cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯანდაცვა ყაზახეთში
ჯანმრთელობის სტატისტიკა
2005 წელს ყაზახეთში ჯანმრთელობის დაცვისთვის 1 მილიარდი აშშ დოლარი გამოიყო. ყაზახეთში, რომლის მოსახლეობა 6 მილიონს შეადგენს,  სამედიცინო ბაზრის შესაძლებლობები ექსპერტების მიერ 500 მილიონ დოლარად არის შეფასებული.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ჩინეთი
ჩინეთსა და ბანგლადეშს შორის ადრეული ურთიერთობები საკმაოდ ცივი იყო, რაც ჩინეთის მიერ გაეროს უშიშროების საბჭოში გაეროში ბანგლადეშის გაწევრიანებაზე ვეტოს დადებით იყო განპირობებული. მოგვიანებით ჩინეთმა დიდი ძალისხმევით ბევრ მეზობელ სახელმწიფოსთან გააუმჯობესა ურთიერთობები. 2006 წელს აზია-წყნარი ოკეანის სავაჭრო შეთანხმების ფარგლებში ჩინეთთან ვაჭრობის დონემ რეკორდულ დონეს მიაღწია. ორ სახელმწიფოს შორის სავაჭრო ბალანსი ჩინეთის მხარესაა. ჩინეთი ოფიციალურად დათანხმდა ბანგლადეშს ბირთვული ელექტროსადგურის განვითარებაში დახმარებას. ბანგლადეშმა ხელი მოაწერა Apsco-ს შეთანხმებას სხვა 6 სახელმწიფოსთან ერთად, რომელიც ჩინეთთან ერთად კოსმოსის გამოკვლევის შესახებ პაქტის ფორმირებას გულისხმობს.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
ჯანდაცვის სისტემის ადამიანური რესურსები
ზოგადად, რესპუბლიკაში სამედიცინო პერსონალის რაოდენობა 54,8 ათასი ექიმი და 117 ათასი ექთანია.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ჯანდაცვა ყაზახეთში
რეფორმები ჯანდაცვის სისტემაში
ბოლო წლების განმავლობაში, სახელმწიფომ გაატარა მთელი რიგი ზომები, რომლებიც მიმართულია ჯანდაცვის რეფორმირებისა და განვითარებისკენ. 2002 წელი ჯანმრთელობის წლად გამოცხადდა, მიღებულ იქნა ჯანმრთელობის დაცვის რეფორმისა და განვითარების სახელმწიფო პროგრამა და მუდმივად ფართოვდება უფასო სამედიცინო დახმარების სია.
სამედიცინო განათლება და მეცნიერება
ყაზახეთში სამედიცინო განათლების მიღება შესაძლებელია სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტებში, კოლეჯებში.
NGC 7159
NGC 7159 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 14 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Tapinoma philippinense
Tapinoma philippinense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
692
თარიღი უცნობია
*
დოლისყანა
დოლისყანა — შუა საუკუნეების ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, კლარჯეთში, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე, ართვინის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე არტანუჯისწყლისა და იმერხევის შესართავთან, მაღალი მთის ფერდობზე, თანამედროვე სოფელ ჰამამლიში (Hamamlı). ძველად სოფელსაც დოლისყანა ერქვა. სამონასტრო კომპლექსიდან მხოლოდ მთავარი ტაძარია შემორჩენილი, დანარჩენი ნაგებობები კი უკვე XIX საუკუნისათვის მთლიანად იყო განადგურებული. კარგადაა შემონახული ეკლესიის მთავარი, ჯვრული ნაწილი, რადგანაც აქ ბოლო დრომდე მეჩეთი (ჯამე) ფუნქციონირებდა.
ისტორია
მინიატიურა|მარცხნივ|250პქ|წარწერა სამხრეთის მკლავის სარკმელზე, სადაც იხსენიება სუმბატ მეფე მინიატიურა|250პქ|ტაძრის შიდა ინტერიერი. კედლები შეთეთრებულია ყოფილი მეჩეთის იატაკის დონიდან, ხოლო იატაკის ქვემოთ ძველი ნალესობაა დარჩენილი. როგორც ირკვევა, დოლისყანა, როგორც დასახლებული პუნქტი, მონასტრის აშენებმადეც არსებობდა. სუმბატ დავითის ძის ცნობით, 826 წელს, იანვარში დოლისყანის ტერიტორიაზე იდგა აშოტ კურაპალატის ლაშქარი, როდესაც იგი მოულოდნელად მოკლეს მტრებმა. მონასტერი აქ X საუკუნიდან დგას, თუმცა ზუსტი თარიღი დადგენილი არაა და მისი რამდენიმე ვერსია არსებობს.
დათარიღება
დოლისყანის მონასტრის დაარსებისა და აშენების ზუსტი თარიღი ცნობილი არაა. გიორგი მერჩულე გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში წერს, რომ დოლისყანა კლარჯეთის სხვა მონასტრებთან შედარებით გვიან აშენდა, ე. ი. 830–840–იანი წლების შემდეგ. გარდა ამისა, მონასტერი აგებულია 951 წლამდე, გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების დაწერამდე. შესაბამისად, დოლისყანა 850–950 წლებს შორისაა დაარსებული. არსებობს თარიღის უფრო ზუსტად დადგენის სხვა მცდელობებიც. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია ტაძრის წარწერები, რომლებშიც ქტიტორად იხსენიება სუმბატ მეფე. წარწერებში მოხსენიებული სუმბატი დ. ბაქრაძემ და ა. პავლინოვმა ადარნასე კურაპალატის ძედ, სუმბატ I-ად მიიჩნიეს და ამის საფუძველზე მონასტრის მშენებლობაც მისი მოღვაწეობის ხანას – 954-958 წლებს მიაკუთვნეს. ეს დათარიღება ბოლო დრომდე საკამათო არ გამხდარა. ნაწილობრივ განსხვავებული აზრი გამოთქვა ნ. შოშიაშვილმა, რომელიც თვლის, რომ სამხრეთ–დასავლეთი სათავსოს აღმოსავლეთი კედლის წარწერაში დაკარგულ ფილაზე სუმბატთან ერთად მისი უფროსი ძმა – ბაგრატიც (937–945) მოიხსენიებოდა. წარწერის ამგვარი აღდგენის საფუძველზე ნ. შოშიაშვილმა დოლისყანის ტაძარი X საუკუნის I ნახევრით დაათარიღა. ეს მოსაზრება გაიზიარა ვ. ჯობაძემაც. მან მიიჩნია, რომ ეკლესიის ძირითადი აღმშენებელი ბაგრატია, ხოლო სუმბატმა მხოლოდ აღადგინა ან განაახლა ძველი ტაძარი. ამ აზრის დამადასტურებელ არგუმენტად ვ. ჯობაძე მიიჩნევს რელიეფური გამოსახულებების სტილისტურ სხვაობასა და გუმბათის ყელისა და ძირითადი კორპუსის სხვადასხვაგვარ მოპირკეთებას
XIX-XX საუკუნეები
XIX საუკუნემდე დოლისყანის შესახებ ინფორმაცია ნაკლებად მოიპოვება. 1888 წელს ა. პავლინოვმა ტაო–კლარჯეთში მოგზაურობისას ინახულა დოლისყანის მონასტერიც. აღმოჩნდა, რომ ამ დროს ტაძარი უკვე მეჩეთად იყო ქცეული, ხოლო სამონასტრო კომპლექსში შემავალი სხვა შენობა–ნაგებობები — დანგრეული. როგორც ჩანს, მეჩეთს (ჯამეს) თავიდან მთელი შენობა ეკავა, რასაც სამხრეთის მკლავში იატაკის დონეზე გამოღებული მიჰრაბი ადასტურებს. შემდეგ კი თურქებმა ხის ფიცრებითა და ბოძებით აგებული სპეციალური კონსტრუქციით მეჩეთის იატაკი ეკლესიის თავდაპირველი იატაკის დონიდან ხუთიოდე მეტრით მაღლა, პატრონიკეს დონეზე აწიეს. იატაკაწეულ მეჩეთში შესასვლელად გამოიყენებოდა ჩრდილოეთის მკლავის სარკმელი, რომელიც გადიდებულია სიგანეშიცა და ქვემოთკენაც. ახალი იატაკის ზემოთ მთლიანად შეუთეთრებიათ ქართული მოხატულობა. იატაკს ქვემოთ, პირველ სართულზე, ჯამეს ფუნქციონირების დროს საწყობი იყო განთავსებული. 1970-1980-იან შენობას სოფლის იმდროინდელი იმამი ილქერ დემირი უვლიდა. მისი ინიციატივით შეკეთდა სახურავი და დანგრეული სამხრეთ-დასავლეთ სათავსისაგან დარჩენილი აღმოსავლეთ კუთხე, რამაც ეკლესია შემდგომი ნგრევისაგან იხსნა. 1999 წელს ტაძარში მოქმედი მეჩეთი გააუქმეს.
არქიტექტურა
ეკლესიის არქიტექტურა მოწმობს, რომ იგი ტაო–კლარჯეთის ხელოვნების აყვავების უშუალოდ წინა პერიოდში არის აგებული. მასში თავს იჩენს ახალი დროის ხუროთმოძღვრული ელემენტები — გუმბათის დეკორატიული თაღნარი, სარკმლების თავზე არსებული პოლიქრომიული „მარაოები“, მოჩუქურთმებული თავსართები და სხვა. ამავე დროს, დოლისყანა ზოგი ნიშნით ჯერ კიდევ გარდამავალ პერიოდს მიეკუთვნება — დამჯდარი პროპორციები, განსაკუთრებით გუმბათის ყელისა, უხეშად დამუშავებული ქვები, მოუჩუქურთმებელი კარნიზები და სხვა.
გეგმა
250პქ|მინიატიურა|დოლისყანის მთავარი ეკლესიის გეგმა 250პქ|მინიატიურა|დოლისყანის ეკლესია. განივი ჭრილი, ხედი აღმოსავლეთისაკენ დოლისყანის ეკლესია ცენტრალურ–გუმბათოვანი ნაგებობაა ძირითადი ჯვრული სივრცითა და ოთხივე კუთხეში დამატებითი სათავსებით. შენობის გეგმა წაგრძელებული მართკუთხედის ფორმისაა. ძირითად ჯვრულ ნაწილს ქმნის ცენტრალური კვადრატული ნაწილიდან გამომავალი ოთხი მკლავი, მათ შორის ერთი, აღმოსავლეთის მკლავი აფსიდურია, ხოლო დანარჩენი სამი — მართკუთხედის ფორმისაა. დასავლეთის მკლავში, რომელიც განივ მკლავებთან შედარებით დაახლოებით 3,5–ჯერ გრძელია, ჩაშენებულია პატრონიკე, რომელიც მთლიანად იყო გახსნილი ძირითადი სივრცისკენ. წინა კედლის კამარამდე ამოშენების შემდეგ პატრონიკე ცალკე დახურულ სათავსად იქცა და მისი დასავლეთი ნაწილი დასავლეთის მკლავს მოსწყდა.
ბელენი (ნარინიო)
ბელენი (Belén) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
დოლისყანა
გეგმა
ეკლესია]ს მთავარი შესასვლელი დასავლეთი მკლავის სამხრეთ კედელზე აქვს. კარამდე მისვლა შესაძლებელია სამხრეთ–დასავლეთი კუთხის სათავსის გავლით, რომლის წინა კედელიც სრულადაა დანგრეული. დავით ხოშტარია ფიქრობს, რომ ეს სათავსო სამხრეთიდან თაღებით იქნებოდა გახსნილი და სტოა–კარიბჭის სახე ექნებოდა. ტაძრის მეორე შესასვლელი სავარაუდოდ დასავლეთ მკლავის დასავლეთი კედლიდან უნდა ყოფილიყო, თუმცა დღეს ეს ადგილი მიწითა და ნაყარი ქვებითაა სავსე.
ოთხივე მკლავში, მათ შორის საკურთხევლის აფსიდაშიც თითო დიდი სარკმელია, ხოლო გუმბათში — ოთხი. მკლავების სარკმლები შიგნითკენ ძლიერ ფართოვდება. მაგალითად, სამხრეთის მკლავის სარკმლის სიგანე ფასადზე 45 სმ–ია, ხოლო ინტერიერში — 150 სმ. ამ მხრივ განსხვავებულია გუმბათის ყელის სარკმლები. ისინი თითქმის პარალელურწირთხლებიანია. შედარებით პატარა სარკმლებია პასტოფორიუმთა აფსიდებშიც.
ბელენი (ნარინიო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დოლისყანა
გეგმა
გუმბათქვეშა თაღები სადა პროფილის იმპოსტებს ეყრდნობა. მათ ქვემოთ კედლის კუთხეებზე პილასტრები არაა. დასავლეთის მკლავს შუაზე აქვს საბჯენი თაღი, რომელიც დღეს თურქების მიერ ჩაშენებულ კედელშია ჩამალული. ეს თაღი კედელზე შეკიდულ წაკვეთილ პილასტრებს ეყრდნობა. ამ პილასტრების კაპიტელები შედარებით რთული პროფილისაა.
გუმბათქვეშა კვადრატიდან უშუალოდ გუმბათის ყელზე გადასვლა შერეული აფრულ–ტრუმპული სისტემით ხდება. ცენტრალური კვადრატის ყველა კუთხეში აფრაა ამოყვანილი, რომელშიც შედარებით მომცრო ტრომპია ჩასმული. ტრომპებს ნახევარკონუსის ფორმები და ორსაფეხურიანი წინა თაღები აქვთ. მათ ზემოთ აფრული ნაწილები იწყება, რომლებიც გუმბათქვეშა თაღების ზემოთ ერთმანეთს ებმიან და ოთხნაწილიან წრიულ გვირგვინს ქმნიან. აფრებში დიდი ტრომპების ზემოთ, დაახლოებით 40 სმ–ით მაღლა კიდევ ორ–ორი პატარა ტრომპია. მიუხედავად აფრების წამყვანი როლისა, ტრომპებსაც აქვთ ფუნქცია შენარჩუნებული – ისინი კონსტრუქციულ დანიშნულებას ასრულებენ. ძირითადი ტრომპების თაღები იშლება სწორ ვერტიკალურ სიბრტყეში და წახნაგებს ქმნის, რომლებიც მათს შორისებზე ბევრად ვიწროა.
აფრა–ტრომპების ზემოთ, გუმბათის ყელის ძირში თაროსებრი შვერილი წრიული სარტყელია. მასზე დგას თორმეტწახნაგა გუმბათი, რომელსაც წახნაგების რაოდენობის შესაბამისად თორმეტმალიანი დეკორატიული თაღნარი გაუყვება. თაღები წახნაგთა მიჯნებზე აღმართულ მსუბუქ ნახევარსვეტებს ეყრდნობა.
სამშენებლო მასალა
დოლისყანა შერეული მასალითაა ნაგები. კედლების შიდა და გარე წყობას შეადგენს საშუალო ზომის უხეშად დამუშავებული ქვები, რომლებიც სწორ რიგებადაა დალაგებული, წინა მხრიდან მოსწორებულია, მაგრამ კუთხეები და წიბოები არაა გამოყვანილი; ქვებს შორის დარჩენილი ღრეჭოები კენჭებითა და კირითაა ამოვსებული.
კონსტრუქციულად მნიშვნელოვანი ნაწილები, თაღები, პილასტრები, ღიობები, კუთხეები სუფთად თლილი ქვებითაა გამოყვანილი. ასევე სუფთად გათლილი ქვიშაქვის კვადრატული ფორმის ფილებითაა მოპირკეთებული გუმბათის ყელის მთელი გარეთა მხარე. ეს ქვები მცირე ზომისაა — სიმაღლით 20–25 სმ და სიგანით 35–40 სმ.
გადახურვა სხვადასხვა ადგილებში სხვადასხვა მასალითაა შესრულებული. ძირითად სივრცეში კამარები და გუმბათის ნახევარსფერო თლილი ქვისაა. დასავლეთის მკლავის კამარას ძირში აგურის ოთხი რიგი აქვს ჩაყოლებული, სამხრეთ–დასავლეთის სათავსში კი – აგურის ერთი რიგი. კამარები მთლიანად აგურისაგანაა ნაგები პასტოფორიუმებში, დასავლეთისა და ჩრდილო–დასავლეთის სათავსებში. აგურები სხვადასხვა ზომისაა, უფრო მეტად 5–6 სმ სისქის (არის უფრო თხელებიც, 3,5–4 სმ), 30–31 სმ სიგრძისა და 24–27 სმ სიგანისა. რამდენიმეგან, სადაც საპირე წყობაა ჩამოცვენილი, აგურები კედლებისა და კამარების გულშიც ჩანს, მათ ნატეხებს დუღაბში ურევდნენ.
დოლისყანის ეკლესიას კრამიტის სახურავი ჰქონდა. დღესდღეობით კრამიტი, ძირითადად, ჩამოცვენილია, თუმცა ბევრი ჯერ კიდევაა დარჩენილი. კრამიტები მოუჭიქავია და ორი სახისაა: ბრტყელი და ღარისებრი ფორმისა. ბრტყელი კრამიტები ერთმანეთს გვერდიგვერდ ეწყობა, ხოლო ღარისებრი მათს კიდეებს ეფარება. ბრტყელი კრამიტის ზომებია – 39 X 27 სმ.
ეკლესიის ზოგიერთ ნაწილს ეტყობა XX საუკუნის რემონტის კვალი, რომელიც ადგილობრივმა თურქებმა მეჩეთად გადაკეთების დროს ჩაატარეს. შეკეთებები და დამატებები ადვილად განირჩევა თავდაპირველი ნაგებობისაგან თავისი მშენებლობის ხარისხით. უხეშადაა განახლებული აღმოსავლეთი ფასადის ზედა მარცხენა მონაკვეთი. პატრონიკეს პირზე ამოყვანილია თხელი, 55 სმ სისქის კედელი ორი მართკუთხა ფანჯრითა და მათ შუა კარით. სავარაუდოდ ჯამეში (მეჩეთში) თავდაპირველად ამ კარით შედიოდნენ, მოგვიანებით კი, პატრონიკეს იატაკის ჩანგრევის შემდეგ, იგი ძნელადმისადგომი გახდა და ჩრდილოეთის მხრიდან ახალი კარი გაჭრეს
ფასადის მორთულობა და წარწერები
მინიატიურა|250პქ|სამხრეთი მკლავის სარკმელი [[მთავარანგელოზი|მთავარანგელოზთა გამოსახულებებითა და წარწერებით. მთავარი წარწერის (სუმბატ მეფის შესახებ) დეტალური ფოტო იხილეთ ზემოთ, ისტორიის სექციაში]] მინიატიურა|250პქ|[[წრე|ნახევარწრიული თავსართი მცენარეული ორნამენტებით სამხრეთ–დასავლეთ სათავსში არსებული კარის მაღლა]] დოლისყანის ეკლესიის ფასადზე ძირითადი მორთულობა სარკმლების ირგვლივაა თავმოყრილი. ამ მხრივ განსაკუთრებით გამოირჩევა სამხრეთი მკლავის სარკმელი. უშუალოდ სარკმლის ღიობის ზემოთ თანაბარი ზომის ლამაზი ასომთავრული ასოებით გაკეთებულია წარწერა  : ქ(რისტ)ე ადიდე მეფჱ ჩ(უე)ნი ს(უმ)ბ(ა)ტ მზ(ე)გრძ(ელო)ბ(ი)თ წარწერის ზემოთ რადიალურადაა განლაგებული 11 ტრაპეციის ფორმის ქვა, რომლებიც მორიგეობით წითელი და ყვითელი ფერისაა. ყვითელი ქვის ბუნებრივი ფერია, ხოლო წითელი მიღებულია დაფერვით და ამიტომ ბევრგან გადასულია. ამ ქვების ზემოთ დიდი რელიეფური თავსართი აქვს შემოვლებული, რომელიც მთლიანად ჩუქურთმითაა დაფარული. თავსართზე სავარაუდოდ ჯვარი იყო აღმართული. დღეს მისი მხოლოდ ქვედა მკლავის ფრაგმენტია შემორჩენილი, დანარჩენი კი მოტეხილია. სარკმლის ორივე მხარეს მთავარანგელოზთა რელიეფური გამოსახულებებია. ორივე გამოსახულებას ახლავს შესაბამისი წარწერაც (მარცხნივ და მარჯვნივ) : გაბრიელ მთავარანგელოზის რელიეფის წინ გამოსახულია მედალიონში ჩაწერილი ნახევარფიგურა, თუმცა მისი სახე ძალიან დაზიანებულია. მედალიონის ქვეშ არის წარწერა : შ(ეი)ქმნ(ა) (ე)ს(ე) ჴ(ე)ლ (ი)თა გ(ა)ბრ(იე)ლ დ(ია)კ(ო) ნ(ი)ს(ა)ჲ თა
სამხრეთის სარკმლის მსგავსი პრინციპითაა აგებული აღმოსავლეთის სარკმლის გაფორმებაც, თუმცა ეს უკანასკნელი უფრო სადაა. თავსართს არ აქვს არც ჩუქურთმა, არც რელიეფური გამოსახულებები და არც წარწერები. "მარაო" აქაც თერთმეტი ქვისგანაა შედგენილი, ანალოგიური განლაგებით (ფოტო იხილეთ გალერეაში).
განსხვავებულია ჩრდილოეთი სარკმლის მორთულობა. ღიობისაგან მხოლოდ თაღოვანი დაბოლოებაა შემორჩენილი, რომელსაც პატარა თავსართი აქვს შემორჩენილი. მის ზემოთ ქვიშაქვის დიდი ფილაა ჯვრის გამოსახულებით. ჯვრის მკლავები ბოლოსკენაა გაფართოებული და უხვადაა მორთული. ფილას მსხვილი ლილვური ჩარჩო აქვს, რომელიც მის თავზე ერთგვარ ფრონტონს ქმნის.
სამხრეთი მკლავის სამხრეთი ფასადის ერთ–ერთ დიდ ქვაზე ამოკვეთილია მზის საათი. საათი შედგება ნახევარწრედ განლაგებული ასოებისაგან, რომლებიც ერთიდან თორმეტამდე რიცხვებს აღნიშნავენ. ცენტრიდან ასოებისაკენ ბოლოში მომრგვალებული სხივები მიემართება.
გუმბათის ყელი, ძირითადი ნაგებობისაგან განსხვავებით, მთლიანად თლილი ქვითაა მოპირკეთებული. იგი თორმეტწახნაგაა და თორმეტმალიანი თაღნარი აქვს შემოვლებული. თაღები შეწყვილებულ მსუბუქ ნახევარსვეტებს ეყრდნობა, რომელთაც სხვადასხვაგვარად გაფორმებული კაპიტელები აქვთ. ორი მათგანის აბაკებზე წარწერის ფრაგმენტებია შემორჩენილი: „ად...“ და „გყა...“. გუმბათის ყელის ძირში სადა პროფილის წრიული სარტყელია. ზემოდან ყელს ორი თაროს პროფილის კარნიზი ასრულებს. გუმბათის ნახევარსფეროს დაბალი, კონუსური სახურავი აქვს. ყელის სამხრეთ–აღმოსავლეთ წახნაგში ჩადგმულია ფილა სუმბატ მეფის რელიეფური გამოსახულებითა და წარწერით : ქ(რისტ)ე ად(ი)დ(ე)ნ მეფე ჩ(უე)ნი ს(უმ)ბ(ა)'''ტ
მინიატიურა|მარცხნივ|250პქ|სამხრეთ–დასავლეთ სათავსში არსებული [[მაცხოვარი|მაცხოვრის რელიეფური გამოსახულება წარწერითურთ. ფოტოზე ჩანს ქვედა მარცხენა მხარეს დაკარგული ფილაც]] სამხრეთ–დასავლეთ სათავსიდან ეკლესიაში შემავალ კარს ქვის დიდი არქიტრავი აქვს, რომელზეც კონსოლებზე მდგარი ნახევარწრიული ფორმის თავსართია გამოყვანილი. თავსართს გაუყვება მცენარეული ორნამენტი. მომცრო აფსიდა, რომელიც სამხრეთ–დასავლეთ სათავსის აღმოსავლეთ ნაწილშია, ეკლესიის თანადროული არაა და სავარაუდოდ XI საუკუნეში უნდა იყოს დამატებული. იგი მთლიანად თლილი ქვითაა მოპირკეთებული და აქვს სხვადასხვა კონფიგურაციის შვიდი ქვით გამოყვანილი კონქი. როგორც ჩანს, მისი წყობა ზემოთ და მარცხნივ აფსიდის გამოღებისას დაზიანდა. აღდგენილია თავისივე ქვებით. განახლებულ წყობასა და აფსიდში ჩასმულია რელიეფები, რომლებიც თავიდან სხვაგან უნდა ყოფილიყო. ერთ–ერთ მათგანზე, რომელზეც სავარაუდოდ წმინდა სტეფანეა გამოსახული, არის წარწერა  : წ(მიდა)ო სტე ფან ე შ(ეიწყალ)ე მ(ო) ძ ღ(უა)რი გ(ა)ბ(რიე)ლ ამ წარწერაში ნახსენები გაბრიელ მოძღვარი და და გაბრიელ დიაკონი (ან დეკანოზი), რომელიც სამხრეთის კედლის წარწერაშია მოხსენიებული, ერთი და იგივე პიროვნება უნდა იყოს. პირველი წარწერის (იხილეთ ზემოთ) მიხედვით, მას უნდა შეექმნა სამრეთის სარკმლის რელიეფური ქანდაკებები, თუმცა არაა გამორიცხული, მას სხვა წვლილიც ჰქონდეს ტაძრის მშენებლობაში
მეორე რელიეფი, რომელიც სამხრეთ–დასავლეთ სათავსშია, არის მაცხოვრის ფიგურა მედალიონში. აქვეა წარწერაც  : ი(ეს)უ ქ(რისტ)ე წ(მიდა)ჲ ესე ეკლესი(ა)ჲ წ(ინაშ)ე დღესა .......მეფეთა ჩ(უე)ნთა .......ქ(რისტ)ე შ(ეიწყალ)ე ეს წარწერა ნაკლულია. დაკარგულია ქვედა მარცხენა ფილა (იხილეთ სურათი მარცხნივ).
ტაძრის ინტერიერში შემორჩენილია ნაკაწრი წარწერებიც.
ფრესკები
მინიატიურა|170პქ|საკურთხეველში, სარკმლის მარჯვნივ შემორჩენილი ფრესკის ფრაგმენტი დოლისყანის ეკლესია მოხატული იყო, თუმცა ამჟამად მხოლოდ მეტ–ნაკლებად დაზიანებული ექვსი ფიგურაა შემორჩენილი საკურთხევლის ქვედა რეგისტრში, სარკმლის მარჯვნივ. ფრესკასთან არსებული წარწერის მიხედვით ირკვევა, რომ მარცხნიდან მეორე წმინდა ილარიონია, ხოლო მესამე — გრიგოლ საკვირველთმოქმედი. დანარჩენების ვინაობა გაურკვეველია. შემორჩენილია ასევე განკითხვის დღის ფრესკის ფრაგმენტები სამხრეთის კარის ტიმპანში. 1964–1967 წლებში ნ. და ჟ.მ. ტიერის ბევრად უკეთეს მდგომარეობაში დახვდათ. ამ პერიოდში ჯერ კიდევ არ იყო შეთეთრებული საკურთხევლის შუა ნაწილში არსებული მოციქულთა ფიგურები და და ზედა ნაწილში — მაცხოვრის დიდი ფიგურა. ჩანდა ასევე დიდი ფრაგმენტები გუმბათის ყელსა და გუმბათში (წინასწარმეტყველები, მაცხოვრის ამაღლების კომპოზიცია). ნ. ტიერი საკურთხევლისა და გუმბათის ნახევარსფეროს მხატვრობას XI-XII საუკუნეების მიჯნით ათარიღებს, გუმბათის ყელისას — XII-XIII სს., სამხრეთის კარის ტიმპანისას კი — XIII საუკუნის I ნახევრით. ვ. ჯობაძე კი პალეოგრაფიული მონაცემების საფუძველზე მიიჩნევს, რომ დოლისყანის მხატვრობა მთლიანად XIII საუკუნისა უნდა იყოს.
სამხრეთ მკლავის დასავლეთ კედელსა და დასავლეთ მკლავის სამხრეთ კედელზე ბევრია ბათქაშზე ნაკაწრები და საღებავით დატანილი წარწერები, სავარაუდოდ XIV-XV საუკუნეებისა. მათი ნაწილი გამოქვეყნებული აქვს ზ. სხირტლაძეს. რამდენიმე ამგვარი წარწერა მთავარანგელოზებისადმი მიმართვით იწყება. ეს გარემოება და ასევე ტაძრის ფასადზე არსებული მთავარანგელოზთა რელიეფური გამოსახულებები დავით ხოშტარიას აზრით მიანიშნებს იმაზე, რომ ტაძარი მთავარანგელოზთა სახელობისა იყო ; ჟ. მ. ტიერი დოლისყანას წმინდა სტეფანეს სახელზე აგებულ ეკლესიად მიიჩნევდა.
საინტერესო ცნობები
დოლისყანა ერთ–ერთია ოთხი ქართული ტაძრიდან, სადაც არაბული ფრესკული წარწერებია|მინიატიურა|170პქ
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
Camponotus subnitidus longinodis
Camponotus subnitidus longinodis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მარიამ ქასრაშვილი
მარიამ ქასრაშვილი (დ. 19 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი პოლიტიკოსი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედცინო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი, მოგვიანებით კი ლიდერობის პროგრამა ეროვნულ და ინფორმაციულ უსაფრთხოებასა და დიპლომატიაში. 2015 წლიდან არის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის წარმომადგენელი სამხრეთ კავკასიისა და უკრაინის ახალგაზრდა პოლიტიკოსთა ფორუმში. 2016 წლიდან არის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1992
ვალტელინა
მინი|270პქ|ვალტელინა ვალტელინა (Valtellina; Veltlin) — ხეობა ლომბარდიის ჩრდილოეთში, ბერნინის ალპების მთისწინეთში. მდებარეობს ბერგამოს ჩრდილოეთით შვეიცარიის საზღვართან. ხეობაში მდინარე ადა მიედინება, რომელიც კომოს ტბას ერთვის. ადმინისტრაციულად შეესაბამება სონდრიოს პროვინციას, სადაც მდებარეობს ქალაქები: კიავენა, ბორმიო, სონდრიო.
შუა საუკუნეებში ვალტელინა განიხილებოდა როგორც გრაუბიუნდენის სამხრეთი განაპირა ნაწილი. ადრინდელი მოსახლეობა საუბრობდა ლომბარდიულ და რეტორომანული ენებზე. 1512-1797 წლებში ფაქტობრივად მოქცეული იყო შვეიცარიის კონფედერაციის ფარგლებში. ხეობის გავლით გადიოდა გზა, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებდა ჩრდილოეთ იტალიას ტიროლთან და გერმანიასთან. ოცდაათწლიანი ომის პერიოდის ფარგლებში ზოგიერთი ისტორიკოსი გამოყოფს განსაკუთრებულ კონფლიქტს ვალტელინისთვის.
ვალტელინა არის მსოფლიოში პირველი ადგილი, სადაც ელექტრიფიცირებული რკინიგზის ხაზის მაგისტრალი გაიყვანეს. ელექტრიფიცირება 1902 წლისათვის იყო განხორციელებული. ეკონომიკის მთავარი ფაქტორია ტურიზმი.
Charli XCX (მუსიკოსი)
შარლოტ ემა ეიჩისონი, ასევე ცნობილი როგორც Charli XCX (Charlotte Emma Aitchison; დ. 1992 წლის 2 აგვისტო, კემბრიჯი, ინგლისი) — ინგლისელი მომღერალი და კომპოზიტორი. მან სიმღერების გამოქვეყნება 2008 წელს დაიწყო Myspace-ზე. ის დაიბადა კემბრიჯში და გაიზარდა სტარტ ჰილში, ესექსში. მან 2010 წელს დადო კონტრაქტი ლეიბლ Asylum Records-თან და გამოუშვა სინგლები და მიქსტეიპები 2011 და 2012 წლებში.
ვალტელინა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ხეობები კატეგორია:იტალიის ხეობები
Charli XCX (მუსიკოსი)
ადრეული წლები
შარლოტ ემა ეიჩისონი დაიბადა 1992 წლის 2 აგვისტოს კემბრიჯში, ინგლისი. მისი მამა, ჯონ ეიჩისონი, არის შოტლანდიელი მეწარმე და ყოფილი შოუ-ბუკერი, ხოლო დედა, შამირა, არის ყოფილი მედდა და ბორტგამცილებელი. ის დაიბადა და გაიზარდა უგანდაში.
ჩარლი გაიზარდა სტარტ ჰილში, ესექსში. ის სწავლობდა ბიშოპის სტორფორდის კოლეჯში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მშობლები არ იყვნენ მუსიკის მოყვარულები, ის ადრეული ასაკიდანვე დაინტერესდა მუსიკით. ჩარლი ძირითადად უსმენდა პოპ-მუსიკის შემსრულებლებს, როგორებიც არიან Spice Girls და ბრიტნი სპირსი. მან დაიწყო სიმღერების წერა 14 წლის ასაკში. მისი პირველი სიმღერა იყო „Fish and Chips Shop".
14 წლის ასაკში მუსიკოსმა დაიწყო მუშაობა თავის სადებიუტო სტუდიურ ალბომზე, 14. 2008 წლის დასაწყისში მან დაიწყო სიმღერების გამოქვეყნება ალბომიდან მის ოფიციალურ Myspace გვერდზე. მუსიკოსმა მალევე მიიპყრო ერთი პრომოუტერის ყურადღება, რომელიც მართავდა უამრავ არალეგალურ კონცერტებსა და წვეულებებს აღმოსავლეთ ლონდონში. პრომოუტერმა ჩარლი მის ერთ-ერთ კონცერტზე მიიწვია. სწორედ ამ დროს დაირქვა მუსიკოსმა Charli XCX.
2008 წლის ბოლოს მუსიკოსმა გამოუშვა ორი სინგლი „!Franchesckaar!" და „Emelline"/"Art Bitch". 18 წლის ასაკში ჩარლი საცხოვრებლად გადავიდა ლონდონში, რათა ესწავლა სახვითი ხელოვნება UCL's Slade School of Fine Art-ში, მაგრამ მიატოვა სწავლა მეორე კურსზე.
კარიერა
კარიერის დასაწყისში, 2010 წელს, Charli XCX-მა ხელი მოაწერა ბრიტანულ ლეიბლ Asylum Records-თან. 2011 წლის მაისსა და ნოემბერში მან გამოუშვა სინგლები „Stay Away" და „Nuclear Seasons". კომპოზიციებმა მუსიკალური ვებსაიტის, Pitchfork-ის, ყურადღება მიიპყრეს. ტაბლოიდმა ორივე კომპოზიცია „საუკეთესო ახალი სიმღერების" სიაში შეიყვანა. ასევე ტაბლოიდმა კომპოზიციები 2011 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო სიმღერებად დაასახელა.  2012 წელს მუსიკოსმა კოლაბორაციული ნამუშევარი გამოუშვა დუეტ Icona Pop-თან ერთად, სახელწოდებით „I Love It". კომპოზიცია მალევე გახდა პოპულარული. ის მრავალი ქვეყნის ჩარტის ტოპ 10-ში მოხვდა.
მუსიკოსის სადებიუტო სტუდიური ალბომი True Romance 2013 წელს გამოვიდა და კრიტიკოსების მოწონებაც დაიმსახურა. ამის მიუხედავად, ალბომმა ვერ დააკმაყოფილა ლეიბლის კომერციული მოლოდინები. 2014 წელს მან გამოუშვა რეპერ იგი აზალიასთან ერთად ჰიტი „Fancy". კომპოზიცია გახდა 2014 წლის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი სინგლი მსოფლიოში და იყო ნომინირებული გრემის ორ კატეგორიაში. იმავე წელს Charli XCX-მა გამოუშვა ახალი სინგლი „Boom Clap", რომელიც მალევე გახდა პოპულარული და მოხვდა Billboard Hot 100-ში. მუსიკოსის მეორე სტუდიური ალბომი, Sucker, გამოვიდა 2014 წლის ბოლოს. ალბომში შედის სინგლები „Break the Rules" და „Doing It".
2015 წელს მუსიკოსმა დაიწყო მუშაობა ახალ პროექტზე. მესამე ალბომზე მუშაობისას მან გამოუშვა Vroom Vroom EP (2016) და მიქსტეიპები Number 1 Angel და Pop 2 (ორივე 2017).
2021 წლის 2 სექტემბერს მუსიკოსმა გამოუშვა წამყვანი სინგლი, „Good Ones", მისი ახალი სტუდიური ალბომიდან. 4 ნოემბერს გამოვიდა მეორე სინგლი, „New Shapes", რომელშიც ასევე მღერიან Christine and the Queens და ქეროლაინ პოლაჩეკი. მუსიკოსის რიგით მეხუთე სტუდიური ალბომი, Crash, გამოვიდა 2022 წლის მარტში და გახდა მუსიკოსის ყველაზე წარმატებული ალბომი.
გარდა მისი სოლო ნამუშევრისა, Charli XCX-ს აქვს დაწერილი სიმღერები სხვა შემსრულებლებისთვის, მათ შორისაა იგი აზალიას „Beg for It" (2014), სელენა გომესის „Same Old Love" (2015), ბლონდის „Tonight" (2017), შონ მენდესისა და კამილა კაბელიოს დუეტი „Señorita" (2019) და სიგალასა და რიტა ორას კოლაბორაციული ნამუშევარი „You For Me" (2022).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები ჟანრის მიხედვით კატეგორია:ამერიკელი მომღერალი ქალები
Eagle-Eye Cherry
Eagle-Eye Cherry (დ. 7 მაისი, 1969. სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი მუსიკოსი. იგი არის ჯაზ-მუსიკოსის დონ ჩერის შვილი. მისი ნახევარდები ნენე ჩერი და ტიტიო ასევე წარმატებული მუსიკოსები არიან, ხოლო ძმა - უილ მარსდენი წარმატებული ბრიტანელი ტენისისტია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:შვედი მომღერლები
ესქიშეჰირის პროვინცია
ესქიშეჰირის პროვინცია (Eskişehir ili) — პროვინცია (ილი) ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ესქიშეჰირი. მოიცავს 14 რაიონს.
გეოგრაფია
აღმოსავლეთით ესაზღვრება ანკარის, ქირქკალეს, ჩრდილოეთით — ბილეჯიქის და ბოლუს, დასავლეთით ქუთაჰიის, სამხრეთით — კონიისა და აფიონ-ყარაჰისარის პროვინციები. მდებარეობს მდინარე საქარიის აუზში.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 741 ათ. ადამიანი (2008), უდიდესი ქალაქია: ესქიშეჰირი (482 ათ.კაცი, 2000).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
საკონტინენტთაშორისო თასი (ფეხბურთი)
საკონტინენტთაშორისო თასი (Intercontinental Cup) (აგრეთვე ცნობილი როგორც ევროპის და სამხრეთ ამერიკის თასი და ტოიოტას თასი) — ყოველწლიური საფეხბურთო გათამაშება, რომელსაც ატარებდა ევროპის და სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციები ამავე კონტინენტების წამყვან ტურნირებში — უეფას ჩემპიონთა ლიგასა და ლიბერტადორესის თასზე გამარჯვებულ კლუბებს შორის. ყოველწლიურად იმართებოდა 1960 წლიდან, ხოლო 1980 წლიდან იმართებოდა იაპონიაში.
გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბები არიან „მილანი“, „რეალ მადრიდი“, „პენიაროლი“, „ბოკა ხუნიორსი“ და „ნასიონალი“. ამ კლუბებს საკონტინენტთაშორისო თასი სამჯერ აქვთ მოგებული. სულ საკონტინენტთაშორისო თასი 25 სხვადასხვა კლუბს აქვს მოგებული. გათამაშების უკანასკნელი გამარჯვებულია პორტუგალიური „პორტუ“.
2005 წლიდან საკონტინენტთაშორისო თასი შეცვალა ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატმა, რომელშიც ასევე მონაწილეობენ ჩრდილოეთ ამერიკის, აფრიკის, აზიის და ოკეანეთის წამყვან ტურნირებში გამარჯვებული კლუბები.
ქვეყნების მიხედვით
ქვეყნების მიხედვით ყველაზე მეტი გამარჯვებული არგენტინას ჰყავს. არგენტინულმა გუნდებმა 9-ჯერ მოახერხეს საკონტინენტთაშორისო თასის მოგება და 9-ჯერ დამარცხდნენ. სულ 11 ქვეყნის წარმომადგენლებმა მოახერხეს თასის მოპოვება. სამხრეთ ამერიკულმა გუნდებმა თასი 22-ჯერ, ხოლო ევროპულმა გუნდებმა კი 21-ჯერ გაიმარჯვეს.
ეროვნების მიხედვით
მოცემულია მწვრთნელთა ტიტულების რაოდენობა მათი ეროვნების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:საკონტინენტთაშორისო თასი (ფეხბურთი) კატეგორია:საფეხბურთო ტურნირები
დავით დადიანი (პორუჩიკი)
დავით პლატონის ძე დადიანი (დ. 1894 — გ. 12 ივნისი, 1917) — ქართველი თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის ოფიცერი.
I მსოფლიო ომის (1914-1915) დაწყების შემდეგ არმიაში გაიწვიეს სენაკის მაზრიდან. დაამთავრა თბილისის მე-4 პრაპორშჩიკთა სკოლა და ჩაირიცხა პოდოლსკის 55-ე ქვეით პოლკში (1915). 1917 წლის მარტში მიიღო პორუჩიკის წოდება. იმაე წლის ივნისში თავი გამოიჩინა სოფ. ტულბურისთან ბრძოლაში, როდესაც თავისი ასეულით იერიშით აიღო გერმანული ბატარეა. იმავე ბრძოლაში სასიკვდილოდ დაიჭრა. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოვდა წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენით (11 ივლისი, 1917). ასევე დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV, წმ. სტანისლავის II და წმ. ვლადიმირის IV (ხმლებით და ბაბთით) ხარისხის ორდენებით (ყველა 1916).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1917 კატეგორია:დადიანები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
Stranger by the Minute
„Stranger by the Minute“ — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს სიმღერა, გამოცემული, როგორც მეორე სინგლი 1999 წლის სტუდიური ალბომიდან Stupid Dream. სინგლი გამოიცა როგორც CD-ზე, ასევე 7" გრამფირფიტაზე, 1000 ასლის ოდენობით. უკანასკნელში აგრეთვე შეტანილია „Hallogallo“, Neu!-ს სიმღერის ვერსია. თავდაპირველად სინგლში უნდა შეეტანათ „Even Less“-ის ვრცელი ვერსია (რომელიც Recordings-ში მოხვდა), მაგრამ ბრიტანეთში არსებობდა სინგლის ხანგრძლივობის შეზღუდვა, რამაც ჩანაფიქრს ხელი შეუშალა. CD გამოცემაზე აგრეთვე წარმოდგენილია Macromedia-პრეზენტაცია ჯგუფის ფოტოსურათებით, ტექსტებით, დისკოგრაფიით და სხვა ინფორმაციით.
სიმღერების სია
მხარე 1 მხარე 2
სიმღერების ავტორი - სტივენ უილსონი, გარდა „Hallogallo“-ს (როთერი/დინგერი).
„Hallogallo“ 1995 წელს ჩაიწერა და გამოვიდა Porcupine Tree-ს კასეტაზე Insignificance. ეს ვერსია წარმოადგენს რემიქსს და ოდნავ ვრცელს ვარიანტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Porcupine Tree-ს სიმღერები კატეგორია:1998 წლის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სინგლები
ჩაჩაპოიას კულტურა
thumb|right|250px|[[კუელაპის ციხე–სიმაგრე]] ჩაჩაპოიასის კულტურა — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო თანამედროვე პერუს ამასონასის რეგიონში ახ. წ. 900—1470 წწ. აღნიშნული კულტურის მაცხოვრებლებმა შექმნეს მრავალი მონუმენტური ქვის ძეგლები: კუელაპი, გრან-პახატენი, ლაგუნა–დე–ლოს–კონდორესი და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ისტორია
კინოა
კინოა, კვინოა (Chenopodium quinoa) — მცენარე ნაცარქათამას გვარისა. ძველი მარცვლეული კულტურაა (ძვ. წ. III–II ათასწლეული). მისი სამშობლო ანდებია. ერთწლოვანი მცენარეა, სიმაღლეში 1–2 მეტრს აღწევს. აქვს სქელი, ხისებრი ღერო და სამნაკვთიანი გრძელყუნწა ფოთლები. ყვავილები წვრილია, მოთეთრო-ყვითელი, შეკრებილია სქელ საგველებში. თესლები მომრგვალო, შებრტყელებული (სიგრძე 1–4 მმ), სხვადასხვა ფერის (საკვებად ძირითადად თეთრებს იყენებენ). მარცვალი შეიცავს 19%-მდე ცილებს, დაახლ. 60% სახამებელს, 3,4% ნედლ უჯრედისს, ამინომჟავებს და სხვ. ახალგაზრდა ფოთლები გამოიყენება ბოსტნეულად, თესლებისგან მიიღება ბურღული და ფქვილი. თესლებში 9,5%-მდე ცხიმოვანი ზეთია, რის გამოც კინოა პოტენციურ ზეთოვან კულტურად განიხილება; ზეთისა და საკვები პროდუქტების მიღებისას გვერდით პროდუქტად მიიღება საპონინები. გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის 2021 წლის მონაცემებით, მსოფლიოში კინოას ნათესებს 191,7 ათასი ჰექტარი ეკავა, უმეტესად სამხრეთ ამერიკის მაღალმთიან რაიონებში; აიღეს 147 ათასი ტონა მარცვალი. ძირითადი მწარმოებლებია პერუ და ბოლივია.
სქოლიო
კატეგორია:ნაცარქათამა კატეგორია:მარცვლეული კულტურები
Camponotus subnitidus famelicus
Camponotus subnitidus famelicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დუბაი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი დუბაი შეიძლება გამოხატავდეს სხვადასხვა ცნებებს, როგორებიცაა:
NGC 7177
NGC 7177 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 15 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
რავენის არიანული სანათლავი
რავენის არიანული სანათლავი (Battistero degli Ariani) — არიანული სანათლავი, მდებარეობს იტალიის ქალაქ რავენაში, აგებულია V-VI საუკუნეების მიჯნაზე თეოდორიხ დიდის განკარგულებით, რომელიც იყო არიანელების მხარდამჭერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რავენა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
Tapinoma pomone
Tapinoma pomone — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ
thumb|right|270px|რუსეთის მიერ ოკუპირებული საქართველოს კუთვნილი ტერიტორიები — აფხაზეთი და ცხინვალის რეგიონი საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ — განსაზღვრავს იმ ტერიტორიების სტატუსს, რომლებიც ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის სამხედრო აგრესიის შედეგად და ადგენს ამ ტერიტორიების განსაკუთრებულ სამართლებრივ რეჟიმს. მიღებულ იქნა 2008 წლის 23 ოქტომბერს.
შინაარსი
საქართველოს კანონი ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ შედგება პრეამბულისა და თერთმეტი მუხლისაგან.
პრეამბულა
კანონის პრეამბულის თანახმად, საქართველო არის სუვერენული, ერთიანი და განუყოფელი სახელმწიფო და მის ტერიტორიაზე ნებისმიერი სხვა სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების ყოფნა საქართველოს სახელმწიფოს მკაფიოდ და ნებაყოფლობით განცხადებული თანხმობის გარეშე, 1907 წლის ჰააგის რეგულაციების, 1949 წლის ჟენევის IV კონვენციისა და საერთაშორისო ჩვეულებითი სამართლის ნორმების შესაბამისად, არის სუვერენული სახელმწიფოს ტერიტორიის უკანონო სამხედრო ოკუპაცია.
ოკუპირებული ტერიტორიების სამართლებრივი რეჟიმი
ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ამ კანონის მოქმედების ვადით ვრცელდება საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმი, აგრეთვე განსაკუთრებული სამართლებრივი რეჟიმი, რაც გულისხმობს შეზღუდვებს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე თავისუფლად გადაადგილების, ამ კანონით გათვალისწინებული ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების, უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით გარიგების დადებისა და ამ კანონით განსაზღვრულ სხვა საკითხებთან დაკავშირებით.
თავისუფლად გადაადგილების შეზღუდვა
უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისათვის და მოქალაქეობის არმქონე პირებისათვის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიებზე შესვლა დაშვებულია მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მიმართულებიდან, ხოლო ცხინვალის რეგიონში — გორის მუნიციპალიტეტის მიმართულებიდან. ყველა სხვა მიმართულებიდან ოკუპირებულ ტერიტორიებზე შესვლა უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისათვის და მოქალაქეობის არმქონე პირებისათვის აკრძალულია და ისჯება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით.
უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება
ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევით დადებული ნებისმიერი გარიგება დადების მომენტიდან ბათილად ითვლება და სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობს. ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საკუთრების უფლება დაცულია და რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით.
ეკონომიკური საქმიანობის შეზღუდვა
ოკუპირებულ ტერიტორიებზე აკრძალულია შემდეგი სახის საქმიანობა: ამ მოთხოვნათა დარღვევა იწვევს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ პასუხისმგებლობას.
ადამიანის უფლებათა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა
ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრული ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებული უფლებების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება რუსეთის ფედერაციას საერთაშორისო სამართლის ნორმების შესაბამისად. საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლება ვალდებულია შესაბამის საერთაშორისო ორგანიზაციებს პერიოდულად მიაწოდოს ინფორმაცია ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტების შესახებ. ოკუპირებულ ტერიტორიებზე კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისთვის რუსეთის ფედერაციის, როგორც სამხედრო ოკუპაციის განმახორციელებელი სახელმწიფოს, პასუხისმგებლობა განისაზღვრება საერთაშორისო სამართლის ნორმებისა და პრინციპების შესაბამისად.
უკანონო ორგანოები (თანამდებობის პირები)
უკანონოა ნებისმიერი ორგანო (თანამდებობის პირი), რომელიც შექმნილი (დანიშნული/არჩეული) არ არის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ანდა რაიმე ფორმით ფაქტობრივად ახორციელებს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საკანონმდებლო, აღმასრულებელ ან სასამართლო ფუნქციებს ან სხვა საქმიანობას, რაც მიეკუთვნება საქართველოს სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოთა ფუნქციებს. ამ ორგანოთა მიერ გამოცემული ნებისმიერი აქტი არარად ითვლება და სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა აღნიშნული აქტი გამოიყენება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით პირადობის ნეიტრალური მოწმობის ანდა ნეიტრალური სამგზავრო დოკუმენტის გაცემის მიზნებისათვის.
საქართველოს ხელისუფლების ვალდებულება
საქართველოს ხელისუფლება ამ კანონის მოთხოვნათა დარღვევისას ვალდებულია მიმართოს საქართველოს კანონმდებლობითა და საერთაშორისო სამართლით გათვალისწინებულ ყველა მექანიზმს საქართველოს კანონიერი ინტერესებისა და უსაფრთხოების დაცვის მიზნით. საქართველოს მთავრობა ვალდებულია უზრუნველყოს ორმხრივი ხელშეკრულებების გაფორმება ხელშეკრულების მონაწილე სახელმწიფოს მიერ ამ კანონის მოთხოვნათა დამრღვევი პირის მიმართ ამავე სახელმწიფოს კანონმდებლობით დადგენილი შესაბამისი სანქციების გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კანონები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
ტელეღიპუცები
ტელეღიპუცები („Teletubbies“) — გაერთიანებული სამეფოს ანიმაციურ-თოჯინებიანი სერიალი, რომელიც 1997 წელს ტელეკომპანია ბი-ბი-სის ეთერში გადიოდა. მისი შემქმნელები არიან ენ ვუდი და ენდრიუ დევენპორტი. მთლიანობაში გადაღებული იქნა შოუს 365 ეპიზოდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბავშვო ტელეგადაცემები
ბუესაკო
ბუესაკო (Buesaco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 019 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 499 კმ²-ია.
სიმონ გუგუნავა
სიმონ გუგუნავა (დ. 30 ივნისი, 1839 — გ. 18 ივლისი, 1909, ქუთაისი) — ქართველი პოეტი, პოემა „თამარიანის“ ავტორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ძიმითში, თავად დავით გუგუნავას ოჯახში. მისი დედა ელისაბედ მიქელაძე წიგნის მოყვარული და განათლებული ქალი იყო. ოჯახში მდიდარი ბიბლიოთეკა ჰქონიათ. სწავლობდა ოზურგეთის სამაზრო სასწავლებელში, რომელიც არ დაუმთავრებია. 1872 წელს დაქორწინდა ნიკოლოზ ლორთქიფანიძის ასულ ფედოსიზე, რომელიც სილამაზით ყოფილა განთქმული. 1884-1888 წლებში იყო ქუთაისის საადგილმამულო ბანკის გამგეობის წევრი. მიაღწია პორუჩიკის ჩინამდე. 1889-1898 წლებში იყო ოზურგეთის მაზრის თავად-აზნაურთა წინამძღოლი, 1892 წელს ფირალობის საკითხზე დაუპირისპირდა მაზრის უფროსს, ოტია დადეშქელიანს. ამის ნიადაგზე დადეშქელიანი მოხსნეს. 1898-1904 წლებში იყო ლეჩხუმის მაზრის მომრიგებელი მოსამართლე.
1888 წ. გამოიცა გუგუნავას პოემა „თამარიანი. ლექსად თქმული“, რომელიც გრიგოლ რჩეულიშვილის ისტორიული რომანის „თამარ ბატონიშვილის“ პოეტური გადამუშავებაა. გადმოცემის თანახმად გურიის სოფელ გორაბერეჟოულში, აკაკი წერეთლის რჩევით, რაფიელ ერისთავი და სიმონ გუგუნავა ერთამენთს გაეჯიბრნენ, რომელი მათგანი გალექსავდა უკეთ გრიგოლ რჩეულიშვილის ისტორიულ რომანს „თამარ ბატონიშვილი“. ორივე ავტორის „თამარიანი“ 1888 წელს გამოიცა. გუგუნავას პოემაში შეინიშნება როგორც შოთა რუსთაველის, ასევე ხალხური ზეპირსიტყვიერების გავლენა. „თამარიანმა“ დიდი პოპულარობა მოიპოვა (1893-1990 წწ. თერთმეტჯერ გამოიცა). მისი მზითევში წაღება პრესტიჟული იყო, ზოგიერთი ადგილი სიმღერად იქცა, განსაკუთრებით პოპულარული გახდა „შალვა, ჩემო სიყვარულო“.
თანამშრომლობდა პერიოდულ გამოცემებში „დროება“, „კვალი“, „მწყემსი“, „მოამბე“. 1893-1895 წლებში ამ ჟურნალებში ბეჭდავდა საკუთარ ლექსებს. გუგუნავას ეკუთვნის რამდენიმე ლექსი, მათ შორის „დედაენა“, „მოხუცის ანდერძი“ , „ვუძღვნი მოსწავლე ქართველობას“. მას აგრეთვე ეუთვნის სარეცენზიო სტატია „ქართული გალობის გამო“. მისი სხვა ლექსები და პოემა „ტყვე სასტიკი ზამთრისა“ დაკარგულია სოფელ ნაგომარში გუგუნავას საცხოვრებელი სახლის, „პოეზიის სასახლის“ დაწვის გამო.
გუგუნავას ჰობი იყო ჭადრაკის თამაში. დაახლოებული იყო აკაკი წერეთელთან, რომელიც ხშირად სტუმრობდა მას ნაგომარში. გარდაიცვალა ქუთაისში. დაკრძალეს ქუთაისში, ბაკისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესიასთან. 1956 წელს გადაასვენეს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1839 კატეგორია:გარდაცვლილი 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი ს
კოსმოსური ხომალდი
მინი|პირველი კოსმოსური ხომალდი „[[ვოსტოკ-1“.]] კოსმოსური ხომალდი — მოწყობილობა, რომელიც განკუთვნილია დედამიწის დასატოვებლად და კოსმოსში სამოგზაუროდ. კოსმოსური ხომალდი შეიძლება იყოს პილოტირებული ან უპილოტო. პირველი კოსმოსური ხომალდი იყო „ვოსტოკ-1“.
რესურსები ინტერნეტში
*
Camponotus subnitidus
Camponotus subnitidus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
Forth (ალბომი)
Forth — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Verve-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2008 წლის 25 აგვისტოს, ლეიბლზე EMI. ამ დროისთვის ჯგუფი, 10-წლიანი პაუზის შემდეგ, დროებით აღდგა. ალბომიდან გამოიცა სინგლები Love Is Noise და Rather Be.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - The Verve, გარდა მითითებულისა.
შენიშვნა: იაპონურ ვერსიაში და გრამფირფიტაში „Appalachian Springs“-ის წინ ჩამატებული ორი სიმღერის გამო, ეს სიმღერა არის მითითებულ მე-12 ნომრად.
სქოლიო
კატეგორია:The Verve-ის ალბომები კატეგორია:2008 წლის ალბომები
აჰმედ-ფაშა
აჰმედ-ფაშა (Ahmed Paşa; დ. 1426, ედირნე — გ. 1497, ბურსა) — თურქი პოეტი და პოლიტიკური მოღვაწე.
ბიოგრაფია
დაიბადა ფეოდალის ოჯახში. თავისი დროისთვის კარგი განათლება მიიღო. ერთხანს ბურსის მედრესეში ასწავლიდა. სულთანმა ჯერ ვეზირობა უბოძა, შემდეგ რაღაც მიზეზით შემოსწყრა და საპყრობილეში ჩააგდო. სწორედ იქ დაწერა აჰმედ-ფაშამ თავისი ცნობილი „მოწყალების კასიდა“, რისთვისაც იგი სულთანმა შეიწყალა. სახელი გაითქვა თავისი ღაზალებითა და კასიდებით (კასიდა „ოდა მზეს“). განიცადა სპარსელი პოეტებისა და ალიშერ ნავოის გავლენა. მიუხედავად ამისა, მის ნაწარმოებებში თვალსაჩინოა ეროვნული სულისკვეთება და პოეტური ინდივიდუალობა. აჰმედ-ფაშას შემოქმედებით დაიწყო თურქული ლექსის ე. წ. კლასიკური პერიოდი. მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მომდევნო თაობის პოეტებზე.
ფრანც ჯონი
ფრანც ადოლფ ლუი ჯონი (Franz Adolf Louis John; დ. 28 სექტემბერი, 1872, პრიცვალკი, ბრანდენბურგი, გერმანია — გ. 17 ნოემბერი, 1952, ბერლინი) — გერმანელი საფეხბურთო ფუნქციონერი და ფოტოგრაფი. 1900 წლის თებერვალში ის იყო ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი „მიუნხენის ბაიერნის“ დაარსებისა და 1900 წლიდან 1903 წლამდე მისი პირველი პრეზიდენტი. .
2000 წელს, როდესაც ბავარია აღნიშნავდა 100 წლის იუბილეს, კლუბის ხარჯზე რესტავრაცია გაუკეთდა ფრანც ჯონის საფლავს. აგრეთვე დაიდგა ახალი ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფოტოგრაფები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
693
თარიღი უცნობია
*
Camponotus subcircularis
Camponotus subcircularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Sung Tongs
Sung Tongs — ჯგუფ Animal Collective-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2004 წლის 3 მაისს FatCat Records-ზე.
ალბომზე ჯგუფის მხოლოდ ორი წევრი, Avey Tare და Panda Bear უკრავენ. ორივე იყენებს აკუსტიკურ გიტარასა და დოლებს. ელექტრო გიტარა, რომელიც მათი წინა ალბომის მნიშვნელოვანი ელემენტი იყო, აქ არ ისმის. ამის გამო ჯგუფის ჟღერადობა უფრო მიუახლოვდა ფსიქ ფოლკს და ფრიკ ფოლკს.
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Animal Collective-ის ალბომები კატეგორია:FatCat Records-ის ალბომები კატეგორია:New Weird America-ს ალბომები
ლოუნის რაიონი
გალერეა
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
Tapinoma pygmaeum
Tapinoma pygmaeum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იალღუნისებრნი
იალღუნისებრნი (Tamaricaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ტანდაბალი ხეები, ბუჩქები და ბუჩქბალახებია. წვრილი ქერქლისებრი ფოთლები მორიგეობით აქვთ გაწყობილი. ყვავილები წვრილი და უფრო ხშირად ორსქესიანია; შეკრებილია მრევნისებრ ან საგველასებრ ყვავილედებად, ზოგჯერ მარტოულია. ნაყოფი მრავალთესლიანი კოლოფია.
იალღუნისებრნი შეიცავს ოთხი გვარის 120 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევრაზიასა და აფრიკაში. გავრცელებულია საქართველოშიც. ამ ოჯახის სამი გვარია ცნობილი: იალღუნი, მთის იალღუნი (Myricaria) და რეომიურია (Reamuria).
იზრდებიან უმთავრესად უდაბნოს, ნახევრად უდაბნოსა და ველის (სტეპის) ზონაში (მთის ხეობებში ზოგი სუბალპურ სარტყელს აღწევს), ზღვების, ტბებისა და მდინარეების ნაპირებზე. დამლაშებულ მშრალ ფერდობებზე, რიყეზე და სხვა. შეიცავენ მთრიმლავ და საღებავ ნივთიერებებს. ზოგი სახეობა თაფლოვანი და დეკორატიულია.
ლიტერატურა
*
NGC 7190
NGC 7190 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1870 წლის 23 ივლისი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ინკა
thumb|250px|[[საპა ინკა პაჩაკუტის ძეგლი პერუს ქალაქ აგუასკალიენტესში]] ინკა, საპა ინკა, აპუ ან უბრალოდ საპა – თავიდან წარმოადგენდა კუსკოს სამეფოს მმართველის, ხოლო შემდეგში ინკების იმპერიის იმპერატორის ტიტულს. თვითონ ამ ტიტულის წარმოშობა მისტიური და ლეგენდარულია, უკავშირდება ქალაქ კუსკოს ასევე ლეგენდებით მოცულ დაარსების ამბავს, მაგრამ ისტორიულად დადგენილია, რომ ის სათავეს იღებს დაახლოებით 1200 წელს. ტიტული მემკვიდრეობითი იყო და გადაეცემოდა მამიდან შვილს. არსებობდა საპა ინკების ორი ცნობილი დინასტია – ანანის და ურინის. ოფიციალურად ბოლო საპა ინკა იყო ატაჰუალპა, რომელიც 1533 წელს ესპანელმა კონკისტადორებმა ჩამოახრჩვეს.
მეორე დინასტია
მეორე დინასტიას სათავე დაუდო მმართველმა ინკა როკამ, წინა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენლის, კაპაკ იუპაკანის ვაჟმა. ინკა როკას მომდევნო საპა ინკები იყვნენ: იუარ უაკაკი, ვირაკოჩა ინკა და პაჩაკუტი. პაჩაკუტი (1438-1471) იყო პირველი იმპერატორი, რომლის მმართველობაც გასცდა ტაუანტინსუიუს ფარგლებს, როდესაც მან გააფართოვა ინკების იმპერია. მას შემდეგ მეფობდნენ ტუპაკ ინკა იუპანკი (1471–1493), უაიანა კაპაკი (1493-1507), ნუნან კუიოჩი, უასკარი (1527-1532) და ბოლოს – ატაჰუალპა (1532-1533)
საინტერესოა, რომ საპა ინკა ნინან კუიოჩი, ხშირად არც კი შეყჰყავთ საპა ინკების ჩამონათვალში, რადგან ის სულ რამდენიმე დღით იყო იმპერატორი, ტახტზე ასვლიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, ის ყვავილისაგან გარდაიცვალა. ნინანის სიკვდილის შემდეგ, ტახტისათვის სასტიკი ბრძოლა გაიმართა მის სავარაუდო მემკვიდრეებს, უასკარსა და ატაჰუალპას შორის. სწორედ ამ ბრძოლებით ისარგებლეს ესპანელებმა და ადვილად დაიპყრეს ინკები.
იმპერატორმა პაჩაკუტიმ იმპერიის სერიოზული რეორგანიზაცია მოახდინა. მან დაყო იგი ოთხ სუიუდ (პროვინციად), თითოეულს მართავდა აპუ.
ვილკაბამბას საპა ინკები
ესპანელების მიერ ინკების იმპერიის დაპყრობის შემდეგ, ინკების გარკვეულმა ნაწილმა ტყეს შეაფარა თავი და დააარსა ქალაქი ვილკაბამბა. სწორედ ვილკაბამბაში გაგრძელდა საპა ინკების ინსტიტუტი, რომელმაც მხოლოდ რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში იარსება, სანამ იგი საბოლოოდ არ გაქრა. ვილკაბამბას საპა ინკები იყვნენ: ტუპაკ უალაპა (1533), მანკო იკნა იუპანკი (1533-1545), საირი ტუპაკი (1545-1560), ტიტუ კუსი იუპანკი (1560-1571) და ბოლოს ტუპაკ ამარუ. ეს უკანასკნელი არ უნდა აგვერიოს მეთვრამეტე საუკუნის პერუს ამბოხის ლიდერ ტუპაკ ამარუ II-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ისტორია კატეგორია:წოდებები
მოსტის რაიონი
მოსტის რაიონი — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი მოსტი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ჩაჩაგუი
ჩაჩაგუი (Chachagüí) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 910 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 148 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მამუკა გორგოძე
მამუკა გორგოძე (დ. 14 ივლისი, 1984, თბილისი) — საქართველოს ეროვნულ ნაკრებსა და ფრანგულ კლუბ მონპელიეში მოთამაშე ქართველი მორაგბე. მისი დებიუტი საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში შედგა 2003 წელს 18 წლის ასაკში. სულ ნაკრებში ნათამაშები აქვს 64 მატჩი. 2005 წლიდან 2015-მდე თამაშობდა საფრანგეთის ტოპ-14-ში მონპელიე ჰერო მონპელიეს შემადგენლობაში, ამჟამად თამაშობს ტოპ-14-ის კლუბ ტულონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
თამარი (დავით აღმაშენებლის ასული)
თამარი (გ. 1161 წლის შემდეგ) – დავით აღმაშენებლის ასული, შირვანშაჰ მანუჩაჰრ III-ის ცოლყოფილი. დაქვრივების შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში და ააშენა თიღვის ტაძარი, იქვე აღიკვეცა მონაზვნად თომას სახელით. ნიკორწმინდის სულთა მატიანე წერს:
დავით აღმაშენებლის ცხოვრებაში ვკითხულობთ:
ხოლო ქართლის ცხოვრება კი გვამცნობს:
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:დავით IV აღმაშენებლის შვილები