cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დავით ჭავჭავაძე (დ. 1878)
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
Camponotus transvaalensis griqua
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ღადა კარმი
right|thumb|250px|ღადა კარმის ლექცია მანჩესტერის უნივერსიტეტში, 2008 წლის ანტი-აპარტეიდის კვირეულის დროს
ღადა კარმი (غادة كرمي‎‎; დ. 1939, იერუსალიმი) — პალესტინელი მედიცინის დოქტორი, მწერალი და აკადემიკოსი. ხშირად წერს პალესტინის საკითხებზე გაზეთებსა და ჟურნალებში, მათ შორის გარდიანში, The Nation-სა და Journal of Palestine Studies-ში. არის ექსეტერის უნივერსიტეტში არაბული და ისლამური კვლევების ინსტიტუტის თანაშემწე და ლექტორი.
ადრეული წლები
კარმი დაიბადა იერუსალიმში, მუსლიმურ ოჯახში. მამამისი, ჰასანი პალესტინელი არაბი იყო, ხოლო დედა სირიელი. მის 2002 წლის ავტობიოგრაფიაში „ფატიმას ძებნაში: პალესტინის ისტორია“, იგი აღწერს როგორ იზრდებოდა იერუსალიმის კატამონის სამეზობლოში, სადაც ერთად ცხოვრობდნენ პალესტინელი ქრისტიანები და მუსლიმები. მისი ოჯახი 1948 წელს იერუსალიმიდან გაიქცა, როდესაც მათი ოჯახის აგარაკი ისრაელმა დაიპყრო. 1983 წელს New York Times-მა მათი აგარაკი შეიძინა და მასში თავისი სტუდია გახსნა. კარმის ოჯახმა მათი ქონების კონფისკაციისთვის რაიმე სახის კომპენსაცია არ მიუღია. ოჯახი საბოლოოდ ლონდონის გოლდერს გრინის რაიონში, ებრაულ სამეზობლოში დასახლდა, სადაც მამამისი ჰასანი BBC-ის არაბულ სერვისში მუშაობდა.
1998 წელს, მან 1948 წლიდან პირველად მოინახულა თავისი ბავშვობის სახლი კატამონში.
არის ლონდონის საერთაშორისო საქმეთა სამეფო ინსტიტუტის თანაშემწე და ლონდონის უნივერსიტეტის პროფესორი. იგი ასევე არაბულ-ბრიტანული ურთიერთობების საბჭოს ვიცე-თავმჯდომარეა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:პალესტინელი აკადემიკოსები კატეგორია:პალესტინელი მუსლიმები
League of Legends
League of Legends (LoL) — მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენის ვიდეო თამაში, რომელიც შეიქმნა და გამოქვეყნდა Riot Games-ის მიერ 2009 წელს. შთაგონებული Defence of the Ancients, Warcraft III-ის მორგებული რუქით, Riot-ის დამფუძნებლები ცდილობდნენ შეექმნათ ცალკე თამაში იმავე ჟანრში. გამოსვლის დღიდან, ლიგა უფასო არის და მონეტიზაცია ხდება პერსონაჟების პერსონალიზაციის საშუალებით. თამაში ხელმისაწვდომია Microsoft Windows-ისა და macOS-ისთვის.
თამაშში, ხუთი მოთამაშისგან შემდგარი ორი გუნდი PVP ბრძოლაში ებრძვის, თითოეული გუნდი იკავებს და იცავს რუქის ნახევარს. თითოეული მოთამაშე აკონტროლებს თავის არჩეულ პერსონაჟს, რომელსაც ეწოდება „ჩემპიონი“, ყოველ მათგანს ერთმანეთისგან გამორჩეული ძალები გააჩნია. თამაშის მიმდინარეობისას ჩემპიონები უფრო ძლიერდებიან „გამოცდილების“ ქულების მოპოვებით, ოქროს აღებით და ახალი ნივთების შეძენით, რათა დაამარცხოს მოწინააღმდეგეები. ლიგის მთავარ რეჟიმში, Summoner's Rift, გუნდი იმარჯვებს მტრის ბაზაზე შეღწევით და მათი “Nexus„-ის განადგურებით. “Nexus„ არის დიდი სტრუქტურა, რომელიც მდებარეობს გუნდის ყველაზე დაცულ ტერიტორიაზე.
League of Legends-მა მიიღო ზოგადად დადებითი შეფასებები; კრიტიკოსებმა ხაზი გაუსვეს მის ხელმისაწვდომობას, პერსონაჟების დიზაინს და წარმოების ღირებულებას. თამაშის ხანგრძლივობამ გამოიწვია კრიტიკული ხელახალი შეფასება, მიმოხილვები დადებითად ვითარდება; იგი ითვლება ერთ-ერთ უდიდეს ვიდეო თამაშად, რომელიც ოდესმე შექმნილა. 2019 წელს ლიგამ მიაღწია პიკს რვა მილიონი მოთამაშით და მისმა პოპულარობამ გამოიწვია ისეთი კავშირი, როგორიცაა მუსიკალური ვიდეოები, კომიქსები, მოთხრობები და ანიმაციური სერიალი Arcane. მისმა წარმატებამ გამოიწვია რამდენიმე spin-off ვიდეო თამაში, მათ შორის League of Legends: Wild Rift, მობილური ვერსია, Legends of Runeterra, ციფრული საკოლექციო კარტის თამაში და Ruined King: A League of Legends Story, მორიგეობით დაფუძნებული როლური თამაში. დამუშავების პროცესშია მასიურად მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაში, რომელიც დაფუძნებულია ქონებაზე.
League of Legends არის მსოფლიოში ყველაზე დიდი ESports თამაში, საერთაშორისო კონკურენტული სცენით, რომელიც შედგება მრავალი რეგიონალური ლიგისგან; ისინი კულმინაციას ახდენენ ლეგენდების ლიგის ყოველწლიურ მსოფლიო ჩემპიონატში. 2019 წლის ღონისძიებამ დაარეგისტრირა 100 მილიონზე მეტი უნიკალური მაყურებელი, რამაც ფინალში ერთდროულად 44 მილიონ მაყურებელს მიაღწია. შიდა და საერთაშორისო ღონისძიებები გადაიცემოდა პირდაპირი ტრანსლაციის ვებსაიტებზე, როგორიცაა Twitch, YouTube, Bilibili და საკაბელო ტელევიზიის სპორტული არხი ESPN.
Gameplay
League of Legends არის მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენა (MOBA) თამაში, რომელშიც მოთამაშე აკონტროლებს პერსონაჟს ("ჩემპიონს") უნიკალური შესაძლებლობების ნაკრებით იზომეტრიული პერსპექტივიდან. 2023 წლის მონაცემებით, 163 ჩემპიონია ხელმისაწვდომი სათამაშოდ. მატჩის მსვლელობისას ჩემპიონები იძენენ დონეებს გამოცდილების ქულების (XP) დაგროვებით მოწინააღმდეგების მკვლელობით. ნივთების შეძენა შესაძლებელია ჩემპიონების სიძლიერის გასაზრდელად, და ყიდულობენ ოქროთი, რომელსაც მოთამაშეები დროთა განმავლობაში პასიურად აგროვებენ და აქტიურად გამოიმუშავებენ მოწინააღმდეგე გუნდის მინიონების დამარცხებით, ჩემპიონები, ან თავდაცვითი სტრუქტურები. თამაშის მთავარ რეჟიმში, Summoner's Rift, ნივთების შეძენა ხდება მაღაზიის მენიუდან, რომელიც ხელმისაწვდომია მოთამაშეებისთვის მხოლოდ მაშინ, როდესაც მათი ჩემპიონი გუნდის ბაზაშია. თითოეული მატჩი არის დისკრეტული; დონეები და ნივთები არ გადადის ერთი მატჩიდან მეორეზე.
Summoner's Rift
Summoner's Rift არის League of Legends-ის ფლაგმანი თამაშის რეჟიმი და ყველაზე გამორჩეული პროფესიონალურ დონეზე. რეჟიმს აქვს რანჟირებული კონკურენტული ასვლა; მატჩების სისტემა განსაზღვრავს მოთამაშის უნარების დონეს და ქმნის სასტარტო წოდებას, საიდანაც მათ შეუძლიათ ასვლა. ცხრა იარუსი; ყველაზე ნაკლებად დახელოვნებულები არიან რკინა, ბრინჯაო და ვერცხლი, ხოლო ყველაზე მაღალნი არიან ოსტატი, დიდოსტატი და ჩელენჯერი.
Summoner's Rift მატჩები შეიძლება გაგრძელდეს 15 წუთიდან ერთ საათზე მეტ ხანს. კონვენციები წარმოიქმნება თამაშის განმავლობაში: ჩვეულებრივ, ერთი მოთამაშე მიდის ზედა შესახვევში, ერთი შუა ზოლში, ერთი ჯუნგლებში და ორი ქვედა ზოლში. მოთამაშეები ზოლში კლავენ მინიონებს ოქროსა და XP-ის დასაგროვებლად (იწოდება "ფერმერობა") და ცდილობენ მოწინააღმდეგეს იგივეს არ გააკეთებინონ. მეხუთე ჩემპიონი, რომელიც ცნობილია როგორც "ჯუნგლერი", მეურნეობს ჯუნგლების ურჩხულებს და როცა საკმარისად ძლიერია, ეხმარება თანაგუნდელებს შესახვევში.
სხვა რეჟიმები
Teamfight Tactics არის ავტო მებრძოლი, რომელიც გამოვიდა 2019 წლის ივნისში და მომდევნო თვეში მუდმივი თამაშის რეჟიმი გამოუშვა. როგორც სხვა თავის ჟანრში, მოთამაშეები ქმნიან გუნდს და იბრძვიან იმისთვის, რომ ბოლომდე გაძლონ. მოთამაშეები პირდაპირ გავლენას არ ახდენენ ბრძოლაზე, მაგრამ განათავსებენ თავიანთ ნაწილებს დაფაზე, რათა მათ ავტომატურად იბრძოლონ მოწინააღმდეგეების წინააღმდეგ ყოველ რაუნდში. Teamfight Tactics ხელმისაწვდომია iOS-ისა და Android-ისთვის და აქვს კროს-პლატფორმული თამაში Windows-ისა და macOS-ის კლიენტებთან. თამაშის სხვა რეჟიმები ხელმისაწვდომი გახდა დროებით, როგორც წესი, შეესაბამება თამაშშიდა მოვლენებს.
თამაშის სხვა რეჟიმები ხელმისაწვდომი გახდა დროებით, როგორც წესი, შეესაბამება თამაშშიდა მოვლენებს. Ultra Rapid Fire (URF) რეჟიმი ხელმისაწვდომი იყო ორი კვირის განმავლობაში, როგორც 2014 წლის პირველი აპრილის დღე. ამ რეჟიმში, ჩემპიონის უნარებს არ აქვთ რესურსის ღირებულება, მნიშვნელოვნად შემცირდა გაგრილების ქრონომეტრები, გაიზარდა მოძრაობის სიჩქარე, შემცირდა შეხორცება და უფრო სწრაფი შეტევები. ერთი წლის შემდეგ, 2015 წლის აპრილში, Riot-მა გამოაცხადა, რომ მათ არ დააბრუნეს რეჟიმი, რადგან მისმა გაუწონასწორებელმა დიზაინმა მოთამაშის "დაწვა" გამოიწვია. დეველოპერმა ასევე თქვა, რომ URF-ის შენარჩუნებასა და დაბალანსებასთან დაკავშირებული ხარჯები ძალიან მაღალი იყო. სხვა დროებითი რეჟიმებია ერთი ყველასათვის და Nexus Blitz. ერთი ყველასათვის მოთამაშეები ირჩევენ ჩემპიონს მათი გუნდის ყველა წევრისთვის. Nexus Blitz-ში მოთამაშეები მონაწილეობენ მინი თამაშების სერიაში შეკუმშულ რუკაზე.
გამოშვებამდე
Riot Games-ის დამფუძნებლებს ბრენდონ ბეკს და მარკ მერილის ჰქონდათ იდეა გააკეთებინათ ისეთი თამაში როგორიც იყო DotA. Warcraft III-ის მოდიფიკაცია: Reign of Chaos, DotA მოთამაშეებს სთხოვდა შეეძინათ Warcraft III და დააინსტალირონ პერსონალური პროგრამული უზრუნველყოფა; The Washington Post-ის ბრაიან კრესენტის თქმით, მოდიფიკაციას „აკლდა პოლონური დონე და ხშირად რთული იყო მისი პოვნა და დაყენება“. ფილიპ კოლარმა პოლიგონიდან აღნიშნა, რომ Blizzard Entertainment-მა მხარი დაუჭირა Warcraft III-ის გაფართოების პაკეტით, შემდეგ კი ყურადღება სხვა პროექტებზე გადაიტანა, სანამ თამაშს ჯერ კიდევ ჰყავდა მოთამაშეები. ბეკი და მერილი ცდილობდნენ შეექმნათ თამაში, რომელიც მხარდაჭერილი იქნებოდა მნიშვნელოვნად უფრო გრძელი პერიოდის განმავლობაში.
ბეკმა და მერილმა გამართეს DotA-ს ტურნირი სტუდენტებისთვის სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში, დასაქმების საბოლოო მიზნად. იქ მათ გაიცნეს ჯეფ ჯუ, მოგვიანებით League of Legends-ის პროდიუსერი. ჯუ კარგად იცნობდა DotA-ს და ტურნირის მიმდინარეობისას ასწავლიდა სხვებს როგორ ეთამაშათ. ბეკმა და მერილმა ის ინტერვიუზე მიიწვიეს, სადაც Riot Games-ში სტაჟიორის თანამდებობაზე დაასაქმეს. ბეკმა და მერილმა შეიყვანეს DotA-ში ჩართული ორი ფიგურა: სტივ ფეკი, მისი ერთ-ერთი დიზაინერი, ასევე სტივ მესკონი, რომელიც აწარმოებდა მხარდაჭერის ვებსაიტს მოთამაშეების დასახმარებლად. ფეაკმა თქვა, რომ თამაშის ადრეული პერიოდი იყო უაღრესად განმეორებადი, რადგან ბევრი მსგავსება იყო DotA-ს დიზაინთან.
Warcraft III თამაშის ძრავში ჩაშენებული League of Legends-ის დემონსტრირება დასრულდა ოთხ თვეში და შემდეგ ნაჩვენები იყო 2007 წლის თამაშის დეველოპერების კონფერენციაზე. იქ ბეკმა და მერილმა მცირე წარმატებას მიაღწიეს პოტენციურ ინვესტორებთან. გამომცემლები დაბნეული იყვნენ თამაშის უფასო ბიზნეს მოდელით და ერთი მოთამაშის რეჟიმის ნაკლებობით. უფასო სათამაშო მოდელი არ იყო გამოცდილი აზიის ბაზრების გარეთ, ამიტომ გამომცემლები ძირითადად დაინტერესებულნი იყვნენ საცალო გამოშვებით და თამაშის გაგრძელების შესაძლებლობით. 2008 წელს Riot-მა მიაღწია შეთანხმებას ჰოლდინგ კომპანია Tencent-თან თამაშის ჩინეთში გამოშვებასთან დაკავშირებით.
უკრაინის უმაღლესი რადა
უმაღლესი რადა ჩამოყალიბდა უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი რადისგან, რომელიც პირველად 1938 წელს კვაზი-დამოუკიდებელ უკრაინაში შეიქმნა. მას შემდეგ რადას მოწვევა მოხდა 17-ჯერ.
League of Legends
გამოშვებამდე
League of Legends გამოცხადდა 2008 წლის 7 ოქტომბერს Microsoft Windows-ისთვის. დახურული ბეტა ტესტირება დაიწყო 2009 წლის აპრილში. ბეტას დაწყებისთანავე ხელმისაწვდომი იყო ჩვიდმეტი ჩემპიონი. Riot თავდაპირველად მიზნად ისახავდა თამაშის გამოშვებას 20 ჩემპიონთან ერთად, მაგრამ გააორმაგა რიცხვი თამაშის სრულ გამოშვებამდე ჩრდილოეთ ამერიკაში 2009 წლის 27 ოქტომბერს. თამაშის სრული სახელი გამოცხადდა, როგორც League of Legends: Clash of Fates. Riot გეგმავდა სუბტიტრების გამოყენებას იმის სიგნალად, თუ როდის იყო ხელმისაწვდომი მომავალი კონტენტი, მაგრამ გადაწყვიტეს, რომ ეს სულელური აზრი იყოდა გამოუშვეს იგი გაშვებამდე.
უკრაინის უმაღლესი რადა
საბჭოთა უკრაინის XIV მოწვევის რადამ 1990 წელს გამოაცხადა უკრაინის დამოუკიდებლობა. საკუთარ თავს უწოდა მესამე მოწვევის რადა, ამის მიხედვით დღევანდელი რადა მეცხრეა.
League of Legends
გამოშვების შემდეგ
League of Legends იღებს რეგულარულ განახლებებს პატჩების სახით. მიუხედავად იმისა, რომ წინა თამაშებში გამოყენებული იყო პატჩები, რათა არ ყოფილიყო დომინირებული სტრატეგია, League of Legends-ის პატჩები დეველოპერის ცვლილებებთან ტემპის დაცვას თამაშის ძირითად ნაწილად აქცევდა. 2014 წელს Riot-მა მოახდინა სტანდარტიზაციით მათი პაჩების კადენცია დაახლოებით ორ ან სამ კვირაში ერთხელ.
უკრაინის უმაღლესი რადა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მთავრობა კატეგორია:უკრაინის პოლიტიკა
League of Legends
გამოშვების შემდეგ
განვითარების გუნდში შედის ასობით თამაშის დიზაინერი და მხატვარი. 2016 წელს მუსიკალურ გუნდს ჰყავდა ოთხი სრულ განაკვეთზე მომუშავე კომპოზიტორების და პროდიუსერების გუნდი, რომლებიც ქმნიდნენ აუდიოს თამაშისთვის და მისი სარეკლამო მასალებისთვის. 2023 წლის მონაცემებით, თამაშს ჰყავს 163 ჩემპიონი, Riot Games პერიოდულად ცვლის სიაში ყველაზე ძველის ვიზუალს და თამაშს. მიუხედავად იმისა, რომ გამოსვლისას ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ Microsoft Windows-ისთვის, თამაშის Mac ვერსია ხელმისაწვდომი გახდა 2013 წლის მარტში.
შემოსავლები
League of Legends იყენებს უფასო სათამაშო ბიზნეს მოდელს. წმინდა კოსმეტიკური პერსონალიზაციის რამდენიმე ფორმა - მაგალითად, "სკინები", რომლებიც ცვლის ჩემპიონების გარეგნობას - შეგიძლიათ შეიძინოთ თამაშში არსებული ვალუტის, სახელწოდებით Riot Points (RP) შეძენის შემდეგ. „სკინებს“ აქვს ფასის ხუთი დონე, რომელიც წარმოადგენს $4-დან $25-მდე შუალედს. როგორც ვირტუალურ საქონელს, მათ აქვთ მაღალი მოგების მარჟა. Loot box სისტემა თამაშში 2016 წლიდან არსებობს; ეს არის შესყიდვადი ვირტუალური „საჭეები“ რანდომიზებული, კოსმეტიკური ნივთებით. ამ ყუთების ყიდვა შესაძლებელია პირდაპირ ან უფრო ნელი ტემპით უფასოდ თამაშის თამაშით. პრაქტიკა გააკრიტიკეს, როგორც აზარტული თამაშების ფორმა. 2019 წელს Riot Games-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა თქვა, რომ იმედოვნებდა, რომ ეს ყუთები ნაკლებად გავრცელდებოდა ინდუსტრიაში. Riot-მა ასევე გამოსცადა მონეტიზაციის სხვა ფორმები. 2019 წლის აგვისტოში მათ გამოაცხადეს მიღწევების სისტემა, რომლის შეძენაც შესაძლებელია Riot Points-ით. სისტემა ფართოდ გააკრიტიკეს მისი მაღალი ფასისა და დაბალი მნიშვნელობის გამო.
2014 წელს Ubisoft-ის ანალიტიკოსმა ტეუტ ვეიდემანმა თქვა, რომ მოთამაშეების მხოლოდ 4% იხდიდა კოსმეტიკაში ფულს, რაც მნიშვნელოვნად დაბალია, ვიდრე ინდუსტრიის სტანდარტი 15-დან 25%-მდე. ის ამტკიცებდა, რომ თამაში მხოლოდ მომგებიანი იყო მოთამაშეების დიდი რაოდენობის გამო. 2017 წელს თამაშს ჰქონდა 2,1 მილიარდი აშშ დოლარის შემოსავალი; 2018 წელს, 1,4 მილიარდი დოლარის უფრო დაბალი მაჩვენებელი კვლავ პოზიციონირებდა 2018 წლის ერთ-ერთ ყველაზე შემოსავლიან თამაშად. 2019 წელს ეს რიცხვი გაიზარდა 1,5 მილიარდ დოლარამდე და ისევ 1,75 მილიარდ დოლარამდე 2020 წელს. ჟურნალ Inc.-ის თანახმად, 2016 წელს მოთამაშეები ერთობლივად თამაშობდნენ ყოველთვიურად სამ მილიარდ საათს.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:კიბერსპორტის თამაშები კატეგორია:Microsoft-ის თამაშები კატეგორია:უფასო ვიდეო თამაშები კატეგორია:MacOS თამაშები კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ცენზურის ქვეშ კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
ქორეთი (ახმეტის მუნიციპალიტეტი)
ქორეთი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (საკობიანოს თემი). მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრი, ახმეტიდან 12 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 238 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Liometopum scudderi
Liometopum scudderi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Liometopum-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჰაფიზი
thumb|300პქ|ბავშვები [[მავრიტანიაში ყურანს იზეპირებენ]] ჰაფიზი (حافظ „ზეპირად მოსაწავლე“, „მცვლელი“) — მუსლიმანი, რომელმაც იცის ყურანი ზეპირად.
ზეპირი ტრადიცია დიდ როლს თამაშობდა ისლამური მემკვიდრეობის შენარჩუნებაში. ყურანის აიათები და ჰადისები მაჰმადის სიცოცხლისას სპეციალურად ისწავლებოდა და ზეპირად გადადიოდა თაობიდან თაობამდე. ისლამური მემკვიდრეობის მცვლელები ჰაფიზები იყვნენ. წერილობითთან ერთად ეხლაც საკმაოდ ძლიერია ჰაფიზების ტრადიცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყურანი
Camponotus transvaalensis arnoldi
Camponotus transvaalensis arnoldi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პეტერ პარლერი
პეტერ პარლერი (Peter von Gemünd, Petr Parléř, Petrus de Gemunden in Suevia; 1333 წელი, საღვთო რომის იმპერია - 13 ივლისი, 1399 წელი, პრაღა, ბოჰემიის სამეფო, საღვთო რომის იმპერია) - გერმანელ-ბოჰემიელი არქიტექტორი და მოქანდაკე პარლერების ოსტატ მშენებელთა ოჯახიდან. მამასთან, ჰაინრიხ პარლერთან ერთად, ის არის შუა საუკუნეების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და გავლენიანი ხელოსანი. დაიბადა ქალაქ შოვბიშ გმუნდში. ის მუშაობდა გვიანდელი შუასაუკუნეების რამდენიმე მნიშვნელოვან ქალაქში, მათ შორის სტრასბურგში, კიოლნსა და ნიურნბერგში. 1356 წლის შემდეგ იგი ცხოვრობდა პრაღაში, ბოჰემიის სამეფოს დედაქალაქში, სადაც შექმნა მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრები: წმინდა ვიტუსის ტაძარი და შარლის ხიდი.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|ფრაუენკირჩე, ნიურნბერგი, გერმანია, სადაც პეტერ პარლერის პირველი სკულპტურის იდენტიფიცირებაა შესაძლებელია (1352–1356) მინი|პეტერ პარლერის საფლავი წმინდა ვიტუსის ტაძარში პეტერ პარლერის ახალგაზრდობის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი. მისი მამა, ჰაინრიხ პარლერ უფროსი, იყო ქვისმთლელი კელნის საკათედრო ტაძარში. დაახლოებით 1333 წელს, როდესაც პეტერი დაიბადა, ჰენრიხი მიიწვიეს საიმპერატორო ქალაქ შვბიშ გმუნდში, რომ დაეპროექტებინა სამრევლო ეკლესია. პეტერი უკვე მუშაობდა მამამისთან ერთად, როდესაც ეკლესიის საძირკველი შემუშავდა 1351 წელს. ზოგიერთი მკვლევარი ეკლესიის სამხრეთ პორტის თაღოვან მონაკვეთს პეტერს მიაწერს.
შემდეგ პეტრე გაემგზავრა ეგრეთ წოდებულ "მოხეტიალე წლებში" (შუა საუკუნეების ტრადიცია როდესაც ხელოსნები სწავლის შემდეგ მოგზაურობდნენ) (Wanderjahre). ამ მოგზაურობაში ის გაეცნო გოთური მშენებლობის ტექნიკის ყველაზე მნიშვნელოვან კონცეფციებს ცენტრალურ ევროპაში. კიოლნში მუშაობის დროს იგი შეხვდა დრუდას (გერტრუდს), რეზიდენტი არქიტექტორის ბარტოლომუს ფონ ჰამის ქალიშვილს. მათ საბოლოოდ იქორწინეს და ოთხი შვილი შეეძინათ.
დოკუმენტაციის გარეშე, ზოგი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ პარლერმა ამ პერიოდში ინგლისში იმოგზაურა, ზოგიერთს კი ეს შეუძლებლად მიაჩნია. იდეა იბადება იმის გამო, რომ მის შემდგომ ნამუშევრებში ჩნდება გარკვეული დეტალური და ფარული ტექნიკური საშუალებები, რომელთა მიღება მხოლოდ პირველადი გამოცდილებით შეიძლებოდა და არა რაიმე არქიტექტურული ნახაზებიდან. ის, რაც ნამდვილად ცნობილია, არის ის, რომ სტრასბურგის მასონებმა 1200-იანი წლების ბოლოს დასავლეთ ინგლისიდან გამოიყენეს ხელნაკეთობების სპეციფიკური მეთოდები, რაც მიუთითებს რაინლანდში ინგლისური გოთური არქიტექტურული მეთოდების ცოდნაზე. ვინაიდან პეტერ პარლერმა სტრასბურგში მუშაობის დიდი დრო გაატარა, ბევრად უფრო სავარაუდოა, რომ მისი ცოდნა ამ მეთოდების შესახებ სწორედ იქიდან მომდინარეობს. კერძოდ, მოგვიანებით მის მიერ შემუშავებული სარდაფები სენტ ვიტუსის საკათედრო ტაძარში, სავარაუდოდ, სტრასბურგის საკათედრო ტაძრის წმინდა ეკატერინეს სახელობის სამლოცველოს მოდელი იყო.
მემკვიდრეობა
პეტერ პარლერი იყო შუა საუკუნეების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და გავლენიანი ხელოსანია. როგორც მისი, ისე მამის ნამუშევრები "პარლერის სტილის" სახელით გახდა ცნობილი და გავრცელდა მთელ ცენტრალურ ევროპაში. მნიშვნელოვანი მაგალითებია: წმინდა მარტინის ეკლესია, ლანდშუტი (დაიწყო 1389 წ.); წმინდა ლორენცი, ნიურნბერგი (ნავი დაიწყო 1400 წელს); სტეფანეს ტაძარი, ვენა (სამხრეთ კოშკი დაიწყო 1368 წელს);
იმის დემონსტრირება, თუ რამდენად შორს წავიდა მისი იდეები, შეგიძლიათ იხილოთ სევილიის საკათედრო ტაძარში, რომელიც დაიწყო 1402 წელს და დღესაც არის უდიდესი გოთური ტაძარი მსოფლიოში. ცენტრალური სივრცის სტანდარტული გოთური ვერტიკალურობა დაყოფილია ბალუსტრადით, ნაპირსამაგრი ფანჯრების საზღვარზე. რაც მთავარია, ბალუსტრადის ფართოდ განლაგებული ვერტიკალური ზოლები და მისი პოზიცია, რომელიც მიედინება უკიდურესი ნეკნების გარეთ, ზუსტად ჰგავს პეტერ პარლერის ორიგინალურ დიზაინს დასავლეთ ყურეებზე, წმინდა ვიტუსის ტაძარში. მშენებლობა სევილიის საკათედრო ტაძარში გაგრძელდა 1506 წლამდე. ჰუსიტების ომების დროს (1419–1434) ბოჰემური მიწები მთლიანად განადგურდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი შენობები დღემდე დგას, პეტერ პარლერის სკულპტურული ნამუშევრების დიდი ნაწილი განადგურდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1333 კატეგორია:გარდაცვლილი 1399 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი კატეგორია:ჩეხები კატეგორია:ჩეხები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:ჩეხები საუკუნის მიხედვით კატეგორია:ჩეხები პერიოდის მიხედვით კატეგორია:ჩეხი არქიტექტორები კატეგორია:მე-14 საუკუნის არქიტექტორები კატეგორია:XIV საუკუნის ადამიანები კატეგორია:XIV საუკუნის ადამიანები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:XIV საუკუნის არქიტექტორები კატეგორია:არქიტექტორები კატეგორია:არქიტექტორები მიმდინარეობების მიხედვით კატეგორია:არქიტექტორები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:გოთიკური ხელოვნება
NGC 7802
NGC 7802 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1830 წლის 25 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
მაიკლ კეინი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
მარკაზის ოსტანი
მარკაზის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 6 ოსტანი: თეირანი, ყაზვინი, ყუმი, ჰამადანი, ისპაჰანი და ლურისტანი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი არაქი. მარკაზის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 1,351,257 ადამიანს.
მარკაზის ოსტანში საკმაოდ ბევრი ენაა გავრცელებული. მოსახლეობის უმრავლესობა საუბრობს: სპარსულ და ჰალაჯი ენებზე. დიდი ნაწილი საუბრობს ასევე თურქული ენებზე.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მარკაზის ოსტანი იყოფა 11 შაჰრესტნად და 18 ოლქად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ოსტანები
შოთა პირველი
შოთა პირველი (დ. 28 თებერვალი, 1914, ქუთაისი — გ. 1986) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1955), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1965).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1914 წლის 28 თებერვალს, სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. 1928 წელს დაამთავრა ქუთაისის მე-3 შვიდწლიანი შრომის სკოლა, 1932 წელს-პედაგოგიური ტექნიკუმი. 1935 წელს შევიდა თბილისის სასცენო ხელოვნების უმაღლეს კურსებზე. 1937 წელს დაამთავრა მარჯანიშვილის თეატრის სტუდია და მაშინვე ჩაირიცხა ამავე თეატრის დასში მსახიობად.
1940 წელს გადავიდა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეატრის დასში მსახიობად, სადაც მოღვაწეობდა სიცოცხლის ბოლომდე. მსახიობმა ღირსეულად განვლო ნახევარსაუკუნოვანი შემოქმედებითი ცხოვრება და დამსახურებულად სარგებლობდა ჭეშმარიტი სახალხო არტისტის სახელითა და პოპულარობით. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ზასტრელიხინი, მამა (ვ. შკვარკინის „უბრალო გოგონა“, „სხვისი შვილები“), ანტონიო (ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“), სოლომონი (შ. დადიანის „ჩატეხილი ხიდი“), ხევისბერი (ა. ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა“), ოთარ ბეგი, ანანია გლახა (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), შაჰ აბასი (დ. ერისთავის „სამშობლო“), მიკირტუმ გასპარიჩი (გ. ერისთავის „გაყრა“), ჟურდენი, სგანარელი (მოლიერის „გააზნაურებული მდაბიო“, „ძალად ექიმი“), შადიმანი, ახმედი (ი. ვაკელის „გიორგი სააკაძე“, „შური“), ბაადური (ა. წერეთლის „პატარა კახი“), არტემ ივანიჩი (ა. ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“), მარცვალაძე (ს. კლდიაშვილის „უკანასკნელი რაინდები“), ოკაიმოვი (ა. აფინოგენოვის „მაშენკა“), მინაი დუდნიკოვი (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), დავითი (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ფარსმან სპარსი, ლუკაია ლაბახუა („დიდოსტატის მარჯვენა“, „მთვარის მოტაცება“) და სხვა. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ხელმძღვანელობდა სამეფო მხატვრულ ბრიგადას, რომელიც აქტიურად მუშაობდა საბჭოთა არმიის ნაწილებთან და ჰოსპიტალებშიც, რისთვისაც დაჯილდოებულია სიგელებით სამხედრო ნაწილების ხელმძღვანელობისაგან. 1945 წლიდან იყო სკკპ წევრი. იყო ქუთაისის ქალაქის ყველა მოწვევის საბჭოს დეპუტატი. აქტიურად იყო ჩართული ქუთაისის თეატრის მხატვრულ და ორგანიზაციულ ცხოვრებაში. სხვადასხვა წლებში იყო სამხატვრო საბჭოს თავმჯდომარე და 60-იან წლებში თეატრის დირექტორი. გარდაიცვალა 1986 წელს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1914კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
ორთაბალაგანის ჭა
ორთაბალაგანის ჭა — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბერჭილის ქედზე, მდინარე ჟოვეკვარის აუზში, ზღვის დონიდან 2270 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. 15 მ სიღრმის ჭა, ძირში დარბაზული გაფართოებით. გვხვდება ადგილობრივი წარმოშობის ნგრეული მასალა — ლოდები, ღორღი და სხვა. ჰავა სტატიურია. მშრალი. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
Liometopum sinense
Liometopum sinense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Liometopum-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში
დეტექტივი ერკიულ პუარო ადის აღმოსავლეთის ექსპრესში, სადაც თავს მოიყრის სხვადასხვა ჯურის ადამიანი. მგზავრობის პირველ ღამეს მოხდება მკვლელობა. ერკიულ პუარო თავის თავზე იღებს ვალდებულებას გახსნას ერთი შეხედვით გაუხსნელი საქმე.
მასკარპონე
მასკარპონე (Mascarpone) — იტალიური ნაღების ყველი, შედედებული ლიმონმჟავასთან ან ძმრის მჟავასთან. წარმოიშვა იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. ითვლება, რომ პირველად მისი დამზადება XVI საუკუნის ბოლოს — XVII ასწლეულის დასაწყისში მილანისგან სამხრეთ-დასავლეთით, ქალაქ ლოდისა და აბიატეგასოს შორის მდებარე მიდამოებში დაიწყეს. ხშირად გამოიყენება ჩიზქეიქებისა და სხვა დესერტების მოსამზადებლად, ის თანამედროვე ტირამისუს მომზადების მთავარი ინგრედიენტია. ხანდახან მას კარაქის ან ყველი პარმეზანის ნაცვლად იყენებენ, რათა გაასქელონ და გაამდიდრონ რიზოტო.
მასკარპონეს დამზადებისას 25% ცხიმის შემცველობის ნაღებს აცხელებენ 75-90°C-მდე და მორევის დროს ამატებენ ღვინის მჟავას (ტრადიციული წესი), ლიმონმჟავას ან თეთრ ღვინის ძმარს, რათა რძის ცილების კოაგულაცია (შედედება) გამოიწვიოს. ხანმოკლე გაცხელების შემდეგ კოაგულაციის დასამთავრებლად პროდუქტს აცივებენ და რძის შრატის მოსაშორებლად გრილ ადგილას ჩამოკიდულ ნაჭრის ტომრებში თვითდაწნეხას უქვემდებარებენ. შედედებისთვის რძისმჟავის ბაქტერიების და ფერმენტების არ გამოყენების გამო, მისთვის სახელ „ყველი“-ს დარქმევა შეიძლება დიდ წილად ძალიან პირობითად ჩაითვალოს.
მშრალ ნარჩენში მასკარპონე დაახლოებით 75% ცხიმს შეიცავს, აქვს კრემისმაგვარი კონსისტენცია და ამიტომ იდეალურია დესერტებში გამოყენებისთვის.
მასკარპონე აღიარებულია, როგორც (Prodotto agroalimentare tradizionale) ტრადიციული რეგიონალური საკვები პროდუქტი.
ეტიმოლოგია
მიჩნეულია, რომ ყველის სახელი წამოვიდა სიტყვიდან mascarpa სტრაჩინო-ს შრატისგან დამზადებულ რძის პროდუქტისგან, ან სიტყვა mascarpia-სგან, რიკოტას ადგილობრივი დიალექტური დასახელებისგან.
სქოლიო
კატეგორია:ყველის სახეობები კატეგორია:იტალიური ყველები
Camponotus transvaalensis
Camponotus transvaalensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
thumb|400პქ|ლურჯი –საპრეზიდენტო რესპუბლიკები, ყვითელი – ნახევრადსაპრეზიდენტო რესპუბლიკები, ღია მწვანე –ქვეყნები, სადაც პრეზიდენტს ირჩევს პარლამენტი საპრეზიდენტო სისტემა — რესპუბლიკური სახელმწიფოს მმართველობის ერთ-ერთი ფორმა. ისტორიულად საპრეზიდენტო სისტემა შეიქმნა, როგორც მონარქიის, ისე პარლამენტარიზმის ალტერნატივა. საპრეზიდენტო მმართველობა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1787 წელს წარმოიშვა. საპრეზიდენტო სისტემის ერთ-ერთ ძირითად მახასიათებელ თვისებას ძალაუფლების გამიჯვნა წარმოადგენს. საპრეზიდენტო სისტემა თითოეულ შტოს თითო ძირითად ფუნქციას გადასცემს. პარლამენტი საკანონმდებლო ფუნქციითაა აღჭურვილი, პრეზიდენტი — აღმასრულებელი ხელისუფლებით, სასამართლო კი — სამართალშეფარდებითი ფუნქციით. პრეზიდენტი მართავს აღმასრულებელ ხელისუფლებას ფიქსირებული ვადით. პრეზიდენტი აირჩევა პარლამენტისგან დამოუკიდებლად, ხალხის მიერ პირდაპირ ან საარჩევნო კოლეგიის მიერ, ანუ მას დამოუკიდებლობის ლეგიტიმაციის წყარო აქვს და იგი საკანონმდებლო ორგანოს უმრავლესობის ნებას არ უკავშირდება.
საპრეზიდენტო სისტემები თავის მხრივ მრავალ ქვესახეობად იყოფა, რომელთაგან ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნახევრად საპრეზიდენტო სიტემაა. ასევე ცნობილია სხვადასხვა ჰიბრიდული სისტემები, რომლებშიც ფიგურირებენ პრეზიდენტები.
ნახევრად საპრეზიდენტო სისტემა, იგივე პრემიერ-საპრეზიდენტო, შერეული სისტემა ანუ დუალისტური აღმსრულებლის სისტემა არის სისტემა, სადაც პრეზიდენტი თანაცხოვრობს პრემიერ მინისტრთან და მინისტრთა კაბინეტთან ერთად, ხოლო ეს უკანასკნელნი (პრემიერ-მინისტრი, მინისტრთა კაბინეტთან ერთად) საკანონმდებლო ორგანოს წინაშე არიან პასუხისმგებლები. ეს სისტემა საპარლამენტო რესპუბლიკისგან განსხვავდება, ძირითადად სახელმწიფოს მეთაურის არჩევითი ხასიათის გამო, რომელსაც ცერემონიალურ ფიგურაზე მეტი დანიშნულება გააჩნია.
პრეზიდენტის ინსტიტუტის ისტორიული განვითარება
სიტყვა „პრეზიდენტი“ ლათინური ტერმინის „Praesiedens“-ისგან წარმოსდგება და სიტყვა სიტყვით, „წინ მჯდომს“ ნიშნავს. შესაძლოა, აშშ-ის მამა-დამფუძნებლებმა, როგორც სახელმწიფოს პოლიტიკურ ლიდერს - მონარქის „მემკვიდრეს“ მართვა-გამგეობის რესპუბლიკურ ფორმაში უმაღლესი თანამდებობის პირს, სწორედ აქედან გამომდინარე შეუფარდეს ეს სახელწოდება 1787 წლის კონსტიტუციით შემოღებულ სახელმწიფოს მეთაურს. აშშ-ის შემდეგ, 1848 წელს პრეზიდენტი ერთდროულად ინსტიტუციონალიზებული იქნა მხოლოდ ორ ევროპულ სახელმწიფოში - საფრანგეთსა და შვეიცარიაში. ისინი არ იყვნენ აშშ-ის პრეზიდენტის კოპირებული ვერსიები და პრაქტიკულად იმთავითვე დამკვიდრდა პრეზიდენტის ევროპული მოდელი. პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, პრეზიდენტის ინსტიტუტი დამკვიდრდა მრავალ ევროპულ ქვეყანაში თურქეთის, ავსტრიის, ვაიმარის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიის, ლიეტუვის, ლატვიის, და ესტონეთის რესპუბლიკებში. პრეზიდენტის თანამდებობის შემოღების ახალი ტალღა აითვლება XX საუკუნის 30-40-იანი წლებიდან, როდესაც მან მოიცვა აზიის ქვეყნებიც. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კი ამ ქვეყნების ჯგუფს მიემატნენ ისლანდია, პორტუგალია, იტალია, საბერძნეთი, უნგრეთი და სხვა. პრეზიდენტის ინსტიტუტის დამკვიდრების უახლესი ტალღა წამოვიდა პოსტსოციალისტურ სივრცეში. პირველად 1989 წლის 7 აპრილის კონსტიტუციური ცვლილებების შედეგად, პრეზიდენტის თანამდებობა დამკვიდრებულ იქნა პოლონეთში. უნგრეთში 1989 წლის ოქტომბერში აღდგა 1949 წლის კონსტიტუციით გაუქმებული პრეზიდენტის თანამდებობა. 1990 წლის 14 მარტის კონსტიტუციური ცვლილებებით ეს ინსტიტუტი დამკვიდრდა სსრკ-შიც. არადა ამ დრომდე, საბჭოთა პოლიტიკის მიერ პრეზიდენტის ინსტიტუტი უგულებელყოფილი იყო.
დღეისათვის ფუნქციონირებს კონკრეტული ნაციონალური ელემენტებით გამდიდრებული მმართველობის სისტემის შესაბამისი სხვადასხვა საპრეზიდენტო მოდელი, რადგანაც მისმა იურიდიულმა ბუნებამ დროთა განმავლობაში ევოლუციის გარკვეული ეტაპები გაიარა. დღეისათვის არსებული პრეზიდენტის კონსტიტუციურ - სამართლებრივი სტატუსის ფორმირება კვლავ განიცდის გარკვეულ განვითარებას. ასე მაგალითად, აღმოცენებიდან დღემდე ცვლილება განიცადა უკრაინის, სლოვაკეთის, ხორვატიის, მოლდოვის, საბერძნეთის, საქართველოსა და სხვა ქვეყნების პრეზიდენტების სტატუსმა.
ამჟამად, პრეზიდენტალიზმი უმეტესწილად ამერიკის კონტინენტებზე გვხვდება. 22 სუვერენული სახელმწიფოდან 19-ში საპრეზიდენტო რესპუბლიკაა, გამონაკლისი მხოლოდ კანადა, ბელიზი და სურინამია (სამხრეთ ამერიკა მსოფლიოს ერთადერთი კონტინენტია, სადაც მონარქია არ გვხვდება). მსგავსი ტიპის მმართველობის სისტემა მიღებული ფორმაა ცენტრალური და სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკისთვის, ასევე ცენტრალური აზიისთვის. ევროპის კონტინენტზე მხოლოდ ბელორუსიდა კვიპროსია საპრეზიდენტო რესპუბლიკები, ხოლო წყნარ ოკეანეთში საპრეზიდენტო რესპუბლიკები არ არსებობენ.
საპრეზიდენტო ინსტიტუციური კრიტერიუმები
პრეზიდენტი სხვადასხვა მმართველობის სისტემაში, მიუხედავად მეთაურის სტატუსისა, განსხვავებული უფლებრივი მდგომარეობით სარგებლობს. პრეზიდენტები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან შემდეგი ნიშნებით:
საპრეზიდენტო სისტემა
საპრეზიდენტო მმართველობის (ან „წმინდა“ საპრეზიდენტო სისტემა) ფორმა თავის თავში მოიაზრებს მკვეთრად გამოხატულ ნიშნებს:
ზემოაღნიშნული, სამსაფეხუროვანი დეფინიცია, იმ ფაქტთან ერთად, რომ პრეზიდენტი უნდა იყოს ან პირდაპირ მოქალაქეების მიერ არჩეული ან დამოუკიდებელი სპეციალური სამოქალაქო კოლეგიების მიერ, მიუთითებს საკანონმდებლო ორგანოსა და აღმასრულებელი ხელისუფლების დამოუკიდებელ ფორმირებაზე და დამოუკიდებელ ლეგიტიმაციის წყაროებზე.
მეოთხე კრიტერიუმი არ ეხება ხელისუფლების დანაწილების პრინციპს. თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ პრეზიდენტს არ ექნებოდა საკანონმდებლო უფლებამოსილება (თუნდაც ვეტოს მაგალითზე), მაშინ მას მოუწევდა „აღმასრულებელი ხელისუფალის“ როლის პირდაპირი მნიშვნელობით მორგება, მას მოუწევდა მხოლოდ საკანონმდებლო ორგანოს ნების აღსრულება. საკანონმდებლო უფლებამოსილება კი არის გარკვეულწილად გარანტი იმისა, რომ პრეზიდენტს შეეძლება წინასაარჩევნო დანაპირებების აღსრულება.
ხშირ შემთხვევაში პრეზიდენტი მიიჩნევა სამხედრო ძალების უმაღლეს მთავარსარდლად, უფლებამოსილია დანიშნოს უმაღლესი სამხედრო თანამდებობის პირები, მიანიჭოს სხვადასხვა სამხედრო წოდება და ჯილდო, გამოსცეს სამხედრო ხასიათის აქტები და სხვ. პრეზიდენტი უფლებამოსილია შეიარაღებული ძალების გამოყენებისა და განლაგების შესახებ მიიღოს გადაწყვეტილება, თუმცა მას არ შეუძლია დაიწყოს საომარი მოქმედებები საკანონმდებლო ორგანოს თანხმობის გარეშე. იგი უმაღლესი წარმომადგენელია საგარეო ურთიერთობებში, ნიშნავს მოსამართლეებს და ა.შ.
ნახევრად საპრეზიდენტო სისტემა
ლიტერატურაში ნახევრად საპრეზიდენტო სისტემა სხვადასხვაგვარად მოიხსენიება, თუმცა შინაარსი უცვლელია. ის შეიძლება შეგვხვდეს, როგორც პრემიერულ-საპრეზიდენტო სისტემა, როგორც ნახევრად საპრეზიდენტო სისტემა, როგორც შერეული სიტემა და ა. შ. თითოეულ მათგანში შინაარსი ერთგვარია: პრემიერულ-საპრეზიდენტო რეჟიმებში, მოიაზრება როგორც პრეზიდენტის ისე პრემიერის (პრემიერ მინისტრის) არსებობა. ნახევრად საპრეზიდენტო მმართველობის კონცეფცია დიუვერჟეს მიერ შემდეგნაირადაა განმარტებული:
შერეული მმართველობის სახელმწიფოებში პრეზიდენტი აირჩევა საყოველთაო კენჭისყრის საფუძველზე, პირდაპირი არჩევნების გზით, რაც ხელისუფლების შტოებს შორის მის მაღალ ლეგიტიმაციას განაპირობებს. პრეზიდენტი დამოუკიდებელია პარლამენტისგან, თუმცა აღმასრულებელ ძალაუფლებას პრემიერ-მინისტრთან იყოფს.
პრეზიდენტი საპარლამენტო მოდელში
საპარლამენტო რესპუბლიკებში სახალხო წარმომადგენლობის ყველაზე მაღალი ხარისხია მოცემული. საპარლამენტო მოდელს საპრეზიდენტო მმართველობისგან ძირითადად მთავრობის ფორმირებისა და პოლიტიკური პასუხისმგებლობის საკითხები განასხვავებს.
მმართველობის საპარლამენტო მოდელის მიხედვით, სახელისუფლებო ვექტორი საკანონმდებლო ორგანოს სასარგებლოდ არის გადახრილი, რაც პრეზიდენტის შედარებით ნომინალურ სტატუსსა და უფლებამოსილებებს განაპირობებს. პრეზიდენტი, ძირითადად ახორციელებს წარმომადგენლობითი ხასიათის ფუნქციებს.
საპარლამენტო და საპრეზიდენტო მმართველობის მოდელებს შორის ძირითადი განსხვავება აღმასრულებელი ხელისუფლების არჩევაში მდგომარეობს. საპარლამენტო რესპუბლიკაში სახელმწიფოს მეთაური აირჩევა არა ხალხის, არამედ საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. როგორც წესი, საკანონმდებლო ორგანოების უმრავლესობა, ასევე, ირჩევს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურს — პრემიერ-მინისტრს. ამასთან, აღმასრულებელი ხელისუფლება არის კოლეგიურად პასუხისმგებელი ორგანო და პრეზიდენტისგან დამოუკიდებლად ახორციელებს აღმასრულებელ ხელისუფლებას. საპარლამენტო რესპუბლიკაში პრეზიდენტი, ძირითადად, საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოებს შორს არბიტრის ფუნქციას ასრულებს.
პრეზიდენტი სუპერსაპრეზიდენტო რესპუბლიკაში
სუპერსაპრეზიდენტო რესპუბლიკა ძალზედ პოპულარული მმართველობის სისტემაა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში (ბელარუსი, უკრაინა და შუა აზიის რესპუბლიკები), სადაც ყველა რეფორმის განხორციელება პრეზიდენტის მტკიცე ნებასთან ასოცირდება. ამ სისტემისათვის ერთგვარი წინაპარი გახდა თანამედროვე ფრანგული კონსტიტუციონალიზმის წიაღიდან წამოსული საპრეზიდენტო ძალაუფლების მოდელი. ამ სისტემაში პრეზიდენტის მკვეთრად მზარდი როლის მახასიათებლებია სახელმწიფოს მეთაურის ფართო შინაარსობრივი გაგება, რაც გამოიხატება აღმასრულებელი ხელისუფლების ფაქტობრივ მეთაურობაში; პარლამენტის საკონტროლო უფლებამოსილებათა შემცირებასა და შესაბამისად პარლამენტთან პრეზიდენტის ურთიერთობების თავისუფლებაში (მისი დათხოვნის უფლების უმნიშვნელო შეზღუდვებით); პრეზიდენტის ფართო სამართალშემოქმედებითი უფლებამოსილებანი და პარლამენტის საკანონმდებლო სუვერენიტეტის შეზღუდვა; ვეტოსა და საკანონმდებლო ინიციატივის ფართო უფლებები; პრეზიდენტის პასუხისმგებლობის (იმპიჩმენტის) რთული პროცედურები. ანუ პრეზიდენტი კონსტიტუციებში წარმოჩენილია როგორც სახელმწიფო ხელისუფლების ვერტიკალი. შესაბამისად, ამგვარმა მიდგომებმა რიგ ქვეყნებში მმართველობის სუპერსაპრეზიდენტო სისტემის დამკვიდრება გამოიწვია.
პრეზიდენტის არჩევნების ფორმები და წესები
პრეზიდენტის არჩევის წესის განსაზღვრა უშუალო კავშირშია პრეზიდენტის როლთან სახელმწიფოს ცენტრალურ ორგანოთა სისტემაში. პრეზიდენტის არჩევნების წესი შესაბამისი მმართველობის სისტემიდან იღებს სათავეს.
საარჩევნო ცენზები
ყველა რესპუბლიკაში მოქმედებს ცენზები ანუ პირობების განსაზღვრა პრეზიდენტობის კანდიდატობისათვის. ფართო გავრცელებით სარგებლობს და ერთგვარი კანონზომიერების დონეზეა მოქალაქეობრივი, ასაკობრივი და ბინადრობის ცენზები.
მოქალაქეობრივი ცენზი
საარჩევნო უფლება, როგორც წესი, კონკრეტული სახელმწიფოს მოქალაქეს აქვს. ხანდახან მხოლოდ მოქალაქეობა არ არის საკმარისი საარჩევნო უფლების მიღებისათვის, მაგ. როცა ნატურალიზებულ მოქალაქეებს პასიური საარჩევნო უფლება შეზღუდული აქვთ. არის შემთხვევები, როდესაც მოქალაქეობასთან ერთად პირისთვის დადგენილია აღნიშნულ ქვეყანაში ცხოვრების გარკვეული სტაჟი.
ბინადრობის ცენზი
ბინადრობის ცენზი გულისხმობს იმას, რომ კანდიდატი გარკვეული დროის განმავლობაში საცხოვრისით უნდა იყოს დაკავშირებული შესაბამის ქვეყანასთან. ეს ცენზი არცთუ ისე ფართოდაა გავრცელებული, ზოგიერთი ქვეყნის ლიბერალური მიდგომა პრეზიდენტის არჩევნებისადმი საერთოდ გამორიცხავს მის არსებობას, ბინადრობის ცენზი უფრო მეტადაა გავრცელებული პოსტსოციალისტურ ქვეყნებში.
ასაკობრივი ცენზი
ასაკობრივი ცენზი ერთ-ერთი გავრცელებულია მსოფლიოში. აქტიურთან შედარებით, პასიური საარჩევნო უფლების რეალიზაციისას, როგორც წესი, გაცილებით მაღალი ასაკობრივი ზღვარი დგინდება. ეს ცენზი ძირითადად განისაზღვრება 35 ან 40 წლით, მაგრამ, მაგალითად იტალიაში 50 წლით.
პრეზიდენტის არჩევის წესი
თანამედროვე მსოფლიოს ქვეყნებში მოქმედებს პრეზიდენტის არჩევის პირდაპირი და არაპირდაპირი წესები.
პირდაპირი წესი
პირდაპირი წესით არჩევნებისას, ამომრჩევლები უშუალოდ, პირდაპირ აძლევენ ხმას მათთვის სასურველ კანდიდატს. პრეზიდენტის პირდაპირი არჩევნები ყველგან ეფუძნება საყოველთაობის, თანასწორობის და ფარულობის პრინციპებს. კონსტიტუციები პრეზიდენტის არჩევნებთან მიმართებაში ადგენენ მხოლოდ იმ ნორმებს, რომლებიც განსაზღვრავენ ძირითად პროცედურებს. არჩევნების წარმართვის თითოეული სამართლებრივი პროცედურა კი განისაზღვრება მიმდინარე კანონმდებლობით.
არაპირდაპირი არჩევნები
არაპირდაპირი არჩევნების ორი ნაირსახეობა არსებობს ირიბი და მრავალსაფეხურიანი.
ირიბი არჩევნები
არაპირდაპირი თუმცა საყოველთაო არჩევნების ერთ-ერთი ნაირსახეობაა, რომლის კლასიკური ნიმუშიც აშშ-ის პრეზიდენტის არჩევნებია. ამ საარჩევნო წესის თავისებურება ისაა, რომ ამომრჩეველთა კოლეგია ერთადერთი ფუნქციის განსახორციელებლად - პრეზიდენტის ასარჩევად იქმნება.
მრავალსაფეხურიანი სისტემა
პრეზიდენტის არაპირდაპირი არჩევის მრავალსაფეხურიან სისტემაში პრეზიდენტის არჩევა ხდება იმ პირთა მიერ, რომლებიც პირდაპირი წესით არჩეულნი არიან საკანონმდებლო და სხვა წარმომადგენლობით ორგანოში.
პრეზიდენტის უფლებამონაცვლეობა
პრეზიდენტის უფლებამონაცვლეობის საკითხის კონსტიტუციური რეგულირება მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ აქ ყალიბდება ის მექანიზმი, რამაც უნდა უზრუნველყოს სახელმწიფოს მეთაურის ინსტიტუტის უწყვეტობის პრინციპი. კონსტიტუციები გამოყოფენ პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულების ორ საფუძველს, როდესაც დგება პრეზიდენტის უფლებამონაცვლეობის აუცილებლობა.
პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტა
პრეზიდენტის მოვალეობის დროებით შესრულების მეორე საფუძველი, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, არის პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადამდელი შეწყვეტა. ეს შეიძლება გამოიხატოს გადადგომაში, გარდაცვალებაში, ან იმპიჩმენტის პროცედურის განხორციელებაში. საპრეზიდენტო რესპუბლიკის კლასიკურ სისტემაში აშშ-ში პრეზიდენტის თანამდებობაზე ვაკანსიის წარმოშობის შემთხვევაში გამორიცხულია რიგგარეშე არჩევნები და დარჩენილი ვადით პრეზიდენტის პოსტს ავტომატურად იკავებს ვიცე-პრეზიდენტი.
იმპიჩმენტი
რიგი ქვეყნების კონსტიტუციური კანონმდებლობით გათვალისწინებული უმაღლესი თანამდებობის პირების პასუხისგებაში მიცემის, კონსტიტუციის დარღვევისა და დანაშაულის ჩადენის ბრალდებით მათი საქმეების პარლამენტში სასამართლო განხილვის განსაკუთრებული წესი – პროცედურა. იმპიჩმენტი გათვალისწინებულია აშშ–ის, დიდი ბრიტანეთის, იაპონიის, რუსეთისა და სხვა ქვეყნების კანონმდებლობით. მაგალითად შეიძლება გამოდგეს იმპიჩმენტის საფრთხე, რომელიც აშშ–ის პრეზიდენტ რ. ნიქსონს ემუქრებოდა. 1974 წელს იგი ე.წ. „უოთერგეითის საქმის“ გამო თანამდებობიდან გადადგა.
აშშ-ს ისტორიაში წარმომადგენლობითმა პალატამ სულ რამდენიმე პრეზიდენტის მისამართით განახორციელა იმპიჩმენტის პროცედურა. უკანასკნელად ის 2019-2020 წლებში ტრამპის წინააღმდეგ გამოიყენეს, თუმცა წარუმატებლად. მხოლოდ იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყება უფლებამოსილების შეწყვეტისთვის საკმარისი არ არის.
1991 წლის 14 აპრილს კონსტიტუციური რეფორმა
1991 წლის 9 აპრილის დადგენილებით, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო წყობილების სრულყოფის, ქვეყნის სუვერენიტეტის, მოქალაქეთა უფლებების, თავისუფლებებისა და უშიშროების განმტკიცების მიზნით, საქართველოს რესპუბლიკაში დაწესდა პრეზიდენტის თანამდებობა. 1991 წლის 14 აპრილს საქართველოს უზენაესი საბჭოს სხდომაზე საქართველოს პრეზიდენტად აირჩიეს ზვიად გამსახურდია.
1990-1991 წლების მმართველობის ფორმის ანალიზი რთულია. გასათვალისწინებელია იმ პერიოდის არასრულყოფილი საკანონმდებლო ბაზა და პრეზიდენტის ინსტიტუტის ხანმოკლე არსებობა. 1991 წლის 14 აპრილს კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილებები გარკვეულ წარმოდგენას ქმნის პრეზიდენტის, მთავრობისა და საკანონმდებლო ორგანოს ურთიერთობების შესახებ. იმ პერიოდში საქართველო არ ყოფილა არც საპრეზიდენტო და არც საპარლამენტო მმართველობა. ის უფრო შერეულ მოდელს უახლოვდება.
1992 წლის „მცირე კონსტიტუცია“
პოლიტიკური ვნებათაღელვებისა და სამხედრო გადატრიალებების შემდეგ 1992 წლის 4 ნოემბერს პარლამენტის თავმჯდომარედ ედუარდ შევარდნაძე აირჩიეს, 6 ნოემბრის პარლამენტის დადგენილებით იგი გახდა საქართველოს სახელმწიფო მეთაური.30 ნიშანდობლივია, რომ ედუარდ შევარდნაძე (ერთდროულად ითავსებდა აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და საკანონმდებლო ხელისუფლების მეთაურის ფუნქციებს, რაც არაორდინალური მექანიზმია.
2010 წლის 15 ოქტომბერს განხორციელებული ცვლილებები
2004 წლის შემდეგ მეორე დიდი საკონსტიტუციო რეფორმა 2010 წელს განხორციელდა. 2010 წლის 15 ოქტომბრის კონსტიტუციური კანონპროექტის მიღება განპირობებული იყო სახელმწიფოებრივი მოწყობის ეფექტური საკონსტიტუციო მოდელის ჩამოყალიბების აუცილებლობით. ქვეყანა საპარლამენტო რესპუბლიკაზე ორიენტირებულ რეჟიმზე გადავიდა. კონსტიტუცია 2013 წლის მორიგი საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად არჩეული პრეზიდენტის მიერ ფიცის დადების მომენტიდან (2013 წლის 17 ნოემბერი) ამოქმედდა. ახალი კონსტიტუცია წარმოადგენდა შერეული მმართველობის მოდელს, სადაც საპარლამენტო მმართველობის ელემენტები ჭარბობდა.35 მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტი კვლავ პირდაპირი, საყოველთაო არჩევნების საშუალებით აირჩა, მას ფაქტობრივად ჩამოერთვა უფლებების დიდი ნაწილი, რაც მის წინამორბედს ჰქონდა და თითქმის ცერემონიალური ხასიათის მქონე ფიგურად გადაიქცა, რომელსაც შენარჩუნებული მაინც ჰქონდა გარკეეული უფლებები, მაგრამ მათი სუსტი გამოვლინებებით.
2017 წლის კონსტიტუციური რეფორმა
2017 წელს განხორციელებული ცვლილებები, რომლებიც ძალაში 2018 წელს საქართველოს მომდევნო პრეზიდენტის – სალომე ზურაბიშვილის მიერ ფიცის დადებისთანავე შევიდა ძალაში, საქართველო მთლიანად გადაიყვანა საპარლამენტო მმართველობის მოდელზე, რომელშიც პრეზიდენტი საკმაოდ სუსტი პოლიტიკური ფიგურაა. საქართველოს პრეზიდენტის ამჟამინდელ უფლებამოსილებებში, რომლებიც საქართველოს კონსტიტუციის 52-ე მუხლშია თავმოყრილი, ძირითადად ცერემონიალური ხასიათისაა და მნიშვნელოვანი საკითხების გადაწყვეტაში ის მთავრობის ნებართვას საჭიროებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ქუთბ შაჰი
ქუთბ შაჰი (ურდუ: سلطان قلی قطب شاه) — სულთანი ქული ქუთბ შაჰი, წარმოშობით თურქმანი ჰამადანიდან. ქუთბ შაჰის დინასტიის დამაარსებელი ინდოეთში. ჰოლკონდის სასულთნოს პირველი მმართველი. გარდაიცვალა 1543 წელს.
სუნიტი მაჰმადიანი ყარა-ყოიუნლუდან. ქული ქუთბი მე-16 საუკუნის დასაწყისში მოხვდა ნათესავებთან და მეგობრებთან ერთად დელიში. მოგვიანებით, გადაინაცვლა სამხრეთით დეკანში, სადაც ის ემსახურებოდა ბაჰმანის სულთანს. ბაჰმანის სასულთნოს დაშლის შემდეგ, მან მიიღო ქუთბ შაჰის ტიტული, შექმნა დამოუკიდებელი ჰოლკონდის სასულთნო და სათავე დაუდო ჰოლკონდის ქუთბ შაჰის დინასტიას.
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია კატეგორია:ინდოეთის მმართველები კატეგორია:ჰოლკონდა კატეგორია:ადამიანები ჰამადანიდან
ელგეტა
ელგეტა (Elgueta, Elgeta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ალტო-დევის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17 კმ². მოსახლეობა — 1131 კაცი (2020 წ.).
წილკანი (მხარე)
წილკანი საქართველოს ერთ-ერთი პირველი მხარეა, სადაც ქრისტიანული რელიგია გავრცელდა. ტრადიციის თანახმად, IV საუკუნის 30-იან წლებში ქართველთა განმანათლებელმა ნინომ წობენში სხვა მთიელებთან ერთად წილკნელებსაც მიაღებინა ქრისტიანობა. VI საუკუნეში წილკანში მოღვაწეობდა ისე წილკნელი, ერთ-ერთი 12 ასურელი მამათაგანი. წილკნის მხარე შედიოდა წილკნის საეპისკოპოსოში. მასში შედიოდა მუხრანი, ბაზალეთი, მთიულეთი, გუდამაყარი და ხევი. VIII-IX საუკუნეებში წილკანი ხან ქართლის, ხან კახეთის შემადგენლობაშია. მის მითვისებას ცდილობდნენ მუხრანის ერისთავები ძაგანისძეები. XI საუკუნეში ერისთავის ძმამ მოდესტომ წილკნის საეპისკოპოსოს ყმა-მამული მიიტაცა. დავით აღმაშენებელმა მოტაცებული მიწები კვლავ საეპისკოპოსოს დაუბრუნა. XI საუკუნის 60-იან წლებში ბაგრატ IV-მ წილკანთან დაამარცხა და გააქცია განძის ამირა ფადლონი. XVII-XVIII საუკუნეებში წილკანი თურქთა, ყიზილბაშთა და განსაკუთრებით ლეკთა თარეშმა დიდად დააზარალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
933
თარიღი უცნობია
*
მანუელ სალაზარ ი ბაკიხანო
მანუელ სალაზარ ი ბაკიხანო (Manuel Salazar y Baquíjano) — (დ. 24 ივლისი 1777, ლიმა, პერუ — გ. 7 ნოემბერი, 1850, იქვე) —  პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. 1827 წელს ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. წლების მანძილზე იყო ლიმის პრეფექტი და პერუს არმიის მთავარსარდალი.
ბიბლიოგრაფია
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1777 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1850
პალდო (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი პალდო შეიძლება აღნიშნავდეს:
Ochetellus epinotalis
Ochetellus epinotalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Ochetellus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Bursting Out
Bursting Out — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის 1978 წლის საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილია 1978 წლის საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას, მაგრამ ამა თუ იმ სიმღერის ჩაწერის თარიღი უცნობია. ალბომი აგრეთვე ცნობილია სახელწოდებებით Bursting Out: Jethro Tull Live, Bursting Out — Live და Live — Bursting Out.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1978 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Chrysalis Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები იენ ანდერსონის პროდიუსერობით
ლეო შერვაშიძე
ლეონიდე (ლეო) ალექსის ძე შერვაშიძე (დ. 16 ნოემბერი, 1910, პარიზი, — გ. 23 ივლისი, 2003, თბილისი) — ხელოვნების ისტორიკოსი, აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, აფხაზეთისა (1961) და საქართველოს (1983) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
დაიბადა იმხანად პარიზში მცხოვრები აფხაზი თავადის ოჯახში 1910 წელს. დაამთავრა თბილისის რკინიგზის სატრანსპორტო ინსტიტუტი (1945). 1948-1951 წლებში იყო ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის (ახლანდ. გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული კვლევითი ცენტრი) ასპირანტი, 1951 წლიდან — თანამშრომელი. 1957-1974 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აფხაზეთის ენის, ლიტერატურის და ისტორიის ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, ანთროპოლოგიისა და ხელოვნების განყოფილების გამგედ. საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი 1963 წლიდან.
შერვაშიძის სამეცნიერო კვლევის სფერო იყო ანტიკური და შუა საუკუნეების სახვითი ხელოვნება — ხელნაწერთა შემკულობა, მონუმენტური მხატვრობის ძეგლები, ქართული და აფხაზური ხელოვნება. მრავალი წელი მიუძღვნა ძველი ქალაქების — დიოსკურიისა და სებასტოპოლისის ნაშთების შესწავლას, მ. შ., არქეოლოგიურ კვლევა-ძიებას შავ ზღვაში. მუშაობდა აფხაზი და ქართველი წარჩინებულ გვარების გერბების მოძიება-აღდგენის საკითხებზე, შარვაშიძეთა გენეალოგიაზე. თავადაც ხატავდა, გამოფენებში მონაწილეობდა 1932 წლიდან. იყო არაერთი წიგნის ილუსტრატორი. შერვაშიძის ნამუშევრები დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმში, სოხუმის დ. გულიას სახელობის მუზეუმში. გარდაიცვალა 2003 წელს. ანდერძის თანახმად დაკრძალულია სოხუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:აფხაზი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:აფხაზი მხატვრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები ლეო
1894
თარიღი უცნობია
*