cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კაციარინა ანდრეევა
შეფასება
„[ისინი] სულით ძლიერები არიან, ეჭვი არ ეპარებათ მათ უფლებაში, მხარს უჭერენ მეგობრები, კოლეგები და ადამიანები, რომლებსაც ისინი საერთოდ არ იცნობენ – ასეთი კატია და დაშა ჩაიწერება სახელმძღვანელოებში“, განაცხადა აკსანა კოლბიმ, ნოვი ჩასი-ის მთავარმა რედაქტორმა, მათი განაჩენის გამოტანის წინა დღეს.
პირადი ცხოვრება
იგი 2016 წელს დაქორწინდა ჟურნალისტ იგარ ილიაშზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:ჟურნალისტი ქალები კატეგორია:ბელარუსი ჟურნალისტები კატეგორია:ჟურნალისტები მინსკიდან
ალერტონი
ალერტონი (Allerton) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, უეინის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 501 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
დელისი (თბილისის მეტრო)
დელისი (ყოფილი გოცირიძე) — თბილისის მეტროპოლიტენის საბურთალოს ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც სამედიცინო უნივერსიტეტისა და ვაჟა-ფშაველას სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 1979 წელს გაიხსნა და მისი პროექტის ავტორია არქიტექტორი ნ. ლომიძე. მშენებლობას აწარმოებდა საპროექტო ორგანიზაცია „საქტრანსპროექტი“.
სალიანდაგო ხაზის კედლებს ლითონში შესრულებული მცენარეული და ცხოველური ორნამენტის მქონე გამოსახულება ამკობს. სადგურს დახრილი გვირაბი არ გააჩნია და მოსაცდელი დარბაზისკენ ქვის კიბე მიმართება. სადგურს ამოსასვლელი ორი მხრიდან აქვს.
1995–2006 წლებში მეტროსადგურს ერქვა „გოცირიძე“, რომელიც თბილისის მეტროპოლიტენის მშენებლის ვიქტორ გოცირიძის პატივსაცემად უწოდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბურთალოს ხაზი
გრძელფრთიანა
გრძელფრთიანა (Miniopterus), ძუძუმწოვართა გვარი ჩვეულებრივი ღამურისებრთა ოჯახისა. აქვს 40-63 მმ სხეული, 40-67 მმ კუდი, 8-20 გ წონა; ვიწრო და გრძელი ფრთები. ცნობილია 10 სახეობა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყელში. გრძელფრთიანები ცხოვრობენ გამოქვაბულებში, ხის ფუღუროებსა და შენობებში კოლონიებად, რომლებიც 20-იდან ათეულ ათასამდე ეგზემპლარისაგან შედგება. იკვებებიან ღამის მწერებით. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ, შობენ ერთ ნაშიერს. საქართველოში გვხვდება ერთადერთი სახეობა ჩვეულებრივი გრძელფრთიანა (Miniopterus schreibersi).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩვეულებრივი ღამურისებრნი
ეგვიპტე 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეგვიპტემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეგვიპტე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საშუალო კვადრატული
განმარტება
რაიმე დისკრეტული სიდიდის საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა განიმარტება როგორც კვადრატული ფესვი ამ მნიშვნელობების კვადრატების საშუალო არითმეტიკულიდან. n მნიშვნელობისათვის, საშუალო კვადრატული არის:
ანალოგიურ ფორმულას უწყვეტი ფუნქციისთვის f(t) რომელიც განსაზღვრულია რაიმე  შუალედში არის
ხოლო უსასრულო ინტერვალზე უწყვეტი ფუნქციის საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა არის
საშუალო ელექტრული სიმძლავრე
სიმძლავრე P, რომელიც გამოიყოფა რაიმე Rწინაღობაზე მარტივად გამოითვლება თუ დენის ძალა  I მუდმივია. ასეთ შემთხვევაში
თუ დენი დროში ცვლადი ფუნქციაა I(t), მაშინ ეს ფორმულა განზოგადებას საჭიროებს. თუ დენი დროის პერიოდული ფუნქციაა მაშინ საშუალო სიმძლავრე გამოითვლება ფორმულით ასე რომ საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა  რაიმე I(t) დენისა არის მუდმივი დენის ის მნიშვნელობა, რომელსაც იგივე საშუალო სიმძლავრე აქვს.
სადაც t არის დრო, ხოლო ω არის კუთხური სიხშირე (ω = 2π/T, სადაც T არის ტალღის პერიოდი).
ვინაიდან  არის დადებითი მუდმივი სიდიდე:
ტრიგონომეტრიული იგივობების გამოყენებით მივიღებთ:
მაგრამ ვინაიდან ინტეგრების ინტერვალი მოიცავს რხევის ციკლების მთელ რაოდენობას \sin შემცველი წევრები გაბათილდება და გვექნება:
საშუალო კვადრატული სიჩქარე
ფიზიკაში საშუალო კვადრატული სიჩქარე განიმარტება როგორც აირის მოლეკულების სიჩქარეების საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა. თუ აირი აღიწერება მაქსველის განაწილებით, მაშინ გვაქვს:
სადაც R არის აირის უნივერსალური მუდმივა (8.314 ჯ/(მოლ·კ)), T არის აირის ტემპერატურა კელვინებში, ხოლო M არის აირის მოლური მასა კილოგრამებში.
იხილეთ აგრეთვე
جذر متوسط المربع Средно квадратно Mitjana quadràtica Efektivní hodnota Effektiv værdi Effektivwert Root mean square media cuadrática Kvadrata averaĝo Batezbesteko koadratiko Valeur efficace 제곱평균제곱근 वर्ग माध्य मूल Valore efficace שורש ממוצע הריבועים Négyzetes közép Effectieve waarde 二乗平均平方根 Effektivverdi Wartość skuteczna Valor eficaz Среднее квадратическое Квадратна средина Neliöllinen keskiarvo Effektivvärde ค่าเฉลี่ยกำลังสอง Karekök ortalama Giá trị hiệu dụng 平方平均数
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
მინი|[[ბერლინის კედელი|ბერლინის კედლის ნაწილი ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს შენობის წინ]] ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო (The European Court of Human Rights (ECtHR); Cour européenne des droits de l’homme) — 1950 წლის ადამიანის უფლებათა შესახებ ევროპული კონვენციით დაფუძნებული საერთაშორისო სასამართლო ორგანო. იგი განიხილავს კერძო ინდივიდების საჩივრებს კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოების მიმართ, რომლებიც ეხება ამ კონვენციით გარანტირებული უფლებების სადავო დარღვევებს. სასამართლოში საჩივრის შეტანის უფლება კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოებსაც აქვთ ერთმანეთის წინააღმდეგ.
ბარათა ბარათაშვილი
ბარათა ბარათაშვილი (გ. 1626) — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდალი. თავდაპირველად ერთგულობდა სიმონ II-ს. მხარს უჭერდა ზურაბ არაგვის ერისთავს მთიულ-მოხევეთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. 20-იანი წლების დასაწყისში ამოწყვიტა თავისი სახლიკაცები (სიკვდილს გადარჩა ყაფლან ბარათაშვილი, რომელიც ირანში გაიქცა) და მათ მამულებს დაეპატრონა. იბრძოდა ირანელების წინააღმდეგ. გ. სააკაძესთან ერთად მონაწილეობდა მარტყოფისა და მარაბდის ბრძოლებში. სიმონ II-მ ბარათაშვილი სარდლის თანამდებობიდან გადააყენა და სარდლად ქაიხოსრო ბარათაშვილი დანიშნა. ბარათაშვილი 1625 ბოლოს გ.სააკაძესთან ერთად დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. 1626 წელს შემდეგ ცოცხალი არ ჩანს (ვახუშტის მიხედვით, ბარათაშვილი მოაკვლევინეს ყაფლან ბარათაშვილმა და აბას I-მა თაფარავნის ტბასთან). ბარათაშვილის მამულები სიმონ II-მ ყაფლან ბარათაშვილს უწყალობა.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1626 კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები ბ
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო
ისტორია და სტრუქტურა
სასამართლო დაარსდა 1959 წელს, როდესაც მისი პირველი წევრები აირჩია ევროპის საბჭოს საკონსულტაციო ასამბლეის მიერ. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის თანახმად სასამართლო ზედამხედველობს მონაწილე სახელმწიფოების მხრიდან კონვენციით და მისი დაკისრებულ ვალდებულებათა შესრულებაზე. 1998 წლის 1 ნოემბერს გაუქმდა ადამინის უფლებათა ევროპული კომისია, რომელიც სასამართლოში შემოსულ საჩივართა საფუძვლიანობას ამოწმებდა და სასამართლო ჩამოყალიბდა, როგორც სრულ განაკვეთიანი ორგანო ეს რეფორმა გამოწვეული იყო კონვენციაზე ახალი მხარეების მიერთებით და სასამართლოში შესული საჩივრების ოდენობის ზრდით.
კონვენციის მე-14 ოქმით გატარებული რეფორმები
კონვენციის მე-14 ოქმი ძალაში შევიდა, რომელსაც სასამართლოს სტრუქტურაში არაერთი ცვილება განახორციელა 2010 წლის 1 ივნისს,სამი თვის შემდეგ კონვენციის 14 ოქმის რატიფიკაცია ევროპის საბჭოს 47 ივე წევრმა მოახდინა. მე-14 ოქმის მიხედვით მოსმართლეები 9 წლის ვადით იქნებოდნენ არჩეული ხელახალი არჩევის უფელბის გარეშე განსხვავებით კონვენციის ძველი რედაქციისგან სადაც მოსამართლეები ხელახალი არჩევის უფლებით 6 წლის ვადით აირჩეოდნენ. მე-14 ოქმის თანახმად მოსამართლეს ერთპიროვნულად შეეძლო დაუშვებლად ეცნო საჩივარი, ასევე დაემატა ახალი საჩივრის დასაშვებობის ახალი კრიტერიუმი, კერძოდ, საჩივარი შეიძლებოდა გამოცხადებულიყო დასაშვებად, თუკი მომჩინვანს არ განუცდია მნიშვნელოვანი ზარალი. შესწორებების თანახმად სამ მოსამართლისგან შემდგარ კომიტეტს შეეძლო დაუშვებლად გამოცხადებინა საჩივარი და ასევე გამოტანა გადაწყვეტილბა არსებითი მხარის შესახებ, თუკი გასახილველი საქმე უკვე კარგად გადაწყეტილი იყო სასამართოლოს პრეცედენტული სამართლით განსხვავებით ძველი რედაქციისგან, როცა არსებითი მხარის შესახებ გადაწყეტილებას მხოლოდ პალატა ან დიდი პალატა იღებდა. ამას გარდა მე-14 ოქმით გატარებული შესწორებების თანახმად ევროპულ კავშირს მიეცა უფლება გამხდარიყო კონვენციის წევრი.
მოსამართლეები
მინი|ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს სხდომათა დარბაზი სასამართლო იმდენივე მოსამართლისგან შედგება რამდენიც მხარეცაა ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციაში (ამჟამად 47). კონვენციის თანახმად მოსამართლეებს უნდა ახასიათებდეთ მაღალი ზნეობრივი თვისებები და ან უნდა ფლობდნენ მაღალი სამოსამართლო თანამდებობის დასაკავებლად აუცილებელ კვალიფიკაციას, ან იყვნენ აღიარებული კომპეტენტურობის მქონე სამართალმცოდნეები. თითოეული მაღალი ხელშემკვრელი მხარის მიერ წარდგენილი სამი კანდიდატისაგან შემდგარი სიიდან მოსამართლეს ხმათა უმრავლესობით ირჩევს საპარლამენტო ასამბლეა ცხრა წლის ვადით ხელახალი არჩევის უფლების გარეშე მოსამართლეს უფლებამოსილება შეუწყდება თუ ის 70 წლის ასაკს მიაღწევს. . მოსამართლეები სამოსამართლო საქმიანობას ახორციელებენ თავიანთი ინდივიდუალური უფლებამოსილებით მოსამართლეები თავიანთი უფლებამოსილების ვადის განმავლობაში არ უნდა ეწეოდნენ ისეთ საქმიანობას, რომელიც შეუთავსებელია მათ დამოუკიდებლობასთან, მიუკერძოებლობასთან ან სრულგანაკვეთიანი სამსახურის მოთხოვნებთან; ამ პუნქტის გამოყენებასთან დაკავშირებით წამოჭრილ ყველა საკითხს წყვეტს სასამართლო.
პლენარული სხდომა და ადმინისტრაცია
პლენრულ სხომაზე მოსამართლეები ირჩევენ სასამართლოს პრეზიდენტს ორ ვიცე-პრეზიდენტს სამი წლის ვადით. და სამდივნოს უფროსს 5 წლის ვადით.პლანარულ სხდომაზე მოსამართლეები იღებენ რეგლამენტს.
იურისდიქცია და პროცედურა
ყოველ მაღალ ხელშემკვრელ მხარეს შეუძლია მიმართოს სასამართლოს სხვა მაღალი ხელშემკვრელი მხარის მიერ კონვენციისა და მისი ოქმების ნებისმიერი სავარაუდო დარღვევის შესახებ, ასევე სასამართლოს შეუძლია მიიღოს განაცხადები ნებისმიერი ფიზიკური პირისაგან, არასამთავრობო ორგანიზაციისაგან ან ცალკეულ პირთა ჯგუფისაგან, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ ისინი არიან ერთ-ერთი მაღალი ხელშემკვრელი მხარის მიერ კონვენციით ან მისი ოქმებით გათვალისწინებული უფლებების დარღვევის მსხვერპლნი.
კერძო პირთა საჩივრები
კერძო პირის განცხადება სასამარართლოს ადმინისტრაციაში რეგისტრაციის შემდეგ გადაეცემა მომხსენებელ მოსამართლეს რომელსაც შეუძლია გამოიტანოს საბოლოო გადაწყვეტილება საჩივრის დაუშვებლობის შესახებ მომხსენებელი მისამართლე არ უნდა იყოს არჩეული იმ სახელმწიფოდან, რომელიც მხარეა საჩივარში .განცხადება შეიძლება გამოცხადდეს დაუშვებლად მაშინ, როცა განცხადება ratione materiae, ratione temporis ან ratione personae პირობებს არ აკმაყოფილებს ან, როცა აპლიკანტმა არ ამოწურა შიდასახელმწიფოებრივი დაცვის ყველა საშუალება, როცა გასულია 6 თვე საბოლოო შიდასახელმწიფოებრივი გადაწყვეტილების მიღების თარიღიდან, თუკი განცხადება ანუნიმურია ან ცილისმწამებულრი,  თუკი გაცხადება კონვეცნიასთან და მის ოქმებთან შეუთავსებელია,  უკვე განხილულია სასამრთლოს ან საერთაშორისო მოგვარების სხვა ორგანოს მიერ. პალატა იღებს გადაწყვეტილებას წარდგენილ სახელმწიფოთაშორის განაცხადთა დასაშვებობისა და არსებითი მხარის შესახებ. სასამართლოში საქმეებს განიხილავენ ერთი მოსამართლე,სამი მოსამართლე კომიტეტში,შვიდი მოსამართლე პალატაში 17 მოსამართლე დიდ პალატაში. პალატაში და დიდ პალატაში ex officio მონაწილეობას იღებს ის მოსამართლე, რომელიც არჩეულია იმ სახელმწიფოდან, რომელიც მხარეა საქმეში.
პროცედურა
თუ მომხსენებელი მოსამართლე არ გამოიტანს გადაწყეტილებას განცხადების დაუშვებლად ცნობის შესახებ ის წარადგენს მას კომიტეტში შემდგომი განხილვისთვის კომიტეტი დაუშვებლად აცხადებს მას ან გამოაქვს გადაწყვეტილება საქმის არსებითი მხარის შესახებ, თუკი საქმე უკვე გადაწყეტილია სასამრთლოს პრეცედენტული სამართლით. სხვა შემთხვევაში სასმართლო გადასცემს საჩივარს პალატას, რომელიც იღებს გადაწყეტილებას დასაშვებობის და საქმის არსებითი მხარის შესახებ სახელმწიფოთაშორისი დავის შემთხვევაში დასაშვებობას და საქმის არსებით მხარეს წყვეტს პალატა. თუკი პალატაში განსახილველი საქმე წამოჭრის კონვენციის ან მისი ოქმების განმარტებისათვის სერიოზულ საკითხს, ან თუ პალატის მიერ საკითხის გადაწყვეტას შეიძლება მოჰყვეს სასამართლოს მიერ მანამდე მიღებულ გადაწყვეტილებასთან შეუთავსებელი შედეგი, პალატას უფლება აქვს, გადაწყვეტილების გამოტანამდე ნებისმიერ დროს თავისი იურისდიქცია გადასცეს დიდ პალატას, თუ საქმის არც ერთი მხარე ამის წინააღმდეგი არ არის. პალატის გადაწყვეტილების გამოტანის დღიდან სამი თვის ვადაში საქმის მონაწილე ნებისმიერ მხარეს, გამონაკლის შემთხვევებში, შეუძლია ითხოვოს საქმის დიდი პალატისათვის გადაცემა დიდი პალატის კოლეგია ხუთი მოსამართლის შემადგენლობით აკმაყოფილებს ამ თხოვნას, თუ საქმე წამოჭრის კონვენციის ან მისი ოქმების განმარტების ან გამოყენებისათვის სერიოზულ საკითხს, ან ზოგადი მნიშვნელობის სხვა სერიოზულ საკითხს. დიდი პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა. სასამართლოს მოსმენები ღიაა, თუკი სასამართლომ გამონაკლის შემთხვევებში სხვა რამ არ გადაწყვიტა.
სასამართლოს გადაწყვეტილებათა აღსრულება
მაღალი ხელშემკვრელი მხარეები კისრულობენ ვალდებულებას, დაემორჩილონ სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას ნებისმიერ საქმეზე, რომლის მხარეებიც ისინი არიან.სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილება გადაეცემა ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტს, რომელიც ზედამხედველობს მის აღსრულებას. თუკი მინისტრთა კომიტეტი თვლის რომ მაღალი ხელშემკვრელი მხარე არ ემორჩილება სასამართლოს გადწყვეტილებას მიმართავს სასამართლოს მხარისთვის შეტყობინების შემდეგ, თუკი სასამართლო დაადგენს, რომ გადაწყეტილება აღსრულებულია მინისტრთა კომიტეტი ხურავს საქმეს.
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო და საქართველო
საქართველო სასამართლოს იურისდიქციას ცნობს 1999 წლიდან. საქართველოდან სულ 3 მოსამართლე იყო წარდგენილი მინდია უგრეხელიძე (1999-2008), ნონა წოწორია (2008-2017), ლადო ჭანტურია (2017 დღემდე).
შენობა
ის შენობა სადაც დღეს სასამართლო მუშაობს მდებარეობს საფრანგეთის ქალაქ სტარსბურგში. დაპროექტდა 1989 წელს კომპანია Richard rogers partnership ltd -ს (ლონდონი) მიერ მისი მშენებლობა დაიწყო 1991 წელს და დასრულდა 1994 წელს. ელიზაბედ II - მ 1991 წელს ხე დარგო საამშენებლო მოედნის მახლობლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის საბჭო კატეგორია:საერთაშორისო სასამართლო ორგანოები კატეგორია:სტრასბური კატეგორია:ადამიანის უფლებები
თენგიზ გორდეზიანი
თენგიზ გოდერზიანი (დ. 8 იანვარი, 1959) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. 1996 წლიდან საქართველოს კარტოგრაფთა ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
თენგიზ გორდეზიანი დაიბადა ამბროლაურის რაონში, სოფელ ჟოშხაში. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გეოგრაფია-გეოლოგიის მიმართულებით. პარალელურად 1983 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აეროკოსმიური მეთოდებით გარემოს მდგომარეობათა შემსწავლელ სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიაში 1922 წლამდე, ჯერ როგორც ლაბორანტი, შემგომში როგორც უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ამავე პერიოდში 1983-1992 წლებში კომპლექსურ-გეოგრაფიულ ექსპედიციაში იღებდა მონაწილეობას. აღნიშნული ექსპედიცია მოიცავდა შემდეგ ტერიტორიებს: ყირიმის, ლადოგის ტბის შემოგარენს, ხიბინების მთებს, კარელიას, მოსკოვის ოლქს, პამირის მთებს, ქოფეთდაღს, ჯუნგარის ალათაუს, იაკუტიას, კამჩატკას, შორეულ აღმოსავლეთს, ტუვას, ბაიკალისპირეთს, პირენეებს, მაგადანის ოლქსა და ჩუკოტკას.
თენგიზ გორდეზიანს გამოქვეყნებული აქვს 30-მდე სამეცნიერო და 20-მდე სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომი. 1993 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კარტოგრაფია-გეოდეზიისა და გეოინფორმატიკის კათედრაზე და კითხულობს ლექციებს კარტოგრაფიის, რუკათმცოდნეობის, თემატური და ატლასური კარტოგრაფიის, ლანდშაფტური კარტოგრაფიის, გეოინფორმაციული კარტოგრაფიის, გარემოს დინამკის კარტოგრაფიული ასპექტებისა და გეოლოგიური კარტოგრაფის შესახებ. ხელმძღვანელობს საველე-სასწავლო პრაქტიკებს ტოპოგრაფიასა და ლანდშაფტმცოდნეობაში. გორდეზიანის სამუშაო საკითხებია: სინთეზის პრობლემა კარტოგრაფიაში, დროის მასშტაბი, კარტოგრაფიული გენერალიზაცია, ქალაქების კომპლექსური კარტოგრაფირება, სპორტის კარტოგრაფირება და ა.შ.
1983 წლიდან ხელმძღვანელობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტთან არსებულ კარტოგრაფიულ ფონდს და ამასთანავე არის „კავკასიის გეოგრაფიული ჟურნალის“ პასუხისმგებელი მდივანი. ხშირად მონაწილეობს საერთაშორისო კონფერენციებში. თენგიზ გორდეზიანის თაოსნობითა და რედაქტორობით გამოიცა 3 რუკა და 1 რუკა-ბუკლეტი.
თენგიზ გორდეზიანი მრავალი სახელმძღვანელოს ავტორია, რომელსაც იყენებენ სხვადასხვა უნივერსიტეტები სასწავლო კურსში. აღნიშნული სახელმძღვანელოებია: „კარტოგრაფიის კონცეფციები: თეორიული ანალიზი, „რუკათმცოდნეობა/ ნაწილი პირველი და მეორე , „რუკათმცოდნეობა: კარტოგრაფიის განვითარების ისტორია “.
2020 წლისთვის მონაწილეობა მიიღო ისეთ გახმაურებულ საქმეში, როგორიცაა „კარტოგრაფების საქმე“. მან „დავით გარეჯის საქმეზე“ სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა მოამზადა და განაცხადა, რომ 1200 000 მასშტაბის რუკაზე ზედმიწევნით და სიზუსტის დაცვითაა ასახული რეალობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი კარტოგრაფები
S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl
S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl — პირველი პირის მსროლელის ჟანრის ვიდეო თამაში, შემუშავებული GSC Game World-ის და გამოცემული THQ-ს მიერ.
სიუჟეტი
მას შემდეგ რაც ზონის ცენტრისაკენ მიმავალი გზა გაიხსნა, მთავრობამ გადაწყვიტა ფართომასშტაბიანი საომარი ოპერაციის ჩატარება, რომლის მიზანი მებრძოლების მიერ ჩერნობილის ატომური ელექროსადგურის დაკავებაა. ზონაში პირველი ასეთი დაჯგუფება ტერიტორიის შესწავლისა და ანომალური ადგილების აღრიცხვის მიზნით იქნა გაგზავნილი. მათ მიერ შეგროვებული ინფორმაციის საშუალებით მეომრებს ანომალიებით სავსე ტერიტორიაზე შეეძლებოდათ უსაფრთხოდ გადაადგილება. მაგრამ გეგმა ჩაიშალა - მზვერავი ვერტმფრენების ძირითადი ნაწილი განადგურდა. ამის გამომწვევი მიზეზების დასადგენად უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ ზონის შუაგულში თავისი თანამშრომელი - ალექსანდრე დიოქტირევი გააგზავნა. მისი მთავარი დავალება - ხუთი გაუჩინარებული ვერტმფრენის პოვნაა.
დიოქტირევი ადგილზე ჩადის და იწყებს გამოძიებას. იგი უმეგობრდება სტალკერებს და მათი თხოვნით ასრულებს უამრავ მისიას, ამავე დროს ცდილობს, არ დაავიწყდეს თავისი ვალდებულებაც.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:ალტერნატიული ისტორიის მქონე ვიდეო თამაშები კატეგორია:ჩერნობილის კატასტროფა მხატვრულ ლიტერატურაში კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:საშინელებათა ვიდეო თამაშები კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური ვიდეო თამაშები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ვიდეო თამაშები კატეგორია:THQ-ის თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Zoo Corporation-ის თამაშები კატეგორია:უკრაინული გამოგონებები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები კატეგორია:უკრაინაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
წუთისოფელი
წუთისოფელი (Une Vie) 一 ფრანგი ავტორის, გი დე მოპასანის რიგით პირველი რომანი, რომელიც, თავდაპირველად, 1883 წელს, გაზეთ Gil Blas-ში გამოჩნდა, ერთი წლის შემდეგ კი ცალკე სახით გამოიცა. რომანი წარმოადგენს მეცხრამეტე საუკუნის ქალის მდგომარეობის პანორამულ გამოხატულებას, რომელიც ახალგაზრდა არისტოკრატი მანდილოსნის, ჟანას ცხოვრების მიმდინარეობის ფონზე ვლინდება. ცნობილმა რუსმა მწერალმა, ლევ ტოლსტოიმ წიგნს უწოდა „შესანიშნავი ნაწარმოები, არა მხოლოდ მოპასანის შემოქმედებაში, არამედ, თითქმის, მთელ ფრანგულენოვან ლიტერატურაში, ჰიუგოს საბრალონის შემდეგ“.
სიუჟეტი
რომანი აღწერს პერსონაჟ ჟანას ცხოვრებას, მისი ახალგაზრდობიდან სიბერემდე განვლილ პერიოდს.
ჟანა, ბარონ სიმონ-ჟაკ ლე პერტუისისა და მისი მეუღლის, ადელაიდის ერთადერთი ქალიშვილი იყო, რომელიც ჩვიდმეტ წლამდე, მშობლების ჩარევით, სასულიერო კოლეჯში იზრდებოდა, ჩვიდმეტი წლის ასაკში ტოვებს რუანის მონასტერს და მშობლებთან ერთად ნორმანდიის სანაპიროზე მდებარე სასახლეში სახლდება. ის ქორწინდება ჟულიენ დე ლამარზე, თუმცა მათი ურთიერთობა ჩიხში შედის მას შემდეგ, რაც ჟულიენი ჟანას მოახლე როზალიასთან ღალატობს. ჟანა კი, საკუთარ ბედნიერებას, მხოლოდ საკუთარი ერთადერთი შვილის, პულეს აღზრდაში პოულობს.
ეკრანიზაცია
ნაწარმოები ეკრანებზე ორჯერ ადაპტირდა: პირველად, 1958 წელს, ალექსანდრე ასტრუკის მიერ, და 2016 წელს, სტეფან ბრიზეს მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:გი დე მოპასანის რომანები კატეგორია:1884 წლის რომანები
მაკრონები
მაკრონები — წინარე ქართული ტომი. ბინადრობდა სამხრეთ კოლხეთში. ანტიკური ხანის ავტორების ცნობით, ცხოვრობდნენ ტრაპეზუნტის რაიონში და მის ამოსავლეთით. მაგალითად, ქსენოფონტი მათ შეხვედრია ტრაპეზუნტის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ორი დღის სავალზე. ამ რაიონშივე მაკრონების ყოფნას ადატურებენ აპოლონიოს როდოსელი, სტრაბონი, პლინიუსი, V საუკუნის ანონიმი მწერალი და სხვები. ზოგიერთი მათგანი (მაგალითად, სტრაბონი) თვლის, რომ მაკრონებს ძველი ავტორები ეძახდნენ აქ მცხოვრებ სანებს (ე. ი. ჭანებს). სახელწოდება „მაკრონში“ თანამედროვე მკვლევრები ხედავენ დასავლეთ-ქართველთა ტომების აღმნიშვნელ თანამედროვე ტერმინში (მეგრელ//მარგალ) შემავალ არგ (არკ) (<აგრ//აკრ) ძირს, რომელიც გაფორმებულია ჭანურისათვის დამახასიათებელი ონ სუფიქსით.
მაკრონები სხვა ქართველ ტომებთან ერთად ძვ. წ. V საუკუნეში შედიოდნენ სპარსეთის იბერიის XIX სატრაპიაში. მონაწილეობა მიუღიათ სპარსეთის მეფის ქსერქსეს ლაშქრობაში საბერძნეთზე. ამ ომში ისინი შეიარაღებული ყოფილან ისევე, როგორც მოსხები, ტიბარენები და მოსინიკები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ტომები
ეგვიპტე 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეგვიპტემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთხუთმეტედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეგვიპტე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გრიგოლ ფაჩულია
გრიგოლ ალექსის ძე ფაჩულია (დ. 1904, ბათომი — გ. 1981) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
გრიგოლ ფაჩულია დაიბადა 1904 წელს ქალაქ ბათომში. 15 წლის ასაკდან ის მუშაობდა ბათუმის სხვადასხვა დაწესებულებებსა და საწარმოებში — პიტოევის ქარხანაში, ნავსადგურში, სახანძრო რაზმში, გაზეთის რედაქციაში.
ბათუმში წითელი არმიის შესვლისთანავე მოხალისედ ჩაეწერა არმიის რიგებში, 1926 წლიდან განუწყვეტლად მუშაობდა გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტსამმართველო-შინსახკომის ორგანოებში.
1935–1936 წლებში იყო დინამო თბილისის მწვრთნელი.
1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №13 ჩელუსკინის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
1937 წლის 16 ივლისიდან 1938 წლის 15 ნოემბრამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი.
გრიგოლ ფაჩულია კომკავშირის რიგებში 1923 წლებში შევიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრები კატეგორია:დინამო თბილისის მწვრთნელები
ფილიპე
საკუთარი სახელი ფილიპე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
აგრეთვე ესპანეთის მეფეები:
იხ. აგრეთვე ფილიპი
Pleurotomella tcherniai
Pleurotomella tcherniai — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
Lasioglossum clarissimum
Lasioglossum clarissimum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
Pleurotomella tcherniai
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Lasioglossum clarissimum
სქოლიო
clarissimum
ზემო რეხა
ზემო რეხა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბერბუკის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე მეჯუდის ნაპირას. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 5 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 261 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩოსას-დე-კანალესი
ჩოსას-დე-კანალესი (Chozas de Canales) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-საგრის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33 კმ². მოსახლეობა — 4104 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
1 ნოემბერი
1 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 305-ე დღე (ნაკიან წლებში – 306-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 60 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1101
ელისონი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
სპინური კვანტური რიცხვი
სპინური კვანტური რიცხვი — კვანტური რიცხვი s, რომელიც განსაზღვრავს ელემენტარული ნაწილაკების საკუთარ მექანიკურ მომენტს(სპინს); იღებს მთელ(მათ შორის ნულსაც) და მთელნახევარ დადებით მნიშვნელობებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კვანტური მექანიკა
عدد كم مغزلي Spin quantum number Spinkvanttiluku Numero quantico di spin Spinkwantumgetal Spinsko kvantno število Số lượng tử spin
კუშკარანი
კუშკარანი (Ҡушхаран; Кушкаран) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 74 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 48 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (90 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
ტელეცკოე
ტელეცკოე (Телецкое) — გამდინარე მთის ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ალთაიში, რუსეთის ალთაის მხარე. განლაგებულია ალთინთუსა და ქორგუს ქედებს შორის მდებარე ტექტონიკურ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 434 მ-ზე. ზედაპირის ფართობი 223 კმ². საშუალო სიღრმე 174 მ, მაქსიმალური სიღრმე 325 მ.
ტბის ქვაბული შედგება ორი: სამხრეთ მერიდიანული (სიგრძე დაახლოებით 48 კმ) და ჩრდილოეთ — განედური (30 კმ) ნაწილებისაგან, რომლებიც ერთიმეორისაგან გამოყოფილია წყალქვეშა ქედით (სიგრძე 2-3 მ, სიგანე 0,6-0,8 კმ). ტბის ფსკერი დაფარულია ნაცრისფერი შლამით, ნაპირები ქვიანია. ტელეცკოე გარშემორტყმულია მთებით, რომელთა სიმაღლე ჩრდილოეთით 800-1300 მ-ია, ხოლო სამხრეთით 1900-2400 მ. ნაპირები ციცაბოა, კლდოვანი.
ტბას ერთვის 70-მდე მდინარე, რომელთაგან აღსანიშნავია: ჩულიშმანი, ქოქში, კიგა, დიდი ჩილი. გამოედინება მდინარე ბია.
კვება შერეულია, სახელდობრ: ჭარბობს თოვლისა (დაახლოებით 50%) და წვიმის წყლები (35%). წყლის ბალანსის მოსული ნაწილის 97%-ს მდინარეები იძლევიან, ხოლო 3%-ს — ატმოსფერული ნალექები. წლიური ბალანსის 2% მოდის აორთქლების ხარჯზე, დაახლოებით 98% კი მდინარე ბიის ჩამონადენზე. წყლის დონე მაღალია მაისში, ივნისის დასაწყისში. წყალი მტკნარია, ამასთანავე დიდია გამჭვირვალობის მაჩვენებელი (6-15 მ). მდიდარია ჟანგბადით.
მაკროცისტისი
მაკროცისტისი (Macrocystis) — ზღვის წაბლა წყალმცენარეების გვარი ლამინარიასნაირთა რიგისა. ყველაზე დიდი ზომის წყალმცენარეებია. მათი სიგრძე 45 მ აღწევს. აქვთ ელასტიკური დატოტვილი ღერო, რიზოიდები და საჰაერო-ბუშტებიანი ფოთლისმაგვარი ფირფიტები. შეიცავს 3 სახეობას, რომელიც გავრცელებულია სამხრეთ და ჩრდილოეთ ნახევარსფეროების ზომიერი კლიმატის აკვარიუმში. ძირითადად იყენებენ ალგინის მჟავას მარილების მისაღებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:წაბლა წყალმცენარეები
ტელეცკოე
ტელცკოე მიჩნეულია ერთ-ერთ ულამაზეს ტბად („ოქროს ტბად“), რომლის სანაპიროებზე გაშენებულია რამდენიმე პატარა დასახლებები.
ტურისტებისთვის ტელეცკოე ალთაის მხარეში ერთ-ერთი ყველაზე სანახავი ადგილია. დამსვენებლები იღებენ 18 ტურბაზას და კემპინგს. ტარდება სახმელეთო, წყლის, საველოსიპედო, საჰაერო და საავტომობილო ექსკურსიები. ამასთანავე ბევრი დამსვენებელი ტბას სათევზაოდ სტუმრობს. ტურისტების საინტერესო ადგილებია აქ მდებარე ჩანჩქერები და სხვა გეოგრაფიული ობიექტები.
სქოლიო
კატეგორია:ალთაის რესპუბლიკის ტბები
შერმადინ ასკურავა
შერმადინ (შალვა) მიხეილის ძე ასკურავა (დ. 1897 ― გ. 8 თებერვალი, 1919) ― ქართველი ბოლშევიკი, რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე.
ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა ბათუმის საქალაქო სასწავლებელი. 1913–1914 წლებში მონაწილეობდა ჯერ ბათუმის, შემდეგ თბილისის ბოლშევიკური ორგანიზაციების მუშაობაში. 1915-1916 წლებში იყო რსდმპ თბილისის ბოლშევიკური კომიტეტის წევრი. 1916 წლის 18 აგვისტოს დააპატიმრეს. 1917 წლის ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ იბრძოდა საქართველოში ბოლშევიკების გამარჯვებისათვის. 1918 გაზაფხულზე საშა გეგეჭკორთან ერთად ხელმძღვანელობდა სენაკის მაზრის გლეხთა შეიარაღებულ ამბოხებას. შემდეგ საქართველოს რესპუბლიკის წინააღმდეგ იბრძოდა აფხაზეთის ტერიტორიაზე. 1918 წლის მაისში დანიშნეს სოხუმის მუშათა და გლეხთა დეპუტატების საბჭოს წარმომადგენლად ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკაში. აფხაზეთში ბოლშევიკური ამბოხების დამარცხების შემდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში დარჩა და სამოქალაქო ომის ფრონტებზე იბრძოდა. 1918 წლის ზაფხულში დანიშნეს მე-11 არმიის პოლიტიკურ კომისრად. მისი აქტიური მონაწილეობით მხილებულ და ლიკვიდირებულ იქნა მე-11 არმიის სარდლის ი. სოროკინის შეთქმულება საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ. ასკურავა დაიღუპა ყიზლარის მიდამოებში. სამოქალაქო ომში დამსახურებისათვის 1928 წლის 29 თებერვალს (სიკვდილის შემდეგ) დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია: წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
ტიერსი
ტიერსი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6,50 კმ². მოსახლეობა — 781 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
ივანე ასკურავა
ივანე ალექსის ძე ასკურავა (დ. 9 იანვარი 1918 [ძვ. სტ. 27 დეკემბერი, 1917], სოფ. ქვირი, ახლანდელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 2002) — ქართველი, თეატრის მხატვარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1950).
ბიოგრაფია
დაწყებითი საშუალო განათლება თბილისში მიიღო. 1933 წელს სწავლა გააგრძელა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, ფერწერის ფაკულტეტზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პროფესორი ვალერიან სიდამონ -ერისთავი.1939 წელს ივანე ასკურავამ პროფესორ მოსე თოიძის ხელმძღვანელობით დიპლომი დაიცვა. აკადემიის დამთავრების შემდეგ იგი მოღვაწეობას ლანჩხუთის სახელმწიფო თეატრში  მხატვარ დეკორატორად აგრძელებს. აქვე პირველი დამოუკიდებელი სპექტაკლი „უდანაშაულო დამნაშავე“ გააფორმა (დადგმა არეთა ლოლუასი).
1940 წლის 2 იანვრიდან ივანე ასკურავამ სიდამონ-ერისთავის მიწვევით მუშაობა დაიწყო თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში, სადაც 1948 წლიდან ნახევარი საუკუნის განმავლობაში დამდგმელ მხატვრად მოღვაწობდა.1941 წელს ივანე ასკურავამ გააფორმა მისთვის პირველი სპექტაკლი-ოპერა „რახილი“, რომლის დადგმაც განახორციელა მეორე მსოფლიო ომის დროს კიევიდან ევაკურებულმა ცნობილმა საოპერო მომღერალმა იური კიპორენკო-დამანსკიმ (1888-1955). თავისი ნაყოფიერი მოღვაწეობის მანძილზე ივანე ასკურავამ გააფორმა ორასზე მეტი დრამატული, საოპერო და საბალეტო სპექტაკლი, კინო-ტელეფილმები და ტელეგადაცემა, შექმნა სხვადასხვა ანსამბლების კოსტიუმები. სამართლიანად შენიშნავს ჟურნალისტი თამარ ჩიქოვანი, რომ ივანე ასკურავას „არც ქართული ხალხური ცეკვების შემსრულებელთათვის დაუკლია ყურადღება- სულ პირველად სწორედ  ივანე ასკურავას ესკიზებით ხორცშესხმულ კოსტუმებით გამოჩნდნენ სცენაზე ილიკო სუხიშვილის და ნინო რამიშვილის ანსამბლის წევრები. აჭარისა და ქუთაისის სახელმწიფო ანსამბლების მოცეკვავეებს მხატვრის მიერ შექმნილი კაბები და ჩოხებიც დაეხმარათ მაყურებელთა გულის დაპყრობაში“. ივანე ასკურავა მუშაობდა ისეთ ცნობილ რეჟისორებთან, როგორებიც იყვნენ: ალექსანდრე წუწუნავა  („დაისი“, „დემონი“), ვასო ყუშიტაშვილი („იულიუს კეისარი და კლეოპატრა“, „ჩაძირული ქვები“), მ.კვალიაშვილი („ტრუბადური“, „პიკის ქალი“, ფაუსტი“, ლატავრა“ და სხვა), დ.ალექსიძე („ტირიფის ქვეშ“), ლ.იოსელიანი („ჩვენ გამოცდები გვაქვს“), ჯ.ანჯაფარიძე („იოლანტა“, „ქეთო და კოტე“), ჰ.ვედეკინდი („ფაუსტი“), შ.მესხი („ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს“, „გაზაფხულის სიმღერა“, „შესანიშნავი სამეული“), გ.ჟორდანია („ტარას ბულბა“, „განდეგილი“), გ.გაჩეჩილაძე („ქეთო და კოტე“, „აბესალომ და ეთერი“, „ფაუსტი“, „რიგოლეტო“, „ტრავიატა“, „განდეგილი“), ვახტანგ ტაბლიაშვილი („დარეჯან ცბიერი, „ტოსკა“, „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „აბესალომ და ეთერი“, „ოტელო“ და სხვა).
1969 წელს, მისი გაფორმებული „აბესალომ და ეთერით“ გაიხსნა ქუთაისის საოპერო თეატრი, ხოლო ზაქარია ფალიაშვილის დაბადების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი ოპერა-ფილმის „აბესალომ და ეთერის“ მხატვრობაც ივანე ასკურავას ეკუთვნოდა.
განსაკუთრებული ადგილი უკავია მის შემოქმედებაში დიდ ბალეტმაისტერთან ვახტანგ ჭაბუკიანთან თანამშრომრომლობას. ივანე ასკურავამ გააფორმა ჭაბუკიანის თითქმის ოცამდე  საბალეტო სპექტაკლი  („მთების გული“, „ჟიზელი“, „ლაურენსია“, „გორდა“, „მშვიდობისათვის“, „დემონი“, „ვალპურგის ღამე“ და სხვა). ასევე გააფორმა ოპერები: ჯ. ვერდის "ოტელო" (1949), ზ. ფალიაშვილის "ლატავრა" (1950), "დაისი" (1957), "აბესალომ და ეთერი" (1964), ვ. დოლიძის "ქეთო და კოტე" (1950), ა. რუბინშტეინის "დემონი" (1950), პ. ჩაიკოვსკის "იოლანტა" (1951), მ. ბალანჩივაძის "დარეჯან ცბიერი" (1954), ა. ბოროდინის "თავადი იგორი" (1956), დ. თორაძის "ჩრდილოეთის პატარძალი" (1957), ს. ცინცაძის "განდეგილი" (1972) და სხვა. ბალეტები: ა. ბალანჩივაძის "მთების გული" (1945), დ. თორაძის "მშვიდობისათვის" (1953) და სხვა. ივანე ასკურავა სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა საკავშირო, რესპუბლიკურ, ევროპისა და სხვა ქვეყნების გამოფენებში. იყო სრულმეტრაჟიანი კინოფილმების კონკურსის (შექსპირის „მეთორმეტე ღამე“, 1988) და სხვადასხვა საკავშირო ფესტივალების მრავალგზის ლაურეატი.
ივანე ასკურავას ნამუშევრების ძირითადი ნაწილი (ათასზე მეტი ერთეული) დაცულია საქართველოს ხელოვნების სასახლეში (საქართველოს თეატრის, მუსიკის, კინოსა და ქორეოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმი). გარდა ამისა კოლექციები წარმოდგენილია ისეთ ცნობილ მუზეუმებში, როგორიცაა მოსკოვის ბახრუშინის სახელობის თეატრალური მუზეუმი, მოსკოვის გლინკას სახელობის მუსიკალური მუზეუმი, ზაქარია ფალიაშვილის სახლ-მუზეუმი და აგრეთვე, კერძო კოლექციებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში, გერმანიაში, თურქეთში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
მალაგა (მრავალმნიშვნელოვანი)
მალაგა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფილიპი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ფილიპი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალექსანდრე კვალიაშვილი
ალექსანდრე კვალიაშვილი (დ. 25 აპრილი, 1895, სოფ. მოხისი, ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 თებერვალი, 1974, თბილისი) — ქართველი რენტგენოლოგი, რენტგენოლოოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1945), პროფესორი (1947), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961).
ბიოგრაფია
1920 დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1938–1973 განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის (ამჟამად თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი) რენტგენოლოგიის კათედრას. კვალიაშვილი შეისწავლიდა შინაგანი ორგანოებისა და ძვლოვანი სისტემის რენტგენოდიაგნოსტიკის საკითხებს. შეადგინა რენტგენოდიაგნოსტიკის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე (1963). იყო საქართველოს რენტგენოლოგთა და რადიოლოგთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების საპატიო წევრი. დაჯილდოებულია ”საპატიო ნიშნის” ორდენითა და მედლებით. აღზარდა ქართველ რენტგენოლოგთა მრავალი თაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი რენტგენოლოგები კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Lasioglossum clarum
Lasioglossum clarum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1902 წელს.
სქოლიო
clarum
ბავშვის პოზა
ბავშვის პოზა (Pozitia copilului) — ოქროს დათვის მფლობელი 2013 წლის რუმინული დრამატული ფილმი. გადაღებულია კალინ პეტერ ნეცერის მიერ.
სიუჟეტი
მდიდარი და გავლენიანი ოჯახის შვილი, ბარბუ ავტომაგისტრალზე დასაშვებ სიჩქარეს გადააჭარბებს და გასწრებისას 14 წლის ბავშვს იმსხვერპლებს. ბარბუს 3-დან 15 წლამდე პატიმრობა ელის. კორნელია, ბარბუს დედა, ცდილობს, ბარბუ სასჯელისგან ისხნას პოლიციის, მოწმეებისა და ექსპერტების მოქართამვის გზით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინული ფილმები კატეგორია:რუმინულენოვანი ფილმები კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
1543
თარიღი უცნობია
*
Pleurotomella thalassica
Pleurotomella thalassica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ილიესკასი
ილიესკასი (Illescas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-საგრის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 57 კმ². მოსახლეობა — 29 558 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ვაჟა-ფშაველა (თბილისის მეტრო)
ვაჟა-ფშაველა — თბილისის მეტროპოლიტენის საბურთალოს ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც დელისის და სახელმწიფო უნივერსიტეტის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 2000 წლის აპრილში გაიხსნა და მისი პროექტის ავტორია არქიტექტორი, ნ. ლომიძე. მშენებლობას აწარმოებდა საპროექტო ორგანიზაცია „საქტრანსპროექტი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბურთალოს ხაზი
სანტიაგო-დე-კერეტარო
კერეტარო (Santiago de Querétaro) — ქალაქი ცენტრალურ მექსიკაში. კერეტაროს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 804 663 ადამიანი (2010). ქალაქში დგას XVII-XVIII საუკუნის ბაროკოს სტილის მონასტრები და სასახლეები.
კასტორი (ვარსკვლავი)
250px|right|thumb|კასტორი მარჩბივის თანავარსკვლავედში კასტორი (α Gem / α მარჩბივი) — სიკაშკაშით მეორე ვარსკვლავი მარჩბივის თანავარსკვლავედში, ერთ-ერთი ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი ცაზე. ბაიერის მიერ კი იყო აღნიშნული როგორც «α», უფრო კაშკაშა ამ თანავარსკვლავედში პოლუქსია, აქვს უფრო ნაკლები ეკლიპტიკური კოორდინატი და ამიტომაც ბაიერის მიერ აღინიშნა როგორც β მარჩბივი.
სანტიაგო-დე-კერეტარო
ლიტერატურა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კასტორი (ვარსკვლავი)
კასტორის ორმაგი ვარსკვლავი შემჩნეული კიდევ 1678 წელს იყო. კუთხური მანძილი კომპონენტებს შორის (რომელთა ბზინვა 1,96m (კასტორ А) და 2,91m (კასტორ B)) 4″ შეადგენს, და ბრუნვის პერიოდი 350 წელს უტოლდება. ყოველი კომპონენტი სპექტრალურ-ორმაგი ვარსკვლავია.
იყო გამოკვლეული რომ დაბალი ნათების ცვალებადი ვარსკვლავი რომლის 9 ვარსკვლავურ სიდიდეს უტოლდება მარჩბივის YY ფიზიკურად დაკავშირებულია კასტორთან. იგი 73″ (1010 ასტრონომიული ერთეული) კუთხის მანძილით დაშორებულია ოთხი კომპინენტისგან, და მინიჭებულია აქვს კასტორ C აღნიშვნა. კასტორ C ბრუნავს მასთა ცენტრის გარშემო არა ნაკლებ ათობით ათას წელში და იგი სპექტრალურ-ორმაგი ვარსკვლავია.
ასე რომ კასტორი — ექვსი კომპონენტისგან შემდგარი ვარსკვლავია.
კასტორი — პირველი ორმაგი გარსკვლავია, როლმლის ორბიტალური აშკარა მოძრაობა ჯერ კიდევ 1804 წელს უილიამ გერშელმა აღმოაჩინა.
კასტორის სახელი ეწოდა ძველბერძნული მითოლოგიური ტყუპების დიოსკურების სახელით, მათი დედა ლამაზმანი ლედა ხოლო კასტორის მამა ტინდარეი იყო.
სივრცეში მოძრაობა
სხვა სარსკვლავთა გამოკვლევისას, რომლებიც ასაკით და დახასიათებით კასტორს ჰგვანან, აგრეთვე მოძრაობაშიც წააგვანან, ასტრონომებმა შეადგინეს კასტორის მოძრავ ვარსკვლავთა ჯგუფი. ეს მცირე ჯგუფი 16 ვარსკვლავისგან შედგება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:მარჩვიბის თანავარსკვლავედი
ეგვიპტე 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეგვიპტემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეგვიპტე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰუსიტური სიმღერები
ჰუსიტური სიმღერები — ჩეხური ხალხური სიმღერა-ჰიმნები, შეიქმნა იან ჰუსის მოღვაწეობისა და ჰუსიტური ომების პერიოდში. ჰუსიტური სიმღერები წარმოადგენდა ხალხური სიმღერების მელოდიურ ინტონაციებზე აგებულ სასულიერი საგალობლებს, რომლებშიც გამოხატული იყო ხალხთა მასების სოციალური პროტესტი, პატრიოტული გრძნობები და საბრძოლო განწყობილებანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფოლკლორი კატეგორია:ჩეხური ფოლკლორი
ჟაკ იომბი-ოპანგო
ჟაკ იომბი-ოპანგო (Joachim Yhombi-Opango; დ. 12 იანვარი, 1939, ოვანდო — გ. 30 მარტი, 2020, პარიზი, საფრანგეთი) — კონგოელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1977–1979 წლებში, პრემიერ-მინისტრი 1993–1996 წლებში. ემიგრაციაში იმყოფებოდა 1997–2007 წლებში.
გარდაიცვალა 2020 წლის 30 მარტს საფრანგეთში COVID-19-ის შედეგად.
ვესიოლოვკა
ვესიოლოვკა (1955-მდე სალხინო) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ანუხვის თემი), ივერიის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 530 მ, გუდაუთიდან 27 კმ, ახალი ათონიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ანუხვის თემის სოფლები
პრეამბულა
პრეამბულა (Praeambulus — წინამავალი, წინამორბედი; Préambule — წინათქმა) — რაიმე მნიშვნელოვანი აქტის, საერთაშორისო შეთანხმების, ხელშეკრულების, დეკლარაციის შესავალი ნაწილი, რომელშიც ჩამოყალიბებულია აქტის მიღების მიზეზები, მისი ძირითადი პრინციპები და მთავარი მიზნები. როგორც წესი, პრეამბულას არ აქვს იურიდიული ძალა.
სქოლიო
კატეგორია:სამართალი
კანტაური
კანტაური — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, წონიარისის თემში (სოფლები: აბუქეთა, ვარჯანისი, კანტაური, საბადური, ტიბეთა, წონიარისი). მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 400 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 76 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალტა
ალტა (Alta) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ბუენა-ვისტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1883 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
კიზილ-იარი (ერმეკეევოს რაიონი)
კიზილ-იარი (Ҡыҙылъяр; Кызыл-Яр) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 72 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (84 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
გიბონები
გიბონები (Hylobates) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი გიბონისებრთა ოჯახისა. გიბონების პირველი წარმომადგენელები დედამიწაზე, დაახლოებით, ორი მილიონი წლის წინათ გაჩნდნენ. დღეისათვის მეცნიერება იცნობს ამ პატარა პრიმატების ცხრა სახეობას, რვა სახეობის წარმომადგენლები ერთი ზომისანი არიან და განსხვავდებიან მხოლოდ ფერებით. შედარებით დიდი ზომისაა ე.წ. სიამანგი, რომელიც ბინადრობს იმავე გეოგრაფიულ რაიონებში, სადაც ვხვდებით თეთრხელა (Hylobates lar) და შავხელა (Hylobates agilis) გიბონებს.
აღწერა
გიბონს ისეთი გრძელი ხელები აქვს, თუ იგი ფეხზე დადგება, ხელის თითები მიწას შეეხება. გიბონები უმაღლესი ხეების წვეროებზე თამაშობენ გრძელ ხელებზე ქანაობენ და გასაოცარი სისწრაფით ხტებიან ხიდან ხეზე. მათი ნახტომი ხშირად 15 მეტრის სიმაღლეს აღწევს. გიბონებს ძალიან გრძელი თითები აქვთ, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში კაუჭის როლს ასრულებენ. მათი დახმარებით ეს პატარა პრიმატები ადვილად ეკიდებიან ტოტებს. გიბონები ძალიან სწრაფები არიან და დიდი სისწრაფით გადაადგილდებიან უთხელეს ტოტებზე. თუმცა გიბონის ყველაზე გამორჩეული დამახასიათებელი ნიშანია „სიმღერა“.
გამრავლება
გიბონები წყვილდებიან ორ-სამ წელიწადში ერთხელ და შობენ ერთ ნაშიერს. მაკეობა გრძელდება შვიდიდან რვა თვემდე. ახალშობილი დედას ეკიდება მკერდზე და ამგვარ მდგომარეობაში ისინი გადაადგილდებიან ხიდან ხეზე. დედა გიბონი უფრთხილდება თავის ნაშიერს და დაახლოებით ერთი წლის განმავლობაში აწოვებს მას ძუძუს. სიცოცხლის მეორე წელიწადს პატარა გიბონი თავს ანებებს ძუძუს და მეტად დამოუკიდებელი ხდება.
ხშირად დედა-გიბონები ერთი წლის შემდეგაც განაგრძობენ ზრუნვას თავიანთ პატარებზე. გამონაკლის სიამნგები წარმოადგენენ, მათ ოჯახში პატარებზე მამა ზრუნავს.
სამი წლის ასაკში გიბონები ტოვებენ თავიანთ ოჯახს და დამოუკიდებელად ცხოვრებას იწყებენ. ექვსი წლის ასაკში ეს პრიმატები უკვე ზრდასრულად ითვლებიან, ხოლო, დაახლოებით, 7-8 წლის ასაკისთვის მეწყვილეს ეძებენ და ახალი ოჯახის ჩამოყალიბებაზე ზრუნავენ.
სოლო-მომღერლები
გიბონის სიმღერა რამდენიმე მუსიკალურ ნოტს შეიცავს და მათი შესრულების მიხედვით წააგავს ხან ყეფას, ხან სტვენას,ხანაც კივილს. გიბონების სხვადასხვა სახეობას თავისი დამახასიათებელი სიმღერა გააჩნია. ჩვეულებრივ, დედალი და მამალი გიბონები დაჯდებიან ხის ტოტზე და თავდაპირველად „გახურებას“ იწყებენ ისევე როგორც ამას პროფესიონალი მომღერლები აკეთებენ. მხოლოდ ამის შემდეგ იწყებენ ისინი სიმღერას დუეტში.
ზოგიერთი სახეობის გიბონები, მაგალითად, ჯუჯა გიბონები, უპირატესობას ანიჭებენ „სოლოს“. ამგვარი აკუსტიკური დემონსტრაციის პასუხისმგებლობას საკუთარ თავზე იღებს დედალი გიბონი. იგი დახტის ტოტიდან ტოტზე და მღერის, ოჯახის სხვა წევრებიც უერთდებიან მას და ამგვარად დიდ ოჯახურ „შოუს“ წარმოადგენენ.
ამგვარი შოუს ძირითადი მიზანი მდგომარეობს იმაში, რომ გიბონთა ოჯახი სხვა ოჯახებს აცნობებს თავის ადგილსამყოფელს და იცავს კუთვნილ ტერიტორიას. სიმღერა, ასევე, ეხმარება დედალ და მამალ გიბონებს ერთმანეთის პოვნაში. სიმღერითვე აღიარებს დედალი გიბონი მამალს თავის მეწყვილედ და სხვა დედლებს აფრთხილებს, რომ არ გაეკარონ მას.
კატეგორია:გიბონისებრნი *
Lasioglossum claudia
Lasioglossum claudia — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
სქოლიო
claudia
ეგვიპტე 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეგვიპტემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეგვიპტე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Pleurotomella ursula
Pleurotomella ursula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტრამასედი
ტრამასედი (Tramaced, Tramacet) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,40 კმ². მოსახლეობა — 98 კაცი (2020).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
2 ნოემბერი
2 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 306-ე დღე (ნაკიან წლებში – 307-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 59 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1102
ბორნეოს ორანგუტანი
ბორნეოს ორანგუტანი, კალიმანტანური ორანგუტანი (Pongo pygmaeus) — ადამიანის მსგავსი მაიმუნი. გავრცელებულია კუნძულ კალიმანტანსა და კუნძულ სუმატრაზე. მამლის სხეულის სიგრძე 130-150 სმ, მასა — 100 (იშვიათად 250) კგ აღწევს. დედალი ტანად გაცილებით პატარაა. ხელების შლილი 3 მ-მდეა. აქვს გრძელი და განიერი მტევნები. ცერი რუდიმენტულია, ფეხები — შედარებით მოკლე. კუდი და საჯდომი კორძები არ აქვს. სახე ტიტველია. ცხოვრობს ტყეში. ხიდან მიწაზე იშვიათად ჩამოდის. მაკეობა 275 დღე გრძელდება. შობს ერთ ნაშიერს, რომელსაც ძუძუს აწოვებს 3-4 წლამდე, სქესობრივად მწიფდება 10-12 წლისა. ცოცხლობს 30 წლამდე. ღამის გასათევად ორანგუტანი ხეზე მიწის ზედაპირიდან 10-20 მ სიმაღლეზე იკეთებს ბუდეს. იკვებება მცენარეებით, ფრინველების კვერცხებით. ორანგუტანის დაჭერა აკრძალულია.
ალტა-ვისტა
ალტა-ვისტა (Alta Vista) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ჩიკასოუს ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 266 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
მარაკაიბოს ტბა
მარაკაიბოს ტბა (Lago de Maracaibo) — მარილიანი ყურე   ვენესუელაში, ვენესუელის ყურის (კარიბის ზღვა) სამხრეთით, რომელთანაც შეერთებულია წყალმარჩხი სრუტით. მდებარეობს დასავლეთით — სიერა-დე-პერიხის და აღმოსავლეთით — კორდილიერა-მერიდის ქედების მთათაშუა ქვაბულში.
ტბის სამხრეთ ნაწილში წყალი მტკნარია, ჩრდილოეთში — მომლაშო. მარაკაიბოს ნაპირები დაბალია და დაჭაობებული. საზრდოობს მრავალრიცხოვანი მდინარეებით, რომელთაგან უდიდესია კატატუმბო. მარაკაიბო ჩვეულებრივ განიხილება როგორც ტბა, და არა ყურე ან ლაგუნა. ფართობი 13,210 კმ². მოცულობა 280 კმ³. გეოლოგიური მონაცემების საფუძველზე ცნობილია, რომ მარაკაიბო წარსულში ტბას წარმოადგენდა, რომლის ქვაბულის ასაკი ერთ-ერთი უძველესია მსოფლიოში (მარაკაიბოს ასაკი განისაზღვრება 20-36 მლნ. წლით). საპორტო ქალაქების მარაკაიბოსა და კაბიმასისთვის ტბა წარმოადგენს სავაჭრო გემების მთავარ მარშრუტს. მარაკაიბოს აუზში არის ნავთობის დიდი მარაგი, რითაც ტბას ეკონომიკური თვალსაზრისით ვენესუელის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ცენტრად აქცევს.
მარაკაიბოს ტბაში მდებარეობს გენერალ რაფაელ ურდანეტას სახელობის ხიდი, რომელიც მარაკაიბოს აკავშირებს ქვეყნის დანარჩენ დიდ ნაწილთან. მდინარე კატატუმბოს შესართავთან, მარაკაიბოს ტბაში წარმოიქმნება ატმოსფერული ფენომენი — კატატუმბოს ელვა. სანაპიროზე გაშენებულია ქალაქები: მარაკაიბო, კაბიმასი, სიუდად-ოხედა და სხვა.