cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლონდინიუმი
ტაძრები
thumb|რელიეფი დედა ღვთაებების გამოსახულებით ლონდინიუმში არაერთი ტაძარი იდგა. ერთ-ერთი შენობის საკურთხეველზე წარწერაში აღნიშნულია, რომ მოხდა იუპიტერის ტაძრის განახლება. წარწერების მიხედვით ირკვევა, რომ ქალაქში არსებობდა ერთ-ერთი ადგილობრივი ქალღმერთისა (დედა ღვთაება) და ასევე ეგვიპტური ღვთაება ისიდას ტაძარიც. ერთ-ერთ დოქს, რომელიც აქ აღმოჩნდა, მინაწერი აქვს შემდეგი შინაარსის ტექსტი — ლონდინიუმიდან, ისიდას ტაძართან. საკურთხევლის წარწერაში ბოლოს ნათქვამია ისიდას ტაძრის განახლების შესახებაც. იმ ნაგებობის გვერდით, რომელიც სავარაუდოდ ქალაქის პირველ ფორუმს წარმოადგენდა, აღმოჩენილია მართკუთხა ტაძრის ფუნდამენტი ზომებით 10 × 20 მ. ეს ტაძარი ორი ოთახისაგან შედგებოდა, რომელთაგან უფრო დიდს პატარა ნიშა ჰქონდა გაკეთებული; დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ ნიშა საკულტო ქანდაკებისათვის იყო განკუნთვნილი. შენობის წინ თავისუფალი მოედანი იყო, რომელიც ტაძარს ეკუთვნოდა. უცნობია, რომელი ღვთაების სათაყვანოდ იყო აგებული ეს ტაძარი. მისი მშენებლობა წინ უსწრებს დიდი ფორუმის აგებას. left|thumb|upright|სერაპისის თავი, მარმარილო, ლონდონის მიტრეუმიდან thumb|მიტრეუმის ნანგრევები ტემზას სანაპიროზე, ქალაქიდან დასავლეთით (პეტერს-ჰილთან ახლოს) არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩნდა უცნობი ნაგებობის ძლიერი ფუნდამენტი. ივარაუდეს, რომ იგი ტაძარს ეკუთვნოდა. საბოლოოდ ქალაქის გარეუბან საუთვარკში გათხრებმა გამოავლინა ტაძართა ერთგვარი პატარა რაიონი. აქ ორი გალურ-რომანული ტაძარი იდგა, თუმცა აქ განდიდებული ღვთაებებიც უცნობი რჩება. ამ ტაძართა კომპლექსის გათხრებმა ფართო და საჯარო ყურადღება დაიმსახურა მასში აღმოჩენილი ჭურჭლის გამო, რომელში კვლავ ესხა ანტიკური ხანის კრემის მაგვარი ნივთიერება. მეორე გალურ-რომანული ტაძარი 2006-2007 წლებში აღმოჩენილ იქნა ქალაქის აღმოსავლეთით.
დანამდვილებით მხოლოდ მიტრეუმის იდენტიფიკაცია მოხერხდა. მისი ნაგებობა აღმოჩენისას, 1954 წელს, ჯერ კიდევ შეიცავდა მრავალ სკულპტურულ ნაკეთობას. ქალაქის დასავლეთით, მის ირგვლივ შემორტყმული გალავნის გარეთა მხარეს აღმოჩენილია რვაკუთხედის ფორმის შენობის ფუნდამენტი, რომელიც სავარაუდოდ ასევე ტაძარს უნდა წარმოადგენდეს. იგი დაახლოებით 270 წლისათვის უნდა აეშენებინათ, ან სხვა ვერსიით IV საუკუნეში.
სხვა საზოგადოებრივი ნაგებობები
ლონდინიუმის ტერიტორიაზე არაერთი აბანოს ნანგრევია აღმოჩენილი, თუმცა ყველა შემთხვევაში ვერ დგინდება, აბანო საზოგადოებრივი იყო თუ კერძო პირს ეკუთვნოდა. ჰაგინ-ჰილთან (ტემზას ნაპირთან ახლოს) არსებული აბანო, რომელიც ფლავიუსების დინასტიის პერიოდშია აგებული და გათხრების შედეგად თითქმის ბოლომდეა მიწისაგან გამოთავისუფლებული, დანამდვილებით საზოგადოებრივ აბანოს წარმოადგენდა. იგი მთელი რომაული ბრიტანიის ტერიტორიაზე უდიდეს ოთახებს შეიცავდა საკუთარი გათბობით. თუმცა იგი უკვე II საუკუნის ბოლოს დანგრეული იყო.
ფენჩარჩ-სთრითზე, ფორუმიდან აღმოსავლეთით აღმოჩნდა დარბაზის ნანგრევები, რომელიც იმპერატორ ადრიანეს დროს ხანძრის შედეგად დაიწვა. მისი დანიშნულება უცნობია, თუმცა შესაძლოა იგი წარმოადგენდეს საამქროს კრებისათვის განკუთვნილ დარბაზს. გარდა ამისა, არსებობს სხვა ვერსიებიც მისი ფუნქციის შესახებ.
სამხედრო ბანაკის სამხრეთით გამოვლენილია ამფითეატრის ფუნდამენტიც, რომელიც 130 × 110 მეტრი სიდიდისა იყო. იგი II საუკუნეში აშენდა და IV საუკუნის შუა წლებისათვის დაინგრა.
პეტერს-ჰილის სამხრეთით ტემზას ნაპირზე, იქ, სადაც არაერთი ფუნდამენტი აღმოჩნდა, სავარაუდოდ ტაძრისა, აღმოჩენილია აგრეთვე ხელმეორედ აშენებული ტრიუმფალური თაღის ნანგრევებიც. ტრიუმფალური თაღის აღმართვის თავდაპირველი ადგილი უცნობია. ის გარემოება, რომ თაღთან ახლოს რამდენიმე ტაძრის ფუნდამენტიცაა გამოვლენილი, მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, ივარაუდონ, რომ ამ ადგილას ქალაქის რელიგიური ცენტრი იყო, სადაც არაერთი საზოგადოებრივი ნაგებობა იდგა.
დღემდე აღმოჩენილი არაა აკვედუკი (ბელღარი) ან მისი ნაშთი. სავარაუდოა, რომ ქალაქის მოსახლეობა ტემზისა და მისი შენაკადი მდინარეების მტკნარი წყლით სარგებლობდა. ლონდინიუმის ტერიტორიაზე სხვადასხვა ადგილას მრავლადაა აღმოჩენილი ხის მასალით დამზადებული წყლის სადინარი მილები.
საწყობები
thumb|საწყობები ტემზას ნაპირზე, დაახლ. ახ. წ. [[100 წელი]] მდინარე ტემზას ნაპირებზე 1973-1983 წლებში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩნდა არაერთი საწყობი, რომლებიც ქალაქში სამეურნეო ფუნქციას ასრულებდნენ. აქვე მდებარეობდა დაწესებულება, რომელშიც რომაულ სამზარეულოში მეტად პოპულარული თევზის საწებელი მზადდებოდა. მდინარის კალაპოტი საუკუნეების განმავლობაში თანდათან სამხრეთისაკენ იწევდა, რის შედეგადაც ახალი მიწა თავისუფლდებოდა. მდინარის კალაპოტის დამცავი ნაგებობები, რომლებიც ხისგან იყო აგებული, გათხრების შედაგადაა აღმოჩენილი და გასაკვირია, რომ დღემდე კარგადაა შემორჩენილი. ხისგან გაკეთებული ყუთები, რომლებიც თავდაპირველად მდინარეში იდგა, სავარაუდოდ ხიდის ბოძებს წარმოადგენდა.
სამხედრო ბანაკი
thumb|სამხედრო ბანაკის დღემდე შემორჩენილი გალავნის ნანგრევები ქალაქის ჩრდილოეთით მდებარეობდა დაახლოებით 4,5 ჰექტარის სიდიდის სამხედრო ბანაკი, რომელიც I საუკუნის ბოლოს ან II საუკუნის დასაწყისში აშენდა. საკამათოა, თუ როგორი სამხედრო ძალები იყო აქ განთავსებული. შესაძლოა ეს ყოფილიყო ჯარი, რომელიც ლონდინიუმის ქალაქის მმართველს ემსახურებოდა. სპეციალური ქვები, რომლებიც ქალაქის ისტორიას გადმოგვცემენ, საუბრობენ ლეგიონების შესახებ. თუმცა, დღეს საეჭვოდაა მიჩნეული, რომ ამ ბანაკში ლეგიონი ყოფილიყო განთავსებული.
საცხოვრებლები
მინიატიურა|გათხრებში აღმოჩენილი ქალაქის ნაწილი („No 1 Poultry“-ს ქვეშ), ლონდონის ცენტრში; ნაცრისფერი: ქვის შენობები, შავი: დღემდე მოღწეული გალავანი, ყავისფერი: ხის შენობები, ლურჯი: წყლის არხები მინიატიურა|მოზაიკა ერთ-ერთი რომაული სახლიდან, ლონდინიუმი რომაული საცხოვრებელი სახლების ნაშთები მთელი დღევანდელი ლონდონის ტერიტორიაზე გვხვდება. მიუხედავად ამისა, მათი მხოლოდ მცირე ნაწილია აღმოჩენილი სრული დღემდე შემორჩენილი გეგმით. პირველ და II საუკუნეში, როგორც ჩანს, დომინირებდა ხის სახლები, რომლებიც ქალაქში მჭიდროდ იყო განლაგებული, თუმცა, მათ გარდა ქვის მნიშვნელოვანი სახლებიც ჩანს. აღსანიშნავია I საუკუნით დათარიღებული რამდენიმე წრიული ფორმის ქოხი, რომლებიც დანამდვილებით იმ ადგილობრივ ბრიტებს ეკუთვნოდათ, რომლებიც საცხოვრებლად ქალაქში ჩამოსახლდნენ. III საუკუნიდან თანდათანობით უფრო და უფრო მეტი ქვის სახლი შენდებოდა, რომლებიც მოცულობით უფრო დიდები იყო, თუმცა შეიმჩნევა ხელოსნობისა და ინდუსტრიის დაქვეითება წინა პერიოდთან შედარებით. ამ დროისათვის გალავნის შიდა მხარეს, როგორც ჩანს, ჯერ კიდევ იყო შენობებით აუთვისებელი ტერიტორიები, რომლებიც სოფლის მეურნეობისა და ბაღ-ბოსტნების გასაშენებლად გამოიყენებოდა. განსაკუთრებით დიდი საცხოვრებელი სახლი თავისი აბანოთი აღმოჩენილია დღევანდელ ლაუერ-თემზ-სთრითზე, ტემზასთან ახლოს, ძველი ფორუმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
შედარებით მდიდრულ სახლებს, განსაკუთრებით ქალაქის ცენტრში, ჰქონდათ მოზაიკა, კედლის მხატვრობა, ჰიპოკაუსტები და საკუთარი აბანოები. ამგვარი სახლები ქალაქის ყველაზე მდიდრულ უბნებში მდებარეობდა.
გალავანი
thumb|რომაული გალავნის ნაწილი; მხოლოდ ფუნდამენტია რომაული პერიოდის, ზედა ნაწილი კი [[შუა საუკუნეების ხანას მიეკუთვნება]] ლონდინიუმის ქვის გალავანი, რომლის სიგრძეც დაახლოებით 3,2 კილომეტრს შეადგენს, სხვა ბრიტანული ქლაქების გალავნების მსგავსად II საუკუნის ბოლოს აშენდა. გალავნის ქვეშ აღმოჩენილია კომოდუსის მონეტები. გალავანს მინიმუმ ექვსი ჭიშკარი გააჩნდა. კიდევ ერთი გასასვლელი იქნებოდა მდინარე ტემზას მხრიდან, რომელზეც ხიდი იყო გადებული. ხიდი დღესდღეობით გამოვლენილი არაა, თუმცა მისი არსებობა დასტურდება ამ ადგილის მჭიდრო დასახლებითა და ასევე ტემზას მეორე ნაპირზე ქალაქის ერთ-ერთი გარეუბნის არსებობით. ხიდის ერთმნიშვნელოვნად უდავო ნაშთები დღეს არ მოიპოვება. გალავანი თავის საზღვრებში აქცევდა როგორც სამხედრო ბანაკს, ასევე ამფითეატრსაც, რაც სხვა ბრიტანულ-რომაული ქალაქების შემთხვევაში, როგორც წესი, არ ხდებოდა. კონკრეტულად სად გადიოდა გალავანი, დღეს ზოგადად დამოწმებულია; არქეოლოგიურად არაა აღმოჩენილი მხოლოდ გალავნის დასავლეთი მხარე, ლუდგეიტ-ჰილის სამხრეთით. დამოწმებული არაა ასევე ქალაქის დაცვა (კედლის სახით) მდინარის მხრიდან. თავდაპირველად აღმოჩნდა მხოლოდ კოშკების რიგი; უფრო ახალმა გამოკვლევებმა კი გამოავლინა მასიური კედლის ნაშთები ტემზას ნაპირზე. პრობლემატურია მხოლოდ ის, რომ მდინარისპირა გალავანი დაახლოებით 270 წლით თარიღდება, ქალაქის მთავარი კედელი კი გაცილებით ახალია.
გარეუბნები
thumb|მდიდრულად მორთული სახლის კედლის მხატვრობა Southwark–ში. დაახლ. [[150 წ.]] ტემზას მეორე, სამხრეთ ნაპირზე (დღევანდელი საუთვარკი) მდებარეობდა საკმაოდ მოზრდილი გარეუბანი, რომელიც ლონდინიუმის მთავარ ნაწილს ხიდით უკავშირდებოდა. ეს ადგილი ვაკე იყო, ხშირად იტბორებოდა მდინარის წყლით და ამიტომ დასახლება მხოლოდ მცირე ბერდობზე იყო შესაძლებელი. დასახლების გეგმარება ტიპური რომაული გარეუბნისას შეესაბამებოდა და განვითარებული იყო არტერიული გზების გასწვრივ. მიუხედავად ამისა, აქ მნიშვნელოვანი ქვის სახლებიც აღმოჩნდა, რომლებსაც ნაწილობრივ მდიდრული ინტერიერიც გააჩნდათ. სავარაუდოდ აქ იდგა ისიდას ტაძარიც. ერთ-ერთი წარწერა, რომელიც ამ გარეუბანთან აღმოჩნდა, იხსენიებს ლეგიონერებს თავისი სახელებით. უცნობი რჩება, რა მიზნითაა ეს წარწერა შესრულებული ან რა კავშირი აქვს მას ამ დასახლებასთან. შესაძლოა ეს უკავშირდებოდეს რომაულ მანსიოს (შესასვენებელი ადგილი მგზავრებისათვის), რომელიც აქაა ნავარაუდევი. ამ გარეუბანშია ასევე ნაპოვნია ტაძართა კომპლექსი ორი ნაგებობით.
ნეკროპოლები
thumb|საფლავის ქვა ქალაქის გალავნის გარეთ ვრცელი ნეკროპოლები მდებარეობდა, რომლებიც ზოგჯერ მონუმენტურ საფლავებსაც შეიცავდა. ლონდინიუმის სასაფლაოზეა დაკრძალული ისეთი ისტორიულად მნიშვნელოვანი პიროვნება, როგორიცაა გაიუს იულიუს ალპინუს კლასიციანუსი. საფლავის ქვების სხვადასხვა წარწერები ხაზს უსვამენ ქალაქის მოსახლეობის კოსმოპოლიტურ ხასიათზე. მაგალითად, აქ არის იმ მცხოვრებთა საფლავები, რომლებიც წარმოშობით ათენიდან ან არეციუმიდან არიან. გარდაცვლილის დაწვა და მისი ფერფლის დასაფლავება, როგორც ჩანს, წესი იყო; პირველად მხოლოდ III საუკუნიდან დაიწყეს მიწაში დამარხვა და თანდათან ეს წესიც გახშირდა. ყველაზე ძველი სამარხები გალავნის შიგნითაცაა აღმოჩენილი, ფორუმის მახლობლად. უესტ ტენტერ-სთრითის მიდამოებში, ქალაქის გალავნის აღმოსავლეთით გამოვლენილია ვრცელი სასაფლაო. აქ ნაპოვნია 672 საფლავი და 134 გარდაცვლილის ფერფლი. ისინი სხვადასხვა პერიოდს მიეკუთვნება — პირველიდან V საუკუნემდე; ამის დადგენის საშუალებას იძლევა აქ აღმოჩენილი ხის კუბოები. ერთ-ერთ საფლავში ნაპოვნია ბრინჯაოს მოვერცხლილი ბროში, რომელიც ტიპური სამხედრო ატრიბუტია.
გათხრები
thumb|I საუკუნის ხის ნაგებობები. თანამედროვე ლონდონის ინტენსიური განაშენიანების გამო ლონდინიუმის არქეოლოგიური გამოქვლევა გარკვეულ სირთულეებთანაა დაკავშირებული. ბევრი ანტიკური ნაგებობა უკვე შუა საუკუნეებში განადგურდა, რომაული ფენები შუა საუკუნეების მშენებლობებმა დაფარა. რომაული ქალაქი მდებარეობდა დღევანდელი ლონდონის ცენტრში, იქ, სადაც დღეს მაღალი და ღრმა საძირკვლიანი შენობები დგას. შენობებს ფუნდამენტები ვიქტორიანული პერიოდიდან საკმაოდ ღრმა უკეთდებოდა, რაც ძველ რომაულ ფენებს ანადგურებდა. ამ პერიოდის მშენებლები ნაკლებ ყურადღებას უთმობდნენ ისტორიულ ნაგებობებს.
ანტიკურ რომაულ შენობებს შედარებით დიდი ყურადღება რენესანსის პერიოდში მიექცა. უპირველეს ყოვლისა, 1666 წლის ლონდონის დიდი ხანძრის შემდეგ სირ კრისტოფერ რენმა გამოიკვლია და აღწერა ჯერ კიდევ შემორჩენილი ნანგრევები, რომლებიც პრეტორიუმს ეკუთვნოდა. მოხდა წარწერებისა და სკულპტურების, XVIII საუკუნიდან კი მოზაიკების კოპირება, რომელთა ნაწილი დღემდეა მოღწეული. სისტემატური გათხრები დაიწყო XIX საუკუნეში და განსაკუთრებით ინტენსიური გახდა მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად შესაძლებელია ძველი ქალაქის პროფილის მხოლოდ ნაწილობრივ აღდგენა.
ნანგრევები დღევანდელ ქალაქში
დღევანდელ ლონდონში ანტიკური პერიოდის ნაგებობების ნანგრევთა მხოლოდ მცირე ნაწილია ხილვადი. ქალაქის გალავნის ნანგრევები, რომელიც შუა საუკუნეებში განაახლეს და კვლავ ფუნქციონირებდა, დღესაც არსებობს ლონდონის ტაუერთან და ასევე ლონდონის მუზეუმის სიახლოვეს. ამფითეატრის ნანგრევთა ნაწილის ხილვა შესაძლებელია გაილდჰოლის ქვეშ. მიტრეუმის ფუნდამენტზე სხვა ნაგებობა დააშენეს. იგი დღეს დედოფალ ვიქტორიას ქუჩაზე დგას. არქეოლოგიური მასალის ხილვა შესაძლებელია ასევე ლონდონის მუზეუმშიც. აქ არის აგრეთვე რომაული პერიოდის ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლის ნატურალური ზომის რეკონსტრუქცია, მოზაიკებითა და კედლის მოხატულობით. არქეოლოგიურ მასალათა ნაწილი, რომელსაც რეგიონალური მნიშვნელობაც გააჩნია ბრიტანეთის მუზეუმშია დაცული.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული ქალაქები კატეგორია:ინგლისის ისტორია კატეგორია:ლონდონი კატეგორია:ძველი რომის ქალაქები
მაბუია
მაბუია (Mabuya) — ხვლიკების გვარი სცინკისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 22 სმ აღწევს. ჩვეულებრივ მურაა, ღია ფერის ზოლები დასდევს. კიდურები კარგად აქვს განვითარებული. გვარში 90-მდე სახეობაა. გავრცელებულია აფრიკაში, მადაგასკარზე, სამხრეთ აზიაში, სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში და ანტილის კუნძულებზე. იკვებებიან მწერებით და მზორე ზომის უხერხემლოებით. ზოგი კვერცხმდებია, უმრავლესობა კი — კვერცხცოცხლადმშობი. სომხეთში, თურქმენეთში და სამხრეთ-აღმოსავლეთ უზბეკეთში გვხვდება ოქროსფერი მაბუია (Mabuya aurata).
ლიტერატურა
კატეგორია:სცინკისებრნი
კეტჩუმი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ჰონორიუს II
მინი|მარჯვნივ|200px|ჰონორიუს II ჰონორიუს II, ონორე II (Honorius PP. II; ერისკაცობაში ლამბერტო სკანაბეკი; დ. 9 თებერვალი,  1060, ფანიანო, იმოლა — გ. 13 თებერვალი, 1130, რომი) — რომის პაპი 1124–1130  წლებში.
ოსტიის კარდინალ-ეპისკოპოსი 1117 წლიდან. 1122 წელს პაპ კალიქსტუს II-ის წარმომადგენელი იყო ვორმსის კონკორდატზე. ხელი შეუწყო ლოთარ III-ის იმპერატორად კურთხევას. 1128 წელს პაპის სამფლობელოების გაფართოებისათვის ბრძოლაში დამარცხდა როჟე სიცილიელთან. ჰონორიუს II პაპად აირჩიეს 1124 წლის 21 დეკემბერს და რომის პაპი იყო გარდაცვალებამდე, 1130 წლის 13 თებერვლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1060 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1130
ულფილა
250px|მინი|ეპისკოპოსი ულფილა გუთებს განუმარტავს ბიბლიას ულფილა, ვულფილა (დ. დაახლ. 311 — გ. დაახლ. 383) —  ვესტგუთების საეკლესიო მოღვაწე. დაახლოებით 341 წელს კონსტანტინოპოლში ულფილას „გუთების ეპისკოპოსის“ წოდება მიანიჭეს. გერმანულ ტომებში ავრცელებდა ქრისტიანობას (არიანული მიმდინარეობა). ულფილა ითვლება გუთური ანბანის შემქმნელად და ბიბლიის დიდი ნაწილის მთარგმნელად, რაც ზოგიერთი მკვლევრის ეჭვს იწვევს. ამ თარგმანის შემორჩენილი ნაწყვეტები მკვდარი გუთური ენის უძველესი ძეგლია და ულფილას ბიბლიის სახელითაა ცნობილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვესტგუთები კატეგორია:დამწერლობის შემქმნელები
შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია
thumb შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია (შვედ Kristdemokraterna) — შვედური პოლიტიკური პარტია; დაარსებულია 1964 წელს, მაგრამ რიქსდაგში 1985 წლამდე მოხვედრა ვერ შესძლო (1985 წელს ცენტრის პარტიასთან კოალიციაში მყოფმა მოახერხა ბარიერის გადალახვა, ხოლო 1991 წელს უკვე დამოუკიდებლად გავიდა არჩევნებში). პარტიის პირველი ლიდერი ბირგერ ექსტერდტი იყო, 1973 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ პარტიას სათავეში ალფ სვენსონი ჩაუდგა. 2004 წლის 3 აპრილიდან პარტიის თავმჯდომარე იორან ჰეგლუნდია.
პარტიის ძირითადი მიზნებია:
იდეოლოგია
შვედეთის ქრისტიან-დემოკრატიულ პარტიას სხვა ანალოგიური პარტიების მსგავსი იდეოლოგია აქვს, რომელიც ქრისტიანობის პრინციპებზეა დამყარებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიები კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ოსტრობოტნია
ოსტრობოტნია (შვედ: Österbotten; ფინ: Pohjanmaa) — რეგიონი დასავლეთ ფინეთში, ბოტნიის ყურის სანაპიროზე. ესაზღვრება ფინეთის სხვა რეგიონებს - ცენტრალურ ოსტრობოტნიას, სამხრეთ ოსტრობოტნიას და სატაკუნტას. ამავე დროს წარმოადგენს ერთ-ერთს იმ ოთხი რეგიონიდან, რომლებიც მანამდე ისტორიულ ოსტრობოტნიის პროვინციას შეადგენდნენ.
რეგიონის ფართობი 7 932.36 კმ²-ია, მოსახლეობა 175 100 (2009 წ).
ალანდის რეგიონის შემდეგ, ოსტრობოტნია ფინეთის მეორე რეგიონია, სადაც შვედურად მოლაპარაკე მოსახლეობა ჭარბობს. ისინი მთლიანი მოსახლეობის 51.2%-ს შეადგენენ.
რეგიონი შედგება 16 მუნიციპალიტეტისაგან. ადმინისტრაციული ქალაქია ვაასა.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის რეგიონები
Angel of Harlem
სინგლს დიდი წარმატება ხვდა წილად, განსაკუთრებულად, აშშ-ში. სიმღერა ეძღვნება ბილი ჰოლიდეის და გამოცემული იქნა ორი b-გვერდის თანხლებით - „A Room at the Heartbreak Hotel“ და „Love Rescue Me“.
სიმღერის ტექსტში საუბარია ნიუ-იორკი გარემოზე, ჯონ ფიცჯერალდ კენედის სახელობი აეროპორტზე, რადიოსადგურზე WBLS და ჰარლემის რაიონზე. ტექსტში ასევე ნახსენებია ჯონ კოლტრეინი, კლუბი Birdland, მაილს დეივისი და თავად ბილი ჰოლიდეი („Lady Day“).
სიმღერები
სიმღერის „A Room at the Heartbreak Hotel“ ვერსია კრებულზე The Best of 1980-1990 სინამდვილეში არის ამ სინგლში შეტანილი სიმღერის მოკლე ვარიანტი.
სქოლიო
კატეგორია:1988 წლის სიმღერები კატეგორია:U2-ს სიმღერები
პროტისტოლოგია
პროტისტოლოგია — მეცნიერება ერთუჯრედიანი ეუკარიოტული ორგანიზმების შესახებ.
პროტისტოლოგიის შინაარსს სხვადასხვაგვარად განმარტავენ: ზოგი მეცნიერის აზრით, მისი შესწავლის ობიექტია ერთუჯრედიანი ჰეტეროტროფული ორგანიზმები, აგრეთვე უმდაბლესი ერთუჯრედიანი და კოლონისტი ავტოტროფები — ქლამიდომონადები, ვოლვოქსისნაირნი, დინოფლაგელატები და ზოგი სხვა. არიან მეცნიერები, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ უმარტივესებს უნდა მივაკუთნოთმხოლოდ ერთუჯრედიანი ჰეტეროტროფული ორგანიზმები, ხოლო წყალმცენარეებს — ქლოროფილის შემცველი ავტოტროფული ორგანიზმები. ამ თვალსაზრისის თანახმად პროტისტოლოგია პროტოზოოლოგიის სინონიმია.
ლიტერატურა
კატეგორია:უმარტივესები
მოციქულთასწორი ელენე
მოციქულთასწორი ელენე (Ἑλένη; Flavia Iulia Helena; დ. 248/250 — გ. 18 აგვისტო, 330) — რომის იმპერატორის კონსტანტინე დიდის დედა. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 მაისი, ახალი სტილით - 3 ივნისი.
ელენეს შვილი კონსტანტინე ღრმად იყო დარწმუნებული, რომ უზარმაზარ იმპერიას მხოლოდ ქრისტიანული სარწმუნოება გააერთიანებდა; ყოველნაირად ეხმარებოდა ეკლესიას, აშენებდა ტაძრებს, ზრუნავდა სამღვდელოებაზე, იმპერატორს სურვილი ჰქონდა, მოეძებნა ცხოველსმყოფელი ჯვარი, რომელზეც გაკრული იყო იესო ქრისტე. მან იერუსალიმში გაგზავნა თავისი დედა, წმინდა ელენე დედოფალი სამღვდელოებასთან და თანაშემწეებთან ერთად. იერუსალიმის პატრიარქ მაკარისთან ერთად წმინდა ელენე შეუდგა ჯვრის ძებნას და, ღვთის განგებულებით, სასწაულებრივად აღმოაჩინა კიდეც 326 წელს. პალესტინაში ყოფნისას წმინდა ელენემ ბრძანა, მაცხოვრისა და ყოვლადწმიდა ქალწულის მიწიერი ცხოვრების ადგილები გაეწმინდათ და აეგოთ ტაძრები. მაცხოვრის საფლავზე წმინდა კონსტანტინეს ბრძანებით ააგეს დიდებული ტაძარი უფლის აღდგომის სახელობისა. წმინდა ელენემ ცხოველსმყოფელი ჯვარი შესანახად გადასცა პატრიარქ მაკარის, ნაწილი კი წაასვენა კონსტანტინოპოლში, იმპერატორთან. დედაქალაქში დაბრუნებული დედოფალი 327 წელს აღესრულა.
ეკლესიის წინაშე უდიდესი დამსახურებისა და ცხოველსმყოფელი ჯვრის აღმოჩენისათვის წმინდა ელენე დედოფალს მოციქულთასწორი ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიელები კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ბიზანტიის დედოფლები
კორდოვა (არგენტინა)
კორდოვა (ესპ. Córdoba) — ქალაქი არგენტინაში, კორდოვის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს მდინარე სიკუიაზე ბუენოს-აირესის ჩრდილო-დასავლეთით და მისგან დაშორებულია 700 კმ.-ით.
ქალაქის მოსახლეობა 2001 წლის მონაცემებით არის 1.272.334. იგი სიდიდით მეორე ქალაქია არგენტინაში.
დამბლა
დამბლა — კუნთური ძალის დაკარგვით გამოწვეული ნებითი მოძრაობების უუნარობა ნერვული სისტემის დაზიანების გამო. დამბლა დამოკიდებულია დაავადების მიზეზზე და მის კავშირზე თავის და ზურგის ტვინის სხვადასხვა განყოფილებებთან, პერიფერიულ ნერვებთან ან კუნთებთან. განსხვავდება პარეზისაგან.
გამოიყოფა დამბლის შემდეგი სახეობები: საბავშვო ცერებრიალური დამბლა; ძილის დამბლა (მდგომარეობა, როცა ძილის დროს არ ფიქსირდება დამბლა).
ცერებრული დამბლა შედეგია განვითარებადი თავის ტვინის დაზიანებისა, რომელიც შეიძლება აღმოცენდეს ნაყოფის მუცლადყოფნის, მშობიარობის ან სიცოცხლის პირველი ორი წლის მანძილზე. მისი გავრცელების არეალი და სიხშირე დაუზუსტებელია. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციისა და სხვადასხვა ლიტერატურული მონაცემების მიხედვით, საშუალოდ მისი სიხშირე არის 2,5–4 ყოველ 1000 ახალშობილზე.
ცერებრულ დამბლას მოტორული (მოძრაობის) დისფუნქციის გარდა თითქმის ყოველთვის ახლავს სხვა დარღვევებიც, მათ შორის, კოგნიტური (შემეცნებით), მხედველობის, სმენის, მეტყველების, ყურადღების, ქცევის. ცერებრული დამბლას ხშირად ახლავს ეპილეფსიაც. ასევე ხშირია ქცევის დარღვევები (ჭირვეულობა, დაუმორჩილებლობა), შედარებით მსუბუქი ფორმების დროს კი – სწავლის სიძნელეები.
ძილის დამბლის არაპირდაპირი გამომწვევი მიზეზები შესაძლოა, რომ იყოს: ინსომნია, ძილის აპნოე, გულაღმა ძილი, ზოგიერთი მედიკამენტი, ნარკოლეფსია, დეპრესია, შფოთვა, ზოგადი სახის ცვლილებები გუნება-განწყობაში, სხვადასხვა ტიპის ძილის დარღვევა, გენეტიკური ფაქტორი, ფსიქიკური დაავადებები, ცირკადული რითმის დარღვევა.
ადამიანი ძილის დამბლის დროს გრძნობს სიკვდილის შიშს, განიცდის ძლიერ მღელვარებას. ეს კი იწვევს ტვინის მიერ ვიზუალური და სმენითი სტიმულების გამომუშავებას და ამოქმედებას, რასაც ჰალუცინაცია მოსდევს. მაგალითად, ბნელი ფიგურის შემოსვლა ოთახში ან მისი გამოჩენა ფანჯრის მიღმა. ასევე, წარმოსახული არაამქვეყნიური არსებები და მათი შიში. თავს იჩენს გაგუდვის, მოხრჩობის შეგრძნება, რომელსაც ახასიათებს სუნთქვის გაძნელება. ამ დროს ჩნდება საკუთარი სხეულის ტყვედ ყოფნის შეგრძნება, თუმცა, დამბლა მხოლოდ რამდენიმე წამს გრძელდება და იგი არ არის სიცოცხლისთვის საშიში.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ქიმი-ნევროლოგი. მკურნალობის დასადგენად საჭიროა: სისხლის საერთ, ტოქსიკოლოგიური ანალიზი; ელექტრონეირომიოგრაფია; ელექტროენცეფალოგრაფია; თავისა და ზურგის ტვინის კომპიუტერული ტომოგრაფია; თავისა და ზურგის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია; მაგნიტო-რეზონანსული ანგიოგრაფია.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს: ანგიოპროტექტორებს; ნოოტროპულ პრეპარატებს; ანტიბიოტიკებს; ნეიროტროფიკულ პრეპარატებს; ქირურგიულ ჩარევას; А, В, С ჯგუფის ვიტამინებს; სამკურნალო მასაჟს და ვარჯიშს. მკურნალობის არარსებობამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი სახის გართულებები: საშარდე სისტემის დაავადებები; ქვედა კიდურების ვენების თრომბოზი; სახსრების კონტრაქტურა, ანკილოზი.
სქოლიო
კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები კატეგორია:დიაგნოზი (მედიცინა) კატეგორია:უუნარობა
Hindsiclava jungi
Hindsiclava jungi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ატენის ციხე
ატენის ციხე ნაგებია ნატეხი ქვით. იგი ძლიერ დაზიანდა მიწისძვრის დროს (1920). მისი გეგმის და მასების თავდაპირველი სახით დადგენა შეუძლებელია. ნაგებობა (38,4 X 17,2 მ) ძირითადად ორი მონაკვეთისგან შედგება. ჩრდილოეთის მონაკვეთი შედარებით პატარაა. დიდი და მთავარი მონაკვეთი მდებარეობს სამხრეთით. შესასვლელი ჩრდილოეთითაა. ბურჯებით გამაგრებული გალავნის შიგნით მეციხოვნეთა სადგომები, წყალსაცავი და სხვა ნაგებობებია.
ისტორია
X საუკუნეში ატენის ციხე კლდეკარის ძლიერ ერისთავებს ეკუთვნოდა. რატი ერისთავთ-ერისთავმა საქართველოს გაერთიანებისათვის მებრძოლ ბაგრატ III-ს საკმაოდ დიდი წინააღმდეგობა გაუწია, მაგრამ ბოლოს იძულებული გახდა ციხე მეფისათვის გადაეცა. შემდეგ წლებში, როგორც ეტყობა, ციხე ქართველ მეფეთა საკუთრება იყო.
XI საუკუნის შუა ხანებში ბაგრატ IV-ს ბრძოლა უხდებოდა ხან გარეშე მტრებთან და ხან განდგომილ ფეოდალებთან. განსაკუთრებით ხანგრძლივი ბრძოლა ჰქონდა მას კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტთან. ერთ-ერთი ბრძოლის დროს ლიპარიტმა ბიზანტიელებისა და კახელების დახმარებით სცადა ატენის ციხის აღება, მაგრამ ვერაფერს გახდა. მოკავშირეებს იმედი ჰქონდათ, რომ მეციხოვნეები მათ მხარეზე გადმოვიდოდნენ, მაგრამ ასე არ მოხდა. ძალით კი ციხე ვერ აიღეს.
ატენის ციხის აუღებლობის შესახებ მემატიანეები ცნობებს გვაწვდიან უფრო მოგვიანებითაც.
XVI საუკუნის დასაწყისში ქართლში მეფობდა სუსტი ნებისყოფის დავით X. მას არაერთხელ დაესხა თავს დიდი ჯარით კახეთის მეფე, მამის მკვლელი ავ-გიორგი. ერთხელ მან დავითი ატენის ციხეში შეიმწყვდია. ბრძოლა რამდენიმე დღეს გაგრძელდა, მაგრამ ციხის აღება შეუძლებელი გახდა. ბოლოს ავ-გიორგი იძულებული შეიქნა გასცლოდა ციხეს და ნაძარცვით შინ გაბრუნებულიყო.
იმავე საუკუნის ერთ ასეთ ტრაგედიას გადმოგვცემს ისტორიკოსი ბერი ეგნატაშვილი. ლუარსაბ მეფე მთელი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში თავგანწირვით იბრძოდა ოსმალ და ირანელ დამპყრობთა წინააღმდეგ. ყველაზე მეტად გაძნელდა შაჰ-თამაზთან ბრძოლა. განსაკუთრებით სასტიკი იყო მისი მეოთხე ლაშქრობა 1554 წელს. ამჯერად მან ატენის ხეობასაც შეუტია. წედისის ციხე ძალით აიღო, ვერეს ციხე კი უბრძოლველად დანებდა. ამის შემდეგ ჯერი ატენის ციხეზე მიდგა. აქ თავს აფარებდნენ მეფის დედა და სხვა თავადთა ოჯახის წევრები. მიუხედავად ალყისა, შეუპოვარი ბრძოლისა და მრავალი მსხვერპლისა, ციხის აღება გაძნელდა. საქმე ის იყო, რომ ციხე ისეთ მოხერხებულ ადგილზე იდგა და კედლებიც ისეთი მაგარი ჰქონდა, რომ ვერსაიდან ხვრელი ვერ გაუკეთდებოდა; ვერც სანგრევი მანქანები მიუყენეს და თოფის სროლაც გაუძნელდათ.
ასეთი გამოუვალი მდგომარეობიდან მტერმა გამოსავალი მოძებნა. დაიჭირეს მეფის დედის ფარეში, ვინმე კავთისხეველი ბეთიაშვილი და აიძულეს გაეთქვა ციხის საიდუმლოება. უვნებლობის ფიცის მიცემის შემდეგ, გამცემმა მოუთხრო. „ჭის წყალი დალევიათო და ჩრდილოეთისკენ მომცრო წყალი ჩამოუდისო და იმ წყაროს მისაპარავი გზა აქვსო, გასწავლიო და ის დაუჭირეთო და ღონე გაუწყდებისო, და ციხეს მოგცემენო“. ყიზილბაშებმა დარიგება შეასრულეს, წყალსადენი გადაუკეტეს, უწყლოობამ მეტად შეაწუხა ციხის მცველები, მშველელიც არსაიდან ჩანდა. ღონემიხდილნი შეაწყდნენ მტერს. ციხე დაეცა.
ძლიერი, თითქმის გამანადგურებელი დარტყმა მიიღო ატენის ციხემ XVII საუკუნის ორმოციან წლებში. როსტომ ქართლის მეფეს აუჯანყდნენ მეფე თეიმურაზის მომხრე თავადები. შეთქმულთა ჯგუფში იყვნენ ისეთი ძლიერი ფეოდალები, როგორიც იყო ზაალ არაგვის ერისთავი, იოთამ ამილახვარი, ნოდარ ციციშვილი, გიორგი გოჩაშვილი და თვით კათალიკოსი ევდემოზ დიასამიძე. როსტომ მეფე სწრაფად მოქმედებდა. მან შეკრიბა ჯარი და გაემართა ციციშვილისაკენ. მეფის მოახლოება რომ გაიგო, ნოდარმა გაცლა ამჯობინა. მეფე უკან დაედევნა. ნოდართან მყოფი ძმები ჩხეიძეები შეებნენ მეფეს და შეაკვდნენ, ნოდარი კი ატენის ციხეში შეიკეტა. მეფე მოადგა ციხეს. ნოდარი აქაც ვერ გამაგრდა და ზემო ქართლში, საათაბაგოში გადავიდა. როსტომმა 1642 წელს აიღო ციხე და გაანადგურა იგი. შემდეგში მეფე დანარჩენ განდგომილებსაც მისწვდა. კათალიკოსი შეიპყრო, ქალაქის ციხეში გააგზავნა და შემდეგ იქვე დაახრჩობინა. გოჩაშვილს თვალები დასთხარა. ზოგს მამული წაართვა, ზოგი ქვეყნიდან გააძევა. კარგად სწერს მემატიანე იოთამ ამილახორზე: იოთამი არ დასაჯაო მეფემ იმიტომ, რომ იგი „საითკენაც დრო დაიხელის, იქითკენ იყვისო“.
როგორც ეტყობა, როსტომს ატენის ციხე ძალზე დაუნგრევია. შემდეგში მას დიდი მეპატრონე აღარც ჰყოლია. მართალია, მომდევნო საუკუნეებში იგი მაინც იხსენიება, მაგრამ თვალსაჩინო ციხე უკვე აღარაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
რაფაელ ვარანი
რაფაელ ვარანი (Raphaël Varane; დ. 25 აპრილი, 1993; ლილი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, მანჩესტერ იუნაიტედისა და საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
ლანსი
ვარანი პირველად ლანსის პირველ გუნდში გამოიძახა მწვრთნელმა ველევბაშოვმა, მონპელიესთან სათამაშოდ. ის მთელი კვირა ვარჯიშობდა კლუბთან ერთად და ძირითად შემადგენლობაში მოხვდა ცენტრალური მცველის ალაიდინე იახიას ნაცვლად. მან ამ შეხვედრაში 90 წუთის განმავლობაში ითამაშა და მისმა გუნდმა სახლში 2-0 მოიგო. შემდეგი ორი შეხვედრა ის არ იყო ძირითად შემადგენლობაში, რადგან ლანსს ზედიზედ ორი თამაში მარსელთან და ლილთან ჰქონდა.
რეალ მადრიდი
3 ნახევარმცველის შეძენის შემდეგ მადრიდელებმა დაცვის გაძლიერება გადაწყვიტეს და ახალგაზრდა ფრანგ რაფაელ ვარანთან, 27 ივნისს, 6 წლიანი კონტრაქტი გააფორმეს.
სეზონი 2011/2012
ვარანის დებიუტი ლა-ლიგაში შედგა „რასინგთან“ შეხვედრაში. რაფაელმა მოედანზე 90 წუთი გაატარა, შეხვედრა 0:0 დასრულდა. შემდეგი შეხვედრა ახალგაზრდა ფეხბურთელის იყო „რაიო ვალეკანოს“ წინააღმდეგ, ვარანი ისევ ძირითად შემადგენლობაში იყო და ეს შეხვედრაც შეუცვლელად ითამაშა. ამ შეხვედრაში გაიტანა მან პირველი გოლი „რეალის“ რიგებიში 67-ე წუთზე, მისმა გუნდმა შეხვედრა 6:2 მოიგო. სულ ესპანეთის ჩემპიონატში ვარანმა 9 შეხვედრა ჩაატარა, აქედან 7 სრულად, ამ შეხვედრებიდან მას არც ერთში არ მიუღია გაფრთხილება. ჩემპიონთა ლიგაზე კი მან 4 შეხვედრა ჩაატარა: 3 ჯგუფურ ეტაპზე და ერთიც მეოთხედფინალში. ესპანეთის თასზე ვარანმა ითამაშა 2 თამაში და გაიტანა 2 გოლი „ბარსელონას“ კარში.
სეზონი 2012/2013
ვარანმა ახალი სეზონის წინ ჩაატარა 6 წინასასეზონო შეხვედრა. მან ახალი სეზონიდან 2 ნომრით ასპარეზობა გადაწყვიტა, რომელიც რიკარდო კარვალიუს ეკუთვნოდა. პირველი შეხვედრა ახალ სეზონში ვარანმა „მანჩესტერ სიტის“ წინააღმდეგ ითამაშა ჩემპიონთა ლიგაზე.ვარანმა მოედანზე 90 წუთი გაატარა. პირველი თამაში ესპანეთის ჩემპიონატზე კი გამართა „დეპორტივოს“ წინააღმდეგ ის მოედნის ცენტრში პეპეს შეუწყვილდა, რამოსმა კი მთელი შეხვედრა მარჯვენა ფლანგზე გაატარა.
ოქტომბრის სანაკრებო თამაშების შემდეგ ვარანი სამეფო კლუბს ტრავმირებული დაუბრუნდა, თუმცა მან ტრამვირებულმა ჩაატარა შეხვედრა „სელტას“ წინააღმდეგ. ვარანის დატვირთვა კიდევ უფრო გაძლიერდა, ტრავმები მიიღეს ალვარო არბელოამ, მარსელომ და ფაბიუ კოენტრაუმ. ასეთ შემთხვევაში დაცვის მარცხენა ფლანგი მაიკლ ესიენმა დაიკავა, ცენტრში პეპე-ვარანი დადგა, ხოლო მარჯვენა ფლანგი სერხიო რამოსმა ჩაიბარა. ასეთი შემადგეენლობით გავიდა გუნდი დორტმუნდის „ბორუსიასთან“ და „მალიორკასთან“.
კარიერა ნაკრებში
ვარანი პირველად საფრანგეთის 17 წლამდელთა ნაკრებში გამოიძახეს. თუმცა მას ოფიციალური მატში არ უთამაშია. ნაკრების მაისურით ის პირველად მოედანზე 2010 წელს გავიდა, როდესაც 18 წლამდელთა საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები დანიელ თანატოლებს ხვდებოდნენ. რაფაელმა თავისი დებიუტი ნაკრებში გოლით აღნიშნა. 2011 წლის 3 თებერვალს ის გამოიძახეს საფრანგეთის ახალგაზრდულ ნაკრებში, სლოვაკეთის ნაკრების წინააღმდეგ. ეს მისთვის დიდი სიურპრიზი იყო, მან მოედანზე 90 წუთი დაჰყო, ფრანგებმა კი ეს მატჩი 3-1 მოიგეს.
საკლუბო
რეალ მადრიდი: (18)
სანაკრებო
საფრანგეთი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ლანსის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
საქართველოს ძველთაგან და ჩვეულებითად ქართველ მეფეთა დროთა შემოღებულ სჯულნი
„საქართველოს ძველთაგან და ჩვეულებითად ქართველ მეფეთა დროთა შემოღებულ სჯულნი“ — ქართული ჩვეულებითი სამართლის კრებული. შედგენილია XIX საუკუნის დასაწყისში რუსეთის იმ ადმინისტრაციული სასამართლო ორგანოების საჭიროებისათვის, რომლითაც საქართველოს მკვიდრთა სამართალწარმოება ექვემდებარებოდა.
კრებული მოამზადა ჩვეულებით-სამართლებრივ ნორმათა შემკრებ-ჩამწერმა საგანგებო კომიტეტმა, რომელიც ქართველ თავადთაგან შედგებოდა. კომიტეტის წევრებს დავალებული ჰქონდათ ისეთი ოდითგან მოქმედი ქართული ჩვეულებების ფიქსირება, რომლებიც არ იყო ასახული ვახტანგ VI-ის სამართალში. ჩვეულებითი სამართლის კრებულის შესადგენად მუშაობა 1809 წელს დაიწყო, 1813 წელს მზად იყო ქართული ტექსტი, 1815 კი — ოფიციალური რუსული თარგმანი. კრებულის შედგენა გამწვავებულ ვითარებაში წარიმართა, რამდენადაც იმთავითვე მკვეთრად გამოვლინდა აღსანუსხავი ჩვეულებებისადმი შემკრებ-ჩამწერთა ურთიერთსაწინააღმდეგო მიდგომა, მათი შინაარსის სხვადასხვანაირად გაგება.
ძეგლი ქართული ჩვეულებითი სამართლეებრივი ნორმების უნიკალური დარგობრივი ჩანაწერია. მისი შედგენის დროისათვის საქართველოში ადგილობრივი კანონ-წესების მიხედვით მარტოოდენ სამოქალაქო სამართლეებრივ საქმეებს იხილავდნენ. ამიტომ იგი სამოქალაქო-სამართლის (ნაწილობრივ პროცესუალურ) ჩვეულებით „სჯულნს“ ანუ დაუწერელი სამართლეებრივ ნორმებს შეიცავს. ისინი ძველთაგანვე, საუკუნეთა განმავლობაში მოქმედებდნენ საქართველოში და თვით კრებულიც სხვადასხვა დროს შემოღებულ, სამეფო ხელისუფლების მიერ მოწონებულ და დაკანონებულ ძირძველ ჩვეულებათა ერთობლიობაა.
წეს-ჩვეულებათა შემკრებ კომიტეტს ჩანაწერები საგნობრივად დაულაგებია და კრებული სისტემურად გაუწყვია. შინაარსობრივად მონათესავე ნორმები თავებადაა გაერთიანებული. კრებული შეიცავს 74 მუხლს, რომლებიც ასეა დაჯგუფებულ-დასათაურებული:
კრებული ქართული ჩვეულებითი სამართლის, სახელდობრ სამოქალაქო სამართლის, აგრეთვე სამართალწარმოების ინსტიტუტების ისტორორის და ფეოდალური საქართველოს სოციალურ ურთიერთობათა შესწავლის მნიშვნელოვანი წყაროა. მასში ასახულია საკანონმდებლო აქრთა ხარვეზის შემავსებელი ნორმები. ცალკეული მუხლების შენიშვნა-დანართები შეიცავს მონაცამებს ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნთა კრებულში შეტანილი ეროვნული (საკუთრივ ვახტანგ VI-ის, ბაგრატ კურაპალატის, გიორგი ბრწყინვალის, ბექა-აღბუღას) და უცხოურიდან თარგმნილი (მოსეს, ბერძნული, სომხური) სჯულმდებლობის სათანადო დადგენილებათა „ამ ჩვეულებისამებრ მოხმარების“ ან „არ მოხმარების“ შესახებ. კრებული საყურადღებოა ქართული კანონმდებლობის ფესვების, მისი წყაროების გარკვევის, აგრეთვე სამართლის ზოგადი ისტორიის, შედარებითი სამართალმცოდნეობის თვალსაზრისით. ძეგლის ოფიციალური რუსული თარგმანი 2-ჯერ გამოიცა XIX საუკუნეშივე (რუსეთის სენატის სამსახურებრივი გამოცემა — „Законы грузинские“;  ა. ფრენკელისა და დ. ბაქრაძის 1887 გამოცემა — „Сборник законов грузинского царя Вахтанга  VI“). ქართული დედანი აღმოაჩინა და პირველად გამოაქვეყნა (ჩვეულებათა შეკრება-ჩაწერის ისტორიული ნარკვევითურთ) პაატა გუგუშვილმა („მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის“, 1938, ნაკვ. 3, ტფ., 1939). პარალელური ქართულ-რუსული პუბლიკაცია (გამოკვლევითურთ) ეკუთვნის ი. დოლიძეს (1960), რომელმაც ქართული ტექსტი X—XIX საუკუნეების საქართველოს საერო საკანონმდებლო ძეგლებთან ერთადაც დაბეჭდა (ქართული სამართლის ძეგლები, ტ. 2, თბ., 1965).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ომის დანაშაულები რუსეთის უკრაინაში შეჭრისას
რუსეთის უკრაინაში შეჭრისას რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა ჩაიდინა ომის დანაშაულები სამოქალაქო სამიზნეებზე განზრახ თავდასხმითა და განურჩეველი თავდასხმებით მჭიდროდ დასახლებულ ზონებში. რუსულმა ძალებმა სამოქალაქო პირები დააყენეს არასაჭირო და არაპროპორციული საფრთხის წინაშე კლასტერული შეიარაღებისა  და სხვა ფეთქებადი იარაღის, როგორიცაა: რაკეტები, ბომბები, მძიმე არტილერია და სარაკეტო არტილერია, გამოყენებით. რუსული თავდახმების შედეგად დაზიანდა სამოქალაქო დანიშნულების შენობები: სახლები, საავადმყოფოები, სკოლები, საბავშვო ბაღები, ბირთვული ელექტროსადგურები, ისტორიული მნიშვნელობის შენობები, კულტურული ძეგლები და ტაძრები. ივლისის დასაწყისისთვის რუსულმა თავდასხმებმა შეიწირა 10 000-ზე მეტი სამოქალაქო პირის სიცოცხლე, მათ შორის, დოკუმენტირებულად, 335 ბავშვი, თუმცა, მოსალოდნელია, რომ რეალური რიცხვი მეტად დიდია.
რუსეთის ძალების კიევიდან უკან დახევის შემდეგ გამოჩნდა რუსეთის შეიარაღებული ძალების სამხედროების მიერ უკრაინელი სამოქალაქო პირების გაუპატიურების, წამებისა და დახვრეტების სამხილები. გავრცელდა ინფორმაციები ათასობით უკრაინელის, მათ შორის ბავშვების, ძალისმიერი დეპორტაციების მარიუპოლიდან რუსეთში, სექსუალური ძალადობისა, მათ შორის გაუპატიურებები, ჯგუფური გაუპატიურებები და წამებები, და უკრაინელის სამოქალაქო პირების განზრახ მკვლელობების შესახებ რუსი სამხედროების მიერ. მას შემდეგ, რაც უკრაინულმა ძალებმა დაიბრუნეს ქალაქი ბუჩა კიევის ოლქში, სააშკარაოზე გამოვიდა რუსი სამხედროების მიერ ჩადენილი ხოცვა-ღლეტა. 1200-ზე მეტი მოკლული უკრაინელი სამოქალაქო პირის გვამი იპოვეს კიევის ოლქში რუსების უკან დახევის შემდეგ, ზოგი მათგანი დახვრეტილი იყო და უკრაინაში გაეროს ადამიანთა უფლებების სადამკვირვებლო მისიამ დოკუმენტირებულად ასახა 50 სამოქალქო პირის უკანონო მკვლელობა ბუჩაში, მოკლულთა უმეტესობა კაცები, თუმცა ასევე ქალებიც და ბავშვებიც. შეჭრის პირველ თვეში სადამკვირვებლო მისიამ დააფიქსირა ჟურნალისტების, აქტივისტების, საზოგადო მოღვაწეებისა და თანამდებობების პირების უკანონო დაკავებები ოკუპირებულ ტერიტორიებში და გამოთქვა შეშფოთება ომში აყვანილი ტყვეების მიმართ არაადამიანური მოპყრობის შესახებ.
Human Rights Watch-ისა და Amnesty International-ის მიხედვით, ომის ტყვეებს ჩაგრავენ, აწამებენ, კლავენ და ომის ტყვეებს  საზოგადოების ცნობისმოყვარეობის წინაშე ააშკარავებენ  როგორც რუსული, ისე უკრაინული მხარე.
2 მარტს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს (ICC) პროკურორმა დაიწყო გამოძიება უკრაინაში 2013 წლის 21 ნოემბრიდან მოყოლებული უკრაინაში ჩადენილი ყველა შესაძლო ომის დანაშაულის, ადამიანურობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულისა ან გენოციდის დანაშაულის გარშემო. შეიქმნა ონლაინ მეთოდი, რომელიც ადამიანებს, რომლებსაც სამხილები აქვთ, აკავშირებს გამომძიებლებთან და გზავნის გამომძიებელთა ჯგუფებს, ადვოკატებსა და სხვა პროფესიონალებს უკრაინაში სამხილების შესაკრებად. ასევე ორმა სხვა დამოუკიდებელმა საერთაშორისო სააგენტომ დაიწყო ადამიანების უფლებებისა და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევების გამოძიება რეგიონში: უკრაინაში გამოძიების საერთაშორისო კომისიამ, რომელიც დააფუძნა გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭომ 2022 წლის 4 მარტს და უკრაინაში გაეროს ადამიანთა უფლებების სადამკვირვებლო მისიამ, რომელიც გახსნა OHCHR-მ. ან უკანასკნელმა დაიწყო დარღვევების გამოძიება 2014 წლიდან მოყოლებული ყველა შემთხვევის შესახებ და აიყვანა დაახლოებით 60 დამკვირვებელი. 2022 წლის 7 აპრილს გაერომ დროებით მოხსნა რუსეთი ადამიანის უფლებათა საბჭოდან. ივნისის დასაწყისისთვის უკრაინის პროკურატურას ინფორმაცია ჰქონდა 14 000-ზე მეტი ომის დანაშაულის შესახებ, დაასახელა 600-ზე მეტი ეჭვმიტანილი და პროცედურები დაიწყო დაახლოებით 80 მათგანის წინააღმდეგ.
განურჩეველი თავდასხმები
ადამიანის უფლებათა დამცველ ორგანიზაციებზე დაყრდნობით, უკრაინაში შეჭრა განხორციელდა განურჩეველი თავდასხმებით სამოქალაქო ობიექტებზე, როგორებიცაა: სკოლები, საავადმყოფოები, საცხოვრებელი სახლები და საბავშვო ბაღები.
25 თებერვალს Amnesty International-მა განაცხადა, რომ რუსეთმა „გამოიჩინა სამოქალაქო პირების სიცოცხლეების აშკარა უგულებელყოფა ბალისტიკური რაკეტებისა და სხვა ფეთქებადი იარაღის გამოყენებით“. რუსეთმა განაცხადა, რომ ისინი იყენებდნენ მხოლოდ ზუსტ მართულ იარაღებს, თუმცა ეს განცხადება სიმართლეს არ შეესაბამება. Amnesty International-მა 25 თებერვალს განაცხადა, რომ ვუჰლედარზე, ხარკივსა და უმანზე თავდასხმები დიდი ალბათობით ომის დანაშაულებად ჩაითვლებოდა. უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა, დენის შმიგალმა 26 თებერვალს თქვა, რომ რუსეთი ომის დანაშაულებს სჩადიოდა.
რუსული არტილერია 15 საათის განმავლობაში ბომბავდა მჭიდროდ დასახლებულ სამეზობლოს მარიუპოლში 1 და 2 მარტს, რამაც დიდი ნგრევა გამოიწვია. ქალქის მერის მოადგილე სერგეი ორლოვმა განაცხადა, რომ „სულ მცირე ასობით ადამიანი დაიღუპა.“
3 მარტს გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისმა განაცხადა, რომ შეჭრის პირველ კვირაში 1006 სამოქალაქო პირის დაღუპვა დააფიქსირა და დაამატა, რომ „რეალური მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად მაღალია.“
6 მარტს WHO-მ გამოსცა განცხადება, რომლის მიხედვითაც მას ჰქონდა სამხილები ჯანდაცვის ცენტრებზე თავდასხმის შესახებ უკრაინაში და გენერალურმა დირექტორმა თედოროს ღებრეიესუსმა თქვა: „ჯანდაცვის ცენტრებზე თავდასხმა ან ჯანდაცვის მუშაკების ნეიტრალიტეტის დარღვევა საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევაა“.
24 მარტს Amnesty International-მა რუსეთი დაადანაშაულა საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევაში შეჭრის პირველ თვეში. Amnesty International-მა დაადასტურა ეს განცხადებები და ვიდეოები სკოლებსა და საავადმყოფოებზე თავდასხმის შესახებ.
5 ივლისს გაეროს ადამიანთა უფლებების უმაღლესმა კომისარმა, მიშელ ბაჩელეტმა, განაცხადა, რომ სამოქალაქო დანაკარგების უმეტესობა გამოწვეული იყო დასახლებულ ზონებში რუსული ძალების მიერ ფეთქებადი იარაღის გამოყენების შედეგად. ბაჩელეტმა განაცხადა, რომ მსგავსი თავდასხმების შედეგად გამოწვეული მძიმე დანაკარგები უდავო იყო.
კლასტერული შეიარაღების გამოყენება
კლასტერული შეიარაღების გამოყენებამ საფრთხის ქვეშ დააყენა მშვიდობიანი მოსახლეობა. არც რუსეთმა და არც უკრაინამ დაამტკიცა 2008 წლის კონვენცია კლასტერული შეიარაღების შესახებ, თუმცა დასახლებულ ზონებში კლასტერული შეიარაღების გამოყენება შეიძლება ჩაითვალოს საერთაშორისო ჰუმანიტარულ სამართლის პრინციპებთან შეუთავსებლად, რადგან ის კრძალავს განურჩეველ და არაპროპორციულ თავდასხმებს. გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისის მიხედვით, კლასტერულ შეიარაღებას იყენებდნენ რუსული ძალები და პრორუსი სეპარარისტები, ასევე უკრაინის შეიარაღებული ძალებიც, თუმცა მცირე მასშტაბებით.
24 თებერვალს, 10:30 საათზე (UTC) ვუჰლედარს თავს დაესხნენ 9M79 ტოჩკა რაკეტით, რომელიც საავადმყოფოსთან დაეცა, დაიღუპა 4 და დაიჭრა 10 სამოქალაქო პირი. ამნესტიმ თავდასხმა დაადანაშაულა, როგორც „საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლისა და საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა სამართლის კანონების დარღვევის უტყუარი მტკიცებულება“ რუსული ძალების მიერ. Human Rights Watch-მა (HRW) დაადგინა, რომ ვუჰლედარში გამოიყენეს 9N123 კლასტერული შეიარაღება, რომელშიც მოთავსებულია 50 9N24 ინდივიდუალური ქვეშეიარაღება, რომლებიც, თითო 316 პატარა ბომბად იშლება. HRW-მ თავისი ანალიზი შემთხვევის ფოტო და ვიდეო მასალებით და ადგილობრივ ადმინისტრაციებთან კონტაქტის შედეგად გამოაქვეყნა. HRW-მ რუსეთ მოუწოდა შეეწყვიტა „უკანონო თავდასხმები იარაღებით, რომლებიც განურჩევლად კლავს და ჭრის“. რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა, დიმიტრი პესკოვმა, უარყო მომხდარში რუსეთის მონაწილეობა და თქვა, რომ ამ ტიპის შეიარაღებას უკრაინის შეიარაღებული ძალები იყენებენ.
27 თებერვალს Amnesty International-მა განაცხადა, რომ რუსეთი ოხტირკაში საბავშვო ბაღს, რომელშიც სამოქალაქო პირები აფარებდნენ თავს, თავს დაესხა 220 მმ BM-27 ურაგანის რაკეტით, დაიღუპა 3 ადამიანი, მათ შორის ბავშვი. დრონით გადაღებულ ვიდეოში ჩანს 4 კრატერი საბავშვო ბაღის სახურავზე, სამი კრატერი მიწაზე, ორი დაჭრილი ან დაღუპული სამოქალაქო პირი და სისხლის გუბეები. Amnesty International-მა გადაიღო შემთხვევის 65 ფოტო და ვიდეო და ინტერვიუები ჩამოართვა ადგილობრივებს. Amnesty-მ რაკეტის ტიპი დაახასიათა, როგორც „უმართავი და არაზუსტი“ და დაამატა, რომ თავდასხმა პოტენციური ომის დანაშაულია, რომელიც უნდა გამოიძიონ.
The New York Times-მა განაცხადა, რომ უკრაინებმა 220 მმ ურაგანის კლასტერული შეიარაღება ესროლეს რუსების მიერ კონტროლირებად სოფელ ჰუსარივკას, ხარკივის სამხრეთით. თავდასხმის შედეგად არავინ დაღუპულა.
14 ივნისს Amnesty International-მა, აპრილსა და მაისში ჩატარებულ გამოძიებაზე დაყრდნობით, გაავრცელეს ინფორმაცია რუსეთის მიერ კლასტერული შეიარაღების განმეორებითი გამოყენებებისა და ხარკივის ოლქში ნაღმების გაფანტვის შესახებ, რაც ომის დანაშაულია. Amnesty International-მა დოკუმენტირებულად აღწერა რუსების მიერ კლასტერული შეიარაღების გამოყენების 7 შემთხვევა 28 თებერვლიდან 30 აპრილამდე.
19 ივნისს The New York Times-მა განიხილა პოტენციურად აკრძალული შეიარაღების 1000 ფოტო. მან დაადგინა კლასტერული შეიარაღების ფართო სპექტრის გამოყენება სამოქალაქო ზონებში. უმეტესობა იყო უმართავი რაკეტები, რომლებიც დიდ საფრთხეს წარმოადგენს სამოქალაქო პირებისთვის. ნიუ იორკ თაიმსმა აღმოაჩინა სხვა აკრძალული იარაღიც, როგორიცაა ნაღმები.
აგრესიის დანაშაული
უკრაინაში შეჭრამ დაარღვია გაეროს წესდების აკრძალვა აგრესიაზე და გამოიწვია აგრესიის დანაშაული, სისხლის საერთაშორისო სამართალზე დაყრდნობით. 25 თებერვალს, Amnesty International-მა განაცხადა, რომ მოიძიეს უტყუარი სამხილი რუსეთის მიერ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევის და რუსეთის ზოგი თავდასხმის ომის დანაშაულად ქცევის შესახებ. Amnesty-მ და Human Rights Watch-მა განაცხადეს, რომ რუსეთი განურჩევლად უტუვდა სამოქალაქო ზონებსა და საავადმყოფოებს, მათ შორის ვუჰლედარის საავადმყოფოზე სარაკეტო თავდასხმა, რომელმაც 4 სამოქალაქო პირი შეიწირა და 10 დაჭრა, სამედიცინო პერსონალის ჩათვლით.
ექსპერტებსა და ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციებზე დაყრდნობით, უკრანიაში შეჭრამ დაარღვია გაეროს წესდების აკრძალვა აგრესიაზე და შეიძლებოდა ჩათვლილიყო აგრესიის დანაშაულად სისხლის საერთაშორისო სამართლის მიხედვით. თუმცა არსებობს დიდი დაბრკოლებები, რომლებიც ხელს უშლის რუსეთის ლიდერების გასამართლებას სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში, არც უკრაინა და არც რუსეთი არ არის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს რომის წესდების ხელმომწერი ქვეყანა. გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ სისხლის სამართლის საერთაშრისო სასამართლოსათვის მიმართვა ნაკლებად სავარაუდოა, რუსეთის ვეტოსა და ჩინეთის გავლენის გამო. თუმცა, აგრესიის დანაშაული შეიძლება გასამართლდეს სახელმწიფოს დონეზე, რუსეთში, უკრაინასა ან სხვა ქვეყნებში, რომლებშიც დაშვებულია ომის დანაშაულებზე საერთო იურისდიქცია.
სამოქალაქო ზონებზე თავდასხმა
მინი|ხარკივის რეგიონული ადმინისტრაციის შენობის დაბომბვა მინი|300x300პქ|ხარკივის ოლქის საცხოვრებელი შენობების დაბომბვა 25 თებერვალს Amnesty International-მა განაცხადა, რომ რუსეთის ძალებმა „გამოიჩინეს მშვიდობიანი მოსახლეობის სიცოცხლეების უგულებელყოფა ბალისტიკური რაკეტების და სხვა ფეთქებადი იარაღის გამოყენებით მჭიდროდ დასახლებულ არეებში“. დამატებით, რუსეთმა სიცრუით განაცხადა, რომ მხოლოდ მართვად იარაღს იღენებდნენ. ვუჰლედარის, ხარკივისა და უმანის ბრძოლებში, Amnesty International-მა განაცხადა,რომ რუსები ცეცხლს განურჩევლად ხსნიდნენ და ეს იყო ომის დანაშაული. უმანზე თავდასხმა დაიწყო 07:00 საათზე (UTC), 24 თებერვალს, დაიღუპა ერთი მშვიდობიანი და დაზიანდა რესტორანი, ხარკივს შეუტიეს 08:00-ზე, რაკეტა საცხოვრებელი შენობებს შორის დაეცა და ერთი მშვიდობიანი პირი შეიწირა.
1 და 2 მარტს რუსულმა არტილერიამ შეუტია მარიუპოლის მჭიდროდ დასახლებულ სამეზობლოებს, დაბომბვა თითქმის 15 საათი გაგრძლედა. სამეზობლოს მნიშვნელოვანი ნაწილი დაინგრა და, მერის რწმუნებულის განცახადებით, „სულ მცირე ასობით ადამიანი დაიღუპა.“
3 მარტს გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისმა განაცხადა, რომ შეჭრის პირველ კვირაში სულ მცირე 1006 სამოქალაქო პირი დაიღუპა, თუმცა ასევე ითქვა, რომ „ნამდვილი მონაცემები ბევრად მაღალი იქნებოდა.“
6 მარტს WHO-მ განაცხადა, რომ უკრაინაში რუსები თავს დაეხსნენ სამედიცინო დაწესებულებებს. ტედროს ადანომ გებრეისუსმა თქვა, რომ „სამედიცინო ცენტრებზე თავდასხმა ან სამედიცინო პირების ნეიტრაილიტეტის უგულებელყოფა საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევაა“.
ჰუმანიტარულ დერეფნებზე თავდასხმა
მარიუპოლის ალყისას განცოხრციელდა ჰუმანიტარული ევაკუაციის დერეფნის შექმნის მცდელობები, თუმცა ისინი წარუმატებელი აღმოჩნდა, რადგან მათ მიზანში იღებდა და თავს ესხმოდა რუსეთი. 5 მარტს გამოცხადდა ხუთსაათიანი ცეცლის შეწყვეტა, თუმცა ევაკუაცია მალევე შეწყდა, რადგან არტილერია კვლავ ისროდა, ცეცხლის შეწყვეტის გამოცხადებოს მიუხედავად. მეორე დღეს წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტმა (ICRC) გამოაცხადა ევაკუაციის მეორე მცდელობის წარუმატებლობის შესახებ. 7 მარტს ICRC-მა განაცხადა, რომ ევაკუაციის ერთ-ერთი მარშრუტი რუსულმა ძალებმა დანაღმეს.
7 მარტს, მარიუპოლის ალყისას, აშშ-ის ელჩმა ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციაში, მაიკლ კარპენტერმა, აღწერა ორი ინციდენტი, რომლებსაც ომის დანაშაულები უწოდა, მან განაცხადა, რომ ორივე შემთხვევაში რუსებმა დაბომბეს წინასწარ შეთანხმებული და დაწესებული დერეფნები მაშინ, როდესაც მათ გამოყენებას სამოქალაქო პირები ცდილობდნენ.
საავადმყოფოებსა და ჯანდაცვის ცენტრებზე თავდასხმა
მინი|უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ფოტო, რომელშიც ჩანს ჩერნიჰივის რუსეთის მიერ დაბომბვის შედეგად მოკლული უკრაინელი მშვიდობიანი მოქალაქე 24 თებერვალს კლასტერული შეიარაღება აფეთქდა ვუჰლედარის ცენტრალურ საქალაქო საავადმყოფოსთან, თავდასხმამ შეიწირა 4 ადამიანის სიცოცხლე და დაჭრა 10, ასევე დააზიანა სასწრაფო დახმარების მანქანები და საავადმყოფო. 8 მარტს იზიუმში, ხარკივის სამხრეთში, გაანადგურეს ახლად აღდგენილი საავადმყოფო და 11 მარტს იმავე ქალაქში თავს დაესხნენ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოს. 9 მარტს რუსეთის საჰაერო იერიშისას განადგურდა მარიუპოლის მესამე საავადმყოფო, რომელიც აშკარად იყო მონიშნული სამოქალაქო ობიექტად, თავდასხმის შედეგად დაშავდა 17 სამოქალაქო პირი, ერთი მათგანი იყო ფეხმძიმე ქალი, ნაყოფი და დედა ვერ გადარჩნენ.
26 მარტს უკრაინაში გაეროს ადამიანის უფლებათა სადამკვირვებლო მისიამ დაადასტურა 74 თავდასხმა სამედიცინო ცენტრებზე, 61 მათგანი უკრაინის კონტროლირებად ტერიტორიებზე, 9 ოკუპირებულ ტერიტორიებზე და ოთხი საბრძოლო ზონაში. ექვსი პერინატალური და სამშობიარო საავადმყოფოები და 10 საბავშვო საავადმყოფო დაზიანდა თავდასხმების შედეგად, განადგურდა ორი საბავშვო საავადმყოფო და ერთი პერინატალური საავადმყოფო. ასევე 26 მარტს AP-ის ჟურნალისტებმა უკრაინაში განაცხადეს, რომ შეაგროვეს სამხილები, რომლებიც ადასტურებს, რომ რუსეთის შეიარაღებული ძალები განზრახ უტევენ საავადმყოფოებს.
30 მარტს World Health Organization-მა (WHO) განაცხადა 82 დადასტურებული თავდასხმის შესახებ, მათ შრის თავდასხმები ჯანდაცვის ცენტრებზე, პაციენტებსა და ჯანდაცვის მუშაკებზე, 24 თებერვლის შემდეგ. WHO ვარაუდობდა, რომ თავდასხმების შედეგად დაიღუპა 72 და დაიჭრა 43 ადამიანი. 8 აპრილისთვის WHO-მ დაადასტურა 91 თავდასხმა.
სტავროპოლის თოჯინების რეგიონალური თეატრი
სტავროპოლის თოჯინების რეგიონალური თეატრი — თეატრი სტავროპოლში.