cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარკუს ანტონიუსი
პართიელთა შემოსევა
ეგვიპტეში კლეოპატრასთან ერთად მყოფი ანტონიუსი პართიელების შემოჭრის შემდეგ მოქმედებაზე დაუყოვნებლივ არ გადასულა. მიუხედავად იმისა, რომ ძვ. წ. 40 წლის დასაწყისში მან ალექსანდრია დატოვა და ტვიროსში გაემგზავრა, აქ მან შეიტყო მის ცოლსა და ოქტავიანეს შორის ატეხილი სამოქალაქო ომის შესახებ და იძულებული გახდა თავის არმიასთან ერთად იტალიაში დაბრუნებულიყო, რათა რომში თავისი პოზიცია უზრუნველეყო და პართიელების დამარცხების საკითხმა უკანა პლანზე გადაინაცვლა. ანტონიუსმა პართიელების წინასწარ დასაზვერად პუბლიუს ვენტიდიუს ბასუსი გაგზავნა. ვენტიდიუსმა, რომელიც აღმოსავლეთში ძვ. წ. 39 წლის გაზაფხულზე ჩავიდა, ლაბინიუსი ტავრის მთიანეთის მახლობლად, კილიკიის კარიბჭეებთან დაამარცხა. მისი ბრძანებით, ლაბიენუსი, როგორც მოღალატე, სიკვდილით დასაჯეს. მის დაქვემდებარებაში მყოფი მანამდე ამბოხებული ჯარისკაცები ანტონიუსის კონტროლქვეშ გადავიდნენ. ამის შემდეგ ვენტიდიუსი სირია-კილიკიის საზღვართან პართიელების არმიას შეებრძოლა. ამანუს პასის ბრძოლაში მან შეძლო გამარჯვების მოპოვება და პართიელების არმიის უმეტესი ნაწილის განადგურება. ვენტიდიუსის მოქმედებებმა დროებით შეაჩერა პართიელების წინსვლა და აღადგინა რომის ავტორიტეტი აღმოსავლეთში. პაკორი იძულებული გახდა უარი ეთქვა თავის დაპყრობებზე და უკან, პართიაში დაბრუნებულიყო.
ძვ. წ. 38 წლის გაზაფხულზე პართიელებმა პაკორის მეთაურობით განაახლეს შეტევა ევფრატის გასწვრივ. ვენტიდიუსმა, დროის მოგების მიზნით, პაკორს დეზინფორმაცია მიაწოდა, რომ იგი ევფრატს ტრადიციულ ადგილას გადალახავდა. პაკორი არ ენდო ინფორმაციას და გადაწყვიტა მდინარის ბევრად უფრო ქვედა დინებაზე გადასულიყო. სწორედ ეს უნდოდა ვენტიდიუსსაც, რომელმაც არმიის მოსამზადებლად საკმარისი დრო მოიგო. პართიელები წინააღმდეგობას არ შეხვედრიან და კირესტიკაში, ქალაქ გინდარუსისაკენ გაემართნენ, სადაც მათ ვენტიდიუსის ჯარი ელოდა. კირესტიკის ბრძოლაში ვენტიდიუსმა სასტიკად დაამარცხა პართიელები. ბრძოლაში მოკლეს პაკორიც. საბოლოო ჯამში, რომაელებმა ვენტიდიუსის სამი წარმატებული ბრძოლის შემდეგ, სრული გამარჯვების მოპოვება შეძლეს და პართიელებს ევფრატამდე დაახევინეს. პაკორის სიკვდილმა პართიის იმპერია ქაოსში ჩაითრია. შვილის სიკვდილით დამწუხრებულმა ოროდ II-მ მემკვიდრედ თავისი უმცროსი ვაჟი, ფრაატ IV გამოაცხადა, თუმცა ამ უკანასკნელმა მალევე მოკლა მამა და ტახტი დაიკავა.
ვენტიდიუსს ეშინოდა ანტონიუსის რისხვისა თუ იგი პართიის ტერიტორიაზე შეიჭრებოდა და ამით მის დიდებას „მოიპარავდა“, ამიტომ მან შეუტია და დაიმორჩილა აღმოსავლეთის სამეფოები, რომლებიც რომს კარეს ბრძოლაში მისი დამარცხების შემდეგ აუჯანყდნენ. ერთ-ერთი ასეთი მეამბოხე იყო კომაგენეს მეფე ანტიოქე, რომელიც ვენტიდიუსმა სამოსატაში ალყაში მოაქცია. ანტიოქემ მასთან დაზავება სცადა, თუმცა ვენტიდიუსმა უთხრა, რომ პირდაპირ ანტონიუსს ხლებოდა. მშვიდობის დამყარების შემდეგ, ანტონიუსმა ვენტიდიუსი რომში გაგზავნა, სადაც მან ტრიუმფი იზეიმა, რითაც გახდა პირველი რომაელი, რომელმაც ტრიუმფი პართიელებზე გამარჯვების გამო გადაიხადა.
კონფლიქტი სექსტუს პომპეუსთან
როდესაც ანტონიუსმა და სხვა ტრიუმვირებმა ბრუნდიზიუმის ზავი დადეს და რომაული სამყარო ხელახლა გადაინაწილეს, მეამბოხე გენერალი სექსტუს პომპეუსი, კეისრის მეტოქის, გნეუს პომპეუს მაგნუსის ვაჟი, თითქმის საერთოდაც არ გაითვალისწინეს. სიცილიაზე მდებარე თავისი საყრდენიდან სექსტუსი განაგრძობდა იტალიის სანაპიროებთან მეკობრულ საქმიანობას და ბლოკავდა რომისაკენ მიმავალ მარცვლელულით დატვირთულ გემებს. ქალაქში საკვების ნაკლებობამ ის გამოიწვია, რომ მოსახლეობამ ტრიუმვირატის დადანაშაულება დაიწყო და სიმპათიით განეწყო პომპეუსის მიმართ. ამ ზეწოლამ ტრიუმვირები აიძულა ძვ. წ. 39 წლის დასაწყისში სექსტუსს შეხვედროდნენ.
მიუხედავად იმისა, რომ ოქტავიანეს იტალიის მიმდინარე ბლოკადისათვის წერტილის დასმა უნდოდა, ანტონიუსი დასავლეთში მშვიდობის დამყარებას ცდილობდა, რათა ტრიუმვირატის ლეგიონები გამოეთავისუფლებინა და პართიის წინააღმდეგ დაგეგმილი კამპანიისათვის საკუთარ დაქვემდებარებაში მოექცია. თუმცა ტრიუმვირებმა უარი თქვეს სექსტუსის თავდაპირველ მოთხოვნაზე, რომ მას ტრიუმვირატში ლეპიდუსი ჩაენაცვლებინა, მათ სხვა დათმობებზე თანხმობა განაცხადეს. მიზენუმის ზავის პირობებით, პომპეუსს შეუნარჩუნდა კონტროლი სიცილიასა და სარდინიაზე, ასევე, მის ტერიტორიებს დაემატა კორსიკა და საბერძნეთიც. სექსტუსმა სამომავლოდ ავგურის სტატუსის მიღებისა და ძვ. წ. 35 წლისათვის კონსულად გახდომის პირობაც მიიღო. სანაცვლოდ, იგი დასთანხმდა იტალიის საზღვაო ბლოკადის დასრულებას, რომის მარცვლეულით მომარაგებასა და რომის სავაჭრო გემებზე მეკობრული თავდასხმების შეწყვეტას, თუმცა ხელშეკრულების უმნიშვნელოვანეს დებულებას მაინც ძვ. წ. 43 წლის ბოლოს დაწყებული პროსკრიფციების შეწყვეტა წარმოადგენდა. მრავალი პროსკრიფცირებული სენატორი სიკვდილისაგან თავის გადარჩენის მიზნით სიცილიაში გაიქცა სექსტუსის მფარველობის ძიებაში. მათი გამოკლებით, ვინც კეისრის მკვლელობაზე იყო პასუხისმგებელი, ყველას მიეცა რომში დაბრუნების ნება და კომპენსაციის პირობაც მიიღო. ამან სექსტუსს მრავალი ღირებული მოკავშირე დააკარგვინა, რამდენადაც ყოფილი გადასახლებული სენატორები თანდათან ოქტავიანეს ან ანტონიუსს შეუერთდნენ. მშვიდობის უზრუნველყოფის მიზნით, ოქტავიანემ თავისი სამი წლის დისშვილი და ანტონიუსის გერი, მარკუს კლავდიუს მარცელუსი სექსტუსის ასულ პომპეაზე დანიშნა. დასავლეთში მშვიდობის უზრუნველყოფის პირობებში, ანტონიუსი პართიელებისათვის სამაგიეროს გადახდას გეგმავდა მათ ტერიტორიაზე საპასუხო შეჭრით. ოქტავიანესთან მიღწეული შეთანხმებით, მას თავისი კამპანიისათვის დამატებით უნდა მიეღო დამხმარე ძალა. ამ სამხედრო განზრახვით ძვ. წ. 39 წელს ანტონიუსი ოქტავიასთან ერთად საბერძნეთში გაემგზავრა, სადაც იგი უაღრესად ექსტრავაგანტულად იქცეოდა, რამდენადაც თავი ბერძნულ ღვთაება დიონისედ მიაჩნდა.
სექსტუსთან მიღწეული მშვიდობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. როდესაც მან, შეთანხმების თანახმად, საბერძნეთზე კონტროლი მოითხოვა, ანტონიუსი პართიის კამპანიის დასაფინანსებლად პროვინციის გადასახადის მოთხოვნით გამოვიდა. პომპეუსმა უარი განაცხადა. ამასობაში, სექსტუსს უღალატა თავისმა ადმირალმა, მენასმა, რომელმაც ერთგულება ოქტავიანეს გამოუცხადა და მას კორსიკა, სარდინია, პომპეუსის სამი ლეგიონი და საზღვაო ძალები გადასცა. ამ ქმედებებმა სექსტუსის მიერ იტალიის ბლოკადის განსაახლებლად შექმნა პირობები, რამაც ოქტავიანეს თავიდან აარიდა ანტონიუსისათვის პართიის კამპანიისათვის დაპირებული ჯარის გაგზავნა. ამ ახალმა გადავადებამ ოქტავიანესა და ანტონიუსს შორის უთანხმოება ჩამოაგდო და ოქტავია აიძულა ძმასა და ქმარს შორის შუამავლის როლი ეკისრა. ტარენტუმის ზავით, ანტონიუსმა ოქტავიანეს დიდძალი საზღვაო არმია გადასცა, ოქტავიანემ კი მას პართიაზე თავდასასხმელად ახალი ლეგიონებით უზრუნველყოფის პირობა მისცა. რადგანაც ტრიუმვირატის არსებობის ვადა ძვ. წ. 38 წლის ბოლოს სრულდებოდა, ამ ორმა ცალმხრივად გააგრძელეს თანამდებობაზე თავიანთი ყოფნის ვადა კიდევ ხუთი წლით, ძვ. წ. 33 წლამდე, სენატის ან სახალხო კრების მიერ დამტკიცების გარეშე. შეთანხმების განსამტკიცებლად, ანტონიუსის უფროსი ვაჟი, მაშინ მხოლოდ 6 წლის მარკუს ანტონიუს ანტილუსი ოქტავიანეს ერთადერთ ქალიშვილზე, იულიაზე დაინიშნა, რომელიც მაშინ ჯერ კიდევ ჩვილი იყო. შეთანხმების გაფორმების შემდეგ, ანტონიუსი აღმოსავლეთში დაბრუნდა და ოქტავიანე იტალიაში დატოვა.
იუდეის ხელახლა დაპყრობა
მინი|მარჯვნივ|[[ჰეროდე I დიდი|ჰეროდე]] პუბლიუს ვენტიდიუს ბასუსის პართიის წინააღმდეგ თავისი თავდაცვითი კამპანიისათვის რომში ტრიუმფით დაბრუნების შემდეგ, ძვ. წ. 38 წლის დასაწყისში ანტონიუსმა სირიისა და კილიკიის მმართველად გაიუს სოზიუსი დანიშნა. ჯერ კიდევ დასავლეთში მყოფმა ანტონიუსმა, სადაც ოქტავიანესთან მოლაპარაკებას აწარმოებდა, სოზიუსს უბრძანა ანტიგონეს დამხობა, რომელიც პართიელების შემოსევის შემდეგ იუდეის მმართველი გახდა და მისი ჰეროდეთი ჩანაცვლება. ძვ. წ. 40 წლამდე წლებით ადრე რომის სენატმა ჰეროდე „იუდეველთა მეფედ“ გამოაცხადა, რადგანაც იგი ჰირკან II-ის, რომის წინა ვასალისა და იუდეის მეფის ერთგული მხარდამჭერი იყო და იმ ოჯახს ეკუთვნოდა, რომელსაც უკვე დიდი ხნის კავშირები ჰქონდა რომთან. რომაელები პართიასთან მომავალ ომში ჰეროდეს დასაყრდენად გამოყენებას იმედოვნებდნენ.
ძვ. წ. 38 წლის ბოლოსთვის სამხრეთისაკენ მსვლელობისას, სოზიუსმა აიღო ფინიკიის სანაპიროზე მდებარე ქალაქი-კუნძული არვადი. მომდევნო წელს რომაელებმა ალყა შემოარტყეს იერუსალიმს. ორმოცდღიანი ალყის შემდეგ რომაელი ჯარისკაცები ქალაქში შეიჭრნენ და მიუხედავად ჰეროდეს თავშეკავებისაკენ მოწოდებისა, შეუბრალებლად მოქმედებდნენ, არბევდნენ ქალაქს, ძარცვავდნენ და კლავდნენ ყველას თავიანთ გზაზე, რამაც ჰეროდე აიძულა ანტონიუსთან ეჩივლა. საბოლოოდ, ჰეროდემ მოქრთამა სოზიუსი და მისი ჯარი, რათა მათ იგი „უდაბნოს მეფედ“ არ გადაექციათ. ანტიგონე იძულებული გახდა სოზიუსს დანებებოდა. იგი ანტონიუსს გაუგზავნეს სატრიუმფო მსვლელობისათვის რომში. თუმცა იმის შიშით, რომ ანტიგონე იქ მხარდაჭერის მოპოვებას შეძლებდა, ჰეროდემ ანტონიუსი მოქრთამა, რომ ის სიკვდილით დაესაჯა. ანტონიუსმა, რომელმაც გააცნობიერა, რომ ანტიგონე ჰეროდესათვის მუდმივ საშიშროებად დარჩებოდა, ბრძანება გასცა მისთვის ანტიოქიაში თავი მოეკვეთათ. ტახტზე უკვე მყარად მჯდარი ჰეროდე იუდეას ძვ. წ. 4 წელს გარდაცვალებამდე მართავდა და რომის ერთგულ ვასალ მეფედ რჩებოდა.
პართიული კამპანია
თუმცაღა, ანტონიუსმა გააცნობიერა, რომ ოქტავიანეს განზრახული არ ჰქონდა მისთვის ტარენტუმის ზავით გათვალისწინებული დამატებითი ლეგიონები გაეგზავნა. არმიის შესავსებად ანტონიუსმა რომის უმთავრეს აღმოსავლელ ვასალს, თავი საყვარელს, კლეოპატრას მიმართა. მნიშვნელოვანი ფინანსური რესურსების გამოყოფის გარდა, კლეოპატრას თანადგომამ პართიულ კამპანიაში ანტონიუსს საშუალება მისცა შეეკრიბა უდიდესი არმია მათ შორის, რაც კი რომს ოდესმე შეუკრებია აღმოსავლეთში. პართიაში შეჭრისათვის ანტონიუსის პირველი სამიზნე იყო სომხეთის სამეფო, რომელსაც არტავაზდ II მართავდა. ძვ. წ. 66 წელს, მესამე მითრიდატული ომის მსვლელობისას, პომპეუსის მიერ ტიგრან დიდის დამარცხების შემდეგ, სომხეთი რომის მოკავშირე იყო, თუმცა ძვ. წ. 53 წელს კარეს ბრძოლაში კრასუსის დამარცხების შემდეგ, სომხეთი იძულებული გახდა პართიასთან შეეკრა კავშირი, რამდენადაც აღმოსავლეთში რომის პოზიციები დასუსტდა. ანტონიუმა სომხეთში პუბლიუს კანიდიუს კრასუსი გაგზავნა, რომელსაც არტავაზდი წინააღმდეგობის გარეშე დანებდა. ამის შემდეგ, იბერიის სამეფოს დასამორჩილებლად კანიდიუსი ამიერკავკასიაში შეიჭრა. რომაელმა სარდალმა იბერიის მეფე ფარნავაზ II აიძულა მას შეერთებოდა მეზობელი ალბანეთის მეფის, ზობერის წინააღმდეგ საბრძოლველად. რომაელებმა დაიმორჩილეს ალბანეთიც და ის რომის პროტექტორატს დაუქვემდებარეს.
სომხეთისა და კავკასიის დამორჩილების შემდეგ, ანტონიუსი სამხრეთისაკენ გაემართა და გაიარა პართიის პროვინცია მიდია ატროპატენა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი გადამწყვეტი ბრძოლის გამართვას ცდილობდა, პართიელების ბრძოლაში არ ებმებოდნენ, რამაც ანტონიუსს საშუალება მისცა ძვ. წ. 36 წლის აგვისტოს შუა რიცხვებში ღრმად შეჭრილიყო პართიის ტერიტორიაზე, რამაც ის აიძულა მატერიალურ-ტექნიკური რესურსები ორი ლეგიონის (დაახლოებით, 10 000 ჯარისკაცი) დაცვის ამარად დაეტოვებინა, რომლებიც პართიელებმა მთლიანად გაანადგურეს სანამ ანტონიუსი მათ გადარჩენას მოასწრებდა. მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთის მეფე არტავაზდ II და მისი კავალერია ამ ხოცვა-ჟლეტას შეესწრნენ, ისინი არ ჩარეულან. ჩასაფრების მიუხედავად, ანტონიუსმა კამპანია გააგრძელა, თუმცა მალე, ოქტომბრის შუა რიცხვებში მაინც გახდა იძულებული უკან დაეხია პროვინციული დედაქალაქის ორთვიანი უშედეგო ალყის შემდეგ.
უკან დახევამ მალევე დაამტკიცა თავისი კატასტროფულობა, რამდენადაც ანტონიუსის დემორალიზებული არმია მალევე შეეჯახა სურსათით მომრაგების მზარდ სირთულეებს ზამთარში მთებში ყოფნისას პართიული არმიის განუწყვეტელი ზეწოლის პირობებში. ბერძენი ისტორიკოსის, პლუტარქეს მიხედვით, უკან დახეულმა რომაელებმა პართიელებთან 18 ბრძოლა გადაიხადეს სომხეთში დახევის ერთთვიანი პერიოდის განმავლობაში და მხოლოდ ამ დროს დაახლოებით 20 000 ქვეითი და 4 000 მხედარი დაიღუპა. სომხეთში ჩასვლის შემდეგ, ძვ. წ. 36 წლის ბოლოსთვის ანტონიუსი სწრაფადვე გაემართა რომაულ სირიაში იქ თავისი ინტერესების დასაცავად და გზაში კიდევ 8 000 ჯარისკაცი დაკარგა.
ანტონიუსი და კლეოპატრა
ამასობაში, რომში ტრიუმვირატი უკვე აღარ არსებობდა. ოქტავიანემ ლეპიდუსს გადადგომა აიძულა მას შემდეგ, რაც სექსტუსის დამარცხების შემდეგ ამ უკანასკნელმა სიცილიის დაკავება სცადა. უკვე ერთპიროვნული ძალაუფლების მქონე ოქტავიანე ტრადიციული რომაული არისტოკრატიის თავის მხარეს გადაბირებით იყო დაკავებული. იგი დაქორწინდა ლივიაზე და ძალაულფებისაკენ მიმავალ გზაზე ანტონიუსზე თავდასხმა დაიწყო. იგი ამტკიცებდა, რომ ანტონიუსი დაბალი მორალის მქონე კაცი იყო, რომელმაც კანონიერი ცოლი და შვილები მიატოვა, რათა თავის უწესო დედოფალთან ყოფილიყო. ანტონიუსს ბრალდებოდა ყველაფერი, თუმცა განსაკუთრებით აღსანიშნავია მშობლიურისაგან განდგომა, ღირსეული რომაელისათვის უპატიებელი დანაშაული. იგი რამდენიმეჯერ გამოიძახეს რომში, თუმცა ის ალექსანდრიაში, კლეოპატრასთან რჩებოდა.
ეგვიპტური ფულით დაფინანსებული ანტონიუსი ხელახლა შეიჭრა სომხეთში, ამჯერად წარმატებულად. უკან დაბრუნებისას იმიტირებული რომაული ტრიუმფი ალექსანდრიის ქუჩებში გაიმართა. ქალაქში გამართული მსვლელობა რომის ყველაზე მნიშვნელოვან სამხედრო აღნიშვნას იმეორებდა. დასასრულისათვის, მთელი ქალაქი ძალზე მნიშვნელოვანი პოლიტიკური განცხადების მოსასმენად მოიხმეს. კლეოპატრათი და მისი შვილებით გარშემორტყმულმა ანტონიუსმა ოქტავიანესთან თავისი ალიანსი დასრულებულად გამოაცხადა.
აბდ ალ-რაჰმან II
მინი|250პქ|ალ-რაჰმან II აბდ ალ-რაჰმან იბნ ალ-ჰაქიმი (დ. 792 — გ. 852) — კორდოვის მეოთხე ამირა 822–852 წლებში. მოახდინა სახელმწიფო მმართველობის რეორგანიზაცია. შემოიღო სახელმწიფო ბეჭედი, დააარსა ზარაფხანა, გახსნა პირველი სახელმწიფო მანუფაქტურული საწარმოები (ტირაზები). 852 წელს მისი ბრძანებით მოიწვიეს საამიროს ქრისტიან ეპისკოპოსთა კრება, რასაც მოსარაბების რელიგიური ფანატიზმის შენელება მოჰყვა. მფარვეობდა მეცნიერებას, ლიტერატურასა და ხელოვნებას. დიპლომატიური და სავაჭრო ურთიერთობა დაამყარა ბიზანტიასთან.
მარკუს ანტონიუსი
ანტონიუსი და კლეოპატრა
მან თავის შვილებს სამეფოები გაუნაწილა: ალექსანდრე ჰელიოსი სომხეთის, მიდიისა და პართიის მეფედ გამოცხადდა, მისმა ტყუპისცალმა სელენემ კირენაიკა და ლიბია მიიღო, პტოლემე ფილადელფუსს კი სირია და კილიკია ერგო. კლეოპატრა მეფეთა დედოფლად და ეგვიპტის დედოფლად გამოცხადდა, მას ქვეყანა კესარიონთან (პტოლემე XV კეისარი, კლეოპატრასა და იულიუს კეისრის ვაჟი), მეფეთა მეფესა და ეგვიპტის მეფესთან ერთად უნდა ემართა. ყველაზე მნიშვნელოვანი მაინც ის იყო, რომ კესარიონი კეისრის კანონიერ შვილად და მემკვიდრედ გამოცხადდა. ამ განცხადებებმა, რომლებიც ალექსანდრიის შეწირულობების სახელითაა ცნობილი, ფატალური ზიანი მიაყენა ანტონიუსის ურთიერთობებს რომთან.
თუმცა კლეოპატრას შვილებისათვის ქვეყნების გადანაწილება შემრიგებლური ჟესტი ნამდვილად არ იყო, ის მაინც არ შეიცავდა ოქტავიანეს პოლიტიკური მდგომარეობისათვის პირდაპირ საფრთხეს. ბევრად უფრო სახიფათო იყო კესარიონის კეისრის ლეგიტიმურ შვილად და მემკვიდრედ გამოცხადება. ოქტავიანეს ძალაუფლების საფუძველს კეისართან შვილად აყვანის შემდეგ წარმოქმნილი კავშირი წარმოადგენდა, რამაც მას ყველაზე საჭირო — არმიაში პოპულარობა და ლეგიონების ერთგულება მოუტანა. ოქტავიანეს არ შეეძლო შეგუებოდა იმას, რომ მის ამ მდგომარეობას მსოფლიოს უმდიდრესი ქალის შვილი დამუქრებოდა. ტრიუმვირატი ძვ. წ. 33 წლის ბოლო დღეს დასრულდა და აღარ განახლებულა. იწყებოდა ახალი სამოქალაქო ომი.
ანტონიუსს ეკისრებოდა პასუხისმგებლობა სექსტუს პომპეუსის გაუსამართლებლად მოკვლაზეც. ძვ. წ. 32 წელს სენატმა მას უფლებამოსილებები ჩამოართვა და ომი გამოუცხადა არა ანტონიუსს, არამედ — კლეოპატრას, რადგანაც ოქტავიანეს არ სურდა რომის შიდა სისხლისღვრაში მისი როლის ხაზგასმით ანტონიუსის სახელი უკვდავეყო. ორივე კონსულმა, გნეუს დომიციუს აჰენობარბუსმა და გაიუს სოზიუსმა, ასევე, სენატის ერთმა მესამედმა რომი დატოვა და ანტონიუსსა და კლეოპატრასთან შესახვედრად საბერძნეთში გაემგზავრა.
სიკვდილი
აბსოლუტურ ძალაუფლებასთან ასე ახლოს მყოფი ოქტავიანე ანტონიუსისა და კლეოპატრასათვის დროის მიცემას არ აპირებდა. ძვ. წ. 30 წელს აგრიპასთან ერთად იგი ეგვიპტეში შეიჭრა. ანტონიუსმა, რომელსაც წასასვლელი უკვე აღარსად ჰქონდა, მახვილზე წამოგებით თავი მოიკლა. მას შეცდომით ეგონა, რომ კლეოპატრას უკვე მოეკლა თავი. როდესაც აღმოაჩინა, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, მისმა მეგობრებმა იგი კლეოპატრას მონუმენტთან მიიყვანეს, სადაც ეს უკანასკნელი იმალებოდა. ანტონიუსი კლაოპატრას მკლავებში გარდაიცვალა.
ოქტავიანეს მიერ მისი შეპყრობის შემდეგ, კლეოპატრას ნება დართეს ანტონიუსის დასაკრძალავი რიტუალები აღესრულებინა. მას შემდეგ, რაც დედოფალმა გააცნობიერა, რომ იგი ოქტავიანეს რომაული ტრიუმფისათვის იყო განწირული, რამდენიმეჯერ სცადა თავის მოკვლა და საბოლოოდ, აგვისტოს შუა რიცხვებში მიაღწია კიდეც ამას. ოქტავიანემ მოაკვლევინა კესარიონი, თუმცა ანტონიუსისა და კლეოპატრას შვილები დაინდო. ისინი რომის ქუჩებში ჩაატარეს. ანტონიუსისა და ოქტავიას ქალიშვილები, ისევე, როგორც ვაჟი, იულუს ანტონიუსი შეიწყალეს, თუმცა მისი უფროსი ვაჟი, მარკუს ანტონიუს ანტილუსი ოქტავიანეს ხალხმა მოკლა.
სქოლიო
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები კატეგორია:ანტონიუსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 83 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 30 კატეგორია:ციცერონის კორესპონდენტები კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები კატეგორია:რომაელი სახალხო ტრიბუნები კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო
ტალახის ვულკანი
მინი|ტალახის ვულკანი ([[აზერბაიჯანი)]] მინი|[[ახტალა (საქართველო)]] ტალახის ვულკანი — სხვადასხვა ფორმის გეოლოგიური წარმონაქმნი, რომელიც გამუდმებით ან დროდადრო აფრქვევს ტალახს, აირს, ხშირად წყალთან და ნავთობთან ერთად. გვხვდება ნავთობიან და ვულკანურ არეებში, სადაც ფუმაროლებად გვევლინებიან და რომლებიც ჭრიან თიხასა და ვულკანურ ფერფლს. ტალახთან ერთად გამოყოფილი აირები ხშირად ქმნიან თვითაალებადობას, რასაც მოჰყვება ეგრეთ წოდებული ჩირაღდნების წარმოშობა.
ტალახის ვულკანი გვხვდება ასევე ისეთი მდინარეების დელტებში, რომლებსაც უხვად მოაქვთ მცენარეული ნაშთები და ნავთობის აფსკიანი წყალი. ყველაზე მსხვილ ტალახის ვულკანებს გააჩნიათ 10 კმ დიამეტრი და 700 მ სიმაღლე. დასახლებულ ადგილებში არსებით გავლენას ახდენს სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიებზე.
ტალახის ვულკანების სიმრავლით პირველ ადგილზე აზერბაიჯანია, სადაც დაახლოებით 350-მდე ტალახის ვულკანი არსებობს.
ცნობილი ტალახის ვულკანები გვხვდება კასპიის ზღვის სანაპიროზე, ტამანისა და ქერჩის ნახევარკუნძულზე, თურქმენთში, რუმინეთში, ირანში, ვენესუელაში, იტალიაში, ისლანდიაში, ახალ ზელანდიაში, აშშ-ში და სხვა.
ტალახის აქტიურ ვულკანები გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოშიც. ასეთი ვულკანებია ივრის ზეგანსა და გომბორის ქედის კალთებზე. აღსანიშნავია ახტალა, ფხოველი, ქილაკუპრა, ფორფოტები და ტახტითეფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტალახის ვულკანები კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:პეტროლოგია
ვარგასის შტატი
მინი|300პქ|სიმონ ბოლივარის საერთაშორისო აეროპორტი მინი|300პქ|ქოხმახების ქალაქი ვარგასის შტატში ვარგასი (Estado Vargas) — შტატი ვენესუელაში. სახელი ეწოდა ვენესუელის პირველი არასამხედრო პრეზიდენტის, ხოსე მარია ვარგასის პატივსაცემად. მოიცავს ჩრდილოეთ ვენესუელის სანაპირო რეგიონს, დასავლეთით ესაზღვრება არაგუის შტატი, აღმოსავლეთით — მირანდა, ჩრდილოეთით — კარიბის ზღვა და სამხრეთით ფედერალური ოლქი. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქვეყანაში უდიდესი საზღვაო პორტი. დედაქალაქია ლა-გუაირა.
შტატის ფართობი 1 496 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 332 900 ადამიანს შეადგენს.
ისტორია
ვენესუელის ამ რეგიონმა წლების განმავლობაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა. მიუხედავად იმისა, რომ გეოგრაფიული საზღვრები უცვლელი რჩებოდა, იცვლებოდა ტერიტორიული საზღვრები. ადრე ეს ტერიტორია ვენესუელის ფედერალური ოლქის ერთ-ერთი დეპარტამენტი იყო და მის გუბერნატორს ეროვნული მთავრობა ნიშნავდა. მოგვიანებით ის მუნიციპალიტეტად გადაიქცა, მაგრამ კვლავ დამოკიდებული რჩებოდა ფედერალური ოლქის გუბერნატორზე. 1990-იანი წლებიდან მისი კარაკასისგან გამოყოფის და განცალკევებულ ორგანიზმად ჩამოყალიბების მზარდი მოთხოვნა დაიწყო. 1998 წელს, რაფაელ კალდერას მთავრობის დეკრეტით, ვარგასი გამოეყო ფედერალურ ოლქს და დამოუკიდებელ მუნიციპალიტეტად გადაიქცა ფედერალური ტერიტორიის სტატუსით. სულ მალე კი იგი ვენესუელის 23-ე შტატად იქცა.
გეოგრაფია
შტატის გეოლოგია უკავშირდება სანაპირო ზოლის მთის მასივს. რელიეფი ფორმირებულია კარიბის ზღვის სანაპირო ზოლის 160 კმ-იანი არეალით, რომელიც მკვეთრად ეშვება ზღვაზე. მას ენაცვლება სანაპიროს მთიანი არეალი, რომელიც ზოგან სიმაღლეში 2000 მეტრს აღწევს. კლიმატი ტროპიკული, თბილია. საშუალი წლიური ტემპერატურა 25,6°C-იდან 27°C-მდეა, ნალექების რაოდენობა 900—1530 მმ.
ეკონომიკა
შტატის ეკონომიკური აქტივობები ძირითადად თავს იყრის ნავსადგურისა და აეროპორტის გარშემო. 1999 წლის ტრაგედიამდე, შტატის ტერიტორიაზე ინვესტიციებს აბანდებდა მრავალი ადგილობრივი თუ უცხოელი ვიზიტორი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად, ვარგასის შტატი მხოლოდ ერთ, ვარგასის მუნიციპალიტეტს მოიცავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის შტატები კატეგორია:ვარგასის შტატი
დურიო
მინი|დურიოს ნაყოფი დურიო (Durio zibethinus) — დიდი ზომის (45 მ-მდე სიმაღლის) მარადმწვანე ხე ბომბაქსისებრთა (ბაობაბისებრთა) ოჯახისა. მისი ორსქესიანი ყვავილები შეკრებილია ფარისებრ ყვავილედად. ნაყოფი 3 კგ-მდე იწონის და დაფარულია მსხვილი, მაგარი ქაცვებით.
ველურად იზრდება კალმანტანისა და სუმატრის ტყეებში, მალაკის ნახევარკუნძულზე. აშენებენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ინდოეთის სამხრეთ ნაწილში. ნაყოფის ტბილობს ნივრის სუნი აქვს, ხმარობენ საჭმელად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბომბაქსისებრნი
ჟირაფისებრი ანტილოპა
ლიტერატურა
კატეგორია:ჟირაფისებრი ანტილოპა
Neivamyrmex carettei
Neivamyrmex carettei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იარაკუი (მდინარე)
მინი|მდინარე იარაკუი იარაკუი (Río Yaracuy) — მდინარე ვენესუელაში. სათავე აქვს სიერა-დე-აროას ქედზე. სიგრძე 130 კმ. მიედინება კარაბობოსა და იარაკუის შტატების ტერიტორიებზე. ერთვის კარიბის ზღვის ტრისტეს ყურეს. მიედინება უმეტესად დაბლობზე. აქვს რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენაკადი. წვიმიანი სეზონების დროს მდინარეზე აღინიშნება წყალდიდობა. ამ დროს ძირითადად ზარალდება ახლო მდებარე რაიონები. მდინარის წყალი გამოყენებულია სარწყავად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვენესუელის მდინარეები
ხობის მუნიციპალიტეტი
ხობის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რაიონი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში.
გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 676 კმ²-ს შეადგენს და განთავსებულია ზღვის დონიდან 2470 მ-მდე სიმაღლეზე. განეკუთვნება კოლხეთის დაბლობის სუბტროპიკულ ნოტიო კლიმატურ ზონას და ხასიათდება თბილი ზამთრითა და ცხელი ნოტიო ზაფხულით. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა +14 °C-ია. მდიდარია ჰიდრორესურსებით, უხვადაა დაქსელილი მიწის ზედა წყლებით, ასევე შიგა წყლებით, ბევრია ჭაობი, მცირე ტბა და თერმული (გოგირდოვანი) წყლები. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის 22 % უკავია ტყეს (ძირითადად ფოთლოვანი ჯიშები). ბუნებრივი მცენარეულობა უმთავრესად შეცვლილია კულტურული მცენარეულობით.
ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტში არის 1 ქალაქი და 21 ადმინისტრაციული ერთეული 56 სოფლით.
სქოლიო
*
ალექსანდრე ბარიატინსკი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალექსანდრე ბარიატინსკი შეიძლება აღნიშნავდეს:
რკინის კაცი 3
რკინის კაცი 3 (Iron Man 3, სტილიზებული, როგორც Iron Man Three) — 2013 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, რომელშიც მოთხრობილია Marvel Comics-ის პერსონაჟ რკინის კაცის თავგადასავლები. ფილმის პროდიუსერია კევინ ფაიგი (Marvel Studios). დისტრიბუტორია Walt Disney Studios Motion Pictures. იგი არის ფილმების რკინის კაცი და რკინის კაცი 2 გაგრძელება და მეშვიდე ფილმი Marvel-ის კინოსამყაროს ციკლში, რიგით პირველი ძირითადი ფილმი 2012 წლის წარმატებული შურისმაძიებლების შემდეგ. ფილმის სცენარიის ავტორები არიან შეინ ბლეკი და დრიუ პირსი. ამბავი ნაწილობრივ ეფუძნება კომიქსის „Extremis“ სიუჟეტს, რომელიც უორენ ელისს ეკუთვნის. ჯონ ფავრო, პირველი ორი ფილმის რეჟისორი, ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერია. ტონი სტარკის როლს კვლავ ასრულებს რობერტ დაუნი უმცროსი.
ფილმის რკინის კაცი 2 2010 წლის მაისში გამოსვლის შემდეგ ფავრომ გადაწყვიტა რეჟისორის სახით არ დაბრუნებულიყო, ამიტომ 2011 წლის თებერვალში პროექტს შეუერთდა ბლეკი, რომელსაც უნდა შეეცვალა სცენარი და ფილმი გადაეღო. 2012 წლის აპრილსა და 2012 წლის მაისში შედგა ფილმის მსახიობთა გუნდი. კინგსლი, პირსი და ჰოლი დაემატნენ მთავარი როლების შესასრულებლად. გადაღება დაიწყო 2012 წლის 23 მაისს, უილმინგტონში (ჩრდილოეთ კალიფორნია). დამატებითი გადაღებები მიმდინარეობდა ფლორიდაში, ჩინეთსა და ლოს-ანჯელესში. ფილმის ვიზუალური ეფექტები შეიქმნა რამდენიმე კომპანიის მიერ, მათ შორის იყვნენ Scanline VFX, Digital Domain და Weta Digital.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფენტეზი ფილმები კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმები
Lasioglossum zonaturum
Lasioglossum zonaturum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1945 წელს.
სქოლიო
zonaturum
ჟირი
ლიტერატურა
კატეგორია:სიმებიანი საკრავები
მალაგის პროვინცია
thumb|250px|მალაგის მდებარეობა ესპანეთში მალაგა (Málaga) — პროვინცია ესპანეთის სამხრეთ სანაპიროზე, ანდალუსიის ავტონომიურ გაერთიანებაში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: კადისი, სევილია, კორდოა და გრანადა. სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.
პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 1.587.840 კაცს (2009 წლის მონაცემებით), რომლის ორი მეხუთედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ მალაგაში.
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ბერატი
ბერატი (Berati) — ქალაქი სამხრეთ ალბანეთში. ბერატის ოლქისა და რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ოსუმის ნაპირებზე, ტომორის ქედის მთისწინეთზე. ტირანადან სამხრეთით 70 კმ-ზე. 2006 მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 65 000 კაცს.
ისტორია
ქალაქის ტიპის დასახლება თანამედროვე ბერატის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ზვ. წ. IV-III საუკუნეების მიჯნაზე და მას მაკედონიის მეფე კასანდრამ მამამისის პატივსაცემად უწოდა ანტიპატრია (Αντιπατρια). ძვ. წ. II საუკუნეში ქალაქი დაიპყრეს რომაელებმა.
ბიზანტიის მმართველობის პერიოდში ქალაქს ეწოდებოდა პულხერიოპოლისი (Πουλχεριοπολις).
IX საუკუნეში ქალაქი დაიპყრო ბულგარეთის მეფე სიმონ დიდმა და უწოდა ბელიგრადი. XIII საუკუნეში ქალაქი კვლავ ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაშია, 1345 წელს კი შევიდა სერბეთის სამეფოს შემადგენლობაში.
1431 წელს ქალაქი ოსმალებმა დაიპყრეს, ხოლო 1450-1912 წწ. ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაშია.
ფოტოგალერეა
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ალბანეთში
ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია — მართლმადიდებლური ავტოკეფალური ეკლესია, უკავია მე–12 ადგილი მართლმადიდებელი ეკლესიის დიფტიქში.
ალბანეთში პირველი ქრისტიანული გაერთიანებები ცნობილია III საუკუნიდან, ხოლო პირველი საეპისკოპოსო კათედრა დაარსდა X საუკუნეში და მალევე დაექვემდებარა ეპარქიის სახით ბულგარეთის ეკლესიას, ხოლო XVIII საუკუნის II ნახევრიდან კონსტანტინოპოლის ეკლესიის იურისდიქციაშია.
ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია დააარსეს ალბანელმა ემიგრანტებმა. ამ საქმეში დიდი როლი შეასრულა ალბანეთის რელიგიურმა და პოლიტიკურმა მოღვაწემ თეოფან ნოლიმ. 1912 წელს ბერძნული ეკლესიის წინააღმდეგობის მიუხედავად ალბანეთის ეკლესიამ ავტოკეფალია მიიღო დამოუკიდებლობასთან ერთად. ენვერ ხოჯას კომუნისტურმა რეჟიმმა 1967 წელს დაწყებული ათეისტური კამპანიის შედეგად, ისევე როგორც სხვა კონფესიები, მთლიანად გაანადგურა ალბანეთის ეკლესია. მოსპო მრავალი სიწმინდე, სიკვდილით დასაჯა ან ციხეებში ამოხოცა მღვდელმთავრები. 1991 წელს კონსტანტინეპოლის პატრიარქმა აღადგინა განადგურებული საეკლესიო იერარქია.
მართლმადიდებელია ალბანეთის მოსახლეობის 20 %. მართლმადიდებელი იყო ალბანეთის პრეზიდენტი 2002–2007 წლებში ალფრედ მოისიუ.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
იური ოგანესიანი
იური ცოლაკოვიჩ ოგანესიანი (Юрий Цолакович Оганесян; დ. 14 აპრილი, 1933) — რუსი-სომეხი ბირთვული ფიზიკოსი, რომელიც ითვლება მსოფლიოს წამყვან მკვლევარად ზემძიმე ქიმიურ ელემენტებში. ხელმძღვანელობდა ამ ელემენტების აღმოჩენას პერიოდულ სისტემაში. მან შეცვალა გეორგი ფლიოროვი 1989 წელს ბირთვული კვლევების ერთობლივი ინსტიტუტის ფლეროვის ბირთვული რეაქციების ლაბორატორიის დირექტორად და ახლა არის მისი სამეცნიერო ხელმძღვანელი. პერიოდულ სისტემაში ცნობილ უმძიმეს ელემენტს, ოგანესონს, მისი სახელი ეწოდა.
პირადი ცხოვრება
იური ცოლაკოვიჩ ოგანესიანი დაიბადა დონის როსტოვში, რუსეთში, 1933 წლის 14 აპრილს, სომეხი მშობლების ოჯახში. მამამისი როსტოვიდან იყო, დედა კი არმავირიდან. ოგანესიანმა ბავშვობა გაატარა ერევანში, მაშინდელი საბჭოთა სომხეთის დედაქალაქში, სადაც მისი ოჯახი გადასახლდა 1939 წელს. მისი მამა, ცოლაკი, თერმო ინჟინერი, მიიწვიეს ერევანში სინთეზური რეზინის ქარხანაში სამუშოდ. როდესაც მეორე მსოფლიო ომის აღმოსავლეთის ფრონტი დაიწყო, მისმა ოჯახმა გადაწყვიტა, რომ როსტოვში არ დაბრუნებულიყვნენ, რადგან ის ნაცისტების მიერ იყო ოკუპირებული. იურიმ სწავლა ერევანში დაიწყო და დაამთავრა.
ოგანესიანი დაქორწინებული იყო ირინა ლევონოვნაზე (1932– 2010), რომელიც მევიოლინე და მუსიკის მასწავლებელია დუბნაში, მასთან ერთად ორი ქალიშვილი შეეძინა. მისი ქალიშვილები ამჟამად ცხოვრობენ აშშ-ში
კარიერა
ოგანესიანი გადავიდა რუსეთში, სადაც დაამთავრა მოსკოვის საინჟინრო ფიზიკის ინსტიტუტი 1956 წელს. ამის შემდეგ ის ცდილობდა მოსკოვის ატომური ენერგიის ინსტიტუტში გაწევრიანებას, მაგრამ რადგან გერშ ბადკერის გუნდში ვაკანსია არ იყო, იგი სამუშაოდ აიყვანა გეორგი ფლეროვმა და დაიწყო მუშაობა დუბნის ბირთვული კვლევის ერთობლივ ინსტიტუტში, მოსკოვის მახლობლად.
იგი გახდა ფლეროვის ბირთვული რეაქციების ლაბორატორიის დირექტორი 1989 წელს, მას შემდეგ რაც ფლეროვი გადადგა პენსიაზე. ამ თანამდებობას იკავებდა 1996 წლამდე, სანამ Flerov-ის სამეცნიერო ლიდერად დასახელდებოდა.
ზემძიმე ქიმიური ელემენტების აღმოჩენა
1970-იან წლებში ოგანესიანმა გამოიგონა "ცივი შერწყმის" მეთოდი, ეს არის ტექნიკა ტრანსაქტინური ელემენტების (ზემძიმე ელემენტები) წარმოებისთვის. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 106-დან 113 ნომრამდე ელემენტების აღმოჩენებში. 1970-იანი წლების შუა პერიოდიდან 1990-იანი წლების შუა ხანებამდე დუბნის ბირთვული კვლევის ერთობლივ ინსტიტუტმა, GSI ჰელმჰოლცის მძიმე იონის კვლევის ცენტრთან კოლაბორაციით, გერმანიაში აღმოაჩინა ექვსი ქიმიური ელემენტი (107-დან 112 ნომრამდე), ესენი არიან: ბორიუმი,   მეიტნერიუმი, ჰასიუმი,  დარმშტადიუმი, რენტგენიუმი და კოპერნიციუმი.
მისი ახალი ტექნიკის შედეგად, რომელსაც ცხელი შერწყმა ჰქვია, ადვილი გახადა კიდევ რამდენიმე ელემენტის აღმოჩენა. (ელემენტები 113–118). ამ მეთოდის გამოყენებით აღმოჩენილი ელემენტებია ნიჰონიუმი (2003) ფლეროვიუმი (1999),  მოსკოვიუმი (2003),  ლივერმორიუმი (2000),  ტენესინი (2009),  და ოგანესონი (2002).
პრომეთე
მინი|[[ჰერა და პრომეთე ]] მინი|მიჯაჭვული პრომეთე (მხატ. [[გიუსტავ მორო]] პრომეთე (Προμηθεύς) — ტიტანი. იაპეტისა და ოკეანიდ აზიის (ზოგი ვარიანტით კლიმენეს, თემიდას) ვაჟი. ეპიმეთესა და ატლანტოსის ძმა, დევკალიონის მამა. მითებში პრომეთე ღმერთებთან მებრძოლ და ადამიანების ინტერესების დამცველ გმირადაა გამოყვანილი, ღმერთებისგან ტიტანების დამარცხების შემდეგ პრომეთე ადამიანების მხარეზე დადგა. ზევსის მოტყუების მიზნით პრომეთემ დაკლული ხარის ხორცი ორად გაყო, ერთ მხარეზე საუკეთესო ხორცის ნაჭრები დაალაგა, ზემოდან ტყავი და კუჭი დაადო, ხოლო მეორე მხარეზე ძვლები მოაგროვა და ზემოდან ქონები დაალაგა. შემდეგ ზევსს შეეკითხა, თუ რომელ ნაწილს აირჩევდა. ხარბმა ზევსმა ქონიანი ნაწილი აირჩია. პრომეთეს საქციელით გაჯავრებულმა ზევსმა ადამიანებს ცეცხლი წაართვა, მაგრამ პრომეთე ავიდა ოლიმპოზე, ცეცხლი ლერწმის ღეროში ჩადო, ოლიმპოდან გამოიტაცა, ადამიანებს გადასცა და მისი შენახვა ასწავლა. ზევსი ამ ამბავმა კიდევ უფრო გააჯავრა და მან, ღმერთების სურვილების წინააღმდეგ წასვლისათვის, ბრძანა, რომ პრომეთე მიეჯაჭვათ კავკასიონის მთის ერთ-ერთ კლდეზე. მიჯაჭვულ გოლიათთან ყოველდღე მიფრინდებოდა არწივი და გმირს ღვიძლს უძიძგნიდა, (რაც იმას ნიშნავს, რომ ის (ღვიძლი) ისევ გამრთელდებოდა, რადგანაც ამ ორგანოს აქვს აღდგენის უნარი), მაგრამ ღამ-ღამობით მტანჯველი წყლული ისევ შუშდებოდა.
იური ოგანესიანი
აღიარება
მინი| ოგანესიანი [[2017 წლის სომხურ მარკაზე.]] ამერიკელი ქიმიკოსი შერი იენელო მას "ზემძიმე ელემენტების ბაბუას" უწოდებს. ოგანესიანი არის სამი აღმოჩენის, მონოგრაფიის, 11 გამოგონებისა და 300-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.
ღირსებები და ჯილდოები
1990 წელს ოგანესიანი აირჩიეს საბჭოთა მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 2003 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად (აკადემიკოსად).
პრომეთე
პრომეთეს მიჯაჭვის მითები
მეორე საუკუნეში დასავლეთ საქართველოში იმოგზაურა ფილოსოფოსმა არიანემ და ისიც წერს, რომ კავკასიაში ერთი მთაა, რომელზეც თქმულებისამებრ, ჰეფესტოს ბრძანებით, პრომეთეა მიჯაჭვული.
იური ოგანესიანი
ღირსებები და ჯილდოები
ოგანესიანი ფლობს საპატიო ხარისხს ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტში (2002), მესინას უნივერსიტეტში (2009), და ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2019 წელს ის აირჩიეს კემბრიჯის წმინდა კეტრინის კოლეჯის საპატიო წევრად.
პრომეთე
პრომეთეს მიჯაჭვის მითები
სტრაბონი აღწერდა პრომეთესა და კოლხ იბერთა გმირს (ნაგულისხმევია ამირანი), რომელიც ერთი და იგივე უნდა იყოსო.
ხვამლის მთა
ძველი ისტორიული, ანტიკური წყაროებიდან ხვამლი იგივე ხომლი მიიჩნევა ბერძნული მითური ლეგენდარული გმირების არგონავტებისა და ჰერაკლეს მოგზაურობის მისტიკურ ადგილად. მთა რომელზედაც ზევსის ბძანებით მიაჯაჭვეს პრომეთე და რომელიც შემდგომ დაიხსნა ჰერაკლემ. XIX საუკუნის 50-იან წლებში ხვამლს ეწვია იტალიელი მოგზაური და მკვლევარი დანიელა პიზაგალი, რომელიც ბერძნულ ანტიკურ წყაროებზე დაყდნობით ეძებდა არგონავტების, პრომეთეს მიჯაჭვის ადგილებს. როგორც შემდგომ მკვლევარი თავის მოგონებებში წერს, იგი ყველაზე მეტად იმან გააოცა, რომ ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა კარგად იცოდნენ ეს ლეგენდა და მათ ყველაზე მეტად უხაროდათ როცა მტაცებელ სვავს მოინადირებდენენ, რომელიც ლეგენდის თანახმად პრომეთეს გულ-ღვიძლს უკორტნიდა.
იური ოგანესიანი
ღირსებები და ჯილდოები
ოგანესიანს სომხეთის მოქალაქეობა 2018 წლის ივლისში პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა მიანიჭა. ოგანესიანი არის სომხური მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ფონდის (FAST) სამეურვეო საბჭოს წევრი. ის ასევე არის ალიხანიანთა ეროვნული სამეცნიერო ლაბორატორიის (ერევნის ფიზიკის ინსტიტუტის) საერთაშორისო სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. 2017 წელს HayPost-მა გამოუშვა ოგანესიანისადმი მიძღვნილი საფოსტო მარკა.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მეცნიერები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:დაბადებული 1933
პრომეთე
ხვამლის მთა
პრომეთეს მითი გავრცელებული იყო მთელს ხმელთაშუა ზღვის აუზში და კავკასიაშიც, სადაც იგი ამირანის შესახებ თქმულებას შეერწყო მრავალი საერთო ნიშნისა და დეტალის გამო.
საყორნის მთა
თეიმურაზ ბატონიშვილი პრომეთეს მიჯაჭვის ადგილად კავკასიონის ერთ-ერთ მთას ისტორიულ ჰერეთში მდებარე საყორნის მთას მიიჩნევდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Computer Love (სიმღერა)
Computer Love — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის სიმღერა, გამოცემული სინგლის სახით 1981 წლის ივლისში. იგი შეტანილია კოლექტივის ალბომში Computer World. ბრიტანულ ჩარტში სიმღერა მოხვდა #36 პოზიციაზე.
2005 წელს სიმღერის ძირითადი მელოდია გამოყენებული იქნა ჯგუფ Coldplay-ს კომპოზიციაში Talk.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის სიმღერები კატეგორია:Kraftwerk-ის სიმღერები
ამელია ბლუმერი
ამელია ჯენქს ბლუმერი (ინგლ. Amelia Jenks Bloomer; დ. 27 მაისი, 1818, ჰომერი, კორტლენდის ოლქი, ნიუ-იორკი, აშშ —  30 დეკემბერი, 1894, კოუნსილ ბლაფსი, აიოვა) — ამერიკელი საზოგადო მოღვაწე, ერთ-ერთი პირველი სუფრაჟისტი და ფემინისტური მოძრაობის დამფუძნებელი, მწერალი, ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
ამელია ჯენქსი  დაიბადა 1818 წელს ჰომერში, ნიუ-იორკში, ანანია ჯენქსისა და ლუს ჯენქსის მრავალშვილიან  ოჯახში. ჰყავდა მინიმუმ 4 და და 2 ძმა. ოჯახი მოკრძალებულად ცხოვრობდა და ამალიამ  მხოლოდ რამდენიმე წლიანი ფორმალური განათლების მიღება შეძლო ადგილობრივ რაიონულ სკოლაში.
17 წლის ასაკში სკოლის მასწავლებლად მუშაობის ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ, ამელია  საცხოვრებლად გადავიდა ახალდაქორწინებულ დასთან— ელვირასთან, ვატერლოოში. შემდეგ გაემგზავრა სენეკა ფოლზში, ორენ ჩემბერლენის სახლში, სადაც მისი სამი უმცროსი შვილის გუვერნანტად მუშაობდა.
1840 წელს 22 წლის ამელია ცოლად გაჰყვა ადვოკატ დექსტერ ბლუმერს (Dexter Bloomer), რომელმაც იდეა მიაწოდა, რომ დაეწერა სტატიები ნიუ-იორკის გაზეთ  «Seneca Falls County Courier» - თვის.
1848 წელს იგი სათავეში ჩაუდგა მის მიერ ორგანიზებულ ქალთა საზოგადოებას Ladies Temperance Society   და გახდა სენეკა ფოლზში ქალთა უფლებების დაცვის პირველი კონფერენციის მონაწილე.
1849 წლიდან პროპაგანდას უწევდა  საკუთარი შეხედულებებს მის მიერ დაარსებულ ქალთა პირველ  გაზეთში The Lily, (1849-1953), რომელიც ორ კვირაში ერთხელ გამოდიოდა. გაზეთმა დროთა განმავლობაში დაიწყო სოციალური თემების სულ უფრო ფართო სპექტრის გაშუქება. მათ შორის, ქალთა უფლებების შესახებ. მალე გამოცემა პოპულარული გახდა და ტირაჟმა 4000 ეგზემპლარს გადააჭარბა. მინი|ამელია ბლუმერი [[ბლუმერსები|ბლუმერსებში]] უკვე 1853 წელს ამელია ბლუმერი გახდა ცნობილი და მგზნებარე მებრძოლი ქალთა საარჩევნო  უფლებისთვის. იგი გახლდათ ნებრასკასა და აიოვას საარჩევნო კამპანიის ლიდერი; 1871 წლიდან 1873 წლამდე — აიოვას ქალთა საარჩევნო უფლებების ასოციაციის (Iowa Woman Suffrage Association) პრეზიდენტი.
პირველი შოკის შემდეგ, საზოგადოება მაშინვე გამოეხმაურა იმ დროისთვის გაუგონარ ჩაცმულობას გესლიანი კრიტიკით. ახალ ტანსაცმელს — ბლუმერსებს — ბევრი  დასცინოდა. თუმცა იყვნენ ისეთებიც, ვინც მხარს უჭერდა თამამ ამელიას. იგი ღებულობდა წერილებს ასობით ქალისგან მთელი ქვეყნის მასშტაბით, რომლებიც ითხოვდნენ დამატებით ინფორმაციას ბლუმერსების თარგის შესახებ. ნათლად გამოჩნდა ქალების სურვილი, მოეშორებინათ გრძელი, მძიმე ქვედა ბოლოები.
ჩუხურ მეჰელეს მეჩეთი
ჩუხურ მეჰელეს მეჩეთი (Çuxur məhəllə məscidi) — მეჩეთი ქალაქ შუშაში ჩუხურ მეჰელეს კვარტალში (მეჰელლე). აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს ბრძანებით, ჩუხურ მეხელეს მეჩეთი, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ხუროთმოძღვრული ძეგლი სახელმწიფო მფარველობაში გადაიყვანეს.
ამელია ბლუმერი
გარდაცვალება
ამელია  გარდაიცვალა 1894 წელს, 76 წლის ასაკში და დაკრძალულია აიოვას შტატის ფეირვიუს სასაფლაოზე, კოუნსილ ბლაფსში.
ჩუხურ მეჰელეს მეჩეთი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
ამელია ბლუმერი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1894 კატეგორია:ამერიკელი ჟურნალისტები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ამერიკელი სუფრაჟისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი საზოგადომო მოღვაწეები კატეგორია:XIX საუკუნის ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები
ლ’ილ
ლ’ილ — ლიტერატურული ჟურნალი შექმნილი ლ’ილ-სინდიკატის (გიორგი კეკელიძე, ნათია ნაცვლიშვილი, ზაალ ჩხეიძე, დიანა ანფიმიადი, ზაქარია ქიტიაშვილი, არჩილ თალაკვაძე, ოქტაი ქაზუმოვი, ქეთი ნინიძე) მიერ. თარგმნილი და ორიგინალური ლიტერატურის ნიმუშები. რედაქტორები: გიორგი კეკელიძე და ზაალ ჩხეიძე. ამავე სინდიკატის მიერ განხორციელდა პროექტი ლიბ.ჯე.
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
სენადორ-ჟეორჟინუ-აველინუ
სენადორ-ჟეორჟინუ-აველინუ (Senador Georgino Avelino) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 924 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 151.31 კმ²-ზე. ფართობი 25 934 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ემილი ლუიზ ფლოჯი
ემილი ლუიზ ფლოჯი (Emilie Louise Flöge; დ. 30 აგვისტო, 1874 წელი, ვენა, ავსტრია - გ. 26 მაისი, 1952 წელი, ვენა, ავსტრია) - ავსტრიელი მოდის დიზაინერი და ბიზნესმენი. იგი იყო მხატვრის გუსტავ კლიმტის ცხოვრების თანამგზავრი.
ადრეული ცხოვრება
მინი|ემილი ფლოჯი (1902) გუსტავ კლიმტის ზეთის ნახატი ემილი ლუიზ ფლოჯი იყო მილების მთავარი შემმუშავებლისა და მწარმოებლის, ჰერმან ფლოჯის (1837–1897) მეოთხე შვილი. ემილის ჰყავდა ორი და, პაულინი და ელენე, და ერთი ძმა ჰერმანი.
ის თავიდან მუშაობდა მკერავად. 1894 წელს მისმა უფროსმა დამ პოლინმა გახსნა ტანსაცმლის დამზადების სკოლა და ემილი აქ მუშაობდა. 1899 წელს მათ გაიმარჯვეს ტანსაცმლის კონკურსში და დაავალეს დეფილესთვის ბატისტის კაბის დამზადება.
კარიერა
ემილი გახდა წარმატებული ბიზნესმენი და მაღალი მოდის მოდის სალონის მფლობელი მის დასთან ერთად, რომელიც ცნობილია როგორც Schwester Flöge, ვენის მთავარ ქუჩაზე, Mariahilfer Strasse- ში. ამ სალონში, რომელიც არქიტექტორმა იოზეფ ჰოფმანმა შექმნა Jugendstil- ში, მან წარმოადგინა დიზაინერების ტანსაცმელი Wiener Werkstätte- ს სტილში. ფლოჯი ქმნიდა სამოსსს, განსაკუთრებით თავისუფალ ნიმუშიან კაბებს რეფორმის სტილში (მოძრაობა, რომელსაც ვიქტორიანული ჩაცმულობის რეფორმასაც უწოდებენ). ასეთი კაბებით დიდად დაინტერესებულ იყო ვენის ქალთა მოძრაობა. ლონდონში და პარიზში მოგზაურობის დროს ის გაეცნო კოკო შანელისა და კრისტიან დიორის უახლეს მოდის ტენდენციებს, თუმცა 1938 წელს გერმანიის მესამე რაიხთან ანშლუსის შემდეგ, ფლოჯმა დაკარგა ყველაზე მნიშვნელოვანი მომხმარებლები და მოუწია მისი სალონის დახურვა. 1938 წლის შემდეგ იგი მუშაობდა თავისი სახლის ბოლო სართულზე, უნგრგასის 39 ნომერში.
მუშაობდა გუსტავ კლიმტთან
მარცხნივ|მინი|კოცნა 1907-08. ვენა|216x216პქ ემილი ფლოჯი იყო ვენის ბოჰემური და ფინ დე სიელის წრეების წევრი. იგი იყო მხატვარ გუსტავ კლიმტის ცხოვრების თანამგზავრი. 1891 წელს ელენე, ემილის უფროსი და დაქორწინდა ერნესტ კლიმტზე, გუსტავ კლიმტის ძმაზე. როდესაც ერნესტი გარდაიცვალა 1892 წლის დეკემბერში, გუსტავი ელენეს მეურვედ იქცა. იმ დროს ემილი თვრამეტი წლის იყო და გუსტავი მშობლების სახლში სტუმრად იქცა, ზაფხულობით ფლოჯების ოჯახთან ერთად ატერსეის ტბაზე დადიოდა. არსებობს მათი მრავალი ფოტოსურათიც.
1891 წლის შემდეგ კლიმტმა იგი ასახა თავის ბევრ ნამუშევარში. ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ მის ნახატში „კოცნა“ (1907–08) მხატვარი და ემილი ფლოჯი საყვარლები არიან. იმ დროს რევოლუციური მოდის კლიენტურა ძალიან მცირე იყო, რომ საარსებო მინიმუმი მიეღო, თუმცა მან ფულის შოვნა მოახდინა ჩვეულებრივი სტილის საშუალებით. კლიმტი ხატავდა ბევრ ქალს ვენის საზოგადოების ზედა ეშელონებიდან და, შესაბამისად, შეძლო ემილი ფლოჯის გაცნობა წარმატებული კლიენტებისთვის. კლიმტი გარდაიცვალა ინსულტისგან 1918 წლის 11 იანვარს. ემილიმ მემკვიდრეობით მიიღო კლიმტის ქონების ნახევარი, მეორე ნახევარი კი მხატვრის ოჯახს დარჩა. მეორე მსოფლიო ომის ბოლო დღეებში, უნგრგასში მის სახლს ცეცხლი გაუჩნდა და განადგურდა არა მხოლოდ ტანსაცმლის კოლექცია, არამედ ღირებული საგნები გუსტავ კლიმტის მამულიდან.
სიკვდილი და დაკრძალვა
ფლოჯი გარდაიცვალა 77 წლის ასაკში ვენაში 1952 წლის 26 მაისს და დაკრძალეს ფლოჯ-დონერის ოჯახურ სასაფლაოზე, ევანგელისტერ ფრიდჰოფში, ვენაში, 1957 წლის 30 მაისს. სასაფლაოს ხელმძღვანელობამ იგი ცნობილ ადამიანთა საფლავად დანიშნა და აღადგინა საფლავის ქვა გუსტავ კლიმტის 150 წლისთავისადმი. საფლავი ახლა შეტანილია მათ ვებ – გვერდზე.
ჰერაკლიტე
ჰერაკლიტე ეფესელი (Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος; დ. დაახლ. ძვ. წ. 520 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 460) — ბერძენი ფილოსოფოს-მატერიალისტი, იონური სკოლის წარმომადგენელი. მის შესახებ მცირე ცნობები მოგვეპოვება. თავისი ფილოსოფიურ-კოსმოლოგიური მოძღვრებით ჰერაკლიტე პრინციპულად დაუპირისპირდა სოკრატემდელ ფილოსოფოსებს. ჰერაკლიტეს მიხედვით, კოსმოსის (სამყაროს) ცენტრალური სიმბოლოა „მარად ცოცხალი ცეცხლი, რომელიც არ შეუქმნია არავის არც ღმერთთაგან, არც კაცთაგან, იგი მუდამ იყო, არის და იქნება ცოცხალი ცეცხლი, ზომის თანახმად აგიზგიზებული და ზომის თანახმად ჩამქრალი“ (ფრაგმენტი 30). მის ჩაქრობას შეიძლება ჰქონდეს მხოლოდ პირობითი, ფარდობითი ხასიათი. ამიტომ ჰერაკლიტეს აზრით, კოსმოსი არსებობს უსასრულო ქმნადობით დაფუძნებულ დროში. ამ ქმნადობას და, მაშასადამე, თვით კოსმოსის სიღრმისეულ შინაარსზე მიუთითებს ჰერაკლიტეს ფილოსოფიის სამი ძირითადი სიტყვა-ცნება (ფილოსოფემა): „ლოგოსი“, „დრო“, და „ბრძოლა“. „ბრძოლა“ გამოხატავს კოსმოსური ქმნადობის დიალექტიკურად დაპირისპირებულ არსთა ერთიანობით განპირობებულ ბუნებას, მის ჰარმონიას. „დრო“ მიუთითებს კოსმოსური ქმნადობის შინაგან თავისუფლებაზე, ღვთიური ნებისადმი მის დაუქვემდებარებელ ხასიათზე. ჰერაკლიტესეული „ლოგოსი“ (სიტყვისადმი კოსმიური პრინციპის როლის მინიჭება) მიუთითებს ჰერაკლიტეს კოსმოლოგიის უნიკალურ ხასიათზე: ადამიანური არსის ძირითადი განზომილება — სიტყვიერება — არის ამავე დროს კოსმოსური სინამდვილის ძირითადი განზომილება, მისი უღრმესი საზრისის ამსახველი პრინციპი.
დოქტრინათა ბუნდოვანების გამო მას გაუგებარს უწოდებდნენ. საგანთა და ფენომენთა მრავალფეროვნება განაცვიფრებს ჰერაკლიტეს და ის მას ბუნების კანონამდე აღამაღლებს. მისთვის ბუნება განუწყვეტელ ცვლილებაში, მოვლენათა მრავალფეროვნებაში მჟღავნდება. ყველაფერში დაპირისპირება, პაექრობა, ომი, საწინააღმდეგოთა მოძრაობაა.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 520 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 460 კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის ბერძნები
ინსბრუკი
ინსბრუკი (Innsbruck, Innschbrugg) — ქალაქი ავსტრიაში. ტიროლის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში მდინარე ინის ნაპირზე. ქალაქის ფართობი — 104,91 კმ², მოსახლეობა 117 916 ადამიანი (2007).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები კატეგორია:ზამთრის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები
ნასაუ
ნასაუ — ბაჰამის კუნძულების დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი, ქვეყნის კომერციული, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 248 948 ადამიანს, რაც მთლიანი ბაჰამის კუნძულების მოსახლეობის 70 %-ია. ქალაქის ცენტრიდან 16 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს ლინდელ-პინდლინგის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც უდიდესია მთლიან ბაჰამაში. აეროპორტიდან ხორციელდება საერთაშორისო რეისები აშშ-ის ძირითადი ქალაქების, გაერთიანებულ სამეფოსა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების მიმართულებით. დედაქალაქი მდებარეობს კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე, რომელიც ფინანსურ რაიონს წარმოადგენს. ნასაუში მდებარეობს ქვეყნის ასამბლეა და სასამართლო დეპარტამენტები. ისტორიულად, ქალაქი მეკობრეების მთავარ საყრდენად მიიჩნეოდა.
ნასაუ დააარსეს ესპანელებმა 1695 წელს. ქალაქზე უდიდესი გავლენა მოახდინა ნიდერლანდელებისა და ფრანგების მცირეხნიანმა მმართველობამ. 1776 წელს ნასაუსთან გაიმართა ბრძოლა აშშ-ის ცამეტ კოლონიასა და ბრიტანეთის იმპერიას შორის, ეს ბრძოლა აშშ-ის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის რიგითი ნაწილია.
ნასაუს ზრდა-განვითარება XVIII საუკუნის ბოლოს დაიწყო, როდესაც ამერიკის რევოლუციური ომის შემდეგ ბაჰამებს მოაწყდა ათასობით ამერიკელი ლოიალისტი და აფრიკელი მონა. მრავალი მათგანი ნასაუში დასახლდა და ბოლოს მათ რაოდენობით ადგილობრივებსაც კი გადააჭარბეს.
ნასაუს მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, იზრდება დასახლების არეალიც. დღეისათვის, ქალაქი ყველაზე დასახლებულია მთლიან კუნძულზე. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში, ნასაუს გარეუბნები სულ მცირედ იყო დასახლებული.
ბაჰამის დედაქალაქი მოქცეულია ტროპიკულ კლიმატურ სარტელში. ნასაუ საზღვაო გზებით უკავშირდება მაიამის, კუბასა და კარიბის ზღვის აუზის სხვა ქვეყნებს. ქალაქში ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მცირეა და 56,9 მმ-ს შეადგენს.
ისტორია
წარსულში ნასაუს ჩარლზტაუნი ერქვა, რომელიც 1684 წელს ესპანელებმა გაანადგურეს. 1695 წელს ის აღადგინეს და ჰოლანდიელი შტატჰალტერისა და მომავალში ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფის - უილიამ III-ის საპატივცემულოდ ნასაუ ეწოდა, რომელიც ორან-ნასაუს სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი იყო. 1703 წელს ესპანელთა და ფრანგთა გაერთიანებულმა ძალებმა ნასაუ მცირე ხნით დაიპყრეს.
1713 წლისთვის, მეჩხრად დასახლებული ბაჰამის კუნძულები მეკობრეთა ნამდვილი სამოთხე გახდა მათი მეთაურების - თომას ბაროუსა და ბენჯამინ ჰორნიგოლდისათვის. მათ ნასაუს მეკობრეთა რესპუბლიკა გამოაცხადეს, თავიანთ თავს კი „გუბერნატორებს“ უწოდებდნენ. მათ შეუერთდა ჩარლზ უეინი, ჯეკ რეკჰემი და ედუარდ ტიჩი, ზედმეტსახელად „შავწვერა“; მათთან იყვნენ ასევე ქალი მეკობრეები - ენ ბონი და მერი რიდი.
1718 წელს ბრიტანელებმა კუნძულების დაბრუნება და სამეფო გუბერნატორად კაპიტან ვუდს როჯერსის დანიშვნა განიზრახეს. მან წარმატებით დაამარცხა მეკობრეები, გაატარა რეფორმები და ააღორძინა ვაჭრობა. როჯერსმა გაასუფთავა ნასაუ და აღადგინა ციხესიმაგრე, რომელსაც პირად საკუთრებად იყენებდა. 1720 წელს წარუმატებელი აღმოჩნდა ესპანელების მიერ ნასაუს აღების მცდელობა.
1776 წელს ნასაუს ბრძოლა ამერიკელთა მიერ მისი ოკუპაციით დასრულდა, რამაც მცირე ხანს გასტანა და მხოლოდ ამერიკის რევოლუციური ომის პერიოდი მოიცვა. 1778 წელს, წინა ღამით განხორციელებული შეჭრის შემდეგ, ამერიკელებმა გემებით, დენთითა და სხვა სამხედრო არსენალით ნასაუ დატოვეს. 1782 წელს ესპანელებმა ნასაუ აიღეს, როდესაც კუბის გენერალ-გუბერნატორი დონ ხუან კახიგალი კუნძულ ნიუ-პროვიდენს 5 000 კაცით დაესხა თავს. მოგვიანებით, კუნძულზე ჩასახლებულმა ამერიკელმა ლოიალისტმა ენდრიუ დევომ 220 კაცითა და 150 მუშკეტერით 600 გაწვრთნილ ჯარისკაცთან დაპირისპირებით სცადა ნასაუს დაპყრობა. 17 აპრილს დევომ ესპანელებს იარაღის დაყრა აიძულა ისე, რომ არ მომხდარა ერთი გასროლაც კი.
1787-1796 წლებში კოლონიას მართავდა გრაფი ჯონ მიურეი.
ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს, ნასაუ კონტრაბანდისტთა პორტი იყო, როდესაც ისინი სამხრეთ ატლანტიკისაკენ მიცურავდნენ.
გეოგრაფია
thumb|right|270პქ|პრინც ჯორჯ ვარფის ნავმისადგომი ნასაუს პორტში. ნასაუ მდებარეობს კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე და გააჩნია საკმაოდ მიმზიდველი ნავმისადგომი, ძველი მსოფლისა და კოლონიური არქიტექტურის ნარევით. ბაჰამის კუნძულების ტროპიკული კლიმატისა და ბუნების სილამაზის წყალობით, ნასაუ პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
ნასაუ უშუალოდ პორტს მიღმა არსებულ ტერიტორიაზე განვითარდა. კუნძულ ნიუ-პროვიდენსის ფართობი 200 კმ²-ია, რელიეფი ვაკის ტიპისაა, რომელიც ზოგან დასერილია დაბალი ქედებით. კუნძულის ცენტრში რამდენიმე წყალმარჩხი ტბა მდებარეობს.
აშშ-სთან სიახლოვის გამო (მაიამიდან 290 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით), ქალაქი პოპულარული დასასვენებელი ადგილია, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 1963 წელს აშშ-მ კუბაში გამგზავრება აკრძალა. ყველაზე მეტი ტურისტი მოდის კუნძულ პარადაისის სიახლოვეს მდებარე სასტუმრო ატლანტისზე. აღნიშნული მეგა-მოსასვენებელი ადგილი 6 000 ბაჰამელს ასაქმებს და უდიდესი დამსაქმებელია მთავრობის შემდეგ.
კლიმატი
ნასაუს კლიმატი ტროპიკულ-მუსონურია, შედარებით მდგრადი ამინდით მთელი წლის მანძილზე. ზაფხულში ტემპერატურა +32 °C-ს აღწევს, ზამთრის თვეებში კი 21 - 26 °C -ია, თუმცა იშვიათად ეცემა 10 °C-მდე.