cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვესტგუთები
right|450px|thumb|ვესტგუთების მიგრაცია ვესტგუთები (Westgoten), ვიზიგოთები (Wisigoten) ანუ თერვინგები (Therwingen), — ძველი გერმანული ტომების გუთების დასავლეთი შტო. III-IV საუკუნეებში ცხოვრობდნენ მდინარე დნესტრის აღმოსავლეთით. IV საუკუნის 70-იან წლებიდან მონაწილეობდნენ ხალხთა დიდ გადასახლებაში, როგორც რომაელთა ფედერატები (მოკავშირეები). 382 წელს დასახლდნენ მეზიის პროვინციაში. ბარბაროსულ ტომთა შორის პირველებმა აიღეს რომი (410) წელს. 418 წელს დააარსეს სამეფო აკვიტანიაში. მეფე თეოდორიხ I-ის (418-451) მეთაურობით დიდი როლი ითამაშეს ატილას დამარცხებაში (451), მეფეების თეოდორიხ II-ისა და ევრიხის (466-484) მმართველობის დროს დაიპყრეს ესპანეთის დიდი ნაწილი, ჩაიწერა ვესტგუთების პირველი სამართალი „ევრიხის კოდექსი“. მეფე ალარიხ II-ის (484-507) დროს ფრანკთაგან განცდილი დამარცხების შედეგად (507) დაკარგეს სამხრეთ გალიის მიწები. VI საუკუნის შუა ხანებიდან ვესტგუთების სამეფოს დედაქალაქი იყო ტოლედო. ადგილობრივ მიწათმფლობელთა ნაწილს ვესტგუთებმა ჩამოართვეს მიწების 2/3. 586 წელს ვესტგუთებმა მიიღეს კათოლიკობა, რამაც დააჩქარა მათი რომანიზაციის და ესპანურ-რომაულ მოსახლეობასთან ასიმილაციის პროცესი, განაპირობა გვაროვნულ-ტომური წყობილებიდან ადრინდელ ფეოდალურზე გადასვლა. 711-718 წწ. ვესტგუთების სამეფო არაბებმა დაიპყრეს, ვესტგუთებმა შეინარჩუნეს დამოუკიდებლობა ჩრდილოეთ ესპანეთში და განაგრძეს ბრძოლა არაბთა წინააღმდეგ.
ვესტგუთების მეფეები
thumb|250px|[[ვესტგუთების სამეფო 500 წელს]]
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ხალხები კატეგორია:გერმანული ტომები კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:პორტუგალიის ისტორია
აირტონ სენა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიელი ავტომრბოლელები კატეგორია:ფორმულა 1-ის ბრაზილიელი მრბოლელები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:ფორმულა 1-ის მსოფლიო ჩემპიონები კატეგორია:ლოტუსის მრბოლელები (ფორმულა 1) კატეგორია:უილიამსის მრბოლელები (ფორმულა 1)‎
ჩიკიტანია
მინი|250პქ|ჩიკიტანიის 1789 წლის რუკა მინი|250პქ ჩიკიტანია (Chiquitanía) - ტროპიკული სავანის ტიპის რეგიონი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში.
სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციისას, ესპანელმა კონკისტადორებმა ამ ადგილას პატარა ქოხებისგან შემდგარი დასახლება დააარსეს, რადგან რეგიონში ინდიელთა 20 ეთნიკური ჯგუფი სახლობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის გეოგრაფია
მონ-ა-კავუერი
მონ-ა-კავუერი (Mont à Cavouère) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. აღმართულია ო-დე-კრის მთის ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნოისტრია
მინი|ფრანკთა სამეფოები 481 - 814 წლებში ნოისტრია — ეწოდებოდა ფრანკების სამეფოს დასავლეთ ნაწილს 511-737 წლებში. იგი მდებარეობდა მდინარეების სენასა და ლუარას შორის. ნოისტრიის მეფეები მეროვინგების დინასტიიდან იყვნენ. მიუხედავად განუწყვეტელი ომისა მეზობელ ავსტრაზიასთან (ფრანკთა სამეფოს აღმოსავლეთი ნაწილი) ეს ორი სამეფო ხშირად პერსონალური უნიის ქვეშ ერთიანდებოდა. ნოისტრია სუასონის სამეფოს დამხობის შემდეგ წარმოიშვა და თავის მხრივ საფუძველი დაუდო დასავლეთ ფრანკების სამეფოს – „დასავლეთ ფრანკონიას“. ნოისტრიის მბრძანებლები მეფის ტიტულს ატარებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
წანაში
წანაში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ხელედის თემი), მდინარე ხელედულის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ლენტეხიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 119 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბრაიან ადამსი
ბრაიან გაი ადამსი (Bryan Guy Adams; დ. 5 ნოემბერი, 1959, კინგსტონი, ონტარიო, კანადა) — კანადელი როკ-მუსიკოსი, გიტარისტი, სიმღერის ტექსტების ავტორი და ფოტოგრაფი.
პოპულარულ მუსიკაში შეტანილი წვლისა და ქველმოქმედების გამო ადამსი დაჯილდოებულია კანადისა და ბრიტანული კოლუმბიის ორდენებით.
ბავშვობა
ადამსი დაიბადა კინგსტონში, ონტარიოში, ინგლისელი მშობლების ოჯახში, მაგრამ მის გვარში ასევე არიან მალტელებიც — აღსანიშნავია მალტელი ბებია.
1960-იან წლებში ბრაიანის მამა, რომელიც დიპლომატი იყო, მოგზაურობდა სხვადასხვა ქვეყანაში და ოჯახიც თან დაჰყავდა.
1980-იანები
მუსიკოსის ალბომი Bryan Adams, რომელიც 1980 წელს გამოიცა, წარმატებული დებიუტი გამოდგა. სიმღერების უმრავლესობა ჩაწერილი იქნა 2 თვის განმავლობაში, ტორონტოში მდებარი მანტას სტუდიაში. 1986 წელს კანადაში მას ოქტოს სტატუსიც მიენიჭა.
1980-იანი წლების დასაწყისში ადამსმა და ველენსმა ასევე შექმნეს რამდენიმე სიმღერა ველენსის საკუთარი ჯგუფისთვის Prism.
ბრაიანის მეორე ალბომი You Want It You Got It ჩაწერილი იქნა ნიუ იორკში, სულ 2 კვირის განმავლობაში და იქცა პირველ დისკად, რომლის პროდიუსერიც იყო ბობ კლირმაუნტინი. იგი გამოვიდა 1981 წელს. მიუხედავად წარმატებული სიმღერისა Lonely Nights, ნამდვილად სენსაციად იქცა მესამე დისკი Cuts Like A Knife (1983). ამ ალბომიდან გამოვიდა ოთხი წარმატებული სინგლი, მათ შორის - სასათაურო სიმღერაც. კომერციული წარმატების პიკი იყო #8 ადგილი ბილბორდის ჩარტში.
შემდეგი ალბომი იყო Reckless. იგი გამოვიდა 1984 წელს, ბრაიანის დაბადების დღეზე და მოხვდა ბილბორდის ჩარტის #1 ადგილზე. წარმატება უზრუნველყო ექვსმა სინგლმაც. პირველად ბრაიანის სიმღერა მოხვდა #1 ადგილზე სინგლების ჩარტებში - ეს იყო Heaven. აშშ-ში ალბომი ხუთი გზის პლატინის მფლობელი გახდა.
1984 წელს ტინა ტერნერთან ჩაწერილმა დუეტმა „It's Only Love“ დიდი წარმატება მოიპოვა. იგი ნომინირებული იქნა გრემიზე, წლის საუკეთესო როკ ვოკალური შესრულებისათვის.
ადამსის 1987 წელის დისკმა Into the Fire ასევე მოიპოვა პლატინის სტატუსი. ეს იყო უკანასკნელი ალბომი, რომელიც მთლიანად მხოლოდ ადამსმა და ველენსმა შექმნეს, მაგრამ მისი ჟღერადობა შენარჩუნდა შემდეგ ალბომზეც, Waking up the Neighbours.
დიდი წარმატების ტალღაზე ბრაიანმა გამოსცა პირველი საკონცერტო ალბომი Live! Live! Live!, რომელიც ჩაწერილი იქნა ბელგიაში, 1988 წლის 3 ივლისს. იგი ასევე გადაიცემოდა ტელევიზიების CBC (კანადა) და MTV (მსოფლიო მასშტაბით) ეთერში.
1990-იანები
1990-იანი წლების დასაწყისში მუსიკოსის წარმატება კვლავ გრძელდებოდა. ამ პერიოდში გამოცემული ალბომებიდან პირველი იყო Waking up the Neighbours (პროდიუსერები: ადამსი და რობერტ ლენჯი). 1991 წელს გამოსულ დისკში ასევე შეტანილი იყო „(Everything I Do) I Do It for You“, ფილმიდან „რობინ ჰუდი: ყაჩაღების პრინცი“. იგი იქცა ბრაიანის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სინგლად, რამაც ალბომსა და სინგლს უამრავი ჯილდო მოუტანა.
შემდეგი ალბომი იყო ყოფილი წარმატებების შეჯამება - კრებული So Far So Good, რომელშიც ასევე ახალი სიმღერაც, „Please Forgive Me“ შეიტანეს. სინგლის წარმატება აღინიშნა #1 ადგილით კანადის, ავსტრალიისა და სხვა ქვეყნების ჩარტებში, ხოლო ალბომი ხუთჯერ პლატინის სტატუსით დაჯილდოვდა.
იმავე წელს, სტინგთან და როდ სტიუარტთან ერთად, მაიკლ კემენის არანჟირებით ჩაწერილი იქნა სიმღერა „All for Love“, რომელმაც გაიჟღერა 1993 წლისფილმში „სამი მუშკეტერი“.
1995 წელს ბრაიანმა გამოსცა თავისი ავტობიოგრაფიული წიგნი Bryan Adams (გამომცემლობა Firefly Books).
1996-1999 წლებში იგი უშვებდა თითო ალბომს. პირველი ასეთი იყო 18 til I Die, ცნობილი სიმღერით „Have You Ever Really Loved a Woman?“ (რომელშიც აგრეთვე უკრავდა პაკო დე ლუსია), ფილმიდან „დონ ხუან დემარკო“. ეს იქცა ბრაიანის მესამე #1 კანადაურ და ავსტრალიურ სინგლად. მან ასევე მოუტანა ბრაიანს მეორე ოსკარი (წლის საუკეთესო სიმღერისათვის კინოფილმიდან). ალბომი გაიყიდა 1 მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით (აშშ).
1997 წელს გამოიცა ბრაიანის აკუსტიკური კონცერტის, Bryan Adams MTV Unplugged ჩანაწერი. 1998 წელი აღსანიშნავი იყო დისკით On a Day Like Today, 1999 კი - კრებულით The Best of Me. ამ წლების განმავლობაში ჩაწერილი იქნა დუეტები „Rock Steady“ (ბონი რაიტთან ერთად), „I Finally Found Someone“ (ბარბრა სტრეიზანდთან ერთად) და „When You're Gone“ (მელანი სისთან ერთად).
2000-იანები
thumb|ბრაიან ადამსი 2007 in Mexico
2001 წელს ბრაიანმა გამოსცა ვიდეოკონცერტები Live at the Budokan (ჩაწერილი იქნა ტოკიოში) და Live at Slane Castle (სლეინის სასახლის კონცერტის ჩანაწერი), სადაც იგი გამოვიდა 2000 წელს.
2014 წელს გამოვიდა ადამსის მე-12 ალბომი Tracks Of My Years, მისი საყვარელი სიმღერების ქავერ-ვერსიებით.
პირადი ცხოვრება
ადამსი ვეგეტარიანელია და ცხოვრობს ინგლისში. წარსულში იგი ასევე ცხოვრობდა საფრანგეთში და ამიტომაც თავისუფლად ფლობს ფრანგულ ენას. იგი ჩელსის საფეხბურთო კლუბის გულშემატკივარია და სწორედ მას მიუძღვნა სიმღერა We're Gonna Win, ალბომიდან 18 Til I Die.
ადამსს ვანკუვერში (ბრიტანული კოლუმბია) გახსნილი აქვს საკუთარი სავაჭრო სახლი. იგი ასევე ცნობილი ფოტოგრაფია, რომელსაც არაერთი გამოფენა აქვს გამართული.
დამხმარე ბენდი
ისევე, როგორც ბევრი მუსიკოსი, ადამსი იყენებს სესიურ ბენდს, რომელიც მასთან ერთად მუშაობს სტუდიაში და სცენაზე. ამჟამად ესენია:
სკოტი და კარი თანამშრომლობენ ადამსთან 1980-იანებიდან, ფიშერი და ბრეიტი კი ბენდს შეუერთდნენ 2000-იანებში. მანამდე, კლავიშებზე უკრავდა ტომი მენდელი. ბასზე უკრავდა დეივ ტეილორი (1980-1997), ხოლო პეტ სტიუარდი, ჯგუფიდან Odds დასარტყამებზე იჯდა (იგი უკრავს ცნობილ სიმღერაში Summer of 69).
საზოგადო მოღვაწეობა
1980-იანი წლებიდან ადამსი მონაწილეობდა სხვადასხვა საქველმოქმედო აქციაში და ეხმარებოდა სხვადასხვა ცნობილ ორგანიზაციას. აღსანიშნავია კონცერტში Live Aid, ტურის A Conspiracy of Hope (სტინგი, U2, პიტერ გებრიელი) ფარგლებში გამართული კონცერტები, აქცია Rock For Amnesty (პოლ მაკ-კარტნისთან, სტინგთან და ჯგუფთან Dire Straits ერთად).
1990 წელს, ბერლინის კედლის დაცემის შემდეგ, ადამსმა მონაწილეობა მიიღო როჯერ უოტერსის მიერ გამართულ თეატრალიზებულ კონცერტში The Wall, რომლის შემოსავალიც მთლიანად მოხმარა მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ადამიანების ოჯახებს.
2005 წელს ბრაიანი გამოჩნდა აქციაზე Live 8 (ონტარიო). იმავე წელს მან დაუკრა კატარში და შეგროვებული 1.500000 ფუნტით დაეხმარა იქაურ საქველმოქმედო ორგანიზაციებს. ამ ფულით ასევე აღდგენილი იქნა ტაილანდში მდებარე ერთ-ერთ სკოლა, შრი ლანკაში კი აშენებული იქნა სპორტული ცენტრი, რომელიც დანგრეული იქნა 2004 წელს, ინდონეზიური ცუნამის მიერ.
2006 წლის 29 იანვარს იგი პირველი უცხოელი მუსიკოსი იყო, რომელმაც პაკისტანში დაუკრა, საქველმოქმედო კონცერტის ფარგლებში. შემოსულმა თანხამ არაპრივილეგირებულ ბავშვებს საშუალება მისცა, სკოლაში ევლოთ. თანხის ნაწილი მოხმარდა 2005 წელს პაკისტანში მომხდარი მიწისძვრის მსხვერპლებს.
2008 წლის სექტემბერში ბრაიანმა თბილისში, (საქართველო) გამართა უფასო კონცერტი, რომელიც რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპირების მცდელობაზე ერთგვარი გამოხმაურება იყო და ქართველი ხალხის მხარდაჭერას ისახავდა მიზნად.
საქველმოქმედო ჩანაწერები
ადამსს აქვს მიღებული მონაწილეობა რამდენიმე საქველმოქმედო ჩანაწერის გამოცემაში. 1985 წელს მან და ჯიმ ველენსმა, დევიდ ფოსტერთან ერთად ჩაწერეს სიმღერა Tears Are Not Enough, რომელიც ეთიოპიას მიეძღვნა. 1989 წლის მარტში გამოიცა გრინპისისათვის ჩაწერილი კრებული Rainbow Warriors, რომელშიც ასევე იქნა შეტანილი ბრაიანის სიმღერა (ალბომი გამოვიდა მხოლოდ საბჭოთა კავშირში). 1998 წლის ალბომით On a Day Like Today ადამსი მხარს უჭერდა ორგანიზაციებს Elephant Sanctuary და Born Free Foundation.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:კანადელი ფოტოგრაფები კატეგორია:კანადელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
ზაროდიხა
ზაროდიხა (Зародиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 6 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სუასონის სამეფო
მინი|სუასონის სამეფო 486 წელს სუასონის სამეფო — სალიური ფრანკების სამეფოს ნიადაგზე წარმოშობილი ერთ-ერთი ფრანკონული სამეფო. ის არსებობდა 486-584 წლებში და მისი განადგურების შემდეგ მის ადგილზე ნოისტრიის სამეფო წარმოიშვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
რიგიდალშტოკი
რიგიდალშტოკი (Rigidalstock) — მთა ურნერის ალპებში, ცენტრალურ შვეიცარიაში. მდებარეობს ნიდვალდენისა და ობვალდენის კანტონების საზღვარზე. აღმართულია გროს-ვალენშტოკის მთის სამხრეთით.
უახლოესი დასახლებაა სამხრეთით მდებარე ენგელბერგი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
აბუდელაურის მყინვარი
აბუდელაურის მყინვარი — მცირე მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხევსურეთში, ჭიუხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1900 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ზემოქმედების გეომორფოლოგიის ნიშნები კარგად არის გამოხატული ცირკების, კარების, მორენების სახით. აბუდელაურის მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი აბუდელაური.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
ინკაუასი (კუნძული)
ინკაუასი (კეჩ. ინკების სახლი) ან ისლა-დელ-პესკადო — კუნძული ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტში. მდებარეობს სალარ-დე-უიუნის მარილის ტბის შუაგულში.
კუნძულის ფართობი 24 62 ჰექტარია. გეოგრაფიულად ის უხეში, კლდოვანი და გორაკებიანია. დაფარულია გიგანტური კაქტუსებით.
ინაკუასი უდიდეს ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ადგილობრივი გიდები მოითხოვენ, რომ კუნძულს ოფიციალურად ეწოდოს ისლა-დელ-პესკადო (თევზის კუნძული), რადგან შორიდან მას თევზის ფორმა აქვს (სურათი მარცხნივ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის კუნძულები
ცხავერი
ცხავერი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ახალციხის თემში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1240 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი.
ისტორია
სოფლის მახლობლად არის IX-X საუკუნეების ცხირეთის ციხე.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბრძმედი
ბრძმედი — წარმოადგენს შახტური ტიპის ღუმელს, რომელიც სამუშაო სივრცით ვერტიკალურადაა აგებული. ბრძმედის დანიშნულებაა რკინის მადნიდან თუჯის მიღება. მასში მიმდინარეობს ძირითადად აღდგენითი პროცესები და მისი მუშაობა დაფუძნებულია კაზმისა და აირის ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით მოძრაობის პრინციპზე: კაზმი თავისი საკუთარი წონით ბრძმედის ზედა ჰორიზონტიდან ქვედა ჰორიზონტისკენ გამუდმებით ეშვება. შებერილი ჰაერის ჟანგბადის მეშვეობით იწვის სათბობი და წარმოქმნილი აღმდგენელი აირი განუწყვეტლივ მიემართება ქვევიდან ზევით. იგი გადასცემს ზემოდან ქვემოთ მომავალ კაზმს თავის სითბოს და უზრუნველყოფს მასში მთელ რიგ ფიზიკურ-ქიმიურ პროცესების მიმდინარეობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტალურგია
დათა თუთაშხია
დათა თუთაშხია — ჭაბუა ამირეჯიბის ყველაზე განთქმული რომანი. იგი შეიქმნა 1973-1975 წლებში. რომანის მოქმედება წარმოებს XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დამდეგს საქართველოში. სიუჟეტი აგებულია მწვავე სიტუაციებზე და ეხება მრავალ ეთიკურ პრობლემას.
რომანის შესახებ
მთავარი გმირია დათა თუთაშხია (რეალური პიროვნება: გუძა შელია), რომელიც კანონგარეშე ცხოვრების გზას ირჩევს, აბრაგი ხდება და წლების მანძილზე ახერხებს მეფის ჟანდარმერიას დაემალოს. მისი მამიდაშვილი მუშნი ზარანდია სხვა არჩევანს აკეთებს — ის კანონის სამსახურს ამჯობინებს და ჟანდარმერიის ჩინოვნიკი ხდება. რომანში მოქმედება ამ ორი ადამიანის რთული ურთიერთობის გარშემო ვითარდება.
რომანი - დაწერილია რეალურ პიროვნებაზე - გუძა შელია - დაიბადა სამეგრელოში, კონკრეტულად წალენჯიხის რაიონ სოფელ საჩინოში, აბრაგს შეგნებულად უყრიდნენ ჭორებს, რათა ხალხში გამოეწვიათ მისდამი ზიზღი და იმ დონემდეც კი მივიდნენ, რომ საკუთარ შვილს შეეზიზღა მამა და საბოლოო გასროლაც მან მოახდინა (გუდუ პერტია),  თუმცა რეალურად ეს ხელისუფლების ჩანერგილი სიძულვილი იყო რომელიც ამ ტყვიაში განხორციელდა, მაგრამ თუთაშხიას სიკვდილის ფაქტი ვერავინ დაადასტურა. თვით გუდუ პერტიამაც არ დაადასტურა მისი სიკვდილი, მან და მჭედელმა,  რომელმაც თუთაშხია ბოლოს ნახა დაჟინებით ირწმუნებოდნენ,  რომ აბრაგი თურქეთში გაემგზავრა. ამგვარად საქმე ვერ დაიხურა.
რომანის სიუჟეტი
რომანი დაყოფილია 4 ნაწილად და მოთხრობილია მისი გმირის მორალური ევოლუციის შესახებ იმ პიროვნებების გადმოსახედიდან, რომლებთანაც წარსულში კავშირი ჰქონდა. დათა თუთაშხია არის ადამიანი, რომელიც დაბადებიდან ვერ იტანს უსამართლობას და უკანონობას. თავიდანვე, რომანში ვიგებთ, რომ იგი იყო ბრალდებული შემთხვევითი მკვლელობის თანამონაწილეობისათვის. მას შემდეგ დაიწყო ცხოვრება, როგორც ტყეში გასულმა და სასოწარკვეთილი ჟანდარმერიის მუდმივად დევნილმა. მთელი რომანის განმავლობაში, თუთაშხია იცვლის ადგილსამყოფელს, ხედავს ბოროტებას და ცდილობს როგორმე დასძლიოს იგი.
რომანის პირველი ნაწილის ძირითადი თავი მოსე ზამთარაძის მონათხრობს ეთმობა. თუთაშხია და ზამთარაძე (ორი აბრაგი) თავს საირმის ტყეს შეაფარებენ და საოცარ ამბავში გაეხვევიან. ბელადად და მამა-მარჩენალად წოდებული არქიფო სეთურისგან ხალხის ხსნის ცდა საწინააღმდეგოდ შემოუტრიალდებათ და გალახულებს გამოყრიან სოფლიდან. ამ ნაწილის დამამახსოვრებელი თავია იგავი ვირთხების შესახებ, რომლებიც შიმშილობის ნიადაგზე ერთმანეთის ჭამას იწყებენ და უძლიერესს ბოლოს გამოავლენენ.
რომანის მეორე ნაწილში დათა თუთაშხია, მისი წინა გამოცდილებიდან გამომდინარე, გადაწყვეტს, რომ აღარ ჩაერიოს სოციალურ საკითხებში, თუ სრულიად არ იქნება დარწმუნებული, რომ მისი ქმედებები კარგის მომტანი იქნება. მისი ახალი პოზიციის შედეგად ხალხი ივიწყებს ყველა მის კარგ საქმეს წარსულში, რაც გარდამტეხი აღმოჩნდება მისი გულგრილობისა.
რომანის მესამე ნაწილში, თუთაშხია, რომელმაც ამ ეტაპზე დაკარგა თავისი გზა, ცდილობს გაერიოს საზოგადოებაში, რათა თვითონ განსაზღვროს ცხოვრების მნიშვნელობა და ფილოსოფია. ის უერთდება ადვოკატის, საიდუმლოებით მოცული ქალის პატარა საზოგადოებრივ წრეს და ესწრება სხვადასხვა სუფრებს, სადაც იმართება დებატები ფილოსოფიურ თემებზე. ერთ-ერთ ასეთ საღამოზე მათ გრაფი სეგედიც კი ეწვევათ, თუმცა თუთაშხიას დაჭერას ვერ შეძლებენ.
კარიგარა
კარიგარა (ოფიციალურად კარიგარა მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Carigara; Bayan ng Carigara) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 54 656 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 49 ბარანგაის.
დათა თუთაშხია
რომანის სიუჟეტი
რომანის მეოთხე ნაწილში, დათა თუთაშხია მიხვდება, რომ ბოროტების დაძლევა მხოლოდ და მხოლოდ ძალით შეიძლება. ამავდროულად მისი ბიძაშვილი ერთ-ერთი რუსული იმპერიული ჟანდარმერიის საუკეთესო თანამშრომელია. მუშნი ზარანდია სრულიად „ერთგულია“ მისი სამუშაოს მიმართ და „ობიექტურად“ და გულმოდგინედ მეთვალყურეობს რეგიონში „სახიფათო“ დამნაშავეების ძიებას, როგორიცაა მისი ბიძაშვილი. ორივე ბიძაშვილის საუბედუროდ მათ შეხვედრის შესაძლებლობაც კი არ ეძლევათ. თუთაშხია გადაწყვეტს მუშნის სასიკეთოდ ციხეში ნებით ჩაჯდეს.
კარიგარა
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
დათა თუთაშხია
რომანის სიუჟეტი
წიგნის უკანასკნელ ნაწილში, თუთაშხია თავისი წარსული გამოცდილებით საბოლოოდ მიხვდება, რომ საუკეთესო გზა აარიდო მსოფლიოს ბოროტება, არის იყო კარგი ადამიანი და აკეთო სიკეთე. მიუხედევად ყველაფრისა,როგორც ყველა გმირის, ისევე თუთაშხიას ბედი ერთია - სიკვდილი.
გამოხმაურება
ლია სტურუას თქმით, „ჭაბუა ამირეჯიბის დიდი რომანები პოეზიაა, თუმცა პროზითაა დაწერილი იმიტომ, რომ უფრო რაღაც ახლობელი და მისაღები გახდეს ჩვეულებრივი ადამიანებისთვის... ჩვენ ხომ ვიცით ყველამ, რომ დათა თუთაშხიას მსგავსი ადამიანები არ არსებობენ, მაგრამ ბრმად გვჯერა მწერლის, გვინდა, რომ დავუჯეროთ, ის კი არადა, ყველა უარყოფით გმირს იმდენი კარგი თვისება აქვს, რომ ჩვენს შავ-თეთრ ცხოვრებას ლამის მზისკენ ატრიალებენ, მაგრამ მზეც რომ კვდება ზოგჯერ უმწეოდ, მოკრძალებით და გახელილი თვალებით...“ 1972 წელს ქართულ საზოგადოებას ასეთი გმირი სჭირდებოდა. საბჭოთა ინტელიგენცია ხვდებოდა, რომ „სამოციანელთა მზე“ ნელ-ნელა, მართლაც, კვდებოდა. საბჭოთა კავშირში ლიბერალიზმის ხანა დასრულდა, საქართველოს კი მოევლინა ედუარდ შევარდნაძე, რომელმაც ჩვენი „სამოციანელების“ აბსოლუტური ნდობა დაიმსახურა. კულტურა და ხელისუფლება ახლა უკვე „შეთანხმებულად“ მოქმედებდნენ. ანუ 70-იან წლებში საქართველოში ის პროცესები დაიწყო, რომელიც მოსკოვში სწორედ ამ დროს დასრულდა.
ჯანსუღ ჩარკვიანი ეუბნებოდა ამირეჯიბს: „შენ არ გჯეროდა, რომ „დათა თუთაშხია“ დაიბეჭდებოდა „ცისკარში“ და მე მითხარი, სანამ ესენი იქნებიან, ეს რომანი არ დაიბეჭდებაო, ბოლოს დაგარწმუნე და შევთანხმდით, რომ „სამოციანელები“, ე. ი. „ცისკრელები“ სხვა თაობაა და ეგრე ადვილად ვერავინ მოგვერევა. შევთანხმდით, ჩვენს თავზე ავიღეთ და დავბეჭდეთ...“
„დათა თუთაშხიას“ დაბეჭდვის გამო მთავრობას „ცისკრელებთან“ ბრძოლა არ დაუწყია. 1973 წელს რომანი უკვე ცალკე წიგნად გამოიცა, მოგვიანებით რუსულ ენაზე ითარგმნა. თუმცა რომანის პოპულარობამ, ცოტა არ იყოს, შეაშინა ხელისუფლება. „სუკის“ ძალისხმევით, საქართველოში გავრცელდა ჭორი - „ეს წიგნი ამირეჯიბის დაწერილი არ არისო“. მრავალი ისტორია შეთხზეს, რას არ ამბობდნენ. მაგრამ ამ ჭორებმა კიდევ უფრო გაზარდა ჭაბუა ამირეჯიბის პოპულარობა. მოგვიანებით, როცა გაირკვა, რომ ყველაზე პოპულარული თანამედროვე ქართული რომანის ავტორი, ადამიანი, რომელმაც ცხოვრების დიდი ნაწილი საპყრობილეში გაატარა, ხელისუფლებასთან კონფრონტაციას ერიდება, რომ ჭაბუა ამირეჯიბი არ აპირებს გახდეს “ქართველი სოლჟენიცინი”, საქართველოს ხელისუფლებამ თავად შეუწყო ხელი „დათა თუთაშხიას“ პოპულარიზაციას. გიგა ლორთქიფანიძისა და გიზო გაბესკირიას მრავალსერიანი ფილმი ამ პროცესის დაგვირგვინება იყო. იგავი კაცზე, რომელიც არასოდეს დაპირისპირებია ბოროტებას ბოროტებით, საზოგადოებას დესტრუქციულ ვნებებს არ უღვიძებდა.
ლია სტურუას ამბობდა: „მე არ მეგულება ადამიანი, რომელიც „დათა თუთაშხიას“ ბოლომდე წაიკითხავს და ეს საოცარი ფინალი არ დაარწმუნებს სიკეთისა და ლმობიერების უპირატესობაში შურისძიებაზე, ბოღმაზე, ინტრიგებზე...“ მით უმეტეს, რომ „დათა თუთაშხია“ არა თანამედროვეობას, არამედ ცარიზმის ეპოქას ასახავდა... უბრალო მკითხველს, შესაძლოა, ამ სამყაროს თანამონაწილედ არც ეგრძნო თავი. ანუ რომანი, რომელშიც პუბლიცისტური პათოსი პოეტური სახეებით, საინტერესო თავგადასავლითა და დადებითი გმირითაა „შერბილებული“, ვერ იქნებოდა „საშიში“ ხელისუფლებისთვის.
რომანის გეოპოლიტიკური ხედვა
ამ ნაწარმოებში პირველად არის გამოთქმული გეოპოლიტიკური მოსაზრებები. ავტორს შეიძლება ვუწოდოთ პირველი ქართველი გეოპოლიტიკოსი, რომელიც ცდილობს საქართველოს ისტორიის გააზრებას გეოპოლიტიკური კუთხით. თითოეულ ეპიზოდში არა მარტო დათა არის სხვადასხვა კუთხით წარმოჩინებული და გაბრწყინებული, არამედ მასთან ერთად ჩანს სხვა ადამიანების დადებითი და უარყოფითი თვისებები და ზოგჯერ დათა მოგვაგონებს „თევზს ცოდვების ოკეანეში, როგორც ამას ქრისტეზე ამბობენ ხოლმე.“
გრაფი სეგედი არა მარტო დათას ცხოვრებას აკვირდება და სწავლობს, არამედ მისი უახლოესი ნათესავის მუშნი ზარანდიასაც. ეს ორი პიროვნება თანაბრად არის დაჯილდოებული ნიჭით, მაგრამ ზნეობამ ისინი სხვადასხვა ასპარეზზე გაიყვანა. ერთი იმპერიის სამსახურში ჩადგა. იმპერიის რომელიც თვითონ არის ბიროტების სათავე. დათას სიტყვებით: „იმპერია კრუხივით ჩეკავს ცუდ კაცებს“. რაც არ უნდა ცადოს ორივე მხარემ სულ ერთია დათასნაირი წესიერი კაცი ყოველთვის უქმნის პრობლემას იმპერიას და ამიტომ მათი შერიგება ვერ ხერხდება. წესიერი კაცი იძულებულია კონფლიქტში იყოს ხელისუფლებასთან. ნაწარმოებში მუშნი და დათა იმიტომ არიან ნათესავები, რომ ამით ავტორი ხაზს უსვავს ფილოსფიურ კანონს: „დაპირისპირებულთა ბრძოლისა და ერთიანობის“ შესახებ. თუ დაკვირვებულხართ ძაღლი და მგელი ერთი ჯიშისაა, მაგრამ ერთმანეთს ვერ იტანენ. მას შემდეგ რაც დათა მოკვდება ცოტა ხანში კვდება მუშნიც, რადგანაც მას არ დარჩა ღირსეული მოწინააღმდეგე, რომელსაც პრობლემებს შეუქმნიდა და გამოცდას ჩაუტარებდა, რითაც მის მოწინააღმდეგეს ეძლევა საშუალება თავისი ბუნება წარმოაჩინოს. მუშნის არსებობას აზრი ეკარგება და იგი ნოსტალგიით იტანჯება.
ეკრანიზაცია
აღსანიშნავია, რომ დათა თუთაშხია ჯერ კიდევ სსრკ-ის დროს რუსეთში „ნაპირების“ (რუს. Берега) სახელწოდებით გახდა ცნობილი. ეს რუსების მოთხოვნა იყო. „დათა“ რუსულად „დატად“ (რუს. Дата) გამოითქმის, რაც თარგმანში „თარიღს“ ნიშნავს. ნაწარმოების იდეა გახდა შემდეგნაირი: დათა ხან ერთ გზას ირჩევს, ხან — მეორეს, თავისი ცხოვრების კრედოდ, ხან — ჩაურევლობას, ხან — ჩარევას, ხანაც — მმარგვლელის როლის აუცილებლობას; სხვადასხვა ნაპირს აწყდება იმის ძიებაში, თუ როგორ უნდა იცხოვროს. ამიტომაც დაერქვა ფილმს „ნაპირები“.
სქოლიო
კატეგორია:ჭაბუა ამირეჯიბის ნაწარმოებები კატეგორია:1975 წლის რომანები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:ფილოსოფიური რომანები კატეგორია:ისტორიული რომანები კატეგორია:ფსიქოლოგიური რომანები
პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი
პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი — ქართული ხატი, რომელზედაც მარიამ ღვთისმშობელი წარმოდგენილია ყრმით. ხატი ფერწერისაა და შეჭედილია ვერცხლით. იგი შემკულია 123 თვალით და მარგალიტით, აქვს ორი წყვილი ოქროს საყურე. აკადემიკოსი გიორგი ჩუბინაშვილი მას XVI საუკუნით ათარიღებს. ხატის ქვედა არშიაზე მედალიონებს შორის შვიდსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა, რომელიც ქარაგმების გახსნის შემდეგ ასე იკითხება: „ქ. შენ ღრუბელსა მსგავს ნათლისასა ქუეყანათა ზედა მაერთესა, ტომებით... ლსა ადამისა დედასა ღმრთისასა, ძუელ ოდესმე მოსესგან მაყოლდ (სიც) მეორედ ხილულსა და შეუწველად დაცულსა ერონისსა სოფლისა განმანათლებელო შენ ცათა მობძავსა დედაქალაქისა ქუთაისისა ღმრთისმშობელო, ადიდე ორთავე შინა ცხოვრებასა მეფეთა მეფე გიორგი, ძე მათი ალექსანდრე, მე, ცვა ფარვათა თქვენთა მინდობილმან ქუთათელ მთავარეპისკოპოსმან ჩხეტიძემა ბასილი მოვაჭედინეთ ხატი ესე ყოვლად წმინდისა ღმრთისმშობლისა, პირველ მოჭედილი დაძველებულიყო და ჩუენ მეორედ განვაახლეთ. შეიწირე დედაო ღმრთისაო, მცირე ესე მსახურება ჩუენი და მეოხ გვექმენ მას დღესა განკითხვისა, ამინ, შეიქმნა ხატი ესე ხელითა რაფიელ მონაზონისათა ქრონიკონ“. პალიასტომის ღვთისმშობლის ხატი ამჟამად ქუთაისის სახელმწიფო მუზეუმშია დაცული.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ხატები კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ტიკამაცუ მონძაემონი
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:იაპონელი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 1653 კატეგორია:გარდაცვლილი 1725
წერილი სამ ცოლს
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1949 წლის ფილმები კატეგორია:ჯოზეფ ლეო მანკევიჩის ფილმები
ზასუხინო (ხაროვსკის რაიონი)
ზასუხინო (Засухино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა.
ვერკორი
ვერკორი, ნამდვილი სახელი – ჟან ბრიულერი (Jean Bruller; დ. 26 თებერვალი, 1902 — გ. 10 ივნისი, 1991) — ფრანგი მწერალი და ილუსტრატორი.
ბიოგრაფია
ვერკორი დაიბადა 1902 წელს პარიზში. სანამ ლიტერატურულ მოღვაწეობას დაიწყებდა, მხატვარი იყო და 1927 წელს გამოაქვეყნა ესე "ჰიპოთეზა მხატვრობის მოყვარულთა შესახებ".
ლიტერატურაში ცნობილი გახდა მეორე მსოფლიო ომის დროს ვერკორის ფსევდონიმით. 1942 წელს იატაკქვეშა გამომცემლობაში გამოსვა ნოველების კერბული "ზღვის დუმილი". როგორც შემდეგ წერდა ცნობილი ფრანგი მწერალი ჟან-პოლ სარტრი, ამ კრებულის ერთ–ერთმა ნოველამ "ზღვის დუმილმა" უფრო მეტი გააკეთა ფრანგების მსოფლმხედველობის განვითარებისათვის, ვიდრე უამრავმა მოწოდებამ და პოლიტიკური ხასიათის სტატიებმა. ომის დროს გამოიცა აგრეთვე ნოველების კრებულები: "ვერდენის ტიპოგრაფია", "უძლურება". ომის შემდეგ ვერკორმა გამოსცა რამდენიმე რომანი და მოთხრობები: "ცოტად თუ ბევრად ადამიანი", "გადაგვარებული ცხოველები", "დეკემბრის თავისუფლება" და სხვა.
ვერკორი გარდაიცვალა 1991 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ესეისტები
ელზა ტრიოლე
ელზა ტრიოლე (Elsa Triolet; დ.  24 სექტემბერი [ ძვ. სტ.12 სექტემბერი] , 1896 — გ. 16 ივნისი, 1970) — ფრანგი მწერალი.
ბიოგრაფია
ელზა ტრიოლე დაიბადა 1896 წელს მოსკოვში. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1937 წელს რომანით "საღამო მშვიდობისა, ტერეზ". შემდგონი რომანებიდან გამოირჩევა: "ცხენი სპეტაკი", "პირველ წუნს 200 ფრანკი ჯარიმა", რომელმაც 1944 წელს გონკურის პრემია დაიმსახურა, და "არავის არ ვუყვარვარ".
ომის შემდეგ გამოაქვეყბა რომანები "ავინიონის შეყვარებულები", "ცხენი წითელი" და ტრილოგია "ნეილონის საუკუნე".
ტრიოლემ თარგმნა რუსული ლიტერატურის კლასიკოსები: ჩეხოვი, მაიაკოვსკი. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა რუსული პოეზიის ანთოლოგია ფრანგულად; ფრანგულიდან თარგმნა სელინის რომანი "მოგზაურობა ღამის კიდემდე" და სხვა.
ტრიოლე გარდაიცვალა 1970 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ებრაელები კატეგორია:ებრაელი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსი ებრაელები კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები კატეგორია:რუსი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
ნივთიერი წერტილი
ნივთიერი წერტილი — უმარტივესი ობიექტი, რომლის მოძრაობას სწავლობს კლასიკური მექანიკა; მაკროსკოპული სხეული, რომლის ზომები იმდენად მცირეა, რომ მოცემული მოძრაობის პირობებში ისინი შეიძლება უგულებელვყოთ, და ჩავთვალოთ, რომ სხეულის შემადგენელი მთელი ნივთიერება ერთ გეომეტრიულ წერტილშია თავმოყრილი. ნივთიერი წერტილები ბუნებაში არ არსებობენ. ისინი აბსტრაქციას, რეალური სხეულების იდეალიზაციას წარმოადგენენ. შეიძლება თუ არა ამა თუ იმ მოძრაობის შესწავლისას ესა თუ ის სხეული ნივთიერ წერტილად მივიჩნიოთ? პასუხი ამ კითხვაზე არა იმდენად სხეუულზეა დამოკიდებული, რამდენადაც მოძრაობის ხასიათზე. სხეულის აბსოლუტური ზომები ამ შემთხვევაში უმნიშვნელოა. არსებითია ფარდობითი ზომა, ანუ სხეულის ზომის შეფარდება მოცემული მოძრაობისთვის დამახასიათებელ მანძილთან. მაგალითად, როდესაც ვიხილავთ დედამიწის ორბიტალურ მოძრაობას მზის გარშემო, დედამიწა უზარმაზარი სიზუსტით შეიძლება ნივთიერ წერტილად ჩავთვალოთ. მახასიათებელ სიგრძეს ამ შემთხვევაში დედამიწის ორბიტის რადიუსი (R = 1,5 × 10 8 კმ)წარმოადგენს. ეს უკანასკნელი დედამიწის რადიუსს (r = 6,4 × 10³ კმ) მრავალჯერ აღემატება. ამის გამო ორბიტალური მოძრაობის დროს პლანეტის ყველა წერტილი პრაქტიკულად ერთნაირად მოძრაობს. ამიტომ საკმარისია მისი ერთი წერტილის მოძრაობა განვიხილოთ, კერძოდ, ასეთ წერტილად დედამიწის ცენტრი ავირჩიოთ, და ვიგულისხმოთ, რომ მთელი ნივთიერება ამ ერთ გეომეტრიულ წერტილშია თავმოყრილი. ასეთი იდეალიზაცია დედამიწის ორბიტალური მოძრაობის ამოცანას ძალიან ამარტივებს, მაგრამ ეს იდეალიზაცია უსარგებლოა, თუ დასმულია დედამიწის საკუთარი ღერძის გარშემო ბრუნვის ამოცანა,
კატეგორია:კლასიკური მექანიკა კატეგორია:მასა კატეგორია:სამკუთხედის გეომეტრია
იზა ორჯონიკიძე
იზა ორჯონიკიძე (დ. 21 ნოემბერი, 1938, თბილისი — გ. 9 თებერვალი, 2010, იქვე) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
იზა ორჯონიკიძე დაიბადა 1938 წლის 21 ნოემბერს თბილისში. სწავლობდა ილია ჭავჭავაძის სახელობის 23-ე საშუალო სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე განაგრძო. 1965 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის სლავური განყოფილება. ამავე წლიდან დაიწყო მუშაობა მოსკოვში რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად.
1967 წელს დაბრუნდა თბილისში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა გამომცემლობებში: „ნაკადული“, „საბჭოთა საქართველო“, „მერანი“. 1982 წელს მუშაობა დაიწყო გამომცემლობა „მერანში“ რუსული რედაქციის მთავარი რედაქტორის მოადგილედ, ცოტა ხანში ქართული რედაქციის მთავარი რედაქტორის მოადგილედ გადაიყვანეს. 1987–1989 წლებში მუშაობდა საპატრიარქოში.
1976–1982, 1989–1990 და 1991–2010 წლებში იყო საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი.
პირველი ლექსები 1958 წელს გამოაქვეყნა, პირველი პოეტური კრებული „ორი დღეკეთილი“ 1968 წელს გამოიცა. იზა ორჯონიკიძეს ეკუთვნის ლექსების კრებულები: „ნათელი“ (1969), „ქვის სასთუმალი“ (1971), „ წვიმის მოსვლამდე“ (1974), „ავტოპორტრეტი“ (1977), „სასწაულია შეხვედრა ჩვენი“ (1981) „აქ, სამუდამოდ“ (1983), „დაბინდებამდე“ (1993), „ოდესღაც და სულ ახლახან“ (1999), „რომაული არდადეგები“ (2005), „წვიმიანი გაზაფხულის ქრონიკა“ (2007). ასევე გარდაცვალებამდე 2 წლით ადრე გამოცემული რჩეული სამტომეული „ჩემი ოდისეა“, „სულის სახლში“ და „გამოძახილი“ (2008). ამავე წელს გამოიცა იზა ორჯონიკიძის ავტობიოგრაფიული წიგნი „თავწყარო“ (2008). იზა ორჯონიკიძის პოეზია თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ, გერმანულ და იტალიურ ენებზე.
იზა ორჯონიკიძე მთარგმნელობით საქმიანობასაც ეწეოდა. მისი ძალისხმევით შეიქმნა მთარგმნელთა ჯგუფი, რომელიც სასულიერო სემინარიისა და აკადემიისათვის სახელმძღვანელოებს რუსულიდან თარგმნიდა. მას ეკუთვნის ახალბერძნული პოეზიის პირველი თარგმანიც. არის ასევე ანთოლოგიის ავტორი, რომელშიც თანამედროვე საბერძნეთისა და მსოფლიოში აღიარებული პოეტების საუკეთესო ნაწარმოებები გაერთიანდა. იზა ორჯონიკიძეს ეკუთვნის რუსი პოეტის, ანა ახმატოვას ლექსების თარგმანი-კრებული „50 ლექსი“ (2000) და მე-20 საუკუნის ბერძნული პოეზიის თარგმანთა ორი გამოცემა: „მახსოვს, მწყუროდა“ (1986) და კონსტანტინე კავაფისის ლექსების კრებული (2005).
ლიტერატურის მუზეუმის დირექტორის თანამდებობაზე მუშაობისას მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა გალაკტიონის არქივის განახლებისათვის. ცალკე წიგნად გამოიცა ბოდლერის, გოეთეს, ბაირონისა და რუსი პოეტების გალაკტიონისეული თარგმანები. ლიტერატურის მუზეუმმა გამოსცა მირზა გელოვანის, ლადო ასათიანის, ნიკო სამადაშვილის კრებულები.
1992–1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისი, საბურთალოს მაჟორიტარი).
ჯილდოები
იზა ორჯონიკიძე არის ილია ჭავჭავაძის, ნიკო ნიკოლაძის და შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიების ლაურეატი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენითა (1998) და თბილისის საპატიო მოქალაქის ტიტულით (1999). პოეტური კრებულისთვის „წვიმიანი გაზაფხულის ქრონიკა“ და მთელი შემოქმედებითი მოღვაწეობისთვის 2009 წელს შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია მიენიჭა.
გარდაიცვალა 2010 წლის 9 თებერვალს. დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1999) კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
წიფლაკაკია
წიფლაკაკია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ხოფურის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ლენტეხიდან 11 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტანგე კენძო
მინი thumb|right|ქ. [[ტოკიო|ტოკიოს მერია]] ტანგე კენძო ( იაპ. 丹下 健三) (დ. 4 სექტემბერი, 1913, — გ. 22 მარტი, 2005, ტოკიო) — იაპონელი არქიტექტორი. პრიცკერის პრემიის ლაურეატი.
არქიტექტურული განათლება მიიღო ტოკიოს უნივერსიტეტში, რომელიც 1938 დაამთავრა. ააგო ჰიროსიმის მშვიდობის მემორიალური ცენტრი (1949-1956), რომელშიც თავი იჩინა ტანგესთვის დამახასიათებელმა თვისებამ - შუა საუკუნეების იაპონური არქიტექტურის მემკვიდრეობის შემოქმედებითად გააზრებამ. 1950–1960-იან წლებში განიცადა ლე კორბუზიეს „ახალი კლასიციზმისა“ და ბრუტალიზმის გავლენა. ნამუშევრები: საკრებულო დარბაზი (კურასიკი, 1960), „გიმნაზიუმი“ (ტოკიო, 1963–1964). 1961 გამოაქვეყნა ტოკიოს რეკონსტრუქციის გეგმა, რომლის მიხედვითაც ქალაქი უნდა განაშენიანებულიყო ტოკიოს ყურეზე საგანგებოდ მოწყობილ კონსტრუქციებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
აჭარული ხაჭაპური
მინი|250პქ|აჭარული ხაჭაპური აჭარული ხაჭაპური — ხაჭაპურის ერთ-ერთი სახეობა. წარმოადგენს მოგრძო ფორმის, ღუმელში გამომცვარ ჩაღრმავებულ მასას, რომელშიც მოთავსებულია ყველი. როგორც წესი, სუფრაზე მირთმევამდე ზევიდან ემატება კვერხი.
წარმომავლობა
აჭარული ხაჭაპურის სახელით ცნობილი ხაჭაპურის სახეობა არ აქვს ნახსენები თედო სახოკიას, რომელმაც აჭარაში იმოგზაურა 1897 წელს და აღწერა აჭარული სამზარეულო. აჭარული ხაჭაპური ფორმით წააგავს ლაზეთის ტრადიციულ საკვებს. ერთ-ერთი ვერსიით ნავის ფორმის ხაჭაპური ლაზმა მეთევზე ალი კაბარიამ გამოიგონა, რომელმაც მას „ერბოიანი ხაჭაპური“ უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაჭაპური კატეგორია:აჭარული სამზარეულო
ლითონმცოდნეობა
ლითონმცოდნეობა, ლითონგრაფია — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის კავშირს ლითონებისა და შენადნობების შემადგენლობას, აგებულებასა და თვისებებს შორის, აგრეთვე მათი ცვალებადობის კანონზომიერებებს თბური, მექანიკური და სხვა ზემოქმედებათა შედეგად. ლითონმცოდნეობა სხვადასხვა მექანიკური, ფიზიკური და ქიმიური თვისებების მქონე მასალის შემადგენლობის, დამზადებისა და დამუშავების ხერხების შერჩვის მეცნიერულ საფუძველს წარმოადგენს. უძველესი დროიდანაა ცნობილი ლითონთა შენადნობების (მაგ: ბრინჯაოს) მიღებისა და ფოლადის სიმტკიცისა და გამძლეობის წრთობით გაზრდის ხერხები. XX საუკუნის ლითონმცოდნეობა ლითონგრაფიის სახელწოდებით დამოუკიდებელ მეცნიერებად ჩამოყალიბდა. ტერმინი „ლითონმცოდნეობა“ შემოიღეს გერმანიაში XX საუკუნის 20-იან წლებში. ლითონმცოდნეობის დამოუკიდებელ მეცნიერებად ჩამოყალიბება განაპირობა ტექნიკურმა მოთხოვნებმა.
ლითონმცოდნეობის განვითარებაში განსაკუთრებული როლი შეასრულა რენტგენოსტრუქტურულმა ანალიზმა, რომელმაც შესაძლებელი გახადა სხვადასხვა ფაზის კრისტალური სტრუქტურის დადგენა, მათი ცვლილებების აღწერა ფაზური გადასვლების, თერმული დამუშავებისა და დეფორმაციის შედეგად. ლითონმცოდნეობის ისტორიაში მნიშვნელოვანი სიახლე იყო ფაზური გარდაქმნების თეორიის შექმნა, ლითონებისა და შენადნობების ატომურ-კრისტალური და ელექტრონული აგებულების, მექანიკური, თბური, ელექტრული და მაგნიტური თვისებების შესწავლა. ლითონების ატომურკრისტალური აგებულების შესასწავლად რენტგენოსტრუქტურული ანალიზის გარდა იყენებენ ნეიტრონოგრაფიის, მიკრორენტგენოსპექტრული ანალიზის, კალორიმეტრიის, მაგნიტომეტრიის და სხვა მეთოდებს, აგრეთვე ელექტრონულ მიკროსკოპს.
განასხვავებენ თეორიულ და გამოყენებით (ტექნიკურ) ლითონმცოდნეობას. თეორიული ლითონმცოდნეობა ლითონთა და შენადნობთა აგებულებისა და სხვადასხვა ზემოქმედების შედეგად მიმდინარე პროცესების ზოგად კანონზომიერებებს იხილავს. გამოყენებითი კი შეისწავლის ლითონური მასალის კონკრეტულ კლასებს და დამუშავების ტექნოლოგიური პროცესების საფუძვლებს. თეორიული ლითონმცოდნეობის ძირითადი ნაწილებია ლითონური მდგომარეობისა და ლითონთა და შენადნობთა ფიზიკური თვისებების თეორია, კრისტალიზაცია, ლითონებსა და შენადნობებში ფაზური წონასწორობა, დიფუზია ლითონებსა და შენადნობებში, ფაზური გარდაქმნები მყარ მდგომარეობაში, პლასტიკური დეფორმაციის, განმტკიცების, რღვევისა და რეკრისტალიზაციის პროცესების ფიზიკური თეორია. ლითონური მდგომარეობის თეორია ლითონს განიხილავს როგორც დადებითი იონების პერიოდულ ველში მოძრავ ელექტრონთა ერთობლიობას ატომთშორისი ძალების ურთიერთმოქმედების აღრიცხვის საფუძველზე. შეფასებულია ლითონური მონოკრისტალების თეორიული სიმტკიცე, რომელიც პრაქტიკულზე 100 – 1000-ჯერ მეტია. ლითონების ელექტროწინაღობა განიხილება, როგორც კრისტალურ გისოსში ატომების იდეალური განლაგების რღვევის შედეგი. ატომებს შორის ურთიერთქმედების ხასიათი განსაზღვრავს სხვადასხვა ფაზის (მოწესრიგებული მყარი ხსნარების, ელექტრონული ნაერთების, ჩანერგვის ფაზების, სიგმა ფაზებისა და სხვა) წარმოქმნას. შენადნობებში ფაზური შენადნობების შესწავლა თეორიული ლითონმცოდნეობის უმნიშვნელოვანესი ნაწილთაგანია. მრავალ ორმაგ, სამმაგ, და უფრო რთული სისტემებისთვის აგებულია მდგომარეობის დიაგრამები. გარკვეულ პირობებში (მაგ: სწრაფი გაცივებისას) შეიძლება შეიქმნას არასტაბილური მდგომარეობა, რომელიც მოცემული თერმოდინამიკური პირობებისთვის თავისუფალი ენერგიის შედარებითი მინიმუმით ხასიათდება. ფაზური გარდაქმნების კინეტიკა და არასტაბილური მდგომარეობის წარმოქმნის პირობები განისაზღვრება სისტემის წონასწორული მდგომარეობიდან გადახრის ხარისხით, ატომების ძვრადობის (დიფუზიის მახასიათებელი), საწყის და წარმოქმნილ ფაზათა სტრუქტურული და ქიმიური შესაბამისობით. მყარ მდგომარეობაში მიმდინარე გარდაქმნები (ფაზური გარდაქმნები) იწვევს დაძაბულობის ველის წარმოქმნას, პოლიმორფული მოდიფიკაციების არსებობას. განსაზღვრულ პირობებში ფაზათა საზღვარზე შეიმჩნევა კრისტალური გისოსის მოწესრიგებული გარდაქმნა. ტემპერატურულ საზღვრებში, რომლებშიც სწრაფად მიმდინარეობს რელაქსაციის პროცესები, ახალი ფაზის კრისტალები ცალკეული ატომების მოუწესრიგებელი დიფუზური გადასვლით წარმოიქმნება. რკინის შენადნობების ლითონმცოდნეობისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს აუსტენიტის გარდაქმნის კინეტიკურ დიაგრამას. ლითონურ შენადნობებში ხშირად მიმდინარეობს გადამეტნაჯერი მყარი ხსნარის დაშლის პროცესი, რის გამოც საგრძნობლად იცვლება მათი თვისებები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტალურგია
ისლა-დე-ლა-ლუნა
მინი|300პქ|კუნძულის ხედი [[ისლა-დელ-სოლიდან]] ისლა-დე-ლა-ლუნა (Isla de la Luna - მთვარის კუნძული) — კუნძული ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ტიტიკაკას ტბაში, კუნძულ ისლა-დელ-სოლის აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 1.05 კმ²-ია, სიგრძე 2,8 კმ, სიგანე 0,76 კმ, სანაპირო ზოლის სიგრძე 6 კმ.
ინკების მითოლოგიაში, კუნძულზე სახლობდა ღმერთი ვირაკოჩა. აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, აღმოჩენილი იქნა ინკების ტაძრის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის კუნძულები კატეგორია:ტიტიკაკა
თერმოპილეს ბრძოლა
მინი|250პქ|ბერძნული-სპარსული სვლების რუკა თერმოპილეს ბრძოლა — ბრძოლა ბერძნებსა და სპარსელებს შორის. გაიმართა ძვ. წ. 480 წელს თერმოპილესთან, მთის ვიწრო გასასვლელში, თესალიისა და შუა საბერძნეთის საზღვარზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი კატეგორია:სპარსეთის ისტორია კატეგორია:ანტიკური ომები კატეგორია:ძვ. წ. V საუკუნის ბრძოლები
გრიგოლ მესხიშვილი
გრიგოლ მესხიშვილი (დ. XVII საუკუნე, თბილისი ― გ. XVIII საუკუნე) ― დეკანოზი, ქართველი საზოგადო და სასულიერო მოღვაწე, ანჩისხატის დინასტიური კალიგრაფიული სკოლის წარმომადგენელი, მხატვარი, მინიატიურისტი, კალიგრაფი, ვახტანგ VI-ის დაარსებულ სტამბის ერთ-ერთი პირველი თანამშრომელი.
ბიოგრაფია
გრიგოლ მესხიშვილი ანჩისხატის დეკანოზი იყო. სამწუხაროდ გრიგოლ მესხიშვილის კალიგრაფიული ხელი საუკუნეების მანძილზე უცნობი იყო, ზუსტად არ ვიცოდით იყო თუ არა კალიგრაფი, თუმცა დაზუსტებით ვიცით, რომ გრიგოლი შესანიშნავი მხატვარი ყოფილა, ამის შესახებ არაერთხელ გვაწვდის ცნობას გრიგოლის შვილი, ასევე ანჩისხატის დეკანოზი ალექსი მესხიშვილი, მის მიერ გადაწერილი წიგნების ანდერძ-მინაწერებში თავის თავს იგი ყოველთვის უწოდებს, საიდანაც ვიგებთ, მისი მამის - გრიგოლ მესხიშვილის სახელს:   და სხვ. ბოლო ანდერძიდან ვიგებთ, რომ 15 წლის ალექსი, უკვე პროფესიონალი კალიგრაფი იყო. სამწუხაროდ წიგნის გადაწერის თარიღი არ არის მითითებული, რაც დაგვეხმარებოდა ალექსის დაბადების ზუსტი თარიღის დადგენაში; პ. კარბელაშვილის ცნობით, ალექსი ,,მიიცვალა 1766 წ. და დასაფლავდა ანჩისხატის ტაძრის დასავლეთის კარების წინ. ჰყავდა თუ არა გრიგოლს სხვა ძე ან ასული, არც ამის შესახებ მოგვეპოვება ცნობები. სხვადასხვა სამეცნიერო ლიტერატურაში არსებულ მასალაზე დაყრდნობით კ. კეკელიძე ,,ქართული მწერლობის ისტორია", ვ. ბერიძე ,,ძველი ქართველი ოსტატები", ი. გაჩეჩილაძე ,,XVIII—XIX სს. ქართველ კალიგრაფთა მოღვაწეობა, მესხიშვილთა კალიგრაფიული სკოლა და მათი წიგნთსაცავი", რ. კაჭახიძე, ,,დეკანოზ ალექსი მესხიშვილის მოხატული ხელნაწერი წიგნები" და სხვა, იკვეთება გრიგოლ მესხიშვილის შემდეგი გენეალოგიური ხაზი: 900px|მინი|ცენტრი|მესხიშვილთა გენეალოგიური შტო. მესამე წევრი ალექსი მესხიშვილია, საიდანაც იწყება გვარის ალექსი-მესხიშვილების ისტორია
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:მინიატიურისტები კატეგორია:XVII საუკუნეში დაბადებულები კატეგორია:XVIII საუკუნეში გარდაცვლილები კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
წიწერნაკაბერდი
წიწერნაკაბერდი (Ծիծեռնակաբերդ - მერცხლის ციხე) — მემორიალი ერევანში, რომელიც 1915 წელს გენოციდის მსვერპლთა ხსენების პატივსაცემადაა აგებული. მემორიალი ააშენეს ერევნის ერთ-ერთ ბორცვზე 1965 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერევნის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:სომხეთის არქიტექტურა
ტანაკა გიიტი
thumb|ტანაკა გიიტი ტანაკა გიიტი (დ. 25 ივლისი, 1864, ჰაგი — გ. 29 სექტემბერი, 1929, ტოკიო) — იაპონიის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გენერალი, ბარონი (1920). 1918 სექტემბრიდან 1921 ივნისამდე და 1923 სექტემბრიდან 1924 იანვრამდე სამხედრო მინისტრი. საბჭოთა შორეულ აღმოსავლეთში იაპონიის სამხედრო ინტერვენციის ერთ-ერთი მთავარი ხელმძღვანელი. 1925-იდან თადარიგში გავიდა. 1927 აპრილიდან 1929 ივლისამდე პრემიერ-მინისტრი, საგარეო საქმეთა მინისტრი და კოლონიების მინისტრი. დიპლომატიურ ლიტერატურაში ტანაკას უკავშირებენ საიდუმლო დოკუმენტს, ე. წ. ტანაკას მემორანდუმს, რომელიც იაპონიის საგარეო პოლიტიკის საფუძვლად აშკარად აცხადებდა ჩინეთის, სსრკ და სხვა სახელმწიფოთა წინააღმდეგ აგრესიას მსოფლიო ბატონობის მოპოვების მიზნით. ეჭვს გამოთქვამენ ამ დოკუმენტის არსებობაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კედაჰი
კედაჰი ― შტატი მალაიზიაში. მდებარეობს ნახევარკუნძულის მალაიზიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. შტატის ფართობი 9 000 კმ²-ია. მოიცავს კონტინენტურ ნაწილსა და ლანგკავის კუნძულებს. კონტინენტური ნაწილი შედარებით ბრტყელი რელიეფით ხასიათდება. ლანგკავი არქიპელაგია და კუნძულების უმრავლესობა დაუსახლებელია.
წარსულში შტატს ძველი და შუა საუკუნეების ტამილები კადარამს (கடாரம்) უწოდებდნენ, არაბები ― კატაჰას ან კალაჰბარს, სიამელები ― სიბურის.
ჩრდილოეთიდან კედაჰის შტატს პერლისის შტატი და ტაილანდის პროვინციები, სონგქალა და იალა ესაზღვრება. სამხრეთიდან პერაკის შტატი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან პენანგი ითვლება.
შტატის დედაქალაქი ალორ-სეტარია, ხოლო სამეფო ქალაქია ანაკ-ბუკიტი. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია სუნგაი-პეტანი (უდიდესი ურბანული ტერიტორია მოსახლეობის მიხედვით), კულიმი, კუაჰი და ლანგკავი.
გეოგრაფია
კედაჰი მე-8 ადგილზეა მალაიზიის შტატებს შორის როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. შტატის ფართობი 9 500 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობა 1 890 098 ადამიანს შეადგენს. შტატის უდიდესი ხელოვნური ტბაა პედუს ტბა.
აღმასრულებელი ხელისუფლება
შტატის კონსტიტუციური მმართველი კედაჰის სულთანია. სულთანი მემკვიდრეობით ინიშნება და პოზიცია მთელი სიცოცხლის მანძილზე უკავია. შტატში ისლამის წარმომადგენელია სულთანი, რომელსაც შტატის მთავრობის აღმასრულებელი ძალაუფლება აქვს გადაცემული. ამჟამინდელი სულთანი სალეჰუდინ იბნი ალმარჰუმ სულთან ბალიშაჰია, რომელიც 2017 წლის 12 სექტემბრიდან იკავებს ამ პოზიციას.
სულთანთან ერთად კედაჰის მთავრობის აღმასრულებელი ხელისუფლებას წარმოადგენს შტატის აღმასრულებელი საბჭო. მასში თავმჯდომარე (მენტერი ბესარი), რომელიც მთავრობის მეთაური და თავმჯდომარეა, და ათი წევრი შედის. მენტერი ბესარსა და სხვა წევრებსკედაჰის სულთანი ნიშნავს შტატის საკანონმდებლო ასამბლეის (Dewan Undangan Negeri Kedah) წევრებიდან.
ადმინისტრაციული დანაყოფები
თანამედროვე კედაჰი 12 ადმინისტრაციულ რაიონად, 12 ადგილობრივ სამთავრობო ერთეულად და 132 მუქიმად იყოფა.
ადგილობრივი მთავრობის ერთეულები
კედაჰის შტატის ადგილობრივი მთავრობის ერთეულებია: ალოტ-სეტარის საქალაქო საბჭო, ბალინგის ოლქის საბჭო, ბანდარ-ბაჰარუს საოლქო საბჭო, კუბანგ-პასუს მუნიციპალური საბჭო, კულიმის ჰაიტექის ინდუსტრიული პარკის ადგილობრივი სააგენტო, კულიმის მუნიციპალური საბჭო, ლანგკავის მუნიციპალური საბჭო, პადანგ ტერაპის საოლქო საბჭო, პენდანგის, სიკის, იანის საოლქო საბჭოები და სუნგაი-პეტანის მუნიციპალური საბჭო.
რელიგია
2010 წლის აღწერით კედაჰის მოსახლეობის 77.2%-ს მუსლიმები, 14.2%-ს ბუდისტები, 6.7%-ს ინდუისტები, 0.8%-ს ქრისტიანები, 0.3%-ს ტაოისტები, 0.1%-ს სხვა რელიგიების მიმდევრები, 0.1%-ს არარელიგიური ადამიანები წარმოადგენდნენ, ხოლო 0.6% თავს არცერთ რელიგიას მიაკუთვნებდა.
2010 წლის აღწერის მიხედვით ჩინელი მოსახლეობის 94.3% ბუდისტია, ხოლო მცირე ნაწილი, 2.4% ― ქრისტიანია, 2.4% ― ჩინური ხალხური რელიგიების მიმდევარია, ხოლო 0.4% ― მუსლიმია. ინდოელების 91.7% ინდუისტია, 3.7% ― ქრისტიანი, 2.4% ― მუსლიმანი, ხოლო 1.3% ბუდისტია. არამალაიური წარმოშობის ბუმიპუტრები მეტწილად ქრისტიანები (39.7%) არიან. მნიშვნელოვან უმცირესობას წარმოადგენენ: მუსლიმები (26.9%) და ბუდისტები (26.3%). მალაიელები მუსლიმები არიან.
სქოლიო
კატეგორია:კედაჰი კატეგორია:მალაიზიის შტატები კატეგორია:ნახევარკუნძულის მალაიზია კატეგორია:ანდამანის ზღვა კატეგორია:მალაკის სრუტე
ისტომიხა (ვოლოგდის ოლქი)
ისტომიხა (Истомиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 17 ადამიანს შეადგენდა.
ტამსალუ
ტამსალუ (Tamsalu) — ქალაქი ესტონეთში, ლიაენე-ვირუმაას მაზრაში, ტამსალუს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
წყაროებში ტამსლაუ პირველად 1512 წელს იხსენიება, თუმცა 1876 წლამდე ის პატარა სოფლად რჩებოდა, სანამ მასზე გაივლიდა ტარტუ-ტალინის რკინიგზა. 1996 წელს მიენიჭა მუნიციპალიტეტის სტატუსი.
დაგამი
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ხოსრო მხარგრძელი
ხოსრო (ხოსროვი) მხარგრძელი — ტაშირ-ძორაგეტის მემამულე XI საუკუნეში. წყაროებში მოხსენებული პირველი მხარგრძელი, მამა ავაგ-სარგისისა და ქარიმისა, პაპა ზაქარია I მხარგრძელისა. მოხსენიებულია ახპატის ეკლესიის სომხურ წარწერაში. მხარგრძელი, სომხური წყაროების მიხედვით, XI საუკუნეში „ბაბილონის ქვეყნიდან“ გადმოსახლებულა ტაშირ-ძორაგეტის სომხეთის სამეფოში. აქ მას სამამულედ მიუღია ხოჟორნი (წოფის ხევი), სადაც აუგია ციხე (მხარგრძელთა საგვარეულო რეზიდენცია). მხარგრძელები ტაშირ-ძორაგეტის კვირიკიან სომეხთა მეფეების (სომეხ ბაგრატუნთა განშტოება) ვასალები ყოფილან ამ სამეფოს საბოლოო გაუქმებამდე (გაუქმა დავით აღმაშენებელმა 1118 წელს).
გენეალოგიური ხე
მხარგრძელთა გენეალოგია
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები კატეგორია:მხარგრძელები
ქუთაისობა
ქუთაისობა — საქართველოს ეროვნული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 2 მაისს, ქალაქ ქუთაისის დღეს.
ტრადიციულად ქალაქის ცენტრალურ ბაღში გამოდიან ქუთაისელი ჩოხოსნები პატარებთან ერთად და გამვლელებს ულოცავენ ქუთაისობას. ქალაქ ქუთაისის მერიაში სპეციალურად ამ დღისთვის საზღვარგარეთიდან ჩამოდიან სტუმრები და დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, რათა ქუთაისის წარმომადგენლებთან ერთად მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა ღონისძიებებში.
ქალაქ ქუთაისის საღორიის ტყე-პარკში იმართება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, იმერეთის 11 რეგიონიდან ჩამოდიან მუნიციპალიტეტების მიერ შერჩეული ცეკვისა და სიმღერის ანსამბლები და მართავენ სხვადასხვა სახის ღონისძიებებს.
ქალაქ ქუთაისის მესხიშვილის სახელობის თეატრში, კულტურის სამსახურის პროგრამის გათვალისწინებით იმართება სპექტაკლები და სიმფონიური ორკესტრის შემოქმედებითი საღამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
აბუ დულაფი
აბუ დულაფი, მისარ იბნ მუჰალგილ ალ-ხაზრაჯი ალ-იანბუი (أبو دُلف الخزرجي) — X საუკუნის არაბი პოეტი, მოგზაური და მეცნიერი. იმოგზაურა ჩინეთში, ინდოეთში, ირანსა და ამიერკავკასიაში.