cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვაზისუბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი
ვაზისუბნის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ვაზისუბნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ განაპირას, მდინარე მღვრიეხევის მარჯვენა ნაპირზე ე. წ. სამკარიანი ეკლესიის ჩრდილოეთით 100 მეტრზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს.
ნამოსახლარზე რომელიც ბუჩქნარითაა დაფარული შეინიშნება დიდი ნაგებობების ნაშთები, სამაროვანზე დადასტურდა ქვის ფილებით შედგენილი რამდენიმე სამარხი. სამარხები გაძარცულია. 1984 წელს სპეციალური სამეცნიერ-სარესტავრაციო საწარმო სახელოსნომ ეკლესიას ჩაუტარა სარესტავრაციო სამუშაოები. შენობის ირგვლივმოიხსნა მიწის გადმოშვერილი ქვის ფილებით შედგენილი სამი საფეხური შენობის ქვედა ნაწილზე. ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით. შესასვლელი ორია — სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან ორივე კარს თარაზული გადახურვა აქვს. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია. აფსიდში გაჭრილია ვიწრო და მაღალი სარკმელი. რომელიც ისევე როგორც მის გვერდებზე მდებარე ორი ნიშა და ეკლესიის ჩრდილოეთი შესასვლელი გადახურულია შავი ქვის თხელი ფილით — თარაზულად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნენსი აჯრამი
ნენსი ნაბილ აჯრამი (نانسي نبيل عجرم), ცნობილია როგორც ნენსი აჯრამი (نانسي عجرم) — ლიბანელი მომღერალი, არაბული სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული პოპ-მომღერალი, World Music Awards-ის მიხედვით ყველაზე წარმატებული მომღერალი ახლო აღმოსავლეთში (2008), წლების განმავლობაში იყო კოკა-კოლასა და სონი ერიქსონის სახე არაბულ სამყაროსა და მთელს დიდ აღმოსავლეთში. დაიბადა ბეირუთში მარონიტთა ოჯახში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბანელი მომღერლები კატეგორია:ლიბანელი მუსიკოსები კატეგორია:არაბი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1986
მანავი (ღვინო)
მანავი – ადგილწარმოშობის დასახელების უმაღლესი ხარისხის თეთრი მშრალი ღვინო. მზადდება მწვანე კახურის ჯიშის ყურძნიდან. დასაშვებია 15%-მდე რქაწითელის ჯიშის ყურძნის გამოყენება.
ღვინო „მანავი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერიდან ჩალისფრამდე, მომწვანო ელფერით, გემოზე ნაზი, ჰარმონიული, დახვეწილი, ხალისიანი. ხილის ტონებით, ჯიშური არომატით, განვითარებული ბუკეტით.
ღვინო „მანავის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5–12,5%-ს, ტიტრული მჟავიანობა — 5–7 გ/დმ³, აქროლადი მჟავები — არაუმეტეს 1 გ/დმ³, შაქრების მასური კონცენტრაცია — 0,3 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია – არანაკლებ 16 გ/დმ³, გოგირდოვანი მჟავის საერთო მასის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 210 მგ/დმ³, თავისუფალი გოგირდოვანი მჟავის კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30 მგ/დმ³.
„მანავის“ მიკროზონაში სანედლეულო ბაზის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 346 ჰა-ს.
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „მანავი“ მდებარეობს გარეკახეთში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ცივ-გომბორის ქედის სამხრეთ და მის მიმდებარე ფერდობების მთისწინებზე ჩრდილო განედის 41°44' და აღმოსავლეთის გრძედის 45°27' და მათ მახლობლად მდებარე კოორდინატებზე. სამრეწველო ვენახები ძირითადად განლაგებულია ზღვის დონიდან 450–800 მეტრ სიმაღლის საზღვრებში. ივრის ზეგანის ამ ნაწილის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ ინდივიდუალობას განსაზღვრავს მისი ერთობლივი შემაღლებულ-ვაკისებრი, დატალღული, სუსტად დანაწევრებული რელიეფი და კონტინენტური კლიმატიდან ზღვის კლიმატზე გარდამავალ ოლქში მდებარეობა.
ღვინო „მანავის“ მიკროზონა მოიცავს შემდეგ სოფლებს: თოხლიაური, მანავი, ბურდიანი, გიორგიწმინდა, ანთოკი, მარიამჯვარი, დიდი ჩაილური, პატარა ჩაილური, კაკაბეთი და ვერხვიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში კატეგორია:ქართული ღვინო
ჩიპურანის რაიონი
ჩიპურანის რაიონი (Distrito de Chipurana) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის სან-მარტინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 110 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 879 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 500.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-მარტინის პროვინციის რაიონები
ლიბანის დროშა
ლიბანის დროშა (علم لبنان‎‎) — ლიბანის სახელმწიფოს ეროვნული სიმბოლო. მიღებულია 1943 წელს. შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან. ზევიდან ქვევით: წითელი, თეთრი და წითელი. თეთრ ზოლზე გამოსახულია ლიბანური კედარი. იგი ეხება ორივე წითელ ზოლს და მისი სიგრძე დროშის სიგრძის ერთი მესამედია.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო დროშები
ბრიუს დერნი
ბრიუს დერნი (Bruce Dern; დ. 4 ივნისი, 1936, ჩიკაგო) — ამერიკელი მსახიობი. შესრულებული აქვს მეტწილად მეორეხარისხოვანი როლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის კატეგორია:პენსილვანიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მაჰმუტოვო (ბელორეცკის რაიონი)
მაჰმუტოვო  (Мәхмүт) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 264 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 55 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
კოდრულ-ნოუ
კოდრულ-ნოუ (Codrul Nou) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 43 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 698 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
უპაუაჩოს რაიონი
უპაუაჩოს რაიონი (Distrito de Upahuacho) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის პარინაკოჩასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 319 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 134 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 587.35 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პარინაკოჩასის პროვინციის რაიონები
ვაზისუბნის ნაციხარი
ვაზისუბნის ნაციხარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ნათლისმცემლის ხევის მარჯვენა ნაპირზე, ტყეში. ციხე ნაგები ყოფილა რიყის ქვით. კედლების შემორჩენილ ფრაგმენტებს ძლიერი ცეცხლის კვალი ემჩნევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სნუკერის სეზონი 1988-1989
სნუკერის სეზონი 1988-1989 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1988-1989 წლებში. მიმდინარეობა — ივლისი 1988 — მაისი 1989. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — დუგ მაუნტჯოი (უელსი), მასტერსი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივ დეივისი (ინგლისი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 27 შეჯიბრი.
ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სქოლიო
კატეგორია:სნუკერის სეზონები კატეგორია:1988 წელი სნუკერში კატეგორია:1989 წელი სნუკერში
ვაზისუბნის ყველაწმინდის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია, განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია, ძლიერ დაზიანებულია. ჩამონგრეულია კამარა, დანგრეულია დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილი. სამხრეთ დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს მთელ სიმაღლეზე განიერი ბზარები დაუყვება. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რაომელშიც გაჭრილია გარეთკენ დავიწროებული სარკმელი, სარკმელს თარაზული გადახურვა და საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. სარკმლის ორივე მხარეს თითო, გეგმითი ნალისებრი, ღრმა ნიშაა. ორივე ნიშა ერთმანეთზე კუთხით მიყრდნობილი ორ-ორი ბრტყელი ქვითაა გადახურული. საკურთხევლის სარკმლის გარდა თითო სწორკუთხა სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ივანე გურიელი
ივანე გურიელი (დ. 1772 (ნაკლებად სარწმუნო ვერსიით, 1770), მოგილიოვი — 1818) — წარმოშობით ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ–მაიორი (1803).
ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი ემიგრანტების ოჯახში, იყო შვილიშვილი ქაიხოსრო III გურიელისა და შვილი სტეფანე გურიელისა. ივანე გურიელი 1780 წელს ჩაირიცხა ნაშებურგის ქვეითთა პოლკში. 1782 წელს, 10 წლის ასაკში გახდა სერჟანტი. 1786 წელს გადაიყვანეს უგლიჩის მუშკეტერთა პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის 1787-91 წლების ომში. 1789 წელს გაიკურსა და სალკუცთან (მოლდავეთი) ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისთვის პორუჩიკის წოდება მიენიჭა. 1790 წელს ალექსანდრე სუვოროვის ხელმძღვანელობით იბრძოდა ბერლიტთან, გალაცთან, ტარგუსთან, რიმნიკთან და სხვა ბრძოლებში. 1791 წლის 11 დეკემბერს რიმნიკთან ბრძოლის შემდეგ მიიღო კაპიტნობა, სეკუნდ-მაიორის წოდება და სხვა ჯილდოები. 1791 წლის 18 ივნისს მონაწილეობდა მაჩინთან ბრძოლაში. 1792-94 წლებში კვლავ სუვოროვისხელმძღვანელობით მონაწილეობდა პოლონეთთან ომში, კერძოდ კი შემდეგ ბრძოლებში: 1792 წლის 7 ივნისს დუბიანკასთან, 1794 წლის 23 მაისს ლიპკასთან და სლონიმთან, 24 დეკემბერს მონაწილეობდა პრაგის იერიშით აღებაში. 26 დეკემბერს თავისი შენაერთით შევიდა ვარშავაში. ამ ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიიღო პრემიერ-მაიორობა.
ივანე გურიელმა ცოლად შეირთო ამალია ივანეს ასული სესტრენცევიჩი. 1802 წელს ეყოლათ ერთადერთი შვილი დარია. მომდევნო წლებში გურიელი მსახურობდა ფანაგორიის გრენადერთა პოლკში. 1799 წელს მიიღო პოლკოვნიკობა. 1803 წელს 31 წლის ასაკში მიიღო გენერალ-მაიორობა და ვოლინის პოლკის უფროსად დაინიშნა. 1803-1812 წლებში სამხედრო სამსახურიდან გადამდგარი იყო და ცხოვრობდა საკუთარ მამულში, მოგილიოვის გუბერნიაში. ნაპოლეონის რუსეთზე თავდასხმის შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ეკატერინბურგის პოლკს, მონაწილეობდა საფრანგეთ-რუსეთის ომის თითქმის ყველა ბრძოლაში რომანოვთან (2 ივლისი), ოსტრავის (13 ივლისი), კაკუვაჩინის (14 ივლისი), მირის (27-28 ივლისი) ბრძოლებში. ამ ბრძოლებში თავის გამოჩენისთვის მიენიჭა წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ორდენი. მონაწილეობდა 8 აგვისტოს სმოლენსკთან და 26 აგვისტოს ბოროდინოს ბრძოლებში, სადაც მეთაურობდა 23-ე დივიზიის ბრიგადას. ბოროდინოში გმირობისთვის მან მიიღო წმინდა ანას I კლასის ორდენი.
გურიელი მონაწილეობდა ტარუტინოსა და ვიაზმის ბრძოლებში. ამ ბრძოლებში გამოჩენილიმამაცობისთვის ალექსანდრე I-სგან მიიღო ალმასებით შემკული ოქროს დაშნა წარწერით „მამაცობისთვის“. 1813-1814 წლებში მონაწილეობდა რუსეთის არმიის საზღვარგარეთ ლაშქრობაში პოლონეთში, საქსონიაში, თავი გამოიჩინა ნასაუს, დრეზდენის, ბაუცენის, ლაიფციგის, ლებაუს, ლანტენბერგის, კომბლენცის, მაინცისა და სხვა ბრძოლებში; ვიდრე ჯარი პარიზს დაიკავებდა, იერიშით აიღო მონმარტრის მაღლობი. ამისთვის მიიღო წმინდა ვლადიმირის II ხარისხის ორდენი. 1814 წელს მიიღო პრუსიის ჯილდო წითელი არწივის II კლასის ორდენი. იმავე წელს მიიღო წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენი.
ფლობდა რამდენიმე უცხო ენას, იყო მამაცი. ერთხელაც არ დაჭრილა, რასაც წმინდა სტეფანეს ხატს მიაწერდა. მოულოდნელად გარდაიცვალა 1818 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1772 კატეგორია:გარდაცვლილი 1818 კატეგორია:გურიელები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:წმინდა გიორგის ორდენის კავალრები
დავით გუნცაძე
მინი|დ. გუნცაძე დავით კონსტანტინეს ძე გუნცაძე (დ. 8 სექტემბერი, 1861, სოფ. შუა კვალითი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1922, იუგოსლავია) — რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1917), ქართველ აზნაურთა გვარიდან.
დაამთავრა ელიზავეტგრადის (უკრაინა) სამხედრო პროგიმნაზია, კიევის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი (1880). მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიისა (1904–1905) და I მსოფლიო (1914–1918) ომებში, გენერალ-მაიორი (1914). მეთაურობდა ტამანის (1890 წლიდან), ლაპლანდიის 97-ე ქვეით პოლკს (1912 წლიდან), 53-ე ქვეით დივიზიას (1915 წლიდან). 1917 წლის ნოემბერ-დეკემბერში იყო მე-12 არმიის სარდლის მოვალეობის შემსრულებელი. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს იყო თეთრი მოძრაობის მონაწილე სამხრეთ რუსეთში. 1920 წლიდან ემიგრაციაში იყო. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის, წმ. ვლადიმირის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1922 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-ლეიტენანტები კატეგორია:ქართველი აზნაურები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ანდრეი ლუნინი
ანდრეი ლუნინი (დ. 11 თებერვალი, 1999) — უკრაინელი ფეხბურთელი. მადრიდის „რეალისა“ და უკრაინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. ნათამაშები აქვს უკრაინის 16, 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდელთა ნაკრებებში. 2019 წელს უკრაინის ნაკრებთან ერთად მოიგო მსოფლიოს 20 წლამდელთა ჩემპიონატი. ტურნირზე მიიღო „ოქროს ხელთათმანი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ლეგანესის ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ ოვიედოს ფეხბურთელები კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის დნიპროს ფეხბურთელები კატეგორია:ლუჰანსკის ზარიას ფეხბურთელები
იოსებ გუნცაძე
იოსებ ალექსანდრეს ძე გუნცაძე (დ. 1863, სოფ. კვალითი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1934, იქვე) — ქართველი აგრონომი.
დაამთავრა მონპელიეს (საფრანგეთი) აგრონომიული ინსტიტუტი (1887). სამშობლოში, კვალითში დაბრუნების შემდეგ შეუდგა სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას. აღმოაჩინა ვაზის დაავადება ჭრაქი, შეიმუშავა ბორდოს ხსნარის დასამზადებელი რეცეპტი და დაიწყო ვაზის შეწამვლა. ფილოქსერის წინააღმდეგ პირველმა დაამყნო ამერიკულ საძირეზე ვაზი, რაც ფართოდ დაინერგა მევენახეობაში. საზღვარგარეთიდან შემოიტანა ახალი გაუმჯობესებული სასოფლო-სამეურნეო მანქანა-იარაღები, ხელსაწყოები და აპარატები. სასოფლო-სამეურნეო ცოდნის პროპაგანდის მიზნით ატარებდა საცდელ-საჩვენებელ სამუშაოებს, ექსპერიმენტებს, აჩვენებდა ახალ აგროტექნიკურ წესებს. შეიმუშავა ქართული ვაზის ჯიშებისაგან ღვინის დაყენების რამდენიმე ხერხი. 1908 წელს ზესტაფონში დააარსა სამომხმარებლო-საკრედიტო ამხანაგობა „იმერეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1923 წლმდე. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ნაშრომი, სისტემატურად თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი აგრონომები
ჯუნ სკუიბი
ჯუნ სკუიბი (June Squibb დ. 6 ნოემბერი, 1929, ვანდალია) — ამერიკელი მსახიობი. შესრულებული აქვს მეტწილად მეორეხარისხოვანი როლები, ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული სატელევიზიო სერიალებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
მულდაკაევო (ბელორეცკის რაიონი)
მულდაკაევო (Мулдаҡай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 192  ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 148 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
ფიცხელაურების კოშკი (პატარძეული)
200px|მინი ფიცხელაურების კოშკი, მრიზიანთ კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მთის ფერდობზე. აგებულია XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში. ეკუთვნოდა ფიცხელაურებს. ადგილობრივი მოსახლეობა მას მრიზიანთ კოშკსაც უწოდებს.
კოშკი ცილინდრულია, ხუთსართულიანი, ზემოთ შევიწროებული. ნაგებია რიყის ქვით. კონსტრუქციული ელემენტები აგურისაა. მხოლოდ მეორე სართულის კედლებია შიგნიდან შელესილი.
კოშკის ქვედა სამ სართულს კამაროვანი გადახურვა აქვს. მეოთხე და მეხუთე სართულებს ხის კოჭოვანი, ბრტყელი გადახურვა ჰქონია. სართულებს შორის კავშირი კედელში მოქცეული კობითაა შესაძლებელი. პირველი სართული დამხამარე დანიშნულებისაა. იგი შიგნიდანაც მრგვალია. და კამარაში მოქცეული. მეორე სართული გეგმით რვაწახნაგაა. გადახურულია აგურის კამარით. მესამე სართული გუმბათოვანი კამარით გადახურული, წრიული ოთახია. კოშკის მეოთხე და მეხუთე სართულები საბრძოლო დანიშნულებისა იყო. მეოთხე სართულზე შემორჩენილია ოთხი სალოდე და ერთი საზარბაზნე, რომელთა შორის ერთი ან ორი დახრილი სათოფურებია. მეხუთე სართულის შემორჩენილ კედლში მხოლოდ სათოფურებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის კოშკები
ნაფარეული (ღვინო)
ნაფარეული — ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინო.
თეთრი ღვინო „ნაფარეული“ მზადდება რქაწითელის ჯიშის ყურძნისაგან ტკბილის სრული დადუღებით. ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, გემოზე სასიამოვნო, ხალისიანი, ჯიშური არომატით, კარგად გამოხატული ბუკეტით და მინდვრის ყვავილების ტონით.
თეთრი ღვინო „ნაფარეულის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ3.
წითელი ღვინო „ნაფარეული“ მზადდება საფერავის ჯიშის ყურძნისაგან, დურდოს სრული დადუღებით. ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, ჯიშური არომატით, ექსტრაქტული, ხავერდოვანი, განვითარებული ბუკეტით.
წითელი ღვინო „ნაფარეულის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 20 გ/დმ³.
„ნაფარეულის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 52 კმ².
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ნაფარეული“ მდებარეობს კახეთის რეგიონში, მდინარე ალაზნის ზემო წელში, მის მარცხენა სანაპიროზე. სავენახედ ასათვისებელი ფართობები მოქცეულია მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადების, კავკასიონის სამხრეთი ტოტებიდან ჩამონადენ სტორისა და დიდხევ-ლოპოტას ხეობების ქვემო წელში.
სავენახე ფართობები ზღვის დონიდან 400-500 მეტრ სიმაღლის საზღვრებში იცვლება. ნაფარეულის გრძედზე კახეთის ვაკის საერთო სიგანე დაახლოებით 20 კმ უდრის.
კავკასიონის მთიანი სისტემის სამხრეთულ დაქანებებზე არსებული სავენახე ფართობების დახრილობა 3-50 ფარგლებში იცვლება. ნაფარეულის სპეციფიკური ზონა მდებარეობს ჩრდილო განედის 42°03' და აღმოსავლეთ გრძნ­ედის 45°31' კოორდინატებზე. იგი მოიცავს სოფლებს: ნაფარეული, სანიორე, ჯუგაანი, არტანა, ფშაველი და ლალისყური.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში კატეგორია:ქართული ღვინო
ყირგიზეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (1995)
1995 წლის ყირგიზეთის საპრეზიდენტო არჩევნები — რიგით მეორე საპრეზიდენტო არჩევნები ყირგიზეთში, რომელიც 1995 წლის 24 დეკემბერს გაიმართა. მასში სამი კანდიდატი მონაწილეობდა. არჩევნებში ასკარ აკაევმა ხმების 72,4% მიიღო და ყირგიზეთის პრეზიდენტი მეორე ვადით გახდა. ამომრჩეველთა აქტივობამ 86,2% შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:1995 წელი ყირგიზეთში კატეგორია:არჩევნები ყირგიზეთში
კოროპჩენი
კოროპჩენი (Coropceni) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 91 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 441 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
ელ-პორვენირის რაიონი (სან-მარტინი)
ელ-პორვენირის რაიონი (Distrito de El Porvenir) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის სან-მარტინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 110 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 614 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 472.61 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-მარტინის პროვინციის რაიონები
ლუქსემბურგის პოლიტიკური სისტემა
ლუქსემბურგის პოლიტიკური სისტემა — საპარლამენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის მქონე მონარქია, სადაც ლუქსემბურგის პრემიერ-მიონისტრი წარმოადგენს მთავრობის ხელმძღვანელს. აღმასრულებელი ხელისუფლება მოქმედებს 1868 წლის ონსტიტუციის მიხედვით. როგორც წესი, პრემიერ-მინისტრი ირჩევა პარლამენტში უმრავლესობის მქონე პარტიიდან ან კოალიციიდან. საკანონმდებლო ხელისუფლება განაწილებულია პარლამენტსა და მთავრობას შორის. იურისდიქცია პარლამენტისგან და აღმასრულებელი ხელისუფლებისგან დამოუკიდებელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლუქსემბურგის პოლიტიკა
საუდის გაზელი
საუდის გაზელი (Gazella saudiya) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. დღეისათვის გადაშენებული სახეობაა, რომელიც გავრცელებული იყო არაბეთის ნახევარკუნძულზე. გადაშენების მიზეზი გახდა ადამიანთა მხრიდან მასზე ნადირობა. გადაშენებულად გამოცხადდა 2008 წელს, მაგრამ სავარაუდოდ, ეს უფრო ადრე მოხდა.
ბინადრობდა აკაციით მდიდარ ხრეშიან და ქვიშიან ველებზე ჩრდილოეთ და დასავლეთ არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ქუვეითიდან იემენამდე. აღრიცხვათა უმრავლესობა დასავლეთ საუდის არაბეთიდან მოდის. ცხოვრობდა მარტო ან ჯგუფებად, რომელშიც 20-ზე მეტი წევრი იყო გაერთიანებული.
საუდის გაზელს ადრე განიხილავდნენ, როგორც დორკასის ქვესახეობას, რის გამოც მის გადაშენებას ნაკლები ყურადღება მიექცა კონსერვატორებისაგან. უკანასკნელმა კვლევებმა დაამტკიცა, რომ იგი ცალკე სახეობაა. გარდა გენეტიკური განსხვავებებისა, საუდის გაზელს შედარებით მოკლე ფეხები ჰქონდა და ფერითაც ღია იყო.
სქოლიო
კატეგორია:გაზელი
ალინჯალი
ალინჯალი (Alıncalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლებიen
დავით ვოლკოვი
დავით ვოლკოვი (დ. 3 ივნისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. საქართველოს ჩემპიონი „საბურთალოს“ შემადგენლობაში (2018). საქართველოს თასისა (2014–2015) და საქართველოს სუპერთასის (2015) მფლობელი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 2020 წლის იანვრიდან ასპარეზობს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „ზირაში“. 2021 წლიდან არის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.
საკლუბო კარიერა
2012–2013 წლებში თამაშობდა „გაგრაში“, სადაც 23 შეხვედრაში 10 ბურთი გაიტანა. 2013–2016 წლებში თბილისის „დინამოში“ ასპარეზობდა, საიდანაც იჯარით ჯერ „დინამოს“ მეორე გუნდის შემადგენლობაში, ხოლო შემდეგ საჩხერის „ჩიხურაში“ და ბოლნისის „სიონშიც“ გამოდიოდა. 2015 წელს „დინამოს“ შემადგენლობაში საქართველოს თასი და საქართველოს სუპერთასი მოიპოვა.
2017 წელს სერბეთის „ზემუნში“ გადაინაცვლა, სადაც ტრავმის გამო მხოლოდ ერთ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.
2017 წლიდან 2019 წლამდე „საბურთალოს“ ღირსებას იცავდა, რომლის რიგებშიც ეროვნული ლიგის 40 მატჩი ითამაშა და 16 ბურთი გაიტანა. 2018 წელს გუნდთან ერთად პირველად დაეუფლა საქართველოს ჩემპიონის ტიტულს.
2019 წელს აზერბაიჯანის პრემიერლიგის საფეხბურთო კლუბ „გაბალაში“ თამაშობდა, სადაც 27 ჩატარებულ შეხვედრაში 7 გოლი შეაგდო.
სანაკრებო კარიერა
საქართველოს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში გამოიძახეს 2021 წლის 8 ნოემბერს. დებიუტი შედგა 11 ნოემბერს, შვედეთის საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. 70-ე წუთზე, თორნიკე ოქრიაშვილის ნაცვლად, მოედანზე დავით ვოლკოვი გამოჩნდა, რომელმაც დადებითი შთაბეჭდილება დატოვა, ითამაშა ყველა მაღალ ბურთზე. შეხვედრა საქართველოს გამარჯვებით დამთავრდა ანგარიშით 2–0. 15 ნოემბერს უზბეკეთის წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში დავით ვოლკოვმა საქართველოს ნაკრების რიგებში მეორე თამაში ჩაატარა და პირველი გოლი გაიტანა. საქართველომ ანგარიშით 1–0 გაიმარჯვა.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გაბალას ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
სმირნის ოკუპაცია
250px|მინი|ბერძნული არმია იზმირში სმირნის ოკუპაცია  — საბერძნეთის სამეფოს შეიარაღებული ძალების მიერ, ანტანტის წამყვანი სახელმწიფოების მხარდაჭერით ქალაქ სმირნის ოკუპაცია (ამჟამად იზმირი, თურქეთი). საბერძნეთის ჯარები დასავლეთ ანატოლიაში შევიდნენ 1919 წლის 15 მაისს, მალე მას შემდეგ, რაც ოსმალეთის იმპერია დამარცხდა პირველ მსოფლიო ომში (1918 წლის ოქტომბერი). ბერძნულ ჯარის ნაწილებმა დაიკავეს ქალაქი სმირნა, რომლის მოსახლეობის ნახევარი (სხვა წყაროების მიხედვით ნახევარზე მეტი)  ადგილობრივი ეთნიკური ბერძნები იყვნენ. თურქული ისტორიოგრაფიის მიხედვით დაიწყო თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის.
წინარე ისტორია
1918 წლის 30 ოქტომბერს ანტანტის წარმომადგენლებსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის დაიდო მუდროსის დროებითი ზავი. ხელშეკრულების მეშვიდე პუნქტის მიხედვით მოკავშირეებს უფლება ჰქონდათ მოეხდინათ ნებისმიერი ქალაქისა თუ პუნქტის ოკუპაცია, თუკი მას სტრატეგიული მნიშვნელობა ექნებოდა.
1919 წლის 13 მაისს „ოთხთა საბჭომ“ (დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, იტალია, აშშ) აღიარა საბერძნეთის უფლება სმირნის ოკუპაციაზე, რის შესახებაც ბრიტანელმა ადმირალმა სპეციალური ნოტით მიმართა სულთნის ხელისუფლებას. ამ გადაწყვეტილების მიღებაში ძირითადი როლი ითამაშა დიდმა ბრიტანეთმა, რომელიც ცდილობდა ახლო აღმოსავლეთში საიმედო მოკავშირის შეძენას საბერძნეთის სახით, ამის საფასურად იგი მხარს უჭერდა მის ირედენტისტულ მიდრეკილებას შეექმნა დიდი საბერძნეთი.
მოვლენების მსვლელობა
სულთნის მთავრობას არ გამოუთქვამს არანაირი პროტესტი ოკუპაციის შესახებ. პირიქით, მან აუკრძალა ადგილობრივ მოსახლეობას წინააღმდეგობა გაეწია ოკუპანტებისათვის. მიუხედავად ამისა სმირნის თურქული მოსახლეობის ნაწილმა გადაწყვიტა საკუთარი თავი თავად დაეცვა, მაგრამ ადგილობრივი თურქები სიმცირის გამო ვერაფერს გახდნენ.
1919 წლის 15 მაისის გამთენიისას დაიწყო საბერძნეთის პირველი ქვეითი დივიზიის ჯარების გადასხმა ნახევარკუნძულ ჩეშმეზე, კარაბურუნის რაიონში და სმირნის პორტში. დესანტის გადასხმა მშვიდობიანად მოხდა და მიმდინარეობდა ანტანტის ქვეყნების გემების მეთვალყურეობის ქვეშ. საბერძნეთის არმია 12 000 ადამიანს მოითვლიდა, გარდა ამისა მთ გვერდიგვერდ იყო „ოთხთა საბჭოს“ ქვეყნების 800 დესანტი. თურქეთის ყაზარმებში სულ 3 ათასი ჯარისკაცი იყო, ჯანდარმებთან ერთად მათი რაოდენობა 4 ათასამდე იზრდებოდა.
იტალიელები, რომლებიც ვერ ეგუებოდნენ სმირნის ოკუპაციას, ამზადებდნენ პროვკაციას. იტალიელი პოლკოვნიკის კოროსინის ბრძანებით ციხიდან გამოუშვეს ყველა თურქი კრიმინალი, რომლებმაც მცირე ინციდენტი გამოიწვიეს ნავსადგურში. არეულობით ისარგებლეს იტალიელებმა და კიდევ ერთხელ მოთხოვეს მოკავშირეებს სმირნის ოკუპაციაზე უფლება, მაგრამ უარი მიიღეს.
მაისის ბოლოს საბერძნეთის არმიამ მთელი ვილაიეთი დაიკავა.
1919 წლის 19 მაისს იზმირში ჩავიდა მე-9 არმიის მთავარი ინსპექტორი მუსტაფა ქემალ-ფაშა და დაიწყო წინააღმდეგობის მოძრაობის ორგანიზება.
ბერძნული მმართველობა
საბერძნეთისათვის სმირნა ოკუპირებულ ქალაქად არ აღიქმებოდა, ისინი თვლიდნენ, რომ ქალაქი გაათავისუფლეს ოსმალებისაგან და ფიქრობდნენ, რომ მათი კანონმდებლობა უნდა გავრცელებულიყო ქალაქზე. თურქი უმცირესობის გულის მოსაგებად ოლქის მმართველის მოადგილედ დანიშნეს თურქი ნაიპ ზადე, რომელიც ადრე მართავდა დრამის ნომს. საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის ელეფთერიოს ვენიზელოსის ინიციატივით ქალაქში დაარსდა უნივერსიტეტი, როგორც ბერძნებისთვის, ასევე თურქებისთვის (აღმოსავლეთის უნივერსიტეტი), რომლის რექტორადაც დანიშნეს ბერძნული წარმოშობის გერმანელი მათემატიკოსი კონსტანტინ კარატეოდორი.
დამარცხებისა და ქალაქიდან გასვლის შემდეგ ბერძნები შეეცადნენ ხელისუფლების გადაცემის ცივილიზებულად ორგანიზებას.
ოკუპაციის დასასრული
1922 წლის 9 სექტემბერს სმირნაში შევიდა ოსმალეთის არმია მუსტაფა ქემალ-ფაშას მეთაურობით. მან ჯარისკაცებს განუცხადა, რომ ყოველი თურქი ჯარისკაცი, რომელიც მშვიდობიან მოსახლეობას ზიანს მიაყენებდა, დაიხვრიტებოდა. ოსმალეთის ჯარმა დაიწყო ბერძენი და სომეხი მოსახლეობის ხოცვა-ჟლეტა. ბერძნული და სომხური საცხოვრებელი უბნები ცეცხლის ალში იყო გახვეული. ქალაქი მთლიანად გადაწვეს. ხანძარმა გაანადგურა ასობით სახლი, 24 ეკლესია, 28 სკოლა, ბანკი, საკონსულო, საავადმყოფოები. დაღუპულების რაოდენობა სხვადასხვა წყაროების მიხედვით მერეობს 60 ათასიდან 260 ათასამდე. მსხვერპლთა საშუალო რაოდენობაა 183 ათასი ბერძენი და 12 ათასი სომეხი.
ოსმალეთის მიერ ქალაქის დაბრუნების შემდეგ ბერძნულმა მოსახლეობამ იზმირი დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
კომპლემენტის სისტემა
მინი|250პქ|მემბრანის შემტევი კომპლექსი იწვევს უჯრედის ლიზისს კომპლემენტის სისტემა — იმუნური სისტემის ნაწილი, რომელიც ეხმარება ან აკომპლექტებს/ავსებს ანტისხეულებისა დ ფაგოციტური უჯრედების უნარს გაწმინდონ/გაასუფთავონ პათოგენები ორგანიზმისაგან. ის ნაწილია თანდაყოლილი იმუნური სისტემისა, რომელიც არ არის შეგუებადი და არ იცვლება ინდივიდის ცხოვრების განმავლობაში. თუმცა, იგი შეიძლება „გაწვეული“ ან ჩართულ იქნას ადაპტაციური იმუნური სისტემის მიერ.
კომპლემენტის სისტემა შედგება მთელი რიგი პატარა ცილებისაგან, რომლებიც აღმოჩენილია/ნაპოვნია სისხლში, ძირითადად ღვიძლის მიერ სინთეზირებული, და როგორც წესი, მოცირკულირე არააქტიური წინამორბედების სახით (პრო-ცილები/პრო-პროტეინები). რამდენიმედან ერთი ტრიგერის/სასხლეტის (O.o) სტიუმულაციის შემდეგ, სისტემაში არსებული პროტეაზები ხლეჩენ სპეციფიურ პროტეინებს, რათა გამოათავისუფლონ ციტოკინები და ინიცირებენ ზრდად (amplifying) კასკადს შემდგომი/დამატებითი გახლეჩებისათვის. საბოლოო შედეგი კასკადის აქტივაციისა არის მასიური ამპლიფიკაცია/გაძლიერება პასუხისა და უჯრედის მკვლელი მემბრანის შემტევი კომპლექსის (MAC) ატივაცია. 30-ზე მეტი ცილა და ცილოვანი ფრაგმენტი შეადგენს კომპლემენტის სისტემას, შრატის ცილების, სეროზული ცილების და უჯრედის მემბრანული რეცეპტორების ჩათვლით. ისინი ითვლება სისხლის შრატის გლობულინების წილის დაახლოებით 5%-ად და შეუძლიათ იმოქმედონ, როგორც ოფსონინებმა.
სამი ბიოქიმიური გზა ააქტიურებს კომპლემენტის სისტემას: კლასიკური კომპლემეტის გზა, ალტერნატიული კომპლემენტის გზა და ლექტინის გზა.
ფუნქციები
კომპლემენტის მთავარი ფუნქციები არის შემდეგი
ზოგადი მიმოხილვა
პროტეინები და გლიკოპროტეინები, რომლებიც წარმოქმნიან კომპლემებტის სისტემას სითეზირებულნი არიან ჰეპატოციტების მიერ. მაგრამ მნიშვნელოვანი რაოდენობა ასევე პროფუცირებულია/წარმოებულია ქსოვილოვანი მაკროფაგების, სისხლის მონოციტების და შარდსადენი და კუჭნაწილავის მიერ ტრაქტის ეპითელიალური უჯრედების მიერ. აქტივაციის სამივე გზა წარმოქმნის ჰოპმოლოგიურ ვარიანტებს პროტეაზა С3 კონვერტაზისა. კლასიკური კომპლემენტის გზა ტიპურად მოითხოვს ანტიგენ-ანტისხეულის კომპლექსებს (იმუნურ კომპლექსებს) აქტივაციისათვის (სპეციფიკური იმუნური პასუხი), მაშინ, როდესაც ალტერნატიული და მანან-დამაკავშირებელი ლექტინის გზები შეიძლება გააქტიურდეს C3-ის ჰიდროლიზით ან ანტიგენენების მიერ ანტისხეულების არსებობის გარეშე (არასპეციფიკური იმუნური პასუხი).
კრესნეშენი
კრესნეშენი (Crăsnășeni) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 298 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
ნატო ნასარიძე
ნატო ნასარიძე (დ. 2 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი ქალი (მშვილდოსნობა), ევროპის ექვსგზის ჩემპიონი (1990, 1996, 2000) პირად და გუნდურ შეჯიბრებებში. 1992 წლიდან გამოდის თურქეთის სახელით. მსოფლიოს ჩემპიონატების სამგზის მეორე პრიზიორი გუნდურ ჩათვლაში (1995, 1999, 2003) და ორგზის მესამე პრიზიორი პირად ასპარეზობაში (1995, 1997). ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნების თამაშების ჩემპიონი (1997) და მეორე პრიზიორი (1993). XXV, XXVI, XXVII და XXVIII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1992, ბარსელონა – IX ადგილი; 1996, ატლანტა – XVII ადგილი; 2000, სიდნეი – XXI ადგილი და 2004, ათენი – XXXI ადგილი), დამყარებული აქვს ოლიმპიური რეკორდი (1996). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.
საინტერესო ფაქტები
1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ნატო ნასარიძე საქართველოს მეხუთე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მშვილდოსნები კატეგორია:ქალები სპორტში
მეკვერნე
მეკვერნე — ძაღლის ერთადერთი ქართული სანადირო ჯიში; გამოყვანილია დასავლეთ საქართველოში, ძირითადად გურიასა და აჭარის მაღალმთიან ზონაში. ასევე გვხვდება თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე, ტაო-კლარჯეთში. მიეკუთვნება ყეფიების ჯიშურ ჯგუფს, მაგრამ გარეგნულად მათგან განსხვავებულია.
ტანად პატარაა (სიმაღლე მინდაოში 45–50 სმ). ახასიათებს სოლისებური ფორმის თავი, სწორმდგომი დაცქვეტილი ყურები, მოკლე და მკვრივი კისერი, სწორი და პარალელური წინა და სახსარში მოხრილი უკანა კიდურები, მოკლე კუდი. ბალანი მოკლე და უხეში აქვს. დამახასიათებელია მხოლოდ ერთი შეფერილობა — ყავისფერი, სხვადასხვა ელფერით. განსაკუთრებული ნიშანია თეთრი ზოლისებური საყელო კისერზე და კუდის თეთრი ბოლო. ცალკეულ ინდივიდებში თეთრი წინწკლები ასევე გვხვდება მკერდზე, მუცელზე და კიდურებზე. გამორიჩევა ყნოსვის კარგი უნარით. როგორც სახელიდან ჩანს, გამოიყენება კვერნაზე და გარეულ კატებზე სანადიროდ.
სქოლიო
კატეგორია:ძაღლის ჯიშები კატეგორია:ქართული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
გულიელმო მარკონი
გულიელმო მარკონი (Guglielmo Marconi; დ. 25 აპრილი, 1874, ბოლონია — გ. 20 ივლისი, 1937, რომი) — იტალიელი   გამომგონებელი და ელექტრო ინჟინერი, რომელიც კარლ ფერდინანდ ბრაუნთან ერთად გახდა 1909 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში „უსადენო ტელეგრაფიის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის“.
ადრეული წლები
გულიელმო მარკონი დაიბადა 1874 წლის 25 აპრილს როგორც „გულიელმო ჯიოვანი მარია მარკონი“, იტალიელი დიდგვაროვნების ოჯახში, ბოლონიაში. გულიელმო იყო ჯუზეპე მარკონის მეორე შვილი. დედამისი იყო ანი ჯეიმსონი. გულიეოლმოს ჰყავდა ერთი ძმა, ალფონსო და ერთი ნახევარძმა — ლუიჯი. 2-6 წლის ასაკში გულიელმო თავის უფროს ძმასთან და დედასთან ერთად ცხოვრობდა ინგლისში, ბედფორდში.
განათლება
მარკონი ბავშვობაში სკოლის გაკვეთილებს არ ესწრებოდა, აგრეთვე არ აქვს მიღებული ოფიციალური უმაღლესი განათლება. ამის ნაცვლად იგი ფიზიკას, ქიმიას და მათემატიკას სახლში სწავლობდა შობლების მიერ დაქირავებული მასწავლებლისაგან. მარკონი იხსენიებს პროფესორ ვინჩენცო როსას (ლივორნოს უმაღლესი სკოლის ფიზიკის მასწავლებელი), როგორც მის მნიშვნელოვან მენტორს. როსა 17 წლის მარკონის ასწავლიდა ფიზიკის ძირითად საკითხებს ისეთივე კარგად, როგორც ახალ თეორიებს ელექტროობაში. 18 წლის ასაკში მარკონი დაბრუნდა ბოლონიაში და გაეცნო ბოლონიის უნივერსიტეტის პროფესორს ავგუსტო რიგის, რომელიც ამ პერიოდში იკვლევდა ჰაინრიხ რუდოლფ ჰერცის მუშაობებს. რიგიმ მარკონის ნება დართო დასწრებოდა უნივერსიტეტში ლექციებს, ამავედროულად მას შეეძლო გამოეყენებინა უნივერსიტეტის ლაბორატორია და ბიბლიოთეკა.
რადიოზე მუშაობა
მარკონი ახალგაზრდობაშივე იყო დაინტერესებული მეცნიერებითა და ელექტროობით. ადრეულ 1890-იან წლებში მან მუშაობა დაიწყო რადიოტელეგრაფის შექმნის იდეაზე. ეს იდეა ამ პერიოდში ახალი არ ყოფილა; მრავალი მკვლევარი და გამომგონებელი ცდილობდა გამოეკვლია რადიოტელეგრაფიური ტექნოლოგიები. ამ პერიოდში რადიაციას მოიხსენიებდნენ როგორც „ჰერციან“ ტალღებს, თუმცა დღესდღეობით მას ძირითადად რადიოტლღებს უწოდებენ.
საბოლოოდ მარკონი გახდა პირველი პერსონა, რომელმაც შეძლო და შექმნა უგამტარო ტელეგრაფია (რადიო).
პერსონალური ცხოვრება
გულიელმო მარკონიმ 1927 წლის 12 ივნისს ცოლად შიერთო მარია ქრისტინა (1900-1994), თუმცა ქორწინება რელიგიურად ამავე წლის 15 ივნისს გაფორმდა. ცოლის მოყვანისათვის მარკონის მოუწია ეღიარებინა კათოლიკების სარწმუნოება და გამხდარიყო კათოლიკური ეკლესიის წევრი.
ჯილდოები
1909 წელს გალიელმო მარკონის კარლ ფერდინანდ ბრაუნთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში; 1918 წელს მას გადაეცა ფრანკლინის ინსტიტუტის ფრანკლინის მედალი; 1931 წელს მიანიჭეს ჯონ სკოტის მედალი (უკაბელო ტელეგრაფისათვის); 1933 წელს მარკონი გახდა ამომავალი მზის ორდენის მატარებელი, ხოლო 1934 წელს მიენიჭა ვილჰელმ ექსნერის მედალი.
აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ გალიელმო მარკონი 1975 წელს გახდა ეროვნული გამომგონებელთა დიდების დარბაზის წევრი, ხოლო 1977 წელს — ეროვნულ მაუწყებელთა დიდების დარბაზის წევრი.
კოსოვო-ლიეტუვის ურთიერთობები
კოსოვო-ლიეტუვის ურთიერთობები — ურთიერთობები კოსოვოსა და ლიეტუვას სახელმწიფოებს შორის. ქვეყნებს შორის ურთიერთობა დაიწყო 2008 წლის 17 თებერვალს, ხოლო 2008 წლის 6 მაისს ლიეტუვამ სცნო კოსოვოს დამოუკიდებლობა. 16 ივლისს დაიწყო დიპლომატიური ურთიერთობები ქვეყნებს შორის.
სამხედრო
2009 წლის მონაცემებითმ ლიეტუვას გაგზავნილი ჰყავს 36 მემომარი კოსოვოს რესპუბლიკაში. 30 ნოემბერს ქვეყნებს შორის დაიდო შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც ნატო დაიცავდა კოსოვოს დამოუკიდებლობას.
2009 წლის 30 ნოემბერს კოსოვომ და ლიეტუვამ გააძლიერეს ურთიერთობები, მას შემდეგ, რაც ლიეტუვის თავდაცვის მინისტრი სამი დღით ეწვია კოსოვოს.
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:კოსოვოს საგარეო ურთიერთობები
ტიბაანი (ღვინო)
„ტიბაანი“ — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი მშრალი ღვინოა. იგი მზადდება რქაწითელის ჯიშის ყურძნისაგან დურდოს სრული დადუღებით.
ღვინო „ტიბაანი“ ხასიათდება მუქი ქარვისფერით, ჯიშური არომატით, კარგად გამოხატურლი ბუკეტით, ექსტრაქტულობით, ხავერდოვნებით და ქიშმიშის ტონებით.
ღვინო „ტიბაანის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 11,5-13,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,0-6,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 18 გ/დმ³.
„ტიბაანის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 28 კმ².
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ტიბაანი“ მდებარეობს შიდა კახეთში, ალაზნის ვაკის მარჯვენა მხარის აღმოსავლეთ ნაწილში, გომბორის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ დაბლობზე სიღნაღის მუნიციპალიტეტის ჩრდილო განედის 41°35' და აღმოსავლეთ გრძედის 46°00' კოორდინატებზე. სავენახედ ასათვისებელი ფართობის აბსოლუტური სიმაღლე ზღვის დონიდან საშუალოდ 350-550 მეტრს უდრის. მოიცავს სოფლების ტიბაანის, ქვემო მაჩხაანისა და ძველი ანაგის ნაწილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
Down by the Seaside
„Down by the Seaside“ — ბალადა ინგლისური როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის მეექვსე სტუდიური ალბომიდან Physical Graffiti (1975).
ტექსტი
სიმღერის ორიგინალური ვარიანტი ავტორებმა, ჯიმი პეიჯმა და რობერტ პლანტმა დაწერეს უელსში, ბრონ-ერ-აირში, სადაც 1970 წელს, ამერიკული ტურნეების შემდეგ ისვენებდნენ. 1971 წელს მათ იგი ელექტრონული არანჟირებით ჩაწერეს და დაგეგმეს ალბომ Led Zeppelin IV-ში შეტანა, თუმცა იგი მხოლოდ Physical Graffiti-ში, ალბომის ორმაგი ფორმატის შესაქმნელად გამოიყენეს.
ვარაუდობენ, რომ სიმღერის სახელწოდება ნილ იანგის „Down by the River“-ისგან არის ნასესხები, ხოლო პლანტის მიერ ნომრის ოდნავ მოგუდული ვოკალით შესრულება იანგის პაროდირებაა. სიმღერაში რბილი და უფრო მძიმე ტაქტების მონაცვლეობაა, ისევე, როგორც ცვალებადი ტემპები, ხოლო მშვიდ ტაქტებში ჟღერს გიტარის ტრემოლო, ან, შესაძლოა, Leslie-ს რეპროდუქტორში გატარებული გიტარა. ჯონ პოლ ჯოუნსი უკრავს Hohner-ის ელექტრონულ პიანინოზე. ჯგუფის კონცერტებზე სიმღერა არასოდეს შესრულებულა, თუმცა პლანტმა იგი იმღერა 1995 წელს, ლედ ზეპელინისადმი მიძღვნილ ალბომზე Encomium, ტორი ეიმოსთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:1975 წლის სიმღერები კატეგორია:ლედ ზეპელინის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები ჯიმი პეიჯის ავტორობით კატეგორია:სიმღერები რობერტ პლანტის ავტორობით კატეგორია:ვოკალური დუეტები
მუჰამეტოვო
მუჰამეტოვო (Мөхәмәт) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 213 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
რიპტაიდი (მარველის კომიქსი)
რიპტაიდი (Riptide; ნამდვილი სახელი ჯეისონ ქუესტედი) — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსის წიგნებიდან. რიპტაიდი პირველად გამოჩნდა კომიქსში Uncanny X-Men #210 (ოქტომბერი 1986 წელი). შემქმნელია დან გრენი. რიპტაიდის პერსონაჟი გამოჩნდა ფილმში იქს ადამიანები: პირველი კლასი. რიპტაიდი ასევე იყო მუტანტი სებასტიან შოუს ერთ-ერთი მებრძოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ტვიში (ღვინო)
ტვიში — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი ნახევრადტკბილი ღვინო. იგი მზადდება ცოლიკოურის ჯიშის ყურძნისაგან, ტკბილის არასრული დადუღებით.
ღვინო „ტვიში“ ხასიათდება ღია ჩალისფერიდან ჩალისფერამდე შეფერვით, ნაზი ჰარმონიული გემოთი, ხილის ტონებით, ჯიშური არომატით და სასიამოვნო სიტკბოთი.
ღვინო „ტვიშის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,-11,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30-50 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა – 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ³.
„ტვიშის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 15 კმ²-ს.
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ტვიში“ მდებარეობს ლეჩხუმში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპირო ზოლში; ჩრდილო განედის 42°31' და აღმოსავლეთ გრძედის 42°54' კოორდინატებზე, ზღვის დონიდან 435 მ სიმაღლეზე. სპეციფიკური ზონა მოიცავს რაჭის ქედის უკიდურესი დასავლეთი დაბოლოებისა და ხვამლის მასივის აღმოსავლეთ დაქანებებს. იგი მოიცავს სოფლებს ტვიშსა და ალპანას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში კატეგორია:ქართული ღვინო
გია ხუხაშვილი
გიორგი (გია) ხუხაშვილი (დ. 29 ოქტომბერი, 1959, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი, მათემატიკოსი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1959 წლის 29 ოქტომბერს. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1990-1991 წლებში მუშაობდა უზენაესი საბჭოს საგარეო კომიტეტში. 1993-1998 წლებში ჰქონდა კერძო ბიზნესი, საკონსულტაციო საქმიანობა მარკეტინგის სფეროში. 1998-2003 წლებში იყო ნავთობ პროდუქტების იმპორტიორთა ასოციაციის თავმჯდომარე. 2003-2004 წლებში იყო „საქართველოს რკინიგზის“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი. 2004-2011 წლებში ჰქონდა კერძო ბიზნესი საკონსულტაციო საქმიანობა მარკეტინგის სფეროში. 2012-2013 წლებში იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
ვაზისუბნის მეორე სამაროვანი
ვაზისუბნის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, სოფლის ცენტრში. დადასტურდა ქვის ფილებით შედგენილი სამარხები, რომლებიც დაზიანდა 1960-იან წლებში საცხოვრებელი სახლების საძირკვლების გათხრისას. სამარხებში გამოჩნდა ადამიანის ჩონჩხი, ბრინჯაოს რგოლები და ბეჭდები. ინვენტარი დაკარგულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სნუკერის სეზონი 1989-1990
სნუკერის სეზონი 1989-1990 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1989-1990 წლებში. მიმდინარეობა — ივლისი 1989 — მაისი 1990. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მასტერსი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია), მსოფლიო ჩემპიონატი — სტივენ ჰენდრი (შოტლანდია). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 22 შეჯიბრი.
ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 1982-1983 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სქოლიო
კატეგორია:სნუკერის სეზონები კატეგორია:1989 წელი სნუკერში კატეგორია:1990 წელი სნუკერში
ტოტიგის პრეფექტურა
ტოტიგის პრეფექტურა (იაპ. 埼玉県) — იაპონიის პრეფექტურა, რომელიც მდებარეობს კანტოს რეგიონში, კუნძულ ჰონსიუზე. ტოტიგის პრეფექტურის მოსახლეობაა 1 943 886 ადამიანი (2019 წლის 1 ივნისის მონაცემებით). მისი ფართობია 6,408 კვადრატული კილომეტრი. ტოტიგის ესაზღვრება: ფუკუსიმის პრეფექტურა - ჩრდილოეთით, გუნმას პრეფექტურა - დასავლეთით, საიტამის პრეფექტურა - სამხრეთით და  იბარაკის პრეფექტურა - სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
უცუნომია ტოტიგის პრეფექტურის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია. პროვინციის სხვა დიდი ქალაქებიდან აღსანიშნავია: ოიამა, ტოჩიგი და აშიკაგა. ტოტიგის პრეფექტურა არის იაპონიის რვა ზღვაზე გასასვლელის არ მქონე პრეფექტურიდან ერთ-ერთი. პროვინციის მთიანი ჩრდილოეთი ნაწილი ტურისტებისთვის ძალიან პოპულარულ ადგილს წარმოადგენს. . ნასუს ტერიტორია ცნობილია თავისი ონსენებით, ადგილობრივი საკეებით, და სათხილამურო კურორტებით. ასევე სამეფო ოჯახის ვილით და ნასუშიობარას სადგურით, რომელიც  სინკანსენის სარკინიგზო ხაზს ეკუთვნის. ქალაქი ნიკი გამირჩეულია თავისი უძველესი შინტო სალოცავებით და ბუდისტური ტაძრებით, რომლებიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული. [[ფაილი:Map_of_Tochigi_Prefecture_Ja.svg|მინი|ტოჩიგის პრეფექტურის ამჟამინდელი რუკა
პრეფექტურის მიმოხილვა
ტოტიგი მდებარეობს კანტის რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე ზღვაზე გასასვლელის არ მქონე პრეფექტურებს შორის, რომლის მეზობლად მდებარეობს იბარაკის, გუნმას, საიტამისა და ფუკუშიმას პრეფექტურებთან.
ტოტიგის კლიმატი შეიძლება კლასიფიცირდეს, როგორც ტენიანი ზომიერი ზონა, ტემპერატურის ფართო ვარიაციებით. ზამთარი მშრალი და მეტწილად ქარიანი, ზაფხული კი ნოტიოა და ხშირია ელჭექი.
ტოტიგის მოსახლეობა 2010 წლის ნოემბრის მონაცემებით დაახლოებით 2,005,096 ადამიანი იყო.
პრეფექტურის ცენტრში მდებარეობს ყველაზე დიდი ღია ვაკე კანტის რეგიონში. მთავარი მთები: შირანე (2578 მეტრი), ნანტაი (2484 მეტრი) და ნასუდაკე (1917 მეტრი) პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. კინუგავა, ნაკაგავა და მდინარე ვატარაზა ამ რეგიონში იღებს სათავეს, რომლებიც კანტოს ვაკეზე გადაედინება, ისინი მოგვიანებით წყნარ ოკეანეში ჩაედინებიან. ტოჩიგი სიდიდით მე -20 პრეფექტურაა იაპონიაში, რომლის საერთო ფართობიც 6 408.09 კვადრატული კმ.-ია.
2012 წლის 1 აპრილისთვის პრეფექტურის მთლიანი მიწის 21% ბუნებრივ პარკებს უჭირავს, რომელთა შორისაა: ნიკკის ეროვნული პარკი, ოზეს ეროვნული პარკი და რვა პრეფექტურული ბუნებრივი პარკი.
ისტორია
მეიძის რესტავრაციამდე ტოჩიგი ცნობილი იყო როგორც შიმოცუკეს პროვინცია.
ინსტიტუტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ინსტიტუტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტოტიგის პრეფექტურა
ისტორია
მე -15 საუკუნის დასაწყისში აღადგინეს აშიკაგა გაკი, იაპონიის უძველესი უმაღლესი სასწავლებელი, სადაც XVI საუკუნისთვის 3000-ზე მეტი სტუდენტი იყო. წმინდა ფრენსის ქსავიერმა მსოფლიოში აშიკაგა გამოაცხადა, როგორც იაპონიის საუკეთესო უნივერსიტეტი.
მე -19 საუკუნის ბოლოს დაეცა ტოკუგავა შოგუნატი და ახალმა მთავრობამ დააარსა პრეფექტურები. პრეფექტურის დედაქალაქი შეიქმნა ქალაქ ტოტიგიში, უსუნომიას პრეფექტურისა და ტოტიგის პრეფექტურის 1873 წელს გაერთიანების შემდეგ. თუმცა 1884 წლისთვის დედაქალაქი გადავიდა უცუნომიაში. მარცხნივ|მინი 2011 წლის მარტში, ფუკუეიმა დაიიშის ბირთვული კატასტროფის შემდეგ, რადიოაქტივობის დონე უცუნომიაში ჩვეულ ნორმაზე 33-ჯერ მეტი იყო.
გეოგრაფია
ქალაქი უცუნომია განთქმულია ჯიაოზის სპეციალიზებული მაღაზიით. უცუნომიაში ასევე მდებარეობს კანტის რეგიონის ერთ-ერთი უდიდესი სავაჭრო ცენტრი 0 ბელ მოლი.
ქალაქები
ტოტიგის პრეფექტურაში თოთხმეტი ქალაქი მდებარეობს:
მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა
ტოკიჩასთან ახლოს მდებარე ტოჩიგიში მდებარეობს მრავალი კორპორაცია და ინდუსტრიული ზონა, მათ შორის კიოჰარას ინდუსტრიული კომპლექსი, ქვეყნის ერთ – ერთი უდიდესი შიდა ინდუსტრიული კომპლექსი.
სამრეწველო წარმოება წარმოადგენს პრეფექტურის მთლიანი პროდუქციის 36.6% -ს. ავტომობილების ნაწილები და აქსესუარები ძირითადი პროდუქტია, შემდეგ მოყვება მანქანები, რადიოები და ტელევიზორები, წამლები და უკაბელო საკომუნიკაციო მოწყობილობები.
ქვემოთ მოცემულია ტოტიგიში წარმოებული საქონელი, რომელსაც ყველაზე მაღალი წილი აქვს იაპონიაში: (2004 წლის ინდუსტრიული ანალიზის ანგარიში გამოქვეყნდა ეკონომიკის, ვაჭრობისა და მრეწველობის სამინისტროს მიერ)
ტოტიგიში წლიური მთლიანი სოფლის მეურნეობის გამომუშავება დაახლოებით 274 მილიარდი იენია. რეგიონში მოჰყავთ ბრინჯი, ბოსტნეული და პირუტყვი. ტოტიგი ასევე ცნობილია მარწყვით, ჩინური ხახვითა და იაპონური მსხლებით, რომლებიც მთელ იაპონიაში იყიდება და სხვა ქვეყნებშიც გადის ექსპორტზე. ტოტიჯის დაახლოებით 55% დაფარულია ტყეებით. სოკოები, მაგალითად შიტაკეს სოკოები, ტყის ინდუსტრიის ნახევარს შეადგენს, რომელთა გამომუშავება დაახლოებით 5,6 მილიარდი იენია.
Განათლება
ტტჩიგიში მდებარეობს მრავალი უნივერსიტეტი და კოლეჯი, მათ შორის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის, ლიტერატურის, მედიცინის, განათლებისა და ხელოვნების სფეროებში. ქვემოთ მოცემულია ტოჩიგიში მდებარე ზოგიერთი უნივერსიტეტი:
ტურიზმი
ნიკკოს ეროვნული პარკი ცნობილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლით, რომელიც 1999 წელს დარეგისტრირდა, როგორც მე -10 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი იაპონიაში. ქალაქსა და ჩანჩქერებს შორის მოგზაურობისთვის ავტომობილები და ავტობუსები მიდიან იროჰაზაკაში, გზაზე ათობით გადაჯდომის გარეშე. გარდა ამისა, 400 წლის იაპონური კედარი (სულ დაახლოებით 13,000) გაშენებულია ნიკკოს კედარის ავენიუზე, რომლის სიგრძეც 35 კილომეტრია.
სქოლიო
კატეგორია:კანტოს რეგიონის პრეფექტურები
ალიუშაღი
ალიუშაღი (Alıuşağı) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   1799   კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლები
საამის ხალხი
ზოგადი მონაცემები
მოსახლეობა - დაახლოებით 137,477
ადგილმდებარეობა საპმი - 63,831-107,341 ნორვეგია - 37,890-60,000 აშშ - 30,000 შვედეთი - 14,600 – 36,000 ფინეთი - 9,350 რუსეთი - 1,991 უკრაინა - 136
ენა - ლოპური, რუსული, ნორვეგიული, შვედური, ფინური
რელიგია - ლუთერანიზმი, აღმოსავლეთ მართმადიდებლობა, შამანიზმი
მონათესავე ეთნიკური ჯგუფები - ფინური ხალხები