cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტუვალუს კუნძულები
გეოგრაფია
ტუვალუს კუნძულების ხმელეთის ფართობი სულ 25,63 კმ²-ია, იმ დროს, როდესაც ტერიტორიის ფართობი, რომელიც უკავიათ ლაგუნებს შეადგენს — 520 კმ²-ს. კუნძულები განლაგებულია 5 ატოლზე (ნანუმეა, ნუი, ნუკულაელაე, ნუკუფეტაუ, ფუნაფუტი), 3 დაბლობ მარჯნულ კუნძულზე (ნანუმანგა, ნიულაკიტა, ნიუტაო) და ერთ ატოლ/რიფულ კუნძულზე (ვაიტუპუ), რომლებიც გადაჭიმულები არიან ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ 595 კმ-ზე. არქიპელაგის ყველაზე დიდი კუნძულია (ხმელეთის ფართობის მიხედვით, და არა ლაგუნის წყლის ზედაპირის ფართით) ატოლი ვაიტუპუ (5,60 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარა — ნიულაკიტა (0,4 კმ²). ყველა კუნძული დაბლობია, ხოლო ატოლები ძირითადად შედგება რამდენიმე მომცრო კუნძულისაგან, ანუ მოტუსაგან. ქვეყნის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს სულ 5 მეტრს.
ტუვალუს ყველაზე ჩრდილოეთი კუნძულია ატოლი ნანუმეა, ხოლო ყველაზე სამხრეთი — ნიულაკიტა. არქიპელაგის ორ კუნძულს შორის ყველაზე უფრო მცირე მანძილი შეადგენს 67 კმ-ს (ნუკუფეტაუ/ვაიტუპუ), ხოლო ყველაზე უფრო დიდი — 172 კმ-ს (ნუი/ვაიტუპუ).
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად ტუვალუ დაყოფილია 7 კუნძულოვან (ნანუმეა, ნიუტაო, ნანუმანგა, ნუი, ვაიტუპუ, ნუკულაელაე და ნუკუფეტაუ) და 1 საქალაქო (ფუნაფუტი) საბჭოდ.
მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 9561 ადამიანს. მუდმივი მოსახლეობა მინიმუმ 11 კუნძულზეა, მათ შორის თითოეული ატოლის ყველაზე დიდ კუნძულზე და კიდევ ორ კუნძულზე, რომლებიც შედიან ატოლ ფუნაფუტიში. ცხრა კუნძულიდან ყველაზე პატარაა  — ნიულაკიტა — რომელიც იყო დაუსახლებელი, სანამ 1949 წელს მასზე არ დასახლდნენ კუნძულ ნიუტაოს მაცხოვრებლები.
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი
სუბრაჰმანიან ჩანდრასეკარი (დ. 19 ოქტომბერი, 1910, ლაჰორი — გ. 21 აგვისტო, 1995, ჩიკაგო) — ამერიკელი ფიზიკოსი და ასტროფიზიკოსი. 1930 წელს დაამთავრა მადრასის უნივერსიტეტი. 1933 წელს მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი კემბრიჯის უნივერსიტეტში. მუშაობდა ამავე უნივერსიტეტში. 1936 წელს გადავიდა ამერიკის შეერთებული შტატებში (1953 წელს მიიღო აშშ-ის მოქალაქეობა), 1937 წლიდან მუშაობდა იერკიზის ობსერვატორიაში. ლექციებს კითხულობდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში (1942 წლიდან პროფესორი). ჩანდრასეკარის ძირითადი შრომები ეძღვნება ვარსკვლავთა აგებულებასა და სტოქასტიკური პროცესების (შემთხვევითი პროცესების) თეორიას. ააგო თეთრი ჯუჯების თეორია, იწინასწარმეტყველა ამ ვარსკვლავთა ზღვრული მასის არსებობა და მოგვცა მასისა და რადიუსის უნივერსალური თანაფარდობა. გამოიკვლია ვარსკვლავთა სისტემების დინამიკის, ვარსკვლავთა ატმოსფეროებში სხივური ენერგიის გადატანისა და ჰიდროდინამიკური და ჰიდრომაგნიტური მდგრადობის (ფარდობითობის ზოგადი თეორიის ფარგლებში) პრობლემები. ლონდონის სამეფო საზოგადოების (1944), ამერიკის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიისა და აშშ-ის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში (1983).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:ამერიკელი ათეისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკაში კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები კატეგორია:ინდოელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ასტროფიზიკოსები
მონარქიზმი
მონარქიზმი — მონარქიული სისტემის ან მონარქიული მმართველობის მხარდაჭერა. მოანრქისტი არის ადამიანი რომლიც მხარს უჭერს ისეთ მონარქიულ მთავრობის ფორმას, რომელშიც მონარქს არ გააჩნია რაიმე რეალური გავლენა, ხოლო ადამიანი რომელიც აბსოლუტურ მონარქიას ემხრობა როიალისტი ეწოდება. ადამიანი რომელიც ეწინააღმდეგება ყველა ტიპის მონარქიას, მოიხსენიება როგორც რეპუბლიკანისტი.
ისტორია
მონარქიული მმართველობა არის ერთ-ერთი უძველესი პოლიტიკური ინსტიტუციაა. მონარქია ხშირად ლეგიტიმაციად იყენებდა უმაღსეს წმინდა ძალებს (ადრეულ თანამედროვე ევროპაში ღმერთის მანდატს და ჩინეთში სამოთხის მანდატს).
ინგლისში, მონარქები ძალაუფლებას ახვა თანამდებობედინაც იღებდნენ. 1215 წელს, დიდებულების ჯგუფმა, მეფე ჯონ უმიწაწყლოს აიძულეს ხელი მოეწერა თავისუფლების დიდ ქარტიაზე, რომელმაც მეფის ბარონებს მისცა გარკვეული თავისუფლებები და დაადგინა რომ მეფის ძალები აი იყო აბსოლუტური. 1687-1688 წლებში, სახელოვანმა რევოლუციამ და ჯეიმზ II-ის ტახტიდან ჩამოგდებამ, ინგლისში კონსტიტუციური მონარქიის პრინციპედი განაწესა, რომლებიც შემდგომში ჯონ ლოკმა და სხვა ფილოსოფოსებმა დახვეწეს. თუმცა, აბსოლუტური მონარქია, რომელიც ტომას ჰობზმა გაამართლა წინგ „ლევიათანში“ 1651 წელს, კვლავ მთავარ ინსტიტუციად დარჩა მთელ დანარჩენ მსოფლიოში. XVIII საუკუნეში, ვოლტერმა და სხვა ფილოსოფესებმა წინ განათლებული აბსოლუტიზმი წამოწიეს, რომელიც დადებითან მიიღეს საღვთო რომის იმპერატორმა იოზეფ II-მ და რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II.
XVIII საუკუნის ბოლოს ამერიკის და საფრანგეთის რევოლუციები დამატებითი ნაბიჯები იყო ევროპის მონარქიების დასასუსტებლად. 1848 წელს დაიწყო რევოლუციების ტალღა უკვე კონტინენტური ევროპული მონარქიების წინააღმდეგ.
პირველმა მსოდლიო ომმა და მისმა შედეგმა ევროპაში სამი უდიდესი მონარქიების დასასრული გამოიწვია: რუსეთის იმპერიის რომანოვების დინასტია, გერმანიის იმპერიის ჰოენცოლერნების დინასტია, ყველა გერმანულ მონარქიასთან ერთად და ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ჰაბსბურგების დინასტია.
უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკის აღზევებამ 1919 წელს გამოიწვია მონარქიის მიმართ მხარდაჭერის გაზრდა. თუმცა უნგრელმა მონარქისტებმა ვერ მოახერხეს დაებრუნებინათ მეფე სახელმწიფოს მმართველად და შეჯერდნენ რეგენტ, ადმირალ მიკლოს ჰორიტიზე, რომლსაც უნდა წარმოედგინა უნგრული მონარქია ნამდვილი მეფის ტახტზე დაბრუნებამდე. ჰორტი რეგენტი 1920-1944 წლებში იყო. მსგავსად, ფრანცისკო ფრანკოს რეჟიმმა 1938 წელს, რეალური მონარქის გარეშე, ესპანეთში მონარქიის აღდგენა გამოაცხადა. 1920-იან წლებში, გერმანიაში მონარქისტები შეიკრიბნენ გერმანიის ნაციონალისტურ სახალხო პარტიაში, და მოითხოვეს ჰოენცოლერნების დინასტიის გერმანიის ტახტზე დაბრუნებაზე და ვაიმარის რესპუბლიკის გაუქმება. პარტიამ დიდი მხარდაჭერა შეინარჩუნა 1930-იანებამდე, როდესაც მოხდა ნაცისტური პარტიის აღზევება.
აღმოსავლეთ ევროპაში სოციალიზმის გამოჩენასთან ართად, გადარჩენილი მონარქიები: რუმინეთის სამეფო, უნგრეთის სამეფო, ალბანეთის სამეფო, ბულგარეთის სამეფო და იუგოსლავიის სამეფო, ყველა მათგანი 1947 წლისათვის უკვე ჩანაცვლებული იქნა სოციალისტური რესპუბლიკებით.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, იტალიაში განახლდა რესპუბლიკელების და მონარქისტების მეტოქეობა, ჩატარდა რეფერენდუმი უნდა დარჩენილიყო თუ არა იტალია მონარქიად, სადაც რესპუბლიკელებმა გაიმარჯვეს და ჩამოყალიბდა თანამედროვე იტალიის რესპუბლიკა.
მიმდინარე მონარქიები
დღევანდელ დღეს მონარქიების უმეტესობა კონსტიტუციურია, როგორც გაერთიანებულ სამეფოსა და ესპანეთში. კონსტიტუციური მონარქიების უმეტესობაში მონარქს მხოლოდ სიმბორული ძალა გააჩნია, თუმცა ზოგ კონსტიტუციურ მონარქიაში, მონარქიმნიშვნელოვან როლს თამაშობს პოლიტიკურ საქმეებში. მაგალითად, ტაილანდში მეფე პუმიპონ ადულიადეტი, რომელიც 1946-2016 წლებში იყო მეფე, მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა სახელმწიფოს პოლიტიკური გეგმების ჩამოყალიბებასა და სხვადასხვა სამხედრო გადატრიალებების დაგეგმვებში. ანალოგიურად მაროკოში, მეფე მუჰამედ VI-ს აქვს გარკვეული, მაგრამ არა აბსოლუტური ძალაუფლება.
ლიხტენშტაინი არის დემოკრატიული სახელმწიფო, სადაც მოსახლეობა ნებაყოფლობით აძლევს მეტ ძალაუფლებას მონარქიას ბოლო წლებში.
მონარქიზმის გამართლებები
აბსოლუტური მონარქია დგას ანარქიის, ლიბერალიზმის კომუნიზმის და განმანათლებლობის წინააღმდეგ.
ოტო ფონ ჰაბსბურგი მხარს უჭერდა კონსტიტუციური მონარქიის ფორმას რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა უზენაესი სასამართლოს უპირველესობაზე, პოზიციის მემკვიდრეობითი გადაცემით და ტრიბუნალის შუამდგომლობით.
ნეოპარტიზანული სახელმწიფოს მეტაური და გამაერთიანებელი ძალა
ბრიტანელი პოლიტიკის მეცნიერი ვერონ ბოგდანორი მონარქიას ამართლებს იმ იდეათ, რომ ის სახელმწიფოს აძლევს ლიდერს რომელიც დამოუკიდებელია მთავრობის მეთაურისაგან და სახელმწიფოს ყველას მოქალაქეს აძლევს საუკეთესო წარმომადგენლობას ქვეყნის საგარეო და საშინაო საქმეებში. ბოგდანორი ასევე ამბობს რომ მონარქიას მაგაერთიანებლის როლის თამაში შეუძლია მულტირთნიკურ სახელმწიფოებში, „ბელგიაში მეფე არის ერთადერთი ბელგიელი, როდესაც ყველა დანარჩენი ან ფლემინგელი ან ვალონიელია და ასევე ბრიტანეთის მონაქქი ეკუთნის დიდი ბრიტანეთის ყველა სახელმწიფოს (ინგლისი, უელსი, შოტლანდია და ჩრდილოეთ ირლანდია) და არა რომელიმე კონკრეტულ მათგანს.
თავისუფლების უსაფრთხოება
მონარქისტთა საერთაშორისო ლიგა, რომლიც 1943 წელს დაფუძნდდა, ყოველთვის უწევდა პოპულარიზაციას მონარქიას, იმ ფაზისზე რომ მონარქია აძლიერებს თავისუფლებას და თავისუფლებისაკენ სწრაფვას, როგორც დემოკრატიაში ასევე ტირანიაში, რადგანაც მონარქია არ არის დამოკიდებული პოლიტიკოსებზე.
ბრიტანელ-ამერიკელი ლიბერტარიანელი მწერალი მათიუ ფენეის აზრით, ევროპის კონსტიტუციური მონარქიები „საკუთარ სახელმწიფოებს აარიდეს პოლიტიკური ექსტრიმები როგორებიცაა ფაშიზმი, კომუნიზმი და სამხედრო დიქტატურები; „ნაწილობრივ იმიტომ რომ მონარქები უზრუნველყოფენ პოპულისტი პოლიტიკოსების სურვილების და გეგმების ასრულებას“ კულტურების და ტრადიციების წარმოდგენის დამსახურებით ფენეი ასევე ამტიცებს რომ „ევროპის მონარქიები, როგორებიცაა დანია, ბელგია, შვედეთი, ნიდერლანდები, ნორვეგია და დიდი ბრიტანეთი, არიან მსოფლიოს ყველაზე სტაბილური, თავისუფალი და წარმატებული სახელმწიფოები“.
ადამიანის სწრაფვა იერარქიისაკენ
1943 წელს, გაზეთ The Spectator-ის ესე, "თანასწორობაში", ბრიტანელი მწერალმა კლაივ ლუისმა გააკრიტიკა ეგალიტარიზმი და მისი სწრაფვა მონარქიის გაუქმებისაკე, ადამიანის ბუნებრივი სწრაფვის საპირისპიროდ, „სადაც ადამიანს ეკრძალება თაყვანი სცეს მეფეს, ის თაყვანს სცემს მილიონერებს, ათლეტებს, ფილმების ვარსკვლავებს ან თუნდაც ცნობილ განგსტერებს და მეძავებს. სულიერი ბუნება, ფიზიკურის მსგავსად, ყოველთვის მოძებნის გზას დაკმაყოფილდეს; არ მისცე მას საკვები და საწამლავის ჭამას დაიწყებს.“
მხარდაჭერა მონარქიების აღდგენის მიმართ
შემდეგი სია გვიჩვენებს, გამოკითხვის შემდეგებს, სახელმწიფოების მოსახლეობის აზრის შესახებ, უკვე გაუქმებული მონარქიების აღდგენასთან დაკავშირებით.
მართა შვედი
მართა შვედი (Märtha av Sverige), აგრეთვე ცნობილია, როგორც ნორვეგიის კრონპრინცესა მართა (Kronprinsesse Märtha av Noreg; დ. 28 მარტი, 1901, სტოკჰოლმი, შვედეთი — გ. 5 აპრილი, 1954, ოსლო, ნორვეგია) — ბერნადოტების დინასტიის წარმომადგენელი. შვედეთის მეფე ოსკარ II-ისა და დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ის შვილიშვილი. ნორვეგიის კრონპრინცესა 1929 წლიდან გარდაცვალებამდე, როგორც მეფე ულაფ V-ის მეუღლე, რომელიც მის გამეფებამდე აღესრულა. ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V-ის დედა და კრონპრინც ჰოკონის ბებია. ბელგიის დედოფალ ასტრიდის და, ლუქსემბურგის დიდ ჰერცოგინია ჟოზეფინ შარლოტის, ბელგიის მეფე ბოდუენისა და მეფე ალბერტ II-ის დეიდა.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|290x290პქ|პრინცესა მართა (მარჯვნივ) დედასა და დებთან ერთად 1910 წელს პრინცესა მართა დაიბადა 1901 წლის 28 მარტს სტოკჰოლმში, შვედეთში. იგი იყო ვესტერგიოტლანდის ჰერცოგ კარლისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ინგებორგ დანიელის შუათანა ასული. მამამისი იყო შვედეთის მეფე გუსტავ V-ის უმცროსი ძმა და მეფე ოსკარ II-ის ვაჟი, ხოლო დედამისი დანიის მეფე კრისტიან X-ის და და მეფე ფრედერიკ VIII-ის ასული იყო. ასევე დედამისის ძმა იყო ნორვეგიის მეფე ჰოკონ VII (მართას მომავალი მამამთილი).
მონარქიზმი
სქოლიო
კატეგორია:მონარქიზმი
მართა შვედი
ადრეული ცხოვრება
მართას ერთი უფროსი და ჰყავდა პრინცესა მარგარეტას სახით, რომელიც ცოლად დანიის პრინც აქსელს გაჰყვა. ასევე მისი უმცროსი და იყო ბელგიის დედოფალი ასტრიდი, მეფე ლეოპოლდ III-ის მეუღლე და ბელგიის ორი მეფის: ბოდუენისა და ალბერტ II-ის დედა. აღსანიშნავია, რომ დებს შორის მართა ყველაზე კომუნიკაბელური და თავდაჯერებული იყო, რაც დედამისს ძალიან მოსწონდა მასში.
ჩანგ-გიეონგ-გუნგი
250px|მინი|ჩაანგგიეონგგუნგის მთავარი დარბაზი ჩანგ-გიეონგის სასახლე — სასახლე, რომელიც მდებარეობს სეულში, სამხრეთ კორეაში.
მართა შვედი
ადრეული ცხოვრება
ბავშვობაში მას სახლში კერძო რეპეტიტორები ამეცადინებდნენ. გარდა ზოგადი განათლების მიღებისა, მართამ მათგან პირველადი სამედიცინო დახმარების სრული კურსი გაიარა. აღსანიშნავია, რომ მას უყვარდა დებთან ერთად სტოკჰოლმის ქუჩებში უმეთვალყურეოდ სიარული და მაღაზიებში საყიდლებზე სიარული.
ჩანგ-გიეონგ-გუნგი
სასახლე აგებულია შუა XV საუკუნეში მეფე სეჯონგის ბრძანებით, რომელმაც ეს სასახლე მამამისს მეფე თეჯონგს აუშენა. თავდაპირველად მისი სახელი იყო „სუგანგ-გუნგი“, მაგრამ ის 1483 წელს განაახლა და გააფართოვა მეფე სეონგჯონგმა, რომლის შედეგად სასახლემ მიიღო ამჟამინდელი სახელწოდება. ბევრი ნაგებობა განადგურდა XVI საუკუნეში, როდესაც იაპონია მრავალჯერ შეეცადა დაეპყრო კორეა და შეჭრილიყო ჩინეთში. ის ბევრჯერ აღადგინეს ჩოსონის დინასტიის მეფეებმა, მაგრამ XX საუკუნეში კვლავ მნიშვნელოვნად დაანგრია იაპონიამ, ამ დროს კი მეთოდურად მოხდა დანგრევა, იმისათვის, რომ ადგილი გაენთავისუფლებინათ თანამედროვე პარკისთვის, ღირსშესანიშნავი ადგილისთვის იმპერიაში, რომელიც იქნებოდა გაგრძელება ტოკიოს უენო პარკის.
იაპონიის კოლონიური პერიოდის დროს, იაპონიამ ააშენა ზოოპარკი, ბოტანიკური ბაღი და მუზეუმი ტერიტორიაზე. 1945 წლის დამოუკიდებლობის მოპოვების, არეულობის და 1950-1953 წლის კორეის ომის ნგრევის შემდეგ, მდიდარი კორეელების და უცხოური ზოოპარკების შემოწირულობებით ეს ზოოპარკი შეავსეს. 1983 წელს ზოოპარკი და ბოტანიკური ბაღი გადაიტანეს იქ, სადაც დღესდღეობით სეულ ლენდი მდებარეობს.
მართა შვედი
ქორწინება
1928 წელს ამსტერდამში ჩატარებული ოლიმპიური თამაშების დროს პრინცესა მართა მის ბიძაშვილსა და ნორვეგიის მეფე ჰოკონ VII-ის ერთადერთ ვაჟზე, კრონპრინც ულაფზე დანიშნეს. ეს ქორწინება მიზნად ისახავდა შვედეთ-ნორვეგიის უნიის გახლეჩვის შედეგად ორ სამეფოს შორის არსებული მტრობისა და დაძაბულობის აღმოფხვრას. აღსანიშნავია, რომ ნიშნობის ამბავი მართამ კარგად მიიღო. სულ მალე წყვილს ერთმანეთი შეუყვარდათ და პოლიტიკურთან ერთად ეს სიყვარულით ქორწინებაც გახდა. მინი|315x315პქ|მართა და ულაფი თავიანთ უფროს ქალიშვილ რაგნჰილდასთან ერთად 1931 წელს|ალტ= ერთწლიან ნიშნობას 1929 წლის 21 მარტს ოსლოს კათედრალში მართასა და ულაფის ჯვრისწერა მოჰყვა. უკანასკნელი 340 წლის განმავლობაში ეს იყო პირველი სამეფო ქორწილი, რომელიც ნორვეგიაში შედგა. ქორწინება, რომელიც უმეტესწილად პოლიტიკური მოტივებით იყო განპირობებული, სულ მალე სიყვარულში გადაიზარდა და მართამ სამი ბავშვიც გააჩინა.
კრონპრინცესა მართა მალევე გადაიქცა სამეფო ოჯახის საყვარელ და პატივსაცემ წევრად. იგი წარმატებით ასრულებდა მთელ რიგ ოფიციალურ ვალდებულებებს და მეტიც, ის ხშირად გამოდიოდა სიტყვით, რაც სამეფო კარის ქალბატონებისთვის სიახლე იყო.
ჩანგ-გიეონგ-გუნგი
შემადგენლობა და შენობები
დღესდღეობით მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობების სია ასეთია:
მართა შვედი
ქორწინება
კრონპრინცი ულაფი და კრონპრინცესა მართა სკაუგუმის მოკრძალებულ სასახლეში ცხოვრობდნენ, რომელიც მათი საქორწინო საჩუქარი იყო ფრიც ვედელ იარლსბერგისაგან. 1930 წელს სკაუგუმის სასახლე ხანძარმა გაანადგურა, თუმცა კრონპრინცის აქტიური მუშაობის შედეგად იგი მალევე აღდგა.
მართას ცხოვრებაში პირველი დიდი ტრაგედია 1935 წელს მოხდა, როდესაც მისი და, ბელგიის დედოფალი ასტრიდი 29 წლის ასაკში ავტოკატასტროფას ემსხვერპლა. ამ ფაქტმა საშინლად იმოქმედა მართაზე, მით უმეტეს, რომ დები განსაკუთრებულად ახლოს იყვნენ. როგორც შემდეგში ულაფი იხსენებდა, მის ცოლს ათ წელზე მეტი დრო დასჭირდა, რომ დის სიკვდილი გადაეტანა. აღსანიშნავია, რომ ამის შემდეგ იგი თავის უფროს დასთან, მარგარეტასთან ერთად აქტიურად ჩაერთო ასტრიდის ობლების აღზრდაში.
ჩანგ-გიეონგ-გუნგი
შემადგენლობა და შენობები
1762 წლის 13 მაისს მუნჯეონგჯეონის პირდაპირ მოხდა საუკუნის ყველაზე ტრაგიკული ინციდენტი. მეფე იეონგჯოს გადასცეს, რომ სამეფო ტახტის მემკვიდრე პრინცი სადო იყო ფსიქიკურად ავადმყოფი და არაპროგნოზირებადი. პრინცზე გაშმაგებულმა მეფემ, ანუ მისმა მამამ გასცა ბრძანება, რომ პრინცი ცოცხლად დალუქულიყო დიდ ბრინჯის ყუთში, სადაც რვა დღეში გარდაიცვალა, მხოლოდ 28 წლის ასაკში. მეფე იეონგჯო მოგვიანებით გახდა მომნანიებელი და მისცა მის ვაჟს გარდაცვალების სახელი „სადო“ („ფიქრი მწუხარებაში“). არსებობს მოსაზრებაც, რომ პრინცი სადო გახდა პოლიტიკური შეთქმულების მსხვერპლი, მაგრამ ეს ფაქტი უარყეს, ლედი ჰიეგიეონგის მოგონებებიდან, რომელიც დაწერა პრინც სადოს ცოლმა ლედი ჰიეგიეონგი.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის სასახლეები კატეგორია:კორეის ისტორია კატეგორია:სამხრეთი კორეა
მართა შვედი
ქორწინება
1939 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე წყვილი ამერიკის შეერთებულ შტატებს ეწვია. ამ დროს ისინი პრეზიდენტ ფრანკლინ რუზველტსა და მის ცოლს, ელეონორა რუზველტს დაუმეგობრდნენ. ამ ვიზიტისას ისინი ეწვივნენ ნორვეგიელი ემიგრანტებით დასახლებულ უბნებსაც. მართა ასევე ეწვია ჩრდილოეთ დაკოტას უნივერსიტეტს, სადაც იგი დიდი პატივით მიიღეს.
მას შემდეგ, რაც 1938 წელს მისი დედამთილი, დედოფალი მაუდ უელსელი (იგი მართას დედის მამიდის, დედოფალ ალექსანდრა დანიელის ასული იყო) გარდაიცვალა, კრონპრინცესა მართა ნორვეგიის სამეფო კარზე მთავარ ქალად იქცა.
მეორე მსოფლიო ომი
კრონპრინცესა მართამ, რომელიც თავიდანვე აქტიურად იყო ჩაბმული ნორვეგიის თვითდახმარების მობილიზაციის საქმეში, 1940 წელს ღიად მოუწოდა ნორვეგიელ ქალებს, რომ მობილიზაციაში ჩაბმულიყვნენ. მას შემდეგ, რაც 1940 წლის აპრილში ნაცისტურმა გერმანიამ ნორვეგიის ანექსია მოახდინა, კრონპრინცესამ შვილებთან ერთად შვედეთში გაქცევა სცადა, თუმცა ქვეყანაში არ შეუშვეს, რადგან შვედური მთავრობა გერმანიასთან ნეიტრალიტეტის შენარჩუნებას ცდილობდა, მათი მხრიდან ნორვეგიის სამეფო ოჯახის წევრების შეფარება კი სარისკო იყო. ამის შემდეგ იგი პრეზიდენტმა რუზველტმა თავად მიიწვია აშშ-ში, სადაც იგი ამერკული საზღვაო ლეგიონის დახმარებით შვილებთან ერთად მალევე ჩავიდა. აქ მისი ოჯახი თავიდან თეთრ სახლში დააბინავეს. ამ პერიოდში კრონპრინცი ულაფი და მეფე ჰოკონი დიდ ბრიტანეთში იყვნენ წასულები, საიდანაც ხელმძღვანელობდნენ ნორვეგიის ემიგრირებულ მთავრობას. ამის გამო კრონპრინცი და კრონპრინცესა ომის გამო რამდენიმე წლით ერთმანეთს დაშორდნენ. მარცხნივ|მინი|288x288პქ|მარცხნიდან მარჯვნივ: კრონპრინცი ულაფი, ნიდერლანდების დედოფალი [[იულიანა (ნიდერლანდები)|იულიანა, პირველი ლედი ელეონორა რუზველტი, კრონპრინცესა მართა და თომას უოტსონი. ფოტო გადაღებულია 1944 წელს.]] 1941 წლის აგვისტოში კრონპრინცესა მართამ პრეზიდენტ რუზველტთან და უინსტონ ჩერჩილთან ერთად საპრეზიდენტო იახტით იმოგზაურა ნიუფაუნდლენდსა და ატლანტის ოკეანის სხვა კუნძულებზე.
კრონპრინც-პრინცესისა და რუზველტების მეგობრობა ომის წლებმა კიდევ უფრო გააძლიერა. 1942 წელს მეფე ჰოკონ VII-მ ამერიკელებს ნორვეგიული სამეფო წყალქვეშა ნავები აჩუქა. იმავე პერიოდში კრონპრინცესა მართამ აქტიური გამოსვლები დაიწყო და ხალხს ნორვეგიის გათავისუფლებისაკენ მოუწოდებდა. მისმა აქტიურმა საქმიანობამ, რომელიც ამერიკული წითელი ჯვრის დასახმარებისაკენ იყო მიმართული, კარგი შთაბეჭდილება დატოვა რუზველტებზე, რომელთაც 1942 წელს გამართეს კამპანია „შეხედეთ ნორვეგიას“. მოგვიანებით რომანისტი და ესეისტი გორ ვიდალი ამბობდა, რომ პრინცესა მართა რუზველტის „უკანასკნელი სიყვარული იყო“. თავად ფრანკლინის ვაჟი, ჯეიმზი წერდა, რომ „ეჭვი არაა, პრინცესა მართა ომის დროს მამაჩემის ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო... არსებობს იმის რეალური შესაძლებლობაც, რომ პრეზიდენტსა და პრინცესას შორის ნამდვილი რომანტიკული ურთიერთობა ყოფილიყო“.
კრონპრინცესა მართამ მეორე მსოფლიო ომის წლები აშშ-ში გაატარა, სადაც იგი აქტიურად მოღვაწეობდა ამერიკული საზოგადოებისა და მთავრობის მხრიდან ნორვეგიის გასათავისუფლებლად მხარდაჭერის მოპოვებას. 1942 წელს იგი ლონდონში ჩავიდა ქმრის სანახავად და დაესწრო განსვენებული დედამთილის დაბადების დღის აღსანიშნავ ცერემონიალსაც. 1945 წელს ნორვეგია გერმანული ოკუპაციისაგან გათავისუფლდა და სამეფო ოჯახიც ოსლოს დაუბრუნდა, რის შემდეგაც ხალხმა მართას „ერის დედა“ უწოდა. ამის შემდეგ იგი მთლიანად გადაერთო ნორვეგიაში სტაბილურობისა და კეთილდღეობის მიღწევაზე.
ომის შემდგომი პერიოდი
მეფე ჰოკონის ჯანმრთელობის შერყევასთან ერთად კრონპრინცისა და კრონპრინცესის მოვალეობები ერთიორად გაიზარდა. ამის გამო მართას ძალიან დატვირთული განრიგი ჰქონდა, თუმცა 1946 და 1950 წლებში მაინც მოახერხა აქტიური კამპანიის ჩატარება.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ომის შემდეგ ნორვეგიაში დაბრუნებული მართას ჯანმრთელობაც შეირყა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:ბერნადოტები კატეგორია:შვედეთის პრინცესები კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
ზემო მაჩხაანის წმინდა ელიას ეკლესია
ზემო მაჩხაანის წმინდა ელიას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ მაჩხაანის სამხრეთით 9-10 კილომეტრზე, თელათწყლად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდ. შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია დაუდევრად, სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. გარეთა კუთხეების წყობაში ალაგ-ალაგ კვადრატული აგურიცაა ჩართული. აგურითაა გამოყვანილი კამარა, კონქი და ეკლესიის შესასვლელი, რომელიც ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია გაჭრილი. კარი თაღით ყოფილა გადახურული. იგი გარედან ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეში, რომელიც დასრულებულია ერთ რიგზე გამოყვანილი, ხერხულა წყობის ზოლით. შესასვლელი შიგნით, სავარაუდოდ, ხის ზღუდრით, თარაზულად ყოფილა გადახურული.
აფსიდის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს დასავლეთ კედელში გაჭრილი სარკმელიც აშუქებს. მას მიახლოებით, კვადრატის ფორმა აქვს და ბრტყლადაა გადახურული. ეკლესიის კედლებში რამდენიმე სათოფურია მოწყობილი, რაც შენობას თითო-თითო სათოფური გრძივ კედლებშია, ორი დასავლეთ კედელში. შიგნით კედლები შელესილია.
ეკლესიის ფასადებზე და შესასვლელის წყობაში, აქა-იქა, ჩრათულია ცისფრად მოჭიქული აგურის ნატეხები. შენობას სახურავის საფარი ჩამოშლილი აქვს. იგი, სავარაუდოდ, კრამიტით იყო გადახურული.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბარვინკოვე
ბარვინკოვე (Барвінкове) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 10205 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ხადოელების კვირაცხოვლის ეკლესია
ხადოელების კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხადოელების სამხრეთ-დასავლეთით, 300 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის (10 x 5 მეტრი) აფსიდის ნაწილი (სიმაღლე 0,5-1 მეტრი) და დანარჩენი კედლების კვალი. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული გალავანი, რომელიც მხოლოდ აქა-იქ (სიმაღლე 1-1,5 მეტრი) შემორჩა. გალავნის შიგნით რამდენიმე ოთხკუთხა შენობის კვალი იკითხება. ტერიტორიაზე ჩნდება გვიანდელი შუა საუკუნეების თიხის ჭურჭლის ნატეხები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხაიშოს წმინდა გიორგის ეკლესია
ხაიშოს წმინდა გიორგის ეკლესია — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაიშოს აღმოსავლეთით, დამასტის მთის წვერზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. მთლიანად დანგრეულია. ნატეხი ქვების გროვაში პროფილირებული შირიმის ქვებიცაა შერეული. ნაგებობას ირგვლივ შემოვლებული ჰქონია ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაგები, ოთხკუთხა მოხაზულობის (60 x 30 მეტრი) გალავანი (ამჟამად ნანგრევებიღაა შემორჩენილი). მოგვიანებით გალავნის ჩრდილო კედელზე, გარედან, ნატეხი ქვით ნაგები გეგმით სწორკუთხა (1,7 x 1,1 მეტრი) მასიური კოშკისებრი (სიმაღლე 1,8 მეტრი) ნაგებობა მიუდგამთ, რომლის ჩრდილო-დასავლეთ კედელში მოზრდილი სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1998 – რიგით მე-16 მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი, რომელიც მიმდინარეობდა 1998 წლის 10 ივნისიდან - ივლისამდე საფრანგეთში. ამ ჩემპიონატზე საფრანგეთი პირველად გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი.
ჯგუფი A
მოქმედმა ჩემპიონმა ბრაზილიის ნაკრებმა მოიგო ჯგუფი პირველი ორი მატჩის მოგების შემდეგ. მესამე მატჩი ბრაზილიისთვის არაფერს წყვეტდა, მაგრამ ბრაზილიამ მაინც ითამაშა ძირითადი შემადგენლობით, მაგრამ ნორვეგიამ, რომელსაც აუცილებლად გამარჯვება სჭირდებოდა, ბოლო 12 წუთში მოიგო მატჩი 2-1 ანგარიშით. ნორვეგიის მოგებამ ხელი შეუშალა მაროკოს გასვლას მერვედფინალში, მიუხედავად იმისა, რომ მაროკომ მოუგო შოტლანდიას 3-0. ეს იყო მაროკოს მეორე მოგება მუნდიალებზე 1986 წლის შემდეგ.
ფინალი
ფინალი გაიმართა 12 ივლისს სტად დე ფრანსზე. საფრანგეთმა მოიგო ზიდანისა და პეტის გოლებით. ფინალში ბრაზილიელთა მთავარი თავდამსხმელის, რონალდოს თამაში მხოლოდ თამაშის დაწყებამდე 45 წუთით ადრე გადაწყდა. მან 22-ე წუთზე შექმნა პირველი სახიფათო მომენტი საფრანგეთის კართან. საფრანგეთმა პირველივე ტაიმში გაიტანა ორი გოლი. ორივე გოლი ზიდანმა გაიტანა კუთხურიდან ჩაწოდების შემდეგ თავური დარტყმით. 68-ე წუთზე მასპინძლები დარჩნენ კაცნაკლულნი, რადგან მარსელ დესაიმ მეორე ყვითელი ბარათი მიიღო. ბრაზილიამ გააძლიერა ზეწოლა, მაგრამ დამატებულ წუთებზე მიიღო კონტრშეტევა და ემანუელ პეტის გოლი, რომელიც პატრიკ ვიეირას პასის შედეგად გავიდა.
ამ მოგებით საფრანგეთი პირველად გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. ამ ტიტულით ის შეუერთდა მსოფლიო ჩემპიონობის მანამდე მომგებ ხუთ ნაკრებს. ბრაზილიისთვის ეს იყო ყველაზე დიდი ანგარიშით დამარცხება მსოფლიო ჩემპიონატებზე, სანამ 2014 წელს მათ უფრო დიდი ანგარიშით არ წააგეს გერმანიასთან. მატჩს ესწრებოდა საფრანგეთის პრეზიდენტი ჟაკ შირაკი. მოგებიდან რამდენიმე დღეში ნაკრები დატოვა მწვრთნელმა ემე ჟაკემ.
რესურსები ინტერნეტში
1998
ელენე ქებაძე
ელენე ქებაძე (დ. 11 აპრილი, 1994, ლაგოდეხი, საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო). სამბოში ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს (2013, +80 კგ) და ევროპის (2014, +80 კგ) ჩემპიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ელ-ამადია
ელ-ამადია (العمادية) — სოფელი ერაყში. მდებარეობს დაჰუკის მუჰაფაზაში და განთავსებულია შემაღლებული ადგილის თხემზე, რომლის სიგრძეა 1 000 მეტრი, ხოლო სიგანე - 500 მ. ზღვის დონიდან მდებარეობს 1 400 მეტრზე. თურქეთის საზღვრიდან 17 კმ-ში.
ისტორია
300px|მინი|მარცხნივ|სახლები კლდეებზე. დასახლების ისტორია იწყება ჯერ კიდევ ძვ. წ. III ათასწლეულიდან. დიდი ხნის განმავლობაში სოფელში მოხვედრა შესაძლებელი იყო კლდეში გამოკვეთილი, ვიწრო ქვის კიბისებური საფეხურებით. თანამედროვე შენობებთან ერთად აქ შემონახულია ძველი ასურული შენობების, ასევე სინაგოგისა და ქრისტიანული ეკლესიის ნანგრევები.
ლეგენდის თანახმად, სოფლის გარშემო ცხოვრობდნენ სპარსელი მოგვები და ქურუმები, რომლებიც ცნობილი იყვნენ ჯადოქრობით. სწორედ აქედან, ზოგიერთი მკვლევარის თანახმად, გაიგზავნა ბეთლემში სამი მოგვი მცირეწლოვანი იესო ქრისტეს თაყვანისსაცემად.
ასევე აქ დაიბადა მეამბოხე ებრაელი დავით ალროი (XII საუკუნე), რომელმაც საკუთარი თავი მესიად გამოაცხადა.
XIX საუკუნის დასასრულის მონაცემებით მოსახლეობის საერთო რაოდენობაა 6 000 ადამიანი, საიდანაც 2 500 იყო ქურთი, 1 900 — ებრაელი, 1 600 — ქალდეველი. მოსახლეობის რაოდენობა პრაქტიკულად არ შეცვლილა. აქ ერთმანეთის გვერდით კეთილმეზობლურად ცხოვრობენ ქრისტიანები და მუსულმანები.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყის სოფლები
ომის დანაკარგები
ომის დანაკარგები (Casualties of War) — ბრაიან დე პალმას 1989 წლის სამხედრო დრამა. დაფუძნებულია ვიეტნამის ომის დროს მომხდარ რეალურ ისტორიაზე.
სიუჟეტი
ვიეტნამის ომის მონაწილე, რიგითი ერიქსონი ხდება მოწმე, თუ როგორ იტაცებენ ვიეტნამელ ქალს ამერიკელი ჯარისკაცები ერთ-ერთი სამხედრო ოპერაციის დროს. გამტაცებლები აუპატიურებენ ქალს და შემდეგ კლავენ მას. ერიქსონი უპირისპირდება ჯერ რამზს და შემდეგ არმიის ხელმძღვანელობას და ასაჯაროებს ფაქტს. სერჟანტ მეზერვს, დამნაშავეთა ჯგუფის მეთაურს სამხედრო სასამართლო გაასამართლებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1989 წლის ფილმები კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ფილმები ვიეტნამის ომის შესახებ კატეგორია:ბრაიან დე პალმას ფილმები
არინა ავერინა
არინა ავერინა (Арина Алексеевна Аверина; დ. 13 აგვისტო, 1998, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქი) — რუსი ინდივიდუალური რიტმული ტანმოვარჯიშე. არის 2017 წლის მსოფლიოს ვერცხლის მედალოსანი, 2018 წლის ევროპის ჩემპიონი და 2016 წლის გრანდ პრიქსის ფინალის ბრინჯაოს მედალოსანი. ეროვნულ დონეზე, არის 2019 წლის რუსეთის ეროვნული ჩემპიონი და ორგზის (2015; 2017) რუსეთის ეროვნული ჩემპიონატის მედალოსანი. მისი იდენტური ტყუპი, დინა ავერინა ადის მსგავსად რიტმულ ტანვარჯიშში ასპარეზობს და არის 2017 და 2018 წლების მსოფლო ჩემპიონი.
პირადი ცხოვრება
დაიბადა 1998 წლის 13 აგვისტოს, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში, ქსენია და ალექსეი ავერინების ოჯახში. ჰყავს ორი და. ტანვარჯიშში ვარჯიში 4 წლის ასაკში დაიწყო. დაიბადა ტყუპისცალ დინა ავერინაზე 20 წუთით ადრე. არინას ნაიარევი აქვს მარჯვენა თვალთან (აღნიშნული ნაიარევი კლუბთავ ვარჯიშის დროს, უბედური შემთხვევისას შედეგად მიიღო). უფროს დას სახელად პოლინ ჰქვია. არინას ნათქვამი აქვს, რომ ტყუპებს შორის არანაირი კონკურენცია არაა. „ჩვენ არ ვართ ერთმანეთის კონკურენტები. ჩვენთვის უფრო მნიშვნელოვანია ვიხილოთ პოდიუმზე ისეთი სპორტსმენი, რომელიც რუსეთის დროშის ქვეშ და ავერინას ოჯახის სახელით ასპარეზობს“. არინას და დინას ერთი ინსტაგრამის ანგარიში აქვთ.
ახალგაზრდობისას
ტყუპები, არინა და დინა პირველად ლურისა ბელოვას ზედამხედველობის ქვეშ ვარჯიშობდნენ, ხოლო შემდეგ რუსეთის ეროვნულ ნაკრებს შეუერთდნენ და ვარჯიში მოსკოვში მდებარე ოლუმპიურ სავარჯიშო ცენტრში დაიწყეს; ამჟამად ისინი აღნიშნულ დაწესებულებაში ვერა შატალინას ზედამხედვეობის ქვეშ ვარჯიშობენ.
ტყუპები პირველად საერთაშორისო ტურნირებში 2011 წელს, ამავე წლის რუსეთ-ჩინეთის ახალგაზრდულ თამაშებში გამოჩნდნენ; აღნიშნულ თამაშებში არინასმ მეხუთე ადგილი დაიკავა, ხოლო დინამ ოქროს მედალი მოიპოვა. 2012 წელს, არიან რუსეთის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მე-11 ადგილზე დაასრულა. არინა და დინა, ორივე ასპარეზობდნენ ეილათში (ისრაელი) გამართულ ვენერას თასზე, სადაც ალინამ ბრინჯაოს მედალი, ხოლო დინამ „ჰოოპში“ ვერცხლი, ბურთში, კლუბებსა და ლენტში ბრინჯაოს მედლები მოიპოვა. შემდეგ იგი, თანაგუნდელ ალექსანდრა სალდატოვასა და დინა ავერინასთან ერთად, ლიუბლიანაში გამართულ MTM თასში ასპარეზობდა, სადაც მათ გუნდური ოქრო მოიგეს.
2013 წლის სეზონში, არინამ ამავე წლის რუსეთის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში მეხუთე ადგილი დაიკავა; აგრეთვე ასპარეზობდა ტაშკენტში ჩატარებულ „ბედნიერი ქარავანის თასში“, სადაც თანაგუნდელ დინა ავერინასთან ერთად გუნდური ოქრო მოიგო. 2013 წლის რუსეთის სპარტაკიადას მე-6 ზაფხულის სტუდენტურ თამაშებში ავერინამ ვერცხლის მედალი მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:რუსი მხატვრული ტანმოვარჯიშეები
An American Prayer
An American Prayer — ამერიკული როკ-ჯგუფ The Doors-ის მეცხრე და უკანასკნელი სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1978 წელს.
ამ ალბომისთვის რეი მანზარეკი, რობი კრიგერი და ჯონ დენსმორი გაერთიანდნენ და ჯიმ მორისონის მიერ წაკითხული და 1969/1970 წლებში ჩაწერილი ლექსებისთვის შექმნეს თანმხლები მუსიკა.
სქოლიო
კატეგორია:The Doors-ის ალბომები კატეგორია:1978 წლის ალბომები
მიასი (მდინარე)
მიასი (Миасс) — მდინარე რუსეთში, ჩელიაბინსკისა და კურგანის ოლქებში, სათავე ბაშკირეთში აქვს; ისეტის (ირტიშის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 658 კმ, აუზის ფართობი 21 800 კმ². სათავეს იღებს ურალთაუს ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მიედინება ჩრდილოეთის მიმართულებით, ილმენის დასავლეთ მთისძირში, შემდეგ იმიერურალეთისა და დასავლეთ ციმბირის ვაკეებზე. იკვებება უპირატესად თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის აპრილ – მაისში. საშუალო ხარჯი შესართავიდან 24 კმ-ში 15,4 მ³/წმ-ია. ჩამონადენი რეგულირდება რიგი მცირე ზომის წყალსაცავის საშუალებით (ყველაზე მნიშვნელოვანი — არგაზის წყალსაცავი). იყინება ოქტომბრის ბოლოს – ნოემბერში, ლღვება აპრილში. მიასის წყალი გამოიყენება სამრეწველო საწარმოების წყალმომარაგებისთვის. მდინარეზეა ქალაქები: მიასი, ჩელიაბინსკი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის მდინარეები კატეგორია:კურგანის ოლქის მდინარეები კატეგორია:ბაშკირეთის მდინარეები
დიდი შირაქის ველის მესამე ნამოსახლარები
დიდი შირაქის ველის მესამე ნამოსახლარები — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დიდი შირაქის ველის შუა ნაწილში, ორივე გაშლილ ველზეა, დედოფლისწყარო-ზემო ქედის სავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, ერთ-ერთი მათგანი განსაკუთრებით დიდი ზომმისაა.
ოთხკუთხა ციტადელით (400 x 300 მეტრი). ძეგლის მცირე ნაწილი გადადის გზის მარჯვენა მხარესაც. თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრით და I ათასწლეულის დასაწყისით, მიკვლეულია 2009 წელს. ილიას სახელმწიფო უნვირესიტეტის მიერ წარმოებული არქეოლოგიური დაზვერვების დროს (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური).
მეორე ნამოსახლარი ოვალურია, აღმოსავლეთიდან-დასავლეთით დამხობილი (ციტადელის სიგრძე - 200 მეტრამდე, სიგრძე — 150 მეტრი, სიმაღლე - ველის დონიდან აღმოსავლეთ და დასავლეთ მონაკვეთში — 10-12 მეტრი). დაზიანებულია ზედაპირის ინტენსიური დამუშავების გამო. ძეგლს გარშემოუყვება სათავდაცვო ზღუდე და თხრილი. სავარაუდოდ, ადრინდელ ეტაპზე დასახლება გაშლილი იყო, ხოლო მოგვიანებით (ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში), სათავდაცვო ზღუდის შემოვლების შემდეგ, აქ მოსახლეობის კონცენტრაცია მომხდარა.
ძეგლის ჩრდილო-დასავლეთით, 200 მეტრის დაშორებით, სისტემატური ხვნის შედეგად გადასწორებული ბორცვია. მასზე გამოვლენილი კარგად გამომწვარი, ნაცრისფერი კერამიკული მასალა და ობსიდიანის უსახო ანატკეცები აქ სამაროვნის არსებობას ადასტურებს. სამაროვანი ნამოსახლარის ერთ-ერთი კულტურული ფენის შესატყვისი უნდა იყოს. პირველი ნამოსახლარის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 100 მეტრში, შეინიშნება გორასამარხის ტიპის მცირე შემაღლებები. რაც, სავარაუდოდ, სამარხებს უნდა წარმოადგენდეს (მათი დიამეტრი 10-დან 30 მეტრამდეა).
ნამოსალხარზე აკრეფილი მასალა დაცულია ილიას სახლემწიფო უნივერსიტეტში.
ჟა ჟა გაბორი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:უნგრელი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
დიდი შირაქის ველის მესამე ნამოსახლარები
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მარგატი
ისტორია
მარგატი მდებარეობს ჩამქრალი ვულკანის მწვერვალზე, ზღვის დონიდან 360 მ-ის (1180 ფუტი) სიმაღლეზე, ტრიპოლსა და ლატაკიას შორის. გადაჰყურებს ხმელთაშუა ზღვას.
არაბული წყაროების მიხედვით, ციხესიმაგრე პირველად მუსლიმებმა გაამაგრეს 1062 წელს. პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ იგი ქრისტიანთა ერთ-ერთი სახელმწიფოს — ანტიოქიის სამთავროს შემადგენლობაში შევიდა. როდესაც ანტიოქიელები 1104 წელს ჰარანის ბრძოლაში დამარცხდნენ, ბიზანტიის იმპერიამ ისარგებლა მათი სისუსტით და მუსლიმებს მარგატი წაართვა. რამდენიმე წლის შემდეგ ციხესიმაგრე დაიპყრო ტანკრედმა — ანტიოქიის რეგენტმა და ის ისევ სამთავროს შემადგენლობაში შევიდა.
1170-იან წლებში ციხესიმაგრეს აკონტროლებდა რენო II მაზუარი ანტიოქიელი, როგორც ტრიპოლის საგრაფოს ვასალი. ციხე იმდენად დიდი იყო, რომ ჰყავდა შიდა საქმეების თანამდებობების პირები და ვალვასორები. 1186 წელს, რენოს ვაჟმა — ბერტრანმა მარგატი ჰოსპიტალიერებს მიჰყიდა, რადგან მისი შენახვა მაზუარებს არ შეეძლოთ. რაინდთა მიერ ჩატარებული გაფართოებითი და აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ, ციხესიმაგრე მათი შტაბი გახდა სირიაში. ჰოსპიტალიერების დროს მას ჰქონდა თოთხმეტი კოშკი და თითქმის მიუდგომელ ციხეს წარმოადგენდა.
1188 წელს სალადინი გაემართა მარგატისკენ. მან მიატოვა კრაკ-დე-შევალიე და უნდოდა შედარებით სუსტი ციხესიმაგრე აეღო. აბუ ლ-ფიდას ცნობით: „ცნობილია, რომ მაქაბი მიუწვდომელი ციხე იყო და მას არ ჰქონდა იმედი მისი აღებისა, მან გაიარა ჯაბალაზე“. მარგატი ერთ-ერთი ციხეთაგანი იყო, რომელიც გადაურჩა სალადინის დაპყრობებს.
XIII საუკუნის დასაწყისში ჰოსპიტალიერები აკონტროლებენ მიმდებარე მიწებსა და გზებს, რითაც დიდ მოგებას იღებდნენ მოგზაურებისა და პილიგრიმებისგან, რომლებიც ამ მიწების გავლით მიდიოდნენ იერუსალიმში. ისააკ კომნენოსი აქ ჩასვეს ციხეში მას შემდეგ, რაც რიჩარდ I-მა კუნძული დაიპყრო მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს. დაახლოებით 1240 წლიდან ახლომდებარე ვალენიის ეპისკოპოსი მარგატს იყენებდა, როგორც მისი რეზიდენცია. კრაკ-დე-შევალიეს შემდეგ მარგატი ყველაზე დიდი და ძლიერი ჰოსპიტალიერთა ციხესიმაგრე იყო.
1281 წლის სექტემბერში მარგატიდან ჰოსპიტალიერებმა გაგზავნენ სამხედრო კონტინგენტი, რომელიც უნდა დახმარებოდა სირიაში შეჭრილ მონღოლებს მამლუქების წინააღმდეგ, მაგრამ სულთანმა კალაუნმა შეძლო კოალიციის დამარცხება ქალაქ ჰომსთან. შურისძიების მიზნით კალაუნმა ფარულად გაზარდა არმია დამასკოში და 1285 წლის 17 აპრილს ალყა შემოარტყა მარგატს. 38 დღიანი ალყის შემდეგ, რის დროსაც მაღაროელები გვირაბებს თხრიდნენ კედლების ქვეშ, ჩამოინგრა სამხრეთი კედელი. დამცველები პანიკამ მოიცვა და გვირაბთა დიდი რაოდენობის გამო 23 მაისს მუსლიმთ მეთაურს, ფახრ ალ-დინმუკრს დანებდნენ. კალაუნი მარგატში ორი დღის შემდეგ შევიდა. ალყის თვითმხილველი იყო თერთმეტი წლის აბუ ლ-ფიდა და მამამისი, ჰამას აიუბიდი გამგებელი. ჰოსპიტალიერებს უფლება მისცეს წაეღოთ ყველაფერი რაც უნდოდათ. მარგატის დანგრევის ნაცვლად კალაუნმა შეაკეთა იგი და სტრატეგიული მნიშვნელობის გამო დიდი გარნიზონი ჩააყენა.
მარგატი, მუსლიმებისთვის ცნობილი, როგორც მარქაბი გახდა მამლუქთა ტრიპოლის პროვინციის რაიონი. ამ არეალის შენახვას სულთანი აფინანსებდა. მოგზაურმა იბნ ბატუტამ მოინახულა ციხესიმაგრე და აღნიშნა, რომ ციხის გარეუბანი აშენებული იყო მათთვის, ვისაც არ მიეცა ციხეში შესვლის უფლება. რაიონის გამგებელმა მარგატზე დაყრდნობით შემოიღო სამხედრო წოდება — „20 მამლუქის ამირა“, რომელიც მას გადაეცემოდა, ვინც ციხესიმაგრეს ფლობდა. მას ჰქონდა დავალებული დაეცვა სანაპირო, განსაკუთრებით კვიპროსიდან მომდინარე საფრთხეებისგან, ასევე შეენახა სადარაჯო კოშკებიდა და დასაკვირვებელი პოსტები. ბურჯიტების მმართველობისას, მარგატი ცნობილი იყო, როგორც საიმპერიო ციხე, სადაც ბევრი ცნობილი დამნაშავე იჯდა. XV საუკუნის მუსლიმი ისტორიკოსი — ხალილ ალ-ზაჰირი აღნიშნავს, რომ მარქაბის ციხესიმაგრე ტრიპოლის პროვინციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი იყო. „იგი წარმოადგენდა მიუდგომელ ციხეს და აკონტროლებდა ტერიტორიებს, სადაც მრავალი სოფელი მდებარეობდა“.
ოსმალეთის ეპოქაში მარგატი გახდა ამავე სახელობის კაზის („რაიონი“) ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც მოიცავდა სამ ნაჰიას. 1890-იან წლებში ამ ტერიტორიებზე მდებარეობდა 393 დასახლება, საერთო მოსახლეობით — 39 671, რომელთაგან 21 121 ალავიტი იყო. ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს წარმოადგენდა ზეთისხილი, ხახვი, თამბაქო და აბრეშუმი, რომლებიც ძირითადად ბეირუთის ვაჭრებზე იყიდებოდა. 1884 წლამდე ციხესიმაგრე წამოადგენდა კაიმაკამის რეზიდენციას, შემდეგ იგი ბანიასში გადავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰოსპიტალიერთა ციხესიმაგრეები და ფორტიფიკაციები კატეგორია:სირიის ციხესიმაგრეები კატეგორია:მამლუქების ციხესიმაგრეები
ბოჰოდუხივი
ბოჰოდუხივი (Богодухів) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 19365 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ტარიბნის გორასამარხი
ტარიბნის გორასამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ტარიბანად წოდებულ ადგილზე (საერთო სიმაღლე - 3 მ, ქვამიწაყრილის სიმაღლე - 2 მ, დიამეტრი - 40 მ). თარიღდება ძვ. წ. IV – III ათასწლეულების მიჯნით.
2002 წელს შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის და ქალაქ პალეს (გერმანია) მარტინ ლუთერის სახელობის უნივერსიტეტის ერთობლივმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელები : კ. ფიცხელაური, ა. ფურტვენგლერი). ძეგლი დაზიანებული იყო განძთმაძიებლების მიერ. ყრილის ქვეშ აღმოჩნდა დასაკრძალავი კუთხეებმომრგვალებული ორმო (სიგრძე - 3,3 მ, სიგანე - 2,2 მ, სიღრმე - 12მ. ) რომელიც დამხრობილია სამხრეთ - აღმოსავლეთიდან ჩრდილო - დასავლეთით. სამარხში აღმოჩნდა ერთმანეთზე დალაგებული ადამიანის 63 ჩონჩხი. მიცვალებულები (ასაკი 4-5 წლიდან 60 წლამდე) ესვენა კიდურებმოხრილი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე თავით სხვადასხვა მიმართულებით, სამარხში გამოვლინდა თიხის 29 ჭურჭელი - ფრაგმენტულად, აფსიდიანის ფუძემომრგვალებული ისრის პირი და ძვლის ორი კვირისთავი. სამარხეული კერამიკა დამზადებულია ხელით, თიხა წვრილ ან მსხვილ მარცვლოვანია. რამდენიმე შემთხვევაში დადასტურდა კენჭის მინარევიანი და წმინდა, განლექილ თიხაზე დამზადებული ჭურჭელიც მასალა უმეტეს შემთხვევაში კარგადაა გამომწვარი. ბადიების კეცი მკვრივია მოყვითალო - მოწაბლისფრო, ან ლეგა - მონაცრისფრო. ზოგიერთის ზედაპირი ხელითაა მოგლუვებული, ხშირად გვხვდება სუსტად ნაპრიალებიც. კეცებს ორივე პირზე (სიმეტრიულად) ან ერთ მხარეს მიძერწილი აქვს შვერილები. გამორჩეულია ერთი ჭურჭელი, რომელსაც პირთან, ერთ მხარეს, მიძერწილი აქვს ერთმანეთთან მიჯრილი ორი (,,ტყუპი’’) შვერილი. ტოლჩებისთვის დამახასიეთებელია ცალ ან ორივე მხარეს მიძერწილი ყურები. მათ, ქოთნებთან ერთად, კარგად ეტყობათ მხარზე გარდატეხის ხაზი (წიბო). ერთი ჭურჭლის დაზიანებულ შიდა პირზე ჩანს ქსოვილის ანაბეჭდი. საყურადღებოა ჯამი, რომელიც სავარაუდოდ, სწორკედლიანია, პირთან სიმეტრიულად მიძერწილი ორი პატარა ყურით. სამარხს სამხრეთ - აღმოსავლეთიდან უერთდება დრომოსი (სიგრძე - 1 მ.), რომლის სიგანე ველის დონეზე 0,5 მ-ია, კამერასთან- 1მ. და მთავრდება საფეხურით (სიმაღლე - 0,25 მ.). დრომოსის ორივე გვერდი ამოშენებული იყო მცირე ზომის რიყის ქვის ერთი რიგით. დრომოსსა და კამერის შეშასვლელში ჩნონჩხების უმეტესობა მცირეწლოვანი ბავშვებისა იყო. კამერის ჩრდილოეთის კედელთან აღმოჩდა ცხოველის (თხა თუ ცხვარი) თავის ქალა. სამარხის ცენტრში რამდენიმე მიცვალებულია, სავარაუდოდ, ცხოველის ტყავშია გახვეული. ბორცვზე აღმართული ყოფილა რიყის და ქვიშაქვის ორ ათეულებამდე მრგვალი ან კონუსური სტელა (სიმაღლე - 0,4 მ-დან 1,2 მ-მდე, სიგანე - 0,4-0,5 მ). მსგავსი სტელის ფრაგმენტები მიმოფანტულია სამარხის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სეიმუ
იმპერატორი სეიმუ (成務天皇; დ. 84 — გ. 191) — იაპონიის იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ისტორიკოსები იმპერატორ სეიმუს მოიხსენიებენ, როგორც ლეგენდარულ პიროვნებას.
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
ისტორიკოსების აზრით, სეიმუ უდავოდ ლეგენდის ნაწილია. კოძიკი მის შესახებ მარტო სახელს და გენეოლოგიას წერს. სეიმუ იმპერატორ კეიკოს და იმპერატორ სუძინის შვილიშვილის და კეიკოს პირველი ბიძაშვილის, იასაკა ნო ირი ბიმე ნო მიკოტოს შვილი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 84 კატეგორია:გარდაცვლილი 191 კატეგორია:იაპონიის მითური იმპერატორები
თიურქმანი (გაბალა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაბალის რაიონის სოფლები
დერჰაჩი
დერჰაჩი (Дергачі) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 18194 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ლაქშმი ბაი-რანი
ლაქშმი ბაი-რანი ( ინდ. लक्ष्मी बाई დ. 19 ნოემბერი, 1828, ვარანასი — გ. 17 ივლისი, 1858, გვალიორი) — ინდოეთის ეროვნული გმირი, ჯანსის მთავრის მეუღლე და სიფაელთა აჯანყების ერთ-ერთი გამოჩენილი ლიდერი.
ბიოგრაფია
ლაქშმი ბაი-რანი დაიბადა 1828 წლის 19 ნოემბერს ვარანასში, მთავრის ოჯახში. მისი მამა იყო მორფანტ თამბი, ხოლო დედა ბაგირატი ბაი, რომელიც გარდაიცვალა მაშინ, როცა გოგონა მხოლოდ ორი წლის იყო. (ზოგიერთ ცნობებში ამბობენ, რომ 4 წლის). მის ბავშვობაზე და ახალგაზრდობაზე ცნობები, თითქმის არ მოიპოვება, თუმცა ცნობილია, რომ გოგონამ მიიღო შესანიშნავი განათლება მშობლების წყალობით და ასევე ის კარგად იყო გაწრთვნილი, საბრძოლო ხელოვნებაში.
თოთხმეტი წლის ასაკში ბაი-რანი, ცოლად გააყოლეს ჯანსის ახალგაზრდა მთავარს, განგადარა რაოსს. სწორედ გათხოვების შემდეგ, ინდური ეტიკეტის თანახმად, როგორც გათხოვილ ქალს ეწოდა - "ლაქშმი". გადაიხადეს გრანდიოზული ქორწილი და წყვილი ცხოვრობდა სრულ ჰარმონიაში. როგორც ჩანს, ლაქშმი ბაი სწორედ გათხოვების შემდეგ დაეუფლა საბრძოლო ხელოვნებას. დაახლოებით 1851 წელს, ლაქშმის შეეძინა ვაჟი, რომელიც, სამწუხაროდ მალევე გარდაიცვალა. ცოტა ხნის შემდეგ, ლაქშმის მეუღლეს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები შეექმნა და გაჩნდა სერიოზული საფრთხე იმის რომ ჯანსის გვარს გამგრძელებელი აღარ ეყოლებოდა, ამიტომ მათ ურჩევდნენ ბავშვის აყვანას. 1853 წლის 21 ნოემბერს მძმედ ავადმყოფობის შემდეგ ჯანსის მთავარი გარდაიცვალა და მართლაც, ლაქშმი დარჩა უშვილო, ახალგაზრდა ქვრივად. მან სამგლოვიარო თეთრი სამოსი, მხოლოდ ცამეტი დღიანი გლოვის და ლოცვის შემდეგ გაიხადა. ლაქშმისთვის ახალი სიცოცხლის და მისი სულის გამოღვიძების დასაწყისი იყო სიფაელთა აჯანყებაში მონაწილეობა.
სიფაელთა აჯანყება
1857 წელს სიფაელთა აჯანყებაში მიიღო აქტიური მონაწილეობა და მეტიც ის სათავეში ედგა საკუთარ რაზმს, მოუწოდებდა ბრძოლისუნარიანობისკენ და თვითონაც თავდადებით ებრძოდა უცხოელ მტარვალებს. მის შესახებ ნურუ წერს: მან საბრძოლო ხელოვნების ცოდნა გამოიყენა აჯანყებაში და ბევრ მამაკაც მეომარზე უკეთაც კი ახერხებდა მტრის მოგერიებას. ლაქშმისგან განსხვავებულად მოიქცა ბევრი ინდოელი მთავარი და ფეოდალი. მათი დიდი ნაწილი გაერიდა აჯანყებას, ნეიტრალიტეტი დაიცვა და დაელოდა მოვლენების განვითარებას. ლაქშმი კი ბოლო წუთამდე ამხნევებდა და წინ უდგოდა თავის რაზმს.
ხევსურთსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია
ხევსურთსოფლის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევსურთსოფლის დასავლეთით, თხილაანთგორის ძირში. ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. ამჟამად მთლიანად დანგრეულია. ალაგ-ალაგ შეიმჩნევა კედლის კვალი. ნაეკლესიარზე დგას ნატეხი ქვით ნაგები პატარა ოთხკუთხა ნიში, რომელსაც პირამიდული ფორმის სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვემო ქედის პირველი სადგომი
ქვემო ქედის პირველი სადგომი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფლელ ქვემო ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 20-25 კილომეტრის დაშორებით, ზილჩის ქვაბულში ეგრეთ წოდებული შავი მთის დასავლეთ ფერდობის ძირში უსახელო ხრამის პირას. თარიღდება მუსტიეს ხანით.
1963 წელს მიაკვლია იისტორიის არქელოგიისა და ეტნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის ქვის ხანის რაზმმა ნაპოვნია კაჟის ფართო და გლუვი დარტყმის მოედნის მქონე დაბალი ფართო, შემთხვევითი მოყვანილობის ანატკეცი და კაჟის  მოგრძო თვალისებრ ანატკეცზე  დამზადებული სახვრეტი.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია თბილისის ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
საყდარგორის ეკლესია
საყდარგორის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევსურთსოფლის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტურინის პაპირუსის რუკა
right|thumb|450px|რუკის მარცხენა მხარე right|thumb|450px|რუკის მარჯვენა მხარე ტურინის პაპირუსის რუკა — ძველეგვიპტური რუკა, რომელიც ჩვეულებრივ განიხილება, როგორც მსოფლიოში უძველესი დღემდე შემონახული გეოგრაფიული და გეოლოგიური რუკა.
აღდგენის შემდეგ მისი ზომებია 280X14 სმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუკები კატეგორია:ეგვიპტური პაპირუსები
ყალადარის ნამოსახლარები
ყალადარის (კადირდაღის) ნამოსახლარები — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს შირაქის ველის სამხრეთ განაპირას ყალადარის მთაზე. აღმოჩნდა 2009 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ წარმოებული არქეოლოგიური გათხრებისას. ნამოსახლარებს შორის საშუალო მანძილი 1-1.5 კილომეტრია. ხუთინამოსახლარიდან 3 ოვალურია. თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოთი. ნამოსახლარები თავმოსწორებულ გორებზეა გამართული. ზოგ მათგანზე ჩანს სათავსისი კვალი.
მთის აღმოსავლეთ ნაწილში, დავაკებაზე, გამოვლინდა მეხუთე ნამოსახლარი, რომელიც აკონტროლებდა როგორც დიდ ისე პატარა შირაქის ველებს. ნამოსახლარს სამხრეთ მხრიდან ცეცაბო ფერდობები შემოსდევს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი იგი გაშლილ ველზე გადადის.
ძეგლი მრავალფენიანია. დადასტურებულია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის, ანტიკური და შუა საუკუნეების მასალა.
დავაკების გაყოლებით, ვიწრო ზოლად, ძეგლისთვის დამახასიათებელი ციტადელია, რომლისზედაპირი ზოგან შუა საუკუნეების სათავსებითაა დაზიანებული. ციტადელის ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოუყვება საკუთარი ზღუდის მქონე ქვედა დასახლება (სიგ. 100-150 მ). აქ აღმოჩენილი ღრმულები სათავსების არსებობის მიმანიშნებელი უნდა იყოს.
ზედაპირულად აკრეფილი მასალა ინახება ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აზიური ლომი
აზიური ლომი, ასევე ცნობილია როგორც ინდური ლომი (Panthera leo persica) — ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა, ლომის ორი ქვესახეობიდან ერთ-ერთი. იგი ბინადრობს ინდოეთში. დღეისთვის შემორჩენილია მისი მხოლოდ ერთი პოპულაცია ინდოეთის გუჯარათის შტატში. იგი შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში, რადგან გამოირჩევა საკმაოდ მცირე რაოდენობით.
აზიური ლომი გავრცელებული იყო თურქეთში, სპარსეთში, მესოპოტამიაში, ინდოეთში, ცენტრალურ აზიაში, აღმოსავლეთით მდინარე ინდამდე. 2010 წლიდან მისი რაოდენობა სტაბილურად იზრდება გირის ტყის ეროვნულ პარკში. 2015 წლის მონაცემებით პარკში 523 ლომი იყო. აქედან 109 ზრდასრული მამალი, 201 ზრდასრული დედალი და 213 ბოკვერი.
აზიური ლომი შეფერილობით მუქი ყავისფერია. მამლებს აქვთ ფაფარი. ზრდასრული ლომის სიგრძეა დაახლოებით 1,95-2 მეტრი. მისი კუდი 80 სმ-მდეა. მამლის საშუალო წონაა 160-190 კგ. ხოლო დედლის 110-120 კგ.
სქოლიო
კატეგორია:ლომები
კარლ ჯონსონი (Grand Theft Auto)
კარლ „სიჯეი“ ჯონსონი (Carl "CJ" Johnson) — გამოგონილი პერსონაჟი, ვიდეოთამაშ Grand Theft Auto: San Andreas-ის მთავარი გმირი. ის პირველი შავკანიანი პერსონაჟია თამაშების სერიებში. თამაშის მიმდინარეობისას ის 24 წლისაა. სხვა პერსონაჟებისაგან განსხვავებით, მას ძალადობა არ იზიდავს. ის ლოს-სანტოსში გრუვ სტრიტის ოჯახების ბანდის ერთ-ერთი ლიდერია.
ბიოგრაფია
1987 წელს ის უკვე იყო ბანდის ლიდერი, მაგრამ თავისი ძმის, 12 წლის ბრაიანის ტრაგიკული სიკვდილის შემდეგ ის იძულებულია, დატოვოს ქალაქი და მიემგზავრება ქალაქ ლიბერთი სითიში, სადაც მანქანების ქურდად იწყებს მუშაობას მაფიოზური ოჯახის უფროსის, სალვადორე ლეონეს შვილთან, ჯოისთან.
5 წლის შემდეგ მის სახლს ლოს-სანტოსში დაესხნენ გრუვ სტრიტის ოჯახების მტრები, ბანდა „ბალასის“ წევრები, იმ იმედით, რომ მოკლავდნენ სვიტს, ოჯახების ახლანდელ ლიდერს, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ სახლში სვიტი კი არა, დედამისი, ბევერლი იმყოფებოდა. სვიტიმ მაშინვე დაურეკა ძმას და აცნობა, რომ დედა მოკლეს. ამის შემდეგ სიჯეი ლოს-სანტოსში 1992 წელს დაბრუნდა.