cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარი ბურგუნდიელი (1393-1466)
ბიოგრაფია
1448 წელს ადოლფი გარდაიცვალა, ტახტზე მათი ვაჟი იოჰან I ავიდა. ამის შემდეგ მარიმ დატოვა მონტერბერგის სამეფო სასახლე და კალკარში გადასახლდა. 1449 წელს ჰერცოგი იოჰანი ახლო აღმოსავლური მოგზაურობიდან დაბრუნდა და მაშინვე, დედასთან ერთად დააარსა კალკარის მონასტერი, რომლის მშენებლობაც 1453 წელს დასრულდა. ცნობილია, რომ ამის შემდეგ, მან დიდი გავლენა იქონია კლევში ბამბისა და შალის მრეწველობის განვითარებაზეც. იგი გარდაიცვალა 1466 წელს, კალკარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1393 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1466 კატეგორია:ვალუები
Quemmekh
სიმღერების ავტორები სხვადასხვა დროს იყვნენ ნიკა მოსიაშვილი, სანდრო დიასამიძე, გიორგი მიგრიაული.
კოლექტივი ბენდის ძირითად წევრებთან ერთად უბრალოდ სხვადასხვა სფეროდან საქართველოში მოღვაწე არტისტებს აერთიანებს.
ჯგუფმა პირველი ალბომი „ახალი მეფე“ 2017 წელს გამოსცა, რომელიც 8 სინგლისგან შედგება, როგორც თავად ბენდი აღწერს ეს ალბომი არის „ჩამოუყალიბებელი, ანარქო-ინდუსტრიული, დაშლილი და მორალურად დაქუცმაცებული, 2017 წლის, დაბალი თვითშეფასების, თბილისის ჟღერადობა მომავლის მაძიებელი ძაღლების, მგლების და ტურებისთვის.“ ბენდის მეორე ალბომი 2018 წელს დაწერილი „Gravatas“-ია რომელიც მეტად მძიმე ჟღერადობით გამოირჩევა, ალბომის გარეკანზე მუსიკოსი გოგი ჩაჩანიძე იგივე Kulibaba-ა გამოსახული. 2019 წელს ბენდმა გამოუშვა „ანუბისის ტეტროლოგია“, რომელზეც მხოლოდ ჯგუფის ორმა წევრმა, სანდრო ქერაულმა და ნიკო მოსიაშვილმა იმუშავეს. 2020 წელს კი ახალი ალბომი „ისევ შენ ხარ“გამოუშვა, 2021 ალბომი ამერიკული.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
ქარაჟალარი (ბარდა)
ქარაჟალარი  (Karadzhalar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ტარიმის ღრმული
ტარიმის ღრმული, ტარიმის ვაკე, კაშგარის ვაკე — მოვაკებული დადაბლება დასავლეთ ჩინეთში. გარშემორტყმულია ტიან-შანის, პამირის, კუნლუნისა და ბეიშანის მთებით. სიგრძე დასავლეთიდან აღმოსავლეთით დაახლოებით 1200 კმ-ია, სიგანე 500 კმ, სიმაღლე 1500 მეტრიდან (დასავლეთით) 780 მეტრამდე (აღმოსავლეთით, ტბა ლობნორთან), ფართობი 530 კმ² (ცენტრალურ აზიაში უდიდესია). ძირითადად აგებულია ალუვიური ნალექებით (მდინარე ტარიმისა და მისი შენაკადების მიერ). ტარიმის ღრმულის უდიდეს ნაწილს იკავებს ტაკლა-მაკანის უდაბნო. მთისძირებში გვხვდება დამრეცი დელუვიური შლეიფები, რომლებიც აგებულია კენჭნარითა და ქვიშა-თიხოვანი ნალექებით. რელიეფის დადაბლებებში მლაშობებია. დასავლეთ ნაწილში დანალექი ქანებისგან აგებული სერებია. ჰავა ზომიერი (თბილი, მკაცრი კონტინენტური, უდაბნოსი); ზაფხული ცხელი (ივლისის საშუალო ტემპერატურაა 25, 26°С), ზამთარი მოკლე, −20°С-იანი ყინვებით, უთოვლო. ნალექები — 100 მმ-ზე ნაკლები წელიწადში, მაქსიმუმი მოდის ზაფხულში. მთის მდინარეები, რომლებიც ტარიმის ვაკეზე გადიან, ხშირად შრებიან ან საირიგაციო მიზნებისთვის იშლებიან. უდიდესი მდინარეებია: ტარიმი, ხოთანი, კაშგარი, აქსუ, კონჩედარია. ტარიმი და კონჩედარია ქვემო დინებაში ხშირად იცვლიან კალაპოტს, რითაც იწვევენ ლობნორის ტბის გადაადგილებას. ტარიმის ღრმულის დიდი ნაწილის რუხმიწა ნიადაგები დაფარულია უდაბნოს მცენარეულობით. ხეობები დაფარულია მდინარისპირა ტყეებით, ოაზისებსა და მთისძირა ვაკეებზე განვითარებულია მიწათმოქმედება, მებაღეობა. დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ოაზისებია (კაშღარის, აქსუს, იარქენდის, ხოთანის). ვიწრო გაგებით, კაშგარის ვაკე ეწოდება მდინარე იარქენდის მარცხენა შენაკადების დელტის მონაკვეთს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ვაკეები კატეგორია:ჩინეთის ღრმულები
ელ-მუჯაჰიდი
ელ-მუჯაჰიდი (كتيبة المجاهدين; ქათიბათ ალ-მუჯაჰიდინ; odred "El Mudžahedin" — მუჯაჰიდების რაზმი), ასევე ცნობილი ბოსნიელებში როგორც ბოსნიელი მუჯაჰიდები (Bosanski mudžahedini) — ბატალიონის დონის ქვედანაყოფი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიაში, რომელიც ჩამოაყალიბეს ბოსნიელების დასახმარებლად უცხოეთიდან ჩასულმა მუსლიმებმა, თუმცა ომის დასასრულს უკვე ბევრი ადგილობრივიც შეუერთდა მათ. ისინი ნომინალურად მესამე კორპუსს ექვემდებარებოდნენ, თუმცა რეალურად დამოუკიდებლად მოქმედებდნენ.
იბრძოდნენ როგორც ხორვატების, ასევე სერბების წინააღმდეგ და გამოირჩეოდნენ რელიგიური შეუწყნარებლობით. დატყვევებულ სერბებს ისინი ხშირად აიძულებდნენ ისლამის მიღებას და იძულებით წინდაცვეთასაც კი უტარებდნენ. იძულებით რელიგიის შეცვლის შემთხვევები ბოსნიის ომის მანძილზე იშვიათობა იყო მიუხედავად იმისა, რომ მთელ კონფლიქტს დაჰყვებოდა რელიგიური შტრიხები. მებრძოლ მხარეებს მიაჩნდათ რომ ადამიანი ტრადიციულად მისდევდა რელიგიას და სხვა რელიგიის მიმდევრებს სხვა ეთნოსად განიხილავდნენ, ამგვარად მათი "მოქცევა" შეუძლებლად მიაჩნდათ, მხოლოდ მათი განადგურება ან კონკრეტული ტერიტორიიდან განდევნა სურდათ.
ამ შენაერთის შემადგენლობაში იბრძოდნენ შემდგომში საერთაშორისო ტერორიზმში ან ექსტრემიზმში ეჭვმიტანილი პირები, მათ შორის აბუ ჰამზა ალ-მასრი (მუსტაფა ქამილ მუსტაფა), ამირ ხატტაბი (სამირ სალიჰ ას-სუვაილიმი), აბუ ლ-მა'ალ ალ-ჯაზაირი ('აბდუ ლ-ყადირ მუხთარი), აბუ ჰიშამ ალ-მაღრიბი (ქარიმ საიდ ათმანი). ასევე ამ შენაერთის ორმა ყოფილმა მებრძოლმა ხალიდ ალ-მიჰდარმა და ნავაფ ალ-ჰაზმიმ, მონაწილეობა მიიღეს 11 სექტემბრის ტერაქტში, მათ მიერ გატაცებული რეისი 77 პენტაგონს დაეჯახა.
ბოსნიის დამოუკიდებლობა
სლოვენიისა და ხორვატიის კვალდაკვალ იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკამაც, რომელიც ეთნორელიგიურად ყველაზე ჭრელი იყო. 1991 წლის 31 მარტის აღწერით, მისი მოსახლეობის (4,4 მლნ) სამ ძირითად ჯგუფს შეადგენდნენ ბოსნიელები (მუსლიმები, 1,9 მლნ, 44%), რომლებიც უმრავლესობას წარმოადგენდნენ 45 რაიონში (13 მათგანში ფარდობითი, ხოლო 31–ში აბსოლუტური) სერბები (1,4 მლნ, 31%), რომლებიც უმრავლესობას წარმოადგენდნენ 34 რაიონში (5 ფარდობითი და 29 აბსოლუტური) და ხორვატები (752 ათ., 17%), რომლებიც უმრავლესობა იყვნენ 20 რაიონში (6 ფარდობითი და 14 აბსოლუტური). მოსახლეობის დანარჩენ 8% შეადგენდნენ სხვა ეროვნების წარმომადგენლები და ასევე იუგოსლავები (ძირითადად შერეული ქორწინების შთამომავლები).
დამოუკიდებელ ბოსნიას სათავეში ჩაუდგა ალია იზეთბეგოვიჩი – ანტიკომუნისტი დისიდენტი და ზომიერი ისლამისტი, რომელიც იუგოსლავიის პერიოდში მრავალჯერ იყო დაპატიმრებული მუსლიმური ნაციონალიზმის გაღვივებისთვის, ბოლოს იგი 1983 წელს დააპატიმრეს სხვა ბოსნიელ აქტივისტებთან ერთად. მათ წაუყენეს ბრალი "ანტისაზოგადოებრივ და ძირგამომთხრელ საქმიანობაში, რაც მუსლიმური ნაციონალიზმით იყო ინსპირირებული." ამის მიზეზი იზეთბეგოვიჩის მიერ ირანში მუსლიმურ კონგრესზე დასწრება იყო. კომუნისტების ძალაუფლების შესუსტების შემდეგ იზეთბეგოვიჩი გაათავისუფლეს. ამგვარად, იგი საკმაოდ ცნობილი პიროვნება იყო ისლამურ წრეებში.
სამხედრო დანაშაულები ბოსნიელების წინააღმდეგ
იუგოსლავიის არმიის არსენალი ბოსნიელ სერბებს დარჩათ. მათაც გამოიყენეს სამხედრო უპირატესობა – მათ დაიწყეს თანდათანობითი დაკავება იმ რეგიონების, სადაც სერბები არა მხოლოდ უმრავლესობას, არამედ მნიშვნელოვან უმცირესობას შეადგენდნენ. დაიწყო სამხედრო დანაშაულები და ეთნიკური წმენდა: სერბული არმია, პოლიცია, მოხალისეთა ფორმირებები და ადგილობრივი სერბებიც კი ძარცვავდნენ არასერბებს, აიძულებდნენ უარი ეთქვათ ქონებაზე და დაეტოვებინათ ის მხარე, უარის შემთხვევაში კლავდნენ ან გადაჰყავდათ საკონცენტრაციო ბანაკებში, სადაც ქალებსა და კაცებს აცალკევებდნენ, ქალები და გოგონები დატყვევებული იყვნენ საშინელ პირობებში ყოფილ სტადიონებზე, სამრეწველო შენობებში ან არმიის ბარაკებში, სადაც მათ ყველანაირად ამცირებდნენ, მათ შორის მრავალჯერ აუპატიურებდნენ. არსებობდა დატყვევების ადგილები, სადაც მსურველი სერბი ჯარისკაცი ან პოლიციელი მიდიოდა, არჩევდა გოგონებს და შემდეგ "თამაშობდა" მათთან. აღმოსავლეთ ბოსნია, სადაც ბოსნიელების დასახლებები ხელს უშლიდა ჰომოგენური დიდი სერბეთის ჩამოყალიბებას, ეთნიკური წმენდების პირველი მიზანი გახდა. პირველი წმენდა ჯერ კიდევ ომის დაწყებამდე, ბიელინაში მოხდა – რონ ჰავივი, ამერიკელი ფოტოგრაფი, მოხალისეთა გვარდიის მებრძოლებმა თავად წაიყვანეს ბიელინაში, თავისი სამხედრო წარმატებებით საამაყოდ. ჰავივი შეესწრო როგორ გამოიყვანეს ხორცის მაღაზიის პატრონი ბოსნიელი ცოლთან ერთად ქუჩაში გვარდიელებმა და დახვრიტეს. შემდეგ იქვე დახვრიტეს კიდევ ერთი ბოსნიელი ქალი. ბოლოს ერთ-ერთმა გვარდიელმა სულთმობრძავ ყასბის ცოლს თავში წიხლი ჩაარტყა. ეს მომენტი ფირზე აღბეჭდა ჰავივმა. ამ სურათმა მსოფლიო მოიარა. ომის დაწყების შემდეგ ბოსნიელთა წმენდის კამპანია დაიწყო ვიშეგრადის, ზვორნიკის, ფოჩას რაიონებში. დაშინების მიზნით კლავდნენ რამდენიმე ბოსნიელს, შემდეგ კი დანარჩენებს აიძულებდნენ ქონება დაეთმოთ, შემდეგ კი საპატიმრო და საკონცენტრაციო ბანაკებში გადაჰყავდათ, სადაც მამაკაცების მკვლელობა და ქალებზე ძალადობა გრძელდებოდა. მოკლულთა რიცხვი ათასებს აღწევდა. იგივე ხდებოდა დასავლეთ ბოსნიაში, პრიედორის რაიონში, სადაც ფუნქციონირებდა საკონცენტრაციო ბანაკები, მათ შორის ომარსკასთან, ტერნოპოლესთან და სხვა.
ბოსნიელებს დაუპირისპირდნენ ხორვატებიც – ბოსნიის ომის დაწყებიდან ორ დღეში, 1992 წლის 8 აპრილს ჰერცეგ-ბოსნიის ხელმძღვანელობამ შექმნა თავისი შეიარაღებული ორგანიზაცია – ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე. 1992 წლის 6 მაისს სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი რადოვან კარაჯიჩი და ბოსნიელ ხორვატთა ლიდერი მათე ბობანი ხვდებიან ერთმანეთს გრაცში, სადაც თანხმდებიან გაიყონ ბოსნია და ჰერცეგოვინა. ხორვატულ და სერბულ ნაწილებს შორის რჩებოდა მცირე ბუფერი, რომელსაც "ალიას საფაშო" უწოდეს. შეთანხმების მიხედვით, ბოსნიელების კონცენტრაცია აქ უნდა მომხდარიყო მას შემდეგ, რაც სერბები და ხორვატები თავის ტერიტორიებს გაწმენდდნენ მათგან. შეხვედრაზე ბობანმა განაცხადა: "სერბები ჩვენი ძმები არიან ქრისტეში, ხოლო მუსლიმები კი – არაფერი! გარდა იმისა რომ ასწლეულების განმავლობაში აუპატიურებდნენ ჩვენს დედებსა და დებს!" კარაჯიჩმა კვერი დაუკრა მას და განაცხადა: "ხორვატებსა და სერბებს გასაყოფი არაფერი აქვთ, 1918 წლამდე ჩვენ არასდროს გვქონია კონფლიქტი. როდესაც ჩვენი ტერიტორიების გამიჯვნა მოხდება, ჩვენ აღარასდროს გვექნება კონფლიქტი."
მოხალისეების შეკრება
ამ ყოველივეს შემდეგ ბოსნიელების ტრაგედია მუსლიმური საზოგადოებების ყურადღების ცენტრში აღმოჩნდა, რასაც მუსლიმურ წრეებში იზეთბეგოვიჩის კავშირებმაც შეუწყო ხელი. მრავალი მუსლიმი იმამი და მქადაგებელი მოუწოდებდა მუსლიმებს დახმარებოდნენ ბოსნიელებს, მათ შორის სალმან ალ-'ავდა, 'აბდუ ლ-მაჯიდ აზ-ზინდანი, ჰასან აიუბი, აჰმად ალ-ყატტანი, ბიშრ ალ-ბიშრი და სხვები. ბოსნიაში პირადად ჩავიდა ეგვიპტელი მქადაგებელი ანვარ შა'ბანი, რომელმაც რამდენიმე ავღანეთის ომის ვეტერანი ჩაიყვანა თან. შა'ბანმა მუსლიმებს მოუწოდა, დახმარებოდნენ გასაჭირში მყოფ მოძმეებს. მოხალისეები მთელი მსოფლიოდან დაიძრნენ ბოსნიისკენ და 1992 წლის მეორე ნახევარში უკვე ასამდე მებრძოლი ჩავიდა ბოსნიაში. მისი წევრები მსოფლიოს ყველა კუთხიდან იყვნენ, მათ შორის ბრიტანეთისა და გერმანიის პაკისტანური და თურქული წარმოშობის მოქალაქეები, ასევე ადგილობრივი ბოსნიელები, რომლებიც სურვილს გამოთქვამდნენ ამ შენაერთში ებრძოლათ. სერბებმა მაშინვე გააჩაღეს პროპაგანდა, სადაც თავი რადიკალური ისლამისა და მუჯაჰიდების წინააღმდეგ ევროპის დამცველებად გამოჰყავდათ, რითაც ცდილობდნენ საკუთარი სამხედრო დანაშაულების გადაფარვას, რაც გარკვეულ წრეებში დღემდე გრძელდება.
ფორმირება
ბოსნიის არმიის მთავარი შტაბის ახალმა უფროსმა, რასიმ დელიჩმა მიიღო გადაწყვეტილება არმიის რეორგანიზაციასა და ნახევრად ავტონომიური ფორმირებების არმიის დაქვემდებარებაში გადმოყვანის შესახებ. 1993 წლის 13 აგვისტოს მან III კორპუსის (შტაბი – ზენიცა) დაქვემდებარებაში გადაიყვანა უცხოელი მებრძოლების შენაერთი, თუმცა რეალურად უცხოელი მებრძოლები აგრძელებდნენ ნახევრად ავტონომიურად მოქმედებებს და სრულად არ ექვემდებარებოდნენ არმიის ხელმძღვანელობას. დანარჩენი ნახევრად ავტონომიური ფორმირებები 1993 წლის ოქტომბრის ბოლოს და ნოემბრის დასაწყისში სრულიად დაშალეს.
საბრძოლო მოქმედებები
რაზმის ოფიციალურ ფორმირებამდე მუჯაჰიდების პირველი წარმატება იყო ბრძოლა ტიშინასთან 1992 წლის 28–29 სექტემბერს. სერბებმა არტილერიით დაბომბეს ის ადგილები, სადაც ბოსნიის ტერიტორიული თავდაცვა იყო განლაგებული. ტერიტორიული თავდაცვის მოხალისეებმა დაბომბვას ვერ გაუძლეს და უკან დაიხიეს, უკანდახეული ტერიტორიული თავდაცვის ნაწილების დანახვისას სერბები სამარშო წყობით შევიდნენ ქალაქში, მაგრამ მოულოდნელად მათ თავს დაესხნენ ქალაქში დარჩენილი მუჯაჰიდები მუჰამმად-ფათიჰ ალ-ბაჰრაინის სარდლობით. სერბები არ მოელოდნენ თავდასხმას და უწესრიგოდ დაიხიეს უკან მძიმე დანაკარგებით. ტერიტორიული თავდაცვის მებრძოლები დაბრუნდნენ და მოახერხეს დასახლებაზე კონტროლის აღდგენა, მაგრამ ბოსნიელებში საბრძოლო სულისკვეთების ნაკლებობამ და რელიგიისადმი ზერელე დამოკიდებულებამ ზოგიერთ მოხალისეს გული აუცრუა ბოსნიის ომზე და მათი ნაწილი ბოსნიიდან წავიდა, თუმცა შეიხ ანვარ შა'ბანის მოწოდებებისა და ძალისხმევის გამო, დიდი ნაწილი დარჩა. მეორე მხრივ, მუჯაჰიდების წარმატებამ აამაღლა მათი რეპუტაცია ბოსნიელებს შორის და რესპუბლიკის არმიიდან მრავალი მოხალისე შეუერთდა მუჯაჰიდების რაზმს.
1993 წლის დასაწყისში ელ-მუჯაჰიდის მეომრებმა ჩაატარეს რიგი ოპერაციები ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს წინააღმდეგ. მანამდე ისინი თავს იკავებდნენ ხორვატებთან დაპირისპირებისგან, რადგან მათი ბოსნიაში შემოსვლის ძირითადი მარშრუტი ხორვატიაზე გადიოდა, მაგრამ 1993 წლის 16 თებერვალს მათ უცებ დააპატიმრეს სამი უცხოელი, რომელიც მოხალისედ მოდიოდა ბოსნიაში, შემდგომ კიდევ ორი თავდასხმა მოხდა, სადაც ხორვატებმა მოკლეს ერთი მოხალისე და დაატყვევეს სამი. ამის შემდეგ მუჯაჰიდთა რაზმიც გააქტიურდა სამხრეთ ბოსნიაში, მათ ტყვეებში გადაცვლის მიზნით 13 აპრილს მოიტაცეს რამდენიმე ხორვატი ოფიცერი – თავდაცვის ვეჩეს ბრიგადის მეთაურის მოადგილე სამ თანხმლებ ოფიცერთან ერთად, ხოლო 15 აპრილს ვეჩეს სამხედრო პოლიციის უფროსი ჟივკო ტოტიჩი. მუჯაჰიდები ასევე თავს დაესხნენ ხორვატულ რადიოს, რომელიც გადასცემდა ხორვატულ პროპაგანდას და დაარბიეს. მუჯაჰიდებმა ბოსნიის არმიასთან 18 აპრილს შეუტიეს ხორვატულ პოზიციებს ზმაიევაცის მთაზე და დაიკავეს იგი. 1993 წლის 17 მაისს ზენიცაში გაეროს მიერ მოწყობილ ტყვეთა გაცვლაზე მოხერხდა დატყვევებული მოხალისეებისა და ასევე სხვა ბოსნიელი სამხედრო და სამოქალაქო ტყვეების გადაცვლა დატყვევებულ ვეჩეს ოფიცრებში.
ხორვატებმა წამოიწყეს კონტრშეტევა და გადაკეტეს ზენიცა-ტრავნიკის გზა. 3 ივნისს ბოსნიის არმიამ მუჯაჰიდების დახმარებით ჩაატარა ოპერაცია გზის გაწმენდის მიზნით. მუჯაჰიდებმა დაიკავეს სოფლები დოლაცი, ოვჩარევო, ბრაიკოვიცი და გუჩა გორა. გუჩა გორას მოსახლეობამ თავი შეაფარა სოფელში მდებარე ფრანცისკანულ მონასტერს, მუჯაჰიდებმა გამოიყვანეს ისინი და გადასცეს UNPROFOR-ის ბრიტანულ ბატალიონს, თავად მონასტერი კი დაარბიეს, მაგრამ არ გადაუწვავთ, როგორც ამას ხორვატები ირწმუნებოდნენ. ამ და სხვა წარმატებების გამო ბოსნიის არმიამ ოფიციალურად მიიღო თავის შემადგენლობაში მუჯაჰიდების ბატალიონი, რომელიც მესამე კორპუსის დაქვემდებარებაში სპეციალურ ერთეულად გამოიყო. თუმცა რეალურად ისინი არ ექვემდებარებოდნენ მათ ყველა მითითებას და რიგ შემთხვევებში ავტონომიურად მოქმედებდნენ.
1993 წლის შემოდგომაზე მუჯაჰიდებმა ჩაატარეს რამდენიმე ოპერაცია ხორვატების წინააღმდეგ გორნი ვაკუფის, ვიტეზისა და ნოვი ტრავნიკის რაიონებში. 18 სექტემბერს ხორვატებთან შეტაკების შემდეგ გაათავისუფლეს კრუშჩიცა, თუმცა ხორვატებმა კონტრშეტევისას მოკლეს დაჯგუფების ამირი ვაჰიუ დ-დინ ალ-მასრი. 1993 წლის ბოლოს მუჯაჰიდები მონაწილეობდნენ სტარი ვიტეზის იერიშში. ვაჰიუ დ-დინი შეცვალა აბუ ჰარის ალ-ლიბიმ, რომელიც ხელმძღვანელობდა რაზმს ომის დასასრულამდე.
ხორვატებსა და ბოსნიელებს შორის დაზავების შემდეგ მუჯაჰიდები მოქმედებდნენ სერბების წინააღმდეგ ოზრენის შვერილზე. 1995 წლის 21 ივლისს მუჯაჰიდებმა შეუტიეს სოფლებს კრჩევინეს, კესტენს, მალიე გაისა და მალოვანის მთას. სერბების თავდაცვა გაირღვა და სერბებმა მასობრივად დაიხიეს უკან. მუჯაჰიდებმა ადვილად დაიკავეს ყველა სამიზნე ტერიტორია, დაატყვევეს რამდენიმე სერბი და გადაიყვანეს კამენიცაში, ასევე ხელთ ჩაიგდეს სერბული ტანკი, რომელიც შეშინებულმა სერბებმა მიატოვეს. მუჯაჰიდებმა ამ ოპერაციას ქარამა (كرامة; სასწაული) უწოდეს მიღწეული წარმატებების გამო.
ქარამას შემდეგ ოზრენის შვერილის ლიკვიდაციის მიზნით ჩატარდა კიდევ სამი ოპერაცია, სადაც მუჯაჰიდები მონაწილეობდნენ. პირველი ოპერაცია იყო "წითელი ლომი" (Crveni lav). იგი ქარამას დასრულებისთანავე წამოიწყეს და მისი მიზანი იყო ოზრენის შვერილში მყოფი სერბების ალყაში მოქცევა. ამ ოპერაციის შემდეგ ჩატარდა მეორე ოპერაცია, რომელსაც "საამაყო ბრძოლა" (Bitka ponosa) უწოდეს. ამ ოპერაციისას ალყაში მოექცა ოზრენის შვერილზე სერბების თავდაცვის საკვანძო პუნქტი – სოფელი ვოზუჩა. ვოზუჩის დაკავების ოპერაციას უწოდეს ქარიშხალი (Uragan). იგი დაიწყო 10 სექტემბერს და იმავე საღამოს ვოზუჩაში ალყაშემორტყმული სერბული გარნიზონის ნარჩენები (სერბების არმიის 1-ლი კრაინის კორპუსის 3-ე და 4-ე ოზრენის, ასევე სრბაჩკას ბრიგადები) დანებდნენ. მუჯაჰიდებმა დაატყვევეს ასამდე სერბი და გადაიყვანეს კამენიცაში. გადაყვანამდე მუჯაჰიდების რაზმის ადგილობრივი წევრები მათ ეკითხებოდნენ იმ ნაწილების შესახებ, სადაც ისინი მსახურობდნენ ომის განმავლობაში და ცდილობდნენ გამოერკვიათ, ხომ არ მონაწილეობდა ეს ნაწილები ბოსნიელების წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებში. მოგვიანებით კამენიცაში თერთმეტ ტყვეს თავები მოკვეთეს. მუჯაჰიდები ასევე მონაწილეობდნენ დასავლეთ ბოსნიაში ჩატარებულ ოპერაციაში, რის შედეგადაც დასავლეთ ბოსნიის დიდი ნაწილიდან სერბები განდევნეს. 12 ოქტომბერს მოხდა საყოველთაო დაზავება ბოსნიაში და დაიწყო მოლაპარაკებები ბოსნიის მომავალ სტატუსზე ბოსნიელებს, სერბებსა და ხორვატებს შორის. ბოსნიის ტერიტორიაზე სერბული სახელმწიფო დარჩებოდა, დანარჩენ ტერიტორიაზე კი ბოსნიელები და ხორვატები განლაგდებოდნენ.
მუჯაჰიდების ნაწილი არ იყო თანახმა ამგვარ განაწილებაზე და მოითხოვდა ბრძოლის გაგრძელებას. დეიტონის შეთანხმებაზე ხელმოწერამდე რამდენიმე საათით ადრე ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს ბლოკპოსტზე მოკლეს მუჯაჰიდების რაზმის ორი ლიდერი – აბუ ჰარის ალ-ლიბი და ანვარ შა'ბანი. ამას ლოკალური შეტაკება მოჰყვა, მაგრამ ომის გაგრძელება არც ერთ მეომარ მხარეს აღარ სურდა. 1996 წლის 1 იანვარს ზენიცის არმიის სახლში მუჯაჰიდებს ოფიციალურად მოუწყვეს გამოსამშვიდობებელი საღამო და მათი შენაერთი დაშალეს. მუჯაჰიდების ნაწილი ბოსნიაში დარჩა, ნაწილმა კი დატოვა იგი.
სამხედრო დანაშაულები
მუჯაჰიდების მიერ სამხედრო მოქმედებებისას ჩადენილი იქნა რიგი სამხედრო დანაშაულები, რაც ძირითადად ტყვეების სიკვდილით დასჯასა და მათ მიმართ უპატიო მოპყრობაში გამოიხატებოდა.
ომის შემდეგ
ომის შემდეგ მუჯაჰიდების ნაწილი ბოსნიაში დარჩა. 2001 წლისთვის დაახლოებით 200 ყოფილი მუჯაჰიდი კვლავ ცხოვრობდა ბოსნიაში, რომელთა 30%ს ჰქონდა პირდაპირი ან არაპირდაპირი კავშირები რადიკალურ ორგანიზაციებთან. 2007 წელს 100 ყოფილ მუჯაჰიდს, ისევე როგორც 50-მდე ყოფილ მებრძოლებს პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან (სერბების მხარეს) და დასავლეთ ევროპიდან (ხორვატების მხარეს), ბოსნიის მოქალაქეობა ჩამოართვეს.
მუჯაჰიდების მონაწილეობამ ბოსნიის ომში განაპირობა ბოსნიაში სალაფიზმის აქტიური გავრცელება. მუჯაჰიდთა დიდი ნაწილი სალაფიტი იყო, ხოლო ისინი ელიტურ ფორმირებად განიხილებოდნენ ბოსნიის არმიაში და ასევე აქტიურად ეწეოდნენ ქადაგებას. ომის დასაწყისიდანვე ბევრი არმიელი გადმოდიოდა მუჯაჰიდთა დაჯგუფებაში, ხოლო 1993 წლისთვის ზენიცაში შეიქმნა 7-ე მუსლიმური ბრიგადა (7. muslimanska brigada), რომლებიც ელმუჯაჰიდის პირდაპირი გავლენის შედეგი იყო და ხშირად ეს ორი ქვედანაყოფი ერთმანეთში ერევათ კიდეც.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამიზმი კატეგორია:ისლამური ორგანიზაციები კატეგორია: იუგოსლავიის ომები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
ოსმალეთის სასულთნოს გაუქმება
მინი|[[მეჰმედ VI გამოდის დოლმაბაჰჩეს სასახლის უკანა კარიდან.]] ოსმალეთის სასულთნოს გაუქმება (თურქ.: Saltanatın kaldırılması) — 1922 წლის 1 ნოემბერს თურქეთის დიდი ეროვნული კრების მიერ ოსმალეთის სასულთნოს გაუქმებით დასრულდა 1299 წელს დაარსებული ოსმალეთის იმპერიის არსებობა. 1922 წლის 11 ნოემბერს ლოზანაში გამართულ კონფერენციაზე აღიარეს თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის სუვერენიტეტი თურქეთის ტერიტორიაზე მთავრობით ანკარაში. ბოლო სულთანმა მეჰმედ VI-მ დატოვა ოსმალეთის დედაქალაქი სტამბოლი 1922 წლის 17 ნოემბერს. იურიდიული პოზიციები გამყარდა 1923 წლის 24 ივლისს ლოზანის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ.
წინაპირობები
ოსმალეთის იმპერია პირველ მსოფლიო ომში ცენტრალურ ძალებთან ერთად  1914 წლის 11 ნოემბერს ჩაერთო. პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები ახლო აღმოსავლეთის ტერიტორიაზე დასრულდა მუდროსის დროებითი ზავით 1918 წლის 30 ოქტომბერს. კონსტანტინოპოლის ოკუპაცია ბრიტანეთის, საფრანგეთისა და იტალიის ჯარების მიერ  1918 წლის 13 ნოემბერს მოხდა. მარცხნივ|მინი|სულეიმან შეფიკ ფაშა, სახალიფოს არმიის მეთაური ოსმალეთის იმპერიის დაყოფა დაიწყო ლონდონის პაქტის (1915) ხელმოწერით და გაგრძელდა რამდენიმე შეთანხმებით ანტანტის წევრებს შორის. ბრიტანულმა ჯარებმა სამხედრო მმართველობის დამყარების შემდეგ დაიწყეს საიმპერატორო შენობების ოკუპაცია და ნაციონალისტების დაპატიმრება, 1920 წლის 15 მარტის ღამეს. 1920 წლის 18 მარტს ოსმალეთის პარლამენტმა მოკავშირეებს პროტესტი გაუგზავნა  მისი ხუთი წევრის დაპატიმრების გამო. ეს გახლდათ პარლამენტის  უკანასკნელი შეკრება, რაც ოსმალეთის პოლიტიკური სისტემის დასასრულს ნიშნავდა. სულთანმა მეჰმედ VI- მ 1920 წლის 11 აპრილს დაშალა ოსმალეთის გენერალური კრება. კონსტანტინოპოლის მთავრობა, ბიუროკრატიულ აპარატთან ერთად, მაგრამ პარლამენტის გარეშე, კვლავ აქტიური რჩებოდა სულთანის მეთაურობით.
1920 წლის 10 აგვისტოს სევრის ხელშეკრულებამ დაასრულა იმპერიის დაყოფა. იმ დროს მალტაში ეტაპობრივად გადაასახლეს დაახლოებით 150 პოლიტიკოსი. თურქეთის ნაციონალურმა მოძრაობამ მუსტაფა ქემალის მეთაურობით 1920 წლის 23 აპრილს   ანკარაში დააარსა თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა.
თურქეთის დიდმა ეროვნულმა კრებამ კონსტანტინოპოლის მონარქიული მთავრობის წინააღმდეგ, რომლის ხალიფა იყო მეჰმედ VI,  დაიწყო ომი თურქეთის დამოუკიდებლობისათვის (ქემალისტური რევოლუცია). კონსტანტინოპოლის მთავრობამ  ( პარლამენტის გარეშე) ჩამოაყალიბა არმია Kuva-yi Inzibatiye, რომელიც ცნობილი იყო "სახალიფოს არმიის" სახელწოდებით, თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის არმიის Kuva-yi Milliye-ს წინააღმდეგ. მინი|სახალიფოს არმია ომის დროს, რომელიც თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის მიმდონარეობდა,  აჯანყებებთან ერთად კონფლიქტები მოხდა ბოლუში, დუზჯეში, ჰენდეკში, ადაფაზარში. სახალიფოს ჯარები ახლოს იყვნენ ისლამის იდეებთან, აქედან მომდინარეობდა სახელწოდებაც. დიდი ბრიტანეთი სახალიფოს არმიას იარაღით ამარაგებდა. სახალიფოს არმიის, ისევე როგორც ბრიტანელების სტრატეგიული ამოცანა გახლდათ აღეკვეთათ ეროვნული ძალების  წინსვლა სრუტეებისკენ. Kuva-yi Milliye-მ დაამარცხა სახალიფოს არმია. არარეგულარული საომარი მოქმედებები მალევე შეწყდა. საბერძნეთის ომის დაწყებამდე Kuva-yi Milliye გახდა ორგანიზებული არმიის საფუძველი, რომელიც მოგვიანებით გადაკეთდა თურქეთის შეიარაღებულ ძალებად.
ოსმალეთის იმპერიის დასასრული
ლოზანის კონფერენციაზე   მოკავშირეებმა მოწვევა გაუგზავნეს როგორც კონსტანტინოპოლის, ისე ანკარის მთავრობას. მუსტაფა ქემალი დარწმუნებული იყო, რომ კონფერენციაში მონაწილეობა მხოლოდ ანკარის მთავრობას უნდა მიეღო. 1922 წლის 1 ნოემბერს დიდმა ეროვნულმა კრებამ კონსტანტინოპოლში სასულთნოს მთავრობა უკანონოდ გამოაცხადა. დიდმა ეროვნულმა კრებამ ასევე გადაწყვიტა, რომ კონსტანტინოპოლმა, როგორც დედაქალაქმა, მოკავშირეების მიერ მისი ოკუპაციის მომენტიდან შეწყვიტა ფუნქციონირება. გარდა ამისა, მათ განაცხადეს, რომ სასულთნო გაუქმდა. სასულთნოს გაუქმებით დასრულდა ოსმალეთის იმპერია. რეზოლუციის წაკითხვის შემდეგ მეჰმედ VI-მ 17 ნოემბერს ბრიტანულ საბრძოლო ხომალდ მალაიას შეაფარა თავი.
მეჰმედ VI-ის გაქცევის შემდეგ, მისი მთავრობის დანარჩენი მინისტრები ახალი პოლიტიკური რეალობის წინაშე აღმოჩნდნენ. არ არსებობს ოფიციალური დოკუმენტი, რომელშიც გამოცხადებულია ოსმალეთის სახელმწიფოს ან სულთნის კაპიტულაცია. ლოზანის კონფერენციამ, 1922 წლის 11 ნოემბერს, აღიარა თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის, როგორც ოსმალეთის იმპერიის შემცვლელის სუვერენიტეტი,  ბოლო სულთანმა მეჰმედ VI-მ კონსტანტინოპოლი დატოვა 1922 წლის 17 ნოემბერს.
ლოზანაში გამართულ კონფერენციაზე 600 პირის სია  წარადგინეს. სიაში მყოფები პერსონა ნონ გრატად უნდა გამოცხადებულიყვნენ. სია მიზნად ისახავდა ოსმალეთის იმპერიის მმართველი ელიტის ჩამოცილებას. ლოზანის მოლაპარაკებების დროს  სია 150-მდე შეამცირდა. ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა 1923 წლის 24 ივლისს.
ბერძენმა, ბულგარელმა და სერბმა ქვეშევრდომებმა იმპერია დატოვეს 1828-1908 წლებში ოსმალეთის იმპერიის დაცემის და მოდერნიზაციის დროს, ალბანელმა და სომეხმა (სომხური ეროვნული მოძრაობისა და სომხეთის პირველი რესპუბლიკის) ქვეშევრდომებმა  იმპერია დატოვეს ან  დარბევების დროს დაიღუპნენ ოსმალეთის იმპერიის დაშლის (1908-1922) წლებში. ძირძველი სომეხი და ბერძენი მოსახლეობა ოსმალებმა (ახალგაზრდა თურქებმა) და ქემალისტებმა 1915-1922 წლებში გაანადგურეს ან განდევნეს. 1922 წლისთვის თურქეთში დარჩენილი მაცხოვრებლების უმეტესობა თურქი ან ქურთი ეროვნების მუსლიმი იყო. თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეა თურქეთის რესპუბლიკად გამოაცხადა 1923 წლის 29 ოქტომბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ისტორია კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დაშლა კატეგორია:1922 წელი თურქეთში კატეგორია:1920-იანები
აგონი (სარაგოსა)
აგონი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-ბორხის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,520183 კმ². მოსახლეობა — 138 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ტურნავისტის რაიონი
ტურნავისტის რაიონი (Distrito de Tournavista) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის პუერტო-ინკას პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 250 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 024 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 043 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პუერტო-ინკას პროვინციის რაიონები
ქაფანაქჩი (ბარდა)
ქაფანაქჩი (Kəpənəkçi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ვარდისუბნის ყველაწმინდის ეკლესია
ვარდისუბნის ყველაწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ვარდისუბნის სამხრეთით, 0,5 კმ-ზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედი (4,55 x 4,3 მ) ნაგებია რიყის ქვით კირის ხსნარზე. დაზიანებულია. აღმოსავლეთ და დასავლეთი კედლები დაახლლოებით 3 მ სიმაღლეზეა შემორჩენილი, ხოლო დანარჩენი ორი — 1,5-2 მ სიმაღლეზე. შესასვლელი სამხრეთითაა. კარს გადახურვა და გარეთა გვერდები მონგრეული აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ოდნავ ფართო, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით მოწყობილია თითო, ოთხკუთხა ნიშა. ერთი მცირე ზომის. სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კონდოლის მთავარანგელოზის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (6,2 x 4,7 მ). ნაგებია რიყის ქვით და კვადრატული აგურით. დაზიანებულია: მონგრეულია ოთხივე კუთხის ზედა ნაწილი, ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდანი. შენობოვა დაახლოებით 0,7 მეტრით მიწაშია ჩამჯდარი.
შესასვლელი დასავლეთიდანაა, იგი აგურითაა გამოყვანილი. შემორჩენილია ორივე წირთხლი და თაღის ჩრდილოეთ ქუსლი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ცენტრშიც შეისრული სარკმელია გაჭრილი, ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედელშია, შესასვლელის ზემოთ. აფსიდში, სარკმლის სამხრეთით და ჩრდილოეთით, თითო, სწორკუთხა ნიშაა, ხოლო ქვემოთ კედელზე, აგურით ნაშენი ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიყრდნობილი. დარბაზი გადახურულია ნახევარ წრიული კამარით, რომელიც, ალაგ-ალაგ, ჩამონგრეულია, იატაკზე კვადრატული აგურია დაგებული.
ეკლესიის ფასადებიდან, მთელ სიმაღლეზე, მხოლოდ დასავლეთ ფასადებიღაა შემორჩენილი. ფასადის ქვედა ნახევარი რიყის ქვისაა და შებათქაშებულია მოყვითალო ფერის კირის წმინდა ხსნარით, რომლიტაც ქვებს შორის დარჩენილი არეებია ამოვსებული, ფასადის ზედა ნახევარი კი ფრონტონიანად მთლიანად აგურისაა, რომელშიც ვერტიკალურად დაყენებული ორ-ორი აგურის თანაბარზომიერი განლაგებით, კვადრული წყობის იმიტაციაა შექმნილი. ამ არეშია მოქცეული სარკმელი. სარკმლის თავზე ჩასმულია ფირუზისფრად მოჭიქული შორენკეცი, რომლის ზემოთ, აგურის წყობის შეღმავებით, გამოყვანილია მცირე, ტოლმკლავა ჯვრის გამოსახულება. ფასადი დასრულებული იყო აგურის, ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომლის მცირე ნაწილი ფრონტონის წვერს შემორჩა. შემორჩენილია ასევე, სახურავის კეხის დასავლეთ კიდეში დადგმული სამრეკლოს აგურითნაწყობი, მრგვალი საფუძველი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჟაკ ბერტენი
1960-იან წლებში მისი ხელმძღვანელობით გეოგრაფიულ მეცნიერებაში გატარდა ფუნდამენტური კვლევები გრაფიკული სახვითი საშუალებების გამოყენებაზე. 1957–85 წლებში იყო მის მიერვე დაარსებული „კარტოგრაფიული ლაბორატორიის“ ხელმძღვანელი. ცნობილია თავისი მონუმენტური მონოგრაფიით „გრაფიკული სემიოლოგია“ (1967), რომელშიც განხილულია გრაფიკული სახვითი საშუალებების ვიზუალური აღქმის სინტაქსური და ლოგიკური წესები. ნაშრომი გერმანულად ენაზე გამოიცა 1974 წელს, ხოლო ინგლისურ ენაზე 1983 წელს. სხვა ნაშრომებიდან მნიშვნელოვანია „გრაფიკა და ინფორმაციის გრაფიკული დამუშავება“ (თანაავტ., 1977), „უნივერსალური ისტორიული ატლასი“ (თანაავტ., 1997) და სხვა.
ჟაკ ბერტენმა თავის შრომებში არსებითი წვლილი შეიტანა კარტოგრაფიის თეორიაში, დაასაბუთა გრაფიკული სახვითი საშუალებების გამოყენების სინტაქტიკური და ლოგიკური წესები მათი ვიზუალური აღქმის კანონების საფუძველზე, რითაც შექმნა გრაფოლოგიური გამოთვლის სისტემის საფუძვლები.
ბერტენმა მეცნიერულ-თეორიული და გამოყენებითი კვლევები კარტოგრაფიაში თვისებრივად ახალ საფეხურზე აიყვანა. იგი, მიხეილ ბოჩაროვთან და ალექსანდრე ასლანიკაშვილთან ერთად კარტოსემიოტიკის პიონერად მიიჩნევა.
1993 წელს გერმანიის კარტოგრაფიულმა საზოგადოებამ გადასცა მერკატორის მედალი, ხოლო 1999 წელს საერთაშორისო კარტოგრაფიულმა ასოციაციამ დააჯილდოვა კარლ მანერფელტის ოქროს მედლით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:ფრანგი კარტოგრაფები
ვანდავიჟენი
ვანდავიჟენი (ინგლ. WandaVision) — ამერიკული სატელევიზიო მინისერიალი, რომელიც შექმნა ჯაკ შაეფერმა, სტრიმინგ სერვისისათვის Disney+. ფილმი დაფუძნებულია Marvel Comics-ის გმირებზე: ალისფერი ჯადოქარი და ვიჟენი. სერიალი Marvel-ის კინოსამყაროს (MCU) ნაწილია და კავშირშია ფრანჩაიზის ფილმებთან. მასში მოქმედება შურისმაძიებლები: დასასრულის (2019) შემდეგ ვითარდება. ვანდავიჟენი გადაიღო Marvel Studios პროდუქციაა, მთავარი სცენარისტია ჯეკ შეფერი, ფილმის რეჟისორი კი არის მეტ შეკმენი.
„ვანდავიჟენის“ პრემიერა შედგა პირველი ორი ეპიზოდით 2021 წლის 15 იანვარს, ხოლო ცხრავე ეპიზოდი 5 მარტამდე გამოვა. ფილმი არის პირველი სერიალი MCU–ს მეოთხე ფაზის ფილმებს შორის. სერიალი კრიტიკოსებმა შეაქეს წარსულის სიტკომებისადმი პატივისცემისა და ოლსენისა და ბეტანის პერფორმანსის გამო.
სიუჟეტი
შურისმაძიებლები: დასასრულის (2019) მოვლენების შემდეგ, ვანდა მაქსიმოვი და ვიჟენი ქალაქ ვესტვიუს გარეუბანში ცხოვრობენ და თან ცდილობენ, დამალონ თავიანთი შესაძლებლობები. ისინი სხვადასხვა ათწლეულებში გადადიან და თანდათან, ეჭვობენ, რომ ყველაფერი ისე არ არის, როგორც ჩანს.
სამსახიობო ჯგუფი და პერსონაჟები
შურისმაძიებელი, რომელსაც შეუძლია გამოიყენოს მაგია, დაკავდეს ტელეპათიით და ტელეკინეზით და შეცვალოს რეალობა. ოლსენის განცხადებით, სერიალის პერსონაჟი კომიქსების ვერსიას ძალიან ჰგავს, მთავარ მსგავსებას კი პერსონაჟს მენტალური დაავადება წარმოადგენს. ოლსენმა ასევე განაცხადა, რომ ასეთი სახის ალისფერი ჯადოქარი მარველის კინოსამყაროში არასდროს არ ყოფილა. აღმასრულებელმა პროდიუსერმა კევინ ფაიგიმ დაამატა, რომ სერიალი ვანდას შესაძლებლობების მასშტაბებისა და წარმოშობის შესახებ გვიყვება. სერიალის გადაღებებისას ოლსენმა მეტად შეიმეცნა პერსონაჟი, რამაც მას საშუალება მისცა დაენახა პერსონაჟის ახალი პიროვნული თვისებები, როგორიცაა მისი იუმორი. ოლსენმა ასევე განაცხადა, რომ აღფრთოვანებული იყო იმით, რომ სერიალი ფოკუსირებული იყო უშუალოდ ვანდას ისტორიაზე. ოლსენის განცხადებით მის შესრულებაზე გავლენა მოახდინა მერი ტაილერ მურმა, ელიზაბეტ მონტგომერიმ და ლუსილ ბოლმა.
ჯოლენ პერდს ასრულებს ბევერლის, ვანდასა და ვიჟენის მეზობლის როლს. ვესტვიუს სხვა მაცხოვრებლების როლებს ირგებენ: ასიფ ალი, ვიჟენის თანამშრომელი ნორმის როლში, დევიდ ლენგელი, როგორც ფილ ჯონსი, ემა კოლფილდ ფორდი, როგორც დოტი ჯონსი, „სკეპტიკოსი დედა, რომელიც სამეზობლოს მომწამლავი ღიმილით მართავს“; ამოს გლიკი, როგორც ფოსტალიონი დენისი; ასევე დევიდ პეიტონი, როგორც ჰერბი. ითამარ ენრიკესი და ვიქტორია ბლეიდი ყალბ სარეკლამო რგოლებში ქალისა და მამაკაცის როლებს ასრულებენ.
განვითარება
2018 წლის სექტემბრისთვის, Marvel Studios უკვე მუშაობდა რამდენიმე მინი სერიალზე კომპანია დისნეისთან ერთად, რომელიც გაეშვებოდა პლატფორმა Disney +-ზე. მარველის ინფორმაციით ეს სერიალები ორიენტირებულები იქნებოდა მეორეხარისხოვან პერსონაჟებზე, რომლებსაც მარველის კინოსამყაროში ინდივიდულაური ფილმები არ გააჩნდათ. მათ შორის იყო ვანდა მაქსიმოფ. ცნობილი გახდა, რომ მსახიობები, რომლებიც პერსონაჟებს მარველის ფილმებში განასახიერებდნენ მინი სერიალშიც მიიღებდნენ მონაწილეობას. მათ შორის იყო ელიზაბეტ ოლსენი, რომემაც ალისფერი ჯადოქრის როლი კიდევ ერთხელ მოირგო. სავარაუდოდ, სერიალი ექვსიდან რვა ეპიზოდამდე გაგრძელდებოდა. ითვლება, რომ Marvel Studios– ის პრეზიდენტი კევინ ფეიჯი ძალიან დიდ როლს თამაშობდა თითოეული სერიის განვითარებაზე, რომელიც ფოკუსირებული იყო ფილმების „სიუჟეტის უწყვეტობაზე" და მსახიობებს შესაფერის რჩევებს აძლევდა. ოქტომბრის ბოლოს დადასტურდა, რომ პოლ ბეტანი ვიჟენის როლს შეასრულებდა, ხოლო სერიალი მათ ურთიერთობაზე იქნებოდა აგებული.
ჯეკ შეფერი სერიალის სცენარის შესაქმნელად 2019 წლის იანვარში დაიქირავეს, მას შემდეგ რაც მან მარველის სხვა ფილმებშიც მიიღო მონაწილეობა, როგორიცაა: კაპიტანი მარველი (2019) და შავი ქვრივი (2021). შეფერმა დაწერა პირველი ეპიზოდის სცენარი, ხოლო მთლიანი სერიალის განმავლობაში აღმასრულებელი პროდიუსერის როლს ირგებდა. აპრილში დისნეიმ და მარველმა ოფიციალურად განაცხადეს, რომ სერიალის სახელი ვანდავიჟენი იქნებოდა. აგვისტოში ფილმს მატ შეიკმენი რეჟისორის პოსტზე. ფეიჯის თქმით, ეს სერიალი მოგვითხრობს მაქსიმოფის და ვიჟენის შესახებ, აჩვენებს თუ რა შეუძლია მაქსიმოფს, ვინ არის ვიჟენი და საზოგადოებას წარუდგენს MCU-ს კომიქსებს, სახელწოდებით ,,ალისფერი ჯადოქარი". მისივე თქმით ფილმი არის სრულიად სასაცილო, გარკვეულწილად საშინელი და მას გავლენა ექნება მარველის კინოსამყაროს მეოთხე ფაზის ფილმებზე.  მან ასევე განაცხადა, რომ მაყურებელს არ სჭირდება MCU- ს გაცნობა სერიალის გასაგებად, მაგრამ მათთვის, ვისაც ყველა ფილმი აქვს ნანახი და მეოთხე ფაზის გეგმების შესახებ სმენია, მრავალი დამალული საჩუქარი ექნება. სერიალი შედგება ცხრა ეპიზოდისგან, რომელთაგან თითოეული ნახევარი საათის ხანგრძლივობისაა და კომედიურ ელემენტებს შეიცავს.  პირველი სამი ეპიზოდი დაახლოებით 30 წუთი გრძელდება, ხოლო დანარჩენი ეპიზოდები თანდათან უფრო გრძელი ხდება. სერიალის მთლიანი ხანგრძლივობა დაახლოებით ექვსი საათია. თითოეული ეპიზოდის ბიუჯეტი 25 მილიონი დოლარი იყო. მინი|274x274პქ|[[ელისაბედ ოლსენი და პოლ ბეტანი 2019 წელს San Diego Comic-Con-ზე]]
მსახიობთა შერჩევა
2019 წლის აპრილში სერიალის ოფიციალური განცხადებით დადასტურდა, რომ ოლსენი და ბეტანი სერიალში, შესაბამისად, მაქსიმოფისა და ვიჟენის როლებს შეასრულებდნენ. ბეტანი პროექტში მონაწილეობას დათანხმდა ფეიჯთან და დ'ესპოზიტოსთან შეხვედრის შემდეგ, რომლებმაც მსახიობს პერსონაჟის „საინტერესო და ამაღელვებელი" დაბრუნების იდეა გააცნეს. ოლსენი თავიდან ნერვიულობდა მარველის ფილმების ტელევიზიაში გადასვლაზე და იმაზე, თუ როგორ შეძლებდნენ ფილმებთან კავშირის შენარჩუნებას, მაგრამ აღფრთოვანებული დარჩა და მეტი შეიტყო შეიფერის ჩართულობისა კომიქსების სიუჟეტების გაცნობის შედეგად.
ტეიონა პარიზმა განაცხადა, რომ იგი 2019 წლის ივლისში აირჩიეს მონიკა რამბოს როლის შემსრულებლად. რამბო მანამდეც ჩანდა მარველის კინოსამყაროში, როგორც კაპიტანი მარველის მეგობრის თერთმეტი წლის ქალიშვილი. აკირა აკბარმა განასახიერა ეს პერსონაჟი კაპირანი მარველის ფილმში. კათრინ ჰანმა ვანდას და ვიჟენის მეზობლის, აგნესის როლი მოირგო. დენინგი ადრე გამოჩნდა ფილმებში თორი (2011) და თორი: ბნელი სამყარო (2013). მან განაცხადა, რომ მისი პერსონაჟის გამოჩენა სერიალში ფანებისთვის „გარკვეულწილად მოულოდნელი იყო". შეფერმა იგრძნო, რომ სერიალში დენინგისა და პარკის მონაწილეობა სახალისო იყო, რადგან ორივე „ვეტერანი" სიტკომის მსახიობი იყო.
მუსიკა
2020 წლის იანვარში კრისტოფ ბეკმა გამოაცხადა, რომ სერიალისთვის მუსიკალურ ნაწარმოებს შექმნიდა. მან მარველისთვის მანამდეც იმუშავა და კომპოზიციები შექმნა ფილმებისთვის: ადამიანი- ჭიანჭველა (2015) და ადამიანი-ჭიანჭველა და ბზიკი. ბეკმა გაითვალისწინა სხვადასხვა ათწლეულების სიტკომების მუსიკა და შექმნა პერიოდის სპეციფიკური ჩანაწერებისა და შერევის ტექნიკის საშუალებით. თავდაპირველ ეპიზოდებზე წარმოდგენილია მცირე საორკესტრო ანსამბლები, მოგვიანებით ეპიზოდებს კი - მეტად როკ-პოპის სტილი აქვთ და მუსიკა სერიალის პროგრესირებასთან ერთად უფრო „ფართოვდება“. მაიკლ პარასკევასმა და ალექს კოვაქსმა იმუშავეს თანა-კომპოზიტორების პოზიციებზე.
2020 წლის დეკემბერში, რობერტ ლოპესმა და კრისტენ ანდერსონ-ლოპესმა გამოაცხადეს, რომ დაწერეს თემატური სიმღერები სერიალის ზოგიერთი ეპიზოდისთვის. მათ სერიალზე მუშაობა შაკმანმა ურჩია, რომელიც კოლეჯში ლოპესთან მეგობრობდა. ასევე ისინი ადრე ბექთან მუშაობდნენ დისნეის გაყინულის ფრენჩაიზის მუსიკაზე. თავიანთი თემების დასაკავშირებლად, ლოპესმა და ანდერსონ-ლოპესმა შექმნეს ოთხი ნოტის მოტივი, რომელიც თემატური სიმღერების თითოეულ სტილს გამოხატავდა.
სავოიელების დინასტია
სავოიელების დინასტია (Casa di Savoia) — იტალიის ერთადერთი სამეფო დინასტია, რომელიც დაარსდა 1003 წელს სავოიის გრაფ უმბერტო I-ის მიერ და მეფობდა 1946 წლამდე, როდესაც მეფე უმბერტო II გადადგა ტახტიდან. სხვადასხვა პერიოდში ისინი მართავდნენ სიცილიას, სარდინიას, ესპანეთს, ალბანეთს, ხორვატიას, კვიპროსსა და ეთიოპიას. 1416 წელს ამადეო VIII-მ მიიღო სავოიის ჰერცოგობა, 1713 წელს კი ვიტორიო ამადეო III-მ მიიღო სიცილიის სამეფო ტახტი, რომელიც 1720 წელს ავსტრიელებს სარდინიაში გაუცვალა. 1861 წელს, მათი მეთაურობით, ვიტორიო ემანუელე II სავოიელის გვირგვინქვეშ გაერთიანდა მთელი იტალია. შემდგომში, იტალიას მისი შვილი, შვილიშვილი და შვილთაშვილი მართავდა, რომლის დამხობითაც ჩამოყალიბდა იტალიის რესპუბლიკა.
ვანდავიჟენი
მუსიკა
საუნდტრეკები თითოეული ეპიზოდისთვის, მათ შორის ბეკის გაფორმება და ლოპესის და ანდერსონ-ლოპესის თემატური სიმღერები, გამოდის ციფრული ფორმით, ყოველი ეპიზოდის პრემიერიდან ერთი კვირის შემდეგ.
პრემიერა
ვანდავიჟენის პრემიერა შედგა 2021 წლის 15 იანვარს, როდესაც Disney +-ზე სერიალის ორი ეპიზოდი გამოვიდა. დანარჩენი შვიდი ეპიზოდის გამოცემა დაგეგმილია ყოველკვირეულად 5 მარტამდე. მარველის კინოწარმოებამ მთელი სეზონის ერთბაშად გამოშვებაც განიხილა, მაგრამ ბოლოს მაინც ყოველკვირეული გამოშვება გადაწყვიტა Disney +-ის ვარსკვლავური ომების სერიალის, „მანდალორიანის “ ყოველკვირეული გამოსვლით მიღებული წარმატების გამო. ფეიჯის თქმით, ეპიზოდები აგებული იყო ყოველკვირეული გამოსვლის გათვალისწინებით, ასე რომ აუდიტორიას შეეძლო „თვითონვე გამოეცნო რა მოხდებოდა შემეგ ეპიზოდში, მას ამისთვის კვირა ეძლეოდა, რომ ხელმეორედ აყურებინა და დეტალებზე მეტად გაემახვილებინა ყურადღება". მან იგრძნო, რომ სერიალის ყურება ყველა ეპიზოდის გამოსვლის შემდეგ „ სახალისო გამოცდილება იქნება".
შაკმანის თქმით, სერიალის პრემიერა ფილმის გადაღების დასრულებიდან მალევე შედგებოდა, გადაღებების COVID-19-ის პანდემიის შეწყვეტისდა მიუხედავად, გადაღებების შეწყვეტის პერიოდში კი პოსტ-პროდუქციაზე იმუშავებდნენ. სერიალის პრემიერა თავდაპირველად დაგეგმილი იყო 2021 წლის გაზაფხულისთვის, მაგრამ შემდგომში 2020 დეკემბერში, მოგვიანებით კი 2020 წლის დეკემბერში გადაიტანეს. საბოლოოდ ფილმის პრემიერა მაინც 2021 წლის დასაწყისში დაიგეგმა. სერიალი Marvel-ის კინოსამყაროში პირველი სერიალია და ის მეოთხე ფაზის დასაწყისს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმების სერიები კატეგორია:2020-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2020-იანი წლების ტელესერიალები
ტალსის მხარე
ტალსის მხარე (Talsu novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 ქალაქსა და 14 თემს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ტალსში.
ესაზღვრება ვენტსპილსის, დუნდაგის, მერსრაგსის, ენგურეს, ტუკუმსის, კანდავისა და კულდიგის მხარეები.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ტალსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისთვის შეადგენს 34 443 კაცს. მხარის ფართობია 1 763 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
დელე ალი
დელე ალი (Dele Alli; დ. 11 აპრილი, 1996) — ნიგერიული წარმოშობის ინგლისელი ფეხბურთელი. კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „მილტონ კეინზ დონსში“. ამჟამად არის „ტოტენჰემის“ წევრი. ასპარეზობდა ინგლისის ყველა ასაკობრივ ნაკრებებში. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატისა და 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე ინგლისის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ვლადო ბუჩკოვსკი
2008 წელს ბუჩკოვსკი დაადანაშაულეს T-55-ის სათადარიგო ნაწილების უკანონოდ შეძენაში 2001 წლის კონფლიქტის დროს. სასამართლომ 3,5 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი
იუიაპიჩისის რაიონი
იუიაპიჩისის რაიონი (Distrito de Yuyapichis) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის პუერტო-ინკას პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 250 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 587 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 673 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პუერტო-ინკას პროვინციის რაიონები
ნიობე
thumb|325px|ნიობე არტემიდესა და აპოლონისაგან შვილების დაცვას ცდილობს, [[ჟაკ ლუი დავიდი, 1772 წელი.]] ნიობე (Νιόβη) — თებეს თავმომწონე დედოფალი და თავისი ქედმაღლობის მსხვერპლი. მანისას ახლოს მდებარე ქალაქის, ტანტალისის მეფის, ტანტალოსისა და პლეადა ტაიგეტეს ან ჰაიდეს-დიონეს ამაყი ქალიშვილი, პელოპისა და ბროტეასის და. თებეს გმირი მეფის, ამფიონის მეუღლე, მამასავით ზვიადი, ტანტალიდების დაწყევლილი მოდგმის ერთ-ერთი უბედური სახე. ნიობეს მამა, ხშირად ფრიგიელად მოიხსენიება, ზოგან კი, ფრიგიის მეფედ.
მთავარი თემა
ნიობემ, ღმერთებთან ქიშპობით თავი დაიღუპა. ამაყობდა იმით, რომ მრავალი შვილი ჰყავდა: ერთ-ერთი ვერსიით, 6 ვაჟი და 6 ქალიშვილი. ოვიდიუსის, ევრიპიდესა და აპოლოდორეს თანახმად — შვიდ-შვიდი, ხოლო საფოს ცნობით — ცხრა-ცხრა; ჰესიოდესა და პინდარეს მიხედვით კი — ათ-ათი. აშკარად დასცინოდა ზევსის ადრინდელ ცოლ ლეტოს, რომელსაც სულ ორი შვილი ჰყავდა — ტყუპი აპოლონი და არტემიდა. „უწინ ლეტო და ნიობე ახლო მეგობრები იყვნენ“, (საფო; ფრაგმენტი 119) შემდეგ კი მეგობრობა განხეთქილებად იქცა. ნიობემ თებელ ქალებს, ლეტოსა და მისი შვილების თაყვანისცემა აუკრძალა, რადგანაც მეტი შვილის ყოლის გამო თავს უფრო პატივსაცემად თვლიდა. სიამაყით დაბრმავებულმა ნიობემ ის კი ვერ განსაზღვრა, რომ ლეტოს ორი შვილი ჰყავდა, მაგრამ ორივე ღმერთი იყო, ხოლო თავის შვილთაგან კი ღმერთი არცერთი არ ყოფილა. მოთმინებიდან გამოსულმა ლეტომ, შვილებს შესჩივლა, რომ მოკვდავი ნიობე თავს მიტოლებს და შვილების სიმრავლით გაამაყებული სიცოცხლეს მიმწარებსო. განრისხებული აპოლონი და არტემიდა თებეში ჩაფრინდნნენ. აპოლონმა უხილავი ისრებით ვაჟები გაჟლიტა, არტემიდემ კი ქალები. ღმერთების მცირეწლოვანებიც არ დაუნდიათ. ნიობემ, საკუთარი ვაჟების გვამებით მოფენილი მინდორის დანახვის შემდეგაც არ მოიხარა ქედი. „შვიდი ასული კიდევ მყავს, შენზე ბედნიერი დედა მაინც ვარ“ — მიუმართავს ლეტოსთვის. სწორედ მაშინ დაუხოცა არტემიდამ ქალები. ცხრა დღე და ღამე ველზე ეყარა გვამები. დამმარხავი არავინ იყო, ხალხიც გულქვად აქციეს ღმერთებმა, მაგრამ ბოლოს, მეათე დღეს, ნიობიდები თავად ღმერთებმა მიაბარეს მიწას. ტირილისაგან დაოსებული, გონდაკარგული ნიობე, ზეზეულად ქვად (ქანდაკებად) იქცა. ღმერთებმა ქარიშხალი ატეხეს, ეს ქვა შორეულ ლიდიაში, ნიობეს სამშობლოში ჩაიტანეს და სიპილოსის მთაზე დადგეს. ცივი ქვაც გრძნობს იმ მწუხარებას, რაც ღმერთებმა დაატეხეს თავს. ამფიონმა მწუხარება ვერ აიტანა და თავი ჩამოიხრჩო (სხვა ვერსიით, აპოლონის ტაძარს დაესხა თავს და ღმერთებმა ისიც ისრით განგმირეს). ამ უძველეს ვერსიას ჰომეროსი მოგვითხობს.
ლიტერატურაში
thumbnail|right|ნიობეს ქალიშვილი, შეშინებული ატეხილი ტერორით, ნიობეს ოთახი [[უფიცის გალერეაში]] ნიობიდების დახოცვის შესახებ ცნობები არაერთგვაროვანია. აპოლოდორეს მიხედვით, აპოლონმა ვაჟები კითერონის მთებში დახოცა, ქალები კი შინ, არტემიდამ ამოჟლიტა. ვაჟებიდან ამფიონი გადარჩა, ხოლო ქალებიდან უფროსი ქალიშვილი ქლორიდა, შემდგომში ნელევსის ცოლი და ბრძენი ნესტორის დედა; ან გადარჩნენ ამიკლე და მელიბეა, ამფიონი კი აპოლონმა განგმირა (ეს ვერსიაა მოცემული ევრიპიდეს ნაშრომში – „ბაკქელი ქალები“ და სოფოკეს ნაშრომში — „პენეთევსი“). ნიობე კი, თითქოს ლიდიაში დაბრუნდა ტანტალოსთან და თვითონ შეეხვეწა ღმერთებს ქვად მაქციეთო. სურვილი ზევსმა აუსრულა, მაგრამ ცრემლი ქვასაც კი სდის. ოვიდიუსის მიხედვით, ვაჟები საასპარეზო მოედანზე დახოცეს, ქალები კი, ძმების გასვენებაზე ან ლიდიაში. ჰომეროსისა და ოვიდიუსის ვერსიებს შტოლი, შვაბი, კუნი და სხვა მთხრობელები იმეორებენ.
ნიობესა და ლეტოს კონფლიქტი ასახულია საფოს ერთ-ერთ ფრაგმენტში. ლათინურერნოვან წყაროებში, ნიობეს შესახებ პირველადგაიუს იულიუს ჰიგინუსთან ვხვდებით.
ესქილეს, სოფოკლესა და ევრიპიდესთვის ნიობეს დარდი შთაგონების წყარო გახდა, ისევე, როგორც მიჯაჭვული პრომეთე და ტყვე მისანი კასანდრა, პრიამოსისა და დედოფალ ჰეკაბეს უმშვენიერესი ქალიშვილი, თავის ტიტანურ უბერურებაში დუმს და დუმილით ქვავდება. ნიობესადმი ინტერესი არასდროს განელებულა. ბოკაჩომ ხელახლა აღწერა იგი, ჰანს საქსმა კი დრამა მიუძღვნა.
ხელოვნებაში
ნიობეს კაეშანი ჯერ კიდევ არქაულ ბერძნულ ხელოვნებაში ასახეს (შავფიგურიან ამფორაზე გამოსახული არიან: ლეტო, არტემიდა, აპოლონი და ორი ნიობიდი). ძვ.წ. V საუკუნიდან ამ თემას ეძღვნება უამრავი მხატვრული ნიმუში: განგმირული ნიობიდის ასლი თერმებში (რომი), მარმარილოს დისკო (ლონდონი), ზევსის ტახტის რელიეფი (ოლიმპია), უმცროსი ასულის ქანდაკების ასლი და სხვა. ნახატები შექმნეს ტინტორეტომ (1545–1548, ვენეცია), პალმამ (1590, პრაღა), მასონმა (1947, პარიზი) და სხვებმა. აბსტრაქტულად დახატა კაროლი პატკომ.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:მეტამორფოზები კატეგორია:ლიდია
გიორგი კარბელაშვილი
გიორგი კარბელაშვილი (დ. 3 მაისი, 1962, თბილისი) —  ქართველი  თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1986 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კავშირგამბულობის ფაკულტეტი სპეციალობით მრავალარხიანი ელექტროკავშირგაბმულობა. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1986) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გიორგი კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენის კავალრები
მარიაცელის ბაზილიკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ტაძრები ევროპაში კატეგორია:ავსტრიის ტაძრები
ერთყვავილიანი ცისთვალა
ერთყვავილიანი ცისთვალა (Scilla monanthos) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე სატაცურისებრთა ოჯახისა. აქვს სწორი ყვავილის ყუნწი, თავდახრილი ყვავილები, 10–20 სმ სიმაღლის ღერო. 2–5, მოყვანილობით ფართოხაზური ფოთოლი. საშუალო ზომის, თავდაღუნული ყვავილი. მოყვანილობით მოგრძოლანცეტა ყვავილსაფრის ფოთლები, ღია ცისფერი, რომელსაც მიჰყვება ლურჯი ძარღვი. თეთრი და დიდი ზომის თანაყვავილი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს აპრილ-მაისში. გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში, კავკასიის ეკორეგიონის ენდემია. საქართველოში გვხვდება იმერეთში, აჭარაში, შიდა ქართლში, სამცხე-ჯავახეთში, კახეთში. იზრდება ტყის შუა და სუბალპურ სარტყლებში — მდელოებზე, კლდეებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ცისთვალა
ლორო-პარკი
ლორო-პარკი (Loro Parque ან თუთიყუშების პარკი) — ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ხალხმრავალი (მთელი არსებობის მანძილზე 40 მლნ. ადამიანი) ზოოპარკი. ზოოპარკი მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე, ქალაქ პუეტრო-დე-ლა-კრუსის მახლობლად.
პარკი დაარსდა 1972 წელს. თავდაპირველად, მისი ფართობი იყო 1,3 ჰექტარი, ხოლო თუთიყუშების კოლექცია შეიცავდა 150 სახეობის თუთიყუშს. დღეისათვის მისი ფართობი 13,5 ჰექტარია და მისი კოლექცია 4 ათასი სახეობის თუთიყუშს მოიცავს. ეს არის მსოფლიოს ზოოპარკთა შორის თუთიყუშების ყველაზე დიდი კოლექცია.
აგრეთვე, ევროპაში ყველაზე ფართო დელფინარიუმი, რომელიც ყოველდღიურად ეწყობა ვეშაპებისა და ზღვის ლომების შოუები. პარკის კოლექციაში შედის სხვადასხვა სახის თევზი, პრიმატები, ფრინველი და ქვეწარმავალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პარკები კატეგორია:ესპანეთის ღირსშესანიშნაობები
დიმიტრი პაიეტი
დიმიტრი პაიე (Dimitri Payet დ. 29 მარტი, 1987) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ მარსელის წევრი. არის სწრაფი, აქვს კარგი ტექნიკა და დრიბლინგი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
ტერვეტეს მხარე
ტერვეტეს მხარე (Tērvetes novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ზემგალეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ ზელმენში.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დობელეს რაიონის ნაწილისაგან.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 088 კაცს. მხარის ფართობია 223,81კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
ინტერნეტი აზერბაიჯანში
ინტერნეტი აზერბაიჯანში — ინტერნეტის ნაწილი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და მასთან დაკავშირებული საქმიანობა, სოციალური აქტივობა, კულტურა, პოლიტიკური და კრიმინალური საქმიანობა. ბევრ საიტს აზერბაიჯანში ენების სხვადასხვა ვერსია გააჩნია, განსაკუთრებით ინგლისური და რუსული.
1996 წელს აზერბაიჯანში ინტერნეტ მედია გამოჩნდა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ინტერნეტ ფორუმის პრეზიდენტი ოსმან გუნდუზია.
ზოგადი ცნებები
აზერბაიჯანში ფუნქციონირებს ორი სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი პროვაიდერი - Aztelecom და Bakinternet. ქვეყანაში 40-ზე მეტი პროვაიდერია, რომელთა შორის ყველაზე გავრცელებულია ADSL- ის პროვაიდერია. გაფილტრული ინტერნეტი, სხვა სიტყვებით „ჰალალ ინტერნეტი“ ხუთი პროვაიდერის მიერ მიეწოდება აზერბაიჯანის მოსახლეობას.