cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანასტასია გოლოვინა
კვლევითი საქმიანობა
მინი|ანასტასია გოლოვინას 80 წლის იუბილე. სურათზე ანასტასია გოლოვინა შუაში, მიტროპოლიტ სიმეონის გვერდით. ანასტასია გოლოვინა დაინტერესებული იყო სხვადასხვა ფსიქიკური აშლილობის ფონითა და სიმპტომებით, აღწერა ისეთ დაავადებები, როგორიცაა იდიოტიზმი, მეგალომანია, დემენცია, ჰანტინგტონის დაავადება და ა.შ. მისი ინოვაციები გამოიყენეს ბულგარეთში სასამართლო ექსპერტებმა გაკვეთისა და სიკვდილის მიზეზების დადგენის დროს. იგი გახლავთ ბულგარულ და უცხოურ გამოცემებში სამედიცინო თემებზე გამოქვეყნებული მრავალი სამეცნიერო-პოპულარული სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.
საქველმოქმედო საქმიანობა
ანასტასია გოლოვინა ეწეოდა სოციალურ და საქველმოქმედო საქმიანობას. 1915 წელს, როგორც ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოება „მოწყალების“ თავმჯდომარემ, მხარი დაუჭირა ვარნაში ბავშვთა სახლის გახსნას. 1919 წლის 27 მაისს მისი ძალისხმევით გაიხსნა საქველმოქმედო ფონდი. იგი ამავე დროს განაგებდა გიმნაზიის პედაგოგიურ საბჭოს. 1944 წლისთვის ფონდში იყო 13350 ბულგარული ლევი. 1940 წლამდე ფონდი ყოველწლიურად გამოყოფდა დახმარებას 380-დან 780 ლევის ოდენობით ვარნის ვაჟთა გიმნაზიის ღარიბი მოსწავლეების დასახმარებლად: დახმარების მიმღებთა შორის იყვნენ თოდორ სტოიჩკოვი, გიორგი ტრიპჩევი, იანაკი ვატევი, ივან დობრევი და სხვები. 1941-1943 წლებში სახსრები არ იქნა გამოყოფილი,.1948 წელს ფონდი დაიხურა.
1927 წელს ანასტასია გოლოვინას სახლი გადაეცა ვარნას ბავშვთა დაცვის კავშირის ფილიალს, სადაც გაიხსნა ბავშვთა სამედიცინო საკონსულტაციო ცენტრი. 1933 წლის 12 დეკემბერს დაარსდა საქველმოქმედო საზოგადოება "ექიმი ანასტასია გოლოვინა" ( ანასტასიას ნაშვილები ვაჟის, იურის მონაწილეობით). სახოგადოება  გაჭირვებულ ბავშვებსა და გაჭირვებულ ორსულებს საკვებით და ტანსაცმლით ეხმარებოდა. სიცოცხლის ბოლოს, ანასტასია გოლოვინას სახსრების ნაწილი გადაეცა ბელორეცკის (ბაშკირეთის ასსრ) სკოლას, სადაც  მისი მეუღლე ალექსანდრე სწავლობდა;  ანასტასიას მიმოწერა ბატენბერგის პრინც ალექსანდრე I-თან და სხვა პოლიტიკურ მოღვაწეებთან გადაეცა წმინდანთა კირილესა და მეთოდეს ეროვნულ ბიბლიოთეკას. სამედიცინო ლიტერატურის მნიშვნელოვანი ნაწილი  გადაეცა პენჩო სლავეიკოვის სახელობის ვარნის საქალაქო ბიბლიოთეკას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1850 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 კატეგორია:ბულგარელი ქალი ექიმები კატეგორია:ბულგარეთის სამხედრო ექიმები
აკაკი შანიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
სახელი აკაკი შანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ორჰუსის კონვენცია
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ევროპის ეკონომიკური კომისიის კონვენცია გარემოსდაცვით საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის, გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობისა და ამ სფეროში მართლმსაჯულების საკითხებზე ხელმისაწვდომობის შესახებ, ასევე ცნობილი, როგორც ორჰუსის კონვენცია ― კონვენცია, რომელსაც 1998 წლის 25 ივნისს მოეწერა ხელი დანიის ქალაქ ორჰუსში. კონვენცია ძალაში შევიდა 2001 წლის 30 ოქტომბერს. 2017 წლის 16 ოქტომბრის მონაცემებით, კონვენციას 47 მხარე ჰყავს: 46 სახელმწიფო და ევროპის კავშირი. კონვენცია რატიფიცირებულია ევროპისა და ცენტრალური აზიის სახელმწიფოების მიერ. ევროპის კავშირმა ორჰუსის ტიპის პრინციპების დანერგვა საკანონმდებლო დონეზე დაიწყო, რომელთა შორის ყველაზე მეტად ცნობილი „Water Framework Directive“. ლიხტენშტაინსა და მონაკოს კონვენციაზე ხელი მოწერილი აქვთ, თუმცა რატიფიცირებული ― არა.
სქოლიო
კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები კატეგორია:ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ხორვატიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:კვიპროსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩეხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:დანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ესტონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ფინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გერმანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:საბერძნეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:უნგრეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ისლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ირლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:იტალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ყაზახეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლატვიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლიეტუვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ლუქსემბურგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მალტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მონტენეგროს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნიდერლანდების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ნორვეგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პოლონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:პორტუგალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:მოლდოვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:რუმინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სერბეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სლოვაკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სლოვენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ესპანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:შვედეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:შვეიცარიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ტაჯიკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:თურქმენეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:უკრაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ყირგიზეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
თაქაჩაია
თაქაჩაია (Təkəçaya) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
მარია დე ლა პას ესპანელი
მარია დე ლა პას ესპანელი (María de la Paz de España, María de la Paz von Spanien; დ. 23 ივნისი, 1862 — გ. 4 დეკემბერი, 1946) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ისა და კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე ასისის შუათანა ასული. ბავარიის პრინცესა 1883-1946 წლებში როგორც პრინც ლუდვიგ ფერდინანდ ბავარიელის მეუღლე.
ბიოგრაფია
მინი|მარცხნივ|მარია დე ლა პას ესპანელის გერბი მარია დე ლა პასი დაიბადა 1862 წლის 23 ივნისს მადრიდში. იგი იყო ესპანეთის დედოფალ ისაბელ II-ისა და მისი მეუღლის, კადისის ჰერცოგ ფრანსისკო დე ასის დე ბურბონის შუათანა ასული. მისი ბავშვობისა და მოზარდობის ხანა დრამებითაა სავსე: როდესაც იგი მხოლოდ ექვსი წლის იყო, 1868 წელს დედამისის, ისაბელ II-ის მმართველობა დაამხეს და სამეფო ოჯახი საფრანგეთში გააძევეს, ამას დაერთო ისიც, რომ 1871 წელს მისმა სიძემ საჯაროდ მოიკლა თავი.
1874 წელს ესპანეთში მონარქია აღსდგა და ტახტზე მისი ძმა ალფონსო XII ავიდა, რომელთან ერთადაც მარია დე ლა პასი და მისი დები მშობლიურ ესპანეთში დაბრუნდნენ. 1875 წელს ესპანეთში მისი უფროსი და, ისაბელი ჩავიდა, რომელიც სანამ ალფონსოს შვილი გაუჩნდებოდა ტახტის მემკვიდრედ მოიაზრებოდა.
თავად მარია დე ლა პასი და მისი დები: მარია დელ პილარი და ეულალია, ესპანეთში მხოლოდ 1877 წელს დაბრუნდნენ. მათმა ბედნიერმა ცხოვრებამ სამშობლოში ძალიან ცოტა ხანს გასტანა. 1878 წელს, ქორწინებიდან მალევე ალფონსო XII-ის საყვარელი მეუღლე, 18 წლის დედოფალი მერსედეს ორლეანელი ჭლექით გარდაიცვალა, რაც ალფონსოსთან ერთად ძალიან განიცადა მარია დე ლა პასმაც. სულ ერთ წელიწადში, 1879 წელს გარდაიცვალა მარია დე ლა პასის საყვარელი უფროსი და მარია დელ პილარიც, ასევე 18 წლის ასაკში. ცხადია, ამდენი ახლობლის უეცარმა გარდაცვალებამ საშინლად იმოქმედა მარია დე ლა პასზე, რომელიც ძალიან მელანქოლიური ხასიათის გახდა და რომანტიკული ლექსების წერა დაიწყო.
1883 წლის 2 აპრილს, 18 წლის მარია დე ლა პასი მადრიდში ცოლად შერთეს მის ბიძაშვილ ლუდვიგ ფერდინანდ ბავარიელს, რომელიც ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-ის შვილიშვილი იყო. ამის შემდეგ იგი ქმართან ერთად მიუნხენში, ნიმფენბურგის სასახლეში დასახლდა. ბავარიაში გადასახლების შემდეგ მან მთელი თავისი სიცოცხლე თავისი შვილების აღზრდას, ქველმოქმედებასა და პოეზიას მიუძღვნა.
მარია დე ლა პასი გარდაიცვალა 1946 წლის 4 დეკემბერს, 84 წლის ასაკში, ბავარიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1862 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
YG Entertainment
YG Entertainment (YG 엔터테인먼트) — სამხრეთ კორეული გასართობი კომპანია, რომელიც დაარსდა 1996 წელს სამხრეთ კორეაში, სეულში. „YG“ შემოკლებული სახელი „Yang Goon“-სა, იმისთვის რომ მითითებული ყოფილიყო დირექტორისა და დამფუძნებლის სახელი იანგ ჰიუნ-სუკი, ის დაარსდა, როგორც ჩამწერი სტუდია, მაგრამ კომპანია ასევე მართავდა ტალანტების სააგენტოს, ტანაცმლის ხაზს, კოსმეტიკურ ბრენდებს, საკონცერტო კომპანიას, ღონისძიებების ორგანიზატორებს და სხვა შვილობილ საწარმოებს. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ჩამწერი სტუდია კეი-პოპ ინდუსტრიაში, რომელიც შედის „big three“-ში S.M. Entertainment-თან და JYP Entertainment-თან ერთად.
არტისტები
ყველა არტისტი YG Entertainment-ში კოლექტიურად გაერთიანებული არიან სახელში YG Family.
ჯგუფები ქვეჯგუფები
სოლო არტისტები
კომპანიის შიდა პროდუსერები
HIGHGRND არტისტები
შავი ლეიბლ არტისტები
მოცეკვავეები
HI-TECH
CRAZY
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის კომპანიები
Joanne World Tour
Joanne World Tour — ამერიკელ პოპ მომღერალ ლედი გაგას მსოფლიო ტურნე მეხუთე სტუდიური ალბომის Joanne (2016) მხარდასაჭერად. ტურნე დაიწყო 2017 წლის 1 აგვისტოს კანადის ქალაქ ვანკუვერიდან და გაგრძელდა ჩრდილოეთ ამერიკაში 2017 წლის ბოლომდე, ხოლო დასრულდა 2018 წლის 1 თებერვალს ინგლისის ქალაქ ბირმინგემში. მას შემდეგ, რაც ბილეთები ხელმისაწვდომი გახდა გასაყიდად, სხვადასხვა შოუები ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში სწრაფად იქნა გაყიდული სრულად, რის გამოც დამატებული იქნა დამატებითი კონცერტები ორივე კონტინენტზე.
გაგას მიერ მსოფლიო ტურნე დაანონსდა 2017 წლის თებერვლის დასაწყისში ამერიკული ფეხბურთის ეროვნული ლიგის სუპერ-ბოულის 51-ე ჩემპიონატზე გამოსვლის დასრულების შემდგომ. ფიბრომიალგიისგან გამოწვეული მწვავე სხეულის ქრონიკული ტკივილის გამო გაგას მოუხდა ტურნეს ბოლო ათი კონცერტის გაუქმება, საბოლოო ჯამში ტურნეს მსვლელობისას გაგამ გაყიდა 842,000 ბილეთი რომლის შემოსავალმაც შეადგინა $95 მილიონი აშშ დოლარი.
სეტლისტი
სეტლისტი წარმოადგენს 2017 წლის 1 აგვისტოს ვანკუვერის კონცერტს. ტურნეს განმავლობაში იგი არ მეორდებოდა ყველა კონცერტზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლედი გაგას ტურნეები კატეგორია:2017 წლის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:2018 წლის საკონცერტო ტურნეები
მულუხი
მულუხი (Mulux) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   30  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ულვა
ულვა (Ulva), ზღვის სალათა — მწვანე წყალმცენარეების გვარი ულვისნაირთა რიგისა. აქვს მთლიანი ან დატოტვილი, ორშრიანი, ფირფიტისებრი მწვანე თალუსი, რომლის სიგრძე 30—150 სმ. უსქესო გამრავლება ოთხშოლტიანი ზოოსპორებით ხდება, სქესობრივი — იზოგამიის ან ანიზოგამიის ტიპისაა, ფართოდაა გავრცელებული ზომიერი და სუბტროპიკული სარტყლების ზღვებში. ზოგიერთ ზღვისპირა ქვეყანაში საკვებად ხმარობენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ულვისნაირნი
ედმუნდ ალენბაი
ედმუნდ ალენბაი (Edmund Allenby დ. 1861 — გ. 1936) — ინგლისელი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, ფელდმარშალი.
ბიოგრაფია
სენდჰერსტის სამხედრო აკადემიის დასრულების შემდეგ დაინიშნა დრაგუნთა მე-6 ბატალიონში. მსახურობდა აფრიკაში. 1897 წელს მიიღო მაიორის წოდება. იყო ინგლის-ბურების II ომის (1899-1902) მონაწილე. ომი დაასრულა პოლკოვნიკის ჩინით. 1902 წლიდან იყო ლანსერთა მე-5 სამეფი დივიზიონის მეთაური. 1905-1910 წლებში იყო საკავალერიო ბრიგადის მეთაური, 1910-1914 წლებში კავალერიის ინსპექტორი. პირველი მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა დასავლეთის ფრონტზე საკავალერიო დივიზიის მეთაურად. 1915 წლის ოქტომბრიდან იყო ინგლისის მე-3 არმიის სარდალი. 1917 წლიდან იყო ეგვიპტის საექსპედიციო კორპუსის სარდალი, 1918 წლიდან პალესტინის ფრონტის სარდალი და სამეფო არმიის ფელდმარშალი. 1918 წლის შემოდგომაზე მისი სარდლობით განვითარებული „არმაგედონის ოპერაციის“ შედეგად გარღვეულ იქნა გერმანულ-ოსმალური შენაერთებით გამაგრებული პალესტინის ფრონტი, რასაც მოჰყვა ბრიტანული შენაერთების მიერ იერუსალიმის,დამასკოს, ბეირუთის და ალეპოს აღება და ოსმალეთის იმპერიის კაპიტულაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 1936 კატეგორია:ბრიტანელი სამხედრო მოღვაწეები
იარმუკის ბრძოლა
იარმუკის ბრძოლა გაგრძელდა სამი დღე და დასრულდა ბიზანტიელების სრული მარცხით. ბრძოლაში დაიღუპა სამი ბიზანტიელი მხედართმთავარი.
ამ მარცხის შედეგად არაბებმა დაიმორჩილეს მთელი პალესტინა, 637 წელს აიღეს იერუსალიმი.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:არაბთა სახალიფოს ბრძოლები კატეგორია:VII საუკუნის ბრძოლები
თაქაგაია
თაქაგაია (Təkəqaya) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ლორენს დადლი სტამპი
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი გეოგრაფები
გურამ დავითაია
გურამ შალვას ძე დავითაია (დ. 20 სექტემბერი, 1939, ხონი — გ. 11 ნოემბერი, 2014 ) — ქართველი ბავშვთა ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1989), პროფესორი (1992).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (თსსი) პედიატრიული ფაკულტეტი (1966), სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტისს ფიზიკა–მათემატიკის ფაკულტეტი (1969). 1966–1969 წლებში იყო ყაზახეთის ცელინოგრადის ოლქის, მაკინსკის რაიონის მთავარი ექიმის მოადგილე; 1969–1974 წლებში — თსსი-ის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის თანამშრომელი, 1989–1992 წლებში — თსსი-ის სასწავლო-მეთოდური განყოფილების გამგე, 1991 წლიდან — ბავშვთა ქირურგიის კათედრის პროფესორი, 2005–2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული ფაკულტეტის დეკანი, შემდეგ პედიატრიული მიმართულების ასოცირებული პროფესორია. დავითაიას სამეცნიერო შრომები ეხება ბავშვთა ქირურგიის აქტუალურ საკითხებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები გურამ
სილიაპატის რაიონი
სილიაპატის რაიონი (Distrito de Sillapata) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის დოს-დე-მაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 438 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 291 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 47 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 70.53 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:დოს-დე-მაიოს პროვინციის რაიონები
ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე
ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე (Hrvatsko vijeće obrane; HVO) — ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები 1992 წლის აპრილიდან ბოსნიის ომის დასასრულამდე. ბოსნიის ხორვატებს ჰყავდათ მეორე შეიარაღებული ძალაც – ხორვატთა თავდაცვის ძალები, რომელიც არ ეთანხმებოდა ხორვატიის ხელმძღვანელობის გეგმებს იუგოსლავიის გადანაწილების შესახებ. მაგრამ მას შემდეგ, რაც მისი ლიდერი ბლაჟ კრალევიჩი ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს მებრძოლებმა მოკლეს, იგი დაიშალა და მისი მებრძოლების ნაწილი თავდაცვის ვეჩეს, ნაწილი კი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიას შეუერთდა.
იუგოსლავიის დაშლა
იუგოსლავიის დაშლის პროცესის დასაწყისში, როცა ნაციონალისტური ძალები გააქტიურდნენ და მოახერხეს არჩევნებში გამარჯვებაც, ბოსნიაში გამოიკვეთა სამი ძირითადი ძალა – დემოკრატიული მოქმედების პარტია (Stranka demokratske akcije; SDA), რომელსაც ბოსნიელი ალია იზეთბეგოვიჩი ედგა სათავეში, სერბთა დემოკრატიული პარტია (Српска демократска Странка; СДС) რომლის ლიდერი იყო რადოვან კარაჯიჩი და ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანება (Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine; HDZ BiH), სტეპან კლუიჩით სათავეში. სამივე მათგანი ანტიკომუნისტი იყო და იდევნებოდა დისიდენტობისთვის იუგოსლავიის პერიოდში, თუმცა კარაჯიჩს, ისევე როგორც ბოსნიელ სერბთა დიდ ნაწილს, სურდა იუგოსლავიის შენარჩუნება, სადაც დომინანტი სერბეთი იყო. იზეთბეგოვიჩი კი პირიქით, კატეგორიული წინააღმდეგი იყო დარჩენილიყო იუგოსლავიის ნაწილად, მით უმეტეს მას შემდეგ, რაც ხორვატია და სლოვენია, რომლებიც მეტ–ნაკლებად აბალანსებდნენ სერბეთის გავლენას, გამოეყვნენ ფედერაციას. კლუიჩი მხარს უჭერდა იზეთბეგოვიჩის მთავრობას, თუმცა ბოსნიის ხორვატთა უმეტესობას ხორვატიასთან შეერთება სურდა, რასაც მხარს უჭერდა ხორვატიის პრეზიდენტი ტუჯმანიც.
ტუჯმანისა და გოიკო შუშაკის ძალისხმევით ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანებაში დაწინაურდნენ რადიკალური პოზიციის მქონე ლიდერები – მათე ბობანი, დარიო კორდიჩი, მარიო ჩერქეზი და სხვები. ტუჯმანი ყველანაირად უჭერდა მხარს ბოსნიელი ხორვატების რადიკალიზაციას, მათ სეპარატისტულ მისწრაფებებს და ბოსნიის ხორვატული მხარეების ეთნიკურ წმენდას არახორვატებისგან.
კარაჯორჯევოს შეთანხმება
ტუჯმანსა და ჯერ კიდევ იუგოსლავიის პრეზიდენტ მილოშევიჩს შორის 1991 წლის 25 მარტს კარაჯორჯევოს ნაკრძალში მომხდარი შეხვედრის დროს, მოხდა შეთანხმება იუგოსლავიის გადანაწილების გეგმაზე. ამ გეგმის თანახმად, სერბეთისა და ხორვატიის საზღვრები გადაიხედებოდა ეთნიკური საზღვრების გასწვრივ იმგვარად, რომ სერბებით კომპაქტურად დასახლებული რეგიონები ხორვატიაში სერბეთის შემადგენლობაში შევიდოდა, ხოლო ხორვატია მიიღებდა ბოსნიას მდინარე ნერეტვამდე, სადაც ძირითადად ხორვატები ცხოვრობდნენ. დანარჩენი ბოსნია სერბეთის კუთვნილება გახდებოდა. ზუსტი დეტალები უცნობია, რადგან ხრვოიე შარინიჩის, იმჟამად პრეზიდენტ ტუჯმანის მრჩევლის თქმით, პრეზიდენტები დიდი ხნის განმავლობაში საუბრობდნენ განმარტოებით.
ხორვატული სეპარატიზმი
1991 წლის 12 ნოემბერს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატთა დემოკრატიული გაერთიანების რადიკალურმა ფრთამ მიიღო მანიფესტი, რომლის თანახმად, ბოსნიის ხორვატებს უნდა ემოქმედათ, რომ აესრულებინათ ხორვატი ხალხის საუკუნოვანი ოცნება — ერთიან ხორვატულ სახელმწიფოში ცხოვრება. 1991 წლის 18 ნოემბერს მათე ბობანმა და დარიო კორდიჩმა შექმნეს ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა, როგორც განსხვავებული პოლიტიკური, კულტურული, ეკონომიკური და ტერიტორიული მთლიანობა ბოსნიის ტერიტორიაზე. ჰააგის ტრიბუნალის დასკვნით, მათ სურდათ ამ მთლიანობის გაწმენდა არახორვატებისგან და ამის მისაღწევად უკან სამხედრო დანაშაულებზეც არ დაუხევიათ.
ბოსნიაში ხორვატიის მთავრობა ატარებს პოლიტიკას, რომელიც კარაჯორჯევოს შეთანხმებითაა ნაკარნახევი – 1991 დეკემბერში ტუჯმანი საიდუმლოდ ატყობინებს ბოსნიელ ხორვატებს, რომ ბოსნიის სუვერენიტეტს პერსპექტივა არ გააჩნდა, თუმცა ჯერჯერობით მისთვის მხარდაჭერა ჯობდა სერბებზე ზეწოლის მოსახდენად, 1992 იანვარში ტუჯმანის მითითებით ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატთა დემოკრატიული გაერთიანების რადიკალურმა ფრთამ დაიწყო მიზეზების ძიება, რომ სტეპან კლუიჩი პარტიის ლიდერობიდან გადაეყენებინათ, რადგან იგი ბოსნიელებთან თანამშრომლობის მომხრე იყო და მის მაგიერ მოეყვანათ მათე ბობანი, რომელიც კარაჯორჯევოს შეთანხმების თანახმად, ბოსნიის ხორვატული ტერიტორიების ხორვატიასთან შეერთების მომხრე იყო.
Compton (ალბომი)
შექმნა
ფილმის „Straight Outta Compton“ გადაღების დროს, როგორც თავად Dr. Dre ამბობდა, იგი დაბრუნდა სტუდიაში და ფილმის შთაგონებით ალბომის ჩაწერა დაიწყო. ალბომი მალე დაასრულა. თავისივე სიტყვებით, ალბომით კმაყოფილი დარჩა და მას საკუთარი მუსიკალური შემოქმედების grand finale-ს უწოდებდა.
ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე
ბოსნიის დამოუკიდებლობა
1992 წლის 3 მარტს, ცხადდება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. ამ დროს სარაევო დაყოფილია ეთნიკური ნიშნით და მიმდინარეობს სისხლიანი დაპირისპირება – 1992 წლის 1 მარტს სერბული ქორწილის დროს მექორწილეებმა სერბული დროშით გაიარეს ბაშჩარშიას ბაზართან. შეიარაღებულმა პირებმა ისინი გააჩერეს და მოსთხოვეს დროშის ჩამოხსნა. შელაპარაკება სროლაში გადაიზარდა, რასაც ნეფის მამა, ნიკოლა გარდოვიჩი (რომელსაც დროშა ეკავა) ემსხვერპლა. სერბული ცნობებით, მკვლელობა ჩაიდინეს მწვანე ბერეტების ოთხმა მებრძოლმა – მუჰამმად შვრაკიჩმა (მწვანე ბერეტების ფორმირების მეთაურის, ემინ შვრაკიჩის ვაჟი), სუად შაბანოვიჩმა, ტაიბ ტორლაკიჩმა და რამიზ დელალიჩმა. მეორე დღეს სერბული ფორმირებები იკავებენ სერბულ უბნებს და აწყობენ ბლოკპოსტებს, ხოლო მათი ნაწილი ცდილობს ბოსნიის პარლამენტის შენობის ბლოკირებას, თუმცა სარაევოს ათასობით მცხოვრები ახერხებს მათ განეიტრალებას. შეტაკებებში ოთხი ადამიანი დაიღუპა.
ბოსნიის ომი და ვეჩეს შექმნა
ბოსნიის ომის დაწყებიდან ორ დღეში, 1992 წლის 8 აპრილს ჰერცეგ-ბოსნიის ხელმძღვანელობამ შექმნა თავისი შეიარაღებული ორგანიზაცია – ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე. ხორვატმა გენერალმა იანკო ბობეტკომ 1992 წლის გაზაფხულზე გრუდეში გაგზავნა ხორვატიის არმიის ოფიცერი მილივოი პეტკოვიჩი, რომელმაც სეპარატისტულად განწყობილი ხორვატებისგან ჩამოაყალიბა ბრიგადა, რომელიც საფუძვლად დაედო ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებს. თუმცა ზოგადად ხორვატთა სახელმწიფო წარმონაქმნი საომარ მდგომარეობაში იყო ბოსნიურ და სერბულ წარმონაქმნებთან, ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს ნაწილები ფრონტის სხვადასხვა უბანზე განსხვავებულ მხარეებზე უწევდათ დგომა.
გრაცის შეთანხმება
1992 წლის 6 მაისს სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი რადოვან კარაჯიჩი და ბობანი ხვდებიან ერთმანეთს გრაცში, სადაც თანხმდებიან გაიყონ ბოსნია და ჰერცეგოვინა. ხორვატულ და სერბულ ნაწილებს შორის რჩებოდა მცირე ბუფერი, რომელსაც "ალიას საფაშო" უწოდეს. შეთანხმების მიხედვით, ბოსნიელების კონცენტრაცია აქ უნდა მომხდარიყო მას შემდეგ, რაც სერბები და ხორვატები თავის ტერიტორიებს გაწმენდდნენ მათგან. შეხვედრაზე ბობანმა განაცხადა: "სერბები ჩვენი ძმები არიან ქრისტეში, ხოლო მუსლიმები კი – არაფერი! გარდა იმისა რომ ასწლეულების განმავლობაში აუპატიურებდნენ ჩვენს დედებსა და დებს!" კარაჯიჩმა კვერი დაუკრა მას და განაცხადა: "ხორვატებსა და სერბებს გასაყოფი არაფერი აქვთ, 1918 წლამდე ჩვენ არასდროს გვქონია კონფლიქტი. როდესაც ჩვენი ტერიტორიების გამიჯვნა მოხდება, ჩვენ აღარასდროს გვექნება კონფლიქტი."
150პქ|thumb|[[ბლაჟ კრალევიჩი]] შეთანხმებამ ორად გაყო ბოსნიის ხორვატები – ნაწილი მხარს უჭერდა ბოსნიის ერთობას, ხოლო დიდი ნაწილი ემხრობოდა გრაცის შეთანხმებას. ბოსნიის ერთობის მომხრე ხორვატთა ლიდერები: ბლაჟ კრალევიჩი, სტეპან კლუიჩი, ტომისლავ დრეტარი ბობანმა მიზანში ამოიღო. განსაკუთრებით დიდ პრობლემებს ქმნიდა ხორვატთა თავდაცვის ძალების ლიდერი კრალევიჩი. იგი აქტიურად მოქმედებდა სერბების წინააღმდეგ და მრავალი ხორვატი მიიმხრო. მისმა ორგანიზაციამ გაათავისუფლა ჩაპლინა, ნეუმი, სტოლაჩი, მოსტარის დიდი ნაწილი. ივლისის ბოლოს ჩაპლინაში 700 ვეჩეს წევრი შეუერთდა თავდაცვის ძალებს. ვეჩე ასევე დატოვეს მებრძოლებმა ტომისლავგრადში, ლივნოში, მოსტარში. 1992 ივლისში ხორვატთა თავდაცვის ძალებმა შეტევა წამოიწყეს ტრებინესა და ბილეჩზე. ეს ტერიტორია გრაცის შეთანხმებით სერბებს ეკუთვნოდათ, ხოლო ხორვატების შეტევა ამ სოფლებზე ამ შეთანხმებას ანულებდა. ხორვატიასა და ჰერცეგ-ბოსნიაში საბოლოოდ გადაწყვიტეს კრალევიჩის მოშორება და ამის გაკეთება იმგვარადვე დაგეგმეს, როგორც ხორვატთა თავდაცვის ძალების ლიდერისა ხორვატიაში, ანტე პარაჯიკის. 1992 წლის აგვისტოს დასაწყისში, ტრებინეს ოპერაციის შემდეგ ალია იზეთბეგოვიჩმა კრალევიჩი მიიწვია ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიის გენერალური შტაბის წევრად. მიწვევიდან დაახლოებით ერთი კვირის შემდეგ, კრალევიჩი მოლაპარაკებაზე მიიწვია ბობანმაც. გზად სოფელ კრუშევოსთან ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს მებრძოლებმა მლადენ ნალეტინიჩის მეთაურობით მანქანებში ჩაცხრილეს მოლაპარაკებაზე მიმავალი კრალევიჩი და მისი რვა თანმხლები, ხორვატთა თავდაცვის ძალების შტაბის წევრები. ბოსნიაში ხორვატთა თავდაცვის ძალების ახალ ლიდერად აირჩიეს ანტე პრკაჩინი, რომელიც 1993 აპრილში ხორვატი სეპარატისტების მხარეზე გადავიდა და თავდაცვის ვეჩეს შეუერთდა. ხორვატთა თავდაცვის ძალები დაიშალა, მათი ნაწილი პრკაჩინთან ერთად გადავიდა თავდაცვის ვეჩეში, ნაწილი კი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიაში შევიდა. დრეტარი რამდენიმე მკვლელობის მცდელობას გადაურჩა და შეუერთდა ბოსნიელების ბიჰაჩის გარნიზონს. კლუიჩი სარაევოში იმყოფებოდა და მასზე თავდასხმის ორგანიზება ბობანის ხალხმა ვერ მოახერხა.
ლინის ოლქი (ტეხასი)
ლინის ოლქი (Lynn County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ტაჰოკა. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
Compton (ალბომი)
შექმნა
ალბომის გარეკანზე გამოსახულია არა კომპტონი, არამედ ცნობილი ტერიტორია, რომელიც ჰოლივუდის ნიშნის ქვეშ მდებარეობს, თუმცა ეს ნიშანი ჩანაცვლებულია კომპტონის სახელწოდებით.
კრიტიკოსთა შეფასებები
Compton მუსიკალური მიმომხილველების აღიარება მოიპოვა. Metacritic-ზე მას მიღებული ჰქონდა 100-დან 85 ქულა, რომელიც ეფუძნებოდა 6 მიმოხილვას.
''Rolling Stone'-მა ალბომს ხუთიდან ოთხი ვარსკვლავი მიანიჭა, აღნიშნა რა, რომ ეს იყო Dre-ს ერთ-ერთი ამბიციური, იდეებით სავსე ნამუშევარი, შთამბეჭდავი რითმული შესრულებით.
სქოლიო
კატეგორია:Dr. Dre-ს ალბომები კატეგორია:2015 წლის ალბომები კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები
ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე
ლაშვას ხეობა
ხორვატები თანდათანობით გადავიდნენ იგივე ტაქტიკაზე, რაზეც სერბები. 1992 წლის ოქტომბერში ხორვატები თავს დაესხნენ ქალაქ პროზორს, გადაწვეს ბოსნიელთა სახლები და აიძულეს ბოსნიელები დაეტოვებინათ იგი.
ცენტრალურ ბოსნიაში ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ სცადა ნოვი ტრავნიკისა და გორნი ვაკუფის აღება, თუმცა ბოსნიელთა წინააღმდეგობის დაძლევა ვერ შეძლეს. ეს ორივე ქალაქი მნიშვნელოვანი იყო მათთვის, რადგან მათი სეპარატისტული წარმონაქმნის ორ ძირითად ნაწილს – ლაშვის ხეობასა და ჰერცეგოვინას შორის მდებარეობდა.
ხორვატებმა განაახლეს იერიში ბოსნიურ პოზიციებზე, დაიკავეს მდინარე ლაშვას ხეობაში მდებარე ბოსნიელთა სოფლები და ქალაქები: ბუსოვაჩა, აჰმიჩი, კრუშჩიცა, ლონჩარი, მერდანი, პუტიში და სხვები. წმენდის მეთოდიკა სერბების ანალოგიური იყო – დასახლების დაკავების შემდეგ რამდენიმე ბოსნიელს კლავდნენ, დანარჩენებს კი აძევებდნენ და ატყვევებდნენ, დატყვევებულები გადაჰყავდათ ჯერ ადგილობრივ ბანაკებში კაონიკთან და ვიტეზთან, შემდეგ კი დიდ ბანაკებში ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე, როგორებიც იყო  ჰელიოდრომი, დრეტელი, ჩელებიჩი და სხვა. მამაკაცების მკვლელობა და ქალებზე ძალადობა აქაც ხდებოდა, თუმცა უფრო მცირე მასშტაბებში. ხეობის წმენდის კულმინაცია იყო აჰმიჩის ხოცვა-ჟლეტა 1993 წლის 16 აპრილს. აჰმიჩის 1178 მცხოვრებიდან 509 იყო ბოსნიელი, 592 ხორვატი, 30 სერბი და 47 სხვა ეროვნების. 16 აპრილს გამთენიისას ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ იერიში მიიტანა სოფელზე, რომელიც წინასწარ იყო დაგეგმილი და მომზადებული, რადგან ხორვატი ქალებისა და ბავშვების ევაკუაცია ბრძოლის დაწყებამდე მოხდა. სოფლის აღების შემდეგ მოკლეს 120 ბოსნიელი, მათ შორის 32 ქალი და 11 ბავშვი. ხორვატებმა გადაწვეს ბოსნიელთა სახლები და ააფეთქეს მეჩეთი. დარიო კორდიჩმა უარყო აჰმიჩის ხოცვაში მისი ჯარისკაცების მონაწილეობა და განაცხადა, რომ მისი ჯარისკაცები კარგი ქრისტიანები იყვნენ და ამგვარ რამეს არ იკადრებდნენ. თუმცა მოგვიანებით ხორვატიის პრეზიდენტმა სტეპან მესიჩმა ჰააგის ტრიბუნალს გადასცა ჩანაწერები, რომლებიც ამტკიცებს, რომ მის წინამორბედს, ფრანიო ტუჯმანს, სურდა მოეწყო აჰმიჩის მსგავსი შეტევა, რომელსაც ლაშვას ხეობის ბოსნიელებში შიში უნდა დაეთესა და ეიძულებინა ისინი დაეტოვებინათ ლაშვას ხეობა, ხოლო მოგვიანებით იგი მონაწილეობდა ამ და სხვა დანაშაულების მიჩქმალვაში.
იაბლანიცა
იგივე პერიოდში ხორვატიის თავდაცვის ვეჩე სამხრეთიდან აქტიურად უტევდა იაბლანიცას, რომელიც ასევე დიდი ბოსნიური ქალაქი იყო ლაშვას ხეობასა და ჰერცეგოვინას შორის. არტილერიის დახმარებით მათ მოახერხეს დაეკავებინათ სოფლები სოვიცი და დოლიანი, თუმცა თავად იაბლანიცაზე შეტევა ვეღარ მოახერხეს.
სარაევო
სარაევოს ხორვატები აქტიურად უჭერდნენ მხარს იუგოსლავიიდან გამოყოფას. ისინი ძირითადად პატრიოტთა ლიგას ემხრობოდნენ, 1992 წლის 29 მაისიდან კი მათ ჩამოაყალიბეს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს ადგილობრივი უჯრედი. უჯრედის ლიდერი იყო მარინკო პეიჩი. როდესაც ჰერცეგ–ბოსნიის ხელმძღვანელობა გაურიგდა სერბთა რესპუბლიკას ბოსნიის გადანაწილებაზე, სარაევოელი ხორვატების ნაწილი სერბთა რესპუბლიკის არმიის მხარდამხარ მოქმედებდა.
რესპუბლიკის არმიის შტაბის უფროსად რასიმ დელიჩის დანიშვნის შემდეგ, მან გადაწყვიტა ბოლო მოეღო ავტონომიური და ნახევრად დამოუკიდებელი ფორმირებების არსებობისთვის. 1993 წლის 6 ნოემბერს მისი ხელმძღვანელობით განხორციელდა ოპერაცია "ტრებევიჩ–2". მეფე ტვრტკოს ბრიგადა განაიარაღეს პირველი კორპუსის ნაწილებმა, მის წევრთა ნაწილისგან კი მოგვიანებით პირველი კორპუსის შემადგენლობაში ჩამოყალიბდა იგივე სახელის ბრიგადა, რომელსაც ვლადიმირ შაფის ნაცვლად რესპუბლიკის არმიის ხორვატი ოფიცერი, ნედელკო ვერაი ხელმძღვანელობდა. მებრძოლების ნაწილმა უარი თქვა რესპუბლიკის არმიაში სამსახურზე, თუმცა უმრავლესობა დათანხმდა.
მოსტარი
1993 წლის 9 მაისს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ ალყაში მოაქცია მოსტარის აღმოსავლეთ უბანი, სადაც ბოსნიური უმრავლესობა ცხოვრობდა. დაიწყო ქალაქის ამ ნაწილის დაბომბვა არტილერიით. მოსტარისკენ მიმავალი ყველა გზა გადაიკეტა ვეჩეს ძალების მიერ, გაეროს სამშვიდობო ძალებს აეკრძალათ მოსტარში შესვლა. ხორვატებმა მოსტარის რადიოს საშუალებით გამოაცხადეს, რომ ყოველ ბოსნიელს სახლზე თეთრი დროშა გამოეფინა დანებების ნიშნად.
thumb|200px|ბოგირი ხორვატების მიერ [[მოსტარის ხიდი|დანგრეული ხიდის ადგილას]] დასავლეთ მოსტარიდან ბოსნიელები აღმოსავლეთ მოსტარში განდევნეს, რასაც თან ახლდა ძალადობა, გაუპატიურებები, მკვლელობები, დაშინება და ა.შ. მოსტარის ალყამ 9 თვე გასტანა, ხორვატთა საარტილერიო ცეცხლმა შეიწირა აღმოსავლეთ მოსტარის შენობების უმრავლესობა, ხოლო 1993 წლის 9 ნოემბერს ხორვატებმა გაანადგურეს მოსტარის ძველი ხიდი, რომელიც მოსტარის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს ერთმანეთთან აკავშირებდა (დანარჩენი სამი ხიდი – ცარინსკის, ტიტოვისა და ლუცკის ხიდები იუგოსლავიის სახალხო არმიამ დაანგრია). ძველი ხიდის ნაცვლად ომის დასრულების შემდეგ აღმოსავლეთ და დასავლეთ მოსტარს ბოგირი აკავშირებდა, 2004 წელს კი ხიდი პირვანდელი სახით აღადგინეს.
ვაშინგტონის შეთანხმება
ხორვატთა ხელმძღვანელობამ გააცნობიერა, რომ სერბებთან შეთანხმებით და ეთნიკური წმენდის კამპანიის გაგრძელებით მას შესაძლოა დაეკარგა დასავლეთის მხარდაჭერა, რაც მისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო. ამიტომ იგი დათანხმდა ბოსნიელებთან მოლაპარაკებებს.
1994 წლის 18 მარტს ვაშინგტონსა და ვენაში ხელმოწერილი იქნა შეთანხმება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკასა და ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკას შორის. შეთანხმებას ხელს აწერდნენ ჰარის სილაიჯიჩი ბოსნიის რესპუბლიკის მხრივ, კრეშიმირ ზუბაკი ჰერცეგ-ბოსნიის მხრივ და მათე გრანიჩი ხორვატიის მხრივ. ეს შეთანხმება ასრულებდა ომს ბოსნიის ხორვატებსა და ბოსნიელებს შორის, ქმნიდა ფედერაციას, რომელიც ათ კანტონად იყო დაყოფილი. ჰერცეგ–ბოსნია, რომელიც არაღიარებულ წარმონაქმნს წარმოადგენდა, გაუქმდა და ნებაყოფლობით შევიდა ბოსნიის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, რომელიც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ფედერაციად გარდაიქმნა. ამ შეთანხმებამ დაასრულა ხორვატებსა და ბოსნიელებს შორის ომი სამხრეთ ბოსნიაში.
კუპრესი
ბიჰაჩში ალყაშემორტყმული ბოსნიის არმიის მეხუთე კორპუსზე დაწოლის შესასუსტებლად ხორვატებმა და ბოსნიელებმა წამოიწყეს შეტევა სამხრეთიდან კუპრესის მიმართულებით 1994 წლის 20 ოქტომბერს. ვაშინგტონის შეთანხმების შემდეგ ეს პირველი ერთობლივი ოპერაცია იყო. შეტევის მიმდინარეობისას მოკავშირეებმა გაათავისუფლეს კუპრესი 3 ნოემბერს, რომელიც 1992 წლის აპრილიდან სერბების კონტროლქვეშ იყო. მოკავშირეთა კონტროლქვეშ აღმოჩნდა სპლიტ–ლივნო–კუპრეს–ბუგოინოს გზატკეცილი, რაც მებრძოლი მხარეების მომარაგების პრობლემებს ხსნიდა. დუდაკოვიჩის მეხუთე კორპუსი ბიჰაჩის ალყიდან ასევე ცდილობდა ალყის გარღვევას მოკავშირეთა მიმართულებით.
ოპერაცია ზამთარი '94
ხორვატებმა ბოსნიელების მხარდაჭერით გააგრძელეს შეტევა კუპრესის ჩრდილოეთით ბიჰაჩის ალყის გასარღვევად. თუმცა მათ მოახერხეს გარკვეული წარმატებების მიღწევა, სერბებმა აბდიჩის მომხრეებთან ერთად წამოიწყეს კონტრშეტევა, მოახერხეს ბიჰაჩში შეღწევა და ბრძოლა საკუთრივ ქალაქში მიმდინარეობდა.
ოპერაცია ნახტომი
ოპერაცია ზამთარი '94 გაგრძელების მიზნით და ბიჰაჩის დასახმარებლად ხორვატებმა და ბოსნიელებმა გაზაფხულზე ჩაატარეს ოპერაცია ნახტომი 1 და ნახტომი 2. მათი მიზანი იყო სერბების იძულება რეზერვები ბიჰაჩიდან კუპრესისა და ლივნოსკენ გადმოესროლათ, თუმცა სერბთა რესპუბლიკის შტაბის უფროსმა, რადკო მლადიჩმა, გადაწყვიტა, რომ ბიჰაჩი უფრო მნიშვნელოვანი იყო და ბიჰაჩზე შეტევა არ შეუჩერებია. ამის მიუხედავად სერბებმა ბიჰაჩის აღება ვერ მოახერხეს.
ორაშეს ბრძოლა
5 მაისიდან 10 ივნისამდე სერბები ცდილობდნენ დაეკავებინათ ხორვატული ქალაქი ორაშე ჩრდილოეთ ბოსნიაში. ერთთვიანი ბრძოლების შემდეგ ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ ხორვატიისა და ბოსნიის მხარდაჭერით შეძლო სერბთა რესპუბლიკის არმიის უკუგდება.
ოპერაცია ქარიშხალი
1995 წლის ზაფხულში ხორვატებმა გადაწყვიტეს გადამჭრელი ზომები მიეღოთ ხორვატიის ტერიტორიაზე არსებული სეპარატისტული კრაინის რესპუბლიკის წინააღმდეგ. დაიგეგმა ოპერაცია ქარიშხალი, რომლის მიხედვითაც ხორვატულ არმიას მთელი კრაინის ტერიტორია უნდა დაეკავებინა, ხოლო ბოსნიური არმიის მეხუთე კორპუსს აბდიჩის სეპარატისტები უნდა გაენადგურებინა. ოპერაცია დაიწყო 1995 წლის 4 აგვისტოს და 5 დღის შემდეგ ხორვატებისა და ბოსნიელების გამარჯვებით დასრულდა. კრაინის რესპუბლიკა ლიკვიდირებული იქნა, ისევე როგორც აბდიჩის ფორმირებები. ბიჰაჩის ალყა გაირღვა.
ორგანიზაცია და სტრუქტურა
თავდაპირველად თავდაცვის ვეჩე ბრიგადის დონის ფორმირებებისგან შედგებოდა და იყოფოდა ოთხ ოპერატიულ მიმართულებად – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჰერცეგოვინა (შტაბი – მოსტარი), ჩრდილო-დასავლეთ ჰერცეგოვინა (შტაბი ტომისლავგრადი), შუა ბოსნია (შტაბი – ვიტეზი) და ბოსნიის პოსავინა (შტაბი – ორაშე). 1993 წლის ნოემბერში ხორვატიიდან ჩამოსულმა კადრის ოფიცრებმა მოახდინეს მისი რეორგანიზაცია. ბრიგადები დაშალეს და სახალხო თავდაცვის პოლკებად გადააკეთეს. დარჩა ხუთი გვარდიული ბრიგადა, რომელიც პროფესიონალი ჯარისკაცებით დაკომპლექტდა. ოპერატიული მიმართულებები კორპუსებად გადააკეთეს, რომლებსაც სახელი საშტაბო ქალაქის მიხედვით ეწოდა. 1995 წლის ზაფხულში შეიქმნა ბიჰაჩის კორპუსიც. საერთო ჯამში 1993 წლის მდგომარეობით ვეჩეში იყო 38 ბრიგადის დონის შენაერთი, დაახლოებით 50 ტანკი, 400 ქვემეხი და 200 ჯავშანტრანსპორტიორი. ვეჩეს პირადი შემადგენლობა 34 080 კაცს შეადგენდა (რეზერვიანად 55 000)
სქოლიო
კატეგორია:იუგოსლავიის ომები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
გლინჟენი (შოლდენეშტის რაიონი)
გლინჟენი (Glinjeni) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 184 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 007 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ხალხის მსახური
ხალხის მსახური (Слуга народу; Слуга народа; აგრეთვე ითარგმნება როგორც „ქვეყნის მსახური“) — უკრაინული სატირულ-კომედიური ტელესერიალი. ეთერში პირველად 2015 წლის 16 ნოემბერს გავიდა.
სიუჟეტი
სერიალში მოთხრობილია ისტორიის მასწავლებლის ვასილი პეტრეს ძე გოლობოროდკოს ისტორია (როლში ვოლოდიმირ ზელენსკი), რომელიც მოულოდნელად, ვირუსული ვიდეოს წყალობით იმარჯვებს უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნებში. იგი იწყებს ბრძოლას კორუფიის წინააღმდეგ, მაგრამ ბევრი მოწინააღმდეგე გამოუჩნდება.
პერსონაჟები
მინი|ვოლოდიმირ ზელენსკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები
პრეტორიის შეთანხმება
პრეტორიის შეთანხმება — შედგა 2002 წელს რუანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის. შეთანხმების მიზანი იყო კონგოს მეორე ომის დასრულება. რუანდა დათანხმდა კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიიდან დაახლოებით 20 000 ჯარისკაცის გაყვანას, იმ პირობით, რომ საერთაშორისო ძალისხმევით მოხდებოდა ჰუტუს, ინტერაჰამვეს და რუანდის შეიარაღებული ძალების ყოფილი თანამშრომლების განიარაღება.
მოლაპარაკებები ხუთი დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქ პრეტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
თამაშა
თამაშა (Tamaşa) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
დავით დავითაია
დავით შოთას ძე დავითაია (დ. 11 აგვისტო, 1938, სენაკი) — ქართველი სპორტსმენი, მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა).
1976-1986 წლებში იყო საქართველოს ნაკრების, 1986-1992 წლებში — ჭაბუკთა და ახალგაზრდული გუნდების მთავარი მწვრთნელი, 1976-1986 — საბჭოთა კავშირის ნაკრების მწვრთნელი; არის საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი; იტალიის, რუმინეთის, თბილისის საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული. მინიჭებული ჰქონდა საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელის წოდება (1990), საქართველოს ღირსების ორდენი. მისი აღზრდილები არიან იოსებ ბერიშვილი, ნუგზარ წურწუმია, ბადრი ხასაია და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
აუცეს მხარე
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დობელეს რაიონის ტერიტორიაზე.
ეროვნული შემადგენლობა
აუცეს მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ასე გამოიყურება :
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
სნუკერისტების ოფიციალური რეიტინგი 2013-2014 წლების სეზონზე
სნუკერისტების ოფიციალური რეიტინგი 2013-2014 წლების სეზონზე წარმოადგენს სნუკერისტების მიერ სეზონის განმავლობაში დაგროვებული რეიტინგული ქულების ჯამს.
შილერის ძეგლი (კალინინგრადი)
შილერის ძეგლი (Памятник Шиллеру; Schiller-Denkmal) — ძეგლი კალინინგრადში. ეძღვნება გერმანელ პოეტს, ფილოსოფოსსა და დრამატურგს ფრიდრიხ შილერს.
ისტორია
ბრინჯაოს ძეგლი შექმნა 1910 წელს გერმანელმა მოქანდაკემ, კენიგსბერგის სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების კათედრის მასწავლებელმა სტანისლავ კაუერმა. შილერის ძეგლის გარშემო სტანისლავ კაუერის ავტორობით სხვა ნამუშევრებიცაა: „ნიმფა ბანაობის შემდეგ“, „დედა და შვილები“, „შადრევანი პუტი“, რელიეფი პოლიციის პრეზიდიუმის შენობაზე და სხვა.
უცნობია რა მიზეზით აღმართეს ძეგლი კენიგსბერგში ფრიდრიხ შილერის პატივსაცემად, რომელიც არ ცხოვრობდა ქალაქში. ერთ-ერთი ვერსიით ძეგლის აღმართვა მიუძღვნეს კენიგსბერგის თეატრის 100 წლის იუბილეს, რომელიც გაიხსნა 1810 წელს შილერის ნაწარმოებით „ვილჰელმ ტელი“.
1934 წელს ძეგლი, რომელიც თავდაპირველად იდგა თეატრის წინ, გადაიტანეს ახალი თეატრის წინ მდებარე სკვერში.
ძეგლი დაზიანდა 1944 წლის ავიადარტყმის შედეგად, მაგრამ გადაურჩა 1945 წლის აპრილის შტურმს. ლეგენდის თანახმად, შტურმის დროს ძეგლზე რუსულად წააწერეს: „არ ესროლოთ! ეს თქვენია!“.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1950-იანი წლების შუა პერიოდში, ძეგლი გაარემონტეს. კვარცხლბეკზე დაამატეს წარწერა რუსულ ენაზე და ასევე შილერის ცხოვრების წლები.
2017 წლის მდგომარეობით შილერის ძეგლი არის რუსეთის ფედერაციის მონუმენტალური ხელოვნების ძეგლი და იცავს სახელმწიფო. ძეგლი მდებარეობს თეატრის მოედანზე (მშვიდობის პროსპექტზე), კალინინგრადის საოლქო დრამატული თეატრის ახლოს (ყოფილი ახალი ტეატრის შენობა).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში კატეგორია:კალინინგრადის ძეგლები
ლელა ლომბარდი
ლელა ლომბარდი (Maria Grazia "Lella" Lombardi, დ. 26 მარტი, 1941 – გ. 3 მარტი, 1992) — იტალიელი ავტომრბოლელი ქალი.
ბიოგრაფია
ბავშვობიდან მისდევდა სპორტს, თავიდან დაკავებული იყო ხელბურთით, შემდეგ კი ავტორბოლებით დაინტერესდა. თავიდან მონაწილეობდა რალიში როგორც შტურმანი, მოგვიანებით კი მონაწილეობდა სხვადასხვა სახის ფორმულაში როგორც მრბოლელი. ფორმულა-ფორდში მექსიკის ჩემპიონატის მოგების შემდეგ 1974 წელს გადავიდა ბრიტანულ ფორმულა-5000-ში.
ლელა ლომბარდის დებიუტი ფორმულა 1-ში შედგა 1974 წლის 20 ივლისს, დიდი ბრიტანეთის გრან პრიზე Allied Polymer Group-ის საჯინიბოს შემადგენლობაში ავტომობილ ბრებჰემ ბტ-42-ის საჭესთან, თუმცა დებიუტი წარუმატებელი გამოდგა და მან კვალიფიკაციის გავლა ვერ მოახერხა. 1975 წელს ლელა ლომბარდიმ სრული სეზონი ჩაატარა March Engineering-ის შემადგენლობაში.
ყველაზე დიდ წარმატებას ლელა ლომბარდიმ მიაღწია 1975 წლის ესპანეთის გრან პრიზე, რომელიც ბარსელონაში ჩატარდა. დასაწყისი არც ისე შთამბეჭდავი იყო: მხოლოდ 24-ე ადგილი კვალიფიკაციაში. უშუალოდ რბოლა კი ქაოსური გამოდგა: სტარტზევე ერთმანეთს შეეჯახნენ მარიო ანდრეტი და ნიკი ლაუდა. არტურო მერცარიოს და უილსონ ფიტიპალდისაც ბოქსებში შესვლა და რბოლის შეწყვეტა მოუწიათ, ორი წრის შემდეგ რბოლას კიდევ 2 პილოტი გამოეთიშა. მრავალი ავარიის შედეგად ლელა ლომბარდი რბოლის პირველ ნაწილშივე მოწინავე ათეულში აღმოჩნდა.
საბოლოოდ ესპანეთის გრან პრი მხოლოდ 29 წრე გაგრძელდა. მას შემდეგ, რაც ლიდერის პოზიციაზე მყოფი როლფ შტომელენი ტრასიდან გადავიდა და ავარიის შედეგად 5 მაყურებელი დაიღუპა, რბოლა შეწყდა. ლელა ლომბარდი იმ დროისათვის მე-6 ადგილზე იმყოფებოდა, რაც იმდროინდელი წესებით 1 ქულის მომტანი იყო, მაგრამ, რადგანაც რბოლის 2/3-ზე ნაკლები ჩატარდა, წესდების თანახმად ქულები განახევრდა. ამ რბოლაში ლელა ლომბარდიმ დაამყარა რეკორდი, არც ერთ ქალ მრბოლელს მე-6 ადგილი ფორმულა 1-ის გათამაშებაში არ დაუკავებია და ჩასათვლელი ქულა არ მოუპოვებია.
მომდევნო რბოლებში ლელა ლომბარდის საუკეთესო შედეგი იყო მე-7 ადგილი 1975 წლის გერმანიის გრან პრიზე, 1976 წელს მან სეზონში მხოლოდ პირველი რბოლა ჩაატარა, რის შემდეგაც ის გუნდში რონი პეტერსონმა ჩაანაცვლა, თუმცა შემდეგ 3 რბოლა ჩაატარა ახალი გუნდის, RAM-ის შემადგენლობაში. მონაწილეობდა ნასკარის რბოლაშიც, სადაც 1977 წელს 31-ე ადგილი დაიკავა. გარდა ამისა, ის ერთადერთი ქალია მსოფლიოში, რომელიც DTM-შიც მონაწილეობდა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ავტომრბოლელები კატეგორია:ფორმულა 1-ის იტალიელი მრბოლელები კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი
ვანგლი
ვანგლი (Vəngli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
გეუზენი
გეუზენი (Găuzeni) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 154 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 404 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
იანასის რაიონი
იანასის რაიონი (Distrito de Yanas) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის დოს-დე-მაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 470 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 815 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 110 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 36.31 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:დოს-დე-მაიოს პროვინციის რაიონები
სოგრატ სვანაძე
სოგრატ სვანაძე (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2018, პრაღა, ჩეხეთი). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2017, პრაღა, ჩეხეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ვასილ დავითაია
ვასილ ვალერიანის ძე დავითაია (დ. 2 აგვისტო, 1951, სოფ. ჭალადიდი, ახლანდ. საბაჟო, ხობის მუნიციპალიტეტი) — საქართველოს პოლიციის გენერალ-მაიორი (1999).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ხალანლი
ხალანლი (Xallanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
მაკ-კალოჰის ოლქი
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ნეპტუნი (შადრევანი)
ნეპტუნი (Нептун) — პეტერგოფის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლის ერთ-ერთი შადრევანი. შეიძინა იმპერატორმა პავლე I-მა გერმანიაში ვიზიტის დროს.
ისტორია
1736 წელს ზემო პარკის ცენტრალურ აუზში, განათავსეს ქანდაკება-შადრევნის კომპოზიცია „ნეპტუნის კალათა“. სკულპტურა არის მოოქროვილი. კომპოზიციის ცენტრში წარმოდგენილია ნეპტუნი, ასევე ეტლი და ცხენოსნები. ცენტრალურ ნაკადზე დაყენებული იყო სპილენძის რგოლი. არაერთი რეკონსტრუქციის შემვეგ 1797 წელს ყველაფრის მოხსნა მოუწიათ. მის ადგილას აღმართეს ნეპტუნის მთელი ჯგუფი.
შადრევნის თავდაპირველი ფიგურები შექმნილი იყო ნიურბერგში (გერმანია), მაგრამ შადრევანი აქ არასოდეს ყოფილა მოქმედი. კომპოზიაცია შექმნეს ვესტფალიის ზავის სამახსოვროდ.
ქალაქის ბაზრის მოედანზე ააშენეს აუზი კვარცხლბეკით, რომელიც განკუთნილი იყო კომპოზიციის დასამონტაჟებლად, მაგრამ შემდეგ გაირკვა რომ მდინარეში უბრალოდ არ იყო შადრევნის ფუნქციონირებისთვის საჭირო წყლის რაოდენობა. ამის შემდეგ შადრევანი მოათავსეს ბეღელში, სადაც მან 100 წელზე მეტი გაატარა. 1781-1782 წლებში, ევროპაში მოგზაურობისს ფარგლებში ნიურბერგმა უმასპინძლა უფლისწულ პავლე პეტრეს ძეს, რომელმაც გადაწყვიტა შადრევნის შეძენა, მას მისი დადგმა საკუთარ რეზიდენციაში, გატჩინაში სურდა. პავლე I-მა ეს შადრევანი იმ დროისთვის უზარმაზარ თანხად 30 000 რუბლად იყიდა. 1796 წელს ქანდაების დიდი ნაწილი გაიყიდა და გაგზავნეს პეტერგოფში. 1798 წელს არც აქ მოხდა მისი დამონტაჟება ანალოგიური მიზეზის გამო, რაც იყო ნიურბერგში. სწორედ ამ დროს გადაწყვიტეს, რომ კომპოზიცია დაედგათ ზემო პარკის აუზში, რაც წარმატებით განხორციელდა 1799 წელს.
დიდი სამამულო ომის დროს ქანდაკება დაშალეს და გააგზავნეს გერმანიაში. 1947 წელს იგი კვლავ პეტერგოფში დაბრუნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ახელოოს ბრძოლა
ახელოოს ბრძოლა — ბიზანტია-ბულგარეთის ბრძოლა. გაიმართა 917 წლის 20 აგვისტოს მდინარე ახელოოსა და თანამედროვე ქალაქ პომორიეს შორის, ბულგარეთში.
917 წელს ბიზანტიის იმპერიამ ზავი დადო არაბთა სახალიფოსთან, რათა საკუთარი ძალების მობილიზაცია მოეხდინა ბულგარელების წინააღმდეგ. ბიზანტიის დიპლომატია ცდილობდა სიმეონის წინააღმდეგ დიდი კოალიციის შექმნას და მოლაპარაკებებს მართავდა სერბებთან, მადიარებთან და პაჭანიკებთან. სიმეონმა სერბები დაიმორჩილა, ხოლო მადიარები და პაჭანიკები თავის მხარეზე გადაიყვანა.
ბიზანტიის არმიას მეთაურობდა ლეონ ფოკა, ხოლო ფლოტს რომანოზ I ლაკაპენოსი, ხოლო ბულგარეთის არმიას პირადად სიმეონ I.
დაპირისპირებული არმიები მდინარე ახელოოსა და ქალაქ ახელოოს (ამჟამად პომორიე) შორის შეხვდენენ. მძიმე ბრძოლების შედეგად თითქმის ყველა ბიზანტიელი მხედართმთავარი დაიღუპა, ხოლო არმია სრულიად განადგურდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარეთის ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:X საუკუნის ბრძოლები
ოლგა სუმსკა
ოლგა ვიაჩესლავის ასული სუმსკა (Ольга В'ячеславівна Сумська; დ. 22 აგვისტო, 1966, ლვოვი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი ტელე-წამყვანი, პოლიტიკოსი და მსახიობი. მიღებული აქვს შევჩენკოს ეროვნული ჯილდო (2006), 2009 წელს მიიღო უკრაინის სახალხო არტისტის წოდება. 2006 წელს იყო კიევის მერობის კანდიდატი.
ოლგა დაიბადა ლვოვში, მსახიობების ოჯახში. მას ჰყავს უფროსი და ნატალია სუმსკა, რომელიც აგრეთვე მსახიობია. 1987 წელს ოლგამ დაამთავრა კიევის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი და 1988-2006 წლებში იყო ლესია უკრაინსკას ეროვნული აკადემიის თეატრის რუსული დრამის სტაჟიანი მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:უკრაინელი მსახიობები
ალექსანდრე სვანიძე
ალექსანდრე „ალიოშა“ სვიმონის ძე სვანიძე (დ. 1886 — გ. 20 აგვისტო, 1941) — ქართველი საბჭოთა ისტორიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივნის, იოსებ სტალინის პირადი მეგობარი და მისი პირველი მეუღლის კატო სვანიძის ძმა.
ბიოგრაფია
ალიოშა სვანიძე 1886 წელს დაიბადა რაჭაში, ქუთაისის გუბერნიის სოფელ ბაჯში, ღარიბი აზნაურის სვიმონ სვანიძის ოჯახში, სადაც ასევე სამი ქალიშვილი იზრდებოდა: ალექსანდრა (საშიკო), მარიამ (მარიკო) და ეკატერინე (კატო). საშუალო განათლება მიიღო ტფილისში. შეისწავლა ტიპოგრაფია და გახდა ასოთამწყობი.
1901 წლიდან გაწევრიანდა რსდმპ-ში. 1903 წლიდან ეწეოდა არალეგალურ რევოლუციურ მოძრაობას ამიერკავკასიაში, სადაც გაიცნო რევოლუციონერი იოსებ ჯუღაშვილი და 1905 წელს დროებით საცხოვრებლად მიიყვანა ტფილისში, თავის დების სახლში, სადაც ქალიშვილებს მადამ ჰერვის სახელობის მოდების ატელიე ჰქონდათ გახსნილი. სწორედ ამ პერიოდში გაიცნო სტალინმა მომავალი მეუღლე კატო, რომელზეც 1907 წელს დაქორწინდა.
ალიოშა რამდენიმე წელი ცხოვრობდა გერმანიაში, სადაც მოისმინა იენის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტის კურსი, შეისწავლა გერმანული და ინგლისური ენები. 1916 წელს დაბრუნდა და 1919 წლამდე დაჰყო ტფილისში. 1918-1920 წლებში მონაწილეობდა სამოქალაქო ომში. 1919 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობას რუსეთში გაექცა.
ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, 1920-1921 წლებში იყო საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის დასავლეთის განყოფილების უფროსის მოადგილე, 1921-1924 წლებში ეკავა ამიერკავკასიის სფსრ განათლების და ფინანსთა სახალხო კომისრის თანამდებობა, იმავდროულად ეკავა საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა და ფინანსთან სახალხო კომისრის თანამდებობები. მონაწილეობას იღებდა ყარსის კონფერენციაში, სადაც 1921 წლის 13 ოქტომბერს, ხელი მოეწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას საბჭოთა კავშირსა და თურქეთს შორის, რომლის მიხედვითაც თურქეთმა დათმო ბათუმი და გიუმრი, ხოლო სანაცვლოდ საბჭოთა კავშირმა ართვინი, არტაანი, ყარსი და იღდირი. 1922 წელს გადააყენეს ფინანსთა სახალხო კომისრობიდან, რადგან მხარს უჭერდა ქართული ფულის ერთეულის შენარჩუნებას.
1921 წელს ალიოშამ ცოლად შეირთო თბილისის ოპერის მომღერალი, ქართველი ებრაელი მარია კორონა, რომლისთვისაც ეს მეორე ქორწინება იყო. პირველი ქორწინებიდან მას ჰყავდა ვაჟი ანატოლი, მეუღლე კი 1918 წელს გარდაეცვალა. ალიოშას და მარიას 1927 წელს ვაჟი ჯონრიდი (ივანი) შეეძინათ, რომელსაც სახელი ამერიკელი ჟურნალისტის ჯონ რიდის პატივსაცემად დაარქვეს.