cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარცვალსაფქვავი წისქვილი
საფქვავ განყოფილებაში მიმდინარეობს სამი ძირითადი ოპერაცია: 1) მარცვლის პირველადი დაქუცმაცება; 2) მიღებული პიპკის გამდიდრება; და 3) გამდიდრებული პიპკებისგან ფქვილის მიღება. მარცვალს აქუცმაცებენ ვალცებიან დანადგარზე. პიპკების ვალცებიან დანადგარზე დაქუცმაცებით იღებენ შუალედურ პროდუქტს, შემდეგ კი ფქვილს. დაფქვის ასეთი ხერხი ფქვილის მაქსიმალურ გამოსავალს იძლევა. მიღებული ფქვილი ტომრებში იყრება და ავტომატურად იწონება. საწარმოო პროცესში, რომელიც მექანიზებული და უწყვეტია, 30-მდე ტიპის მანქანა მონაწილეობს. თანამედროვე წისქვილები აღჭურვილია მარცვლისა და შუალედური პროდუქტების გადასაადგილებელი პნევმატური ტრანსპორტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:წისქვილები
სონდერს მაკლეინი
thumb|right|სონდერს მაკლეინი სონდერს, მაკლეინი (1909 – 2005) – ამერიკელი მათემატიკოსი, სამუელ აილენბერგთან ერთად კატეგორიათა თეორიის შემქმნელი.
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები
ბაქოს კომუნა
ბაქოს კომუნა 1918 — საბჭოთა ხელისუფლება, დამყარებული ბაქოსა და აზერბაიჯანის ზოგიერთ რაიონში 1918 წლის გაზაფხულსა და ზაფხულში. 1917 წლის 31 ოქტომბერს (13 ნოემბერი) ბოლშევიკების ბაქოს კომიტეტის ინიციატივით ბაქოს საბჭომ მიიღო დადგენილება ხელისუფლების საბჭოს ხელში გადასვლის შესახებ. 1918 წლის 30 მარტს ბაქოში დაიწყო მუსავატელთა ანტისაბჭოთა ამბოხება. ბაქოს საბჭოს შეიარაღებულმა ძალებმა იგი ჩააქრო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
იულიანე და კესარიოსი
იულიანე და კესარიოსი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე იულიანე ხუცესი და კესარიოს დიაკონი მოციქულთა სწავლების უშუალო გამგრძელებელი და მქადაგებელი წმინდა მამები მოწამეობრივად აღესრულნენ ქრისტესთვის.
კესარიოსი იტალიის ქალაქ ტარაკინიაში (შემდგომ - ტერაცინა) შეიპყრეს და აპოლონის ტაძარში წაიყვანეს, მაგრამ წმინდანის მოახლოებისთანავე საკერპო ჩამოიქცა და შიგ შეკრებილი ხალხი და ქურუმები ქვეშ მოიყოლა. ამ დროს კერპთმსახურებმა შეიპყრეს ქრისტიანი ხუცესი იულიანე. იმპერატორის ბრძანებით ორივე მოწამე ზღვაში დაახრჩვეს, მაგრამ, ღვთის ნებით, მათი წმინდა ცხედრები წყლის ზედაპირზე ამოტივტივდა. მართლმორწმუნეებმა ისინი წაასვენეს და პატივით დაკრძალეს. ნეტარი კესარიოსის უხრწნელი ნაწილები ამჟამად რომშია დაცული.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
პანგოლინები
ლიტერატურა
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ფრანც ქსავერ შვარცი
შვარცი, ფრანც ქსავერ (გერმ. Franz Xaver Schwarz) (დ. 27 ნოემბერი, 1875, გიუნცბურგი, გერმანია — გ. 2 დეკემბერი, 1947, რეგენსბურგი, გერმანია) — გერმანელი პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, "SS"-ის ობერსტგრუპენფიურერი, რაიხსლაიტერი და ნაცისტური პარტიის ფინანსური განყოფილების ერთადერთი შეფი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
პელაგია ტარსელი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|კიევის სოფიის ტაძრის ფრესკა პელაგია ტარსელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე პელაგია ტარსელი იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს ეწამა ქრისტესთვის.
ბიოგრაფია
იგი წარმართი დიდებულების შვილი იყო. როცა მოისმინა ქადაგება იესო ქრისტეზე, მან ირწმუნა ჭეშმარიტი ღმერთი და ქალწულების აღთქმა დადო. იმპერატორ დიოკლეტიანეს მემკვიდრემ - შვილობილმა ნახა ქალწული, მოიხიბლა მისი სილამაზით და გადაწყვიტა, შეერთო იგი. წმინდა ქალწულმა ჭაბუკს უთხრა, რომ ის დაწინდულია უკვდავ სასიძოზე - ძე ღვთისაზე და უარს ამბობს მიწიერ ქორწინებაზე. პელაგიას ასეთმა პასუხმა განარისხა იმპერატორის მემკვიდრე, მაგრამ გადაწყვიტა, არაფერი ევნო ქალწულისთვის. წმინდა პელაგიამ დედას სთხოვა, გაეშვა თავის გამზრდელთან, გულში კი ფიქრობდა, მოეძებნა ქრისტიანთა დევნის გამო მთებს შეხიზნული ტარსის ეპისკოპოსი კლინონი და ნათელ-ეღო. წმიდა პელაგიას ძილში გამოეცხადა ეპისკოპოსი და ქალწულმა ზედმიწევნით დაიმახსოვრა მისი სახე. ერთხელ წმინდა ქალწული დედის ბრძანებით ძიძასთან წავიდა მდიდრული ეტლით და მრავალრიცხოვანი ამალით. ღვთის ნებით მის შესახვედრად გამოვიდა ეპისკოპოსი კლინონი. პელაგიამ უმალ იცნო იგი, ფეხებში ჩაუვარდა და მონათვლა სთხოვა. ეპისკოპოსის ლოცვით მიწიდან წყარომ ამოხეთქა. კლინონმა მონათლა წმინდა პელაგია. საიდუმლოს აღსრულებისას ანგელოზებმა ნათელი შესამოსელით დაფარეს ღვთის რჩეული. წმიდა ზიარების მიღების შემდეგ ეპისკოპოსმა წმიდა პელაგიასთან ერთად ილოცა და განუტევა იგი. გზად მომლოდინე მსახურებთან დაბრუნებულმა პელაგიამ მაცხოვარზე იქადაგა და ბევრი მათგანი მოაქცია ქრისტეს სჯულზე. წმინდა ქალწულს სურდა, სახარების მადლით გაეთბო თავისი დედაც, მაგრამ განრისხებულმა ქალმა იმპერატორის შვილობილს აუწყა, რომ პელაგია ქრისტიანია და არ სურს მასზე დაქორწინდეს. ჭაბუკი მიხვდა, რომ პელაგია მისთვის დაკარგული იყო, არ ისურვა მისი მომავალი წამება ეხილა და მახვილით განიგმირა თავი. პელაგიას დედას შეეშინდა იმპერატორის რისხვისა, თავისი ქალიშვილი შეკრა და დიოკლეტიანეს მიჰგვარა, როგორც ქრისტიანი და დამნაშავე მისი შვილის სიკვდილში. იმპერატორი მოიხიბლა ქალიშვილის სილამაზით და ათასგვარი დაპირებით ეცადა წარმართობისაკენ მის მოქცევას. წმინდა ქალწულმა უარყო იმპერატორის წინადადება და უპასუხა: მე არ შევასრულებ შენს ბრძანებას, რამეთუ მყავს ზეციური სასიძო - ქრისტე, არ მსურს ამაო გვირგვინოსნობა, რადგან უფალმა სასუფეველში სამი გვირგვინი მომიმზადა: რწმენისათვის, ქალწულობისათვის და მოწამეობისათვის. დიოკლეტიანემ ბრძანა, პელაგია გახურებულ სპილენძის ხარში შეეგდოთ. წმინდა ქალწულმა ჯალათებს უფლება არ მისცა, შეხებოდნენ, პირჯვარი გადაისახა და თვითონ შევიდა გავარვარებულ ღუმელში. ცეცხლში მისი სხეული ცვილივით გალღვა და კეთილსურნელებით აავსო მთელი ქალაქი, ძვლები კი უვნებლად იქნა დაცული. წარმართებმა წმინდა ნაწილები ქალაქგარეთ გადაყარეს. მას უდაბნოდან გამოსული ლომები იცავდნენ ეპისკოპოს კლინონის მოსვლამდე. მღვდელმთავარმა შეაგროვა ძვლები და პატივით დამარხა. იმპერატორ კონსტანტინეს დროს (306-337), როცა ქრისტიანთა დევნა შეწყდა, წმინდა პელაგიას საფლავზე ეკლესია ააშენეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წელი.
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მაღლა ცაში (ფილმი)
მაღლა ცაში (Up in the Air) — 2009 წლის ამერიკული კომედიური დრამა, რომლის რეჟისორია ჯეისონ რაიტმანი. სცენარი ეკუთვნის რეიტმანსა და შელდონ ტერნერი. ფილმი დაფუძნებულია ვალტერ კირნის ამავე სახელწოდების რომანზე. ფილმი მოგვითხრობს რაიან ბინემის (ჯორჯ კლუნი) შესახებ. სიუჟეტი მოგვითხრობს მის მარტოსულ ცხოვრებაზე თვითმფრინავით მოგზაურობისას და მისი ფილოსოფიური აზრების შესახებ. ძირითადი გადაღება მიმდინარეობდა სენტ-ლუისში, მისური. ასევე სხვადასხვა სცენები გადაიღეს დეტროიტში, ომაჰაში, ლას ვეგასში და მაიამიში.
რაიტმანმა თავადაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ფილმის რეკლამირებაში, რაც გამოიხატებოდა პრესის წინაშე გამოჩენით კინოფესტივალებსა და სხვა მოვლენებზე. ლოს-ანჯელესში პრემიერა გაიმართა 30 ნოემბერს, 2009, „Mann Village Theater“-ში. დეკემბერში ფილმი ამერიკაში გამოვიდა კინოგაქირავებაში.
National Board of Review-მა და Washington D.C. Area Film Critics Association-მა „მაღლა ცაში“ 2009 წლის საუკეთესო ფილმად დაასახელა. მან Broadcast Film Critics Association-ის დაიმსახურებული ნომინაციებიდან მიიღო ჯილდო ადაპტირებული სცენარისთვის, ასევე ოქროს გლობუსის 6 ნომინაციდან საუკეთესო სცენარისთვის და BAFTA საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის. ოსკარის 82-ე დაჯილდოებაზე მან მიიღო 6 ნომინაცია, თუმცა ვერცერთი ჯილდოს აღება ვერ შეძლო. კინოკრიტიკოსებმა ფილმი დადებითად შეაფასეს.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ძეგლევი
ძეგლევი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (სალბიერის თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1150 მ, ახალგორიდან 5 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:სალბიერის თემის სოფლები
ბობოთი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 69 ადამიანი.
Camponotus culmicola haweisi
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გრუ ჰარლემ ბრუნტლანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ნორვეგიელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
პანდანუსი
გვარი მოიცავს 600-მდე სახეობას, გავრცელებულია მხოლოდ აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკებში, უმეტესად ზღვებსა და მდინარეების ნაპირებზე, ტენიან ტყეებში. ზოგიერთი სახეობის ნაყოფი იჭმება, ფოთლების საწნავ მასალად იხმარება. ზოგი დეკორატიულია და მოჰყავთ ოთახსა და ორანჟერეაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერთლებნიანები
ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანა
ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანა — შავი მეტალურგიის ერთ-ერთი უდიდესი საწარმო საქართველოში, გიორგი ნიკოლაძის სახელობის ოთხსაამქროიანი რკინის შენადნობთა მწარმოებელი ქარხანა ქალაქ ზესტაფონში. მოქმედებს 1933 წლის ოქტომბრიდან. 2006 წლიდან ქარხანა კომპანია „ჯორჯიან მანგანეზის“ საკუთრებაშია, რომელიც ასევე ფლობს ჭიათურმანგანუმს და ვარციხეჰესს.
დაარსება
1924 წელს ეროვნული ეკონომიკის საკავშირო საბჭოსთან შექმნილმა კომიტეტმა დაიწყო საქართველოში ფეროშენადნობთა წარმოების დასაწყებად შესაძლებელი პირობების შესწავლა. 1925 წლის ზაფხულში, კომიტეტმა ხელისუფლებას ანგარიში წარუდგინა, საკავშირო საბჭომ ფეროშენადნობთა ქარხნის ასაშენებელ ადგილად ზესტაფონი აირჩია. ფეროშენადნობთა ქარხნის მშენებლობა აქ განპირობებული იყო ჭიათურის მანგანუმისა და ტყიბულის ქავანახშირის საბადოებთან და რიონჰესთან სიახლოვით.
საპროექტო სამუშაოების ჩასატარებლად მოწვეული იქნა გერმანული კომპანია "Siemens-Galske". ფეროშენადნობთა ქარხნის მშენებლობასთან არსებული ოქმი ითვალისწინებდა ელექტრო ღუმელების მონტაჟს ყველა აუცილებელი საამქროებისა და მოწყობილობების ჩათვლით. ქარხანას წლიურად 150 000 ტონა პროდუქცია უნდა გამოეშვა. ფეროშენადნობთა ქარხნის მშენებლობასთან დაკავშირებული კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მოვლენა 1930 წელს თბილისში აშენებული საცდელი ქარხნაა, რომლის დირექტორადაც გიორგი ნიკოლაძე დაინიშნა. ფლუსის მეთოდზე დაყრდნობით საცდელმა ქარხანამ შეიმუშავა ადგილობრივი რესურსების გამოყენებით ფერომანგანუმის წარმოებისათვის აუცილებელი ტექნოლოგია. გარდა ამისა, ქარხანამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ახალი ფეროშენადნობთა ქარხნის თანამშრომელთა მომზადების საქმეში.
განვითარება
1937 წელს, თვითშეცხობადი ელექტროდებით აღჭურვილი საკავშირო წარმოების სამი ღუმელის ამოქმედების შემდეგ, დასრულდა #1 საამქროს მშენებლობა. 1938 წლის ოქტომბერში ამუშავდა საგოზავი მასის საამქრო, რომლის წყალობითაც ქარხანამ შეწყვიტა იმპორტირებული წნეხილი ელექტროდების გამოყენება. იმავე წელს ქარხანას გადაეცა მოწყობილობები თბილისის საცდელი ქარხნიდან, რომელშიც შედიოდა 1125 კვა. სიმძლავრის ტრანსფორმატორი. ამის შემდეგ დაიწყო ფერომანგანუმის წარმოება ნახშირბადის დაბალი და საშუალო შემცველობის გამოყენებით.
იმ პერიოდში გამოშვებული შენადნობების ჩამონათვალში შედიოდა ნახშირბადის მაღალი, საშუალო და დაბალი შემცველობის შენადნობები, სილიკომანგანუმი, 45% და 75%-იანი ფეროსილიციუმი, ალუმინთერმული ლითონის მანგანუმი, ფერომოლიბდენი, კალციუმკარბიდი, ალუმინთერმული მეტალის ქრომი და სილიკოკალციუმი. სწორედ ფეროსილიციუმის წარმოების წყალობით, დაიწყო ქალცედონის მოპოვება აჯამეთში 1937 წელს და აშენდა სარკინიგზო განტოტება აჯამეთიდან რიონის სადგურამდე.
1937 წელს ამუშავდა ფერომოლიბდენის საამქრო, სადაც ფერომოლიბდენს იღებდნენ ღუმელის გარეთ მოლიბდენის ჟანგის სილიკოთერმული აღდგენის ტექნოლოგიის გამოყენებით. ეს ტექნოლოგია ქარხანამ ჯერ კიდევ 1936 წელს აითვისა. 1938 წლიდან დაიწყო ქრომალუმინის შენადნობთა და AMS (ალუმინ-მანგანუმ-სილიციუმი) შენადნობების, კრისტალური სილიციუმისა და გოგირდის დაბალი შემცველობის მქონე ლითონის ქრომის წარმოება.
1942 წელს ამუშავდა საცდელი საამქრო, რომელიც ელექტროლიზურ ლითონურ მანგანუმს ამზადებდა. 1942-1944 წლებში შემუშავდა და დაინერგა ელექტროლიტური ლითონის მანგანუმისა და ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მქონე ფერომანგანუმის უფლუსო შენადნობის წარმოების ტექნოლოგიები. ამ მიღწევისათვის ქარხნის რვა თანამშრომელს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის წოდება მიენიჭათ. ამავე წლებში შემუშავდა და დაინერგა სილიციუმკარბიდის აბრაზივის, აბრაზიული ქვების, 20%-იანი ფეროსილიციუმის, ლითონის კალციუმის, ფოსფორის დაბალი შემცველობის მქონე ფერომანგანუმის, წიდის აგურების და სილიკატური აგურების წარმოების ტექნოლოგიები.
1950-1960 წლებში სწრაფი ტემპებით შენდებოდა ახალი საამქროები ძირითადი და მეორადი წარმოებისათვის, რამაც ხელი შეუწყო მანგანუმის ფეროშენადნობთა წარმოების მოცულობის ზრდას. 1955 წელს ამოქმედდა #2 საამქრო. ის აღჭურვილი იყო რაფინირებისათვის აუცილებელი 1500 კვტ. სიმძლავრის ექვსი ელექტრო ღუმელით. მომდევნო წელს საამქროს კიდევ სამი ელექტრო ღუმელი დაემატა.
1958 წლის თებერვალში ამოქმედდა #3 საამქროს პირველი ფაზა. საამქროს დანადგარების ჩამონათვალში შედიოდა 112 ელექტროლიზის აბაზანა. მათი მეშვეობით ხორციელდებოდა ლითონის მანგანუმის წარმოება მარილების წყალხსნარის ელექტროლიზის გზით. 1961 წლის მიწურულს დამონტაჟდა ელექტროლიზერების კიდევ სამი სერია. 1964 წლის მაისში ამოქმედდა #4 საამქროს ორი PK3-16, 5 ღუმელი (თითოეული 16,500 კვტ. სიმძლავრის), რომელიც უზრუნველყოფდა დახურულ სივრცეში მუშაობის სრულ მექანიზაციას და გაცილებით უკეთეს შრომის პირობებს. 1965 წლის იანვარ-აპრილში ამოქმედდა მეორე ფაზა და ამუშავდა სამი ღუმელი. 1966 წლის იანვარ-თებერვალში ამუშავდა მესამე ფაზის დამატებითი სამი ღუმელი. 1955-1966 წლების გაფართოების და ახალი საამქროების ამუშავების შედეგად ქარხნის მიერ წარმოებული პროდუქციის მოცულობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 1967 წელს ქარხანას გიორგი ნიკოლაძის სახელი მიენიჭა.
1980 წელს აშენდა #5 საამქრო, რომელიც აღჭურვილი იყო იაპონური წარმოების ჰერმეტულად მომუშავე ორი ელექტროღუმელით (თითოეული 75კვტ. სიმძლავრის) სილიკომანგანუმის წარმოებისათვის.
წლების განმავლობაში, ძირითად საწარმო საამქროებთან ერთად შენდებოდა დამხმარე საამქროები, მათ შორის: სამსხმელო საამქრო თუჯისა და ფერადი სხმულისათვის (1848 წელს. რეკონსტრუირებულ იქნა 1967 წელს); რემონტისა და ელექტრომომარაგების განყოფილება (1960),– საგოზავი მასის წარმოებისა და საცეცხლის მაზუთით მომარაგების საამქრო(1965), სარემონტო და სამშენებლო საამქრო (1968); ლითონის კონტეინერების წარმოების საამქრო (1969). 1966 წელს განხორციელდა სარემონტო-სამშენებლო საამქროს რეკონსტრუქცია.
1956 წელს დაიწყო ელექტროლიტური ქრომის წარმოება ქრომმჟავისა და ქრომის შაბებისაგან. ეს პროექტი საფუძვლად დაედო ახალი საამქროს მშენებლობას ქალაქ ტულაში. 1959 წელს დაინერგა აზოტირებული ელექტროლიტური მანგანუმის წარმოების ტექნოლოგია.
მრავალი წლის მანძილზე ხორციელდებოდა ახალი შენადნობების, კერძოდ კი, სილიციუმის დაბალი და ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მქონე ფერომანგანუმის და ქრომმანგანუმის შენადნობის წარმოების ტექნოლოგიის ათვისება. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული მეტალურგიის ინსტიტუტთან ერთად შემუშავდა მთელი რიგი ისეთი კომპლექსური განმჟანგავები და შენადნობები, როგორებიცაა: სილიციუმ-მანგანუმ-კალციუმი (SMC), სილიციუმ-მანგანუმ-კალციუმ-ალუმინი (SMCA), სილიციუმ-მანგანუმ-კალციუმ-ალუმინი-Mg, სილიციუმ-კალციუმ-ალუმინი (SCA), სილიციუმ-ქრომ-კალციუმი (SChC), სილიციუმ-ბარიუმ-კალციუმი (CBC) და ა.შ. ეს შენადნობები სრულად აკმაყოფილებს ფოლადის წარმოებისათვის აუცილებელ მოთხოვნებს.
ქარხნის ადმინისტრაცია დიდ ყურადღებას უთმობდა დაბალი ხარისხისა და წვრილ-მარცვლოვანი მანგანუმის ნედლეულის უტილიზაციას. ამ მიზნით, 1959 წელს აშენდა ახალი შენობა ნედლეულის მოსამზადებელი განყოფილებისათვის, რომელიც ქარხნის ცენტრალური ლაბორატორიის შემადგენლობაში შევიდა. აქ მოისინჯა წვრილ-მარცვლოვანი მადანის აგლომერაციის თითქმის ყველა არსებული საწარმოო საშუალება, მათ შორის, შეცხობა, მოდულაცია, ბრიკეტირება და კოქსვადი ნახშირის გამოყენებით საკაზმე მასალის გაერთიანებული აგლომერაციის მეთოდი (მონოკაზმის მეთოდი).
შედეგად, 1976 წელს დაინერგა დაბრიკეტირების მოწყობილობა ორი იმპორტირებული დასაბრიკეტებელი წნეხის საფუძველზე, რომლის უნარიანობაც 300 000 ტონა ბრიკეტს შეადგენდა. 1979 წელს აშენდა სააგლომერაციო ფაბრიკა. წარმოების მაღალი ღირებულების გამო სამუშაოები იქ აღარ მიმდინარეობს. 1970-იანი წლების ბოლოსთვის ქარხანა აწარმოებდა ოთხი სახის პროდუქტს: ნახშირბადიან ფერომანგანუმს, საშუალო ნახშირბადიან ფერომანგანუმს, ელექტროლიზურ ლითონურ მანგანუმს და სილიკომანგანუმს. აქედან საშუალო ნახშირბადიან ფერომანგანუმს და ელექტროლიზურ ლითონურ მანგანუმს სსრკ-ის მაშტაბით მხოლოდ ეს ქარხანა აწარმოებდა.
XX საუკუნის 80-იან წლებში დაიწყო ძირითადი საწარმო ობიექტების რეკონსტრუქცია და მოდერნიზაცია. #1 საამქრო სრულად რეკონსტრუირდა – გაუქმებული იქნა სამი ღუმელი, ხოლო დანარჩენი შეიცვალა. ამავე საამქროში მექანიზებულ იქნა კაზმის ჩატვირთვის სისტემა. მიღებულ იქნა ზომები სხვადასხვა სტრუქტურული ერთეულების შესაცვლელად.
1982-84 წლებში განხორციელდა #4 საამქროს რეკონსტრუქცია. მოდერნიზებული იქნა საამქროს რვავე ღუმელი. მათი სიმძლავრე დაყვანილი იქნა 22,5 მვტ-მდე. ამ ღუმელების წარმატებული მოდერნიზაციის შედეგად შეიქმნა თითქმის ახალი ღუმელი – PKO-22,5, რომლის მეშვეობითაც საამქროს მწარმოებლობა 15%-ით გაიზარდა.
1986-88 წლებში #2 საამქრომ მიიღო ახალი დანადგარები; დამატებით, საამქროს ცხრა 3 მვა-იანი ელექტრო-სარაფინაციო ღუმელი (OKB-262) შეიცვალა 5 მვა სიმძლავრის ღუმელებით (PKO-5FMნ-I1), ხოლო ნახშირბადის საშუალო შემცველობის მქონე ფერომანგანუმის წარმოების წლიურმა მოცულობამ 100 000 ტონას მიაღწია. საკაზმე განყოფილების შენობა გაფართოვდა და დამონტაჟდა ახალი ტვირთამწე მოწყობილობა. ქარხნის ტექნიკური მოდერნიზაციის შედეგად, საწარმო დანადგარების სიმძლავრემ 420 მვტ-ს მიაღწია, რის შედეგადაც ქარხანა წელიწადში ნახევარ მილიონ ტონა სხვადასხვა სახის ფეროშენადნობებს აწარმოებდა.
80-იან წლებშივე დაიწყო რგოლური ღუმელის მშენებლობა და მონტაჟი ტყიბულის ნახშირის პროდუქციის თერმული დამუშავებისათვის. ამავე პერიოდში დაიწყო სპეციალური კოქსის წარმოება (წელიწადში 110 000 ტონა). #1 საამქროში აიგო საცდელი კონვერტერი ნახშირბადის საშუალო შემცველობის ფერომანგანუმის საწარმოებლად ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მქონე თხევადი ფერომანგანუმის ჟანგბადით გაქრევის გზით. #4 საამქროში მოდერნიზებული იქნა მოწყობილობა კოქსწვრილების დანაწილებისა და სორტირებისათვის აღმდგენის გაპასიურების გამოყენებით, მისი ზედაპირის მშრალი აირსაწმენდების მტვერით დაფარვის გზით თეფშა გრანულატორზე.
გარემოს დაბინძურება
დროთა განმავლობაში, ელექტრო ღუმელების სიმძლავრეთა ზრდის და დაბალი ხარისხის მანგანუმის მადნის გამოყენების გამო, ქარხანა გარემოს დაბინძურების ერთ-ერთ წყაროდ გადაქცია. ამ პრობლემის გადასაწყვეტად, 1975 წელს #1 საამქროში დამონტაჟდა აირსაწმენდი, რომელიც საამქროში დაგროვილი მტვრის 99,5%-ზე მეტის შეგროვების საშუალებას იძლეოდა. 1976-1980 წლებში #5 საამქროში მწყობრში შევიდა ახალი აირსაწმენდი. 1983 წელს დამონტაჟდა აირსაწმენდი #4 საამქროს ღუმელებისათვის, რომელმაც გააუქმა მტვერის ნარჩენებით გარემოს დაბინძურების ყველაზე დიდი წყარო. 1989 წელს ამოქმედდა #2 საამქროს აირსაწმენდის პირველი ფაზა, რომელმაც უზრუნველყო ატმოსფეროში გამოფრქვევადი მტვერის ნარჩენების 90%-ის შეგროვება.
პოსტსაბჭოთა პერიოდი
90-იანი წლების დასაწყისში საქართველოში შექმნილმა მძიმე პოლიტიკურმა და ეკონომიკურმა მდგომარეობამ სერიოზული პრობლემები შეუქმნა ქარხანას. ყოფილი სსრკ-ს სუბიექტებს შორის ეკონომიკური ურთიერთობების გაწყვეტამ გამოიწვია ნედლეულისა და აუცილებელი მასალების მიწოდების შემცირება. ყოველივე ამას დაემატა ენერგოკრიზისი, რამაც შექმნა ძირითადი საწარმო დანადგარების მუშაობის შეწყვეტის საშიშროება. ნელ-ნელა ეცემოდა წარმოების ტექნიკური და ეკონომიკური მაჩვენებლები. შედეგად, მწყობრიდან გამოვიდა #3, და #5 საამქროები (ეს საამქროები 1992 წელს #4 საამქროს შემადგენლობაში შევიდა).
ასეთ პირობებში დაინერგა კალციუმის კარბიდის წარმოების ტექნოლოგია 11,15 მვა სიმძლავრის ღუმელში, კირქვისა და კოქსის გამოყენებით. დაიწყო ფოსფორის დაბალი შემცველობის მქონე მანგანუმის წიდის მიღება 5,0 მვა სიმძლავრის ელექტროღუმელებში, ელექტროლიტური მანგანუმისა და სხვა ნარჩენების დანაყილი ლექის გამოყენებით. დაიწყო ნახშირის ბრიკეტების წარმოება მოსახლეობისათვის (ეს საამქრო არ მუშაობს); აგრეთვე, დაინერგა სილიკომანგანუმის ნაყარის წიდისაგან მანგანუმის რეექსტრაგირების ტექნოლოგია.
პრივატიზაცია
საწარმოს პრივატიზაციის შედეგად ამჟამად ფეროშენადნობთა ქარხნის აქციათა 96,305633%-ის მფლობელია კომპანია "სელრომექს ჰოლდინგს ლიმიტედი"
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საწარმოები კატეგორია:ფეროშენადნობთა ქარხნები კატეგორია:ზესტაფონი
დვინი
დვინი, ვოსტან დვინი (Դվին, Δουσιος, Τισιον, ارمينيّة (დაბილი), ) — მსხვილი სავაჭრო ცენტრი, შუა საუკუნეების სომხეთის დედაქალაქი. აშენებული დიდი სომხეთის მეფის ხოსროვ III კოტაკის მიერ 335 წელს. ამავე წლიდან არშაკიანების სამეფო რეზიდენცია სწორედ ამ ქალაქში გადავიდა.
დვინი მდებარეობდა არტაშატის ჩრდილოეთით, მდინარე მეწამორის ზემო წელზე, 35 კმ-ში ერავნიდან.
428 წელს სომხური სამეფოს ლიკვიდაციის შემდეგ დვინი გადაიქცა სომხეთის სპარსი მმართველების რეზიდენციად. 640 წელს სომხეთი არაბებმა დალაშქრეს და იმავე წლიდან სომხეთის ყოფილი დედაქალაქი გახდა ოლქ არმინიას (ارمينيّة) ცენტრი.
thumb|left|[[ხაჩქარი დვინიდან]] 1064 წელს სომხეთი სელჩუკებმა დაიპყრეს. საქართველოს მეფემ გიორგი III-მ 1161—1162 წწ. აიღო დვინი. 1201—1203 წწ., თამარის მმართველობის დროს დვინი კვლავ შემოუერთდა საქართველოს.
1226 წელს ქალაქი აიღო ჯალალედინმა, 1236 წელს კი განადგურებული იყო მონღოლთა მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიული ქალაქები კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:დიდი სომხეთი კატეგორია:სომხეთის ყოფილი დედაქალაქები
გონიერი ქმნილება
გონიერი ქმნილება, ასევე გონიერი დიზაინი (Intelligent design) — მტკიცება, რომ „სამყაროსა და ცოცხალი ორგანიზმების ზოგიერთი თვისება ყველაზე უკეთ იხსნება გონიერი მიზეზით და არა ბუნებრივი სელექციის უმართავი პროცესით“. ეს არის ღმერთის არსებობის ტრადიციული თეოლოგიური არგუმენტის თანამედროვე ფორმა, მოდიფიცირებული სახით, რათა არ მოხდეს მითითება შექმნელის ბუნებასა თუ იდენტიფიკაციაზე. მის ძირითად პროპონენტებს სწამთ, რომ ეს შემქნელი ღმერთია. გონიერი ქმნილების მხარდამჭერთა მტკიცებით ეს მეცნიერული თეორიაა და ცდილობენ ფუნდამენტურად გადახედონ მეცნიერებას, რათა სამყაროს შექმნის ზებუნებრივი ახნა მიღებულ იქნეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფსევდომეცნიერება კატეგორია:სამყაროს წარმოშობა კატეგორია:გონიერი ქმნილება
სერგი და ბაქოსი
thumb|200px|წმინდა სერგი და ბაქოსისერგი და ბაქოსი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამენი სერგი და ბაქოსი რომაელები იყვნენ და იმპერატორ მაქსიმიანეს (286-310) კარზე მაღალი თანამდებობები ეკავათ. მაქსიმიანეს გამორჩევით უყვარდა ერთგული კარისკაცები, მაგრამ არ იცოდა, რომ ისინი ქრისტიანები იყვნენ. ბოლოს მოშურნეებმა წმიდანები თვითმპყრობელთან დაასმინეს - წარმართულ ღვთაებებს თაყვანს არ სცემენო. იმპერატორმა ცრუღმერთების პატივსაცემად დიდი დღესასწაული გამართა. მაქსიმიანემ შენიშნა, რომ წმიდანები არსად ჩანდნენ, ძალით მოაყვანინა ისინი და კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვა. უფლის რჩეულებმა მის წინაშე ახოვნად აღიარეს თავიანთი სარწმუნოება. განრისხებულმა მაქსიმიანემ მხედრული ხარისხები აჰყარა მარტვილებს, დედათა სამოსით შეამოსვინა და, ყელზე რკინის სალტეებშემოჭდობილნი, ბრბოს დასაცინად ატარებინა ქალაქის ქუჩებში. იმპერატორმა, რომელსაც არ სურდა, თვითონ ეწამებინა საყვარელი კარისკაცები, სირიის აღმოსავლეთ ნაწილის მმართველს, ქრისტესმოძულეობით განთქმულ ანტიოქოსს გაუგზავნა ისინი. ანტიოქოსს თანამდებობა სერგისა და ბაქოსის წყალობით ჰქონდა მოპოვებული. „მამანო და მწყალობელნო ჩემნო! - მიმართა მან მარტვილებს, - მარტო თქვენი თავი კი არა, მეც შემიწყალეთ: არ მსურს გაწამოთ!“ მაცხოვრის მსასოებლებმა კი მიუგეს: „ჩვენთვის სიცოცხლე - ქრისტეა, მისთვის სიკვდილი კი - შესაძინელი“. მაშინ უღმრთო მმართველმა ბრძანა, დაუნდობლად ეგვემათ ბაქოსი, ხოლო სერგი საპყრობილეში გამოემწყვდიათ.
ბაქოსი წამების დროს აღესრულა ქალაქ ბარბალისში, მდინარე ევფრატის სანაპიროზე. მხეცებისა და ფრინველების საჯიჯგნად მიგდებული მისი ნეშტი ქრისტიანებმა ფარულად წაასვენეს და ერთ გამოქვაბულში დაფლეს. იმავე ღამეს ბაქოსი ღამეული ჩვენებით გამოეცხადა სერგის და განამტკიცა. მეორე დღეს სერგის გრძელი და მახვილი ლურსმნებით მოსხმული რკინის ჩექმები ჩააცვეს და აიძულეს, სხვადასხვა ქალაქებში მიმომავალი ანტიოქოსის ეტლს ხლებოდა თან. სირიის ქალაქ როზათში მარტვილს ახალი მძიმე სატანჯველები დაატეხეს თავს. წმიდანი მხნედ იტანდა წამებას და ფსალმუნებსა და ლოცვებს აღავლენდა ზეცათა მეუფის წინაშე. ბოლოს მას თავი მოჰკვეთეს (290-303 წლებს შორის).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წელი.
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ერმანისწყალი
ერმანისწყალი — მდინარე საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში, დიდი ლიახვის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 16 კმ, აუზის ფართობი 75 კმ². იწყება ხარულისა და ერმანის ქედების შესაყართან, ერთვის დიდ ლიახვს სოფელ ზღუბირთან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის მაის-ივნისში, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 3,16 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:დიდი ლიახვის შენაკადები
ნანა
ნანა — ძველ მცირეაზიულ ქალღმერთთან დაკავშირებული ღვთაება, რომელმაც ნუშის თუ ბროწეულის მარცვლის სახით მუცლად იყო მოკვდავი და აღდგენილადი ჭაბუკი ღვთაება ატისი. ნანასა და ატისის კულტის მრავალი ელემენტი, კერძოდ, უბიწოდ ჩასახვა, პურითა და ღვინით ზიარება, ტანჯული ძე, თავისებურად შეითვისა ქრისტიანობამ.
იგი განაგებდა მიწის ნაყოფიერებას, ბუნების კვდომა-აყვავებას, ითვლებოდა სიყვარულის მფარველად. ვარაუდობენ, რომ ფასისში არიანეს მიერ აღწერილი ცნობილი ქანდაკება სავარძელში მჯდომარე ქალღმერთისა, რომელსაც ხელში მუსიკალური ინსტრუმენტი უპყრია და ფერხთით ლომები უწვანან, სწორედ ნანას განასახიერებდა. ნანას მეუფების გამოხატულებად იყო მიჩნეული გაზაფხული, ფერადი ყვავილები, ნანას საგალობლები. მისი სახელი დღემდე შემოინახა ქართულმა „იავნანამ“.
ნანას შვილებად ითვლებოდნენ „ბატონები“, „დობილნი“, მზეთუნახავები, ულამაზესი ჭაბუკები და ქალწულები. მოგვიანებით მათ „ბარბარეს შვილებს“ ან „ანგელოსებს“ უწოდებდნენ და მიაჩნდათ, რომ ისინი განაგებდნენ სახად ავადმყოფობებს. ქრისტიანობის ხანაში ნანას კულტის მრავალი ელემენტი დაუკავშირდა ღვთისმშობელ მარიამს. საქართველო რომ ღვთისმშობლის წილხვდომილ ქვეყნად ითვლებოდა, ესეც ნანას ძლიერი კულტის გავლენა უნდა იყოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიმფები კატეგორია:ქალღმერთები
იოსებ ხუცესი
იოსებ ხუცესი — ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა იოსებ ხუცესის შესახებ ძალიან მწირი ცნობები მოგვეპოვება. ვიცით, რომ ის იყო მოხევე და იქვე მსახურობდა მღვდლად.
მოხევეები — „კაცნი მბრძოლნი, ძლიერნი, ახოვანნი, ჰაეროვანნი“, ყოველთვის გამოირჩეოდნენ სარწმუნოებრივი შემართებით, იქაური ეკლესია-მონასტრები გვაცვიფრებენ თავიანთი სილამაზითა და მოუწვდომლობით. იქ თითქოს საგანგებოდ აშენებდნენ ეკლესიებს ისეთ ადგილებში, სადაც მისვლაც კი უკვე აღმსარებლობას უტოლდებოდა.
ხევის მშვენებასა და სიმბოლოს წარმოადგენს „მარადის ყინულით შევერცხლილი“ მყინვარი, რომლის კალთებზე არის აშენებული სამების მონასტერი, „შუენიერ ნაშენი შუენიერს ადგილას“, სადაც ერთ დროს წმიდა ნინოს ჯვარი ინახებოდა.
მყინვარზე, ყინულებში, კაცთაგან მიუვალ ადგილას გამოკვეთილი ყოფილა გამოქვებული, რომელსაც ბეთლემს უწოდებდნენ. გამოქვებულში შესვლა მხოლოდ იქიდან ჩამოშვებული ჯაჭვის საშუალებით შეიძლებოდა. „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, იქ მრავალი საკვირველება ინახებოდა: „იტყუინ უფლისა აკვანსა მუნ და აბრაამის კარავსა მდგომსა უსუეტოდ, უსაბლოდ და სხვათა საკვირველთა“.
მეფე გიორგი XII-ის უფროსი ძის დავით ბატონიშვილის (1776-1819 წწ.) ცნობით, იოსებ მოხევე
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქართველი წმინდანები
Camponotus culmicola culmicola
Camponotus culmicola culmicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კუდჯაგრიანები
კუდჯაგრიანები, ჯაგრკუდიანები (Thysanura) — მაღალორგანიზებული პირველადუფრთო მწერების რიგი ფეხსასხსრიანთა ტიპისა. აქვთ წვრილი, წაგრძელებული სხეული (10-20 მმ სიგრძისა), მღეჭავი პირის ორგანო, წაგრძელებული ყბის საცეცები, მრავალნაწევრიანი გრძელი ულვაშები, სარბენი ფეხები. ფასეტურ თვალებს შორის 2-3 მარტივი თვალი აქვთ. პირის აპარატი მღრღნელი ტიპისაა. მუცელი 11 ნაწილადაა დანაწევრებული და 3 გრძელი ჯაგრისებრი ძაფით (2 ცერკი, 1 კუდის ძაფი) ბოლოვდება. ცოცხლობენ 3 წლამდე. გავრცელებული არიან ყველგან. ბინადრობენ ქვებს შორის, კლდეებზე, ნიადაგში, ჭიანჭველის ბუდეებში, სახლებში (ნესტიან ადგილებში). კუდჯაგრიანები მრავლდებიან კვერცხებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯაგარკუდიანები
ერობა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ერობა შეიძლება აღნიშნავდეს:
Camponotus culmicola
Camponotus culmicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გიგლა (საკუთარი სახელი)
გიგლა — ქართული სახელი. მიჩნეულია გიორგი-ს ან გრიგოლ-ის შემოკლებულ ფორმებად, თუმცა წარმოშობით მაინც დამოუკიდებელი სახელი უნდა იყოს და ახლა კვლავ იბრუნებს ოფიციალური სახელის უფლებას.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
ჭორჭოხი
ჭორჭოხი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ქარჩოხის თემი). მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ცხრაძმულის წყალგამყოფის დასავლეთ კალთაზე, ქსნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 101 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ქარჩოხის თემის სოფლები
ბუეთი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1869
თარიღი უცნობია
*
აკაბა
დღეისათვის ქალაქი კარგადცნობილი საყვინთაო და სანაპირო კურორტია. ამის მიუხედავად, ინდუსტრიული აქტივობა ამ მხარისთვის მნიშვნელოვან როლს თამაშობს, გარდა ამისა, აკაბა სრულიად სამხრეთ იორდანიის ადმინისტრაციული ცენტრია.
ლიტერატურა
კატეგორია:იორდანიის ქალაქები კატეგორია:წითელი ზღვის პორტები
გრიგოლი
გრიგოლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სიირთი
სიირთი (Siirt; Sêrt) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, სიირთის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში ცხოვრობენ თურქები, ქურთები და არაბები. ქალაქის მოსახლეობა 2008 წლის აღწერის მონაცემებით 122.463 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
მაკაო
მინი|მაკაო [[ჩინეთის რუკაზე]] 150px|მინი|მაკაოს დროშა 150px|მინი|მაკაოს გერბი thumb|მაკაო
მაკაო (澳門/ Aomen / Macau) — ჩინეთის ავტონომიური ერთეული, პორტუგალიის ყოფილი სპეციალური ტერიტორია სამხრეთ-ჩინეთის ზღვის სანაპიროზე. შედგება ნახევარკუნძულისა და რამდენიმე პატარა კუნძულისაგან. დაუბრუნდა ჩინეთს 1999 წლის დეკემბერში.
დაძმობილებული ქალაქები
მაკაო დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები კატეგორია:ჩინეთის სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონები
Camponotus cubangensis dofleini
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ქნესეთი
რამდენადაც ისრაელი საპარლამენტო რესპუბლიკაა, ქნესეთი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის სახელმწიფო მოწყობა
სპინი
სპინი (spin) — ელემენტარული ნაწილაკების მოძრაობის რაოდენობის საკუთარი მომენტი, რომელსაც კვანტური ბუნება აქვს და არ არის დაკავშირებული ნაწილაკის, როგორც მთლიანის, გადაადგილებასთან („სპინის“ ცნების შემოტანისას დაშვებული იყო, რომ ელექტრონი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც „მბრუნავი ბზრიალა“, ხოლო მისი სპინი — როგორც ასეთი ბრუნვის მახასიათებელი; აქედანაა სახელწოდება „სპინი“).
სპინის ვექტორის კვადრატი, სადაც \hbar არის პლანკის მუდმივა, s — თითოეული ელემენტარული ნაწილაკის მახასიათებელი, ე. წ. სპინური კვანტური რიცხვი (ჩეულებრივად მას უბრალოდ სპინს უწოდებენ).
სპინს უწოდებენ აგრეთვე ატომის ბირთვის (ზოგჯერ თვით ატომის) მოძრაობის რაოდენობის საკუთარ მომენტს. ასეთ შემთხვევაში სპინს განსაზღვრავენ, როგორც სისტემის შემქმნელი ელემენტარული ნაწილაკების სპინებისა და ამ ნაწილაკების იმ ორბიტული მომენტების ვექტორულ ჯამს, რომლებსაც განაპირობებს სისტემის შიგნით მათი მოძრაობა. ეს ჯამი გამოითვლება კვანტურ მექანიკაში მომენტენბის შეკრების წესის მიხედვით. ელემენტარულ ნაწილაკებს აქვთ მთელი ან ნახევარმთელი სპინი, მაგალითად, ელექტონის, ნეიტრინოს ისე მათი ანტინაწილაკების სპინი s უდრის1/2, \pi- და K-მეზონებისა — 0, ფოტონებისა — (+1), თუმცა ფოტონის (ისე, როგორც ნეიტრინოს), მოძრაობის რაოდენობის საკუთარი მომენტის გაზომვა შეუძლებელია, რადგან არ არის ათვლის სისტემა, რომელშიც ფოტონი უძრავია, მხოლოდ კვანტურ ელექტროდინამიკაში მტკიცდება, რომ ფოტონის სრული მომენტი ნებისმიერ ათვლის სისტემაში არ შეიძლება 1-ზე ნაკლები იყოს. ეს საფუძველს გვაძლევს ფოტონს მივაწეროთ 1-ის ტოლი სპინი. ის გარემოება, რომ ნეიტრონის სპინი 1/2-ია, გამომდინარეობს ბეტა-დაშლის პროცესში მოძრაობის რაოდენობის მომენტის მუდმივობის კანონიდან.
სპინის პროექციას სივრცეში ნებისმიერ ფიქსირებულ z მიმართულებაზე S^2 შეუძლებელია მიიღოს (\hbar ერთეულებით) მნიშველობები s, s-1, ... — s. მაშასადამე, ნაწილაკს შეუძლია იმყოფებოდეს 2s+1 სპინურ მდგომარეობაში (როცა s=1/2 ორ მდგომარეობაში), რაც დამატებითი შინაგანი თავისუფლების ხარისხის ეკვივალენტურია.
სპინის კოცეფცია ფიზიკაში 1925 წელს შემოიტანეს ჯ. ულენბეკმა და ს. გაუდსმითმა, რომლებმაც ივარაუდეს ელექტრონისათვის საკუთარი მექანიკური და მათთან დაკავშირებული მაგნიტური მომენტების არსებობა. ამ სიდიდეების ფარდობა ელექტრონისათვის ანომალიური აღმოჩნდა (მაგნიტურ-მექანიკური ფარდობა).
ელექტრონის სპინის გათვალისწინებით ვ. პაულიმ ჩამოაყალიბა, ე. წ. პაულის პრინციპი. ელექტრონის სპინის არსებობა ხსნის ნაზ სტრუქტურას, მრავალელექტრონიან ატომებში ელექტრონული გარსების შევსების თანმიმდევრობასა და სხვა.
სპინის თვისებები
ნებისმიერ ნაწილაკს შეიძლება ორი სახის იმპულსის მომენტი გააჩნდეს: 1) ორბიტალური მომენტი; 2) საკუთარი მომენტი, ანუ სპინი. ორბიტალური მომენტი ნაწილაკის ბრუნვის ღერძის გარშემო მექანიკური მოძრაობით არის განპირობებული. მისგან განსხვავებით, სპინი სივრცეში მოძრაობასთან არ არის დაკავშირებული. იგი ნაწილაკის შინაგანი კვანტური მახასიათებელია, რომელსაც კლასიკურ ფიზიკაში არ აქვს ანალოგი. სპინი კვანტურ მექანიკაში სპინის ოპერატორით აღიწერება; მისი მდგენელები იმავე ალგებრას აკმაყოფილებენ, რაც ორბიტალური მომენტის კომპონენტები. სპინი \hbar\ პლანკის მუდმივას ერთეულებში იზომება და რიცხობრივად უდრის j \hbar\ - ს, სადაც j ნაწილაკების თითოეული სახეობისთვის დამახასიათებელი მთელი ან 1/2 – ის მთელი ჯერადი დადებითი ან ნულის ტოლი რიცხვია. ატომბირთვის ან ატომის საკუთარ იმპულსის მომენტსაც სპინს უწოდებენ; ამ შემთხვევაში იგი განისაზღვრება როგორც სისტემაში შემავალი ელემენტარული ნაწილაკების სპინებისა და ამავე ნაწილაკების ორბიტალური მომენტების ვექტორული ჯამი, რომლის გამოთვლა კვანტურ მექანიკაში არსებული მომენტების შეკრების წესით წარმოებს. ნებისმიერ გამოყოფილ z მიმართურთულებაზე სპინის პროექცია -j - დან j – მდე ყველა მნიშვნელობას იღებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ j სპინის მქონე ნაწილაკი შეიძლება 2j+1 განსხვავებულ მდგომარეობაში იმყოფებოდეს. მაგალითად, j = 1/2 სპინის შემთხვევაში ასეთ მდგომარეობათა რიცხვი ორის ტოლია, რაც ორი დამატებითი თავისუფლების ხარისხის ეკვივალენტურია. კვანტური მექანიკის თანახმად, სპინის ვექტორის მოდული ფორმულით გამოითვლება.
ზოგიერთი ნაწილაკის სპინი
2004 წლის მონაცემებით, ცნობილ ელემენტარულ ნაწილაკთა შორის უდიდესი სპინი – 15/2 – ბარიონულ რეზონანსს, დელტა (2950) აქვს. ატომბირთვთა სპინი შეიძლება 20 \hbar\ - ს აღემატებოდეს.
საკითხის ისტორია
სპინის კონცეფცია ფიზიკაში 1925 წელს გაუდსმიტმა და ულენბეკმა შემოიღეს, თუმცა ჯერ კიდევ 1924 წელს ვოლფგანგ პაულიმ ტუტე ლითონებში სავალენტო ელექტრონის მოძრაობის აღსაწერად კვანტური მექანიკის მათემატიკურ აპარატში ახალი ორმდგენელიანი თავისუფლების ხარისხი შემოიტანა. თავდაპირველად,სპექტროსკოპული მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, ელექტრონი სწრაფად მბრუნავ ბზრიალასთან გააიგივეს, რამაც, ცხადია, გადაულახავი წინააღმდეგობები წარმოქმნა, ვინაიდან სპინის აღწერა კლასიკური მექანიკით შეუძლებელია. 1927 წელს იმავე პაულიმ სპინური ცვლადი შრედინგერის განტოლებაში შეიტანა. ასეთი გზით განახლებულ შრედინგერის განტოლებას პაულის განტოლება ეწოდება. ელექტრონის ტალღური ფუნქციას სპინური ნაწილი გაუჩნდა, რომელიც აღიწერება სპინორით, ანუ აბსტრაქტულ სპინური სივრცის "ვექტორით". 1928 წელს სპინის რელატივისტური თეორია პოლ დირაკმა შექმნა. დირაკის განტოლებიდან, რომელშიც უკვე ოთხმდგენელიანი ბისპინორებია შემოღებული, უშუალოდ გამომდინარეობს სპინის არსებობა. ელექტრონის სპინის გათვალისწინებით ვოლფგანგ პაულიმ ჩამოაყალიბა პრინციპი, რომლის თანახმად ერთსა და იმავე კვანტურ მდგომარეობაში არ შეიძლება ორი ელექტრონი იმყოფებოდეს (პაულის პრინციპი). ის ფაქტი, რომ ელექტრონის სპინი 1/2–ია, საფუძვლად დაედო მნიშვნელოვანი მოვლენების ახსნას. გასაგები გახდა ატომური სპექტრების ფაქიზი სტრუქტურის არსებობის მიზეზი. აიხსნა მაგნიტურ ველში სპექტრალური ხაზების გახლეჩის მოვლენა (ზეემანის ეფექტი). გაირკვა, თუ რა წესით ივსება მრავალელექტრონიანი ატომების ელექტრონული გარსები და, შესაბამისად, ნათელი მოეფინა ელემენტთა პერიოდული სისტემის კანონზომიერებებს. აიხსნა ფერომაგნეტიზმი. პროტონის სპინის არსებობის ჰიპოტეზის შესამოწმებლად ჩატარებულ ექსპერიმენტში ატომთა ენერგეტიკული დონეების ზეფაქიზი სტრუქტურა აღმოაჩინეს.
სპინი და მაგნიტური მომენტი
მიუხედავად იმისა, რომ სპინი ნაწილაკის რეალურ ბრუნვასთან არაა დაკავშირებული, ის მაინც ქმნის გარკვეულ მაგნიტურ მომენტს;ეს იწვევს ნაწილაკის დამატებით ურთიერთქმედებას მაგნიტურ ველთან. ეს მომენტი
სპინი და სტატისტიკა
ნაწილაკის სპინი ცალსახად განსაზღვრავს იმ სტატისტიკის ტიპს, რომელსაც ემორჩილება ესა თუ ის ნაწილაკი. იმის გამო, რომ ერთი და იგივე ტიპის ყველა ნაწილაკი იგივურია, რამდენიმე ერთნაირი მიკროობიექტისაგან შემდგარი სისტემის ტალღური ფუნქცია ორი ნაწილაკის ურთირთგადასმის მიმართ ან სიმეტრიული უნდა იყოს (ე. ი. არ უნდა იცვლებოდეს), ან ანტისიმეტრიული (ე. ი. უნდა მრავლდებოდეს –1 – ზე). პირველ შემთხვევაში ნაწილაკები ბოზონებს წარმოადგენენ და ბოზე-აინშტაინის სტატისტიკას ემორჩილებიან, ხოლო მეორე შემთხვევაში ნაწილაკები ფერმი-დირაკის სტატისტიკას ემორჩილებიან და ფერმიონებს წარმოადგენდნენ. მთელი სპინის მქონე ნაწილაკები ბოზონებია, 1/2 –ის ჯერადი სპინის მქონე ნაწილაკები – ფერმიონები.
სპინის ცნების განზოგადოება
ისეთ მდგომარეობათა სივრცის შემოტანა, რომლებიც ჩვეულებრივ სივრცეში მოძრაობასთან არაა დაკავშირებული, ფიზიკისთვის ნაყოფიერი აღმოჩნდა. ამ იდეის განზოგადოებას ბირთვული ფიზიკაში იზოტოპური სპინი წარმოადგენს. კვანტურ ქრომოდინამიკაში ერთ – ერთ ძირითადი ცნებაა კვანტური რიცხვი ფერი – სპინის გართულებული ანალოგი.
თამარ აბაშიძე
თამარ ასლანის ასული აბაშიძე (დ. 15 მაისი 15 მაისი, ზესტაფონი, საქართველო ― გ. 16 მაისი, 1960, თბილისი) —  ქართველი  მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1950).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები თამარ
ერობა (ჟურნალი)
„ერობა“ — ქართული ორკვირეული ჟურნალი, ერობათა კავშირის ორგანო; გამოდიოდა თბილისში 1920-1921 წლებში, სულ გამოვიდა 16 ნომერი. ჟურნალში დაბეჭდილია სტატიები აგრონომიასთან, ვეტერინარიასთან, მედიცინასთან, სასკოლო სტატისტიკასთან, ეკონომიკასთან და ერობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე; „საერობო თვითმმართველობის კანონპროექტი“ და ცალკეული სამაზრო ერობათა ანგარიშები. „ერობის“ № 1-2 გამოსცა სარედაქციო კოლეგიამ, შემდეგ რედაქტორები იყვნენ გ. ლორთქიფანიძე და პ. საყვარელიძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
მამელხვა სპარსელი
მამელხვა სპარსელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 18 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე მამელხვა სპარსელი, სანამ ქრისტეს შეუდგებოდა, ქალღმერთ არტემიდეს ქურუმი იყო. იგი საკუთარმა დამ მოაქცია ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე. როდესაც წარმართებმა ნეტარი მარტვილი ნათლისღების თეთრ სამოსელში იხილეს, ქვებით ჩაქოლეს. ეს მოხდა დაახლოებით 344 წელს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
ივანე გუდოვიჩი
ივანე ვასილის ძე გუდოვიჩი (დ. 1741 — გ. 22 იანვარი, 1820, ოლგოპოლი) — გრაფი (1797), რუსეთის იმპერიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალ-ფელდმარშალი (1807), საქართველოს მთავარმართებელი 1806–1809 წლებში, მოსკოვის მთავარსარდალი 1809-1812 წლებში.
1759 წლიდან სამხ. სამსახურში იყო. იყო რუსეთ-ოსმალეთის სამი ომის მონაწილე. რუსეთ-ოსმალეთის 1787–91 წლების ომის დროს ხელმძღვანელობდა ჰაჯიბეის (ახლანდ. ოდესა) აღებას, 1791 წელს იერიშით აიღო ანაპა, რის შემდეგ კავკასიის ხაზის სარდლად დანიშნეს. ამ პოსტზე მას ურთიერთობა ჰქონდა ერეკლე II-თან. აღა-მაჰმად-ხანის ლაშქრობის წინა პერიოდში, მას ერეკლე II-თვის ჯარის უნებართვოდ გამოგზავნის უფლება არ ჰქონდა, მაგრამ უტაქტობით, ერეკლეს შვილიშვილების ცნობით კი — ანგარებით, დასაზვერად გამოგზავნილ ირანის ელჩებს გააგებინა, რომ რუსეთი საქართველოსათვის ჯარის მიშველებას არ აპირებდა. 1800 წელს პავლე I-მა გუდოვიჩი გადააყენა. 1806 წლის 8 თებერვალს ალექსანდრე I-მა გუდოვიჩი ჯარების მთავარსარდლად დანიშნა კავკასიაში. ირანთან ომის დროს დაიპყრო ბაქოს, შაქისა და დარუბანდის სახანოები. 1807 წელს ოსმალები დაამარცხა არფაჩაისთან, მაგრამ ვერ აიღო ახალქალაქი (1807) და ერევანი (1808). 1809 წელის 5 მარტს კავკასიაში გუდოვიჩი ჩაანაცვლეს კავალერიის გენერალ ალექსანდრ ტორმასოვით. 1809–12 წლებში იყო მოსკოვის მთავარსარდალი, სახელმწიფო საბჭოს წევრი, სენატორი. 1812 წლის თებერვალში თანამდებობიდან გადადგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1741 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1820 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:საქართველოს მთავარმართებლები
ჰონგ-კონგი
ჰონგ-კონგი (Hong Kong; 香港), ოფიციალურად ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ჰონგ-კონგის სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონი — ქალაქი და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სპეციალური ადმინისტრაციული რაიონი. მდებარეობს ჩინეთის სამხრეთ სანაპიროზე და მოქცეულია ჯუძიანის დელტასა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვას შორის. ჰონგ-კონგი ცნობილია თავისი ვრცელი ჰორიზონტითა და ბუნებრივი ღრმა ნავსადგურით. მისი ტერიტორიის ფართობი 1104 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობა 7 მილიონ კაცზე მეტი. ამ მაჩვენებლით ჰონგ-კონგი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ტერიტორიაა. ჰონგ-კონგის მოსახლეობის 93.6% ეთნიკური ჩინელია და მხოლოდ 6.4%-ია სხვა ეროვნების წარმომადგენელი. ჰონგ-კონგის კანტონურად მოლაპარაკე უმრავლესობა მეზობელი კანტონის (ამჟამად გუანდუნი) პროვინციდანაა, რომელიც ომსა და ჩინეთის კომუნისტურ რეჟიმს გამოექცა 1930-1960 წლებში.
ჰონგ-კონგი ბრიტანეთის იმპერიის კოლონია ოპიუმის პირველი ომის (1839-42) შემდეგ გახდა. კუნძული ჰონგ-კონგი გაერთიანებული სამეფოსათვის განუსაზღვრელი ვადით გადაცემული პირველი ტერიტორია იყო, შემდეგ 1860 წელს კოულუნის ნახევარკუნძული გადაეცა, ბოლოს კი 1898 წელს იჯარით ახალი ტერიტორიები მიიღო. წყნაროკეანური ომის დროს (1941-45) ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ, რომლის შემდეგაც ბრიტანეთმა კვლავ დაიბრუნა მასზე კონტროლი 1997 წლამდე, ტერიტორიის ჩინეთისთვის გადაცემის მომენტამდე. კოლონიალიზმის პერიოდმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია დღევანდელი ჰონგ-კონგის კულტურაზე, რომელსაც ხშირად ახასიათებენ, როგორც „აღმოსავლეთისა და დასავლეთის შეხვედრას“ და განათლების სისტემაზე, რომელიც ინგლისის სისტემას მისდევდა 2009 წლის რეფორმების განხორციელებამდე.
1997 წლის 1 ივლისს, ჰონგ-კონგი ჩინეთის პირველი სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონი გახდა, „ერთი ქვეყანა, ორი სისტემის“ პრინციპით (აღნიშნული სტატუსი მაკაომ 1999 წლის დეკემბერში მიიღო). მას კონტინენტური ჩინეთისაგან განსხვავებული პოლიტიკური სისტემა აქვს. ჰონგ-კონგის იურიდიული დამოუკიდებლობა ანგლო-ამერიკული სამართლის ჩარჩოებში ფუნქციონირებს. ჰონგ-კონგის მთავარი კანონი (მისი საკონსტიტუციო დოკუმენტი) არეგულირებს მის პოლიტიკურ სისტემას და საგარეო ურთიერთობებისა და სამხედრო თავდაცვის გარდა ყველა საკითხში ითვალისწინებს ჰონგ-კონგის ავტონომიურობის მაღალ ხარისხს.
ჰონგ-კონგი გლობალური ქალაქია. ის ერთ-ერთი ალფა+ ქალაქია. ჰონგ-კონგი წარმოადგენს მსოფლიოში მესამე წამყვან საერთაშორისო ფინანსურ ცენტრს ლონდონისა და ნიუ-იორკის შემდეგ. ჰონგ-კონგს აქვს წამყვანი კაპიტალისტური პოსტ-ინდუსტრიული ეკონომიკა, რომელიც დაბალი გადასახადებითა და თავისუფალი ვაჭრობით ხასიათდება, ხოლო ვალუტა, ჰონგ-კონგური დოლარი მსოფლიოს რვა ყველაზე გამოყენებად ვალუტას შორისაა. ტერიტორიის უკმარისობამ მაღალ შენობებზე მოთხოვნა გაზარდა, რამაც იგი მსოფლიოში ყველაზე ვერტიკალურ ქალაქად აქცია. ჰონგ-კონგს ერთ სულ მოსახლეზე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი შემოსავალი აქვს, მაგრამ ამავე დროს განვითარებული ეკონომიკის ქვეყნებს შორის ყველაზე მაღალი შემოსავლების უთანასწორობა. ტერიტორიის სიმცირემ, აგრეთვე ხელი შეუწყო საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მაღალგანვითარებული სისტემის შექმნას, რომლითაც მოსახლეობის 90 % სარგებლობს და ეს მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია მსოფლიოში. ჰონგ-კონგს სხვადასხვა ასპექტში მრავალი მაღალი საერთაშორისო რეიტინგი გააჩნია, მათ შორისაა მისი თავისუფალი ეკონომიკა, ფინანსური და ეკონომიკური კონკურენტუნარიანობა, ცხოვრების დონე, კორუფციის აღქმა , ადამიანური პოტენციალის განვითარების ინდექსი სადაც უმაღლესი ადგილები უკავია. გაეროსა და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციიის მონაცემებით, 2012 წელს ჰონგ-კონგში მსოფლიოში სიცოხლის ხანგრძლოვობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. თუმცა მიუხედავად ამისა ჰაერის დაბინძურება და სმოგი მაინც სერიოზულ პრობლემას წარმოადგენს.
სახელწოდება
სახელწოდება „ჰონგ-კონგი“ წარმოადგენს კანტონურზე ან ჰაკაზე არსებული სახელის 香港 ფონეტიკურად მიახლოებულ ვარიანტს, რაც თარგმანში „სურნელვან ნავსადგურს“ ნიშნავს. 1842 წლამდე ამ სახელით მოიხსენიებოდა პატარა უბე (ამჟამად აბერდინის ნავსადგური ან 香港仔 ჰოენგ1გონგ2ზაი2 „პატარა ჰონგ-კონგი“) კუნძულ აბერდინსა და კუნძულ ჰონგ-კონგის სამხრეთ ნაწილს შორის, რომელიც ბრიტანელი მეზღვაურებისა და ადგილობრივი მეთევზეების შეხვედრის პირველი შეხების წერტილი იყო.
სუვერენიტეტის გადაცემა
1997 წლის 1 ივლისს ჰონგ-კონგზე სუვერენიტეტის გაერთიანებული სამეფოდან ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაზე გადაცემა განხორციელდა. რითაც ჰონგ-კონგში ბრიტანეთის კოლონიალური მმართველობის 156-წლიანი პერიოდი დასრულდა. ის იყო გაერთიანებული სამეფოს ბოლო უდიდესი კოლონია, რომლის დაკარგვითაც ფაქტობრივად არსებობა დაასრულა ბრიტანეთის იმპერიამ. ამ გადაცემის შემდეგ ჰონგ-კონგი ჩინეთის პირველი სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონი გახდა. პრო-პეკინელი ბიზნეს-მაგნატი ტუნგ-ჩი-ჰვა ჰონგ-კონგის აღმასრულებელი ხელისუფლების პირველი მეთაური გახდა.
გეოგრაფია და კლიმატი
მინი|მარჯვნივ|ურბანული განაშენიანებისა და მცენარეული საფარის გავრცელების არეალები თანამგზავრულ ფოტოზე. ჰონგ-კონგი მდებარეობს ჩინეთის სამხრეთ სანაპიროზე, ჯუძიანის დელტის საპირისპირო მხარეს, მაკაოდან 60 კილომეტრით აღმოსავლეთით. აღმოსავლეთიდან, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან გარშემორტყმულია სამხრეთ ჩინეთის ზღვით, ხოლო ჩრდილოეთიდან მდინარე შენჯენით გამოყოფილია გუანდუნის პროვინციის ქალაქ შენჯენისაგან. 1104 კმ² ტერიტორია მოიცავს, კუნძულ ჰონგ-კონგს, კოულუნის ნახევარკუნძულს, ახალ ტერიტორიებსა და 200-ზე მეტ მიმდებარე კუნძულს, რომელთა შორის უდუდესია კუნძული ლანტაუ. ტერიტორიის მთლიანი ფართობიდან 1054 კმ² უკავია ხმელეთს, ხოლო 50 კმ² წყალს. ჰონგ-კონგის ტერიტორიული წყლები 3 საზღვაო მილის (5,6 კმ) მანძილზე ვრცელდება. მსოფლიოში ტერიტორიის ფართობის სიდიდის მიხედვით ჰონგ-კონგი 179-ე ადგილზეა.
მინი|მარცხნივ|ჰონგ-კონგის მაღალ სიმაღლეზე მდებარე ბალახით დაფარული ტერიტორიები: კუნძული ლანტაუ მშრალი სეზონის დროს.
მიუხედავად იმისა, რომ ის კირჩხიბის ტროპიკის სამხრეთით მდებარეობს, ჰონგ-კონგში ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატია (კიოპენი Cwa). ზაფხული ცხელი და ნოტიოა, იშვიათი თავსხმა წვიმებით, ჭექა-ქუხილითა და სამხრეთ-დასავლეთიდან შემომავალი თბილი ჰაერით. ტაიფუნები ყველაზე ხშირად ზაფხულობითაა. ხშირად ისინი დატბორვასა და მეწყერს იწვევენ. ზამთარი რბილია და ის ჩვეულებრივ მზიანი ამინდებით იწყება, ხოლო თებერვლისკენ ღრუბლიანობით იცვლება. შემთხვევით ცივ ფრონტს ჩრდილოეთიდან ძლიერი ცივი ქარი მოაქვს. ყველაზე ზომიერი სეზონებია გაზაფხული, რომელიც ცვალებადობით ხასიათდება და შემოდგომა რომელიც ჩვეულებრივ მშრალი და მზიანია. თოვლი ძალიან იშვიათია და ჩვეულებრივ მაღალმთიან ნაწილებში მოდის. ჰონგ-კონგში მზის საშუალო წლიური ნათება 1948 საათია, ამასთანავე ჰონგ-კონგის ობსერვატორიის მიერ დაფიქსირებული ყველაზე მაღალი და ყველაზე დაბალი ტემპერატურებია +36.3 °C (8 აგვისტო 2015) და 0.0 °C (18 იანვარი 1893) შესაბამისად. ჰონგ-კონგის მთელ ტერიტორიაზე დაფიქსირებული რეკორდულად მაღალი ტემპერატურა +37.9 °C-ია (ჰეპი-ველი, 8 აგვისტო 2015), ხოლო რეკორდულად დაბალი კი −6.0 °C (მწვერვალი ტაი-მო-შანი, 24 იანვარი 2016).
ადმინისტრაციული რაიონები
1999 წელს საქალაქო და რაიონული საბჭოების დეცენტრალიზების გაუქმების შემდეგ, ჰონგ-კონგი უნიტარული ტერიტორია გახდა, რომელიც 18 რაიონად იყოფა. თითოეულ რაიონს წარმოადგენს რაიონული საბჭო, რომელიც მთავრობას სთავაზობს ისეთ ადგილობრივ პროგრამებს, როგორიცაა საზოგადოებრივი პროგრამები, კულტურული აქტივობები და გარემოსდაცვითი პოლიტიკა. რაიონულ საბჭოში სულ 541 ადგილია, 412 მათგანი პირდაპირი კენჭისყრის გზით აირჩევა, ხოლო 27 სასოფლო კომიტეტების თავმჯდომარეებისგან კომპლექტდება (მიწათმფლობელების ოჯახები ახალ ტერიტორიებზე 1898 წლამდე); დარჩენილ ადგილებზე წარმომადგენლები აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის მიერ ინიშნება. შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი რაიონული ოფისების საშუალებით ახორციელებს სამთავრობო პოლიტიკისა და გეგმების საზოგადოებისათვის მიწოდებას.
ინფრასტრუქტურა
ჰონგ-კონგს კარგად განვითარებული სატრანსპორტო სისტემა აქვს. დღიური გადაადგილების 90 % (11 მილიონი) საზოგადოებრივი ტრანსპორტით ხორციელდება და ამ მაჩვენებლით მსოფლიოში პირველ ადგილზეა. ანგარიშსწორება Octopus card-ის საშუალებით ხდება, რომელიც MTR-მა დანერგა და დღეისათვის უნივერსალური გადახდის სისტემაა რკინიგზაზე, ავტობუსებში, ბორანსა და სხვა ადგილებში.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონგ-კონგი კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიოს უდიდესი ქალაქები კატეგორია:ბრიტანეთის ყოფილი კოლონიები
Prospekt's March
Prospekt's March — ინგლისურ ჯგუფ Coldplay-ს EP, რომელიც გამოვიდა 2008 წლის 19 ნოემბერს. კრის მარტინისგან ამის შესახებ პირველად ცნობილი გახდა 2008 წლის 31 აგვისტოს.
EP-ში შეტანილია რამდენიმე სიმღერა, რომელიც ჩაწერილი იქნა ალბომზე Viva La Vida Or Death And All His Friends მუშაობის დროს. ამასთან, EP ამ ალბომთან ერთად სპეციალურ შეფუთვაში იქნა გამოცემული.