cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტირაქსისებრნი
სტირაქსის (Styrax) გვარის ბევრი სახეობიდან (Styrax benzoin, Styrax  tonkinensis და სხვა ), მიიღება არომატული ფისი (ბენზოინის ფისი), რომელსაც იყენებენ მედიცინასა და პარფიუმერიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ოჯახები კატეგორია:ორლებნიანნი
ჯოლევი
საკუთარი სახელი ჯოლევი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ა-გუარდა
ა-გუარდა (La Guardia, A Guarda) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ბახო-მინიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 20,5 კმ². მოსახლეობა — 10 025 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
Camponotus gilviceps
Camponotus gilviceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბაზელის საეკლესიო კრება
ბაზელის საეკლესიო კრება – მსოფლიო საეკლესიო კრება, მიმდინარეობდა 1431-1449 წლებში, ჯერ ბაზელში, ხოლო 1448 წლიდან ლოზანაში, პაპობის დაცემისა და რეფორმაციული მოძრაობის წარმატებების ვითარებაში. ბაზელის საეკლესიო კრებაზე გაჩაღდა ბრძოლა პაპის მომხრეთა და მსოფლიო საკლესიო კრების ზემდგომობის მომხრეთა შორის. კრებამ დაამტკიცა კონსტანცის საეკლესიო კრების (1414-1418) გადაწყვეტილება პაპზე მსოფლიო საკელესიო კრების ზემდგომობის შესახებ, აკრძალა პაპის კურიის სასარგებლოდა რიგი საეკლესიო გადასახადების, კერძოდ ანატების აკრეფა, გამოაცხადა პროვინციული საეკლესიო კრებების რეგულარული მოწვევის საჭიროება. ჰუსიტების გამარჯვებებმა ჩეხიაში აიძულა ბაზელის საეკლესიო კრება კომპრომისზე წასულიყო ზომიერი ჰუსიტების – მებარძიმეთა მიმართ (1433 წელს მათთან დაიდო ხელშეკრულება – პრაღის კომპატაქტები). პაპმა ევგენი IV-მ არ ცნო ბაზელის საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებანი და მის საპირისპიროდ 1438 წელს ფერარაში მოიწვია საეკლესიო კრება, რომელიც შემდეგ ფლორენციაში გადაიტანეს. ბაზელის საეკლესიო კრებამ გადააყენა ევგენი IV და ფელიქს V-ის სახელით პაპად (შემდგომში ეწოდა ანტიპაპი) აირჩია სავოიის ჰერცოგი ამადეო VIII. მას შემდეგ, რაც ბაზელის საეკლესიო კრების მომხრე ევროპელი მბრძანებლები ყოფილი პაპის მხარეზე გადავიდნენ, საეკლესიო კრების ზემდგომობის მომხრეთა პოზიციები შესუსტდა. 1448 წელს ლოზანაში გადატანილმა ბაზელის საეკლესიო კრებამ 1449 წელს ცნო ახალი პაპი ნიკოლოზ V და თავი დაშლილად გამოაცხადა. ამ მარცხმა დასცა კათოლიკური ეკლესიის ავტორიტეტი და ნიადაგი მოუმზადა რეფორმაციას.
ლიტერატურა
კატეგორია:საეკლესიო კრებები
Фларэнтыйская унія Konzil von Basel Concile de Bâle Sobór w Bazylei Базельський собор
ბურგოსი (ისაბელა)
ბურგოსი (ოფიციალურად ბურგოსის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Burgos) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 040 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
დოდერი
დოდერი (An Dothra, Dodder) — მდინარე ირლანდიაში. სათავეს იღებს კიპურის მთების ჩრდილოეთ ფერდობებზე უიკლოუს საგრაფოში. მიედინება, დაახლოებით, 20 კილომეტზე დუბლინის ტერიტორიაზე, სანამ შეუერთდება მდინარე ლიფს. თევზაობა გახსნილია 17 მარტიდან 30 სექტემბრამდე.
კატეგორია:ირლანდიის მდინარეები კატეგორია:უექსფორდის საგრაფო კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფო
ალბერ ოგიუსტ ლაპარანი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი გეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1839 კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
ვაშლოვანი (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
ვაშლოვანი (ყოფილი ზედა ალმე, გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ვაშლოვანისა და ქვემო ვაშლოვანის ძველი სახელწოდება.
Camponotus gigas gigas
Camponotus gigas gigas — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ვაშლოვანი (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
Camponotus gigas gigas
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ოია
ოია (Oya, Oia‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ბახო-მინიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83 კმ². მოსახლეობა — 3049 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
საგარტი
საგარტი (Saggart; Teach Sagard) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სამხრეთ დუბლინის საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია). სოფელზე გადის მნიშვნელოვანი მაგისტრალი — N-7.
ისტორია
ბერმა მო-საკრამ დააარსა სოფელი საგარტი მეშვიდე ასწლეულის დასაწყისში. სახელწოდება საგარტი მომდონარეობს Sacra-დან, რაც ირლანდიურად ნიშნავს „მოსაკრას სახლს“.
1207 წელს აქ განლაგდა წმინდა პატრიკის ტაძარი. 1615 წელს დაიწყეს ტაძრის შეკეთება, რომელიც 15 წელი გრძელდებოდა. ამჟამინდელი ტაძარი აიგო 1847 წელს.
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 868 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 588 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფოს დასახლებები
დურგა მაკბრუმი
მინი|250პქ|დურგა მაკბრუმი დურგა მაკბრუმი (Durga McBroom, დ. 16 ოქტომბერი, 1962) — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი.
დურგა 2010 წლის აპრილში გამოჩნდა პროექტის The End Pink Floyd კონცერტზე, ბუენოს აირესში, რომელშიც აგრეთვე გაი პრეტი და ჯონ კერინი მონაწილეობდნენ. 2011 წლის ოქტომბერში დურგა და მისი და, ლორელეი (რომელიც ასევე მონაწილეობდა პინკ ფლოიდის უკანასკნელ ტურნეებში), შეუერთდნენ ავსტრალიურ ჯგუფს The Australian Pink Floyd Show, ანაჰეიმში (აშშ) გამართულ კონცერტზე, სადაც The Great Gig in the Sky შეასრულეს.
აგრეთვე ასრულებს ბეკ-ვოკალს პინკ ფლოიდის ალბომზე The Endless River.
ბეიჰაკი
ბეიჰაკი, აბუ ლ-ფაზლ მუჰამედ იბნ ჰუსეინ (დაახლ. 996 - გ. 1077) – სპარსელი ისტორიკოსი და მწერალი. თითქმის 20 წელი მსახურობდა ღაზნევიდების სახელმწიფოს საგარეო საქმეთა დივანში. დაწერა 30-ტომიანი ნაშრომი „ბეიჰაკის ისტორია“. ჩვენამდე მოღწეულია თხზულების ნაწილი“მასუდის ისტორია“, რომელიც მოიცავს სულთან მასუდის ზეობის წლებს (1030-1041 წწ.) ნაშრომი ძვირფასი წყაროა სამანიდებისა და ღაზნევიდების სახელმწიფოების ისტორიის შესასწავლად. ბეიჰაკი მოგვითხრობს იმდროინდელი პოლიტიკური მოვლენების შესახებ, ასახავს სახელმწიფო დაწესებულებათა საქმიანობას და ფეოდალთა ყოფას.
სქოლიო
კატეგორია:სპარსელი ისტორიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1077
პორტუგალიის მდინარეების სია
thumb|right|250px|დუერო thumb|right|250px|მირა thumb|right|250px|სადუ პორტუგალიის მდინარეებმა ჩამოაყალიბა შედარებით მკვრივი ქსელი. პორტუგალიის ტერიტორიაზე მდებარეობს პირენეს ნახევარკუნძულის უმსხვილესი მდინარეების ქვემო დინებები: დორუ (დუერო), ტეჟუ (ტახო) და გვადიანა. მდინარეები ძირითადად წვიმის წყლით საზრდოობენ. მდინარეების ხასიათდებიან წყალდიდობით ზამთარში და გაზაფხულზე და წყალმცირობით ზაფხულში. მთიან ტერიტორიაზე მდინარეები მიედინებიან ვიწრო და ღრმა ხეობაში, აქვთ დიდი ენერგეტიკული მარაგი, ხოლო ვაკეზე გამოსვლის შემდეგ აქტიურად გამოიყენებენ სარწყავად. .
სქოლიო
*
ტომინიო
ტომინიო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ბახო-მინიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 106,51 კმ². მოსახლეობა — 13 566 კაცი (2020 წ.).
ჩაო
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 212 ადამიანი.
ტომინიო
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ჩაო
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზეზერე
მინი|250პქ|მდინარე ზეზერე ზეზერე (Rio Zêzere) — მდინარე პორტუგალიაში. სათავეს იღებს სერა-დე-იშტრელას  მთებში ზღვის დონიდან 1900 მეტრ სიმაღლეზე და ერთვის მდინარე ტეჟუს. სიგრძე — 242 კმ. აუზის ფართობია 5043 კმ². მდინარეზე აგებულია 3 ჰესი, რომლებიც ყოველდღიურად გამოიმუშავებენ 700 მლნ კილოვატ/საათს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პორტუგალიის მდინარეები
ირლანდია-საქართველოს ურთიერთობები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა მინი|მარჯვნივ|250პქ|ირლანდიის დროშა
ირლანდიასა და საქართველოს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1996 წლის 12 სექტემბერს.
კაბაგანი
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
ბელა III
ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1145 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1196 კატეგორია:არპადები
ძირკვაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
ძირკვაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მდინარე უჩხოსწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1200 მ სიმაღლეზე. დაბა ხულოდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 339 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Camponotus gigas borneensis
Camponotus gigas borneensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
რიხარდ კურანტი
250px|thumb|right|რიხარდ კურანტი რიხარდ კურანტი (Richard Courant) (დ. 8 იანვარი, 1888, ლიუბლინიცი, პოლონეთი — გ. 27 იანვარი, 1972, ნიუ-იორკი) — გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მათემატიკოსი.
1905 წელს მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად ბერლინში გადავიდა და ბერლინი იყო ის ქალაქი, სადაც მან უნივერსიტეტში საბუთები შეიტანა. შემდგომში სწავლა გეტინგენსა და ციურიხში განაგრძო. საბოლოოდ იგი გეტინგენში დევიდ ჰილბერტის ასისტენტი გახდა და დოქტორის ხარისხიც იქვე მოიპოვა. იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, თუმცა მიღებული ჭრილობის გამო იძულებული გახდა შინ დაბრუნებულიყო და სამეცნიერო კარიერა გაეგრძელებინა. 1928–1933 წლებში ხელმძღვანელობდა მათემატიკის ინსტიტუტს ქალაქ მიუნსტერში.
გერმანიის სათავეში ნაციონალ–სოციალისტების მოსვლის შემდეგ, რიხარდ კურანტი იძულებული გახდა გერმანია დაეტოვებინა და 1933 წელს კემბრიჯში გაემართა, სადაც მან ერთი წელიწადი დაჰყო, რის შემდეგაც იგი ნიუ-იორკში გაემგზავრა და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა 1936 წელს.
რიხარდ კურანტი რამდენიმე სახელმძღვანელოს ავტორია, მათ შორის მათემატიკური ფიზიკისა, რომელიც დღემდე გამოიყენება მსოფლიო მასშტაბით, დაწერიდან 80 წლის შემდეგ. გარდა სამეცნიერო მოღვაწეობისა რიხარდ კურანტი მათემატიკის პოპულარიზაციასაც ეწეოდა, მან ჰერბერტ რობინსთან ერთად დაწერა წიგნი "რა არის მათემატიკა", სადაც ავტორები შეეცადნენ მათემატიკის არსი მიეტანათ ფართო მკითხველამდე. მათემატიკის პოპულარიზაციის ჟანრში ეს წიგნი ჟანრის კლასიკად არის მიჩნეული.
ელ-როსალი
ელ-როსალი (El Rosal, O Rosal‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ბახო-მინიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 44,1 კმ². მოსახლეობა — 6289 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ჟარგონი
ჟარგონი (jargon) — ვიწრო სოციალური ჯგუფის (მეცნიერების, სამხედრო პირებისა და სხვ.) მეტყველება. საერთო ენისაგან განსხვავებულია მხოლოდ ლექსიკით. ჟარგონს არ ახასიათებს ზუსტი ტერმინოლოგია, რითაც განსხვავდება პროფესიონალური ენისაგან და არ არის საიდუმლო ენა (ქურდული ჟარგონისაგან განსხვავებით).
მეორე მნიშვნელობით ჟარგონი ეწოდება ნაირენოვანი მოსახლეობის საურთიერთო მეტყველებას (მაგ., პიჯინ-ინგლიში).
ლიტერატურა
კატეგორია:ენის მრავალსახეობა და სტილი კატეგორია:ტერმინები
ნიკოლა ლანკრე
მინი|ნიკოლა ლანკრე ნიკოლა ლანკრე (დ. 22 იანვარი, 1690, პარიზი, — გ. 14 სექტემბერი, 1743, პარიზი) — ფრანგი ფერმწერი. როკოკოს წარმომადგენელი. განიცადა ანტონ ვატოს შემოქმედების ძლიერი გავლენა. ხატავდა პეიზაჟებს, პორტრეტებს და ჟანრულ სურათებს, რომლებიც გამოირჩევიან რბილი ფერწერული მანერითა და ოდნავ მქრქალი ფერებით: „მოცეკვავე ქალი კამარგო“ (1730, ერმიტაჟი, სანქტ-პეტერბურგი), „კონცერტი პარკში“ (ალექსანდრ პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი), „მუსიკის გაკვეთილი“ (ლუვრი, პარიზი) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1690 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1743 კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კაბატუანი (ისაბელა)
კაბატუანი (ოფიციალურად კაბატუანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Cabatuan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 990 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
Camponotus gigas
Camponotus gigas — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სადუ
მინი|მარჯვნივ|200პქ|მდინარე სადუ სადუ (Rio Sado) — მდინარე სამხრეთ პორტუგალიაში. იგი ერთ-ერთი მთავარი მდინარეა ქვეყანაში. მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით 175 კმ. ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
მდინარეს სოფლის მეურნეობისთვის, სარწყავად იყენებენ. ძირითადად ბრინჯის, სიმინდის და სხვა ბოსტნეული კულტურების მოსარწყავად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის მდინარეები
კლერ ტორი
თავდაპირველად ცნობილი იყო ძირითადად ქავერ-ვერსიების შესრულებით. იგი 1973 წელს სტუდიაში ალან პარსონსის მოწვევით გამოჩნდა და რამდენიმე დუბლში ჩაწერა იმპროზაციული ვოკალი პინკ ფლოიდის „The Great Gig in the Sky“-სთვის. მოგვიანებით გამოვიდა ჯგუფის მიერ რობერტ უაიეტისთვის გამართულ ორ საქველმოქმედო კონცერტზე. 1990-იანი წლების დასაწყისში რიჩარდ რაიტის მიერ ჩაიწერა „The Great Gig in the Sky“-ს ვერსია, რომელიც გამოყენებულია Nurofen-ის რეკლამაში. ტორიმ ამ ვერსიისთვის ასევე ჩაწერა საკუთარი ვოკალი.
1986 წელს ტორი მონაწილეობდა როჯერ უოტერსის მიერ ფილმისთვის „როდესაც ქარი ქრის“ სიმღერების ჩაწერაში. 1987 წელს გამოჩნდა ალბომზე Radio K.A.O.S. და შემდგომ ტურნეში, ხოლო 1990 წელს - პინკ ფლოიდთან ერთად, კონცერტზე ნებუორთში.
2004 წელს ჰქონდა სასამართლო დავა პინკ ფლოიდთან, ვინაიდან 1973 წელს მას მხოლოდ 30 გირვანქა სტერლინგი გადაუხადეს. 2005 წელს დავა დასრულდა, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილების ზუსტი დეტალები უცნობია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები
კორდონი (ისაბელა)
კორდონი (ოფიციალურად კორდონის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Cordon) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 477 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
არაკატაკა
არაკატაკა (Aracataca) — მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კარიბის რეგიონის მაგდალენას დეპარტამენტში. ეს სამდინარო ქალაქი 1885 წელს დაარსდა და სახელიც სწორედ ამ მდინარისგან, არაკატაკასგან მიიღო, რომელიც სიერა-ნევადა-დე-სანტა-მარტას მთის სისტემიდან სიენაგა-გრანდე-დე-სანტა-მარტას ჭაობებისაკენ მიემართება. ქალაქი მდებარეობს დეპარტამენტის დედაქალაქ სანტა-მარტადან 80 კმ-ით სამხრეთით.
1927 წელს, არაკატაკაში დაიბადა ნობელის პრემიის ლაურეატი, მწერალი გაბრიელ გარსია მარკესი. ამ ქალაქს ხშირად სოფელ მაკონდოს პროტოტიპად იყენებენ, რომელიც ცენტრალური სოფელია მარკესის შედევრში „მარტოობის ასი წელიწადი“. დღეისათვის, სახლი, სადაც მარკესი დაიბადა (ამჟამად სახლ-მუზეუმი) და ეკლესია, სადაც იგი მოინათლა, მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:მაგდალენას დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბელგრადის საზავო ხელშეკრულება
ბელგრადის საზავო ხელშეკრულება – ხელშეკრულება რუსეთ-ავსტრიასა და ოსმალთს შორის. ხელი მოაწერეს 1739 წლის 18 (29) სექტემბერს. ხელშეკრულების თანახმად დასრულდა რუსეთისა და ავსტრიის ომი ოსმალეთთან (1735-1739). ავსტრიამ ოსმალეთთან ჯერ კიდევ 21 აგვისტოს (1 სექტემბერს) მოაწერა ხელი სეპარატულ ზავზე, რომლითაც ოსმალეთმა მიიღო სერბია და ვლახეთი. თუმცა რუსეთმა რამდენიმე მძიმე დამარცხება მიაყენა ოსმალეთს (ყირიმის დაკავება; გამარჯვებები ხოტინთან, იასისთან, სტავუჩანთან), რთულმა საგარეო-პოლიტიკურმა მდგომარეობამ (შვედეთთან გამწვავებული ურთიერთობა, საფრანგეთის მოსალოდნელი მხარდაჭერა შვედეთისადმი), ავსტრიის დამარცხებებმა ოსმალეთთან და 21 აგვისტოს სეპარატული ზავის დადებამ ის აიძულა ოსმალეთთან მოლაპარაკებებზე დათანხმებულიყო. ბელგრადის საზავო ხელშეკრულებით რუსეთმა დაიბრუნა აზოვი, სიმაგრეთა მორღვევის პირობით, კ. ჩერკასზე (მდ. დონზე) მიიღო სიმაგრის აგების უფლება, ოსმალეთმა კი – მდინარე ყუბანის შესართავთან. დიდი და მცირე ყაბარდო ნეიტრალურ ტერიტორიად გამოცხადდა. რუსეთს ეკრძალებოდა შავ ზღვასა და აზოვის ზღვაზე ფლოტის ყოლა. ბელგრადის საზავო ხელშეკრულებამ ვერ გადაწყვიტა რუსეთის დიპლომატიის მთავარი ამოცანა – შავ ზღვაზე გასვლის უფლების მოპოვება. ბელგრადის საზავო ხელშეკრულება გაუქმდა ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებით, 1774 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
Camponotus gibbosus
Camponotus gibbosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბელა IV
მინი|ბელა IV ბელა IV (დ. 1206 — გ. 3 მაისი, 1270) — უნგრეთის მეფე არპადების დინასტიიდან, მეფობდა 1235-1270 წლებში. ანდრაშ II-ის ძე. 1235 წელს შეეცადა გაეუქმებინა მეფის სამფლობელოებიდან მაგნატებისათვის მიწების ბოძების წესი, რათა შეეჩერებინა ფეოდალური დაქუცმაცების პროცესი. 1241 წელს, მონღოლთა შემოსევისას, დალმაციაში გაიქცა. 1242 წელს დამპყრობთა წასვლის შემდეგ ენერგიულად შეუდგა უნგრეთის ეკონომიკისა და თავდაცვისუნარიანობის აღდგენას. მთელი რიგი პრივილეგიები უბოძა წვრილ და საშუალო აზნაურობას. ებრძოდა ვენეციას დალმაციის ქალაქებისათვის (1243-1244 წწ.) და ჩეხიის მეფე პრჟემისლ II ოტოკარს ავსტრიისა და შტირიისათვის (1235-1254 და 1260 წწ.).
ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1206 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1270 კატეგორია:არპადები
ნორმან სმითი (მუსიკალური პროდიუსერი)
ნორმან სმითი (Norman Smith, დ. 22 თებერვალი, 1923 — გ. 3 მარტი, 2008) — ბრიტანელი მუსიკოსი და პროდიუსერი. 1959 წელს გახდა EMI-ს ხმის ინჟინერი.
1965 წლამდე ნორმანი The Beatles-ის ყველა სტუდიური ჩანაწერის ხმის ინჟინერი იყო. Rubber Soul იყო უკანასკნელი ალბომი, რომელზეც მან იმუშავა. საერთო ჯამში, მას ნამუშევარი აქვს ჯგუფის 100-მდე სიმღერაზე. 1967 წელს იგი პინკ ფლოიდთან სამუშაოდ გადაიყვანეს. მთლიანობაში მან იმუშავა სამ ალბომზე - The Piper at the Gates of Dawn, A Saucerful of Secrets და Ummagumma. ამასთან, სიმღერაში „Remember A Day“ იგი დასარტყმელ საკრავებზე უკრავს.
1970-იან წლებში ჰქონდა საკმაოდ წარმატებული მუსიკალური კარიერა „Hurricane Smith“-ის ფსევდონიმით და ორი ჰიტით, „Don't Let It Die“ და „Oh Babe What Would You Say?“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები კატეგორია:ინგლისელი დრამერები
არბო (პონტევედრა)
არბო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის პარადანტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 43,3 კმ². მოსახლეობა — 2576 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
სტრომატოპორები
სტრომატოპორები (Stromatoporoidea) — ნამარხი უხერხემლოების ჯგუფი. სტრომატოპორების სისტემატიკური ადგილი გაურკვეველია, პირობითად მიაკუთვნებენ ღრუბლებს ან ნაწლავღრუიანებს. არებობდნენ ადრინდელი პალეოზოური ერიდან მეზოზოური ერის ბოლომდე. კოლონიური ორგანიზმებია. ჰქონდათ კიროვანი ჩონჩხი. აერთიანებდნენ 70 გვარს. ბინადრობდნენ ზღვების წყალმარჩხში. სილურულ და დევონურ ეპოქებში მარჯნის პოლიპებთან ერთად მონაწილეობდნენ მარჯნის რიფების წარმოქმნაში. მნიშვნელობა აქვთ სილურული და დევონური პერიოდების ნალექების სტრატიგრაფიისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღრუბლები
Camponotus gibbinotus
Camponotus gibbinotus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კოველო
კოველო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის პარადანტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 124 კმ². მოსახლეობა — 2368 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
დელფინ-ალბანო
დელფინ-ალბანო (ოფიციალურად დელფინ-ალბანოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Delfin Albano) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 928 ადამიანს შეადგენს. წარსულში მუნიციპალიტეტს მაგსაისაი ეწოდებოდა. სახელი ეწოდა ყოფილი კონგრესმენის, დელფინ ალბანოს საპატივცემულოს. მოიცავს 29 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
კოლუმბია (მრავალმნიშვნელოვანი)
სახელი კოლუმბია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბეროსე ბაბილონელი
მარჯვნივ|250პქ| ბეროსე ბაბილონელი (დაახლ. ძვ. წ. 350 – ძვ. წ. 280) – ბაბილონელი ისტორიკოსი, ქურუმი. გართულებული ვითარების გამო დატოვა ბაბილონი და საბერძნეთში გადასახლდა სადაც კუნძულ კოსზე ასტროლოგიური სკოლა დააარსა. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ანტიოქე I-სათვის ბერძნულ ენაზე დაწერა ბაბილონის ისტორია სამ წიგნად, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. ცალკეული შრომები ამ ნაშრომიდან შემორჩენილია აბიდენის, ევსები კესარიელის, სინსელას, იოსებ ფლავიუსისა და სხვა ისტორიკოსთა თხზულებებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიკოსები
ანტონიუ-კარლუსი
ანტონიუ-კარლუსი (Antônio Carlos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება გრანდი-ფლორიანოპოლისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანოპოლისის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
კაიზერი
მინი|200პქ|[[საღვთო რომის იმპერია|საღვთო რომის იმპერიის კაიზერი ფრანც II]] კაიზერი (Kaiser, ) — საღვთო რომის იმპერიის (962-1806), ავსტრიის იმპერიის (1804–1918) და გერმანიის იმპერიის (1871-1918) იმპერატორთა სახელწოდება. სიტყვა კაიზერი, ისევე როგორც სლავური ცარი, ნაწარმოებია რომაული კეისარიდან.
გერმანულ ენაში კაიზერი არის იმპერატორის სინონიმი. უმრავლეს სხვა ენებში კი კაიზერი უფრო ხშირად იხმარება გაერთიანებული გერმანიის იმპერიის (1871 - 1918) („მეორე რაიხი“) იმპერატორების მისამართით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:ავსტრიის იმპერატორები კატეგორია:გერმანიის იმპერატორები კატეგორია:წოდებები
ბესა
ბესა (Βέσσας) – ბიზანტიელი სტრატეგოსი (სარდალი) ეგრისში 550-554 წლებში. 550 წელს ბიზანტიას დაუმორჩილა აჯანყებული აბაზგები; 551 წელს ირანელებს წაართვა ციხე-ქალაქი პეტრა, მაგრამ 553 წელს სასტიკად დამარცხდა ირანელებთან ბრძოლაში ტელეფისის მახლობლად. ეგრისის მეფის გუბაზის თხოვნით იუსტინიანე კეისარმა ბესა თანამდებობიდან გადააყენა, ჩამოართვა მთელი ქონება და აბაზგიაში გადაასახლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის მონაწილეები
Camponotus gibber
Camponotus gibber — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
კრესიენტე
კრესიენტე (Creciente, Crecente) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის პარადანტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 58 კმ². მოსახლეობა — 1994 კაცი (2020 წ.).
Camponotus gibber
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კრესიენტე
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ანკონა
ანკონა (Ancona) — ქალაქი და ნავსადგური ცენტრალურ იტალიაში, მარკეს რეგიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 102 997 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს მარკეს რეგიონისა და ანკონის პროვინციის დედაქალაქს.
ქალაქი მდებარეობს რომიდან 280 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ადრიატიკის ზღვაზე, მონტე-კონეროს, მონტე-ასტანოსა და მონტე-გუასკოს კონცხებს შორის.
ანკონა ადრიატიკის ზღვის ერთ-ერთი მთავარი ნავსადგურია, განსაკუთრებით მგზავრთა გადაყვანის მხრივ. ამავე დროს, წარმოადგენს რეგიონის მთავარ ეკონომიკურ და დემოგრაფიულ ცენტრს.
ისტორია
ანკონა ძვ. წ. 390 წელს დაარსდა. მისი სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „Αγκων“ — რაც დაუცველს ნიშნავს, რადგან ქალაქი ისეთ ადგილას მდებარეობდა, მხოლოდ კონცხი იცავდა. ბერძნებმა აქ ვაჭრობა გააჩაღეს. რომეულ პერიოდში, ანკონის მოსახლეობა ძირითდადა ბერძნულად საუბრობდა. რომაელებმა იგი ილირიის ომების დროს (ძვ. წ. 178) აიღეს და თავის კოლონიად აქციეს. იმპერიის დროს, უმნიშვნელოვანესი გახდა ანკონის ნავსადგური, რადგან ის უახლოესი წერტილი იყო დალმაციასთან.
შუა საუკუნეებში, ქალაქი დამოუკიდებელ, ანკონის რესპუბლიკას წარმოადგენდა, რომლის აღებასაც რომის ეკლესია, ვენეციის რესპუბლიკა და გერმანელი იმპერატორები ცდილობდნენ. 1532 წელს, ქალაქი პაპის მმართველობაში გადავიდა. 1861 წელს იგი იტალიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.
ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკის მთავარი დარგებია გემთმშენებლობა, მანქანათმშენებლობა, ხიდების სტრუქტურების წარმოება, ფარმაცევტული და ფეხსაცმლის ლრეწველობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
დინაპიგე
დინაპიგე (ოფიციალურად დინაპიგეს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Dinapigue) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 821 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 6 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
ბიგუასუ
ბიგუასუ (Biguaçu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 მეტრზე. მიეკუთვნება გრანდი-ფლორიანოპოლისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 58 206 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 158.22 კმ²-ზე. ფართობი 367 891 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ლა-კანიისა
ლა-კანიისა (La Cañiza, A Cañiza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის პარადანტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 108,1 კმ². მოსახლეობა — 5122 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
სუბ...
სუბ... (ლათ. sub — ქვეშ, ახლოს, -თან) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, აღნიშნავს:
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ჯაჰანდარ-შაჰი
ჯაჰანდარ-შაჰი (დ. 9 მაისი, 1661, დეკანი — გ. 12 თებერვალი, 1713, დელი) — დიდ მოგოლთა იმპერიის მე-9 იმპერატორი 1712-1713 წლებში, ბაჰადურ-შაჰ I-ის უფროსი ძე, აურანგზების შვილიშვილი, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
ჯაჰანდარ-შაჰი დაიბადა 1661 წელს, დეკანში. ის იყო ბაჰადურ-შაჰ I-ისა და ნიზამ ბაის ერთადერთი ვაჟი. 1671 წელს, 10 წლის ასაკში ბაბუამისმა, აურანგზებმა დანიშნა ბალხის მმართველად. ამ თანამდებობაზე ის 1709 წლამდე იყო. 1712 წელს, მამამისის გარდაცვალების დროს იმყოფებოდა ლაჰორში, სადაც აკურთხეს დიდ მოგოლთა იმპერატორად, რის შემდეგაც თავისი 3 ძმა სიკვდილით დასაჯა. მას მოუწია დაპირისპირება მე-4 ძმასთან, აზიმ-უს-შანთან. ჯაჰანდარმა აზიმიც ვერაგულად მოაკვლევინა და თავი ტახტის ერთადერთ მფლობელად გამოაცხადა. მისმა მმართველობამ მხოლოდ 11 თვემდე გასტანა.
ჯაჰანდარის ხანმოკლე ზეობის დროს ინდოეთი ეკონომიკური კრიზისიდან გამოვიდა, ხელი შეეწყო ვაჭრობას, მოიჭრა მისი სახელობის ოქროსა და ვერცხლის მონეტები. ბრიტანელები იყენებდნენ საიმპერატორო კართან კარგ ურთიერთობას და თავიანთ გავლენას ზრდიდნენ დიდ მოგოლთა პროვინციებში. ჯაჰანდარმა ოსმალეთის სულთანს, აჰმედ III-ს გაუგზავნა ძვირფასი საჩუქრები და თავი მის ერთგულ თაყვანისმცემლად გამოაცხადა. იმპერატორს უყვარდა სასახლეში ნებივრობა, აწყობდა უამრავ წვეულებასა და სამხედრო შეჯიბრებას. მისი მთავარი ცოლები სარგებლობდნენ დიდი გავლენით როგორც ჰარამხანაში, ასევე მთელს იმპერიაში.
1713 წელს, მარათჰების მოულოდნელი აჯანყების წყალობით, აზიმ-უს-შაჰის ვაჟმა, ფარუხსიარმა თავის 20,000 მომხრესთან ერთად ჯაჰანდარის წინააღმდეგ გაილაშქრა. 11 იანვარს, აგრაში ჯაჰანდარ-შაჰი დამარცხდა თავისი ძმისშვილის არმიის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლაში. იმპერატორი გაიქცა დელიში, სადაც ის შეიპყრეს და ციხეში გამოკეტეს. ერთთვიანი შინაპატიმრობის შემდეგ ჯაჰანდარ-შაჰი ფარუხსიარის ბრძანებით ჯალათებმა მოახრჩვეს. დაკრძალეს ჰუმაიონის აკლდამაში. მოგვიანებით, 1754 წელს, მისი ვაჟი, ალამგირ II გახდა დიდ მოგოლთა იმპერატორი.
სქოლიო
კატეგორია:დიდ მოგოლთა იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 1661 კატეგორია:გარდაცვლილი 1713 კატეგორია:თემურიდები კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
Camponotus gestroi ponariensis
Camponotus gestroi ponariensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ცხოვრება პეტრე ქართველისა
„ცხოვრება პეტრე ქართველისა“ — ძველი ქართული ჰაგიოგრაფიული ძეგლი, გადმოკეთებული ასურულიდან მაკარი მესხის მიერ დაახლოებით XIII საუკუნეში. მასში აღწერილია V საუკუნის გამოჩენილი ქართველი საეკლესიო მოღვაწის პეტრე იბერის ცხოვრება და მოქალაქეობა.
Camponotus gestroi ponariensis
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ცხოვრება პეტრე ქართველისა
ძეგლის უძველეს ხელნაწერს (XV საუკუნეში გადაწერილია პეტრიწონის მონასტერში) ერთვის 3 ანდერძი - ავტორის, მთარგმნელისა და რესტავრატორის - პავლე დეკანოზისა. ტექსტი იმთავითვე გადაწერილი ყოფილა „აშლით და წინაუკმო“, ჰკლებია შესავალი და დასასრული. აღდგენილი და გავრცობილი ტექსტის მიხედვით შეუძლებელია ვიქონიოთ სრული წარმოდგენა მაკარი მესხის თარგმანზე. თხზულების წარმომავლობა, შინაარსი და ანდერძთა ისტორიულ-ბიბლიოგრაფიული ცნობების ავთენტიკურობა აზრთა დიდ სხვადასხვაობას იწვევს. XVIII საუკუნეში შემუშავდა ამ ნაშრომის მოკლე რედაქცია. შეიქმნა რამდენიმე საკითხავი და საგალობელი პეტრე იბერზე. ამ თხზულებებს ვხვდებით ქართულ ჰაგიოგრაფიულ კრებულებში, „ქართლის ცხოვრების“ ვახტანგისეულ რედაქციაში და სხვა. ცხოვრება პეტრე ქართველისა გამოსცა ნიკო მარმა 1896 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია
Camponotus gestroi gestroi
Camponotus gestroi gestroi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვინკას კრევ-მისკევიჩი
ვინკას მისკევიჩი (Vincas Krėvė-Mickevičius დ. 18 ოქტომბერი, 1882 - გ. 17 ივლისი, 1954) იყო ლიტველი მწერალი, პოეტი, რომანისტი, დრამატურგი და ფილოლოგი. იგი ასევე ცნობილია, როგორც Vincas Krėvė, შემოკლებული სახელი, რომელიც მან შეერთებულ შტატებში გამოიყენა.
ბიოგრაფია
ვინკას მიქევიჩი დაიბადა გლეხი ადამიანების ოჯახში, 1882 წლის 19 ოქტომბერს, ლიტვის ძუკიას ეთნოგრაფიულ რეგიონში, სოფელ სუბარტონისში. ადგილობრივმა მოსახლეობამ მის ოჯახს "კრევი" უწოდა, ამის შემდეგ მან გამოიყენა ეს სახელი თავისი სამწერლო კარიერისთვის. მისი მშობლიური რაიონის წეს-ჩვეულებები და ტრადიციები მისი ლიტერატურული შემოქმედების ინსპირაციის მუდმივი წყარო იყო.
1898 წელს იგი გახდა რომის კათოლიკური სამღვდელოების სტუდენტი ვილნიუსის სემინარიაში, მაგრამ 1900 წელს გააძევეს სემინარიიდან. 1904 წელს ჩაირიცხა კიევის უნივერსიტეტში. ამასთან, ერთი წლის შემდეგ, უნივერსიტეტი დროებით დაიხურა რუსეთის იმპერიის რევოლუციური პირობების გამო, ხოლო კრევ-მისკევიჩმა, სწავლის შეწყვეტა არ ისურვა, შევიდა გალიციის ლვოვის უნივერსიტეტში, რომელიც იმ დროს ავსტრიის ნაწილი იყო და 1908 წელს მიიღო ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი. იმავე წელს კიევის უნივერსიტეტმა მას მიანიჭა ოქროს მედალი ინდოევროპელების თავდაპირველი სახლების შესახებ დისერტაციისთვის. 1913 წელს კიევის უნივერსიტეტმა მას შეუდარებელი ენათმეცნიერების მაგისტრის ხარისხი მიანიჭა ბუდას და პრატჯაჯაბუდას სახელების წარმოშობის შესახებ დისერტაციისთვის.
1909 წელს კრევ-მისკევიჩი გახდა საშუალო სკოლის პედაგოგი ქალაქ ბაქოში, აზერბაიჯანი. სამი წლის შემდეგ მან წვლილი შეიტანა ბაქოს სახალხო უნივერსიტეტის დაარსებაში და ლექციებს კითხულობდა იქ.
მწერლობის პირველი მცდელობები თხუთმეტი წლის ასაკში ჰქონდა, თავდაპირველად მან სცადა დაეწერა რუსულ და პოლონურ ენები; თუმცა, 1902 წლის შემდეგ ის სულ ლიტვურად წერდა. მისი შეგროვებული ნაწარმოებების პირველი ტომი გამოიცა 1921 წელს და ამ დროს იგი უკვე იყო ცნობილი და პატივცემული მოღვაწე იყო. გარდა ამისა, ის იყო რამდენიმე აკადემიური და ლიტერატურული პერიოდული გამოცემის რედაქტორი.
1940 წლის 24 ივნისს იგი დაინიშნა ლიეტუვის პრემიერ მინისტრად, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის იუსტას პალეკისის მიერ.
1941 წელს, ნაცისტების მიერ ლიეტუვის ოკუპაციის დაწყების და 1943 წელს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დახურვის შემდეგ, კრევ-მისკევიჩი მიიმალა. საბჭოთა ძალებმა 1944 წელს კვლავ აიღეს ლიეტუვა, რა დროსაც იგი გაიქცა ქვეყნიდან და დასახლდა დევნილთა ბანაკში გლასენბახში, ზალცბურგთან ახლოს, ავსტრია. იქ ის ასწავლიდა ადგილობრივი ბანაკის საშუალო სკოლაში. 1947 წელს პენსილვანიის უნივერსიტეტმა გამოაცხადა მოწვევა მის ფაკულტეტზე, სადაც მან 1953 წლამდე იმსახურა სლავური ენებისა და ლიტერატურის ასისტენტ პროფესორის თანამდებობაზე, მანამ სანამ ის პენსიაზე გავიდოდა.
1954 წლის 17 ივლისს ვინკას კრევ-მისკევიჩი გარდაიცვალა აშშ-ში, პენსილვანია, ბურუმელში.
იგი ითვლებოდა ნობელის პრემიის კანდიდატად ლიტერატურაში.
1997 წელს კრევ-მისკევიჩის მუზეუმი გაიხსნა მის ბოლო რეზიდენციაში, ვილნიუსში, ლიეტუვაში, ემიგრაციამდე.
ლიტერატურა
Skerdžius - ვინკას მისკევიჩი - goodreads.com
Šiaudinėj pastogėj - ვინკას მისკევიჩი - goodreads.com
Galvažudys - ვინკას მისკევიჩი - goodreads.com
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ლიეტუველი მწერლები კატეგორია:ლიეტუველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ნოველისტები კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:პოეტები კატეგორია:ლიეტუველი პოეტები
ას-ნევესი
ას-ნევესი (Las Nieves, As Neves) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის კონდადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 65,99 კმ². მოსახლეობა — 3803 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
სტროფანტუსი
სტროფანტუსი (Strophanthus) — მცენარეთა გვარი ქენდირისებრთა ოჯახისა. მცოცავი ლიანებია, იშვიათად ბუჩქები.
50-60 სახეობა იზრდება ტროპიკულ აფრიკაში, მადაგასკარზე, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. სტროფანტუსის თესლი შეიცავს შხამიან გლიკოზიდებს — სტროფანტინებს, რომელსაც იყენებენ მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები კატეგორია:ქენდირისებრნი
გოვერნადორ-სელსუ-რამუსი
გოვერნადორ-სელსუ-რამუსი (Governador Celso Ramos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 40 მეტრზე. მიეკუთვნება გრანდი-ფლორიანოპოლისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 999 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 110.93 კმ²-ზე. ფართობი 117 185 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
დივილაკანი
დივილაკანი (ოფიციალურად დივილაკანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Divilacan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 827 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
Camponotus gestroi
Camponotus gestroi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩეზენა
ჩეზენა (Cesena) — ქალაქი და კომუნა ჩრდილოეთ იტალიაში, ემილია-რომანიის რეგიონში, რავენის სამხრეთით და რიმინის დასავლეთით, მდინარე სავიოზე, ფორლი-ჩეზენის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს აპენინების მთისწინეთში, ადრიატიკის ზღვიდან 15 კმ-ში.
ისტორია
ჩეზენა თავდაპირველად ეტრუსკული ან უმბრიული ქალაქი იყო. III საუკუნეში გალიელების მცირეხნიანი მმართველობის შემდეგ, იგი რომაელთა ხელში გადავიდა.
პალიოსა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ჩეზენა
ისტორია
ჩეზენაში დაიბადა სამი პაპი — პიუს VI, პიუს VII და პიუს VIII, რის გამოც ხშირად მას სამი პაპის ქალაქს უწოდებენ.
ნორბერტ ვინერი
right|მინი|ნორბერტ ვინერი
ჩეზენა
ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკის მთავარი დარგებია სოფლის მეურნეობა, ხელოსნობა და ტურიზმი.
ნორბერტ ვინერი
ნორბერტ ვინერი (Norbert Wiener; დ. 26 ნოემბერი, 1894, კოლუმბია, მისური — გ. 18 მარტი, 1964, სტოკჰოლმი) — ამერიკელი მათემატიკოსი. ფუნდამენტურ ნაშრომ „ კიბერნეტიკაში “ მოახდინა ახალი მეცნიერების, კიბერნეტიკის ძირითადი ამოცანების ფორმულირება. იგი არის ავტორი სამეცნიერო შრომებისა მათემატიკურ ანალიზში, ალბათობის თეორიაში, ელექტრულ წრედებში და გამოთვლით ტექნიკაში.
ჩეზენა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ნორბერტ ვინერი
საწვლობდა ტაფტს–კოლეჯში, კორნუელის, ჰარვარდის, კემბრიჯის, გეტინგენისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში. იყო გამორჩეული ნიჭით დაჯილდოებული მათემატიკოსი, 1919 წელს გახდა პროფესორის ასისტენტი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში, 1932-1960 წლებში კი იქვე ეკავა პროფესორის თანამდებობა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს დაკავებული იყო კვლევებით საჰაერო თავდაცვის სფეროში, იგი დაინტერესდა ავტომატური გათვლებით და უკუკავშირის თეორიით. საბოლოოდ ნორბერტ ვინერმა ჩამოაყალიბა ახალი მეცნიერების, კიბერნეტიკის ამოსავალი დებულებები, რომლის შესწავლის საგნადაც იგი განიხილავდა მართვას, კავშირს, ინფორმაციის გადაცემასა და დამუშავებას ტექნიკაში, ცოცხალ ორგანიზმებსა და ადამიანთა საზოგადოებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
მონდარისი
მონდარისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის კონდადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 85,8 კმ². მოსახლეობა — 4410 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
Camponotus germaini tacuruensis
Camponotus germaini tacuruensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სპეცია
სპეცია (La Spezia) — ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ლიგურიის რეგიონში, ლა-სპეციის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს გენუასა და პიზას შორის, ლიგურიის ზღვაზე. აქ მდებარეობს იტალიის მთავარი სამხედრო და სავაჭრო ნავსადგურები, ასევე იტალიის ერთ-ერთი უდიდესი სამხედრო მრეწველობა — Oto Melara.
2011 წლის მონაცემებით, სპეციის მოსახლეობა 95 641 ადამიანს შეადგენს.
ისტორია
ქალაქის დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა სპეციის ტერიტორიაზე დასახლებები ჯერ კიდევ პრეისტორიულ ხანაში გაჩნდა, მიუხედავად ამისა, რომაულ ხანაში მცირედ დასახლებულად რჩებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
მონდარის-ბალნეარიო
მონდარის-ბალნეარიო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის კონდადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 2,4 კმ². მოსახლეობა — 637 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
პაულუ-ლოპისი
პაულუ-ლოპისი (Paulo Lopes) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 მეტრზე. მიეკუთვნება გრანდი-ფლორიანოპოლისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 692 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.88 კმ²-ზე. ფართობი 449 679 კმ²-ია.
ბიატლონი
thumb|230px|ბიატლონისტები მიზანში სროლისას ბიატლონი, ბიათლონი (ლათ. bi- < bis „ორჯერ“ და ბერძნ. athlon „შეჯიბრება“) — სპორტის ზამთრის სახეობა. ბიატლონი ორი სპორტის ნაზავია. იგი შედგება თხილამურებით რბოლისა და შაშხანის სროლისაგან. მიზანი მდებარეობს 50 მ-ში. წოლითი რეჟიმის დროს მიზნის დიამეტრი 45 მმ-ია, ხოლო დგომისას 115 მმ-ია.
ინდივიდუალური რბოლა
ბიატლონი შედგება რამდენიმე დისციპლინისგან, რომელთაგანაც ყველაზე ძველი ინდივიდუალური რბოლაა. კაცები გადიან 20 კმ-ს, 5 წრე 4 კმ. ხოლო ქალები 15 კმ-ს, 5 წრე 3 კმ. პირველ და მესამე წრეზე სპორტსმენები ისვრიან წოლით რეჟიმში, ხოლო მეორე და მეოთხე წრეზე დგომით რეჟიმში. სპორტსმენები 4-ჯერ მიდიან მიზანთან და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენა ჯარიმდება 1 წთ-ის დამატებით სპორტსმენის მიერ ნაჩვენებ დროზე.
სპრინტი
სპრინტში კაცები გადიან 10 კმ-ს, ხოლო ქალები 7,5 კმ-ს. დისტანციის მანძილზე სპორტსმენები ისვრიან 2-ჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში. სპორტსმენები სამიზნესთან მიდიან 2-ჯერ და 5-5-ჯერ ისვრიან. ყოველი აცდენისთვის სპორტსმენი გადის დამატებით 150 მ-ს.
დადევნების რბოლა
დადევნების რბოლაში კაცები გადიან 12,5 კმ-ს, ხოლო ქალები 10 კმ-ს. რბოლაში მონაწილეობს ის 60 სპორტსმენი, რომლებმაც სპრინტში დაიკავა 60 საუკეთესო ადგილი. არაზუსტი სროლისთვის ჯარიმა დამატებით 150 მ-ის გავლა.
მას-სტარტი
მას-სტარტი ბიატლონის ახალი სახეობაა. მასში მონაწილეობს ჩემპიონატის 30 საუკეთესო სპორტსმენი.
გუნდური ესტაფეტა
ყოველი გუნდიდან ესტაფეტაში მონაწილეობს 4-4 სპორტსმენი. იგი სპრინტის წესებს ეფუძნება. თითოეული კაცი სპორტსმენი გადის 10 კმ და ისვრის ორჯერ, წოლით და დგომით რეჟიმებში, ხოლო ქალები დაგიან 7,5-7,5 კმ ასევე შესაბამისად 2-2 სროლით იგივე მდგომარეობაში.სპრინტისგან ისაა განსხვავება რომ სპორტსმენებს აქვთ 3 დამატებითი ტყვია. თუ სპორტსმენი 8 სროლითაც ვერ დახურავს 5 ნიშნულს მაშინ იგი გადის 150 მეტრის საჯარიმო წრეს, ყოველი აცდენისთვის
მიქსი (შერეული ესტაფეტა)
ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევეა როგორც გუნდურ ესტაფეტაში.
*
დემონოლოგია
მინი|250პქ|ღამის კოშმარი, ნახატი. დემონოლოგია (δαίμων, ე.ი. საღვთო, სული, და λόγος, ე.ი. სიტყვა, მსჯელობა) — მისტიკური მოძღვრება დემონებზე, ე.ი. ავ სულებზე; საერთო სახელწოდება ნაირგვარი მითებისა და დემონების შესახებ. წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. წარმოადგენს თეოლოგიის განხრას, რომელიც დაკავშირებულია ზეარსებულთან, არაღმერთთან. დემონი მისი თავდაპირველი მნიშვნელობით ჰომეროსის შემდეგ იყო კეთილმოსურნე არსება. დემონოლოგია წარმოიქმნება სულების პირველყოფილი რწმენის საფუძველზე. მრავალი რელიგიისა და კულტურის მიხედვით, ძილის პარალიჩი წარმოადგენს დემონებთან ფიზიკური კონტაქტის ერთ-ერთ ფორმას. ამასთანავე ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგ., გაბონში) სწამთ ადგილობრივი სულების, თუმცა ხალხი მათ განიხილავს როგორც უწყინარ არსებას.
საკუთრივ დემონი ეწოდება ღვთაებრივ არსებათა გარკვეულ ჯგუფს. მითოლოგიაში დემონი არის ზეარსების, ნახევრადღმერთის ან სულების კრებითი სახელწოდება.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები (Magyar Honvédség) — უნგრეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს უნგრეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, ტერიტორიულ წყლები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია უნგრეთის არმია და უნგრეთის სამხედრო-საჰაერო ძალები.
2004 წლიდან გაუქმდა სამხედრო სამსახურში სავალდებულო გაწვევა და შეიარაღებული ძალები მთლიანად საკონტრაქტო სამსახურზე გადავიდა.
ავსტრო-უნგრეთი
1867 წლის შეთანხმების მიხედვით, უნგრეთს მიეცა შესაძლებლობა თავის შეიარაღებული ძალები შეეყვანა ავსტრო-უნგრეთის იმპერიის შეიარაღებულ ძალებში. უნგრული არმიის ოფიცრების მოსამზადებლად შეიქმნა სამხედრო აკადემია „ლუდოვიკა“.
უნგრული არმია მეორე მსოფლიო ომში
რეგენტი მიკლოშ ჰორტი მხარს უჭერდა ნაცისტურ გერმანიას, რომელიც თავდაპირველად მიმართული იყო ჩეხოსლოვაკიის, რუმინეთისა და სერბეთის წინააღმდეგ. ამ ქვეყნებთან უნგრეთს ტერიტორიული პრეტენზიები გააჩნდა. ვენაში გამართულმა ორმა არბიტრაჟმა დააკმაყოფილა უნგრეთის მოთხოვნები და ჰორტსაც აღარ აინტერესებდა გერმანიასთან შემდგომი თანამშრომლობის საკითხები, თუმცა საბჭოთა-ნაცისტურ ბრძოლის ფრონტებზე მაინც იგზავნებოდა უნგრეთის სამხედრო დანაყოფები.
1944 წელს, მაღალი რანგის სამხედრო ლიდერების (მათ შორის გენერლები გეზა ლაკატოში, ვილმოშ ნადი, ბელა მიკლოში) მხარდაჭერით ჰორტი ცდილობდა ქვეყანა მეორე მსოფლიო ომიდან გამოეთიშა, თუმცა მისი მმართველობა ნაცისტებმა დაამხეს. პოსტზე ჰორტი პრო-ნაცისტურმა მარიონეტმა ფერენც სალაშიმ შეცვალა. უნგრეთის არმიამ საბჭოთა ჯარების წინააღმდეგ ბრძოლაში სრულად განადგურდა.
სოციალისტური პერიოდი
მატიაშ რაკოშის მმართველობის პერიოდში უნგრეთის შეიარაღებულ ძალების საბჭოთა კავშირის სტანდარტებზე გადაყვანა დაიწყო. არმია საბჭოურ სამხედრო ფორმებსა და სამხედრო განმასხვავებელ ნიშნებზე გადავიდა. 1956 წლის უნგრული აჯანყების ჩახშობის შემდეგ შეიარაღებულ ძალებში საბჭოური ატრიბუტიკები გაუქმდა და არმია ტრადიციული, უნგრული ფორმით შეიმოსა. 1955 წლიდან 1990 წლამდე უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკა ვარშავის ხელშეკრულების წევრი იყო. უნგრელმა ჯარისკაცებმა პრაღის გაზაფხულის ჩახშობაში მიიღეს მონაწილეობა.
1989 წლისთვის შეიარაღებულ ძალებში მომსახურე ჯარისკაცთა რაოდენობამ 130 ათასს გადააჭარბა.
პოსტსოციალისტური პერიოდი
უნგრეთი 1999 წლის 12 მარტიდან ნატოს წევრია.
1990 წელს უნგრეთის ჯარის მოდერნიზდა და დასავლური სტანდარტების მიხედვით გადაიარაღდა. ეს უპირატესად ნატოში გაწევრებისკენ სწრაფვამ გამოიწვია. ამ პერიოდში განხილულ იქნა ორგანიზების პრინციპები, სამხედრო დოქტრინა და სამხედრო სწავლება.
ჯონ ფონ ნოიმანი
ევროპული წლები
დაიბადა ბუდაპეშტში. სწავლობდა ქიმიას ბერლინის უნივერსიტეტში, 1926 წელს ციურიხის უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებელში მოიპოვა ქიმიკოსის დიპლომი. იმავე წელს გახდა ფილოსოფიის დოქტორი ბუდაპეშტის უნივერსიტეტში დაიცვა რა დისერტაცია სიმრავლეთა თეორიაში.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
პოსტსოციალისტური პერიოდი
1994 წლიდან უნგრეთი აქტიურად მონაწილეობს ნატოს პროგრამაში „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ (Partnership for Peace), აგრეთვე ნატოს ეგიდით მიმდინარე სამხედრო ოპერაციებში ბოსნიას, კოსოვოსა და სხვა სამშვიდობო ოპერაციებში. 300 სამხედრო მოსამსახურე გაიგზავნა ერაყში, მრავალეროვან სამხედრო ძალების შემადგენლობაში.
ჯონ ფონ ნოიმანი
ევროპული წლები
1926–1929 წლებში იყო ბერლინის უნივერსიტეტის პრივატ–დოცენტი. 1929–1930 წლებში კი – ჰამბურგის უნივერსიტეტში. იმ დროის მისი უმთავრესი ნაშრომები ეხება კვანტურ ფიზიკას და ოპერატორების თეორიას. ამ შრომების წყალობით კვანტური ფიზიკა და ოპერატორების თეორია ერთი და იმავე საგნად მოიაზრება.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
პოსტსოციალისტური პერიოდი
შეიარაღებულ ძალებში ყველაზე მრავალრიცხოვანი სახმელეთო არმიაა. სამხედრო-საჰაერო ძალები სიდიდით მეორეა. გარდა ამისა, არსებობს „სამხედრო-საზღვაო“ ერთეული დუნაიში პატრულირებისთვის.
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
1930 წელს ფონ ნოიმანი აშშ–ში მიიწვიეს პრინსტონისა და ნიუ–ჯერსის უნივერსიტეტში ლექციების წასაკითხად, 1931 წელს კი ნიუ–ჯერსის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა, სადაც მომდევნო წელს ერგოიდული ჰიპოთეზის ზუსტი მათემატიკური ფორმულირება მოახდინა. 1932 წელს გამოქვეყნდა მისი ნაშრომი "კვანტური მექანიკის მათემატიკური საფუძვლები", რომელიც კლასიკურ სასწავლო სახელმძღვანელოდ იქცა. 1933 წელს ფონ ნოიმანი პრინსტონის უნივერსიტეტში გადავიდა სამუშაოდ, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დაჰყო.
1930–იანი წლების მეორე ნახევარში ნოიმანმა ფ.ჯ. მიურეისთან ერთად გამოაქვეყნა შრომათა სერია ოპერატორთა რგოლების შესახებ, რომლითაც დასაბამი მისცა ე.წ. ნოიმანის ალგებრას. ეს უკანასკნელი კი კვანტური ფიზიკის კვლევების უმთავრესი ინსტრუმენტი გახდა შემდგომში.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
სამხედრო სამსახური
2004 წლის 4 ნოემბრიდან უნგრეთმა ჯარში სავალდებულო გაწვევა, საკონტრაქტო სამსახურით ჩაანაცვლა. უნგრეთი თავდაცვის მინისტრმა ფერენც იუჰაჩმა შეიარაღებულ ძალებში მომსახურეთა 30 ათასიდან, 22 ათასამდე შემცირების შესახებ გამოაცხადა და აღნიშნა, რომ უნგრეთში აღარ იყო საჭირო ქვეყნის საზღვრებზე, საგარეო მტრის მოსაგერიებლად შეიარაღებული ძალების გაძლიერება. არმიის მიზნად ქვეყნის შიგნით კონფლიქტისა და ტერორიზმის ფაქტებზე ბრძოლა იქნა დასახული.
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
1937 წელს ფონ ნოიმანმა აშშ–ს მოქალაქეობა მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის დროს კი ლოს–ალამოსის ატომურ ცენტრში კონსულტანტად მუშაობდა, სადაც მოახდინა ბირთვული იარაღის დეტონაციის აფეთქების მეთოდის გათვლები. მუშაობდა წყალბადის ბომბის შექმნაზეც. 1955 წელს კი აშშ–ს ატომური ენერგიის კომისიის წევრი გახდა.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
სამეთაურო სტრუქტურა
2007 წლიდან, უნგრეთის შეირაღებული ძალები ერთიან სამეთაურო კონტროლის ქვეშაა. თავდაცვის სამინისტრო არმიაზე პოლიტიკურ და სამოქალაქო კონტროლს ახორციელებს.
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
ფონ ნოიმანის 150 შრომიდან 20 ეხება ფიზიკის პრობლემატიკას, დანარჩენი კი თანაბრად არის განაწილებული სუფთა მათემატიკასა და გამოყენებით მათემატიკას შორის, მათ შორის თამაშთა თეორიას და კომპიუტერულ მეცნიერებებს.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალების თანამედროვე სტრუქტურა
ადმინისტრაციული მხარდაჭერა
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
ფონ ნოიმანს ეკუთვნის ნოვატორული შრომები კომპიუტერულ მეცნიერებებში, რომლებიც კომპიუტერის ლოგიკურ ორგანიზაციას, მანქანური მეხსიერების ფუნქციონირების პრობლემებს, ალბათური რიცხვების გენერაციას და თვითწარმოებად სისტემებს ეხება. 1944 წელს იგი, მათემატიკურ საკითხებში კონსულტანტის რანგში, შეუერთდა მოკლის და ეკერტის ჯგუფს, რომლებიც ENIAC-ის შექმნით იყვნენ დაკავებულნი. იმ დროისათვის ჯგუფი ახალი ტიპის გამომთვლელი მანქანის, EDVAC–ის შექმნას შეუდგა, რომელიც წინამორბედისგან განსხვავებით მონაცემებს საკუთარ შიდა მეხსიერებაში ინახავდა. 1945 წელს ნოიმანმა გამოაქვეყნა "წინასწარი მოხსენება EDVAC–ის შესახებ", სადაც აღწერილი იყო თავად მანქანა და მისი ლოგიკური მოწყობილობანი. ამ ნაშრომში აღწერილი არქიტექტურა დღესდღეობით "ფონ ნოიმანის არქიტექტურის" სახელითაა ცნობილი და დღესდღეობით არსებულ თითქმის ყველა კომპიუტერის ორგანიზაციის საფუძველს წარმოადგენს. 1952 წელს ნოიმანმა პირველი კომპიუტერი, MANIAC I შექმნა, რომელიც მონაცემებს ინფორმაციის მოქნილ მატარებელზე ინახავდა.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალების თანამედროვე სტრუქტურა
ბრძოლა
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
ფონ ნოიმანის წარმატების მიზეზს ე.წ. "აქსიომატურ მეთოდს" ასახელებენ, რომლითაც ის ხელმძღვანელობდა. იგი ყოველივეს განიხილავდა და აღწერდა უმთავრესი მახასიათებლების (ე.წ. აქსიომების) საშუალებით, რომლებიდანაც ყოველივე დანარჩენი გამომდინარეობს.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალების თანამედროვე სტრუქტურა
საბრძოლო მხარდაჭერა
ჯონ ფონ ნოიმანი
ამერიკის წლები
1956 წელს ატომური ენერგიის კომისიამ ჯონ ფონ ნოიმანი ენრიკო ფერმის პრემიით დააჯილდოვა კომპიუტერულ მეცნიერებებში შეტანილი წვლილისათვის.
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალების თანამედროვე სტრუქტურა
მომსახურება - მხარდაჭერა
ჯონ ფონ ნოიმანი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები კატეგორია: დაბადებული 1903 კატეგორია: გარდაცვლილი 1957
უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
უნგრეთის შეიარაღებული ძალების თანამედროვე სტრუქტურა
მისიები
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის შეიარაღებული ძალები
Camponotus germaini germaini
Camponotus germaini germaini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ედვარდ მუნკი
მინი|ედვარდ მუნკი (1863-1944)