cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გიორგი სიკსეკი
პირადი ცხოვრება
1910 წლის 7 ნოემბერს 23 წლის გიორგი სიკსეკი დაქორწინდა გაზეთისა და ტიპოგრაფიის მფლობელის, გიორგი ჰანანიას 16 წლის ასულ ეკატერინეზე. მათ სამი შვილი შეეძინათ: ჰანნა (იოანე), ლატიფა (ჰენრიეტა) და სამაანი (სიმონი). გიორგი და ეკატერინე სიკსეკების უფროსი ვაჟი იოანე იყო იურისტი, უმცროსი სიმონი სამართლისა და ეკონომიკის სპეციალისტი. გიორგი სიკსეკის ოჯახი იერუსალიმის ქრისტიანულ უბანში დამკვიდრდა 1943 წელს. მამის გარდაცვალების შემდეგ დედას უჭირდა გაჭირვების გამო საოჯახო ბიბლიოთეკა გაუყიდია, ამგვარად დაიკარგა სიკსეკების ოჯახის დოკუმენტები. გიორგი სიკსეკი გრიგოლ ფერაძეს ესაუბრებოდა ოჯახში შენახულ ხელნაწერზე, სადაც ყოფილა აღწერილი ყოფილა იერუსალიმში ქართველთა კუთვნილი მონასტრები.
მისი შთამომავალია რანდა სიკსეკი, რომელიც ცხოვრობს საბერძნეთში.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 1971 წელს იერუსალიმში. დაკრძალულია ბერძნულ მართლმადიდებულ სასაფლაოზე მეუღლესთან, უფროს ვაჟსა და ასულთან ერთად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
განკულაკება
250პქ|მინი|მარჯვნივ|„კულაკებს გავყრით კოლმეურნეობებიდან“, საბჭოთა პროპაგანდისტული პლაკატი, 1930 წ. განკულაკება (Раскулачивание) — სსრკ-ისა და სკპ(ბ)-ის ხელმძღვანელობის მიერ კოლექტივიზაციის წინ და მის დროს იმ გლეხების წინააღმდეგ განხორციელებული რეპრესიული ზომების სისტემა, რომლებიც კულაკების ჯგუფს მიეკუთვნებოდნენ. წარიმართა კულაკობის, როგორც კლასის ლიკვიდაციის ლოზუგით. განკულაკების საფუძველი შეიძლება ყოფილიყო სსრკ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს (სახკომსაბჭო) 1929 წლის 21 მაისის დადგენილებით განსაზღვრული ნებისმიერი ნიშანი: გლეხის მეურნეობაში ერთ მჭამელზე 300 მანეთზე მაღალი წლიური შემოსავალი (მაგრამ ოჯახზე არანაკლებ 1500 მანეთისა); ვაჭრობაში ჩაბმულობა; მანქანების, სათავსოების გაქირავება; დაქირავებული შრომის გამოყენება; წისქვილის, ზეთსახდელის, საცეხვის, ხილის ან ბოსტნეულის საშრობის ქონა და სხვ. ამ ნიშანთა არარსებობის შემთხვევაში, მიმართავდნენ სასოფლო საბჭოებში შენახულ ძველ ფისკალურ სიებს, გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს მაუწყებელთა მოხსენებებს, მეზობლებს. მასობრივი განკულაკება დაიწყო 1930 წელს სკპ(ბ) ცკ-ს პოლიტბიუროს 30 იანვრის დადგენილებით, სსრკ ცაკ-ისა და სახკომსაბჭოს 1 თებერვლის დადგენილებითა და გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს 2 თებერვლის № 44/21 ბრძანებით.
განკულაკების დროს გლეხებს ანაწილებდნენ სამ კატეგორიად: „ბოროტმზრახველი კონტრრევოლუციური აქტივის“ გლეხებს აპატიმრებდნენ და გზავნიდნენ ციხეებსა და შრომა-გასწორების ბანაკებში, მათ ოჯახებს გადაასახლებდნენ, კოლექტივიზაციის ყველაზე აქტიურ მოწინააღმდეგეებს ხვრეტდნენ, „კონტრრევოლუციის დახმარებისკენ მიდრეკილებს“ ოჯახთან ერთად გადაასახლებდნენ სპეციალურ დასახლებებში ოლქის (მხარის, რესპუბლიკის) ცალკეული რაიონებში ან ქვეყნის შორეულ რეგიონებში; დანარჩენებს ასახლებდნენ სპეციალურად გამოყოფილ მონაკვეთებში კოლმეურნეობის ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ. ჩამორთმეული ქონება, საქონელი, საკვები და საოჯახო მარაგები გადაეცემოდა კოლმეურნეობებს ან ყიდდნენ. 250პქ|მინი|მარცხნივ|„შორს კულაკი კოლმეურნეობისგან!“, საბჭოთა პროპაგანდისტული პლაკატი, 1930 წ. განკულაკებას თან ახლდა გლეხთა საპროტესტო გამოსვლები, „თვითგანკულაკება“ (საქონლის დაკვლა, ქონების გაყიდვა) და ქალაქში ან მშენებლობებზე გაქცევა. 1933 წელს მასობრივი განკულაკება ძირითადად დასრულდა, ინდივიდუალური გრძელდებოდა. განკულაკებულთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატებოდა ქვეყნის ხელმძღვანელობის თავდაპირველ გეგმას, რამდენადაც ადგილობრივი პარტიულ-სახელმწიფო ორგანოები და ღარიბ-ღატაკთა აქტივი დაჟინებით მოითხოვდა განკულაკების მასშტაბების გაფართოებას. სულ 1929–1940 წლებში განკულაკება შეეხო დაახლოებით 1,1 მილიონ მეურნეობას (საერთო რაოდენობის 4–5%-ს, 5–6 მილიონ ადამიანს; ნიკოლოზ ივნიცკის მონაცემები), 4 მილიონი ადამიანი გადაასახლეს (მათი ნაწილი — ციხიდან და შრომა-გასწორების ბანაკებიდან გათავისუფლების შემდეგ; ვ. ზემსკის მონაცემები). ამ დროის განმავლობაში შიმშილისგან და დაავადებისგან დაიღუპა არანაკლებ 600 ათასი ადამიანი. განკულაკებულთა უმრავლესობა სინამდვილეში საშუალო გლეხი იყო. მრავალი გადარჩენილი გადასახლებული (სპეციალურ და შრომით დასახლებებში) სსრკ-ის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ რაიონების ბუნებრივი რესურსების ათვისების სამუშაო ძალის წყარო გახდა.
1948–1950 წლებში განკულაკება შეეხო დასახლეთ უკრაინის, დასავლეთ ბელორუსიის, მოლდავეთის, ბალტიისპირეთის გლეხობას (ეს რეგიონები სსრკ-ის შემადგენლობაში დიდი სამამულო ომის წინ ან შემდეგ შევიდა).
სქოლიო
კატეგორია:კოლექტივიზაცია კატეგორია:პოლიტიკური რეპრესიები საბჭოთა კავშირში
კოდა (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)
კოდა — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის ვაკეზე, მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 590 მ, თეთრიწყაროდან 34 კმ, მარნეულიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ.
კოდაში დაიბადა მწერალი ვასილ ბარნოვი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. კოდაში შემორჩენილია დარბაზული ეკლესია (XIX საუკუნე). სოფელში გაითხარა (1969 და 1974, ხელმძღვანელი გ. ფხაკაძე) ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. IV ათასწლეულის ბოლო მეოთხედი) ნამოსახლარი და სამაროვანი. ნამოსახლარზე აღმოჩნდა წრიული ფორმის თიხატკეპნილიატაკიანი ნახევრადმიწურები (დიამეტრი 2,3-4 მ), რომლებშიც კერები იყო. წნული კედლები თიხით უნდა ყოფილიყო შელესილი. ნამოსახლარს ტერიტორიაზეა სამაროვანიც. გამოვლინდა სამარხების ორი ტიპი: ორმოსამარხები და ქვის სამარხები. ორმოსამარხები ინდივიდუალურია. მიცვალებულები ესვენა გვერდზე, კიდურებმოკეცილი. ქვის სამარხები კოლექტიურია. სოფლის დასავლეთ ნაწილში გაითხარა მშრალი წყობით ნაგები კოლექტიური აკლდამები. მიცვალებულებს ჩატანებული ჰქონდათ ხელით ნაძერწი, არათანაბრად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი, რომელთა ნაწილი ორნამენტირებულია. ქვის იარაღიდან აღსანიშნავია ხელსაფქვავები, როდინები, სალესები, კაჟის ნამგლის ჩასართები, ობსიდიანის ისრისპირები, საფხეკები, ლამელები. მსგავსი მასალა აღმოჩენილია საქართველოს ამავე ხანის სხვა ძეგლებში (კიკეთი, დიდუბე, თეთრიწყარო, თამარისი, სამშვილდე, ოზნი და სხვა).
2008 წელს აქ ჩაასახლეს აგვისტოს ომით დაზარალებული დევნილები, ადგილობრივები ადვილად შეეწყვნენ მათ. ეს სოფელი აკავშირებს მრავალ სოფელს, როგორებიცაა ვაშლოვანი, ღოუბანი, ბორბალო და სხვა, ამ სოფელზე გადის რუსთავისა და მარნეულის დამაკავშირებელი გზა. საბჭოთა კავშირის პერიოდში აქ იყო მეფრინველეობის ფაბრიკა. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3062 ადამიანი.
მახრჩობელასებრნი
მახრჩობელასებრნი, ცრუფეხანი (Boidae) — ქვეწარმავალთა ოჯახი გველების რიგისა. მუცლის ფარები მთელ მუცელს არ უფარავს. ზოგ მახრჩობელასებრნს კბილები ყბათაშორის ძვალზეც აქვს. უკანა კიდურებისაგან შემორჩათ ბრჭყალისებრი გამონაზარდები, მცირე ზომის ბარძაყისა და მენჯის ძვლები. აქვთ 1 ან 2 ფილტვი, მეტად მძლავრი სხეულის მუსკულატურა. მახრჩობელასებრთა ოჯახი შეიცავს როგორც დიდ გველებს — სიგრძით 10 მ-მდე (ბადებრივი პითონი), ისე პატარა ფორმებს (0,5 მ-მდე). ოჯახში 23 გვარის 80 სახეობაა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტის სუბტროპიკებსა და ტროპიკებში, აგრეთვე წყნარი ოკეანის კუნძულებზე. ბინადრობენ ამაზონის ჭაობიანი ტყეებიდან შუა აზიის უდაბნოებამდე. იკვებებიან სხვადასხვა ხერხემლიანებით. მსხვერპლს იჭერენ კბილებით, ეხვევიან სხეულის რგოლებით და ახრჩობენ (აქედანაა სახელწოდება). ცნობილია განსაკუთრებით მსხვილ ეგზემპლართა თავდასხმის შემთხვევები ადამიანზე. ბევრი მახრჩობელასებრნის ტყავი გამოიყენება სხვადასხვა ნაკეთობის დასამზადებლად, ხორცი საკვებად.
თავდაპირველად მახრჩობელათა ოჯახს 3 დიდ ქვეოჯახად ყოფდნენ: პითონები, მახრჩობელები და ბოლიერინი. ამჟამად პითონებსა და ბოლიერინს ცალკე ოჯახებად განიხილავენ, მახრჩობელათა ოჯახში კი აერთიანებენ 2 ქვეოჯახს - მახრჩობელები (ანუ ამერიკული მახრჩობელები, ნამდვილი ბოა, ნამდვილი მახრჩობელები) და ქვეოჯახი - Erycinae (მთხრელი ფორმები. 3 გვარი 15 სახეობით, მათგან ერთი, Eryx jaculus ანუ დასავლური მახრჩობელა, აღმოსავლეთ საქართველოშია გავრცელებული).
ქვეოჯახები
ცენტრალური გვარი = ბოა - გრეი, 1825
ლიტერატურა
*
ემზარ ჭოჭუა
ემზარ სიმონის ძე ჭოჭუა (დ. 29 აპრილი, 1951, სოფ. ჭალადიდი, ახლანდ. ხობის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორი (1996).
დაამთავრა თბილისის საარტილერიო სასწავლებელი (1972). მსახურობდა საბჭოთა კავშირის, შემდეგ — დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სახმელეთო ჯარების არტილერიის უფროსი (1993-1994), სარაკეტო ჯარების და არტილერიის სარდალი (1995-1999). აფხაზეთის ომის (1992-1993) დროს ჭოჭუას ხელმძღვანელობით ქართველმა არტილერისტებმა წამყვანი როლი შეასრულეს სოხუმზე 1993 წლის 15-16 მარტის შეტევის მოგერიებაში. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III (1993) და II (2004) ხარისხის ორდენებით, ასევე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
Up with the Birds
Up with the Birds — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა ალბომიდან Mylo Xyloto. შეზღუდული რაოდენობის პრომო სინგლის სახითგამოიცა 2012 წლის 21 აპრილს. მისი პირველი ნახევარი აგებულია ორგანის ჟღერადობაზე და მშვიდია, ხოლო მეორეში დომინირებადია ფორტეპიანო, გიტარები და დასარტყმელი საკრავები, რაც უფრო სწრაფ ტემპს ქმნის. სიმღერაში ასევე ჟღერს ბრაიან მეის კომპოზიის Driven by You (1991) ნაწყვეტი და ლეონარდ კოენის „Anthem“-ის (1992) ტექსტური ინტერპრეტაცია.
სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის სინგლები კატეგორია:2011 წლის სიმღერები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
მარანიონის პროვინცია
მარანიონი — პროვინცია პერუში, უანუკოს რეგიონში. დედაქალაქია უაკრაჩუკო. პროვინციის ფართობია 4 801,50 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 24 734 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 3 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის პროვინციები
მუდმივი ძრავა
მუდმივი ძრავების თანამედროვე კლასიფიკაცია
1775 წელიდან პარიზის აკადემიამ მუდმივი ძრავების არარეალისტურობიდან გამომიდნარე გადაწყვიტა რომ აღარ მიეღო გამოგონების დაპატენტებაზე განცხადებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფსევდო-მეცნიერებები
She's Got Nothing On (But the Radio)
She's Got Nothing On (But the Radio) — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. წარმოდგენილია ალბომზე Charm School. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:2011 წლის სიმღერები
წაბლიანი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
წაბლიანი (Баӷрыԥшь [ბაღრჷფშჲ]; ყოფილი დერეკეი - ღაშინთაქი — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (მიქელრიფშის თემი), მდინარე ტროიცკის (ფხისთის ერთ-ერთი სათავე) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მ, გაგრიდან 50 კმ, ლესელიძიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, ესაა ძველი ბაღრიფში. სახელწოდება მომდინარეობს აბაზური თემის სახელიდან ბაღ (შდრ. აფხაზური გვარსახელი ბაღბა) და „ბაღების გორას“ ნიშნავს. XIX საუკუნის ბოლოს აქ შეიქმნა სომხური დასახლება გოშენდაკ-დერეკეი (დერეკეი), რომელსაც 1948 წელს ქართული სახელი წაბლიანი ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ბაგრიფშ (Багрыҧшь).
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 80 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მიქელრიფშის თემის სოფლები
ვიქტორია ჯუღელი
ვიქტორია ჯუღელი (დ. 6 თებერვალი, 1969, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი და ფილოლოგი.
1341
თარიღი უცნობია
*
ვიქტორია ჯუღელი
1994 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 1997 წელს ევროპის ცენტრალური უნივერსიტეტი (ბუდაპეშტი, უნგრეთი). თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის ინსტიტუტის ლაბორანტი. სამაგისტრო დისერტაციის თემა - „The Works of Theodoret of Cyrus according to Georgian Manuscripts“, დაიცვა უნგრეთში 1997 წელს; საკანდიდატო დისერტაციის თემა - „თეოდორიტე კვირელის თხზულებათა ქართული თარგმანები“, დაიცვა 2004 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
პაჩიტეის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა უანუკოს რეგიონში პაჩიტეა — პროვინცია პერუში, უანუკოს რეგიონში. დედაქალაქია პანაო. პროვინციის ფართობია 2 629,96 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 51 861 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 4 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის პროვინციები
ზაგირ ისმაგილოვი
ზაგირ ისმაგილოვი (Исмәғилев Заһир Ғариф улы; დ. 26 დეკემბერი, 1916 (8 იანვარი. 1917], სერმენოვო, ორენბურგის გუბერნია — გ. 30 მაისი, 2003, უფა) — ბაშკირი საბჭოთა კომპოზიტორი, მასწავლებელი, მუსიკალური და საზოგადო მოღვაწე. სსრკ სახალხო არტისტი (1982)
ბიოგრაფია
დაიბადა 1916 წლის 26 დეკემბერს სოფელ ზემო სერმენევოში (ახლანდელი სერმენევო, ბელორეცკის ოლქი, ბაშკირეთი, რუსეთი) ხისმჭრელის ოჯახში.
სწავლობდა სოფელ ქვედა-სერმენევოში, ბაშკირულ შვიდწლიან სკოლაში. ადრეული ასაკიდან უყვარდა ეროვნული მუსიკა, უკრავდა ქურაიზე. 1932 წელს იგი შევიდა სასწავლებლად ინზერის სატყეო-ქიმიურ ტექნიკუმში. ვადაზე ადრე დამთავრების შემდეგ, მან დაიწყო მუშაობა ბელორეცკის ხე-ტყის სამრეწველო საწარმოში შემფასებლად. 1934 წელს ბელორეცკში ბაშკირეთის დრამატული თეატრი ჩავიდა გასტროლებზე. ზაგირმა სპექტაკლში შეცვალა ქურაიზე დამკვრელი მსახიობი, რომელიც ავად გახდა. ა. მუბარიაკოვმა, თეატრის მსახიობმა, მიიწვია უფის დრამატულ თეატრში სამუშაოდ, სადაც საღამოობით ქურაიზე უკრავდა, ცდილობდა ძალები მოესინჯა დრამატული თეატრის მსახიობად და დღის განმავლობაში სწავლობდა ბაშკირეთის დრამატულ თეატრთან არსებულ ნიჭიერ ახალგაზრდათა სტუდიაში, რომელიც დაამთავრა 1937 წელს.
ამავე წელს ჩაირიცხა პ. ი. ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის კონსერვატორიის ბაშკირეთის ეროვნულ სტუდიაში (მასწავლებელი ვ. ა. ბელი).
1948 წელს სტუდიაში სწავლის დასრულების შემდეგ ჩაირიცხა მოსკოვის კონსერვატორიის საკომპოზიციო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1954 წელს. მისი სადიპლომო ნამუშევარი იყო ოპერა „სალავათ იულაევი“.
კომპოზიტორის შემოქმედება მრავალფეროვანია. მან უდიდესი წვლილი შეიტანა ეროვნული საოპერო, კამერული, ვოკალური, საგუნდო და ინსტრუმენტული მუსიკის განვითარებაში. ნამუშევრების იდეური ორიენტაცია და თემატიკა თანხვედრაშია დროსთან და ასახავს შემოქმედების სამოქალაქო-პატრიოტულ, ეროვნულ მიმართულებას, ამტკიცებს მეგობრობისა და სიყვარულის თემებს. თავის შემოქმედებაში ის აგრძელებს რუსული მუსიკალური კულტურის კლასიკოსების ტრადიციების, მათი ისტორიული და მუსიკალურ-დრამატული კონცეფციების განვითარებას (მ. გლინკა, მ. მუსორგსკი, ნ. რიმსკი-კორსაკოვი, ა. ბოროდინი).
მას ოპერებში იზიდავდა ეროვნულ-ისტორიული თემები, ცნობილი ისტორიული ფიგურების, (უმეტესად ბაშკირი წარმოშობის) განსახიერება, დრამატული და ყოველდღიური კონფლიქტები ჩვეულებრივი ადამიანის ცხოვრებაში. მათ შორისაა ისტორიულ-საგმირო ოპერა „სალავათ იულაევი“, რომელიც მოგვითხრობს ეროვნულ გმირზე, გმირულ-ეპიკური ოპერები „ურალის ელჩები“, რომელიც ეხება ბაშკირების რუსეთთან გაერთიანების თემას და „კაჰიმ-ტურია“, სადაც გმირი არის სამხედრო ლიდერი, რომლის ხელმძღვანელობით ბაშკირები მამაცურად იბრძოდნენ ნაპოლეონის წინააღმდეგ (1812). ოპერის „აკმულას“ ცენტრში მე-19 საუკუნის ბაშკირი პოეტი-განმანათლებლის გამოსახულებაა. მრავალფეროვანი ლირიკული და დრამატული ნაწარმოებები მოიცავს ოპერებს „შაურა“ და „აგიდელის ტალღები“, საყოფაცხოვრებო მუსიკალური კომედიები „კოდასი" („რძალი“) და „ალმაკაი“.
ისმაგილოვმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ეროვნული საგუნდო კანტატის, ორატორიის, ციკლის („მე ვარ რუსი“, „დედის სიტყვა“ და სხვ.), სიმფონიური მუსიკის (კონცერტი და კონცერტინო ფორტეპიანოსა და ორკესტრისთვის, „სადღესასწაულო უვერტიურა“, სიმფონიური სიუიტა). 300-ზე მეტი სიმღერა და რომანსი შეადგენდა კომპოზიტორის ინტერესთა კამერულ ვოკალურ სფეროს. ის იყო ერთ-ერთი წამყვანი კომპოზიტორი, რომელმაც განაგრძო რუსული რომანსისა და საყოფაცხოვრებო სიმღერის ტრადიციების განვითარება.
იგი მოქმედებდა როგორც რომანტიზმის მუსიკალური და სტილისტური ტრადიციების გამგრძელებელი, მის შემოქმედებაში დომინანტი გახდა ლირიკული გამოხატვის სფერო მისი ყველაზე მრავალფეროვანი გამოვლინებით. კომპოზიტორის ნაწარმოებების მუსიკალურ-სტილისტურ საფუძველს წარმოადგენდა ბაშკირული ფოლკლორი, რომელმაც განსაზღვრა მისი ნაწარმოების სიმღერა და ვოკალური ბუნება, მელოდიური აზროვნების დიატონური საწყობი, პენტატონური მასშტაბების სინთეზირება, ბუნებრივი დიატონური რეჟიმები და განვითარების ვარიანტულ-ვარიაციური მეთოდები ევროპულ ტონალურ სისტემასთან., ჰარმონია, მრავალხმიანობა.
კომპოზიტორის ნამუშევრები სრულდებოდა რუსეთში, სსრკ-ს ყოფილ ნაციონალურ რესპუბლიკებში და მის ფარგლებს გარეთ (ბულგარეთი, ჩინეთი, რუმინეთი, ჩრდილოეთ კორეა, იუგოსლავია, ეთიოპია), მუდმივად ქვეყნდებოდა და იწერებოდა საკავშირო გრამფირფიტების ჩამწერი ფირმა „მელოდიის“ მიერ გრამფირფიტებზე. ჩანაწერები ხელმისაწვდომია საკავშირო და ბაშკირეთის რადიოსა და ტელევიზიის საფონდო ჩანაწერებში.
პირველი რექტორი და უფის ხელოვნების ინსტიტუტის დამფუძნებელი (1968-1988) (ასოცირებული პროფესორი 1973 წლიდან, პროფესორი 1977 წლიდან).
1942 წლიდან სსრკ კომპოზიტორთა კავშირის წევრი. 1941-1944 წლებში — აღმასრულებელი მდივანი, 1954-1978 წლებში — ბაშკირეთის ასსრ კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე, რსფსრ კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი (1960 წლიდან). სკკპ (ბ) წევრი 1943 წლიდან. მე-6-8 მოწვევის ბაშკირეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე.
ზაგირ ისმაგილოვი გარდაიცვალა 2003 წლის 30 მაისს უფაში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია უფას მუსულმანურ სასაფლაოზე.
სხვადასხვა
მუსიკალური კომედიები, კანტანტები, საგუნდო ციკლი, 200-ზე მეტი სიმღერა და რომანსი, ვოკალურ-ქორეოგრაფიული სუიტა „ბაშკირელი მენავთობეები“, ვოკალურ-სიმფონიური პოემა „უკვდავება“ (1975), ორატორია „ჩვენ ვართ გამარჯვებულები“ (1985), სიმფონიური უვერტიურა ბაშკირულ ხალხურ სიმღერებზე (1950 წ.), „სადღესასწაულო უვერტიურა“ (1979), კონცერტი ფორტეპიანოსა და ორკესტრისთვის (1986), კომპოზიციები ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსთვის — „პოემა“ (1960), ფლეიტისა და ფორტეპიანოსთვის — სონატა (1949).
მინი|300x300პქ| სახლ-მუზეუმი მშობლიურ სოფელში
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:რუსი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი კლასიკური მუსიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი კატეგორია:რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:IV ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
Lasioglossum paradnanum
Lasioglossum paradnanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
paradnanum
ქალაქების ეპითეტები
ცნობილ ქალაქებს, თავისი ბუნებრივი, ისტორიული, კულტურული თუ სხვა თავისებურებების გამო, გარკვეული ეპითეტებით და მეტსახელებით მოიხსენიებენ. ქვემოთ წარმოდგენილია ზოგიერთი მათგანი.
საქართველოს ქალაქები:
მსოფლიოს ქალაქები:
კატეგორია:ქალაქები
ფარიკაობა (ხევსურული)
ხევსურული ფარიკაობა — ხევსურების სამხედრო-ფიზიკური აღზრდის შემადგენელი ნაწილი, ცივი იარაღის ფლობის ერთ-ერთი ფორმა, გორდით ფარიკაობა, ფარის აუცილებელი გამოყენებით.
მისი სპეციალური შესწავლა XX საუკუნის 50-იანი წლებიდან დაიწყო. მანამდე, მოგზაურები და ეთნოგრაფები (ა. ზისერმანი, გ. რადე, ვაჟა-ფშაველა, ნ. ხუდადოვი, ნ. ურბნელი (ხიზანიშვილი), რ. ერისთავი, პ. უვაროვი, ვ. გურკო-კრიაჟინი, ვ. შკლოვსკი, ა. ყამარაული, ა. შანიძე, გ. თედორაძე, ს. მაკალათია, ვ. ბარდაველიძე, გ. ჩიტაია, რ. ხარაძე) ხევსურულ ფარიკაობას მხოლოდ ზოგადად აღწერდნენ, მათ მიზანს არ წარმოადგენდა მისი ფორმებისა და ილეთების ტექნიკის შესწავლა.
აღსანიშნავია, რომ ფარიკაობის ჩვეულება და წესები XX საუკუნის 50-იანი წლებისთვის უფრო შემონახული იყო პირაქეთა ხევსურეთში, ვიდრე პირიქითაში, სადაც ეს ჩვეულება თითქმის უკვე მთლიანად დავიწყებას იყო მიცემული.
ფარიკაობის შესწავლა იწყებოდა 6-8 წლის ასაკში, ეტაპობრივად და თანდათან რთულდებოდა 14-15 წლის ასაკამდე, როდესაც უკვე გადადიოდნენ ხის სასწავლო იარაღიდან საომარზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფარიკაობა კატეგორია:საქართველოს სპორტი კატეგორია:ქართული ხალხური თამაშები კატეგორია:სპორტის სახეობები
ფოთისა და ხობის ეპარქია
ფოთისა და ხობის ეპარქია — მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, შავი ზღვის სანაპიროზე, ისტორიული კოლხეთის სამეფოს ტერიტორიაზე. იგი მოიცავს ქალაქებს: ფოთს და ხობს (ქ. სენაკი ახლა უკვე არ შედის ამ ეპარქიაში რადგან ახალი ეპრქიის შექმნის შემდეგ - სენაკი-ჩხოროწყუს ეპარქიაში შედის) და მათ მიმდებარე ტერიტორიას.
ეპარქიის საზღვრები
ფოთისა და ხობის ეპარქიის ტერიტორია განვრცობილია მდინარე რიონისა და ხობისწყლის ქვემო დინების აუზებზე, რაც ძველი ქართული სამეფოს, ეგრისის დასავლეთ ნაწილს წარმოადგენს. ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სენაკისა და ჩხოროწყუს, ჩრდილოეთიდან - ზუგდიდისა და ცაიშის, სამხრეთიდან - შემოქმედის ეპარქიები, დასავლეთის მხრიდან კი იგი შავ ზღვას ემიჯნება.
ისტორია
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, 1917 წელს სამეგრელოს რეგიონში განახლდა ჭყონდიდის ეპარქია. 1995 წელს საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის გადაწყვეტილებით ჭყონდიდის ეპარქიის საფუძველზე სამი სამღვდელმთავრო კათედრა ჩამოყალიბდა: საკუთრივ ჭყონდიდის, ზუგდიდისა და ცაიშის და ფოთის ეპარქიები. 1996 წლის 24 მარტიდან ახლად აღდგენილ ფოთის ეპარქიის მმართველად დადგენილ იქნა ეპისკოპოსი გრიგოლი (ბერბიჭაშვილი).
2002 წლის 17 ოქტომბრის საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის კრების განჩინებით ფოთის ეპარქიას შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა ფოთისა და სენაკის ეპარქია. 2003 წლის 18 აგვისტოს ურბნისის საკათედრო ტაძარში ჩატარებული წმიდა სინოდის კრების გადაწყვეტილებით, ფოთისა და სენაკის ეპარქიას გამოეყო სენაკის რაიონი, ხოლო ზუგდიდ-ცაიშისას კი ჩხოროწყუს რაიონი და შეიქმნა ახალი ეპარქია სახელწოდებით „სენაკისა და ჩხოროწყუს“ ეპარქია. ფოთისა და სენაკის ეპარქიას კვლავ შეეცვალა სახელი და ეწოდა "ფოთისა და ხობის" ეპარქია. შესაბამისად შევიდა ცვლილება მღვდელმთავრის ტიტულშიც და იგი მოიხსენიება უკვე ფოთისა და ხობის ეპისკოპოსად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ეპარქიები კატეგორია:ფოთი
კაიროს მეტროპოლიტენი
thumb|კაიროს მეტროპოლიტენის ლოგო thumb|სადგური ჰირგიზი (ხაზი 1)
კაიროს მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის სისტემა ეგვიპტეში. 2014 წლისთვის შედგება 3 ხაზისაგან. მეტროს პროექტი ხელისუფლების წარმომადგენლებს ეკუთვნით, რომლებიც გვირაბებზე არიან პასუხისმგებელნი.
ხაზი 1 ((Helwan — El-Marg))
ხაზი 1 (წითელი) გაიხსნა 1987 წ.-ს. მას შემდეგ, რაც შეურთდა 2, უკვე არსებული, მიწაზე მოსიარულე ტიპის ხაზი დიდ მიწისქვეშა რეგიონს, განლაგებულს ქალაქის ცენტრქვეშ. ხაზთა სიგრძეა 43,5 კმ., საიდანაც მხოლოდ 3-ია მიწისქვეშ. მგზავრთა რაოდენობა შეადგენს 60 000 ადამიანს სთ.-ში. ხაზის მშენებლობა მოხდა 3 ეტაპად:
ხაზი 2 (Shobra — El Mounib)
კაიროს მეტრო საგრძნობლად გაფართოვდა 90-იან წლებში, როდესაც დასრულდა 2 (ყვითელი) ხაზის მშენებლობა, მიმავალი შობრიდან კაიროს უნივერსიტეტამდე. მისი სიგრძეა 19 კმ. 18 სადგურზე. მე-2 ხაზი გაიხსნა 4 ეტაპად, 1996-2000 წ.წ.-ში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტროპოლიტენი კატეგორია:კაირო
ტაბერნასის უდაბნო
მინი|250პქ|ტაბერნასის უდაბნოს დიდი მაღლობი ტაბერნასის უდაბნო — უდაბნო ესპანეთში. მდებარეობს ალმერიის პროვინციაში, დედაქალაქ ალმერიიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ტაბერნასის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს 280 კმ²-ს. ტერიტორია დაცულია.
ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 14 სმ-ს შეადგენს. საშუალო წლიური ტემპერატურა 20°C-ია. ზაფხულში ის მაქსიმუმს აღწევს (40°C), ხოლო ზამთარში ხშირია ყინვაც. მთათა სისტემებით დაცულია ხმელთაშუაზღვიური ტენისგან. მზიანი დღეების დიდი რაოდენობა (3000 სთ წელიწადში) განაპირობებს მშრალ კლიმატს, რაც რეგიონს ნამდვილ უდაბნოდ აქცევს.
უდაბნო ძალიან ჰგავს აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის უდაბნოებს, ასევე მთვარის ზედაპირს, რის გამოც ის მრავალ ფილმშია გადაღებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის უდაბნოები
Love is Stronger Than Justice (The Munificent Seven)
„Love is Stronger Than Justice (The Munificent Seven)“ — ინგლისელი მომღერალ და მუსიკოს სტინგის სინგლი, რომელიც გამოიცა გერმანიაში, 1993 წელს. იგი შეტანილია მუსიკოსის მეოთხე სტუდიურ ალბომში Ten Summoner's Tales.
სიმღერა აგებული 7/8 რიტმზე. სტინგის თქმით, ეს კომპოზიცია იწერებოდა, როგორც აკირა კუროსავას ფილმის შვიდი სამურაი სიუჟეტის თავისუფალი თხრობა. შუასაუკუნოვანი იაპონიიდან სიუჟეტი გადატანილი იქნა XIX საუკუნის მექსიკურ სოფელში.
ქურშუნჩავუში
ქურშუნჩავუში (Kurşunçavuş) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 94 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 13 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 47 ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:პოსოფის რაიონის სოფლები
თამარ მეფის წყარო
თამარ მეფის წყარო — ძეგლი, ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ პირველ მაისის თავში.
წყაროს კედლები სამი მხრიდან ამოყვანილია კარგად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის ქვებით, ხოლო მეოთხე უშუალოდ წყაროში შესასვლელი მხარე ღიაა. პარალელური კედლები სრულდება თაღოვანი გადახურვით. მესამე კედელზე ცენტრალურ ნაწილში დატანილია ოთხკუთხა ფოსო საიდანაც წყარო გამოედინება. როგორც წყაროს კედლების, ისე თაღის შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია კირის ხსნარი. სხვადასხვაა წყაროს ასაგებად გამოყენებული ქვების ჯიში და შეფერილობა. დღეისათვის კედლების სიმაღლე 1,50 მეტრია თაღის ჩათვლით 1.90 მეტრი პარალელურ კედლებს შორის დაცილება 1.35 მეტრია. თაღის სიმაღლე 0.40 მეტრია. როგორც თაღის, ისე კედლების სიგანე 1,05 მეტრია. წყაროში შესასვლელი იატაკი თავის დროზე მოგებული ყოფილა ქვის ბრტყელი ფილებით. შიდა სივრცეში იქ სადაც უშუალოდ გადმოედინება წყარო განთავსებულია ქვის ავზი იგი კარგად არის დღემდე მოღწეული. წყაროსთან მისასვლელი გზა, როგორც მარჯვენა, ისე მარცხენა მხრიდან შემოკავებულია სხვადასხვა ჯიშის ფლეთილი ქვებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ლერესი
ლერესი (Río Lérez) — მდინარე სამხრეთ-აღმოსავლეთ გალისიაში, ესპანეთი. სიგრძე 60 კმ. მდინარე გაივლის ესპანეთის 4 მუნიციპალიტეტს და ერთვის ატლანტის ოკეანეს, ქალაქ პონტევედრასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
კოდორის კრიზისი (2001)
კოდორის კრიზისი — შეტაკება კოდორის ხეობაში, რომელიც დაიწყო 2001 წლის 4 ოქტომბერს, როდესაც აფხაზეთის თვით-გამოცხადებულ რესპუბლიკაში კოდორის ხეობიდან შეიჭრნენ ქართველი და ჩეჩენი მებრძოლები, ჰამზატ გელაევის მეთაურობით. შეტაკებების შედეგად 40-მდე ადამიანი დაიღუპა. კრიზისი მსოფლიო მედიის ყურადღების მიღმა დარჩა იმ მიზეზით, რომ მსოფლიოს ყურადღება ძირითადად აშშ-ის ავღანეთზე შეტევაზე იყო გადატანილი.
მიმდინარეობა
18 ოქტომბერს, აფხაზმა სეპარატისტებმა გამოაცხადეს, რომ კოდორის ხეობის მთელს დაბალ ზონას აკონტროლებდნენ და ჩეჩენ-ქართველი მებრძოლები ისევ საქართველოს მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე იყვნენ დაბრუნებულნი.
ლაურიკოჩის პროვინცია
250px|მინიატიურა|პროვინციის მდებარეობა [[უანუკო (რეგიონი)|უანუკოს რეგიონში]] ლაურიკოჩა — პროვინცია პერუში, უანუკოს რეგიონში. დედაქალაქია ხესუსი. პროვინციის ფართობია 1 860,13 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 32 626 ადამიანს.
კოდორის კრიზისი (2001)
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
ლაურიკოჩის პროვინცია
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 7 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის პროვინციები
მაია ასათიანი
მაია ასათიანი (დ. 4 მაისი, 1977) — ქართველი ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი. უმეტესად ცნობილია, როგორც აპოლიტიკური გადაცემა „პროფილის“ წამყვანი. იყო მსოფლიოში ცნობილი შოუ Got Talent-ის ქართულ ანალოგ „ნიჭიერის“ პირველი სეზონის ჟიურის წევრი, უფრო ადრე კი საინფორმაციო-ანალიტიკური გადაცემა „დროების“ კორესპონდენტი.
რუთენიუმი
რუთენიუმი (Ruthenium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მერვე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, VIIIბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 44, ატომური მასა — 101.07, tდნ — 2334 °C, tდუღ — 4150 °C, სიმკვრივე — 12.45 გ/სმ3. მორუხო-თეთრი ფერის ლითონი. შედის გარდამავალი ლითონების ჯგუფში. მიეკუთვნება პლატინის ჯგუფის ლითონებს. აღმოაჩინა კ. კლაუსმა. ბუნებრივი რუთენიუმი შედგება შვიდი (,, , , , და ) სტაბილური იზოტოპისაგან.
ისტორია
რუთენიუმი აღმოაჩინა ყაზანის უნივერსიტეტის პროფესორმა კარლ კლაუსმა 1844 წელს. კლაუსმა ის გამოყო სუფთა სახით ურალის პლატინის მადნებისაგან და მიანიშნა ტრიადების რუთენიუმი — როდიუმი — პალადიუმი და ოსმიუმი — ირიდიუმი — პლატინა მსგავსებაზე.
სახელწოდების წარმომავლობა
ელემენტის პირველაღმომჩენმა კარლ კლაუსმა ამ ელემენტს რუსეთის პატივსაცემად დაარქვა რუთენიუმი (Ruthenia — არის რუსეთის ლათინური სახელწოდება ).
მიღება
ყოველ წელიწადს რუთენიუმი მოიპოვება დაახლოებით 12 ტონა, მაშინ როცა მისი მსოფლიო მარაგი შეადგენს 5000 ტონას. პლატინის ჯგუფის მეტალების (PGM) ნარევის შემცველი საბადოების შედგენილობა დამოკიდებულია გეოქიმიურ პროცესებზე. მაგალითად, PGM-ის საბადო სამხრეთ აფრიკაში შეიცავს 11%, ხოლო PGM-ს საბადო ყოფილ სსრკ-ში შეიცავს მხოლოდ 2% რუთენიუმს (1992 წლის მონაცემებით).
რუთენიუმს იღებენ პლატინისა და პლატინის ჯგუფის ლითონების «ნარჩენებისაგან» მათი აფინაჟის დროს.
რუთენიუმის მიღების მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს მისი გამოყოფა ბირთვული მასალების (პლუტონი, ურანი, თორიუმი) დაშლის ფრაგმენტებისაგან სადაც სითბოგამომყოფი ელემენტის გამომუშავების შემდეგ რუთენიუმის შემცველობა შეადგენს 250 გრამს 1 ტონა «დამწვარ» ბირთვულ საწვავზე.
ასევე შემუშავებულია ტექნეციუმ-99-ის ნეიტრონული დასხივების შედეგად რუთენიუმის მიღების ტექნოლოგია. .
რუთენიუმი პლატინის ჯგუფის სხვა მეტალების მსგავსად, კომერციულად მიიღება, როგორც ათამდე პროდუქტი სპილენძისა და ნიკელის კატალიზატორების დამუშავების დროს. სპილენძისა და ნიკელის ელექტრორაფინირების დროს, კეთილშობილი ლითონები - ვერცხლი, ოქრო და პლატინის ჯგუფის ლითონები, აგრეთვე სელენი და ტელური ილექებიან ჭურჭლის ფსკერზე ანოდის ჭუჭყის სახით. მათგან შეიძლება გამოვიყენოთ ორი მეთოდი - ეს არის შელღობა ნატრიუმის ზეჟანგთან და შემდგომ სამეფო წყალში გახსნა და ნარევის გახსნა ქლორში ქლორწყალბადის თანაობისას.
ოსმიუმი, რუთენიუმი, როდიუმი და ირიდიუმი პლატინის, ოქროსა და ფუძე ლითონებისაგან შეიძლება გამოვყოთ მათი სამეფო წყალში გახსნით, რომლებიც გადადიან მყარ ნალექში (არ იხსნებიან სამეფო წყალში). როდიუმი ნალექიდან შეიძლება გამოვყოთ ნატრიუმის ბისულფატით დამუშავებით. უხსნად ნალექს, რომელიც შეიცავს Ru, Os და Ir ამუშავებენ ნატრიუმის ოქსიდით, რომელშიც ირიდიუმი არ იხსნება. მიიღება წყალში ხსნადი Ru-ისა და Os-ის მარილები. მათი აქროლად ოქსიდებად დაჟანგვის შემდეგ RuO4 გამოიყოფა OsO4-ისაგან, ამონიუმის ქლორიდის მოქმედებით, გამოილექება (NH4)3RuCl6-ია სახით, ან მათ აცილებენ აქროლადი ოსმიუმის ტეტრაქლორიდის ორგანული გამხსნელებით ექსტრაქციით, ან მისი გამოხდით.ამონიუმის ქლორიდს აღადგენენ წყალბადით და ამ დროს მიიღება Ru - ფხვნილის სახით.
გავრცელება
რუთენიუმი ძალიან იშვიათი ელემენტია, იგი დედამიწაზე გავრცელებით 74-ე ლითონს წარმოადგენს. რუთენიუმი დედამიწის ქერქში გვხვდება მასის მიხედვით 5 × 10−7 %. იგი ძირითადად ნაპოვნია პლატინის ჯგუფის სხვა ლითონებთან ერთად ურალის მთების მდინარეების ქვიშაში და სამხრეთ ამერიკაში. მცირე, მაგრამ კომერციულად მნიშვნელოვანი რაოდენობით იგი აგრეთვე ნაპოვნია პენტლანდიტში (კანადა) და პიროტექნიკში - სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა. ბუნებრივი რუთენიუმის მინერალები იშვიათია (ირიდიუმი ანაცვლებს რუთენიუმის ნაწილს მის სტრუქტურაში).
ფიზიკური თვისებები
პერიოდული სისტემის მერვე ჯგუფის, რკინის ჯგუფის წევრი რუთენიუმი წარმოადგენს მრავალვალენტიან, მაგარ, თეთრი ფერის, ძნელად ლღობად მეტალს.
ძნელადლღვობაში რუთენიუმი (Тდნ 2334 °C) ჩამორჩება მხოლოდ რამდენიმე ელემენტს - რენიუმს, ოსმიუმს, ვოლფრამს და ტანტალს. რუთენიუმს აქვს კრისტალური მოდიფიკაცია. იგი ნორმალურ ტემპერატურაზე არ იცვლის ფერს (არ შავდება).
ქიმიური თვისებები
thumb|200px|რუთენიუმის ქლორიდი რუთენიუმი საკმაოდ ინერტული ლითონია ქიმიურად. რუთენიუმისათვის ყველაზე გავრცელებულია +2, +3 და +4 ჟანგვითი რიცხვი. ყველაზე გავრცელებული პერკურსორია რუთენიუმის ტრიქლორიდი - წითელი ფერის მყარი ნივთიერება, რომელიც ქიმიურად ძნელად დასადგენია, მაგრამ მისი სინთეზურად მიღების ბევრი მეთოდებია ცნობილი.
არაორგანული ნაერთები
რუთენიუმი არ იხსნება მჟავა და სამეფო წყალში (HCl და HNO3-ის ნარევი). ამსთან ერთად 400 °C-ზე ზევით რუთენიუმი რეაგირებს ქლორთან (წარმოიქმნება RuCl3) ასევე ტუტისა და ნიტრატის შედნობილ ნარევთან (წარმოიქმნება რუთენატები, მაგალითად Na2RuO4).
რუთენიუმის ნაერთები წარმოდგენილია ასევე ნიტროზონაერთების ფართო სპექტრით - რომლებიც შეიცავენ დაჯგუფებას RuNO. მოცემული კომპლექსური ნაერთები, განსაკუთრებით, ნიტროზამინები (მაგალითად, [RuNO(NO2)2(NH3)2OH]) და ნიტროზონიტროკომპლექსები (განსაკუთრებით ანიონ [RuNO(NO2)4OH]2− კომპლექსები) განსხვავდებიან მაღალი მდგრადობით და კინეტიკური ინერტულობით.
ოქსიდები
რუთენიუმი იჟანგება რუთენიუმტეტრაოქსიდად - RuO4, იგი ძლიერი დამჟანგველი აგენტია, აქვს ოსმოუმის ტეტრაოქსიდის ანალოგიური სტრუქტურა. გარდა ამისა არსებობს რუთენიუმ(IV) ოქსიდი (RuO2, ჟანგვითი რიცხვით +4). ცნობილია აგრეთვე დიკალიუმრუთენატი (K2RuO4, +6) და კალიუმპერსუთენატი (KRuO4, +7).
კოორდინაციული კომპლექსები
რუთენიუმი წარმოქმნის მრავალ კოორდინაციულ კომპლექსს, მაგალითად, პენტამინწარმოებულები [Ru(NH3)5L]n+, რომელიც შეიცავს როგორც Ru(II) ასევე Ru(III).
რუთენიუმის ორგანული ქიმია
რუთენიუმი წარმოქმნის მთელ რიგ მეტალოორგანულ ნაერთებს და წარმოადგენს აქტიურ კატალიზატორს.
რუთენიუმი წარმოქმნის ნაერთებს კარბონ-რუთენიუმის ბმით. რუთეროცენი ფეროცენის სტრუქტურულ ანალოგს წარმოადგენს, მაგრამ ამჟღავნებს დამახასიატებელ ჟანგვა-აღდგენით თვისებებს. ნახშირბადის მონოქსიდის კომპლექსები დიდი რაოდენობითაა ცნობილი, რომელთა საწყისია ტრირუთენიუმდოდეკაკარბონილი. რკინის პენტაკარბონილის ანალოგი - რუთენიუმის პენტაკარბონილი არამდგრადია ჩვეულებრივ პირობებში. რუთენიუმტრიქლორიდ კარბონილატი (ურთიერთქმედებს ნახშირბადის მონოქსიდთან) იძლევა მონო და დირუთენიუმ(II)კარბონილს, რომლისგანაც მიიღება ბევრი წარმოებული, მაგალითად RuHCl(CO)(PPh3)3 და Ru(CO)2(PPh3)3 (როპერის კომპლექსი).
პალანგა
პალანგა (Palanga) — საკურორტო ქალაქი დასავლეთ ლიეტუვაში, კლაიპედის მაზრაში, ბალტიის ზღვის სანაპიროზე.
რუთენიუმი
რუთენიუმის ორგანული ქიმია
რუთენიუმის ტრიქლორიდის ალკოჰოლში გაცხელებით ტრიფენილფოსფინის თანაობისას, მიიღება ტრის(ტრიფენილფოსფინ) რუთენიუმ დიქლორიდი (RuCl2(PPh3)3), რომელიც გადადის ჰიდრიდკომპლექსში ჰიდრიდ კომპლექსში - ქლორჰიდროტრის(ტრიფენილფოსფინ)რუთენიუმ(II)-ში (RuHCl(PPh3)3.
პალანგა
მდებარეობა
მდებარეობს ბალტიის ზღვის სანაპიროს გაყოლებაზე და აქვს 25 კმ-იანი სანაპირო ზოლი. მდებარეობს კლაიპედიდან 27 კილომეტრ მანძილზე და ვილნიუსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 326 კილომეტრზე.
რუთენიუმი
იზოტოპები
ბუნებაში გავრცელებული იზოტოპი შედგება შვიდი სტაბილური იზოტოპისაგან. დამატებით აღმოჩენილია 34 რადიოაქტიური იზოტოპი, რომელთაგან ყველაზე სტაბილურია 106Ru ნახევარდაშლის პერიოდი 373.59 დღე, 103Ru ნახევარდაშლის პერიოდი - 39.26 დღე და 97Ru ნახევარდაშლის პერიოდი -2.9 დღე.
თხუთმეტი სხვა რადიოიზოტოპს გააჩნია ატომური წონა 89.93 u (90Ru) -დან 114.928 u (115Ru)-მდე. მათგან უმეტესობის ნახევარდაშლის პერიოდია ხუთ წუთზე ნაკლები, გამონაკლისია 95Ru ნახევარდაშლის პერიოდი - 1.643 საათი და 105Ru ნახევარდაშლის პერიოდი - 4.44 საათი.
პალანგა
ღირსშესანიშნაობა
ქარვის მუზეუმი მდებარეობს ტიშკევიჩის ყოფილ სასახლეში. გაიხსნა 1963 წელს. მუზეუმში დაცულია დაახლოებით 4500 ექსპონანტი.
რუთენიუმი
იზოტოპები
102Ru წარმოადგენს ელექტრონების მშთანთქმელს და შემდგომ იგი ასხივებს ბეტა ნაწილაკებს. 102Ru-ის დაშლის პროდუქტია, მისი წინა ელემენტი - ტექნეციუმი, ხოლო მისი შემდგომი პროდუქტია როდიუმი.
გამოყენება
რუთენიუმი და მისი შენადნობები გამოიყენებიან როგორც ცეცხლგამძლე კონსტრუქციული მასალები აეროკოსმოსურ ტექნიკაში, და 1500 °C-მდე აქვს უპირატესობა მოლიბდენის და ვოლფრამის საუკეთესო შენადნობებთან შედარებით (ამავე დროს აქვს უპირატესობა მაღალი მდგრადობისა დაჟანგვის მიმართ).
პალანგა
ღირსშესანიშნაობა
ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა 1897 წელს. ერთ-ერთი ულამაზესი ბალტიის ქვეყნებში.
რუთენიუმი
გამოყენება
რუთენიუმის ოქსიდი შეისწავლებოდა როგორც მასალა ელექტროენერგიის სუპერკონდენსატორების დასამზადებლად რომელთა კუთრი ელექტროტევადობა 700 ფარადა/გრამზე მეტია.
ფიზიოლოგიური ზემოქმედება
რუთენიუმი წარმოადგენს ერთადერთ პლატინოიდ ლითონს, რომელიც აღმოჩენილია ცოცხალ ორგანიზმებში (ზოგიერთი მონაცემებით — კიდევ პლატინა). ონცენტრირდება ძირითადად კუნთოვან ქსოვილებში. რუთენიუმის უმაღლესი ოქსიდი ძალიან მომწამლელია და, როგორც ძლიერი მჟანგავი, შეუძლია გამოიწვიოს ცეცხლსაშიში ნივთიერებების აალება.
Speak to Me (როქსეტის სიმღერა)
Speak to Me — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. წარმოდგენილია ალბომზე Charm School. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
ნინო რამიშვილი
მარჯვნივ|მინი|ნინო რამიშვილი ილიკო სუხიშვილთან ერთად ნინო შალვას ასული რამიშვილი (დ. 19 იანვარი, 1910, ტფილისი — გ. 6 სექტემბერი, 2000, თბილისი) — ბალეტის მსახიობი, ბალეტმაისტერი. საქართველოს 1948 და სსრკ 1963 სახალხო არტისტი, შოთა რუსთაველის სახ. 1973 და სსრკ 1949 სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი, თბილისის საპატიო მოქალაქე 1981. ილია სუხიშვილთან ერთად ჩამოაყალიბა ახლანდელი ქართული ნაციონალური ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური დასი. იყო მისი წამყვანი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. დიდი ღვაწლი დასდო ქართული ცეკვის პოპულარიზაციას. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბალეტმაისტერები კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1981) კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ფინიქს სანსი
ფინიქს სანსი (Phoenix Suns) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. სანსი არის წევრი წყნარი ოკეანის დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - US Airways Center მდებარეობს ფინიქსში, არიზონას შტატში.
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
დიმიტრი გედევანიშვილი
დიმიტრი პანტელეიმონის ძე გედევანიშვილი (დ. 1 დეკემბერი [ძვ. სტ. 19 ნოემბერი], 1884, კირბალი, გორის მაზრა — გ. 20 დეკემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი ნიადაგთმცოდნე, პროფესორი (1930), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1943). სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1950). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1956).
ბიოგრაფია
დიმიტრი გედევანიშვილმა დაამთავრა ნოვოალექსანდრიის (პოლონეთი) სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტი (1914). 1910-1912 წლებში მონაწილეობდა შორეული აღმოსავლეთის, აზიისა და ამიერკავკასიის ნიადაგების გამომკვლევ ექსპედიციებში, რომლებსაც აკადემიკოსი კონსტანტინე გლინკა ხელმძღვანელობდა.
150px|მინი|მარცხნივ|დიმიტრი გედევანიშვილის ბიუსტი ვაკის სასაფლაოზე დაღესტანში მუშაობდა ოლქის აგრონომად. შემდეგ იყო ნიადაგთმცოდნეობისა და ზოგადი მიწათმოქმედების კათედრის გამგე თსუ-ში (1919-1929) და ერთდროულად (1921-1924) — თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1929 წლიდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში ხელმძღვანელობდა ნიადგთმცოდნეობის კათედრას. გედევანიშვილმა გამოიკვლია საქართველოს მევენახეობისა და მეჩაიეობის რაიონები, აგრეთვე კოლხეთის დაბლობის ნიადაგები. მისი ხელმძღვანელობით შედგა საქართველოს ნიადაგების რუკები.
გედევანიშვილი იყო ნიადაგთმცოდნეობის საკავშირო საზოგადოების საქართველოს განყოფილების უცვლელი თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია 2 წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ქართველი ნიადაგთმცოდნეები
QR კოდი
QR კოდი (Quick Response code) — ორგანზომილებიანი მატრიცული შტრიხკოდის ტიპი, რომელიც გამოიგონა იაპონურმა კომპანია Denso Wave-მ 1994 წელს, ავტომობილების ნაწილების მარკირებისთვის. შტრიხკოდი წარმოადგენს შესაბამისი სკანერით წაკითხვად ოპტიკურ სურათს, რომელიც შეიცავს სპეციფიკურ ინფორმაციას ეტიკეტირებული ნივთის შესახებ. პრაქტიკაში, QR კოდები შეიცავს მონაცემებს ლოკატორის, იდენტიფიკატორისა და ვებსაიტის ვიზიტორთა თვალყურის დევნებისათვის. მონაცემების ეფექტური შესანახვისათვის იყენებენ კოდირების/დაშიფვრის ოთხ სტანდარტიზებულ რეჟიმს (I) ციფრული, (II) ასო-ციფრული, (III) ბაიტის ან ორობითი მონაცემებისა და (IV) კანჯისათვის.
QR კოდი შედგება თეთრ ფონზე კვადრატული ბადის სახით განლაგებული შავი კვადრატებისაგან, მათ შორის რამდენიმე ათვლის წერტილად მიჩნეული ნიშნისგან. წაკითხვა შესაძლებელია გამოსახულების წამკითხველი მოწყობილობით (როგორიცაა მაგალითად კამერა), დამუშავება კი — რიდ-სოლომონის შეცდომათა გასწორების კოდების გამოყენებით, სანამ გამოსახულება სწორად არ იქნება გადმოცემული. შემდეგ საჭირო მონაცემების ამოღება ხდება „ორნამენტებისგან“, რომლებიც წარმოდგენილია გამოსახულების როგორც ჰორიზონტალურ, ისე ვერტიკალურ კომპონენტებში.
QR ეტიკეტირების სისტემა საავტომობილო ინდუსტრიის მიღმა გამოიყენებოდა სტანდარტულ UPC შტრიხკოდებთან შედარებით მისი სწრაფი წაკითხვადობისა და შენახვისათვის უფრო დიდი ტევადობის გამო. პრაქტიკულ გამოყენებაში შედის საქონლის იდენტიფიკაცია, დოკუმენტების მართვა და ზოგადი მარკეტინგი.
სქოლიო
კატეგორია:შტრიხკოდი
კოსოვოს მართლმადიდებლური მონასტრები
კოსოვოს შუა საუკუნეების მონუმენტები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც მოიცავს ოთხ სერბულ მართლმადიდებლურ ეკლესიასა და მონასტრებსს. მონუმენტები წარმოადგენს აღმოსავლეთ მართლმადიდებლურ, ბიზანტიური და დასავლეთ რომანული საეკლესიო არქიტექტურის ნარევს პალეოლოგიური რენესანსის სტილში. ძეგლები მდებარეობს კოსოვოს კონფლიქტურ რეგიონში, რომელსაც სერბეთი თავის სამხრეთ პროვინციად მიიჩნევს, მიუხედავად იმისა, რომ კოსოვომ 2008 წლის 17 თებერვალს თავის მხრივ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
2004 წელს, ვისოკი-დეჩანის მონასტერი მისი თვალსაჩინო, უნივერსალური ღირებულების გამო, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ორი წლის მოგვიანებით, ობიექტს დაემატა კიდევ სამი რელიგიური მონუმენტი და ამჟამად, მოიცავს შემდეგ ძეგლებს:
1996 წელს, უფრო ადრე, ვიდრე იუნესკო ამ ძეგლებს თავის სიაში შეიტანდა, ისინი გამოცხადებული ჰქონდა საფრთხის ქვეშ მყოფ მემკვიდრეობად, რაც გამოწვეული იყო რეგიონის პოლიტიკური არასტაბილურობიდან მომდინარე საფრთხეებით. .
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მონასტრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სერბეთში
1342
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum paraforbesii
Lasioglossum paraforbesii — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
paraforbesii
აშოტ II
აშოტ II ერკათი (გ. 928) — სომხეთის მეფე ბაგრატუნების დინასტიისა. ებრძოდა არაბებსა მათ მომხრე სომეხ ფეოდალებს. 921 წელს სევანის ტბასთან დაამარცხა არაბები და სომხეთის დიდი ნაწილი გაათავისუფლა. არაბების წინააღმდეგ ბრძოლის წარმატება მნიშვნელოვნად განაპირობა აშოტ II-ის მიერ ტაო-კლარჯეთის ქართულ სამეფოსთან დადებულმა პოლიტიკურმა კავშირმა. 922 წელს ხალიფა იძულებული გახდა აშოტ II შაჰინ-შაჰად, ე. ი. ყველა სომეხი მეფე-ფეოდალის სიუზერენად ეცნო. არაბთა წინააღმდეგ ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისა და სიმტკიცისათვის აშოტ II-ს ერკათი (რკინა) უწოდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 928
სანჩო IV
thumb|200px|სანჩო IV სანჩო IV კასტილიელი (Sancho IV de Castilla) ან სანჩო IV გამბედავი (Sancho IV el Bravo; დ. 12 მაისი. 1258 — გ. 25 აპრილი. 1295, ტოლედო) — კასტილიისა და ლეონის მეფე 1284 წლიდან, ალფონსო X კასტილიელისა და ვიოლანტა არაგონელის შვილი.
ოჯახი
1282 წელს დაქორწინდა მარია დე მოლინაზე, რომელთანაც შეეძინა 7 შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:კასტილიის მეფეები კატეგორია:ლეონის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1258 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1295
It's Possible (როქსეტის სიმღერა)
It's Possible — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. წარმოდგენილია ალბომზე Travelling. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:2012 წლის სიმღერები
იაროვილკის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა უანუკოს რეგიონში იაროვილკა — პროვინცია პერუში, უანუკოს რეგიონში. დედაქალაქია ჩავინილო. პროვინციის ფართობია 759,71 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 38 813 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 8 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის პროვინციები
ჩაგუანასი
ჩაგუანასი (Chaguanas) — უდიდესი და სწრაფადმზარდი ქალაქი ტრინიდადი და ტობაგოში, კუნძულ ტრინიდადზე. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, პორტ-ოვ-სპეინიდან სამხრეთით 18 კილომეტრში. ქალაქის განვითარებას ხელს უწყობს შაქრის სამრეწველო ცენტრები. ქალაქის მოსახლეობა 2008 წლის მონაცემებით დაახლოებით 100 000 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს ქალაქები
რამიგალა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
აქსაის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი
აქსაის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი (Аксайский военно-исторический музей) — ქალაქ აქსაის ისტორიის მუზეუმი. მოიცავს ოთხ სამუზეუმო კომპლექსს, რომელიც ეძღვნება ქალაქის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდს: სუვოროვის სახლი - კაზაკ რუდუხის კუთვნილება, რომელშიც გარკვეული პერიოდი ცხოვრობდა ალექსანდრე სუვოროვი, XVIII საუკუნის აქსაის საბაჟო საგუშაგო,  აქსაის XIX საუკუნის საფოსტო სადგური და XX საუკუნის  ნიკოლაი გულაევის სახელობის სამხედრო-ისტორიული კომპლექსი.
მუზეუმის მთლიანი კოლექცია მოიცავს 69 497 ექსპონატს.
ისტორია
აქსაის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი დაარსდა 1948 წლის 28 ოქტომბერს, როგორც აქსაის № 1 საშუალო სკოლის მუზეუმი. მისი დამაარსებელია ამავე სკოლის ისტორიის მასწავლებელი სსრკ-ის მწერალთა კავშირის წევრი ალექსანდრე სკრიპოვი.პირველი ექსპონატები გახდა არქეოლოგიური ნივთები, რომელიც აღმოაჩინეს მოსწავლეებმა და მათ მასწავლებელმა კობიაკოვოს ნაქალაქარზე. კაზაკური სტანიცის მოსახლეობას მუზეუმში მიჰქონდათ საყოფაცხოვრებო ნივთები, ძველი მონეტები და ბანკნოტები, იარაღი, დოკუმენტები ძველი ფოტოებით, კერამიკის, მინის, ხის ნივთები, ხატები, ჯილდოები. ყველაფერი ეს გახდა ფონდის ძირითადი ნაწილი.
1984 წელს სკოლის მუზეუმს მხარეთმცოდნე-ისტორიკოსის ვლადიმირ დიმიტრის ძე გლადჩენკოს ხელმძღვანელობით მიენიჭა „სახალხო მუზეუმის“ სტატუსი. 1987 წლის 30 მარტს იგი გახდა სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ფილიალი. 1992 წელს კი ეწოდა „ქალაქ აქსაის ისტორიის მუზეუმი“.
სუვოროვის სახლი
250px|thumb|„სუვოროვის სახლი“ კაზაკ რუდუხინის სახლი. აგებულია XVIII საუკუნის დასაწყისში და წარმოადგენს აქსაიში ყველაზე ძველ ნაგებობას დღემდე შემონახულ ნაგებობებს შორის. ამ სახლში 1783-1784 წლების ზამთარი გაატარა რუსმა მხედართმთავარმა ალექსანდრე სუვოროვმა. ორსართულიანი სახლი აგებულია კაზაკურ სტილში: ქვედა სართული ქვისაა, ხოლო ზედა - ხისჩრდილოეთის ფასადი გაფორმებულია სვეტებით.
საბაჟო საგუშაგო
ძირითადი ექსპოზიცია მდებარეობს მიწისქვეშა გამოქვაბულებში, რომელთა საერთო ფართობიცაა 350 მ². მუზეუმში წარმოდგენილია ცივი და ცეცხლსასროლი იარაღი, მებაჟეების ცხოვრების ამსახველი ნივთები და საბაჟო სამსახურის საგნები, ხელნაწერი დოკუმენტები.
კომპლექსის ექსპოზიცია მოგვითხრობს საბაჟო სამსახურის ისტორიაზე, ასევე ამ ადგილების ბუნებაზე და ეკოლოგიაზე ..
საფოსტო სადგური
საფოსტო სადგური - ეს არის არქიტექტურული კომპლექსი, რომელიც შედგება, როგორც საცხოვრებელი, ისე სამეურნეო ნაგებობებისაგან. მდებარეობს ქალაქ აქსაის ცენტრში მდინარე დონის ახლოს. მუზეუმი მუშაობს 1992 წლიდან და გააჩნია რამდენიმე მუდმივი გამოფენა. მუზეუმის შიდა ხედი მოგვაგონებს XIX საუკუნის ტიპურ საფოსტო სადგურს. left|250px|thumb|მანძილის მიმანიშნებელი ბოძი სადგური არის რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვდრეობის ძეგლი. აქსაის საფოსტო სადგურში სხვადასხვა დროს იმყოფებოდნენ ალექსანდრე პუშკინი, მიხეილ ლერმონტოვი, ალექსანდრე გრიბოედოვი, ლევ ტოლსტოი, პეტრე ჩაიკოვსკი, ნიკოლოზ რაევსკი და ძლიერი დეკაბრისტები.
მუზეუმის ცენტრალური გამოფენა „აქსაის ფოსტა“ ექსკურსანტებს აცნობს ქალაქის ფოსტის ისტორიას. ფოსტა აქ მუშაობდა XVIII საუკუნიდან და თანამედროვე ავტოსადგურის პროტოტიპი იყო. აქ მუდმივად შეეძლოთ ეტლების მიღება.
მუზეუმის ტერიტორიაზე მუშაობს მუდმივი გამოფენები:
ყოველი წლის ივნისი პირველ შაბათს საფოსტო სადგურში იმართება „პუშკინის დღესასწაული“ 1820 და 1829 წლებში აქსაის საფოსტო სადგურში ალექსანდრე პუშკინის სტუმრობის აღსანიშნავად.
სამხედრო-ისტორიული კომპლექსი
სამხედრო-ისტორიული კომპლექსი ატარებს ავიაციის გენერალ-პოლკოვნიკის, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირის, საბჭოთა კავშირში თვითმფრინავების ჩამოგდების რაოდენობით მესამე ადამიანის, ნიკოლაი გულაევის სახელს. მისი სახელი შემთხვევით არ დარქმევია მუზეუმს. თავად გულაევი სწორედ სტანიცა აქსაისკის მაცხოვრებელი იყო.
კომპლექსში დაცულია იარაღების დიდი რაოდენობა. მათ შორის დაწყებული საარტილერიო იარაღიდან და დამთავრებული თვითმფრინავებით და რაკეტებით.
მუზეუმი შედგება ორი ძირითადი ნაწილისაგან. პირველი — „ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქის სამეთაურო პუნქტი“. იგი მდებარეობს მიწის სიღრმეში და მასში განლაგებულია მრავალი საკომუნიკაციო დერეფანი ლაბირინთების მსგავსად. იგი ააგეს 1960-იან წლებში იმ შემთხვევისათვის თუ დაიწყებოდა მესამე მსოფლიო ომი.