cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრანკ რეიკარდი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის მწვრთნელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:რეალ სარაგოსას ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის სპორტინგის ფეხბურთელები კატეგორია:1988 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1990 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სუპერლიგის მწვრთნელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები
ისრაფილ მამედოვი
ისრაფილ მამედოვი (ან მამადოვი, İsrafil Məhərrəm oğlu Məmmədov, კირ.: Исрафил Məhəррəм oғлу Мəммəдов, Исрафил Магеррам оглы Мамедов; დ. 30 მაისი, 1919, შამქორი — გ. 1946) — აზერბაიჯანელი სამხედრო მეთაური (უმცროსი ლეიტენანტი და უფროსი სერჟანტი) და 42-ე სახმელეთო დივიზიის ასმეთაური მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. პირველი აზერბაიჯანელი, რომელიც საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებით დაჯილდოვდა 1941 წლის 11 დეკემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
ნუგუში (სოფელი)
ნუგუში (Нөгөш; Нугуш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1190 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (56%).
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
ჭაური
ჭაური — ვერტიკალური ან დახრილი გვირაბი, რომელსაც უშუალოდ გამოსასვლელი აქვს დედამიწის ზედაპირზე და განკუთვნილია სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს გახსნისა და ექსპლუატაციისათვის შახტის ველის ან მისი ნაწილის ფარგლებში. ჭაური შეიძლება იყოს სადაზვერვო, საექსპლუატაციო და სპეციალური (ემსახურება მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეულის დედამიწის ზედაპირზე ამოტანას) და დამხმარე (მოწყობილობისა და მასალების ჩასაშვებად და სხვა). ჭაურის სახესხვაობაა ბრმა ჭაური.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამთო სამუშაოები კატეგორია:მოპოვებითი მრეწველობა
აბათხევი
აბათხევი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (წყალთბილას თემი). ზღვის დონიდან 1340 მ, ახალციხიდან 16 კმ. სოფელში არის ეკლესია, თაბაშირის საბადო.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭოშორის წმინდა გიორგის ეკლესია
ჭოშორის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ უწლევის ჩრდილოეთით, 6-7 კმ-ზე, ნასოფლარ ჭოშორის აღმოსავლეთ ნაწილში, მუხნარში, სასაფლაოზე.
ამჟამად დანგრეულია, შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედლის კუთხეების ორი ქვა. დარბაზული ეკლესია (4,7X8,5 მ)  ნაგები იყო ქვიშაქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ჭაურის დაარმატურება
ჭაურის დაარმატურება — ჭაურის კედლებში ჰორიზონტალური კოჭების (განბჯენების) ჩამაგრების, მიმმართველების, მილსადენების, კაბელებისა და საკიბე განყოფილების მოწყობის სამუშაოთა ერთობლიობა. ჭაურის არმატურა შეიძლება იყოს დროებითი (ჭაურის გაყვანის პროცესში) ან მუდმივი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტექნიკა
მებაღეობა
მებაღეობა — მემცენარეობის დარგი, რომელიც დაკავებულია მრავალწლიანი ხილის ან კენკროვანი კულტურების გაშენებაში, რომლის მიზანია ხილის, კენკრისა და კაკლის მოსავლის აღება (ხილის მოყვანა) და დეკორატიული მცენარეების გაშენებაში. მებაღეობა შეიძლება იყოს ძალიან სპეციალიზებული, მხოლოდ ერთი ტიპის მცენარის გაშენებით ან მრავალი მცენარის მონაწილეობით შერეულ ნარგავებში. იგი გულისხმობს აქტიურ მონაწილეობას მცენარეთა გაშენებაში და, როგორც წესი, შრომატევადია, რაც განასხვავებს მას სოფლის მეურნეობისგან ან სატყეო მეურნეობისგან. .
მიმართულებები
დეკორატიული მებაღეობის ერთ-ერთი მიმართულებაა საოთახე მებაღეობა — დეკორატიული მცენარეების გაშენება ოთახის პირობებში. დეკორატიულ მებაღეობას, რომელიც მიზნად ისახავს ლამაზი ყვავილოვანი მცენარეების მოყვანას, მეყვავილეობა ეწოდება.
სქოლიო
კატეგორია:აგრონომია
983
თარიღი უცნობია
*
ქსენია ატანასიევიჩი
ქსენია ატანასიევიჩი (დ. 5 თებერვალი, 1894 — გ. 29 სექტემბერი, 1981) — პირველი აღიარებული სერბი ფილოსოფოსი ქალი და ბელგრადის უნივერსიტეტის პირველი პროფესორი ქალი. ის წერდა ჯორდანო ბრუნოს, ძველ ბერძნულ ფილოსოფიასა და სერბული ფილოსოფიის ისტორიაზე. თარგმნა მნიშვნელოვანი ფილოსოფიური ნაწარმოებები სერბულად, მათ შორის არისტოტელეს, პლატონისა და სპინოზას ნაწარმოებები. ის ასევე იყო სერბი ფემინისტი მწერალი და ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
ქსენიას საუკეთესო მეგობრები იყვნენ პოეტი რასკო პეტროვიჩი და მისი და, მხატვარი ნადეჟდა პეტროვიჩი.
სტიპენდია
ლიცეუმში სწავლისას, მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ნადა სტოილკოვიჩმა, ფილოსოფიის პროფესორმა. სტოილიკოვიჩმა შესთავაზა ქსენიას ფილოსოფიის შესწავლა დაეწყო ბელგრადის ყოფილ პროფესორ ბრანისლავ პეტრონიევიჩთან და 1918 წლის შემოდგომაზე ქსენია ატანასიევიჩი გახდა პეტრონიევიჩის მოსწავლე ბელგრადის უნივერსიტეტში.
ავტორიტარული და მომთხოვნი პეტრონიევიჩი სწორედ ის იყო, რაც ქსენიას სჭირდებოდა იმ მომენტში. ბრწყინვალე პროფესორი თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილოსოფოსი იყო სერბეთში და სხვაგან, ის იყო რთული საკითხების ოსტატი.
პეტრონიევიჩის მიზანი იყო მისი მოსწავლეების გამოწვევა, რათა შეძლებოდათ ფილოსოფიური დისკუსიის წარმართვა მათ დამრიგებელთან. ქსენია იყო ერთ-ერთი ყველაზე ბრწყინვალე სტუდენტი, ვინც ოდესმე სწავლობდა უნივერსიტეტში და მან სწრაფად მიიპყრო ბელგრადის ყველაზე გამორჩეული ინტელექტუალების ყურადღება. უნივერსიტეტი დაამთავრა 1920 წლის ივლისში უმაღლესი ქულებით, მიიღო უნივერსიტეტის დიპლომი „წმინდა და გამოყენებით ფილოსოფიასა და კლასიკაში“. წარჩინებულმა სტუდენტმა გადაწყვიტა, აკადემიური კარიერა გაეგრძელებინა ფილოსოფიის განხრით და სწავლის დამთავრებიდან მალევე დაიწყო მუშაობა სადოქტორო დისერტაციაზე ჯორდანო ბრუნოს De triplici minimo- ზე. იგი გაემგზავრა ჟენევასა და პარიზში, რათა მოეკვლია იშვიათი ფილოსოფიური ნაშრომები და განეხილა მისი დისერტაცია დარგის სპეციალისტებთან, ხოლო 1922 წლის 20 იანვარს დაიცვა დოქტორის ხარისხი წარჩინებით ბელგრადში აკადემიკოსთა ჯგუფის წინაშე, მათ შორის იყვნენ რექტორი იოვან ცვიჯიჩი მ, მიხაილო პეტროვიჩი, მილუტინ მილანკოვიჩი, ვესელინ ჩაიკანოვიჩი და ბრანისლავ პეტრონიევიჩი, მისი მენტორი. მას შემდეგ რაც დისერტაცია წარმატებით დაიცვა, იგი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც დოქტორის წოდება მიიღო იუგოსლავიის სამეფოში. მაშინ ის 28 წლის იყო.
აღიარება
1924 წელს იგი გახდა უნივერსიტეტის პირველი პროფესორი ქალი, რომელიც დაინიშნა ხელოვნების ფაკულტეტზე, ბელგრადის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის განყოფილებაში, სადაც ასწავლიდა კლასიკას, შუა საუკუნეების და თანამედროვე ფილოსოფიასა და ესთეტიკას თორმეტი წლის განმავლობაში. მისი პედაგოგიური კარიერის განმავლობაში, იგი იყო ერთგული ფემინისტი, როგორც თეორიაში, ასევე პრაქტიკაში. ის იყო სერბეთის ქალთა ლიგის მშვიდობისა და თავისუფლებისთვის, ქალთა მოძრაობის ალიანსის წევრი და ქვეყანაში პირველი ფემინისტური ჟურნალის „ქალთა მოძრაობის“ ( Ženski pokret ) რედაქტორი, რომელიც ქვეყნდებოდა 1920 წლიდან 1938 წლამდე.
იმ დროს ბრიტანულმა ენციკლოპედიამ მისი კვლევის, ბრუნოს მეტაფიზიკური და გეომეტრიული დოქტრინა, რომელიც დაიწერა ფრანგულად პარიზში 1924 წელს, შესახებ მიუთითა რომ ეს იყო ავტორიტეტული ნაშრომი. მისმა თანამდებობიდან გათავისუფლებამ ბელგრადში ინტელექტუალების დიდი პროტესტი გამოიწვია. საჯარო შეხვედრაზე, სადაც ბევრმა ადამიანმა ისაუბრა მის მხარდასაჭერად, ყველაზე ცნობილი მომხსენებლები იყვნენ სამართლის პროფესორი ჟივოჟინ მ. პერიჩი და პოეტები რასკო პეტროვიჩი და სიმა პანდუროვიჩი.
ატანასიევიჩის ცხოვრება 1936 – 1946 წწ
მიუხედავად მხარდაჭერისა, უნივერსიტეტში მისი თანამდებობა აღარ აღდგენილა და 1941 წლამდე მუშაობდა განათლების სამინისტროს ინსპექტორად. მეორე მსოფლიო ომმა უბედურება და არეულობა მოუტანა აპოლიტიკურ ქსენია ატანასიევიჩსაც კი. ანტისემიტიზმისა და ნაციონალ-სოციალიზმის წინააღმდეგ სტატიების დაწერის შემდეგ, იგი დააპატიმრა გესტაპომ 1942 წელს. შემდეგ, როდესაც ომი დასრულდა, ატანსიევიჩი კვლავ დააპატიმრეს, მაგრამ ამჯერად ტიტოს კომუნისტების მიერ ომის დანაშაულების ბრალდებით, ისევე როგორც ვესელინ ჩააკანოვიჩს და სხვებს ნაცისტური ოკუპაციის დროს სწავლებისთვის. გათავისუფლების შემდეგ იგი პენსიაზე გავიდა 1946 წელს სერბეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის თანამშრომლად მუშაობის ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ.
მემკვიდრეობა
ქსენია ატანსიევიჩმა დატოვა მნიშვნელოვანი ნაშრომი, მათ შორის 400-ზე მეტი ტექსტი, მათ შორის წიგნები და ესეები ფილოსოფიაში, ფსიქოლოგიაში, ისტორიასა და ლიტერატურაში. მისი ინტერესი ფილოსოფიის მიმართ იყო ფართო და ეკლექტური, მოიცავდა ეთიკას, მეტაფიზიკას, ლოგიკას, ესთეტიკას და ფილოსოფიის ისტორიას. ის ყველაზე ცნობილია ჯორდანო ბრუნოს ნაწარმოებების ორიგინალური ინტერპრეტაციით. იგი გარდაიცვალა ბელგრადში 1981 წელს.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
წყალტუბო
წყალტუბო — ქალაქი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე წყალტუბოსწყლის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 120 მ სიმაღლეზე.
წყალტუბო ქალაქად გამოცხადდა 1953 წელს. ცნობილია, როგორც ბალნეოლოგიური კურორტი.
ქუთაისიდან დაშორებულია 7, ხოლო თბილისიდან 250 კმ-ით. ქალაქს აქვს საფეხბურთო კლუბი „სამგურალი“.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 11 281 ადამიანი.
ისტორია
წყალტუბოს შესახებ ჩვენამდე მოღწეული პირველი წერილობითი ცნობები XIII საუკუნეში ჩნდება. გელათის მონასტრის შემოწირულობების წიგნში აღნიშნულია, რომ წყალტუბოს სამკურნალო წყაროები და აბანოები მეფემ გელათის მონასტრის წინამძღვარ იაკობს გადასცა.
1586 წელს წყალტუბოს მარცხენა სანაპირო მეფე გიორგიმ თავად წულუკიძეს უბოძა. XVII საუკუნის 60-იან წლებში მარჯვენა სანაპიროს მიდამოები კი იმერეთის მეფე ალექსანდრე სოლომონის ძე ბაგრატიონმა ეზია იოსელიანს გადასცა.
ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებმა, მრავალსაუკუნოვანმა ომებმა ამ ადგილსაც დააჩნია კვალი. XVIII-XIX საუკუნეებში აქ არსებული შენობანაგებობების უმეტესი ნაწილი განადგურდა, დარჩენილი ნაწილი კი დაზიანდა, რასაც მოწმობენ ამ პერიოდის ისტორიული წყაროები, რომლებიც გვამცნობენ რომ დამსვენებლებს ღია ცის ქვეშ, დაზიანებულ აუზებში უწევდათ ბანაობა. პირობების არარსებობის გამო წყალტუბოში ჩასვლა მხოლოდ წლის თბილ პერიოდში იყო შესაძლებელი. მიტოვებულ შენობებში სახურავებიდან ჩამოსული წვიმის წყალი ძველ აუზებსა და აბანოებს ავსებდა. ეს ფაქტი ხშირად მეცნიერთა კრიტიკის საგანი ხდებოდა.
მაგალითად, 1772 წლის 14 აგვისტოს პეტერბურგის აკადემიის წევრი, გერმანელი მეცნიერი და მოგზაური ი. ა. გიულდენტშტედტი წყალტუბოს სანატორიუმებზე საუბრისას აღნიშნავდა, რომ „წყლები არის მღვრიე, უსუნო...“ ზემოთქმულიდან გამომდინარე მას ეჭვი შეჰქონდა ამ წყლებში სამკურნალო ნივთიერებების არსებობის თაობაზე. სამკურნალო წყლების შესახებ პირველი ცნობები 1782 წელს „ბერლინის საბუნებისმეტყველო საზოგადოების შრომებში“ გერმანულ ენაზე გამოქვეყნდა. 1787 წელს, გამოიცა გერმანელი აკადემიკოსის პ. ს. პალასის მიერ დამუშავებული იოჰან გიულდენშტედტის სამოგზაურო ჩანაწერები წყალტუბოს შესახებ. 1809 წელს გერმანულიდან რუსულად ითარგმნა ი. გიულდენშტედტის „სამოგზაურო ჟურნალი“ წყალტუბოს მინერალური წყლების შესახებ ცნობებით.
წყალტუბოს მინერალური წყლების სასიკეთო თვისებებზე ინფორმაცია მოყვანილია 1815 წელს ცნობილი ბუნებისმეტყველის იულიუს ფონ კლაპროთის ბერლინში, გერმანულ ენაზე გამოცემულ ნაშრომში — „მოგზაურობა კავკასიასა და საქართველოში 1807-1808 წლებში“ და 1897 წელს, პროფესორ ა. ოილენბურგის საენციკლოპედიო გამოცემაში — „გერმანიის სამედიცინო მეცნიერების რეალური ენციკლოპედია“.
1844 წელს უილიამსისა და 1865 წელს ი. პანტიუხოვის მიერ ჩატარებულმა წყალტუბოს წყლების ქიმიურმა ანალიზმა უარყო მათში სამკურნალო ნივთიერებების არსებობა. 1898 წელს გ. სტრუვემ მესამედ გაკეთებული ქიმიური ანალიზის საფუძველზე წყლები ინდიფერენტული წყაროების კატეგორიას მიაკუთვნა. 1913 წელს, ქიმიკოსმა რ. კუპცისმა ჩატარებული კვლევებისგან განსხვავებით წყალტუბოს წყლებში სამკურნალო თვისებების მქონე ნივთიერებები აღმოაჩინა. 1892 წლიდან წყალტუბოს ჰიდრომინერალური რესურსების კვლევა მოხდა და სამკურნალო-დასასვენებელ კურორტად ჩამოყალიბდა. 1920 წელს, წყალტუბომ ტერიტორიის სახელმწიფო საკუთრებაში გადასვლის შემდეგ, ბალნეოლოგიური კურორტის ფუნქცია შეიძინა, 1953 წელს კი ქალაქისა და საკავშირო მნიშვნელობის კურორტის სტატუსი.
წყალტუბოში აღმშენებლობითი სამუშაოები დაიწყო XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან: აიგო და ექსპლუატაციაში შევიდა პირველი სააბაზანო შენობა, სამკურნალო წყაროების ირგვლივ მოეწყო რამდენიმე აუზი, დაიწყო საცხოვრებელი სახლების კეთილმოწყობის პროცესი. კურორტის ინტენსიური განაშენიანება საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ დაიწყო. 1925 წელს არქიტექტორ მ. კალაშნიკოვის თაოსნობით, პირველი კაპიტალური შენობა საკურორტო სტაციონარი აშენდა.
1926 წლისთვის წყალტუბოს თემი შედგებოდა ორი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 7528 ადამიანს, ხოლო ფართობი 104,3 კმ²-ს.
1926 წელს შეიქმნა კურორტის მშენებლობის ხუთწლიანი სამოქმედო გეგმა, რომელშიც გათვალისწინებული იყო ახალი სააბაზანოები და შენობები. მათი მშენებლობა ერთიანი გეგმის საფუძველზე უნდა განხორციელებულიყო, ამიტომ საჭირო გახდა ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავება. 1931 წლის საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მთავრობის დადგენილებით, წყალტუბო კურორტად და ბალნეოთერაპიის ცენტრად გამოცხადდა. 1933 წელს, ა. ზუბინმა, ა. სმირნოვმა და ა. არტიუხოვმა, წყალტუბოს ქალაქთმშენებლობითი განვითარების პირველი გეგმა შეადგინეს. ის არ იყო შესაბამისობაში კურორტის განვითარების მოთხოვნებთან, ამიტომ უარყვეს. შემდგომ გეგმებზე არქიტექტორთა ჯგუფთან ერთად, ნ. სევეროვი მუშაობდა. მათ მიერ შექმნილი გეგმა დაედო საფუძვლად წყალტუბოს განაშენიანებას და კურორტის სამკურნალო ფუნქციებზე მორგების მეშვეობით განხორციელდა.
განაშენიანების პირველი პროექტი 1936 წელს შედგა არქიტექტორ ნ. სევეროვის მიერ. 1938 წელს სოფელ წყალტუბოს დაბის სტატუსი მიენიჭა. 1939 წელს წყალტუბოს მიმდებარე ტერიტორია გამოეყო ქუთაისს და ჩამოყალიბდა ცალკე ერთეულად, რის გამოც წყალტუბომ შეიძინა ადმინისტრაციული ცენტრის სტატუსი. 1953 წელს წყალტუბომ მიიღო ქალაქისა და საკავშირო მნიშვნელობის კურორტის სტატუსი.
1950-1951 წლებში არქიტექტორების: ი. ზაალიშვილისა და ვ. კედიას ხელმძღვანელობით, შემუშავდა წყალტუბოს ახალი გენერალური გეგმა, რომელსაც საფუძვლად წყალტუბოს კურორტის განვითარების რადიალურწრიული სქემა დაედო. გეგმის თანახმად დადგინდა ბალნეოლოგიური, სანატორიული, სამოსახლო, სარეკრიაციო და სხვა ზონები (დიდი საპარკო ზონით ცენტრში). გეგმის მიხედვით პარკის ჩრდილოეთი ნაწილი უნდა დათმობოდა ბალნეოლოგიურ ფუნქციებს, სამხრეთისა კი — რეკრეაციას.
XX საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში დღის წესრიგში დადგა წყალტუბოს გენერალური გეგმის განახლების საკითხი, ამიტომ 1983 წელს სამხატვრო აკადემიის საპროექტო-საკონსტრუქტორო ბიუროში, არქიტექტორ ი. ზაალიშვილის ხელმძღვანელობით, შემუშავდა ახალი „ქალაქ-კურორტ წყალტუბოს გენერალური გეგმა”. 1991 წელს, საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქმშენსახპროექტის“ ტერიტორიული დაგეგმარების სახელოსნოში არქიტექტორებმა, ბ. პოპიაშვილმა და მ. ზაალიშვილმა გააგრძელეს გენგეგმის განახლების პროცესი. სხვადასხვა დროს წყალტუბოს ტერიტორიაზე ცხრამეტი სანატორიუმი და პანსიონატი, ცხრა სააბაზანო, საკურორტო პარკი, კურორტოლოგიისა და ფიზიოთერაპიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ფილიალი გაშენდა. ნაგებობათა შორის აღსანიშნავია სანატორიუმები: „მეგობრობა“ (1937-40 წწ. არქ. ლენტოვსკი), „თბილისი“ (1951 წ., არქ. ვ. ოლტარჟევსკი, ბ. სობოლევსკი), „იმერეთი“ (1961 წ. არქ. ვ. ალექსი-მესხიშვილი, ლ. ჯანელიძე). განსაკუთრებული არქიტექტურით გამოირჩევიან სანატორიუმები: „მეშახტე” (1952 წ. არქ. გ. მ. ხიმშიაშვილი და გ. ვ. მელეგი), „მეტალურგი” (1957 წ. არქ. ვ. ა. კედია და ნ. ს. სოლოვიოვა) და სს „ბალნეოსერვისის” №6 წყაროს შენობა (1951 წ. არქ. მ. ვ. ტარასოვა და გ. მ. ხიმშიაშვილი), რომელიც სპეციალურად ი. ბ. სტალინისთვის აიგო. 80-იანი წლების ბოლოს წყალტუბო იყო ყველაზე პოპულარული ტურისტული მიმართულება მთელს საბჭოთა კავშირში. წყალტუბოში სულ 5800 საწოლი იყო. მოქმედებდა პირდაპირი მატარებელი მოსკოვი-წყალტუბო. წყალტუბოს სამკურნალო-დასასვენებელი კურორტი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა თუმცა, დამოუკიდებლობის წლებში საქართველოში განხორციელებულმა კონფლიქტებმა წყალტუბოს დიდი ზიანი მიაყენა.
აფხაზეთის ომის შემდეგ მრავალი წელი გავიდა და ქვეყანაში შექმნილი მძიმე სიტუაცია ნელ-ნელა დასტაბილურდა. შეიმჩნეოდა წინსვლა ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობის კუთხით. 2012 წლის 14 სექტემბერს საქართველოს იმჟამინდელმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა წყალტუბოს რეაბილიტაციის პროექტის დაწყება დაანონსა. ამავე წელს საქართველოს მთავრობამ წყალტუბოს რეკონსტრუქციის გეგმა გამოაქვეყნა, რომლის მიზანი წყალტუბოს თანამედროვე საკურორტო ქალაქად ქცევა იყო. კურორტის რეაბილიტაციის პროექტი, უმეტესწილად, მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით ხორციელდებოდა. სწორედ მისი დაფინანსებით დაიწყო „ცივი ტბის“ ტერიტორიაზე მცირე ზომის ნაგებობების მშენებლობა, დაიწყო რადიალურ-წრიული გეგმარების მქონე კურორტის გზების რეაბილიტაცია.
2014 წელს, საპარტნიორო ფონდის დაკვეთით, „წყალტუბოს სპა კურორტის განვითარების ტექნიკური წინადადება“ შემუშავდა. დოკუმენტში წარმოდგენილი ქალაქგეგმარებითი გადაწყვეტები და მისი განვითარების საპროექტო წინადადებები ქალაქის მთლიანი სივრცით-გეგმარებითი სტრუქტურის ანალიზს ეფუძნება. იგი დამატებით მოიცავს აქ არსებული საინვესტიციოდ შერჩეული შენობა-ნაგებობების ინვენტარიზაციისა და კვლევის შედეგებსაც. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ექსპერტთა შეფასებით, შესწავლილი თექვსმეტი ობიექტიდან თორმეტი კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსს იმსახურებს. ასეთ ძეგლებზე მხოლოდ სარესტავრაციო-სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარებაა შესაძლებელი.
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით (2019 წლის 19 დეკემბრის №2653 განკარგულების საფუძველზე) საქართველოს რეგიონალური განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ქალაქ წყალტუბოს დასაგეგმარებელი ტერიტორიის საორიენტაციო საზღვრებში ქალაქთმშენებლობითი გეგმების შემუშავების უზრუნველყოფა დაევალა. წყალტუბოს გენერალური გეგმისა და ცენტრალური ნაწილის განაშენიანების გეგმის შემუშავების მიზნით, სამინისტრომ, კანონმდებლობის შესაბამისად, საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევის პროცედურა დაიწყო. საპროექტო მომსახურების მომწოდებელს ევალება საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიერ მინიჭებული ძეგლის სტატუსის მქონე შენობა-ნაგებობების გათვალისწინება ისტორიულ-კულტურულ საყრდენ გეგმაში.
კურორტი
წყალტუბო მრავალმხრივი კურორტია და განსაკუთრებით განთქმულია თერმულ-რადონული მინერალური წყლის აბაზანებით. წყალი რბილი, კამკამა და უსუნოა, მისი ტემპერატურაა 33-35 °C.
წყალტუბოს მინერალური წყალი კურნავს შემდეგ დაავადებებს: კიდურების, პერიფერიული ნერვული სისტემის, გულისა და სისხლძარღვების, კანის, ნივთიერებათა ცვლის მოშლილობის, ენდოკრინული სისტემის, გინეკოლოგიური დაავადებები. წყალტუბოში აგრეთვე მკურნალობენ რევმატიზმით, პოლიომიელიტით და ცერებრალური დამბლებით დაავადებულები. ასევე ბუნებრივი სამკურნალო საშუალებაა კარსტული მღვიმეები, მღვიმეების მიკროკლიმატი გამოიყენება ბრონქიალური ასთმის, სტენოკარდიის, ჰიპერტონული დაავადებების, ნევროზის და ქრონიკული პნევმონიის სამკურნალოდ.
მინი|ცივი ტბა წყალტუბოში მკურნალობის ვადა 20-24 დღეა.
კურორტში ფუნქციონირებს სანატორიუმი „ოაზისი“, პანსიონატი „წყალტუბო“ და სასტუმრო „საქართველო“. ქალაქში აგრეთვე ფუნქციონირებს სამი სააბაზანო, პოლიკლინიკა და ალერგოლოგიის, ასთმისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი.
კურორტ წყალტუბოს ტერიტორიაზე გაშენებულია 150-ზე მეტი სხვადასხვა ჯიშის მრავალწლიანი ფოთლოვანი და წიწვოვანი ხე-ნარგავები. კურორტის ტერიტორიაზე შექმნილია ხელოვნური „ცივი ტბა“, რომელიც შეიქმნა 1930-იან წლებში მცირე მდინარე წყალტუბოს კალაპოტის ჩაკეტვის შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის კურორტები კატეგორია:იმერეთის მხარის ქალაქები
სალუმის დელტის ეროვნული პარკი
სალუმის დელტის ეროვნული პარკი (Parc National du Delta du Saloum) — ეროვნული პარკი სენეგალში. მისი ფართობი 76 000 ჰექტარია. მდებარეობს მდინარე სენესა და სალუმის დელტაში. შეიქმნა 1976 წელს.
პარკი, რომელიც ასევე რამსარის კონვენციის ძეგლია, 180 000 ჰა ბიოსფერული ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს. მისი ფართობიდან 61 000 ჰა წყალს უკავია, მანგროს ტყეებსა და მლაშე წყლის მცენარეულობას 7 000 ჰა, სავანასა და ტყეებს კი 8 000 ჰა. გადაჭიმულია გადამფრენ ფრინველთა აღმოსავლეთ ატლანტიკურ გზაზე. ზამთარში აქ იზამთრებენ შემდეგი სახოების ფრინველები: ვარდისფერი ფლამინგო, ჟერო, წითელგულა მექვიშია, სამეფო მეთოვლია, მეკენჭია და Calidris minuta.
დიფერენციალი
ტერმინით დიფერენციალი შეიძლება აღნიშნული იყოს::
დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი
დანაუ-სენტარუმი (Taman Nasional Danau Sentarum) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, რომელშიც დაცულია მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე ბიომრავალფეროვანი ტბების სისტემა. მდებარეობს კუნძლ ბორნეოს შუაგულში, დასავლეთ კალიმანტანის პროვინციაში. გადაჭიმულია მდინარე კაპუასის ზემო ტქქტონიკურ აუზზე, შესართავიდან 700 კმ-ის მოშორებით. აუზი ვრცელ ჭაობიან ჭალას წარმოადგენს, რომელიც 20 სეზონური ტბისგან, მტკნარი ტბის ჭაობის ტყისგან შედგება. ეროვნული პარკი აუზის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, სადაც სეზონური ტბების სამი მეოთხედია განაგებული. პარკის დაახლოებით ნახევრაი ტბებისგან შედგება, ნახევარი კი მტკნარი წყლის ჭაობის ტყეებისგან.
800 კმ² ტერიტორია ველური ბუნების ნაკრძალად პირველად 1982 წელს გამოცხადდა; 1994 წელს მას კიდევ 1320 კმ² დაემატა და რამსარის ძეგლი გახდა. 1999 წელს ეროვნული პარკის სტატუსი მიენიჭა, თუმცა ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია მხოლოდ 2006 წელს შეიქმნა.
დანაუ-სენტარუმის ეროვნული პარკი მდიდარია თევზებით, სულ აღწერილია მათი 240 სახეობა. დადგენილია ფრინველთა 237 სახეობა, ძუძუმწოვართა 143 სახეობიდან კი 23 ბორნეოს ენდემია; მათ შორისაა ცხვირა მაიმუნი. შედარებით ფართოდაა წარმოდგენილი საფრთხის ქვეშ მყოფი ორანგუტანები. წარმოდგენილია რეპტილიების 26 სახეობა.
ტბები ხელს უწყობს ტრადიციულ მეთევზეობას. კაპუასის ზემო ჭალის დასავლეთ ნაწილში სახლობს 20 000 ადამიანი, რომელთა 88% მალაიელი მეთევზეა. პარკის ტრეიტორიაზე არსებულ 20 სოფელში სახლობს 3 000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:რამსარის ძეგლები ინდონეზიაში კატეგორია:დასავლეთ კალიმანტანის გეოგრაფია კატეგორია:ინდონეზიის ჭარბტენიანი ტერიტორიები კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
გრაკალი
გრაკალი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, დოესის თემში. მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 540 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 225 ადამიანი.
ისტორია
გრაკალი პირველად ისტორიულ წყაროებში, როგორც „გარკალი“. ადგილი დასახლებული ყოფილა უძველესი ხანებიდანვე, რასაც ადასტურებს აქ მიკვლეული შუა და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის სამარხები. სოფელი გრაკალი დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა და უძველესი ქართული სახელმწიფოებრივი გაერთიანების წარმოქმნიდანვე, მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ბარის საქართველოს სოციალურ-ეკონომიურ და პოლიტიკურ ცხოვრებასთან. ქართულ წერილობით წყაროებში გრაკალი პირველად XIII საუკუნის შუა წლებში, კერძოდ 1260 წელს, იხსენიება რკონის ღვთისმშობლის მონასტრისადმი კახა თორელის დაწერილ ანდერძში, საიდანაც ირკვევა, რომ უფრო ადრეულ ხანებშიც იგი თორელთა საძვალე მონასტრის - რკონის კუთვნილება ყოფილა. სოფელი დიდად დაზიანებულა თემურ-ლენგის შემოსევების დროს XIV საუკუნეში. პოლიტიკურ ასპარეზიდან თორელთა საგვარეულოს გაქრობისა და საქართველოს ცალკეულ სამეფო-სამთავროებად დაშლის ხანებიდან (XV-XVI საუკუნეების მიჯნა) სოფელი გრაკალი ეკუთვნის რკონის მონასტერს. იგი XVI-XVIII საუკუნეებში ამილახვართა კუთვნილებაა. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში, ადმინსტრციულ-ტერიტორიული დაყოფით, სოფელი გრაკალი შედის ზემო ქართლის მემარჯვენე სადროშოში, რომელსაც ამილახვრები სარდლობდნენ. ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმებისა და რუსული მმართველობის დამყარების შემდეგ, როცა XIX საუკუნის 30-იან წლებში ამილახვართა სათავადოც მოიშალა, სოფელი ტფილისის გუბერნიის გორის მაზრაში შევიდა.
გრაკალში რკინიგზის სადგურთან, სასაფლაოზე, რიყის ქვით ნაგები ეკლესიის ნანგრევებია. აქვეა დიდი ზომის ნატეხი ქვებით ნაგები მეორე დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები (ორივე გვიანდელი შუა საუკუნეებით თარიღდება).
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Daphnella dentatum
Daphnella dentatum — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სტრასბურის უნივერსიტეტი
გერმანულ უნივერსიტეტს, 1681 წელს ქალაქის ლუი XIV-ის მიერ დაპყრობის შემდეგაც არ შეუწყვეტია ფუნქიონირება, თუმცა საფრანგეთის რევოლუციის დროს თითქმის სრულიად ფრანგულ უნივერსიტეტად გარდაიქმნა. 1872 წელს ფრანკო-პრუსიის ომის შემდეგ ალზას-ლორენის გერმანელთა მიერ დაპყრობის შემდეგ უნივერისტეტი ხელახლა დაარსდა, როგორც გერმანული კაიზერ-ვილჰელმის უნივერსიტეტი და ფრანკოფონი მასწავლებლები იძულებულნი გახდნენ სასწავლებელი დაეტოვებინათ. 1918 წელს ალზას-ლორენი ისევ საფრანგეთის ნაწილი გახდა და შესაბამისად, უნივერსიტეტიც ისევ ფრანგული, ამასთან ყველა გერმანელი, რომელიც ალზასში 1871 წლის შემდეგ დასახლდა, იძულებული გახდა გადასახლებულიყო.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, საფრანგეთის ოკუპაციისას, სტასბურგის უნივერსიტეტის პერსონალი და ნივთები კლერმონ-ფერანში გადაიტანეს. მის ადგილას კი მცირე ხნით გერმანული რაიხსუნივერსიტატ შტრასბურგი არსებობდა.
1970-იან წლებში უნივერსიტეტი სამ დამოუკიდებელ დაწესებულებად დაიყო. სტუდენტთა საერთო რაოდენობა 2007 წელს 48.500-ს შეადგენდა. ეს სკოლებია:
სტრასბურ I ევროპის კვლევითი უნივერსიტეტების ლიგის წევრია (LERU).
კატეგორია:საფრანგეთის უნივერსიტეტები კატეგორია:სტრასბური
მორელოსი
მორელოსი — მექსიკის ფართობით მეორე ყველაზე პატარა შტატი. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით აქ ცხოვრობდა 1.612.899 ადამიანი.
შტატს სახელი ეწოდა მექსიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ლიდერის, ხოსე მარია მორელოსის პატივსაცემად.
მორელოსი ისტორიულად ყოველთვის გამოირჩეოდა დიდი რევოლუციური აქტივობით. შტატში დღემდე საუბრობენ ნაუატლის ჯგუფის ენებზე (აცტეკურ ენათა ოჯახის ჯგუფი), მაგალითად ქალაქ უეიაპანსა და ქალაქ კუენტეპეკში.
შტატის დედაქალაქია კუერნავაკა.
მეტალოგენია
მეტალოგენია (metallon – ლითონი და genia – რთული სიტყვის ნაწილი, აღნიშნავს წარმოშობას, შექმნას) — გეოლოგიის დარგი, რომელიც იკვლევს მადნეული საბადოების ჩამოყალიბებისა და განაწილების რეგიონულ კანონზომიერებებს მაგმურ, ტექტონიკურ და ნალექთდაგროვებით პროცესებთან კავშირში. ეს პროცესი გეოსინკლინებსა და ბაქნებზე სხვადასხვაგვარად მიმდინარეობს.
გეოსინკლინის დაძირვის ეტაპზე წარმოიქმნება მაგმური ქანების 4 ფორმაცია: სპილიტ-კერატოფირული — სპილენძის, თუთიის, ზოგჯერ ტყვიის კოლჩედანური ტიპის საბადოებით; პერიდოტიტური-ქრომიტების მაგმური საბადოებით; გაბრო-პიროქსენიტ-დუნიტური — ტიტანმაგნეტიტური მადნების მაგმური საბადოებით და პლაგიოგრანიტ-პლაგიოსიენიტური — რკინისა და სპილენძის სკარნული საბადოებით.
მეტალოგენია წარმოადგენს მადნეული საბადოების პროგნოზის მეცნიერულ საფუძველს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია
Daphnella dilecta
Daphnella dilecta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
Talk (Yes-ის ალბომი)
Talk — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1994 წლის 21 მარტს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Victory. ალბომი აღსანიშნავია იმით, რომ მასზე უკანასკნელად ჯგუფის ისტორიაში მუშაობდნენ ტრევორ რებინი და ტონი კეი.
ისტორია
რებინი ხელმძღვანელობდა ახალ შემადგენლობას და ეცადა 1990-იან წლებში ჯგუფში გიტარაზე ორიენტირებული ჟღერადობა შეექმნა. ამისათვის იგი ცდილობდა, ეკონტროლებინა ყველა სიმღერის შექმნის პროცესი. მან კრის სკუაირის ბას-გიტარის პარტიებსაც საკუთარი ჩანაწერებიც დაამატა (ამან სკუაირი ოდნავ გააღიზიანა).
როჯერ ჰოჯსონი (ჯგუფი Supertramp) არის სიმღერის „Walls“, ანდერსონთან და რებინთან ერთად თანაავტორი. სიმღერის დემო ვერსია ჩაიწერა 1990 წელს და შეტანილი იქნა ტრევორ რებინის დემოების კრებულში 90124.
1993 წლის ინტერვიუში უაიტმა ახსენა სიმღერა „Scarlet From The Tide“. უცნობია, არის თუ არა ამ სიმღერის რომელიმე სეგმენტი ალბომის რომელიმე სიმღერის ნაწილი.
ალბომის გამოცემის შემდეგ ტურნეს მსვლელობისას ჯგუფთან ერთად მუშაობდა გიტარისტი ბილი შერვუდი. ტრევორ რებინმა და ტონი კეიმ Yes დატოვეს 1995 წელს, ანდერსონთან, სკუაირთან და უაიტთან 12 წლიანი თანამშრომლობის შემდეგ. შერვუდი 1997 წელს ჯგუფის ოფიციალურ წევრად იქცა, მას შემდეგ, რაც უეიკმენი, ხანმოკლე პერიოდით დაბრუნების შემდეგ, კვლავ წავიდა Yes-იდან.
შეფასება
ალბომს ჰქონდა როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი შეფასებები. ეს იყო Yes-ის პირველი პროექტი, რომელმაც ოქროს სტატუსიც კი არ მიიღო.
Yes Active
1994 წლის ბოლოს გამოვიდა ინტერაქტიული დისკი Yes Active. მასში შეტანილია:
სქოლიო
კატეგორია:Yes-ის ალბომები კატეგორია:1994 წლის ალბომები კატეგორია:Victory Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტრევორ რებინის პროდიუსერობით
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია
მინი|აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება ბაქოში.
ბაკალავრის ხარისხზე სწავლა გრძელდება 4 აკადემიური წლით, ხოლო კორესპონდენციის განყოფილებისთვის - 5 წელი. მაგისტრატურის განათლება 2 წელია, ხოლო კორესპონდენციის განყოფილებისთვის - 2,5 წელი.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის სამეცნიერო პოტენციალი 7 განყოფილებაში 142 ადამიანისგან შედგება. აქედან 38 არის მეცნიერების კანდიდატი, 46 - სამეცნიერო ხარისხის მქონე, 8 კი არის მეცნიერების დოქტორი.
ტალღა (1917)
ტალღა — საქართველოს სოციალისტ--ფედერალისტთა რევოლუციური პარტიის გაზეთი, გამოდიოდა 1917 წელს ბათუმში კვირაში 2-ჯერ. რედაქტორ-სარედაქციო კოლეგია. გამოსცემდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის ბათუმის საოლქო კომიტეტი.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია
ისტორია
აზერბაიჯანში საზღვაო განათლება 1881 წლის ნოემბრიდან იწყება. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური სახელმწიფო ისტორიული არქივის დოკუმენტურ მასალებში ნაჩვენებია ბაქოს მერის მოხსენება კავკასიის გუბერნატორის მთავარი სამმართველოს უფროსის შესახებ 1881 წლის 21 ნოემბერს ბაქოში საზღვაო კლასის გახსნის შესახებ.
ტალღა (1917)
ლიტერატურა
კატეგორია: საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია
ისტორია
ბაქოს საზღვაო კლასების ძირითადი კონტინგენტი პრაქტიკოსი მეზღვაურებისგან შედგებოდა. სასწავლო წელი გრძელდებოდა 1 ნოემბრიდან 1 აპრილამდე (პერიოდი, როდესაც ასტრახანის ნავიგაცია დაიხურა, როდესაც მთავარი ორთქლის ფლოტი და მცურავი ფლოტის ნაწილი ბაქოს პორტში ზამთრობდა).
საზღვაო კლასების ყოველწლიური გამოშვება არ აღემატებოდა 25-30 ადამიანს ნავიგატორის წოდების და 15-18 ადამიანს კაპიტნის წოდების.
1896 წელს საზღვაო კლასებში გაიხსნა ორთქლის მექანიკის კურსები (მოგვიანებით-გემების მექანიკის სკოლა). ბევრმა პრაქტიკოსი მეზღვაური მიიღო საზღვაო განათლება საზღვაო კლასებში.
1902 წლის 1 ივლისიდან ბაქოს საზღვაო კლასები 3-წლიანი ტრენინგებით გადაკეთდა ბაქოს საქალაქთაშორისო მცურავ სკოლაში. ამავდროულად, სკოლაში მოეწყო მოსამზადებელი საზღვაო სკოლაც.
1991 წელს აზერბაიჯანის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია შეიქმნა ბაქოს საზღვაო სკოლის ბაზაზე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1996 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით.
აკადემიას 4 კვლევითი ლაბორატორია აქვს.
აკადემია თანამშრომლობს დსთ-ს ქვეყნების და სხვა უცხო ქვეყნების უმაღლეს სასწავლებლებთან. აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია არის პეტერბურგის ადმირალი მაკაროვის საზღვაო აკადემიის საგანმანათლებლო და მეთოდური საბჭოს წევრი. აკადემიაში სასწავლო პროცესი აგებულია განათლების შესახებ კანონის, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს მარეგულირებელი დოკუმენტების და საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის რეკომენდაციების საფუძველზე.
ამჟამად აკადემიაში 600-მდე სტუდენტი სწავლობს, რომლებიც სწავლის გარდა, აქტიურ მონაწილეობას იღებენ შესაბამის ლაბორატორიებში დეპარტამენტების მიერ ჩატარებულ კვლევით სამუშაოებში.
საგანმანათლებლო პროცესის გაუმჯობესება და მისი კავშირების განმტკიცება მეცნიერებასთან და ინდუსტრიასთან ყურადღების ცენტრშია.
აკადემიაში შეიქმნა ყველა პირობა პედაგოგიური პერსონალისა და სტუდენტების ეფექტური მუშაობისა და დასვენებისთვის.
აქ არის სამეცნიერო და ტექნიკური ბიბლიოთეკა, რომელშიც 90 ათასზე მეტი წიგნია რუსულ, აზერბაიჯანულ და ინგლისურ ენებზე, კომპიუტერული ცენტრი, პოლიკლინიკა, სასადილო და სპორტული დარბაზი.
ბაკალავრის დიპლომისთვის სწავლის ხანგრძლივობაა 4 წელი (უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისთვის, სწავლის პერიოდი 9 თვეში ვრცელდება მოსამზადებელ კურსებზე), მაგისტრატურაზე - 2 წელი.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2000 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებით, აკადემიაში ფუნქციონირებს მეზღვაურთა სასწავლო და სასერთიფიკატო ცენტრი, სადაც გემის ეკიპაჟის მეზღვაურები გადიან საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის სამოდელო კურსების საფუძველზე მომზადებულ განახლების სპეციალურ კურსებს. აკადემიას აქვს რიგითი მომზადების განყოფილება (საზღვაო სკოლა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: კავკასია საზღვაო კატეგორია: აზერბაიჯანი
ლა-კამპანის ეროვნული პარკი
ლა-კამპანის ეროვნული პარკი (Parque Nacional La Campana) – ეროვნული პარკი ჩილეში, ვალპარაისოს რეგიონის მარგა-მარგის პროვინციაში. მდებარეობს ჩილეს სანაპიროს ქედზე. ფართობი – 80 კმ². შეიქმნა 1967 წელს. ეროვნული პარკი ცნობილია პალმების ტყით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ეროვნული პარკები კატეგორია:ვალპარაისოს რეგიონის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1967 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ანდები
ანდებში მდებარეობს რამდენიმე უდიდესი სამხრეთამერიკული ქალაქი: კიტო, ბოგოტა, ლა-პასი, სუკრე, არეკიპა, მედელინი.
აქ მდებარე ალტიპლანოს ზეგანი, მსოფლიოში სიმაღლით მეორეა ტიბეტის ზეგანის შემდეგ. ანდები კონტინენტის შვიდ სახელმწიფოს მოიცავს, ესენია: არგენტინა, ბოლივია, ჩილე, კოლუმბია, ეკვადორი, პერუ და ვენესუელა. ზოგიერთ მათგანს ანდურ ქვეყანას უწოდებენ.
ანდებში მდებარეობს მსოფლიოს ყველაზე მაღალი ვულკანი ოხოს-დელ-სალადო (6 893 მ) არგენტინა-ჩილეს საზღვარზე, ასევე 50 სხვა ვულკანი, რომელთა მწვერვალებიც ზღვის დონიდან 6 000 მეტრზე მაღლა მდებარეობენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის მთები კატეგორია:ანდები
კრესნის ხეობის ბრძოლა
კრესნის ხეობის ბრძოლა (1913 წელი) — ბალკანეთის მეორე ომის ერთ-ერთი დიდი ბრძოლა, ბულგარეთსა და საბერძნეთს შორის. ბრძოლა მიმდინარეობდა 11 დღე, 8-18 ივლისის ჩათვლით პერიოდში, ფრონტი გადაჭიმული იყო 20 კილომეტრზე. ეს იყო ომის ბოლო ფაზა, რის შემდეგაც საბერძნეთმა წინსვლა შეწყვიტა და დაიდო ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება.
წინაპირობა
სერბეთის ფრონტის დასტაბილურებისა და ბულგარელთა საბერძნეთში მარცხის შემდეგ, საბერძნეთის მეფემ კონსტანტინოს I-მა, გასცა ბრძანება, რომ გაემწვავებინათ შეტევები ბულგარეთზე და დაეპყროთ მისი დედაქალაქი სოფია. კონსტანტინეს სურდა გადამწყვეტი გამარჯვება ომში, მიუხედავად პრემიერ მინისტრის, ელეფთერიოს ვენიზელოსის წინააღმდეგობისა, რომელმაც გააცნობიერა, რომ სერბებმა, იხეირეს ახალი ტერიტორიების დაკავებით, გადაწყვიტეს ომში პასიური მდგომარეობა შეენარჩუნებინათ, ამით კი საბრძოლო ფრონტი საბერძნეთში გადაიწევდა. ბერძნულ არმიას ოსმალეთის ჯარების ლიდერის, ენვერ ფაშასგანაც უნდა ეთხოვათ დახმარება. ამის ნაცვლად მან ანატოლიაში 120 000 ბერძენი მოკლა. ბერძნები მთლიანად ალყაში იყვნენ მოქცეულები, ამიტომ მათ უნდა ეთხოვათ მშვიდობა, სანამ ბულგარელები მთელ ბერძნულ არმიას გაანადგურებდნენ.
ბერძნების შეტევა და კრესნის უღელტეხილის დაკავება
დოირანის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ ბერძნულმა ძალებმა განაგრძეს წინსვლა ჩრდილოეთით. 18 ივლისს, პირველმა ბერძნულმა დივიზიამ მოახერხა ბულგარეთის დაცვისთვის ეიძულებინათ უკან დახევა და კრესნის უღელტეხილის სამხრეთ ნაწილში გადასვლა.
უღელტეხილზე ბერძნებს ჩასაფრებული დახვდათ ბულგარეთის მე-2 და მე-4 არმიები, რომლებიც ახლად ჩამოსულები იყვნენ სერბეთის ფრონტიდან და დაიკავეს თავდაცვითი პოზიციები. თუმცა სასტიკი ბრძოლის შემდეგ ბერძნებმა მოახერხეს კრესნის უღელტეხილის გარღვევა. ბერძნების წინსვლა გაგრძელდა და 25 ივლისს უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე სოფელი კრუპნიკი აიღეს, რის გამოც ბულგარეთის ჯარებს აიძულეს სიმიტლისკენ გაქცევა. სიმიტლი აიღეს 26 ივლისს, ხოლო 27-28 ივლისის ღამით ბულგარეთის ძალები ჩრდილოეთით გორნა ჯუმაიაში გადავიდნენ (ახლანდელი ბლაგოევგრადი), სოფიას სამხრეთით 76 კმ.
ამასობაში ბერძნულმა ძალებმა განაგრძეს ლაშქრობა დასავლეთ თრაკიაში და 26 ივლისს შევიდნენ ქსანტიში. მეორე დღეს ბერძნული ძალები შევიდნენ კომოტინში, ბულგარეთის წინააღმდეგობის გარეშე.
ბულგარეთის კონტრშეტევა და ზავი
ბერძნული არმია გორნა ჯუმაიას წინ გააჩერა ბულგარეთის დიდმა წინააღმდეგობამ. 28 ივლისს ბერძნულმა ძალებმა განაახლეს შეტევა და დაიპყრეს ხაზი, რომელიც გადაჭიმული იყო ჩეროვოდან 1378 გორამდე, გორნა ჯუმაიას სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 28 ივლისის საღამოს ბულგარელები იძულებულები გახნენ ქალაქი მიეტოვებინათ.
მეორე დღეს, ბულგარელებმა სცადეს ბერძნების ალყაში მოქცევა როგორც ეს ჰანიბალმა მოახერხა კანეს ბრძოლაში, რომაელტა წინააღმდეგ. მიუხედავად ამისა, ბერძნებმა დაიწყეს კონტრშეტევა მეჰომიასა და კრესნის დასავლეთით. 30 ივლისისთვის ბულგარეთის თავდასხმები დიდწილად შემცირდა. აღმოსავლეთ ფლანგზე ბერძნულმა არმიამ პრედელას უღელტეხილის გავლით მეჰომიას მიმართულებით შეტევა დაიწყო. შეტევა ბულგარულმა არმიამ შეაჩერა უღელტეხილის აღმოსავლეთ მხარეს და საბრძოლო მოედანზე ჩიხში შევიდა. დასავლეთ ფლანგზე შეტევა დაიწყო ჩარევო სელოს წინააღმდეგ სერბეთის ხაზებთან მიღწევის წინააღმდეგ. ეს ვერ მოხერხდა და ბულგარეთის არმიამ განაგრძო წინსვლა, განსაკუთრებით სამხრეთში, სადაც 29 ივლისისთვის ბულგარულმა ჯარებმა გადაჭრეს უკნადასახევი გზა. რის გამოც, ბერძნებს უკან დასახევად მხოლოდ 1 გზაღა ჰქონდათ დარჩენილი.
სამდღიანი ბრძოლის შემდეგ პეჰჩევოსა და მეჰომიას სექტორებში, ბერძნულმა ძალებმა შეინარჩუნეს პოზიციები. 30 ივლისს საბერძნეთის შტაბი გეგმავდა ახალი შეტევის დაწყებას გორნა ჯუმაიას სექტორისკენ წინსვლის მიზნით. იმ დღეს საომარი მოქმედებები გაგრძელეს ბულგარეთის ძალებმა, ისინი განლაგდნენ სტრატეგიულ პოზიციებზე ქალაქის ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
გამარჯვებული
ზავის შედეგად ორივე მხარე ამტკიცებდა გამარჯვებას. ბერძნული თვალსაზრისით, თერთმეტდღიანი ბრძოლის შემდეგ, ბულგარელებმა აშკარად ვერ მოახერხეს ბერძნული არმიის ფლანგების შემობრუნება და, შესაბამისად, ბერძნებმა ეს ბრძოლა თავდაცვით გამარჯვებად მიიჩნიეს. ბულგარელებს სჯეროდათ, რომ ისინი იყვნენ გამარჯვებულები, რადგან მათმა თავდასხმამ წარმატებით შეაჩერა ბერძნული არმიის წინსვლა სოფიასკენ და აიძულა ბერძნები დათანხმებულიყვნენ ზავს. ამ მოსაზრებას ამყარებს ზოგიერთი ისტორიკოსის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლა ზავის შეწყვეტით დასრულდა, ომის ბოლოს ბერძნულ არმიას განადგურება ემუქრებოდა. თუმცა, ბერძნები ამტკიცებდნენ, რომ ბულგარელებმა ჩართეს მთელი მათი ხელთ არსებული ძალები გახანგრძლივებულ ბრძოლაში და აკლდათ დამატებითი ცოცხალი ძალა ბერძნული ძალების ალყაში მოქცევისთვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია კატეგორია:ბულგარეთის ბრძოლები კატეგორია:საბერძნეთის ბრძოლები კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:ბალკანეთის ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
გრიუნვალდის ბრძოლა
გრიუნვალდის ბრძოლა (გერმანულ ლიტერატურაში — ბრძოლა ტანენბერგთან) — „დიდი ომის“ (1409-1411) გადამწყვეტი ბრძოლა, რომელშიც პოლონეთ-ლიტვა-რუსეთის ჯარებმა 15 ივლისს ტევტონთა ორდენის ჯარები გაანადგურეს. მოკავშირეთა არმია (სარდალი პოლონეთის მეფე ვლადისლავ II იაგაილო; 32 ათასი კაცი) შედგებოდა პოლონელთა, ლიეტუველთა, რუსთა (მათ შორის უკრაინელები და ბელარუსები), უნგრელები, ვლახელების, ჩეხ-მორავიელებისა და თათართა რაზმებისაგან, ორდენის ჯარები (სარდალი დიდი მაგისტრი ულრიხ ფონ იუნგინგენი; 27 ათასი კაცი) – გერმანელი, ფრანგი და სხვა რაინდებისა და დაქირავებული რაზმებისაგან (შვეიცარიელები, ინგლისელები და სხვა).
ბრძოლა ორდენის ბომბარდების ბათქით დაიწყო, მაგრამ მოკავშირეთა ჯარისათვის ზიანი არ მიუყენებია. თათართა მხედრობამ და ლიეტუველებმა ჯვაროსანთა მარცხენა ფრთას შეუტიეს. გერმანელმა რაინდებმა ისინი უკუაგდეს და უკან დაედევდნენ. მათ მარჯვენა ფრთაზე განლაგებული პოლონელებიც შეავიწროვეს. ამ კრიტიკულ მომენტში ბრძოლის ველზე დარჩენილმა რუსთა პოლკებმა შებოჭეს ჯვაროსანთა ნაწილები. ამასობაში იერიშზე გადავიდნენ პოლონელები, ლიეტუველებმაც მოახერხეს ძალთა გადაჯგუფება. დიდმა მაგისტრმა ბრძოლაში ჩართო რეზერვი, მაგრამ უშედეგოდ - ჯვაროსნები გარშემორტყმული აღმოჩნდნენ, მათი დიდი ნაწილი განადგურდა.
ამ ბრძოლამ სასიკვდილო დარტყმა მიაყენა ტევტონთა ორდენს და საბოლოოდ აღკვეთა მისი აგრესია აღმოსავლეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
კორტი (სპორტი)
კორტი — საჩოგბურთო მოედანი.
992
თარიღი უცნობია
*
კორტი (სპორტი)
კორტი უნდა იყოს მართკუთხედი 23.77 მ სიგრძისა და 8.23 მ სიგანის. იგი შუაზე გაყოფილია ბადით, რომელიც დამაგრებულია 0.8 სმ მაქსიმალური დიამეტრის ტროსზე. ტროსის ბოლოები დამაგრებულია ან გადაჭიმულია 2 ბოძზე, რომელიც თუ ოთკუთხაა, უნდა იყოს არაუმეტეს 15 კვ.სმ-ისა და თუ მრგვალია არაუმეტეს ა.5სმ დიამეტრისა. ბოძების ცენტრები უნდა იყოს დაცილებული კორტისგან ო.914 მ-ით ორივე მხარეს, ხოლო მათი სიმაღლე უნდა იყოს ისეთი, რომ ტროსის წვერი კორტის ზედაპირიდან 1.07 მ სიმაღლეზე აღმოჩნდეს. ბადის უჯრედები უნდა იყოს საკმაოდ პატარა, რომ მასში არ გაძვრეს ჩოგბურთის ბურთი. ბადის სიმაღლე ცენტრში უნდა იყოს 0.914 მ. კორტი შემოსაზღვრულია საბაზო ხაზებით, რომლის სიფართოვე შეიძლება იყოს 10 სმ-მდე. ასევე არის შიდა ხაზები, რომელთა სიფართოვე მერყეობს 2.5–5 სმ-მდე. ოფიციალური შეხვედრების დროს საბაზო ხაზების უკანა სათამაშო სივრცე უნდა იყოს არანაკლებ 6.4 მ, ხოლო გვერდითისა კი მაქსიმუმ 3.66 მ.
ურთხვის წმინდა გიორგის ეკლესია
მინი|მარჯვნივ|250პქ| ურთხვის წმინდა გიორგის ეკლესია ჯაბა ლაბაძის ფოტო ურთხვის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ურთხვის ჩრდილოეთით, 2 კმ-ზე, მაღალი მთის ფერდობზე, სასაფლაოზე.
ეკლესია დარბაზულია (11,5 X 6,6 მ), ნაგებია კირქვის სხვადასხვა ზომის თლილი კვადრებით. შესასვლელი ორი აქვს, სამხრეთით და ჩრდილოეთით (გადაკეთებულია ნიშად). აფსიდი არასრული ნახევარწრეა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სარკმელი, რომლის ორივე გვერდზე თითო თაღიანი ღრმა ნიშია. ორი სარკმელი სამხრეთითაა, ერთი - დასავლეთით, კედლის ზედა ნაწილში. მოხატულობიდან აფსიდის კონქში მხოლოდ მაცხოვრის გამოსახულების კვალი ჩანს.
სამრეკლო (3,5 X 3,5 მ) ეკლესიიდან სამხრეთით 20 მეტრზე იდგა. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნაგები იყო ნატეხი ქვითა და აგურით. ძლიერ იყო დაზიანებული: ჩამოქცეული იყო გუმბათოვანი გადახურვა, შემორჩენილი იყო მხოლოდ სვეტები და მათზე გადაყვანილი აგურის შეისრული თაღები. სამრეკლოს აღმოსავლეთის და სამხრეთის ღიობები ამოშენებული იყო ნატეხი ქვით. ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ლომსაძე
საკუთარი სახელი ლომსაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Daphnella diluta
Daphnella diluta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პლეზიოზავრები
thumb პლეზიოზავრები (Plesiosauria), ნამარხი ქვეწარმავლების ქვერიგი. ცხოვრობდნენ შუა ტრიასული ეპოქიდან ცარცული პერიოდის ბოლომდე. მათი სხეულის სიგრძე 15 მ აღწევდა და 100-150 დისკოსებური მალისაგან შედგებოდა. კიდურები დიდ ფარფლებად იყო ქვეული, ჰქონდათ მოქნილი კისრები, თვალბუდისაკენ გადანაცვლებული ნესტოები, კონესური კბილები, ერთგვაროვანი ან დიფერენცირებული ეშვებად და უფრო წვრილ კბოლებად. პლეზიოზავრებს განეკუთვნება ელასმოზავრები, პლიოზავრები და სხვები. ცხოვრობდნენ ზღვის სანაპირო ზოლში. იკვებებოდნენ თევზებით. მათი ნაშთები ყველა კონტინენტზეა ნაპოვნი. განსაკუთრებით მრავალფეროვნადაა წარმოდგენილი დასავლეთ ევროპასა და ყოფილ სსრკ-ის იურულ ნალექებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
ჩოგბურთის ბურთი
ჩოგბურთის ბურთი — ყვითელი ან თეთრი ბურთი, რომელიც იხმარება ჩოგბურთის თამაშში.
ჩოგბურთის ბურთის დიამეტრი უნდა იყოს არანაკლებ 6.35 სმ და არაუმეტეს 6.67 სმ-ისა, ხოლო მისი წონა 56,7–58,5 გ.
კატეგორია:ჩოგბურთი კატეგორია:სპორტული ინვენტარი
სანსა სტარკი
200px|მინი სანსა სტარკი (Sansa Stark) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა სოფი ტერნერმა.
თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. სანსა არის ერთ-ერთი უმდიდრესი და ძლევამოსილი „სტარკების ოჯახის“ წევრი. ფიგურირებს წიგნებში: „სატახტოთა თამაში“ (1996), „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000), ხოლო ცენტრალური პესონაჟია „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005) და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011).
სანსას პერსონაჟის განვითარებამ კრიტოკესებისგან უარყოფითი შეფასება მიიღო. ტერნერი და დანარჩენი მსახიობები ნომინირებულნი იყვნენ კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოზე დრამატულ სერიალში საუკეთესოდ შესრულებული როლებისთვის 2012, 2014, 2015 და 2016 წლებში. ტერნერმა ასევე მიიღო ემის ჯილდო დრამატულ სერიალში საუკეთესოდ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვს 2019 წელს.
პერსონაჟის აღწერა
სანსა არის ლორდ ედარდ სტარკისა და ლედი კეიტლინ სტარკის უფროსი ქალიშვილი. ის დაიბადა და აღიზარდა ვინტერფელში თავის უფროს ძმასთან რობ სტარკთან და უმცროს და არიასთან ერთად, ასევე მას ყავდა ორი უმცროსი ძმა ბრანი და რიკონი, ასევე უფროსი ნახევარძმა ჯონ სნოუ. ის დანიშნული იყო მეფე ჯოფრი ბარათეონზე, თუმცა მოგვიანებით დაქორწინდა ტირიონ ლანისტერზე, რომელთან ერთადაც დარჩა ოფიციალურ ქორწინებაში.
პერსონაჟის განვითარება
სანსა 11 წლის იყო სატახტოთა თამაშის დასაწყისში როდესაც ის დაინიშნა ჯოფრი ბარათეონის რკინის ტახტის მემკვიდრის მომავალ საცოლედ. როდესაც ის გაემგზავრა მეფის საბიჯელში, რათა მომზადებულიყო ქორწილისთვის, ის უეცრად გახდა ლანისტერების მძევალი მას შემდეგ, რაც მამამისი ლორდი ედარდ სტარკი სიკვდილით დასაჯეს. სანსა იყო დედოფალი სერსეი ლანისტერის მარჯერი ტაირელისა და პიტერ ბეილიშის მეურვეობის ქვეშ, რა პერიოდშიც, ის გაერკვა პოლიტიკასა და სასამართლო ინტრიგეში. ამ ყველაფერმა კი ხელი შეუწყო მოგვიანებით გამხდარიყო ჩრდილოეთის დედოფალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
ჩოგბურთი
thumb|ჩოგბურთი ჩოგბურთი — სპორტის სახეობა.
ისტორია
ისტორიკოსების უმრავლესობის აზრით, ჩოგბურთი XIII საუკუნის საფრანგეთში ჩაისახა. თუმცა დღემდე გამოცანად რჩება, თუ ვინ ითვლება ამ თამაშის ნამდვილ ფუძემდებლად. ისტორიკოსების უმრავლესობა თანამედროვე ჩოგბურთის მამამთავრად დიდი ბრიტანეთის კავალერის მაიორს უოლტერ კლოპტონ უინგფილდს (Walter Clopton Wingfield) მიიჩნევენ. 1873 წელს უინგფილდმა ახალი თამაშის წესები გამოაქვეყნა, რომელიც ეფუძნებოდა რამდენიმე თამაშის პრინციპებს, კერძოდ: კორტ-ჩოგბურთს, ბადმინტონს, ფაიფსა და რეკიტს. იმისთვის, რომ გამომგონებლის უფლება შეენარჩუნებინა, ამ თამაშს „სფერისტიკა“ უწოდა (sphairistik ბერძნული სიტყვაა და ნიშნავს „ითამაშე ბურთი“). პირველი საჩოგბურთო ტურნირი 1877 წლის 9 ივნისს ჩატარდა, რომელსაც შემდგომში უიმბლდონი ეწოდა.
თამაშის წესები
საჩოგბურთო მოედანს კორტი ჰქვია. თამაშები ერთეულთა და წყვილთა თანრიგებში ტარდება. მოთამაშეების ამოცანაა ჩოგნის დახმარებით ბურთი გადაიტანონ მოწინააღმდეგის ნახევარზე. ჩამწოდებელ მოთამაშეს ბურთის ორჯერ ჩაწოდების უფლება აქვს. მეორე ჩაწოდებას ის იყენებს მაშინ, თუ პირველი ვერ ჩააგდო ჩაწოდების მოედანში ან ბადეს ვერ გადააცილა. ერთ მოგებულ გათამაშებაზე მოთამაშეც ეწერება 15 ქულა, შემდეგ მოგებულზე ასევე 15, მესამეზე კი 10 ქულა (ე. ი. 15, 30 და 40). ხოლო, მეოთხე მოგებულ გათამაშებაზე ჩოგბურთელი უკვე იგებს. თუ ანგარიში თანაბარია (ე. ი. 40-40), მაშინ ერთ-ერთმა მოთამაშემ ზედიზედ 2 გათამაშება უნდა მოიგოს. 6 თამაშის მოგების შემთხვევაში მოთამაშე იგებს სეტს. თუ ანგარიში 6:6-ია, მაშინ ხდება დამატებითი გათამაშება, რომელსაც ფრემტეხი (ე.წ. „ტაიბრეიკი“) ჰქვია. ჩოგბურთელმა უნდა მოიგოს 2 სეტი თამაშის მოსაგებად. გამონაკლისია მამაკაცთა შორის დიდი მუზარადის ტურნირები, სადაც ჩოგბურთელს სჭირდება 3 სეტის მოგება თამაშის მოსაგებად.
დიდი მუზარადის ტურნირები
დიდი მუზარადის ტურნირები ყველაზე პრესტიჟულია საჩოგბურთო სამყაროში. ტრადიციულად ტარდება 4 ასეთი ტურნირი, კერძოდ ავსტრალიის ღია პირველობა, საფრანგეთის ღია პირველობა, უიმბლდონი და ამერიკის ღია პირველობა.
*
კონსტანტინე ლესელიძე
ბიოგრაფია
thumb|left| ლესელიძის მშობლები ნინო და ნიკოლოზი thumb|left|გენერალ-პოლკოვნიკ კ. ნ. ლესელიძის მამა — ნიკოლოზ ანდრიას ძე ლესელიძე thumb|left| კ. ნ. ლესელიძე და მისი ვაჟიშვილი [[ოთარ ლესელიძე|ოთარი. მე-18 არმია. 1943 წლის ივლისი]]
ადრეული წლები
1912—1913 წლებში მუშაობდა ჩაქვის ჩაის პლანტაციაში მუშად საუფლისწულო მამულის უწყებაში. მოგვიანებით ლესელიძეების ოჯახი სოფელ ხვარბეთიდან ქალაქ ოზურგეთში გადავიდა საცხოვრებლად, ნინო ქაჯაიას მამის მიერ ნაჩუქარ სახლში, ბათუმის ქუჩაზე. ამ დროს 1913—1917 წლებში კონსტანტინე სწავლობდა სოფელ ზვანის ორკლასიან სასწავლებელში. 1917—1919 წლებში სწავლობდა ოზურგეთის ორკლასიან დაწყებით სკოლაში, 1919—1921 წლებში ოზურგეთის გიმნაზიაში და 1921 წელს მაისში დატოვა მეხუთე კლასი.