cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პაატა ბატონიშვილის შეთქმულება 1765
პაატა ბატონიშვილის შეთქმულება 1765 — შეთქმულება ქართლ-კახეთის მეფის ერეკლე II-ის წინაარმდეგ პაატა ბატონიშვილის მეთაურობით. პაატა ბატონიშვილის შეთქმულება წარმოადგენდა ერეკლე II-ის გამაერთიანებელი პოლიტიკის წინააღმდეგ თავადაზნაურთა რეაქციული ნაწილის ხანგრძლივი ბრძოლის ერთ-ერთ ეპიზოდს. შეთქმულება მიზნად ისახავდა მეფის მოკვლას და ქართლში პაატა ბატონიშვილის გამეფებას.
შეთქმულებაში მონაწილეობდნენ დავით ბატონიშვილი (აბდულა-ბეგის ძე), ქართლის თავადები: სახლთუხუცესი დიმიტრი ამილახვარი, მისი შვილი ალექსანდრე, ელიზბარ თაქთაქიშვილი, გლახა ციციშვილი, დიასამიძე და სხვები, აზნაურები და როგორც ჩანს, გლეხთა და მოქალაქეთა ცალკეული წარმომადგენლებიც. ეს დასი უკმაყოფილო იყო კახეთის სამეფი შტოს წარმომადგენლის — ერეკლე II-ის ქართლში გამეფებით. არსებითად კი მას არ მოსწონდა სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება, ერეკლე II-ის ცენტრალისტური პოლიტიკა. შეთქმულები იკრიბებოდნენ ვინმე მარკოზაშვილის ბინაში (მარკოზაშვილის დარბაზი), სადაც ცხოვრობდა პაატა ბატონიშვილი, ამის გამო მათ „მარკოზაშვილის დარბაზელნი“ ეწოდათ. შეთქმულება გასცა სამშვილდელმა გლეხმა დათუნა ფეიქარმა, რომელმაც ეს ამბავი აღსარების დროს გაანდო მღვდელ ქრისტესიას, ერეკლემ შეთქმულნი შეიპყრო, სასამართლოს გადასცა და თვითონ მომჩივანის როლში გამოვიდა. შეთქმულები სასტიკად დასაჯეს: პაატა და დავით ბატონიშვილებს თავი მოჰკვეთეს, ელიზბარ თაქთაქიშვილი ცეცხლში დაწვეს; სხვა მონაწილეებს სხვადასხვა სასჯელი შეუფარდეს: ციციშვილს ენა მოსჭრეს, დიასამიძეს ცალი თვალი ამოთხარეს, ალექსანდრე ამილახვარს მოჰკვეთეს ცხვირი და გადაუჭრეს ფეხის ძარღვები და ა. შ. შეთქმულთა მამულების ნაწილი მეფემ ნასისხლად აიღო. შეთქმულების განადგურებამ განამტკიცა და გააძლიერა ერეკლე II-ის მდგომარეობა ქართლ-კახეთის სამეფოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფო კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
Dolichoderus affinis
Dolichoderus affinis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მიგ-23
მიგ-23 (Микоян и Гуревич МиГ-23) (ნატოს კლასიფიკაციით Flogger) არის საბჭოთა მესამე თაობის მრავალფუნქციური გამანადგურებელი. წარმოება დაიწყო 1970 წელს და აიწყო 5000-ზე მეტი თვითმფრინავი. დღეისათვის მცირე რაოდენობით მიგ-23 რჩება რამდენიმე ექსპორტიორი ქვეყნის ექსპლუატაციაში.
ბერმეო
ბერმეო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ბუსტურიალდეა-ურდაიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 	34,12 კმ². მოსახლეობა — 16 864 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ტროპიკები
ტროპიკები არის დედამიწის ზონა, რომელიც ეკვატორის გასწვრივაა განლაგებული. ტროპიკული ზონის საზღვარს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ჩრდილოეთის, ანუ კირჩხიბის ტროპიკი ეწოდება და ის 23°26′11.9″ ჩ.გ.-ზე მდებარეობს. სამხრეთ ნახევარსფეროში კი ტროპიკულ ზონას სამხრეთის, ანუ თხის რქის ტროპიკი შემოფარგლავს, რომელიც 23°26′11.9″ ს.გ-ზე მდებარეობს. ტროპიკულ ზონად ითვლება ის ადგილები, სადაც წლის განმავლობაში სულ მცირე ერთხელ მაინც აღმოჩნდება მზე ზენიტში. მაგალითად, კირჩხიბის ტროპიკი ყველაზე ჩრდილოეთი განედია დედამიწაზე, რომლის გასწვრივაც მზე ივნისის ბუნიობის დროს ზენიტშია. ამ დროს ჩრდილოეთი ნახევარსფერო ყველაზე მეტადაა მზისკენ დახრილი. თხის რქის ტროპიკის გასწვრივ კი მზე დეკემბრის ბუნიობისას ხვდება ზენიტში. ამრიგად, კირჩხიბისა და თხის რქის ტროპიკების განედები ემთხვევა დედამიწის ღერძის მზის მიმართ დახრის კუთხეს.
ტროპიკებს დედამიწის მთელი ზედაპირის 40 % უკავიათ, ხოლო ხმელეთის - 36 %. 2014 წლის მონაცემების თანახმად, ამჟამად ტროპიკულ ზონებში დედამიწის მოსახლეობის 40 % ცხოვრობს, თუმცა 2050 წლამდე ამ ციფრის 50 % გაზრდაა მოსალოდნელი.
სეზონურობა და კლიმატი
სიტყვა „ტროპიკული“ ხშირად გარკვეული ტიპის კლიმატის აღსაწერად გამოიყენება. როგორც წესი, ტროპიკული კლიმატი ნიშნავს - თბილ (ან ცხელს) კლიმატს და მთელი წლის განმავლობაში ნალექით მდიდარს.
ინტერტროპიკული კონვერგენციის ზონა ეწოდება წარმოსახვით სარტყელს ეკვატორის გარშემო, რომელიც ყველაზე უხვად იღებს მზის პირდაპირ სინათლეს. ამ სარტყელის გასწვრივ ძალიან მაღალია აორთქლების დონე და, შესაბამისად, ნალექიანობა. წლის განმავლობაში ეს სარტყელი მოძრაობს - ივლისში ის ეკვატორის ჩრდილოეთითაა, რადგან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს მეტი მზე ეცემა, ხოლო იანვარში - ეკვატორის სამხრეთით გადაინაცვლებს. ინტერტროპიკული კონვერგენციის ზონა დედამიწის კლიმატის ერთ-ერთი მთავარი მამოძრავებელია - ის უზრუნველყოფს სითბოს გავრცელებას ეკვატორიდან პოლუსებისაკენ. ამ პროცესში ჰედლის, ფერელისა და პოლარული უჯრედებია ჩართული.
ტროპიკული ზონის უდიდეს ნაწილში, კოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, ეგრეთ წოდებული ტროპიკული კლიმატია, თუმცა ის მშრლ - არიდულ და ნახევრად-არიდულ კლიმატსაც მოიცავს, მაგალითად საჰარას უდაბნო, ატაკამას უდაბნო და სხვა. მსგავსი არიდული რეგიონებიც სწორედ ინტერტროპიკული კონვერგენციის ზონისა და ატმოსფერული ცირკულაციის მიერაა გამოწვეული - ეკვატორის გასწვრივ წარმოიქმნება ცხელი, ნოტიო ჰაერის აღმავალი ნაკადი. მუდმივი აღმავალი ნაკადის გამო ჰაერის მასები პოლუსების მიმართულებით გადაიტუმბება. დაახლოებით 30° განედამდე მიღწევისას, ჰაერის ეს მასები გრილდება და დედამიწის ზედაპირისაკენ ეშვება. ამ მომენტისთვის მათ უკვე დაკარგული აქვთ წყლის ორთქლის დიდი ნაწილი. შესაბამისად იმ ადგილებში, სადაც ეკვატორიდან გამოდევნილი გამომშრალი ჰაერი ცივდება და ზედაპირისკენ ეშვება - მშრალი კლიმატი გვხვდება. ცნობისთვის, დედამიწის უდიდესი უდაბნოები სწორედ ამ განედის გასწვრივაა განლაგებული.
ტროპიკულ ზონაში ასევე გვხვდება ალპური ტუნდრა და ნივალური მწვერვალები - მაუნა-კეა, კილიმანჯარო და ჩილესა და პერუს ანდები.
ეკოსისტემები
ტროპიკული ეკოსისტემა შეიძლება მოიცავდეს ტროპიკულ წვიმიან ტყეს, სეზონურ წვიმიან ტყეს, მშრალ (ხშირად ფართოფოთლოვან) ტყეს, უდაბნოს და სხვა ჰაბიტატებს. ტროპიკულ ეკოსისტემები ხშირად ბიომრავალფეროვნების მხრივ ძალიან მნიშვნელოვანია და ენდემისზმის მაღალი დონით გამოირჩევა. ეს განსაკუთრებით ტროპიკულ და სეზონურ წვიმიან ტყეებს ეხება. მნიშვნელოვანი მაგალითებია ელ იუნგუეს ეროვნული ტყე პუერტო რიკოში, კოსტა რიკასა და ნიკარაგუაში; ამაზონის წვიმიანი ტყე, რომელიც რამდენიმე ქვეყნის ტერიტორიაზე ვრცელდება; აგრეთვე ძალიან მნიშვნელოვანია მადაგასკარის მშრალი ფართოფოთლოვანი ტყეები.
ხშირი წვიმის გამო ტროპიკული წვიმიანი ტყის ნიადაგი ხშირად გამოირეცხება და, შესაბამისად, საკვები მინერალებით ღარიბია. ამიტომ ის განაკუთრებით მოწყვლადია ტყის ჩეხისა და დაწვის მიმართ. ამ ტექნიკას სოფლის მეურნეობაში იყენებენ სამეურნეო მიწების გასაფართოებლად. მინი|401x401პქ|მსოფლიოს ბიოგეოგრაფიული რეგიონები მინი|231x231პქ|კენიის წვიმიანი ტყე ბიოგეოგრაფიაში ტროპიკებს ორად ყოფენ - პალეოტროპიკები (აფრიკა, აზია და ავსტრალია) და ნეოტროპიკები (კარიბის ზღვა, ცენტრალური ამერიკა და სამხრეთი ამერიკა). ერთად პალეოტროპიკებსა და ნეოტროპიკებს პანტროპიკის სახეოლითაც მოიხსენიებენ. უნდა ითქვას, რომ სხვადასხვა ზონების გამოყოფის ბიოგეოგრაფიული სისტემა განსხვავდება გეოგრაფიულისაგან. მაგალითად, ნეოტროპიკი მოიცავს როგორც ამერიკების ტროპიკულ ნაწილს, ასევე სამხრეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელს. პალეოტროპიკი კიდევ აფროტროპიკის, ინდომალაის, ოკეანიისა და ავსტრალია-აზიის ბიოგეოგრაფიულ რეგიონებს მოიცავს.
ფლორა
ტროპიკულ წვიმიან ტყეებში მცენარეების ყველა დიდი ჯგუფის წარმომადგენელი გვხვდება. უმაღლეს მცენარეთა შორის ყველაზე გავრცელებული ფარულთესლოვანი მცენარეებია. ტროპიკულ წვიმიან ტყეებში გვხდება მათი ზოგი ისეთი პრიმიტიული ფორმა და ოჯახი, რომელიც სხვა ეკოსისტემებისთვის დამახასიათებელი არაა.
ყვავილოვანი მცენარეების დიდი ნაწილი უზარმაზარი ხეებითაა წარმოდგენილი. ტროპიკებში მათი უნიკალური მრავალფეროვნებაა გვხვდება. ასე მაგალითადდ, 23 ჰექტარ ფართობზე მალაიზიაში 375 სხვადასხვა სახეობის ხეა აღწერილი, რომელთა ტანის დიამეტრი 91 სმ-ს აღემატება. პანამაში კი 50 ჰექტარ ფართობზე 7614 ხეა აღწერილი, რომლებიც 186 სხვადასხვა სახეობას მიეკუთვნებიან და რომელთა დიამეტრი 20 სმ-ზე მეტია.
შიშველთესლოვანი (წიწვოვნები და სხვა) მცენარეები წვიმიან ტყეებში უფრო იშვიათია. ისინი უფრო ტროპიკების შედარებით მშრალ და გრილ ნაწილებში გვხვდება. მაგალითად, პალმების ოჯახის (Arecaceae) მცენარეები თითქმის ყველა ტროპიკულ რეგიონშია წარმოდგენილი, თუმცა სხვადასხვა სახეობებით.
გვიმრები, ხავსესბი, ლიქენები და წყალმცენარეები ასევე მრავალფეროვანი და ფართოდ გავრცელებულია, თუმცა უმაღლეს მცენარეებთან შედარებით ნაკლებადაა შესწავლილი. ტროპიკულ წვიმიან ტყეებში გვხვდება მრავალი ეპიფიტური მცენარე - მვენარე, რომელიც სხვა, უფრო მოზრდილ მცენარეზე იზრდება. ესენი ყველაზე ხშირად გვხვდება განსაკუთრებულად ნალექიან ადგილებში - სხვა მცენარეზე ზრდა წარმოადგენს ადაპტაციას ნიადაგში მინერალების ნაკლებობის პირობებში. ტროპიკულ ეკოსისტემებში ასევე დიდ როლს ასრულებენ საპროფიტული სოკოები და მცენარეები - ისინი შლიან ორგანულ ნივთიერებებს, და ამით ეხმარებიან ეკოსისტემის სხვა წარმომადგენლებს მინერალები მიღებაში.
ფაუნა
მინი|ვეფხვი ასეთი მრავალფეროვანი ფლორა გარკვევულწილად განაპირობებს ცხოველთა სამყაროს მრავალფეროვნებასაც. მცენარეების მსგავსად, ცხოველთა ბევრი სახეობა მხოლოდ ერთი ტიპის ტროპიკულ წვიმიან ტყეზეა მორგებული. ამიტომ, ცხოველთა სახეობების ჯამური რიცხვი მთელ ტროპიკებში ბევრად მაღალია, ვიდრე ერთ კონკრეტულ ტყეში. ტროპიკებში გავრცელებული მოზრდილი ხერხემლიანი ცხოველები - ძუძუმწოვრები, ფრინველები, ქვეწარმავლები და ამფიბიები შედარებით კარგადაა შესწავლილი. უხერხემლო ცხოველების (განსაკუთრებით მწერების) მრავალფეროვნება კი კიდევ მრავალ დამატებით კვლევას მოითხოვს.
მცენარეების მსგავსად, ზოგი ცხოველი მხოლოდ კონკრეტული ტიპის ეკოსისტემებში გვხვდება, ზოგი კი უფრო ფართოდაა გავრცელებული. ტროპიკებში გავრცელებულ მცენარეებშიც და ცხოველებშიც გვხვდება უამრავი ტიპის შეგუებულობა. ამის ერთი მაგალითი ეპიფიტური ცენარეებია. ასევე კარგი მაგალითია მწერიჭამია მცენარეებიც, რომლებიც მინერალებს ნიადაგის ნაცვლად პირდაპირ მწერებიდან იღებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ტროპიკები კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
Centromyrmex sellaris longiventris
Centromyrmex sellaris longiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლალიში
ლალიში (, لالش), ლალიშის ტაძარი, შეიხი ადის ტაძარი — ეზიდთა მომლოცველობის და თაყვანისცემის მთავარი ტაძარი. მდებარეობს ერაყში, მოსულის მუჰაფაზის შეიხანის ოლქში, ლალიშის ხეობაში, მოსულიდან 60 კმ-ში. დე-ფაქტო იმყოფება ქურთისტანის ავტონომიური მთავრობის კონტროლქვეშ.
სახელწოდება
არსებობს „ლალიშის“ სახელწოდების რამდენიმე განსაზღვრება. ზოგადად ადგილობრივი მოსახლეობა თვლის, რომ ის წარმოებულ იქნა ორი სიტყვისაგან კურმანჯიზე — lal (მუნჯი, უტყვი) და iş (დუმილი), რაც ნიშნავს — „მუნჯივით მდუმარებას“.
ისტორია
ეზიდურ წმინდა ტექსტებში წერია, რომ თავიდან დედამიწა წარმოადგენდა უკიდეგანო ზღვას (ოკეანეს). ღმერთმა უბრძანა ანგელოზებს დედამიწაზე დაშვება და შეექმნათ მიწა. ანგელოზები დაეშვნენ უკიდეგანო ზღვაზე და ჩაუშვეს მასში „დვრიტა“ და ის შედედდა — ასე შეიქმნა ხმელეთი. ეზიდიზმის მიხედვით ადგილი სადაც დაეშვნენ ანგელოზები არის სწორედ ის სადაც მდებარეობს ლალიშის ხეობა. „დვრიტას“ კვალად ითვლება კანია სპის წყარო (თეთრი წყარო ან წმინდა წყარო). მის წყალს ეზიდები თვლიან წმინდად და იყენებენ მას წმინდა მიწაზე მოსულ ეზიდ მომლოცველთა კურთხევისას.
ეზიდურ წმინდა ტექსტებში ასევე მოთხრობილია, რომ ხმელეთის შექმნიდან 40 წლის მანძილზე, მასზე არაფერი არ იზრდებოდა, სანამ ლალიშის ტაძარი არ დაეშვა მიწაზე.
ეზიდიზმის მიხედვით ყველა ეზიდი სიკვდილის შემდეგ ხვდება ლალიშში. ტაძრის შესასვლელში დარგე მირის კარიბჭეში მასზე მიმდინარეობს ზეციური სასამართლო. შემდგომ სული ღვთისმსახურთა დახმარებით უნდა გავიდეს ბეწვის ხიდზე — სარატის ხიდზე. ბეწვის ხიდზე გასასვლელად ეზიდის სული უნდა იყოს წმინდა. ლალიშში არის ხიდი, რომელიც სიმბოლურად აღნიშნავს სარატის ხიდს — მასზე მომლოცველმა ეზიდებმა სამჯერ უნდა გადაირბინონ. სარატის ხიდთან მისვლამდე აუცილებელია ფეხზე გახდა, რათა წმინდა მიწაზე ფეხს დაადგამს ეზიდი.
ლალიშში ყველა ხეს, ბუჩქს და ქვას თავისი სახელი და წმინდა ფუნქცია გააჩნია. ტაძარში არის სამოთხისა და ჯოჯოხეთის სიმბოლური კარიბჭე, სულთა ადგილი, ჯოჯოხეთის მცველთა ადგილი, ანგელოზთა ადგილი, ოცნების ხე და სხვა. ტაძრის ტერიტორიაზე აკრძალულია ხის თუ ტოტების ჭრა: ტაძრის მსახურები (ხლამატკარები) მეურნეობისათვის საჭირო შეშას ეზიდებიან ხეობის გარე ტერიტორიებიდან. ტაძარში შესვლა არ შეიძლება შესასვლელისა და კედლებზე მთხვევის გარეშე, ასევე არ შეიძლება შესვლა თავსაბურავის გარეშე.
გადმოცემის მიხედვით ლალიშში ნამყოფები არიან მოსე წინასწარმეტყველი და სოლომონ მეფე. აქვე ცხოვრობდნენ წმინდანები, რომელთა სახელებიც ჰქვია ტაძრის სხვადასხვა კუთხესა თუ ხეობის ადგილს.
ლალიში ყოველთვის იზიდავდა, როგორც ეზიდ მორწმუნეებს ისე სხვა რელიგიის წარმომადგენლებსაც. შეიხი ადი და მისი მოწაფეები ლალიშში ცხოვრობდნენ და მოღვაწეობდნენ, ხოლო ბევრი მათგანის  ნაწილები ლალიშის ხეობის ტერიტორიაზეა. შეიხ ადის აკლდამა მდებარეობს ტაძრის მთავარი გუმბათის ქვეშ და წარმოადგენს მომლოცველ ეზიდთა მთავარ თაყვანისცემის ობიექტს. ტაძარს სწირავენ: ზეითუნის ზეთს, პურს, პირუტყვს და სხვადასხვა საჭირო ნივთს, რომელსაც იყენებენ ტაძრის საჭიროებისათვის. ყოველ საღამოს ტაძრის სახურები ანთებენ ზეთის სანთურებს, ხოლო საღამოს სამშაბათიდან ოთხშაბათზე და ხუთშაბათიდან პარასკევზე მზის ჩასვლამდე ხეობაში წმინდანების სახელზე ინთება მრავალი ზეთის სანათი.
დადგენილი არაა თავად სატაძრო კომპლექსის აშენების თარიღი. ასურულ-ქალდეველ ღვთისმსახურ რამიშოს მიხედვით ტაძარი აშენებულია VII საუკუნეში, როგორც ქრისტიანული მონასტერი. ამავდროულად ზოგი მკვლევარი, როგორიცაა მაგალითად ერაყელი ისტორიკოსი ჯორჯ ჰაბიბი თვლიან რომ ეს მოსაზრება მცდარია, რადგანაც ძველი დროიდან მოყოლებული ლალიშის ტაძარი ყოვლეთვის ითვლებოდა მზისთაყვანისმცემელთა კულტის ტაძრად. ეზიდთა ზეპირი გადმოცემით ტაძრის ისტორია ასეთია: არაბების შემოსევის შემდეგ ტაძარს დაეპატრონნენ ნესტორიანელი ბერები, რომლებსაც მფარველობდნენ მუსულმანები. XII საუკუნეში შეიხ ადიმ გააერთიანა ეზიდთა ტომები და დაიბრუნა ძველი ტაძარი.
ლალიშის სატაძრო კომპლექსი
ლალიშის კომპლექსი წარმოადგენს სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობების ერთობლიობას.
ლალიშის ტაძრის გუმბათი (კუბბა) რელიგიურად და არქიტექტურულად ითვლება ტაძრის უნიკალურ ნაწილად. ეს მოგრძო და წაწვეტებული მრავალწახნაგა კონუსები სიმბოლიზებენ მზის სხივებს, რომლებიც ეშვება ზეციდან მიწაზე. ლალიშის სატაძრო კომოლექსში მსგავსი ტიპის გუმბათი ექვსია.
მთავარი ტაძრის თავზე აღმართულია სამი გუმბათი:
წმინდა წყაროები
ტაძარში რამდენიმე წმინდა წყაროა: კანია სპი, კანია ზემზემ, კანია კულავა, კანია შვანა და კანია ბარბაიკე.
კანია სპი — ითვლება ყველაზე წმინდა წყაროდ ეზიდებისათვის. ის მოედინება ლალიშიხ ხეობის მშატის მთიდან. გადმოცემის თანახმად წარღვნის დროს ყველა წყალი აიმღვრა, ამ წყაროს გარდა. ეს წყარო ითვლება „დვრიტას“ კვალად, როდესაც იქმნებოდა ხმელეთი. კანია სპის წყაროს წყით ხდება ახალშობილისთვის „შთამომავლობითი ცოდვის“ ჩამობანა. დღესასწაულების დროს კაინა სპის კარებთან მიმდინარეობს რელიგიური ცეკვა სახელად დილანა დარე კანიე, რომელშიც მონაწილეობენ ყველა ეზიდები. მისასალმებელია ცეკვისას ჯგუფში დგომა. დაოჯახებულ წყვილებს არ აქვთ უფლება კანია სპისა და კანია ზემზემის წყალში ერთობლივი შესვლის, რადგანაც ამით ისინი გახდებიან სულიერი და-ძმანი. წყაროზე მისასვლელად არსებობს მამაკაცების და ქალბატონების მხარეები.
კანია ზემზემ — წყარო, რომელიც მოედინება მთავარი ტაძრის ქვემოთ არსებული გამოქვაბულიდან. ითვლება, რომ შეიხ ადიმ შექმნა ეს წყარო 40 ბაღდადელი შეიხ-სუფიეს თხოვნით.
კანია კულავა — მდებარეობს ტაძრის ეზოში და გამოიყენება წმინდა ნივთების გადასავლებად.
კანია შვანა და კანია ბარბაიკე — ასევე მდებარეობენ ლალიშის ხეობის ტერიტორიაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლალიში
სამართლებრივი აქტი
სამართლებრივი აქტი - იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტი, აქტი, შედგენილი სახელმწიფოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. სამართლებრივი აქტი შეიძლება იყოს სხვადასხვა სახის (მაგ. ნორმატიული აქტი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ა. შ.) და გამომდინარე აქედან - სხვადასხვა ძალის მქონე. სამართლებრივი აქტის ძირითადი დანიშნულებაა, კერძო თუ საჯარო სამართლებრივი ურთიერთობების მოწესრიგება-კონტროლი, რომელიც წარმოიშობა სახელმწიფოში (ასევე სახელმწიფოთაშორისი) სხვადასხვა დონის სამართლებრივი ურთიერთობების დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იურიდიული ტერმინოლოგია
NGC 127
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
პაგუოშის კონფერენციები
პაგუოშის კონფერენციები — მეცნიერთა საერთაშორისო შეხვედრები მშვიდობის, განიარაღების, საერთაშორისო უშიშროებისა და სამეცნიერო თანამშრომლობისათვის, მსოფლიოს თერმობირთვული ომის თავიდან ასაცილებლად. კონფერენციის მოწვევის ინიციატივა ეკუთვნის მსოფლიოში საყოველთაოდ ცნობილ მეცნიერთა ჯგუფს (ა. აინშტაინი, ფ. ჟოლიო-კიური, ბ. რასელი და სხვები). 1955 წელს მათ მოწოდებით მიმართეს ყველა ქვეყნის მეცნიერებებს, ხმა აემაღლებინათ ატომური ენერგიის სამხედრო მიზნით გამოყენების წინააღმდეგ.
1957 წლის ივლისში აშშ-ის საზოგადო მოღვაწისა და მრეწველის ს. იტონის აქტიური მხარდაჭერით მის სამშობლოში პაგუოშში (Pugwash, კანადა; აქედან სახელწოდება) შედგა I პაგუოშის კონფერენცია, შეიქმნა პაგუოშის მუდმივი კომიტეტი (ადგილსამყოფელი ქ. ლონდონი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 68-ე დაჯილდოება გაიმართა Beverly Hilton Hotel-ში, ბევერლი ჰილსი, კალიფორნია 16 იანვარს. ის გადაიცემა ტელეკომპანია NBC-ის მიერ. 2010 წლის 14 დეკემბერს ჯოშ დუჰამელმა, კეტი ჰოლმსმა და ბლერ ანდერვუდმა დაასახელეს ოქროს გლობუსის ნომინანტები. რობერტ დე ნირო დაჯილდოვდა სესილ ბ. დემილის ჯილდოთი კინომატოგრაფიაში მიღწეული წარმატებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
გრიგორ გარიბიანი
გრიგორი მარკარის ძე გარიბიანი (Գրիգոր Մարգարի Ղարիբյան, Григорий Маркарович Гарибян – გრიგორი მარკაროვიჩ გარიბიანი) (დ. 13 დეკემბერი, 1924 — გ. 8 ივნისი, 1991) — საბჭოთა სომეხი ფიზიკოსი, სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკა-მათემატიკის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი (1973–1991).
ბიოგრაფია
გარიბიანის მთავარი სამეცნიერო მიღწევა იყო რენტგენის გარდამავალი გამოსხივების აღმოჩენა და გარდამავალი გამოსხივების თეორიის შემუშავება. მან ასევე აჩვენა ფუნქციური გარდამავალი გამოსხივების დეტექტორის მიზანშეწონილობა - ინსტრუმენტი მაღალი ენერგიის ულტრარელატივისტური ნაწილაკების იდენტიფიკაციისთვის.
1940-იანი წლების ბოლოს და 1950-იანი წლების დასაწყისში ერევნის ფიზიკის ინსტიტუტის მკვლევართა ინტერესის ძირითადი თემა იყო კოსმოსური სხივები და ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა. ერთ-ერთი პრობლემა, რომელიც აწუხებდა იმ დროს კოსმოსურ სხივებზე მომუშავე ექსპერიმენტულ ფიზიკოსებს, იყო კოსმოსური გამოსხივების რელატივისტური ნაწილაკების ძალზე მაღალი ენერგიების გაზომვა.
გარიბიანი ცდილობდა შეემუშავებინა მეთოდები, რომლებიც ამ პრობლემის გადაწყვეტაში დიდ როლს ითამაშებდნენ. კვლევის საწყის წერტილად მან გამოიყენა გინზბურგის და ფრანკის მიერ 1946 წელს დაწერილ სტატიაში გამოქვეყნებული შედეგები, სადაც იწინასწარმეტყველეს გარდამავალი გამოსხივების თეორიული არსებობა. 1959 წელს გარიბიანმა აღმოაჩინა რენტგენის გარდამავალი გამოსხივება, რომლის ინტენსივობა წრფივი იყო დამოკიდებული ნაწილაკების ლორენც-ფაქტორზე. შესაძლებელი გახდა ულტრარელატივისტური დამუხტული ნაწილაკების იდენტიფიცირება და მათი ენერგიების გაზომვა.
მომდევნო წლებში გარიბიანმა თავის მოწაფეებთან ერთად განაგრძო გარდამავალი გამოსხივების თეორიის განვითარება. მათმა თეორიულმა ნაშრომებმა ხელი შეუწყო სომხეთში გარდამავალი გამოსხივების ექსპერიმენტულ კვლევას.
გარიბიანი, გარდა მეცნიერისა, იყო პედაგოგიც: 1951-1964 წლებში კითხულობდა ლექციებს ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკურ მათემატიკის განყოფილებაში (კლასიკური და კვანტური ელექტროდინამიკის, ელექტრონების თეორიისა და ფარდობითობის თეორიის თემებზე) და 1970 წლიდან 1973 წლამდე (მატერიაში სწრაფი ნაწილაკების გავლის თემაზე). 1965-1969 წლებში მუშაობდა სომხეთის [https://web.archive.org/web/20190610141652/http://www.irphe.am/ ას.ს. რადიოფიზიკისა და ელექტრონიკის ინსტიტუტის თეორიული განყოფილების] უფროსად. მისი ხელმძღვანელობით ბევრმა მისმა მოწაფემ მოიპოვა დოქტორის ხარისხი და გახდნენ გამოჩენილი მეცნიერები. მას ასევე აინტერესებდა სომხეთში ფიზიკის პროგრესის ისტორიის დოკუმენტირება. მან ამ თემასთან დაკავშირებით ფიზიკოსებთან, ლევ არციმოვიჩთან და არკადი მიგდალთან ერთად გამოსცა წიგნი, რომელიც მიუძღვნა არტომ ალიკანიანის 60 წლის იუბილეს. 1966 წლიდან გარიბიანი ასევე მუშაობდა ჟურნალის „სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის შრომების“ აღმასრულებელ რედაქტორად.
გარდაიცვალა 1991 წლის 8 ივნისს ერევანში, სომხეთში.
სქოლიო
კატეგორია:თეორიული ფიზიკა კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:სომეხი მეცნიერები კატეგორია:საბჭოთა მეცნიერები
Centromyrmex sellaris
Centromyrmex sellaris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
667
თარიღი უცნობია
*
ერი (გაზეთი)
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ბარძიმი
thumb|200px|[[ბედიის ჭედური თასი|ბედიის ოქროს ბარძიმი.]] ბარძიმი — მაღალფეხიანი სასმისი, ქრისტიანული ეკლესიის „სიწმინდის ჭურჭელთაგანი“. იხმარება ზიარების რიტუალის შესრულებისას. სიმბოლური მნიშვნელობით — იესო ქრისტეს სასმისი საიდუმლო სერობაზე. საქართველოს ეკლესიებში ჰქონდათ ოქროს (მაგ., ბედიისა X ს.), აგრეთვე ვერცხლის, ბროლისა და სხვა ბარძიმები. წმ. მამა გერმანე კონსტანტინეპოლელი ასე განმარტავს მის მნიშვნელობას: „ტაკუკი არის გამოსახსნელი სასმისი, რაც უფალმა უბოძა მის მოწაფეებს სერობის ჟამს. ზოგჯერ ბარძიმი ნაცვალია ტაკუკისა. მასში ღვთის ძემ და „სიბრძნემ“ ღვინის ნაცვლად თავისი სისხლი განაზავა, შემდეგ წმინდა ტრაპეზზე დადგა იგი და ეს თქვა: განზავებული ღვინის წილ „სუთ ამისგან ყოველთა, მისატევებელად ცოდვათა და ცხოვრებად საუკუნოდ“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საეკლესიო ნივთები
The Rose that Grew from Concrete
The Rose that Grew from Concrete — ალბომი, რომელიც ეფუძნება ტუპაკ შაკურის პოეზიას. ალბომი გამოვიდა 2000 წელს და შეიცავს სხვადასხვა ცნობილი პიროვნების მიერ წაკითხულ ტუპაკის ლექსებს.
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2000 წლის კომპილაციური ალბომები
Dolichoderus andinus
Dolichoderus andinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ასკიას საფლავი
ასკიას საფლავი მალის ქალაქ გაოში — მიჩნეულია, რომ სწორედ აქ განისვენებს სონგაის იმპერიის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული იმპერატორი, ასკია მუჰამედ I. აშენებულია XV საუკუნის ბოლოს. 2004 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
იუნესკო საფლავს აღწერს, როგორც შესანიშნავ ნიმუშს ტალახის მონუმენტური ნაგებობისა, რომელიც დასავლეთ აფრიკის საჰელის ტრადიციებს მიეკუთვნება. კომპლექსი მოიცავს პირამიდულ სამარხს, ორ მეჩეთს, საფლავს და მიწაყრილების ანსამბლს. მისი სიმაღლე 17 მეტრია და წარმოადგენს კოლონიალიზმამდელ უდიდეს არქიტექტურულ მონუმენტს რეგიონში. იგი პირველი მაგალითია იმ ისლამური არქიტექტურული სტილისა, რომელიც შემდგომ მთელს რეგიონში გავრცელდა.
ძეგლის ბოლოდრეოინდელი სახეცვლილებები მოიცავს 1960-1970-იან წლებში მეჩეთის გაფართოებას და 1999 წელს არეალის ირგვლივ კედლის შემოვლებას. მისი ისტორიის განმავლობაში, ძეგლს რეგულარულად აბათქაშებდნენ, ეს იყო აუცილებელი პროცედურა ტალახის სტრუქტურის შეკეთება-შენარჩუნებისთვის. 2000 წელს, მოხდა კომპლექსის ელექტრიფიკაცია - დაემატა ნათურები და წვერზე ხმის გამაძლიერებელი დინამიკი.
ქალაქ გაოს მოსახლეობის მიერ, ასკია რეგულარულად გამოიყენება როგორც მეჩეთი და საზოგადოებრივი საკუთრების კულტურული ცენტრი. მას ეროვნული კანონმდებლობა იცავს.
ასკია მოჰამედი სონგაის იმპერიის პირველი ასკია იმპერატორი იყო, მან იმპერია საგრძნობლად გააფართოვა. ვინაიდან ის სანიმუშო მუსლიმანი იყო, ის მექას მოსალოცად წავიდა, საიდანაც 1495 წელს დაბრუნდა, საიდაც მან თავის საფლავის ასაშენებელი მასალები ჩამოიტანა — მექას ტალახი და ხე-მასალა. როგორც ამბობენ, მეფის ქარავანი ათასობით აქლემისგან შედგებოდა. თავიდან სტრუქტურა დაპროექტებული იყო როგორც საცხოვრებელი სახლი, რამდენიმე ოთახითა და კორიდორებით, მაგრამ ასკია მუჰამედის სიკვდილისთანაე ის დაილუქა.
ასკია მუჰამედი ერთადერთია, რომელიც უშუალოდ სამარხში განისვენებს, რამდენიმე სხვა ასკია დასავლავებულია მის ეზოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალიში
ცენტარის თემი
ცენტარის თემი (Општина Центар) — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 45 412 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 6 032.18 კაცი/კმ²-ზე.
თემი მერია ანდრეი ჟერნოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 1 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 7.52 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები კატეგორია:სკოპიე
NGC 128
NGC 128 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1790 წლის 25 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ბუსტურია
ბუსტურია  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ბუსტურიალდეა-ურდაიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 	19,6 კმ². მოსახლეობა — 1632 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ერი (1921)
„ერი“ — ქართული ყოველდღიური გაზეთი, საქართველოს დემოკრატიული პარტიის ქუთაისის საოლქო კომიტეტის ორგანო; გამოდიოდა ქუთაისში 1921 წელს. გამოვიდა 16 ნომერი. მთავარი რედაქტორი — კ. კაპანელი.
ომარ სივორი
ენრიკე ომარ სივორი (Enrique Omar Sívori, დ. 2 ოქტომბერი, 1935; სან ნიკოლასი, არგენტინა — გ. 17 თებერვალი, 2005, იქვე) — არგენტინელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე რივერ პლეიტის, იუვენტუსის და ნაპოლის შემადგენლობაში. სივორი ერთ-ერთია იმ იშვიათი ფეხბურთელებიდან, ვისაც სხვადასხვა ეროვნული ნაკრებების ღირსება აქვს დაცული, იგი არგენტინის და იტალიის სახელით გამოდიოდა საერთაშორისო ასპარეზზე.
ერი (1921)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ომარ სივორი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:რივერ პლეიტის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:რივერ პლეიტის მწვრთნელები კატეგორია:ესტუდიანტესის მწვრთნელები კატეგორია:არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
სკიპალო
სკიპალო (Cephalaria gigantea) — ბალახოვანი მცენარე გოქშოსებრთა ოჯახისა. მაღალი (1,5 — 2 მეტრამდე) ღერო აქვს. ფოთლები ფრთისებრ განკვეთილია ხერხ-კბილა სეგმენტებად. საყვავილე თავაკები დიდია, გვირგვინი — მონაცრისფრო-ყვითელი.
გავრცელებულია კავკასიაში. საქართველოში ყველგან იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყელში. გვხვდება ალპურ სარტყელშიც; ნაღალბალახეულობის ერთ-ერთი კომპონენტია. თაფლოვანი მცენარეა. სკიპალოს ყვავილებისაგან ამზადებენ ყვითელ საღებავს, რომელიც იხმარება შალეულის შესაღებად, ხალიჩების წარმოებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გოქშოსებრნი
ზიარება
მინი|მაზიარებელი ქრისტე, [[ვინსენტე ხუან მასიპი, XVI საუკუნე]] ზიარება, ევქარისტია — ქრისტიანული რელიგიის ერთ-ერთი მთავარი საიდუმლო — მორწმუნის მიერ ქრისტეს სისხლისა და ხორცის მიღება. საგანგებო ღვთისმსახურების — წირვის დროს, პური და ღვინო სიმბოლურად ქრისტეს ხორცად და სისხლად იქცევა, რომლის მიღებით მორწმუნე ქრისტეს სიწმინდეს ეზიარება და ცოდვებისაგან იწმინდება, რათა საიქიოში ცხონდეს. მართლმადიდებლური ეკლესიის წესით ზიარება ყველა მორწმუნეს შეუძლია, ასევე კათოლიკურშიც და პროტესტანტულშიც, მაგრამ კათოლიკურ ეკლესიაში და პროტესტანტულში ზიარების დროს გამოიყენება აუფუებელი ჰოსტია, განსხვავებით მართლმადიდებლებისგან, რომლებიც ზიარების დროს გამოიყენებენ აფუებულ სეფისკვერს. საეკლესიო მოძღვრება ზიარების საიდუმლოს დაწესებას იესო ქრისტეს მიაწერს (მისი ვნების წინ, საიდუმლო სერობის დროს). ზიარების საიდუმლო სიმბოლურად გამოხატავს მორწმუნეთა მიერ ქრისტესადმი სამადლობელო უსისხლო მსხვერპლს. ასეთ გაგებას ეფუძნება ზიარების ბერძნული სახელწოდება ევქარისტია („მადლობა“). არ არის განსაზღვრული, თუ რა სიხშირით უნდა ეზიაროს მართლმადიდებელი.
Queen + Paul Rodgers
Queen + Paul Rodgers — ჯგუფ Queen-ის წევრების, ბრაიან მეისა და როჯერ ტეილორის თანამშრომლობა პოლ როჯერსთან (ჯგუფების Bad Company, Free, The Firm და The Law ყოფილ წევრთან.
როჯერსის ჯგუფთან თანამშრომლობის პირველი ეტაპზე ცნობილი გახდა, რომ მისი მონაწილეობა არ ნიშნავდა ფრედი მერკურის, როგორც ჯგუფის წამყვანი ვოკალისტის შეცვლას. პროექტში მონაწილეობაზე უარი თქვა ჯონ დიკონმა, რომელიც Queen 1997 წელს დატოვა. საკონცერტო გამოსვლებისას ახლადშემდგარ სამეულს ეხმარებოდა სხვადასხვა სესიური მუსიკოსი. მათ ასევე ჩაწერეს ალბომი The Cosmos Rocks და გამოსცეს ორი საკონცერტო DVD და საკონცერტო ალბომი.
რაზბოინა (ტარგოვიშტეს ოლქი)
რაზბოინა (Разбойна) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 513 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Dolichoderus anglicus
Dolichoderus anglicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Centromyrmex hamulatus
Centromyrmex hamulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ინდოეთის პრეზიდენტი
250პქ|მინი|ინდოეთის პრეზიდენტის შტანდარტი ინდოეთის პრეზიდენტი — ინდოეთის რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2004
2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები ოფიციალურად, XXVIII ოლიმპიადის თამაშები — მნიშვნელოვანი სახალხო და სპორტული მოვლენა რომელმაც სტარტი აიღო ათენში, საბერძნეთში, 8 აგვისტოს (ფეხბურთი რამდენიმე დღით ადრე დაიწყო) და დასრულდა 24 აგვისტოს. ოლიმპიადაში მონაწილეობდა 10 625 ათლეტი, სპორტსმენები ჩამოვიდნენ 201 ქვეყნიდან.ოლიმპიადა ათენში პირველად ჩატარდა 1896 წლის ოლიმპიადის შემდეგ.
საქართველო 2004 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე
2004 წლის ოლიმპიადაზე საქართველოს მხრიდან გამოვიდა 32 სპორტსმენი. ქართველებმა სულ მოიპოვეს ოთხი მედალი: ორი ოქროს და ორი ვერცხლის.
სქოლიო
კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები კატეგორია:ათენი
პოეზია
მინი|[[ჰომეროსი, ერთ-ერთი პირველი ევროპელი პოეტი]] მინი|[[არისტოტელე]] პოეზია (ბერძნ.: ποίησις „ვქმნი“) — ხელოვნების უძველესი ფორმა, რომელშიაც ენა გამოიყენება მისი ესთეტიკური თვისებების გამო, მის მნიშვნელობასთან ერთად (ან ნაცვლად). მისი განსაზღვრის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული მცდელობა არისტოტელეს მიერ ყურადღებას ამახვილებს სიტყვის გამოყენებაზე რიტორიკაში, დრამაში, სიმღერასა და კომედიაში.
2. მხატვრული ლიტერატურის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმა, რომელიც განსხვავდება პროზისგან მხატვრული ენის სხვადასხვაგვარი მეტრულ-რიტმული ორგანიზაციით, ე.ი. რიტმული იმპულსით, სიტყვათა ნაკადის მეტრულ-რიტმულად ურთიერთშეფარდებულ მონაკვეთებად - სალექსო სტრიქონებად დაყოფით (რომელიც უგულებელყოფს სინტაქსურ დაყოფას), თანმიმდევრულად გამოხატული ბგერითი სიმეტრიით, ემოციურ-ექსპრესიული ფოკუსირებით.
პოეზიის საწყისები სინკრეტიზმშია, როდესაც სიტყვები მუსიკა და ცეკვა ერთ მთლიანობას წარმოადგენდა. პოეზიისა და მუსიკის მჭიდრო კავშირი განპირობებულია მათი ძირითადი მასალის ბგერითი ბუნებით. ჩვეულებრივი მეტყველებისგან პოეზია განსხვავდება სიტყვების განსაკუთრებული წყობით, სადაც სინტაქსი ემორჩილება რიტმულ-ინტონაციურ პერიოდულობას, რაც სათანადო ფსიქოლოგიურ-ესთეტიკურ ეფექტს ქმნის.
პოეზიის ფორმები
უძველესი პოეზიიდან თანამედროვე პოეზიამდე მხატვრული ლიტერატურის ამ მიმართულებამ უამრავი ფორმა და შინაარსი მიიღო, მაგრამ როგორც აღმოსავლეთში მაგ: ჩინურსა და იაპონურ პოეზიაში ასევე დასავლეთში, პოეზია იყო პოეტის სულიერი მდგომარეობისა და წარმოსახვის გამოვლინება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოეზია კატეგორია:ლიტერატურა
იაიი ბონი
იაიი ბონი (დ. 1 ივლისი, 1952, ჩაურუ, ბენინი) — ბენინის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ბენინის პრეზიდენტი 2006-2016 წლებში. დაიბადა მუსლიმანების ოჯახში, ამჟამად პროტესტანტიზმის მიმდევარია.
სქოლიო
კატეგორია:ბენინის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
ვიქტორ ვასნეცოვი
thumb|200px|ავტოპორტრეტი, 1873. ვიქტორ ვაცნეცოვი (Виктор Михайлович Васнецов; დ. 15 მაისი [ძვ. სტ. 3 მაისი], 1848, სოფ. ლოპიალი, ახლანდელი კიროვის ოლქი ― გ. 23 ივნისი, 1926, მოსკოვი) — რუსი მხატვარი. რუსული ხელოვნების აღორძინების მიმდინარეობის უმნიშვნელოვანესი ფიგურა. ძირითადად ხატავდა მითოლოგიური და ისტორიულ პერსონაჟებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მხატვრები კატეგორია:სიმბოლიზმი კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1848 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
ფილდზის მედალი
ფილდზის მედალი (Fields Medal) — პრემია, რომელიც ენიჭება ოთხ ან ნაკლებ ორმოც წლამდე ასაკის მათემატიკოსს საერთაშორისო მათემატიკური კავშირის ყოველ კონგრესზე, ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ.
პრემია შეიქმნა კანადელი მათემატიკოსის, ჯონ ჩარლზ ფილდზის ანდერძით. პირველი მედალი გაიცა 1936 წელს, ხოლო 1950 წლიდან დაჯოლდოება რეგულარული გახდა. მისი დანიშნულება გამოჩენილი და უკვე ღვაწლმოსილი ახალგაზრდა მათემატიკოსი მკვლევარების დაფასება და მხარდაჭერაა.
ფილდზის მედალი საყოველთაოდ მათემატიკის უდიდეს დამსახურებად მიიჩნევა. მედალს თან ახლავს ფულადი პრემია, რომელმაც 2006 წელს €10,550 შეადგინა.
ფილდზის მედალს ხშირად მათემატიკის ნობელის პრემიას უწოდებენ. ეს შედარება არაზუსტია, ვინაიდან მედალს მხოლოდ ოთხ წელიწადში ერთხელ გასცემენ და ლაურეატები 40 წლის ასაკს არ უნდა სცილდებოდნენ. უფრო ზუსტად ლაურეატის 40 წლისთავი ფილდზის მედლის მიღების წლის 1 იანვრამდე არ უნდა იყოს. ფულადი პრემიაც საკმაოდ ჩამორჩება ნობელის პრემიის ლაურეატებისთვის გაცემულ $1,3 მილიონს (როდესაც პრემია არ იყოფა). ასევე, ფილდზის მედალი მიენიჭება კვლევის მოცულობისთვის, და არა რაიმე კონკრეტული შედეგისთვის.
ირანელი მათემატიკოსი მარიამ მირზახანი გახდა პირველი ქალი, რომელსაც ფილდზის მედალი გადაეცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ჯილდოები კატეგორია:მათემატიკა
მარგერიტ დიურასი
მარგერიტ დიურასი (Marguerite Duras), ნამდვილი სახელი მარგერიტ დონადიე (Marguerite Donnadieu) დ. 4 აპრილი, 1914, ინდოჩინეთი — გ. 3 მარტი, 1996, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, სცენარისტი, რეჟისორი.
ბიოგრაფია
მარგერიტ დიურასი პარიზში 1927 წელს ჩადის და უნივერსიტეტში იურისპრუდენციასა და მათემატიკას სწავლობს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იგი წინააღმდეგობის მოძრაობაში შედის და აქვეყნებს თავის პირველ წიგნებს. ომის შემდეგ მარგარეტი კომუნისტური პარტიის წევრი ხდება, მაგრამ 1995 წელს პარტიიდან გარიცხავენ. მოგვიანებით იგი იწყებს ალჟირის ომის წინააღმდეგ გამოსვლებს. პარალელურად აქვეყნებს თავის პირველ პიესებს. 1959 წლიდან კი სცენარების წერას იწყებს.
შემოქმედება
ინდოჩინეთში დაბადებული და გაზრდილი მარგერიტ დიურასის პირველი  რომანები (წინდაუხედავნი, 1943; მშვიდი ცხოვრება, 1944)  პროვინციულ გარემოსა და ოჯახურ ვნებებზე კონცენტრირებული ყურადღებით მორიაკისეულ სამყაროს უახლოვდება. ჯერ კიდევ ტრადიციული ფორმის ქვეშ ჩნდება დიურასის მთელი შემდგომი შემოქმედებისათვის დამახასიათებელი ძირითადი თემები: მოწყენილობა, დედა-შვილის დაძაბული ურთიერთობა. 1950 წელს გამოსულ რომანში კაშხალი წყნარი ოკეანის წინააღმდეგ უკვე იჩენს თავს ავტობიოგრაფიული ელემენტები და პირველად ჩნდება კოლონიალური ინდოჩინეთის ატმოსფერო. 1953-1958 წლები ფორმალური განვითარებისა და სიმბოლური მნიშვნელობის ზრდის ხანაა, ძირითად თემას კი ქალისა და მამაკაცის ურთიერთობა წარმოადგენს (მეზღვაური გიბრალტარიდან, 1952; ტარკვინიის პატარა ცხენები, 1953).
ფორმალური გარდატეხა ხდება 1955 წელს დაწერილ მცირე ზომის რომანში სკვერი, სადაც მოცემულია ახალგაზრდა მოსამსახურე გოგოსა და მოგზაურ კომერსანტს შორის საუბარი. ერთდროულად ცერემონიალური და ბანალური დიალოგის მიღმა ერთმანეთს უპირისპირდება ორი განსხვავებული მსოფლმხედველობა. რაც მთავარია, ამ მოთხრობაში ყალიბდება ის სამწერლობო ტექნიკა, რომელიც დამახასიათებელი გახდება დიურასის შემდგომი ნაწარმოებებისთვის: ინტრიგის უკიდურესი შემჭიდროება და დიალოგიზირებული ფორმა. ამ პერიოდს უკავშირდება დიურასის პირველი ყველაზე დიდი წარმატება, რომანი Moderato cantabile, რომელიც 1960  წელს პიტერ ბრუკის მიერ ფილმად იქნა გადაღებული  (მთ როლებში ჟანა მორო და ჟან-პოლ ბელმონდო).
1968 წლის მაისის მოვლენების შემდეგ მარგარეტ დიურასის შემოქმედება უფრო პოლიტიკურ და სოციალურ ხასიათს იღებს და კინოსცენარებსა და რეჟისორობაზე ორიენტირდება (დაანგრიეთ – ამბობს ის, 1969;  სატვირთო მანქანა, 1977). 1980 წლიდან მწერალი ისევ ავტობიოგრაფიულ რომანებს უბრუნდება (საყვარელი, 1984; ტკივილი, 1985; სასიკვდილო დაავადება, 1982; ცისფერი თვალები, შავი თმა, 1986) და გონკურის პრემიასაც იღებს რომანისთვის საყვარელი, რომელიც ჟან-ჟაკ ანოს მიერ იქნა გადაღებული 1992 წელს.
დიურასი და ახალი რომანი
ხშირად მარგერიტ დიურასს 50-იან წლებში საფრანგეთში ჩამოყალიბებულ ლიტერატურულ მიმდინარეობას, ახალ რომანს აკუთვნებენ, რასაც თავად მწერალი კატეგორიულად უარყოფს. დიურასი ახალ რომანს დოქტრინაზე დაფუძნებულობასა და ინტელექტუალიზმში  გადავარდნას უსაყვედურებს. დიურასი კატეგორიულ უარს ამბობს ჯგუფის მიერ ორგანიზებულ კოლოქვიუმებში მონაწილეობაზე.
მარგერიტ დიურასის პრემია
მარგერიტ დიურასის პრემია 2001 წელს წელს დაარსდა დიურასის ასოციაციის მიერ. პრემია გადაეცემა მაისის თვეში საუკეთესო წიგნს, თეატრალურ პიესას ან კინემატოგრაფიულ ნაწარმოებს. ჟიურის შემადგენლობაში არიან ლიტერატურის, თეატრისა და კინოს წარმომადგენლები.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი მემუარისტები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ეროტიკული ჟანრის მწერლები კატეგორია:ფრანგი ქალი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგული წინააღმდეგობის წევრები კატეგორია:ფრანგი კომუნისტები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი ქალი დრამატურგები კატეგორია:კომუნისტი მწერლები კატეგორია:ქალი მემუარისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:ეროტიკული ჟანრის ქალი მწერლები
Centromyrmex gilva
Centromyrmex gilva — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აფრიკული კამეჩი
აფრიკული კამეჩი ან კაფრის კამეჩი (Syncerus caffer) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ხარისებრთა ქვეოჯახის ხარების ტრიბისა. ფართოდ გავრცელებულია აფრიკაში. Syncerus-ის გვარის ერთადერთი დარჩენილი სახეობაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის ფაუნა კატეგორია:აფრიკული კამეჩები
გაზი-ბაბის თემი
გაზი-ბაბის თემი (Општина Гази Баба) — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 72 617 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 655.03 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 110.86 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები კატეგორია:სკოპიე
ბერნედო
ბერნედო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის მონტანია-ალავესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 130,44 კმ². მოსახლეობა — 507 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
668
თარიღი უცნობია
*
Just a Job to Do
ჯგუფთან საუბრის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ ეს სიმღერა არის უბრალო ჯაშუშზე, რომელიც სადაზვერვო სამსახურებისათვის მუშაობს. ამას ხაზს უსვამს ალბომის გარეკანის ბუკლეტში ამ სიმღერის ტექსტის გასწვრივ გამოტანილი კომიქსის სტილის პერსონაჟი, რომელიც ჯაშუშს ჰგავს.
ჯგუფის მიერ სიმღერა კონცერტებზე არ შესრულებულა. 2011 წელს მას საკუთარ კონცერტებზე უკრავდა დერილ სტერმერი, ჯენესისის დამატებითი გიტარისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1983 წლის სიმღერები კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Dolichoderus angusticornis
Dolichoderus angusticornis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 137
NGC 137 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1785 წლის 23 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
სლავიანოვო (ტარგოვიშტეს ოლქი)
სლავიანოვო (Славяново) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 889 კაცს.
Centromyrmex gigas
Centromyrmex gigas — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ერიზიმუმი
100-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში და ჩრდილოეთ აფრიკაში. კავკასიასა და შუა აზიაში გვხვდება 70-მდე სახეობა, საქართველოში — 14; იზრდება ველებზე, მშრალ გორაკებსა და ფერდობებზე, კლდეებზე, ზოგი სახეობა (Erysimum diffusum) შეიცავს გლიკოზიდ ერიზიმინსა და ერიზიმოზიდს, რომლებსაც იყენებენ გულსისხლძარღვათა დაავადების ფროს.
სულიწმინდა
სულიწმიდა — მესამე პირი წმიდა სამებისა, არის ისეთივე ჭეშმარიტი და ძლიერი ღმერთი, როგორიც მამა ღმერთი და ძე ღმერთი. საღმრთო წერილი ამოწმებს სულიწმიდის ღვთაებრიობას, როდესაც მიაწერს მას ღვთიურ თვისებებს — ყოვლისმეცნიერებას, ყოვლისშემძლეობას, ყველგანმყოფობას, ღვთიურ სახელს, ღვთიურ მოქმედებას.
პიროვნული თვისება სულიწმიდისა არის წინა საუკუნეთა მამისაგან გამომავლობა. ეს პიროვნული თვისება სულიწმიდისა ცხადად გამოხატა იესო ქრისტემ შემდეგი სიტყვებით:„რაჟამს მოვიდეს ნუგეშინის-მცემელი იგი, რომელი მე მოვავლინო თქუენდა მამისა ჩემისა მიერ, სული ჭეშმარიტებისაჲ, რომელი მამისაგან გამოვალს, მან წამოს ჩემთვის“ (ინ• 15, 26)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტიანობა კატეგორია:წმინდა სამება
პროფესია: რეპორტიორი (ფილმი)
პროფესია:რეპორტიორი — მიქელანჯელო ანტონიონის 1975 წლის ფილმი. ეს არის ისტორია კაცზე, რომელსაც უნდა თავისივე ცხოვრებიდან გაიქცეს. მთავარი გმირი არის გამოფიტული ჟურნალისტი, რომელსაც ჯეკ ნიკოლსონი ანსახიერებს. ფილმი წარდგენილი იყო 1957 წლის კანის ფესტივალზე.
სიუჟეტი
უეცრად ლოკს ცხოვრების თვიდან დაწყების შანსი ეძლევა, დაივიწყოს თავის ცხოვრება და დამქანცველი სამუშაო. სასტუმროში სადაც ის იყო გაჩერებული აღმოაჩინა დევიდ რობერტსონის გვამი. წინა დღეს რობერტსონი ელაპარაკებოდა ლოკს თუ რა კარგია ცხოვრება ოჯახისა და მეგობრების გარეშე, როგორკი კარგია მსოფლიოს გაშემო მოგზაურობა და გართობა. საერთო წლოვანების, სიმაღლის და წონის გამო ლოსკს არ გასჭირვებია ადგილობრივი მოსახლეობა დაერწმუნებინა, რომ გარდაცვლილი თვითონ - დევიდ ლოკი იყო და არადევიდ რობერტსონი. ლოკმა ფრთხილად შეცვალა პასპორტის სურათები (თავის სურათი რობერტსონის პასპორტსი ჩააკრა და პირიქით), მიცვალებული თავის ოთახში გადაასვენა და რობერტსონის სამოსი ჩაიცვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1975 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმები
Dolichoderus anthracinus
Dolichoderus anthracinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვალიე-დე-არანა
ვალიე-დე-არანა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის მონტანია-ალავესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39 კმ². მოსახლეობა — 218 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
Centromyrmex feae greeni
Centromyrmex feae greeni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაპონიის პოლიტიკური პარტიები
პოლიტიკური პარტიები იაპონიაში მეიძის რევოლუციის შემდეგ წარმოიშვნენ, როდესაც ქვეყანაში ფართოდ დაინერგა განვითარების ახალი, დასავლური სტილი. მეორე მსოფლიო ომამდე იაპონიაში მმართველობის ფორმა ფაქტობრივად აბსოლუტურ მონარქიას წარმოადგენდა, გამოკლებით ტაიშოს პერიოდისა, (1912 - 1926), როდესაც სუსტი იმპერატორის მმართველობის ფონზე საპარლამენტო დემოკრატია და ლიბერალური შეხედულებები გაძლიერდნენ.
მეორე მსოფლიო ომამდელი პერიოდი
მეიძის რევოლუციიდან სულ მალე ქვეყანაში რამდენიმე პოლიტიკური ჯგუფი ჩამოყალიბდა - როგორც ულტრაკონსერვატიული შეხედულებების ყოფილ სამურაების გაერთიანებები, ასევე შედარებით ლიბერალური იდეოლოგიის მქონე მიწათმოქმედებისა და ინტელექტუალების მიერ დაარსებული ”მოძრაობა თავისუფლებისა და ხალხის უფლებებისთვის” (იაპ.:自由民権運動, Jiyū Minken Undō). პირველი პოლიტიკური პარტია, რომელმაც რეალურად მოიპოვა ძალაუფლება, იყო იტაგაკი ტაისუკეს მიერ 1881 წელს დაარსებული იაპონიის ლიბერალური პარტია, რომელმაც მეორე მსოფლიო ომის ბოლომდე იარსება. ქვეყანაში პოლიტიკური ცხოვრების განვითარების ლოგიკური შედეგი იყო 1889 წელს მიღებული იაპონიის კონსტიტუცია და 1890 წელს დაარსებული იაპონიის პარლამენტი - დიეტი. მაგრამ მოცემული პერიოდისთვის პოლიტიკური პარტიები არც ისე დიდ როლს თამაშობდნენ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, რადგან ოლიგარქიული წრეები და ე.წ. გენრო (უხუცესები) თავიანთ ძალაუფლებას ისევ მტკიცედ ფლობდნენ. ამ პერიოდში ჩამოყალიბებული პროგრესულ-რეფორმისტული პარტია(რიკენ-კაიშინტო), პროგრესული პარტია (შიმპოტო), კონსტიტუციონალისტური პარტია(კონსეიტო), მალევე იშლებოდნენ, ან ერთმანეთს ერწყმოდნენ. მეოცე საუკუნის დასაწყისში გამოიკვეთა რამდენიმე პოლიტიკური ძალა, მათ შორის რიკენ-სეიუკაი, რიკენ-მენსეიტო, იაპონიის კომუნისტური პარტია, სხვადასხვა ტიპის პროფკავშირები. გასული საუკუნის ათიანი და ოციანი წლები ქვეყნის ისტორიაში შედარებით აქტიური პოლიტიკური ცხოვრებით ხასიათდებოდა, რადგან საპარლამენტო დემოკრატია შესუსტებული აბსოლუტური მმართველობის ფონზე საკმაოდ გაძლიერდა. ოციანი წლების ბოლოდან იაპონიაში გაიზარდა მილიტარისტული განწყობები, რასაც თან ერთვოდა სკანდალები კორუფციულ ნიადაგზე, ე.წ. ძაიბაცუს (მსხვილი ბიზნესჯგუფების) აქტიური გავლენა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაზე, ხოლო 1932 წელს პრემიერ-მინისტრ ინუკაი ცუიოშის მკვლელობის შემდეგ სამოქალაქო საზოგადოების გავლენა სახელმწიფო გადაწყვეტილებების მიღებაზე სრულიად შეწყდა. 1940 წელს მსხვილმა პოლიტიკურმა პარტიებმა მიიღეს თვითლიკვიდაციის გადაწყვეტილება და შეუერთდნენ ტახტის დახმარების ასოციაციას, რომლის ხელმძღვანელი ფუმიმარე კონოე პრემიერ-მინისტრი გახდა
ომისშემდგომი პერიოდი
მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის დამარცხების და აშშ-ის ოკუპაციის შემდეგ ქვეყანაში მმართველობის დემოკრატიული წყობა აღდგა. განახლდა პოლიტიკური ცხოვრება და ძველი პოლიტიკური პარტიები (ლიბერალური, პროგრესული და სოციალისტური) ისევ გამოვიდნენ პოლიტიკურ ასპარეზზე. 1955 წელს ლიბერალური და დემოკრატიული პარტიების ბაზაზე დაარსდა იაპონიის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია(იაპ.自由民主党, Jiyū-Minshutō), რომელიც მოგვიანებით ნახევარ საუკუნეზე მეტ ხანს ხელისუფლების სათავეში იმყოფებოდა. მმართველი ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტია ხასიათდებოდა ეკლექტური სტრუქტურით, რაც გულისხმობს უამრავ ფრაქციას პარტიის შიგნით და ხშირ შემთხვევაში პოლიტიკური ბრძოლა სწორედ პოლიტიკური ჯგუფის ფარგლებში მიმდინარეობდა.დაახლოებით იგივე პერიოდში მემარცხენე ძალების გაერთიანებით წარმოიშვა იაპონიის სოციალისტური პარტია, რომელსაც მოჰყვა კომეიტოს (სუფთა მმართველობის პარტია), მსხვილი ოპოზიციური პარტიის ჩამოყალიბება. მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა კომუნისტური პარტია 1993 წელს ქვეყანაში პირველად შეიქმნა კოალიციური მთავრობა მორიჰორო ჰოსოკავას ხელმძღვანელობით, რომელიც მალევე დაიშალა. იაპონიის პოლიტიკური პარტიების ისტორიაში უმნიშვნელოვანესი მომენტი იყო 1998 წელს სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიების გაერთიანების შედეგად წარმოშობილი იაპონიის დემოკრატიული პარტია(იაპ.民主党, Minshutō)
2009 წლის საპარლამენტო არჩევნები
2009 წლის აგვისტოში იაპონიაში ჩატარდა წარმომადგენელთა პალატის არჩევნები, სადაც დემოკრატიულმა პარტიამ სრული გამარჯვება მოიპოვა, დაიკავა რა 308 მანდატი პარლამენტში. ოპოზიციის ლიდერი იუკიო ჰატოიამა პრემიერ-მინისტრი გახდა, ხოლო მისმა პარტიამ სრულად დააკომპლექტა მინისტრთა კაბინეტი. 2010 წლის პოლიტიკური კრიზისის გამო ჰატოიამა გადადგა და მისი ადგილი ნაოტო კანმა დაიკავა
მოქმედი მსხვილი პოლიტიკური პარტიები
კატეგორია:იაპონიის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:იაპონიის პოლიტიკა
აფერდიტა ვევეჩკა პრიფტაი
აფერდიტა ვევეჩკა პრიფტაი (ალბ. Afërdita Veveçka Priftaj; დ. 21 იანვარი, 1948 — გ. 4 ივლისი, 2017) — ალბანელი ფიზიკოსი, ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი და ტირანის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. თავის კვლევით საქმიანობაში იგი სპეციალიზირებული იყო ლითონებში, მათი მიკროსტრუქტურისა და მექანიკური თვისებების შეფასებაში, ასევე ნანოკრისტალურ მასალებზე მძიმე პლასტიკური დეფორმაციის ზემოქმედებაზე.
ადრეული წლები
აფერდიტა ვევეჩკა დაიბადა 1948 წლის 21 იანვარს ალბანეთის  ქალაქ ბერატში. გაიზარდა განათლებულ ოჯახში. 1970 წელს დაამთავრა ფიზიკის ფაკულტეტი ტირანის უნივერსიტეტში.უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ კითხულობდა ლექციებს ფიზიკის ფაკულტეტზე, ასევე აგრძელებდა საკუთარ სამეცნიერო კვლევას. 1982 წელს დაიცვა დისერტაცია სათაურით "ალუმინის და მისი შენადნობების სტრუქტურული ცვლილებების შესწავლა თერმული და პლასტიკური დამუშავების დროს ელექტრონული მიკროსკოპის გამოყენებით"(ალბ. Studimi i ndryshimeve strukturore të aluminit dhe lidhjeve të tij, gjatë përpunimit termik e plastik, me anë të mikroskopisë elektronike) და მიიღო დოქტორის ხარისხი.