდა მდინარე დნეპრზე მდებარე ხიდს, რომელზეც გადიოდა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სარკინიგზო ლიანდაგი. 200px|მინი|მარცხნივ|ქრისტინე ხარშილაძე ფრონტზე 1945 წლის მარტში 415-ე საზენიტო-საარტილერიო პოლკი გადაიყვანეს პოლონეთში, ქ. ბრესლაუს (ვროცლავი) გათავისუფლებისათვის ბრძოლებში მონაწილეობის მისაღებად. ქალაქი გაპარტახებული იყო. ალყაში მოქცეულ ფაშისტებს არ სურდათ იარაღის დაყრა. 415-ე საზენიტო-საარტილერიო პოლკის ამოცანა იყო, არ შეეშვათ ქალაქში გერმანელების თვითმფრინავები, რათა ალყაში მოქცეული ფაშისტებისათვის არ მიეწოდებინათ ტყვია-წამალი და სურსათ-სანოვაგე. ფაშისტთა ერთ-ერთი საჰაერო თავდასხმის დროს, ქრისტინე ხარშილაძე მძიმედ დაიჭრა და გადაყვანეს ჰოსპიტალში, სადაც ჩაუტარდა რამდენიმე სახის მძიმე ოპერაცია. მკურნალობის შემდეგ, კვლავ დაუბრუნდა ნაწილს და განაგრძო ბრძოლა ბრესლაუს განთავისუფლებისათვის. ხანგრძლივი ალყის შემდეგ, უკრაინის 1-ლი ფრონტის ჯარებმა მთლიანად დაიკავეს ქალაქი და ციხე ბრესლაუ (ვროცლავი). ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისათვის 415-ე საზენიტო-საარტილერიო პოლკი წითელი ვარსკვლავის ორდენით დაჯილდოვდა. ბრესლაუს დაუფლებისათვის ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისათვის ქრისტინე ხარშილაძეს სტალინის მადლობა გადასცეს.
1945 წლის 31 ივლისს გამოცხადებული დემობილიზაციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა და უნივერსიტეტში სწავლა გააგრძელა. 1949 წელს ქრისტინემ წარმატებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის სრული კურსი და იმავე წელს მუშაობა დაიწყო საჩხერის რაიონის სოფელ კორბოულის საშუალო სკოლაში, ფიზიკა-მათემატიკის მასწავლებლად. სახალხო განათლების დარგში ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მუშაობისათვის, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1975 წლის 3 ოქტომბრის ბრძანებულებით ქრისტინე ხარშილაძეს საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებლის საპატიო წოდება მიენიჭა, ხოლო საქართველოს განათლების მინისტრის 1984 წლის 16 მაისის № 317 ბრძანებით — უფროსი მასწავლებლის წოდება.
ქრისტინე ხარშილაძე გარდაიცვალა 2014 წლის 9 ივლისს. დაკრძალულია სოფელ კორბოულის სასაფლაოზე. 2015 წელს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ საჩხერის მუნიციპალიტეტის, სოფელ კორბოულის №1 საჯარო სკოლას ქრისტინე ხარშილაძის სახელი მიენიჭა.
პირადი ცხოვრება
1951 წელს დაოჯახდა. მეუღლე ანდრო მაჭარაშვილი 31 წლის განმავლობაში მუშაობდა კორბოულის ჯერ მეორე და შემდეგ პირველი საშუალო სკოლების დირექტორად, ხოლო მანამდე 9 წლის განმავლობაში — სასწავლო ნაწილის გამგედ № 1 საშუალო სკოლაში. მათ შეეძინათ ორი შვილი: ეთერ და რევაზ მაჭარაშვილები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ლევ აბრამოვი
ლევ იოახიმის ძე აბრამოვი (დ. 14 ივნისი, 1911, ვარშავა — გ. 29 თებერვალი, 2004, მოსკოვი) — საბჭოთა მოჭადრაკე, საბჭოთა და საერთაშორისო საჭადრაკო მოძრაობის მოღვაწე; სსრკ-ის სპორტის ოსტატი (1940), იკჩფ-ის საერთაშორისო ოსტატი (1979), საერთაშორისო არბიტრი (1957), ინჟინერ-მშენებელი.
იყო ლენინგრადის (საუკეთესო შედეგი მე-3–6 ადგილი, 1939) და მოსკოვის (მე-5–6 ადგილი, 1958) ჩემპიონატების, ასევე სსრკ-ის ჩემპიონატების ნახევარფინალების მონაწილე. 1940 წელს მოიგო მატჩი ილია კანის წინააღმდეგ — 5:3 (+2, −0, =6). მიწერით ჭადრაკში ევროპის ჩემპიონატში (1969–1972) დაიკავა მე-2–3 ადგილი. იყო მრავალი შეჯიბრების მთავარი მსაჯი, მ.შ. სსრკ-ის ხალხთა საჭადრაკო სპარტაკიადებისა (1959–1967).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები კატეგორია:რუსი მოჭადრაკეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები კატეგორია:იკჩფ-ის საერთაშორისო ოსტატები კატეგორია:ჭადრაკის საერთაშორისო არბიტრები
კუსტოცის ბრძოლა (1848)
200px|მინიატიურა|კუსტოცის ბრძოლა კუსტოცის ბრძოლა — ავსტრია-იტალიის ომის (1848-1849 წწ.) დროს ლომბარდიაში (იტალია) გამართული ბრძოლა, მიმდინარეობდა 1848 წლის 24-25 ივლისს. 25 ივლიის იტალიის არმია, რომელსაც სარდლობდა სარდინიის მეფე კარლო ალბერტო, ცუდი ხელმძღვანელობის გამო დამარცხდა ავსტრიის არმიასთან ბრძოლაში. კარლო ალბერტო იძულებული იყო ხელი მოეწერა დაზავებაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:იტალიის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
გიორგი მენაბდე
გიორგი მენაბდე (დ. 24 სექტემბერი, 1957, თბილისი) —  ქართველი  ექიმი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი 2009 წლამდე, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს სტომატოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი, აშშ-ს ფლორიდის შტატის იმპლანტოლოგიის აკადემიის წევრი, მსოფლიო სტომატოლოგთა ასოციაციის გამგეობის წევრი
ბიოგრაფია
1980 დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. 1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ყბა - სახის ქირურგიის კათედრაზე. 1986-1992 წ. მოსკოვის თავისა და კისრის აღდგენითი ქირურგიის და მიკროქირურგიის ცენტრის დოქტორანტი იყო.
კვალიფიკაცია ქ. მოსკოვის ქირურგიის ინსტიტუტში გაიარა მიკროქირურგიის კურსით. 1992 წელს მოსკოვში მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 2001 – მიენიჭა პროფესორის წოდება.
პროფესიული გამოცდილება
1981-1982 წ – მუშაობდა ქ. მახარაძის ბავშვთა რაიონული საავადმყოფოს ყბა-სახის განყოფილების ექიმ - ორდინატორად.
1982-1986 წ – ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრაზე უმცროს ლაბორანტად.
1986-1995 წ – ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტად.
2001 წ. – დაინიშნა სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის სტომატოლოგიური დეპარტამენტის უფროსად.
2001 წ – ნოემბერში არჩეულ იქნა სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ყბა - სახის ქირურგიის კათედრის გამგედ.
პროფ. გიორგი მენაბდე 2004 წლიდან 2006 წლის 23 მარტამდე იყო საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის რექტორი.