cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სომხეთის გეოგრაფია
ნიადაგები, ფლორა და ფაუნა
მთისწინეთში ბინადრობს გარეული ღორი, ლელიანის კატა, ტურა, ქვეწარმავლებიდან - გიურზა, კავკასიური გველგვესლა; მღრღნელების სხვადასხვა სახეობა. სამხრეთი ნაწილის მთებში გვხვდება ნიამორი, მუფლონი; ტყეში - შველი, გარეული ღორი, დათვი, ფოცხვერი, ფრინველებიდან გავრცელებულია თოლია, ტოროლა, ოფოფი, კოდალა, კაკაბი, წიწკანა, ვალდშნეპი და სხვა. თევზებიდან სევანის კალმახი (იშხანი), სიგი და სხვა. შექმნილია დილიჯანისა და ხოსროვის ნაკრძალები.
*
გიზო კაკაურიძე
ალექსანდრე (გიზო) კაკაურიძე (დ. 9 მაისი, 1948, სოფ. ბესიაური, ხონის რაიონი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი (1972-დან), საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (2000).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1948 წლის 9 მაისს. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი და ამავე წლიდან არის ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. სახასიათო და ლირიკული როლების პარალელურად, კომედიურ როლებსაც თამაშობდა. აკეთებდა სხვადასხვა ცნობილი პიროვნებების პაროდიებს. 1996 წელს დააარსა ქუთაისის სატირისა და იუმორის თეატრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ხვარშიული ენა
ხვარშიული ენა — ნახურ-დაღესტნურ ენათა ოჯახის ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენა. მასზე მეტყველებენ დაღესტნის რესპუბლიკის წუმადის რაიონის აულებში (ხვარში, ინხოყვარი, კვანტლადა, სანტლადა, ხვაინი). მოიცავს 2 დიალექტს: საკუთრივ ხვარშიულსა და ინხოყვარულს. ხვარშიულ ენაზე ლაპარაკობს 1870 კაცი (2002).
ზმნას გრამატიკული კლასისა და რიცხვის გარდა ახასიათებს დროის, კილოს, კაუზატივის, ხანგრძლივობითბისა და უნახაობის კატეგორიები. გარჩეულია ინფინიტივი და მასდარი, დროთა მიხედვით ნაწარმოები მიმღეობები და აბსოლუტივები, დადებითი და უარყოფითი ფორმები, გარდამავალი და გარდაუვალი ზმნები. გარდაუვალ ზმნებში კლასნიშნით აღინიშნება სუბიექტი, ხოლო გარდამავალ ზმნებში — პირდაპირი ობიექტი. გარდამავალი ზმნა ერგატიული კონსტრუქციისაა, გარდაუვალი — ნომინატიურისა, გრძნობა-აღქმის ზმნები კი დატიურისა. ხვარშიულ ენაში წინადადებები მხოლოდ მარტივი, შერწყმული და რთული თანწყობილი კონსტრუქციისაა. სინტაქსური კავშირის მთავარი სახეებია შეთანხმება, მართვა, მირთვა.
ხვარშიული ენა ღარიბია სიტყვაწარმოების აფიქსებით. თვლის სისტემა საკუთრივ ხვარშიულ დიალექტში ოცობითია, ინხოყვარულში — ათობით-ოცობითი. უხვია ხუნძურიდან და ხუნძურის მეშვეობით არაბულ-სპარსულ-თურქულიდან შეთვისებული ლექსიკა. ბევრია რუსულიდან ნასესხები სიტყვებიც.
ხვარშიული ენა უდამწერლობოა. სამწერლობო ენად გამოიყენება ხუნძური.
სქოლიო
კატეგორია:ხვარშიული ენა
სანდორ კლეგენი
250px|მინი|ალტ=სანდორ კლეგენის როლის შემსრულებელი რორი მაკკანი სანდორ კლეგენი (Sandor Clegane) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის წარდგენილია 1996 წელს გამოცემულ წიგნ „სატახტოთა თამაშში“ და მოგვიანებით ჩნდება წიგნებში „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) და „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა შოტლანდიელმა მსახიობმა რორი მაკ-კანმა.
სანდორ კლეგენი, ასევე ცნობილი როგორც ქოფაკი, იყო სერ გრეგორ კლეგენის უმცროსი ძმა და მეფე ჯოფრი ბარათეონის პირადი მცველი. როდესაც ჯოფრი რკინის ტახტზე ავიდა, სანდორი დასახელდა მეფის ქეშიკთა წევრად, თუმცა შავი წყლის ბრძოლაში პოსტი მიატოვა. არია სტარკთან ერთად მოგზაურობისას ის შეებრძოლა ბრიანა ტართს, დამარცხდა და კინაღამ დაიღუპა. მოგვიანებით მან სცადა მშვიდი ცხოვრების დაწყება, თუმცა მრევლი, რომელთან ერთადაც ცხოვრობდა, ამოხოცეს და იგი შეურთდა უბაირაღო საძმოს, რომელსაც ბერიკ დონდარიონი ხელმძღვანელობდა. უინტერფელის ბრძოლაში ის კვდრების არმიის წინააღდეგ ჯონ სნოუს მხარეს იბრძოდა, გამარჯვების შემდეგ კი მეფის საბიჯელში დაბრუნდა, რათა ძმა მოეკლა.
ბიოგრაფია
სანდორი არის დახელოვნებული მეომარი ლანისტერების სამსახურში. ის უმეტესად განთქმულია თავისი ნაიარევით, რომელიც სახის მარჯვენა მხარეს აქვს. ის არის ვესტეროსში ერთ-ერთი ყველაზე საშიში მეომრის, გრეგორ კლეგენის ძმა, რომელსაც ზედმეტსახელად „მთას“ უწოდებენ. როდესაც სანდორი პატარა იყო, თავისი ძმის სათამოშოთი თამაშობდა. როდესაც ეს გრეგორმა დაინახა, იფიქრა რომ სანდორმა ის მისგან მოიპარა, ამიტომაც „დასჯის“ მიზნით სახის მარჯვენა მხარე ცეცხლში ჩააყოფინა და მანამ არ გაუშვა ხელი, სანამ ძალით არ გააჩერეს. მიუხედავად ამისა, გრეგორი არ დაუსჯიათ და მამამისმა თქვა, რომ სანდორის ლოგინს ცეცხლი წაეკიდა. მას შემდეგ სანდორს თავისი ძმა სძულდა.
ის იყო დაახლოებით 2 მეტრის სიმაღლის და იწონიდა 140 კილოგრამს, როდესაც 12 წლის პირველად მოკლა კაცი (რობერტის აჯანყების დროს). სანდორი მიხვდა, რომ მოკვლა მას სიამოვნებას ანიჭებდა, მას შეეძლო ნებისმიერი ადამიანი მოეკლა სინანულის გარეშე — მათ შორის ძმაც კი. მან გადაწყვიტა, გახმდარიყო მეფის მცველი, რადგან შეეძლო ადამიანები მოეკლა და ამის გამო არავინ არ დასჯიდა. მან ნახა ის, თუ როგორ აკურთხა რაინდად მისი ძმა პრინცმა რეიგარ ტარგარიენმა, მიუხედავად იმისა, რომ ის იყო უღირსი ადამიანი. მას ეზიზღებოდა რაინდების შესახებ დაწერილი ნოველები და სიმღერები, რომლებიც მათ კეთილშობილ ადამიანებად წარმოაჩენდნენ, რაც ხშირ შემთხვევაში ასე არ იყო. ეს იყო მიზეზი იმისა, თუ რატომ არ გახდა რაინდი — მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებლობა ჰქონდა. ბრძოლისას სანდორი ატარებდა მძიმე ჯავშნის მუქი ფერის კომპლექტს და დამახასიათებელ მუზარადს, რომელსაც ძაღლის — მის საგვარეულო გერბის ნაწილის — თავის ფორმა ჰქონდა.
იზაბელა ბავარიელი
იზაბელა ბავარიელი (დ. 1370 — გ. 24 სექტემბერი, 1435) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. დაბადებიდან ბავარიის პრინცესა. ბავარიის ჰერცოგ სტეფან III-ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია თედეა ვისკონტის ქალიშვილი. 1385 წელს მიათხოვეს საფრანგეთის მეფე შარლ VI ვალუას, რითაც 15 წლის იზაბელა საფრანგეთის დედოფალი გახდა.
1389 წლის 23 აგვისტოს, ნოტრ-დამში მოეწყო იზაბელას კორონაცია საფრანგეთის დედოფლად. 1392 წლიდან დაიწყო შარლ VI-ის ფსიქიკური მდგომარეობის გაუარესება, რამაც სამეფო ხელისუფლების შესუსტება გამოიწვია. მეფის ქმედებები თანდათანობით სულ უფრო და უფრო უკონტროლო და არაადეკვატური ხდებოდა, რამაც გამოიწვია ის, რომ ქვეყნის მართვის ძალაუფლება ხელში დიდგვაროვნებმა აიღეს. მეფის მდგომარეობის გაუარესებასთან ერთად იზაბელას ძალაუფლება იზრდებოდა, რადგან შარლი მას ყველაფრის ნებას რთავდა და ზოგჯერ მისი სახელით მოქმედების უფლებასაც აძლევდა. ამრიგად შეიძლება ითქვას, რომ ის შუა საუკუნეებში ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი დედოფალი იყო. მას ასევე დიდი გავლენა ჰქონდა თავის ვაჟზე, რომელიც საფრანგეთის დოფინი იყო. სულ მალე კი მართალია ფარულად, მაგრამ მაინც, იზაბელა აკონტროლებდა ქვეყნის როგორც საშინაო, ისე საგარეო საკითხებს.
საფრანგეთის მეფე ხელშეკრულების თანახმად მისი ვაჟი შარლ VII გახდა, თუმცა ხელშეკრულების მეორე პუნქტი, რომ რეგენტი ინგლისის მეფე ჰერნი V უნდა გამხდარიყო დაირღვა და რეგენტი იზაბელა გახდა. ამან ინგლისელთა განრისხება და საფრანგეთში შემოჭრა გამოიწვია. მათ აიღეს პარიზი, ტახტიდან შარლი ჩამოაგდეს და მეფედ ჰენრი VI ეკურთხა, შარლი კი დოფინად გამოცხადდა და სამეფო ოჯახთან ერთად შიონში გადასახლდა. ამ დროისთვის მთლიანად ჩრდილოეთ და დასავლეთ საფრანგეთი ოკუპირებული იყო ინგლისელებისა და ბურგუნდიელების მიერ. იზაბელა თავისი საშინელი პოლიტიკით დაღუპვისაკენ მიექაჩებოდა საფრანგეთს. მას სძულდა თავისი ვაჟი შარლ VII, ამიტომაც ყველანაირად ცდილობდა მის მოშორებას. თუმცა ორლეანელმა ქალწულმა ჟანა დ'არკმა თავისი მუხლჩაუხრელი ბრძოლით საფრანგეთი იხსნა, გაანთავისუფლა ორლეანი, სენ-დენი და სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქები და შარლ VII საფრანგეთის მეფედ აკურთხა. მიუხედავად ამისა, იზაბელას ინტრიგების წყალობით ჟანა ჯადოქრობაში დაადანაშაულეს და კოცონზე დაწვეს.
ადრეული ცხოვრება და ქორწინება
იზაბელა დაიბადა დაახლოებით 1370 წელს მიუნხენში. მისი მშობლები იყვნენ ბავარია-ინგოლშტადტის ჰერცოგი სტეფანე III და მისი პირველი ცოლი თედეა ვისკონტი. იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს კათოლიკედ და მისი საეკლესიო სახელი ელიზაბეთი გახდა. იზაბელა მამის ხაზით იყო საღვთო რომის იმპერატორ ლუდვიგ IV-ის შვილიშვილი. ამ პერიოდისათვის ბავარია გერმანული სახელმწიფოებიდან უძლიერესი იყო და მართავდა ვიტელსბახების დინასტია. სწორედ ამ პერიოდში ბავარიას ერთდროულად მართავდნენ იზაბელას მამა და ბიძა.
1383 წლიდან იზაბელას ბიძამ, ჰერცოგმა ფრიდრიხმა დაიწყო იზაბელასა და საფრანგეთის ახალგაზრდა მეფე შარლ VI ვალუას ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები. 1385 წლის აპრილში 15 წლის იზაბელა და 17 წლის შარლი კამბრიაში დაქორწინდნენ. ქორწილმა საოცრად ჩაიარა, მოეწყო საზეიმო ტურნირები. შარლი იყო ახალგაზრდა, ტანადი, განათლებული და უყვარდა ნადირობა. ყოველივე ამან მისი ახალგაზრდა მეუღლე აღფრთოვანებული დატოვა. მარცხნივ|მინი|305x305პქ|მინიატურული ნახატი, რომელზეც ასახულია შარლისა და იზაბელას ნადირობა შარლ VI-ის ბიძა, ბურგუნდიის ჰერცოგი ფილიპ II ფიქრობდა, რომ ეს ქორწინება იდეალური იყო საღვთო რომის იმპერიასთან ალიანსის გასამყარებლად და მისი ინგლისის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად. იზაბელას მამას კი დიდად არ მოსწონდა შვილის საფრანგეთში გათხოვების ამბავი, რის გამოც მისი მდგომარეობის გასარკვევად თავისი ვაჟი და ელჩი გააგზავნა იზაბელასთან. ჰერცოგი სტეფანე ყოველთვის განსაკუთრებულად ზრუნავდა ქალიშვილზე და მანამდე არ დაუშვა მისი გათხოვება, სანამ მას 15 წელი არ ნშეუსრულდა (იმ ეპოქაში ქორწინება 14 წლიდან იყო ნებადართული, სრულწლოვანებად კი 13 წელი მიიჩნეოდა).
სანამ მეფეს წარუდგენდნენ იზაბელამ შემოწმება გაიარა, რომ ნამდვილად უმანკო იყო და მხოლოდ ამის შემდეგ შეხვდა იგი შარლს. პირველი შეხვედრისას იზაბელა გაშეშებული იდგა და შიშისაგან კანკალებდა, თუმცა შარლმა იგი პირველივე დანახვისთანავე შეიყვარა. როცა შარლ VI-მ დაინახა ასეთი ლამაზი და ახალგაზრდა საცოლე, გული სიხარულით აევსო. იზაბელას ამ დროისთვის გამართულად არ შეეძლო ფრანგულად საუბარი, მაგრამ ამ ნაკლს თავისი სილამაზით ჩრდილავდა. მაგრამ ამ მომენტში ფრანგებს წარმოდგენაც არ ჰქონდათ, რომ იზაბელას თავისი იტალიელი დედისგან მემკვიდრეობით ერგო ბნელი სული და ინტრიგების საოცარი სიყვარული, რაც მან მალევე გამოამჟღავნა. მათი ქორწილი ძალიან პომპეზური იყო. როგორც ფროისანტი აღნიშნავს იზაბელა და შარლი "ძალიან ცხელი წყვილი" იყვნენ.
შარლს როგორც ჩანს უყვარდა თავისი მეუღლე, რის გამოც ხშირად ჩუქნიდა მას საჩუქრებს. 1386 წელს მათი პირველი საერთო შობის აღსანიშნავად შარლმა იზაბელს ხავერდის პომპეზური ტახტი აჩუქა, რომელზეც ოქროს ასოები იყო ამოტვიფრული K და E (მათი ნათლობის სახელების პირველი ასოები Karol და Elizabeth). ამის შემდეგ მან კიდევ აჩუქა სამკაულები, ჭურჭელი და ტანსაცმელი. ქორწილიდან მალევე შარლმა თავისი ანტიინგლისული პოლიტიკა განაგრძო და ბრძოლაში წავიდა, იზაბელა კი სამეფო სასახლიდან კრეილში გადავიდა, სადაც შარლის დიდ ბებიასთან, ქვრივ დედოფალ ბლანკა ნავარელთან ერთად ცხოვრობდა. სექტემბერში მან შატო დე ვენსენი თავის რეზიდენციად გამოაცხადა და იქ გადასახლდა. მალე მას მეფე შარლიც შეუერთდა და ვენსენი მათი საყვარელი ადგილი გახდა.
კორონაცია
მინი|იზაბელას კორონაცია იზაბელა ბავარიელის საფრანგეთის დედოფლად კორონაცია 1389 წლის 23 აგვისტოს მოხდა პარიზში. მას საფრანგეთში ეხმარებოდა მისი ბიძაშვილი და ამავდროულად რძალი - ვალენტინა ვისკონტი, რომელიც დაქორწინებული იყო შარლ VI-ის უმცროს ძმაზე, ორლეანის ჰერცოგ ლუი I-ზე. კორონაციის აღსანიშნავად ვალენტინას მამამ მილანიდან იზაბელას საუცხოო საჩუქრები გაუგზავნა, მათ შორის 1 300 ოქროს მონეტა, ოქროს არფა და იშვიათი წიგნები. კორონაციაზე არისტოკრატი ქალები საოცრად იყვნენ გამოწყობილნი. მათი ტანისამოსი უძვირფასესი ქსოვილებით იყო შეკერილი, რომელთაც ზედ უამრავი ძვირფასი ქვა ჰქონდა მიკერებული. ამასთან ისინი ატარებდნენ ძალიან მაღალ გვირგვინებსა და უამრავ სამკაულს. ფილიპ ბურგუნდიელმა კორონაციისთვის იზაბელას ოქროს მოსასხამი აჩუქა, რომელზეც ძვირფასი ქვებით აწყობილი იყო იზაბელას გერბი. საზეიმო მსვლელობა დილიდან შუაღამემდე გაგრძელდა. ქუჩებში იდგმებოდა სპექტაკლები, იყო ტურნირები და ა.შ. იზაბელას ლურჯი მანტია ეხურა, რომლის შლეიფიც ბავშვებს მიჰქონდათ. კორონაცია ნოტრ დამში შედგა. სიმბოლურად იზაბელამ სასახლიდან ნოტრ დამამდე გზა ფეხით გაიარა, ხოლო კურთხევის შემდეგ იგი ტახტრევანზე დასვეს და ისე წააბრძანეს სასახლეში, რაც სიმბოლური გამოხატულებაა მისი ძალაუფლების ზრდისა. როგორც კი იზაბელამ ხიდი გადაიარა და ნოტრ დამისკენ გაეშურა გზად ანგელოზის ფორმაში გამოწყობილი ქალი დახვდა, რომელსაც მისი გვირგვინი ეკავა. ესეც ერთგვარი სიმბოლოა იმის, რომ თავად ღმერთს სურდა მისი ტახტზე დასმა. ქალი მას ეკლესიამდე მიჰყვა და შიგნით შეუძღვა. ამის შემდეგ ანგელოზის ფორმაში ჩაცმული ქალი წავიდა და დაიწყო იზაბელას დედოფლად კურთხევა. ქალაქის ყველა შენობაზე ჩამოკიდებული იყო იზაბელას გერბი.
იზაბელას კორონაციის შემდეგ იმ გზაზე, რომელიც მას უნდა გაევლო დაანთეს 5 000 სანთელი. ამის შემდეგ სასახლის კარიბჭესთან მას დახვდა უამრავი მგალობელი, რომლებმაც საოცრად იგალობეს. თუმცა ამ დროს იზაბელა შვიდი თვის ორსული იყო და საშინლად გადაიღალა, რის გამოც ნადიმი და აღნიშვნა არ მომხდარა. მისი კორონაცია ორი თვის შემდეგ იზეიმეს, მას მერე რაც იმშობიარა.
შარლის ავადმყოფობა
მინი|შარლი თავის რაინდებთან ერთად. ბრძოლა რომლის შემდეგაც იგი ჭკუიდან შეირყა 1392 წელს შარლი თავის რაინდებთან და ოჯახთან ერთად სანადიროდ წავიდა, რა დროსაც მოულოდნელად მათზე ბრეტონელებმა თავდასხმა სცადეს. ფრანგებმა ისინი დაამარცხეს, მაგრამ მეფე ცხენიდან გადმოვარდა, თავი ქვას ჩამოარტყა და რამდენიმე დღის მანძილზე კომაში იყო. ყველა ფიქრობდა, რომ შარლი გარდაიცვლებოდა. შარლის ბიძებმა, ბუგუნდიისა და ბერის ჰერცოგებმა დრო იხელთეს და ძალაუფლება ხელში აიღეს.
სწორედ მაშინ, როცა უკვე ტახტისთვის ბრძოლა უნდა დაწყებულიყო შარლმა გაიღვიძა. ზოგი ამას ღვთის რისხვას, ზოგიც კი სასწაულს უწოდებდა. მაგრამ ამის შემდეგ იგი აღარასოდეს ყოფილა ისეთი როგორიც მანამდე. როგორც ჩანს გადმოვარდნისას ტვინი დაუზიანდა, რის გამოც მას დაეწყო შიზოფრენიის ნიშნები. გარკვეული დროის შემდეგ თითქოს ცნობიერება კვლავ აღიდგინა, მაგრამ სწორედ მაშინ დაემართა ცხელება. დაავადებამ შარლის ფსიქიკური შერყევა კიდევ უფრო გაამძაფრა. ამავე წლის სექტემბრიდან შარლი პარიზში გადაიყვანეს.
ცნობილია, რომ ჭკუიდან შერყევის შემდეგ შარლი საკუთარ სახელსა და ვინაობას ვერ იმახსოვრებდა. ცხადია ისიც არ ახსოვდა, რომ საფრანგეთის მეფე იყო. გარდა ამისა ხუთი თვის მანძილზე ვერავინ შეძლო იგი ბანაობაზე დაეთანხმებიდა, ესეც რომ არა, მთელი ამ დროის მანძილზე იგი ტანსაცმელსაც კი არ იცვლიდა. რომის პაპ პიუს II-ის წერილობითი გადმოცემის თანახმად, შარლს თავი მინისგან დამზადებული ეგონა და რომ არ დამსხვრეულიყო, თავის ტანისამოსში სპეციალურად აკერინებდა რკინის მავრთულებს. გარდა ამისა მასთან თითის დაკარებაც კი ყველას აუკრძალა, იმის შიშით, რომ არ დამსხვრეულიყო. სწორედ აქედან მოყოლებული მიეკერა მის სახელს "შლეგი". მარცხნივ|მინი|მინიატურული ნახატი ველური კაცის ბალ-მასკარადიდან: შარლი გახვეულია თავისი ბიცოლის, ბერის ჰერცოგინიის (ლურჯი კაბით) ქვედაბოლოში კოცონისა და მოცეკვავეების გვერდით. იზაბელა ბავარიელი კი უკან დგას ყვითელი სამოსით
წინაპრები
იზაბელა ბავარიელის წინაპრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1370 კატეგორია:გარდაცვლილი 1435 კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:ასწლიანი ომი კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები კატეგორია:ბავარიის პრინცესები
სავანაქეტი
სავანაქეტი (ໄກສອນ ພົມວິຫານ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 120 000 კაცს.
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
ანდრია სახაროვი
ბიოგრაფია და სამეცნიერო მოღვაწეობა
ანდრია სახაროვი დაიბადა მოსკოვში 1921 წლის 21 მაისს. 1938 წელს ჩააბარა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1941 წლის ევაკუაციის შემდეგ, სამამულო ომის პერიოდში აშხაბადში გადავიდა და სწავლაც იქვე დაამთავრა. უნივერსიტეტის შემდეგ ის ულიანოვსკის ლაბორატორიაში გაამწესეს სამუშაოდ. 1945 წელს მოსკოვში ბრუნდება სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში თეორიულ ფაკულტეტზე სწავლის გასაგრძელებლად. 1947 წელს დაიცვა სადოქტორო ხარისხი.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სახაროვი კოსმოსურ გამოსხივებას სწავლობს. 1948 წელს ის მონაწილეობს საბჭოთა ატომური ბომბის პროექტზე იგორ კურჩატოვის ხელმძღვანელობით. პირველი საბჭოთა ატომური მოწყობილობის ტესტირება განხორციელდა 1949 წლის 29 აგვისტოს.
სახაროვი განაგრძობს მუშაობას საროვში, წყალბადის ბომბის დამუშავების დასრულებაზე, რომლის ტესტირება 1955 წელს მოეწყო. მასვე ეკუთვნის იდეა კონტროლირებადი ატომური რეაქტორისა „ტოკამაკი“, რომელიც დღემდე რჩება ამ სფეროში ნამუშევრების უმრავლესობის ბაზისად.
სახაროვი და მისი საბჭოთა კავშირის ახალი კონსტიტუცია
სახაროვმა შეიმუშავა საბჭოთა კავშირის „ახალი კონსტიტუცია“ - რომელიც მიმართული იყო საბჭოთა კავშირის „გარდაქმნისა“ და მისი განახლებულ საკანონმდებლო ბაზაზე შენარჩუნებისათვის
ამონაწერი ჟურნალ „ოგონიოკის“ 1989 წლის #31 გამოცემიდან:
კიდევ ერთი ამონაწერი ჟურნალ „ოგონიოკის“ 1989 წლის #31 გამოცემიდან:
სახაროვი საქართველოზე
სახაროვს ეკუთვნის 1989 წელს მის ინტერვიუში წარმოთქმული ფრაზა:
კიდევ ერთი ამონაწერი „ოგონიოკიდან“:
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
Lasioglossum micante
Lasioglossum micante — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1993 წელს.
სქოლიო
micante
ბექა III
ბექა III ჯაყელი, იგივე საფარ-ფაშა (დ. დაახლ.1564 — გ. 1635) — სამცხის ათაბაგი (1625-1635) წლებში, ქაიხოსრო II-ის ძე. ათაბაგობის დასაუფლებლად, მოაკვლევინა თავისი ძმისწული მანუჩარ III, სტამბოლში სულთანს ეახლა, მაჰმადიანობა მიიღო, საფარ-ფაშა დაირქვა და 1625 წელს ათაბაგი გახდა. სამცხე-საათაბაგოს ბაგრატ III-ის შემდეგდროინდელი გამგებლები ახალციხის ფაშებად იწოდებოდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალციხის ფაშები კატეგორია:დაბადებული 1560-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი 1635 კატეგორია:ჯაყელები კატეგორია:მკვლელები
ორეხოვო
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 88 ადამიანი.
სტარიე-მატი
სტარიე-მატი (Иҫке Маты; Старые Маты) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 975 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 89 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (32 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
თავკვერი საფერავისებური
თავკვერი საფერავისებური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ფოთლის საერთო ნიშნებით თავკვერს ჰგავს, მარცვლების ფორმითა და ფერით კი — საფერავს. სწორედ ამ ნიშნების გამო მიიღო სახელწოდება თავკვერი საფერავისებური. ეს ჯიში ძალიან მცირე რაოდენობითაა გავრცელებული გურჯაანის მუნიციპალიტეტში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ განივოვალური ფორმის, ხუთ-სამნაკვთიანი, იშვიათად სრულიად დაუნაკვთავი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია, ოდნავაა შებუსული აბლაბუდისებრად, მათ ქვეშ თხლადაა მოფენილი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდი და გრძელია, ვიწრო კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ უფორმო მტევნებიც გამოერევა. მტევნები თხელია, იშვიათად ძალიან თხელიც. მარცვალი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური ფორმის, მაგრამ მომრგვალო და მოგრძო მარცვლებიც შეინიშნება. მუქი იისფერია, კანი ოდნავ მკვრივია და უხვადაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, მდნარი. წვენი ღია ვარდისფრადაა შეფერილი, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული აქვს, ოდნავ ეტყობა ჯიშური არომატი.
ჯიში საშუალო ზრდისა და დაბალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 138 დღიდან 160 დღემდე მერყეობს. მტევნის წონა 150-დან 400 გრამამდეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 10-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.6-12 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო და გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მტკვარ-არაქსის დაბლობი
მტკვარ-არაქსის დაბლობი — დაბლობი აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში, აზერბაიჯანში, მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და არაქსის ქვემოთში. აღმოსავლეთით ეკვრის კასპიის ზღვა. სიგრძე 250 კმ, სიგანე 150 კმ. წარმოადგენს 200 მ-ზე დაბალ, რთული რელიეფის მქონე ალუვიურ-აკუმულაციურ ვაკეს. ცენტრალური და აღმოსავლეთი ნაწილი ოკეანის დონეზე დაბლა მდებარეობს. აგებულია ქვემო მტკვრის სინკლინორიუმზე განლაგებული ანთროპოგენური ზღვიური ნალექებით, რომლებიც დაფარულია ალუვიური და დელუვიური თიხებით, თიხნარებით, ქვიშნარებითა და კაჭრით. მდიდარია ნავთობით. ჰავა თბილია, მშრალი. იცის ცხელი ზაფხული. ნალექები დაახლოებით 200-400 მმ წელიწადში. გაბატონებულია მშრალი სუბტროპიკებისა და ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტები.
მოჰყავთ ბამბა, გაშენებულია ბაღ-ვენახები. არის ზამთრის საძოვრები.
ერნშელდსვიკი
გაშენებულია ბოტნიის ყურის ერთ-ერთ უბესთან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მაღალი ნაპირის არეალი. ცნობილია ქაღალდისა და მძიმე მანქანური დანადგარების ექსპორტით.
ერნშელდსვიკი ახალგაზრდა ქალაქია, იგი 1894 წელს დაარსდა. ქალაქში ფუნქციონირებს მუზეუმი და ცენტრალური შვედეთის უნივერსიტეტის ფილიალი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ტანწვრილასებრნი
ტანწვრილასებრნი (Colydidae) — ხოჭოების ოჯახი. აქვთ წაგრძელებული, ცილინდრული ან გაბრტყელებული, იშვიათად ოვალური სხეული, რომლის სიგრძე 1,5-18 მმ-ს აღწევს. ოჯახში 1500-მდე სახეობაა, რომელთაგან სსრკ-ში დაახლოებით 80 სახეობა იყო გავრცელებული. ბინადრობენ ხის ქერქის ქვეშ სხვა მწერების სავალებში, იშვიათად სოკოებსა და მცენარეულ ნარჩენებში.არიან მტაცებლები ან საპროფაგები. მტაცებელი ტანწვრილასებრნი იკვებებიან ქერქიჭამიებით, მათი მატლებითა და სხვა. ზოგი ტანწვრილასებრნის მატლი სხვა ხოჭოების მატლების გარეგანი პარაზიტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
თავკვერი უხეშფოთლიანი
თავკვერი უხეშფოთლიანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
თავკვერის ერთ-ერთი ვარიაციაა.
ვაჟა ოყრეშიძე
ვაჟა ოყრეშიძე (დ. 3 ოქტომბერი, 1941, ქუთაისი — 22 დეკემბერი, 2019, იქვე) — ქართველი თეატრის მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი, ქუთაისის საპატიო მოქალაქე, ღირსების ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
ვაჟა ოყრეშიძე 1941 წლის 3 ოქტომბერს დაიბადა ქუთაისში. 1970 წლიდან მოღვაწეობდა ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის დრამატულ თეატრში
ვაჟა ოყრეშიძეს თეატრში არაერთი როლი აქვს შესრულებული, ასევე გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „აქედანა და შენამდე“, „ვერსათრიელა“, „ბაკულას ღორები“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
დე-სევრი
დე-სევრი — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში.
ისტორია
დე-სევრი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
წახური ენა
წახური ენისთვის დამახასიათებელია: რთული ვოკალიზმი (15 ხმოვანი) და რთული კონსონანტიზმი (40 თანხმოვანი); დინამიკური მახვილი; ლექსიკა — საკუთარი და ნასესხები; სახელთა მარტივი ნაწარმოები და რთული ფუძეები; მრავლობითი რიცხვის სხვადასხვაგვარი სუფიქსი; სიტყვაწარმომქმნელ აფიქსთა სიმცირე; ოთხი ძირითადი ბრუნვა — სახლობითი, ერგატივი, ნათესაობითი, მიცემითი და მრავალსერიიანი ერთ- და ორთანდებულიანი ბრუნვები; ზმნების ორგვარი მოდელი — მარტივი და რთული (მეშველზმნიანი); კლასოვანი უღვლილება; მხოლოობით რიცხვში განირჩევა 4 კლასი (მამაკაცის, ქალის, ცხოველის, ნივთის), მრავლობითში — 2 (პიროვნების — ადამიანისა და არაპიროვნების — არაადამიანისა); პიროვანი უღვლილების სუსტი ჩანასახები; ასპექტი, დრო, კილო; ინფინიტივი, ინფინიტივ-მასდარი, აბსოლუტივ-გერუნდიუმი, მიმღეობა; ადგილისა და დროის საგარემოებო სიტყვათა სერიები; ადგილ-მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულებიდა თანდებულები; უარყოფისა და კითხვის ნაწილაკიანი ფორმები (ზმნისა, სახელისა...); სხვათა სიტყვის, დადასტურებისა და მაკავშირებელი ნაწილაკები; სინტაქსური კონსტრუქციები — ნომინატიური, ერგატიული, დატიური, აფექტიური და ლოკატიური.
სატომთაშორისო ენად იყენებენ აზერბაიჯანულსა და რუსულს.
სქოლიო
კატეგორია:წახური ენა
სამნია
სამნია (ຊຳເໜືອ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 46800 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
პატმოსი
პატმოსი (Πάτμος) — საბერძნეთის კუთვნილი პატარა კუნძული ეგეოსის ზღვაში, დოდეკანესის კუნძულების უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. 2001 წლის აღწერის მიხედვით, მისი მოსახლეობა 2 984 ადამიანს შეადგენდა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 269 მეტრზე მდებარეობს. დედაქალაქია ჩორა. პატმოსის მუნიციპალიტეტი ასევე მოიცავს ოფშორულ კუნძულებს - აკორის, მარატის და კიდევ რამდენიმე დაუსახლებელ კუნძულს, რის შედეგადაც მუნიციპალიტეტის საერთო ფართობი 45.039 კმ²-ია, მოსახლეობა 3 044 (2001 წ).
კუნძულზე მდებარეობს რამდენიმე მართლმადიდებლური ეკლესია. გადმოცემის თანახმად, გამოცხადების შედეგად, სწორედ აქ მიიღო იოანე მოციქულმა აპოკალიფსი. 1999 წელს, ქალაქის ისტორიული ცენტრი ჩორა, იოანე ღვთისმეტყველის მონასტერსა და აპოკალიფსის გამოქვაბულთან ერთად, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
1403
თარიღი უცნობია
*
პედრო ხოაკინ ჩამორო ალფარო
პედრო ხოაკინ ჩამორო ალფარო (დ. 21 ივნისი, 1818, გრანადა — გ. 7 ივნისი, 1890, გრანადა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის მე-13 პრეზიდენტი.
პედრო ხოაკინის მშობლები იყვნენ პედრო ხოსე ჩამორო არგუიელო და ხოსეფა მარგარიტა ალფარო მონტეროსო. ფერნანადომ ადრეულ ასაკში მიატოვა სწავლა და თავის ძმა დიონისიოსთან ერთად ხელი მიჰყო მამამისის მამულის მოვლა-პატრონობას, თავისი ნახევარძმის ფრუტო ჩამოროს მეურვეობის ქვეშ.
1849 წელს პედრო ხოაკინი გახდა გარანადის მერი. 1854 წელს კი მონაწილეობას იღებდა გრანადის დაცვაში მასიმო ხერესის წინააღმდეგ და იბრძოდა უილიამ უოლკერის წინააღმდეგ. 1862 წელს ჩაერთო პოლიტიკაში და თავი წარადგინა გრანადის დეპარტამენტის სენატორად. 1869 წელს სამთავრობო ხუნტის წევრი ხდება. 1871 წელს ოთხი წლის ვადით ირჩევენ ნიკარაგუის პრეზიდენტად და 1885 წელს ხელმეორედ მოდი მთავრობაში, ისევ ხუნტის წევრად. პედრო ჩამორო თავის პირად და საზოგადოებრივ ცხოვრებაშიც, ერთსადაიმავე დროს იყო პროგრესული და ოპორტუნისტი პიროვნება. როდესაც კონსერვატორები იცავდნენ "campesinos" იგი წარმოადგენდა გრანადის ოლიგარქიას და მტკიცედ იცავდა კონსერვატულ პრინციპებს. მას ცენტრალური ამერიკა წარმოედგინა ვაჭრობაზე დაფუძნებული ფეოდალური ეკონომიკის რეგიონად. იგი დაეხმარა ნიკარაგუას შეენარჩუნებინა თავისი ბუნებრივი რესურსები, რომელთაც რამდენიმე დიდგვაროვანი ოჯახი, მათ შორის ჩამოროს ოჯახი და კიდევ სხვები, რომლებსაც დღესაც აქვს გავლენა ნიკარაგუის ეკონომიკაზე, აკინტროლებდა. ჩამორო პოლიტიკურ გავლენას სიკვდილამდე ინარჩუნებდა.
მისი პირველი ცოლი იყო ნ. გუადამუსი და მეორე იყო მარია დე ლა ლუს ბოლანიოს ბენდანია.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:ჩამოროს ოჯახი კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
Dangerous (ალბომი)
Dangerous — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1991 წლის 26 ნოემბერს. იგი ბილბორდის 200 საუკეთესო ალბომის ჩარტში გამოსვლისთანავე #1 ადგილზე მოხვდა, სადაც ასევე შემდეგი ოთხი კვირა გაატარა. 17 წლის განმავლობაში იგი 32 მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა - აქედან 7 მილიონი გაიყიდა მხოლოდ აშშ-ში, რამაც ალბომი ყველაზე სწრაფად გაყიდვად დისკად აქცია, წინა სტუდიურ ნაშრომთან Bad შედარებით. ალბომმა მაიკლს მოუტანა 'გრემის' ჯილდო საუკეთესო ხმის ინჟინერის კატეგორიაში.
პროექტი
ალბომის რემასტერინგული გამოცემის ანოტაციის მიხედვით, ჩაწერა დაიწყო 1990 წლის 25 ივნისს, ლოს ანჯელესში, სტუდიაში Ocean Way/Record One. სესიები დასრულდა იმავე სტუდიაში, შემდეგი წლის 29 ოქტომბერს. მაიკლის ხმისჩამწერი სესიებიდან ეს ყველაზე ხანგრძლივი იყო.
1991 წლის მარტში მუსიკოსმა მოაწერა ხელი ლეიბლთან Sony Music 15 წლიან კონტრაქტს. ცნობილი გახდა, რომ სინამდვილეში მაიკლმა მიიღო 1 ბილიონი დოლარი, მაგრამ ეს არ დადასტურდა. იმ პერიოდში კომპანიამ გათვალა, რომ თუ ახალი კონტრაქტით გამოცემული ალბომები გაიყიდება ისევე, როგორც ყველა წინა დისკი, მაშინ მთლიანობაში გაყიდვები შემოიტანეს 1 ბილიონ დოლარს. 2006 წლის მარტისათვის, როდესაც კონტრაქტი ამოიწურა, კომპანიამ მას 45 მილიონი დოლარი გადაურიცხა (წელიწადში 1 მილიონი, ასევე 5 მილიონი ყოველი ალბომისთვის). ეს ციფრები არ მოიცავდა ალბომების, სინგლების, ვიდეოფილმების და სხვა პროდუქციის გაყიდვიდან შემოსულ თანხას. კონტრაქტის მიხედვით, მაიკლმა დაახლოებით 175 მილიონი დოლარი მიიღო - მხოლოდ ამ ალბომის გაყიდვიდან.
Dangerous უკვე იწერებოდა, კუინსი ჯონსის რჩევით მოყვანილი პროდიუსერების ტედი რაილისა და ბილი ბოტრელის ხელმძღვანელობით. პირველი მათგანი ე.წ. 'ნიუ ჯეკ სვინგის' გამომგონებელი იყო, ხოლო მეორე - 'გრემის' გამარჯვებული. წინა ალბომი Bad იყო უკანასკნელი დისკი, რომელიც სპეციალურად გრამფირფიტის ფორმატისათვის იწერებოდა, 50-წუთიანი პროგრამისათვის, ხოლო ახალი უკვე 77 წუთს შეადგენდა - 14 სიმღერით დაბოქს-სეტებულ კრებულს, რომლითაც თითქმის იწურებოდა დაშვებული 80-წუთიანი ლიმიტი. გრამფირფიტისათვის იგი ორ დისკად გამოიცა.
თავდაპირველი გამოცემა წარმოადგენდა დიდ ყუთს, ჯექსონის თვალებით. მისი გაშლის დროს უკვე ნამდვილი ყდა ჩანდა, სიურეალისტი მხატვრი მარკ რაიდენის მიერ შექმნილი. Dangerous-ს ყველა მსმენელი დიდი ინტერესით ელოდა. ამ ინტერესს ხაზი გაუსვა ლოს ანჯელესის აეროპორტიდან მოპარულმა ალბომის 30.000 პირველმა ასლმა.
კომერციული წარმატება
Dangerous გამოიცა 1991 წლის 26 ნოემბერს. იგი იქცა მის ყველაზე გაყიდვად დისკად შტატებში - პირველი ორი თვის განმავლობაში იქ მხოლოდ 4 მილიონი დისკი გაიყიდა. ამან ბევრად გაუსწრო დისკის Bad (1987) წარმატებას.
ალბომი მოხვდა ბილბორდის 200 უახლესი ალბომის ჩარტის #1 ადგილზე. პირველ კვირაში უკვე გაიყიდა 326.000 ასლი. იგი კვლავ იმყოფებოდა საუკეთესო ათეულში გამოსვლიდან 65-ე კვირას. 1993 წლის 'გრემის' დაჯილდოებაზე მაიკლის მიერ ჯილდოს მიღების შემდეგ იგი კვლავ იმყოფებოდა #10 ადგილზე. იმ დროისათვის მან ბილბორდის ჩარტში 117 კვირა გაატარა. RIAA-ს შეფასებით, მან მიიღო 7x პლატინის სტატუსი, რადგან მხოლოდ შტატებში გაიყიდა მისი 7 მილიონი ასლი.
ბრიტანეთში იგი კიდევ უფრო პოპულარული იყო. იგი ჩარტების მოხვდა #1 ადგილზე და უკან დატოვა U2-ს Achtung Baby. თუმცა, მეორე კვირას მას ჩაენაცვლა Queen-ის Greatest Hits II - პოპულარობა გამოიწვია ფრედი მერკურის გარდაცვალებამ.
ალბომის პოპულარობამ გამოიწვია საკონცერტო ტურნეს Dangerous ჩატარება. მაიკლის შემდეგი ალბომის HIStory: Past, Present and Future, Book I გამოსვლამდე დისკი უკვე გაიყიდა 22 მილიონი ასლის ოდენობით.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები კატეგორია:1991 წლის ალბომები
Lasioglossum michaelinum
Lasioglossum michaelinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1946 წელს.
სქოლიო
michaelinum
ბექირ ჩობან-ზადე
ბექირ ჩობან-ზადე ( Bekir Vaap oğlu Çoban-zade ; დ. 15 (27) მაისი, 1893, ყარასუბაზარი —  13 ოქტომბერი, 1937 ბაქო) —   ყირიმელი თათარი პოეტი, თურქოლოგი, თურქული ენებისა და ლიტერატურის დარგის სპეციალისტი. ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1934 წლიდან), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1920 წლიდან) , ეთნიკური კვლევითი ინსტიტუტის თურქულ-თათრული და საბჭოთა აღმოსავლეთის ხალხთა ეროვნული კულტურების განყოფილების ხელმძღვანელი. დაიღუპა სსრკ-ში მასობრივი პოლიტიკური (სტალინური) რეპრესიების დროს 1937-1938 წლებში.
ბიოგრაფია
ბექირ ჩობან-ზადე დაიბადა 1893 წლის 15 მაისს (27 მაისი, ახალი სტილის მიხედვით) ყირიმის პროვინციულ ქალაქ კარასუბაზარში, მწყემსის ოჯახში. 1904-1908 წლებში სწავლობდა კარასუბაზარის ახალ მეთოდურ სკოლაში — რუშდიეში. სკოლის შემდეგ, როგორც წარმატებული მოსწავლე, მერის რეშიდ მედიევის ინიციატივით ადგილობრივი მუსლიმური საქველმოქმედო საზოგადოების ხარჯზე გაგზავნეს კონსტანტინოპოლში სწავლის გასაგრძელებლად. 1909-1914 წლებში პრესტიჟულ გალათასარაის ლიცეუმში სწავლობდა. შემდეგ, ერთი წლის განმავლობაში ესწრებოდა ლექციებს კონსტანტინოპოლის უნივერსიტეტის ფილოსოფიურ განყოფილებაზე. ამავე დროს, დაამთავრა უნივერსიტეტთან არსებული არაბული და ფრანგული ენების 3-წლიანი უმაღლესი კურსები, მიიღო ამ ენების სწავლების უფლება საშუალო სკოლასა და ლიცეუმებში. სწავლის პერიოდში ბექირმა გამოაქვეყნა თავისი პირველი ლექსები, რომლებსაც ხელს აწერდა ფსევდონიმით ჩობან-ზადე (ითარგმნება როგორც „მწყემსის შვილი“). მარცხნივ|მინი|300x300პქ| ა.ნ. სამოილოვიჩი, [[აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი|ა.ა. ახვერდოვი და ბ.ჩობან-ზადე მეუღლეებთან ერთად. ლენინგრადი, 1925 წ ]] 1914 წელს ბექირი დაბრუნდა ყირიმში და მალევე ოდესაში გაემგზავრა რუსული ენის ცოდნის გასაუმჯობესებლად. ამ დროს დაიწყო პირველი მსოფლიო ომი, ბექირი ჯარში გაიწვიეს და სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტზე გაგზავნეს. 1914 წლის ბოლოს ტყვედ ჩავარდა უნგრელებთან. ცნობები ჩობან-ზადეს ტყვეობაში ყოფნის პირველი თვეების შესახებ ფრაგმენტულია. გადმოცემით, მან გაიცნო უნგრელი პროფესორი მესარო (რომელიც აფასებდა ბექირის ლინგვისტურ მონაცემებს), ასევე ხანმოკლე დროით იმოგზაურა კონსტანტინოპოლში. 1915 წლის დეკემბერში ბექირმა მიიღო დადებითი პასუხი ბუდაპეშტში სწავლასთან დაკავშირებით და 1916 წლის იანვარში ჩაირიცხა ბუდაპეშტის პეტრ პაზმანის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. აქ იგი ევროპის მეცნიერების სამყაროს ეზიარა, დაიწყო " კუმანიკუსის კოდექსის " — ყივჩაყურ ენაზე დაწერილი ცნობილი  ძეგლის შესწავლა. ახალგაზრდა მეცნიერმა დაამთავრა სამეცნიერო მუშაობა სწავლის დასრულებამდე და 1920 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „"მოჩვენებითი სინჰარმონიული შეუსაბამობები კუმანიკუსის კოდექსში“. მისი ხელმძღვანელები იყვნენ პროფესორები გოლციგერი, სინია და ნემეტა.
1919 წლის მარტში ჩობან-ზადე გახდა უნგრეთის კომუნის ერთ-ერთი ლიდერი. მან ჩამოაყალიბა საგარეო პოლკი უნგრეთის წითელი არმიის შემადგენლობაში. თეთრი პარტიზანების რაზმების მიერ უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკის დამარცხების შემდეგ, ჩობან-ზადემ სასწრაფოდ დატოვა უნგრეთი და თურქეთში გადავიდა. 1920 წლის 8 ივლისს ჩობან-ზადე ყალბი პასპორტით დაბრუნდა სტამბოლიდან ყირიმში, სადაც ხელისუფლება გენერალ პ. ნ. ვრანგელი ს ხელში იყო. ჩობან-ზადე შეუერთდა თეთრების წინააღმდეგ მიმართულ იატაკქვეშა აქტივობებს.
1921 წელს გამოცხადდა ყირიმის ასსრ და ჩობან-ზადე აირჩიეს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად, მონაწილეობდა საზოგადოების რევოლუციური განახლების პროცესში. 1922 წელს გახდა ყირიმის უნივერსიტეტის პროფესორი (ვ. ვერდანსკის სახელობის ტავრიდის ეროვნული უნივერსიტეტი ) მოგვიანებით კი მისი რექტორი. ასევე თათრული პედაგოგიური კოლეჯის მასწავლებელი. მარჯვნივ|მინი|300x300პქ| ბექირ ჩობან-ზადე ბაქოს უნივერსიტეტის სტუდენტებს შორის (მეორე რიგში მარცხნიდან მეოთხე) 1924 წელს, აზერბაიჯანის ხელმძღვანელობის მიწვევით, ჩობან-ზადე ჩავიდა ბაქოში და, როგორც ბაქოს უნივერსიტეტის პროფესორი, აქტიურად მონაწილეობდა არაბული დამწერლობიდან ლათინურზე გადასვლაში. იყო ახალი თურქული ანბანის საკავშირო ცენტრალური კომიტეტის ხელმძღვანელი. 1924-1929 წლებში — აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის კათედრის გამგე და დეკანი.
თურქული ანბანის ახალი საკავშირო ცენტრალური კომიტეტის ხელმძღვანელი, აზერბაიჯანის ენების უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის განყოფილების ხელმძღვანელი, დეკანი (1924-1929).
რეპრესიები. სიკვდილი
1928 წელს ყირიმისა და ბაქოს პრესაში დაიწყო ცილისმწამებლური კამპანია ბექირ ჩობან-ზადეს წინააღმდეგ. მეცნიერს ბრალი დასდეს პანთურქიზმში, „ბურჟუაზიულ ნაციონალიზმში“. პრესაში დევნის მიუხედავად, ბექირ ჩობან-ზადემ შეინარჩუნა მაღალი ავტორიტეტი სამეცნიერო წრეებში. 1930-1935 წლებში ხელმძღვანელობდა ფერგანას პედაგოგიურ ინსტიტუტში უზბეკური ენის განყოფილებას, ასწავლიდა ტაშკენტის უნივერსიტეტში, ბუხარას პედაგოგიურ ინსტიტუტში, აირჩიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის ნამდვილ წევრად, ხოლო 1935 წელს აირჩიეს ქ. პარიზის ლინგვისტური საზოგადოების წევრად.
ბექირ ჩობან-ზადე დააპატიმრეს 1937 წლის 28 იანვარს კისლოვოდსკში. 1920-1937 წლებში პანთურქისტული მოძრაობის, "მილი ფირკას" საქმიანობაში მონაწილეობისთვის, ბრალი დასდეს ნაციონალისტურ და პანთურქულ ორგანიზაციებში მონაწილეობაში. 1937 წლის 12 სექტემბერს სსრკ-ს შეიარაღებული ძალების საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალების უმაღლესმა სასამართლომ გამოუტანა სასკივდილო განაჩენი.( აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსის 60, 63, 70, 73 მუხლები). სიკვდილით დასაჯეს 1937 წლის 13 ოქტომბერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი მწერლები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
Vol. 4 (Black Sabbath-ის ალბომი)
Vol. 4 — ინგლისური როკ-ჯგუფ Black Sabbath-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1972 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Vertigo.
სქოლიო
კატეგორია:Black Sabbath-ის ალბომები კატეგორია:1972 წლის ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
თავქარა
თავქარა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული, ხოლო ძარღვები დაფარულია ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომის და კონუსური ფორმისაა, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, შეზნექილი, მუქი ვარდისფერი.
თავქარა ძლიერი ზრდისაა. მოსავლიანობა საშუალო და საშუალოზე მაღალი აქვს. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15-18.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის ვარდისფერი მშრალი ღვინო და გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Melody A.M.
Melody A.M. — ნორვეგიული ელექტრონული დუეტ Röyksopp-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2001 წლის 3 სექტემბერს ლეიბლზე Wall Of Sound. ალბომის სპეციალურ გამოცემას თან ახლდა მეორე დისკიც, დამატებითი 3 კომპოზიციით და 3 მუსიკალური ვიდეოთი.
სქოლიო
კატეგორია:Röyksopp-ის ალბომები კატეგორია:2001 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Astralwerks-ის ალბომები
ადან კარდენასი
ადან კარდნას დელ კასტილო (დ. 1836, გრანადა — გ. 1916, გრანადა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ექიმი და ნიკარაგუის მე-15 პრეზიდენტი. ადან კარდენასი იყო ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის წევრი.
კარდენასი დაიბადა ნიკარაგუის ტბის ნაპირას მდებარე ქალაქ გრანადაში. იგი და მისი მშობლები 1852 წელს წავიდენენ ევროპაში. ამ დროს კარდენასმა მიიღო დოქტორის ხარისხი მედიცინაში პიზის უნივერსიტეტში. 1862 წელს კი ნიკარაგუაში დაბრუნდა.
აკრდენასს ცოლად ჰყავდა ხერტრუდის მარტინეს სოლორსანო, ნიკარაგუის 36-ე პრეზიდენტ ტომას მარტუნეს გუერეროს შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
ჰოლივუდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას „ჰოლივუდი“ რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
ასევე:
თაკეკი
თაკეკი (ທ່າແຂກ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 35000 კაცს.
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
სტარიე-შარაშლი
სტარიე-შარაშლი (Иҫке Шәрәшле; Старые Шарашли) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 410 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (39 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
მოტყიარი
მოტყიარი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ზნაკვის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ზნაკურის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ამბროლაურიდან 12 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVIII საუკუნეში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum michaelseni
სქოლიო
michaelseni
კატუ
კატუ (Catu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 51 075 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 439.573 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 116.19 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ბექა ოპიზარი
ბექა ოპიზარი — XII საუკუნის II ნახევრის — XIII საუკუნის დასაწყისის ქართველი ოქრომქანდაკებელი. წარმოშობით ან შემოქმედებითი მოღვაწეობით ოპიზასთან (კლარჯეთი) უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული. თავისი დროისათვის და შემდეგაც სახელგანთქმული ხელოვანი. ჩვენს დრომდე მოაღწია ბექა ოპიზარის მხოლოდ ორმა ნამუშევარმა — ანჩის ხატის ჩარჩოსა და წყაროსთავის სახარების გარეკანის მოჭედილობამ. წყაროსთავის სახარების გარეკანის ერთ მხარეს, ვერცხლის მოჭედილობაზე (20 სმ x 17 სმ), „ვედრების“ კომპოზიციაა გამოსახული, მეორეზე — „ჯვარცმისა“. გლუვ ფონზე ფიგურები და კუთხეების მცენარეული ორნამენტი მაღალი რელიეფითაა გადმოცემული, ტახტზე მჯდომი ქრისტეს თავთან და ფეხებთან მოჭედილობის საერთო კომპოზიციასთან შერწყმული, ჩარჩოშემოვლებული რელიეფური ასომთავრული წარწერებია, რომელთა მიხედვით წყაროსთავის სახარების დამკვეთია („... წერით და მოჭედით:“) ტბეთის ეპისკოპოსი იოანე მტბევარი. მაცხოვრისა და ღვთისმშობლის გამოსახულებათა შორის კი ასეთი წარწერაა: „ქრისტე, შეიწყალე ოქრომჭედელი ბექაჲ ოპიზარი“. ხელნაწერის ერთ-ერთი მინაწერის თანახმად, ეს სახარება გადაიწერა 1195, გარეკანის მოჭედვის თარიღიც იგივე ან მომდევნო წელი უნდა იყოს.
სახელგანთქმული ანჩის ხატის მოოქრული ვერცხლის ჩარჩოს მოჭედილობა თამარ მეფის ბრძანებითა და ანჩის ეპისკოპოსის, ჰიმნოგრაფ იოანე ანჩელის რკინაელის შეკვეთით შესრულდა. ხატის წარწერაში ნათქვამია: „ქ. ბრძანებითა და ნივთისა ბოძებითა ღმრთივ გვირგვინოსნისა დიდისა დედოფალთ დედოფლისა თამარისაითა, მე იოანე ანჩელმან რკინაელმან ჴელვზავ საშინელისა, ამის ხატისა პატივით მოჭედად მფარველმცა არს მეფობისა მათისა აქა და საუკუნესა მოიჭედა ჴე(ლი)თა ბექასითა, ქრისტე შეიწყალე“. ხატის ჩარჩო (145 სმ x 71 სმ) შემკულია „ვედრების“ კომპოზიციით მარჯვნივ და მარცხნივ შვეული არშიების შუაში მოთავსებულია მაღალი რელიეფით შესრულებული ღვთისმშობლისა და იოანე ნათლისმცემლის მთლიანი, ოდნავ დაგრძელებული ფიგურები, ორი ზემოთა კუთხე მიქელ და გაბრიელ მთავარანგელოზებს უჭირავთ, ხოლო მათ შორის, ცენტრში, ე.წ. „საყდრის“ ალეგორიული გამოსახულებაა — სამეფო ტახტი ზედ ამართული ჯვრით. ქვემო არშიის შესაბამის ადგილებზე პეტრე და პავლე მოციქულებისა (კუთხეებში) და იოანე მახარებლის გამოსახულებებია.
ბექა ოპიზარს შეუსრულებია აგრეთვე ანჩის სახარების გარეკანის მოჭედილობაც, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. 1895, როდესაც ეს სახარება ე. თაყაიშვილმა პირველად ნახა წალკის რაიონის სოფელ წინწყაროში, მას მხოლოდ ხის ყდა ჰქონდა. ხელნაწერის ბოლოს დართულ ანდერძში ნათქვამია, რომ სოფრომ მწიგნობარმა წიგნის ყდა მოაჭედინა „... ღმრთისა მიერ კურთხეულსა ღირსსა ოქროჲსმქანდაკებელსა ბექასა“.
ბექა ოპიზრის ვირტუოზულად შესრულებული ჩუქურთმები, მაღალმხატვრულად დამუშავებული ფიგურები მოწმოს პროფესიული დახელოვნების მაღალ დონეს. ბექა ოპიზარის ნამუშევრები დამახასიათებელია ქართული ოქრომჭედლობის განვითარების იმ ეტაპისათვის, როდესაც დეკორატიულმა ტენდეციებმა განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა.
ზარმანდუხტი
წარმოშობა
ცოტა რამ არის ცნობილი ზარმანდუხტის წარმოშობაზე, რამეთუ მისი თანამედროვე წყაროები არ იძლევიან ინფორმაციას მისი ცხოვრების შესახებ პაპთან ქორწინებამდე. თუმცა, იმისათვის რომ მას სომხეთის მეფეზე ქორწინება შესძლებოდა, მინიმუმ მაღალი სოციალური სტატუსის მქონე დიდგვაროვანი უნდა ყოფილიყო, ამიტომაც ივარაუდება, რომ იგი მაღალი არისტოკრატიული წარმოშობისა იყო, ან მის ოჯახს ჰქონდა პოლიტიკური გავლენები. არსებობს მოსაზრება, რომ ზარმანდუხტი ერთ-ერთი ნახარარის ასული იყო და მისი პაპთან ნიშნობა ჯერ კიდევ მამამისის, მეფე არშაკ II-ის მეფობის პერიოდში შედგა, ანუ 350-დან 368 წლამდე. მინი|345x345პქ|არშაკიანთა სომხეთის სამეფო
სომხეთის დედოფალი
ზარმანდუხტი მეფე პაპის მეუღლე იყო, თუმცა მათი ქორწინების თარიღი უცნობია, ცნობილია ის, რომ ისინი პაპის მეფობის დროს დაქორწინდნენ. ცნობილია, რომ დედოფალმა ზარმანდუხტმა მეფეს ორი ვაჟი გაუჩინა: არშაკი და ვოლოგეზი. მართალია ცნობები არც მისი და პაპის ურთიერთობაზე არსებობს, თუმცა მემატიანეები აღნიშნავენ, რომ დედოფალი ზარმანდუხტი სომხეთში ერთობ დიდი გავლენითა და ძალაუფლებით სარგებლობდა, მასთან ქორწინებამ კი არშაკიანებს ქვეყანაში სტაბილურობა მოუტანა.
374 წელს მეფე პაპი მოკლეს და ვინაიდან ზარმანდუხტის უფროსი ძე, არშაკი მცირეწლოვანი იყო ქვეყნის სამართავად, რომის იმპერატორმა ვალენტიმ პაპის ძმისწული ვარაზდატი გააგზავნა სომხეთის ტახტის დასაკავებლად. ცნობილია, რომ თავად ვარაზდატიც ერთობ ახალგაზრდა იყო, გარკვეული მენტალური და ფიზიკური დარღვევებით, რომელიც დიდ ხანს რომის საიმპერატორო კარზე ცხოვრობდა, რის გამოც სომეხ დიდებულებში მისი გამეფების იდეა პოპულარული არ იყო. ამის გამო ვ მეფობა ვარაზდატმა რომაელთა მომხრე გავლენიანი სომეხი დიდებულის, მუშეგ I მამიკონიანის რეგენტობით დაიწყო. ასევე უცნობია, თუ რა პირობებში იმყოფებოდნენ ზარმანდუხტი და მისი ვაჟები ვარაზდატის მეფობისას.
რეგენტობა
378 წელს ვარაზდატის არაეფექტური მმართველობით დაღლილმა დიდებულებმა მოკლეს მისი რეგენტი, მუშეგ I მამიკონიანი და თანამდებობა მის ძმას, მანუელ მამიკონიანს გადასცეს. ამ უკანასკნელმა, რომელსაც სძულდა მოქმედი მეფე, ჩამოაგდო ვარაზდატი და აიძულა ისევ რომში გაქცეულიყო. საბოლოოდ, მანუელმა სომხეთის მეფეებად მეფე პაპის ვაჟები, არშაკ III და ვოლოგეზ III დაადგინა, რეგენტად კი მათი დედა, დედოფალი ზარმანდუხტი დანიშნა, თუმცა მას მხოლოდ მინიმალური ძალაუფლება მისცა.
ქვეყანაში არსებული ანარქიის დასასრულებლად, რადგანაც მანუელ მამიკონიანი უძლიერესი დიდებული იყო, ზარმანდუხტმა თავისი ძე, მეფე არშაკი მანუელის ასულზე, ვარდანდუხტ მამიკონიანზე დააქორწინა, მეორე ძე, ვოლოგეზი კი ბაგრატუნთა დინასტიის წარმომადგენელ ქალზე დააქორწინა. მამიკონიანის მმართველობასა და ზარმანდუხტის რეგენტობას ქვეყანაში მშვიდობის დამყარება მოჰყვა. ცნობილია, რომ მანუელი დიდი პატივით ეპყრობოდა დედოფალსა და მის ვაჟებს, არშაკსა და ვოლოგეზს იგი საკუთარი ძეებივით ზრდიდა.
მანუელმა დაუბრუნა ზარმანდუხტს დედოფლის წოდება და სანაცვლოდ, თავად მისგანაც მიიღო ჯილდოები. 383 წელს სასანიანთა მეფე შაპურ III-მ სომხეთის დედოფალ ზარმანდუხტსა და მის მოკავშირე მანუელს სამეფო საჩუქრები გაუგზავნა, მათ შორის იყო გვირგვინი და მოსასხამი დედოფლისათვის. ამის შემდეგ ზარმანდუხტზე ცნობები აღარ არსებობს, რის გამოც ივარაუდება, რომ იგი 383 წლის შემდეგ გარდაიცვალა, თუმცა მიზეზი და ადგილი უცნობია.
კულტურული ასახვა
დედოფალი ზარმანდუხტი არის ერთ-ერთი აქტიური პერსონაჟი ანატოლიელი სომეხი მწერლის, სარგის მირზაიანის ტრაგედიაში „ნერსე დიდი, სომხეთის პატრონი“.
სქოლიო
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:სომხეთის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები
ვიენის დეპარტამენტი
ვიენა — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში.
ისტორია
ვიენა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ვიენის ფართობია 6990 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 399,024 ადამიანს შეადგენს და მას 56-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 57 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ვიენის მმართველია კლოდ ბერტო.
ლეილა ხუსკივაძე
ლეილა ხუსკივაძე (დ. 5 თებერვალი, 1936, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი და ხელოვნებათმცოდნე.
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელად, შემდგომ უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კვლევის სფეროა შუასაუკუნეების ქართული სახვითი ხელოვნება. 1982 წლიადნ არის ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, ხელოვანებათმცოდნე. 1986 წლიდან კი თბილისის სამხატვრო აკადემიის რესტავრაციისა და ხელოვნების ისტორიის ფაკულტეტის პროფესორი, კითხულობს ბიზანტიის ხელოვნების ისტორიის კურსს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
ევარისტო კარასო
ევარისტო კარასო არანდა (დ. 24 ოქტომბერი, 1812, რივასი — გ. 1 აგვისტო, 1889, გრანადა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის მე-16 პრეზიდენტი კონსერვატორთა რიგებიდან.
გარდაიცვალა მანაგუაში, თანამდებობაზე ყოფნის დროს.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1812 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
პაქსანი
პაქსანი (ປາກຊັນ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 27407 კაცს.
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
თავწითელა
მზისკენ მიმართული მხარე სრულ სიმწიფეში მოწითალო აქვს და აქედან მიიღო თავისი სახელწოდება.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თითქმის ოვალური, სამ-ხუთნაკვ-თიანი, იშვიათად მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებურად არის შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ძირითადად კონუსური ფორმის, ფრთიანი. გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური მტევნებიც, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი დიდი ზომის, მომ-რგვალო ან თითქმის ოვალურია. მომწვანო-მოყვითალო, ხოლო მზის მხარეს მოვარდისფრო ელფერით. კანი სქელი აქვს, მვვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი წვნიანი და მკვრივია.