cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოკინავას კულტურა
დღესასწაულები
ოკინავა ცნობილია როგორც გართობის კუნძული, უამრავი ფესტივალითა და საოცარი წამროდგენებით. ტრადიციული ფესტივაბელი ასოცირებულია სპეციფიურ ოკინავას წელიწადის დროებთან, საზეიმო სამოსები და ტრადიციები ღრმადაა ფესვებგადგმული მვკიდრი მოსახლეობის წესჩვეულებანში. ჰაარი, რომელიც ტარდება ნაადრევად ზაფხულში, არის მეთევზეების ფესტივალი, გამომხატველი მადლიერებისა ზღვის მიმართ და ასევე სათხოვარი შინ მშვიდობით დაბრუნებისა უხვი ნადავლით. ოდონის ფესტივალამდე, ახალგაზრდები გამოწუობილნი ფერად-ფერად სამოსში ასრულებენ „ეისას“ ცეკვებს მძლავრი დასარტყამი ინსტურმენტების რიტმის აკომპანიმენტით. სოფელი ხანდახან ორ გუნდად, აღმოსაველთ და დასავლეთად იყოფა, რათა ერთამენთს სხვადასხვა თამაშებში შეეჯიბრონ შემოდგომაზე. ტრადიციული კულტურული ფესტივალები საუკეთესო გზაა ოკინავას სულის შესაცნობად. უამრავი ოკინავური ფესტივალთაგან ქვემოთ მოცემულია მათ შორის ყველაზე პოპულარულები.
კუმი ოდორი
მინი|380x380პქ|kumiodori
Kumi Odori არის ნარატიული სახის ტრადიციული ცეკვა, რომელიც წარმოიშვა, როგორც ფორმალური გასართობი ჩინელი დიპლომატებისთვის, რომლებიც იმყოფებოდნენ რიუკიუში(Ryūkyū). თავდაპირველად იგი შეიქმნა ცეკვის მინისტრ Tamagusuku Chôkun-ის მიერ 1719 წელს. იგი ვითარდებოდა და ყვაოდა 1879 წლამდე, სანამ არ განადგურდა რიუკიუს სამეფო(Kingdom of Ryûkyû). Kumi Odori განახლდა სამოცდაათიან წლებში და იაპონიის მთავრობის მიერ მიჩნეულია მნიშვნელოვან არამატერიალურ კულტურულ მემკვიდრეობად. სამეფოს განადგურების შემდეგ ცეკვის ამ სახეობამ დიდი პოპულარობა ჰპოვა არისტოკრატთა შორისაც. დროთა განმავლობაში Kumi Odori ხელმისაწვდომი გახდა ფართო პუბლიკისთვისაც. ისევე როგორც ტრადიციული იაპონური დრამა, ყველა როლი სრულდებოდა მამაკაცების მიერ, მაგრამ მეოცე საუკუნის ბოლოს ქალებსაც შეეძლოთ მონაწილეობის მიღება და თამაში როგორც ქალების როლისა ასევე ახალგარდა ვაჟების.
Kumi Odori-ში იგრძნობა ნოს(Noh) დიდი ზეგავლენა, იყოს ეს პატარა სცენა, მისი დიზაინი თუ პირველი პიესები. მიუხედავად ამისა ნოში მოქმედება ხდება როდესაც მთავარი პერსონაჟი იხსენებს წარსულს, ხოლო კუმი ოდორი ყურადღებას აქცევს აწმყოს. ასევე მისი ფუნდამენტალური ფილოსოფია დაფუძნებულია კონფუციანიზმზე და არა ბუდიზმზე, როგორც ეს ნოში გვხვდება. მსახიობები არ ატარებენ ნიღბებს, მაგრამ მათი სახის გამომეტყველება ნეიტრალურია, მაგრამ ისინი ემოციას გადმოგვცემენ თვალებით.
დღესდღეობით კუმი ოდორის მომავალი ბუნდოვანია, რადგან საშუალოდ მისი მსახიობი დაახლოებით 60 წლისაა და რთულია ახალი სისხლის მოზიდვა რადგან პროფესიონალები უკვე დაკავებულები არიან თავიანთი ცხოვრებით. მიუხედავად იმისა, რომ მსახიობთა რიცხვი შეიძლება გაიზარდოს, მათი მოტივაცია არ არის ისეთი, როგორიც იყო ძველად, რაც უთუო ზეგავლენას იქონიებს ხელოვნების ამ სახეობაზე.
ეისა
მინი|281x281პქ|eisa
ეისა არის ტრადიციული ცეკვა დიდი ისტორიით. იგი წარმოიშვა ხალხური სიმღერისგან, რომელსაც მღეროდნენ ასეულობით წლის წინ. ცეკვის სტილი გაავრცელეს ახალგაზრდების ჯგუფებმა, რომლებიც თავიანთი წინაპრების პატივსაცემად ცეკვავდნენ ქუჩებში.
ეისასთან დაკავშირებული სხვადასხვა სახეობის ღონისძიებები ტარდება ეგრეთ წოდებულ ეისას კვირის დროს, სადაც 10,000 ეისას მოცეკვავის აღლუმი არის მთავარი ღონისძიება. ახლის და ძველის საინტერესო შეხამებით, ეს აღლუმი არის ველური და ამაღელვებელი ცეკვების შეჯიბრება. აღლუმის ბოლოს იწყება დიდი ჯგუფური ცეკვა, რომლისთვისაც 1000 გამორჩეული მოცეკვავე ვარჯიშობდა ორი თვის განმავლობაში, რათა მათი მოძრაობები ყოფილიყო სინქრონიზირებული. ეს წარმოდგენა არის გრანდიოზული ფინალი ამ მასიური აღლუმისა.
ტოგიუ
მინი|togyu
ეს სპორტი დაიწყო მე-17 საუკუნეში, (თუმცა არსებობს ვარაუდი, რომ იგი აქამდეც არსებობდა) როდესაც ფერმერებმა დაიწყეს ხარების შეჯიბრება გართობის მიზნით. მიუხედავად იმისა, რომ Tōgyū-ს წარმოშობის ზუსტი დრო არ არის ცნობილი, ჩვენთვის ცნობილია, რომ ეს სპორტი ოკინავაში მეიძის ეპოქის(Meiji period) მეორე ნახევარში გახდა პოპულარული. შოვას ეპოქის დროს, Tōgyū-ს პოპულარობა კიდევ უფრო დიდი იყო. სოფლის მოსახლეობას ეკრძალებოდა ხარების ორთაბრძოლის ჩატარება, რადგან ისინი ზედმეტად დიდ დროს ატარებდნენ მათ ყურებაში და აღარ მუშაობდნენ.
1950-1960 წლებში ჩამოყალიბდნენ კონფერენციები რომლების ორგანიზირებას უწევდნენ ამ ღონისძიებებს. 1965 წელს პოპულარობამ ახალ პიკს მიაღწია, როდესაც ერთ-ერთმა ასეთმა ღონისძიებამ 10,000 მაყურებელი მოიზიდა.
იტომან ჰაარი
იტომან ჰაარი ტარდება ყოველ წელს 4 მაისს ქალაქ იტომანში, სადაც მეთევზეობა მთავარი ინდუსტრიაა. საოცარი ხუთასწლიანი ინსტორიის მატარებელი ტურნირი, ხასიათდება ენთუზიაზმით გამსჭვალული გულშემატკივრების მწვავე ყიჟინით. ეს არის ყველაზე გადატვირთული პერიოდი კუნძლზე. ამ დროს ტარდება ოჯიმას ზღვის ღმერთის ფესტივალი. ფესტივალის მთავარი მოველნაა ოჯიმა ჰარი, ანუ ტრადიციული დრაკონის ნავების ბრბოლა. სულ ტარდება შვიდი განსხვავებული ბრბოლა, მათ შორის გამორჩეულია მესამე ნაგარებუნე და მეექვსე ცნობილი როგორც კუნკერაში  ნაგარებუნეს ბრბოლის დროს ნიჩბოსნები ხტებიან წყალში ხიდიდან და მიცურდებიან თავიანთ ნავებამდე და შემდეგ იწყებენ ბრბოლაში ჩაბმას. კუნკერაში გულისხმმობს რომ ნავები განზრახ, წინასწარ ამობრუნებულ მდგომარეობაში არის, მხოლოდ მასი გასწორების შემდეგ შეუძლიატ ნიჩბოსნებს ბრბოლაში ჩართვა. ზემოთ აღნიშნული ბრბოლები განსაკუთრებით თვალწარმტაცი სანახოაბაა და კარგად გამოხატავენ ოკინავას ხასიათს.
10,000 ეისას ცეკვის აღლუმი ამ ფესტივალის განვამვლობაში, კოკუსაის ქუჩა , ქალაქი ნაჰა , გადატვირთულია ბევრი ეისას გუნდებით მთელი კუნძულიდან. აღლუმი შედგება მრავალფეროვანი წარმოდგენებისაგან, მოიცავს რა, ტრადიციულ და ორიგინალურ ეისას ცეკვებს. გადახდის შემთხვევაში მსურველებს ნება ეძლევათ იცეკვნო ეისას აღლუმზე, თუკი გადახდას წინასწარ მოახერხებთ და ორი თვე მოემზადებით ნება გეძლევათ მონაწილეობა უშუალოდ არლუმში მიიღოთ.
მანათობელი მშვიდობის სვეტები
23 ივნისი არის მემორიალური დღე, დღე იმისათვის რომ პატივი მიაგონ ოკინავას ომში დაცემულ გმირებს და ილოცონ ხანგრძლივი მშვიდობისათვის. მშვიდობის მემორიალურ პარკში, რომელიც მდებარეობს მაბუნის გორაკთან იტომანში ,სადაც ომის უკანასკნელი ბრძოლა გაიმართა, ხუთ კაშკაშა შუქურას, რომელთაც უწოდებენ მანათობელ მშვიდობის სვეტებს, რთავენ და მათ სხივებს უშვებენ ღამის ცაში მემორიალურ დღეს. შუქურები სამხედრო დაზვერვისთვის არის შექმნილი. დღეისათვის ეს შუქურები წარმოადგენს მძლავრ კაშკაშა სხივს, რომლებზეც ხალხი ლოცულობს მშვიდობისათვის, მათი დანახვა შესაძლებელია ისეთი შორი ადგილიდან როგორიც ქვემოუბანი ნაჰაა. სხივები გადასცემს ხსოვნას მოამვალ თაობას და გაფრთხილებას, რომ მსგავსი ომი თავიდან აიცილონ.
სრულიად ოკინავას ეისას ფესტივალი/ორიონის ლუდის ფესტივალი
ოკიავაში ჩატარებულ ეისას ყოველწლიურ ღონისძიებებს შორის ყველაზე დიდი სრულიად ოკინავას ეისას ფესტივალია,სადაც  ახალგაზრდებისაგან შემდარი ეისას  ჯგუფები კუნძულის ყველა მხრიდან იკრიბებიან საკუთარი ცეკვების წარმოსადგენად. ადგილობრივი ახალგაზრდული ჯგუფები რეპეტიციებს ჯერ კიდევ ზაფხულის დასაწყისიდან გადიან,ხოლო ფესტივალის დღეს კი ახალგაზრდა თუ ხანში შესული ოკაველები,მიუხედავად ასაკისა,ერთიანდები რათა გადმოსცენ კუნძულის სულისკვეთება. ფესტივალზე დასწრება უფასოა გარდა მთავარი ტრიბუნისა,სადაც მთავარი ღონისძიებები ტარდება.იქვე იმართება ორიონის ლუდის ფესტივალი,სადაც შესაძლებელია ზაფხულის გრძელი ღამით დატკბობა საუკეთესო ლუდთან ერთად. ყველა ასაკის ადამიანი ჩადის ოკიავაში რათა ისიამოვნოს ორიონის ლუდის ფესტივალით.ადგილობრივი შემსრულებლებისაგან შემდგარი კონცერტები და საოცარი ფეიერვერკი ფესტივალის გრანდიოზული დასასრულია.
ანგამა
ანგამა (ივლისის 13-15 რიცხვებში მთვარის კალენდრით, მდებარეობა : შურიჯოს სასახლის პაკში / კოკუსაის ქუჩა ქალაქი ნაჰა ). ცნობილი როგორც უდიდესი ჰაარი ოკინავაზე, ნაჰა ჰაარი არის გამორჩეული და მეტად სიმბოლური დღესასწაული იაპონიის ოქროს კვირაში. ჰაარის ბრბოლები ტარდება ფესტივალის პირველ და მესამე დღეს. სტუმრებს აქვთ საშუალება გაერთონ დრაგონის ნავზე გასეირნებით მეორე დღეს, როდესაც ბრბოლები არარის დადგმული, ეს ის დროა როცა უგან ჰაარისა და ჰონ ჰაარისათვისაა განკუთვნილი მესამე დღე. მუსიკალური კონცერტები, ფოკლორული პერფორმანსები და შუშხუნები გაართობენ მნახველებს მთელი სამი დღე. დღესასწაულს ესწრება ორასი ათასზე მეტი მნახველი ყოველ წელს, მათ რიგებშია ტურისტების დიდი რიცხვი კონტინენტიდან, იაპონიიდან და უცხოეთიდან.
პანტუ
პანტუ (მთვარის კალენდრის სექტემბერი) მდებარეობა  ( Hirara Shimajiri ). პანტუ ესარის რელიგიურ/ანიმისტური დღესასწაული, რომელსაც ადგილობრივი მაცხოვრებლები ატარებდენ უკვე მრავალი საუკუნეა , რათა დააფრთხონ , განდევნონ ავი სულები და ილოცონ კეთილდღეობასა და ჯანმრთელობისთვის. მთვარის კალენდრით ჩვეულება გრძელდება ნაადრევი სექტემბრის სამი დღის განვამვლობაში. ადგილობრივი მოსახლეობა იღებავს მთელ სხეულს ტალახით და იმოსება ფოთლებითა და სათანადოდ გამოთლილი, მრუდხაზიანი, ფორმის ნიღბებით რათა დაემსგავსონ პანტუს, ბუნებრივი ღმერთები ქუჩებშ დააბიჯებენ, რათა ხალხი ტალახით დალოცონ, განსაკუთრებით ლოცავენ ახალშობილებს და ხალხს ვინც სახლები ახლახან, რამდენიმე წელია ააშენეს. პანტუ ხადნახან მისდევს იმ ხალხს ვისაც თავის არიდება სურს გატალახიანებისაგან, ხშირად ბავშვების ტირილის მიზეზადაც ევლინებიან. ტალახი რომელსაც დღესასწაულისათვის იყენებენ მოაქვთ ადგილობრივი წმინდა ჭიდან, და ითვლება რომ იღბლის მომტანია თუ წაუსმევენ ადამიანს ან სახლს.
ფესტივალი ნაჰა
კვირა დღეს, ოქტომბერის მეორე ორშაბათამდე. (იაპონიის ნაციონალური ჯანმრთელობისა და სპორტის დღე). ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ნაჰას ფესტივალი, რომელიც გრძელდება სამ დღეზე მეტს უქმეებზე ნაადრევ ოქტომერში. ყველა ნაჰას მაცხოვრებელი განსჭვალულია სადღესასწაულო სულით და მზადაა აღნიშვნისათვის. პირველ დღეს კოკუსაის ქუჩაზე იმართება აღლუმი რომელიც მოიცავს ტრადიციულ ხალხურ სიმღერებს მუსიკასა და წარმოდგენებს, ასევე ცოცხალი სასცენო დადგმები ონოიამას პარკში აეროპორტთან ახლოს დაახლოებით საღამოს რვა საათზე. დღესასწაულს აფორმებენ შუშხუნებით. ნაჰას დიდებული Tug-Of-War რომელიც არის მთავარი მოვლენა დღესასწაულისა ტარდება კვირას, მეორე დღეს სამდღიანი ფესტივალისა.
შუჯიროს სასახლის ფესტივალი
ისტორიული შურის ციხე,რომელიც დაანგრიეს ოკინავას ბრძოლის დროს 1945 წელს და შემდეგ აღადგინეს და პირვანდელი სპეციფიკური სახე დაუბრუნეს, მასპინძლობს ამ ისტორიული ფესტივალს და მიმდინარე მოვლენებს პარასკევს და შაბათს,საზეიმო უქმეები მოიცავს როგორც ტრადიციულ, ასევე საშემსრულებლო ხელოვნების კვირას. შურის ციხე ქვემო ეზო ხდება სპეციალურად მოწყობილი ზონა  საოცარი დადგმებისათვის. ფესტივალი, სთავაზობს რიუკიუს კლასიკური ცეკვების პარასკევს, და შემდეგ კვლავ განმეორებით პროგრამას შაბათს. არსებობს ასევე რიუკიული მუსიკალური კონცერტი პარასკევს საღამოს და კიდევ ერთხელ, შაბათს დილით. საზეიმო ღონისძიებები შაბათს დილიდან იწყება და  ჩინური დესპანისა და თანამდებობის პირთა მსვლელობას მოიცავს. მსვლელობა ხდება სხვადასხვა კარიბჭების გარშებო გარშემო შურის ციხისა. ცერეომიით გარედან დატკბობა უფასოა, ხოლო შოდა ეზოდან თვალყურის დევნება მსურველთათვის გადასახადს მოითხოვს.
შედეგი ფესტივალი სანახაობრივი რიუკიუს დინასტიური აღლუმი არის. 1500-ზე მეტი მონაწილე აღლუმშია ჩართული, ქვემოთ ნაჰას ცნობილ კოკუსაის ქუჩაზე, ფერად და ლამაზ კოსტიუმებში გამოწყობილნი. აღლუმი ასევე იძლევ შესაძლებლობას, რომ ღირსეული მეფე რიუკიუსა და მისი ელეგანტური დედოფალი იხილოთ. ეს ნაწილი ნაჰას ფესტივალისა უფრო მეტია ვიდრე უბრალოდ შანსი ადგილობრივებს, რომ ლამაზად გამოწეყონ ,ეს არის მკვდრეთით აღგონა აყვავებული რიუკიუს დინასტიისა და  ყოველი მისი ბრწყინვალებისა !
შუჯიროს სასახლის ბაღის საახალწლო აღნიშვნა
ეს ცერემონია არის ხელახალი გამეორება ჩაჰაიოშიკის (ახალი წლის ცერემონიის), იგი მოციავს ლოცვას რიუკიუს სამეფოს აყვავებისათვის. იგი ტარდება ახალი წლის პირველი დღის დილით. მნახ ველებს სთავაზობენ შესანიშნავ ლიქიორს ან ჩაის დღეგრძელობისა და ბედნიერებისათვის წლის განმავლობაში. ასევე ტარდება რიუკიული ცეკვები და ტრადიციული წარმოდგენები დემონსტრირებას, ახდენენ კლასიკური ცეკვებისა და ტრადიციული საშემსრულებლო ხელოვნების, ეს ღონისძიება არის ხელახლი განმეორება მდიდრული ეროვნული ბანკეტისა რომელიც იმართება, დღის განმავლობაში , რიუკიუს სამეფოს მიერ რათა შეეგებონ  ჩინელ ელჩებს ოკინავაში , რომლებიც დაღცებიან იქ ოთხი ან რვა თვის განმავლობაში. შუჯიროს სასახლე, განსაკუთრებით სეოდენი ნათდება ღამით და საოცარ სანახაობას წარმოადგენს
ოკინაველების ცხოვრების სტილი
ოკინავა იაპონიის პროვინციაა, იგი დაშორებულია იაპონიის სხვა კუნძულებისგან და აქ აქ მცხოვრები ხალხი განსხვავდებიან სხვებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ ერთი ერია კულტურული სხვაობაა დაფიქსირებული. კერძით კი მათი ცხოვრების სტილი ძალზე განსხვავდება. ეს კულტურული სხვაობა ბუნებრივი ბარიერის მეშვეობით წარმოიშვა. კერძოდ კი დიდი წყლის სივრცის გამო. ოკინავას მაცხოვრებლები ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ხალხია მსოფლიოში, ვინაიდან აქ სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა საკმაოდ მაღალი დონეა დაფიქსირებული მაგალითად მამაკაცების საშუალო სიცოცხლის ხანგრძლივობა 79 წელს შეადგენს ხოლო ქალებში ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო მაღალია და იგი საშუალოდ 87 წელს შეადგენს. აგრეთვე ოკინავაში 100 წელზე ზევით მცხოვრები ხალხის ყველაზე მაღალი რიცხვია დაფიქსირებული. აგრეთვე ეს ასაკიანი მაცხოვრებლები საკმაოდ აქტიურ ცხოვრებას ეწევიან. გულსისხლძარღვთა დაავადებები, რომელიც მსოფლიოში სიკვდილიანობის პირველი მიზეზია ამ რეგიონში საკმაოდ დაბალია. მათ კულტურაში გვხვდება ერთი წესჩვეულება, რომლის სახელწოდებაც არის „kajimaya“. ეს წესჩვეულება მდგომარეობს შემდეგში: როდესაც ოკინაველს შეუსრულდება 96 წელი მას დასვავენ ეტლში და მისი ასაკის აღსანიშნავად გალაქში ატარებენ. მათი ცხოვრების სტილიდან და ხანგრძლივ ასაკამდე ცხოვრებიდან გამომდინარე ოკინავამ ბევრი მეცნიერის ყურადღება მიიპყრო. თავიდან მათ ხანგრძლივ ცხოვრების უნარს გენეტიკას აბრალებდნენ და გარკვეულწილად სწორიც არის ვინაიდან გენეტიკას აქვს ყველაე დიდი გვლენა ჩვენს „ბიოლოგიურ საათზე“ მაგრამ შემდეგ აღმოაჩინეს, რომ ოკინავადან ბრაზილიაში წასული ემიგრანტების სიცოცხლის საშუალო ასაკი 12 - 16  წლით უფრო დაბალი იყო. აღმოჩნდა, რომ გარემოფაქტორები უფრო მნიშვნელოვანია ვიდრე გენეტიკური ფაქტორი. კი მაგრამ თუ გენეტიკა არა მაშინ რა არის ოკინაველების ხანგრძლივი სიცოცხლის მიზეზი? პასუხი მათ ცხოვრების სტილში უნდა ვეძებოთ. თავად ოკინაველებს, რომ კითხოთ მათთვის ორი რამ არის მნიშვნელოვანი-კვების კულტურა და ფიზიკური აქტივობა. კვებაცს რაც შეეხება მსოფლიოში ცნობილია ოკინავას დიეტა, რომლის მთავარი პრინციპიც ზომიერ ჭამაზეა დაფუძნებული. ოკინაველებს ამასთან დაკავშირებით გამონათქვამც აქვთ „Hara hachi bu“. „Hara“- ჩვენს სხეულს ნიშნავს ხოლო „ hachi bu“- 80% საერთო ჯამში კი ნიშნავს, რომ არ არის საჭირო გაძღომა ყოველთვის მცირე „ადგილი“ უნდა დაიტოვოთ. ხოლო მათ ფიზიკურ აქტივობას რაც შეეხება ოკინავა ოთხივე მხრიდან წყლით არის შემოსაზღვრული და აქ საკმაოდ პოპულარულია ნაოსნობა. მათ დღესასწაულიც კი აქვთ „Naha Haarii“, რომელიც ნაოსნობასთან არის დაკავშირებული. აგრეთვე ოკინავა კარატეს სამშობლოა და ბევრი ადგილობრივი მაცხოვრებლი არის ამ სპორტის სახეობით დაკავებული.
ოკინავას დიეტა
მინი|მარცხნივ|439x439პქ
ტრადიციული ოკინავას დიეტის დღიური პორცია შედგება საშუალოდ 30% ბოსტნეულსგან. იაპონური საკვები უმეტესწილად დიდი რაოდენობის ბრინჯს შეიცავს, მაგრამ ოკინავა განსხვავდება მათგან და აქ ბრინჯის მოხმარების საკმაოდ დაბალი მაჩვენებელია. ბრინჯის ადგილს იკავებს ოკინავური ტკბილი კარტოფილი. ოკინავური დიეტა შეიცავს 30 % შაქარს და 15 % ხორბალს საშუალო იაპონური რაციონიდან. ტრადიციული დიეტა აგრეთვე შეიცავს მცირე რაოდენობის ზღვის პროდუქტებს, კერძოდ დიდი ყურადღება ექცევა თევზს. ( თევზის ნახევარ პორციაზე ნაკლები დღეში) აგრეთვე სოიოს და ლობიოს კულტურების მოხმარების მაღალი მაჩვენებელია. (ესენი საშუალოდ დღიური პორციის 6 % შეადგენენ). საკმაოდ ფასობს ღორის ხორცი. ოკინავაში იაპონიის სხვა რეგიონებთან შედარეით უფრო დმაღალია კალცის და რკინის მოხმარება, აგრეთვე ვიტამინების: А, В1, В2, С, სამაგიეროდ ნახშირწყლების და მარილის მოხმარების დონით ჩამოუვარდება სხვა რეგიონებს. მათმა კვების კულტურამ დიდი ცვლილება განიცადა მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში. კერძოდ კი მე-20 საუკუნის დასაწყისში მათი დღიური რაციონის დაახლოებით 1 % შეადგენდა ცხოველური წარმოშობის ბროდუქტები. რძის გამოყენება არ იყო დაფიქსირებული. ხოლო მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყეს ცხოველური პროდუქტებით შედარებით აქტიური კვება. წლიურად ღორის ხორცის მოხმარება ერთ სულ მოსახლეზე ოკინავაში უფრო მეტია ვიდრე იაპონიაში საშუალო მაჩვენებელი. 1980 წელს საშუალო მაჩვენებელი ერთ სულ მოსახლეზე შეადგენდა 7,9 კგ რომელიც დაახლოებით 50 % უფრო მაღალი იყო ვიდრე საშუალო იაპონური მაჩვენებელი. „CIRCA“ მაჩვენებლით ოკინავას მოსახლეობა უფრო ნაკლებ კალორიას მოიხმარდა 1950 წელს. ოკინავაზე საშუალოდ 1785 კალორია ხოლო იაპონიაში 2068 კალორია, უფრო ნაკლები ცხიმები (4,8% - 8%), აგრეთვე როგორც ზევით აღნიშნულ იქნა ნაკლები ბრინჯი ( 154 გრამი 328 გრამის წინააღმდეგ), ხორბალზეც იგივე სიტუაციაა ( 38 გრამი ოკინავაში და 153 გრამი იაპონიის საშუალო მაჩვენებელი ), აგრეთვე შაქრის მოხმარება თითქმის სამჯერ უფრო დაბალი იყო, სამაგიეროდ ლობიოს კულტურას უფრო დიდი რაოდენობით იყენებდნენ დაახლოებით 16 გრამით მეტს. უფრო ნაკლები თევზი. აგრეთვე გაცილებით ნაკლებ ცხოველურ პროდუქტებს გარდა ღორისა. რძეს თითქმის არ სვავდნენ რაც შეეხება მათთვის ბრინჯის ჩამნაცვლებელ პროდუქტს, ტკბილ კარტოფილს ოკინავაში მისი მოხმარება 849 გრამს შეადგენდა ხოლო საშუალო იაპონური მაჩვენებელი 66 გრამს. უფრო ნაკლები ხილი დაახლოებით 5 ჯერ ნაკლები. კვების ეს მეთოდი არ იყო გავრცელებული იაპონიის სხვა რეგიონებში 1960 წლამდე. დროთა განმავლობაში ოკინავას დიეტა გადადის სხვადასხვა რეგიონებში და ერწყმის მათ კვების კულტურას.
კარატე
მინი ყველას არ იცის, რომ ოკინავა არისა კარატეს სამშობლო. საუკუნეების მანძილზე ეს საბრძოლო ხელოვნება ისწავლებოდა და ვითარდებოდა მთელი ერის მიერ, რომლებიც ცხოვრობდნენ იარაღის აკრძალვის პერიოდში. XII საუკუნეში, როდესაც მინამოტოს ჯარებთან, უკანასკნელ ბრძოლაში დარბეული ტაირის სამურაების რაზმები უწესრიგოდ მიდიოდნენ სამხრეთისაკენ, ბევრი გადავიდა ოკინავაზე და გააცნო ადგილობრივ მცხოვრებთ სამხედრო ხელოვნება. ოკინავას მოსახლეობა, რომელსაც ეთნიკურად იაპონელებისაკენ ჰქონდა მიდრეკილება და იაპონური ენის რიუკიუს კილოკავზე ლაპარაკობდა, მრავალი საუკუნის განმავლობაში იცავდა თავისი პატარა სახელმწიფოს დამოუკიდებლობას, მაგრამ 1372 წელს რიუკიუს მეფე საცუდომ აღიარა ჩინეთის ქვეშემდოვრობა. ამავე წელს აქტის ხელმოწერისთანავე, კუნძულის დედაქალაქ ნახუში ჩამოვიდა ჩინელ კოლონისტთა საგანგებო მისია, რომელსაც დავალებული ჰქონდა ადგილობრივ მცხოვრებლებში გაევრცელებინა სხვადასხვა ხელობათა ცოდნა. 1392 წლიდან ჩინეთის კოლონია დაფუძნდა. თუმცა ჩინეთის სათვისტომო განცალკევებით ცხოვრობდა, სწორედ იქიდან გამოჟონა ხალხში ცნობებმა კემპოს შესახებ. თანამედროვე კარატეს ტერმინთა უმეტესობა ძველი ჩინურისგან წარმოდგება. სამწუხაროდ, XVIII საუკუნემდე წერილობით წყაროებში არ შემორჩენილა ცნობები ოკინავას კარატეს შესახებ. ცნობილია მხოლოდ, მისი არსებობა. XVII საუკუნის დასაწყისმა ოკინავას ხალხი მკაცრი გამოცდის წინაშე დააყენა. მას შემდეგ, რაც რიუკიუს სამეფომ უარი თქვა კორეაში ტოიოტომი ჰიდეიოშის შეჭრის მხარდაჭერაზე იაპონიას მიეცა არქიპელაგზე თავდასხმის ფორმალური მიზეზი. თავდასხმა განახორციელა შიმაძუს კლანის სამი ათასმა სამურაიმ. კუნძულის უიარაღო მოსახლეობა თითქმის არ უწევდა წინააღმდეგობას, ხოლო ნაჰის გარნიზონის პატარა რაზმი, შია მეიას მეთაურობით, წინააღმდეგობა ვერ გაუწიეს. ოკინავა გახდა იაპონიის იმპერიის პროტექტორატი. კარგად შეიარაღებული არმიისათვის წინააღმდეგობის გაწევა გლეხებს არ შეეძლოთ, მაგრამ რამდენიმე გათავხედებული მოძალადის ერთობლივად მოგერიებისათვის, კემპოს ორი-სამი ოსტატიც საკმარისი იყო. ოკინავას მოსახლეობამ დაიწყო საიდუმლო საზოგადოებებში გაერთიანება და სოფლებსა და დაბებში თავდაცვის კავშირების შექმნა. მაგრამ კემპოს გავრცელების ცენტრები მაინც დიდი ქალაქები იყო. რიუკიუს კუნძულებზე კემპოს მაშინ უბრალოდ ეწოდებოდა ოკინავა-ტე. მთელი XVII საუკუნის განმავლობაში ტე-ს სკოლები მოქმედებდა ძალიან გასაიდუმლოებულად. ყველა მოსწავლე სისხლზე დებდა ფიცს, რომ შეინახავდა საიდუმლოს. ოკინაველებს სამურაებთან გამკლავება ძალიან უჭირდათ, ვინაიდან ისინი თავიანთი საქმის ოსტატები იყვნენ. მაშინ შეიქმნა „ერთი დარტყმით დაგდება“ (იკენ ჰისაცუ). განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა ხელებისა და ფეხების გამოწრთობას, რადგან ჯავშნისა და სამურაის მუზარადის გაპობა, მხოლოდ ჭეშმარიტად ფოლადივით ძლიერ ხელს თუ შეეძლო. მომზადებისას, ძირითადად გამოიყენებოდა ძველი ჩინური მეთოდები, თუმცა მათ ბევრი ახალიც დაემატა. მაგალითად, თითების გასამაგრებლად მოსწავლე ვედროში ყრიდა ლობიოს და გულმოდგინედ, დღეში რამდენიმე ათასჯერ თხრიდა ამ ვედროში მოკუმულ და გაშლილ თითებს, სანამ ფრჩხილებიდან სისხლი არ წასკდებოდა. მას, ტკივილის მიუხედავად, უნდა გაეგრძელებინა ვარჯიშები კვირაობით და თვეეობით, სანამ თითების დაბოლოებანი არ დაკარგავდა მგრძნობიარობას და რქოვანი არ გახდებოდა. XX საუკუნემდე სიტყვა კარატე იწერებოდა ორი იეროგლიფით: კარა სიტყვასიტყვით ნიშნავს– „დიდი ჩინეთი“ და ტე – „ხელი“. სიტყვა ტე ადრეც გამოიყენებოდა „ხელჩართული ბრძოლის“ მნიშვნელობით.
არქიტექტურა
ოკინავას არქიტექტურაში იგრძნობა ჩინური, იაპონური და აზიის სამხრეთ-აღმოსავლური ნაწილის ზეგავლენა. ნარინჯისფერში გადამავალი წითელი კრამიტი და თეთრი ოკინავური კირქვა, რომელიც გამოყენებულია კედლებში, ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მახასიათებელია აქაური არქიტექტურისთვის.მინი|მარცხნივ|333x333პქ
ოკინავური არქიტექტურა ინტენსიურად იყენებს ქვის წყობას იქნება ეს საცხოვრებელი სახლები, ციხესიმაგრეების კედლები თუ ქვის ხიდები. მიუხედავად იმისა, რომ ქვების წყობის სტილი მსგავსია იაპონიაში გამოყენებულისა, ქვების ოკინავური წყობა ხშირად იყენებს ადგილობრივ თეთრ კირქვას, რის გამოც შედეგი განსხვავდება იაპონიის სხვა ნაწილებში აგებული შენობებისგან. ციხესიმაგრეების კარიბჭეებსა და ხიდებში გამოყენებულია თაღები. ოკინავური თაღები განსხვავდება ევროპული სტილისგან ერთი დიდი ფაქტორით, აქ გრძელი ქვები სიმრუდის პარალელურად არის დალაგებული, როდესაც დასავლურ სტილში ისინი თაღის პერპენდიკულარულად არიან განლაგებული. ოკინავური სახლები ხშირად აშენებულია სტილში სახელად nuchijaa(貫木屋). ამ სტილში გვხვდება ერთსართულიანი სახლები, რომლების სტრუქტურაც აშენებულია ხისგან, რომელიც გარშემორტყმულია თეთრი კირქვით და აქვთ წითელი კრამიტის სახურავები. კედლების სექციები დატოვებულია ღიად ჰაერის სამოძრაოდ, მაგრამ ეს ღია სექცია დაფარულია ქვით რომელსაც ეძახიან hinpun-ს, რადგან ოჯახს ჰქონდეს დაცული პირადი სივრცე. ასევე ამბობენ, რომ ეს ქვა იცავს სახლს ბოროტი სულებისგან. რიუკიუს სამეფოს დროს წითელი კრამიტის სახურავები დაშვებული იყო მხოლოდ არისტოკრატებისთვის. ეს კანონი მხოლოდ მეიძის ეპოქაში(Meiji period) გაუქმდა, რის შედეგადაც არისტოკრატული სტილის სახლები უფრო გავრცელებული გახდა. სწორედ ასეთი ნაგებობები არის ოკინავას არქიტექტურისთვის იკონური. თვითონ სახლი, როგორც იაპონური, ამაღლებულულია მიწის ზედაპირიდან და დგას ხის კოლონებზე. ოთახების უმეტესობა, თუ არა ყველა ოთახი ერთმანეთისგან გამოყოფილია მოძრავი პანელებით. მათ უმეტესობას სახლის გასაგრილებლად ტოვებენ ღიად. ვერანდა, რომელიც მიუყვება სახლის წინა ნაწილს, ქმნის სასიამოვნო დასასვენებელ ადგილს. სოფელში მდებარე სახლებს შეიდზლება ჰქონდეთ სხვადასხვა მიშენებები ან დამატებითი სივრცეები შენობის შიგნით. სახლის ინტერიერი ძირითადად შედგება ოთხი ან ხუთი ოთახისა და სამზარეულოსგან. აქაც, ისევე როგორც ტრადიციულ იაპონურ სახლებში, სამზარეულოს იატაკი არ აქვს და განთავსებულია პირდაპირ მიწაზე. ხანდახან გვხვდება დამატებითი შენობა სახელად asagi ან mae no ie, რომელსაც აქვს ოჯახის უფროსი წევრის სახლის დანიშნულება. ასეთი შენობა შეიძლება გამოიყენებოდეს სხვა ოჯახის ან სტუმრების დასაბინავებლადაც.
ვილკე-ჩიკოს რაიონი
ვილკე-ჩიკოს რაიონი (Distrito de Vilque Chico) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის უანკანეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 825 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 750 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 499.38 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკანეს პროვინციის რაიონები
ავანი (სოფელი)
ავანი (Ավան) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 680 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 963 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 29.24 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ერტინგენი
ერტინგენი (Ertingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 37,74 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 5 352 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ურცი (მთა)
ურცი (Ուրծ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს არარატის პროვინციაში, სოფელ ლანჯარის სამხრეთ-დასავლეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2446 მეტრია და წარმოადგენს ურცის ქედის უმაღლეს მწვერვალს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
აკაიაკა
აკაიაკა (Acaiaca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 920 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.47 კმ²-ზე. ფართობი 101 886 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ყადირ შერვაშიძე
ყადირ შერვაშიძე (დ. 29 ივნისი, 1887, ქედა, ბათუმის ოლქი — გ. 8 მაისი, 1919) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ყადირ შერვაშიძე დაიბადა 1887 წლის 29 ივნისს, ბათუმის ოლქის სოფელ ქედაში. დაამთავრა ტფილისის კლასიკური გიმნაზია 1909 წელს.
1897-1899 წწ. სწავლობდა ბათუმის ვაჟთა გიმნაზიის მოსამზადებელ განყოფილებაში. 1905 წლის რევოლუციის დროს ბათუმში აქტიურად მონაწილეობდა მოსწავლეთა გამოსვლებში, რის გამოც სხვებთან ერთად დააპატიმრეს და გიმნაზიიდან "მგლის ბილეთით" გარიცხეს. 1909 წელს ჩაირიცხა დორპატის (იურიევის, ტარტუს) უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე; იყო ქართველ სტუდენტთა სათვისტომოს წევრი, მონაწილეობდა სტუდენტთა მოძრაობაში, რის გამოც 1910 წელს დააპატიმრეს და სახელმწიფო სტიპენდია გაუუქმეს. 1916 წლიდან მუშაობდა "ავადმყოფ და დაჭრილ მებრძოლთა დახმარების სრულიად რუსეთის ერობათა კავშირის" რწმუნებულად ბათუმში. 1917 წლის თებერვალში გახდა ბათუმში დაარსებული "ქართველ მუსლიმთა კომიტეტის წევრი". 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაინიშნა ამიერკავკასიის ერობათა რწმუნებულად ბათუმის ოლქში. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. დაჯილდოვდა ქართული ლეგიონის თამარ მეფის ორდენით. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ გერმანიაში გაგზავნილი დელეგაციის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები ყადირ
იასის ჟუდეცი
იასის ჟუდეცი (Judeţul Iaşi) — ჟუდეცი აღმოსავლეთ რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში. ტერიტორია გაშლილია დაბლობზე. ფართობი 5476 კმ², მოსახლეობა 723 553 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი იასი. დასავლეთით ესაზღვრება ნიამცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით — ბოტოშანისა და სუჩავის ჟუდეცები, სამხრეთით — ვასლუის ჟუდეცი, აღმოსავლეთით — მოლდოვის უნგენის რაიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
ნოვა-პოტრეირინია
ნოვა-პოტრეირინია (Nova Porteirinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 398 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 61.17 კმ²-ზე. ფართობი 120 943 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Smell the Roses
„Smell the Roses“ — ინგლისელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსი სიმღერა. იგი არის რიგით მეცხრე კომპოზიცია მის მეოთხე სტუდიურ სოლო-ალბომზე Is This the Life We Really Want?. გამოვიდა 2017 წლის 10 აპრილს, ხოლო ალბომზე – 2 ივნისს, ლეიბლზე Columbia Records.
სიმღერა სრულდებოდა ტურნეს Us + Them ფარგლებში.
ალი მაჰდი მუჰამადი
ალი მაჰდი მუჰამადი (علي مهدي محمد; დ. 1 იანვარი,1939, სომალი — გ. 10 მარტი, 2021) — სომალის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. თანამდებობა დაიკავა 1991 წლის 21 27 იანვარს და იგი ეკავა 1997 წლის 3 იანვარამდე.
გარდაიცვალა COVID-19-ის შედეგად 2021 წლის 10 მარტს ნაირობიში, კენია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:სომალის პრეზიდენტები კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები კენიაში
ზეეკირხი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ეთილბენზოლი
ეთილბენზოლი — ორგანული ნივთიერება ფორმულით C6H5CH2CH3. არის ძლიერ აქროლადი, უფერო სითხე და აქვს ბენზინის მსგავსი სუნი. ეს მონოციკლური არომატული ნაერთი მნიშვნელოვანია ნავთობის ინდუსტრიაში, როგორც შუალედური პროდუქტის, სტიროლის მისაღებად, რომლისგანაც ხდება პოლიმერ პოლისტიროლის მიღება. 2012 წელს წარმოებული ეთილბენზოლის 99%-ზე მეტი გამოყენებული იქნა სტიროლის მისაღებად.
სქოლიო
კატეგორია:არომატული ნახშირწყალბადები კატეგორია:ორგანული ნივთიერებები
ფერლან მენდი
ფერლან სიერა მენდი (დ. 8 ივნისი, 1995, მელან-ან-ივლინი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. თამაშობს საფრანგეთის ნაკრებსა და მადრიდის „რეალში“ მარცხენა მცველის პოზიციაზე. 2019 წლის 12 ივნისს იგი შეუერთდა მადრიდის „რეალს“. მისი დებიუტი შედგა 2019 წლის 1 სექტემბერს „ვილარეალის“ წინააღმდეგ, მატჩი დასრულდა ანგარიშით 2-2.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ლე-ჰავრის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიონის ფეხბურთელები
ედგარ მიჩელი
მინი|ედგარ მიჩელი ედგარ მიჩელი (Edgar Mitchell; დ. 17 სექტემბერი, 1930, ჰერიფორდი, ტეხასი — გ. 4 თებერვალი, 2016, უესტ-პალმ-ბიჩი, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი კოსმონავტი მფრინავი, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის I რანგის კაპიტანი. დაამთავრა უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო სკოლა, აგრეთვე კარნეგის სახელობის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი პიტსბურგში (პენსილვანია) და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (1964). 1966 წლიდან კი იყო აშშ-ის აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველოს რაზმში. 1971 წლის 1-10 თებერვალს ალან შეპარდსა და ს. რუსასთან ერთად გაფრინდა მთვარეზე ხომალდ „აპოლონ-14“-ით, იყო მთვარის კაბინის პილოტი. 1971 წლის 5 თებერვალს მიჩელი და შეპარდი მთვარის კაბინით დაეშვნენ მთვარეზე კრატერ ფრა მაუროს რაიონში. მთვარეზე დაჰყვეს 33,5 საათი. ორჯერ გამოვიდნენ მთვარის ზედაპირზე ოთხ-ოთხი საათით. ჩაატარეს სამეცნიერო კვლევა და ტექნიკური ექსპერიმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
უესკის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|უესკის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე უესკის პროვინცია (Huesca, Uesca) შედის არაგონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 202 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
უესკის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 10 კომარკაში: ალტო-გალიეგო, ბახო-სინკა, სინკა-მედიო, ოია-დე-უესკა, ხასეტანია, ლა-ლიტერა, მონეგროსი, რიბაგორსა, სობრარბე, სომონტანო-დე-ბარბასტრო.
უესკის პროვინციის ფართობია 15 636 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 222 687 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია უესკა, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდია საბინიანიგო (586,8 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — ბანასტასი (4,7 კმ²).
სქოლიო
*
ავშენი
ავშენი (Ավշեն) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 150 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 285 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ბარა-ლონგა
ბარა-ლონგა (Barra Longa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პონტი-ნოვას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 143 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.01 კმ²-ზე. ფართობი 383 628 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გაერთიანებული ერების სარდლობა კორეაში
მინი|გაერთიანებული ერების სარდლობის შეხვედრა, 2009 წელი გაერთიანებული ერების სარდლობა კორეაში — 1950 წელს დაარსებული გაერთიანებული, მრავალეროვანი სამხედრო სტრუქტურა, რომელიც სამხრეთ კორეას უჭერდა მხარს კორეის ომის პერიოდში და შემდგომ.
1953 წლის 27 ივლისს, გაერთიანებული ერების სარდლობამ და ჩინეთ-ჩრდილოეთ კორეის გაერთიანებულმა სარდლობამ ხელი კორეის დაზავების ხელშეკრულებას მოაწერეს. სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძვეზე შეიქმნა დაზავების სამხედრო კომისია, რომელშიც ორივე ხელმომწერი მხარის წარმომადგენლები შედიან. ასევე მოქმედებს ნეიტრალური ერების სადამკვირვებლო კომისიაც, რომელიც მეთვალყურეობას უწევს მხარეების ვალდებულებების შესრულებას. დაპირისპირებულ მხარეებს შორის შეხვედრები საერთო უსაფრთხოების საერთო უსაფრთხოების მონაკვეთზე (სოფელ პანმუნჯომში) რეგულარულად იმართება.
სქოლიო
კატეგორია:კორეის ისტორია
დესაგუადეროს რაიონი
დესაგუადეროს რაიონი (Distrito de Desaguadero) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ჩუკუიტოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 832 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 009 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 110 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 178.21 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩუკუიტოს პროვინციის რაიონები
უილიამ უაილერი
უილიამ უაილერი (William Wyler); (1 ივლისი, 1902 — 27 ივლისი, 1981) — ამერიკელი კინო რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. სამჯერ მიიღო ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
გერასიმე შევჩუკი
გერასიმე შევჩუკი (დ. 1884, ტფილისი — გ. უცნობია) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
გერასიმე შევჩუკი დაიბადა 1884 წელს, ქალაქ ტფილისში.
მიიღო საშინაო განათლება. შემდგომ სწავლობდა ტფილისის სამოქალაქო სკოლის მე-3 განყოფილებაში. იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1910-იან წლებში მუშაობდა ტფილისის ტრამვაიში; იყო ტრამვაის მუშებს შორის არსებული სოციალ-დემოკრატიული პარტიის უჯრედის მდივანი. 1917 წლისათვის მუშაობდა ტფილისის ტრამვაის მუშათა პროფკავშირის საბჭოს სამდივნოში. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო შრომის კომისიის წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში. შემდგომი ბედი უცნობია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
პაი-პედრუ
პაი-პედრუ (Pai Pedro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 934 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.07 კმ²-ზე. ფართობი 839 805 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩოვდარი (დაშქესანი)
ჩოვდარი  (Çovdar) — სოფელი აზერბაიჯანში,  დაშქესანის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	65  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაშქესანის რაიონის სოფლები
ქსილენი
ქსილენი (ξύλο — „ხე“) ან დიმეთლბენზოლი — ორგანული ნივთიერება ფორმულით (CH3)2C6H4. არსებობს სამი იზომერის სახით, რადგან ორი მეთილის ჯგუფის განთავსება ბენზოლის ბირთვზე სამგვარად არის შესაძლებელი. სამივე მათგანი არის უფერო, ცეცხლსაშიში სითხე და ზოგიერთი მათგანი ფართოდ გამოიყენება მრეწველობაში. მათი ნარევი მოიხსენიება როგორც ქსილენი ან, უფრო სწორად, ქსილენები.
ყოველწლიურად იწარმოება რამდენიმე მილიონი ტონა ქსილენი. 2011 წელს სინგაპურში დაიწყო მსოფლიოში ერთ-ერთი უმსხვილესი ქსილენის ქარხნის მშენებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:არომატული ნახშირწყალბადები კატეგორია:ორგანული ნივთიერებები
ლმბატავანქი
ლმბატავანქი (Լմբատավանք) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ართიკში, შირაკის პროვინციაში. ტაძარი სტეფანე პირველმოწამის სახელობისაა. მასში ვხვდებით რამდენიმე ფრესკას.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
აკარის მუჰაფაზა
2015 წლის გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის მონაცემებით მუჰაფაზის მოსახლეობა 389 899 კაცს შეადგენს, რომელთაგან 106 935 სირიელი ლტოლვილია, ხოლო 19 404 პალესტინელი. მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიტია. უმცირესობას შეადგენენ ქრისტიანები და ალავიტები. ძალიან ცოტა არიან შიიტები. აკარი ლიბანის ყველაზე დაბალურბანიზებული მუჰაფაზაა. მოსახლეობის 80% სოფლად ცხოვრობს.
აკარის მუჰაფაზა შეიქმნა 2003 წლის 16 ივლისს, როდესაც აკარის ოლქი გამოეყო ჩრდილოეთის მუჰაფაზას, მაგრამ მხოლოდ 2014 წელს ამოქმედდა იმპლემენტაცია. და კვლავ შეუსრულებელი რჩება. აკარის მუჰაფაზა ლიბანის უღარიბესი და განათლების დონით ყველაზე დაბალ ადგილზე მყოფი მუჰაფაზაა. იგი განიცდის ინფრასტრუქტურის და მომსახურების სფეროს დარგების ნაკლებობას. ბოლო დროს სირიელი ლტოლვილების შედინებამ გაამძაფრა ეს პრობლემა და 2015 წლის მონაცემებით მუჰაფაზის უმუშევრობის დონე 60%-ია.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის მუჰაფაზები
ქრისტიანული არხი
ქრისტიანული არხი — ქრისტიანული მედია საქართველოში, დაფუძნდა 2010 წლის 16 თებერვალს.
არხი მოიცავს ქრისტიანულ ახალ ამბებს, რეპორტაჟებს, გადაცემებს, სხვადასხვა ტიპის რუბრიკებს, საეკლესიო ქადაგებებს, საღვთისმეტყველო საკითხების განხილვებს, ქრისტიანულ მუსიკას და ა.შ
ისტორია
ქრისტიანული არხი იყო პირველი მედია, რომელმაც ინტენსიურად დაიწყო საქართველოსა და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბების გაშუქება საქართველოში.
მედია ჯგუფი რომელიც წლების განმავლობაში ყალიბდებოდა, სრულ ენთუზიაზმზე ცდილობდა ობიექტური, სანდო და დროული ინფორმაციის მიწოდებას ქართველი მოსახლეობისთვის.
ამავდროულად ქრისტიანული არხის მედია ჯგუფი ბევრ სხვადასხვა მიმართულებითაც შრომობდა. გარდა ახალი ამბების გაშუქებისა ჯგუფმა დაიწყო სხვადასხვა ქართულ პროტესტანტულ ეკლესიებთან თანამშრომლობა, რის შედეგაც ეკლესიების ხუცესებთან იწერებოდა ვიდეო მიმართვები, ქადაგებები, ანალიზი სხვადასხვა აქტუალურ თემებზე და ა.შ
2015 წლის 20 ივლისს ჯგუფმა დააფუძნა არასამეწარმეო (არაკომერციული) ორგანიზაცია და შემოწირულობების ხარჯზე მედია საქმიანობის გაფართოება და დახვეწა დაიწყო, ამავდროულად ფორმდებოდა სხვადასხვა უცხოურ ქრისტიანულ მედია ორგანიზაციებთან ხელშეკრულებები თანამშრომლობის თაობაზე რის შედეგადაც ქრისტიანული არხი ლიცენზირებულ ვიდეო მასალას იღებდა, რომელსაც თარგმნიდა, ახმოვანებდა და ქართველ მოსახლეობას აწვდიდა.
დღესდღეობით ქრისტიანული არხი მრავალი მიმართულებით მუშაობს, ესენია სხვადასხვა თემატიკის ვებგვერდები, ინტერნეტ რადიო, საგამომცემლო საქმიანობა რომლის ფარგლებშიც გამოიცა ცნობილი ქრისტიანული ნაწარმოები „პილიგრიმის მოგზაურობა“ და ასევე გამოიცემა ყოველ კვარტალური გაზეთი „ქრისტიანობა“ სადაც ქვეყნდება საქართველოში და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბები, სტატიები, ქრისტიანი ახალგაზრდების ნაშრომები, ქადაგებები, საღვთისმეტყველო საკითხები და ა.შ
გადაცემები
ქრისტიანულ არხს რამდენიმე საავტორო გადაცემა აქვს.
ისტორიული ფაქტები — ნატალია ჩიქოვანის საავტორო გადაცემა სადაც მიმოხილვა ხდება ქრისტიანობის ისტორიაში მომხდარი ნაცნობი თუ უცნობი ფაქტების განხილვა, დეტალიზაცია და ანალიზი.
მედია ჯგუფის შესახებ
ქრისტიანული არხის გუნდი შედგება სხვადასხვა პროტესტანტული ეკლესიების წევრებისგან რომელთა ერთობლივი მიზანი, ჯანსაღი, ობიექტური მედია მაუწყებლის შექმნაა, რომელიც მოემსახურება საინფორმაციო ვაკუუმის შევსებას საქართველოში და მსოფლიოში მიმდინარე ქრისტიანული ახალი ამბების გაშუქებით.
ჯგუფის მიზანი გარდა საინფორმაციო მაუწყებლობისა, ქრისტიანული ღირებულებების წარმოჩენა და ჩვენს ერში გამხნევების, რწმენის და იმედის დათესვაა წმინდა წერილის საფუძველზე. ჯგუფის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა მიიტანოს საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ადამიანებამდე ის უწყება, რომ ღმერთი ცოცხალია და ის დღესაც მოქმედებს ადამიანთა ცხოვრებაში.
ილფოვის ჟუდეცი
ილფოვის ჟუდეცი (Judeţul Ilfov) — ჟუდეცი სამხრეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. მოქცეულია ქვემო დუნაის ვაკის ფარგლებში. ფართობი 1583 კმ², მოსახლეობა 364 241 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ბუფტია. აღმოსავლეთით ესაზღვრება იალომიცისა და კელერაშის ჟუდეცები, დასავლეთით დიმბოვიცის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით პრაჰოვის ჟუდეცი, სამხრეთით და აღმოსავლეთით ჯურჯუს ჟუდეცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
ვეტერნი
მინი| მინი|ვეტერნის ტბა ვეტერნი (Vättern) — ტბა შვედეთის სამხრეთ ნაწილში, 88.5 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 129 კმ, სიგანე 28 კმ-მდე. ფართობი 1900 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 119 მ. წყალშემკრები აუზის ფართობი დაახლოებით 6 000 კმ². ტბის სამხრეთ ნაწილში არის კუნძული ვისინგსე. ვეტერნის ღრმა ქვაბული წარმოადგენს პლეისტოცენური მყინვარებით დამუშავებულ გრაბენს. ფსკერი და ნაპირები კლდიანია. განსაკუთრებით მაღალია ციცაბო აღმოსავლეთი ნაპირი. საზრდოობს წყაროებით. წყალი გამჭვირვალეა და ცივი (ივლისის საშ. ტემპერატურა 6-7°C), წყლის დონის მრავალწლიური რყევა 1 მ-ს აღემატება. შეიმჩნევა სეიშები, იცის ძლიერი ღელვა, რის გამოც გვიან იყინება (თებერვალი). ვეტერნის ბალტიის ზღვასთან აკავშირებს მდინარე მოტალა და გეტა-კანალი, ჩრდილოეთის ზღვასთან — ვენერნის ტბა და მდინარე გეტა-ელვი. ვეტერნის ნაპირებზეა ქალაქები: მოტალა, პუსკვარნა, კარლსბორგი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვედეთის ტბები
არევუტი
არევუტი (Արևուտ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 475 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 135 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.01 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
კერი ჩეპმენ კეტი
კერი ჩეპმენ კეტი (დ. 9 იანვარი, 1859 — გ. 9 მარტი, 1947) — ამერიკელი სუფრაჟისტი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი და სუფრაჟისტული მოძრაობის ლიდერი. მან დიდი როლი ითამაშა აშშ-ს კონსტიტუციის მეცხრამეტე შესწორებაში, რომელმაც ქალებს ხმის მიცემის უფლება მიანიჭა. იყო ХХ საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზეე ცნობილი ქალი ამერიკაში.
ბიოგრაფია
კერი დაიბადა 1859 წელს უისკონსინის შტატში. ჯერ კიდევ ბავშვობაში დაინტერესებული იყო მეცნიერებით და სურდა ექიმი გამოსულიყო. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა აიოვას შტატის აგრალურ სკოლაში (ამჟამად აიოვას მეცნიერებათა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი). თავდაპირველად კეტის მამა წინააღმდეგი იყო მისი კოლეჯში სწავლისა მაგრამ შემდგომ შეიცვალა აზრი და კოლეჯის ხარჯებიც კი მან დაფარა. თავის გასატანად კერი იძულებული იყო ემუშავა, თავდაპირველად ჭურჭლის მრეცხავად, შემდგომ ბიბლიოთეკარად და სოფლის სკოლის მასწავლებლად.
სწავლის დროს კერი შეურთდა სტუდენტური ორგანიზაციის მიერ შექმნილ ადგილობრივ ლიტერატურულ საზოგადოებას. მათი მიზანი იყო გაეუმჯობესებინათ სტუდენტების უნარ-ჩვევები, რომლებიც აუცილებელია სწავლის პროცესში და გაეზარდათ მათი თავდაჯერებულობა. ამ საზოგადოების შეხვედრებზე საუბრის უფლება მხოლოდ მამაკაცებს ჰქონდათ. კერიმ დაარღვია ეს წესი და დაიწყო დებატებში მონაწილეობის მიღება. ამით დაიწყო ორგანიზაციის ღონისძიებაზე ქალთა როლის და მათი მონაწილეობის ზრდაზე განხილვები. საბოლოოდ კი მათ გააუქმეს აკრძალვა ქალთა დებატებში მონაწილეობის შესახებ. გარდა ამისა, კერი იყო Pi Beta Phi-ის წევრი. ეს კლუბი თავდაპირველად მხოლოდ ქალთა დისკუსიისთვის იყო, მაგრამ შემდომ ის მხარს უჭერდა სტუდენტების მონაწილეობას სამხედრო წვრთნებში.
სამწლიანი სწავლის შემდეგ კერიმ მიიღო სამეცნიერო ხარისხის დიპლომი. მის კურსზე ის ერთადერთი ქალი იყო. სწავლის დასრულების შემდეგ ის ჯერ სასამართლოში, შემდეგ სკოლაში, ხოლო ბოლოს აიოვას შტატში მუშაობდა დირექტორად. .
1885 წლის თებერვალში კერი ცოლად გაჰყვა ლეო ჩეპმს, რომელიც ადგილობრივი გაზეთის რედაქტორი იყო. ქორწინებიდან ერთი წლის შემდეგ ლეო გარდაიცვალა. სწორედ ამ პერიოდში კერი გახდა სუფრაჟისტული მოძრაობის აქტიური მონაწილე. 1890 წელს კერი ისევ დაქორწინდა მდიდარ ინჟინერ ჯორჯ კეტზე. ჯორჯი მხარს უჭერდა ცოლს ქალთა ხმის მიცემის უფლებისთვის ბრძოლაში. ამ ქორწინების წყალობით კერის შეეძლო ქალთა ხმის მიცემის უფლების მოპოვებისათვის ყოველ წელს ჩაეტარებინა დიდი მხარდასაჭერი კამპანია.
ამერიკული სუფრაჟისტული ასოციაცია
კეტი ორჯერ აირჩიეს სუფრაჟისტული ასოციაციის პრეზიდენტად: პირველად 1900 წელს 1904 წლამდე, ხოლო შემდგომ 1915 წელს 1920 წლამდე. პირველად თანამდებობიდან წავიდა ავადმყოფი ქმრის მოსავლელად. ის დაბრუნდა 1915 წელს. ამ დროს ანა ჰოვარდ შოუს ხელმძღავნელობის ქვეშ ასოციაცია დაყოფილი იყო. მეორე ვადით პრეზიდენტობის დროს კერიმ შეძლო ასოციაციის გაფართოება და მისი ბიუჯეტის გაზრდა. 1916 წლის კონვენციაზე, რომელიც ანტლანტასითიში ჩატარდა კერიმ წარმოადგინა თავისი „გამარჯვების გეგმა“. მას სურდა სხვადასხვა შტატის წარმომადგენლისა და სენატორების დაინტერესება ქალთა ხმის მიცემის უფლების მინიჭების მხარდასაჭერად. მისი მიზანი იყო ქალთა ხმის მიცემის უფლების მხარდაჭერა არა მხოლოდ სახელმწიფო, არამედ რეგიონალურ დონეზეც. ის ასევე იმედოვნებდა, რომ მოძებნიდა კომპრომისებს იმ შტატების წინააღმდეგ, რომლებიც მტკიცედ უარყოფდნენ ქალთა ხმის მიცემის უფლებას. კეტის ხელმძღვანელობით ასოციაციამ შეძლო თეთრი სახლისა და სენატის მხარდაჭერის მოპოვება. 1917 წლისათვის დასავლეთის ზოგიერთმა შტატმა უკვე მიანიჭა ქალებს ხმის მიცემის უფლება. კეტმა გადაწყვიტა თითოეული შტატისთვის მიექცია განსაკუთრებული ყურადღება და ნიუ-იორკის შტატში წარმატებული კამპანია წამოიწყო, სწორედ ამის წყალობით შტატში მიიღეს კანონი, რომლის საშუალებით ქალებს ენიჭებოდათ ხმის მიცემის უფლება. იმავე წელს პრეზიდენტმა და კონგრესმა მიიღეს გადაწყვეტილება პირველ მსოფლიო ომში აშშ-ს ჩართვის შესახებ. კეტი ღიად უჭერდა მხარს მთავრობას, რადგან ფიქრობდა, რომ ეს სუფრაჟისტული მოძრაობის პატრიოტულ მოძრაობად აიღარებას შეუწყობდა ხელს. მომდევნო წელს პრეზიდენტმა მხარი დაუჭირა სუფრაჟისტულ მოძრაობას. საბოლოოდ 1920 წელს კეტისა და სუფრაჟისტული მოძრაობის თავდაუზოგავი ბრძოლით მიიღეს კონსტიტუციის მეცხრამეტე შესწორება, რომელიც ქალებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით ანიჭებდა ხმის მიცემის უფლებას. .                                             300px|მინი|კერი კეტიმ და მერი ჰეიმ მიიღეს ბიულეტენები, რათა პირველად მისცენ ხმა [[1920 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში]] კეტი სხვადასხვა შტატში აგიტაციური კამპანიის დროს ზოგჯერ მიუღებელ ხერხს მიმართავდა. მაგალითად სამხრეთ კაროლინაში 1919 წელს ის რასისტული განწყობით ამტკიცებდა, რომ ქალთა ხმის მიცემის უფლების მინიჭებდა „კი არ დაასუსტებდა, არამედ პირიქით განამტკიცებდა თეთრკანიანი ამერიკელების უფლებებს“. სუფრაჟისტული ასოციაცია იყო ძალიან დიდი ორგანიზაცია, რომელიც იბრძოდა ქალთა ხმის მიცემის უფლების მოსაპოვებლად ამერიკაში. 1880 წლიდან 1920 წლამდე კეტიმ ჩაატარა ათობით კამპანია, ორგანიზება გაუწია მოხალისეობრივ საქმიანობას (1920 წლისათვის 1 მილიონი მოხალისე) და ასევე ჰქონდა ასობით სიტყვით გამოსვლა. კონსტიტუციის მეცხრამეტე ჩასწორების შემდეგ კერიმ დატოვა პრეზიდენტის პოსტი. მიუხედავად ამისა მან განაგრძო ქალთა უფლებების გაფართოებისთვის ბრძოლა. ქმრის სიკვდილის შემდეგ კერი გახდა ქალთა საერთაშორისო ალიანსის (სუფრაჟისტული ორგანიზაცია) წევრი, ასევე დააარსა ამომრჩეველ ქალთა ლიგა, რომლის მიზანიც იყო დახმარებოდა ქალებს სათანადოდ გამოეყენებინათ ხმის მიცემის უფლება.
საერთაშორისო სუფრაჟისტული მოძრაობა
კეტი ასევე იყო საერთაშორისო სუფაჟისტული მოძრაობის ლიდერი. 1902 წელს მან ხელი შეუწყო საერთაშორისო სუფრაჟისტული ალიანსის (დღესდღეობით ქალთა საერთაშორისო ალიანსი) დაარსებას, რომელსაც შემდგომ 35 ქვეყნის ორგანიზაცია შეუერთდა. 1904 წლიდან 1923 წლამდე კერი ალიანსის პრეზიდენტი იყო. რვა წლის განმავლობაში კერი მუშაობდა ქალთა უფლებების გაფართოებაზე მთელ მსოფლიოში. ამერიკული სუფრაჟისტული ასოციაციის პრეზიდენტობიდან გადადგომის შემდეგ ის კონცენტრირდა მთელ მსოფლიოში ქალთა ხმის მიცემის უფლებების მოპოვებაში. ალიანსი დღესაც არსებობს.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
მინი|აშშ-ს საფოსტო მარკა (ცენტრში კერი კეტი) კეტი გარდაიცვალა 1947 წელს. მისმა მოღვაწეობამ აღიარება სიცოცხლეშივე მოიპოვა. 1926 წელს ის ჟურნალ თაიმის ყდაზე დაბეჭდეს, 1930 წელს მან მიიღო პრემია, ხოლო 1941 წელს ის თეთრ სახლში დააჯილდოვეს. 1975 წელს ის იყო პირველი ქალი, რომელიც აიოვას შტატის ახლადდაარსებულ ქალთა დიდების დარბაზში შეიყვანეს. 1992 წელს კეტი დაასახელეს საუკუნის რვა ყველაზე მნიშვნელოვან ქალბატონებს შორის.
ამერიკული სუფრაჟიზმის შესახებ გადაღებულ მხატვრულ ფილმში „ანგელოზები რკინის კბილებით“ კერი კეტის როლი შეასრულა ანჯელიკა ჰიუსტონმა.
კეტის საპატივცემულოდ აიოვას შტატში, სადაც ის ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა, არაერთი ძეგლი და შენობა დგას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი კატეგორია:ამერიკელი სუფრაჟისტები კატეგორია:ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ჟურნალისტები
ვლადიმერ ვექსლერი
ვლადიმერ ვექსლერი (Влади́мир Ио́сифович Ве́кслер; დ. 4 მარტი, 1907, ჟიტომირი — გ. 22 სექტემბერი, 1966, მოსკოვი) — საბჭოთა ფიზიკოსი, ბირთვული ფიზიკის ორგანიზატორი, სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, მისი პრეზიდიუმის წევრი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ბირთვული ფიზიკის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებული ინსტიტუტის მაღალი ენერგიების ლაბორატორიის მეცნიერული ხელმძღვანელი, ლენინური და სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი, ლენინის სამგზის ორდენოსანი, შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, მრავალი მედლის მფლობელი, საერთაშორისო პრემიის „ატომი მშვიდობისთვის“ ლაურეატი, ჟურნალ „ბირთვული ფიზიკის“ დამაარსებელი და მისი უცვლელი რედაქტორი, მოსკოვის უნივერსიტეტის კათედრის გამგე, სკკპ წევრი 1937 წლიდან.