cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰაიგ გუდენიანი
ჰაიგ გუდენიანი (Հայկ Կիւտէնեան; დ. 19 მაისი 1885 — გ. 12 მაისი, 1972) — სომეხი-ამერიკელი მევიოლინე, კომპოზიტორი და ანატოლიური წარმოშობის ავტორი. დატოვა მშობლიური ქალაქი კონსტანტინოპოლი 1904 წელს და გაემგზავრა დასავლეთ ევროპაში, სადაც სწავლობდა მუსიკასა და ვიოლინოს ვიტესლავ ნოვაკის, ოტაკარ სევჩიკის, სეზარ ტომსონის და მატიუ კრიკბუმის ხელმძღვანელობით. უკრავდა მე-18 საუკუნის იშვიათ ესპანურ ვიოლინოზე თავის საკონცერტო სპექტაკლებში, ცნობილი იყო თავისი ვირტუოზული ოსტატობით. თითქმის ყველა მისი მრავალრიცხოვანი კომპოზიცია შთაგონებული იყო რეგიონის მრავალფეროვანი კულტურული მემკვიდრეობით. მის კომპოზიციებს შორისაა ისეთი ნაწარმოებები, როგორიცაა სომეხი მწყემსი, სომხური სიყვარულის სიმღერა და არაბი ბიჭი, რომლებიც ასახავს სომეხი ხალხის ცხოვრებას და იდეალებს. მევიოლინეებმა ჯაშა ჰეიფეციმ და მაქს როზენმა, ისევე როგორც პიანისტმა პერსი გრეინჯერმა, რეპერტუარებში შეიტანეს მისი სხვადასხვა ნაწარმოებები.
ადრეული წლები
დაიბადა ქალაქ კაისერში, ოსმალეთის იმპერიაში, სწავლობდა კონსტანტინოპოლის თურქული უნივერსიტეტში, 1904 წელს გადავიდა ბრიუსელში, სადაც სწავლობდა ვიოლინოს ცეზარ ტომსონის და მათიუ კრიკბორნის ხელმძღვანელობით. პრაღაში სწავლობდა ვიოლინოს ოტაკარ სევჩიკის ხელმძღვანელობით და კომპოზიციას ვიტესლავ ნოვაკთან. სწავლის დასრულების შემდეგ მან რამდენიმე წელი იმოგზაურა ჩეხოსლოვაკიაში, თურქეთში, კავკასიაში, სპარსეთსა და ეგვიპტეში, აითვისა ამ ქვეყნების ხალხური სიმღერებისა და ცეკვების ტრადიციული მუსიკა, შემდეგი ორი წელი ბალკანეთში გაატარა. ის სიტყვით გამოვიდა ბულგარეთისა და რუმინეთის მთავარ ქალაქებში; რუმინელი მევიოლინის ჯორჯ ენესკუს თანხლებით, მან წარმოადგინა ელიზაბედ ცუ ვიდი (კარმენ სილვა) მის სასახლეში ბუქარესტში. ის ასევე გამოვიდა ბუდაპეშტში, მიუნხენში, ჟენევაში, მარსელში, პარიზში და ევროპის სხვა დიდ ქალაქებში. საფრანგეთიდან ნიუ-იორკში 1918 წლის იანვარში პირველი მსოფლიო ომის დროს ჩავიდა. შეერთებულ შტატებში ჩასვლიდან მალევე, ის ფარულად დაქორწინდა ოლიივ პიბოდიზე სენტ ჩარლზში, მისურში; ისინი შეხვდნენ სენტ-ლუისის თეატრ ოდეონში, როდესაც გუდენიანმა სირიულ-სომხური დახმარების ფონდის სახელით სპექტაკლში გამოვიდა.
მათი ქორწინება ძალიან ხანმოკლე იყო, რადგან გუდენიანი იმავე წელს დაქორწინდა პიანისტ კეტრინ ლოუზე (1901– 1997). გამოდიოდა ნიუ-იორკში, ვაშინგტონში,  და ჩიკაგოში, სოლისტი იყო სენტ-ლუისისა და ფილადელფიის სიმფონიურ ორკესტრებში.
კარიერა
ორი წლის განმავლობაში (1920– 1922) ცინცინატის მუსიკის კონსერვატორიის ფაკულტეტზე ვიოლინოს, ანსამბლისა და რეპერტუარის მასწავლებელი იყო   და ატარებდა ვიოლიონოს გაკვეთილებს ალისა ბეკერ-მილერის სკოლაში, ოჰაიოში. მან შეასრულა სამი კომპოზიციის პრემიერა 1925 წლის 27 აგვისტოს Queen's Hall-ში, ლონდონში, ეს კომპოზიციებია: The Shepherd, Candy Seller და Pastorale.
ის და მისი მეუღლე კეტრინი ხშირად გადადიოდნენ შეერთებული შტატების შუა დასავლეთში პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში, ცხოვრობდნენ ლანსინგში, მიჩიგანში; სენტ-ლუისში, მისურში; ცინცინატში და დეიტონში, ოჰაიოში და ინდიანას შტატში.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან წასვლის შემდეგ, გუდენიანი და მისი მეუღლე კეტრინი გადავიდნენ ფლორიდაში, კრესენტ ბიჩში. გარდაიცვალა 1972 წელს და დაკრძალეს მთ.ჰოპის სასაფლაოზე ლაპირში, მიჩიგანში. მისი მეუღლე კეტრინ ლოუ გუდენი 1997 წელს გარდაცვალების შემდეგ მის გვერდით დაკრძალეს.
გუდენიანის ნაშრომები, მათ შორის ხელნაწერები და სხვა ნაშრომები ინახება სტეტსონის უნივერსიტეტში, დელანდში, ფლორიდაში.
ექვთიმე ზიგაბენი
ექვთიმე ზიგაბენი (, ; დ. ? — გ. დაახ. 1118) — ბიზანტიელი ღვთისმეტყველი და ეგზეგეტი.
თავდაპირველად იყო ძალზე წარჩინებული პიროვნება ბიზანტიის იმპერატორის კარზე, შემდეგ კი — მონაზონი. დაწერა ყველა ერესის ისტორია — „პანოპლია დოგმატიკა“ (ბერძ. πανοπλία δογματική), დაწყებული სვიმონ მოგვისგან, ისლამით დამთავრებული, მათი მოკლე უარყოფით, რომლებიც დასესხებულია ეკლესიის მამების თხზულებებიდან. ეს თხზულება არის სრულიად კომპილატიური ხასიათის. ზიგაბენის კომენტარებმა ოთხთავზე (აღმოჩნდა XVIII საუკუნის ბოლოს და გამოიცა ლაიფციგში 1792 წელს), და ასევე ფსალმუნებზე და ქებათა ქებაზე (გამოც. „Bibliotheca patrum“, ტ. XIX) საღვთისმეტყველო კრიტიკის მაღალი შეფასება დაიმსახურა. მისი ყველა თხზულება თავმოყრილია მინეს კრებულში Patrologia Graeca (ტომები 128-131).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიელები
გისაბურუაგა
გისაბურუაგა (Guizaburuaga, Gizaburuaga) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლეა-არტიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6,32 კმ². მოსახლეობა — 197 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი
შალვა რადიანის სახელობის დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი — ეთნოგრაფიული მუზეუმი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში.
ისტორია
სოფელ დვაბზუში 1985 წლის 20 ოქტომბერს დაარსდა შალვა რადიანის სახლ-მუზეუმი, მისივე სახლში. შენობა წარმოადგენს ძველებურ ოდას ჩუქურთმებიანი მოაჯირით. რადიანის მუზეუმის ბაზაზე 2009 წელს დაფუძნდა ეთნოგრაფიული მუზეუმი. მუზეუმისათვის შეძენილი იქნა გურული კარ-მიდამოსათვის დამახასიათებელი დამხმარე ნაგებობები: სამზადი სახლი, ბეღელი, ნალია. ოდა-სახლი, მარანი და ჭა.
ამ სახლში ცხოვრობდა ნინო ივანეს ასული ლესელიძე-შეწირულისა (გენერალ კონსტანტინე ლესელიძეს მეუღლე).
ექსპონატები
მუზეუმში წარმოდგენილია გურიისთვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული და ყოფითი კულტურის ამსახველი მასალა, საყოფაცხოვრებო ნივთები, ავეჯი, ჭურჭელი, სამეურნეო იარაღები: ოჯინჯალა, ჩეჩო, კერია, კეცი, ფილი, სპილენძის თუნგი, კარდალა, ხის გობი, ხის ჯამები, აკვანი, საჩეჩელი, ორშიმო, გოდორი, კალათი, სკამ-ლოგინა, შუაცეცხლზე ჩამოსაკიდი ჯაჭვი, კოპე, ორკოპე, ხის მაგიდა სამფეხა სკამებით, ჩამური და სხვ. მუზეუმის ტერიტორიაზე იმართება კულტურულ-საგანამანთლებლო ღონისძიებები. მუზეუმში დაცულია აგრეთვე შალვა რადიანის პირადი ნივთები და ფოტოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
თესა განზერერი
თესა განზერერი (Tessa Ganserer: * 16 მაისი 1977 ცვიზელში; სამოქალაქო სახელი და გვარი Markus Ganserer) — გერმანელი პოლიტიკოსი ქალი (ალიანსი 90 / მწვანეები). თესა განზერერი გერმანიის ფედერალური კრების, ბუნდესტაგის წევრი (2021 წელი).
2021 წელს შეიქმნა პრეცენდენტი, როცა თესა განზერერი ნიკე სლავიკთან (Nyke Slawik) პირველად გერმანიის პოლიტიკურ ისტორიაში ბუნდესტაგში მოღვაწეობენ როგორც გარდამავალი სექსუალური იდენტობის მქონე ქალები.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1977
Grand Theft Auto (ვიდეო თამაში)
Grand Theft Auto — პირველი თამაში Grand Theft Auto-ს სერიებიდან. შექმნილია DMA Design-ის მიერ. გამოცემულია BMG Interactive-ს მიერ. პირველად გამოვიდა ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, 1997 წლის ოქტომბერში, MS-DOS-ის და Microsoft Windows-ის სისტემებისთვის. 1997 წლის 14 დეკემბერს იგი გამოვიდა ევროპაში, ხოლო 1998 წლის 30 ივნისს - ჩრდილოეთ ამერიკაში, PlayStation-ისთვის. ეს არის Grand Theft Auto-ს სერიის რიგით პირველი ნაწილი. სიუჟეტი აღწერს რამდენიმე დამნაშავის აშშ-ის სამ გამოგონილ ქალაქში ცხოვრებას. ისინი ძარცვავენ ბანკებს, კლავენ ადამიანებს და სხვა დანაშაულებს ჩადიან.
თავდაპირველად თამაშის სახელწოდება უნდა ყოფილიყო Race'n'Chase. პროექტი წარმოებასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო დახურვის პირას იყო.
თამაშის გაგრძელება, Grand Theft Auto 2, 1999 წლის ოქტომბერში გამოვიდა.
სქოლიო
კატეგორია:Grand Theft Auto კატეგორია:1997 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
პრეტენდენტთა II ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ვაჟთა შორის
28 აგვისტო - 24 ოქტომბერი 1953 ნიუჰაუზენი, ციურიხი, შვეიცარია
პირველი წრის შემდეგ ლიდერობდა ვასილი სმისლოვი (9,5 ქულა). მეორე წრეში მას დიდხანს უწევდა კონკურენციას ს. რეშევსკი. XXII-XXV ტურებში სმისლოვმა ზედიზედ სამი გამარჯვება მოიპოვა, მეტოქეთათვის მიუწვდომელი შეიქმნა და პრეტენდენტის სახელიც მოიპოვა.
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში
NGC 7327
NGC 7327 — ვარსკვლავი პეგასის თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ჰოკენჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბოლესლავ II გულადი
ბოლისლავ II გულადი (გულუხვი) (Bolesław II Śmiały; დ. მიახლოებით 1042 — გ. 2 ან 3 აპრილი, 1081 ან 1082)  — პოლონეთის მთავარი (1058-1076 წწ.) და პოლონეთის მეფე (1076-1079 წწ.), პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი, პოლონეთის მთავარ კაზიმირ I აღმშენებლის და მარია დობრონეგას ვაჟი.
ბოლესლავ II განაახლა საკუთარი ბაბუის ბოლესლავ I მამაციის დაპყრობითი პოლიტიკა. მთავარი არაერთხელ ჩარეულა მეზობელი ქვეყნების შიდა საქმეებში: ასე მაგ. უნგრეთში ის უწევდა სამხედრო დახმარებას ჰერცოგ ბელა I-ს მეფე ენდრე I წინააღმდეგ 1057 წელს, ხოლო მოგვიანებით, 1074 წ. დაეხმარა გეზა I-ს ტახტიდან მეფე შოლომონის ჩამოგდებაში. უნგრეთთან და კიევის რუსეთთან კავშირზე დაყრდნობით, ბოლესლავ II 1061 წ. ჩაერია ჩეხეთში მიმდინარე შიდა ომებში, მაგრამ მარცხი განიცადა. კიევიდან დიდი მთავრის იზიასლავ იაროსლავის ძის გაძევების შემდეგ 1068 წ. რომელიც პოლონეთის მოკავშირე იყო, ბოლესლავ II 1069 წელს გაილაშქრა კიევზე და სასტიკად გაუმკლავდა იზიასლავის მოწინააღმდეგეებს. პოლონეთის საერეთაშორისო პრესტიჟის ამაღლებას ხელი შეუწყო ასევე ბოლესლავ II წარმატებულმა ჩართვამ ინვესტიტურაზე ბრძოლაში საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის ჰაინრიხ IV და რომის პაპს გრიგოლ VII შორის. ბოლესლავ II ამ უკანასკნელის მხარეზე გამოვიდა: 1072 წელს მან უარი განაცხადა იმპერატორისთვის ხარკის გადახტაზე და განაცხადა პოლონეთის დამოუკიდებლობის შესახებ, ხოლო 1074 წელს პოლონეთის სახელმწიფო აღიარა პაპის ტახტის ლენად (მიწის მფლობელობა). ამან თავისი ნაყოფი გამოიღო: 1075 წელს პოლონეთში ჩამოვიდა პაპის წარმომადგენელი, რათა საბოლოოდ განემტკიცებინათ გნეზნოს არქისაეპისკოპოსოს უფლებები, ხოლო 1076 წლის 25 დეკემბერს მოხდა ბოლესლავ II პოლონეთის მეფედ კორონაცია.
ასე რომ ბოლესლავ II-მ შეძლო ორი უმთავრესი ამოცანის გადაჭრა, რომელიც პოლონური სახელმწიფოს წინაშე 1030 წელს იდგა: პოლონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენა და პოლონეთის მონარქისათვის მეფის ტიტულის დაბრუნება.
1070-იანი წლების ბოლოს პოლონეთში გამწვავდა შიდა და გარე პრობლემები. ბოლესლავ II-ის ძალისხმევა დაებრუნებინა პოლონეთისათვის დასავლეთ პომორიე წარუმატებელი აღმოჩნდა. 1077 წელს, რომის პაპის თხოვნით ბოლესლავმა კიდევ ერთხელ გაილაშქრა კიევზე. ქალაქი აიღო და იზიასლავი ისევ გახდა კიევის მთავარი. მაგრამ როგორც კი პოლონელები დაბრუნდნენ სახლში, იზიასლავის ძმები მის წინააღმდეგ გამოვიდნენ და 1078 წელს იზიასლავი ბრძოლაში დაიღუპა. ძირითად პრობლემას მაინც, პოლონეთის მაღალი არისტოკრატიის დამოუკიდებლობის ზრდა წარმოადგენდა, რომლებსაც მხარს უჭერდნენ ჩეხეთი და წმინდა რომის იმპერია. ბოლისლავის მიერ ღალატში დადანაშაულებული კრაკოვის ეპისკოპოსის სტანისლავ შჩეპანოვსკის დასჯის შემდეგ (1079 წ. 11 აპრილი) ქვეყანაში მაგნატების აჯანყება დაიწყო. აჯანყების სათავეში იყო მეფის უმცროსი ძმა თავადი ვლადისლავ ჰერმანი. 1079 წელს ბოლესლავ II ტახტიდან ჩამოაგდეს და გააძევეს პოლონეთიდან. ის იძულებული შეიქნა უნგრეთში გაქცეულიყო და ორი წლის შემდეგ ლტოლვილობაში გარდაიცვალა. ტახტი დაიკავა ბოლესლავის მეამბოხე ძმამ - ვლადისლავ I ჰერმანმა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:პიასტები კატეგორია:დაბადებული 1040-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი 1080-იანები
გამოქვაბული
გამოქვაბული, ქვაბი — კლდეში გამოღრმავებული ადგილი, მღვიმის საპირისპიროდ ქართულ სპელეოლოგიურ და არქეოლოგიურ ლიტერატურაში ადამიანის მიერ გამოკვეთილ ხელოვნურ ღრმულს აღნიშნავს. გამოიყენებოდა საცხოვრებლად, სახიზრად, სალოცავად, პირუტყვის სადგომად, დოვლათის შესანახად და სხვა. განსაკუთრებით ფართოდ იყენებდნენ ძველი წელთაღრიცხვის I ათასწლეულის I ნახევრიდან (რკინის იარაღის ათვისების შემდეგ).
გამოქვაბულები საქართველოში
ისტორიული ძეგლებიდან ჩანს, რომ საქართველოში იყო გავრცელებული სხვადასხვა მასალისაგან აშენებული ნაგებობანი; არსებობდა კლდეებში გამოკვეთილი სახლები და მთელი ქალაქებიც-კი. გამოქვაბული საცხოვრისის შემდეგ ფეხი მოიკიდა ჯერ უქვითკირო ხოლო შემდეგ ქვითკირით ნაშენმა საცხოვრისებმა.
ლეონტი მროველის თქმით სპარსთა გმირის ქაიხოსროსაგან ოტებულნი და საქართველოში შემოხიზნული „თურქნი“, რომ
კლდეში კაფვა და მუშაობა, ლეონტი მროველის სიტყვით, შემდეგშიც ყოფილა საქართველოში. როდესაც ალექსანდრე მაკედონელისაგან გარემოცულ სარკინე ქალაქის მცხოვრებთ გაუჭირდათ,
კლდეში გამოკვეთილ ნაგებობათა ხნიერების გასათვალისწინებლად საართველოში საგულისხმოა, რომ ქართლის მოქცევის მატიანის ავტორს „ციხჱ დიდი სარკინისაჲ უფლის ციხჱ“ საქართველოს უძველეს ციხეთა შორის აქვს დასახელებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა
ორსონ სკოტ კარდი
ორსონ სკოტ კარდი (დ. 24 აგვისტო, 1951) — ამერიკელი მწერალი, ცნობილია სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის წიგნებით. ამჟამად იგი ერთადერთი ადამიანია, რომელმაც ზედიზედ ორი წლის მანძილზე ერთდროულად ერთი და იმავე ნაწარმოებისთვის მოიპოვა ჰიუგოსა და ნებულას პრემიები, 1985 წელს რომანისთვის „ენდერის თამაში“, ხოლო 1986 წელს მისი მომდევნო ნაწილისთვის „მიცვალებულთა ხმა“. 2013 წელს გამოვიდა „ენდერის თამაშის“ კინოადაპტაცია.
კარდის შემოქმედებაზე გავლენა მოახდინა კლასიკურმა ლიტერატურამ, პოპულარულმა ფენტეზმა და სამეცნიერო ფანტასტიკამ. მისი ადრეული ნაშრომები ორიგინალობით გამოირჩევა, თუმცა გრაფიკული ძალადობის შემცველია. კარდის წიგნებში ხშირად ვხვდებით განსაკუთრებული უნარებით დაჯილდოებულ პერსონაჟებს, რომლებიც დიდი რისკის წინაშე რთულ გადაწყვეტულებებს იღებენ. კარდი ასევე წერს პოლიტიკურ, რელიგურ და სოციალურ კომენტარებს. მწერალი საჯაროდ გააკრიტიკეს ჰომოსექსუალობისადმი წინააღმდეგობის გამო, რამაც 2013 წელს ფილმის „ენდერის თამაში“ ბოიკოტი გამოიწვია.
კარდი დაიბადა ვაშინგტონში, გაიზარდა იუტასა და კალიფორნიაში. სტუდენტობის პერიოდში მისი პიესები უნივერსიტეტის სცენაზე იდგმებოდა. 1971-1973 წლებში კარდი ბრაზილიაში მორმონთა ეკლესიის მისიონერად მსახურობდა. 1978-1979 წლებში მან ოცდაშვიდი მოთხრობა გამოაქვეყნა. 1978 წელს მიიღო ჯონ ვუდ კემპბელის პრემია საუკეთესო ახალბედა ავტორისთვის. 1981 წელს კარდიმ იუტას უნივერსიტეტი ინგლისურ ლიტერატურაში დოქტორის ხარისხით დაამთავრა. 1980-იან წლებში იგი წერდა რომანებს სამეცნიერო ფანტასტიკის და ფენტეზის ჟანრში, ასევე ისტორიულ ლიტერატურას და არამხატვრულ ტექსტებს. კარდი ნაყოფიერად მუშაობდა, მან 50 რომანი და 45-ზე მეტი მოთხრობა გამოაქვეყნა.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ჰიუგოს პრემიის ლაურეატი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები
Gnamptogenys strigata
Gnamptogenys strigata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ისპასტერი
ისპასტერი (Ispáster, Ispaster) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლეა-არტიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22,62 კმ². მოსახლეობა — 729 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
პარამოსი
მინი|230პქ|პარამოსი ([[ვენესუელა).]] პარამოსი, პარამო (páramo, páramos) — ნეოტროპიკული ეკოსისტემა. წარმოადგენს ტროპიკული ანდების (ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის) მაღალმთის ქსერომორფულ მცენარეულობას (ტყის ზედა საზღვარსა და მუდმივ თოვლს შორის), რომელსაც ქმნის რთულყვავილოვანთა ოჯახის ენდემური Espeletia-ს გვარის სახეობები. გადაჭიმულია კორდილიერა-დე-მერიდიდან (ვენესუელა) ხუანკაბამბას ღრმულამდე (პერუ). აგრეთვე არსებობს ორი ცალკე ოლქი კოსტა-რიკასა და კოლუმბიაში. ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი პარამოსი მდებარეობს სუმაპასაში (კოლუმბია). პარამოსის საერთო ფართობი უდრის 35,000–77,000 კმ². მინი|მარცხნივ|220პქ|პარამოსი ([[ეკვადორი).]] არის ტბები. პარამოსის დიდი ნაწილი (57%) ვრცელდება კოლუმბიის ტერიტორიაზე.
პარამოსის სარტყლის ქვედა ნაწილში (ზღვის დონიდან 3300-4000 მ) გაბატონებულია აგრეთვე ბუჩქნარი, ზედა ნაწილში კი (ზღვის დონიდან 4000-4500 მ) ნახევრად ბუჩქები, როზეტიანი და ბალიშა ბალახოვანი მცენარეები. ყვავილოვან მცენარეთა გავრცელების ზედა საზღვარია ზღვის დონიდან 4700-4800 მ, მის ზემოთ კი უკვე იწყება მყინვარული მთები, რომელიც დაფარულია უმდაბლესი მცენარეებით (ძირითადად მღიერებით). მსგავსი მცენარეულობა გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკის მთებში, რომლისთვისაც დამახასიათებელია რთულყვავილოვანთა ოჯახის Senecio-ს გვარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეობოტანიკა კატეგორია:ბიომები
ექიმი გაშეს პორტრეტი
„ექიმი გაშეს პორტრეტი“ (Portrait du Dr Gachet avec branche de digitale) — ნიდერლანდელი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის სურათი, დახატული 1890 წლის ივნისში, გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე. პოლ გაშეს, ადამიანის, რომელიც უვლიდა ვან გოგს მისი სიცოცხლის ბოლოს, პორტრეტი გაიყიდა ქრისტის აუქციონზე 1990 წლის 15 მაისს, და მისმა ფასმა დაამყარა რეკორდი - $ 82.5 მილიონი დოლარი. 15 წლის განმავლობაში იგი ყველაზე ძვირადღირებული ნახატი იყო მსოფლიოში.
სიკვდილის შემდეგ, ვან გოგმა ტილო მემკვიდრეობით გადასცა თავის დას, რომელმაც თავის მხრივ 1897 წელს მიჰყიდა ნახატი კერძო კოლექციონერს. ნახატმა რამდენიმე მფლობელი შეიცვალა, სანამ იგი 1911 წელს შტეიდელის გალერეამ შეისყიდა. ნახატი რჩებოდა მაინის ფრანკფურტში, 1937 წლამდე. 1933 წელს, მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებაში მოვიდნენ ნაციონალ-სოციალისტები, იგი შეინახეს საცავში. 1937 წელს, ე.წ. „დეგენერატული მხატვრობისგან“ მოშორების ტალღაზე, მოხდა ნახატის კონფისკაციაა. 1938 წელს, ჰერმან გერინგმა გადასცა ნახატი ამსტერდამელ დილერს, რომელმაც მიჰყიდა ეს ნახატი კერძო კოლექციონერს ზიგფრიდ კრამარსკის, რომელიც გაიქცა ომის დროს აშშ-ში. მომავალში, სურათი ხშირად იყო გამოფენილი მეტროპოლიტენ მუზეუმში.
1990 წელს, კრამარსკის ოჯახმა გაიტანა იგი აუქციონზე, სადაც იგი რეკორდულ თანხად გაიყიდა (82,5 მილიონი დოლარი). ნახატი იყიდა იაპონიელმა ბიზნესმენა რეი საიტომ, რომელმაც სერიოზული სკანდალი გამოიწვია, როდესაც მოითხოვა ნახატის მასთან ერთად კრემაცია (სიკვდილის შემდეგ იაპონიაში მიღებული ადამიანის კრემაცია, ანუ დაწვა). საბოლოოდ ამ სკანდალის გაუქმება მოხერხდა, ბიზნესმენის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ ყოველივე ეს სურათის შესყიდვიდან სერიოზული ემოციური შოკით იყო გამოწვეული. სხვა ინფორმააციით, ყოველივე ეს იყო დეზინფორმაცია, რომლის მიზანი სურათის ორიგინალობის შემოწმება იყო. 1996 წელს, მფლობელის გარდაცვალების შემდეგ, ნახატი შეისყიდა საერთაშორისო საინვესტიციო ფონდმა, რომელმაც, თავის მხრივ, მალე გაყიდა იგი „უცნობის“ ხელში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:1890 წლის ნახატები კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
პოლიტიკური პარტიები საქართველოში
პარტიის შექმნისა და მის საქმიანობაში მონაწილეობის უფლება საქართველოს ყოველი მოქალაქის კონსტიტუციური უფლებაა. დაუშვებელია პარტიის შექმნა რეგიონული ან ტერიტორიული ნიშნის მიხედვით, ასევე დაუშვებელია სახელმწიფო ორგანოებისა და თანამდებობის პირთა ჩარევა პარტიის საქმიანობაში, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
პარტია არჩევნების მეშვეობით და კანონმდებლობით ნებადართული სხვა საშუალებებით მონაწილეობს მოქალაქეთა პოლიტიკური ნების ფორმირებასა და გამოხატვაში.
პარტიის პრინციპები
პარტიის შექმნასა და საქმიანობას საფუძვლად უდევს შემდეგი პრინციპები: საქართველოს კანონმდებლობით დაუშვებელია ისეთი პარტიის შექმნა და საქმიანობა, რომლის მიზანია საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების დამხობა ან ძალადობით შეცვლა, ქვეყნის დამოუკიდებლობის ხელყოფა, ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევა, ან რომელიც ეწევა ომის ან ძალადობის პროპაგანდას, აღვივებს ეროვნულ, კუთხურ, რელიგიურ ან სოციალურ შუღლს.
პარტია არის არასამეწარმეო იურიდიული პირი. მასზე ვრცელდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ის დებულებები, რომლებიც არ ეწინააღმდეგება ამ მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ საქართველოს ორგანული კანონს.
პარტის ეკრძალება კანდიდატის, წარმომადგენლის ან სხვა პირის მეშვეობით, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, საქართველოს მოქალაქისათვის ფულადი სახსრების, საჩუქრებისა და სხვა მატერიალურ ან არამატერიალურ ფასეულობათა გადაცემა (გარდა პარტიის კამპანიის მცირე ღირებულების მქონე აქსესუარებისა − მაისურებისა, კეპებისა, ქუდებისა, დროშებისა და სხვა მსგავსი ნივთებისა), ფასდაკლებით/შეღავათიანი პირობებით საქონლის ან მომსახურების მიყიდვა ან მიწოდება, საბაზროზე მეტ ფასად საქონლის ან მომსახურების შესყიდვა, უსასყიდლოდ საქონლის ან მომსახურების მიწოდება ან გავრცელება, ან საქართველოს მოქალაქის დაინტერესება ფულადი სახსრების, ფასიანი ქაღალდების, მატერიალურ ან არამატერიალურ ფასეულობათა ან მომსახურების (მათ შორის, ფიქციური შრომითი ან სხვაგვარი ურთიერთობების დამყარების) მიწოდებით ან დაპირებით.
პარტიის შექმნა და მისი საქმიანობის ორგანიზება
საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, პარტიის შექმნისა და მის საქმიანობაში მონაწილეობის უფლება აქვს საარჩევნო უფლების მქონე საქართველოს მოქალაქეს. საქართველოს მოქალაქე შეიძლება იყოს მხოლოდ ერთი პარტიის წევრი. მოქალაქეს, რომელიც ჩაირიცხება სამხედრო ძალების, შინაგან საქმეთა ორგანოების პირად შემადგენლობაში, დაინიშნება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესაბამის სამსახურში სპეციალური უფლებამოსილებების მქონე მოსამსახურედ ანდა გამწესდება მოსამართლედ ან პროკურორად, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში, შეუწყდება პარტიის წევრობა.
დაუშვებელია პარტიის წევრობის შეზღუდვა რასის, კანის ფერის, ენის, სქესის, რელიგიის, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილების, წარმოშობის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. პარტიის შესაქმნელად მოქალაქეთა არანაკლებ 300-კაციანი ჯგუფი წინასწარი ნებართვის გარეშე ატარებს პარტიის დამფუძნებელ ყრილობას (კონფერენციას, კონგრესს, ასამბლეას ან სხვ.). დამფუძნებელი ყრილობა იღებს პარტიის წესდებას. დამფუძნებელ ყრილობას ესწრება და მის ოქმს ამოწმებს ნოტარიუსი.
წესდებისადმი მოთხოვნები
პარტიის წესდებაში უნდა აღინიშნოს პარტიის: წესდება შეიძლება შეიცავდეს სხვა დებულებებსაც, რომლებიც ეხება პარტიის საქმიანობას და არ ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას.
პარტიის სახელწოდება, მისი შემოკლებული დასახელება და სიმბოლიკა არ შეიძლება ემთხვეოდეს სხვა, უკვე რეგისტრირებული ან ლიკვიდირებული პარტიის სახელწოდებას, შემოკლებულ დასახელებასა და სიმბოლიკას, თუ ამ პარტიის ლიკვიდაციის დღიდან 4 წელზე ნაკლებია გასული. საქართველოს კანონმდებლობით აკრძალულია პარტიის სახელწოდების, შემოკლებული დასახელებისა და სიმბოლიკის გამოყენება ამ პარტიის ნებართვის გარეშე.
პარტიის ორგანოების განსაზღვრა
პარტიის წესდებით განსაზღვრული კომპეტენტური ორგანოები წესდებითვე დადგენილი პროცედურით, დამოუკიდებლად იღებენ გადაწყვეტილებას პარტიის წევრად მიღების თაობაზე. წევრად მიღებაზე უარის თქმის მიზეზის დასაბუთება აუცილებელი არ არის. პარტიიდან გასვლა თავისუფალია. პარტიის წევრთა მიმართ დისციპლინური ზომების გამოყენების ფარგლები, აგრეთვე საფუძვლები, რომლებიც ამართლებს მათ გამოყენებას, და პარტიის ორგანოები, რომლებიც იღებენ გადაწყვეტი-ლებას ასეთი ზომების შეფარდების თაობაზე, განისაზღვრება პარტიის წესდებით.
პარტიის ხელმძღვანელობა
პარტიის ხელმძღვანელი, აღმასრულებელი და მაკონტროლებელი ორგანოები არიან: პარტიის წევრთა ყრილობა (კონგრესი, ასამბლეა, კონფერენცია და სხვ.), გამგეობა (საბჭო, დარბაზი, სამდივნო, კომიტეტი და სხვ.), სარევიზიო კომისია (საზედამხედველო კომისია, საკონტროლო კომისია და სხვ.). წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს აგრეთვე პარტიის სხვა ორგანოების შექმნას და ხელმძღვანელი თანამდებობების შემოღებას.
პარტიის ხელმძღვანელი ორგანო - პარტიის წევრთა ყრილობა - არის პარტიის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო. იგი მოიწვევა წესდებით დადგენილ ვადაში, მაგრამ არანაკლებ 4 წელიწადში ერთხელ. თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყრილობაში მონაწილეობის უფლება აქვს პარტიის ყველა წევრს. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს ყრილობაში პარტიის წევრთა ჯგუფების მიერ არჩეული წარმომადგენლების მონაწილეობას. ამ წარმომადგენელთა კვოტები დგინდება წესდებით ან გამგეობის გადაწყვეტილებით, ისე, რომ აირჩეს არანაკლებ 200 წარმომადგენლისა.
ყრილობა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება პარტიის წევრთა ან წარმომადგენელთა ნახევარზე მეტი. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს უფრო მაღალ კვორუმს. თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყრილობა გადაწყვეტილებას იღებს დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით.
პარტიის აღმასრულებელ ორგანოს – გამგეობას წესდებით დადგენილი ვადით, არანაკლებ 3 წევრის შემადგენლობით ირჩევს ყრილობა. გამგეობა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება გამგეობის წევრთა ნახევარზე მეტი. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს უფრო მაღალ კვორუმს. გამგეობა გადაწყვეტილებას იღებს დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს ცალკეული საკითხების კვალიფიციური უმრავლესობით გადაწყვეტას.
პარტიის სარევიზიო ორგანოს – სარევიზიო კომისიას - წესდებით დადგენილი ვადით, არანაკლებ 3 წევრის შემადგენლობით ირჩევს ყრილობა. სარევიზიო კომისია უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომისიის წევრთა ნახევარზე მეტი. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს უფრო მაღალ კვორუმს. სარევიზიო კომისია გადაწყვეტილებას იღებს დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს ცალკეული საკითხების კვალიფიციური უმრავლესობით გადაწყვეტას. სარევიზიო კომისიის განსაკუთრებული უფლებამოსილებაა პარტიის საფინანსო-საბუღალტრო დოკუმენტების რევიზია. წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს კომისიის სხვა საკონტროლო ფუნქციებს.
პარტიის ყრილობის მოწვევის, გამგეობისა და სარევიზიო კომისიის არჩევის წესს, აგრეთვე მათი უფლებამოსილების ფარგლებს ამ კანონის მოთხოვნების შესაბამისად განსაზღვრავს პარტიის წესდება.
ქვედანაყოფები
პარტიას უფლება აქვს შექმნას სტრუქტურული ქვედანაყოფები (ფილიალი, წარმომადგენლობა, ახალგაზრდული ორგანიზაცია და სხვ.) იურიდიული პირის უფლების გარეშე. თუ პარტიის წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ქვედანაყოფის დებულებას ამტკიცებს პარტიის გამგეობა. თუ ქვედანაყოფის საქმიანობა ხორციელდება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, მაშინ მის დებულებას და პარტიის წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის (პირების) ხელმოწერის (ხელმოწერების) ნოტარიულად დამოწმებულ ნიმუშებს პარტიის გამგეობა (ხელმძღვანელი თანამდებობის პირი) ერთი თვის ვადაში უგზავნის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს.
პარტიის რეგისტრაცია
პარტიის რეგისტრაცია ხდება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში. პარტიის დამფუძნებელი ყრილობის ჩატარებიდან ერთი კვირის ვადაში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წარედგინება შემდეგი დოკუმენტები:
საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო ამოწმებს წარდგენილი დოკუმენტების სისწორეს და პარტიის რეგისტრაციის საკითხს წყვეტს მათი წარდგენიდან ერთი თვის ვადაში. პარტიის მარეგისტრირებელი ორგანო წარდგენილი დოკუმენტების განხილვის შემდეგ იღებს გადაწყვეტილებას პერტიის რეგისტრაციასთან დაკავშირებით.
პარტიის რეგისტრაციის შემთხვევაში მარეგისტრირებელი ორგანო სარეგისტრაციო მოწმობას გასცემს გადაწყვეტილების მიღებიდან 7 დღის ვადაში. პარტიას შეიძლება უარი ეთქვას რეგისტრაციაზე, თუ მისი წესდება ან სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სხვა დოკუმენტები ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის ან პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ საქართველოს ორგანული კანონის მოთხოვნებს.
პარტიის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შემთხვევაში მარეგისტრი-რებელი ორგანო ვალდებულია განმცხადებელს გადაწყვეტილების მიღებიდან 7 დღის ვადაში, წერილობით აცნობოს ამის თაობაზე, უარის თქმის დასაბუთებული მიზეზის მითითებით. პარტიას შეუძლია რეგისტრაციაზე უარი ერთი თვის ვადაში გაასაჩივროს სასამართლოში.
რეგისტრაციაზე უარის თქმის მიზეზის აღმოფხვრის შემთხვევაში განმცხადებელს შეუძლია ხელახლა წარადგინოს დოკუმენტები სარე-გისტრაციოდ. თუ ამ მუხლით დადგენილ ვადაში არ განხორციელდა რეგისტრაცია და განმცხადებელს არ ეცნობა რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ, ამასთან, თუ პარტიის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები აკმაყოფილებს ამ კანონის მოთხოვნებს, პარტია რეგისტრირებულად ჩაითვლება და საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო ვალდებულია მომდევნო 7 დღის ვადაში გასცეს სარეგისტრაციო მოწმობა.
წესდებაში ცვლილებების შეტანა
პარტია ვალდებულია წესდებაში ცვლილების შეტანის შემთხვევაში 10 დღის ვადაში აცნობოს ამის თაობაზე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს და წარუდგინოს შესაბამისი დოკუმენტები. ცვლილების რეგისტრაცია ხდება პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ საქართველოს ორგანული კანონის 23-ე მუხლით დადგენილი წესით და დადგენილ ვადებში. წესდებაში შეტანილი ცვლილების მიხედვით მიღებული გადაწყვეტილება მოქმედებს მხოლოდ ამ ცვლილების რეგისტრაციის შემდეგ.
სქოლიო
*
NGC 7333
NGC 7333 — ვარსკვლავი პეგასის თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ფიპრესი
„ფიპრესი“ (აბრ.FIPRESCI, Fédération internationale de la presse cinématographique) — კინოპრესის საერთაშორისო ფედერაცია, ქართულ ენაზე აგრეთვე ცნობილი როგორც კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაცია. დაარსებულია 1930 წელს ბრიუსელში, ხოლო მისი გენერალური ასამბლეა იტალიაში მდებარეობს.
ორგანიზაცია თავის მიერ დაწესებულ პრიზებს მსოფლიოს 80 კინოფესტივალზე გადასცემს. „ფიპრესის“ ოფიციალური ენებია ინგლისური და ფრანგული.
სქოლიო
კატეგორია:კინოორგანიზაციები კატეგორია:კინოკრიტიკოსთა ასოციაციები კატეგორია:1930 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:საერთაშორისო კულტურული ორგანიზაციები კატეგორია:არაკომერციული ორგანიზაციები
ნიკე სლავიკი
ნიკე სლავიკი (Nyke Slawik: * 7 იანვარი, 1994 წელი, ლევერკუზენ-ოპლადენი) — გერმანელი პოლიტიკოსი ქალი (ალიანსი 90 / მწვანეები) და 2021 წლიდან მოყოლებული არის გერმანიის ფედერალური კრების, ბუნდესტაგის წევრი.
ნიკე სლავიკი და თესა განზერერი (Tessa Ganserer) არიან გერმანიის ისტორიაში ბუნდესტაგში მოღვაწე გარდამავალი სექსუალური იდენტობის მქონე პირველი ორი ქალი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1994
ოთარ გიგინეიშვილი
ოთარ ისიდორეს ძე გიგინეიშვილი (დ. 27 სექტემბერი, 1916, ქუთაისი, — გ. 10 თებერვალი, 1990, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, აღმოსავლეთმცოდნე, საზოგადო მოღვაწე, ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების ახალი და უახლესი ისტორიის ქართული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), პროფესორი (1989).
ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის  ისტორიის ფაკულტეტი, 1947 — სსრკ საგარეო საქმეთა სამინისტროს უმაღლესი დიპლომატიური სკოლა. 1947 წლიდან გარდაცვალებამდე კითხულობდა ლექციებს თსუ აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე. 1947–1954 წლებში მუშაობდა სსრკ საგარეო საქმეთა სამინისტროში ატაშედ, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ექსპერტ-კონსულტანტად, მინისტრის თანაშემწედ. 1956–1958 წლებში იყო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი მდივანი, 1958 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაშია: 1960 წლამდე ისტორიის ინსტიტუტში, 1960 წლიდან — აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნების ახალი და უახლესი ისტორიის განყოფილების ხელმძღვანელი; ერთდროულად, 1974–1990 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო მუშაობის დარგში. იკვლევდა თურქეთის სოციალურ-ეკონომიურ და პოლიტიკურ ისტორიას; თურქეთის, ირანისა და რუსეთის პოლიტიკას საქართველოს მიმართ; თურქეთში მიმდინარე ეთნო-რელიგიურ პროცესებს. 1968–1990 წლებში იყო უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეების მეგობრობისა და კულტურის ურთიერთობის საქართველოს საზოგადოების პრეზიდიუმის თავმჯდომარე, 1963–1983 წლებში საქართველოს მთასვლელთა ფედერაციის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. იყო სსრკ დამსახურებული მწვრთნელი. მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
Magical Mystery Tour
Magical Mystery Tour — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის 1967 წლის ორი სხვადასხვა ჩანაწერის, ალბომისა და ორმაგი EP-ს სათაური. ორივე მათგანში შეტანილია ექვსი სიმღერა, რომელიც ჟღერს ფილმში „ჯადოსნური იდუმალი მოგზაურობა“.
1967 წლის 8 დეკემბერს ბრიტანეთში გამოცემული ვერსია წარმოადგენს ორმაგი EP-ს, ხოლო შტატებში, 11 დღით ადრე, 1967 წლის 27 ნოემბერს გაყიდვაში გამოვიდა 11 სიმღერისგან შემდგარი ალბომი, რომელზეც ასევე მოხვდა ჯგუფის 1967 წლის სინგლებზე გამოცემული სიმღერები. მას შემდეგ, რაც ჯგუფმა თავისი კატალოგი კომპაქტ-დისკებზე გამოსაცემად მოამზადა, 11 სიმღერიანი ჩანაწერი წარდგენილი იქნა, როგორც ოფიციალური ვერსია.
საუნდტრეკს წილად ხვდა კრიტიკული და კომერციული წარმატება. იგი ნომინირებული იქნა გრემიზე და აშშ-ში ჩარტის #1 პოზიციაზე მოხვდა, მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა.
ჩარტები
EP
სერტიფიცირებები
აშშ-ში ალბომი 1967 წლის დეკემბრისთვის გაიყიდა 1 936 063, ხოლო ათწლეულის ბოლოსთვის - 2 373 987 ასლის ოდენობით.
† BPI-ს სერტიფიცირება შეეხო მხოლოდ 1994 წლიდან გაყიდულ დისკებს.
სქოლიო
კატეგორია:1967 წლის EP-ები კატეგორია:1967 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები კატეგორია:Parlophone-ის საუნდტრეკები კატეგორია:The Beatles-ის EP-ები კატეგორია:The Beatles-ის საუნდტრეკები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ფსიქოდელიური როკ-ალბომები კატეგორია:1967 წლის ალბომები
კარტოფილის მჭამელები
სქოლიო
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:1885 წლის ნახატები კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
ზურაბ ჭიაბერაშვილი
ზურაბ ჭიაბერაშვილი (დ. 6 ივნისი, 1972, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და დიპლომატი.
ბიოგრაფია
1994 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფილოსოფიის სპეციალობით, ხოლო 1997 წელს — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1993-1997 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე გაზეთ „რეზონანსში“. 1997-1998 წლებში მუშაობდა საერთაშორისო საზოგადოება „სამართლიანი არჩევნების“ პრეს-მდივნად. 1998–2002 წლებში იყო ფილოსოფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი, კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და მართვის ევროპულ სკოლაში (ESM). 2002 და 2003 წლების გაზაფხულის სასწავლო სემესტრების განმავლობაში იყო მიწვეული მკვლევარი ახალი სკოლის უნივერსიტეტში (ნიუ-იორკი, აშშ). 1999-2002 წლებში მუშაობდა ეროვნულ ბიბლიოთეკაში. 2002-2003 წლებში იყო საერთაშორისო საზოგადოება „სამართლიანი არჩევნების“ აღმასრულებელი დირექტორი.
პოლიტიკური კარიერა
აქტიურად მონაწილეობდა 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნების დაკვირვებისა და შეფასების პროცესში. ორგანიზაციამ არჩევნები უარყოფითად შეაფასა. ვარდების რევოლუციის შემდეგ ჭიაბერაშვილი ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარედ დანიშნეს. მისი ხელმძღვანელობით ჩატარდა 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები. 2004-2005 წლებში იყო თბილისის მერი.
2005 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 2005-2010 წლებში იყო საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი ევროპის საბჭოში. 2011-12 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი შვეიცარიის კონფედერაციასა და ლიხტენშტაინში. 2012 წელს ორი თვის განმავლობაში ეკავა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის თანამდებობა. იმავე წლის ოქტომბერში დაინიშნა კახეთის გუბერნატორად.
2013 წლის 21 მაისს პროკურატურამ ზურაბ ჭიაბერაშვილი საბიუჯეტო თანხების გაფლანგვის ბრალდებით, საქართველოს ექს-პრემიერ ვანო მერაბიშვილთან ერთად დააკავა. 2014 წლის 17 თებერვალს სასამართლომ ის დამნაშავედ სცნო და 50 ათასი ლარი ჯარიმა მიუსაჯა. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. 2017 წელს მან სხვებთან ერთად დატოვა ნაციონალური მოძრაობა და დააარსა ახალი პარტია „ევროპული საქართველო“. 2021 წლის 12 თებერვალს განაცხადა „ევროპული საქართველოს“ დატოვების შესახებ.
პირადი ცხოვრება
ზურაბ ჭიაბერაშვილს ჰყავს მეუღლე ნინო ლაკვეხელიანი და ორი შვილი: გიორგი და მარიამი.
სქოლიო
კატეგორია:ცესკოს თავმჯდომარეები კატეგორია:თბილისის მერები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
ჯანეტ იელენი
მინიატიურა ჯანეტ იელენი (Janet Yellen; დ. )  — ამერიკელი ეკონომისტი, აშშ-ს ფედერალური სარეზერვო სისტემის ხელმძღვანელი 2014 წლის 1 თებერვლიდან.
ადრეული წლები და განათლება
ჯანეტ ლუის იელენი დაიბადა ეთნიკური ებრაელების ოჯახში ბრუკლინში, ნიუ იორკში. იგი სწავლობდა ფორტ ჰამილტონის საშუალო სკოლაში და იყო გამორჩეული ბევრ საგანში. იგი ასევე იყო თავისი სკოლის გაზეთის რედაქტორი და სკოლის დამამთავრებელ კლასში, 1963 წელს, მან წარმოთქვა გამოსამშვიდობებელი სიტყვა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჯანეტმა სწავლა განაგრძო ეკონომიკის განხრით ბრაუნის უნივერსიტეტში, სადაც 1967 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო. 1971 წელს მან დაიცვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი იელის უნივერსიტეტში, ჯეიმზ ტობინის და ჯოზეფ სტიგლიცის ხელმძღვანელობით.
კარიერა
იელენის პირველი პოსტი იყო ფედერალურ რეზერვში 1970 წელს, როგორც ეკონომისტი, მანამ სანამ არ დაბრუნდა აკადემიაში. იელენი რამდენიმე წლის განმავლობაში იყო ასისტენტ პროფესორი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. შემდეგ ის მუშაობდა ფედერალურ რეზერვში 1977-1978 წლამდე და შემდეგ გახდა პროფესორი კალიფორნიის უნივერსიტეტში.1978 წლიდან 1980 წლამდე იგი ცხოვრობდა საზღვარგარეთ, და გახდა ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერებების სკოლის ლექტორი. შემდეგ იგი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტში. იელენმა აიღო შვებულება 1990 წელს, რათა ემუშავა ფედერალური რეზერვის მმართველთა საბჭოში. 1997 წლიდან 1999 წლამდე მან იმუშავა თეთრი სახლის საბჭოს ეკონომიკურ მრჩევლად ფრეზიდენტ ბილ კლინტონთან. 2004 წელს იგი გახდა პრეზიდენტი და აღმასრულებელი დირექტორი ფედერალური სარეზერვო ბანკის სან ფრანცისკოში. 2010 წელს იელენი აირჩიეს ფედერალური სარეზერვო მმართველთა საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტად. პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ დაასახელა ის საბჭოს თავმჯდომარედ 2013 წლის ოქტომბერში.
კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა
„კარიბის ზღვის მეკობრეები: შავი მარგალიტის წყევლა“ (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl) — 2003 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც ეფუძნება ამავე სახელწოდების პარკს, განლაგებულს დისნეის თემატურ პარკში. ფილმის რეჟისორია გორ ვერბინსკი, ხოლო პროდიუსერი – ჯერი ბრუკჰეიმერი. მთავარ როლებს ფილმში ასრულებენ ჯონი დეპი, ჯეფრი რაში, ორლანდო ბლუმი, კირა ნაიტლი, ჯეკ დევენპორტი, კევინ მაკნელი, ზოი სალდანა და ჯონათან პრაისი.
ფილმის მსოფლიო შემოსავალმა დაახლოებით 653 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:კარიბის ზღვის მეკობრეები (ფილმების სერია) კატეგორია:გორ ვერბინსკის ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
Fuel (სიმღერა)
Fuel — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მესამე სინგლი და პირველი სიმღერა 1997 წლის ალბომიდან ReLoad.
სიმღერა
სიმღერა დაწერილია ჯეიმზ ჰეტფილდის, ლარს ულრიხისა და კირკ ჰემეტის მიერ. მისი თემატიკა შესაძლოა აღნიშნავდეს იმ ფაქტს, რომ ხალხს მოსწონს ცხოვრების ტარება მეტისმეტად სწრაფად (როგორც საკუთარი მანქანების).
საკონცერტო შესრულება
როგორც ჩანს, Fuel ჯეიმზის ერთ-ერთი საყვარელი სიმღერაა, როგორც მან მოგვიანებით განაცხადა კონცერტზე Oakland Raiders-ის თამაშის დაწყების წინ:
მეტალიკა ხშირად ასრულებდა ამ სიმღერას კონცერტებზე წლების განმავლობაში, მათ შორის 1999 წლის კონცერტზე სან-ფრანცისკოს სიმფონიური ორკესტრის თანხლებით (დირიჟორი - მაიკლ კემენი), რომელიც შესულია საკონცერტო ალბომში S&M. ხანდახან სიმღერის დაწყებამდე ჰეტფილდი და ჰემეტი უკრავენ გიტარებზე იმგვარად, რომ შეიქმნას ეფექტი, როდესაც მოტოციკლი სიჩქარეს უმატებს და გადაცემათა კოლოფში სიჩქარეებს ცვლის (როგორც ეს S&M-შია).
დემო
არსებობს ამ სიმღერის რამდენიმე დემო. Fuel-ის ერთ-ერთ დემო ვერსიას ერქვა Fuel For Fire და ჩაიწერა 1995 წელს. მას ჰქონდა ალბომის ვერსიისგან განსხვავებული ტექსტი. Fuel დემო ვერსიის ტექსტით გამოჩნდა ვიდეოში Cunning Stunts. მეორე დემო ვერსიას აშკარად ერქვა უბრალოდ Fuel.
სიმღერა პოპულარულ მედიაში
Fuel იყო მთავარი თემა NASCAR-ის გადაცემებისთვის NBC-სა და TNT-ზე შუა 2001 წლიდან 2003 წლის სეზონებამდე. 2001 წლის სეზონზე სიმღერის დასაწყისი შეძახილი (Give me fuel, Give me fire, Give me that which I desire!) მისი ტერორისტულ კონტექსტში 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტულ აქტებთან ასოციაციის გამო ამოიღეს. სიმღერის დემო ვერსია Fuel For Fire გამოჩნდა NASCAR Full Throttle CD-ზე. ტექსტი „Fuck 'em, man“ ყველა ამერიკულ როკ რადიო სადგურებში 2004 წლამდე ცენზურის გარეშე დატოვეს.
Fuel შეტანილია ასევე ვიდეო თამაშების კონსოლ PlayStation-ისთვის განკუთვნილ თამაშში Hot Wheels Turbo Racing და Test Drive Off-Road: Wide Open PlayStation 2-სა და Xbox სისტემებისთვის. Fuel ასევე შესულია მუსიკალურ ვიდეო თამაშში Guitar Hero: Metallica და Apple iPhone-ის თამაშში Tap Tap Revenge 2.
NASCAR-ის მძღოლებმა კაილ ბაშმა და ჯოი ლოგანომ გამოიყენეს ეს სიმღერა როგორც მათი მთავარი თემა WWE Raw-ს ეპიზოდში, რომელშიც ისინი წარმოადგენდნენ სტუმარ-მასპინძელს იმ ღამისთვის (26 ოქტომბერი, 2009).
სიმღერა ასევე გამოიყენეს სატელევიზიო სერიალ ექიმი ჰაუსის მეექვსე ეპიზოდში ცნობილი უცნობები.
სიმღერების სია
ყველა საკონცერტო სიმღერა ჩაწერილია 1998 წლის 20 აპრილს, ბრიზბენში, ავსტრალია.
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები კატეგორია:1998 წლის სინგლები
ინგმარ კოჩი
ინგმარ კოჩი(ასევე ცნობილია მისი ფსევდონიმით Dr. Walker) — გერმანელი მუსიკოსი, პროდიუსერი და ლეიბლის მფლობელი ელექტრონული მუსიკის სფეროში. ის იყო 50-ზე მეტი სხვადასხვა ტექნო მუსიკალური პროექტის წევრი, როგორიცაა Air Liquide (Cem Oral-თან ერთად), Khan & Walker (Can Oral-თან ერთად), Global Electronic Network (Can Oral-თან ერთად), Pierrot Premier (თომას თორნთან ერთად), Lovecore. (ვოლფგანგ ვოიგტთან ერთად) და Rei$$dorf Force (Jörg Burger, Freddy Fresh, M.Flux, Thee Joker, L Nino-სთან ერთად).
ბიოგრაფია
კოჩმა დაიწყო ელექტრონული მუსიკის წარმოება 14 წლის ასაკში. პირველი ჩანაწერის გამოშვება 16 წლის ასაკში. 1991 წელს მან დააარსა ჩამწერი სტუდია ფრანკფურტში ჯემ ორალთან ერთად, რომელთანაც მალევე ჩამოაყალიბა პროექტი Air Liquide. 1992 წელს მათი პირველი EP, სახელწოდებით Neue Frankfurter Elektronik Schule, გამოვიდა კიოლნის ლეიბლზე Blue, შეფ-მზარეული და ორალთან ერთად დააარსა მუსიკოსები იორგ ბურგერი. 1991 წელს ორალმა, ბურგერმა და ვოლფგანგ ვოიგტმა დააარსეს acid techno label Structure. 1993 წელს კოხმა ჩამოაყალიბა ლეიბლები XXC3 და Dj.ungle Fever.
1993 წელს იორგ ბურგერმა, ვოლფგანგ ვოიგტმა და კოხმა ერთად დააარსეს Delirium Köln, ჩანაწერების მაღაზია, რომელიც ემსახურება მუსიკალურ ლეიბლს და დისტრიბუტორს. მოგვიანებით Delirium Köln-ს დაარქვეს „Kompakt“.
იმავე წელს და მომდევნო წლებში, მან ჩაწერა მრავალი სოლო გამოშვება და თანამშრომლობა ისეთ არტისტებთან, როგორებიცაა ვოლფგანგ ვოიგტი, ბიოჩიპ ს., ფრენკ ჰეისი, თომას თორნი, იორგ ბურგერი, Electric Indigo, Holger Czukay, ADSX, Wulfmanson, Mary Susan Applegate, Craig Anderton. , ომსკის ინფორმაცია და Triple R. With Can Oral მან გამოაქვეყნა, სხვა გვარებს შორის, როგორც Khan & Walker და Gizz TV & Walker.
1996 წელს კოჩმა და თომას თორნმა შექმნეს Thorn Kölner Elektronikbar Liquid Sky Cologne. 2001 წელს მან დააარსა არტისტების სასტუმრო Monte Christo Köln და მიწისქვეშა ტექნო კლუბი Club Camouflage Cologne, ჰეიკე ვინდბერგერთან თანამშრომლობით. 2012 წელს კოჩმა დააარსა მხატვრების კოლექტივი და ვიდეო არტ გალერეა Liquid Sky Berlin.
2014 წელს მან დაიწყო ხელოვნებისა და მუსიკალური სატელევიზიო პროექტები Psychedelic Kitchen და lsb TV, კიოლნის ვიდეო, არტისტ ული სიგთან და ბერლინის ტელევიზიასა და რადიოსადგურ ალექს ბერლინთან თანამშრომლობით.
2015 წელს მან დაიწყო თანამშრომლობა Leipziger Firma Hearthis.at-თან ონლაინ რადიო Telepathic Bubblebath-თან,ჩამწერი ლეიბლის სახელით Berliner Baeren Siegel GmbH-თან ერთად die Internetart- / Streetart- / Performanceart- Kampagne #scrt_brln.
ასევე 2015 წელს, იგი ჩაერთო რამდენიმე თანამშრომლობაში სამხატვრო გალერეასთან Neu West Berlin-თან და Rigabased Synthesizer-ის მწარმოებელთან, Erica Synths-თან. 2016 წელს კოჩმა დააარსა noise.berlin მოძრაობა, მულტიმედიური ხელოვნებისა და ფილოსოფიის პროექტი, რომელიც შეიცავს შემაშფოთებელ რადიკალურ ვიზუალს, ხმაურიან მუსიკას და აბსტრაქტულ აზროვნებას.
2017 წელს კოჩმა გახსნა ჩილის ფერმა SPX27, ხოლო ბერლინის კლუბთან და არტ-ლოკაციასთან Maze.Berlin-თან თანამშრომლობით ექსპერიმენტული მუსიკალური ბარი და ვიდეო არტ გალერეა Liquid Sky Berlin - #lsb02.
2019 წელს კოჩმა შტაბ-ბინა Liquid Sky მხატვრების კოლექტივიდან სამხრეთ პორტუგალიაში გადაიტანა, სადაც მან ასევე დაიწყო Liquid Sky Project 27027 ტყის აღდგენის პროექტი.
2021 წელს დაიწყო კომპანია Liquid Sky Portugal Film Production.
2022 წელს გაიხსნა Liquid Sky Dolby Atmos გარე ხმის სტუდია და ფილმების მონტაჟის კომპლექტი სამხრეთ პორტუგალიაში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ელექტრონული მუსიკოსები კატეგორია:გერმანელი ტრანს მუსიკოსები
Gnamptogenys striolata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 7338
NGC 7338 — ორმაგი ვარსკვლავი პეგასის თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ლეკეიტიო
ლეკეიტიო (Lequeitio, Lekeitio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლეა-არტიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 1,9 კმ². მოსახლეობა — 7317 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი
ოზურგეთის სახვითი ხელოვნების ცენტრი —  ხელოვნების მუზეუმი და სურათების გალერეა ქალაქ ოზურგეთში. ოზურგეთის სამხატვრო გალერეა ჩამოყალიბდა 1989 წლის 10 ოქტომბერს. ცენტრში დაცულია ქართველ მხატვართა ნამუშევრების კოლექცია (ლ. გუდიაშვილი, ელ. ახვლედიანი, ა. ვარაზი, გია ბუღაძე, მ. ცეცხლაძე, ნ. ცეცხლაძე, ა. თავართქილაძე, ბ. შველიძე, ჯ. გამბინო, კ. შენჰოფუსი, ე. კრეტასი და სხვ.), ხალხური რეწვის ნიმუშები (ხეზე კვეთილობა და ნაქარგობა, ფარდაგები, გობელენი). არსებობს ოზურგეთელ მხატვართა შემოქმედების ამსახველი კატალოგი; შექმნილია მხატვრების მონაცემთა ბაზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთის მუზეუმები
მზახრი
მზახრი — უძველესი ქართული სამუსიკო ტერმინი, აღნიშნავს სამხმიანი სიმღერის პირველ ხმასა და სიმებიანი საკრავის პირველ სიმს. იოანე პეტრიწის ცნობით, ქართული მუსიკის საფუძველია 3 ხმა: მზახრი, ჟირი, და ბამი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული მუსიკალური ტერმინები
მეჯუდა
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:დიდი ლიახვის შენაკადები
სპელეოლოგია
მინი|290პქ|მღვიმე [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] სპელეოლოგია (ბერძნ. σπήλαιον „spēlaion“ — მღვიმე, λογος „logos“ — მოძღვრება, იგივე მღვიმეთმცოდნეობა) —ბუნებისმეტყველების დარგი, რომელიც შეიწავლის ბუნებრივად წარმოშობილ მღვიმეებსა და ხელოვნურ გამოქვაბულებს. ადგენს მღვიმეების წარმოშობას, ასაკს, ევოლუციას, სტრუქტურას, მორფოლოგიასა და ეკოსისტემებს. სპელეოლოგია იმყოფება გეოლოგია-გეოგრაფიის მიჯნაზე.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|180პქ| ე.ა. მარტელი სპელეოლოგიას საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, როდესაც გამოქვეყნდა ედუარდ ალფრედ მარტელის (1859 — 1938) სამეცნიერო შრომები. სწორედ ე.ა. მარტელი ითვლება სპელეოლოგიის როგორც მეცნიერების ფუძემდებლად, აქედან გამომდინარე მას ხშირად უწოდებენ „სპელეოლოგიის მამას“. ე.ა. მარტელი ბევრს მოგზაურობდა, ატარებდა გამოკვლევებს და საბოლოოდ შეკრიბა დიდძალი გეოგრაფიული (სპელეოლოგიური) მასალა. XX საუკუნის დასაწყისში იგი კავკასიაშიც მოგზაურობდა, იმყოფებოდა საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ მხარეში — აფხაზეთში, სადაც აღწერას აწარმოებდა არაბიკის კირქვულ მასივზე. კავკასიაში აღმოაჩინა რამდენიმე მღვიმე. შემდეგ გამოსცა ნაშრომები პარიზში. სპელეოლოგიის შემდეგი განვითარება დაკავშირებულია ფ. კრაუსის, ა. შმიდლის, ა. გრუნდისა და სხვა მკვლევრების სახელებთან.
მნიშვნელოვანი იყო ალექსანდრე კრუბერის გამოკვლევებიც. 1897 წლიდან იგი სწავლობდა ყირიმისა და კავკასიის კარსტული რაიონებს. იმყოფებოდა არაბიკის კირქვულ მასივზე. სპელეოლოგიისა და კარსტოლოგიის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა გეოლოგმა გ. მაქსიმოვიჩმა, რომელმაც აღწერა არაერთი მღვიმე, მღვიმური ტბა და სხვა.