cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სენა (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
კარლის ულმანისი
მინი|კარლის ულმანისი ლატვიურ საფოსტო მარკაზე (2001) კარლის ულმანისი (Kārlis Ulmanis, რუსეთის იმპერიაში კარლ ინდრიკოვიჩი; დ. 4 სექტემბერი, 1877 — გ. 20 სექტემბერი, 1942) — ლატვიის სახელმწიფო და პოლიტიკური ლიდერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა კურლანდიის გუბერნიის დობელის მაზრაში 1877 წლის 4 სექტემბერს (ძველი სტილით 23 აგვისტოს). 1896 წელს დაასრულა ალექსანდრეს გიმნაზია მიტავაში (ელგავა). 1897 წელს დაასრულა სარძევე მეურნეობის კურსები ტაპიაუში, აღმოსავლეთ პრუსიაში (ამჟამად გვარდეისკი, კალინინგრადის ოლქი). სპეციალობით მუშაობდა რიგასა და ლიებაეში (ლიეპაე). 1902 წელს სასოფლო-სამეურნეო ფაკულტეტზე სწავლობდა ციურიხის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში, შვეიცარიაში. 1903-1905 წლებში სწავლობდა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში ლაიფციგში, გერმანია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლატვიის პრეზიდენტები კატეგორია:ლატვიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კოჭლაშვილები
კოჭლაშვილი — ქართული გვარი. გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი კოჭლა. ამავე ძირით ნაწარმოებია გვარია კოჭლავაშვილი. საქართველოში 166 კოჭლაშვილი ცხოვრობს, 80 კაცი და 86 ქალი. თბილისში 67, გორში 50, ახმეტაში 16.
რესურსები ინტერნეტში
*
მირზა ადიგოზალ-ბეი
ადრეული კარიერა
1795 წელს, ყარაბაღში აღა მუჰამედ შაჰ ყაჯარის ჯარების მოახლოებისთანავე, მირზა ადიგოზალ-ბეიმ ოჯახთან და მისდამი დაქვემდებარებულ ილათებთან (მოთაბარეები, რომლებიც, სავარაუდოდ, ცხოვრობდნენ მდინარე არაქსის მახლობლად მდებარე იგირმიდორთ მაღალში), ერთად დატოვა ყარაბაღი და გადავიდა საქართველოში.
რუსეთის მიერ საქართველოს ანექსიის შემდეგ,  ადიგოზალ-ბეი სამსახურში მიიღო ტფილისში მყოფმა სახელმწიფო მრჩეველმა პ.ი. კოვალენსკიმ, რათა საიდუმლო საქმეები ეწარმოებინა მიმოწერის საშუალებით. ადიგოზალ-ბეი ფარულად მსახურობდა კოვალენსკისთან და შესრულებული სამუშაოსთვის ხელფასს იღებდა. (საიდუმლო სამსახურში იმყოფებოდა 1799 წლის ბოლოდან 1800  წლის ბოლომდე). ამ დროიდან ადიგოზალ-ბეიმ თავისი მომავალი ბედი დიდი ხნით დაუკავშირა ამიერკავკასიაში  განლაგებულ რუსეთის ადმინისტრაციას და ჯარებს.
1806-1812 წლების რუსეთ-თურქეთის ომის დროს მუშაობდა მთარგმნელად და მოხელედ გენერალ-მაიორ დ. ლისანევიჩთან.
1816 წელს ვიდრე ა.პ. ერმოლოვი თეირანში ელჩის რანგში გაემგზავრებოდა, ყარაბაღელი მირზა-ადიგეზალ-ბეი  გაგზავნა მეჰდი ყული ხანთან. მეჰდი ყული ხანმა მირზა ადიგოზალ-ბეის გადასცა თავისი ოჯახის საკუთრებაში არსებული მიწები, ასევე სხვა დასახლებული ტერიტორიები და დანიშნა ნაიბად იგირმიდორთის მაჰალში.
გენერალ ერმოლოვის დავალებით სამი წლის განმავლობაში, 1823 წლიდან 1826 წლამდე, მუშაობდა ყარაბაღის საზღვრების დაცვის სამსახურში.
მონაწილეობა რუსეთ-ირანის 1826-1828 წლების ომში
რუსეთ-ირანის ომი დაიწყო ირანის ჯარების მოულოდნელი შეჭრით რუსეთის დაქვემდებარებულ ტერიტორიებზე. ირანის ჯარებმა თითქმის ერთდროულად გადაკვეთეს საზღვარი ერივანისკენ და შეიჭრნენ შურაგელსა და პამბაკში, ასევე თალიშსა და ყარაბაღში. სასაზღვრო პუნქტებმა, რომლებსაც არ ჰყავდათ საკმარისი ძალები, ბრძოლების შედეგად ქვეყნის სიღრმეში გადაინაცვლა. მირზა ადიგოზალ-ბეი თავის რაზმთან ერთად იზოლირებული აღმოჩნდა, ვინაიდან ბაზირგიან-ბულაგის პოსტი მდებარეობდა საზღვარზე ზუსტად იმ მიმართულებით, სადაც ირანული ჯარების ნაკადი შევიდა და   გაწყდა კომუნიკაცია შუშასთან და ტფილისთან.
სიტუაციას ართულებდა ის ფაქტიც, რომ მტრის ჯარების შესვლასთან ერთად, ადგილობრივი მოსახლეობის გარკვეული ჯგუფები  გადავიდნენ მოწინააღმდეგის მხარეზე და მომთაბარეთა ნაწილიც გადაიბირეს.
მირზა ადიგოზალ-ბეიმ გადაწყვიტა გამოცხადებულიყო მეფისნაცვლის შტაბში. შედეგად, იგი ტყვედ გაგზავნეს თავრიზში.
შამქორის მახლობლად ირანის ჯარების დამარცხების და განჯის მახლობლად გამართული გადამწყვეტი ბრძოლის შემდეგ, აბას-მირზამ დაიწყო მზადება სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის. ამ მიზნით, 1827 წლის დასაწყისში მან გაათავისუფლა ადიგოზალ-ბეი ტყვეობიდან და გაგზავნა შუშაში. იმავე წელს ადიგოზალ-ბეი, უფლისწული აფხაზოვის მეთაურობით, გავიდა მტრის ხაზების უკან მდინარე არაქსის გაღმა, შეხვდა მეჰდი ყული ხანს და დაარწმუნა იგი რუსეთის მხარეს გადასულიყო.
ინსტრუქციის მაღალ დონეზე შესრულებისთვის, რომელიც დაკავშირებული იყო მეჰდი ყული-ხანის გადაბირებასთან, გენერალმა პასკევიჩმა მირზა ადიგოზალ ბეის ჯილდო გადასცა.
საომარი მოქმედებების შემდგომ მსვლელობებში მირზა-ადიგეზალ-ბეის, როგორც ჩანს, აქტიური მონაწილეობა აღარ მიუღია.
"3 ათასი მომთაბარე ოჯახის"გადასახლება ყარაბაღში
მირზა-ადიგოზალ-ბეის უნდა გამოეცადა მეჰდი-ყული-ხანზე თავისი გავლენის სიძლიერე. იგი მტრის ხაზს მიღმა მდინარე არაქსის გავლით უნდა წასულიყო, იქ შეხვედროდა მეხთი-ყული ხანს და დაეყოლიებინა რუსეთის მხარეს გასულიყო. მირზა-ადიგოზალ-ბეიმ ბრწყინვალედ შეასრულა ბრძანება. უკვე ივნისის დასაწყისში გენერალმა პასკევიჩმა შტაბის უფროს ი. დიბიჩს მოლაპარაკებების წარმატებით დასრულების შედეგი აცნობა.
სამხედრო კარიერის დასასრული
მინი|270x270პქ| მირზა ადიგოზალ-ბეის სამარხები 1829 წლის ბოლოს ან 1830 წლის დასაწყისში მირზა ადიგოზალ-ბეი, რომელიც მსახურობდა დაახლოებით 30 წლის განმავლობაში, პენსიაზე გავიდა.
30-იან წლებში. ადიგოზალ ბეი მუშაობდა ყარაბაღის პროვინციულ სასამართლოში, რამაც მას საშუალება მისცა პროვინციის სხვადასხვა კუთხეში შეესწავლა მოსახლეობის ეკონომიკური აქტივობის ხასიათი, ქვეყნის ადათ-წესები და ისტორია.
წარსულის კულტურის წარმომადგენლებისადმი ღრმა პატივისცემის ნიშნად მირზა ადიგოზალ-ბეიმ დაიწყო ახალი მავზოლეუმის მშენებლობა დიდი ნიზამის საფლავზე, შეცვალა ძველი, მთლიანად ჩამონგრეული ნაგებობა.
ისტორიული ნაწარმოები „ყარაბაღ-ნამე“ მირზა ადიგოზალ-ბეიმ უკვე მოწიფულ (დაახლ. 65 წლის) ასაკში დაწერა.
მირზა-ადიგოზალ-ბეი გარდაიცვალა 1848 წლის 9 სექტემბერს. დაკრძალეს სოფელ რაჰიმლის სასაფლაოზე, რომელიც გორანბოის მახლობლად მდებარეობს. მის საფლავზე მავზოლეუმი აღმართეს.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:სტატიები პიროვნების დაბადების თარიღის გარეშე კატეგორია:დაბადებული 1780-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი 9 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1848 კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია კატეგორია:აზერბაიჯანელი ისტორიკოსები კატეგორია:XIX საუკუნის აზერბაიჯანელი ისტორიკოსები კატეგორია:რუსეთ-ირანის ომების მონაწილეები
KFC
მინი|264x264პქ „ქეი ეფ სი“ (KFC, სრული სახელი Kentucky Fried Chicken [ითარგმნება როგორც: კენტუკის შემწვარი ქათამი]) — ამერიკული სწრაფი კვების რესტორანთა ქსელი, სათაო ოფისი მდებარეობს ლუისვილში, კენტუკში. სწრაფი კვების ობიექტი სახელგანთქმულია შემწვარი ხორცით. ეს არის მსოფლიოში სიდიდით მეორე რესტორნების ქსელი გაყიდვების მიხედვით, მაკდონალდსის შემდეგ. 2019 წლის მონაცემებით მსოფლიოს 150 ქვეყანაში ქეი ეფ სის 22 621 რესტორანი მდებარეობს. ქსელი იამ ბრენდის (Yum! Brands) შვილობილი კომპანიაა. სწორედ ამ ბრენდს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ქსელები, როგორებიცაა Taco Bell, Pizza Hut და WingStreet.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|ჰარლანდ სანდერსი ჰარლანდ სანდერსი დაიბადა 1890 წელს და გაიზარდა ფერმაში, ჰენრივილიში, ინდიანას შტატში (ლუისვილის, კენტუკის მიმდებარედ). როდესაც სანდერსი ხუთი წლის იყო, მამა გარდაეცვალა და დედამ აიძულა საკონსერვო ქარხანაში ემუშავა. ამის გამო სანდერსი, როგორც უფროსი ვაჟი, ზრუნავდა თავის ორ უმცროს და-ძმაზე. მუშაობის დროს სანდერსი მრავალ პროფესიას დაეუფლა. სახლის დატოვების შემდეგ, ცამეტი წლის ასაკში ისწავლა მომზადებაც. 1930 წელს ის დამკვიდრდა ჩრდილოეთ კორბინში, კენტუკის შტატში, სადაც ამზადებდა კერძებს, როგორებიცაა: შემწვარი ქათამი და შემწვარი ლორი. ის ოთხი წლის გამნავლობაში ამზადებდა საჭმელს საკუთარი თავისთვის, მალევე ლი შეიძინა პატარა სადგური და ექვს მაგიდიანი სასადილო გახსნა. 1936 წელს კენტუკის შტატის პოლკოვნიკმა, რუბი ლაფონმა სანდერსს საპატიო წოდება მიანიჭა. 1937 წელს ჰარლანდმა რესტორანი გააფართოვა 147 ადგილამდე. მან რესტორანს Sanders Court & Café დაარქვა. მინი|273x273პქ|KFC ქვეყნების მიხედვით Sanders Court & Café ზოგადად ემსახურებოდა მოგზაურებს, მაგრამ როდესაც ახალმა გზამ მის რესტორანს აუარა სანდერსმა ყველაფერი გაყიდა და ამერიკაში მოგზაურობა დაიწყო, რათა მისი რეცეპტები რესტორნების მეპატრონეებისთვის გაეზიარებინა. დამოუკიდებელი რესტორნები თითოეულ ქათამზე უხდიდნენ ოთხ (მოგვიანებით ხუთ) ცენტს, ჰარლანდს კი საშუალება ჰქონდა მენიუში კერძი თავისი სახელით შეეტანა და საიდუმლო ინგრედიენტი არ გაეზიარებინა. 1952 წელს მან რეცეპტი მეგობარს, პიტერ ჰარმანს გაუგზავნა, რომელმას საუთ სალთ ლეიქში, იუტას შტატში ერთ-ერთი უმსხვილესი რესტორანი გახსნა. 150
1963 წელს ქეი ეფ სის 600 რესტორანი ჰქონდა ამერიკის მასშტაბით. მოგვიანებით კი მთელს მსოფლიოში გავრცელდა. მინი|KFC ცხელი ფრთები და ფრი
პროდუქტი
KFC-ის ძირითადი პროდუქტი არის შემწვარი, ქათმის ძვლიანი ნაჭრები, რომელიც მომზადებულია პოლკოვნიკ ჰარლანდ სანდერსის „ორიგინალური რეცეპტით“, 11 მწვანილითა და სანელებლებით. პროდუქტი, როგორც წესი, ხელმისაწვდომია ორი ან სამი ცალი ინდივიდუალური ულუფით, ან საოჯახო ზომის მუყაოს ყუთში, რომელიც ჩვეულებრივ მოიცავს 6-დან 16-მდე ქათმის ნაჭერს. იმ ადგილებში, რომლებიც მიჰყვებიან პოლკოვნიკ სანდერსის მიერ დამკვიდრებულ სისტემას, როგორიცაა კანადა და დიდი ბრიტანეთი, თითოეულ ქათამს ცხრა ნაჭრად ჭრიან. ამერიკაში ეს შეიცვალა და გამოიყენებენ რვა ნაჭერს. KFC-ს წესია, რომ თუ ქათამი 90 წუთში არ გაიყიდა, მას აღარ ყიდიან.
სქოლიო
კატეგორია:სწრაფი კვების ქსელები აშშ-ში კატეგორია:კენტუკის სამზარეულო
წელი
წელი, წელიწადი — დროის შუალედი, რომლის განმავლობაში დედამიწა ერთ სრულ შემოვლას ასრულებს მზის ირგვლივ. დედამიწის მოძრაობის სირთულემ განაპირობა ამ შუალედის განსაზღვრის სიძნელე და წელიწადის ურთიერთგანსხვავებულ ცნებათა წარმოშობაც. ვარსკვლავიერი, ანუ სიდერული წელიწადი, არის დროის შუალედი. რომელსაც ანდომებს მზე ცის თაღზე ვარსკვლავთა მიმართ ერთ სრულ ხილულ გარემოქცევას, გამოწეეულს დედამიწის რეალური მზისირგელივი მოძრაობით. მისი ხანგრძლიეობაა 365,256360 ეფემერიდული დღე-ღამე. ტროპიკული წელიწადი — დროის შუალედი გაზაფხულის ბუნიობის წერტილზე მზის ორ თანმიმდევრულ გავლას შორის (365,242196 დღე-ღამე); ანომალისტური წელიწადი — დროის შუალედი პერიჰელიუმში დედამიწის ორ თანმიმდევრულ გავლას შორის (365,259641 დღე-ღამე); დრაკონული წელიწადი — დროის შუალედი მთვარის ორბიტის ერთსა და იმავე კვანძში მზის ორ თანამიმდევრულ გავლას შორის (346,620047 დღ-ღ). წელიწადის ეს სახეობები დროთა განმავლობაში ნელა იცვლება (საუკუნეში დღ-ღამის 0,11 — 6, 3 და 32 მემილიონედით, შესაბამისად). მთვარის კალენდრებში გამოიყენება 12 ან 13 სინოდური თვის შემცველი მთვარისმიერი წელიწადი. იულიუსის კალენდრის წელიწადის საშუალო ხანგრძლივობას იულიუსის წელიწადი ჰქვია (365,25 დღე-ღამე), გრიგოლის კალენდრის წელიწადისას კი — გრიგოლის წელიწადი (365,2425 დღე-ღამე). სეზონთა ცელის პერიოდი ტროპიკულ წელიწადს ემთხვევა.
წელიწადის საკმაოდ ზუსტი მნიშენელობები ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძვ. ჩინეთსა და ძვ. ეგვიპტეში. ჰიჰარქემ განსაზდერა წელიწადი, რომლის მნიშენელობა უდრიდა „365 ¼ დღეს დღის 1/300 გამოკლებით“. წელიწადის ამ და თანამედროვე მნიშვნელობებს შორის სხვაობა მხილოდ 6 ½ წუთია.
ლიტერატურა
4 კატეგორია:წლები კატეგორია:კალენდარი
ზამბახი
ზამბახი (Iris) — მცენარეთა გვარი ზამბახისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ფესურიანი ბალახია. აქვს ხმლისებრი, იშვიათად ხაზური ფოთლები და დიდი, თეთრი, კაშკაშა იისფერი, ლურჯი ან ყვითელი ყვავილები, 3-წახნაგოვანი მრავალთესლიანი კოლოფი ნაყოფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზამბახისებრნი
ძვ. წ. 460
გარდაიცვალნენ
*
სიმონ ყაუხჩიშვილი
სიმონ გიორგის ძე ყაუხჩიშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1895, ქუთაისი — გ. 15 მაისი, 1981, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი-ბიზანტინოლოგი, ისტორიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1927), პროფესორი (1927), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოში კლასიკური ფილოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ქართული ბიზანტინოლოგიური სკოლის დამაარსებელი. შეადგინა ლათინურ-ქართულ-ლათინური ლექსიკონი.
მისი შვილი, თინათინი, ასევე მეცნიერი იყო.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქუთაისელი კათოლიკეების ოჯახში, რომელიც წარმოშობით მესხეთიდან ყოფილა. დაწყებითი განათლება მიიღო ცნობილი პედაგოგის და საზოგადო მოღვაწის იოსებ ოცხელის მიერ დაფუძნებულ ორწლიან მოსამზადებელ სკოლაში. შემდეგ კი ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში შევიდა. 1913 წელს ჩაირიცხა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტის კლასიკური ფილოლოგიის განყოფილებაზე. პარალელურად ყაუხჩიშვილი სწავლას იწყებს აღმოსავლური ენების ფაკულტეტის ქართულ-სომხურ განყოფილებაზე, სადაც მისი მასწავლებლები არიან ნიკო მარი და ივანე ჯავახიშვილი. 1917 წელს იგი წარჩინებით ამთავრებს პეტერბურგის უნივერსიტეტს და ბრუნდება საქართველოში. თავდაპირველად ანტიკური ქვეყნებისა და საქართველოს ისტორიას ასწავლიდა ქალთა სემინარიაში. 1918 წლიდან თბილისის უნივერსიტეტშია, სადაც იგი საპროფესოროდ მოსამზადებლად იქნა დატოვებული ბერძნულ-ბიზანტიური ფილოლოგიის განხრით. 1920 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი ცნობილი ნაშრომი „ხრონოგრაფი გიორგი მონაზონისა (გიორგი ამარტოლის „ხრონოგრაფის“ ქართული თარგმანი)“, ნაწ. I, ტექსტი. ეს იყო IX საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსის საკმაოდ ცნობილი თხზულების XII საუკუნეში შესრულებული არსენ იყალთოელისეული თარგმანის მეცნიერული პუბლიკაცია. შემდეგი ხუთის თვის მანძილზე (1920 წ. სექტემბერი — 1921 წ. იანვარი) უნივერსიტეტის მივლინებით ყაუხჩიშვილი მუშაობს ათენში, სადაც ეუფლება ახალ ბერძნულ ენას და ეცნობა ბიზანტიური ეპოქის ბერძნული ლიტერატურის ძეგლებს, ბერძნულ ხელნაწერებს. იქიდან მიემგზავრება ბერლინში, სადაც ოთხი სემესტრის განმავლობაში სახელგანთქმული ელინისტებისა და ბიზანტიოლოგების ხელმძღვანელობით როგორებიც იყვნენ უ. ვილამოვიც-მოლენდორფი, ედ. მაიერი, ჰ. დილსი და უ. ვილკენი, სემინარებში მუშაობდა, ლექციებს ისმენდა, სწავლობდა რა პარალელურად წყაროთმცოდნეობას, ეპიგრაფიკასა და პალეოგრაფიას. 1923 წლიდან ასწავლის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1927 წლიდან ბიზანტიოლოგიის კათედრის გამგეა.ორჯერ 1938 და 1953 წლებში ყაუხჩიშვილი მოყვა რეპრესიებში. ორივეჯერ მას დაატოვებინეს კათედრა, ჩამოართვეს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტის წოდება, რომელიც მას 1950 მიენიჭა. ორივეჯერ იგი იქნა რეაბილიტირებული, თუმცა პირველ შემთხვევაში, იძულებული იყო მოსკოვში განეგრძო მოღვაწეობა1939–1940 წლებში, საბჭოთა აკადემიის მსოფლიო ლიტერატურის ინსტიტუტის ანტიკური ლიტერატურის განყოფილებაში. 1960 წელს, აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დაარსებისთანავე ყაუხჩიშვილი სათავეში ჩაუდგა ამ ინსტიტუტის ბიზანტიოლოგიის განყოფილებას და მას სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა. 1969 წელს აღადგინეს და აირჩიეს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. ყაუხჩიშვილის უამრავ გამოკვლევათა შორის განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს იოანე პეტრიწის შრომათა მეცნიერულ პუბლიკაციას ორ ტომად 1937/1940 ( II. ტომი შ. ნუცუბიძესთან ერთად); უაღრესი მნიშვნელობა აქვს მის გამოკვლევებს „ბალავარიანთან“ დაკავშირებით, აგრეთვე პეტრიწონის მონასტრის ისტორიის შესწავლაში. ყაუხჩიშვილი ავტორია ქართულ ისტორიოგრაფიაში დღემდე პირველი და ერთადერთი სახელმძღვანელოსი ბიზანტიის ისტორიაში: „ლექციები ბიზანტიის ისტორიიდან“ (თბილისი 1948).
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დაკრძალულია მისი მეუღლე — თამარ ნიკოლოზის ასული იშხნელი (1896-1975).
1979 წელს გადაღებული იქნა დოკუმენტური ფილმი, რომელშიც მოთხორბილია სიმონ ყაუხჩიშვილის მოღვაწეობის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები ს
Aforia goodei
Aforia goodei — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae-ს ოჯახის ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ანდრონიკე I (ტრაპიზონი)
ანდრონიკე I გიდონი (Ανδρόνικος Α΄ Γίδος; გ. 1235,  ტრაპიზონი, ტრაპიზონის იმპერია) — ტრაპიზონის იმპერიის მეორე იმპერატორი 1222–1235 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. ალექსი I-ის სიძე.
ბიოგრაფია
თანამედროვეების მიხედვით ანდრონიკე იყო „ძალიან შორსმჭვრეტელი და კარგად ერკვეოდა სამხედრო საქმეებში.“ კონიის სულთნის ქეი-ქაუსის წინააღმდეგ ომში ანდრონიკემ დამარცხა თურქების არმია, შეიჭრა მათ დედაქალაქში და ტყვედ ჩაიგდო თავად სულთანი. ამ გამარჯვების შედეგდ სასულთნოსთან დადო ძალზედ ხელსაყრელი ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ტრაპიზონის იმპერია გახდა დამოუკიდებელი თურქებისაგან. მაგრამ მათი დამოუკიდებლობა მხოლოდ 1230 წლამდე გაგრძელდა. ამ დროს ხვარაზმის შაჰის ჯალალედინის არმია შეიჭრა ანატოლიის ტერიტორიაზე და იმპერატორმა გადაწყვიტა დაედო სამოკავშირეო ხელშეკრულება მასთან კონიის სასულთნოს საწინააღმდეგოდ. ეს ალიანსი წარუმატებელი აღმოჩნდა. ხორეზმელთა არმია, რომლის შემადგენლობაში ტრაპიზონელებიც შედიოდნენ, 1230 წელს თურქებთან ახლატის ბრძოლაში დამარცხდა. ანდრონიკე იძულებული იყო კვლავ კონიის სასულთნოს დამორჩილებოდა. ამ ამბებიდან რამდენიმე წელიწადში იგი გარდაიცვალა მისი მემკვიდრე გახდა ალექსი I-ის შვილი იოანე I.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერატორები კატეგორია:გარდაცვლილი 1235
Polyrhachis subtridens
Polyrhachis subtridens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იმედი
იმედი — დადებითი ემოცია, რომელიც დაკავშირებულია სასიკეთო მოლოდინთან და კარგ შედეგთან, ასევე არის ფილოსოფიური, რელიგიური და კულტურული კონცეფცია, რომელიც დაკავშირებულია ადამიანთან და მის მსოფლხედველობასთან. რელიგიაში და ფილოსფიაში აგრეთვე ლიტერატურაში იმედს აქვს ცალკე და ასვევე სხვადასხვა მიმართულება.
იმედი რელიგიაში
რელიგიური ადამიანის ცხოვრება დამყარებულია იმედზე, რაც იძლევა საშუალებას რომ იგი ცხოვრობდეს ამა თუ იმ კონცეფციაში, იესო ქრისტეს მიერ აღთქმული ცათა სასუფეველი რომელიც ელოდება მის მორწმუნეთ აძლევს განსაკუთრებულ იმედს მორწმუნე ქრისტიანებს, რომ მათ უნდა იცხოვრონ ქრისტეს მცნებების მიხედვით. ქრისტიანული გაგება იმედის, განსხვავდება სხვა რელიგიებისგან მათ შორის ისლამთან, იუდაიზმთან და სხვ. ქრისტიანობის თანახმად იმედი არის ერთ-ერთი სამი სათნოებიდან.
იმედი უძველეს ბერძნულ კულტურაში
ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, იმედი არის ერთადერთი რამ რაც დარჩა პანდორას ყუთის გახსნის შედეგად.
იმედი ფსიქოლოგიაში
პოზიტივისტური ფსიქოლოგიის მიხედვით, ადამიანს პოზიტივისტური ფსიქოლოგია ეხმარება აღმოაჩინოს საკუთარ თავში წარუმატებლობის მიზეზები და დაეხმაროს მას იმედის მოპოვებაში(ქონაში).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ემოცია
გელდიაშვილები
გელდიაშვილი — ქართული გვარი. გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი გელდია, რომელიც თურქული სიტყვაა და ქართულად ნიშნავს წყალობა მოვიდა. საქართველოში 456 გელდიაშვილი ცხოვრობს, 213 კაცი და 243 ქალი. ქარელში 143, თბილისში 111, ახმეტაში 42.
ჯერალდ ფორდი
ჯერალდ რუდოლფ ფორდი, უმც. (Gerald Rudolph Ford; დაბადების სახელი ლესლი ლინჩ კინგი, უმც., Leslie Lynch King, Jr.; დ. 14 ივლისი, 1913 ―  გ.   26 დეკემბერი, 2006) — აშშ-ის 38-ე პრეზიდენტი (1974–1977) და მე-40 ვიცე-პრეზიდენტი (1973–1974) რესპუბლიკური პარტიიდან.
იგორ გიორგაძე
იგორ პანტელეიმონის ძე გიორგაძე (დ. 23 ივნისი, 1950, ზაისანი, ყაზახეთის სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი (1993-1995); უშიშროების გენერალ-ლეიტენანტი (1994). 1995 წლიდან ბრალდებულია ტერორიზმში. 1995–2016 წლებში იძებნებოდა ინტერპოლის მიერ.
ჯერალდ ფორდი
ვიცე-პრეზიდენტობამდე ფორდი დაახლოებით 25 წელი წარმომადგენელთა პალატის წევრი და 8 წელი წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკური უმცირესობის ლიდერი იყო.
იგორ გიორგაძე
ბიოგრაფია
იგორ გიორგაძე დაიბადა 1950 წლის 23 ივნისს ქალაქ ზაისანში (აღმოსავლეთ ყაზახეთის ოლქი, საბჭოთა კავშირისა და ჩინეთის საზღვარი) მესაზღვრე-ოფიცრის ოჯახში. მამა — პანტელეიმონ გიორგაძე 1994 წლის სექტემბრიდან გარდაცვალებამდე იყო საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიის ლიდერი. იგორ გიორგაძემ 1967 წელს წარმატებით დაამთავრა საშუალო სკოლა. მიღებული აქვს ასევე მუსიკალური განათლება ვიოლინოს კლასში. 1968 წლის 29 ივლისიდან 1973 წლის 29 იანვრამდე სწავლობდა მოსკოვში, საბჭოთა კავშირის სუკ-ის უმაღლეს სკოლაში კონტრდაზვერვის ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს იურისტ-სამართალმცოდნის კვალიფიკაცია უცხოური ენების ცოდნით.
ჯერალდ ფორდი
1973 წელს სპირო აგნიუს გადადგომის შემდეგ ფორდი გახდა პირველი დანიშნული ვიცე-პრეზიდენტი კონსტიტუციის 25-ე შესწორების პირობების მიხედვით და რიჩარდ ნიქსონის გადადგომის შემდეგ პრეზიდენტად გახდომისას ერთადერთი პიროვნება იყო ამ პოსტზე, რომელიც არჩეული არ ყოფილა.
იგორ გიორგაძე
ბიოგრაფია
1995 წელს საქართველო დატოვა. იძებნება 1995 წლის 20 ოქტომბრიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კრიმინალური პოლიციისა და საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ საქართველოს რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსის 323-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. ძებნაში ყოფნისას გიორგაძემ დააფუძნა პარტია „სამართლიანობა“ და ორგანიზაცია „ანტისოროსი“. 2003 წლის 13 დეკემბერს მას უფლება არ მიეცა, კენჭი ეყარა საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში, როგორც საქართველოს რესპუბლიკის საპრეზიდენტო კანდიდატს. 2006 წლის 6 სექტემბერს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტმა დააკავა პარტია „სამართლიანობისა“ და ორგანიზაცია „ანტისოროსის“ აქტივისტები და გაასამართლა მისი 13 ლიდერი. 2016 წელს ინტერპოლმა გიორგაძეზე საერთაშორისო ძებნა შეწყვიტა. საქართველოს პროკურატურის განცხადებით, ამის მიზეზი გახდა გიორგაძისთვის მინიჭებული ლტოლვილის სტატუსი, თუმცა ინტერპოლის გადაწყვეტილება საქართველოსთან შეთანხმებული არ ყოფილა.
სრულყოფილად ფლობს ქართულ და რუსულ ენებს, იცის თურქული და ფრანგული ენები, ლაპარაკობს სერბიულ-ხორვატიულ და აზერბაიჯანულ ენებზე. ჰყავს მეუღლე და ქალ-ვაჟი.
სამხედრო წოდებები
დაჯილდოებულია 15 სამთავრობო ჯილდოთი, მათ შორის მედლით „საბრძოლო დამსახურებისათვის“ (27.10.1981).
ჯერალდ ფორდი
ფორდი 2006 წლის 26 დეკემბერს, 93 წლის ასაკში, გარდაიცვალა. ის აშშ-ის ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები პრეზიდენტი იყო, გაუსწრო რა რონალდ რეიგანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
იგორ გიორგაძე
ლუგარის ლაბორატორია
2018 წელს იგორ გიორგაძემ ჩაატარა პრესკონფერენცია, რომლის დროსაც განაცხადა, რომ თბილისის ლუგარის სახელობის ლაბორატორიაში ტარდებოდა ექსპერიმენტები აშშ-ში დამზადებული არალიცენზირებული წამლით - სოვალდით - რამაც 2015 წლის დეკემბერში 30 ადამიანის სიკვდილი გამოიწვია. აღნიშნულ ინფორმაცია დაყრდნობით რუსულმ ოფიციალურმა უწყებებმა და მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, თითქოს საქართველოში, ლუგარის ლაბორატორიაში ადამიანებზე ექსპერიმენტები ტარდებოდა და იქმნებოდა ბიოლოგიური იარაღი. ექსპერტების, დიპლომატებისა და პოლიტიკოსების შეფასებით, გიორგაძის პრესკონფერენცია რუსეთის დეზინფორმაციული კამპანიის ნაწილი იყო, რომელსაც რუსეთის ფედერაცია დასავლეთისა და საქართველოს წინააღმდეგ აწარმოებდა. მოგვიანებით, BBC-სთან ინტერვიუში იგორ გიორგაძემ აღიარა, რომ ამის დამამტკიცებელი საბუთი არ აქვს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი იგორ
ივან გუსევი
ივან გუსევი (Иван Михайлович Гусев) (დ. 6 ოქტომბერი, 1922 — გ. 3 ოქტომბერი, 2007) — რუსი საბჭოთა გენერალი. საბჭოთა კავშირის გმირი (1944). 1941-1978 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1946 წელს გაიარა კურსები მოსკოვის სამხედრო-პოლიტიკურ სკოლაში. 1957 წელს დაამთავრა სამხედრო-პოლიტიკური სკოლის ავიაციის ფაკულტეტი. გარდაიცვალა 84 წლის ასაკში, 2007 წლის 3 ოქტომბერს, დაკრძალეს ქალაქ ვლადიმირში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
ჰართვისის მუხა
იზრდება კოლხეთის ფოთლოვან ტყეში იმერეთის მუხასთან ერთად, თიხნარ, ეწერ, ყომრალ, კარბონატულ, წითელმიწა დაჭაობებულ ნიადაგებზე მთის ქვედა და შუა სარტყლებში 200 მ-დან 1200-1400 მ-მდე სიმაღლეზე ზღვის დონიდან. გვხვდება ერთეულებად ან პატარ-პატარა ჯგუფებად. ზოგჯერ დაბლობებში ქმნის ტყეებს, რომელთა ფართობი ძალიან მცირეა. მრავლდება თესლით და ვეგეტაციურად (ძირკვის ამონაყრით), 2-3 წელში ერთხელ უხვად მსხმოიარობს.
კატეგორია:წიფლისებრნი
პროფესორის საყვარელი ფორმულა
პროფესორის საყვარელი ფორმულა (博士の愛した数式; hakase no ai shita suushiki) — იაპონელი ავტორის, იოკო ოგავას რომანი, რომლის მოქმედებაც თანამედროვე იაპონიაში ვითარდება. თავდაპირველად, იგი სწორედ იაპონიაშივე, 2003 წლის აგვისტოში, გამომცემლობა შინჩოშაში გამოქვეყნდა, ინგლისურად ის 2009 წელს ითარგმნა, ხოლო ქართულად 2021 წელს, ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის მიერ.
ფონი
სიუჟეტი ეხება მათემატიკოსს,"პროფესორსს", რომელმაც ტვინის დაზიანება მიიღო 1975 წელს, ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს და მას შემდეგ იგი მოვლენებს მხოლოდ 80-წუთიანი ინტერვალით იმახსოვრებს. აღსანიშნავია მისი ურთიერთობა დიასახლისთან (მთხრობელთან) და მის შვილ რუტოსთან "Root" - ბიჭთან, რომელსაც აღნიშნული სახელი თავად უწოდა, რაც ფესვის ნიშნის ინგლისური სახელწოდებაა. შეიძლება ითქვას, პროფესორი მთელი თავისი ცხოვრების მანძილზე აზიარებს საკუთარ ანალიტიკურ შესაძლებლობებს, ამ შემთხვევაშიც, მისი საუბრის თემას სხვა არაფერი წარმოადგენს, თუ არა განტოლებებისა და სხვადასხვა რთული ამოცანის ამოხსნა, მისი ეს საუბარი კი ხშირად ისეთი ჩამთრევია, რომ თვით რიგით, მათემატიკის არამოყვარულ პიროვნებასაც კი აიძულებს, მასთან ერთად იმსჯელოს სხვადასხვა რთულ პრობლემაზე.
რომანის ბიბლიოგრაფიაში შევხვდებით პოლ ჰოფმანის წიგნს - "ადამიანი,რომელსაც მხოლოდ რიცხვები უყვარდა" -, რომელიც ცნობილი უნგრელი მათემატიკოსის, პოლ ერდოშის ბიოგრაფიის ამსახველ რომანს წარმოადგენს. სწორედ ამ არგუმენტით, არსებობს ვერსია, რომ ნაწარმოების მთავარი გმირის - პროფესორის - შთაგონების წყარო სწორედ ერდოშია.
რომანმა მიიღო ჯილდო Honiya Taisho. 2006 წელს გამოიცა ნაწარმოების არანაკლებ ცნობილი ეკრანიზაცია და 2005 წლის დეკემბერში, ქაღალდზე გამოქვეყნების შემდეგ, ორ თვეში გაიყიდა ერთი მილიონი ეგზემპლარი - გაცილებით  უფრო სწარაფად, ვიდრე სხვა შინჩოშას მიერ გამოქვეყნებული სხვა ნამუშევრები.
მოკლე სიუჟეტი
მთხრობელს საყოფაცხოვრებო სააგენტო აგზავნის პროფესორის სახლში, ყოფილი მათემატიკოსთან ,რომელსაც შეუძლია ინფორმაციის დამახსოვრება მხოლოდ 80 წუთის განმავლობაში. ის ცოტათი იმედგაცრუებულია იმის გამო, რომ მას მხოლოდ მათემატიკა უყვარს და არაფრისა და არავის მიმართ ინტერესს არ ავლენს. ერთ დღეს, როდესაც გაიგო, რომ მას ჰყავს 10 წლის ვაჟი,რომელიც ყოველდღე, გვიან ღამემდე, სახლში მარტო ელოდება, პროფესორი გაბრაზებული უბრძანებს მთხრობელს,რომ იმ დღიდან მისი შვილი სკოლიდან პირდაპირ პროფესორის სახლში მოსულიყო. მეორე დღეს მოდის მისი ვაჟი და პროფესორი მას რუტოს (ფესვს) შეარქმევს. მას შემდეგ მათი ერთად გატარებული დღეები სითბოთი და სიყვარულით ივსება.
პერსონაჟები
პროფესორი
64 წლის ყოფილ უნივერსტეტის პროფესორს, რომელიც სპეციალიზირებულია რიცხვთა თეორიაში, უყვარს მათემატიკა, ბავშვები და ბეისბოლის გუნდი Hanshin Tigers (განსაკუთრებით იუტაკა ენაცუ). 47 წლი ასაკში, ავტოავარიაში მოხვედრის შემდეგ, მას ახალი ინფორმაციების შენარჩუნება მხოლოდ 80 წუთის განმავლობაში შეუძლია. ის ინახავს მნიშვნელოვან ინფორმაციებს ფურთლებზე, რომლებიც მიმაგრებულია მის კოსტუმზე. გარდა ამისა, ის ინახავას ბეისბოლის ბარათებს და სხვა მნიშვნელოვან სამახსოვრო ნივთებს ფუნთუშების ფორმაში. მას უჭირს სხვა ადამიანებთან ურთიერთობა, ხოლო თუ გამოსდის, მათთან ისევ მხოლოდ მათემატიკაზე საუბრობს. საინტერესოა, რომ მას აქვს უკუღმა წაკითხვისა და ცაზე პირველი ვარსკვლავის პოვნის ნიჭი. მისი 80-წუთიანი მეხსიერება საბოლოოდ კრახს განიცდის და, ამგვარად, მას მოხუცთა თავშესაფარში გადაიყვანენ, სადაც ატარებს დარჩენილ დღეებს. მაგრამ დიასახლისი, მისი ვაჟი რუტო და მისი რძალი კვლავ აგრძელებენ მასთან მისვლას.
მთხრობელი/დიასახლისი
პროფესორის დიასახლისი და მარტოხელა დედა. იგი დაიქირავა პროფესორის რძალმა სახლის მოვლის სააგენტოს მეშვეობით და არის მეათე დიასახლისი, რომელიც პროფესორმა გამოიცვალა. იგი თავდაპირველად იმედგაცრუებას გრძნობს პროფესორის მიმართ, რომელიც მხოლოდ მათემატიკის მიმართ იჩენს ინტერესს, მაგრამ პროფესორის სიკეთეზე და მათემატიკისადმი მის გატაცებაზე დაკვირვებით, გრძნობს მის მიმართ პატივისცემასა და სიყვარულს. პირველად ის მაშინ ახერხებს პროფესორთან დაკავშირებას ,როდესაც აღმოაჩენს, რომ მისი დაბადების დღეა 20 თებერვალი, რომელიც არის მეგობრული რიცხვი 284-თან და რომელიც არის აღბეჭდილი პროფესორის საათზე.
რუტო
დიასახლისის ათი წლის შვილი. პროფესორი მას მოიხსენიებს, როგორც ფესვი მისი ბრტყელი თავის გამო, რომელიც წააგავს ფესვს. იგი არის ერთადერთი პერსონაჟი, რომელსაც გააჩნია კონკრეტული სახელი მთელი სიუჟეტის მანძილზე. ის, ისევე როგორც პროფესორი, Hanshin Tigers-ის მოყვარულია, და აიძულებს პროფესორს, შეაკეთოს ძველი რადიო, რათა ერთად მოუსმინონ ბეისბოლის გადაცემებს. მისი ურთიერთობა პროფესორთან თითქმის მამა-შვილურია, რადგან პროფესორი პირველი მამობრივი ფიგურაა რუტოს ცხოვრებაში. ის საბოლოოდ იზრდება და ხდება უმცროსი სკოლის მათემატიკის მასწავლებელი.
ქვრივი/რძალი
პროფესორის რძალი. თავდაპურველად მან გაათავისუფლა დიასახლისი შრომითი ხელშეკრულების დარღვევის გამო (შვილის სახლში მიყვანა) და დაადანაშაულა დიასახლისის სიყვარული, როგორც პროფესორისგან ფულის გამოძალვის მცდელობა. თუმცა, მას შემდეგ, რაც პროფესორი ჩაწერს ეილერის ფორმულას ამ დაპირისპირების დროს, ქვრივი მაშინვე იღებს დიასახლისს და რუტოს. მას არ შეუძლია კარგად სიარული, რაც მოგვიანებით დიასახლისმა აღმოაჩინა - ეს მისი იმავე ავტოავარიაში მოყოლის შედეგი იყო. პროფესორის ბეისბოლის ბარათების კოლექციების დათვალიერებისას, ფუნთუშის ფორმის ყუთში, დიასახლისი აღმოაჩენს უმცროსი პროფესორისა და მისი რძლის ძველ ფოტოს.მინიშნებულია,რომ, ალბათ, დიდი ხნის წინ პროფესორსა და მის რძალს რომანტიკული გრძნობები აკავშირებდათ ერმანეთის მიმართ.
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის რომანები კატეგორია:XXI საუკუნის იაპონური რომანები
ზამთრის სოკო
ზამთრის სოკო (Flammulina velutipes) — ქუდიანი სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა. აქვს 2-5 სმ დიამეტრის ქუდი — შიშველი, ლორწოიანი, ყვითელი, შუაში მურა. ფირფიტები თეთრია, მოყვითალო ფერი დაჰკრავთ. ფეხი წვრილი, ხრტილოვანი, ზემოთ მოყვითალო, ძირში მუქი მურა და შებუსვილია. იზრდება ჯგუფურად გვიანი შემოდგომიდან (ზოგჯერ მთელი ზამთრის განმავლობაში), ხარობს გამხმარ და დამპალ ფოთლოვან ხეებზე, განსაკუთრებით კი ვერხვსა და ტირიფზე. საჭმელად იხმარება ახალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ძვ. წ. 459
გარდაიცვალნენ
*
თომას ჰარტ ბენტონი (მხატვარი)
thumb|180px|თომას ბენტონი თომას ჰარტ ბენტონი (Thomas Hart Benton) ასევე ტომ ბენტონი(დ. 15 აპრილი, 1889 ―  გ.  19 იანვარი, 1975) — რეგიონალისტური სკოლის მიმდევარი ამერიკელი მიურალისტი ფერმწერი. მისი ანიმაციური ფილმების მსგავსი ნახატები თანამედროვე შუადასავლეთის ყოველდღიური ცხოვრების სცენებს, განსაკუთრებით კი ინდუსტრიამდელი ფერმების ბუკოლიკურ ხედებს ასახავს.
ბენტონი დაიბადა ნიოშოში, მისური, გავლენიან პოლიტიკოსთა და ლობისტთა კლანის ოჯახში. მამამისი იურისტი და აშშ-ის კონგრესმენი იყო; სახელი დიდი-ბიძის დაარქვეს, რომელიც მე-19 საუკუნეში საშტატო სენატორი თომას ჰარტ ბენტონი იყო. ბენტონმა ბავშვობა ვაშინგტონსა და მისურის შტატს შორის წარამარა მოგზაურობაში გაატარა. ადრეულ ყრმობაში ის წინ აღუდგა მშობლების მცდელობას პოლიტიკოსად გაეზარდათ და მოინდომა ხელოვნებაში ეცადა ბედი. ამ დროს ის გაზეთ ჯოპლინში ანიმატორად იწყებს მუშაობას.
1907 წელს ბენტონი შედის ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტში, თუმცა მოგვიანებით (1909) პარიზში გადადის განათლების ხელოვნებაში ჟულიენის აკადემიაში გასაგრძელებლად. პარიზში ბენტონი ხვდება სხვა ჩრდილო-ამერიკელ ხელოვნებს დიეგო რივერასა და სტანტონ მაკდონალდ-ვრაიტს. ვრაიტის გავლენით ბენტონის ნამუშევრებში სინქრომიზმისკენ ძლიერი გადახრა შეინიშნება.
thumb|250px|right|ჩილმარკის ხალხი, 1920 thumb|250px|right|ბურლესკი, 1922 ბენტონი ნიუ-იორკში ბრუნდება 1913 წელს და აგრძელებს ფერწერას. მისმა სამსახურმა აშშ-ის საზღვაო ძალებში სამხედრო გეგმების მხაზველად დიდი გავლენა იქონია მის შემდგომ შემოქმედებაზე. საზღვაო ძალებში მსახურობის დროს მის მიერ შექმნილი ნამუშევრებში მისი ყურადღების ფოკუსი ინაცვლებს გემზე მუშაობისა და ცხოვრების რეალისტურ ასახვაზე, რომელიც მას თან გაჰყვება მთელი შემდგომი კარიერის განმავლობაში.
1920 წელს ნიუ-იორკში დაბრუნებისას ბენტონი თავს "მოდერნიზმის მტრად" აცხადებს და იწყებს ნატურალისტურ და რეპრეზენტაციონალურ მიმდინარეობას, რომელსაც შემდგომში რეგიონალიზმი დაერქვა. ბენტონი ასწავლიდა ხელოვან სტუდენტთა ლიგაში და აქტიური მემარცხენე პოლიტიკოსი იყო. მან ამავე დროს განავრცო მისი რეგიონალისტური ნამუშევრები, რამაც კულმინაცია მისი სოციალური კვლევის ახალ სკოლაში (1930-31) შექმნილი მიურალების დროს მიაღწია.
ბენტონის სტუდენტებს შორის ხელოვნების ინსტიტუტში მრავალი მომავალი მხატვარი იყო შუადასავლეთიდან. მისი ყველაზე ცნობილი სტუდენტი, ჯექსონ პოლოკი, რომელსაც ბენტონი ხელოვან სტუდენტთა ლიგაში მენტორობდა, შემდგომში აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის მოძრაობის დამფუძნებელი გახდა, რაც რადიკალურად განსხვავდება ბენტონისეული სტილისაგან. ბენტონი კანზასის ხელოვნების ინსტიტუტიდან გაშვებულ იქნა 1941 წელს, თუმცა ის გარდაცვალებამდე კანზას-სიტიში რჩება.
კარიერის დასრულებამდე ბენტონის კონცენტრაცია შუა-დასავლეთის ქალაქების სახალხო შენობების მიურალები იყო, მათ შორის აღსანიშნავია მისურის შტატის დედაქალაქი ჯეფერსონ-სიტი. მისი ნამუშევარი ჰარი ტრუმანის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკაზე 1960 წელს საფუძველს უყრის მეგობრობას ყოფილ პრეზიდენტთან, რომელიც მათი სიცოცხლის ბოლომდე გასტანს.
ბენტონი გარდაიცვალა 1975 წელს საკუთარ სტუდიაში მუშაობისას, ფუნჯით ხელში. დაკრძალულია ბელოფონტენის სასაფლაოზე სენტ-ლუისში, მისური.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
იოანე I (ტრაპიზონი)
იოანე I აქსუხოსი დიდი კომნენოსი (Ιωάννης Α΄ Αξούχος Μέγας Κομνηνός; დ. ? – გ.1238, ტრაპიზონი, ტრაპიზონის იმპერია) — ტრაპიზონის იმპერიის მესამე იმპერატორი 1235–1238 წწ. კომნენოსების დინასტიის წარმომადგენელი. ალექსი I-ისა და თეოდორა აკსუხინას უფროსი შვილი. მამის გარდაცვალების დროს, 1222 წელს არასრულწლოვანი იყო და სამეფო ტახტი მისმა დის ქმარმა ანდრონიკე I-მა დაიკავა, რომლის გარდაცვალების შემდეგ, 1235 წელს, საიმპერატორო ტახტი მის ხელში გადავიდა. მეფობდა სამი წლის მანძილზე. გარდაიცვალა ჩოგბურთის თამაშის დროს. მისი შვილი მონასტერში მოღვაწეობდა, ამიტომ ტახტზე ადის ალექსი კომნენოსის უმცროსი შვილი მანუელ I.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერატორები კატეგორია:გარდაცვლილი 1238
ივანეული
ივანეული — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემი). მდებარეობს მდინარეების ძიროვნისწყლისა და ჯუხის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 440 მეტრი, ტყიბულიდან 14 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 18 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Polyrhachis sulcata
Polyrhachis sulcata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Aforia indomaris
Aforia indomaris — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae-ს ოჯახის ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კონსტანტინე II (რომის იმპერატორი)
200px|მინიატიურა|კონსტანტინე II ოქროს სოლიდზე ფლავიუს კლავდიუს კონსტანტინე II (დ. 317, არელატი — გ. 340, აკვილეა) — რომის იმპერატორი (ავგუსტუსი) 337-340 წლებში (307 წლიდან კეისარი). კონსტანტინე I დიდის ძე. 326 წლიდან გალიის მმართველი იყო. მამის სიკვდილის შემდეგ სამ ძმას შორის იმპერიის დაყოფის შედეგად კონსტანტინე II-ს გალია, ესპანეთი და ბრიტანია ერგო. უკმაყოფილო კონსტანტინემ ომი გამოუცხადა თავის ძმას კონსტანტს; დაიღუპა ბრძოლაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 317 კატეგორია:გარდაცვლილი 340 კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
თავისუფლება (პარტია)
280px|thumb|დროშა
თავისუფლება — კონსერვატიული მიმართულების პარტია საქართველოში.
ისტორია
დაარსდა 2004 წლის იანვარში. მისი დამფუძნებელი იყო ისტორიკოსი და ირანისტი კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია, საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ვაჟი. პირველივე არჩევნებში 2004 წელს პარტიამ მიიღო ხმათა 4,39%. აპრილში პარტიამ უშედეგოდ გაასაჩივრა არჩევნების შედეგები უზენაეს სასამართლოში. 2005 წლის ხელახალ/შუალედურ არჩევნებში „თავისუფლება“ თანამშრომლობდა სხვა ოპოზიციურ პარტიებთან: საქართველოს ლეიბორისტული პარტია, საქართველოს კონსერვატიული პარტია, ახალი მემარჯვენეები.
2007 წლის შემოდგომაზე პარტია გახდა ერთიანი სახალხო მოძრაობის ეროვნული საბჭოს წევრი და იყო თანაორგანიზატორი ნოემბრის აქციებისა. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარადგინა ლევან გაჩეჩილაძის კანდიდატურა. იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობდა გაერთიანებულ ოპოზიციის შემადგენლობაში. გამსახურდიამ მოპოვებულ მანდატზე უარი განაცხადა, თუმცა 2009 წლის შემოდგომაზე ის შევიდა პარლამენტში.
პარტიამ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა 2012 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში (როგორც საარჩევნო სუბიექტმა „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“), მაგრამ ვერ გადალახა აუცილებელი 5%-იანი ბარიერი.
პოლიტიკური პლატფორმა
პარტია მხარს უჭერს საქართველოს გაწევრიანებას ევროკავშირში და საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას. მისი ძირითადი მხარდამჭერები არიან ზვიად გამსახურდიას ყოფილი მომხრეები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
ძვ. წ. 458
გარდაიცვალნენ
*
ჭელა
ჭელა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ჭეჭლას თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1280 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 34 კილომეტრით.
სოფლის მოსახლეობის სარწმუნოებრივი შემადგენლობა შერეულია, ცხოვრობენ მუსლიმები და მართლმადიდებლები, დგას მეჩეთი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 177 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სოხუმის სამხედრო განყოფილება
სოხუმის სამხედრო განყოფილება (Сухумский военный отдел) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციული ერთეული (1864-1883). ჩამოყალიბდა აფხაზეთის სამთავროს ტერიტორიაზე, მისი გაუქმების შემდეგ.
საზღვრები
სოხუმის სამხედრო განყოფილების ჩრდილო-დასავლეთი საზღვარი მდ. ბეგერეფსთაზე გადიოდა, სადაც მას ყუბანის ოლქის შავი ზღვის ოკრუგი ესაზღვრებოდა 41, სამხრეთ-აღმოსავლეთი — მდ. ენგურზე, ხოლო ჩრდილოეთი — კავკასიონის ქედზე გადიოდა.
ხელმძღვანელები
1877 წელს სოხუმს სამხედრო განყოფილების უფროსი გენერალი კრავჩენკო იყო.
ისტორია
სამთავროს გაუქმება სპონტანური აქტი არ ყოფილა და რუსეთის ხელისუფლება ამისთვის ნიადაგს წინასწარ ამზადებდა. ჯერ კიდევ 1864 წლის 27 მარტს მეფისნაცვალი მიხეილ რომანოვი სამხედრო მინისტრ დ. მილიუტინისადმი გაგზავნილ წერილში სამთავროს გაუქმების საკითხს აღძრავდა. ამის თაობაზე მეფისნაცვლის წინადადებები ასე გამოიყურებოდა:
აფხაზეთის სამთავრო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ოკრუგებად და საბოქაულოებად დაყოფილი 1840 წლიდან გვხვდება. ასე მაგალითად: 1838 წლამდე კავკასიის რუკებზე აფხაზეთის სამთავრო წარმოდგენილი იყო რეგიონის სხით რომლის ერთი საზღვარი გაგრის პირას ჩამოდიოდა, ხოლო მეორე ნაწილი კი არ მოიცავდა სამურზაყანოს. აფხაზეთის ტერიტორია ტოპოგრაფების მიერ ასევე დაუმუშავებლად წარმოდგება 1838 წლის ხუთვერსიან რუკაზეც. 1841 წელს აფხაზეთის რუკაზე არ შედის ფსხუ, მაგრამ გამოყოფილია წებელდის საბოქაულო და ბზიფის, აფხაზეთის, აბჟუის ოკრუგები, ხოლო 1842 წელს სამურზაყანოს საბოქაულოც. 1843 წლის რუკაზე სამურზაყანოს საბოქაულო ოკრუგის სახითაა წამოდგენილი. 1847-1857 წლებში აფხაზეთი კვლავ სამი ოკრუგის და ორი საბოქაულოთი გვხვდება.
ფსხუ (მდინარე ბზიფის ზედა დინება) აფხაზეთის შემადგენლობაში, მხოლოდ შემდგომ პერიოდებში გვხვდება.
ერთ-ერთი მონაცემით შავიზღვის სანაპირო ზოლზე მდებარეობდა ორი საბოქაულო, ესენია ჯიქეთის და წებელდის საბოქაულოები, რომელბიც 1847 წლის საბოქაულოების მმართველობით სიაში გვხვდება. რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს მოხდა ტერიტორიის დატოვება და შესაბამისად საბოქაულოთა მართელობის მოშლა. ჯიქეთის საბოქაულო გაუქდა 1854 წლის 9 მარტს, ხოლო წებელდის საბოქაულო — 5 აპრილს. რუსეთის ჯარების დაბრუნებისთანავე წებელდის საბოქაულო აღსდგა 21 ივნისს.
სამხედრო განყოფილების შექმნა
რუსეთის იმერიის კანონთა კრებულის საფუძველზე 1866 წლის 11 აგვისტოს (სხვა ინფორმაციით კი 1864 წლის 14 აგვისტოს) აფხაზეთის ბაზაზე შეიქმნა სოხუმის სამხედრო განყოფილება.
პირველი ადმინისტრაციული დაყოფა
ახლადწარმოქმნილი ერთეული შედგებოდა სამი (აბჟუის, ბზიფის, სოხუმის) ოლქისა და წებელდის საბოქაულოსაგან. სოხუმის სამხედრო განყოფილების უფროსად დაინიშნა აფხაზეთის ჯარების უფროსი, გენერალი პ. შატილოვი.
1865 წლის სტატისტიკური მონაცემებით, სოხუმის სამხედრო ოლქის მოსახლეობის რაოდენობა (სამურზაყანოს გარეშე, რადგან იმ დროს ის სამეგრელოში შედიოდა) ოლქების მიხედვით ასეთი იყო:
ლიხნის აჯანყება
1866 წელს ცარიზმმა სოხუმის სამხედრო განყოფილებაში საგლეხო რეფორმის გატარებისათვის მზადება დაიწყო, მაგრამ აფხაზეთის სოციალურ-საზოგადოებრივი წყობის თავისებურებების გაუთვალისწინებლობამ, ჩინოვნიკური აპარატის უხეშმა ჩარევამ აფხაზთა ცხოვრების წესში, აფხაზეთის მოსახლეობის მასობრივი უკმაყოფილება გამოიწვია, რომელიც სახალხო აჯანყებაში გადაიზარდა. აჯანყება დაიწყო 1866 წლის 26 ივლისს სოფ. ლიხნში და მალე თითქმის მთელი აფხაზეთი მოიცვა, რითაც საგრძნობლად შეაშფოთა კავკასიის რუსული ადმინისტრაცია. აჯანყებულმა აფხაზებმა 20 წლის გიორგი შერვაშიძე მთავრად გამოაცხადეს, მაგრამ, იმავე წლის აგვისტოში რუსებმა აფხაზეთში სასწრაფოდ გადაისროლა ჯარის ნაწილები ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორ დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკის მეთაურობით, რომელმაც აჯანყება სასტიკად ჩაახშო. ამ მოვლენებს აფხაზთა მასობრივი გადასახლება მოჰყვა თურქეთში, რასაც ისტორიოგრაფია "მუჰაჯირობის" სახელით იცნობს.
მეორე ადმინისტრაციული დაყოფა
აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ცარიზმი მხარის ადმინისტრაციული მოწყობის რეფორმის მომზადებას შეუდგა, რომელიც ხელისუფლების მხრიდან ადმინისტრაციული კონტროლის გაძლიერებას ისახავდა მიზნად. 1866 წლის 11 აგვისტოს ალექსანდრე II-ს მიერ დამტკიცებული დებულების თანახმად, სოხუმის სამხედრო განყოფილების ადმინისტრაციულ დაყოფაში რიგი ცვლილებები შევიდა. გაუქმდა წებელდისა და სამეგრელოს მფლობელობაში შემავალი სამურზაყანოს საბოქაულოები და გაგრის ქედიდან ენგურამდე არსებულ ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ოთხი ახალი (ბიჭვინთის, დრანდის, წებელდის, ოქუმის) ოლქი. ცალკე ადმინისტრაციული ერთეულის სახით შევიდა მასში ქ. სოხუმი. სოხუმის სამხედრო განყოფილების უფროსს სამხედრო გუბერნატორის უფლება მიენიჭა, თუმცა ნომინალურად ის ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორს ექვემდებარებოდა.
იმის გამო, რომ ცარიზმს გადაწყვეტილი ჰქონდა მდ. ბზიფიდან მდ. ენგურამდე შავი ზღვის სანაპიროს კოლონიზაცია კაზაკ-რუსებით, სამურზაყანო (ოქუმის ოლქი) აფხაზეთს შეუერთეს.
მუჰაჯირობა
თურქეთთან წინასწარი მოლაპარაკებისა და მათგან თანხმობის მიღების შემდეგ, მეფისნაცვალმა განკარგულება გასცა, რომ 1867 წლის აპრილის ბოლოდან დაწყებულიყო აფხაზთა გადასახლების პროცესი. სოხუმსა და აფხაზეთის სხვა ადგილებში კვლავ გადაისროლეს ჯარები. ჯერ კიდევ გადასახლების დაწყებამდე, 1867 წლის 6 აპრილს, სოფ. ფსირცხადან მუჰაჯირთა პირველი ნაკადი სამი ხომალდით წავიდა ბათუმში, რომელიც მაშინ თურქეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა. ესენი იყვნენ ჯიქები და ფსხუელები (49 ოჯახი, 218 სული), რომლებიც სოფ. ფსირცხაში 1864 წლიდან ცხოვრობდნენ. 1867 წლის აპრილის ბოლოს მუჰაჯირობამ ორგანიზებული პროცესის სახე მიიღო. აფხაზთა გადასახლება, ძირითადად, ძალდატანებით ხასიათს ატარებდა, რასაც იმდროინდელი დოკუმენტები ადასტურებენ. 1867 წ. 31 მარტს მეფისნაცვალი იმპერატორს წერდა, რომ ბიჭვინთის ოლქის მცხოვრებთ არ სურდათ თურქეთში წასვლა. აფხაზები ნებაყოფლობით ქრისტიანობასაც იღებდნენ, რომ დარჩენა მოეხერხებინათ.
1867 წ. ივნისის დასაწყისში გადასახლების პროცესი დასრულდა. თურქეთის ხელისუფლებამ, შეთანხმებისამებრ, მუჰაჯირები რუსეთის იმპერიის საზღვრებიდან შორს დაასახლა – ნაწილი ანატოლიაში, ხოლო ნაწილი ბალკანეთში, ძირითადად – ბულგარეთში.
გადასახლების პროცესში დგებოდა მუჰაჯირთა სიები სოფლების მიხედვით, ოჯახების რაოდენობის, ოჯახის თავკაცების სახელისა და გვარის მითითებით, ოჯახის წევრთა (ქალები, კაცები) რაოდენობის ჩვენებით. ამ სიების თანახმად, სოფ. ფსირცხადან გადასახლდა 51 ოჯახი (210 სული), სოფ. ფოქვეშიდან – 10 (69 სული. აქედან 9 ოჯახი ფაჩულია – 65 სული, 1 ოჯახი ჯინჯია  – 4 სული), სოფ. ჭლოუდან – 125 (539 სული), სოფ. ათარიდან – 7 (43 სული) და ა.შ. ბიჭვინთის ოლქიდან გადასახლდა 226 ოჯახი (1357 სული), დრანდის ოლქიდან – 629 ოჯახი (3245 სული), წებელდის ოლქიდან – 2503 ოჯახი (14740 სული). ამრიგად, აფხაზეთიდან, წებელდა–დალთან ერთად, გადასახლდა არა დაგეგმილი 4500, არამედ 3358 ოჯახი, 19342 სული.
კავკასიის მთიელთა სამმართველოს ცნობით, 1867 წ. ნოემბრისათვის სოხუმის სამხედრო განყოფილების (აფხაზეთი) მოსახლეობა ოლქების (округ) მიხედვით ასეთი იყო: თითქმის მთლიანად «გაიწმინდა» წებელდა და დალი, რაც გამოწვეული იყო ამ მხარის სტრატეგიული მნიშვნელობით. ამ თემების თითქმის 15 ათასიანი მოსახლეობა თავიანთი სამკვიდროდან აყარეს და უცხოეთში გადაასახლეს. 1868 წლის მონაცემებით, წებელდაში სულ 13 ოჯახი ცხოვრობდა, ხოლო დალში – არც ერთი.
1874 წელს კავკასიაში ჩამოვიდა ინგლისელი მოგზაური გროვე. იგი ყარაჩაიდან გადმოვიდა კოდორის ხეობაში. ინგლისელი მოგზაური მოიხიბლა კოდორის ხეობით, მაგრამ აღნიშნავს, რომ სევდა და ნაღველი იპყრობს როცა ხედავს, რომ აქ ადამიანის ყოფნის არავითარი კვალი არ ჩანს: «ხეობის ზემო წელი სრულიად უკაცრიელი იყო», – წერს მოგზაური.
მესამე ადმინისტრაციული დაყოფა
1867 წელს აფხაზთა მუჰაჯირობის გამო დაცარიელებული მიწა-წყლის დასახლებისა და სოხუმის სამხედრო განყოფილების მმართველობის შემდგომი ცენტრალიზაციის აუცილებლობამ დღის წესრიგში დააყენა ახალი ადმინისტრაციული რეფორმის გატარება, რომელიც 1868 წლის 27 მაისს განხორციელდა. გამსხვილდა ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები, რის შედეგადაც სოხუმის სამხედრო განყოფილება დაიყო სამ ოლქად:
1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს სოხუმის სამხედრო განყოფილების ტერიტორიის ნაწილი დროებით (1877 წლის მაისი-აგვისტო) ოკუპირებული იყო ოსმალეთის იმპერიის ჯარების მიერ.
ასეთმა ადმინისტრაციულმა დაყოფამ 1883 წლის 26 აპრილამდე იარსება. გაუქმებული სოხუმის სამხედრო განყოფილების ბაზაზე შეიქმნა ახალი ადმინისტრაციული ერთეული — სოხუმის ოკრუგი, რომელიც ქუთაისის გუბერნიის ადმინისტრაციულ ერთეულს წარმოადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სოხუმის სამხედრო განყოფილება
პერეგრინ ტუკი
პერეგრინი არის ჰობიტი. იგი არის ფროდო ბეგინსის ერთ-ერთი მეგობარი. წიგნის მოვლენების მიხედვით, მან სახელი გაითქვა ფროდოსთან ერთად მოგზაურობით და ბეჭდის ომის ბრძოლებში მეგობარ მერიადოკ ბრენდიბაკთან ერთად მონაწილეობით.
ოჯახი
დაიბადა მესამე ეპოქის 2990 წელს (1390 მაზრის წელთაღრიცხვით), პალადინ ტუკისა და ეგლანტინ ბენკსის ოჯახში. იგი იყო მოხუცი ტუკის შვილთა-შვილთა-შვილიშვილი. თავდაპირველად თაინი არ უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მამამისმა ეს წოდება მიიღო მაზრის წელთაღრიცხვით 1415 წელს, ფერუმბრას ტუკ III-ისგან, როდესაც უკანასკნელი მემკვიდრის გარეშე აღესრულა. ამრიგად წოდება შვილსაც გადასცა.
ბეჭდის საძმო
ძველისძველი ტყის უცნაური ქცევა პიპინს ყველაზე მეტად აეჭვებდა. საბოლოოდ, იგი მართალი აღმოჩნდა - ბებერმა ტირიფმა ყველა ჰობიტი საკუთარ ფესვებში ჩაითრია, სანამ მათ ტომ ბომბადილი გადაარჩენდა. გზად სერისკენ პიპინს კვლავ უსიამოვნება შეემთხვა - იგი ყორღანების დაბლობებზე აჩრდილმა შეიპყრო.
„ყალყზე შემდგარ პონიში“ პიპინმა შემთხვევით უამბო ყველას ბილბოს დაბადების დღის და მოხუცი ჰობიტის გაუჩინარების ამბავი. ბეჭედზე ზედმეტი ამბების გავრცელების თავიდან ასაცილებლად ფროდომ გადაწყვიტა, ემღერა, მაგრამ სიმღერისას მაგიდიდან გადმოვარდა და ბეჭედი, რომელიც ჰაერში აფრინდა, თითზე ჩამოეცვა. ასე მტერმა აღმოაჩინა ფუნდუკი და ღამით მას ნაზგულები დაესხნენ, თუმცა ოთხივე ჰობიტი იდუმალმა მაწანწალამ გადაარჩინა.
როდესაც პიპინი შუაველში აღმოჩნდა, არსებობდა გეგმა, რომ იგი მერისთან ერთად დარჩებოდა, ხოლო სემი და ფროდო განაგრძობდნენ მოგზაურობას. თუმცა, განდალფმა ყველა დაარწმუნა, რომ მისი და მერის მხრიდან საძმოს წევრობა სასარგებლო იქნებოდა.
მორიაში განდალფი პიპინმა ორი მიზეზით გააღიზიანა - პირველად სულელური შეკითხვით, როდესაც ჯადოსანი მორიის კარიბჭის გაღებას ცდილობდა, ხოლო მეორედ - როდესაც ჰობიტმა ჭაში ქვა ჩააგდო, რამაც ორკების საძმოზე თავდასხმა გამოიწვია.
ორი ციხე-კოშკი
საძმოს დაშლის დროს ბორომირი მერისა და პიპინს ურუკ-ჰაებისგან იცავდა. უკანასკნელებმა ჰობიტები იზენგარდისკენ წაიყვანეს, სარუმანთან, რომელიც დარწმუნებული იყო, რომ ერთ-ერთს ბეჭედი ჰქონდა. გზად პიპინმა გამოამჟღავნა თავისი სიბრძნე, როდესაც ელფების ნაჩუქარი გულსაბნევი ძირს დააგდო, რათა იგი არაგორნს ეპოვნა. როდესაც ურუკ-ჰაებს როჰანელებმა დაარტყეს, გრიშნახი შუბით განგმირეს და მერი და პიპინი ფანგორნის ტყეში გაიქცნენ, სადაც ხისწვერა და სხვა ენტები გაიცნეს.