cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სან-მარინო
ისტორია
მარცხნივ|მინი|224x224პქ|წმინდა მარინუსი წმინდა მარინუსმა კუნძული რაბი (დღეს-დღეისობით ხორვატიის ტერიტორიაა) თავის მეგობარ ლეოსთან ერთად დატოვა და რიმინში გადასახლდა. ის ქრისტიანობას ავრცელებდა და დიოკლეტიანეს დევნის შემდეგ მონტე-ტიტანოს მთის მახლობლად გადასახლდა და პატარა ტაძარი ააშენა. სწორედ ასე დაარსდა შემდეგში ცნობილი ქალაქი სან-მარინო. ოფიციალური დაარსების თარიღი 301 წლის 3 სექტემბერია. 1320 წელს ჩიესანუვას პროვინციამ სან-მარინოს შემადგენლობაში შესვლა აირჩია. 1463 წელს სან-მარინოს ტერიტორიას შეუერთდა პროვინციები: ფაეტანო, ფიორენტინო, მონტეგიარდინო და სერევალე. ამის შემდეგ ქვეყნის საზღვრები არასოდეს აღარ შეცვლილა.
1503 წელს ალექსანდრე VI-ის ვაჟმა ჩეზარე ბორჯიამ რესპუბლიკა დაიპყრო. დაპყრობა ექვსი თვე გაგრძელდა მანამ, სანამ მამის მემკვიდრემ, პაპმა იულიუს II-მ ქვეყნის დამოუკიდებლობა არ აღადგინა.
1543 წლის 4 ივნისს ფაბიანო დი მონტე სან სავინომ, პაპ იულიუს III ძმისშვილმა, რესპუბლიკის დაპყრობა ცადა თუმცა უშედეგოდ.
1625 წელს, როდესაც ჩამოყალიბდა პაპის ოლქი სან-მარინო პაპის ოლქის ანკლავი გახდა.
ქვეყანა ოკუპირებულ იქნა 1739 წლის 17 ოქტომბერს რავენას ლეგატის (პაპის გუბერნატორის) მიერ, კარდინალი გიულიო ალბერონის მიერ, რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა აღადგინა რომის პაპმა კლემენტ XII-მ 1740 წლის 5 თებერვალს, წმინდა აგატას დღესასწაულის დღეს, რის შემდეგაც წმინდა აგატა რესპუბლიკის მფარველი წმინდანი გახდა.
1797 წელს ნაპოლეონის არმიის წინსვლა საფრთხეს წარმოადგენდა სან-მარინოს დამოუკიდებლობისთვის, მაგრამ ქვეყანამ თავისუფლების დაკარგვისგან იხსნა მისი ერთ-ერთი რეგენტის, ანტონიო ონოფრის წყალობით, რომელმაც ნაპოლეონის პატივისცემისა და მეგობრობის მოპოვება შეძლო. მისი ჩარევის წყალობით, ნაპოლეონმა მეცნიერ და კომისარ გასპარდ მონგესთვის გაგზავნილ წერილში, პირობა დადო, რომ გარანტიას იძლეოდა რომ დაიცავდა რესპუბლიკის დამოუკიდებლობას.
XIX საუკუნეში იტალიის გაერთიანების პროცესის შემდგომ ეტაპზე, სან-მარინო წარმოადგენდა თავშესაფარს მრავალი ადამიანისთვის, ვინც დევნილი იქნებოდა შეხედულებების გამო.დევნილებს შორის იყვნენ ისეთი ცნობილი ადამიანები, როგორებიცაა ჯუზეპე გარიბალდი და მისი ცოლი ანიტა.
სან-მარინოს მთავრობამ შეერთებული შტატების პრეზიდენტს აბრაამ ლინკოლნს საპატიო მოქალაქის წოდება უბოძა. მინი|308x308პქ|ანიტა და [[ჯუზეპე გარიბალდი|ჯუზეპე გარიბალდები სან-მარინოში, 1849 წელი]] პირველი მსოფლიო ომის დროს, როდესაც იტალიამ 1915 წლის 23 მაისს ომი გამოუცხადა ავსტრია-უნგრეთს სან-მარინომ ნეიტრალიტეტი შეინარჩუნა. ამით იტალიელებს მტრული შეხედულება გაუჩნდათ სან მარინოელების მიმართ და დაეჭვდნენ, რომ სან-მარინოში ავსტრიელი ჯაშუშები ჰყავდათ შეგზავნილი, რომლებსაც წვდომა ჰქონდათ ახალ რადიოტელეგრაფიულ სადგურზე. იტალია ცდილობდა ქვეყნის ტერიტორიაზე იძულებით შეეყვანა კარაბინიერი (იტალიური ჟანდარმები) და სან მარინოელების სატელეფონო ხაზები გადაეჭრა. იტალიელების მიერ შექმნილმა საველე ჰოსპიტალმა, მოგვიანებით ავსტრია-უნგრეთის დიპლომატიური ურთიერთობების გაწყვეტა განაპირობა სან-მარინოსთან.
ომის შემდგომმა პერიოდმა სან-მარინოში უმუშევრობის ზრდა და ინფლაცია გამოიწვია, რამაც მოსახლეობის ფენებს შორის დაძაბულობა მეტად გაზარდა. სან-მარინოს მთავრობას ეშონოდა დაბალი ფენის უკმაყოფილების, რადგან ისინი ქვეყნის უმრავლესობას წარმოადგენდნენ, რამაც განაპირობა სან-მარინული ფაშისტური პარტიის (Partito Fascista Sammarinese, PFS) შექმნა. ის 1922 წელს შეიქმნა და მეტწილად დაფუძნებული იყო იტალიის ეროვნულ ფაშისტურ პარტიაზე. პარტიის მმართველობა სან-მარინოში 1923 წლიდან 1943 წლანდე გაგრძელდა, რის განმავლობაშიც ისინი ხშირად იღებდნენ დახმარებას ბენიტო მუსოლინის იტალიური ფაშისტური მთავრობისაგან.
მეორე მსოფლიო ომის დროს სან-მარინო კვლავ ნეიტრალური სახელმწიფო იყო. ამისდა მიუხედავად ნიუ-იორკ თაიმზმა არასწორი ინფორმაცია გამოაქვეყნა, სადაც ნათვამი იყო, რომ 1940 წლის 17 სექტემბერს სან-მარინომ დიდ ბრიტანეთს ომი გამოუცხადა. მოგვიანებით სან-მარინოს მთავრობამ დიდ ბრიტანეთს შეტყობინება გაუგზავნა, სადაც ნათვამი იყო, რომ მათ ომი არავისთვის არ გამოუცხადებიათ.
იტალიაში ბენიტო მუსოლინი ჩამოგდებიდან სამი დღის შემდეგ სან-მარინოში ფაშისტური მმართველობა დასრულდა, ახალმა მთავრობამ - კი კონფლიქტში ნეიტრალიტეტი ოფიციალურად დაადასტურა. ფაშისტებმა ძალაუფლება 1944 წლის 1 აპრილს დაიბრუნეს, მაგრამ ქვეყნის ნეიტრალიტეტი უცვლელად დატოვეს. ამის მიუხედავად 26 ივნისს, 1944 წელს დიდი ბრიტანეთის სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალებმა სან-მარინო დაბომბეს. მათ სჯეროდათ, რომ სან-მარინო გერმანულმა ძალებმა დაიპყრეს და მის ტერიტორიას საბრძოლო აღჭურვილობის დამზადებასა და გასაღებისათვის იყენებდნენ. მალევე, სან-მარინოს მთავრობამ ოფიციალურად განაცხადა, რომ ქვეყნის ტერიტორიაზე სამხედრო დანიშნულების დანადგარები და აღჭურვილობა განთავსებული არაა და არანაირი ძალა არ შეჭრილა ქვეყნის ტერიტორიაზე. სან-მარინომ ათასობით მშვიდობიანი დევნილი მიიღო. 1944 წლის დეკემბერში რესპუბლიკა მცირე ხნით დაიკავეს გერმანელემა ძალებმა, რომლებმაც სან-მარინოს ბრძოლაში მოკავშირეები დაამარცხეს.
სან-მარინო მსოფლიოში პირველი რესპუბლიკაა, რომელმაც მმართველად დემოკრატიულად აირჩია კომუნისტური პარტია. ეს პარტია წარმოადგენდა კოალიციას სან-მარინოს კომუნისტურ პარტიასა და სან-მარინოს სოციალისტურ პარტიას შორის.პარტიას თანამდებობა ეკავა 1945-1957 წლებში.
სან-მარინო მსოფლიოს ყველაზე პატარა რესპუბლიკა იყო მანამ, სანამ ნაურუმ არ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა 1968 წელს.ნაურუს ფართობი მხოლოდ 21 კვ. კმ-ია (8.1 კვ. მილი). სან-მარინო ევროპის საბჭოს წევრი გახდა 1988 წელს და გაეროს წევრი - 1992 წელს. იგი არაა არც ევროკავშირის წევრი და არც ევროზონის, თუმცა რესპუბლიკის ოფიციალურ ვალუტას ევრო წარმოადგენს. მარცხნივ|მინი|სან-მარინოს რუკა
გეოგრაფია
სან-მარინო ანკლავია (ზღვაზე გასასვლელის არ მქონე). ის სამხრეთ ევროპაში მდებარეობს და გარშემორტყმულია იტალიის ტერიტორიით. მას ესაზღვრება იტალიის რეგიონები: ემილია-რომანია და მარკე. ქვეყანა 10 კმ-ითაა (6.21მილი) დაშორებული ადრიატიკის ზღვიდან. ქვეყნის ტერიტორია მეტწილად მთებითაა დაფარული, რომლებიც აპენინის მთების ნაწილს წარმოადგენენ. ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალი მონტე-ტიტანოა, რომლის სიმაღლეც 749 მეტრია (2457 ფუტი) ზღვის დონიდან. ქვეყნის ტერიტორიაზე არ მდებარეობს არცერთი წყალსატევი.
სან-მარინო ერთ-ერთია იმ სამი სახელმწიფოსგან, რომელიც მთლიანად შემოსაზღვრულია მეორე სახელმწიფოს ტერიტორიით (ასეთებია ვატიკანი, რომელიც ასევე იტალიაში მდებარეობს და ლესოთო სამხეთ აფრიკის რესპუბლიკაში). ის ევროპაში სიდიდით ბოლოდან მესამე ადგილზეა, მსოფლიოში კი მეხუთე ყველაზე პატარა სახელმწიფოს წარმოადგენს.
კლიმატი
სან-მარინოს კლიმატი ნოტიო-სუბტროპიკულია. კონტინენტური გავლენით, აქვს თბილი ზაფხული და ცივი ზამთარი, რომელიც დამახასიათებელია აპენინის ნახევარკუნძულის ცენტრალური ტერიტორიებისათვის. აქ ყოველ ზამთარს მოდის თოვლი, განსაკუთრებით 400-500 მეტრის სიმაღლეზე.
მთავრობა
მინი|615x615პქ|სან-მარინოს პარლამენტის შენობა სან-მარინო საპარლამენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატიული რესპუბლიკაა. აღმასრულებელ უფლებამოსილება ენიჭება მთავრობას. საკანონმდებლო ძალაუფლება აქვს როგორც მთავრობას, ისე გენერალურ საბჭოს. სასამართლო სისტემა დამოუკიდებელია.
თავდაპირველად სან-მარინოს სათავეში ედგა არენგო (ასამბლეა), რომელიც თავდაპირველად ოჯახის ხელმძღვანელებისაგან იყო ჩამოყალიბებული. XI საუკუნეში ძალაუფლება მიენიჭა დიდ და გენერალურ საბჭოს.
რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანო არის დიდი და გენერალური საბჭო (Consiglio grande e generale). საბჭო ჰყავს 60 წევრი.პროპორციული ტიპის არჩევნები ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ ტარდება ქვეყნის ცხრა ადმინისტრაციულ უბანში. ეს უბნები (ქალაქები) შეესაბამება რესპუბლიკის ძველ სამრევლოებს. ხმის მიცემის უფლება აქვს 18 წელს გადაცილებულ ყველა მოქალაქეს.
გარდა ზოგადი კანონმდებლობისა, დიდი და გენერალური საბჭო ამტკიცებს ბიუჯეტს და ირჩევს კაპიტანთა რეგენტის, სახელმწიფო კონგრესის წევრების ნაწილს. საბჭო ასევე უფლებამოსილია სხვა ქვეყნებთან დადოს ხელშეკრულებები. ყოველ ექვს თვეში საბჭო ირჩევს ორ კაპიტან რეგენტს, რომლებსიც სახელმწიფოს მეთაურები ხდებიან. რეგენტი არჩეულია ისე, რომ იყოს ძალაუფლების ბალანსი. მათ ყოველი წლის 1 აპრილს და 1 ოქტომბერს ირჩევენ. ამ ვადის დასრულების შემდეგ, მოქალაქეებს აქვთ სამი დღე, სადაც შეუძლიათ შეიტანონ პრეტენზია. თუ მათ ხელმძღვანელის საქმიანობა არ მოეწონებათ, შეიძლება სისხლის სამართლის საქმე აღიძრას ქვეყნის ყოფილი ხელმძღვანელ(ებ)ის წინააღმდეგ.
სან-მარინო მრავალპარტიული დემოკრატიული რესპუბლიკაა. 2008 წელს მიიღეს ახალი კანონი, რომლის მიხედვითაც დაწესდა ბარიერი მცირე პარტიებისთვის.პოლიტიკური პარტიები მოწესრიგებულია ორ ალიანსში: მემარჯვენე პაქტი სან მარინოსთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობს სან-მარინოს ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია; ხოლო მემარცხენეთა რეფორმები და თავისუფლება, რომელსაც ხელმძღვანელობს სოციალისტურ-დემოკრატიული პარტია, სან მარინოს სოციალისტურ-დემოკრატიული პარტია ქვეყნის ყოფილი კომუნისტური პარტიაა.
აღსანიშნავია ისიც, რომ სან მარინოს პროცენტულად ყველაზე მეტი მმართველი ქალი ჰყავს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მინი|სან-მარინოს ადმინისტრაციული დაყოფა სან-მარინო დაყოფილია ცხრა მუნიციპალიტეტად. ადგილობრივები მას კასტელლი-ს (ციხესიმაგრეებს) უწოდებენ.
ეკონომიკა
მარცხნივ|მინი|297x297პქ|გუიატას ციხე-სიმაგრე, სან-მარინო სან-მარინო განვითარებული ქვეყანაა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ არის ევროკავშირის წევრი სახელმწიფო, ევროკავშირის საბჭოსთან შეთანხმებით მას უფლება აქვს გამოიყენოს ევრო, როგორც მისი ოფიციალური ვალუტა. ევრომდე, ქვეყნის ოფიციალურ ვალუტას სან-მარინული ლირა წარმოადგენდა. სან-მარინული ევროს მონეტები მსოფლიოში ძალიან მცირე რაოდენობითაა, რაც კოლექციონერებისათვის ინტერესის წყაროს წარმოადგენს.
სან-მარინოს მშპ ერთ სულ მოსახლეზე და ცხოვრების სტანდარტი შედარებულია იტალიასთან. საკვანძო ინდუსტრიებში შედის საბანკო, ელექტრონიკული და კერამიკული ინდუსტრიები. სოფლის მეურნეობის ძირითადი პროდუქტებია ღვინო და ყველი. სან-მარინოს პროდუქტების უმეტესობა იტალიიდან შედის.
სან-მარინოში ავტომობილების რაოდენობა ძალიან დიდია. ის ერთადერთი ქვეყანაა მსოფლიოში, სადაც უფრო მეტი მანქანაა ვიდრე მოსახლე. ყოველ 1000 მოსახლეზე სან მარინოში 1263 ავტომობილია. მინი|სან-მარინოს კათედრალი
მოსახლეობა
სან-მარინოს მოსახლეობა დაახლოებით 33 000-ია, საიდანაც 4 800 უცხო ქვეყნის, უმეტესად იტალიის მოქალაქეა. მსოფლიოში სან-მარინოს გარდა 12 000 სან-მარინოელია (5,700 იტალიაში, 3,000 აშშ-ში, 1,900 საფრანგეთში და 1,600 არგენტინაში).
ოფიციალურ და ყველაზე გავრცელებული ენას იტალიური ენა წარმოადგენს. მოსახლეობის უმცირესობა საუბრობს რომანგოლზეც.
მოსახლეობის 97% კათოლიკე ქრისტიანია.
სქოლიო
* კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ანკლავები და ექსკლავები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები კატეგორია:ჯუჯა სახელმწიფოები
დერჩის ნათლისმცემლის ეკლესია
არქიტექტურა
ეკლესიის ცენტრალური სივრცე აღმოსავლეთით ღრმა, ნალისებური მოხაზულობის აფსიდით სრულდება. ეს ნავი გვერდითი მინაშენებისაკენ თითო ფართო თაღით არის გახსნილი; განათებულია საკურთხევლის სამი და დასავლეთის კედელში არსებული ერთი სარკმლით. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ნავებში თითო სარკმელია გაჭრილი. ძირითადი სივრცე, ისევე როგორც მინაშენებისა გადახურულია კამარით. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს დასავლეთისა და სამხრეთის მხრიდან. დასავლეთის სათავსო –– ნარტექსი სამივე ნავთან კარით არის დაკავშირებული.
ორსაფეხურიან ცოკოლზე დამყარებული ნაგებობა გარედან მოპირკეთებულია მოყვითალო –– მომწვანო ქვიშაქვის სხვადასხვა ზომის თლილი კვადრებით და დაგვირგვინებულია თარო — კარნიზით. ფასადები მოურთავია. დღეს მხოლოდ დასავლეთის სარკმელის ზედანს შემორჩა ცხოველების რელიეფური გამოსახულებები.
მოხატულობა
შიგნით ეკლესიის კედლებს მთლიანად ფარავდა მოხატულობა. იგი დღეისათვის ნაწილობრივ განადგურებულია.გადარჩენილი სცენების ფერადოვანი გამა ჩამქრალია. მხატვრობა რამდენიმე რეგისტრად ნაწილდება. ცენტრალური აფსიდის კონქში ორ მთავარანგელოზს შორის, წარმოდგენილია ფეხზე მდგომი ღვთისმშობელი ყრმით ხელში. მის ქვემოთ :"ზიარების" ტრადიციული კომპოზიციაა. საკურთხევლის ქვედა რეგისტრში მხატვარს გამოუსახავს „მსხვერპლის თაყვანისცემა“. ძირითადი ნავის კამარაში ცენტრალური გამოსახულების — ჯვრის აქეთ-იქით ამაღლების სცენის ორი ვარიანტია განაწილებული. ამ რეგისტრის ქვემოთ მოცემულია შვიდი ძირითადი სადღესწაულო სცენა: ხარება, შობა, მირქმა, ნათლისღება, "ლაზარეს აღდგინება", "იერუსალიმად შესვლა", და ჯვარცმა. მათ შორის თავისუფალ ადგილებს წმინდანთა გამოსახულებები იკავებენ. სამხრეთ კედლის ქვედა ნაწილში მოცემულია სცენა ეკლესიის წმინდანის იოანე ნათლისმცემლის ცხოვრებიდან. საკურთხევლის წინ დადგმული კანკელის თაღედი მედალიონებით არის შემკული. ზედა მწკრივში მახარობელთა სიმბოლოებია მოცემული. ქვევით, წმინდანთა ნახევარფიგურული გამოსახულებებია.ეს რიგი უწყვეტად გადადიოდა ჩრდილოეთ მინაშენის კანკელზე,რომელიც დღეისათვის დაზიანებულია. ამ მინაშენის კონქში "ვედრებაა" წარმოდგენილი,ქვეშ კი ოთხი საეკლესიო მამა. ჩრდილოეთ კედელს ქტიტორთა რიგი მიყვებოდა, რომელთაგან დღეს მხოლოდ სამი ფიგურაღაა შემორჩენილი. შუაში ახალგაზრდა მამაკაცი, აქეთ-იქით კი მანდილოსნები. საერო პირის კიდევ ერთი ფიგურაა დასავლეთის მინაშენის პილასტრზეც. წარწერა არც ერთს არ შემორჩენია.
ეკლესიის მოხატულობიდან დახვეწილი ნახატითა და მჟღერი კოლორიტით გამოირჩევა ამავე მინაშენის კედლებზე გამოსახული „განკითხვის დღის“ ვრცელი კომპოზიცია. სამხრეთ მინაშენის კონქში წარმოდგენილია „საყდარი განმზადებული“,ხოლო კედლებზე სხვა სცენებთან ერთად დახატულია ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგი.
დერჩის ნათლისმცემლის მხატვრობა XVII საუკუნით თარიღდება
წარწერები
ცენტრალური საკურთხევლის ზედა რეგისტრებს შორის მოთავსებული ვრცელი ორსტრიქონიანი წარწერაც ამავე პერიოდს ეკუთვნის. ძლიერი დაზიანების გამო ტექსტი სრულად არ იკითხება. ქტიტორთა სახელები არ შემორჩენილა. დაცული ფრაგმენტებიდან საინტერესო ცნობას ვიგებთ: ეკლესიის მომხატველებს მისი რომელიღაც ნაწილი სამარხად გამოუყენებიათ. აქვე იკითხება:„... და შევამკეთ ჯვრითა, ხატითა, წიგნებითა...“
დერჩის ნათლისმცემლის ეკლესია შუა საუკუნეების ქართული არქიტექტურის ერთ-ერთი საინტერესო ძეგლია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნაყოფის სიდამპლე
ნაყოფის სიდამპლე, მონილიოზი — ხეხილის დაავადება. იწვევს Monilia-ს გვარის პარაზიტული სოკოები. ფართოდაა გავრცელებული კურკოვანთა და თესლოვანთა ნაყოფის სიდამპლე. კურკოვანი კულტურების — ალუბლის, ბლის, ქლიავის, გარგარის, ნუშისა და სხვა კურკოვანებზე ნაყოფის სიდამპლეს იწვევს Monilia cinerea. ავადდება აგრეთვე ყლორტი, ყვავილი, სანაყოფე ტოტი. თესლოვანთა ნაყოფის სიდამპლეს იწყვევს Monilia fructigena, აავადებს ნაყოფს, დასავლეთ საქართველოში - სანაყოფე ტოტს, ყვავილსა და ყლორტს. Monilia mali აზიანებს ვაშლის, ხოლო Monilia cydoniae კომშის ნაყოფს, ყლორტი სანაყოფე ტოტსა და ყვავილს, დაავადება ვრცელდება სპორებით, რომელიც მცენარეში იჭრება უმეტესად მექანიკური დაზიანების ადგილიდან. სპორა ზამთრობს მცენარის დაავადებულ ორგანოებში.
ბრძოლის ღონისძიებანი: გამძლე ჯიშების შერჩევა, ნაყოფის შენახვის პირობების დაცვა, დაავადებული ნაყოფების შეგროვება და მოსპობა, ხის ძირში ნიადაგის გაფხვიერება, გასხვლა და 1%-იანი ბორდოს სითხის ან 0,5%-იანი ცინების შესხურება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა დაავადებები
დოსა
მინი|309x309პქ|ხრაშუნა სტილის დოსა დოსა ბრინჯისაგან დამზადებული ბლინების სახეობაა, რომელის სამხრეთ ინდოეთში წარმოიშვა. ის გარეგნულად კრეპეს წააგავს. დოსას ძირითადი ინგრედიენტი ბრინჯია, რომლის სხვა სანელებლებთან ერთად იფქვება. დოსა სამხრეთ ინდური წარმოშობის კერძია, მაგრამ დღესდღეობით ის ინდოეთის ნახევარ- კუნძულის ყველა ნაწილშია გავრცელებული. ტრადიციულად დოსას მიირთმევენ სხვადასხვა სახის წვნიანებთან ერთად.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|353x353პქ|როსას ქუჩაში მომზადების პროცესი დოსა წარმოიშვა სამხრეთ ინდოეთში. მისი წარმოშობის ზუსტი ადგილმდებარეობა სადავოა. ისტორიკოს თჰანკაპარ ნარის მიხედვით დოსა წარმოიშვა უდუპის შტატში, თანამედროვე ქალაქ კარნატაკაში. სურსათის ისტორიკოსის კ. ტ. აჩაიას თანახმად, დოსა (როგორც დოსაი) პირველ საუკუნეშივე გამოიყენებოდა ძველ ტამილურ სახელმწიფოში. ორიგინალური ტამილური დოსა უფრო რბილი და სქელი იყო. დოზას უფრო თხელი და ხრაშუნა ვერსია პირველად გაკეთდა დღევანდელ კარნატაკაში. დოზას (როგორც დოსაკას) რეცეპტი შეგიძლიათ ნახოთ მანასოლლაში, XII საუკუნის სანსკრიტულ ენციკლოპედიაში, რომელიც შეადგინა სომეშვარამ III-მ, დღევანდელი კარნატაკას მმართველმა.
ინდოეთის დამოუკიდებლობის შემდეგ სამხრეთ ინდური სამზარეულო ნელ-ნელა პოპულარული გახდა ჩრდილოეთშიც.
სერვირება
მარცხნივ|მინი|267x267პქ|მასალა დოსა დოსას შეიძლება ჰქონდეს ბოსტნეულისა და სხვადასხვა სოუსის შიგთავსი სწრაფად კვების მიზნით. მათ ჩვეულებრივ მიირთმევენ ვეგეტარიანულ კერძად, მაგრამ რეგიონებისა და ცალკეული ადამიანების შეხედულებებიდან გამომდინარე, შეიძლება სხვა ინგრედიენტებიც დაემატოს. მასთან ერთად ყველაზე ხშირად მიირთმევენ კერძებს: სამბარს, ჩუტნის (განსაკუთრებით პოპულარულია ქოქოსის, მწვანე წიწაკის, ოსპის, პიტნის და ქინჩის ჩუტნი), იდლი პოდი ან მილაგაიპოდი (ოსპის ფხვნილი სანელებლებით და ზოგჯერ დამშრალი ქოქოსით, შეზავებული სეზამის ზეთით ან მიწისთხილის ზეთით და ნიგვზით.), ზეთი ან ღეე, ინდური მწნილები.
ვარიაციები
ყველაზე პოპულარული ვერსია არის მალასა დოსა, რომელსაც კარტოფილის შიგთავსი აქვს. ქაღალდის დოსა არის კერძის თხელი და გამჭვირვალე ვერსია. რავა დოსა მეტად ხრაშუნაა და სემოლინათი მზადდება. შემუშავებულია ახალი რეცეპტები, რომლებიც სხვადასხვა ვერსიების ნაზავს წარმოადგენენ. ასეთია: ჩინური დოსა, ყველის დოსა, პანეირე დოსა და მრავალი სხვა. მიუხედავად იმისა, რომ დოსა ბრინჯისა და ოსპით დამზადებული კერძია, სხვადასხვა ვარიანტებში ამ ელემენტების ჩანაცვლებაც შესაძლებელია.
სქოლიო
კატეგორია:ინდური სამზარეულო კატეგორია:ინდოეთის სამზარეულო კატეგორია:ბრინჯის კერძები
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
ტექნიკური შედეგები
მონაწილეობდა 129 გუნდი. ტურნირი ჩატარდა შვეიცარიული სისტემით 13 ტურად. 11.🇬🇷 12.🇵🇱, 13.🇨🇭, 14.🇺🇿, 15.🇷🇸, 16.🇩🇪, 17., 18.🇧🇾, 19.🇵🇭, 20., 21., 22.🇦🇿, 23.🇫🇷, 24.🇨🇳, 25.🇧🇦, 26.🇰🇿, 27.🇱🇹, 28., 29., 30.🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿, 31.🇭🇺, 32.🇪🇪, 33.🇱🇻, 34.🇦🇷, 35.🇦🇺, 36.🇲🇩, 37.🇸🇰, 38.🇨🇦, 39.🇳🇴, 40.🇨🇱, 41.🇧🇩, 42.🇲🇰, 43.🇮🇪, 44.🇪🇸-2, 45.🇸🇪, 46., 47.🇮🇸, 48. 🇮🇩, 49.🇫🇮, 50.🇹🇷, 51.🇻🇳, 52., 53.🇮🇷, 54.🇲🇽, 55.🇿🇦, 56.🇨🇴, 57.IPCA, 58.🇧🇪, 59.🇧🇷, 60.🇮🇹, 61.🇹🇯, 62.🇦🇹, 63.🇩🇴, 64.🇪🇨, 65.🇧🇴, 66.🇵🇪, 67.🇸🇬, 68.🇦🇩, 69.🇵🇰, 70.🇲🇾, 71.🇲🇳, 72., 73.🇰🇬, 74.🇦🇱, 75.🇫🇴, 76.🇲🇦, 77.🇻🇪, 78.🇵🇾, 79., 80.🇹🇳, 81.🇱🇺, 82.🇮🇶, 83.🇺🇾, 84.🇳🇿, 85.🇳🇮, 86.🇬🇵, 87.🇯🇵, 88.🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿, 89.🇱🇧, 90.🇱🇰, 91.🇹🇭, 92.🇭🇳, 93.🇵🇷, 94.🇧🇼, 95.🇰🇪, 96.IBCA, 97.🇧🇧, 98.🇱🇾, 99., 100.🇭🇰, 101., 102.🇯🇲, 103.🇺🇬, 104.🇲🇨, 105.🇳🇵, 106.🇵🇦, 107.🇳🇦, 108.🇨🇾, 109.🇱🇮, 110., 111.🇸🇲, 112.🇲🇹, 113.🇲🇴, 114.🇦🇫, 115.🇹🇹, 116.🇸🇷, 117.🇻🇬, 118., 119.🇳🇬, 120.🇯🇪, 121.🇫🇯, 122.🇬🇬, 123.🇦🇼, 124.🇧🇲, 125.🇷🇼, 126.🇵🇬, 127.🇻🇮, 128.🇸🇨.
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
ვასილი ივანჩუკი 9,5 (+6=7-0), რუსლან პონომარიოვი 4 (+2=4-2), ანდრეი ვოლოკიტინი 8,5 (+6=5-1), ალექსანდრ მოისეენკო 5 (+3=4-1), პაველ ელიანოვი 6 (+4=4-0), სერგეი კარიაკინი 6,5 (+6=1-0).
ალექსანდრ მოროზევიჩი 6,5 (+4=5-2), პიოტრ სვიდლერი 6,5 (+4=5-0), ალექსანდრ გრიშუკი 6,5 (+4=5-2), ალექსეი დრეევი 6,5 (+4=5-0), ალექსანდრ ხალიფმანი 6,5 (+4=5-0), ვადიმ ზვიაგინცევი 3,5 (+1=5-0).
Paint Box
პიტერ ჯენერი, ჯგუფის მენეჯერი:
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
ვლადიმერ აკოფიანი 4 (+2=4-2), ლევონ არონიანი 8 (+4=8-0), რაფაელ ვაჰანიანი 9,5 (+7=5-0), სმბატ ლპუტიანი 8 (+6=4-2), გაბრიელ სარგისიანი 5,5 (+4=3-1), არტაშეს მინასიანი 1,5 (+0=3-1).
Paint Box
"რიკს შეეძლო მელოდიის დაწერა, ხოლო როჯერს - სტროფების, ოღონდ ზეწოლის ქვეშ. მაგრამ როჯერი იმიტომ წერდა, რომ სიდი წერდა, ვინაიდან ყველას ვაწვებოდით. რიკი როჯერამდეც წერდა."
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
საქართველოს ნაკრების შედეგები
ზურაბ აზმაიფარაშვილი 5,5 (+3=5-2), გიორგი ყაჭეიშვილი 4,5 (+1=7-1), ზვიად იზორია 6,5 (+3=7-1), ბაადურ ჯობავა 8,5 (+7=3-0), მერაბ გაგუნაშვილი 3 (+1=4-3), თამაზ გელაშვილი 3,5 (+2=3-3).
Paint Box
ენდი მებეტის წიგნში The Complete Guide to the Music of Pink Floyd წერია, რომ სიმღერა აღწერს „კლუბს, რომელიც სავსეა სულელი ხალხით“, რაც ქმნის ნათელ წარმოდგენას რაიტსა და სხვა მუსიკოსებზე, რომლებიც განიცდიან, რომ მათგან ითხოვენ პოპ-სიმღერებს და არა ფსიქოდელურ იმპროვიზაციებს.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
საუკეთესო პერფორმანსი
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
Paint Box
სიმღერის ბელგიური პრომო ფილმი გადაღებულია 1968 წელს ადგილობრივი ტელევიზიისთვის, სიდ ბარეტის წასვლის შემდეგ, უკვე დევიდ გილმორის მონაწილეობით. ფრანგული გადაცემისთვის Discorama მისი შესრულება კიდევ ერთხელ ჩაიწერეს, თუმცა ზოგადად კონცერტებზე ნომერი არასოდეს დაუკრავთ.
რიჩარდ რაიტი:
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
Paint Box
"კონცერტებზე არასოდეს დაგვიკრავს, ვინაიდან მეც და სხვებსაც მისი დაკვრის ინტერესი არ გვქონია. არ ვთვლით, რომ ცოცხლად იგი საინტერესო იქნებოდა. ეს იყო სინგლი, სამწუთიანი სიმღერა. ბევრი რამ ჩაგვიწერია, რაც ცოცხლად არასოდეს დაგვიკრავს."
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
Paint Box
სიმღერა სხვადასხვა კომპილაციაში შეცდომით არის შეტანილი სახელწოდებით „Paintbox“. იგი აგრეთვე შეტანილია ალბომის The Piper at the Gates of Dawn 2007 წლის გამოცემაში და კომპილაციებში Relics (სტერეო), The Best Of Pink Floyd / Masters of Rock, 1967: The First Three Singles და The Early Singles.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2004
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
36
აუშვიცის ტატუისტი(რომანი)
აუშვიცის ტატუისტი (The Tattooist of Auschwitz) — ახალ ზელანდიელი მწერლის ,ჰეზერ მორისის 2018 წლის ჰოლოკოსტი ს რომანი.წიგნი მოგვითხრობს როგორ შეუყვარდა სლოვაკ ებრაელ ლალე სოკოლოვს გოგო რომელიც ტატუებს აკეთებდა აუშვიცის ბანაკში. Სიუჟეტი დაფუძნებულია სოკოლოვისა და მისი მეუღლის, გიტა ფურმანის რეალურ ცხოვრებაზე. Წიგნის მიმართ იყო არაერთგვაროვანი კრიტიკა.ზოგი აფასებდნენ რომანის დამაჯერებელ ისტორიას,რომელიც დაფუძვნებულია რეალურ მოვლენებზე,ხოლო მტკიცებულებები ფაქტობრივი უზუსტობის შესახებ რომლებიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებენ არასწორ ინფორმაციას ისტორიული მოვლენების ირგვლივ,გააკრიტიკა აუშვიცის კვლევითმა ცენტრმა.
2019 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, რომანი გაიყიდა 3 მილიონ ეგზემპლარზე მეტი მთელ მსოფლიოში.2018 წელს ის იყო #1 New York Times ბესტსელერი და #1 საერთაშორისო ბესტსელერი.
ფონი
Წიგნი რომელიც იყო მორისის სადებიუტო რომანი თავდაპირველად დაიწერა სცენარის სახით.მორის ლალეს ამბის მოყოლის იდეა მისმა და ლალეს ვაჟის საერთო მეგობარმა შესთავაზა,მას შემდეგ რაც ლალეს ცოლი გიტა გარდაიცვალა.მორისი ლალეს სამი წელი ხვდებოდა რათა მოესმინა მისი ამბავი გიტასთან ყოფნის შესახებ აუშვიცში და ჩანაწერები გაეკეთებინა მისი  სცენარისთვის.ლალემ ამ შეხვედრების დროს ისაუბრა იმდროინდელ ტრავმის, ტკივილისა და გადარჩენის დანაშაულის შესახებ, რომელიც მან განიცადა.
სიუჟეტი
Ლალე ირგებს ახალ ცხოვრებას ,როგორც ებრაელი ტყვე და მალევე ავადდება.ამ დროს მისით დაინტერესდება აუშვიცის იმდროინდელი ტატუისტი და მას თანაშემწედ აიყვანს რათ გადაარჩინოს.
Პეპანის გაუჩინარების შემდეგ ლალე ხდება მთავარი ტატუისტი.იგი სთხოვს მასზე პასუხისმგებელ SS ოფიცერს თანაშემწეს.როგორც ერთ დროს პეპანიმ აიყვანა იგი.ოფიცერი მას მიუყვვანს ახალგაზრდა პატიმარ ლეონს.
Ლალე ოფიცერთან ურთიერთობას იყენებს პრივილეგიების მოსაპოვებლად,მათ შორის ლამაზ გოგოსთან გიტასთან კომუნიკაციის ჩათვლით.გიტა მუშაობს ერთ-ერთ საწყობში სადაც ინახება პატიმრების ჩამორთმეული ნივთები,ამის გამო მას ხშირად აქვს ძვირფასეულობა დამალული.ამის შემდეგ ლალე რისკავს თავის სიცოცხლეს,რათა გაცვალოს ძვირფასეულობა და ფული საჭმელზე და წამალზე რათა დაეყმაროს პატიმრებს. მაგალითად, სანამ გიტა ტიფით არის დაავადებული, ლალეს წამალი მოაქვს და ჰპირდება, რომ ერთხელაც როცა გამოჯანმრთელდება, მასთან ერთად შექმნის ოჯახს.
SS-ის ოფიცრები ნერვიულობდნენ და იმპულსურად მოქმედებენ რუსული არმიის წინსვლის შესახებ ამბებზე. ბანაკის დოკუმენტები განადგურებულია. ბევრი პატიმარი გადაყვანილია აუშვიციდან, მათ შორის გიტა,რომელიც ლალეს წასვლამდე ეუბნება, რომ გვარად არის ფურმანი. ლალე გადაყვანილია ავსტრიაში, მაუტჰაუზენში, შემდეგ კი ვენის მახლობლად მდებარე სხვა ბანაკში. ლალე ბანაკიდან ღობეზე ნახვრეტით გარბის და რუსი ჯარისკაცების მიერ აღმოჩენისთანავე იძულებულია იმუშაოს შალეში, რომელიც რუსი ჯარისკაცების შტაბ-ბინას ემსახურება როგორც გერმანულად, ისე რუსულ ენაზე ლაპარაკის უნარის გამო.მაგრამ მალევე გიტა გაიქცევა.საბოლოოდ ლალე მიემგზავრება ბრატისლავაში გიტას საპოვნელად,რადგან იცის,რომ ბევრი სლოვაკი პატიმარი იგზავნება იქ.ორი კვირა ის მატერებლის სადგურზე უცდიდა გიტას ამაოდ. Მაგრამ ამის შემდეგ იგი ქუჩაში დაინახა.მათ ერთმანეთს დაუჩოქეს და თქვეს,რომ ერთმანეთი უყვართ.რის შედეგადაც ლალე ხელს თხოვს რაზეც გიტა თანახმააა.
ჟანრი და სტილი
Აუშვიცის ტატუისტი ჯდება ჰოლოკოსტის მხატვრული ლიტერატურის ჟანრში.მორისი წერს მარტივი, მოკლე წინადადებების გამოყენებით მესამე პირის თვალსაზრისით, სადაც ლალე არის ყოვლისმცოდნე მთხრობელი და ამბის მთავარი გმირი.
სტივ უოკერის თქმით, მორისი "ისტორიულ მოვლენებს - და რეალურ ადამიანებს - გამოგონილ ჩარჩოში ათავსებს".
რომანში გამოყენებულია რომანტიული ჟანრის მრავალი ელემენტი, განსაკუთრებით ლალესა და გიტას სიყვარულის ისტორიის მთავარი სიუჟეტური ხაზით.
აუშვიცის ტატუისტი ასევე ჯდება ბიოგრაფიულ ჟანრში. რომანი დაფუძნებულია რეალურ ლალე სოკოლოვის ცხოვრებაში მომხდარ მოვლენებზე და ასახავს იმ გარემოებებს, რომლებშიც ცხოვრობდნენ ლალე და მოთხრობის სხვა პერსონაჟები. კატეგორია:წიგნები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
ქეთი მელუა
ქეთი მელუა (Katie Melua, ნამდვილი სახელი — ქეთევან მელუა; დ. 16 სექტემბერი, 1984, ქუთაისი, საქართველო) — წარმოშობით ქართველი ბრიტანელი მომღერალი.
ადრეული წლები
ქეთი მელუა დაიბადა ქალაქ ქუთაისში, საქართველოს რესპუბლიკა (ყოფილი საბჭოთა კავშირი). ცხოვრების პირველი წლები ბებიასა და ბაბუასთან საქართველოს დედაქალაქ თბილისში დაჰყო, მოგვიანებით კი მშობლებთან და ძმასთან ერთად ქ. ბათუმში გადასახლდა, სადაც ქეთის მამა კარდიოლოგად მუშაობდა. 1993 წელს საქართველოს სამოქალაქო ომის დასრულებისთანავე ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბელფასტში (ჩრდილოეთი ირლანდია), სადაც ქეთის მამა სამუშაოდ საავადმყოფოში მოეწყო. ქეთი მელუამ წმინდა კეთრინეს სახელობის კათოლიკური სკოლა და დომინიკანური კოლეჯი დაამთავრა  მაშინ, როცა მისი უმცროსი ძმა  პროტესტანტულ სკოლებში სწავლობდა. 1998 წელს ქეთისთან ერთად ოჯახი რედჰილში გადასახლდა (ინგლისი). ქეთი ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
ეკრანზე პირველი გამოჩენა
საქართველოსა და ბელფასტში არსებული არასტაბილური პოლიტიკური მდგომარეობის ფონზე ქეთის სამომავლო გეგმები ხან ისტორიკოსობას, ხან კიდევ პოლიტიკოსობას უკავშირდებოდა, თუმცა მისი მომავალი ძირეულად შეიცვალა 2000 წელს, როდესაც 15 წლის ქეთიმ მონაწილეობა მიიღო ბრიტანეთის სატელევიზიო არხ ITV-ის მიერ ჩატარებულ კონკურსში სახელწოდებით "Stars Up Their Nose", რომელიც იყო ნაწილი საბავშვო პროგრამისა "Mad for it!". კონკურსზე ქეთიმ შეასრულა Badfinger-ის ცნობილი სიმღერა სახელწოდებით "Without You" და გაიმარჯვა.
განათლება
მიიღო რა საშუალო განათლება სურეიში, ქეთიმ სწავლა ბრიტანეთის ხელოვანთა სასწავლებელში განაგრძო, რომელიც ტერიტორიულად ლონდონის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. ქეთიმ სწავლის პერიოდშივე დაიწყო სიმღერების წერა და სწორედ ამ სასწავლებელში შეხვდა იგი თავის მომავალ მენეჯერსა და პროდიუსერს, მუსიკოს მაიკ ბეტს. ქეთი მელუას უმაღლეს სასწავლებელში სწავლა არ გაუგრძელებია, თუმცა მას ხშირად გამოუხატავს სურვილი უნივერსიტეტში ჩაბარებისა. მისი სიტყვებით, თუ მომავალში უნივერსიტეტში სწავლის შანსი მიეცემა, იგი სასწავლო კურსში აირჩევდა ინგლისურ ლიტერატურას, ისტორიასა და ფიზიკას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ბრიტანელი მომღერლები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველები ბრიტანეთში კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2018) კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
ფიტარეთის მონასტერი
ფიტარეთის მონასტერი — მონასტერი საქართველოში, მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, მდინარე ხრამის ხეობაში. თბილისიდან 100 კმ-ის დაშორებით, თეთრიწყაროდან სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით 12 კმ-ში. მონასტერი მოქმედია, შედის მანგლისისა და წალკის ეპარქიის დაქვემდებარებაში. მონასტრის აშენება ლაშა-გიორგის მეფობის პერიოდს უკავშირდება და 1213-1222 წლებით თარიღდება.
სამონასტრო კომპლექსის შემადგენლობაში შედის: ეკლესია, სამრეკლო, მარანი, გალავანი, ბაქანი, საძვალე და სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულების შენობათა მეტ-ნაკლებად დაზიანებული ნაგებობები.
მონასტრის მთავარი წარწერიდან ირკვევა რომ კომპლექსი XIV საუკუნეში აღუდგენია გიორგი ბრწყინვალის ამირეჯიბს ქავთარ ქაჯიფაისძეს, რომელიც ბარათაშვილების წინაპარი იყო. სამონასტრო კომპლექსი შემდეგი საუკუნეების მანძილზეც სწორედ ბარათაშვილ-ორბელიანთა (ორბელიშვილთა) საკუთრება იყო. მონასტერი მათ საძვალე სასაფლაოდ ითვლება, რადგან აქ დასაფლავებულია ამ საგვარეულოს რამდენიმე წარმომადგენელი.
მდებარეობა
მონასტერი ღრმა ხეობაში დგას და მაღალი მთებითაა შემოსაზღვრული. ტაძრის სამხრეთ-დასავლეთით არსებულ რელიეფზე სოფელი ყოფილა შეფენილი, სადაც ძველი, მცირე მასშტაბის ნასახლარების ნაშთებიღაა შემორჩენილი.
ვახუშტი ბაგრატიონი მონასტრის მდებარეობის შესახებ წერს:
სამონასტრო კომპლექსის მთავარი ნაგებობაა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი, გარდა ამისა სამონასტრო კომპლექსის შემადგენლობაში შედის: სამრეკლო, მარანი, გალავანი, ბაქანი, საძვალე და სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულების შენობათა მეტ-ნაკლებად დაზიანებული ნაგებობები. კომპლექსს შემოვლებული აქვს ორი გალავანი – ძველი და ახალი, რომელთაგან ახალი, სათოფურებიანი უკეთ არის შემონახული და XVII-XVIII სს. თარიღდება, ხოლო ძველი XII-XIII სს. განეკუთვნება და მისი დიდი ნაწილი დაზიანებულია.
მონასტრის ისტორია
XIII საუკუნის დასაწყისში აშენებული მონასტერი, როგორც მონასტრის მთავარი წარწერიდან ირკვევა კომპლექსი XIV საუკუნეში აღუდგენია გიორგი ბრწყინვალის ამირეჯიბს ქავთარ ქაჯიფაისძეს, რომელიც ბარათაშვილების წინაპარი იყო. .
XVII-XVIII სს. მიჯნაზე აუგიათ მონასტრის მარანი, რომელიც მის წინამღძვარს იობ ფიტარელს მიეწერება. ახალი შენობა არა მარტო მარნის, არამედ საცხოვრებელისა და თავდაცვით ფუნქციებსაც ასრულებდა. იმ დროიდან მტერთა გახშირებული თარეშის გამო ფიტარეთი დაცარიელდა. ძველ მემატიანეთა უწყებით ფიტარეთი ლეკებსაც კი დაურბევიათ. 1752 წ. ამ პერიოდისათვის მონასტერი თავდაცვით ფუნქციასაც ასრულებდა, მისი ქვისგან ნაგები გალავანი ციხის ზღუდედ ითვლებოდა. ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით XVIII ს. შუა წლებში ფიტარეთში ჯერ კიდევ იყო წინამძღვარი, შემდეგ ხანაში კი გაუკაცრიელებულ მონასტერს და მთელ ამ მხარეს მკვიდრი მოსახლე კარგა ხანს ვერ დაუბრუნდა.
ჩვენამდე მოღწეული ცნობებით განსაკუთრებით XVII-XVIII სს. მიჯნაზე, 1696-1730 წლებში მონასტერს გამორჩეული წინამძღვარი — იობი ჰყოლია. იგი ვახტანგ VI-თან და სულხან-საბა ორბელიანთან ძალზედ დაახლოებული პირი ყოფილა. ფიტარეთის მონასტერს ადრიდანვე მდიდარი ბიბილიოთეკა ჰქონდა. მტერთა ამაოხრებელ თარეშს გადაურჩა სახარება, რომელიც ასლან ორბელაშვილმა და მისმა მეუღლემ თამარ დიასამიძემ 1673 წელს დაამზადებინეს იესე ბედისმწერლიშვილს და მონასტერს შესწირეს. ხელნაწერთა ინსტიტუტში ასევე დავანებულია ფიტარეთის ძლისპირები, - გადაწერილი XVII საუკუნეში ფიტარეთის ძველ საგალობელთა კრებულიდან, რომელშიც შემონახულისა ნევმატური ნიშნები, რასაც ძველი ქართული სანოტო სისტემის შესწავლისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს.
XVIII საუკუნის I ნახევრიდან დაწყებული ჯერ ოსმალობამ და მერე ყიზილბაშობამ მთლიანად ააოხრა ქართლი, საბარათიანო მოიშალა და გაპარტახდა, ამას თან დაერთო საბარათიანოს ტერიტორიაზე მიმდინარე შინაფეოდალური ომები. ლეკების გაუთავებელმა ლაშქრობამ კი საბოლოოდ დაამთავრა სომხით-საბარათიანოს განადგურება. ამ პერიოდში აოხრდა ფიტარეთის მონასტერიც, ლეკის ჯარი ფიტარეთის მონასტრის ციხეშიც კი მდგარა. . ფიტარეთის უკანასკნელი წინამძღვარი თბილისში გადავიდა საცხოვრებლად. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან ფიტარეტის ტაძარი გაუქმებულა, ხოლო ფიტარეთის სამონასტრო სენიორია დაცარიელებულია და მიტოვებულია.
XX საუკუნის დასაწყისში მღვდელი ზაქარია გულისაშვილი გულისტკივილით მოგვითხრობს ფიტარეთის მწარე ბედის შესახებ: „ეს სამონასტრო კომპლექსი ბეზაკ ორბელიანს მიუყიდია ვიღაც რუსისათვის 300 თუმნად. იმ რუსმა პეტერბურგშივე ეს მონასტერი მიჰყიდა ვიღაც თაიროვს. ეს თაიროვი გამხდარა ბატონ-პატრონი აქაურობისა. მის მოურავს სომეხ ასატურას ფიტარეთის დანგრევაც მოუნდომებია, მაგრამ აღარ შეუსრულებია, ჩვენდა საბედნიეროდ, თავისი ბოროტი დანაქადნი: „მეჯავრება და დავანგრევ ამ ტაძარსო“.
==მონასტრის არქიტექტურა == ფიტარეთის სამონასტრო კომპლექსი ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის, სამრეკლოს, ბაქნის, გალავნისა და სხვა დამხმარე ნაგებობებისგან შედგება.
მისტერ ოლიმპია
მისტერ ოლიმპია – ტიტული, რომლითაც, ყოველ წელიწადს, ბოდიბილდინგის საერთაშორისო ფედერაცია აჯილოვებს პროფესიონალ ბოდიბილდერ მამაკაცებს.
ფიტარეთის მონასტერი
ეკლესია
ეკლესია საშუალო ზომის, XII-XIII სს. მიჯნის ქართული გუმბათიანი ეკლესიების ტიპს განეკუთვნება და განეკუთვნება ბეთანია–ქვათახევის ეკლესიათა ხუროთმოძღვულ ტიპს, ამას ძეგლის არქიტექტურული ანალიზი ცხადყოფს
მისტერ ოლიმპია
სქოლიო
კატეგორია:კულტურიზმი
ფიტარეთის მონასტერი
ეკლესია
ფიტარეთის ტაძრის გეგმა თითქმის კვადრატულია. კარიბჭე სამხრეთიდან ჰქონდა და დღემდეც ასე მოაღწია. ტაძრის შიდა სივრცეს აღმოსავლეთით ფარგლავს სამნაწილიანი საკურთხეველი, რომლის ცენტრში აფსიდია მოთავსებული, გვერდებზე კი სადიაკვნე და სამკვეთლოა. აფსიდი დარბაზიდან ღრმა ბემით არის გამოყოფილი. საკურთხევლის ცენტრში ტრაპეზის ნარჩენებია. თვით აფსიდს ერთი საფეხური უვლის და მთავარი სარკმლის ქვეშ სამსაფეხურიანი ჩამოსასხდომია მღვდელმთავართათვის. იქვე, განაპირებში, საშუალო სიმაღლის თითო ნიშია. ბემასთან კარებით იყო დაკავშირებული სადიაკვნე და სამკვეთლო (სადიაკვნეს კარი გვიან ამოუშენეს). გვერდითი ნაწილები ორსართულიანია. თითოეულ მათგანს თითო კარი აქვს ბემისა და ცენტრალური სივრცის მხრიდან გაჭრილი. ყველა არქიტრაული გადახურვითაა.
სადიაკვნეს გეგმა კვადრატს უახლოვდება. მისი გვერდის კედლები თაღებითაა დამუშავებული, ხოლო მთლიანად კამარითაა გადახურული. სადიაკვნეს აღმოსავლეთის ნაწილი ღრმა და განიერი აფსიდით მთავრდება. აფსიდის გვერდებზე თითო მოზრდილი ნიშია. განათების წყაროა აღმოსავლეთით მდებარე ერთადერთი სარკმელი. სამკვეთლო გადაწყვეტითა და პროპორციით ახლოს დგას ზემოაღწერილთან. სათავსის ოთკუთხა ნაწილი სიგანაზეა გაწეული და კამარითაა გადახურული. მისი გვერდის კედლები თაღებითაა დამუშავებული. ღრმა აფსიდის ცენტრში მცირე ზომის სარკმელია, ხოლო მის გვერდებზე თითო ნიშია. როგორც აქ, ისე სადიაკვნეშიც, დარბაზიდან შემოსასვლელის თავზე ტიმპანია მოწყობილი.
ტაძრის გეგმის ჯვრული მოხაზულობა, რომელიც შიგნით იქმნება, გარდა საკურთხევლისა, სწორკუთხა მოხაზულობისაა. მათი გადამხურავი კამარები (აღმოსავლეთი ბემა) შეისრული ფორმისაა. კამარები ერთნაირი სიბრტყითაა მოქცეული, თაღების გარეშე. ასევე, გუმბათის საყრდენებთან პილასტრები არ არის გამოყოფილი. იმპოსტები კი ოთხივე კუთხეში საკმაოდ მეტყველია.
ტაძრის დასავლეთის მკლავი გვერდითა ნავებს შეისრული ფორმის თაღებით უერთდება. ეს თაღები რთული პროფილის მქონე იმპოსტებს ეყრდნობა, ხოლო პილასტრები – სწორკუთხა ბაზისებს. რაც შეეხება გვერდითა მოკლე ნავებს, ისინი გადახურულია სიზუსტეს მოკლებული ცილინდრული კამარებით.
ეკლესიას, თავიდანვე ერთადერთი შესასვლელი ჰქონდა, რომელიც მდებარეობს სამხრეთი მკლავის დასავლეთის კუთხეში, მისი გადახურვა სწორკუთხაა, შიგნიდან ტიმპანით. მინი|მარჯვნივ|200პქ|გუმბათის ხედი ტაძრის შიგნიდან ტაძრის ინტერიერს სხვადასხვა დონეზე განლაგებული სარკმლები ანათებს. ამ შემთხვევაში მთავარი გუმბათია. მის ყელში თორმეტი სარკმელია. სამ-სამი საკრმელი კი აღმოსავლეთისაა და გვერდით მკლავებში მოუთავსებიათ. მათ შორის მხოლოდ ის განსხვავებაა, რომ აღმოსავლეთით სამივე სარკმელი მაღალია და ერთ რიგზე განალაგებული.
კარიბჭე სამი ნაწილისაგან შედგება. მთავარს წარმოადგენს ცენტრი, რომელიც გარედან ღიაა და შიგნით ტაძრის კარს ესაზღვრება. კარიბჭის ამ ნაწილის პარადულობას ხაზს უსვამს კამარის დამუშავება რვა სხივით. კარიბჭის დასავლეთის მონაკვეთი არ არის ღრმა. მისი სამივე კედელი ყრუა. კარიბჭის აღმოსავლეთის მონაკვეთი ეგვტერს უჭირავს. მისი გეგმა, კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია. მას დეკორატიული თითქმის არაფერი აქვს. ეგვტერში შესასვლელი მხოლოდ კარიბჭიდანაა. განათებისთვის ორი სარკმელია.
ფიტარეთის ტაძრის აღმოსავლეთის ფასადი შემოსილია იშვიათად თლილი კვადრებით. ოსტატს აქა-იქ უცდია ჰორიზონტალური რიგების დაცვა. მინი|მარცხნივ|150პქ|აღმოსავლეთის ფასადი ტაძრის აღმოსავლეთის ფასადის მორთულობა კონცენტრირებულია ცენტრზე, ჯვრის მკლავის არეში. ღრმა და მაღალ ნიშებს შემოუყვება შეწყვილებული ნიშები. ნიშების თაღებს ვიწრო ჩუქურთმოვანი არშია და ფესტონები ამშვენებს. ფესტონები დაზიანებულია. ჩუქურთმიანია აგრეთვე მარჯვენა ნიშის პლაფონი, მარცხენა კი გლუვზედაპირიანია. ფასადზე შვიდი სარკმელია განლაგებული. ამათგან მთავარია ცენტრალური. იგი შემოფარგლულია ფართო არშიით და გრეხილი ლილვებითაა შემოსაზღვრული. ფასადის მორთულობის ელემენტების მეტი ნაწილი, თავმოყრილია ზედა ნაწილში, მთავარი სარკმლიდან კარნიზამდე. აქ ძირითადია ის სწორკუთხა ჯვარი, რომელიც აგვირგვინებს ფასადს. ჯვარი რთულადაა მორთული. ჯვრის ქვედა მკლავი შიგნით ორნამენტითაა დაფარული. მთლიანად ჯვრის საყრდენად კი გამოყენებულია სარკმლის თავსართი, რომელიც სარკმლიდან მოცილებულია, ხოლო მათ მაკავშირებლად გამოყენებულია სხივებრ განლაგებული ქვები. თავსართის ზედაპირიც ჩუქურთმითაა დაფარული. გარდა ამისა ამ ფასადს ამშვენებს ჯვრის ფუძის გვერდებზე ამოკვეთილი ლომების გამოსახულება.
მოპირდაპირე, დასავლეთის ფასადი აბრისით აღმოსავლეთისას ჰგავს, მაგრამ გადაწყვეტით მისგან დიდად განსხვავდება. აქ მორთულობა მხოლოდ ზედა რეგისტრზეა განლაგებული, ქვედა კი შიშველი სიბრტყეა. ამ ფასადის მორთულობა დაკავშირებულია სარკმლებთან. მთავარი ამ შემთხვევაში ცენტრალური, მაღალი და ვიწრო, სარკმელია. მინი|მარჯვნივ|150პქ|სამხრეთი ფასადის ნაწილი კარიბჭის თავზე მეტად პარადულად გამოიყურება სამხრეთის ფასადი. აქაა მოთავსებული ტაძრის კორპუსიდან წინ წამოწეული კარიბჭე და ფასადის ზედა რეგისტრზე განლაგებული მდიდრული მორთულობა. თვით ფასადის ქვედა ნაწილი კარნიზის დონემდე, თავისუფალია. ზემოთ კი მორთულობა შეწყვილებულ სარკმელთანაა დაკავშირებული. სარკმელებთან ერთად, მორთულობის მთავარ აქცენტს ქმნის მათ შორის ჩამჯდარი მკლავგაშლილი ჯვარი. მისი გრძელი ქვედა ღეროს კვარცხლბეკი „გოლგოთას“ საფეხურებია. ერთნაირი სიგანის ჯვრის მკლავები ჩუქურთმებითაა დაფარული და წვრილი გრეხილი შემოფარგლავს.
კარიბჭე სამხრეთის მხრიდან სამნაწილიანია. შუაზე ორფერდა სახურავიანი აწეული ნაწილია, გვერდებზე კი, პირველის საწინააღმდეგოდ მიმართული, თითო ქანობია. კარიბჭეს მხოლოდ ფასადი აქვს დამუშავებული. დასავლეთის მხარე შიშველია, ხოლო აღმოსავლეთისაზე მხოლოდ წრიული სარკმელია მოჩუქურთმებული. მოპირდაპირე ჩრდილოეთის ფასადი სხვებზე ნაკლებადაა მორთული, მაგრამ უპრეტენზიოც არ არის. ზედა ნაწილის მორთულობა ფასადს საზეიმო ხასიათს ანიჭებს. მინი|მარცხნივ|150პქ|გუმბათის ყელი გუმბათის ყელი ერთიანი ცილინდრული მასაა. მის ყელში გაჭრილია თორმეტი ვიწრო და მაღალი სარკმელი, მათ ირგლივ უვლის ორნამენტების ფართო არშია, ყოველი სარკმლის არეს სამ-სამი ლილვისაგან შემდგარი პილასტრები პილასტრები შემოსაზღვრავს. თაღები კი ორ-ორი ლილვითაა მიღებული. პილასტრები გლუვზედაპირიანია, ხოლო თაღები – გრეხილოვანი. ბაზისები და კაპიტელები რთულადაა მორთული. თაღედი მთლიანად ეყრდნობა სხვადასხვა ელემენტებისაგან შედგენილ სარტყელს. თაღედს ზემოთ უშუალოდ გასდევს ორი ლენტით მიღებული ფრიზი. ფრიზის ზემოთ კი ორსაფეხურიანი კარნიზია გაწყობილი. ფაქტობრივად, იგი გუმბათს აგვირგვინებს. კოპების რიგში, რომელიც მიჰყვება თაღედს, ზოგი კოპია და ზოგიც ადამიანის თავის გამოსახულება.
ტაძარი თავიდანვე ლორფინით იყო გადახურული. მას სხვადასხვა დროს რესტავრაციაც გაუკეთდა, მაგრამ აღდგენისას ყოველთვის მხოლოდ ქვას იყენებდნენ და ჩვენამდეც ასე მოაღწია.
სამრეკლო
სამრეკლო ტაძრის გალავანშია ჩაშენებული. იგი სამსართულიანია. პირველ სართულზე სამონასტრო კომპლექსის შესასვლელია, მეორე სართულზე სათავსოა სამხრეთის კედელში ორი ვიწრო სარკმლით, ხოლო მესამე სართულზე სამრეკლოა ოთხივე მხრიდან ორთაღიანი გახსნილი კედლებით.
მარანი
მარანი 1696 წელს აუგია იობ ფიტარეთელს, იგი დგას ტაძრის ჩრდილოეთით ქვედა ტერასაზე. მარანი საკმაოდ დიდი შენობაა, რაც იმის მაუწყებელია, რომ მონასტრის მეურნეობა ამ დროისათვის ჯერ ისევ ღონიერია. მარნის აშენების შესახებ მარნის ჩრდილოეთ კედელზე ჩატანებული თეთრ ქვაზეა ამოკვეთილი წარწერა გვამცნობს.
გარდა მარანისა შემორჩენილია ნანგრევები, რომლებიც ალბათ, სამეურნეო და საკულტო დანიშნულებისა უნდა ყოფილიყო.
ფრესკები
ფიტარეთის ტაძრის მთელი შიდა სივრცე დაფარულია კედლის მდიდარი მხატვრობით, ფრესკები ამჟამად ძალზე დაზიანებულია და ფრაგმენტულად არის შემორჩენილი.
წარწერები
ფიტარეთის წარწერები პირველად მარი ბროსემ გამოაქვეყნა, შემდეგში მის შესახებ წერდა ექვთიმე თაყაიშვილიც. ამის შემდეგ არნიშნულ წარწერაზე მრავალმა ისტორიკოსმა თუ ხელოვნებათნმცოდნემ გაამახვილა ყურადღება, მათ შორის პარმენ ზაქარაიამ, გულიკო მჭედლიძემ და ა. შ.
ამ წარწერასაც და შესაბამისად ძეგლსაც და მთლიანად სამონასტრო ანსამბლსაც წარწერის პირველი გამომცემლები გიორგი ბრწყინვალეს აკუთვნებდნენ, მაგრამ პარმენ ზაქარაიას მიერ დადგენილ იქნა, რომ მონასტერი აშენებულია ლაშა-გიორგის მეფობის პერიოდში (1213-1222 წწ.)
ტაძრის კარიბჭის შიდა კედელზე არსებული უფრო ადრინდელი წარწერა კი მის სავარაუდო ქტიტორს ამირეჯიბ ქავთარ ქაჯიფაჲსძეს იხსენიებს:
როგორც აღნიშნული წარწერიდან ირკვევა ქავთარ ამირეჯიბს „ჴრმლით მოგებულით“ უყიდია ტანძია და თევდორეწმინდანი და ფიტარეთის საყდრისთვის შეუწირავს.
ფიტარეთის სამონასტრო კომპლექსიდან კიდევ ერთი წარწერაა ცნობილი. წარწერა მარნის ჩრდილოეთ კედელზე ჩატანებულ თეთრ ქვაზეა ამოკვეთილი.
ამ წარწერაში მოხსენიებული იობი არის მონასტრის უკანასკნელი წინამძღვარი, რომელიც იობ ფიტარეთელის სახელით არის ცნობილი.
საფლავის ქვების წარწერები
ტაძრის ინტერიერში დაცულია რამდენიმე საფლავის ქვა ისტორიული ცნობების შემცველი წარწერებით.
ფიტარეთში არიან დაკრძალულნი:
ფიტარეთის საფლავის ქვების წარწერებიდან განსაკუთრებით გამოირჩევა მოწითალო ფერის ქვა, რომელსაც ლამაზი ასომთავრული ხვეულით აწერია: როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი ვარაუდობს ეს უნდა იყოს ს.-ს. ორბელიანის მამის ვახტანგის განსასვენებელი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ქვემო ქართლის მხარეში
პოკროვკა (დიურტიულის რაიონი)
პოკროვკა (Покровка; Покровка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 10 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ჩინური ტაიბეი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინურმა ტაიბეიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 4 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩინური ტაიბეი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რუსეთ-საქართველოს ომი (2008)
thumb|300px|2008 წლის აგვისტომდე ქართველების მიერ კონტროლირებული ნაწილი ცხინვალის რეგიონში thumb|300px|სამხედრო მოქმედებების რუკა. ლურჯად მონიშნულია ქართული ჯარების მიმართულება, წითლად — რუსების. რუსეთ-საქართველოს ომი — აგრეთვე ცნობილი როგორც 2008 წლის სამხრეთ ოსეთის ომი, შეიარაღებული კონფლიქტი 2008 წლის აგვისტოში, ერთი მხრივ საქართველოსა და მეორე მხრივ რუსეთის ფედერაციას შორის, ოს და აფხაზ სეპარატისტებთან ერთად.
ომი დაიწყო ქართულ ჯარებსა და რუსი სამხედროებით ზურგგამაგრებულ ოს სეპარატისტთა შორის კონფლიქტით ცხინვალის რეგიონში. ოსური დასახლებების მხრიდან რამდენიმე დღის განმავლობაში მიმდინარე განუწყვეტელი საარტილერიო სროლების შემდეგ, 7 აგვისტოს საქართველომ სამხედრო ოპერაცია დაიწყო ქალაქ ცხინვალის ასაღებად. მომდევნო დღეს რუსეთმა, რომელსაც რეგიონში სამშვიდობოები ჰყავდა, ქართველთა იერიშის საპასუხოდ ცხინვალის რეგიონში საკუთარი ჯარების ქვედანაყოფები და მძიმე ტექნიკა მასობრივად შეიყვანა. თუმცა, არაერთი მტკიცებულება და მონაცემი მიუთითებს, რომ რუსეთს მძიმე ტექნიკა ცხინვალის რეგიონში გაცილებით ადრე ჰყავდა შეყვანილი და ომისთვის ემზადებოდა. პარალელურად, რუსეთმა საქართველოს სხვა რეგიონების საჰაერო დაბომბვაც დაიწყო. რუსებისა და ოსების ჯარები ქართველებს ცხინვალის ბრძოლაში სამი დღე ებრძოდნენ, რაც ომის ყველაზე დიდი და გადამწყვეტი ბრძოლა იყო. რუსულმა გემებმა საქართველოს შავიზღვისპირეთი დაბლოკეს და სახმელეთო ჯარები და პარაშუტისტები გადმოსხეს დასავლეთ საქართველოში. 9 აგვისტოს რუსულმა და აფხაზურმა ძალებმა მეორე ფრონტი გახსნეს კოდორის ხეობაზე თავდასხმით და დასავლეთ საქართველოს შიდა ტერიტორიებში შეიჭრნენ. ხუთი დღის მძიმე ბრძოლების შემდეგ ქართული ჯარები განდევნილ იქნენ ცხინვალის რეგიონიდან და აფხაზეთიდან. რუსების მიერ ოკუპირებულ იქნა ქალაქები ფოთი და გორი, სხვა რაიონებთან ერთად.
ევროკავშირის თავმჯდომარე საფრანგეთის პრეზიდენტის შუამდგომლობით კონფლიქტურმა მხარეებმა 12 აგვისტოს მიაღწიეს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას, რომელსაც საქართველომ თბილისში 15 აგვისტოს მოაწერა ხელი, ხოლო რუსეთმა მოსკოვში — 16 აგვისტოს. 12 აგვისტოს რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა უკვე გასცა ცეცხლის შეწყვეტის ბრძანება, თუმცა ბრძოლები უმალ არ შეწყვეტილა. შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ რუსეთმა საკუთარი ჯარების უმეტესი ნაწილი სამეგრელოს და შიდა ქართლის რეგიონებიდან გაიყვანა. თუმცა ამასთან ბუფერული ზონები შექმნა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის საზღვრების გასწვრივ და სათვალთვალო პუნქტები დატოვა ფოთში, სენაკსა და პერევში.
2008 წლის 26 აგვისტოს რუსეთმა სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობა ცნო. რუსეთმა დაასრულა გასვლა საქართველოს დანარჩენი ტერიტორიებიდან 8 ოქტომბერს, თუმცა 2009 წლის მდგომარეობით რუსული ჯარების გაძლიერებული გარნიზონები რჩება აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში (მათ შორის იმ ტერიტორიებზეც, რომლებსაც ომამდე საქართველო აკონტროლებდა). რამდენიმე ინციდენტი ორივე კონფლიქტური ზონაში კვლავაც ხდებოდა ომის დასრულებიდან რამდენიმე თვის გასვლის შემდეგ. 2009 წლის მდგომარეობით ომში მონაწილე მხარეებს შორის ურთიერთობა კვლავაც უკიდურესად დაძაბულია.
პრობლემის სამშვიდობო გადაწყვეტისკენ თითქმის ერთხმად მოწოდებისა და ნატოსა და რუსეთს შორის პირდაპირი კონფლიქტის თავიდან არიდების გარდა, საერთაშორისო რეაქცია, რომელსაც ევროკავშირი და აშშ დომინირებდა, ხაზგასმით უჭერს მხარს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას, ხოლო არცნობილი ტერიტორიები კი სოლიდარობას უცხადებს სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთს.
წინაპირობები
ოსების დიდი ნაწილი XVII საუკუნიდან, სამხრეთ კავკასიაში შიდა ქართლში საბჭოთა პერიოდში ოსებს ავტონომია მიენიჭათ საქართველოს სსრ-ის ფარგლებში სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახით. საქართველოს მიერ საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის გამოცხადებას 1991-92 წლებში სამხრეთ ოსეთში ეთნიკური კონფლიქტი მოჰყვა, რაც ამ უკანასკნელის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადებით დასრულდა. კონფლიქტში დაახლოებით 2000 ადამიანი დაიღუპა მათი სურვილი ჩრდილოეთ ოსეთთან შეერთება იყო. სამხრეთ ოსეთი, როგორც პოლიტიკური ერთეული, საერთაშორისო თანამეგობრობას არ უცვნია. რეგიონის მოსახლეობას ძირითადად ოსები შეადგენენ. მოსახლეობის დაახ. 20 % ქართველია (14,000. სულ 70,000). ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიღწევის შემდეგ რეგიონში მხარეებს შორის სამშვიდობო შუამავლის როლს რუსი, ჩრდილოეთ ოსეთისა და ქართველი სამხედროები ასრულებდნენ (500 წარმომადგენელი ყოველი მხრიდან). ამავე პერიოდში რუსეთმა სამხრეთ ოსეთის ოსურ მოსახლეობას საშუალები მისცა მისი მოქალაქეობა მიეღო.
ბოლო წლების განმავლობაში არტილერიული სროლები მხარეებს შორის დროდადრო მწვავდებოდა, რასაც ორივე მხარეს მსხვერპლი მოჰყვა. პრეზიდენტმა სააკაშვილმა ოსებს მშვიდობის სანაცვლოდ ფართო ავტონომია შესთავაზა, რაც ოსებმა უარყვეს, ვინაიდან მათი გაცხადებული სურვილი სრული დამოუკიდებლობა იყო.
სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის საქართველოს გავლენის ქვეშ მოქცევა სააკაშვილის ადმინისტრაციის მთავარი მიზანი იყო ვარდების რევოლუციის შემდეგ. ამასთან, 2002 წლიდან აშშ-ის არმია საქართველოს ინტენსიურ წვრთნებს უტარებდა და დახმარებას უწევდა. საქართველოს სამხედრო ბიუჯეტმა 2008 წლისთვის თითქმის $0.99 მილიარდი შეადგინა, რაც მშპ-ის 4,5 % და საქართველოს საზოგადოებრივი შემოსავლების მეოთხედზე მეტი.