cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიშელ იოუ
კარიერა
1983 წელს, 20 წლის ასაკში, იეუმ გაიმარჯვა მის მალაიზიის სილამაზის კონკურსში. იმავე წელს, იგი გაემგზავრა ავსტრალიაში, სადაც გაიმარჯვა სილამაზის კიდევ სხვა კონკურსებში; "წყნარი ოკეანის დედოფალი" და "მის მუმბა". იგი ასევე იყო მალაიზიის წარმომადგენელი ლონდონში, მის მსოფლიოს 1983 წელს გამართულ კონკურსზე. ამის შემდეგ, ის გამოჩნდა სატელევიზიო რეკლამაში ჯეკი ჩანთან ერთად, რომლითაც ახალდაფინანსებულ ჰონგ-კონგის კინოპროდუქციის კომპანიის, D&B Films-იყურადღება მიიპყრო.
იოუმ კინოკარიერა დაიწყო ექშენ და საბრძოლო ხელოვნების ფილმებში მონაწილეობით. შემდეგ მას მიენიჭა მთავარი როლი ფილმში - დიახ, ქალბატონო (1985). მას მიშელ ხანად მიიჩნევდნენ ამ ადრეულ ფილმებში. ეს მეტსახელი არჩეულ იქნა D&B Films- ის მიერ, რომლებიც ფიქრობდნენ, რომ ეს სახელი შეიძლება უფრო გაყიდვადი ყოფილიყო საერთაშორისო და დასავლური აუდიტორიისთვის. იოუ დაქორწინდა დიკსონ პუნზე, რომელიც D&B ჯგუფს ხელმძღვანელობდა, 1987 წელს მან თავი დაანება მსახიობობას.
იოუ დაუბრუნდა მსახიობობას ფილმით Police Story 3: Super Cop (1992) პუნთან განქორწინების შემდე. ამის შემდეგ ის გამოჩნდა ფილმებში - The Heroic Trio (1993) და Yuen Woo-ping ფილმებში Tai Chi Master და Wing Chu n, შესაბამისად, 1993 და 1994 წლებში. მინი|იოუ 2009 წელს მან შეცვალა თავისი სასცენო სახელი მიშელ იოუს სახელით, როდესაც ჰოლივუდში განაგრძო კარიერა ფილმით Tomorrow Never Dies 1997 წელს. 1997 წელს ჯეიმზ ბონდის ფილმში პირს ბროსნანთა ნ ერთად. მან შთაბეჭდილება მოახდინა ბროსნანზე და აღწერს მას, როგორც "მშვენიერ მსახიობს", რომელიც "სერიოზული და ერთგული იყო თავისი საქმისთვის". მან მოიხსენია იგი, როგორც "ქალი ჯეიმზ ბონდი" მისი საბრძოლო შესაძლებლობების გათვალისწინებით. მას სურდა საკუთარი ტრიუკების შესრულება, კასკადიორის გარეშე, მაგრამ უფლებას არ აძლევდნენ, რადგან რეჟისორმა როჯერ სპოტისვუდ ს ეს საშიშად მიაჩნდა. ამის მიუხედავად, მან შეასრულა ყველა საკუთარი საბრძოლო სცენა. [12] [13] ამის შემდეგ იოუ აიყვანა ანგ ლიმ, რომ ითამაშა იუ შუ ლიენის როლში ჩინურენოვან საბრძოლო ხელოვნების ფილმში Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000). ფილმი გადაღებულია ჩინეთის სხვადასხვა პროვინციებში. მან ისწავლა მანდარინი Crouching Tiger, Hidden Dragon- ისთვის. ფილმმა საერთაშორისო წარმატება მოიპოვა და იეუმ მოიპოვა BAFTA 2000 ნომინაცია წამყვანი როლის საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.
2002 წელს მან შექმნა თავისი პირველი ინგლისურენოვანი ფილმი, The Touch, საკუთარი წარმოების კომპანიის, Mythical Films- ის საშუალებით. 2008 წელს მიშელ იოჰმა ასევე ითამაშა ფანტასტიკურ სამოქმედო ფილმში „ მუმი ა: დრაკონის იმპერატორის საფლავი“ ბრენდან ფრეიზერისა და ჯეტ ლისთან ერთად.
ლიტერატურა
Michelle Yeoh (Martial Arts Masters) - goodreads.com / by Nancy L. Stair
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები კატეგორია:აზიელი ქალები კატეგორია:მალაიზიელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელები
Primus
Primus — ამერიკული როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1984 წელს. მასში ამჟამად შედიან ლეს კლეიპული, ლარი ლაპონდე და ჯეი ლეინი. ჯგუფი გამოირჩევა მუსიკისადმი უცნაური მიდგომით და სხვადასხვა მუსიკალური ჟანრის აღრევით. მათი ლეიბლის Prawn Song Records სახელწოდება არის ლედ ზეპელინის მიერ დაარსებული Swan Song Records-ის სახელის პაროდია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Primus კატეგორია:1984 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები
ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის სამეფო ოჯახი
აქ წარმოდგენილია ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის სამეფო ოჯახის გენეალოგია. ეს დინასტია ეგვიპტის ისტორიაში შევიდა როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ხანმოკლე დინასტია. ამ დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო ფარაონი საფჰატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეფო ოჯახები კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია
ქრისტეფორე (წამალაიძე)
ეპისკოპოსი ქრისტეფორე (ერისკაცობაში — ომარ იასონის ძე წამალაიძე; დ. 17 აგვისტო, 1943, სიონი, ყაზბეგის რაიონი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი 1979-1995 წლებში, სხვენის მართლმადიდებლი ეკლესიის წინამძღვარი 2000 წლიდან.
ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა სოფელ სიონის საშუალო სკოლა, 1962 წელს კი თბილისის ტოპოგრაფიული ტექნიკუმი. 1966-1974 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტის საღამოს განყოფილებაზე.
1978 წლის 19 დეკემბერს სიონის საპატრიარქო ტაძარში ომარ წამალაიძე ეკურთხა დიაკვნად და ეწოდა სახელი თორღვა, ხოლო 1979 წლის 27 იანვარს — მღვდლად. 1979 წლის აგვისტოში ბერად აღიკვეცა და სახელად ქრისტეფორე ეწოდა. იგი 1979 წლის 19 აგვისტოს ახალციხისა და სამცხე-ჯავახეთის ეპისკოპოსად კვირას იკურთხა სიონში. ეპისკოპოსი ქრისტეფორე იყო კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის ქორეპისკოპოსი. 1980 წლიდან განაგებდა ნიკორწმინდის ეპარქიას, 1981 წლიდან 1992 წლამდე - მარგვეთის ეპარქიას, ამავე დროს მონაწილეობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო დაახლოებული ზვიად გამსახურდიასა და მერაბ კოსტავასთან.
გამსახურდიას დამხობის შემდეგ დაეძაბა ურთიერთობა სინოდის წევრებთან და საქართველოს მთავრობასთან. 1992-1995 წლებში განაგებდა აგარაკ-წალკის ეპარქიას, 1995 წლის 5 აპრილიდან 31 ივლისამდე ურბნისისა და რუისის ეპარქიას, საიდანაც მრევლის საჩივრის გათვალისწინებით გადაიყვანეს ბოლნისისა და დმანისის ეპარქიაში. ამის შემდეგ ეპისკოპოსი ქრისტეფორე მასზე თავდასხმების და ფიზიკური ანგარიშსწორების გამო წავიდა ემიგრაციაში. 1995 წლის 17 სექტემბერს წმიდა სინოდის განჩინებით ეპარქიის უნებართვოდ მიტოვების გამო გამოყვანილ იქნა სინოდის შემადგენლობიდან, ჩამოერთვა ეპარქია და აეკრძალა მღვდელმოქმედება. 1998 წელს პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ წამოიწყო გამსახურდიას მომხრეების შერიგების პროცესი. ეპიკოპოსი ქრისტეფორე დაბრუნდა საქართველოში და საპატრიარქოს მიმართა ეპარქიაში აღდგენის თხოვნით. 1999 წლის 2 თებერვალს სინოდმა განიხილა მისი საკითხი და შესაძლებლად მიიჩნია მისი აღდგენა, თუმცა პრაქტიკულად ეს გადაწყვეტილება არ აღსრულებულა. 2000 წელს ქრისტეფორემ ჩამოაყალიბა საკუთარი სამრევლო და დაიწყო საკუთარი სახლის სხვენში წირვების ჩატარება. 2000 წლის 14 დეკემბერს მისი საკითხი ხელახლა განიხილა სინოდმა, ძალაში დატოვა მღვდელმოქმედების აკრძალვა და მოითხოვა მისგან დამოუკიდებელი მღვდელმოქმედების შეწყვეტა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ანდრეა გაბრიელი
ანდრეა გაბრიელი (Gabrieli დ. 1532/1533, ვენეცია — გ. 30 აგვისტო, 1585) — იტალიელი კომპოზიტორი. სავარაუდოდ ვილარტის მოსწავლე. მუსიკალური კარიერა წმ.მარკის სახელობის კაპელაში მღერით დაიწყო.
ბიოგრაფია
1558 — ორგანისტი წმ.იერემის ეკლესიაში, ვენეცია
1562 — მუშაობს კაპელაში - მიუნხენი
1566—1585 — ორგანისტი წმ.მარკის ეკლესიაში, ვენეცია
შემოქმედება
საკრალური მუსიკა:
ინსტრუმენტალური მუსიკა: სხვა:
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1530-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1585
ადოლფ გოტლიბი
ადოლფ გოტლიბი (Adolph Gottlieb; დ. 14 მარტი, 1903 — გ.  4 მარტი, 1974) — ამერიკელი აბსტრაქტული ექსპრესიონისტი მხატვარი, მოქანდაკე.
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
Anochetus myops
Anochetus myops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
აზიაკოვო
აზიაკოვო (Әжәк; Азяково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 267 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (61 %) და თათრები (37 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
გონოკოკი
გონოკოკი (Neisseria gonorrhoeae) — გრამუარყოფითი აერობული ბაქტერია Neisseriaceae-ის ოჯახისა. გონორეისა და ბლენორეის გამომწვევი. აღმოაჩინა ალბერტ ლუდვიგ ნაისერმა 1879 წელს. უჯრედები (სიგრძით 1,25 მკმ, სიგანით 0,7–0,8 მკმ) უძრავია, წყვილ-წყვილადაა შეერთებული გაბრტყელებული ზედაპირებით, რაც ყავის მცენარის პარკების შესახედაობას აძლევს; გარშემორტყმულია ნაზი ლორწოვანი კაფსულით; სპორებს არ წარმოქმნიან. ზრდისათვის ოპტიმალური ტემპერატურაა 35–37 °C. ბინადრობის ძირითადი ადგილია შარდ-სასქესო გზების ლოწროვანი გარსი, იშვიათად — სწორი ნაწლავის ან ხახისა, ბლენორეის დროს — თვალისა; დაავადებულთა ჩირქოვან გამონადენში აღმოჩენილია ლეიკოციტების შიგნით. გონოკოკის ტოქსიკურობა განპირობებულია ლიპოპოლისაქარიდით, რომელიც გამოთავისუფლდება ბაქტერიის დაშლის დროს. მხოლოდ ადამიანის პათოგენია.
სქოლიო
კატეგორია:გრამუარყოფითი ბაქტერიები კატეგორია:პათოგენური ბაქტერიები კატეგორია:გონორეა კატეგორია:Neisseriales
ესპანური ენის ტესტი (DELE)
ესპანური ენის დიპლომი — ოფიციალური, ესპანური ენის ცოდნის დამადასტურებელი სერტიფიკატი. ესპანურად Diploma de Español como Lengua Extranjera, ხოლო შემოკლებით კი ჰქვია DELE და სიტყვასიტყვით ითარგმნება „ესპანურის, როგორც უცხო ენის დიპლომი“. სერტიფიკატს გასცემს სერვანტესის ინსტიტუტი (Instituto Cervantes) ესპანეთის აღზრდის და მეცნიერების სამინისტროს სახელით.
ენობრივი კომპეტენციის საფეხურებრივი დაყოფა
1. ესპანური ენის დიპლომი - საწყისი დონე (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL INICIAL) წარმოადგენს ესპანური ენის საწყის დონეს, რომელიც საკმარისია მხოლოდ ელემენტარული ზეპირი და წერილობითი ურთიერთგაგებინებისათვის.
ნიველ ინისიალის დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს B1-ს. 2. ესპანური ენის დიპლომი - საშუალო დონე (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL INTERMEDIO) წარმოადგენს ესპანური ენის საშუალო დონეს, რომელიც მოწმობს ესპანური ენის შემსწავლელის საკმაოდ კარგ დონეს; მას გააჩნია ენის ძალიან კარგი ზოგადი ცოდნა, რაც საჭიროა ყოველდღიური სიტუაციების დასაძლევად.
ნიბელ ინტერმედიოს დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს B2-ს. 3. ესპანური ენის დიპლომი - მაღალი დონე (DIPLOMA DE ESPAÑOL - NIVEL SUPERIOR) წარმოადგენს ესპანური ენის მაღალ დონეს, რომელიც მოწმობს ესპანური ენის მცოდნის ძალიან კარგ ენობრივ უნარ-ჩვევებს, რაც მას საშუალებას აძლევს დაძლიოს ნებისმიერი სირთულის ტექსტი.
ნიბელ სუპერიორის დონე შეესაბამება საერთო ევროპული სარეფერენციო ჩარჩოს C2-ს.
საგამოცდო სერტიფიკატებს გასცემს სალამანკას უნივერსიტეტი სერვანტესის ინსტიტუტთან თანამშრომლობაში.
ცნობადობა
ესპანური ენის დიპლომს საერთაშორისო ძალა აქვს როგორც საუნივერსიტეტო, ასევე პროფესიულ სარბიელზე. ესპანეთში ცნობენ ასევე საზოგადოებრივი და კერძო უნივერსიტეტების მიერ გაცემულ ოფიციალურ, ენობრივი კვალიფიკაციის დამადასტურებელ ცნობებსაც. გამოცდების ჩაბარება შესაძლებელია არა მარტო ესპანეთში, არამედ მსოფლიოს 90 ქვეყანაში და მათი ვარგისიანობა დროის თვალსაზრისით შეუზღუდავია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანური ენა კატეგორია:უცხო ენის სერტიფიკატები
ბაუმკუხენი
მინი|ბაუმკუხენი დრესდენში ბაუმკუხენი — გერმანული ნამცხვარი, რომელიც ამასთანავე მიიჩნევა უამრავი სხვა ევროპის ქვეყნის ტრადიციული საკონდიტრო ნაწარმად და ძალიან პოპულარულია იაპონიაშიც. ამ დესერტისთვის დამახასიათებელია მრგვალი ფორმა, მისი ნაჭრები კი გადაჭრილ ხეს წააგავს, რგოლებით. ტორტის გერმანული სახელიც სწორედ აქედან მოდის, "Baumkuchen" სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც "ხის ნამცხვარი".
ისტორია
უახლესი ისტორიის გარდა, ბაუმკუხენი ასევე ცნობილი იყო ძველ საბერძნეთში და მოგვიანებით, რომში. რომაელმა დამპყრობლებმა კი ხის მორებზე წამოცმული ნამცხვრების ღია ცეცხლზე ცხობის მეთოდი გაავრცელეს დღევანდელ გერმანიასა და მის შემოგარენში.
დახასიათება
მინი|ბაუმკუხენის ნაჭრის ზოლები ამ დესერტის მომზადება საკმაოდ დიდ დროსა და ინტენსიურ შრომას ითხოვს, შესაბამისად, მისი ფასიც საკმაოდ მაღალია. ის მზადდება შამფურის მსგავს, მაგრამ უფრო სქელ, მრგვალ ინსტრუმენტზე. მასზე ამატებენ თხელ ცომის ფენას, რეგულარულად ატრიალიებენ შამფურს და ამ პროცესში ამატებენ დანარჩენ ცომისს ფენებსასც. ტრადიციულად, მას ხის ცეცხლზე ამზადებენ. საჭიროა ცომის თითეული ფენის გაშრობა მეორეს დამატებამდე. დასრულებული ნამცხვრის ნაჭრებს უჩნდებათ ზოლები, რომლებიც ერთმანეთისგან ოქროსფერი ხაზებით გამოიყოფა. ეს ხაზები გაიგივებულია გადაჭრილ ხეზე არსებულ ასაკის რგოლებთან. ტიპური ბაუმკუხენი შედგება 15–20 ცომის ფენისგან. განსაკუთრებით ნიჭიერი მზარეულები ან დესერტს 25 ფენით აკეთებენ, რომლლის წონაც დაახლოებით 50 ჯგ-ს აღწევს. ხანდახან, მისი სიგრძე ერთ მეტრსაც აღწევს.
მომზადება
მარცხნივ|მინი|მომზადების პროცესი ბაუმკუხენის ინგრედიენტებია: კარაქი, კვერცხი, შაქარი, ვანილი, მარილი და ფქვილი. საფუარი ტრადიციულად არ გამოიყენება. ფქვილის, კარაქისა და კვერცხის თანაფარდობა, შესაბამისად, 1:1:2-ია (100 გრამი ფქვილი, 100 გრამი კარაქი და 200 გრამი კვერცხი). რეცეპტის შეცვლა შესაძლებელია სხვა ინგრედიენტების, მაგალითად დაფქვილი კაკლის, თაფლის, რომის ან კონიაკის დამატება ცომში. ბაუმკუჩენი შეიძლება დაფარული იყოს შაქრით ან შოკოლადის მინანქრით. ზოგიერთი რეცეპტით სრულად გამომცხვარი და გაცივებული ბაუმკუჩენი ჯერ მარმელადით ან ჯემით იფარება, შემდეგ კი შოკოლადით. მინი|Baumkuchenspitzen
ხოშიმინი
ხოშიმინი (Thành Phố Hồ Chí Minh) — ქალაქი სამხრეთ ვიეტნამში. მისი თავდაპირველი სახელი იყო პრეი-ნოკორი და წარმოადგენდა კამბოჯის უმსხვილეს პორტს. 1887-1946 წწ. საფრანგეთის ინდოჩინეთის დედაქალაქია. 1975 წლამდე ეწოდებოდა საიგონი, იმ მდინარის სახელი, რომელზედაც მდებარეობს. სახელი გადაარქვეს ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის ხო ში მინის პატივისცემის ნიშნად.
ბაუმკუხენი
Baumkuchenspitzen
Baumkuchenspitzen ქართულად ნიშნავს "ხის ტორტის კუთხეს" და წარმოადგენს ბაუმკუხენის მინიატურულ ვარიანტს. ისინი მზადდება ბაუმკუხენის 2-ჯერ დაჭრით, დაფარულია შოკოლადით და ინდივიდუალურად იყიდება.
იაპონიაში
ბაუმკუხენი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საკონდიტრო ნაწარმია იაპონიაში, სადაც მას bāmukūhen-ს (バームクーヘン) უწოდებენ. ეს არის პოპულარული დესერტია ქორწილის სტუმრებისთვის, მისი ბეჭდის მსგავსი ფორმის გამო.
პირველად იაპონიაში ნამცხვარი შემოიტანა გერმანელმა კარლ ჯოზეფ ვილჰელმ იუხჰემმა. პირველი მსოფლიო ომის დროს იუკჰემი იმყოფებოდა ჩინეთის ქალაქ ცინდაოში, როდესაც ბრიტანეთმა და იაპონიამ ალყა შემოარტყეს მას, ის და მისი მეუღლე გადაიყვანეს ოკინავაში. იუხჰემმა დაიწყო ტრადიციული საკონდიტრო ნაწარმის დამზადება და გაყიდვა ჰიროშიმაში 1919 წელს. მან ასევე გახსნა საცხობი, რომელიც, სამწუხაროდ, მიწისძვრამ გაანადგურა. მეორე მსოფლიო ომამდე ის გარდაიცვალა, მაგრამ მისი ცოლი დაბრუნდა იაპონიაში და იუხჰემის სახელის მქონე საცხობის ქსელის დაარსებას შეუწყო ხელი. ამან ეს დესერტი კიდევ უფრო გაავრცელა მთელი იაპონისს გარშემო.
სხვა ქვეყნებში
მინი|პოლონური Sękacz
სქოლიო
კატეგორია:გერმანული სამზარეულო კატეგორია:გერმანული დესერტები კატეგორია:პოლონური დესერტები
კრასნოეს ბრძოლა
250px|მინიატიურა|ბრძოლა კრასნოესთან კრასნოეს ბრძოლა — ბრძოლა რუსეთისა და საფრანგეთის არმიებს შორის, 1812 წლის 5 ნოემბერს სოფელ კრასნოესთან, საფრანგეთ-რუსეთის ომის დროს. მოსკოვიდან უკანდახეული ნაპოლეონის არმია სმოლენსკსა და კრასნოეს შორის გაიშალა. კუტუზოვი ცდილობდა გზა მოეჭრა და იგი ნაწილ-ნაწილ გაენადგურებია. ფრანგები სწრაფად იხევდნენ უკან. კრასნოეს ბრძოლაში მათ დაკარგეს 6 ათ. კაცი და 116 ქვემეხი; 26 ათ. მეომარი ტყვედ ჩავარდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:მიხეილ კუტუზოვი
Codex Seraphinianus
Codex Seraphinianus (სერაფინის კოდექსი), რომელიც პირველად 1981 წელს გამოქვეყნდა, წარმოადგენს წარმოსახვითი სამყაროს ილუსტრირებულ ენციკლოპედიას, რომელსაც იტალიელი მხატვარი, არქიტექტორი და სამრეწველო დიზაინერი ლუიჯი სერაფინი ოცდაათი თვის განმავლობაში ქმნიდა, 1976-დან 1978 წლამდე. წიგნი დაახლოებით 360 გვერდისგან შედგება (დამოკიდებულია გამომცემლობაზე) და შესრულებულია დაშიფრული ანბანით შექმნილ ენაზე.
თავდპირველად გამოქვეყნდა იტალიაში, ხოლო მოგვიანებით რამდენიმე ქვეყანაში გამოიცა.
აღწერილობა
წიგნი წარმოადგენს ხელნაწერ ენციკლოპედიას, რომელშიც წარმოდგენილია უცნაური და დაუჯერებელი ფლორის, ფაუნის, ანატომიების, მოდის და საკვების ფერადი ფანქრით, ხელით შესრულებული ილუსტრაციები. წიგნს ხშირად ადარებენ ჯერ კიდევ გაუშიფრავ ვოინიჩის ხელნაწერს, ხორხე ლუის ბორხესის მოთხრობას "ტლონი, უქბარი, ორბის ტერტიუსი"-ს და მორის ეშერის და ჰიერონიმუს ბოსხის ნამუშევრებს.
ილუსტრაციები ხშირად წარმოადგენს რეალურ სამყაროში არსებული საგნების სიურეალისტურ პაროდიას: ხილი, რომელსაც სისხლი სდის; მცენარე რომელიც იზრდება სკამივით და შემდეგ ნამდვილ სკამად გარდაიქმნება; წყვილის მეტამორფოზი, რომელთაც სექსი აქვს, და შემდგომ ნიანგად გადიქცევიან. სხვები ასახავს უცნაურ, ერთი შეხედვით უაზრო მანქანებს, ხშირად დელიკატური გარეგნობით და პაწაწინა ძაფებით მიბმული. ზოგიერთი ილუსტრაცია იკითხება როგორც რუკები ან ადამიანის სახეები, ზოგი კი( განსაკუთრებით ფიზიკის თავში) ძირითადად ან მთლიანად აბსტრაქტულია. თითქმის ყველა ილუსტრაცია ნათელი და დეტალურია.
დამწერლობა
დამწერლობა (შესაძლოა ყალბი დამწერლობა) ჩნდება დასავლური სტილის ჩვეულებრივი წერის სისტემების მოდელით. (მარცხნიდან მარჯვნივ მწკრივად წერა; ანბანი პატარა და დიდი ასოებით, რომელთა რიცხვი ზოგჯერ ორჯერ აღემატება ციფრებს. ) ზოგიერთი ასო მხოლოდ სიტყვების დასაწყისში ან ბოლოში ჩანს, ეს სემიტური დამწერლობის მახასიათებელია. ანბანის მრუდხაზოვანი ასოები თოკის ან ძაფივის მსგვასია, და ხშირად მარყუჟსა და კვანძს აჩვენებს, რომელიც გარკვეულწილად  სინჰალური ანბანის ასოებს მოგვაგონებს.
წიგნის ენა ათწლეულების განმავლობაში ეწინააღმდეგებოდა ენათმეცნიერთა ანალიზს ამასთან, გვერდების ნუმერაციისთვის გამოყენებული რიცხვითი სისტემა გატეხეს (როგორც ჩანს დამოუკიდებლად) ალან ს. ვესშლერმა და ბულგარელ ენათმეცნიერმა ივან დერჟანსკიმ. ეს არის ბაზა 21-ის ვარიაცია.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის წიგნისმოყვარულთა საზოგადოებაში გამართულ მოხსენებაში, რომელიც 2009 წლის 11 მაისს ჩატარდა, სერაფინიმ თქვა, რომ Codex-ს დამწერილობის მიღმა, რომელიც ასემიურია, არანარი დაფარული აზრი არ არსებობს; რომ მისი გამოცდილება ამ ასოების წერისას, ძალიან ჰგავდა ავტომატური წერის რეჟიმს; და მას სურდა, რომ მის ანბანს მკითვხელისთვის გადაეცა ის შეგრძნება, რომელსაც ის ბავშების გრძნობენ წიგნების წინაშე, რომელთაც ჯერ კითხვა არ შეუძლიათ, თუმცა ხედავენ, რომ ნაწერს მნიშნელობა აქვს მოზრდილებისთვის.
შინაარსი
წიგნი დაყოფილია თერთმეტ თავად, და ორი ნაწილისგან შედგება. პირველ ნაწილში აღწერილია ბუნებრივი სამყარო, რომელიც მოიცავს ფლორას, ფაუნასა და ფიზიკას. მეორე ეხება კაცობრიობას, ადამიანის ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტს: ტანსაცმელს, ისრტორიას, სამზარეულოს, არქიტექტურას და სხვ. როგორც ჩანს, თთოეულ თავში განხილულია ზოგადი ენციკლოპედიური თემა. თითოეული ცალკეული თავის თემატიკა შემდეგია:
ბოლო თავის შემდეგ სარჩევი ან საძიებელია და გრძელდება ბოლოთქმით, რომლის ნაწერებიც გაკრით არის დაწერილი.
მეექვსე თავში ორ ფირფიტაზე ფრანგულ ენაზე დაწერილი რამდენიმე სტრიქონია. ეს არის ციტატა მარსელ პრუსტის "A la recherche du temps perdu: Albertine disparue"-დან (დაკარგული დროის ძებნაში: ალბერტინე წავიდა). სურათის იატაკზე მიმოფანტული სიტყვები იგივე წიგნიდანაა.
გამოცემები
ორიგინალი გამოცემა ორ ტომად გამოქვეყნდა:
ორი წლის შემდეგ, გამოიცა ერთტომეული ამერიკის შეერთებულ შტატებში, გერმანიასა და ჰოლანდიაში.
2006 წელს, Rizzoli-იმ გამოქვეყნა გაფართოებული, თუმცა ნაკლებად ძვირი გამოცემა იტალიაში. . მასში მოცემულია ავტორის დამატებითი ილუსტრაციები და წინასიტყვაობა:
2016 წელს, Universe Publishing-მა გამოაქვეყნა Codex Seraphinianus 2017 წლის კალენდარი.
კატეგორია:ცრუ დოკუმენტები კატეგორია:1981 წლის წიგნები
კუკავა (სლოვენია)
კუკავა (Kukava) — პატარა დასახლება ჩრდილოეთ სლოვენიაში. მდებარეობს შტირიაში. დასახლებაში 208 ადამიანი ცხოვრობს (2002 წლის მონაცემებით).
1931 წელს XVIII საუკუნეში დანგრეული ეკლესიის ადგილზე აშენდა ახალი სამრეკლოს მქონე ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიის ქალაქები
რამინ გობეჯიშვილი
ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1979 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „მთიანი რაიონების თანამედროვე რელიეფწარმომქმნელი პროცესების კვლევა სტერეოფოტო-გრამმეტრიული მეთოდებით“, ხოლო 1995 წელს სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „საქართველოს თანამედროვე მყინვარები და ევრაზიის მთებში გამყინვარების ევოლუცია“.
1979-1981 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1981-1986 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის აეროკოსმოსური მეთოდების ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, 1986-2006 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის გლაციოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 2003-2006 წლებში — თსუ-ის გეომორფოლოგია-გეოეკოლოგიის კათედრის გამგე. 1995-2003 წლებში — გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე კარტოგრაფია-გეოინფორმატიკის კათედრის პროფესორი.
მონაწილეობდა ევრაზიის კონტინენტზე ჩატარებულ გლაციოლოგიურ და გეომორფოლოგიურ ექსპედიციებში. დამუშავებული აქვს ძველი გამყინვარების რეკონსტრუქციის კვლევის ახალი მეთოდი, რომლის მიხედვითაც შეადგინა კავკასიონის, ტიან-შანის, აღმოსავლეთ ანატოლიის, აღმოსავლეთ ტიბეტისა და ცენტრალური ჰიმალაის გვიანდელი პლეისტოცენური გამყინვარების რუკები. მონაწილეობდა „მსოფლიოს თოვლყინულოვანი რესურსების ატლასის“ შედგენაში (1997).
რამინ გობეჯიშვილი 9 მონოგრაფიისა და 120 სტატიის ავტორია, აქედან ქართულად — 58, რუსულად — 47, ინგლისურად — 15. გარდაიცვალა 2014 წელს. დაკრძალულია სოფელ ნიგვზნარაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები რ კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
ლეხურა
ლეხურა, რეხულა — მდინარე საქართველოში, ახალგორისა და კასპის მუნიციპალიტეტებში. მტკვრის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ხარულის ქედის სამხრეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 2025 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 43 კმ, აუზის ფართობი 285 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები იშვიათია. საშუალო წლიური ხარჯი 2,99 მ³/წმ.
ლეხურიდან გაყვანილია 5 არხი, რომლებიც რწყავს 5700 ჰა მიწას.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ირაკლი ლაბაძე
ირაკლი ლაბაძე (დ. 9 ივნისი, 1981, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი 42-ე ჩოგანი, საქართველოს დეივისის თასის ნაკრების ყოფილი წევრი.
ლაბაძე დიდი სლემის ახალგაზრდულ ტურნირებზე წარმატებით გამოდიოდა. 1998 წელს, იგი უიმბლდონის ახალგაზრდული ტურნირის ერთეულთა ფინალში გავიდა, სადაც მსოფლიოს მომავალ პირველ ჩოგანთან და უიმბლდონის 8-გზის გამარჯვებულთან – შვეიცარიელ როჯერ ფედერერთან ორ სეტში დამარცხდა: 4–6, 4–6. რამდენიმე თვით ადრე, ირაკლიმ ხორვატ ლოვრო ზოვკოსთან საფრანგეთის ღია პირველობის ახალგაზრდული ტურნირი მოიგო წყვილებში.
პროფესიონალური კარიერა ლაბაძემ იმავე წელს დაიწყო. დიდი სლემის ტურნირებზე მისი საუკეთესო შედეგი, არის 2006 წლის უიმბლდონის მეოთხე რაუნდში გასვლა, სადაც 2004 წლის საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონის – არგენტინელი გასტონ გაუდიოს და ამერიკელი მარდი ფიშის ძლევის შემდეგ, იგი მომავალში უიმბლდონის ორ გზის გამარჯვებულთან – ესპანელ რაფაელ ნადალთან სამ სეტში დამარცხდა: 3–6, 6–7(4–7), 3–6.
მასტერსის ტურნირებიდან, ლაბაძის საუკეთესო შედეგია ინდიან უელსის ნახევარფინალში გასვლა 2004 წელს, სადაც ბრიტანელ ტიმ ჰენმენთან ორ სეტში წააგო. აღსანიშნავია, რომ ნახევარფინალამდე ქართველმა ჩოგბურთელმა მსოფლიოს ყოფილ პირველი ჩოგანს, ესპანელ კარლოს მოიას და ყოფილ მეოთხე ჩოგანს, ამერიკელ ჯეიმზ ბლეიკს სძლია.
ლაბაძემ კარიერა 2010 წელს დაასრულა.
წყვილები: 3 (3 მარცხი)
(დ) – დახურული კორტი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ქართველი ჩოგბურთელები ი
ბეტმენი ბრუნდება
ბეტმენი ბრუნდება (Batman Returns) — 1992 წლის ფილმი, რომელიც ეფუძნება კომპანიის DC Comics კომიქსების გმირის ბეტმენის თავგადასავალს. ფილმის რეჟისორია ტიმ ბარტონი, ხოლო როლებს ასრულებენ: მაიკლ კიტონი (ბეტმენი), დენი დევიტო (პინგვინი), მიშელ პფაიფერი (ქალი-კატა) და კრისტოფერ უოკენი (მაქს შრეკი) ეს ფილმი არის მეორე კომპანიის Warner Brothers მიერ ბეტმენის თემაზე გადაღებული ფილმებიდან.
სიუჟეტი
მრავალი წლის შემდეგ ქალაქში ბრუნდება მშობლებისგან მიტოვებული პინგვინი, რომელსაც სურს, შური იძიოს მთელ სამყაროზე და ქალაქ გოთემის მოსახლეობა გაანადგუროს. პინგვინი შეეკვრება ბოროტ ბიზნესმენს, მაქს შრეკს, რათა ქალაქის მერი გახდეს. მას წინ აღუდგება ბეტმენი. შრეკის გეგმებს მისი მდივანი, სელინა კაილი გაიგებს. შრეკი ფანჯრიდან აგდებს სელინა კაილს. სელინა ქალ-კატად გადაიქცევა. ის ძველ იდენტობაზე უარს ამბობს. ქალი-კატა პირველად მაშინ გამოჩნდება, როდესაც პინგვინი საჯაროდ აცხადებს, რომ მშობლებს აპატია. მაქს შრეკი პინგვინის საარჩევნო კამპანიას აორგანიზებს. სანამ ბეტმენი და პინგვინი ერთმანეთს ესაუბრებიან, ქალი-კატა მაღაზიას აფეთქებს. ქალი-კატა და პინგვინი შეთქმულებას დაგეგმავენ, რათა პრინცესას მკვლელობა ბეტმენს დაბრალდეს. ქალი-კატა ბეტმენს ეუბნება, რომ მისი გადადგომის დროა. პინგვინი აპირებს გოთემის პირველშობილი ბიჭები გაიტაცოს და კანალიზაციაში ჩარეცხოს. ბეტმენი მის წინააღმდეგ ნამდვილ პინგვინებს გამოიყენებს. შემდეგ ის ცდილობს გადააფიქრებინოს ქალ-კატას მაქს შრეკზე შურისძიება, მაგრამ ამაოდ. ბოლოს პინგვინიც მოკვდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილმები ბეტმენზე კატეგორია:ტიმ ბარტონის ფილმები კატეგორია:1992 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ივანე სეჩენოვი
1863 წელს პირველად დაიბეჭდა მისი ნაშრომი „თავის ტვინის რეფლექსები“, 1866 წელს გამოქვეყნდა შრომა „ნერვული სისტემის ფიზიოლოგია“. 1901 წელს კი გამოვიდა მისი „ნარკვევები ადამიანის შრომით მოძრაობათა შესახებ“, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა შრომის ჰიგიენის შესწავლას.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
მიწობის წმინდა სტეფანეს ეკლესია
მიწობის წმინდა სტეფანეს ეკლესია, გოლას საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მიწობში, მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 1,5 კმ-ზე, მთის ფერდობზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (9,7X5,8 მ) ნაგებია ნატეხი ქვითა და ქვიშაქვის კვადრებით. ეკლესიას სამი თაღოვანი შესასვლელი აქვს: სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე ფართო თაღოვანი შეწყვილებული სარკმელია. სარკმლის გვერდებზე ორ-ორი ნიშია, რომელთაგან სამში კიდევ თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. აფსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში ნიშებს ზემოთ კედლის სისქეში მოწყობილია პატარა სამალავი. დარბაზის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედლის კუთხეებში კრონშტეინებზე დაყრდნობილი ორსაფეხურიანი შეკიდული პილასტრებია. გრძივი კედლების დასავლეთის მონაკვეთი ორჯერ მეტია აღმოსავლეთისაზე. პილასტრების პირველ საფეხურზე კედლის დეკორატიული თაღები იყო გადაყვანილი, ხოლო მეორეზე კამარის საბჯენი თაღები.
აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლები მოჩარჩოებულია გრეხილი ლილვით. ჩრდილოეთ კუთხეში ქვემოთ პატარა შეღრმავებული ჯვარია. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის თავზე გამოსახულია სამსაფეხურიან ბაზისზე მდგარი რელიეფური ჯვარი. სამხრეთი შესასვლელი გადახურულია დიდი ზომის ნახევარწრიული ქვით, რომელიც ზემოდან გრეხილი ლილვითაა შემკული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თემურიდები
მინი|მარჯვნივ|220პქ|თემურლენგის სახელმწიფოს რუკა თემურიდები — თემურლენგის მემკვიდრეთა დინასტია, მმართველები მავერანაჰრში, ირანსა და ინდოეთში 1370 წლიდან 1858 წლამდე.
თემურის გარდაცვალების ჟამს (1405 წელი) მისი ვაჟი შაჰრუჰი ფლობდა ხორასანს, თემურის შვილიშვილებიდან ჯეჰანგირის ვაჟი პირ-მუჰამედი მართავდა ავღანეთს, ომარი და აბუ-ბექრი (მირან-შაჰის ვაჟები) — აზერბაიჯანსა და ბაღდადს, პირ-მუჰამედი, რუსტამი და ისქანდერი (ომარ შეიხის ვაჟები) მართავდნენ ფარსს და ირანის ერაყს. მირან-შაჰის ვაჟი, ხალილ-სულთანი ჩინეთზე სალაშქროდ გამზადებული ჯარებით იდგა ტაშკენტში.
თემურმა თავის მემკვიდრედ დაადგინა პირ-მუჰამედი, ჯეჰანგირის ვაჟი, მაგრამ ის არ ცნეს.
თემურიდები მავერანაჰრში
მინი|მარცხნივ|220პქ|შაჰრუჰი. (რეკონსტრუქცია) ხალილ-სულთანი ფლობდა მავერანაჰრს 1405−1409 წლებში, მაგრამ შემდგომ განიცადა მარცხი და იძულებული გახდა ეცნო შაჰრუჰის უმაღლესი ძალაუფლება, რომელიც 1405—1447 წლებში იყო ჰერათის სულთანი.
1469−1494 წლებში მავერანაჰრს მართავდა აბუ საიდის ვაჟი, სულთანი აჰმედ მირზა.
თემურიდები ხორასანში
შაჰრუჰმა რამდენიმეჯერ დალაშქრა აზერბაიჯანი და 1436 წლისათვის ისიც დაიქვემდებარა. მის მმართველად შაჰრუჰმა დანიშნა ყარა იუსუფის ვაჟი ჯეჰან შაჰი. შაჰრუჰი და მისი ვაჟები თავიანთ სამფლობელოებში ზრუნავდნენ კულტურის განვითარებისა და კეთილდღეობის ამაღლებისათვის.
შაჰრუჰის მეფობის დასასრულს კვლავ გაძლიერდა წინააღმდეგობრივი მოძრაობები და მისი სიკვდილის შემდეგ სახელმწიფო დაეცა. ულუღ ბეგი მოკლა საკუთარმა შვილმა აბდ ალ ლატიფიმა. ხორასანს ფლობდა შაჰრუჰის შვილიშვილი, აბუ-ლ-ყასიმ-ბაბური (1450—1457), მავერანაჰრს — მირან შაჰის შვილიშვილი, აბუ საიდი (1451—1469 წლები)
თემურიდებისაგან გამდგარი ჯეჰან შაჰმა 1452 წელს აიღო ფარსი, ხოლო 1457 წელს — ხორასანი, მაგრამ მცირე ხნით დათმო ეს ტერიტორიები აბუ საიდთან, რომელმაც მცირე ხნით აღადგინა თემურიდების სახელმწიფოს ერთიანობა. აზერბაიჯანის დაპყრობის მცდელობა (1469 წელი) გახდა აბუ საიდის სიკვდილიდ მიზეზი. ის ტყვედ ჩავარდა (1469 წლის 31 იანვარი) მოკლულ იქნა აყ-ყოინლუს წინამძღოლის უზუნ-ჰასანის მიერ.
თემურიდები მავერანაჰრსა და ხორასანში
მინი|მარჯვნივ|220პქ|იმპერატორი ბაბური აბუ საიდის ვაჟი, სულთანი აჰმედ მირზა (1469—1494 წლებში) ფლობდა მხოლოდ მავერანაჰრს. თემურიდების ირანული სამფლობელოები გადავიდა თემურის სხვა მემკვიდრის ხელში (ომარ შეიხის მხრიდან). ეს იყო ჰუსეინ ბაიკარი (1469—1506 წლები), რომლის სახლი ჰერათში განათლების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა.
აჰმედი და ჰუსეინი იყვნენ თემურის დინასტიის უკანასკნელი ძლიერი მმართველები.
თემურიდების სამფლობელოები დაიპყრეს მომთაბარე უზბეკებმა, რომელთა წინამძღოლმა შეიბანმა 1500 წელს აიღო მავერანნაჰრი, ხოლო 1507 წელს — ხორასანი. აჰმედის ძმისწული ბაბური შეიბან ხანის მავერანნაჰრიდან განდევნის რამდენიმე წარუმატებელი ცდის შემდეგ გამაგრდა ქაბულში (1504 წელს), საიდანაც შეიბანის სიკვდილის შემდგომ 1511 წელს მაინც მოახერხა მავერანაჰრის დაპყრობა. 1512 წელს მან საბოლოოდ გაწმინდა ქვეყანა და დააარსა ახალი სახელმწიფო — დიდი მოგოლთა იმპერია ცენტრით ინდოეთში.
ცნობილი თემურიდები
დინასტიის ზოგიერთმა წარმომადგენელმა სახელი გაითქვა, როგორც მეცნიერმა და ლიტერატორმა:
თემურიდების არქიტექტურის შედევრები
მინი|მარცხნივ|220პქ|ულუღბეკის მადრასე მინი|მარჯვნივ|220პქ.|თემურიდების პერიოდის ნახატი თემურიდების მმართველობის დროს შუა აზიაში, ირანში, ინდოეთსა და ავღანეთში შეიქმნა მსოფლიო არქიტექტურის მრავალი შედევრი. კერძოდ:
ჩარლზ დიკენსი
ჩარლზ ჯონ ჰუფემ დიკენსი (Charles John Huffam Dickens, ფსევდონიმი - „ბოზ“ („Boz“), დ. 7 თებერვალი, 1812, ლენდპორტი, ჰემფშირი — გ. 9 ივნისი, 1870, გედს-ჰილი, კენტი) — ვიქტორიანული ერისა და ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ინგლისელი მწერალი, რომლის რომანებისა და მოთხრობების ბეჭდვა არასდროს შეწყვეტილა.
ჩარლზ დიკენსის შემოქმედება ბრწყინვალე ფურცელია ინგლისის კრიტიკული რეალიზმის ისტორიაში. მის სახელთან დაკავშირებულია მთელი ეპოქა ინგლისური ლიტერატურის განვითარებაში. ჩარლზ დიკენსი დაიბადა საზღვაო უწყების მოსამსახურის ოჯახში. მან ბავშვობიდანვე იგემა ცხოვრების სიდუხჭირე. ოჯახი მუდამ სიღარიბეში იმყოფებოდა. ვალების გადაუხდელობის გამო მომავალი მწერლის მამა ჩასვეს მოვალეთა ციხეში, საიდანაც თავი დააღწია მოულოდნელად. დიკენსი 10 წლიდან მუშაობდა ვაქსის ფაბრიკაში. ბავშვობაში მიღებული განათლება არ ატარებდა რამდენადმე სისტემატურ ხასიათს. ის მუშაობდა სასამართლოსა და პარლამენტის რეპორტიორად. სამსახურმა ხელი შეუწყო მას ცხოვრებისეული გამოცდილების გამდიდრებაში. ბავშვობისა და სიჭაბუკის მძიმე წლები მან შემდგომ აღწერა თავის რომანებში - „დევიდ კოპერფილდი“ და „პაწია დორითი“.
ადრეული წლები
დაიბადა პორტის მცირე მოხელის ოჯახში. სიღარიბის გამო ვერ შეძლო სკოლის დამთავრება, თუმცა ბავშვობაში ინტენსიურად იყო დაკავებული თვითგანათლებით (კითხულობდა დანიელ დეფოს, ჰენრი ფილდინგის, ტობაიას სმოლეტისა და სხვების რომანებს). მამის გაკოტრების შემდეგ მუშაობდა ლონდონის ვაქსის ქარხანაში, კანცელარიის მწერლად, პარლამენტის სტენოგრაფად (1831-დან), რეპორტიორად. 1833 წლიდან ფსევდონიმით „Boz“ ლონდონის ჟურნალებში აქვეყნებდა ნარკვევებსა და მოთხრობებს, რომლებიც შემდეგ შევიდა წიგნში „Sketches by Boz“ (1836). ბევრს მოგზაურობდა (აშშ, 1842, 1867–68; იტალია, 1844–45; შვეიცარია, 1846, და სხვ.), 1846 წელს დააარსა გაზეთი „Daily news“, გამოსცემდა ლიტერატურულ-მხატვრულ ჟურნალებს „სახლის საკითხავი“ („Household words“, 1850-დან), „მთელი წლის განმავლობაში“ („All the year round“, 1859-დან). ჰქონდა სამსახიობო ნიჭიც, 1858 წლიდან კითხულობდა საკუთარ თხზულებებს; 1860 წელს დასახლდა ლონდონთან ახლოს მდებარე მამულში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1812 კატეგორია:გარდაცვლილი 1870 კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ჟურნალისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი ჟურნალისტები კატეგორია:ბრიტანელი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი ჟურნალისტები კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი ჟურნალისტები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები კატეგორია:ლონდონელი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
იღდირი
იღდირი (Iğdır) — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, იღდირის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
ისტორიკოსები იუწყებიან, რომ იღდირი ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში არსებობდა და ცნობილი იყო სომხური სახელით – ცოლაკერტი (Tsolakert). 1555 წელს იღდირი შევიდა სეფიანთა დინასტიის სპარსეთში და ასე დარჩა რუსეთ–სპარსეთის ომამდე (1826–1828). ომის შემდეგ იღდირი გადავიდა რუსეთის მფლობელობაში. რუსებმა გახსნეს სკოლები, ჩამოასახლეს 100 სომხური ოჯახი. შესაბამისად ქალაქის მოსახლეობა 1914 წელს უკვე 10,000 ადამიანს აღწევდა. იღდირი პროვინციის კულტურული და ეკონომიური ცენტი გახდა. 1917 წელს რუსეთის იმპერია დაიშალა, იღდირი კი ახლად დაარსებული სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა. 1920 წლის სექტემბერში თურქულმა ჯარმა მუსტაფა ქემალ ათათურქის თაოსნობით იღდირი დაიპყრო. მალევე სომხეთი შევიდა საბჭოთა კავშირში და 1921 წლის ყარსის ხელშეკრულების თანახმად იღდირი თურქეთს დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ამბროსი (ქათამაძე)
ამბროსი (ერისკაცობაში ალექსანდრე ტრიფონის ძე ქათამაძე; დ. 22 ივლისი, 1942, ტყიბულის რაიონი, მენჭიორი — გ. 27 ნოემბერი, 2008) — საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი 1979 წლის 13 აგვისტოდან 1992 წლის 12 მაისამდე. მას წმიდა სინოდის განჩინებით ჩამორთმეული ჰქონდა ბერობის ხარისხი და დაყვანილია ერისკაცობამდე.
ბიოგრაფია
ერისკაცობაში ალექსანდრე ტრიფონის ძე ქათამაძე დაიბადა 1942 წლის 22 ივლისს ტყიბულის რაიონ სოფელ მენჭიორში. ქუთაისში დაამთავრა საშუალო სკოლა და მსახურობდა საბჭოთა არმიაში. დაამთავრა ჯერ მცხეთის სასულიერო სემინარია, ხოლო 1969 წელს მოსკოვის სასულიერო სემინარია. 1971 წელს ურბნელმა მიტროპოლიტმა დავითმა (დევდარიანი) აკურთხა მთავარდიაკვნად, 1973 წელს კი ქუთათელ-გაენათელმა და ჭყონდიდელმა მიტროპოლიტმა რომანოზმა (პეტრიაშვილი) მღვდლად აკურთხა და მოწამეთას ეკლესიაში განამწესა. 1977-1980 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ზაგორსკის სასულიერო აკადემიაში. 1979 წლის 10 აგვისტოს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა ამბროსი, 11 აგვისტოს აიყვანეს არქიმანდრიტის ხარისხში, ხოლო 13 აგვისტოს ეპისკოპოსის ხარისხში და ჩააბარეს ნიკორწმინდის ეპარქია. 1980 წლიდან ახალციხისა და სამცხე-ჯავახეთის ეპარქიის მმართველია, ხოლო 1981-1992 წლებში კვლავ ნიკორწმინდის ეპარქიის მმართველია. 1991-1992 წლებში იგი აქტიურად უჭერდა მხარს ზვიად გამსახურდიას, 1992 წელს კი იძულებული გახდა საქართველო დაეტოვებინა. 1994 წლის თებერვალში გროზნოში მან წესი აუგო საქართველოს პირველ პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას. მეუფე ამბროსი 1992-2005 წლებში მოსკოვში იმყოფებოდა და აირჩიეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიასთან დაპირისპირებულ „ისტინის მართლმადიდებელი ეკლესიის“ თავმჯდომარედ, მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის მიტროპოლიტად. 1992 წლის 12 მაისს საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდმა გაათავისუფლა ნიკორწმინდის ეპარქიის მმართველობიდან, ხოლო 1998 წლის 8 ოქტომბრიდან წმიდა სინოდის განჩინებით ჩამორთმეული ჰქონდა ბერობის ხარისხი და დაყვანილია ერისკაცობამდე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
პლაზმა
მინი|300პქ|პლაზმური ლამპა, რომელიც წარმოადგენს პლაზმაში მიმდინარე რთული პროცესების ილუსტრაციას, როგორიცაა დენების ფილამენტირება. სხვადასხვა ფერის გამოსხივება არის [[ელექტრონი|ელექტრონების იონებთან რეკომბინაციის შემდეგ უფრო დაბალ ენერგეტიკულ დონეზე გადასვლის შედეგი.]]
ფიზიკაში და ქიმიაში, პლაზმა — აირი რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ იონიზირებულია. დამუხტული ნაწილაკების არსებობა განაპირობებს იმას, რომ პლაზმა ელექტული დენის გამტარია, რის გამოც იგი ძლიერად რეაგირებს მასზე მოდებულ ელექტრომაგნიტურ ველებზე. პლაზმის თვისებები მნიშვნელოვნად განსხვავდება მყარი სხეულების, სითხეებისა და აირების თვისებებისგან, რის გამოც პლაზმა ნივთიერების განსხვავებულ მდგომარეობად განიხილება. აირების მსგავსად პლაზმას არ აქვს განსაზღვრული ფორმა ან მოცულობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ის რაიმე ჭურჭელში/კონტეინერშია მოთავსებული. აირებისგან განსხვავებით მაგნიტური ველის გავლენით პლაზმაში შესაძლებელია სხვადასხვა სტრუქტურების ფორმირება, როგორიცაა ფილამენტები, ნაკადები და ორმაგი შრეები. პლაზმის ტიპური მაგალითებია ალი, ელვა და მზე.
პლაზმა ბუნებაში
ბუნებაში პლაზმა ნივთიერების ყველაზე გავრცელებული მდგომარეობაა, როგორც მასით, ასევე დაკავებული მოცულობით. ხშირად ამბობენ, რომ პლაზმა სამყაროში არსებული ნივთიერების 99%-ზე მეტს შეადგენს. კოსმოსიდან მომავალი გამოსხივება თითქმის მთლიანად მოდის ვარსკვლავებიდან, რომლებიც წარმოადგენენ პლაზმას, რომელსაც ისეთი ტემპერატურა აქვს, რომ ხილულ სინათლეს ასხივებს. სამყაროში არსებული ნივთიერების უმეტესობა განთავსებულია გალაქტიკათაშორის სივრცეში (გალაქტიკათაშორისი ნივთიერება), რომელიც ასევე პლაზმის მდგომარეობაშია, თუმცა ვარსკვლავებზე გაცილებით მაღალი ტემპერატურისაა, რის გამოც ძირითადად რენტგენის დიაპაზონში ასხივებს. მეცნიერთა თანამედროვე შეხედულებით, სამყაროში არსებული სრული ენერგიის დაახლოებით 96% არ წარმოადგენს პლაზმას, ან ჩვეულებრივი ნივთიერების რაიმე სხვა ფორმას, არამედ შედგება ფარული მასისა და ფარული ენერგიისაგან. ყველა ვარსკვლავი წარმოადგენს პლაზმას, (გაუხშოებული) ნივთიერება ვარსკვლავებს შორის აგრეთვე პლაზმურ მდგომარეობაშია. მზის სისტემაში იუპიტერი არის ყველაზე დიდი "არაპლაზმური" ობიექტი (რომელიც მზის სისტემის მასის დაახლოებით 0.1%-ს შეადგენს).
პლაზმის განმარტება
უხეშად პლაზმა შეიძლება განიმარტოს, როგორც ელექტრულად ნეიტრალური ნივთიერება, რომელიც შედგება დადებითად და უარყოფითად დამუხტული ნაწილაკებისგან. უფრო ზუსტი განმარტება გულისხმობს შემდეგი სამი კრიტერიუმის დაკმაყოფილებას :
პლაზმის პარამეტრების ტიპური მნიშვნელობები
სხვადასხვა ტიპის პლაზმის მახასიათებელი პარამეტრებს შეიძლება ჰქონდეთ ძალიან განსხვავებული მნიშვნელობები, თუმცა ამის მიუხედავად პლაზმის თვისებები შეიძლება ძალიან მსგავსი იყოს. ცხრილში მოცემულია სხვადასხვაგვარი პლაზმის მახასიათებელი პარამეტრები.
მინი|250პქ| სხვადასხვა ტიპის პლაზმის ტიპური სიმკვრივე (იზრდება ქვევიდან ზევით) და ტემპერატურა (იზრდება მარცხნიდან მარჯვნივ).
იონიზაციის ხარისხი
გარკვეული იონიზაცია აუცილებელია პლაზმის არსებობისთვის. პლაზმის სიმკვრივის ქვეშ როგორც წესი იგულისცმება ელექტრონების სიმკვრივე, ანუ თავისუფალი ელექტრონების რაოდენობა მოცულობის ერთეულში. პლაზმის იონიზაციის ხარისხი არის პლაზმაში დამუხტული ნაწილაკების კონცენტრაციის ფარდობა ნაწილაკების სრულ კონცენტრაციაზე და ძირითადად დამოკიდებულია პლაზმის ტემპერატურაზე. ისეთ ნაწილობრივ იონიზირებულ გაზსაც კი, რომელშიც ნაწილაკების მხოლოდ 1% არის იონიზირებული, შეიძლება გააჩნდეს პლაზმური თვისებები (ანუ აქტიურად რეაგირებდეს მაგნიტურ ველზე და ჰქონდეს მაღალი გამტარებლობა). იონიზაციის ხარისხი α განიმარტება როგორც α = ni/(ni + na) სადაც ni არის იონების კონცენტრაცია, ხოლო na არის ნეიტრალური ნაწილაკების კონცენტრაცია. ელექტრონების კონცენტრაცია დაკავშირებულია იონების კონცენტრაციასთან იონების საშუალო მუხტის <Z>-ის მეშვეობით: ne = <Z> ni, სადაც ne ელექტრონების კონცენტრაციაა.
ტემპერატურა
პლაზმის ტემპერატურას როგორც წესი ზომავენ კელვინებში ან ელექტრონვოლტებში. უმეტესად ელექტრონები ახლო არიან თერმოდინამიკურ წონასწორობასთან, მაშინაც კი როდესაც არსებობს საკმაოდ ძლიერი გადახრა მაქსველის განაწილებიდან, მაგალითად პლაზმის ძლიერი გამოსხივების, ენერგეტიკული ნაწილაკების არსებობს ან გარეშე ელექტრული ველის არსებობის გამო. ელექტრონებისა და იონების მასებს შორის ძალიან დიდი განსხვავების გამო ელექტრონები აღწევენ თერმოდინამიკული წონასწორობის მდგომარეობას გაცილებით ადრე, ვიდრე ისინი მოვლენ წონასწორობაში იონებთან ან ნეიტრალებთან. ამ მიზეზის გამო იონური ტემპერატურა პლაზმაში შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ელექტრონული ტემპერატურისგან. ეს ეფექტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ლაბორატორიულ პლაზმაში, რომელშიც ხშირად იონბის ტემეპერატურა გარემოს ტემპერატურის რიგისაა.
ელექტრონების, იონებისა და ნეიტრალების ტემპერატურების მიხედვით განარჩევენ თერმულ და არათერმულ პლაზმას. თერმულ პლაზმაში ელექტრონებისა და მძიმე ნაწილაკების ტემპერატურები ტოლია, ანუ სხვადასხვა ტიპის ნაწილაკები იმყოფებიან თერმოდინამიკურ წონასწორობაში, ხოლო არათერმულ პლაზმაში იონების ტემპერატურა განსხვავდება (როგორც წესი გაცილებით ნაკლებია) ელექტრონების ტემპერატურაზე.
(ელექტრონული) ტემპერატურა არის ძირითადი სიდიდე, რომელიც განსაზღვრავს პლაზმის იონზაციის ხარისხს. პლაზმას ზოგჯერ ეძახიან ცხელს თუკი იგი თითქმის მთლიანად იონიზირებულია, და ცივს თუკი იონიზაციის ხარისხი დაბალია.
პოტენციალი
მინი|300პქ|right|[[ელვა არის დედამიწის ზედაპირზე არსებული პლაზმის მაგალითი. ელვის დროს დენის ტიპური მნიშვნელობა 30 000 ამპერია, ხოლო ძაბვისა 100 მლნ ვოლტი. ელვა ასხივებს ხილულ სინათლეს, რადიო ტალღებს, რენტგენის სხივებს და გამა გამოსხივებასაც კი. პლაზმის ტემპერატურა ელვის დროს აღწევს 28 000 კელვინს, ხოლო ელექტრონების კონცენტრაცია შეიძლება იყოს 1024 მ−3.]]
რადგან პლაზმა კარგი გამტარია, ელექტრული პოტენციალი მასში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. პოტენციალს, რომელიც პლაზმაში არსებობს (იმის მიუხედავად, როგორ არის შესაძლებელი მისი გაზომვა) პლაზმის პოტენციალი ჰქვია. თუ პლაზმაში მოვათავსებთ გარკვეული პოტენციალის მქონე ელექტროდს, მისი პოტენციალიიქნება გაცილებით მცირე პლაზმის პოტენციაზე დებაის ეკრანირების გამო. კარგი გამტარებლობა უზრუნველუოფს, რომ პლაზმაში არსებული ელექტრული ველები ძალზე მცირეა. ეს შედეგი უკავშირდება ძალზე მნიშვნელოვან კვაზინეიტრალურობის ცნებას, რომლის მიხედვითაც პლაზმაში უარყოფითად დამუხტული ნაწიკების მუხტის სიმკვრივე დაახლოებით ტოლია დადებითად დამუხტული ნაწილაკების მუხტის სიმკვრივისა პლაზმის საკმაოდ დიდ მოცულობაში (ne = <Z>ni), თუმცა დებაის რადიუსის რიგის მანძილებზე შესაძლებელია არსებობდეს მუხტის დისბალანსი.
ელექტრული პოტენციალის მნიშვნელობა პლაზმაში არ შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ მუხტის სიმკვრივით. მის საპოვნელად ხშირად უშვებენ, რომ ელექტრონები ექვემდებარებია ბოლცმანის განაწილებას:
ამ თანაფარდობის გაწარმოება საშუალებას გვაძლევს ვიპოვოთ ელექტრული ველი თუ ცნობილია მუხტის სიმკვრივე:
შესაძლებელია არსებობდეს პლაზმა, რომელიც არაა კვაზიანეიტრალური, მაგალითად ელექტრონული ჭავლები მხოლოდ უარყოფითად დამუხტულ ნაწილაკებს შეიცავენ, თუმცა ასეთი პლაზმის კონცენტრაცია საკმაოდ დაბალი უნდა იყოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ასეთი პლაზმა განეიტრალებული იქნება წარმოქმნილი ელექტროსტატიკური ძალების მეშვეობით.
ასტროფიზიკურ პლაზმაში დებაის ეკრანირება ხელს უშლის ელექტრულ ველებს პლაზმაზე პირდაპირი გავლენა მოახდინონ, თუმცა დამუხტული ნაწილაკების არსებობა და მათი მოძრაობა აგენერირებს მაგნიტურ ველებს, რომლებიც გავლენის ახდენენ პლაზმის დინამიკაზე. ასეთი ბმა იწვევს პლაზმის დინამიკის ძალიან რთულ ხასიათს, რომელიც გამოიხატება მაგალითად ორმაგი შრეების გენერაციაში. პლაზმისა და მის მიერ გენერირებული მაგნიტური ველების თვითშეთანხმებულ დინამიკას სწავლობს პლაზმის ფიზიკის დარგი მაგნიტური ჰიდროდინამიკა.
დამაგნიტება
პლაზმა, რომელშიც მაგნიტური ველი იმდენად ძლიერია, რომ გავლენას ახდენს დამუხტული ნაწილაკების მოძრაობაზე, დამაგნიტებული ეწოდება. დამაგნიტების რაოდენობრივი კრიტერიუმი იმაში მდგომარეობს, რომ ნაწილაკმა უნდა შეასრულოს ერთი ბრუნი მაინც მაგნიტური ველის ძალწირის გარშემო, მანამ, სანამ იგი განიცდის ერთ დაჯახებას. (ანუ ωce/νcoll > 1, სადაც ωce არის ელექტრონის ციკლოტრონული სიხშირე, ხოლო νcoll არის ელექტრონების დაჯახების სიხშირე). ხშირად ხდება ისე, რომ ელექტრონები არიან დამაგნიტებული, ხოლო იონები არიან დაუმაგნიტებელი. დამაგნიტებული პლაზმა ანიზოტროპულია: მისი თვისებები მაგნიტური ველის პარალელურად და მის პერპენრიკულარულად განსხვავებულია. პლაზმაში ელექტრული ველი როგორც წესი ძალიან მცირეა მაღალი გამტარებლობის გამო, ხოლო პლაზმა, რომელიც მოძრაობს მაგნიტურ ველში განიცდის E = -v x B (სადაც E ელექტრული ველია, v სიჩქარეა და B მაგნიტური ველია), ველის მოქმედებას, რომელიც არ ექვემდებარება დებაის ეკრანირებას. .
პლაზმისა და აირადი მდგომარეობის შედარება
პლაზმა ხშირად ნივთიერების მეოთხე მდგომარეობას უწოდებენ. ის განსხვავდება ნივთიერების დამარჩენი, დაბალენერგიული მდგომარეობებისგან, როგორიცაა აირადი, თხევადი და მყარი სხეულის მდგომარეობები. მიუხედავად იმისა, რომ პლაზმა საკმაოდ ჰგავს აირად მდგომარეობას (იმითი, რომ ვერცერთი მათგანი ვერ ინარჩუნებს ვერც გარკვეულ ფორმას და ვერც მოცულობას), ეს ორი მდგომარეობა ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება:
კომპლექსური პლაზმური მოვლენები
მიუხედავად იმისა, რომ პლაზმის აღმწერი განტოლებები შედარებით მარტივია, პლამური მოვლენების დინამიკა უაღრესად მრავალფეროვანია. მარტივ მოდელებში მოულოდნელი მრავალფეროვნება კომპლექსური სისტემების დამახასიათებელი თვისებაა. პლაზმისთვის ხშირად მახასიათებელია სხვადასხვა ზომის მრავალფეროვანი სტრუქტურების ფორმირება.
აბუ ბაქრი
მინი|აბუ ბაქრი აჩერებს ბრბოს, XVI საუკუნის [[თურქეთი|თურქული მინიატურა]]
აბდ ალ-ლაჰ იბნ უსმან ალსიდიკ აბუ ბაქრი, აბე-ბაქარი, აბი-ბაქრი (ابو بكر الصديق; დ. 573, მექა — გ. 23 აგვისტო 634, მედინა) — მუჰამედის სიმამრი და პირველი მუსლიმი ხალიფა 632-634 წლებში.
ბიოგრაფია
მუჰამედის სიკვდილის შემდეგ 632 წელს აბუ ბაქრი ომაიადების ტომის და ომარ იბნ ალ-ხატაბის დახმარებით მუსლიმთა ახალ მეთაურად იქნა არჩეული. მან პირველმა მიიღო ხალიფის ტიტული. აბუ ბაქრი მუჰამედის პირველ მიმდევართაგანი იყო, რომელიც 622 წელს მოციქულს თან ახლდა მექადან მედინაში (ჰიჯრა) გაქცევის დროს
მუჰამედის სიკვდილის შემდეგ არაბი ტომების კონსოლიდაცია დარღვეულ იქნა და გამოჩნდნენ ახალი "მოციქულები". თუმცა ეს ამბოხებები 633 წელს ხალიდ იბნ ალ-ვალიდის მიერ სასტიკად იქნა ჩახშობილი და მომდევნო წლებიდან დაიწყო არაბთა სისტემატიური შეტევები ბიზანტიისა და სასანიდური ირანის წინააღმდეგ. აბუ ბაქრი, როგორც რელიგიური მეთაურის გავლენა გადაიზარდა საერო ძალაუფლებაში და საფუძველი ჩაეყარა ხალიფატს. მის მემკვიდრე მის მიერვე დასახელებული ომარ იბნ ალ-ხატაბი იქნა არჩეული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 573 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 634 კატეგორია:მართლმორწმუნე ხალიფები კატეგორია:VII საუკუნის ხალიფები
თეთრა მღვიმე
თეთრა მღვიმე, წყალტუბოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, წყალტუბოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წყალტუბოს მასივზე, ზღვის დონიდან 80 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. მღვიმის ფორმირება მოხდა ფრეატიულ რეჟიმში წნევიანი წყლების აქტიური მოქმედებით. მოგვიანებით მის ფორმირებაში აქტიური როლი ითამაშა წყლის დროებითმა ნაკადებმა. ამჟამად მღვიმე იმყოფება განვითარების მშრალ-ტალანურ სტადიაში. თეთრა მღვიმე საინტერესოა ძველი სიფონური არხების მრავალფეროვნებით.
მდიდარია მრავალფეროვანი ნაღვენთი წარმონაქმნებით, მათ შორის სტალაგმიტებით, სტალაქტიტებით, სვეტებით, „მცურავი კალციტებით“, „ბორდიურებითა“ და სხვა. არის გამოფიტვის ადგილობრივი მასალა. ზოგიერთ უბანზე თიხის ნაფენების სისქე 9–10 მ-ს აღწევს. დიზუნქტიური დისლოკაციებით წარმოქმნილი ნაპრალთა სისტემები სუსტადაა გამოხატული.
თეთრა მღვიმე განსაკუთრებული პოპულარულობით სარგებლობდა XX საუკუნის 70–90 წლებში, როცა აქტიურად გამოიყენებოდა სპელეო-გამაჯანსაღებელი თერაპიისთვის. მღვიმეში წარმატებით ტარდებოდა ბრონქული ასთმით, გულ-სისხლძარღვთა სისტემით და ჰიპერტონიით დაავადებული პაციენტების ინტენსიური სპელეოთერაპია.
2008 წლის აპრილში ჩატარებული ექსპედიციის დროს აღმოჩნდა, რომ მღვიმის კარები იყო გატეხილი, ხოლო მღვიმეში დატოვებული იყო ადამიანების არასანქცირებული ყოფნის კვალი: ბოთლები, ნაგავი, საკვების, კოცონის ნარჩენები და სხვა. 2010 წლისათვის დამუშავდა წინადადებები თეთრა მღვიმის ბუნებრივი სამკურნალო პოტენციალის დასაბრუნებლად. სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელებამ პრაქტიკულად მთლიანად აღადგინა მღვიმის უნიკალური მიკროკლიმატური და ბიოკლიმატური თვისებები. 2018 წლის 24 ივნისის საექსპედიციო გაზომვების შედეგებით, მღვიმის რადიოაქტიური და იონიზაციური მდგომარეობა იყო აღდგენილი და მაჩვენებლები დაუბრუნდა ადრინდელ სიდიდეებს.
მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლია. არქეოლოგიურად შეისწავლეს 1954–55 (ხელმძღვანელი ალექსანდრე კალანდაძე) და 1956 წლიდან (ხელმძღვანელი კარლო კალანდაძე). თეთრა მღვიმეს ადამიანის ცხოვრების 30000 წლიანი ისტორია აქვს. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აქ აღმოჩენილია 15000 არტეფაქტი. ნაპოვნია პირველყოფილი ადამიანის ძვლები, მათ მიერ დამზადებული საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნივთები და საბრძოლო იარაღები, მათ შორის, სპილენძის ისრის პირი, აგრეთვე მღვიმური დათვის, ირმის, ბიზონის, მგლის, მელას, კურდღლის ძვლები და კერამიკის ნაშთები.