cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
აღწერა
რამდენიმე ასტრონომმა, მათ შორის რუბლევმა და კონტიმ თავდაპირველად წამოაყენეს ვარაუდი, რომ ვრ ვარსკვლავები არიან O-ვარსკვლავების მემკვიდრეები, რომლებშიც უკიდურესად კაშკაშა ვარსკვლავების ძლიერმა ვარსკვლავურმა ქარმა გამოტყორცნა წყალბადით მდიდარი გარე ფენები.
მერი ქართრაიტი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1930კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერიკატეგორია:გარდაცვლილი 1998კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილიკატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მათემატიკოსებიკატეგორია:სამეფო საზოგადოების წევრებიკატეგორია:ბრიტანელი ქალი მათემატიკოსებიკატეგორია:სამეფო საზოგადოების ქალი წევრები
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
აღწერა
დამახასიათებელი გამოსხივების ხაზები ფორმირდება გაფართოებულ, მკვრივ და მაღალსიჩქარიანი ქარის რეგიონში, რომელიც ეხვევა ძალიან ცხელ ვარსკვლავურ ფოტოსფეროში, რომელიც გამოყოფს ულტრაიისფერ გამოსხივებას, ხოლო ეს უკანასკნელი იწვევს ნათებას (ფლუორესენციას) ხაზების ფორმირების ქარიან რეგიონში. მეცნიერებს სჯერათ, რომ ასეთი ვარსკვლავების უმეტესობა საბოლოოდ გახდება Ib ან Ic ტიპის სუპერნოვა
არსებობს ვრ ვარსკვლავების ერთი ტიპი, რომელთაც აქვთ ძლიერი წყალბადის ხაზები თავიანთ სპექტრში, რომლებიც წყალბადის ატმოსფეროზე მიუთითებენ. ესენი არიან WNh (და ასევე WNha) ვარსკვლავები. მათ ჯერ კიდევ არ მოუშორებიათ თავიანთი წყალბადის "ქერქები." ისინი მხოლოდ ევოლუციონირებენ მასიური მთავარი მიმდევრობის O-კლასის ვარსკვლავებიდან. ეს არის ყველაზე კაშკაშა ვრ ვარსკვლავები და მათ შორის არიან ყველაზე მაღალი ბოლომეტრიული სიკაშკაშის ვარსკვლავები.
მაგალითები
thumb|right|250px|[[VFTS 682 მაგელანის დიდ ნისლეულში]]
ვრ ვარსკვლავის ყველაზე ხილული მაგალითია Gamma 2 Velorum, რომლის დანახვა შეუიარაღებელი თვალითაა შესაძლებელი. ის მდებარეობს იალქნების თანავარსკვლავედში. თავისი სპექტრის ეგზოტიკური ბუნების გამო მას მეტსახელად "სამხრეთ ცის სპექტრულ ძვირფას ქვას" ეძახიან. სხვა ვრ ვარსკვლავების დანახვა შეუიარაღებელი თვალით შეუძლებელია. ეს ერთადერთია.
ყველაზე მასიური და ალბათ ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი R136a1 ასევე ვრ ვარსკვლავია, რომელიც WNh ტიპს მიეკუთვნება. ასეთი ტიპის ვარსკვლავები, რომლებიც მოიცავს ყველაზე კაშკაშა და მასიურ ვარსკვლავებს, ძალიან ახალგაზრდაა და ჩვეულებისამებრ მოიძებნება ძალიან, ძალიან ხშირ ვარსკვლავთგროვებში. იშვიათად კი, გაქცეული ვრ ვარსკვლავები, როგორიცაა VFTS 682 ასეთი გროვების გარეთ მოიძებნება. ის ალბათ გამოაგდეს მრავალვარსკვლავური სისტემიდან ან სხვა ვარსკვლავებთან ურთიერთქმედებამ გამოაძევა ვარსკვლავთგროვიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები
სადოვის ბრძოლა
მინი|300პქ|სადოვის ბრძოლის ლითოგრაფია, 1866. სადოვის ბრძოლა — გადამწყვეტი ბრძოლა ავსტრია-საქსონიის ჩრდილოეთ არმიასა (სარდალი ლიუდვიგ ბენედეკი) და პრუსიის ჯარებს (სარდალი ვილჰელმ I) შორის. გაიმართა 1866 წლის 3 ივლისს ჩეხეთის ქალაქ სადოვის რაიონში ავსტრია-პრუსიის ომის დროს.
ავსტრიის არმიას, რომელიც სადოვასთან იცავდა თავს, პრუსიელებმა დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან შეუტიეს. 3 ივლისს, დილით, პრინც ფრიდრიხ კარლის პრუსიის პირველმა არმიამ ავსტრიელთა ცენტრს შეუტია, შუადღისას პრუსიის მეორე არმიამ ჩრდილოეთიდან ავსტრიელთა ფლანგსა და ზურგს დაარტყა, რამაც ბრძოლის ბედი გადაწყვიტა.
ამ დამარცხებამ ავსტრიელები აიძულა დაედოთ პრაღის ზავი. სადოვასთან გამარჯვებაში დიდი როლი ითამაშა პრუსიელთა სტრატეგიის უპირატესობამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:პრუსიის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
მარეკ სუხი
სუხი 2005 წლიდან გამოდიოდა პრაღის „სლავიაში“. 2008 წელს მას ჰქონდა „რეინჯერსში“, ასევე რამდენიმე ინგლისურ, ფრანგულ და გერმანულ კლუბში გადასვლის შესაძლებლობა, მაგრამ „სლავიაში“ დარჩენა ამჯობინა. 2009 წლის 24 ნოემბერს იჯარით გადავიდა „მოსკოვის სპარტაკში“, ერთი წლის შემდეგ კი კლუბმა გამოისყიდა 3,5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები კატეგორია:ჩეხეთის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:პრაღის სლავიას ფეხბურთელები კატეგორია:ჩეხეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის სპარტაკის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ტერეზა ლეონელი
ტერეზა ლეონელი (დ. 1080 — გ. 11 ნოემბერი, 1130, პოვუა-დუ-ლანოზუ) — პორტუგალიის გრაფი. ბურგუნდიული დინასტიის წარმომადგენელი. კასტილიის მეფის ალფონსო VI შვილი.
მამამისმა ცოლად გააყოლა ბურგუნდიელ უფლისწულს ენრიკე ბურგუნდიელს მავრებთან ბრძოლაში დახმარებისათვის და სამართავად გადასცა პორტუკალეს საგრაფო, რომელიც სულ მცირე ხნის უკან წაართვა მავრებს. ასე გახდა ჰენრიხი პორტუგალიის გრაფი, რომელიც ოფიციალურად ითვლებოდა ალფონსო VI ვასალად. 1109 წელს ალფონსო VI გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა ტერეზას ნახევარი და ურაკა. გრაფი ჰენრი კი ლეონში შეიჭრა სამფლობელოს გაფართოების მიზნით.
1112 წელს ენრიკე ბურგუნდიელის გარდაცვალების დროს მისი მემკვიდრე აფონსუ ენრიკეში მხოლოდ სამი წლისა იყო, მის სრულწლოვანებამდე პორტუგალიის გრაფის ტიტულს სწორედ ტერეზა ლეონელი ატარებდა. ტერეზამ უარი თქვა თავისი დის ურაკას ვასალობაზე. მათ შორის მრავალწლოვანი ბრძოლა დამთავრდა ტერეზას სამხედრო ძალების დამარცხებით, ხოლო თვით ტერეზა ალყაში მოაქციეს ლანოზოს ციხესიმაგრეში. ტერეზამ ურაკასთან დადო სამშვიდობო ხელშეკრულება და პოლიტიკური მოწინააღმდეგეების, მაგრამ ურაკას წინააღმდეგ გაერთიანებული არქიეპისკოპოსების  დოგო გელმირეშუს და ბურდინუ ბრაგანსელის წყალობით შეინარჩუნა პორტუგალიის საგრაფო.
ამის შემდეგ ტერეზამ კავშირი დაამყარა გალისიის გრაფ ფერნან პერეშთან, რის შედეგადაც შეცვალა პოლიტიკური შეხედულებები, რაც საბაბი გახდა პორტუგალიელ დიდგვაროვნებთან და ასევე საკუთარ შვილთან კონფლიქტებისა, შვილთან, რომელიც გააძევა ქვეყნიდან. 1123 წელს აფონსუმ წამოიწყო ბრძოლა დედის წინააღმდეგ და 1128 წელს გიმარაინშთან ბრძოლაში მოიპოვა გამარჯვება საკუთარი დედის სამხედრო ძალებზე. ტერეზა დაატყვევა და მონასტერში გამოკეტა, სადაც გარდაიცვალა 1130 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პორტუგალიის გრაფები კატეგორია:დაბადებული 1080 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1130
გიორგი ჯავახიშვილი (დიპლომატი)
გიორგი ჯავახიშვილი (დ. 10 ივნისი, 1941, თბილისი) - ქართველი დიპლომატი, 1985 წლის 1 იანვრიდან 1990 წლის 1 იანვრამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
1965 წლის 1 ივლისიდან 1979 წლის 1 იანვრამდე მუშაობდა თსუ-ს ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. სხვადასხვა დროს ეკავა ლაბორანტის, უფროსი მასწავლებლის, დოცენტისა და პროფესორის თანამდებობები.
1979 წლის 1 იანვრიდან 1982 წლის 1 იანვრამდე იყო საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის აგიტაცია და პროპაგანდის განყოფილების გამგის პირველი მოადგილე. 1983 წლის 1 იანვრიდან 1985 წლის 1 იანვრამდე იყო თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის (ამჟამად - ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი) რექტორი.
1985 წლის 1 იანვრიდან 1990 წლის 1 იანვრამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
თანამდებობაზე ყოფნის დროს ჯავახიშვილს მიუძღვის განსაკუთრებული წვლილი სსრკ-ის საგარეო უწყებისგან საქართველოს საგარეო უწყების ავტონომიის მოპოვებისთვის ბრძოლაში. მისი თანამდებობაზე ყოფნის დროს გააქტიურდა საქართველოს კავშირი ისრაელთან, თურქეთთან, UNESCO-სა და UNIDO-სთან, გაიხსნა საქართველოს კვაზი-მისიები გერმანიაში, ბელგიაში, შვეიცარიასა და ავსტრიაში. მისი თაოსნობით საქართველო გახდა სსრკ-ის შემადგენლობაში შემავალი პირველი რესპუბლიკა, რომელიც გაწევრიანდა ევროპის რეგიონების ასამბლეაში. სსრკ-ის დაშლისა და საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მისი შემცვლელი გიორგი ხოშტარია გახდა.
ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.
ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კონსუმერიზმი
ეკონომიკაში კონსუმერიზმი, აბსტრაქტული გაგებით, არის იმის მიჩნევა, რომ მომხმარებლის თავისუფალი არჩევანი უნდა იყოს ძლიერი ორიენტირი მწარმოებლისთვის იმის გადაწყვეტაში, თუ რისი და რა სახის წარმოება უნდა მოხდეს, რაც თავის მხრივ საზოგადოების ეკონომიკური ორგანიზების ორიენტირი ხდება.
კონსუმერიზმი ფართო კრიტიკის საგანია, როგორც იმ ინდივიდთა მიერ, რომლებიც ეკონომიკაში მონაწილეობის განსხვავებულ გზებს ირჩევენ (როგორიცაა მარტივი ან ნელი ცხოვრება), ასევე ექსპერტთა მიერ, რომლებიც მსოფლიოზე თანამედროვე კაპიტალიზმის ეფექტებს აფასებენ. ექსპერტები ხშირად ხაზს უსვამენ კავშირს კონსუმერიზმსა და ისეთ პრობლემებს შორის, როგორებიცაა ზრდის იმპერატივი და ზემოხმარება, რასაც გარემოზე უარყოფითი ზეგავლენა აქვს, მათ შორისაა პირდაპირი ეფექტები, როგორიცაა ბუნებრივი რესურსების ზედმეტი მოხმარება და ერთჯერადი პროდუქტების დიდი რაოდენობის გამოყენება და ზოგადი, ფართო ეფექტები, როგორიცაა კლიმატის ცვლილება. არაერთი კვლევა და კრიტიკა ხაზს უსვანს კონსუმერიზმის სოციოლოგიურ ეფექტებს, როგორებიცაა კლასობრივი ბარიერების გამყარება და უთანასწორობის წარმოქმნა.
სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები კატეგორია:ეკონომიკური სოციოლოგია *
კახა კალაძე
კახაბერ (კახა) კალაძე (დ. 27 თებერვალი, 1978, სამტრედია, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, ვეტერანი სპორტსმენი, საქართველოს ნაკრების ყოფილი კაპიტანი. 2012 წლის 25 ოქტომბრიდან — 2016 წლის 9 სექტემბრამდე და 2016 წლის 26 ნოემბრიდან 2017 წლის 10 ივლისამდე საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრი, 2017 წლის 13 ნოემბრიდან თბილისის მერი. თამაშობდა მარცხენა და ცენტრალურ მცველად. 2001 წელს კალაძე გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ქართველი ფეხბურთელი, „მილანმა“ მის ტრანსფერში 16 მილიონი ევრო გადაიხადა. 9 წლის მანძილზე იყო საფეხბურთო კლუბ „მილანის“ წევრი. „მილანში“ ჩარიცხვამდე იგი თბილისის „დინამოსა“ (1993–1997) და კიევის „დინამოში“ (1998–2001) თამაშობდა. კალაძე ყველაზე მეტჯერ, ხუთჯერ დაასახელეს წლის საუკეთესო ქართველ მოთამაშედ.
2003 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.
კარიერა საქართველოში
კახა კალაძე დაიბადა სამტრედიაში, დასავლეთ საქართველოს პატარა ქალაქში. მისი მამა, კარლო კალაძე, სამტრედიის „ლოკომოტივის“ ფეხბურთელი და შემდგომ პრეზიდენტიც იყო. 11 წლის ასაკში კალაძემ სწორედ სამტრედიის „ლოკომოტივის ახალგაზრდულ გუნდში დაიწყო თამაში ფორვარდის  პოზიციაზე.
1993 წელს კახა თბილისის „დინამოში“ გადავიდა, სადაც დებიუტი 1993–1994 წლების სეზონში ჰქონდა, 16 წლის ასაკში. კალაძემ 82 საჩემპიონატო მატჩში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.
1998 წელს კალაძე მონაწილეობდა საქართველოსა და იტალიის ნაკრებების შეხვედრაში, რომელიც 0–0 დასრულდა. მისი თქმით, კრისტიან ვიერის წინააღმდეგ კარგმა თამაშმა განაპირობა კიევის „დინამოს“ დაინტერესება ქართველი მცველით.
კიევის „დინამო“
1998 წლის იანვარში კახა კიევის „დინამოში“ 280 000 ევროდ გადავიდა და 4-წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. ორნახევარი სეზონის  განმავლობაში  მან 71 საჩემპიონატო შეხვედრაში 6 გოლი გაიტანა. ამ პერიოდში უკრაინული კლუბის პრეზიდენტი გრიგორი სურკისი, ხოლო მთავარი მწვრთნელი ვალერი ლობანოვსკი იყო. კალაძემ „დინამოსთან“ ერთად ზედიზედ 3-ჯერ მოიგო ჩემპიონატი. კალაძემ მონაწილეობა მიიღო ჩემპიონთა ლიგის 1998–1999 წლების გათამაშებაში, სადაც „დინამომ“ გზიდან ჩამოიცილა მადრიდის „რეალი“ და ლონდონის „არსენალი“ და მიაღწია ნახევარფინალამდე, სადაც მიუნხენის „ბაიერნთან“ ორი თამაშის ჯამში 3–4 დამარცხდა.
„მილანი“
კახა კალაძე 2001 წელს გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ქართველი ფეხბურთელი, „მილანმა“ მის ტრანსფერში კიევის „დინამოს“ 16 მილიონი ევრო გადაუხადა. თავდაპირველად კალაძე სხვადასხვა პოზიციებზე ისინჯებოდა და იაპ სტამისა და კაფუს ადგილებზეც ჩნდებოდა. 2002—2003 წლების სეზონში „მილანის“ შემადგენლობაში 46 მატჩი ჩაატარა, მათ შორის 27 სერია A-ში. ამ წელს „მილანმა“ მოიგო იტალიის თასი და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა. ფინალში, პენალტების სერიაში, კალაძემ გააფუჭა პენალტი. კალაძე გახდა პირველი და ჯერჯერობით ერთადერთი ქართველი ფეხბურთელი, რომელმაც ჩემპიონთა ლიგა მოიგო.
2003–2004 წლების სეზონში კალაძემ სერია A-ში 6, საერთო ჯამში კი 11 მატჩი ჩაატარა. შემდეგ სეზონში კი იტალიის ჩემპიონატში 19, ჩემპიონთა ლიგაში კი 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა. ორივე ტურნირში „მილანმა“ მეორე ადგილი დაიკავა. ჩემპიონთა ლიგის ფინალში „ლივერპულთან“ 3–3 დასრულებულ შეხვედრაში ქართველ ლეგიონერს არ უთამაშია, მიზიზად კი მისი ლონდონის „ჩელსიში“ ერნან კრესპოს სანაცვლოდ 24 მილიონ  ფუნტად სავარაუდო გადასვლა დასახელდა. საბოლოოდ „ჩელსიმ“ მის მაგივრად ასიერ დელ ორნო შეიძინა, კალაძემ კი ამ  ვარიანტის ჩაშლის შემდეგ განაცხადა რომ გახარებული იყო. 2006 წლის 4 სექტემბერს კახა კალაძემ „მილანთან“ 2011 წლამდე გაახანგრძლივა კონტრაქტი. 2005–2006 წლების სეზონში პაოლო მალდინის ტრავმის გამო კალაძემ თავის საყვარელ ადგილას, დაცვის ცენტრში გადაიწია. ეს სეზონი „მილანმა“ იტალიის ჩემპიონატში მესამე ადგილზე დაასრულა.
2006–2007 წლების სეზონში კახამ „სამპდორიას“ კარში გოლი გაიტანა. ეს იყო მისი ერთადერთი გოლი სეზონში. რვაქულიანი დანაკლისის მიუხედავად მილანმა იტალიის ჩემპიონატში მეოთხე ადგილი დაიკავა. 2007 წლის 23 მაისს უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში „ლივერპულის“ 2–1 ძლევის შემდეგ კალაძემ მეორედ მოიგო ევროპის ყველაზე პრესტიჟული საკლუბო ტურნირი. იგი შეცვლაზე 79-ე წუთზე შევიდა.
2007 წლის დეკემბერში კალაძემ მსოფლიოს საკლუბო ჩემპიონატი მოიგო, დაამარცხა რა არგენტინული ბოკა ხუნიორსი 4–2. 2008–2009 წლების სეზონში კალაძე გუნდის ძირითად შემადგენლობაში დაბრუნდა, ჩაატარა 32 საჩემპიონატო თამაში, თუმცა 2008 წელს „ციურიხთან“ უეფა-ს თასის მატჩში მუხლის იოგების ტრავმა მიიღო და გუნდს გამოაკლდა. 2009 წლის 15 თებერვალს მილანურ დერბიში კახა კალაძის თამაში იტალიურმა არხმა Channel 4-მა  შეაფასა  როგორც „საშინელი შოუ“, რამაც გამოიწვია დაპირისპირება კალაძესა და ქართულ გაზეთ „ლელოს“ შორის, რომელმაც დაწერა იტალიურ მედიაში გამოქვეყნებილი მასალა. ეს სეზონი „მილანმა“ მესამე ადგილზე დაასრულა და 10 ქულით ჩამორჩა ჩემპიონ „ინტერს“. კალაძის აზრით ეს გამოწვეული იყო გუნდში ტრავმების სიმრავლით.
„ჯენოა“
2010 წელს კალაძეს სამი არჩევანი ჰქონდა — „მილანში“ დარჩენა, სადაც იანვრამდე ვერ ითამაშებდა, რადგან გუნდის ხელმძღვანელობამ საჩემპიონო განაცხადშიც კი არ შეიყვანა; „იუვენტუსსა“ და „ჯენოაში“ გადასვლა. ქართველმა ფეხბურთელმა სატრანსფერო სეზონის დასრულებამდე 1 საათით ადრე „ჯენოაში“ გადასვლა გადაწყვიტა. 2010 წლის 31 აგვისტოს კალაძე საფეხბურთო კლუბ „ჯენოაში“ გადავიდა და მასთან 2-წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. „ჯენოაში“ კალაძემ ორი სეზონის მანძილზე 53 მატჩი ჩაატარა. 2012 წელს კალაძემ კარიერა დაასრულა.
სანაკრებო კარიერა
კალაძის სანაკრებო კარიერა 1996 წლის 27 მარტს კვიპროსის ეროვნულ ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში შედგა. იგი მოედანზე 72-ე წუთზე შევიდა მიხეილ ყაველაშვილის ნაცვლად. ერთი წლის შემდეგ ლიბანის ნაკრების წინააღმდეგაც იქნა გამოძახებული. ოფიციალური დებიუტი  შედგა 1997 წლის 14 ივნისს 1998 წლის მუნდიალის შესარჩევ  მატჩში პოლონეთის ნაკრების წინააღმდეგ. კალაძემ ასევე მონაწილეობა მიიღო ევრო 2000-ის შესარჩევი ციკლის რამდენიმე მატჩში. გიორგი ნემსაძის არყოფნაში კალაძე დროდადრო კაპიტნობდა ხოლმე გუნდს.
კალაძე მონაწილეობდა 2002 წლის მუნდიალის შესარჩევი ციკლის ყველა მატჩში. 2002 წელს გაიტაცეს კალაძის ძმა ლევანი. კალაძემ მის  გათავისუფლებამდე საქართველოს ნაკრებში თამაშზე უარი განაცხადა, თუმცა ევრო 2004-ის შესარჩევი ციკლის წინ მაინც დაბრუნდა ნაკრებში და ყველა თამაშში მიიღო მონაწილეობა. ასევე ყველა მატჩი ითამაშა კალაძემ მუნდიალი 2006-ის შესარჩევ რაუნდში.
კალაძემ, აგრეთვე, მონაწილეობა მიიღო 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში. კალაძემ თავისი ერთადერთი გოლი ნაკრებში  2008 წლის 6 თებერვალს, ლატვიელებთან 3–1 წაგებულ ამხანაგურ თამაშში გაიტანა. 2009 წლის 5 სექტემბერს მუნდიალი 2010-ის შესარჩევი ციკლის თამაშში იტალიის ნაკრების წინააღმდეგ კალაძემ საკუთარ კარში 2 გოლი გაიტანა. ევრო 2012-ის შესარჩევი ციკლი უკანასკნელი იყო კალაძის სანაკრებო კარიერაში. ის ნაკრების კაპიტანი იყო და მალტის ნაკრებთან საშინაო მატჩში საგოლე პასი გააკეთა. შესარჩევი ციკლის დასრულების შემდგომ, 2011 წლის 11 დეკემბერს კახა კალაძემ სანაკრებო კარიერა დაასრულა.
საკლუბო სტატისტიკა
. 1 ევროპული შეჯიბრებები მოიცავს უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგას, უეფა-ს თასს და უეფა-ს სუპერთასს 2 სხვა ტურნირები შეიცავს იტალიის სუპერთასს და ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატს.
ბიზნესი და პირადი ცხოვრება
დღეისათვის კახა კალაძე საქველმოქმედო ფონდ „კალა ფონდისა“და „კალა კაპიტალის“ დამფუძნებელია.
ჰყავს მეუღლე ანუკი არეშიძე და ოთხი ვაჟი.
პოლიტიკური საქმიანობა
2011 წლიდან კალაძე არის პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი. 2012 წლის 21 ოქტომბრიდან 7 ნოემბრამდე იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სამტრედიის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. ამავდროულად იყო კოალიცია „ქართული ოცნების“ პარტიული სიის პირველი ნომერი. არჩევნებში მან 53,63%-ით გაიმარჯვა. 25 ოქტომბერს პარლამენტმა კალაძე ენერგეტიკის მინისტრის თანამდებობაზე დაამტკიცა. 2013 წლის 20 ნოემბერს, ქართული ოცნების მეორე კაბინეტის დამტკიცებასთან ერთად, კალაძე აირჩიეს საქართველოს ვიცე-პრემიერად. მან ეს თანამდებობა შეუთავსა ენერგეტიკის სამინისტროს. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიული სიით (მე-2 ნომერი) მონაწილეობის გამო 9 სექტემბერს მინისტრის თანამდებობა დატოვა. 2016 წლის 18 ნოემბრიდან 30 ნოემბრამდე — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 26 ნოემბერს პარლამენტმა ახალი მთავრობა (გიორგი კვირიკაშვილის მეთაურობით) დაამტკიცა, კახა კალაძე კი კვლავ ენერგეტიკის მინისტრი (და ვიცე-პრემიერი) გახდა. 2017 წლის 10 ივლისს მან თვითმართველობის არჩევნებში თბილისის მერობისთვის კენჭისყრის გამო ენერგეტიკის მინისტრის თანამდებობა დატოვა. მან თვითმართველობის არჩევნებში გაიმარჯვა და 13 ნოემბერს გახდა თბილისის მერი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ჯენოას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრები კატეგორია:თბილისის მერები კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:საქართველოს წლის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კახა კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
Camponotus hoplites
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ტროკენერ-შტეგი
ტროკენერ-შტეგი (Trockener Steg) — მწვერვალი პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სოფელ ცერმატის სიახლოვეს, მატერჰორნის მთის ქვეშ. მწვერვალზე განთავსებულია საბაგიროს სადგური, რომლიდანაც საბაგირო კლაინ-მატერჰორნის მთისკენ მიემართება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფერენც II რაკოცი
ფერენც II რაკოცი (II. Rákóczi Ferenc, (დ. 27 მარტი, 1676, ბორშა, უნგრეთის სამეფო — გ. 8 აპრილი, 1735, ტეკირდაგი, ოტომანთა იმპერია) — უნგრელი არისტოკრატი და ჰაბსბურგების წინააღმდეგ 1703-11 წლების აჯანყების ლიდერი. ის ასევე იყო იმპერატორის მიერ ხელდასმული ტრანსილვანიის პრინცი და ოქროს საწმისის ორდენის წევრი. დღეისთვის ის აღიარებულია უნგრეთის ეროვნულ გმირად.
სქოლიო
კატეგორია:ტრანსილვანიის მმართველები კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1676 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1735 კატეგორია:უნგრეთის ისტორია კატეგორია:რაკოცები
Camponotus holzi
Camponotus holzi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
შნიდეჰორნი
შნიდეჰორნი (Schnidehorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნისა და ვალეს კანტონების საზღვარზე. აღმართულია ვილდჰორნის მასივში, რავილის უღელტეხილის დასავლეთით.
Camponotus holosericeus
Camponotus holosericeus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
რუსლან პონომარიოვი
ბიოგრაფია
რუსლანი ქალაქ ჰორლივკაში დაიბადა. ჭადრაკის თამაში 5 წლისას მამამ ასწავლა. 9 წლის პირველი კატეგორიის მოთამაშე გახდა და კრამატორსკიში გადავიდა საცხოვრებლად. იქ რუსლანი A. V. Momot Chess School-ში შევიდა და ბორის პონომარიოვთან გააგრძელა მომზადება. 1994 წელს 10 წლისა მსოფლიოს 12 წლამდელ ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალს დაეუფლა. 1996 წელს 12 წლისა ჯერ ევროპის 18 წლამდელებში გახდა ჩემპიონი, ხოლო შემდეგ მსოფლიოს 18 წლამდელებში. 1998 წელს 14 წლისა და 17 დღისამ დიდოსტატის წოდება მიიღო და იმ დროისთვის გახდა ყველაზე ახალაგაზრდა მოჭადრაკე, ვინც ეს შეძლო. მომდევნო წელს უკრაინის ახალგაზრდულ ნაკრებში აიყვანეს და მათთან ერთად 16 წლამდელთა საჭადრაკო ოლიმპიადა მოიგო. 1999 წელს ფიდეს ვერსიით მსოფლიოს ჩემპიონატზე გამოვიდა, რომელიც ლას-ვეგასში ჩატარდა და 100 მონაწილე ჰყავდა. პირველ ეტაპზე რუსლანმა მოჰამად ალ-მოდიახი დაამარცხა 1,5:0,5, მაგრამ მეორეში ვესელინ ტოპალოვთან დამარცხდა 2:4. ფიდეს მსოფლიოს ჩემპიონატზე მომდევნო წელსაც გამოვიდა, მაგრამ პირველივე ეტაპზე დაო თიენ ჰაისთან წააგო 0,5:1,5. 2000 წელს ევროპის საკლუბო ჩემპიონატზე 7 თამაშიდან 5 მოიგო და პირადული ვერცხლი აიღო. (გათამაშებაზე ფიდეს ვერსიით მსოფლიოს ჩემპიონი ალეკსანდ ხალიფმანი დაამარცხა). იმავე წელს ტორშავის ტურნირზე 9 შესაძლებლობიდან 7,5 ქულა დააგროვა და პირველი ადგილი დაიკავა. უკრაინის ნაკრების შემადგენლობაში სტამბულის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე გამოვიდა, მეორე დაფაზე იასპარეზა და ბრინჯაოს დაეუფლა. ინდივიდუალურად კი საკუთარ დაფაზე 11 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულა დააგროვა და მცირე ოქროს მედალი მიიღო. მომდევნო წელს ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი მოიგო და მეორე დაფაზე საუკეთესო შედეგისთვის მცირე ოქროს მედალსდაეუფლა.
ფიდეს მსოფლიოს ჩემპიონი
2002 წელს მოსკოვში ფიდეს ვერსიით მსოფლიოს ჩემპიონატზე იასპარეზა. 128 მონაწილეს შორის რეიტინგით მე-19 ნომერი იყო. პირველ ეტაპზე ლი ვენლიანი დაამარცხა 1,5:0,5, მეორეში სერგეი ტივიაკოვი 3:1, მესამეში კირილ გეორგიევი 2:0, მეოთხეში ალეკსანდრ მოროზევიჩი 2,5:1,5. მეოთხედფინალში ევგენი ბარეევს სძლია 3:1, ნახევარფინალში პიოტრ სვიდლერს 2,5:1,5 და ფინალში თანამემამულე ვასილ ივანჩუკს შეხვდა. პირველი პარტია რუსლანმა მოიგო, მომდევნო სამი ყაიმით დასრულდა, მეხუთეში კვლავ იმარჯვა, შემდეგ ზედიზედ ორი ყაიმი ითამაშა, 4,5:2,5 ანგარიში დააფიქსირა და ჩემპიონი გახდა. ამ დროისთვის იგი 18 წლის იყო და ვაჟთა ჭადრაკის ისტორიაში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მსოფლიოს ჩემპიონი. იმავე წელს ლინარესის სუპერტუნრინზე მეორე ადგილი დაიკავა გარი კასპაროვის შემდეგ. მომდევნო წელს კი ვეიკ ან ზეში კორუს-ტურნირზე სუსტად გამოვიდა და 14 მონაწილეს შორის მეთერთმეტე ადგილი ხვდა წილად. 2002 წელს ფიდემ და კასპაროვმა პრაღაში შეთანხმებას მიაღწიეს, რომ პლანეტას ერთი ჩემპიონი ჰყოლოდა. (1993 წლიდან 2006 წლამდე მსოფლიოს ჩემპიონატს ორი სხვადასხვა ორგანიზაცია ატარებდა). 2003 წლის სექტემბერში იალტაში კასპაროვი პონომარიოვს შეხვდებოდა, რომლის გამარჯვებულიც ვლადიმირ კრამნიკის და პეტერ ლეკოს შორის მოგებულს დაუპირისპირდებოდა და აბსოლუტური ჩემპიონიც გამოვლინდებოდა. მაგრამ იალტაში შეხვედრა ვერ შედგა, რადგან პონომარიოვი უკმაყოფილო იყო კონტრაქტით და დროულად ვერ მოაწერა ხელი. ამასობაში კი დროც გავიდა და 2004 წელს ფიდეს ვერსიით მსოფლიოს ჩემპიონი რუსტამ კასიმჯანოვი გახდა. 2003 წლის 11 ოქტომბერს თავის 20 წლის იუბილეზე გახდა პირველი ცნობილი მოჭადრაკე, ვინც თამაშისას მობილურით სარგებლობაზე დაისაჯა და წაგება ჩაეთვალა. მაშინ რუსლანი ბლოვდივში, ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე შვედ მოჭადრაკეს ევგენი აგრესტს ეთამაშებოდა როგორც აღნიშნა დაბადების დღის მისალოცად დაურეკეს. 2004 წელს ნაკრების შემადგენლობაში კალვიაში საჭადრაკო ოლიმპიადა მოიგო. 2005 წელს პამპლონას ტურნირი მოიგო. შემდეგ ოდესაში სწრაფ ჭადრაკში გამართულ შეჯიბრში იმარჯვა, ხოლო შემდეგ Golden Blitz Cup მოიგო. წლის ბოლოს ფიდეს მსოფლიოს თასზე გამოვიდა და ფინალამდე მივიდა, სადაც ლევონ არონიანთან დამარცხდა 1:3. 2006 წელს მიხაილ ტალის მემორიალზე არონიანთან და ლეკოსთან ერთად პირველზე გავიდა. thumb|2014 წელი. უკრაინის 83-ე ჩემპიონატი 2009 წელს სან სებასტიანში, დონოსტიას საჭადრაკო ფესტივალზე ჰიკარუ ნაკამურასთან ერთად პირველი ადგილი დაიკავა, შემდეგ ტაი-ბრეიკში ორი ბლიცის პარტია მოუგო და ტურნირის გამარჯვებული გახდა. წლის ბოლოს ხანტი-მანსიისკში ფიდეს მსოფლიოს თასზე იასპარეზა და ფინალში ებრაელ ბორის გელფანდთან წააგო. ფინალური შეხვედრა საკმაოდ დაძაბული გამოდგა. რეგლამენტით გათვალისწინებული ოთხი პარტია ყაიმით დასრულდა. დამატებით ოთხი და ორი ბლიცის პარტიაშიც ფრე დაფიქსირდა. ბოლოს კი რუსლანმა ორი ბლიცი წააგო და საბოლოო ანგარიში 5:7 დაფიქსირდა. 2010 წელს დორტმუნდის სუპეტურნირი მოიგო. სექტემბერში ნაკრების შემადგენლობაში მეორე დაფაზე ხანტი-მანსიისკში საჭადრაკო ოლიმპიადაზე იასპარეზა და ოქროს მედალი აიღო. 2011 წელს უკრაინის მე-80 ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:11 ოქტომბერი კატეგორია:1983 წელი სპორტში კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
დავიდ ალბელდა
დავიდ ალბელდა ალიკესი (დ.1 სექტემბერი, 1977) — ესპანელი ფეხბურთელი, პრიმერადივიზიონის კლუბ „ვალენსიის“ ნახევარმცველი.
კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაატარა „ვალენსიაში“. გუნდის კაპიტანია ბოლო დეკადის განმავლობაში.
ესპანეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 51 მატჩი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ორ მსოფლიო ჩემპიონატზე და ევროპის 2004 წლის ჩემპიონატზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:ვილიარეალის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
ფერდინანდ I
ფერდინანდ I შეიძლება იყოს:
ლიცინიუსი
ვალერიუს ლიცინიანე ლიცინიუსი (Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius; დ. 250 — გ. 325) — რომის იმპერატორი 308–324 წლებში. წარმოშობით გლეხი, სამხედრო სამსახურში დაწინაურდა. იმპერატორმა გალერიუსმა თანამმართველად და ავგუსტუსად გამოაცხადა. გალერიუსის სიკვდილის შემდეგ ძალაუფლებისათვის ატეხილ ბრძოლაში (311–312 წლებში) იმპერატორ კონსტანტინე I-ის დახმარებით დაამარცხა მეტოქეები და იმპერიის აღმოსავლეთი ნაწილის მმართველი გახდა. კონსტანტინე I იმპერიის დასავლეთ ნაწილს განაგებდა. მასთან შეთანხმებით ლიცინიუსმა 313 წელს გამოსცა მილანის ედიქტი, რომლითაც ქრისტიანობა ნებადართული გახდა. მალე ლიცინიუსსა და კონსტანტინეს შორის გაჩაღდა ბრძოლა ერთპიროვნული ძალაუფლებისათვის. ლიცინიუსი დამარცხდა, ტყვედ ჩავარდა და თესალონიკეში სიკვდილით დასაჯეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 250 კატეგორია:გარდაცვლილი 325
Camponotus hoelldobleri
Camponotus hoelldobleri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მარკ შულცი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ამერიკელი თავისუფალი სტილით მოჭიდავეები
Camponotus hippocrepis
Camponotus hippocrepis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დედაბრული ხელი
მინიატიურა|დედაბრული ხელის ნიმუში დედაბრული ხელი — ქართული მხედრული დამწერლობის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, გურიასა და აჭარაში ჩამოყალიბდა.
დედაბრული ხელის სახელწოდება უკავშირდება იმ ფაქტს, რომ იგი ძირითადად ქალებს შორის იყო გავრცელებული. დედაბრული ხელით შესრულებულია როგორც პირადი წერილები (მაგალითად ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ხელნაწერი H-1258), აგრეთვე ისტორიული საბუთები (Qd-3351, Qd-3366, Qd-3578, Qd-3580) და ხელნაწერი — კარაბადინი (H-1258). არსებობს აგრეთვე დედაბრული ხელით შესრულებული წერილი თურქულ ენაზე.
დედაბრული ხელის პირველი ზოგადი დახასიათება, რომელიც ორსტრიქონიან ნიმუშთან ერთად გამოქვეყნდა 1878 წელს, ეკუთვნის დიმიტრი ბაქრაძეს. თავად ტერმინი „დედაბრული ხელი“ პიველად 1946 წელს გამოიყენა სიმონ ჯანაშიამ. 1949 წელს დედაბრული ხელი გამოიკვლია და მას ცალკე ნაშრომი უძღვნა თ. ხაჟომიამ.
დედაბრული ხელისათვის დამახასიათებელია მხედრულ ასოთა კუთხოვანი მოყვანილობები. ცალკეულ შემთხვევებში მხედრულად ნაწერ ტექსტში ზედმეტად ჩართულია ნუსხური, უ, ი ან სხვა ასოები. ანის, განის, ენისა და სხვა ზოგიერთ ასოთა მოხაზულობა ემსგავსება XI საუკუნის ადრეულ მხედრულ მოხაზულობებს. დედაბრული ხელით შესრულებული ძეგლები XIX საუკუნით თარიღდება; მეცნიერთა ნაწილი ადრეულ მხედრულთან მსგავსების გამო ვარაუდობს, რომ წერის ეს სახე გაცილებით ადრე უნდა ჩამოყალიბებულიყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მხედრული
ტომაშ ნეციდი
ტომაშ ნეციდი (ჩეხ. Tomáš Necid; დ. 13 აგვისტო, 1989, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხი ფეხბურთელი, რუსეთის პრემიერ ლიგის კლუბ მოსკოვის „ცსკას“ და ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი
კარიერა დაიწყო პრაღის „სლავიაში“ 2006 წელს, როდესაც ის იყო 17 წლის. ერთი თვის შემდეგ, მან გაიტანა პირველი გოლი. 2007-2008 წლებში შედგა მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგაზე, მაგრამ სეზონის მეორე ნახევარში გაანათხოვრეს „იაბლონეცში“.
სანშუ I
მოულოდნელად მეფის ინტერესები ისევ ჩრდილოეთით წარიმართა, სადაც საფრთხე დაემუქრა პორტუგალიის ტერიტორიულ მთლიანობას ლეონისა და კასტილიის სამეფოების მხრიდან. სილვეში კვლავ მავრებს დარჩათ.
ტომაშ ნეციდი
2008 წელს მოიგო ჩეხეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდო.
სანშუ I
მეფე ცნობილია თავისი სიყვარულით მეცნიერებისა და ლიტერატურისადმი. სახელმწიფო ხაზინიდან აფინანსებდა პორტუგალიელ ახალგაზრდებს, რომლებიც ისწავლიდნენ ევროპის უნივერსიტეტებში.
ტომაშ ნეციდი
2009 წელს გადავიდა მოსკოვის „ცსკაში“. მისი დებიუტი ახალი კლუბის შემადგენლობაში შედგა იმავე წლის 7 მარტს, რუსეთის სუპერთასზე, სადაც ის შეცვლაზე შემოიყვანეს 78-ე წუთზე და დამატებითი დროის 113-ე წუთზე გაიტანა პირველი გოლი.
სანშუ I
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1154 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1212
ტომაშ ნეციდი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ცსკა-ს ფეხბურთელები კატეგორია:პრაღის სლავიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
ზვარტე-ვატერი
ზვარტე-ვატერი (Zwarte Water) — მდინარე ნიდერლანდებში, ოვერეისელის პროვინციაში. სიგრძე 19 კმ. ჩამოუდის ქალაქ ზვოლეს. ზვარტევატერლანდის სიახლოვეს ერთვის მდინარე ვეხტი. ზვარტე-ვატერი ერთვის ზვარტე-მეერის ტბას, რომელიც თავის მხრივ, შეერთებულია ეისელმერის ტბასთან.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
Camponotus hildebrandti hildebrandti
Camponotus hildebrandti hildebrandti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჰამადანი
ჰამადანი ( – Hamadân, Ekbatan) — ქალაქი ირანის დასავლეთ ნაწილში, ზაგროსის მთების სიახლოვეს. წარმოადგენს ამავე სახელწოდების ოსტანის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2005 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობს 550.284 კაცი.
ჰამადანი ითვლება მსოფლიოში დღემდე შემორჩენილ ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად. აქ არის მრავალი ისტორიული ძეგლი, რაც განაპირობებს ტურისტების განსაკუთრებულ დაინტერესებას ამ მხარით. ჰამადანიდან 360 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი თეირანი. ჰამადანს ეკონომიკურად ხელსაყრელი ტერიტორიული მდებარეობა უკავია.
ისტორია
ისტორიკოსები ვარაუდობენ რომ ჰამადანის ტერიტორიაზე პირველი დასახლება ჯერ კიდევ ჩვენს ერამდე 3000 წლის წინ არსებობდა. თუმცა უძველესი ასურული წყაროების მიხედვით, ამ ტერიტორიაზე დასახლება ჩვენს ერამდე 1100 წლის წინ იყო.
ჰამადანი დაარსდა მიდიის იმპერიაში. ამჟამინდელი ჰამადანის ტერიტორიაზე იყო მიდიის იმპერიის დედაქალაქი ეკბატანა.
პართიაში ეს დასახლება ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო ქტეზიფონის შემდეგ. აქ იყო პართიის მეფეების საზაფხულო რეზიდენცია. 633 წლიდან ჰამადანი ექცევა არაბთა გავლენის ქვეშ. ბუიდების პერიოდში ეს ქალაქი მნიშვნელოვნად დაზიანდა. უკვე მოგვიანებით ეს ტერიტორია მოექცა სელჩუკების გავლენის ქვეშ.
ჰამადანი უკვე შემდგომ წლებში განსაკუთრებით დაზიანდა. ეს პროცესი გაგრძელდა სეფიანთა მმართველობის დროსაც. XVIII საუკუნეში ქალაქი აიღო ოსმალებმა, თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ ნადირ-შაჰმა შეძლო ქალაქის გათავისუფლება, ირანსა და ოსმალეთს შორის დადებული საზავო ხელშეკრულებით ეს ტერიტორია კვლავ ირანს დარჩა.
სქოლიო
კატეგორია:ირანის ქალაქები
ზვოლე
წერილობით წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1040 წელს. როგორც ქალაქი დაარსდა 1230 წელს შემაღლებულ ჭაობიან ტერიტორიაზე. შუა საუკუნეებში იყო ჰანზის კავშირი წევრი და ციხესიმაგრე. ინგლისსა და ნიდერლანდს შორის არსებული ომის დროს 1674 წელს ციხესიმაგრე დაინგრია.
ამჟამად ზვოლე არის სავაჭრო ცენტრი და ნიდერლანდების ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ არხების სისტემის გადაკვეთის ადგილზე მდებარე მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძი. მრეწველობა შეიცავს გემთმშენებლობასა და ტრანსპორტს, ლითონის დამუშავებას. საქალაქო ტრანსპორტის სახეობებს ქმნის ავტობუსი და ტაქსი. მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით, არის ხიდები, მუზეუმები, ეკლესიები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
კარინტია
კარინტია (Kärnten, Koroška) — ავსტრიის ფედერაციული მხარე. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — კლაგენფურტი. მოსახლეობა — 558 271 კაცი (2011).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის მხარეები
ბურჭულაძე
საკუთარი სახელი ბურჭულაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
* კატეგორია:ქართული გვარები
მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგები
მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგები (major professional sports leagues), ან უბრალოდ მთავარი ლიგები (major leagues) — აშშ-ის და კანადის მნიშვნელოვანი სპორტული ლიგები, რომელიც გადანაწილებულია ამ ორ ქვეყანაში. ასევე ინდივიდუალური სპორტი, როგორც გოლფი, ჩოგბურთი და ავტორბოლა არის ასევე ძალიან პოპულარული, თუმცა დიდ ოთხეულში იგულისხმება გუნდური სპორტული ლიგები.
ტერმინი „მთავარი ლიგა“ პიველად გამოყენებული იქნა 1921 წელს მთავარი ბეისბოლის ლიგის (MLB) დაფუძნებისას, რომელიც აშშ-ის ბეისბოლის გუნდების პროფესიონალურობის უმაღლეს დონეს მიუთითებდა. დღეს ჩრდილოეთი ამერიკის მთავარი სპორტული ლიგებია: მთავარი ბეისბოლის ლიგა (MLB), ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (NBA), ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა (ნაგულისხმებია ამერიკული ფეხბურთი) (NFL) და ნაციონალური ჰოკეის ლიგა (NHL). ასევე აღსანიშნავია ამ ორ ქვეყანაში განვითარებული სხვა ლიგები: კანადის საფეხბურთო ლიგა (CFL), მთავარი ფეხბურთის ლიგა (MLS), არენის საფეხბურთო ლიგა და ქალთა საკალათბურთო ასოციაცია.
ბეისბოლის, ფეხბურთის (ამერიკული ფეხბურთი) და ჰოკეის პროფესიონალური ლიგები 100 წელიწადზე მეტს ითვლიან. ნაციონალური ასოციაცია, ოჰაიოს ლიგა და ნაციონალური ჰოკეის ლიგა დღეს ცნობილია როგორც MLB, NFL და NHL. ხოლო კალათბურთის ლიგა კი ახალი გზით განვითარებული სახელწოდებითაა, რომელიც 1949 წელს ჩამოყალიბდა NBA. ასევე ფეხბურთი აშშ-ში 1966 წლიდან მოდის, თუმცა ლიგის ახალი ფორმატი 1993 წლიდან წამოიწყო და შესაბამისად უკვე MLS ნელ-ნელა უფრო პოპულარული ხდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის კულტურა კატეგორია:სპორტული ლიგები კანადაში კატეგორია:სპორტული ლიგები ჩრდილოეთ ამერიკაში
სამნიუმი
მინი|[[იტალია ძვ. წ. 400 წელს]] სამნიუმი (ოსკ. საფინიმი.) – რეგიონი აპენინის ნახევარკუნძული სამხრეთ ნაწილში. არსებობდა ძვ. წ. VII–III საუკუნეებში. ეს ტერიტორია ძვ. წ. 600 წლიდან ძვ. წ. 290 წლამდე სამნიტებით იყო დასახლებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის რეგიონები კატეგორია:ძველი რომი
Camponotus hildebrandti dichromothrix
Camponotus hildebrandti dichromothrix — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus hildebrandti
Camponotus hildebrandti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
თორსტეინ ვებლენი
თორსტეინ ვებლენი (Thorstein Veblen; დ. 30 ივლისი, 1857 — გ. 3 აგვისტო, 1929) — ამერიკელი ეკონომისტი და სოციოლოგი, რომელმაც კაპიტალიზმის კრიტიკით გაითქვა სახელი.
ვებლენმა თავის ყველაზე გახმაურებულ ნაშრომში „უსაქმური კლასის თეორია“ (1899) შექმნა თვალშისაცემი მოხმარებისა და თვალშისაცემი თავისუფალი დროის გამოყენების კონცეფციები. მისმა თვალსაზრისმა თვალშისაცემი მომხარების შესახებ დიდი გავლენა მოახდინა იმ ეკონომისტებზე, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ ფაშიზმის, კაპიტალიზმისა და ტექნოლოგიური დეტერმინიზმის არამარქსისტულ კრიტიკაში. როგორც აშშ-ში პროგრესული ერის ერთ-ერთი მოწინავე ინტელექტუალი ფიგურა, ვებლენი აკრიტიკებდა მოგების მიზნით წარმოებას.
ეკონომიკის ისტორიკოსები ვებლენს ინსტიტუციური ეკონომიკის სკოლის დამფუძნებლად მიიჩნევნენ. თანამედროვე ეკონისტები დღემდე განიხილავენ ვებლენის დიქოტომიას, რომელიც ინსტიტუციების მიერ ტექნოლიგიების გამოყენების განსაზღვრებას გულისხმობს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1929 კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:ამერიკელი სოციოლოგები
Camponotus heteroclitus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვირასამი რინგადუ
ვირასამი რინგადუ (Veerasamy Ringadoo; დ. 20 ოქტომბერი, 1920 — გ. 9 სექტემბერი, 2000) —  მავრიკის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის გუბერნატორი 1986-1992 წლებში და პირველი პრეზიდენტი 1992 წელს სამი თვის განმავლობაში. წარმოშობით ტამილია, ხოლო რელიგიით ინდუისტი.
Camponotus heros
Camponotus heros — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ფილიბერ ცირანანა
ფილიბერ ცირანანა (დ. 18 ოქტომბერი, 1912, ამბარიკორანო, მადაგასკარი — გ. 16 აპრილი, 1978, ანტანანარივუ, მადაგასკარი) — მადაგასკარის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის 1-ლი პრეზიდენტი 1959–1972 წლებში.
მისი მმართველობა ხასიათდებოდა ავტორიტარიზმის ნიშნებით, თვითონ საკუთარ მმართველობას უწოდებდა „მალაგასიურ სოციალიზმს“. 1972 წელს მოსახლეობის საპროტესტო მღელვარების შედეგად გადადგა თანამდებობიდან.
ალტუ-ალეგრი (რორაიმა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 448 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.64 კმ²-ზე. ფართობი 25 567 014 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
Camponotus hermanni
Camponotus hermanni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბანდუნგის კონფერენცია
250px|მინიატიურა|შენობა, სადაც მიმდინარეობდა კონფერენცია 250px|მინიატიურა|კონფერენციაზე წარმოდგენილი სახელმწიფოები ბანდუნგის კონფერენცია – აზიისა და აფრიკის 29 ქვეყნის კონფერენცია, ჩატარდა 1955 წლის 18-24 აპრილს ინდონეზიის ქალაქ ბანდუნგში. გადაწყვეტილება მისი მოწვევის შესახებ მიიღო ინდოეთის, ბირმის, ინდონეზიის, პაკისტანისა და ცეილონის პრემიერ-მინისტრთა კოლომბოს თათბირმა 1954 წლის აპრილში.
კონფერენციის მონაწილეებმა დაგმეს კოლონიალიზმი, რასობრივი დისკრიმინაცია და სეგრეგაცია, მხარდაჭერა გამოუცხადეს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ხალხებს, თხოვნით მიმართეს გაეროს უშიშროების საბჭოს მიეღოთ გაეროში კამბოჯა, ცეილონი, იაპონია, იორდანია, ლაოსი, ლიბია, ნეპალი და გაერთიანებული ვიეტნამი.
ბანდუნგის კონფერენციამ მოითხოვა ატომური და ბირთვული იარაღის წარმოების, გამოცდისა და გამოყნების აკრძალვა, განიარაღება, მოუწოდა სახელმწიფოებს ეკონომიკური და კულტურული თანამშრომლობისაკენ, ყველა სადავო საკითხის მშვიდობიანი გადაწყვეტისაკენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო კონფერენციები კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
Camponotus herculeanus whymperi
Camponotus herculeanus whymperi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ამანი დიორი
ამანი დიორი (დ. 6 ივნისი, 1916, სუდური, ნიგერი — გ. 23 აპრილი, 1989, რაბატი, მაროკო) — ნიგერელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1958–1960 წლებში და პირველი პრეზიდენტი 1960–1974  წლებში.
სამჯერ 1960, 1965 და 1970 წლებში, იქნა არჩეული პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1974 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს და 6 წლით ციხეში ჩასვეს. 1980 წელს შინაპატიმრობა მიუსაჯეს, 1987 წელს გაემგზავრა მაროკოში, სადაც 1989 წელს გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ნიგერის პრემიერ-მინისტრები
შტირია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის მხარეები
პორტუგალიის ისტორიის ქრონოლოგია
ესაა პორტუგალიის ისტორიის ქრონოლოგიის არასრული სია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ისტორია კატეგორია:ქვეყნების ისტორიის ქრონოლოგია
ბავარიის მემკვიდრეობა
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის ომები კატეგორია:ავსტრიის ომები კატეგორია:პრუსიის ომები
დისპროზიუმი
დისპროზიუმი (Dysprosium < δυσπρόσιτος; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება ლანთანოიდების ოჯახს. ატომური ნომერია — 66, ატომური მასა — 162.50, tდნ — 1407 °C, tდუღ — 2562 °C, სიმკვრივე — 8.540 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ლითონი.
ისტორია
პ. ე. ლეკოკ დე ბუაბოდრანმა 1886 წელს ჰოლმიუმის ან ჰოლმიუმის მიწის სპექტროსკოპიული ანალიზის დროს აღმოაჩინა დისპროზიუმი, შემდგომ გამოჰყო ოქსიდი. 1906 წელს ჟ. ურბენმა მიიღო დისპორზიუმი სუფთა სახით.
საბადოები
დისპროზიუმი შედის ლანთანოიდების შემადგენლობაში, რომლებიც მდებარეობენ ჩინეთში, აშშ, ვიეტნამში, ავღანეთში, რუსეთში (კოლის ნახევარკუნძული), ყირგიზეთში, ავსტრალიაში, ბრაზილიაში, ინდოეთში.
მიღება
დისპროზიუმს იღებენ DyCl3 ან DyF3-ის აღდგენით კალციუმით, ნატრიუმით ან ლითიუმით.
ფიზიკო-ქიმიური თვისებები
ჰაერზე ნელა იჟანგება, 100 °C-ზე ზევით კი — ჩქარა. ლითონური დისპროზიუმი გახურებისას მოქმედებს ჰალოგენებთან, აზოტთან, წყალმადთან. ურთიერთქმედებენ მინერალურ მჟავეებთან (HF-ის გარდა), წარმოქმნიან მარილებს Dy (׀׀׀), არ რეაგირებენ ტუტეების ხსნარებთან.
ღირებულება
99—99,9 % სიწმინდის ლითონური დისპროზიუმის ზოდებზე ფასი 2008 წელს იყო 180—250 დოლარი 1 კგ-ზე.
მეტალურგია
გამოიყენება თუთიის შენადნობების მალეგირებელ კომპონენტად. დისპროზიუმის დამატებით ცირკონიუმში მკვეთრად აუმჯობესებს მის ტექნოლოგიურობას (მაგრამ ზრდის სითბური ნეიტრონების მიტაცების განიკვეთს). დისპროზიუმით ლეგირებული ცირკონიუმი ადვილად მუშავდება წნევით (დაწნეხა).
ლაზერული მასალები
დისპროზიუმის იონები დიდი ხანია გამოიყენება სამედიცინო ლაზერებში (ტალღის სიგრძე — 2,36 მკმ).
კატალიზატორები
დისპროზიუმი გამოიყენება როგორც ეფექტიანი კატალიზატორი.
ბირთვული ენერგეტიკა
დისპროზიუმი გამოიყენება ატომურ ტექნიკაში (ბორიდი, ბორატი, ოქსიდი, ჰაფნატი) როგორც ნეიტრონების აქტიურად მიმტაცებელი მასალა (საფარები, მინანქრები, საღებავები, მარეგულირებელი ღეროები), მიტაცების განიკვეთი იზოტოპების ბუნებრივ ნარევში მიახლოებით 930 ბარნია, ხოლო იზოტოპების ბუნებრივ ნარევში ყველაზე აქტიური ნეიტრონების მიტაცების მხრივ არის დისპროზიუმ-161 (585 ბარნი) და დისპროზიუმ-164 (2700 ბარნი). მაგალითად, რეაქტორების მარეგულირებელ ღეროებში გამოიყენება დისპროზიუმის ოქსიდი ტიტანის ოქსიდთან ერთად ნარევში, თუმცა მხოლოდ როგორც დანამატი, ღეროს მთავარი ნაწილი შევსებულია ბორის კარბიდით. ნარევის შთანთქმის ეფექტიურობა უფრო მცირეა, ვიდრე ბორისა, მაგრამ მასზე შთაინთქმება გამა-კვანტების ნეიტრონები, ამიტომაც ის არ იბერება.
გიგანტური მაგნიტოსტრიქციული ეფექტი
დისპროზიუმ-რკინის შენადნობი, პოლიკრისტალური და განსაკუთრებით მონოკრისტალური სახით გამოიყენება როგორც მძლავრი მაგნიტოსტრიქციული მასალა.
თერმოელექტრული მასალები
დისპროზიუმის მონოტელურიდის თერმო-ე.მ.ძ მიახლოებით ტოლია 15—20 მკვვ/К.
ელექტრონიკა
დისპროზიუმის ორთოფერიტი შეზღდულად პოვებს გამოყენებას ელექტრონიკაში.
მაგნიტური მასალები
დისპროზიუმის ოქსიდი გამოიყენება ზემძლავრი მაგნიტების დასამზადებლად.
შუქის წყაროები
დისპროზიუმი გამოიყენება მეტალოჰალოგენური ნათურების წარმოებაში რომლის სპექტრი მზის სპექტრთან ახლოსაა. Dy2O3 გამოიყენებენ როგორც წითელი ნათების ლუმინოფორების კომპონენტს.
ბიოლოგიური როლი
დისპროზიუმს ბიოლოგიური როლი არ აქვს. დისპროზიუმის ლითონური მტვერი აღიზიანებს ფილტვებს.
Camponotus herculeanus shitkowi
Camponotus herculeanus shitkowi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ამაჟარი
ამაჟარი (Amajari) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოა-ვისტას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 327 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.33 კმ²-ზე. ფართობი 28 472 327 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
ტიროლი
ტიროლი (Tirol) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ინსბრუკი. მოსახლეობა — 687 000 კაცი (2003).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის მხარეები
ბურგუნდიული დინასტია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბურგუნდიული დინასტია შეიძლება აღნიშნავდეს:
კავდიუმის მშვიდობა
კავდიუმის მშვიდობის (ლათ. Caudina pax) სახელით ისტორიაში შევიდა ძვ. წ. 321 წელს რომაული ლეგიონების კავდიუმის ხეობაში დატყვევება სამნიტების მიერ და მათი ჩაბარება. მეორე სამნიტური ომის დროს ეს სამნიტების ყველაზე მნიშვნელოვანი გამარჯვება იყო, მაგრამ მისი გამოყენება მათ ვერ შეძლეს.
წინარეისტორია
ძვ. წ. IV საუკუნის შუა პერიოდში ცენტრალურ და სამხრეთ იტალიაში დომინირებისთვის რომაელები და სამნიტები მეტოქეობდნენ. სწორედ ამ მეტოქეობამ გამოიწვია პირველი სამნიტური ომი, რომელიც რომაელთა გამარჯვებით დასრულდა ძვ. წ. 341 წელს. მიუხედავად პირველ ომში დამარცხებისა, სამნიტებმა არ დაკარგეს საბოლოო გამარჯვების იმედი და ძვ. წ. 326 წელს დაიწყო მეორე სამნიტური ომიც. ომის მეხუთე წელს სამნიტებმა უკვე წააგეს რამდენიმე მზიმე ბრძოლა და რომაელებთან მშვიდობის აღდგენაც სურდათ, მაგრამ მათი მცდელობა წარმატებით არ დასრულდა.
ხაფანგი
სამნიტების მხედართმთავარი გაიუს პონტიუსი ჯარებით საიდუმლოდ დაბანაკდა კავდიუმთან. კალატიუმში კი, სადაც რომაელთა ბანაკი იყო, გააგზავნა მწყემსებად გადაცმული მეომრები, რათა მათ ჭორები გაევრცელებინათ, თითქოს და სამნიტები აპულიაში არიან ლუცერიუმის ალყით დაკავებულნი. ამის შესახებ ჭორები წინასწარ გავრცელებული იყო, და რომაელთა მიერ ყველა ტყვედ აყვანილი სამნიტი ამას იმეორებდა, რამაც რომაელები საბოლოოდ დაარწმუნა. ლუცერიუმისკენ ორი გზა მიდიოდა, ფართო და უსაფრთხო გზისპირა გზა გრძელი იყო, ხოლო მოკლე გზა ვიწყო კავდიუმის ხეობაში გადიოდა. რომაელებმაც ეს მეორე გზა არჩიეს. კავდიუმის ხეობა ორ ღრმა და ვიწყო ხევს წარმოადგენდა, მათ შორის კი დაჭაობებული ველი იყო.
სამნიტთა დილემა
სამნიტებმა კი არ იცოდნენ როგორ გამოეყენებინათ თავისი წარმატება. მათ გადაწყვიტეს მიეწერათ მხედართმთავრის მამისთვის გერენიუს პონტიუსისთვის, რომელიც განთქმული იყო სიბრძნით. იგი უკვე ძალიან ხანდაზმული იყო და ჩამოშორებული იყო სახელმწიფო მოღვაწეობას. როდესაც მან შეიტყო რომაული ლეგიონების ამბავი, მან მიწერა თავის ვაჟს: რაც შეიძლება სწრაფად გაუშვით რომაელები და არაფერი არ ავნოთ მათ. ეს რჩევა უარყვეს და თავიდან გაუგზავნეს მას სიკრიკი სხვა რჩევისთვის. მეორედ მან ასეთი რჩევა მისცა: ყველა მოკალით, არავინ არ დაინდოთ.
ამ ორმა, ერთმანეთის გამომრიცხავმა რჩევამ დააბნია სამნიტები და მათ კრება მოიწვიეს. მოხუცი გენერიუსი ეტლით მოიყვანეს კრებაზე და მიდსი რჩევების განმარტება სთხოვეს. მოხუცმა თქვა, თუ კი სამნიტები რომაელებს უვნებლად გაუშვებენ, მაშინ ეს უკანასკნელნი აღარ იტყვიან უარს ომის დამთავრებაზე და ეს ნაბიჯი ხანგძლივი მსვიდობის მომტანი იქნება. ხოლო თუ ეს არ უნდათ მაშინ ყველა უნდა გაწყვიტონ, ვინაიდან რომაელებს სხვა ჯარი არ ყავთ და ამ დანაკარგის მოშუშებას საკმაო ხანს მოუნდებიან. ხოლო მესამე გზა საერთოდ არ არსებობს, ვინაიდან თუ სამნიტები რომაელებს დამცირებულებს და დამარცხებულებს გაუშვებენ, ამით ვერც მეგობრობას მოიპოვებენ და ვერც მტრებს ვერ დაამარცხებენ, ხოლო გაბოროტებული რომაელები მალევე საშინლად იძიებენ შურს.
რომაელთა უღელქვეშ გატარება
რომაელებისთვის ხეობაში ტყვეობა მალე გახდა გაუსაძლისი და მათ ჯერ თანაბარ პირობებზე ზავი მოითხოვეს. უარის მიღების შემდეგ ბრძოლა შესთავაზეს სამნიტებს, ამაზე სამნიტმა მხედართმთავარმა უპასუხა რომ ომი დამთავრებულია და რადგან რომაელი ტყვეები ვერ ეგუებიან თავიანთ მდგომარეობას, მათ შიშვლებს და იარაღაყრილებს უღელქვეშ გაატარებენ. სხვა ყველა მხრივ კი ორვე მხარისთვის პირობები თანაბარი იქნება. რომაელებმა უნდა გაიყვანონ დასახლებები და ჯარები სამნიუმიდან და ორივე ერმა თავისი კანონებისამებრ იცხოვროს.
შტეფან ცვაიგი
შტეფან ცვაიგი (დ. 28 ნოემბერი 1881, ვენა, ავსტრია – გ. 22 თებერვალი, 1942, პეტროპოლისი, ბრაზილია) – ავსტრიელი ებრაელი მწერალი.
კავდიუმის მშვიდობა
რომაელთა უღელქვეშ გატარება
რომაელებისთვის ეს პირობები ძალიან დამამცირებელი იყო, მაგრამ ვინაიდან რომს სხვა ჯარი არ ჰყავდა და მათი დაღუპვა ძალიან დიდი დანაკარგი იქნებოდა სახელმწიფოსთვის, კონსულებმა გადაწყვიტეს მოლაპარაკებების გაგრძელება. მათ დათქვეს თარიღი, როდესაც სამნიტებს გადასცემდნენ მძევლებს და ისინი კი განიარარებულ ჯარს გაუშვებდნენ.
შტეფან ცვაიგი
ბიოგრაფია
ცვაიგი დაიბადა ავსტრიაში, კერძოდ, ქალაქ ვენაში. ვენის უნივერსიტეტში იგი სწავლობდა ფილოსოფიას და ფსიქოანალიზის თეორიას, სადაც ასევე მოღვაწეობდა ცნობილი ფსიქიატრი და ნევროლოგი, ფსიქოანალიზის მამამთავარი — ზიგმუნდ ფროიდი, რომელიც ცვაიგის უფროსი თანამედროვე, მისი მეგობარი და მკურნალი ექიმიც კი იყო. ცვაიგმა თავიდან მოკლე მოთხრობების წერა დაიწყო, რამაც საქვეყნოდ ცნობილი და პოპულარული გახადა. ამავე დროს იგი ძალიან აქტიურად თარგმნიდა მრავალ ფრანგულ ნამუშევარს გერმანულად. 1927 წელს, როდესაც შტეფან ცვაიგის ნოველების ციკლ „ჯაჭვის“ სამივე ტომი ერთდროულად გამოიცა, ავტორის მოთხოვნის შესაბამისად, სამივე წიგნი სხვადასხვა ფერის ყდაში ჩასვეს: მწვანეში, ნარინჯისფერსა და ცისფერში. მწერალს ამ მხრივაც უნდოდა ხაზი გაესვა, რომ საქმე ეხებოდა ადამიანის განცდათა ტიპოლოგიურ გამას, დალაგებულს ასაკობრივი თანამიმდევრობით: მწვანე ხატოვნად გამოხატავდა ბავშვობას, ნარინჯისფერი — სიმწიფის ხანას, ხოლო ღია ლურჯი — კლიმაქტერიული ხანდაზმულობის პერიოდს. და საერთოდაც, ემოციების ანალიზი, განცდათა ეტიოლოგიის შესწავლა ცვაიგის უდიდესი გატაცება იყო. მეორე მსოფლიო ომმა მას დიდი ტკივილი მიაყენა, როგორც ადამიანს და ასევე როგორც მწერალს. იქიდან გამომდინარე, რომ იგი ებრაელი იყო, იძულებული გახდა ავსტრიიდან წასულიყო. მან ვერსად ჰპოვა სულიერი სიმშვიდე და 1942 წლის 22 თებერვალს პეტროპოლისში თავი მოიკლა.