cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები 1991 წლიდან
1992 წლიდან, საქართველოს ხელისუფლების სათავეში ედუარდ შევარდნაძის მოსვლის შემდეგ, სიტუაცია შეიცვალა და დაიწყო კომპრომისული პოლიტიკა რუსეთის მიმართ. 1993 წელს საქართველოსა და რუსეთს შორის დაიდო მეგობრობის ხელშეკრულება, 1994 წელს საქართველო შეუერთდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობას, 1995 წელს საქართველომ მხარი დაუჭირა რუსეთის ჯარების განთავსებას აფხაზეთში და ჩეჩნეთში შეჭრას.
2004-2005 წლებში წარმატებით დასრულდა რუსული ბაზების გაყვანა საქართველოდან. 2006 წელს საქართველოში რუსეთის აგენტური ქსელის გაშიფვრა მოხდა. ამ ფაქტს მოჰყვა რუსეთის მიერ ქართველების დეპორტაცია რუსეთიდან, ემბარგოს დაწესება რუსეთში ქართულ საექსპორტო პროდუქციაზე, ღვინოსა და ხილზე, ასევე ბუნებრივი აირის მიწოდების შეწყვეტა, რამაც მნიშვნელოვანი დარტყმა მიაყენა საქართველოს ეკონომიკას. საქართველოში რუსეთის საელჩომ შეწყვიტა საქართველოს მოქალაქეებისთვის ვიზის გაცემა, რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გაიწვია რუსეთის ელჩი თბილისში ვიაჩესლავ კოვალენკო და ევაკუირებული რუსული დაწესებულებების თანამშრომლები და მათი ოჯახები. რუსეთის ტრანსპორტის სამინისტრომ შეაჩერა საქართველოსთან ყველა სატრანსპორტო კავშირი, ხოლო რუსეთის ფედერაციის კავშირგაბმულობის სამინისტრომ შეაჩერა საფოსტო კომუნიკაციები.
აგვისტოს ომი
2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ რუსეთმა ფაქტობრივი ოკუპაციის პირობებში მოახდინა აფხაზეთის და სამხრეთ ოსეთის აღიარება. სტატუსი. 2008 წლის შემდეგ რუსეთი უკვე აღარ არის ფორმალურად მედიატორი, არამედ ოკუპანტია. შეწყდა დიპლომატიური ურთიერთობები რუსეთსა და საქართველოს შორის. რუსეთის ჯარი განლაგდა სამხრეთ ოსეთის ყოფილ ავტონომიურ ოლქში, საქართველოს დედაქალაქ თბილისიდან 2 საათის სავალ მანძილზე. რუსეთმა აღიარა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო რესპუბლიკები.
2019 წელს რუსეთმა საქართველოსთან პირდაპირი ფრენები გააუქმა. რუსეთის მოქალაქეებისთვის მოქმედებს უვიზო რეჟიმი, ხოლო ქართველებმა რუსეთის ფედერაციაში გასამგზავრებლად უნდა გააფორმონ ვიზა.
რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ
2023 წლის 10 მაისს რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის ბრძანებულებით რუსეთში უვიზო მიმოსვლა აღდგენილად გამოცხადდა იმავე წლის 15 მაისიდან.
სქოლიო
*
რკინის ლედი
რკინის ლედი — მეტსახელი, რომელიც დღესდღეობით გამოიყენება მდედრობითი სქესის მთავრობის ლიდერთა მისამართით. ტერნინი ახასიათებს ქალბატონების მტკიცე და შეუპოვარ ხასიათს. შედარება რკინასთან ყველაზე ცნობილია მარგარეტ ტეტჩერთან მიმართებაში. ის პირველად გამოიყენა კაპიტანმა იური გავრილოვმა 1976 წელს საბჭოთა გაზეთ წითელ ვარსკვლავში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაოფიციალური პირადი სახელები
თეიმურაზ ბაბლუანი
თეიმურაზ გელას ძე ბაბლუანი (დ. 20 მარტი, 1948, სოფ. ჩოლური, ლენტეხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი კინორეჟისორი, მსახიობი, მწერალი, სცენარისტი.
ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი (თენგიზ აბულაძის სახელოსნო). როგორც კინომსახიობმა შეასრულა მალხაზის („ღიმილის ბიჭები“, 1969), არწივის მომთვინიერებლის („მშობლიურო ჩემო მიწავ“, 1980), მურტალოს (სატელევიზიო ფილმი „კუკარაჩა“) როლები. თავისივე სცენარით გადაიღო მხატვრული ფილმები: „მოტაცება“ (1975), „ბეღურების გადაფრენა“ (1979; სპეციალური პრიზი კიევის ახალგაზრდა კინემატოგრაფისტთა XI საკავშირო კინოფესტივალზე, 1980), სადაც როგორც რეჟისორი საინტერესო მხატვრად მოგვევლინა. ფილმი ეძღვნება ვაჟკაცობას, პატიოსნებას, გარემო სამყაროსთან ურთიერთობას და განმსჭვალულია ადამიანებისადმი რწმენითა და სიყვარულით; „ძმა“ (1981; პრიზი და დიპლომი ტალინის XV საკავშირო კინოფესტივალზე. 1982). ფილმში სოციალური კონფლიქტების ფონზე აქტუალური ზნეობრივი პრობლემების გაშუქებით რეჟისორი მოგვითხრობს მთავარი გმირის რთულ ბედზე; „უძინართა მზე“ (1990; მთავარი პრიზი სოჭში კინოფესტივალზე („კინოტავარ-92“); „გრან-პრი“ მოსკოვის ფესტივალზე („ინტერფესტ-92“); მთავარი პრიზი და დიპლომი თბილისში ქართული ფილმების I რესპუბლიკურ კინოფესტივალზე („ოქროს არწივი“) - სამივე 1992; „ვერცხლის დათვი“ ბერლინის 43-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე (1993); რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1995).
ბაბლუანი ავტორია რომანისა „მზე, მთვარე და პურის ყანა: მანუშაკა მელოდება“ (2018; ლიტერატურული პრემია „საბა“ წლის საუკეთესო ლიტერატურული დებიუტისთვის, 2019).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
Recital of the Script
Recital of the Script — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის საკონცერტო ალბომი და ვიდეო, რომელიც ასახავს 1983 წლის 17 და 18 აპრილს, ლონდონის Hammersmith Odeon-ში ჩატარებულ ორ კონცერტს. პირველი ჩანაწერი გამოვიდა 1983 წელს. DVD დისკზე, რომელიც გამოიცა 2003 წლის ივლისში, შეტანილია დამატებითი მასალა.
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1983 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1983 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Marillion-ის ვიდეო ალბომები
კახაბამბის პროვინცია
კახაბამბა — პროვინცია პერუში, კახამარკის რეგიონში. დედაქალაქია კახაბამბა. პროვინციის ფართობი შეადგენს 1 807,64 კმ²-ს. პროვინციაში ცხოვრობს 74 988 ადამიანი.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 4 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის პროვინციები
ჩეხური ღვინო
რეგიონები
ჩეხეთის კანონმდებლობით (2004) განსაზღვრულია ორი მეღვინეობის რეგიონი (Vinařská oblast): მორავია (Vinařská oblast Morava) და ბოჰემია (Vinařská oblast Čechy).
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხური ღვინო კატეგორია:მეღვინეობა
მატა ჰარი (ფილმი)
მატა ჰარი — 1931 წლის ფილმი, რომელიც მოგვითხრობს მატა ჰარის ცხოვრების შესახებ და რომელიც 1917 წელს, პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში სიკვდილით დასაჯეს გერმანიის სასარგებლო ჯაშუშობისათვის. ფილმში მთავარ როლს თამაშობს გრეტა გარბო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1931 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები
Cephalotes fossithorax
Cephalotes fossithorax — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Dorylus faurei
Dorylus faurei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სვერი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)
სვერი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში, ქემერტის თემში.
ეტიმოლოგია
გადმოცემით, ამ ადგილისათვის დამახასიათებელი სველი მიწების გამო ეწოდა სოფელს „სვერი“. ქეთევან გოდერძიშვილს სოფლის მეორე სახელად მოყვანილი ჰყავს ქართლისთავი. ოსურად ეწოდება Сер (სერ).
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე, ზეგანზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი. ჩამოუდის მდინარე სვერისხევი. დიდი ლიახვის ხეობის უკანასკნელი ქართული სოფელია. სვერის ჩრდილო-დასავლეთით ოსების სოფელი ქირწინა მდებარეობს. სახნავ-სათეს ზეგანს გვერდისთავს უწოდებენ.
ისტორია
1910 წლის „კავკასიის კალენდრის“ მიხედვით, შედიოდა რუსეთის იმპერიის თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის ცხინვალის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ქემერტის სოფსაბჭოში. 1991 წელს ცხინვალის რაიონი გაუქმდა და შეუერთდა გორის რაიონს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, სოფელს აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წლიდან ქურთის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ქართული მოსახლეობა დევნილად იქცა. ამ დროიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
აკრისიოსი
აკრისიოსი (Ἄκρἰσιος) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში, აგლაიას ვაჟი. არგოსის მეფე. დანაეს მამა. მოხსენიებულია ჰომეროსის ილიადაში.
სვერი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)
მოსახლეობა
სვერის მკვიდრთა გვარებია: ხეთერელი, პაპელიშვილი, ხეთაგაშვილი და სხვა.
აკრისიოსი
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:აბანტიდები კატეგორია:მითური მეფეები
სვერი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის დასაწყისში დგას კოშკის (XVII–XVIII სს.) ნანგრევი. მის წინ გაქვავებული დუღაბი ძევს, გადმოცემით იგი კოშკის დროინდელია. სვერის კოშკი ლეკიანობის დროს მთელი სოფლის თავშესაფარს წარმოადგენდა. შიგნით მიხეილას წყაროდან წყალიც შედიოდა. სოფელში არის საცხოვრებელი სახლის მაგვარი პატარა წმინდა გიორგის ეკლესია. გადმოცემის თანახმად, აქ მუხა მოჭრეს და მისი ფიცრებით, კავებითა და ყავრით ააგეს და გადახურეს ეს საყდარი. ქვის ძველი საყდარი წმინდა ზაქარიას სახელობისა ყოფილა. სოფლის სიახლოვეს მთაზე აგებულია სვერის ციხე.
სქოლიო
კატეგორია:ქემერტის თემის სოფლები
დრიმშა
დრიმშა (Дръмша) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 120 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
მიტარბი (წყალი)
მიტარბი — ნახშირორჟანგიანი და კაჟმჟავიანი ჰიდროკარბონატული კალციუმ-ნატრიუმიანი სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში მდინარე მიტარბულის (გუჯარეთისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ქიმიური შედგენილობა CO21,1 H2SiO3 0,08 T 20 °C. საბადო დაკავშირებულია შუაეოცენური ასაკის ვულკანოგენურ წყებასთან. დებიტი 100-110 ათ. ლ/დღ-ღ. ასხამენ ბოთლებში, წელიწადში (1980) 38 მლნ. ბოთლის (0,5 ლ). სამკურნალო თვისებებით „საირმის“ № 1 წყაროს წყლის მსგავსია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:ქართული მინერალური წყლები
644
თარიღი უცნობია
*
აბუ-დაბის გრან-პრი
აბუ-დაბის გრან-პრი — ფორმულა ერთის გრან-პრი, რომელიც 2009 წლიდან იმართება არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. მისი წარდგენა მოხდა 2007 წელს აბუ-დაბიში გამართულ ფორმულა ერთის ფესტივალზე. პირველი რბოლა გაიმართა 2009 წლის 1 ნოემბერს კუნძულ იასზე.
2008 წლის 25 ივნისს ფია-მ წარადგინა წლის ფორმულის კალენდარი, სადაც ჩართული იყო აბუ-დაბის გრან-პრიც, როგორც მე-19 ფინალური გრან-პრი. მაგრამ 2008 წლის 5 ნოემბერს გამოცხადდა, რომ რბოლა გაიმართებოდა წინასწარ გამოცხადებულ თარიღზე ორი კვირით ადრე 1 ნოემბერს და ის რიგით მე-17 ფინალური გრან-პრი იქნებოდა.
ეს ტრასა არის ფორმულა ერთის პირველი სადღეღამისო ტრასა, რომელზეც რბოლები იწყება ადგილობრივი დროით 17:00 სთ-ზე. ტრასაზე განათება ირთვება ჯერ კიდევ დღის სინათლეზე რათა შეუმჩნევლად მოხდეს დღის შუქიდან ღამის შუქზე გადასვლა.
ტრასა
იას მარინას ტრასა მდებარეობს აბუ-დაბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან 25.5 კმ² ფართობის მქონე კუნძულ იასზე. 2009 წელს აქ გაიმართა აბუ-დაბის გრან-პრი 2009, რომელიც პირველი მნიშვნელოვანი ღონისძიება იყო.
სპონსორები
Etihad Airways არის 2009 წლის აბუ-დაბის გრან-პრის მოქმედი სპონსორი.
სქოლიო
კატეგორია:ფორმულა ერთის გრან-პრები
ალასტორი
ალასტორი (ბერძნ. Άλάστωρ) — დანაშაულისათვის უსამაგიეროს მისაგებად მდევნელი დემონი.
მითოლოგია
სარპედონის მეგობარი, ტროას ომის მონაწილე, მოკლა ოდისევსმა.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული ღმერთები კატეგორია:დემონები ქრისტიანობაში
კომპოზიტური მასალა
კომპოზიტური მასალის უპირატესობები
კომპოზიტური მასალის მთავარი უპირატესობა არის იმაში, რომ მასალა და კონსტრქცია იქმნება ერთდროულად, თუმცა გამონაკლისია „პრე-პრეგები“ (pre-preg, რომელიც არის ნახევრად მზა, კონსტრუქციის დამზადებისათვის. ცალკეული კომპოზიტი მზადდება ცალკეული მიზნისათვის, ამიტომ შეუძლებელია ერთ სახის კომპოზიტში ყველა უპირატესობის ჩადება. თუმცა, კომპოზიტის უპირატესობებია: მაღალი გამძლეობა, მაღალი სიმტკიცე, სიმარტივე, და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალები
მიულერის ლარვა
მიულერის ლარვა (Müllersche Larve) — ზღვის ზოგი წამწამიანი ჭიის მატლი. აღმოაჩინა იოჰანეს მიულერმა 1850 წელს. მიულერის ლარვას კვერცხისებრი სხეულის მუცლის მხარეზე აქვს პირი, რომელიც ხახაში გადადის. განვითარებასთან ერთად სხეულის უკანა ნაწილი გრძელდება, სხეული ბრტყელდება. მიულერის ლარვა ეშვება ფსკერზე და ჭიად გარდაიქმნება.
ირურაის-გაუნა
ირურაის-გაუნა (Iruraiz-Gauna;, Gauna) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-სალვატიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47 კმ². მოსახლეობა — 532 კაცი (2020 წ.).
NGC 7640
NGC 7640 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 17 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Cephalotes foliaceus
Cephalotes foliaceus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბოსილოვოს თემი
ბოსილოვოს თემი (Општина Босилово) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 14 260 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 88.03 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბოსილოვო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 16 დასახლება.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
კახამარკის პროვინცია
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 12 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის პროვინციები
Dorylus fimbriatus
Dorylus fimbriatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტბეთი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)
ტბეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 3,5 კილომეტრი.
ისტორია
ტბეთი ისტორიული შიდა ქართლის ერთ-ერთი ძველი სოფელია. აქედან მოდის დიდგვაროვან აზნაურთა - ტბელთა გვარი. სოფელში არის ტბელი ერისთავების რეზიდენცია. შემორჩენილია ციხესიმაგრისა და ეკლესიის (ე.წ. ბორცვისჯვრის) ნანგრევები. ტაძრის მოჩუქურთმებული და წარწერებიანი ქვები, რომელთა ნაწილი X საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნებოდა, 1920-იან წლებში გაიფანტა: ჩუქურთმიანი ქვები ცხინვალის საავადმყოფოს კედლებში ჩააყოლეს, ხოლო X-XI საუკუნეების მიჯნის არქიტრავი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში. არქიტრავის წარწერიდან ირკვევა რომ ტაძარი აუშენებია პატრიკ ტბელს — ქავთარ ტბელის შვილს. წარწერაში მოხსენიებული არიან ამ გვარის სხვა წარმომადგენლებიც.
სქოლიო
კატეგორია:ხეთაგუროვის თემის სოფლები
აფიონ-ყარაჰისარის პროვინცია
აფიონ-ყარაჰისარის პროვინცია (Afyonkarahisar ili) — პროვინცია (ილი) დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აფიონ-ყარაჰისარი. მოიცავს 18 რაიონს.
გეოგრაფია
აფიონ-ყარაჰისარის პროვინციას ესაზღვრება კონიის, ესქიშეჰირის, ქუთაჰიის, უშაქის, დენიზლის, ბურდურის და ისფართის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 812 ათ. ადამიანი 2007 წლის შეფასებით. უდიდესი ქალაქია: აფიონ-ყარაჰისარი (128,5 ათ. ადამიანი, 2000).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
გილიბოვცი
გილიბოვცი (Гълъбовци) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 153 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Cephalotes flavigaster
Cephalotes flavigaster — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
645
თარიღი უცნობია
*
სალვატიერა (ალავა)
სალვატიერა (Salvatierra, Agurain) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-სალვატიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37,77 კმ². მოსახლეობა — 5038 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
კემპერი
კემპერი (Quimper) — ქალაქი ბრეტანში, დასავლეთ საფრანგეთში. ფინისტერის დეპარტამენტისა და კემპერის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეების სტეირის, ოდეს და ჟეს შესართავის დასავლეთ მხარეს. მისი სახელიც სწორედ აქედან მომდინარეობს, რაც მდინარეების შესართავს ნიშნავს. ქალაქში არის დასავლეთ ბრეტანის უნივერსიტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
NGC 7707
NGC 7707 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 24 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
შემოდგომის ლეგენდები (ფილმი)
შემოდგომის ლეგენდები (Legends of the Fall) — 1994 წლის დრამა, რომელიც დაფუძნებულია 1779 წელს ჯიმი ჰარისონის მიერ დაწერილ ნოველაზე. ფილმის რეჟისორია ედვარდ ცვიკი. მთავარ როლებში არიან: ბრედ პიტი, ენტონი ჰოპკინზი, ეიდენ ქვინი. ფილმს მიღებული აქვს ოსკარი საუკეთესო ოპერატურისთვის.
სიუჟეტი
რომანტიკული ისტორია იმის შესახებ, თუ როგორ შეცვალა მისდაუნებურად ლადლოუს ოჯახის ყველა მამაკაცის ბედი ერთმა მომხიბვლელმა ქალმა. სამი ძმისაგან ერთი, სამუელი პირველი მსოფლიო ომის დროს იღუპება, მეორე კონგრესმენი ხდება, მესამე კი თავგადასავლების მაძიებელია. მათ ყველას სუზანა უყვარს. ფილმის მთავარი თემებია სიყვარული, განშორება და დაუოკებელი ლტოვლა ფლობდე საუკეთესოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1994 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ედვარდ ცვიკის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
Dorylus fulvus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თინათინ ბოჭორიშვილი
თინათინ ბოჭორიშვილი (დ. 1959, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი, მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფია-ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი.
1982-1985 წლებში გაიარა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის დასწრებული სწავლების ასპირანტურა და მოამზადა საკანდიდატო დისერტაცია, რომელიც დაიცვა 1988 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1997 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტშივე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და მიენიჭა ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 35 წლის განმავლობაში ასწავლიდა: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, დიპლომატიურ აკადემიაში, პოლიტოლოგიის, ფილოსოფიური ანთროპოლოგიის და რელიგიათმცოდნეობის დამოუკიდებელ ინსტიტუტში, საქართველოს უნივერსიტეტსა და კულტურის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
იგი სამეცნიერო მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ინსტიტუტებში: პოლიტოლოგიის ინსტიტუტში და ფილოსოფიის ინსტიტუტში. გამოქვეყნებული აქვს სამი მონოგრაფია და 40-დე სამეცნიერო სტატია საქართველოსა და უცხოეთში. იყო საქართველოს განათლების სამინისტროს სსიპ ქართველოლოგიის, სოციალურ და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა რუსთაველის ფონდის დირექტორი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის აღმასრულებელი დირექტორი და გენერალური დირექტორის მოადგილე. სხვადასხვა დროს იგი მუშაობდა საერთაშორისო განათლების ამერიკული საბჭოებში კურსდამთავრებულთა კოორდინატორად. ამერიკის უნივერსიტეტის ტრანსნაციონალური დანაშაულისა და კორუფციის შესწავლის ცენტრის საზაფხულო სკოლის და საზოგადოებასთან ურთიერთობის კოორდინატორად. მსოფლიო ბანკის პროექტის ექსპერტად. ამერიკის განათლების განვითარების აკადემიის აშშ საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ზოგადი განათლებისა და დეცენტრალიზაციის პროექტის ექსპერტად. მუშაობდა საერთაშორისო მკვლევართა ვუდრო ვილსონის ცენტრში (Woodrow Wilson Center for International Scholars) აშშ, ვაშინგტონში, როგორც მკვლევარი.
ერთსაათიანი პირდაპირი ეთერი ჰქონდა ამერიკის ტელევიზიით — საქართველოს გეოპოლიტიკა. იყო მიწვეული კათოლიკური უნივერსიტეტის პოლიტიკის კვლევის ცენტრში. ჰარვარდის უნივერსიტეტის ჯონ ფიცჯერალდ კენედი სახელმწიფო მართვის სკოლაში. ჯორჯ მეისონის, ჯონს ჰოპკინსის და ამერიკულ უნივერსიტეტებში. არაერთი გამოსვლა ჰქონდა ამერიკის ხმის ეთერით საქართველოს გეოპოლიტიკაზე, ნავთობსადენის პერსექტივებზე და ა.შ. რამდენჯერმე მიწვეული იყო და საქართველოში მიმდინარე პოლიტიკურ საკითხებზე ინტერვიუები ჰქონდა აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტში, მშვიდობის ინსტიტუტში, მსოფლიო ბანკში. მონაწილეობა მიიღო ასზე მეტ საერთაშორისო კონფერენციის, სემინარისა და კონგრესის მუშაობაში, მათგან 32-ზე იყო მომხსენებელი.
1997 წელს დაიცვა სადოქტორი დისერტაციის თემა — „სიცოცხლის საზრისი, როგორც ტრანსცენდენცია.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1959
ლანგენესი
მინი|250პქ|ლანგენესის მდებარეობა ლანგენესი (Langeneß) — მუნიციპალიტეტი გერმანიაში, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მხარის ჩრდილოეთ ფრისლანდიის რაიონში. მოიცავს კუნძულებს — ჰალიგენს, ლანგენესს და ოლანდს. 1634 წლის გამანადგურებელ შტორმამდე ისინი ერთ კუნძულს წარმოადგენდნენ.
თავის მხრივ ლანგენესის მოსახლეობა 100 ადამიანს და 58 სახლს ითვლის. ფუქნციონირებს დაწყებითი სკოლა და საინფორმაციო ცენტრი, რომელიც ვატოვის ზღვის ეროვნული პარკის შესახებ აწარმოებს ინფორმაციას. მატერიკთან დაკავშირებულია რკინიგზით, რომელიც ოლანდზეც გაივლის. ასევე სრულდება ყოველდღიური საბორნე მიმოსვლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის კუნძულები
ბერნჰარდ შლინკი
ბერნჰარდ შლინკი (დ. 6 ივლისი, 1944) — გერმანელი იურისტი, აკადემიკოსი და რომანისტი. ცნობილია რომანით „წამკითხველი“, რომელიც 1995 წელს გამოქვეყნდა და საერთაშორისო ბესტსელერი გახდა.
კარიერა
შლინკმა სამართალი ჰაიდელბერგისა და ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტებში შეისწავლა, რის შემდეგაც დარმშტადტის, ბიელეფელდისა და ფრაიბურგის უნივერსიტეტებში კვლევით ასისტენტად მუშაობდა. იგი სამართლის პროფესორი იყო ბონის უნივერსიტეტსა და ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტში, 1992 წელს კი ბერლინის ჰამბოლდტის უნივერსიტეტეში დაიწყო მუშაობა.
სამწერლო კარიერა
შლინკმა სამწერლო კარიერა დეტექტიური ჟანრის რომანებით დაიწყო. 1995 წელს მან გამოაქვეყნა „წამკითხველი“, რომელმაც კრიტიკული აღიარება მოიპოვა. რომანის სიუჟეტი მოგვითხრობს თხუთმეტი წლის ბიჭის ურთიერთობაზე ოცდათექვსმეტი წლის ქალთან, რომელსაც იგი ყოველი შეხვედრისას სხვადასხვა წიგნს უკითხავს; მათი ურთიერთობა განშორებით მთავრდება, თუმცა გარკვეული დროის შემდეგ, ბიჭი, რომელიც უკვე სამართლის სტუდენტია, ყოფილ საყვარელს სასამართლო დარბაზში ხვდება, სადაც ქალს სასტიკი დანაშაულისთვის ასამართლებენ. რომანი გერმანელთა ომის შემდგომი თაობის ომის თაობისადმი ურთიერთმიმართების საკითხს იკვლევს. ნაწარმოები გერმანიასა და აშშ-ში ბესტსელერი გახდა და 39 ენაზე ითარგმნა. „წამკითხელი“ პირველი გერმანული წიგნია, რომელმაც The New York Times-ის ბესტსელერების სიაში პირველია ადგილი დაიკავა. 2007 წელს სატელევიზიო გამოკითხვაში „წამკითხველი“ გერმანელი მკითხველების 100 საყვარელ წიგნს შორის მე-14 ადგილზე დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი რომანისტები‎ კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მწერლები‎ კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები
Cephalotes fiebrigi
Cephalotes fiebrigi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სალამური
სალამური - ჩასაბერი მუსიკალური ინსტრუმენტი. საქართველოში გავრცელებულია, როგორც აღმოსავლეთ საქართველოს კუთხეებში: ქართლში, კახეთში, მესხეთში, თუშეთში, ფშავში, ასევე დასავლეთ საქართველოშიც.
მცხეთის სალამური
საქართველოში სალამურის უძველესი დროიდან არსებობა დასტურდება არქეოლოგიური გათხრებისას მოპოვებული მატერიალური ძეგლებითაც. როგორც ცნობილია, მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ მოპოვებულმა მასალებმა, საქართველოს ისტორიის მრავალ საკითხს მოჰფინა ნათელი, მათ შორის, ქართველი ხალხის მუსიკალურ წარსულს. მცხეთაში მოპოვებულ ექსპონატებს შორის ყურადღებას იპყრობს ქართული მუსიკალური კულტურისათვის მეტად საინტერესო ნივთი, სახელდობრ, ძვლის უენო სალამური, რომელიც 1938 წელს აღმოაჩინეს სამთავროს სამაროვანის ჩრდილოეთ უბანზე. სპეციალისტ-ორნიტოლოგის, ივანე ჩხიკვიშვილის აზრით, სალამურის დასამზადებლად გედის ლულოვანი ძვალია გამოყენებული. სალამურს თავბოლო სწორად აქვს წაკვეთილი, იგი უენოა და მხოლოდ სამი მცირე ნახვრეტი აქვს ერთ მხარეს. საკრავის ზედაპირი საგულდაგულოდაა გაპრიალებული. მისი სიგრძე 19,9 სმ-ს უდრის, ჩასაბერი პირის დიამეტრი-1,1 სმ, ძირის დიამეტრი კი 1,8 სმ-ია. ძვლის სალამური საფლავში ჰქონდა ჩატანებული 14-15 წლის ბიჭს, რომლისთვისაც ჭირისუფალს ბევრი სხვა ნივთიც ჩაუტანებია, მათ შორის, შავპრიალა თიხის ჭურჭელი, იარაღი, ტანსაცმელი, ავგაროზი და სხვ. აღსანიშნავია, რომ ამას გარდა, სამარხში აღმოჩნდა ცხვრის ძვლები და ხარის თავ-ფეხის ძვლები. სწორედ ამ გარემოების გამო (ე.ი. ბიჭის ნეშტთან ერთად სამარხში სალამურისა და შინაური საქონლის ძვლების აღმოჩენის გამო) ექსპედიციის ხელმძღვანელმა ივანე ჯავახიშვილმა «პატარა მწყემსის საფლავი» უწოდა. სამარხის ინვენტარის შესწავლა საშუალებას გვაძლევს იგი არა უგვიანეს ძველი წელთაღრიცხვის XII-XI საუკუნეებს მივაკუთვნოთ, ხოლო თუ აღწერილი სალამურის ტექნოლოგიის მაღალ დონეს გავითვალისწინებთ, უნდა ვიფიქროთ, რომ ეს საკრავი ძველი წელთაღრიცხვის XII საუკუნეზე გაცილებით ადრე ყოფილა გავრცელებული საქართველოში. ასევე იყო აღმოჩენილი ძვლის სალამური უფლისციხეში, საკულტო ნაგებობაში, ღვთაება მზექალისადმი შეწირულ ნივთებს შორის. სალამურის არსებობა მზექალთან დაკავშირებულ საწესო საგანთა შორის მოწმობს იმას, რომ სალამური უძველესი ხანიდან წარმოადგენდა მწყემსის ატრიბუტს. ამაზე მიუთითებს აგრეთვე თქმულებები სალამურის შესახებ.
ამჟამად ეს სალამური ინახება სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში. მკვლევარებმა ის ერთხელ უკვე ააჟღერეს და გამოაცემინეს მხოლოდ ოთხი ბგერა. რაც აბსოლუტურად საკმარისად ჩათვალეს. ეს გასაგებიც იყო, რადგან მეტს არავინ ელოდა. აღსანიშნავია რომ მკვლევარებს იმ ოთხი ბგერისთვისაც არ მიუქცევიათ სათანადო ყურადღება. ეს არის აბსოლუტურად ჩამოყალიბებული და გამართული ტეტრაქორდი, რომელიც თითქმის ათასწლეულებით უსწრებს წინ ბერძნული ტეტრაქორდების ჩამოყალიბებას. მაგრამ აღნიშნული სალამური გაცილებით მეტ საიდუმლოებას იტევს. აღმოჩნდა, რომ მასზე შესაძლებელი ყოფილა ათი ბგერის გამოცემა არა გადაბერვის პრინციპით, არამედ საკრავის სხვადასხვა მიმართულებით დახრის შედეგად მიიღება შვიდი განსხვავებული ტეტრაქორდი, რაც საბოლოო ჯამში წარმოადგენს ბგერათ სისტემას.
დღემდე შემორჩენილი სალამურები ორნაირია: უენო და ენიანი. სალამურის ეს ორი სახე ერთმანეთისაგან განსხვავდება მასალით, ფორმით, ბგერათრიგითა დადიაპაზონით. უენო სალამური წარმოადგენს გრძელ მილს, დაახლოებით 380-400 მმ სიგრძისას, რომელზეც 7-8 თვალი კეთდება. ზოგჯერ თვალი კეთდება მეორე მხარეზეც, საკრავის თავი ოდნავ წაწვეტებულია, თუ საკრავი ხისაა, აჭრელებენ. უენო სალამურის ბგერათრიგი დიატონურია, მოქცეულია ერთ ოქტავაში. ცოტა ძლიერი ჩაბერვით სალამურის დიაპაზონი იზრდება. უენო სალამური გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს კუთხეებში (ქართლი, კახეთი, მესხეთი, თუშეთი, ფშავი). ენიანი სალამური კი 230-260 მმ სიგრძის მილს წარმოადგენს. თავი წაკვეთილია. გაკეთებულია 5 ან, უფრო ხშირად 6-8 თვალი. ერთი თვალი უკეთდება უკანა მხრიდან ზედა 1-2 თვალს შუა. ენა წარმოადგენს ლერწმის მოკლე საცობს (12-15მმ), რომელიც ჩასმულია სალამურში (მილში). უენო სალამური უფრო ხშირად ჭერმის, ან დუდგულის ხისგან მზადდება, ენიან სალამურს კი ლერწმისაგან ან ლელისაგან ამზადებენ. უენო სალამური ენიან სალამურზე გრძელია და მასიური. მიუხედავად იმისა, რომ ენიანი სალამური შედარებით პატარაა, მისი ტექნიკური შესაძლებლობანი გაცილებით მაღალია: მას უფრო მდიდარი ბგერა, დიდი დიაპაზონი და ნიუანსირების მეტი უნარი აქვს. ენიანი სალამურის დამზადება გაცილებით რთულია და ოსტატის გამოცდილ ხელს მოითხოვს. ლერწმის პროპორციულად განვითარებული ლულოვანი ღერო ფრთხილად უნდა მოიჭრას, თავიდან ბოლომდე გაიხვრიტოს და როგორც ღრუ, ისე ზედა პირი სათანადოდ დამუშავდეს. სალამურის დასამზადებლად გამოსადეგი ღერო, «შვეტი» (ხალხური გამოთქმაა, სწორს თანაბარზომიერად განვითარებულს ნიშნავს) უნდა იყოს. შემდეგ ღერო თავთან გეზად აიჭრება, ღეროს აჭრილ ნაწილთან - სასტვენელთან სალამურის ენას ჩასვამენ. ზედაპირზე ენა ოდნავ ათლილია. მხოლოდ ამ ნაწილით უნდა გაატაროს მან ჰაერი, სხვა ნაწილით კი მთლიანად დაგმანოს სასტვენის ყელი. ეს უკანასკნელი ბოლოში სულსაქცევის თაღისებური პატარა «კილოთი» თავდება. «კილოსა» და ენის ანაჭერის გასწვრივ ხაზზე უნდა ამოიჭრას ექვსი მრგვალი თვალი. ეს თვლები ერთმანეთისაგან თანაბარი მანძილით (2 სმ.) უნდა ამოიჭრას. ამრიგად ენიან სალამურს სულ 8 თვალი გააჩნია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები
ვალანდოვოს თემი
ვალანდოვოს თემი (Општина Валандово) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 11 890 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 35.88 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ვალანდოვო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 29 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 331.4 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
ლინგაიენის ყურე
ლინგაიენის ყურე ― დიდი ყურე ლუსონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია 56 კმ-ზე. ყურის სამხრეთით პანგასინანი, ხოლო აღმოსავლეთით ლა-უნიონი მდებარეობს. ყურეში მდინარეები: აგნო და ბალილი ჩაედინება.
გეოგრაფია
ყურეში ათეულობით კუნძული მდებარეობს, რომელთაგან ყველაზე მეტად ასი კუნძულის ეროვნული პარკია ცნობილი. ღირსშესანიშნაობა 123 კუნძულს მოიცავს, რომელთა დიდი ნაწილიც მცირე ზომისაა. უდიდესი კუნძულია კაბარუიანი, რომელიც ანდის მუნიციპალიტეტს შეადგენს. მეორე უდიდესი კუნძული სანტიაგოა.
ლაბრადორი და სან-ფაბიანი გრძელი ნაცრისფერი პლაჟებით ხასიათდება. ცნობილი პლაჟები მდებარეობს ბონუან-ტონდალიგანის, ბოლინაოსა და სან-ფერნანდოს ნაპირებზე. ქვიშიანი ფსკერის გამო ლინგაიენის ყურეში მუქი წყალია. წარსულში ყურეში მარჯნის რიფებიც იყო, თუმცა დინამიტებით თევზაობის გამო აღარაა შემორჩენილი. მარჯნის რიფების აღსადგენად სპეციალური ღონისძიებები ტარდება, განსაკუთრებით ასი კუნძულის ეროვნულ პარკში.
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ყურეები კატეგორია:ფილიპინების ყურეები კატეგორია:ლა-უნიონის რელიეფის ფორმები კატეგორია:პანგასინანის რელიეფის ფორმები
სოსო კაპანაძე
სოსო კაპანაძე (დ. 28 დეკემბერი, 1927, სვირი, ზესტაფონის რაიონი — გ. 21 იანვარი, 2015) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი და პედაგოგი. გენეტიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
1948 წელს სოსო კაპანაძემ დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. 1952-1958 წლებში მუშაობდა მთავარი მეცნიერ მუშაკის თანამდებობაზე სოხუმის სუბტროპიკული კულტურების საცდელ სადგურში. 1955-1977 წლებში ხემძღვანელობდა სოხუმის ფილიალის ნ.ვავილოვის მემცენარეობის საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის (ВИР) ციტოლოგიის და გენეტიკის ლაბორატორიას, რომელიც დაარსდა 1937 წელს. 1960 წელს მიანიჭეს უფროსი მეცნიერ მუშაკის წოდება მცენარეთა ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის დარგში. 1968-1976 წლებში ხელმძღვანელობდა ციტოგენეტიკის, ბიოქიმიის, ფიზიოლოგიის და იზოტოპების მეთოდიკების გაერთიანებულ ლაბორატორიას. 1977–1998 წლებში სოხუმის ფილიალის ციტოლოგიის და გენეტიკის ლაბორატორიას საქართველოს სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მეურნოების ინსტიტუტში. 1983 წელს მიანიჭეს გენეტიკის პროფესორის წოდება და იმავე წელს ხდება აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის კათედრის პროფესორი. 1978–1998 წლებში დაინიშნა აფხაზეთის ნ.ი.ვავილოვის სახელობის გენეტიკის და სელექციონერების საზოგადოების თავმჯდომარედ და 1988 წელს მწვანეთა პარტიის სხდომის დადგენილებით კავკასიის შავი ზღვშის სანაპიროს მცენარეთა რესურსების სექციის ხელმძღვანელად. 1989 წელს მისი ხელმძღვანელობით აფხაზეთში შეიქმნა სამეცნიერო კვლევითი გაერთიანება „ელიტა“, რომლის მიზანი იყო ელიტურ მცენარეთა თესლის და ნერგების გამოყვანა და გავრცელება შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიაზე (1993 წელს გაერთიანება „ელიტის“ ლაბორატორიის შენობა მარადიორებმა გაანადგურეს). მის მიერ შეიქმნა ნარინჯოვან მცენარეთა ყინვაგამძლე საჭმელად ვარგისი შორეული ჰიბრიდთა კავკასიური გენოფონდი. ამ გენოფონდიდან ნარინჯოვნებს რომლებსაც ყველაზე დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობა მიენიჭებოდა არის საჭმელად ვარგისი ციტრანჟები, ციტრემონები, ტანგორები და იუფორტები.
ტაგკავაიანი
ტაგკავაიანი (ოფიციალურად ტაგკავაიანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Tagkawayan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 54 003 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 45 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
სოსო კაპანაძე
ბიოგრაფია
1995-1996 წლებში სოხუმის დაცემის შემდეგ, ბრუნდება ქ.თბილისში და მოღვაწეობას განაგრძობს თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალში მიკრობიოლოგიისა და გენეტიკის კათედრაზე, გენეტიკის მიმართულების ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. ხელმძღვანელობდა მაგისტრატურის გენეტიკის კურსს. კითხულობდა სალექციო კურსს ციტოლოგიაში, ზოგად გენეტიკაში, ადამიანის გენეტიკაში. იგი იყო მრავალი სადიპლომო და სამაგისტრო ნაშრომის ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 16 საკანდიდატო და 3 სადოქტორო დისერტაცია. სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამეცნიერო და პედაგოგიურ მუშაობასთან ერთად სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა ნაყოფიერ მოღვაწეობას ქ.თბილისში 1993 წელს დაარსებულ აფხაზეთის ეროვნულ აკადემიაში ბიოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელად. მის მიერ შექმნილი ჰიბრიდების კოლექცია განთავსებული იყო აფხაზეთის სამ რეგიონში რომელიც განადგურდა აფხაზეთის სამხედრო კონფლიქტის შედეგად მაგრამ შესაძლებელია აღდგენა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
სალდუენდო-დე-ალავა
სალდუენდო-დე-ალავა (Zalduendo de Álava, Zalduondo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-სალვატიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12,03 კმ². მოსახლეობა — 185 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
თინათინ ბაბლიძე
თინათინ ნიკოლოზის ასული ბაბლიძე (დ. 29 აპრილი, 1933, ქარელი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1981). 1957 წელს დაამთავრა თბილისის კულტურულ-საგანმანათლებლო სასწავლებლის სარეჟისორო ფაკულტეტი. ამავე წლიდან მსახიობად მუშაობდა სოხუმის კ. გამსახურდიას სახელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. მისი შემოქმედება გამოირჩევა უშუალობით, სიწრფელით, ცოცხალი ტემპერამენტით, გმირის ხასიათში ღრმად წვდომის უნარით. ერთნაირი წარმატებით გამოდის როგორც კლასიკურ, ისე თანამედროვე პიესებში.
ასრულებს განსხვავებული ხასიათის როლებს: სალომე (დემნა შენგელაიას „ბათა ქექია“), მარტირიო ( ფედერიკო გარსია ლორკას  „ბერნარდა ალბას სახლი“), გადია ( უილიამ შექსპირის  „რომეო და ჯულიეტა“), ჯავარა (ვაჟა-ფშაველას  „მოკვეთილი“), არმიდა ( ედუარდო . დე ფილიპოს  „მოჩვენებანი“), მატილდა (მოლიერის  „ძალად ექიმი“), შუშანა ( ალექსანდრე ჩხაიძის „მიღების დღე“), სმერალდინა ( კარლო  გოლდონის  „ორი ბატონის მსახური“), პოლიოპკინა (  გოგოლის  „რევიზორი“), ზემფირა (აკაკი გეწაძის „პაემანი ცაში“), ცუცუნა (გივი ჭიჭინაძის  „უკანასკნელად კივის მატარებელი“) და სხვა.
In the Army Now (ალბომი)
In the Army Now — ინგლისური როკ-ჯგუფ Status Quo-ს მეჩვიდმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1986 წლის 29 აგვისტო Vertigo Records-ზე. იგი ჩაიწერა Chipping Norton Recording Studios-ში, ოქსფორდშირში და სურეის Jacobs Studios-ში და იყო პირველი ალბომი, ჩაწერილი Live Aid-ზე გამოსვლის შემდეგ, ახალი შემადგენლობით, რომელშიც შედიოდნენ რინო ედვარდსი და დრამერი ჯეფ რიჩი - ორივე მათგანი ჯგუფს 1986 წლის მარტში შეუერთდა.
ალბომში შეტანილია დუეტ Bolland & Bolland-ის მიერ ჩაწერილი „In the Army Now“-ის ვერსია და „Speechless“ - მეოთხე სიმღერა Mott the Hoople-ის ყოფილ ვოკალისტ იენ ჰანტერის ალბომიდან All of the Good Ones Are Taken.
სქოლიო
კატეგორია:Status Quo-ს ალბომები კატეგორია:1986 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივ ედმუნდსის პროდიუსერობით კატეგორია:ბუგი-როკ ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
სახორცე
სახორცე — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, გორიდან 43 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
Five Live (EP)
Five Live — საკონცერტო ჩანაწერებისგან შედგენილი EP. გამოვიდა 1993 წელს. მასში შეტანილია 6 სიმღერა, ჯორჯ მაიკლის, ჯგუფ Queen-ისა და ლიზა სტენსფილდის შესრულებით. მათი ნაწილი შესრულდა ფრედი მერკურის ხსოვნის კონცერტის ფარგლებში, 1992 წლის 20 აპრილს, უემბლის სტადიონზე.
სერტიფიცირებები
}
სქოლიო
კატეგორია:ჯორჯ მაიკლის ალბომები კატეგორია:ლიზა სტენსფილდის ალბომები კატეგორია:Queen-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1993 წლის EP-ები კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები კატეგორია:Hollywood Records-ის EP-ები კატეგორია:საკონცერტო EP-ები
მიუსერის ნაკრძალი
მიუსერის ნაკრძალი — ნაკრძალი შავი ზღვის სანაპიროზე აფხაზეთში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. შეიქმნა 1934 წელს შავიზღვისპირეთის ფლორისა და ფაუნის დაცვა-შენარჩუნების მიზნით. ფართობი 2300 ჰა, რელიეფი მთაგორიანია. ნაკრძალის 2254,6 ჰა დაფარულია ტყით. ტყის ძირითადი ჯიშებია ქართული მუხა, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, წაბლი; ქვეტყეში ხარობს ხისებრი მანანა, წვავი, შქერი, მინდი, ზღმარტლი, ზღვისპირა კლდოვან კომპლექსებზე გვხვდება ბიჭვინთის ფიჭვი, მდინარეთა ნაპირებს ფარავს ლაფანი და მურყანი, ლიანებიდან — კოლხური სურო და ეკალღიჭი. ნაკრძალში ხემარწყვა (ხმელთაშუაზღვისპირეთის ფლორის ელემენტი) ერთეულ ხეებადაა გავრცელებული.
ცხოველებიდან გვხვდება გარეული ღორი, შველი, კავკასიური ციყვი, ტელეუტერი ციყვი, კავკასიური კურდღელი, მგელი, მელა, ტურა, კვერნა და სხვა ცხოველები. ბევრია მგალობელი ფრინველი. მიუსერის ნაკრძალში შედის აგრეთვე კავაკლუკას შემაღლებაზე გავრცელებული ლიძავის მუხნარი, რომლის ფართობია 1319 ჰა. აქ ქართული მუხას ერევა ბიჭვინთის ფიჭვი, რცხილა, ჯაგრცხილა, ხისებრი მანანა, ხემარწყვა და სხვა მცენარეები.
იჩქარე შეიყვარო (ფილმი)
იჩქარე შეიყვარო (A Walk to Remember) — ადამ შერკმანის მიერ 2002 წელს გადაღებული ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ნიკოლას სპარქსის რომანის ეკრანიზაციას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2002 წლის ფილმები კატეგორია:ნიკოლას სპარქსის რომანების ეკრანიზაციები
გაბრა
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
პიეტრო პერუჯინო
პიეტრო პერუჯინო (Pietro Perugino, სრული სახელი პიეტრო დი კრისტოფორო ვანუჩი  - Pietro di Cristoforo Vannucci; დ. 1446 — გ. 1524) — იტალიელი მხატვარი რენესანსის ეპოქაში, უმბრიის სკოლის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ჩიტა დელა პიევეს კომუნაში, ქალაქ პერუჯადან 35 კმ-ში. ადგილობრივ მხატვართან სწავლების შემდეგ 1470 წელს ჩამოვიდა ფლორენციაში და შევიდა ანდრეა დელ ვეროკიოს სახელოსნოში.
1481 წელს უკვე ცნობილი დიდი მხატვარი, იტალიის ერთ-ერთი საუკეთესო მხატვრების რიცხვში, მიწვეული იქნა რომში პაპის სიქსტუს IV-ს მიერ სიქსტეს კაპელას მოხატვაში მონაწილეობის მისაღებად.
პერუჯინო მუშაობდა იტალიის სხვადასხვა ქალაქებში, მაგრამ ყველაზე მეტად პერუჯაში, სადაც ის ხელმძღვანელობდა დიდ სახელოსნოს. XV საუკუნის 80-90-იან წლებში პერუჯინო იყო ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული იტალიელი მხატვარი. მისი მოწაფეებიდან ყველაზე ცნობილია — რაფაელი.
პერუჯინო გარდაიცვალა 1524 წელს ქალაქ პერუჯაში ჭირისგან. მისი მოწაფის რაფაელის გარდაცვალების შემდეგ პერუჯინომ დაასრულა რაფაელის მიერ დაუმთავრებელი ფრესკები პერუჯას ეკლესიში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1446 კატეგორია:გარდაცვლილი 1524 კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
ლეილა ზანა
1994 წელს ლეილამ სიტყვა წარმოთქვა მეჯლისში, რომელიც მან თურქულად დაიწყო და ქურთულად დაამთავრა ფრაზით:
ამისთვის თურქეთის სასამართლომ ლეილას 15 წლით პატიმრობა მიუსაჯა. 1995 წლის 5 ნოემბერს ევროპარლამენტმა ზანას სახაროვის საერთაშორისო პრემია გადასცა.
2004 წელს ლეილა ზანა გაათავისუფლეს.
2010 წელს თურქეთის სასამრთლომ ლეილა ზანა ტერორიზმის პროპაგანდის გავრცელებაში დაადანაშაულა და 3 წლით პატიმრობა მიუსაჯა.
სქოლიო
კატეგორია:ქურთები კატეგორია:ქურთი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი
Cephalotes femoralis
Cephalotes femoralis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Dorylus funereus
Dorylus funereus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აფგან მუხთარლი
აფგან მუხთარლი (დ. 1974) — აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი.
მუხთარლის ცნობადობა მოუტანა მის მიერ აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტროში კორუფციის ძიებით. 2015 წლიდან იყო დევნილი, ცხოვრობდა თბილისში, საიდანაც 2017 წლის 29 მაისს გატაცებული იქნა და დაკავებული იქნა აზერბაიჯანში. 2018 წლის 12 იანვარს მიესაჯა თავისუფლების აღკვეთა 6 წლის ვადით. 2020 წელს განთავისუფლებული იქნა ციხიდან.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 1974
ბრესტი (საფრანგეთი)
ბრესტი (Brest) — ქალაქი დასავლეთ საფრანგეთში, ბრეტანის რეგიონის, ფინისტერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ბრეტანის ნახევარკუნძულის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში და გაშენებულია ატლანტის ოკეანის ნაპირებზე. ქალაქის ფართობია 49,51 კმ². ქალაქის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 0–103 მეტრს. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ბრესტ-ბრეტანის აეროპორტი.
მოსახლეობა
2007 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 142 722 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას მეცხრამეტე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 2883 ადამიანს.
გერბი
left|120px|Coat of arms of Brest 1683 წლის 15 ივლისს ქალაქ ბრესტ მიენიჭა თავისი სპეციალური გერბი.
ისტორია
ქალაქი ბრესტი დაარსდა 1240 წელს.
ჰავა
ბრესტის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.
ფრანც შროტცბერგი
ფრანც შროტცბერგი (Franz Schrotzberg; დ. 2 აპრილი, 1811, ვენა — გ. 29 მაისი, 1889, გრაცი) — ავსტრიელი მხატვარი.
ცხოვრება და შემოქმედება
1825-1831 წლებში შროტცბერგი იყო ვენის სახვითი ხელოვნების აკადემიის სტუდენტი. 1827 წელს მიიღო სტიპენდია, 1828 წელს დაჯილდოვდა სამი პრემიით. 19 წლისა დაუმეგობრდა პეიზაჟისტ კარლ მარკოს, რომელმაც მის მხატვრულ სტილზე მოახდინა გავლენა, თუმცა შროტცბერგი მალევე გადავიდა პორტრეტზე. 1832 წელს მან პირველად მოაწყო გამოფენა წმინდა ანას მამულში, სადაც წარმოდგენილი იყო პორტრეტები და მითოლოგიური სცენები. 1837 წელს სასწავლო მოგზაურობით იტალიაში გაემგზავრა. 1842 წელს ეწვია გერმანიასა და ბელგიას. მოგვიანებით იმოგზაურა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლონდონსა და პარიზში. დაახლოებით 1840 წლიდან იგი იყო ვენაში მაღალი ფენების ქალთა პორტრეტების ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი მხატვარი.
მისი მდიდრული სტილი საკამათო იყო მის თანამედროვეებს შორის. ვენის ხელოვნებათმცოდნე ლუდვიგ ჰევესი 1903 წელს ასე მსჯელობდა: „მის კონკურენტად და მემკვიდრედ (იგულისხმებოდა ფრიდრიხ ფონ ამერლინგი) მშვენიერი კლიენტების გასახარად, გახდა ფრანც შროტცბერგი [...]. მას გაუმართლა, რომ შეძლო იმპერატრიცა ელისაბედის ახალგაზრდული სილამაზის დახატვა, რამაც იგი მართლაც მშვენიერი სამყაროს მხატვრად აქცია. ეს შემდგომში განაგრძო მისმა მოსწავლემ ერნსტ ლაფიტემ (1826-1885).“
იმპერიული ოჯახისა და მაღალი თავადაზნაურობის შროტცბერგის ზეთის ნახატები ხშირად ემსახურებოდა იოზეფ კრიჰუბერის, ავგუსტ პრინცჰოფერის, ადოლფ დაუთაგესა და ფრანც ეიბლის პორტრეტული ლითოგრაფიების შაბლონებს. 1843 წელს გახდა აკადემიის წევრი. 1867 წელს დაჯილდოვდა ფრანც იოსეფის ორდენით.
შროცბერგი დაქორწინებული იყო ელეონორ შტოლზე. ჰყავდა ქალიშვილი ელენე (დ. 1863), რომელიც 1890 წელს დაქორწინდა განმანათლებელ ლუდვიგ გურლიტზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1811 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1889 კატეგორია:ავსტრიელი მხატვრები კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
გონკურის პრემია
გონკურის პრემია (Prix Goncourt) — საფრანგეთის  ლიტერატურული პრემია, დაარსებული  ედმონ დე გონკურის ანდერძის თანახმად.
გონკურის ლიტერატურული საზოგადოება ოფიციალურად ჩამოყალიბდა 1902 წელს. პირველი პრემია გადაცემულ იქნა 1903 წლის 21 დეკემბერს. ეს არის ყველაზე პრესტიჟული ფრანგული პრემია, რომლითაც ჯილდოვდება წლის საუკეთესო რომანი. პრემიის თანხა სიმბოლურია და მხოლოდ 10 ევროს შეადგენს, მაგრამ მთავარი ის პოპულარობაა, რომელიც პრემიის მფლობელს თითქმის გარანტირებული აქვს.
გონკურის აკადემიის წევრები ყოველი თვის პირველ სამშაბათს, პარიზში, რესტორან „დრუანის“ პირველ სართულზე თავიანთ სალონში იკრიბებიან. ლაურეატის ვინაობა ცხადდება 3 ნოემბერს. პრემია ერთ მწერალს მხოლოდ ერთხელ შეიძლება გადაეცეს. თუმცა ყოფილა გამონაკლისიც: 1956 წელს იგი მიიღო რომენ გარიმ რომანისთვის „ცის ფესვები“, 1975 წელს კი - იმავე მწერალმა ფსევდონიმით ემილ აჟარი რომანისთვის „ცხოვრება წინაა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჯილდოები
NGC 7831
NGC 7831 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 20 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ბაგრატ ბატონიშვილი
ბაგრატ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 1776, თბილისი, ქართლ-კახეთის სამეფო — გ. 1841, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია) — ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფის გიორგი XII-ის ძე.
ბიოგრაფია
1803 წელს ოჯახით გაასახლეს პეტერბურგში, სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა.
შემოქმედება
დაწერილი აქვს ისტორიული თხზულებები: „ახალი მოთხრობა“, „რუსეთ-სპარსეთის ომი...“. პირველი წარმოადგენს ბაგრატ ბატონიშვილის ძმის დავით ბატონიშვილის თხზულების გაგრძელებას. ავტორი ქრონოლოგიური თანამიმდევრობით გადმოსცემს საქართველოს ისტორიულ მოვლენებს XVIII საუკუნის შუა წლებიდან XIX საუკუნის 40-იან წლებამდე. თხზულება გამსჭვალულია უკმაყოფილებით რუსეთის მთავრობის მიერ ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების გამო. ბაგრატ ბატონიშვილს ეკუთვნის აგრეთვე ვეტერინარული და ეკონომიკური ხასიათის შრომები. მისი ვეტერინარიის შრომებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია „სამკურნალო ცხენთა და სხვათა პირუტყვთა“, რომლებიც გამოიცა 1818 წელს პეტერბურგში და წარმოადგენს პირველ ქართულ წიგნს ვეტერინარიაში. 1807 წელს მანვე შეადგინა ცხენის დაავადებათა სამკურნალო წიგნი, რომელიც ფაქტობრივად ვეტერინარიის რეცეპტურაა.
ოჯახი
დაქორწინებული იყო ფშავ-ხევსურეთის მოურავის დურმიშხან ჩოლოყაშვილის ქალიშვილზე — ქეთევან ჩოლოყაშვილზე (1781-1831). 1805 წლის 30 აგვისტოს დაჯილდოვდა წმინდა ეკატერინეს მეორე ხარისხის ორდენით. გარდაიცვალა სანკტ-პეტერბურგში ხოლერისაგან, დაკრძალულია სმოლენსკის სასაფლაოზე. ბაგრატ და ქეთევან (ეკატერინე) მრავალი შვილიდან მხოლოდ სამმა მიაღწია სრულწლოვნებას:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1776 კატეგორია:გარდაცვლილი 1841 ბაგრატ
საბჭოთა კავშირის გმირები
ბ
*
Hero of the Soviet Union
646
თარიღი უცნობია
*
ვასილევოს თემი
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ვასილევო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 18 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 230.4 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
ჩრდილოური სადა ვეშაპი
ჩრდილოური სადა ვეშაპი (Eubalaena glacialis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი სადა ვეშაპისებრთა ოჯახისა. დედლის სხეულის სიგრძეა 13,4–17,0 მ, მამლისა — 13,1–16 მ. ტანი მოკლეა, ყველაზე სქელია ჭიპსა და მკერდის ფარფლებს შორის, ბოლოსკენ მკვეთრად ვიწროვდება, კუდის ღერო გვერდებიდანაა შევიწროებული. კისრის მიდამოში (მკერდის ფარფლების წინ) შეიმჩნევა კისრის წელი. ასაკის მატებასთან ერთად თავის სახის ნაწილები უფრო და უფრო იზრდება, ხოლო ფარფლებისა და კუდის ღეროს სიგრძე, პირიქით, მცირდება. კუზი ზურგზე მდებარეობს სხეულის წინა მესამედში, ჭიპი — შუა ნაწილის ოდნავ წინ. საერთო შეფერილობა შავი ან მუქი ცისფერია, მუცელი — ოდნავ ღია, ხშირად თეთრი ლაქებით, ზოგჯერ მთლად თეთრი. ახალდაბადებული ღია რუხია და თანდათან მუქდება. ულვაშების ორივე ფართოდ გამოცალკევებულ რიგში სათითაოდ 210-დან 260-მდე ფირფიტაა.
გავრცელებულია ჩრდილოეთ ატლანტიკის ზომიერ წყლებში — ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკიდან, ხმელთაშუა ზღვიდან, კუნძულ მადეირადან, აზორისა და ბერმუდის კუნძულებიდან და ფლორიდიდან ჩრდილოეთით — შპიცბერგენის არქიპელაგამდე, კოლის ნახევარკუნძულამდე, კუნძულ იან-მაიენამდე, ისლანდიამდე, ნიუფაუნდლენდამდე და დეივისის სრუტემდე. მარცხნივ|მინი|270x270პქ|დედა და ნაშიერი ძირითადად იკვებება კიბოსნაირებით (Calanus finmarchicus, Thysanoessa inermis), ზოგჯერ ფრთაფეხიანი მოლუსკებით. თბილ და ზომიერ-თბილ წყლებში, როგორც ჩანს, ორ წელიწადში ერთხელ იძლევა შთამომავლობას. მაკე დედლების ჯოგი ზოგჯერ დანარჩენებს გამოეყოფა ხოლმე, ამიტომ ყოფილა შემთხვევები, როდესაც მონადირებულ პარტიაში ყველა მაკე აღმოჩენილა ან ყველა უნაყოფო. მაკეობა დაახლოებით ერთი წელი გრძელდება. შობადობა ზამთარში ან გაზაფხულზე მიმდინარეობს. ახალშობილი სიგრძეში 4—4,5 მეტრია (გამონაკლისის სახით — 6 მ-მდე). მეძუძური დედები ჩვეულებრივ არ ტოვებენ დაჭრილ ნაშიერებს და ზოგჯერ მონადირეთა გემზე თავდასხმასაც ცდილობენ. მშვიდ მდგომარეობაში ცურავს 7 კმ/სთ სიჩქარით, დამფრთხალი — 14 კმ/სთ-მდე. დიდი სიჩქარის დროს შეუძლია თავისი სხეულის სიგრძის ნახევარ სიმაღლეზე წყლიდან ამოხტომა. ორად გაყოფილი შადრევანი 4,5 მეტრს აღწევს სიმაღლეში. 6–5 შადრევნის შემდეგ 10–20 წუთის განმავლობაში შეუძლიათ ყვინთვა, შეწუხებულებს — 30 და 50 წუთითაც კი.
ჩრდილოური სადა ვეშაპი რეწვა ბისკაის ყურეში IX–X საუკუნეებში დაიწყეს. მოგვიანებით (XV–XVI სს.) ნადირობამ ნორვეგიის, ისლანდიის, შპიცბერგენის, აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკის წყლებში (ჩრდილოეთ კაროლინიდან ნიუფაუნდლენდამდე) გადაინაცვლა. XVI საუკუნის შუა ხანებში ყოველწლიურად ვეშაპსარეწში მონაწილეობდა სხვადასხვა ქვეყნის 400 გემი, რამაც დიდი ზიანი მიაყენა ამ ვეშაპის მარაგებს. უკვე XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში შოტლანდიელმა ვეშაპთმხოცავებმა სულ მოიპოვეს რამდენიმე ათეული ჩრდილოური სადა ვეშაპი, ხოლო 1920–1934 წლებში ფარერის კუნძულების სადგურებმა და ნორვეგიულმა გემებმა — მხოლოდ ექვსი. დიდი ზომის ვეშაპი იძლეოდა 15–18 ტონა ცხიმს და 600 კგ-მდე ულვაშს. აბორიგენული მოსახლეობა (ალეუტები, ესკიმოსები, ინდიელები) მიწამაყვალთან შერეულ ვეშაპის ხორცს იყენებენ წამლად, ძვლებს — საშენ მასალად, ძარღვებს — ბაიდარების შესაკერად.