cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლატვია
ეკონომიკა
საუკუნეების განმავლობაში ძირითადად აგრარულ ქვეყნად ითვლებოდა. მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ასევე ზღვაოსნობა, თევზჭერა და სატყეო მეურნეობა.
სპორტი
ჩვეულებრივ, ქვეყნის ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა არის ყინულის ჰოკეი. ლატვიას არაერთი ცნობილი ჰოკეის ვარსკვლავი ჰყავს: ჰელმუტ ბალდერისი, არტურს ირბე, კარლის სკასტინსი და სანდის ოზოლინსი; აგრეთვე თანამედროვე ჰოკეის ვარსკვლავი ზემგუს გირგენსონსი. დღესდღეობით, ქვეყნის ყველაზე ძლიერი ყინულის ჰოკეის გუნდი არის დინამო რიგა, რომელიც ჰოკეის კონტინენტურ ლიგაში თამაშობს. ეროვნული ჩემპიონატი არის ლატვიის ჰოკეის უმაღლესი ლიგა, რომელიც 1931 წლიდან ტარდება. 2006 წლის IIHF მსოფლიო ჩემპიონატი ჩატარდა რიგაში.
მეორე ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა კალათბურთია. ლატვიას ხანგრძლივი საკალათბურთო ისტორია აქვს: ეროვნულმა ნაკრებმა 1935 წელს მოიგო პირველი ევრობასკეტი, ხოლო 1939 წელს, ფინალში ერთი ქულით დამარცხების შემდეგ, - ვერცხლის მედლები. ლატვიას ევროპაში მრავალი კალათბურთი ვარსკვლავი ჰყავდა და ჰყავს; მათ შორის არიან: იანის კრუმინსი, მაგონის ვალდმანისი, ვალდის მიუჭეკსი, ვალდის ვალტერსი, იგორს მიგლინიკსი. NBA-ის პირველი ლატვიელი მოთამაშე იყო გუნდარს ვეტრა. ანდის ბეიდრინსი არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ლატვიელი მოთამაშე NBA-ში, რომელმაც გოლდენ-სტეიტ უორიოსრსსა და იუტა ჯაზში ითამაშა. დღესდღეობით, NBA-ში თამაშობს კრისტაპს პორზინგსი (დალას მავერიკსში) და დევის ბარტანსი (თამაშობდა ვაშინგტონ უიზარდში).
სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობებში შედის: ფეხბურთი, „ფლურბოლი“, ჩოგბურთი, ხელბურთი, ველორბოლა, ბობსლეი და სკელეტონი. ლატვიის ეროვნულმა საფეხბურთო ნაკრებმა ფიფას ძირითად ტურნირებში გასვლა მხოლოდ 2004 წელს (ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი) შეძლო.
ლატვია წარმატების ასპარეზობს, ორივე, ზაფხულისა და ზამთრის ოლიმპიადებზე. დამოუკიდებელი ლატვიის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული ოლიმპიელი სპორტსმენი იყო მორის სტომბერგსი, რომელიც კაცთა BMX-ში ოლიმპიური ჩემპიონი ორჯერ, 2008 და 2012 წლებში, გახდა.
მემკვიდრეობა
მინი|[[რიგის საკათედრო ტაძარი]]
სქოლიო
კატეგორია:ლატვია კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:ბალტიის ზღვის ქვეყნები კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
კორძაია
საკუთარი სახელი კორძაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
გოქჩაი (მდინარე)
გოქჩაი (Göyçay) — მდინარე აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. იტოტება მრავალრიცხოვან არხებად და იყენებენ სარწყავად. სიგრძე 113 კილომეტრია. აუზის ფართობი — 1770 კმ².
ნალუთის რაიონი
ნალუთის რაიონი (نالوت‎) — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ნალუთი, მეორე უმსხვილესი ქალაქი კი ღადამესი.
გოქჩაი (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
ნალუთის რაიონი
ჩრდილოეთით და დასავლეთით რაიონს ესაზღვრება ტუნისი და ალჟირი.
2007 წელს, ლიბიის ადმინისტრაციული მოწყობის რეორგანიზაციის დროს რაიონი გაფართოვდა ღადამესის რაიონის შემოერთების ხარჯზე, მიუხედავად იმისა, რომ საკუთრივ მისი აღმოსავლეთი ნაწილი ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბის რაიონის შემადგენლობაში გადავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
ჟოზე სარნეი
ჟოზე რიბამარ ფერეირა დი არაუჟუ კოსტა სარნეი (José Ribamar Ferreira de Araújo Costa Sarney; დ. 24 აპრილი, 1930, პინეირუ, მარანიანი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, იურისტი, მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე. ბრაზილიის ოცდამეთერთმეტე პრეზიდენტი 1985 წლის 21 აპრილიდან 1990 წლის 15 მარტამდე. თანამდებობა დაიკავა არჩეული პრეზიდენტის ტანკრედუ ნევესის თანამდებობის დატოვებამდე გარდაცვალების გამო.
კარიერა
31 იანვარი, 1966 – 14 მაისი, 1970 1 თებერვალი, 1971 – 15 მარტი, 1985 1 თებერვალი, 1991 – 1 თებერვალი, 2015 1995–1997, 2003–2005, 2009–2013 15 მარტი, 1985 – 21 აპრილი, 1985
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:ბრაზილიის პრეზიდენტები კატეგორია:ბრაზილიელი მწერლები
ქურციკიძე
საკუთარი სახელი ქურციკიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 1991
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნები 1991 — პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოში დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ. გაიმართა 1991 წლის 26 მაისს. არჩევნებში გაიმარჯვა ზვიად გამსახურდიამ დიდი უპირატესობით, ხმათა 86%-ით.
ისტორია
რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობა შემოღებულ იქნა 1991 წლის 14 აპრილს, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს მიერ ზვიად გამსახურდიას მოთხოვნით. იმავე დღეს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ საქართველოს რეპუბლიკის პრეზიდენტად ღია კენჭისყრით აირჩია გამსახურდია.
პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები დაინიშნა 1991 წლის 26 მაისს. არჩევნები ჩატარებულად ჩაითვლებოდა თუ მასში მონაწილეობას მიიღებდა ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობის უმრავლესობა. არჩეულად ჩაითვლებოდა ის კანდიდატი, რომელიც მიიღებდა არჩევნებში მონაწილეთა საერთო რაოდენობის 50%­-ზე მეტის მხარდაჭერას.
წინასაარჩევნო მზადება
1991 წლის 14 აპრილს საქართველოს უზენაესმა საბჭომ დაადგინა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარული კენჭსყრით დანიშნულიყო 1991 წლის 26 მაისს. იმავე დადგენილებით ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას დაევალა უზრუნველყო საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების ჩატარება.
ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა არჩილ ჭირაქაძე, კომისიის მდივანი — ლ. მესხი.
საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1991 წლის 26 მაისის არჩევნების გრაფიკის შესახებ ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ დაადგინა შემდეგი:
24 აპრილს საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ გამართულ თავის სხდომაზე პრეზიდენტობის კანდიდატებად გაატარა:
საქართველოს ყველა დასახელებულ პრეზიდენტობის კანდიდატს მინიჭებული ჰქონდა მხარდამჭერი ამომრჩევლების სიების შეგროვების უფლება. კანონის თანახმად, ეს სიები, რომლებშიც უნდა ყოფილიყო სულ ცოტა 10 000 ამომრჩევლის ხელმოწერა, ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიასთვის პრეზიდენტობის კანდიდატების რეგისტრაციისათვის არჩევნებამდე უნდა წარდგინებოდა არაუგვიანეს 23 დღისა ანუ 1991 წლის 2 მაისის 22 საათისა.
როგორც კომისიის სხდომაზე აღინიშნა, წინასწარ პატიმრობაში მყოფი ჯაბა იოსელიანის პრეზიდენტობის კანდიდატად წარდგენის შესახებ ამომრჩეველთა ჯგუფისაგან განცხადება არ იყო მიღებული, რადგან იგი შემოვიდა „საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების შესახებ“ კანონში ცვლილებათა შეტანის თაობაზე უზენაესი საბჭოს მიერ მიღებული კანონის შემდეგ. ამ ცვლილების თანახმად, არჩევნებში არ მონაწილეობდნენ ის პირები, რომელთა მიმართ სისხლისსამართლებრივ-საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით არჩეული იყო აღკვეთის ღონისძიება — პატიმრობა. ამის შესაბამისად, საინიციტიავო ჯგუფს, რომელმაც დაასახელა ეს კანდიდატურა, არ მიეცა მისის მხარდამჭერი ამომრჩევლების სიების შეგროვების უფლება.
26 აპრილს გაიმართა საქართველოს რესპუბლიკის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მორიგი სხდომა. კომისიამ განიხილა ჯაბა იოსელიანის პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელების საინიციატივო ჯგუფის განცხადება. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ თითქოს მასობრივი ინფორმაციის საშუალებით გადაიცა არასწორი ინფორმაცია ამ ჯგუფის მიერ ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში საჭირო საბუთების წარდგენის ვადასთან დაკავშირებით, და კომისიამ მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება, რადგან „საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების შესახებ“ კანონში შესწორება შეტანილ იქნა კომისიაში განცხადების წარმოდგენის შემდეგ. ამასთან ჯგუფის აზრით, თვით ეს შესწორებაც ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს რესპუბლიკის კონსტიტუციას.
ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ დაადასტურა მის მიერ ადრე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება და განმარტა, რომ საინიციატივო ჯგუფის მიერ ჯაბა იოსელიანი პრეზიდენტობის კანდიდატად წარდგენის შესახებ განცხადება იმ ფორმით, რომელიც იძლეოდა მხარდამჭერთა ხელმოწერების შეგროვების უფლებას, კომისიაში წარმოადგინეს მიმდინარე წლის 23 აპრილს დღის მეორე ნახევარში, ანუ მას შემდეგ, რაც ძალაში შევიდა კანონი „საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების შესახებ“. რაც შეეხება 22 აპრილს კომისიაში წარმოდგენილ დოკუმენტს, იგი არ იყო სრულყოფილი (აკლდა: კანდიდატის თანხმობა კენჭისყრაზე და მისი დაბადების ასლი). ამიტომ საარჩევნო კომისიამ ჯაბა იოსელიანის კანდიდატურა არ ცნო 22 აპრილს წარდგენილად, რის შესახებაც მაშინვე ეცნობა ამომრჩეველთა ჯგუფს.
პოლიტიკური პარტიებისაგან, საარჩევნო ბლოკებისა და ამომრჩეველთა ჯგუფებისაგან პრეზიდენტობის კანდიდატებად დასახელებული (ზვიად გამსახურდიას გარდა) რვა დანარჩენი პრეტენდენტიდან, პრეზიდენტობის კანდიდატურაზე კენჭის იყრიდა ხუთი კაცი, მათ მხარდამჭერთ ამომრჩეველთა სიების კომისიაში შემოსვლის კვალობაზე. ესენი იყვნენ: ირაკლი შენგელაია, ჯიმი მიქელაძე, ვალერიან ადვაძე, თამაზ კვაჭანტირაძე და ნოდარ ნათაძე.
პრეზიდენტობის არჩევნების კანდიდატად რეგისტრაციის დასასრულს გამოიკვეთა 6 პრეტენდენტი: 1) ზვიად გამსახურდია, 2) ირაკლი შენგელაია, 3) ჯემალ მიქელაძე, 4) ვალერიან ადვაძე, 5) თამაზ კვაჭანტირაძე და 6) ნოდარ ნათაძე.
რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა როინ ლიპარტელიანს, რადგან კანონით დადგენილ ვადაში ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში წარმოდგენილ იქნა 10 000-ზე ნაკლები მისი მხარდამჭერის ხელმოწერა.
გივი ყორღანიაშვილმა მარდამჭერთა ხელმოწერების წარმოდგენამდე მოხსნა თავისი კანდიდატურა.
ქართლოს ღარიბაშვილმა ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში არ წარმოადგინა მხარდამჭერთა ხელმოწერები.
საქართველოს რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნების ჩასატარებლად რუსეთის ქალაქებში მოსკოვსა და ლენინგრადში შეიქმნა საარჩევნო უბნები.
არჩევნები
საპრეზიდენტო არჩევნები დაუბრკოლებლად ჩატარდა აფხაზეთის ასსრ-შიც.
საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებზე მოწვეულები იყვნენ საერთაშორისო მეთვალყურეები. მათი სიტყვებით „არჩევნებმა თავისუფალი ნება გამოხატა და დემოკრატიული არჩევნების საყოველთაოდ მიღებული ნორმების მიხედვით, წესისამებრ წარიმართა. ამომრჩევლებზე ზეგავლენის და საარჩევნო პროცესისთვის ხელის შეშლის შემთხვევები არ ყოფილა. რამდენიმე მეთვალყურემ უმნიშვნელო გადახრები შეამჩნია საარჩევნო პროცესთან დაკავშირებით, იყო უმნიშვნელო დარღვევებიც, რომლებიც გავენას ვერ მოახდენდა საარჩევნო პროცესზე, ხმის მიცემაზე ან კიდევ არჩევნების საბოლოო შედეგზე. საქართველოში დემოკრატიული არჩევნების მცირე გამოცდილების გათვალისწინებით არჩევნები ჩინებულად იყო ორგანიზებული.
შედეგები
ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ შეაჯამა 1991 წლის 26 მაისს ჩატარებული საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტის არჩევნების შედეგები.
ქვემდგომი საარჩევნო კომისიებისაგან მიღებული ოქმების საფუძველზე ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ დაადგინა:
სქოლიო
1991 კატეგორია:1991 წლის არჩევნები
Anochetus rectangularis
Anochetus rectangularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ემანუელ რივა
ემანუელ რივა (Emmanuelle Riva; დ. 24 თებერვალი 1927 — გ. 27 იანვარი, 2017) — ფრანგი თეატრისა და კინოს მსახიობი. 2013 წელს მოიპოვა BAFTAს და სეზარის ჯილდოები შესრულებული როლისთვის ფილმში „სიყვარული“. კინოს ისტორიაში ყველაზე ასაკოვანი ნომინანტია ოსკარის პრემიაზე.
ბიოგრაფია
დაიბადა შენიმენიში, ჟანა და ალფრედო რივას ოჯახში. მისი პაპა მამის მხრიდან წარმოშობით იტალიელი იყო. რივამ თავისი სამსახიობო კარიერა ქალაქ პარიზში დაიწყო. 1950-იანი წლებში როლებს იღებდა თეატრში, ხოლო 1957 წლიდან — კინოში იღებენ. სხვადასხვა დროს მონაწილეობა მიიღო ფილმებში: „ჰიროსიმა, ჩემო სიყვარულო“ (1959), „ლეონ მორენი, მღვდელი“ (1961), „სიყვარული“ (2012).
გარდაიცვალა 2017 წლის 27 იანვარს პარიზში, 89 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
დიმიტრი ქიმერიძე
დიმიტრი ქიმერიძე (დ. 1909, ხაშური — გ. 31 დეკემბერი, 1981, სოშო, საფრანგეთი) — ქართველი პოეტი. დაამთავრა საშუალო ტექნიკური სასწავლებელი და დაცოლშვილდა. 1942 წელს სამი შვილის მამა მოხალისედ წავიდა II მსოფლიო ომში ფაშიზმის წინააღმდეგ საბრძოლველად. დაუდგენელ ვითარებაში ჩავარდა ტყვედ. ომის დამთავრების შემდეგ, როცა გაირკვა, როგორ უსწორდებოდა სტალინი უკან დაბრუნებულ ტყვეებს ქიმერიძე დროებით ევროპაში დარჩა. პოეტს იმედი ჰქონდა, რომ ევროპიდან შეიტანდა წვლილს სამშობლოს განთავისუფლების საქმეში.
ომის დამთავრების შემდეგ დიმიტრი ქიმერიძე ორი წელი ავსტრიაში ცხოვრობდა და სწავლობდა საინჟინრო ფაკულტეტზე. შემდეგ საფრანგეთში გადავიდა, რადგან ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის დიდი ნაწილი სწორედ საფრანგეთში ქალაქ სოშოში ცხოვრობდა. ბუნებრივია, სამშობლოდან შორს ცხოვრება თანამემამულეებთან ერთად უფრო ასატანი იყო. საფრანგეთში 25 წელი იმუშავა პეჟოს ცნობილ საავტომობილო ქარხანაში. პენსიაზე გასვლის შემდეგ კი ცხოვრობდა ქარხნის პენსიონერთა სახლში.
მონატრებული ქვეყანა, მონატრებული დედაენა და ტრადიციები დიმიტრი ქიმერიძისათვის წერის თავისებურ ბიძგად იქცა. ის წერდა ბევრს, თავიდან წერილებს. სწერდა ყველას: ოჯახს, ნათესავებს, ახლობლებს. ჰქონდა თავისი ტაქტიკა, რისკენაც სხვებსაც მოუწოდებდა: არაფერი კონკრეტული, არაფერი მნიშვნელოვანი, არაფერი საკამათო, არაფერი საინტერესო წერილებში არ უნდა ყოფილიყო. ამიტომაც, სრულიად გასაოცრად და ამოუხსნელად, კომუნისტური რეჟიმის არსებობის პირობებში მისი წერილები ადრესატამდე მიდიოდა. დიმიტრი ქიმერიძეს ლექსების სამი კრებული აქვს გამოცემული. თანამშრომლობდა ემიგრანტულ პერიოდულ გამოცემებთან: „კავკასიონი“, „ბედი ქართლისა“, „ივერია“. ქართულ ენაზე გამომავალ ჟურნალ-გაზეთებში წერდა ფსევდონიმით დ. გარეთელი. იგი გარდაიცვალა სოშოში. დასაფლავებულია სოშო–მონბელიარის ქართველთა „ძმათა სასაფლაოზე“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები კატეგორია:საფრანგეთში გარდაცვლილები კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
ლიზ...
ლიზ..., ლიზი (ბერძნ. lysis — დაშლა, გახსნა, გახრწნა) — რთული სიტყვის ნაწილი (სიტყვის თავში ან ბოლოში), რომელიც აღნიშნავს დაშლასთან, დადნობასთან, გახრწნასთან დამოკიდებულებას. მაგ., ლიზოგენია, ჰიდროლიზი, ელექტროლიზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1949 (პირველი ჯგუფი)
საბჭოთა კავშირის მე-11 საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ცდკა“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 17 აპრილს და დასრულდა 14 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1949 კატეგორია:1949 წელი ფეხბურთში
ქუთაისის თოჯინების თეატრი
ქუთაისის თოჯინების თეატრი — თოჯინების თეატრი ქუთაისში. დაარსდა 1946 წელს ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრთან არსებული თოჯინების თეატრალური ჯგუფის ბაზაე. დაარსების ინციატორი იყო დ. ანთაძე, პირველი სამხატვრო ხელმძღვანელი ს. ცაგარეიშვილი (1946-1951). პირველი სპექტაკლი იყო ა. ბელიაშვილის „თეთრი ფინია“ (1946).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისის თეატრები კატეგორია:თოჯინების თეატრები
კუჭუხიძე
საკუთარი სახელი კუჭუხიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
გაეტანო ვესტრისი
გაეტანო ვესტრისი, (დ. 18 აპრილი, 1729, ფლორენცია — გ. 23 სექტემბერი, 1808, პარიზი) — იტალიელი ბალეტის მსახიობი, ბალეტმაისტერი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა პარიზში ლ. დიუპრესთან. 1748 წელს გამოვიდა „პარიზის ოპერაში.“ თანამედროვენი მას „ცეკვის ღმერთს“ უწოდებდნენ. 1770 წელს მიიღო პარიზის ოპერის ბალეტმეისტერის წოდება. 1770-1776 წლებში იყო პარიზის ოპერის პედაგოგი. 1782 წელს დატოვა სცენა. მისი შვილი, ოგიუს ვესტრისი აგრეთვე მოცეკვავე და პედაგოგი იყო. მისი მოწაფეები იყვნენ ჯ. პერო, ა. ბურნონვილი და ფ. ელსლერი.
გონა
გონა — ნასოფლარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, ღების თემში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჩვეშურის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 1680 მეტრზე, ქალაქ ონიდან დაშორებულია 39 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
ჟირონა (საფეხბურთო კლუბი)
„ჟირონა“ (Girona Futbol Club) — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1930 წელს, კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ ჟირონაში. ასპარეზობს ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ მონტილივიზე, რომელიც 6 286 მაყურებელს იტევს.
ისტორია
კლუბი დაარსდა 1930 წლის 23 ივლისს, „Unió Esportiva Girona“-ს დაშლის შედეგად, ეკონომიკური მიზეზების გამო. კლუბი შეუერთდა კატალონიის ჩემპიონატის მე-2 დივიზიონს, პირველი ოფიციალური მატჩი გამართა „კოლონია არტიგასის“ წინააღმდეგ.
1933-34 წლების სეზონი „ჟირონასთვის“ იყო პირველი სეგუნდა დივიზიონში, სადაც კლუბმა დაიკავა მე-4 ადგილი. შემდეგ სეზონში გახდა ჩემპიონატის გამარჯვებული, აღსაზევებელ პლეი-ოფში იასპარეზა „სელტას“, „რეალ სარაგოსას“, „რეალ მურსიის“ და „ხერესის“ წინააღმდეგ, თუმცა კლუბმა ასპარეზობა პრიმერა დივიზიონის აღსაზევებელ ზონაში ბოლოდან მე-2 ადგილზე დაასრულა.
ესპანეთის სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, კლუბი მერყეობდა მე-2 და მე-3 დივიზიონებს შორის. 1968 წელს, სტადიონ მონტილივის მშენებლობა დაიწყო. ამ სტადიონზე საშინაო მატჩების ჩატარება კლუბმა 1970 წელს დაიწყო, მანამდე კლუბი „ვისტა ალეგრეზე“ მართავდა მატჩებს.
მომავალ წლებში „ჟირონა“ მე-3 და მე-4 დივიზიონებში ასპარეზოვდა, 3 სეზონით კი რეგიონალურ ჩემპიონატში დაქვეითდა (1982-83, 1997-99). მე-3 დივიზიონში დაკავებული 1-ლი ადგილის შემდეგ, 2008 წლის 16 ივნისს, აღსაზევებელ პლეი-ოფში კლუბმა დაამარცხა „სეუტა“ და 49 წლიანი პაუზის შემდეგ აღზევდა სეგუნდა დივიზიონში.
2010 წლის 22 ივლისს, ლოკალურმა ბიზნეს ჯგუფმა, რამონ ვილაროს მეთაურობით შეიძინა კლუბის აქციების 72%, რომელსაც ყოფილი პრეზიდენტი, ხოსეპ გუსო, და ხოსეპ როფესი ფლობდნენ. პრეზიდენტის პოსტიც ვილარომ დაიკავა, მთავარი მწვრთნელის პოსტი კი აჟნემ, რომელიც მანამდე „რეკრეატივოს“ მწვრთნელი იყო. 2012 წლის 14 ივნისს, ყოფილ კლუბთან 0-3 წაგების გამო აჟნემ კლუბი დატოვა.
2011 წელს შეიქმნა „ჟირონას“ სარეზერვო გუნდი. 2013 წლის 9 მაისს, დირექტორთა საბჭომ, სლოგან „El Girona FC también es mío“-თან („ჟირონა“ ჩემიც არის) ერთად გაზარდეს კლუბის კაპიტალი, €300 000 ევროთი.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ჟირონა (საფეხბურთო კლუბი)
ბიგინიაევო
ბიგინიაევო (Бигәнәй; Бигиняево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
კელტები
მინი|255x255px|კელტების გავრცელების არეალი ძვ. წ. 1000 წელს კელტები (ლათ. Celtae, ბრეტ. Kelted, უელ. Y Celtiaid, ირლ. Na Ceiltigh, გელურ. Ceilteach, მენ. NY Celtiee, კორნ. Kelt) — ნათესავები ენით და მატერიალური კულტურით ინდოევროპული წარმოშობის ტომები, ანტიკურ დროს ერების მიჯნაზე ეკავათ საკმაოდ ვრცელი ტერიტორია დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში. ძველად ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პაგანისტური ცივილიზაცია იყო სწორედ ანტიკური კელტების ცივილიზაცია, რომლის კვალიც დღევანდელობამდე ძირითადად პოპულარული მითების, ზღაპრებისა და ლეგენდების სახით მოვიდა. ყველაზე ცნობილი ლეგენდა მეფე არტურის, მისი მრგვალი მაგიდის რაინდებისა და ბრძენი ჯადოქარი მერლინის ლეგენდაა. ცნობილი ფრანგული კომიქსის პერსონაჟები ასტერიქსი და ობელიქსიც დაკავშირებულნი არიან კელტებთან. (ასტერიქსი - კელტი ხალხის ერთგული შვილი). ასევე ცნობილი მწერალი ჯონ რონალდ ტოლკინი, „ ბეჭდების მბრძანებლის “ ტრილოგიის ავტორიც, თავის ჯადოსნურ სამყაროს სწორედ კელტური მითებისა და ზღაპრების საფუძველზე აგებდა. მინი|253x253პქ|კელტების გავრცელების არეალი ძვ. წ. 800-400 წლებში მინი|255x255px|კელტების გავრცელების არეალი III საუკუნეშიმინი|254x254px|კელტების გავრცელების არეალი IV საუკუნეში
ისტორია და კულტურა
კელტები - უძველესი, უცნობილესი და ხანდახან უცნაური ადამიანები იყვნენ, მათ უამრავი გამოჩენილი მეომარი ჰყავდათ. იყო დრო, როდესაც მათი ომები ნახევარ ევროპას მოიცავდა. კელტების ძლიერების ზენიტში, კერძოდ კი, აღორძინების ხანაში მათი სამფლობელოები მოიცავდა დასავლეთ ესპანეთს, ბრიტანეთსა და აღმოსავლეთით - მცირე აზიას. სწორედ კელტურის საფუძველზე ჩამოყალიბდა დასავლეთის დღეისთვის ცნობილი სახელმწიფოების კულტურები. კელტური კულტურის ნიშნები თანამედროვე საზოგადოებაშიც გვხვდება. პირველი ცნობები კელტებზე წერილობით წყაროებში გვხვდება ძვ. წ. 500 წელს. მათ მიხედვით, კელტების სახელის ქვეშ გაერთიანებული ადამიანები სახლობდნენ რამდენიმე ქალაქში, ამასთან ერთად კი მუდმივად აწარმოებდნენ ბრძოლებს და ითვისებდნენ ახალ ტერიტორიებს. „ისტორიის მამის“ - ჰეროდოტეს ნაშრომების თანახმად, (ძვ. წ. 43-425 წლებში) კელტები დასახლებულნი იყვნენ ზემო დუნაიზე. (ბერძნების აზრით, მდინარის სათავე იწყებოდა პირინეის მთებში). ჰეროდოტე ასევე წერდა, რომ კელტები ესაზღვრებოდნენ კინეტებს - უძველეს ევროპელებს
ამავე წლებში კელტები თავს ესხმოდნენ იტალიას, სანამ ეს რომმა არ აღკვეთა. ამის მიზეზი იყო ის, რომ რომს სურდა იტალიაზე ჰეგემონიის დამყარება, რაც დაფუძნებული იყო ჯარის რეფორმაზე. ასეთი წინააღმდეგობის გამო ძვ. წ. 358 წელს რამდენიმე ჯგუფი გადასახლდა ილირუში (ახლანდელი ბალკანეთის ნახევარკუნძული) სადაც ისინი წინააღმდეგობას შეხვდნენ მაკედონელებისგან და უკვე ძვ. წ. 335 წელს კელტების ელჩებმა დაიწყეს მოლაპარაკება ალექსანდრე მაკედონელთან. ამ მოლაპარაკების შედეგი გახდა ის, რომ მათ გადაინაწილეს გავლენის სფეროები და ამით ისარგებლეს  მაკედონელმა და ბერძნებმა და დაიწყეს ომი ირანთან, რაც ძვ. წ. 334 წლით თარიღდება. ისინი მშვიდად იყვნენ იმის გამო, რომ ზურგი ჰქონდათ გამაგრებული. ძვ. წ. 232 წელს კელტებსა და რომაელებს შორის ომი გაჩაღდა და კელტთა მარცხით დასრულდა. ომის ადგილას რომაელებმა ააშენეს მემორიალური ტაძარი და წლების შემდეგ ამ ადგილას მოდიოდნენ და ღმერთებს მადლობას უხდიდნენ მოგებისთვის. ეს დამარცხება კელტებისთვის სავალალო შედეგების მომტანი გახდა. კელტები და რომაელები მალე ბრიტანეთსაც მიადგნენ. იულიუს კეისარმა იქ დაჰყო ძვ. წ. 54-დან  43 წლამდე. კალიგულას მმართველობის დროს რომაელების მიერ კელტებთან შეხლა შემოხლასა და მათ მოგერიებას სისტემატიური ხასიათი ჰქონდა. მათ დაიპყრეს სამხრეთ ბრიტანეთი და აგრიკოლას მმართველობისას ოფიციალურად გაფორმდა რომაელების კუთვნილი საზღვრები ამ კუნძულებზე. ამგვარად, ძვ. წ. I საუკუნეში კელტების საცხოვრებელი არეალი უკვე მხოლოდ ბრიტანეთით შემოიფარგლებოდა.
კელტები დაპყრობითი ომების გამო უზარმაზარ ტერიტორიას ფლობდნენ, რის გამოც მათი კულტურა აღერია სხვა ტომებისას (იბერების, რომაელების, გერმანელების და ასე შემდეგ). კელტური კულტურა უმეტესად რომაულისა და ბერძნულის ერთგვარი მოდიფიცირებული და განვითარებული ნაზავია. კელტურ ხელოვნებაში კარგად განვითარდა მეტალზე ორნამენტების ამოტვიფრვის ტექნიკა, მოგვიანებით უკვე რელიეფური და  კომბინირებული მოზაიკითა და ემალით. ასევე განვითარდა კელტური სამკაულები (ორნამენტული სამაჯურები, გულსაბნევები, ოქროსა და ბრინჯაოს ბალთები, ქამრები). კელტების შენობების ძირითადი ნაწილი პრიმიტიული იყო და როგორც მემატიანეები აღნიშნავენ ისინი ძალიან ჰგავდა ფერმებს.
ძვ. წ. I საუკუნიდან გავრცელდა კელტების მიერ შექმნილი კერამიკის, შუშისა და ბრინჯაოს ნაკეთობები, ასევე საკულტო არქიტექტურა და ქანდაკებები, რაც რომაული და კელტური კულტურის შერწყმის შედეგი იყო. კელტები გავლენას ახდენდნენ შუა საუკუნეების კულტურულ განვითარებაზეც. სწორედ კელტური კულტურა იყო საფრანგეთის, ბრიტანეთისა და ბელგიის მხატვრული ლიტერატურის ერთგვარი სულისჩამდგმელი. VII-IX საუკუნეში წარმოიშვა ახალი კელტური სტილი.
იქიდან გამომდინარე, რომ კელტები სულ საომარ მდგომარეობაში იყვნენ, ისინი მუდმივად გადაადგილდებოდნენ.
საინტერესოა კელტების ერთ-ერთის მეფის, კონჰობარის დღის გრაფიკი. ის დღეს სამ ნაწილად ყოფდა: თავდაპირველად ის თვალყურს ადევნებდა იმას თუ როგორ თამაშობდნენ ახალგაზრდები, შემდეგ ისიც ერთვებოდა თამასში, დღის მეორე ნახევარში კი იგი მიირთმევდა საკვებსა და სასმელს.
დასახელების წარმოშობა
ცნება „კელტური“ ინგლისურ ენაში XII საუკუნეში ჩნდება. აღნიშნული ფაქტი უელსელ ლინგვისტ ედუარდ ლუიდს უკავშირდება. მან შეამჩნია და აღნიშნა იმ ენათა მსგავსება, რომლებზეც უელსში, შოტლანდიაში, ირლანდიაში, ბრეტანსა და კორნუოლში საუბრობენ. ეს იყო საფუძველი იმისა, რომ უელსელმა ლინგვისტმა ზემოთ ჩამოთვლილ ენებს „კელტური“ უწოდა. საინტერესოა ის ფაქტიც, რომ „კელტურით“ ასევე მოიხსენიებენ იმ სხვადასხვა სახის მორთულობას, რომლებსაც შეიძლება ირლანდიის სუვენირების მაღაზიებში გადავაწყდეთ. მიუხედავად ამისა, არ მოგვეპოვება არგუმენტი, რომ მორთულობის ამგვარი (კელტური) დიზაინი ერთი ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელების მიერ იყო შექმნილი.
რომაელები კელტებს „გალებს“ უწოდებდნენ, ბერძნები კი - „კელტებს“. ორივე ენაზე ეს სიტყვა ბარბაროსს ნიშნავს.
კულტურის გავრცელების არეალი
ყველაზე ფართო, არქეოლოგიურად მდიდარი კელტური კულტურის ნივთიერი მასალები სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისში, სამხრეთ საფრანგეთში (უნგრეთამდე), სლოვაკეთსა და სამხრეთ ხორვატიაშია აღმოჩენილი. ასევე ზემო იტალიის სამხრეთიდან გერმანიის ჩრდილოეთამდეც დიდი კვალი შეინიშნება კელტებისა. ზემოთ ჩამოთვლილნი წარმოადგენენ ძვ. წ. V საუკუნეში კელტების დასახლების ძირითად არეალებს. სადაოა ინგლისის სამხრეთითა და აღმოსავლეთით კელტების დამკვიდრების ზუსტი არეალები. ჩრდილოეთ ესპანეთში აღმოაჩინეს გალების მიერ შექმნილი მშვილდსაკრავები, რაც ადასტურებს ესპანეთისა და კელტების (გალების) მტკიცე ისტორიულ კავშირს. ევროპის შუაგულში კელტების მიერ დაკავებული ტერიტორია ეტრუსკებზე, სამხრეთითა და აღმოსავლეთით მცხოვრებ ბერძნებზე, თრაკიელებსა და სკვითებზე გადიოდა. მოგვიანებით კელტები რომშიც, შესაბამისად რომაულ კულტურაშიც შეიჭრნენ და გაიდგეს ფესვები. ჩრდილოეთით კელტთა გავრცელების არეალს გერმანია წარმოადგენდა, სადაც ასევე შეინიშნება მათი კულტურის ზეგავლენა. ყველა ზემოაღნიშნული კულტურის წარმომადგენელთან კელტები ინტენსიურ კულტურულ და მეცნიერულ კავშირს ამყარებდნენ.
გარდა ამისა, კელტების კვალი ბალკანეთის ნახევარკუნძულიდან მცირე აზიამდეც (იგივე ანატოლია, მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე) შეინიშნება,
კელტების გამოჩენას ძირითადად ძვ.წ. VIII-VII საუკუნეებით ათარიღებენ, მაგრამ არსებობს მათი უფრო ადრინდელი არსებობის ნივთიერი წყაროები. კელტები დღევანდელი გერმანიის ტერიტორიასა და საფრანგეთში ჯერ კიდევ ქრისტეშობამდე 1200 წლით ადრე დასახლდნენ, მაგრამ არქეოლოგები ამტკიცებენ, რომ პირველი კელტები კიდევ უფრო ადრე გამოჩნდნენ და მათი გავრცელების არეალი ჰალშტატი (ავსტრია) იყო. ძვ. წ. V-III საუკუნეები კელტების აღორძინების ხადან შეგვიძლია ჩავთვალოთ. მემატიანეები აღნიშნავენ, რომ ამ პერიოდში კელტები დაუმარცხებლები არიან: მათ დაიპყრეს ევროპის დიდი ნაწილი. მათი ყველაზე დიდი კვალი ევროპის ჩრდილოეთში შეინიშნება. დაახლოებით ძვ. წ. 281 წელს კელტი მეომრები უკვე დღევანდელი ბულგარეთის ტერიტორიას აღწევენ. აღსანიშნავია, რომ მათ იქ კელტური სამეფო, სახელად „ტილე“ დააარსეს, რის შემდეგაც მათ თურქეთისაკენ გაილაშქრეს და ანატოლიას მიადგნენ, სადაც კვლავ თავიანთი სამეფო დააფუძნეს, რომელსაც გალატია უწოდეს. გალატიამ 300 წელი იარსება (ზოგი წყაროს მიხედვით - კიდევ უფრო მეტი), მაგრამ ტილე ძალიან ხელს უშლიდა ფრანკებს, რის გამოც მათ ეს სამეფო მალევე, ძვ. წ. 218 წელს დიდი გაანადგურეს. მიიჩნევა, რომ ბრიტანეთის კუნძულებზე კელტები ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში გამოჩნდნენ. ამ პერიოდისთვის კელტების ძირითადი ნაწილი ზემოთჩამოთვლილ ადგილებში ცხოვრობდა, მაგრამ რომის აღზევებასთან ერთად კელტებისათვის უფრო უსაფრთხო ადგილს ბრიტანეთის კუნძულები და ბრიტანის პროვინცია წარმოადგენდა. როდესაც რომაელები ინგლისსაც მიწვდნენ, კელტები უკვე „პერიფერიებზე“ სახლდებიან - ირლანდიაში, უელსსა და შოტლანდიაში. აღსანიშნავია, რომ არ სამ ქვეყანაში კელტთა არსებობა არასდროს შეწყვეტილა, რის გამოც, დღეს ირლანდიელთა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ მათ კელტური ფესვები აქვთ. დღესდღეობით ირლანდიის, უელსის, შოტლანდიისა და ბრეტანის ზოგიერთი მკვიდრი კელტუს დიალექტზე საუბრობს.
დიდი ინტერესი გამოიწვია შტუტგარდში აღმოჩენილმა კელტურმა ხელსაკრავმა, რომელიც საკმაოდ ძველია და ძვ. წ. 1400-1500 წლით თარიღდება. დღეს ის ვურტემბერგის მუზეუმშია დაცული.
გარდა ამისა, კელტების კვალი ბალკანეთის ნახევარკუნძულიდან მცირე აზიამდეც (იგივე ანატოლია, მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე) შეინიშნება, რაც ასევე ძვ. წ. IV საუკუნით თარიღდება. დიდი ინტერესი გამოიწვია შტუტგარდში აღმოჩენილმა კელტურმა ხელსაკრავმა, რომელიც საკმაოდ ძველია და ძვ. წ. 1400-1500 წლით თარიღდება. დღეს ის ვურტემბერგის მუზეუმშია დაცული, სადაც კელტების მიერ შექმნილი არაერთი სამკაული თუ სუვენირი ინახება, როგორც მაგალითად ავსტრიაში აღმოჩენილი სპილენძის კელტური ქოთანი.
სამუშაო
შრომის გადანაწილება კელტი ხალხის მატერიალური კეთილდღეობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო. ცნობილია, რომ კელტები 5-10 წლიდან იწყებდნენ მუშაობას. აღსანიშნავია, რომ  მაღაროში ძირითადად ბავშვები იყვნენ დასაქმებულნი. ისინი საკმაოდ მძიმე, მონური სამუშაოსა და სუფთა ჰაერის დეფიციტის გამო ხშირად იღუპებოდნენ. საინტერესოა, რომ სიტყვა „Knight“ წამოვიდა კელტური სიტყვიდან „gnoacht“, რაც მძიმე სამუშაოს ნიშნავდა.
დემოგრაფია
ითვლება, რომ კელტები მოსახლეობის რიცხვი სტაბილური იყო, მიუხედავად კელტების ომების, კრიზისის და შიმშილისა. 1981 წლის მონაცემებით კელტი მოსახლეობის რაოდენობა 200,000-ს შეადგენდა, რის შემდეგაც ის 14.3 %-ით გაიზარდა. დღესდღეობით არ მოგვეპოვება მრავალი ინფორმაცია კელტების დემოგრაფიის შესახებ. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ის იყო მსგავსი თანამედროვე განვითარებადი ქვეყნების დემოგრაფიისა.
1750-1841 წლებში მოსახლეობა გაიზარდა თითქმის 100 %-ით, ხოლო   1850-1951 წლებში დაახლოებით 60 %-ით შემცირება. 1861 წელს მოსახლეობის მხოლოდ 34 % იყო 17 წელს ქვევით, ხოლო 7 % 65 წელზე ზევით. დღეს მხოლოდ 22 %-ია 15 წელს ქვემოთ, ხოლო 19 % 65 წელს გადაცილებულია. XVI საუკუნის ბოლომდე შეიმჩნეოდა ფასების ზრდა, რაც ინფლაციაზე მიუთითებს და გვაძლევს იმის ვარაუდის საშუალებას, რომ პროდუქტზე მოთხოვნა მაღალი იყო მოსახლეობის რიცხვი ზრდას განაგრძობდა. XVI საუკუნეში მცირდება საჭმლის რესურსი და იწყება რთული მატერიალური პერიოდი. აღსანიშნავია, რომ ამ დროის განმავლობაში მოსახლეობის რიცხვი ზრდას არ წყვეტდა, რამაც XVII-XVIII საუკუნეებში ვითარება კიდებ უფრო გააუარესა.
პოლიტიკური სისტემა
ანტიკური მწერლების ნაშრომებში ვხვდებით ცნობებს კელტების სახელმწიფო სტრუტურაზე. არქეოლოგიური გათხრებზე დაყრდნობით კი ვიგებთ სოციალურ ფენებად დაყოფის შესახებ.
საზოგადოების სათავეში იდგა მეფე. როდესაც კეისარმა კელტები დაიპყრო მეფეს ჩაენაცვლნენ ერისთავები, რომლებიც ქვეყანას არისტოკრატებთან ერთად მართავდნენ. დაპყრობამდე მეფის შემდეგ იდგნენ რანგით იყვნენ დიდგვაროვნები, რომლებიც იყვნენ არისტოკრატების ფენის წარმომადგენლები, ასევე ამ კლასში შედიოდნენ მღვდლები, შემდეგ მოდიოდა თავისუფალი გლეხების ფენა, რომლებიც მიწებს და ქონებას ფლობდნენ, ხოლო დანარჩენი ადამიანები უუფლებო საზოგადოების წარმომადგენლები იყვნენ: არ შეეძლოთ იარაღის ტარება, არ გააჩნდათ მიწები და ქონება.
კელტების კანონები შედგება ტრაქტატებისგან. 1920 წლამდე არ იყო თარგმნილი არც ერთი ტრაქტატი. XIX საუკუნეში დაიწყეს მათი შესწავლა-გამოკვლევა. პროფესორი ბრიჩნი იყო ერთ-ერთი საუკეთესო სპეციალისტი ირლანდიური კანონებისა. მისი ნამუშევრების მიხედვით შეგვიძლია გავეცნოთ ძველი კელტების კანონმდებლობას. პირველი დაწერილი კანონები VII საუკუნით თარიღდება, მაგრამ შეიძლება იყოს უფრო ძველიც. უნდა ვივარაუდოთ, რომ VI საუკუნემდე კანონები ზეპირი მეტყველებით გადაეცემოდა თაობიდან თაობას. კელტების სასამართლო სისტემა საკმაოდ რთული და კომპლექსური ოყო ამიტომ რთულია დღეს ნათლად გავერკვიოთ მათ კანონებში. იურიდიულ პროცედურებში საკმაოდ საინტერესო იყო ის ფაქტი, რომ საქმის მოსაგებად შიმშილს მიმართავდნენ. ხანდახან მოსარჩლე შიმშილობდა ბრალდებულის სახლის წინ. მეორე საკმაოდ საინტერესო ფაქტი მათი კანონების შესახებ იყო სოციალური წოდების მიხედვით  გათვლილი ზიანის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრა.
რესურსები
ძვ. წ. 600-400 წლებში ეკონომიკური აქტივობების ცენტრები აღმოცენდა ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში, თუმცა ძვ. წ. 400-200 წლების არქეოლოგიური და ისტორიული მასალების საფუძველზე მტკიცდება, რომ კელტებმა ევროპის სხვა რეგიონებისკენ გადაინაცვლეს. ძვ. წ. 200 წლიდან კი გამაგრებული დასახლებები - ოპიდა (მრ. ოპიდუმი) ცენტრალური ტერიტორიები იყო რესურსების მსხვილმასშტაბიანი მოპოვება და დამუშავება.
რკინის ხანის ევროპის ხალხები იყენებდნენ ბუნებრივი რესურსების დიდ ნაწილს. მათ შორის ქვის სხვადასხვა სახეობებს, ხე-ტყეს, თიხას, მინერალურ მადნეულს, მარილებს, გრაფიტს, გიშერსა და მურა ნახშირს. აქედან, სხვადასხვა სახის ქვა გამოიყენებოდა დამცავი კედლებისა თუ ქანდაკებების ასაშენებლად და მარცვლეულის დასაქუცმაქებლად. მთავარი მასალა მშენებლობისთვის მაინც ხე იყო. განსაკუთრებით კი ოპიდიუმის კედლების ასაშენებლად. ხე-ტყე ასევე აქტიურად გამოიყენებოდა იარაღების, ავეჯის, საზიდავებისა და ნავების დასამზადებლად და ასაგებად. რაც შეეხება რკინას, ცენტრალური და დასავლეთ ევროპის მთაგორიანი ნაწილი, რომელიც კელტური სამყაროს ცენტრალური ნაწილი იყო, მდიდარი იყო რკინის მადნით, რასაც ძვ. წ. 200 წლის ოპიდებში ნაპოვნი მასალაც მოწმობს და მიუხედავად იმისა, რომ რკინამ ჩაანაცვლა ბრინჯაო საბრძოლო და სამუშაო იარაღების წარმოებაში, ოპიდებში ასევე ნაპოვნია ბრინჯაოს ორნამენტები, სამკაულები, ჭურჭელი და მონეტები.
ინდუსტრია
რკინის ხანის პერიოდის კელტური ნაკეთობები ოთხ კატეგორიად იყოფა - სამუშაო იარაღები (აგრიკულტურისთვის, წიაღისეულის მოსაპოვებლად, თევზაბისთვის, ნადირობისთვის, ქსოვილების დასამზადებლად, ტყავის დამუშავებისთვის, საკვების მოსამზადებლად და სამედიცინოდანიშნულებისთვის) საბრძოლო იარაღები, პერსონალური ორნამენტები (კომუნიკაციისთვის) და ჭურჭელი. წარმოებული ნივთების დანარჩენი კატეგორიები (საფეიქრო ნაწარმი, ავეჯი, ბორბლიანი ეტლები და ნავები) შედარებით მწირი არქეოლოგიური მასალებითაა შემორჩენილი.
საბრძოლო იარაღები
საბრძოლო იარაღებს დიდი ადგილი ეკავა კელტების ცხოვრებაში, იმდენად, რომ ძვ. წ. 400-150 წლებში მამაკაცებს საფლავში ატანდნენ სპეციალურად გაფორმებულ ხმლებსა და მუზარადებს, რომლებიც კელტების მხოლოდ ნაწილს ჰქონდა მათგან ზოგიერთი კი გაფორმებული იყო ოქროთი ან მეტალებით.
რკინის ხანის დასაწყისში ხმლები, შუბის თავები და მუზარადები ჯერ კიდევ ბრინჯაოსგან კეთდებოდა, თუმცა რამდენიმე საუკუნის შემდეგ რკინამ სრულიად ჩაანაცვლა ბრინჯაო იარაღებში. კელტებს ხმლის დამზადების განსაკუთრებული ტექნიკა ჰქონდათ, რაც მათი მაღალი ხარისხის სპეციალიზაციაზე მიუთითებს ამ საკითხში. ძვ. წ. 400 წლიდან რკინის ხანამდე კელტური ხმლები იყო გრძელი, ორნაპიროვანი, ორი პარალელური პირით. ერთ-ერთი ასეთი, შვეიცარიაში აღმოჩენილი ხმალი პერსონალურია და კორისიოსი აწერია ბერძნული ასოებით.
ვაჭრობა და გაცვლა
არქეოლოგიური მასალა ქმნის საფუძველს ვივარაუდოთ, რომ ევროპის სხვადასხვა ხალხებს შორის საქონლის რეგულარული გაცვლა ხდებოდა ადრეული ნეოლითური პერიოდიდან, ხოლო კელტურ რკინის ხანაში გაცვლის სისტემა და ცირკულაცია ინტენსიურად ვრცელდებოდა ევროპაში. ამის ორი შესაძლო მიზეზი არსებობს: ვაჭრობდნენ რათა მიეღოთ ის ნედლეული, რომელიც მათ ტერიტორიაზე არ მოიპოვებოდა, ან უკვე გადამუშავებულ პროდუქტის მისაღებად. თუმცა, ადრეული რკინის ხანის ვაჭრობა უფრო სოციალური ხასიათის იყო, ვიდრე ეკონომიკური და ამით ადამიანები აფართოებდნენ ურთიერთობებს სხვა ხალხებთან.
შიდა და გარე ვაჭრობა
ძვ. წ. 600 წლიდან ქრისტეს შობამდე მატერიალურ კულტურასა და ადამიანურ მოქმედებებში მსგავსებები მთელ კელტურ მიწებზე გვაფიქრებინებს, რომ საქმე გვაქვს ერთ კულტურასთან, რომელსაც გააჩნია რეგიონული ვარიაციები ორნამენტების სტილში, დაკრძალვის პროცესიებში და განსახლების სტრუქტურაში. კელტურ მიწებს შორის ვაჭრობა ორივე კუთხით, როგორც გადაუმუშავებელი მასალებით, ასევე წარმოებული საქონლის გასაცვლელად ხდებოდა. რაც შეეხება გარე ვაჭრობას, ძირითადად თანამშრომლობდნენ ბალტიისპირა და ხმელთაშუაზღვისპირა ხალხებთან. რკინის ხანის ბოლო ორი საუკუნის პერიოდის არქეოლოგიური აღმოჩენები კი მიუთითებს კომერციის, მეთუნეობისა და მინის დამზადების განვითარებაზე. თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი კელტური მონეტების როლია ვაჭრობაში. კელტური მონეტების ისტორია დაკავშირებულია კელტურ ევროპასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთს შორის განვითარებულ ურთიერთობასთან. ბრიტანეთი იყო ანტიკური კელტური ევროპის პირველი დიდი რეგიონი, რომელმაც ოქროსა და ბრინჯაოს მონეტების მოჭრა დაიწყო.
ფერმერები
კელტური საზოგადოების, ისევე როგორც სხვა ანტიკური ხალხების, ეკონომიკური საყრდენი სოფლის მეურნეობა იყო. არქეოლოგიური მასალა კელტური ფერმების ჩანასახები მოწმობს, რომ კელტები მომთაბარე, მოხეტიალე ცხოვრებას არ ეწეოდნენ. აგროკულტურული და პასტორალური ფერმერობა განსაკუთრებით წარმატებული იყო, მას შემდეგ რაც კელტებმა განავითარეს თავიანთი ცოდნა და შესაძლებლობები ტექნოლოგიებისა და სოფლის მეურნეობის საკითხებში. ისინი მისდევდნენ როგორც მიწათმოქმედებას, ასევე მესალონლეობას. გამოსარჩევია პირველი კელტური სამკავი მანქანა და გუთანი, რომლებიც რომაელების დანადგარებზე ბევრად ეფექტიანი იყო. კელტებს თავიანთი ტექნოლოგიაც ჰქონდათ, ისინი მიწას ორჯერ ხნავდნენ მინდვრის გასწვრივ, სხვა გამოგონებებიდან კი გამოსარჩევია სახნისიანი გუთანი, რომელსაც ბასრ საგანს უმაგრებდნენ. კელტებს მეზობლებთან შედარებითი უპირატესობა რკინის იარაღების გამოც ჰქონდათ, მაშინ როდესაც სხვა ხალხები ჯერ კიდევ ხის იარაღებს იყენებდნენ. კელტ გლეხებს მრავალი სხვადასხვა სახეობის მარცვლეული მოჰყავდათ ტერიტორიის მიხედვით ძირითადად ბურღულეული - ხორბალი, ქერი, ჭვავი, შვრია, ლობიო, ასევე კენკროვნები და ხილი. ჩრდილოეთით, პოს ხეობის კელტებს კი გაშენებული ჰქონდათ ვაზი და აყენებნენ ღვინოს.
გარდა მიწათმოქმედებისა, პასტორალურ ფერმერობასაც ეწეოდნენ, კერძოდ ჰყავდათ ცხვარი, ღორები, მსხვილი რქოსანი საქონელი, თუმცა კი არქეოლოგიური მასალის მიხედვით, დღევანდელი შინაური ცხოველებისგან აგებულებით განსხვავდებოდნენ. მიწათმოქმედებაში მსხვილფეხა რქოსანი საქონელის მნიშვნელოვანების გამო ხარები დიდ როლს ასრულებდა კელტურ კულტურაში. ღორები მეორე ყველაზე ხშირი შინაური ცხოველი იყო კელტურ სამყაროში და მათ ტახებთან ერთად რელიგიური მნიშვნელოვანებაც ჰქონდათ. კელტი მეომრები ტახებს მუზარადებზე გამოსახავდნენ, ადრინდელ პერიოდში კი ტახი ირლანდიური სამეფო ოჯახების სიმბოლო იყო. რაც შეეხებათ ცხენებსა და ძაღლებს, მათ ნადირობისთვისა და თავდაცვისთვის იშინაურებდნენ.
სოციალური იერარქია
სოციალური თუ პოლიტიკური დაჯგუფებები კელტურ კულტურაში შედარებით მცირე იყო. მათ შორის არვერნები, ჰელვეტები და იკენები. კელტური საზოგადოება მკაცრად იერარქიული იყო. კეისრის მემატიანეების ჩანაწერების მიხედვით ორი კლასი გამოიყოფოდა: დრუიდებისა (პრივილიგირებული კლასი კელტებს შორის, რომლებიც ძირითადად იყვნენ მოსამართლეები, მღვდლები და მასწავლებლები) და რაინდების, ხოლო დანარჩენები მონებზე შედარებით უკეთეს მდგომარეობაში იყვნენ. პრივილეგიებით სარგებლობდნენ ასევე წინასწარმეტყველები. რაინდები მუდამ ომით იყვნენ დაკავებული და მათი სტატუსი რიგ ფაქტორებზე იყო დამოკიდებული. მიუხედავად იმისა, რომ კეისრისეული დახასიათება სოციალური იერარქიისა შესაძლოა გაზვიადებული იყოს, ის წარმოგვიდგენს იმ ძირითად ზოგად სტრუქტურას, რომელიც არაერთი კელტური საზოგადოების სათავე იყო. ძალაუფლების უმაღლეს წყაროს მეფე წარმოადგენდა.
აღსანიშნავია, რომ რიგი წყაროების მიხედვით,  კელტები კანონის წინაშე თანასწორი არ იყვნენ, არამედ ეს იყო ძალაუფლებასა და გავენაზე დამყარებული საზოგადოებრივი კლასიფიკაცია. აქაც იყვნენ მონები (ძირითადად ტყვეები) რომლებსაც არანაირი ლეგალური უფლებები არ ჰქონდათ. ხალხის უმეტესობა კი თავისუფალ კლასს მიეკუთვნებოდა და შეეძლოთ თავიანთი სურვილისამებრ ემოქმედათ, თუ ეს სურვილი არ ეწინააღმდეგებოდა გავლენიანი პირის პრინციპებს. სოციალური იერარქია ხარისხდებოდა მათგან, ვისაც მეტი ძალაუფლება და ქონება ჰქონდა. კლასებს არათანაბარი განსახლების პირობები და ჩაცმის სტილი ჰქონდათ, რითაც სხვადასხვა სოციალური კლასები ერთმანეთისგან განირჩეოდნენ. ამას მოწმობს ბერძენი ფილოსოფოსი, გეოგრაფი და ისტორიკოსი პოსიდონი, რომელიც აღნიშნავს, რომ წარჩინებულები წვერს იპარსავდნენ, ხოლო დაბალი სოციალური ფენის ადამიანები კი წვერს ატარებდნენ.
პიროვნების სტატუსი განსაზღვრული იყო დაბადებიდანვე, თუმცა სოციალური მობილობისა და ურთიერთობების ჩამოყალიბების ორი არაპირდაპირი ფორმა იყო ასევე გავრცელებული საზოგადოებაში. ეს იყო ქორწინება და შვილად აყვანა, რაც კელტურ საზოგადოებაში იშვიათი არ იყო. გარდა ამისა, მეფის სტატუსიც შეიძლება შეცვლილიყო თუ ომის წაგების შემდგომ ის თავისი ქვეშევრდომების პატივისცემას დაკარგავდა.
ქალები
რომაელი და ბერძენი ქალებისგან განსხვავებით კელტურ კულტურაში ქალს მნიშვნელოვანი პოზიცია ეკავა და გარკვეული უფლებებითა და თავისუფლებით სარგებლობდა, მათ შორის პოლიტიკური ძალითაც. მათი გარეგნული მახასიათებლებიც საკმაოდ მკაცრი იყო. კერძოდ, კელტი ქალები ძლიერები იყვნენ, ჰქონდათ ღია ფერი თვალები, ძლიერი ხელები, ხოლო სიმაღლითა და ძალით კი კაცებს არ ჩამოუვარდებოდნენ. კელტურ საზოგადოებაში ქალები იყვნენ სასულიერო პირების თანამდებობაზე, იკავებდნენ იურიდიულ პოზიციებს და შეეძლოთ მემკვიდრეობით მიეღოთ ქონება.
ხელოვნება
კელტური კულტურა მოიცავს უდიდეს სივრცეს, გეოგრაფიულ არეალსა და დროს. არქეოლოგები ტერმინ „კელტურს“ იყენებენ ევროპული რკინის ხანის კულტურაზე სასაუბროდ. კელტურ ხელოვნებაში უპირატესობა აქვს მინიჭებული გეომეტრიულ დეკორაციებს,  ენერგიულ ცირკულარული ფორმებს, სპირალებს,  ცხოველების ორნამენტებს. მინი|240x240პქ|არნფილდური კულტურები
არნფილდის კულტურა
ბრინჯაოს ხანაში აღმოჩენილი არნფილდის (Urnfield) პერიოდის ნამუშევრები მეორდებოდა რკინის ხანის, ჰოლსტატის (Hallstatt) პერიოდში. ცხოველები, გეომეტრიული გამოსახულებელი იყო დამახასიათებელი ამ დროისთვის და ამის მაგალითებს ვხვდებით ბრინჯაოს მახვილებსა და ცხენების აღკაზმულობაზე. გათხრების შედეგად ნაპოვნი ბინჯაოს ნივთები თარიღდება ძვ. წ. 1300-1000 წლებით. ბრინჯაოს ხანის ევროპაში საერთო დეკორატიული თემა იყო სეზონური ციკლი, რომელსაც მთავარი გავლენა ჰქონდა აგრარულ ფენაზე. ამ პერიოდის დამახასიათებელი ნიშანი იყო „ჩიტკაცა“ (Birdman), ჩიტი ადამიანის სახით, თუმცა უცნობია ჰქონდა თუ არა მას რაიმე რელიგიური დატვირთვა, მაგრამ შემდგომში აღმოჩენილ კელტურ ხელოვნებაში ხშირად ვხვდებით  კაცის ცხოველში ტრანსფორმაციის ნიმუშებს.
ჰოლსტატის კულტურა
ეს პერიოდი მოიცავს ევროპის რკინის ხანას და მიიჩნევა ოფიციალურ საწყისად კელტური ცივილიზაციისა. ის  გაგრძელდა დაახლოებით ძვ. წ. 700-500 წლებამდე. ჰოლსტატის (Hallstatt) პერიოდში მოღვაწე ოსტატებმა განავითარეს არნფილდის (Urnfield) პერიოდში გამოყენებული მოტივები.
ხელოვნებაში რკინის, როგორც მასალის გამოყენება იყო იშვიათი, რადგან რკინაზე მომუშავეები ძირითადად ქმნიდნენ ფუნქციონალურ, და არა დეკორატიულ ნივთებს. აღსანიშნავია, რომ რკინის ნივთებს იყენებდა არისტოკრატული ფენა, განსაკუთრებით დაკრძალვების დროს, ხოლო ბრინჯაოს დეკორატიული ნივთები ფართოდ იყო გავრცელებული ნებისმიერ სოციალურ ფენაში. საფლავების განახლებული იერი მოიცავდა სტილიზებულ ცხოველებისა და ჩიტების ორნამენტებს, რომლებსაც სავარაუდოდ რელიგიური დატვირთვა უნდა ჰქონოდა. ამ პეროდის ქანდაკებებზე ვხვდებით შიანური ცხოველების, ველური ურჩხულების გამოსახულებებს, ხოლო ბრინჯაოს ჭურჭელი გაფორმებული იყო ლითონის სპირალების სერიით.
ლა ტენეს კულტურა
მინი|240x240პქ|ლა ტენე ლა ტენე (La Tene) პერიოდის ხელოვნება არის შედარებით სიმბოლური, ვიდრე რეალისტური, პერიოდზე სასაუბროდ კი იყენებენ ტერმინს - „უძველესი კელტური კულტურა“. ხელოვნებაზე შეიმჩნევა მრავალი ერის გავლენა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ კელტი ოსტატების ინსპირაციის წყაროს, როგორც თავიანთი, ისე სხვა ქვეყნების კულტურა წარმოადგენდა. ზოგ რეგიონში აღმოჩენილ საფლავებში ნაპოვნია დიდი რაოდენობის მდიდრული ოქროსა და ბრინჯაოს სამკაული, ცხენების აღჭურვილობა, დასალევი, საჭმელი ჭურჭელი და იარაღი, რომლებზეც გამოსახულია ადამიანისა და ცხოელების ფორმები.ამ პერიოდში დაიწყეს მინანქრის გამოყენება ისეთ ნივთებში, როგორიცაა ამულეტები და ლარნაკები.
ლა ტენე (La Tene) პერიოდის გასავითარებლად, ოსტატები და ხელოვანები ცდიდნენ ახალ, განსხვავებულ სტილს, მათ შორისაა სამგანზომილებიანი გამოსახულებაც, ხოლო სტილს, რომელშიც საფუძველი ჩაეყარა სამგანზომილებიან გამოსახულებას „პლასტიკური“ (Plastic) უწოდეს.
სკულპტურა
კელტებს ხელოვნების სხვა ნიმუშევთან ერთად შეეძლოთ ქანდაკებების აგება. აღმოჩენილია ქვის, ლითონის, ხის სკულპტურების  მაგალითები დაწყებული დაუმუშავებული ქვიდან დამთავრებული უმაღლეს დონეზე დამუშავებული ბრინჯაოს ნამუშევრებით. ჩამოთვლილი მასალებიდან ყველაზე იშვიათი ხის ქანდაკებები იყო.
კელტური ხელოვნების რენესანსი
პერიოდში, რომელიც კელტური ხელოვნების რენესანსის სახელითაა ცნობილი,  ხელი შეეწყო ტექნოლოგიურ უპირატესობას. უმშვენიერესი ლითონის ნაკეთობების უმრავლესობა შექმნილია 400-1200 წლებში. სწორედ ამიტომ გვიან კელტურ სამყაროში შუა საუკუნეების პერიოდს აღწერენ, როგორც ხელოვნების რენესანსს. ამ პერიოდიდან კელტების ნამუშევრების უმრავლესობაზე ვხვდებით რელიგიური დატვირთვის ორნამენტებს, ეს პერიოდი ემთხვევა  რომაელების მმართველობის დასასრულს ბრიტანეთში და ეკლესიამ დაიწყო კელტი არტისტების აქტიური მხარდაჭერა.
კელტური განძი
The Derrynaflan Hoard - ასე ჰქვია ადგილს, სადაც  ნაპოვნია სხვადასხვა სახის, ეპოქისა და წარმომავლობის საგნები: ვერცხლის ფიალა, ბრინჯაოს სადა თუშფალანგი, მოოქროვილი ბრინჯაოს საცერი. რენესასული პერიოდის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ნამუშევარია ტარა ბროში (Tara Brooch). დღევანდელ სტანდარტებთან შედარებითაც, ეს ბროში გასაოცარია თავისი ტექნიკით. ბროშზე განთავსებულია ჩიტები და მითიური ურჩხულები, რომლებსაც ლა ტენეს (La Tene) პერიოდიდან ვხვდებით. კელტები, რომლებიც ლითონზე მუშაობდნენ, იყენებდნენ სხვადასხვა მასალებსა და ტექნიკებს ნივთების შესაქმნელად. ამ მასალებს შორისაა ოქრო, ვერცხლი, ბრინჯაო, მინანქარი და მინა, ხოლო მრავალი საგნის შექმნაში იყენებდნენ ერთად რამდენიმე მასალასაც. მიუხედავად იმისა, რომ გვიანი კელტური ლითონის  ნაკეთობების კონსტრუქციები ტექნიკური თვალსაზრისით შთამბეჭდავი იყო, კელტური ხელოვნების დიდება მის დეკორაციებსა და გაფორმებაშია. კელტები მინას ამზადებენ მეხუთე საუკუნიდან და იყენებდნენ სამკაულების გასალამაზებლად. მინანქარზე მომუშავე ადამიანების ფავორიტი წითელი მინა იყო. მინანქარზე პოპულარული იყო ფილიგრანი, რომლის ორნამენტებიც კეთდებოდა გადაგრეხილი მავთულებისგან, ძირითადად ოქროს ძაფებისგან.
ქრისტიანობის გავლენა
V საუკუნის დასაწყისში, ირლანდიელ და უელსელ კელტებს ჰქონდათ შეხება ქრისტიანობასთან. შემდეგი 6 საუკუნის განმავლობაში რელიგიამ გავლენა იქონია კელტურ ხელოვანებზე და ეკლესია გახდა იმ  დახვეწილი მეტალკონსტრუქციების ბენეფიციარი, რომლებიც ამ პერიოდში იქმნებოდა. სეკულარული ლიდერებიც უჭერდნენ მხარს ეკლესიას გრანტებითა და საჩუქრებით, ხოლო ხელოვნების ნიმუშებით, რომლებსაც ჰქონდათ რელიგიური და სასულიერო გავლენა,  სიმდიდრე იქმნებოდა. მონასტრების რაოდენობის ზრდასთან ერთად იზრდებოდა დეკორატიული საგნების რაოდენობაც. ნაკეთობებსა და ნამუშევრებს ჰქონდათ რელიგიური მნიშვნელობა, ისინი განკუთვნილი იყო ეკლესიისთვის საჩუქრად გადასაცემად და მფლობელის ღვთისმოსაობის დემონსტრირებისთვის. ასევე გავრცელებული იყო ქვის ჯვრებიც. ირლანდიაში, კელტური რენესანსის პერიოდის ჯვრებში მნიშვნელოვანი იყო დეკორაცია. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ჯვარია Muiredach’s Cross. ჯვრის დასავლეთი მხარე ასახავს ქრისტეს  ცხოვრებას, ჯვარცმას, უკანა ფონზე კი გამოსახულია კარგად შენარჩუნებული მრგვალი კოშკი.
პიქტური ქვები
პიქტებმა თავიანთი კვალი დატოვეს კელტურ ხელოვნებაზე. პიქტების მემკვიდრეობიდან ყველაზე დიდებული დიდი რაოდენობის ქვებია, რომლებზეც აღბეჭდილია სიმბოლოები  ხალხისა და ცხოველების გამოსახულებით, გამოკვეთილი დეკორატიული დამახასიათებელი ნიშნები. მიუხედავად ქვების საფუძვლიანად გამოკვლევისა, მათი ნამდვილი მნიშვნელობა დღესაც გამოცანად რჩება. ქვა შეიცავდა დაახლოებით 50 სიმბოლოს. ეს სიმბოლოები წარმოადგენს მითიურ ცხოველებს, შესაძლო საოჯახო საგნებს, აბსტრაქტულ დიზაინს. სიმბოლოებს ვხვდებით დაჯგუფებულად. ძირითადი კომბინაციაა ცხოველის სიმბოლო აბსტრაქტულ სიმბოლოსთან ერთად. გამოყენებულია ქრისტიანული სიმბოლოებიც, პიქტური ქვები ასევე მოიცავს მისტიკური სიმბოლოების ბარელიეფურ ჩანახატებს,  ქრისტიანული და სეკულარული ფიგურების სცენებსა და ბუნებრივ ან მითოლოგიურ საგნებს.
ქორწინება
კელტურ სამყაროში ქორწინება იშვიათად ხდებოდა სიყვარულით, მას ძირითადად პოლიტიკური დატვირთვა ჰქონდა. ქორწინება არა რელიგიური ღონისძიება, არამედ ხელშეკრულებით გათვალისწინიებული შეთანხმება იყო. კელტებს ჰქონდათ ქორწინიების სამართავი კანონები, რათა დაეზღვიათ ბავშვების უსაფრთხოება, ცოლ-ქმრის უფლებები, და საკუთრება, ქონება.
Brehon Law კანონებით, ქორწინების ფორმები იყოფა 3 კატეგირიად. პირველი - ქორწინება სადაც ქონება განიხილებოდა და საქორწინო კონტრაქტი აუცილებელი იყო. შემდეგი ჯგუფია ნაკლებად ფორმალური ქორწინებები, სადაც ქონება არ განიხილებოდა და არც კონტრაქტები იყო საჭირო, და მესამე კატეგორია არის ქორწინება, რომლებიც თანამედროვე საზოგადოებაში არ ითვლება ქორწინებად, ან მიიჩნევა, რომ იმ პერიოდში ქორწინებას კრიმინალური ხასიათი ჰქონდა.
კანონის მიხედვით, ქალს ჰქონდა უფლება აერჩია სასურველი საქმრო, და არ შეიძლებოდა მისი იძულებით გათხოვება. მზითევს დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რადგან პატარძლებს ქმრები „ყიდულობდნენ“ მამებისგან. ეს ქმედება ცნობილია როგორც პატარძლის ფასი (bride-price). მზითევის ნაწილს ინახავდნენ ქალისთვის, რადგან თუ ქორწინება ქმრის გამო დასრულდებოდა, ქალი ქონების გარეშე, ღარიბი არ დარჩენილიყო. ასევე ჰქონდათ ქალიშვილობის ფასი (virgin-price), რაც საცოლის სიწმინდის გარანტი იყო. მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო სოციალური კლასის თანასწორობა. განსვავებული სოციალური ფენის წარმომადგენლების ქორწინებისას, ფინანსურ მხარეზე პასუხისგმებელი იყო  შედარებით დაბალი ფენის წარმომადგენელი.
კელტებს სჯეროდათ პოლიგამიის, შესაბამისად მრავალცოლიანობა და საყვარლები მიღებული იყო, თუმცა რამდენიმე ქმრის ყოლა, მრავალცოლიანობასთან შედარებით ნაკლებად იყო გავრცელებული. კელტებს კანონებიც კი ჰქონდათ, რომლის თანახმადაც პირველ ცოლის მიერ მეორე ცოლის მოკვლა ქორწილიდან 3 დღის შემდეგ ლეგალური იყო, თუმცა ამისთვის ჯარიმა უნდა გადაეხადა. კონტრაქტში მემკვიდრეობაც იყო გათვალისწინებული. პირველ ცოლს ჰქონდა  ქმრის ქონებაზე უფლება, და არ არსებობდა შეთანხმება, რომ ის დანარჩენ ცოლებზეც იზრუნებდა. ასევე შვილებს ჰქონდათ თანაბარი უფლებები, მიუხედავად დედების სტატუსისა. გამონაკლისი იყო, უკანონო, მიტოვებული და მეძევების შვილები. ქორწილები გვარდებოდა ოჯახებს შორის და ბავშვის აღზრდაზე ორივე მშობელი თანაბრად იყო პასუხისმგებელი. კელტებში არ იყო ნებადართული ერთსქესიანი ქორწინება, თუმცა ჰომოსექსუალების არსებობას არ ებრძოდნენ.
განქორწინება
კელტულ კულტურაში გაყრას არ ჰქონდა რაიმე სოციალური სტიგმა. გაყრა აღიარებდა, რომ საქორწინო კონტრაქტი დაირღვა რომელიმე მხარის მიერ.