cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სამოილოვიჩის მუზეუმი
ისტორია
გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი, ლენინის ორდენისა და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი, სსრკ-ის გეოგრაფიული საზოგადოებისა და საერთაშორისო საზოგადოების „აერო-არქტიკის“ ხელმძღვანელი, აშშ-ის, შვედეთისა და ავსტრიის გეოგრაფიული საზოგადოებების საპატიო წევრი რუდოლფ სამოილოვიჩი დაიბადა და აღიზარდა ქალაქ აზოვში. იგი იყო არქტიკაში 20-მდე სამეცნიერო-კვლევითი ექსპედიციის ორგანიზატორი.
ამჟამად მკვლევარის მუზეუმი განთავსებულია ერთსართულიან აგურის შენობაში, რომელიც სამოილოვიჩის მამის კუთვნილება იყო. ამ სახლში ცხოვრობდა მისი ოჯახი. აქვე დაასრულა ოთხკლასიანი ვაჟთა გიმნაზია და შემდეგ სწავლა გააგრძელა მარიუპოლის ალექსანდრეს გიმნაზიაში. გიმნაზიის დასრულების შემდეგ სწავლობდა გერმანიის ქალაქ ფრაიბურგის აკადემიაში.
მუზეუმის გამოფენა წარმოდგენილია აზოვის ვაჟთა გომნაზიის მოსწავლის ოთახის სახით. კედლებზე ჩამოკიდებულია ფოტოები და პირადი ნივთები. გამოფენაშია წარმოდგენილი ასევე საწერი მაგიდა და სკამი, საწერი მოწყობილობა, გიმნაზიის დროინდელი წიგნები. მუზეუმის დარბაზში დგას მკვლევარის ბიუსტი, რომლის ავტორიცაა მოქანდაკე ი. შიცბურგი.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები კატეგორია:აზოვის მუზეუმები
პოლ ვიალარი
პოლ ვიალარი (Paul Vialar; დ. 18 სექტემბერი, 1898 - გ. 8 იანვარი, 1996) — ფრანგი მწერალი, დრამატურგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1898 წლის 18 სექტემბერს სენ-დენში. ლიტერატურას ხელი მოჰკიდა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ: გამოაქვეყნა ლექსების კრებული და პიესები "პირველი სიყვარული" და "ადამიანები".
1939 წელს გამოსცა რომანი "ზღვის ვარდი", რომელმაც ფემინას ლიტერატურული პრემია დაიმსახურა. 1943 წელს დიდი წარმატება ხვდა წილად რომანს "დიდი მარეკი"; ამ რომანში ავტორმა ბუნებისა და ცხოველთა სამყაროს შესანიშნავ სურათებთან ერთად ფრანგული საზოგადოების ევოლუცია გვიჩვენა. თვითონ კარგი მონადირე შემდგომ რომანებში: "მონადირე", "გარეულ ცხოველთა რომანი" პირად განცდებსა და გამოცდილებას გვიხატავს. ათტომიან ციკლში "ნადირობა ადამიანებზე" ის ადამიანთა და ცხოველთა ბედის იდენტიფიკაციას ახდენს და თავის სოციოლოგიურ მრწამსს აყალიბებს. იგივე იდეაა გატარებული რვატომიან რომანში "სიკვდილი არის დასაწყისი". ვიალარის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე "XX საუკუნის ფრანგული დასაწყისი". ბოლო პერიოდში ვიალარი პატარა რომანებს წერდა, როგორიცაა "მელიფტე ბიჭი", "სამყაროს სიჭაბუკე" და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი საბავშვო მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
დიდი წარმართული ჯარი
სახელწოდება დიდი წარმართული ჯარი მომდინარეობს ანგლო-საქსური ქრონიკიდან. ძალებს ხელმძღვანელობდნენ ნახევრად ლეგენდარული რაგნარ ლოდბროკის ხუთი ვაჟიდან სამი: ჰალფდანი, ივარ უძვლო და უბა.მის რაოდენობაზე წყაროები არაა შემორჩენილი თუმცა აღწერილია მისი ტიპის ყველაზე დიდ ძალებს შორის.
თავდაპირველად ისინი მივიდნენ აღმოსავლეთ ანგლიაში, სადაც ისინი მეფემ ცხენებით მოამარაგა, მშვიდობის სანაცვლოდ. 865-66 წლებში მათ გაატარეს ზამთარი თეტფორდში სანამ ჩრდილოეთისკენ გაემართნენ იორკის დასაპყრობად 866 წლის ნოემბერში. იორკი დაარსდა როგორც რომაული ლეგიონერების ციხე ებორაკუმი და აღორძინდა როგორც ანგლო-საქსონური სავაჭრო პორტი.
867 წლის განმავლობაში ჯარი ღრმად შევიდა მერსიაში და ზამთარი ნოტინგემში გაატარა. მერსიელები დათანხმდნენ ვიკინგების არმიას, რომელიც დაბრუნდა 868-69 წლების ზამთრისთვის. 869 წელს არმია დაბრუნდა აღმოსავლეთ ინგლისში, დაიპყრო იგი და მოკლა მისი მეფე. ჯარი გადავიდა ზამთრის კვარტლებში ტეტფორდში.
871 წელს ვიკინგებმა გადაინაცვლეს უესექსში, სადაც ალფრედ დიდმა მათ გადაუხადა წასვლისთვის. 871-72 წლებში არმია ლონდონისკენ გაემართა გამოსაზამთრებლად. მომდევნო კამპანიის სეზონზე თავდაპირველად არმიამ იორკში გადაინაცვლა, სადაც შეკრიბა გამმაგრებელი ძალა. ეს ძალა აწარმოებდა კამპანიას ჩრდილო-აღმოსავლეთ მერსიაში, რის შემდეგაც მან ზამთარი გაატარა ტორქსეში, ჰამბერთან ახლოს ტრენტზე. მომდევნო კამპანიის სეზონმა მერსიის დიდი ნაწილი დაიმორჩილა. ბურგრედი, მერსიის მეფე გაიქცა საზღვარგარეთ და კოელვულფი, რომელიც ანგლო-საქსონურ ქრონიკაში აღწერილია, როგორც „სულელი მეფის თეგნი“ მის ადგილზე დააყენეს. არმიამ შემდეგი ზამთარი გაატარა რეპტონში, რის შემდეგაც, ჯარი როგორც ჩანს, გაიყო. ერთი ნაწილი დაბრუნდა ნორთუმბრიაში და იქ დასახლდა, ხოლო მეორე უესექსში შეჭრისკენ იყო მიმართული.
ამ დროისთვის მხოლოდ უესექსის სამეფო არ იყო დაპყრობილი. 878 წლის მაისში ალფრედ დიდმა დაამარცხა ვიკინგები ედინგტონის ბრძოლაში და დაიდო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ვიკინგებს შეეძლოთ დაეტოვებინათ კონტროლი ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ინგლისის დიდ ნაწილზე.
ანგლო-საქსურ ქრონიკაში არის ნახსენები ამ შემოსევის მიზეზის შესახებ, შესაძლოა იმიტომ რომ ვიკინგების შემოტევები საკმაოდ ხშირი იყო იმ პერიოდში. მეორე მხრივ ,,რაგნარის შვილების ზღაპარი" აღნიშნავს რომ დიდი წარმართების არმიის მიერ ინგლსში შეჭრა მიზნად ისახავდა შურისძიებას რაგნარ ლოდბროკის, შვედეთისა და დანიის ლეგენდარული მმართველის სიკვდილისათვის. როგორც ვიკინგების საგაში ამბობენ რაგნარმა ჩაატარა დარბევა ნორთუმბრიაში მეფე ელას მეფობის დროს. ვიკინგები დამარცხდნენ და რაგნარი ტყვედ ჩაიგდეს ნორთუმბრიელებმა. ელამ კი იგი სიკვდილით დასაჯა, მან რაგნარი შხამიანი გველებით სავსე ორმოში ჩააგდო. როდესაც რაგნარის შვილებმა მამამისის სიკვდილის შესახებ გაიგეს, გადაწყვიტეს მისთვის შური ეძიათ.
დასაწყისი
ვიკინგების თავდასხმები ინგლსში VIII საუკუნის ბოლოს დაიწყო, ძირითადად მონასტრებზე. ანგლო-საქსური ქრონიკების ჩანაწერი 787 წელს იუწყება ვიკინგებთან პირველი დაპირისპირების შესახებ ინგლისში.
ამავე წელს მეფე ბერტრიკმა ცოლად შეირთო ეადბურგა, მეფე ოფფას ასული. მის დღეებში პირველად გამოვიდა სამი ხომალდი ჰერეტა-ლენდიიდან(დანია). მაშინ რივი მივიდა მათთან და უნდოდა ისინი მეფის ქალაქში წაეყვანა, რადგან არ იცოდა ისინი ვინ იყვნენ, სტუმრებმა კი ის მოკლეს. ეს იყო პირველი დანიელების გემები რომლებიც ეძებდნენ ინგლისელების მიწას. ეს ინციდენტი განიხილება როგორც პირველი თავდასხმა ინგლისზე. ატელვერდის ქრონიკებს აქვს მოვლენების ოდნავ განსხვავებული ვერსია, სადაც ნათქვამია რომ, რივი ესაუბრებოდა სტუმრებს ავტორიტეტული ტონით და ამიტომაც მოკლეს იგი. ამ ჰერეტა-ლანდიერების დანიელებად დასახელება გარკვეულწილად პრობლემურია. სარა მარია პონს-სანცი ამბობს სკანდინავიური სესხების ანალიზში ლინდისფარნის სახარებაშა ალდრედიანის გლოსებში, რომ ისინი იყვნენ კაცები იუტლანდიის ჰარტესისელიდან(ჰარდისელი), ასე რომ ისინი იყვნენ ან დანიიდან ან ნორვეგიის ჰორთალანდიდან, ბოლო შემთხვევაში სიტყვა ,,დანიური" ეხება ყველა სკანდინავიელს.
პირველი მონასტერი რომელიც მათ დაარბიეს იყო 793 წელს, ლინდისფარნში, ჩრდილო აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ანგლო-საქსურ ქრონიკებში სკანდინავიელები აღწერილებო იყვნენ როგორც ,,წარმართი კაცები". მონასტრები და მინისტრთა ეკლესიები პოპულარული სამიზნეები იყვნენ, რადგან ისინი მდიდრები იყვნენ და ჰქონდათ ადვილად გადასატანი ძვირფასი ნივთები. 840 წელს ანგლო-საქსურ ქრონიკაში ნათქვამია რომ ეთელვულფი დამარცხდა კარჰემპტონში, სომერსეტი, მას შემდეგ რაც ვიკინგების 35 გემი თავს დაესხა ამ მხარეს. სენტ ბერნიტის ანალები ასევე იტყობინებიან მომხდარის შესახებ, სადაც ნათქვამია: ჩრდილოელებმა დაიწყეს დიდი შეტევა, სამ დღეში მათ გაიმარჯვეს, ისინი ძარცვავდნენ, არბევდნენ, კლავდნენ და აკონტროლებდნენ მიწას.
ამის მიუხედავად ეთელვულფმა გარკვეული წარმატება მოიპოვა ვიკინგების წინააღმდეგ, ანგლო-საქსური ქრონიკა იუწყება რომ მისი მეფობის პერიოდში, ელდორმენებმა თავიანთი შტაბის კაცებთან ერთად გამარჯვებები მოიპოვეს. თუმცა, ინგლისის დარბევა გაგრძელდა და შეჩერდა 860-იან წლებამდე, როდესაც დარბევის ნაცვლად ვიკინგებმა შეცვალეს ტაქტიკა და გაგზავნეს დიდი ჯარი ინგლისში შესაჭრელად, ეს არმია აღწერილი იყო ანგლო-საქსების მიერ როგორც ,,დიდი წარმართთა არმია"
წარმართთა არმიის რაოდენობა
ისტორიკოსები გვაწვდიან სხვადასხვა შეფასებებს, წარმართთა არმიის რაოდენობაზე. მინიმალისტური მეცნიერების, როგორიცაა პიტ სოიერი, ამბობდნენ რომ არმია შედარებით პატარა იყო ვიდრე ტრადიციულად ფიქრობდნენ. სოიერი აღნიშნავს, რომ 865 წლის ანგლო-საქსური ქრონიკა ვიკინგების ძალას მოიხსენიებდა, როგორც წარმართთა არმია ან ძველ ინგლისურად "hæþen here".
ვესექსის მეფე ინეს კანონის კოდექსი, რომელიც გამოიცა დაახლოებით 694 წელს, გვაწვდის განმარტებას (გამოითქმის /heːre/), როგორც "შემოჭრილი არმია ან დარბევის მხარე, რომელიც შეიცავს ოცდათხუთმეტზე მეტ კაცს", რითაც განასხვავებს დამპყრობლის ტერმინს. ვიკინგების არმია და ანგლო-საქსური არმია, მოიხსენიებოდა როგორც ,,fyrd". მწიგნობარებმა, რომლებმაც დაწერეს ანგლო-საქსონური ქრონიკა, იყენებდნენ ტერმინს ვიკინგების ძალების აღსაწერად. ისტორიკოსი რიჩარდ აბელსი ვარაუდობს, რომ ეს იყო ვიკინგების ომის ბანდების განსხვავება სახელმწიფოს ან გვირგვინის მიერ ორგანიზებული სამხედრო ძალებისგან. X საუკუნის ბოლოს და XI საუკუნის დასაწყისში, აქ უფრო ზოგადად გამოიყენებოდა, როგორც ტერმინი არმიისთვის, იქნებოდნენ ესენი ვიკინგები თუ არა.
სოიერმა შეადგინა ვიკინგების გემების ცხრილი, როგორც ეს დოკუმენტირებულია ანგლო-საქსურ ქრონიკაში და ვარაუდობს, რომ თითოეულ ვიკინგების გემს შეეძლო გადაეყვანა არაუმეტეს 32 კაცი, რაც მის დასკვნამდე მივიდა, რომ ჯარი შედგებოდა არაუმეტეს 1000 კაცისაგან. სხვა მეცნიერები ჯარს უფრო დიდად აფასებს. მაგალითად, ლორენტ მაზეტ-ჰარჰოფი შენიშნავს, რომ ათასობით ადამიანი მონაწილეობდა სენას ტერიტორიაზე შემოსევებში. მაზეტ-ჰარჰოფი აღიარებს, რომ სამხედრო ბაზები, რომლებიც იტევდნენ ამ დიდ არმიებს, ჯერ კიდევ არ არის აღმოჩენილი. გაი ჰალსალი იტყობინება, რომ 1990-იან წლებში რამდენიმე ისტორიკოსი ვარაუდობდა, რომ დიდი წარმართთა არმია დათვლილი იქნებოდა დაბალ ათასობით და აღიარებდა, რომ "ჯერ კიდევ ბევრი ადგილია დებატებისთვის".
არმია სავარაუდოდ განვითარდა საფრანგეთის კამპანიებიდან, სადაც იყო კონფლიქტი იმპერატორსა და მის ვაჟებს შორის და ერთ-ერთი ვაჟი მიესალმა ვიკინგების ფლოტის მხარდაჭერას. ომის დამთავრების დროისთვის ვიკინგებმა აღმოაჩინეს, რომ მონასტრები და ქალაქები, რომლებიც მდებარეობდა სანაოსნო მდინარეებზე, დაუცველი იყო თავდასხმისგან. 845 წელს პარიზში დარბევა აღკვეთილი იქნა ვიკინგებისთვის ვერცხლის დიდი გადახდით. მდიდარი კრეფის შესაძლებლობამ მიიზიდა სხვა ვიკინგები ამ მხარეში და ათწლეულის ბოლოს დასავლეთ ფრანკიის ყველა მთავარი მდინარეში ვიკინგების ფლოტები პატრულირებდნენ. 862 წელს დასავლეთ ფრანკების მეფემ უპასუხა ვიკინგებს, გაამაგრა მისი ქალაქები და იცავდა თავის მდინარეებს, რის გამოც ვიკინგებს უჭირდათ შიდა დარბევა. მდინარეების ქვედა დინება და სანაპირო რაიონები ძირითადად დაუცველი დარჩა. ამ რაიონებში რელიგიური თემები ვიკინგების ფლოტებს შორს გადავიდნენ. მას შემდეგ, რაც ფრანკიაში მომხდარი ცვლილებები ართულებდა დარბევას, ვიკინგებმა ყურადღება მიაქციეს ინგლისს.
ინგლისში შეჭრა
ვიკინგები მეფე ეტელვულფის წინააღმდეგ დამარცხდნენ 851 წელს, ამიტომ გადაწყვიტეს წასულიყვნენ ჩრდილოეთით, აღმოსავლეთ ანგლიაში. ლეგენდა ამბობს, რომ გაერთიანებულ არმიას ხელმძღვანელობდა რაგნარ ლოდბროკის სამი ვაჟი: ჰალფდან რაგნარსონი, ივარ უძვლო (ჰინგვარი) და უბბა. სკანდინავიური საგები სამი ძმის შემოსევას განიხილავენ, როგორც პასუხს მამის გარდაცვალებაზე 865 წელს ნორთუმბრიის მეფის ელას ხელში, მაგრამ ამ პრეტენზიის ისტორიულობა გაურკვეველია.
შეჭრის დასაწყისი, 865
865 წლის ბოლოს ვიკინგების არმია დაბანაკდა კუნძულ ტანეტში, და დაპირდა კენტ დანგელდი ხალხს მშვიდობის სანაცვლოდ. მიუხედავად ამისა, ვიკინგები არ დაემორჩილნენ ამ შეთანხმებას და განაგრძეს აურზაური აღმოსავლეთ კენტში.
ვიკინგებმა აღმოსავლეთ ინგლისი გამოიყენეს, როგორც თავდასხმის საწყისი წერტილი. აღმოსავლეთ ანგლიელებმა დამპყრობლებთან მშვიდობა დაამყარეს მათი ცხენებით. ვიკინგები ზამთარში დარჩნენ აღმოსავლეთ ანგლიაში, სანამ 866 წლის ბოლოს გაემგზავრებოდნენ ნორთუმბრიაში და დამკვიდრდებოდნენ იორკში. 867 წელს ნორთუმბრიელებმა გადაიხადეს დანეგელდი და ვიკინგების არმიამ დანიშნა მარიონეტული ლიდერი ნორთუმბრიაში, სანამ გაემგზავრებოდა მერსიის სამეფოში, სადაც 867 წელს აიღეს ნოტინგემი. მერსიის მეფემ დახმარება სთხოვა უესექსის მეფეს ვიკინგების წინააღმდეგ. ვესექსისა და მერსიის გაერთიანებულმა არმიამ ალყა შემოარტყა ქალაქ ნოტინგემს მკაფიო შედეგის გარეშე, ამიტომ მერსიელებმა გადაწყვიტეს ვიკინგებისთვის გადახდა. 868 წლის შემოდგომაზე და გამოზამთრდნენ იორკში, იქ დარჩნენ 869 წლის უმეტესი ნაწილი. ისინი დაბრუნდნენ აღმოსავლეთ ინგლისში და 869–70 წლების ზამთარი გაატარეს თეტფორდში. თეტფორდში ყოფნისას მათ თავს დაესხა ედმუნდი, აღმოსავლეთ ინგლისის მეფე, რომელთანაც სამშვიდობო შეთანხმება არ გააფორმეს. ვიკინგების არმიამ გაიმარჯვა ამ ბრძოლებში და ედმუნდი ტყვედ ჩავარდა, შესაძლოა აწამეს და მოკლეს. მოგვიანებით იგი ცნობილი გახდა როგორც ედმუნდ მოწამე.
871 წელს სკანდინავიიდან ჩამოვიდა ზაფხულის დიდი არმია ბაგსეკგი მეთაურობით. ვიკინგების გაძლიერებულმა არმიამ ყურადღება მიაპყრო უესექსს, მაგრამ დასავლეთ საქსონებმა, მეფე ეთელრედის ძმის ალფრედის მეთაურობით, დაამარცხეს ისინი 871 წლის 8 იანვარს ეშდაუნის ბრძოლაში და ამ პროცესში მოკლეს ბაგსეკგი. სამი თვის შემდეგ, ეთელრედი გარდაიცვალა და მისი ადგილი დაიკავა ალფრედმა (მოგვიანებით ცნობილი როგორც ალფრედ დიდი), რომელმაც მოისყიდა ვიკინგები დროის მოსაპოვებლად. 871–72 წლებში დიდი წარმართთა არმია იზამთრებდა ლონდონში, სანამ დაბრუნდებოდა ნორთუმბრიაში. როგორც ჩანს, ნორთუმბრიაში მარიონეტული მმართველის წინააღმდეგ აჯანყება მოხდა, ამიტომ ისინი დაბრუნდნენ ძალაუფლების აღსადგენად. შემდეგ მათ დააარსეს თავიანთი ზამთრის კვარტალი 872–73 წლებში ტორქსეში, ლინდსის სამეფოში (ახლანდელი ლინკოლნშირის ნაწილი). მერსიელებმა კვლავ გადაიხადეს მათი მშვიდობის სანაცვლოდ, და 873 წლის ბოლოს ვიკინგებმა აიღეს ზამთრის საცხოვრებლები რეპტონში, დერბიშირში.
874 წელს, რეპტონში ზამთარში ყოფნის შემდეგ, წარმართთა დიდმა არმიამ მერსიის მეფე გადაასახლა და საბოლოოდ დაიპყრო მერსია. გადასახლებული მერსიელი მეფე კეოლვულფმა შეცვალა. ალფრედ დიდის ბიოგრაფი ასერის თქმით, ვიკინგები შემდეგ ორ ჯგუფად გაიყვნენ. ჰალფდანმა ერთი ჯგუფი წაიყვანა ჩრდილოეთით ნორთუმბრიისკენ, სადაც გამოზამთრა მდინარე ტაინთან (874–75). 875 წელს ის უფრო ჩრდილოეთით შოტლანდიისკენ დაიძრა, სადაც ებრძოდა პიქტებსა და სტრატკლაიდის ბრიტანელებს. 876 წელს საზღვრის სამხრეთით დაბრუნებულმა მან გაიზიარა ნორთუმბრიული მიწა თავის კაცებს შორის, რომლებიც ამუშავებდნენ მიწას და თავს ირჩენდნენ. ეს მიწა იყო ნაწილი, რომელიც ცნობილი გახდა, როგორც ,,Danelaw".
ალფრედ დიდის გამარჯვება
ასერის თქმით, მეორე ჯგუფს ხელმძღვანელობდნენ გუთრუმი, ოსცეტელი და ანვენდი. ამ ჯგუფმა ასევე დატოვა რეპტონი 874 წელს და დააარსა ბაზა კემბრიჯში 874–75 წლების ზამთრისთვის. 875 წლის ბოლოს ისინი გადავიდნენ ურეჰამში, სადაც დაარბიეს მიმდებარე ტერიტორია და დაიკავეს გამაგრებული პოზიცია. ასერი იუწყება, რომ ალფრედმა დადო ხელშეკრულება ვიკინგებთან, რათა მათ დაეტოვებინათ უესექსი. ვიკინგებმა დატოვეს უორჰემი, მაგრამ დიდი ხანი არ გასულა, სანამ ისინი უესექსის სხვა ნაწილების დარბევას დაიწყებდნენ და თავდაპირველად წარმატებას მიაღწიეს. თუმცა, ალფრედმა ბრძოლით უპასუხა და საბოლოოდ მოიგო მათზე გამარჯვება ედინგტონის ბრძოლაში 878 წელს. ამას მოჰყვა ასერის მიერ აღწერილი ვედმორის ხელშეკრულება, სადაც გუთრუმი დათანხმდა მონათვლას და შემდეგ მის და მის ჯარს დატოვა უესექსი. გარკვეული პერიოდის შემდეგ დაიდო ალფრედისა და გუთრუმის ხელშეკრულება, რომელიც ადგენს საზღვრებს ალფრედისა და გუთრუმის ტერიტორიებს შორის, ასევე შეთანხმებებს მშვიდობიანი ვაჭრობის შესახებ და მათი ხალხის ძვირფას ფასეულობებზე.
შემდგომი პერიოდი
878 წლის მიწურულს, გუთრუმის ჯგუფი გავიდა ცირენსტერში, მერსიის სამეფოში. შემდეგ, სავარაუდოდ, 879 წლის ბოლოს, იგი გადავიდა აღმოსავლეთ ინგლისში, სადაც გუთრუმი, რომელიც ასევე ცნობილი იყო მისი ნათლობის სახელით ეთელსტანი, მეფობდა როგორც მეფე 890 წლამდე მის გარდაცვალებამდე. არმიის ნაწილი, რომელიც არ წავიდა გუთრუმთან, უმეტესად უფრო დასახლდა ნორთუმბრიასა და იორკში. ზოგიერთი შესაძლოა მერსიაში დასახლებულიყო. ამის დასტურია დერბიშირში ვიკინგების ორი სასაფლაოს არსებობა, რომლებიც, სავარაუდოდ, დაკავშირებულია დიდ არმიასთან, რეპტონში და ჰით ვუდში.
878 წელს, მესამე ვიკინგთა არმია შეიკრიბა ფულჰემში, ტემზასთან. როგორც ჩანს, ისინი ნაწილობრივ იმედგაცრუებულნი იყვნენ გუთრუმის დამარცხებით, მაგრამ ასევე ალფრედის წარმატება ვიკინგების წინააღმდეგ დაემთხვა ფრანციაში განახლებული სისუსტის პერიოდს. ფრანკთა იმპერატორი ჩარლზ მელოტი გარდაიცვალა 877 წელს და მისი ვაჟიც მალევე, რამაც გამოიწვია პოლიტიკური არასტაბილურობის პერიოდი, რომლითაც ვიკინგებმა სწრაფად ისარგებლეს. ტემზაზე შეკრებილი ვიკინგების არმია გაემგზავრა 879 წელს კონტინენტზე ახალი კამპანიების დასაწყებად.
892 წელს არმია, რომელიც ფულჰემზე იყო დაბანაკებული, ახლა 250 ხომალდის შემადგენლობით, დაბრუნდა და კვლავ დაარსდა ეპლდორში, კენტში. ასევე 80 გემისგან შემდგარი არმია მალევე დაბანაკდა მილტონ რეგისში, რაც საფრთხეს უქმნიდა დასავლეთ საქსონებს. არმიამ შემდგომში დაიწყო თავდასხმების სერია უესექსზე. ნაწილობრივ მეფის ძალისხმევის გამო, წინააღმდეგობა გაეწია დამპყრობლების წინააღმდეგ და დაეცვა ვესექსი, წარმართთა არმიამ სამეფოზე ნაკლები გავლენა მოახდინა, ვიდრე იმედოვნებდა და მცირე პროგრესი დაინახა, საბოლოოდ დაიშალა 896 წელს.
880-იანი წლების განმავლობაში ვიკინგების ყოფნა მის სამეფოში ალფრედს უბიძგებდა დაეცვა უესექსი. მეფემ გააცნობიერა ვიკინგების წინააღმდეგ საზღვაო ბრძოლის მნიშვნელობა და იზრუნა საზღვაო ფლოტის შექმნაზე. ალფრედმა გასცა ბრძანება სპეციალიზებული გემების აგებაზე, რომლებიც სავარაუდოდ ორჯერ უფრო გრძელი იყო ვიდრე ვიკინგების გემები, ზოგს 60 ნიჩაბი გააჩნდა, ზოგს კი მეტი. Alfred also reorganised the army and set up a powerful system of fortified towns known as burhs. ალფრედი ძირითადად იყენებდა ძველ რომაულ ქალაქებს მისი ბურჰებისთვის, რადგან მან შეძლო მათი არსებული სიმაგრეების აღდგენა და გაძლიერება. ყველა თავისუფალ ადამიანს შეეძლო მოეწოდებინა სამეფოს დასაცავად უბედურების დროს, მაგრამ ვიკინგების თავდასხმის სიჩქარე ძალიან სწრაფი იყო ადგილობრივი მილიციებისთვის მოქმედებისთვის. ალფრედის რეფორმების ნაწილი იყო მუდმივი არმიის შექმნა, რომელსაც შეეძლო სწრაფი რეაგირება შეტევებზე. ანგლო-საქსური სოფლის მოსახლეობა ცხოვრობდა 24 კმ-ის (15 მილის) რადიუსში თითოეული ბურჰისგან, ამიტომ საჭიროების შემთხვევაში მათ შეეძლოთ თავშესაფრის ძებნა. ბურჰების, ისევე როგორც მუდმივი არმიის შესანარჩუნებლად, ალფრედმა ჩამოაყალიბა დაბეგვრისა და გაწვევის სისტემა, რომელიც ჩაწერილია დოკუმენტში, რომელიც ახლა ცნობილია როგორც ,,Burghal Hidage". ბურჰები დაკავშირებული იყო სამხედრო გზების ქსელთან, რომელიც ცნობილია ჰერეპატების სახელით, რაც საშუალებას აძლევდა ალფრედის ჯარებს სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ მტრის დასაპირისპირებლად. ჩვეულებრივ მინიშნება იყო შემოჭრილ არმიაზე, აქედან გამომდინარეობს, რომ ჰერეპათი იყო გზა აქაურობის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად.
ზოგიერთი ისტორიკოსი თვლის, რომ თითოეულ ბურჰს ექნებოდა ძლიერი ძალა ვიკინგების წინააღმდეგ სამოქმედოდ. ,,Burghal Hidage"-ის მონაცემებზე დაყრდნობით, სავარაუდოა, რომ ვესექსის ზრდასრული მამრობითი სქესის მოსახლეობის მეხუთედი (27000 კაცი) იქნებოდა მობილიზებული. ვიკინგების საერთო ტაქტიკა იყო ცენტრის, ჩვეულებრივ, ერთგვარი გამაგრების ხელში ჩაგდება, რომელიც მათ შეეძლოთ გაემაგრებინათ და შემდეგ გამოეყენებინათ როგორც ბაზა მიმდებარე უბნის გასაძარცვად. 884 წლიდან ალფრედის რეფორმებმა ხელი შეუშალა ამის გაკეთებას ვესექსში.
896 წლისთვის ვიკინგების არმია დამარცხებული იყო და ვეღარ ხედავდა რაიმე მიზეზს მათი შეტევების გასაგრძელებლად, იგი დაიშალა აღმოსავლეთ ანგლიასა და ნორთუმბრიაში. უსახსროები აღმოჩნდნენ ხომალდები და წავიდნენ სამხრეთით ზღვის გადაღმა სენამდე. ახალმოსახლეთა ამ ნაკადმა ხელი შეუწყო ,,Danelaw"-ის მუდმივად მზარდი წყობის კონსოლიდაციას. ანგლო-საქსონური ინგლისი მოწყვეტილი იყო შემოჭრილი წარმართთა დიდი არმიის მიერ და ვიკინგები აკონტროლებდნენ ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ინგლისს, ხოლო ალფრედი და მისი მემკვიდრეები იცავდნენ თავიანთ სამეფოს და კვლავ აკონტროლებდნენ უესექსს.
არქეოლოგიური ძეგლები
მიუხედავად იმისა, რომ პირველადი რადიოკარბონული დათარიღება ვარაუდობდა, რომ ცხედრები იქ რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში იყო დაგროვებული, 2018 წლის თებერვალში ბრისტოლის უნივერსიტეტის ჯგუფმა გამოაცხადა, რომ ნაშთები შეიძლება დათარიღდეს მე-9 საუკუნით, რაც შეესაბამება იმ დროს, როდესაც ჯარი ზამთრობდა დერბიშირში. მათ პირველადი შეუსაბამობები მიაწერეს ვიკინგების მიერ ზღვის პროდუქტების დიდ მოხმარებას. იმის გამო, რომ დედამიწის ოკეანეებში ნახშირბადი უფრო ძველია, ვიდრე ხმელეთზე არსებული ორგანიზმების მიერ ნაპოვნი ნახშირბადის უმეტესობა, რადიოკარბონული დათარიღება უნდა იყოს მორგებული. ამას ეწოდება საზღვაო რეზერვუარის ეფექტი.
ახლომდებარე ჰით ვუდის ბაროუს სასაფლაო შეიცავს დაახლოებით სამოც კრემაციას (დაკრძალვის ნაცვლად).ბრიტანეთის კუნძულებზე კრემაციის ადგილების აღმოჩენა ძალზე იშვიათია და ეს ალბათ ასევე დაკავშირებული იყო წარმართთა დიდ არმიასთან.
სქოლიო
კატეგორია:არმიები კატეგორია:ვიკინგები
Zenepos
Zenepos — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სილვესტრე სელვა
სილვესტრე სელვა (ესპ. Silvestre Selva) ნიკარაგუის მე-17 უმაღლესი დირექტორი 1844 წლის 16 დეკემბრიდან 1845 წლის  20 იანვრამდე. იგი იყო დედით ნათესავი ნიკარაგუის 44-ე და 46-ე პრეზიდენტისა.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
ტიპი-90
Type 90 (იაპ. 90式戦車) — იაპონიის ძირითადი საბრძოლო ტანკი. ის შექმნილია კომპანია Mitsubishi-ს მიერ. უნდა შეიცვალოს Type 10-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძირითადი საბრძოლო ტანკები
ნიაკორნატი
ნიაკორნატი (Niaqornat) — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 58 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
იფნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
იფნარი (Аџьрҩара [აჯრჳარა]; ყოფილი სომხურიხეობა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 60 მ, გაგრიდან 15 კმ, ბზიფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
XX საუკუნეში აქ იყო სოფელი „სომხური ხეობა“, რომელსაც 1948 წელს იფნარი ეწოდა. მისი ამოსავალია ხე-მცენარის ქართული სახელწოდება იფანი. 1949 წელს ბზიფის სასოფლო საბჭოში შედიოდა.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 5 166 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბზიფის თემის სოფლები
ჯონ აპდაიკი
ჯონ ჰოიერ აპდაიკი John Hoyer Updike; დ. 18 მარტი, 1932, რედინგი, პენსილვანია — გ. 27 იანვარი, 2009) — ამერიკელი რომანისტი, პოეტი, მოთხრობების ავტორი, ხელოვნებისა და ლიტერატურის კრიტიკოსი. იგი ერთ-ერთია იმ ოთხ მწერალს შორის, რომლებიც პულიცერის პრემიის ლაურეატები ერთზე მეტჯერ გახდნენ. შემოქმედებითი მოღვაწეობის მანძილზე აპდაიკმა გამოაქვეყნა ოცზე მეტი რომანი, ათეულობით მოთხრობათა კრებული, საბავშვო წიგნები და პოეტური და კრიტიკული ნამუშევრები.
1954 წლიდან მოყოლებული ჟურნალში „The New Yorker“ აპდაიკის ასეულობით მოთხრობა, რეცენზია თუ ლექსი დაიბეჭდა. იგი აგრეთვე რეგულარულად წერდა ჟურნალისთვის „The New York Review of Books“. მისი ყველაზე გახმაურებული ნამუშევარია „კურდღლის“ სერია, რომელიც შედგება ოთხი რომანისგან: „ბაჭია, გაიქეცი“, „ბაჭია დაბრუნდა“, „ბაჭია გამდიდრდა“ და „ბაჭია ისვენებს“. სერია ტიპური ამერიკელი საშუალო კლასის წარმომადგენლის, ჰარი „ბაჭია“ ენგსტრომის, ცხოვრების ქრონიკაზე მოგვითხრობს მისი ახალგაზრდობიდან სიკვდილამდე. სერიის ბოლო ორი ნაწილისთვის აპდაიკს პულიცერის პრემია მიენიჭა.
აპდაიკი თავისი შემოქმედების თემად „ამერიკის პროვინციულ ქალაქში მცხოვრებ საშუალო კლასს“ ასახელებდა. იგი აღიარებული იყო თავისი ოსტატური წერის მანერით, უნიკალური პროზაული სტილითა და ნაყოფიერი მოღვაწეობით – ავტორი წელიწადში საშუალოდ ერთ წიგნს წერდა. აპდაიკის მხატვრული ტექსტებისთვის დამახასიათებელია პერსონაჟები, რომლებიც „ხშირად განიცდიან შფოთვას და შინაგან კრიზისს რელიგიის, ოჯახური ვალდებულებებისა და ცოლქმრული ღალატის საშუალებით უნდა უპასუხონ.“
აპდაიკის შემოქმედების მთავარი თემაა რიგითი საშუალო კლასის ამერიკელების ცხოვრება, მათი საზრუნავი, სწრაფვები, გატაცებები და პრობლემები. მის ნაშრომებში გამახვილებულია ყურადღება ქრისტიანული თეოლოგიაზე და სექსუალობასთან, გრძნობათა სამყაროსთან მის გადაკვეთაზე. აპდაიკის ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანი ყურადღება და კრიტიკიკული აღიარება ჰპოვა, იგი თავისი დროის ერთ-ერთ უდიდეს ამერიკელ ავტორად მიიჩნევა. მწერლის უაღრესად გამორჩეული პროზაული სტილისთვის დამახასიათებელია მრავალფეროვანი, უჩვეულო და ხშირად არაკანონიკური ლექსიკა, გადმოცემული „მოხერხებული და ინტელექტუალური ხედვით, რომელიც რეალისტური ტრადიციების შენარჩუნების ფონზე ფიზიკურ სამყაროს ექსტრავაგანტულად აღწერს.“ აპდაიკი თავის სტილს აღწერდა, როგორც „ამქვეყნიური სამყაროსადმი დამსახურებული სილამაზის მინიჭების მცდელობას.“
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:ქრისტიანი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:მასაჩუსეტსელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ჰარვარდის კოლეჯის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ო. ჰენრის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ეროტიკული ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:პენსილვანიელი რომანისტები
ხოჯი
ხოჯი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, უსახელოს თემში. მდებარეობს მდინარე ლაჯანურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 87 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Henkäys Ikuisuudesta
Henkäys Ikuisuudesta (სუნთქვა ზეციდან) — ტარია ტურუნენის სოლო სადებიუტო ალბომი, რომელიც ძირითადად საახალწლო თემაზეა. გამოვიდა 2006 წლის 8 ნოემბერს. ალბომმა მიიღო ოქროს და პლატინის დისკები და მხოლოდ ფინეთში გაიყიდა 300,000 ცალი ეგზემპლარის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:ტარია ტურუნენის ალბომები კატეგორია:2006 წლის ალბომები კატეგორია:2006 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:კლასიკური ალბომები
ბულგარელები
მინი|250პქ|სამი ბულგარელი ქალი ბულგარელები — ხალხი, ბულგარეთის ძირითადი მოსახლენი (7,85 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე უკრაინაში (234 ათ.), მოლდოვაში (88 ათ.), რუსეთის ფედერაციაში (32,8 ათ.) და სხვა ქვეყნებში.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
იგუაი
იგუაი (Iguaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 724 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 833.333 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.87 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
იურის დეპარტამენტი
იურის დეპარტამენტი — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ფრანშ-კონტეში.
ისტორია
იურა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
იურის დეპარტამენტის ფართობია 4999 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 250,857 ადამიანს შეადგენს და მას 79-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 50 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. იურას მმართველია ჟან რაკინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
სინანი
კოჩა მიმარ სინან აღა (ოსმალური:اجه معمار سنان آغا; Mimar Sinan; დ. 15 აპრილი, 1489 — გ. 17 ივლისი, 1588) — ოსმანთა მთავარი არქიტექტორი (თურქულად: Mimar), ასევე სულთნების: სულეიმან I-ის, სელიმ II-ის და მურად III-ის სამოქალაქო ინჟინერი. მან უხელმძღვანელა 400-ზე მეტი მნიშვნელოვანი კონსტრუქციის მშენებლობას, რომლებიც თავისი ხუროთმოძღვრებით, ესთეტიკითა და სინატიფით შეუდარებელია. მოგვიანებით მისი მოსწავლეები იღებდნენ მონაწილეობას სტამბოლში სულთან აჰმედის მეჩეთის და მოგოლების იმპერიაში თაჯ-მაჰალის მშენებლობაში.
მას "ოსმანთა მიქელანჯელოს", "თავისი ეპოქის ევკლიდესა" და "ქვის პოეტს" უწოდებდნენ. ფაქტობრივად „საპატიო ხუროთმოძღვარი“ კოჩა მაიმარ სინან აღა, მიქელანჯელოს თანამედროვე, ოსმანური არქიტექტურის თვალსაჩინო წარმომადგენელია.
ერთ დროს ყოფილმა ხურომ და სამხედრო ინჟინერმა პირველმა შექმნა საოცრად ჰაეროვანი მეჩეთები მრავალწახნაგიანი და ნატიფი თაღებით, რომლებიც ფართო, სინათლით უხვ შიდა სივრცეს ქმნიან.
ახალი იყო ასევე ის, რომ სინანმა თავისი ქმნილებები ქალაქის ლანდშაფტსა და არქიტექტურას შეუსაბამა. ამის დასტურად შეიძლება მოვიყვანოთ სტამბოლში მდებარე სულეიმანიეს მეჩეთის კომპლექსი ოქროს რქის შემაღლებულ ბორცვზე ანდაც სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას მეჩეთი ბოსფორის სანაპიროზე.
თუმცა დიდი სინანის ცხოვრების ადრეული წლები მისი შემოქმედების ბოლო წლებივით ბრწყინვალე არ ყოფილა. იგი კაისერისთან მდებარე ცენტრალური ანატოლიის სოფელ აღრინასში, ქრისტიანი მშობლების ოჯახში დაიბადა. 1513 წელს იგი ე.წ. დევრიშიმეს (სისხლის ბეგარა) პოლიტიკის შედეგად სტამბოლში მოხვდა, სადაც მან ისლამი მიიღო და სამხედრო განათლებას დაეუფლა.
როგორც ინჟინერმა მან სულთან სელიმ I-ისა და სულეიმან I–ის ურიცხვ ლაშქრობებში მიიღო მონაწილეობა, რომლებსაც ისინი სპარსეთში, ეგვიპტეში, როდოსსა და ბალკანეთში აწყობდნენ. იმ დროისათვის იგი სიმაგრეებს, ხიდებს და წყლის გაყვანილობებს, საალყო საგუშაგოებსა და კატაპულტებს აგებდა. 1521 წელს სინანი იანიჩართა ელიტურ დანაყოფში შევიდა, ხოლო 1535 წელს სულთნის პირადი დაცვის მეთაურადაც კი დაინიშნა.
თუმცა სინანის ნამდვილი ნიჭი მას შემდეგ გამოვლინდა, როდესაც იგი სულთანმა სულეიმან I–მა 1538 წელს სასახლის სამშენებლო სამსახურის ხელმძღვანელად დანიშნა. სტამბოლში მისი პირველი დიდი დავალება შეჰზადეს მეჩეთის, უფლისწულის მეჩეთის (1543–48) აგება იყო. მოგვიანებით სინანი მას „შეგირდის ნამუშევარს“ უწოდებს. სინანის საოსტატო ნამუშევარიც, ოქროს რქის კიდეში დატერასებული სულეიმანიეს მეჩეთის კომპლექსი (1550–57წწ.), რომელიც მან მის გვერდით ააშენა, სინამდვილეში აია–სოფიას შემდეგ ნამდვილად შედევრია.
მოგვიანებით სინანმა თავისი ქმნილებები ედირნეში სუნთქვისშემკვრელი გუმბათიანი სელიმიეს (1550–57წწ.) აგებით დააგვირგვინა, რომელიც საოცარი შუქთა გამითა და ზღაპრული შემკულობით გამოირჩევა, მათ შორის ჩინებული იზნიქის ფილებით.
სტამბოლში სინანის სხვა ნამუშევრებია: მიჰრიმაჰის მეჩეთი (1543–48წწ.) უსკუდარში, აია–სოფიასთან მდებარე მარმარილოთი მოპირკეთებული წყვილად ნაგები ჰიურემ სულთანის აბანო (1556/57წწ.) და ეგვიპტურ ბაზართან მდებარე რუსტემ ფაშას მეჩეთი (1561–63წწ.) თავისი მომაჯადოებელი ფილებით.
თავისი მბრძანებლის სულთან სულეიმანის მავზოლეუმის (1566/67წწ.) აგებისას სულეიმანიეს ტერიტორიაზე სინანის შთაგონების წყარო იერუსალიმის კლდოვანი ტაძარი გახდა. შესამჩნევ ადგილას მდებარეობს შედარებით მომცრო და სადა აკლდამა, რომელიც სინანმა თავისთვის ააგო. მეტი ბრწყინვალება საჭირო არც იყო, რადგანაც 1588 წელს გარდაცვლილი „სულთანთა ხუროთმოძღვრის“ ყველაზე ძვირფასი შემკულობა მისივე „ქვის პოეზიაა“, მისი წარუშლელად მშვენიერი ნაგებობები.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1489 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1588
ლა-პუებლა-დე-ვალვერდე
ლა-პუებლა-დე-ვალვერდე  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის გუდარ-ხავალამბრეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 282,782594 კმ². მოსახლეობა — 451 კაცი(2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum lichatinum
Lasioglossum lichatinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1922 წელს.
ახუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ახუნი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნუტაარმიუტი
ნუტაარმიუტი (Nutaarmiut) — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 36 კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
Zenepos totolirata
Zenepos totolirata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიქტორია
ვიქტორია (პორტი-ვიქტორია) (Victoria) — სეიშელის კუნძულების დედაქალაქი — ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქი, მდებარეობს კუნძულ მაეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 2010 წლის მონაცემებით დედაქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 26 450 კაცს.
დაარსდა 1841 წელს როგორც პორტი და ინგლისის დედოფლის პატივსაცემად პორტი-ვიქტორია ეწოდა. ვიქტორია წარმოადგენს საწვავით გასამართ ბაზას აფრიკიდან-ინდოეთისკენ მიმავალი ხომალდებისთვის.
ქალაქში თითქმის არ არის 3 სართულიანზე მაღალი შენობა, რადგან კანონი კრძალავს პალმებზე მაღალი სახლების მშენებლობას, რომ არ მოხდეს პეიზაჟის გაფუჭება.
ქალაქში არსებობს პოლიტექნიკუმი, უნივერსიტეტი, საავადმყოფო, 1971 წელს აშენებული საერთაშორისო აეროპორტი, ისტორიის და ბუნებისმეტყველების მუზეუმი.
კლიმატი
ვიქტორია კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით მიეკუთვნება ეკვატორულ კლიმატურ სარტყელს ჩვეულებრივი თბილი ტემპერატურიდან ცხელი ტემპერატურის ჩათვლით მთელი წლის განმავლობაში. დედაქალაქში აღინიშნება შესამჩნევად უფრო ნოტიო და მშრალი პერიოდები მთელი წლის განმავლობაში, ივნისი და ივლისი მშრალი თვეებია, ხოლო დეკემბერი და იანვარი წვიმიანი თვეები. მაგრამ, რადგანაც ვიქტორიაში არც ერთ თვეში ნალექების თვიური საშუალო რაოდენობა არ ეცემა 60 მმ-ზე დაბლა, ქალაქში არ არსებობს ნამდვილი მშრალი თვე, რაც იმის ძირითადი მიზეზია, რომ კლიმატი ხვდება ტროპიკული ეკვატორული კლიმატური სარტყლის კატეგორიაში. დედაქალაქში ნალექების საშუალო რაოდენობა შეადგენს 2000 მმ-ზე მეტს წელიწადში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
right|thumb|240px|ოლქები კუნძულ მაეზე, წითელი ნომრები — დიდი ვიქტორია ქალაქი ვიქტორია შედგება სეიშელის კუნძულების სამი ოლქისგან: დიდი ვიქტორია მოიცავს ამ სამ და კიდევ ხუთ ოლქს სეიშელის კუნძულების ყველა 25 ოლქიდან:
დამეგობრებული ქალაქები
სეიშელის კუნძულების დედაქალაქი ვიქტორია დამეგობრებულია ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
ემილიანო მადრისი
ემილიანო მადრისი (Emiliano Madriz; დ. 1800 — გ. 16 დეკემბერი, 1844) — ნიკარაგუის მე-16 უმაღლესი დირექტორი 1844 წლის 26 სექტემბრიდან 16 დეკემბრამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1800 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1844 კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
კატალონიელები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ესპანეთი
გივი ყანდარელი
გივი ლუარსაბის ძე ყანდარელი (დ. 21 თებერვალი, 1933, სოფ. საგარეჯო ― გ. 7 ივნისი, 2006, თბილისი) —  ქართველი  მხატვარი, გობელენის ოსტატი, კერამიკოსი. თანამედროვე ქართული გობელენის დამაარსებელი. ჩინური გობელენის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1980), ღირსების ორდენის და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1983).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1933 წელს, საგარეჯოში. 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის კერამიკის ფაკულტეტი. იმავე წელს გააგრძელა სწავლა ასპირანტურაში. 1960 წლიდან იწყებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სამხატვრო აკადემიის კერამიკის ფაკულტეტზე. 1965-1966 წლებში გაიარა სტაჟირება პრაღაში ხელოვნების უმაღლეს სასწავლებელში (UMPRUM), ცნობილი ხელოვანის ანტონინ კიბალის სახელოსნოში. 1973 წლიდან ასწავლის ფერწერას საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე, ენიჭება დოცენტის წოდება. 1975 წელს ირჩევენ საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის მდივნად, მისი გობელენი „ალვანელი ქალები“ დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის მედლით, როგორც წლის საუკეთესო ნამუშევარი.1977 წელს მისი გობელენი „წელიწადის ოთხი დრო“ დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ მხატვართა კავშირის მედალით, როგორც წლის საუკეთესო ნამუშევარი, მოეწყო მისი პერსონალური გამოფენა გერმანიის ქალაქ ზაარბრიუკენში. 1978 წელს გობელენი „ალვანელი ქალები“ დაჯილდოვდა სსრკ სამხატვრო აკადემიის დიპლომით. ხდება სსრკ მხატვართა კავშირის პრეზიდიუმის წევრი. 1980 წელს მიენიჭა საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. თბილისში იმართება მისი პერსონალური გამოფენა. 1981 წელს მოსკოვში იმართება მისი პერსონალური გამოფენა. 1982 წელს მისი გობელენი „ფიროსმანის სიზმარი“ შეირჩა და გამოიფინა შვეიცარიაში, ლოზანას ბიენალეზე. იმავე წელს საფრანგეთის ქალაქ ნანტში მოეწყო მისი პერსონალური გამოფენა. 1983 წელს იგი ხდება სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. მოეწყო მისი პერსონალური გამოფენა ესპანეთში. 1986 წელს აირჩიეს თბილისის სამხატვრო აკადემიის გობელენისა და მხატვრული ქსოვილების კათედრის გამგედ. 1987 წელს ენიჭება პროფესორის წოდება. 1988 წელს იმართება მისი პერსონალური გამოფენა ამერიკის შეერთებულ შტატებში ქალაქ ჩიკაგოში. 1990 წელს მიწვეულ იქნა პეკინის გამოყენებითი ხელოვნების ცენტრალურ აკადემიაში ლექციების კურსის ჩასატარებლად. 1994 წელს პერსონალური გამოფენა პალერმოში, იტალია. 1995 წლიდან მიიწვიეს თბილისის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხალხური რეწვის სახელოსნოს ხელმძღვანელად. 1998 წელს იგი აირჩიეს საქართველოს პედაგოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. 1999 წელს გაიმართა მისი 40 წლის მოღვაწეობასთან დაკავშირებული პერსონალური გამოფენა. 2000 და 2002 წლებში იგი მიწვეული იყო ჩინეთის შანდუნის პროვინციის გამოყენებითი ხელოვნების ინსტიტუტში და პროვინცია ხელუნძიანის უნივერსიტეტში ლექციების კურსის ჩასატარებლად, მიწვეული პროფესორის რანგით. 2003 წელს გაიმართა მისი პერსონალური გამოფენა თბილისში. 2018 წლის 24 აპრილს, ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმში ჩინელი მხატვრების მიერ შექმნილი მხატვრული ტექსტილის პირველი გამოფენა გაიმართა, რომელიც გივი ყანდარელის დაბადებიდან 85 წლისთავს მიეძღვნა, სადაც წარმოდგენილი იყო 61 ცნობილი ჩინელი მხატვრის ნამუშევრები.
გივი ყანდარელი დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კერამიკოსები კატეგორია: ქართველი მხატვრები კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული  1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
ბელფორის ტერიტორია
ბელფორის ტერიტორია — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ფრანშ-კონტეში.
ისტორია
ბელფორის ტერიტორია არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ბელფორის ტერიტორიის ფართობია 609 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 137,408 ადამიანს შეადგენს და მას 95-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 225 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ბელფორის ტერიტორიის მმართველია ივ აკერმანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
მინდორო
thumb|right|200px|კუნძულ მინდოროს რუკა.
ესპანეთ-მაროკოს ომი (1859-1860)
ესპანეთ-მაროკოს ომი — ომი აფრიკაში, სადაც იბრძოდნენ ესპანეთი და მაროკო. ომი დაიწყო 1859 წლის 22 ოქტომბერს და გაგრძელდა 1860 წლის 26 აპრილამდე, ვად-რასის ხელშეკრულებამდე. კონფლიქტი დაიწყო ესპანეთის ქალაქ სეუტას საზღვრებთან დაკავშირებით და ბრძოლა გაგრძელდა ჩრდილოეთ მაროკოში. მაროკო დათანხმდა სამშვიდობო ხელშეკრულებას თეტუანის ბრძოლაში ესპანეთის გამარჯვების შემდეგ.
მინდორო
მინდორო — მეშვიდე კუნძული ფართობის მიხედვით ფილიპინებში. კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს ლუსონი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით — პალავანი. ამჟამად მინდორო იყოფა ორ პროვინციად: დასავლეთი მინდორო და აღმოსავლეთი მინდორო, 1950 წლამდე იგი არ იყოფოდა მხოლოდ ერთ პროვინციას წარმოადგენდა.
ესპანეთ-მაროკოს ომი (1859-1860)
ისტორია
XIX საუკუნის განმავლობაში მაროკო დამარცხდა ევროპულ ძალებთან ბრძოლაში. განსაკუთრებული იყო მარცხი ფრანკო-მაროკოს ომში 1844 წელს. 1856 წელს მაროკოს მთავრობამ ხელი მოაწერა ინგლისელებთან ანგლო-მაროკოს ხელშეკრულებას, რომელმაც დაადგინა მაროკოს საბაჟო გადასახადი 10% -ით და დაასრულა სამეფო მონოპოლიები.
მინდორო
კუნძულის ფართობი შეადგენს 9,8 ათას. კმ², მას მსოფლიოს კუნძულებს შორის ფართობის მიხედვიით 74-ე ადგილი უკავია. აქ მრავლადაა მაღალი მთები და ვულკანები, მათ შორის ყველაზე დიდია მთა ალკონი (2582 მ) და ბაკო (2488 მ). მინდოროზე მოიპოვება გრანიტი და დიორიტი. კუნძულზე ბევრი მდინარე და ტბაა, ტბებს შორის უდიდესია ნაუჰანი.
ესპანეთ-მაროკოს ომი (1859-1860)
ისტორია
1840 წლიდან ესპანეთის ქალაქებს სეუტას და მელილიას ხშირად ესხმოდნენ რიფის ტომები, განსაკუთრებით 1844, 1845 და 1848 წლებში.
მინდორო
კარგადაა განვითარებული სოფლის მეურნეობა. მინდოროზე მოჰყავთ დიდი რაოდენობით ციტრუსი, ბანანი, რამბუტანი და ქოქოსი. სამხრეთ ნაწილში მოჰყავთ ხორბლეული, შაქარი და სიმინდი. განვითარებულია მეთევზეობა.
ესპანეთ-მაროკოს ომი (1859-1860)
ომი
მარცხნივ|მინი| ესპანური ქვეითი ჯარი ომის დროს, ხოსე ბენლიურის ნახატი. ესპანეთისთვის casus belli იყო რიფის ტომების შეუპოვარი თავდასხმები ესპანეთის დასახლებებზე ჩრდილოეთ აფრიკაში; სულთან აბდ ალ- რაჰმანთან უშედეგო მოლაპარაკებების შემდეგ რეპარაციების შესახებ (ეს უკანასკნელი ვერ აკონტროლებდა კაბილას. ის გარდაიცვალა მოლაპარაკებების დროს და მის ნაცვლად მისი ძმა მუჰამედ IV დაინიშნა). ლეოპოლდომ ომი დაწყებულად გამოაცხადა. ეს გადაწყვეტილება კი დეპუტატთა კონგრესმა ერთხმად მიიღო 1859 წლის 22 ოქტომბერს. მარცხნივ|მინი| [[თეტუანის ბრძოლა]] საექსპედიციო არმია, რომელმაც დატოვა ალგესირასი, შედგებოდა დაახლოებით 45000 კაცისგან, 3000 ჯორისა და ცხენისგან და არტილერიისგან, რომელსაც მხარს უჭერდა საბრძოლო რაზმი.
ესპანელები თეტუანში 1860 წლის 3 თებერვალს შევიდნენ. ისინი ბომბავდნენ ქალაქს მომდევნო ორი დღის განმავლობაში, შესაბამისად, ქალაქში ქაოსმა დაისადგურა. რიფის ტომის წევრები შევიდნენ ქალაქში და გაძარცვეს იგი (ძირითადად ებრაული უბნები). მაროკოელმა ისტორიკოსმა აჰმად იბნ ხალიდ ალ-ნასირიმ აღწერა აღნიშნული ძარცვა დაბომბვის დროს.
5 თებერვალს ქალაქში ესპანელები შევიდნენ, რითაც დასრულდა ბრძოლაც და ომიც. თეტუანის აღებამ ხელი შეუშალა მაროკოს ძალებს და ვეღარ შეძლეს სეუტასა და მელილიაზე შემდგომი თავდასხმების განხორცილება.
შემდგომი ეტაპი
მარჯვნივ|მინი| ვად-რასის სამშვიდობო ხელშეკრულება, ხოაკინ დომინგეს ბეკერის ნახატი (1870). 32-დღიანი ზავის შემდეგ 1860 წლის 26 აპრილს ხელი მოეწერა ვად-რასის ხელშეკრულებას ანუ თეტუანის მშვიდობას. ხელშეკრულება განიხილავდა სეუტასა და მელილიაში ესპანეთის ყოფნის უსასრულოდ გაგრძელებას, ამ ქალაქებზე ტომობრივი თავდასხმების დასრულებას, მაროკოს მიერ ესპანეთის სუვერენიტეტის აღიარებას ჩაფარინას კუნძულებზე, სანტა კრუზ დე ლა მარ პეკენას ტერიტორიის რეტროცესიას (იმ დროისთვის გაურკვეველი მდებარეობის ტერიტორია, საბოლოოდ სიდი იფნი ) ესპანეთისთვის სათევზაო პუნქტის დასაარსებლად, მისიონერებისთვის ნებართვა ქრისტიანული ეკლესიის დასაარსებლად.
მას შემდეგ, რაც მაროკომ გადაიხადა კომპენსაცია (ნაწილობრივ ბრიტანელებისგან ნასესხები ფულით), ო'დონელმა თავისი ჯარები თეტუანიდან გაიყვანა.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:1860 წლის კონფლიქტები კატეგორია:1859 წლის კონფლიქტები კატეგორია:ესპანეთის ომები
სან-ბენტუ-დუ-ტრაირი
სან-ბენტუ-დუ-ტრაირი (São Bento do Trairi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 905 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.46 კმ²-ზე. ფართობი 190 818 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ლინარეს-დე-მორა
ლინარეს-დე-მორა (Linares de Mora, Linars de Mora) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის გუდარ-ხავალამბრეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 116,27521 კმ². მოსახლეობა — 225 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
მანუელ-ვიტორინუ
მანუელ-ვიტორინუ (Manoel Vitorino) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 390 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 400.228 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum lichatum
Lasioglossum lichatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
lichatum
ფაზა იბერიელი
ფაზა იბერიელი — ვახტანგ  გორგასლის  შთამომავალი, სარდალი  ბიზანტიის  საიმპერატორო  კარზე, ქართველი  სარდლის  პერან  იბერიელის  ძმისწული და ბაკურის ბიძაშვილი. იბრძოდა ოსტგუთების  წინააღმდეგ.
ფაზა იბერიელის  შესახებ  ცნობებს  გვაწვდის  ისტორიკოსი  პროკოფი  კესარიელი. იგი ბიზანტიის  იმპერატორ  იუსტინიანე I-ის (527-565) კარზე  დაწინაურებული  სამხედრო  მოღვაწე  იყო. ფაზა იბერიელის  სახელი  პირველად  გვხვდება 542 წელს, როდესაც  იუსტინიანე  იმპერატორმა  იტალიის  პრეფექტად  დანიშნა  მაქსიმიანე, მისცა  მას  ფლოტი, რომელზედაც  აიყვანა  ჯარი, შედგენილი  თრაკიელებისა  და  სომხებისაგან. თრაკიელთა ჯარს  მეთაურობდა  ჰეროდიანე, ხოლო  სომხებისას ფაზა  სარდალი. იგი იბრძოდა  ოსტგუთების  წინააღმდეგ. ოსტგუთთა მეფე  ტოტილა სათავეში  ჩაუდგა  ანტიბიზანტიურ  აჯანყებას  იტალიაში  და  რამდენიმე  სერიოზულ  გამარჯვებასაც  მიაღწია  ბიზანტიელების  წინააღმდეგ  ბრძოლაში. ერთ-ერთი ბრძოლის  დროს  ამინდი  შეიცვალა. ზღვაზე ქარიშხალი  ამოვარდა  და  რომაელთა  ხომალდები  ჩაიძირა. მაგრამ ჰეროდიანემ  და  ფაზა  იბერიელმა  ნაპირზე  გამოსვლა  მოასწრეს  და  გადარჩნენ.
547 წელს  ფაზა  იბერიელი  ცხენოსანთა  ჯარით  გაიგზავნა  ქალაქ  ტარინტის მახლობლად  გუთების  წინააღმდეგ  საბრძოლველად. ამ ბრძოლაში  ფაზა  იბერიელის  სარდლობით  ბიზანტიელებმა  ბრწყინვალე  გამარჯვება  მოიპოვეს  გუთებზე. ბიზანტიელებმა სიფრთხილე მოადუნეს და სანოვაგის საშოვნელად მახლობელ დასახლებებში გაიფანტნენ, რითაც ისარგებლა ტოტილამ და შეუტია ბიზანტიელთა მცირე ჯგუფს. ფაზა იბერიელი  ამ  დროს  თავის  კარავში  ისვენებდა, მასთან  გუთები  შეცვივდნენ და მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელები კატეგორია:ხოსროიანები
კელი ფრაისი
კელი ჩერელე პრაისი (Kelly Cherelle Price; დ. 4 აპრილი, 1973 წელი, ნიუ-იორკ სითი, ნიუ-იორკი, აშშ) - ამერიკელი R&B და გოსპელის მომღერალი, ასევე კომპოზიტორი.
ადრეული ცხოვრება
ფრაისი დაიბადა ფარ-როკვაიში, ქუინსი და დაიწყო სიმღერა ეკლესიაში. მისი პირველი პროფესიონალური ურთიერთობა იყო ჯორჯ მაიკლთან მედისონ სკვერ გარდენში 1992 წლის იანვარში. 1992 წლის გრემის დაჯილდოების რეპეტიციების დროს, პრაისმა მოისმინა სიმღერა რეპეტიციის დარბაზში მერაია ქერის მიერ. მოგვიანებით ფრაისი გაეცნო ქერის მეუღლეს, სონი კოლუმბიის მაშინდელ გენერალურ დირექტორ ტომი მოტოლას და შესთავაზა ქერის უკანა ვოკალის თანამდეგობა, რომელიც მან 1997 წლამდე მიიღო. მან სახელი გაითქვა როგორც ბექ-ვოკალმა და ვოკალისტმა, გამოჩნდა არაერთ ჰიტ სინგლში, როგორიცაა მერაია ქერის "ფანტაზია", The Notorious BIG- ის "Mo Money Mo Problems", Mase's Feel So Good და უიტნი ჰიუსტონის "გულისგამტეხი Სასტუმრო". ის მღეროდა უკანა ვოკალად სხვადასხვა არტისტთან; Faith Evans, Aretha Franklin, Brian McKnight, SWV და R. Kelly.
კარიერა
ფრაისმა თავისი სადებიუტო ალბომი Soul of a Woman 1998 წელს გამოაქვეყნა Island Records- ზე, რომელშიც შედიოდა ჰიტის სინგლი "Mine Friend". სიმღერის რემიქსი, რომელიც ასევე შედის ალბომში, მასში მონაწილეობს R. Kelly და Ronald Isley. რემიქსში ისლი იღებს მომღერალი-გმირის ნათლიის გამოგონილ როლს ("მისტერ ბიგსი"), ქმრის (რ. კელის) დავალებას ასრულებს მის საუკეთესო მეგობარსთან მოტყუებისთვის. "ჩემი მეგობრის" LP ვერსია და რემიქსი ორივე დიაგრამით ნომერ პირველი ჰიტებია აშშ-ს R&B ჩარტში. მან 2000 წელს გამოუშვა მეორე ალბომი Mirror Mirror, Def Jam Records- ის Def Soul ლიცენზიაზე; Island Records და Def Jam Records გაერთიანდა 1999 წელს. ალბომში წარმოდგენილი იყო სინგლები "You Should've Told Me" და გრემის პრემიაზე ნომინირებული "As We Lay", რომელიც შესრულებულია შირლი მერდოკის 1986 წლის ჰიტის ქავერი. 2000 წელს გამოიცა სინგლი "Love Sets You Free" - ის რედიქციით, რომლის პროდიუსერიც იყო ტედი რაილი და მონაწილეობდა R&B შემსრულებლების არაერთი წევრი. ფრაისი იყო 2003 წელს გადაღებულ ფილმში, Bringing Down House, 1983 წლის Rufus & Chaka Khan- ის ჰიტის "Ain't Nobody" ქავერის შესრულებით. 2001 წელს გამოიცა საშობაო ალბომი, ერთი ოჯახი, რომელსაც ჰქონდა ფორტეპიანოთი GospelJazz– ის ლეგენდის, ბენ ტანკარდისგან. ორი წლის შემდეგ, ფრაისი დაბრუნდა თავისი მესამე ჩვეულებრივი სტუდიური ალბომით, Priceless. 2005 წლის ოქტომბერში ფრაისმა ჩაწერა მისი პირველი ცოცხალი ალბომი. ალბომი This Is Who I Am გამოვიდა 2006 წლის 24 ოქტომბერს მის საკუთარ ლეიბლზე, EcclecticSounds Records. დებიუტი შედგა Billboard Gospel Charts- ის 1 ნომერზე და R&B ალბომების ჩარტში მე -9 ადგილზე აღმოჩნდა. 2006 წლის ივლისში სიგმა გამა გამა – ს სოროების საპატიო წევრად გამოცხადდა ფრაისი. 2007 წლის დასაწყისში მან დაიწყო ტური "Sisters in the Spirit 2007" - თან ერთად. 2006 წელს მან ჩაწერა სიმღერა "რატომ?" საუნდტრეკისთვის რატომ დაქორწინდნენ?, ფილმის ვერსია რატომ დაქორწინდნენ? ფასდაუდებელი საიდუმლოებები ქალის სოულიდან, რომელშიც ფრაისმა შეილას როლი შექმნა ტაილერ პერის გვერდით, რომელმაც გამოიყენა სიმღერის სათაურები და პრისის ჰიტის ჩანაწერების ლირიკული შინაარსი სიუჟეტის შესაქმნელად. 2009 წლის დასაწყისში ის მონაწილეობდა კოკოს სახარების ალბომში The Winner in Me სიმღერაზე "Oh Mary". 2010 წლის ივნისში ფრაისმა თავისი სინგლი "დაღლილი" Jazz Joy და Roy სინდიკატურ რადიო შოუში დააწინაურა, როგორც "ჩემი დღემდე საუკეთესო ნამუშევრები". სიმღერა ასევე იყო ნაჩვენები ტაილერ პერისის ფილმში Madea's Big Happy ოჯახი 2012 წლის 9 თებერვალს, გრემის წინა წვეულებაზე, პრაისის ნომინაციების აღსანიშნავად, მომღერალმა უიტნი ჰიუსტონთან ერთად იმღერა "Jesus Loves Me", რომელშიც აღმოჩნდა, რომ ეს იყო ჰიუსტონის ბოლო საზოგადოებრივი შესრულება გარდაცვალებამდე ორი დღით ადრე. 2009 წლის სექტემბერში ცნობილი გახდა, რომ იგი შეუერთდებოდა დებორა კოქსსა და თამიას, მათ შექმნეს სუპერ ჯგუფი The Queen Project.