cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტექნიკური ტერმინოლოგია
ტექნიკური ტერმინი ჩნდება რაიმე სფეროს ექსპერტთა მიერ ზუსტი მნიშვნელობით კომუნიკაციის საჭიროების გამო, თუმცა ამის არასასურველი ეფექტი ისაა, რომ ამ სფეროს გარეთ მყოფთათვის ამ ჯგუფის სპეციალიზებული ენა გაუგებარი ხდება. ეს შეიძლება პრობლემატური გახდეს, მაგ. როცა პაციენტს აღარ ძაულძს მედიკოსთა დისკუსიის აზრს ჩაწვდეს და ვერ მიხვდეს საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობასა და მკურნალობის დანიშნულებას.
სქოლიო
კატეგორია:ენათმეცნიერება კატეგორია:ტერმინები კატეგორია:ლექსიკონი კატეგორია:ტექნიკა
გარსევან ჩოლოყაშვილი
გარსევან ჩოლოყაშვილი — XVI საუკუნის ქართველი პოეტი და სახელმწიფო მოღვაწე, სახლთუხუცესი. დიდი გავლენით სარგებლობდა ლევან კახთა მეფის (1520—1574) კარზე. არჩილ II-ის ცნობით, ჩოლოყაშვილს ეკუთვნის „ხილთა ქება“ და სატრფიალო ლექსები. იოანე ბაგრატიონი მას „ნარგიზიანი წიგნის“ გამლექსავად მიიჩნევდა. „ნარგიზოვანს“ ჩოლოყაშვილს მიაკუთვნებდა კ. კეკელიძეც, მაგრამ ა. ბარამიძემ დაასაბუთა, რომ კრებული დაწერილია XVIII საუკუნის შუა წლების შემდეგ. ჩოლოყაშვილის პოეტური მომკვიდრეობიდან ჩვენამდე მოღწეულია მხოლოდ „ზილთა ქება“. ზოგი მკვლევარი ჩოლოყაშვილს XVII საუკუნის მოღვაწედ მიიჩნევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ფეოდალური საქართველოს მოხელეები გ
ლევან გელბახიანი
ლევან გელბახიანი (დ. 30 დეკემბერი, 1997) — ქართველი მსახიობი. ცნობილია ფილმში „და ჩვენ ვიცეკვეთ“ ნათამაშები „მერაბის“ როლით. გელბახიანი ნომინირებული იყო 10 ჯილდოზე, რომელთაგანაც 8 მოიგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები ლევან
კონსული
კონსული (ლათ. consules) — რომის რესპუბლიკაში ერთ-ერთი უმაღლესი მაგისტრატურა.
ლათინურად კონსული ნიშნავს „ვინც ერთად ლაპარაკობს“.
კონსულების ინსტიტუტი რომში ჩამოყალიბდა მეფე ტარკვინიუსის დამხობის შემდეგ. ძვ. წ. 509 წელს აირჩიეს პირველი კონსულები. კონსულის არჩევა ხდებოდა ცენტურიების კომიციაზე.
კონსულების ხელისუფლება ემყარებოდა ორ მთავარ პრინციპს კოლეგიალობას და მოკლევადიანობას. ანუ ერთდროულად ირჩეოდა ორი კონსული თითო წლის ვადით. თუ კი კონსული მოკვდებოდა მაშინ ტარდებოდა ხელახალი არჩევნები და მის ადგილზე ირჩევდნენ ახალ კონსულს. ასე არჩეულ კონსულს suffect consul ეწოდებოდა.
თავდაპირველად კონსულად მხოლოდ პატრიციუსი შეიძლებოდა არჩეულიყო, ხოლო ძვ. წ. 367 წლიდან პლებეებსაც შეეძლოთ კონსულობა. პატრიციუსი კონსულად ასარჩევად მინიმუმ 40 წლის უნდა ყოფილიყო, ხოლო პლებეი 42 წლის.
კონსულები წარმოადგენდნენ უმაღლეს აღმასრულებელ ხელისუფლებას, მათ შეეძლოთ ლეგიონების შეგროვება და მხედართმთავრობა, სენატის და კომიციების სხდომების გამართვა, ძვ. წ. 367 წლამდე კონსულები სასამართლო პროცესებსაც უძღვებოდნენ, ხოლო შემდეგ ეს ფუნქცია პრეტორებს დაეკისრად. კონსულების თანაშემწეები კვესტორები იყვნენ.
thumb|left|Sella curulis კონსულის ძალაუფლების სიმბოლო იყო ტოგა განიერი მეწამული კანტით, მეწამული ფერის სპილოსძლით მოჭედილი სავარძელი (Sella curulis) და თითო კონსულს თან 12 ლიქტორი ახლდა ფასცებით რომლებშიც ქალაქიდან გასვლისას იდებოდა ნაჯახები.
იმპერიის ჩამოყალიბების შემდეგ კონსულებმა რეალური ძალაუფლება დაკარგეს, ხოლო მოგვიანებით ეს თანამდებობა არჩევითისგან იქცა დანიშვნადათ. კონსტანტინოპოლის დაარსების შემდეგ ერთი კონსული რომში იყო მეორე კი კონსტანტინოპოლში. კონსულობის ინსტიტუტი საბოლოოდ მოიშალას უკვე რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ბიზაინტიის იმპერიაში 541 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
რაბი ჰიროსი
რაბი ჰიროსი (დ. 30 აგვისტო, 1904 —  გ. 7 ოქტომბერი, 1960  ) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი და ბაქტერიოლოგი. ის იკვლევდა სისხლის შედედებას და თრომბინს, ალერგიებს და კიბოს წინააღმდეგ ანტიმეტაბოლიტების გამოყენების გზებს.
ცხოვრება
რაბი ჰიროსი დაიბადა 1904 წლის 30 აგვისტოს, ვაშინგტონში, შიუსაკა (მამა) ჰიროსისა და ტომის ოჯახში. ის გაიზარდა სიეტლის გარშემო არსებულ თეთრი მდინარის (შირაკავა) ტერიტორიაზე. გარდა საშუალო სკოლისა, ის ესწრებოდა თომასის იაპონური ენის სკოლის გაკვეთილებს. ის იყო ამერიკაში მცხოვრები იაპონელების მეორე თაობის (ნისეი) პირველი წარმომადგენელი, რომელმაც 1922 წელს ვაშინგტონის ოუბურნის უმაღლესი სკოლა დაამთავრა. ჰიროსიმ ფარმაციის ბაკალავრის 1926 წელს, ხოლო ფარმაკოლოგიის მაგისტრის ხარისხი 1928 წელს მოიპოვა ვაშინგტონის უნივერსიტეტში. ამის შემდეგ გადავიდა ცინცინატის უნივერსიტეტში, სადაც 1932 წელს დოქტორანტურა დაამთავრა. მან ამავე უნივერსიტეტში გააგრძელა მუშაობა მანამ, სანამ უილიამ მარველის კომპანია დაიქირავებდა, სადაც ის შრატებსა და ანტიტოქსინებს იკვლევდა.
1940 წელს ამერიკის ქიმიის საზოგადოების შეხვედრაზე 8-12 აპრილს განაცხადეს, რომ ქიმიურ მეცნიერებაში ქალთა როლი იზრდებოდა. დოქტორი რაბი ჰიროსი ხაზგაზსმით გამოკვეთეს იმ ათ ქალს შორის, რომელიც ცინცინატის სექციაში მომუშავე სამას ადამიანში შედიოდა.
რაბი ჰიროსმა ისწავლა მიკრობიოლოგია და იკვლევდა კიბოს ინდიანას უნივერსიტეტში. 1958 წელს ის შეუერთდა პენსილვანიის ვეტერანების ადმინისტრაციის ჰოსპიტალს როგორც ბაქტერიოლოგი. ჰიროსი გარდაიცვალა მწვავე მიელოიდური ლეიკემიით, 1960 წლის 7 ოქტომბერს, პენსილვანიაში.
სკაიფოლი (საუნდტრეკი)
სკაიფოლი — ჯეიმზ ბონდის ფილმების სერიის ამავე სახელწოდების ფილმის საუნდტრეკი, გამოცემული 2012 წელს. მისი კომპოზიტორია თომას ნიუმენი.
ალბომი საუნდტრეკით ლეიბლმა Sony Classical გამოსცა 2012 წლის 29 ოქტომბერს, ბრიტანეთში და 2012 წლის 6 ნოემბერს, აშშ-ში. .
სიმღერების სია
2012 წლის 6 ოქტომბერს ცნობილი გახდა სიმღერების სია და მათი ხანგრძლივობა.
ალბომი საუნდტრეკით არ შეიცავს ადელის სასათაურო კომპოზიციას, რომელიც მანამდე გამოიცა. მანამდე მსგავსი პრეცედენტი მოხდა ფილმის „კაზინო როიალი“ საუნდტრეკის შემთხვევაში.
მე-13 კომპოზიცია არის ადელის სიმღერის რეპრიზა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის საუნდტრეკები კატეგორია:2012 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:Sony Classical-ის საუნდტრეკები
საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი
საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი (Советский энциклопедический словарь) — უნივერსალური ერთტომიანი ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რომელიც გამოიცემოდა გამომცემლობა „საბჭოთა ენციკლოპედიის“ მიერ (1991 წლიდან — გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“) 1979 წელს (პირველი გამოცემა), 1982 წელს (მე-2 გამოცემა), 1984 წელს (მე-3 გამოცემა), 1986 წელს (მე-4 გამოცემა; სტერეოტიპული გამოცემა გამოვიდა 1989 წელს, ISBN 5-85270-001-0), 1990 წწ. (მე-4 გამოცემა, შესწორებებითა და დამატებებით). ლექსიკონი შეიცავს დაახლოებით 80 ათას სტატიას, 550 შავ-თეთრ ილუსტრაციასა და სქემას და 350 რუკას, მათ შორის 8 ფერად რუკას. ტირაჟი რამდენიმე მილიონი ეგზემპლარი (1989 წლის გამოცემა — 2,5 მლნ. ეგზემპლარი). სსრკ-ის დაშლის შემდეგ შეიქმნა გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“, რომელმაც გამოსცა დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი („საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ გაგრძელება).
მთავარი რედაქტორი — აკადემიკოსი ალექსანდრე პროხოროვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ენციკლოპედიები
იუპიტერის ჯგუფის პლანეტები
მინი|მარჯვნივ|იუპიტერის ჯგუფის პლანეტები: იუპიტერი, სატურნი, ურანი და ნეპტუნი. მკაფიოდ შეინიშნება განსხვავება მათ შეფერილობაში, რაც განპირობებულია ამ პლანეტების სხვადასხვაგვარი შემადგენლობით იუპიტერის ჯგუფის პლანეტებად (იგივე გაზის გიგანტები) იწოდებიან მზის სისტემის ის პლანეტები, რომლებიც ასტეროიდთა სარტყელს მიღმაა განლაგებული. ესენია: — იუპიტერი, სატურნი, ურანი და ნეპტუნი. მზის სისტემის ეს მონაკვეთი, სადაც გაზის გიგანტების განლაგებული, ხშირად გარე მზის სისტემადაც იწოდება.
პლანეტების ამ ჯგუფს სახელწოდება უდიდესი წარმომადგენლისგან, იუპიტერისგან ეწოდა, თუმცა, იუპიტერი არ არის ყველაზე დიდი გაზის გიგანტი. მეცნიერების მიერ აღმოჩენილია არაერთი ეგზოპლანეტა მზის სისტემის მიღმა, რომლებიც ზომით მნიშვნელოვნად აღემატება იუპიტერს. დღესდღეობით აღმოჩენილ გაზის გიგანტებს შორის უდიდესად მიიჩნევა WASP-17b რომელიც ორჯერ აღემატება იუპიტერს მოცულობით. 2006 წელს მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ეგზოპლანეტა TrES-4b რომელიც იუპიტერზე 70% დიდია. უნდა აღინიშნოს, რომ იუპიტერი ამ ორივე პლანეტაზე მასიურია.
ძირითადი მახასიათებლები
მინი|მარჯვნივ|იუპიტერი, სხვა გაზის გიგანტების მსგავსად უნდა შედგებოდეს სამი ძირითადი შრისგან, ატმოსფერო, წყაბადი თხევად მდგომარეობაში და წყალბადის მეტალი გაზის გიგანტები, დედამიწის ჯგუფის პლანეტებისგან განსხვავებით მსუბუქი გაზებისგან შედგებიან (როგორც წესი ეს გაზებია წყალბადი და ჰელიუმი). თუმცა თვითონ გაზის გიგანტებს შორის გამოარჩევენ ორ ჯგუფს, ე.წ. ტრადიციულ გაზის პლანეტებს (იუპიტერი და სატურნი) და ყინულის გიგანტებს (ურანი და ნეპტუნი), რომელთა შემადგენლობაში წყალბადისა და ჰელიუმის გარდა შეინიშნება დიდი რაოდენობით წყალი, ამიაკი და მეთანი. განსხვავება შემადგენლობაში პლანეტების ფერზეც აისახება, თუ იუპიტერი და სატურნი მოყვითალო შეფერილობის პლანეტებია, ურანი და ნეპტუნი ფოსფოროვან-მოცისფრო და ლურჯი შეფერილობისა არიან.
მინი|მარცხნივ|250პქ|იუპიტერისა და [[TrES-4b ზომები]] გიგანტებად პლანეტები მათი ზომის გამო იწოდებიან. საქმე ისაა, რომ მცირე მასის პლანეტებს არ ყოფნით გრავიტაცია ისეთი მსუბუქი გაზების შესაკავებლად, როგორიცაა წყალბადი. მიიჩნევა, რომ ეს პლანეტები 3 ძირითადი შრისგან შედგებიან. ზედა შრე - ატმოსფეროა. აქ ქარები წამში 1000 კმ-მდე სისწრაფით დაქრიან. მკვლევარების მიერ შენიშნულია ისეთი ატმოსფერული მოვლენები, რომლებსაც „მუდმივ“ ატმოსფერულ მოვლენებს უწოდებენ - ასეთია დიდი წითელი ლაქა იუპიტერზე, რომელსაც მეცნიერები უკვე 300 წელზე მეტია აკვირდებიან და რომელიც ზომით სამჯერ აღემატება დედამიწას, დიდი ბნელი ლაქა ნეპტუნზე და სატურნის შედარებით მცირე ლაქები. იუპიტერზე გაგზავნილი დასაშვები აპარატის გალილეოს მიერ დედამიწაზე გამოგზავნილი მონაცემებით - 130 კილომეტრის სიღრმეზე იუპიტერის ატმოსფეროში ტემპერატურა ცელსიუსით 145 გრადუსს, ხოლო ატმოსფერული წნევა 24 ატმოსფეროს აღწევს. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ შედარებით ქვედა შრეებში, ასე 800-1000 კმ. სიღრმეზე იმდენად მაღალი ტემპერატურაა, რომ წყალბადი თხევად ფორმას იღებს. უფრო დაბლა, პლანეტის ცენტრში, შეიძლება წყალბადის ატომები იმდენად კარგავდნენ მდგრადობას, რომ გაზი თხევადი მეტალის ფორმას იღებს (იგულისხმება რომ ამგვარ პირობებში პროტონები და ელექტრონები დამოუკიდებლად არსებობენ). ბევრი მეცნიერი ფიქრობს, რომ იუპიტერის ბირთვში არსებული ტემპერატურა და წნევა საკმარისად მაღალია საიმისოდ რომ აქ თერმობირთვული სინთეზი მიმდინარეობდეს. ასეა, თუ ისე, ფაქტია, რომ იუპიტერის ჯგუფის პლანეტები გაცილებით მეტ სითბოს გამოიმუშავებენ თვითონ, ვიდრე მზისგან იღებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პლანეტები
ლუი-კლოდ დაკენი
ლუი-კლოდ დაკენი(Louis-Claude Daquin) (დ. 4 ივლისი, 1694 — გ. 15 ივნისი, 1772) — ებრაული წარმოშობის ფრანგი კომპოზიტორი, ვირტუოზი ორგანისტი და კლავესინისტი.
შემოქმედება
8 წლის თავისი საკუთარი ნაწარმოები Beatus Vir იდირიჟორა. მისი საკლავირო კომპოზიციები 1757 წელს დაიბეჭდა. დაკენის გადარჩენილი ნაწარმოებები მოიცავს 4 საკლავირო სუიტას, პასტორალს, კანტატას, Air à boire. მათ შორის ყველაზე განთქმული ნაწარმოებებია Noël Suisse და Le Coucou.
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1694 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1772
Polyrhachis flavibasis
Polyrhachis flavibasis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სომხეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სომხეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ 6 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
გიორგი II
საკუთარი სახელი  გიორგი II შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
სამადლო (მრავალმნიშვნელოვანი)
სამადლო შეიძლება აღნიშნავდეს:
იხილეთ აგრეთვე
სამადლოს ბრძოლა — 1568 წლის ბრძოლა ქართლის სამეფოს და სეფიანთა იმპერიას შორის
ამილახვრები
ამილახვრები — თავადთა საგვარეულო ქართლის სამეფოში, მსხვილი სათავადოს, საამილახოროს მფლობელები. ახალდაბის ციხე, შიომღვიმის და სამთავისის მონასტრები მათ საგვარეულო მფლობელობაში შედიოდა. ჰქონდათ აგრეთვე საგვარეულო სასახლეები, ხელისუფლების ინსიგნიები და ოთხი საომარი დროშა, რომელთაგან ერთი — „ამილახვრიანთ საომარი დროშა“ დაცულია საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში და, დაახლოებით, XV საუკუნით თარიღდება. ამილახვრები ფეოდალური ქართლის თვალსაჩინო პოლიტიკური, სამხედრო და კულტურის მოღვაწენი იყვნენ. ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნთა კრებულიის მიხედვით, სათავადოს უფროსი, ამილახორი ქართლის სამეფოს ერთ-ერთი დიდებული თავადი იყო. მისი შვილები ამილახვრისშვილებად იწოდებოდნენ და, საგავრეულოს სხვა წევრებთან ერთად, მეორე და მესამე ხარისხის თავადებად ითვლებოდნენ. სათავადოს უფროსი, ჩვეულებრივ, ზემო ქართლის სადროშოს სარდალი და გორი მოურავიც იყო. სხვადასხვა დროს ამილახვრებს ეკავათ ეშიკაღასბაშის, ბოქაულთუხუცესის, ყორჩიბაშის, მოლარეთუხუცესისა და სხვა თანამდებობები.
ისტორია
ამილახვრების გვარი სათავეს იღებს ზედგენიძეების ფეოდალური საგვარეულოდან. . საგვარეულოს საფუძველი ჩაეყარა XV საუკუნეში. იოთამ ზედგენიძემ გადაარჩინა მეფე გიორგი VIII. მან გაიგო მეფის საწინააღმდეგო შეთქმულების შესახებ და თავად დაწვა მეფის ლოგინში. შეთქმულებს იოთამ ზედგენიძე მეფე ეგონათ და მოკლეს იგი. გიორგი VIII-მ დამნაშავენი დასაჯა, ხოლო იოთამის შთამომავლებს უბოძა ამილახორის თანამდებობა და გორის მოურავობა. ეს ისტორიული ფაქტი ამილახვრების ერთ-ერთ გერბში ცენტრალურ ალაგზეა განთავსებული. XV-XVI საუკუნეებში სათავადოს მფლობელნი ზევდგინიძე-ამილახვრებად იწოდებოდნენ, XVII საუკუნიდან კი ამილახვრებად.
1463 წელს ჩიხორის ბრძოლაში საგვარეულო ორად გაიყო. ნაწილმა, რომლებიდანაც წარმოიშვა ამილახვრების გვარი, გიორგი VIII-ს დაუჭირა მხარი, ნაწილმა კი, ზედგენიძეებმა, ბაგრატ VI-ს. 1465 წელს გიორგი VIII ტყვედ ჩაუვარდა სამცხის ათაბაგს, ზედგენიძეები კი დარჩნენ ბაგრატ VI-ს მომხრეებად. 1477 წელს ქართლი დალაშქრა უზუნ-ჰასანმა, რომელმაც დაარბია ბაგრატ VI-ის მომხრე ფეოდალების მამულები, მათ შორის გორი, ხოლო ქართლი კონსტანტინე II-ს დაუტოვა. მისი მეფობის დროს ავთანდილ-თაყა ამილახვრების შვილებმა გორის მოურავობა და საამილახორო. გაყოფილ ამილახვრებსა და ზედგენიძეებს შორის გრძელდებოდა დავა. 1513 წლიდან თაყა ამილახვრის შთამომავლობა სამუდამოდ დამკვიდრდა ქართლში, მან დაასრულა ზედგენიძეებთან მამაპაპისეული დავა. XVI საუკუნეში გაძლიერებული იყო ბარძიმ ამილახვარი. მან ქალიშვილი თინათინი ცოლად შერთო კახეთის მეფე ალექსანდრე II-ს, ხოლო მეორე ქალიშვილი ანა ქართლის მეფე ბაგრატ VII-ს. ბარძიმ ამილახვარს საზღვრის დასადგენად დავა ჰქონდათ მუხრანბატონებთან. 1513 და 1539-1549 წლებში სპეციალური კომისიები იქნა მოწვეული ამ საკითხის გადასაწყვეტად. 1561 წელს ციხედიდის ბრძოლაში დაიღუპა 9 ძმა მილახვარი. ბარძიმ ამილახვარი ებრძოდა ქართლის მეფე სიმონ I-ს და მხარს უჭერდა მის მეტოქეს, კახეთის მეფე ალექსანდრე II-ს. 1573 წელს ელიზბარ ერითავთან ერთად თავს დაესხა სიმონ I-ის ცოლს. 1574 წელს ბარძიმ ამილახვარი დაეხმარა სიძეს, ალექსანდრე II-ს კახეთის ტახტის მოპოვებაში. 1577 წელს ის დაეხმარა მუსტაფა ლალა-ფაშას ქართლში ლაშქრობაში და ორი ციხე ააღებინა. 1578 წელს სიმონ I ტყვეობიდან გათავისუფლდა და ბარძიმ ამილახვარი დაიმორჩილა. XVI საუკუნის ბოლოს ამილახვართა საგვრეულო ძალიან გამრავლებული იყო.
1605 წლის ოქტომბერში პაპუნა ამილახვარი ქართლის მეფის გიორგი X-ის ბრძანებით დაეხმარა დედოფალ ქეთევანს ტახტის მიმტაცებელ კონსტანტინე I-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. პაპუნა ამილახვარი დაამდაბლა ბაგრატ VII-მ. 1614 წელს ამილახვრობა აბას I-მა უბოძა ანდუყაფარ ბარძიმის ძეს. პაპუნა ამილახვარმა მარტყოფის ბრძოლის დროს მხარი დაუჭირა აჯანყებულ ქართველებს და ანდუყაფარი დააპატიმრებინა. პაპუნა ამილახვარი ანდუყაფარმა მოაკვლევინა ქსნის ერისთავმა იესეს. ანდუყაფარ ამილახვარი თბილისს აფარებდა თავს სიმონ II-სთან, სადან 1626 წელს კლდეზე არ გადაიჩეხა.
მის შემდეგ ამილახვართა სახლის სათავეში თეიმურაზ I-მა ჩააყენა იოთამ ამილახვარი. მეფემ მას 1630 და 1631 წლებში დაუმტკიცა საფიცრის წიგნები. 1633 წლის 26 მარტს როსტომ-ხანმა გადააყენა იოთამი და მის ნაცვლად დანიშნა პაპუნა ამილახვრის შვილი ბეჟანი. 1638 წელს იოთამ ამილახვარი მონაწილეობდა როსტომ-ხანის საწინააღმდეგო შეთქმულებაში. როსტომმა დაამარცხა შეთქმულები, მილახვრობა კი უბოძა იოთამის უფროს შვილს, ანდუყაფარს. ანდუყაფარი გარდაიცვალა 1656 წელს. საამილახვროს უფროსი და გორის მოურავი გახდა გივი ამილახვარი. მისი ძმა ნიკოლოზი 1678 წლიდან იყო აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსი. 1688 წელს გივი ამილახვარმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი XI-ის აჯანყებაში. 1690-1691 წლებში ის ცდილობდა ქართლის აჯანყებას ერეკლე I-ის წინააღმდეგ და მხარს უჭერდა გიორგი XI-ს. აჯანყების დამარცხების შემდეგ დაკარგა ამილახვრობა და თავი შეაფარა რაჭას, სადაც გარდაიცვალა კიდეც.
XVIII სუაკუნიდან ამილახვრების საგვარეულო შედარებით დაკნინდა. 1700 წლიდან ამილახვარი გახდა იოთამი, მის შემდეგ კი ავთანდილ რევაზის ძე. 1703 წელს ლევან ბატონიშვილმა გადააყენა ავთანდილი და მის ნაცვლად დანიშნა მუსლიმი გივი ანდუყაფარის ძე. გივი გარდაიცვალა ნადირობის დროს 1704 წელს, მაშინ ლევან ბატონიშვილმა მის ნაცვლად ამილახვრობა უბოძა მის ძმას გიორგის. გიორგი ამილახვრის ძმა ვახტანგი ვახტანგ VI-მ დანიშნა სახლთუხუცესად. 1714 წელს ქართლის ხანად დანიშნულმა იესემ გადააყენა გიორგი და ამილახვრობა კვლავ ავთანდილს უბოძა. 1716 წელს ქართლის მმართველმა ბაქარმა ამილახვრობა ავთანდილის ნაცვლად კვლავ გიორგის მისცა. 1722 წელს ლეკებთან ბრძოლაში დაიღუპა სახლთუხუცესი ვახტანგ ამილახვარი, ხოლო 1723 წელს დაიღუპა გიორგი ამილახვარი. 1724 წელს ვახტანგ VI-მ რუსეთის იმპერიაში წერილით გაგზავნა ვახტანგ ავთანდილის ძე ამილახვარი, რომელიც რუსული ენის კარგი მცდონე იყო. რუსეთში გადახვეწილ ვახტანგ VI-ს თან ახლდნენ გიორგი და ევგენ ავთანდილის ძე ამილახვრები. ქართლში გავლენიან ფეოდალად დარჩა გივი ანდუყაფარის ძე ამილახვარი.
გვარის განშტოებები
ზედგინიძე-ამილახვართა სახლის განშტოებები იყო: ზერეკიძეები რაჭაში, გურამიშვილები და ტუსიშვილები კახეთში, ხიდირბეგიშვილები სამცხესა და შიდა ქართლში და ემუხვარები აფხაზეთში.
სქოლიო
*
მედეა ამირანაშვილი
ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორ ს. ინაშვილის კლასი). იმავე წელს შედგა მისი დებიუტი ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე (მარგარიტა, გუნოს „ფაუსტი“), რის შემდეგ ამ თეატრის წამყვანი სოლისტია და ასრულებს სოპრანოს მთავარ პარტიებს: მარო, ეთერი და მარეხი (ფალიაშვილის „დაისი“ და „აბესალომ და ეთერი“), მზია (თაქთაქიშვილის „მინდია“), ლელა (ლაღიძის „ლელა“), ტატიანა (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი„), ზემფირა (რახმანინოვის „ალეკო“), ბატერფლაი (საერთაშორისო პრემია, ტოკიო, 1970), მიმი (პუჩინის „ჩიო-ჩიო-სანი“ და „ბოჰემა“), ლეონორა, ვიოლეტა (ვერდის „ტრუბადური“ და „ტრავიატა“), ელზა (ვაგნერის „ლოენგრინი“) და სხვა. ამირანაშვილისთვის დამახასიათებელია ფართო ვოკალურ-არტისტული დიაპაზონი, შინაგანი ექსპრესია და შემოქმედებითი დისციპლინა.
სან-მიგელი (ილოილო)
სან-მიგელი (ოფიციალურად სან-მიგელის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Miguel; Bayan ng San Miguel) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 115 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
უფოლოგია
უფოლოგია
ტერმინი უფოლოგია ინგლისურ ენაში გაჩნდა 1959 წელს. ის წარმოსდგება აბრევიატურა „UFO“ — Unidentified Flying Object-ისგან, რომლის ქართული ანალოგია „ამო“- ამოუცნობი მფრინავი ობიექტი.
უფოლოგიური ორგანიზაციები
1940-იანი წლების ბოლოში აშშ-ში და შემდეგ მთელ სამყაროში გამოჩნდნენ ჯგუფები, რომლებიც შეისწავლიდნენ შეტყობინებებს „ამო“-ების გამოჩენის შესახებ. უთვალავი მოყვარული უფოლოგიური ორგანიზაციის გარდა ამ ფენომენის შესასწავლად სხვადასხვა ქვეყნების მთავრობების მიერ სპეციალური პროექტები იქმნებოდა. პირველი ასეთი ჯგუფი შექმნეს ინგლისელებმა 1943 წელს, რომელიც შეისწავლიდა „ფუ-ფაითერებს“ (მფრინავ მანათობელ ბურთებს, რომლებიც მასიურად ფიქსირდებოდნენ მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სამხედრო პილოტების მიერ).
„ამო“-ის შესწავლაში ასევე აქტიურად იღებდა მონაწილეობას აშშ-ს ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველო, ხოლო საბჭოთა კავშირში სახელმწიფო უსაფრთხოების კომიტეტი.
უფოლოგია საქართველოში
საქართველოში ამოუცნობი ობიექტების მიმართ ინტერესი გაჩდა ე.წ. „პერესტროიკის“ დროს, როდესაც პრესაში მსგავს თემებზე ტაბუ მოიხსნა. 1988 წელს საქართველოს პრესაში გამოჩნდა რამდენიმე სენსაციური სტატია, რომელმაც ძალზედ დიდი რეზონანსი გამოიწვია საზოგადოებაში და გააღვია ინტერესი მსგავსი ფენომენების მიმართ. ამ პერიოდში ანომალურ მოვლენებს შეისწავლიდა ფიზიკოსი თალეს შონია.
1994 წელს შეიქმნა საქართველოს უფოლოგიური ასოციაცია (სუფოა). „სუფოა“ საქართველოში ანომალური მოვლენების რეგისტრაციას და მონაცემების კატალოგიაზაციას აწარმოებს. „სუფოა“-ს დაფუძნებული იყო პირველი ქართული უფოლოგიური გაზეთი „ამოუცნობი“.
დაფინანსების უქონლობასთან დაკავშირებით „სუფოა“-ს 2007 წლიდან 2011 წლამდე შეჩერებული ჰქონდა კვლევითი სამუშაოები საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე. 2011 წლის მაისიდან „სუფოა“-მ განაახლა მუშაობა.
2013 წლიდან „სუფოა“-მ იცვალა პროფილი და მის ბაზაზე შეიქმნა „პროექტი ორიონი“.
სქოლიო
კატეგორია:ფსევდო-მეცნიერებები  *
დამოუკიდებლობის დღე
thumb|right|334px|{{legend|#008000|დამოუკიდებლობასთან დაკავშირებული ეროვნული დღე}} {{legend|#00FF00|სხვა [[ეროვნული დღესასწაული}} {{legend|#7F7F7F|არაოფიციალური დამოუკიდებლობის დღე}}]] დამოუკიდებლობის დღე — ერთ-ერთი უმთავრესი ეროვნული დღესასწაული, რომელსაც აღნიშნავენ მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში სხვა ქვეყნიდან გამოყოფის ან ოკუპაციის დასრულების აღსანიშნავად.
სქოლიო
*
რევაზ ჩოლოყაშვილი (XVII ს.)
რევაზ ჩოლოყაშვილი (გ. 1648), კახეთის სამეფოს სახლთუხუცესი XVII საუკუნის 40-იან წლებში. თეიმურაზ I-ის ერთგული თანამებრძოლი. მისი რჩევით თეიმურაზ I-მა 1648 წელს თავისი ჯარის ნაწილი ბიძინა ჩოლოყაშვილის მეთაურობით ერწოს დასარბევად გაგზავნა. ამის შედეგად დასუსტებული თეიმურზის ლაშქარი ქართლის მეფე როსტომმა უღლისთან ბრძოლაში დაამარცხა. ჩოლოყაშვილი გმირულად დაიღუპა ამ ბრძოლაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1648
Sunday Morning Call
„Sunday Morning Call“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ Oasis-ის სიმღერა. გამოიცა სინგლის სახით 2000 წელს. შეტანილია ალბომში Standing on the Shoulder of Giants.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Oasis-ის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სინგლები
დავით VI ნარინი
დავით VI ნარინი (დ. დაახლოებით 1225  — გ. 1293) — საქართველოს მეფე 1245 (1247)-1293, რუსუდან მეფის ძე.
ბიოგრაფია
დაახლოებით 1230 წელს, როდესაც აღმოსავლეთ საქართველო ხვარაზმელებს ჰქონდათ დაპყრობილი და სამეფო კარი ქუთაისში იყო გახიზნული, მცირეწლოვანი დავითი დედამ თანამოსაყდრედ დასვა. მონღოლებთან რუსუდანის შეთანხმების შემდეგ, დაახლოებით 1242-1243 წლებში, დედა-შვილი თბილისში დაბრუნდა. იმავე წლებში მონღოლთა ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ტახტის მემკვიდრე, ქართველი დიდებულ ფეოდალთა ერთი ჯგუფის თანხლებით, ოქროს ურდოში ბათო-ყაენთან მეფედ დასამტკიცებლად გაგზავნა.
ქართველები დიდ ყაენთან გაგზავნეს ყარაყორუმში. ტახტის მემკვიდრე მონღოლეთში რამდენიმე წელიწადს ჩარჩა. საქართველოში მის შესახებ არაფერი იცოდნენ. 1246 წელს ყარაყორუმში ჩავიდა ტახტის ახალი მემკვიდრე დავით გიორგის ძე. ყაენმა გუიუქმა საცილობელი საკითხი მონღოლური სამართლის მიხედვით გადაწყვიტა: დავით გიორგის ძე, როგორც უფროსი, უფროს (მონღოლურად „ულუ“) მეფედ, ხოლო დავით რუსუდანის ძე უმცროს (მონღოლურად „ნარინი“) მეფედ დაამტკიცა. 1248 (1249) დავით VI და დავით VII თბილისში ჩამოვიდნენ. 1259-მდე ორივე მეფე თანხმობით განაგებდა სამეფოს. 1256-იდან საქართველო ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს შემადგენლობაში მოექცა.
1262 წელს, როცა დავით VII მონღოლებს შეუთანხმდა და აღმოსავლეთ საქართველოში გადავიდა, დავით VI ფაქტობრივად დასავლეთ საქართველოს (იმერეთის) მეფედ დარჩა. დასავლეთ საქართველოზე მონღოლების ბატონობა არ ვრცელდება და დავით VI დამოუკიდებლად განაგებდა ქვეყანას. მისი საგარეო პოლიტიკა იქითკენ იყო მიმართული, რომ განემტკიცებინა კავშირი ილხანების მეტოქე ქვეყნებთან და აღედგინა საქართველოს პოლიტიკური გავლენა ტრაპიზონის სამეფოში. ამ მიზნით ჯერ 1264-1265, ხოლო შემდეგ 1268 წელს დავით VI-მ ელჩები გაგზავნა ეგვიპტის სულთანთან. მეორე მხრით, დავით VI-ს მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა ოქროს ურდოსთან. ამასთან, დავით VI ცდილობდა ილხანთა სამეფოში ატეხილი შინაომები თავის სასარგებლოდ გამოეყენებინა. 1269 (1270) დავით VI-მ შეიხიზნა მონღოლი ბატონიშვილი თეგუდარი (ნიკუდარი), რომელიც ბარახა-ყაენთან (მავერა-ნაჰრის, შვიდმდინარეთისა და აღმოსავლეთ თურქესტანის ყაენი 1266-71) ერთად აბაღა-ყაენის (ილხანი 1263-82) წინააღმდეგ იბრძოდა. მაგრამ როცა თეგუდარის ლაშქარმა ყაჩაღურ ძარცვა-რბევას მიჰყო ხელი, იგივე დავით VI წინ აღუდგა მას აბაღას სარდალ სირმონთან ერთად. 70-იან წლებში დავით VI-ს გადაუდგა რაჭის ერისთავი კახაბერ კახაბერისძე, რომელიც აბაღას ეახლა და დავით VI-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში თავისი სამსახური შესთავაზა. აბაღას სარდლები ორჯერ შეიჭრნენ იმერეთში, მაგრამ დავით VI ხელში ვერ ჩაიგდეს.
მონღოლთა ბატონობის შედეგად საქართველოს ძლიერების შესუსტებას ტრაპიზონის სამეფოში ქართული ორიენტაციის დასის განადგურება და ბიზანტიის მომხრე პოლიტიკური დაჯგუფების გაძლიერება მოჰყვა. განსაკუთრებით გააქტიურდა ბიზანტიის მთავრობა ტრაპიზონის მეფის იოანე II-ის (1266-1297) დროს. 1282 წლის აპრილში დავით VI-მ ილაშქრა ტრაპიზონის სამეფოში. ტრაპიზონის აღება ვერ შეძლო, თუმცა საკეისროს დიდი ნაწილი დაიპყრო. 1284 წელს საქართველოში გათხოვილი ტრაპიზონის მეფის იოანე II-ის და თეოდორა დავით VI-ის ჯარის დახმარებით ტრაპიზონში შეიჭრა და კეისარი გახდა. იმპერიაში საქართველოს პოლიტიკური გავლენა დამყარდა, მაგრამ შემდეგში ვითარება შეიცვალა და იოანე II-მ ხელისუფლება დაიბრუნა. დავით VI-ისა და დავით VII-ის დროიდან საქართველო ფაქტობრივად სამ პოლიტიკურ ერთეულად (აღმოსავლეთ საქართველო, სამცხე და დასავლეთ საქართველო) იყო დაყოფილი.
დავით ჩოლოყაშვილი
დავით ჯიმშერის ძე ჩოლოყაშვილი (დ. 1735 ― გ. 1810) ― ქართველი პოეტი, დრამატურგი, მთარგმნელი. ერეკლე II-ის მდივანბეგი.
ანა ჯავახიშვილი
ანა ჯავახიშვილი — ქართველი მსახიობი. ცნობილია ფილმში „და ჩვენ ვიცეკვეთ“ ნათამაშები „მარიამის“ როლით. ნათამაშები აქვს ეპიზოდური როლი სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები ანა
დავით ჩოლოყაშვილი
განათლება რუსეთში მიიღო. გატაცებული იყო ბერძნული მითოლოგიით. ავტორია ლირიკული და სატირული ლექსებისა. 1787 თურქეთზე რუსეთის გამარჯვების აღსანიშნავად დაწერა „ივერიის მუზათა საბრძოლო სიმღერები“ (რუსული თარგმანი გამოქვეყნდა 1791), რომელშიც შეაქო რუსთა ლაშქარი და მისი მხედართმთავრები სუვოროვი და გრიგოლ პოტიომკინი. ჩოლოყაშვილმა თარგმნა მიხეილ ლომონოსოვის სასულიერო ლექსები „საწინასწარმეტყველო წიგნი იობისა“ და „145 ფსალმუნი ლექსად“, ჟან რასინის ტრაგედის „იფიგენია ავლიდაში“ სათაურით „ეფიღენია“ (წარმოადგინეს თბილისში 1795) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:მდივანბეგები კატეგორია:დაბადებული 1735 კატეგორია:გარდაცვლილი 1810 დ
მარნეულის მუნიციპალიტეტი
მარნეულის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში. შედის ქვემო ქართლის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მარნეული.
1917 წლამდე ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ბორჩალოს მაზრაში. 1921 წლის საქართველოს სსრ-ის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ისეგ ბორჩალოს მაზრაში იყო. 1929 წელს თბილისის ოლქშია ბორჩალოს რაიონის სახელწოდებით, 1930 წლიდან ლუქსემბურგის (ახლანდ. ბოლნისის) რაიონში იყო. 1947 წლიდან მარნეულის რაიონი ეწოდებოდა.
გეოგრაფია
მარნეულის მუნიციპალიტეტს დასავლეთით ესაზღვრება ბოლნისის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთით თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით გარდაბნის მუნიციპალიტეტი, სამხრეთით ესაზღვრება აზერბაიჯანისა და სომხეთის რესპუბლიკები. მუნიციპალიტეტი ფართობია 935,2 კმ².
მარნეულის მუნიციპალიტეტში ჩამოყალიბებულია ზომიერად მშრალი სუბტროპიკული თბილი სტეპების ჰავა. ზაფხული ცხელი იცის, ხოლო ზამთარი რბილი. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12 °C, წლის ყველაზე ცივი თვის, იანვრის, საშუალო ტემპერატურა 0 °C-0,3 °C-ია, ხოლო ყველაზე თბილი თვის, ივლისის — 24 °C. ნალექების საშუალო რაოდენობა წელიწადში 490-550 მმ-ს შეადგენს. ნალექების მაქსიმუმი მოდის მაისში, მინიმუმი — დეკემბერში.
რელიეფი
მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ცენტრალური ნაწილი გაშლილია მარნეულის აკუმულაციურ ვაკეზე (ზომები 40X18 კმ), რომელიც აგებულია თიხებით, ქვიშებით, კონგლომერატებითა და კენჭნარით. მის გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობს ასევე ჯავახეთის ქედიდან ჩამოსული უზარმაზარი ლავური ღვარის დამარხული ბოლო და თიხნარი ნალექები. ვაკის აბსოლუტური სიმაღლე მერყეობს 270 მ-იდან 400 მ-მდე. ვაკის ერთობლივი დახრილობა მიმართულია სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. მარნეულის ვაკე შემოსაზღვრულია იაღლუჯის, ლოქისა და ბაბაკარის ქედებით. ზედაპირი დანაწევრებულია ალგეთისა და ხრამის ხეობებითა და ალგეთის ნახეობარებით. მდინარეული ტერასების ამგებელ თაბაშირიან თიხებში ადგილი აქვს ფსევდოკარსტულ მოვლენებს, რაც რელიეფში გამოსახულებას ჰპოვებს სუფოზიური ძაბრების, ჭებისა და მღვიმეების, აგრეთვე ბუნებრივი ხიდების სახით. ვაკეზე გაედინება მდინარეები ალგეთი, ხრამი, დებედა და სხვ.
მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოდგენილია იაღლუჯის მაღლობი, რომელიც ჩრდილოეთ ნაწილში ამაღლებულია და ქმნის იაღლუჯის სერს (ზომები 17X11 კმ). აბსოლუტური სიმაღლე 788 მ. იაღლუჯის სერი აგებულია ნეოგენური კონგლომერატებისა და ქვიშაქვების წყებით, რომელიც მცირე კავკასიონის მოლასურ ფორმაციას წარმოადგენს. სერის აღმოსავლური ბოლო გადასერილია უწყლო ხეობით.
მარნეულის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში შემოდის ასევე ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ნაწილი, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით და დაფარულია ცარცული და პალეოგენური ასაკის ვულკანოგენური წყებებით. მუნიციპალიტეტის ფარგლებში ლოქის ქედის აბსოლუტური სიმაღლე არ აღემატება 1400 მ-ს.
მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილში აღმართულია დაბალი სიმაღლის ქედი (სერი) ბაბაკარი, რომელიც ლოქის ქედისაგან გამოყოფილია მდინარე დებედის ხეობით და გრძელდება მის აღმოსავლეთით მთა ბაბაკარამდე (700 მ). ბაბაკარის სერის სიგრძეა 18 კმ, უმაღლესი მწვერვალი თარსი (884 მ). აგებულია ვულკანოგენური ფაციესის ზედაცარცული კირქვებითა დ მერგელებით. ქედის ჩრდილო კალთა საქართველოს (მარნეულის მუნიციპალიტეტი) ფარგლებშია, ხოლო სამხრეთი აზერბაიჯანში. ზოგან გამოხატულია ტიპური ბედლენდები.
რევაზ ჩოლოყაშვილი
რევაზ ჩოლოყაშვილი, კახეთის სამეფოს სახლთუხუცესი XVII საუკუნის II ნახევარში. იბრძოდა არჩილ II-ის იმერეთში გასამეფებლად. იყო გიორგი XI-ის მოწინააღმდეგე. როდესაც გიორგი XI კახეთში შეიჭრა, ჩოლოყაშვილი ხელმძღვანელობდა ნინოწმინდის დაცვას მისი შემოტევისაგან.
მარნეულის მუნიციპალიტეტი
შიგა წყლები
ალტ=|მინი|250x250პქ|მონუმენტური ძეგლი „კიდევაც დაიზრდებიან“ ავტორი: მერაბ ბერძენიშვილი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარეთა ქსელი ხშირია. აღმოსავლეთ საზღვართან ჩამოედინება მდინარე მტკვარი. სხვა დიდი მდინარეებია მტკვრის შენაკადები ხრამი და ალგეთი. ბუნებრივი ტბები არ გვხვდება.
რევაზ ჩოლოყაშვილი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდებულები
მარნეულის მუნიციპალიტეტი
შიგა წყლები
ხრამი აქ ბოლნისის მუნიციპალიტეტიდან შემოედინება, ხოლო ალგეთი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტიდან. ხრამიც და ალგეთიც მტკვრის მარჯვენა შენაკადებია. ხრამის შენაკადებიდან მუნიციპალიტეტის ფარგლებში ყველაზე მნიშვნელოვანია დებედა,(ბერდუჯი) რომელიც ჯავახეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე იწყება. იგი მარნეულის მუნიციპალიტეტში გამოდის სოფელ სადახლოსთან. საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ სადახლოსთან 29,7 მ³/წმ. დებედას შენაკადებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია მდინარე ბანოშისწყალი (სიგრძე 20,4 კმ), რომელიც ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე იწყება. იკვებება თოვლის, წვიმის და მიწისქვეშა წყლით. წყალმოვარდნა ზაფხულ-შემოდგომაზეა. მდინარე ბანოშისწყლის მთავარი შენაკადია მდინარე ბურდაძორი.
ჰავა
მარნეულის ვაკეზე ჩამოყალიბებულია ზომიერად მშრალი სუბტროპიკული თბილი სტეპების ჰავა. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12 °C, იანვრის 0-0,3 °C, ივლისის 24 °C, აბსოლუტურ მაქსიმუმი 40 °C. ნალექები 490-550 მმ წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი მაისშია, მინიმუმი დეკემბერში. ბაბაკარისა და იაღლუჯის სერებზე და ასევე ლოქის ქედზე ჰავა ზომიერად თბილი სტეპურიდან ზომიერ ნოტიოზე გარდამავალია. იცის ცხელი ზაფხული. ქალაქ მარნეულში ზომიერად თბილი სტეპების ჰავაა, იცის ცხელი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის დიდ ნაწილში წლიურად 400-600 მმ ნალექი მოდის.
ლანდშაფტები
მარნეული მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებულია ლანდშაფტის შემდეგი სახეები:
ფლორა
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გაბატონებულია უფრო ვაკე-დაბლობის ფლორა. გავრცელებულია უროიან-ვაციწვერიანი და ჯაგ-ეკლიანი სტეპური, ჰემიქსელური მეჩხერი, ჭალისა და ნახევარუდაბნოს მცენარეულობა.
ნახევარუდაბნოსთვის დამახასიათებელია ხვარხვარა, ავშანი და ყარღანი. ქვეტყეს ქმნის იალღუნი, ზღმარტლი, ქაცვი, შინდი, ტყემალი, კუნელი და სხვ. მარნეულის ვაკის მცენარეულ საფარში ჭარბობს უროიანი, უროიან-ავშნიანი, უროიან ჯაგეკლიანი და ხურხუმოიანი მცენარეულობა. ადგილ-ადგილ არის ნახევარუდაბნოს მცენარეულობაც კი. იაღლუჯის სერი შემოსილია უროიანი და უროიან-წივანიან-ვაციწვერიანი სტეპის ბალახეულობით, აგრეთვე ქსეროფიტული ბუჩქნარით. ლოქის ქედზე გვხვდება ფიჭვის მცირე კორომები. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, რომლის ქვედა ნაწილში ჭარბობს მუხა და რცხილა, ზემო ნაწილში კი წიფელი. ბაბაკარის სერზე გაბატონებულია ნეკერჩხალი, ქართული მუხა, ჯაგრცხილა და კვრინჩხი.
ფაუნა
მრავალფეროვანია აქაური ფაუნა. ტყეებში გვხვდება გარეული ღორი, მაჩვი, თეთრყელა კვერნა, დედოფალა; თითქმის ყველგანაა ლელიანის კატა, კურდღელი, მგელი, ტურა. ორნითოფაუნა უხვადაა წარმოდგენილი. არის ჩვეულებრივი ხოხობი, ტოროლა, კაკაბი, გნოლი, მწყერი და სხვ.
ბევრია ქვეწარმავალიც. იაღლუჯის მაღლობზე განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით არის სხვადასხვა სახის ხვლიკი. არის ასევე კუ, ანკარა, გველხოკერა და ველის მახრჩობელა (იშვიათად). მდინარე დებედაში მოიპოვება წვერა, მურწა, ხრამული, გოჭალა და სხვ.
მოსახლეობა
მუნიციპალიტეტში 18 დასახლებული პუნქტია, სადაც 2014 წლის მონაცემებით 104 300 ადამიანი ცხოვრობს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 22,3% ქალაქსა და დაბაში ცხოვრობს, დანარჩენი სოფლებში. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 111,5 კაცი/კმ². მუნიციპალიტეტში 78 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი, 1 დაბა და 75 სოფელი. დიდი სოფლებია: სადახლო, ყიზილ-აჯლო, ალგეთი, საბირქენდი, ქეშალო. არის როგორც მონოეთნიკური, ასევე შერეული სოფლები. აზერბაიჯანული მოსახლეობის უმრავლესობა შიტია, უმცირესობა სუნიტი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე 35 მეჩეთია.
ადმინისტრაციული ერთეულები
მინიატიურა|იუსტიციის სახლი ქალაქ [[მარნეული|მარნეულში]] მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ერთეულებია:
ეკონომიკა
მარნეულის მუნიციპალიტეტის ეკონომიკა ძირითადად ემყარება ადგილობრივი სასოფლო-სამერნეო პროდუქციის წარმოებას. სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულია მოსახლეობის 80 %. წამყვანი დარგებია მარცვლეულის მეურნეობა, მებოსტნეობა, მეთამბაქოეობა, მევენახეობა, სახორცე-სარძევე-სამატყლე მიმართულების მიმართულების მეცხოველეობა. მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის თბილის-ერევნის რკინიგზის ხაზი. მუნიციპალიეტის ტერიტორიას კვეთს ორი ავტომაგისტრალი ს6 და ს7 ორივე სომხეთის მიმართულებით. მუნიციპალიტეტს ასევე საავტომობილო კავშირი აქვს აზერბაიჯანთან.
კულტურა
მუნიციპალიტეტში 75 სახელმწიფო და 2 არასახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 2 საშუალო პროფესიული სასწავლებელი,
ღირსშესანიშნაობანი
მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნეოლითური ნამოსახლარი ,,გადაჭრილი გორა", სადაც ადამიანმა მსოფლიოში პირველად, 8200 წლის წინათ მოაშინაურა ველური ვაზი და დაწურა ღვინო. მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ლაბორატორიული დასკვნების საფუძველზე დადასტურდა, რომ სწორედ ეს ადგილი ითვლება ღვინისა და ვაზის უძველეს სამშობლოდ.
აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე  თანამედროვე სტანდარტებით აღწერილია და კულტურული მემკვიდრეობის გის პორტალზე განთავსებულია ( memkvidreoba.gov.ge ) 150-ზე მეტი კულტურული ძეგლი. მოკვლეულია და მარკირებულია სამთო საფეხმავლო ბილიკები.
სოფელ ახქერფის მახლობლად დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სამონასტრო კომპლექსი ჰუჯაბი (XIII ს). მნიშვნელოვანია ასევე შუა საუკუნეების მონასტერი ხოჟორნი. აღსანიშნავია ასევე წოფის ციხე, რომელიც ფუნქციონირებდა VI-XIII სს. სიმაგრე კლდოვან მთაზეა აგებული. წოფის ციხესთან არის ნასოფლარი. მნიშვნელოვანია ოფრეთის ციხე სოფელ ოფრეთთან. წყაროებში პირველად იხსენიება X ს-ში.
აღსანიშნავია ასევე წერაქვის სამონასტრო კომპლექსი, სოფელ წერაქვის მახლობლად. კომპლექსში შედის ეკლესია და სხვა ნაგებობანი.
Polyrhachis flavicornis
Polyrhachis flavicornis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვაილე
ვაილე (Vejle) — ქალაქი დანიაში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვაილე-ფიორდის ნაპირებთან, იქ, სადაც მდინარე ვაილე და გრეისი ერწყმიან. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება სამხრეთ დანიის რეგიონის ვაილეს მუნიციპალიტეტს. 2012 წლის მონაცემებით, ვაილეს მოსახლეობა 51 804 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ დანიის სიდიდით მე-9 ქალაქია. მთლიანი მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 108 021 კაცია.
ვაილეს მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ 1,2 მილიონიან აღმოსავლეთ იუტლანდიის მეტროპოლიურ არეალს მიეკუთვნება.
ვაილე გამოირჩევა ტყიანი ბორცვებით, ფიორდით, ნავსადგურით, მაღაზიებით, საფეხმავლო ბილიკებით და განთქმული ქარის წისქვილით. წარმოადგენს მნიშვნელოვან სასოფლო-სამეურნეო ცენტრს.
წერილობით დოკუმენტებში ვაილე პირველად 1256 წელს მოიხსენიება, ქალაქის ქარტია კი 1327 წელს მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
დატემ-დელ-მარანიონის პროვინცია
thumb|right|250px|დატემ-დელ-მარანიონის პროვინცია. დატემ-დელ-მარანიონი — პროვინცია პერუში, ლორეტოს რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეკვადორი, სამხრეთიდან სან-მარტინის რეგიონი, ხოლო დასავლეთიდან ამასონასის რეგიონი. დატემ-დელ-მარანიონის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან–ლორენცო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 49 446 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 1,1 ადამიანს. დატემ-დელ-მარანიონის ფართობია 46 609,9 კმ². პროვინცია იყოფა 6 რაიონად. დატემ-დელ-მარანიონს პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 2005 წლის 2 აგვისტოს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ლორეტოს რეგიონის პროვინციები
ძვ. წ. 157
გარდაიცვალნენ
*
ქაქუცა ჩოლოყაშვილი
ქაიხოსრო (ქაქუცა) ჩოლოყაშვილი (დ. 14 ივლისი, 1888, მატანი, თბილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 27 ივლისი, 1930,  პასი, საფრანგეთი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. 1922—1924 წლებში ხელმძღვანელობდა პარტიზანულ ბრძოლას საბჭოთა ოკუპაციის წინააღმდეგ. საქართველოს ეროვნული გმირი.
ადრეული წლები
ქაქუცა ჩოლოყაშვილი, ერთ-ერთი ცნობილი ქართული გვარის — ჩოლოყაშვილების წარმომადგენელი იყო, რომლის მატარებლებიც თავადები იყვნენ და საქართველოს სამხედრო და პოლიტიკურ ელიტას მიეკუთვნებოდნენ.
ქაქუცა სწავლობდა ტფილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, რომელიც 1907 წელს დაამთავრა. 21 წლის ასაკში ჯარში გაიწვიეს. მსახურობდა ტვერის დრაგუნთა პოლკში, სადაც ოფიცრის წოდება მიიღო.
პირველი მსოფლიო ომი
left|thumb|200px|გენერალ გიორგი კვინიტაძესთან ერთად 1914 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე, ქაიხოსრო ჯარში გაიწვიეს. ის იბრძოდა აღმოსავლეთის, კერძოდ - ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ფრონტზე, სადაც ხელმძღვანელობდა ცხენოსან ესკადრონს. 1914 წელს იგი მძიმედ დაიჭრა და თავისივე სურვილით კავკასიის ფრონტზე არიერგარდის ხელმძღვანელად გადაიყვანეს. ჩოლოყაშვილმა თავი გამოიჩინა სარიყამიშის ბრძოლაში. ციხე-სიმაგრე „არწივის ბუდეზე“, რომელსაც ქაქუცა იცავდა, თურქების შეტევის შემდეგ ის კვლავ დაიჭრა. ამ ბრძოლაში ჩადენილი გმირობისთვის ის ოქროს ხმლით დააჯილდოვეს.
განკურნების შემდეგ,1915 წელს, ქაქუცა ჩაეწერა ახალდაარსებულ საქართველოს ცხენოსანთა რაზმში, რომელიც ნიკოლოზ ბარათოვის ხელმძღვანელობით სპარსეთში იბრძოდა. რაზმმა წარმატებული რეიდი განახორციელა და მესოპოტამიის უდაბნოს გავლით შეუერთდა ბრიტანეთის არმიას.
დამოუკიდებელი საქართველოს სამსახურში
1920 წლის ზაფხულიდან მსახურობდა ბათუმის ოლქის გენერალ-გუბერნატორ ბენიამინ ჩხიკვიშვილთან განსაკუთრებულ მინდობილობათა ოფიცრად. რუსეთ-საქართველოს 1921 წლის ომის დასაწყისში, გენერალ დავით ჭავჭავაძესთან ერთად, დასავლეთ საქართველოში გააგზავნეს ახალი ცხენოსანი ნაწილების ჩამოსაყალიბებლად. ომის ბოლო პერიოდისათვის მათ შეძლეს ორი ესკადრონის შექმნა, რომელთაგანაც ერთ-ერთს ქაქუცა ჩოლოყაშვილი ჩაუდგა სათავეში.
პარტიზანულ მოძრაობაში
thumb|250px|შეფიცულთა რაზმი
1921 წლის 17 მარტს საქართველოს პირველი რესპუბლიკის მთავრობა ბათუმიდან ემიგრაციაში წავიდა (იხ. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა ემიგრაციაში). ქაქუცა ჩოლოყაშვილი იმ დროს იმყოფებოდა სამეგრელოში იმყოფებოდა, სადაც ჯერ კიდევ საქართველოს ოკუპაციამდე იყო მივლენილი ცხენოსანი არმიის ჩამოსაყალიბებლად. 1922 წლის 12 მარტს ჩოლოყაშვილი თავის თანამოაზრეებთან ერთად ქიზიყიდან ტყეში გაიჭრა და პარტიზანულ ბრძოლას შეუდგა. ხევსურეთში რაზმის წევრებმა ერთმანეთს საზეიმოდ შეჰფიცეს, რომ მედგრად იბრძოლებდნენ საქართველოს დამოუკიდებლობის დასაბრუნებლად. ამ ფიცის გამო მათ შეფიცულთა რაზმი ეწოდათ.
1922 წლის მაისის დამდეგს შეიქმნა დამოუკიდებლობის კომიტეტი (დამკომი) - ხუთი ანტიბოლშევიკური პარტიის გაერთიანება. ამ ორგანოს დაექვემდებარა „სამხედრო ცენტრი“, რომლის მთავარი ძალა ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეფიცული ძმები გახდნენ. დამკომმა დაადგინა, რომ ერთადერთი გამოსავალი აჯანყება იყო.
შეფიცულთა რაზმმა აჯანყება იმავე წლის ივნისში დაიწყო. პირველი შეტაკება სიღნაღთან მოხდა. ამას მოჰყვა გლეხთა აჯანყება ხევსურეთში. თავდაპირველად დუშეთში ჩოლოყაშვილის რაზმმა გამარჯვებას მიაღწია, მაგრამ მეორე ძლიერი შეტევა ვეღარ მოიგერია, იძულებული გახდა, ალყა გაერღვია და თავი კახეთისთვის შეეფარებინა. საბჭოთა ხელისუფლებამ ხევსურეთს წითელი არმია შეუსია და ააოხრა.
პირველი პარტიზანული კამპანიის წარუმატებლობის შემდეგ ჩოლოყაშვილი ჩეჩნეთში გაიქცა. ჩოლოყაშვილს სურდა, ჩეჩნებთან გაერთიანებულიყო და ერთად ეომათ რუსების წინააღმდეგ. მიუხედავად ზოგიერთი წარმატებისა, ერთიანი ძალებით შეტევა მაინც ვერ მოხერხდა
ამის შემდეგ ქაქუცა დაბრუნდა საქართველოში და ბრძოლები განაახლა. ერთ-ერთი შეტაკების დროს დაიღუპა მისი ძმა, სიმონ ჩოლოყაშვილი. საბჭოთა ხელისუფლება განაგრძობდა ქაქუცას დევნას. მისი ოჯახის წევრები დააპატიმრეს. დააპატიმრეს ასევე "დამკომის" წევრები და მათ დახვრეტა მიუსაჯეს.
აგვისტოს აჯანყება
left|thumb|200px|ქაქუცა ჩოლოყაშვილი აგვისტოს აჯანყებისას
1923 წელს ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმი რამდენიმეჯერ დაესხა თავს წითელ არმიას. ამასობაში „დამკომმა“ გადაწყვიტა 1924 წლის თებერვალში აჯანყება დაწყებულიყო, მოგვიანებით თარიღმა აგვისტოთვის გადაიწია. ქაქუცა აქტიურად მონაწილეობდა აჯანყების მომზადებაში. მან თითქმის 600-მდე კაცი მოაგროვა.
აჯანყება 1924 წლის 29 აგვისტოს უნდა დაწყებულიყო, მაგრამ გაურკვეველი მიზეზების გამო ჭიათურაში აჯანყება 28 აგვისტოს დაიწყო, რამაც მნიშვნელოვნად არია შეთქმულთა გეგმები და ხელისუფლებას გაუადვილა მისი ჩახშობა. მიუხედავა ამისა, 29 აგვისტოს, ჩოლოყაშვილის მცირერიცხოვანმა რაზმმა აიღო მანგლისი, მაგრამ მისი შეტევა იქ განლაგებულ სამხედრო ყაზარმებზე უშედეგოდ დასრულდა. ამიტომ ქაქუცა გადავიდა აღმოსაველთ საქართველოს მთიანეთში და დალაშქრა დუშეთი, რომელიც მალე დატოვა, რადგან დახმარება ვერ მიიღო. ამის შემდეგ, 3 სექტემბერს, მან სვიმონიანთ ხევთან დაამარცხა წითელი არმია.
4 სექტემბერს შიომღვიმის ტყეში დააპატიმეს დამკომის წევრები: კოტე ანდრონიკაშვილი და იასონ ჯავახიშვილი. მათ აჯანყების დამარცხება ოფიციალურად აცნობეს ქართველ ხალხს. ამის მიუხედავად ჩოლოყაშვილი აგრძელებდა ბრძოლას და 6 სექტემბერს, ხევ-გძელასთან,კახეთში კიდევ დაამარცხა წითელი არმია. ქაქუცა ჩოლოყაშვილმა რამდენიმე დღე თბილისს უტრიალა, მაგრამ დარწმუდა ბრძოლის გაგრძელების ამაოებაში. ოქტომბრის ბოლოს 26 თანამებრძოლთან ერთად თურქეთის გავლით საფრანგეთში გადაიხვეწა. საქართველოში დარჩენილი მისი სიმამრი ილია მეღვინეთუხუცესი დახვრიტეს, მეუღლე ნინოს ასევე დახვრეტა მიუსაჯეს, მაგრამ შემდეგ ქალიშვილებთან, 7 წლის თამართან და 3 წლის ქეთევანთან ერთად, გადაასახლეს.
ემიგრაცია
thumb|150px|ჩოლოყაშვილი ემიგრაციაში
ქაქუცა ჩოლოყაშვილი 30 თანამებრძოლთან ერთად ტრაპიზონში ჩავიდა, საიდანაც გეზი საფრანგეთისკენ აიღო. მათ პარიზში გამგზავრების უფლების მოპოვება საკმაოდ გაუჭირდათ, რადგან თურქეთის ხელისუფლებაში მყოფი სოციალ-დემოკრატები მაინცდამაინც დიდი აღტაცებით არ დახვედრიან ლტოლვილებს. საფრანგეთში ის ცხოვრობდა საქართველოს ემიგრირებული მთავრობის რეზიდენციაში.
ჯერ ავსტრიის ფრონტზე და შემდეგ სარიყამიშში მიყენებულმა მძიმე ჭრილობებმა ემიგრაციაში იჩინა თავი. თანამებრძოლებმა ქაქუცა ოსტსაუას სანატორიუმში მოათავსეს, მაგრამ მკურნალობამ ამაოდ ჩაიარა და 1930 წლის 27 ივნისს ის ტუბერკულოზის შედეგად გარდაიცვალა.
ანდერძისამებრ, მისი ნეშტი უნდა დაეწვათ, რათა ასე უფრო იოლად მოხერხდებოდა მისი ფერფლის საქართველოში მოხვედრა. ჩოლოყაშვილის ანდერძი არ შესრულდა და იგი დაკრძალეს პარიზის მახლობლად, სენტ-უანის სასაფლაოზე. მოგვიანებით, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ნეშტი გადაასვენეს ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.
ხსოვნა
thumb|left|150px|ქაქუცა ჩოლოყაშვილის საფლავი თბილისში, მთაწმინდაზე ქაქუცა ჩოლოყაშვილის პიროვნება პოპულარული გახდა 80-იანი წლების ბოლოდან, რაც დაკავშირებული იყო საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღმასვლასთან და ნაციონალისტური პოლიტიკური იდეოლოგიის გაძლიერებასთან.
ქაქუცა ჩოლოყაშვილის პორტრეტი პლაკატის სახით ხშირად ჩნდებოდა იმ პერიოდის საპროტესტო აქციებზე. 1989 წელს ჟურნალისტი პაატა ნაცვლიშვილი აშშ-ში შეხვდა ჩოლოყაშვილის ერთადერთ ცოცხლად გადარჩენილ თანამებრძოლს, ალექსანდრე სულხანიშვილს, რომელმაც მას გადასცა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა, რომელიც ქაქუცას სიკვდილის წინ ეჭირა ხელში, ასევე მისი ხმალი და ქამარ-სატევარი. ეს რელიკვიები ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში ინახება. 1989 წლის 14 ივლისს, სოფელ მატანში აღნიშნეს ქაქუცა ჩოლოყაშვილის დაბადებიდან 101 წლისთავი.
საქართველოს პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ინიციატივით 2005 წლის 21 ნოემბერს ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ნეშტი თბილისში გადაასვენეს. წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში მისი სულის მოსახსენიებელი პანაშვიდი გადაიხადა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ. ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ცხედარი 23 ნოემბერს მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალეს.
საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა გამოუშვა 200-ლარიანი კუპიურები, რომლებზეც ქაქუცა ჩოლოყაშვილის პორტრეტია გამოსახული. მისი სახელი ეწოდა ქუჩას თბილისის ერთ-ერთ პრესტიჟულ უბან ვაკეში.
სქოლიო
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930 კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები ქაქუცა კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
ბედნიერი სიკვდილი
„ბედნიერი სიკვდილი“ (La mort heureuse) — ფრანგი აბსურდისტი მწერლისა და ფილოსოფოსის, ალბერ კამიუს რომანი. წიგნის მთავარი თემაა ბედნიერების სურვილი, ამისთვის დროისა და ფულის აუცილებლობა. მასში ნათლადაა გადმოცემული ავტორის მოგონებები მის პირველ სამსახურთან ალჟირში, ბრძოლასთან ტუბერკიულოზთან და მოგზაურობასთან ევროპაში.
კამიუს რომანის შექმნისა და დამუშავებისათვის ორი წელი დასჭირდა, ეს ყველაფერი 1936-დან 1938 წლამდე მიმდინარეობდა, რის შემდეგაც ავტორმა გადაწყვიტა რომ წიგნი არ გამოექვეყნებინა. კამიუს გარდაცვალებიდან 11 წლის შემდეგ, 1971 წელს, მოთხრობა მკითხველამდე პირველად მივიდა. ერთ წელში, 1972 წელს გამოქვეყნდა მოთხრობის ინგლისური თარგმანიც, რომელზეც რიჩარდ ჰოუარდმა იმუშავა.
„ბედნიერი სიკვდილი“ კამიუს პირველი რომანი იყო, და თავისუფლად შეიძლება ჩაითვალოს 1942 წელს, მის მიერ გამოცემული „უცხოს“ წინამორბედად. „ბედნიერი სიკვდილის“ მთავარი პერსონაჟია „პატრის მერსო“, მსგავსად ამისა, „უცხოს“ მთავარი პერსონაჟია „მერსო“.
არსებობს სხვა მსგავსებაც: ორივეს რომანის მთავარ პერსონაჟს დედა ახალი გარდაცვლილი ჰყავს; პატრისის გოგო-მეგობრები მარტა, კარტინი და ლუსიენა „უცხოში“ ჩანაცვლდნენ მარიშით. სალამანოსა და მის ძაღლს ანაცლებენ კარდონა და მისი ძაღლი. ორივე მათგანი არის ფრანგული წარმოშობის ალჟირელი კლერკი, რომელიც მკვლელობას ჩაიდენს. „ბედნიერი სიკვდილი“ დაწერილია მესამე პირში, განსხვავებით „უცხოსგან“, რომელლიც პირველ პირში დაიწერა.
მიმოხილვა
რომანი ჯამში 100-მდე გვერდს მოიცავს და ორი ნაწილისაგან შედგება.
პირველი ნაწილი, სახელწოდებით „ბუნებრივი სიკვდილი“, აღწერს პატრის მერსოს უაზრო და მონოტონურ ცხოვრებას, მის მოსაწყენ საოფისე სამსახურს და აზრისგან დაცლილ სასიყვარულო ურთიერთობას. ამ დროს მერსო გაიცნობს მდიდარ ინვალიდს, რონალდ ზაგროსს, რომელიც მერსოს გზას უჩვენებს. ზაგროსს საუბარი მიჰყავს იქამდე, რომ მისი ცხოვრება ფუჭი და არაფრისმომცემია, ამიტომ მერსო გადაწყვეტს მოკლას იგი, რათა ამ მდიდარი კაცის ფულით საკუთარი ბედნიერება შექმნას.
მეორე ნაწილი, სახელწოდებით „გაცნობიერებული სიკვდილი“, აღწერს მერსოს მოგზაურობას ევროპაში. მერსო მატარებლით მოივლის ევროპის უამრავ ქალაქს, მაგრამ ვერ მოახერხებს სიმშვიდის პოვნას, რაც მას ალჟირში დაბრუნებას გადააწყვეტინებს. ის დასახლდება სამ მეგობართან ერთად, რომელთაც საერთო მიზანი აერთიანებთ, ბედნიერების მოპოვება სამყაროსგან გამოყოფის გზით. მერსო დაქორწინდება ლუსიენზე, რომელიც არ უყვარს, იყიდის სახლს სოფელში, ზღვის სიახლოვეს, და აქ დასახლდება. მძიმედ დასნეულებელი მერსო, სულიერი სიმშვიდითა ბედნიერებით ეგებება სიკვდილს.
სქოლიო
კატეგორია:ალბერ კამიუს რომანები კატეგორია:ეგზისტენციალისტური რომანები
მასური რიცხვი
მასური რიცხვი (აღნიშვნა: A) — ნუკლონების (პროტონებისა და ნეიტრონების) რიცხვი ატომის ბირთვში. ჩვეულებრივ აღნიშნავენ A ასოთი და ელემენტის სიმბოლოსთან წერენ მარცხნივ, ზემოთ, მაგალითად, ნიშნავს გოგირდს A=32 მასური რიცხვის მქონე იზოტოპს. მასური რიცხვითა და ელემენტარული ელექტრული მუხტის ერთეულებით გამოსახული ბირთვის Z მუხტით განისაზღვრება ატომის ბირთის შემადგენლობა: Z პროტონი და (A-Z) ნეიტრონი. მასის ატომური ერთეულებით გამოსახული და უახლოეს მთელ რიცხვამდე დამრგვალებული ნებისიერი ატომის მასა რიცხობრივად უდრის მის მასურ რიცხვს.