cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საულის თვითმკვლელობა
შექმნის ისტორია
საულის თვითმკვლელობა, სავარაუდოა, რომ ბრეიგელმა ანტვერპენში ყოფნისას შექმნა, სადაც იგი ჯერ კიდევ 1556 წლიდან ცხოვრობდა, მანამ, სანამ 1563 წელს ოჯახთან ერთად ბრიუსელში არ გადავიდა. ავტორის სხვა, არანაკლებ ცნობილ ნახატებთან ერთად 一 ბაბილონის გოდოლი და იკაროსის დაცემა 一 სამუელის თვითმკვლელობა ეფუძნებოდა ბიბლიურ სიუჟეტს და წარმოადგენდა ბიბლიური სიუჟეტებით ინსპირირებული ნახატების სერიის ნაწილს. საკუთარი თანამედროვეების მსგავსად, ბრეიგელი ძველ ფილისტიმელებს შუა საუკუნეების მეომართა იერით ასახავს, რომელიც სავსებით არ შეესაბამება ანტიკურ, განსაკუთრებით კი შუამდინარულ კულტურას. უთვალავი ჯარიკაცის წინა პლანზე წამოწევით ავტორი სიტუაციას დრამატულობას მატებს და ხაზს უსვამს მეფე საულის უიმედობას 一 თითქოს, მისი ბედი უკვე გადაწყვეტილია. მაშასადამე, ნახატის სიუჟეტში დომინანტური პოზიცია ფილისტიმელთა ლაშქარს უჭირავს, ხოლო მეფე საულის თვითმკვლელობის პროცესს ნახატის მარცხენა ქვედა კუთხეში განკუთვნილი მცირე ნაწილი ეთმობა. საკუთარი თანამედროვის, ალბრეხტ  ალტდორფერის ნახატის 一 ალექსანდრეს ბრძოლა ისაზე 一 მიობაძვით, ბრეიგელი მიმართავს მოვლენების ზემო პერსპექტივიდან გადმოცემის ხერხს. ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ დიდი წინა პლანზე წამოწეულია ისეთი დეტალები, როგორებიცაა ფილისტიმელთა აღკაზმულობა, ჯავშნის ნაწილები და ა.შ.
სიუჟეტი
საული იყო ისრაელის ხალხის პირველი მეფე ისრაელთა არმიის გენერალი. ბიბლიის თანახმად, ღმერთმა იგი ისრაელის მამამთავრად მოავლინა, ხოლო მისი მეფედ კურთხევა სამოელ წინასწარმეტყველს დაევალა. მეფობის დროს იგი თითქმის ყველაფერში ღმერთის ნებას ემორჩილებოდა. მალე ის მოაბებთან, ამონელებთან, ედომელებთან და ფილისტიმელებთან საომარი მოქმედებების წარმართვას იწყებს. თანდათანობით, იგი ღმერთის ნებას სცილდება, მის მცნებებს განეშორება და გონს კარგავს. გილბოას მთაზე გადამწყვეტი შეტევის დროს ის ღმერთს დახმარებას სთხოვს, მაგრამ ეს უკანასკნელი მის თხოვნას არ შეისმენს, შედეგად კი ისრაელიანელები გამანადგურებელ მარცხს განიცდიან. ამ სიუჟეტს ბიბლია შემდეგნაირად გადმოგვცემს: შეებრძოლნენ ფილისტიმელები ისრაელებს. უკუიქცნენ ისრაელები და მრავალი დაეცა გილბოას მთაზე. 2 დაეწივნენ ფილისტიმელები საულსა და მის ვაჟებს და დახოცეს საულის ვაჟები: იონათანი, აბინადაბი და მალქი-შუა. 3  სასტიკი ბრძოლა გაუმართეს საულს. დაინახეს იგი მშვილდოსნებმა და მძიმედ დაჭრეს. 4  მაშინ საულმა თავის საჭურველთმტვირთველს უთხრა: „იშიშვლე მახვილი და გამიყარე, რომ ეს წინადაუცვეთელები არ მოვიდნენ და სანამ მომკლავენ, უმოწყალოდ არ მომექცნენ“. არ უნდოდა მის საჭურველთმტვირთველს ამის გაკეთება, რადგან ძალიან ეშინოდა. ამიტომ საულმა თვითონ აიღო მახვილი და ზედ დაეგო. 5  როცა დაინახა საჭურველთმტვირთველმა, რომ მოკვდა საული, თვითონაც ზედ დაეგო თავის მახვილს და მასთან ერთად მოკვდა. 6  ერთად დაიხოცნენ იმ დღეს საული, მისი სამი ვაჟი, საჭურველთმტვირთველი და მთელი მისი ხალხი. 7 როცა დაინახეს ბარში და იორდანის გაღმა მცხოვრებმა ისრაელებმა, რომ გაიქცნენ ისრაელი მებრძოლები და დაიხოცნენ საული და მისი ვაჟები, თვითონაც დატოვეს ქალაქები და გაიქცნენ. მივიდნენ ფილისტიმელები და დაეპატრონნენ იმ ქალაქებს.
8  მეორე დღეს, როცა ფილისტიმელები დახოცილთა გასაძარცვად მივიდნენ, საული და მისი სამი ვაჟი გილბოას მთაზე ნახეს დახოცილები. 9  მოჰკვეთეს მას თავი, აჰყარეს საჭურველი და დაგზავნეს მაცნეები ფილისტიმელთა მთელ მიწაზე, რომ ეს ამბავი საკერპოებსა და ხალხში გაევრცელებინათ. 10  მისი საჭურველი აშთორეთის საკერპოში დადეს, მისი გვამი კი ბეთ-შანის კედელზე ჩამოკიდეს. 11 როდესაც გაიგეს იაბეშ-გალაადელებმა, რაც ფილისტიმელებმა საულის ცხედარს დამართეს, 12  ადგა ყველა მებრძოლი და იქითკენ გაემართა; მთელი ღამე იარეს, ჩამოხსნეს საულისა და მისი ვაჟების გვამები ბეთ-შანის კედლიდან, წაიღეს იაბეშში და იქ დაწვეს. 13  აკრიფეს მათი ძვლები, დამარხეს იაბეშში იალღუნის ხის ქვეშ და შვიდი დღე იმარხულეს. ისრებით დაჭრილი საული თხოვნით მიჰვარდა საკუთარ საჭურველთმტვირთველს მოკვლის მოთხოვნით, რათა ფილისტიმელებს იგი არ შეეპყროთ. მას შემდეგ კი, რაც ამ უკანასკნელმა მეფე უარით გაისტუმრა, საულმა საკუთარი მახვილით განიგმირა თავი.
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ ბრეიგელ უფროსის ნახატები კატეგორია:ბატალური ხელოვნების ნიმუშები კატეგორია:XVI საუკუნის ნამუშევრები
სიბრტყე
კატეგორია:მათემატიკა
243
თარიღი უცნობია
*
ონოგურისი
ონოგურისი — ისტორიული ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში. ეგრისის სამეფოს მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პუნქტი არქეოპოლისის (ახლანდელი სენაკის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია) მახლობლად. ზუსტი ადგილმდებარეობა დაუდგენელია. 554 წელს ონოგურისთან გაიმართა ბრძოლა ირანისა და ბიზანტიის ლაშქარს შორის (ონოგურისის ალყა).
ნ. ბერძენიშვილის ვარაუდით ბიზანტიელი ისტორიკოსის აგათია სქოლასტიკოსის მიერ მოხსენიებული ონოგურისიც სოფ. ონოღია უნდა იყოს (,,ბანძაში ხომ არ იყო ის ციხე ონოგურისი-ონოღია???”-კითხულობდა მკვლევარი), თუმცა ონოღიის ტერიტორიაზე ადრეფეოდალური ხანის ციხე-სიმაგრის კვალი არ ჩანს.
ონოგურისის ლოკალიზაციის საკითხს შეეხო სიმონ ყაუხჩიშვილიც. მისი ვარაუდით, ონოგურისი ცხენისწყლის დასავლეთით, არქეოპოლისის (ნოქალაქევი) მახლობლად, უნაგირას მთაზე უნდა ყოფილიყო აღმართული.
პარმენ ზაქარაია ონოგურისად ბჟერის (ისტორიული წყაროების უნაგირა) მთაზე, ნოქალაქევის „საკონტროლო ზონაში“ აგებულ აბედათის ციხესიმაგრეს მიიჩნევდა და IV-VI საუკუნეებით ათარიღებდა.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Vombisidris xylochos
Vombisidris xylochos — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vombisidris-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
უდის ღვთისმშობლის ეკლესია
უდის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი— ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ უდეში, სოფლის ცენტრში. ეკლესია აშენდა 1904-1906 წლებში ქართველი კათოლიკეების მიერ მანამდე არსებული მართლმადიდებლური ნაეკლესიარის ადგილზე. ეს არის ხუთიდან ერთ–ერთი ტაძარი, რომელიც სადავოა საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასა და საქართველოში კათოლიკე ეკლესიას შორის.
ისტორია
უდეს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია აშენებულა დაახლოებით IX საუკუნეში, დროთა ვითარებაში ტაძარი მრავალჯერ აუოხრებია მომხვდურ მტერს. 1860 წელს, აღუდგენიათ ტაძრის დასავლეთ ფასადი და ნავისებური ნაწილი. 1845 წლამდე შესასვლელ კარს ზემოთ ყოფილა ნუსხური წარწერა, აღნიშნულ წელს უდეს ტაძერების მოსანახულებლად წამოსულა ცნობილი ქართველოლოგი მარი ბროსე. აქ მყოფ კათოლიკე მღვდელს, იოსებ ხუციანოვს შეუტყვია, სანქტ-პეტერბურგიდან ხელმწიფეს კაცი გამოუგზავნია აქაური ეკლესიების სანახავადო, ბროსეს ამოსვლამდე, აუღია ტარაღი (ქვის სათლელი) და ხუცური ასოები ამოუშლია ქვიდან, რათა წაეშალა მართლმადიდებელთა კვალი ტაძარში; როდესაც ბროსე ამოსულა და უკითხავს ამ მღვდლისთვის თქვენ ვინ ხართო, მას უპასუხია: „ჩვენ ვართ სომეხი კათოლიკეებიო“. ბროსესაც ასე დაუწერია თავის მოხსენებაში. ეს დატარაღებული ქვა დღესაც ტაძრის გარედან, შესასვლელ კარს ზემოთაა ჩაშენებული. იოსებ ხუციანოვს აგრეთვე დაუტარაღებია წმ. ნინოს ეკლესიის წარწერაც.
1886 წელს უდეს ღვთისმშობლის ტაძარი აღწერა რუსეთის საიმპერატორო ექსპედიციამ - ხელმძღვანელი პ. უვაროვა, რომელიც საინტერესო ცნობებს გვაწვდის ძველი ტაძრის შესახებ: ბაზილიკური ფორმის, სამნავიანი, ორფერდიანი სახურავით, კრამიტით გადახურული, გადაკეთებული ყოფილა ტაძრის დასავლეთის ფასადი და ნავისებური ნაწილი. ტაძარს ჰქონია სამრეკლო, რომელიც ტაძარზე უკეთესად ყოფილა შემონახული, მასში მრავალი ახალი ჩანართი შეუნიშნავთ, მათ შორის ორნამენტების ნაწილები. პ. უვაროვა აღწერს რამდენიმე ქვის გამოსახულებას, მათ შორის ვეშაპის ხახიდან გადმოსროლილი იონას გამოსახულება, აგრეთვე სამხრეთის კედელში ჩაშენებული ღვთისმშობელი ყრმით, რომელიც დღესდღეობით ტაძარშია დაბრძანებული. ტაძრიდან რამდენიმე ნაბიჯში ყოფილა წმ. გიორგის სახელობის მცირე ბაზილიკური სტილის ეკლესია, რომელიც აგებულია დაახლოებით VII საუკუნეში.
1904-1906 წლებში კათოლიკეებმა დაშალეს ძველი მართლმადიდებლური ეკლესია სამრეკლო და წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია და მის ადგილას ააგეს ახალი ეკლესია. ეკლესიის დასაშლელად მოიმიზეზეს ის რომ, თითქოს ეკლესია არ იტევდა სოფლის მოსახლეობას. ძველი ნაგებობების მასალა ახალი ეკლესიისთვის გამოუყენებიათ. ნაგებობის დიდი ზომა და არქიტექტურული გადაწყვეტა ცხადად მიგვანიშნებს მის მაშენებელთა ამბიციაზე ჰქონოდათ ტაძარი, რომელიც გამორჩეული იქნებოდა არა მხოლოდ რეგიონში, არამედ მთელ საქართველოში. მის ჩრდილოეთ ფასადზე სამშენებლო წარწერაა
წარწერის თავზე ჯვრის გამოსახულებიანი ფილაა ჩასმული, რომლის გარშემო ამოკვეთილია: „პაპი პიი X“, „ეპისკოპოზ კესლერ“, „უდის მღვდე სიმონ ჩილაშვილი“ „1909“. ასევე სამშენებლო წარწერაა სამხრეთ ფასადზე „უდეს არის კათოლიკები 2120 სული მაშენებელნი ამა საყდრისა. მაჰმადიანები 520 სული ორივ ტომით ქართველნი. ღვთისმშობელო შენ გწირამთ ჩვენ შრომასა“. წარწერიდან ირკვევა, რომ მშენებლობაში მონაწილეობა კათოლიკეებთან ერთად ქართველ მუსლიმებსაც მიუღიათ.
მშენებლობის დასრულების შემდეგ მრევლის მთავარ საზრუნავს წარმოადგენდა წირვა-ლოცვის მშობლიურ ენაზე ჩატარების ნებართვის მოპოვება, რადგან მანამდე წირვა სომხურ ენაზე აღევლინებოდა, მხოლოდ სახარება იკითხებოდა ქართულად. 1908 წ. უდეს მკვიდრი ივანე მერაბიშვილი მიხეილ თამარაშვილს სწერდა: ეს წერილიცა და წარწერაც მოწმობს, რომ XX საუკუნის დასაწყისში სამხრეთ საქართველოს კათოლიკეთა იდენტობას დიდწილად ეროვნული ფაქტორი - "ტომით ქართველობა" განსაზღვრავდა. ეკლესიის არქიტექტურა მასიური კედლებითა და ნახევარწრიული თაღებით, კლასიციზმის ძლიერ სქემატიზირებულ ვარიანტს მისდევს. მისი საფასადო გაფორმების ზოგიერთ დეტალში (მაგ. კარ-სარკმელების) შეიძლება შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების გამოძახილიც ამოვიკითხოთ, მაგრამ იმ ფენომენთან, რასაც ქართულ სტილს ვუწოდებთ, მას ვერ დავაკავშირებთ.
1930-იან წლებში, ათეისტური კომუნისტური მმართველობის დროს, ტაძარში აკრძალეს ღვთისმსახურება, კათოლიკე მღვდელი დააპატიმრეს და ტაძარი კოლმეურნეობის საწყობად აქციეს. უდელი კათოლიკეები ღამღამობით ფარულად ლოცულობდნენ ტაძრის შენობაში დარჩენილ ლურდის ღვთისმშობლის ქანდაკების წინაშე. ქანდაკება ფარულად მორიგეობით ოჯახებშიც გადაჰქონდათ. 1970-იანი წლების ბოლოს ტაძარი სოფლის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმად გადაკეთდა. ამ დროისთვის ის თითბერის ფურცლებით გადიახურა. 1980-იანი წლებიდან კათოლიკეები ითხოვნდნენ სახელმწიფოსგან ეკლესიის დაბრუნებას. 1986 წელს, რელიგიების საქმეთა საბჭო დათანხმდა უდეს კათოლიკური მრევლის რეგისტრაციას და ტაძრის გადაცემას, მაგრამ სოფელში კათოლიკური წესის მღვდლის არყოფნის გამო საკითხი ვერ გადაწყდა. 1992 წლის შემდეგ სახელმწიფომ ტაძარი საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას გადასცა მას შემდეგ ღვთისმსახურება მართლმადიდებლური წესით მიმდინარეობს. 1990-იანი წლებიდან დღემდე უდეს კათოლიკურმა მრევლმა სამი სხვა სამლოცველო ააგო, ორი სოფელში და ერთიც იალაღზე, თუმცა სოფლის კათოლიკური მრევლი დღემდე ითხოვს ტაძრის დაბრუნებას. 2006 წლიდან ტაძარს მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
2012 წელს დაიწყო უდეს ღვთისმშობლის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე სამონასტრო კომპლექსის მშენებლობა და განახლება. ეკლესიას გაუკეთდა ახალი გალავანი, ტაძრის დასავლეთით, ჩრდილოეთით და სამხრეთით აშენდა სამრეკლო, სატრაპეზო, სენაკები და მაღაზიები, აიგო წმ. გრიგოლ ხანძთელის სახელობის სამრეკლო, რომლის საძირკველშიც ხანძთიდან ჩამოტანილი ეკლესიის ქვებია ჩატანებული. აიგო ორსართულიანი შენობა, სადაც პირველ სართულზე მამათა კელიები, ხოლო, მეორე სართულზე სატრაპეზო განთავსდა. აშენდა საწინამძღვრო და სამღვდელმთავრო კელიები. გაკეთდა ტაძართან ასასვლელი მრავალსაფეხურიანი ქვით მოპირკეთებული კიბე, ეკლესიის ტერიტორია მოპირკეთდა გათლილი ქვით, მონასტრის შესასვლელს გაუკეთდა რკინის მოჭედილი კარი. მთლიანად შეიცვალა ეკლესიის სახურავი. მშენებლობების დროს ტაძრის გარშემო აღმოჩნდა განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების დეტალები და საფლავის ქვის ფრაგმენტები, რომლებიც ახლა ტაძრის სამხრეთ ფასადთანაა დალაგებული. 2013 წლის 26 ივნისს, უწმინდესისა და უნეტარესის ლია II-ის ლოცვა-კურთხევით საზეიმოდ გაიხსნა წმ. ანთიმოზ ივერიელის სახელობის მამათა მონასტერი. ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა თეოდორემ 13 ეპისკოპოსთან ერთად საზეიმო წირვა აღავლინა. წინამძღვრად დაინიშნა არქიმანდრიტი გრიგოლი (ქურციძე). 2015 წლის 12 მაისს საზეიმო წირვა-ლოცვა აღავლინა კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის კათოლიკური ტაძრები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
ერგი
ერგი (ἔργον; აღნიშვნა: ', ') — ენერგიისა და მექანიკური მუშაობის ერთეული სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემაში. სახელწოდება წარმოიშვა ბერძნული სიტყვიდან ergon, რომელიც მუშაობას ნიშნავს.
1 ერგი არის 1 დინი ძალის მიერ 1 სანტიმეტრი გადაადგილებისას შესრულებული მუშაობა. სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემის საბაზისო ერთეულებით ერგი ასე გამოისახება:
სხვა ერთეულებში გადაყვანა:
ცხოვრება ქართველთა მეფეთა
შეიცავს ქვეყნის ისტორიის გაბმულ თხრობას უძველესი დროიდან IV საუკუნის ბოლომდე. ტრადიციულად მიიჩნევა, რომ მისი ავტორია ლეონტი მროველი, XI საუკუნის ქართველი მოღვაწე, რუისის ეპისკოპოსი. მას აგრეთვე მიეწერება „არჩილის წამება“ (იხ. სტატია „არჩილი“). ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, XI საუკუნის მოღვაწე ლეონტი მროველი ამ თხზულების მხოლოდ რედაქტორი ან გადამწერია. მკვლევართა ნაწილი კი ამ თხზულებებს VIII საუკუნით ათარიღებს და შესაბამისად მათ ავტორად სხვა, VIII საუკუნეში მოღვაწე ლეონტი მროველს მიიჩნევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ცხოვრება
ჩინური ტაიბეი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინურმა ტაიბეიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინური ტაიბეი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გონის მთავარანგელოზის ეკლესია
გონის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ გონაში.
გონაში მდებარე მთავარანგელოზის სახელობის ტაძარს სერგი მაკალათია მოიხსენიებს, როგორც პატარა ეკლესიას, რომელაც ზედ დასცქერის კირტიშოს თოვლიანი მწვერვალი და დაბურულია ხატის ტყით. მთავარანგელოზის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ჩრდილოეთის კედლის გარდა ფასადები გათლილი შირიმის კვადრებითაა მოპირკეთებული. ერთი, დაბალი კარი დატანებული აქვს სამხრეთის კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. თითო სარკმელი აჭრილია აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში. სარკმლები შიდა მხარეს ფართოვდება. ფასადზე მათ ვიწრო ღიობს გარშემო შემოუყვება საპირე ქვებზე გამოკვეთილი თაღოვანი სამმაგი ლილვები.ინტერიერში კედლები დანაწევრებულია ორსაფეხურიანი პილასტრებით და კედლის თაღებით. ეკლესია გადახურულია ხის ნივნივებზე გამართული თუნუქის საბურავით. დარბაზი გადახურული ყოფილა ქვის კამარით, რომლისგანაც, კედლების ზედა ნაწილში შემორჩენილია შირიმის ქვაში გამოყვანილი, პილასტრების კაპიტელებზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღების მცირე რკალისებრი მონაკვეთები. ინტერიერის აღმოსავლეთი კედელი სწორი ფორმისაა, თუმცა, საქართველოს კულტურული მეკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მონაცემთა ბაზაში დაცული სააღრიცხვო დოკუმენტიდან ირკვევა, რომ ამ ეკლესიას ადრე კონქით დასრულებული და ნახევრად მორკალული საკურთხეველი ჰქონია. ეკლესია მდებარეობს ზღვის დონიდან 1725 მეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აჰმედ ხანი
ქურთისტანში ფართოდ გავრცელებული თქმულების საფუძველზე შექმნა პატრიოტულ-რომანტიკული პოემა „მამე და ზინე“. ეს სასიყვარულო პოემა ქურთულ ლიტერატურ ეპოპეად არის ცნობილი. ავტორია პატრიოტული სულისკვეთებით გამსჭვალული ფილოსოფიური ღაზალებისა. აჰმადე ხანი იყო ერთ-ერთი პირველი ქურთი, რომელმაც ქურთისტანის დამოუკიდებლობაზე დაიწყო ლაპარაკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქურთები კატეგორია:ქურთული ლიტერატურა კატეგორია:დაბადებული 1650 კატეგორია:გარდაცვლილი 1707 კატეგორია:ქურთი მწერლები
ომე
ომე (Omø) — დანიის კუნძული დიდი ბელტის სრუტეში. ფართობი 4,52 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 168 ადამიანია, რომელთა უმრავლესობაც სოფელ ომეში ცხოვრობს. სოფელში მდებარეობს ეკლესია და პატარა ნავსადგური. მთავარი ეკონომიკური საქმიანობაა მეთევზეობა და სოფლის მეურნეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის კუნძულები
კარლო II გონძაგა
ამ ქორწინებით ვინჩენცო II-ეს სურდა მანტუის და მონფერატოს მემკვიდრეობის საკითხი მოეგვარებინა, ისე რომ ეს საჰერცოგოები გონძაგას დინასტიის მფლობელობაში დარჩენილიყო. მანტუის მემკვიდრეობისათვის ომი საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-სა და იმპერატორ ფერდინანდ II-ეს შორის 1631 წელს ჩერასკოს ზავით ვინჩენცო II-ეს სურვილისამებრ დასრულდა.
მანტუის ჰერცოგი არა კარლო II, არამედ მამამისი კარლო I გახდა. კარლო II-ეს რეთელის საჰერცოგო ერგო და იგი მამაზე ადრე გარდაიცვალა. მისი ვაჟი კარლო III 1637 წელს მარტუის, მონფერატოს, ნევერის და რეტელის ჰერცოგი გახდა.
კარლო II-ესა და მარია გონძაგას 2 შვილი ჰაყავდათ:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:დაბადებული 1609 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1631 კატეგორია:გონძაგა
რიანა
რიანა (Rihanna /riːˈɑːnə/), სრული სახელი რობინ რიანა ფენტი (დ. 20 თებერვალი, 1988) ცნობილი როგორც რიანა, — ბარბადოსელი მომღერალი, მსახიობი, კომპოზიტორი და დიზაინერი. მისი კარიერა დაიწყო პროდიუსერ Evan Rogers შეხვედრისას 2003 წელს, მან ჩაწერა დემო ფირები მისი ხელმძღვანელობით, რომელიც შემდგომ გაიგზავნა რამდენიმე ჩამწერ სტუდიაში, შემდგომში კი მან კონტრაქტი გააფორმა „Def Jam Recordings“-თან, შემდეგ hip-hop პროდიუსერთან და რეპერი Jay-Z-თან. რიანას სადებიუტო ალბომი იყო „Music of the Sun“ (2005), რომელიც „ბილბორდი“-ს მონაცემებით ტოპ ათეულის მესამე ადგილი დაიკავა, ხოლო მის სინგლს „Pon de Replay“ ბილბორდის ჩარტების მეათე ადგილი ერგო. მისი მეორე ალბომი იყო „A Girl Like Me“ (2006), რომელმაც მე-5 ადგილი დაიკავა ამერიკის ჩარტებში თავისი სინგლით „SOS“. „Good Girl Gone Bad“ (2007) იყო მესამე ალბომი ჰიტებით: „Umbrella“, „Don't Stop the Music“, „Take a Bow“, და „Disturbia“. ეს ალბომი ნომინირებული იყო 9 ნომინაციაში, გაიმარჯვა საუკეთესო რეპთან შერწყმული სიმღესისათვის („Umbrella“). მისი მეოთხე ალბომი იყო „Rated R“ (2009), სინგლებით: „Russian Roulette“, „Hard“, და ნომერ პირველი ჰიტით „Rude Boy“. მეხუთე „Loud“ (2010), ნომერ პირველი ჰიტებით: „Only Girl (In the World)“, „What's My Name?“, და „S&M“. მისი მეექვსე ალბომი იყო „Talk That Talk“ (2011) ჰიტებით „Where Have You Been“ და მსოფლიოს ჩატების მპყრობელი ჰიტით „We Found Love“. რიანას მეშვიდე ალბომი „Unapologetic“ (2012) გახდა ნომერ პირველი ბილბორდის ჩატებში თავისი ნომერ პირველი ჰიტით „Diamonds“ და „Stay“. მისი მერვე ალბომი იყო ANTI, ჰიტით „Work“. სოლო სიმღერების გარდა ის მუშაობდა ემინემთან („Love the Way You Lie“) („The Monster“), შაკირასთან („Can't Remember to Forget You“), T.I-სთან („Live Your Life“), Jay-Z-თან და კანიე უესტთან („Run This Town“). რიანამ გაყიდა 41 ალბომი და 150 მილიონი სიმღერა საზღვარგარეთ. მისი ბევრი სიმღერა ყველა დროის ყველაზე მაღალ გაყიდვადია, მაგალითად: „Umbrella“, „Take a Bow“, „Disturbia“, „Only Girl (In the World)“, „S&M“, „We Found Love“, „Diamonds“ და „Stay“. გახდა ყველაზე ახალგაზრდა და სწრაფი სოლო შემსრულებელი. მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, მათ შორისაა: რვა გრემი, რვა American Music Awards, 23 Billboard Music Awards, და ორი BRIT Awards. American Music Awards 2013 წელს მან მიიღო პირველი Icon Award. 2 ივნისს, 2014 წელს მიიღო მთავარი მიღწევისთვის the Council of Fashion Designers of America (CFDA). რიანა ხშირად იცვლის სტილს.
ადრეული ცხოვრება
რობინ რიანა ფენტი დაიბადა 1988 წლის 20 თებერვალს, ბარბადოსში. მისი დედა მონიკა ბრეინუაითია, მამა რონალდ ფენტი. რიანას ჰყავს ორი ძმა რორი და რაჯადი ასევე ორი ნახევარდა და ნახევარძმა მამის მხრიდან. მომღერალი გაიზარდა ბრიჯტაუნში, ის ქუჩაში ტანსაცმელს ყიდდა მამასთან ერთად. რობინს მძიმე ბავშვობა ჰქონდა, მისი მშობლები განქორწინდნენ მაშინ როცა ის 14 წლის იყო, ჰყავდა ლოთი და ნარკომანი მამა. მან სიმღერა დაიწყო შვიდი წლის ასაკში, იყო სკოლის მუსიკალურ გუნდში თავის ორ კლასელთან ერთად. ნაცვლად სწავლისა რიანას გადაწყვეტილი ჰქონდა, რომ გაჰყოლოდა მუსიკას და ცდილობდა გაეკვლია თავისი კარიერა.
ფარსმან სპარსი
ფარსმან სპარსი (აბუბექრ-ისმაილ-იბნ-ალ-აშარი) — კონსტანტინე გამსახურდიას რომანის — „დიდოსტატის მარჯვენის“ ერთ-ერთი პერსონაჟი, რომანის დასაწყისში — მეფის ხუროთმოძღვართუხუცესი. მისი ნამდვილი ვინაობა და წარმოშობა გარშემომყოფთათვის უცნობია. ფარსმან სპარსი თავადვე შეირქვა, ტფილისის ობსერვატორიაში მოღვაწეობის დროს. ფარსმანი, გარდა ხუროთმოძღვრობისა, ჩინებულად ერკვევა ფოლადის წრთობაში, ვარსკვლავთმრიცხველობაში, არის სანადირო ქორ-მიმინოების მცნობი და ფლობს რამდენიმე ენას (ქართულს, არაბულს, თურქულს, სპარსულსა და ბერძნულს). იგი კარგად იცნობს ქრისტიანობას, იუდაიზმსა და მუსლიმანობასაც, მაგრამ, სინამდვილეში არცერთი რელიგიისა არ სწამს და უჩუმრად დასცინის კიდეც მათ. მისი ცხოვრებისეული მრწამსია ბავშვობაში გამზრდელის მიერ შთაგონებული „ცხოვრება უდაბნოა ურწყული და ეცადე, გარს შემოუარო“ და „არს კაცი ჭური თვითმოძრავი, სულისა ხელმწიფე“. ფარსმანის ურწმუნოება და მისი გარყვნილი ცხოვრების წესი აღაშფოთებს სამღვდელოებასა და დიდებულებს, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ის აზნაურ ფანასკერტელის უწლოვან ქალიშვილს გააუპატიურებს. ამის გამო მისთვის სიკვდილი უნდა მიესაჯათ, მაგრამ ციხეების მშენებლობისა და „რკინათა და ძვალთა მკვეთელი“ ხმლების წრთობის საიდუმლოთა ცოდნის გამო მეფე იძულებული ხდება, მას სიცოცხლე შეუნარჩუნოს და მხოლოდ თანამდებობის ჩამორთმევას დააჯეროს.
რომანის ერთ ეპიზოდში ფარსმანი წარსულ ცხოვრებას იხსენებს. სინამდვილეში იგი არის ტაოელი აზნაურის, თუხარისის ციხის პატრონ სუმბატ ჩორჩანელის ვაჟის — ბაქარის შვილი. სუმბატი დავით კურაპალატმა სიკვდილით დასაჯა, რაკი მან ბაგრატ III-ის მორჩილებაზე უარი განაცხადა, ბაქარმა და ფარსმანმა კი გაქცევით უშველეს თავს. ამის შემდეგ ფარსმანმა დიდხანს იხეტიალა სხვადასხვა ქვეყანაში, გამოსცადა არაერთი ომი და ტყვეობა, დაეუფლა სხვადასხვა ცოდნას, სხვადასხვა დროს იდგა ხალიფა ალ-ჰაკიმის და ბიზანტიის იმპერატორის — ბასილი II-ის სამსახურში.
უკვე ასაკოვან ფარსმანს მშობლიური მხარე მოენატრა. ბაღდადის ხალიფამ ტფილისის ამირასთან გაგზავნა. იქ ფარსმანმა ობსერვატორია დააარსა, შემდეგ კი თუხარისში გაპარვა განიზრახა, მაგრამ, თბილისზე ბაგრატ III-ის ერთ-ერთი ლაშქრობის დროს მის რაზმს ჩაუვარდა ტყვედ და მას შემდეგ საქართველოს მეფეების სამსახურში აღმოჩნდა.
ნიჭიერი, ბევრის მცოდნე, მაგრამ უპრინციპო, ინტრიგანი, ცინიკოსი, გარყვნილი, ყველა ბატონის მსახური ფარსმანი რომანში უპირისპირდება ასევე ნიჭიერ და ამავდროულად, პატიოსან, პრინციპულ და გრძნობიერ კონსტანტინე არსაკიძეს. ავტორის სიტყვებით, ეს დაპირისპირება „გაგებულ უნდა იქნას, როგორც ერთგვარი ტეზა და ანტიტეზა რომანში“, ხოლო, ფარსმანი კრებითი განზოგადებაა „უსამშობლო კონდოტიერებისა“, რომლებიც არაერთხელ გამოჩენილან საქართველოს ისტორიის მანძილზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლიტერატურული პერსონაჟები კატეგორია:დიდოსტატის მარჯვენის პერსონაჟები
ყარაშვილი
საკუთარი სახელი ყარაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ყენია
საკუთარი სახელი ყენია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
Solenopsis (Diplorhoptrum)
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ქოლოსის წმინდა გიორგის ეკლესია
ქოლოსის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხარისთვალში.
ეკლესია დგას ხელოვნურად შექმნილ მოედანზე, მრავალწლოვანი ხეებით შემოფარგლულ მთის ფერდზე, ზღვის დონიდან 1807 მეტრზე. ქოლოსის წმინდა გიორგის ეკლესია მდებარეობს სოფელ ხარისთვალის აღმოსავლეთით 1.6 კილომეტრის მანძილზე. იგი ნაგებია დიდი ზომის ქვიშაქვისა და შირიმის კვადრებით. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა და მისი გადახურვა ორფერდაა, გადახურულია მეტალოპლასტმასის კრამიტით. ცენტრალურ ნავს მცირე ზომის ეკვდერი აქვს მიშენებული ჩრდილოეთ კედელზე. სამხრეთიდან შემორჩენილია მეორე მინაშენის ფრაგმენტი. ეკლესიაში შესასვლელი აკრი გაჭრილია სამხრეთ კედელში. შიდა სივრცე ნათდება სამი მცირე ზომის სარკმლით, რომლებიც დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედელშია დატანილი. ეკლესიის კამარა თაღოვანია. დანარჩენ სივრცერსთან შედარებით საკურთხეველი ერთი საფეხურით შემაღლებულია. საკურთხევლის ჩრდილოეთ ნაწილში მცირე ზომის ნიშია. კონქი ეყრდნობა აფსიდის კედელს და ერთმანეთის პარალელურ ორ პილასტრს. ასეთივე ორი ცალი პილასტრია დასავლეთ კედლის კუთხეშიც, რასაც მთლიანობაში ეკლესიის კამარა ეყრდნობა. ეკლესია მოხატულობის გარეშეა. ერთი პატარა ვიწრო სარკმელი აქვს დატანილი აღმოსავლეთ კედელში ჩრდილოეთის მინაშენსაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სილვა-ჟარდინი
სილვა-ჟარდინი (Silva Jardim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 35 მეტრზე. მიეკუთვნება ბაიშადას-ლიტორანეასის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბასია-დი-დან-ჟუანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 349 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.77 კმ²-ზე. ფართობი 937 547 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ლექსიკონი
thumb|[[ლათინური ენა|ლათინური ენის მრავალტომიანი განმარტებითი ლექსიკონი]]
ლექსიკონი (ბერძ. Λεξικό (ლექსიკო)) — წიგნი, რომელშიც გარკვეული წესით (ჩვეულებრივ ანბანურად) ჩამოთვლილია ამა თუ იმ ენის სიტყვები ან რომელიმე დარგის ცნებები და მოცემულია მათი განმარტება.
მთელი ლექსიკური ფონდის ამგვარი აღწერა დაახლოებით XVII საუკუნიდან იწყება (მანამდე არსებული ლექსიკონები მხოლოდ გაუგებარი სიტყვებისა და გამოთქმების ახსნას იძლეოდა და მთელ ლექსიკას არ ახასიათებდა). საერთოდ, ლექსიკონი თავისი დანიშნულებისა და აგებულების მიხედვით სხვადასხვაგვარია.
საყოველთაოდ ცნობილი ლექსიკონებია:
არაანბანური (იდეოგრაფიული) ლექსიკონებია:
ჩვენამდე მოღწეულ ქართულ ლექსიკონთაგან უძველესია სტეფანო პაოლინის და ნიკიფორე ირბახის მიერ შედგენილი ქართულ–იტალიური ლექსიკონი (შეიცავდა 3084 სიტყვას, გამოცემულია რომში 1629 წელს; იგი პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნია).
ქართული ლექსიკოგრაფიის შესანიშნავი ძეგლია სულხან–საბა ორბელიანის „სიტყვის კონა“, რომლის შედგენა ავტორს 1713 წელს დაუსრულებია; პირველად გამოიცა 1884 წელს რაფიელ ერისთავის რედაქტორობით, ის განმარტებითია, თუმცა სიტყვებს ხშირად თარგმანიც ახლავს (იტალიურ, თურქულ და სომხურ ენებზე). მასალა განლაგებულია ანბანურად, მაგრამ ასამდე სემანტიკურ ბუდესაც შეიცავს (მაგ.: სტატიაში თოვლი საკუთრივ „თოვლის“ განმარტებასთან ერთად დახასიათებული თრთვილი, ყაპი, ფიფქი, ჭყაპი და სხვა).
XIX საუკუნეში სულხან საბა ორბელიანის ლექსიკონის საფუძველზე ნიკოლოზმა და დავით ჩუბინაშვილებმა შეადგინეს ქართულ–რუსული (1840–1887) და რუსულ–ქართული (1846–1886) ლექსიკონები. 1884 წელს გამოქვეყნდა რაფიელ ერისთავის მოკლე ქართულ–ლათინური საბუნებისმეტყველო ლექსიკონი.
აღსანიშნავია 1950–1964 წლებში გამოცემული ქეგლი — ქართული ენის გამარტებითი რვა ტომიანი ლექსიკონი არნოლდ ჩიქობავას რედაქტორობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლექსიკონი
ცოტნე მირცხულავა
ცოტნე მირცხულავა (დ. 25 ივლისი, 1920, ფოთი — გ. 2010) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი.
ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1942-1953 წლებში მუშაობდა „საქნავთის“ სისტემაში, სადაც განვლო გზა ათისთავიდან ტრესტის მმართველის მოადგილის თანამდებობამდე. 1950-1997 წლებში იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დოცენტი; 1955-1968 წლებში წყალეკოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტი, განყოფილების გამგე, დირექტორის მოადგილე; 1968-2005 წლებში იყო  საქართველოს წყალთა მეურნეობისა და საინჟინრო ეკოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი.
მისი შრომები ეხება მელიორაციისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა საიმედოობის თეორიას, აგრეთვე მდინარეებისა და არხების კალაპოტის წარეცხვის საკითხებს. მან პირველმა დაადგინა სხვადასხვა გრუნტის წარეცხვის კანონზომიერებანი და მისი პროგნოზირების მეთოდი. ბმული გრუნტების წამრეცხი სიჩქარის დადგენის ანალიზური მეთოდი, ამ გრუნტის წარეცხვის მოდელირების ხერხი და წყლისმიერი ეროზიის ინტენსიურობის პროგნოზირების მეთოდი. გამოქვეყნებული აქვს 600-მდე მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის, 26 მონოგრაფია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჰიდროტექნიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ყიასაშვილი
საკუთარი სახელი ყიასაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
კაბო-ვერდეს პრეზიდენტი
კაბო-ვერდეს პრეზიდენტი — კაბო-ვერდეს სახელმწიფოს მეთაური. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაბო-ვერდე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ჰამლეტ ისახანლი
ჰამლეტ აბდულლა ოღლუ ისაევი (Hamlet Abdulla oğlu İsayev), დ. 1 მარტი, 1948, ქესალო, გარდაბანი) — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი, პოეტი, მეცნიერი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. მან დააარსა ხაზარის უნივერსიტეტი, რომელსაც თავად ხელმძღვანელობდა 1991-2010 წლებში. ამჟამად ითვლება ხაზარის უნივერსიტეტის დირექტორთა და სამეურვეუ საბჭოს თავმჯდომარედ. ეს თანამდებობა მან დაიკავა 2010 წლის სექტემბერში. ჰამლეტი – დაწყებითი, საშუალო და სრული საშუალო სკოლის - „დუნია“ სკოლის და ერთ-ერთი გამომცემლობის დამფუძნებელია. ამასთანავე, ის თარგმნის ლექსებს და კითხულობს ლექციებს.
ისახანლი მისი ფსევდონიმია, რომელსაც ის იყენებს თავისი ლექსებისა და ნაწარმოებების გამოქვეყნებისას. მათემატიკის სფეროში დაწერილი ყველა მისი ნაშრომი გამოქვეყნებულია მისავე გვარით – ისაევით. დღესდღეობით, ფართო საზოგადოება მას უფრო მეტად იცნობს, როგორც ჰამლეტ ისახანლის. ჰამლეტის აკადემიური და სალიტერატურო ნაშრომები მოიცავს მრავალ სფეროს, მათ შორისაა მათემატიკა და სხვადასხვა სოციალური თუ ჰუმანიტარული მეცნიერებები, პოეზია და მხატვრული ნაწარმოები.
მისმა კრიტიკულმა ხედვამ ტრანზიტული ეკონომიკის ქვეყნებში საგანმანათლებლო სისტემის რეფორმის საკითხებზე, დიდი ზეგავლენა მოახდინა განმანათლებლების, პოლიტიკოსებისა და ზოგადად საზოგადოების აზროვნებასა და ქმედებებზე. ჰამლეტ ისახანლი არის პატივცემული საზოგადო ინტელექტუალი და კულტურის გამოჩენილი მოღვაწე, რომელიც დიდ როლს თამაშობს საზოგადო აზრის ჩამოყალიბებაზე. მისთვის ყოვლად მიუღებელია დუმილი ისეთ საკითხებზე, რომელიც ეწინააღმდეგება სამართლიანობის პრინციპს და წარმოადგენენ რადიკალურ კონსერვატულ ხედვას. ყოველივე ამისთვის ის არის აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ცნობადი სახე, და ადგილობრივი და უცხოური გაზეთები, ჟურნალები, ინტერნეტ სააგენტოები და ტელევიზიები ხშირად იღებენ მისგან ინტერვიუს.
ბიოგრაფია
ჰამლეტის მამა, აბდულლა ისახან ოღლუ ისაევი (1926-1972), იყო მათემატიკის მასწავლებელი საშუალო სკოლაში, ხოლო დედამისი, პერი-ხანუმი – დიასახლისი. ჰამლეტი საჯარო სკოლაში (დაწყებითი, საშუალო, სრული საშუალო), თავის მშობლიურ სოფელში, ქესალოში დადიოდა. მისი სწავლის პერიოდში (1954-1965), საწავლების ძირითადი ენა იქ აზერბაიჯანული იყო, ხოლო მეორე ძირითად ენად რუსულს ასწავლიდნენ. ფრანგულს ჰამლეტი სწავლობდა, როგორც უცხო ენას, ხოლო ქართულს – როგორც საქართველოს ოფიციალურ ენას. 1965 წელს, ისახანლიმ სკოლა წითელი მედლით დაამთავრა.
ჰამლეტის ოჯახის ნაწილი ახლაც ცხოვრობს ამ სოფელში, საქართველოში, ხოლო დანარჩენები, ბაქოში, აზერბაიჯანში არიან. ჰამლეტ ისახანლის ცოლი, ნაილა ისაევა (ქალიშვილობაში ნაილა ასკერლი), დაიბადა გუბაში, აზერბაიჯანში. მან დაამთავრა რუსული ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტი ბაქოში. ასევე მას მიღებული აქვს მუსიკალური განათლება, და ხშირად წერს მუსიკას სიმღერებისთვის. წლების მანძილზე, ის იყო უნივერსიტეტ ხაზარის ქალთა კლუბის თავმჯდომარე, შემდეგ გახდა დუნია სკოლის დირექტორი და ამ თანამდებობაზე 2010 წლის სექტემბრამდე იმუშავა. ამჟამად, ნაილა ხაზარის უნივერსიტეტის დირექტორთა და სამეურვეო საბჭოს მრჩეველია ჰუმანიტარულ საკითხებში.
წყვილს ჰყავს ოთხი ქალიშვილი. უფროსმა ქალიშვილმა, აიგუნმა (1972 წ.) საშუალო სკოლა ოქროს მედლით დაამთავრა. ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკაში, ხოლო მაგისტირს ხარისხი – მენეჯმენტსა და ბიზნეს ადმინისტრაციაში აქვს მიღებული. ამჟამად ის ცხოვრობს დიდ ბრიტანეთში, თავის მეუღლესთან და ორ ვაჟთან ერთად. ისახანლის მეორე ქალიშვილმა, ზეინაბმა (1975 წ.) დაამთავრა საშუალო სკოლა ვერცხლის მედლით და უმაღლესი განათლება მიიღო მედიცინის დარგში, სპეციალობით – დერმატოლოგი. ამჟამად ის ცხოვრობს სტამბოლში, თურქეთში, თავის მეუღლესთან ერთად. მესამე ქალიშვილმა, აიტენმა (1977 წ.) დაამთავრა ასპირანტურა ბიზნეს ადმინისტრაციის განხრით და არის სერტიფიცირებული საჯარო ბუღალტერი. აიტენი აზერბაიჯანის შახმატის ეროვნული ნაკრების წევრი იყო. ამჟამად ის ცხოვრობს და მუშაობს ლონდონში. უმცროსი ქალიშვილი, ულკერი (1985 წ.), არის ფსიქოლოგი და აქვს მაგისტრის ხარისხი შემეცნებით ნეირომეცნიერებაში. ულკერი მუშაობს უნივერსიტეტ ხაზარში და არის “ფსიქოლოგიური დამხარებისა და ფსიქოთერაპიის” ცენტრის დირექტორი. მინი|ჰამლეტ ისახანლი
მათემატიკა
ჰამლეტ ისახანლიმ დაასრულა საშუალო სრული განათლება ოქროს მედლით და 1965 წელს მიღებულ იქნა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის (ბსუ) მექანიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1970 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა ბსუ და იმავე წელს მიღებულ იქნა ასპირანტურაში აზერბაიჯანის მეცნიერაბათა აკადემიის მათემატიკისა და მექანიკის ინსტიტუტში. იქიდან, ჰამლეტი გააგზავნეს ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდგომი სწავლისა და კვლევებისათვის. 1073 წელს, მან დაიცვა დისერტაცია და მიიღო მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი ფიზიკა-მათემატიკაში. 1973-1983 წლებში, ის აწარმოებდა მათემატიკურ კვლევებს მოსკოვისა და ბაქოს სხვადასხვა უნივერსიტეტებსა და ინსტიტუტებში. ამ პერიოდში ის ასევე კითხულობდა ლექციებს და შემდგომში გახდა აზერბაიჯანის ნავთობისა და ქიმიის სახელმწიფო ინსტიტუტის პროფესორი. ის ასევე სათავეში ჩაუდგა ლენინგრადის ეკონომიკისა და ფინანსების ინსტიტუტის ბაქოს ფილიალის მათემატიკის კათედრას. ისახანლის სტატიები იბეჭდებოდა საბჭოთა კავშირის, აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთის, კანადისა და გერმანიის წამყვან აკადემიურ გამომცემლობებში. ყოველივე ამან მოუტანა მას საერთაშორისო აღიარება სამეცნიერო წრეებში. 1983 წელს ისახანლიმ დაიცვა მისი მეორე სადოქტორო ხარისხი ფიზიკა-მათემატიკაში და მოგვიანებით დაჯილდოებულ იქნა საბჭოთა უმაღლესი ატესტაციის კომიტეტის პროფესორის წოდებით. ჰამლეტ ისახანლიმ ჩაატარა მრავალი კვლევა მათემატიკისა და გამოყენებითი მეცნიერებების სხვადასხვა სფეროში. მას იცნობენ, როგორც “მრავალპარამეტრული სპექტრალური თეორიის” ერთ-ერთ დამფუძნებელს. ის იყო პირველი საბჭოთა მათემატიკოსი, რომელმაც ჩაატარა კვლევები ისეთ მნიშვნელოვან სფეროში, როგორიცაა მათემატიკური ფიზიკა. ჰამლეტ ისაევი არ იყო მოსკოვის მათემატიკური სკოლის უბრალო წარმომადგენელი, მისი ცოდნა და მიღწევები თავის ასახვას პოულობენ აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთის, გერმანიისა და კანადის სამეცნიერო სკოლებშიც. საბჭოთა კავშირის “რკინის ფარდის” პერიოდში, უამრავი სირთულის მიუხედავად, მან შეძლო დასავლეთის ნახვა, როგორც მოწვეულმა პროფესორმა. ევროპის, ამერიკისა და აზიის უამრავი სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი, აკადემია და უნივერსიტეტი ეპატიჟებოდა მას თავისთან ლექციების წასაკითხად, ერთობლივი კვლევების ჩასატარებლად და საერთაშორისო კონფერენციებში მონაწილეობის მისაღებად. ის კი, თავის მხრივ, იწვევდა უცხოელ სპეციალისტებს მოსკოვსა და ბაქოში ლექციების წასაკითხად და აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის შემდგომი ურთიერთობების გასაღრმავებლად. ასეთი გზით, მან მოახერხა საბჭოთა პერიოდში საერთაშორისო აკადემიური ქსელის ჩამოყალიბება.
კვლევები სოციალურსა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებებში, მხატვრული ნაწარმოები
ჰამლეტ ისახანლიმ ჩაატარა მრავალი მნიშვნელოვანი კვლევა, დაწერა ასობით საინტერესო სტატია, მონოგრაფია, და სახელმძღვანელოები: ისტორიის ფილოსოფიაში; მეცნიერების ისტორიაში; განათლებასა და კულტურაში; განათლების პოლიტიკაში; თარგმანის თეორიასა და ისტორიაში; ენასა და ლიტერატურაში; და მრავალ სხვა სფეროში. ჰამლეტ ისახანლის წიგნი “ხაზარის ძიებაში”, ძალიან პოპულარულია აზერბაიჯანსა და საერთაშორისო საზოგადოებაში. მისი წერის საკმაოდ საინტერესო სტილი და იმ დროინდელ მოვლენათა კარგად არგუმენტირებული და დოკუმენტირებული ანალიზი, ამ წიგნს მეტად საინტერესოდ წასაკითხს ხდის. “მოვლენათა რეალობამ, რომელიც ასოცირებულია უნივერსიტეტ ხაზარის დაასარსებასა და განვითარებასთან, ჩემზე წარუშლელი შთაბეჭდილება დატოვა. მე ვეცადე იმ დროის მოვლენები სრულად და გულწრფელად გადმომეცა თქვენთვის,” – ამბობს ავტორი თავისი წიგნის წინასიტყვაობაში. მისი კვლევები და ნაშრომები თარგმანის პრობლემატიკაზე, ენის პოლიტიკასა და ლექსიკონოგრაფიაზე, პატივისცემის ღირსია. ჰამლეტ ისახანლი, ექვს-ტომიანი “ხაზარის ინგლისურ-აზერბიაჯანული სრული ლექსიკონის” ერთ-ერთი ავტორი და თანა-რედაქტორია. ნაშრომი უახლოვდება თავის დასასრულს, პირველი სამი ტომი უკვე გამოცემულია და ყოველგვარი გადაჭარბების გარეშე შეიძლება ითქვას, რომ ის აზერბაიჯანული კულტურის ერთ-ერთი სერიოზული მიღწევაა. მინი|ჰამლეტ ისახანლი
პოეზია
ყოველივე ზემოთ აღნიშნულთან ერთად, ჰამლეტ ისახანლი ახორციელებს ლექსთა თარგმანს ინგლისური, რუსული და ფრანგული ენიდან აზერბაიჯანულ ენაზე. განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია ჯორჯ გორდონ ბაირონის, უილიამ ბლეიკის, რობერტ ჰერიკის, ჟერარ დე ნერვალის, ვასილი ჯუკოვსკის, ევგენი ბარატინსკის, თეოდორ ტიუტჩევის, აფანასი ფეტის, სერგეი ესენინის, ნიკოლაი გუმილიოვის, ანა ახმატოვას და ალა ახუნდოვას ლექსების თარგმანი. ჰამლეტს გამოცემული აქვს საკუთარ ლექსთა ნაკრებებიც.
რეფორმები განათლების სფეროში
კვლევებისა და საზღვარგარეთ ლექციების წაკითხვის გარდა, საბჭოთა კავშირის პერიოდში, ჰამლეტ ისახანლი ასევე იყო დაინტერესებული დასავლეთის განათლების სისტემის სხვადასხვა ასპექტების შეცნობით. 80-იან წლებში, ისახანლიმ სცადა აეხსნა მთავრობისთვის და საზოგადოებისთვის, საბჭოთა და კერძოდ, აზერბაიჯანის უმაღლესი განათლების სისტემის კრიზისის გამომწვევი მიზეზები. მან მკაფიოდ აჩვენა ის გზები, რომლითაც შესაძლებელი იყო ამ კრიზისის დაძლევა და მოუწოდა მთავრობას სერიოზული რეფორმებისკენ. ეს მოწოდება გაჟღერებული იყო მის სტატიაში, რომელიც გამოქვეყნდა აზერბაიჯანულ და რუსულ გაზეთებში და ასევე მის გამოსვლაში რადიოსა და ტელევიზიაში. მისი ინოვაციური იდეები განხორციელდა იმ დროს, როცა ქვეყანა გადიოდა ურთულეს პოლიტიკური და ეკონომიკური კრიზისის და ომის პერიოდს! ჰამლეტ ისახანლიმ ითამაშა უმნიშვნელოვანესი როლი განათლების სფეროს განვითარებაში. ერთი მხრივ მას ესმოდა განათლების სისტემის ეტაპობრივი რეფორმირების აუცილებლობა, ხოლო მეორე მხრივ, ის ხაზს უსვამდა ახალი ტიპის უმაღლესი სასწავლებლების ჩამოყალიბების აუცილებლობას, სადაც ძირითადი აქცენტი იქნებოდა გაკეთებული განათლებასა და ინოვაციებზე, სტუდენტზე ორიენტირებულ ინტერაქტიულ სისტემაზე, დასავლური ტიპის განათლების სისტემაზე, და ა.შ. ასეთი ტიპის უმაღლესი განათლების სასწავლებლები დიდ როლს ითამაშებდნენ არა მხოლოდ განათლებისა და კვლევის სფეროში, არამედ მთლიანი საზოგადოების ცნობიერებისა და დემოკრატიის დონის ამაღლებაში.
უნივერსიტეტი ხაზარი (დაფუძნება და პრინციპები)
ვინაიდან ჰამლეტ ისახანლის უკვე ჰქონდა ხედვა განათლების სისტემის რეფორმირებაზე, მან გადაწყვიტა თავად ჩამოეყალიბებინა უნივერსიტეტი, რითაც თავის წვლილს შეიტანდა საკუთარი იდეების განხორციელბაში. ასეთი ქმედების შედეგად, გამოიცა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის (საბჭოს) რეზოლუცია (1991 წლის 18 მარტს), რომლის ძალითაც შეიქმნა უნივერსიტეტი ხაზარი (იმ დროს მას ერქვა ინგლისური ენის აზერბაიჯანის უნივერსიტეტი). თავდაპირველად უნივერსიტეტმა დაიწყო თავისი ფუნქციონირება 19 სტუდენტით და 7 ლექტორით. ის იყო პირველი კერძო უნივერსიტეტი აზერბაიჯანში და ერთ-ერთი პირველთაგანი მთელს პოსტ-საბჭოთა სივრცეში. უნივერსიტეტის დაარსებით, ისახანლიმ კიდევ ერთ მნიშვნელოვან საკითხს შეეხო: ქვეყანაში, სადაც კორუფცია ყვავის, მათ შორის განათლების სისტემაშიც, უმნიშვნელოვანესია მაღალი დონის უმაღლესი განათლების სასწავლებლის ჩამოყალიბება. ამის შედეგად, ჰამლეტ ისახანლი გახდა ცნობილი არა მხოლოდ როგორც თეორეტიკოსი, არამედ განათლების სისტემის პრაქტიკოსიც, რომელმაც დანერგა განათლებაში მართვის თანამედროვე მეთოდები, ჩამოაყალიბა ეფექტიანი საერთაშორისო ურთიერთობები, დაიქირავა ადგილობრივი და უცხოელი პროფესიონალი ლექტორები, დაიწყო ბრძოლა კორუფციის წინააღმდეგ განათლების სფეროში, და ზოგადად რომ ვთქვათ, ზუსტად ასეთი მიდგომის წყალობით, უნივერსიტეტი ხაზარი გახდა ერთ-ერთი წამყვანი უნივერსიტეტი არა მხოლოდ აზერბაიჯანში, არამედ კავკასიისა და ცენტრალური აზიის რეგიონშიც. ხაზარში სწავლების ძირითადი ენა ინგლისურია, რაც სწავლების პერიოდში სტუდენტებს საშუალებას აძლევს გამოიყენონ დასავლეთში გამოცემული კვლევები და სახელმძღვანელოები. მათ ასევე უფრო მეტი საშუალება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ გაცვლით პროგრმაებში, მოწვეული პროფესორები არ ხვდებიან ენობრივი ბარიერის პრობლემას, და ასეთი მიდგომით, ფართო გზა ეხსნება ყოველივე ინოვაციურ იდეას. ჰამლეტ ისახანლის და მისი უნივერსიტეტის ინოვაციურმა იდეებმა დიდი როლი ითამაშეს ორ-დონიანი (ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა) განათლების სისტემის შემოღების საქმეში. ხაზარი იყო პირველი უნივერსიტეტი, სადაც შემოიღეს დასავლური ტიპის შეფასების სისტემა და სწავლების მეთოდოლოგია. ჰამლეტი იყო ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი იმისა, რომ აზერბაიჯანი მიერთებოდა ბოლონიის პროცესს 2005 წელს. მინი|ჰამლეტ ისახანლი
დუნია სკოლა (დაფუძნება)
1998 წელს, უნივერსიტეტ ხაზარის ბაზაზე ჰამლეტ ისახანლიმ დააფუძნა დუნია სკოლა. სკოლაში ფუნქციონირებს დაწყებითი, საშუალო და სრული საშუალო სწავლების დონეები. “დუნია” ითვლება ერთ-ერთ წარმატებულ სკოლად და მისი მოსწავლეები განათლებას იღებენ ორ (აზერბაიაჯანულ და ინგლისურ) ენაზე. 2009 წლის 16 იანვარს, საერთაშორისო საბაკალავრო ორგანიზაციისგან აკრედიტაციის მიღების გზით, დუნია სკოლამ მიიღო საერთაშორისო სტატუსი. შესაბამისად, როგორც საერთაშორისო საბაკალავრო სერტიფიკატის მფლობელი, ბოლო ორი წლის განმავლობაში, სკოლა თავის მოსწავლეებს ასწავლის საერთაშორისო ბაკალავრიატის სადიპლომო პროგრამის მიხედვით. ჰამლეტ ისახანლიმ არა მხოლოდ შეასხა ხორცი თავის იდეებს უმაღლესი განათლების სისტემის სფეროში, არამედ ის ცდილობს ჩამოაყალიბოს თანამედროვე უნივერსიტეტამდელი სწავლების სისტემაც. მინი|ჰამლეტ ისახანლი
საზოგადო მოღვაწეობა და ხელმძღვანელი თანამდებობები
ჰამლეტ ისახანლიში გაერთიანებულია მათემატიკოსი და ბუნებრივ მეცნიერებათა მცოდნე, თუმცა მიცი ცოდნა ასევე ვრცელდება ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებზეც. ის აღიარებულია საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგაოდების მიერ, როგორც ცნობილი მეცნიერი, ლიდერი, და საზოგადო მოღვაწე. ჰამლეტ ისახანლი არის მრავალი საერთაშორისო ქსელის, ასოციაციების, აკადემიების და საბჭოების წევრი. ის ასევე აქტიურად მონაწილეობს და თვითონ უდგება სათავეში მრავალ საერთაშორისო პროექტს და კონფერენციებს სხვადასხვა ქვეყნებსა და კონტინენტებზე. მან წაიკითხა პლენარული ლექციები UNESCO–ს NATO–ს, UNDP–ს, და ევროპის საბჭოს მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებზე. ჰამლეტი დაჯილდოებული იყო კვლევების, განათლებისა და კულტურის სფეროში შეტანილი წვლილისთვის. როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული განათლების კომისიის წევრი, ჰამლეტ ისახანლი აქტიურად მონაწილეობს განათლების, კვლევისა და განვითარების სფეროში რეფორმების მომზადებასა და რეალიზაციაში. ხელოვნებისა და მეცნიერების საბჭო (Azerbaijani: Elm və Sənət Məclisi), რომელიც დაარსებულ იქნა ჰამლეტ ისახანლის მიერ, გარდაიქმნა ინტელექტუალურ ცენტრად, სადაც მეცნიერებს, ხელოვნების სხავდასხვა სფეროს წარმომადგენლებსა და უბრალოდ ნიჭიერ ახალგაზრდობას შეუძლიათ ერთად შეკრება და საუბარი მეცნიერებისა და ხელოვნების სახვადასხვა საკითხებზე.
ოჯახი
ჰამლეტ სახანლი ცნობილი ჰაჯიბაირამლის ოჯახის წევრია. მისი ბაბუა, ისახან ჰაჯიბაირამლი (1897-1930), ცნობილი მეამბოხე იყო. კოლექტივიზაციის პერიოდში (1920-იან 1930-იან წლებში), საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ მან შეიარაღებული აჯანყება მოაწყო. ამ აჯანყებამ მოიცვა საქართველოსა და სომხეთის ტერიტორიები. ბეჭდური წყაროებიდან და არქივებიდან ცნობილი ხდება, რომ სტალინი და ბერია შეშფოთებულები იყვნენ ისახანის მოძრაობით და მის წინააღმდეგ გამოიყენეს უშიშროების ქსელი და ჯარი. მისი სახელი დღესაც ცოცხლობს ძველი თაობის მეხსიერებაში და მისი დაბადების 100 წლისთავი აღინიშნა საქართველოშიც და აზერბაიჯანშიც. ჰამლეტის ბებია, ზეინაბი, თავის შვილებთან ერთად გაძევებულ იქნა თავისი სამშობლოდან და ორი წლის განმავლობაში ისინი ყაზახეთსა და ყირღიზეთში ცხოვრობდნენ.
ჯილდოები
1965 – ოქროს მედალი სრული საშუალო სკოლის წარჩინებით დასრულებისთვის, საქართველო 1970 – წითელი დიპლომი მათემატიკაში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ბაქო 1994 – “იუსიფ მამედალიევის” პრემიის ლაურეატი, განათლებასა და მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის, ბაქო, აზერბაიჯანი 2004 – “ოქროს კალამის” პრემიის ლაურეატი, პოეზიასა და მხატვრულ წერაში შეტანილი წვლილისთვის, ბაქო, აზერბაიჯანი 2005 – “სამად ვურღუნის” პრემიის ლაურეატი, განათლების, მეცნიერების, აზერბაიჯანის კულტურასა და ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის, ბაქო, აზერბაიჯანი 2008 – ევროუნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, ტალინი, ესტონეთი 2010 – “ჯაფარ ჯაბარლის” პრემიის ლაურეატი, კლასიკური და თანამედროვე აზერბაიჯანული პოეზიის პოპულარიზაციისთვის 2010 – ეროვნული პრემიის “ხაზარის” ლაურეატი, აზერბაიჯანული განათლების სფეროში შეტანილი წვლილისა და ეროვნული ინტერესების თანმხვედრი უნივერსიტეტის ჩამოყალიბებისთვის.
აღიარება და წევრობა
კვლევითი ნაშრომები შეტანილ იქნა საბჭოთა კავშირის ყველაზე გამოჩენილი კვლევების სიაში, რომელიც იბეჭდებოდა ყოველწლიურად ეროვნული (საბჭოთა) მეცნიერებათა აკადემიის მიერ, მოსკოვი (1976 – 1983). სხვადასხვა სამეცნიერო კონფერენციების წევრი და/ან თავმჯდომარე, მრავალი კვლევითი და განათლების სფეროს პროექტების დირექტორი (1979 – დღემდე) კათედრის გამგე, მათემატიკის დეპარტამენტი, ლენინგრადის ეკონომიკისა და ფინანსების ინსტიტუტის ბაქოს ფილიალი (1988 – 1990) უნივერსიტეტ ხაზარის დამფუძნებელი, ბაქო, აზერბაიჯანი (1991) უნივერსიტეტ ხაზარის პრეზიდენტი, ბაქო, აზერბაიჯანი (1991 – 2010 სექტემბერი) ჟურნალ “აზერბაიჯანის კვლევების” რედაქტორი (2011 წლიდან ხაზარის ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ჟურნალი) (1995 – დღემდე) ჟურნალ “ხაზარის ახალი ამბების” რედაქტორი (1995 – დღემდე) პრეზიდენტთან დაარსებული აზერბაიჯანის უნივერსიტეტების საბჭოს თანათავმჯდომარე (1996 – დღემდე) კავკასიის ევრაზიის ფონდის საბჭოს წევრი, თბილისი, საქართველო (1997 – 1999) ინსტიტუტი ღია საზოგადოება, საბჭოს წევრი, ბაქო, აზერბაიჯანი (1998 – 2002) აზერბაიჯანის ფეხბურთის ფედერაციათა ასოციაციის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი (2000 – 2007) აზერბაიჯანის კერძო უნივერსიტეტების ასოციაციის პრეზიდენტი (2001 – დღემდე) საერთაშორისო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი – სამეცნიერო განვითარების საერთაშორისო საბჭო (2001) პედაგოგიურ და სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, მოსკოვი, რუსეთი (2005) ზერბაიჯანის პრეზიდენტთან არსებული განათლების ეროვნული საბჭოს წევრი (2005) ხელოვნებისა და მეცნიერების საბჭოს თავმჯდომარე, ბაქო აზერბაიჯანი (2006 – დღემდე) ევრაზიის უნივერსიტეტთა კავშირის (EURAS) ვიცე პრეზიდენტი (2008 – დღემდე) ყარაბაღის ფონდის თანადამფუძნებელი და დირექტორთა საბჭოს წევრი, აშშ, http://www.karabaghfoundation.org (2010) უნივერსიტეტ ხაზარის დირექტორთა და მეურვეთა საბჭოს თავმჯდომარე, ბაქო, აზერბაიჯანი (2010).
ჰამლეტ ისახანლის შესახებ
ჰამლეტ ისახანლის მრავალმხრივი საქმიანობა ფართოდ არის წარმოდგენილი სხვადასხვა მეცნიერთა, მწერალთა, თუ ხელოვანთა ლიტერატურულ ნაწარმოებში, პუბლიცისტიკაში, სამეცნიერო ნაშრომებში, წიგნებსა და ხელოვნების ნიმუშებში. მისი ცხოვრება და საქმიანობა დეტალურად არის აღწერილი ფუად ტანრივერდიევის წიგნში “მეცნიერისა და დამფუძნებლის ცხოვრების გზა”, რომელიც გამოიცა 1997 წელს. კნიაზ ასლანისა და ვაჰიდ ომარლის 2005 წელს გამოცემული წიგნი, “რა მოვიტანე მე ამ სამყაროში”, მიეძღვან ჰამლეტ ისახანლის აკადემიურ და შემეცნებით ნამუშევრებს, საზოგადო ცხოვრებას და სამუშაოს, და ასევე მოიცავ სხვადასხვა ქვეყნების ცნობილი აკადემიკოსების, ხელოვნებისა და კულტურის მოღვაწეთა გამონათქვამებს ისახანლის შესახებ. მრავალმა მეცნიერმა, მწერალმა, პოეტმა და ჟურნალისტმა არა მარტო აზერბაიჯანიდან, არამეტ აშშ-დან, კანადიდან, რუსეთიდან, თურქეთიდან, საქართველოდან, ირანიდან, ინდოეთიდან, ჩინეთიდან, ესტონეთიდან და სხვა ქვეყნებიდან, დაწერეს უამრავი ნაშრომი ჰამლეტ ისახანლის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე. ისეთმა ცნობილმა პოეტებმა, როგორებიც არიან: ნარიმან ჰასაზადე, ჰუსეინ კურდოღლუ, მუზაფარ შუქური, შაჰინ ფაზილი, და სხვები, სპეციალური პოემები მიუძღვნეს ჰამლეტ ისახანლის პერსონას. აზერბაიჯანელმა მწერლებმა: ჯამალ მუსტაფაევმა, მანაფ სულეიმანოვმა, მევლუდ სულეიმანლიმ, მირაბბას გასიმოვმა, ვიდადი ბაბანლიმ, ზელიმხან იაგუბმა, ვაგიფ იუსიფლიმ, ალირზა ხალაფლიმ, კამრან ნაზირლიმ, ხალილ მაჯიდოღლუმ, აიდინ ხანმა, თამილა ალიევამ, მარიფე ჰაჯიევამ და მრავალმა სხვამ თავის ნაშრომებში ასახეს ისახანლის ლიტერატურული და აკადემიური საქმიანობები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:აზერბაიჯანელი მათემატიკოსები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
ჩინური ტაიბეი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინური ტაიბეი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საქართველო-ჩილეს ურთიერთობები
საქართველო-ჩილეს ურთიერთობები – ესაა ჩილესა და საქართველოს შორის განვითარებული საგარეო ურთიერთობები. ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1993 წლის 7 ივლისს. საქართველოს საელჩო არგენტინაში აკრედიტებულია ჩილეს რესპუბლიკაში, ხოლო ჩილეს საელჩო პოლონეთში ფარავს საქართველოს. ორ ქვეყანას შორის 2015 წელს გაფორმდა შეთანხმება უვიზო მიმოსვლის შესახებ.
Solenopsis abdita
Solenopsis abdita — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
საქართველო-ჩილეს ურთიერთობები
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო მთარგმნელობითი ცენტრი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო მთარგმნელობითი ცენტრი — სახელმწიფო სტრუქტურა, რომელიც აზერბაიჯანის სახელმწიფო ენის სწორად გამოყენებას, თარგმანის სფეროში ცენტრალიზებული წესით ორგანიზებასა და რეგულირებას უზრუნველყოფს.
ცენტრის საქმიანობის მიზანი და ძირითადი მიმართულებანი
ცენტრის საქმიანობა:
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ორგანიზაციები
კულტურიზმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სხეულის მოდიფიკაცია კატეგორია:სპორტის სახეობები
ლეა ფლური
ლეა ფლური (L.Flury, დ. 9 სექტემბერი, 1916, სოფ. მატენ-ინტერლაკენი, შვეიცარია — გ. 26 აპრილი, 2010) — შვეიცარიელი ქართველოლოგი. სწავლობდა ფრანგულ, იტალიურ და ინგლისურ ენებს. მუშაობდა უცხო ენების მასწავლებლად და მთარგმნელად. 1947 წელს ციურიხის უნივერსიტეტში დაიწყო ქართული ენის შესწავლა პროფესორ კიტა ჩხენკელის ხელმძღვანელობით.
ფლურიმ საგანგებოდ შეისწავლა პოლიგრაფიული საქმე და ააწყო რამდენიმე ქართველოლოგიური ნაშრომი. განსაკუთრებით უნდა გამოიყოს „ქართული ენის შესავალი“ ორ ტომად (1955) და „ქართულ-გერმანული ლექსიკონი“ სამ ტომად (26 ნაკვეთი, 1960) და სხვა. 1974 წელს ციურიხის კანტონის ხელმძღვანელობამ „ქართულ-გერმანულ ლექსიკონზე“ მომუშავე კოლექტივის ღვაწლისა და ლექსიკონის გამოსაცემად გაწეული მრავალწლიანი მუშაობისათვის ლ. ფლური, იოლანდა მარშევი და რუთ ნოიკომი დააჯილდოვა.
ამჟამად ლეა ფლური განაგებს კ. ჩხენკელის მიერ ციურიხში დაარსებულ გამომცემლობა „ამირანს“, მოთავეობს ქართველოლოგიური ლიტერატურის ბეჭდვისა და პოპულარიზაციის საქმეს.