cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიზავეტპოლის გუბერნია
ისტორია
ელიზავეტპოლის გუბერნია შეიქმნა რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მიერ გამოცემული 1868 წლის 9 დეკემბრის დადგენილებით „კავკასიისა და ამიერკავკასიის რეგიონის ადმინისტრაციული გარდაქმნის შესახებ“. პროვინციაში შევიდა მანამდე თბილისის გუბერნიაში არსებული ელიზავეტპოლის (იგივე განჯის) მაზრა და ასევე ბაქოს გუბერნიაში შემავალი შაქისა და შუშის მაზრები. ამავე დადგენილებამ ელიზავეტპოლს მიაკუთვნა ყაზახისა და ზანგეზურის მაზრები. 1873 წელს, მაზრების დაშლის შემდეგ, გუბერნიას მიერთდა სამი ახალი მაზრა: არეში, ჯებრაილი და ჯავანშირი.
იგი მოიცავდა ყოფილი განჯის, შაქისა და ყარაბაღის სახანოების მიწებს. ელიზავეტპოლის გუბერნია ესაზღვრებოდა ბაქოს, თბილისისა და ერევნის გუბერნიებს, ასევე დაღესტნის ოლქს, ხოლო სამხრეთიდან სპარსეთს.
1905 წლიდან დაიწყო ეთნიკური სომხების მცდელობები, რომ მთიანი ყარაბაღის ტერიტორია გამოეყოთ დანარჩენი ელიზავეტპოლისაგან. შემდეგში, რეგიონში სომხებს 1921 წელს კიდევ ჰქონდათ მცდელობა მთიანი ყარაბაღის დამოუკიდებელი სომხური სახელმწიფოს შექმნისა.
1918 წელს, რუსეთის იმპერიის დაშლისა და აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ, ელიზავეტპოლს კვლავ განჯა ეწოდა და ეს გუბერნია განჯის გუბერნიად იქნა გადაკეთებული. მიროვის ქედის სამხრეთით მდებარე ტერიტორია გადაკეთდა მთიანი ყარაბაღის გენერალურ გუბერნიად. 1920-იანი წლების დასაწყისში, გასაბჭოებასთან ერთად მთლიანად გაუქმდა გუბერნიული სისტემაც.
დღეისათვის ყოფილი ელიზავეტპოლის გუბერნიის მიწები სომხეთისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკებს აქვთ დანაწილებული, მისი ნაწილი კი დღემდე სადავოა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ელიზავეტპოლის გუბერნია სულ რვა მაზრად იყოფოდა :
დემოგრაფია
1886 წლის მოსახლეობის აღწერით ელიზავეტპოლის გუბერნიაში 728,943 ადამიანი ცხოვრობდა, იყო სულ სამი ქალაქი (ელიზავეტპოლი, შუში და შაქი) და 1521 სოფელი.
1897 წლის კონსესუსის მიხედვით, საერთო მოსახლეობა 875,415 ადამიანს შეადგენდა, მათი ეთნიკური შემადგენლობა კი ასე ნაწილდებოდა: 60% აზერბაიჯანელები 534,086 მოსახლით, 33.3% სომხები 292,188 მოსახლით, 1.7% ლეზგები 14,503 მოსახლით, 1.6% რუსები 14,146 მოსახლით, 0.8% უდიები 7,040 მოსახლით, 0.4% გერმანელები 3,194 მოსახლით და 0.3% ქურთები 3,042 მოსახლით.
ცნობილი გუბერნატორები
ელიზავეტპოლის გუბერნატორებიდან ყველა არაა ცნობილი, ზოგიერთის კი მხოლოდ გვარია შემორჩენილი. მიუხედავად ამისა, დღემდე მოღწეულია ელიზავეტპოლის გუბერნატორთა არასრული სია, რომელიც ასე გამოიყურება: ფოკიონ ბულატოვი (1868-1876), ალექსანდრე ნაკაშიძე (1880-1897), ივანე კირეიევი (1897-1900), ნიკოლოზ ლაცაუ (1900-1905), იგორ ბარანოვსკი (1905, მოვალეობის შემსრულებელი), ალექსანდრე კალაჩევი (1905-1907), სამკალოვი (1907-1908), გიორგი კოვალევი (1908-1916) და მიხეილ პოიარკოვი (1916-1917).
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის გუბერნია კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
მესხიძე
საკუთარი სახელი მესხიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ლენქორანი
ლენქორანი (Lənkəran; Ленгер-Кунан — „ნავსაყუდელი“) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რაიონის ადმისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს აზერბაიჯანის სამხრეთით კასპიის ზღვის პირას.
XIX საუკუნეში იყო კასპიის ოლქის, თალიშის მაზრის სამაზრო ქალაქი. შაჰ-ნადირის გარდაცვალების შემდეგ გახდა მთავარი საპორტო ქალაქი. ყარა-ხანი ტალიშელმა ქალაქი თავის რეზიდენციად გადააქცია. რუსეთის იმპერიაში შევიდა 1828 წელს.
ისტორია
ლენქორანი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი ძველი დასახლებული პუნქტია. მის განვითარებას ხელი შეუწყო გეოგრაფიულმა მდებარეობამ. მას ჰქონდა კავშირი ძველი მსოფლიოს სახელმწიფოებთან, ასევე მთავარი საქარავნო გზების შესაყარზე მდებარეობდა. 1743 წლიდან ქალაქმა მიმდებარე ტერიტორიებთან ერთად შექმნა თალიშის სახანო.
ლენქორანის მოსახლეობა დაკავებული იყო მიწათმოქმედებით, მეცხოველეობით, მებაღეობით, მეთევზეობით, აბრეშუმის ვაჭრობით, მეფუტკრეობით, მონადირეობით. ლენქორანში ასევე განვითარებული იყო ისეთი მრეწველობები, როგორიცაა სპილენძის ნივთების დამზადება. თალიშის სახანოს ეკონომიკურ განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა ვაჭრობამ. იყო დამყარებული სავაჭრო ურთიერთობები ირანის ქალაქებთან, თურქეთთან, რუსეთთან, შუა აზიის სახელმწიფოებთან, ჩინეთთან, ინდოეთთან და სხვა ქვეყნებთან. რუსეთის დაქვემდებარებაში მოხვედრის შემდეგ ქალაქში აშენდა ქარხნები, სადაც აწარმოებდნენ აგურებს. გარდა ამისა ხდებოდა შაქრის შემუშავება, საწარმოები ამზადებდნენ თევზის პროდუქტებს. XVIII—XIX საუკუნეებში ქალაქს ექსპორტზე გაჰქონდა ბრინჯი, აბრეშუმი, ბოსტნეული და თევზის პროდუქტები. ეს პროდუქტები ძირითადად რუსეთში გადიოდა. სავაჭრო ურთიერთობებმა რუსეთთან დიდი როლი ითამაშეს ქალაქის სამრეწველო, საგანმანათლებლო და ჯანდაცვის სფეროებში.
2013 წლის მარტში ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 83 300 ადამიანს. მოსახლეობის ზრდა გამოწვეული ბუნებრივი ზრდის გამო. მოსახლეობას წარმოადგენენ: აზერბაიჯანელები, თალიშები, რუსები. რელიგია — შიიტური ისლამი.
დემოგრაფია
2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 83 300 შეადგენს ადამიანს რომელიც იყოფა შემდეგ ეთნიკურ ჯგუფებად:
ეკონომიკა
ქალაქში ფუნქციონირებენ ბანკები. ეკონომიკის ძირითად სფეროს წარმოადგენს ბოსტნეული, ჩაი, პური, ციტრუსული პლანტაციები, თევზაობა, ასევე გაზრდილია ფერმერობის სფერო. ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას. ქალაქი აზერბაიჯანული ჩაის სამშობლოა. აქ პირველად 1937 წელს აშენდა ჩაის ქარხანა. ქალაქში მოქმედებს ლენქორანის საერთაშორისო აეროპორტი.
კულტურა
ლენქორანში ფუნქციონირებს ორი მუზეუმი, დრამატიული თეატრი, ბიბლიოთეკები, 87 კულტურული ორგანიზაცია, 2 საბავშვო მუსიკალური სკოლა, ფერწერის სკოლა, სამხატვრო გალერეა, კულტურული და დასასვენებელი პარკები. ლენქორანის ტერიტორიაზე არსებობს 20 რესპუბლიკური მნიშვნელობის არქეოლოგიური, 53 ადგილობრივი მნიშვნელობის, 2 მონუმენტალური, 2 სკულპტურული და 9 არქეოლოგიური მნიშვნელობის ძეგლები.
ლენქორანში ფართოდ აღინიშნება სახელმწიფო მნიშვნელობის დღესასწაულები.
ქალაქში რამდენიმე ეროვნული ფოლკლორული ჯგუფები მდებარეობს, მათ შორის ჯგუფ Bacılar-ის (დები) ეროვნული მუსიკისა და ცეკვის კოლექტივი.
ლენქორანში ფუნქციონირებს არხი ჯანუბ TV და გაზეთი ლენქორანი.
განათლება
ლენქორანში ფუნქციონირებს 88 საერთო საგანმანათლებლო სკოლა, საიდანაც 72 საშუალო სკოლაა; 53 ბაგა-ბაღი, 6 არასასკოლო აღზრდის დაწესებულება, ლენქორანის სახელმწიფო ჰუმანიტარული კოლეჯი, სამედიცინო სკოლა და ლენქორანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ქალაქში ასევე მოქმედებს სპეც ინტერნატი და გიმნაზია. ქალაქში ერთადერთი ო. მირზოევის სახელობის ბავშვთა სახლი არსებობს.
დამეგობრებული ქალაქები
ლენქორანი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:ლენქორანის რეგიონის ქალაქები
უსტი-ნად-ლაბემის მხარე
უსტი-ნად-ლაბემის მხარე (ჩეხ. Ústecký kraj) — მხარე ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ჩეხეთის ჩრდილო-დასავლეთით. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლიბერეცის მხარე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ცენტრალური ბოჰემიის მხარე, სამხრეთით მცირედით ესაზღვრება პლზენის მხარეს, სამხრეთ-დასავლეთით — კარლოვი-ვარის მხარეს. მისი საზღვრების ყველაზე დიდი ნაწილი გერმანიაზე მოდის. ცხოვრობს დაახლოებით 821 ათ. მცხ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ჩეხეთი
Rhytidoponera strigosa
Rhytidoponera strigosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რიუ-გრანდი-დუ-სული
რიუ-გრანდი-დუ-სული (პორტ. Rio Grande do Sul, RS) — შტატი ბრაზილიის უკიდურეს სამხრეთში. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა და მეცხოველეობა. მისი კოლონიზაცია მოახდინა პორტუგალიამ XVII საუკუნეში და დიდხანს იყო დავის საგანი პორტუგალიასა და ესპანეთს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
კრეტული დამწერლობა
კრეტული დამწერლობა — ძვ. წ. III ათასწლეულის ბოლოს – I ათასწლეულის ეგეიდის (ეგეოსის ზღვის აუზის) რიგი დამწერლობების საერთო სახელწოდება. მოიცავს საკუთრივ კრეტულ, ასევე კვიპროსულ-მინოსურ დამწერლობებს.
კრეტული დამწელობები
კრეტული დამწერლობის ძეგლები აღმოაჩინა ართურ ევანზმა, მასვე ეკუთნის მისი კლასიფიკაცია.
კრეტული იეროგლიფები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ადრეული და გვიანი იეროგლიფების შედარებითი ცხრილი [[ართურ ევანზის ნაშრომიდან „მინოსის სასახლე“ (1921).]] ყველაზე ადრეული წარწერები ბეჭდებზე (მოგვიანებით — თიხის ფირფიტებზე) შესრულებულია კრეტული იეროგლიფიკით და იყოფა 2 კლასად — A და B. იეროგლიფურების ჯგუფს შეიძლება მიეკუთვნოს ის ტექსტებიც, რომლებსაც ევანზი „თილისმებად“ თვლიდა; ამ შემთხვევაში შესაძლოა ლაპარაკი იყოს კრეტული დამწერლობის C სახესხვაობაზე. კრეტული იეროგლიფიკის ცნობილი ნიმუშები თარიღდება ძვ. წ. XXIII–XXII საუკუნიდან დაწყებული, მათი უმეტესობა მიეკუთვნება XX–XVII საუკუნეებს. ნიშნები განლაგებულია არახაზოვან თანამიმდევრობაში (გარდა „თილისმებისა“). იეროგლიფური ნაბეჭდის ცალკე მდგარი ნიშნების გარჩევა გამოსახულებებისგან ხშირად შეუძლებელია. B კლასის იეროგლიფიკა გამოირჩევა ნიშანთა დიდი სქემატურობით. კრეტული იეროგლიფიკის ძეგლთა ენა უცნობია. წარწერების სიმოკლე და მცირერიცხოვნობა მნიშვნელოვნად ამცირებს მათი გაშიფვრის შესაძლებლობას. ივ დიუუს (ბელგია) თანახმად, კრეტული იეროგლიფიკისათვის მნიშვნელოვანი ხარისხითაა დამახასიათებელი სიტყვის საწყისი ნიშნის გაორმაგება; შესაძლოა, ეს იმას მიუთითებდეს, რომ ამ იეროგლიფებით დაწერილი ენისათვის ჩვეული იყო საწყისი მორფემის გაორმაგება. Τίτυρος-ის ტიპის საკუთარ სახელებზე დაყრდნობით, არსებობს საფუძველი იმის ვარაუდისაც, რომ სახელებში პირველი მარცვალი გაორმაგებული იყო. ყველა წარწერა გამოცემულია მრავალტომიან კრებულში „Corpus der minoischen und mykenischen Siegel“ (Hrsg. F. Matz, I. Pini, W. Müller, Bd 1–13–, 1964–2007–).
ძვ. წ. XVI საუკუნეს მიეკუთვნება ფესტოსის დისკოს (ნაპოვნია ფესტოსის გათხრების დროს) დამწერლობა. დადასტურებულია როგორც თავად დისკოზე (დამზადებულია თიხისგან, გამოწვის წინ მასზე სპირალურადაა დატანილი სიტყვებად დაჯგუფებული ცალკეული ნიშნები), ასევე რამდენიმე საგანზე (კრეტაზე არკალოქორიონის გამოქვაბულში აღმოჩენილ ცულზე და სხვ.).
A-ხაზოვანი დამწერლობა
200პქ|მინი|მარცხნივ|[[მიკენის კულტურა|მიკენის ცივილიზაციის პერიოდის თასის შიდა ზედაპირზე A-ხაზოვანი დამწერლობით შესრულებული წარწერა.]] კრეტული დამწერლობის განვითარების შემდგომი ეტაპია მარცვლოვანი A-ხაზოვანი დამწერლობა. იგი B კლასის იეროგლიფებიდან განვითარდა. ძეგლები (უპირატესად თიხის ფირფიტები და ბეჭდები ცალკეული ნიშნებით) ნაპოვნია ძირითადად კრეტაზე და კუნძულ მელოსზე. თარიღდებიან ძვ. წ. XVII საუკუნის დასაწყისიდან. ამას გარდა, ცნობილია ე. წ. საქეიფო მაგიდების წარწერები, რომლებიც ნიშანთა სტანდარტულ ჯგუფებს შეიცავენ [მაგ., (j)a-sa-sa-ra-me]; ერთ-ერთი ასეთი მაგიდა ნაპოვნია პელოპონესის ნახევარკუნძულის სანაპიროზე. A-ხაზოვანი ტექსტი აღმოჩენილია სამხრეთ ბულგარეთშიც. ამ დამწერლობიანი ჭურჭლები ფარდოდაა წარმოდგენილი მილეტამდე. შემდგომში ეს A-ხაზოვანი დამწერლობა B-ხაზოვანმა გამოდევნა, თუმცა ცნობილია ძვ. წ. IV საუკუნით დათარიღებული საფლავის ქვის წარწერა, რომელშიც ანბანური ნიშნები შეესაბამება A-ხაზოვანს.
B-ხაზოვანი დამწერლობა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფირფიტა B-ხაზოვანი დამწერლობით შესრულებული წარწერით, [[ჰერაკლიონის არქეოლოგიური მუზეუმი.]] B-ხაზოვანი დამწერლობა (კრეტულ-მიკენური დამწერლობა) ფართოდ გავრცელდა კრეტაზე და კონტინენტურ საბერძნეთში: კნოსოსი, კიდონია (ახლანდ. ქანია), პილოსი, მიკენე, ტირინთი, თებე ფლობდნენ სამეურნეო ტექსტების შემცველი თიხის ფირფიტების არქივებს; კიდევ უფრო ფართოდ — თესალიაში მდებარე ციხესიმაგრე გლამდე (Γλα) — წარმოდგენილია ჭურჭელზე გაკეთებული წარწერები. ყველა ცნობილი ტექსტი მიეკუთვნება მიკენის სასახლეების დანგრვამდე პერიოდს და თარიღდება ძვ. წ. XIII–XII საუკუნეებით (კნოსოსის ფირფიტები შესაძლოა უფრო ადრეულ პერიოდს ეკუთვნოდეს, მკვლევართა ნაწილი მათ ძვ. წ. XIV საუკუნით ათარიღებს). გამოყოფილია 80-მდე მარცვლის ნიშანი, აგრეთვე იდეოგრამები, რომელთაგ ნაწილი წარმოადგენს ლოგოგრამებს (ნიშანი ჩაწერილია მეორე ნიშანში ან ნიშნები ერთი-მეორეზეა ასხმული). ფირფიტებსა და ჭურჭელზე დატანილი ნიშნების შედარება აჩვენებს, რომ თავდაპირველად B-ხაზოვანი დამწერლობის ნიშნები გათვლილი იყო ფუნჯით ან ლერწმით (კალმით) მოხაზვისათვის. როგორც ჩანს, ბევრი ძეგლი, რომელიც ტყავზე და ხაზე იყო შესრულებული, ვერ შემორჩა. დამწერლობის გაშიფვრა 1952 წელს მოხდა მაიკლ ვენტრისის მიერ, ამ უკანასკნელით დაწერილი ტექსტების ენის უძველეს ბერძნულ ენასთან გაიგივებაში დახმარება აღმოუჩინა ჯონ ჩედვიკმა. გამოცემისა და ციტირების დროს ტექსტები იყოფა ჯგუფებად — აღმოჩენის ადგილის, აგრეთვე თემის (სერიებად დაყოფა) მიხედვით, ამ უკანასკნელს მკვლევრები გამოყოფენ შინაარსზე დაყრდნობით. სერიის მიხედვით ადვილადაა შესაძლებელი ტექსტის შინაარსის განსაზღვრა. მაგ., Aa სერიის ტექსტები წარმოადგენს მუშაკთა აღრიცხვას, Ea სერიისა — მიწის ნაკვეთთა აღრიცხვას, Sh სერიისა — შეიარაღებისა და ეტლების აღრიცხვას და ა.შ.
კრეტული დამწერლობების ენა
ფესტოსის დისკოსა და A-ხაზოვანი დამწერლობის ძეგლების ენა უცნობია, გაშიფვრის არცერთი შემოთავაზება არ არის საყოველთაოდ მიღებული. A-ხაზოვანი დამწერლობის ენა, როგორც ჩანს, ძლიერ განსხვავდებოდა კრეტული იეროგლიფიკის ენისაგან, ჰქონდა სხვაგვარი სტრუქტურა. A- და B-ხაზოვანში გვხვდება ნიშანთა სრულად შესაბამისი თანამიმდევრობები (მაგ., ფესტოსის სახელწოდება გადმოცემულია როგორც pa-i-to), თუმცა ხშირად შეიმჩნევა ბოლო ხმოვანში განსხვავებები: B-ხაზოვანის -о-ს A-ხაზოვანში შეესაბამება -u, -e ან -i (di-de-ru – di-de-ro, qa-qa-ru – qa-qa-ro, pa-ja-re – pa-ja-ro, te-ja-re – te-ja-ro, ta-na-ti – ta-na-to). ბოლო მარცვალში ხმოვნის ვარიანტები შესაძლოა მიუთითებდეს დაბოლოების არსებობაზე. A-ხაზოვანი დამწერლობის ენას ჰქონდა 5-წევრიანი ვოკალიზმი და ხასიათდება თანხმოვანთა დაპირისპირებით წარმოქმნის ადგილისა და წესის მიხედვით. ამავდროულად, დამწერლობის თავისებურებიდან გამომდინარე შეუძლებელია იმის მტკიცება, რომ A-ხაზოვანი დამწერლობის ენაში, მსგავსად მიკენური ეპოქის ბერძნული ენისა, არსებობდა ყრუ და მჟღერ თანხმოვანთა დაპირისპირება (თამაზ გამყრელიძე).
კვიპროსულ-მინოსური დამწერლობა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფირფიტა ენკომიდან, კვიპროსულ-მინოსური დამწერლობით შესრულებული წარწერით, [[ლუვრი.]] კვიპროსულ-მინოსური მარცვლოვანი დამწერლობის ძეგლები იქმნებოდა მთელი ძვ. წ. II ათასწლეულის განმავლობაში. მას სამი სახესხვაობა ჰქონდა. I და II კვიპროსულ-მინოსური დამწერლობა დღემდე გაუშიფრავია, ხოლო III, 1968 წელს ემილია მასონის (საფრანგეთი) მიერ გაშიფრული, ხურიტული ენის ერთ-ერთ დიალექტზე დაწერილ ტექსტებს მოიცავს. კვიპროსულ-მინოსური დამწერლობის გაგრძელება, მნიშვნელოვანწილად, არის კვიპროსული მარცვლოვანი დამწერლობა.
მახასიათებლები
იქიდან გამომდინარე, რომ როგორც კვიპროსულ-მინოსური დამწერლობის, ისე საკუთრივ კრეტული დამწერლობის სახესხვაობების ნიშნები გადმოსცემენ ღია მარცვალს, შესაძლებელია იმის ვარაუდი, რომ უკვე თავიდანვე ეგეიდის დამწერლობა ორიენტირებული იყო „თანხმოვანი+ხმოვანი“-ის სტუქტურის ნიშნებზე. ცალკეულ შემთხვევებში შესაძლებელია ყველა სახის კრეტული დამწერლობის ნიშანთა განვითარებაზე კვალდაკვალ მიყოლა. მაგ., ნიშანი მარცვალ ni-სათვის დადასტურებულია როგორც მარცვლის ნიშნად, ისე იდეოგრამად, რომელსაც „ლეღვის“ მნიშვნელობა ჰქონდა. გიუნტერ ნოიმანმა (გერმანია) ის გააიგივა სიტყვასთან, რომელიც კრეტაზე ჯერ კიდევ ძვ. წ. I ათასწლეულში გამოიყენებოდა და აღნიშნავდა ლეღვს: νιϰύλεα. σῦϰα. Κρῆτοι. ეს სიტყვა შემორჩენილია, რამდენადაც შემთხვევით მოხვდა ჰესიქიოს ალექსანდრიელის ლექსიკონში. ნიშანი 30პქ (ni) წარმოდგენილია იდეოგრამადაც და ფონეტიკური მარცვლის ნიშნადაც როგორც A-ხაზოვან დამწერლობაში, ისე კრეტულ იეროგლიფიკაში.
კრეტული დამწერლობა გრაფიკის განსაკუთრებულ სახეობას წარმოადგენს, აჩვენებს მის განვითარებას ნახატებიდან ღია მარცვლის გადმომცემ ნიშანთა ხაზურ მოწესრიგებამდე. კითხვისას სიტყვის გაგებისათვის უფრო მნიშვნელოვანი ჩანს მისი საწყისი ნაწილი; კვიპროსული მარცვლოვანი დამწერლობა კი მკაფიოდ აღნიშნავს ბოლო თანხმოვნებს. ღიად რჩება კვიპროსული დამწერლობის თანაფარდობის სახითხი ეგეოსის ზღვის რეგიონის სხვა მარცვლოვან დამწერლობებთან.
ლიტერატურა
*
ივნისი 2011
პორტალი:ახალი ამბები
06
კახათი
კახათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 40 მეტრი, ზუგდიდიდან 8 კმ, ინგირიდან 3 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4024 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ათენის საჰერცოგო
ათენის საჰერცოგო, ათენ-თებეს საჰერცოგო — ფეოდალური სახელმწიფო საბერძნეთში 1204-1458 წლებში. დააარსეს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილე ფრანგმა ფეოდალებმა. შედიოდა ლათინთა იმპერიაში. მოიცავდა ატიკას, ბეოტიას, მეგარას, კუნძულებს ეგინასა და სალამინს. ათენის საჰერცოგო თავდაპირველად ეპყრა ბურგონულ და დე ლა როშების დინასტიას (1205-1311), შემდეგ კატალონიურ არაგონების დინასტიას (1311-1388), ხოლო 1388-1458 აქ ფლორენციული გვარის აჩაიუოლების წარმომადგენლები გაბატონდნენ. ათენის საჰერცოგოში დასავლეთ ევროპული ტიპის ფეოდალური იერარქიული სისტემა არსებობდა. 1458 წელს საჰერცოგო თურქეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ დაიპყრო.
You Spin Me Round (Like a Record)
„You Spin Me Round (Like a Record)“ — ინგლისური პოპჯგუფის, Dead or Alive-ის სიმღერა, რომელიც წარმოდგენილია მათ მეორე სტუდიურ ალბომში „Youthquake“ (1985). სინგლის სახით გამოვიდა 1984 წლის ნოემბერში, 1985 წლის მარტში დიდ ბრიტანეთში 1-ელ ადგილს მიაღწია და პოზიცია 17 კვირის განმავლობაში შეინარჩუნა. იყო Stock Aitken Waterman-ის პროდიუსერობით გამოსული პირველი ბრიტანული პირველადგილოსანი ჰიტი. აშშ-ის Billboard Hot 100-ში იმავე წლის 17 აგვისტოს მე-11 ადგილი დაიკავა და ამ ჩარტში Stock Aitken Waterman-ის საპროდიუსერო ტრიოს საუკეთესო შედეგის მქონე სინგლი გახდა.
2003 წელს ჟურნალმა „Q“-მ „ყველა დროის 1001 საუკეთესო სიმღერის“ სიაში ეს სინგლი 981-ე ადგილზე დაასახელა. „Blender“-მა 2005 წელს 289-ე ადგილი მიანიჭა „შენი დაბადების შემდეგ შექმნილი საუკეთესო სიმღერების“ („Greatest Songs Since You Were Born“) რეიტინგში. 2015 წელს კი ITV-ის გამოკითხვაში ბრიტანულმა საზოგადოებამ 1980-იანი წლების პირველადგილოსან ჰიტებს შორის მე-17 საყვარელ სიმღერად აირჩია.
მომდევნო წლებში არაერთმა შემსრულებელმა გამოუშვა სიმღერის მისეული ვერსია.
შექმნის ისტორია
ჯგუფის სადებიუტო სტუდიური ალბომის, „Sophisticated Boom Boom“-ის (1984) ჟღერადობის გამეორებისათვის თავის არიდების მიზნით, პიტ ბერნსს სურდა, რომ „You Spin Me Round“-ის პროდიუსერი ყოფილიყო იმ დროს ნაკლებად ცნობილი პროდიუსერების ჯგუფი Stock Aitken Waterman. ბერნსს უნდოდა, რომ სიმღერა შესრულებულიყო ჰაი-ენერჯის სტილში, როგორც ამ პროდიუსერული ჯგუფის 1984 წლის ბრიტანული ჰიტები: დივაინის „You Think You're a Man“ და ჰეიზელ დინის „Whatever I Do (Wherever I Go)“.
ბერნსის თქმით, სიმღერა უკვე „დასრულებული“ იყო იმ დროისთვის, როდესაც პროდიუსერები აირჩიეს მასზე სამუშაოდ, რადგან „ხმის ჩამწერი კომპანიები არ ენდობოდნენ ისეთ ჯგუფს, რომელიც სტუდიაში პროდიუსერის გარეშე მივიდოდა“. მისივე სიტყვებით, ხმის ჩამწერი კომპანია „You Spin Me Round“-ის მიმართ იმდენად არაენთუზიაზმით იყო განწყობილი, რომ ჩასაწერად თავად 2500 გირვანქა სტერლინგის ოდენობის სესხის აღება მოუწია. ჩაწერის შემდეგ იხსენებდა, რომ ხმის ჩამწერმა კომპანიის აზრით, სიმღერა „საშინელება“ იყო და ჯგუფს თავად უნდა დაეფინანსებინა სიმღერის ვიდეოკლიპი.
2015 წლის აპრილში BBC Radio 4-ისათვის მიცემულ ინტერვიუში ბერნსმა აღნიშნა, რომ პროდიუსერებსა და ჯგუფს შორის კონფრონტაციულმა დამოკიდებულებამ წარმოების დროს გამოიწვია „საკმაოდ ცუდი ემოციური ატმოსფერო“ და უთანხმოებები. ხმის რეჟისორ ფილ ჰარდინგის თანახმად, სიმღერის მიქშირების დროს ჯგუფის წევრებსა და პროდიუსერებს (მაიკ სტოკსა და მეტ აიტკენს) შორის დაძაბულობა იმდენად მაღალი იყო, რომ ლამის ძალადობაში გადაიზარდა აიტკენმა დაადასტურა, რომ დაძაბულობა მაღალი იყო, პროდიუსერები ჯგუფის წევრებს დაუპირისპირდნენ ამ უკანასკნელთა სურვილის გამო, ახალი ელემენტები დაემატებინათ მიქსში. სტოკი უარყოფდა სტუდიაში დაძაბულობის სერიოზულობას და ამტკიცებდა, რომ ბერნსმა, ჰარდინგმა და პიტ უოტერმანმა (მესამე პროდიუსერმა) საკუთარ მონაყოლებში მომხდარი გააზვიადეს.
„You Spin Me Round (Like a Record)“ დაწერილია ფა ♯ მინორის ტონალობაში.
ხელახალი გამოშვებები
„You Spin Me Round“-ის რემიქსვერსია გამოვიდა 2003 წელს, ამავე დროს გამოვიდა Dead or Alive-ის საუკეთესო ჰიტების ალბომი „Evolution: The Hits“. სიმღერამ გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტში 23-ე ადგილს მიაღწია. 1984 წლის ორიგინალი ჩანაწერი ხელახლა გამოვიდა 2006 წლის 30 იანვარს და მე-5 ადგილს მიაღწია.
ადრინდელი რემიქსები გამოვიდა 1996 და 1997 წლებში (ზოგიერთი შესულია ალბომ „Nukleopatra“-ს ამერიკულ, ევროპულ და ავსტრალიურ გამოშვებებში). 1999 წელს ეს მიქსები აშშ-ში გამოიცა 2-CD კომპლექტად. პირველ დისკზე იყო „You Spin Me Round“-ის შვიდი მიქსი, ხოლო მეორე დისკზე — „Sex Drive“-ის ხუთი მიქსი. 2000 წელს ახალი მიქსები გამოჩნდა ალბომში „Fragile“, 2001 წელს კი — ალბომში „Unbreakable: The Fragile Remixes“.
აღიარება
2003 წელს, ბრიტანულმა პოპულარულმა მუსიკალურმა ჟურნალმა „Q“-მ „You Spin Me Round“ 981-ე ადგილზე დაასახელა „ყველა დროის 1001 საუკეთესო სიმღერის“ სიაში.
2005 წელს „Blender“-მა მას 289-ე ადგილი მიანიჭა „შენი დაბადების შემდეგ შექმნილი საუკეთესო სიმღერების“ („Greatest Songs Since You Were Born“) რეიტინგში.
2015 წელს „ITV“-ის გამოკითხვაში ბრიტანულმა საზოგადოებამ 1980-იანი წლების პირველადგილოსან ჰიტებს შორის მე-17 საყვარელ სიმღერად აირჩია.
2020 წელს „The Guardian“-მა სიმღერას მეხუთე ადგილი მიანიჭა საკუთარ სიაში „გაერთიანებული სამეფოს 100 უდიდესი პირველადგილოსანი“.
2021 წელს ჟურნალმა „Classic Pop“ პირველ ადგილზე დააყენა „Stock Aitken Waterman-ის ტოპ 40 სიმღერის“ სიაში.
ტრეკების სია
1985, Epic – 49-05208; 1989, Epic – 49H69181
2003, Epic 673578 2
2006, Epic 82876 806212
სქოლიო
კატეგორია:Dead or Alive-ის სიმღერები კატეგორია:Epic Records-ის სინგლები კატეგორია:2006 წლის სინგლები კატეგორია:2003 წლის სინგლები კატეგორია:1985 წლის სინგლები კატეგორია:1984 წლის სინგლები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები
Hergest Ridge (ალბომი)
Hergest Ridge — მაიკ ოლდფილდის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც, ისევე როგორც მისი წინამორბედი, შედგება ორი ინსტრუმენტული პიესისგან. იგი გამოვიდა 1974 წელს.
ოლდფილდს არ მოსწონდა, რომ ალბომს Tubular Bells ზედმეტი ყურადღება ხვდა წილად. იგი დასახლდა ინგლისის ერთ-ერთ სოფელში და დაიწყო მუშაობა ახალ ჩანაწერზე. Hergest Ridge-მა სათაური შეიძინა ჰერფორდშირისა და უელსის საზღვარზე არსებული ერთ-ერთი გორაკისგან, სადაც მაიკი იმ პერიოდში ცხოვრობდა.
ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა
ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა (Bom Jesus da Lapa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს.
Hergest Ridge (ალბომი)
Hergest Ridge მოხვდა ბრიტანული ალბომების ჩარტის #1 ადგილზე, მაგრამ მოგვიანებით მისი ადგილი კვლავ დისკმა Tubular Bells დაიკავა. ოლდფილდი არის ერთ-ერთი სულ სამისგან (სიაში აგრეთვე The Beatles და ბობ დილანი შედიან), რომლებმაც ჩარტში საკუთარი თავი დაამარცხეს.
ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 63 508 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 951.425 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.07 კმ²-ზე.
Hergest Ridge (ალბომი)
2010 წელს გამოიცა ალბომის ახალი მიქსი, დამატებითი მასალითა და განსხვავებული ყდით.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:1974 წლის ალბომები კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის სიმღერები კატეგორია:ინსტრუმენტული ალბომები კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ბონ-ჟეზუს-და-ლაპა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ყარადაღი
ყარადაღი — მთა საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სამსრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ბურნაშეთის (მდინარე ქციის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე 3047 მ. ყარადაღი გუმბათისებრი მოყვანილობის ვულკანია. კალთებზე სუბალპური და ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მთები კატეგორია:საქართველოს ვულკანები
იტალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
სიაში მოცემულია იტალიის მუნიციპალიტეტები რომელთა მოსახლეობაც 50 000 კაცს აჭარბებს. შედეგები ემყარება 1981, 1991 და 2001 წლების იტალიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მიერ ჩატარებულ აღწერის მონაცემებს და ოფიციალური დემოგრაფიული ბალანსის მონაცემებს 2010 წლის 31 დეკემბრისათვის. thumb|150px|[[რომი]] thumb|150px|[[მილანი]] thumb|150px|[[ნეაპოლი]] thumb|150px|[[ტურინი]] thumb|150px|[[პალერმო]] thumb|150px|[[გენუა]] thumb|150px|[[ბოლონია]] thumb|150px|[[ფლორენცია]] thumb|150px|[[ბარი (იტალია)|ბარი]] thumb|150px|[[კატანია]] thumb|150px|[[ვენეცია]] thumb|150px|[[ვერონა]] thumb|150px|[[მესინა]] thumb|150px|[[პადუა]] thumb|150px|[[ტრიესტი]] thumb|150px|[[ბრეშა]] thumb|150px|[[ტარანტო]] thumb|150px|[[პრატო]] thumb|150px|[[პარმა]] thumb|150px|[[რეჯო-დი-კალაბრია]]
A Tribute to the Four Horsemen
A Tribute to the Four Horsemen — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკისადმი მიძღვნილი 2002 წელს გამოსული ალბომი, სადაც სიმღერებს სხვადასხვა შემსრულებელი ასრულებს. ალბომი ხელმეორედ 2003 წელს გამოიცა Nuclear Blast Records-ის მიერ მცირე სხვაობებით სიმღერების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტალიკა კატეგორია:2004 წლის ალბომები
უილიამ ბრედფორდი
მინი|უილიამ ბედფორდი უილიამ ბრედფორდი (William Bradford; 14 სექტემბერი, 1755 – 23 აგვისტო, 1795) — პენსილვანიელი იურისტი და მოსამართლე, აშშ-ის მეორე გენერალური პროკურორი.
დაიბადა ფილადელფიაში. 1772 წლამდე სწავლობდა პრინსტონის უნივერსიტეტში, სადაც დაუმეგობრდა ჯეიმზ მედისონს. 1776 წელს მოხალისედ ჩაეწერა პენსილვანიის მილიციის რაზმში. მილიცაიაში მსახურობის ვადის გასვლის შემდეგ კონტინენტალურ არმიას შეუერთდა, მისი სამხედრო წოდება მაშინ კაპიტანი იყო. მონაწილეობა მიიღო ტრენტონის ბრძოლაში. 1779 წელს ჯანმრთელობის გაუარესების შემდეგ სახლში დაბრუნდა.
წარმატებული კარიერის შემდეგ, 1791 წელს დანიშნეს პენსილვანიის უზენაესი სასამართლოს დავმჯდომარედ. 1793 წელს ბრედფორდისა და გუბერნატორ თომას მალფინის ინიციატივით პენსილვანიაში გაუქმდა სიკვდილით დასჯა. ამ მაგალითს მიმართეს სხვა შტატების ხელმძღვანელებმაც. 1794 წლის 8 იანვარს ჯორჯ ვაშინგტონმა ბრედფორდი დანიშნა იუსტიციის მინისტრად, ედმუნდ რენდოლფის ადგილზე.
ბრედფორდი გარდაიცვალა 1795 წელს, დაკრძალულია ქალაქ ბარლინგტონში (ნიუ ჯერსი). პენსილვანიის ერთ ერთ ოლქს, ბრედფორდის ოლქს, მის პატივსაცემად დაერქვა სახელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის გენერალური პროკურორები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1755 კატეგორია:გარდაცვლილი 1795 კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:ამერიკელი ადვოკატები კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
ანდრო ჭილაია
ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია (დ. 3 ივნისი 1903, სოფ. ნახუნავო, მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 მარტი, 1973) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1966).
ბიოგრაფია
ანდრო რომანოზის ძე ჭილაია დაიბადა 1903  წლის 3 ივნისს მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახუნავოში. დაწყებითი განათლება თავის სოფელში მიიღო. ხოლო საშუალო სკოლა დაამთავრა გეგეჭკორში. 1926 წელს მას ნიშნავენ მასწავლებლად მანგლისში. 1930 წელს, როგორც წარჩინებული მასწავლებელი, მივლინებულ იქნა თბილისში, უმაღლესი განათლების მისაღებად.
1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მუშაობდა ლექტორად, ჯერ მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1940 წელს დაიწყო ლექციების კურსის კითხვა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა.
1941-1945 წლების განმავლობაში  ანდრო ჭილაია  ხელმძღვანელობდა დაუსწრებელ სწავლებას ფილოლოგიის ფაკულტეტზე როგორც დეკანი. 1945-1950 წლებში მას ეკავა პრორექტორის თანამდებობა.
მან ლიტერატურის თეორიის მრავალი საკითხი გაარკვია ქართველ მწერალთა შემოქმედებითი პრაქტიკის მიხედვით, როგორც პედაგოგი იგი მონაწილე იყო სახელმძღვანელოთა შედგენისა. უმაღლესი და საშუალო სკოლების პროგრამების დამუშავებისა. ახალი ქართული ლიტერატურის კათედრის მიერ მომზადებული ორტომიანი სახელმძღვანელოსი.
მისი ნაშრომი გიორგი წერეთლის საზოგადოებრივი მოღვაწეობისა და მხატვრული შემოქმედების შესახებ გამოიცა ორჯერ 1964 და 1967 წლებში მნიშვნელოვანია მისი „ლიტერატურათმცოდნეობის ძირითადი ცნებები“ (1971).
ჭილაია გარდაიცვალა 1973 წ. 7 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები ა
ამაზონის აუზი
300px|მინი|ამაზონი ამაზონის აუზი — სამხრეთ ამერიკის ნაწილი, რომელიც გადინებულია მდინარე ამაზონით და მისი შენაკადებით. აუზი მოიცავს დაახლოებით 6,300,000 კმ2, ფართობს, ანუ სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის დაახლოებით 35,5 პროცენტს. იგი მდებარეობს ბრაზილიის, კოლუმბიის, ეკვადორის, გაიანას, პერუს, სურინამის და ვენესუელას ქვეყნებში.
ველური ბუნება
ძუძუმწოვრები ამაზონში 1400-ზე მეტი სახეობის ძუძუმწოვარია ნაპოვნი, რომელთა უმეტესობა ღამურებისა და მღრღნელების სახეობებია. უფრო დიდ ძუძუმწოვრებს მიეკუთვნებიან იაგუარი, ოცელოტი, კაპიბარა, პუმა და სამხრეთ ამერიკული ტაპირი.
ჩიტები ამაზონის აუზში ბინადრობს დაახლოებით 1500 ფრინველის სახეობა. ამაზონის ბიომრავალფეროვნება და მრავალფეროვანი ფრინველების სახეობების დიდი რაოდენობა მოცემულია ამ ნოტიო ტყეებში მცხოვრები სხვადასხვა ფრინველთა ოჯახების რაოდენობით. ამის მაგალითი იქნება კოტინგების ოჯახი, რომელსაც ეკუთვნის გვიანის მამალი. აქ ასევე გვხვდება ფრინველები, როგორიცაა ტუკანები და კოლიბრები. დასავლეთ ამაზონში ასობით თუთიყუში ეშვება ღია მდინარის ნაპირებზე, რათა მოიხმარონ თიხა თითქმის ყოველდღიურად, გამონაკლისი არის წვიმიანი დღეები.
ქვეწარმავლები ამაზონის ზედაპირულ წყლებში ბინადრობს მწვანე ანაკონდა. ასევე ბოა კონსტრიქტორი, რომელიც ცხოვრობს ამაზონის ხის მწვერვალებში.
ამფიბიები ამფიბიების 1500-ზე მეტი სახეობა ცურავს და გვხვდება ამაზონში. ზომიერი ბაყაყებისგან განსხვავებით, რომლებიც ძირითადად შემოიფარგლება წყლის მახლობლად მდებარე ჰაბიტატებით, ტროპიკული ბაყაყები ყველაზე მეტად გვხვდება ხეებში და შედარებით ცოტა გვხვდება ტყის ფსკერზე წყლის ობიექტებთან ახლოს. ამ მოვლენის მიზეზი საკმაოდ მარტივია: ბაყაყებმა ყოველთვის უნდა შეინარჩუნონ კანი ტენიანი, რადგან მათი სუნთქვის თითქმის ნახევარი მათი კანით ხდება. ტროპიკული ტყის მაღალი ტენიანობა და ხშირი წვიმები ტროპიკულ ბაყაყებს უსასრულოდ მეტ თავისუფლებას ანიჭებს ხეებში გადაადგილებისა და ტროპიკული ტყის წყლების მრავალი მტაცებლისგან თავის დაღწევას
წყლის ცხოვრება
დაახლოებით 2,500 თევზის სახეობაა ცნობილი ამაზონის აუზიდან და დადგენილია, რომ არსებობს 1000-ზე მეტი დაუწერელი სახეობა. ეს უფრო მეტია, ვიდრე ნებისმიერი სხვა მდინარის აუზი დედამიწაზე და ამაზონია ნეოტროპული თევზების მრავალფეროვნების ცენტრია. ამაზონის ცნობილი თევზის სახეობების დაახლოებით 45% (1000-ზე მეტი სახეობა) აუზის ენდემურია. სახეობრივი სიმდიდრე ნაწილობრივ შეიძლება აიხსნას დიდი განსხვავებებით ამაზონის აუზის სხვადასხვა ნაწილს შორის, რის შედეგადაც მრავალი თევზის სახეობაა, რომლებიც მცირე რეგიონებისთვის ენდემურია. მაგალითად, წმინდა წყლის ფაუნა განსხვავდება თეთრი და შავი მდინარეების ფაუნისგან, ნელა მოძრავი მონაკვეთების ფაუნა ავლენს მკაფიო განსხვავებებს ჩქარებთან შედარებით, მცირე ნაკადულებში ფაუნა განსხვავდება ძირითადი მდინარეებისგან. ამაზონის თევზი ძალიან განსხვავდება ფორმით და ზომით. ყველაზე დიდი, არაპაიმა და პირაიბა შეიძლება მიაღწიოს 3 მეტრს (9.8 ფუტი) ან მეტს სიგრძით და 200 კგ-მდე (440 ფუნტი) წონაში, რაც მათ ერთ-ერთ უდიდეს მკაცრი მტკნარი წყლის თევზებად აქცევს მსოფლიოში. გიგანტებისგან განსხვავებით, არსებობს ამაზონის თევზი რამდენიმე ოჯახიდან, რომელთა სიგრძე 2 სმ-ზე ნაკლებია. ყველაზე პატარა, სავარაუდოდ, ლეპტოფილიპნიონის მძინარე გობია, რომელიც არ აღემატება 1 სმ (0,4 ინჩს) და მსოფლიოში ყველაზე პატარა თევზებს შორისაა. . ამაზონის მთავარი მდინარეების ღრმა ნაწილი ყოველთვის ბნელია და რამდენიმე სახეობას აქვს მღვიმის თევზის მსგავსი ადაპტაცია (შემცირებული პიგმენტი და თვალები). მათ შორისაა კომპსარაია და ორთოსტერნრქუსი, ცეტოპსისის ვეშაპი, ლოქო.
Მწერები
ამაზონის ცხოველთა სახეობების 90%-ზე მეტი არის მწერები, რომელთაგან დაახლოებით 40% არის ხოჭოები (Coleoptera წარმოადგენს ცხოველთა სიცოცხლის ყველა ცნობილი სახეობის თითქმის 25%-ს.)
კლიმატი და სეზონები
მდინარე ამაზონის აუზს აქვს დაბალწყლიანი სეზონი (ცნობილია, როგორც ზაფხული) და სველი სეზონი (ცნობილია, როგორც ზამთარი), რომლის დროსაც მდინარეები იტბორება მიმდებარე, დაბალ ტყეებში. აუზის კლიმატი ძირითადად ცხელი და ნოტიოა. თუმცა ზოგიერთ რაიონში ზაფხულის თვეებს (ივნისი-სექტემბერი) შეიძლება მოჰყვეს სიცივეები, რომლებიც გამოწვეულია ანტარქტიდის ქარებით. საშუალო წლიური ტემპერატურა დაახლოებით 25 გრადუსია და 28 გრადუსი ცელსიუსით, ზაფხულისა და ზამთრის სეზონებს შორის მცირე განსხვავება.
ადამიანის ცხოვრების წესი
ამაზონია იშვიათად არის დასახლებული. არსებობს მიმოფანტული დასახლებები ხმელეთზე, მაგრამ მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს რამდენიმე დიდ ქალაქში ამაზონისა და სხვა ძირითადი მდინარეების ნაპირებზე, მაგალითად, იკიტოსში - ლორეტოში პერუში, მანაუს-ამაზონასის შტატში და ბელემში, პარა.ზოგიერთი მოსახლე აგროვებს ველური რეზინის ლატექსს და ბრაზილიურ თხილს. ეს არის მოპოვების მეურნეობის ფორმა, სადაც ხეები არ იჭრება.ხალხი ცხოვრობს ჩალის სახლებში, რომლებსაც მსგავსი ფუტკრის ფორმა აქვთ. ასევე აშენებენ ბინის მსგავს სახლებს სახელად „მალოკა“, ციცაბო დახრილი სახურავით.
ენები
ამაზონში ყველაზე გავრცელებული ენებია პორტუგალიური და ესპანური. ბრაზილიის მხარეზე პორტუგალიურად საუბრობს მოსახლეობის მინიმუმ 98%, ხოლო ესპანურენოვან ქვეყნებში ძირძველი ენების მოლაპარაკეების დიდი რაოდენობაა, თუმცა ესპანური დომინანტურია. ამაზონში ჯერ კიდევ არსებობს ასობით მშობლიური ენა, რომელთა უმეტესობას მხოლოდ რამდენიმე ადამიანი ლაპარაკობს და, შესაბამისად, კრიტიკულ საფრთხეშია.
ძირძველი ხალხი
ბევრი ტომობრივი ჯგუფი ცხოვრობს ამაზონის აუზში, ხშირად შედარებით იზოლაციაში. დადგენილია, რომ 400 ან მეტი ტომობრივი ჯგუფი ცხოვრობს ამაზონის აუზში ასობით წლის განმავლობაში საკუთარი კულტურით, ენით და ცხოვრების წესით. დღეს ამაზონის აუზის მთლიანი მოსახლეობა 1,5 მილიონია. დაახლოებით 100 უკონტაქტო ტომობრივი ჯგუფია. უმსხვილესი ორგანიზაცია, რომელიც იბრძვის მკვიდრი ხალხებისთვის ამ მხარეში არის COICA.
მდინარის ვაჭრობა
მდინარე არის რეგიონებში ადამიანებისა და პროდუქტების ტრანსპორტირების ძირითადი გზა.
სოფლის მეურნეობა
სეზონური წყალდიდობები თხრის და ანაწილებს საკვები ნივთიერებებით მდიდარ სილას პლაჟებსა და კუნძულებზე, რაც მშრალ სეზონზე მდინარის სანაპიროზე ბრინჯის, ლობიოსა და სიმინდის სოფლის მეურნეობის საშუალებას იძლევა სასუქის დამატების გარეშე.თევზაობა უზრუნველყოფს დამატებით საკვებს მთელი წლის განმავლობაში.ტყეების ფართო გაჩეხვა, განსაკუთრებით ბრაზილიაში, იწვევს ცნობილი და უცნობი სახეობების გადაშენებას, ამცირებს ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებას და უარყოფითად მოქმედებს ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის ხარისხზე. ტყის გაჩეხვის პროცესის ბოლო ნაწილი არის ნახშირის ფართომასშტაბიანი წარმოება ინდუსტრიული პროცესებისთვის, როგორიცაა ფოლადის წარმოება.
გლობალური ეკოლოგიური როლი / ფუნქცია კლიმატის ცვლილებისთვის
ამჟამად, მსოფლიო გამოყოფს დაახლოებით 40 მილიარდ ტონა CO2-ს. ატმოსფეროში ყოველწლიურად. ამაზონი შთანთქავს 2 მილიარდ ტონა CO2-ს წელიწადში (ანუ წლიური გამონაბოლქვის 5%-ს), რაც მას კლიმატის ცვლილების პრევენციის სასიცოცხლო ნაწილს ხდის.“ ამაზონის ბიომრავალფეროვნება ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს როგორც გლობალური სისტემების ნაწილი, რომელიც გავლენას ახდენს ნახშირბადის გლობალურ ციკლზე და, შესაბამისად, კლიმატის ცვლილებაზე, ისევე როგორც ნახევარსფეროების ჰიდროლოგიურ სისტემებზე, რომელიც წარმოადგენს მნიშვნელოვან ადგილს სამხრეთ ამერიკის კლიმატისა და ნალექისთვის. ის ასევე აწარმოებს ჟანგბადის 20%-ს. დედამიწა
სქოლიო
კატეგორია:ამაზონის აუზი კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ბუნება
დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია
დოდო ლაბუჩიძე-ხოფერია (დ. 15 სექტემბერი, 1948 — გ. 24 თებერვალი, 2020) — ქართველი მეცნიერი, მთარგმნელი, პედაგოგი, ფილოლოგი, ფილოსოფოსი.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი ფრანგული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1977 წელს კი ამავე უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ასპირანტურა, რომანული ფილოლოგიის მიმართულებით, ხოლო 2008 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დოქტორანტურა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
Rhytidoponera subcyanea
Rhytidoponera subcyanea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სანტა-კატარინა
სანტა-კატარინა (პორტ. Santa Catarina, SC) — შტატი ბრაზილიის სამხრეთში. უკავია მდინარე ურუგვაის სათავეები. სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია.
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
იოსებ ბარათაშვილი
მინიატიურა|250პქ|საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები მეორე სათათბიროს პერიოდში, 1906 წ. სხედან მარცხნიდან მარჯვნივ: იოსებ ბარათაშვილი, [[ნოე ჟორდანია, მ.ს. ჯაფარიძე, ისიდორე რამიშვილი; დგანან მარცხნიდან მარჯვნივ: ივანე გომართელი, სემიონ წერეთელი.]] იოსებ (ოსიკო, იესე) ალექსანდრეს ძე ბარათაშვილი (დ. 4 ნოემბერი, 1874, ბორბალო, ტფილისის მაზრა, ახლ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი ― გ. 1937) ― ქართველი ადვოკატი, პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრი, ქართველი სოციალისტ-ფედერალისტების ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
ბარათაშვილი აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს კულტურულ, საგანმანათლებლო და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში: იყო ქართული დრამატული საზოგადოების ყრილობის თავმჯდომარის მოადგილე 1913 წლიდან, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი, კავკასიის ვექილთა საბჭოს წევრი (1917 წელს). 1917 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. იყო „თბილისის უნივერსიტეტის დამფუძნებელი საზოგადოების“ წევრი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მისი პუბლიცისტური წერილები მუდმივად ქვეყნდებოდა ქართულ პერიოდულ პრესაში („ივერია“, „სახალხო საქმე“ და სხვა).
1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1919 წლის 12 მარტიდან იყო საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიიდან. დამფუძნებელ კრებაში იყო სარეგლამენტო კომისიის თავმჯდომარე, საკონსტიტუციო, სამანდატო, სარეკომენდაციო, საპენსიო და შრომის კომისიების წევრი. 1919 წლიდან იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს ხმოსანი. 1921 წელს საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ჩართული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1922-1924 წლებში რამდენჯერმე დააპატიმრეს. 1923 წლის ნოემბერში მონაწილეობდა სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიის იძულებით თვითლიკვიდაციაში. 1924 წლის მარტში სამსონ დადიანთან და კირილე ნინიძესთან ერთად სასამართლო პროცესზე იცავდა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს ამბროსის და სამღვდელო პირთა ჯგუფს. შემდეგ წლებში აგრძელებდა საადვოკატო პრაქტიკას, იყო საქართველოს სსრ-ის დამცველთა კოლეგიის წევრი. 1937 წელს დიდი წმენდის] დროს გარიცხეს ადვოკატთა კოლეგიის შემადგენლობიდან. იმავე წლის 17 აგვისტოს დააპატიმრეს და 14 სექტემბერს დახვრიტეს. მისი რეაბილიტაცია მოხდა 1956 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი ადვოკატები კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში ი კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
ნერგეეთი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1001 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიერდ რადო
დიერდ რადო (Radó György; დ. 10 ოქტომბერი, 1912, ბუდაპეშტი — გ. 2 ივლისი,  1994, იქვე) — უნგრელი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი.
შ. კაზაჩასთან ერთად გამოსცა „საბჭოთა ლიტერატურის უნგრული თარგმანების ბიბლიოგრაფია“ (1950-1957, შვიდ ტომა). რამდენიმეჯერ იმოგზაურა საქართველოში და თავისი შთაბეჭდილებები გამოაქვეყნა წიგნებში:„თეთრი ღამეებიდან შავი ზღვისკენ“ (1962), „კავკასიის გადაღმა“ (1971). 50-იან წლებში ჟ. რაბთან ერთად პოეტ შ. ვეერეშისათვის მოამზადა ვეფხისტყაოსნის პწკარედი. თარგმნა ნიკილოზ ბარათაშვილის, ილია ჭავჭავაძი, აკაკი წერეთლის და სხვათა ლექსები (კრებული „მსოფლიო ლიტერატურა“, 1955). სისტემატურად ბეჭდავს წერილებს ქართული ლიტერატურის საკითხებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრელი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
აცტეკა
აცტეკა (Estadio Azteca) — სტადიონი მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. მექსიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებისა საფეხბურთო კლუბ „ამერიკის“ საშინაო მოედანი. აშენდა 1968 წლის მეხიკოს ოლიმპიური თამაშების სამასპინძლოდ. სტადიონი ოფიციალურად 87,000 ათას მაყურებელს იტევს და ამ მაჩვენებლით მექსიკაში ყველაზე დიდია.
ივლისი 2011
პორტალი:ახალი ამბები
07
აცტეკა
აცტეკა ერთადერთი სტადიონია, რომელმაც ორი მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალს უმასპინძლა (1970, 1986).
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის სტადიონები
კარინიანია
კარინიანია (Carinhanha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 378 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2751,856 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10,31 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
სტანისლავ პეტროვი
მინი|სტანისლავ პეტროვი, მის სახლში 2016 წელს. სტანისლავ პეტროვი (Станислав Евграфович Петров; დ. 7 სექტემბერი, 1939, ვლადივოსტოკი — 19 მაისი, 2017, ფრიაზინო, მოსკოვის ოლქი) — რუსეთის სტრატეგიული სარაკეტო ძალების პოდპოლკოვნიკი, რომელმაც 1983 წლის 26 სექტემბერს მსოფლიო პოტენციური ბირთვული ომისგან იხსნა. ჩათვალა, რომ აშშ-ის ბირთვული ქობინების საბჭოთა კავშირისკენ მოძრაობის კომპიუტერული ანგარიში აშკარა შეცდომა იყო, პეტროვმა, ის რაც ბირთვულ თავდასხმას ჰგავდა, ცრუ განგაშად გამოაცხადა. გაურკვეველია, შემდგომში მან ამ შეცდომის ანგარიში ჩააბარა თუ არა ხელმძღვანელობას. მოგვიანებით დამტკიცდა, რომ კომპიუტერის მონაცემებში სინამდვილეში შეცდომა იყო. სამხედრო საიდუმლოებისა და საერთაშორისო პოლიტიკის გამო, პეტროვის ქმედება 1998 წლამდე საიდუმლოდ ინახებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:დაბადებული 1939
ფერეიდნელები
მინი|300პქ|ფერეიდუნშაჰრის ენების ინსტიტუტის ქართული კლასის ქართველი მოსწავლეები მინი|150პქ|ფერეიდნელი ქართველი სარა (ქეთი) გუგუჩანი მინი|300პქ|მარცხნივ|ფერეიდნელი ქართველები ირანის რუკაზე ფერეიდნელები — ირანის ფერეიდანის მხარეში მცხოვრები ეთნიკური ქართველები, მეტყველებენ ქართული ენის ფერეიდნულ კილოზე. ფერეიდნელების რაოდენობას 12-14 ათასი ადამიანით განსაზღვრავენ.
კულტურა
ფერეიდანში მცხოვრები ქართველების კულტურა და ყოფა განსხვავებულია თურქეთში მცხოვრები ქართველების კულტურისა და ყოფისგან, რადგან ფერეიდნელები აღმოჩნდნენ იზოლირებულ მდგომარეობაში. რელიგიამ, ცხოვრების პირობებმა და ეკოლოგიურმა გარემომ მთლიანად შეცვალა მათი ტანისამოსი, სამეურნეო იარაღები და ა. შ. ქართული ყოფიერებიდან შეინარჩუნეს ეგზოგამოურობა, გვარებად დასახლების ფორმა, არ მიიღეს ურვადი (სყიდვითი ქორწინება).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველები კუთხეების მიხედვით კატეგორია:ქართველი მუსლიმები
ფეტვისხევის მარიამწმინდის ეკლესია
ფეტვისხევის მარიამწმინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდინარე ტანის ხეობაში, სოფელ ფეტვისხევიდან ჩრდილო-დასავლეთით, 3 კმ-ზე, ტყეში („შავტყე“). თარიღდება IX-X საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (12,25 X 11,1 მ.), ნაგებია ძირითადად ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით და დასავლეთით თითო სარკმელია. სამხრეთით — ორ-ორი. ღრმა ნახევარწრიულ აფსიდს მაღალი დასაჯდომი გასდევს. აფსიდის ცენტრში დგას ქვით ნაშენი სატრაპეზო. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომელიც მძლავრად გამოშვერილ ერთსაფეხურიან პილასტრებსა და თლილი ქვის საბჯენ თაღებს ეყრდნობა. აფსიდის სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები, რომელიც სტილისტური ნიშნებით XII-XIII საუკუნეებს განეკუთვნება. საკურთხეველი დარბაზის იატაკიდან ორი საფეხურით არის ამაღლებული, აქ იდგა XV-XVI საუკუნეების ხის კანკელი (ამჟამად ინახება საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში). კანკელის არქიტრავის ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულია ზაქარია ფანასკერტელი, რაც მოწმობს, რომ გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში ეკლესია და მისი მიდამოები ამ გვარის ფეოდალთა სამფლობელო იყო. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლების მთელ სიგრძეზე ეკლესიის თანადროული ორი მინაშენია. ორივე მინაშენი აღმოსავლეთით, ეკლესიის აფსიდის კედლებში ღრმა ნიშით არის შეჭრილი. ეკლესიის აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კუთხეში გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში მიუშენებიათ დარბაზული ეკლესია, რომელსაც კარი სამხრეთიდან აქვს, სარკმლები — აღმოსავლეთით და სამხრეთით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა მარიამის სახელობის ეკლესიები
უცნობი ადამიანის ნაამბობი
უცნობი ადამიანის ნაამბობი (Рассказ неизвестного человека) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1893 წელს დაიწერა. პირველად, 1893 წლის თებერვალსა და მარტში, ჟურნალ „Русская мысль“-ის მე-2 და მე-3 ნომრებში გამოქვეყნდა. მცირედი ცვლილებებით შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ გამოცემული ჩეხოვის თხზულებათა კრებულის მეექვსე ტომში.
ყანობილი
ყანობილი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების კურცხანისა (ოცხის მარჯვენა შენაკადი) და ოცხის (ქვაბლიანის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 1553 მ. ყანობილი აგებულია ეოცენური ვულკანოგენური ქანებით. შემოსილია წიწვოვანი ტყით. მთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე არის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია.
უცნობი ადამიანის ნაამბობი
ისტორია
1880-იანების ბოლოს ჩეხოვს ახალი სიუჟეტის საინტერესო იდეა დაებადა. 1893 წლის მაისით დათარიღებულ წერილში, მან მწერალ ლიუბოვ გურევიჩს აცნობა, რომ „დავიწყე მუშაობა ნაწარმოებზე რომლის გამოცემასაც არ ვაპირებ“. ავტორმა თავიდანვე იცოდა, რომ ცენზურა მას არ გაუშვებდა. იდეას მწერალი 1891 წელს დაუბრუნდა და მომავალ ნაწარმოებს „ჩემი პაციენტის ნაამბობი“ უწოდა.
ყანობილი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
უცნობი ადამიანის ნაამბობი
ისტორია
თხზულება 80-იანი წლების (ერთ-ერთი სავარაუდო სათაური – „ოთხმოციან წლებში“) ხალხს ეძღვნებოდათ. ნაწარმოების ჩანაფიქრი, რომლის მთავარი გმირიც ტერორისტი გახდა, იმ დროს სიმწვავით გამოირჩეოდა. ХIХ საუკუნის 80-იან წლებში რევოლუციური სახალხო ორგანიზაცია „Народная воля“-ს (ხალხის ნება) საქმიანობა გრძელდებოდა, მიუხედავად 1881 წლის 1 მარტს მოწყობილი თავდასხმის შემდეგ ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის განადაგურებისა. 1887 წლის აპრილში ა. ულიანოვისა და მისი თანამოაზრეების პროცესი მიმდინარეობდა, რომლებიც იმავე წლის მაისში სიკვდილით დასაჯეს. 1887 წლის ივნისში ორგანიზაციის წევრების გერმან ლოპატინისა და პოეტ პ. იაკუბოვიჩის პროცესი გაიმართა. სასამართლომ მათ სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა, რომელიც მოგვიანებით კატორღით შეიცვალა. „უცნობი ადამიანის ნაამბობი“-ს შემოქმედებით იდეაში შესაძლოა ნაჩვენები ყოფილიყო რევოლუციური მოძრაობის მონაწილეთა ბედი, რომელთაც ჩეხოვი პირადად იცნობდა.
ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა სერბო-ხორვატულ ენაზე ითარგმნა.
ანალიზი
მთარგმნელმა ჰიუ აპლინმა თხზულება ტურგენევის ნაწარმოებებს შეადარა, ავტორებს, რომლებიც ქმნიან ქალურ პერსონაჟებს „დიდი ზნეობის სიწმინდით“. ლუი დე ბერნიერმა „უცნობი ადამიანის ნაამბობს“ შესანიშნავი ლიტერატურული ნაწარმოები უწოდა.
ანატოლი ლუნაჩარსკი მწუხარებას გამოთქვამდა, რომ ჩეხოვმა აქტიურად მოქმედი გმირები არ წარმოაჩინა.
ლიტერატურა
ჟურნალი „Образование“, 1903, № 9, გვ. 85—91.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
მარიკა ბარათაშვილი
მარიამ (მარიკა) ბარათაშვილი (დ. 7 აპრილი, 1908, მერევი — გ. 30 დეკემბერი, 2008) — ქართველი პოეტი, დრამატურგი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).
ბიოგრაფია
1945 წელს დაამთავრა თსუ-ს დაუსწრებელი პედაგოგიური სექტორის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1965–1991 წლებში ჟურნალ „საქართველოს ქალის“ რედაქტორია. მისი პირველი ლექსი 1936 წელს გამოქვეყნდა, ლექსების პირველი კრებული - 1945 წელს. დიდი პოპულარობა მოიპოვა ბარათაშვილის პიესამ „ჭრიჭინა“ (1950, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), რომელიც დადგა ბევრმა უცხოეთის თეატრმა, ითარგმნა რუსულ, უკრაინულ, იტალიურ, ესპანურ, ჩინურ და სხვა ენებზე. პიესის საფუძველზე გადაიღეს ფილმი ჭრიჭინა. აღსანიშნავია ბარათაშვილის ლექსთა კრებულები: „ლექსები“ (1948), „საპოვნელა“ (1958), „დღე დღევანდელი“ (1969), საბავშვო ლექსებისა და პოემების კრებულები „ნანული“ (1941), „სოფელა, თინა და ჭიანჭველები“ (1949) და სხვა. ჩვენი რესპუბლიკის თეატრების სცენაზე დაიდგა ბარათაშვილის პიესები „ჩემი ყვავილეთი“, „სართულები“, „მაღალი ოცნება“, „რატომ?“, „სიყვარულის წისქვილი“, „ჩქარი მატარებელი“ და სხვა.
ჯილდოები
ბარათაშვილი დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით. მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება, საქართველოს სახელმწიფო, აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველასა და გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიები, ღირსების ორდენი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები მ
ჯემ ორალი
ჯემ ორალი ასევე ცნობილია მისი ფსევდონიმებით Jammin' Unit და G 104 — გერმანელი მუსიკოსი, ლეიბლის მფლობელი და ოსტატი ინჟინერი. ის იყო ტექნო პროექტების Air Liquide (1991-2005), Ultrahigh (1993-2003) და UMO (1996-2000) წევრი.