cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რასტრული გამოსახულება
რასტრული გამოსახულება (ინგლ. bitmap ან raster) — ფაილში დამახსოვრებული ციფრული გამოსახულება მონაცემების ფორმატის სახით, რომელიც შედგება პიქსელების ცხრილისაგან ან ძირითადად მართკუთხა ფერის წერტილებისაგან, რომელსაც შეუძლია გამოჩნდეს კომპიუტერის ეკრანზე, ან ყველა სხვა საჩვენებელ მოწყობილობაზე, ან უბრალოდ ქაღალდის ფურცელზე.
ისტორია
1672 წელს, ისააკ ნიუტონმა პრიზმის საშუალებით დაამტკიცა, რომ თეთრი შუქი (მზის შუქი) ფლობს ყველანაირ ფერთა ერთობლიობას. (ნიუტონმა დაამტკიცა შვიდი ფერი). 1839 წელს ფოტოგრაფიის წარმოქმნის წელს მიშელ ეჟენ შევრელი აქვეყნებს წიგნს, სადაც ხსნის ფერებით და ნაწილების მჭოდრო შეერთებით წარმოქმნილ ოპტიკურ ეფექტებს. ეს არის არა ფერების შერევა, არამედ გვერდიგვერდ დადებული და შორიდან დანახული სხვადასხვა ფერით წარმოქმნილი ეფექტი. 1869 წელს (ზუსტად 7 მაისს) ისე, რომ ერთმანეთს არც კი იცნობდნენ და არ ჰქონდათ ერთად მუშაობის გამოცდილება, ლუის დუკო დუ ორონი და ჩარლ კრო სთავაზობენ ფოტოგრაფიის ფრანგულ საზოგადოებას თავიანთი გამოგონების ნიმუშს, რომლის საშუალებითაც მიიღწევა კლიშე ფერებში. ყველა ეს სამუშაო აღნიშნა ჯორჯ სერამ, რომელიც იყო პუანტილიზმის (ან ნეოიმპრესიონიზმის) შემქმნელი, და ეს სამუშაო შემდგომში გახდა ფერადი ბეჭდვისა და კიდევ ფერადი ტელევიზიის დასაბამი.
პრინციპი
სურათის დაშიფრვა ან მისი ინფორმატიკული წარმოდგენა იწვევს მის ნუმერიზაციას რომელიც ხდება ორ არეში.
რასტრული გამოსახულების ხარისხი განსაზღვრულია პიქსელების ჯამური რაოდენობით (რომელსაც მის განმარტებასაც უწოდებენ) და თითოეული პიქსელის შემცველი ინფორმაციის რაოდენობაზე (რომელსაც ხშირად დანომრილი ფერის სიღრმესაც უწოდებენ).
გამოსახულების განმარტება
გამოსახულების განმარტება განსაზრვრავს დეტალების დონეს, რომელიც ხილვადია სურათში. რაც უფრო მეტია პიქსელთა რაოდენობა, მით უფრო მეტია დახვეწილი დეტალები. ამბობენ, რომ რაც მეტ პიქსელს შეიცავს გამოსახულება, მით უფრო მაღალი ხარისხისაა. დანომრილი გამოსახულება 640x480 პიქსელით (შეიცავს რა 307 200 პიქსელს) ჩანს ძალიან მიახლოებითი და ფერის პატარა კვადრატების ფორმით შედარებით დაშიფრულ გამოსახულებასთან 1280x1024 პიქსელით (შეიცავს რა 1310 720 პიქსელს).
კარგი ხარისხის გამოსახულების დამახსოვრებისთვის იხარჯება მონაცემების დიდი რაოდენობა. ტექნიკურად მონაცემების შეკუმშვა ხშირად გამოყენებულია დისკზე დამახსოვრებული გამოსახულების ზომის შესამცირებლად. ზოგიერთი ტექნიკა კარგავს ინფორმაციას და ამგვარად ფუჭდება სურათის ხარისხი. შეკუმშვის იმ ტექნიკას, რომელიც კარგავს ინფორმაციას უწოდებენ გამანადგურებელს.
ფერების დაშიფრვა
გამოსახულების ფერები შეიძლება დაშფრული იყოს პალიტრის მიხედვით. ანუ ეს ნიშნავს რომ ფერის თითოეული პიქსელის ინფორმაცია მიუთითებს ფერის რიგს (ადგილს) წინასწარ განსაზღვრულ სიაში. GIF არის გამოსახულების ფორმატი რომელიც პალიტრას იყენებს.
შეგვიძლია თანაბრად შევაერთოთ სამმაგი ფერი (წითელი, მწვანე, ცისფერი) დაშიფრვით. პიქსელთან ასოცირებულ ინფორმაციაში პიქსელთა გამოყენებული ბიტების რიცხვი აღნიშნავს ფერთა შესაძლო მაქსიმალურ რაოდენობას. მაგალითად: 16 მილიონი ფერის სტანდარტით საჩვენებლად გამოიყენება 24 ბიტი, რომელთაგან 8 არის RVB-ს ფერების ან მხოლოდ ორი გამოიყენება ერთი ფერის ჩვენებისთვის ერთი ბიტით ერთ პიქსელზე. მწვანე ფერი ხანდახან შეიცავს უფრო ბევრი რაოდენობის ბიტებს ვიდრე ორი დანარჩენი (წითელი და ცისფერი), რათა ადამიანის თვალს შესთავაზონ ამ ფერის უფრო კარგად გარჩევის საშუალება.
განსხვავებული წარმოდგენები
საჭიროა გავარჩიოთ რასტრული გამოსახულების განსხვავებული წარმოდგენები.
შედარება ვექტორულ გამოსახულებასთან
როცა რასტრულ გამოსახულებას ვადიდებთ, არ ვუმატებთ არანაირ ინფორმაციას რომელიც არ არის უკვე წარმოდგენილი, რაც იწვევს ხილვადობის დაკარგვას. უფრო ზუსტად, თავდაპირველად როდესაც გამოსახულება არის დანომრილი მისი განმარტება არის მკაცრად დადგენილი (ზუსტი) და მისი ვიზუალური სახე (მხარე) არ შეიძლება გაუმჯობესდეს, გამოქვეყნების უკეთესი მოწყომილობის გამოყენების დროსაც კი. დანომრილი სურათის გადიდებას უწოდებენ პიქსელურს.
სამაგიეროდ ვექტორულ გამოსახულებას შეუძლია ადვილად გამოჩნდეს განსხვავებული ზომით და მისი ხარისხი პროპორციულია ვიდეოკარტის ხარისხისა. მიუხედავად ამისა რასტრული გამოსახულება უფრო შესაფერისია ვექტორულ გამოსახულებასთან შედარებით ფოტოგრაფიული სამუშაოებისთვის ან ფოტოგრაფებისთვის, რადგან დღეს შეუძლებელია ვექტორული გამოსახულების მიღება ფოტოზე. მიუხედავად ამისა ამ თემაზე კვლევა მიმდინარეობს გამოსახულების ანალიზში.
გამოქვეყნების პრინციპი
როგორ გამოვაქვეყნოთ რასტრული გამოსახულებები: განვიხილოთ მაგალითი ««J»»: J ასოზე. მონიტორის ეკრანზე ამ ასოს კარგად დათვალიერებისას და ლუპის მიახლოებისას, თქვენ შეგიძლიათ დაათვალიეროთ ლუპის საზღვრებზე ქრომატული გადახრა. თქვენ ხედავთ ««J»»-ს, კომპიუტერი ვერ ხედავს ვერაფერს ««.»-ის გარდა, რომელიც წარმოდგენილია ნულით და ««x»»-ით რომელიც უდრის 1-ს. ....X ....X ....X ....X X...X .XXX. სადაც არის ერთი ნული. კომპიუტერი აწესრიგებს ფერებით ხატვის ვიდეო მასალას და როდესაც ის ხვდება ერთს მას სთხოვს მიმდინარე ფერის ფიქსირებას. ეს რეალურად უფრო გართულებულია და ეს ყველაფერი მოითხოვს ბიტობით ინფორმაციის უკან (ხელახლა) საფუძვლიანად გადახედვას, მოსაზღვრე პიქსელებს შორის სხვაობის დადგენით. გამოსახულების სისტემის ჩამოყალიბებისთვის. ეს არის გამოსახულების (სურათის) კომპიუტერზე გამოქვეყნების საფუძველი.
აღდგენა
XX საუკუნის ბოლოს, კომპიუტერის მონიტორებს შეეძლოთ დაახლოებით 72-96 წერტილების წარმოდგენა, მაშინ როდესაც თანამედროვე პრინტერებს შეუძლიათ 600dpi (236 წერტილი სმ-ით) აღადგინონ. ამგვარად დასაბეჭდად განკუთვნილ სურათებზე მუშაობა მოითხოვს დიდი შესაძლებლობების კომპიუტერს და სჭირდება დიდი მონიტორი, რადგან ძნელად გამოსაჩენია. მონიტორები, რომელთაც შეუძლიათ 200dpi (79 წერტილი სმ-ით) საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა 2001 წელს. პროფესიული ბეჭდვისთვის განკუთვნილი სურათი მოიცავს 300dpi-ს (118 წერტილი სმ-ით) და იკავებს 20-100-მდე მეგაოქტეტს. RVB არის პალიტრა, რომელიც შეესაბამება დამატებით სინთეზს.
მსგავსება 3D-სთან
ინფოგრაფიაში 3D (სამი განზომილება) გამოსახულების ცნება არის სამგანზომილებიანი მოცულობის შედგენა პატარა უჯრებისგან, რომელსაც volex-ს უწოდებენ. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, სამგანზომილებიან სივრცეში გვაქვს ელემენტების თანაბარი ბადე, რომელიც შეიცავს ბადის თითოეული წერტილის შესაბამისი ფერის შესახებ ინფორმაციას. თუმცა volex-ი ძლიერ განყენებული ცნებაა 3D კომპლექსური ფორმების დამუშავებისთვის. ის მოითხოვს დიდ მეხსიერებას დიდი ზომის ცხრილში დამახსოვრებისთვის. დასკვნისთვის, ვექტორული გამოსახულება უფრო ხშირადაა გამოყენებული სამგანზომილებიანი გამოსახულების საწარმოებლად volex-თან შედარებით.
გამოყენება
რასტრული გამოსახულება დაპატენტებული იყო 1970-იან წლებში და დღესდღეობით ის ყველგანაა გავრცელებული. რასტრული ფორმატი (სახე) გამოყენებული იყო შეტყობინების გასაგზავნად. ის ეხება შავ-თეთრი გამოსახულების წარმოდგენას nxm განზომილებაში, სადაც n და m ნატურალური რიცხვებია. მხოლოდ nxm ბიტების სერია გადაეცემა, სურათის განზომილება უნდა გამომდინარეობდეს მამოძრავებელი ფაქტორის დაშლით. გადამცემები, ისევე როგორც მიმღებები დაიშლებიან nxm-ის ორი ფაქტორით და ამგვარად აღდგება სურათი.
იხილეთ აგრეთვე
რასტრული გამოსახულებების პრაქტიკული გამოყენებისთვის ინფორმაცია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რასტრული გამოსახულება კატეგორია:კომპიუტერული გრაფიკა
მადჰია-პრადეში
180px|right მადჰია პრადეში  (Madhya Pradesh, mp) — შტატი ინდოეთში ცენტრში. შეიქმნა 1950 წელს ბრიტანეთის ინდოეთის ცენტრალური პროვინციისაგან. 1956 წელს შეურთდა ბჰოპალი, მადჰია ბჰარატი და ვინდჰია პრადეში.
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
დოდო ჩოგოვაძე
დოდო ჩოგოვაძე (დ. 1 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. პოპულარობა მოუტანა პრინცესას როლის შესრულებამ მ. გორკის სახელობის კინოსტუდიაში გადაღებულ ფილმში „ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“ (1966). 1967 წელს ჟურნალ „საბჭოთა ეკრანის“ გარეკანზე მოხვდა. გდრ-ში კი გამოსცეს ღია ბარათები მისი გამოსახულებით.
თავდაპირველად კინოეკრანზე 12 წლის ასაკში, 1963 წელს, რე­ჟი­სო­რე­ბის — ნელი ნე­ნო­ვა­სა და გენო წუ­ლა­ი­ას „ცე­რო­დე­ნა რა­ინ­დებში“ გა­მოჩ­ნდა, მოგ­ვი­ა­ნე­ბით კი, მსა­ხი­ო­ბის სი­ლა­მა­ზემ და არ­ტის­ტუ­ლო­ბამ რუსი რე­ჟი­სო­რე­ბიც მო­ხიბ­ლა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მთიხვი
მთიხვი (Desmana moschata) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მწერიჭამიების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 20-22 სმ, მასა 520 გ აღწევს. კუდის ფუძესთან მუშკის ჯირკვლები აქვს, რომელთა ნივთიერება ბეწვს იცავს დასველებისაგან. კარგადაა შეგუებული წყალს. უძველესი რელიქტური სახეობაა. გავრცელებულია მდინარეების ვოლგის, დონისა და ურალის აუზებში, ბინადრობს სოროებში, რომლებსაც გამოსასვლელი წყალში აქვს. იკვებება მუცელფეხიანი მოლუსკებით, წვრილი თევზებით, მწერებით, წურბელებით, აგრეთვე მცენარეებით. შობს 1-5 თვალაუხილავ შიშველ, უმწეო ნაშიერს. ბეწვი მტკიცე და მაღალხარისხოვანია, თუმცა დიდი სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. მთიხვის რიცხვი მკვეთრად მცირდება, რის გამოც მას იცავენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თხუნელასებრნი
მაჰარაშტრა
მაჰარაშტრა  (महाराष्ट्र, Maharashtra) — შტატი დასავლეთ ინდოეთში, შეიქმნა 1960 წელს ბომბეის შტატის სამხრეთ ნაწილისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
წმინდა ერაზმი
ცხოვრება
წმინდანი სიყრმიდანვე გულმოდგინედ მსახურებდა უფალს. ის აკურთხეს ფორმიის (იტალია) ეპისკოპოსად. დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას ერაზმმა გადაწყვიტა გარიდებოდა სატანჯველს, მაგრამ ანგელოზმა შეაჩერა და ქალაქში დაბრუნება უბრძანა. როცა შემხვედრი მხედრები წმინდანის აღმსარებლობით დაინტერესდნენ, მან ქრისტიანად გამოაცხადა თავი. წმინდა ერაზმი ანტიოქიაში დიოკლეტიანეს მიჰგვარეს. წმინდანმა უშიშრად აღიარა ქრისტე და უშჯულოებაში ამხილა იმპერატორი. წმინდა ერაზმი სასტიკად აწამეს, მაგრამ ვერ გატეხეს. საპყრობილეში ჩაკეტილი ქრისტეს აღმსარებელი, ანგელოზმა სასწაულებრივად გამოიხსნა და უბრძანა: „მომყევი, იტალიაში წაგიყვან, იქ მრავალი ადამიანი ელოდება შენს სიტყვას“. ლუკიაში წმინდა ერაზმმა ხალხს ქრისტეს სარწმუნოება უქადაგა და მკვდრეთით აღადგინა ერთი დიდებულის ვაჟი. ამ სასწაულის შემდეგ 10000 კაცი მოინათლა. რომის იმპერიის დასავლეთის მფლობელმა მაქსიმიან პერკულმა ბრძანა წმინდანის შეპყრობა და სამსჯავროზე მიყვანა. წმინდა ერაზმმა კვლავ თამამად აღიარა ქრისტე. წმინდანი ცემეს და ძალით წაიყვანეს წარმართულ ტაძარში, მაგრამ, როგორც კი მან ტაძარში ფეხი შედგა, კერპები ჩამოცვივდა და დაიმსხვრა, სამსხვერპლოდან კი ცეცხლი გამოვარდა და მრავალი წარმართი დაწვა. გათავისუფლებულმა ერაზმმა უამრავი ხალხი მონათლა და ქალაქ სირმიაში წავიდა, სადაც კვლავ შეიპყრეს და აწამეს. წმინდანი გახურებულ ღუმელში შეაგდეს, მაგრამ ცოცხალი და უვნებელი დარჩა. ამ სასწაულმა ისე შეძრა ხალხი, რომ იმპერატორს ამბოხების შეეშინდა და სასახლეში მიიმალა. ანგელოზმა ბორკილებისაგან გაათავისუფლა ერაზმი და დააბრუნა ფორმიაში, თავის საეპისკოპოსოში. ის აღესრულა 303 წელს. ქრისტიანებმა პატივით დაასაფლავეს წმინდა მღვდელმოწამის ნეშტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 303
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1937
31 ივლისი - 14 აგვისტო 1937 სტოკჰოლმი, შვედეთი
წინა ოლიმპიადაზე წარმატებით შეგულიანებულმა შვედებმა ოლიმპიადა თავისთან მიიწვიეს და ფიდესაგან დასტურიც მიიღს. მოჭადრაკეებს სათამაშოდ ,,გრანდ ოტელ როიალი’’ გამოუყვეს, თუმცა რეგლამენტი კვლავ უმძიმესი იყო. ძლიერი გუნდი ჩამოიყვანეს ამერიკელებმა (სამუელ რეშევსკი, როიბნ ფაინი, ისააკ კეჟდენი, ფრენკ ჯეიმზ მარშალი და ალბერტ გოროვიცი). საკმაოდ ძლიერი იყო პოლონეთის გუნდი (საველი ტარტაკოვერი, მიგელ ნაიდორფი, პაულინ ფრიდმანი). ნიდერლანდელებს მსოფლიოს ჩემპიონი, მაქს ეივე თავკაცობდა, ესტონელებს - პაულ კერესი, ჩეხებს - სალო ფლორი, უნგრელებს - ანდრე ლილიენტალი და ლასლო საბო. ძლიერი მოჭდრაკეები ჰყავდათ სხვა გუნდებსაც. ამერიკელებმა ტურნირი ზედიზედ ოთხი გამარჯვებით დაიწყეს, თუმცა ექვსი ტურის შემდეგ მაინც სამ-ნახევარი ქულით ჩამორჩებოდნენ პოლონელებს. მომდევნო ოთხ ტურში პოლონელებმა 10 ქულა აიღეს. ამდენივე მოაგროვეს ამერიკელებმაც (ოღონდ სამ ტურში, მეშვიდე ტურში ისინი ისვენებდნენ). გადამწყვეტი გამოდგა მეთერთმეტე ტურის მატჩი ლიდერთა შორის. რეშევსკიმ, კეჟდენმა და გოროვიცმა გაიმარჯვეს, ფაინი და ნაიდორფი ყაიმზე შეთნხმდნენ და ამერიკელებმა დიდი ანგარიშით, 3.5-0.5, გაიმარჯვეს. ამის შემდეგ ამერიკელებს ლიდერობა აღარ დაუთმიათ და პრაქტიკულად უკვე მეთექვსმეტე ტურის შემდეგ გაინაღეს ჩემპიონობა. პოლონელები, ამერიკელებთან დიდი ანგარიშით დამარცხების შემდეგ, კარგა ხანს გონს ვერ მოვიდნენ და საბოლოოდ წინ უნგრელებიც გაუშვეს. კარგად გამოვიდნენ ესტონელები, რომელთათვისაც ეს მხოლოდ მეორე ოლიმპიადა იყო. ცალკეული მოჭდრაკეებიდან (ჩემპიონი გუნდის წევრების გარდა) აღსანიშნავია პაულ კერესის, სალო ფლორის, ანდრე ლილიენტალის და ლასლო საბოს კარგი თამაში. ამერიკელი ვეტერანისათის, მარშალისათვის ეს მეხუთე და უკანასკნელი ოლიმპიადა იყო. ვეტერანმა ტურნირი დაუმარცხებლად განვლო და მეოთხედ მოიგო ოლიმპიური ოქროს მედალი.
ტექნიკური შედეგები
მონაწილეობდა 19 ქვეყნის ნაკრები. ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
სამუელ რეშევსკი 9,5 (+6=7-3), როიბნ ფაინი 11,5 (+9=5-1), ისააკ კეჟდენი 14 (+13=2-1), ფრენკ ჯეიმზ მარშალი 6,5 (+3=7-0), ალბერტ ისრაელ გოროვიცი 13 (+11=4-0)
ანდრე ლილიენტალი 12 (+9=6-2), ლასლო საბო 12,5 (+9=7-2), ანდრე შტეინერი 14,5 (+12=5-1), კორნელ გავაში 8,5 (+6=5-4), არპად ვაიდა 1 (+0=2-2)
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
07
რეგვენების შეთქმულება
რეგვენების შეთქმულება (A Confederacy of Dunces) 一 მეოცე საუკუნეში მოღვაწე ამერიკელი მწერლის, ჯონ კენედი ტულის პიკარესკული რომანი, რომელიც, თავდაპირველად, 1981 წელს, ავტორის სიკვდილიდან თერთმეტი წლის შემდეგ, გამოიცა. მწერალ უოლკერ პერსისა და ავტორის დედის, ტელმას ძალისხმევით, წიგნმა არნახული პოპულარობა მოიპოვა, იქცა რა საკულტო კლასიკად და გახდა ერთადერთი ნაწარმოები, რომელმაც პულიცერის პრემია ავტორის გარდაცვალების შემდეგ დაიმსახურა. რომანი დღემდე აღიარებულია, როგორც ე.წ. „კანონიკური ვესტერნი“ სამხრეთ აშშ-ის ლიტერატურაში.
Aenictus doryloides
Aenictus doryloides — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
რეგვენების შეთქმულება
ნაწარმოების სათაური აღებულია ირლანდიული წარმოშობის ბრიტანელი მწერლისა და სატირიკოსის, ჯონათან სვიფტის ესედან 一 ფიქრები სხვადასხვა საკითხზე, მორალური და თავშესაქცევი 一, უფრო კონკრეტულად კი ალუზია კეთდება შემდეგ ამონარიდზე: „როდესაც სამყაროში ნამდვილი გენიოსი გამოჩნდება, მის შესახებ თქვენ იმ ნიშნით გაიგებთ, რომ ის რეგვენთა შეთქმულების მსხვერპლი აღმოჩნდება“.
Aenictus doryloides
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
რეგვენების შეთქმულება
რეგვენების შეთქმულება წარმოადგენს ე.წ. პიკარესკულ რომანს, რომელშიც წარმოჩენილია მთავარი გმირის, ეგნატე რაილის უბედურებით აღსავსე ცხოვრება. ის საკმაოდ განათლებული, თუმცა ზარმაცი 30 წლის მამაკაცია, რომელიც ცხოვრობს დედასთან ერთად 60-იანი წლების ნიუ-ორლეანში, სამსახურის ძიებაში კი ის ფრანგული კვარტლის მრავალ პერსონაჟს ეცნობა. ტულმა რომანი 1963 წლის ზაფხულში, პუერტო-რიკოში ყოფნისას დაწერა. წიგნს მოიხსენიებენ, როგორც "ნიუ-ორლეანური დიალექტის დეტალიზებულად ამსახველად". ცნობილია, რომ ავტორმა რაილის პერსონაჟი, ნაწილობრივ, დააფუძნა მისი კოლეჯის ლექტორზე, სახელად ბობ ბირნიზე, რომლის მიმართაც ავტორს მეგობრული დამოკიდებულება ჰქონდა. სხვა ვერსიით, პერსონაჟში თავად ავტორი ამოიცნობა, რამდენადაც ნაწარმოებში წარმოჩენილი მრავალი პრობლემატური საკითხი თავად ავტორის ცხოვრებას უკავშირდება. ტულანში ყოფნისას, მწერალს მოუწია სხვადასხვა პროფესიის გამოცვლა, ისეთების, როგორებიცაა ტანსაცმლის ქარხანაში, ან ტამალეს გამყიდვლად მუშაობა, ყველა ამ სახის გამოცდილება კი ავტორმა საკუთარ მაგნუმ ოპუსში ასახა.
2019 წელს, BBC News-მა რომანი "100 ყველაზე შთამაგონებელ ნაწარმოებს" შორის გაამწესა.
სიუჟეტი
ეგნატი რაილი არის ჭარბწონიანი და უმუშევარი, ოცდაათი წლის მამაკაცი, რომელიც საკუთარ დედასთან, აირინ რაილისთან ერთად ცხოვრობს. პროტაგონისტს ეზიზღება მის გარშემო არსებული სამყარო, რომელმაც თავისი გეომეტრიული და თეოლოგიური ღირებულებები დაკარგა. ერთ შუადღეს დედამისს იგი მიჰყავს პლიმუთში, რათა ექიმს გაესინჯოს, რამდენადაც იგი ართრიტითაა დაავადებული. მანამ, სანამ დედა ექიმთან იმყოფებოდა, ეგნატი ვინილის საყიდლად მუსიკალურ მაღაზიაში (Werlein's) შეივლის. დედის მოლოდინში მყოფს, რაილისთან ოფიცერი ანჯელო მანსუკო მივა და საიდენტიფიკაციო ბარათის წარდგენას მოსთხოვს. ეგნატი შეურაცხყოფილი და აღშფოთებულია ოფიცერის უსამართლო და დაუსაბუთებელი ქმედებით, რის შედეგადაც ის იწყებს საკუთარი უდანაშაულობის მტკიცებას ბრბოს წინაშე, იმის ფონზე, რომ ყურადღებას ამახვილებს ქალაქის მანკიერ მხარეებზე და ადგილობრივი საპატრულო ინსტიტუტის გაუმართაობაზე. ხანშიშესული მამაკაცი, კლოდ რობიშო, აგრეთვე, ეგნატი რაილის მხარეს იჭერს, აკრიტიკებს ოფიცერს და პოლიციას კომუნისტებად მოიხსენიებს. აჟიოტაჟის შემდეგ, დედა-შვილი ადგილობრივი ბარისკენ გარბიან და იქ აფარებენ თავს, თუმცა ოფიცერი კვლავ არ წყვეტს დევნას.
ბარში ყოფნისას ქალბატონი რაილი ბევრს სვამს და თვრება, შედეგად კი ის ავტოავარიაში მოყვება. ავტოავარიით მიღებულ ზარალს 1020 დოლარი წარმოადგენს, რომელიც იმ დროის სამხრეთ აშშ-სა და ნიუ-ორლეანში საკმაოდ დიდ თანხას წარმოადგენდა. ეგნატი იძულებული ხდება, ზარალის ასანაზღაურებლად და დედის დასახმარებლად მუშაობა დაიწყოს.
შემდეგ ნაწარმოებში წარმოჩნდება იმ ერთგვარ თავგადასავალთა მთელი სერია, რომელთაც ეგნატი გამოცდის სხვა პერსონაჟებთან მაშინ, როცა ის დაბალშემოსავლიანი სამსახურიდან შედარებით მაღალშემოსავლიან სამსახურზე გადასვლას ცდილობს. მთელი ნაწარმოების განმავლობაში, ეგნატი შეპყრობილია საკუთარი გარდერობით, სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებს დედამისს და დადის კინოთეატრში მხოლოდ იმისთვის, რომ ეკრანზე ასახული მსახიობი გაკიცხოს. რომანი იკვლევს ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას ადამიანისა, რომელიც კუჭის იშვიათი დაავადებისგან სტრესს განიცდის და სუსტდება, აგრეთვე ასახავს მთავარ გმირსა და პოტენციურად შენიღბულ, ლიბერალ ადვოკატ მირნა მინკოფს შორის არსებულ დაპირისპირებას 一 ერთადერთ ადამიანთან ეგნატის კოლეჯისთან, რომელთანაც ამ უკანასკნელს მეგობრული დამოკიდებულება გააჩნდა.
ეგნატი რაილი
ეგნატი ფიქრობს, რომ ის ამ სამყაროს არ ეკუთვნის და რომ საკუთარ მრავალმხრივ წარუმატებლობაში წვლილი უზენაესს ძალაუფლებას მიუძღვის. ის განუწყვეტლივ მოიხსენიებს ქალღმერთ ფორტუნას სახელს, როგორც "მისი ბედის ბრობლის არასწორად გამგეს". ეგნატის უყვარს ჭამა და მისი სექსუალური ფანტაზიები უცნაურ მიმართულებას ქმნიან. მიუხედავად იმისა ეგნატი თვლის, რომ აქვს სრულყოფილად განვითარებული და ჩამოყალიბებული მსოფლმხედველობა, ის მაინც ცდილობს, გაექცეს ყოველდღიურ ყოფას, რაც აისახება მისი სურვილით, რაც შეიძლება მალე გასცილდეს ქალაქ ნიუ-ორლეანს.
სქოლიო
კატეგორია:პიკარესკული რომანები კატეგორია:1981 წლის რომანები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
მაკედონიის სამხედრო წოდებები
ჩრდილოეთ მაკედონიის არმიის წოდებები იყოფა თანამდებობისა და ფუნქციის მიხედვით ოთხ ძირითად ჯგუფად იყოფა: გენერალი, ოფიცრები, უნტერ-ოფიცრები და ჯარისკაცები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის შეიარაღებული ძალები
ჟედნა
ჟედნა (Жедна) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 90 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ხომოკი
ხომოკი (Хомок) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
მანიპური
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები არგენტინაში
2014 წლის მონაცემებით არგენტინაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 9 ძეგლია.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,9 % არგენტინის ძეგლებია. არგენტინის მსოფლიო მემკვიდრეობის 8 ძეგლიდან:
1981 წელს არგენტინის პირველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი გახდა ლოს-გლასიარესის ეროვნული პარკი.
საცდელი სია
ცხრილში შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეტანილი ძეგლები
სქოლიო
არგენტინა *
რუსიანი
რუსიანი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის უღელტეხილის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1150 მეტრი, საგარეჯოდან 52 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
კლუბი (ეპიზოდების სია)
მინი|მარჯვნივ|250პქ|სერიალის ლოგო კლუბი (ინგლ. Glee) — ამერიკული ტელესერიალი რომელშიც შერწყმულია მიუზიკლი, დრამა და კომედია. გადაიცემა FOX-ის ეთერში 2009 წლის, 19 მაისიდან. სერიალი მოგვითხრობს ოჰაიოს, უილიამ მაკ-კინლის სახელობის სკოლაში არსებულ მუსიკალურ კლუბ - ახალ მიმართულებაზე (New Directions) და მის წევრებზე რომლებიც განსხვავებული რელიგიის, რასის, სექსუალური ორიენატიისა და სოციალური ფენის ადამიანები არიან. კლუბის ხელმძღვანელი ამავე სკოლის ესპანური ენის მასწავლებელი, უილ შუსტერია. რომლის როლსაც მეთიუ მორისონი ასრულებს. სერიალის ავტორები რაიან მერფი, ბრედ ფელჩაკი და იენ ბრენანი არიან. პირველი სეზონის ბოლო ეპიზოდი 2010 წლის 9 ივნისს გავიდა და 10.92 მილიონმა ადამიანმა უყურა FOX-ის ეთერში. სერიალი 2010 წლის 21 სექტემბერს განახლდა. მეორე სეზონის ბოლო ეპიზოდი - New York, 2011 წლის 24 მაისს იხილა 11.80 მილიონმა ადამიანმა. მესამე სეზონის პრემიერა 2011 წლის 20 სექტემბერს შედგა. მის პირველი ეპიზოდს - The Purple Piano Project 9.21 მილიონი ადამიანი ადევნებდა თვალს.
სქოლიოს სია
კატეგორია:კლუბი (სერიალი)
ალტა-მურჯიის ეროვნული პარკი
ალტა-მურჯია (Parco Nazionale dell'Alta Murgia) — ეროვნული პარკი სამხრეთ იტალიაში, აპულიის რეგიონში. გადაჭიმულია მურჯიის გეოგრაფიულ არეალში. დაარსდა 2004 წელს. პარკის ფართობი 677,39 კმ²-ია.
ტრიუნფუ-პოტიგუარი
ტრიუნფუ-პოტიგუარი (Triunfo Potiguar) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-უესტის შემადგენლობაში.
თბილისის შერიგების ლუთერანული ეკლესია
თბილისის შერიგების ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესია (Versöhnungskirche in Tiflis) — თბილისში მდებარე ერთადერთი მოქმედი ლუთერანული ეკლესია და საქართველოში ლუთერანული ეკლესიის ცენტრი. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1995–1997 წლებში. ეკლესიის აგებაში უდიდესი წვლილი შეიტანეს გერთ და ხრისტიანა ჰუმელებმა. არქიტექტორი — გივი მეტრეველი.
ალტა-მურჯიის ეროვნული პარკი
წარსულში ეს ტერიტორია ტყით ყოფილა დაფარული, ახლა კი მხოლოდ აქა-იქ, განცალკევებით მდგომი მოგზაურთა მუხა თუ შეგვხვდება. მეორე მხრივ, წარმოდგენილია მრავალი სახეობის ბალახეული და ბუჩქები. ასევე გავრცელებულია სოკოს მრავალი სახეობა, რომელთა უდიდესი ნაწილიც საკვებად ვარგისია.
ტრიუნფუ-პოტიგუარი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 368 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.53 კმ²-ზე. ფართობი 268 726 კმ²-ია.
ალტა-მურჯიის ეროვნული პარკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
თბილისის შერიგების ლუთერანული ეკლესია
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:ლუთერანობა საქართველოში
ტრიუნფუ-პოტიგუარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ეზრა პაუნდი
ეზრა ვესტონ ლუმის პაუნდი (დ. 30 ოქტომბერი, 1885 — გ. 1 ნოემბერი, 1972) — გამოჩენილი ამერიკელი პოეტი, კრიტიკოსი და ინტელექტუალი. XX საუკუნის პირველი ნახ. მოდერნისტული მოძრაობის მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი. პაუნდს დიდი წვლილი მიუძღვის მოდერნისტული ესთეტიკის წარმოჩენაში თანამედროვე პოეზიაში. XX ს-ის ოციან წლებში ნაყოფიერად მუშაობდა ამერიკელ და ბრიტანელ მწერლების ურთიერთ თანამშრომლობაში და დიდი წვლილი მიუძღვის იმ დროის გამოჩენილი პოეტების რობერტ ფროსტის, უილიამ უილიამსის, მარიან მურის, ერნესტ ჰემინგუეის, ტ.ს. ელიოტის და სხვათა ნაწარმოებთა წარმოჩენაში. პაუნდის მოღვაწეობამ და შემოქმედებამ დიდი გავლენა იქონია მის თანამედროვეებზე, განსაკუთრებით კი უილიამ ბატლერ იეიტსა და ჯეიმზ ჯოისზე.
ადრეული მოღვაწეობა
პაუნდი დაიბადა აიდაჰოში. ბაბუამისი იყო უისკონსინის გამგებელი, ხოლო დედის მხრივ ენათესაებოდა გამოჩენილ პოეტს  ჰენრი ლონგფელოს. 1901 წ. 15 წლის ასაკში პაუნდი ჩაირიცხა პენსილვანიის უნივესიტეტში. 1905 წ. მიიღო ჰამილტონის კოლეჯის ბაკალავრის წოდება ფილოსოფიაში. 1906 წ. დაბრუნდა პენსილვანიის უნივესიტეტში და მიიღო მაგისტრის წოდება ფილოლოგიაში, რომანული ენების განხრით. ამ პერიოდის განმავლობაში დაუმეგობრდა გამოჩენილ ამერიკელ პოეტებს უილიამ უილიამსს და ჰილდა დულითლს. 1898 წლიდან გადავიდა ევროპაში. ერთი პერიოდი ცხოვრობდა ვენეციაში, ხოლო 1908 წ. გადავიდა ლონდონში, სადაც პრე-რაფაელიტების შემოქმედებამ მოხიბლა. პაუნდი ასევე, გატაცებული იყო შუა საუკუნეების რომანსული ლიტერატურით, და ნეო-რომანტიკული და ოკულტურ-მისტიკური ფილოსოფიით. პაუნდი აღიარებდა, რომ იმ დროის ყველაზე დიდი პოეტი იყო იეიტსი და 1913 წ. მას პირადად შეხვდა და დაუმეგობრდა. 1914 -15 წწ. პაუნდი და იეიტსი საცხოვრებლად გადავიდნენ სტოუნ კოტეჯში, სასექსში, სადაც იაპონურ ლიტერატურას სწავლობდნენ. ამ პერიოდში პაუნდი დაინტერესდა იაპონიაში მოღვაწე ამერიკელი პროფესორის ერნესტ ფინელოსას ნაშრომებით. შემდგომში, პაუნდმა გამოიყენა ფინელოსას ნაშრომები თავის ე.წ. იდეოგრამულ მეთოდში. 1914 წ. პაუნდმა იქორწინა დოროთი შექსპირზე, რომელიც იყო იეიტსის საყვარლის, ნოველისტ ოლივია შექსპირის ქალიშვილი. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე ფაუნდმა წამოიწყო იმაჟისტური მოძრაობა და ჩამოაყალიბა ვორტისიზმი. სწორედ ამ ორმა მიმდინარეობამ განაპირობა ინგლისურენოვანი მოდერნიზმის დაბადება. პაუნდმა და მისმა თანამოაზრეებმა აღმოაჩინეს შემდგომში ისეთი სახელმოხვეჭილი პოეტები, როგორიც იყვნენ, ჯოისი, ფროსტი, ლევისი, ვესტი, უილიამსი, ალდინგტონი, მური და სხვ. ფაუნდი დაინტერესებული იყო ჩინური პოეზიითაც და 1915 წ. გამოაქვეყნა თარგმნილ ლექსთა მცირე კრებული ”ჩინეთი” (Cathay), რომელიც პირველ მსოფლიო ომს ეძღვნება. ჩინური პოეზიის სხვა ამერიკელი მთარგმნელებისგან განსხვავებით, ფაუნდმა ბოლორითმოვანი წყობის ნაცვლად ვერლიბრი არჩია. კრიტიკოსთა თვალსაზრისით ამ ლექსებში ყველაზე თვალსაჩინოდ გამოიხატა პაუნდის იმაჟისტური პოეტიკა. კრიტიკოსი ჰიუ კენერი თავის წიგნში ”ფაუნდის ეპოქა” აღნიშნავს, რომ  პაუნდის უმთავრესი მიღწევაა თუ როგორ უთავსებს იგი ძალადობისა და მეგობრობის მედიტაციებს  ინგლისურენოვანი პოეზიის გაანალიზების მცდელობას.
პარიზი
პირველმა მსოფლიო ომმა პაუნდს იმედები გაუცრუა ევროპულ ცივილიზაციაზე; მან მალე დატოვა ლონდონი და 1920 წ. გადავიდა პარიზში. პარიზში პაუნდი დაუახლოვდა დადაიზმის და სურეალიზმის გამოჩენილ წარმომადგენლებს. პაუნდს მეგობრული დამოკიდებულება ჰქონდა ჰემინგუეისთანაც, რომელსაც სთხოვა ბოქსი ესწავლებინა მისთვის. ჰემინგუეი მოგვიანებით აღნიშნავდა, რომ ფაუნდს ვერაფრით ვერ ასწავლა მარცხენა ჰუკი. ამ პერიოდში პაუნდი კვლავ აგრძელებდა ”კანტოს”-ზე (The Cantos) მუშაობას. ამ პოემაში გამოვლინდა ფაუნდის დაინტერესება პოლიტიკითა და ეკონომიკით. ცნობილი ამერიკელი ავანგარდისტი კომპოზიტორის ჯორჯ ანთეილის დახმარებით პაუნდმა დაწერა ორი ოპერა და რამდენიმე ნაწარმოები სოლო ვიოლინოსთვის. 1922 წ. პაუნდმა გაიცნო მევიოლინე ოლგა რუჯი, რომელთანაც მას 1925 წ. შეეძინა ქალიშვილი მერი (პაუნდის ერთადერთი ბიოლოგიური შვილი).
პოლიტიკური შეხედულებები
thumb|right|150 px|ეზრა პაუნდის ფოტო დაკავებისას, 1945 წ. 1924 წ. პაუნდი მეუღლესთან ერთად ისევ იტალიაში დაბრუნდა. აქ იგი პატრონობდა შემდგომში გამოჩენილ მოქანდაკეს ჰეინც ჰენგს. ქ. რაპალოში პაუნდი ორგანიზებას უწევდა კლასიკური მუსიკის კონცერტებს. პაუნდმა პუბლიკას ინტერესი გაუღვიძა ანტონიო ვივალდისადმი, რომლის შემოქმედებაც მივიწყებული იყო ევროპაში. 1933 წ. პაუნდი პირადად შეხვდა ბენიტო მუსოლინის. მალე პაუნდს შესთავაზეს გამოსულიყო რადიოგადაცემებში. 1939 წ. პაუნდი დაბრუნდა ამერიკაში, სადაც აპირებდა სამუდამოდ დარჩენას, მაგრამ მალე ისევ იტალიაში დაბრუნდა. 1942 წ. ერთ-ერთ რადიოგადაცემაში პაუნდმა განაცხადა: ”ყველა ნორმალურად მოაზროვნე ადამიანმა, მათ შორის ახირებულმა ბრიტანელმა პარლამენტარებმაც იციან, რომ ყველა ნორმალურად მოაზროვნე ადამიანი ამჯობინებს ფაშიზმს, და არა კომუნიზმს, თუ ეცოდინება რამდენიმე  კონკრეტული ფაქტი ორივეზე”. გაზეთებში, ისევე როგორც რადიო გადაცემებში ფაუნდი პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ თემებზე საუბრობდა და გამოდიოდა მევახშეობის წინააღმდეგ. პაუნდის აზრით ეკონიმიკური საკითხი - მთავარი განმაპირობებელი ფაქტორი იყო მეორე მსოფლიო ომში. მისი აზრით მთავრობაში ბანკირთა ინფილტრაციამ და ცენტრალურმა ბანკებმა განაპირობეს წარმომადგენლობითი დემოკრატიის უზურპირება. ეკონომიკური თავისუფალება ქვაკუთხედი უნდა ყოფილიყო ყველა თავისუფალი ქვეყნისთვის. პაუნდი არ ამართლებდა ამერიკის შეერთებული შტატების ჩართვას ომში და ამისთვის პირად კონტაქტებსაც კი იყენებდა ვაშინგტონში. პაუნდის ზოგიერთ გამოსვლაში შეიმჩნეოდა ანტისემიტიზმიც. ჰ. კარპენტერის აზრით  ამერიკაში  იყვნენ ადამიანები, რომლებიც პაუნდის ყოველ სიტყვას ემხრობოდნენ. პაუნდის გამოსვლებს თვალყურს ადევნებდა აშშ. მონიტორინგის სამსახური; (მასალები დაცულია აშშ კონგრესის ბიბლიოთეკაში). მუსოლინის რეჟიმის დაცემის შემდეგ პაუნდი დააპატიმრეს და გადაიყვანეს პიზაში, აშშ-ის დაკავებულთა ბანაკში. 25 დღის განმავლობაში პაუნდი ღია საპატიმროში იმყოფებოდა და ნერვული შოკი განიცადა. ამ პერიოდში მან დაწერა ლექსები, სახელწოდებით ”პიზას სიმღერები”, სადაც წარმოდგენილია პოეტის ფიქრები პირად მდგომარეობასა და განადგურებულ ევროპაზე. ლექსებმა 1949 წ. მოიპოვეს აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკის ბოლინგენის პრიზი.
ომის შემდეგი პერიოდი
ომის შემდეგ ეზრა პაუნდი შტატებში გადაიყვანეს, სადაც მას ბრალი დასდეს სახელმწიფო ღალატში. სპეციალურმა ფედერალურმა ჟიურიმ პაუნდი სასამართლო პროცესისთვის უუნაროდ სცნო. პოეტი გადაიყვანეს წმ. ელისაბედის საავადმყოფოში, სადაც მან ლიტერტურული მუშაობა განაგრძო. პაუნდს ხშირად სტუმრობდნენ სხვადასხვა გამოჩენილი მოღვაწეები. საბოლოოდ, მრავალრიცხოვანი თხოვნის და შუამდგომლობის საფუძველზე ფაუნდი გაათავისუფლეს. ის იტალიაში დაბრუნდა, სადაც ”სიმღერებზე” განაგრძო მუშაობა. პაუნდი გარდაიცვალა 87 წლის ასაკში. ქ. ვენეციაში. დაკრძალულია სან-მიქელეს სასაფლაოზე.
ისიკარი
ისიკარი (石狩川) — მდინარე ჰოკაიდოს რეგიონში, იაპონია. ისიკარი ქვეყანაში მესამე უგრძესი მდინარეა, ხოლო კუნძულზე ყველაზე გრძელია. მდინარის აუზის ფართობი 14 330 კმ²-ია, რომლის მიხედვითაც იგი მეორე ადგილზეა იაპონიაში.
მდინარე ისიკარი მთიდან იღებს სათავეს და ასაჰიკავასა და საპოროში გაედინება. ისიკარის უმთავრესი შენაკადებია ჩუბეცუ, ურიუ, სორაჩი და ტოიოჰირა. ჯერ კიდევ 40,000 წლის წინ ისიკარი წყნარ ოკეანეში, ტომაკომაისთან ახლოს ჩაედინებოდა. შიკოცუს ვულკანურის მთიდან ამოფრქვეულმა ლავამ მდინარეს კალაპოტი უცვალა და ამჟამად ისიკარი იაპონიის ზღვაში ჩადის. ისიკარის სახელი ანუს ენაზე „ხვეულ მდინარეს“ ნიშნავს, რადგან წინათ ისიკარის ამავე სახელწოდების დაბლობზე მიიკლაკნებოდა. მასიურმა ნაპირსამაგრმა და სარეკონსტრუქციო სამუშაოებმა მდინარე 100 კილომეტრით შეამოკლა, ამის მიზეზით დიდი ადგილი ნამდინარევ ტბებს დაეთმო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის მდინარეები
ირაკლი ციციშვილი (პედიატრი)
ირაკლი ციციშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1922, თბილისი — გ. 19 იანვარი, 2013, თბილისი) — ქართველი ექიმი-პედიატრი, თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999), ღირსების ორდენის კავალერი (1997).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1922 წელს თბილისში, არტილერიის ოფიცრის ოჯახში; რუსეთ-თურქეთის 1877-1878 წლების ომის გმირის, გენერალ-მაიორ მიხეილ ციციშვილის შვილიშვილი. 1937 წელს დაუპატიმრეს და დაუხვრიტეს მამა დავით ციციშვილი, ბიძა ილია ციციშვილი, დეიდა და სიძე. ამავე წელს მეგობრებთან ერთად დააარსა ორგანიზაცია, რომლის მიზანიც საქართველოს საბჭოთა კავშირისგან გამოყოფა იყო. დააპატიმრეს 1938 წელს და იმავე წელს გაათავისუფლეს. 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის ფაკულტეტი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის კათედრაზე. 1992–1994 წლებში იყო ამავე კათედრის გამგე, 1960–1962 წლებში — პედიატრიის სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორი. პარალელურად მუშაობდა ჯანდაცვის სამინისტროს მე–4 სამმართველოს კონსულტანტად. 2008 წლიდან იყო საქართველოს პედიატრიული აკადემიის პრეზიდენტი. გამოქვეყნებული ჰქონდა 100–ზე მეტი სამეცნიერო შრომა და 2 მონოგრაფია. დაჯილდოებული იყო ღირსებისა (1997) და ბრწყინვალების საპრეზიდენტო (2012) ორდენებით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პედიატრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1999) ი კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ქართულ-იტალიური ლექსიკონი (1629)
ქართულ-იტალიური ლექსიკონი — 1629 წელს ქალაქ რომში გამოცემული პირველი ქართულენოვანი ნაბეჭდი წიგნი. შეიცავს 3084 სიტყვას. ლექსიკონი შედგენილია სტეფანო პაოლინის მიერ ნიკიფორე ირბახის დახმარებით, რომელიც თეიმურაზ I–ის ელჩი იყო საქართველოდან დასავლეთის ქვეყნებში. ლექსიკონის სრული სათაურია :
აღწერილობა
ლექსიკონში ტექსტი სამ სვეტადაა განაწილებული: პირველ სვეტს ქართული სიტყვები შეადგენს; მეორე სვეტში ქართული სიტყვის ლათინური ტრანსლიტერაციაა მოცემული სიტყვებზე მახვილებითურთ; მესამე სვეტში კი ქართული სიტყვების იტალიური განმარტებებია. ლექსიკონში ხშირია ქართული სიტყვების არაზუსტი დაწერილობა (აგმოსაულეტი, ადვილიდ, აგმოზენებული, აბრეშომი და სხვა). ეს შეცდომები გამოწვეულია ლექსიკონის შემდგენლის – პაოლინის ქართული ენის თავისებური ბგერების გაურკვევლობა. მართალია მას ქართველი ნიკიფორე ირბახი ეხმარებოდა, მაგრამ გაურკვეველია ლექსიკონის შედგენისას კონკრეტულად რაში მიიღო მან მონაწილეობა და და რა გაკეთდა მის გარეშე. ორთოგრაფიული შეცდომების სიმრავლემ გამოიწვია ნიკიფორე ირბახის წარმომავლობისა და ეროვნების შესახებ აზრთა სხვადასხვაობა, მიუხედავად იმისა, რომ წიგნის თავფურცელზე იგი ქართველადაა მოხსენიებული. მიხეილ თამარაშვილის აზრით, ნიკიფორე ქართველ დიდებულთა წრიდან უნდა ყოფილიყო, მისი მამა კი ქართველთა ჯარის სარდალი. დავით კარიჭაშვილი სხვადასხვა გარემოებებზე დაკვირვებით ასკვნის, რომ ნიკიფორე ირბახი იგივე ნიკიფორე მიტროპოლიტია, ნიკოლოზად წოდებული, რომელიც ეროვნებით ბერძენი იყო. სწორედ ნიკიფორე ირბახის ბერძნული წარმომავლობით ხსნის დავით კარიჭაშვილი ლექსიკონში არსებულ შეცდომებს. მის მოსაზრებას ამყარებს ის ფაქტიც, რომ ლექსიკონში ქართულ სიტყვათა ნაცვლად არაერთ ადგილას ბერძნულია მითითებული: „მამაკაცის“ ნაცვლად წერია „ანირი“; „მეფის“ ნაცლად – „ვასილია“; „ცხენი“ – „იპო“ და სხვა. დავით კარიჭაშვილს ლექსიკონში ქართული სიტყვების ბერძნულით შეცვლის სულ 47 მაგალითი მოჰყავს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ენა კატეგორია:ლექსიკონი
ასენოვო (პლევენის ოლქი)
ასენოვო (Асеново) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 267 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
კასუგა-ტაისია
მინი|მარჯვნივ|300პქ|კასუგა-ტაისია
კასუგა-ტაისია (春日大社) – სინტოისტური სალოცავი იაპონიის ქალაქ ნარაში. ტაძარი 1998 წლიდან დაცულია როგორც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.
სალოცავი ააშენეს 768 წელს. განიცადა მრავალჯერადი რეკონსტრუქცია. კასუგა წარმოადგენს ფუძივარას კლანის სამლოცველოს. მისი შიდა ეზო შემკულია უნიკალური ბრინჯაოს ნათურებით, ხოლო სალოცავისკენ მიმავალი გზის ორივე მხარეს ქვის ნათურებია.
სალოცავი მდებარეობს ქალაქგარეთ, მასთან ახლოს მდებარეობს ბოტანიკური ბაღი მანიოსიუ. კასუგიში რეგულარულად იმართება ძველი იაპონური მუსიკისა და ცეკვის წარმოდგენები.
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში კატეგორია:სინტოისტური ტაძრები
Gouryella
Gouryella — ნიდერლანდური ტრანს მუსიკოსების, ფერი კორსტენის და ტიესტოს დუეტი. მან სახელი გაითქვა სიმღერებით „Gouryella“ და „Walhalla“.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდური ტრანს ჯგუფები კატეგორია:ნიდერლანდური მუსიკალური დუეტები კატეგორია:ელექტრონული მუსიკალური დუეტები კატეგორია:ტიესტო
Aenictus eugenii
Aenictus eugenii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
მთლიანთავიანები
მთლიანთავიანები (Holocephali) — ხრტილიანი თევზების ქვეკლასი, მათი სხეულის სიგრძე 1,5 მ აღწევს. აქვთ ხრტილოვანი ჩონჩხი. ზედა ყბა მთლიანად შეზრდილია ტვინის ქალასთან (აქედან სახელწოდება). ნამარხი მთლიანთავიანები ცნობილია გვიანდელი დევონური ეპოქიდან. ფიქრობენ, რომ მთლიანთავიანები წარმოიშვნენ ამომწყდარი ზვიგენისებრი წინაპრებისაგან და წარმოადგენენ გვერდით ფილოგენეზურ შტოს. თანამედროვე მთლიანთავიანები ეკუთვნიან ქიმერების რიგს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხრტილიანი თევზები
მადალენას არქიპელაგის ეროვნული პარკი
მადალენას არქიპელაგის ეროვნული პარკი (Parco nazionale Arcipelago della Maddalena) — სახმელეთო-საზღვაო ეროვნული პარკი იტალიაში, კუნძულ სარდინიის სანაპიროზე. სულ მოიცავს 201,46 კმ² ფართობს და 180 კმ სიგრძის სანაპირო ზოლს. ეს რეგიონი მოიცავს ლა-მადალენას მუნიციპალიტეტის ყველა კუნძულს. ტერიტორია ასევე იქნება ბოჩე-დი-ბონაფიკოს საერთაშორისო საზღვაო პარკის ნაწილი, რომელიც უახლოეს მომავალში შეიქმნება.
thumb|left|px180|კუნძული სპარჯი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
უპანემა
უპანემა (Upanema) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 992 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.87 კმ²-ზე. ფართობი 873 934 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ყუბანი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი ,,ყუბანი '' კრასნოდარში (რუსულად: Футбольный клуб "Кубань" Краснодар) — რუსული საფეხბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს კრასნოდარში. გუნდმა დაიწყო თამაში რუსეთის პრემიერ ლიგაში 2011 წელს, მას შემდეგ რაც რუსეთის პირველ დივიზიონში დაწინაურდა. ყუბანი რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი საფეხბურთო კლუბია. დაარსდა როგორც კრასნოდარის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის დინამო,სსრკ – ში პოლიტიკის შეცვლის გამო კლუბის სახელოწდებაც შეიცვალა და ყუბანის საფეხბურთო კლუბი გახდა.
კლუბის წევრებს და გულშემატკივრებს უწოდებდნენ ,,კუბანცის" (რუს. Кубанцы) (ადგილმდებარეობის გამო) ან ,,ყვითელ-მწვანეებს" (კლუბის ფერების გამო). გუნდს გულშემატკივრებმა ასევე უწოდეს ,,კაზაკები". კლუბის ფერებთან დაკავშირებული სხვა მეტსახელები მოიცადა: ,,კანარებს" და ,,გომბეშოებს".
2018 წლის 17 მაისს ცნობილი გახდა, რომ საფეხბურთო გუნდი ყუბანი დაიშალა გაკოტრების გამო. 2018 წლის 5 აგვისტოს, გულშემატკივრებისა და ყუბანის ყოფილი ფეხბურთელების მიერ გაცოცხლებულმა გუნდმა პირველი ოფიციალური მატჩი გამართა კრასნოდარის მხარის რეგიონალურ ლიგაში.
კლუბის სახელების ქრონოლოგია
დინამო (1928–53)
ნეფთიანიკი (1954–57)
ყუბანი (1958–60)
სპარტაკი (1960–62)
ყუბანი (1963–2018) მარცხნივ|მინი|306x306პქ|ყუბანის სტადიონი კრასნოდარში
დაარსება
ფეხბურთი ყუბანში პირველად მე -20 საუკუნის დასაწყისში გამოჩნდა, როდესაც ეკატერინოდარში შეიქმნა არაერთი სპორტული კლუბი. პირველი მატჩები იყო კლუბებში, ხოლო ფეხბურთი კონკურენციას უწევდა სხვა სპორტულ სახეობებს; თუმცა, ინტერესი თანდათან გაიზარდა და ამხანაგური მატჩები ჩატარდა სხვადასხვა ქალაქების კლუბებს შორის. პირველი საქალაქთაშორისო საფეხბურთო მატჩი ჩატარდა ეკატერინოდარში 1912 წლის 6 აგვისტოს (ან 9 აგვისტოს), როდესაც აქილევსის კლუბმა (ან ეკატერინოდარის ქალაქის გუნდმა აქილევსის მოთამაშეებთან ერთად) დაამარცხა ნოვოროსიისკის ოლიმპია 5–0.
კლუბის თანახმად, მისი ისტორია დაიწყო 1928 წელს, კრასნოდარის დინამოს შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის ორგანიზაციით. ზოგიერთი ცნობით, გუნდი ერთი წლით ადრე დაარსდა, მაგრამ ამ კლუბის შესახებ დოკუმენტური მტკიცებულებები არ არსებობს. გუნდი შეიქმნა 1928 წელს, არქივების დოკუმენტების თანახმად.
დინამო: 1928–1953 წლებში
სანამ ეროვნული ჩემპიონატი ჩატარდებოდა, დინამომ ითამაშა ამხანაგური მატჩები რუსეთის, უკრაინისა და კავკასიის საუკეთესო გუნდებთან. ამ მატჩების გარდა, ქალაქში ტურნირებიც ტარდებოდა (ლატარიის მეგობრობის თასის ჩათვლით, რომელსაც თამაშობდნენ სპორტული კლუბები და კრასნოდარის სამხედრო გარნიზონის გუნდები).
1931 წელს დინამო გადავიდა საკუთარ სტადიონზე, კრასნოდარის ცენტრში, რომელიც ახლა ქალაქის უძველესი სპორტული დაწესებულებაა. იმ წელს კლუბმა მიიღო ჯილდო ჩრდილოეთ კავკასიის სპორტსმენებისთვის.
1948 წელს კლუბმა ითამაშა რუსეთის საბჭოთა სოციალისტურ- ფედერაციული რესპუბლიკის ჩემპიონატში, დაწყებული წინასწარი თამაშებით ჩრდილოეთ კავკასიაში (სტავროპოლის, დონის როსტოვის, გროზნოს, სტალინგრადის, ნალჩიკის, მახაჩკალას და კრასნოდარის ელვის გუნდების წინააღმდეგ. ზონაში ტურნირში დაუმარცხებელი იყო. პლეი-ოფი დაიწყო 3 ოქტომბერს დინამოს სტადიონზე, სადაც მასპინძლები ფინალში დამარცხდნენ. 1948 წლის 17 ოქტომბერს დინამომ ფინალში მოლოტოვს 4–0 მოუგო და ისტორიაში პირველად გახდა რუსეთის საბჭოთა სოციალისტურ- ფედერაციული რესპუბლიკის ჩემპიონი.
უახლესი ისტორია
2012 წლის პრემიერ ლიგის სეზონში, ყუბანმა მახაჩკალას ანჟისთან სტუმრად 2–1 წააგო. იური კრასნოჟანის ბელორუსის მწვრთნელის ლეონიდ კუჭუკის ჩანაცვლების მიუხედავად, კლუბი ლიგის ზედა ნახევარში დარჩა და 15 მატჩში 313,997 მაყურებლით საშინაო დასწრების რეკორდი დაამყარა.
2018 წლის 30 მაისს, რუსეთის საფეხბურთო ეროვნულმა ლიგამ გამოაცხადა, რომ ყუბანმა ვერ დააკმაყოფილა მოთხოვნები ლიცენზიის მისაღებად 2018–19 სეზონისთვის.
2018 წლის 8 თებერვალს თაღლითობის ბრალდებით დააპატიმრეს ოლეგ მკრტჩანი, ბიზნესმენი, რომელიც ყუბანის მფლობელი იყო 2013 წლიდან 2016 წლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსული საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:საფეხბურთო გუნდები რუსეთში კატეგორია:საფეხბურთო გუნდები
სამეურნეო პროცესები
სამეურნეო საშუალებები არის ფირმების, კომერციული ორგანოების და სხვ. ორგანიზაციაში შემავალ შრომის საშუალებების და შრომის საგნების ერთობლიობა.
შრომის საშუალებებში იგულისხმება ის შრომის იარაღები, რომელთა მეშვეობითაც ხდება პროდქციის გადამუშავება, სახეცვლა ან დამუშავება. ესენია: დაზგა–დანადგარები, ტრანსპორტის საშუალებები, ინვენტარი, შენობა–ნაგებობანი, რომეშიც ხდება მუშაობის შესრულება ან წარმოადგენს საწარმოს საკუთრებას.
შრომის იარაღებია ის ობიექტები, რომელზედაც უშუალოდ მიმართულია შრომა. ესაა ნედლეული: ტყავი, რომელსაც გადაამუშავებს, მაგალითად, ფესაცმლის საამქრო; ცომი, ფქვილი, ძაფი და ა.შ.
სამეურნეო საქმიანობა, იმისათვის რომ ბუღალტრულ აღრიცხვაში ჰპოვოს ასახვა ზედმიწევნით ზუსტად და კონკრეტული მონაცემებით, დაიყოფა დანიშნულების მიხედვით: ძირითად საშუალება; საბრუნავი საშუალება; დანახარჯები.
მეგჰალაია
180px|right მეგჰალაია  (Meghalaya, me) — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
სილვან ღაზელი
სილვან ღაზელი (გ. 312) – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 4 მაისი, ახალი სტილით - 17 მაისი.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 312
წმინდა ალვიანე
წმინდა ალვიანე (გ. 304) – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 4 მაისი, ახალი სტილით - 17 მაისი.
ცხოვრება
წმინდანი ასიის მხარის ქალაქ ანეის ეპისკოპოსი იყო. ქრისტესთვის აღესრულა დიოკლეტიანეს და მაქსიმიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას 304 წელს. წმინდა ალვიანეს უბრძანეს, კერპისთვის მსხვერპლი შეეწირა, მაგრამ მან მტკიცედ აღიარა ქრისტე და კერპმსახურებაზე უარი განაცხადა. წმინდანი აწამეს გახურებული რკინით, უმოწყალოდ ცემეს, მაგრამ ვერ მოტეხეს. მასთან ერთად აწამეს მისი მოწაფეებიც. ბოლოს წმინდანები გახურებულ ღუმელში ჩაყარეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 304
Sacred Heart (დიოს ალბომი)
Sacred Heart (ღვთაებრივი გული) — ჯგუფ დიოს მესამე ალბომი, გამოცემული 1985 წელს. ბილბორდის 200 საუკეთესო დისკის ჰიტ-აღლუმში იგი #29 ადგილზე მოხვდა. ალბომის ყდა ეკუთვნის მხატვარ რობერტ ფლორშაკს.
1985 წლის 15 ოქტომბერს RIAA-მ ალბომს ოქროს სტატუსი მიანიჭა. დღემდე ეს არის დიოს უკანასკნელი დისკი, რომელიც ასეთი სტატუსით სარგებლობს.
ალბომის გამოცემას მოჰყვა საკონცერტო ტურნე, თეატრალიზებული შოუთი, სადაც გამოიყენებოდა მექანიკური დრაკონი და ლაზერული ეფექტები. ერთ-ერთი კონცერტი ასევე გამოიცა ვიდეოჩანაწერის სახით. რონი ჯეიმზ დიო დრაკონს დენზილს უწოდებდა, თუმცა სინამდვილეში მას დინი დაარქვეს. .
Sacred Heart არის დიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ალბომი, სინგლებით Sacred Heart, Rock N' Roll Children  და Hungry For Heaven.
გარეკანზე ლათინურ ენაზე წერია FINIS PER SOMNIVM REPERIO TIBI SACRA COR VENEFICVS OSTIVM AVRVM. მისი შესაძლო მნიშვნელობაა - ’’შენი მიზნების შესახებ სიზმრებიდან შევიტყვე; ღვთაებრივო გულო; ჯადოქარო; ოქროს კარიბჭევ’’. მაგრამ არსებობს ამ ფრაზის სხვა ინტერპრეტაციებიც. შესაძლოა, ამას გარკვეული კავშირი აქვს თავად სიმღერასთან Sacred Heart - როდესაც არ უნდა გეძინოს, ხელთ გაქვს გასაღები, გაგიღებს კარა რათა გაგანთავისულოს და აღმოაჩენ ღვთაებრივ გულს’’.
ეს იყო დიოს უკანასკნელი ალბომი, ჩაწერილი გიტარისტ ვივიენ კემპბელის მონაწილეობით, რომელიც შეუერთდა ჯგუფებს Def Leppard, Riverdogs და Whitesnake.
სქოლიო
კატეგორია:1985 წლის ალბომები კატეგორია:დიოს ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ს ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ს ალბომები
პატარძეული
პატარძეული — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთზე, თბილისი-საგარეჯოს საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საგარეჯოდან 8 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს გიორგი ლეონიძის სახლ-მუზეუმი.
ისტორია
პატარძეულის მდებარეობა მეტად ხელსაყრელი იყო მეურნეობის მრავალი დარგის განვითარებისთვის. სოფელში უძველესი დროიდანვე მისდევდნენ მევენახეობა-მეღვინეობას, მემინდვრეობას. არსებობდა სარწყავი სისტემა. განთქმული იყო აქაური ხორბალი და მისგან გამომცხვარი პური. სოფლის მეურნეობაში დიდი ადგილი ეკავა მეცხვარეობას, მეფრინველეობას (სოფელში ამჟამადაც ფუნქციონირებს თანამედროვე მეფრინველეობის ფაბრიკა). პოპულარული ყოფილა ნადირობა. ამის დასტურად მიაჩნიათ კოდმანის კლდის ძირში ნადირობის წარმართული ღმერთის — კოპალეს სალოცავის და ნადირობასთან დაკავშირებული ქრისტიანი წმინდანის - ესტატეს სახელობის ეკლესიის არსებობა.
სოფელი საისტორიო წყაროებში პირველად XIV საუკუნეში მოიხსენიება. ქართლ-კახეთ-მესხეთის საკათალიკოსო მამულების გუჯრის მიხედვით, პატარძეულის დიდი ნაწილი საკათალიკოსო იყო. გვიანდელ შუა საუკუნეებში, როცა კახეთის სამეფო ცალკე პოლიტიკურ ერთეულად გამოიყო, სოფელში საკათალიკოსო ყმა-მამულების გარდა, ზოგჯერ მის ხარჯზეც. გაჩნდა სხვა ეკლესია-მონასტრებისა თუ ცალკეულ ფეოდალთა კუთვნილი ყმა-მამული. 1600 წელს, პატარძეულის ნინოწმინდის მონასტრისთვის ყმა-მამულები შეუწირავს ქეთევან წამებულს. პატარძეულშივე ჰქონია ყმა-მამული გარეჯის მონასტერს, აგრეთვე თავადებს: ჩოლოყაშვილებს, სოლოღაშვილებს და სხვა.
სოფელ პატარძეულის მოსახლეობა, რომელიც იყენებდა სოფელში არსებულ საფორტიფიკაციო ნაგებობებს (ბილანიშვილებისა და ფიცხელაურების კოშკები, პატარძეულის ციხე), ყოველთვის ღირსეულ წინააღმდეგობას უწევდა მტერს. 1616 წელს, შაჰ-აბასის გამანადგურებელი შემოსევის დროს, სოფლის მოსახლეობის ნაწილი აჰყარეს და ფერეიდანში გადაასახლეს, სადაც დღესაც არსებობს სოფელი პატარძეული. პატარძეული განსაკუთრებით ლეკთა დაუსრულებელი თარეშით ზარალდებოდა. ამის გამო XVII-XVIII საუკუნეებში სოფლის მოსახლეობის რაოდენობა ძალზე შემცირდა. ამ დროიდან დაიწყო აქ საქართველოს მთიანეთიდან მოსახლეობის გადმოსახლება და დამკვიდრება. ეპარქიულად პატარძეული ნინოწმინდის საეპისკოპოსოში შედიოდა. პატარძეულიდან გამოსული ლაშქარი რუსთაველი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ დგებოდა.
1905 წლის 20 მარტს ტყით სარგებლობის უფლების ჩამორთმევით უკმაყოფილო 10 ათასმა გლეხმა, თავი პატარძეულში მოიყარა. საერთო შეკრებაზე გლეხებმა წამოაყენეს მოთხოვნები, რომელთა შორის მთავარი იყო ტყის და მიწის საერთო სარგებლობაში გადაცემა და სასამართლოსა და სკოლებში ქართული ენის დამკვიდრება. შეკრებაზე გლეხებმა თვითმმართველობის ორგანოებიც აირჩიეს. შეშინებულმა თავადმა ჩოლოყაშვილმა თანხმობა განაცხადა ტყისა და მიწის გლეხებისათვის სარგებლობაში გადაცემაზე. ამოქმედდა არჩეული თვითმმართველობა, რომელიც გლეხების ინტერესებს იცავდა. მთავრობამ დამსჯელი ღონისძიების გატარება ვერ შეძლო.
პატარძეულიდან არიან გამოჩენილი მწიგნობრები — გრძელიძეები, Xl საუკუნის მოღვაწეები: ილარიონ თუალელი და არსენ ნინოწმინდელი, XX საუკუნის თვალსაჩინო მოღვაწე, პოეტი-აკადემიკოსი გიორგი ლეონიძე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2829 ადამიანი.
სპორტი
პატარძეულში ფუნქციონირებს დიდი 10-ში მოასპარეზე რაგბის გუნდი პატარძეულის ვეფხვები.