cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიზაბეთ სუონი
ფილმში ელიზაბეთ სუონი არის მეკობრეთა ხომალდ „მფრინავი ჰოლანდიელის“ კაპიტან უილ ტერნერის მეუღლე. მათ ჰყავთ შვილი, ჰენრი ტერნერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიბის ზღვის მეკობრეების პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი მეკობრეები
ჰაჯიყაბული
ჰაჯიყაბული (Hacıqabul) — ქალაქი აზერბაიჯანში და ჰაჯიყაბულის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ჰაჯიყაბული არის სარკინიგზო და საავტომობილო ძირითადი პუნქტი. იგი მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტბის შემოგარენში, შირვანის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილში. 1934 წელს ჰაჯიყაბულს მიენიჭა სოფლის სტატუსი, ხოლო 1938 წელს კი ქალაქის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
ჩელექენის ნახევარკუნძული
ჩელექენის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული კასპიის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, თურქმენეთში. წარმოიქმნა კუნძულისგან 1930-იან წლებში, რომელიც მიუერთდა კასპიის ზღვის ნაპირს მასში წყლის დონის ვარდნის გამო. სიგრძე დაახლოებით 40 კმ, სიგანე 22 კმ. ფართობი 500 კმ². ზედაპირი უმეტესწილად ვაკეა. სიმაღლე 100 მ. ჭარბობს ქვიშები და მლაშობი ნიადაგი. ნახევარკუნძულის ფარგლებშია ტალახის ვულკანები. არის ნავთობისა და ოზოკერიტის საბადოები. დასავლეთ კიდეზეა ქალაქი ხაზარი. განვითარებულია თევზჭერა. ჩელექენის ნახევარკუნძული პირველად რუკაზე დაიტანა ალექსანდერ ბეკოვიჩ-ჩერკასკიმ 1715 წელს როგორც კუნძული ჩელექენი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის ნახევარკუნძულები კატეგორია:კასპიის ზღვის ნახევარკუნძულები
ბერეზლოჯი
ბერეზლოჯი (Berezlogi) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 139 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 517 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ჰომოსექსუალობა აზერბაიჯანში
მინი|200პქ|მარჯვნივ|I Şah Abbas Səfəvinin gənc oğlanla eşqbazlığı[1][2], rəssam:Məhəmməd Qasım, 1627-ci il, Luvr muzeyi, Paris.
ჰომოსექსუალობა აზერბაიჯანში — მოიცავს ინფორმაციას ჰომოსექსუალობის შესახებ სხვადასხვა დროს აზერბაიჯანულ საზოგადოებაში (მათ შორის ირანის აზერბაიჯანსა და არანში). იმის მიუხედავად, რომ უძველესს და შუა საუკუნეების დროს არსებული ინფორმაცია ძირითადად მმართველ კლასსა და სასახლეებს მოიცავს, არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ ამგვარი ურთიერთობები არსებობდა ფართო მასებშიც.
ანტიკური ხანა
აზერბაიჯანში არ არის მოპოვებული უძველესი ინფორმაცია ერთსქესიანთა ურთიერთობებთან დაკავშირებით. აზერბაიჯანი იყო ზოროასტრიზმის ერთ – ერთი ყველაზე გავრცელებული კერა. ცნობილია, რომ ზოროასტრიზმის დროს ჰომოსექსუალობა ისჯებოდა სიკვდილით.
კავკასიის ალბანეთში
ქრისტიანობა მე-4-ე საუკუნიდან ოფიციალურად გამოცხადდა რელიგიად კავკასიის ალბანეთში. ქვეყნის ზოგიერთ ნაწილში ზოროასტრიელები იწყებენ ბატონობას. იმისდა მიუხედავად, რომ ორივე რელიგიამ აკრძალა ჰომოსექსუალობა, ზოგიერთ საზოგადოებას ჯერ კიდევ ჰქონდა ასეთი სახის ურთიერთობა. ამის შესახებ ინფორმაციას გვაწვდის მოისეი კალანკატლიმ თავის ნაშრომში   ალბანეთის ისტორია '':იმ დროს ალბანეთის დიდგვაროვნებმა ჩაიდინეს უკანუნო ქორწინება. მათ შორის იყო პირველი კოკინელი მმართველი, სამი ოჯახი არსაშაშენის გუბერნიიდან, შემდეგ კი ხურჯების ოჯახიდან კურას მეორე მხარეს, ვაკის პროვინციაში და ტუიერაკის ოჯახი, რომლებიც სამღვდელოებას ინახავდნენ არჯაკანის ეკლესიაში. კათოლიკეები ლანძღავდნენ მათ უკანონო ქორწინების გამო და არღვევდნენ ამ ქორწინებებს. მაგრამ მათ უარი არ თქვეს საკუთარ ბოროტებებზე და განადგურდნენ დედამიწაზე.
"ალბანეთის ქვეყნის ისტორიაში" მოვლენები, რომლებიც წინ უძღოდა ჯავანშირის სიკვდილით დასჯას მე -7 საუკუნის ალბანეთში, შემდეგნაირად იყო აღწერილი:
როდესაც დიდებული ჯავანშირი ისვენებდა, უსახელმო ბინძურმა და ბოროტმა დაივიწყა ჯავანშირის სიყვარული, უკიდურესი პატივისცემა, მამის სახლზე ზრუნვა და ჯავანშირის მოკვლა სცადა და მისი მეგობრებიც ამ საქმეში დაიხმარა. მან ჯავანშირი საძაგელი სიამოვნებისკენ მოუწოდა.
არაბი ხალიფების ხანა
200px|მინიthumb|მარცხნივ|Dörd adam yaraşıqlı gəncə baxarkən. [[I Fərrux Yasar|I Yassar dövrü]] VIII საუკუნეში აზერბაიჯანი და არანი შევიდა არაბულ ხალიპატში, გავრცელდა ისლამური რელიგია ამ მხარეებში. მიუხედავად იმისა, რომ ისლამი ცალსახად კრძალავს ერთსქესიან ურთიერთობებს, არსებობს გარკვეული მტკიცებულება, რომ ამგვარი ურთიერთობა საიდუმლოებას ინარჩუნებს მმართველ წრეებსა და სასახლეებში. იმ პერიოდის ცნობილი ისტორიკოსის ალექსანდრე თავის ნაშრომში "Mirror for the Prince" -ში წერდა, „იქნება ეს ქალი ან ახალგაზრდა ბიჭი მნიშვნელობა არ აქვს. გაატარეთ ზამთარი ბიჭებთან და ზაფხული ქალებთან".
იუდეველი მეცნიერის სამუელ იბნ იაჰი წერდა: „ის რომ ექიმები კაცებს ეუბნებიან, რომ ქალებთან ურთიერთობა იწვევს ნაადრევ დაბერებას და სხვა დაავადებებს, ეს იწვევს კაცებში ახალგაზრდა ბიჭების მიმართ მიდრეკილებას.” ხურემისტულიმა მოძრაობამ, რომელიც მიმართული იყო არაბული მმართველობის წინააღმდეგ, შეძლო გავლენა მოახდინოს უფრო დიდ მასაზე, რომელიც თავის თავდაპირველ პრინციპებს იღებდა მაზდაკისტური მოძრაობიდან. ასევე შერჩა სხვადასხვა ცხოვრების სტილი. ამ საზოგადოებაში, არაბ ისტორიკოსთა უმეტესობის ცნობებში არის ინფორმაცია, რომ დალევა და ჯგუფური სექსი თავისუფალი იყო. ასეთ შემთხვევებში ერთსქესიანი ურთიერთობების არსებობაც შესაძლებელი იყო.
მონღოლების მმართველობის დროს, თურქმენთა დინასტიები და საფავიდები
თურქულ – მონღოლური დინასტიების მასობრივი დასახლება აზერბაიჯანში X საუკუნეში იწყება. [[მონღოლეთის მონღოლთა დიდი ინპერიის, ჩინგიზ ყაენის მიერ შექმნა "იასას" 48-ე მუხლი, რომელიც ასევე მოიცავს ერთსქესიან ურთიერთობებს. ''.
საავიაციო მმართველობის პერიოდს აღნიშნავენ სასახლეებიდან ჰომოსექსუალობის გამორიცხვა. საფაბად– ის ადრეულ ხანაში დიდ ქალაქებში სპეციალური ადგილები იყო ხელმისაწვდომი მეძავებისთვის. ამ სახლების ზოგიერთი ნაწილი იურიდიულად ფუნქციონირებდა და იბეგრებოდა. დოქტორი შამსი თავის წიგნში წერს ნაყოფიერებას სპარსულ ლიტერატურაში: ''“საფაბის შაჰი ისმაილი, თაბრიზში მეორედ მოსვლისას 8 ლამაზი ბიქი ჰაშთ-ბეჰიშთის სასახლეში წაიყვანა და სასირცხვილო მოქმედებები შეასრულა. შემდეგ კი ბრძანა კიდევ 10 ასეთი ახალგაზრდა ბიჭის მოყვანა”''
ახალი ხანა
მარცხნივ|200px|მინი|Mütribin portreti. [[Əzim Əzimzadə, çəkildiyi il bilinmir]]
ჰომოსექსუალები, რომლებიც შუა საუკუნეებიდან საიდუმლოდ ცხოვრობდნენ ცარისტული რუსეთი~ცარისტული რუსეთის დროს, დაიწყეს ინტენსიფიკაცია ეკლესიის შესუსტების გამოყენებით. 1 პეტრემ, რომელმაც რამდენჯერმე იმოგზაურა აზერბაიჯანში, 1716 წელს პირველად მოვაწერე ხელი ჰომოსექსუალობის შესახებ კანონს. კანონი კრძალავს ჰომოსექსუალობას ჯარში.
რუსეთის იმპერიის აზერბაიჯანული ხანატების მემკვიდრეობის შემდეგ, ცარმა I ნიკოლოზმა ხელი მოაწერა 995-ე კანონს, რომლითაც გააუქმებს მამაკაცებს შორის ჰომოსექსუალობას. კანონი კრძალავს სქესობრივ კავშირს ორ ბიჭს შორის. ვინც დაარღვია კანონი, უნდა გადაეყვანათ ციმბირში 3-5 წლის განმავლობაში. ის ფაქტი, რომ ჰომოსექსუალები ქმნიან ღონისძიების მახლობლად უამრავ ადამიანს, განსაკუთრებით ხელოვნების სპეციალისტებს, უბრალოდ ინახავდა ამ კანონის წესს. მიუხედავად იმისა, რომ ჰომოსექსუალიზმი იმ დროს ლიტერატურის ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო, სახელმწიფოს მოწინააღმდეგეები ჰომოსექსუალური მარკებით ისჯებოდნენ.. დიდმა აჯანყებებმა, რომლებიც დაიწყო ცარისტულ რუსეთში, გამოიწვია იმპერიის მნიშვნელოვანი რეფორმები 1905-1907 წლებში. მიუხედავად იმისა, რომ ეს პერიოდი განიხილება, როგორც რუსეთის ვერცხლის ხანა, ჰომოსექსუალობა შეიძლება ჩაითვალოს რუსეთის ოქროს ხანად. უამრავი მეცნიერი, ხელოვნების მოღვაწე და მწერლები, რომლებმაც ნათლად აჩვენეს თავიანთი ორიენტაცია, ამ პერიოდში შექმნეს შესანიშნავი ნამუშევრები.
თუმცა, მიუხედავად ყველა აკრძალვისა, XIX საუკუნეში ჰომოსექსუალობის შესახებ გარკვეული ინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახდა იმდროინდელი პრესის საშუალებით. გამოქვეყნდა 1906 -ში, ჟურნალი მოლა ნასადრინი ''. ჟურნალის 37-ე ნომერში, რომელიც გამოქვეყნდა 1907 წლის 2 ოქტომბერს, ცხადყოფს, რომ ბიჭობა ამ პერიოდში იყო გავრცელებული: … ჩვენ მხოლოდ მაჰმადიანური ხალხი ვიცით და სხვა ვერ ვხედავთ. როდესაც სამყარო ზემოდან გამოიყურება, იგი ხედავს ყველა ერს ქვეცნობიერად და რა თქმა უნდა, მათ ეს კარგად იციან. და ქალღმერთი ხედავს, რომ არც ერთ ერში არ არის ჩვეულებრივი ქორწინება, გარდა იმისა, რომ ჩვენ მაჰმადიანი ვართ."''
ყარაბაღის კავშირის ანსამბლეის დიფაი პროგრამის მე -19 მუხლის თანახმად, რომელიც არსებობდა 1905-1917 წლებში, ჰომოსექსუალები მკაცრად დაისჯებოდნენ.
აზერბაიჯანი საბჭოთა კავშირის დროს
1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ჩამოყალიბდა ლენინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ხოლო 1920 წლის 28 აპრილს აზერბაიჯანი შეუერთდა ახლად შექმნილ კავშირს. ლენინმა გააუქმა ნიკოლოზ I-ის 1832 წლის კანონი, რომელიც კრძალავდა ჰომოსექსუალობას. თუმცა, აზერბაიჯანში კანონი არ შეცვლილა და 1923 წელს აკრძალვა დაემატა ქვეყნის კონსტიტუციას. სტალინი, რომელიც ლენინის გარდაცვალების შემდეგ მოვიდა ხელისუფლებაში, 1934 წელს აკრძალა მამრობითი სქესის ჰომოსექსუალობას მთელ სსრკ-ში. საბჭოთა სისხლის სამართლის კოდექსის 121-ე მუხლი ითვალისწინებს ჰომოსექსუალობას, როგორც სახელმწიფოს წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულს, ისჯებოდა ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთით და იძულებითი შრომით იმავე პირობებით. სოციალისტებმა განაცხადეს, რომ ეს არის დასავლეთის ქმედება და კაპიტალიზმი. ჰომოსექსუალური ასოციაციები და მცირე ლობივები, რომლებიც აქტიურად მოქმედებენ ევროპასა და ამერიკაში 1968 წლიდან, ასევე დაიწყეს სსრკ-ში ადამიანის უფლებების პრობლემების გაშუქება მსოფლიო მედიაში.
თანამედროვე პერიოდი
2007 წელს აზერბაიჯანში პირველად შეიქმნა "გენდერი და განვითარების" სოციალური კავშირი ლესბოსელი, ბისექსუალი ქალებისა და ტრანსსექსუალების მიმართ დისკრიმინაციის წინააღმდეგ. როდესაც ის დაარსდა, ქალთა უფლებების ორგანიზაციამ კიდევ უფრო გააფართოვა თავისი შესაძლებლობები გეი და ბისექსუალი მამაკაცების შორის. შემდეგ წლებში შეიქმნა 3-ზე მეტი LGBT ორგანიზაცია სხვადასხვა თარიღით.
აზერბაიჯანელი ჰომოსექსუალი მხატვარი ბაბი ბადალოვი 2008 წელს მოინდომა ინგლისში ემიგრანტად წასვლა, მაგრამ ბაბი ითვლებოდა თავშესაფრისთვის არასაკმარისად, რადგან ჰომოსექსუალობა არ არღვევდა კანონს აზერბაიჯანში.
22 იანვარს 2014 წელს „თავისუგალი ლგბტ" ორგანიზაციის ლიდერმა, ლგბტ აქტივისტმა ისა შაჰმარლიმ, თავი მოიკლა იმ ოფისში, სადაც ის მუშაობდა. ეს ღონისძიება განხილვის საგნად იქცა ლგბტ უფლებების დამცველთა მიერ აზერბაიჯანში, რომელიც განხილვის საგანი გახდა როგორც ეროვნულ, ისე მის ფარგლებს გარეთ. ისა შაჰმარლის გარდაცვალების ისტორია მიღებულ იქნა აზერბაიჯანში ლგბტ თემის მიერ და  ჰომოფობიის დღე  'მიერ შემწყნარებელი ხალხის მიერ..
კულტურაში
მკვლევარი, რომელიც მეტწილად ისტორიის სფეროში გამოკვლევით არის ცნობილი მურატ ბარდაქჩიმ დაწერა მრავალი წიგნი და ენციკლოპედია (მაგალითად, ენციკლოპედია ირანკა). ) აბაზისტების დროს დატყვევებული თურქი ბიჭები ერთგულების წყარო წარმოადგენდნენ სპარსულ ლიტერატურაში ჰომოსექსუალური სიყვარულის გამოსახულებას. მსგავსი მიდგომა შეინიშნება." ფუზულიმ თავის სააბაზანოს აჩრდილი მოუწოდა თავის პარიკმახერს და თქვა: "მე ისევ არ გავიქცევი მაშინაც კი, თუ სისხლს ვასხამ იატაკზე მოაჯირის დანით.". ერთ-ერთი თემა, რამაც მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სპარსულენოვან ლიტერატურაში, არის სულთან მაჰმუდ ღაზნალის სიყვარული მონისადმი, სახელად აიაზ. ეს მოვლენა, რომელიც ფარუკინის დივანზე სპეციალური ნაკვეთით არის გამოსახული, ასევე იმოქმედა ეპიკური სიყვარულის ლეგენდებზე, როგორებიცაა „ხოსროვი და შირინი" და „ლეილი და მაჯუნუნი ”.. აჰვადი მურაგაი ერთ-ერთ თავის ნაწარმოებში დაწერა თავისი სიყვარული და ვნება ახალგაზრდა ბიჭის მიმართ.
ზოგი მკვლევარი აზერბაიჯანს მიიჩნევს, როგორც სუფიზმის ერთ-ერთ ცენტრად. სუფიური ნაწარმოებები დამახასიათებელია XII-XVIII საუკუნეების მრავალი პოეტის ნაწარმოებებისთვის. ამასთან, მკვლევართა უმეტესობა ხაზს უსვამს სუფიური ლიტერატურის საერო და რელიგიურ დიდებას. სუფიელები ჰომოსექსუალურ ან ჰეტეროსექსუალურ სიყვარულს უწოდებენ „ფიგურალურ სიყვარულს" და ამტკიცებენ, რომ ნამდვილი სიყვარული ღმერთია. რიჩარდ ფრენსის ბურტონი წერს, რომ სუფიებს ერთსა და იმავე საწოლში ეძინა ახალ ქრისტიანებთან, რომლებიც სასადილო ოთახებში ღვინოს ამარაგებდნენ ''.
2009 წელს მწერალ ალი აქბარის ნაწარმოებმა, რომელიც მოგვიტხრობს ორ ჰომოსექსუალ ბიჭის სიყვარულზე (არტუში და ზაური), ხალხის დიდი რეაქცია გამოიწვია აზერბაიჯანში. ერთ-ერთი გმირი იყო სომეხი და ამან კიდევ უფრო გაზარდა რეაქცია და აიკრძალა წიგნი.
ინტერნეტ რესურსები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ჰოქმალი
ჰოქმალი (Hökməli) — დაბა აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  4 463  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფშერონის რაიონის დაბები
ტაგანროგის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია
ტაგანროგის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.
ისტორია
1777 წელს აზოვის ფლოტის მხედართმთავარმა და ტაგანროგის პორტის კონტრ-ადმირალმა თეოდორ კლოკაცევმა განცხადებით მიმართა მთავარეპისკოპოს ევგენის, რომ სურდა ტაგანროგის „საზღვაო კვარტალში“ ტაძრის აგება ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
1778 წელს ტაძარი უკვე აკურთხეს, მალევე იგი გახდა საკათედრო ტაძარი, სანამ ააგებდნენ მიძინების ტაძარს. ეკლესიის პირველ წინამძღვრად დანიშნეს მღვდელი ვორონეჟის ეპარქიიდან ისიდორ ლიახნიცკი. ტაძარი ააგეს მეზღვაურებმა და მისი მრევლიც ძირითადად მეთევზეები იყვნენ.
1844 წელს ააშენეს ხის სამრეკლო. 1865 წელს ეკლესიის მამასახლისმა განცხადებით მიმართა ქალაქის მმართველობას უსასყიდლოდ გამოეყო მიწის ნაკვეთი სახლის ასაშენებლად, სადაც განთავსდებოდა სკოლა და სასულიერო პირების ოთახები.
ყირიმის ომის დროს 1855 წლის 22 მაისს ქალაქი ტაგანროგი დაიბომბა, რისი მტკიცებულებაც დარჩა ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრები ზღაპრებს არ ჰყვებიან
„კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრები ზღაპრებს არ ჰყვებიან“ (Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales), გამოსული აშშ-ის საზღვრებს გარეთ, როგორც „კარიბის ზღვის მეკობრეები: სალაზარის შურისძიება“ (Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge) — 2017 წლის ფენტეზის და სათავგადასავლო კომედიური ჟანრის ფილმი, რომელიც ეკუთვნის „კარიბის ზღვის მეკობრეების ფილმების სერიას“. იგი ეფუძნება უოლტ დისნეის ამავე სახელწოდების ატრაქციონებს. ფილმის რეჟისორები არიან იოახიმ რენინგი და ესპენ სანდბერგი, ხოლო პროდიუსერია ჯერი ბრუკჰაიმერი. მთავარ როლებს თამაშობენ მსახიობები ჯონი დეპი, ხავიერ ბარდემი, ბრენტონ თუეიტსი, კაია სკოდელარიო, კევინ მაკნელი და ჯეფრი რაში. ფილმში აღწერილია კაპიტან ჯეკ ბეღურას თავგადასავლები, თუ როგორ დაუპირისპირდა იგი კაპიტან სალაზარს.
ფილმი გამოვიდა 2017 წლის 26 მაისს, Disney Digital 3-D, RealD 3D და IMAX 3D ფორმატებში. მისმა მსოფლიო შემოსავალმა 700 მილიონზე მეტი აშშ დოლარი შეადგინა, ხოლო მისი ბიუჯეტი იყო 230 მილიონი აშშ დოლარი.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ფილმები
ექტორის ოლქი
ექტორის ოლქი (Ector County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ოდესა. შეიქმნა 1887 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრები ზღაპრებს არ ჰყვებიან
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:კარიბის ზღვის მეკობრეები (ფილმების სერია)
ლეროი ზანე
ლეროი ზანე (Leroy Sané; დ. 11 იანვარი, 1996, ესენი) — გერმანელი ფეხბურთელი, მიუნხენის „ბაიერნისა“ და გერმანიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.
ტიტულები
მანჩესტერ სიტი: (7)
ბაიერნი: (4)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ვასილ გოცირიძე
ვასილ გოცირიძე (დ. 26 ივნისი, 1958, თბილისი — გ. 2006) — ქართველი ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ხალხური ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის სახელმწიფო მუზეუმში. სახელმწიფო საბჭოს წევრი (1992). 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“, საქართველოს ლიბერალურ-დემოკრატიული ეროვნული პარტია.
ATA Airlines
ATA Airlines — ირანული ავიაკომპანია, რომელიც ახორციელებს ეროვნულ და რამდენიმე საერთაშორისო ფრენებს თეირანიდან და თავრიზიდან.
thumb|ATA Airlines-ს Airbus A320-200 რომელიც ეშვება თავრიზის საერთაშორისო აეროპორტში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ავიაკომპანიები
ჯორჯ კენანი (მკვლევარი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მოგზაურები კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1845 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ჟურნალისტები
კრაკენი (კარიბის ზღვის მეკობრეები)
მინიატიურა|250პქ
კრაკენი (The Kraken) — უოლტ დისნეის „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ პერსონაჟი. ცნობილი გახდა ფილმების სერიით. პერსონაჟის დებიუტი შედგა ფილმში „კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრის სკივრი“. ურჩხული ემორჩილება კაპიტან დეივი ჯოუნსს.
კრაკენი არის მფრინავი ჰოლანდიელის კაპიტნის დეივი ჯოუნსის ურჩხული, რომელმაც ფილმ „მკვდრის სკივრში“ ჯეკ ბეღურა შეჭამა და დეივი ჯოუნსის მკვდრების სამყაროში გაგზავნა. კრაკენმა ჯეკ ბეღურა დეივი ჯოუნსის ბრძანების შედეგად შეჭამა. შემდეგ კი ის დეივი ჯოუნსმა ბრიტანელი ადმირალის კატლერ ბეკეტის ბრძანებით მოკლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიბის ზღვის მეკობრეების პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი ზღვის ურჩხულები
თამაზ ბოჭოიძე
თამაზ ბოჭოიძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი). ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).
ამნიონი
ამნიონი (ბერძნ. amnion)  —  ქვეწარმავლების, ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების, აგრეთვე ზოგი უხერხემლო ცხოველების ერთ-ერთი ჩანასახოვანი გარსი. იმისდა მიხედვით, აქვთ თუ არა ცხოველებს ამნიონი, განასხვავებენ ამნიონიანებს,ანუ უმაღლეს და უამნიონოებს, ანუ უმდაბლეს ხერხემლიანებს. ამნიონი ვითარდება ჩანასახის ირგვლივ, გარეთა და შუა საჩანასახე ფურცლების ნაოჭების სახით. შემდეგ ნაოჭების კიდეები ურთიერთს შეეზრდება და ჩანასახის ირგვლივ ვითარდება ორი გარსი. შიგნითა გარსი ამნიონია, ხოლო გარეთა — სერიოზული გარსი, რომელიც ძუძუმწოვრებში ქორიონი ეწოდება. ქვეწარმავლების ამნიონის სისხლზარღვები არ აქვს; ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების ამნიონში კი სისხლძარღვებიც ვითარდება და შემკუმშველიკუნთოვანი ბოჭკოებიც. ამნიონის ღრუ ამოვსებულია სისხლძარღვებიდან გამოჟონილი ე. წ. ამნიონური სითხით, რომელიც ჩანასახს მექანიკური დაზიანებისა და გამოშრობისაგან იცავს. იგი შეიცავს ორგანულ ნაერთებს — ცილებს, შარდოვანას, შაქრებსა და ჰორმონებს, აგრეთვე არაორგანულ მარილებს. მშობიარობის დროს ამნიონი სკდება და სითხე იღვრება. ამნიონის ნარჩენებს ახალშობილის სხეულზე „პერანგს“ ეძახიან. ამნიონს უწოდებენ აგრეთვე მწერების, მორიელების, ნემერტინებისა და ზღვის ზღარბების ჩანასახოვან გარსს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ემბრიოლოგია
იალავაჯი
იალავაჯი (Yalavac) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,879 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ქადისიის მუჰაფაზა
ქადისიის მუჰაფაზა იგივე ქადისიის (ალ-ქადისიის) პროვინცია (القادسية) — ერთ-ერთი მუჰაფაზა ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ალ-დივანია. 1976 წლამდე ერქვა ალ-დივანიის მუჰაფაზა. მუჰაფაზის ფართობი 8 153 კმ²-ია. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით, ქადისიის პროვინციაში 1 320 000 ადამიანი ცხოვრობდა. მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრის მოსახლეობა კი 2012 წელს 650 927 ადამიანს შეადგენდა. 2007 წლის 11 აგვისტოდან მუჰაფაზის გუბერნატორი არის ჰალილ ჯალილ ჰამზა. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი არის მუსლიმი.
ქადისიის მუჰაფაზა არ მდებარეობს რომელიმე ქვეყნის საზღვართან. მას ესაზღვრება ნაჯაფის, ბაბილის, ვასიტის, დი-ქარისა და მუთანის მუჰაფაზები.
მონტენეგროს ქალაქების სია
ცხრილში მოცემულია ძირითადი ინფორმაცია მონტენეგროს ქალაქებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონტენეგროს ქალაქები
ბალბალანი
ბალბალანი (ოფიციალურად ბალბალანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Balbalan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კალინგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 914 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კალინგის მუნიციპალიტეტები
იუხარი-ყარაგიუვენდლი
იუხარი-ყარაგიუვენდლი (Yuxarı Qaragüvəndli) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
აბანოსხევის ნამოსახლარი და სამაროვანი
ტერმინი აბანოსხევის ნამოსახლარი და სამაროვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვან გოგის ავტოპორტრეტი (1889)
ავტოპორტრეტი — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, რომელიც შეიძლება მისი უკანასკნელი ავტოპორტრეტი ყოფილიყო. შესრულებულია ზეთის საღებავებით ტილოზე, 1889 წლის სექტემბერში, ცოტა ხნით ადრე, სანამ ვინსენტი სენ-რემი-დე-პროვანსს დატოვებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1889 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
პარიზის შეთანხმება
პარიზის შეთანხმება (Accord de Paris; ასევე ცნობილი, როგორც პარიზის ჩანაწერები ან პარიზის კლიმატის ჩანაწერები) ― საერთაშორისო ხელშეკრულება გლობალური დათბობის შესახებ. მოიცავს გლობალური დათბობის შერბილების, კლიმატის ცვლილებებთან ადაპტაციისა და კლიმატის ფინანსებთან დაკავშირებულ საკითხებს. შეთანხმების შემუშავების პროცესი 2015 წელს, პარიზში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილებისადმი მიძღვნილ კონფერენციაზე დაიწყო, რომელშიც 196 მხარე მონაწილეობდა.
პარიზის შეთანხმების გრძელვადიანი პერიოდის მიზანი წინაინდუსტრიულ დონეზე გლობალური ტემპერატურის ზრდის საშუალო მაჩვენებელის 2°C-მდე (3.6°F) შენარჩუნება, ხოლო ზრდის სასურველი ზღვრული მაჩვენებელი 1.5°C-ია (2.7°F), რაც სავარაუდოდ, კლიმატის ცვლილების ეფექტებს არსებითად შეამცირებს. მავნე ნივთიერებების გამოყოფა რაც შეიძლება მალე უნდა შემცირდეს და ნულოვან მაჩვენებელს XXI საუკუნის შუა პერიოდამდე უნდა მიაღწიოს. გლობალური დათბობის 1.5°C-მდე შესანარჩუნებლად, 2030 წლამდე მავნე ნივთიერებების გამოყოფა 50%-ით უნდა შემცირდეს.
შეთანხმების მიზანია მონაწილე მხარეების მიერ კლიმატის ცვლილებით გამოწვეულ ეფექტებთან ადაპტირების ხელშეწყობა და საკმარისი ფინანსური რესურსების მობილიზება. შეთანხმების ფარგლებში ყოველმა სახელმწიფომ უნდა განსაზღვროს, დაგეგმოს და რეგულარულად მიაწოდოს ინფორმაცია საკუთარი წვლილის შესახებ. არ არის შემუშავებული მექანიზმები, რომლებიც სახელმწიფოებს მავნე ნივთიერებების გამოყოფის სპეციფიკური მიზნობრივი მაჩვენებლის განსაზღვრას დაავალდებულებს, მაგრამ ყოველი მიზნობრივი მაჩვენებელი წინა მიზნობრივ მაჩვენებელს უნდა აღემატებოდეს. 1997 წლის კიოტოს ოქმის საპირისპიროდ, განვითარებულ და განვითარებად ქვეყნებს შორის სხვაობა ბუნდოვანია, ამიტომ განვითარებადმა სახელმწიფოებმაც უნდა შეიმუშაონ გეგმები მავნე ნივთიერებების გამოყოფის შესამცირებლად.
წინაპირობები
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კონვენცია კლიმატის ცვლილების შესახებ, რომელიც 1992 წელს დედამიწის სამიტზე მიიღეს, ამ თემასთან დაკავშირებით მიღებული ერთ-ერთი პირველი საერთაშორისო ხელშეკრულება იყო. კონვენციის მიხედვით, მხარეები რეგულარულად უნდა შეხვდნენ კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული საკითხების განსახილველად. კონვენციის მიღებით კლიმატის შესახებ სამომავლო შეთანხმებებს ჩაეუარა საფუძველი.
1997 წელს მიღებული კიოტოს ოქმი ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დარეგულირებას უწყობდა ხელს. ოქმი 2012 წელს მიღებული დოჰის შეთანხმებით 2020 წლამდე გაგრძელდა. აშშ-მა ოქმის რატიფიცირებაზე უარი თქვა, მისი სავალდებულო იურიდიული ბუნების გამო. ამ და სხვა კონფლიქტების გამო კლიმატის შესახებ მომდევნო საერთაშორისო მოლაპარაკებები შეფერხდა. 2009 წლის მოლაპარაკებები კიოტოს ოქმის მემკვიდრის მიღებას ისახავდა მიზნად, მაგრამ ჩაიშალა და კოპენჰაგენის ჩანაწერები იურიდიულად სავალდებულო არ ყოფილა, რის გამოც უნივერსალური ხასიათი არ მიუღია.
კოპენჰაგენის შეთანხმებამ პარიზის შეთანხმების ჩარჩოს ჩაუყარა საფუძველი. გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების შესახებ კონვენციის აღმასრულებელი მდივნის, ქრისტიანა ფიგერესის ხელმძღვანელობით, კოპენჰაგენის წარუმატებლობის შემდეგ მოლაპარაკებები კვლავ აღდგა. 2011 წელს გაეროს კლიმატის ცვლილების კონფერენციაზე დურბანის პლატფორმა შეიქმნა.
მოლაპარაკებები და მიღება
მოლაპარაკებები პარიზში ორი კვირის მანძილზე მიმდინარეობდა. ჯერ კიდევ წინა წელს, სხვადასხვა პროექტი და ინიციატივა შეიმუშავეს, ხოლო ერთ-ერთი კომენტატორის აზრით, მოლაპარაკებებამდე ფრანგებმა წარმატებას ორი მიმართულებით მიაღწიეს: პირველი, დარწმუნდნენ, რომ ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წილი მოლაპარაკებებამდე დასრულდა და მეორე, ლიდერები კონფერენციის დაწყებისას მოიწვიეს.
მოლაპარაკებები თითქმის ჩაიშალა ერთი სიტყვის გამო, როდესაც აშშ-ის იურიდიულმა გუნდმა ბოლო წუთს გააცნობიერა, რომ სიტყვა „shall“ დამტკიცდა „should“-ის მაგივრად. ეს იმას ნიშნავდა, რომ განვითარებული ქვეყნები იურიდიულად ვალდებული იქნებოდნენ, ემისია შეემცირებინათ, მაგრამ პრობლემა „ტიპოგრაფიულ ხარვეზად“ ჩათვალეს და გამოასწორეს. 2015 წლის 12 დეკემბერს, მხარეთა 21-ე კონფერენციაზე, კლიმატის ცვლილების შესახებ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კონვენციის სახელმწიფოთა და ევროპის კავშირის კონსენსუსის საფუძველზე, შეთანხმება მიიღეს. ნიკარაგუამ აღნიშნა, რომ შეთანხმების მიღების წინააღმდეგ გამოსვლა სურდათ, რადგანაც შეთანხმება სუსტი იყო, მაგრამ შესაძლებლლობა არ მიეცათ. შეთანხმების ფარგლებში, წევრები თანხმდებიან, რომ „რაც შეიძლება მალე“ ნახშირბადის „ანაბეჭდს“ შეამცირებენ და მაქსიმუმს გააკეთებენ გლობალური დათბობის „2°C-ზე (3.6 °F) დაბლა“ შესანარჩუნებლად.
ხელმოწერა და ძალაში შესვლა
პარიზის შეთანხმება ხელმოსაწერად ღია იყო გაეროს კლიმატის კონვენციის მხარეების სახელმწიფოებისა და რეგიონული ეკონომიკური ინტეგრაციის ორგანიზაციებისთვის 2016 წლის 22 აპრილიდან 2017 წლის 21 აპრილამდე, გაერთიანებული ერების შტაბ-ბინაში, ნიუ-იორკში. შეთანხმების ხელმოწერა პირველი ნაბიჯია რატიფიკაციისკენ, თუმცა მისი მიღება ხელმოწერის გარეშეც შესაძლებელია. ხელშეკრულება მხარეებს ავალდებულებს, საერთაშორისო ხელშეკრულების მიზნის საწინააღმდეგოდ არ იმოქმედონ. 2016 წლის 1-ელ აპრილს, აშშ-მ და ჩინეთმა, რომლებზეც გლობალური ემისიის თითქმის 40% მოდის, დაადასტურეს, რომ პარიზის კლიმატის შეთანხმებას ხელს მოაწერდნენ. გახსნიდან პირველივე დღეს შეთანხმებას 175-მა მხარემ მოაწერა ხელი (174 სახელმწიფო და ევროპის კავშირი). 2021 წლის მარტისთვის, ხელშეკრულების ხელისმომწერია 194 სახელმწიფო და ევროპის კავშირი.
შეთანხმება ძალაში შევიდოდა, თუკი მას 55 ისეთი სახელმწიფო მოაწერდა ხელს, რატიფიცირებას მოახდენდა ან სხვაგვარად შეუერთდებოდა ხელშეკრულებას, რომლებზეც სათბურის აირების გლობალური ემისიის მინიმუმ 55% მოდიოდა (2015 წლის მონაცემების მიხედვით). ევროპის კავშირის მიერ ხელშეკრულების რატიფიცირების შემდეგ, ძალაში შესასვლელად შეთანხმებამ 2016 წლის 4 ნოემბრისთვის მხარეთა საკმარისი რაოდენობა დააგროვა..
მხარეები
ევროპის კავშირმა და 192 სახელმწიფომ, რომლებზეც ანთროპოგენური ემისიის 98% მოდის, ხელშეკრულება მიიღო ან რატიფიცირება მოახდინა. სახელმწიფოები, რომლებმაც ხელშეკრულების რატიფიცირება არ მოახდინეს, არიან: ირანი, რომელზეც სათბურის აირების ემისიის 2% მოდის, ერიტრეა, იემენი და ლიბია. ერაყი ბოლო ქვეყანა იყო, რომელმაც ხელშეკრულების რატიფიცირება მოახდინა 2021 წლის 1-ელ ნოემბერს.
ხელშეკრულების 28-ე მუხლის თანახმად, მხარეებს უფლება აქვთ, ხელშეკრულებიდან გავიდნენ დეპოზიტარისთვის წერილობითი შეტყობინების საფუძველზე, არა უადრეს მხარისათვის შეთანხმების ძალაში შესვლიდან სამი წლისა. მხარის შეთანხმებიდან გასვლა ძალში შედის დეპოზიტარის მიერ შეთანხმებიდან გასვლის შესახებს შეტყობინების მიღების თარიღიდან ერთი წლის შემდეგ.
აშშ-ის გასვლა და დაბრუნება
2017 წლის 4 აგვისტოს ტრამპის ადმინისტრაციამ გაეროს შეტყობინება გაუგზავნა, რომ აშშ-ს, რომელიც მსოფლიოში მეორეა სათბურის აირების ემისიით, რაც შეიძლება მალე სურდა შეთანხმებიდან გასვლა. შეთანხმებიდან გასვლის შეტყობინება აშშ-ის მიერ პარიზის შეთანხმებასთან მიერთებიდან სამი წლის შემდეგ შეიძლება განეხილათ, 2019 წლის 4 ნოემბერს. აშშ შეთანხმებიდან ოფიციალურად გავიდა 1 წლის შემდეგ, 2020 წლის 4 ნოემბერს. პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა აღმასრულებელ ბრძანებას საპრეზიდენტო უფლებამოსილების დაწყების პირველივე დღეს მოაწერა ხელი, 2021 წლის 20 იანვარს, რათა აშშ პარიზის შეთანხმებას კვლავ მიერთებოდა. შეთანხმების 21-ე მუხლის შესაბამისად, 30 დღის შემდეგ აშშ შეთანხმებას კვლავ მიუერთდა. გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიო გუტერეში მიესალმა აშშ-ის შეთანხმებასთან დაბრუნებას.
შინაარსი
პარიზის შეთანხმება მოკლე შეთანხმებაა და 16 შესავალი აბზაცისა და 29 მუხლისგან შედგება. მოიცავს პროცედურულ (მაგალითად, ძალაში შესვლის კრიტერიუმები) და ოპერაციულ (შერბილება, ადაპტაცია, ფინანსები) მუხლებს. იგი სავალდებულო შეთანხმებაა, მაგრამ ბევრი მუხლი საერთაშორისო კოლაბორაციას არ ითვალისწინებს. შეთანხმებაში მოცემულია მუხლები სათბურის აირების ემისიის შესახებ, მაგრამ არ ეხება საერთაშორისო ავიაციასა და საზღვაო გადაზიდვებს, რომლებიც სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის პასუხისმგებლობაშია, შესაბამისად.
მიზნები
ხელშეკრულების მიზანი მეორე მუხლშია მოცემული. შეთანხმება გაეროს კლიმატის ცვლილების შესახებ ჩარჩო კონვენციის გნხორციელების მეშვეობით კლიმატის ცვლილების საფრთხეზე გლობალური რეაგირების გაძლიერებას უზრუნველყოფს მდგრადი განვითარების და სიღარიბის აღმოფხვრისკენ მიმართული ძალისხმევის კონტექსტში სხვადასხვა გზით:
ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილი
პარიზის შეთანხმებაში ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის ზუსტი ბუნება არ არის მოცემული. ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილი მინიმუმ შერბილების შესახებ დებულებებს უნდა შეიცავდეს, მაგრამ ასევე შეიძლება მოიცავდეს ადაპტაციის, ფინანსების, ტექნოლოგიური გადაცემის, კომპეტენციის მასშტაბისა და გამჭვირვალობის შესახებ. ზოგიერთი პირობა არ არის პირობითი, ზოგიერთი კი პირობითია გარე გაქტორებთან დაკავშირებით, როგორიცაა ფინანსების მიღება და ტექნიკური მხარდაჭერა, სხვა მხარეთა ამბიციები ან სხვა დეტალების პარიზის შეთანხმების წესებთან დაკავიშრებით, რომლებიც ჯერ არ არის მიღებული.
ეროვნულ დონეზე განსაზღვრულ წვლილს სავალდებულო ხასიათი არ აქვს, მაგრამ მასთან დაკავშირებული პროცედურები სავალდებულოა. ამგვარ პროცედურებს შორისაა ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული თანმიმდევრული წვლილის მომზადების, კომუნიკაციისა და შენარჩუნების ვალდებულებას, ყოველ ხუთ წელიწადში ახალი სახით ჩამოყალიბებისა და განხორციელების შესახებ ინფორმაციის უზრუნველყოფის ვალდებულება. არ არსებობს მექანიზმი, რომელიც მხარეს ეროვნულ დონეზე განსაზღვრული წვლილის კონკრეტულ ვადამდე დადგენას ან სამიზნე ნიშნულთან შესაბამისობას დაავალდებულებს. შეთანხმებასთან მიმართებით მხოლოდ „სახელისა და სირცხვილის“ ან როგორც იანოშ პასტორმა, გაეროს კლიმატის ცვლილების გენერალური მდივნის ყოფილმა ასისტენტმა, აღნიშნა, „სახელისა და წახალისების“ სისტემა იქნება.
თათია ბუკია
თათია ბუკია (დაბადების თარიღი უცნობია, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს, თბილისში, საქართველოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოკრივეები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ჭაპკუტი
ჭაპკუტი (Ճապկուտ) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 790 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
Last Concert in Japan
Last Concert in Japan — ჯგუფ Deep Purple-ის მიერ 1975 წელს იაპონიაში გამართულ კონცერტებზე ჩაწერილი საკონცერტო ალბომი. გამოვიდა 1977 წელს. იაპონიაში მან ოქროს სტატუსი მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Deep Purple-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები კატეგორია:Purple Records-ის საკონცერტო ალბომები
ბოლოჰანი
ბოლოჰანი (Bolohan) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 90 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 559 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ედუარდზის ოლქი (ტეხასი)
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ელის კლარკი
ელის ემანუელ ინოსენტ კლარკი (Ellis Emmanuel Innocent Clarke; დ. 28 დეკემბერი 1917, პორტ-ოვ-სპეინი, ტრინიდადი და ტობაგო — გ. 30 დეკემბერი 2010, პორტ-ოვ-სპეინი, ტრინიდადი და ტობაგო) — ტრინიდადელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ტრინიდადი და ტობაგოს უკანასკნელი გენერალ-გუბერნატორი (1972-1976 წწ.) და პირველი პრეზიდენტი (1976-1987 წწ.).
ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა ლონდონის უნივერსიტეტის საუნივერსიტეტო კოლეჯი სამართლის ბაკალავრის ხარისხით. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაკავდა საადვოკატო პრაქტიკით. არის ტრინიდადის და ტობაგოს 1962 წლის კონსტიტუციის ერთ-ერთი ავტორი. 1954-1956 წლებში მთავარი პროკურორია, ხოლო შემვეგ კოლონიის საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 1957-1962 წლებში ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის გენერალური პროკურორია. 1962-1968 წლებში ტრინიდადი და ტობაგოს მუდმივი წარმომადგენელია გაეროში და ელჩი აშშ-ში, კანადასა და მექსიკაში. 1972-1973 წლებში კი ტრინიდადი და ტობაგოს გენერალ-გუბერნატორია.
1976 წელს ტრინიდადი და ტობაგო გახმოცხადდა რესპუბლიკად და კლარკი ამომრჩეველთა კოლეგიამ ერთახმად აირჩია ქვეყნის პრეზიდენტად. 1987 წელს მეორე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად. თანამდებობიდან გადადგა 1987 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს გენერალ-გუბერნატორები
რობერტ II (შოტლანდია)
ბიოგრაფია
რობერტ სტიუარტი დაიბადა 1316 წელს. იგი იყო უოლტერ სტიუარტისა და რობერტ I-ის ქალიშვილის, მარჯორი ბრიუსის ვაჟი. 1318 წლიდან ის ითვლებოდა რობერტ I-ის სავარაუდო მემკვიდრედ, მაგრამ მან ეს ტიტული 1324 წელს დაკარგა, მას შემდეგ, რაც რობერტის ვაჟი, დეივიდ II დაიბადა. 1326 წელს, მამის, უოლტერ სტიუარტის გარდაცვალების შემდეგ, რობერტი 10 წლის ასაკში გახდა სტიუარტების ოჯახის მე-7 მეთაური. 1329 წელს, რობერტ I-ის გარდაცვალებისა და დეივიდ II-ის გამეფების შემდეგ, შოტლანდიის პარლამენტმა კვლავ დაუბრუნა რობერტ სტიუარტის ტახტის მემკვიდრის ტიტული.
1332 წელს ედუარდ ბალიოლმა დაამხო დეივიდ II და მისი რეგენტი, რანდოლფ მორეელი. რვა წლის მეფე იძულებული გახდა, მეუღლესთან ერთად საფრანგეთში გაქცეულიყო. 1334 წელს რანდოლფ მორეელმა და რობერტმა შოტლანდიაში ძალაუფლება მოიპოვეს. ერთი წლის განმავლობაში, ისინი ემიგრაციაში მყოფი მეფის რეგენტებად ითვლებოდნენ. 1338 წელს რობერტი ქვეყნის ერთადერთ რეგენტად იქცა და მთელი ძალუფლება მის ხელთ აღმოჩნდა. ის სამი წლის განმავლობაში, დეივიდ II-ის დაბრუნებამდე განაგებდა ქვეყანას.
1341 წელს დეივიდ II-მ ძალაუფლება აღიდგინა და საფრანგეთიდან სამშობლოში დაბრუნდა. იგი უკვე სრულწლოვანი იყო და ერთპიროვნულად დაიწყო ქვეყნის მართვა. 1346 წელს მეფემ ინგლისთან ომი წამოიწყო. დურჰამთან გამართულ ბრძოლაში, შოტლანდიის არმია დამარცხდა და დეივიდი ტყვედ ჩავარდა. აქედან გამომდინარე, რობერტ სტიუარტი კიდევ ერთხელ გახდა რეგენტი. 1357 წელს, ედუარდ III-სთან მოლაპარაკებების შედეგად, დეივიდ II-ს სამშობლოში დაბრუნების უფლება მიეცა. ამ დროს, მეფე უკვე 33 წლის იყო, მაგრამ ჯერ კიდევ არ ჰყავდა მემკვიდრე. მას განსაკუთრებით აწუხებდა ეს საკითხი, რადგან არ სურდა ბრიუსების მმართველობა შეწყვეტილიყო. მემკვიდრის ყოლის მიზნით, მან მეორედ იქორწინა, მაგრამ შვილი მაინც არ ეყოლა.
ამის შემდეგ, ედუარდ III-მ გამოთქვა აზრი, რომ დეივიდის გარდაცვალების შემდეგ, ინგლისის ტახტის მემკვიდრეს სრული უფლება ჰქონოდა შოტლანდიის ტახტზე. 1363-1364 წლებში რობერტს საკუთარი ტიტულის დაცვა მოუხდა. საბოლოოდ, შოტლანდიის პარლამენტმა ინგლისის მეფის შემოთავაზება უარყო.
1371 წელს გარდაიცვალა დეივიდ II. ტახტზე 55 წლის რობერტი ავიდა. ის ნაკლებად ერეოდა სახელმწიფო მართვის საქმეებში. მას ფაქტობრივად, არანაირი მონაწილეობა არ მიუღია ინგლის-შოტლანდიის ომში, რომელიც 1378-1388 წლებში მიმდინარეობდა. 1384 წლიდან, ქვეყანას რობერტის უფროსი ვაჟი, ჯონი განაგებდა (რომელსაც გამეფების შემდეგ სახელი შეეცვალა და რობერტ III უწოდეს). რობერტ II გარდაიცვალა 1390 წლის 19 აპრილს, ერშირში.
ოჯახი
რობერტ II ორჯერ იყო დაქორწინებული. პირველად, ელიზაბედ მურზე დაქორწინდა. ამ ქორწინებიდან მას ოთხი ვაჟი და ხუთი ქალიშვილი ეყოლა. მეორედ, იგი ეუფემია დე როსზე დაწორწინდა და მასთან ორი ვაჟი და ორი ქალიშვილი ეყოლა. აგრეთვე, რობერტს მინიმუმ რვა არალეგალური შვილი ჰყავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები კატეგორია:სტიუარტები კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1316 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1390 კატეგორია:XIV საუკუნის ევროპის მონარქები
აქემენიდური არქიტექტურა
აქემენიანთა არქიტექტურის დასაბამია დაახ. 550 წელი ძვ. წ. აღრიცხვით – იმპერიის გაფართოების ხანა. ეს იყო პერიოდი ხელოვნების განვითარებისა, რომელმაც დატოვა დიდი არქიტექტურული მემკვიდრეობა, დაწყებული კიროს დიდის აკლდამით ფასარგადში, დამთავრებული მდიდრული პერსეპოლისის გრანდიოზული ნაგებობებით. მშენებლობის აქემენიდური ტრადიციები აღდგა მეორე სპარსული იმპერიის გამოჩენასთან ერთად – სასანიდებმა ცეცხლის კულტს მიუძღვნეს ტაძრები და ააგეს მონუმენტური სასახლეები.
იმ დროიდან შემორჩენილი ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი სპარსული კონსტრუქცია პერსეპოლისის ნანგრევებია. დარიოს დიდის მიერ ადმინისტრაციული და საცერემონიო დანიშნულებით დაარსებული ქალაქი ქვეყნის ოთხ დედაქალაქთაგან ერთ-ერთი იყო. მას ასი წელი აშენებდნენ, თუმცა ძვ. წ. აღ. 330 წელს ალექსანდრე მაკედონლის ჯარმა გაძარცვა და გადაწვა. პერსეპოლისის მსგავსი ინფრასტრუქტურა დარიოსმა სუზასა და ეკბატანაშიც შექმნა. დანიშნულება იგივე იყო: წარჩინებულ უცხოელთა და უცხო ქვეყნების დელეგაციების მიღება, სამეფო ცერემონიების აღსრულება და მეფეთა დაბინავება.
ფასარგადი
მიუხედავად იმისა, რომ კიროს დიდი ანტიკური მსოფლიოს დიდ ნაწილს აკონტროლებდა, იმ ეპოქის სხვა მმართველებთან შედარებით, მისი აკლდამა უკიდურესი სისადავით გამოირჩევა. ამას მნახველზე დიდი ეფექტი აქვს, რამდენადაც სახურავის ქვეშ მდებარე კარნიზისა და მცირე შესასვლელის თავზე გაკეთებული როზეტის გარდა ძეგლზე არცერთი სტილისტური გადახვევა არ გვხვდება.
პერსეპოლისი
სახელწოდება ლათინიზებული ფორმაა ძველი სპარსული სახელისა, „ფარსა“, და სპარსელთა ქალაქს ნიშნავს. ძვ. წ. აღ. დაახ. 518 წელს დაარსებული ქალაქი გაიზარდა და იქცა რიუტუალთა აღსრულებისა და კულტურის ცენტრად, სატრაპთა მიერ შაჰისათვის ნოვრუზის დღესასწაულზე ძღვნის მისართმევ ადგილად და სამეფო რეზიდენციად, საიდანაც ხელისუფლება აღესრულებოდა. პერსეპოლისის სიმდიდრე ცნობილი იყო მთელ ანტიკურ სამყაროში. ბერძენი ისტორიკოსი დიოდორე სიცილიელი მას მოიხსენიებს „მზის ქვეშ ყველაზე მდიდარ ქალაქად“. მისი ნაშთები ფარსის ოსტანის ქალაქ შირაზიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 70 კილომეტრში მდებარეობს. საქალაქო კომპლექსი 40 ფუტით შემაღლებულ მასივზეა გაშენებული, სიგანით 100 ფუტი, სიგრძით კი 3 მილი. ის მოიცავს დარბაზებს, დერეფნებს, ვრცელ ტერასას და ტერასის ზედა ნაწილზე ასასვლელ სპეციალურ ორმაგ კიბეს. კიბეზე გამოსახულია ყოველდღიური ცხოვრებისა და ბუნების ამსახველი რელიეფები, როგორც პირდაპირი მნიშვნელობის მატარებელი, ისე მეტაფორული. არის სცენები, რომლებშიც ლომის თავის მსხვერპლს ესხმის თავს, თუმცა გაზაფხულისა და ნოვრუზის სიმბოლიზმს ატარებს. სხვა სცენებზე გამოსახულია, თუ როგორ მიაქვს იმპერიის ყველა შემავალ ნაწილს მეფისათვის ძღვენი. გვხვდები მცველების გამოსახულებები და მათი კარისკაცებთან დამოკიდებულების გამომხატველი სცენები. კიბეს ზოგჯერ „ყველა ქვეყნისადაც“ მოიხსენიებდნენ.
სუზა
ქალაქი სუზა უკვე არსებობდა აქემენიდების მმართველობის დამყარებისას. მათი იმპერიის ნაწილი ის ძვ. წ. აღ. 539 წელს გახდა. ის გააფართოვა დარიოს პირველმა სასახლის მშენებლობით, რომელიც, თავის მხრივ, არტაქსერქსე მეორემ განავრცო. აქ კიროს დიდმა დამცავი კედელი ააგო, შესაძლოა იმ მიზნით რომ, სპარსეთის ყურიდან ჩრდილოეთით ვაჭრობა გაადვილებულიყო. ერთ დროს დედაქალაქისგან შემორჩენილია ხუთი არქეოლოგიური მნიშვნელობის ბორცვი, რომლებიც 250 ჰექტარზეა გადაჭიმული.
თანამედროვეობა
აქემენიდური სტილისათვის დამახასიათებელი ელემენტები ცოცხლობს თანამედროვე ირანულ არქიტექტურაში. განსაკუთრებით ფეჰლევიანთა დინასტიის მმართველობის დროინდელ შენობებში შეიმჩნევა აქემენიდური ხუროთმოძღვრებისა და ხელოვნების მძლავრი ზეგავლენა.
ფილის უიტლი
ფილის უიტლი (დ. 5 დეკემბერი, 1753 — გ. 1784, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი) — პოეტი. პირველი აფრო-ამერიკელი ქალი, რომელმაც გამოაქვეყნა პოეზიური ჟანრის წიგნი.
ბიოგრაფია
მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზუსტი დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია, მეცნიერები ფიქრობენ, რომ იგი დაიბადა 1953 დასავლეთ აფრიკაში, (სავარაუდოდ გამბიაში ან სენეგალში). 8 წლის ასაკში გადაიყვანეს ბოსტონში, მასაჩუსეტსის ბრიტანულ კოლონიაში, გემით სახელად „The Phillis“. გემის მესაკუთრე იყო ტიმოთი ფიტჩი, ხოლო კაპიტანი პიტერ გვინი. ბოსტონში ჩასული ფილისი 1761 წლის 11 ივლისს იყიდა შეძლებულმა ბოსტონელმა ვაჭარმა ჯონ უიტლიმ, თავისი ცოლის — სუზანას მოსამსახურედ. ოჯახმა მას ფილისი დააქვა, როგორც მის ჩამომყვან გემს ერქვა. ჩვეულებრივი იყო მონებისთვის საკუთარი გვარის მიცემა, ამიტომ ფილისსაც უიტლი უბოძეს.
უიტლების 18 წლის ქალიშვილმა, მერიმ და მისმა ძმამ, ნათანიელმა, ფილისს წერა-კითხვა ასწავლეს. უპრეცედენტო შემთხვევა იყო მონისათვის განათლების მიცემა, მით უმეტეს, ქალისთვის. 12 წლის ასაკიდან იგი კითხულობს ბიბლიას, ბერძნულ და ლათინურ კლასიკურ ნაწარმოებებს.
ფილის უიტლიმ მიწერა სასულიერო პირ სამსონ ოკკომს და მიაწოდა იდეები შავკანიანი მონების გათავისუფლებისა და მათი დაბადებისა და სრულფასოვანი ცხოვრების უფლებებზე ამერიკაში. იგი ასევე ცვლიდა წერილებს ბრიტანელ ჯონ ტორნტონთან, რომელიც განიხილავდა მის პიროვნებასა და პოეზიას. პოეზიის გარდა მას თავისუფლა შეეძლო თავისი აზრების დაფიქსირება და სხვებისთვის გაზიარება.
1773 წელს გამოშვებული წიგნით „Poems on Various Subjects“, იგი გახდა „ყველაზე ცნობილი აფრიკელი დედამიწაზე“. ფრანგი მწერალი ვოლტერი მეგობრისთვის გაგზავნილ წერილში აღნიშნავდა, რომ უიტლიმ დაამტკიცა, რომ შავკანიანებს შესაძლებლობა შეეძლოთ წერა. მას პატივისცემით მოიხსენიებდნენ ამერიკის დამფუძნებელი მამები, მათ შორის, ჯორჯ ვაშინგტონი, რომელმაც მიწეარ ფილისს (მას შემდეგ რაც მან ვაშინგტონს პოემა მიუძღვნა), რომ მისი წერის სტილი და მანერა ამტკიცებს მის დიად პოეტურ ნიჭს.
გარდაცვალება
1773 წლის ნოემბერში, მონობიდან გაათვისუფლა უიტლების ოჯახმა, მისი ერთ-ერთი წიგნის გამოშვებისთანავე. ყოფილი მეპატრონე სუზანა უიტლი გარდაიცვალა 1774 წლის გაზაფხულზე, ხოლო ჯონ უიტლი 1778 წელს. ცოტა ხნის შემდეგ, ფილისი დაქორწინდა თავისუფალ შავკანიან, სურსათის გამყიდველ ჯონ პიტერსზე 1778 წელს. მათ მოუხდათ სიღარიბეში ცხოვრება და, რასაც დაემატა მათი 2 ჩვილი ბავშვის გარდაცვალება. ქმარი ვალების გამო, 1784 წელს დააპატიმრეს, უიტლი კი ჩავარდა სიღარიბეში და გარდაიცვალა დაავადებით 1784 წლის 5 დეკემბერს, 31 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1753 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1784 კატეგორია:აფრიკელი მონები კატეგორია:პოეზია კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
გელა ბურჯანაძე
გელა ბურჯანაძე (დ. თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო). 21-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს, პლოვდივში, ბულგარეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სუმოისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ნურ ჰასანალი
ნურ ჰასანალი (Noor Hassanali; დ. 13 აგვისტო, 1918, სან-ფერნანდო — გ. 25 აგვისტო 2006, ტრინიდადი და ტობაგო) — ტრინიდადელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ტრინიდადი და ტობაგოს მეორე პრეზიდენტი (1987-1997 წწ.). პირველი მუსულმანი, რომელიც სახელმწიფოს მეთაური გახდა დასავლეთ ნახევარსფეროში.
ბიოგრაფია
იგი ოჯახის მეექვსე შვილი იყო. ნაპარიმის კოლეჯის დასრულების შემდეგ იქვე ასწავლიდა 1938-1943 წლებში. 1943 წელს გაემგზავრა კანადაში ტორონტოს უნივერსიტეტში სწავლის გასაგრძელებლად. 1948-1953 წლებში ეწეოდა კერძო იურიდიულ პრაქტიკას. 1960 წლიდან გენერალურ პროკურატურაში მუშაობს. 1965 წლიდან კი გენერალური ადვოკატის თანაშემწეა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე. 1978 წლიდან მუშაობდა სააპელაციო სასამართლოში.
ორგზის (1987 და 1992 წწ.) აირჩიეს ქვეყნის მეთაურის თანამდებობაზე. იგი ითვლებდა ყველაზე ნეიტრალურ და გაწონასწორებულ პოლიტიკოსად ქვეყნის ისტორიაში. ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, როგორც მუსულმანმა საპრეზიდენტო სასახლეში აკრძალა ალკოჰოლური სასმელი.
სქოლიო
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო
ილია ოდიშელიძე
ილია ოდიშელიძე (დ. 25 მარტი, 1865 — გ. 1925, სტამბოლი, თურქეთი) — ქართველი გენერალი, რუსეთ-იაპონიის ომისა და პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჯარების მთავარსარდალი.
სამხედრო კარიერა რუსეთის იმპერიაში
დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი და 1885 წელს სწავლა მოსკოვში ალექსანდრეს სახელობის მე-3 სამხედრო სასწავლებელში განაგრძო. 1888 წელს 1-ლი ხარისხით დაამთავრა სასწავლებელი და პოდპორუჩიკის წოდებით 39-ე საარტილერიო ბრიგადაში გაიგზავნა. 1891 წლის 7 აგვისტოს პორუჩიკის წოდება მიენიჭა. 1891-1894 წლებში სწავლობდა გენერალური შტაბის ნიკოლოზის სახელობის აკადემიაში, რომელიც 1-ლი თანრიგით დაამთავრა და კავკასიის სამხედრო ოლქში იქნა გამწესებული. აკადემიაში სწავლისას ოდიშელიძის კურსელი იყო შემდეგ აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების შტაბის უფროსი გენერალ-ლეიტენანტი მაჰომედ სულკევიჩი. 1894 წლის 18 მაისს ოდიშელიძეს შტაბს-კაპიტნის წოდება მიენიჭა. 1895 წლის 4 აგვისტოს კავკასიის კაზაკთა მე-2 დივიზიის შტაბის უფროს ადიუტანტად დაინიშნა. 1896 წლის 24 მარტს კაპიტნის წოდება მიენიჭა. იმავე წლის 1 ნოემბერს კავკასიის მსროლელთა მე-2 ბატალიონში ასმეთაური გახდა.
ამის შემდეგ ილია ოდიშელიძე ბალტიისპირეთში გადაიყვანეს, სადაც 1897 წლის 23 სექტემბერს უსტ-დვინის სიმაგრის შტაბის სამწყობრო განყოფილების უფროსად დაინიშნა. 1900 წლის 28 სექტემბერს ოდიშელიზე იმავე სიმაგრის შტაბის უფროსად დაინიშნა. 6 დეკემბერს მას პოდპოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა. 1902 წელს ოდიშელიძე შორეულ აღმოსავლეთში გადაიყვანეს. 31 ივლისს ის აღმოსავლეთ-ციმბირის მსროლელთა მე-6 ბრიგადის შტაბ-ოფიცრად დაინიშნა. ამავე წელს მიიღო თავის პირველი ჯილდო - წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენი. 1904 წლის 27 იანვარს რუსეთ-იაპონიის ომი დაიწყო. 24 თებერვალს ოდიშელიძე აღმოსავლეთ-ციმბირის მსროლელთა მე-6 დივიზიის შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა. იმავე წლის 22 სექტემბერს ის აღმოსავლეთ-ციმბირის მსროლელთა მე-3 დივიზიის (მეთაური გენერალ-ლეიტენანტი კაშტალინსკი) შტაბის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლად გადაიყვანეს. სწორედ ამ თანამდებობაზე გაატარა მან მთელი ომი. დივიზია მანჯურიის I არმიის (სარდალი გენერალ-ადიუტანტი ლინევიჩი) შემადგენლობაში შედიოდა.
1904 წელს ოდიშელიძე მდინარე შახესთან გამართულ ბრძოლებში (22 სექტემბერი-5 ოქტომბერი) მონაწილეობდა. იმავე წლის ბოლოს, 6 დეკემბერს კი პოლკოვნიკის წოდება მიენიჭა წარჩინებისთვის. 1905 წელს პოლკოვნიკმა ოდიშელიძემ მონაწილეობა მიიღო ომის გადამწყვეტ ბრძოლაში მუკდენთან (19 თებერვალი-10 მარტი). იმავე წელს ილია ოდიშელიძე სამი ორდენით დაჯილდოვდა: წმინდა ანას III ხარისხის ხმლებითა და ბანტით, წმინდა ვლადიმირის IV ხარისხის ხმლებითა და ბანტით, წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ხმლებით. 29 მარტს კი ოქროს იარაღი გადაეცა წარწერით „მამაცობისათვის“. 1906 წლის 11 მარტს ოდიშელიძე აღმოსავლეთ-ციმბირის მსროლელთა მე-3 პოლკის უფროსი გახდა. იმავე წელს გადაეცა წმინდა ანას II ხარისხის ორდენი ხმლებით. 1907 წლის 31 ივლისს ის აღმოსავლეთ-ციმბირის მსროლელთა მე-11 პოლკის მეთაურად დაინიშნა. 19 სექტემბერს კი წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენით დაჯილდოვდა.
1909 წელს ილია ოდიშელიძე შუა აზიაში გდაიყვანეს და პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე ის თურქესტანის სამხედრო ოლქში მსახუროდას. 30 ოქტომბერს თურქესტანის სამხედრო ოლქის სარდლის დავალებათა გენერლის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა. სწორედ ამ თანამდებობაზე ყოფნის დროს გაიცნო ილია ოდიშელიძემ შტაბს-კაპიტანი ბორის შაპოშნიკოვი. შაპოშნიკოვის დახასიათებით „შუა ხნის პოლკოვნიკი, რუსეთ-იაპონიის ომისთვის წმინდა გიორგის ორდენით დაჯილდოებული ოდიშელიძე ჭკვიანი და გაბედული ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებდა".
1910 წლის 16 ივლისს ოდიშელიძეს გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა წარჩინებისთვის და ავტომატურად ოლქის სარდლის დავალებათა გენერლი გახდა. 1911 წლის 9 ნოემბერს ილია ოდიშელიძე სამარყანდის ოლქის სამხედრო გუბერნატორად ინიშნება. 1912 წლის 6 დეკემბერს გენერალ-მაიორი ოდიშელიძე წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენით დაჯილდოვდა. 1914 წლის 9 იანვარს ილია ოდიშელიძე თურქესტანის სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი გახდა. ოდიშელიძის შუა აზიაში სამსახურის დროს ოლქის სარდალი კავალერიის გენერალი ალექსანდრე სამსონოვი იყო. მისი ამ პოსტზე ყოფნის დროს დაიწყო პირველი მსოფლიო ომი.