cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბაუტა
ბაუტა (Bauta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში. ქვეყნის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით 40 კილომეტრში. მუნიციპალიტეტის ფართობია 157 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 45.509 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე უდრის 289.9 ადამიანს კმ²-ზე.
ადგილობრივი სავაჭრო ცენტრია. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა. მოჰყავთ თამბაქო, შაქრის ლერწამი, ანანასი და სხვ. ბოლო წლებში ბაუტა გახდა მსახიობებისა და შოუბიზნესის წარმომადგენლების საცხოვრებელი ადგილი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას კვეთს მდინარე ბარაკოა.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ტონგა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ტონგა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იოანე X (დიასამიძე)
იოანე X დიასამიძე — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1688-1692 და 1695-1700 წლებში. მხარს უჭერს ერეკლე I-ს გიორგი XI-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ზრუნავდა მცხეთის სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის ეკონომიკურად გაძლიერებისათვის. 1692 წელს დავით-გარეჯის მონასტერს მცხეთის შემოსავლიდან დაუწესა ყოველწლიური ულუფა-ჯამაგირი სურსათის სახით.
კათოლიკოსად კურთხევამდე რუსთავის მიტროპოლიტი იყო. იოანეს კათოლიკოსად დადგინების ფაქტთან დაკავშირებით ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს: „ამან (ერეკლე I-მა) შესცვალა და დასხნა თჳსნი, კათალიკოსად დიასამიძე იოანე, მთავარეპისკოპოზად ნაცვლიშვილი, ტფილელად ყაფლანისშვილი დომენტი, მანგლელად ჯავახიშვილი იოსებ“.
შემორჩა იოანე დიასამიძის მიერ 1689-1700 წლებში გაცემული რამდენიმე წყალობის წიგნი. გარდაიცვალა 1700 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1700 კატეგორია:დიასამიძეები
ციხესულორი
ციხესულორი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 70 მეტრი, ვანიდან 3 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ციხესულორი იყოფა ორ უბნად — ზედა და ქვედა ციხესულორად. 1981 წელს ზედა ციხესულორი შეუერთდა ქალაქ ვანს, 2000 წელს კი მიენიჭა სოფლის სტატუსი და ციხესულორის თემში გაერთიანდა, ასევე სოფლის სტატუსის მქონე ქვედა ციხესულორთან (თემის ცენტრი) ერთად. მოგვიანებით ზედა და ქვედა ციხესულორი კვლავ ერთ სოფლად გაერთიანდა.
სოფელში შემორჩენილია ციხის ნანგრევები, ე. წ. ნაციხვარი, სადაც ადრინდელი, შუა და გვიანდელი ფეოდალური ხანის სამშენებლო ფენები გამოირჩევა. ციხის მიდამოებში 1973-1975 წლებში გათხრებს აწარმოებდა ვა­ნის არ­ქე­ო­ლო­გი­უ­რი ექ­ს­პე­დი­ცი­ის ერთ-ერ­თი რაზმი მარინე მიწიშვილის ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბით. კლდო­ვან მა­სივ­ზე აღ­მო­ა­ჩენილ იქნა ელი­ნის­ტუ­რი პე­რი­ო­დის კედ­ლის ნაშ­თი, კოლხური სას­მი­სები, ყურმილიანი დოქები, სა­რი­ტუ­ა­ლო ქოთ­ნები და ქვის ბირ­თ­ვის ფორმის საბ­რ­ძო­ლო ჭურ­ვები, რო­მე­ლიც, ყვე­ლა ნიშ­ნით, სამხრეთიდან იყო გას­რო­ლი­ლი ქა­ლა­ქის­კენ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1135 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფრანს-ტამაიოს პროვინცია
ფრანს-ტამაიო — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ანდების მთიანეთში, კორდილიერა-რეალში, პერუს საზღვართან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 200 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 15 900 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 10%-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 19 220 ადამიანი. მინი|250პქ|მარცხნივ|პროვინციაში მდებარე [[მადიდის ეროვნული პარკი]]
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია აპოლო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
დავით აბაშიძე
დავით აბაშიძე (გ. დაახლ. 1821) — იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVIII საუკუნის II ნახევარში. სოლომონ I-ის სახლთუხუცესი, ძმა მაქსიმე კათალიკოსისა. 1778 წელს მეთაურობდა სოლომონ I-ის წინააღმდეგ მოწყობილ თავადთა შეთქმულებას. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ სოლომონმა თანამდებობიდან გადააყენა, ყმა-მამული ჩამოართვა და იმერეთიდან გააძევა. დავით აბაშიძემ ახალციხის საფაშოს შეაფარა თავი.
ყვავილების ომი
ყვავილების ომები — რიტუალური ომები, რომლებიც მესოამერიკის ქალაქ-სახელმწიფოებში ტარდებოდა (აცტეკებისა და მაიას ქალაქ-სახელმწიფოებში), მათ შორის საკუთარ ვასალებთანაც, ტყვეების ასაყვანად, რომლებსაც ნექსტლაუალის რიტუალებში ღმერთებს სწირავდნენ მსხვერპლად. ინდიელების რელიგიური შეხედულებების მიხედვით, ადამიანის სისხლის და ადამიანის გული საჭიროა იმისთვის, რომ მზემ გააგრძელოს თავისი გზა, მთვარე არ დაეცეს დედამიწას და ა.შ.
აცტეკების ყვავილების ომები
ყვავილების ომები ტარდებოდა აცტეკების სამთა კავშირის ქალაქებს შორის (ტენოჩტიტლანი, ტლაკოპანი და ტესკოკო) პუებლოს ველის ქალაქების წინააღდეგ (ტლასკალა, ჰუეკსოცინკო და ჩოლულა (ჩოლანი)). წყაროები იტყობინება, რომ ბრძოლები ყოველ 20 დღეში მეორდებოდა. ქალაქები ჯგუფ-ჯგუფად იბრძოდნენ, რიგ-რიგობით. ბრძოლები ერთსა და იმავე ადგილას ტარდებოდა. მოწინააღმდეგეები არ ცდილობდნენ ტერიტორიის დაპყრობას, გაუთვალისწინებელ შემთხვევებში კი ბრძოლა წყდებოდა და მოწინააღმდეგეებს შეეძლოთ ერთმანეთისთვის დახმარება გაეწიათ.
ყვავილების ომების დაწყების ვერსიები
მეჰიკების ლეგენდარული ვერსიის თანახმად, ბრძოლების ინიციატორი იყო მონტესუმა I-ის ძმა ტლაკაელელი. ტლაკაელელი წინააღმდეგი იყო ძმის გადაწყვეტილებისა, რომელსაც სურდა ტყვეების უიცილოპოჩტლისთვის მსხვერპლად შეწირვა დაუმთავრებელ ტაძარში. „ღმერთი რომ არ დაზარალებულიყო“ მას ბაზარი გაუხსნეს. „ბაზარი“ გახდა ქალაქები ტლასკალა, ჰუეკსოცინკო, ჩოლულა, ატლისკო, ტეკოაკი და ტლილიუკვიტეპეკი.
ტესკოკოს ლეგენდარული ვერსიის თანახმად, ინიციატორი იყო ნესაუალკოიოტლი. მას შემდეგ, რაც შიმშილობის დროს ქურუმებმა მოითხოვეს მსხვერპლთშეწირვების რაოდენობის გაზრდა, მან გადაწყვიტა, რომ ეს მოხდება ტყვეების ხარჯზე. მათ მოსაპოვებლად დაინიშნა რეგულარული ბრძოლები.
ომის წარმოების მოტივების მიზეზების თეორიები
მიშელ გროლიში დამარწმუნებლად მხოლოდ პირველს თვლიდა. ასევე ის წერს მუნიოს კამარგოს ვერსიაზე, რომელიც თვლიდა, რომ სამთა კავშირი ატარებდა ყვავილების ომებს, რათა მოწინააღმდეგეების იზოლირება მოეხდინათ პუებლოს ველზე (რომელიც მჭიდროდ იყო დასახლებული, ადვილად დასაპყრობი რომ ყოფილიყო) და მხოლოდ დასუსტების შემდეგ დაეპყროთ.
სქოლიო
კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა კატეგორია:XIV საუკუნის ომები კატეგორია:XV საუკუნის ომები
გმუნდენი
გმუნდენი (Gmunden) — ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში. 2011 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 13 073 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს საზაფხულო განაჯანსაღებელ კურორტსა და ზალცკამერგუტის რეგიონის მარილის მწარმოებელ მნიშვნელოვან ცენტრს.
ქალაქი გაშენებულია ტრაუნზეეს ტბის გვერდით, მდინარე ტრაუნზე. გარს ერტყმის მაღალი მთები.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
ლატერნა მაგიკა
„ლატერნა მაგიკა“ — თეატრისა და კინოს ცნობილი რეჟისორის ინგმარ ბერგმანის ავტობიოგრაფია. გამოიცა 1987 წელს.
ევდემოზ II
ევდემოზ II (დიასამიძე) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1701-1705 წლებში. კათოლიკოსად ქართლის მეფე ერეკლე I-მა დააყენა, როგორც მისი პოლიტიკის მომხრე. 1705 წელს ვახტანგ VI-ის ინიციატივით საეკლესიო კრებამ ევდემოზ II გადააყენა და იმის ნაცვლად აირჩია ვახტანგის ძმა დამიანე ბაგრატიონი (საეკლესიო ტახტზე დომენტი IV).
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:დიასამიძეები
სოღდური ენა
სოღდური ენა — აღმოსავლეთირანული ენა ძირითადად გამოიყენებოდა ცენტრალურ აზიაში სოღდის რეგიონში (დედაქალაქ სამარყანდში და სხვა ისეთ დიდ ქალაქებში როგორიცაა: ფანჯაკენტი, ფერგანა, ხოჯენდი, ბუხარა), დღევანდელი: უზბეკეთის, ტაჯიკეთის, ყაზახეთის და ყირგიზეთის ტერიტორიაზე. ამ ენაზე ასევე საუბრობდნენ ანტიკურ ჩინეთში მიგრირებული სოღდები. ის ასევე იყო მნიშვნელოვანი შუა-ირანული ენა სხვა ისეთ ენებთან ერთად როგორიცაა: ბაქტრიული, საკა, შუა სპარსული, პართიული. მას აქვს საკმაოდ დიდი ლიტერატურული მემკვიდრეობა.
სონგდიური ძირითადად მიეწერება ჩრდილო-აღმოსავლურ ირანულ ენებს. არ არის აღმოჩენილი ენის ძველი ვერსიის - "ძველი სოღდურის" წერილობითი ძეგლები, თუმცა ძველ სპარსულ ტექსტებში მოხსენებულია ძველი სოღდური ენა რაც ნიშნავს, რომ მინიმუმ აქემენიანთა იმპერიის (ძვ. წ. 559–323) პერიოდიდან გამოიყენებოდა განსხვავეული ცალკე მდგომი ძველი სოღდური ენა.
საკას ანალოგიურად სავარაუდოდ სოღდურსაც ქონდა უფრო კონსერვატული გრამატიკა და მორფოლოგია ვიდრე შუა სპარსულს. თანამედროვე აღმოსავლეთ ირანული ენა იაგნობი არის იმ სოღდურის დიალექტიდან წარმოშობილი, რომელზეც VIII საუკუნეში სოღდის რეგიონის სამხრეთით ოსრუშანაში საუბრობდნენ.
ისტორია
ტანის დინასტიის ჩინეთის პერიოდის (დაახ. VII საუკუნე) აბრეშუმის დიდი გზაზე სონგდიური ასრულებდა ლინგვა ფრანკას (საერთო ენა - სხვა და სხვა ჯგუფებს შორის სასაუბრო ენა) როლს, შედეგად ენა ამდიდრდა ბევრი ნასესხები სიტყვებით, მაგალითად როგორიცაა ტიმ - "სასტუმრო" რომელიც ენაში შემოვიდა შუა ჩინურიდან (店).
არაბების მიერ სოღდის დაპყრობის შემდგომ ერთი-ორი საუკუნე ენამ რამდენიმე რეგიონში კიდევ შეინარჩუნა ეკონომიკური და პოლიტიკური მნიშვნელობა. VIII საუკუნეში სოღდურის დიალექტზე საუბრობდნენ სოღდის სამხრეთ ოსრუსანას რეგიონში (დღევანდელი ისტარავშანი, ტაჯიკეთი). ეს დიალექტი შემდგომ განვითარდა იაგნობიურ ენად, რომელმაც XXI საუკუნემდე მოაღწია. ამ ენაზე იაგნობები ლაპარაკობენ.
სოღდური ტექსტების აღმოჩენა
ჩინეთში სინძიანის რეგიონში სოდგიური ტექსტების აღმოჩენამ გამოიწვია ამ ენის შესწავლის მიმართ ინტერესის გაღვივება. რობერტ გაუთიოტმა (პირველი ბუდისტი სოღდურის მკვლევარი) და პოლ პელიოტმა (ფრანგი სინოლოგისტი და აღმოსავლეთმცოდნე, რომელმაც დუნჰუანის გათხრების დროს აღმოაჩინა სოღდური მასალა) 1908 წელს პოლის მიერ აღმოჩენილი სოღდური მასალის შესწავლა დაიწყეს. გაუთიოტმა პელიოტის მიერ აღმოჩენილი მასალის შესახებ ბევრი სტატია გამოაქვეყნა, თუმცა პირველი მსოფლიო ომის დროს დაიღუპა. გაუთიოტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაშრომია სოღდური ენის ლექსიკონი, რომლის დასრულებაც ვერ მოასწრო. მისი სიკვდილის შემდეგ ეს ნაშრომი ემილ ბენვინისტიმ გააგრძელა.
სოღდური ტექსტების მცირე ნაწილები აღმოჩენილი იქნა გერმანული ტურფანის ექსპედიციების მიერ. ექსპედიციები მოაწყო ბერლინის ეთნოლოგიურმა მუზეუმმა. ეს მთლიანად არის მინიჩიანისტი და ქრისტიანი ავტორების მიერ შესრულებული რელიგიური ტექსტები, მათ შორის ბიბლიის სოღდური თარგმანი. უმეტესი სოღდური რელიგიური ტექსტები ეკუთვნის IX-X საუკუნეებს.
ლატერნა მაგიკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ინგმარ ბერგმანის ნაწარმოებები
სოღდური ენა
სოღდური ტექსტების აღმოჩენა
დუნჰუნში და ტურფანშია აღმოჩენილი სოღდურზე შესრულებული ბუდისტური, მინიჩიანისტური და ქრისტიანული ტექსტების უმეტესობა. ამის გარდა სოღდელების მეფე დევაშტიჩის საქმიანობასთან დაკავშირებული ტექსტები, რომლებიც თარიღდება ისლამური დაპყრობის პერიოდით (დაახ. 700 წელი).
ზოსიმე II კუმურდოელი
ზოსიმე II კუმურდოელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 მაისი, ახალი სტილით - 14 მაისი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა XV საუკუნის ბოლოსა და XVI საუკუნის შუა წლებში. მისი საერო სახელი იყო ზებედე. აღზარდა ქართლის მეფე გიორგი VIII-ის (1446-1466) ასულმა ქეთეონმა. წმინდა ზოსიმე კუმურდოელის კანონიზაცია მოხდა 2002 წლის 17 ოქტომბერს კუმურდოს უძველესი საეპისკოპოსო კათედრის აღდგენასთან ერთად.
სოღდური ენა
სქოლიო
კატეგორია:მკვდარი ენები კატეგორია:ირანული ენები კატეგორია:ძველი ენები
ზოსიმე II კუმურდოელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XVI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქართველი წმინდანები
იკაროსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გრდემლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იისფერი ფარიანა
იისფერი ფარიანა (Parlatoria oleae), მწუწნავი მწერი კოქციდების ქვერიგისა. საქართველოში ძლიერ აზიანებს კურკოვან და თესლოვან ხეხილს. დედალი იისფერი ფარიანას სხეული სიგრძეა 1-2 მმ, იისფერია, მონაცისფრო-მოთეთრო ფარით დაფარული. მამალი ფრთიანია, მოგრძო ფარი აქვს. ნაყოფზე ფარიანას კვების ადგილას, წითელი მრგვალი ლაქები ჩნდება. წლის განმავლობაში 2-3 თაობა ვითარდება. განაყოფიერებული დედალი გამოიზამთრებს და გაზაფხულზე 20-60 კვერცხს დებს. პირველი თაობის მატლები აპრილში იჩეკება, მეორე თაობისა — ივლის-აგვისტოში. მატლები ემაგრებიან დედალს ფარის გარშემო და მჭიდრო კოლონიებს ქმნიან; ხეხილის ძლიერი დაზიანების შემთხვევაში მთლიანად ფარავს მცენარის ტოტებსა და შტამბს. მეორე თაობის მატლები ნაყოფზეც გადადიან. იისფერი ფარიანა ასუსტებს, ახმობს ტოტებსა და თვით მცენარესაც. ამ მავნებლის მოსასპოპად მცენარეს ასხურებენ პესტიციდებს, იყენებენ ბრძოლის ბიოლიგიურ მეთოდსაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახევრადხეშეშფრთიანები
პოსიტოს დეპარტამენტი
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 40 969 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 515 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვილია-აბერასტაინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-ხუანის პროვინციის დეპარტამენტები
პარსეთის ნიში
ფიცრული ეკლესია მეტრევლიანთ უბანში, საავტომობილო გზის პირას დგას. ტაძარი „გერის წმინდა გიორგის ნიშის" სახელითაა ცნობილი. შესასვლელი სამხრეთის კედელშია და შესასვლელის წინ ვიწრო აივანია. სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთითაა განთავსებული. ნაგებობა აღმოსავლეთით მიწას ეყრდნობა, დასავლეთით სამ ბოძს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიღნაღის ვეტერინარული ლაბორატორია
სიღნაღის ვეტერინარული ლაბორატორია — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ სიღნაღში. შენობა აშენებულია XX საუკუნის დასაწყისში. ის ერეკლე II -ის ქუჩაზე მდებარეობს. ლაბორატორია ორსართულიანია და აგურით არის ნაგები. შენობის პირველი სართული მთლიანად მიწაშია და მხოლოდ სარკმელების ზედა მოხაზულობაა მიწის დონიდან ამოწეული. მეორე სართული ქუჩისკენ გამოდის. მთავარი ფასადი დანაწევრებულია ათი სწორკუთხა პილასტრით, რომელთა შორის სარკმელებისა და სადარბაზო კარის ღიობებია მოქცეული. ღიობები სრულდება პატარა შვერილებზე დაყრდნობილი აგურით გამოყვანილი შეისრული მოხაზულობის თაღებით. პილასტრებს მარტივი კაპიტელები აქვთ და ეყრდნობა აგურის თაროს, რომელიც მთელ ფასადს გასდევს. თარო ფასადის სიბრტყეში ღრმადაა შეჭრილი და ქვის კიბე აქვს მიდგმული. ღიობების ზემოთ ფასადს კარნიზი და დაბალი პარაპეტი გასდევს. სადარბაზო კარი ხისაა. სახლის უკანა ფასადი ეზოში გადის. შენობის ორივე სართულის ღია აივნები დატიხრული და ამოშენებულია. სახლს მარცხენა მხარეს აგურის ახალი მინაშენი აქვს, მარჯვნივ მიდგმული არის მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარდგინეთში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.
ეკლესია დარბაზულია, ნაშენია მომწვანო ფერის ადგილობრივი ჯიშის სხვადასხვა ზომის ქვებით. ინტერიერი: აღმოსავლეთით ნახევარ წრიული აბსიდაა, ცენტრში სარკმელით(ამჟამად ამოქოლილია). აბსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია, სამხრეთით ორი, დიდი და პატარა ნიში. სარკმლის ზედა ნახევრის დონეზე კედელი მორღვეულია. ცენტრში ტრაპეზის ქვაა. გრძივი კედლები ნახევარ სიმაღლეზეა გადარჩენილი. ორივე კედელი ყრუა. დასავლეთ კედლის ცენტრში სწორკუთხა შესასვლელია. ეკლესია გადახურულია ხის კარკასზე დალაგებული სახურავით. ფასადებიდან მხოლოდ დასავლეთის ფასადი აქვს. დანარჩენი ფასადები აღმოსავლეთ ფასადი თითქმის მთლიანად და სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები ნაწილობრივაა დაფარული ფერდობიდან მოზღვავებული მიწით. ფასადებზეც იგივე მასალაა გამოყენებული, რაც ინტერიერში. ეკლესიის ირგვლივ მრავლადაა ნაგებობების კვალი სავარაუდოდ კელიებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კარმელი
კარმელი (Κάρμηλος; الكرمل) — მთის მასივი ისრაელის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 525.4 მ. არქეოლოგებმა მთის სხვადასხვა ადგილში აღმოაჩინეს უძველესი ღვინო და ზეთის საწნეხი. მთა და ირგვლივ მდებარე ქალაქები, მათ შორის ხაიფა იუნესკომ ბიოსფერული ნაკრძალის სტატუსი მიანიჭა.
კარმელის ზონის სიგანეა 6.5-8 კმ, რომელიც თანდათან ეშვება სამხრეთ-დასავლეთისაკენ, სადაც ქმნის დაბალმთიან ციცაბო ქედს. სიახლოვეს ვრცელდება ისრაელის ხეობა. კარმელი და ისრაელის ხეობა ქმნიან ლანდშაფტის ბუნებრივ ბარიერს, ეგრეთ წოდებულ „კორიდორს“. აგებულია კაჟთან შერეული კირქვებით, რის გამოც გამომუშავებულია მრავალი მღვიმე. გარდა ამისა, გვხვდება ვულკანური ქანები. მთის დამრეცი ნაწილი დაფარულია ნაყოფიერი მცენარეულობით, სადაც ჭარბობს მუხა, ფიჭვი, ზეთის ხილი და დაფნის ხე. მთის არეალის ფარგლებში მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი, რომელთაგან მნიშვნელოვანია იოკნეამი, ზიხრონ-იიაკოვი და სხვა.
1930-1932 წლებში ბრიტანელმა არქეოლოგმა დოროთი გაროდმა კარმელიზე ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები, რის შედეგად შეისწავლა 4 მღვიმე და მრავალი ქვის თავშესაფარი. გაროდმა აღმოაჩინა ნეანდერტალელი და ადრინდელი ადამიანის რელიქტი, მათ შორის ნეანდერტალელი ადამიანის ქალის ჩონჩხი, რომელსაც ტაბუნ I უწოდეს. იგი შეფასებულია როგორც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნამარხი ადამიანი. არსებული სტრატიგრაფიული ჩანაწერი უძველესია რეგიონში. არის აგრეთვე რამდენიმე კარგად შემონახული ნეანდერტალელი და ჰომო საპიენსი.
მრავალფეროვანი მცენარეულობა და ისტორულად მნიშვნელოვანი მღვიმეების არსებობის შედეგია აქ განვითარებული დანაშული. კარმელი მიიჩნეოდა იუდაისტური რელიგიის უზენაესი ღვთაების — იაჰვესგან დასამალი ადგილი, როგორც ეს ამოსის წიგნშია მოცემული.
გაბატონებულია რბილი კლიმატი და უხვი ატმოსფერული ნალექები. ფერდობებზე ჯერ კიდევ ადრეული პერიოდიდან ხარობდა ვაზი. თუმცა სხვადასხვა დროს აქ არსებული ვაზი და საერთოდ ტყეების დიდი ნაწილი განადგურდა. ამჟამად ტყეებს ქმნის კედარი, მუხა, ფიჭვი და სხვ. 2010 წელს ძლიერი ხანძრის შედეგად წიწვოვანი ტყე დაზარალდა. ფაუნას ძირითადად ქმნიან მღრღნელები. ფართოდ არის გავრცელებული მაჩვი. გვხვდება აგრეთვე ფრინველთა რამდენიმე სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის მთები კატეგორია:წმინდა მთები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ისრაელში
ანტსლის მუნიციპალიტეტი
ანტსლის მუნიციპალიტეტი (Antsla vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ვირუმაას მაზრაში.
ეკი
ეკი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ეკი, საადამიო, საცხვიტაო, შრომისკარი). მდებარეობს ოდიშ-გურიის დაბლობზე, მდინარე ცივის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა სანაპიროზე, ჩხოროწყუ–სენაკის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 45 მ. სენაკიდან 12 კმ.
ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნის 20–იანი წლებიდან. ეკის სამხრეთ–აღმოსავლეთით მთაზე, იოანე ნათლისმცემლის სამონასტრო ანსამბლია, რომელიც მაღალი გალავნით ყოფილა შემოსაზღვრული (შემორჩენილია დასავლეთ მხარე). შუაში აღმართულია ეკლესია (IX-X სს), შიგნით ფრესკების ფრაგმენტებია, ჩრდილოეთით ორსართულიანი სამრეკლო (XIII-XIV სს) და პალატი. სოფლის აღმოსავლეთით კარგად გათლილი ქვის კვადრებით ნაგები და ორნამენტებით შემკული ეკლესია დგას. მას ორიგინალური ქვისებრი გეგმა და წახნაგოვანი აფსიდა აქვს (ვარაუდით XIII ს II ნახევრის).
მდინარე ცივის მიდამოებში, მთაზე, შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევებია. ციხე შედგებოდა გალავნისა და ერთი კოშკისაგან, რომელთაგანაც ნაწილობრივ სამი სართულიღაა დარჩენილი. გალავანს გარს უვლიდა ღრმა და განიერი თხრილი. 1971 წელს აღმოჩენილია ვერცხლის მონეტები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დედაბერი
დედაბერი — ქართულ მითოლოგიაში და ფოლკლორში მოხუცი ქალები. ქართულ ხალხურ სიტყვიერებაში ცნობილია კეთილი და ბოროტი დედაბრები. კეთილი დედაბერი კაცთა მოდგმის მოსარჩლეა, ექომაგება ზღაპრის დადებით გმირებს; ბოროტი კი ფიზიკურად მახინჯი, ავსული, კაციჭამია, ირეალური არსებაა. ცხოვრობს უმთავრესად ქვესკნელში, მიუვალ ტყეში; მას ახასიათებს მითური ნიშნები, განაგებს სტიქიურ მოვლენებს, არის ტყის ბინადართა პატრონ-მფარველი, აქვს ჯადოსნური, სასწაულმოქმედი საგნები. ზღაპრებში მას კუდიანს უწოდებენ (სამეგრელოში — მზაკვარს). ბოროტი დედაბრის ფუნქციაა დადებითი პერსონაჟისთვის წინააღმდეგობის შექმნა.
ანკორიჯი
უდიდესი ქალაქია ალასკის შტატში. შტატის მოსახლეობის 42 %-ზე მეტი ანკორიჯში ცხოვრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ალასკა
ცელსუსის ბიბლიოთეკა
250px|მინი|ცელსუსის ბიბლიოთეკის ფასადი მინი|250პქ|ცელსუსის ბიბლიოთეკა, აღდგენილი. მინი|250პქ|შიდა აფსიდა და ნიშეები.
ცელსუსის ბიბლიოთეკა — ანტიკური შენობა ეფესოში, ანატოლიაში. დღესდღეობით თურქეთის შემადგენლობაშია. აშენებულია ანტიკური ხანის ბერძენის, ტიბერიუს იულიუს ცელსუს პოლემეანუსის მიერ. ცელსუსის ბიბლიოთეკის მშენებლობა დასრულდა ჩვენი წელთაღრიცხვით 135 წელს მისი ვაჟის, გაიუს იულიუს აქვილას მიერ (კონსული, 110 წ.). ცელსუსი მდიდარი და ცნობილი მოქალაქე იყო, 92 წელს იკავებდა კონსულის თანამდებობას, 115 წელს კი იყო აზიის პროვინციის მმართველი. ცელსუსი წარმოშობით სარდისის მიდამოებიდან იყო, იგი ბერძნებს შორის გახდა პირველი, რომელიც რომის იმპერიაში კონსულად აირჩიეს და ბიბლიოთეკაში მოიხსენიება, როგორც ბერძენად, ასევე რომაელად. ბიბლიოთეკის მშენებლობას ცელსუსი საკუთარი სახსრებით აფინანსებდა.
ლიტერატურა
მინი|400px|20-მილიონიანი ძველი ლირა
სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტურა
რომანეთი
რომანეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (საპრასიის თემი), მდებარეობს მდინარე ძულუხურის (სულორის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 320 მეტრი. ვანიდან 18 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 276 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იოსები (ჯანდიერიშვილი)
იოსები (გვარად ჯანდიერიშვილი) — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1755-1764 წლებში. მანამდე იყო რუსთავის ეპისკოპოსი. კათოლიკოსად დაადგინა 1755 წლის საეკლესიო კრებამ, რომელმაც გადააყენა ანტონ I. 1762 წელს იოსები ხელმძღვანელობდა ერეკლე II-ის ინიციატივით მოწვეულ საეკლესიო კრებას, რომელმაც შეიმუშავა დადგენილება საეპისკოპოსოებში მღვდელმსახურების წესების დარღვევათა აღმოსაფხვრელად. 1764 წლის მარტში ანტონ I-ის კათოლიკოსად აღდგენის გამო იოსები გადააყენეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
ალექსანდრეს არქიპელაგი
thumb ალექსანდრეს არქიპელაგი (Alexander Archipelago) — კუნძულთა ჯგუფი წყნარი ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ალასკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. მატერიკიდან გამოყოფილია ლინის ყურით. არქიპელაგის მახლობლად მდებარეობს ალასკის შტატის დედაქალაქი ჯუნო. არქიპელაგის ეკონომიკა დაფუძნებულია ტურიზმზე, თევზჭერასა და ხე-ტყის დამუშავებაზე.
ისტორია
არქიპელაგი აღმოაჩინა რუსმა მეზღვაურმა 1741 წელს, სახელი კი ეწოდა მოგვიანებით ალექსანდრა ბარანოვის პატივსაცემად, რომელიც აშშ-ში რუსული დასახლებების მმართველი იყო. მან 1799 წელს არქიპელაგი ფორმალურად შეუერთა რუსეთის იმპერიას. მისი სახელი დაერქვა ასევე კუნძულ ბარანოვსაც. 1867 წელს არქიპელაგი ალასკასთან ერთად რუსეთმა აშშ-ს მიჰყიდა.
გეოგრაფია
კუნძულები წარმოადგენენ წყალქვეშა ქედის მწვერვალებს, რომლების კანადისა და ალასკის სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობენ. კუნძულები ერთმანეთისგან ღრმა ყურეებითაა დაშორებული. ყველაზე დიდი კუნძულებია ჩიჩაგოვა, ვრანგელი, ბარანოვა, რევილიაჯიჯედო, კუპრეიანოვა, პრინც უელსის კუნძული, კუიუ და ეტოლინი. კუნძულები დაფარულია ხშირი ტყის მასივით, აქვთ საკმაოდ მდიდარი ფაუნა.
სქოლიო
კატეგორია:არქიპელაგები კატეგორია:ალასკა
ჯაჭვის პერანგი
მინი|ქართული ჯაჭვის პერანგი (2) [[ჩაჩქანი|ჩაჩქნითა (1) და სამკლაურებით (3).]] ჯაჭვის პერანგი — საბრძოლო აბჯრის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც შედგება ერთმანეთზე ბადისებურად დაკავშირებული მცირე ზომის ჯაჭვის რგოლებისგან — ჭიკუებისგან. ევროპაში ის ხმარებაში იყო ძვ.წ. მე-3 საუკუნიდან მე-16 საუკუნის ჩათვლით, ხოლო საქართველოში, აზიასა და ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებში უფრო გვიანდელ პერიოდშიც გამოიყენებოდა.
ისტორია
ჯაჭვის პერანგი ფართოდ გავრცელებული იყო შუა საუკუნეებში, თუმცა საკმაოდ ძვირიც ღირდა, რადგანაც მისი დამზადება დიდ დროსა და შრომას მოითხოვდა. ამ მიზეზით, როგორც წესი, ჯაჭვის პერანგი უფრო შეძლებულ მეომრებსა და თავადაზნაურობას ჰქონდა. ამიტომ ბრძოლის ველზე დაღუპულ ჯარისკაცებს ჯაჭვის პერანგებს ხდიდნენ და თავისთვის იტოვებდნენ ან ძვირად ყიდდნენ.
საბოლოოდ, რადგანაც კავალერიის შოკური შეტევებისა და მძლავრი არბალეტების წინააღდმეგ ჯაჭვის პერანგი კარგ დაცვას ვერ უზრუნველყოფდა, ის თავადაზნაურობისთვის თანდათან მეორეხარისხოვანი აბჯრის სახეობა გახდა და გზა დაუთმო მეტალის ფურცლებისგან დამზადებულ ფირფიტოვან აბჯარს. დამატებითი დაცვისთვის ჯაჭვის პერანგებს ფირფიტოვანი აბჯრის ქვეშ იცვამდნენ.
მე-14 საუკუნისთვის ფირფიტოვანი აბჯარი უფრო და უფრო ხშირად გამოიყენებოდა ჯაჭვის პერანგის ნაცვლად, რადგანაც არბალეტის ისრისგან, ბლაგვი იარაღებისა და კავალერიის შოკური შეტევისგან უკეთ იცავდა მეომარს. ამის მიუხედავად, ჯაჭვის პერანგი, გამბეზონთან ერთად, კვლავ ფართოდ გამოიყენებოდა შედარებით დაბალი სოციალური ფენის მეომრების მიერ.
დამზადება
ჯაჭვის პერანგში რგოლის - „ჭიკუს“ თავების შეკვრის წესით გამოიყოფა სამი მთავარი ჯგუფი: „ფარეშიანი“ (ანუ თავები შეკრულია რკინის მანჭვალით), „უფარეშო“, ანუ უბრალოდ მიახლოებულია ერთმანეთთან და „დადუღებული“.
სამივე ტიპის ჯაჭვის ყოველი შემადგენელი რგოლი - „ჭიკუ“ - ჩასმულია ოთხი მხრივ მსგავს რგოლში, ზევით და ქვევით, მარჯვნივ და მარცხნივ. გარდა ჯაჭვის კიდურა რგოლებისა, რომლის ყოველი რგოლი ერთმანეთთან ჩამაგრებულია ორი მეზობლად მდგომი რგოლით. ჯაჭვის კალთების შუაში, ოდნავ აჭრილი ადგილების განაპირა რგოლები ორმაგია - წყვილ-წყვილადაა ერთმანეთში ასხმული. ჯაჭვის საყელო დუგმებით იკვრება. მარცხნივ|მინი|292x292პქ|1698 წლის გერმანული ხელნაწერის ილუსტრაცია ჯაჭვის პერანგის დამზადებაზე. ჯაჭვი საქართველოში ძველთაგანვე იყო ცნობილი: კლდეეთში აღმოჩენილია ბრინჯაოს ჯაჭვის ნაშთი, რომლის ყოველი რგოლი ფარეშანი თვლებითაა შეკრული, რაც მეტად მნიშვნელოვანია. II-III სს-ში ჯაჭვის დამზადების ტექნიკას საქართველოში უმაღლესი საფეხურისთვის მიუღწევია, რადგან ის უკვე ფარეშანია. მინი|[[ხევსურები|ხევსური მეომრები ჯაჭვის პერანგებში, აღსანიშნავია შარვლები, რომლებიც ასევე ჯაჭვისაა.]] ჯაჭვები არა მარტო რგოლების შეკავშირებით, არამედ თარგითაც განირჩევა. უფარეშო ჯაჭვის პერანგები წინ გულგახსნილია, ხოლო ფარეშანი და დადუღებული ტიპი კი ჯაჭვის თავგასაყრელ სახეობას წარმოადგენს. თავგასაყრელი პერანგის სახეობა უფრო დაწინაურებულია, რადგან ბრძოლის დროს მებრძოლის მკერდი მკვიდრადაა დაცული. საინტერესოა, რომ ხევსურები დადუღებულ ჯაჭვს მიიჩნევდნენ კარგ ჯაჭვად, რომელიც იქ ძველად ხუთ ძროხად ფასობდა. გარდა ამ ტიპოლოგიურად დალაგებული ჯაჭვის სახელწოდებებისა, საქართველოში არსებობდა აგრეთვე ჯაჭვის სხვადასხვა სახელებიც, რომელნიც მომდინარეობდა სახელთა ცნების და ქვეყნების მიხედვით, სადაც მას აკეთებდნენ, მაგ.,ლ სამანქანი, ზეიდალი, ხოსროვანი, ქირაფქა, ჯაბალა.
მასალის მიხედვით ჯაჭვის პერანგები უმეტესწილად ფოლადისაგან მზადდებოდა. ფოლადის სხეპლისაგან კრავდნენ ჯაჭვის თვალს. ჭიკუს ფორმა ნებისმიერი შეიძლება ყოფილიყო: წვეტიანი, უწვეტო, ბრტყელი და სხვ. ერთი ჯაჭვის მოსაქსოვად საჭირო იყო დაახლოებით 15-20 ათასი რგოლი, ჯაჭვთა რგოლების რაოდენობა დამოკიდებული იყო ასასხმელი ჯაჭვის მოცულობაზე.
ცეცხლსასროლი იარაღის დამკვიდრებასთან ერთად მთელს მსოფლიოში ჯავშნისა და ჯაჭვის პერანგის წარმოება თანდათან დავიწყებას მიეცა, მიუხედავად ამისა, საქართველოს მთამ, კერძოდ ხევსურეთმა, სხვა კუთხეებთან შედარებით ყველაზე უკეთ შემოგვინახა, ჯაჭვის დამზადების ტექნოლოგია.
ეფექტურობა
მინი|228x228პქ|ჯაჭვის პერანგი [[ჰასტინგსის ბრძოლა|ჰასტინგსის ბრძოლიდან (1066 წელი)]] ჯაჭვის პერანგი ეფექტური თავდაცვითი საშუალება იყო გრძივი ალესილპირიანი იარაღების დარტყმების შესაკავებლად და გარკვეულწილად, მჩხვლეტი დარტყმების წინააღმდეგაც. ზოგადად, ჯაჭვის პერანგის ეფექტურობა განისაზღვრებოდა ოთხი ფაქტორით: ჯაჭვის რგოლების შეკავშირების მეთოდით, რგოლების მასალით, ნაქსოვის სიხშირითა და რგოლების სისქით. უფარეშო წესით დამზადებული ჯაჭვის პერანგი ვერ აკავებდა მჩხვლეტ დარტყმებს. თუმცა, როცა პერანგი ფარეშიანი იყო, მისი გარღვევა მხოლოდ მაშინ იყო შესაძლებელი, თუ გრძივი დარტყმა მოხდებოდა კონკრეტული ტიპის იარაღით, მაგალითად, ალებარდით. ფარეშიან ჯაჭვის პერანგს ასევე არღვევდა მძლავრი მშვილდიდან და არბალეტიდან ნასროლი ისარი. მარცხნივ|მინი|253x253პქ|შუა საუკუნეების ამ ევროპულ მინიატურაზე ნაჩვენებია, როგორ კვეთს რაინდი [[საორხელო ხმალი|საორხელო ხმლით მოწინააღმდეგესა და მის ჯაჭვის პერანგს.]] არქეოლოგიური მასალიდან არსებობს მტკიცებულებები, რომ ბრძოლაში ხშირად ცდილობდნენ მოწინააღმდეგის ჯაჭვის პერანგი კი არ გაერღვიათ, არამედ ისეთ ადგილში მიეყენებინათ მტრისთვის დარტყმა, რომელსაც ჯაჭვის პერანგი არ იცავდა. შვედეთში, დანიელებსა შვედებს შორის გამართულ ვისბის ბრძოლაში დაღუპული მეომრების ჩონჩხებს უმრავლესობას დაზიანებები აღენიშნება ფეხების არეში, რომლებიც, როგორც წესი, ნაკლებად დაცული იყო.
იმის მიუხედავად, რომ ჯაჭვის პერანგი ხშირ შემთხვევაში მაინც ეფექტური თავდაცვითი საჭურველი იყო, საორხელო ხმლების დახვეწასთან ერთად ჯაჭვის გარღვევა უფრო ადვილდებოდა. ხშირი იყო შემთხვევა, რომ რაინდი ახერხებდა ფირფიტოვანი აბჯრისა და მის ქვეშ ჩაცმული ჯაჭვის პერანგის ერთბაშად გაჭრას და მოწინააღმდეგის მოკვლას.
ჯაჭვის პერანგი ასევე არაეფექტური იყო ბლაგვი იარაღიდან მიღებული დარტყმის შეკავებაში და ხშირად ვერ იცავდა მეომარს სერიოზული დალურჯებებისა და მოტეხილობებისგან. ჯაჭვის ჩაბალახი ასევე სუსტი დაცვის საშუალება იყო თავისთვის, ვინაიდან ის ბლაგვი იარაღით, მაგალითად, უროთი მიყენებული დარტყმისგან ვერ იცავდა მეომარს თავის ტრავმისა და ტვინის შერყევისგან. ამ მიზეზით, ხშირად მეომრები ჯაჭვის პერანგისა და ჩაბალახის ქვეშ ატარებდნენ გამბეზონს, რომელიც წარმოადგენდა ბალიშებით დარბილებულ მოსაცმელს. გამბეზონები ან დალიანდაგებული მეთოდით იკერებოდა, ან გრძივი ვერტიკალური დარბილებებით.
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო აღჭურვილობა კატეგორია:აბჯრები
ცისკარიშვილების სასახლე
ცისკარიშვილების სასახლე — არქიტექტურული ძეგლი ქურთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ქურთაში. ძეგლი თარიღდება XIX საუკუნით. იგი ქურთის ცენტრში, მაჩაბლების სასახლის სამხრეთით 10 მეტრშია. ექიმი ცისკარიშვილი მაჩაბლების სიძე იყო.
აღწერილობა
სასახლე ნაშენებია ქართული აგურით. წყობაში ზოგიერთ ადგილას ჩართულია რიყის ქვა. 1991 წლის მიწისძვრამ, შემდეგ მოსახლეობამ ის საკმაოდ დააზიანა. ორივე სართულის სიმაღლეზე აღმოსავლეთის ფასადია შემორჩენილი. ასევე, სასახლეს აქვს ჩრდილოეთის ფასადის აღმოსავლეთი ნახევარი და სამხრეთი ფასადის აღმოსავლეთი ნაწილი. პირველი სართულის სათავსები სარდაფებად და მარნად გამოიყენებოდა. სავარაუდოდ, 5 დარბაზი უნდა ყოფილიყო მეორე სართულზე. გადახურვა, იატაკი და დასავლეთი ფასადი აღარ არსებობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
დალი (მითოლოგია)
დალი — ქართულ მითოლოგიაში ნადირობის ქალღმერთი, ნადირთ პატრონი, მიეწერებოდა „წმინდა“ ნადირთა (ჯიხვი, არჩვი, ირემი) მფარველობის ფუნქცია.
დახასიათება
საქართველოს მთიანეთში (უმეტესად სვანეთში) გავრცელებული გადმოცემების თანახმად, დალის გარეგნობა მზეთუნახავის გარეგნობას წააგავს. დალი მიუვალ კლდეებზე ცხოვრობს, საიდანაც ეშვება მისი ოქროს თმები. დალი მაქციაა, მას შეუძლია ადამიანს გამოეცხადოს ცხოველის ან ფრინველის სახით. მის რჩეულ მონადირეს, რომელიც მასთან სიყვარულს გაიზიარებს, დალი ეხმარება ნადირობაში მანამ, სანამ მონადირე მათი სიყვარულის საიდუმლოს ინახავს. ამ პირობის დამრღვევი მონადირე აუცილებლად იღუპება. დალის და უცნობი მონადირის შვილად ითვლება ამირანი.
დალი სვანურად წარმოითქმის როგორც დალ— კლდის ტურფა ქალი,  ნადირთა და მთაში ასულ მონადირეთა ბედის გამგებელი. ემორჩილება ჯიხვი, შუნი, არჩვი, ირემი, მათი მცველი და გამჩუქებელია.
წარმოშობა
დალი უძველესი ქალღმერთია. შესაძლოა, მისი წინაპარი იყო შუმერთა დილბადი. აქვს შეხვედრები გერმანულ და სხვა ქვეყნის მითოლოგიასთან. პირველად ოჯახის კეთილი ქალღმერთი უნდა ყოფილიყო, შემდეგ მაცდურის, ავსულის, ჯადოქრის თვისებები მიიღო. მისი სახელი ცოცხალია ქართულ ფოლკლორში, უფრო სვანურში („ბეთქილი“, „დალა კოჯას ხელღვაჟალე“ და სხვა). სვანის ცხოვრება იმდენად იყო დაკავშირებული ჯიხვზე და არჩვზე ნადირობასთან, რომ ნადირთა ღმერთი და ქალღმერთიც შეუქმნია.
დალის სახელი ძრწოლვითა და პატივისცემით წარმოითქმის. მის საბრძანებელია უხვაანი, ლალცხატი — სალი კლდეები.
ერთი ამბავი
დალები საშინლად სცემენ, ამოწყვეტენ კიდეც იმას, ვისაც გადაეკიდებიან, ვინც უღალატებს, მაგრამ ვისაც სწყალობენ, სასურველ ნადირს ახვედრებენ თუნდაც ყანაში. სვანები ასახელებენ პირებს, რომელთაც დალი სწყალობდა: სუმაშერების ისმას, დისელ ლევანს, ნუაშერების ნუას, სიხაოშერების მაკუს... ამ უკანასკნელს ხალხში გამოუჩენია დალის ნაჩუქარი რიდე, მაშინვე სანადიროდ წასვლის სურვილს მოუცავს, ორი მონადირის თანხლებით საჯიხვეები მოუნახულებია, ზვავს გადაუტანია, მხლებელნი გადარჩენილან. ზვავს გადაუტანია საძებნელად წასული 12 ვაჟკაციც. მეორე მონადირის, ნუას შვილს მამის სკივრი გაუღია, დალის ნაჩუქარი უნახავს, შინ დაბრუნებული ნუა ლოგინად ჩავარდნილა და ვეღარც ამდგარა. სიკვდილის წინ ყველა გარეთ გაუსტუმრებია. წყნარი მოთქმის ხმაზე ბიჭებს სარკმელში შეუჭყეტიათ და უნახავთ დალები მომაკვდავს რომ დასტიროდნენ და აცვამდნენ. სარკმელზე მტრედი მჯდარა, მთელი დღე გულსაკლავად ღუღუნებდაო, ხოლო ნუას ხელი, რასაც დალი გულში იკრავდა, ვეღარ გაუსწორებიათ (ბიჭებმა რომ ნახეს, დალები უეცრად გამქრალან).
სვანების დამოკიდებულება
დალისა და აფსათის სვანეთში თითქმის ისევე მტკიცეა, როგორც წმინდა გიორგის - ჯგირაგისა. სვანი მოხუცები მრავალ ცნობილ და უცნობ მითს ჰყვებიან დალზე. „დევებს თუ იცნობს“?-ეკითხებით. „აჰ, არა! დევის ცნობას დალი როგორ იკადრებს. დალი სხვაა, დევი სხვაა. ნადირების მშვენიერ ქალბატონი წმინდა ჭიუხებზეა, ბანჯგვლიანი დევი - ბნელ გამოქვაბულში“. მცდარია ო. სპენსერის აზრი, რომ დალი სვანთა ერთადერთი ღვთაებაა.
სვანური გადმოცემები
სვანურ მითებში, თქმულებებში, სიმღერებში ცოცხლობს არა ერთი, არამედ, რამდენიმე დალ (დალარ, მრ.). უფრო კი კენტად ზის კლდის ქიმზე, ლორელაის მსგავსად, ოქროს სავარცხლით ივარცხნის თავთუხისფერ თმას და მღერის ან ჩივის: შვილი გონგოფ-მგელმა მომტაცაო. მამაცი მონადირე გამოივლის, ესმის მოთქმა, მგელს დაედევნება, მოკლავს, დალ ოქროს ნაწნავებს გადმოუშვებს, შვილს აიყვანს, მერე მონადირეს დაიახლოვებს; როგორც ვნებიანი ქალღმერთი დალ ნიმფებსა და აფროდიტეს მოგვაგონებს. დალისა და დარჯელანის შვილია ქართველთა ეროვნული გმირი ამირანი.
მითი: სოფლის თავში ფრიალო კლდიდან ყოველდღე ქალის შემზარავი კივილი მოისმოდა (სიყვარულის ტკივილი). ამის გამგონე მაკე ძროხას ხბო არ შერჩებოდა, ცხენს კვიცი. მიწა იძვროდა. სოფელი შეწუხდა. მამაცმა დარჯელანმა იკისრა მწვერვალზე ასვლა, რომ სოფელი ეხსნა. მჭედელს სამი რკინის პალო გამოაჭედვინა, კლდეზე საფეხურები გაიკეთა, ავიდა. გამოქვაბულში დალ ნახა, ერთი ნახვით შეუყვარდა, დალიც დანებდა. მონადირემ კლდეზე ცოცვას მოუხშირა. ეჭვიანი ცოლი აედევნა, მძინარე ქმარსა და დალს თავზე წაადგა. დალს ოქროს ნაწნავებო ოქროს მაკრატლით შეაჭრა და მიატოვა. შეჭირვებულმა დალმა დარჯელნას უთხრა: ჩემი აღსასრული დადგა, მუცელი გამიჭერი, ბავშვი ამოიყვანე, კუროს ტყავში გაახვიე და სამი გზის შესაყარზე დააგდეო. მონადირემ ყველაფერი შეასრულა. გამოიარა სამმა წმინდა კაცმა, ბავშვი დალოცეს. მიხვდნენ რომ დალის ვაჟი იყო და ამირანი (მირიმი) უწოდეს, გასაზრდელად კი ისევ დარჯელანს გადასცეს. (შეადარეთ ყრმა ჰერაკლეს დაგდება დედისაგან გზაში, ათენას და ჰერას გამოვლა და შეცნობა იმისა, რომ ბავშვი ღვათაებრივია).
ლიტერატურა
კატეგორია:ნადირობის ქალღმერთები კატეგორია:სვანური მითების პერსონაჟები
ვარსტუს მუნიციპალიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
ბენიან-ბეგონის ელიას ეკლესია
ბე ბენიან-ბეგონის ელიას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბენიან-ბეგონში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ნაეკლესიარი მდებარეობს სანიავოს ქედის ჩრდილოეთით, ხადის ხეობისა და ლაკათხევის გამყოფ მაღალ ქედზე, სონჩოს მთაზე, ზღვის დონიდან 2567,5 მეტრის სიმაღლეზე. სალოცავი მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. მიმართულია დასავლეთ-აღმოსავლეთ ღერძზე. შესასვლელი ღიობი გაჭრილია დასავლეთ ფასადზე ცენტრალურ ნაწილში. ეკლესიის გადახურვა ჩაქცეულია. ეკლესიის გარე ზომებია 2,90x4,10 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩემი ცოლის დაქალი კინოში
როლებში
ლელა მებურიშვილი - ეკატერინე (კატო) კირვალიძე
კოტე თოლორდავა - დიტო შარაშენიძე
დავით დარჩია - მირიან ბარათეონი
კახა აბუაშვილი - ვეკო
გიორგი ყიფშიძე - ვერსკი
სანდრო კაკულია - სანდრექსა
ანა ტყებუჩავა - ნინა გურაბანიძე
მაკა ძაგანია - თინა ბრეგვაძე
ეკა დემეტრაძე - ნატაშკა
კატეგორია:2014 წლის ქართული ფილმები
ჭანიეთი
ჭანიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ჭანიეთი, ვაშტიალი, ქაქუთი).
გეოგრაფია
ჭანიეთი მდებარეობს მდინარე ჩოლოქის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 120 მ, ოზურგეთიდან 7 კმ. სოფელი მდებარეობს ნაბადას მთის ძირში, მდინარე ჩოლოქის ხეობაში. ნაბადას ჩრდილოეთით დგას მუზარათის მთა, საიდანაც ჩამოედინება მუზარათის ღელე. ნიაბაურისა და ჭანიეთის საზღვარზე დგას ნასიმაგრევის მთა. გადმოცემით, აქ უნდა აშენებულიყო თამარის ციხე, მაგრამ არ აშენდა, რადგან ამ ადგილას წყალი არ აღმოჩნდა. თამარის ციხე აშენდა ლიხაურის საზღვარზე. სოფელში მრავლადაა მცირე მდინარეები — თაროსანას ღელე, ცხვირსაბანელა, ორპირღელე, ძიმითას ღელე; აგრეთვე წყაროები: ანტონას საცივი, ბარნაბას საცივი, თადას საცივი, ელისაის საცივი, ბოლქვაძის წყარო, ოლიმპის საცივი, ცინცაძეების საცივი.
ისტორია
ჭანიეთის სახელი „ჭან“ ძირიდან და ამ ტერიტორიაზე ადრეულ ეპოქებში დასახლებული ჭანებიდან მოდის.
ჭანიეთი, სხვა მეზობელ სოფლებთან ერთად, შედიოდა ლიხაურის სასოფლო საზოგადოებაში. ისტორიულ წყაროებში ჭანიეთი ლიხაურისგან დამოუკიდებლად იშვიათად იხსენიება. 1870-იან წლებში ჭანიეთი და ქაქუთი მოინახულა და აღწერა დიმიტრი ბაქრაძემ. მანვე აღწერა ჭანიეთში სასაფლაოზე მდგარი ახალაშენებული მთავარანგელოზთა სახელობის ხის ეკლესია. ეკლესიაში ინახებოდა ღვთისმშობლის ვერცხლის ხატი, რომელსაც ამაგრებდნენ ტარზე და დროშის სახით იყენებდნენ. წარწერაში მოხსენიებულია დედოფალი რუსუდანი, სავარაუდოდ, გიორგი III-ის და. გადმოცემის თანახმად მთავარანგელოზთა ეკლესია უნდა აშენებულიყო ე.წ. საჯვარეზე. ეს იყო სალოცავი ადგილი, სადაც აღმართული იყო ჯვრის ფორმის ქვა, რომელიც ამჟამად დაკარგულია. ეკლესიის მრევლი შეადგენდა 75 კომლს. ეკლესია მოხატული იყო. 1920-იან წლებში ეკლესია დაანგრიეს და ხის მასალით სოფლის კლუბი ააშენეს. გარდა მთავარანგელოზთა ტაძრისა, ჭანიეთში იდგა გურიელთა კარის ეკლესია და შავიშვილთა კარის ეკლესია. გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო კულტურები იყო სიმინდი და ღომი, აგრეთვე ვაზის ადგილობრივი ჯიში ჩხავერი. იმ ადგილებს, სადაც ვენახი იყო გაშენებული, შემორჩენილი აქვს სახელი ჩხავნარა.
1929-30 წლებში პერიოდში ჭანიეთი გამოეყო ლიხაურის საზოგადოებას და ქაქუთთან და ვაშტიალთან ერთად შექმნა ცალკე სასოფლო საბჭო. შეიქმნა ვალერიან ბაქრაძის სახელობის კოლმეურნეობა. დაიწყო ჩაის გაშენება. ასევე სოფელში გაშენებული იყო ციტრუსები, ვენახი, ხეხილი და ტუნგი. 1958 წლის 14 მაისს ჭანიეთის კოლმეურნეობაში, ლაითურისა და ლიხაურის, პარალელურად პირველად გამოსცადეს ჩაის საკრეფი მანქანა, რაც იმდროინდელმა პროპაგანდამ საბჭოთა მეურნეობის უდიდეს წარმატებად გამოაცხადა. 1930-იანი წლებიდან 1960-იან წლებამდე სოფელში მუშაობდა კრამიტისა და აგურის ქარხნები. მისი მუშაობა შეწყდა ნედლეულის ამოწურვის გამო. 1990-იან წლებში განადგურდა ჩაის ფართობების დიდი ნაწილი და სხვა სამეურნეო ობიექტები.
1955 წელს ჭანიეთის კოლმეურნეობას ეწოდა შოთა რუსთაველის სახელი. 1966-67 წლებში მოხდა სოფლის ცენტრის რეკონსტრუქცია. დაინგრა ძველი შენობები და აშენდა ახალი, სადაც სოფლის ადმინისტრაცია და კულტურული დაწესებულებები განთავსდა. 1966 წელს დაიდგა რუსთაველის ძეგლი. 2011 წელს სოფელი დაიყო 11 ქუჩად და თითოეულს მიენიჭა საკუთარი სახელი, მოხდა სოფლის გაზიფიცირება, ცენტრში გაშენდა ილია II-ის სახელობის სკვერი.
ეკონომიკა
ჭანიეთის, ისევე როგორც გურიის მხარეში სხვა სოფლებში ეკონომიკა მხოლოდ სოფლის მეურნეობით შემოიფარგლება და ისიც ნატურალური მეურნეობის ნიშნებს ატარებს, რომელიც ის ორიენტირებულია მხოლოდ შიდა სასურსათო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე. საბჭოთა პერიოდში, 1930-იანი წლებიდან სოფლის ეკონომიკის წამყვანი დარგი მეჩაიეობა იყო. სოფლის მოსახლეობა მოწეულ მოსავალს აბარებდა თავიდან გურიანთის, ხოლო 1965 წლიდან ლიხაურის ჩაის ფაბრიკაში. 1950-იან წლებში ჩაი გაშენებული იყო 143 ჰექტარზე, ასევე სოფელში იყო 50 ჰა ციტრუსების, 30 ჰა ვენახისა და ხეხილის და 20 ჰა ტუნგის პლანტაციები. 1990-იან წლებში სოფელში იყო 80 ჰა ჩაისა და 165 ჰა სიმინდის ფართობი. ამჟამად სოფელში გავრცელებული კულტურებია თხილი, მანდარინი, კივი, სიმინდი.
განათლება
სოფელში არის საჯარო სკოლა და საბავშვო ბაღი. ჭანიეთის ოთხწლიანი სკოლა გაიხსნა 1930-იან წლებში. 1936-38 წლებში აშენდა სკოლის სამსართულიანი, რიყის ქვის შენობა, რომელსაც მიაშენეს დამატებითი კორპუსი 1973 წელს. 1999 წლიდან სკოლა ცხრაწლიანია. 2018 წელს აშენდა სკოლის ახალი შენობა.
ჩაბიას ტახტი
დიმიტრი ბაქრაძეს, რომელმაც ჭანიეთი და ქაქუთი 1873 წელს მოინახულა, აღწერილი აქვს მასიური ქვის ფილა, „ჩაბიას ტახტი“. ქვის ფილა ეყრდნობა მიწაში ჩასობილ ოთხ დაბალ ქვის სვეტს. მასზე შემორჩენილია წარწერა „ეს ქ..ე....ყენა გგი ჩაბია. შე.ნდე ღმთო“ (ეს ქვა დააყენა გიორგი ჩაბიამ, შეუნდე ღმერთო). მინდორს, სადაც ეს ქვა დგას, ჩაბიასეულს ეძახიან. ეს გვარი გურიაში ბაქრაძის მოგზაურობის დროს უკვე არ ფიქსირდებოდა.
ცნობილი ადამიანები
ჭანიეთში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ავსტრალიური სამზარეულო
მინი|241x241პქ|ტიპური ავსტრალიური ხორცის ღვეზელი ტომატის სოუსით ავსტრალიური სამზარეულო მოიცავს ავსტრალიისა და მისი მოსახლეობის საკვებს და სამზარეულო პრაქტიკას. ავსტრალია მიგრაციის ერთ- ერთ უმსხვილეს ცენტრს წარმოადგენს, რითაც განპირობებულია ავსტრალიურ კერძებში სხვა ქვეყნის სამზარეულოების კომპონენტების შეტანა. ავსტრალიური კერძები შეიცავს სხვადასხვა სამზარეულოების ვარიაციებს, როგორებიცაა ბრიტანული, ევროპული, აზიური და ახლო აღმოსავლეთის ელემენტები.
ავსტრალიური ძველი სამზარეულო
ადგილობრივი ავსტრალიერები ავსტრალიური ფლორისა და ფაუნის 5 000 წარმომადგენლით იკვებებოდნენ. ფართოდ გავრცელებული იყო კენგურუებზე ნადირობაც. საკვებს წარმოადგენდა სხვადასხვა ჯიშის გველები და ხვლიკები. გამოიყენებოდა ტყის კენკრა, თხილი და კაკალი, ასევე გარეული თაფლი. თევზზე ნადირობის ტექნოლოგიები მოიცავდა შუბებს, კაუჭებსა და ხაფანგებს. მარცხნივ|მინი|იტალიელი მიგრანტების მიერ შექმნილი რესტორნები და კაფეები ლიგონის ქუჩაზე, [[მელბურნი|მელბურნში]]
თანამედროვე ავსტრალიური სამზარეულოს ჩამოყალიბება
კოლონიალიზმის პერიოდის დროს ბრიტანელმა კოლონიზატორებმა ავსტრალიაში, ქალაქ სიდნეის პორტში ფეხი პირველად 1788 წელს დადგეს. ბრიტანელებმა ავსტრალიაში თავდაპირველად ბატებით, მტრედებითა და თევზით კვება დაიწყეს, მაგრამ მათ ძალიან გაუჭირდათ ადგილობრივ ფაუნასთან შეგუება.
გარკვეული სირთულეების შემდეგ, ავსტრალიის სოფლის მეურნეობა ადგილობრივი ბაზრებისთვის მთავარ მომმარაგებლად ჩამოყალიბდა. ქვეყნის მთელს ტერიტორიაზე გავრცელდა მეცხვარეობა და მესაქონლეობა. მნიშვნელოვანი გახდა ხორბლისა და სხვა მარცვლოვანი კულტურების მოყვანაც. შაქრის ლერწამი მოჰყავთ ქუინზლენდსა და ახალ სამხრეთ უელსში. მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე გავრცელებულია ხილ- ბოსტნეულობა. დღეს ავსტრალიაში 85 681-ზე მეტი მეურნეობის ბიზნესია, რომელთა 99 პროცენტს ადგილობრივი მესაკუთრე ჰყავს. მინი|ქათმის პარმიაგანა, ბარების პოპულარული კერძი
ხორცეულობა
ავსტრალიელი მოსახლეობის უმეტესობა საკვებად ქათმის ხორცს მოიხმარს. თითოეული ავსტრალიელი მთელი წლის განმავლობაში დაახლოებით 47 კილოგრამ ქათმის ხორცს მიირთმევს.
ავსტრალიაში ძალიან პოპულარულია ცხვარიც. ქვეყნის ტერიტორიაზე ყველაზე მეტად მიიირთმევენ ფეხებისა და მხრების შემწვარი ნაწილებს. ეს ინგრედიენტი ასევე ძალიან გავრცელებულია ადგილობრივ ქაბაბებში, რომლებიც ბრეძენმა და თურქმა მიგრანტებმა ჩაიტანეს ქვეყნის ტერიტორიაზე 1960- 1970- იან წლებში. მარცხნივ|მინი|169x169პქ|თევზი ფრისთან ერთად.
თევზი და ზღვის პროდუქტები
ავსტრალიაში თევზსა და ზღვის პროდუქტებზე მოთხოვნა დროთა განმავლობაშ იზრდება. ამის მიუხედავად მას მაინც ფრინველისა და საქონლის ხორცი მკვეთრად უსწრებს. ავსტრალიის სამზარეულოში გავრცელებულია ავსტრალიური ზღვის პროდუქტები, როგორებიცაა: სამხრეთის ცისფერი თინუსი და ტალახის კიბორჩხალა.
თევზი ფრისთან (ჩიფსებთან) ერთად დიდ ბრიტანეთში წარმოიშვა და კოლონიალური პერიოდის გამო ავსტრალიაშიც ძალიან პოპულარული გახდა. საკვები მოიცავს კარგად შემწვარ თევზს და ერთ ზომაზე დაჭრილ, ზეთში შემწვარ კარტოფილის ჩხირებს.
ჩაი
ჩაი ყველაზე პოპულარული ცხელი სასმელი იყო ავსტრალიაში მთელი თავისი ისტორიის მანძილზე, ბრიტანელების დასახლებიდან, თუმცა ყველაზე მეტად პოპულარული ეს სასმელი 1990 -იანი წლებიდან გახდა.  მინი|ესპრესოს ბარი მელბურნში, რომელიც 1954 წელს გაიხსნა ჩაი და ორცხობილა ან ახლად გამომცხვარი ფუნთუშები ძალიან პოპულარულია. მათ მეტწილად საღამოობით, ოჯახებთან ან მეგობრებთან ერთად მიირთმევენ.
ყავა
1952 წელს ავსტრალიაში პირველი ესპრესოს აპარატების გამოჩენა დაიწყო და მელბურნსა და სიდნეიში უამრავი იტალიური ყავის სახლები გაჩნდა.
ნაზიქ ალ-აბიდი
ნაზიქ ალ-აბიდი (არაბ. نازك العابد‎; 1898, დამასკო, სირია — 1959, ბეირუთი, ლიბანი) — პირველი არაბი სუფრაჟისტი და სირიის ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლი. ცნობილი იყო, როგორც  სირიელი ჟანა დ არკი.
ბიოგრაფია
მისი მამა, მუსტაფა ალ-აბიდი  ხელმძღვანელობდა ადმინისტრაციულ საკითხებს კირკუკში მოგვიანებით გახდა  დესპანი მოსულში ოსმალეთის სულთან აბდულჰამიდ II- ის დროს;  ნაზიქ ალ-აბიდი გახლდათ  მოსამართლის და სულთნის მრჩეველის აჰმად იზა ალ-აბიდის ძმისშვილი. გოგონა ბავშვობაში ფუფუნებაში ცხოვრობდა. თურქეთში  მან რამდენიმე  ენაზე მიიღო განათლება თურქულ, ამერიკულ და ფრანგულ სკოლებში. გახდა სტამბოლის ქალთა კოლეჯის სოფლის მეურნეობის   ბაკალავრის ხარისხის მფლობელი. 1908 წლის ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის დროს  მისი ოჯახი ათი წლით გადაასახლეს ეგვიპტეში სადაც დარჩნენ 1918 წელს ოსმალეთის იმპერიის დაშლამდე.
1919 წლის სირიის ქალთა მოძრაობის დროს დამასკოს გაზეთებისთვის მამაკაცის ფსევდონიმით წერდა სტატიებს.
1920 წლის 24 ივლისს მან მონაწილეობა მიიღო ფრანგებთან ბრძოლაში მეისოლუნის უღელტეხილზე, სადაც ცდილობდა გადაერჩინა სასიკვდილოდ დაჭრილი გენერალი იუსეფ ალ-აზმეჰი. მინი|ოჯახის ფოტო. ნაზიქ ალ-აბიდი (დგას მარცხნივ) 1921 წლიდან გახლდათ წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის სირიის ფილიალის პრეზიდენტი, ხოლო 1922 წელს წითელი ჯვრის კომიტეტის მოდელის მიხედვით ქვეყანაში ჩამოაყალიბა წითელი ნახევარმთვარის  ორგანიზაცია.
1925-1927 წლებში მან კვლავ მიიღო მონაწილეობა სახალხო აჯანყებაში საფრანგეთის სამანდატო რეჟიმის  წინააღმდეგ. აჯანყების დამარცხების შემდეგ მას ქვეყნიდან ემიგრაცია მოუწია, მაგრამ უკვე 1929 წელს  დაბრუნდა სამშობლოში.
ამავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო დამასკოელი ქალთა გამოღვიძების ასოციაციის შექმნაში, რომელიც   ღარიბ გოგონებსკურსებზე  ინგლისური ენისა და კერვის  შესწავლის საშუალებას აძლევდა. გარდა ამისა, მან სახელმწიფო სახსრებით დააარსა ორი ასოციაცია: "წითელი ვარსკვლავი" და "დამასკოს სინათლე", რითაც ხელი შეუწყო არაბული სამყაროს კულტურის გავრცელებას გოგონათა სკოლებში.
1933 წელს მან დააარსა Niqâbat al-Mar'a al-Amila (მუშა ქალთა საზოგადოება), რომელიც დაკავებული იყო  სირიელ ქალთა შრომითი საკითხებით  და ემხრობოდა ეკონომიკურ განთავისუფლებას, როგორც ქალთა პოლიტიკური განთავისუფლების საშუალებას.
პირადი ცხოვრება
1922 წელს, ლიბანში გადასახლების შემდეგ,  ნაზიქ ალ-აბიდმა გაიცნო და დაქორწინდა ლიბანელ ინტელექტუალსა და პოლიტიკოს მუჰამედ ჯამილ ბაიჰუმზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:ფემინიზმთან დაკავშირებული ადამიანები კატეგორია:სირიელი ნაციონალისტები კატეგორია:სირიელი ფემინისტები კატეგორია:სირიელი სუფრაჟისტები კატეგორია:სირიელი პოლიტიკოსი ქალები
გალბერტო-ვილიაროელის პროვინცია
გალბერტო-ვილიაროელი — პროვინცია დასავლეთ ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა ბოლივიის 39-ე პრეზიდენტის, გალბერტო ვილიაროელის პატივსაცემად. მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 40 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 80 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 935 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაორმაგდა და 2005 წლისთვის შეადგინა 18 622 ადამიანი. მინი|250პქ|მარცხნივ|[[ალტიპლანო]]
დაყოფა
პროვინცია შედგება სამი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა. დედაქალაქია სან-პედრო-დე-ლა-გურაუარა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
ოხერა (ნასოფლარი)
ოხერა  — ნასოფლარი ახალციხის მუნიციპალიტეტ სოფელ მინაძესთან.
ნასოფლარი ოხერა მდებარეობს მდინარე ურავლის მარცხენა მხარეს მაღალ გორაზე. ოხერას წმინდა გიორგის ეკლესიის მიმდებარედ. ეკლესიამდე მისასვლელი გზით ჩანს კულტურული ფენა და დიდი ზომის რიყის ქვით ნაგები კედლის ნაშთი. იქვე ჭრილის გაყოლებაზე ჩამოშლილ მიწაში გვხვდება დიდი რაოდენობით კერამიკული მასალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გულისცემა (2016 წლის ტელესერიალი)
გულისცემა (Heartbeat) — ამერიკული სამედიცინო სატელევიზიო სერიალი. ეფუძნება ექიმ კეტი მაგლიატოს რეალურ ცხოვრებას, რომელიც მან აღწერა ავტობიოგრაფიაში „გულის საკითხები“. მთავარ როლებს მელისა ჯორჯი და ალექს პერტიერი ასრულებენ. სიუჟეტის მთავარი პერსონაჟია მსოფლიოში ცნობილი გულის გადანერგვის ქირურგი, რომელიც ლოს-ანჯელესის გამოგონებულ წმინდა მეთიუს საავადმყოფოში მუშაობს და ცდილობს, პირადი და პროფესიული ცხოვრება დააბალანსოს. სერიალის პრემიერა გაიმართა 22 მარტი 2016 წელს NBC-ის ეთერში. 2016 წლის 13 მარტს სერიალის გადაღებები შეწყდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:სამედიცინო ტელესერიალები
მეტრონომი
thumbnail|right|მექანიკური მეტრონომი მეტრონომი ( — ზომა და nomos — კანონი) — მუსიკალური ტემპის სიჩქარის გასაზომი ხელსაწყო. მეტრონომის ტიპის ხელსაწყოების შექმნა დაიწყო XVII საუკუნეში. თანამედროვე მეტრონომის (გააუმჯობესა ავსტრიელმა ოსტატმა ი. მელცელმა, 1816) აქვს პირამიდის ფორმის ხის კორპუსი, რომელზეც არის დანაყოფებიანი ხის სკალა, საათის ხრახნილი მექანიზმი და ქანქარა პატარა მოძრავი ტვირთით. ქანქარის რხევა თანაზომიერი კაკუნით აღინიშნება. ქანქარის რხევის რაოდენობა (რიცხვი) დროის ერთეულში დამოკიდებულია ტვირთის მდებარეობაზე. მეტრონომის ასაწყობად საჭიროა ტვირთის დაყენება სკალაზე საჭირო ციფრის პირდაპირ. მელცელს მეტრონომით ტემპი ნოტებში პირობითად აღინიშნება MM-ით (ნაწარმოების დასაწყისში ან შუაში). გამოიყენება აგრეთვე ფიზკულტურული ვარჯიშის, ლაბორატორიული სამუშაოების და სხვა დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტემპი კატეგორია:მუსიკალური ხელსაწყოები