cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნახევარმცველი (ფეხბურთი)
thumb|ნახევარმცველები გამოყოფილნი არიან ცისფერი ფერით ნახევარმცველი (Midfielder) — საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე, რომელიც მოქმედებს მცველსა და თავდამსხმელს შორის. ნახევარმცველთა ძირითადი დავალებაა დაეხმარნონ დაცვისა და შეტევის ფეხბურთელებს, შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფეხბურთის პოზიციები კატეგორია:ფეხბურთის ტერმინოლოგია
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი
გეოგრაფია
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს მდინარე ენგურისა და ჭანისწყლის ხეობებში, ტერიტორია შეადგენს 646,7 კმ²-ს. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მესტიის, სამხრეთ-დასავლეთით ზუგდიდის, სამხრეთ-აღმოსავლეთითა და აღმოსავლეთით ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტები, ხოლო დასავლეთით აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია მოქცეულია ზღვისპირა ნოტიო სუბტროპიკულ ოლქში.
ისტორია
2014 წელს განიხილებოდა წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გაყოფა წალენჯიხის და ჯვარის მუნიციპალიტეტებად. ჯვარის მუნიციპალიტეტში უნდა შესულიყო ქალაქი ჯვარი და სოფლები ლია, ფახულანი, ჭალე, მუჟავა, ეწერი და ჩქვალერი, ხოლო ცენტრი ყოფილიყო ქალაქი ჯვარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება არ იქნა მიღებული.
2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებში გია ხარჩილავა გახდა ოპოზიციის ერთადერთი წარმომადგენელი, რომელმაც არჩევნებში გაიმარჯვა და წალენჯიხის მერი გახდა.
მოსახლეობა
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის საერთო მოსახლეობა შეადგენს 26 158 ადამიანს (2014 წლის აღწერით). ამათგან, ქართველი — 99,56 %, სხვა — 0,44 %. მუნიციპალიტეტში შედის 14 ადმინისტრაციული ერთეული, მათ შორის 2 ქალაქი: წალენჯიხა და ჯვარი. სოფლის მოსახლეობა შეადგენს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 80 %-ზე მეტს. განსახლების ძირითადი ზონა ვრცელდება ზღვის დონიდან 200-400 მეტრის ფარგლებში.
ეკონომიკა
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, ქალაქ ჯვართან მოქმედებს საქართველოში უდიდესი სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგური ენგურჰესი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის ზუგდიდი-მესტიისა და ზუგდიდი-წალენჯიხა-ჩხოროწყუს საავტომობილო გზები. ადგილობრივი მნიშვნელობის გზების სიგრძეა 204 კმ.
ღირსშესანიშნაობები
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის სამი ძეგლი: წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი, სქურის ეკლესია და ენგურის თაღოვანი კაშხალი. მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლია ასევე ობუჯის მონასტრის ნანგრევები.
thumb|წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის გეოგრაფიული რუკა
სქოლიო
*
ბამბა (გვარი)
ბამბა (Gossypium) — მრავალწლოვანი მცენარის გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. გაერთიანებულია 35, მათ შორის 5 კულტურული სახეობა (საბჭოთა მეცნიერ ფ. მაუერის კლასიფიკაციით): ინდოჩინური ბამბა (Gossypium arboreum), აფრიკულ-აზიური ბამბა (Gossypium herbaceum), მექსიკური ბამბა (Gossypium hirsutum), პერუული ბამბა (Gossypium barbadense) და სამკბილა ბამბა (Gossypium tricuspidatum). კულტურული სახეობებიდან ფართოდაა გავრცელებული მექსიკური ბამბა (ბამბის ბოჭკოს მსოფლიო წარმოების თითქმის 70%), რომელიც მოჰყავთ აშშ-ში, მექსიკაში, ბრაზილიაში, არგენტინაში, უზბეკეთში, ყაზახეთში, ტაჯიკეტში. მეორე ადგილზეა ინდოჩინური ბამბა (ინდოეთი, პაკისტანი, ჩინეთი), პერუული ბამბა სიგრძის, სიწმინდისა და სიმაგრის მხრივ საუკეთესო ბოჭკოს იძლევა. მოჰყავთ პერუში, ეგვიპტეში, სუდანში, ბრაზილიაში.
ბამბა სინათლის მოყვარული მცენარეა. ზრდის ოპტიმალური ტემპერატურაა 25-30 °C; 0 °C-ზე დაბალ ტენპერატურაზე იღუპება. ცხელ და უღრუბლო ამინდში ბამბა, თუ სისტემატურად ირწყვება, მაღალ მოსავალს იძლევა. სუბტროპიკულ ზონაში და ამ ზონის ჩრდილოეთით იგი ერთწლოვანი კულტურაა. ჩვეულებრივ პირობებში ბამბის მცენარე ბუჩქია, რომელსაც სწორი დატოტვილი ღერო და 1-1,4 მ-ზე მეტი სიმაღლე აქვს (წმინდაბოჭკოიანი ჯიშები). ფოთოლი 3-7 ნაკვთიანია, ყვავილი მსხვილი.
ბამბა ძირითადად თვითდამმტვერავია, თუმცა გვხვდება ჯვარედინმტვერიებიც. ნაყოფი 3-5 ბუდიანი კოლოფია, რომელშიც ბოჭკოთი დაფარული 20-40 თესლია მოთავსებული. მომწიფებული კოლოფის საგდულების გადაღუნვის შემდეგ გამოჩნდება ბამბის ბოჭკო, ე. ი. თესლკვირტის გარსის (ეპიდერმისის) ცალკეული გრძელი (25-იდან 50 მმ-მდე) უჯრედები. მოსავლის აღებისას ბოჭკოსა და თესლს ერთად იღებენ (ხამი ბამბა). ჯიშთა უმეტესობას თესლი დაფარული აქვს მოკლე ბეწვით — ღინღლით. ბამბა გავრცელებულია 50-ზე მეტ ქვეყანაში.
ბამბის თესვა-მოყვანას მისდევდნენ საქართველოშიც. უფრო ფართოდ აღმოსავლეთში (ახლანდელი გარდაბნისა და მარნეულის რაიონები, მდინარე ივრის ნაპირები, ალაზნის ველი და გაღმამხარი). 1933 წელს ბამბის ნათესმა ფართობმა ჩვენში 18 ათას ჰა-ს მიაღწია. 1939 წლიდან საქართველოში ბამბის თესვა შეწყდა.
ბამბის ბოჭკოსაგან ამზადებენ ქსოვილებს, ტყავს, რეზინსა და სხვას. თესლიდან ხდიან ზეთს, რომელსაც კვენის მრეწველობასა და ტექნიკაში იყენებენ, ხოლო გადამუშავების ნარჩენებს - ცხოველთა საკვებად. ბამბას ბამბის საკრეფი მანქანით კრეფენ. მოსავლის აღებამდე საჭიროა ფოთლების მოცილება და თან დეფოლიანტების შეფრქვევა ან შესხურება.
ბამბის მავნებლებია: ბამბის ხვატარი, ბამბის ბუგრი, აბლაბუდიანი ტკიპა; დაავადებები: ჭკნობა(ვილტი) და გუმოზი ანუ ბაქტერიოზი. ბრძოლის ღონისძიებანი: თესლის თესვისწინა დამუშავება ფორმალინით, გოგირდმჟავათი და გრანოზანით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბალბისებრნი კატეგორია:სართავი კულტურები
ლაგადინი
ლაგადინი (Лагадин) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ოჰრიდის თემში.
2002 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი. სოფელში მაცხოვრებლებიდან 18 მაკედონელია, 1 — სერბი და 1 — სხვა ეროვნების.
სქოლიო
კატეგორია:ოჰრიდის თემის სოფლები
Tetraponera claveaui
Tetraponera claveaui — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Rain Fall Down
Rain Fall Down — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 2005 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომშო A Bigger Bang.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:2005 წლის სიმღერები
Lasioglossum trigoniformis
Lasioglossum trigoniformis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
trigoniformis
ვანკუვერის მეტროპოლიტენი
thumb|„სკაი-ტრეინი“ სადგურზე Waterfront ვანკუვერის მეტროპოლიტენი — კანადაში, ქალაქ ვანკუვერის მიწისქვეშა ტრანსპორტი სახეობა. ვანკუვერის მეტრო უახლეს ტექნოლოგიებს ემყარება და ავტომატურად მართვად ვაგობეს იყენებს, მემანქანეების გარეშე. ვანკუვერის მეტრპოლიტენს ადგილობრივად სკაი-ტრეინს (SkyTrain) უწოდებენ. thumb|ვანკუვერის მეტროპოლიტენის სქემა
გლადიატორი ასტერიქსი
„გლადიატორი ასტერიქსი“ („Astérix gladiateur“) — რიგით მეოთხე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1962, გამოშვებები 126–168), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1964 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:1964 წლის წიგნები
არქონტი
არქონტი (ἄρχοντες < — მმართველი, უფროსი) — ძველ საბერძნეთში ხელისუფლების მატარებელთა გავრცელებული საერთო აღნიშვნა. ათენში არქონტი უმაღლესი თანამდებობის ცხრა პირს ეწოდებოდა, რომელთაც ყოველწლიურად კენჭისყრის გზით ირჩევდნენ: არქონტი-ეპონიმოსი, არქონტი-ბასილევსი, არქონტი-პოლემარქოსი და ექვსი არქონტი-თესმოთეტესი. პირველის სახელით აღნიშნავდნენ წელიწადს, იგი აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური იყო; ბასილევსი კულტს განაგებდა; პოლემარქოსი მხედართმთავარი იყო; თესმოთეტესები კი მართლმსაჯულებას განაგებდნენ. არქონტთა კოლეგიის გამგებლობაში შედიოდა სასამართლო საქმეთა აღძვრის შესახებ განცხადებების გადახედვა და მათი სასამართლოსთვის გადაცემა, ობოლთა ქონების მეურვეობა, წმინდა სავარგულების კონტროლი, მსხვერპლშეწირვა, რელიგიური პროცესიების, შეჯიბრებების ხელმძღვანელობა და სხვ. თანამდებობაზე ყოფნის ერთწლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ ისინი არეოპაგის შემადგენლობაში გადადიოდნენ, რომლის წევრებიც სიცოცხლის ბოლომდე რჩებოდნენ.
ათენის არქონტთა კოლეგია ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო ორგანოა, იგი ძვ. წ. VIII საუკუნეში შეიქმნა. ყალიბდებოდა თანდათანობით, მეფისათვის მასთან ადრე განუყრელად დაკავშირებული უფლებამოსილებების ჩამორთმევასთან ერთად. არისტოტელეს თანახმად, უმნიშვნელოვანესი და ყველაზე ადრეული იყო პირველი სამი არქონტის თანამდებობა; პირველ ხანებში არქონტებად ირჩევდნენ წარჩინებულ და მდიდარ ევპატრიდებს, რომელთა კანდიდატურას აყენებდა არეოპაგი. თავდაპირველად თანამდებობა ეკავათ სიცოცხლის ბოლომდე, ძვ. წ. 753 წლიდან ვადა ათი წლით განუსაზღვრავთ, ხოლო ძვ. წ. VII საუკუნის I ნახევრიდან — ერთი წლით. თესმოთეტესების არჩევა მრავალი წლის შემდეგ დაიწყეს, როდესაც თანამდებობის პირებს უკვე ერთი წლით ირჩევდნენ. სოლონის რეფორმების შედეგად, არქონტებად ირჩევდნენ უმაღლესი ცენზის მქონე მოქალაქეებს. კლისთენეს რეფორმების შემდეგ (ძვ. წ. VI საუკუნე) არქონტთა თანამდებობამ თანდათან დაკარგა პოლიტიკური მნიშვნელობა. ათენის დემოკრატიული განვითარების ხანაში არქონტის თანამდებობაზე სხვა სოციალური ფენების წარმომადგენლებსაც ირჩევდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის წოდებები
ალი ლარიჯანი
ალი ლარიჯანი (დ. 3 ივნისი, 1958, ნაჯაფი) — ირანელი პოლიტიკოსი. ირანის მეჯლისის სპიკერი 2008-2020 წლებში. ლარიჯენი ირანის პრეზიდენტ მაჰმუდ აჰმადინეჟადის ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი ოპონენტი და ირანის სულიერი ლიდერის, აიათოლა ალი ჰამანეის მხარდამჭერია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ირანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:თეირანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ვილ ვან გოგი
'ვილჰელმინა ვან გოგი (Wilhelmina Van Gogh) (დ. 16 March, 1862 – გ.17 May, 1941) იყო ექთანი და ამასთან ფემინისტი. ცნობილია როგორც გამოჩენილი ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის ვინსენტ ვან გოგისა და ხელოვნების ნამუშევრებით მოვაჭრე თეო ვან გოგის და.
ცხოვრება
ვილჰელმინა იაჯობა ვან გოგი დაიბადა 1862 წლის 16 მარტს ზუნდერტში ნიდერლანდებში, თეოდორუს ვან გოგისა და ანა კორნელია კარბენტუსის ქალიშვილი. მას ჰყავდა სამი ძმა ვინსენტი, თეო, კორი და ორი და ელიზაბეტი და ანა.
ცხოვრების პირველი ეტაპის განმავლობაში ვილჰელმინა ვან გოგი ზრუნავდა საკუთარ ოჯახზე და სხვებზე, იყო ექთანი. 1890 და 1891 წლებში მისი ძმების სიკვდილის შემდეგ კი, მან დაიკავა უფრო მაღალი თანამდებობა ჰოსპიტალში. სწორედ ამ პერიოდში ვილ ვან გოგი გაწევრიანდა ქალთა შემოქმედების ნაციონალური გამოფენის საბჭოში, რაც მისთვის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესი წარმატება იყო. ეს იყო ორგანიზაცია, რომელიც ქალთა უფლებების დაცვისა და მათ შემოქმედების პოპულარიზაციისთვის ნამდვილად მნიშვნელოვან და ღირებულ საქმეს აკეთებდა.
არავინ იცის თუ რის გამო, თუმცა 1902 წლის 4 დეკემბერს ვილჰელმინა ერმელოს ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში აღმოჩნდა.
სქოლიო
კატეგორია:ვან გოგების ოჯახი კატეგორია:დაბადებული 1862 კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
ფლორესტა-აზული
ფლორესტა-აზული (Floresta Azul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 660 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 351.596 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.32 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მარტუნი (სომხეთი)
მარტუნი — ქალაქი სომხეთში, გეღარქუნიქის ოლქში. მდებარეობს სევანის ტბის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე. ერევნიდან 130 კილომეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
Tetraponera clypeata
Tetraponera clypeata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხორვატული კუნა
კუნა (kuna) — ფულის ერთეული ხორვატიაში, რომელიც გამოიყენებოდა 2023 წლის 1 იანვარამდე.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება კუნა ხორვატულად ნიშნავს კვერნას, სწორედ კვერნის ტყავს იყენებდნენ ჯერ კიდევ რომის იმპერიის დროიდან მოყოლებული ვაჭრობისა და გადასახადებისათვის. მას შემდეგ კუნა არაერთ სლავურ სახელმწიფოში ყოფილა ვალუტის ერთეული, მათ შორის კიევის რუსეთშიც.
ისტორია
XI საუკუნეში კუნა უწოდეს ახალმოჭრილ ფულის ერთეულს ხორვატიაში. მანამდე აქ სხვადასხვა ქვეყნის ფული იხმარებოდა, ოდნავ მოგვიანებით კი 1260 წლიდან 1380 წლამდე ხორვატი მეფისნაცვლები ჭრიდნენ ვერცხლის მონეტას სახელად ბანოვაჩი, თუმცა უნგრეთ-ხორვატიის სამეფოში ამ უკანასკნელის ავტონომიის შესუსტებასთან ერთად ბანოვაჩიც თანდათან გაქრა.
კუნას ხელახლა გამოშვების იდეა 1939 წელს გაჩნდა, მაშინ, როცა იუგოსლავიის სამეფოს შემადგენლობაში ხორვატებმა საკუთარი ფულის შემოღებაზე ფიქრი დაიწყეს. საბოლოოდ, ხორვატული კუნა უკვე დამოუკიდებელ ხორვატიაში 1941 წლის 26 ივლისს წარადგინეს, რითაც მან იუგოსლავური დინარი შეცვალა. კუნა გერმანულ რეიხმარკებზე იყო მიბმული და 1 კუნა 100 ბანიჩად იყოფოდა. თუმცა, სულ რაღაც ოთხ წელიწადში, მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისთანავე, კუნა კვლავ იუგოსლავურმა დინარმა შეცვალა.
საბჭოთა ბლოკის დაშლის შემდეგ გარდამავალ პერიოდში ხორვატიაში იუგოსლავური დინარის ნაცვლად ხორვატული დინარი მიმოიქცეოდა. 1994 წლის 30 მაისს ხორვატიის ეროვნულმა ბანკმა ისტორიული კუნა აღადგინა.
მეორე სუნთქვა კუნას უკვე 1994 წელს, საბჭოური ბლოკის დაშლის შემდეგ გაეხსნა. გარდამავალ პერიოდში ხორვატიაში იუგოსლავური დინარის ნაცვლად ხორვატული დინარი მიმოიქცეოდა, ხოლო შემდეგ ხორვატიის ეროვნულმა ბანკმა ისტორიული კუნა აღადგინა.
მონეტები
1994 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 2, 5, 10, 20 და 50 ლიპი (ლიპი ხორვატული სიტყვაა და ქართულად ცაცხვს ნიშნავს), 1, 2, 5 და 25 კუნა გამოშვებულია ორი ვერსიით: ერთ ვერსიაში მცენარეების და ცხოველების სახელები მოცემულია ხორვატულ ენაზე, მეორე ვერსიაში ლათინურ ენაზე.
დაბალი მსყიდველობითი უნარის გამო 1 და 2 ლიპის მონეტა იშვიათად გამოიყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატია კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
შალომი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის გაზეთები კატეგორია:თურქულენოვანი გაზეთები
რომან ზუკაკიშვილი
რომან ზუკაკიშვილი(დ. 31 ივლისი, 1959, პატარძეული) — ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1976 წელს  დაამთავრა  პატარძეულის  საშუალო  სკოლა. 1978 წელს დაამთავრა სართიჭალის პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებელი. ამავე წელს გარდაეცვალა მამა და ის ჩაება შრომით საქმიანობაში. 1978-1981 წლებში მუშაობდა თბილისის ქარხანა „ელექტროიზოლიტში“ მუშად, სადაც გამოჩენილი მუყაითობისთვის არაერთგზის დაჯილდოვდა საპატიო სიგელით და მისი წარმატებები გაშუქდა გაზეთებში: „თბილისი“, „ ვეჩერნი ტბილისი“ და „ახალგაზრდა კომუნისტი“.
1981 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა პატარძეულის მევენახეობის მეურნეობის ახალგაზრდული ბრიგადის ბრიგადირად და ამავე პერიოდში იყო სავალდებულო სამხედრო შეკრებებზე აზერბაიჯანში. 1985 წელს ჩააბარა თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხოური ენების ინსტიტუტში, რომელიც 1990 წელს წარჩინებით დაამთავრა (ფრანგული და ინგლისური ენების სპეციალობით). სტუდენტობის პერიოდში ის იყო ფაკულტეტის ლიდერი და რამდენჯერმე დაჯილდოვდა საპატიო სიგელით სამეცნიერო კონფერენციებში მონაწილეობისთვის. სტუდენტობისას თარგმნა ქართულიდან ფრანგულად ილია ჭავჭავაძის რამდენიმე ლექსი, რამაც გაამარჯვებინა შესაბამის კონკურსში. 1991 წელს წარჩინებით ჩააბარა გამოცდები ამავე ინსტიტუტის ასპირანტურის განყოფილებაში, თუმცა ოჯახური პირობების გამო სწავლა აღარ გაუგრძელებია. 1991 წელს წარმატება ხვდა წილად ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, თუმცა სოფლის პირველი პირის თანამდებობაზე მხოლოდ რამდენიმე თვე იმუშავა. მუშაობდა პატარძეულის საშუალო   სკოლის  დირექტორად,  საგარეჯოს  რაიონის განათლების განყოფილების უცხოური ენების  მეთოდისტად. იმ პერიოდში ატესტაციების შედეგად მიენიჭა პედაგოგის უმაღლესი კატეგორია. აქვს პედაგოგიური  მუშაობის  15  წლის  სტაჟი. 1999 წლის მარტში არჩეულ იქნა საქართველოს პედაგოგთა და მეცნიერთა პროფკავშირის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ორგანიზაციის თავმჯდომარედ, სადაც დღემდე მუშაობს. იგი ამ ორგანიზაციის მიერ დაჯილდოებულია, როგორც საუკეთესო ლიდერი.
სატაცური
სატაცური (Asparagus) — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, ძალზე დატოტვილი ბალახები, ნახევრად ბუჩქები და ლიანებია. მათი ფოთლები რედუცირებულია ქერქლებად, რომელთა უბეში ჯგუფ-ჯგუფად სხედან ნემსისებრი კლადოდიუმები (სახეცვლილი ღეროები). ზოგ სახეობას ფილოკლადიუმიც აქვს. ნაყოფი კენკრაა. ყვავილი პატარაა, ხშირად ცალსქესიანი, მარტოული ან საგველასებრ ყვავილედში.
რომან ზუკაკიშვილი
მოღვაწეობა
ლექსების წერა დაიწყო 8 წლის ასაკში. მას შთააგონებდნენ თავისი სოფლის ლამაზი ბუნება და ისტორიული ძეგლები. ადრეულ ასაკში ხატავდა კიდეც, მაგრამ ამ გზას არ გაჰყოლია. მისი პირველი ლექსები და ჩანახატები, აგრეთვე ნაკვესები და ქარაგმები ქვეყნდებოდა რაიონულ გაზეთ „ივრის განთიადში“, ხოლო შემდეგ პერიოდულად ჩნდებოდა მისი ნაწარმოებები სხვადასხვა რესპუბლიკურ ჟურნალ-გაზეთებშიც („კვალი ნათელი“, „ელმავალმშენებელი“, „სოფლის ცხოვრება“,  „ნიანგი“, მოგვიანებით „ლიტერატურული საქართველო“, „ანეული“, „ოლე“,  „მწერლის გაზეთი“, „კვირის იპალიტრა“). მისი იუმორები გამოჩნდა კალენდრის ფურცლებზეც. პოეტის თითო ლექსი შესულია რამდენიმე წიგნში ერთ-ერთია მწერალთა კავშირის მიერ გამოცემული კრებული „შენ ხარ ვენახი“.
Respectable (როლინგ სტოუნზის სიმღერა)
Respectable — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1978 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Some Girls.
სატაცური
300-მდე სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში, უმთავრესად მშრალი ჰავის პირობებში. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ 3. სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს სამკურნალო სატაცურს (Asparagus officinaltis), რომელიც ფართოდაა გავრცელებული და მოჰყავთ როგორც ბოსტნის კულტურა. სატაცურის ზოგი სახეობა (მაგ., ასპარაგუსი) დეკორატიულია, ფართოდ იყენებენ თაიგულებსა და გამწვანებაში.
სქოლიო
*
Respectable (როლინგ სტოუნზის სიმღერა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1978 წლის სიმღერები
რომან ზუკაკიშვილი
მოღვაწეობა
იგი არის საქართველოს მწერალთა კავშირისა და რუსთაველის საზოგადოების წევრი, საქართველოს სამეცნიერო აკადემია „ფაზისის“ აკადემიკოსი, 15 პოეტური კრებულის  ავტორი, ერთი მიუზიკლისა და ასამდე საესტრადო სიმღერის ტექსტის ავტორი. მიღებული აქვს ღირსების ორდენი და გალაკტიონის, გიორგი ლეონიძისა და ანა კალანდაძის სახელობის ლიტერატურული პრემიები. არის „საპატიო გარეჯელის წოდების“ მფლობელი. რომან ზუკაკიშვილის ლექსების მცირე ნაწილი თარგმნილია გერმანულ და რუსულ ენებზე. პოეტის პირველ ლექსებს გაეცნენ და გზა დაულოცეს შოთა ნიშნიანიძემ, რევაზ ინანიშვილმა და მედეა კახიძემ. არაერთხელ გაიმართა შემოქმედის პოეზიის საღამო საგარეჯოს რაიონულ ცენტრში, კულტსახლში, ახალგაზრდობის ცენტრსა თუ სკოლებში. აგრეთვე მშობლიური სოფლის კულტსახლში. მისი წიგნების პრეზენტაციები ტარდებოდა თბილისის მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში, ბარათაშვილის სახლ-მუზეუმში, სამების საკათედრო ტაძრის ახალგაზრდობის ცენტრში, პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, არტჰოლში და საპატრიარქოს ტელევიზიაში.
რომან ზუკაკიშვილის წიგნების რედაქტორები და წინასიტყვაობის ავტორები არიან: სილოვან ნარიმანიძე, ემზარ კვიტაიშვილი, შოთა ხოდაშნელი, მზია ხეთაგური, თემურ ჩალაბაშვილი, ბაღათერ არაბული, რევაზ მიშველაძე, რევაზ დანელია, ერეკლე საღლიანი, დიანა შალამბერიძე, ლუიზა ბოჩკოვა, ბელა შალვაშვილი, რუსუდან კენჭოშვილი. პოეტის პოეზიის საღამოები გაშუქდა ტელეიმედის, ტელემაესტროს, მედიაკავშირ ობიექტივის, აგრეთვე საზოგადოებრივი რადიოს მიერ. რამდენჯერმე იქნა მიწვეული საზოგადოებრივი რადიოს გადაცემებში: „ჩვენი საგანძური“ (ივანე ჯაფარიძესთან), „თავისუფალი ლიტერატურა“ და სხვა. მის ლექსებზე დაიწერა სიმღერები კომპოზიტორების: ვაჟა დურგლიშვილის, ზურაბ ჩინჩალაძის, მაია კუსიანი-მაჩაბლის, ნუგზარ თუშიშვილის მიერ. მან უძღვნა ლექსი გადაცემა „ეტალონს“ ჰიმნისთვის, აგრეთვე დაწერა ლექსები გარეჯის მხარისა და კასპის ჰიმნებისთვის. რომან ზუკაკიშვილის ლექსებზე დაწერილ სიმღერებს მღერიან მანანა თოდაძე, თემურ წიკლაური, რობერტ ბარძიმაშვილი, თემურ თათარაშვილი, ეკა მამალაძე, ტატო გოდერძიშვილი, ზურაბ ჩინჩალაძე, გია სურამელაშვილი, ლაშა რამიშვილი, სულხან გველესიანი, რაულ ფარსადანაშვილი, ირმა მიქაია, ნიკა დოლენჯაშვილი, და სხვა მრავალი მომღერალი.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს ოჯახი. მისი მეუღლე, თინათინ ბუჩაშვილი, პედაგოგია. ასევე ჰყავს 2 შვილი: დემეტრე და გიორგი, რომელთაგან დემეტრე იურისტია და მუშაობს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში, ხოლო გიორგი ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის მე-2 კურსის სტუდენტია. რძალი თამარ კაპანაძე ჟურნალისტია. ჰყავს ერთი შვილიშვილი ერეკლე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
გიუნცური ეპოქა
გიუნცური ეპოქა, გიუნცური გამყინვარება, გიუნცი — ალპების უძველესი გამყინვარება, რომელსაც ადგილი ჰქონდა ეოპლეისტოცენში. გამოიყოფა გიუნცის არანაკლებ ორი ფაზა. წინ უსწრებდა მინდელურ გამყინვარებას. სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადის — გიუნცის მიხედვით. გიუნცური ეპოქა გამოყვეს ალბრეხტ პენკმა და ედუარდ ბრიუკნერმა 1909 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:მყინვარული ეპოქა
ქბილარი
ქბილარი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (მანდაეთის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარეების დუმალისა და მეჩხეთურას (ძირულის მარჯვენა შენაკადები) შუამდინარეთში. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, ჭიათურიდან 25 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 51 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Tetraponera demens
Tetraponera demens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ოქუმი (გალის მუნიციპალიტეტი)
ოქუმი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აგვავერა, საბულისკირიო, სამელაიო). მდებარეობს მდინარე ოქუმის ნაპირას. ზღვის დონიდან 200 მ, გალიდან 25 კმ. 1993 წლიდან აკონტროლებს აფხაზეთის რესპუბლიკა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. 1855 წელს შემორჩენილი იყო ძველი ბერძნული ეკლესიის ნანგრევები. სოფელში დაიბადა აკაკი ჩხენკელი.
სქოლიო
კატეგორია:ოქუმის თემის სოფლები
ლ’აკვილა
right|thumb|150px ლ’აქვილა (იტალ. L'Aquila /ˈlaːkwila/, ქართ. არწივი) — ქალაქი ცენტრალურ იტალიაში, აბრუცოს რეგიონში (რეგიონისა და ამავე ლ’აქვილას პროვინციის დედაქალაქი). ქალაქის მოსახლეობა 72.913 ადამიანს შეადგენს. გაშენებულია მდ. ატერნოს ხეობაში ბორცვზე, რომელსაც შუასაუკუნეების გალავანი აკრავს. გარს ერტყმის აპენინის მთები.
კატეგორია:იტალიის ქალაქები კატეგორია:აბრუცი
გოგნი
გოგნი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს იმერეთ-არგვეთის სერზე, მდინარე ქვერუნის (ძევრულის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, თერჯოლიდან 12 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 448 ადამიანი.
ისტორია
თამარ მეფის 1188 წლით დათარიღებულ სიგელში მოხსენიებულია გოგნის ციხისთავი. 1778 წელს მეფე სოლომონ I-ის მეუღლემ მარიამ დედოფალმა გოგნში ააგო ღვთისმშობლის მიძინების ქვითკირის ეკლესია და დააფუძნა მონასტერი გოგნის უდაბნო. სოფლის ჩრდილოეთით 3 კილომეტრში შემორჩენილია ბერციხის ნანგრევები. სოფლის დასავლეთით, მაღალ გორაზე დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების წმინდა გიორგის სახელობის ქვითკირით ნაშენი ერთნავიანი ეკლესია, რომელსაც ლეგენდის გამო დღემდე „კარუგდებლად“ მოიხსენიებენ. მას გარს აკრავს ურთხელის ტყე და გამოქვაბულები. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს, ინტერიერში ქვაზე გამოქანდაკებულია მაცხოვრის ამაღლების სცენა (დაზიანებულია). მის მიმდებარედ შენდება ახალი მონასტერი, რომელიც ასევე წმინდა გიორგის სახელობისაა.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაგაწოტნის პროვინცია
არაგაწოტნი (Արագածոտն) — სომხეთის პროვინცია (მარზი). მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, დედაქალაქია აშტარაკი. სხვა დიდი ქალაქებია აპარანი და თალინი. პროვინციის სახელი „არაგაწის ფეხს“ ნიშნავს.
რეგიონი ძირითადად სომხებითაა დასახლებული, მაგრამ მასში ასევე წარმოდგენილია ეზიდი ქურთების ეთნიკური უმცირესობა.
არაგაწოტნს ესაზღვრება შემდეგი მარზები:
ფირფიტოვანნი
ფირფიტოვანნი (ლათ. Agaricales) — ბაზიდიუმიანი სოკოების რიგი, რომელთაც ჰიმენოფორი ქუდის ქვედა მხარეზე ფირფიტების სახით აქვთ განლაგებული. აერთიანებს მრავალ საჭმელ (ქამასოკო, ნიყვი, მანჭკვალა, ხეთამხალი, ალუბლიძირა, მარწყვიო, და სხვ.) და შხამიან (წითელი შხამა, მანჭკვალას მატყუარა, თავჭედილა და სხვ.) სოკოს.
არაგაწოტნის პროვინცია
პროვინციას ასევე მცირე საზღვარი აქვს ერევანთან ჩრდილო-დასავლეთიდან, კოტაიქისა და არმავირის საზღვრებს შორის.
ფირფიტოვანნი
ლიტერატურა
კატეგორია:ფირფიტოვანნი
არაგაწოტნის პროვინცია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის პროვინციები
აპენცელის ალპები
აპენცელის ალპები (Appenzeller Alpen) — ქედი დასავლეთ ალპებში, შვეიცარიაში. მაქსიმალურ სიმაღლე 2502 მ (მთა სენტისი). სხვადასხვა მდინარეთა ხეობებით დაყოფილია ალპშტეინისა და ხურფირშტენის განშტოებებად. აპენცელის ალპები დასავლეთი ალპების ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი მონაკვეთია. ზოგიერთი ზონა აგებულია კირქვებით, რომელთანაც დაკავშირებულია მრავალრიცხოვანი ნაპრალების არსებობა. სენტისის კალთებზე ეშვება ორი მცირე მყინვარი. მთლიანობაში ქედზე 100-ზე მეტი პიკია. სამხრეთ ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 419 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ვალენზეეს ტბა (ფართობი დაახლოებით 25 კმ², სიღრმე 151 მ). ქედის ფარგლებში არის დაცული ტერიტორიები.
განვითარებულია ზამთრისა და ზაფხულის ტურიზმი, ალპინიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:შვეიცარიის ქედები
რისული ეპოქა
მინი|რისული გამყინვარების რუკა ალპებში მინი|მაქსიმალური გამყინვარების საზღვარი ალპების ჩრდილოეთით (ყვითელი ხაზი) რისული ეპოქა, რისული გამყინვარება, რისი — მეოთხეულ პერიოდში ალპების მაქსიმალური გამყინვარების ეპოქა. წარმოადგენს პლეისტოცენის რიგით მესამე დიდ გამყინვარებას ალპებში. მოსდევს მინდელურ ეპოქას და წინ უსწრებს ვიურმულ გამყინვარებას. რისულ ეპოქაში მყინვარების წინსვლის ორი სტადიაა (რისი I და რისი II), რომელთაც ერთმანეთისაგან გამოყოფს არსებითად უფრო თბილი ჰავის პერიოდი. სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე დუნაის ერთ-ერთი შენაკადის — რისის მიხედვით.
რისული ეპოქა გამოყვეს ალბრეხტ პენკმა და ედუარდ ბრიუკნერმა 1909 წელს. გამყინვარების ძირითადი ცენტრი, საიდანაც საფარული მყინვარები მოძრაობდნენ ჩრდილოეთ და შუა ევროპის ტერიტორიაზე იყო სკანდინავიის მთიანეთი. ერთდროულად დიდი გამყინვარება მოიცავს ევროპის ქედებს, უპირველეს ყოვლისა ალპებს. რისული ეპოქის დასაწყისი და დასასრული სხვადასხვა მკვლევრების მიერ ორაზროვნადაა განსაზღვრული; აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეზე რისი I-ის სტადიები დაახლოებით შეესაბამება დნეპრის გამყინვარებას, ხოლო რისი II-ის სტადიები — მოსკოვურ გამყინვარებას.
სქოლიო
კატეგორია:მყინვარული ეპოქა
ავეტიქ ისააკიანი
ავეტიქ სააკის ძე ისააკიანი (დ. 31 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 19 ოქტომბერი], 1875, ღაზარაპატი, ალექსანდროპოლის მახლობლად — გ. 17 ოქტომბერი, 1957, ერევანი) — სომეხი პოეტი. სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1943).
ბიოგრაფია
1889-1892 წლებში სწავლობდა ეჩმიძიანის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც გარიცხეს მკაცრი რეჟიმის წინააღმდეგ გაფიცვაში მონაწილეობისათვის. ჩამოვიდა თბილისში და ტრიალებდა თბილისის სომეხ მწერალთა წრეში (ჰოვანეს თუმანიანი, ღაზაროს აღაიანი და სხვები). 1892-1893 წლებში გამოაქვეყნა ლექსები თბილისში სომხურ ჟურნალში „ტარაზ“ („მოდა“). 1893-1895 წლებში ევროპაში იყო. ლექსების პირველმა კრებულმა „სიმღერები და ჭრილობები“ (1898, ალექსანდროპოლი) პოეტს საყოველთაო აღიარება მოუტანა. 1905-1907 წლების რევოლუციის დროს ისააკიანის ლექსებში მძლავრად აჟღერდა ეროვნული და სოციალური ჩაგვრის წინააღმდეგ ბრძოლის მოტივები, რის გამოც მეფის მთავრობის მიერ მრავალგზის იქნა რეპრესირებული. 1908 წელს მეტეხის ციხეში იჯდა. 1911 წლიდან დიდხანს ცხოვრობდა საზღვარგარეთ. 1936 წელს საბოლოოს დაბრუნდა საბჭოთა სომხეთში.
1909 წელს ჟურნალ „გეღარვესტში“ („ხელოვნება“) გამოაქვეყნა პოემა „აბუ-ლალამაარი“ (ცალკე წიგნად გამოვიდა კონსტანტინოპოლში 1911; ქართული თარგმანი 1929, 1963, 1968). ამ პოემაში პოეტმა მაღალმხატვრული ფორმით, ზოგად ფოილოსოსფიურ ასპექტში ასახა ადამიანთა საუკუნეობრივი ოცნევა და მისწრაფება ბედნიერებისა და ნეთელი მომავლისაკენ, გამოხატა პროტესტი არსებული სინამდვილისადმი. თავისი სულისკვეთებით იგი ენეთესავება ნიკოლოზ ბარათაშვილის „მერანს“, ა. მიცკევიჩის „ფარისს“ და მსგავსს მხატვრულ ქმნილებებს. ჩაგრულთა დამცველი გმირის სახე შექმნა ისააკიანმა პოემაში „სასმა მჰერი“ (1919; ქართული თარგმანი 1939). გამოაქვეყნა ლექსებისა და მოთხრობების კრებული „მოთმინების ჩიბუხი“ (1928), ლექსთა ციკლები „ჩვენი ისტორიკოსები და ჩვენი გუსანები“ (1939), „ჩემს სამშობლოს“ (1940) და სხვა. დაუმთავრებელი დარჩა რომანი„უსტა კარო“. ლექსში „თავისუფლების ზარი“ (1905) მყინვარწვერისა და მასისის სახით სიმბოლურად წარმოადგინა ქართველი და სომეხი ხალხების ძმობა-მეგობრობა. მებრძოლი პათოსით დაწერილი ეს ლექსი სამოქალაქო ლირიკის საუკეთესო ნიმუშია. 1906 წელს ისააკიანმა გამოაქვეყნა მოთხრობა „შქრო ვალიშვილი“, რომლის გმირია მეფის თვითმპყრობელობის წინააღმდეგ მებრძოლის ქართველი მშრომელი გლეხი. 1937 წელს გამოსცა პროზაული ნაწარმოები „ქართველი მგოსნის სიმღერა“. ამ ნაწარმოების სიუჟეტური ქარგა განახლებული საბჭოთა საქართველოა, ლაიტმოტივი — ქართველი და სომეხი ხალხების მეგობრობა. საქართველოს უძღვნა ისააკიანმა აგრეთვე ლექსი „თამარის სიმღერა“ (1943), წერილები „სიტყვა, თქმული საქართველოს სსრ მეწერალთა კავშირის რუსთაველისადმი მიძღვნილ პლენუმზე“ (1937), „სიტყვა, თქმული საიუბილეო ზეიმზე საქართველოს მწერალთა სასახლეში“ (1940) და სხვა.
1941-1945 წლებში გამოქვეყნებული ლექსებისათვის („საბრძოლო მოწოდება“, 1941; „ჩემი გული მწვერვალებზეა“, 1941; „ს.გ. ზაქიანის მარადიულ ხსოვნას“, 1942; „დიდი გამარჯვების დღე“, 1945) ისააკიანს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია (1946). ისააკიანი იყო სომხეთის სსრ II-IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მისი ნაწარმოებები თარმნილია მსოფლიოს ხალხთა ენებზე. სომეხმა ხალხმა ღვაწლმოსილ პოეტს ვარპეტი (ოსტატი) შეარქვა. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1957 კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
Rock and a Hard Place
Rock and a Hard Place — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1989 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Steel Wheels.
განდუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.329 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 243 15 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 130.8 კმ²-ზე.
Rock and a Hard Place
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1989 წლის სიმღერები
განდუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
კადმიუმი
კადმიუმი  (Cadmium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეთორმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეორე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 48, ატომური მასა — 112.41, tდნ — 321.07 °C, tდუღ — 767 °C, სიმკვრივე — 8.65 გ/სმ3. თეთრი მბზინვარე რბილი ლითონი. ბუნებრივი კადმიუმი შედგება ექვსი სტაბილური (,, , , და ) და ორი სუსტად რადიოაქტიული  და  იზოტოპისაგან. მშრალ ჰაერზე მდგრადია, ტენიან ჰაერზე მასზე ჩნდება კადმიუმის ოქსიდის თხელი ფენა, რომელიც ხელს უშლის მის შემდგომ ჟანგვას. 1817 წელს აღმოაჩინეს გერმანელმა ქიმიკოსებმა ფ. შტრომაიერმა და 1818 წელს მისგან დამოუკიდებლად კ. ჰერმანმა, კ კარსტენმა და ვ. მაისნერმა.
აღმოჩენის ისტორია
აღმოჩენილია გერმანელი პროფესორის ფრიდრიხ შტომეიერის მიერ 1817 წ. მაგდებურგის პროვიზორებმა თუთიის ოქსიდის ZnO შესწავლისას იეჭვიანეს მასში დარიშხანის მინარევის არსებობა. შტრომეიერმა გამოჰყო ZnO-საგან მუქი-ყავისფერი ოქსიდი, წყალბადით აღადგინა ის და მიიღო მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი, რომელმაც მიიღო სახელწოდება - კადმიუმი.
სახელწოდების წარმომავლობა
შტრომაიერმა კადმიუმი დაარქვა მადნის ბერძნული სახელწოდების მიხედვით, საიდანაც გერმანიაში მოიპოვებდნენ თუთიას, — καδμεία. თავის მხრივ, მადანმა სახელწოდება მიიღო კადმის ძველბერძნული მითოლოგიის გმირის პატივსაცემად.
ბუნებაში
კადმიუმის საშუალო შემცველობა დედამიწის ქერქში შეადგენს 130 მგრ/ტ, ზღვის წყალში 0,11 მკგ/ლ. კადმიუმი მიეკუთვნება იშვიათ, გაბნეულ ელემენტებს: მას ბევრი მინერალი შეიცავს იზომორფული მინარევის სახით და ყოველთვის იმყოფება თუთიის მადნებში. ცნობილია მხოლოდ კადმიუმის 6 მინერალი. კადმიუმის ძალიან იშვიათ მინერალებს წარმოადგენენ გრინოკიტი CdS (77,8% Cd), ჰოულიიტიт, ოტავიტი CdCO3, მონტემპონიტი CdO (87,5% Cd), კადმოსელიტი CdSe (47% Cd), ქსანტოხროიტი CdS(H2O)х (77,2% Cd). კადმიუმის ძირითადი მასა გაბნეულია ბევრ მინერალებში (50-ზე მეტი), უპირატესად თუთიის, ტყვიის, სპილენძის, რკინის, მანგანუმის და ვერცხლისწყლის სულფიდებში. კადმიუმის მაქსიმალური კონცეტრაცია შეინიშნება თუთიის მინერალებში და, უპირველეს ყოვლისა, სფალერიტში (5%-მდე). უმეტეს შემთხვევაში კი კადმიუმის შემცველობა სფალერიტში არ აღემატება 0,4 – 0,6%. სხვა სულფიდებში, მაგალითად, სტანინში კადმიუმი არის მიახლოებით 0,003 – 0,2%, გალენიტში 0,005 – 0,02%, ჰალკოპირიტში 0,006 – 0,12%; ამ სულფიდებიდან კადმიუმს ჩვეულებრივ არ გამოყოფენ.
კადმიუმი არ წარმოქმნის დამოუკიდებელ საბადოებს, და შედის სხვა ლითონების საბადოების შემადგენლობაში. კადმიუმის შემცველობა შედარებით მაღალია საშუალოტემპერატურულ ტყვია-თუთიის საბადოებში და ნაწილობრივ სპილენძ-კოლჩედანის საბადოებში.
მიღება
ერთადერთი მინერალი, რომელიც საინტერესოა კადმიუმის მისაღებად არის - გრინოკიტი, ეგრეთ წოდებული "კადმიუმის მატყუარა». მას მოიპოვებენ სფალერიტთან ერთად თუთიის მადნების გადამუშავებისას. გადამუშავებისას კადმიუმი გროვდება პროცესის თანაურ პროდუქტებში, საიდანაც შემდეგ მას გამოჰყოფენ. ახლა წელიწადში ხდება 10³ ტონაზე მეტი კადმიუმის წარმოება.
ფიზიკური თვისებები
კადმიუმი — მოვერცხლისფრო-თეთრი რბილი ლითონია რომელსაც ჰექსაგონალური კრისტალური მესერი აქვს. თუკი კადმიუმის ჯოხს მოვღუნავთ, მაშინ გავიგებთ გაბზარვის ხმას - ეს ლითონის მიკროკრისტალები ეხახუნებიან ერთმანეთს (ასევე ხმაურობს კალას ჯოხიც).
ქიმიური თვისებები
კადმიუმი პერიოდულ სისტემაში იმავე ჯგუფშია სადაც, თუთია და ვერცხლისწყალი, და უჭირავს შუალედური ადგილი მათ შორის, ამიტომაც ამ ელემენტების ზოგი ქიმიური თვისებები მსგავსია. ამ ელემენტების სულფიდები და ოქსიდები წყალში პრაქტიკულად უხსნადია. კადმიუმი ნახშირბადთან არ ურთიერთქმედებს და არ წარმოქმნის კარბიდებს.
შენადნობები
კადმიუმი გამოიყენება როგორც მაგარი სარჩილავების კომპონენტი (შენადნობები ვერცხლის, სპილენძის და თუთიის საფუძველზე) მათი დნობის ტემპერათურის დასაწევად. წარმოებული კადმიუმის მიახლოებით 10 % არის — საიუველირო შენადნობის და ადვილადლღვობადი შენადნობების კომპონენტი. კადმიუმისა და ოქროს შენადნობს აქვს მომწვანო ფერი.
პიგმენტები
კადმიუმის მიახლოებით 20 % გამოიყენება არაორგანულ საღებავ ნივთიერებებში (სულფიდები და სელენიდები, არეული მარილები, მაგალითად, კადმიუმის სულფიდი — ლიმონის კადმიუმი).
მედიცინა
კადმიუმი გამოიყენება ჰომეოპატიურ მედიცინაში.
ღირებულება
კადმიუმზე ფასი 2011 წელს შეადგინა მიახლოებით 3$ - 1 კგ.
ფიზიოლოგიური ქმედება
left|80px კადმიუმის ნაერთები საწამლავია. განსაკუთრებულად საშიშია მისი ოქსიდის ორთქლის შესუნთქვა (CdO). ჰაერის შესუნთქვა 1 წთ-ის განმავლობაში რომელიც შეიცავს კადმიუმის ოქსიდს 2,5 გრ/მ3, ან 30 წმ-ის განმავლობაში სადაც კონცენტრაციაა 5 გრ/მ3 წარმოადგენს მომაკვდინებელს. კადმიუმი წარმოადგენს კანცეროგენს.
მწვავე ტოქსიკურობა
კადმიუმის და ყველა მისი ნაერთის ორთქლი ტოქსიკურია, რაც დაკავშირებულია, კერძოდ, მის თვისებასთან დააკავშიროს გოგირდშემცველი ფერმენტები და ამინომჟავები.
კადმიუმის მარილებით მწვავე მოწამვლის სიმტომებია — ღებინება და კრუნჩხვები.
სანიტარულ-ეკოლოგიური ნორმატივები
სასმელ წყალში კადმიუმის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაციაა 0,001 მგრ/დმ³ (СанПиН 2.1.4.1074-01).
ტოქსიკური ზემოქმედების მექანიზმი
კადმიუმის ტოქსიკური ზემოქმედების მექანიზმი ალბათ მდგომარეობს, კარბოქსილების, ამინების და განსაკუთრებულად ცილების მოლეკულების სულფჰიდრიდული ჯგუფების შეკავშირებასთან, რის შედეგად ქვეითდება ფერმენტული სისტემების აქტივობა. კადმიუმის ხსნადი ნაერთები სისხლში მოხვედრის შემდეგ აავადდება ცენტრალური ნერვიული სისტემა, ღვიძლი და თირკმლები, ირღვევა ფოსფორ-კალციუმის მიმოცვლა. ქრონიკული მოწამლვა იწვევს ანემიას და ძვლების დაშლას.
Tetraponera dentifera
Tetraponera dentifera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
კადმიუმი
ტოქსიკური ზემოქმედების მექანიზმი
კადმიუმი ნორმალური, მცირე რაოდენობით არის ჯანმრთელი ადამიანის ორგანიზმში. კადმიუმი ადვილად გროვდება მზარდ უჯრედებში (მაგალითად სიმსივნის ან სასქესო). ის უკავშირდება უჯრედების ციტოპლაზმატურ და ბირთვულ მასალას და აზიანებს მას. ის ცვლის ჰორმონებისა და ფერმენტების აქტიურობას. ეს განპირობებულია მისი თვისებით დააკავშიროს სულფჰიდრილური (-SH) ჯგუფები.
Tetraponera dentifera
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კადმიუმი
იზოტოპები
კადმიუმის არსებული რვა ბუნებრივი იზოტოპიდან ექვსი სტაბილურია, ორ იზოტოპზე აღმოჩენილია რადიოაქტიურობა. ესენია 113Cd (იზოთოპური გავრცობადობა 12,22 %, ბეტა-დაშლა ნახევარდაშლის პერიოდით 7,7 წელი) და 116Cd (იზოთოპური გავრცობადობა 7,49 %, ორმაგი ბეტა-დაშლა ნახევარდაშლის პერიოდით 3,0 წელი).
სომხური კულტურა
მინი|304x304პქ|ტრადიციული სომხური ხალიჩები ერევანში სომხური კულტურა ― სომეხი ერის გეოგრაფიული, ლიტერატურული, ქორეოგრაფიული, მუსიკალური, გასტრონომიული, არქიტექტურული და სხვა მახასიათებლების ერთობლიობა, რომელიც სათავეს იღებს საუკუნეების წინ და უმეტესად წარმოდგენილია ტრადიციებისა და წეს-ჩვეულებების სახით.
ლიტერატურა
სომხური ლიტერატურა და მწიგნობრობა 401 წლიდან იღებს სათავეს. V საუკუნის ლიტერატურული ნიმუშების უმეტესობა მოვსეს ხორენაცის მიერაა შექმნილი. საუკუნეების განმავლობაში სომხეთში არსებული რთული პოლიტიკური სიტუაციის გამო ვერ ხდებოდა ლიტერატურის განვითარება, ამიტომაც მითები და მოთხრობები თაობიდან თაობას გადაეცემოდა ზეპირად. XVII საუკუნის ბოლოს მოღვაწეობდა გამოჩენილი სომეხი კლასიკოსი ალექსადრე ტერძაკიანი, რომელმაც ერს არაერთი ნაწარმოები დაუტოვა. უკვე XIX საუკუნეში მწერალ მიხეილ ნალბანდიანის თაოსნობით დაიწყო მუშაობა ახალი სომხური იდენტური ლიტერატურის შესაქმნელად. სწორედ ნალბანდიანის ლექსი „იტალიელი გოგონას სიმღერა“ იქცა თანამედროვე სომხეთის ჰიმნის ინსპირაციად.
სომხური ანბანის შემქმნელებად პატრიარქი სააკ პართევი და მისი თანამოაზრე, წმინდა მესროპ მაშოტცი ითვლებიან. ისინი ასევე V საუკუნეში მოღვაწეობდნენ და სომხური ანბანის შექმნა ერის ისტორიაში ერთ-ერთი გარდამტეხი მოვლენა გახდა.
სომხურ ენაზე დაწერილი უძველესი ისტორიოგრაფიული ნაშრომი, რომელიც სომხეთის ისტორიას ეხება, ხორენაცის კალამს ეკუთვნის, რომელიც ასევე პოეტი, ჰიმნოგრაფი და გრამატიკოსი იყო. სომხეთის ისტორიის წერა არისტოკრატ სააკ ბაგრატუნის ბრძანებით დაიწყო. ამ ნაშრომებს აქტიურად იყენებდნენ შემდეგ საუკუნეებში მოღვაწე სომეხი ავტორები. მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთის ისტორიაზე სხვა ავტორებიც გვაწვდიან ინფორმაციას, ხორენაცის ნამუშევარი იმითაა განსაკუთრებული, რომ იგი შეიცავს უნიკალურ მასალას გაქრისტიანებამდე არსებულ სომხურ ტრადიციებზე. მინი|280x280პქ|ტრადიციული სომხური ცეკვა
ცეკვა
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და ენერგიული სომხური ცეკვაა საბრძოლო ცეკვა იარხუშტა. ვარაუდობენ, რომ იგი სათავეს ადრეულ საუკუნეებში იღებს, რამეთუ იგი მოხსენიებულია ხორენაცის ნაშრომსა და ბიზანტიურ წყაროებშიც. იარხუშტას ტრადიციულად სომეხი ჯარისკაცები ცეკვავდნენ ბრძოლის დაწყება, რაც მიზნად ისახავდა ერთის მხრივ ტრადიციული რიტუალის შესრულებას, მეორე მხრივ კი შიშის განდევნასა და საბრძოლო სულის ამაღლებას.
იარხუშტას მამაკაცები ასრულებენ, რომლებიც ერთმანეთს წყვილ-წყვილად უპირისპირდებიან. ცეკვის მთავარი ელემენტია წინ მოძრაობა, რომლის დროსაც მონაწილეები ერთმანეთს პირისპირ უახლოვდებიან და ენერგიულად უკრავენ ტაშს ერთმანეთის ხელისგულებზე. მარცხნივ|მინი|271x271პქ|ტატევის მონასტერი
არქიტექტურა
კლასიკური სომხური არქიტექტურა იყოფა ოთხ ძირითად ეტაპად. პირველი სომხური ეკლესია-მონასტრები IV-VII საუკუნეებში აშენდა, რაც წარმოადგენს პერიოდს სომხეთის გაქრისტიანებიდან არაბების შემოჭრამდე. ადრეული ეკლესიები უმეტესად უბრალოდ ბაზილიკები იყო გვერდით მიშენებული აფსიდით. V საუკუნიდან ბიზანტიის გავლენით სომხურ არქიტექტურაში ფართოდ გავრცელდა ეკლესიისათვის კონუსური ფორმის დიდი გუმბათის დადგმა. VII საუკუნიდან იწყება ცენტრალიზებული ტაძრების მშენებლობა. უკვე არაბების შემოსევების შემდეგ კი ჩამოყალიბდა თანამედროვე, დღეისათვის ცნობილი სომხური არქიტექტურა და მიიღო ეს სახე.
ხალიჩები
მინი|283x283პქ|ხალიჩების ბაზრობა ერევანში ორნამენტებით გაჯერებული ავთენტური ხალიჩები სომხური კულტურის ერთ-ერთი თვალსაჩინო ნაწილია. მიუხედავად იმისა, რომ სომხურ თემებში ხალიჩების ქსოვაში ყოველთვის ქალები დომინირებდნენ, ყარაბაღის თემებში არიან ასევე ამ საქმეში ცნობილი მამაკაცები, ზოგიერთ შემთხვევაში კი მთელი ოჯახი ერთად ქსოვს ხოლმე. შუა საუკუნეებში არწახად წოდებული რეგიონიდან შემორჩენილია XIII საუკუნეში შექმნილი სომხური ხალიჩა. პირველად კი სომხურად ტერმინი ხალიჩა 1242-1243 წლებში იქნა გამოყენებული, რაც არჩის ეკლესიაზე ამოტვიფრული წარწერიდან ირკვევა.
ხელოვნებათმცოდნე ჰრვარდ აკოფიანი იმის მიხედვით, თუ რომელი ცხოველია მასზე გამოსახული, გამოყოფდა სომხური ხალიჩების რამდენიმე კატეგორიას: არწვაგორგები (არწივიანი ხალიჩები), ვიშაპაგორგები (დრაკონიანი ხალიჩები) და ოწაგორგები (გველიანი ხალიჩები).
ხალიჩების გარდა, აღსანიშნავია სომხებში გავრცელებული ფარდების კერვის ხელოვნებაც, რომელიც შუა საუკუნეებშიც კი იყო გავრცელებული. ამას XIII საუკუნის კირაკოს განძაკეცის ნაშრომებიდან ვიგებთ, რომელიც არზუ ხათუნსა და მის ქალიშვილებს განსაკუთრებულ ხოტბას ასხამდა ამ უნარის გამო. მარცხნივ|მინი|279x279პქ|სომხური ენის გავრცელების არეალი სომხურ ხალიჩებს ხელოვნების ნიმუშებად აღიარებენ უცხოელი მკვლევრებიც. ყარაბაღში მოგზაურობისას არაბმა ისტორიკოსმა და გეოგრაფმა ალ-მასუდმა აღნიშნა, რომ თავის ცხოვრებაში მსგავსი ხალიჩები არსად უნახავს.
სამზარეულო
სომხური სამზარეულო სომხეთის ისტორიასავით ძველია და იგი უამრავი სხვადასხვა გემოსა და არომატის გაერთიანებას წარმოადგენს. სომხურ საჭმელებს ხშირად ერთობ მკაფიო სუნი აქვს. აღმოსავლური და ხმელთაშუა ზღვისპირა სამზარეულოების გაერთიანებით, სომხური სამზარეულო და კერძები მდიდარია სანელებლებით, ბოსტნეულით, ზღვის პროდუქტებითა და ავთენტური ხილეულით. სომხეთი ასევე ცნობილია ღვინითა და კონიაკით. კერძოდ, სომხური კონიაკი მთელ მსოფლიოშია ცნობილი, ფლობს არაერთ სოლიდურ ჯილდოს და იგი დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრ უინსტონ ჩერჩილის საყვარელი სასმელი იყო. მარცხნივ|მინი|247x247პქ|სომხური გარგარი სომხური გასტრონომიის ერთ-ერთი ძირითადი მახასიათებელია ადგილობრივი პური, სახელად ლავაში. 2014 წელს ლავაში და მისი მომზადების ტრადიციული სომხური ტექნიკა შეტანილ იქნა იუნესკოს კაცობრიობის არამატერიალურ მემკვიდრეობათა ნუსხაში.
აგრეთვე ცნობილია სომხური წვნიანი, სახელად ხაში, რომელიც პოპულარობით სარგებლობს რეგიონში. საკუთრივ სახელწოდება წამოსულია სომხური ზმიდან խաշել, რაც პირდაპირ ნიშნავს „მოხარშვას“. ამ კერძს იხსენიებენ XI-XIII საუკუნის ავტორებიც.
სომხეთში ერთობ პოპულარულია ბროწეული, რომელიც ნაყოფიერებასთან ასოცირდება. რაც შეეხება გარგარს, იგი ქვეყნის ეროვნული ხილია. რომაული დროიდან გარგარი ცნობილი იყო Prunus Armeniaca-ს სახელით, რაც ითარგმნება, როგორც „სომხური ქლიავი“. დღემდე სომხების ერთ-ერთი საყვარელი სასმელია რუნი, რომელიც წარმოადგენს წყლისა და მჟავე იოგურტის ნარევს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხური კულტურა კატეგორია:ინდო-ევროპული კულტურა
Summoning
Summoning — ბლექ მეტალ ჯგუფი ავსტრიიდან. ჯგუფის სიმღერები ძირითადად აგებულია ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიული მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:ბლეკ-მეტალი კატეგორია:1993 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Napalm Records-ის შემსრულებლები
სერგეი შნუროვი
სერგეი ვლადიმირის ძე შნუროვი (ფსევდონიმი — Шнур; დ. 13 აპრილი, 1973, ლენინგრადი, რსფსრ, სსრკ)  — რუსი როკ-მუსიკოსი, პოეტი, კინომსახიობი, ტელეწამყვანი, მხატვარი და საზოგადო მოღვაწე. მუსიკალური ჯგუფების, „ლენინგრადისა“ და „რუბლის“ ლიდერი. ტელეარხ RTVi-ის გენერალური პროდიუსერი (2020 წლის 29 ივნისიდან), „ზრდის პარტიის“ თანათავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
სერგეი შნუროვი 1973 წლის 13 აპრილს ლენინგრადში დაიბადა. სწავლობდა 564-ე საშუალო სკოლაში, შემდეგ ლენინგრადის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტში ჩააბარა, მაგრამ არ გაუგრძელებია და სწავლა სარესტავრაციო ლიცეუმში გააგრძელა, რომელიც მეოთხე რანგის ხის ნაკეთობათა რესტავრატორის სპეციალობით დაამთავრა. ლიცეუმის შემდეგ, თეოლოგიურ ინტიტუტში (სასწავლო დაწესებულება, ინგრიის ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესიის პატორებისა და სამრევლო აქტივების გადამზადებისვის) ფილოსოფიის ფაკულტეტზე ჩააბარა, სადაც სამი წელი სწავლობდა.
მუშაობდა მტვირთავად, საბავშვო ბაღის დარაჯად, მინის მჭრელად, მჭედლად, მედურგლედ, დიზაინერად სარეკლამო სააგენტოში, ვიდეოკლიპების გადაღების ასისტენტად და სხვ.
1991 წელს მუსიკოსი გახდა, რომელიც ჯერ კიდევ ბავშვობაში როკ-მუსიკით იყო გატაცებული. თავისი მუსიკალური კარიერა დაიწყო პროექტით „ალკორეპიცა“, რომელიც პირველი რუსული ჰარდკორ-რეპ-პროექტი იყო.
2008 წლის 26 სექტემბერს, მუსიკოსმა შექმნა მუსიკალური ჯგუფი „რუბლი“.
მუსიკოსი სიმღერებს სკას, პანკ-როკისა და რუსული შანსონის ჟანრში ასრულებს. ის საკუთარ სიმღერებში ყველგან არანორმატიულ ლექსიკას იყენებს. ნიურნბერგში გამართულ კონცერტში სცენაზე შიშველიც კი გამოვიდა. რამდენიმე მსგავსი გამოსვლა ჰქონდა რუსეთში გამართულ კონცერტებშიც.
სერგეი შნუროვი, სხვადასხვა რუსულ ტელეარხზე მუშაობდა ტელე- და თანაწამყვანად. მრავალ ფილმში აქვს მონაწილეობა მიღებული. ასევე დაკავებულია აუდიოწიგნების, მულტფილმების, ფილმებისა და სხვათა გახმოვანებით.
2019 წლის თებერვლიდან, რუსეთის სახელწიფო დუმის ფედერალური კრების კულტურის კომიტეტის საზოგადოებრივი საბჭოს წევრია.
დისკოგრაფია
მინი|290px| ჯგუფი „ლენინგრადი“, [[2016]]
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მომღერლები კატეგორია:რუსი რესტავრატორები კატეგორია:სერგეი შნუროვი კატეგორია:მედიამენეჯერები კატეგორია:RTVI
ბუნდესრატი (გერმანია)
ბუნდესრატის პრეზიდენტი შეთავსებადი თანამდებობაა და აირჩევა 1 წლით, როტაციის წესით, რომელსაც განსაზღვრავს მიწების მოსახლეობის რიცხოვნობა.
ბუნდესრატში შექმნილია 17 მუდმივი კომისია.
რესურსები ინტერნეტში
ბუნდესრატი
Tetraponera diana
Tetraponera diana — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სან-კარლოსი (ვენესუელა)
სან-კარლოსი (San Carlos) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, კოხედესის შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს მდინარე ტირგუას გასწვრივ, მთიანეთისა და ვაკეების შერწყმის ადგილზე, ზღვის დონიდან 152 მ სიმაღლეზე.
ქალაქი გაშენებულია ავტომაგისტრალზე, რომლის მეშვეობით უკავშირდება ვენესუელის ქალაქებს: აკარიგუას, გუანარეს, ბარკისიმეტოსა და ვალენსიას.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ართიკი
ართიკი (Արթիկ) — ქალაქი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ერევნიდან ჩრდილო-დასავლეთით 105 კილომეტრზე. არაგაწის მთის ჩრდილო-დასავლეთ მთისწინეთზე. ქალაქი მდიდარია სამშენებლო მასალების საბადოებით (ვარდისფერი ტუფი, პემზა, ბაზალტი). ართიკის ტუფის საბადო იყო ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი საბადო ყოფილი სსრკ მასშტაბით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
Rough Justice (როლინგ სტოუნზის სიმღერა)
Rough Justice — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლზე Streets of Love 2005 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში A Bigger Bang.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:2005 წლის სიმღერები
ელეფთერ ანდრონიკაშვილი
ელეფთერ ლუარსაბის ძე ანდრონიკაშვილი (დ. 25 დეკემბერი [ძვ. სტ. 12 დეკემბერი], 1910, პეტერბურგი — გ. 8 სექტემბერი, 1989, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955). მისი პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის საარქივო ფონდში.
ბიოგრაფია
დაიბადა გამოჩენილი ქართველი იურისტის და საზოგადო მოღვაწის ლუარსაბ ანდრონიკაშვილის ოჯახში. 1932 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფიზიკა-მექანიკის ფაკულტეტი. იმავე წელს მუშაობა დაიწყო აეროჰიდროდინამიკის ცენტრალურ ინსტიტუტში (ცაგი). 1934-1945 წლებში ასწავლიდა თსუ-ში, 1948 წლიდან პროფესორია. ამავე წლიდან ხელმძღვანელობდა უნივერსიტეტის ექსპერიმენტული ფიზიკის კათედრას.
1951 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორია.
ანდრონიკაშვილი მუშაობს უმთავრესად კვანტური ჰიდროდინამიკის დარგში. მან ექსპერიმენტულად დაამტკიცა, რომ ზედაბალ ტემპერატურაზე თხევად ჰელიუმში ადგილი აქვს ორი სახის მოძრაობას: ნორმელურს (ბლანტს) და ზედენადს. გაზომა He II ნორმალური კომპონენტის ფარდობითი სიმკვრივისა და სიბლანტის დამოკიდებულება ტემპერატურაზე. დაადგინა, რომ ზედენად ჰელიუმს შეუძლია ბრუნვა. უკანასკნელ წლებში თავის მოწაფეებთან ერთად შეისწავლა ამ ბრუნვის გამომწვევი დაკვანტული გრიგალები. მძიმე არასტაბილური ნაწილაკების გენერაცია და კოსმოსური სხივების ფართო ატმოსფერული ღვარების მახასიათებლები. დისლოკაციების გაჩენა ნეიტრონებით კრისტალების დასხივებისას. ანდრონიკაშვილმა დაადგინა, რომ ცხოველთა სიმსივნურ ქსოვილებში წყალი უფრო მოწესრიგებულ მდგომარეობაშია, ვიდრე ნორმალურ ქსოვილებში. გაზომა ბიოპოლიმერების შიგამოლეკულური დნობის სითბო. 1952 წელს მიენიჭა სტალინური პრემია, ხოლო 1978 წელს სსრკ სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია 3 შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები ე
დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (ბელაია-კალიტვა)
დერჟავნაიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (Церковь Державной иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ბელაია-კალიტვაში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონისა და სალსკის ეპარქიას.
მისამართი: 347042, რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ბელაია-კალიტვა, სტანდარტსტროის ქუჩა № 18.