cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I'm Still Here (Jim's Theme)
სიმღერა წარმოადგენს ანიმაციური ფილმის პერსონაჟის, ჯიმ ჰოუკინსის თემას. ჯონი ამბობდა: „ჯიმთან სიმღერის დაკავშირება ადვილი იყო. მის ასაკში სწორედ ასე ვგრძნობდი თავს“.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის სიმღერები კატეგორია:2002 წლის სინგლები კატეგორია:ჯონი რეზნიკის სიმღერები
1454
თარიღი უცნობია
*
გაუსის კანონი
ფიზიკაში, გაუსის კანონი, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც გაუსის თეორემა ნაკადის შესახებ — კანონი, რომელიც აკავშირებს ელექტრული მუხტების განაწილება მათ მიერ წარმოქმნილი ელექტრული ველის დაძაბულობასთან. გაუსის კანონის მიხედვით, ელექტრული ნაკადი ნებისმიერ ჩაკეტილ ზედაპირზე პროპორციულია ამ ზედაპირის შიგნით არსებული მუხტის.
კანონი ფორმულირებული იქნა კარლ ფრიდრიხ გაუსის მიერ 1835 წელს, მაგრამ გამოქვეყნებული იქნა მხოლოდ 1867 წელს. გაუსის კანონი არის მაქსველის ოთხი განტოლებიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეადგენენ კლასიკური ელექტროდინამიკის საფუძველს. გაუსის კანონის მეშვეობით შესაძლებელია გამოყვანილი იქნას კულონის კანონი, და პირიქით.
გაუსის კანონს ინტეგრალური ფორმით აქვს სახე: სადაც მარცხენა მხარეს მყოფი გამოსახულება არის ზედაპირული ინტეგრალი, რომლებიც გამოსახავს ელექტრულ ნაკადს რაიმე ჩაკეტილ S ზედაპირზე, ხოლო განტოლების მარჯვენა მხარეს არის S ზედაპირს შიგნით მოთავსებული სრული მუხტი გაყოფილი ელექტრულ მუდმივაზე.
გაუსის კანონს დიფერენციალური ფორმით აქვს სახე: სადაც ∇ · E არის ელექტრული ველის დაძაბულობის დივერგენცია, ხოლო ρ არის მუხტის სიმკვრივე.
სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკის კანონები
.zw
რესურსები ინტერნეტში
zw კატეგორია:კომუნიკაციები ზიმბაბვეში
Toppdomän
დრანდის ტაძარი
დრანდის ტაძარი — VI-VII საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველო, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. მდებარეობს გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფელ დრანდაში, მდინარე კოდორის მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ პლატოზე. ვახუშტი ბატონიშვილი მის შესახებ წერს: ტაძარი ჯვარგუმბათოვან ნაგებობას წარმოადგენს. ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. ზოგიერთი ელემენტით უახლოვდება მცხეთის ჯვრის ტიპს. გეგმაში ჯვრის მკლავები სამივე მხრიდან სწორკუთხედი ფორმისაა. კუთხის სათავსოები გეგმით წრიულია. სათავსოებში  შესასვლელები სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკლავიდანაა. გარედან ჯვარი ჩაწერილია სწორკუთხედში აღმოსავლეთის მხარეს გამოწეული ნახევარწრიული აფსიდებით. გუმბათის ყელის საძირკველსა და ყრუ გუმბათს შორის სივრცე ამოვსებული იყო 30-მდე მთელი ამფორით, მათი ქრონოლოგიური ჩარჩო IV-VII საუკუნეებს შორის თავსდება. ტაძრის აგების თარიღი ამფორათა ანალიზისა და მცხეთის ჯვრის თარიღის გათვალისწინებით VI-VII საუკუნებით განისაზღვრება. იგი სამშენებლო ტექნიკით, გეგმარებითა და პროპორციებით ბიზანტიური ხუროთმოძღვრების ნიმუშებს ენათესავება, მაგრამ მის აღმშენებელს ზოგი რამ ქართული ხუროთმოძღვრებიდანაც აუღია, კერძოდ, მცხეთის ჯვრის ტაძრის მსგავსად, აქაც აღმოსავლეთ ფასადზე სამი წახნაგოვანი შვერილი აფსიდი პატარა თაღებითაა გადაბმული.
დათარიღება
დრანდის ტაძარი რამდენჯერმე არის გადაკეთებული, რამაც მისი შესწავლა გააძნელა. XIX საუკუნეში ცნობილი არ იყო დრანდის ტაძრის აგების დრო და მას რუსი მკვლევარები მიახლოებით VIII–X (პავლინოვი), XI (ტოლსტოი, კონდაკოვი) საუკუნეებით ათარიღებდნენ. გ. ჩუბინაშვილმა ტაძრის ხუროთმოძღვრული ანალიზის შედეგად იგი მიიჩნია მცხეთის ჯვრის (VI ს.) ვარიაციად, მასთან დაკავშირებულ, მაგრამ შესამჩნევად დამოუკიდებელ ნაგებობად, რომელშიც ქართულთან ბიზანტიური ხასიათის მხატვრული ელემენტებია შერწყმული. ეს შეხედულება გაიზიარა ლ. რჩეულიშვილმა. ე. ნოიბაუერმა ის IX საუკუნის ძეგლად მიიჩნია. ხელოვნებათმცოდნე რუსუდან მეფისაშვილი ძეგლს VIII საუკუნის მიწურულით, „აფხაზთა“ სამეფოს ჩამოყალიბების პერიოდით ათარიღებს. მისი მოსაზრებით, ტაძარი აგებულია მოწვეული ხელოსნის მიერ. რაც შეეხება ძეგლის ხუროთმოძღვარს, ის ადგილობრივია, რადგან თუ ძეგლში ერთი მხრივ აშკარაა ბიზანტიური საფუძველი, მეორე მხრივ ჩანს, რომ ხუროთმოძღვარი სისხლხორცეულად არის ჩართული იმ შემოქმედებით პროცესებში, რომელიც გარდამავალი პერიოდის (VIII–IX სს.) საქართველოს ძეგლებს ახასიათებს. მ. ხოტელაშვილისა და ა. იაკობსონის აზრით, ტაძრის დათარიღებისათვის მნიშვნელოვანია მისი თანმხლები მასალა – კერამიკა, რომელიც V–VI საუკუნეებით თარიღდება. აქედან გამომდინარე, მ. ხოტელაშვილი და ა. იაკობსონი ტაძარს VI საუკუნით ათარიღებენ. მ. ხოტელაშვილი თვლის, რომ ტაძარი ბიზანტიელების მიერაა აგებული; ა. იაკობსონის აზრით, დრანდის ტაძრის არქიტექტურა ჰგავს შესაბამისი პერიოდის ბიზანტიური ძეგლების არქიტექტურას. ი. ბერძენიშვილმა ტაძრის აგების თარიღად VI–VII საუკუნეების მიჯნა მიიჩნია. უკანასკნელ ხანს ტაძრის აგების თარიღად VI–VII საუკუნეები სახელდება.
ისტორია
ტაძრის აგების შესახებ წყაროების ცნობები არ გვაქვს, არც ზეპირი გადმოცემებია შემორჩენილი. დრანდის ტაძარი ღვთისმშობლის სახელობისა იყო. X-XVII საუკუნეებში წარმოადგენდა საეპისკოპოსო ცენტრს. დრანდის საეპისკოპოსოს დაარსება, უკავშირდება „აფხაზთა“ სამეფოში მიმდინარე საეკლესიო რეფორმას და X საუკუნის მეორე ნახევრით უნდა დათარიღდეს. ყოველ შემთხვევაში, ჩვენთვის ცნობილი პირველი დრანდელი ეპისკოპოსის მოღვაწეობა XI საუკუნის პირველი მესამედით თარიღდება. დრანდის ეპარქიის მღვდელმთავარი ცნობილია დრანდელის სახელით. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, დრანდელის სამწყსოს შეადგენდა ტერიტორია მდინარე კოდორსა და ანაკოფიის მდინარეს (ამჟ. მდ. ფსირცხა) შორის.
1846 წელს რუსმა სიძველეთა მკვლევარმა ს. საბლინმა, და 1860 წელს ცნობილმა ქართველმა ისტორიკოსმა დიმიტრი ბაქრაძემ მოინახულეს ტაძარი. ტაძარი სავალალო დღეში იყო, თუმცა მაშინ ჯერ კიდევ იყო ფრესკები შემორჩენილი. ს. საბლინის ცნობით, შედარებით კარგად იყო შემორჩენილი გუმბათზე მაცხოვრის, დასავლეთის კარებთან – მიქაელ მთავარანგელოზის, ჩრდილოეთის კედელზე წმ. ნილოსის, სამხრეთის კედელზე ხარების (იკონოგრაფიულად იშვიათი გამოსახულება მუხლმოყრილი ღვთისმშობელისა) ფრესკული გამოსახულებები; დ. ბაქრაძემ გაარჩია მაცხოვრის, ფერისცვალების და რამდენიმე წმინდანის გამოსახულება.
1868 წლის 20 მაისს ტაძარი მოინახულა იმერეთის ეპისკოპოსმა გაბრიელმა (ქიქოძე), რომელიც იმავდროულად 1868-1886 წწ. აფხაზეთის ეპარქიის მმართველი იყო. მან კავკასიაში მართლმადიდებელი ქრისტიანობის აღმდგენელი საზოგადოების წინაშე ტაძრის აღდგენის საკითხი დააყენა, რაც დადებითად გადაწყდა. 1871 წელს დასრულდა ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები და 21 სექტემბერს გაბრიელ ეპისკოპოსმა ტაძარი ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე აკურთხა. აქ ღვთისმსახურებას ეწეოდნენ მღვდლები იოანე (გეგენავა), იოანე (კერესელიძე), რომლებიც ასევე მისიონერულ მოღვაწეობას ეწეოდნენ ადგილობრივ აფხაზებში. რუსეთ-ოსმალეთის 1877–1878 წლების ომის დროს რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყებულმა აფხაზებმა ტაძარი დაარბიეს. ხანძარმა გაანადგურა სახურავის ნაწილი, ფრესკები. 1880 წელს ათონის მთის ივირიის მონასტრის რუსმა ბერებმა მოდესტმა და ვარლაამმა რუსეთის მთავრობას დრანდის მონასტრის დაფუძნების ნებართვა სთხოვეს. 1881 წლის 9 მაისს სინოდმა ტაძარში მონასტრის დაარსების გადაწყვეტილება მიიღო, რაც იმპერატორმა 1883 წლის 9 მაისს დაამტკიცა. იმავე წელს ათონიდან ჩამოვიდნენ ბერები მოდესტი და ვარლაამი ათ ძმასთან ერთად და ტაძრის აღდგენას შეუდგნენ. ათონის მთის ივერთა მონასტრიდან მათ ჩამოასვენეს სასწაულთმოქმედი ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ასლი, ძელიცხოვლის ნაწილი, წმ. პანტელეიმონის, მარიამ მაგდალინელის და სხვათა წმინდა ნაწილები. აღდგენითი სამუშაოები 1886 წელს დასრულდა და 27 სექტემბერს გაბრიელ ეპისკოპოსმა ტაძარი აკურთხა. აქ დაარსდა რუსული მონასტერი, რომლის პირველი წინამძღვარი იღუმენი ვარლაამი გახდა. რუსი ბერების მიერ ჩატარებული რესტავრაციის დროს ტაძარი მოაბათქაშეს, შეათეთრეს, კედლები და თაღები თავიანთი შეხედულებით დაანგრიეს, ქორედები დაამატეს, რითაც ტაძარმა თავდაპირველი სახე დაკარგა. ამ დროს ფრესკული მხატვრობის შემორჩენილი ნაშთები გაუჩინარდა. 1891 წლის 4 სექტემბრიდან მონასტრის წინამძღვრები სოხუმის ეპისკოპოსები იყვნენ. სოხუმის ეპისკოპოსის კირიონის (საძაგლიშვილი), რომელიც იმავდროულად დრანდის მონასტრის წინამძღვარიც იყო, ინიციატივით მოხდა ეკვდერის აღდგენა. 1906 წელს 3 ოქტომბერს მან აკურთხა დრანდის მონასტრის წმ. ნიკოლოზის ეკვდერი. ეპისკოპოსმა კირიონმა დრანდის მონასტრის წიგნსაცავში აღმოაჩინა ექვს წიგნად აკინძული ქართული ხელნაწერები, რომლებიც მონასტრის გარდაცვლილი მღვდელმონაზვნის კალისტრატეს (ჩიჩუა) საკუთრება ყოფილა. ამ ხელნაწერების სია თვით ეპისკოპოსმა კირიონმა შეადგინა:
წიგნი დაშლილია, თავი და ბოლო აკლია, ტყავზე ნაწერი ნუსხურით და ეკუთვნის X-XI საუკუნეების ეტრატი ძალიან ძველია, ალაგ-ალაგ დაკერებული და სიძველის ნიშანი ეტყობა. მღვდელმონაზონ კალისტრატეს (ჩიჩუა) ეკუთვნოდა აგრეთვე დრანდის მონასტრის ტრაპეზში დასვენებული წმინდა გიორგის ხატი წმიდა ნაწილებით (წმ. გიორგის, წმ. ნიკოლოზის, იოანე ნათლისმცემლის, წმ. ხარლამპის, წმ. მარინესი, ძელი ჭეშმარიტის ნაწილი და იოანე ნათლისმცემლის სისხლი). კირიონ ეპისკოპოსის მიერ აღწერილი ქართული ხელნაწერებისა და წმინდა გიორგის ხატის შემდგომი ბედი უცნობია.
დრანდის რუსულ მონასტერს დიდი სამონასტრო მეურნეობა ჰქონდა, რომელიც მის შემოგარენსა და წებელდაში იყო გაშლილი. 1886 წელს მის მფლობელობაში იყო 219 დესეტინა მიწა, რომლიდანაც 19 დესეტინა უშუალოდ მონასტრის გარშემო იყო, ხოლო 200 დესეტინა მისგან სამ ვერსის მანძილზე. 90–იანი წლების დასაწყისში მონასტერს გამოეყო კიდევ 50 დესეტინა მიწა წებელდაში, მეტოქები ჰქონდა სოხუმსა და ეკატერინოდარში (ამჟ. ქ. კრასნოდარი). 1889 წელს მონასტერთან გაიხსნა სასწავლებელი, სადაც ზოგად და სასულიერო განათლებას ღებულობდნენ, სწავლობდნენ ხელობას, მებაღეობას, მეფუტკრეობას; აქვე ფუნქციონირებდა ბიბლიოთეკა, სამედიცინო პუნქტი, სასტუმრო, საეპარქიო სტამბა.
XX ს. დასაწყისში ტაძარი ხელახლა გადააკეთეს. ტაძრის გადაკეთებისას გუმბათს დაადგეს ხის კონსტრუქციის რუსული ძეგლებისთვის დამახასიათებელი „ხახვის თავი“, გააფართოვეს სარკმლები, დასავლეთით გამართეს ხის პატრონიკენი, შიგნიდან და გარედან კირით შეათეთრეს და სხვ. ძეგლის შიგნით და გარეთ ნალესობით გამოყვანილმა დეკორმა შეცვალა მისი თავდაპირველი ხუროთმოძღვრული სახე. ტაძარს ჰქონდა სამრეკლო. ტაძრის დასავლეთ კედელთან იწყებოდა გვირაბი (სიგრძე 260–280 მ), რომელიც მდინარე კოდორამდე ჩადიოდა. ამ გვირაბში XIX საუკუნის მიწურულს აღმოაჩინეს მარმარილოს ფილა, რომელზეც ამოკვეთილი იყო მაცხოვრის რელიეფური გამოსახულება, და მეორე ფილა მაცხოვრისა და ღვთისმშობლის გამოსახულებით (ფოტოები გამოქვეყნებული აქვს პ. უვაროვას). 1917 წელს მონასტრის ტერიტორიაზე განთავსებული იყო საავადმყოფო, სასტუმრო; აქვე იყო ხეხილის ბაღი და ვრცელი ზვარი. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, ათეიზმის ბატონობისა და ანტირელიგიური კამპანიის გაძლიერების დროს, 1924 წელს დრანდის მონასტერი დაიხურა. სამონასტრო შენობებში საპყრობილე გაიხსნა, რომელიც დღესაც ფუნქციონირებს, ნაწილში კი გულრიფშის რაიონის ადმინისტრაცია და სკოლა-ინტერნატი განათავსეს.
1978 წელს არქიტექტორ-რესტავრატორ ვ. ცინცაძის ხელმძღვანელობით დრანდის ტაძრის სარესტავრაციო სამუშაოები დაიწყო. ამ დროს მოხდა ხუროთმოძღვრული ძეგლის გაწმენდა და გამოკვლევა–შესწავლა, რის შედეგადაც შესაძლებელი გახდა მისი თავდაპირველი სახის აღდგენა. ტაძარს რესტავრაცია ჩაუტარდა და მან თავდაპირველი სახე დაიბრუნა. 2002 წლიდან დრანდის ტაძარში ღვთისმსახურება აღესრულება. იმავე ხანებში ტაძარში სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა, რამაც მისი ინტერიერი და ექსტერიერი შეცვალა. ტაძარში მოეწყო სანათლავი, ფასადი შეათეთრეს, ტაძრის ეზოში ააგეს სატრაპეზო და სასტუმრო. 2006 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით ტაძარს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
ამჟამინდელი მდგომარეობა
ტაძარი რუსეთის მიერ ოკუპირებულ საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარეობს. რის გამოც მისი შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
2011 წელს, აფხაზეთის დე-ფაქტო მთავრობამ რუსეთის მიერ ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მდებარე ათეულობით ტაძარი, მათ შორის დრანდის ეკლესიაც, ე.წ „აფხაზურ ეკლესიას“ უვადო სარგებლობაში გადასცა. ქართული კვალის წასაშლელად ტაძარი ოკუპაციის შემდეგ რუსულ ყაიდაზე, მთლიანად თეთრად გადაღებეს; ჩააყენეს ათამდე ვერცხლისფრად შეღებილი კარ-ფანჯარა, რის გამოც გახვრიტეს ეკლესიის კედლები, დაამონტაჟეს ვიდეოსათვალთვალო სისტემა; ტაძრის გარშემო მთლიანად მოხსნეს მიწის ფენა, ისე რომ არქეოლოგიური კვლევა არ განხორციელებულა. რეკონსტრუქციამ შეიწირა ტაძრის უნიკალური, VII საუკუნით დათარიღებული სანათლავი ემბაზი.
სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
წყლის მემინდვრია
წყლის მემინდვრია (Arvicola terrestris) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. შესახედაობით ვირთაგვას წააგავს. სხეულის სიგრძეა 13–25 სმ, კუდისა — სხეულის სიგრძის არაუმეტეს ⅔, არეალის სხვადასხვა ნაწილში მაქსიმალური წონაა 160–320 გრამი. ბეწვი რბილია, წითურიდან შავამდე, ხშირად მურა შეფერილობის, არიან ალუბლისფერი ინდივიდებიც. გავრცელებულია ევრაზიაში — ატლანტის ოკეანიდან მდინარე ლენამდე, ტუნდრის ზონისა და არიდული ოლქების გამოკლებით. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება, ჩვენში გავრცელებულია მისი ორი ქვესახეობა: სპარსული წყლის მემინდვრია (A. t. persicus) და ოსური წყლის მემინდვრია (A.t. ognevi). კარგად ცურავს. ბუნებაში დიდი მნიშვნელობა აქვს როგორც მტაცებელი მხეცებისა და ფრინველების საკვებს, განსაკუთრებით — მასიური გამრავლების წლებში. სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ერთ-ერთი ყველაზე საშიში მავნებელია. ზიანს აყენებს მემინდვრეობას, მეტყევეობას და მებაღეობას. ბეწვი დაბალი ხარისხისაა და სარეწაო ღირებულება არ აქვს.
ცხოვრობს სოროში, რასაც სანაპიროზე თხრის. ზაფხულში ბინადრობს პატარა მდინარეების და ტბების ნაპირებზე, ჭაობებში; განსაკუთრებით მაღალი რიცხოვნობითაა წარმოდგენილი დიდი მდინარეების ჭალებში, სტეპების ლელიან ტბებზე, ტენიან ალპურ მდელოებზე. იკვებება ისლით, ლაქაშით, ლელითა და სხვ., აგრეთვე მოლუსკებით, მწერებით. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 1–2 წელია. დედალი ზაფხულის განმავლობაში 4-მდე თაობას იძლევა, თითოეულზე ყრის 4–9 (მაქსიმუმ 13) ნაშიერს. ზამთარს არეალის უდიდეს ნაწილში სოროში ატარებს. იკვებება ფესურებით, გორგლებით, ბოლქვებით, აგრეთვე შემოდგომით გამზადებული საკვების მცირე მარაგით. გამოზამთრების ადგილებში მარცვლოვნების, ბოსტნეულისა და კარტოფილის მავნებელი ხდება. ხეების ფესვების გადაღრღნით ზიანს აყენებს ხეხილის ბაღებს და ახალგაზრდა ნარგავებს. სოროდან მიწის ამოყრითა და მისი გროვების გაკეთებით აზიანებს საძოვრებსა და სათიბებს, მარცვლოვნების აღების დროს პურეულის ბულულებს ფანტავს.
წყლის მემინდვრიას რიცხოვნობა ხასიათდება ციკლური მერყეობებით. მასობრივი გამრავლების დროს, რომელიც ყოველ ათწლეულში მეორდება, რაოდენობა იზრდება ათასჯერ და შესაძლოა 1 ჰექტარზე 1000 ინდივიდს მიაღწიოს. ასეთ წლებში კატასტროფული ზიანი მოაქვთ მოსავლისათვის დასავლეთ ციმბირის სამხრეთ ოლქებში, საფრანგეთის დაბლობებში, შვეიცარიის სუბალპურ მდელოებზე. 1970-იან წლებში ვოლგისპირეთში, აგრეთვე ბელარუსისა და უკრაინის პოლესიეზე მასობრივი სამელიორაციო სამუშაოების განხორციელებამდე, ეს რეგიონები ძლიერ ზარალდებოდა წყლის მემინდვრიას აქტიურობით. წყაროა ისეთი ძლიერ საშიში ბუნებრივ-კეროვანი დაავადებებისა, როგორიცაა ტულარემია, ომსკის ჰემორაგიული ცხელება და სხვ.
ებრძვიან სხვადასხვა ღონისძიებებით: ხაფანგებით, ვირთაგვას მახეებით, აგრეთვე გუთნის ნაღარებში ჩარჭობილი სპეციალური დამჭერი ცილინდრებითა და კონუსებით დაჭერა; მომწამვლელი სატყუარების გამოყენება.
სქოლიო
კატეგორია:მემინდვრიები
ონიკაშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
Eurhopalothrix cinnamea
Eurhopalothrix cinnamea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eurhopalothrix-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლამა (ტბა)
ლამა (Лама) — ტბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში. მდებარეობს შუა ციმბირის ზეგნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 45 მ სიმღლეზე. ზედაპირის ფართობი 318 კმ², სიგრძე 70 კმ, სიგანე 10 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 208 მ. ტექტონიკური წარმოშობისაა. ნაპირები მაღალია (400-600 მ-მდე). ტბის წყალი ზაფხულში კი დაბალი ტემპერატურით გამოირჩევა.
არიევო
არიევო (Арый; Ариево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 385 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 93 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
I'm Still Here
I'm Still Here შეიძლება აღნიშნავდეს:
შვედეთის ხელოვნების სამეფო უნივერსიტეტი
thumb|შვედეთის ხელოვნების სამეფო უნივერსიტეტი შვედეთის ხელოვნების სამეფო აკადემია ან  (Kungliga Akademien för de fria konsterna) დაარსებულია 1773 წელს მეფე გუსტავ III-ის მიერ და შვედეთის სამეფო აკადემიებს შორის ერთ-ერთია. აკადემია დამოუკიდებელი ორგანიზაციაა, რომელიც სახვითი ხელოვნების ყველა დარგის გამოვლინების წახალისებას უწყობს ხელს.
აკადემიასთან ერთ დროს ინტეგრირებული ხელოვნების სკოლა, 1978 წელს უნივერსიტეტს გამოეყო როგორც დამოუკიდებელი ერთეული და ამჟამად განათლების სამინისტროს მეთვალყურეობის ქვეშაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის ისტორია კატეგორია:სტოკჰოლმი
ტამპაკანი
ტამპაკანი (ოფიციალურად ტამპაკანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tampakan; Bayan ng Tampakan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კოტაბატოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 018 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კოტაბატოს მუნიციპალიტეტები
ასამის სამზარეულო
მინი|ასამური თალი ასამური სამზარეულო ( অসমীয়া ৰন্ধন-শৈলী) ასამის შტატის სამზარეულოა. ეს არის სამზარეულოს სტილი, რომელიც წარმოადგენს მთების სამზარეულოს ჩვევებს და იყენებს დუღილისა და გამოშრობის ფართოდ გავრცელებულ პრაქტიკას. ის ინგრედიენტებს იღებს ბარიდანაც, რომლებიც ძირითადად უზრუნველყოფს ახალი ბოსტნეულით, თევზითა და ხორცით. ორივე ორიენტირებულია მთავარ ინგრედიენტზე - ბრინჯზე. მრავალფეროვანი კულტურული გავლენის შეერთებამ ასამის ხეობაში გამოიწვია გასაოცარი მრავალფეროვნება და არომატები ასამურ საკვებში. იგი ხასიათდება უაღრესად მრავალფეროვანი მცენარეული, აგრეთვე ცხოველური პროდუქტების გამოყენებით, რეგიონში მათი სიმრავლის გამო. ეს არის ძირძველი სტილის ნაზავი, მნიშვნელოვანი რეგიონალური ვარიაციებით და ზოგიერთი გარეგანი ზემოქმედებით. ასამის სამზარეულოს ტრადიციული გზა ძალიან ჰგავს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სხვა ქვეყნებისას, როგორიცაა ტაილანდი და ა.შ.
ამ სამზარეულოსთვის დამახასიათებელია სანელებლების ძალიან მცირე გამოყენება, მცირე ცეცხლზე წვა და ძლიერი არომატები, რაც ძირითადად განპირობებულია ენდემური ეგზოტიკური ხილისა და ბოსტნეულის გამოყენებით, რომლებიც ახალია, ხმელი ან დადუღებული. თევზი ფართოდ არის გამოყენებული. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ისეთი ფრინველები, როგორიცაა იხვი, სკაბი და ა.შ. ხშირად ინდური და ასამის სამზარეულო განსხვავდება ერთმანეთისგან.( ბჰუნას პრაქტიკა - სანელებლებში ნაზად შემწვარი კერძები ინდურ სამზარეულოში ძალიან გავრცელებულია, მაგრამ ასამის სამზარეულოში არ გვხვდება. ) სამზარეულოსთვის სასურველი ზეთი მძაფრი მდოგვის ზეთია. მინი|Kosu xaak aru madhuxuleng (კოლოკაზია პოლიგონუმის მიკროცეფლით) ასამში ტრადიციული ტრაპეზი იწყება "ხარით" და მთავრდება "თენგით", რომელიც მჟავე კერძია. საჭმელს ჩვეულებრივ მიირთმევენ მეტალის ჭურჭელში, რომელიც დამზადებულია მკვიდრი საზოგადოების - მარიაა მიერ. მათ სწამთ, რომ როდესაც ასეთ ჭურჭელში მიირთმევენ საჭმელს და წყალს, ეს ჯანმრთელობისთვის სასარგებლოა და აძლიერებს იმუნიტეტს. ტრაპეზის ნაწილია ტამული ( ბეტელის კაკალი, ზოგადად უმი) და პაანი.
მიუხედავად იმისა, რომ, ამ სამზარეულოს ბოლო პერიოდში უფრო ფართო ყურადღება მიაქცია, იგი მაინც ბუნდოვანია. ამ სამზარეულოს ძიება პოპულარულ მედიაში გრძელდება.
ბრინჯი
ბრინჯი ამ სამზარეულოს ყველაზე მნიშვნელოვანი ინგრედიენტია. აქ გვხვდება, როგორც ინდიკა, ასევე იაპონიკის ჯიშები. ბრინჯის ყველაზე პოპულარული კლასია ჯოჰა ან სურნელოვანი ბრინჯი. როგორც წესი, ბრინჯს მიირთმევენ ან ორთქლზე მოხარშულს (უხუა) ან გაყინულს (ააროი). ზოგიერთი ძალიან კარგი ხარისხის ბრინჯი, კერძოდ, Karaballam ან kauribadam და ა.შ., ხელმისაწვდომია მხოლოდ ასამში.
თევზი
მინი|220x220პქ|მასორ ტენგა შემდეგი ყველაზე მნიშვნელოვანი ინგრედიენტია თევზი, რომელიც ამ რეგიონში მრავალი მდინარეებიდან, აუზებიდან და ტბებიდან არის მოპოვებული. უკიდურესად სველი კლიმატი და დიდი რაოდენობით წყლის ობიექტები უზრუნველყოფს ხეობაში მტკნარი წყლის თევზის მრავალფეროვნებას. ასამში არ არსებობს ტრადიციული ეთნიკური თემი, რომელიც არ ჭამს თევზს. ტრადიციულ სოფლად მცხოვრებ შინამეურნეობებს აქვთ საკუთარი გუბურები მეთევზეობისთვის. ზოგიერთი ყველაზე პოპულარული დიდი თევზებია: Borali (dhark), rou და cital (დიდი), khoria (საშუალო) ( Chitala chitala ), maagur, Xingi, borali, bhokua ან bahu, Xaal, xol და ა.შ. გამჭრიახ გურმანს შეუძლია თქვას, ასამის რომელი რეგიონი რომელი თევზის მრავალფეროვნებით არის ცნობილი.
მწვანილი და ბოსტნეული
ასამის მიდამოები მდიდარია მცენარეულობით, ხოლო მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული, სახელწოდებით xaak, სამზარეულოს მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგი მათგანი მოყვანილია, ზოგს კი დაკიას მსგავსად (გვიმრა) ველურად იზრდება. მწვანილს და ბოსტნეულს ჩვეულებრივ მიირთმევენ წყალსა და მარილში მომზადებულს.
სანელებლები
სანელებლებს შორის ყველაზე პოპულარული არის ჯანჯაფილი, ნიორი, ხახვი, ძირას თესლი, შავი კვლიავი, შავი პილპილი, ჩილი, კურკუმა, ქინძი, დარიჩინი, ილი, მიხაკი, ცერეცოს თესლი, მდოგვის თეთრი თესლი, ანისული, მალაბარის ფოთოლი, კუმინი და ა.შ. ასამისთვის დამახასიათებელი ზოგიერთი მწვანილი არის მაან დანია, მორან ადა, მადჰუჰულენგი, ბედაი ლოტა, მანიმუნი, მასუნდარი, ტენგეზი, თექერა, კორდოი, აუტენგა, ტენგამორა 'და ა.შ. ასამური კვება არასრულია მწვანე ჩილის გარეშე, რომელთა მრავალი სახეობაც ხელმისაწვდომი რეგიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ინდური სამზარეულო კატეგორია:ასამის სამზარეულო
ბუჩქისძირა
ბუჩქისძირა (Corydalis) — მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ყაყაჩოსებრთა ოჯახისა. აქვს გორგლისებრ გამსხვილებული ფესვები და კენწრულ მტევნებად შეკრებილი თეთრი, ყვითელი, მოწითალო ან იისფერი ყვავილები.
A World Without Love
A World Without Love — დუეტის Peter and Gordon მიერ ჩაწერილი სიმღერა. მისი ავტორები არიან ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი. სიმღერა ჯგუფ The Beatles-ის მიერ არ ჩაწერილა, ვინაიდან მაკ-კარტნი თვლიდა, რომ იგი მათთვის შეუფერებელი იყო.
ბუჩქისძირა
ცნობილია 100-მდე სახეობა. გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში, აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. აგრეთვე გვხვდება ციმბირსა და შუა აზიის მთებში.
A World Without Love
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სინგლები კატეგორია:Peter and Gordon-ის სიმღერები
ბუჩქისძირა
საქართველოს ტყეებში და ალპურ მდელოებზე იზრდება 9 სახეობა, მათგან ერთი საქართველოს ენდემია (Corydalis vittae), ორი კავკასიისა (Corydalis alexeenkoana, Corydalis emanueli). ბუჩქისძირა თაფლოვანი მცენარეა. მრავალი სახეობა დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაყაჩოსებრნი
სმედერევოს თემი
სმედერევოს თემი (Смедерево) — თემი სერბეთში, შედის პოდუნაის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 109 007 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 225 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 484 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სმედერევო. სმედერევოს თემი შედგება 28 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 17.3 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
Words of Love
Words of Love — ბადი ჰოლის სიმღერა. ჩაწერილი იქნა 1957 წლის 8 აპრილს. ავტორი თავად არის სიმღერის ჰარმონიის ავტორი. მან ჩაწერა ყოველი პარტია და ერთად შეკრიბა. სიმღერას მნიშვნელოვანი წარმატება არ ჰქონია, მაგრამ იგი ითვლება მის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნამუშევრად და შეტანილია ჰოლის ყველა ძირითად კრებულში.
The Beatles-ის ვერსია
ჯგუფ The Beatles-ის მიერ სიმღერა ჩაიწერა ალბომისთვის Beatles for Sale (1964). აშშ-ში იგი მოხვდა ალბომზე Beatles VI. იგი აგრეთვე შეტანილია EP-ზე Beatles for Sale (No. 2), რომელიც 1965 წელს ლეიბლებმა Parlophone/EMI გამოსცეს.
The Beatles-ის ვერსია ჩაიწერა 1964 წლის 18 ოქტომბერს. ვოკალურ ჰარმონიებს ასრულებენ ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი, რომლებსაც ჰოლის შემოქმედება მოსწონდათ. როდესაც სიმღერა სრულდებოდა კლუბში Cavern, 1961-1962 წლებში, ვოკალს ასრულებდნენ ჯონი და ჯორჯ ჰარისონი. რინგო სტარი
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები კატეგორია:ბადი ჰოლის სიმღერები
.ma
.ma — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) მაროკოსთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ma კატეგორია:კომუნიკაციები მაროკოში
סיומת אינטרנט Toppdomän
Yellow Submarine (სიმღერა)
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Revolver, რომელიც გამოვიდა 1966 წელს.
Eurhopalothrix clypeata
Eurhopalothrix clypeata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eurhopalothrix-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
1455
თარიღი უცნობია
*
მვერუ
მვერუ (Lake Mweru; Lac Moero) — დიდი მტკნარწყლიანი ტბა აფრიკაში, მდინარე კონგოს აუზში, ზამბიისა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარზე. ტბა სანაოსნოა. მთავარი ნავმისადგომებია: კილვა და პვეტო (ზამბია). აღოაჩინა დეივიდ ლივინგსტონმა 1867 წელს.
გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|ტბა მვერუ ტბის მკვებავი ყველაზე დიდი მდინარეა ლუაპულა, რომელიც მოედინება მვერუს ტბის სამხრეთით მდებარე ჭაობიან ტერიტორიებზე და ჩაედინება ტბაში სამხრეთიდან. მეორე მნიშვნელოვანი შენაკადია მდინარე კალუნგვიში, რომელიც ტბაში ჩაედინება აღმოსავლეთიდან. ჩრდილოეთით ტბიდან გამოედინება მდინარე ლუვუა, რომელიც მიედინება ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით და ჩაედინება მდინარე ლუალაბაში (მდინარე კონგოს ზედა დინება). მვერუ მეორე ყველაზე უფრო დიდი ტბაა მდინარე კონგოს აუზში, ის მდებარეობს 150 კმ-ში ტანგანიიკის ტბის სამხრეთი ნაპირიდან, რომელიც აუზის ყველაზე დიდი ტბაა. მდინარე ლუაპულა ტბაში ჩადინების დროს ქმნის ჭაობიან დელტას.
რეგიონის სხვა ბევრი ტბებისაგან განსხვავებით, მვერუს არა აქვს თავისი დონის და ფართობის ძლიერი ცვლილებები მშრალი სეზონის წვიმებიანი სეზონით შეცვლასთან დაკავშირებით. დონის ყოველწლიური რყევა შეადგენს მხოლოდ დაახლოებით 1,7 მეტრს მაქსიმალური მნიშვნელობით მაისში და მინიმალურით — იანვარში. ეს ნაწილობრივ აიხსნება იმით, რომ მდინარე ლუაპულა, რომელიც სათავეს იღებს ბანგვეულუს ჭაობებში, მიისწრაფის თავისი ნაკადის რეგულირებისკენ, რის გამოც მვერუს ტბაში ჩამავალი წყლის რაოდენობა მუდამ საკმაოდ სტაბილურია. ტბის ზრდა კომპენსირდება მდინარე ლუვუას საკმაოდ სწრაფი გამოდინებით.
იგი აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ტბების ჯაჭვის ნაწილია. მვერუ გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ საშუალოდ 118 კმ-ზე, საშუალო სიგანით — 45 კმ. მისი ფართობია 5,12 ათასი კმ². ის მდებარეობს ზღვის დონიდან 917 მეტრ სიმაღლეზე, რაც უფრო მაღალია, ვიდრე ტანგანიიკის ტბა (763 მეტრი). სამხრეთით მვერუ უფრო მეჩხერია, ჩრდილოეთით მისი სიღრმე იზრდება, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით არსებობს 2 ღრმული. მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს 27 მეტრს. მვერუს ტბიდან დაახლოებით 50 კმ-ში და მდინარე კალუნგვიშიდან ჩრდილოეთით არსებობს პატარა, საკმაოდ დაჭაობებული ტბა მვერუ-ვანტიპა. ტბის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს დიდი კუნძული კილვა, ფართობით 25 კმ².
ისტორია
ევროპელთაგან ტბის აღმომჩენლად ითვლება მოგზაური დეივიდ ლივინგსტონი, რომელმაც აღწერა იგი თავისი ექსპედიციის დროს 1867-1868 წლებში.
მოსახლეობა
მვერუს ტბის ნაპირებზე მდებარეობს მეთევზეთა ბევრი სოფელი. ზამბიის მხრიდან ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია პატარა ქალაქები: ნჩელენგე, კაშკიში და ჩიენგი; კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მხრიდან: კილვა, პვეტო და ლუკონზოლვა.
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე (Simon Sebag Montefiore; დ. 27 ივნისი 1965, ლონდონი) — ინგლისელი ისტორიკოსი, ჟურნალისტი და მწერალი. რუსეთის ისტორიის სპეციალისტი.
Eurhopalothrix coronata
Eurhopalothrix coronata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eurhopalothrix-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე
სებაგ-მონტეფიორემ განათლება ჯერ ლუდგროვის სკოლაში, შემდეგ კი კემბრიჯის უნივერსიტეტის კოლეჯში მიიღო.
Eurhopalothrix coronata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე
1990-იან წლებში, როგორც ჟურნალისტი, ბევრს მოგზაურობდა ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე.
ოპლანი
ოპლანი — ნორვეგიის საგრაფო. სულ ესაზღვრება 6 საგრაფო, ესენია: სამხრეთიდან – ოსლო და აკერსხუსი, სამხრეთ-დასავლეთიდან – ბუსკერუდი, ჩრდილო-დასავლეთიდან – სოგნ-ოგ-ფიურანე, ჩრდილოეთიდან – მერე-ოგ-რუმსდალი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან – სერ-ტრენდელაგი და აღმოსავლეთიდან – ჰედმარკი. საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრია ლილეჰამერი. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტი იევიკი. ნორვეგიის საგრაფოებში სიდიდით მე-5 ადგილი უკავია.
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე
მისი წიგნები მსოფლიო ბესტსელერები გახდა და 34 ენაზეა დამოცემული.
2007 წელს გამოვიდა ახალგაზრდა სტალინი, რომელშიც ბელადის ახალგაზრდობა არის აღწერილი. ამ წიგნმა, როგორც საუკეთესო დოკუმეტურმა პროზამ, ბრიტანეთის ლიტერატურული პრემია, „კოსტა“ დაიმსახურა. მასვე გადაეცა საუკეთესო ბიოგრაფიული ნაწარმოებისთვის განკუთვნილი პრემია, ლა ტაიმსი და საუკეთესო პოლიტიკური ლიტერატურისთვის განკუთვნილი ბრუნო კრეისკის პრემია.
დღეისთვის ახალგზარდა სტალინის ეკრანიზაციაზე მუშაობს მირამაქს ფილმზი და რაბი ფილმზი, რომლებმაც ნაწარმოებზე საავტორო უფლება შეიძინეს.
ახალი ნოველა, საშენკა, საიმონ მონტეფიორეს სახელით გამოვიდა და 14 ენაზე გამოიცა, მათ შორის რუსულადაც.
ამჟამად სებაგ-მონტეფიორე ცხოვრობს ლონდონში მეუღლესთან, ნოველის სანტა მონტეფიორესა და ორ შვილთან ერთად.
ოპლანი
მუნიციპალიტეტები
ოპლანი იყოფა 26 მუნიციპალიტეტად. ესენია:
საიმონ სებაგ-მონტეფიორე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1965
ოპლანი
მუნიციპალიტეტები
500 პქ|მინი|მარჯვნივ|ოპლანის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის საგრაფოები
Different Gear, Still Speeding
Different Gear, Still Speeding — ინგლისურ ჯგუფ Beady Eye-ს სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა 2011 წლის 28 თებერვალს. ალბომის პროდიუსერია სტივ ლილიუაიტი. დისკი გამოიცა ჯგუფის საკუთარ ლეიბლზე Beady Eye Records.
ბრიტანეთის ჩარტში მან 3-ე ადგილი დაიკავა და გამოსვლიდან პირველი კვირის განმავლობაში 66.817 ასლის ოდენობით გაიყიდა. 2012 წლის იანვრისათვის ბრიტანეთში გაყიდულია მისი 166.609 ასლი. კრიტიკოსებმა ალბომს არაერთგვაროვანი შეფასებები მისცეს.
სპეციალური გამოცემა
ალბომის სპეციალური გამოცემა გამოვიდა DVD დისკის თანხლებით, რომელზეც წარმოდგენილი იქნება როგორც არსებული სინგლების ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოები, ასევე დოკუმენტური ფილმი RAK Them Out. სპეციალური იაპონური გამოცემები გამოვიდა მუსიკალური ვიდეოთი The Roller.
ციფრული მუსიკის სერვისების HMV  და 7digital მიერ გაყიდულ ვერსიებში ასევე წარმოდგენილია სიმღერის (Three Blind Mice რემიქსი.
შეფასებები
ალბომი ძირითადად, დაფებითად შეფასდა. საიმონ გოდარის აზრით, ეს არის ყველაზე მძლავრი ჩანაწერი, რაც კი ლიამს შეუქმნია ალბომის (What's the Story) Morning Glory? შემდეგ. გერი მალჰოლანდმა ჟურნალში Uncut სამი ქულით (ხუთიდან) შეაფასა. მისი აზრით, დისკი ნაწილობრივ ახლოს არის Oasis-ის დებიუტთან Definitely Maybe, მაგრამ ამავე დროს, Oasis-ისგან განშორებასაც ჰგავს. Mojo-ს მიმოხილვის მიხედვით, დისკს 4 ვარსკვლავი მიენიჭა და აღინიშნა, რომ ლიამის ვოკალი აქ საუკეთესო მის კარიერაში. ჟურნალის The Fly აზრით კი, ალბომი დიდი იმედგაცრუებაა.
BBC და The Independent თვლიან, რომ ამ ალბომში შეტანილი სიმღერები ყველა აუმჯობესებს Oasis-ის უკანასკნელ ალბომებზე გაჟღერებულ მასალას. The Sun-ის აზრით, ალბომი ნაირფეროვანი, მაგრამ უბრალოა, ხოლო Bring the Light - მთავარი ნომერი. Mojo წერს, რომ ალბომი უფრო უკეთესი გამოვიდა, ვიდრე ბევრს წარმოედგინა, ხოლო Q თვლის, რომ იგი ყველა უარყოფით წინაგრძნობას აქრობს.
სქოლიო
კატეგორია:Beady Eye-ს ალბომები კატეგორია:2011 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ალბომები სტივ ლილიუაიტის პროდიუსერობით
.mc
.mc — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) მონაკოსთვის.
რესურსები ინტერნეტში
mc კატეგორია:მონაკო
ბუძგორი
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
Yer Blues
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1968 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
სენაკის წმინდა ალექსი შუშანიას ეკლესია
წმინდა ალექსი შუშანიას სახელობის ეკლესია — ბაზილიკური ეკლესია სენაკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წმინდა ალექსი შუშანიას სახელობის მართლმადიდებლური სკოლა-გიმნაზიის ეზოში. გაიხსნა 2014 წლის 6 ოქტომბერს. აგებულია არქიტექტორ რევაზ ჯანაშიას პროექტის მიხედვით.
ლევი სტრაუსი
მინი|220პქ|ლევი სტრაუსი ლევი სტრაუსი (Levi Strauss; დ. 26 თებერვალი, 1829, ბუტენჰაიმი, გერმანია — გ. 26 სექტემბერი, 1902, სან-ფრანცისკო, აშშ) — აშშ-ში მოღვაწე გერმანელ-ებრაელი ემიგრანტი. მან პირველმა დააარსა ჯინსების მწარმოებელი კომპანია. კომპანია Levi Strauss & Co. დაარსდა 1853 წელს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია.
ჯინსები თავდაპირველად შეიქმნა ამერიკელი მაღაროელებისათვის. ხმარებაში კი ელვის პრესლიმ შემოიღო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1829 კატეგორია:გარდაცვლილი  26 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
The Sims
The Sims — სტრატეგიული სიმულატორი, შექმნილი პერსონალური კომპიუტერისთვის მაქსისის და გავრცელებული Electronic Art-ის მიერ. იგი შექმნილია უილ რატის მიერ, რომელმაც შექმნა SimCity. The Sims არის ვირტუალური პერსონაჟების (სიმების) ყოველდღიური ცხოვრების სიმულაცია.
The Sims პირველად გამოვიდა 2000 წლის 4 თებერვალს. 2002 წლის 22 მარტისთვის The Sims-ის 6.3 მილიონი ასლი გაიყიდა, რის გამოც The Sims ითვლება მსოფლიოში ყველაზე მასიურად გაყიდულ თამაშად.
სქოლიო
კატეგორია:თამაშები კატეგორია:2002 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:The Sims
ბონი (რელიგია)
thumb|ნარში გონპას ბონ მონასტერი მგავასთან, [[სიჩუანი, ჩინეთი]] ბონი (ტიბ. བོན་ - ბონ (ლჰასური დიალექტი: pʰø̃̀(n) ) — ტიბეტელთა ეროვნული რელიგია. ფაქტობრივად იყო ტიბეტის სახელმწიფო რელიგია VI-დან IX ს-მდე. ქვეყანაში დომინირებდა ბუდიზმის მიერ XIII ს-ში განდევნამდე. დღესდღეობით, ბონის მიმდევრები ძირითადად ცხოვრობენ ტიბეტის ყოფილ ტერიტორია ქამში, ასევე სიკიმსა და ბჰუტანში.
ეტიმოლოგია
ჯ. ტუჩი გამოთქვამს მოსაზრებას, რომ „ბონი“ შეიძლება მოდიოდეს ტიბეტის ძველი სახელწოდებიდან - ბოდ, ბოდ ჲულ.
ბონის ისტორია
მინი|ბონის ღვთაების სენლჰა ოკარის ( [[ტიბეტური ენა|ტიბ. གསེན་ ལྷ་ འོད་དཀར་ ) თანგკა]] ბონ რელიგიის ისტორიის მეცნიერულად შესწავლა გარკვეულ სირთულებთანაა დაკავშირებული, მათგან ერთ-ერთი მთავარია ისტორიული წყაროების არარსებობა. ბონის ერთადერთ ტექსტად, რომელიც ასე თუ ისე შეიძლება ჩაითვალოს წყაროდ, არის სარატ ჩანდრა დასის 1915 წ-ს გამოცემული „ბონური ქრონიკები“ (རྒྱལ་རབས་ བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་ გჲალ რაბ ბონ გჲი 'ჯუნგ ნე / რგჲალ რაბს ბონ გჲი 'ბჲუნგ გნას) XIV ს-ის დასასრულს, XV ს-ის დასაწყისში შედგენილი. მე-20 საუკუნის დასაწყისში ითარგმნა გერმანულად.
ტრადიციული ისტორია
ერთ-ერთი ტიბეტური გადმოცემის თანახმად, ბონის სწავლება 15-16 ათას ჩვ.წ/აღ-მდე ცენტრალურაზიურ ქვეყანა ოლმო ლუნგრინგიდან გასხივოსნებულმა ტონპა შენრაბმა მოიტანა.
ტიბეტში ბონის სწავლება თავდაპირველად შანგ-შუნგის (სამხ.-დასავლეთ ტიბეტი) ქვეყანაში დამკვიდრდა. შემდგომში, ზოგიერთი დასავლელი მეცნიერის აზრით, მისმა შამანურმა და მაგიურმა წეს-ჩვეულებებმა გავლენა მოახდინეს ბუდისტურ სკოლა ნჲინგმაზე. სხვა მოსაზრებით, ბუდიზმმა გავლენა მოახდინა ბონის ძველ შამანურ პრაქტიკებზე, რის შედეგადაც წარმოიშვა რეფორმირებული ბონი.
ბონის აღმსარებლები საუბრობენ თავიანთი სწავლების სამ „ისტორიულ ფორმაზე“:
ბონის სულიერი პრაქტიკები
ბონი, მიუხედავად იმისა, რომ ახლა ტიბეტურ ბუდიზმს ძალიან ჰგავს, შეიძლება გავასხვავოთ გარკვეული მახასიათებლებით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგიები
კიზილ-იარი (ბუზდიაკის რაიონი)
კიზილ-იარი (Ҡыҙылъяр; Кызыл-Яр) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 52 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
ვიდეო თამაში
ვიდეო თამაში — ელექტრონული თამაში, რომელიც ითვალისწინებს ადამიანთან ინტერაქტიულ კავშირს და ვიზუალური გამომოსახულებისთვის ესაჭიროება ვიდეო მოწყობილობა, როგორიც არის სტანდარტული ტელევიზორი ან კომპიუტერის მონიტორი. „ვიდეო თამაშში“ სიტყვა „ვიდეო“ გულისხმობს ელექტრონულ-სხივებიან მოწყობილობას, მაგრამ 2000-იანი წლებიდან აქ იგულისხმება გამოსახულების ასახვის ნებისმიერი მოწყობილობა, რომელსაც შეუძლია 2 ან 3 განზომილებიანი გამოსახულების გადმოცემა. ზოგიერთი თეორიტიკოსის აზრით, ვიდეო თამაშები ხელოვნების ერთ-ერთი ფორმაა, მაგრამ ამგვარი აღნიშვნა დღემდე დავის საგანია.
ელექტრონულ სისტემებს, რომლებიც გამოიყენება ვიდეო თამაშების სათამაშოდ, უწოდებენ პლატფორმებს. მაგალითებია პერსონალური კომპიუტერები და ვიდეო თამაშების კონსოლები. ასეთ მოწყობილობათა კატეგორიაში შედის ყველაფერი, დაწყებული დიდი კომპიუტერებიდან დამთავრებული პორტატიული კომპიუტერებით. სპეციალიზებული ვიდეო თამაშების სახეობაა არკადული თამაშები, რომლებშიც სათამაშო კომპონენტები, როგორც წესი განთავსებულია დიდი ზომის ხურდის მიმღებ ყუთში, მაშინ როდესაც 1980-იან წლებში, სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლების (მაგალითად: PlayStation 4, Xbox One და Nintendo Switch), დესკტოპ და ლეპტოპ კომპიუტერებისა და სმარტფონების გამოჩენის შედეგად არკადას მომხმარებელთა რიცხვმა შესამჩნევად იკლო.
ვიდეო თამაშის სათამაშოდ საჭიროა შეყვანის მოწყობილობა სათამაშო კონტროლერი, რომელიც ვარირებს პლატფორმების მიხედვით. კონტროლერის ძირითადი სახეობებია: გეიმპადი, ჯოიპადი, ჯოისტიკი, მაუსი, კლავიატურა, პორტატიული მოწყობილობების სენსრული ეკრანი და ასევე ადამიანის სხეული Kinect-ის მსგავსი მოწყობილობის გამოყენებით. როგორც წესი მოთამაშე ვიდეო თამაშს აღიქვამს ვიდეო ეკრანზე, ტელევიზორზე ან კომპიუტერის მონიტორზე, ან კიდევ ვირტუალური რეალობის ჩაფხუტის მეშვეობით.
გვიან 2010-იან წლებიდან დაიწყო ვიდეო თამაშების ინდუსტრიის მნიშვნელოვანი ზრდა. განვითარებადი აზიის ბაზარი და მობილური თამაშები ხელს უწყობენ ინდუსტრიის გაფართოებას. 2015 წლის მონაცემით, აშშ-ში ვიდეო თამაშების მოგებამ 74 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა.
ისტორია
მინი|250პქ|„[[Tennis for Two“ — სპორტული ვიდეო თამაში, რომელიც ახდენს ჩოგბურთი-ის სიმულაციას]] ადრეული თამაშები გამოიყენებდნენ სხვადასხვა სახის ელექტრონულ მოწყობილობებსა და გამოსახულების ფორმატებს, მათ შორისაა: 1947 წლის 25 იანვარს, ტომას გოლდსმით უმცროსისა და ესტლ რეი მანის მიერ დაპატენტებული ელექტრონულ-სხივური მილაკზე დაფუძნებული გასართობი მოწყობილობა, რომელიც შთაგონებული იყო მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი რადარის ეკრანით. აპარატი შედგებოდა ოსცილოგრაფისგან, რომელზეც მიერთებული იყო ელექტრონულ-სხივური მილაკი, სახელურები სამართავად და 8 ელექტროვაკუუმური ნათურა. აგრეთვე სხვა მაგალითებია: 1951 წელს გამოსული Nimrod-ის კომპიუტერი „OXO“ — ალექსანდერ დაგლასის მიერ 1952 წელს შემუშავებული კრესტიკი-ნოლიკის სიმულაცია EDSAC-ისთვის; „Tennis for Two“ (1958), „Spacewar!“ — შექმნილი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის სტუდენტების მიერ PDP-1 კომპიუტერისთვის 1961 წელს, აგრეთვე Atari-ის მაგიდის ჩოგბურთის თამაში „Pong“, მარტივი ორგანზომილებიანი გრაფიკით. ყოველი თამაში გამოიყენებდა გამოსახულების სხვადასხვა ფორმატს.
„Pong“-ის კლონების მომრავლებამ გამოიწვია 1977 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისი, რომელსაც წერტილი დაუსვა Taito-ს 1978 წლის შუტერის ჟანრის ვიდეო თამაშმა „Space Invaders“,, რამაც საფუძველი ჩაუყარა არკადული თამაშების ოქროს ხანას. შედეგად, ბაზარზე გამოჩნდა უამრავი მწარმოებელი. არკადული სისტემები ფართოდ იყო გავრცელებული სავაჭრო ცენტრებში, რესტორნებსა თუ სხვადასხვა დაწესებულებებში. გარკვეული ხნის შემდეგ „Space Invaders“-ის პორტირებაზე ლიცენზია მოიპოვა Atari VCS-მ (მოგვიანებით ცნობილი როგორც Atari 2600), რამაც გააოთხმაგა კონსოლების გაყიდვები. ამან დიდად დაეხმარა Atari-ს ძველი დანაკარგების ამოღებაში, რომელმაც თავის მხრივ გააცოცხლა სახლის ვიდეო თამაშების ბაზარი მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლების პერიოდში, მანამდე სანამ არ დადგა 1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისი. კრიზისის აღმოფხვრა მოხერხდა მას შემდეგ, რაც ბაზარზე გამოჩნდა Nintendo Entertainment System, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე დომინირებდა მესამე თაობის ხანაში აშშ-სა და იაპონიაში.
პლატფორმები
მინი|250პქ|„[[Pong“-ის შემდეგ Atari 2600 იქცა პირველ სათამაშო კონსოლად, რომელსაც საყოველთაო წარმატება და აღიარება ხვდა წილად]] ტერმინი „პლატფორმა“ წარმოადგენს ელექტრონული კომპონენენტების ან კომპიუტერის აპარატურის სპეციფიკურ კომბინაციას, რომელიც პროგრამულ უზრუნველყოფასთან უერთიერთკავშირით იძლევა ვიდეო თამაშის ფუნქციონირების საშუალებას. აგრეთვე ფართოდ გამოიყენება ტერმინი „სისტემა“. ლეპტოპ/დესკტოპ კომპიუტერების და მობილურების გარდა არსებობს სხვადასხვა მოწყობილობები, რომელზეც შესაძლბელია ვიდეო თამაშების გაშვება, თუმცა ისინი არ მიიჩნევა ვიდეო თამაშების დანადგარად. მაგალითებია: ჯიბის კომპიუტერები და გრაფიკული კალკულატორები.
სახლის კონსოლები
მინი|მარცხნივ|250პქ|PlayStation 4 კონტროლერთან ერთად კონსოლის თამაში ეშვება სპეციალიზებულ ელექტრონულ მოწყობილობაზე (სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი), რომელიც უერთდება სტანდარტულ ტელევიზორს ან კომპოზიტურ ვიდეო მონიტორს. პერსონალური კომპიუტერისგან განსხვავებით, რომელსაც შეუძლია ყველა სახის კომპიუტერული პროგრამის გაშვება, კონსოლი წარმოადგენს სპეციალიზებულ სათამაშო პლატფორმას, რომელიც შემუშავებულია კონკრეტული მწარმოებელი კომპანიის მიერ. როგორც წესი, კონსოლს შეუძლია მისთვის შემუშავებული თამაშის გაშვება ან ისეთი პლატფორმების თამაშების გაშვება, რომელიც შექმნილია იმავე კომპანიის მიერ, მაგრამ არა ისეთი თამაშებისა, რომელიც შექმნილია მისი პირდაპირი კონკურენტი პლატფორმისთვის, მაშინაც კი როდესაც იგივე თამაში ხელმისაწვდომია სხვადასხვა პლატფორმაზე. როგორც წესი, ყველა კონსოლს გააჩნია სპეციფიკური სათამაშო კონტროლერი, რომელიც თავსებადია მხოლოდ კონკრეტულ პლატფორმაზე.
პორატატიული
მინი|220პქ|[[Nintendo Game Boy იყო პირველი წარმატებული პორტატიული კონსოლი, რომლის გაყიდვემა 100 მილიონ ეგზემპლარს მიაღწია]] პორტატიული სათამაშო მოწყობილობაა, სადაც სათამაშო ელემენტები, ეკრანი, კონტროლერი და დინამიკი მოქცეულია მცირე ზომის აპარატში. კონსოლის მსგავსად, პორტატიული არის ერთფუნქციური პლატფორმა და გააჩნია თითქმის ერთნაირი მახასიათებლები, თუმცა როგორც წესი კონსოლთან და პერსონალურ კომპიუტერებთან შედარებით იგი გამოირჩევა სუსტი აპარატული მახასიათებლებით. 1970-იანი წლებისა და 1980-იანი წლების ადრეული პორტატიულ მოწყობილობებს შეეძლოთ მასში ჩაშენებული მხოლოდ ერთი თამაშის გაშვება. 1990-იანი წლებიდან პორტატიული კონსოლები გამოიყენებენ სათამაშო კერტრიჯებს, რაც იძლევა სხვადასხვა თამაშის გაშვების შესაძლებლობას
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშები
ბზიანის კომპლექსი
ბზიანის კომპლექსი — კომპლექსი მდებარეობს მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2-3 კილომეტრზე. კომპლექსში შედის სამი ეკლესია და გალავანი.
კომპლექსის დასავლეთ ნაწილში მდგარი ეკლესია ნაგებია კარგად გათლილი ქვიშაქვით. კონსტრუქციულ ადგილებში (კამარა, კონქი, თაღები) გამოყენებულია გათლილი შირიმის ქვა. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება VIII საუკუნით.
ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (10,25 X 7,75 მ). შესასვლელი ორი ჰქონია, ჩრდილოეთით და დასავლეთით (დასავლეთისა ამოქოლილია). ორივე კარი თაღოვანი იყო. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია. ასეთივე სარკმელია სამხრეთ კედელში. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორი წყვილი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა საბჯენი თაღები. პილასტრებს თაროს დახრილი სიბრტყისა და ლილვისგან შედგენილი შირიმის კაპიტელები აქვთ.
ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელზე, მთელ სიგრძეზე, მიშენებულია წაგრძელებული დაბალი სათავსი, რომელიც განივი კედლით ორ ნაწილადაა გაყოფილი. ჩრდილო-აღმოსავლეთის სწორკუთხოვანი ოთახი (სამკვეთლო) კარით უკავშირდება ეკლესიას. კარი ეკლესიის მხრიდან არქიტრავითაა გადახურული. სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, ხოლო სამხრეთ კედელში სწორკუთხოვანი ნიში. სამკვეთლო გადახურულია ცილინდრული კამარით. ჩრდილო-დასავლეთის სათავსი სვეტზე დაყრდნობილი ორი ნალისებრი თაღით უკავშირდება დარბაზს. აღმოსავლეთ თაღის მარჯვნივ ომპოსტის პროფილს თარო და ლილვი შეადგენს. თაროს ზედაპირი მოჩუქურთმებულია. მოპირდაპირე იმპოსტი შეწყვილებული გრეხილი ლილვის სახითაა დამუშავებული. დასავლეთის თაღის მარჯვენა იმპოსტი მარტივი თაროსებრი ფორმისაა, მარცხენა იმპოსტის პროფილს ორ ლილვს შორის მოქცეული ამოზნექილი ზედაპირი წარმოადგენს. სათავსის ნალისებრ კამარას ნალისებრივე საბჯენი თაღი ორ თანაბარ ნაწილად ყოფს. თაღი მარტივი პროფილის კრონშტეინებს ეყრდნობა.
ეკლესიის ფასადები მოპირკეთებულია ქვიშაქვის ქვებით, თარაზული რიგები მკაცრადაა დაცული. აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადებზე სარკმლებს ჰორიზონტულგადანაკეცებიანი რელიეფური თაღოვანი თავსართი აქვთ. ლავგარდნის პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს.
წმ. გიორგის ეკლესია
წმ. გიორგის ეკლესია დარბაზულია (11,85 X 5,7 მ), შესასვლელი ჩრდილოეთით ჰქონია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ შვერილ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია. აფსიდის წინ ღრმა ბემაა. აფსიდსა და ბემას საფეხური გასდევს. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორი წყვილი პილასტრია (შემორჩენილია სამხრეთ კედელზე), დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი სარკმელია. ეკლესია მთლიანად ყოფილა მოხატული. შემორჩენილია ძლიერ დაზიანებული ფრაგმენტები. სტილისტური ნიშნებით მხატვრობა XII საუკუნით თარიღდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კულტურული ქამა
კულტურული ქამა, აგრეთვე ცნობილია როგორც ორსპორიანი ქამა (Agaricus bisporus) — სოკოს სახეობა ქამასოკოს გვარისა. ბუნებრივ გარემოში გავრცელებულია ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, აზიაში, ავსტრალიასა და სხვადასხვა კუნძულებზე.
კარგ და ძვირფას საჭმელ სოკოდ ითვლება, იზრდება ნიადაგზე, საძოვრებზე, ბაღ-ბოსტნებში, პარკებში, გადამწვარ ნაკელიან გროვებზე, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. ბევრ ქვეყანაში მისდევენ მის ხელოვნურად მოშენებას.
სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა მიკოლოგმა მორდეკაი კუბიტ კუკმა 1871 წელს. მიმდინარე ბინომინალური სახელი მიანიჭა ემილ იმბახმა 1946 წელს.
აღწერა
რბილობი — მკვრივი, წვნიანი, ხელის დაჭერისას მოვარდისფრო ან მოწითალო ფერს იღებს, სოკოს დამახასიათებელი სუნითა და გემოთი.
ფეხის სიგრძე — 3-10 სმ, სისქე — 3-4, გლუვი, სწორი, თანაბარი სისქის, ზოგჯერ ძირში გამსხვილებული, თეთრი, კარგად გამოხატული საყელოთი, რომელიც ადვილად სცილდება, მოთეთროა, საყელოს ქვემოთ ბოჭკოვანია.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, თავისუფალი, ნორჩი ეგზემპლარების ფირფიტები ვარდისფერია, ზრდასრულების — მუქი-ყავისფერი იისფერი ელფერით.
სპორები – წაგრძელებული კვერცხისებრია, მეწამულ-ყავისფერი. 4-7,5X4-5,5 მკმ.
კვებითი ღირებულება
გამხმარი სოკო და ფხვნილი გამოიყენება ღვეზელებისა და სუპების მოსამზადებლად.
გავრცელება და ეკოლოგია
საპროტროფია. ბუნებრივ გარემოში იშვიათად იზრდება. გავრცელებულია ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, აზიაში, ავსტრალიასა და სხვადასხვა კუნძულებზე.
ზურაბ ტატაშიძე
ზურაბ კონსტანტინეს ძე ტატაშიძე (დ. 24 სექტემბერი 1928 ― გ. 12 ივნისი 2011) ― ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1979). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1997). ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორი (1992–2006), საქართველოს ეროვნული სპელეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი (1998–2004). მუშაობდა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის უფროს მასწავლებლად (1954–57), ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად (1958–60), თელავის პედაგოგიური ინსტიტუტის უფროს მასწავლებალად (1958–59), ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის კარსტოლოგიისა და სპელეოლოგიის განყოფილების გამგედ (1975–90), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეომორფოლოგია-გეოეკოლოგიის კათედრის გამგედ (1983–93), ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის მთავარ მეცნიერ-თანამშრომლად (1990–93).
კულტურული ქამა
გავრცელება და ეკოლოგია
იზრდება დიდ ჯგუფებად ნიადაგზე, საძოვრებზე, ბაღ-ბოსტნებში, პარკებში, გადამწვარ ნაკელიან გროვებზე.
ზურაბ ტატაშიძე
ზურაბ ტატაშიძე მოღვაწეობდა გეომორფოლოგია-კარსტოლოგია-სპელეოლოგიის დარგში. მის სამეცნიერო მოღვაწეობაში ძირითადი ადგილი ეკავა საქართველოსა, და, საერთოდ მთიანი ქვეყნების კარსტის პრობლემების კვლევას; ლევან მარუაშვილთან ერთად იგი ახალი, პერსპექტიული სამეცნიერო მიმართულების — მღვიმეთმცოდნეობის ერთ-ერთი დამფუძნებელია საქართველოში. მისი უშუალო ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით საქართველოში აღმოჩენილი და შესწავლილი მღვიმეებიდან, უპირველეს ყოვლისა, ყურადღებას იპყრობს ახალი ათონის, ნაფრა-მჭიშთის, წყალტუბოსა და სხვა უნიკალური კარსტული მღვიმური სისტემები. სენსაციური იყო 1987–88 წლების შედეგები, როცა მისი აქტიური მონაწილეობით გამოვლინდა დედამიწაზე ინდიკატორული ექსპერიმენტებით დადასტურებული უღრმესი (2345 მ) ნაფრა-მჭიშთის ჰიდროგეოლოგიური სისტემა, რომელმაც საერთაშორისო მნიშვნელობა შეიძინა.
კულტურული ქამა
გავრცელება და ეკოლოგია
სეზონი — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.
ზურაბ ტატაშიძე
ზურაბ ტატაშიძე ავტორია არაერთი ფუნდამენტური ნაშრომისა, რომელთაგან აღსანიშნავია: „საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი“ (თანაავტ., 1966), „ახალი ათონის მღვიმე“ (1975), „საქართველოს კარსტული მღვიმეები“ (რუსულ ენაზე, 1976), „ახალი ათონის მღვიმური სისტემა“ (რუსულ ენაზე, 1983), „ბზიფის მასივის კარსტი და მღვიმეები“ (1989), „გეომორფოლოგიური ლექსიკონი“ (თანაავტ., 1996), „ვახუშტი ბაგრატიონი დიდი მეცნიერი და მამულიშვილი 300“ (თანაავტ., 1997), „საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი“ (2009) და სხვა.
კულტურული ქამა
კულტივაციის ისტორია
დიდი ხნის განმავლობაში კულტურული ქამა ითვლებოდა Agaricus campestris-ის ნაირსახეობად (რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში). თუმცა 1906 წელს ამ ორ სახეობას შორის რიგი განსხვავებები აღმოაჩინეს და მოგვიანებით აღწერილ იქნა როგორც დამოუკიდებელი სახეობა — Agaricus bisporus.
ისტორიული ცნობები ქამას კულტივაციის შესახებ ჯერ კიდევ XVII საუკუნიდან მოდის. იტალიაში საძოვრებიდან მოტანილ მიცელიუმიან ბუსნოებს კვლებად რგავდნენ კარგად გაფხვიერებულ ნიადაგზე. შემდგომში გავრცელდა სოკოს დახურულ სივრცეში მოყვანის მეთოდი. ამისათვის გამოიყენებოდა მიტოვებული ქვის სამტეხლოები, სადაც მთელი წლის განმავლობაში დაცული იყო შესაფერისი ტემპერატურა და ტენიანობა. ქამას კულტურა იტალიიდან გავრცელდა მეზობელ შვეიცარიასა და საფრანგეთში. XVIII საუკუნეში მოიცვა სხვა ევროპული ქვეყნებიც.
ზურაბ ტატაშიძე
ზურაბ ტატაშიძე 600-ზე მეტი სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომის, მათ შორის 25-მდე მონოგრაფიის ავტორია. დიდია მისი ღვაწლი საქართველოს მაღალმთიანი კარსტული მღვიმეების კვლევაში. გამართლდა ტატაშიძის არაერთგზის გამოთქმული მოსაზრება საქართველოს მაღალმთიან კირქვულ მასივებზე ზეღრმა კარსტული მღვიმეების არსებობის შესახებ.
კულტურული ქამა
კულტივაციის ისტორია
1893-1894 წლებში პასტერის უნივერსიტეტში შეიმუშავეს ქამას სტერილური მიცელიუმის მიღების მეთოდი და უკვე 1924 წლისთვის მწარმოებელი ქვეყნების უმრავლესობას გააჩნდათ სტერილური მიცელიუმის საკუთარი საწარმოო ლაბორატორიები.