cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯეიმზ ჰეპბერნი
მარი დე გიზის რეგენტობა
ბოთუელი დედა-დედოფალსა და რეგენტ მარი დე გიზს შოტლანდიაში პირველად პროტესტანტი ლორდების კონგრესზე შეხვდა. მან დიდად მოხიბლა დედოფალი თავისი გამჭრიახობითა და იუმორის გრძნობით, რის გამოც მისი თვიური პენსია 6, 000 კრონამდე გაიზარდა. იგი მარი დე გიზს ეხმარებოდა ადგილობრივ პროტესტანტებთან და ინგლისელებთან ბრძოლაში, რის გამოც დედოფალი დიდად მადლიერი იყო მისდამი. 1559 წელს ბოთუელმა წარმატებით დაამარცხა არანისა და ორმისტონის ლორდების კოალიცია, რომელიც დედოფლის დამხობას ისახავდა მიზნად. ამ დამსახურებისათვის ბოთუელმა საჩუქრად ბორვიკის სასახლე მიიღო. სწორედ ამ დროს შოტლანდიის სამეფო კარზე კიდევ ერთი სკანდალი აგორდა, რომელშიც ბოთუელი თავისდა უნებურად გაეხვა. საქმე იმაში იყო, რომ მისმა დამ, ლედი ჯეინ ჰეპბერნმა რომანი ინგლისის ელჩ თომას რანდოლფთან გააბა.
დედოფალ მერის სამეფო კარზე
მინი|მარცხნივ|დედოფალი მერი სტიუარტი მარი დე გიზი 1560 წლის ივლისში გარდაიცვალა, რასაც ამავე წლის დეკემბერში ფრანსუა II-ის გარდაცვალება მოჰყვა, რის გამოც მერი სტიუარტი იძულებული გახდა საფრანგეთი დაეტოვებინა და შოტლანდიაში დაბრუნებულიყო. მის ჩამოსაყვანად 1561 წლის 5 ივლისს ბოთუელი ორკნის ეპისკოპოსთან და ეგლინტონის ერლთან ერთად ჩავიდა პარიზში.
მარი დე გიზის გარდაცვალების შემდეგ პროტესტანტმა ლორდებმა დიდი ძალაუფლება მოიპოვეს, რასაც კათოლიკური საფრანგეთის მხარდაჭერის დაკარგვაც დაერთო. მერი სტიუარტი ფაქტობრივად მარტო დარჩა უამრავი მტრის წინაშე, რა დროსაც მან პირველად შეამჩნია ლორდი ბოთუელი, რომელიც მალე მისი ნდობით აღჭურვილი პირი გახდა.
მიუხედავად იმისა, რომ დედოფალი და ბოთუელი ძალიან ახლოს იყვნენ ერთმანეთთან, თავიდან მათი ურთიერთობა მხოლოდ თანამშრომლობითა და მეგობრობით შემოიფარგლებოდა. ამას დაერთო ისიც, რომ 1566 წელს ბოთუელი დაქორწინდა და მთლიანად თავის ცოლზე გადაერთო, რასაც ამავე წლის ივლისში მერი სტიუარტის თავის ბიძაშვილზე, დარნლის ლორდ ჰენრი სტიუარტზე ქორწინება დაერთო. ჰენრი სტიუარტი საშინელი ქმარი აღმოჩნდა და მერი ნამდვილად ცუდ დღეში ჩავარდა. იგი ყველანაირად ცდილობდა მისთვის თავის არიდებას, რა დროსაც იგი თავის იტალიელ მუსიკოს დევიდ რიჩოსთან ატარებდა დროს. მალე ჰენრიმ და შოტლანდიელმა დიდგვაროვნებმა შეთქმულება მოაწყვეს და რიჩო პირდაპირ ორსული დედოფლის თვალწინ მოკლეს, მას კი ძალაუფლება ჩამოართვეს და კოშკში გამოკეტეს. ამ დროს სწორედ ბოთუელმა შესძლო დედოფლის გამოხსნა და ამბოხებულთა ჯარების დამარცხება. მალე პრინცი ჯეიმზიც დაიბადა.
დარნლის მკვლელობა
1567 წლის 10 თებერვალს ჰენრი სტიუარტი თავის რეზიდენციაში ააფეთქეს, თუმცა ბევრი ვარაუდობდა, რომ იგი აფეთქებისას არ დაღუპულა. ბევრის აზრით მან სასახლიდან გამოასწრო, თუმცა იგი ეზოში გაგუდეს, მაგრამ ხელისუფლება იუწყებოდა, რომ მისი ცხედარი აფეთქებისას გადმოვარდა გარეთ. დედოფლის ქმრის მკვლელობაში ხალხიცა და არისტოკრატიაც ერთხმად ადანაშაულებდა ლორდ ბოთუელს. მის ბრალდებაში განსაკუთრებით ჰენრის მამა, ჰერცოგი ლენოქსი და სხვა ნათესავები აქტიურობდნენ, თუმცა დედოფალი ბოთუელის დასჯას არ ჩქარობდა. მერიმ მას მხოლოდ სასამართლო მოუწყო, რომელმაც იგი უდანაშაულოდ სცნო. ამის შემდეგ დაიბადა ეჭვი, რომ ჰენრის მკვლელობაში დედოფალიც იყო გარეული.
ქორწინება დედოფალ მერიზე
მინი|მარცხნივ|ჯეიმზის გერბი დარნლის მკვლელობიდან მომდევნო ოთხშაბათს, 19 თებერვალს დედოფალმა პარლამენტის შენობაში გადაინაცვლა, სადაც მან თავის ახალ ქორწინებასთან დაკავშირებით წამოჭრა საკითხი. მას თან ახლდა ბოთუელიც. ორთვიანი განხილვის შემდეგ, 19 აპრილს, შაბათ დღეს რვა ეპისკოპოსმა, ცხრა ერლმა და შვიდმა ლორდმა მოაწერა ხელი ახალ მანიფესტს, იმის თაობაზე, რომ დედოფალი ამჯერად აუცილებლად თავის თანამემამულეზე, ანუ შოტლანდიელ კაცზე უნდა გათხოვილიყო.
ოთხშაბათს, 24 აპრილს 800 კაციანი ამალით დედოფალი მერი ლინლითგოუს სასახლიდან ედინბურგისკენ გაემართა. ედინბურგელები დარნლის სიკვდილში მერის ადანაშაულებდნენ, ამიტომაც ბოთუელმა დედოფალს სთხოვა იქ არ ჩასულიყო, რის გამოც მერიმ გვერდი აუარა დედაქალაქს და ბოთუელთან, დუნბარის სასახლეში მივიდა, სადაც მათ ღამე ერთად გაატარეს, მიუხედავად იმისა, რომ ლედი ბოთუელიც სასახლეში იმყოფებოდა. მალევე დედოფალმა განაცხადა, რომ იგი ბოთუელის ტყვე იყო და კი არ დანებდა, არამედ იგი გააუპატიურეს. მიუხედავად ასეთი "დამცირებისა", "მსხვერპლმა" ბოთუელზე დაქორწინება განიზრახა. ამისათვის საჭირო გახდა ბოთუელის განქორწინება, რომელიც მხოლოდ 7 მაისს მოხდა. 12 მაისს დედოფალი და ბოთუელი ედინბურგში შევიდნენ, 15 მაისს კი ჰოლირუდის სამეფო სასახლის დიდ დარბაზში ჯვარიც დაიწერეს.
დედოფლის ქორწინებამ მისი ქმრის მკვლელზე შოტლანდია ორ ბანაკად გაყო: ისინი ვინც მაინც მერის მხარეს იჭერდნენ და ისინი, ვისაც მისი დამხობა სურდა. სანამ უშუალოდ სამოქალაქო ომი დაიწყებოდა ინგლისის დედოფალი ელიზაბეთ I და საფრანგეთის დედოფალი ეკატერინე მედიჩი მერის დაუყოვნებლივ განქორწინებისა და ბოთუელის დასჯისკენ მოუწოდებდნენ, რითაც მართლაც აიცილებდა თავიდან მოსალოდნელ არეულობას, თუმცა ბოთუელზე შეყვარებული დედოფალი ყურს არავის უგდებდა. ახლად დაქორწინებული წყვილის ბედნიერებამ ზუსტად ერთ თვეს გასტანა. მათი ქორწინებიდან ერთი თვის თავზე, 1567 წლის 15 ივნისს მერი I-ისა და ლორდი ბოთუელის ჯარები სასტიკად დაამარცხეს აჯანყებულებმა, რის შემდეგაც ბოთუელი გაიქცა, ხოლო დედოფალი ტყვედ ჩავარდა.
დანიაში გაქცევა და დაპატიმრება
დაპატიმრებული ბოთუელი დაუყოვნებლივ გადაიყვანეს კოპენჰაგენის ციხეში, სადაც იგი ბნელ და ბინძურ საკანში მოათავსეს. ბოთუელს წლების მანძილზე ჰქონდა მერის დახმარების იმედი, თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ შოტლანდიელი პატიმრისგან შეიტყო, რომ იგი დედოფალი აღარ იყო, აღარც იქნებოდა და რომ ისიც მასავით პატიმარი იყო.
გარდაცვალება
ბოლოს ბოთუელი კოპენჰაგენიდან დასავლეთით 75 კილომეტრში მდგარ დრაგშოლმის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც გაატარა უკანასკნელი წლები. ცნობილია, რომ ბოლოს იგი ჭკუიდან შეირყა და 1578 წლის 14 აპრილს საკნის კედელს შეგნებულად ძალიან მაგრად მიარტყა თავი და თავი გაიხეთქა, რითაც იგი გარდაიცვალა.
მისი სხეული ციხის გვერდით მდგარი ეკლესიის ეზოში დაკრძალეს. ათწლეულების შემდეგ, ჰეპბერნების ოჯახმა სცადა მისი ნეშტის შოტლანდიაში გადასვენება, თუმცა მოთხოვნაზე რამდენჯერმე მიიღეს უარი, რის გამოც ჯეიმზ ჰეპბერნი დღემდე დანიაში განისვენებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1534 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1578 კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები კატეგორია:თვითმკვლელობა
ლაბო (ჩრდილოეთი კამარინესი)
ლაბო (ოფიციალურად ლაბოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Labo) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 109 245 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 52 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
მუსავარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
სიმონ ვრაციანი
სიმონ ვრაციანი (Սիմոն Վրացյան; დ. 1882 — გ. 1969) — სომეხი პოლიტიკური მოღვაწე, სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის უკანასკნელი პრემიერ-მინისტრი (25 ნოემბერი-2 დეკემბერი, 1920).
ბიოგრაფია
1918 წელს აირჩიეს ამიერკავკასიის სეიმის წევრად. სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ კი - ქვეყნის პარლამენტში. მოგვიანებით გახდა დაშნაკური მთავრობის სოფლის მეურნეობისა და შრომის მინისტრი.
1920 წლის 25 ნოემბერს დანიშნეს ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად, მაგრამ რსფსრ-ს მიერ ქვეყნის გასაბჭოების გამო 2 დეკემბერს დატოვა თანამდებობა. 1921 წელს დააარსა სამშობლოს ხსნის კომიტეტი. აქტიურად მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყებებში, რომელშიც დამარცხების გამო დატოვა ქვეყანა და თან გაიყოლა ქვეყნის პირველი დროშა, რომელსაც 8 დღე ფლობდა, როგორც პრემიერ-მინისტრი.
სამშობლოდან წასვლის შემდეგ ცხოვრობდა საფრანგეთში, აშშ-ში, ახლო აღმოსავლეთში და ა. შ. 1951 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ბეირუთში სომხური სემინარიის დირექტორი. გარდაიცვალა 1969 წელს ბეირუთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
მეორე თაობის ეპოქას საფუძველი ჩაეყარა 1976 წელს, მას შემდეგ, რაც ბაზარზე გამოჩნდა კონსოლები Fairchild Channel F და 1292 Advanced Programmable Video System. ეს პერიოდი დაემთხვა არკადული თამაშების ოქროს ხანას.
დასაწყისში სხვადასხვა კომპანიების მიერ გამოიცა რამდენიმე კონსოლი, რომელთა მიზანს წარმოადგენდა ამ სფეროში ფეხის მოკიდება. ამ პერიოდში დომინირებდა Atari 2600, აგრეთვე პოპულარობით სარგებლობდნენ Intellivision, Odyssey2 და ColecoVision.
1983 წლის ვიდეო თამაშების კრიზისმა უარყოფითი გავლენა მოახდინა მეორე თაობის განვითარებაზე. Atari 2600-ის წარმოება შეწყდა 1992 წლის 1 იანვარს, რამაც დაასრულა მეორე თაობის ეპოქა. მეორე თაობის დაწყებიდან (1976) მესამე თობის დაწყებამდე ხანგრძლივობამ (1983) შვიდი წელი შეადგინა. Atari 2600-ის დიდხნიანობის წყალობით, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო 1977-1992 წლებში, მეორე თაობა დღემდე ითვლება ყველაზე ხანგრძლივ თაობად. პირველისგან განსხავებით, მეორე თაობაში დაინერგა უამრავი ინოვაცია, ყველაზე მნიშვნელოვანია მიკროპროცესორის და სათამაშო კარტრიჯის გამოყენება კონსოლებში.
პირველი 8 ბირთვიანი კონსოლები
მინი|250პქ|[[Atari 2600 იყო მეორე თაობის ყველაზე პოპულარული კონსოლი]] პირველი სათამაშო კონსოლი Magnavox Odyssey გამოიყენებდა ისეთ კარტრიჯს, რომელიც სხვა არაფერი იყო თუ არა ჯამპერების ნაკრები, რომელიც ააქტიურებდა კონსოლში უკვე არსებულ ერთ-ერთ თამაშს. „Pong“-ის მსგავს სისტემებზე გადასვლის შემდეგ ეს მეთოდი ჩანაცვლებული იქნა მიკროჩიპებით, კოდირებული დისკრეტული ლოგიკის მეშვეობით, რომელიც არ იძლეოდა ახალი თამაშის დამატების საშუალებას. 1970-იან წლებში, მიკროპროცესორზე დაფუძნებული კონსოლების გამოჩენით კარტრიჯები კვლავ შემოვიდა ხმარებაში. პროგრამა იწერებოდა პლატიკურ კორპუსში განთავსებულ ROM ჩიპზე, რომელიც იდგმებოდა კონსოლის სლოტში, რის შემდეგაც პროცესორი კითხულობდა კარტრიჯზე არსებულ ინფორმაციას და უშვებდა პროგრამას.
Fairchild VES იყო მსოფლიოში პირველი მიკროპროცესორიანი სათამაშო სისტემა, რომელსაც გააჩნდა სათამაშო (ROM) კარტრიჯის მხარდაჭერა. კონსოლი გამოიცა კომპანია Fairchild Semiconductor-ის მიერ 1976 წლის ნოემბერში ჩრდილოეთ ამერიკაში. მაგრამ მას შემდეგ, რაც Atari-მ გამოსცა VCS, Fairchild-მა კონსოლს შეუცვალა სახელი Fairchild Channel F-ით. მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა სისტემის 250,000 ასლი.
1977 წლის იანვარში გამოვიდა კომპანია RCA-ის RCA Studio II. კონსოლი აღიქვამდა მხოლოდ შავ და თეთრ ფერებს და წააგავდა „Pong“-ის მსგავს კონსოლებსა და მის კლონებს. მას არ გააჩნდა ჯოისტიკი ან მსგავსი კონტროლერი, მაგრამ ამის მაგივრად გამოიყენებდა ორ ცალ ათ ღილაკიან კეიპადს, რომელიც ჩაშენებული იყო კონსოლში. სისტემას შეეძლო მხოლოდ მარტივი ხმის გამოცემა.
1977 წელს Atari-მ გამოუშვა პირველი Video Computer System (VCS), რომელსაც მოგვიანებით დაერქვა Atari 2600. იქცა პირველ წარმატებულ კონსოლად სათამაშო კარტრიჯზე, რომლის საერთო გაყიდვებმა 30 მილიონი ეგზემპლარი შეადგინა. მას მიაწერენ მიკროპროცესორზე დაფუძნებული კონსოლების პოპულარიზაციას.
1979 წელს Odyssey²-ს მოჰყვა კიდევ ერთი წამყვანი კონსოლის, Mattel Intellivision-ის გამოშვება. მიუხედავად იმისა, რომ ის „16 ბიტიან ერამდე“ გაცილებით ადრე გამოვიდა, მას გააჩნდა 16 ბიტიანი პროცესორი 16 ბიტიანი რეგისტრებით და 16 ბიტიანი სისტემური RAM. Intellivision-მა სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ იყო Atari 2006-ის პირველი კონკურენტი, მან დიდი საფრთხე შეუქმნა ამ უკანასკნელის დომინანტობას ბაზარზე. აპარტული თვალსაზრისით Intellivision გაცილებით მძლავრი იყო ვიდრე Atari 2006. მაგრამ ამის მიუხედავად, Atari ფლობდა ექსკლუზიურ უფლებებს სხვა სათამაშო ავტომატებიდან თამაშების პორტირებაზე. ამ უპირატესობამ განაპირობა Atari-ის უსაზღვრო პოპულარობა.
1982 წელს ზედიზედ გამოვიდა რამდენიმე ცნობილი კონსოლი: Arcadia 2001, Vectrex, ColecoVision და Atari 5200. Vectrex, მის თანამედროვე სისტემებთან შედარებით უნიკალური იყო, მას ახასიათებდა ვექტორული გრაფიკა და აღჭურვილი იყო საკუთარი ეკრანით. აპარატული თვალსაზრისით Arcadia და ColecoVision მძლავრი აპარატული მახასიათებლებით გამოირჩეოდნენ.
რაც შეეხება სათამაშო კარტრიჯერბს, Atari 2600-ის კარტრიჯის მოცულობა შეადგენდა 2 კბ-ს, ხოლო Intellivision-ისას — 4კბ. კარტრიჯების მოცულობა 1978 წლიდან 1983 წლამდე საგრძნობლად გაიზარდა — Atari-სა და IntelliVision-ისთვის 16 კბ-მდე, ColecoVision-ისთვის — 32 კბ-მდე.
1982 წელს ბაზარი გაივსო სხვადასხვა სათამაშო კონსოლებით და ახალი მესამე მხარის დეველოპერების შემუშავებული თამაშებით, რაც იქცა ვიდეო თამაშების კრიზისის მთავარ გამომწვევ მიზეზად, რომელიც დაიწყო 1983 წელს და გაგრძელდა 1985 წლამდე.
პორტატიული კონსოლები
პირველი პორტატიული კონსოლი, რომელსაც გააჩნდა კარტრიჯის ცვლის შესაძლებლობა იყო Microvision, შექმნილი Smith Engineering-ის მიერ, ხოლო გამოცემული Milton-Bradley-ის მიერ 1979 წელს. აღჭურვილი იყო მეტად მცირე ზომის LCD ეკრანით და განიცდიდა თამაშების სიმწირეს. წარმოება შეწყდა გამოცემიდან ორი წლის შემდეგ.
Epoch Game Pocket Computer გამოიცა 1984 წელს იაპონიაში. Game Pocket Computer-ს გააჩნდა LCD ეკრანი 75 X 64 გაფართოებით და წარმოაჩენდა იმავე გრაფიკას, რასაც Atari 2600-ის ადრეული თამაშები. კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა და შედეგად მთლიანობაში შემუშავდა 5 ერთეული თამაში.
გაყიდვები
მეორე თაობის ყველაზე გაყიდვადი კონსოლი არის Atari 2600, 30 მილიონი ასლით. 1990 წლის მონაცემით, Intellivision გაიყიდა 3 მილიონი ეგზემპლარის რაოდენობით,  Odyssey2-ის გაყიდვები ორ მილიონამდე ასლს შეადგენდა. 1984 წლის მონაცემით ColecoVision-ის საერთო გაყიდვებმა 2 მილიონი ასლი შეადგინა, ხოლო რაც შეეხება Fairchild Channel F-ს, გაიყიდა კონსოლის 250,000 ასლი.
სქოლიო
კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ისტორია კატეგორია:ვიდეო თამაშების კონსოლები თაობების მიხედვით
ფრანგთა უბანი
ფრანგთა უბანი (პატრების საყდრის უბანი, პატრებიანთ უბანი, კათოლიკეთა უბანი) — ძველი უბანი თბილისში. მდებარეობდა ძველ თბილისში, შუა ბაზრის (ახლანდელი კ. ლესელიძის ქუჩა) მარჯვენა მხარეს. უბანმა სახელწოდება მიიღო ფრანგთა (პატრების, კათოლიკეთა) ეკლესიის გამო. „...და ამა მიზეზთა სრულიადსა უბანსა და ქუჩასა მას ტფილისსა შინა ეწოდების ფრანგთა ქუჩა ანუ თუ ფრანგთა უბანი“ (დავით კარიჭაშვილი). XVIII საუკუნის დოკუმენტურ მასალაში ფრანგთა უბანი მოხსენიებულია სახელწოდებით: „პატრების საყდრის უბანი“ (1733), „პატრებიანთ უბანი“ (1768).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
გრიგორ II სენექერიმიანი
გრიგორ II სენექერიმიანი (Գրիգոր Բ Սենեքերիմյան; დ. უცნობია — გ. 1166 ) — სიუნიქის სამეფოს მეხუთე მეფე. სხვადასხვა მონაცემებით მისი გამეფების თარიღია 1096, 1103 ან 1105 წლები.
ბიოგრაფია
გრიგოლმა სამეფო ტახტზე შეცვალა საკუთარი მამა სენექერიმი. მისი ძალაუფლება ვრცელდებოდა მხოლოდ სიუნიქის სამხრეთ ტერიტორიაზე. გრიგორ II-ის მმართველობის დოს ქვეყანა მნიშვნელოვნად შესუსტდა. განჯის სელჩუკმა ამირამ დაიპყრო ქვეყნის რამდენიმე ციხესიმაგრე. იმის გამო, რომ მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ ჰყავდა მემკვიდრედ დანიშნა თავისი შვილის კატას და ხაჩენის სამთავროს მთავრის, ვახტანგის შვილი ჰასან ხაჩენცი, რომელიც ქვეყანას მართავდა გრიგორ II-ის გარდაცვალების შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:სიუნიქის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1166
ბოათი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბოიათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გაზიკუმუხის საშამხლო
გაზიკუმუხის საშამხლო — ტერმინი, რომელიც რუსეთ-დაღესტნის ისტორიოგრაფიაში გვხვდება, 1950 -60-იანი წლებიდან, რათა აღინიშნოს ძველი სახელმწიფო, რომელიც სავარაუდოდ, დღევანდელი დაღესტნის ტერიტორიაზე მე-8 - მე -17 საუკუნეებამდე არსებობდა. დედაქალაქი მდებარეობდა გაზი-კუმუხში, რომელიც შემდგომში დაიშალა 1642 წელს. თუმცა, მე -16 საუკუნის რუსულ საარქივო წყაროებში აღნიშნულია არის „საშამხლოს დედაქალაქი“ და „ქალაქი შამხალი“,. ეს ფაქტები ერთიანობაში წინააღდდეგობაშო მოდის „1642 წლის დაშლის“ თარიღთან. უფრო მეტიც, 1950-იან წლებამდე აბსოლუტურად არ არსებობს წყარო, რომელსაც შეიცავდა ტერმინ „გაზიკუმუხის საშამხლოს“ ან განცხადება, რომ გაზი-კუმუხი ოდესმე იყო საშამხლოს დედაქალაქი. ისტორიულად, რეგიონი ფართოდ არის აღწერილი, როგორც ტარკის საშამხლო ან უბრალოდ საშამხლო.
თურქეთის, რუსეთის და ირანის აგრესია
1578 წელს კავკასიაში შეიჭრა ლალა მუსტაფა-ფაშას 200 ათასიანი არმია. 1582 წელს შირვანის დაპყრობის შემდეგ, თურქული ჯარები გადავიდნენ რეგიონის დედაქალაქ შამხალზე. „გაზიკუმუხის საშამხლოს თურქებმა საშინელი ზიანი მიაყენეს“. ამ სიტუაციამ დაღესტნის სოფლების მოსახლეობა იძულებული გახადა ხელში იარაღი აეღოთ თურქთა წინააღმდეგ.
მე -16 საუკუნის ბოლოს შამხალი დარჩა კრიმ-შამხალის შემადგენლობაში. 1588 წელს საქართველოს ელჩმებმა კაპლანმა და ჰურშმა განაცხადეს, რომ შამხალში დიდი არეულობა იყო და სთხოვა რუსეთის მეფეს, რომ ჯარები გაეგზავნა, რათა მომხდარიყო სამხედრო რეაგირება. ამის შემდეგ რუსებმა დაღესტანის ჩრდილოეთ ნაწილში დაიპყრეს თუმნის სამთავრო.
1599 წელს მოსკოვში, სარავანსა და არამში მყოფმა ქართველმა ელჩებმა განუცხადეს კახეთის მეფე ალექსანდრეს, რომ „არც შენ და არც შენს კაცებს არ უნდა გამოგზავნონ დახმარება შევკალში (შამხალი) საბრძოლველად“. 1603 წელს საქართველოს ელჩმა კირილემ მოსკოვში აღნიშნა, რომ „შევკალი და მისი მოსახლეობა უფრო მეტად ცხოვრობს მთიან რეგიონებში, რადგან ეს ადგილი უფრო ძლიერი და გამაგრებულია".
1604 წელს მოხდა ბუთურლინის ლაშქრობა დაღესტანში. 1605 წელს რუსეთის არმიამ, რომელმაც დაღესტნის დაბლობი მთლიანად დაიპყრო (დაახლოებით 8 000 კაცი), და ირგვლივ გარს შემოერტყა. მე -17 საუკუნის დასაწყისში დაღესტანი ასევე იყო ირანის მხრიდან დაპყრობის საფრთხის ქვეშ.
ალიანსი რუსეთთან
საშამხლოს მმართველებმა ვერ შეძლეს გაერთიანება, რის შემდეგაც რუსეთთან გაფორმდა სამხედრო და პოლიტიკური მოკავშირეობის ხელშეკრულება. გაზიკუმუხს განაგებდა პრინცი ალიბეკ I, ბუდაი შამხან I- ის ვაჟი. 1614 წელს პრიც ალიბეკ I- მა, ერგულების ფიცი დადო რუსეთთან.
ალი კაიევმა განაცხადა, რომ მე -17 საუკუნის შუა ხანებში ჩოპან-შამხალის ვაჟებს შორის საშამხლოს ტახტისთვის ბრძოლა გრძელდებოდა 30 წლის განმავლობაში. რასაც უამრავი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. ფეოდალურმა დაპირისპირებამ განაპირობა სხვადასხვა დამოუკიდებელი სახელმწიფოების ჩამოყალიბება. ტიტული „შამხალი“ გადაეცა ტარკის შამხალის ოჯახის დიდებულებს, სადაც შეიქმნა ტარკის დამოუკიდებელი საშამხლო.
სქოლიო
კატეგორია:სახელმწიფოები დაღესტნის ისტორიაში კატეგორია:კავკასია
ბალინაგლერა
ბალინაგლერა(Ballinaglera; Baile na gCléireach, „მღვდლების ქალაქი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს ლიტრიმის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
სქოლიო
კატეგორია:ლიტრიმის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ჰეღო
ჰეღო — ნასოფლარი საქართველოში მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, კახეთის მხარეში, ისტორიულ მხარე თუშეთში, ისტორიულ პირიქითა თემში, სოფელ ომალოდან დაახლოებით 50 კილომეტრში, მდინარეების ლაროვანისწყლისა და კვახიდისწყლის შესართავიდან 400-500 მეტრში, მაღლა მთაზე.
ნასოფლარ ჰეღოს 2018 წელს, თუშეთის კიდევ ცხრა პუნქტთან ერთად, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
ჰეღო იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის ეზოს გადაღმა ტყის პირას აღმართული ხატია. თქმულების თანახმად, ცხრაკარიდან ადამიანების ქცევით უკმაყოფილო იოანე ნათლისმცემელი   თუშეთის სოფელ ჰეღოში გაქცეულა. XX საუკუნის ნახევრამდე ჰეღოში სხვა დღესასწაულების გვერდით აღინიშნებოდა ნათლისმცემლის დღეობაც და მას თუშები,   როგორც ერთ-ერთ ძლიერ და მკაცრ ხატს, ისე იცნობდნენ. რამდენიმე ათეული წლის წინ, როცა ჰეღო და საერთოდ თუშეთი დაიცალა მოსახლეობისგან, რამდენიმე ადამიანმა ითავა  ჰეღოს ნათლისმცემლის ნიშის ბარად ჩამოტანა და ცხრაკარას ტერიტორიაზე მისი აღმართვა, რომელსაც დღეს ჰეღოს ნათლისმცემლის სახელით მოიხსენიებენ.
ღირსშესანიშნაობები
ნასოფლარის ტერიტორიაზეა განთვსებული იოანე ნათლისმცემლის ხატის კომპლექსი და კოშკები.
იოანე ნათლისმცემლის ხატი
ოანე ნათლისმცემლის ხატის კომპლექსში მოქცეული ყველა შენობა ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. კომპლექსი ძლიერ დაზიანებულია. გალავნის კედელი 2,5 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. გალავანს შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს, დანარჩენი სამი მხარე სწორკუთხა კონტრფორსებითაა გამაგრებული. შესასვლელი შეისრულთაღიანია, ორივე მხარეს აქვს სათოფურები.
არსებული სამი კოშკიდან ორი თითქმის სულ დანგრეულია, ხოლო მესამე სამსართულიანი კოშკი, რომელიც გალავნის ჩრდილო კედელშია მოქცეული, კვადრატული გეგმისაა და როგორც ყველა თუშური კოშკი, ზემოთნ ვიწროვდება.
კოშკები
კოშკები მდებარეობს ნასოფლარის განაპირას და განეკუთვნებიან გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სამხრეთის კოშკი ექვსართულიანია და ფუძეში არაწესიერ ტრაპეციას უახლოვდება, ხოლო ჩრდილოეთის კოშკის ხუთი სართულია შემორჩენილი. გეგმაში ის წაგრძელებულ ოთხკუთხედს წარმოადგენს. კოშკებს შორის შემორჩენილია გვიანდელი ნაგებობის ნაშთი, რომლის დასავლეთ კედელზე კარი, სარკმელი და სწორკუთხა ნიშია.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
უჟანგავი ფოლადი
უჟანგავი ფოლადით მოპირკეტებული [[უოლტ დისნეის საკონცერტო დარბაზი |მინი]]
უჟანგავი ფოლადი — რთულად ლეგირებული ფოლადი, რომელიც მედეგია ატმოსფერულ პირობებში ჟანგვისა, ხოლო აგრესიულ გარემოში კოროზიის მიმართ. უჟანგავი ფოლადი ქიმიური შედგენილობის მიხედვით არის ქრომიანი, ქრომონიკლიანი, ქრომმანგანუმნიკლიანი, ქრომმანგანუმაზოტიანი და სხვა. მათი ძირითადი მალეგირებელი ელემენტებია Cr, Ni, Mn, Si, Mo, Cu. საკონსტრუქციო მასალად იქნებენ მარტენსიტული (13% Cr), ნახევრად ფერიტული (17% Cr) და ფერიტული (25% Cr) კლასის უჟანგავ ფოლადს. ძლიერ მჟავებსა (გოგირდის, ფოსფორის, ფთორის) და მათ ნარევებში კოროზიამედეგია მაღალქრომნიკლიანი Mo, Cu, Si-ით (სხვადასხვა შეფარდებით) ლეგირებული უჟანგავი ფოლადი.
სტრუქტურა და კოროზიამედეგობა
ქრომნიკლიანი და ქრომმანგანუმნიკლიანი უჟანგავი ფოლადი სტრუქტურის მიხედვით არის:
უჟანგავ ფოლადში ვითარდება სამი სახის კოროზიული რღვევა: საერთო კოროზია (განსაზღვრავს ქრომის შემცველობა), მარცვალთშორისი კოროზია (განსაზღვრავს ნახშირბადის შემცველობა და კოროზიული მსხვრევადობა (აუტენსიტის წარმომქმნელი ელემენტების შემცველობა). 30–40% Ni-იანი უჟანგავი ფოლადი მსხვრევადი არ არის.
უჟანგავი ფოლადის კოროზიამედეგობას განაპირობებს აგრესიულ არესთან კონტაქტის შედეგად მის ზედაპირზე წარმოქმნილი ჟანგეულის ან სხვა უხსნარი ნაერთის თხელი დამცავი ფურჩი. ასეთ ფურჩს ქმნის Cr, Al, Si, Ni, იშვიათ მიწათა ლითონების დანამატები, რის გამოც გავრცელდა ქრომიანი, ნიკელიანი და სხვა უჟანგავი ფოლადები. ნიკელის დეფიციტურობამ განაპირობა დაბალნიკელიანი და უნიკელო უჟანგავი ფოლადების შემუშავება-გამოყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამშენებლო მასალები
ტლუმაჩი
ტლუმაჩი (Тлумач) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ივანო-ფრანკივსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 8841 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის ქალაქები
ჩერა (ესპანეთი)
ჩერა (Chera, Xera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რეკენა-უტიელის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 49,7 კმ². მოსახლეობა — 600 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ყარააღაჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყარააღაჯი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ელეანორ სტიუარტი
ელეანორ სტიუარტი (Eleanor o Scotland, Eleonore von Schottland; დ. 1433 — გ. 20 ნოემბერი, 1480), აგრეთვე ცნობილია როგორც ელეონორ შოტლანდიელი — სტიუარტთა დინასტიის წარმომადგენელი. შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I-ისა და დედოფალ ჯოან ბეფორტის შუათანა ქალიშვილი. ავსტრიის ერცჰერცოგინია 1449-80 წლებში როგორც ერცჰერცოგ სიგიზმუნდ I-ის პირველი ცოლი.
ბიოგრაფია
ელეანორი დაიბადა 1433 წელს. იგი იყო შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ჯოან ბეფორტის მეექვსე შვილი. მამის მსგავსად, ელეანორსაც ძალიან უყვარდა ლიტერატურა, განსხვავებით თავისი უფროსი დისგან, საფრანგეთის დოფინ მარგარეტისაგან.
1449 წლის 12 თებერვალს ახალგაზრდა ელეანორი ცოლად ავსტრიის ერცჰერცოგ სიგიზმუნდ ჰაბსბურგს შერთეს. ამ დროისათვის სიგიზმუნდი მხოლოდ ზემო ავსტრიას მართავდა, თუმცა 1450 წლიდან მისი მმართველობა ტიროლის საგრაფოზეც გავრცელდა.
1455-58 და 1467 წლებში ელეანორი ავსტრიას მართავდა როგორც რეგენტი. ამ დროს ელეანორის პატრონაჟით გერმანელებმა ჯოვანი ბოკაჩოს ნაწარმოებები.
ელეანორი ლიტერატურის დიდი მოტრფიალე იყო და ხელს უწყობდა უცხოური ლიტერატურის გერმანულად თარგმნას. ცნობილია, რომ იგი ხშირად თავადვე თარგმნიდა. ელეანორმა ფრანგულიდან გერმანულზე თარგმნა ისეთი ცნობილი ნაწარმოებები, როგორებიცაა მეფის ვაჟ გალისიის ისტორია, სახელად პონტუ და მშვენიერი სიდონია. როგორც ცნობილია, გერმანელები XVI საუკუნემდე სწორედ ელეანორას შედგენილი ფრანგულ-გერმანული ლექსიკონით სარგებლობდნენ.
თავისი თარჯიმნული შემოქმედების წყალობით, იგი ძალიან ცნობილი და პოპულარული ქალი გახდა XV საუკუნის ევროპაში. იგი ასევე დიდ ძალაუფლებას ფლობდა სამეფო კარზე. ცნობილია, რომ ერცჰერცოგი სიგიზმუნდი, პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებს სწორედ ელეანორის რჩევებზე დაყრდნობით იღებდა.
ელეანორმა და ელიზაბეთ ნასაუ-ცვაიბრიუხენელმა ერთად შექმნეს ახალი პროზისა და ნოველების მიმდინარეობა გერმანულ ლიტერატურაში.
1480 წლის 20 ნოემბერს ელეანორი მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მან ვაჟი გააჩინა, სახელად ვოლფგანგი, რომელიც ჩვილობაშივე დაიღუპა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1433 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1480 კატეგორია:სტიუარტები კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგინიები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:შოტლანდიის პრინცესები
ბურგოსი (პანგასინანი)
გეოგრაფია
ბურგოსი პანგასინანის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში, სამბალესის მთების საზღვარზე, ფართო პლატოზე მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის აღმოსავლეთით მაბინი მდებარეობს, ჩრდილოეთით - აგნო, სამხრეთით - დასოლი, ხოლო დასავლეთით - სამხრეთ ჩინეთის ზღვა. ბურგოსი ლინგაიენიდან დაახლოებით 65 კმ-ითაა დაშორებული. მუნიციპალიტეტში ლუსონის უკიდურესი დასავლეთი წერტილი მდებარეობს.
ბარანგაები
ბურგოსი პოლიტიკურად 14 ბარანგაიდ იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
წავი ჩუკა
წავი ჩუკა (Бобрёнок Чука) — არკადი ხინთიბიძის საბავშვო ანიმაციური ფილმი, რომელიც გადაღებულია ვ. ფირცხალავას სცენარის მიხედვით 1953 წელს. არაერთხელ იყო გამოშვებული VHS-ისა და DVD-ზე. 1962 წელს წავი ჩუკას საფუძველზე გამოვიდა დიაფილმი.
სიუჟეტი
ერთხელ, ძლიერი ჭექა-ქუხილის შედეგად, წავების ოჯახი უბედურებას გადაეყარა: წყალდიდობა, რომელიც გამოიწვია თავსხმამ დაანგრია კაშხალი, რომელიც მდინარეზე იყო აშენებული. შრომისმოყვარე წავებმა ახალ მშენებლობას მოკიდეს ხელი, თუმცა ერთი წავი სახელად ჩუკა, ზარმაცია და არ ისურვებს მეგობრებისთვის დახმარების გაწევას. შემდეგ მოთხრობილია ჩუკას თავგადასავლებზე, რომელიც ახალი მეგობრების ძიებაში ტყეში წასვლას გადაწყვიტავს. თავდაპირველად იგი გაიცნობს ციყვებს, შემდეგ — ზღარბებს. მთავარ გმირს მოუწევს მშიერი მელიისგან თავის გადარჩენა. ჩუკა მიხვდება, რომ გადარჩენა შესაძლებელია მხოლოდ ახლობლებთან ყოფნით. იგი დაბრუნდება და ყველასთან ერთად მონაწილეობას მიიღებს ახალი კაშხლის მშენებლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1953 წლის ფილმები კატეგორია:1953 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
ბრანკო ჩოპიჩი
ბრანკო ჩოპიჩი (Бранко Ћопић; დ. 1 იანვარი, 1915, ჰაშანი — გ. 26 მარტი, 1984, ბელგრადი.) — იუგოსლავი მწერალი. სერბეთის (1968) და ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემიების (1973) წევრი.
ბიოგრაფია
ბრანკო იყო ბოსნიელი სერბი, რომელიც დაიბადა ქალაქ ბოსანკა-კრუპას მახლობელ სოფელ ჰაშანიში. ის სკოლაში დადიოდა სარაევოსა და კარლოვაციში. 1940 წელს დაამთავრა ბელგრადის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი.
1941 წელს ბოსნიური კრაინას აჯანყების დროს ის პარტიზანებს შეუერთდა და მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე მათ რიგებში იყო. ამ პერიოდმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მის შემოქმედებაზე. ომის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ბელგრადში და 1949 წლამდე საბავშვო ჟურნალ პიონერი-ს დირექტორი იყო. 1951 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო პროფესიონალი მწერალი.
მისი ნაწარმოებეის მიხედვით გადაღებულია სატელევიზიო სერიები და ნათარგმნია მრავალ ენაზე. ის გამოსახული იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის 50-იან კონვერტირებად მარკაზე.
ბრანკომ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. ის ცენტრალურ ბელგრადში ბრანკოს ხიდიდან გადახტა. დაკრძალულია ბელგრადის ახალ სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:სერბი მწერლები კატეგორია:ბოსნიელი მწერლები
მერსედესი (ჩრდილოეთი კამარინესი)
მერსედესი (ოფიციალურად მერსედესის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Mercedes) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 55 334 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
სტროკიური
სტროკიური (Strokkur) — გეიზერი ისლანდიაში, მდინარე ჰვითაუს სიახლოვეს. განლაგებულია გეოთერმულ არეალში, ისლანდიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ქალაქ რეიკიავიკიდან აღმოსავლეთით. წარმოადგენს ისლანდიის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ გეიზერს, რომელიც იფრქვევა ყოველ 6-10 წუთს. ჩვეულებრივ, ამოფრქვევის სიმაღლე 15-20 მ-ით განისაზღვრება, თუმცა ზოგჯერ სიმაღლემ შეიძლება 40 მ მიაღწიოს. სტროკიური პირველად მოხსენიებულია 1789 წელს, მას შემდეგ რაც მიწისძვრამ გზა გაუხსნა გეიზერის არხს. გეიზერის აქტივობა მერყეობდა მთელი XIX საუკუნის განმავლობაში; 1815 წელს მისი სიმაღლე 60 მ-ით განისაზღვრებოდა. ამოიფრქვეოდა XX საუკუნის ბოლომდე, მანამ სანამ კიდევ ერთმა მიწისძვრამ არ გადაკეტა მისი არხი. 1963 წელს ადგილობრივებმა გაწმინდეს გადაკეტილი არხი და მის მერე გეიზერი რეგულარულად იფრქვევა. სტროკიური და მისი მიდამოები ტურიზმის ობიექტია.
სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიის გეიზერები
იაკობ ჯუღაშვილი
იაკობ „იაშა“ ჯუღაშვილი (დ. 18 მარტი, 1907 — გ. 14 აპრილი, 1943) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, არტილერისტი. იოსებ სტალინის უფროსი შვილი, პირველი ქორწინებიდან კატო სვანიძეზე.
ადრეული წლები
იაკობი 1907 წლის 18 მარტს დაიბადა, ქუთაისის გუბერნიის სოფელ ბაჯში (დღევანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი), დედა — კატო სვანიძე, იმავე წელს გარდაიცვალა ტიფით და ვინაიდან მამა — იოსებ ჯუღაშვილი ფაქტობრივად სახლში არასდროს იმყოფებოდა, ბავშვი დეიდის ალექსანდრა (საშიკო) სვანიძის ოჯახში იზრდებოდა.
1924 წელს, მას შემდეგ, რაც იოსებ სტალინი საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი გახდა, მან მოსკოვში ბინა მიიღო. ამ დროს იაშაც, როგორც მამა ეძახოდა, მოზრდილი ბიჭი იყო და სტალინმა გადაწყვიტა შვილი მოსკოვში წამოეყვანა და მისთვის განათლება მიეცა.
მოსკოვში იაკობმა საშუალო სკოლის ბოლო კლასები არბატზე მდებარე სკოლაში დაამთავრა, შემდეგ კი 1925 წლამდე სოკოლნიკიზე მდებარე ელექტრო-ტექნიკურ სკოლაში სწავლობდა.
ტისმენიცია (ქალაქი)
ტისმენიცია (Тисмениця) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ივანო-ფრანკივსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 9618 კაცს შეადგენდა.
იაკობ ჯუღაშვილი
პირველი ქორწინება
მოსკოვში იაკობის გადმოსვლის შემდეგ ყველაფერი ისე არ აეწყო, როგორც ქვეყნის პირველ პირს წარმოედგინა — იაკობმა, მოსკოვში გადმოსვლისას რუსული ენა თითქმის საერთოდ არ იცოდა და სასწავლო კურსს ჩამორჩა, რის გამოც გარკვეულწილად სწავლაზე გული აიცრუა, 1925 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ კი ინსტიტუტში ჩაბარებაზე უარი განაცხადა და ცოლის შერთვა გადაწყვიტა, 18 წლის იაკობის რჩეული 16 წლის ზინაიდა (ზოია) გუნინა გახდა. სტალინი იაკობის დაქორწინების წინააღმდეგი იყო, რის გამოც მამა-შვილის ურთიერთობა უკიდურესად დაიძაბა, იაკობმა თავის მოკვლა სცადა და ცეცხლსასროლი იარაღი მკერდში დაიხალა, საბედნიეროდ ტყვია გულს რამდენიმე მილიმეტრით აცდა და იაკობიც სავადმყოფოში მოხვდა საიდანაც სამ თვეში გამოწერეს.
ტისმენიცია (ქალაქი)
სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის ქალაქები
იაკობ ჯუღაშვილი
პირველი ქორწინება
მომჯობინების შემდეგ იაკობმა განზრახვაზე ხელი მაინც არ აიღო, მამისგან მალულად, დედინაცვლის ნადეჟდა ალილუევას დახმარებით ზოიასთან ერთად ლენინგრადში გაიქცა, სადაც ნადეჟდას ნათესავები დახვდნენ და წყვილს დაბინავებაში დაეხმარნენ. იაკობმა ელექტრიკოსად დაიწყო მუშაობა, თუმცა მისი შემოსავალი ოჯახს არ ყოფნიდა და თვიდან თვემდე თავი ძლივს გაჰქონდათ. 1929 წლის დასაწყისში, ქორწინებიდან 4 წლის შემდეგ წყვილს ქალიშვილი შეეძინა, რომელსაც ელენა დაარქვეს, ამავე წლის ოქტომბერში, რვა თვის პატარას პნევმონია დაემართა და გარდაიცვალა.
ბავშვის გარდაცვალებამ ძლიერი გავლენა მოახდინა ახალგაზრდა ოჯახზე, იაკობმა და ზოიამ ურთიერთობები ვეღარ დაალაგეს და დაშორდნენ. იაკობი საცხოვრებლად მოსკოვში დაბრუნდა ზოია კი ლენინგრადში დარჩა, სადაც სამთო ინსტიტუტი დაამთავრა და შემდეგ მილიციონერ ტიმონ კოზირევი გაიცნო, წყვილმა ერთად ცხოვრება გადაწყვიტა თუმცა მათ ამის გაკეთება არაოფიციალურად მოუხდათ, რადგან ზოია ოფიციალურად კვლავ იაკობის ცოლი იყო. ზოიას და ტიმონს ქალიშვილი შეეძინათ, რომელსაც სვეტლანა დაარქვეს, გვარად კი დედის მაშინდელი გვარი ჯუღაშვილი მიიღო, ასე იგი სტალინის ქალიშვილის, სვეტლანა ჯუღაშვილის სეხნია გახდა, ბედის ირონიით გარკვეული ხნის შემდეგ სვეტლანა ცოლად ალილუევს გაყვა და მისი გვარი მიიღო, სტალინის ქალიშვილი სვეტლანა კი დედის გვარზე გადავიდა და ისინი კვლავ სეხნიები გახდნენ. ზოიას ქმარი სამამულო ომში დაიღუპა, 1957 წელს კი მან მესამედ იქორწინა საჰაერო ძალების გენერალ ტუპიკოვზე, რომელთან ერთადაც უკრაინის ქალაქ ვინიცაში გადავიდა საცხოვრებლად და სიკვდილამდე, 1983 წლამდე იქ ცხოვრობდა.
მეორე ქორწინება
1930 წელს, მოსკოვში დაბრუნების შემდეგ, იაკობმა მოსკოვის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში დაიწყო სწავლა, თბოფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1935 წელს. სწორედ ამ პერიოდში იაკობის დედინაცვალთან, ნადეჟდასთან ურიუპინსკიდან სტუმრები ჩამოვიდნენ, მათ შორის იყო ნადეჟდას მეგობრის დისშვილი ოლგა გოლიშევა, რომელსაც ავიტექნიკუმში ჰქონდა ჩაბარება გადაწყვეტილი.
ოლგამ გაცნობისთანავე დაიპყრო იაკობის გული, რომელთან გასაცნობადაც ქართველ კომუნისტ მამია ორახელაშვილს და მის მეუღლეს მარია პლატონოვას ქალიშვილი, ქეთუსია ჰყავდათ ჩამოყვანილი. იაკობმა ქეთუსიას მიმართ ინტერესი არ გამოამჟღავნა, მას უკვე გადაწყვეტილი ჰქონდა ოლგაზე დაქორწინება. სტალინმა, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო შერიგებული იაკობთან წინა ქორწინების გამო, გადაწყვიტა დახმარებოდა წყვილს ოჯახის მოწყობაში, მათ მოსკოვის ცენტრში პატარა ბინა გამოუყვეს და წყვილიც საცხოვრებლად გადავიდა, იაკობმა სამსახური დაიწყო მოსკოვის თბოელექტრო ქარხანაში. თუმცა იაკობის და ოლგას ურთიერთობა დიდხანს არ გაგრძელდა, სანამ ისინი ქორწინებას ოფიციალურად დაადატურებდნენ, უთანხმოება მოუვიდათ და 1935 წლის შემოდგომაზე ორსული ოლგა ურიუპინსკში მშობლებთან დაბრუნდა, სადაც 1936 წლის იანვარში ვაჟი, ევგენი გააჩინა, რომელსაც თავისი გვარი მისცა, თუმცა იაკობმა თავისი კავშირების გამოყენებით შეძლო და შვილს გვარი შეუცვალა.
იაკობთან დაშორების შემდეგ ოლგა სამამულო ომში იმყოფებოდა, სადაც მედდად მსახურობდა, მან რამდენიმე მცირე დაზიანება მიიღო, თუმცა საბჭოთა ჯარებთან ერთად ბერლინამდე ჩავიდა. ომის დასრულების შემდეგ იგი მეორედ დაქორწინდა ვინმე მიხაილინზე, მუშაობდა ფინანსისტად მოსკოვის ოლქის სამხედრო-საჰაერო ძალებში, რომელსაც იაკობის უმცროსი ძმა ვასილი ხელმძღვანელობდა. გარდაიცვალა 1957 წელს 48 წლის ასაკში.
მესამე ქორწინება
1936 წელს, ოლგასთან დაშორების შემდეგ მალევე, იაკობმა მოსკოვის ოლქის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის ხელმძღვანელის თანაშემწის, ნიკოლაი ბესარაბის მეუღლე, იულია მელცერი გაიცნო, რომელიც ფაქტობრივად გაყრილი იყო ქმართან და თავდავიწყებით გააბეს რომანი. იულია უკრაინელი ებრაელი იყო ოდესიდან, იგი 1906 წელს წელს დაიბადა მაქინატორი ებრაელის ისააკ მელცერის ოჯახში, ერთხელ უკვე იყო დაოჯახებული სანამ ბესარაბიზე დაქორწინდებოდა და შვილიც ჰყავდა პირველი ქორწინებიდან. ოლგა პროფესიით ბალერინა იყო და რესტორანში თამამი ცეკვებით ირჩენდა თავს, როდესაც ბესარაბი გაიცნო და მასზე დაქორწინდა. იკობთან პირველივე შეხვედრისას რესტორანში, იაკობს და ნიკოლაის ჩხუბი მოუვიდათ ქალის გამო, თუმცა ამას იაკობი არ შეუფერხებია, რომ რამდენიმე შეხვედრის შემდეგ ქალთან გადასულიყო საცხოვრებლად. მიუხედავად იმისა, რომ სტალინი საშინლად წინააღმდეგი იყო მათი ურთიერთობის, წყვილმა მალე ოფიციალურად გააფორმა ქორწინება, მათ საცხოვრებლად ორ ოთახიანი ბინა გამოუყვეს, მოგვიანებით კი, როდესაც 1938 წლის თებერვალში მათ ქალიშვილი, გალია შეეძინათ, ბინა ოთხ ოთახიანით შეუცვალეს. მინიატიურა|180პქ|იაკობ ჯუღაშვილის მემორიალური დაფა [[ვიტებსკის ოლქი|ვიტებსკის ოლქში, სადაც იგი იბრძოდა]]
სამხედრო კარიერა, ფრონტი და ტყვეობა
1937 წელს იაკობ ჯუღაშვილმა ოფიცრობა გადაწყვიტა და მოსკოვის საარტილერიო აკადემიის საღამოს გაყოფილებაში ჩააბარა. 1941 წელს ის კომუნისტური პარტიის წევრი გახდა. ამ პერიოდში მან მამასთან ურთიერთობა გამოასწორა.
1941 წლის 23 ივნისს უფროსი ლეიტენანტი იაკობ ჯუღაშილი დიდ სამამულო ომში გაიწვიეს. ის მე-20 არმიის მე-7 მიკროკორპუსის მე-14 სატანკო დივიზიის მე-14 საზენიტო პოლკის მე-6 საარტილერიო ბატარეას მეთაურობდა. 1941 წლის 7 ივლისს იბრძოდა ბელორუსიაში, ქალაქ სენოს მისადგომებთან და სხვა მებრძოლებთან ერთად სამთავრობო ჯილდოზე იყო წარდგენილი. რამდენიმე დღეში მე-16, მე-19 და მე-20 არმიის ნაწილები გერმანელებმა ალყაში მოაქციეს.
ჩესტე
ჩესტე (Chera, Xera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ოია-დე-ბუნიოლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 71,4 კმ². მოსახლეობა — 8735 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
იაკობ ჯუღაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გრანტ გასტინი
ტომას გრანტ გასტინი (Thomas Grant Gustin; დ. 14 იანვარი, 1990) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. ცნობილია თავისი შესრულებული როლებით, როგორც ბარი ელენი CW-ს სატელევიზიო სერიალ ფლეში-ში. იგი ასევე გადაღებულია Fox-ის სერიალში, „გუნდი“-ში, სადაც მან ითამაშა სებასტიან სმაიტის როლი.
ადრინდელი ცხოვრება
ტომას გრანტ გასტინი დაიბადა 1990 წელის 14 იანვარს, ვირჯინიაში, აშშ-ში. არის პედიატრის თინა ჰენის და კოლეჯის პროფესორის, ტომას გასტინის შვილი. 2008 წელს დაამთავრა „Granby“-ის უმაღლესი სკოლა, ხოლო 2 წლის განმავლობაში ჩრდილოეთ კაროლინაში, თეატრალურ პროგრამას ილონის უნივერსიტეტში სწავლობდა. უნივერსიტეტში სწავლიდან-დღემდე მეგობრობს ამერიკელ მსახიობთან, კრის ვუდთან.
პირადი ცხოვრება
2016 წლის იანვარს გასტინმა სასიყვარულო ურთიერთობა ანდრეა „ლა“ თომასთან დაიწყო, ხოლო 2018 წლის 15 დეკემბერს დაქორწინდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
ჭოვილო-განდეგილი
ჭოვილო-განდეგილი (Tringa solitaria, ლათ. solus-იდან — „მარტოხელა“, „განდეგილი“) — ფრინველი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 18–23 სმ, ფრთის შლილი 50 სმ, მასა 36–65 გ. მკერდი თეთრია, სხეული თავიდან კუდამდე ყავისფრადაა შეფერილი. გავრცელებულია ალასკისა და კანადის ტყის ზონაში. ახასიათებს მიგრაცია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, განსაკუთრებით, ამაზონის აუზსა და კარიბებში. იშვიათად შეინიშნება დასავლეთ ევროპაში. ჭოვილო-განდეგილი არ არის ჯოგური ფრინველი, ჩვეულებრივ მარტოა მიგრაციის დროსაც, თუმცა იშვიათად მცირე რაოდენობით იკრიბებიან გამოსაკვებ ადგილებში. ძირითადად მტკნარწყლოვან წყალსატევებს ეტანება. დედალი დებს 3–5 კვერცხს. იყენებს მგალობელ ბეღურათა ბუდეებს, მაგალითად შაშვისებრებისას. გამოჩეკვიდან მალევე ბარტყები ბუდიდან ძირს ხტებიან. იკვებება უხერხემლოებით, ზოგჯერ მცირე ზომის ბაყაყებითაც.
მოიცავს ორ ქვესახეობას:
სქოლიო
კატეგორია:ჭოვილო
ბაკოდი
ბაკოდი (Bocóid) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს ლიტრიმის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ტბა ლოხ-მელვილის სამხრეთით.
ისპანიდადი
ისპანიდადის კონცეფციას ხშირად უკავშირებენ 1492 წლის 12 ოქტომბერს ქრისტეფორე კოლუმბის მეთაურობით პირველი ესპანელების ჩასვლას ამერიკაში. ზოგიერთ ესპანურენოვან ქვეყანაში ეს თარიღი კოლუმბის დღის ეროვნული დღესასწაულია.
ისტორია
ესპანურენოვანი ხალხის მიერ საკუთარი კულტურული ერთიანობის გააზრება დაიწყო ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში, როდესაც 1713 წელს შეიქმნა ესპანური ენის სამეფო აკადემია, რომლის ამოცანაში შედიოდა მთელ მსოფლიოში გავრცელებული ესპანური ენის სტანდარტიზაცია. მიუხედავად იმისა, რომ XIX საუკუნის განმავლობაში ესპანური კოლონიების უმრავლესობამ მიიღო დამოუკიდებლობა ან გადავიდა სხვა სახელმწიფოების კონტროლ ქვეშ, კულტურული ერთიანობის პრობლემები არ გამქრალა. 1951 წელს შეიქმნა ესპანური ენის აკადემიის ასოციაცია. XX საუკუნის ბოლო მეოთხედში ესპანეთში პოლიტიკური რეჟიმის დემოკრატიზაციამ თან მოიტანა ესპანურენოვანი სამყაროს ინტეგრაციის ახალი ფორმების გაჩენა — კერძოდ, ყოველწლიური იბერო-ამერიკული სამიტის ჩატარება, რომელშიც ესპანურენოვან ქვეყნებთან ერთად მონაწილეობას იღებენ პორტუგალურენოვნებიც, სხვადასხვა ქვეყნებში იბეროამერიკული კულტურული ცენტრების დაარსება და ა. შ.
ისპანიდადი მთელ მსოფლიოში
ესპანური ენა მშობლიური ენაა 333 მილიონზე მეტი ადამიანისათვის (იმყოფება მესამე ადგილზე ჩინურისა და ინგლისურის შემდეგ). ესპანურ ენაზე მოლაპარაკე მოსახლეობის საერთო რაოდენობა შეადგენს 395 მილიონზე მეტ ადამიანს.
ევროპა
ევროპის ესპანურენოვანი მოსახლეობის უმრავლესობა ცხოვრობს ესპანეთში, ეს დაახლოებით 44 მილიონი ადამიანია. ასევე ადგილი აქვს ოფიციალურ ემიგრაციას ლათინური ამერიკიდან, თანაც არა მარტო ესპანეთში, არამედ კონტინენტის სხვა ქვეყნებში. პირველ რიგში ეს მოვლენა ეხება საფრანგეთს, სადაც ცხოვრობს დაახლოებით 2 მილიონი ესპანურ ენაზე მოლაპარაკე.
ამერიკა
ესპანურენოვანი მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა თავმოყრილია ლათინურ ამერიკაში. მისი რაოდენობა აჭარბებს 300 მილიონ ადამიანს. ისეთი ქვეყნები, როგორებიცაა: არგენტინა, ურუგვაი, ბოლივია, ჩილე, კოლუმბია, კოსტა-რიკა, კუბა, დომინიკელთა რესპუბლიკა, ეკვადორი, სალვადორი, გვატემალა, ჰონდურასი, მექსიკა, ნიკარაგუა, პანამა, პარაგვაი, პერუ, პუერტო-რიკო და ვენესუელა არიან ქვეყნები, სადაც მოსახლეობის საკმაოდ დიდი ნაწილი ესპანურენოვანია. thumb|right|280px|ჩიჩენ-იცეს ობსერვატორიის ნანგრევები thumb|ტიუანაკოს ქანდაკება აშშ-ში, ბელიზში და ბრაზილიაში, რომლებიც ოფიციალურად არ ითვლებიან ესპანურენოვან ქვეყნებად, კოლონიალური პერიოდის ან უფრო გვიანდელი იმიგრაციის დროიდან ცხოვრობს ესპანურ ენაზე მოლაპარაკე ადამიანების დიდი რაოდენობა. ბელიზის მოსახლეობის 50 %-ზე მეტი ლაპარაკობს ესპანურად, ხოლო აშშ-ში ესპანურად ლაპარაკობს 40 მილიონზე მეტი ადამიანი, ანუ ქვეყნის მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 13 %-ზე მეტი.
აფრიკა
აფრიკის კონტინენტის ესპანურენოვანი მოსახლეობა თავმოყრილია ესპანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიებზე (კანარის კუნძულები, სეუტა, მელილია და ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები), ასევე ეკვატორულ გვინეაში, სადაც ესპანური ენა ოფიციალური სახელმწიფო ენაა, თუმცა ხალხი ლაპარაკობს საკუთარ მშობლიურ ენებზე. მაროკოში და დასავლეთ საჰარაში ხალხის ზოგიერთი ნაწილი ინარჩუნებს ესპანურ თვისებებს, თუმცა ეს ქვეყნები განიცდიან არაბული და ბერბერული ენების და ადგილობრივი კულტურის დიდ გავლენას. საერთო ჯამში აფრიკაში 2 მილიონი ადამიანი ლაპარაკობს ესპანურ ენაზე.
აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონი
ფილიპინები აზიის ერთადერთი ქვეყანაა, რომელიც ინარჩუნებს ესპანური გავლენის შესამჩნევ კვალს საკუთარ კულტურაზე და მათ მშობლიურ ენებში ბევრია ესპანური ენიდან ნასესხები სიტყვები. ფილიპინური კულტურის და ენის ბევრი ატრიბუტი — ესპანური წარმომავლობისაა. ეს იმით აიხსნება, რომ ესპანეთი ქვეყანას მექსიკიდან მართავდა 300 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. უფრო მოგვიანებითაც კი, ქვეყანაში ამერიკული ბატონობის თითქმის 50-წლიანი პერიოდის შემდეგ, ადგილობრივმა კულტურამ და ენამ შეინარჩუნა ესპანური ენის და კიდევ უფრო მეტად ლათინოამერიკული მემკვიდრეობის დამახასიათებელი ნიშნები.
აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის სხვა ქვეყნები, რომლებიც იმავე ხარისხის ლათინოამერიკული წარმოშობის გავლენას განიცდიან, როგორსაც ფილიპინები, არიან:
სქოლიო
კატეგორია:ისპანიდადი კატეგორია:ესპანური ენა კატეგორია:ლათინური ამერიკა
პლატონ ელიაშვილი
მღვდელი პლატონ ნიკოლოზის ძე ელიაშვილი (დ. 1819) — ქართველი, რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირი. ეპისკოპოს ექვთიმე ელიაშვილის მამა.
ბიოგრაფია
1835-1841 წლებში სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1841 წლის 6 აგვისტოს საქართველოს ეგზარქოსმა ევგენიმ დიაკვნად აკურთხა, ხოლო ამავე წლის 10 აგვისტოს მღვდლად დაასხა ხელი და ქვემო ავჭალის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავისკვეთის ეკლესიაში წინამძღვრად დანიშნა. 1844 წლის 16 სექტემბერს სამრევლოში კეთილსინდისიერი მოღვაწეობის გამო მღვდელთმთავრული მადლობა გამოეცხადა. 1849 წელს თბილისის წმინდა მარინეს ეკლესიის წინამძღვრად გადმოიყვანეს. 1862 წლის 28 აგვისტოს მამა პლატონს 35 წლის ასაკში სიმსივნით გარდაეცვალა მეუღლე — ბარბარე. 1864 წლის 25 აპრილს სამკერდე ოქროს ჯვრით დაჯილდოვდა. 1969 წელს დეკანოზის წოდება მიენიჭა. 1872 წლის ბოლოს პენსიაზე გავიდა და უშტატო მღვდელთმსახურად მოღვაწეობდა წმინდა მარინეს ეკლესიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1819
ნიუაფოოუ
ნიუაფოოუ (Niuafo'ou) — კუნძული ტონგის სამეფოს ნიუასის კუნძულების ჯგუფში, წყნარ ოკეანეში. კუნძულის ისტორიული დასახელებაა — კეთილი იმედების კუნძული და ტინ-კენი (Tin Can island). ტონგის სამეფოს ყველაზე ჩრდილოეთი კუნძული. მდებარეობს 337 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით ვავაუს კუნძულებიდან და 640 კმ-ში ჩრდილოეთით ტონგატაპუს კუნძულიდან. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ნიუასის ოლქში.
გეოგრაფია
thumb|left|175px|ხედი კოსმოსიდან. thumb|left|175px|ნიუაფოოუს რუკა ნიუაფოოუ — ვულკანური კუნძულია, ფართობით 50,27 კმ². კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 250 მეტრ სიმაღლეს (იმ ადგილიდან შორიახლოს, რომელსაც ჰქვია მოკოტუ). ნიუაფოოუზე არსებობს ორი მტკნარი წყლის ტბა. ყველაზე დიდია — ვაი-ლაჰი (მდებარეობს ვულკანის კრატერში). მასში არსებობს სამი მომცრო კუნძული. მეორე ტბა — ვაი-სიი (ან ვაი-მატააჰო). ნიუაფოოუ დაფარულია ხშირი ტყეებით.
ისტორია
კუნძული 1616 წელს აღმოაჩინეს ნიდერლანდელმა მოგზაურებმა იაკობ ლემერმა და ვილემ სხაუტენმა, რომლებმაც მას დაარქვეს კეთილი იმედების კუნძული.
კუნძულზე დაფიქსირებულია ვულკანის რამდენიმე ამოფრქვევა. XIX საუკუნეში ამოფრქვევები მოხდა 1814, 1853, 1867, 1886 და 1887 წლებში. 1853 წლის ამოფრქვევამ მთლიანად გაანადგურა აჰაუს დასახლება (დაიღუპა 25 ადამიანი). 1912 და 1929 წლების ამოფრქვევებმა გაანადგურა ფუტუს დასახლება. 1946 წლის დეკემბერში ნიუაფოოუდან კუნძულ ეუაზე გადაასახლეს 1300 მაცხოვრებელი და 1958 წლამდე ნიუაფოოუს კუნძული დაუსახლებელი იყო. უკანასკნელი ამოფრქვევა დარეგისტრირდა 1985 წელს.
მოსახლეობა
2011 წელს ნიუაფოოუს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 523 ადამიანი. ყველა სოფელი მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილში. ნიუაფოოუზე მოქმედებს აეროდრომი.
სქოლიო
კატეგორია:ტონგა კატეგორია:ტონგის კუნძულები კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (ბოლვანოვკა)
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანის რაიონში. აგებულია 1697-1712 წლებში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ზედა ტაძარი - მოცქულების პეტრესა და პავლეს სახელზე. სატრაპეზოს ეგვტერები - ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანებისა და იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის სახელზე.
ისტორია
ტაძარი მდებარეობს ტაგანის სლობოდის ცენტრში, ადგილზე, რომელსაც ეწოდება ბალვანოვკა. პირველი ეკლესია თანამედროვე ტაძრის ადგილზე იყო ხელოსნების სამრევლო ტაძარი. არსებობს მოსაზრება, რომ პირველი ხის ეკლესია აქ ააგეს 1506 წელს, მაგრამ იგი ისტორიულ დოკუმენტებში არ მოიხსენიება 1632 წლამდე. ცნობილი არაა როდის დაიწყო ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ერთ-ერთი ვერსიის თანხმად 1682 წელს პატრიარქ იოაკიმეს კურთხევით დაიწყო ქვის ტაძრის შენებლობისათვის მრევლში შემოწირულობის შეგროვება, მაგრამ ტაძრისთვის საკმარისი თანხა მხოლოდ 1697 წლისთვის შეგროვდა. მეორე ვერსიის თანახმად, მალევე შეაგროვეს და 1682 წელსვე ააგეს მცირე ზომის ეკლესია სამრეკლოსთან ერთად, ხოლო XVIII საუკუნის დასაწყისში იგი ააგეს თავად გაგარინის დაკვეთით.
ქვის ტაძარი, რომელიც ჩვენს ეპოქამდეა შემონახული ააგეს ცნობილი მოსკოველი ხუროთმოძღვრის ოსიპ სტარცევის ხელმძღვანელობით. სტარცევი ცნობილი იყო თავისი კონსერვატიული არქიტექტურით (არსებობს მოსაზრება, რომ მისი კონსერვატიზმი წინააღმდეგობაში მოდიოდა პეტრე I დიდის რეფორმებთან) და ეკლესია მან ააშენა ტრადიციულ მოსკოვურ სტილში, რომელსაც „ნარიშკინის ან მოსკოვურ ბაროკოსაც“ უწოდებენ. ბალვანოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარს ზოგჯერ ძველი მოსკოვის შუა საუკუნეების უკანასკნელ არქიტექტურულ ძეგლსაც უწოდებენ. ტაძარი, სატრაპეზო და სამრეკლო განლაგებულია აღმოსავლეთ-დასავლეთის ხაზზე. თავად ტაძარი ორსართულიანია, ქვედა სართული ე. წ.„ თბილი“ ტაძარია, ანუ თბება ზამთრის მსახურებისთვის. მისი საკურთხეველი ნიკოლზ საკვირველთმოქმედის სახელზეა ნაკურთხი. ზევა სართულზე საზაფხულო ეკლესიაა, რომლის საკურთხეველიც პეტრე და პავლე მოციქულების სახელზეა ნაკურთხი. სატრაპეზოს ეგვტერები ნაკურთხია ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანებისა და იოანე ნათლისმცემლის თავის კვეთის დღის სახელზე. ტაძრის კურთხევა შედგა 1712 წელს.
ეკლესია ძლიერ დაზარალდა XVIII საუკუნის ძლიერი ხანძრის შედეგად, თითქმის მთლიანად განადგურდა თეთრი ქვის დეკორაცია. ეკლესია კვლავ მრევლის ფინანსებით აღსდგა. 1875-1876 წლებში ეკლესია გადააკეთეს არქიტექტორ ვასილი კარნეევის პროექტის მიხედვით.
ეკლესია დახურეს დაახლოებით 1920 წლისთვის. 1944 წელს მეტროსადგურ ტაგანსკაიას მშენებლობისა და ტაგანის მოედნის გადაკეთების მიზნით მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესიის დანგრევის შესახებ. მოანგრიეს გუმბათი და სამრეკლოს ზედა სართული, მაგრამ საბოლოო ვანგრევისაგან იგი გადაარჩინა არქიტექტურის ძეგლის სტატუსის მიღებამ. შემდეგ წლებში ეკლესია აღადგინეს, მაგრამ მხოლოდ გუმბათი და ჯვარი არ დააბრუნეს.