cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქართლის გაქრისტიანება
თვალთ დაბნელება — 318 წლის 20 ივლისი, შაბათი
ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებული დღეები წარმოდგენილია ძველი სტილით, რაც ასტრონომიული კალენდრის (გრიგორიანული კალენდარი) მიხედვით 1 დღით მეტს ნიშნავს, მაშასადამე ასტრონომიული კალენდრის შესაბამისად, 318 წლის 20 ივლისი ექვივალენტურია იულიუსის კალენდრის ამავე წლის 21 ივლისის.
25 მარტს პარასკევ დღეს მირიან მეფემ „საკვირველი ხე“ მოაჭრევინა და 37 დღის შემდეგ 1 მაისს, რომელიც კვირა დღე იყო გამოათლევინა სამი ჯვარი.
აღვსების ზატიკის-ზატიკს დააწესეს გოლგოთის ჯვრის დღესასწაული, იზეიმება აღვსებიდან ანუ აღდგომიდან ორი კვირის თავზე, კვირა დღეს.
1 მაისი კვირა დღე (აღვსების ზატიკის-ზატიკის დღე) 313-337 წლებში იყო: 315, 320, 326 და 337 წლებში.
ზატიკის აღვსებიდან გამომდინარე, აღდგომა დღე იყო 17 აპრილი.
17 აპრილი აღდგომა დღე 313-337 წლებში იყო, მხოლოდ 320 წელს.
მირიან მეფის ბრძანებით, სრულიად იბერიაში, ნიშნად ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებისა, ერთად პირველი საზეიმო წირვა-ლოცვა გადაიხადეს 320 წლის 17 აპრილს აღდგომა დღეს.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია კატეგორია:იბერიის სამეფო კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
ლეილა მესხი (ჩოგბურთელი)
ლეილა გიორგის ასული მესხი (დ. 5 იანვარი, 1968, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ყოფილი საბჭოთა და ქართველი პროფესიონალი ჩოგბურთელი. 1990 წლის ფედერაციის თასის ფინალისტი სსრკ-ის გუნდის შემადგენლობაში და 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი ქალთა წყვილში (ნატალია ზვერევასთან ერთად).
კარიერა
ლეილა მესხი 7 წლის ასაკში დაიწყო წვრთნა, ხოლო მისი პირველი წვრთნელი გურამ თოხაძე გახდა. კარიერის დასაწყისში, მას ასევე წვრთნიდა ევროპის ოთხგზის ჩემპიონი თეიმურაზ კაკულია.
1986 წელს, მესხი ნატალია ზვერევასთან ერთად მოიგო საფრანგეთის ღია პირველობა ქალთა შორის, ხოლო ერთი თვის შემდეგ, მასთან წააგო უიმბლდონის ტურნირი ახალგაზრდა ჩოგბურთელთა ფინალში. წლის ბოლოსთვის, მესხიმ პირველი ადგილი დაიკავა ქალთა შორის წყვილთა შედეგებში ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციის რეიტინგში (ITF). იმავე წელს, მესხიმ მოიგო თავისი პირველი პროფესიული ტურნირი, რომელიც თამაშდებოდა ITF-ის ეგიდით, აშშ-ის მერილენდის შტატში. ამ წარმატებასაც მან ზვერევასთან ერთად მიაღწია, ხოლო ერთეულთა თანრიგში მოიგო სსრკ-ის ზამთრის შემპიონატი (ხოლო სსრკ-ის „ზაფხული“ ტიტული სამი წლის შემდეგ მოიპოვა). თავისი პირველი პროფესიული ტურნირი ერთეულებში 1987 წლის იანვარში მოიგო, ასევე ITF-ის ეგიდით. მან ასევე მოიგო ჩოგბურთის უნივერსიადის ტურნირი ზაგრებში, როგორც ერთეულთა, ისე წყვილთა თანრიგში.
1988 წელს, მესხი იგებს თავის პირველ თამაშს მსოფლიო რეიტინგის ათეულიდან: აშშ-ის ღია პირველობაის მეორე წრეზე მოიგო მსოფლიო რეიტინგის მეხუთე ჩოგანი პემ შრაივერი. 1988 წელს, მესხი წარადგინა სსრკ სეულის ოლიმპიურ თამაშებზე, მაგრამ ტურნირის მეორე წრეზე აგებს სეზონის ფავორიტ ჩოგანთან შტეფი გრაფთან. ოლიმპიადის შემდეგ, ნეშვილის ტურნირზე მესხი ისევ იგებს თამაშს მსოფლიო ჩოგბურთის რეიტინგის ათეულიდან, ამერიკელ ჩოგბურთელთან — ბარბარა პოტერთან.
21 წლისას, 1989 წელს, მესხი ნეშვილში იგებს თავის პირველ ტურნირს ჩოგბურთის ქალთა ასოციაციის (WTA) მიერ ჩატარებული ეგიდით, ამით იგი პირველი საბჭოთა ჩოგბურთელი გახდა, რომელმაც 1974 წლიდან აქეთ პირველად მოიგო WTA-ს ტურნირი ერთეულთა თანრიგში. მომდევნო წელს, მესხი იგებს WTA-ს ორ ტურნირს ერთეულთა თანრიგში, მათ შორის „Moscow Ladies Open“-ზე, რომელიც პირველი პროფესიული ქალთა ჩოგბურთის ტურნირი გახდა სსრკ-ში. ორჯერ პირველობას იკავებს წყვილთა თანრიგშიც, ორივე შემთხვევაში უკრაინელ ნატალია მედვედევასთან ერთად. ამავე წელს დააფიქსირა მესხიმ თავისი უმაღლესი წარმატება ფედერაციის თასზე: სსრკ-ის ნაკრებთან ერთად, მესხი აღწევს ფინალამდე, სადაც მისი გუნდი უთმობს ამერიკელებს.
1991 წელს, მესხი ერთადერთხელ თავის კარიერაში გადის I კატეგორიის ტურნირის ფინალში ჰილტონ-ჰედ-აილენდში (სამხრეთი კაროლინა). მეოთხედფინალში გაიმარჯვა პირველ დათესილ ნავრატილოვაზე, ხოლო ნახევარფინალში ზვერევაზე, მაგრამ ფინალში დაუთმო მეორე ნომერად დათესილ გაბრიელა საბატინის. ამის შემდეგ, მესხი თავისი კარიერის უმაღლეს წერტილზე ავიდა და WTA-ს რეიტინგის მე-12 პოზიცია დაიკავა. მან ასევე მიაღწია აშშ-ის ღია პირველობის ნახევარფინალამდე, არგენტინელ მერსედეს პასთან წყვილში, რაც მისი უმაღლესი მიღწევაა დიდი სლემის ტურნირზე გამოსვლების განმავლობაში. ამ სეზონზე მის ანგარიშზე იყო გამარჯვება იანა ნოვოტნოისა და ჯენიფერ კაპრიატიზე, ისევე, როგორც ნავრატილოვაზე, რომლებიც რეიტინგის პირველ ეთეულში შედიოდნენ.
შემდგომ წლებში, მესხი საკმაოდ წარმატებულად გამოდის წყვილთა თანრიგის თამაშებზე, სადაც იგებს სამ ტურნირს II და III კატეგორიის, მათ შორის ლინცში გამართული ორ ტურნირზეც, ორივე შემთხვევაში რუს ჩოგბურთელ — ევგენია მანიუკოვასთან ერთად. 1995 წელს, იგი ავიდა თავისთვის ყველაზე მაღალ რეიტინგზე, წყვილთა თანრიგში. ერთეულთა თანრიგში, მესხი პერიოდულად ასევე დამაჯერებლად იგებს, მათ შორის რეიტინგის პირველ ათეულში შემავალ ჩოგბურთელებთანაც და 1995 წლის დასაწყისში იმარჯვებს WTA-ის ტურნირს, მაგრამ ფეხის ტრავმა მას არ აძლევს რეგულარული გამოსვლის საშუალებას. თავისი ბოლო ოფიციალური მატჩები გამართა 1996 წლის კრემლის თასზე.
კარიერის დასრულების შემდეგ
1996 წელს, ლეილა მესხი და მისი მეუღლე პავლე ნადიბაიძე, თბილისში ჩოგბურთის აკადემია დააარსეს.
1999 წელს, მესხი საქართველოს ჩოგბურთის ფედერაციის თავმჯდომარედ აირჩიეს, ხოლო 2004 წელს კი მეორე ვადით. 2011 წელს, მესხი გახდა მეზობელი აზერბაიჯანის ახალი WTA-ის ტურნირის — „ბაქოს თასის“ დირექტორი.
საინტერესო ფაქტები
1990 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა ლეილა მესხი საქართველოს მეოთხე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ქართველი ქალი ჩოგბურთელები
ბრიდუნი
ბრიდუნი (Бридуни) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ნოვი-სანჟარის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 71 კაცს შეადგენდა.
ანასტასია ჯამბაკურ-ორბელიანი-ჯავახიშვილი
ანასტასია ნიკოლოზის ასული ჯამბაკურ-ორბელიანი-ჯავახიშვილი (დ. 24 აპრილი, 1884, თბილისი — გ. 7 ნოემბერი, 1969, თბილისი) — ივანე ჯავახიშვილის მეუღლე.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის წმ. ნინოს სასწავლებელი, პარალელურად სამუსიკო სასწავლებელი ვიოლინოს სპეციალობით. 1906 წელს თავისი ბედი დაუკავშირა ივანე ჯავახიშვილს. შეეძინათ სამი შვილი: ნათელა, კახა და ალექსანდრე (ლალი).
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში, მისი მეუღლის გვერდით.
რენეგატი
შუა საუკუნეებისა და ახალი დროის ევროპაში ტერმინი „რენეგატი“ გამოიყეებოდა იმ პიროვნების აღსანიშნავად, რომელიც მუსულმანთა (უმთავრესად თურქების და არაბების) მხარეზე გადავიდა და ისლამი მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის ქცევა კატეგორია:ტყუილი
სობეხოტეპ VI
ხაჰოტეპრა სებეხოტებ VI (ასევე სებეხოტებ V) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მიხედვით სებეხოტებ VI იყო მეცამეტე დინასტიის ოცდამეთერთმეტე ფარაონი. ხოლო დერელ ბეიკერის მიხედვით სებეხოტები მეცამეტე დინასტიის ოცდამეათე ფარაონი იყო. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1719 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1715 წელს, სებეხოტებ VI-მ 4 წელი, 8 თვე და 29 დღე იმეფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ჟიჟკოვი
thumb|right|ჟიჟკოვის ერთ-ერთი ქუჩა thumb|right|ჟიჟკოვის მდებარეობა პრაღაში ჟიჟკოვი (Zischkaberg, Žižkow, Zizkow, 1939-1945 წწ. Veitsberg, ძველი ხალხური სახელწოდებაა Žižkaperk)– უბანი და მუნიციპალიტეტი პრაღაში, მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან აღმოსავლეთით. ეკუთვნის პრაღა 8-ის რაიონს.
უბნის დახასიათება
ჟიჟკოვი, რომელსაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში პრაღის მონმარტრსაც ეძახდნენ მე-19 მე-20 საუკუნეების მიჯნაზე გასაქირავებელი ბინების უბანი იყო. ჟიჟკოვი ბოჰემური უბანია, სავსეა ღამის ცხოვრებით, კაფეებით და ხელოვანთა ბარებით. მდებარეობს შემაღლებულ ადგილზე და აქვს ვიწრო, აღმართიანი ქუჩები. ჟიჟკოვს ეკუთვნის ვიტკოვი და ჰრდლორჟეზის მიმართულებით გაშენებული ახალი (მე-20 ს.) კვარტლები.
მთავარი ნაგებობები
ჟიჟკოვის მთავარი დომინანტია ჟიჟკოვის ტელეანძა (პრაღის მთავარი ტელეანძა). ჟიჟკოვზე ასევე მდებარეობს წმ. პროკოფის ტაძარი და ცხენზე ამხედრებული იან ჟიჟკას ძეგლი, რომელიც ვიტკოვის კონცხზეა და გადაყურებს ჟიჟკოვსა და კარლინს.
კატეგორია: პრაღის უბნები
თბილისის მუზეუმების გაერთიანება
თბილისის მუზეუმების გაერთიანება — თბილისის მუნიციპალური „მუზეუმების გაერთიანება“ 2016 წლის 29 ივლისს დაფუძნდა. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის განკარგულებით იგი წარმოადგენს თბილისის მუნიციპალური მუზეუმების გაერთიანებას, რომელიც გულისხმობს 9 დამოუკიდებელი მუზეუმის ერთიან ინსტიტუციას. გაერთიანებაში შემავალი მუზეუმების უმრავლესობა მრავალი წელია არსებობს და ქართული კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობის დამცველად გვევლინება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის მუზეუმების გაერთიანება
ბაჩანა არაბული
ბაჩანა არაბული (დ. 5 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, „დინამო თბილისის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:ალკორკონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები ბ კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
შლეზვიგ-ფლენსბურგის რაიონი
შლეზვიგ-ფლენსბურგის რაიონი (Kreis Schleswig-Flensburg) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი შლეზვიგი. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 2071,59 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 197 241 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 95 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 59.
ვილიანუევა-დე-ალკოლეა
ვილიანუევა-დე-ალკოლეა (Villanueva de Alcolea, Vilanova d'Alcolea) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის პლანა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 68,4 კმ². მოსახლეობა — 569 კაცი (2020 წ.).
კლეოპატრა სელენა
მინი|ბრიჯაოს მონეტა რომელზე გამოსახულია კლეოპატრა სელენა კლეოპატრა სელენა (Κλεοπάτρα Σελήνη; დაახ. ძვ. წ. 135/130 – 69) — სირიის მონარქი, როგორც კლეოპატრა II სელენა (ძვ წ. 82–69), პტოლემე VIII-სა (ეგვიპტის მეფე) და კლეოპატრა III-ს შვილი. დედამისის პოლიტიკურ თამაშებში კლეოპატა სელენა მის პაიკს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 115 წელს, კლეოპატრა III-მ აიძულა თავის შვილი პტოლემე IX გაშორებოდა თავის ცოლს კლეოპატრა IV-ს (რომელიც ასევე მისი დაც იყო) და აერჩია კლეოპატრა სელენი, როგორც ეგვიპტის ახალი დედოფალი. დაძაბულობა მეფესა და დედამისს შორის თანდათან ისე გაძლიერდა, რომ მისი გაძევებით დასრულდა. სელენა შემდეგ სავარაუდოდ ახალ მეფეზე პტოლემე X-ზე დაქორწინდა, რომელიც ასევე მისი ძმა იყო.
ძვ წ. 194/3 წელს, ეგვიპტელი მეფის პტოლემე V-ის სირიელ სელევკიდ დედოფალ კლეოპატრა I-ზე ქორწინების შემდეგ ამ ორ სამეფოს შორილ დინასტიური ქორწინებების პრაქტიკა ჩამოყალიბდა. ძვ. წ. 102 წელს კლეოპატრა III-მ თავის ძმისშვილ ანტიოქუს VIII-სთან ალიანსის ჩამოყალიბება გადაწყვიტა და კლეოპატრა სელენა პატარძლად გაუგზავნა. ძვ. წ. 96-ში მისი მკვლელობის შემდეგ კლეოპატრა სელენამ მის ძმაზე ანტიოქუს IX-ზე დაქორწინდა. კლეოპატრა სელენამ მეორე ქმარი დაკარგა ძვ. წ. 95-ში. კლეოპატრა სელენა საბოლოოდ დაქორწინდა ანტიქოს IX-ის შვილზ ანტიოქუს X-ზე და თავი თანა მმართველად გამოაცხადა. ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით მიიჩნევა, რომ მისი ბოლო ქმარი ძვ. წ. 92 წელს გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელინისტი ეგვიპტელები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 69 კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცესები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
რებმანი
რებმანი (Rebmann Glacier) — მყინვარი ტანზანიაში. მდებარეობს კილიმანჯაროს უმაღლეს ნაწილში. დიდი მყინვარული საფრის რელიქტია, რომელიც ოდესღაც ფარავდა მწვერვალის ზედაპირს. 1912–2000 წლების ფარგლებში მყინვარი შეთხელდა 82 %-ით. მყინვარს სახელი ეწოდა გერმანელი მოგზაურისა და მისიონერის იოჰანეს რებმანის პატივსაცემად. იგი იყო პირველი თეთრკანიანი, რომელმაც მოგვაწოდა ინფორმაცია კილიმანჯაროზე არსებული თოვლისა და მყინვარების შესახებ (1848).
სქოლიო
კატეგორია:ტანზანიის მყინვარები
ვაჰიბრა იბიაუ
ვაჰიბრა იბიაუ — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტურინის სიის მიხედვით ვაჰიბრა იბიაუ დაახლოებით ძვ.წ. 1670 წლისთვის მეფობდა და იმეფა 10 წელი, 8 თვე, 29 დღე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
დიდნაურის ნაქალაქარი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|დიდნაურის ნაქალაქარი დიდნაურის ნაქალაქარი — ნაქალაქარი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შირაქის ველზე, ადგილ დიდნაურზე. ნაქალაქარს იკვლევს არქეოლოგი კიაზო ფიცხელაური.
ნაქალაქარი აღმოაჩინეს 2014 წელს. სატელიტური გადაღებების განხილვის შედეგად აღმოჩნდა მასშტაბური დასახლება – ნაქალაქარის შიდა ციხე 1,5 კმ. სიგრძის გალავნითა და 12 მეტრის სიგანის თავდაცვითი თხრილით შემოსაზღვრული. დაზვერვითი არქეოლოგიური გათხრები საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისა და ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმომადგენლებისგან დაკომპლექტებულმა ექსპედიციამ ჩაატარა. მოპოვებული კერამიკული მასალის მიხედვით, ექსპედიცია ნაქალაქარს ძვ. წ. XII-IX საუკუნეებით ათარიღებს. ნაქალაქარი მძლავრი მიწისძვრის შედეგად უნდა იყოს დანგრეული. არქეოლოგების ვარაუდით კატასტროფა ძვ. წ. IX საუკუნეში მოხდა.
ექსპედიციის წევრები ვარაუდობენ, რომ ის უძველესი სახელმწიფოს დედაქალაქი უნდა ყოფილიყო, რომელიც ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებული არ არის. სპეციალისტებს ეჭვის საფუძველს სასახლის მასშტაბები, ინფრასტრუქტურა, მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული ნასახლარები და სამარხები აძლევს.
2020 წლის 23 ივლისს საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ბრინზი
ბრინზი (Бринзи) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კობელიაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 182 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კობელიაკის რაიონის სოფლები
რეიკიანესის ქედი
რეიკიანესი (Reykjanes) — შუაოკეანური ქედი ატლანტის ოკეანეში, გადაჭიმულია 1350 კმ სიგრძეზე რეიკიანესის ნახევარკუნძულიდან (კუნძული ისლანდია) სამხრეთ-დასავლეთით, სახელსაც აქედან იღებს. სიღრმე ქედის ზევით — 2000 მეტრი, ცალკეულ ადგილებში 587 მ-მდე. ჩ. გ. 53°-ზე რეიკიანესის ქედის სამხრეთ-დასავლეთი დაბოლოება შემოსაზღვრულია განივი რღვევის ზონით, რომლის სამხრეთითაც მდებარეობს ჩრდილოატლანტიკური ქედი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის გეოგრაფია კატეგორია:ოკეანური ქედები
ადამიანი-ჭიანჭველა და კრაზანა
„ადამიანი-ჭიანჭველა და კრაზანა“, ასევე ცნობილი როგორც „ადამიანი ჭიანჭველა და ბზიკი" (ინგლ. Ant-Man and the Wasp) — 2018 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია Marvel Comics– ის პერსონაჟებზე. ფილმის პერსონაჟებია სკოტ ლენგი / ადამიანი- ჭიანჭველა და ჰოუპ ვან დინი / კრაზანა. ფილმი წარმოებულია Marvel Studios– ის მიერ და Walt Disney Studios Motion Pictures– ის დისტრიბუციით. ეს არის ადამიანი-ჭიანჭველას (2015) გაგრძელება და Marvel-ის კონსამყაროს (MCU) მე-20 ფილმი. ადამიანი-ჭიანჭველა და კრაზანას რეჟისორია პეიტონ რიდი, სცენარის ავტორები არიან კრის მაკკენა და ერიკ სომერსი და პოლ რუდი, ასევე ენდრიუ ბარერი და გაბრიელ ფერარი. მასში მთავარ როლებს ასრულებენ რუდი (სკოტ ლენგის როლი) და ევანჯელინ ლილი (ვან დინის როლი). სხვა მსახიობებს შორისაა: მაიკლ პენია, უოლტონ გოგინსი, ბობი კენავალი, ჯუდი გრირი, ტიპ ჰარისი, დევიდ დასტმალჩიანი, ჰანა ჯონ-კამენი, ები რაიდერ ფორტსონი, რენდალ პარკი, მიშელ პფეიფერი, ლორენს ფიშბერნი და მაიკლ დუგლასი. ფილმში ადამიანი-ჭიანჭვე და კრაზანა, მთავარი პერსონაჟები მუშაობენ ჰენკ პიმთან, რათა ჯანეტ ვან დინი კვანტური სამყაროდან გამოიყვანონ.
ადამიანი-ჭიანჭველა-ს გაგრძელებაზე საუბარი ფილმის გამოსვლიდან მალევე დაიწყო. ფილმის გაგრძელებაზე საუბარი 2015 წლის ოქტომბერში დაიწყო და ცნობილი გახდა, რომ ახალ ფილმებში პოლ რადი და ევანჯელინ ლილი როლებს კვლავ შეასრულებდნენ. ერთი თვის შემდეგ, წინა ფილმის რეჟისორი რიდი ჯგუფს შეუერთდა. ის პირველი ფილმით აღფრთოვანებული იყო. იგი ასევე მოუთმენლად ელოდა ამ ფილმში ჰოუპ ვან დინის, როგორც კრაზანის გამოჩენას. გადაღებები მიმდინარეობდა 2017 წლის აგვისტოდან ნოემბრამდე, ფაინეტის ოლქის Pinewood Atlanta Studios- ში, აგრეთვე მეტრო ატლანტაში, სან ფრანცისკოში, სავანაში (ჯორჯია) და ჰავაიში.
განვითარება
2015 წლის ივნისში ადამიანი-ჭიანჭველას რეჟისორმა პეიტონ რიდმა გამოთქვა ინტერესი ამ ფილმის გაგრძელების შესახებ და განაცხადა, რომ მან "„ართლაც შეიყვარა ეს პერსონაჟები" და იგრძნო, რომ „ ჰენკ პიმის შესახებ ბევრი რამ იყო სათმელი". ერთი თვის შემდეგ, პიმისროლის შემსრულებელმა, მაიკლ დუგლასმა თქვა, რომ მას ხელი დამატებით ფილმში მონაწილეობაზე არ მოუწერია, მაგრამ შეთავაზების შემთხვევაში დაფიქრდებოდა. მან გამოთქვა სურვილი, რომ ფილმში მისი ცოლის, ჯენეტის როლი კათრინ ზეტა-ჯონსს შეესრულებინა. ევანჯელინ ლილის - რომელმაც შეასრულა პიმისა და ვან დინის ქალიშვილის, ჰოუპ ვან დინის, როლი სურდა, რომ მიშელ ფაიფერს შეესრულებინა დედამისის როლი. პროდიუსერმა კევინ ფაიგმა გამოაცხადა, რომ სტუდიას ჰქონდა „სუპერ მაგარი იდეა" ადამიანი-ჭიანჭველას მომდევნო ფილმისთვის.
გადაღებები
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2017 წლის 1 აგვისტოს, Pinewood Atlanta Studios- ში, ფაიეტის ოლქში, ჯორჯიის შტატში. დანტე სპინოტი მუშაობდა როგორც გადაღებების დირექტორი და იღებდა Arri Alexa 65-ის კამერით.
გადაღებები ასევე შედგა ატლანტაში, კერძოდ ატლანტას საერთაშორისო სკოლაში, ატლანტის მიდთაუნისა და ბაკჰედის რაიონებში, ასევე სამუელ ინმანის საშუალო სკოლა ქალაქის ვირჯინია-ჰაილენდის გარეუბანში; ასევე ემორის უნივერსიტეტსა და Atlanta Motor Speedway-ში ჰემპტონში, ჯორჯია. დამატებითი გადაღებები ჩატარდა სან-ფრანცისკოში 2017 წლის სექტემბერში, სავანაში, ჯორჯიაში, ოქტომბრის ბოლოს და ჰავაიში. წარმოება დასრულდა 2017 წლის 19 ნოემბერს.
მუსიკა
2017 წლის ივნისში რიდმა დაადასტურა, რომ კრისტოფ ბეკი, რომელმაც მუსიკალურად გააფორმა ადამიანი-ჭიანჭველას პირველი ფილმი ახალ ფილმშიც მიიღებდა მონაწილეობას. ბეkმა ადამიანი ჭიანჭველას მთავარი მუსიკა შეცვალა და დაწერა ახალი მუსიკა კრაზანასთვის. მას სურდა ყოფილიყო „ენერგიული" და ეჩვენებინა, რომ კრაზანა თავის შესაძლებლობებში დარწმუნებული იყო. Hollywood Records- მა და Marvel Music- მა საუნდტრეკის ალბომი ციფრულად გამოუშვეს 2018 წლის 6 ივლისს.
სქოლიო
კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური მოქმედებითი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების სუპერგმირული ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:2018 წლის ფილმები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში — კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებული განსაკუთრებული ისტორიული, კულტურული ან ეკოლოგიური მნიშვნელობის მქონე ბუნებრივი ან ხელქმნილი ობიექტები, რომელთაც პრიორიტეტი მიენიჭათ დაცვასა და პოპულარიზაციაში.
კონგოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1974 წლის 23 სექტემბერს. კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი (ვირუნგის ეროვნული პარკი) მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1979 წელს.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
სიმანეს პრეფექტურა
სიმანეს პრეფექტურა (იაპ. 島根県) — პრეფექტურა იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს ტიუგოკუს რეგიონში, კუნძულ ჰონსიუზე. სიმანეს პრეფექტურა იაპონიის პრეფექტურებს შორის მეორე ყველაზე ნაკლებად დასახლებულია, რომლის მოსახლოეობაც 689 963 ადამიანს (2016 წლის მონაცემებით) შეადგენს. პრეფექტურას უჭირავს 6 708 კვადრატული კილომეტრის ფართობი. სიმანეს პრეფექტურას ესაზღვრება: იამაგუტის პრეფექტურა - სამხრეთ-დასავლეთით, ჰიროსიმის პრეფექტურა - სამხრეთით და ტოტორის პრეფექტურა - აღმოსავლეთით.
მაცუე არის სიმანეს პრეფექტურის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. პრეფექტურის სხვა დიდ ქალაქებს შორისაა: იზუმო, ჰამადა და მასუდა. სიმანის პრეფექტურა მოიცავს სინჯი ტბისა და ნაკაუმის მიტროპოლიტის დიდ ნაწილს, რომელიც მდებარეობს მაცუეზე და დაახლოებით 600,000 ადამიანს მოიცავს. ის სიდიდით მეორე მიტროპოლიტაი იაპონიის ზღვის სანაპიროზე ნიიგატას შემდეგ. სიმანის პრეფექტურა ჩრდილოეთით შემოსაზღვრულია იაპონიის ზღვის სანაპირო ზოლით, სადაც მოსახლეობის ორი მესამედი ცხოვრობს და სამხრეთით ჩაგოკუს მთებით. სიმანის პრეფექტურა განაგებს ოკის კუნძულებს იაპონიის ზღვაში, სადაც იურიდიულად შედის სადავო ლიანკურის კუნძულები (竹島, ტაკეშიმა ). სიმანეს პრეფექტურაში მდებარეობს იზუმო-ტაიშა, იაპონიის ერთ-ერთი უძველესი სინთოისტური ტაძარი და ტოკუგავას პერიოდის მაცუეს ციხე.
ისტორია
მინი| მაცუეს ციხე|390x390პქ
ადრეული ისტორია
სიმანეს ისტორია იწყება იაპონური მითოლოგიიდან. სინტოისტური ღმერთ ოკუნინუშის სჯეროდა, რომ ცხოვრობდა იზუმოში, სიმანის ძველ პროვინციაში. იზუმოს სალოცავი, რომელიც ქალაქ იზუმოშია, სწორედ ამ ღმერთის პატივსაცემადაა აგებული. იმ დროს სიმანეს ამჟამინდელი პრეფექტურა სამ ნაწილად იყოფოდა: ივამი, იზუმო და ოკი. ეს გაგრძელდა მანამ, სანამ ჰანის სისტემა გაუქმდებოდა 1871 წელს.
მოგვიანებით, კამაკურას პერიოდში, კამაკურამ შოგუნატი აიძულა იმპერატორები გო-ტობა და გოდაიგო ოკში გადასახლებულიყვნენ. მოგვიანებით იმპერატორი გო-დაიგო გაიქცა ოკისგან და დაიწყო სოგუნატის წინააღმდეგ მომხრეთა შეკრება, რის საშუალებითაც წარმატებას მიაღწია.
Შუა საუკუნეები
მურომაშის პერიოდში იზუმოსა და ოკის აკონტროლებდა კიოგოკუს კლანი. ამასთან, ინინის ომის შემდეგ, ამაგოს კლანმა გააფართოვა ძალაუფლება, რომელიც კონცენტრირებული იყო გასანტოდას ციხესიმაგრეში და მასუდას კლანი დომინირებდა ივამის პროვინციაში. იბამი გინძანის ვერცხლის მაღარო მდებარეობდა ამაგოს ტერიტორიასა და მასუდას ტერიტორიას შორის, ამიტომ ამ კლანებს შორის ბევრი ბრძოლა იყო ვერცხლისთვის. ამასთან, 1566 წელს მეი მოტორნარმა დაიპყრო იზუმო, ივამი და ოკი. მორიზე 30 წელზე მეტი კონტროლის შემდეგ, 1600 წელს ჰორიო იოშიჰარუ შევიდა იზუმოსა და ოკში სეკიგაჰარას ბრძოლის შედეგად. ცვლილების შემდეგ, ჰორიო იოშიჰარუმ გადაწყვიტა მაცუეს ციხე აეშენებინა გასან-ტოდას ნაცვლად. იოშიჰარუს გარდაცვალებიდან მალევე ციხის მშენებლობა დასრულდა. მოგვიანებით 1638 წელს ტოკუგავა იეიასუს შვილიშვილი მაცუდაირა ნაომასა გახდა მმართველი, რადგან ჰორიოს კლანს მემკვიდრე არ ჰყავდა. სწორედ მისი ოჯახი განაგებდა თანამედროვე პრეფექტურის ტერიოტრიას ჰანის სისტემის გაუქმებამდე.
ივამის ტერიტორია დაიყო სამ რეგიონად: სამთო უბანი, სოგუნატეს უშუალო კონტროლის ქვეშ, ჰამადას კლანის რეგიონი და ცუვანოს კლანის რეგიონი. იბამი გინძანი, რომელიც ახლა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია, აწარმოებდა ვერცხლს და მე -17 საუკუნის დასაწყისისთვის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ვერცხლის მაღარო იყო. ჰამადას კლანი შოგუნატის მხარეს იყო მეიჯის რესტავრაციაში და ციხე დაიწვა. ცუვანოს კლანი, მიუხედავად იმისა, რომ მაწუდაირა იმართებოდა, რესტავრაციაში იმპერატორის მხარე იყო.
თანამედროვე ხანა
1871 წელს ჰანის სისტემის გაუქმებამ ძველი სიმანესა და ჰამადას პროვინციები გააერთიანა და თანამედროვე სიმანეს პრეფექტურა წარმოქმნა. იმავე წელს, ოკი ტოტორის ნაწილი გახდა. 1876 წელს ჰამადას პრეფექტურა გაერთიანდა სიმანის პრეფექტურაში. ასევე, იმავე წელს დაემატა ტოტორიის პრეფექტურაც. ამასთან, ხუთი წლის შემდეგ, 1881 წელს, ტოტორის პრეფექტურის ამჟამინდელი ნაწილი გამოიყო, რომლის შემდეგაც პრეფექტურის საზღვრები აღარ შეცვლილა.
გეოგრაფია
სიმანის პრეფექტურა მდებარეობს იაპონიის ზღვის სანაპიროზე, ტიუგოკუს რეგიონში. მთიანი ლანდშაფტის გამო, ბრინჯის მოყვანა ძირითადად იზუმოს ვაკეში ხდება, სადაც მდებარეობს ქალაქი იზუმო. სიმანის ნახევარკუნძული მდებარეობს იაპონიის ზღვის გადაღმა იზუმოდან საკაიმინოტომდე, ტოტორის პრეფექტურამდე. ნახევარკუნძულის წყალობით შექმნილია ორი ზღვის წყლის ტბა, სინჯი და ნაკაუმი. კუნძული დაიკონი მდებარეობს ნაკაუმში. სიმანის პრეფექტურა აცხადებს, რომ მას ეკუთვნის ლიანკურის კუნძულები, რის გამოც მათ სამხრეთ კორეასთან აქვთ დავა.
2012 წლის 1 აპრილისთვის პრეფექტურის მთლიანი მიწის 6% ბუნებრივ პარკებად იყო გამოცხადებული, რომელთა შორისაა: დაისენ-ოკის ეროვნული პარკი ; ჰიბაპდოჰო-ტაშაკუს და ნიში- ტიუგოკუ სანჩის კვაზი- ეროვნული პარკები; ასვე თერთმეტი პრეფექტურული ბუნებრივი პარკი.
დიდი ქალაქების უმეტესობა მდებარეობს ზღვისპირეთში, ან მდინარის პირას.
ქალაქები
რვა ქალაქი მდებარეობს სიმანეს პრეფექტურაში, უდიდესია მაცუე, რომელიც ასევე არის დედაქალაქი, ხოლო ყველაზე მცირე - გოტსუ. 2000-იანი წლების დასაწყისში გაერთიანების გამო ქალაქებში მასუდა, უნანი, იასუგი და გოტსუ მოსახლეობის რაოდენობამ მცირედით მოიმატა.
მცირე ქალაქები და სოფლები
ქვემოთ ჩამოთვლილია მცირე ქალაქები და სოფლები რაიონების მიხედვით. შერწყმის დროს მნიშვნელოვნად შემცირდა ქალაქებისა და სოფლების რაოდენობა. ამასთან, ისინი პრეფექტურის მოსახლეობის დაახლოებით მესამედს იკავებენ.
კანოაშის რაიონი
იოშიკა
ნიტას რაიონი
ოქუიზუმო
ოჩის რაიონი
კავამოტო
მისატო
ონანი
ოკის რაიონი
ჩიბუ
ნიშნოშიმა
ოქინოშიმა
კლიმატი
პრეფექტურას აქვს სუბტროპიკული კლიმატი. ზამთარი მოღრუბლულია, მცირე თოვლით, ზაფხული კი ნოტიო. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 14,6 გრადუსი ცელსიუსია. წვიმების სეზონში თითქმის ყოველდღე წვიმს, ივნისიდან ივლისის შუა რიცხვებამდე. ყველაზე მაღალი საშუალო თვიური ტემპერატურა აგვისტოში 26.3 გრადუსი ცელსიუსი ფიქსირდება. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 1799 მილიმეტრია, რაც ტოკიოს მაჩვენებელზე მეტია.
აეროპორტები
სიმანეში სამი აეროპორტი მდებარეობს. იზუმოს აეროპორტი მდებარეობს იზუმოში და ის არის ყველაზე დიდი აეროპორტი პრეფექტურაში. მას აქვს აქვს რეგულარული რეისების ჰანედის აეროპორტის, ოსაკას აეროპორტის, ფუკუოკას აეროპორტისა და ოკი აეროპორტების მიმართულებით. ივამის აეროპორტს ყოველდღე აქვს ორი ფრენა ჰანედას და ოსაკას მიმართულებით. ოკის აეროპორტმა ფრენები დანიშნა ოსაკასა და იზუმო აეროპორტების მიმართლებით.
სარკინიგზო
JR West და იჩიბატას ელექტრული რკინიგზა ემსახურება პრეფექტურას სარკინიგზო ტრანსპორტირების თვალსაზრისით. სანინის მთავარი ხაზი გადის პრეფექტურის იაპონიის ზღვის მხარეს და მიდის დიდ ქალაქებში, როგორიცაა მაცუე და იზუმო. იზუმოშის და მაცუეს სადგურები ძირითად გაჩერებაა პრეფექტურაში. კისუკის ხაზი, რომელიც სინჯის სადგურიდან სანინის ხაზზე მდებარეობს, უკავშირდება გეიბი ხაზს ჰიროსიმის პრეფექტურაში, ჩაგოკუს მთებში. იჩიბატას ელექტრული რკინიგზა ემსახურება შიმანის ნახევარკუნძულს დენტეცუ-იზუმოშის სადგურიდან და იზუმო ტაიშა-მაეს სადგურიდან მაცუე შინჯიკო-ონსენის სადგურამდე.
მაგისტრალები
პრეფექტურის ოთხი ჩქაროსნული მაგისტრალი დიდ ქალაქებს აკავშირებს სხვა პრეფექტურებთან. მაცუეს ჩქაროსნული გზა მატოზეს აკავშირებს უნტანსა და იონაგოსთან ტოტორის პრეფექტურაში. ჰამადას ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი ჩიგოკუს ჩქაროსნული მაგისტრალის განყოფილებაა, რომელიც გადაჭიმულია ჰამადამდე.
დემოგრაფია
პრეფექტურის მოსახლეობის ერთი მესამედი კონცენტრირებულია იზუმო - მაცუეს მიდამოებში. მოსახლეობის ორ მესამედზე მეტი სანაპირო ზოლის გასწვრივ ცხოვრობს. მიზეზი არის ის, რომ ჩაგოკუს მთები პრეფექტურის შიგნით დასახლებას ართულებს. დედაქალაქ მაცუეს ყველაზე მცირე მოსახლეობა აქვს 47 პრეფექტურული დედაქალაქიდან. სიმანეში ასევე ხანდაზმულთა ყველაზე დიდი მაჩვენებელია.
მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობა
იბამი-გინძანის ვერცხლის მაღაროს ისტორიული ნაშთები და მისი კულტურული ფონი (ქალაქი ოდა)
პრეფექტურის სიმბოლოები
პრეფექტურული ყვავილი არის მთის იორდასალამი. კუნძულ დაიკონჯიმაზე, ისინი გაშენებულ იქნა მინიმუმ მე -18 საუკუნიდან.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
კარლ პოპერი
კარლ რაიმუნდ პოპერი  (Karl Raimund Popper, Karl Raimund Popper) — ფილოსოფოსი, აკადემიკოსი და სოციალური კომენტატორი.
მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი მეცნიერების ფილოსოფოსი,  პოპერი, ცნობილია იმით, რომ უარყოფს სამეცნიერო მეთოდის კლასიკურ ინდუქტივისტურ ხედვას ემპირიული ფალსიფიკაციის სასარგებლოდ. პოპერის თანახმად, ემპირიულ მეცნიერებებში თეორია ვერასოდეს დადასტურდება, თუმცა მისი ფალსიფიკაცია შესაძლებელია, რაც ნიშნავს, რომ მისი გადამწყვეტი ექსპერიმენტით შემოწმება შეიძლება (და ასეც უნდა მოხდეს). პოპერი ეწინააღმდეგებოდა შეხედულებას ცოდნის კლასიკური დასაბუთების შესახებ, რაც მან კრიტიკული რაციონალიზმით შეცვალა, კერძოდ, „კრიტიკის პირველი არადამასაბუთებელი ფილოსოფია ფილოსოფიის ისტორიაში“.
პოლიტიკურ დისკურსში ის ცნობილია ლიბერალური დემოკრატიის დაცვითა და სოციალური კრიტიციზმის პრინციპებით, რომლებიც, მისი აზრით, ღია საზოგადოებას ავითარდებდნენ. მისი პოლიტიკური ფილოსოფია მოიცავდა მთავარი დემოკრატიული პოლიტიკური იდეოლოგიების, მათ შორის, სოციალიზმის/სოციალ-დემოკრატიის, ლიბერტარიანიზმის/კლასიკური ლიბერალიზმისა და კონსერვატიზმის იდეებს და მათ შეჯამებას ცდილობდა.
ოჯახი და სწავლება
კარლ პოპერი დაიბადა ვენაში (შემდეგომში ავსტრია-უნგრეთი) 1902 წელს, საშუალოზე მაღალი კლასის წარმომადგენელთა ოჯახში. პოპერის ბებიები და ბაბუები ებრაელები იყვნენ, თუმცა ისინი ღვთისმოსავობით არ გამოირჩეოდნენ და როგორც კულტურული ასიმილაციის პროცესის მონაწილენი, ოჯახი ლუთერანობაზე მის დაბადებამდე გადავიდა, მანაც სწორედ ასე მიიღო ლუთერანული ბაფტიზმი. მისი მამა, საიმონ ზიგმუნდ კარლ პოპერი, ბოჰემიის იურისტი და ვენის უნივერსიტეტის იურიდიული მეცნიერებათა დოქტორი, ხოლო დედა, ჯენი შიფი სილეზიური და უნგრული წარმოშობის იყო. პოპერის ბიძა იყო ავსტრიელი ფილოსოფოსი იოზეფ პოპერ-ლინკეუსი. ვენაში დამკვიდრების შემდეგ, პოპერები იქაურ საზოგადოებაში მალევე დაწინაურდნენ, რადგან კარლ პოპერის მამა ვენის ლიბერალური მერის რაიმუნდ გრიუბლის იურიდიულ ფირმის პარტნიორი გახდა, ხოლო გრუბლის გარდაცვალების შემდეგ, 1898 წელს ბიზნესი მან გადაიბარა. პოპერმა სახელი სწორედ რაიმუნდ გრიუბლის შემდეგ მიიღო. (თავად პოპერი თავის ბიოგრაფიაში შეცდომით იხსენებს, რომ გრიუბლის სახელი კარლი იყო). მისი მშობლები ზიგმუნდ ფროიდის დის, როზა გრაფის ახლო მეგობრები იყვნენ. მისი მამა ბიბლიოფილი იყო, რომელსაც პირად ბიბლიოთეკაში  12,000–14,000 ტომი ჰქონდა და  ფილოსოფიით, კლასიკით, სოციალურ-პოლიტიკური საკითხებით იყო დაინტერესებული. პოპერს მისგან მემკვიდრეობით ბიბლიოთეკაც და ხასიათიც ერგო. მოგვიანებით, როცა ის აღზრდის პერიოდის ატმოსფეროს აღწერს, მას „გადაწყვეტილებით წიგნიერს“ უწოდებს.
პოპერმა სკოლა 16 წლის ასაკში დატოვა და მოწვეული სტუდენტის სტატუსით ვენის უნივერსიტეტში მათემატიკის, ფიზიკის, ფილოსოფიის, ფსიქოლოგიისა და მუსიკის ისტორიის ლექციების დაესწრო. 1919 წელს, პოპერის ყურადღება მარქსიზმმა მიიპყრო, რის შემდეგაც სოციალისტური სკოლის სტუდენტთა ასოციაციას შეუერთდა. იგი ასევე ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი გახდა, რომელიც იმ დროსთვის სრულიად მარქსისტული იდეოლოგიის იყო. 1919 წლის 15 ივნისს, ჰორლგასში მომხდარი ქუჩის დაპირისპირების შემდეგ, როცა პოლიციამ მისი 8 უარაღო თანაპარტიელი დახვრიტა, ის იმედგაცრუებული დარჩა იმით, რასაც ხედავდა როგორც ფილოსოფოს კარლ მარქსის „ფსევდომეცნიერული“ ისტრიული მატერიალიზმი, ამიტომ უარყო იდეოლოგია და მთელი ცხოვრების მანძილზე სოციალური ლიბერალიზმის მხარდამჭერად დარჩა.
მცირე ხნის განმავლობაში ის ქუჩის მშენებლობაზე მუშაობდა, თუმცა მძიმე შრომას ვერ უმკლავდებოდა. უნივერსიტეტში მოწვეული სტუდენტის სტატუსით სიარული განაგრძო და ხეზე მუშაობის შეგირდობა დაიწყო, რაც საბოლოოდ დაასრულა როგორც ოსტატმა. ამ დროს ის ბავშვთა დღის მოვლის დაწესებულების შექმნაზე ოცნებობდა, რისთვისაც, მისი აზრით, ავეჯის დამზადების ცოდნა შესაძლოა სასარგებლო ყოფილიყო. ამის შემდეგ ფსიქოანალიტიკოს ალფრედ ადლერის ბავშვთა ერთ-ერთ კლინიკაში მოხალისეობდა. 1922 წელს საშუალო სკოლაში დაბრუნებისა და მისი დამთავრების შემდეგ, უნივერსიტეტს, საბოლოოდ, რიგითი სტუდენტის სტატუსით შეუერთდა. 1924 წელს მან დაწყებითი კლასების მასწავლებლის გამოცდა ჩააბარა და მუშაობა სოციალურ საფრთხეში მყოფი ბავშვების სკოლის შემდგომი მოვლის კლუბში დაიწყო. 1925 წელს იგი ახლად დაარსებულ Pädagogisches Institut-ში მივიდა და ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის შესწავლა განაგრძო. დაახლოებით ამ დროს მან მეგობრობა ჟოზეფინა ანა ჰენინგერთან დაიწყო, რომელიც შემდეგ მისი ცოლი გახდა.
1928 წელს, პოპერმა, კარლ ბიულერისა და სადისერტაციო კომიტეტის მეორე თავმჯდომარის, მორიც შლიკის ხელმძღვანელობით, ფსიქოლოგიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. მის დისერტაციას Zur Methodenfrage der Denkpsychologie (მეთოდის კითხვების შესახებ აზროვნების ფსიქოლოგიაში) ერქვა. 1929 წელს, მან მათემატიკისა და ფიზიკის სწავლების ავტორიზაცია მიიღო და ეს საქმიანობა დაიწყო. 1930 წელს თავის კოლეგა ჟოზეფინა ანა ჰენინგერზე (1906–1985) დაქორწინდა. ნაციზმის აღმავლობისა და ანშლუსის საფრთხის შიშით, მან საღამოებისა და ღამეების გამოყენება პირველი წიგნის Die beiden Grundprobleme der Erkenntnistheorie (ცოდნის თეორიის ორი ფუნდამენტური პრობლემა) დასაწერად დაიწყო. მას წიგნის გამოცემა აკადემიური თანამდებობის მისაღებად სჭირდებოდა ისეთ ქვეყანაში, რომელიც ებრაული წარმოშობის ხალხისთვის უსაფრთხო იყო. საბოლოოდ, მან ორტომიანი ნაშრომი არ გამოაქვეყნა; თუმცა, მის ნაცვლად, შერეული ვერსია ახალი მასალებით, როგორიც იყო Logik der Forschung (სამეცნიერო აღმოჩენის ლოგიკა) 1934 წელს გამოაქვეყნა. აქ მან გააკრიტიკა ფსიქოლოგიზმი, ნატურალიზმი, ინდუქტივიზმი და ლოგიკური პოზიტივიზმი, ასევე, წარმოადგინა პოტენციური ფალსიფიკაციის თეორია, როგორც კრიტერიუმი, რომელიც მეცნიერებას არამეცნიერებისგან გამოარჩევს. 1935 და 1936 წლებში მან ანაზღაურებადი შვებულება მიიღო, რომ გაერთიანებულ სამეფოში სასწავლო ვიზიტით წასულიყო.
აკადემიური ცხოვრება
1937 წელს, პოპერმა, თანამდებობის მიღება საბოლოოდ მოახერხა, რაც მას საშუალებას აძლევდა, ემიგრაციაში ახალ ზელანდიაში წასულიყო, სადაც ის  კრაისტჩერჩიში, ახალი ზელანდიის უნივერსიტეტის კანტერბერის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ფილოსოფიის ლექტორი გახდა. აქ მან თავისი გავლენიანი ნაშრომი „ღია საზოგადოება და მისი მტრები“დაწერა. დუნედინში იგი ფიზიოლოგიის პროფესორ ჯონ კარიუ ეკკლს შეხვდა და მასთან სამუდამოდ დამეგობრდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1946 წელს, იგი გაერთიანებულ სამეფოში გადავიდა, ლონდონის ეკონომიკურ სკოლაში ლოგიკისა და სამეცნიერო მეთოდის მკითხველი მთავარი ლექტორი გახდა. სამი წლის შემდეგ, 1949 წელს, იგი ლონდონის უნივერსიტეტის ლოგიკისა და სამეცნიერო მეთოდის პროფესორად დაინიშნა. 1958 - 1959 წლებში, პოპერი არისტოტელეს საზოგადოების პრეზიდენტი იყო. 1969 წელს, აკადემიური ცხოვრებიდან იგი პენსიაზე გადავიდა, თუმცა ინტელექტუალურად აქტიური მთელი ცხოვრების განმავლობაში დარჩა. 1985 წელს ის ავსტრიაში დაბრუნდა, რათა მის მეუღლეს სიცოცხლის ბოლო თვეების ნათესავების გარემოცვაში გატარება შეძლებოდა; იგი იმავე წლის ნოემბერში გარდაიცვალა. მას შემდეგ, რაც ლუდვიგ ბოლცმან გესელშაფტმა, მეცნიერების ფილოსოფიის საკვლევი ახლად დაარსებული ფილიალის დირექტორად ვერ დანიშნა, 1986 წელს იგი კვლავ გაერთიანებულ სამეფოში დაბრუნდა და სურეიში, კერძოდ კენლიში დასახლდა.
გარდაცვალება
პოპერი „კიბოს, პნევმონიისა და თირკმლის უკმარისობის გართულებებით“ კენლეში, 92 წლის ასაკში, 1994 წლის 17 სექტემბერს გარდაიცვალა. ორი კვირით ადრე, სანამ მოულოდნელად დაავადდებოდა, იგი თავის ფილოსოფიაზე განუწყვეტლივ მუშაობდა. კრემაციის შემდეგ, მისი ფერფლი ვენაში წაიღეს და ლაინცერის სასაფლაოზე ORF-ის ცენტრის მიმდებარედ დაკრძალეს, სადაც მანამდე მისი მეუღლე ჯოზეფინე ანა პოპერი (მეტსახელად „ჰენი“) იყო დაკრძალული. პოპერის ქონებას მისი მდივანი და პირადი თანაშემწე მელიტა მევუ თავის მეუღლე რაიმონდთან ერთად მართავს. პოპერის ხელნაწერების ნაწილი სტენფორდის უნივერსიტეტის ჰუვერის ინსტიტუტში მის სიცოცხლეშივე, ხოლო დამატებითი მასალები მისი გარდაცვალების შემდეგ გადაიტანეს. კლაგენფურტის უნივერსიტეტს პოპერის ბიბლიოთეკა, მისი ძვირფასი ბიბლიოფილიის ჩათვლით აქვს, აქვეა თავმოყრილი ჰუვერის მასალის ორიგინალი და დამატებითი მიკროფილმების ბეჭდური ასლები. ქონების დარჩენილი ნაწილები ძირითადად საქველმოქმედო ფონდ „კარლ პოპერს“ გადაეცა. 2008 წლის ოქტომბერში კლაგენფურტის უნივერსიტეტმა მისი მამულიდან საავტორო უფლებები შეიძინა. საომარი პირობების გამო, პოპერმა და მისმა მეუღლემ შვილების ყოლა ქორწინების პირველ წლებში არ არჩიეს. პოპერმა კომენტარი გააკეთა, რომ ეს „ალბათ მშიშარა, მაგრამ გარკვეულწილად სწორი გადაწყვეტილება იყო“.
პრიზები და ჯილდოები
პოპერმა თავის სფეროში მრავალი ჯილდო და პრიზი მოიპოვა, მათ შორის, ამერიკის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ასოციაციის ლიპინკოტის პრემია, სონინგის პრემია, გერმანიის გაეროს ასოციაციის ოტო ჰანის მშვიდობის მედალი და სამეფო საზოგადოების სტიპენდიები British Academy, London School of Economics, King's College London, Darwin College, Cambridge, Austrian Academy of Sciences ბრიტანული აკადემიაში, ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში, ლონდონის მეფის კოლეჯში, დარვინის კოლეჯში, კემბრიჯში, ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიასა და პრაღის ჩარლზის უნივერსიტეტში. ავსტრიამ 1986 წელს მას ავსტრიის რესპუბლიკისთვის გაწეული ღვაწლისთვის ჯილდო გადასცა, ხოლო გერმანიის ფედერაციულმა რესპუბლიკამ ოქროს ღირსების ორდენით დააჯილდოვა, ასევე, Pour le mérite - მშვიდობის ორდენი მიიღო. მანვე მიიღო ჰუმანისტის ლაურეატის პრემია ჰუმანიზმის საერთაშორისო აკადემიისგან. 1965 წელს დედოფალმა ელისაბედ II-მ ის რაინდად მიღო და 1976 წელს სამეფო საზოგადოების მკვლევრად აირჩია. 1982 წელს მას ღირსების თანმხლებთა ორდენი გადასცეს.
პოპერისთვის სხვა ჯილდოები იყო: ვენის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა პრემია (1965), კარლ რენერის პრემია (1978), ავსტრიის მეცნიერების და ხელოვნების ჯილდო (1980), ტუბინგენის უნივერსიტეტის დოქტორი ლეოპოლდ ლუკასის პრემია (1980) ვენის ქალაქის საპატიო ბეჭედი (1983) და ფრიდრიხ ნიცშეს საზოგადოების საერთაშორისო პრემია (1988). პოპერისთვის სხვა ჯილდოები იყო: ვენის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა პრემია (1965), კარლ რენერის პრემია (1978), ავსტრიის მეცნიერების და ხელოვნების ჯილდო (1980), ტუბინგენის უნივერსიტეტის დოქტორი ლეოპოლდ ლუკასის პრემია (1980) ვენის ქალაქის საპატიო ბეჭედი (1983) და ფრიდრიხ ნიცშეს საზოგადოების საერთაშორისო პრემია (1988). 1989 წელს ის პირველად დაჯილდოვდა კატალონიის საერთაშორისო პრიზით „მისი წვლილისთვის მსოფლიო მასშტაბით კულტურული, სამეცნიერო და ადამიანური ღირებულებების განვითარებაში“. 1992 წელს მას ხელოვნებასა და ფილოსოფიაში კიოტოს პრემია მიენიჭა „მე -20 საუკუნის ღია სულის სიმბოლოობისთვის“ და „თანამედროვე ინტელექტუალური კლიმატის ფორმირებაზე უდიდესი გავლენისთვის“.
ფილოსოფია
ფილოსოფია[edit source]
პოპერის იდეების საფუძველი
პოპერის მიერ თინეიჯერულ ასაკში მარქსიზმზე უარის თქმამ, მის აზროვნებაზე ღრმა კვალი დატოვა. იგი ერთხანს სოციალისტურ ასოციაციაში გაწევრიანდა და 1919 წელს, რამდენიმე თვის განმავლობაში თავს კომუნისტად თვლიდა. მიუხედავად იმისა, პოპერის კომუნისტური შტაბის ოფისში მუშაობის შესახებ ცნობილია, გახდა თუ არა იგი კომუნისტური პარტიის წევრი, გაუგებარია. ამ პერიოდში ის ეკონომიკის, კლასობრივი ბრძოლის და ისტორიის შესახებ მარქსისტულ შეხედულებებს გაეცნო. იმის გამო, რომ იგი მარქსისტების მიერ გამოთქმული მოსაზრებებით იმედგაცრუებული მალევე დარჩა, იძულებული გახდა, დაეტოვებინა ისინი, ვისაც მიაჩნდა რომ რევოლუციის გამო სისხლის დაღვრა საჭირო იყო. შემდეგ მან გამოთქვა მოსაზრება, რომ როდესაც საქმე ადამიანის სიცოცხლის შეწირვას ეხებოდა, მთავარი იყო ფიქრი და უკიდურესი წინდახედულობით მოქმედება.
ფაშიზმთან ბრძოლაში დემოკრატიული პარტიების მარცხმა, 1920-იან და 1930-იან წლებში ავსტრიის პოლიტიკურმა წარუმატებლობამ, პოპერი ტრავმირებული დატოვა. მან ამ წარუმატებლობის შედეგები პირადად განიცადა, რადგან ანშლუსის (1938 წელს გერმანული რაიხის მიერ ავსტრიის ანექსია) შემდეგ განვითარებულმა მოვლენებმა იგი აიძულა სამუდამოდ გადასახლებულიყო. სოციალურ მეცნიერებაში მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომები - ისტორიციზმის სიღარიბე (1944) და ღია საზოგადოება და მისი მტრები (1945) ინსპირირებული იყო რეფლექსიით იმ გავრცელებულ ტოტალიტარულ იდეოლოგიებზე, რომლებიც ცენტრალური ევროპის პოლიტიკაში დომინირებდნენ. მისი წიგნები იცავდა დემოკრატიულ ლიბერალიზმს, როგორც სოციალურ და პოლიტიკურ ფილოსოფიას. ასევე, წარმოადგენდა ფილოსოფიური წინაპირობების ვრცელ კრიტიკას, რომელიც ტოტალიტარიზმის ფორმებს ემყარებოდა.
პოპერს სჯეროდა, რომ ზიგმუნდ ფროიდისა და ალფრედ ადლერის თეორიები, ასევე, ალბერტ აინშტაინის ფარდობითობის თეორია, რამაც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ფიზიკაში რევოლუცია დაიწყო, არასამეცნიერო იყო და თვლიდა, რომ ერთმანეთთან წინააღმდეგობაში მოდიოდა. პოპერი ფიქრობდა, რომ აინშტაინის თეორია, როგორც მეცნიერული აზროვნებისა და მეთოდის საფუძველი, ძალიან "სარისკოა", იმ გაგებით, რომ მისგან შესაძლებელი იყო ისეთი დასკვნების გამოტანა, რომლებიც იმდროინდელი დომინანტის, ნიუტონის კანონებისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა; ერთ-ერთი ასეთი პროგნოზი, რომ გრავიტაციას შუქის გადახრა შეეძლო, არტურ ედინგტონის ექსპერიმენტებით 1919 წელს გადამოწმდა. ამის საპირისპიროდ, იგი ფიქრობდა, რომ ვერაფერი, თუნდაც პრინციპი, ფსიქოანალიტიკურ თეორიებს ვერ გააყალბებს. ამრიგად, ის მივიდა დასკვნამდე, რომ მათ პრიმიტიულ მითებთან უფრო მეტი საერთო ჰქონდათ, ვიდრე ნამდვილ მეცნიერებასთან.
ფალსიფიცირებულობა და დემარკაციის პრობლემა
ლოგიკურად, ექსპერიმენტული ტესტირების დონეზე, სამეცნიერო თეორიის დადასტურება შეუძლებელია, მაგრამ ერთი გარემოება გადამწყვეტია; ეს გვიჩვენებს, რომ თეორია, საიდანაც შედეგები გამომდინარეობს, ფალსიფიცირებულია. რომ ავიღოთ დებულება (მაგალითად, ზოგიერთი სამეცნიერო თეორიის კანონის დებულება) - ის, რომ "T" - "ფალსიფიცირებულია", არ ნიშნავს რომ "T" არის ყალბი. უფრო მეტიც, ეს ნიშნავს, რომ თუ "T" არის ყალბი, მაშინ (პრინციპში), "T" შეიძლება იყოს წარმოჩენილი როგორც ყალბი დაკვირვებით ან ექსპერიმენტით. ვერიფიკაციასა და ფალსიფიკაციას შორის ლოგიკური ასიმეტრიის შესახებ პოპერის შეხედულება მისი მეცნიერების ფილოსოფიის საფუძველია. ამან, ასევე შთააგონა მას, რომ ფალსიფიკაცია გამოიყენოს, როგორც დემარკაციის კრიტერიუმად იმის განსასაზღვრად, თუ რა არის და არ არის სინამდვილეში მეცნიერული: თეორია უნდა ჩაითვალოს მეცნიერულად, მხოლოდ მაშინ, თუ ფალსიფიკაციას ექვემდებარება. ამან მას აიძულა შეწინააღმდეგებოდა როგორც ფსიქოანალიზის, ისე სამეცნიერო სტატუსზე თანამედროვე მარქსიზმის პრეტენზიებს, იმის საფუძველზე, რომ მათი თეორიები არაფალსიფიკატორულია. პოპერმა კვანტური მექანიკის კოპენჰაგენის ცნობილი ინტერპრეტაციის წინააღმდეგაც დაწერა. იგი კატეგორიულად არ ეთანხმებოდა ნილს ბორის ინსტრუმენტალიზმს და ალბერტ აინშტაინის სამყაროს შესახებ სამეცნიერო თეორიებისადმი რეალისტურ მიდგომას მხარს უჭერდა. პოპერის ფალსიფიკაციურობა ჰგავს ჩარლზ პირსის მეცხრამეტე საუკუნის ფალიბილიზმს. წიგნში „საათებში და ღრუბლებში“ (1966) პოპერმა აღნიშნა, რომ სურდა პირსის ნამუშევრების ადრეც სცოდნოდა. ნაშრომში მთელი ცხოვრება პრობლემების გადაჭრაა , პოპერი ცდილობდა მეცნიერული ცოდნის აშკარა პროგრესი აეხსნა, ანუ ის, თუ როგორ ხდება ჩვენი სამყაროს გაგება დროთა განმავლობაში. ეს პრობლემა წარმოიშობა მისი პოზიციიდან, რომ თეორიების შინაარსის ჭეშმარიტება შეიძლება გადამოწმდეს არა სამეცნიერო ტესტით, არამედ მხოლოდ ფალსიფიკაციით. ამ კონტექსტში, სიტყვა "ფალსიფიცირებული" რაღაც "ყალბის" არსებობას არ გულისხმობს; უფრო სწორია, თუ ვიტყვით, რომ რაღაც შეიძლება იყოს (ანუ, აქვს უნარი იყოს) მცდარი დაკვირვების, ან ექსპერიმენტის საფუძველზე. ზოგი რამ უბრალოდ არ იძლევა საშუალებას, რომ ყალბად გამოჩნდეს, ამიტომ ასეთები ფალსიფიცირებადი არ არის. თუ ეს ასეა, მაშინ როგორ ხდება, რომ მეცნიერების ზრდა იწვევს ცოდნის ზრდას? პოპერის აზრით, სამეცნიერო ცოდნის განვითარება ევოლუციური პროცესია, რომელიც თავისი ფორმულით ხასიათდება:
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი (อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน) — ეროვნული პარკი ლამპანგის პროვინციაში, ტაილანდში. პარკს სახელი ეწოდა ჩაე-სონის ჩანჩქერის შესაბამისად, თუმცა ცნობილია გამოქვაბულებითა და ცხელი წყაროებითაც.
გეოგრაფია
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი მდებარეობს ქალაქ ლამპანგი დან 75 კმ-ში. მისი ფართობი 529 კმ²-ია. პარკის მთები კჰუნ ტანის მთიანეთის ნაწილია და გარემომცველი ტერიტორიებისთვის წყლის მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს. პარკის სიმაღლებრივი სარტყელი ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე აღწევს.
კარლ პოპერი
ფალსიფიცირებულობა და დემარკაციის პრობლემა
მოცემული პრობლემური სიტუაციის საპასუხოდ, მრავალი კონკურენტული მოსაზრება, ან სავარაუდო თეორია (\mathrm{TT}) ფალსიფიკაციის ყველაზე მკაცრ მცდელობებს სისტემატურად ექვემდებარება. შეცდომის აღმოფხვრის (\mathrm{EE}) ეს პროცესი, მეცნიერებისთვის ისეთ ფუნქციას ასრულებს, რომელსაც ბუნებრივი გადარჩევა ბიოლოგიური ევოლუციისთვის ითავსებს. თეორიები, რომლებიც უკეთესად გადაურჩებიან უარყოფის პროცესს, არ არიან უფრო მართალები, არამედ მეტად "მორგებულებია" - სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, პრობლემურ სიტუაციაში უფრო მეტად ვრცელდება. შესაბამისად, ისევე, როგორც სახეობის ბიოლოგიური ფიზიკური მდგომარეობა არ უზრუნველყოფს გადარჩენის გაგრძელებას, არც მკაცრი ტესტირება იცავს სამეცნიერო თეორიას სამომავლო უარყოფისაგან. მიუხედავად ამისა, როგორც ჩანს, ბიოლოგიის ევოლუციის ძრავას მრავალი თაობის განმავლობაში მიღებული თვისებები აქვს, რომლებიც გადარჩენის უფროდაუფრო რთულ პრობლემებთან გამკლავების მიზნითაა აღჭურვილი. პოპერისთვის სავარაუდო თეორიებს (ვარაუდებსა) და შეცდომების აღმოფხვრას (უარყოფას) შორის, სამეცნიერო ცოდნა უფროდაუფრო დიდი პრობლემებისკენ მიემართება. პროცესში ძალიან ჰგავს გენეტიკური ვარიაციებისა და ბუნებრივი გადარჩევის ურთიერთქმედებას.
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი
ისტორია
ჩაე-სონის სატყეო პარკი 1988 წლის 28 ივლისს დაარსდა. იგი ტაილანდის 58-ე ეროვნული პარკი იყო.
ღირსშესანიშნაობები
პარკის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ჩაე-სონის ექვსიარუსიანი, 150 მეტრის სიმაღლის ჩანჩქერი. მაე პიკი 100 მეტრის სიმაღლის სამიარუსიანი ჩანჩქერია. სხვა ჩანჩქერებს შორის აღსანიშნავია: მაე კუნი და მაე მაუნი.
კარლ პოპერი
ფალსიფიკაცია და ინდუქციის პრობლემა
პოპერი დაეთანხმა დევიდ ჰიუმს, რომ ხშირად, არსებობს ფსიქოლოგიური რწმენა იმის შესახებ, რომ მზე ხვალ ამოვა და რომ არავითარი ლოგიკური დასაბუთება არ არსებობს იმის გარდა, რომ ის წარსულში სულ ამოდიოდა. პოპერი წერს,
"ინდუქციის პრობლემას ჰიუმის საშუალებით მივუახლოვდი. ვფიქრობდი, რომ ჰიუმმა შესანიშნავად აღნიშნა, რომ ინდუქციის ლოგიკურად გამართლება შეუძლებელია."
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი
ღირსშესანიშნაობები
ჩაე-სონის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ცხელი წყაროებიც, რომლებშიც საშუალო ტემპერატურა 73 °C-ია. პარკში მდებარეობს გამოქვაბულთა რამდენიმე სისტემაც, მათ შორის: პჰა-ნგამი, მორი, ლუანგი და ლუანგ კაე.
ფლორა და ფაუნა
პარკის ტყეები შერეული ფოთლოვან ტყეებს განეკუთხვნება. ხეთა სახეობებს შორისაა:Afzelia xylocarpa, Chukrasia velutina, Toona ciliata, Diospyros, Lagerstroemia calyculata, Dipterocarpus alatus, Dipterocarpus obtusifolius, Pinus merkusii, Pinus kesiya, Pterocarpus macrocarpus, Shorea obtusa და Shorea siamensis.
კარლ პოპერი
რაციონალობა
პოპერი მიიჩნევს, რომ რაციონალობა ემპირიული ან სამეცნიერო თეორიებით არ შემოიფარგლება, მაგრამ ეს არის კრიტიკის ზოგადი მეთოდის განსაკუთრებული შემთხვევა, ცოდნის წინააღმდეგობების მოძიება ედ-ჰოკ საზომების გარეშე. ამ მოსაზრების თანახმად, მეტაფიზიკური იდეების შესახებ, მორალურ ფასეულობებზე და მიზნებზეც კი რაციონალური დისკუსია შესაძლებელია. პოპერის სტუდენტი უილიამ ბარტლი III ამ იდეის რადიკალიზებას შეეცადა და გამოთქვა საპირისპირო მოსაზრება, რომ არა მხოლოდ კრიტიკა შეიძლება სცილდებოდეს ემპირიულ ცოდნას, არამედ ყველაფრის რაციონალური კრიტიკა შეიძლება.
ჩაე-სონის ეროვნული პარკი
ფლორა და ფაუნა
პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობენ: სუმატრული თხა-ანტილოპები, მუნტჯაკები, ირმულასებრნი, ბირმული კურდღლები, მალაიური ფრთამატყლიანები, მაკაკები, აზიური ოქროს კატები და გარეული ღორები.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:1988 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კარლ პოპერი
რაციონალობა
პოპერისთვის, რომელიც გამართლების მოწინააღმდეგე იყო, ტრადიციული ფილოსოფია საკმარისი მიზეზის ცრუ პრინციპით შეცდომაში შეიყვანეს. იგი ფიქრობს, რომ არცერთი ვარაუდი ვერასოდეს იქნება გამართლებული და არც საჭიროებს გამართლებულად ყოფნას, ამიტომ გამართლების არარსებობა არ წარმოადგენს ეჭვის გამართლებას. ამის ნაცვლად, თეორიები უნდა გამოიცადოს და შემოწმდეს. მიზანი არა თეორიების გამართლება და მათი გამართლებულად გამოცხადება, არამედ არსებული შეცდომების აღმოფხვრაა. ის წერს: "[T] არ არსებობს ისეთი რამ, როგორც კარგი პოზიტიური მიზეზები; ასეთი რამ არც გვჭირდება [...] მაგრამ [ფილოსოფოსებს] აშკარად არ შეუძლიათ [თვითონ] მიიჩნიონ, რომ ეს ჩემი აზრია, მით უმეტეს, რომ ეს სწორია.(The Philosophy of Karl Popper, p. 1043)"
არითმეტიკის ფილოსოფია
მათემატიკის ეპისტემოლოგიური სტატუსის განხილვისას, პოპერის ფალსიფიკაციის პრინციპი პრიმა ფასიე სირთულეებს განიცდის. ძნელია იმის წარმოდგენა, თუ როგორ შეიძლება ოდესმე ფალსიფიცირდეს არითმეტიკის ისეთი მარტივი დებულება, როგორიცაა "2 + 2 = 4". თუ ის ღია არ არიან ფალსიფიკაციისთვის, არ შეიძლება იყოს სამეცნიერო. თუ არ არის სამეცნიერო, უნდა აიხსნას, თუ როგორ შეიძლება იყოს ინფორმაციული რეალურ სამყაროში არსებულ საგნებისა და მოვლენების შესახებ.
პოპერის გამოსავალმა მათემატიკის ფილოსოფიაში ორიგინალური წვლილი შეიტანა. მისი იდეა იყო, რომ რიცხვითი დებულება, როგორიცაა "2 ვაშლი + 2 ვაშლი = 4 ვაშლი" შეიძლება მივიღოთ ორი გაგებით. ერთი გაგებით, იგი უარყოფილია და ლოგიკურად ჭეშმარიტი, მეორე გაგებით ის ფაქტობრივად მართალია და ფალსიფიცირებულია. მოკლედ, სუფთა მათემატიკურად "2 + 2 = 4" ყოველთვის მართალია, მაგრამ, როდესაც ფორმულა გამოიყენება რეალურ სამყაროში ვაშლისთვის, იგი ღიაა ფალსიფიკაციისთვის.