cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოზურგეთი
საბჭოთა პერიოდი
1989 წლის 15 მაისს ქალაქსა და რაიონს დაუბრუნდა ისტორიული სახელწოდება, მოხდა ფილიპე მახარაძის ძეგლის დემონტაჟი, ქალაქის ცენტრში დაიწყო საკათედრო ტაძრის მშენებლობა. 1990 წლის 21 მაისს ილია ჭავჭავაძის სკვერში დაიდგა ფილიმონ ქორიძის ძეგლი (მოქანდაკე ირაკლი რევაზიშვილი, არქიტექტორი გულღია სალუქვაძე).
დამოუკიდებლობის შემდეგ
thumb|300პქ|დასავლეთ საქართველოს ფოლკლორის ცენტრი 1992 წლის 2 ნოემბერს ეთერში გავიდა ტელეკომპანია „გურია“. 1997 წელს გაიხსნა გიორგი სალუქვაძის ჰორელიეფი და ვიქტორ დოლიძის ბიუსტი. ექადიაზე აშენდა ჯვართამაღლების სახელობის ხის ეკლესია. 1998 წელს გაიხსნა ფქვილის მწარმოებელი საწარმო „გულისტანი“. 1998 წელს გაიხსნა დაღუპულ პოლიციელთა ხსოვნის მემორიალი, ხოლო 1999 წელს ექვთიმე თაყაიშვილის ძეგლი (მოქანდაკე ვასილ მჟავანაძე) და მუზეუმი, გაიხსნა ნოდარ დუმბაძის ბიუსტი. დაინიშნა ჩქაროსნული მატარებელი თბილისი-ოზურგეთი.
2006 წელს შეწყდა სატროლეიბუსე მიმოსვლა. 2012 წელს გაიხსნა იუსტიციის სახლი. 2014-2017 წლებში ქალაქს მუნიციპალიტეტის სტატუსი ჰქონდა მინიჭებული. 2018 წელს გაიხსნა დასავლეთ საქართველოს ფოლკლორის ცენტრი.
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა ეროვნებით ქართველია – 94,5 %, 3,8 % კი სომეხი.
რელიგია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი მართლმადიდებელი ქრისტიანია – 96,36 %, მცირე ნაწილი კათოლიკე – 0,95 %. ქალაქის ცენტრში, ჭადრების ბაღში დგას ღვთისმშობლის სახეობის საკათედრო ტაძარი, ექადიაზე წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი. ოზურგეთში არის შემოქმედის ეპისკოპოსის რეზიდენცია. ქალაქში ასევე მოქმედებს კათოლიკური ეკლესია. ქალაქში არის იეჰოვას მოწმეთა მცირე ჯგუფი და მოქმედებს მათი სამეფო დარბაზი.
ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკა სუსტია, რადგან საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ დაღმასვლა განიცადა. ეკონომიკაში წამყვანია სახელმწიფო მმართველობა და მრეწველობა.
ფუნქციონირებდა ჩაის პირველადი გადამუშავების 3 ფაბრიკა. საბჭოთა პერიოდში აგრეთვე მოქმედებდა პურის, ყველ-კარაქის, ლუდის, ხორცის, რძის საკონსერვო და სხვა საწარმოები, აბრეშუმის ფაბრიკა, საბურავების შემკეთებელი საწარმო. 1950-იანი წლებიდან მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა მთისპირის ბენტონიტური თიხის მოპოვება და გადამუშავება.
ამჟამად მრეწველობაში კვლავ წამყვანია კვების მრეწველობა. მოქმედებს ჩაის და თხილის გადამამუშავებელი საწარმოები, ასევე პურის, ფქვილის, ლუდის, ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი ქარხნები, სამკერვალო საწარმო. განვითარებულია საცალო ვაჭრობა. თანდათანობით ვითარდება ტურიზმი. ქალაქის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს ორი სასტუმრო და რამდენიმე საოჯახო სასტუმრო. ოზურგეთი ნატანებ-ოზურგეთის სარკინიგზო ხაზით უკავშირდება რკინიგზის მთავარ მაგისტრალს. სარკინიგზო მიმოსვლაა თბილისთან და ბათუმთან. ქალაქს კვეთს ოთხი სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზა. სრულდება რეგულარული რეისები თბილისის, ბათუმის, ფოთის, ქუთაისის, ზუგდიდის, ლანჩხუთის მიმართულებით.
განათლება
thumb|300პქ|ეგნატე ნინოშვილის ბიუსტი მისივე სახელობის სკოლაში ოზურგეთში დაარსებულ პირველად სკოლად მიიჩნევა XVII საუკუნეში გურიაში მყოფი კათოლიკე მისიონერების მიერ დაარსებული სასწავლებელი. ერთ-ერთმა მისიონერმა, ანტონიო ჯარდინამ, რომელმაც ქართულიც იცოდა და ქართული გრამატიკის წიგნიც შეადგინა, მთავრის სასახლის ბაღში დააარსა სკოლა. რომელშიც ასწავლიდნენ გურიელისა და სხვა თავადების კუთვნილ ყმა ბავშვებს, ასევე სკოლაში ბავშვებს აბარებდნენ მამები, რომლებსაც არ შეეძლოთ შვილების სიცოცხლის დაცვა და სკოლაში შეყვანით თავიდან ირიდებდნენ ბავშვების გაყიდვას ოსმალეთში. სკოლა მოქმედებდა 1634 წლიდან 1637 წლამდე, ჯარდინას გარდაცვალებამდე.
1848 წელს ჯუმათიდან ოზურგეთში გადაიტანეს გურიის სასულიერო სასწავლებელი, რომელიც ამ ფორმით 1917 წლამდე ფუნქციონირებდა. 1878 წელს სასწავლებელმა ადგილსამყოფელი შეიცვალა და გრიგოლ გურიელის ყოფილ სახლში გადავიდა სერის უბანში. სასულიერო სასწავლებლის მოსწავლეები იყვნენ ისიდორე რამიშვილი, ეგნატე ნინოშვილი (1874-1878), სილიბისტრო ჯიბლაძე (1874-1878), ფილიპე მახარაძე (1878-1884), ნოე ჟორდანია (-1884), აპოლონ წულაძე (1880), სოლომონ ჭეიშვილი (1882), ავქსენტი მეგრელიძე (1885), ფილიპე გოგიჩაიშვილი (1880-1887), ვალერიან კანდელაკი (1891-1892), გიორგი გოგელია (1895), გერასიმე მახარაძე (1889-1895), ნოე რამიშვილი, ვასილ დუმბაძე, კონსტანტინე ლესელიძე (1919-1921). 1917-1936 წლემში მას რამდენჯერმე შეეცვალა ფორმა და სახელწოდება. 1936 წლიდან მოქმედებს, როგორც N1 სკოლა.
პირველი სამაზრო სასწავლებელი ქალაქში გაიხსნა 1850 წლის 21 თებერვალს. 1874 წლის პირველ ივლისს სამაზრო სასწავლებელი საქალაქო სასწავლებლად გადაკეთდა. ამ პერიოდში იზრდებოდა ინტერესი სწავლა-განათლებისადმი. სასწავლებლის მოსწავლეები სხვადასხვა დროს იყვნენ სიმონ გუგუნავა, ნიკო მარი, ექვთიმე თაყაიშვილი. 1917-1928 წლებში საქალაქო სასწავლებელი განთავსებული იყო დიმიტრი გურიელის სასახლეში. ერთი ნაწილი გადავიდა სასულიერო სასწავლებელში სერზე, ხოლო მეორე ნაწილი თავად გიორგი ნაკაშიძის სახლში. დღეს ფუნქციონირებს, როგორც N2 საჯარო სკოლა.
1879 წელს ოზურგეთში გაიხსნა ქალთა ერთკლასიანი სკოლა, რომელიც 1882 წლის 6 დეკემბერს ორკლასიანი გახდა. სკოლას გურიის ეპისკოპოსი ალექსანდრე აფინანსებდა და მასში ნინო ქიქოძე და მარიამ დემურია ასწავლიდნენ. ამ სკოლაში სწავლობდა ნინო ნაკაშიძე. 1893 წელს გაიხსნა სამრევლო სკოლა. 1895 წლისთვის ოზურგეთში უკვე ოთხი სასწავლებელი იყო. 1900 წელს ზვანში, რომელიც უკვე ქალაქის გარეუბანი იყო, გაიხსნა დაწყებითი, ორკლასიანი სკოლა. ზვანის სკოლის მემკვიდრეა ქალაქ ოზურგეთის N3 საჯარო სკოლა.
დღეისთვის ქალაქში არის 5 საჯარო და 2 სამრევლო სკოლა, 8 საბავშვო ბაღი, სამხატვრო, სამუსიკო და სასპორტო სკოლები.
კულტურა
thumb|300 პქ|სურათების გალერეა ოზურგეთში 15-მდე არასამთავრობო ორგანიზაცია მოქმედებს. მათი უმრავლესობა მუშაობს ბავშვებისა და ახალგაზრდობის თემატიკაზე, ასევე ადგილობრივი თვითმმართველობისა და დემოკრატიის გაძლიერებაზე, ქალთა, ბავშვთა და ინვალიდთა უფლებებზე. ოზურგეთში არის საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ფილიალი. ქალაქში არის ტელეკომპანია „გურია“, რომელიც გურიის მასშტაბით მაუწყებლობს. გამოდის 3 გაზეთი, რომლებიც მთელი მხარის მასშტაბით ვრცელდება. ოზურგეთში მოქმედებს კულტურის რამდენიმე დაწესებულება, მათ შორის ბიბლიოთეკა, საბავშვო თეატრი, თანამედროვე სურათების გალერეა, ფოლკლორის ცენტრი.
თეატრი
ქალაქში მოქმედებს ალექსანდრე წუწუნავას სახელობის დრამატული თეატრი.
მუზეუმი
ქალაქში არის მუზეუმი. ოზურგეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარსდა 1936 წელს, თავდაპირველად მდებარეობდა გურიის გამზირზე, ჰქონდა დათმობილი 3 დარბაზი. 1974-91 წლებში მუზეუმი განთავსებული იყო გურიელის ყოფილი სასახლის შენობაში, რომელიც აგებულია 1873 წელს. 1991 წლიდან გადავიდა ყოფილი სამხედრო დიდების მუზეუმის შენობაში. მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს 2001 წელს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა ოზურგეთის ისტორიული მუზეუმი.
მუზეუმში დაცულია არქეოლოგიური, ნუმიზმატიკური, ეთნოგრაფიული, დოკუმენტური, ჰერალდიკისა და სფრაგისტიკის, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, ძველბეჭდური წიგნები. სულ მუზეუმში 6000 ექსპონატია, მათ შორის ნაპოლეონ ბონაპარტეს დაშნა.
სპორტი
thumb|ზვანის სარაგბო მოედანი ოზურგეთში არის მორაგბეთა კლუბი ოზურგეთის არწივები, რომელიც სარაგბო პირველ ლიგაში ასპარეზობს და საფეხბურთო კლუბი „მერცხალი“, რომელიც საქართველოს ჩემპიონატის რეგიონულ ლიგაში გამოდის. „მერცხალის“ საუკეთესო წლები 1950-იანი წლების ბოლო და 60-იანი წლების დასაწყისი იყო, როცა კლუბმა საქართველოს სსრ ჩემპიონატსა და თასის გათამაშებაში რამდენიმეჯერ დაიკავა საპრიზო ადგილი.
ქალაქში ორი სტადიონია. სტადიონი მეგობრობა მუნიციპალური საკუთრებაა და მასზე ოზურგეთის მერცხალი თამაშობს. ზვანის საფეხბურთო და სარაგბო სტადიონი კი „ოზურგეთის არწივების“ საშინაო არენას წარმოადგენს. ქალაქში 2007 წელს აშენდა სპორტის სასახლე.
ოზურგეთში მოქმედებს მუნიციპალური სასპორტო სკოლა. ქალაქში არის ტაიკვანდოს კლუბი „გრიგალი“, საკალთბურთო კლუბი „ბახმარო“, ასევე მძლეოსნობის, კრივის, ჰოკეის, ძიუდოს, ძალოსნობის, თავისუფალი ჭიდაობის, ჩოგბურთის შემსწავლელი სკოლები და კლუბები.
ღირსშესანიშნაობები
ოზურგეთში არსებული ისტორიული ძეგლებიდან უძველესია ოზურგეთის აბანოები. ძველი ნაგებობის ნაშთები აღმოაჩინეს მეოცე საუკუნის 50-იან წლებში, ქალაქის ცენტრში რესტორან „იზაბელას" მშენებლობის დროს. ნაშთები კვლავ გამოვლინდა 2012 წელს, როცა იუსტიციის სახლის საძირკველს თხრიდნენ. სავარაუდოდ ნაშთები ეკუთვნოდეს დიუბუა დე მონპერეს მიერ XIX საუკუნის დასაწყისში აღწერილ გურიელების აბანოს. ისევე როგორც საქართველოში აღმოჩენილი სხვა აბანოები ორ იარუსიანია-ქვედა გასათბობი ადგილი და სააბაზანო. უკეთაა შემორჩენილი ქვედა სართული - გასათბობი. უკეთაა შემორჩენილი ქვედა სართული. ძველი ნაგებობის ნაშთები 400 კვადრატულ მეტრზეა გაშლილი.
ქალაქის ცენტრში მდებარეობს ჭადრების ბაღი. მისი გაშენება უკავშირდება შოტლანდიელი აგრონომის, იაკობ მარის, სახელს. ის საქართველოში ჩამოვიდა 1822 წელს; როგორც აგრონომს, მოსწონებია გურიის ბუნებრივი პირობები. ოზურგეთში მან გურიის მთავრის, მამია V გურიელის დახმარებით გააშენა ე.წ. მთავრის ბაღი. ბაღში იშვიათი მცენარეები ისე იყო განლაგებული, რომ იკითხებოდა სახელი „მამია“. ბაღი გაფართოვდა ვორონცოვის მეფისნაცვლობის დროს. იქ დაირგო პირველად ქ. ოდესიდან გურიაში ჩასული ვაზის „იზაბელას“ ჯიში, რომელსაც მერე ,,ადესა“ დაერქვა. საბჭოთა პერიოდში ბაღში გაშენდა ჭადრები, ისე რომ მათი განლაგება ქმნიდა ასო „მ“-ს (მახარაძე). გაშენებიდან მოყოლებული, ყოველთვის იყო ოზურგეთელების თავშეყრის ადგილი. აქ იმართებოდა მრავალი კულტურულ-საგანმანათლებლო ხასიათის ღონისძიება.
შემორჩენილია 1873 წელს დიმიტრი გურიელის მიერ აშენებული სასახლე, სადაც ამჟამად შემოქმედის ეპისკოპოსის რეზიდენციაა. ისტორიულ ნაგებობას წარმოადგენდა ქალაქის N1 საჯარო სკოლის პირველი კორპუსი, რომელიც 2008 წელს დაინგრა.
ცნობილი ადამიანები
thumb|300პქ|ოზურგეთი ზამთარში
thumb|200პქ|წარწერა N1 საჯარო სკოლის ძველ შენობაზე იმის მაუწყებლად, რომ ამ სკოლაში სწავლობდა [[ეგნატე ნინოშვილი]]
thumb|300pq|დიმიტრი ერისთავი, ქალაქის საბჭოს წევრი და ქალაქის თავი 1910-იან წლებში
ჰიდროგეოლოგია
thumb|right|წყლის ფენების ტიპური მოპირდაპირე გადაკვეთა|360px ჰიდროგეოლოგია (ბერძნ. hydor – წყალი და გეოლოგია) — მეცნიერება მიწისქვეშა წყლების შესახებ, რომელიც იკვლევს მათ შედგენილობას და თვისებებს, წარმოშობას, გავრცელებისა და მოძრაობის კანონზომიერებებს, ურთიერთქმედებას ქანებთან. ჰიდროგეოლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჰიდროლოგიასთან, გეოლოგიასთან (განსაკუთრებით საინჟინრო გეოლოგიასთან), მეტეოროლოგიასთან, გეოქიმიასთან, გეოფიზიკასა და დედამიწის შემსწავლელ სხვა მეცნიერებებთან. თანამედროვე ჰიდროგეოლოგია ფართოდ იყენებს მათემატიკურ, ფიზიკურ და ქიმიურ მონაცემებს და მათი კვლევის მეთოდებს.
კვლევის ამოცანებისა და მეთოდების მრავალფეროვნებამ განაპირობა თანამედროვე ჰიდროგეოლოგიის დანაწევრება მრავალ დარგად.
ისტორიული ნარკვევი
პრაქტიკული ცოდნა მიწისქვეშა წყლების შესახებ უძველეს დროში ჩაისახა. იგი განსაკუთრებით განვითარდა ქალაქებისა და სარწყავი მიწათმოქმედების გაჩენასთან დაკავშირებით. ძველთაგანვე იყო ცნობილი აგრეთვე მინერალური წყლების სამკურნალო თვისებები. სამეცნიერო წარმოდგენები ბუნებრივი წყლების თვისებების, წარმოშობის, დაგროვების პირობებისა და დედამიწაზე წყლის ბრუნვის შესახებ ჩაისახა ძვ. წ. I ათასწლეულში (თალესი, არისტოტელე, ლუკრეციუსი, ვიტრუვიუსი და სხვ.).
შუა საუკუნეებში მიწისქვეშა წყლების შესწავლას ხელს უწყობდა მათ პრაქტიკულ გამოყენებასთან დაკავშირებული სამუშოების გაფართოება. მიწისქვეშა წყლებს და მათ როლს ბუნებრივ პროცესებში მიეძღვნა გეორგ აგრიკოლას, ანტონიო ვალისნერის, ედმ მარიოტის, ბერნარ პალისის, ნიკოლაუს სტენოს, მიხეილ ლომონოსოვისა და სხვ. ნაშრომები.
დამოუკიდებელ სამეცნიერო დარგად ჰიდროგეოლოგია XIX საუკუნის II ნახევარში ჩამოყალიბდა. მის დაფუძნებაში და განვითარებაში (XIX ს. II ნახ. - XX ს. დასაწყ.) დიდი როლი შეასრულეს ფრანგმა მეცნიერებმა ა. დარსიმ, ლ. დე ლონემ, ჟ. დიუპიუმ, ა. შეზიმ; გერმანელმა მეცნიერებმა კ. კაილჰაკმა, ჰ. ჰეფერმა; ავსტრიელმა მეცნიერებმა ე. ზიუსმა, ფ. ფორხჰაიმერმა; ამერიკელმა მეცნიერებმა ჩ. სლიხტერმა, ა. ჰეიზენმა, ჩ. ჰეისმა; რუსმა მეცნიერებმა ვ. დოკუჩაევმა, ი. მუშკეტოვმა, ს. ნიკიტინმა, პ. ოტოცკიმ და სხვ.
საზღვარგარეთ კვლევა ჰიდროგეოლოგიის დარგში მიმდინარეობს უნივერსიტეტებში, სამეცნიერო-კვლევის დაწესებულებებში, სახელმწიფო გეოლოგიის სამსახურში და დიდ ფირმებში, რომელთა საქმიანობა დაკავშირებულია წყალმომარაგებასთან, ჰიდროტექნიკურ მშენებლობასთან და ირიგაციასთან. აღსანიშნავია ამერიკელი მეცნიერების ა. ლეინის, მ. მასკეტის, ო. მეინცერის, კ. ტერცაგის, რ. დე უისტის, ფრანგი მეცნიერების ფ. დიენერტის, ე.მარტელისა და სხვ. შრომები.
საქართველოში არსებული მიწისქვეშა (თერმული) წყლების შესახებ უძველესი წერილობითი ცნობები გვაქვს "ქართლის ცხოვრებაში" (ცნობა მეფე ვახტანგ გორგასლის მიერ თბილისის დაარსების შესახებ) და უცხოელ მოგზაურთა ჩანაწერებში. პირველი მეცნიერული ხასიათის ცნობები მინერალური წყლების შესახებ ეკუთვნის ი. ა. გიულდენდშტედს და ვახუშტი ბატონიშვილს.
XIX საუკუნის II ნახევარში საქართველოს ტერიტორიის სისტემური გეოლოგიური კვლევის დაწყებასთან დაკავშირებით გარკვეული ყურადღება მიწისქვეშა წყლების კვლევასაც ექცეოდა.
ბჰუტანი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბჰუტანმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბჰუტანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ნიშაბური
ნიშაბური — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში, ხორასან-რეზავის ოსტანში. მდებარეობს ნაყოფიერ ვაკეზე, ბინამუდის მთების მთისწინეთში, რეგიონულ დედაქალაქ მაშადის სიახლოვეს. 2006 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 270 972 ადამიანს. ქალაქის სახელწოდება სანსკრიტიდან მომდინარეობს (Nisha-Pur - ღამის ქალაქი), რადგან ერთ დროს ამ ტერიტორიას ინდოელი მმართველები მართავდნენ.
რეგიონის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობაზეა დამყარებული. მთავარი კულტურებია მარცვლეული და ბამბა.
ნიშაპური მრავალი პოეტისა და ცნობილი ადამიანის სამშობლოა. მათ შორისაა პოეტი და მათემატიკოსი ომარ ხაიამი, რომელიც აქ 1048 წელს დაიბადა და დასაფლავებულია ქალაქიდან რამდენიმე მილში.
მამბახაო
მამბახაო (ოფიციალურად მამბახაოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Mambajao; Bayan ng Mambajao) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კამიგინის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 094 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კამიგინის მუნიციპალიტეტები
Crassiclava omia
Crassiclava omia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კავკასიური შურთხი
კავკასიური შურთხი (Tetraogallus caucasicus) — ფრინველი ქათმისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 50 სმ, წონა 2 კგ. ფერად რუხია, წვრილი შავი და წითური ზოლები და კოპლები აქვს. გავრცელებულია კავკასიონის მთავარ ქედსა და მის განშტოებებზე ზღვის დონიდან 1800-4000 მეტრზე. მობინადრეა. კავკასიური შურთხი ბუდეს მიწაზე იკეთებს — ქვებში ან კლდეებშუა. დებს 8-10 მორუხო კვერცხს. კრუხობს 3 კვირას. იკვებება მცენარის თესლით, კვირტებით, ყლორტებით, კენკრით, ტუბერებით, აგრეთვე მწერებით. ზამთარში იკვებება ჯიხვების საბალახოზე (ჯიხვი ფლოქვებით აფხვიერებს თოვლს და უადვილებს შურთხს საკვების მოპოვებას, შურთხი კი უფრო ფრთხილია და ჯიხვებს საფრთხეს ატყობინებს). ყველგან დაცულია. ლაგოდეხის ნაკრძალში მისი 70-მდე ინდივიდი ბინადრობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქათმისნაირნი
ბჰუტანი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბჰუტანმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბჰუტანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ადიღეური ენა
ადიღეური ენა, დასავლეთ-ჩერქეზული ენა (адыгабзэ) — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის აფხაზურ-ადიღური ჯგუფის ადიღური ქვეჯგუფის ახალდამწერლობიანი ენა. გავრცეებულია რუსეთის ფედერაციის რესპულიკა ადიღეში და კრასნოდარის მხარის ტუაფსესა და ლაზარევსკაიას რაიონებში.
ადიღეურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 500 000 კაცი, მათ შორის რუსეთის ფედერაციაში 125 000 (1993), თურქეთში 278 000 (2000), იორდანიაში 44 300 (1986), სირიაში 25 000.
აქვს ოთხი დიალექტი: ჭემგუური, აბძახური, ბჟედუღური და შაფსუღური. სალიტერატურო ენის საფუძველია ჭემგუური დიალექტი, რომელსაც შედარებით მარტივი კონსონანტური სისტემა ახასიათებს.
ადიღეური ენის ხმოვანთა სისტემა მარტივია. გამოიყოფა სამი ხმოვანი ა, გრძელი ა და ჷ. ეს ხმოვნები ჲ და სონანტებთან ქმნის დიფთონგებს. თანხმოვანთა სისტემა რთულია. ხშულები სამეულებრივი სისტემით არის წარმოდგენილი. უფრო ძველი — ოთხეულებრივი სისტემა შემონახული აქვს ბჟედუღურსა და შაფსუღურ კილოებს. შიშინა სიბილანტებში გამოიყოფა მაგარი და არამაგარი ფონემები. სპეციფიკური ფონემებია: სისინ-შიშინა სპირანტები, ლაბიალიზებული თანხმოვნები, შუაენისმიერი სპირანტები, ლატერალები, ფარინგალური და ლარინგალური თანხმოვნები. ფუძეებს სრულხმოვნობა ახასიათებს.
ადიღეურ ენაში სახელთა სისტემა მარტივია, ზმნისა — რთული. არსებით სახელს აქვს ბრუნვის, რიცხვის, განსაზღვრებისა და კუთვნილების კატეგორიები. საკუთარი სახელები, როგორც წესი, არ დაირთავს სახელობითისა და ერგატივის ბრუნვათა აფიქსებს. რიცხვითი სახელები 30-მდე ათეულებრივი სისტემისაა, შემდეგ კი ოცეულებრივისა. ზმნა შეიძლება იყოს მონოპერსონალურიცა და პოლიპერსონალურიც. პირი პრეფიქსებითაა გამოხატული. გაირჩევა ორი რიგის პირის აფიქსები ნომინატივის რიგისა ს ჷ - (ჷ-თი გახმოვანებული) და ერგატივის რიგისა ს- (გაუხმოვანებელი). პოლიპერსონალურ ზმნაში პირველი ადგილი უჭირავს ნომინატივის რიგის პირის პრეფიქსს. დინამიკურ ზმნებს აქვს დრო-კილოთა რთული სისტემა. გამოიყოფა შემდეგი სისტყვაწარმოებითი კატეგორიები; კაუზატივის, ქცევის, თანაობის, საურთიერთო, საზიარო, პოტენციალისის, უნებურობისა და მიჩნევის. ზმნა გვარს ვერ არჩევს. მიმღეობას შეიძლება ერთდროულად ჰქონდეს როგორც ბრუნვის, ისე პირის აფიქსები. პრევერბთა სისტემა რთულია. ზმნური სიტყვაწარმოების ერთ-ერთი სახეობაა ინკორპორაცია. გარდამავალი ზმნა ერგატიული კონსტრუქციისაა. ჰიპოტაქსი არ არის განვითარებული. დამოკიდებული წინადადების ფუნქციას ასრულებს ზმნის ინფინიტივური ფორმები.
ლექსიკაში შეიმჩნევა ძველად შეთვისებული სიტყვები ქართული, ოსური, თურქული და არაბული ენებიდან. ამჟამად სალიტერატურო ენის ლექსიკა გამდიდრებულია რუსულიდან შესული სიტყვებით. 1918 წელს შედგა ადიღეური ანბანი არაბული გრაფიკის საფუძველზე; 1927 წლიდან გავრცელდა ლათინური ანბანი; 1938 წლიდან დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას.
ანბანი
სალიტერატურო ენაში გამოიყენება შემდეგი ასოები.
სქოლიო
კატეგორია:ადიღეური ენა
შავი ანტილოპა
შავი ანტილოპა (Hippotragus niger) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკის სავანებში — კენიაში და სამხრეთ აფრიკაში. მოიცავს ხუთ ქვესახეობას:
სქოლიო
კატეგორია:ცხენისებრი ანტილოპა
შვეიცარიის სუპერლიგა
შვეიცარიის სუპერ ლიგა — ყოველწლიური უმაღლესი საფეხბურთო ჩემპიონატი შვეიცარიაში, რომელიც ტარდება 1897 წლიდან.
ჩემპიონატის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია ციურიხის „გრასჰოპერი“. მოქმედი ჩემპიონია „ბაზელი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები კატეგორია:შვეიცარიის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგა
კიტიონი
კიტიონი (Κίτιον, kt ან  kty, Citium ) — ძველი ქალაქი კუნძულ კვიპროსზე, ახლანდელ ქალაქ ლარნაკასთან ახლოს, მისგან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის სანაპიროზე. ყველაზე ადრეული ნაშთები განეკუთვნება მიკენური ხანის ბერძნულ კოლონიას (დაახლ. ძვ. წ. 1400–1100 წწ.). შემდგომში გახდა ფინიკიელთა კოლონია. ძველბერძნული სახელი წარმოშობილია ფინიკიურიდან. ბიბლიაში მოხსენიებული „ქითიმი“, რომელიც ამ სახელს უკავშირდება, მთლიანი კუნძულის აღსანიშნავადაც გამოიყენება. აღმოჩენილ წერილობით წყაროებზე დაყრდნობით ივარაუდება, რომ კიტიონი ტვიროსს ექვემდებარებოდა. ასურეთის მეფე სარგონ II-ის აქ აღმოჩენილი სტელა მიუთითებს იმაზე, რომ ასურელთა მმართველობის პერიოდში (ძვ. წ. 709–668 წწ.) ქალაქი კვიპროსის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. ძვ. წ. 499, 386 და შემდგომი წლების, ასევე 353 წლის ბერძენთა აჯანყებების დროს კიტიონი სპარსელთა ერთგულებას ინარჩუნებდა. მნიშვნელოვან ქალაქად დარჩა ალექსანდრე მაკედონელის მიერ სპარსეთის დაპყრობის შემდეგაც. თუმცა არაერთხელ დაზარალდა მიწისძვრების შედეგად. შუა საუკუნეებში ნავსადგური ლამით ამოივსო, მოსახლეობა კი გადასახლდა იქ, სადაც ახლა ლარნაკაა.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ქალაქი-სახელმწიფო კატეგორია:ფინიკიური კოლონიები
Crassispira
Crassispira — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტრირ-ნორდი
ტრირ-ნორდი არის ქალაქ ტრირის (რაინლანდ-პფალცის მხარე, დასავლეთი გერმანია) 19-დან ერთ-ერთი უბანი. ქალაქ ტრირის ამ უბნის მოსახლეობა 2009 წლის მდგომარეობით 13 539 კაცს შეადგენს.
გეოგრაფია
ტრირ-ნორდი ეწოდება უბანს, რომელიც ტრირის ისტორიულად ჩამოყალიბებული ძველი ურბანული ნაწილის ჩრდილოეთით მდებარეობს და რუვერ/აიტელსბახის უბნამდე მონაკვეთს წვდება. უბნის ფართობი მოიცავს 376,9 ჰექტარს. ტრირ-ნორდი უშუალოდ პორტა ნიგრასთან იწყება და მოიცავს (ისტორიულად არსებული) რომაული სასაფლაო ტერიტორიას.
ქალაქის ეს ნაწილი მოიცავს ასევე პაულინისა და მაარის უბნებს და ცურლაუბენის სანაპირო ზოლსაც. ნელსის მამულს პარკითურთ („ნელსის პარკი“) და წრიული გამანაწილებელი გზით. აქვეა ყოფილი სამხედრო ქალაქი „კასტელფორტე“, რომელსაც აქ დაბანაკებული საფრანგეთის არმია გამოიყენებდა 1999 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრირი
წმინდა სტაქოსი
წმინდა სტაქოსი (Στάχυς) – კონსტანტინოპოლის პირველი პატრიარქი 38 წლიდან 54 წლამდე. მას საკმაოდ ახლო კავშირი ჰქონდა წმინდა ანდრია პირველწოდებულსა და წმინდა პავლესთან.
კატეგორია:ბიზანტიის ეპისკოპოსები
ბჰუტანი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბჰუტანმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბჰუტანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აისაი
მინი|250px|რუკაზე ნაჩვენებია აისაის მდებარეობა აიტის პრეფექტურაში ([[2006 წ.).]] აისაი (愛西市) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ ნაწილში, აიტის პრეფექტურაში. 2005 წლის 15 მარტის მონაცემებით აისაის ფართობია 66.63 კმ², ცხოვრობს – 65,597 კაცი, სიმჭიდროვე – 984 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალაქები (პრეფექტურა აიტი) კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ვარსკვლავიერი სიდიდე
მინი|350px|[[ასტეროიდი 65 კიბელა და 2 ვარსკვლავი თავისი ვარსკვლავური სიდიდის მაჩვენებლბით]]
ვარსკვლავიერი სიდიდე (ხილული) — ციური სხეულის (ვარსკვლავის, პლანეტის და ა. შ.) მიერ დედამიწაზე, მხედველობის სხივის მართობულ სიბრტყეში შექმნილი განათებულობის ზომა. ახასიათებს მნათობის ბრწყინვალება. ვარსკვლავიერი სიდიდის განსაზღვრისას გათვალისწინებულია მნათობის სხივთა შესუსტება დედამიწის ატმოსფეროს განჭოლვისას.
პირველად შემოიღო ჰიპარქემ (ძვ. წ. II ს.), რომელმაც შეუიარაღებელი თვალით ხილვადი ყველა ვარსკვლავი 6 კლასად დაყო.
საგაი (კამიგინი)
საგაი (ოფიციალურად საგაის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Sagay; Bayan ng Sagay) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კამიგინის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 826 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
ვარსკვლავიერი სიდიდე
ლიტერატურა
კატეგორია:ასტრონომია
საგაი (კამიგინი)
სქოლიო
კატეგორია:კამიგინის მუნიციპალიტეტები
ამა (ქალაქი)
მინი|რუკაზე ნაჩვენებია ამას მდებარეობა აიტის პრეფექტურაში ამა — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს სამხრეთ ნაწილში, აიტის პრეფექტურაში. ამას ფართობია 27.59 კმ², ცხოვრობს – 86,103 კაცი,
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალაქები (პრეფექტურა აიტი) კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
მარსი (შოკოლადი)
მარსი — შოკოლადის ნაწარმი ნუგათი და კარამელით; ტრანსნაციონალური კომპანია „მარსის“ აღიარებული ბრენდი, რომელიც 1923 წლიდან გამოდის. მარსი ამერიკაში ცნობილია სახელით „მილკი-უეი“ (Milky Way), თავად „მარსი“ 2000 წლიდან გაყიდვაში აღარ არის. კომპანია მარსის შტაბ-ბინა მაკლინშია, ნიუ-ჯერსი. კომპანია ასევე აწარმოებს M&M’s, Snickers, Dove, Skittles და Twix. მისი პროდუქცია მსოფლიოს მრვალ ქვეყანაში ვრცელდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოკოლადი
კავკასიური როჭო
კავკასიური როჭო (Lyrurus mlokosiewiczi, Tetrao mlokosiewiczi) — ფრინველი როჭოსებრთა ოჯახისა. აღმოჩენილია ლაგოდეხის ნაკრძალის ტერიტორიაზე 1875 წელს პოლონელი ბუნებისმეტყველის ლუდვიკ მლოკოსიევიჩის მიერ. გავრცელებულია მთავარი კავკასიონის ქედსა და მცირე კავკასიონის ალპურ ველებზე ზღვის დონიდან 1500-3000 მ-მდე. ზამთარში ტყეს აფარებს თავს. მამალი კავკასიური როჭო შავია, კიდურა საჭის ბუმბული ქვემოთ აქვს მოხრილი. დედალი ჭრელია. ბუდეს მიწაზე იკეთებს. დებს 2-10 კვერცხს. იკვებება თესლით, კენკრით, ხილით, ნორჩი ყლორტებითა და ფოთლებით, ჭიებით, ლოკოკინებით. კავკასიური როჭო ჩვენი ფაუნის ძვირფასი წარმომადგენელია და მას ყველგან იცავენ. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“ და ლაგოდეხში 700-მდე ინდივიდი ბინადრობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:როჭოსებრნი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
დიეგო ალვესი
დიეგო ალვეს კარეირა (Diego Alves Carreira; დ. 24 ივნისი, 1984; რიო-დე-ჟანეირო), აგრეთვე ცნობილი როგორც ალვესი — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, მეკარე. „ფლამენგოსა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი.
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „ატლეტიკო მინეიროში“. 2007 წლის 24 ივლისს გადავიდა „ალმერიაში“.
„ვალენსიაში“ მისი დებიუტი შედგა 2011 წლის 13 სექტემბერს, ბელგიურ „გენკთან“ ფრედ, 0–0 დასრულებულ მატჩში, უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო მინეიროს ფეხბურთელები კატეგორია:ფლამენგოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:ალმერიის ფეხბურთელები
Dear Mama
„Dear Mama“ — ამერიკელი რეპერ ტუპაკ შაკურის სინგლი, ალბომიდან Me Against the World. იგი გამოვიდა 1995 წელს. სიმღერა ეძღვნება ტუპაკის დედას, აფინი შაკურს და დაიწერა 1994 წელს.
კომპოზიციაში გამოყენებულია სემპლები სიმღერებიდან Sadie (The Spinners) და In All My Wildest Dreams (ჯო სემპლი).
2010 წელს Dear Mama შეტანილი იქნა აშშ-ს კონგრესის ბიბლიოთეკაში, რომელიც დაფუძნებული იქნა 2000 წელს. ამ არქივში დაცულია ჩანაწერები, რომელთაც აქვთ კულტურული, ისტორიული ან ესთეტიკური მნიშვნელობა ან ასახავენ ქვეყნის რეალურ ცხოვრებას,
ბჰუტანი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბჰუტანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მიხეილ ლელაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მიხეილ ლელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბესლეთის ხიდი
ბესლეთის ხიდი (ასევე თამარის ხიდი) — XI საუკუნის თაღოვანი ხიდი აფხაზეთში, მდინარე ბესლეთზე. მდებარეობს სოხუმიდან 5 კილომეტრში, სოფელ ბესლეთში.
ასომთავრული წარწერა
მინი|მარცხნივ|წარწერა ბესლეთის ხიდზე პირველად ქართული ასომთავრული წარწერა ხიდზე შემჩნეულ იქნა 1935 წელს ადგილობრივი მხარეთმცოდნის ი. პ. არძინბას მიერ. მანვე გაწმინდა ხიდი მავნე დამანგრეველი მცენარეებისაგან. 1939 წელს ხიდს პირველად ჩაუტარდა რესტავრაცია.
აკადემიკოსი ნ. პ. სევეროვი აღნიშნავდა: სართავი თაღის შემკრავ ბოლოებზე ამოჭრილი ქართული ასოები ზომით 25 სმ. სიდიდის პალეოგრაფიული ნიშნებით ნაწერი ეკუთვნის XI-XII საუკუნეებს. იმავე აზრის იყო აკადემიკოსი გ. ჩუბინიშვილი, რომელმაც ამოიკითხა ხსენებული ტექსტი.
დასავლეთ კიდეზე მოთავსებულია ერთსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა წარწერაში დასახელებულია საქართველოს მეფე ბაგრატ III (978-1014), ან ბაგრატ IV (1027-1072).
ხიდის აღწერა
პალეოგრაფიული ნიშნების, კედლის წყობისა და სამშენებლო მასალების თვისებურებების მიხედვით ძეგლი მიეკუთვნება XI საუკუნეს. ხიდი თაღურადაა გადაწყვეტილი, რომლის მალი შეადგენს 6 მეტრს, სიგრძე — 13,2 მეტრს. მდინარის უშუალო დონიდან თაღის სიმაღლე 8,4 მეტრია, ხოლო სუფთად თაღის კი — 5,9 მეტრი.
ხიდი აგებულია დიდი ზომის მაგარი ჯიშის კირქვებისაგან, რომელთა სიგრძე ერთ მეტრამდე აღწევს, განი — 0,35 მეტრს. ქვებზე ორნამენტული სიფაქიზით ამოკვეთილია ქართული ასოები — ასომთავრული. ქვებს შორის ორ რიგად ჩრთულია თხელი ოთხკუთხური მეტად მტკიცე სიმაგრის კარგად გამომწვარი აგური.
ხიდისთვის შერჩეულია, როგორც ესტეთიკურად, ისე ტექნიკურად მოხერხებული ადგილი — მდინარის ვიწრო ყელი, კლდოვან ფენებზე. კირის ხსნარი, რომლითაც აგებულია ხიდი, საუკუნეების განმავლობაში ქვაზე მტკიცე გამხდარა.
ხიდთან ადრე ბესლეთის ციხე მდგარა, რომელიც ვიწრო ხეობაში ქალაქის შემოსასვლელს მთის ტომების თავდასხმებისგან იცავდა. ხიდის თავთან ბოლო დრომდე შემონახული იყო მონუმენტური ქვა-სტელა ქართული ტექსტით. 1990-იანი წლების დასაწყისში სტელა დაიკარგა.
ვინაიდან ტერიტიტორია ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, ბესლეთის ხიდის შესწავლა და რესტავრაცია შეუძლებელია, ხიდი საჭიროებს მცენარეული საფარისგან გასუფთავებას.
ბესლეთის ხიდს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
დიტრიხ ბუქსტეჰუდე
thumb|ბუქსტეჰუდეს შესაძლო პორტრეტი დიტრიხ ბუქსტეჰუდე (დ. 1637/1639, ჰელსინგბორგი ან ოლდესლოე — გ. 9 მაისი, 1707, ლიუბეკი) — მაღალი ბაროკოს ეპოქის დანიელ-გერმანელი კომპოზიტორი და ორგანისტი. მისმა მუსიკამ დიდი გავლენა იქონია კომპოზიტორ იოჰან სებასტიან ბახსა და გუსტავ მალერზე
ცხოვრება
დიტერიხ ბუქსტეჰუდე (დანიურად-დიდერიკ ბუქსტეჰუდე Diderik Buxtehude) 1637 წელს დაიბადა. დაბადების ადგილად უფრო ხშირად მიჩნეულია ჰელსინგბორგი, რომელიც იმ დროს დანიას ეკუთვნოდა. არსებობს ნაკლებადდასაბუთებული და, შესაბამისად, ნაკლებადსარწმუნო მოსაზრებაც მისი ოლდესლოეში დაბადების შესახებაც. მუსიკოსის მამა, პროფესიით ორღანისტი იოჰან ბუქსტეჰუდე წარმოშობით სწორედ ოლდესლოედან (დღევანდელი შლეზვიგ-ჰოლშტაინი, გერმანია) იყო. 1641 წელს იოჰან ბუქსტეჰუდე ქალაქ ჰელსინგერის ტაძარში მსახურობდა. ამ ქალაქში გაატარა ბავშვობა დიტერიხმაც და აქვე დაასრულა ლათინური სკოლა.
ი.ს. ბახი დიდად აფასებდა ბუქსტეჰუდეს შემოქმედებას. 1705 წელს მან 400 კილომეტრზე მეტი გაიარა არნშტადტიდან ფეხით, იმისათვის, რომ ბუქსტეჰუდე ენახა და მისთვის მოესმინა. ლიუბეკში ბახმა კარგა ხანს დაჰყო. სავარაუდოდ, იგი გაკვეთილებსაც იღებდა ბუქსტეჰუდესაგან.
ბუქსტეჰუდე 1707 წელს გარდაიცვალა, ლიუბეკში. დაასაფლავეს იმავე ტაძარში, სადაც მსახურობდა, ორგანთან ახლოს. 1942 წელს ბრიტანული ავიაციის მიერ დაბომბვამ დააზიანა ტაძარი და საფლავის ქვა. ქვა აღადგინეს 1957 წელს, კომპოზიტორის გარდაცვალებიდან 250-ე წლისთავზე.
ბუქსტეჰუდე აღიარებულია ჩრდილოგერმანული საორგანო სკოლის ბრწყინვალე წარმომადგენლად. მისი გარდაცვალების შემდეგ ლიუბეკის წმ. მარიას ტაძრის ორგანისტობა გადაიბარა მისმა სიძემ და მოწაფემ იოჰან ქრისტიან შიფერდეკერმა. სხვა მოსწავლეებიდან ცნობილია ასევე ნიკოლაუს ბრუნსი.
კომპოზიტორის მუსიკალური შემოქმედების დიდი ადგილი საღვთისმსახურო მუსიკას ეკუთვნის. ბუქსტეჰუდე თავის შემოქმედებაში ცდილობს, ტექსტის შინაარსი საკუთარ თავში ცოცხლად განიცადოს. შესაძლებელია, რომ იგი ცდილობდა პიეტიზმის მუსიკალურად გამოხატვას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები კატეგორია:ორგანისტები კატეგორია:დანიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1637 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1707
887
თარიღი უცნობია
*
თამარ ლაშქარაშვილი
თამარ ლაშქარაშვილი (დ. 23 მარტი, 1916, თბილისი — გ. ) — თანამდებობის პირი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ სკოლის დამსახურებული მასწავლებელი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1937–1951 წლებში იყო საშუალო სკოლების მასწავლებელი, სასწავლო ნაწილის გამგე, დირექტორი. 1951 წლიდან — პარტიის თბილისის საოლქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, თბილისის საქალაქო კომიტეტის მდივანი, შემდეგ თბილისის საოლქო კომიტეტის მდივანი. 1953 წლიდან საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, განყოფილების გამგის მოადგილე. 1960–1976 წლებში — საქართველოს სსრ განათლების მინისტრი. 1976 წლიდან საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივანი. საქართველოს სსრ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. არჩეული იყო სსრ კავშირის VII და VIII მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად და საქართველოს სსრ III, IV, V, VI, IX, X, XI მოწვევათა უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. დაჯილდოვებულია მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები თ კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
Crassispira abdera
Crassispira abdera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ასურეთის მეფეები
ასურეთის მეფეები ძვ. წ. XXI - VII საუკუნეებში.
ასურეთის უძველეს ისტორიაზე ინფორმაცია მწირია. ქვეყნის გული - ქალაქი სახელმწიფო აშური, რომელსაც სახელი მთავარი ასურული ღმერთის აშურის პატივსაცემად დაერქვა და ტიგროსის შუა დინებაზე მდებარეობდა, უკვე ძვ. წ. III ათასწლეულში არსებობდა. ძვ. წ. XXI საუკუნეში აშურში ურის მესამე დინასტია ბატონობდა. მოგვიანებით ქალაქში საკუთარი მმართველბი გამოჩნდნენ - იშიაკუმები, რომლებსაც მოგვიანებით მეფეები ეწოდათ. ესენი აშურის მთავარი ქურუმები იყვნენ. წოდება მემკვიდრეობით გადადიოდა, მაგრამ ძალაუფლება ქალაქის საბჭოს მიერ იყო შეზღუდული. პირველ ცნობილ იშიაკუმებს - უშპიას და კიკიას არასემიტური, სავარაუდოდ სუბარიული სახელები ერქვათ. კიკია ტრადიციულად მოიხსენიება როგორც აშურის დამაარსებელი. სავარაუდოდ მანამდე აშური იყო ტაძარი, რომლის გარშემოც კარვებში ცხოვრობდნენ აისორები.
პირველი დინასტია
ძვ. წ. XX საუკუნის დასაწყისში ვინმე პუზურ აშურ I სათავე დაუდო ახალ დინასტიას, რომელმაც განდიდებას ილუშუმას დროს მიაღწია. ამ პერიოდში აშური ზემო მესოპოტამიის სავაჭრო ცენტრად იქცა. ძვ. წ. XIX საუკუნის მიწურულს ერიშუმ II ჩამოაგდო ამორეველთა ბელადმა შამშიადადმა. მალე მან შექმნა სამეფო, რომელიც არ ჩამოუვარდებოდა ბაბილონეთს. თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისი ვაჟები (უკანასკნელი მმართველობდა მარიში.) დაამარცხა ბაბილონის მეფემ ხამურაბიმ და ძვ. წ. 1757 წელს მათ ბაბილონის ძალაუფლება აღიარეს. ასურეთი კვლავ დაქვეითდა რამდენიმე საუკუნის მანძილზე. ამის შემდეგ აშური აქადური ქალაქ სახელმწიფო იყო ხურიტულ სამყაროში.
დაქვეითება
იმშე-დაგანის შემდეგ აშურის მმართველების მხოლოდ სხელებია ჩვენთვის ცნობილი. მათ არ დაუტოვებიათ არც წარწერები არც დოკუმენტები, და ძვ. წ. XIV საუკუნემდე არცერთს არ ჰქონდა მეფის ტიტული. ბაბილონის შემდეგ აშური ემორჩილებოდა მითანის სამეფოს. მხოლოდ მითანის დაქვეითების შემდეგ ძვ. წ. XV საუკუნის მიწურულს ასურეთი ისევ დაწინაურდა.
მესამე დინასტია
აშურბელნიშეშუმ აღადგინა ქალაქის კედლები, ხოლო მისი შვილიშვილი აშურუბალიტ I-მა ოფიციალურად მიიღო ასურეთის მეფის ტიტული. მათ შემცველებს უწევდათ მძიმე, მაგრამ წარმატებული ბრძოლები მიტანიასთან და ბაბილონეთთან. სალმანასარ I-სა და ტიკულტი-ნინურტა I-ს დროს ასურეთი გახდა წინა აზიის უძლიერესი სახელმწიფო. მაგრამ ამჯერადაც მისი აღმავლობა ას წელზე მეტხანს არ გაგრძელებულა. უკვე ტიკულტი-ნინურტას ვაჟებისას დაიწყო არეულობები და სამეფო ხელისუფლების შესუსტება. ასურეთი ბაბილონის გავლენის სფეროში მოექცა, სადაც ძვ. წ. XII საუკუნიდან ისინას მეორე დინასტია გაბატონდა. ბაბილონის მეფეებმა ნინურტანადინშუმმა და ნაბუ-კუდურიუცურ I-მა რამდენიმეჯერ გაილაშქრეს ასერეთზე. ასურეთი კვლავ გაძლიერდა ტიგლათფილესერ I-ს გამეფების შემდეგ, თუმცა მისმა შემცვლელებმა ვერ მოახერხეს ქვეყანაში ძალაუფლების შენარჩუნება. ტუკულტიაპალ-ეშარას გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე აშარედაპალ-ეცური. ხანგძლივი ბრძოლის შემდეგ იგი მისმა ძმამ აშურბელკალამ შეცვალა. ამ გადატრიალებას სხვა არეულობებიც მოყვა. სანამ სამოქალაქო ომები მიდიოდა, ქვეყანას არამეული ტომები ესხმოდნენ თავს. წყაროები გვითხრობენ, რომ მომთაბარე არამეელები ხოცავდნენ ზრდასრულ მოსახლეობას და ბავშვებს მონებად ყიდნენ, იპარავდნენ ცხენებს და ხორბალს.
მეოთხე დინასტია
მხოლოდ ძვ. წ. X საუკუნის მეორე ნახევრიდან ასურეთის ტახტზე ისევ ენერგიული მეფეები ავიდნენ, რომლებმაც შეძლეს სახელმწიფოს აღზევება. ადად-ნირარი II-მ და მისმა ვაჟმა ტუკულტი-ნიპურტა II დაიპყრეს ტიგროსი საღავეების ჩრდილოეთი მიწები არაქსამდე და ეომებოდნენ ნაირებს და ურარტუელებს. ეს პოლიტიკა გრძელდებოდა აშურნასირაპალ II, სალმანასარ III, შამშიადად V-სა და ადად-ნირარი III-ს დროს. შემდეგ ქვეყანაში ისევ დაიწყო არეულობა, რომელმაც რამდენიმე ათწლეული გასტანა. ადად-ნირარი III-ს შვილების მიერ დაწყებული სამოქალაქო ომებისას ასურეთის საერთაშორისო მნიშვნელობა შემცირდა. ქვეყნის მოწესრიგება ტიგლათფილესერ III-მ მოახერხა.
მეხუთე დინასტია
ტუკულტიაპალ-ეშარა III-მ, შულმანუაშარედმა, შარუმკენ II-მ, სინახე-ერიბამ, აშურახეიდინამ და აშურბანიპალმა ასურეთი ახლო აღმოსავლეთის უძლიერეს სახელმწიფოდ აქციეს. მაგრამ შემდეგ დაიწყო ასურეთის სწრაფი დაღმასვლა. ისტორიის ამ პერიოდზე ძალიან ცოტა ცნობები მოგვეპოვება. აშურბანიპალის გარდაცვალების შემდეგ მაშინვე დაიწყო აჯანყება ბაბილონში, ბაბილონელებმა დასახმარებლად ქალდეის დიდებული ნაბუაპლუუცური მოიწვიეს. ახალი მეფე აშურეტელილანი იბრძოდა მის წინააღმდეგ. ამასობაში ასურეთს დასავლეთ პროვინციები ჩამოშორდა. ფარაონმა ფსამეტიხმა აიღო აშდოდი, ხოლო იუდეის მეფემ იოშიამ კი დაიკავა ჩრდილო პალესტინა. ძვ. წ. 626 წლის ბოლოს ნაბუაპლუუცური ბაბილონის მეფედ გამოცხადდა. მან კავშირები დაამყარა მიდიის მეფესთან და არაბებთან, რის შემდეგაც სამი მხრიდან შეუტიეს ასურეთს.
ძვ. წ. 616 წელს ნაბუაპლუუცურმა ასურელები დაამარცხა. შემდეგ წელს კი ბბილონელებმა აშურის ალყა დაიწყეს. სინშარიშკუნიმ შეძლო დედაქალაქის შენარჩუნება, მაგრამ ძვ. წ. 614 წელს აშური მიდიის მეფემ კიაკსარმა აიღო. ქალაქი გაიძარცვა და დაინგრა, მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი გაწყდა. ძვ. წ. 612 წელს ბაბილონელებმა და მიდიელებმა სამთვიანი ალყის შემდეგ აიღეს ასურეთის დედაქალაქი ნინევია. ამ ქალაქმაც აშურის სავალალო ბედი გაიზიარა. თქმულების თანახმად მეფე სინშარიშკუნმა თავის სასახლეში თავის განძთან ერთად დაიწვა თავი.
დასავლეთით ხარანში ასურეთის მეფედ თავი ქურუმმა აშურბალიტმა გამოაცხადა, მაგრამ ძვ. წ. 610 წელს როდესაც ბაბილონელები ხარანთან მივიდნენ, ასურელები უბრძოლველად გაიქცნენ. ამის შემდეგ ასურეთის სახელმწიფომ არსებობა საბოლოოდ შეწყვიტა და მისი მიწები გამარჯვებულებმა გაიყვეს.
რესურსები ინტერნეტში
*
Imaginaerum
Imaginaerum — ფინური სიმფონიური მეტალ-ჯგუფ Nightwish-ის რიგით მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2011 წლის 30 ნოემბერს. ეს არის კონცეპტუალური ალბომი, რომელშიც საუბარია მომაკვდავ კომპოზიტორზე, რომელიც იხსენებს ახალგაზრდობის წლებს. 2013 წელს გამოვიდა ამავე სახელწოდების ფილმი, რომელზეც მუშაობდა სტოვე ჰარიუ, ჯგუფის მუსიკალური ვიდეოს The Islander რეჟისორი.
სქოლიო
კატეგორია:Nightwish-ის ალბომები კატეგორია:2011 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
So Many Tears
„So Many Tears“ — ამერიკელი რეპერ ტუპაკ შაკურის სინგლი, ალბომიდან Me Against the World. იგი გამოვიდა 1995 წელს და ითვლება ტუპაკის ერთ-ერთ სევდიან და ემოციურ სიმღერად, რომელშიც საუბარია ტკივილსა და თვითგადარჩენაზე.
სიმღერის მიხედვით გადაღებული იქნა ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო, რომელშიც თავად ტუპაკი არ მონაწილეობდა, ვინაიდან ამ დროს ციხეში, სექსუალური ძალადობის მუხლით იმყოფებოდა.
სიმღერაში გამოყენებულია სტივი უანდერის "That Girl"-ის ნაწყვეტი.
აშშ-ს რეპ ჩარტში სინგლმა #6 პოზიცია დაიკავა. აშშ-ს ჰიპ-ჰოპ/რ’ნ’ბ სიაში მას #21, ხოლო ბილბორდის საუკეთესო 100-ეულში - #44 ერგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის სიმღერები კატეგორია:1995 წლის სიმღერები
ბჰუტანი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბჰუტანმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბჰუტანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯორჯ უოლტერ ტირელი
ჯორჯ უოლტერ ტირელი (George Walter Tyrrell; დ. 30 მაისი 1883, უოტფორდი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 20 ივლისი 1961, გლაზგო) — ინგლისელი გეოლოგი, პეტროგრაფი. 1906 წლიდან ასწავლიდა გლაზგოს უნივერსიტეტში.
ხელმძღვანელობდა შოტლანდიის სამეცნიერო ექსპედიციებს შპიცბერგენსა (1919) და ისლანდიაში (1924). ტირელის ძირითადი შრომები ეხება პეტროლოგიის, ვულკანოლოგიისა და მაგმური პროცესების ტექტონიკასთან კავშირის საკითხებს.
იკვლევდა შოტლანდიის, დასავლეთ აფრიკის, აგრეთვე არქტიკისა და ანტარქტიდის ზოგიერთი რაიონის გეოლოგიურ აგებულებას. პირველმა აღწერა შპიცბერგენის მყინვარები, გამოყო მყინვარის ახალი ტიპი – ბადისებრი მყინვარი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი გეოლოგები
ატალია
მინი|ატალია ატალია ღოთოლია (ივრ. עתליה) — იუდეის დედოფალი ძვ. წ. 842 - ძვ. წ. 837 წლებში. ისრაელის მეფის აჰავის ასული. იუდეის მეფის იორამის მეუღლე.
როდესაც ატალიამ შეიტყო თავისი ძმის, ისრაელის მეფის, იორამის და თავისი ვაჟის, იუდეის მეფის ახაზიის მკვლელობის და მხედართმთავრის იეჰუს მიერ ისრაელის სამეფო ოჯახის გაწყვეტის შესახებ, იგი შეუდგა იუდეაში დავითის ჩამომავლების, თავისი ქმრის ნათესავების, განადგურებას, რათა ვერცერთი მათგანი ვერ გამხდარიყო მეფე. მას მხოლოდ აქაციას ვაჟი იოაში გადაურჩა, რომელიც მთავარ მღვდელთმსახურმა იოდაიმ შეიფარა და გაზარდა. რამდენიმე წლის შემდეგ ატალიამ შეიტყო რომ, იოაში ტაძარში იოდაიმ მეფედ აკურთხა. იგი თავისი დაცვითურთ მივიდა ტაძარში იოაშის მოსაკლავად, მაგრამ შეიარაღებულმა მღვდლებმა შეიპყრეს იგი და კედრონის ველზე სიკვდილით დასაჯეს. ვისაც კი მისი დაცვა სურდა - ჩახოცეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იუდეის მეფეები
ოსტანკინოს სასახლე
ოსტანკინოს ქონების მუზეუმი (Музе́й-уса́дьба «Оста́нкино») - მე -18 საუკუნის რუსული არქიტექტურის ძეგლი, რომელიც მდებარეობს შერემეტევის გრაფის ყოფილ მამულში, თანამედროვე ოსტანკინოს პარკის ტერიტორიაზე. ეს არის კრემლის უახლოესი სამკვიდრებელი და პარკის კომპლექსი.
სამკვიდროს ანსამბლი ჩამოყალიბდა გრაფი ნიკოლაი შერემეტევის მეთაურობით მე -18-მე -19 საუკუნეების მიჯნაზე. ოსტანკინოში აგებული სასახლე-თეატრი მე -18 საუკუნის ბოლოს ერთადერთი თეატრალური შენობაა, რომელიც შემორჩა რუსეთს სცენით, აუდიტორიასა და მაკიაჟის ოთახებთან ერთად.
რევოლუციის შემდეგ, გრაფის ქონება ნაციონალიზებული გახდა და გადაიქცა მუზეუმად, რომელსაც 1938 წელს დაერქვა სერფის ხელოვნების მუზეუმი. 1992 წლიდან დაწესებულება დაუბრუნდა თავის ისტორიულ სახელს.
ისტორია
პირველად, სოფელი ოსტაშკინო (მოგვიანებით - ოსტანკინო) ნახსენები იყო მე -16 საუკუნის შუა პერიოდის წერილობით წყაროებში: 1558 წლის მიწის კვლევის წიგნში მითითებულია გლეხების ერთ სულ მოსახლეზე გადასახადის ოდენობა. ეს ტერიტორია ასევე გვხვდება 1572 წელს ივანე მრისხანეს სულიერ წერილში, როგორც მისი მეოთხე ცოლის ანა კოლტოვსკაიას აღთქმა.
თავად სამკვიდროს ისტორია იწყება 1584 წელს, როდესაც ოსტანკინო გადავიდა სახელმწიფო ბეჭდის მეურვის, კლერკის ვასილი შჩელკალოვის მფლობელობაში. მის ქვეშ, მამულში აშენდა ბოიარის სახლი, დარგეს კორომი და დაიდგა ხის ეკლესია, რომელიც წმინდა სამების სახელით აკურთხეს. შჩელკალოვის შენობები განადგურდა უსიამოვნებების დროს, აქამდე შემორჩენილია მხოლოდ მასთან გათხრილი აუზი.
ქონება, ბოიარის სახლი და სამების ეკლესია აღადგინა პრინცმა ივან ჩერკასკიმ, რომელსაც ოსტანკინო გადაეცა 1601 წელს და დარჩა მისი ოჯახის მფლობელობაში 120 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. პრინც იაკოვ ჩერკასკის ძმისშვილმა, რომელმაც მემკვიდრეობა მიიღო მიწაზე, მოაწყო ნადირობა ოსტანკინოში, ხოლო მისმა ვაჟმა მიხაილმა ბრძანა ქვის ეკლესიის აშენება დანგრეული ხის ეკლესიის ნაცვლად.
კოლექცია
მუზეუმის კოლექციები მრავალფეროვანია და შედგება როგორც შერემეტევის პერსონალური ნივთების, ასევე რევოლუციის შემდეგ შეგროვებული ნივთებისგან. კერძოდ, რეკონსტრუქციის დახურვის წინ, მე -18-მე -19 საუკუნეების რუსული პორტრეტების კოლექცია, მე -18 საუკუნის მოოქროვილი და დამამკვიდრებელი ავეჯის კოლექცია-მე -19 საუკუნის პირველი ნახევარი, რუსული, ევროპული და აღმოსავლური ფაიფურის კოლექცია და სხვა კოლექციები აქ იყო წარმოდგენილი [20]. მუზეუმის გენერალურ ფონდს აქვს დაახლოებით 20 ათასი სხვადასხვა ნივთი.
1980 -იანი წლების დასაწყისში მუზეუმმა დაიწყო თეატრალური და საკონცერტო საქმიანობის აღორძინება. 1996 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება შერემეტიევოს სეზონის თეატრისა და მუსიკის ფესტივალი ოსტანკინოში.
2013 წლის თებერვლიდან, ქონება დაკეტილია რეკონსტრუქციისთვის, ერთ -ერთი მთავარი ამოცანაა სასახლის ხის კედლების შენარჩუნება. რეკონსტრუქციის დასაწყისიდან სასახლეში ჩატარდა საგანგებო სიტუაციების მართვის სამუშაოები: სახურავი დაფარული იყო ლითონის სახურავით, ხოლო დარბაზებში გამაგრებული იყო პლაფონდები. ქონების გახსნის დროდ დადგენილია 2020 წელი.
სამების ეკლესია
სიცოცხლის მომცემი სამების ეკლესია უძველესი შენობაა, რომელიც შემორჩენილია სამკვიდროში. 1678 წლის სექტემბერში, ჩერკასკის თავადი მიხაილის შუამდგომლობის თანახმად, პატრიარქმა იოაკოვმა აკურთხა ქვის ეკლესიის მშენებლობა დანგრეული ხის ეკლესიის შესაცვლელად. ტაძრის მშენებლობა განხორციელდა 1678 წლიდან 1683 წლამდე, ყმის არქიტექტორ პაველ სიდოროვიჩ პოტეხინის პროექტის მიხედვით. შენობა დამზადებულია რუსული ნიმუშის სტილში, მისი კედლები გაფორმებულია წითელი აგურისა და თლილი ქვის ორნამენტებით. ეკლესიის მახასიათებელია ცხრა საფეხურიანი მოჩუქურთმებული კანკელი. ამჟამად ტაძარში არის პატრიარქის ეზო.
სასახლე
შერემეტევის სასახლე ოსტანკინოში, ციმბირული ფიჭვიდან აგებული გარედან დაფარულია თაბაშირით და მორთული შიდა დეკორატიული მორთულობით, კლასიციზმის არქიტექტურის მაგალითია. ყველა სახელმწიფო ოთახში, ფოიესა და დარბაზში წარმოდგენილია ხელოვნების ნიმუშები. სასახლის კედლები შიგნიდან ხავერდოვანი და ატლასისებრია და მოოქროვილი ჩუქურთმებით მორთული. სასახლის გარეგნობას ავსებს სვეტები, ლოჯიები და ბარელიეფები. სამკვიდროს მცირე წინა ეზო, მიმდებარე ფრთებთან ერთად, სცენის სივრცეს ჰგავს. სასახლის მთავარი შესასვლელის ღობე დამონტაჟდა 1827 წელს და წარმოადგენს მე -18 საუკუნის პარკის ანსამბლის მნიშვნელოვან ელემენტს.
სამკვიდროში პარკის ზონის ორგანიზება დაიწყო მე -18 საუკუნის შუა ხანებში და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა მე -18-მე -19 საუკუნეების მიჯნაზე. ოსტანკინოს პარკი შედგებოდა გასართობი და პრიბავოჩნის ბაღებისგან, რომლებიც, შესაბამისად, იყო "ინგლისური" პეიზაჟი და რეგულარული "ფრანგული" ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის მუზეუმები
ხახვისთავა
ხახვისთავა (ლათ. Centaurea macrocephala; syn. Grossheimia macrocephala) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა 1 მ-მდე სიმაღლისა. ქვედა ფოთლები — მოგრძო-ლანცეტაა, ღეროსეული ფოთლები ლანცეტაა, მჯდომარე, ზომით თანდათან მცირდება.
კალათები მსხვილია, სფეროსებრი, 30-50 მმ დიამეტრის, მათ საბურვლის ფოთალაკები მრავალრიგადაა განლაგებული, დანამატები სიფრიფანაა, ყვავილები კაშკაშა ყვითელია.
იზრდება მთის ზედა სარტყელებში, ტყეებში ტყის პირებსა და მაღალბალახეულებში.
გორული თეთრი
გორული თეთრი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
ხახვისთავა
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
გორული თეთრი
1950 წელს მიღებულია სელექციონერ ვასილ ბესტავაშვილის მიერ შასლა თეთრისა და ჩინურის შეჯვარებით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი ცილინდრულ-კონუსურია. გვხვდება ცილინდრული და კონუსური ფორმისაც. ზოგჯერ ფრთიანია, საშუალო სიკუმსის ან იშვიათად კუმსი. გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, ღია-მწვანე, მოთეთრო-მოყვითალო ელფერით, მზის მხარეს ქარვისფერია. კანი საშუალო სისქისაა, თხელი, მოთეთრო ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანია, წვენი — ტკბილი და სასიამოვნო.
ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში 25 სექტემბრამდე შედის. ამ პერიოდისათვის ყურძნის წვენის შაქრიანობა საშუალოდ 20.2%-ია, მჟავიანობა — 7.2 გ/ლ.
გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. გორული თეთრისაგან დამზადებული ღვინო ღია ჩალისფერია, გამჭვირვალე, სასიამოვნო გემოთი, ხალისიანი სიმჟავითა და ჯიშური არომატით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ბურიატული ენა
ბურიატული ენა — ბურიატების და მონღოლური ერის ზოგიერთი ჯგუფის ენა. ეკუთვნის მონღოლურ ენათა ჯგუფის ჩრდილოურ შტოს. რუსულ ენასთან ერთად ბურიატეთის რესპუბლიკის ძირითადი ენაა. გავრცელებულია: ბურიატეთის რესპუბლიკაში, ირკუტსკის ოლქის უსტ-ორდის ბურიატთა ავტონომიურ ოკრუგსა და ჩიტის ოლქის აგის ბურიატთა ავტონომიურ ოკრუგში; მონღოლეთის ჩრდილოეთ ნაწილსა და ჩინეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ბურიატულ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 283 000 ათ. ადამიანი. ამათგან რუსეთში მოსაუბრეთა რაოდენობა უდრის — 218 557 ათასს, ჩინეთში — დაახლოებით 18 ათასს, მონღოლეთში — 46 ათასს. ბურიატული ენის ხმოვანთა სისტემა ექვემდებარება სინჰარმონიზმს. მორფოლოგიური სტრუქტურა აგლუტინაციურია. გამოიყოფა 5 დიალექტი. დამწერლობა შემოღებულია 1931 წლიდან ლათინური, ხოლო 1939 წლიდან — რუსული გრაფიკის საფუძველზე.
სქოლიო
კატეგორია:ბურიატული ენა
პონტიფიკატი
პონტიფიკატი (Pontificatus) — რომის პაპის მმართველობის პერიოდი, რომელიც იწყება კონკლავზე მისი არჩევის მომენტიდან ან ინაუგურაციის დღიდან, რომელიც იმართება არჩევიდან რამდენიმე დღეში.
ტერმინი „პაპი“ არის გამოყენებული რამდენიმე ეკლესიაში, როგორც მაღალი სასულიერო წოდება. ამ სახელწოდებას იყენებს რომის კათოლიკური ეკლესია, მისი უმაღლესი მიწიერი მმართველის წოდებაა პაპი.
ოფიციალურად არ არსებობს პაპების სია, მაგრამ ყოველ წელიწადში ერთხელ, რომში გამოდის „Annuario Pontificio“ რომელიც ითვლება ყველაზე ავტორიტეტულად.