cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქეთევან დავრიშევი
ბიოგრაფია
მომდევნო რომანი „განცალკევებულები“ ისევ გამომცემლობა „საბინ ვესპიეზემ“ გამოსცა 2012 წლის იანვარში. ეს მესამე რომანია, რომელსაც კარგად შეხვდა კრიტიკა, წარმატებით სარგებლობს წიგნის მაღაზიებში და წარგენილია RTL რადიოს და ჟურნალ Lire-ს პრიზზე.
ქეთევან დავრისევის რომანი „ოთხი კედელი“ კვლავ გამომცემლობა „საბინ ვესპიეზემ“ გამოსცა 2014 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ქალი მწერლები
ჰავანის ქრისტე
მინი|250პქ|ჰავანის ქრისტე ჰავანის ქრისტე (Cristo de La Habana) — იესო ნაზარეველის დიდი სკულპტურა კუბის დედაქალაქ ჰავანაში, მდებარეობს გორაკის წვერზე და გადაჰყურებს ჰავანის უბეს. მისი ავტორია კუბელი არქიტექტორი ხილმა მადერა.
გამოკვეთილია თეთრი კარარის მარმარილოსგან, იგივე მასალა გამოყენებულია კოლონის სასაფლაოს მრავალ მონუმენტში. სტატუეტის სიმაღლე დაახლოებით 20 მეტრია და აღმართულია 3 მეტრის სიმაღლის პიედსტალზე. წონა დაახლოებით 320 ტონას შეადგენს. სტატუეტის მშენებლობაში გამოყენებულია მარმარილოს 67 ბლოკი, რომელიც იტალიაში იყიდეს და პირადად პაპმა პიუს XII-მ აკურთხა. ფიგურას მარჯვენა ხელი ნიკაპთან ახლოს უჭირავს, მარცხენა კი მკერდთან ახლოს. იგი სახით ქალაქს გასცქერის და დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე.
სკულპტურა ჰავანის გარეუბან კასაბლანკაში მდებარეობს, რეგლის მუნიციპალიტეტში. გაიხსნა 1958 წლის 24 დეკემბერს. მისი აღმართვიდან სულ რაღაც 15 დღის შემდეგ, 8 იანვარს, ჰავანაში ფიდელ კასტრო შევიდა, კუბის რევოლუციისას. იმავე დღეს, მონუმენტს მეხი დაეცა და თავი დაუზიანდა, მიუხედავად ამისა, სულ მალე შეაკეთეს.
სკულპტურა ზღვის დონიდან 51 მეტრზე მდებარეობს, თავის სიმაღლესთან ერთად კი 79 მეტრს აღწევს, რის გამოც მისი დანახვა ქალაქის მრავალი ადგილიდანაა შესაძლებელი. მისი მიმდებარე ტერიტორიიდან ჰავანის პანორამები იშლება.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:ქრისტეს ქანდაკებები
პოსიო
პოსიო (Posio) — მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ ლაპლანდიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2021 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 066 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი ერთენოვანია. პოსიოს ტერიტორიაზე მდებარეობს კოროუომის კანიონი და ნაკრძალი.
სქოლიო
კატეგორია:პოსიო კატეგორია:ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
ქვემო შუხუთი
ქვემო შუხუთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, შუხუთის თემის ცენტრი: (სოფლები: ქვემო შუხუთი, ზემო შუხუთი). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 15 მ., ლანჩხუთიდან 3 კილომეტრი. სოფლის ტერიტორიაზე გადის საერთაშორისო მნიშვნელობის გზის - საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12–ის მონაკვეთი. სოფელში არის საჯარო სკოლა, სოფელში ჩამოედინება მდინარე უკანღელე. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.
ღირსშესანიშნაობები
ქვემო შუხუთი მდიდარია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებით. სოფლის სამხრეთით საირაოს ქედის ჩრდილოეთით დადასტურებულია წმ .გიორგის მონასტრის ნანგრევები, ე.წ. გორისგვერდზე. რომელიც ამჟამად სასაფლაოს ტერიტორიაზე არის.
სოფელში ასევე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დადასტურდა ერთნავიანი ბაზილიკას კვალი, რომელიც V-VI საუკუნეებით არის დათარიღებული. ეკლესია მაცხოვრის სახელობისა იყო, თუმცა აღდგენის შემდეგ მას წმ. ნიკოლოზის სახელი მიენიჭა. ეკლესიას გარს გალავანი აკრავს.
სოფელში არის ასევე ღვთისმშობლის შობის სახელობის ჯვარგუმბათოვანი ტაძრის ნანგრევები, რომელიც 1920-იან წლებში დაანგრიეს. გადმოცემის თანახმად ტაძარი ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ტაძარი იყო გურიასა და დასავლეთ საქართველოში. მის გუმბათზე ასასვლელად საჭირო ყოფილა 49 საფეხურის ავლა. ტაძრის გარშემო არის სოფლის მთავარი სასაფლაო.
სოფლის სამხრეთით, საირაოს ქედის ჩრდილოეთით აღმოჩენილ იქნა შუხუთის ციხე-ქალაქის არქეოლოგიური ნაშთები. ამჟამად ძეგლი შემორჩენილი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ორგანიზმი
მინი|ორგანიზმები ორგანიზმი — ცოცხალი არსება, ე.ი. სხეული, რომელსაც აქვს ყველა ძირითადი სასიცოცხლო თვისება. ორგანიზმს ახასიათებს ნივთიერებათა მიმოცვლა, ჰომეოსტაზი, გაღიზიანებადობა და აგზნებადობა, მოძრაობის სპეციფიკური ფორმები, გამრავლება, განვითარება, ზრდა, მემკვიდრულობა, ცვალებადობა, საარსებო პირობებისადმი ადაპტაციის უნარი. ორგანიზმების ნაწილს უჯრედული ორგანიზაციისათვის არ მიუღწევია (ე.წ. მონერები: ვირუსები და ფაგები); უჯრედული ორგანიზაციის მქონე ორგანიზმთაგან ზოგს ნამდვილი ბირთვი და ქრომოსომულ აპარატად ჩამოყალიბებული მემკვიდრული ნივთიერება არ აქვს (პროკარიოტები), ზოგს კი — აქვს (ევკარიოტები); ზოგი ევკარიოტი ერთუჯრედიანია, ზოგი კი მრავალუჯრედიანი. ზოგი ორგანიზმი გაერთიანებულია კოლონიად, რომლის წევრები ერთობლივ ურთიერთობაში არიან საარსებო გარემოსთან. იმ ცვლილებების ერთობლიობას, რომელთაც ორგანიზმი განიცდის ჩასახვიდან სიკვდილამდე, ონტოგენეზი ეწოდება.
ფილოსოფიური გაგებით, ორგანიზმი არის ცოცხალი არსება, რომელიც მოიცავს დამოუკიდებელი მატერიალური მთლიანობის ვრცელ სფეროს, რომელიც თავის სტრუქტურაში ექვემდებარება უწინარეს ყოვლისა ფიზიკურ-ქიმიურ კანონებს. გარდა ამისა, ორგანიზმი როგორც მრავალრიცხოვანი ორგანოების მთლიანობა წარმოადგენს განსაზღვრულ სასიცოცხლო ფორმას. ორგანიზმი დაკავშირებულია ორგანულ სამყაროსთან, რომელიც თავის მხრივ, ცოცხალი არსებების — ორგანიზმების ერთობლიობაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიცოცხლე კატეგორია:ორგანიზმები
ენრიკე პენია ნიეტო
ენრიკე პენია ნიეტო (Enrique Peña Nieto; დ. 20 ივლისი, 1966.) — მექსიკელი პოლიტიკოსი, მექსიკის პრეზიდენტი 2012-2018 წლებში. 2005-2011 წლებში იგი მეხიკოს შტატის გუბერნატორი იყო. 2011 წლის 19 სექტემბერს მან საკუთარი კანდიდატურა მექსიკის 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე წამოაყენა და ფორმალურად 2011 წლის 27 ნოემბერს დარეგისტრირდა როგორც კანდიდატი. 2 ივლისს, ნიეტომ თავი საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულად გამოაცხადა, მის მიერ დაგროვილი ხმები 37—38% იყო. მოქმედმა პრეზიდენტმა, ფელიპე კალდერონმა მას გამარჯვება მიულოცა.
პენია ნიეტო მეხიკოს შტატის ქალაქ ატლაკომულკოში დაიბადა. ბაკალავრის ხარისხი პანამერიკულ უნივერსიტეტში (Universidad Panamericana) მიიღო, ბიზნესის მაგისტრის კი EGADE Business School-ში.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია (ტყიბული)
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სითხე
მინი|200პქ სითხე — ნივთიერების ერთ-ერთი აგრეგატული მდგომარეობა. სითხის ძირითად თვისებას, რომლითაც ის განსხვავდება სხვა აგრეგატული მდგომარეობისაგან, წარმოადგენს თვისება განუსაზღვრელად შეიცვალოს ფორმა მექანიკური დაძაბულობა ზემოქმედებით, ძალიან მცირედიც კი, ამასთან პრაქტიკულად მოცულობის შენარჩუნებით.
თხევად მდგომარეობას ჩვეულებრივ მიიჩნევენ შუალედურ მდგომარეობად მყარ სხეულსა და აირს შორის: აირი არ ინარჩუნებს მოცულობას, ფორმას, ხოლო მყარი სხეული ინარჩუნებს ერთსაც და მეორესაც.
სითხის ფორმა შეიძლება მთლიანად ან ნაწილობრის განისაზღვრებოდეს იმით, რომ მისი ზედაპირი ისე მოქმედებს როგორც დრეკადი, ელასტიური მემბრანა. ასე წყალი შეიძლება შეიკრას წვეთად. მაგრამ სითხეს შეუძლია მიედინებოდეს საკუთარი უძრავი ზედაპირის ქვეშ, და ეს ასევე ნიშნავს ფორმის შეუნარჩუნებლობას (თხევადი სხეულის შიდა ნაწილების). მინი|სითხე იღებს იმ ჭურჭლის ფორმას, რომელშიც არის ჩასხმული
ნივთიერება თხევად მდგომარეობაში ტემპერატურის გარკვეულ ინტერვალში არსებობს, რომლის ქვევით ის გადადის მყარ მდგომარეობაში (მიმდინარეობს კრისტალიზაცია ან გამაგრების ამორფულ მდგომარეობაში გადასვლა - მინა), მაღლა კი - აიროვან მდგომარეობაში გადადის (ხდება აორთქლება). ამ ინტერვალის საზღვრები დამოკიდებულია წნევაზე.
როგორც წესი, ნივთიერებას თხევად მდგომარეობაში აქვს მხოლოდ ერთი მოდიფიკაცია. (ყველაზე მნიშვნელოვანი გამონაკლისია - კვანტური სითხეები და თხევადი კრისტალები.) ამიტომ უმეტეს შემთხვევაში სითხე წარმოადგენს არა მარტო აგრეგატულ მდგომარეობას, არამედ თერმოდინამიკულ ფაზას (თხევადი ფაზა).
მიღებულია ყველა სითხის დაყოფა სუფთა სითხეებად და ნარევებად (ნაზავი). ზოგიერთ სითხის ნაზავს სიცოცხლისთვის აქვს დიდი მნიშვნელობა: სისხლი, ზღვის წყალი და სხვა. სითხეებს შეუძლიათ გამხსნელების ფუნქცია შეასრულოს.
ტექნიკურ ჰიდრომექანიკაში სითხეს უწოდებენ ფიზიკურ სხეულს, რომელიც ფლობს: ა) მყარი სხეულისაგან განსხვავებით დენადობას; და ბ) აირისაგან განსხვავებით თავისი მოცულობის ძალიან მცირე ცვლილებით. ზოგჯერ სითხეს მისი ფართო მნიშვნელობით აირსაც უწოდებენ; ამასთან სითხე სიტყვის ვიწრო გაგებით, რომელიც აკმაყოფილებს პირობებს ა) და ბ) უწოდებენ წვეთოვან სითხეს.
თხევადი ნაწილაკი — ეს არის სითხის ნაწილი, სიდიდით მცირე ვიდრე განსახილველი სითხის მოცულიბა, და ამასთან შეიცავს სითხის მოლეკულების მაკროსკოპიულ დიდ რაოდენობას.
სითხის ფიზიკური თვისებები
პლასტიკური მყარი სხეულებისგან განსხვავებით, სითხეს არ გააჩნია დენადობის ზღვარი: საკმარისია როგორიც არ უნდა იყოს მცირე გარე ძალა მოდება, რათა სითხემ დინება დაიწყოს.
სითხის თვისებების ერთ-ერთ მახასიათებელს წარმოადგენს ის რომ მას აქვს გარკვეულ მოცულობა (გარე პირობებისას შეცვლის გარეშე). მექანიკურად სითხის შეკმშვა მეტისმეტად რთულია, რადგანაც აირებთან შედარებით, მოლეკულებს შორის თავისუფალი სივრცე ძალიან მცირეა. ჭურჭელში არსებულ სითხეზე მოქმედი წნევა უცვლელად და ერთნაირად გადაეცემა სითხის მოცულობის ყოველ წერტილს (პასკალის კანონი, მართებულია ასევევ აირებისათვის). ეს თავისებურება, სითხის მცირე კუმშვადობასთან ერთად, გამოიყენება ჰიდრავლიკურ მანქანებში.
სითხეები ჩვეულებრივ მოცულობაში იზრდებიან (ფართოვდებიან) გაცხელებისას და მცირდებიან მოცულობაში (იკუმშებიან) გაცივებისას. თუმცა გვხვდება გამონაკლისებიც, მაგალითად წყალი იკუმშება გახურებისას, ნორმალური წნევისა და ტემპერატურისას 0 °C-დან მიახლოებით 4 °C-მდე. ხოლო მაგალითად, ავტომობილების სამუხრუჭე სითხე, იკუმშება ძალიან ცუდად.
ამას გარდა, სითხეები (როგორც აირეი) ხასიათდებიან სიბლანტით. ის განისაზღვრება როგორც უნარი გაუწიოს წინააღმდეგობა ერთი ნაწილის გადაადგილებას მეორის მიმართ - ანუ როგორც შიდა ხახუნი.
როდესაც სითხის მიმდებარე ფენები მოძრაობენ ერთმანეთის მიმართებაში, აუცილებლად ხდება მოლეკულების დამატებითი შეჯახებები ერთმანეთთან, იმ შეჯახებების გარდა რომელიც განპირობებულია სითბური მოძრაობით. აღიძვრება ძალები, რომლებიც ამუხრუჭებენ მოწესრიგებულ მოძრაობას. ამასთან მოწესრიგებული მოძრაობის კინეტიკური ენერგია გადადის სითბურში — მოლეკულების ქაოტური მოძრაობის ენერგიაში.
სითხე ჭურჭელში, მოყვანილი მოძრაობაში და მიშვებული თავის ნებაზე, თანდათანობით გაჩერდება, მაგრამ მისი ტემპერატურა აიწევს. 200პქ|მინი|სითხის სფერული წვეთის წარმოქმნა მოცულობის შენარჩუნების გამო სითხეს შეუძლია თავისუფალი ზედაპირის შექმნა. ასეთი ზედაპირი წარმოადგენს ამ ნივთიერების ფაზის გაყოფის ზედაპირს: ერთ მხარეს მდებარეობს თხევადი ფაზა, მეორე მხარეს - აიროვანი ფაზა (ორთქლი), და, შეიძლება სხვა აირების იყოს მაგალითად, ჰაერი.
თუკი ერთი ნივთიერების თხევადი და აიროვანი ფაზები ერთმანეთს ეხებიან, წარმოიქმნება ძალები, რომლებიც მიისწრაფვიან გაყოფის ზედაპირის ფართობის შემცირებისაკენ — ეს არის ზედაპირის დაჭიმულობის ძალები. გაყოფის ზედაპირი მოქმედებს როგორც მემბრანა, რომელიც ცდილობს შეკუმშვას.
ზედაპირული დაჭიმულობა შეიძლება აიხსნას სითხის მოლეკულებს შორის არსებული მიზიდულობის ძალით. ყოველი მოლეკულა იზიდავს სხვა მოლეკულებს, ცდილობს «გარსშემოირტყას» ისინი, რაც ნიშნავს ზედაპირიდან წასვლას. შესაბამისად ზედაპირი მიისწრაფვის შემცირებისაკენ.
ამიტომაც საპნის ბუშტები და მცირე ბუშტები დუღილის დროს ცდილობენ მიიღონ სფეროს ფორმა: მოცემული მოცულობისას მინიმალურ ზედაპირს სფერო, ბურთი ფლობს. თული სითხეზე მოქმედებს მხოლოდ ზედაპირის დაჭიმულობის ძალები, ის აუცილებლად მიიღებს სფეროს ფორმას — მაგალითად, წყლის წვეთი უწონობაში.
აორთქლება — ნივთიერების თანმიმდევრობითი გადასვლა თხევად მდგომარეობიდან გაზისებურ მდგომარეობაში ფაზაში (ორთქლი).
სითბური მოძრაობისას ზოგიერთი მოლეკულა ტოვებს სითხეს მისი ზედაპირიდან და გადადის ორთქლში. ამასთან მოლეკულების ნაწილი კი ბრუნდება უკან ორთქლიდან სითხეში. თუ კი სითხიდან მიდის უფრო მეტი მოლეკულა ორთქლში, ვიდრე ბრუნდება, მაშინ ადგილი აქვს აორთქლებას.
კონდენსაცია — უკუპროცესია, სადაც ნივთიერება გადადის გაზისებური მდგომარეობიდან თხევად ფაზაში. ამასთან ორთქლიდან სითხეში გადადის უფრო მეტი მოლეკულა ვიდრე სითხიდან ორთქლში.
აორთქლება და კონდენსაცია — არათანასწორი პროცესია, ისინი მიმდინარეობენ მანამ, სანამ არ დამყარდება ლოკალური წონასწორობა (თუ კი დამყარდება), ამასთან სითხე შეიძლება მთლიანად აორთქლდეს, ან მოვიდეს წონასწორობაში თავის ორთქლთან, როდესაც სითხიდან გამოდის იმდენივე მოლეკულა, რამდენიც ბრუნდება.
დუღილი — სითხის შიგნით ორთქლწარმოქმნის პროცესია. საკარისი მაღალი ტემპერატურის დროს ორთქლის წნევა ხდება უფრო მაღალი ვიდრე სითხის შიდა წნევა, და იწყება ორთქლის ბუშტების წარმოქმნა, რომლებიც (დედამიწის მიზიდულობის პირობებში) ამოტივტივდება ზედაპირისაკენ. სისველე, დასველება — ზედაპირული მოვლენაა, რომელიც ჩნდება სითხის მყარ სხეულთან კონტაქტისას ორთქლის არსებობის პირობებში, ანუ სამი ფაზის გაყოფის საზღვარზე.
დასველება ახასიათებს - სითხის «მიკრობას» ზედაპირზე და მასზე გავრცელებას, ჩამოდინებას (ან, პირუკუ, წყალს უკუაგდებს და არ ჩამოედინება). არჩევენ სამ შემთხვევას: დაუსველობას, შეზღუდულ სისველეს და სრული დასველება.
შეზავებულობა — არის სითხის უნარია გაიხსნან, გაზავდნენ ერთმანეთში. სითხეების შეზავების მაგალითია: წყლისა და ეთილენის სპირტის შეზავება, ხოლო შეუზავლობის გაუხსნელობის მაგალითია: წყალი და თხევადი ზეთი.
ჭურჭელში ორი შეზავებადი სითხის არსებობისას, სითხის მოლეკულები სითბური მოძრაობის შედეგად თანდათანობით იწყებენ გაყოფის ზედაპირის გადალახვას, ამის გამო სითხეები ნელ-ნელა ერთმანეთს ერევიან. ამ მოვლენას დიფუზიას უწოდებენ (ეს ასევე ხდება სხვადასხვა აგრეგატულ მდგომარეობაში მყოფ ნივთიერებებს შორისაც).
სითხე შეიძლება გახურებულ იქნას დუღილის ტემპერატურაზე მაღლა, დუღილის გარეშე. ამისათვის საჭიროა თანაბარი გაცხელება, ტემპერატურის მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე, მოცულობის საზღვრებში და მექანიკური შემოქმედების გარეშე, როგორიცაა ვიბრაცია. გადახურებულ სითხეში თუ ჩავაგდებთ რაიმეს, ის მყისვე დუღდება. გადახურებული წყალი შეიძლება იოლად მივიღოთ მიკროტალღურ ღუმელში.
თუმცა სითხის შეკუმშვა მეტად რთულია, მიუხედავად ამისა წნევის შეცვლისას იცვლება მისი მოცულობა და სიმკვრივეც. ეს მყისვე არ ხდება; თუ კი იკუმშება სითხის ერთი ნაწილი, მაშინ სხვა მონაკვეთზე ასეთი შეკუმშვა გადაეცემა მცირედი დაგვიანებით. ეს ნიშნავს რომ, სითხის შიგნით ვრცელდება დრეკადი ტალღა, უფრო კონკრეტულად სიმკვრივის ტალღები. სიმკვრივესთან ერთად იცვლება სხვა ფიზიკური სიდიდეები, მაგალითად, ტემპერატურა.
თუ კი ტალღის გავრცელებისას სიმვრივე იცვლება საკმაოდ სუსტად, ასეთ ტალღას უწოდებენ ბგერით ტალღას.
თუ კი სიმკვრივე იცვლება საკმაოდ ძლიერად, მაშინ ასეთ ტალღას უწოდებენ დარტყმითი ტალღაა. დარტყმითი ტალღა სხვა განტოლებებით გამოისახება.
დრეკადი ტალღები სითხეში დროთა განმავლობაში ქრებიან, მათი ენერგია თანდათანობით გადადის თბოენერგიაში. ჩაქრობის მიზეზი - სიბლანტეა, «კლასიკური შთანთქმა», მოლეკულური რელაქსაცია და სხვა. ამასთან მუშაობს ე.წ. მეორე, ანუ მოცულობითი სიბლანტე — სიმკვრივის ცვლილებისას შიდა ხახუნი. დარტყმითი ტალღა დროთა განმავლობაში, ჩაქრობის შედეგად გადადის ბგერით ტალღაში.
თუ დაბრუნების ძალა - არის უპირატესად სიმძიმის ძალები, მაშინ ასეთ ძალებს უწოდებენ გრავიტაციულ ტალღებს (არ აგერიოთ გრვიტაციის ტალღებში). გრავიტაციული ტალღები წყალზე ყველგან შეიძლება ვიხილოთ.
თუ დაბრუნების ტალღა — არის უპირატესად ზედაპირის დაჭიმულობის ძალა, მაშინ ასეთ ტალღებს კაპილარული ტალღები ეწოდებათ.
თუ კი ეს ძალები შეპირისპირებულია, მაშინ ასეთ ტალღებს უწოდებენ კაპილარულ-გრავიტაციულს. ტალღები სითხის ზედაპირზე ქრებიან სიბლანტისა და სხვა ფაქტორების გამო. მინი|200პქ|ფაზების დიაგრამა ფორმალურად რომ ვთქვათ, თხევადი ფაზის ამავე ნივთიერების სხვა ფაზებთან - აიროვანი და კრისტალური - გაწონასწორებული თანაარსებობისათვის საჭიროა გარკვეული პირობები. გარკვეულ წნევაზე საჭიროა გარკვეული ტემპერატურა. მით უმეტეს, ბუნებაში და ტექნიკაში ყველგან სითხე თანაარსებობს ორთქლთან ერთად, ან ასევე მყარ აგრეგატულ მდგომარეობაში - მაგალითად, წყალი წყლის ორთქლთან და ხშირად ყინულთან ერთად (თუკი ორთქლს ჩავთვლით ცალკე ფაზად ჰაერთან ერთად). ეს აიხსნება შემდეგი მიზეზებით.
— არაგაწონასწორებული მდგომარეობა. სითხის აორთქლებისათვის საჭიროა დრო, სანამ სითხე არ აორთქლდება მთლიანად, ის თანაარსებობს ორთქლთან ერთად. ბუნებაში სულ ხდება წყლის აორთქლება და ასევე უკუპროცესი - კონდენსაცია.
— ჩაკეტილი მოცულობა. დახურულ ჭურჭელში სითხე იწყებს აორთქლებას, მაგრამ რადგანაც მოცულობა შეზღუდულია, ორთქლის წნევა მატულობს. სითხე ხდება გაჯერებული ჯერ კიდევ მანამ, სანამ სითხე ბოლომდე აორთქლდებოდეს, ეს მაშინ თუ მისი რაოდენობა იყო საკმაოდ დიდი. გაჯერებულობის მიღწევის დროს, აორთქლებული სითხის რაოდენობა ტოლია კონდენსირებული სითხის რაოდენობის, სისტემა მოდის წონასწორობაში. ასე რომ, შეზღუდულ მოცულობაში, დგინდება პირობები იმისათვის რომ სითხემ და ორთქლმა გაწონასწორებულ მდგომაარეობაში თანაიარსებონ.
მექანიკა
სითხეების და აირების მოძრაობის და მექანიკური წონასწორობის შესწავლას და მათ ურთიერთქმედებას, ასევე ურთიერთქმედებას მყარ სხეულებთან ეძღვნება მექანიკის განყოფილება - ჰიდროაერომექანიკა (ხშირად ეწოდება ასევე ჰიდროდინამიკა). ჰიდროაერომექანიკა — არის მექანიკის უფრო ფართო დარგის ნაწილი, ერთიანი არემოს მექანიკა.
ჰიდრომექანიკა — არის ჰიდროაერომექანიკის განყოფილება, რადაც განიხილება შეუკუმშვადი სითხეები. რადგანაც სითხეების შეკუმშვა იმდენად მცირეა რომ შეიძლება მისი უგულვებელყოფა. კუმშვადი სითხეებისა და აირების შესწავლას ეძღვნება გაზის დინამიკა.
ელექტროგამტარი და მაგნიტური სითხეების მოძრაობას შეისწავლის მაგნიტური ჰიდროდინამიკა. გამოყენებითი პრობლემების მოსაგვარებლად გამოიყენება ჰიდრავლიკა.
ჰიდროსტატიკის ძირითადი კანონია — პასკალის კანონი.
ბლანტი სითხის მოძრაობას აღწერს ნავიე-სტოქსის განტოლება, სადაც შესაძლებელია შეკუმშვადობის გათვალისწინება.
სითხეებში (სხვა გარემოშიც) დრეკადი რხევები და ტალღები შეისწავლება აკუსტიკაში. ჰიდროაკუსტიკა - არის აკუსტიკის ნაწილი, სადაც რეალურ წყლის გარემოში შეისწავლება ბგერა, წყალქვეშა ლოკაციის და კავშირგაბმულობის მიზნით.
მოლეკულურ-კინეტიკური განხილვა
ნივთიერების აგრეგატული მდგომარეობა განისაზღვრება გარე პირობებით, ძირითადად წნევით P და ტემპერატურით T. მახასიათებელ პარამეტრებს წარმოადგენს მოლეკულის საშუალო კინეტიკური ენერგია და მოლეკულებს შორის ურთიერთქმედების საშუალო ენერგია (გათვლილი ერთ მოლეკულაზე). სითხისათვის ეს ენერგიები მიახლოებით ტოლებია: მყარი სხეულებისათვის ურთიერთქმედების ენერგია კინეტიკურზე ბევრად მეტია, აირებისათვის - გაცილებით ნაკლები.
სითხეების კლასიფიკაცია
1. ატომარული სითხეები ან ატომებისაგან შემდგარი სითხეები ან სფერული მოლეკულების სითხეები, დაკავშირებული ცენტრალური ვან დერ ვაალსის ძალებით (თხევადი არგონი, თხევადი მეთანი).
2. სითხეები ორ ატომიანი მოლეკულებით, შემდგარი ერთნაირი ატომებისაგან (თხევადი წყალბადი, თხევადი აზოტი). ასეთ მოლეკულებს ახასიათებთ კვადრუპოლური მომენტი.
3. თხევადი გარდაუვალი ლითონები (ნატრიუმი, ვერცხლისწყალი), სადაც ნაწილაკები (იონები) დაკავშირებულნი არიან შორსმპქმედი კულონის ძალებით.
5. ასოცირებული სითხე, ან სითხეები წყალბადის კავშირით (წყალი, გლიცერინი).
6. სითხეები, შემდგარი დიდი მოლეკულებისაგან, რომელთათვის არსებითია შიდა თავისუფლების ხარისხი.
სტატისტიკური თეორია
ყველაზე წარმატებულად შეისწავლება სითხის სტრუქტურა და თერმოდინამიკური თვისებები პერკუს-იევეკის განტოლების დახმარებით.
სადაც n — ნაწილაკების რაოდენობა ერთეულ მოცულობაში,  — უგანზომილებო სიმკვრივე. მცირე სიმკვრივეებისას ეს განტოლება გადადის იდეალური აირის მდგომარეობის განტოლება:. ზღვრული მაღალი სიმკვრივეებისას, \eta \to 1, მიიღება არამკუნშვადი სითხეების მდგომარეობის განტოლება:.
მყარი სფეროების მოდელი არ ითვალისწინებს მოლეკულებს შორის მიზიდულობას, ამიტომ მასში არ არის მკვეთრი გადასვლები სითხესა და აირს შორის გარე პირობების ცვლილებისას.
კლასტერული თეორია
ერთ-ერთ თანამედროვე თეორიას წარმოადგენს «კლასტერული თეორია». მის საფუძლად არის იდეა, რომ სითხეს წარმოიდგენენ მყარი სხეულისა და აირის შეხამებას. ამასთან მყარი ფაზის ნაწილაკები (კრისტალები, რომლებიც მოძრაობენ მოკლე მანძილზე) განთავსდებიან ორთქლის ღრუბელში, სადაც ქმნის კლასტერულ სტრუქტურას. ნაწილაკების ენერგია პასუხობს ბოლცმანის განაწილებას, სისტემის საშუალო ენერგია ამასთან რჩება მუდმივი (მისი იზოლირებულობის პირობებში). ნელი ნაწილაკები ეჯახებიან კლასტერებს და ხდებიან მათი ნაწილი. ასე შეუსვენებლივ იცვლება კლასტერების კონფიგურაცია, სისტემა არის დინამიკური წონასწორობის მდგომარეობაში. სისტემაზე გარე ზემოქმედების შექმნისას სისტემა იმოქმედებს ლე შატელიე-ბრაუნის პრინციპით. ასე რომ, ადვილი ხდება ფაზური გარდაქმნების ახსნა:
სედილიო
სედილიო (Cedillo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-სან-პედროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 61,6 კმ². მოსახლეობა — 428 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ღამის სიზმრები
ღამის სიზმრები — რეჟისორ სანდრო ვახტანგოვის 1999 წლის ქართული ფილმი.
სიუჟეტი
ფანტასმაგორული ტრაგიფარსი "ბოევიკის" ელემენტებით, სადაც სიზმრისეულ სამყაროში მოხვედრილი ადამიანის განცდები გადმოცემულია შოსტაკოვიჩისა და შნიტკეს მუსიკის ფონზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1999 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
12 საუფლო დღესასწაული
12 საუფლო დღესასწაული - უძრავნი
კატეგორია:ქრისტიანობა
The Garden (Take That-ის სიმღერა)
The Garden — ჯგუფ Take That-ის სინგლი მეხუთე სტუდიური ალბომიდან The Circus. იგი გამოვიდა 2009 წლის 20 მარტს.
სიმღერა სრულდებოდა ჯგუფის საკონცერტო ტურნეს The Circus მსვლელობისას. მისი მუსიკალური ვიდეო გადაღებულია გრინვიჩის მუზეუმში. მასში მონაწილეობენ ჯგუფის წევრები, ჩაცმულები შავ კოსტუმებში.
სიმღერების სია
კატეგორია:2009 წლის სიმღერები კატეგორია:Take That-ის სიმღერები
გიორგი დვალი
გიორგი (გია) დვალი (დ. 30 მაისი, 1964, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
გიორგი (გია) როლანდის ძე დვალი დაიბადა 1964 წლის 30 მაისს, თბილისში. დაამთავრა თბილისის 55-ე საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1985 წელს დაიცვა დიპლომი ზურაბ ბერეჟიანის ხელმძღვანელობით. 1985-92 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ე. ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1992-93 წლებში იყო თეორიული ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრის (ICTP, ტრიესტი, იტალია), ხოლო 1993-95 წლებში — პიზის უნივერსიტეტის პოსტდოქტორანტი, 1995-97 წლებში — ბირთვული კვლევის ევროპული ცენტრის (CERN) მკვლევარი, 1997-98 წლებში – ICTP-ს პროფესორი, 1998 წლიდან — ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი. დვალის კვლევის სფეროა ელემენტარული ნაწილაკების თეორია, კოსმოლოგია, კვანტური გრავიტაცია, ადრეული სამყაროს ევოლუცია. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შედეგები, რომლებიც დვალმა მიიღო კოლეგებთან ერთად (ნ. არკანი-ჰამედი, ირანი, ს. დიმოპოულოსი, საბერძნეთი), ეხება სამყაროს ფარული განზომილებების თეორიას (1998).
ამ თეორიის თანახმად, სუბმილიმეტრულ მანძილებზე საჭირო ხდება ნიუტონის მსოფლიო მიზიდულობის კანონის შეცვლა, რადგან სხეულთა შორის მოქმედი მიზიდულობის ძალის დამოკიდებულება მათ შორის მანძილზე ხდება უფრო ძლიერი (და ფარული განზომილებების რაოდენობაზე დამოკიდებული), ვიდრე ნაწინასწარმეტყველებია ნიუტონის თეორიით. ამჟამად მიმდინარეობს ამ ჰიპოთეზის ექსპერიმენტული შემოწმება.
დვალს მიღებული აქვს დ. და ლ. პაკარდების (1999), ა. სლოუნის (2000), ნიუ-იორკის მერის (2001) ჯილდოები მეცნიერებასა და ტექნოლოგიაში მიღწეული წარმატებისათვის. 2007 მიიღო ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის „ვერცხლის პროფესორის“ წოდება, ხოლო 2008 წელს მიენიჭა ჰუმბოლდტის პრემია, რომელიც ნობელის პრემიის ანალოგიურია. მონაწილეობს დიდი ჰადრონული კოლაიდერის ექსპერიმენტში. იწინასწარმეტყველა, რომ ამ ექსპერიმენტში შესაძლებელია მიკროსკოპული შავი ხვრელების წარმოქმნა და გააანალიზა ამ მოვლენის შესაძლო დაკვირვებითი შედეგები. 2010 წლიდან არის მაქს პლანკის ინსტიტუტის (მიუნხენი, გერმანია) დირექტორი. დვალი ეწევა აქტიურ პედაგოგიურ მოღვაწეობას.
ავტორია 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა. მშობლიური ენის გარდა ფლობს: ინგლისურ, გერმანულ, რუსულ და იტალიურ ენებს. მეუღლე — თამუნა დვალი. ჰყავთ ქალ-ვაჟი — სოფო და დათო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
O
O, o — ლათინური ანბანის მეთხუთმეტე ასო.
წარმოებულია სემიტურისგან 'აინ (თვალი), რომელიც სავარაუდოდ წარმოადგენდა მჟღერ ფარინგალურ ნაპრალოვან თანხმოვანს (IPA /ʕ/), ანუ იმ ბგერას, რომელსაც წარმოადგენს არაბული ასო ع, სახელად 'აინ. სემიტური ასო თავდაპირველად ეგვიპტური იეროგლიფიგან უნდა ყოფილიყო ნასესხები, რომელიც ასევე თვალს აღნიშნავდა.
ხმოვნები ბერძნების გამოგონილი უნდა იყოს და სწორედ მათ მიაკუთვნეს ბგერას /o/ ეს ასო, იგივე ბგერა შენარჩუნებულ იქნა ეტრუსკულში და ლათინურშიც. ბერძნულში მოგვიანებით გაჩნდა სახესხვაობა გრძელი ბგერის აღსანიშნავად (ომეგა, ნიშნავს დიდი ო).
კლავიატურა
კომპიუტერის კლავიატურაზე წარმოადგენს შემდეგი სიმბოლოების ერთობლიობას:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინური ასოები
მაალე-ადუმიმი
მაალე-ადუმიმი — ქალაქი ისრაელში. მდებარეობს იუდეის უდაბნოში, იერუსალიმიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით. მოსახლეობა 2007 წლისათვის 33,000 კაცი.
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
მანასი (მდინარე)
მანასი (დრანგმე-ჩუ) — ტრანსასაზღვრო მდინარე ჰიმალაების მთისწინეთში სამხრეთ ბჰუტანსა და ინდოეთს შორის. სახელი ეწოდა ინდური მითოლოგიის გველების ღმერთის — მანასას პატივსაცემად. იგი უდიდესი სამდინარო სისტემაა ბჰუტანში, ოთხ სამდინარო სისტემას შორის. დანარჩენი სამია — ტორსა, სანკოში და რაიდაკი. იდნოეთის ასამის შტატში შესვლამდე მას სამი მთავარი შენაკადი ერწყმის. მთლიანი სიგრძე 376 კმ-ია, საიდანაც 272 კმ ბჰუტანზე მოდის, 104 კმ კი ინდოეთზე. აუზის ფართობი 41 350 კმ²-ია. ქალაქ ჯოგიგოპასთან ერთვის მდინარე ბრაჰმაპუტრას.
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანის მდინარეები კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
ჟორჟ პომპიდუ
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის პრეზიდენტები კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები
სილიეროსი
სილიეროსი (Cilleros) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-გატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 208,94 კმ². მოსახლეობა — 1602 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ბიბერშტაინის ძირწითელა
ბიბერშტაინის ძირწითელა (Echium italicum biebersteinii) — ორწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა, იტალიური ძირწითელას ქვესახეობა. ადრინდელი წყაროები ცალკე სახეობად გამოყოფდნენ. ღერო სიმაღლეში 30–100 სმ-ია, ძლიერ დატოტვილი. მთელი მცენარე მოკლე, უხეში და გაფარჩხული ბეწვითაა დაფარული. ფესვთანური ფოთლები 30 სმ-მდე სიგრძისაა, ლანცეტა ფორმის, ღეროსეული ფოთლები ვიწრო-ლანცეტაა. ყვავილედი ძლიერ დატოტვილი და ფართოსაგველასებურია. გვირგვინი მოთეთრო-მოვარდისფროა, შებუსული, ვიწროძაბრისებური. ყვავილობს ივნისში. ნაყოფმსხმოიარობს აგვისტოში.
იზრდება მშრალ, ქვიან, რუდერალურ ადგილებში, ნათესებში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე და ცენტრალურ აზიაში. გვხვდება მთელ საქართველოში.
სქოლიო
კატეგორია:ძირწითელა
ბრანკინია
ბრანკინია (Branquinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 586 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 191 011 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55.42 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალეხანდრო კასონა
ალეხანდრო კასონა (ალეხანდრო როდრიგეს ალვარესი; Alejandro Rodriguez Alvarez; დ. 23 მარტი, 1903, ბესულიე, ასტურია — გ. 24 სექტემბერი, 1965, მადრიდი) — ესპანელი დრამატურგი. 1931 წელს მადრიდში ჩამოაყალიბა სახალხო თეატრი. სტუდენტებისაგან შემდგარი დასით მოიარა ესპანეთის მრავალი სოფელი. 1939–1963 წლებში ემიგრაციაში იყო არგენტინაში. ალეხანდრო კასონა ძირითადად ცნობილია ლირიკული დრამებითა და კომედიებით, რომელთაგან აღსანიშნავია:
კასონას პიესა „ხეები ზეზეულად კვდებიან“ (1949 წ.) იდგმებოდა კ. მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრში (1957 წ.).
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ემილ ანტუან ბურდელი
ემილ ანტუან ბურდელი (Emile Antoine Bourdelle; დ. 30 ოქტომბერი, 1861 — გ. 1 ოქტომბერი, 1929) — ფრანგი მოქანდაკე, ოგიუსტ როდენის მოწაფე. მინიატიურა|ავტოპორტრეტი
ბურდელი ანტიკურობის თაყვანისმცემელი იყო. ის ცხოვრობდა და მუშაობდა ისეთ პერიოდში, როდესაც კლასიკური ხელოვნება უკანა პლანზე გადიოდა და ადგილს უთმობდა თანამედროვე ხელოვნებას.
ბურდელის პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარია „ადამი“, რომელიც ადასტურებს მის პროფესიულ ოსტატობას. ბურდელმა შეასრულა შეკვეთა „1870–1871 წლების ომში დაღუპულთა ძეგლი“, სადაც კარგადაა ასახული ომის საშიში და საშინელი პერიოდი, იგრძნობა როდენის გავლენა. მისი ფორმები ნერვიულობით სავსეა, რაც უფრო გვიან ექსპრესიონიზმისათვის იქნება დამახასიათებელი. თუმცა ბურდელი გრძნობს, რომ ამგვარი ექსპრესია მას არ აკმაყოფილებს, მას სურს პლასტიურობის დაბრუნება არქიტექტონიკის კანონებში. ამ სურვილს ადასტურებს „აპოლონის თავი“, რომელიც შესრულებულია მკაცრი, მკაფიო ფორმებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
ფანტასტიკური ოთხეული
ფანტასტიკური ოთხეული (Fantastic Four) — გამოგონილი სუპერგმირული გუნდი Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული ამერიკული კომიქსებიდან. იგი პირველად გამოჩნდა ამავე სახელწოდების კომიქსის პირველ ნომერში (ნოემბერი, 1961). ეს იყო მწერალ/თანასცენარისტ სტენ ლის და მხატვარ/თანასცენარისტ ჯეკ კირბის მიერ შექმნილი პირველი სუპერგმირული გუნდი.
გუნდში შედის ოთხი წევრი. ყოველი მათგანი ფლობს ზებუნებრივ ძალებს, რომლებიც მიღებული იქნა კოსმოსში დასხივების შემდეგ. ესენი არიან: მისტერ ფანტასტიკი (რიდ რიჩარდსი), გენიოსი მეცნიერი და გუნდის ლიდერი, რომელიც საკუთარ სხეულს საოცარ სიგრძეს და ფორმას ანიჭებს; უჩინარი ქალი (სიუზენ „სიუ“ შტორმი, რომელიც შემდგომში რიდის მეუღლე გახდა), რომელიც უხილავი ხდება და ავრცელებს ენერგიის უხილავ ველებს; ადამიანი ჩირაღდანი (ჯონი შტორმი), სიუს უმცროსი ძმა, რომელიც ქმნის ალს, მასში იმალება და დაფრინავს; საგანი (ბენ გრიმი), მათი ბუზღუნა, მაგრამ კეთილმოსურნე მეგობარი, კოლეჯის პერიოდში ცნობილი ფეხბურთელი და რიდის თანაკლასელი, ისევე, როგორც კარგი პილოტი, რომელიც მის ხორცში ქვის მსგავსი მასალის არსებობის გამო ფლობს დიდ სუპერგმირულ ძალას და შეუპოვრობას.
ჯგუფი, 1961 წელს წარდგენის შემდეგ, ჩამოყალიბდა, როგორც არაფუნქციონებადი, მაგრამ მოსიყვარული კოლექტივი. განსხვავებით იმ დროის კომიქსებში ტიპური პერსონაჟებისგან, ცნობადობის მიზნით, მისი წევრები ანონიმურობას გაურბოდნენ. გუნდის მტრები არიან ბოროტი მონარქი დოქტორ დუმი, გალაქტუსი, ზღვის უფლისწული ნამორი, ვერცხლისფერი სერფერი და სკრალები
გუნდის შესახებ გადაღებულია რამდენიმე ანიმაციური ტელესერიალი და ოთხი მხატვრული ფილმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირების გუნდები
პატარა იონჯა
პატარა იონჯა (Medicago minima) — 5-40 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, მეტ-ნაკლებად ბანჯგვლიანი ბეწვით მოფენილი. ღერო სწორად მდგომია, წამოწეული ან გართხმული, უხვად შეფოთლილი. ფოთოლაკები უკუგულისებურია ან უკუკვერცხისებური. ყვავილედი 2-8-ყვავილიანი, მოკლე, თავაკისებური მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან თითქმის სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, ბალახოვან ფერდობებზე, ქვიან და ქვიშნარ ადგილებში, გზისპირებზე, ბუჩქნარებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, შუა აზიას, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:პარკოსნები
ათანასე I (ალექსანდრიის პატრიარქი)
ბიოგრაფია
წმინდა პატრიარქი დაახლოებით 297 წელს დაიბადა ალექსანდრიაში. მან დიაკვნის ხარისხში მიიღო მონაწილეობა ნიკეის პირველ მსოფლიო კრებაზე 325 წელს და წამოაყენა წინადადება, ევსების მიერ შემოთავაზებული ფორმულისათვის დაემატებინათ ერთადერთი, უმოკლესი განსაზღვრება - „ერთარსი მამისა“. წმინდა ათანასე ალექსანდრიის ეკლესიას 325-373 წლებში განაგებდა. ამ ხნის განმავლობაში მრავალი ჭირისა და განსაცდელის დათმენა მოუხდა. იყო დრო, როცა ნეტარი ერთადერთ მართლმადიდებელ ეპისკოპოსად რჩებოდა და უკაცრიელი თავშესაფრიდან ეპისტოლეებითა და ტრაქტატებით ამხელდა არიანელებს.
მხცოვანმა მღვდელმთავარმა 373 წელს შეჰვედრა სული უფალს. მისი ხსენება წელიწადში ორჯერ აღესრულება - 15 მაისს და 31 იანვარს, წმინდა კირილე ალექსანდრიელთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ალექსანდრიის პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 297 კატეგორია:გარდაცვლილი 373
შავი ქათამი (ანიმაციური ფილმი)
ფილმის სიუჟეტი ეფუძნება ანტონი პოგორელსკის მოთხრობას „შავი ქათამი ანუ მიწისქვეშეთის მაცხოვრებლები“. ბიჭუნა ალიოშა, რომელიც პანსიონში სწავლობს, გადაარჩენს შავ ქათამს. ქათამი მას მიწისქვეშეთში წაიყვანს და აღმოჩნდება, რომ იქ მთელი სამყაროა, სადაც მომცრო კაცუნები ცხოვრობენ. მათი მეფე ალიოშას აძლევს მარცვალს, რომელიც ბიჭუნას გაკვეთილების სწავლაში ეხმარება. მაგრამ ერთხელ იგი კარგავს მარცვალს და როდესაც ჰკითხავენ, თუ რატომ იცოდა მანამდე ყველაფერი ასე კარგად, შემთხვევით გათქვამს მიწისქვეშეთის არსებობის საიდუმლოს. იმავე საღამოს მას ეწვევა ქათამი, კაცუნას სახით და ბორკილებით. გარდა სასჯელისა, აღმოჩნდება, რომ მთელი მიწისქვეშეთი აპირებს გადასახლებას. გადის დრო და ალიოშა საკუთარი ძალისხმევით უბრუნდება ბეჯითად სწავლას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1975 წლის ანიმაციური ფილმები
ლეონ გორეცკა
ტიტულები
გერმანიის 17 წლ.
გერმანიის ოლიმპიური
გერმანია
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
ინტერიერი (არქიტექტურა)
ინტერიერი (intérieur — შიდა) — შენობის ან სათავსოს შიდა სივრცე. ინტერიერის არქიტექტურული გადაწყვეტა განსაზღვრულია მისი ფუნქციონალური დატვირთვით. ინტერიერის დასამშვენებლად იქმნება მონუმენტური მხატვრობა, ქანდაკებები, მოზაიკა. შესაძლებელია ინტერიერის დანაწილება ზონებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დიზაინი
ჰამბერის ხიდი
ხიდის მშენებლობის გეგმა თავდაპირველად 1930–იან წლებში შეიქმნა, შემდეგ გადაკეთდა 1955 წელს, თუმცა სამუშაოები 1972 წლის 26 ივლისამდე არ დაწყებულა. ხიდი საბოლოოდ 1981 წლის 17 ივლისს დედოფალმა გახსნა ოფიციალურად. პროექტის კონსულტანტი–ინჟინრები იყვნენ ფრიმენ ფოქს & პარტნიორები (ამჟ. ჰაიდერი).
ხიდის ცენტრალური ფრთა 1410 მეტრია, ხოლო სრული სიგრძე 2220 მ. ჰამბერის ხიდი მსოფლიოში ყველაზე გრძელი ერთფრთიანი დაკიდებული ხიდი იყო 16 წლის განმავლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაკიდული ხიდები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ხიდები
ზემო შუხუთი
ზემო შუხუთი — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, შუხუთის თემში (სოფლები: ზემო შუხუთი, ქვემო შუხუთი). მდებარეობს გურიის დaბლობზე, ზღვის დონიდან 30 მ-ზე., ლანჩხუთიდან 5 კმ., ქვემო შუხუთიდან 2 კმ.
ღირსშესანიშნაობები
ზემო შუხუთში ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია წმ. მარინეს სახელობის ტაძრის ნანგრევები, რომელიც 1920-იან წლებში ააფეთქეს. ეკლესიის სამხრეთ კედელი შემორჩენილის 2-3 მ-ის სიმაღლეზე და მასში მოთავსებული კარით. დანარჩენი სამი მხარე 1 მ-ის სიმაღლემდე იკითხება. ტაძარი თავისი ფორმებით ერთნავიანი ბაზილიკაა. ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს დოფლის აღმოსავლეთით, შემაღლებულ გორაზე, გურიის სერის ჩრდილოეთ კალთაზე.
ღამის ცეკვა
ღამის ცეკვა — რეჟისორ ალეკო ცაბაძის 1991 წლის ფილმი.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ალეკო ცაბაძის ფილმები
ტურბოპაუზა
ტურბოპაუზა — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა, რომლის ქვემო ნაწილში გაბატონებულია ტურბოლენტური დინება. ტურბოპაუზის ქვედა ფენა ცნობილია ჰომოსფეროს სახელწოდებით, სადაც ატმოსფეროს ქიმიური შედგენილობა უცვლელი რჩება. ზედა ფენას ჰეტეროსფერო ეწოდება, სადაც ჭარბობს მოლეკულური დიფუზია და ატმოსფეროს ქიმიური შედგენილობა სიმაღლის მომატებასთან ერთად იცვლება. ატმოსფეროს ყველაზე მაღალი ფენები შედგება უმეტესწილად წყალბადისა და ჰელიუმისაგან. ტურბოპაუზა მდებარეობს მეზოპაუზის სიახლოვეს, მეზოსფეროსა და თერმოსფეროს საზღვარზე, დაახლოებით 100 კმ სიმაღლეზე.
ჩვენ რობოტი დაგვეხმარება
ჩვენ რობოტი დაგვეხმარება (А нам поможет робот) — საბჭოთა ანიმაციური ფილმი. გამოვიდა 1975 წელს.
სიუჟეტით ორი მოსწავლე აპირებს რობოტის მაკულატურის შესაგროვებლად გამოყენებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1975 წლის ანიმაციური ფილმები
სუკოტაის ისტორიული პარკი
ძველ ქალაქს გარს 2 x 1.6 კმ ზომების კედელი აკრავს. ტერიტორიის ფართობი 70 კმ²-ია და წარმოდგენილია 193 ერთეული ნანგრევი. კედლის თითოეულ მხარეს, ცენტრში მდებარეობს ჭიშკარი. სამეფო სასახლის ნაშთების შემოგარენში კი 26 ტაძარი მდებარეობს.
ყოველწლიურად პარკს ათასობით ტურისტი სტუმრობს, რომლებიც გაოცებაში მოყავს ბუდას ქანდაკებებს, სასახლეებსა თუ ტაძრებს.
1962 წელს ისტორიული ქალაქი დაცულ ტერიტორიად გამოცხადდა, ხოლო 1976 წელს მისი რესტავრაციის პროექტი იქნა დამტკიცებული. 1988 წლის ივლისში, პარკი ოფიციალურად გაიხსნა. უკვე 1991 წელს კი იუნესკომ იგი კამპჰაენგ-პჰეტის ისტორიულ პარკთან და სი-სატჩანალაისთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა როგორც ერთი დიდი ობიექტის, „სუკოტაი და მასთან ასოცირებული ისტორიული ქალაქების" ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტაილანდში
კნორი
300პქ|მინი|კნორის მოდელი კნორი (Knörr) — ვიკინგების ხის გემების ერთ-ერთი ტიპი,რომელსაც X ს-მდე იყენებდნენ. კნორის ასაგებად გამოიყენებოდა ფიჭვი, კოპიტი და, იშვიათად, მუხა. მაქსიმალური ზომები 15×5×2 მ. მოქმედებაში მოჰყავდა ნიჩბებს ან სწორ იალქნებს.
სუკოტაის ისტორიული პარკი
სქოლიო
סוקהוטהאי
კნორი
კონსტრუქცია
ასევე,ცნობილია, რომ დიდი ტევადობის წყალობით,მას იყენებდნენ შორეულ ნაოსნობაში. მაგალითად, ერიკ წითური, რომელიც ჰარალდ I-ის მმართველობის პერიოდში, მკვლელობის გამო იძულებული გახდა ნორვეგიიდან გაქცეულიყო, სწორედ კნორით გაემგზავრა დასავლეთისკენ და გრენლანდია აღმოაჩინა. იგივე ტიპის გემებით, მას ფეხდაფეხ მიჰყვნენ სკანდინავიელი დევნილები.
არქეოლოგია და რეკონსტრუქცია
1957-1959 წლებში, ქალაქ როსკილედან (დანია) 20 კმ-ის დაშორებით, აღმოაჩინეს ვიკინგების 6 ჩაძირული გემი, რომელთა ამოტანა და გამოკვლევა მოხერხდა 1962 წელს. მათგან ორი შეგვიძლია კნორების კლასს მივაკუთვნოთ. შედარებით დიდი ხომალდის ზომებია
16,5×4,6×2 მ და განკუთვნილი იყო ჩრდილოატლანტიკაში სანაოსნოდ. მომცრო ხომალდის ზომებია 13,3×3,3×1,4 მ და ის ბალტიის ზღვაში სანაოსნოდ იყო განკუთვნილი.
1963 წელს, ნორვეგიელმა მოგზაურმა რაგნარ ტურსეტმა ააგო დიდი კნორის ზუსტი ასლი „Saga siglar“, რომლითაც ჯერ ამერიკაში, შემდეგ კი, სხვა კონტინენტებზე იმოგზაურა, მათ შორის ავსტრალიაშიც და 1992 წლის შემოდგომაზე კატალონიას ნაპირებთან, შტორმის შედეგად ჩაიძირა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკინგები
ყვითელი ძიძო
ყვითელი ძიძო (Melilotus officinalis) — ერთ ან ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა, სიმაღლე – 30-100 სმ. ღერო სწორად მდგომია ან წამოწეული, დატოტვილი, შიშველი ან ზედა ნაწილში შებუსული. ფოთოლაკები 7-28 მმ-მდე სიგრძისაა, ფორმით უკუკვერცხისებური ან სოლისებური, მომრგვალო ან მოგრძო-ლანცეტა, დაკბილული ან კიდემთლიანი. ყვავილედი მრავალყვავილიანი, ხშირი მტევანია. გვირგვინი ყვითელია. იზრდება დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე მდელოებზე, ბუჩქნარებში, ტყისპირებში, მინდვრებსა და გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:პარკოსნები
დონგჰოის აეროპორტი
დონგჰოის აეროპორტი (Cảng hàng không Đồng Hới ან Sân bay Đồng Hới) — სამოქალაქო აეროპორტი ვიეტნამში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ დონგჰოიდან ჩრდილოეთით 6 კილომეტრში, ჰანოიდან — 500 კმ სავალზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით. უკავია 173 ჰა ფართობი სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ქვიშიან სანაპიროზე.
პირველად ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი დაასხეს ფრანგმა კოლონისტებმა 1930 წელს, რომელსაც ისინი იყენებდნენ ინდოჩინეთის პირველ ომში. შემდგომ ჩრდილოეთი ვიეტნამი იყენებდა მას ინდოჩინეთის მეორე ომში. 2004 წელს დაიწყო აეროპორტის რეკონსტრუქცია, რომელიც გეგმით 2006 წელს უნდა დასრულებულიყო, თუმცა 2008 წლის მაისამდე ვერ მოხერხდა. ამჟამად აეროპორტი ასრულებს რეისებს ჰანოის და ხოშიმინის მიმართულებებით.
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამის აეროპორტები
მიკოზი
მიკოზი (ბერძ. mykes — სოკო + ბერძ. osis — მდგომარეობა) — საერთო სახელწოდება ადამიანისა და ცხოველის სხვადასხვა დაავადებისა, რომელსაც იწვევს პარაზიტი სოკოები. მიკოზი ვითარდება ნელა, ხშირი რეციდივებით. ზოგჯერ სოკოვან ანთებას თან ახლავს მცირე ანთება, მაგრამ ხშირად ვითარდება ქრონიკული აბსცესები, წყლულები, სიმსივნის მაგვარი გრანულომები, რომლებიც შედგება შემაერთებელი ქსოვილისაგან. მიკოზებს ახასიათებს პროგრესირებადი მიმდინარეობა, რაც ზოგჯერ სიკვდილის მიზეზი ხდება.
მელოდიური დეზ-მეტალი
მელოდიური დეზ-მეტალი (ხშირად უბრალოდ მელოდეზი) — დეზ-მეტალის ქვეჟანრი, რომელიც აერთიანებს ბრიტანული მძიმე მეტალის ახალი ტალღის მელოდიურობას დეზ-მეტალის ინტენსიურობასთან. ჟანრი ცნობილია ასევე გეტებორგის მეტალის სახელითაც, იმ შვედური ქალაქის მიხედვით, სადაც წარმოიშვა იგი. ჟანრის განვითარებაში მნიშვნელოვანი მომენტია კლავიშების დამატება, რომელიც ადრეულ სიმღერებში არ გვხვდება. მელოდიურ დეზ-მეტალს ახასიათებს უფრო მელოდიური გიტარის რიფები, მელოდიური სოლოები და მეტი ყურადღება აკუსტიკურ გიტარაზე, ვიდრე ტრადიციულ დეზ-მეტალს.
მელოდიური დეზ-მეტალის პიონერები/დამაარსებლები არიან ჯგუფები: Dark Tranquillity, In Flames, At the Gates.
კაჟუეირუ
კაჟუეირუ (Cajueiro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 410 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 124 344 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 164.14 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სამორის პროვინცია
thumb|250px|სამორის მდებარეობა ესპანეთში სამორა — პროვინცია დასავლეთ ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანების, კასტილია და ლეონის დასავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება პორტუგალია და ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ორენსე, ლეონი, ვალიადოლი და სალამანკა.
მეწამული ძირწითელა
მეწამული ძირწითელა  (Echium rubrum) — ორწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 30–100 სმ სიმაღლის, მარტივი, სწორი ან მოგრეხილი ღერო. მთელი მცენარე გაფარჩხული თეთრი, ჯაგრისებური ბეწვითაა დაფარული. ფოთლები ვიწროლანცეტა ფორმისაა, შებუსული. ხვეულები მრავალყვავილიანია, ვიწრო, კენწრულ, თავაკისებურ ყვავილედებს ქმნის. გვირგვინი მეწამული ფერისაა. ყვავილობს მაისში, ნაყოფმსხმოიარობს ივლისში.
სამორის პროვინცია
სამორის პროვინცია განდა 1833 წელს, როდესაც ქვეყანა დაიყო 49 პროვინციად.
მეწამული ძირწითელა
იზრდება სუბალპურ სარტყლამდე, ბალახოვან ფერდობებზე, ველებზე, გზისპირებზე. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში.
სამორის პროვინცია
პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 200,678 კავს (2002 წლის მონაცემებით), რომლის მესამედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ სამორაში. პროვინციაში არის 250 მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
მეწამული ძირწითელა
სქოლიო
კატეგორია:ძირწითელა
სიცილიის სამზარეულო
სიცილიის სამზარეულო - სიცილიის კერძების და მათი მომზადების ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც კუნძულზე ორი ათასწლეულის მანძილზე განვითარდა. ძალიან ჰგავს იტალიურ სამზარეულოს, თუმცა აღინიშნება ბერძნული, ესპანური და არაბული გავლენაც. სიცილიელი მზარეულის მითაეკუსის ძვ.წ V საუკუნეში ბერძნულად დაწერილი რეცეპტების წიგნი პირველი რეცეპტების წიგნია მსოფლიოში ნებისმიერ ენაზე. ამ წიგნით მან სიცილიის სამზარეულო ბერძნებს გააცნო.
პოპულარული კერძები
სიცილიურ კერძებში ხშირია ზღვის პროდუქტების, ხორცის და ბოსტნეულის გამოყენება. პოპულარული ძირითადი კერძები შეიცავენ თევზს ან ხორცს, მაგ. სხვადასხვა თევზი კუსკუსით, პასტა ზღვის პროდუქტებით. პოპულარულია მაკკუ - ლობიოს წვნიანი, რომელსაც ტრადიციულად გლეხები ამზადებდნენ გაზაფხულის მოსვლის აღსანიშნავად. გავრცელებული აპეტაიზერია ყველის ან კარტოფილის ნამცხვარი. არსებობს დესერტების დიდი არჩევანი. ისტორიულად კანფეტი არაბთა გავლენის შედეგად გავრცელდა და მსოფლიოში თითქმის საუკწთესოდ შემოინახა კანფეტის დამზადების არაბული წესი. სიცილიის მონასტრებში ხშირად მზადდებოდა კანფეტები და ტკბილი ნამცხვრები სექსუალური მოტივებით - მაგ. ერთ-ერთი მონასტრის წმ. აგათა სიცილიელის პატივსაცემი მკერდის ფორმის ნამცხვრები. არსებობს შაქრის ქანდაკებების შექმნის ტრადიცია, დღეს მზადდება ცნობილი ადამიანების ქანდაკებები. ხილისგან სიცილიაში გავრცელებულია ციტრუსები, სასმელებიდან კი ღვინო, რადგან კუნძულის კლიმატი იდეალურია ყურძნის მოსაყვანად. ვენახის მოშენების ტრადიცია სიცილიაში პირველად ბერძნებმა შემოიღეს.
იორკშირი
მინი|იორკშირის დროშა მინი|იორკშირი იორკშირი ან იორკი (ინგლ. Yorkshire) — ყველაზე დიდი საგრაფო ჩრდილოეთ ინგლისში; ფართობი – 15 712 კვ. კმ., მოსახლეობა – დაახლ. 5 მილიონი.
ტოპონიმიკა
იორკშირის სახელი ითარგმნება როგორც იორკის საგრაფო, ხოლო სახელი „York“ მომდინარებს ვიკინგური ქალაქ Jorvik–იდან. „Shire“ – ძველ ინგლისურში აღნიშნავდა ოფიციალურ გადასახადს.
სქოლიო
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის საგრაფოები
სიმელეონი
სიმელეონი — ვალუტა Sim-ის თამაშების სერიისთვის, განსაკუთრებით ფართოდ გამოიყენება The Sims-ში და Sim City-ში. პირველად ტერმინი სიმელეონი გამოიყენეს ნილ სტივენსონის ისტორიაში. სიმელეონი გამოიყენება სერია სიმის თამაშებში ფულის ერთეულად, სიმს მისი დახარჯვა შეუძლია სხვადასხვა ნივთებში მაგალითად ავეჯში, ლეპტოპში, მუშის მომსახურებაში და სხვა (ცხოვრების სიმულატორში). სიმის თამაშებში არ არის სხვა ვალუტები, სიმელეონი არის ერთადერთი სავაჭრო საშუალება, თუმცა არის თამაშები როგორციაა The Sims Castaway Stories რომელსშიც არ გამოიყენება სიმელეონი (ამ შემთხვევაში გამოიყენება, რესურსები: ქვა, ხე და სხვა).
სქოლიო
კატეგორია:The Sims
მუჰამედ ბაქირ კალიბაფი
მუჰამედ ბაკირ კალიბაფი (სპარს. محمدباقر قالیباف დ. 1961 წლის 23 აგვისტოს ირანი, ტორკაბი, ხორასანი)— ირანელი სახელმწიფო მოღვაწე, თეირანის მერი 2005 წლის 3 აგვისტოდან 2017 წლის 22 აგვისტომდე.
სიმელეონი
სქოლიო
The Sims 2
მუჰამედ ბაქირ კალიბაფი
იგი ტარბიატ მოდარესის უნივერსიტეტის   დოქტორის ხარისხის მფლობელია პოლიტიკურ გეოგრაფიაში.
მუჰამედ ბაკირ კალიბაფი არის Airbus– ის  თვითმფრინავის მართვის სერტიფიცირებული მფრინავი. მან სამხედრო კარიერა 1980 წელს ირან-ერაყის ომის დროს დაიწყო. 1982 წელს გახდა იმამ რეზას ბრიგადის მთავარი მეთაური და 1983 წლიდან 1984 წლამდე იყო ნასრის დივიზიის მთავარი მეთაური. ომის დასრულების შემდეგ, ის გახდა საინჟინრო ფირმა „ჰათამ ალ-ანბიას“ მმართველი დირექტორი, რომელსაც აკონტროლებს ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსი, 1996 წელს ალი ხამენეიმ დაინიშნა IRGC საჰაერო ძალების მეთაურად. ოთხი წლის შემდეგ იგი გახდა ირანის პოლიციის უფროსი მას შემდეგ, რაც წინა მეთაური თანამდებობიდან გაათავისუფლეს 1999 წელს სტუდენტთა საპროტესტო აქციების შემდეგ. ის ასევე დაინიშნა პრეზიდენტ მოჰამედ ხათამის წარმომადგენლად 2002 წელს კონტრაბანდის საწინააღმდეგო კამპანიის დროს. 2005 წლის სექტემბერში ის თეირანის საქალაქო საბჭომ აირჩია  თეირანის მერად. იგი აგრეთვე  თეირანის უნივერსიტეტის პროფესორია.
ბიოგრაფია
მუჰამედ ბაქირ კალიბაფი დაიბადა 1961 წლის 23 აგვისტოს მეშჰედში, მამა ქურთი გახლდათ, ხოლო დედა — სპარსელი.
ირან-ერაყის ომის დროს მსახურობდა ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის (IRGC) სპეცრაზმში, შემდეგ კი — საჰაერო ძალებში (ასევე გვარდიის კორპუსის შემადგენლობაში). 1999 წელს დაინიშნა ირანის პოლიციის უფროსად. 2005 წელს მან მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში, დამარცხდა მაჰმუდ აჰმადინეჟედთან. იმავე წლის სექტემბერში, თეირანის საქალაქო საბჭომ იგი აირჩია ქალაქის მერად 15 – დან 8 ხმით. მანამდე ამ პოსტს აჰმადინეჟედი იკავებდა.
სამხედრო კარიერა
მარცხნივ|მინი|[[ირან-ერაყის ომი|ირან-ერაყის ომში]] 19 წლის ასაკში ირან-ერაყის ომის დროს კალიბაფი იყო თავდაცვის ძალების ერთ-ერთი მეთაური. ცოტა ხნის შემდეგ იგი დაინიშნა რასულოლას დივიზიის მეთაურად. ოცდაორი წლის ასაკში ის უკვე იყო ნასრის ჯარების მეთაური. ომის შემდეგ იგი აირჩიეს წინააღმდეგობის ძალების და ბასიჯის ჯარების მეთაურის გენერალ აფშარის  მოადგილედ. კალიბაფმა მიიღო მაგისტრის ხარისხი გეოპოლიტიკაში, ხოლო 1996 წელს–გენერალ -მაიორის წოდება. 1998 წელს, როდესაც მოჰსენ რეზაი გადადგა და იაჰია რაჰიმ საფავი გახდა IRGC– ის ახალი მთავარსარდალი, იგი დაინიშნა ისლამური რევოლუციის გვარდიის საჰაერო და კოსმოსური ძალების მეთაურად.
მომდევნო წლებში კალიბაფი გახდა ისლამური რევოლუციური გვარდიის ერთ -ერთი უფროსი მეთაური. 1984 წელს იგი დაინიშნა ჰათამ ალ-ანბიას სამშენებლო შტაბის უფროსად, რომელიც  IRGC– ის საინჟინრო ნაწილია. მისი ხელმძღვანელობით შტაბმა წამოიწყო მეშჰედისა და სერახსის დამაკავშირებელი 165 კილომეტრიანი რკინიგზის მშენებლობა.
როგორც რევოლუციური გვარდიის საჰაერო ძალების მეთაური, 1999 წლის სტუდენტური საპროტესტო აქციების დროს, კალიბაფი იყო ერთ -ერთი იმ IRGC– ს 24 მეთაურიდან, რომლებმაც მუქარის წერილი გაუგზავნეს რეფორმატორ პრეზიდენტ მოჰამედ ხათამს, სადაც ნათქვამი იყო, რომ თუ პროტესტი გაგრძელდებოდა, ისინი სიტუაციას საკუთარ კონტროლზე აიყვანდნენ.