cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზაქარია ქურდიანი
მეტროპოლიტენის გაყვანა
​მეტროპოლიტენის გაყვანის იდეა თბილისში XX საუკუნის 30-იან წლებში, მოსკოვის მეტროპოლიტენის მშენებლობის დაწყებისთანავე გაჩნდა. აღნიშნული მშენებლობის განსაკუთრებული მხარდამჭერი იყო ზაქარია ქურდიანი, იმ პერიოდში – თბილისის მთავარი არქიტექტორი, რომელმაც საქალაქო საბჭოს ნებართვით პირველი მოსამზადებელი სამუშაოები 1937-1940 წლებში წამოიწყო. ვიქტორ გოცირიძის მემუარებში ნახსენებია: „1940 წელს თბილისში, ლენინის მოედანზე (დღევანდელი თავისუფლების მოედანი), იქ, სადაც ახლა ცეკავშირის შენობაა, ვაგზლის მოედანზე – გასტრონომთან, 26 კომისრის რაიონში (ამჟამად ავლაბარი), კინოთეატრის პირდაპირ, გაჩნდა პირველი მწვანედ შეღებილი ღობეები, რომლის იქითაც მიწას ბურღავდნენ, აფეთქებდნენ, სხვა საინჟინრო სამუშაოებს ასრულებდნენ. აქ მეტროს მშენებლობა დაიწყებაო, რაღაც ჩურჩულით ამცნობდნენ ერთმანეთს თბილისელები. …თუმცა 1941 წელს მეორე მსოფლიო ომი დაიწყო, სამუშაოები არ შეწყვეტილა. არც ღობეები აუღიათ. ამიტომ, მეტროპოლიტენის ნაცვლად სწრაფი ტემპებით დაიწყო თავშესაფრების მშენებლობა. მაშინ ასეულობით ადამიანი სწორედ ამ თავშესაფარში ეძებდა ხსნას“.
რუბენ ყიფიანი
რუბენ ლუარსაბის ძე ყიფიანი (დ. 16 დეკემბერი, 1883, ჟოშხა, ლეჩხუმის მაზრა — გ. 16 თებერვალი, 1961, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
რუბენ ყიფიანი დაიბადა 1883 წლის 16 დეკემბერს, ლეჩხუმის მაზრის სოფელ ჟოშხაში. დაწყებითი განათლება მიიღო დაბა ლაილაშის ორკლასიან სასწავლებელში. შემდგომ წლებში საშინაო განათლებას იღებდა ლეჩხუმის თავადაზნაურთა წინამძღოლის იასონ გელოვანის ოჯახში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 16  თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები რ
ზაილიქი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზაილიქი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
კაგა (სოფელი)
კაგა  (Ҡағы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 787 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 77 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (93%).
ნასრ აბუ ზაიდი
დაამთავრა კაიროს უნივერსიტეტი (1972). იქვე მოიპოვა დოქტორის ხარისხი არაბისტიკასა და ისლამოლოგიაში (1981). ყურანის აბუზაიდისეულმა განმარტებებმა, განსაკუთრებით მისმა გახმაურებულმა „ისლამური დისკურსის კრიტიკამ“ (1995), ფუნდამენტალისტი ისლამისტების გულისწყრომა გამოიწვია. აბუ ზაიდი არ უარყოფდა ყურანის ღვთაებრიობას, თუმცა თვლიდა, რომ ის ამასთანავე „კულტურული პროდუქტი“ იყო და, ამდენად, მისი ინტერპრეტაცია VII საუკუნის არაბების კულტურისა და ენის კონტექსტის გათვალისწინებით უნდა მომხდარიყო. აბუ ზაიდი ასევე აკრიტიკებდა პოლიტიკური ძალაუფლების განხორციელებისთვის რელიგიის გამოყენებას. 1993 წელს აბუ ზაიდი რადიკალმა ოპონენტებმა სასამართლოს ძალით განაქორწინეს თავის ცოლს იმ მოტივით, რომ ამგვარი შინაარსის ნაწერების ავტორი აღარ შეიძლებოდა მუსულმანად ჩათვლილიყო, ხოლო არამუსულმანი მამაკაცის მუსულმან ქალზე ქორწინება არაკანონიერი იყო. ამ ინცინდენტმა ინტელიგენციისა და უფლებადამცველების შეშფოთება გამოიწვია. 1995 წლიდან აბუ ზაიდი მეუღლესთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა ნიდერლანდებში, სადაც ის ლექციებს კითხულობდა ისლამზე. პერიოდულად სტუმრობდა ეგვიპტეს. გარდაიცვალა კაიროში 2010 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:ეგვიპტელი მეცნიერები
კომინფორმი
კომინფორმი, კომუნისტური და მუშათა პარტიების ინფორმაციული ბიურო — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნის კომუნისტურ პარტიებს აერთიანებდა. კომინტერნის ანალოგი. კომინფორმის დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა 1947 წლის 22 სექტემბერს პოლონეთში. თავდაპირველად კომინფორმს ჰყავდა 9 წევრე. 1948 წლის ივნისში რუმინეთში მესამე ყრილობაზე კომინფორმიდან გარიცხეს იუგოსლავიის კომუნისტური პარტია იოსებ სტალინსა და იოსიპ ტიტოს შორის მომხდარი განხეთქილების გამო. კომინფორმი დაიშალა 1956 წლის 17 აპრილს.
სქოლიო
კატეგორია:კომუნიზმი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის შედეგები კატეგორია:სოციალისტური ბანაკი
ბეკორაბლური
ბეკორაბლური (Բեկորաբլուր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, მდინარე გეტიკის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქ ჭამბარაკის დასავლეთ ნაწილში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2026 მეტრია და წარმოადგენს არეგუნის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
აღმოსავლეთ ევროპის ცენტრი მრავალპარტიული დემოკრატიისათვის
აღმოსავლეთ ევროპის ცენტრი მრავალპარტიული დემოკრატიისათვის (EECMD) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც მუშაობს აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონში, რათა განავითაროს პოლიტიკური აქტორების შესაძლებლობები, გააუმჯობესოს პოლიტიკური და საარჩევნო გარემო და გააძლიეროს დემოკრატიული პოლიტიკური კულტურა, რომელიც მიიღწევა პოლიტიკური პარტიებისა და დემოკრატიული მოძრაობების მხარდაჭერის პროგრამების მეშვეობით, ქალთა, ახალგაზრდებისა და უმცირესობების მონაწილეობის გასაზრდელად არსებული მრავალმხრივი დიალოგისა და დემოკრატიის სკოლების საქმიანობის გზით. ორგანიზაცია დაარსდა 2017 წელს.
პროგრამები
პოლიტიკური პარტიების პროგრამა მიზნად ისახავს პარტნიორი პოლიტიკური პარტიებისა და დემოკრატიული მოძრაობების მხარდაჭერას სტრატეგიული დახმარების, ტექნიკური მხარდაჭერისა და გამოცდილების გაზიარების მეშვეობით. პროგრამა მხარს უჭერს ქართულ და უკრაინულ პარტნიორ პოლიტიკურ პარტიებს ინსტიტუციური შესაძლებლობების სტრატეგიულ ანალიზში და მიზნად ისახავს დაეხმაროს მათ შიდაპარტიული დემოკრატიის განვითარებაში. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება პოლიტიკასა და პოლიტიკურ პარტიებში ქალთა მონაწილეობასა და მარგინალიზებული თემების გაძლიერებას. ამავდროულად, ხდება ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის აპლიკაციების პილოტირება, რომლის მიზანია პოლიტიკურ პარტიებს დაეხმაროს პოლიტიკურ ცხოვრებაში მოქალაქეებისა და მათი მხარდამჭერების მონაწილეობის ხარისხის გაუმჯობესებაში.
პოლიტიკური განათლება
EECMD განათლების საშუალებით დემოკრატიის ლიდერების გაძლიერებას, საჯარო ანგარიშვალდებულების ზრდას და მაღალგანვითარებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს. ამ პროგრამის ამოცანაა დემოკრატიის საკითხებზე განათლების მეშვეობით შექმნას აქტიურ მოქალაქეთა ქსელი, რომელიც შეძლებს დემოკრატიული ცვლილებებისა და განვითარების კატალიზატორი გახდეს.
დემოკრატიის სკოლები
დემოკრატიის სკოლები ინტენსიური, არაფორმალური საგანმანათლებლო პროგრამაა ადგილობრივი თვითმმართველობის, არასამთავრობო სექტორის, მედიის, პოლიტიკური პარტიების, აკადემიური წრეების წარმომადგენლების, წარმატებული სტუდენტებისა და თანამედროვე დემოკრატიის საკითხებით დაინტერესებული აქტიური მოქალაქეებისთვის. დემოკრატიის სკოლის პროექტი 2011 წლის შემოდგომაზე თელავში დაიწყო. ხუთთვიანი პროექტის დასრულების შემდეგ პროგრამის გეოგრაფიული არეალი გაფართოვდა. 2012 წლიდან დემოკრატიის სკოლებმა ფუნქციონირება ქუთაისში, გორსა და ბათუმში დაიწყო. 2017 წლიდან კი ჩამონათვალს უკრაინის ქალაქები ლვოვი, ოდესა და პოლტავა შეემატა. 2018 წლიდან კი დემოკრატიის სკოლების პროგრამა თბილისსა და პანკისშიც ხორციელდება.
სასწავლო პროგრამის გარდა, დემოკრატიის სკოლა ერთგვარი სამოქალაქო კლუბია, რომლის კურსდამთავრებულებსაც ორგანიზაცია საშუალებას აძლევს, მონაწილეობა მიიღონ მცირე გრანტების კონკურსში, ერთობლივ კონფერენციებსა თუ სხვა მნიშვნელოვან ღონისძიებებში. სკოლის მსმენელები EECMD-ის კურსდამთავრებულთა ქსელში წევრიანდებიან, რომელთა რიცხვი უკვე ექვსასს აჭარბებს. ეს მზარდი გაერთიანებაა, რომელიც ადგილობრივ და ეროვნულ დონეზე საზოგადოების ინფორმირების, ადვოკატირებისა და გაერთიანებული ძალისხმევის გზით საზოგადოებრივი მნიშვნელობის პრაქტიკულ პროექტებზე მუშაობს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
კორშის ეთნოგრაფიული მუზეუმი
მინიატიურა|კორშის ეთნოგრაფიული მუზეუმი კორშის ეთნოგრაფიული მუზეუმი — ეთნოგრაფიული მუზეუმი მდებარეობს ხევსურეთში, დუშეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ კორშაში. მუზეუმის იურიდიული სტატუსია — სსიპ ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმის განყოფილება. მუზეუმი დაფუძნდა 1983 წელს. ექსპონატთა რაოდენობაა 456 ერთეული.
მუზეუმის მოკლე აღწერა
მუზეუმში დაცულია ხევსურული ყოფის ამსახველი XVIII-XIX საუკუნეების ეთნოგრაფიული მასალა: ქალისა და მამაკაცის ხევსურული სამოსი, სამეურნეო და საბრძოლო იარაღი, ავეჯი, სპილენძის ჭურჭელი, ასევე ფოტომასალა, რომელიც ასახავს ადგილობრივ მცხოვრებთა ყოფას, შოთა არაბულის ფერწერული ტილოები. ზაფხულის თვეებში ეწყობა ხალხური რეწვის ნიმუშებისა და შოთა არაბულის ფერწერული ტილოების გამოფენა-გაყიდვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
მარცელი ნენცკი
მარცელი ვილჰელმის ძე ნენცკი (Wilhelm Marceli Nencki; დ. 15 იანვარი, 1847, ბოჩკი, პოლონეთი — გ. 14 ოქტომბერი, 1901, პეტერბურგი) — პოლონელი ბიოქიმიკოსი და მიკრობიოლოგი. 1877-1890 წლებში ბერნის უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიური ქიმიის პროფესორი. 1891 წლიდან განაგებდა პეტერბურგის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ქმიმიურ განყოფილებას. სწავლობდა ორგანიზმში შარდოვანას სინთეზს, მიუთითა ღვიძლის როლზე ამ პროცესში და შეიმუშავა (ივანე პავლოვთან ერთად) ძუძუმწოვრების ორგანიზმში შარდოვანას სინთეზურად წარმოქმნის ერთ-ერთი თეორია. იკვლევდა ჰემოგლობინის არაცილოვან ნაწილს, დაადგინა ჰემის ქიმიური სტრუქტურა. 1897-1901 წლებში ლ. მარხლევსიკსთან ერთად გამოავლინა ჰემოგლობინისა და ქლოროფილის ქიმიური ნათესაობა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი ბიოქიმიკოსები
ოქროს გლობუსის მე-40 დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის მე-40 დაჯილდოება გაიმართა 1983 წლის 29 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1982 წელს გამოსულმა კინო და ტელენამუშევრებმა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
გრიგორეუკა (სინჯერეის რაიონი)
გრიგორეუკა (Grigorăuca) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 80 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 538 ადამიანს შეადგენდა.
ვიხესი
ვიხესი (Vijes) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 823 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 592 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 78.62 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 122 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Atari 5200-ის თამაშების სია
მინი|მარჯვნივ|300პქ|Atari 5200 ეს არის ვიდეო თამაშების კონსოლის, Atari 5200-ის თამაშების სია — საერთო ჯამში 69 ერთეული. ეს სია გამორიცხავს მესამე მხარის მიერ შემუშავებულ Hombrew ტიპის თამაშებს.
ტუნჯის თემი
ტუნჯის თემი (Община Тунджа) — თემი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის იამბოლის ოლქის შემადგენლობაში. თემის მოსახლეობაა 23 937 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 1 218.88 კმ²-ს. მოიცავს 44 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იამბოლი.
Atari 5200-ის თამაშების სია
შენიშვნა
5200-ის ვერსია გამოიცა AtariAge store-ის მეშვეობით 2013 წლის 7 იანვარს.
ტუნჯის თემი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იამბოლის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
Atari 5200-ის თამაშების სია
შენიშვნა
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიები პლატფორმების მიხედვით კატეგორია:Atari 5200-ის თამაშები კატეგორია:Atari
ბერდაბლური (გეღარქუნიქი)
ბერდაბლური (Բերդաբլուր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, სოფელ აიგუტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1787 მეტრია და წარმოადგენს მურგუზის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ტუზლა
ტუზლა (Tuzla) — ქალაქი ბოსნია-ჰერცეგოვინაში, ტუზლის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის რაოდენობით ქვეყნის მესამე ქალაქი, სარაევოსა და ბანია-ლუკას შემდეგ და მეორე ქალაქი სერბთა რესპუბლიკის გამოკლებით, სარაევოს შემდეგ. ტუზლა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბოსნნიის კულტურული, საგანმანათლებლო, ეკონომიკური,სამედიცინო და ტურისტული ცენტრია.
ტუზლაში დაიბადა ცნობილი ბოსნიელი მწერალი მეშა სელიმოვიჩი.
ეტიმოლოგია
სიტყვა ტუზლა (Tuzla) ოსმალური წარმოშობისაა და მარილს ნიშნავს, ქალაქი მდიდარია მარილის საბადოებით.
თეოდორ ობერლენდერი
250px|მინიატიურა თეოდორ ობერლენდერი (Theodor Oberländer; დ. 1 მაისი, 1905, მაინინგენი — გ. 4 მაისი, 1998, ბონი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, აგრონომი, ეკონომიკისა და თეოლოგიის დოქტორი, აღმოსავლეთ ევროპის საკითხის ექსპერტი.
პროფესიული კარიერა
თეოდორ ობერლენდერი დაიბადა პროტესტანტულ ოჯახში. 1923 წელს დაამთავრა მაინინგის ჰუმანიტარული გიმნაზია და ჩააბარა მიუნხენის ლუდვიგ-მაქსიმილიანის სახელობის უნივერსიტეტში სასოფლო სამეურნეო ფაკულტეტზე. 1927 წელს მიიღო აგრონომის დიპლომი. შემდგომ გააგრძელა ეკონომიკის სწავლა კენიგსბერგის უნივერსიტეტში. ერთი წლის შემდეგ გახდა პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორი.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდი
1938 წლიდან ობერლენდერი გახდა აბვერის (Abwehr) თანამშრომელი. ობერლენდერის ძირითად საქმიანობაში აღმოსავლეთ ევროპის საკითხის შესწავლა შედიოდა. ომის პერიოდში იყო ბატალიონ ნახტიგალის (Nachtigall) პოლიტიკური ხელმძღვანელი. 1941–1943 წლებში ბატალიონ ბერგმანის (Bergmann) მეთაური.
ომის შემდგომ
1945-1946 წლებში ობერლენდერი ამერიკელთა სამხედრო ტყვეობაში იმყოფებოდა. გათავისუფლების შემდეგ 1948 წლიდან იყო ბავარიის თავისუფალ დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1953-1961 წლებში იყო გერმანიის ბუნდესტაგის (Bundestag) წევრი
ობერლენდერი და საქართველო
ობერლენდერმა 6 ენა იცოდა და დაინტერესებული იყო აღმოსავლეთ ევროპის საკითხით. 1938 წელს ადმირალმა კანარისმა იგი აბვერში მიიწვია. ობერლენდერის აზრით გერმანია იმ შემთხვევაში გახდებოდა დიდი სახელმწიფო თუ კაცობრიობას მნიშვნელოვან სამსახურს გაუწევდა და მსოფლიოს ბოლშევიზმისგან იხსნიდა. მაგრამ ნაცისტები მის შეხედულებებს არ იზიარებდნენ. 1941 წლის 30 ივნისს, როდესაც უკრაინული ბატალიონი ნაჰთიგალი ლვოვში შევიდა, უკრაინელებმა მაშინვე დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. ობერლენდერის წინააღმდეგობის მიუხედავად მეორე დღეს გესტაპომ (Gestapo) უკრაინული მთავრობის ყველა წევრი დააპატიმრა და დახვრიტა. ობერლენდერზე კი თვალთვალი დააწესა. კანარისმა რის ვაი-ვაგლახით მოახერხა ხელქვეითის დახსნა. მალე "ნაჰთიგალის" შემქმნელი "ბერგმანის" (მთის კაცი) მეთაურად დაინიშნა - ასე ერქვა ქართველი ტყვეებით დაკომპლექტებულ ქვედანაყოფს. როცა გერმანული არმია კავკასიას მიუახლოვდა, დღის წესრიგში დადგა თბილისის დაბომბვის საკითხი. ობერლენდერი და რაინჰარდ გელენი ამას წინ აღუდგნენ, მოახერხეს გერმანული სარდლობის დარწმუნება, რომ თბილისის დაბომბვა გერმანიას ზიანის მეტს არაფერს მოუტანდა. მალე ობერლენდერი „ბერგმანის“ მეთაურის თანამდებობიდან გადააყენეს. გესტაპომ ის შინაპატიმრობაში აიყვანა. დაჭერას კი სასწაულით გადაურჩა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ობერლენდერი დასავლეთ გერმანიაში დამკვიდრდა, სადაც აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას ეწეოდა, იყო პარლამენტის დეპუტატი, მინისტრი. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ქართულ ემიგრაციასთან. პარლამენტის ტრიბუნიდან მან არაერთხელ ამხილა რუსეთის იმპერიული პოლიტიკა საქართველოში. ობერლენდერი მოესწრო გერმანიის გაერთიანებასა და საბჭოთა იმპერიის დაშლას. სამწუხაროდ, ამას აღსრულება არ ეწერა. გერმანიაში აღმოჩნდნენ ძალები, რომლებმაც უკვე მოხუც ობერლენდერს ომის დროს ებრაელთა ხოცვა-ჟლეტაში დასდეს ბრალი და  სასამართლოში უჩივლეს. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები საკუთარი უდანაშაულობისთვის ბრძოლას შესწირა და დაამტკიცა კიდეც.
თეოდორ ობერლენდერი 1998 წელს გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
ლიბანის კულტურა
ლიბანის კულტურა — ლიბანელი ხალხის კულტურა, რომელიც ათასობით წლის განმავლობაში სხვადასხვა ცივილიზაციიდან ყალიბდებოდა. იგი ფინიკიელების სამშობლო იყო და შემდეგ დაიპყრეს ასურელებმა, ბერძნებმა, რომაელებმა, სასანიანებმა, არაბებმა, ჯვაროსნებმა, ოსმალეთის თურქებმა და ფრანგებმა. ეს დაპყრობები აისახა ლიბანის მრავალფეროვან მოსახლეობაში, რომელიც შედგება სხვადასხვა რელიგიური ჯგუფებისგან, და გამორჩეულია მრავალფეროვანი ფესტივალებით, მუსიკალური სტილით, ლიტერატურით, ლიბანის სამზარეულოსა და ლიბანის არქიტექტურის თავისებურებებით. ტურიზმი ლიბანში პოპულარულია და დამოკიდებულია ქვეყანაში არსებულ კონფლიქტურ ვითარებაზე.
ლიბანელების რელიგიური და აღმსარებლური მრავალფეროვნების მიუხედავად, ისინი „თითქმის იზიარებენ საერთო კულტურას“. ლიბანის კონსტიტუციის მე-11 მუხლის საფუძველზე ნათქვამია: „არაბული არის ოფიციალური ეროვნული ენა. კანონი განსაზღვრავს იმ შემთხვევებს, როდესაც ფრანგული ენა უნდა იქნას გამოყენებული.“ სალაპარაკო ენა არის ლიბანური, რომელიც წარმოადგენს ჰიბრიდს ზემოხსენებული კულტურების ენების, საკვების, მუსიკისა და ლიტერატურის.
ხელოვნება
XX საუკუნის ბოლოს ბეირუთი უპირისპირდებოდა კაიროს, რომ ყოფილიყო არაბული აზროვნების მთავარი ცენტრი. გარდა ამისა, ბეირუთი გახდა სომხური კულტურის აყვავებული ეპიცენტრი მრავალფეროვანი პროდუქციით რომელიც ექსპორტირდებოდა სომხურ დიასპორაში.
მაზელჰაიმი
მაზელჰაიმი (Maselheim) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 47,02 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 399 ადამიანს.
ლიბანის კულტურა
სახვითი ხელოვნება
დაუდ კორმი (1852-1930), ჰაბიბ სერური (1860-1938) და ხალილ საელიბი (1870-1928) ითვლებიან ლიბანში პირველ წარმატებულ პროფესიონალ სტუდიურ მხატვრებად, რომელთა კარიერა ვრცელდება ევროპაშიც. ისინი ხატავდნენ ლიბანის მაღალი საზოგადოების და რელიგიური მამაკაცების პორტრეტებს.
მაზელჰაიმი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ლიბანის კულტურა
თანამედროვე ხელოვნება
თანამედროვე ხელოვნება დაიწყო ბეირუთში სამოქალაქო ომის დასრულებისთანავე (1975-1991).
ბევრი თანამედროვე მხატვარი ამჟამად აქტიურია, მაგალითად, ვალიდ რაადი, თანამედროვე მედია მხატვარი, რომელიც ამჟამად ნიუ-იორკში ცხოვრობს.
არქიტექტურა
ლიბანში არქიტექტურა მოიცავს სხვადასხვა დამპყრობელი ძალების მემკვიდრეობას, მათ შორის რომაელების, ფინიკიელების, ოსმალებისა და ფრანგების, ასევე არქიტექტურაზე გავლენა იქონია დამოუკიდებლობის შემდგომ განვითარებულმა მოვლენებმა.
ლიტერატურა
მინი| [[ჯუბრან ხალილ ჯუბრანი|ხალილ ჯუბრანი (1913 წლის აპრილი)]] ხალილ ჯუბრანი (1883–1931), რომელიც დაიბადა ბაშარში, განსაკუთრებით ცნობილია თავისი წიგნით „წინასწარმეტყველი“ (1923), რომელიც თარგმნილია ოცზე მეტ სხვადასხვა ენაზე. რამდენიმე თანამედროვე ლიბანელმა მწერალმა საერთაშორისო წარმატებასაც მიაღწია; მათ შორის არიან ელიას ხური, ამინ მაალოფი, ხანან ალ- შეიხი და ჟორჟ შეჰედი.
მუსიკა
მარჯვნივ|მინი| [[ფეირუზი გიტარაზე უკრავს]] მუსიკა ლიბანის საზოგადოებაში გავრცელებულია. მიუხედავად იმისა, რომ ტრადიციული ხალხური მუსიკა პოპულარობით სარგებლობს ლიბანში, თანამედროვე მუსიკა პოპულარიზაციას უწევს დასავლურ და ტრადიციულ არაბულ სტილებს, პოპსა და ფუჟენ-მუსიკის ჟანრებს. რადიოსადგურებში წარმოდგენილია მრავალფეროვანი მუსიკა, მათ შორის ტრადიციული ლიბანური, კლასიკური არაბული, სომხური და თანამედროვე ფრანგული, ინგლისური, ამერიკული და ლათინური ჰანგები. გამოჩენილ ტრადიციულ მუსიკოსებს შორისაა ფეირუზი. ისტორიული მოღვაწე და ლიბანელი მუსიკალური პიონერი ლიდია ქანაანი როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზისა და მუზეუმის ბიბლიოთეკისა და არქივების კატალოგში, კლივლენდში, ოჰაიო, აშშ  დასახელებულია როგორც პირველი როკ-ვარსკვლავი შუა აღმოსავლეთში. ქანაანის უნიკალური სტილი აერთიანებს შუა აღმოსავლეთის ნოტებს და  ინგლისურ როკს. ესტრადის გამორჩეული შემსრულებლები არიან ნენსი აჯრამი, ჰაიფა ვეჰბე, ფადლ შეკერი, ელისა და მიკა.
მედია
ლიბანი არა მხოლოდ მედიაპროდუქციის რეგიონალური ცენტრია, არამედ ყველაზე ლიბერალური და თავისუფალია არაბულ სამყაროში. პრესის თავისუფლების რეპორტიორების თანახმად, „მედიას ლიბანში მეტი თავისუფლება აქვს, ვიდრე  ნებისმიერ არაბულ  ქვეყანაში“. მიუხედავად მცირე მოსახლეობისა და გეოგრაფიული სიდიდისა, ლიბანი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს არაბულ სამყაროში ინფორმაციის წარმოებაში და ის არის „რეგიონალური მედიის ქსელის ბირთვი, რომელსაც აქვს გლობალური შედეგები“.
კინო
ლიბანში კინო 1920 – იანი წლებიდან არსებობს და ქვეყანაში 500-ზე მეტი ფილმია წარმოებული.
კულტურული ურთიერთობები ლიბანსა და ეგვიპტეს შორის
ლიბანსა და ეგვიპტეს შორის კულტურული ურთიერთობები განიხილება როგორც კულტურულ-ისტორიული ურთიერთობების უნიკალური სახეობა, რადგან ლიბანისა და ეგვიპტის კულტურებს შორის მნიშვნელოვანი გადაფარვაა, განსაკუთრებით ლიტერატურის, თეატრის, კინოს და ჟურნალისტიკის სფეროებში. თითოეულმა მათგანმა განუყოფელი როლი ითამაშა ერთმანეთის მიმართ, განსაკუთრებით თეატრში, კინოსა და ჟურნალისტიკაში, ეს დაადასტურა ეგვიპტის კონფერენციამ.
მოდა
ბევრი ქრისტიანი და მუსლიმთა უმეტესობა, რომლებიც ქალაქებში ცხოვრობენ, ატარებენ თანამედროვე ელეგანტურ სამოსს. ქალაქგარეთ ზოგჯერ ქალებს ტრადიციული ფერადი სამოსი აცვიათ, კაცები კი ატარებენ ტრადიციულ შარვალს. დღეს თითქმის ყველა ლიბანელი ატარებს თანამედროვე სამოსს.
ლიბანის მოდის ინდუსტრიის ცნობილი წარმომადგენლები არიან ელი სააბი, ზუჰაირ მურადი, დარინ ჰაჩემი, რემ აკრა და რაბიჰ კაირუზი.
არდადეგები და ფესტივალები
ლიბანი აღნიშნავს ეროვნულ დღესასწაულებს და როგორც ქრისტიანულ, ისე მუსლიმურ დღესასწაულებს.
სამზარეულო
მარჯვნივ|მინი|230x230პქ| ლიბანური სამზარეულო ლიბანური სამზარეულო ჰგავს სირიის, თურქეთის, საბერძნეთისა და კვიპროსის სამზარეულოებს.
ცნობილი კერძებია ბაბა განაუჯი, შემწვარი ბადრიჯანი, ფალაფელი და შაურმა. მნიშვნელოვანი კომპონენტია ჰუმუსი, დამზადებული დაბლენდერებული მუხუდოსგან, სეზამის ტაჰინის, ლიმონის წვენისა და ნიორისგან. როგორც წესი, მიირთმევენ ბრტყელ პურთან ერთად. გამორჩეული დესერტია ფახლავა, რომელიც სავსეა თხილით და გაჟღენთილია ფინიკის სიროფით ან თაფლით.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ აზიის კულტურა კატეგორია:ხელოვნება ეროვნების მიხედვით
მენდი პეტინკინი
მენდილ ბრიუს პეტინკინი (Mandel Bruce Patinkin; დ. 30 ნოემბერი, 1952) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია ინიგო მონტოიას შესრულებული როლით, რომელიც მან 1987 წლის ფილმში „პატარძალი პრინცესა“ ითამაშა.
მას სხვა ფილმებშიც აქვს მონაწილეობა მიღებული, მათ შორისაა: „იენტლი“ (1983), „უცხო ნაცია“ (1988), „დიკ ტრეისი“ (1990), „ელმოს თავგადასავალი გრიჩლენდში“ (1999) და „ნეტავ აქ ვყოფილიყავი“ (2014). პეტინკინი გადაღებულია რამდენიმე სატელევიზიო სერიალშიც, მათ შორის არის „Chicago Hope“ და „კრიმინალური აზროვნება“. ამჟამად, სოლ ბირინსონის როლს თამაშობს „Showtime“-ის სატელევიზიო სერიალში „სამშობლო“.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
ჩვეულებრივი წყრომი
ჩვეულებრივი წყრომი (Otus scops) — ფრინველი ბუსნაირთა რიგისა. გავრცელებულია საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე. წყრომი საკმაოდ ცვალებადი შეფერილობისაა, რომელიც მერყეობს მურა-რუხიდან, მოწაბლისფრო-ქარც ფერამდე. თავის ზემოთა ნაწილი და ზურგი აჭრელებულია ნაზი, წვრილი წინწკლებით და მოგრძო, რუხი, ვიწრო ლაქებით. ფრთებზე მრავლადაა მსხვილი თეთრი ან ჟანგმიწისფერი ლაქები. ფრთების წვეროებზე აქვს მოშავო ფერის არშიები. სხეულის ქვედა მხარე ზედაზე უფრო ღია შეფერილობისაა და ისიც ჭრელია. ის სხვა მონათესავე სახეობებთან შედარებით მომცრო ზომის ფრინველია, მისი სიგრძე 19-20 სანტიმეტრია ხოლო გაშლილი ფრთების სიგანე 47–54 სანტიმეტრია, რაც ჭოტის ფრთების სიგანეზე მცირეა.
ჩვეულებრივი წყრომი ბუდობს წყვილებად, ის ბუდეს აწყობს ფუღუროებში, იშვიათად შენობებსა და კედლებში. ზოგჯერ იკავებს ყვავების მიერ მიტოვებულ ძველ ბუდეებს. მაისში ან ივნისის დასაწყისში დებს 2-3 თეთრ, მონაცრისფრო შეფერილობის კვერცხს. ჩვეულებრივი წყრომი ძირითადად მწერებით იკვებება, იშვიათად მცირე ზომის ცხოველებით ან ფრინველებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუსებრნი
ედუარდო პონდალი
ედუარდო მარია გონსალეს-პონდალ აბენტე (დ. 8 თებერვალი, 1835 — გ. 8 მარტი, 1917) — გალისიელი პოეტი რომელიც წერდა გალისიურ და ესპანურ ენებზე.
ედუარდო წარმოშობით ესპანურ-პორტუგალიური თავადური გვარის იყო და ყველაზე უმცროსი ვაჟი შვიდშვილიანი ოჯახიდან. სწავლობდა ლათინურ ენას და ფილოსოფიას.
1860 წელს ედუარდომ დაასრულა სწავლა და სამუშაოდ ესპანურ ჯარში წავიდა სადაც ექიმად მუშაობდა. ასევე მან გამოაქვეყნა მისი ნამუშევარი „A Campana de Anllóns“ რომელიც იყო მისი პირველი გალისიურენოვანი ნაშრომი. მოგვიანებით ედუარდო გაეცნო ჯეიმზ მაკფერსონის პოეზიას და გადაწყვიტა გალისიელი ხალხის ბარდი გამხდარიყო. მისი შექმნილია გალისიის ჰიმნიც.
ედუარდო მედგრად სცდილობდა დაეცვა გალისიური ენა და კულტურა. გარდაიცვალა ლა-კორუნიაში 1917 წელს.
კაგარმანოვო
კაგარმანოვო (Ҡаһарман) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 432 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 64 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
იოტოკო
იოტოკო (Yotoco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 609 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 155 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 47.21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 321 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მუხროვანის ეკლესიის კომპლექსი
მუხროვანის ეკლესიის კომპლექსი — არიქტექტურული, მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხროვნის სამხრეთით, თბილისი-თელავის გზის მარხენა მხარეს. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.
კომპლექსში შედის: ეკლესია, კარიბჭე და გაურკვეველი დანიშნულების (სატრაპეზო ?) კამაროვანი ნაგებობა. სათავსები მთის ციცაბო კლდის აღმოსავლეთ ფერდის შუა ნაწილში, სამხრეთ-ჩრდილოეთის ხაზზე, გვერდიგვერდ არის განლაგებული. ეკლესია და კარიბჭე კლდეშია გამოკვეთილი, კამაროვანი ნაგებობის კედლები კი ქვითკირისაა. კომპლექსისაკენ მიმავალი ბილიკი სამანქანო გზასთან ახლოს იწყება და ასიოდე მეტრის შემდეგ, ძეგლს სამხრეთიდან ადგება. თავდაპირველად კამაროვან ნაგებობაში ვხვდებით, აქედან - კარიბჭეში, ამ უკანასკნელიდან კი - ეკლესიაში. სხვა მხრიდან ეკლესია მიუდგომელია.
როგორც შემორჩენილი ნაწილებიდან ჩანს, ეკლესია და კარიბჭე ერთი პერიოდისაა, კამაროვანი ნაგებობა კი ოდნავ მოგვიანებით უნდა იყოს აგებული. სავარაუდოდ, ეკლესიის მოხატვის დროს.
ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია, გამოკვეთილია კლდის ფერდის ჩრდილოეთ ბოლოში. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან, კარიბჭიდან აქვს. ეკლესიის მხრიდან კარი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, კარიბჭის მხრიდან, როგორც ეს შემორჩენილი კვალიდან ჩანს, თარაზული თავი ჰქონია. შიგნიდან, კლდის კონფიგურაციის გამო, კარის თაღი და გვერდების ზედა ნაწილი აგურითაა გამოყვანილი. გარედან კი, კარის ქვედა ნახევარი და წირთხლები აგურითაა ნაწყობი, ზედა ნახევარი - კლდის ნატეხი ქვით.
ეკლესიის დარბაზი გეგმით ტრაპეციის ფორმისაა. აღმოსავლეთით იგი თანდათან ვიწროვდება და ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული. ამჟამად აფსიდი შუაში განგრეულია, ხოლო სამხრეთ გვერდის დიდი ნაწილი - ჩამოშლილი.
აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში ოთხკუთხა ნიშაა. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომელსაც კლდეშივე გამოკვეთილი, ნახევარწრიული მოხაზულობის, სატრიუმფო თაღი აქვს. ეკლესიის შიდა სივრცე ზემოთკენ ვიწროვდება და შეისრული ფორმის კამარის მსგავსი ჭერი აქვს.
მოხატულობა
ინტერიერი შელესილი და მოხატულია. თუმცა, კედელების ზედაპირი არც თუ ისე სწორია. მოხატულობა ორ რეგისტრადაა დაყოფილი. საკურთხეველის კონქში „ვედრებაა“ გამოხატული. მაცხოვარი დაბრძანებულია თეთრი ასისტებით დამუშავებულ, მოწითალო ტახტზე - ოვალური საზურგითა და ორფერი მუთაქით. ქრისტე მარჯვენა ხელით კი მუხლზე გადაშლილი წიგნი უპყრია, რომელზედაც ასომთავრული დამწერლობით შესრულებული მათეს სახარების პერიფრაზია: „მიიღ(ე)თ ხორცი/ჩ(ე)მი ახლ/ისა [ა]ღთქმისა თქ(უე)ნ(და)“ (მათეს სახარება 26. 26-28). მაცხოვრის მიმართ მავედრებელი ღვთისმშობლისა და იოანე ნათლისმცემლის ტრადიციული გამოსახულებებიდან განმარტებითი, ასომთავრული წარწერა შემორჩა იოანეს: „[ნა]თლი(ი)სმც(ე)მ(ე)ლი“, მოხაზულობა დაზიანებულია, მაგრამ ნ. ტოლმაჩევსკაიას მიერ 1928 წელს შესრულებული ასლებით და მოხატულობის თანადროული აღწერილობით, იქმნება ეკლესიის დეკორის მეტნაკლებად მთლიანი სურათი.
ეკლესიის საკურთხევლის ქვედა რეგისტრები მედალიონებში ჩაწერილ გამოსახულებებს და ეკლესიის მამებს ჰქონიათ დათმობილი. სამრევლო დარბაზის კამარაცა და კედლებიც, მეორე რეგისტრზე წმინდანთა ცალკეული გამოსახულებების გარდა, მთლიანად ეძღვნებოდა „განკითხვის დღის“ მრავალეპიზოდიან კომპოზიციას.
კამარის ცენტრში, ნათების წრეში, გამოსახული იყო იესო ქრისტე. მაცხოვრის ფიგურიდან, ნ. ტოლმაჩევსკაიას დროს, ცეცხლოვან თვლებზე დაყრდნობილი მისი ფეხები და ცეცხლოვანი მდინარის სათავე იყო შემორჩენილი. გამოსახულებების ორივე მხარეს, კამარის ქანობებზე - შუბებით აღჭურვილი მცველი ანგელოზები და გრძელ მერხზე დაბრძანებული ექვს-ექვსი მსაჯული მოციქული. დასავლეთ ნაწილში გამოსახული იყო მაცხოვრის მიმართ მავედრებელი ღვთისმშობელი და იოანე ნათლისმცემელი. სადღეისოდ, კამარის სამხრეთ ქანობზე კი - იოანე ნათლისმცემლის შარავანდიანი თავისა და სამი მცველი ანგელოზის ფრაგმენტები. კამარის დასავლეთ ნაწილშივე გოლგოთის რვამკლავა ჯვარია ვნების შესაბამისი იარაღებით და მის ორთავე მხარეს - მოფრენილი, მგლოვიარე ანგელოზებით. ჯვარი, იკონგრაფიული ტრადიციისამებრ ეფუძნებოდა ჰეტიმასიას ანუ „საყდარს განმზადებულს“, რომლის გამოსახულება უკვე დასავლეთ კედელზე გადადიოდა და მის გვერდით, ნ. ტოლმაჩევსკაიას აღწერის საფუძველზე, „ანგელოზთა მიერ ცოდვა-მადლის აწონვის“ ეპიზოდი და ორივე მხარეს მოზრდილი ზომის თითო ანგელოზი იყო წარმოდგენილი - გადაშლილი წიგნებით. ამჟამად, ჰეტინასიის ფერხთით, ადამ და ევას მუხლმოყრილი ფიგურების მცირე ფრაგმენტებიღა შეინიშნება. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში შემორჩენილია კიდევ ერთი ფრაგმენტი - ანგელოზის ფრთა და თეთრი ასისტებით დამუშავებული, ოქრათი დაფერილი ტახტის ნაწილი. ის სამოთხის ეპიზოდთან უნდა იყოს დაკავშირებული, რადგან ნ. ტოლმაჩევსკაიას აღწერილობიდან ცნობილია, რომ აქ სამოთხის ხეების, ფრინველებისა და მართალთა მცირე ზომის, მუხლმოყრილი ფიგურების კგუფების ფრაგმენტები იკითხებოდა. კიდევ ერთი გამოსახულება, რომელიც მხოლოდ მუზეუმში დაცული ასლის სახითაა ჩვენამდე მოღწეული, წელზევით შიშველი, ახალგაზრდა, თავსაბურავიანი ჭაბუკია, რომლის მსგავსი XIV-XVI საუკუნეების გამოსახულებებში, მწყემსებს ახურავთ. მიუხედავად იმისა, რომ მას მკერდთან გადაჯვარედინებულ ხელებში მწყემსის კვერთხი არ უჭირავს, ის მართალთა რიგში ჩართული აბელის ფიგურა უნდა იყოს.
კარიბჭე
კარიბჭე ეკლესიასთან შედარებით, მომცროა და მასთან ერთადაა გამოკვეთილი. იგი სხვადასხვა პერიოდის ორი ნაწილისგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთისგან, ეკლესიის სახმრეთ „კედლიდან“ გამოშვერილი, დაახლოებით 2 მეტრი სისქისა და 1,3 მეტრი სიმაღლის კლდის მასივითაა გამიჯნული. კარიბჭის დასავლეთ კედელსაც კლდე წარმოადგენს, სამხრეთიდან კი, კამაროვანი ნაგებობის ჩრდილოეთ კედლითაა მოზღუდული. იმის გამო, რომ კამაროვანი ნაგებობა, კარიბჭეზე ბევრად უფრო გრძელია, ამიტომ კამაროვანი ნაგებობის ჩრდილოეთ კედელი, კარიბჭის აღმოსავლეთით მდებარე სათავსის კედელიცაა. ეს სათავსი იმდენადაა დაზიანებული და მცენარეულობით ისეა ჩახერგილი, რომ გაწმენდითი სამუშაოების ჩატარების გარეშე, კარბიჭის თავდაპირველი გეგმარების და ნაწილების ქრონოლოგიის ზუსტად დადგენა არ ხერხდება,
კარიბჭის დასავლეთ ნაწილის დასავლეთ კედელი საკმაოდ უსწორმასწოროა, ნაპრალოვანი, რის გამოც კლდის ზედაპირი, მოხატვამდე, გაუსწორებიათ და ნაპრალები აგურის ნატეხებითა და დუღაბით ამოუვსიათ. კარიბჭის სამხრეთ კედელში, კარიბჭეში შესასვლელი კარის გასწვრივ, დაბალი, სწორკუთხა სარკმელია, რომელიც გარედან კამაროვანი ნაგებობის კამარითაა დაფარული.
ნაგებობა
კამაროვანი ნაგებობა გეგმით ოთხკუთხაა და ოდნავ აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული. ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ქვიშაქვის დამუშავებული ქვებით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. შიგნიდან, კარის ორივე მხარეს, თითო ოთხკუთხა ნიშაა. მსგავსი ორი ნიშა აღმოსავლეთ კედელშიც ყოფილა მოწყობილი. თითოეული ნიშის ზემოთ გაჭრილი იყო სარკმელი, რომელთაგანაც თითო გვერდიღაა დარჩენილი. სათავსის დასავლეთ კედლის შუაში, მიწიდან 1,4 მეტრის სიმაღლეზე, ოთხკუთხა ორი საფეხურით შეღრმავებული ნიშაა, რომელშიც ალბათ ხატი იყო დაბრძანებული.
სათავსი გადახურული იყო თხელი, ნატეხი ქვებით გამოყვანილი კამარით, რომელიც ოდნავ შეისრული ფორმისაა. გარედან შენობის აღმოსავლეთ კედელი ქარაფის თავზეა. შენობას სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე მომრგვალებული აქვს. მეორე ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კუთხე კი, მონგრეულია. როგორც ჩანს, კედელი ჩრდილოეთით, ეკლესიამდე იყო გაგრძელებული და კარიბჭის წინა ნაწილს აღმოსავლეთიდან ზღუდავდა. ამჟამად ამ ადგილას კვალი არ ჩანს.
კამაროვანი სათავსის დასავლეთ კედლის უკან, კლდის სიღრმეში, სიცარიეალეა. ამ ადგილას მოხვედრა, სავარაუდოდ, კარიბჭის დასავლეთ კედლის სამხრეთ ბოლოში არსებული გასასვლელით ხდებოდა. ამჟამად ამ სივრცეში შესასვლელი თითქმის მთლიანად მიწითაა ამოვსებული. მასში მოხვედრა, გაწმენდის გარეშე, შეუძლებელია.
აბდიქასიმ სალად ჰასანი
აბდიქასიმ სალად ჰასანი (عبدي قاسم صلاد حسن; დ. 1 იანვარი, 1941 ,მუდუგი, სომალი — სომალის პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. თანამდებობა დაიკავა 2000 წლის 27 აგვისტოს და იგი ეკავა 2004 წლის 14 ოქტომბრამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:სომალის პრეზიდენტები
ბოვინა (უისკონსინი)
ბოვინა (Bovina) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 130 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13,0 კაცი/კმ². ფართობი 87,4 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი შეადგენს 87,4 კმ²-ს. აქედან, 87,2 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,2 კმ² წყალს უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის ქალაქები
გრიგორეშტი
ვრენეშტი (Grigoreşti) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 89 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1249 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
ნისეფორ სოგლო
ნისეფორ სოგლო (Nicéphore Soglo; დ. 29 ნოემბერი, 1934, ლომე) — ბენინის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1990-1991 წლებში და პრეზიდენტი 1991-1996 წლებში. 2003 წლიდან 2015 წლამდე ქალაქ კოტონუს მერი. მისი მეუღლეა ასევე პოლიტიკოსი როსინე ვიეირა სოგლო.
ბიოგრაფია
1990 წელს ქვეყნის ეკონომიკური კრიზისის გამოსაყვანად ნისეფორ სოგლო დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად. ამ პერიოდში მიიღეს ახალი კონსტიტუციაც, რომლის თანახმად ჩატარებულ პირველ მრავალპარტიულ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში გაიმარჯვა 67,73 %-ით და პრეზიდენტის მოვალეობას შეუდგა 1991 წლის 4 აპრილს. თავისი პრეზიდენტობის დროს ცდილობდა ქვეყნის ეკონომიკის გაძლიერებას. 1996 წელს დემოკრატიული არჩევნებით დათმო პრეზიდენტის თანამდებობა მატიე კერეკუს სასარგებლოდ.
2003 წლის 13 თებერვალს მუნიციპალურ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ სოგლო კოტონუს მერად აირჩიეს, აღნიშნული თანამდებობა ეკავა 2015 წლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:ბენინის პრეზიდენტები კატეგორია:ბენინის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:კოტონუს მერები
ალექსანდრე ფარნიევი
ალექსანდრე (სანდრო) ფარნიევი (დ. 14 სექტემბერი, 1883, ქვითკირისწყარო, დუშეთის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი, ეთნიკურად ოსი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე (სანდრო) ფარნიევი დაიბადა 1883 წლის 14 სექტემბერს, დუშეთის მაზრის სოფელ ქვითკირისწყაროში.
1896 წელს ჩაება სოციალ-დემოკრატიული წრეების მუშაობაში; 1898 წლიდან იყო მუშებს შორის ჩამოყალიბებული პირველი სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის წევრი. ცნობილი იყო პარტიული მეტსახელით "ოსი". საბაზისო განათლება მიიღო 1900 წლიდან საკვირაო სკოლაში და ე. წ. "ნაძალადევის უნივერსიტეტში" - სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მუშათა წრეში. მუშაობდა ზეინკლად; იყო საავტომობილო საქმის სპეციალისტი. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, ტფილისში; 1905 წლის 29 აგვისტოს დაიჭრა კაზაკების რაზმის მიერ ქალაქის საბჭოს შენობაში და მოქალაქეთა დემონსტრაციის დარბევისას. პარტიის მიერ გაგზავნილი იყო "მთის ოსეთში" გლეხთა შორის პროპაგანდისტად. მეფის რეჟიმის დროს რამდენჯერმე დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1907 წლიდან დაიწყო მუშაობა ტფილისის ტრამვაიში ზეინკლად. იყო ტრამვაის მუშათა პროფკავშირის და საამხანაგო კომისიის წევრი. მუშათა გაფიცვების ორგანიზების გამო ტრამვაიდან დაითხოვეს 1911 წლის 4 იანვარს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მუშაობდა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ამიერკავკასიის საოლქო კომიტეტში. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1917 წლის დეკემბერში იყო საქართველოს წითელი გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი, არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1924-1927 წწ. მუშაობდა ტრამვაის სამმართველოს უფროსად. შემდგომი ბედი უცნობია. ავტომობილისტი-ზეინკალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
ბერდაბლური (არაგაწოტნი)
ბერდაბლური (Բերդաբլուր) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, სოფელ წაღკაჰოვიტიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2183 მეტრია და წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
საილიუგემის ქედი
საილიუგემის ქედი (Сайлюгем) — ქედი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალთაიში. ადმინისტრაციულად გაწოლილია რუსეთის ალთაის რესპუბლიკისა და მონღოლეთის საზღვარზე. სიგრძე დაახლოებით 130 კმ, სიმაღლე 3500 მ-მდე. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 3502 მ (მთა სარი-ნოხოიტი). ბევრია უღელტეხილი. არგუთისა და ჩუიის (მდინარე ობის აუზი) სათავეებისა და მდინარე კობდოს აუზის წყალგამყოფია. კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია. აგებულია კირქვიანი ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებით, ლავებითა და ტუფებით. მაღალმთიანეთში გაბატონებულია მღიერიანი და ქვის ტუნდრა, სამხრეთ კალთებზე, 2600 მ ქვემოთ გვხვდება მთის წაბლა ნიადაგებზე განვითარებული სტეპის მცენარეულობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ქედები კატეგორია:მონღოლეთის ქედები
კონსტანტინე საბახტარაშვილი
კონსტანტინე (კოწია) საბახტარაშვილი (დ. თებერვალი, 1884, ფოთი — გ. 21 ივლისი, 1938, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
კონსტანტინე (კოწია) საბახტარაშვილი დაიბადა 1884 წლის თებრვალში, ქ. ფოთში. დაამთავრა ჟენევის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი.
იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი; მუშაობდა "მენშევიკების" ფრაქციაში. 1917 წელს აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემდეგ დატოვა სამშობლო და ცხოვრობდა საფრანგეთში. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია. აქტიურად მონაწილეობდა ევროპის ქვეყნების პოლიტიკურ წრეებთან არაოფიციალურ დიპლომატიურ მოლაპარაკებებში საქართველოს ოკუპაციის საკითხის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
ამპერმეტრი
ამპერმეტრის ელექტროენერგიის წყაროსთან დატვირთვის გარეშე (ვოლტმეტრის მსგავსად) მიერთება გამოიწვევს მის დაზიანებას.
ზაალ ელიავა
ზაალ ელიავა (დ. 2 იანვარი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ მარცხენა მცველი.
ამპერმეტრი
ლიტერატურა
კატეგორია:ელექტრომზომი ხელსაწყოები
ზაალ ელიავა
საკლუბო
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო თბილისის „მერანში“, რომელსაც იმ დროს „მერანი-ოლიმპი“ ერქვა. შემდეგ იყო საფეხბურთო კლუბი „თბილისი“ და ლატვიური რიგის „სკონტო“. 2008 წელს დაბრუნდა საქართველოში და ითამაშა ორ თბილისურ კლუბში, „ლოკომოტივსა“ და „დინამოში“. მალევე, 2009 წლის ივლისში გადავიდა „ზესტაფონში“, სადაც ოთხი სეზონი გაატარა. ხელმძღვანელობასთან კონფლიქტის გამო „ზესტაფონი“ დატოვა და ბოლნისის „სიონში“ გადავიდა. 2013 წელს თბილისის „სასკოში“ 4 მატჩი ჩაატარა. 2014 წლიდან რევაზ ძოძუაშვილის მიერ თავიდან შეკრებილ ქუთაისის „ტორპედოს“ შეუერთდა.
კეხრინა
კეხრინა — ყოფილი დასახლება შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე. ისტორიკოსი ენტონი ბრაიერის მოსაზრებით, ის ზეფრიუმის კონცხთან მდებარეობდა. XIII და XIV საუკუნეებში ის ტრაპიზონის იმპერიის ნაწილი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:პონტო კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
ზაალ ელიავა
სანაკრებო
21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 1 მატჩი, 2005 წლის 5 მარტს, ბერძენი თანატოლების წინააღმდეგ, ეროვნულ ნაკრებში 2006 წლიდან მოყოლებული ჩატარებული აქვს 8 მატჩი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:რიგის სკონტოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სასკოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
ადელარ ბათელი
ადელარ ბათელი (Adelardus Bathensis, Adelard of Bath; დაახლოებით 1080 — 1160) — მე-12 საუკუნის ინგლისელი ფილოსოფოსი, ნატურფილოსოფოსი და სქოლასტიკოსი. გარდა იმისა, რომ საკუთარ ორიგინალურ თხზულებებს წერდა, არაბული და ბერძნული წყაროებიდან ლათინურ ენაზე თარგმნიდა ფილოსოფიურ, ასტროლოგიურ და მათემატიკურ ნაშრომებს.
შემოქმედება
ადელარის ორი ფილოსოფიური თხზულებაა დღემდე მოღწეული: „De eodem et diverso“ („იმავესა და განსხვავებულისათვის“) და „Quaestiones naturales“ („ბუნებითი საკითხები“). ამ თხზულებების ძირითადი მიმართულება პლატონურია : "„არისტოტელე მართებულად თვლის, რომ სახეები და გვარები იმანენტურნი არიან ინდივიდთა მიმართ, ვინაიდან გრძნობადი ობიექტები ინდივიდუმებად, სახეებად და გვარებად გვევლინებიან იმის მიხედვით, თუ რა თვალსაზრისით განვიხილავთ მათ, ესე იგი, მათ ინდივიდუალურ არსებობაზე გავამახვილებთ ყურადღებას, თუ იმაზე, რაც ერთგვაროვანია მათში, მეორე მხრივ, პლატონიც მართებულად ამტკიცებს, რომ წმინდა სახით ისინი მხოლოდ გრძნობად საგანთა გარეშე, ღვთაებრივ გონებაში არსებობენ.“"
სქოლიო
კატეგორია:ნეოპლატონიზმი კატეგორია:ინგლისელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ინგლისელი მთარგმნელები
იუმბო
იუმბო (Yumbo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 855 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 90 642 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 369.97 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 245 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბოლიაროვოს თემი
ბოლიაროვოს თემი (Община Болярово) — თემი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის იამბოლის ოლქის შემადგენლობაში. თემის მოსახლეობაა 4 099 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 667.88 კმ²-ს. მოიცავს 20 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბოლიაროვო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იამბოლის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
დიმიტრი ზახაროვი
დიმიტრი ზახაროვი (დ. 1876 — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
დიმიტრი ზახაროვმა 1907 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურდიული ფაკულტეტი.
1908 წლიდან ირიცხებოდა მოსკოვის სასამართლო პალატის მოსკოვის ოლქის ნაფიც ვექილთა სიაში. 1910-იანი წლებიდან ცხოვრობდა სოხუმში და მუშაობდა ნაფიც ვექილად. იყო სოხუმის სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოების წევრი. იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1917-1918 წწ. იყო სოხუმის ოლქის კომისარი. აფხაზეთის ეროვნული საბჭოს წევრი. საკონსტიტუციო დელეგაციის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ მუშაობდა ტფილისის მუშათა კოოპერატიულ კავშირში. 1923 წელს იყო აფხაზეთის ასსრ დამცველთა (ადვოკატთა) კოლეგიის პრეზიდიუმის წევრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
პეტრე პირველის ქედი
პეტრე პირველის ქედი (Қаторкӯҳи Пётри Якум) — ქედი ტაჯიკეთში. გაწოლილია დასავლეთ პამირში, მდინარეების სურხაბისა და ობიხინგოუს (ამუდარიის აუზი) შორის. სიგრძე 200 კმ, სიგანე 40 კმ. ქედის დასავლეთი ნაწილის საშუალო სიმაღლეა 4300 მ, ხოლო აღმოსავლეთისა — 6000 მ-მდე. აბსოლუტური სიმაღლე 6785 მ (მწვერვალი მოსკოვის პიკი). დამახასიათებელია პლატოსებრი თხემი, ღრმა ხეობები და მაღალი სეისმურობა. აღმოსავლეთ ნაწილში განვითარებულია მძლავრი გამყინვარების ცენტრი. სულ ქედზე 487 მყინვარია, რომელთა საერთო ფართობია 480 კმ². პეტრე პირველის ქედი უმთავრესად აგებულია ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. ქედის დასავლეთ ნაწილში დაბლა კაკლისა და ნეკერჩხლის ტყეებია, მაღლა — ღვიის ნათელი ტყე, მაღალბალახეული, სუბალპური და ალპური მდელოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები
მიტელბიბერახი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ბარბარა ცელიელი
ბარბარა ცელიელი (Barbara Celjska, Barbara von Cilli, Barbora Celjská, Cillei Borbála; დ. 1392 — გ. 11 ივლისი, 1451) — საღვთო რომის იმპერატრიცა 1433-1437 წლებში, უნგრეთის დედოფალი 1405-1437 წლებში, ბოჰემიის დედოფალი 1419-1437 წლებში და გერმანიის დედოფალი 1411-1437 წლებში როგორც იმპერატორ სიგიზმუნდ I-ის მეორე მეუღლე. მას ძალიან უყვარდა ოფიციალური ღონისძიებები, რის გამოც გერმანიაში ამ მხრივ მის დროს ბევრი რამ დაიხვეწა. მასვე მიეწერება დრაკონის ცნობილი, არისტოკრატიული ორდერის დაარსება. იგი უნგრეთს რეგენტი სტატუსით მართავდა 1412, 1414, 1416 და 1418 წლებში.
ადრეული წლები
ბარბარა დაიბადა 1392 წელს ცელიეში, თანამედროვე სლოვენიის ტერიტორიაზე. იგი იყო ცელიეს გრაფ ჰერმან II-ისა და მისი მეუღლის, ანა შაუნბერგელის ქალიშვილი.
1405 წელს ბარბარა დანიშნეს საღვთო რომის იმპერატორ სიგიზმუნდ I-ზე. სიგიზმუნდის მეუღლე, უნგრეთის დედოფალი მარია I 1395 წელს დაიღუპა უშვილოდ, რის გამოც იმპერატორმა მემკვიდრის გასაჩენად მეორე ცოლის შერთვა მოისურვა. სიგიზმუნდისა და ბარბარას ქორწინება ამავე, 1405 წელს შედგა.
დედოფალი და იმპერატრიცა
სიგიზმუნდი 1411 წელს გერმანიის მეფე, 1419 წელს ბოჰემიის მეფე, ხოლო 1433 წელს საღვთო რომის იმპერატორი გახდა და შესაბამისად, ბარბარამაც მისი ეკვივალენტური ტიტულები მიიღო.
იგი თავისი დროის დიდ ნაწილს ქმართან ერთად ატარებდა უნგრულ ციხე-დარბაზებში, რომლებიც მათ ძალიან უყვარდათ. სიგიზმუნდის უნგრეთში არ ყოფნისას, ბარბარა ქვეყანაში რჩებოდა და მის ნაცვლად მართავდა, როგორც რეგენტი. მსგავსი შემთხვევა იყო 1412, 1414, 1416 და 1418 წლებში. 1429 წელს, დედოფალ ბარბარას თაოსნობით ქალაქ ლუცკში მოეწყო უნგრელი დიდებულების ყრილობა. იგი უნგრეთის დედოფლად 1408 წელს ეკურთხა, მისი გერმანიის დედოფლად კურთხევა 1414 წელს შედგა აახენში, 1433 წელს შედგა მისი საღვთო რომის იმპერატრიცად კორონაცია, ხოლო 1437 წელს, დაქვრივებამდე სულ ცოტა ხნით ადრე იგი ეკურთხა ბოჰემიის დედოფლადაც. იგი სიგიზმუნდ I-ს თან ახლდა 1414-1418 წლების კონსტანცის საეკლესიო კრებაზე.
1409 წელს, დედოფალმა ბარბარამ გააჩინა თავისი პირველი და უკანასკნელი ქალიშვილი — ელიზაბეთ ლუქსემბურგელი, რომელიც ავსტრიისა და გერმანიის მეფე ალბრეხტ II-ზე დააქორწინეს.
კონფლიქტი ალბრეხტ II-თან
1437 წლის 9 დეკემბერს ზნოიმოში, როდესაც მძიმედ დასნეულებული იმპერატორი სიგიზმუნდ I სასიკვდილო სარეცელზე იწვა, უნგრეთში ბარბარას ვრცელი მამულების კონფისკაცია მოახდინეს. უნგრელმა დიდებულებმა განრისხებულ დედოფალს განუცხადეს, რომ ამის სათავეში მისი სიძე, ტახტზე ახლად ასული მეფე ალბრეხტ II იყო. განსვენებული სიგიზმუნდის სამეფო კანცლერმა — კასპარ შლიკმა დედოფალი ბარბარა მისივე უსაფრთხოების მიზნით, სასწრაფოდ გადაიყვანა ბრატისლავას ციხესიმაგრეში. საბოლოოდ ბარბარა იძულებული გახდა, რომ უნგრული მიწების დიდი ნაწილი სიძისთვის გადაეცა, მათ შორის ისეთი მამულებიც, რომელიც მას მზითვში მოჰყვა. ალბრეხტთან კონფლიქტი გარდაუვალი იყო, ამიტომაც ბარბარამ გადაწყვიტა პოლიტიკური თავშესაფარი ეპოვნა პოლონეთის სამეფო კარზე. იგი კრაკოვში, პოლონეთის მეფე ვლადისლავ III-ის კარზე 1438-1441 წლებში ცხოვრობდა. პოლონეთის მეფე მას მთელი ამ წლების მანძილზე ეხმარებოდა ფინანსურად და საპატიო წოდებას მიანიჭა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1392 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1451 კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:ბოჰემიის დედოფლები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები
იულიანა (ნიდერლანდები)
იულიანა (Juliana; დ. 30 აპრილი, 1909, ჰააგა, ნიდერლანდები — გ. 20 მარტი, 2004, უტრეხტი, ნიდერლანდები) — ორან-ნასაუს დინასტიის წარმომადგენელი. ნიდერლანდების დედოფალი 1948-1980 წლებში. დედოფალ ვილჰელმინასა და პრინც ჰაინრიხ მეკლენბურგ-შვერინელის ერთადერთი ქალიშვილი. დედოფალ ბეატრიქსის დედა.
ბიოგრაფია
იულიანა დაიბადა 1909 წლის 30 აპრილს ჰააგაში. იგი იყო ნიდერლანდების დედოფალ ვილჰელმინასა და მისი მეუღლის, პრინც ჰაინრიხ მეკლენბურგ-შვერინელის ერთადერთი ქალიშვილი, რაც მას ნიდერლანდების ტახტის ერთადერთ მემკვიდრედ აქცევდა.
1934 წელს პრინცი ჰაინრიხი გარდაიცვალა, 1939 წელს კი დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი, რა დროსაც ნაცისტურმა გერმანიამ ნიდერლანდების ოკუპირება მოახდინა. ამის გამო დედოფალი ვილჰელმინა, პრინცესა იულიანასა და თავის მთავრობასთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა ბრიტანეთში, საიდანაც ისინი მხოლოდ 1945 წელს, ომის დასრულების შემდეგ დაბრუნდნენ.
1948 წლის 4 სექტემბერს დედოფალი ვილჰელმინა ტახტიდან გადადგა ახლა უკვე დედოფალ იულიანას სასარგებლოდ, რომლის კორონაციაც ორ დღეში, 6 სექტემბერს შედგა. დედოფალმა ვილჰელმინამ ყველაფერი გააკეთა იმისათვის, რომ თავის ქალიშვილს არ მოხდენოდა იმ მძიმე დღეების გადატანა, რაც თავად მოუწია. ამის გამო იულიანას შედარებით უკეთესი ცხოვრება ჰქონდა ვიდრე დედამისს. გარდა ამისა, იგი დოქტორის ხარისხს ფლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებებში, რაც ნიშნავს იმას, რომ იგი გულმოდგინედ ემზადებოდა თავისი სამომავლო ცხოვრებისთვის.