cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დიდი ჭოვილო
დიდი ჭოვილო, მწვანეფეხა მენაპირე (Tringa nebularia) — ფრინველი ჩიხუხასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 35 სმ-მდე, ფრთის შლილი 68–70 სმ, მასა 280 გ-მდე. აქვს გრძელი, რუხ-მწვანე ფეხები და გრძელი, ძლიერი და ოდნავ აღუნული ნისკარტი. სხეულის ზედა მხარე ყავისფერ-რუხია, ხოლო ქვედა თეთრი. არ გამოიხატება სქესობრივი დიმორფიზმი. მისი ბუნებრივი მტრები მტაცებელი ფრინველები არიან. საერთოდ, მშიშარა და ფრთხილი ფრინველია, კარგად ცურავს და ყვინთავს. ბინადრობს მცირე წყალსატევებთან ახლოს, მაგალითად ჭაობებთან და საგუბარებთან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ევროპასა (ისლანდიის გარდა) და აზიაში. ზამთარში გადაფრენა ახასიათებს ხმელთაშუაზღვისპირეთში, დასავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში; საქართველოში გვხვდება გადაფრენისას. იკვებება ჭიაყელებით, კიბოსნაირებით, მწერებით და მათი ლარვებით. თავისი ნისკარტის წყალობით ადვილად იჭერს თევზს წყალში. გამრავლების პერიოდი მაისიდან ივლისამდე გრძელდება. ბუდე მიწაზე არსებული ჩაღრმავებაა, რომელიც ბალახითაა ამოფენილი. დედალი დებს 4–5 მოზრდილ კვერცხს; კრუხობს ორივე მშობელი 25 დღის განმავლობაში. ცხოვრების პირველივე დღიდან აქტიურები არიან.
ჰააპაის კუნძულები
მოსახლეობა
2011 წელს მოსახლეობამ შეადგინა 6616 ადამიანი, რაც შეადგენს ტონგის სამეფოს მთელი მოსახლეობის 6,41 %-ს. ჰააპაის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია დასახლება პანგაი, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ლიფუკაზე. ბოლო წლებში ვითარდება ტურიზმი.
დიდი ჭოვილო
სქოლიო
კატეგორია:ჭოვილო
ჰააპაის კუნძულები
სქოლიო
კატეგორია:ტონგა კატეგორია:ტონგის კუნძულები კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
რეკენა
რეკენა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რეკენა-უტიელის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 814,2 კმ². მოსახლეობა — 20405 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
კოკორნა
კოკორნა (Cocorná) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.241 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 306 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 210 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
პოლანგი
პოლანგი (ოფიციალურად პოლანგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Polangui) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ალბაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 89 176 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 44 ბარანგაის.
კუკუეცი-ნოი
კუკუეცი-ნოი (Cucuieţii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 134 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 258 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
არევადაშტი
არევადაშტი (Արևադաշտ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 351 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.02 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი
ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი — ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით. არის უფერო სითხე. არ არის ცეცხლსაშიში, მაგრამ სახიფათოა ჯამრთელობისათვის. დიდი რაოდენობა ნახშირბადის ტეტრაქლორიდის სასუნთქი გზებით ორგანიზმში მოხვედრა იწვევს ცენტრალური ნერვული სისტემის დეგენერაციას.
სინთეზი
ნახშირბადის ტეტრაქლორიდის მიღება ხდება მეთანის და ქლორის ურთიერთქმედებით იმისათვის, რომ რეაქცია წარიმართოს საჭირო არის ულტრაიისფერი დასხივება, რათა ორი ქლორის ატომი ერთმანეტს დაშორდეს და ატომური ქლორის რადიკალმა შეუტიოს მეთანის მოლეკულას ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი არის ამ რეაქციის პროდუქტი რეაქცია მიმდინარეობს 4 ეტაპად და მიიღება სხვა მეთანის ქლორნაწარმებიც, როგორებიცაა მონოქლორმეთანი, დიქლორმეთანი და ტრიქლორმეთანი (ქლოროფორმი). რეაქცია პირველად 1839 წელს ჩატარდა, მაშინ საწყის პროდუქტად გამოიყენეს ქლოროფორმი მეთანის ნაცვლად, ამიტომაც რეაქცია ერთ ეტაპად წარიმართა. ჰექსაქლორ ეთანში ხდება ნახშირბად ატომებს შორის ბმის გახლეჩა და ორი ატომი ქლორის მიერთება. მიიღება ორი მოლი ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი. ნახშირბადის დისულფიდის და ქლორის ურთიერთქმედებით მიიღება ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი და დიგოგირდის დიქლორიდი. რეაქცია უნდა მიმდინაეობდეს 105-დან 130 °C-მდე ტემპერატურის ფარგლებში. ამ რეაქცია მიმართავდნენ 1950 წლის შემდეგ.
გამოყენება
ორგანულ ქიმიაში გამოიყენება აპელის რეაქციისთვის. წარსულში გამოიყენებოდა მაცივარ აგენტად და ლავა ლამპებში. 1910 წელს წარმოებული იქნა, რათა გამოეყენათ როგორც ცეცხლმაქრი. მაღალი ხარისხის ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი გამოიყენება ქლორფტორორგანული ნაერთების, მაცივარ აგენტ R-11 (ტრიქლორფტორმეთანის) და R-12 (დიქლორდიფტორმეთანის) მისაღებად. ეს უკანასკნელი ნივთიერებები ბუნებაში მოხვედრისთანავე იწვევენ ოზონის მოლეკულების დაშლას.
უსაფრთხოება
ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი არის ძლიერი ჰეპატოტოქსინი (ანუ ტოქსიკურია ღვიძლისთვის). მისი შესუნთქვა იწვევს ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანებას, ამას მოყვება ღვიძლის და თირკმელების დეგენერაცია, რამაც შესაბამის ორგანოებზე შესაძლოა სიმსივნე გამოიწვიოს. ატმოსფეროში მოხვედის შემდეგ საჭიროა 85 წელი, რათა ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი განაგურდეს. ჰაერში, მაღალი ტემპერატურის პირობებში, გარდაიქმნება მომწამლავ ნივთიერება ფოსგენად.
სქოლიო
კატეგორია:ჰეპატოტოქსინები კატეგორია:ქლორალკანები კატეგორია:ჰალომეთანები კატეგორია:ნახშირბადის ნაერთები კატეგორია:მაცივარ აგენტები კატეგორია:ფრეონები კატეგორია:ქლორორგანული ნაერთები
წიწამურის სამაროვანი
ტერმინი წიწამურის სამაროვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფელისიტი ჰაფმენი
ბავშვობა და განათლება
ფელისიტი ჰაფმენი დაიბადა 1962 წლის 9 დეკემბერს ნიუ-იორკში, მდიდრულ ოჯახში. იგი არის ბანკირ მურ პიტერ ჰაფმენისა და მისი ცოლის, გრეის ვოლის (ქალიშვილობის გვარია ეუინგი) ქალიშვილი. მისი გაჩენიდან მალევე ისინი განქორწინდნენ, თუმცა იგი ორივე მათგანთან იზრდებოდა. როდესაც ფელისიტი თინეიჯერი იყო, გაიგო, რომ მისი ბიოლოგიური მამა მისი ოჯახის ახლო მეგობარი, როჯერ ტოლმენ მაიერი იყო. მას ექვსი და და ერთი ძმა ჰყავს. 1970 წელს ფელისიტის დედამ თავის შვილებთან ერთად მიატოვა ნიუ-იორკი და კოლორადოში გადავიდა, სადაც გაატარა მან თავისი ბავშვობის წლები.
მკვლელი ბაღლინჯოები
სქოლიო
*
ფელისიტი ჰაფმენი
ბავშვობა და განათლება
ფელისიტი წარმოშობით არის გერმანელი, ინგლისელი, შოტლანდიელი, ირლანდიელი, ფრანგი და კანადელი.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|371x371პქ|ფელისიტი ჰაფმენი 2010 წლის 11 თებერვალს, ოსკარ დე ლა რენტას კაბაში. ფელისიტი ჰაფმენის სამსახიობო დებიუტი 1978 წელს შედგა სერიალში ABC Afterschool Special შესრულებული სარა გრინის როლით. რამდენიმეწლიანი პაუზის შემდეგ, 1988 წელს იგი კვლავ დაუბრუნდა ტელე-ეკრანებს, რის შემდეგაც დაიწყო აქტიური მოღვაწეობა სამსახიობო სფეროში, რომელსაც დღემდე აგრძელებს.
2002 წელს იგი მთავარ როლში გადაიღეს ფილმში „პეტი ომში“, სადაც მან აშშ-ს პირველი ლედის, ბირდ ჯონსონის როლი შეასრულა. რამდენიმე პატარა როლის შემდეგ იგი 2004 წელს დაამტკიცეს სერიალ „ სასოწარკვეთილი დიასახლისები “ ერთ-ერთი მთავარ, ლინეტ სკავოს როლზე. ამ როლმა მას განსაკუთრებული პოპულარობა და აღიარება მოუტანა. ლინეტის როლისათვის მან მიიღო ემის, ოქროს გლობუსისა და კინომსახიობთა გილდიის სამი ჯილდო. ამ სერიალში იგი მონაწილეობდა ისეთ ცნობილ მსახიობებთან ერთად, როგორებიც არიან: მარშა კროსი, ევა ლონგორია, ნიკოლეტ შერიდანი, ტერი ჰატჩერი და ა.შ. სერიალის გადაღებები მხოლოდ 2012 წელს დასრულდა, სადაც ფელისიტი ყველა სერიაში მონაწილეობდა.
ამის პარალელურად, 2005 წელს მან ფილმში „ტრასტამანიკა“ შეასრულა ასევე მთავარი, საბინა ბრი ოსბორნის როლი. 2006 წელს სერიალში „სტუდიო 60 მზისჩასვლისას“ ითამაშა საკუთარი თავის როლი.
„სასოწარკვეთილი დიასახლისების“ შემდეგ იგი დროებით დაუბრუნდა თეატრს, რის შემდეგაც 2015 წელს სერიალში „ამერიკული კრიმინალი“ დაამტკიცეს ერთდროულად სამ როლზე: ბარბ ჰანლონის, ლესლი გრაჰემისა და ჯანეტ ჰესბისაზე. ამ სერიალში იგი 2017 წლამდე მონაწილეობდა და შესრულებული როლებისათვის ნომინირებული იყო მრავალ სამსახიობო ჯილდოზე.
პირადი ცხოვრება
ფელისიტი ჰაფმენს 15 წლის განმავლობაში ჰქონდა ურთიერთობა მსახიობ უილიამ მასისთან, რომელზეც 1997 წლის 6 სექტემბერს დაქორწინდა და მისგან 2 გოგონა გააჩინა: სოფია და ჯორჯია.
2019 წელს ფელისიტი ჰაფმენი სხვა მრავალ ვარსკვლავთან ერთად სკანდალში გაეხვა. იგი მსახიობ ლორი ლაფლინთან ერთად დააკავეს, რადგან მათ მოისყიდეს კონსულტანტები, რათა მათი შვილების ქულები გაეყალბებინათ და პრესტიჟულ კოლეჯში მიეღოთ. ჰაფმენმა გირაოს სახით 250,000 აშშ დოლარი გადაიხადა და შემდეგ საჯაროდ ბოდიშიც მოიხადა. როგორც აღმოჩნდა, მასთან ერთად კიდეც 33 მშობელი თაღლითობდა, რომელთა შვილებიც ყალბი ქულების დამსახურებით მოეწყვნენ ისეთ პრესტიჟულ უნივერსიტეტებში, როგორებიცაა: იელი, კემბრიჯი, სტენფორდი და ა.შ. ასევე ცნობილია, რომ ფელისიტიმ და სხვა მშობლებმა გაყალბებისათვის მათ 200,000-დან 6,000,000 აშშ დოლარამდე გადაუხადეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
მუხრანის ციხე-გალავანი
მინი|ციტადელის აღმოსავლეთი კედელი და შესასვლელი მინი|ციტადელის სამხრეთი კედელი მუხრანის ციხე-გალავანი — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხრანის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, მდინარე ქსნის მარცხენა ნაპირზე, ისტორიულად შიოსუბანში.
ციხე-სიმაგრე (ფართობი 2,5 ჰექტარი) შედგება ციტადელისა და გალავნისაგან. ციტადელის ოთხივე კუთხეში ცილინდრული კოშკი დგას (ყველა დაზიანებულია), ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში — კარის ეკლესია (დაზიანებულია). ციტადელის სამხრეთ კედელთან მდგარი სასახლე მთლიანად დანგრეულია. გალავნის შიგნით ორი ეკლესია დგას — გრიგოლ განმანათლებლის ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესია და დარბაზული ეკლესია. საშენ მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა, ყორე ქვა და აგური. ციტადელის ჭიშკრის თავზე არსებული წარწერის თანახმად, ციხე-გალავანი XVlll საუკუნის 30-იან წლებში აუგია მამუკა მუხრანბატონს, ლევან მუხრანბატონის დახმარებით. 1756 წელს, ძლიერ დაზიანებული ციხე განუახლებია მეფის სახლთუხუცესს — კონსტანტინე მუხრანბატონს.
მინი|ჩრდილო-აღმოსავლეთის ოთხსართულიანი კოშკი ― „მამა-ბურჯი“ ციტადელი გეგმით კვადრატს (56x54 მეტრი) უახლოვდება. მასში შესვლა მხოლოდ გალავნის გავლით შეიძლება. ჭიშკარი აღმოსავლეთის კედლის ცენტრშია გაჭრილი. შესასვლელის ნახევარწრიული თაღი პროფილირებულ კაპიტელებიან პილასტრებს ეყრდნობა. თაღის არე მთლიანად ჩასმულია მაღალ ოთხკუთხედში და ხერხისებურად ნაწყობი აგურის ლავგარდნითაა დასრულებული. ციტადელის კედლები შიგნიდან ორიარუსიანია. ქვედა იარუსი განიერია, ზედა კი 0,5-0,7 მეტრით ვიწრო. ამ სხვაობით იქმნება საბრძოლო ბილიკი, რომელიც მთელ სიგრძეზე მიჰყვება კედლებს. საბრძოლო ელემენტები მხოლოდ ზედა იარუსზე, ერთ ჰორიზონტზე, ერთმანეთისაგან 4-5 მეტრის დაცილებით არის განლაგებული. კედლები მთავრდება ნახევარწრიული ქონგურებით (შემორჩენილია კვალი). ციტადელის კოშკებს შორის ყველაზე დიდია ჩრდილო-აღმოსავლეთის ოთხსართულიანი კოშკი, ე.წ. მამა-ბურჯი, შესასვლელი მეორე სართულზეა, ეზოს მხარეს; კარის თავზე, კედელში ჩასმული იყო მომცრო მარმარილოს ქვა მხედრული წარწერით (ქვა ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში).
კოშკის პირველი სართული ცილინდრულია, გადახურულია დამჯდარი კამაროვანი გუმბათით, კედელში ჩაყოლებულია კიბე. ამ სართულზე სამი სარკმელია. იატაკის შუაგულში ჭაა, რომელიც ახლა 3 მეტრის ქვემოთ ამოვსებულია ქვებით. მეორე სართული დაბალია, აქვს რვაწახნაგა პრიზმის ფორმა და გადახურულია სხივური კამარით. კამარაში გაჭრილია ოთხი სარკმელი. ჩრდილოეთის ერთ-ერთ წახნაგში ბუხარია ჩაშენებული. ღრმა ოთხკუთხა ნიშებში წყვილი სათოფურია, რომლებიც გარეთ ერთიანდება. დანარჩენი სათოფურები მესამე სართულზე ასასვლელი კიბის გარე კედელშია განლაგებული. მესამე სართულიც გეგმით მრავალწახნაგაა. წახნაგები სხივური კამარისაგან ლავგარდნითაა გამოყოფილი. ერთ წახნაგში კარია, მის მარცხნივ ღრმა ნიშია ხუთი წვრილი სათოფურით, შემდეგ ორ წახნაგში სწორკუთხა სარკმლებია ორ-ორი სათოფურით. ასეთივე სამი სარკმელია კიბის მარჯვენა მხარეს. ცენტრალური წახნაგი გეომეტრიული და ფოთლოვანი ჩუქურთმებით მორთულ მაღალ ბუხარს უკავია. კამარის წახნაგებზე სქელი ბათქაშით გამოყვანილია რვა ფართო სხივი, ცენტრში მედალიონით. ოთხ წახნაგში ასიმეტრიულად განლაგებულია სარკმლები, დანარჩენებში კი ნიშებია. ისრულთაღიანი სარკმლები და ნიშები ჩასმულია ოთხკუთხა პროფილირებულ ჩარჩოში. მეოთხე სართული საბრძოლო ბანია, რომელზე ასვლაც კედელში დატანებული კიბით შეიძლება. ბანის მაღალ კედელში მიჯრითაა განლაგებული სალოდეები, საზარბაზნეები და სათოფურები. კოშკი მთავრდება ერთ ჰორიზონტალზე განლაგებული ნახევარწრიული ქონგურებით. მამა-ბურჯი მდიდარი ფეოდალის საცხოვრებელ-სათავდაცვო კოშკის ნიმუშია. დანარჩენი სამი კოშკი სამსართულიანია და ძირითადად ჩრდილო-აღმოსავლეთ კოშკის მსგავსი. სამხრეთ-აღმოსავლეთის კოშკს პირველსა და მეორე სართულზე შესასვლელი ცალ-ცალკე აქვს. სამხრეთ-დასავლეთის კოშკში სართულშუა გადახურვა ბრტყელია. ოთხივე კოშკს ერთნაირი, აგურის ჰორიზონტალური კბილანებით დასრულებული, მაღალ სწორკუთხედში ჩასმული შეისრულთაღიანი კარი აქვს. ერთმანეთისგან 0,3-0,4 მეტრით დაცილებული აგურის ჰორიზონტალურ ფენებს შორის მოთავსებულია თევზიფხურად ნაწყობი ქვების ორ-ორი ან სამ-სამი რიგი.
კარის ეკლესია
მინი|კარის ეკლესია კარის ეკლესია ციტადელის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში დგას, დარბაზულია (13x7,5 მეტრი). XX საუკუნის 20-იან წლებში იგი გადაუკეთებიათ. შიგ ფურნე გაუმართავთ და კედლები კირით შეუთეთრებიათ. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს, დასავლეთით და სამხრეთით. ღრმა აფსიდში ხუთი ნიში და სამი სარკმელია; აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმელი აღმოსავლეთ ფასადზე გადის, ხოლო დანარჩენი ორი სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ფასადებზე.
დარბაზი გადახურულია ორ საბჯენ თაღზე დაყრდნობილი კამარით. ჩრდილო კედელში სიმეტრიულად განლაგებულია სამი სარკმელი, ხოლო სამხრეთისაში — ორი. ფასადებზე აგურის წყობის გამოყვანილია დეკორატიული რომბები და ჯვრები. ლავგარდანი აგურისაა. XlX საუკუნეში ეკლესიისათვის დასავლეთით მიუშენებიათ აგურის მასიური კარიბჭე. იგი ოთხ სვეტზე დგას და გადახურულია კამარით. იმავე ხანისაა კარიბჭეზე დადგმული ექვსწახნაგა ღია სამრეკლო. ციტადელის სამხრეთ კედლის გაყოლებაზე მარანია (36x5 მეტრი). მიწაში ჩადგმულია სხვადასხვა ზომის ორმოცდაათამდე ქვევრი. მარნის კედლები და სახურავი გვიანდელია.
გალავანი
გალავანი ციტადელს აღმოსავლეთითა და ჩრდილოეთით აკრავს. იგი გეგმით კვადრატს უახლოვდება (155x160 მეტრი). შემორჩენილია დასავლეთის კედელი და სამხრეთისა და აღმოსავლეთის კედლების მცირე ფრაგმენტები. გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეებში ცილინდრული კოშკები მდგარა (მხოლოდ კვალია შემორჩენილი).
გრიგოლ განმანათლებლის ეკლესია
მინი|გრიგოლ განმანათლებლის ეკლესია გრიგოლ განმანათლებლის ეკლესია ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (19,6x11,5 მეტრი). ეკლესიის გუმბათი ჩანგრეულია. სამხრეთითა და დასავლეთით შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელებია. ბემიანი აფსიდის გვერდებზე სადიაკვნე და სამკვეთლოა, მათ თავზე — თითოსარკმლიანი საიდუმლო ოთახები. ეკლესიის გუმბათი აღმოსავლეთით საკურთხევლის კუთხეებს ეყრდნობა, ხოლო დასავლეთით პილონებს. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათზე გადასვლა ხდება აფრების საშუალებით. ეკლესიის გუმბათქვეშა მკლავებში თითო სარკმელია, ხოლო ეკლესიის გრძივ კედლებში — სამ-სამი. დასავლეთის კარის ორივე მხარეს პატრონიკეზე ასასვლელი კიბეა. ფასადებზე დეკორატიული თაღებია. ცენტრალურ თაღებს გვერდებზე რომბები და ჯვრები დაუყვება. სამხრეთის კარის არქიტრავზე ქართული და სომხური სამშენებლო წარწერაა, რომლის მიხედვით ეკლესია აგებულია 1844 წელს, მუხრანში მცხოვრები სომხური მოსახლეობისათვის „კეთილნებისა თავადისა მუხრანბატონისა“.
დარბაზული ეკლესია
მინი|დარბაზული ეკლესია დარბაზული ეკლესია (14,1x5,8 მეტრი) ნაშენია აგურით. აგებულია XIX საუკუნის I ნახევარში. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. შეისრული კონქით გადახურულ ღრმა აფსიდში სამი სარკმელი და ხუთი თაღოვანი ნიშია. შეისრული კამარა სამ თაღს ეყრდნობა. დარბაზის სამ კედელში ორი სარკმელი და ერთი ნიშია, ჩრდილოეთის კედელში სამი სარკმელია. სარკმლების გარე, საფასადო პირი ამოყვანილია კარგად გათლილი ქვით. ლავგარდანი აგურისაა. ეკლესიას დასავლეთით და სამხრეთით ღია კარიბჭეები აქვს მიშენებული. კარიბჭეთა სვეტებს მარტივპროფილიანი კაპიტელები და ბაზისები აქვთ. თაღები თლილი ქვითაა ამოყვანილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:მუხრანი
ბჰანუმატი (მაჰაბჰარატა)
ბჰანუმატი — ინდური ეპოსის „მაჰაბჰარატას“ პერსონაჟი. ეპოსის მთავარი ანტაგონისტის, დურიოდჰარას ცოლი, რომელიც მას ძალიან უყცარდა. პოემის ორიგინალურ ტექსტებში მას სახელი არ აქვს, სახელი უჩნდება მოგვიანებით ინტერპრეტაციებში. "მაჰაბჰარატაში" ის სულ რამდენიმეჯერ არის ნაცსენები. ჰყავს ვაჟი ლაქსმან კუმარა და ქალიშვილი ლაკშმანაა. აღწერილია როგორვ მკრთალი ფერის "ლოტოსივით მშვენიერი" ქალი დიდი ბარძაყებით.
მაჰაბჰარატაში
მინი|დურიოდჰანა ბჰაბუმატის დურიოდჰანაზე ქორწინების ამბავი "მაჰაბჰარატას" შანტი პავაში გვხვდება. მეფე ჩიტრანგადას ქალიშვილის სვაიამვარის (ქმრის არჩევის ცერემონიის) შესახებ მოგვითხრობს ნარადა, ბრძენი ღმერთი. ტექსტში არ არის ნახსენები პრინცესას სახელი, აღწერილია მხოლოდ მისი სილამაზე.
დურიოდჰანა მიიწვიეს კალინგას მეფის ჩიტრანგადას ასულის სვაიამვარაზე. დურიოდჰანა წავიდა ქალაქ რაჯაპურაში, თან გაჰყვა საუკეთესო მეგობარი კარნა. ცერემონიალს ესწრებოდა მრავალი ლეგენდარული მმართველი: შიშუპალა, ჯარასანდა, ბიშმაკა, ვაკრა, კაპოტარომანი, ნილა, რუქმი, სრინგა, ასოკა, სათადანუანი და ა.შ. ცერემონიის დაწყების შემდეგ მათ წინაშე ულამაზესი პრინცესა გამოვიდა ჯაჭვით ხელში, გარშემორტყმული მოახლეებით და პირადი დაცვით. მას აცნობეს მონაწილეთა ვინაობა და საგვარეულოები, დურიოდჰანას მან გულგრულად გვერდი აუარა. დურიოდჰანას უკვე მოეწონა პრინცესა, მისი გულგრილობა ეწყინა, კარნასთან ერთად იგი თავის ეტლში ჩასვა და გაიტაცს. მისი შეჩერება ვერცერთმა უძლიერესმა მეფემ ვერ შეძლო და მან ქორწინების უფლება მოიპოვა. თავისი საქციელი მან პრინცესას ბაბუამისის - გმირი მჰიშმას მაგალითით აუხსნა, რომელმაც ასევე ძმისთვის ეტლში მოიტაცა კაშიის სამი პრინცესა (ამბა, ამბიკა და ამბალიკა). ბოლოს პრინცესამ თანხმობა მისცა და ისინი დაქორწინდნენ. ეყოლათ ორი შვილი - ვაჟი ლაქსმან კუმარა და ქალიშვილი ლაკშმანაა.
შემდგომში ის ნახსენებია კურუკშეტრას ომის შემდეგ, რომლის დროსაც მისი ქმარი და ვაჟი მოკლეს. მისი შემდგომი ცხოვრება აღწერილი არ არის.
რეგიონალურ ფოლკლორში
მიუხედავად ბჰანუმატის უმნიშვნელო როლის ორიგინალურ პოემაში სხვადასხვა რეგიონის ფოლკლორში მის შესახებ მრავალი ლეგენდა არსებობს.
ერთ-ერთის თანახმად ერთ დღეს დურიოდჰანა საღამოს საქმეზე წასასვლელი იყო და თავის მეგონარ ჯარნას ცოლის გართობა სთხოვა. მათ დაიწყეს კამათელის თამაში, თამაშმა ორივე ჩაითრია და კარნამ მოგება დაიწყო. ამ დროს ოთახში დროზე ადრე დაბრუნებული დურიოდჰანა შემოვიდა და ბჰანუმატი ქმრის მიმართ პატივისცემის ნიშნად ფეხზე ადგა. კარისკენ ზურგშექცეულმა კარნამ დურიოდჰანა ვერ შეამჩნია და ეგონა, რომ ბჰანუმატის წაგება აღიზიანებდა და წასვლა გადაწყვიტა. მან ქალის ფიგურები გამოსწია და შემთხვევით დააპნია, ბჰანუმატის მოსასხამიც გამოედო და გაეხადა - ბჰანუმატი ნახევრად შიშველი დარჩა. მათ ეგონათ, რომ დურიოდჰანა ცუდს იფიქრებდა და განრისხდებოდა, მაგრამ ის მშვიდად დარჩა და ცოლს ჰკითხა, დახმარება ხომ არ სჭირდებოდა ფიგურების აკრეფაში, რადგან მას დიდი რწმენა და ნდობა ჰქონდა ცოლის და ძმადნაფიცის მიმართ და ღალატზე არც უფიქრია. პოემაში ასეთი სცენა არ არის, მაგრამ ის ძალზე ცნობილია და ხშირად გამოიყენება დურიოდჰანას და კარნას ნამდვილი მეგობრობის ასაღწერად.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 27
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 27 — რომელშიც უშიშროების საბჭომ ინდონეზიის ეროვნულ რევოლუციაში დაპირისპირებულ მხარეებს, ნიდერლანდებს და ინდონეზიის რესპუბლიკას მოუწოდა იარაღის დაწყობა და კონფლიქტის მშვიდობიანად მოგვარებისთვის ხელის შეწყობა მიიღეს 1947 წლის 1 აგვისტოს. ხმის მიცემა ჩატარდა რეზოლუციის მხოლოდ სხვადასხვა ნაწილებზე.
რესურსები ინტერნეტში
0027 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ნიდერლანდების შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდონეზიის შესახებ
წიწამურის ობელისკი
250px|მინი|წიწამურის ობელისკი წიწამურის ობელისკი — მონუმენტური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიწამურში, მცხეთა-საგურამოს გზაზე, ქალაქ მცხეთიდან 3 კილომეტრზე, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე. 1907 წლის 12 სექტემბერს, თბილისიდან საგურამოში ეტლით მიმავალ ილია ჭავჭავაძეს და მის მეუღლეს თავს დაესხნენ მეფის ხელისუფლების დაქირავებული აგენტები. მათ მოჰკლეს მწერალი, სცემეს მის მეუღლეს და გაძარცვეს ისინი. მკვლელობის ადგილზე იდგა ქვის ჯვარი. ილია ჭავჭავაძის დაბადების 100 წლისთავზე ამ ადგილის მახლობლად ააგეს ობელისკი (არქიტექტორი — მ. შავიშვილი, მოქანდაკე — ი. ნიკოლაძე), რომელიც გაიხსნა 1937 წლის 12 სექტემბერს. შავი ლაბრადორის დაბალ, სამსაფეხურიან კვადრატულ (4,75x4,75 მეტრი) ცოკოლზე დგას ბოლნისის ქვით მოპირკეთებული მასიური ბაზისი (1,75x1,75 მეტრი), რომელზეც აღმართულია ასევე ბოლნისის ქვით მოპირკეთებული ობელისკი (სიმაღლე 13 მეტრი). სვეტის წინა მხარეს ამოკვეთილია ილია ჭავჭავაძის ბარელიეფი პროფილში და წარწერა: „ილია ჭავჭავაძე 1837-1907“, ხოლო ბაზისზე — პოეტის ლექსის ერთი სტროფი:
ბაზისის მარჯვენა და მარცხენა მხარეს წარწერებია ქართულ და რუსულ ენაზე. „1907 წლის 12 სექტემბერს (3 აგვისტოს, ძველი სტილით) თვითმპყრობელობის დაქირავებულმა აგენტებმა აქ ვერაგულად მოჰკლეს ქართველი ხალხის დიდი მწერალი ილია ჭავჭავაძე“. ობელისკის გარშემო ტერიტორია გამწვანებული და კეთილმოწყობილია.
როჯერ დოლტრი
როჯერ ჰარი დოლტრი (Roger Harry Daltrey; დ. 1 მარტი, 1944, ლონდონი) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მსახიობი და კინოპროდიუსერი. ინგლისური როკ-ჯგუფის, The Who-ს თანადამაარსებელი და წამყვანი ვოკალისტი.
დოლტრის The Who-სთან ერთად შექმნილი აქვს ისეთი ცნობილი სიმღერები როგორებიცაა, „My Generation“, „Pinball Wizard“, „Won't Get Fooled Again“, „Baba O'Riley“ და „You Better You Bet“. 1973 წელს ჯგუფში მოღვაწეობის პარალელურად დოლტრიმ სოლო კარიერას მიჰყო ხელი. ამ ხნის განმავლობაში მან საერთო ჯამში გამოსცა ათი სოლო, ხუთი კომპილაციური და ერთი ცოცხალი ალბომი. მისი ყველაზე განთქმული სინგლებია — „Giving It All Away“, „Walking the Dog“, „Written on the Wind“, „Free Me„, „Without Your Love“ და „Under a Raging Moon“.
ჯგუფი The Who მიჩნეულია 20-ე საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან როკ ჯგუფად, რომელსაც გაყიდული აქვს 100 მილიონზე მეტი ჩანაწერი მსოფლიოს მასშტაბით. 1988 წელს, ჯგუფის წევრის რანგში, ბრიტანეთის ფონოგრამების მწარმოებლების ასოციაციისგან მიიღო ჯილდო ცხოვრებისეული მიღწევებისთვის. 1990 წელს იგი შეყვანილი იქნა როკ-ენ-როლის, ხოლო 2005 წელს დიდი ბრიტანეთის მუსიკის დიდების დარბაზებში. 2004 წლის 31 დეკემბერს მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კომანდორის წოდება. 2008 წელს პიტ ტაუნსენდთან ერთად მიიღო კენედის ცენტრის პრემია, 2016 წელს კი ჯორჯ და ირა გერშვინის ჯილდო ცხოვრებისეული მუსიკალური მიღწევებისათვის.
რაფოლ-დე-სალემი
რაფოლ-დე-სალემი (Ráfol de Salem, El Ràfol de Salem) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ვალიე-დე-ალბაიდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4,30 კმ². მოსახლეობა — 442 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ართავაზდ კარამიანი
ართავაზდ კარამიანი (Արտավազդ Քարամյան, აგრეთვე ცნობილი როგორც არტიომ კარამიანი; დ. 14 ნოემბერი, 1979, ერევანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — კარიერადასრულებული სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით იყო მარცხენა ნახევარმცველი/მარცხენა მცველი. იგი თამაშობდა სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. ართავაზდი არის აგრეთვე ფეხბურთელი, არმან კარამიანის ტყუპი ძმა.
საკლუბო კარიერა
ართავაზდ კარამიანმა პროფესიონალური ფეხბურთის თამაში 1996 წელს დაიწყო. ამ წელს, ის და მისი ძმა არმან კარამიანი საფეხბურთო კლუბ არაბკირს შეუერთდნენ. 1997 წელს ძმები სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ პიუნიკს შეუერთდნენ. ართავაზის პიუნიკში ყოფნის დროს კლუბმა მოიგო: სომხეთის საფეხბურთო პრემიერლიგა (2001, 2002), სომხეთის თასი (2002) და სომხეთის სუპერთასი (1997, 2002). 1999 წელს ორივე ძმა კილიკიაში გადავიდა, ხოლო 2002 წელს კვლავ პიუნიკში დაბრუნდნენ. 2003 წელს ორივე მათგანმა კონტრაქტი გააფორმა საბერძნეთის ფეხბურთის ლიგის კლუბ პანაჩაიკის. 2003 წლიდან 2004 წლამდე, ტყუპები თამაშბდნენ უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის კლუბ არსენალ-კიევში. 2004 წელს ორივე მათგანი შეუერთდა ლიგა პირველი კლუბ რაპიდს. ართავაზდი კლუბში მთელი სეზონი დარჩა, ხოლო არმანმა ეს სეზონი გამოტოვა. ართავაზდის კლუბში თამაშის პერიოდში, რაპიდი გახდა 2005-2006 წლების დივიზია-A-ს ჩემპიონატის ფინალისტი და მოიგო 2005-2006 და 2006-2007 წლების „კუბიკ რუმინი“. კლუბი აგრეთვე გავიდა 2005-2006 წლების ეურო თასის მეოთხედფინალში. 2007 წელს ორივე ძმა კლუბ რიმაშოარას შეუერთდა. მომდევნო სეზონში, კლუბი იყო 2008-2009 წლების ლიგა პირველის ჩემპიონატის ფინალისტი.
საერთაშორისო კარიერა
ართავაზდ კარამიანის დებიუტი სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 2000 წლის 9 იანვარს, გვატემალას წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, რომელიც ფრედ, ანგარიშით 1:1 დასრულდა. ამის შემდგომ მან 10 წლის განმავლობაში 50 თამაშში მიიღო მონაწილეობა და გაიტანა 2 გოლი. 2010 წელს, მან ეროვნული ნაკრები დატოვა.
თამაშის სტილი
მის მთავარ უპრატესობებს წარმოადგენს მისი სისწრაფე და თავისუფალი დარტყმები.
პირადი ცხოვრება
ართავაზდი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.
ართავაზდს ჰყავს ტყუპი ძმა, არმან კარამიანი, რომელიც აგრეთვე პროფესიონალი ფეხბურთელია; ძმებს თითმის მთელი კარიერა ერთად აქვთ გატარებული.
2014 წელს, მან ძმასთან ერთად რუმინეთის მოქალაქეობა მიიღო. ისინი ცოლებთან და შვილებთანერთად რუმინეთში ცხოვრობენ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
აიდინქიშლაქი
აიდინქიშლაქი  (Aydınqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გაბალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	2 026  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაბალის რაიონის სოფლები
არამატერიალური აქტივები
არამატერიალური აქტივი არის იდენტიფიცირებადი არაფულადი აქტივი, ფიზიკური ფორმის გარეშე. არამატერიალური აქტივი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ სამ პირობას: უნდა იყოს კონტროლირებადი, იძლეოდეს ეკონომიკურ სარგებელს და იყოს იდენტიფიცირებადი.
ნურ-დევლეთ გირეი
ნურ-დევლეთ გირეი (Nur Devlet Geray, ‎نور دولت‎; დ. ყირიმის სახანო — კასიმოვი, ქასიმის სახანო, 1503) — ყირიმის ხანი სამჯერ: 1466–1467, 1467–1469 და 1475–1478 წლებში, კასიმის სახანოს ხანი 1486-1503 წლებში, ყირიმის სახანოს დამაარსებლის, ჰაჯი I გირეის უფროსი ვაჟი.
ბიოგრაფია
ნურ-დევლეთი მამამისის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ყირიმის მეორე ხანი, თუმცა 1 წლის შემდეგ საკუთარმა ძმამ, მენლი I გირეიმ ტახტიდან ჩამოაგდო და ალუშტას ციხე-სიმაგრეში გამოკეტა. 4 თვის შემდეგ, ამჯერად ნურ-დევლეთმა ჩამოაგდო მენლი გირეი და მთელ სახანოზე კონტროლი აღადგინა. 1468 წელს მან პოლონეთში ელჩები გააგზავნა გენუელი ვაჭრების წინააღმდეგ ალიანსის შექმნის მიზნით.
არამატერიალური აქტივები
არამატერიალური აქტივების მიღების აღრიცხვა
არამატერიალური აქტივების შეძენა: არამატერიალური აქტივების მიღება გრანტით: არამატერიალური აქტივის გაცვლა: არამატერიალური აქტივების შეძენა საწარმოთა გაერთიანებით: არამატერიალური აქტივების წარმოება:
ნურ-დევლეთ გირეი
ბიოგრაფია
მისი ძმა, მენლი გენუელებს უჭერდა მხარს და სწორედ მათი დახმარებით, 1469 წელს მეორედ ჩამოაგდო ტახტიდან ნურ დევლეთი, რომელიც მოსკოვში გაიქცა. 1475 წელს ყირიმი ოსმალებმა დაიპყრეს. მენლი გირეი ტყვედ ჩავარდა, ხანი კი გახდა ნურ-დევლეთის მეორე ძმა — ჰაიდერ გირეი. ნურ-დევლეთი თურქებს ვასალობასა და ხარკის გადახდას დაჰპირდა, 40 000 თათრით დაიძრა ყირიმისკენ და მალევე გადააყენა ჰაიდერ გირეი. მისი მესამე მმართველობა 1 წლამდე გაგრძელდა, 1478 წელს ნურ-დევლეთი მესამედ გადააყენა თანამდებობიდან მენლი I გირეიმ.
არამატერიალური აქტივები
თვითღირებულებისა და გადაფასების მეთოდები
ფინანსურ აღრიცხვაში არამატერიალური აქტივების ჯგუფების აღიცხვა შეიძლება, როგორც თვითღირებულების, ისე გადაფასების მეთოდის პარალელური გამოყენებით.
ნურ-დევლეთ გირეი
ბიოგრაფია
ამის შემდეგ ნურ-დევლეთი ჰაიდერ გირეისთან და ოჯახთან ერთად რუსეთში გადაიხვეწა. 1480-იან წლებში გაებრძოლა ოქროს ურდოსა და ქასიმის სახანოს. ამ უკანასკნელის დამარცხება მარტივად მოახერხა და 1486 წელს გახდა ქასიმის ხანი. მის მფლობელობაში შედიოდა დღევანდელი რიაზანის ოლქის უდიდესი ნაწილი.
არამატერიალური აქტივები
თვითღირებულებისა და გადაფასების მეთოდები
როდესაც ხდება რომელიმე ობიექტის გადაფასება, უნდა მოხდეს მთლიანად იმ ჯგუფის აქტივის გადაფასება, რომელშიც შედის მოცემული ობიექტი. აქტივების გადაფასების შესაბამისად გადაფასდება ხდება ორი მეთოდით:
ნურ-დევლეთ გირეი
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირიმის ხანები კატეგორია:ყირიმის სახანო კატეგორია:გირეის დინასტია კატეგორია:გარდაცვლილი 1503 კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
არამატერიალური აქტივები
თვითღირებულებისა და გადაფასების მეთოდები
თუ გადაფასება პირველად ხდება და სახეზე გვაქვს - აფასება მაშინ: შემდგომი აფასებისას ადგილი აქვს გატარების გამეორებას, ხოლო თუ მოხდება ჩამოფასება და ჩამოფასება გადაფარავს გადაფასების რეზერვს, მაშინ: თუ გადაფასება პირველად ხდება და სახეზე გვაქვს - ჩამოფასება მაშინ: შემდგომი ჩამოფასებისას ადგილი აქვს გატარების გამეორებას, ხოლო თუ მოხდება აფასება და აფასება გადაფარავს გადაფასების ზარალს, მაშინ:
ბ) ელიმინირების მეთოდით (elimination - ამოგდება, ლიკვიდაცია) ცვეთა აკლდება აქტივის მთლიან საბალანსო ღირებულებას, ხოლო სხვაობის თანხა გადაიანგარიშება აქტივის გადაფასებულ ღირებულებამდე. ეს მეთოდი გამოიყენება იმ შენობებისათვის, რომელთა გადაფასება ხდება მათი საბაზრო ღირებულების მიხედვით.
ცვეთის ელიმინირეაბა: აქტივის ღირებულების ზრდა: ან
აქტივის ღირებულების შემცირება: მომდევნო გადაფასების დროს, ინდექსაციის მეთოდის ანალოგიურად, გათვალისწინებული უნდა იქნეს წინა გადაფასების შედეგები. გადაფასების ორივე მეთოდის დროს მიიღება ერთნაირი შედეგი.
აფასებისას ძირითადი საშუალების გადაფასების რეზერვზე ნამეტი ტარდება შემდეგი გატარებით:
ლიტერატურა
კატეგორია:საბუღალტრო აღრიცხვა
წიწამურის პირველი სამაროვანი
წიწამურის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიწამურში, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, წიწამურის ველის აღმოსავლეთ ნაწილში, ადგილ მუხიმიწაზე. სამაროვანი 1968 წელს, გათხარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. კალანდაძე). აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანების კულტურულ ფენაში ჩადგმული ქვიშაქვის ლოდებით შედგენილი ადრინდელი ფეოდალური ხანის სამარხები და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ორმოსამარხები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქვეყნების და ტერიტორიების სია, სადაც ინგლისური ოფიციალური ენაა
სიაში ასევე ჩამოთვლილია ქვეყნები, სადაც ინგლისური უპირატესი ენაა, მაგრამ არ აქვს ოფიციალური სტატუსი. ავსტრალიაში ინგლისურ ენაზე ლაპარაკობს მოსახლეობის უმრავლესობა და ის ერთადერთი ენაა, რომელსაც იყენებენ სამთავრობო დაწესებულებებში და მიუხედავად ამისა ავსტრალიას არ აქვს ოფიციალური ენა.
ჩამოთვლილ ქვეყნებთან ერთად, ინგლისურ ენას აქვს სამუშაო ენის ოფიციალური სტატუსი აღმოსავლეთ ტიმორში.
thumb|450px|right|ქვეყნების რუკა, სადაც ინგლისური ენა გამოიყენება, როგორც ოფიციალურ ან უპირატეს არაოფიციალურ ენად
დიმიტრი ერისთავი (სამხედრო პირი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1797 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1858 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ლუპერია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
მანაგაძე
საკუთარი სახელი მანაგაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
კონსეფსიონი (ანტიოკია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სიგურდურ ინგი იოჰანსონი
სიგურდურ ინგი იოჰანსონი (Sigurður Ingi Jóhannsson; დ. 20 აპრილი, 1962) — ისლანდიელი პოლიტიკოსი და ისლანდიის პრემიერ-მინისტრი. პროგრესული პარტიის წევრი.
ბიოგრაფია
2013 წლიდან იყო ისლანდიის მეთევზეობისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი. ყოფილი გარემოს დაცვის და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი 2014 წლის 31 დეკემბრამდე და მისი პოსტი ჩაიბარა სიგრუნ მაგნუსდოტირმა, ხოლო იგი კვლავ დაინიშნა მეთევზეობისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრად.
მას შემდეგ, რაც სიგმიუნდურ გიუნლეიქსონი პანამის დოკუმენტების გაჟონვის შემდეგ გადადგა მისი თანამდებობა დაიკავა სიგურდურ ინგი იოჰანსონმა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ისლანდიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ისლანდიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
არევაშატი
არევაშატი (Արևաշատ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 079 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 544 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.82 კმ²-ია.
არჩვაძე
საკუთარი სახელი არჩვაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
კალმახელიძე
საკუთარი სახელი კალმახელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
წყლისმზომელა ბაღლინჯოები
წყლისმზომელა ბაღლინჯოები (Gerridae) — ბაღლინჯოების ოჯახი. სხეული წვრილი და წაგრძელებულია, სიგრძეში 1–30 მმ, ქვემოდან დაფარულია ხშირი მოკლე ვერცხლისფერი ბეწვით, რომელიც წყლით არ სველდება. ფეხები გრძელია. ხშირად უფრთოებია.
ცნობილია 1700-მდე სახეობა, რომელთაგან 10% ზღვის ბინადარია. ცხოვრობენ წყლის ზედაპირზე, იშვიათად მტკნარი წყალსატევების სანაპიროებზე და ნოტიო ხავსში. Halobatinae-ს ქვეოჯახის წარმომადგენლები — ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებზე, ხშირად ხმელეთიდან საკმაოდ შორს. ევროპისათვის ჩვეულია Gerris-ის და Hydrometra-ს გვარის წარმომადგენლები. მცირე ზომის წყლისმზომელა ბაღლინჯოების უმრავლესობა ბინადრობს წყალმცენარეებს შორის. სწრაფად, ნაწყვეტებით დასრიალებენ წყლის ზედაპირზე (აქედან სახელწოდება); „ნაბიჯის“ სიგრძე შეიძლება 0,5 მეტრსაც აღწევდეს.
იკვებებიან მცირე ზომის უხერხემლოებით, რომლებსაც წყლის ზედაპირზე პოულობენ, სწოვენ ცხოველთა გვამებს. მტკნარი წყლის მზომელები კვერცხს წყალმცენარეებში დებენ, ზღვებისა — მცურავ საგნებზე ან თვითონ დაატარებენ.
წყლისმზომელებს ეძახიან აგრეთვე Hydrometridae-ს და ზოგიერთი სხვა ოჯახის წარმომადგენლებს.
სქოლიო
*
კესა
კესა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის კანალ-დე-ნავარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 73,2 კმ². მოსახლეობა — 663 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
წიწამურის მეორე სამაროვანი
წიწამურის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიწამურის სამხრეთით, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, ადგილ პირდაპირებში. ძეგლი 1953 წელს გათხარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. აფაქიძე). აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ორმოსამარხი (მსგავსია სამთავროს გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ორმოსამარხებისა). მომდევნო სტრატიგრაფიულ ფენებში გაითხარა ადრინდელი ანტიკური ხანის სამაროვანი. მოპოვებული მასალა ინახება საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მალინოვსკოე
მალინოვსკოე (Malinovscoe) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 156 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 246 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
Fairchild Channel F
Fairchild Channel F — მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Fairchild Semiconductor-ის მიერ 1976 წელს ჩრდილოეთ ამერიკაში. ის, აგრეთვე გამოვიდა იაპონიაში 1977 წლის ოქტომბერში. ეს არის პირველი კონსოლი, რომელიც გამოიყენებდა სათამაშო კარტრიჯს (ROM-კარტრიჯი) და მიკროპროცესორს. თავდაპირველად გამოვიდა Video Entertainment System-ის (VES) სახელწოდებით, მაგრამ მას შემდეგ, რაც Atari-მ გამოსცა VCS, Fairchild-მა კონსოლს შეუცვალა სახელი Fairchild Channel F-ით. მსოფლიოში გაიყიდა Channel F-ის 250,000 ასლი, რითაც საგრძნობლად ჩამორჩა VCS-ს.
კონსოლის დიზაინერმა ჯერი ლოუსონმა მასში განათავსა Fairchild F8-ის ცენტრალური პროცესორი 1.79 მეგაჰერცი ტაქტური სიხშირით, შექმნილი რობერტ ნოისის მიერ. სისტემა გამოიყენებდა 2 კილობაიტ ოპერატიულ მეხსიერებას, მაქსიმალური გაფართოება შეადგენდა 128x64 პიქსელს და შეეძლო 8 ფერის გამოტანა ეკრანზე, ხოლო ხმა გამოდიო არა ტელევიზორიდან, არამედ კონსოლში ჩაშენებული დინამიკიდან.
მიუხედავად თავდაპირველი პოპულარობისა, კონსოლის თამაშების ბიბლიოთეკა არც თუ ისე მდიდარი აღმოჩნდა, მთლიანობაში შემუშავდა 26 კარტრიჯული თამაში, ამათგან 21 გამოცემული იქნა Fairchild-ის მიერ. ამას გარდა კონსოლში ჩაშენებული იყო ორი თამაში: ჩოგბურთი და ჰოკეი, რომლებიც წარმოადგენდნენ „Pong“-ის გაუმჯობესებულ კლონებს. 2009 წელს ენთუზიასტების მიერ Channel F-ისთვის შემუშავდა „Pac-Man“-ის კლონი.
1979 წელს კომპანია Zircon International-მა მოიპოვა კონსოლის საავტორო უფლებები და გამოსცა სახეშეცვლილი ვერსია სახელწოდებით Channel F System II. ის შეიქმნა, რათა კონკურენცია გაეწია Atari VCS-ისთვის. ახალ ვერსიას გააჩნდა მოხსნადი კონტროლერი, ხოლო ხმა გამოდიოდა არა კონსოლიდან, არამედ ტელევიზორიდან. საერთო ჯამში Channel F System II-ზე შეიქმნა მხოლოდ და მხოლოდ 6 თამაში. შემდეგომში ევროპაში გამოვიდა კონსოლის რამდენიმე ლიცენზირებული ვერსია: Luxor Video Entertainment System (შვედეთი), Adman Grandstand (დიდი ბრიტანეთი), Saba Videoplay, Nordmende Teleplay, ITT Tele-Match Processor (გერმანია), Dumont Videoplay და Barco Challenger (იტალია და ბელგია).
სქოლიო
კატეგორია:1976 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Fairchild Corporation კატეგორია:1970-იანების სათამაშოები
რაპუ-რაპუ
რაპუ-რაპუ (ოფიციალურად რაპუ-რაპუს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Rapu-rapu) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ალბაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 151 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 34 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ალბაის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
არევიკი
არევიკი (Արևիկ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 748 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 234 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.74 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ტომ ჰუპერი (რეჟისორი)
ბიოგრაფია
ტომ ჰუპერი დაიბადა ლონდონში 1972 წელს მერედით და რიჩარდ ჰუპერების ოჯახში. მერედითი იყო ავსტრალიელი მწერალი და მასწავლებელი, ხოლო რიჩარდი ინგლისელი ბიზნესმენი. ჰუპერმა მიიღო განათლება ჰაიგეიტისა და ვესტმინსტერის სკოლებში.
13 წლისამ გადაიღო პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფირი Painted Faces, Bolex-ის 16 მმ-იანი კამერით, რომელიც მას ბიძამ აჩუქა. 1992 წელს ფილმი აჩვენეს Channel 4-ზე. ფილმის წარმოება იყო ნაწილობრივ დაფინანსებული პოლ უაილენდის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
Microsoft Lumia 430
Microsoft Lumia 430 — 2 სიმ-ბარათიანი სმარტფონი, რომელიც შემუშავებულია Microsoft Mobile-ის მიერ. წარმოდგენილი იყი 2015 წლის მარტში, Google-ის მიერ წარმოებული Android One-ის კუნკურენციის გასაწევად. აქვს ორბირთვიანი Qualcomm Snapdragon 200 MSM8210 1200Mhz პროცესორი და LCD Transmissive დისპლეი, რომელიც გამოსახავს 16 მილიონ ფერს. ძირითადი კამერა 2 მეგაპიქსელიანია, ხოლო ჩაშენებული მეხსიერება 8 გიგაბაიტიანი. ოპერატიული მეხსიერება 1 გიგაბაიტს აღწევს. აღჭურვილია 1500 mAh-ანი აკუმულატორით, რომელიც აპარატს აძლევს შესაძლებლობას იმუშაოს 456 საათი მოლოდინის რეჟიმში და 12.9 საათი სასაუბრო რეჟიმში. აქვს ფართო საკომუნიკაციო საშუალებები, მათ შორის: Web-ბრაუზერი, EDGE, WiFi, სტერეო Bluetooth, და USB-პორტი. აუდიო გასასვლელის ზომა 3.5 მმ შეადგენს. მობილურ ტელეფონს ჩაშენებული აქვს Skype, Office და OneDrive. აღსანიშნავია, რომ სმარტფონს აქვს აგრეთვე GPS მიმღები. წონა 127.9 გრამი.
სქოლიო
კატეგორია:Windows Phone კატეგორია:სმარტფონები
ოლდ ბოი
ოლდ ბოი (オールド・ボーイ) — იაპონური მანგის სერია, შექმნილი გარონ ცუჩიას და ილუსტრირებული ნობუაკი მინეგიშის მიერ. მისი სიუჟეტი მოგვითხრობს მთავარი პერსონაჟის, შინიჰიჩი გოტოს შესახებ, რომელიც, კერძო საპყრობილეში ათწლიანი პატიმრობის შემდეგ მოულოდნელად თავისუფლდება. ამ გათავისუფლების შემდეგ გოტო ეძებს მათ, ვინც იგი უკანონოდ დააკავა და ცდილობს, დაადგინოს, თუ რატომ დააპატიმრეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1996 წლის მანგა კატეგორია:Dark Horse Comics-ის გამოცემები
ალექსანდრე მიხაილოვი
ალექსანდრე მიხაილოვი (დ. 1874, ბორჩალოს მაზრ — გ. უცნობია) — ქართველი მასწავლებელი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით ბერძენი.
ბიოგრაფია
უმაღლესი განათლება რუსეთში მიიღო. წლების განმავლობაში ეწოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ხელმძღვანელობდა საქართველოში მცხოვრებ ელინთა (ბერძენთა) ეროვნულ საბჭოს. 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ ბერძენთათვის გამოყოფილი კვოტით შევიდა პარლამენტში. 1919 წლის თებერვლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა ელინთა დემოკრატიული პარტიიდან, იყო საარჩევნო სიის მესამე ნომერი, თუმცა დამფუძნებელი კრების წევრის მანდატი ვერ მოიპოვა. სხვა ბიოგრაფიული მონაცემები არ იძებნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:ქართველი მასწავლებლები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოსამსახურეები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
წიწამური (ნაქალაქარი)
წიწამური — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წიწამურის ჩრდილოეთით, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, ბებრისციხის აღმოსავლეთით. თარიღდება ელინისტური ხანით.
ძეგლი 1953 წელს, გათხარა მცხეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. აფაქიძე). გათხრილი ნაგებობანი დაკონსერვებულია. წიწამური (სისამორა) მოხსენებული აქვს სტრაბონს არმაზციხესთან ერთად. წიწამურის გორაზე აღმოჩნდა თლილი ქვით ნაგები მრგვალი ნაგებობა. ქვათლილთა წყობა ისეთივეა, როგორიც არმაზციხისა, ოღონდ წიწამურის ქვათლილები უფრო დიდებია. ქვათლილები ერთმანეთზე, როგორც თარაზულად, ისე შვეულად, ხის სოლების „უწყვეტებითაა“ გადაბმული. შვეულად ჩაყენებული ერთი „უწყვეტით“ ერთმანეთზე გადაბმულია სამი ქვათლილი, თარაზულად ჩასმულით კი — ორი. თარაზული „უწყვეტები“ ფორმით ერთნაირია — ისრისპირისებური, სიდიდით კი სხვადასხვანაირი. ასეთი თარაზული „უწყვეტები“ დიდი მცხეთის სხვა უბნებზე არ გვხვდება. შვეული „უწყვეტები“ გამოყენებულია წიწამურის უძველესი ფენის (წიწამური l) მრგვალი შენობის ცოკოლისა და მასზე დაწყობილი პირველი მწკრივის ქვათლილთა ერთმანეთზე გადასაბმელად. შვეული „უწყვეტები“ შემორჩენილი ბუდეების მიხედით ბრტყელი, პრიზმული მოყვანილობის ყოფილა. წიწამურის გორაზე გამოვლინდა აგრეთვე დუღაბზე ნაგები შენობის (წიწამური ll) ფრაგმენტები. წიწამურის გორასა და მის კალთებზე დიდი რაოდენობით აღმოჩნდა მცხეთური კრამიტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პუებლა-დე-ვალიბონა
პუებლა-დე-ვალიბონა (Puebla de Vallbona, La Pobla de Vallbona) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის კამპო-დე-ტურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,1 კმ². მოსახლეობა — 24 858 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
საბაწმინდის ეკლესია
მინი|300პქ|საბაწმინდის ეკლესიის ხედი საბაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახის სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 700 მეტრზე. მონასტერი აერთიანებს ორ ეკლესიას — წმინდა საბას სახელობის დიდ გუმბათოვან ეკლესიას, რომლის სახელსაც მონასტრი ატარებს და მასთან ახლოს მდგარ სამეკლესიიან ბაზილიკას (წმინდა ნიკოლოზის სახელობისა), რომელიც ასევე ცალკე ატარებს ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლის სტატუსს. ჩანს რომ წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაც ასევე მონასტრის ეკლესია იყო.
საბაწმინდის ეკლესია განეკუთვნება XIII საუკუნის პირველ ნახევარს. ეკლესია გეგმით ჩახაზული ჯვრის ტიპისაა, რამდენადმე წაგრძელებული აღმოსავლეთ და დასავლეთ მკლავებით. ნაგებია ძირითადად აგურით, გარედან მთლიანად შირიმის ქვითაა მოპირკეთებული. მკლავების გადაკვეთაზე აღმართულია გუმბათი, რომელიც ეყრდნობა საკურთხევლის შვერილებსა და დასავლეთის ორ თავისუფლად მდგომ სწორკუთხა ბოძს. გუმბათის ყელის საფუძველი ხაზგასმულია შვერილი ზოლურით, რომელიც გამოყვანილია ნახევარწრიული ფორმის ლეკალური აგურის ორი რიგით.
ეკლესიის შიდა სივრცეს საკურთხევლის სამი და გუმბათის ყელში გაჭრილი თორმეტი მაღალი სარკმლის გარდა, კიდევ სამი თაღოვანი სარკმელი აშუქებს, რომლებიც გაჭრილია სამხრეთის, დასავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლების ღერძზე.
XX საუკუნის 80-იან წლებში ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, რომლის დროსაც აღადგინეს გუმბათის ყელი და ლავგარდანი.
საბაწმინდის ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
აღმოსავლეთი ანტარქტიდა
thumb|upright=1.5|აღმოსავლეთი ანტარქტიდა მარჯვნივ. აღმოსავლეთი ანტარქტიდა — გეოგრაფიული რეგიონი, ანტარქტიდის ორი ძირითადი რეგიონიდან ერთი. გარს ეკვრის წყნარი, ინდოეთის და ატლანტიკის ოკეანეები. აღმოსავლეთი ანტარქტიდა მოიცავს ისეთ რაიონებს, როგორიცაა უილკსის მიწა, დედოფალ მოდის მიწა და ვიქტორიას მიწა და გამოყოფილია დასავლეთი ანტარქტიდიდან ტრანსანტარქტიკული მთებით.
დასახელება «აღმოსავლეთი ანტარქტიდა» არსებობდა 90 წელზე უფრო მეტი ხნის მანძილზე, მაგრამ ფართე გამოყენებაში შევიდა საერთაშორისო გეოფიზიკური წლისა (1957-1958 წლები) და კვლევების შემდეგ, რომლის დროსაც დადგინდა, რომ ტრანსანტარქტიკული მთები ანტარქტიდის დასავლეთი და აღმოსავლეთი რეგიონების ბუნებრივი გამყოფია.
აღმოსავლეთ ანტარქტიდაში ყინულის გუმბათის სიმაღლე აღწევს თავის მაქსიმუმს და დარეგისტრირებულია პლანეტაზე ყველაზე დაბალი ტემპერატურა: −89,2 °C (1983 წლის 21 ივლისი) (საბჭოთა, დღეისათვის კი რუსული კონტინენტის შიგნით არსებული სამეცნიერო სადგური «ვოსტოკის სადგური»).
პრაქტიკულად აღმოსავლეთი ანტარქტიდის მთელი ტერიტორია, სანაპირო რამდენიმე მონაკვეთისა და ანტარქტიდული ოაზისების გარდა დაფარულია ყინულით მთელი წლის განმავლობაში. ყინულისგან თავისუფალ მონაკვეთებში ჭარბობს ტუნდრის მცენარეულობა სხვადასხვა სახის ხავსებით და ლიქენებით. მხოლოდ ხმელეთის ძუძუმწოვრები არ არსებობენ. ხმელეთის ცხოველებიდან ცხოვრობენ სელაპები უედელის სელაპი, კიბოსმჭამელი სელაპი, ზღვის ლეოპარდი, ზღვის სპილო და ფრინველები (ქარიშხალასნაირების ზოგიერთი სახეობა (ანტარქტიკული ქარიშხალა, თოვლის ქარიშხალა), მეზღვიასნაირების ორი სახეობა, პოლარული მეჭვავია, ადელის პინგვინი და იმპერატორის პინგვინი).
ანტარქტიდის აღმოსავლეთი ფარის ყველაზე მაღალ წერტილზე — არგოს მაღალმთიან პლატო გუმბათ А-ზე (en:Dome A, Dome Argus) ჩინელმა, ავსტრალიელმა და ამერიკელმა მეცნიერებმა ააშენეს ავტონომიური ასტრონომიული ობსერვატორია PLATO (PLATeau Observatory). ზეცის ფონური სიკაშკაშე I ზოლში აქ შეადგენს 20,5 ვარსკვლავურ სიდიდეს, რაც მნიშვნელოვნად კარგია, ვიდრე ჩილეს პარანალში (I=19,93) და სერო-ტოლოლოში (I=20,07), და ლა-პალმაში კანარის კუნძულებზე (I=20,1).
სქოლიო
კატეგორია:კონტინენტები *
საერთაშორისო უსაფრთხოება
220px|მინიატიურა|ტერაქტის შედეგი საერთაშორისო უსაფრთხოება — სხვადასხვა ზომებისა და ღონისძიებების კომპლექსი, რომელიც უზრუნველყოფს დედმიწაზე ერთობლივ ცხოვრებასა და უსაფრთხოებას. იგი მიღებულია სახელმწიფოებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების (მაგ: გაერო) მიერ უსაფრთხოების მიზნით და ჩართულია სამხედრო მოქმედებებსა და დიპლომატიურ შეთანხმებებში მოლაპარაკებებისა და კონვენციების სახით. საერთაშორისო და ეროვნული უსაფრთხოება უცვლელ კავშირშია ერთმანეთთან. საერთაშორისო უსაფრთხოება არის სახელმწიფოთა უსაფრთხოება ანუ იგივე ეროვნული უსაფრთხოება მსოფლიო დონეზე. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრებისთანავე გაჩნდა საერთაშორისო უსაფრთხოებისადმი მიძღვნილი კვლევების საჭიროება. თავდაპირველად ის ჩამოყალიბდა, როგორც დამოუკიდებელი კვლევითი დარგი. აღნიშნული სფერო მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა "უსაფრთხოების კვლევები", "სტრატეგიული კვლევები", "სამშვიდობო კვლევები" და სხვ.
ტერმინი „უსაფრთხოება“ ხშირად განიხილება, როგორც ზოგადი სახელწოდება, რომელიც შეიძლება გავიგოთ, როგორც „არაღიარებული კონსენსუსი“. წლების მანძილზე ტერმინის შინაარსი გაფართოვდა და დღეისათვის, ის მოიცავს ერთმანეთთან დაკავშირებულ მთელ რიგ საკითხებს მსოფლიოში, რომელიც გავლენას ახდენს სიცოცხლეზე. საერთაშორისო უსაფრთხოებაში იგულისხმება ჩვეულებრივი სამხედრო ძალის რეჟიმი, სახელმწიფოებს შორის ომის მიზეზები და შედეგები, ეკონომიკური სიძლიერე, ეთნიკური, რელიგიური და იდეოლოგიური კონფლიქტები, სავაჭრო და ეკონომიკური კონფლიქტები, ენერგორესურსების, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების, სასურსათო  და სხვა საფრთხეები ადამიანის უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის, ქვეყნების გარემოს დაცვის, ინფექციური დაავადებების გაუვრცელებლობის, კლიმატის ცვლილების და არასახელმწიფო სექტორების საქმიანობა.
უსაფრთხოების კონცეფცია საერთაშორისო დონეზე
არ არსებობს "უსაფრთხოების" გაგების უნივერსალური კონცეფცია, მაგრამ არსებობს მოსაზრება, რომ კონსენსუსი მრავალგანზომილებიანი და აუცილებელია.
სხვადასხვა ექსპერტი განსხვავებულ შეხედულებას გვთავაზობს ამის თაობაზე. კერძოდ, ედუარდ კოლოძიჯი მას ადარებდა "ბაბილონის გოდოლს". მისი თეორია ფართოდ გამოიყენება ომების მსვლელობისას დამუხრუჭებული სამოქალაქო თავისუფლების გამართლებისათვს. უოლტერ ლიპმანი (1944) "უსაფრთხოებას" განიხილავს, როგორც სახელმწიფოთა შესაძლებლობას – დაიცვან საკუთარი ღირებულებები. დავით ბოლდუინი (1997) ამტკიცებს, რომ "უსაფრთხოებისკენ" მისწრაფება ხანდახან მოითხოვს სხვა ღირებულებათა მსხვერპლშეწირვას. არნოლდ ვოლფერსი(1952) ამტკიცებს, რომ "უსაფრთხოება", როგორც წესი, ნორმატიული ვადაა. მას იღებენ ერები იმისთვის, რომ იყვნენ მიზანდასახულები. ვოლფერსის აზრით, განსხვავებულ ქვეყნებს გააჩნიათ "უსაფრთხოების" განსხვავებული მოლოდინები, ისევე, როგორც სხვადასხვა ხალხები გამოხატავენ მუქარას განსხვავებული ხარისხებით უნიკალური გეოგრაფიული, ეკონომიკური, ეკოლოგიური და პოლიტიკური პირობებიდან გამომდინარე. ბარი ბუზანი (2000) "უსაფრთხოების" კონცეფციაში ხედავს არა ძალასა და მშვიდობას, არამედ რაღაც მათ შორის არსებულს.
1990 წლისათვის უსაფრთხოების საერთაშორისო კონცეფცია გავრცელდა სახელმწიფოებიდან ყველა მიმართულებით – ჯგუფების, ცალკეული პირების, საერთაშორისო სისტემების, არასამთავრობოების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებისათვის.