cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აჭარის რადიო
აჭარის რადიო — ერთ-ერთი ძველი რადიოსადგური საქართველოში. პირველი ინფორმაცია ეთერში 1932 წლის 23 მაისს გავიდა. თავდაპირველად, მაუწყებლობა ბათუმის საქალაქო კვანძის მეშვეობით ვრცელდებოდა და მოსახლეობას ახალი ამბები მიეწოდებოდა. მე-20 საუკუნის 50-იანი წლებიდან აჭარაში მოკლე ტალღებზე გადამცემი რადიოსადგური, 1968 წლიდან კი საშუალო ტალღოვანი სადგური ამოქმედდა. 30 კილოვატიანი საშუალო ტალღოვანი სადგური 211 მეტრ დიაპაზონში მთელ აჭარასა და დასავლეთ საქართველოს მოიცავდა და მისი ტალღები უფრო შორეულ მერიდიანებზეც ვრცელდებოდა.ამ პერიოდში აჭარის რადიოს სამაუწყებლო დრო სამ საათს მოიცავდა, დილის 10-დან 11-მდე, საღამოს კი 5-დან 7 საათამდე. მზადდებოდა როგორც საინფორმაციო, ისე დარგობრივი გადაცემები, რომლებიც სახალხო მეურნეობის სხვადასხვა დარგის საქმიანობას ასახავდა, დიდი ადგილი ეთმობოდა მხატვრულ, მუსიკალურ, სპორტულ, საბავშვო და ახალგაზრდულგადაცემებს.
1998 წლიდან აჭარის რადიოს მაუწყებლობის დრო 8 საათამდე გაიზარდა, დაემატა ახალი გადაცემები, რუბრიკები.
2001 წლიდან თანამგზავრული კავშირის მეშვეობით აჭარის რადიოს მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში უსმენენ. მაუწყებლობა ტალღაზე FM104.5 — 24 საათიანია.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს რადიოსადგურები
ირუპუტუნკუ
ირუპუტუნკუ (Irruputuncu) – ვულკანი ანდების მთებში, ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს ტარაპაკის რეგიონში, ბოლივიისა და ჩილეს საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან – 5165 მ. ვულკანი შედგება ორკრატერიანი მწვერვალისაგან. უკანასკნელი ამოფრქვევა ჰქონდა 1995 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:ბოლივიის ვულკანები
ჰილოძოიზმი
thumb|220პქ|ჰილოძოიზმის ერთ-ერთი წარმომადგენელი [[თალესი]] ჰილოძოიზმი (ბერძნ. hylē აქ – ნივთიერება, მატერია და zoē – სიცოცხლე) — ფილოსოფიური მოძღვრება, რომლის თანახმად, მთელი სამყარო არის ცოცხალი, გასულიერებული. ტერმინი ჰილოძოიზმი შემოიღო ინგლისელმა ფილოსოფოსმა რალფ კადუორთმა XVII საუკუნეში.
რენესანსის ეპოქაში იგი აღადგინეს იტალიელმა ნატურფილოსოფოსებმა (ბერნარდინო ტელეზიო, ჯორდანო ბრუნო). ჰილოძოიზმის ელემენტებს შეიცავს XVIII საუკუნის ფრანგი მატერიალისტების — დენი დიდროსა და ჟან ბატისტ რობინეს შეხედულებები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვიტალიზმი კატეგორია:ნატურფილოსოფია კატეგორია:ძველი ბერძნული ფილოსოფია კატეგორია:თეოლოგია კატეგორია:იდეათა ისტორია
პოტენციალი
პოტენციალი (<ლათ. potentia — ძალა) — საშუალებები, წყაროები, მარაგი, რომელთა მობილიზაცია და ამოქმედება შესაძლებელია მიზნის მისაღწევად, გეგმის განსახორციელებლად, ამოცანის გადასაწყვეტად. ერთი პიროვნების, საზოგადოების, სახელმწიფოს შესაძლებლობანი გარკვეულ დარგში. მაგ.: ეკონომიკური პოტენციალი, მოქმედების პოტენციალი და სხვ.
მათემატიკაში, ფიზიკაში, ქიმიაში, ბიოლოგიასა და მეცნიერების სხვა დარგებში ტერმინ „პოტენციალს“ სხვადასხვა მნიშვნელობა აქვს. ფიზიკაში იგი იქნება სიდიდე, რომელიც აღწერს ვექტორული ხასიათის ფიზიკური ველების ფართო კლასს. ქიმიაში კი იქნება — თერმოდინამიკური ფუნქცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:პიროვნების განვითარება
სამპარავთმეძებლო სამართალი
სამპარავთმეძებლო სამართალი, გაერთიანებული ფეოდალური საქართველოს სასამართლო-სამძებრო დაწესებულება, რომელიც სპეციალურად იყო შექმნილი მპარაობის წინააღმდეგ საბრძოლველად, ასეთ დაწესებულებას XVI საუკუნიდან მეკობრეთმძიებელთა სასამართლო, შემდგომ დასტურლამალის მიხედვით, ხევისთავის სასამართლო ეწოდებოდა. სამპარავთმეძებლო სამართალი კლასთა ბრძოლის გამწვავების შედეგად შეიქმნა. მას ევალებოდა როგორც დამნაშავის დევნა, საქმის წინასწარი ძიება, ისე საქმის გარჩევა და დამნაშავის გასამართლება. სამპარავთმეძებლო სამართლის ძირითადი მოხელე იყო მპარავთმძებნელი (გვიანდელი მეკობრეთძებნელი, ქურდისმძებნელი). სამპარავთმეძებლო სამართალს სწხვა, მეფისაგან „ჩენილი“, მოხელენიც ემსახურებოდნენ. გიორგი III-ის 1170 სიგელის მიხედვით, „ჩენილთა“ მოვალეობას შეადგენდა დამნაშავის დევნა, მისი დაპატიმრება და განაჩენის შესრულება, მპარავისათვის გათვალისწინებული იყო ჩამოხრჩობა (როდესაც დამნაშავეს „მრავალჯერ ეპაროს“) ან დამასახიჩრებელი სასჯელი. პარვის ცნება ფართო შინაარსისა იყო — გულისხმობდა სხვისი ქონების ფარულად ან აშკარად (იარაღის მოხმარებითაც) მიტაცებას. ნაპარაცს სამპარავთმეძებლო სამართალი პატრონს უბრუნებდა. დანაშაულისათვის გათვალისწინებული იყო აგრეთვე ჯარიმა მეფის ან ფეოდალის სასარგებლოდ. XIII საუკუნის ძეგლით და ვახტანგ VI-ის სამართლით დაწესებულია ნაპარავის შვიდმაგად გადახდევინება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
გლენ მედეიროსი
გლენ ალან მედეიროსი (Glenn Alan Medeiros; დ. 24 ივნისი, 1970) — პორტუგალიური წარმოშობის ჰავაელი ამერიკელი მომღერალი და ტექსტების ავტორი.
ბიოგრაფია
მედეიროსმა მუსიკალური კარიერა 10 წლის ასაკში დაიწო, როდესაც კუნძულ კაუაიზე მამამისს ტურისტულ ავტობუსში მოგზაურთა გართობაში ეხმარებოდა. 17 წლის ასაკში კი მან ადგილობრივ რადიოში კონკურსი მოიგო, მაშინ მაილ მესერის ცნობილ სიმღერას "Nothing's Gonna Change My Love for You"-ს ასრულებდა, რომელიც შემდეგ მისი საცნობი გახდა მსოფლიო მასშტაბით. სულ მოკლე ხანში სიმღერა ამერიკაში ეროვნულ ჰიტად იქცა. 1988 წელს სიმღერამ უკვე საუკუთესო ასეულში 13 ადგილი დაიკავა, ხოლო დიდი ბრიტრანეთის ჩარტებს მთელი თვე ედგა სათავეში. ამავე წელს მან ახალი სინგლი ჩაწერა "Un Roman d'amitié (Friend You Give Me a Reason)", სიმღერა საკმაოდ წარმატებული დუეტი გამოდგა ფრანგ მომღერალ ელზა ლუნინისთან Elsa Lunghini  ერთად. 1990 წელს კი მან ამერიკელ ვარსკვლავ ბობი ბრაუნთან ჩაწერა დუეტი, "She Ain't Worth It", რომელიც ასევე წარმატებული აღმოჩნდა. მომდევნო დუეტი უკვე რეი პარკერ უმცროსთან ჩაიწერა სახელწოდებით "All I'm Missing Is You".
1992 წელს გლენმა ისევ დუეტის ჩაწერა გადაწყვიტა, თუმცა, ამჟამად მოდერნ თოქინგის წევრთან თომას ანდერსთან ერთად "Standing Alone". დღესდღეობით გლენ მედეიროსი ტელეწამყვანი და სკოლის მასწავლებელია. ის წმინდა ჯოზეფის სკოლაში მუსიკას ასწავლის მე-5 კლასს, ხოლო  მე-9 კლასის მოწაფეებს მსოფლიო ისტორიას უკითხავს.
პირადი ცხოვრება
გლენმა 1996 წელს თამი არმსტრონგი შეირთო ცოლად. მათ ორი შვილი ჰყავთ: ქორნ ქალოუჰენ მედეიროსი (2000) და ქალიშვილი ლაირიქ ლეოლანი მედეიროსი (2001). უკანასკნელი მონაცემებით, გლენი 10-ე კლასელებს ამერიკის ისტორიას ასწავლის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
Inquisitor nodicostatus
Inquisitor nodicostatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აშშ-ის ელჩები საქართველოში
ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩების სია საქართველოში. ამჟამინდელი ელჩია კელი დეგნანი. აშშ-ის საელჩო საქართველოში 1992 წლის 23 აპრილს გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ელჩები საქართველოში
კანტონი (ადმინისტრაციული ერთეული)
კანტონი — ქვეყნის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ტიპი. ზოგადად, კანტონი სხვა ადმინისტრაციული ერთეულებისგან განსხვავებით, როგორიცაა საგრაფო (ინგლისში), დეპარტამენტი ან პროვინცია, ფართობითა და მოსახლეობის რაოდენობით უფრო მცირე ერთეულების აღსანიშნავად გამოიყენება. ყველაზე მეტად ცნობილი და პოლიტიკურად მნიშვნელოვანი შვეიცარიის კანტონებია. შვეიცარიის კონფედერაციის კონსტიტუციის მიხედვით თეორიულად (და ისტორიულადაც) მისი კანტონები ნახევრად სუვერენული სახელმწიფოებია.
დასახელება მომდინარეობს ფრანგული სიტყვიდან canton, რომელიც კუთხეს ან ოლქს აღნიშნავს.
კანტონები ქვეყნების მიხედვით
კანტონები არსებობს (ან არსებობდა) შემდეგ ქვეყნებში:
სქოლიო
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები
ისლუგა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ვულკან ისლუგის სატელიტური ფოტო ისლუგა (Isluga) — ვულკანი ანდების მთებში, ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს ტარაპაკის რეგიონში, ბოლივიის საზღვრიდან დასავლეთით 7 კმ-ში. სიმაღლე ზღვის დონიდან – 5550 მ. ვულკანი შედგება კრატერისაგან, რომლის სიგანე 400 მეტრია. უკანასკნელი ამოფრქვევა ჰქონდა 1878 წელს. შედის ვულკან ისლუგის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
ნოტუსი
ნოტუსი (Notus) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კანიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 531 კაცს.
მათე ცინცაძე
მათე ცინცაძე (დ. 7 იანვარი, 1995, ფოთი) — ქართველი ფეხბურთელი, „ჟეტსუს“ ნახევარმცველი. 2014 წლის სექტემბრიდან გამოძახებულია საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში.
კარიერა
მათემ ფეხბურთის თამაში ფოთში დაიწყო, შემდეგ კარიერა თბილისის „ლოკომოტივში“ განაგრძო, სადაც მან 6 წელი გაატარა. 2013-2014 წლების სეზონის დასაწყისში ქუთაისის „ტორპედოში“ გადაბარგდა, თანაგუნდელებთან ერთად. ამასთან ერთად იგი ჯერ 17 წლამდე, შემდეგ 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების ლიდერად ჩამოყალიბდა. იმავე სეზონის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას მათე თბილისის „დინამომ“ შეიძინა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:შჩეცინის პოგონის ფეხბურთელები კატეგორია:ექსტრაკლასას ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
პარაგვაის შეიარაღებული ძალები
პარაგვაის შეიარაღებული ძალები განკუთვნილია პარაგვაის რესპუბლიკის თავისუფლების, დამოუკიდებლობის და ტერიტორიულ მთლიანობის შესანარჩუნებლად. პარაგვაის შეიარაღებული ძალების ჯარი დაყოფილია 3 სახეობად: სახმელეთო ჯარად, სამხედრო-საზღვაო ძალებად და სამხედრო-საჰაერო ძალებად. შეიარაღბული ძალები ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის შუა მონაკვეთში, როდესაც პარაგვაიმ მოიპოვა თავისუფლება. 2006 წლის მონაცემებით, სამხედრო ძალების ბიუჯეტშია 125 მილიონი აშშ დოლარი.
კოლორადოს შტატი
კოლორადო (Colorado ) — შტატი დასავლეთ აშშ-ში, მდებარეობს მთიან აშშ-ში. სახელი ესპანურად „ფერადოვანს“ ან „წითელს“ ნიშნავს. XVI საუკუნეში აქ გამოჩნდნენ პირველი ესპანელი მკვლევრები. 1706 წლიდან ეკუთვნის ესპანეთს. 1803 – აღმოსავლეთი ნაწილი მიეკუთვნა აშშ-ს. 1845-1848 – დასავლეთი ნაწილი ომით დაიკავა მექსიკამ. 1858 – დაარსდა დენვერი ოქროს აღმოჩენასთან ერთად. 1876-დან აშშ-ს შტატია.
სქოლიო
კატეგორია:კოლორადო კატეგორია:აშშ-ის შტატები
აშურუბალიტ II
აშურუბალიტ II — ასურეთის უკანასკნელი მეფე. მეფობდა ძვ. წ. 612 - ძვ. წ. 609 წლებში. სავარაუდოდ, აშურუბალიტ II იყო ასურბანიფალის ძმა და ასარხადონიის მეხუთე შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
გოგარენე
გოგარენე (Gogarene) სომხურად გუგარქი (Գուգարք) — ისტორიული ქვემო ქართლის ბერძნული სახელწოდება. პირველად მოხსენიებული აქვს სტრაბონს როგორც იბერიის პროვინცია, რომელიც ძვ. წ. II საუკუნეში დიდი სომხეთის სამეფომ შეიერთა. სახელწოდება უნდა მოდიოდეს ქართველური ტომის — გუგარებისაგან. გოგარენეს, როგორც ადგილს კოლხებისა და აღმოსავლეთის იბერების შუაში, იხსენიებს სტეფანე ბიზანტიელი. ძვ. წ. I საუკუნეში აქ შეიქმნა ქართლის საპიტიახშო. I–II საუკუნეებში გოგარენე იბერიის შემადგენლობაში იყო, მოგვიანებით ისევ სომხეთმა შეიერთა. საბოლოოდ კი IV საუკუნის II ნახევარში იბერიამ დაიბრუნა.
ტერიტორიულად გოგარენეს მოიცავდა მდინარეების ალგეთის, ხრამისა და დებედის აუზებს. თუმცა ქართლის საპიტიახშოს ტერიტორია სხვადასხვა დროს სხვადასხვა მოცულობისა იყო. სომხური გეოგრაფიული თხზულების „აშხარჰაცუიცის“ (VII ს.) ცნობების მიხედვით, რომლებიც გაცილებით უფრო ძველ ვითარებას ასახავენ, გუგარქის საპიტიახშო მთლიანად მოიცავდა იბერიის სამეფოს სამხრეთ პროვინციებს კლარჯეთიდან ხუნანამდე. გოგარენე-გუგარქის ტერიტორია გაფართოების ამსახველ ფაქტად მიაჩნიათ ქართული ტოპონიმი გუჯარეთი. ძველი ქართული ადმინისტრაციული დანაწილებით საკუთრივ გოგარენე-გუგარქის გეოგრაფიული რეგიონი ემთხვეოდა სამშვილდის საერისთავოს ტერიტორიას.
გოგარენე სომხეთის და იბერიის მოსაზღვრე რეგიონი იყო და იქ კომპაქტურად დასახლებული სომხური თემი არსებობდა. გოგარენეს სომხური თემი შედიოდა ცურტავის საეპისკოპოსოში. მას სათავეში ედგა ეთნიკურად ქართველი ან სომეხი ეპისკოპოსი, რომელსაც ღვთისმსახურების აღსრულება შეეძლო ქართულ და სომხურ ენებზე. გოგარენეს სომხური თემი გაძლიერდა მას შემდეგ, რაც 451 წელს ირანის წინააღმდეგ აჯანყების დამარცხების შემდეგ მამიკონიანების საგვარეულოს წარმომადგენლები შეიფარა ქართლის პიტიახშმა არშუშამ. მამიკონიანთა და მათი ამალის აქ დასახლების შემდეგ წმინდა შუშანიკის საფლავზე აგებული სამარტვილე იქცა მრევლის გამაერთიანებელ ცენტრად. VII საუკუნეში კირონ I-მა ცურტავის საეპისკოპოსოში ღვთისმსახურების ერთადერთ ენად ქართული გამოაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები კატეგორია:დიდი სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
სამოჭალოს წმინდა გიორგის ეკლესია
სამოჭალოს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, რკონის კომპლექსის აღმოსავლეთით, 2 კმ-ზე, ნასოფლარ სამოჭალოზე. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (8,5X5,4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩაქცეულია კამაროვანი გადახურვა და კონქი. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია, კარის ღიობი გადახურულია ტიმპანით, რომელიც შიგნიდან და გარედან თაღითაა მოჩარჩოებული. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს — მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშები. სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ქვეშ სატრაპეზო ქვა დგას. გრძივი კედლები და კამარა პილასტრებითა და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრებს ერთ ქვაში კვეთილი თაროსებრი კაპიტელები აქვთ.
მოხატულობა
ინტერიერი შელესილი და მოხატული ყოფილა. მოხატულობის შემორჩენილი ფრაგმენტები თარიღდება XII საუკუნის დასასრულით. საკურთხევლის მოხატულობა ორ რეგისტრად იყო დაყოფილი. კონქში შემორჩენილია ვედრების კომპოზიციის ქვედა ნაწილი: მაცხოვრის შიშველი ფეხი, შვიდქიმიანი ვარსკვლავებით მორთული მოწითალო-ყავისფერი ფეხსადგამი, ორი ექვსფრთედი, იოანე ნათლისმცემლის გამოსახულების ნაწილი და მწვანე ფერის მიწა. კონქის კომპოზიცია შემოსაზღვრულია კიბისებრი ორნამენტით. ქვედა რეგისტრში ეკლესიის მამებია წარმოდგენილი. ამავე რეგისტრის სამხრეთ კიდეში შემონახულია დიაკვნის გამოსახულება. მას ოდნავ მოხრილი გრძელი წარბები, თხელი ცხვირი, პატარა ბაგეები და ფართოდ გახელილი დიდი თვალები აქვს. ამ რეგისტრის სამხრეთ ნაწილში ოთხი ფიგურაა. ჩრდილოეთით მხოლოდ ერთი წმინდანის მცირე ნაწილი გაირჩევა. ფრონტალურად წარმოდგენილი წმინდანები მსუბუქი თაღნარითაა მოჩარჩოებული. საკურთხევლის სარკმლის წირთხლები შემკულია მცენარეული ორნამენტით (ყულფით გადაბმული წრეები შიგ ჩახატული ყვავილებით). სარკმლის ქვემოთ ჯვარია გამოსახული. მხატვრობა დასრულუბულია კიბისებრი ორნამენტით. სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთზე სწორკუთხა ჩარჩოში მოქცეული წმ. დედათა წელზედა ფიგურებია. წმინდანებს სხვადასხვა ფერის (მოწითალო-ყავისფერი, ყვითელი) შარავანდები აქვთ, რაც ქართული მონუმენტური მხატვრობის ძეგლებში ჯერ კიდევ XI საუკუნიდან გვხვდება. ამავე კედლის დასავლეთ მონაკვეთზე, შესასვლელის თავზე გაირჩევა მცირე ზომის ფიგურა და მისი წითელი ფეხსაცმელი. შესასვლელის დასავლეთით, წმ. მეომრების მონუმენტურ ფიგურებს ორი რეგისტრის მთელი სიმაღლე უჭირავთ. ორნამენტი, რომელიც მათი ჩაცმულობის ცალკეულ ნაწილებს ამკობს, შესრულების მაღალი პროფესიონალიზმით ხასიათდება. სარკმლის წირთხლებზე მოცემული მცენარეული ორნამენტი იმეორებს საკურთხევლის სარკმლის სახეებს. ჩრდილოეთ კედელზე ასახულია წმ. გიორგის მიერ მეფის ასულის გველეშაპისაგან დახსნის სცენა. ჩანს პირდაღებული გველეშაპის თავი კისერზე გამობმული თოკით, ცხენის ფლოქვი, წმინდანის სამოსის ნაწილი და მარჯვნივ ორი ხელაპყრობილი ფიგურა. მოხატულობის კოლორიტში გაბატონებულია მოწითალო-აგურისფერი, ღია ზურმუხტისფერი-მწვანე, ოქროსფერი ოქრა, მოწითალო-ყავისფერი. ორნამენტებისათვის გამოყენებულია აგრეთვე ნაცრისფერი და მუქი ლურჯი საღებავები.
ეკლესიის სამხრეთ ფასადის აღმოსავლეთ კუთხეში შემორჩენილია პროფილირებული ლავგარდნის ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წმინდა მარინუსი
წმინდა მარინუსი (San Marino diacono) — ითვლება მსოფლიოში უძველესი რესპუბლიკის — სან-მარინოს (301) დამაარსებლად. ტრადიციულად მიღებულია, რომ იგი იყო დაქირავებული კალატოზი რაბის კუნძულიდან (დღევანდელი ხორვატია). ის გახდა დიაკვანი, შემდეგ კი რიმინის ეპისკოპოსად დანიშნეს. შემდეგ ის დაადანაშაულა ერთმა შეშლილმა ქალმა. მან თქვა, რომ წმინდა მარინუსი მისი ყოფილი ქმარია. ამის მერე მარინუსი მწირი გახდა და მონტე-ტიტანოს მთასთან დასახლდა.ლეგენდის თანახმად ის 336 წელს ზამთარში გარდაიცვალა. სანტო მარინოს ხსენების დღე 3 სექტემბერია. ასევე ეს დღე სან მარინოს დაარსების თარიღადაც ითვლება.
წინადაცვეთა
400px||მინი|წინადაცვეთის ტრადიციები ქვეყნის მიხედვით. მინი|წინადაცვეთის შესრულება, [[ცენტრალური აზია, (1865–1872).]] წინადაცვეთა — წეს-ჩვეულება, რომლის თანახმადაც კვეთდნენ მამრის ასოს კანის ბოლოს. წინადაცვეთის ჩვეულება აღმოცენდა პირველყოფილ საზოგადოებაში და გავრცელდებული იყო ჭაბუკთა ტომის სრულუფლებიან წევრებად ჩარიცხვის რიტუალებში. ეს რიტუალები მიზნად ისახავდა ჭაბუკთა ფიზიკურ გამოცდას, ასევე ტომის ადათ-ჩვეულებების და რელიგიის წარმოდგენების ათვისებას. წინადაცვეთა დღესაც შემორჩენილია ავსტრალიის, ოკეანეთის, აფრიკის ჩამორჩენილ ხალხებში. წინადაცვეთა გვხვდება იუდაიზმისა და ისლამის რელიგიის პრაქტიკაშიც. იუდაიზმის მიმდევრები წინადაცვეთას უკეთებდნენ ჩვილებს, ხოლო მუსლიმანები — 7-10 წლის ბიჭებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუდაიზმი კატეგორია:ისლამი კატეგორია:უროლოგია კატეგორია:წინადაცვეთა
კომორის პრეზიდენტი
კომორის პრეზიდენტი — კომორის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომორის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
სამრეწველო შეჯვარება
სამრეწველო შეჯვარება — სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა შეჯვარების ერთ-ერთი სახე. სამოსარგებლო მიზნით 2 ჯიშის ცხოველის შეწყვილება მაღალპროდუქტიული ნაჯვარის მისაღებად. სამრეწველო შეჯვარებით მიღებული ნაჯვარი, როგორც წესი, სამეურნეო-სასარგებლო ნიშნების მხრივ ჰეტეროზისს იჩენს, მაღალი ცხოველმყოფელობა აქვს და უმეტესად პროდუქტიულობითაც აღემატება საწყისი ჯიშის ცხოველებს. სამრეწველო შეჯვარება ხორცის, მატყლისა და კვერცხის დამატებითი რაოდენობით მიღების ერთ-ერთი წყაროა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეცხოველეობა
Inquisitor nudivaricosus
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჰორიზონტი
thumb|300პქ|ჰორიზონტი (კომპიუტერული გრაფიკა) ჰორიზონტი (ბერძნ. horizōn, ნათ. ბრ. horizontos < horizō — შემოვსაზღვრავ) — დედამიწის ზედაპირის ის ნაწილი, რომელიც დამკვირვებლის თვალისთვის მისაწვდომია ღია გარემოში.
ხილული ჰორიზონტი ეწოდება წირს, რომლითაც ცა თითქოს დედამიწის ზედაპირს ესაზღვრება. ხილული ჰორიზონტის სიშორე s, ე.ი. მანძილი დედამიწის ზედაპირის ყველაზე შორეულ ხილვად წერტილებამდე, იზრდება გარემოს მიმართ დამკვირვებლის h სიმაღლის მიხედვით და გამოისახება ფორმულით:.
ჭეშმარიტი ანუ მათემატიკური ჰორიზონტი არის ცის სფეროს დიდი წრეწირი, რომლის სიბრტყე მართობულია შვეული წრფისადმი. ხილული ჰორიზონტის ჩვეულებრივ ჭეშმარიტ ჰორიზონტზე დაბლაა ð კუთხით, რასაც ჰორიზონტის დაწევა ჰქვია. დაკვირვების ადგილის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტს კვეთს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის წერტილებში, მათ შორის კი არის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის წერტილები, სადაც ჰორიზონტს კვეთს ცის ეკვატორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
რობერტო I (პარმის ჰერცოგი)
რობერტო I პარმელი (Roberto I di Parma; დ. 9 ივლისი, 1848, ფლორენცია, იტალია — გ. 16 ნოემბერი, 1907, ლუკა, იტალია) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალის უკანასკნელი ჰერცოგი 1854-1859 წლებში. ბურბონ-პარმელთა დინასტიის მეთაური 1859 წლიდან გარდაცვალებამდე. ბულგარეთის დედოფალ მარია ლუიზას, ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა ზიტასა და ლუქსემბურგის პრინც-კონსორტ ფელიჩეს მამა.
ბიოგრაფია
დამხობილი რობერტო დედასა და დებთან ერთად პარმიდან რომში გადასახლდა და თავი პაპს შეაფარა. ვინაიდან რომის პაპის ოლქი უკანასკნელი იტალიური სახელმწიფო იყო, რომელიც ინარჩუნებდა დამოუკიდებლობას, ჩამოგდებულმა იტალიელმა მონარქებმა სწორედ მას მიაშურეს. მიუხედავად ამისა, მას მაინც დიდი მემკვიდრეობა დარჩა, იმდენად დიდი, რომ სიცოცხლის ბოლომდე შეეძლო ფუფუნებაში ეცხოვრა. ამის გამო იგი პერიოდულად ავსტრიასა და საფრანგეთში მდებარე თავის შატოებში დადიოდა დასასვენებლად. მისი ფავორიტი შატო დე შამბორი იყო.
ამრიგად, მას არ ჰქონია რაიმე პოლიტიკური გავლენა და მთელი თავისი ცხოვრება ცოლ-შვილთან ერთად გაატარა საფრანგეთში, იტალიასა და ავსტრიაში, თავის მდიდრულ სასახლეებში.
რობერტო I გარდაიცვალა 1907 წლის 16 ნოემბერს ლუკაში, 59 წლის ასაკში. მის შემდეგ ნომინალური ჰერცოგის ტახტზე ერთმანეთი მისმა ოთხმა ვაჟმა შეცვალა, მისი ორი ქალიშვილი ევროპის ორი მონარქის მეუღლე გახდა, ხოლო მისი ვაჟი ფელიჩეს შთამომავლები დღემდე მართავენ ლუქსემბურგს.
ქორწინებები და შვილები
1869 წლის 5 აპრილს რომში რობერტომ ცოლად შეირთო პრინცესა მარია პია დე ბურბონ-სიცილიელი (1849-1882), ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელის ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ რობერტოს ბებია, მარია კაროლინა სიცილიელი და მარია პიას მამა, ფერდინანდ II და-ძმანი იყვნენ, რაც მათ მეორე თაობის ბიძაშვილებად აქცევდათ, რამეთუ მარია კაროლინაცა და ფერდინანდიც მეფე ფრანჩესკო I-ის შვილები იყვნენ.
მარია პიასა და რობერტოს სულ თორმეტი შვილი შეეძინათ, თავად მარია პია კი მშობიარობას გადაჰყვა. მათი შვილები იყვნენ:
დაქვრივების შემდეგ, 1884 წლის 15 ოქტომბერს რობერტო დაქორწინდა ინფანტა მარია ანტონია პორტუგალიელზე (1862-1959), პორტუგალიის მეფე მიგელ I-ისა და დედოფალ ადელაიდა ფონ ლოივენშტაინ-ვერთაიმ-როზენბერგის ქალიშვილზე. აღსანიშნავია, რომ რობერტო და მარია ანტონია ბიძაშვილები იყვნენ, რამეთუ ანტონიას ბებია, კარლოტა ხოაკინა ესპანელი და რობერტოს ბებია, მარია ლუისა ესპანელი ღვიძლი დები და მეფე კარლოს IV-ის ქალიშვილები იყვნენ. რობერტოს მასთან კიდევ თორმეტი შვილი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1848 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1907 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:პარმის ჰერცოგები კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ლასკარი
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ვულკანი ლასკარი ლასკარი (Lascar) — ვულკანი ანდების მთებში, ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს ანტოფაგასტის რეგიონში, ატაკამიდან აღმოსავლეთით 30 კმ-ში. სიმაღლე ზღვის დონიდან – 5592 მ. ვულკანი შედგება 6 კრატერისაგან, რომლის სიგანე 400 მეტრია. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაიწყო 2006 წლის 18 აპრილს და დამთავრდა 2007 წელს.
ყველაზე დიდი ამოფრქვევა იყო 26 500 წლის წინ, როდესაც ჩამოყალიბდა ვულკანის თანამედროვე ფორმა.
ლუკა ზარანდია
ლუკა ზარანდია (დ. 17 თებერვალი, 1996) — ქართველი ფეხბურთელი, ბელგიური „გენკისა“ და საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრების თავდამსხმელი.
დორნახის ბრძოლა
იმპერატორის ჯარებს ჰეინრიხ ფონ ფურსტენგბერგი ხელმძღვანელობდა, რომელიც ბრძოლის დასაწყისში მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის ისტორია კატეგორია:შვაბიური ომი კატეგორია:შვეიცარიის ბრძოლები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის ბრძოლები კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
ოლიმპიადა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ოლიმპიადა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მექსიკის გეოგრაფია
thumb|right|300px|მექსიკის ტოპოგრაფიული რუკა მექსიკის გეოგრაფია – მექსიკა მდებარეობს ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში და მოიცავს ცენტრალური ამერიკის უდიდეს ნაწილს. მას ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება აშშ (შტატები:კალიფორნია, არიზონა, ნიუ-მექსიკო, ტეხასი) ამერიკის შეერთებულ შტატებთან საზღვრის სიგრძე 3141 კმ-ია. ქალაქ სიუდად-ხუარესიდან აღმოსავლეთით მექსიკის ყურემდე აშშ-მექსიკის სახელმწიფო საზღვარი მიუყვება მდინარე რიო-გრანდეს.
სამხრეთით და დასავლეთით მექსიკას ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, აღმოსავლეთით – მექსიკის ყურე და კარიბის ზღვა. სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან მექსიკას ესაზღვრება გვატემალა (871 კმ.) და ბელიზი (251 კმ.).
პრაქტიკულად მექსიკის მთელი ტერიტორია მდებარეობს ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკურ ფილაზე, მხოლოდ კალიფორნიის ნახევარკუნძულის ნაწილი მდებარეობს წყნარი ოკეანის ფილაზე და ასევე მცირე ნაწილი კოკოსის ტექტონიკურ ფილაზე.
ფიზიკური გეოგრაფიის თვალსაზრისით ტეუანტეპეკის ყელი, რომელიც ქვეყნის ტერიტორიის 12,1 % მოიცავს და სადაც მდებარეობს მექსიკის 5 შტატი, მიეკუთვნება ცენტრალურ ამერიკას. გეოლოგიური თვალსაზრისით იგი მიეკუთვნება ტრანს-მექსიკურ ვულკანურ სარტყელს და გამოყოფილია ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილისაგან. გეოპოლიტიკური თვალსაზრისით კი მექსიკა ჩრდილოეთ ამერიკული ქვეყანაა.
მექსიკის საერთო ფართობია 1 972 550 კმ², მათ შორის 6 ათ. კმ² კუნძლებია წყნარ ოკეანეში, კარიბის ზღვაში, კალიფორნიისა და მექსიკის ყურეებში. ფართობის მიხედვით მექსიკას მსოფლიოში მე-14 ადგილი უკავია.
მექსიკის სანაპირო ზოლის სიგრძე შეადგენს 9330 კილომეტრს, საიდანაც  7338 კმ. წყნარ ოკეანეზე მოდის, ხოლო 2805 კმ. ატლანტის ოკეანეზე. მექსიკის განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა, რომელიც ვრცელდება 370 კმ-ზე ორივე სანაპიროდან, მოიცავს 2,7 მლნ კმ².
რელიეფი
thumb|250px|ვულკანი [[ისტაკსიუატლი, მდებარეობს მეხიკოს მახლობლად]]
მექსიკას ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით კვეთს ორი მთიანი ქედი აღმოსავლეთი სიერა-მადრე და დასავლეთი სიერა-მადრე, რომლებიც წარმოადგენენ კლდოვანი მთების სამხრეთ გაგრძელებას. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ ქვეყნის ცენტრში გადაჭიმულია ტრანს-მექსიკური ვულკანური სარტყელი, რომელიც ცნობილია ასევე სიერა-ნევადას სახელწოდებითაც. ამ ქედზე მდებარეობს მექსიკის უმაღლესი მწვერვალები: ორისაბა (5700 მ), პოპოკატეპეტლი (5462 მ), ისტაკსიუატლი (5286 მ) და ნევადო-დე-ტოლუკა (4577 მ).
მექსიკის ზეგანი მდებარეობს დასავლეთ და აღმოსავლეთ სიერა-მადრეს ქედებს შორის და გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით, აშშ-ს საზღვრიდან სამხრეთით სიერა-ნევადას ვულკანურ სარტყელამდე. დაბალი ქედებით იგი გაყოფილია ორ ჩრდილოეთის და სამხრეთის ნაწილებად.
კალიფორნიის ნახევარკუნძულის ქედი გადაჭიმულია 1430 კმ-ზე. მისი სიმაღლეა ჩრდილოეთით 2200, ხოლო სამხრეთით 250 მეტრი.
რამდენიმე დიდი მთათა სისტემა მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სამხრეთი სიერა-მადრე გადაჭიმულია 1200 კმ-ზე, მექსიკის სამხრეთ სანაპიროზე ტრანს-ვულკანურ ქედიდან, პრაქტიკულად, ტუანტეპეკის ყელამდე. ამ ქედის საშუალო სიმაღლეა 2000 მ. ტუანტეპეკის ყელის სამხრეთით იწყება სიერა-მადრე-დე-ჩიაპასის ქედი, რომელიც წყნარი ოკეანის სანაპიროზეა გადაჭიმული 280 კილომეტრზე ოახაკისა და ჩიაპასის შტატების საზღვრებიდან გვატემალის საზღვრამდე. ქედის საშუალო სიმაღლეა 1500 მ. მაქსიმალური 4000 მ. (ვულკანი ტაკუმა).
გეოლოგიური აგებულება და სეისმური აქტივობა
thumb|right|250px|მექსიკის მდებარეობა ლითოსფერულ ფილებზე მექსიკის ტერიტორია მდებარეობს სამ მსხვილ ლითოსფერულ ფილაზე და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ძლიერ სეისმოაქტიურ ზონას.
მექსიკის ისტორიაში მრავალი დამანგრეველი მიწისძვრა და ვულკანის ამოფრქვევაა ცნობილი:
ჰიდროგრაფია
მექსიკის მდინარეების 2/3 მიეკუთვნება წყნარი ოკეანის აუზს ხოლო დანარჩენი კარიბის ზღვისა და მექსიკის ყურის აუზს. ხუთი უდიდესი მდინარეა: უსუმასინტა, გრიხალვა, პაპალოაპანი, კოაცაკოალკოსი და პანუკო.
ქვეყნის უდიდესი ტბაა ჩაპალა.
სტატისტიკა
კლიმატი: ტროპიკულიდან უდაბნოს ჰავამდე.
რელიეფი: მთები, ზეგნები და სანაპირო დაბლობები. სიმაღლე:
რესურსები: ნავთობი, ვერცხლი, სპილენძი, ოქრო, ტყვია, თუთია, ბუნებრივი გაზი და მერქანი.
მიწის გამოყენება:
სარწყავი ტერიტორია: 63 200 კმ² (2003 წ. შეფასება)
ჩილეს ცენტრალური ბანკი
ჩილეს ცენტრალური ბანკი (Banco Central de Chile) — ცენტრალური ბანკი ჩილეში. შეიქმნა 1925 წელს და ჩილეს კონსტიტუციაში დაფიქსირებულია, როგორ საკონსტიტუციო დონის ავტონომიური დაწესებულება.
ნიუ-მექსიკო
ნიუ-მექსიკო (New Mexico) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს მთიან რეგიონში. 1540-1542 წლებში ნიუ-მექსიკო გამოიკვლია ფრანსისკო დე კორონადომ. 1568-ში გაჩნდა ესპანური დასახლებები რიო-გრანდესთან. 1610 – დაარსდა სანტა-ფე. 1848 – ტერიტორიის დიდი ნაწილი გადაეცა აშშ-ს. 1912-დან შტატი.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატები
მაკეი
მაკეი (Mackay) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კასტერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 517 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
Inquisitor odhneri
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Blue Lines
Blue Lines — ჯგუფ Massive Attack-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1991 წლის 8 აპრილს, ლეიბლზე Virgin Records. იგი ხშირად ითვლება ტრიპ ჰოპის ჟანრის პირველ ალბომად. მასში წარმოდგენილია ელექტრონული მუსიკის, ჰიპ-ჰოპის, დაბ-მუსიკის, 70-იანი წლების სოულ-მუსიკისა და რეგეის სინთეზი, რაც ალბომის გამოცემის მომენტისათვის საკმაოდ უჩვეულო ნარევი იყო. სიმღერების ნაწილი შეიცავს ტრიკის რეპ-ვოკალს, ისევე, როგორც შერა ნელსონისა და ჰორეს ენდის ვოკალებს. Blue Lines დიდი წარმატებით სარგებლობდა საკლუბო სცენაზე, ისევე როგორც კოლეჯების რადიო-სადგურებში.
სქოლიო
კატეგორია:Massive Attack-ის ალბომები კატეგორია:1991 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
რივასი (ქალაქი)
რივასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ნიკარაგუაში, რივასის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს 11.43333°N, -85.83333°W. ქალაქში ცხოვრობს 28,000 ადამიანი. რივასი მდებარეობს ზღვის დონიდან 70 მეტრის სიმაღლეზე, წყნარი ოკეანის სანაპიროსთან რივასის გეოგრაფიულ ყელზე. ქალაქი დაარსდა XVIII საუკუნეში.
საერთაშორისო ყურადღება
რივასის ადგილობრივმა სასამართლომ მიიპყრო მსოფლიოს ყურადღება, რადგან ამერიკელმა ჟურნალის გამომცემელმა ერიკ ვოლცმა მოკლა და გააუპატიურა თავისი ყოფილი მეგობარი გოგონა. დორის ივანია ხიმენესი 2006 წლის 21 ნოემბერს თავის მაღაზიაში მოკლული იპოვეს. რივასის სასამართლომ ერიკ  ვოლცი 30 დღით დააპატიმრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
მელბა
მელბა (Melba) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კანიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 513 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
წვიმის ტყეები
მინი|ზომიერი წვიმის ტყეები ტასმანიაში მინი|წვიმის ტყეები „წვიმის ტყეები“ — ტყე, რომლისთვისაც დამახასიათებელია უხვი რაოდენობით ატმოსფერული ნალექები (წელიწადში 2000-7000 მმ და მეტი) და დიდი სინოტივე. როგორც წესი შედგება მაღალი, ფოთლოვანი ხეებისაგან. ჩვეულებრივ, ვრცელდება ეკვატორის ირგვლივ, ნოტიო ტროპიკულ შემაღლებულ და დადაბლებულ ადგილებში.
ნოტიო ტროპიკული წვიმის ტყეები წარმოდგენილია იმ რეგიონებში, სადაც გაბატონებულია ატმოსფერული ნალექების უხვი რაოდენობა, ცხელი და დაორთქლიანებული კლიმატი. არსებული ხეები აქ მარადმწვანეა. „წვიმის ტყეები“ გვხვდება აგრეთვე ტროპიკების რაიონებში, მშრალი სეზონის პერიოდში (მაგ., ავსტრალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არსებული „მშრალი ტყეები“).
წვიმის ტყეები უმეტესად ვრცელდება სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში, დასავლეთ და ცენტრალურ აფრიკაში, ინდონეზიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ავსტრალიის ტროპიკულ ნაწილში. აღნიშნულ რეგიონებში დამახასიათებელია შეფარდებითი სინოტივის მაღალი მაჩვენებელი და სეზონური რყევების არარსებობა. ჰაერის ტემპერატურა მაღალია და ჩვეულებრივ დღის განმავლობაში უდრის 30 °C-ს, ღამით — 20 °C. ეკვატორული ტყის საზღვრის სიმაღლის მატებასთან ერთად მცენარეულობა იცვლება მთის ტყეებით. ტროპიკული ფოთლოვანი ტყე გავრცელებულია ძირითადად ბრაზილიის აღმოსავლეთ ნაწილში, აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ ავსტრალიაში და აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
დამახასიათებელია ფლორის ვერტიკალური სტრატიფიკაცია. ხეების უმეტესობა ორლებლიანია, სქელი ქერქითა და ვიწრო ფესვებით. მის ფარგლებში მოქცეულია მსოფლიო ფლორისა და ფაუნის წარმომადგენელთა ნახევარზე მეტი. მეტად მრავალფეროვანია ფაუნა, უხვადაა ძუძუმწოვრები, ქვეწარმავლები, ფრინველები, უხერხემლოები. ძუძუმწოვრებს წარმოადგენენ პრიმატები, კატისებრნი და სხვ., რეპტილიებს — გველები, კუები, ქამელეონები და სხვ., ორნითოფაუნას — ბეღურასნაირნი, გუგულისებრნი. აღმოჩენილია უხერხემლოების ათობით ოჯახის წარმომადგენელი. ფართოდ არის გავრცელებული აგრეთვე სოკოები.
„წვიმის ტყეების“ მოკვეთილი მასივები გვხვდება: ინდოეთში, ბანგლადეშში, შრი-ლანკაზე, ინდოჩინეთის ჩრდილოეთში, სამხრეთ ჩინეთში, ახალ კალედონიაში, ოკეანეთის კუნძულებზე, მადაგასკარზე, აშშ-ში და სხვ. გარეგნული თვისებებისა და სტრუქტურის თვალსაზრისით „წვიმის ტყეები“ წააგავს ტროპიკულ წვიმის ტყეებს, თუმცა მისგან განსხვავდება ფლორისტიკული შემადგენლობით.
„წვიმის ტყეების“ არაერთი მცენარის სახეობა სხვადასხვა მიზეზის გამო განიცდის განადგურებას. ზოგიერთი ხის სიმაღლე აღწევს 45-55 მ-ს, იშვიათად 75-80 მ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ტყეები კატეგორია:წვიმის ტყეები კატეგორია:დედამიწის გეოლოგიური ისტორია
ამბარა
ამბარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (მუგუძირხვის თემი), შავი ზღვის ნაპირას, მიუსერის კონცხზე. ადგილობრივი კურორტი. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 13 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:მუგუძირხვის თემის სოფლები
საქარის მევენახეობის საცდელი სადგური
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ყოფილი სამეცნიერო ორგანიზაციები კატეგორია:1890 წელს დაარსებულები
რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ (ფილმი)
რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ — 1965 წელს გადაღებული ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია მიხეილ ჭიაურელი. დაფუძნებულია ავქსენტი ცაგარელის ამავე სახელწოდების პიესაზე.
სიუჟეტი
ახალგაზრდა ხელოსან გოგიას და სოფლელ გოგოს ტასიას ერთმანეთი შეუყვარდებათ. საქორწილო მაყრიონის თანხლებით ტასიას სოფელში ჩასულ გოგიას საპატარძლო აღარ დახვდება — ტასიას ნათლიის, თავადის ქალის ბრძანებით, ის თავადის სახლში შინამოსამსახურედ წაიყვანეს. ხანშიშესულ თავადს ტასია მოეწონა და მისი ცოლად შერთვა გადაწყვიტა. გოგიას მისი მეგობარი ყარაჩოხელები ეხმარებიან, რომ საცოლე დაიბრუნოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ფილმები კატეგორია:1965 წლის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
სიფრიფანაფრთიანები
სიფრიფანაფრთიანები (Hymenoptera) — მწერების რიგი. ახასიათებთ სრული მეტამორფოზი. მათი სხეულის სიგრძე 0,2 მმ-იდან 6 სმ აღწევს. უმრავლესობას 2 წყვილი გამჭვირვალე სიფრიფანა ფრთა აქვს, რომელთაგან წინა წყვილს ფრენისათვის წამყვანი მნიშვნელობა აქვს. უკანა ფრთები კაუჭებით უკავშირდება წინას და ფრენისას ერთ საერთო ზედაპირს ქმნიან. ზოგი სულ უფრთოა (მუშა ჭიანჭველები). პრიმ. სიფრიფანაფრთიანების პირის აპარატი მღრღნელია, უმაღლესებისა — მღრღნელ-მწუწნავი. დედალს აქვს კვერცხსადები, რომელიც ნესტიანთა სიფრიფანაფრთიანებში ნესტრადაა გარდაქმნილი.
სიფრიფანაფრთიანების რიგი იყოფა შემდეგ ქვერიგებად: მჯდომმუცლიანები —   Symphyta (ხერხიები, ბოლორქიანები), პარაზიტული —  Parasitica  (მხედრები, მეკაკლიები)  და ნესტრიანები  — Aculeata (კრაზანები, ფუტკრები, ჭიანჭველები).
საკმაოდ ფართოდ არიან გავრცელებული საქართველოშიც. მათ შორის არის სოფლის მეურნეობის მავნებლები (პურის ჩვეულებრივი ხერხია, მსხლის ხერხის, ვაშლის ხერხია, ბლის ხერხია, ხორბლის ხერხია, ნეკერჩხლის ხტუნის ხერხია და სხვა), პარაზიტული სიფრიფანაფრთიანები, რომლებიც იკვებებიან ვაშლის ხის, მხსხლის, ციტრუსების, ატმის, ვაზისა და სხვათა მავნებლებით; მრავალი სახეობა მცენარის დამტვერავია; ფუტკრის რამდენიმე სახეობა გვაძლევს თაფლს, ცვილს, დინდგელს; ზოგი (ხერხიები, მეკაკლიები და სხვა) სოფლისა და ტყის მეურნეობის მავნებელია.
ლუკა კიკაბიძე
ლუკა კიკაბიძე (დ. 21 იანვარი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ფრანგული „ბასტიასა“ და საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრების ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ბასტიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
Inquisitor plurinodulatus
Inquisitor plurinodulatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
არიზონა
არიზონა (Arizona) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს მთიან რეგიონში. სახელი --ინდიელთა ენაზე „პატარა წყაროს“ ნიშნავს. 1715 წლამდე ახალი ესპანეთის ნაწილი იყო, 1752-1824 – მექსიკის ნაწილი. 1848 – გადაეცა აშშ-ს. 1912-დან შტატი.
სქოლიო
კატეგორია:არიზონა კატეგორია:აშშ-ის შტატები
ბილვი
ბილვი — ქალაქი ნიკარაგუაში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლებოა 59 222 ადამიანს შეადგენს. ბილვი არის პუერტო კაბესასის მუნიციპალიტეტის ცენტრი და ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონის დედაქალაქი.
ბულვი და მთლიანად რეგიონი არის ადგილობრივი მკვიდრებით დასახლებული. ქალაქი გაერთიანებულია ყარატას თემში. მეპატრონეები არიან სხვადასხვა საზოგადოებრივი ჯგუფები, რომლებმას შემოისაზღვრეს თავისი კუთვნილი ტერიტორია.
კულტურა, როგორც კარიბის ზღის სანაპიროზე არსებული ფენომენი, კარიბულ გავლენას განიცდის. მოსახლეობა ძირითადად არის ესპანურენოვანი, თუმცა დიდია კრეოლთა და მოსკიტოების რაოდენობა ქალაქში.
ტყუპი ქალაქები
ბილვი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
ალექსანდერ ბიუტნერი
ალექსანდერ ბიუტნერი (Alexander Büttner; დ. 11 თებერვალი, 1989) — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს „მანჩესტერ იუნაიტედში“ მარცხენა მცველის პოზიციაზე.
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ჰოლანდიის ერედივიზიის კლუბ „ვიტესში“. პირველი გოლი გაიტანა 2007-2008 წლების სეზონში „ვოლენდამთან“ 3-1 მოგებულ მატჩში.
2012 წლის 6 ივლისს ბიუტნერმა ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „მანჩესტერ იუნაიტედთან“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
საქართველოს ეროვნული რაგბის ლიგის გუნდი
საქართველოს ეროვნული რაგბის ლიგის გუნდი — რაგბის ლიგის საქართველოს ეროვნული ნაკრები, რომელმაც პირველი საერთაშორისო შეჯიბრი 2005 წელს ითამაშა. გუნდი წითელი მაისურებით თამაშობს მკერდზე თეთრი ჯვრით. მატჩის დაწყებამდე გუნდელებს საკუთარი ჰაკა - "ფერხული" - აქვთ.
თამაშების შედეგები
კატეგორია:საქართველოს რაგბის გუნდები კატეგორია:ეროვნული რაგბის გუნდები
ოლეგ ლიშეგა
ოლეგ ბოგდანოვიჩ ლიშეგა (უკრ:  Оле́г Богда́нович Лише́га; დ. 30 ოქტომბერი, 1949, ტისმენიცა ― 17 დეკემბერი, 2014, კიევი ) ― უკრაინელი პოეტი და მთარგმნელი.
ბიოგრაფია
ოლეგ ლიშეგა 1949 წლის 30 ოქტომბერს მასწავლებელთა ოჯახში დაიბადა. 1968 წლიდან ლვოვის უნივერსიტეტში ინგლისური ფილოლოგიას სწავლობდა, ხოლო 1972 წელს საბჭოთა არმიაში ჩაირიცხა. სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ ტისმენიცეში ქარხანაში მუშაობდა. 1988 წლამდე ნაწარმოებებს სამიზდატი აქვეყნებდა. 1988 წელს ფულბრაიტის სტიპენდია მოიპოვა და ერთი წელი აშშ-ში ცხოვრობდა.
პრუსები
მინი|ბალტიის ტომები დაახლოებით 1200 წელს. პრუსები (Pruzzen ან Prußen; Pruteni; Prūši; Prūsai; Prusowie; Prësowié) — ტომთა ჯგუფი, რომელიც ძველთაგან ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, მდ. ვისლისა და ნემანის ქვემო დინებათა შორის სახლობდა. მატერიალური კულტურის მხრივ მათ ბევრი საერთო ჰქონდათ ენით მონათესავე ლატვიელებსა და ლიტველებთან, აგრეთვე სლავებთან. წყაროებში პრუსები იხსენიებიან IX საუკუნიდან. XIII საუკუნისთვის ისინი შეადგენდნენ 11 მხარის კონფედერაციას, რომელსაც დიდებულები მართავდნენ. პრუსების ადრეფეოდალური საზოგადოებისა და სახელმწიფოს ჩამოყალიბების პროცესი შეაჩერა გერმანიის ფეოდალურ-კათოლიკურმა აგრესიამ. XIII საუკუნის 30-იან წლებში ტევტონთა ორდენმა რომის პაპისა და გერმანელი ფეოდალების აქტიური მხარდაჭერით დაიწყო პრუსების მიწა-წყლის დაპყრობა, რაც 1283 წელს დასრულდა. პრუსების მეტი წილი დამპყრობლებმა მოსპეს, დანარჩენი იძულებით გააგერმანელეს. პრუსების სახელი შემოინახა პრუსიამ.
ოლეგ ლიშეგა
ბიოგრაფია
ოლეგ ლიშეგას ეკუთვნის ლექსების ორი კრებული. თარგმნა ტომას სტერნზ ელიოტისა და ეზრა პაუნდის ნაშრომები.
პრუსები
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ხალხები კატეგორია:ევროპის ეთნოგრაფია
ოლეგ ლიშეგა
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:უკრაინელი პოეტები კატეგორია:უკრაინელი მწერლები კატეგორია:უკრაინელი მთარგმნელები
Inquisitor radula
Inquisitor radula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
The Smashing Pumpkins
The Smashing Pumpkins — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა ჩიკაგოში (ილინოისი) 1988 წელს. მასში თავდაპირველად შედიოდნენ ბილი კორგენი (წამყვანი ვოკალი, გიტარა) და ჯეიმზ აიჰა (გიტარა). სხვა წევრებს შორის იყვნენ დ'არსი რეცკი (ბას-გიტარა) და ჯიმი ჩემბერლინი (დასარტყმელი საკრავები). შემდგომში შემადგენლობაში მრავალი ცვლილება მოხდა, თუმცა კორგენი უცვლელ ლიდერად რჩებოდა. ამჟამად ჯგუფის მთავარი წევრები არიან კორგენი და ჯეფ შრედერი (რიტმული გიტარა).
უარი თქვა რა იმ დროის სხვა მუსიკოსების მიერ ამოჩემებულ პანკ-როკის მიმართულებაზე, The Smashing Pumpkins-მა ჟღერადობა ააგო უფრო რთული, გიტარაზე დამოკიდებული, გოთიკური როკის, მძიმე მეტალის , დრიმ-პოპის, ფსიქოდელიური როკის , პროგრესული როკის, შუგეიზინგის და, გვიანდელ ალბომებში, ელექტრონიკის ელემენტებზე. კორგენი ჯგუფის სიმღერების ძირითადი ავტორია. სწორედ მისი მუსიკალური ამბიციების და კათარზისული ტექსტების მეშვეობით ჩამოყალიბდა ალბომების და სიმღერების ტრადიცია. ზოგიერთი მათ უწოდებს „ბილი კორგენის ღამის კოშმარების ტკივილით და დაჟეჟილობებით სავსე მოხსენებებს.“
2006 წელს კორგენმა და ჩემბერლინმა ჯგუფი აღადგინეს და გამოსცეს Zeitgeist. 2007 და 2008 წელს, ტურნეს დროს მათ შეუერთდა ჯეფ შრედერი და ჩემბერლინი 2009 წლის დასაწყისში წავიდა. წლის ბოლოს კორგენმა დაიწყო ალბომების ახალი სერიის Teargarden by Kaleidyscope გამოშვება. მასში შედის სინგლები, EP-ები და ორი სრული ალბომი, ამ დროისთვის გამოცემული Oceania (2013) და Monuments to an Elegy (2014). 2016 წლისთვის კორგენი და შრედერი ჯგუფის ძირითადი წევრები იყვნენ, თუმცა ბილი მუშაობდა ყოფილ წევრებთანაც. ჩემბერლინი 2015 წლის ტურნეებში მონაწილეობს, აიჰა კი 2016 წლის კონცერტებზე გამოჩნდა. იმავე წლის შუა პერიოდში კორგენი აცხადებდა, რომ სურდა ჯგუფის ორიგინალური შემადგენლობის კვლავ შეკრება, თუმცა ამის შესახებ სიახლეები არსად გაჟღერებულა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:2000 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ილჰამ ალიევი
ბავშვობა
ილჰამ ალიევი დაიბადა 1961 წელს ბაქოში, ბაქოს კგბ-ს განყოფილების უფროსის ოჯახში, რომელიც შემდგომში აზერბაიჯანის კომპარტიის მდივანი გახდა. 1977 წელს ქალაქი ბაქოს საბაილის რაიონის მეექვსე საშუალო სკოლა დაამთავრა. მას ჰყავს უფროსი და — სევილ ალიევა.
ბიზნესი
მამამისის სკკპ ცკ-ს (ЦК КПСС) პოლიტბიუროდან გასვლის შემდეგ, ილჰამმა საკუთარი ბიზნესი დაიწყო. 1991 წლიდან 1994 წლამდე ცხოვრობდა სტამბოლში და აზერბაიჯანში მამამისის გაპრეზიდენტების შემდეგ დაბრუნდა.
პოლიტიკური კარიერის დასაწყისი
1994 წლიდან 2003 წლამდე იგი იკავებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის მეორე ვიცე-პრეზიდენტის, ხოლო შემდეგ პირველი ვიცე პრეზიდენტის პოსტს. იგი ორჯერ, 1995 და 2000 წელს იყო არჩეული აზერბაიჯანის მილი მეჯლისში (პარლამენტში). 2003 წელს მოიხსნა დეპუტატის მანდატი პრემიერ-მინისტრად დანიშვნის გამო. 1997 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტად. სპორტისა და ოლიმპიური მოძრაობის განვითარებაში წვლილის შეტანისთვის დაჯილდოებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის უმაღლესი ორდენით, ასევე საერთაშორისო სამხედრო სპორტული საბჭოს დიდი კორდონის „დიდების ორდენით“. 1999 წელს არჩეულ იქნა პარტია „ახალი აზერბაიჯანის“ მოადგილედ, 2001 წელს - თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ, ხოლო 2005 წელს უკვე თავმჯდომარედ.
2001 წლიდან 2003 წლამდე ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის მილლი მეჯლისის დელეგაციას ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში (ესსა). 2003 წელს აირჩიეს ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის თავმჯდომარის მოადგილედ და ესსა-ს ბიუროს წევრად. 2004 წელს ესსა-ში აქტიური მუშაობისთვის დაჯილდოვდა ესსა-ს საპატიო წევრის დიპლომითა და მედლით.
პრეზიდენტობა
2003 წლის 15 ოქტომბერს ქვეყანაში ჩატარდა საპრეზიდენტო არჩევები. მოსახლეობის 76%-ზე მეტმა მხარი დაუჭირა ალიევის კანდიდატურას. საერთაშორისო დამკვირვებლების მონაცემებით, არჩევნებზე მრავალრიცხოვანი დარღვევები დაფიქსირდა. ოპოზიციამ არ აღიარა არჩევნების შედეგები და გამართა აქცია ქალაქის ცენტრში, რასაც მოჰყვა შეტაკება, რომლის დროსაც ბევრი მსხვერპლი იყო.
აზერბაიჯანსა და საზღვარ გარეთ ახალი ლიდერისგან ელოდნენ თანდათანობითი რეფორმების გატარებას — დაახლოებას დასავლეთთან, პოლიტიკური ცხოვრების ლიბერალიზაციას და სტაბილურობის გამაგრებას. თუმცა ახალგაზრდა პრეზიდენტს არ გააჩნდა საკმარისი გამოცდილება. თავდაპირველად ილჰამ ალიევი დამოკიდებული იყო ძველ მმართველ ელიტაზე. ყველა მნიშვნელოვან თანამდებობებზე რჩებოდნენ ისინი, ვინც ჰეიდარ ალიევის დროს იყო. მას დასჭირდა ორი წელიწადი, რათა შეეცვალა აპარატი.
ილჰამ ალიევის პრეზიდენტობა აღინიშნებოდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრების სტაბილიზაციით. 2005 წელს აზერბაიჯანში აღმოფხვრილ იქნა სახელმწიფოებრივი გადატრიალების მცდელობა. დააკავეს 12 ადამიანი, მათ შორის ეკონომიკური განვითარების მინისტრი — ფარჰად ალიევი, ფინანსთა მინისტრი — ფიქრეთ იუსიფოვი, ჯანმრთელობის მინისტრი — ალი ინსანოვი, „აზერქიმიის“ სახელმწიფო კონცერნის პრეზიდენტი — ფიქრეთ სადიგოვი, აზერბაიჯანის სამეცნიერო აკადემიის ექს-პრეზიდენტი — ელდარ სალაევი, კომპანია აზპეტროლის (AzPetrol) პრეზიდენტი — რაფიგ ალიევი, პრეზიდენტის ადმინისტრაციის განყოფილების ყოფილი ხელმძღვანელი — აკიფ მურადვერდიევი, ჯანდაცვის სამინისტროს პერსონალის დეპარტამენტის ყოფილი უფროსი — ნაზიმ იბრაჰიმოვი, სამინისტროს სააფთიაქო დეპარტამენტი ყოფილი ხელმძღვანელი — აკიფ მაჰარამოვი.
2008 წლის 15 ნოემბერს ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების დროს ილჰამ ალიევი მეორედ იქნა არჩეული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტად. მან 88%-ზე მეტი ხმა მიიღო. 2009 წელს ქვეყანაში ჩატარდა რეფერენდუმი, რომლის შედეგადაც მიღებულ იქნა ცვლილებები კონსტიტუციაში. ცვლილების თანახმად, ერთი და იგივე პიროვნების არჩევა პრეზიდენტად შეიძლება ორ ჯერზე მეტად. ოპოზიციამ ალიევი დაადანაშაულა, რომ მან აზერბაიჯანი აქცია მონარქიად, ევროპის კომისიამ კი რეფერენდუმი შეაფასა, როგორც „სერიოზული ნაბიჯი უკან“ დემოკრატიის განვითარებაში.
2013 წლის ივნისში პარტია „ახალი აზერბაიჯანის“ V ყრილობაზე ილჰამ ალიევის კანდიდატურა წარმოდგენილ იქნა საპრეზიდონტო არჩევნებში, რომელიც ჩატარდა 9 ოქტომბერს. ალიევმა არჩევნების დროს 84% -ზე მეტი ხმა მიიღო. არჩევნებში მონაწილეობამ 72% შეადგინა.
2017 წელს აზერბაიჯანის პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც „პრეზიდენტის დამცირებისა და ღირსების დისკრედიტაციისთვის“ მოქალაქეებს ემუქრებათ 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ან დაჯარიმდებიან 1500 – 2500 ათასი მანათის ოდენობით. იმ შემთხვევაში, თუ მსგავსი გამონათქვამები განთავსდება ინტერნეტში ყალბ ანგარიშებსა და პროფილებზე, გათვალისწინებულია 2000-დან  3000 მანათამდე ჯარიმა.
ფრანგულმა კვლევითმა ინსტიტუტმა OpinionWay-მ 2019 წელს ჩაატარა გამოკითხვა აზერბაიჯანელ ხალხს შორის. გამოკითხვა შედგებოდა 9 კითხვისაგან და მოიცავდა იმ საკითხებს, რომელიც მოხდა ქვეყანაში ბოლო (2018-2019) წელს. გამოკითხვის შედეგად გამოკითხულთა 85,1%-მა დადებითად შეაფასეს მოქმედი პრეზიდენტის საქმიანობა.
ეკონომიკური პოლიტიკა
2003 წელს, როდესაც ალიევი მოვიდა ქვეყნის სათავეში მან დაიწყო სპეციალური პროგრამების შემუშავება ეკონომიკის განვითარებაში, მათ შორის „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში სიღარიბის დაძლევისა და ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა (2003–2005)“, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა (2004-2008)“, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დასაქმების სტრატეგია“ (2006-2015), „აზერბაიჯანის რეგიონების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სახელმწიფო პროგრამა 2014-2018 წლებისათვის“. ილჰამ ალიევმა 2004 წელს გამოსცა ბრძანება „ნავთობისა და გაზის შემოსავლების მართვის გრძელვადიანი სტრატეგიის მიღება (2005-2025)“. ეს იყო ჰეიდარ ალიევის სანავთობო სტრატეგიის გაგრძელება. მარცხნივ|მინი|ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის რუქა ალიევის გაპრეზიდენტების პირველ პერიოდში შეინიშნებოდა ეკონომიკური ზრდა ენერგორესურსების ექსპორტის ხარჯზე. განხორციელდა საექსპორტო მილსადენების ჩაშვება რუსეთის ავლით - ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი და ბაქო-თბილისი-ერზუმის მილსადენი. 2003 – 2010 წლებში, სახელმწიფო მონაცემების მიხედვით, ქვეყანაში შექმნილი იყო 840 ათასი სამუშაო ადგილი. სიღარიბის ოფიციალური დონე 45%-დან 11%-მდე დაეცა. 2007 წელს ბაზარზე შიდა ინვესტიციების ზრდა დაიწყო. 2008 წლისთვის კი  ინვესტიციების საერთო მოცულობა შეადგენდა 77%, რაც შეადგენდა შიდა ინვესტიციების კაპიტალს. მათი უმრავლესობა მიმართული იყო არასანავთობო სექტორში.
2017 წლის ბოლოს ილჰამ ალიევი თავის გამოსვლაში აღნიშნა, რომ არასანავთობო სექტორში ზრდა შეადგენდა 2,5%, არა სანავთობო სამრეწველო წარმოება - 3%-ზე მეტი, სოფლის მეურნეობა - 4%-ზე მეტი, ხოლო არა სანავთობო ექსპორტი - 24%. 2017 წელს აზერბაიჯანის მშპ 39.21 მილიარდ დოლარს შეადგენდა.
პოლიტიკა სპორტის სფეროში
2011 წლის 7 ივლისს ილჰამ ალიევმა გასცა განკარგულება ბაქოში თანამედროვე სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსის მშენებლობასთან დაკავშირებით, რომელიც პასხობს საერთაშორისო სტანდარტებს. 2016 წელს გასცა განკარგულება სპეციალური ოლიმპიური სტიპენდიის რაოდენობის გაზრდის შესახებ. განკარგულება ძალაში შევიდა 2017 წლის 1 იანვრიდან. 2017 წელს ხელი მოაწერა განკარგულებას ველოსპორტის მსოფლიო ჩემპიონატის „BMX Racing“ ჩატარებასთან დაკავშირებით ბაქოში. ჩემპიონატის ჩატარება დაგეგმილია 2018 წლის 5-9 ივნისს.
2013 წელს გადაწყდა ფორმულა ერთის ჩატარება ბაქოში 2016 წელს. 2016 წელს 17–19 ივნისს ბაქოში პირველად ჩატარდა ევროპის გრან-პრის ჩემპიონატის მერვე ეტაპი 2016 წლის სეზონში. 2017 წლის სეზონში ჩატარდა მერვე ეტაპი აზერბაიჯანის გრან-პრის ჩემპიონატი ფორმულა -1. 2018 წლის 27-29 აპრილს კი ბაქოში ჩატარდება აზერბაიჯანის გრან-პრის ჩემპიონატის მეოთხე ეტაპი. მინი|223x223პქ|პირველი ევროპული თამაშების გახსნა. ილჰამ ალიევი მეჰრიბან ალიევასთან, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მეთაურთან ტომას ბახთან და რუსეთის ფედერაციის მინისტრთან - ვლადიმირ პუტინთან ერთად 2012 წლის დეკემბერს ევროპული ოლიმპიური კომიტეტის 41-ე გენერალურ ასამბლეაში გადაწყვეტილი იქნა პირველი ევროპული თამაშების ჩატარება. 2013 წლის იანვარში ილჰამ ალიევმა გასცა ბრძანება საორგანიზაციო კომიტეტის შექმნის შესახებ 2015 წელს პირველი ევროპული თამაშების ჩატარებასთან დაკავშირებით ბაქოში. 2015 წლის 12-28 ივნისს ბაქოში გაიმართა პირველი ევროპული თამაშები. აზერბაიჯანის პრეზიდენტი აქტიურად იღებდა მონაწილეობას მაყურებელთა რიგებში.