cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იაპონური ენა
გავრცელება
იაპონიის საზღვრებს გარეთ იაპონურად მეტყველებს ამერიკის შეერთებული შტატებში დაახლ. 200.000 კაცი ჩრდილოეთ ამერიკის მატერიკზე, ხოლო წყნარ ოკეანეში მდებარე ჰავაის კუნძულებზე კი - დაახლ. 220.000 კაცი. დიდია იაპონურენოვან მოსახლეთა რაოდენობა ასევე სამხრეთ ამერიკაში და განსაკუთრებით - ბრაზილიაში, სადაც დაახლ. 380.000 კაცი ითვლება იაპონურად მოსაუბრედ. იაპონიის გარეთ იაპონურად მოლაპარაკეთა დიდრიცხოვნება გამოიწვია XIX საუკუნის მიწურულსა და XX საუკუნის შუა ხანებში ემიგრაციის სამმა ტალღამ.
იაპონურს არ აქვს რიცხვი და სქესი, არსებითი სახელი არ იბრუნვის. ძირითადი ლექსიკური მარაგი ორმარცვლოვანია. არსებობს იაპონურის მრავალი რეგიონალური და სოციალური დიალექტი. იაპონურ ენას სტანდარტიზაციის პროცესში საფუძვლად ტოკიოს ქალაქური მეტყველება დაედო.
წარმოშობა და კლასიფიკაცია
საკითხი იაპონური ენის წარმოშობისა და კლასიფიკაციის შესახებ ენის მკვლევართა შორის დღემდე არ არის ბოლომდე გარკვეული. ნათელია მხოლოდ ერთი, იაპონური ენა ენათესავება რიუკიუს კუნძულებზე არსებულ ენებს, რომელთაც ასევე რიუკიუს ენები ჰქვია. ამ ენებს ზოგი ენათმეცნიერი იაპონური ენის დიალექტებადაც განიხილავს.
პირველი პრობლემა არის ის, რომ უძველესი იაპონური და დღემდე ჩვენამდე მოღწეული წერილობითი ძეგლი (კოჯიკი) ახ. წ. VIII საუკუნით თარიღდება, ანუ დაახლ. ამდროინდელია ასევე უძველესი ალთაური წერილობითი ძეგლები ორხონ–რუნული და ყიტანის დამწერლობები. იაპონური ენის ისტორიის შესახებ არსებული ყველა მეცნიერული მონაცემი, რომელიც უფრო ადრინდელ პერიოდს შეეხება, წარმოადგენს ლინგვისტურ რეკონსტრუქციებს, ანდა არქეოლოგიურ და გენეტიკურ გამოკვლევებს ეყრდნობა.
მეორე პრობლემა ისაა, რომ იაპონური მგავსებებს ავლენს კორეულ და ალთაურ ენებთან (ერთადერთი გამონაკლისი ამ მხრივ არის ჩრდილოტუნგუსური ენები, რომლებიც სინტაქსურად სულ სხვაგვარად მოწესრიგდებიან) ფონეტიკაში, მორფოლოგიასა და სინტაქსში. ამასთანავე, ძველი იაპონური ენა მორფოლოგიასა და სინტაქსში ბევრ საერთოობასთან (მათ შორის ძველთურქულთანაც, როგორც ალთაურ ენათაგან ყველაზე დასავლეთით მდებარე და ამავდროულად ყველაზე ადრინდელი დამწერლობის მქონე ენა) ერთად „უცნაურობებსაც“ ავლენს. ყოველივეს მიუხედავად, ალტაიცისტების დიდი ნაწილი კორეულ და იაპონურ ენებს საერთო პროტოენის (მაკრო–ალთაური) ადრინდელ ფრაგმენტებად მიიჩნევს, ხოლო თურქული, მონღოლური და ტუნგუსური ენები ალთაურის უფრო გვიანდელ ნამსხვრევებად განიხილება. ყოველი ამ ენისათვის საერთო დამახასიათებელი თვისება არის აგლუტინაცია.
გენეტიკურად იაპონელები არიან ორი სხვადასხვა ტომის შთამომავალნი, რომელნიც სხვადასხვა დროს კორეის ნახევარკუნძულის გამოვლით იაპონიაში გადმოსახლებულან; ჯომონის მოსახლეობას გადმოსახლება უნდა დაეწყო ჯომონის ხანიდან (ახ. წ. დაახლ. X საუკუნიდან), ხოლო იაიოის მოსახლეობას კი ეს პროცესი იაიოის ხანიდან (ახ. წ. დაახლ. IX საუკუნდან) უნდა დაეწყო. ყოველივეს გათვალისწინებით ფრიად სავარაუდოა, რომ ჟამთა სვლაში ორივე ჯგუფი გენეტიკურად და ენობრივად ერთმანეთს შერწყმოდა.
ჯომონის მოსახლეობის ენის შესახებ არ არსებობს სარწმუნო მონაცემები, რადგან არც ლიტერატურულ წყაროებს და მით უმეტეს, არც ამ ენაზე მოსაუბრეთ ჩვენამდე არ მოუღწევიათ, რის გამოც ვერც იმის დადგენაა შესაძლებელი, თუ ჯომონთა ენის რა ელემენტები შემორჩა თანამედროვე იაპონურს, რიუკიუს ენებსა და აინუს ენას. მკვლევართა მიერ შემოთავაზებული თეორიების მიხედვით, არსებობს კავშირი ამ ენასა და აინუს ენას, ისევე როგორც ავსტრონეზულ ენებს შორის.
გაცილებით უფრო მეტია ცნობილი იაიოის ენის შესახებ; ენათმეცნიერმა რილიმ (Riley) თავის ერთ-ერთ გამოკვლევაში 2003 წელს პროტო-იაპონურისა და ისტორიული კორეის სახელმწიფოს ენის — გოგურიეოს ლინგვისტური რეკონსტრუქცია მოახდინა და შეეცადა, მათი ნათესაობა დაედგინა. ამ ჰიპოთეზის თანახმად, იაპონური ქვეყნების პოლიტიკურად მოკავშირე კორეული სახელმწიფოების გაიასა და ბაეკლეს ენები კიდევ უფრო მეტ ურთიერთნათესაობას ამჟღავნებენ. მიუხედავად ამისა, რილის ეს მოსაზრება ჰიპოთეზად რჩება საკმარისი არგუმენტების უქონლობის გამო.
იაპონური და კორეული ენები ერთმანეთს არაუადრეს ახ. წ. VII საუკუნისა უნდა დაშორებოდნენ, როცა კორეულმა სახელმწიფო სილამ ნახევარკონტინეტზე არსებული სხვა სამეფოები დაიმორჩილა, რის შედეგადაც სილას ენამ მოიდგა ფეხი და გაბატონდა, ხოლო სწორედ ამ დროს აზუკას ხანაში იაპონიის ტერიტორიაზე სრულიად განსხვავებული კულტურა იწყებს განვითარებას.
დღესდღეობით იაპონიასა და ორივე კორეაში საკითხი ენათა ნათესაობის შესახებ არა მარტო ლინგვისტური, არამედ პოლიტიკური დისკუსიის ხასიათსაც იძენს, რის გამოისობითაც ხსენებულ თემასთან დაკავშირებული იაპონური და კორეული წყაროები არცთუ იშვიათად სუბიექტურად არის შეფერილი.
თავის მხრივ აინუს ენა, რომელიც კუნძულ ჰოკაიდოს უძველეს მცხოვრებთა ენაა, არც იაპონურ და არც რომელიმე სხვა ცნობილ ენას არ ენათესავება, რის გამოც მას რეგიონის სხვა იზოლირებულ ენებთან ერთად პალეოციმბირულ ენებს მიათვლიან.
ზოგიერთი ჰიპოთეზით იაპონური ენის კლასიფიცირება სხვა ენათა ოჯახებში უნდა მოხდეს. მაგ. ერთი ჰიპოთეზის თანახმად თანამედროვე იაპონურ ენას ავსტრონეზული ენების მსგავსი ფონეტიკა აქვს, მაშინ როცა მეორე ჰიპოთეზა იაპონური ენის სინტაქსურ მსგავსებებს წარმოაჩენს დრავიდულ ენებთან. იაპონური ენის ნათესაობის შესახებ არსებული ჰიპოთეზებიდან არც ერთი არაა საბოლოო და საყოველთაოდ მიღებული.
ენის სტრუქტურა
თავისი თვითმყოფადობა მნიშვნელოვანწილად დღემდე შემოინახა იაპონურმა ენამ. კერძოდ; იაპონური ენის გრამატიკა კი ჰგავს ალთაურს (აგლუტინაცია, სიტყვათწყობა), მაგრამ წარმოთქმა ტიპურად ასტრონეზულია (თანხმოვანთა გაორმაგების ნაკლებობა, მხოლოდ მღიერი თანხმოვანი „-n“ სიტყვის ბოლოში). ალთაური წარმოთქმის ისეთი ელემენტი, როგორიცაა ხმოვანთა ჰარმონია დროთა განმავლობაში ხმარებიდან გამოსულა. იაპონური და კორეული ენების შედარებისას მრავალრიცხოვან სტრუქტურულ მსგავსებათა შორის მნიშვნელოვანი განსხვავებაც წარმოჩინდება ლექსიკაში; ორივე ენას ლამის ერთნაირი გრამატიკული სტრუქტურა აქვს, საკმაო მსგავსებებია პარტიკლის გამოყენებაში და ა. შ., მაგრამ არ არსებობს არანაირი საერთოობა ლექსიკაში, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ ზოგიერთ სპეციალურ ცნება–ტერმინს სოფლის მეურნეობის დარგიდან ანდა ჩინურიდან შემოსულ ნასესხობებს.
დამწერლობა
იაპონური სადამწერლობო სისტემა გამოიყენებს ჩინურ სადამწერლობო ნიშნებს, რომელსაც იაპონიაში ჰქვია კანჯი. გარდა ამისა, კიდევ ორი ე.წ. ანბანია გამოყენებაში ჰირაგანა და კატაკანა. იაპონური ენის შემსწავლელს ამის გამო ფაქტობრივად სამი ანბანის დაუფლება უწევს კანჯის, ჰირაგანასა და კატაკანასი. ნებისმიერი იაპონური (საგაზეთო ან ლიტერატურული) ტექსტი შეიცავს დამწერლობების სამივე სახეობას, რადგან ყოველივე მათგანს თავისი სემანტიკურ-გრაფიკული ფუნქცია აქვს ტექსტში. ასე მაგ.; კანჯის მეშვეობით ძირითადად ჩინურ–იაპონური სიტყვის ფუძე–ძირები(საკუთარი სახელები, გვარ–სახელები და სხვ.) გამოიხატება, ხოლო კატაკანა და ჰირაგანა, როგორც კუთხოვანი და მრგვლოვანი ნაირ–სახეობების იაპონური დამწერლობისა სუფიქსების და უცხოენოვანი სიტყვების (მათ შორის შედარებით ახალი ნასესხობების) გადმოსაცემად. ამ მარცვლოვანი ანბანით ბევრი ჩინური სიტყვა ისესხეს გადმოიღეს იაპონურში, მაგრამ ჩინური და იაპონური ენების ფონეტიკა და მორფოლოგია ძირ–ფესვიანად განსხვავდება ერთმანეთისაგან; ჩინურისაგან გასხვავებით იაპონური ენა არ იცნობს ტონს და გაცილებით ნაკლები თანხმოვანი აქვს. იაპონური მარცვლების რაოდენობას (150) თუ შევადარებთ ჩინურისას, სადაც მათი რაოდენობა (ტონების გათვალისწინებით) 1 600 არის, დავინახავთ, რომ იაპონური ენა თავისი მარცვალთა მარაგით საკმაოდ მოკრძალებულად გამოიყურება. გრამატიკაში იაპონური ენა, იზოლირებადი ჩინური ენის საპირისპიროდ აგლუტინირებადი ენაა, გააჩნია მთელი რიგი სუფიქსებისა ე.წ. პარტიკლი და დანიშნულებითი სახელი, რომელთაც დაახლოებით ის ფუნქცია აკისრიათ, როგორიც ფლექსიას, წინდებულსა და შორისდებულს ევროპის ბევრ ენაში. თანამედროვე იაპონურ ენაში ერთმანეთისაგან გამიჯნავენ „ძველ იაპონურსა“ და ჩინურ ელემენტებს. წერით ნიშნებს შორის განასხვავებენ ონ–იომისა (音読み [On-yomi]) და კუნ–იომის (訓読み [Kun-yomi]). ონ–იომი წარმოადგენს წაკითხვის ჩინურ-იაპონურ ვარიანტს, ჩინური წაკითხვის გადატანას (მხედველობაშია პროცესი, რომელიც მიმდინარეობდა უპირატესად ორი (სუნისა და ტანის ხანაში) იაპონური ენის ბგერათა მარაგის მეშვეობით, ხოლო კუნ-იომის მეშვეობით კი „ძველი იაპონური“ სიტყვა წერილობით ნიშანთანაა სემანტიკურად დაკავშირებული. ზოგიერთი ბგერითი ფიგურა (შე)იხამებს ორივე სფეროს. ჩინურიდან მომდინარე იაპონური ზმნები და ზედსართავები, რომელნიც ჩინური სიტყვების დარად ფლექსიას არ მორჩილებენ, სულ სხვანაირად ფუნქციონირებენ (მათ შორის გრამატიკული თვალსაზრისით), ვიდრე მათი ძველი იაპონური ოპოზიციები.
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რიცხვები
ჩინური წარმოშობის რიცხვითი სახელები
ერთიდან ათამდე
一 იჩი (いち) - 1 / 二 ნი (に) - 2 / 三 სან (さん) - 3 / 四 ში (ან იონ) (し ან よん) - 4 / 五 გო (ご) - 5 / 六 როკუ (ろく) - 6 / 七 შიჩი (なな ან しち) - 7 / 八 ჰაჩი (はち) - 8 / 九 კიუუ (きゅう ან く) - 9 / 十 ჯიუუ (じゅう ან とお) - 10 /:
არსებობს მათი იაპონური შესატყვისები. ანუ ეს იმას ნიშნავს რომ, იაპონიაში რიცხვებს ორი სახელი აქვთ
სულეიმან ბუიუქი
სულეიმან ბუიუქი (დიდი) (დ.1722 — გ. 1802) — ბაღდადის ფაშა (1780-1802). ახალგაზრდა ოსმალეთში ტყვედ გაყიდეს. იგი ბაღდადში მიიყვანა და ერაყის გამგებელ სულეიმან აბუ ლაილს უფეშქაშა მარდინის ვოევოდამ მუჰამად ეფენდი ბეგმა.
იაპონური ენა
ლექსიკა
一 ჰიტოცუ - 1 / 二 ჰუტაცუ - 2 / 三 მიცცუ - 3 / 四 იოცცუ - 4 / 五 იცუცუ - 5 / 六 მუცცუ - 6 / 七 ნანაცუ - 7 / 八 იაცცუ - 8 / 九 კოკონოცუ - 9 / 十 ტოო - 10 /:
ფაილი:Japanese (standard) vowels.png
ლიტერატურა
*
ინტერლინგვა
ინტერლინგვა — საერთაშორისო დამხმრე ენა. 1951 წელს გამოაქვეყნა საერთაშორისო დამხმარე ენის ასოციაციამ ალექსანდრ ჰოუდის ხელმძღვანელობით (International Auxiliary Language Association, აკრონიმი IALA). ენა შედგება ლათინურისგან და მისგან წარმომდგარი სხვა ენების ელემენტებისგან. გამოიყებნება: იტალიური, ესპანური, პორტუგალიური, ფრანგული, ინგლისური, გერმანული და რუსული სიტყვები.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერლინგვა
მოწამე ქრისტეფორე
მინი|მარჯვნივ|200px|მოწამე ქრისტეფორეს ხატი მოწამე ქრისტეფორე (გ. 250) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 9 მაისი, ახალი სტილით — 22 მაისი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამე ქრისტეფორე აღესრულა იმპერატორ დეციუსის (249–251) დროს. იგი მაღალი, არაჩვეულებრივი ძალის კაცი იყო, სახე კი მხეცისმაგვარი ჰქონდა. გადმოცემით, წმინდანი თავიდან საოცრად ლამაზი იყო, მაგრამ არ სურდა თავისი გარეგნობით სხვები ეცდუნებინა და უფალს შეევედრა, მისთვის სახე დაემახინჯებინა. ერთხელ იმპერატორმა ბრძანა, მისთვის მოეგვარათ ქრისტიანთა ქომაგი რეპრევი (ასე ერქვა წმინდანს ნათლობამდე). იგი უსიტყვოდ დამორჩილდა ბრძანების შესასრულებლად გამოგზავნილ 200 მხედარს. გზად სასწაულები აღესრულა: წმიდანის ხელში გამხმარი ხელჯოხი აყვავდა, მისი ლოცვით პური გამრავლდა. სასწაულების ხილვით გაოგნებულმა რეპრევის მხლებელმა მეომრებმა ირწმუნეს ქრისტე და წმინდანთან ერთად მოინათლნენ ანტიოქიის ეპისკოპოსის ბაბილას მიერ.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 250
საავარიო-სამაშველო სამუშაოები
საავარიო-სამაშველო სამუშაოები — სამუშაოები, რომლებიც ტარდება საგანგებო სიტუაციის ზონებში (ხანძარი, ხანძრის ლოკალიზაცია, ხანძრის ჩაქრობა, სათბობის, აირის, ელექტროენერგიის, წყლის მიწოდების ავარიული გამორთვა, გაზის გაჟონვა და სხვ.) დაზარალებული ადამიანებისათვის დახმარების აღმოჩენის საჭიროების შემთხვევაში და მათი სპეციალიზებულ სამედიცინო დაწესებულებებში ევაკუაციის მიზნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საავარიო სამუშაოები
თომას მონხე
თომას მონხე (Tomás Monje Gutierréz, დ. 21 დეკემბერი, 1884, ლა-პასი, ბოლივია — გ. 15 ივლისი, 1954, ლა-პასი, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1946-1947 წწ. ბოლივიის პრეზიდენტი 1946 წლის 15 აგვისტოდან — 1947 წლის 10 მარტამდე.
დედისფერული
დედისფერული, როგორც ადგილობრივები უწოდებენ კაკლიანი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (საკობიანოს ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 800 მეტრის სიმაღლეზე, ახმეტიდან 19 კილომეტრის დაშორებით.
დედისფერული პირველად XVIII საუკუნეშია მოხსენიებული. სოფლის მახლობლად შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ნასოფლარი, კოშკი, ეკლესია და მარნის ნაშთი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 31 ადამიანი.
ვალერიან ანჩაბაძე
მინი|ვალერიან ანჩაბაძე. ვალერიან ტარასის ძე ანჩაბაძე (დ. 2 ნოემბერი, 1887 — გ. 3 მარტი, 1921) — აფხაზეთის თავადთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის და საქართველოს რესპუბლიკის არმიების ოფიცერი.
დაიბადა პოდპოლკოვნიკ თავად ტარას (თარაშ) ანჩაბაძის და ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აქტიური წევრის, მარიამ დადიანი-ანჩაბაძისას ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ვაჟთა 1-ლი გიმნაზია, შემდეგ ელიზავეტგრადის საკავალერიო სასწავლებელი (1913). I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს პორუჩიკის, შემდეგ როტმისტრის ჩინით მსახურობდა რიგის დრაგუნთა მე-11 პოლკში. დასავლეთის ფრონტზე ორჯერ დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV, წმ. სტანისლავის III და წმ. ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენებით (ყველა 1915), გიორგის ოქროს იარაღით (1917). 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში. სამხედრო სამსახურში იყვნენ ასევე მისი უმცროსი ძმები — ვარლამი (ჭიჭი), ვლადიმერი (ლადი) და ნიკოლოზი (კოლია). კიდევ ერთი ძმა — ვიანორ ანჩაბაძე იყო სამხედრო ექიმი და აფხაზეთის სახალხო საბჭოს წევრი.
დედისფერული
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვალერიან ანჩაბაძე
1921 წელს საბჭოთა რუსეთთან ომის აფხაზეთის ფრონტზე ვალერიან ანჩაბაძე იყო სარდლის, გენ. დავით ართმელაძის თანაშემწე. სოხუმის დასავლეთით არიერგარდულ ბრძოლებში მან შეაკავა ბოლშევიკური სამხედრო ნაწილები და ფრონტის ძირითად ძალებს მისცა აღმოსავლეთისკენ დახევის საშუალება. დაიღუპა გუმისთის ხიდთან ბრძოლაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:აფხაზი თავადები ვალერიან კატეგორია:ქართველი თავადები
BTR-60
БТР-60 — საბჭოთა წარმოების ჯავშანტრანსპორტიორი, რომელიც შემუშავებული იქნა 50-იანი წლების ბოლოს და პირველად ნაჩვენები იქნა 1961 წელს.
ისტორია
thumb|250px|left|ზილის მიერ წარმოდგენილი პროტოტიპი ზილ-153 БТР-60 შემუშავდა BTR-152-ის და BTR-40-ის ჩანაცვლების მიზნით, მასზე მუშაობა 1956 წელს დაიწყო, პროექგზე GAZ-ის და ZIL-ის ქარხნები მუშაობდნენ, ზილის მიერ წარმოდგენილი პროექტი შედარებით განსხვავდებოდა, რადგან მას გააჩნდა შეჯავშნული კორპუსის სახურავი, მაშინ როდესაც მის ოპონენტს სახურავი საერთოდ არ გააჩნდა, საერთო ჯამში ზილის პროტოტიპი უკეთ გამოიყურებოდა ყველა ასპექტში, თუმცა წარმოებაში გაზის პროტოტიპი ჩაეშვა, რადგან გაზის ქახანას უკეთესი შესაძლებლობები და დიდი გამოცდილება გააჩნდა.
კონსტრუქციის აღწერა
ბეტეერის კონსტრუქცია იმ დროისთვის საკმაოდ კარგად შემუშავებული იყო, საქმე ის იყო, რომ БТР-60-ში იმ დროინდელი БТР-ებისაგან განსხვავებული განლაგება გააჩნდა, ეკიპაჟი წინ იჯდა, დესანტი შუაში, ხოლო ძრავი კი უკან იყო, ეს მას გარკვეულ უპირატესობებს უქმნიდა იმ დროინდელ ჯავშანტრანსპორტიორებზე, თუმცა БТР-60-ს თავისებური პრობლემებიც ახასიათებდა.
საბჭოთა კავშირი
BTR-60-ის პირველი საბრძოლო გამოყენება 1969 წლის მარტში მოხვდა, კუნძულ დამანსკზე რომელიც იმხნად საბჭოთა კავშირისა და ჩინეთი-ის სადავო საკითხს წარმოადგენდა. კუნძულზე განლაგებული საფრონტო სამხედრო ნაწილები ბტრ-60-ებით იყვნენ ეკიპირებულები, თუმცა 57-ე სასაზღვრო დივიზიის შემადგენლობაში BTR-50-ებიც შედიოდა,საბოლოო ჯამში ბეტეერი არ გამოდგა ცუდი ჯავშანტრანსპორტიორი თუმცა საბჭოთა სამხედრო ნაწილებმა ბევრი ბტრ დაკარგეს, ბტრების ძირითადი ნაწილი RPG-ების მიერ იყო განადგურებული რაც მოსალოდნელი იყო რადგან ბეტეერის ჯავშანი ძალზედ მსუბუქია. საბჭოთა BTR-60 კვლავ გამოყენებული იქნა ავღანეთში, სადაც კიდევ უფრო მკვეთრად წამოჩნდა მისი უარყოფითი მხარეები, მაგალითისთვის ბეტეერის ძრავა ავღანეთის რთულ პირობებში ხშირად ფუჭდებოდა, ასევე ბეტეერის ქვემეხს არ შეეძლო მაღალი კუთხით მოქმედება რაც ძალზედ ზღუდავდა მის შესაძლებლობებს მთიან ავღანეთში. კიდევ ერთხელ წარმოჩნდა ბეტეერის ჯავშანის სისუსტის პრობლემა, ბევრი საბჭოთა BTR განადგურებული იქნა ტანკ საწინააღმდეგო ჭურვების ან სხვა ტიპის ასაფეთქებელი მოწყობილობების მიერ. აქედან გამომდინარე ავღანეთში საბჭოთა ჯარების BTR-60-ები ჩანაცვლებული იქნა უფრო ახალი BTR-70-ის მიერ.
რუსეთი
რუსული ბეტეერები გამოიყენებოდა ჩეჩნეთის პირველ ომში,ასევე რუსეთის სასაზღვრო ძალები იყენებდნენ BTR-ს სანამ ის BTR-80-ით არ იქნა ჩანაცვლებული.
მოლდოვა
მოლვოვური ბეტეერები გამოიყენებოდა დნეპრისპირეთის ომში, მოლდოვა საბჭოთა კავშირისგან 27 BTR-60PB მიიღო, თუმცეა ასევე გამოიყენებოდა ბეტეერუს რუმინული ვერსიები, აღნიშნულ ბეტეერებს ქალაქების შტურმის დროს გამოიყენებდნენ, რამდენიმე ბტრ იქნა დაკარგული მოლდოვური მხარის მიერ კონფქლიქტში
უკრაინა
უკრაინული არმია და ნაციონალური გვარდია იყენებს ბტრ-60ებს მიმდინარე დონბასის ომში.
საქართველო
ქართული ბტრ-60ები გამოიყენებოდა აფხაზეთის ომში, პირველი ქართული სამხედრო ქვედანაყოფები რომლებიც აფხაზეთში სიტუაცის სტაბილიზაციის მიზნით შევიდნენ სამი BTR-60/70 ით იყვნენ ეკიპირებულნი, 2005 წლის მონაცემებით საქართველოს სულ 1 ერთეული ბტრ-60 გააჩნდა, ამჟამად ბტრ-60 აღარ გამოიყენება საქართველოს შეიარაღებული ძალების მიერ.
ანგოლა
ბტრ-60 ასევე გამოიყენებოდა ანგოლის სახალხო განმათავისუფლებელი ძალების მიერ, პირველი ბეტეერები საბჭოთა კავშირმა ანგოლას მიაწოდა 70-იანი წლების ბოლოს, ბეტეერების დიდი პარტია დაახლოებით 200 ჯტრ მიწოდებული იქნა 1985-1986 წლებში, ბევრი ანგოლური ბტრ განადგურებული იქნა ომში, მხოლოდ 1987 წლის ოპერაცია მოდულერის დროს სამხრეთ აფრიკულმა ძალებმა 65 ბტრ-60 გაანადგურეს, ანგოური ბეტეერები ასევე კოლონების გაცილების მიზნით გამოიყენებოდა თუმცა ამ შემთხვევეაშიც ბევრი განადგურა უნიტა-ს ჩასაფრებების შედეგად.
სირია
სირიული ბეტეერები პირველად გამოყენებული იქნა ექვს დღიან ომში, ასევე მათ გამოყენება ნახეს 1973 წლის იომ-კიფურის ომში, სირიული ბეტეერების გარკვეული ნაწილი ხელში ჩაგდებული იქნა ისრაელის მიერ. სირიის სამთავრობო ძალები იყენებენ ბტრ-60ს მიმდინარე სამოქალაქო ომში, გარკვეული ნაწილი ხელში ჩაგდებული იქნა აჯანყებულების მიერ, ასევე ბეტეერების ძალიან პატარა რაოდენობა, სავარაუდოდ 2-3 ჯტრ გამოიყენება ქურთი აჯანყებულების მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯავშანტრანსპორტიორები
ლაგაის მთა
ლაგაის მთა, საქისტოსწვერი, ლაღის მთა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის ქედზე, მდინარეების ივრისა და ილტოს სათავეებში. სიმაღლე 2595 მ. აგებულია ზედაიურული ფლიშური ნალექებით. თხემური ნაწილი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით, კალთები — ფოთლოვანი ტყით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
ელისო ვირსალაძე
ელისო კონსტანტინეს ასული ვირსალაძე (დ. 14 სექტემბერი, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი მუსიკოსი, პიანისტი და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1974), სსრ კავშირის სახალხო არტისტი (1989). შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიისა (1983) და რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2000). თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საპატიო დოქტორი. საპატიო ნიშნის ორდენისა და ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი. მუსიკათმცოდნეთა შეფასებით ვირსალაძის შესრულება ხასიათდება მაღალი მუსიკალური კულტურით, ვირტუოზული ტექნიკითა და არტისტიზმით. საყოველთაოდ აღიარებულია თანამედროვეობის ერთ-ერთ უდიდეს პიანისტად.
ადრეული წლები
მეათეკლასელმა პირველი სოლო კონცერტი გამართა. მსმენელმა მისი შესრულებით მოცარტის ორი სონატა, ბრამსის რამდენიმე ინტერმეცო, შუმანის მერვე ნოველეტა და რახმანინოვის პოლკა მოისმინა. 1957 წელს 15 წლის ასაკში ახალგაზრდობის რესპუბლიკური ფესტივალის გამარჯვებული ხდება, ხოლო 1959 წელს — ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა ვენის VII მსოფლიო ფესტივალის ლაურეატი (მეორე პრემია, ვერცხლის მედალი). 1959 წლიდან თბილისის ფილარმონიის, ხოლო 1977 წლიდან — მოსკოვის ფილარმონიის სოლისტია.
ელისო ვირსალაძის ხელოვნებამ ფართო საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. იგი მოსკოვის საკავშირო კონკურსის (1961, მესამე პრემია) და ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის (1962, მესამე პრემია), აგრეთვე ცვიკაუს (გდრ) შუმანის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის (1966, პირველი პრემია) ლაურეატია.
შემოქმედებითი მოღვაწეობა
პიანისტის რეპერტუარში წარმოდგენილია XVIII–XIX საუკუნეების დასავლეთევროპელი კომპოზიტორების (ბეთჰოვენი, ლისტი, მოცარტი, შოპენი, შუბერტი, შუმანი), აგრეთვე ჩაიკოვსკის, პროკოფიევისა და შოსტაკოვიჩის ნაწარმოებები.
ელისო ვირსალაძე რეგულარულად მართავდა და მართავს კონცერტებს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. წარმატებით გამოდიოდა ლონდონის, მილანის, რომის, პარიზის, ლისაბონის, ბერლინის საკონცერტო სცენებზე. გარდა ამისა, ვირსალაძე საგასტროლო ტურნეებს მართავს ისრაელში, ამერიკასა და იაპონიაში. ნაყოფიერად თანამშრომლობს საფრანგეთის, გერმანიის, იტალიის, ესპანეთის, შვეიცარიის, ამერიკის შეერთებული შტატებიისა და სხვა ქვეყნების წამყვან ორკესტრებთან, მათ შორის სანქტ-პეტერბურგის ფილარმონიისა და ლონდონის ფილარმონიის ორკესტრებთან ერთად არაერთხელ გამოსულა ევროპელი, ამერიკელი და იაპონელი მსმენელების წინაშე. წლების განმავლობაში თანამშრომლობდა ისეთ ავტორიტეტულ დირიჟორებთან, როგორებიც იყვნენ რუდოლფ ბარშაი, ანტონი ბიტი, კურტ ზანდერლინგი, ვოლფგანგ ზავალიში, კირილ კონდრაშინი, კურტ მაზური, რიკარდო მუტი, გენადი როჟდესტვენსკი, ევგენი სვეტლანოვი, იური ტემირკანოვი და სხვ.
thumb|right|306პქ| საქ. სახ. სიმებიანი კვარტეტის აფიშა. 1960.
მუსიკოსის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებსაც. ასევე, წლების მანძილზე თანამშრომლობდა ქართველ დირიჟორებთან, რომელთა შორის იყვნენ და არიან ქართული ხელოვნებისა და კულტურის თვალსაჩინო წარმომადგენლები — ზაზა აზმაიფარაშვილი, ჯემალ გოკიელი, ოდისეი დიმიტრიადი, ჯანსუღ კახიძე, ვახტანგ კახიძე, ვახტანგ ჟორდანია, ზაქარია ხუროძე და სხვ.
მის შემოქმედებას მაღალ შეფასებას აძლევდნენ ისეთი უდიდესი მუსიკოსები, როგორებიც იყვნენ ალექსანდრე გოლდენვეიზერი, ჰენრიხ ნეიჰაუსი, იაკობ ზაკი, მარია გრინბერგი, სვიატოსლავ რიხტერი და სხვ. რიხტერის მიწვევით ელისო ვირსალაძე მონაწილეობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ფესტივალებზე, მათ შორის ფესტივალებზე სახელწოდებით — «Музыкальные празднества в Турени» და «Декабрьские вечера». 1990 წლიდან კროითის ფესტივალის, ხოლო 2000 წლიდან ოლეგ კაგანის ხსოვნისადმი მიძღვნილი მოსკოვის საერთაშორისო ფესტივალის უცვლელი მონაწილე იყო.
ხმისჩამწერი ლეიბლების — "Мелодия", "Русский диск" და "Live Classics"-ის მიერ გამოცემულია ელისო ვირსალაძის შემოქმედების მრავალი ჩანაწერი.
1975 წლიდან მუსიკოსს საერთაშორისო კონკურსების ჟიურის წევრად იწვევენ. მათ შორის — პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის (მოსკოვი), დედოფალ ელისაბედის სახელობის (ბრიუსელი), არტურ რუბინშტეინის სახელობის (თელ-ავივი), რობერტ შუმანის სახელობის (ცვიკაუ) და სხვ.
ჰეშკილი
ჰეშკილი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლენჯერის თემში (სოფლები: კაერი, ლაშთხვერი, ლემსია, ნესგუნი, სოლი, ქაშვეთი, ჰეშკილი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე.
ელისო ვირსალაძე
ფესტივალები და პროექტები
1984 წელს პიანისტის ინიციატივითა და თაოსნობით თელავში დაარსდა კამერული მუსიკის ყოველწლიური საერთაშორისო სემინარ-ფესტივალი „ქება ვაზისა“. ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე მას ანალოგი არ მოეძებნებოდა და წარმოადგენდა საერთაშორისო კლასისა და მნიშვნელობის უნიკალურ მუსიკალურ ფესტივალს, როგორც თავისი ფორმატით (კონცერტების სერია, ღია გაკვეთილები), ასევე მონაწილეთა შემადგენლობით. ახალგაზრდა, ნიჭიერ და პერსპექტიულ მუსიკოსებს საუკეთესო შესაძლებლობა მიეცათ — ერთი მხრივ საკუთარი შემოქმედების ფართოდ წარდგენის, ხოლო მეორე მხრივ — აღიარებულ შემსრულებლებთან მასტერკლასების გავლის თვალსაზრისით. ამასთან, მსმენელებს საშუალება ჰქონდათ უშუალოდ გასცნობოდნენ მსოფლიო სახელის მქონე მუსიკოსების შემოქმედებას.
left|thumb|270პქ| ანაბეჭდები [[საქართველოს ხელოვნების სასახლე – კულტურის ისტორიის მუზეუმი|ხელოვნების სასახლისთვის. ]]
ჰეშკილი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.
ელისო ვირსალაძე
ფესტივალები და პროექტები
1990-იან წლებში საქართველოში მომხდარი პოლიტიკური მოვლენებისა და მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობის გამო ფესტივალმა არსებობა შეწყვიტა და 1994 წლის შემდეგ აღარ ჩატარებულა. 2010 წელს პიანისტმა მოახერხა ფესტივალის აღდგენა, ამჯერად ახალი სახელწოდებით — „მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში“ და მას შემდეგ, ყოველწლიურად იმართება კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერით. ტრადიციულად, ფესტივალი თელავში სხვადასხვა თაობის მსოფლიო რანგის მუსიკოსებს მასპინძლობს.
ჰეშკილი
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელისო ვირსალაძე
ფესტივალები და პროექტები
2018 წლის 3–13 ოქტომბერს კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერითა და კლასიკური მუსიკის ცენტრის ორგანიზებით ტრადიციულად ჩატარდა მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ფესტივალის პროგრამით გათვალისწინებული ათი კონცერტიდან ექვსი — თელავის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში, ერთი — ნიკო სულხანიშვილის სახელობის სამუსიკო სასწავლებელში, ერთი კი — წინანდალში, ალექსანდრე ჭავჭავაძის სახლ-მუზეუმში მოეწყო. მუზეუმის ტერიტორიაზე, კიდევ ორი კონცერტი გაიმართა. მსმენელის წინაშე წარდგნენ სხავადასხვა თაობის ბრწყინვალე პიანისტები — ფესტივალის დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი ელისო ვირსალაძე, ქართველი მსმენელისთვის კარგად ნაცნობი, მსოფლიოში სახელგანთქმული მუსიკოსი ბორის ბერეზოვსკი, ცნობილი პიანისტი ალექსანდრე კორსანტია, 2017 წლის არტურ რუბინშტეინის პიანისტთა კონკურსის მეორე პრემიის ლაურეატი და მაყურებლის სიმპათიის პრიზის მფლობელი დანიელ ჩობანუ, ვუნდერკინდად აღიარებული 14 წლის მევიოლინე მატვეი ბლუმინი, ვიოლონჩელისტთა საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატები — ახალგაზრდა თაობის ერთ-ერთი გამორჩეული წარმომადგენელი ალექსანდრ რამი და ბრუნო ფილიპი, საერთაშორისო საფესტივალო ორკესტრი არიელ ცუკერმანის დირიჟორობით, ასევე, თბილისის სახელმწიფო კამერული ორკესტრი „საქართველოს სინფონიეტა“, რომელმაც თავისი ათი წლის იუბილესთან დაკავშირებული კონცერტი გამართა.
thumb|right|250პქ| ელისო ვირსალაძე 2018 წელს.
ელისო ვირსალაძის კლასიკური მუსიკის ცენტრის ორგანიზებით არაერთი მნიშვნელოვანი პროექტი განხორციელდა. მათ შორის პროექტი „კლასიკური მუსიკა ალტერნატიულ სივრცეში“. აღნიშნული პროექტი მიზნად ისახავს ალტერნატიულ სივრცეებში — მუზეუმების, ბიბლიოთეკების, გალარეების და სხვა ალტერნატიულ დარბაზებში კლასიკური მუსიკის კონცერტების ჩატარებას, რაც ხელს შეუწყობს მის პოპულარიზაციას, მსმენელთა რაოდენობის გაზრდასა და ახალგაზრდების დაინტერესებას კლასიკური მუსიკის ჟანრით.
2019 წლის 21–29 სექტემბერს, ელისო ვირსალაძის კლასიკური მუსიკის ცენტრის ორგანიზებითა და კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერით, თელავში მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალს თელავის დრამატულმა თეატრმა უმასპინძლა. ელისო ვირსალაძესთან ერთად მსმენელთა წინაშე თავიანთი შემოქმედებით წარდგნენ საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატები — ჯან ჩაკმური და ნიკოლოზ ნამორაძე, ცნობილი მევიოლინეები — კოლია ბლახერი და ფუმიაკი მიურა, ვიოლონჩელისტთა საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატი, ახალგაზრდა თაობის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ვიოლონჩელისტი ალექსანდრ ბუზლოვი, დავიდ ოისტრახის სიმებიანი კვარტეტი და გორის ქალთა კამერული გუნდი. საფესტივალო ორკესტრის შემადგენლობაში თბილისის სახელმწიფო კამერულ ორკესტრ „საქართველოს სინფონიეტასთან“ ერთად იყვნენ როგორც თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის ორკესტრის, ასევე უცხოეთიდან მოწვეული მუსიკოსები. კონცერტებთან ერთად, აღნიშნულ ფესტივალზე მნიშვნლოვანი ადგილი დაიკავა ელისო ვირსალაძის მასტერკლასმა.
იმავე წლის 6–15 დეკემბერს ელისო ვირსალაძის კლასიკური მუსიკის ცენტრის ორგანიზებით, პროექტის — „კლასიკური მუსიკა ალტერნატიულ სივრცეში“ — კვლავ შედგა კონცერტების სერია, რომელშიც საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატები და მსოფლიოში გამოჩენილი მუსიკოსები მონაწილეობდნენ. ღონისძიება პოლონეთის კულტურისა და საქართველოს კულტურის სამინისტროების ხელშეწყობით განხორციელდა.
პედაგოგიური მოღვაწეობა
left|thumb|250პქ| ელისო ვირსალაძე 2017 წელს. 1968 წლიდან საკონცერტო გამოსვლებთან ერთად ელისო ვირსალაძე ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა მოსკოვის კონსერვატორიაში, თავდაპირველად როგორც ლევ ობორინის (1970 წლამდე), ხოლო შემდეგ — იაკობ ზაკის ასისტენტი (1970–1971). 1971 წლიდან საკუთარ კლასს უძღვება, 1977 წლიდან პროფესორ ლევ ვლასენკოს კათედრის დოცენტია, 1994 წლიდან — ამავე კათედრის პროფესორი. პარალელურად, 1995–2011 წლებში იყო მიუნხენის უმაღლესი სამუსიკო სკოლის პროფესორი. 2010 წლიდან კი ფლორენციის — Scuola di Musica di Fiesole-ს პროფესორია. მის მოსწავლეებს შორის არიან უმსხვილესი საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატები — ლილიან აკოფოვა, ბორის ბერეზოვსკი, ვლადისლავ ბრონევეცკი, ალექსეი ვოლოდინი, სერგეი ვორონოვი, ეკატერინა ვოსკრესენსკაია, იაკობ კაცნელსონი, დიმიტრი კაპრინი, დანიილ კირილოვი, დინარა კლინტონი, მარინა კოლომიიცევა, ო. მაჩერატინი, ე. მირკასიმოვა, მამიკონ ნახაპეტოვი, ალექსანდრე ოსმინინი, ეკატერინა რიხტერი, ალექსანდრე შაიკინი, დ. შიშკინი, ტატიანა ჩერნიჩკა, ა. ხაჩატურიანი, სტანისლავ ხეგაი და სხვ.
2007 წელს ელისო ვირსალაძეს საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის წოდება, ხოლო 2009 წელს — თბილისის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში ხანგრძლივი და უმწიკვლო სამსახურისა და მაღალი პროფესიული ოსტატობისათვის — თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა.
2012 წლის ოქტომბერში თელავის საკრებულოს გადაწყვეტილებით — ქალაქის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, ელისო ვირსალაძეს თელავის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა.
2014 წელს მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების საგანძურში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და საქართველოს წინაშე დიდი დამსახურების აღიარების ნიშნად საქართველოს თეატრის, კინოს, მუსიკისა და ქორეოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმის უკვდავთა თაღში ელისო ვირსალაძეს ხელის ანაბეჭდი გაუხსნეს.
2015 წლის ოქტომბერში თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის რექტორმა რეზო კიკნაძემ ელისო ვირსალაძეს სამუსიკო ხელოვნებასა და განათლებაში შეტანილი წვლილისთვის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.
საადამიო
საადამიო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ეკის თემი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 100 მ. სენაკიდან 12 კმ.
ელისო ვირსალაძე
პედაგოგიური მოღვაწეობა
მსოფლიო სამუსიკო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული პიროვნული წვლილისათვის და მრავალწლიანი ნაყოფიერი შემოქმედებითი, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის 2013 წელს საპატიო ნიშნის ორდენით, ხოლო 2017 წელს — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით დაჯილდოვდა.
საადამიო
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 121 ადამიანი.
ელისო ვირსალაძე
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:XX საუკუნის პიანისტები კატეგორია:ქალი პიანისტები კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2009) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თელავის საპატიო მოქალაქეები (2012) კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
საადამიო
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანტის დეპარტამენტი
ანტის დეპარტამენტი (Departamento Anta) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 57 411 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 21 945 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხოაკინ-ვიქტორ-გონსალესი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სალტის პროვინციის დეპარტამენტები
ნაგორნოე (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
ნაგორნოე (Нагорное) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ბრაგანსა
ბრაგანსა (Bragança) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს ბრაგანსის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 19998 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კარლოს სესპედესი
კარლოს მანუელ დე სესპედეს ი კესადა (Carlos Manuel de Céspedes y Quesada; დ. 12 აგვისტო, 1871, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 28 მარტი, 1939, ჰავანა, კუბა) —  კუბელი მწერალი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. კუბის პრეზიდენტი 1933 წელს. ქვეყანას განაგებდა ხერარდო მაჩადოს ხელისუფლების დამხობის შემდეგ დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში. იგი არის ათწლიანი ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელის კარლოს მანუელ დე სესპედესის შვილი.
1885 წლამდე სწავლობდა ნიუ-იორკში. შემდეგ დედამისმა კარლოსი და მისი ტყუპისცალი და წაიყვანა გერმანიაში. 1895 წელს დაბრუნდა კუბაში და 1895-1898 წლებში მონაწილეობდა კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში.
1902-1908 წწ. კუბის წარმომადგენელთა პალატის ვიცე-პრეზიდენტია. შემდეგ ის შეუერთდა კუბის დიპლომატიურ სამსახურს და სხვადასხვა დროს წარმოადგენდა თავის ქვეყანას იტალიაში, არგენტინაში, საბერძნეთში, აშშ-ში, მექსიკაში, ესპანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1939 კატეგორია:კუბელი მწერლები კატეგორია:კუბელი დიპლომატები
ტულუზა
150px|right ტულუზა (Toulouse (გამოითქმის [tuluz] სტანდ. ფრანგულად, და [tuˈluzə] ადგილობრივ აქცენტზე) (ოქსიტ.: Tolosa, გამოითქმის [tuˈluzɔ]) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში, მდინარე გარონაზე. 1,047,829 (2020 წ.) მცხოვრებით; აგლომერაციის მოსახლეობაა 1,470,899.
კლიმატი
ტულუზაში გავრცელებულია ზომიერი კლიმატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
რიგი (ბიოლოგია)
რიგი (ordo) — ტაქსონომიური კატეგორია მცენარეთა და ცხოველთა სისტემატიკაში. აერთიანებს რამდენიმე ოჯახს  (მაგ. ჭინჭრისნაირთა რიგში თავმოყრილია თელისებრთა, თუთისებრთა, კანაფისებრთა და ჭინჭრისებრთა ოჯახები), ზოგჯერ მხოლოდ ერთს (მაგ., ტირიფისნაირთა რიგში ტირიფისებრთა ოჯახია). მონათესავე რიგები ქმნიან კლასს. რიგ შემთხვევაში რიგი კლასში ერთიანდება ზერიგის, ქვეკლასისა და სხვათა მეშვეობით. დიდი რიგები ზოგჯერ იყოფა ქვერიგებად (subordo), რომლის მოცულობის შესახებ მეცნიერთა შორის არ არის ერთიანი აზრი. ზოგჯერ ამა თუ იმ რიგს ორად ყოფენ. მაგ., მღრღნელების რიგი ამჟამად ორ რიგადაა გაყოფილი: საკუთრივ მღრნელები და კურდღლისნაირნი. ზოგჯერ კი, პირიქით 2 რიგს-ს აერთიანებენ ერთ რიგში. მაგ., ნახევრად მაიმუნებისა და მაიმუნებს რიგებს ერთ (პრიმატების) რიგში აერთიანებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია კატეგორია:ტაქსონომია
ავსტრია 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ 1908 წელს, ინგლისის დედაქალაქ ლონდონში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
პარიზის საერთაშორისო ექსპოზიცია (1937)
თანამედროვე ცხოვრებაში ხელოვნებისა და ტექნოლოგიის საერთაშორისო ექსპოზიცია (Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne) — საერთაშორისო გამოფენა, ჩატარდა 1937 წელს პარიზში, საფრანგეთი.
გამოფენები
გამოფენათაგან ყველაზე თვალსაჩინო იყო ესპანური პავილიონი. ექსპოზიცია ესპანეთის სამოქალაქო ომის პერიოდში ჩატარდა და ესპანეთის მეორე რესპუბლიკაში გაჩაღებული ბრძოლების მკაფიო ასახვა ამ პავილიონში პაბლო პიკასოს განთქმული ფერწერული ტილო "გერნიკა" იყო, რომელშიც ომის საშინელებებია აღბეჭდილი.
ორ სხვა აღსანიშნავ პავილიონთა შორის იყო ნაცისტური გერმანია და საბჭოთა კავშირი. მსოფლიო ექსპოზიციათა ორგანიზაციამ გერმანიის და საბჭოთა პავილიონები ერთმანეთის პირისპირ განათავსა. ამის გამო ჰიტლერმა მონაწილეობაზე უარის თქმა მოისურვა, თუმცა მისმა არქიტექტორმა ალბერტ შპეერმა, რომელმაც შემთხვევით პარიზში ყოფნისას საბჭოთა პავილიონის გეგმას მოჰკრა თვალი, დაარწმუნა იგი მონაწილეობაზე, აჩვენა რა გერმანიის პავილიონის საკუთარი გეგმა.
ხუთასი ფუტის სიმაღლის შპეერის პავილიონს ასრულებდა კოშკი, რომელსაც აგვირგვინებდა ნაცისტური სიმბოლოები - არწივი და სვასტიკა. პავილიონის თემა "გერმანიის სიამაყისა და მიღწევების" მონუმენტი იყო. მისი მიზანი მსოფლიოსთვის ახალი და ძლევამოსილი გერმანიის გაცნობა იყო, რომელსაც ეროვნული ღირსების გრძნობა აღდგენილი ჰქონდა. ღამით პავილიონს წყლის ილუმინაციები ანათებდა.
საბჭოთა პავილიონისთვის, რომლის არქიტექტორი ბორის იოფანი იყო, მასშტაბური სკულპტურა შექმნა ვერა მუხინამ. დიდებულ ნაგებობას აგვირგვინებდა შრომის ძლევამოსილების განმასახიერებელი მუშა მამაკაცისა და გლეხი ქალის ქანდაკება, რომელთაც ერთად ხელში ურო და ნამგალი ეჭირათ, კომუნისტური კავშირის სიმბოლოდ.
ჯილდოები
პრეზენტაციაზე, შპეერიც და იაფანიც, რომელმაც ასევე დააპროექტა საბჭოების სასახლე, რომელიც მოსკოვში უნდა აგებულიყო, დაჯილდოვდნენ ოქროს მდელებით მათი შესაბამისი პროექტებისთვის. ასევე, ნიურნბერგის საპარადო მოედნის მოდელისთვის, ჟიურიმ შპეერს, მისი და ჰიტლერის გასაკვირად, გრან-პრი მიანიჭა. მოქანდაკე იოჰანე დე რიბერ კაიანუსმა, კომპოზიტორი რობერტ კაიანუსის შვილიშვილმა, ბრინჯაოს მედალი მოიგო სკულპტურისთვის "დედა და შვილი".
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მსოფლიო გამოფენები კატეგორია:პარიზის ისტორია
გივი ცივაძე
1972 წელს დაამთავრა ხარკოვის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბათუმის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი ექიმები
ამირ ხანი
ამირ ხანი (ურდუ عامر خان‎, ჰინდ. आमिर ख़ान, ინგლ. Aamir Khan; დ. 14 მარტი, 1965, ბომბეი) — ინდოელი მსახიობი, პროდიუსერი, რეჟისორი, სცენარისტი და ტელეწამყვანი. მონაწილეობს   ჰინდიზე გადაღებულ ფილმებში. თავი დაიმკვიდრა, როგორც ინდური კინოს ერთ -ერთმა ყველაზე პოპულარულმა და გავლენიანმა მსახიობმა. არის მრავალი ნომინაციისა და კინო ჯილდოს მფლობელი, მათ შორის, Filmfare Awards და National Film Awards of India. მას მიენიჭა პადმა შრის (2003) და პადმა ბჰუშანის  (2010 ) სამთავრობო ჯილდოები.
ბიოგრაფია
ამირ ხანი დაიბადა 1965 წლის 14 მარტს ბომბეიში. მისი  სახელია მუჰამედ ამირ ჰუსეინ ხანი. თავად მსახიობის თქმით, ჰუსეინი მისი გვარია, ხოლო ხანი— კლანის სახელი, მაგრამ ამირ ხანი უკეთ ჟღერს. მისი მამა გახლდათ პროდიუსერი და პოეტი ტაჰირ ჰუსეინი, ხოლო დედა— ზეინატ ჰუსეინი. ამირი ოჯახში უფროსი შვილია, მას ასევე ჰყავს ძმა ფეიზალი  და დები ნიჰატი და ფარჰატი. მისი ნათესავებიც ასევე კინო ინდუსტრიასთან არიან დაკავშირებულები. რეჟისორები არიან   ბიძა ნასირ ჰუსეინი და ბიძაშვილი მანსურ ხანი. მისი ბიძაშვილი ტარიკი  მსახიობია. მან ითამაშა  ფილმებში „ მოძებნეთ ერთმანეთი“ და „ჩვენ სხვებზე უარესები არ ვართ“.
ამირ ხანის ერთ -ერთი შორეული ნათესავია   აბულ კალამ აზადი — ინდოელი მეცნიერი და პოლიტიკოსი, ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოძრაობის ლიდერი, ასევე ინდოეთის განათლების პირველი მინისტრი. ამირ ხანს   ნათესავური კავშირი აქვს   ზაქირ ჰუსეინთან, ქვეყნების პირველ მუსლიმ პრეზიდენტთან.
პირველი ორი წელი ამირი დადიოდა JB Petit School– ში, შემდეგ გადავიდა წმინდა ანას სახელობის სკოლაში და ბოლო ორი დამამთავრებელი კლასი   ბომბეის შოტლანდიურ სკოლაში სწავლობდა. სკოლის პერიოდში ის უფრო დაინტერესებული იყო სპორტით, ვიდრე სწავლით. გამოდიოდა ჩოგბურთს ეროვნულ ჩემპიონატებზე საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, სჩაირიცხა ნარსი მონგის ეკონომიკისა და კომერციის კოლეჯში. დაახლოებით ამავე დროს იგი შეუერთდა თეატრალურ ჯგუფ Avantar-ს. წელიწადნახევრის განმავლობაში კულისებში მუშაობის შემდეგ, მისი დებიუტი შედგა პრითხვის თეატრის სცენაზე გუჯარათულ სპექტაკლში Kesar Bina.
1980-იანი წლები
1985 წელს ამირმა ითამაშა  მისი მეგობრის  აშუტოშ გოვარიკერის ფილმში „ ჰოლი“ (1985). მაგრამ თავად ამირი  სამსახიობო კარიერის ნამდვილ დასაწყისად მიიჩნევს 1985 წელს გადაღებულ ფილმს "განაჩენი", რომლის სცენარის ვტორი და პროდიუსერი გახლავთ ამირის ბიძა ნასირ ჰუსეინი. სურათი მაყურებელს მოუთხრობს თანამედროვე ინდოელი რომეოსა და ჯულიეტას შესახებ. ფილმი გახდა ნამდვილი მოვლენა ინდური კინოს სამყაროში. მან მოიგო რვა Filmfare ჯილდო და ეროვნული კინოს ჯილდო საუკეთესო პოპულარული ფილმისთვის.
ამირ ხანმა მიიღო პრემია  „მამაკაცის საუკეთესო დებიუტისთვის“, ხოლო მისმა პარტნიორმა ჯუჰი ჩავლამ  მოიპოვა პრემია „ ახალი სახის“ კატეგორიაში. მოგვიანებით, Indiatimes Movies- მა  სურათი შეიტანა"25 ბოლივუდური ფილმის ჩამონათვალში, რომელიც აუცილებლად უნდა ნახოთ".
ამირ ხანისა და ჯუჰი ჩავლას ტანდემი გახდა ერთ -ერთი ყველაზე წარმატებული ბოლივუდში. მსახიობებმა ერთად ითამაშეს 7 ფილმში, მათ შორის იყო ცნობილი ნამუშევრები: "სიყვარული, სიყვარული, სიყვარული" (1989), "შენ ჩემი ხარ" (1990), "სიყვარულთან შესახვედრად“" (1993) და "ვნება" (1997).
1990-იანი წლები
ამირ ხანი კარიერაში წინ მიიწევდა. ამას მოჰყვა მთელი რიგი წარმატებული პროექტები: "მე მინდა დავქორწინდე მილიონერის ქალიშვილზე" (1994), "მხიარული" (1995), "განსხვავებული იღბალი" (1995), "ურჩი ბედი" (1998), "ბოროტი ჩანაფიქრი" ( 1999) და "მეამბოხე სული" (1999). მიუხედავად იმისა, რომ ფილმში "მე მინდა დაქორწინდე მილიონერის ქალიშვილზე",  ამირმა ითამაშა სხვა ცნობილ მსახიობ სალმან ხანთან ერთად, კრიტიკოსებმა საკმაოდ ცივად მიიღეს, თუმცა ფილმი მაყურებელს  მაშინვე შეუყვარდა. წლების შემდეგ სურათმა მიიღო საკულტო ფილმის სტატუსი.
2000-ის შემდგომი პერიოდი
მსახიობისთვის ორი ათასის დასაწყისი აღინიშნა ორი წარმატებული ფილმის გამოშვებით: "მოსიყვარულე გულები" (2001) და "ლაგაანი: ერთხელ ინდოეთში" (2001). ეს უკანასკნელი გარდამტეხი გახდა მსახიობის ცხოვრებაში. იგი პირველად გამოვიდა არა მხოლოდ როგორც მსახიობი, არამედ  როგორც სურათის პროდიუსერიც. ამისათვის მან თავის მაშინდელ მეუღლესთან რინა დუტასთან ერთად შექმნა საკუთარი მწარმოებელი კომპანია Aamir Khan Productions. ფილმი საკმაოდ წარმატებული გამოდგა. მოიგო რვა ეროვნული კინო ჯილდო, ცხრა Filmfare Awards, ცხრა ეკრანის ჯილდო და ათი IIFA ჯილდო. ასევე "ლაგაანი: ერთხელ ინდოეთში" იყო ნომინირებული პრესტიჟულ ამერიკულ კინოპრემია "ოსკარზე" "საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში", მაგრამ ვერ გაიმარჯვა.
ამირ ხანის საპროდიუსერო დებიუტის უდიდესი წარმატება გადაფარა მსახიობის განქორინებამ მეუღლესთან —რინა დუტთან. წყვილი ერთად 16 წელი (1986-2002) ცხოვრობდა. მეუღლესთან დაშორების მიზეზი არასოდეს გაცხადებულა. ამ მოვლენამ იმდენად დიდი გავლენა მოახდინა ამირზე, რომ მან  კინო მიატოვა  და საზოგადოებაშიც აღარ  ჩნდებოდა.
მსახიობი  2005 წელს დაბრუნდა ფილმით „აჯანყება“.ამირის მეორე შემოქმედებითი პერიოდი ხასიათდება მხოლოდ წარმატებული პროექტებით. 2006 წელს მან შეასრულა ახალგაზრდა მეამბოხე ფილმში „ზაფრანის ფერი“, რასაც მოჰყვა „ბრმა სიყვარული“, სადაც ცნობილ კაჯოლ დევგანთან ერთად გამოჩნდა. სხვათა შორის, ეს ფილმი პირველი იყო  კაჯოლისთვის ხუთწლიანი პაუზის შემდეგ.
ამას მოჰყვა ნაკლებად წარმატებული "გაჯინი" (2008), "3 იდიოტი" (2009), "მუმბაიის დღიურები" (2010) და "სიმართლე სადღაც ახლოსაა" (2012). „სამი იდიოტი“, რომელშიც ამირმა ითამაშა სტუდენტი რანჩო ჩანჩადის როლი, გახდა ბოლივუდის ისტორიაში ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი და შეინარჩუნა ეს ტიტული 4 წლის განმავლობაში. "მუმბაიის დღიურები" იყო ამირის მეორე ცოლის, კირან რაოს სარეჟისორო დებიუტი.
2013 წელს ამირმა შეასრულა ორი როლი ფილმში Bikers 3. მისი თქმით, ეს როლი ყველაზე რთული იყო მის კარიერაში. ფილმს უდიდესი კომერციული წარმატება ხვდა და გახდა ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი ინდოეთში, რომელმაც მოხსნა  ოთხი თვით ადრე გამოსული „ჩენაის ექსპრესის“ რეკორდი.
2017 წელს გამოვიდა ფილმი Secret Superstar, სადაც ამირ ხანმა   ითამაშა მეორეხარისხოვანი როლი. მისი გმირი  ცნობილი კომპოზიტორია, რომელიც ეხმარება  მომღერალს წარმატების მიღწევაში. ფილმს  სამშობლოში კომერციული წარმატება არ ჰქონდა, მაგრამ ჩინეთში დიდი აღიარება მოიპოვა და მისმა  მოგებამ 1 მილიარდი რუპია შეადგინა. მომდევნო წელს, ამირმა ითამაშა Thugs Of Hindostan– ში ამიტაბჰ ბაჩანთან, ფატიმა სანა შეიხსა და კატრინა კაიფთან ერთად, მაგრამ ფილმმა მიიღო უარყოფითი შეფასებები  და გაქირავებაში ჩავარდა.
ოჯახი
მარცხნივ|მინი|ამირ ხანი და მისი მეუღლე -კირან რაო ამირს ჰყავს მეორე მეუღლე  პროდიუსერი და რეჟისორი კირან რაო. 2011 წლის 1 დეკემბერს დაიბადა მათი ვაჟი აზადი. ბოლივუდის წყვილისთვის ბავშვი გააჩინა   სუროგატმა დედამ, რომლის სახელი უცნობია. რინა დუტასთან პირველი ქორწინებიდან მას ჰყავს ორი შვილი: ვაჟი ჯუნაიდი (დაიბადა 1993 წელს) და ქალიშვილი ირა (დაიბადა 1998 წელს).
ამირის ძმისშვილი, იმრან ხანი, ასევე  ბოლივუდის ცნობილი მსახიობია. პირველად გამოჩნდა საბავშვო როლით  ამირის ფილმში "განაჩენი".
ამირის ძმას, ფეისალ ხანს შიზოფრენია აქვს. 2010 წლის 2 თებერვალს მამის—ტაჰირ ჰუსეინის გარდაცვალების შემდეგ, ამირმა უმცროს ძმაზე მეურვეობის უფლება მოიპოვა  და იგი  თავის სახლში წაიყვანა დედასთან—ზინატთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი კატეგორია:ინდოელი კინორეჟისორები კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი ტელეწამყვანები კატეგორია:ინდოელი პროდიუსერები
აკუშოსხევი
აკუშოსხევი — მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, დათვისჯვრის უღელტეხილის მახლობლად, ლიქოკის მთაზე. სიგრძე 12,8 კმ, აუზის ფართობი 34,9 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ხევსურეთის არაგვის შენაკადები კატეგორია:ხევსურეთის მდინარეები
კალბიგა
კალბიგა (ოფიციალურად კალბიგის მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Calbiga; Bayan ng Calbiga) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 310 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 41 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
სულეიმან-ფაშა
სულეიმანი (ჯაყელი) (გ. 17 თებერვალი, 1791) — ახალციხის ფაშა 1767– 1769 და 1770– 1791 წლებში. 1768 წლის მარტიდან 1769 წლის ივნისამდე იმერეთის საქმეებსაც განაგებდა. 1769 წლის ივნისის ბოლოს სულეიმანი ფაშობიდან გადააყენეს. 1770 წელს ისევ დაინიშნა. აღადგინა ნორმალური ურთიერთობა იმერეთთან. ვერ ურიგდებოდა ერეკლე II-ის პრეტენზიებს სამცხე-საათაბაგოზე. 1783 წელს გეორგიევსკის ტრაქტატის დადების შემდეგ სათავეში ჩაუდგა კავკასიელ მაჰმადიანთა კოალიციურ ლაშქრობას საქართველოზე. ხელს უწყობდა ტყვეებით ვაჭრობას. 1783 წელს არზრუმის სერასკერობა მიენიჭა. თანახმა იყო შესულიყო რუსეთის შემადგენლობაში, თუ ფაშობას შეუნარჩუნებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1791 კატეგორია:ახალციხის ფაშები კატეგორია:ჯაყელები
ნატივიდადი (პანგასინანი)
ნატივიდადი (ოფიციალურად ნატივიდადის მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Natividad; ტაგ: Bayan ng Natividad) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 771 ადამიანს შეადგენს. ნატივიდადი 18 ბარანგაის მოიცავს.
სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
მენური ენა
მენური ენა (Gaelg, Gailck ) — კელტური ენა, რომელზეც ლაპარაკობდნენ კუნძული მენის მაცხოვრებლები. ახლოს დგას ირლანდიურსა და შოტლანდიურთან. მენური ენის უკანასკნელი მატარებელი ნედ მადრელი გარდაიცვალა 1974 წელს. ენის გაცოცხლების მცდელობების შედეგად 2015 წელს დაახლოებით 1800-მა ადამიანმა მენური როგორც მეორადი ენა სხვადასხვა დონეზე იცოდა. XX საუკუნის ბოლოდან კუნძულზე მენური ენა შედარებით აქტიურად გამოიყენებოდა, ამ ენაზე მუშაობდა რადიო და ისწავლებოდა დაწყებით სკოლებში. მენურის აღორძინებას ხელს ის უწყობდა, რომ ენის შესახებ ბევრი ინფორმაცია მოიპოვებოდა. არსებობდა ამ ენაზე დაწერილი ბიბლია და ლოცვანი, ასევე იყო შენახული ამ ენაზე მოსაუბრე ადამიანების ჩანაწერები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მენური ენა
ნიკიტა (ტელესერიალი)
„მას ერქვა ნიკიტა“ (La Femme Nikita) — კანადური ტელესერიალი, რომელიც ფრანგი რეჟისორის ლიუკ ბესონის მიერ გადაღებული ამავე სახელწოდების ფილმის მოტივებზე არის შექმნილი. სერიალი ხუთ სეზონადაა დაყოფილი.
სერიალში მონაწილეობენ პეტა უილსონი, როი დიუპიუი, ალბერტა უოტსონი, იუჯინ რობერტ გლეიზერი, მეთიუ ფერგიუსონი. სერიალის შემქმნელია ჯოელ სურნოუ, აღმასრულებელი პრდიუსერია ჯეი ფაირსტოუნი, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Warner Bros. Domestic Television Distribution-მა. სერიალი აშშ-ში გადაიცემოდა საკაბელო ტელეარხის, USA Network-ის მეშვეობით 1997 წლის იანვრიდან 2001 წლის 4 მარტამდე.
მონუმენტი
მონუმენტი (ლათ. monumentum<moneo — მოვაგონებ) — ქანდაკებასა და არქიტექტურაში, დიდი ზომის ძეგლი, რომელიც ეძღვნება მნიშვნელოვან ისტორიულ მოვლენას, გამოჩენილ მოღვაწეს და ა. შ. მონუმენტი არქიტექტურულ ანსამბლში ზოგჯერ იდეურ და მოცულობით-დომინანტურ როლს თამაშობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა
نصب Monument Monument Monument Monumento Monumento Monumentti Monument מונומנט Monumento モニュメント Monument (gedenkteken) Monument Pomnik Monumento Памятник Monument Spomenik Monument நினைவுச் சின்னம் อนุสรณ์สถาน Anıt 古蹟
საადანაიო
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უცხოური ენების ფლობის საერთო ევროპული კომპეტენციები
საერთო ევროპული კომპეტენციები უცხოური ენების ფლობის შესახებ: შესწავლა, სწავლება, შეფასება — საერთო ევროპული დოკუმენტი, რომელიც წარმოადგენს მოქმედით სარეფერენციო ჩარჩოს ევროპის ენებისათვის. დოკუმენტი შეიცავს დეტალურ რეკომენდაციას ევროპაში უცხოური ენების შესწავლის, სწავლების ან ცოდნის შეფასების შესახებ.
რეკომენდაცია ენის კომპეტენციის და გამოყენების კრიტერიუმებზე დაყრდნობით დაყოფილია სამ დონედ. ესენია;
მოცემული A, B და C დონეები სათითაოდ დაყოფილია ექვს-ექვს საფეხურად.