cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრიზის ჯგუფი
ფრიზის ჯგუფები არის ორგანზომილებიანი ხაზოვანი ჯგუფები რომლებსაც აქვთ მხოლოდ ერთი განმეორების მიმართულება და ისინი უკავშირდებიან უფრო რთულ ორნამენტულ ჯგუფებს, რომელიც კლასიფიცირებას უკეთებს ერთი ან მეტი მიმართულებით განმეორებად ნიმუშებს სიბრტყეზე (ე.წ. „შპალერის ჯგუფები“). როგორც ორნამენტულ ჯგუფებში, ფრიზები ხასიათდება ხშირად გამოხატული მარტივი პერიოდული ნიმუშით, შესაბამის კატეგორიაში.
ზოგადად
ფორმალურად ფრიზის ჯგუფი არის უსასრულო, დისკრეტული სიმეტრიის ჯგუფი უსასრულო ზოლისა (ანუ უსასრულოდ განიერი მართკუთხედისა). აქედან გამომდინარე, ფრიზის ჯგუფი არის სიბრტყის იზომეტრიების  ჯგუფის ქვეჯგუფი. არსებობს შვიდი სხვადასხვა ფრიზ-ჯგუფი. თითოეული ფრიზ-ჯგუფი ფაქტობრივად ხასიათდება   გადატანის უმოკლესი მანძილით და, ფრიზ ჯგუფებისთვის 4-7, ასევე წაძვრის პარამეტრით. სიბრტყეში არსებული სიმეტრიიის ჯგუფების შემთხვევაში დამატებითი პარამეტრები არის გადატანის მიმართულების ვექტორი და ფრიზ ჯგუფებისთვის 2 3 5 6 7 ასევე პერპენდიკულარული განლაგება გადატანის ვექტორის მიმართ. აქედან გამომდინარე, პირველი ჯგუფისთვის არსებობს თავისუფლების ორი ხარისხი, სამი თავისუფლების ხარისხი მე-2 მე-3 და მე-4 ჯგუფებისთვის და  ოთხი -  მე-5, მე-6 და მე-7 ჯგუფებისთვის. სხვადასხვა ავტორი ფრიზ-ჯგუფებს წარმოადგენს სხვადასხვა მიმდევრობით. ფრიზის სიმეტრიის ჯგუფები აუცილებლად შეიცავს პარალელურ გადატანას და აგრეთვე შეიძლება შეიცავდეს  გასრიალებულ არეკვლას. ჯგუფის სხვა შესაძლო ელემენტები არის ანარეკლები ზოლის გრძელი (ჰორიზონტალური) ღერძის გასწვრივ, ანარეკლები ზოლის მოკლე (ვერტიკალური) ღერძის გასწვრივ და 180 გრადუსიანი მობრუნებები (ე.წ. ცენტრული სიმეტრია).
აღწერა და შვიდი ფრიზის ჯგუფი
არსებობს შვიდი განსხვავებული ქვეჯგუფი დისკრეტულ ფრიზ-ჯგუფში  წარმოქმნილი   პარალელური გადატანით, არეკვლით ან 180 გრადუსიანი მობრუნებით. თითოეულ ამ ქვეჯგუფში არის ფრიზის ჯფუფის ნიმუშის სიმეტრია და ეს ნიმუშები ნაჩვენებია ნახაზ 1- ზე. შვიდ სხვადასხვა ჯგუფს შეესაბამება 7  უსასრულო სერია ღერძული წერტილოვანი ჯგუფებისა სამ განზომილებაში, სადაც  n = ∞. ისინი იდენტიფიცირდება Hermann–Mauguin notation ან IUC notation, orbifold notation, Coxeter notation, და Schönflies notation
დომბა-ბიზონი
დომბა-ბიზონი, ბიზონდომბა — დომბისა და ბიზონის სახეობათშორისი ჰიბრიდი. დომბა-ბიზონის პირველ თაობას ჩვეულებრივ აქვს როგორც დომბის, ისე ბიზონის ნიშან-თვისებები (მშობლების ნიშან-თვისებების შუალედური მემკვიდრეობა), მაგრამ ზომით მშობლებს ჭარბობს.
დომბა-ბიზონი პირველად უკრაინაში (ასკანია-ნოვა, 1907) მიიღეს დომბისა (ხარი) და ბიზონის (ფური) შეჯვარებით. 1940 წელს ასკანია-ნოვიდან დომბა-ბიზონების ჯგუფი (1 მოზვერი და 4 ფური) გადაიყვანეს კავკასიის ნაკრძალში; მათი შთამომავლობა (600 სული) იმ სავარგულებში ბინადრობს, სადაც 1927 წელს განადგურებული კავკასიური დომბა ბინადრობდა. დომბა-ბიზონის პატარა ჯოგია (60 სულამდე) ნალჩიკის (ყაბარდო-ბალყარეთი) სატყეო-სამონადირეო მეურნეობაში. არც ყოფილ სსრკ-ის სხვა ადგილებში (მ. შ. ასკანია-ნოვაში) და არც ევროპისა და ამერიკის ქვეყნებში დომბა-ბიზონი არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზონები კატეგორია:ჰიბრიდები
ძვ. წ. 572
გარდაიცვალნენ
*
ზეინდარი
ზეინდარი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზეინდარი, შუა გორა). მდებარეობს ფერეთის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 90 მეტრი, ვანიდან 15 კილომეტრი. წერილობით წყაროებში პირველად მოხსენიებული აქვს გიულდენშტედტს (XVIII ს.). ზეინდარში იყო ბარის ერისთავთა რეზიდენცია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 971 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლესელიძე (პლატფორმა)
ლესელიძე — ცნობარებში ფიგურირებს საქართველოს რკინიგზის სამტრედიის განყოფილების გაჩერების პუნქტი. სადგურის კოდი — 57441 (574418), ექსპრეს-3 კოდი — 2800810. ფაქტობრივად გაჩერების პუნქტი მიეკუთვნება აფხაზეთის რკინიგზას და ეწოდება გეჩრიფში.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს რკინიგზა
Lasioglossum supraclypeatum
Lasioglossum supraclypeatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1960 წელს.
ოსანა აივაზაშვილი
ოსანა ნიკოლოზის ასული აივაზაშვილი (დ. 8 მარტი [ ძვ. სტ. 25 თებერვალი], 1900,  სოფ. წინანდალი, თელავის რაიონი — გ. უცნობია) — სტახანოველი მეაბრეშუმე, აბრეშუმის ჭიის გამოკვების პროგრამის მეთოდების დანერგვის ინიციატორი. სკკპ წევრი 1938 წლიდან. 1946 წლიდან ახმეტის რაიონის სოფელ ქისტაურის ორჯონიკიძის სახელობის კოლმეურნეობის მერგოლური. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1952), საქართველოს სსრ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი და საქართველოს კპ წევრობის კანდიდატი (საქართველოს კპ XVII, XVIII, XX ყრილობებზე). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით 3 სხვა ორდენითა და მედლებით.
ძვ. წ. 574
'''ძვ. წ. 574''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ოსანა აივაზაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:სოციალისტური შეჯიბრებები კატეგორია: ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია: საკავშირო კპ-ის (ბ) XVII ყრილობის დელეგატები კატეგორია: საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ო
ძვ. წ. 574
გარდაიცვალნენ
*
პარტია სამშობლო (თურქეთი)
პარტია სამშობლო (Anavatan Partisi) — თურქეთის ერთ-ერთი მსხვილი მემარცხენე ლიბერალური ორიენტაციის პარტია. დაარსდა 1983 წელს. დამაარსებელი: თურგუთ ოზალი. პარტია ორიენტირებულია თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანებაზე.
პარტიის ლიდერები
პარტიის ლიდერია ყრილობის მიერ არჩეული გენერალური მდივანი (Genel Başkan).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პოლიტიკური პარტიები
სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)
სანტა-ანა — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება არაგუის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ანაკოს მუნიციპალიტეტი.
სანტა-ანას მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 10 919 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 184 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
ძვ. წ. 575
გარდაიცვალნენ
*
Cerapachys rugulinodis
Cerapachys rugulinodis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თბილისის ტელეანძა
თბილისის ტელეანძა — დამოუკიდებლად მდგომი სტრუქტურა, რომელიც საკომუნიკაციო მიზნებისთვის აშენდა 1955 წელს. მდებარეობს თბილისში, მთაწმინდაზე.
1972 წელს მოხდა პირველი ანძის დემონტაჟი, რომელიც გადატანილ იქნა ქალაქ გორთან, ხოლო მის ადგილას თანამედროვე ანძა აშენდა. ტელეანძას „საქართველოს ტელეცენტრი“ მართავს, რომელიც 1955 წელს დაარსდა. ანძის საკომუნიკაციო სისტემები მოიცავს ტრანსლირებას, MMDS, პეიჯერსა და მობილურ გადამცემებს და კომერციულ ტელევიზიას. ანძის სიმაღლეა 274,5 მ / 901 ფუტი და ზღვის დონიდან 719,2 მეტრის სიმაღლის მთაზე დგას.
რესურსები ინტერნეტში
ტელეანძა კატეგორია:ტელეანძები
აბიპონები
აბიპონები თავდაპირველად პარაგვაიში, გრან-ჩაკოს რეგიონში სახლობდნენ, მდინარე პარანის დასავლეთით. თავიდან ისინი სეზონურად მოძრავი ხალხი — მონადირეები, შემგროვებლები, მეთევზეები და ზოგჯერ მიწათმოქმედებიც იყვნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდიელები კატეგორია:არგენტინის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:პარაგვაის ისტორია
ძვ. წ. 576
გარდაიცვალნენ
*
It's Called a Heart
It's Called a Heart — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის დისკოგრაფიაში რიგით მე-14 სინგლი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 1985 წლის 16 სექტემბერს, როგორც მეორე სინგლი კრებულიდან The Singles 81→85.
სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია პიტერ კერი. ვიდეო გადაღებულია ბერკშირში. სიმინდის ყანაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1985 წლის სინგლები კატეგორია:Depeche Mode-ის სიმღერები
.pm
.pm — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) სენ-პიერი და მიკელონისთვის. ამ ზედა დონის დომენს ხელმძღვანელობს AFNIC (საფრანგეთის რეგისტრაცია), მაგრამ სარეგისტრაციო სერვისები ჯერჯერობით შეჩერებულია.
რესურსები ინტერნეტში
pm კატეგორია:სენ-პიერი და მიკელონი
Toppdomän
პედრო ანტონიო დე ალარკონი
პედრო ანტონიო დე ალარკონი (Pedro Antonio de Alarcón; დ. 10 მარტი,  1833, გუადიქსი, გრანადის პროვინცია— გ. 19 ივლისი, 1891, მადრიდი) — ესპანელი მწერალი და იუმორისტი. „სამკუთხა ქუდის“ ავტორი.
ბიოგრაფია
ალარკონი დაიბადა გაუდიქსში, გრანადის პროვინციაში. იყო ე. წ. მეოთხე რევოლუციის მონაწილე (1854), იბრძოდა გრანადის ბარიკადებზე. შემდეგში რევოლუციურ მოძრაობას ჩამოშორდა და გახდა მონარქისტი. ლიტერატურული მოღვაწეობა რომანტიკული ხასიათის ლექსებით დაიწყო. ალარკონის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია რომანის სამი კრებული: „ნაციონალური ისტორიკოსი“ (1881), „დაუჯერებელი მოთხრობები“ (1882) და „საფრფიალო მოთხრობები“ (1883).
ალარკონის ერთ-ერთი საუკეთესო რომანის „სამკუთხა ქუდი“ (1874). მწერალი ხატავს XIX საუკუნის ესპანეთის იუმორით აღსავსე მართალ სურათებს, სადაც დაბალი წრის პატიოსანი ხალხი იმარჯვებს ამპარტავან არისტოკრატებზე. ალარკონი ამ რომანში აგრძელებს ესპანური ლიტერატურის კლასიკური პერიოდის დემოკრატიულ ტრადიციებს. უკანასკნელ ხანს დაწერილ რომანებში: „სკანდალი“ (1875), „პატარა ბურთი“ (1880) და „მეძავი ქალი“ (1882) ქადაგებს კათოლიკურ იდეებს და გამოდის ყოველგვარი თავისუფლებისა და ლიბერალიზმის წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 1891 კატეგორია:ესპანელი რომანისტები კატეგორია:ესპანელი იუმორისტები
რვაათასიანი მწვერვალები
რვაათასიანი მწვერვალები — ცალკეული მთების ერთობლივი დასახელება, რომელთა სიმაღლე ზღვის დონიდან აღემატება 8000 მეტრს. დედამიწაზე ასეთი სულ 14 მწვერვალია, რომელთაგან 10 მდებარეობს ჰიმალაიზე, ხოლო 4 — ყარაყორუმზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მთები კატეგორია:ჰიმალაი კატეგორია:ყარაყორუმი
Lasioglossum supralucens
Lasioglossum supralucens — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
სქოლიო
supralucens
ხოსე მარია დე პერედა
ხოსე მარია დე პერედა (José María de Pereda; დ. 6 თებერვალი, 1833, პოლანკო — გ. 1 მარტი, 1906, პოლანკო) — ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული რომანისტი.
შემოქმედება
პერედა თავის შემოქმედებაში იგი მშობლიური მხარის ყოფა-ცხოვრების მართალ სურათებს ხატავდა. რომანებში აღწერდა ჩამორჩენილი და გაუნათლებელი გლეხების მძიმე მდგომარეობას, რომელთაც სძულდათ კაპიტალიზმი, თავისი უბედურების ახალი მიზეზი, და ნუგეშს რელიგიაში ეძებდნენ. გარდა ამისა პერედას შემოქმედებაში გამოსჭვივის გლეხთა დემოკრატიული განწყობილებაც. მის რომანებს შორის აღსანიშნავია მეთევზეთა მძიმე ცხოვრების ამსახველი „სოტილესი“ (1884).
პერედამ მის მიერ დაწერილი რომანები და ნარკვევები შეაგროვა და ორ წიგნად გამოსცა: „მთის სცენარი“ (1864) და „ტიპები და პეიზაჟები“ (1871). მოთხრობებსა და ნარკვევებში პერედა გვევლინება როგორც რეალისტი მწერალი, რომელიც მსუბუქი ირონიითა და მხატვრული სიძლიერით ხატავს მშობლიური კუთხის მართალ სურათებს: გაღატაკებულ დიდგვაროვან პირებს თუ გამდიდრებულ გლეხებს, სოფლის ხელისუფალთა თვითნებობას და ახალგაზრდა გლეხების სატრფიალო, ლირიკულ სცენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
ძვ. წ. 577
გარდაიცვალნენ
*
სტოკჰოლმი
სტოკჰოლმი (Stockholm) — შვედეთის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. აქ მდებარეობს შვედეთის მთავრობა, პარლამენტი და შვედეთის მონარქის ოფიციალური რეზიდენცია. 2011 წლისთვის სტოკჰოლმის აგლომერაციაში ცხოვრობდა ქვეყნის მოსახლეობის 22 % და ის ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის 29 %-ს აწარმოებდა. ქალაქში 2015 წლის აღწერით 909 976 ადამიანი ცხოვრობდა, ურბანულ რეგიონში (ტატორტი) — 1 372 565, ხოლო აგლომერაციაში — 2 192 433.
სტოკჰოლმი შვედეთის კულტურული, პოლიტიკური და ეკონომიკური ცენტრია XIII საუკუნიდან. მისი სტრატეგიული მდებარეობა შვედეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს თოთხმეტ კუნძულზე ტბა მელარენის შესართავთან, სტოკჰოლმის არქიპელაგთან, ისტორიული მნიშვნელობისაა. კუნძულებზე მდებარეობისა და განსაკუთრებული სილამაზის გამო, ქალაქს მეტსახელად „ჩრდილოეთის ვენეცია“ შეარქვეს. ის განთქმულია წარმტაცი პარკებით, ბაღებითა და არხებით, რის გამოც სკანდინავიაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ქალაქია საერთაშორისო ტურიზმისთვის.
ისტორია
thumb|left||სტოკჰოლმის ყველაზე ადრეული ფერწერული გამოსახულება, 20 აპრილი, 1535 წელი სტოკჰოლმის პირველ ხსენებას ვიკინგთა საგებში ვხვდებით, როგორც აგნაფიტზე, მეფე აგნეს პატივსაცემად სახელდებულზე. თუმცა, მხოლოდ 1187 წელს დაიწყო მეთევზეთა დასახლების ადგილზე გამაგრებული პუნქტის მშენებლობა. პირველი ნაგებობები კუნძულ სტადსჰოლმენზე გამოჩნდა, რომელიც ყურეში ყველაზე მოსახერხებელ ადგილზე მდებარეობს და მელარენის ტბას ბალტიის ზღვასთან აერთებს. სტოკჰოლმის, როგორც ქალაქის შესახებ პირველი ცნობები 1252 წელს ეკუთვნის. მიჩნეულია, რომ ქალაქი რიკსგრაფმა ბირგერ იარლმა, ფოლკუნგების დინასტიის ფუძემდებელმა და მომავალმა მეფემ, დააარსა.
ისტორიული ცნობებით, ქალაქი იმიტომ დააფუძნეს, რომ ბალტიისპირეთიდან შემოსევებისგან დაეცვათ შვედეთი და მელარენის ტბის ირგვლივ არსებული ქალაქები, ძირითადად კი, სიგტუნა. უკვე XIII საუკუნიდან ქალაქი კარგად მოფიქრებული გეგმის მიხედვით, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მიმართულებით იზრდება. სტოკჰოლმი რკინეულით ვაჭრობის უმთავრესი პუნქტი იყო, რაც ბერგსლაგენის საბადოებში მოიპოვებოდა.
ხელსაყრელი გეოგრაფიული განლაგების წყალობით სტოკჰოლმი სწრაფად მიიწევდა წინ ქალაქთაშორის სავაჭრო გზაზე. უკვე 1270 წელს სტოკჰოლმი შვედეთის ერთ-ერთ უმსხვილეს დასახლებულ პუნქტად სახელდება. ქალაქებთან - დანციგთან (გდანსკი) და ლიუბეკთან გაცხოველებულმა ვაჭრობამ გერმანელ მოვაჭრეთა და დანიელთა მოზღვავება, შედეგად კი კალმარის უნიის გაფორმება გამოიწვია. XIV - XV საუკუნეებში გერმანელები სტოკჰოლმის მოსახლეობის მეოთხედსა და მაგისტრატის ნახევარს შეადგენდნენ. მხოლოდ 1471 წლის შემდეგღა მოახერხეს შვედებმა ქალაქის მმართველობის სადავეების ხელში ჩაგდება.
ქალაქმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა როგორც შვედეთის დანიის გვირგვინქვეშ (კალმარის უნია) ყოფნისას, ასევე XV საუკუნეში თავისუფლებისათვის ბრძოლის საქმეში. სწორედ აქ შვედეთის ეროვნულმა გმირმა სტენ სტურემ XV საუკუნის მიწურულს წამოიწყო დანიელთა წინააღმდეგ აჯანყება და შვედებს ღია ბრძოლისაკენ მოუწოდა. 1471 წლის 15 ოქტომბერს სტურეს ხელმძღვანელობით შვედებმა სტოკჰოლმის მოსახლეობის თანადგომით დანიის მეფე კრისტიან I დაამარცხეს. თუმცა, კრისტიან პირველის შვილიშვილმა კრისტიან II-მ 1518 წელს ამბოხებული ქალაქი მაინც აიღო. ქალაქის აღება ორი წლისთავზეც მოუწია. 1520 წლის 8 ნოემბერს მან ბრძანება გასცა აჯანყებული შვედების მოთავეებისა და მათი დამფინანსებლების სიკვდილით დასჯაზე. იმხანად ქალაქის უმთავრეს მოედანზე ასამდე ადამიანი იქნა სიკვდილით დასჯილი, ძირითადად, დიდებულები. ეს მოვლენები ეროვნულ ტრაგედიად შეფასდა და „სტოკჰოლმის სისხლიანი აბანო“ ეწოდა. შვედები დანიელთა სისასტიკემ ისე აღაშფოთა, რომ კაბალური უნიის დაუყოვნებლივ გაწყვეტა მოითხოვეს. ახალი ამბოხი გუსტავ ვაზამ ითავა, რომელიც მოკლე ხანში შვედეთის ახალ მეფედ იქნა არჩეული. სტოკჰოლმის მოსახლეობა იმხანად, ანუ 1600 წლისთვის 10 000 ადამიანს აჭარბებდა. მანამდე კი 1529 წელს ნორმალმი და სედერმალმი ქალაქის ფარგლებში მოაქციეს.
XVII საუკუნის დამდეგს სტოკჰოლმში რუსული სავაჭრო კოლონია გაჩნდა, რომელსაც თავად რუსები სტეკოლნიას უწოდებდნენ. ეს შვედეთ-რუსეთის მორიგ ომში შვედების 1617 წლის გამარჯვების შემდეგ მოხდა, როდესაც რუსეთმა აღმოსავლეთი კარელია და ინგერმანლანდია დაკარგა, შესაბამისად კი, ბალტიისპირეთზე ჩაეკეტა გასასვლელი. ამის მიუხედავად, რუს ვაჭრებს სტოკჰოლმსა და ზღვისპირა ქალაქებში ქარვასლებისა და ეკლესიების აშენების ნება დაერთოთ.
XVII საუკუნეში შვედეთი ევროპაში ერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა. 1610 წლიდან 1680 წლამდე ქალაქის მოსახლეობა ექვსჯერ გაიზარდა. 1634 წლიდან კი სტოკჰოლმი შვედეთის სამეფოს ოფიციალური დედაქალაქი გახდა. გადედაქალაქებამ სტოკჰოლმს ახალი სავაჭრო უფლებები შესძინა არა მხოლოდ სხვადასხვა შვედურ ქალაქებთან, არამედ მსოფლიო მასშტაბით. thumb|253px|ძველი ქალაქის ხედი სტოკჰოლმში XVIII საუკუნის დამდეგს (1713 - 1714) სტოკჰოლმი შავი ჭირის ეპიდემიამ სერიოზულად დააზარალა. რუსეთთან ომის დროს 1721 წელს ქალაქის ჩრდილოეთი რაიონები მნიშვნელოვნად დაზიანდა, განვითარება კი შეწყდა. მომდევნო 50 წლის მანძილზე მოსახლეობა თითქმის არ გაზრდილა, ეკონომიკამაც სტაგნაციას განიცდიდა. მეფე გუსტავ III-ს დროს ქალაქში სამეფო ოპერა დაარსდა, აიგო უამრავი ლამაზი შენობა, რომელთაც ჩვენს დრომდეც კი მოაღწიეს.
საერთო ჯამში, XVIII საუკუნე ქალაქის არქიტექტურული ისტორიის დაწყების თარიღად სახელდება. სწორედ აღნიშნული დროის ნაგებობები მიიჩნევა ქალაქში უძველეს ნაგებობებად და შვედები სულაც არ ცდილობენ, ხელოვნურად შეუქმნან მათ უფრო ძველის იმიჯი.
სტოკჰოლმი დღეს-დღეობითაც სწრაფი ტემპებით აგრძელებს ზრდა-განვითარებას.
1986 წლის 28 თებერვალს სტოკჰოლმის ცენტრში შვედეთის პრემიერ-მინისტრი ულოფ პალმე მოკლეს. 2007 წელს ქალაქის პოლიციამ დაადგინა, რომ პალმეს მკვლელი მაინც კრისტენ პეტერსენია, thumb|left|243px|სამეფო ჯარი სტოკჰოლმის სასახლის წინ რომელიც სამხილების ნაკლებობის გამო ადრევე იქნა გათავისუფლებული. პრემიერის მკვლელობამ ქალაქის მოსახლეობის გულისტკივილი გამოიწვია. პალმეს უკანასკნელ გზაზე გაცილებას უამრავი ხალხი დაესწრო.
დომბაიულგენი
დომბაიულგენი (Домбай-Ульген; Доммай ёлген — „ადგილი, სადაც დომბა დაიღუპა“) — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტისა და ყარაჩაი-ჩერქეზეთის საზღვარზე.
მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე თებერდის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 4046 მ. დომბაიულგენის კლდოვან მასივზე გამოიყოფა სამი მწვერვალი: დასავლეთის (4036 მ), მთავარი (4046 მ) და აღმოსავლეთის (3950 მ). აგებულია გნაისებით, კრისტალური ფიქლებითა და გრანიტებით.
სტოკჰოლმი
ისტორია
სტოკჰოლმშია განლაგებული ნობელის კომიტეტი, რომელიც ყოველწლიურად აჯილდოებს ნობელის ლაურეატებს. პრემიის გადაცემა ქალაქის ცენტრიდან მოშორებით აგებულ სამეფო თეატრის შენობაში ხდება. დაჯილდოებასთან დაკავშირებული საზემო სუფრა კი ქალაქის რატუშის ოქროს დარბაზში იშლება, რომლის მენიუც ყოველთვის საიდუმლოდ ინახება.
დომბაიულგენი
დაფარულია მუდმივი თოვლითა და მყინვარებით. 1960 წელს დომბაი-ულგენზე ასვლისას დაიღუპა ოთხი კაცისგან შემდგარი ექსპედიცია, რომელსაც ალპინისტი იგორ ეროხინი ხელმძღვანელობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
სტოკჰოლმი
ისტორია
ყოველდღე, ზუსტად 12:00 მეფის სასახლესთან ახლოს ყარაულის შეცვლის თვალწარმტაცი ცერემონია იმართება. საათზე მეტი ხნის განმავლობაში მეტისმეტად მაღალი, ქერათმიანი შვედი ჯარისკაცები ურთულეს სამხედრო მწყობრებს იკავებენ, მათ შორის, ცხენებზეც, და ასე გადასცემენ სამეფო დროშას მომდევნო ყარაულს. ყველა ჯარისკაცს ეროვნული, ლურჯფერა ფორმა აცვია, რაც მხოლოდ მოცემული ცერემონიისას გამოიყენება.
პოლიტიკა და მთავრობა
2006 წლის მუნიციპალური არჩევნების შედეგები ესეთია:
2008 წლის აპრილიდან ქალაქის მმართველობაში მოვიდა სტინ ნორდინი ზომიერი პარტიიდან.
ეკონომიკა
სტოკჰოლმელთა დიდი ნაწილი მომსახურების სფეროშია დასაქმებული, რაც ქალაქის სამუშაო ადგილის 85 %-ს შეადგენს. მძიმე ინდუსტრიის არარსებობა სტოკჰოლმს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე სუფთა ქალაქად ხდის. უკანასკნელი დეკადის განმავლობაში უამრავ კომპანიაში შეიქმნა ვაკანსიები, რომლებიც უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვით არიან დაკავებულნი.
ქალაქშია ბაზირებული მსოფლიოში ცნობილი კომპანიები IBM, ერიქსონი (Ericsson) და ელექტროლუქსი (Electrolux). სტოკჰოლმის ჩრდილოეთით არის განთავსებული უმსხვილსი IT-ცენტრი. სტოკჰოლმი უმნიშვნელოვანესი ფინანსური ცენტრია. აქ სკანდინავიის უდიდესი ბანკების შტაბ-ბინებია განთავსებული: Swedbank, Handelsbanken და Skandinaviska Enskilda Banken. აქვეა სადაზღვევო კომპანიები Skandia და Trygg-Hansa. სტოკჰოლმშივეა განთავსებული ქალაქის უმსხვილესი საფონდო ბირჟა Stockholmsbörsen. ერთი სიტყვით, შვედური უმსხვილესი კომპანიების 40%-ზე მეტს საკუთარი შტაბ-ბინები სტოკჰოლმში აქვთ განლაგებული. thumb|left|საფონდო ბირჟის შენობა უკანასკნელი 15 წლის განმავლობაში ტურიზმმა ქალაქის ეკონომიკაში საკვანძო როლის შესრულება დაიწყო. 1991-2004 წლებში ქალაქს ტურისტების არნახული ნაკადი მიაწყდა. იზრდება სასტუმროებისა და გასართობი დაწესებულებების რაოდენობაც. აქვე უნდა ითქვას, რომ ბუნებით მშვიდი შვედები ქალაქში ჩასულ დამთვალიერებლებს გულთბილად და სტუმართმოყვარეობით ხვდებიან. სტოკჰოლმს ყოველწლიურად 7,5 მლნ ტურისტი სტუმრობს.
სტოკჰოლმში მომსახურე უმსხვილესი კომპანიების ჩამონათვალი:
გეოგრაფია
მდებარეობა
სტოკჰოლმი მდებარეობს შვედეთის აღმოსავლეთით, ზღვის ნაპირზე, სადაც მალარენის ტბა უერთდება ბალტიის ზღვას. ქალაქის ცენტრალური ნაწილები შეიცავს 14 კუნძულს. გეოგრაფიული ქალაქის ცენტრი ფაქტობრივად განლაგებულია წყალზე.
კლიმატი
სტოკჰოლმი გამოირჩევა ნესტიანი კონტინენტური კლიმატით. დეკემბერში აქ დღის ხანგრძლივობა 6 საათია, ივნისის ბოლოს კი დღის ხანგრძლივობა 18 საათს აღწევს.
ყოველწლიურად აქ მოდის 539 მმ (21.2 დიუმი) ნალექი ნათელი თავსხმით, მაგრამ ზამთარი რამდენადმე მშრალია, ვიდრე სხვა სეზონები. თოვა შეიძლება გაგრძელდეს ნოემბრიდან აპრილის დასასრულამდე.
ტრანსპორტი
thumb|left|სამხრეთ სტოკჰოლმის ჩქაროსნული გზა thumb|[[სტოკჰოლმის ცენტრალური რკინიგზის სადგური]] thumb|[[სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი|სტოკჰოლმის მეტრსადგურის ბაქანი]] ქალაქში 1950 წლიდან მოქმედებს სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი და სამ ხაზზე 100 სადგურს მოითვლის. ლიანდაგების საერთო სიგრძე კი 105,7 კილომეტრია. ქალაქში არის სამი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი ტრამვაის ხაზი, ასევე საგარეუბნო რკინიგზის სამი სისტემა, რომელთაგან ერთ-ერთი ვიწროზოლოვანია (891მმ). მოქმედებს საავტობუსო და სამდინარო ტრანსპორტი.
სტოკჰოლმიდან ჩრდილოეთით, 42 კილომეტრში, განთავსებულია სტოკჰოლმ-არლანდის საერთაშორისო აეროპორტი.
დემოგრაფია
სტოკჰოლმის რეგიონში შვედების 20 პროცენტი ცხოვრობს და მთელი ქვეყნის მშპ-ის 25 % იწარმოება.
გეოგრაფიული დასახელება სტოკჰოლმი დროთა განმავლობაში იცვლებოდა. XIX საუკუნის დამდეგს სტოკჰოლმი ოფიციალურად სამი რაიონისგან შედგებოდა, რომელთაც ამჟამად ქალაქის ცენტრალური უბნები ეწოდებათ. მომდევნო ათწლეულებში სტოკჰოლმად უკვე სხვა უბნებიც იწოდებოდა. 1913 წელს ქალაქში 25 ათასი მცხოვრები იყო. ქალაქის პირველი მკვეთრი საზღვრები 1971 წელს მოიხაზა და Hansta-ს უბანი შეიერთა, 1982 წელს ქალაქს თანამგზავრი Sollentuna-ს უბანი შეერწყა და მას მერე საზღვრები აღარ შეცვლილა.
ქალაქის 765 ათასი მოსახლიდან 370 ათასი მამაკაცია, 394 ათასი კი ქალი (2004). ქალაქის მოსახლეობის საშუალო ასაკი 39,8 წელია, მოსახლეობის 40,0 % 20-დან 44 წლამდეა. მოსახლეობის დაახლოებით 40 % ქორწინებაში არ იმყოფება. thumb|400px|სტოკჰოლმის ძველი რუკა, სადაც ნაჩვენებია ჩახლართული კუნძულების ნაკრები
2000 წლისთვის, სტოკჰოლმის ზონა 11 მუნიციპალიტეტად იყოფოდა (Stockholm Municipality 750,000 inh.; Huddinge 82,891; Järfälla 60,254; Solna 56,605; Sollentuna 53,715; Botkyrka 48,268; Haninge 40,151; Tyresö 36,483; Sundbyberg 33,868; Nacka 25,170; Danderyd 24,600) და სულ 1 200 000 მოსახლეს მოითვლიდა. სტოკჰოლმის მთელი აგლომერაცია 26 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, რომელთა მოსახლეობა 1 900 000 ადამიანია.
განათლება
200px|thumb|[[შვედეთის სამეფო ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი|სამეფო ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მთავარი შენობა]] thumb|200px|[[კარლბერგის სამხედრო აკადემია]] მსხვილი უმაღლესი სასწავლებლები და სამეცნიერო ცენტრები სტოკჰოლმში XVIII საუკუნეში დაფუძნდა. აქ სხვადასხვა სფეროს მეცნიერთა კვლევებთან ერთად მიმდინარეობდა სწავლება ისეთ განსხვავებულ დისციპლინებში, როგორიცაა მედიცინა და ასტრონომია. დაარსდა სტოკჰოლმის ობსერვატორია. სამედიცინო დარგის სწავლება ძირითადად სამეფო ინსტიტუტში (Karolinska Institutet) იყო კონცენტრირებული.
სამეფო ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი 1827 წელს დაარსდა. ხსენებული დაწესებულება სკანდინავიის მასშტაბით დღემდე უმნიშვნელოვანესი ინსტიტუტია. აქ 13 000-მდე სტუდენტი სწავლობს. სტოკჰოლმის უნივერსიტეტი 1878 წელს შეიქმნა, თუმცა, სრულფასოვანი უმაღლესი სასწავლებლის სტატუსი მხოლოდ 1960 წელს მიენიჭა. 2004 წელს უნივერსიტეტში 35 000 სტუდენტი ეუფლებოდა სხვადასხვა სპეციალობას. ქვეყანაში შექმნილია ისტორიული ინსტიტუტები - საქვეყნოდ ცნობილი შვედეთის ბუნებათმცოდნეობის მუზეუმი და ბოტანიკური ბაღი (Bergianska trädgården). სტოკჰოლმის ეკონომიკის სკოლა, რომელიც ერთ-ერთი იშვიათი კერძო სასწავლებელია ქვეყანაში, 1909 წელს შეიქმნა.
იქმნებოდა სახვითი ხელოვნების, მუსიკისა და მრავალი სხვა დარგის ინსტიტუტები. უნდა აღინიშნოს, რომ სტოკჰოლმის მუსიკალური კოლეჯი ეროვნული კონსერვატორიის ნაწილად ჩამოყალიბდა. სტოკჰოლმის სამეფო მუსიკალური აკადემია 1771 წელს დაარსდა, ხელოვნების სამეფო უნივერსიტეტი კი 1735 წელს. ეს უკანასკნელი ისტორიულად შვედეთის ხელოვნების სამეფო აკადემიასთან არის დაკავშირებული. ხოლო შვედეთის პანტომიმისა და ჟესტის აკადემია გადაიზარდა სამეფო დრამატულ თეატრში. ამ თეატრში მუშაობდა ცნობილი შვედი მსახიობი გრეტა გარბო. კონსტფაკის დიზაინის სკოლა 1844 წელს შეიქმნა.
ქალაქში კიდევ უამრავი მაღალხარისხიანი უმაღლესი სასწავლებელია. ზოგიერთი მათგანი:
კულტურა
thumb|left|სტოკჰოლმის სამეფო სასახლე, დაპროექტებული ტესინ უმცროსის მიერ რომის [[პალაცო ბარბერინის მიხედვით]] thumb|[[სამეფო დრამატული თეატრი]] thumb|left|სტოკჰოლმის ეროვნული მუზეუმი შვედეთის დედაქალაქი ზრდასთან ერთად, კულტურის უმრავი მოღვაწის სავანე გახდა. ქალაქში კულტურის რამდენიმე დაწესებულებაა, მათ შორის, მსოფლიო დონის. 1989 წელს სტოკჰოლმი ევროპის კულტურულ დედაქალაქად დასახელდა.
მუზეუმები
სტოკჰოლმი, თუკი შეიძლება ასე ითქვას, მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე სამუზეუმო ქალაქია. ქალაქში სულ 70 მუზეუმია, რომელთაც ყოველწლიურად 9 მლნ დამთვალიერებელი ჰყავს. ყველაზე ახალი შვედეთის ეროვნული მუზეუმია, სადაც ხელოვნების ნიმუშების უდიდესი რაოდენობაა თავმოყრილი: 16 000 ტილო და 30 000 ხელით შექმნილი სხვა სახის ნამუშევარი. კოლექციის დასაწყისად შეიძლება ჩაითვალოს გუსტავ ვასას პერიოდი, ანუ XVI საუკუნე. აქ ნახავთ მსოფლიოში გამოჩენილი ფერმწერების ნამუშევრებს: რემბრანდტის, ანტუან უეტოუს და სხვ.
მუზეუმში ასევე წარმოადგენილია ალექსანდრე როსლინის, ანდერს ზორნის, იუჰან სერგელის, კარლ ლარსონის, კარლ ფრიდრიჰ ჰილის და ერნსტ იუზეფსონის ნამუშევრები.
თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი Moderna Museet კი სახელს პირდაპირ პასუხობს. აქ ნახავთ სალვადორ დალისა და პაბლო პიკასოს ტილოებს.
ლიტერატურა
სტოკჰოლმში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ცნობილი პოეტი და კომპოზიტორი კარლ მიხაელ ბერგმანი (1740-1795), დრამატურგი და მხატვარი ავგუსტ სტრინდბერგი (1869-1941). მათი ორიგინალუირი ნამუშევრები დღემდე სტოკჰოლმში ინახება. შვედეთის კულტურის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა სტოკჰოლმელმა ლიტერატორმა ეივუნდ იონსონმა (1900-1976), ასევე პოპულარულმა პოეტმა და კომპოზიტორმა ევერტ ტუუბემ (1890-1976). ნოველისტმა პერ ანდერს ფოგელსტრემმა (1917-1998) სტოკჰოლმში XIX და XX საუკუნეების მიჯნაზე არსებული ცხოვრების შესახებ ისტორიული მოთხრობების სერია შექმნა.
არქიტექტურა
ქალაქის აქტიურად გაფართოება XV საუკუნეში დაიწყო. სწორედ იმხანად გადააბიჯა სტოკჰოლმმა ძველი ქალაქის საზღვრებს. ინდუსტრიალიზაციის დაწყებისთანავე ქალაქის დაგეგმარება-განაშენიანების სრულიად ახალი, ევროპის დიდი ქალაქებისგან - ვენისა და ბერლინისგან ნასესხები გეგმა გახორციელდა. ამ ხანებში აიგო სამეფო ოპერა, ასევე მდიდრების სასახლეები სტრანდვეგენში.
XX საუკუნის დასაწყისი პატრიოტული განწყობილებით აღინიშნა, მათ შორის, ხუროთმოძღვრებაში. ნაციონალური იდენტობის ძებნისას არქიტექტორები შუასაუკუნოვან შვედურ სტილს აცოცხლებდნენ რენესანსის კვალდაკვალ. ქალაქის ცენტრში რაგნარ ოსტბერგის გეგმით აშენებულ ყველაზე შესამჩნევ ნაგებობად, 1911-1923, სტოკჰოლმის რატუშა გახდა. რატუშა ამჟამად ტურისტულ ობიექტად არის ქცეული.
1930 წელს ასპლუნდის ნოვატორული პროექტით აშენებული საჯარო ბიბლიოთეკა დღესაც ხალხის სამსახურშია. აქვე უნდა ითქვას, ბიბლიოთეკა უფასოა და ნებისმიერ შვედს შეუძლია შესვლა და წიგნის როგორც ადგილზე კითხვა, ასევე ხელზე გამოტანა.
1930-იანი წლები სტოკჰოლმისთვის მოდერნიზმის სტილის გავრცელებით აღინიშნა. ამდროს გააშენეს ახალი საცხოვრებელი უბნები. thumb|265px|left|ხედი სერგელსტორგზე 1950-იანებში ქალაქის გარეუბნებს მეორე სუნთქვა გაეხსნა, სტოკჰოლმში thumb|სტოკჰოლმის ოლიმპიური სტადიონიმეტროპოლიტენი გაიყვანეს. 1960-იან წლებში უკვე მუშატა კლასის საცხოვრებელი სახლების გარესახის მიხედვის აუცილებლობა გაჩნდა, რაც უბრალო სტოკჰოლმელების გემოვნებას უკვე ვეღარ აკმაყოფილებდა. თუმცა, გარეუბნების რეკონსტრუქციას ცენტრის განვითარება არ შეუფერხებია. გაჩნდა ახალი მოედანი სერგელსტორგი, რომელზეც ხუთი ბიზნეს-კოშკი იქნა განთავსებული.
მოედნის მოსაწყობად 60-იან წლებში ცენტრში მდებარე ბაზარი სრულიად გააქრეს. აქვეა აშენებული საქალაქო თეატრი და შვედეთის ეროვნული ბანკი. ეს ნაგებობები პიტერ ცელსინგმა შექმნა.
thumb|left|[[სოდერ ტორნი]]
დაძმობილებული ქალაქები
სტოკჰოლმის დაძმობილებული ქალაქები არიან:
სქოლიო
*
ლეოპოლდო ალასი
ლეოპოლდო ალას ი ურენია (Leopoldo García-Alas y Ureña; დ. 25 აპრილი, 1852 — გ. 13 ივნისი, 1901), ასევე ცნობილი ფსევდონიმით კლარინი  — ესპანელი რეალისტი მწერალი. დაიბადა ზამორაში და გარდაიცვალა ოვიედოში.
შემოქმედება
მწერლობაში ცნობილია კლარინის ფსევდონიმით, რაც ესპანურად საყვირს ნიშნავს. იგი იყო მწერალი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და მკვლევარი, სამართლის პროფესორი და ოვიედოში სამართლის კურსს კითხულობდა. თავის შემოქმედებაში ებრძოდა რომანტიზმს, იყო ნატურალიზმის მიმდევარი, თუმცა პროზაში ავითრებდა კრიტიკული რეალიზმის პრინციპებს. აკრიტიკებდა სასულიერო წოდებასა და არისტოკრატიას ლიბერალური ბურჟუაზიის პოზიციებიდან. ავტორია წერილების კრებულებისა: „საუბრები“ (1893), „ბენიტო პერეს გალდოსი“  (1889), რომანებისა: „მშვიდობით, კორდერა!“, „სენიორ მღვდლის ქუდი“ და რომანებისა: „მმართველი ქალი“ (1884), „ერთადერთი შვილი“ (1890).
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი რომანისტები
ანა კენდრიკი
ანა კენდრიკი (Anna Kendrick დ. 9 აგვისტო, 1985) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. კენდრიკმა კარიერა დაიწყო თეატრში და 1998 წელს ითამაშა ბროდვეის მიუზიკლში „მაღალი საზოგადოება“, რისთვისაც ნომინირებული იყო ტონიზე. კინოში საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა 2009 წელს ფილმით „მაღლა ცაში“. ფილმმა მას ნომინაციები მოუპოვა ოსკარზე, BAFTA-სა და ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის. კენდრიკის გამორჩეულ როლებს შორისაა ფრიცი ვაგნერი ფილმში „ბანაკი“ (2003), ჯესიკა სტენლი „ბინდის საგაში“ (2008-2012), სტეისი პილიგრიმი ფილმში „სკოტ პილიგრიმი სამყაროს წინააღმდეგ“ (2010) და ბეკა მიტჩელი ფილმში „იდეალური ხმა“ (2012).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ძვ. წ. 581
გარდაიცვალნენ
*
ნილოს მირონმდინარე
thumb|ღირსი ნილოს მირონმდინარე ღირსი ნილოს მირონმდინარე — XVII საუკუნეში მოღვაწე წმინდანად წოდებული ქრისტიანი განდეგილი. დაიბადა საბერძნეთის ერთ-ერთ სოფელში, რომელსაც წმიდა პეტრეს სახელი ერქვა. წმიდანს ღვთისმოსავი მშობლები ადრე გარდაეცვალა, რის შემდეგაც მისი აღზრდა ბიძამ, მღვდელ-მონაზონმა მაკარიმ იტვირთა. სრულწლოვანებას მიწეული ნილოსი ბერად აღიკვეცა. მალე მას ბერ-დიაკვნად დაასხეს ხელი, მოგვიანებით კი - მღვდელ-მონაზვნად. ერთხანს უფლის რჩეული ბიძასთან ერთად მოსაგრეობდა. შემდეგ კი ათონის წმიდა მთაზე წავიდნენ. იღუმენ ათანასეს კურთხევით ბიძა-ძმისწული დამკვიდრდა უდაბურ, მიუვალ და უწყლო ადგილას, რომელიც განსაკუთრებით მოხერხებული იყო მდუმარებისთვის. ამ ადგილს ”წმიდა ქვებს” უწოდებდნენ. მოსაგრეები ფრიად დაშვრნენ აქ მცირე ტაძრისა და სენაკების მოსაწყობად, რის შემდეგაც ნეტარი მაკარი მალევე აღესრულა.
მოძღვრის გარეშე დარჩენილი ნილოსი კიდევ უფრო მაღალ სულიერ ღვაწლს შეუდგა და დაეყუდა ისეთ ადგილას, რომელიც არათუ ადამიანებისთვის, მხეცებისთვისაც მიუდგომელი იყო. მან აქაც მოაწყო ეკლესია და იგი უფლის მირქმის სახელზე აკურთხა. ღვთის სათნომყოფელი მამა ამსოფლიდან განსვლის შემდეგ თავისი მღვიმის მახლობლად დაკრძალეს და იქვე დაუმაგრეს წარწერა, რომელიც, ღირსი ნილოსის ანდერძის თანახმად, მისი ლუსკუმის გახსნას კრძალავდა. მაგრამ უფალმა ინება, სიკვდილის შემდგომი სასწაულით განედიდებინა თავისი რჩეული: მის ნეშტს გადმოდინდა სურნელოვანი მირონი, რომელმაც ლუსკუმის მცირე ღიობიდან გამოჟონა. სიწმიდე ყველას დასანახად ციცაბო კლდის გზით უწყვეტ ნაკადად მიედინებოდა ზღვისკენ (მანძილი საფლავიდან ზღვამდე შვეულად 128 მეტრია). ამ საკვირველმა მოვლენამ მრავლად მიიზიდა მართლმადიდებლები აღმოსავლეთის ყველა ქვეყნიდან. წმიდა მირონითა და ღირსი ნილოსისადმი აღვლენილი ლოცვებით ურიცხვი სასწაული აღესრულებოდა.
ნილოს მირონმდინარის სახელი კიდევ უფრო ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც სასუფევლის მკვიდრი მამა 1913-1919 წლებში რამდენიმეჯერ ეჩვენა მთაწმინდელ ბერ თეოფანეს და წინასწარმეტყველურად გაუცხადა მომავალი. ეს ღვთაებრივი ხილვები აღწერილია წიგნში „ღირსი მირონმდინარე ნილოსის სიკვდილისშემდგომი წინასწარმეტყველებანი“. მასში ფართოდაა საუბარი ჩვენი სამყაროს ბოლო ჟამზე. ღირსმა მამამ იწინასწარმეტყველა საშინელი დრო, რომლის შესახებაც უფალი ამბობს: „ოდენ ძე კაცისა მოვიდეს, ჰპოვოს-მე სარწმუნოება ქვეყანასა ზედა“. წმიდა ნილოსმა ათონის მთაზე ხსნის მსურველებს, რომლებიც ღვთისმშობლის საფარქვეშ არიან, ამცნო, არ შეშფოთებულიყვნენ, არ შეძრწუნებულიყვნენ, არ დაეკარგათ ამ საფარველის რწმენა და არ გასცილებოდნენ წმიდა მთას მანამ, სანამ მას ივერიის ღვთისმშობლის ხატი არ დატოვებდა; რომ ყოფილიყვნენ სინანულსა და ხსნის სასოებაში, მდუმარებასა, თვინიერებასა და მორჩილებაში იმ მცირედის შესანარჩუნებლად, რაც დარჩება უწინდელი მაღალი მონაზვნური ცხოვრებიდან. ცოდვილთა ბიწიერების გამო წმიდა მთა ზღვაში ჩაიძირება - ეს მოხდება მაშინ, როდესაც ღვთისმშობელი საფარს მოაცილებს თავის წილხვედრ მიწას. მას შემდეგ, რაც ივერიის ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატი წმიდა მთას გასცილდება, უბიწო ბერებმა უნდა იჩქარონ ათონის დატოვება.
წმიდა მამა დაწვრილებით აღწერს საყოველთაო ანარქიას, რომელიც წინ წაუძღვება ანტიქრისტეს მოსვლას, წინასწარმეტყველებს მისი მოსვლის დროს, უკანასკნელი თაობის გარყვნილების საზომს, ადამიანთა ზრდის დაკნინებას, ანტიქრისტეს ბეჭდის მიღების გამასასტიკებელ მოქმედებას ადამიანის გულზე, ენუქისა და ილიას ქადაგებებს ამ ბეჭდის წინააღმდეგ, მათ მოწოდებას ჯვრის ნიშნით გარეშეზღუდონ თავი. ღირსი ნილოსის წინასწარმეტყველებათაგან ბევრი ახდა, ბევრი კი ჩვენს თვალწინ სრულდება. დღეს წმიდა მამის ზოგიერთი უხრწნელი ნაწილი მისი ღვაწლით განწმენდილი გამოქვებულის მახლობლად, ყველაწმიდის სახელობის ეკლესიაში ასვენია, სხვები კი - წმიდა ათანასეს ლავრაში, სადაც 1815 წელს გადაასვენეს. წმიდა ეკლესიამ ღირსი მამის მოსახსენებლად დააწესა მისი გარდაცვალების თარიღი - 12 (25) ნოემბერი და წმიდა ნაწილების გადასვენების დღე - 7 მაისი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძენი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:XVII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:XVII საუკუნის ქრისტიანი ასკეტი ბერები
სისიანი
სისიანი — ქალაქი სომხეთში სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ვოროტანის ორივე ნაპირზე, ერევნიდან 217 კილომეტრი, კაპანიდან 115 კილომეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
სტახანოვური მოძრაობა
სტახანოვური მოძრაობა — სსრ კავშირში, სოციალისტური წარმოების ნოვატორთა - მოწინავე მუშების, კოლმეურნეების, ინჟინერ-ტექნიკოსთა პერსონალის მასობრივი მოძრაობა ახალი ტექნიკის ათვისების ბაზაზე შრომის ნაყოფიერების ასამაღლებლად; წარმოიშვა 1935 წელს, II ხუთწლედში როგორც სოციალისტური შეჯიბრების ახალი ეტაპი. იგი განაპირობა სოციალისტური მშენებლობის მთელმა მსვლელობამ - ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციის წარმატებებმა, მშრომელთა კულტურულ-ტექნიკური დონისა და მატერიალური კეთილდღობის ამაღლებამ.
„სტახანოვური მოძრაობა“ ეწოდება მისი წამომწყების - „ცენტრალნაია - ირმინოს“ (დონბასი) შახტის მნგრეველის ა. სტახანოვის პატივისაცემად, რომლის მიღწეულ რეკორდს შემდგომ მისმა მიმდევრებმა გადააჭარბეს 1936 წელს. მაგ., ნ. იზოტოვმა შახტში „კოჩეგარკა“ (გორლოვკა) მოანგრია 607 ტ ნახშირი ერთ ცვლაში (1936). სტახანოვური მოძრაობა მოკლე დროში გავრცელდა მრეწველობის, ტრანსპორტის, მშენებლობიდა და სოფლის მეურნეობის დარგში.
საქართველოში პირველი სტახანოველები იყვნენ ჭიათურელი მაღაროელები ვ. სამხარაძე და ტ. ფოფხაძე. 1935 წლის 14 ოქტომბერს ვ. სამხარაძემ ერთ ცვლაში გეგმით გათვალისწინებული 9 ტ-ის ნაცვლად 51 ტ მანგანუმის მადანი მოანგრია, ხოლო ფოფხაძემ იმავე წლის 18 ოქტომბერს დროის ამავე მონაკვეთში - შვიდი კაცის ნორმა. პირველი სტახანოველები იყვნენ აგრეთვე თბილისის ორთქლმავალ-ვაგონშემკეთებელი ქარხნის მჭედელი დ. ჭიჭინაძე, ტყიბულელი მეშახტე ა. კუბლაშვილი, ხარატი ს. ქსოვრელი, ზეინკალი შ. აკოფოვი, ფეიქარი ე. მაზანაშვილი და სხვები. ნოვატორთა შემოქმედებითი ინიციატივა ახალი ძალით გამომჟღავნდა დიდი სამამულო ომის წლებში - სტახანოვურ მეთოდებს იყენებდნენ სახალხო მეურნეობის ყველა სფეროში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციალისტური შეჯიბრებები კატეგორია:დონეცკის ოლქის ისტორია კატეგორია:პროპაგანდა სსრკ-ში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია
დონაურები
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
Cerapachys salimani
Cerapachys salimani — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გრიგორი ტოკატი
გრიგორი ტოკაევი (Токаты Ахмæты фырт Гогки, Tokaty Axmæty fyrt Gogki; Григорий Александрович Токаев) აგრეთვე ცნობილი როგორც გრიგორი ტოკატი; (დ. 13 ოქტომბერი, 1909 – გ. 23 ნოემბერი, 2003) — სარაკეტო მეცნიერი. წლების მანძილზე აკრიტიკებდა საბჭოთა კავშირში დამყარებულ იოსებ სტალინის მმართველობას.
ბრიტანეთში ყოფნის დროს, იგი ასევე მუშაობდა ინფორმაციის შესაქმნელად ინფორმაციის კვლევის დეპარტამენტისთვის (IRD), ეს იყო დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საიდუმლო ფილიალი, რომელიც ხელს უწყობდა ანტი-კომუნისტური განწყობების გაღვივებას ცივი ომის პერიოდში.
მიწისქვეშა ოპოზიციური საქმიანობა
თავდაპირველად, მისივე სიტყვებით, „ახალგაზრდა უდავო ფანატიკოსი“, ტოკატი იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის აქტივისტი და არაერთხელ იქნა არჩეული პროფკავშირის კომიტეტსა და კომსომოლის ბიუროში.. საბოლოო ჯამში ტოკატის იმედი გაუცრუვდა სოციალისტურ იდეებთან დაკავშირებით. დაიწყო მუშაობა მიწისქვეშა ოპოზიციურ ჯგუფთან, რომელიც მიზანს ისახავდა იოსებ სტალინის ხელისუფლებიდან ჩამოცილებას. მან თავის მემუარებში აღნიშნა, რომ მის ოპოზიციურ ჯგუფს სურდა ლიბერალური დემოკრატიის დამყარება სსრკ-ში. ის აღნიშნავდა, თუ როგორ იქცეოდა სსრკ ოპოზიცია და როგორ იგეგმებოდა გადატრიალებს და საბჭოთა მთავრობის წარმომადგენლებისა და ლიდერების მკვლელობა, ზოგჯერ ამაში ჩართული იყნვნენ მაღალი პარტიული თანამდებობის პირები რომლებიც ოპოზიციის მსგავასად იმედგაცრუებულნი იყვნენ სტალინიზმით.
მეორე მსოფლიო ომი და შემდგომი მოვლენები
ჰიტლერმა დაიწყო ოპერაცია ბარბაროსას, საბჭოთა კავშირში შეჭრა 1941 წელს, რომელმაც სწრაფად დაამარცხა საბჭოთა ფრონტის ხაზის ძალები. აკადემიის თანამშრომლები ურალის მთებში, სვერდლოვსკში გადაიყვანეს. ტოკატი მოსკოვში დაბრუნდა მოსკოვის ბრძოლის დროს. მოგვიანებით ის გაფრინდა სტალინგრადის დაბომბვისას ამერიკული ბომბდამშენების გამოყენებით, რომელიც იჯარით იყო გაცემული.
მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს, ტოკატი გახდა წამყვანი პარტიის წარმომადგენელი და აკადემიკოსი ჟუკოვსკის აკადემიასა და მოსკოვის საინჟინრო ინსტიტუტში, ორივე მოსკოვში.
1945 წლის მაისში გერმანიის კაპიტულაციის შემდეგ, მომდევნო თვეში ტოკატი გაგზავნეს ბერლინში. ის უნდა ყოფილიყო საბჭოთა კავშირის საკონტროლო კომისიის წევრი, რომელიც მუშაობდა უშუალოდ მარშალ გიორგი ჟუკოვისა და ვასილი სოკოლოვსკის მეთაურობით. ამის წყალობით ტოკატიმ მიიღო წვდომა გენერალურ შტაბსა და კრემლს შორის არსებულ საიდუმლო კომუნიკაციებზე.
წამოსვლა საბჭოთა კავშირიდან
ტოკატის ეშინოდა რომ მისი კავშირები ოპოზიციასთან გამჟვანდებოდა. დაპატიმრების შიშითა და სტალინის მთავრობისადმი სიძულვილით იქნა გამოწვეული ის რომ საცხოვრებლად გადავიდა გაერთიანებულ სამეფოში. თავდაპირველად ის და მისი ოჯახი გადავიდნენ ოკუპირებული ბერლინის ბრიტანულ სექტორში და მიმართეს თავშესაფრის მოთხოვნით. ის ბრიტანეთში 1947 წლის ნოემბერში ჩავიდა. მას მიენიჭა ყალბი პირადობა და დაცული იყო ბრიტანეთის სადაზვერვო სამსახურები დებრიფინგის დროს, რადგან არსებობდა ძლიერი მტკიცებულება იმისა, რომ საბჭოთა აგენტები მის ლიკვიდაციას გეგმავდნენ.
ცხოვრება დიდ ბრიტანეთში
1967 წლიდან 1975 წლამდე ტოკატი იყო პროფესორი ლონდონის „სიტის უნივერსიტეტის“ აერონავტიკის და კოსმოსური ტექნოლოგიების დეპარტამენტში. რეგულარულად ჩნდებოდა ჟურნალ „New Scientist“-ში. მან გადასცა საბჭოთა სამხედრო საიდუმლოებები ბრიტანეთის მთავრობას და ასევე დაეხმარა ინფორმაციის კვლევის დეპარტამენტს ანტი-კომუნისტური პროპაგანდის გავრცელებაში. ტოკატი გამოჩნდა მეორე მსოფლიო მზე გადაღებული დოკუმენტური ფილმის, „The World at War“-ის მეხუთე ეპიზოდში. ეპიზოდში ის იხსენებდა ომის პერიოდში მიღებულ გამოცდილებას. აპტონ სინკლერის „ლანი ბადის“ სერიის მეთერთმეტე და ბოლო რომანში, „ლანი ბადის დაბრუნება“, ვხვდებით გამოგონილ პერსონაჟს რომელიც ტოკატის პროტოტოიპად მიიჩნევა. სინკლერი აღიარებს ტოკატის წვლილს რომანში წიგნის სამადლობელ განყოფილებაში.
2003 წელს ტოკატი ინგლისში, 94 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (ანსოატეგი)
სიმონ-ბოლივარი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კარიბის ზღვა და დიეგო-ბაუტისტა-ურბანეხას მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — ფერნანდო-დე-პენალვერის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — არაგუის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთიდან — ლიბერტადის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — ხუან-ანტონიო-სოტილოს მუნიციპალიტეტი და სუკრეს შტატი.
სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა, 2007 წლის მონაცემებით, შეადგენს 428 391 ადამიანს. ხოლო ფართობი — 1 706 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ანსოატეგის შტატის მუნიციპალიტეტები
Bleach (ალბომი)
Bleach — ჯგუფ ნირვანას სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1989 წლის 15 ივნისს, ჯეკ ენდინოს პროდიუსერობით.
ალბომი ჩაწერილი იქნა ლეიბლის Sub Pop სტუდიაში სულ 606 დოლარად და 15 ცენტად. ეს თანხა გაიღო ჯეისონ ევერმენმა - მუსიკოსების ნაცნობმა. ამის შემდეგ მას უფლებას აძლევდნენ კონცერტებზე ხოლმე მეორე გიტარაზე დაეკრა. მაგრამ მან მალე დატოვა ჯგუფი - კურტ კობეინთან უთანხმოებების გამო.
გამოსვლისთანავე ალბომი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა სტუდენტურ რადიოსადგურებზე. იგი მთლიანად 35.000 ასლის ოდენობით გაიყიდა, რაც უცნაური იყო ჯგუფისთვის, რომელსაც თითქმის არავინ იცნობდა. ძირითადად ალბომი გრანჟის სტილისტიკას ატარებს და ითვლება ამ მუსიკალური მიმართულების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წარმომადგენლად.
სქოლიო
კატეგორია:1989 წლის ალბომები კატეგორია:1989 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ნირვანას ალბომები
ძვ. წ. 583
'''ძვ. წ. 583''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
აჩეს ხალხი
აჩეს ხალხი — ტრადიციული მონადირე-შემგროვებელი ტომი, რომელიც აღმოსავლეთ პარაგვაის სუბტროპიკულ ტყეებში სახლობს. XX საუკუნის 70-იან წლებში ისინი რეზერვაციებში გადაასახლეს.
ადრეული იეზუიტური მისიები აჩეს ხალხს მონადირე-შემგროვებლებად აღწერენ, რომლებიც პატარა ჯგუფებად ტყეებში სახლობდნენ და სწორედ მისი რესურსებით არსებობდნენ. ისინი კონტაქტზე არ გამოდიოდნენ. XX საუკუნეში აჩეს ოთხი განსხვავებული ეთნოლინგვისტური ჯგუფი მშვიდობიან კონტაქტზე გამოვიდა.
აჩეები პარაგვაელი კოლონისტებისაგან, რანჩოებისა და მსხვილი მიწათმფლობელებისგან XX საუკუნეში შევიწროვებას განიცდიდნენ.
1970-იან წლებში აჩეს ერთ-ერთი ჯგუფი ქალაქ მბარაკაუს რეგიონიდან იძულებით გადაასახლეს, მაგრამ 2000 წელს მათ წინაპართა მიწაზე დაბრუნება დაიწყეს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდიელები კატეგორია:პარაგვაის დემოგრაფია
ლავალიეხას დეპარტამენტი
ლავალიეხას დეპარტამენტი (Departamento de Lavalleja) — დეპარტამენტი ურუგვაიში. დედაქალაქია მინასი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ტრეინტა-ი-ტრესის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — როჩის დეპარტამენტი, სამხრეთით — კანელონესისა და მალდონადოს, დასავლეთით კი ფლორიდის დეპარტამენტები.
სახელი ეწოდა ბრიგადირ ხუან ანტონიო ლავალიეხას პატივსაცემად, რომელიც ურუგვაის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში განსაკუთრებით გამოირჩეოდა სამხედრო და პოლიტიკური ქმედებებით.
2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 58 815 ადამიანს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის დეპარტამენტები
ძვ. წ. 584
გარდაიცვალნენ
*
ზენობანი (ვანის მუნიციპალიტეტი)
ზენობანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (სალხინოს თემში). მდებარეობს მდინარე სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ვანიდან 7 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 120 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Windows 8.1
Windows 8.1 — ოპერაციული სისტემა Microsoft Windows-ის ვერსია, შემუშავებულია კომპანია Microsoft-ის მიერ, როგორც Windows NT სერიის ოპერაციული სისტემა. გამოსულია პერსონალური კომპიუტერებისთვის, მათ შორის - საშინაო და ბიზნეს გარემოს კომპიუტერებისთვის, ლეპტოპებისთვის, პლანშეტებისთვბის და სახლის კინოთეატრებისთვის. მისი, როგორც Windows 8-ის გაგრძელების გამოსვლის შესახებ ცნობილი გახდა 2013 წლის 26 მარტს. ორგანიზაციებისთვის იგი 2013 წლის 27 აგვისტოს გამოვიდა, ხოლო ძირითადი მომხმარებლისთვის - 2013 წლის 17 ოქტომბერს.
ისტორია
2013 წლის 26 მარტს Microsoft-მა ოფიციალურად განაცხადა, რომ Windows კოდური სახელით Blue იქნებოდა Windows 8-ს განახლება. 14 მაისს ეს კიდევ ერთხელ დადასტურდა და ცნობილი გახდა სისტემის სახელწოდებაც - Windows 8.1.
2013 წლის 26 ივნისს გამოვიდა განახლება 8.1-ს საჯარო საცდელი ვერსია. იგი ხელმისაწვდომი გახდა Windows-ის მაღაზიიდან და ცალკე ISO ფაილის სახით. 2013 წლის 30 ივლისს გამოვიდა საწარმოებისთვის განკუთვნილი ვერსია.
2013 წლის 14 აგვისტოს ცნობილი გახდა, რომ 8.1-ს საბოლოო ვერსია ოფიციალურად გამოვიდოდა 2013 წლის 18 ოქტომბერს.
2018 წლის 9 იანვარს დასრულდა Windows 8.1-ის ძირითადი მხარდაჭერა
ასიმეტრიული კრიპტოსისტემა
მინი|ასიმეტრიული პირადი გასარების კრიპტოსქემის მაგალითი. ასიმეტრიული კრიპტოსისტემა (კრიპტოსისტემა ღია გასაღებით) — კრიპტოსისტემა, რომელიც იყენებს გასაღებების წყვილს — ღია და პირად გასაღებებს. პირადი გასაღები რჩება გასაღების მფლობელთან და ინახება საიდუმლოდ, ხოლო ღია გასაღები შეიძლება გავრცელდეს და ყველასთვის ხელმისაწვდომი იყოს. ეს ორი გასაღები ერთმანეთთან დაკავშირებულია მათემატიკურად, მაგრამ ამავე დროს პირადი გასაღების მიღება ღია გასაღებიდან პრაქტიკულად შეუძლებელია. პირადი გასაღებით დაშიფრული ინფორმაციის დეშიფრაცია მხოლოდ შესაბამისი ღია გასაღებით შეიძლება და პირიქით.
Windows 8.1
ისტორია
2023 წლის 10 იანვარს კომპანია Microsoft-მა შეწყვიტა Windows 8.1-ის გაფართოებული მხარდაჭერა.
ასიმეტრიული კრიპტოსისტემა
ასიმეტრიული კრიპტოგრაფიის გამოყენების ორი ძირითადი სფეროა:
1. ღია გასაღებით შიფრაცია — ღია გასაღებით დაშიფრული ტექსტის დეშიფრაცია შეუძლია მხოლოდ მას, ვისაც აქვს პირადი გასაღები. ანუ ნებისმიერს შეუძლია გაუგზავნოს გასაღების მფლობელს საიდუმლო ინფორმაცია. თუ ქსელში არსებობს N პირი, მათ შორის ინფრომაციის გასაცვლელად საჭირო ხდება მხოლოდ N-1 გასაღებების წყვილი. ღია გასაღებები თავისუფლად იცვლება ერთმანეთში ან მოთავსდება საერთო ბაზაში.
Windows 8.1
ცვლილებები
Microsoft-მა ხაზი გაუსვა იმას, რომ 8.1 ოპერაციული სისტემის ძირითად ასპექტებს შეცვლიდა, საპასუხოდ იმ კრიტიკაზე, რომელიც Windows 8-მ თავდაპირველად მიიღო მომხმარებლებისგან და მიმომხილველებისგან. განახლებაში შეტანილია ოპერაციული სისტემის მრავალი დახვეწილი ფუნქცია, მაგრამ ძირითადი აქცენტი გაკეთებული იყო Metro-ს გარსსა და Windows-ის მაღაზიის აპლიკაციების ფუნქციონალურობის გაუმჯობესებაზე, საძიებო საშუალებათა განვრცობაზე, ახალი ტექნოლოგიების მხარდაჭერის დამატებაზე და ფუნქციებზე, რომლითაც სამომხმარებლო ეკრანის გამოყენება გაუმჯობესდებოდა Windows 8-სთან შედარებით (მაგალითად, დაბრუნდა ღილაკი Start, დაემატა „ცხელი“ კუთხეების გათიშვის ფუნქცია და სასტარტო ეკრანის გაცდენის საშუალება.
სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის პროგრამული უზრუნველყოფა  8 კატეგორია:IA-32-იანი ოპერაციული სისტემები კატეგორია:X86-64-იანი ოპერაციული სისტემები კატეგორია:პლანშეტების ოპერაციული სისტემები
ასიმეტრიული კრიპტოსისტემა
2. ციფრული ხელმოწერა — ფარული გასაღებით დაშიფრული ტექსტის დეშიფრაცია შეუძლია ნებისმიერს, ანუ ყველას შეუძლია მიმართოს საერთო ბაზას და დარწმუნდეს იმაში, რომ ეს ინფორმაცია ნამდვილად გამგზავნის მიერ იქნა დაშიფრული (ხელმოწერილი).
ღია გასაღების არსებობა წარმოშობს დამატებით პრობლემას, სისტემის მონაწილეები დარწმუნებულნი უნდა იყოს, რომ ღია გასაღები ნამდვილად მფლობელს ეკუთვნის და შეცვლილი არ არის. ეს მიიღწევა ღია გასაღებების ინფრასტრუქტურის შექმნით, სადაც ერთი გასაღების მფლობელი (სერტიფიკატის გამცემი) სხვებს უდასტურებს (ციფრული ხელმოწერით) თავიანთი გასაღებების მფლობელობას. სხვა ხერხი, რომელსაც PGP იყენებს, მდგომარეობს ე.წ. „ნდობის ქსელის“ გამოყენებაში.
ასიმეტრიული ალგორითმები გაცილებით მეტ გამოთვლით რესურსებს მოითხოვენ და უფრო ნელა მუშაობენ, ვიდრე სიმეტრიულნი. ამიტომ ხშირად გამოიყენება მათი ჰიბრიდი, როდესაც გასაღების გადაცემისათვის გამოიყენება ასიმეტრიული, ხოლო ძირითადი ინფორმაციის გადაცემისათვის—სიმეტრიული ალგორითმები (სიმეტრიული კრიპტოსისტემა). ეს ერთდროულად რამდენიმე პრობლემას ჭრის: აღარ არის გასაღების გაცვლის პრობლემა, აღარ არის საჭირო ყველა წყვილისათვის ცალ-ცალკე გასაღები, ასევე მონაცემების გაცვლა ხდება უფრო სწრაფი სიმეტრიული ალგორითმებით. მონაცემთა გადაცემისათვის გამგზავნი შეტყობინებას შიფრავს შემთხვევითი გასაღებით სიმეტრიული ალგორითმის გამოყენებით, შემდგომ თვითონ გასაღებს შიფრავს მიმღების ღია გასაღებით ასიმეტრიული შიფრაციით და ორივე ნაწილს უგზავნის მიმღებს. მიმღები თავის მხრივ ხსნის დაშიფრულ გასაღებს პირადი გასაღების გამოყენებით და მიღებული გასაღებით შეტყობინებას უკეთებს დეშიფრაციას. ციფრული ხელმოწერების დროს გამგზავნს გამოჰყავს შეტყობინების ჰეში და მიღებულ მნიშვნელობას შიფრავს პირადი გასაღებით, შემდგომ შეტყობინებას და ხელმოწერას უგზავნის მიმღებს. მიმღები დეშიფრაციას უკეთებს ხელმოწერას გამგზავნის ღია გასაღებით, თვითონვე გამოჰყავს შეტყობინების ჰეში და შემდგომ ორ მნიშვნელობას ერთმანეთს უდარებს. ჰეშის ერთნაირი მნიშვნელობები ადასტურებს რომ შეტყობინება ნამდვილად გამგზავნის მიერ იქნა ხელმოწერი და რომ ხელმოწერის შემდგომ შეტყობინებაში ცვლილება არ შესულა.