cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბებერასოკო
კვებითი ღირებულება
საჭმელი სოკოა. გაიმოიყენება ახალდაკრეფილი, შემწვარი, დამარინადებული და გამხმარი. გახმობისას შავდება. საგულისხმოა, რომ ბებერა სოკო იშვიათად ჭიანდება.
სან-კრისტობალი (კუბა)
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 936 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 70,830 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 75,7 ადამიანი კმ²-ზე.
ბებერასოკო
კვებითი ღირებულება
ბავშვებში ან მგრძნობიარე საჭმლის მომნელებელი სისტემის მქონე ადამიანებში შესაძლოა გამოიწვიოს მცირე მოწამვლა. ამიტომაც, ამ კატეგორიის სოკოები მოხმარებამდე სათანადო მომზადებას საჭიროებენ.
სან-კრისტობალი (კუბა)
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ბებერასოკო
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:ბოლეტუსისებრნი
კიზილ-ვოსტოკი
კიზილ-ვოსტოკი (Ҡыҙыл Восток; Кызыл Восток) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 43 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (78%).
ბებესირი
ბებესირი — ტბა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 15,9 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,14 კმ², აუზის ფართობი 0,82 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 4,6 მ. წარმოიშვა სანაპირო დიუნებით მდინარეების შეგუბების შედეგად. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ზედაპირის დიდი ნაწილი დაფარულია წყალმცენარეულობით. მდიდარია თევზით.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
ენერგიის მუდმივობის კანონი
ენერგიის მუდმივობის კანონის მიხედვით იზოლირებულ სისტემაში არსებული სრული ენერგია მუდმივია და ის არ შეიძლება არსაიდან შეიქმნას ან არსად გაქრეს. ჩაკეტილ სისტემაში ენერგიას შეუძლია მხოლოდ იცვალოს თავის ფორმები. მაგალითად ხახუნის ძალა კინეტიკურ ენერგიას სითბოდ (გამოსხივების ენერგიად) აქცევს და ა.შ. კლასიკურ მექანიკაში ეს კანონი გამოისახება მექანიკური ენერგიის (პოტენციური და კინეტიკური ენერგიების ჯამი) მუდმივობაში, თერმოდინამიკაში კი თერმოდინამიკის პირველი კანონის სახით.
ბუნების კანონებს შორის არსებობს ისეთი კანონები, რომლებსაც შეიძლება ვუწოდოთ უნივერსალური. ეს კანონები სამართლიანია სამყაროში მიმდინარე ნებისმიერი მოვლენისათვის, განურჩევლად მათი ხასიათისა და სირთულისა. მათ შორისაა ენერგიის მუდმივობის კანონიც.
XVIII-XIX საუკუნეებში ჩატარებული მრავალრიცხოვანი ცდებითა და ამ ცდების შედეგების გაანალიზებით დადგენილ იქნა ფიზიკის ერთ-ერთი ძირითადი კანონი - ენერგიის მუდმივობისა და გარდაქმნის კანონი:
ჩაკეტილ სისტემაში ენერგია არც ქრება და არც რაიმესგან წარმოიქმნება. ერთი სახის ენერგია გარდაიქმნება მეორე სახის ენერგიად ან გადაეცემა ერთი სხეულიდან მეორეს, ამასთან, ენერგიის საერთო სიდიდე უცვლელი რჩება. სისტემის W სრული ენერგია არის E მექანიკური და U შინაგანი ენერგიების ჯამი, ამიტომ ენერგიის მუდმივობის კანონი ფორმულით ასე გამოისახება:
ენერგიის მუდმივობის კანონი შეიძლება შემდეგნაირადაც ჩამოვაყალიბოთ:
ჩაკეტილი სისტემის სრული ენერგია მუდმივია.
კანონის ძირითადი იდეა გამოითქვა სადი კარნოსა და მაიკლ ფარადეის მიერ XIX საუკუნის 30-იან წლებში, მაგრამ დასრულებული სახით რ. მაიერისა და ჯ. ჯოულის მიერ 50-იან წლებში ჩამოყალიბდა. ენერგიის მუდმივობის კანონი სამართლიანია ბუნების ნებისმიერი მოვლენისათვის, მათ შორის სითბური პროცესებისთვისაც. კლასიკურ მექნიკაში ეს კანონი გამოისახება მექანიკური ენერგიის (კინეტიკური და პოტენციური ენერგიების ჯამის) მუდმივობის კანონის სახით, სითბურ პროცესებში კი მისი ფორმულირება მოცემულია თერმოდინამიკის პირველი კანონით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენერგეტიკა კატეგორია:ფიზიკური მუდმივები
První termodynamický zákon Termodynamikkens 1. lov Konservado de energio (fiziko) Primo principio della termodinamica 에너지 보존 Eerste wet van de thermodynamica Prvý termodynamický zákon Prvi zakon termodinamike 热力学第一定律
ჩრდილოეთ კორეის ეკონომიკა
ჩრდილოეთ კორეის ეკონომიკა გეგმიური ეკონომიკაა, რომელიც ჯუჩეს პრინციპებს ეფუძნება, სადაც ბაზრის დაყოფის სქემები შეზღუდულია და ბაზარს კონკურენტები შეთანხმებების შესაბამისად იყოფენ. 2022 წლისთვის ჩრდილოეთი კორეა კვლავ ცენტრალიზებულ ეკონომიკას წარმოადგენს. 2016 წლისთვის ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი 28.5 მილიარდ ამერიკულ დოლარს შეადგენდა. 1990-იანი წლებიდან რაფორმალური ბაზარი უფრო გააქტიურდა.
კორეის ომის შემდეგ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეას ერთ სულ მოსახლეზე თითქმის თანაბარი მთლიანი შიდა პროდუქტი ჰქონდათ 1970-იან წლებამდე. 1990-იან წლებსა და XXI საუკუნის დასაწყისში ჩრდილოეთ კორეაში ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის მაჩვენებელი 2 000 ამერიკულ დოლარზე ნაკლები იყო. 2018 წლისთვის სამხრეთკორეული კორეის ბანკის მონაცემებით, ჩრდილოეთ კორეის მშპ 4.1%-ით შემცირდა. 2021 წელს კერძო სექტორმა პირველად გადააჭარბა საჯარო სექტორს.
სოფლის მეურნეობა
ჩრდილოეთ კორეის კლიმატი, რელიეფი და ნიადაგი და მოსავლის მოყვანის შედარებით მოკლე პერიოდი არახელსაყრელია ფერმერობისთვის. ქვეყნის ტერიტორიის მხოლოდ 17%, დაახლოებით 20 000 კმ² გამოიყენება სახნავ-სათესებად. 14 000 კმ² მარცვლეულის კულტივაციისთვის გამოიყენება. ქვეყნის ტერიტორიის დიდი ნაწილი გორაკ-ბორცვიანია.
კლიმატი ამინდის შესაბამისად მერყეობს და ნალექიანობის ნაკლებობა არანაყოფიერ ნიადაგთან ერთად 400 მეტრზე მაღლა სოფლის მეურნეობის განვითარებას ხელს უშლის. ეს ტერიტორიები მხოლოდ საძოვრებად გამოდგება. ნალექიანობა გეოგრაფიულად და სეზონურად არარეგულარულია და ქვეყნის უმეტეს ნაწილში ნალექების ნახევარი ზაფხულში მოდის. ბრინჯის მოყვანის მაჩვენებლები ერთ ჰექტარზე 5.3 ტონას უტოლდება, რაც საერთაშორისო ნორმასთან ახლოსაა. 2005 წელს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციამ ჩრდილოეთი კორეა ხილის წარმოების მხრივ მე-10, ხოლო ვაშლის წარმოების მხრივ მე-19 ადგილზე დაასახელა.
საგარეო ვაჭრობა
ჩრდილოეთ კორეის სავაჭრო პარტნიორების შესახებ სტატისტიკურ ინფორმაციას საერთაშორისო ორგანიზაციები აქვეყნებენ, როგორებიც არიან: გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი და სამხრეთ კორეის გაერთიანების სამინისტრო.
1988-1990 წლებში საბჭოთა კავშირიდან საბრძოლო მასალის იმპორტი ჩრდილოეთ კორეის ჯამური იმპორტის 30%-ს შეადგენდა. 1981-1989 წლებში ჩრდილოეთ კორეამ საბრძოლო მასალის ექსპორტით 4 მილიარდი ამერიკული დოლარი მიიღო, რაც იმ პერიოდში ჩრდილოეთ კორეის ექსპორტის 30%-ს უტოლდებოდა. 1996 წლისთვის ჩრდილოეთ კორეიდან საბრძოლო მასალების ექსპორტის ნომინალური ღირებულება 50 მილიონ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა.
ჩრდილოეთ კორეის საგარეო ვაჭრობა 1990-იან წლებში გაუარესდა. 1998 წელს საგარეო ვაჭრობა 1.4 მილიარდ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა, შემდეგ კი ნელ-ნელა გაუმჯობესდა. 2002 წელს საგარეო ვაჭრობამ 2.7 მილიარდი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც 1988 წლის მაჩვენებლის 50%-ს უდრიდა. 2000-იან წლებში ვაჭრობის მაჩვენებლები გაუმჯობესდა და თითქმის გასამმაგდა 2007-2011 წლების შუალედში. ვაჭრობის ღირებულებამ 5.6 მილიარდი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც მეტწილად ჩინეთთან ვაჭრობის ზრდით იყო გამოწვეული. 2010 წელს საგარე ვაჭრობა 1990 წლის დონეს გაუტოლდა, ხოლო 2014 წლისთვის იმავე დონესთან შედარებით თითქმის გაორმაგდა. 2005 წელს ჩინეთთან ვაჭრობის მაჩვენებელი 50%-დან 2014 წლისთვის 90%-მდე გაიზარდა. 2015 წლის მონაცემებით ჩრდილოეთ კორეის ჯამური ექსპორტის (2.83 მილიარდი ამერიკული დოლარი) 83% (2.3 მილიარდი ამერიკული დოლარი) ჩინეთთან ვაჭრობაზე მოდიოდა.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ჩრდილოეთ კორეის მთავარი სავაჭრო პარტნიორი ჩინეთია. ორმხრივი ვაჭრობა მკვეთრად გაიზარდა 2007 წლის შემდეგ. ორ სახელმწიფოს შორის ვაჭრობის მოცულობა 2007 წელს 1.97 მილიარდ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა. 2011 წლამდე ეს რიცხვი 5.6 მილიარდ ამერიკულ დოლარამდე გაიზარდა. ჩრდილოეთ კორეის იმპორტის 57% და ექსპორტის 42% ჩინეთზე მოდის.
2013 წელს ჩინეთში ჩრდილოეთ კორეიდან ექსპორტმა დაახლოებით 3 მილიარდ ამერიკულ დოლარს, ხოლო იმპორტმა 3.6 მილიარდ $-ს მიაღწია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ეკონომიკა
გენო ადამია
გენო აკაკის ძე ადამია (დ. 8 მარტი, 1936, სენაკი — გ. 28 სექტემბერი, 1993, სოხუმი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1993), აფხაზეთის ომის მონაწილე (1992–1993). საქართველოს ეროვნული გმირი (2020), ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალერი (1994).
ბიოგრაფია
გენო ადამია დაიბადა სენაკში, სამეგრელოში. სწავლობდა მოსკოვის პოლიგრაფიული ინსტიტუტის ფილიალში, საიდანაც 1956 წლის 9 მარტის მოვლენებთან დაკავშირებით გარიცხეს. 1957–1991 წლებში მუშაობდა ქუთაისში, გაგრაში, კრასნოდარში, სოხუმში სამრეწველო საწარმოებში და სამშენებლო ობიექტებზე. 1991 წლიდან იყო აფხაზეთში ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე, ხოლო ე. წ. აფხაზეთის კონფლიქტის დაწყების შემდეგ–სახალხო ლაშქრის რაზმების ერთ–ერთი ორგანიზატორი.
შეიარაღებული კონფლიქტის დაწყებისთანავე, 1992 წელს, გენო ადამიამ დაიწყო მოხალისეთა შეგროვება ქალაქის მოსალოდნელი აგრესიისაგან დაცვის მიზნით. შემდეგ იყო საქართველოს შეიარაღებული ძალების 23-ე მექანიზებული ბრიგადის მეთაური. მალევე, დაწინაურდა და გენერალ-მაიორი გახდა. ერთ-ერთმა ყველაზე პოპულარულმა გენერალმა, 1993 წლის 27 სექტემბერს, სოხუმის დაცემის შემდეგაც კი უარი თქვა დანებებაზე. მცირე ძალებით იგი განაგრძობდა სეპარატისტებისათვის წინააღმდეგობის გაწევას. დაიღუპა ბრძოლაში, კელასურის ხიდზე, 28 სექტემბერს.
1993 წლის ნოემბერში, მისმა თანამებრძოლებმა მისი ცხედარი თბილისში გადმოასვენეს. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები
სბა
სბა — ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების ქვემო სბისა და შუა სბის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ციური მშვიდობის კარიბჭე
„ციური მშვიდობის კარიბჭე“ (Porte de la paix céleste) — ჩინელი მწერლის შან სას რომანი, რომელიც გამოქვეყნდა 1997 წლის 10 ნოემბერს. ქართულ ენაზე პირველად 2008 წელს გამოვიდა („ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა“). წიგნი 1997 წელს გონკურის პრემიით დაჯილდოვდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: შან სას ნაწარმოებები კატეგორია:1997 წლის რომანები
ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია
thumb|250px|ელეონორა რუზველტი და ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია (1949)
ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია — საერთაშორისო აქტი, მიღებული 1948 წლის 10 დეკემბერს გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ. დეკლარაციაში გამოცხადებულია პიროვნების ძირითადი უფლებები - სიცოცხლის, თავისუფლების, პირადი ხელშეუხებლობის, მოქალაქეობის, საცხოვრებელი ადგილის არჩევისა და თავშესაფრის, დემოკრატიული არჩევნების მეშვეობით სახელმწიფოს მართვა გამგეობაში მონაწილეობის, შრომის, თანაბარი შრომისათვის თანაბარი ანაზღაურების მიღების, დასვენების, განათლების, კულტურული ცხოვრებისა თუ მეცნიერულ პროგრესში მონაწილეობის და ა. შ. უფლებები. დეკლარაციით გამოცხადებულია ასევე: რელიგიისა და მრწამსის, კრებებისა და ასოციაციების თავისუფლება; აკრძალულია: მონობა, მონებით ვაჭრობა; ჩამოყალიბებულია სისხლის სამართლის, სისხლის საპროცესო სამართლისა და საოჯახო სამართლის უმთავრესი ძირითადი დემოკრატიული პრინციპები.
დეკლარაციის მოთხოვნაა ეს უფლებები და თავისუფლებები ვრცელდებოდეს ყველა ადამიანზე განურჩევლად რასისა, კანის ფერისა, სქესისა, ენისა, რელიგიისა, პოლიტიკური თუ სხვა მრწამსისა, ეროვნული და სოციალური წარმომავლობისა, წოდებრივი და ქონებრივი ცენზისა.
დეკლარაციის მიღების დღე - 10 დეკემბერი - ადამიანის უფლებათა დღედაა გამოცხადებული და აღინიშნება საერთაშორისო მასშტაბით.
მცირე მიმოხილვა
საერთაშორისო ადამიანის უფლებათა მოძრაობა გაძლიერდა, როცა გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია 1948 წლის 10 დეკემბერს. ეს მიჩნეულია, როგორც „მიღწევების საერთო სტანდარტი ყველა ხალხისთვის და ერისთვის.“ დეკლარაცია პირველად ადამიანების ისტორიაში წარმოადგენდა ძირითად სამოქალაქო, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ, და კულტურულ უფლებებს, რომლითაც ყველა ადამიანი უნდა სარგებლობდეს. დროთა განმავლობაში იგი ფართოდ იქნა მიღებული, როგორც ადამიანის უფლებების ფუნდამენტური ნორმები, რომელსაც ყველა უნდა იცავდეს და პატივს სცემდეს. UDHR, სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტთან და მის ორ ფაკულტატურ ოქმთან ერთად და ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების საერთაშორისო პაქტი, ქმნიან ე.წ. ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო კანონპროექტს.
ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო დეკლარაცია, ეს ისტორიული დოკუმენტი გახდა საფუძველი ადამიანის საერთაშორისო უფლებების და ამტკიცებდა, რომ ყველა ადამიანი იბადება დაბადებით თავისუფალი, აქვთ უფლებები ერთნაირ მოპყრობაზე, სარგებლობენ თანაბარუფლებიანობით მიუხედავად რასისა, რელიისა, ეროვნებისა, ენისა და სქესისა. დეკლარაციაში გამოცხადებულია პიროვნების ძირითადი უფლებები-სიცოცხლის, თავისუფლების, პირადი ხელშეუხებლობის, მოქალაქეობის, საცხოვრებელი ადგილის არჩევისა და თავშესაფრის, დემოკრატიული არჩევნების მეშვეობით სახელმწიფო მართვა-გამგეობაში მონაწილეობის, შრომის, თანაბარი შრომისთვის თანაბარი ანაზღაურების მიღების, დასვენების, განათლების, კულტურული ცხოვრებისა თუ მეცნიერულ პროგრესში მონაწილეობის და ა.შ. უფლებების.
ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალი და დეკლარაცია ადგენს მნიშვნელოვან ვალდებულებებს და სახელმწიფოები ვალდებულნი არიან პატივი სცენ მას. საერთაშორისო ხელშეკრულებათა მხარეებად გახდომით სახელმწიფოები კისრულობენ ვალდებულებებს, რომ შეასრულონ საერთაშორისო კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოვალეობები, დაიცვან და უზრუნველყონ ადამიანის უფლებები. პატივისცემის ვალდებულება ნიშნავს, რომ სახელმწიფოებმა თავი უნდა შეიკავონ ადამიანის უფლებების დაცვაში ჩარევისა და მისი შემცირებისგან. დაცვის ვალდებულებაში კი იგულისხმება, რომ სახელმწიფოებმა დაიცვან ინდივიდუალური პირები და ჯგუფები ადამიანის უფლებების დარღვევისგან. შესრულების ვალდებულება კი ნიშნავს, რომ სახელმწიფომ უნდა შეასრულოს პოზიტიური ქმედებები, რომ ხელი შეუწყოს ადამიანის ძირითადი უფლებების გამოყენებას.
ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ხელშეკრულებების რატიფიცირების მეშვეობით, მთავრობები კისრულობენ ვალდებულებებს, რომ დააწესონ შიდა ზომები, თავსებადი კანონმდებლობით მათი ხელშეკრულებებით ნაკისრ ვალდებულებებთან და მოვალეობებთან. სადაც შიდა ლეგალური პროცედურები, ვერ განიხილავს ადამიანის უფლებების დარღვევას, მექანიზმები და პროცედურები ხელმისაწვდომია საჩივრებისა და კომუნიკაციების გზით, ინდივიდუალურად რეგიონალურ და საერთაშორისო დონეზე, რათა უზრუნველყონ, რომ ადამიანის უფლებების საერთაშორისო სტანდარტების დაცვა, განხორციელება და გამოყენება მოხდეს ადგილობრივ დონეზეც.
მნიშვნელოვანია, რომ დეკლარაცია ითარგმნა 298 ენაზე და დიალექტზე და გახდა ყველაზე თარგმნადი დოკუმენტი, რის გამოც 1999 წელს თარგმნის რიცხვის შესაბამისად მოხვდა გინესის რეკორდების წიგნში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი კატეგორია:ჰუმანიზმი კატეგორია:ადამიანის უფლებების ისტორია კატეგორია:სოციოკულტურული გლობალიზაცია კატეგორია:ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო აქტები
მინომინი (უისკონსინი)
მინომინი (Menomonie) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის დანის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 16 264 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 458.7 კაცი/კმ². ფართობი 40,07 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 40,07 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 35,46 კმ², წყალს კი 4,61 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:დანის ოლქის ქალაქები
პეტრე III
პეტრე III (დ. 21 თებერვალი, 1728, კილი, გერმანია — გ. 17 ივლისი, 1762, როპშა, სანქტ-პეტერბურგის მახლობლად) — რუსეთის იმპერატორი 1761–1762 წწ. პეტრე I-ის ქალიშვილის ანა პეტრეს ასულისა და ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგის ვაჟი. 1742 წელს იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა იგი ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1745 წელს პეტრე III შეუღლდა პრინცესა სოფია ფრედერიკა ავგუსტა ფონ ანჰალტ-ცერბსტთან (მომავალი იმპერატრიცა ეკატერინე II). პეტრე III იყო პრუსიის მეფის ფრიდრიხ II-ის თაყვანისმცემელი. რუსეთის ეროვნული ინტერესების უგულებელყოფის გამო პეტრე III ტახტიდან ჩამოაგდეს და როპშაში ჩასვეს, სადაც ეკატერინეს ბრძანებით მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1728 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1762 კატეგორია:რუსეთის იმპერატორები კატეგორია: დამხობილი მონარქები კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
რევაზ სირაძე
რევაზ სირაძე — (დ. 3 ივნისი, 1936 ― გ. 4 სექტემბერი, 2012) ― ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, მეცნიერი, კრიტიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი.
ბავშვობის წლები
რევაზ სირაძე დაიბადა 1936 წლის 3 ივნისს ქ. ოზურგეთში (იმჟამინდელ მახარაძეში). მამა, გიორგი სირაძე, განათლებით ფილოლოგი, ფრიად განსწავლული კაცი იყო. კარგად ფლობდა უცხოურ ენებს (გერმანულს, რუსულს) და ოზურგეთის განათლების განყოფილების გამგედ მსახურობდა. რევაზი 3-4 წლისა იყო, როდესაც გიორგი გულის შეტევით გარდაცვალა, როგორც ოჯახის წევრები ყვებიან, საბჭოთა რეპრესიების ჟამს მასზე ფსიქოლოგიური ზეწოლა მიმდინარეობდა... მოსალოდნელი იყო პატიმრობა და მას მღელვარებისგან გულმა უმტყუნა. მამით დაობლებული ვაჟის აღზრდა დედას, ასმათ ხომერიკს, მარტო მოუწია. ასმათი იყო ოზურგეთის იმჟამინდელი ქალთა სკოლის მასწავლებელი, ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა დაწყებით კლასებში. სათნოებითა და კულტურით გამორჩეულ ასმათს დიდი სიყვარულით იგონებენ მისი მოსწავლეები თუ ნათესავები, როგორც ღირსეულ პედაგოგსა და კეთილშობილ ადამიანს.
სკოლის წლები
რევაზ სირაძე სწავლობდა ოზურგეთის ვაჟთა სკოლაში (ამჟამად ოზურგეთის პირველი საჯარო სკოლა), რომელიც 1953 წელს ოქროს მედალზე დაასრულა. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო დიდი ისტორიის მქონე სასწავლებელი, რომლის კურსდამთავრებულები იყვნენ სხვადასხვა დროის ქართველი მოღვაწეები: ნიკო მარი, ექვთიმე თაყაიშვილი, ეგნატე ნინოშვილი, ანზორ ერქომაიშვილი, ფილიმონ ქორიძე, სიკო დოლიძე და სხვა. რევაზი გამორჩული ნიჭის მქონე მოსწავლე ყოფილა. ქართული ენისა და ლიტერატურის, ასევე ისტორიის გარდა იგი ძალზე კარგად სწავლობდა საბუნებისმეტყველო და ტექნიკურ დისციპლინებსაც, რის გამოც, ახლობლებისთვის მოულოდნელი იყო, როდესაც მან სკოლის დასრულების შემდეგ ფილოლოგიის ფაკულტეტზე ჩაბარება გადაწყვიტა. რევაზ სირაძის თანაკლასელი ლერი ჯაყელი იხსენებს: '„რეზოს საბუნებისმეტყველო საგნების გარდა შინ მეცადინეობა არ სჭირდებოდა, გაკვეთილებზევე ითვისებდა მასალას. სკოლაში მშობლიური ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი გახლდათ პანტელეიმონ იობიშვილი, გალაკტიონ ტაბიძის ახლო მეგობარი. მან შეგვაჩვია აზროვნებას: გაკვეთილზე განვიხილავდით თითოეულ ნაწარმოებს... ზოგჯერ რეზო და პანტელეიმონი ერთად ხსნიდნენ მასალას, ზოგჯერ კი ამას სრულად რეზოს ანდობდა, თავად მერხზე ჩამოჯდებოდა და რჩეულ მოწაფეს გულდასმით უსმენდა. დარწმუნებული ვარ, რეზომ ფილოლოგიის დარგი სწორედ პანტელეიმონის დამსახურებით აირჩია“.'
სტუდენტობის წლები
1953 წელს რევაზ სირაძე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. თბილისში სასწავლებლად ჩამოსული რევაზი თავის დეიდაშვილთან, მათემატიკოს ნოდარ ჯორბენაძესთან ერთად საერთო დეიდასთან, მოწია (მატრონე) ხომერიკთან და მის მეუღლესთან - სამუელ მჟავანაძესთან - ცხოვრობდნენ. ეს იყო თბილისში ცნობილი და ძალიან სტუმართმოყვარე ოჯახი. რევაზ სირაძე და ნოდარ ჯორბენაძე, სწორედ ამ ოჯახში ეზიარნენ თბილისურ ყოფას. მათ ოჯახში ხშირად რჩებოდა ხოლმე კოტე მახარაძეც: იგი რევაზს ენათესავებოდა დედის მხრიდან და  ხშირად ტოვებდნენ ხოლმე გასტროლებზე წასული  მშობლები   ქ-ნ მოწიასთან... ამას გარდა, რევაზ სირაძე, კოტე მახარაძის დის, გუგული მახარაძის ნათლულიც გახლდათ. მათ ოჯახში იკრიბებოდნენ ქალაქის კოლორიტული სახეები, ქართული ხელოვნებისა და კულტურის მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ სამხატვრო აკადემიის იმჟამინდელი რექტორი ნოდარ ჯამბერიძე, ცნობილი მოქანდაკე ტიტე სიხარულიძე, ძმები საღარაძეები, ეროსი მანჯგალაძე და სხვები.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლისას რევაზ სირაძეს ბევრი გამოჩენილი მეცნიერი უკითხავდა ლექციებს, მათ შორის, განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია კორნელი კეკელიძე, რომელიც ხელმძღვანელობდა რევაზ სირაძეს, როგოც სადიპლომო, ასევე საკანდიდატო დისერტაციებზე მუშაობისას.
რევაზ სირაძის მოგონება: '„ძალზე ბევრმა პიროვნებამ იქონია ჩემზე დიდი ზეგავლენა, უპირველესად, სკოლის მასწავლებლებმა. უაღრესად კარგი მასწავლებლები მყავნენ ოზურგეთის ვაჟთა სკოლაში: პ. იობიშვილი, პ. სიხარულიძე, ქ. ჩუბინიძე, თ. ესაძე, დ. ცხომელიძე, მ, კუნჭულია. შემდგომში კი უნივერსიტეტის მასწავლებლები იყვნენ ისეთი ღვაწლმოსილი პიროვნებები, როგორებიც არიან: კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე, აკაკი შანიძე, ივანე გიგინეიშვილი, სიმონ ყაუხჩიშვილი, პანტელეიმონ ბერაძე, გრიგოლ კიკნაძე, ფარნაოზ ერთელიშვილი... გადამდები იყო არა მხოლოდ მათი აზროვნების წესი, არამედ წესი მათი პიროვნული ცხოვრებისა, მათი მკვეთრი ინდივიდუალობა. ახლაც საკუთარ თავს მივიჩნევ მოწაფედ ყველა ჩემი ყოფილი მასწავლებლისა, და განსაკუთრებით კი, კორნელი კეკელიძისა, რომელიც იყო მოძღვარი ყველა ჩვენი მოძღვრისა. ბ-ნი კორნელი ბრძანდებოდა ჩემი ხალმძღვანელი ასპირანტურაში სწავლისას.“'
რევაზ სირაძის თანაკურსელები იყვნენ ცნობილი ქართველი მეცნიერები: გრივერ ფარულავა და ლაურა გრიგოლაშვილი, რომლებიც მთელი ცხოვრების მანძილზე მის თანამოაზრეებად დარჩნენ.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
1959 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის დასრულების შემდეგ, რევაზ სირაძემ სწავლა ასპირანტურაში განაგრძო და დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 1962–1966 წწ.-ში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის ასისტენტი, 1968–1978 წწ.-ში - დოცენტი. 1973 წელს, აკაკი შანიძის შუამდგომლობით, რევაზ სირაძე ერთი წლით მიავლინეს ბულგარეთში, ბაჩკოვოში, პეტრიწონის მონასტრის ისტორიის შესასწავლად. პეტრიწონში ყოფნის პერიოდმა დიდი გავლენა მოახდინა რ. სირაძის პიროვნულ თუ პროფესიულ განვითარებაზე (ამ პერიოდს იგი ყოველთვის განსაკუთრებულად იგონებდა). ათეისტურ ეპოქაში ახალგაზრდა მეცნიერი მონასტერში ცხოვრობდა ტიპიკონის დაცვით. სწორედ აქ, ისიქასტურ დუმილში, იგრძნო მან, „რომ დუმილი არის არა სათქმელის უქონლობა, არამედ დიდი სათქმელის ართქმა“.
1976 წელს, რევაზ სირაძემ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ლიტერატურულ-ესთეტიკური აზრის განვითარება ძველ ქართულ მწერლობაში ( V-XIII სს.)“. 1978 წელს კი მიიღო პროფესორის ხარისხი.
უნივერსიტეტის გარდა, რევაზ სირაძე იყო შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის რუსთველოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი, თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტის რექტორი და მასწავლებელი...
400პქ|მარჯვნივ
ლაურა გრიგოლაშვილის იხსენებს: 'რევაზ სირაძეს, როგორც მეცნიერს, ერთი გამორჩეული თვისება ჰქონდა. ის მეცნიერებაში ესწრაფოდა ჭეშმარიტების დადგენასა და დამკვიდრებას, მისთვის სრულიად მიუღებელი იყო კოლეგაზე თავდასხმა, ჩასაფრება, ვინმეს მეცნიერული აზროვნების დამცრობა... ის გამორჩეულად უყვარდათ სტუდენტებს, გამორჩეულად სცემდნენ მას პატივს. რითი იყო ეს განპირობებული? უპირველესად იმით, რომ რეზოს თვითონ უყვარდა ახალგაზრდობა, მათთან ურთიერთობაში იყო უაღრესად გულისხმიერი, მიმნდობი, მიმტევებელი... მას ჰქონდა არაჩვეულებრივი უნარი, შეენიშნა და დაეფასებინა სტუდენტის ნიჭი, მის გაუბედავ საუბარსა თუ ნაშრომში რომ გამოკრთოდა, მერე ცეცხლი შეეკეთებინა ამ უმნიშვნელო მიგნებისთვის და მოწაფეს დახმარებოდა მის რეალიზებაში. ბ-ნი რეზო ყოველთვის, ყველგან ახალგაზრდის მხარეს იყო... მოხდენილად იცოდა იუმორის მომარჯვება დელიკატურ სიტუაციებში. ბ-ნი რეზო მიიჩნევდა, რომ „არსებობს სიბრძნე სიცილისა და არსებობს სერიოზულობა, რომელიც ღიმილის მომგვრელია; სერიოზულობამ იუმორს უნდა გაუძლოს“, — იტყოდა ხოლმე იგი. რეზოს ემარჯვებოდა აზრის ძალზე ლაკონიურად ჩამოყალიბება, ისე თქმა, ერთ ფრაზაში ღრმა სათქმელი რომ მოექცეოდა და მსმენელს ფიქრისკენ წაუძღვებოდა. მის რამდენიმე ასეთ ნათქვამს გავიხსენებ: „ადამიანის ღირსებად მიმაჩნია მიმტევებლობა მაშინაც, როცა ამას სისუსტედ გითვლიან“; „შვილებიც არიან მშობლების აღმზრდელნი“; „თანამდებობა პიროვნებითვის არც ღირსებაა და არც ნაკლი. ეს მოვალეობაა“; „ჩემს სამეგობროში მნიშვნელოვანია ერთმანეთის აზრი მაშინაც კი, როცა ერთმანეთს არ ვეთანხმებით“; „ამ ბოლო დროს იშვიათად ისმის სიტყვა „დარბაისლობა“, იქმნება სამწუხარო შთაბეჭდილება, თითქოსდა აღარც გვჭირდება ეს თვისება“; „ადამიანის უმთავრესი ღირსებაა სიკეთე, რომლის გარეშე ინტელექტს ბოროტება მოაქვს“.'
პედაგოგიური მოღვაწეობა
300პქ|მარცხნივ
რევაზ სირაძის პედაგოგიური მოღვაწეობა 50 წელზე მეტხანს ითვლის: სხვადასხვა დროს ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, თბილისის სასულიერო აკადემიაში, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახ. ქართულ უნივერსიტეტში, თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში...
ჯილდოები და პრემიები
რევაზ სირაძის თანაავტორობით, ტანძიაში დაარსდა სულხან-საბა ორბელიანის მუზეუმი, რომლის ექსპოზიცია მისმა მეგობარმა, საქართველოს დამსახურებულმა მხატვარმა, ზურაბ სამხარაძემ შექმნა. ამ დამსახურების გამო მას ბოლნისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა.
1998 წლს ფილოლოგიის დარგში განსაკუთრებული ღვაწლისათვის რევაზ სირაძეს გადაეცა ღირსების ორდენი.
პრემია ,,საგურამოს“ ლაურეატი 2006 წელი.
2008 წელს რევაზ სირაძე აირჩეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადამიკოსად.
300პქ|მარცხნივ
მეცნიერული ხედვა
რევაზ სირაძემ საფუძველი ჩაუყარა ქართული ესთეტიკური აზრის ისტორიისა და ქართული ქრისტიანული კულტურის ღრმა შესწავლას. საპროგრამო მნიშვნელობა ჰქონდა რევაზ სირაძის წიგნს „ძველი ქართული თეორიულ-ლიტერატურული აზროვნების საკითხები“, რომელიც 1975 წელს გამოიცა. ამ ნაშრომით საფუძველი ჩაეყარა ძველი ქართული ლიტერატურის შესწავლის ახლებურ ხედვას. გამოიკვეთა ორი გზა, ორი ვექტორი. ვინაიდან ლიტერატურის შესწავლის საბოლოო მიზანია მისი მხატვრულ-ესთეტიკური ბუნების დადგენა, რევაზ სირაძის აზრით ძველი ქართული მწერლობის სტრუქტურის ანალიზი უნდა წარიმართოს ორმხრივ: პირველი, ეს არის თხზულებათა მხატვრული სტრუქტურის ანალიზი; მეორე - თეორიულ-ლიტერატურულ პრინციპთა გამოვლენა და მათი სისტემატიზება. 1980 წელს, რევაზ სირაძემ გამოსცა მკითხველთა ფართო აუდიტორიისთვის განკუთვნილი ცნობილი მონოგრაფია „სახისმეტყველება“. ავტორმა ამ მონოგრაფიით ახალი სიცოცხლე მიანიჭა მივიწყებულ ტერმინს „სახისმეტყველება“, რომელიც სახეებით აზროვნებას მოიაზრებს. რევაზ სირაძის განმარტებით, სახე არის მხატვრული ნაწარმოების ისეთი ელემენტი, რომელსაც ზემოქმედების ძალა აქვს. ყოველივე ხილულის მიღმა არსებობს რაღაც ფარული, იდუმალი, სულით საცნაური რამ. მკვლევრის აზრით, ის, რაც იგრძნო შემოქმედმა და ხორცი შეასხა ნაფიქრს, ჩვენამდე მოდის სიტყვით, მაგრამ მას თან ახლავს ირაციონალური გრძნობები. ეს რომ განმარტო, უნდა ჩაწვდე „სახეს“ და ეძებო, თუ რაზე „მეტყველებს“ იგი. მთელი ჩვენი ყოფიერება სახეებშია. „ყოველივე არსებული რაღაცის სახეა“... „ყოფიერების სახეობრივი კონცეფციის მიხედვით, „სახე“ არის არა მხოლოდ შემეცნების საშუალება, არამედ ყოფიერების უმთავრესი მოდუსი. „სახის“ ამგვარი გაგება აერთიანებს აზროვნების ისტორიას. ლიტერატურის ამგვარი კვლევა კი გვაგრძნობინებს შემოქმედების ზედროულობას და თანამდევობას. რევაზ სირაძის აზრით, ქართულ კულტურას მსოფლიო კულტუროლოგიურ რუკაზე, აღმოსავლეთ საქრისტიანოს ნაწილია, ქრისტიანობის ყურეა და წარმოადგენს დასავლურ-აღმოსავლურ კულტურათა შერწყმას, რომელშიც მთავარ როლს ბიბლიური და აღმოსავლური მითოსის წანამძღვრები. ქართული ესთეტიკა მრავალფეროვნების მთლიანობაა, რომელსაც განსაზღვრავს ეროვნული შინაარსი და მხატვრული განსახოვნების ზედროული ბუნება.
2021 წელს, გამომცემლობა ,,არტანუჯმა“ გამოსცა რევაზ სირაძის ახალი წიგნი ,,ფიქრი რომელიც მნიშვნელობს“. წიგნის შესავალ სიტყვაში, რედაქტორი ანა ლეთოდიანი აჯამებს რევაზ სირაძის სამეცნიერო კონცეფციის თავისებურებებს და წერს: ',,აზროვნებისა თუ კვლევის სახისმეტყველებითი (იმაგოლოგიური) მეთოდი, რომელსაც ემყარება რევაზ სირაძის ნაშრომები, თავის დროზე სიახლე იყო. სახისმეტყველებითი კვლევის მიზანია კულტურის სახეობრივი აღქმა-გააზრება, მისი დაფარული შრეების წინ წამოწევაა, რაც სხვადასხვა კონტექსტში ზოგადი სურათის გამოკვეთას უწყობს ხელს. სწორედ ამ მიდგომის საფუძველზე იკვლევდა რევაზ სირაძე უპირატესად ქართული ქრისტიანული მწერლობის, კულტურისათვის მნიშვნელოვან არაერთ საკითხს. თუმცა, არამხოლოდ მედიევალური სფერო იყო მისი სამეცნიერო ინტერესის საგანი. ქართულ ლიტერატურათმცოდნეობით სივრცეში კვლევის სახისმეტყველებითი მეთოდს არცთუ იშვიათად მიმართავდნენ და მიმართავენ დღესაც, სამწუხაროდ, იყო შემთხვევები ტექტის არაადეკვატური გააზრებისა. წინამდებარე გამოცემა კიდევ ერთი დასტურია იმისა, რომ, როგორც ბატონი რევაზი ხშირად აღნიშნავდა, ტექსტი თავად გიჩვენებს, თუ როგორ, რომელი მეთოდის დახმარებით შეიძლება გაიაზრო იგი და მხოლოდ სურვილისამებრ თავს არ მოახვიო ნებისმიერი აზრი.“'' '''
გარდაცვალება
რევაზ სირაძე, 2012 წლის 4 სექტემბერს, ქალაქ ქობულეთში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა. დაკრძალულია საბურთალოს პანთეონში.
მონოგრაფიები
კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 4 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია: ქართველოლოგები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგებიკატეგორია:ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორებიკატეგორია:სასულიერო აკადემიის პროფესორებიკატეგორია:დამსახურებული მეცნიერები
საჩინო (მხარე)
საჩინო — ისტორიული მხარე ქვემო იმერეთში. მოიცავდა მდინარეების ყუმურისა და სულორის ხეობებს, აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა მდინარე კორისწყალი, დასავლეთით საჯავახოს მხარის მთები. იყოფოდა ზემო საჩინოდ და ქვემო საჩინოდ. მთლიანად მოიცავდა ამჟამინდელი ვანის მუნიციპალიტეტს და ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ როხს. საჩინოს სხვადასხვა დროს ფლობდნენ ჯერ ქვაბულისძეთა, შემდეგ ჩიჯავაძეთა ფეოდალური საგვარეულოები. ქობულიძეები საჩინოსთან ერთად ფლობდნენ საჯავახოსაც, სანამ ეს უკანასკნელი ჭილაძეების გახდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები კატეგორია:იმერეთი
If I Were a Boy
If I Were a Boy — ბიონსე ნოულსის სიმღერა ალბომიდან I Am... Sasha Fierce.
ჩარტებში
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები კატეგორია:2008 წლის სინგლები
გუგენჰაიმის მუზეუმი (ნიუ-იორკი)
thumb|300px|მუზეუმის ფასადი მე-5 ავენიუდან thumb|300px|მუზეუმის ჭერი. სოლომონ გუგენჰაიმის მუზეუმი — თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, დაფუძნდა 1937 წელს, მდებარეობს ზემო ისტ-საიდზე, ნიუ-იორკში და ყველაზე ცნობილია სოლომონ გუგენჰაიმის ფონდის მიერ დაარსებულ რამდენიმე მუზეუმს შორის; ხშირად მოიხსენიება უბრალოდ როგორც „გუგენჰაიმი“.
მუზეუმს თავდაპირველად ერქვა „არა-ობიექტური მხატვრობის მუზეუმი“ (The Museum of Non-Objective Painting) და დაფუძნდა ადრეულ მოდერნისტთა მიერ, როგორებიც იყვნენ ვასილი კანდინსკი და პიტ მონდრიანი, ავანგარდული ხელოვნების გამოსაფენად. მუზეუმი მის ამჟამინდელ ადგილზე, მეხუთე ავენიუსა და 89-ე ქუჩის გადაკვეთაზე ცენტრალურ პარკთან, 1959 წელს გადმოვიდა, როდესაც ფრენკ ლოიდ რაიტის პროექტის შენობა დასრულდა. შენობის არქიტექტორი შეარჩია სოლომონ გუგენჰაიმის მეგობარმა ბარონესა ჰილა ფონ რებაიმიმ. რაიტს საკმაო უთანხმოება ჰქონდა ბარონესასთან შენობის ფორმასა და დიზაინზე, თუმცა ბარონესამ საბოლოოდ მაინც თავისი გაიტანა და შენობა ოვალური ფორმისა და თეთრი ფერის დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები კატეგორია:მანჰეტენი
ბებრისკონკა
ცნობილია 40 სახეობა, რომლებიც იზრდება ევროპაში, აზიასა (ტროპიკებს გარეთ) და ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში 6 სახეობაა გავრცელებული, მათგან 1 კავკასიის ენდემია (Lamium caucasicum). ბებრისკონკა იზრდება ტყეებში, ბუჩქნარში, მშრალ ფერდობებსა და კლდეებზე, დანაგვიანებულ ადგილებში, ბაღებში, ბოსტნებსა და სხვა. მრავალი სახეობა თაფლოვანია, ზოგი სარეველაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
ცხამი
ცხამი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში, არგვეთის თემში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე იზვარის ზემოთში. ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. საჩხერიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. სოფელში არის საჯარო სკოლა, ქვანახშირის და გიშერის საბადოები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 503 ადამიანი.
კიზილ-კული
კიზილ-კული (Ҡыҙылкүл; Кызыл-Куль) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ბიატლონი 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე – სპრინტი (ქალები)
სპრინტი ბიატლონში ქალთა შორის 2010 წლის ვანკუვერის ოლიმპიურ თამაშებზე გაიმართა 2010 წლის 13 თებერვალს უისტლერის ოლიმპიურ პარკში, უისტლერი, ბრიტანეთის კოლუმბია.
სქოლიო
ინდივიდუალური (ქალები)
საარეს მუნიციპალიტეტი
საარეს მუნიციპალიტეტი (Saare vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, იიგევამაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იიგევამაას მუნიციპალიტეტები
საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი
მინი|250პქ საქართველოს არქიტექტორთა შემოქმედებითი კავშირი — არქიტექტორთა ნებაყოფლობითი არქიტექტორთა საზოგადოებრივი გაერთიანება საქართველოში, რომელიც დაფუძნებულია ინდივიდუალურ წევრობაზე. კავშირი აწარმოებს თავის მოღვაწეობას საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის, საერთაშორისო სამართლებრივი ნორმებისა და საკუთარი წესდების შესაბამისად. საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი, პირველად როგორც არქიტექტორთა საზოგადოებრივი გაერთიანება, რეგისტრირებული იყო 1931 წელს, დღევანდელი არქიტექტორთა კავშირი არის მისი კანონიერი მემკვიდრე.
ისტორია
1930 წლის მარტში პირველად ჩამოყალიბდა საქართველოს არქიტექტორთა საზოგადოება – „საპარა“ (საქართველოს პროლეტარ არქიტექტორთა საზოგადოება), რომელიც 1932 წელს დაიშალა. 1934 წლის 15 თებერვალს ჩამოყალიბდა საქართველოს საბჭოთა არქიტექტორთა კავშირი. 1936 პირველად ჩატარდა კავშირის ყრილობა. ამ დროისთვის არქიტექტორთა კავშირში ირიცხებოდა 140 წევრი. 1947 წლიდან ეწოდა საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი. 1980 წელს კავშირი აერთიანებდა 986 წევრს. 1990 წლამდე საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი იყო სსრკ არქიტექტორთა კავშირის შემადგენელი ნაწილი. 1990 წლის 6 დეკემბერს ჩატარდა დამოუკიდებელი საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის რიგგარეშე ყრილობამ საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი იურიდიულად და ფაქტობრივად დამოუკიდებელ შემოქმედებით კავშირად გამოაცხადა და უწოდა „საქართველოს ხუროთმოძღვართა დამოუკიდებელი კავშირი“. 1991 წელს ახალი წესდებით კავშირის უმაღლეს ორგანოდ ჩაითვალა კავშირის წევრთა საერთო კრება და აღსდგა სახელწოდება „საქართველოს არქიტექტორთა კავშირი“.
კავშირის ხელმძღვანელები
1936 წლიდან არქიტექტორთა კავშირს ხელმძღვანელობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურა კატეგორია:საქართველოს სსრ ნებაყოფლობითი ორგანიზაციები
კარლუშ I (პორტუგალია)
კარლუშ I (Carlos I o Martirizado; დ.28 სექტემბერი, 1863, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 1 თებერვალი, 1908, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიის  ბოლოსწინა მეფე  1889–1908 წლებში. მიეკუთვნება საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიას, მაგრამ ოფიციალურად ითვლება ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენლად. ლუიშ I-ისა და მარია-პია სავოიელის შვილი.
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
იკვლივი
იკვლივი — მთა აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარეში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს იალნოს ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 1766 მ, აგებულია ნეოგენური ქვიშაქვებით, თიხებით, კონგლომერატებით, შემოსილია მეორეული სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
ბანია-ლუკა
სერბთა რესპუბლიკაში ბანია-ლუკა უდიდესი ქალაქია, და ერთადერთია რომლის მოსახლეობაც 100 000 მცხოვრებს აჭარბებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები
ბაგრატ III (იმერეთის მეფე)
ბაგრატ III (დ. 1495 — გ. 1565) — იმერეთის მეფე 1510-1565, ალექსანდრე II-ის ძე.
ენერგიულად ებრძოდა ოსმალებს, ცდილობდა იმერეთის მთლიანობის შენარჩუნებას. „ტყვეთა სყიდვის“ წინააღმდეგ მოიწვია საეკლესიო კრება, რომელმაც ტყვის გამსყიდველთათვის სიკვდილით დასჯა დაადგინა. ბაგრატ III-ის თანხმობით 1533 წელს მამია I გურიელმა და მამია III დადიანმა ილაშქრეს ჯიქეთს, მაგრამ დამარცხდნენ. 1535 წელს მურჯახეთის ბრძოლაში ბაგრატ III-მ დაამარცხა ყვარყვარე III ჯაყელი, დაიკავა სამცხე და ათი წელი ფლობდა მას. 1543 წელს ყვარყვარეს შვილმა ქაიხოსრო II ჯაყელმა მოიშველია ოსმალთა ჯარი მუსტაფა ლალა-ფაშას მეთაურობით და ქარაღაქთან შეებრძოლა ბაგრატ III-ს, მაგრამ დამარცხდა. ამის შემდეგ სულთანმა უფრო მრავალრიცხოვანი ჯარი გამოგზავნა. სოხოისტის ბრძოლაში ბაგრატ III დამარცხდა. სამცხეში ოსმალებმა მოიკიდეს ფეხი. ამის შემდეგ ბაგრატ III-მ მთავრებს (დადიანი და გურიელი) შეუტია, მაგრამ ვერ შეძლო მათი დამორჩილება. 1548 წელს ბაგრატმა ლევან I დადიანი და როსტომ გურიელი სადარბაზოდ მიიწვია. გურიელი მას არ ეახლა, ხოლო დადიანი ბაგრატმა დააპატიმრა და გამოამწყვდია გელათის სამრეკლოში, საიდანაც იგი სამცხის ათაბაგის ქაიხოსრო III-ის ხელშეწყობით სამცხეში გაიპარა. ოდიშია და გურიის მთავრები სულთნის ვასალები გახდნენ. 1555 წელს ბაგრატ III-ც იძულებული გახდა სულთნისათვის ხარკის მიცემა ეკისრა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1495 კატეგორია:გარდაცვლილი 1565 კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ა
ა, ⴀ, Ⴀ, Ა (ანი) — ქართული ანბანის პირველი ასო. მისი სახელია „ანი“. გრაფიკული სიმბოლო შუა რიგის დაბალი აწეულობის არალაბიალიზირებული ხმოვანი ბგერისა. ასომთავრულში იწერებოდა Ⴀ, ნუსხურში — ⴀ. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ერთს (1). მხედრული დამწერლობის ოთხხაზოვან სისტემაში მისი მოხაზულობა შუა ორ ხაზში თავსდება.
იხმარება დამატებით განმასხვავებელ ნიშნად ციფრობრივი ნუმერაციის დროს, როდესაც რამდენიმე საგანს ერთი და იგივე ნომერი აქვს: Iა კლასი, სახლი №47ა.
მოხაზულობა
ა-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ჰორიზონტალისა და გახსნილი წრის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ა ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში ერთიანი, მომრგვალებული კონტურის მქონეა. ნუსხურსა და მხედრულში ა შუა ორ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ჰალ-ინ-ტიროლი
ჰალ-ინ-ტიროლი (Hall in Tirol) — ქალაქი ავსტრიაში, ტიროლის ფედერალურ მხარეში, ისნბრუკ-ლანდის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 574 მეტრზე, მხარის დედაქალაქ ინსბრუკიდან 5 კმ-ით აღმოსავლეთით, ინის ხეობაში. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 12 700 ადამიანს შეადგენს.
წერილობით წყაროებში ქალაქი პირველად 1232 წელს იხსენიება სალინას სახელით, თანამედროვე სახელი კი 1256 წლით თარიღდება, ისევე როგორც ჰალეს, შვებიშ-ჰალისა და ჰალშტატის, რაც კელტური სიტყვა მარილისგან მომდინარეობს. XIII საუკუნეში ქალაქისა და მისი შემოგარენის მთავარ ინდუსტრიულ საქმიანობას განაპირობებდა მის ჩრდილოეთით არსებული მარილის საბადო.
1938-1974 წლებში ქალაქს ზოლბად-ჰალი ერქვა. სახელი შეეცვალა მას შემდეგ, რაც 1967 წელს მარილის საბადოები დაიხურა.
მინი|250პქ|მარცხნივ|ქალაქის ქუჩა
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
ვაკაპი
მინი|ვაკაპი ვაკაპი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ატარი-ვაგა სასაზღვრო ცერემონია — ყოველდღიური სამხედრო ტრადიცია, რომელსაც ინდოეთის (სასაზღვრო უსაფრთხოების ძალები, BSF) და პაკისტანის (პაკისტანის რეინჯერები) უსაფრთხოების ძალები ერთობლივად ახორციელებენ 1959 წლიდან. გამოსვლა ხასიათდება ცეკვის მსგავსი დახვეწილი და სწრაფი მანევრებით და ფეხების მაქსიმალურად მაღლა აწევის ტექნიკით. ეს არის ორი ქვეყნის დაპირსპირების, მეტოქეობის, ასევე ერებს შორის ძმობისა და თანამშრომლობის სიმბოლო.
მსგავსი აღლუმები ეწყობა მაჰავირ/სადკის საზღვარზე ფაზილკას მახლობლად და ჰუსაინივალას/განდა სინგ ვალას საზღვარზე, ფიროზპურის მახლობლად.
ეს ცერემონია ტარდება ყოველ საღამოს მზის ჩასვლამდე ვაგა-ატარის საზღვარზე, რომელიც, როგორც „Grand Trunk Road“-ის ნაწილი იყო ერთადერთი საგზაო დამაკავშირებელი ამ ორ ქვეყანას შორის 1999 წელს ქაშმირში „Aman Setu“-ს გახსნამდე. ცერემონია იწყება ორივე მხრიდან ჯარისკაცების აღლუმით და სრულდება ორი ერის დროშების შესანიშნავად, კოორდინირებული დაშვებით.
სქოლიო
კატეგორია:ცერემონიები
ტობინ ბელი
ტობინ ბელი (Tobin Bell; დ. 7 აგვისტო 1942, კუინზი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. თავისი პირველი მნიშვნელოვანი როლი მიიღო ფილმში „მისისიპი ცეცხლში“ (1988). პოპულარობა მოუტანა რამდენიმე ნაწილისაგან შემდგარმა ფილმმა „ხერხი“, სადაც განასახიერა ბოროტმოქმედ ჯონ კრამერის სახე. აგრეთვე წარადგინა თავისი ხმა ვიდეო თამაშებისთვის, რომელიც ფილმ „ხერხზეა“ დაფუძნებული. ბელის მიერ განსახიერებულმა სახემ ფილმში „ხერხი“, მოუტანა მას ხუთი სხვადასხვა ნომინაცია, რომელთაგან ორი ხვდა წილად.
ბიოგრაფია
ტობინ ბელი დაიბადა კუინზში, ეილინ ბელ ტობინისა და ჯოზეფ ტობინის ოჯახში. გაიზარდა ქალაქ უეიმუთში. დედამისი იყო ბრიტანული წარმოშობის მსახიობი. ჰყავს და-ძმა. მომავალი მსახიობი კოლეჯში სწავლობდა ჰუმანიტარულ საგნებსა და ჟურნალისტიკას. მის ინტერესთა სფეროში შედიოდა ასევე გარემოს დაცვის პრობლემებისადმი მიძღვნილი საკითხები.
მონტკლერის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მინიჭებული აქვს გარემოს დაცვის საკითხებში სპეციალისტის დიპლომი. მუშაობდა ნიუ-იორკის ბოტანიკურ ბაღში. ბოსტონის უნივერსიტეტში ისმენდა ჰიუმ კრონინისა და ჯესიკა ტენდის სემინარებს, რომელთა საუბრებმა შთააგონა ბელს სამსახიობო კარიერის დაწყებაზე. მოგვიანებით შეუერთდა სამსახიობო სტუდიას, სადაც სწავლობდა ლი სტრასბერგსა და ელენ ბერსტინთან. შემდეგ შეუერთდა სენფორდ მეისნერს მოსამზადებელ თეატრში.
1970-ინი წლების ბოლოსა და 1980-იანი წლების დასაწყისში ტობინ ბელმა კინოში არაერთი ეპიზოდური როლი შეასრულა, მათ შორის იყო ვუდი ალენისა და მარტინ სკორსეზეს პროექტები.
1982 წელს შეასრულა ეპიზოდური როლი სიდნი პოლაკის ფილმში „ტუტსი“. ბელმა Movieline-ს განუცხადა: 1982 წელს ასევე მიიღო მცირე როლი ფილმში „ვერდიქტი“, სადაც მთავარი როლი პოლ ნიუმანმა შეასრულა. 1988 წელს მოუწია თამაში ფილმში „მისისიპი ცეცხლში“, რომლის რეჟისორი იყო ალან პარკერი.
1993 წელს ასრულებს როლს სიდნი პოლაკის ფილმში „ფირმა“. ამავე წელს მიიღო მცირე როლი ფილმში „ცეცხლის ხაზზე“, სადაც მთავარი როლი შეასრულა ჰოლივუდის ვარსკვლავმა კლინტ ისტვუდმა. 1999 წელს ითამაშა ფილმში „მეოთხე სართული“.
2004 წელს ტობინ ბელმა მიიღო როლი ფილმში „ხერხი“, სადაც თითქმის მთელი ფილმის განმავლობაში წევს. წარმატებული გაქირავების შემდეგ გადაწყდა „ხერხის“ მეორე ნაწილის გადაღებაც. ამრიგად შეიქმნა ამ საშინელებათა ფილმის სიკველი. საერთო ჯამში 6 წლის განმავლობაში შვიდი ფილმი შეიქმნა. ტობინ ბელმა შვიდივე ფილმში მიიღო მონაწილეობა.
პირადი ცხოვრება
ტობინ ბელი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი. აქვს ჰობი ფეხით მოგზაურობა და გიტარაზე დაკვრა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კურცხანა
კურცხანა — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2175 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 16 კმ, აუზის ფართობი 72,3 კმ². ერთვის მდინარე ოცხეს მარჯვნიდან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა ზამთარსა და ზაფხულში, შემოდგომაზე იცის წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,88 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ოცხის შენაკადები
დედოფალ სოფიას მუზეუმი (მადრიდი)
thumb|300px|დედოფალი სოფიას მუზეუმის ფასადი დედოფალი სოფიას ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía) — ესპანეთის მე-20 საუკუნის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმია (შემოკლ. დედოფალი სოფიას მუზეუმი). მუზეუმის ოფიციალური ინაუგურაცია 1992 წლის 10 სექტემბერს მოხდა და სახელი ესპანეთის დედოფფლის სოფიას პატივსაცემად დაერქვა. მდებარეობს მადრიდში, ე.წ. ხელოვნების სამკუთხედის სამხრეთ ბოლოში (მუზეო დელ პრადოსა და მუზეო თისენ-ბორნამისცასთან ერთად).
მუზეუმის მთავარ კოლექციათა შორისაა მე-20 საუკუნის უდიდეს ხელოვანთა პაბლო პიკასოსა და სალვადორ დალის ნამუშევრები. უდავოდ ყველაზე განთქმული ხელოვნების ნიმუში მუზეუმში არის პიკასოს "გერნიკა". რეინა სოფიაში ასევე ხუან გრის, ხოან მიროს, ხულიო გონზალესის, ედუარდო ჩილიდას, პაბლო პალზუელოს, ანტონი ტაპიეს, ლუციო მუნიოს და სხვა მრავალ განთქმულ მხატვართა თვალსაჩინო კოლექციებია. აქვეა თავისუფალი ბიბლიოთეკა 100.000-ზე მეტი წიგნით, 3.500 ხმისა და 1.000-ზე მეტი ვიდეო ჩანაწერებით. 2019 წელს მუზეუმს ესტუმრა 4,425,699 ადამიანი, რითაც იქცა მეცხრე ყველაზე მონახულებად ხელოვნების მუზეუმად მსოფლიოში.
მუზეუმის ცენტრალური შენობა მე-18 საუკუნეში საავადმყოფო იყო. ინტენსიური თანამედროვე რესტავრაციითა და დამატებებით ძველი შენობა მნიშვნელოვანწილად განახლდა 1980 წელს. 1988 წელს ახალი მუზეუმის ნაწილიც გახსნა და ამავე წელს იგი ეროვნულ მუზეუმად გამოცხადდა. ფრანგი არქიტექტორი ჟან ნუველის პროექტის 8000 კვ.მ. ექსპანსია, რომელიც 92 მილიონი ევრო დაჯდა, 2005 წლის ოქტომბერში გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის მუზეუმები კატეგორია:მადრიდი
მაგაშლი-ალმანტაევო
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 248 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (70%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ბეგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბეგი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლუიშ-ფილიპე (ბრაგანსის ჰერცოგი)
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ლუიშ-ფილიპე, ბრაგანსის ჰერცოგი ლუიშ-ფილიპე (Infante Luís Filipe; დ. 21 მარტი, 1887 — გ. 1 თებერვალი, 1908) — ჰერცოგი ბრაგანსა, პორტუგალიის მეფის კარლუშ I-ის უფროსი შვილი და მემკვიდრე.
1908 წლის 1 თებერვალს მოკლეს რესპუბლიკელმა ტერორისტებმა ტერეირუ-დუ-პასუს მოედანზე, მამამისის მოკვლიდან 20 წუთში. ზოგიერთი ისტორიკოსი მას მიიჩნევს კარლუშის მემკვიდრედ (ლუიშ II) და ამ მის მეფობას მსოფლიოში ყველაზე ხანმოკლე მეფობის პერიოდად. მაგრამ პორტუგალიის კანონმდებლობის მიხედვით არ ხდება მემკვიდრეობის ავტომატურად გადაცემა. ყოველი ახალი მეფის კურთხევა ხდება სპეციალურ ცერემონიალზე. ამ წესის მიხედვით ლუიშ-ფილიპეს არ უმეფია არასოდეს. მამამისის მემკვიდრე გახდა მისი უმცროსი ძმა მანუელ II, რომელიც ტერაქტის დროს ხელში იქნა დაჭრილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიელები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
ივანოვოს ოლქი
ივანოვოს ოლქი — ოლქი რუსეთში. მდებარეობს რუსეთის ევროპული ნაწილის ცენტრში.
გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს რუსეთის ევროპულ ნაწილში. მისი უდიდესი ნაწილი მოქცეულია ვოლგისა და კლიაზმის შუამდინარეთში. იგი ერთ-ერთი ყველაზე პატარა ოლქია რუსეთის ტერიტორიაზე (ფართობით აღემატება მხოლოდ კალინინგრადის ოლქს). ესაზღვრება ვლადიმირის, ნიჟნი-ნოვგოროდის, კოსტრომისა და იაროსლავლის ოლქები.
მოსახლეობა
ოლქში მცხოვრებთა რაოდენობა 2002 წლის მონაცემთა მიხედვით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ოლქები
ცხომარეთი
ცხომარეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოხვა). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჯრუჭულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. სოფელთან მდებარეობს ჯრუჭის მონასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბებუთაშვილები
ბებუთაშვილები, ბებუთოვები — თავადები XVIII-XIX საუკუნეების საქართველოში. ქართლში XVI საუკუნეში მოვიდნენ სომხეთიდან. XVII საუკუნის მსხვილი ვაჭრები გახდნენ. XVIII საუკუნის შუა წლებში თეიმურაზ II-მ აზნაურობა უბოძა, 90-იან წლებში ერეკლე II-მ — თავადობა. მემკვიდრეობით ფლობდნენ თბილისის მელიქ-მამასახლისისა და ნაცვლის სახელოს. ამ გვარის ყველაზე ცნობილი წარმომადგენლები არიან: ხოჯა ბეგბუთა (ბებუთა), ბებუთბეგის ძე, რომელმაც XVII საუკუნის შუა წლებში ავლაბარში ააგო ხოჯევანქის ეკლესია; აშხარბეგი, ხოჯა ბებუთას ძე, თბილისის მამასახლისი (1712), მელიქი (1714—1721), მელიქ-მამასახლისი (1724—1735), აღა აშხაბეგის ძე — მელიქ-მამასახლისი (1735—1747). 1747 წელს სამეფო ტახტის პრეტენდენტ აბდულა-ბეგთან კავშირი დაბრალდა, რისთვისაც ერეკლე II-მ სახელოები ჩამოართვა და 1000 თუმნით დააჯარიმა. 12 წლის შემდეგ მოახერხა მეფესთან შერიგება. 1760—1768 წლებში ერთდროულად იყო მელიქ-მამასახლისი და ნაცვალი; ავეტიქა აღას ძე — მელიქ-მამასახლისი და ნაცვალი (1769-1786); იოვანე და იოსებ აღას ძენი — მიშკარბაშები; დარჩია ავეტიქას ძე ( გ. 1832), მელიქ-მამასახლისი (1795—1801). მონაწილეობდა თბილისის მსხვილ ვაჭართა მიერ მეფის წინააღმდეგ მოწყობილ 1796—1797 წლების შეთქმულებაში, ჩამოერთვა ქონება და სახელო, მაგრამ ერეკლე II-მ მალე შეიწყალა. 1801 წლიდან იყო საქართველოს უზენაესი მთავრობის სახაზინო ექსპედიციის წევრი. ბებუთაშვილების გვარისა იყვნენ სამხედრო მოღვაწენი: დავით ბებუთოვი და ვასილ ბებუთოვი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდებულები კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები კატეგორია:მელიქები საქართველოში
ილანგ-ილანგი
ილანგ-ილანგი, კანანგა (Cananga odorata) — ტანმაღალი ხე ანონისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ტროპიკულ აზიაში, წყნარი ოკეანის კუნძულებსა და ავსტრალიაში.
კულტივირებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებში. ყვავილებისგან ხდიან ეთეროვან ზეთს („მაკასარის ზეთი“) და პარფიუმერიაში იყენებენ; მერქანი იხმარება სამშენებლო მასალად და საკრავების დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანონისებრნი
ეთიოპიური სამზარეულო
მინი|231x231პქ|ეთიოპიური კერძი რომელიც შეიცავს ინჯერას (პური) და რამდენიმე სახეობის ვუატს ეთიოპიური სამზარეულო (ამჰარული: የኢትዮጵያ ምግብ) მეტწილად მოიცავს ბოსტნეულისა და ხორცის ძალიან ცხარე კერძებს. კერძების უმეტესობა შეიცავს ვუატს, ეთიოპიურ- ერიტრეულ სუნელს, ასევე მაწვნის დიდ, ბრტყელ პურს, რომლის დიამეტრიც 50 სანტიმეტრს აღწევს. ეთიოპელების უმეტესობა მარჯვენა ხელით ჭამს.