cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარინა გრჟინიჩი
თეორია
გრჟინიჩის თეორიული ნაშრომი ფოკუსირებულია თანამედროვე ფილოსოფიასა და ესთეტიკაზე მოდერნიზმის შემდეგ. მისი ნამუშევარი მიმართულია იდეოლოგიის, ტექნოლოგიების თეორიის, ბიოპოლიტიკის/ნეკროპოლიტიკის, ვიდეოტექნოლოგიის და ტრანსფემინიზმის თეორიისკენ დეკოლონიალობასთან დაკავშირებით. გრჟინიჩის ნამუშევარი არ შეიძლება ადვილად შემოიფარგლოს ამა თუ იმ სკოლით ან დისციპლინით, თუმცა ბოლო წლებში მან წამოაყენა გლობალური კრიტიკული ფილოსოფია, რომელიც გაბედული და სახიფათოდ კონკრეტულია იმ განცხადების ფორმულირებით, რომ უნდა იყო ფხიზლად, კრიტიკულად განწყობილი ადგილობრივი მოსახლეობისთვის, რასიზმის, კოლონიალობის და გლობალური დაკითხვის წინააღმდეგ. ასევე, ეჭვქვეშ აყენებს კაპიტალიზმსა და ნეკროპოლიტიკას.
გუდანი (მთა)
გუდანი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების აკუშოსხევისა და ლიქოკისხევის (ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადები) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 2090 მ. აგებულია შუიარული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აღმოსავლეთი კალთა ძლიერ ციცაბოა, ჩრდილოეთი, სამხრეთი და დასავლეთი — დამრეცი. შემოსილია სუბალპური მდელოებით.
The Fireman
The Fireman — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნისა და მარტინ გლოვერის (Youth) მუსიკალური პროექტი, რომელიც არსებობს 1993 წლიდან. მუსიკოსების თანამშრომლობის მანძილზე დღემდე გამოცემული სამი სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი ელექტრონული ემბიენტური მუსიკის ჟანრში. ამ ალბომებიდან ყველაზე მეტად აღსანიშნავია 2008 წლის წარმატებული Electric Arguments.
გუდანი (მთა)
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
The Fireman
2009 წლის თებერვალში გაიხსნა დროებითი რადიოსადგური Fireman Radio, რომელიც პროექტის მუსიკას მიეძღვნა.
რესურსები ინტერნეტში
The Fireman კატეგორია:ემბიენტი კატეგორია:ინგლისური ელექტრონული ჯგუფები
მარინა გრჟინიჩი
თეორია
ის რეგულარულად ახორციელებს თავის კვლევის შედეგებს განათლების პროცესებში და ასევე სხვა დისციპლინებში, განსაკუთრებით ხელოვნების დისციპლინებში. აქვს საზოგადოებრივ ცხოვრება სახლში და მის ფარგლებს გარეთ, მონაწილეობს სხვადასხვა ბრძოლებში, პოლიტიკურად და სოციალურად მოტივირებული კაპიტალიზმისა და მისი პროცესების, უპატრონობის, რასიზმის და სასტიკი დისკრიმინაციის წინააღმდეგ.
ხელოვნება/ვიდეო
გრჟინიჩი აქტიურია ვიდეო არტში და მედია ხელოვნებაში 1982 წლიდან. იგი მუშაობს აინა შმიდთან, ხელოვნების ისტორიკოსთან და მხატვართან ლუბლიანადან.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:ფემინისტი ფილოსოფოსები კატეგორია:სლოვენი ქალი ფილოსოფოსები კატეგორია:ფემინისტი ქალები კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
ლუბანგი (დასავლეთი მინდორო)
ლუბანგი (ოფიციალურად ლუბანგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Lubang) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მინდოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 437 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
ოსმოსი
ოსმოსი – მოვლენა, რომელიც მდგომარეობს ნაწილობრივგამტარი მემბრანით (ანუ მემბრანით, რომელიც ატარებს სითხის მოლეკულებს და არ ატარებს მასში გახსნილი ნივთიერების მოლეკულებს) გაყოფილი სხვადასხვა კონცენტრაციის ხსნარებს შორის სითხის მოძრაობაში. სითხე ნაკლებად კონცენტრირებული (ჰიპოტონიური) ხსნარიდან მეტად კონცენტრირებულ (ჰიპერტონიულ) ხსნარში გადადის. ასე გრძელდება მანამ, სანამ ორივე ხსნარის კონცენტრაცია ერთმანეთს გაუტოლდება. ერთი და იმავე კონცენტრაციის ხსნარებს იზოტონური ხსნარები ეწოდება.
ოსმოსის შედეგად წარმოიქმნება ოსმოსური წნევა.
ოსმოსს დიდი მნიშვნელობა აქვს ცოცხალ ორგანიზმებში, რადგან წყალს შეიცავს როგორც უჯრედის შიგთავსი, ისე — მისი გარემომცველი გარემო.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფიზიკა კატეგორია:ოსმოსი
ეთიოპია 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეთიოპიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეთიოპია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფრანგული ვიკიპედია
ფრანგული ვიკიპედია (Wikipédia en français) — ვიკიპედიის განყოფილება ფრანგულ ენაზე. გაეშვა 2001 წლის 23 მარტს, ვიკიპედიის ოფიციალურად შექმნიდან 2 თვის შემდეგ. 2010 წლის 23 სექტემბერს, სტატიათა რაოდენობამ 1 მილიონს გადააჭარბა,. 2012 წლის იანვრისთვის კი 1 203 808-ზე მეტი იყო. ვიკიპედიებს შორის სტატიათა რაოდენობის მხრივ მესამე ადგილზეა ინგლისურ და გერმანულ განყოფილებებს შორის, მხოლოდ ერთი ადგილით ჩამორჩება ნიდერლანდური ვიკიპედია.
მინი|მარცხნივ|200პქ|ფრანგული ვიკიპედიის მომხმარებელთა წვლილი ქვეყნების მიხედვით. 2006 წ.
გეოგრაფია
მიუხედავად იმისა, რომ ფრანგული ვიკიპედიის მომხმარებელთა დიდი ნაწილი ეროვნებით ფრანგია, ასევე მნიშვნელოვანია მოხალისეთა წვლილი სხვა ფრანკოფონული ქვეყნებიდან, ძირითადად კანადიდან, ბელგიიდან, შვეიცარიიდან, მაროკოდან და ფრანკოფონული აფრიკის რამდენიმე ქვეყნიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე
აფხაზეთის შვიდი სიწმინდე, აბჟნიხა (Абжьныха) ან აბხაზთა შვიდი წარმართული სიწმინდე — შვიდი ადგილი აფხაზეთის ტერიტორიაზე, რომელიც აფხაზური წარმართული რელიგიის მიხედვით ითვლება სიწმინდეებად. სიწმინდეების თაყვანისცემა გავრცელებულია ქრისტიანთა და მუსლიმთა შორისაც.
ყველა სიწმინდეს აქვს საკუთარი ქურუმთა საგვარეულო. მაგალითად, დიდრიფშის ქურუმთა საგავრეულოს მიეკუთვნებიან ჩიჩბები სოფელ აჭანდარიდან, ლიხნიხის საგვარეულოს — თავადი შაკრილები. შვიდი ძირითადი სიწმინდის გარდა თითოეულ საგვარეულოს აქვს თავისი წარმართული სალოცავი (ажьыра).
ხშირად სიწმინდეებს „სასამართლოს“ ფუნქცია ჰქონდათ. რელიგიის მიხედვით სიწმინდეებთან ცრუობა აკრძალული იყო, რადგან მას უზენაესი ძალები დასჯიდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზური წარმართობა
Pseudodaphnella ramsayi
Pseudodaphnella ramsayi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ირინა კინძერსკა
კარიერა
2007 წელს +70 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის კადეტთა ჩემპიონატზე. 2009 წელს კინძერსკამ ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიო ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე. კინძერსკა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობდა +78 კგ წონით კატეგორიაში. გამოდიოდა უკრაინის სახელით. ზოგიერთი ცნობა მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ კინძერსკა დაიბადა უკრაინის ქალაქ ბაკოტაში. პატარა ქალაქი ბაკოტა 1981 წელს ოფიციალურად გაქრა, რადგან ის დნესტრის წყალსაცავის წყალმა ჩაძირა. 2016 წელს კინძერსკა დაქორწინდა აზერბაიჯანელ სპორტსმენზე. ისინი საცხოვრებლად აზერბაიჯანში გადავიდნენ. 2017 წლიდან კინძერსკა საერთაშორისო ტურნირებზე აზერბაიჯანის სახელით ასაპრეზობს. 2017 წლის ძიუდოს მსოფლიო ჩემპიონატზე ირინა კინძერსკამ ბრინჯაოს მედლის მოპოვება მოახერხა. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დაამარცხა ტესი საველკულსი. 2019 წელს ქალაქ მინსკში გამართულ ევროპულ თამაშებზე კინძერსკამ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. 2019 წელს დამარცხდა მსოფლიო მასტერსის ფინალში. ოქროს მედლისთვის ბრძოლაში დამარცხდა ტესი საველკულსთან. 2021 წელს დოჰაში გამართულ ძიუდოს მსოფლიო მასტერსე კინძერსკამ ვერცხლის მედლის მოპოვება მოახერხა. ფინალში დამარცხდა ფრანგ ძიუდოისტ რომან დიკოსთან. 2013 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრან-პრის ტურნირებზე 12 სხვადასხვა სინჯის მედალი მოიპოვა. 2014 და 2015 წლებში ზედიზედ ორჯერ მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ჯეჯუს გრან-პრიზე. 2011 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბაქოს გრან-პრიზე. 2014 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ასტანაში გამართულ გრან-პრიზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ტაშკენტის გრან-პრიზე. 2016 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ბუდაპეშტის გრან-პრიზე. 2017 წელს კინძერსკამ მოიგო დიუსელდორფის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა იაპონელი ძიუდოისტი მეგუმი ტაჩიმოტო. 2018 წელს მოიგო ტაშკენტის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა გერმანელი ძიუდოისტი კაროლინ ვაისი. 2019 წელს მოიგო თელ-ავივის გრან-პრი. ფინალში დაამარცხა უკრაინელი ძიუდოისტი ელიზავეტა კალანინა. ამავე წელს მოიგო ანტალიის გრან-პრი, სადაც ფინალში ბრაზილიელი ბეატრის სოუზა დაამარცხა. 2019 წლის ზაგრების გრან-პრიზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
კარიერის მანძილზე კინძერსკამ გრანდ-სლემის ტურნირებზე 10 სხვადასხვა სინჯის მედლი მოიპოვა. 2015 წელს ტოკიოს გრანდ-სლემზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი პარიზის გრანდ-სლემზე. 2017 წელს აბუ-დაბის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა ტესი საველკუსთან. 2019 წლის პარიზის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა კუბელ ძიუდოისტ იდალის ორტისთან. 2020 წლის დიუსელდროფის გრანდ-სლემის ფინალში დამარცხდა სარა ასაჰინასთან. 2018 წელს ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა პარიზის გრანდ-სლემზე. ამავე წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედლები დიუსელდორფისა და აბუ-დაბის გრანდ-სლემზე. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი აბუ-დაბისა და ბაქოს გრანდ-სლემებზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ძიუდოისტები
დასავლეთი სულავესი
დასავლეთი სულავესი (Sulawesi Barat) — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სულავესიზე. ფართობი 16 796,19 კმ². შეიქმნა 2004 წელს. დედაქალაქია მამუჯუ.
2010 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 1 158 336 ადამიანს შეადგენს, საშუალო წლიური ზრდა 2,67 %–ს. ძირითადი ეკონომიკური საქმიანობაა სამთო–მოპოვება, სოფლის მეურნეობა და მეთევზეობა.
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, დასავლეთი სულავესი იყოფა 5 სარეგენტოდ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
ტაიკა
ტაიკა (იაპ. 大化, სიტყვასიტყვით — დიდი ცვლილება) — იმპერატორ კოტოკუს (645-654) გამგებლობის პირველი ნახევრის წლების (645-650) სახელწოდება იაპონურ ოფიციალურ წელთაღრიცხვაში. ამ წლებში ჩატარდა რიგი რეფორმები, რომლებიც ისტორიულ ლიტერატურაში „ტაიკის გადატრიალებით“ ან „ტაიკის რეფორმებითაა“ ცნობილი. ამ რეფორმების შედეგად იაპონიაში შეიქმნა ადრინდელი ფეოდალური ცენტრალიზებული სახელმწიფო. მთელი მიწა სახელმწიფოს საკუთრებად გამოცხადდა და მეთემეებს აძლევდნენ ნადელის სახით. გლეხებს უნდა გადაეხადათ მძიმე გადასახადი და შეესრულებინათ შრომითი ბეგარა. აგრალურ ურთიერთობათა სფეროში ცვლილებებს თან ახლდა სახელმწიფო გამგებლობის ძლიერი ცენტრალიზებული აპარატის შექმნა, გვარტომობრივი წყობის გადმონაშთების ლიკვიდაცია, „ტაიკის რეფორმები“ იურიდიულად გაფორმდა ტაიჰორიოს კოდექსში (701).
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
გუდანის ჯვარი
გუდანის ჯვარი — ღვთაება და მისი სახელობის სამლოცველო ხევსურეთში. გადმოცემით, პირველად სანეს მთაზე დამკვიდრებულა, შემდეგ სოფ. გუდანში. ხევსურულ სადიდებელთა ტექსტებში მოიხსენიება საღვთო ბერი ბაადურის სახელით. ითვლებოდა ხევსურეთის 3 ძირითადი საგვარეულო-სათემო გაერთიანების — საარაბულოს, საჭინჭარაულოს, საგოგოჭუროს მთავარ ღვთაებად და მთელი ხევსურეთის საკულტო ცენტრად. გუდანის ჯვარში ხდებოდა საერთო საქმეების განსჯა-გადაწყვეტა (გარეშე მტერზე ლაშქრობა, დაზავება, მოსისხლეთა ძნელად მოსაგვარებელი საქმის გარჩევა, ჩვეულებითი სამართლის რჯულის კოდექსების დაცვა ან შეცვლა, წლის მანძილზე მოსალოდნელ ამბავთა წინასწარ შესატყობად ქადაგის დასმა და ა. შ.). იგი ძირითადად მოლაშქრე ღვთაებად მიაჩნდათ. მიეწერებოდა თავისი საყმოს დაცვა-პატრონობის ფუნქციაც (მოუსავლიანობა, ავადმყოფობა, ხიფათი და სხვა). მისი კულტი გავრცელებული იყო მეზობელ მთიელებშიც (თუშეთი, ჩაჩნეთი, ინგუშეთი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ხევსურეთი კატეგორია:ქართული მითოლოგია
ჰიპოტონიური ხსნარი
ჰიპოტონიური ხსნარი — ბიოლოგიაში, ხსნარები, რომელთა ოსმოსური წნევა მცენარეული ან ცხოველური უჯრედებისა და ქსოვილების არსებულ ოსმოსურ წნევაზე ნაკლებია. ჰიპოტონიურ ხსნარებში მოთავსებისას ცოცხალი უჯრედი ჯირჯვდება, იბერება და შეიძლება გასკდეს; ეს განპირობებულია ოსმოსურ წნევათა სხვაობით და უჯრეთგარე წყლის უჯრედში შესვლით. რაც უფრო ნაკლებია ხსნარის კონცენტრაცია, მით უფრო დაბალია მისი ოსმოსური წნევა და მეტია უჯრედზე დამშლელი გავლენა. სხვადასხვა კონცენტრაციის ჰიპოტონიურ ხსნარებში მოთავსებული ერითროციტების ცვლილების მიხედვით იკვლევენ მათ ოსმოსურ რეზიდენტობას. სისხლძარღვებში ჰიპოტონიურ ხსნარების შეყვანამ შესაძლებელია ჰემოლიზი გამოიწვიოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი — სამეცნიერო და კვლევითი ცენტრი თბილისში, საქართველო. ცენტრში ამჟამად ფუნქციონირებს: ნეიროფიზიოლოგიის, ბიოქიმიის, ბიოფიზიკის, რადიობიოლოგიის, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილებები, ასევე ნეიროტოქსიკოლოგიის, რადიაციული უსაფრთხოების, მხედველობის ფიზიოლოგიის, ექსპერიმენტული ნევროლოგიის და სხვა ლაბორატორიები.
ისტორია
1935 წელს ივანე ბერიტაშვილმა დააარსა ფიზიოლოგიის ინსტიტუტი, რომელსაც ხშირად სტუმრობდნენ მსოფლიოს ცნობილი მეცნიერები. დაწესებულებაში არსებობდა როგორც ფიზიოლოგიური პროფილის ლაბორატორიები, ასევე: ბიოქიმიის, ბიოფიზიკის, რადიობიოლოგიის, ელექტრონული მიკროსკოპებისა და მორფოლოგიის ლაბორატორიები.
1980-იან წლებში ბიოფიზიკისა და რადობიოლოგიის ცენტრები გაფართოვდა და ჯერ დაწესებულების სექტორად, მოგვიანებით კი დამოუკიდებელ სამეცნიერო და კვლევით ინსტიტუტებად ჩამოყალიბდა.
2010 წელს დაარსდა ცენტრი, როდესაც ივანე ბერიტაშვილის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ბაზაზე გაერთიანდა რადიობიოლოგიის და რადიაციული ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრი, მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტი და ექსპერიმენტული ნევროლოგიის ცენტრი. 2011 წელს დაწესებულებას ივანე ბერიტაშვილის სახელი მიენიჭა და ოფიციალურად ეწოდა: საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი.
ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი ოფიციალურად დაარსდა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის, დიმიტრი შაშკინის 2010 წლის 18 ნოემბრის №114 ბრძანების შესაბამისად. წესდების თანახმად დაწესებულების მიზნებში შედიოდა: სამეცნიერო კვლევითი, საკონსულტაციო და საექსპერტო საქმიანობის განხორციელება; ქვეყნის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური პროგრესის ხელშეწყობა; სამეცნიერო საქმიანობისათვის ყოველმხრივი ხელშეწყობა; ახალი ტექნოლოგიების შექმნა, ანალიზი და გავრცელება; საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის განვითარება; ცენტრის სამეცნიერო პერსონალის მობილობის წახალისება; ახალი სამეცნიერო პერსონალის მომზადებისა და გადამზადების ხელშეწყობა; უმაღლეს საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებთან თანამშრომლობა სამეცნიერო სფეროში.
ცენტრის სტრუქტურული ერთეულები
ცენტრში 17 სტრუქტურული ერთეული ფუნქციონირებს (მოიცავს განყოფილებებსა და ლაბორატორიებს). ამ ერთეულებში კვლევები ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად მიმდინარეობს. რიგ შემთხვევებში ასევე ხდება განყოფილებების თემატური გაერთიანებაც. დაწესებულებაში შემავალ განყოფილებებს შორისაა:
თავის ტვინის, სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილება
თავის ტვინის, სისხლის მიმოქცევისა და მეტაბოლიზმის განყოფილებას ხელმძღვანელობს აკადემიკოსი ნოდარ მითაგვარია. ეს განყოფილება იკვლევს თავის ტვინის მიკროცირკულაციასა და მეტაბოლიზმს სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარეობების დროს. გსნყოფილებაში ამჟამად აწარმოებენ ორგანიზმში თავისუფალი რადიკალებისა და ანტიოქსიდანტების თანაფარდობის ანალიზს, განსხვავებული სახის ოქსიდაციის პირობებში.
ბიოქიმიის განყოფილება
ბიოქიმიის განყოფილებას აკადემიკოსი დავით მიქელაძე ხელმძღვანელობს. განყოფილებაში იწარმოება კვლევები: ნერვულ სისტემაში მიმდინარე ბიქიმიური პროცესების შესწავლის, ნერვული უჯრედების რეგულაციური კომპონენტების დახასიათების, ბიოენერგეტიკული პროცესების ანალიზის შესახებ ნერვული სისტემის სხვადასხვა ფუნქციური მდგომარეობისას, მხედველობითი იმპრეტინგის მოლეკულური მექანიზმების დახასიათებისა და ეპილეპტოგენეზის პრევენციის გზების ძიების მიმართულებებით.
ნეიროფიზიოლოგიის განყოფილება
ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრის ნეიროფიზიოლოგიის განყოფილებას ხელმძღვანელობს პროფესორი ზაქარია ნანობაშვილი. ამ განყოფილებაში მთავარი კვლევის საგანას წარმოადგენს თემა: სინაფსური პლასტიკურობა ნორმასა და პათოლოგიაში. ამჟამად მიმდინარეობს კვლევები: ქერქისა და ქერქქვეშა სტრუქტურებს შორის ურთიერთობა ნორმასა და პათოლოგიაში, ეპილეფსიური აქტივობის მოდულაციის მექანიზმების კვლევა ეპილეფსიის ცხოველურ მოდელებზე, ემოციურ რეაქციებსა და აქტივობას შორის არსებული ემოციური დამოკიდებულება.
მემბრანოლოგიის განყოფილება
აღნიშნულ განყოფილებას ხელმძღვანელობს პროფესორი გვანცა ჭკადუა. ამ განყოფილების კვლევის მთავარ საგანს ბიოლოგიური მემბრანის ატფ ფაზების სისტემები წარმოადგენს.
დიეგოს თმის სალონი
ისტორია
1961 წელს იტალიიდან აშშ-ში ემიგრირებიდან ორ წელიწადში დ'ამბროზიომ თმის სალონში დაიწყო მუშაობა. 1965 წელს მან უკვე საკუთარი "დეგოს თმის სალონი" გახსნა. 1980 წლისთვის მან სალონი მის ამჟამინდელ ადგილას Q სტრიტის 1901-ში გადაიტანა დიუპონ-სირკლზე. მამაკაცის თმის შეჭრის ფასი დ'ამბროზიომ გადასვლისთანავე $20-ზე დააწესა და იგივე ფასი აქვს დღესაც. ინდიპენდენსის მესვეტე რუპერტ კორნუელი დიეგოს სალონს ამგვარად აღწერდა: "მოკრძალებული და თავაზიანი დაწესებულება... ფოტოები მის კედლებზე აღწერს ვაშინგტონს: არცთუ თვალწარმტაცს, მაგრამ ლამაზს, რომელშიც ძალაუფლება სჭვივის, თუმცა უჩვეულოდ შინაურულია, ისტორიით ყოველ კუთხეში და დიდ ადამიანთა აჩრდილით ყოველ კედელზე".
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი
რეოლოგიისა და დიაგნოსტიკურ-ანალიტიკური სერვისების განყოფილება
რეოლოგიისა და დიაგნოსტიკურ-ანალიტიკური სერვისების განყოფილებას ხელმძღვანელობს პროფესორი მაია მანწკავა. განყოფილებაში შეისწავლიან: სისხლის, პლაზმისა და სხვა ბიოლოგიური სითხეების დეფორმადობის, დენადობისა და მათში არსებული ნაწილაკების ურთიერთქმედების საკითხებს. განყოფილებაში ასევე შეისწავლიან: გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებების, კუჭის სიმსივნესა და თავის ტვინის ინფაქტისა და სხვა პათოლოგიების დროს. ეს განყოფილება მონაწილეობას იღებს COVID-19-ის დიაგნოსტიკაში.
ნეიროტოქსიკოლოგიის განყოფილება
ნეიროტოქსიკოლოგიის განყოფილებას ხელმძღვანელობს ბიოლოგიური მეცნიერებების დოქტორი ილია ლაზრიშვილი. შეისწავლება ქიმიური ელემენტების სიჭარბის გავლენა ზრდასრულ ორგანიზმებსა და ზრდადი ორგანიზმების ნეიროგანვითარებაზე. ასევე, ტოქსიკური ნივთიერებებით გამოწვეული დაღვევები თავის ტვინში.
დიეგოს თმის სალონი
კლიენტები
დიეგოს კლიენტთა შორის იყვნენ უზენაესი მოსამართლეები უორენ ბურგერი და უილიამ რენქისტი, ისრაელის პრემიერ-მინისტრი ბენჯამინ ნეთანიაჰუ, ბრიტანეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჯონ მეიჯორი, ვაშინგტონის არქიეპისკოპოსი დონალდ ვიუერლი, იტალიის ყოფილი ელჩი ჯიოვანი კატელანეტა, მერი ადრიან ფენტი და ვაშინგტონის ქალაქის საბჭოს წევრები. თვით ამბროზიოს თქმით ის 135 ქვეყნის 75 ელჩს, 17 პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს და სხვა მაღალი რანგის სახელმწიფო მოხელეებს მომსახურებია.
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი
ბიოფიზიკის განყოფილება
აღნიშნული განყოფილების ხელმძღვანელია ბიოლოგიის დოქტორი მაია მახარაძე. ეს განყოფილება მოიცავს სამ ჯგუფს: მოლეკულური ბიოლოგიის, ბიოლოგიური ძვრადობისა და უჯრედის ბიოფიზიკის ჯგუფებს.
დიეგოს თმის სალონი
კლიენტები
კატეგორია:ვაშინგტონის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1965 წელს დაარსებული კომპანიები
ივანე ბერიტაშვილის ექსპერიმენტული ბიომედიცინის ცენტრი
რადიობიოლოგიის განყოფილება
განყოფილება, რომელსაც ხელმძღვანელობს პროფესორი მარინა ნიკოლაიშვილი. აქ შეისწავლება საკითხი, რომელიც ბოლნისისა და დმანისის რაიონებში მცხოვრები პირების ჯანმრთელობის მდგომარეობის ფაქტორების დადგენას მოიცავს. ასევე სწავლობენ ელექტრომაგნიტური ველის ზემოქმედებას ვირთაგვების ზრდის ჰორმონსა და ნაშიერების ქცევაზე, ასევე წყალტუბოს რადონის შემცველი წყლების გავლენა აღგზნება-შეკავების მექანიზმებზე რადონის ინჰალაციის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:2010 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:საქართველოს სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები
ვირუ (პროვინცია)
ვირუ — ლა-ლიბერტადის რეგიონის პროვინცია პერუში. პროვინციის დედაქალაქია ვირუ. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 67,775 ადამიანს, ფართობი — 3,218.74 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის პროვინციები
Lasioglossum cribrum
Lasioglossum cribrum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2008 წელს.
სქოლიო
cribrum
ეთიოპია 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეთიოპიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ეთიოპია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ელჩეს პალმების ტყე
ელჩეს პალმების ტყე (Palmeral de Elche, Palmerar d'Elx) — ევროპაში ყველაზე მსხვილი პალმების კორომი. მდებარეობს ესპანეთის პროვინცია ალიკანტეში. საერთო ფართობი, რომლის შემადგენლობაშიც შედის საქალაქო პარკი უერტო დელ კურა (Huerto del Cura) და სხვა ბაღები, 5,1 კმ². აქედან 1,5 კმ² მოქცეულია ქალაქ ელჩეს შემადგენლობაში.
კორომი შედგება 11 ათასზე მეტი პალმის ხისაგან, რომელთაგან იმეტესობას შეადგენს ფინიკის პალმა. ზოგიერთი მათგანის ასაკი 300 წლამდეა. უდიდეს პალმას ეწოდება "სისი" ავსტრიის იმპერატრიცას ელისაბედის პატივსაცემად, იწონის 10 ტონას და არის 165 წლის.
კანონი პალმის ტყის დაცვის შესახებ პირველად მიიღეს რეკონკისტის შემდეგ. ტყე შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კატეგორია 	ii, v).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ლელაძისეული
ლელაძისეული — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ძირულის თემი). მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელის ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ზესტაფონიდან 12 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მოწამეთა
ისტორია
მოწამეთას მონასტერი ძველი ქართული კულტურის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია. გალავნით შემორტყმული მონასტერი კლდოვან-ტყიან მთის დაკავებულ ადგილზეა გაშენებული, მონასტრის გარშემო მყოფ ბუნებაზე მოგზაური ალექსეი მურავიოვი ამბობდა: „შეუძლებელია უკეთესი ადგილის შერჩევა საბერ-მონაზვნო განმარტოებისთვის“.
ადრეულ შუა საუკუნეებში აქ, ციხექალაქ წყალწითელში, ხარების ეკლესია იყო, რომელიც 735-737 წლებში მურვან ყრუს მეთაურობით შემოსეულმა არაბთა ლაშქარმა დაანგრია. შემოსევისას მოწამეობრივად აღსრულებული არგვეთის მთავრები დავითი და კონსტანტინე ხარების დანგრეული ეკლესიის კრიპტაში დაკრძალეს. სავარაუდოდ, მეფე ბაგრატ IV-მ აქ მონასტერი ააგო და მის ეკლესიაში წმინდა მოწამეთა საფლავი მოაწყო. მოგვიანებით ამ ადგილს მოწამეთა ეწოდა. ამჟამინდელი ეკლესია აგებულია წმინდა ძმების დავით და კონსტანტინე მხეიძეების უკვდავსაყოფად.
ძეგლის აღწერა
ბაგრატისეული ეკლესია მცირე ზომის დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენდა. 1844-1845 წლებში იგი იმერეთის მიტროპოლიტის, დავითის (წერეთელი) და მონასტრის წინამძღვრის, პორფირის (წერეთელი) თაოსნობით გაფართოვდა, 1860-იან წლებში აიგო გუმბათი. სამშენებლო სამუშაოებს ლევან, მოსე და ფილიპე ბერეკაშვილები უძღვებოდნენ. ტაძარი 1863 წელს აკურთხა წმინდა ეპისკოპოსმა გაბრიელმა (ქიქოძე).
განახლებულმა ეკლესიამ „ჩახაზული ჯვრის“ სტრუქტურა მიიღო. გუმბათი ეყრდნობა ორ კვადრატული გეგმის ბურჯსა და საკურთხევლის აფსიდის შვერილებს (საკურთხევლის კონქში შემორჩენილი ვედრების გამოსახულება XIV-XVI საუკუნეებს შორის უნდა იყოს შესრულებული). ეკლესიის თავისებურებაა უჩვეულო ორიენტაცია — საკურთხეველი მას ჩრდილოეთით აქვს. ლუსკუმა წმინდა დავითისა და კონსტანტინეს ნეშტით აღმოსავლეთ კედელთან, ხუთი საფეხურით შემაღლებულ ადგილზე დგას. მის წინ მწოლიარე ძუ ლომის 1840-იან წლებში დამზადებული ორი ხის ქანდაკებაა. ლუსკუმას ქვემოთ მლოცველთათვის გასასვლელია მოწყობილი. დღესარსებული ლუსკუმა და მისი ჩარდახი ხელახლა გაკეთდა 1954 წელს, მას შემდეგ რაც მიტროპოლიტ გაბრიელის (ჩაჩანიძე) მცდელობით წმინდა მოწამეთა ნეშტი ქუთაისის მუზეუმიდან მონასტერში იქნა დაბრუნებული (ნეშტი მუზეუმში მონასტრის გაუქმების შემდეგ, 1923 წელს მოხვდა).
ეკლესიის გარე შემკულობაში გამოყენებულია ბერეკაშვილების შემოქმედებისათვის დამახასიათებელი, შუა საუკუნეების არქიტექტურული ელემენტები. გუმბათის ყელს შემოწერს სამმაგ ლილვურ ნახევარსვეტებზე გადაყვანილი თაღნარი. ნახევარსვეტების კაპიტელები და ბაზისები ბურთულებით არის გაფორმებული. სამხრეთი კარის ზემოთ ფართო მოჩუქურთმებული საპირის მქონე ჯვარია გამოკვეთილი. განსაკუთრებით მდიდრული გაფორმებით გამოირჩევა დასავლეთი ფასადი. მის შუა, რუსტირებული წყობით გამოყოფილ არეს დიდი პროფილირებული თაღი შემოწერს, რომელშიც ორი უფრო მცირე თაღი და ჰორელიეფური ვარდულია ჩაწერილი, ხოლო ზემოდან ჯვარია აღმართული. ამ ფასადის წინ არის მონასტრის შიდა ეზო. ქარაფი ეკლესიის ჩრდილოეთით მარალი საყრდენი კედლითაა ამოშენებული და ფასადის წინ ვიწრო გასასვლელია შექმნილი. ეკლესიის საკურთხეველიც ნაწილობრივ სუბსტრაქციაზე დგას.
ორსართულიანი სამრეკლო, ეკლესიიდან 1,5 მ-ით სამხრეთით, 1845-1847 წლებშია აგებული. ჩრდილოეთი კარის თავზე არსებული წარწერა იხსენიებს მონასტრის წინამძღვარს, პორფირის. სამრეკლოს არქიტექტურაც ბერეკაშვილების ხელობას ამჟღავნებს. 1960 წელს სამრეკლოს დასავლეთით, ძველი კოშკის ნაშთზე წინამძღვრის საცხოვრებელი სახლი დაშენდა.
მონასტრის ეზოში შესასვლელი კარიბჭე XVI-XVII საუკუნეებში აშენებული კოშკის პირველ სართულს შეადგენს. ის გეგმით კვადრატულია და აფრებზე დაყრდნობილი წრიული ლამბაქისებრი გუმბათი აქვს. კარიბჭეს მონასტერთან მისასვლელი გრძელი დახურული დერეფანი ებმის (მან შეცვალა ადრინდელი ასაწევი ხიდი, რომელიც ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში მოქმედი იყო). კარიბჭის ორსავ მხარეს გალავნის ნაშთებია შემონახული. კედლების წყობა დიდკვადროვანია და V-VI საუკუნეების ქუთაისის, ნოქალაქევისა და წებელდის ციხეებზე შემონახული წყობის მსგავსია. არსებობს მოსაზრება მოწამეთასა და უქიმერიონის ციხის იდენტურობის შესახებ.
მონასტრის გარეთ სასტუმროს ნაშთი და XVI საუკუნის სამსართულიანი კოშკია. მის კედელში ჩართულია მედალიონში ჩასმული რელიეფური ტოლმკლავა ე. წ. ბოლნური ჯვარი, რომელიც შესაძლოა თავდაპირველი, ხარების ეკლესიის (V-VI საუკუნეები) დეტალს წარმოადგენდეს.
მონასტერში ყოველწლიურად იმართება სახალხო დღესასწაული მოწამეთობა. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში კატეგორია:იმერეთის მხარის ღირსშესანიშნაობები
შადიმან ბარათაშვილი
შადიმან ბარათაშვილი — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVI საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის I მესამედში.
მეფის სუფრაჯი, ლუარსაბ II-ის მამამძუძუ, დიდ ფეოდალთა დაჯგუფების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, გიორგი სააკაძის წინააღმდეგ მოწყობილი შეთქმულების (1612) ორგანიზატორი. ირანელთა 1614 შემოსევის დროს შაჰ-აბას I-ის სამსახურში ჩადგა, იმერეთიდან გადმოიყვანა ლუარსაბ II და შაჰს მიჰგვარა, რასაც ლუარსაბის მოწამეობრივი სიკვდილი მოჰყვა. შადიმანობა დღესაც გამოიყენება ტერმინად, რაც ქვეყნის ღალატს აღნიშნავს.
შადიმან ბარათაშვილი მხატვრულ ლიტერატურაში
უკანასკნელ ხანებში ქართველი მწერლები და ისტორიკოსები მის რეაბილიტაციას შეეცადნენ. „მის გაიდეალებას კი არავინ მოითხოვს, მაგრამ ხალხოსნურ–საბჭოურ კლიშეს ადევნებულნი ქვეყნის ორგულადაც ნუღა დავსახავთ“.
შადიმან ბარათაშვილის მოღალატური პორტრეტი წარმოისახება კინოფილმში გიორგი სააკაძე, სადაც ის ეროვნული გმირის – გიორგი სააკაძის დაუძინებელი მტერი და ქვეყნის და მეფე ლუარსაბ II–ის ორგულია. ფილმში შადიმან ბარათაშვილი გიორგი სააკაძის დისა და ლუარსაბ მეფის თანამეცხედრეს წამლავს, რაც ისტორიული წყაროებით არ დასტურდება.
შადიმან ბარათაშვილი ასევე შემდეგი ნაწარმოებების პერსონაჟია, სადაც ის, ძირითადად, უარყოფით პერსონაჟად არის გამოყვანილი: ვასილ ბარნოვის „განგების გრკალის“, სადაც პერსონაჟ შადიმანს სააკაძის სახლ–კარის აკლებისას უნებლიეთ შემოაკვდება მოხუცებული ქალი. ანა ანტონოვსკაიას „დიდი მოურავის“, სადაც ავტორი მას ირანელთა რაზმის ფარულად შემოყვანას მიაწერს ქართლში, რაც ისტორიული წყაროებით არ დასტურდება. სიმონ ქვარიანის „დიდი მოურავის“, ანტონ ფურცელაძის მონოგრაფიისა „გიორგი სააკაძე და მისი დრო“, და პიესისა „დიდი მოურავი“, სანდრო შანშიაშვილის დრამის „უგვირგვინო მეფენი“ და სხვა არაერთის ისტორიკოსის ნაშრომების. შანშიაშვილი და ანტონოვსკაია თავიანთ ნაწარმოებში მას ლუარსაბ II-ის დაღუპვის ცოდვასაც ჰკიდებენ.
ერთადერთი ისტორიული წყარო, რომელიც შადიმანს ქვეყნის მოღალატედ წარმოაჩენს, იოსებ თბილელის დიდმოურავიანია, რომელიც გიორგი სააკაძის ნათესავია.
შადიმანის საპირისპიროდ, მისი მოწინააღმდეგენი ქართლის ცხოვრების ამ ნაწყვეტს იშველიებენ: „მაშინ თავადთა და დიდებულთა ქართლისათა და რომელიცა არ იყო მოურავის მოყუარე, იწყინეს და დაუწყეს ბეზღობა მოურავსა... და უმეტესად სუფრაჯმან შადიმან ბარათაშვილმან დაუცადებლად დაუწყო ბეზღობა მოურავსა“.
იოსებ სააკაძე გვამცნობს, შადიმანი სააკაძეს მტრად იმიტომ მოეკიდა, რომ მან მეფის აღმზრდელს მამაცობა და ხმლის კვეთება დაუწუნაო: „შადიმან ამად დამქიშვდა, აქვს მამაცობის ზრახვანი, ჰერთხელ ეს ვუთხარ: შენს ხმალსა არ აქვს კვეთა ახვანი“.
ლუარსაბ II–ის იმერეთიდან გადმოყვანა
როგორც ზემოთ აღინიშნა, სანდრო შანშიაშვილი და ანა ანტონოვსკაია ლუარსაბ II-ის დაღუპვის ცოდვას შადიმანს ჰკიდებენ. ისტორიული წყაროების მიხედვით, მეფე ლუარსაბი იმერეთის მეფე გიორგისთანაა თავშეფარებული თეიმურაზ I–თან ერთად და შაჰ აბასი მას კაცს გაუგზავნის და შეუთვლის: „მომეც ეგევე ორნივე მეფენი და აღგავსებ მრავლითა ნიჭითა და საბოძვრითა“. შაჰ აბასი მასთან აგზავნის კათალიკოს მალაქიას, ლევან აბაშიძეს, ამასთან ერთად შადიმან ბარათაშვილს და ერთგულ ხოჯას.მან შადიმანს „მისცა ფიცი საშინელი და საფიცარი და იტირა ბევრი“, რომ ლუარსაბს არ წაახდენდა, ამასთანავე მათ წააყოლა ლუარსაბის დის ლელას წერილი, რომელიც შაჰის მეუღლე იყო, შაჰს ენდე და ჩამოდიო. ლუარსაბი, თეიმურაზისგან განსხვავებით, დათანხმდება და შაჰს ეახლება, რომელიც მას ირანში წაიყვანს, შვიდი წლის შემდეგ კი ლუარსაბს საბლით მოაშთობენ ციხეში. ფარსადან გორგიჯანიძის მიხედვით კი ლუარსაბის მოტყუებით ქართლში გადმოყვანა შაჰმა პირად ელჩს სარუ–ხოჯას დაავალა, რასაც მან წარმატებით გაართვა თავი.
იოსებ თბილელი კი გიორგი სააკაძეს ათქმევინებს: „მეფე ლუარსაბ მობრძანდა, აწ სიტყვა არ ეგებისა, ვინც მოიყვანა, ამოდ ზის, ლახვარი არ ეგებისა. შადიმან გადმოიყვანა, ტკბილის სიტყვით და ენითა, მან საჯილდოო იშოვნა, თქვა, თუ ეს კარგა ვჰქენითა! იგ თავის უფლად შეიქმნა, მე ვარ აწ ცრემლთა დენითა, მის წილ ვჰკვდები, შევქმნილვარ ლახვრითა დასაშენითა“. . ვაჟა კიკნაძის თქმით, „ ამ სტრიქონებიდან იოსებ სააკაძე ისეთ სურათს ხატავს, რომ უცოდველ კრავ გიორგი სააკაძეს ცრემლი სდის მეფის უბედურების გამო და თან ლახვართ სობას განიცდის... ნუთუ ნათესავ–მოურავიანის ეს აშკარა სიცრუე დღესაც უკრიტიკოდ უნდა მივიღოთ?!“ მკვლევარი აგრძელებს: „ლუარსაბის დაღუპვას აბსოლუტურად ყველა წყარო გიორგი სააკაძეს მიაწერს. ის იქვე აღნიშნავს, რომ პოემის სხვა ადგილას, იოსებ სააკაძეც კი იძულებულია აღიაროს, რომ მთელი ქვეყანა სააკაძეს სდებს ბრალს ახალგაზრდა მეფის დაღუპვაში. (დიდმოურავიანი, სტრ. 15, 17, 24, 26). მაგალითად, თეიმურაზ I სააკაძეს დიდმოურავიანში შემდგნაირად მიმართავს: ქვეყანამ იცის, შენ იყავ მისის სისხლისა მღვრელია“.
ანტონ კათალიკოსის ცნობით, გიორგი სააკაძე „არა დასცხრებოდა შაჰ–აბასის მიმართ შესმენითა ლუარსაბისათა და ყოვლითურთ მეცადინეობდა მოკვლასა მისსა“. ფარსადან გორგიჯანიძეც გვაუწყებს, რომ შაჰ–აბასს მისი მოკვლა ურჩია: „სინამდისინ მეფე ლუარსაბი ცოცხალიაო, საქართველო არ დაწყნარდებისო. კაცი გაუძახეს, მეფე ლუარსაბი ციხეში დაარჩვეს“. ამასვე იმეორებს პიეტრო დელა ვალეც რომის პაპისადმი წარდგენილ მოხსენებაში.
„ამრიგად, შადიმანი გარევით გარეულია ლუარსაბის გამგზავრებაში შაჰის კარზე, მაგრამ სულაც არ ჩანს, თითქოს პირადი გამორჩენა თუ ანგარება ამოქმედებდეს... ლუარსაბი შაჰის კარზე ჩაყვანისთანავე რომ დაესაჯათ სიკვდილით, იქნებ მისი სისხლის ერთი წვეთი მაინც მისხმოდა შადიმან ბარათაშვილსაც, მაგრამ შაჰს მისი მოკვლა არ ჰქონია განზრახული, ეგ არის ქართლში აღარ უშვებდა და საპატიო ტყვესავით ჰყავდა“, – ამბობს როსტომ ჩხეიძე.
არტურ მესჩიანი
ბიოგრაფია
ცნობილი სომეხი არქიტექტორი და მუსიკოსი არტურ მესჩიანი, დაიბადა 1949 წლის 3 მარტს, ერევანში, სომხეთში. იგი ბავშვობიდან იყო დაინტერესებული მუსიკითა და ხელოვნებით. სიმღერებს მღეროდა უნგრული ენით დაწყებული, ინგლისურით დამთავრებული. შვიდი წლის ასაკში მან ვიოლინოსა და ფორტეპიანოს გაკვეთილებზე სიარული დაიწყო, ა. სპენდიარიანის სახელობის მუსიკალურ სკოლაში. სწორედ ამ წლებში შეუდგა მომავალი მუსიკოსი სიმღერების წერას, მესჩიანი ასევე შეუერთდა ოპერისა და ბალეტის ეროვნული თეატრის აკადემიის გუნდს. 1973 წელს იგი მცირე დროის განმავლობაში იყო დედათა საყდრის წმინდა ეჯმიაძინის გუნდის წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ ამ გუნდში იგი 1 წელიც არ ყოფილა, მან დიდი გავლენა მოახდინა მესჩინის მუსიკალურ შემოქმედებაზე. ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლის დროს დაწერა რამდენიმე შედევრი, ამ სიმღერებს შორისაა: „სად იყავი, ღმერთო?“, „ნება“ და „მოხუცი“. 1965 წელს მან ნომერ 122-ე საშუალო სკოლის აუდიტორიაში პირველად შეასრულა თავისი სიმღერა, „სად იყავი, ღმერთო?“, მისჩის ეს სიმღერა მაშინ ძალიან პოპულარული იყო. 1966 წელს ჩაირიცხა სომხეთის სახელმწიფო პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე.
1967 წელს მესჩიანმა, მეგობრებთან, ლევონ მელიქიანთან და გრიგორი ნალბანდიანთან ერთად, დააარსა როკ-ჯგუფი, რომლისთვის თავდაპირველად სახელი არ დაურქმევიათ. ჯგუფს უბრალოდ უწოდებდნენ „არქიტექტურის დეპარტამენტის ბენდს“. 1967 წლის შემდგომი კონცერტების სერიის ჩატარების შემდეგ, ჯგუფმა ახალგაზრდებში დიდი პოპულარობა ჰპოვა და მათი მხრიდან მოწონებებიც დაიმსახურა. იმ დროის აყვავებულ როკთან, სომხური სულიერი მუსიკის შერწყმით, ჯგუფმა საოცარი შთაბეჭდილება დატოვა მსმენელზე. ამის გამო, პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში აქტივისტებმა გამოთქვეს შეშფოთება ჯგუფის წარმატების შესახებ. კომიტეტმა ჩაატარა ანტი-მესჩიანური კამპანია, რომელიც მას ანტისაბჭოთა პროპაგანდაში ადანაშაულებდა. უმეტესწილად, სწორედ ამ სახელის გამო, ჯგუფს მოგვიანებით დაერქვა „მოციქულები“. როკ-ჯგუფის წინააღმდეგ გამართულ კამპანიებს, ჯგუფის წარმატების მიღწევაში ხელი არ შეუშლია. 1970-იანი წლების დასაწყისში მესჩიანმა შექმნა პირველი სომხური როკ ოპერა, „გიჟური თავშესაფარი“, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა ჯგუფის პოპულარიზაციაში. ამის შემდეგ ჯგუფმა დაიწყო კონცერტების ჩატარება მრავალ უნივერსიტეტსა და ისეთ დიდ ქალაქებში, როგორიცაა გიუმრი, მოსკოვი, ერევანი და ტალინი. 1971 წელს მესჩინი შესანიშნავი გამოსვლით წარსდგა სსრკ-ს მიერ გამართულ ფესტივალზე, პოლონეთში, რომელშიც ახალგაზრდა მუსიკოსები იღებდნენ მონაწილეობას. მიუხედავად იმისა, რომ როკ-ჯგუფმა საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა რესპუბლიკაში დაიწყო კონცერტების ჩატარება, ისინი ყოველთვის ერთგულები იყვნენ თავიანთ მშობლიური, სომხური ენით.
1972 წელს მესჩიანმა წარმატებით დაამთავრა უნივერსიტეტი, მაგრამ სომეხთა საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში გავრცელებული ანტიმესჩიური კამპანიების გამო, მას ორი წელი დასჭირდა არქიტექტორის პოზიციაზე სამსახურის პოვნა. 1974 წელს მესჩიანი დასაქმდა სომხეთის სამთავრობო პროექტში, სადაც მან მონაწილეობა მიიღო ერევნის ზვართნოცის საერთაშორისო აეროპორტის განვითარებაში. 1973 წელს მცირე დროის განმავლობაში შეუერთდა დედათა საყდრის წმინდა ეჯმიაძინის გუნდს, სადაც იგი გაეცნო სომხური სამოციქულო ეკლესიის კათალიკოს ვაზგენ I-ს, რომელმაც მისჩიანს სომეხთა გენოციდის მოწამეებისადმი რეკვიემის დაწერა დაავალა. მუშეღ იშხანის ნებართვით მესჩიანმა თავისი ლექსები გამოიყენა რეკვიემის დასაწერად. 1975 წელს მესჩიანმა პირველად შეასრულა თავისი რეკვიემი დედათა წმიდა ეჯმიაძინში, ხოლო კათალიკოსის მხარდაჭერით, მოგვიანებით ჩაწერა შედევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:სომეხი არქიტექტორები კატეგორია:სომეხი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
სამკაპი
thumb|300px|[[პოსეიდონის ქანდაკება კოპენჰაგენში]] სამკაპი — სამკბილა (წვეტიანი) შუბი, რომელიც გამოიყენებოდა როგორც სათევზაოდ, აგრეთვე საომარ იარაღად. სამკაპებს ხშირად მითებში, ლეგენდებსა და ისტორიულ ნაწარმოებებში ვხვდებით. ზღვის ღმერთი პოსეიდონი გამოსახულია სამკაპით ხელში. სამკაპებითა და ბადეებით იყვნენ შეიარაღებულნი გლადიატორების ქვესახეობა რეტიარიუსები.
სამკაპი შედგება ხის (ზოგჯერ რკინის) ტარისა და ფოლადის სამკაპიანი დაბოლოებისაგან. სამკაპი, ისტორიკოსთა ერთი ნაწილის აზრით, წარმოიშვა ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო იარაღისგან — წაწვეტებული რქისგან, რომელსაც ბოლოში კაუჭები ჰქონდა და თევზის დასაჭერად იყენებდნენ. თავდაპირველად სამივე კაპი წაწვეტებული ძვლებისგან შედგებოდა.
სამკაპის სამრეწველო იარაღიდან საბრძოლოდ იარაღად გარდაქმნის შემდეგ წვეტებს ბოლოში კაუჭები მოშორდა და უფრო სწორი და ბასრი გახდა. სამკაპმა ფართო გამოყენება ჰპოვა რომის იმპერიის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
ასა (მდინარე)
ასა (ჩეჩნ. Ӏаьс-хи; ინგუშ. Эса) — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიაში. მდინარე სუნჯის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს პირიქითა ხევსურეთში, კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. გაედინება საქართველოს დუშეთის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის ჩეჩნეთისა და ინგუშეთის ფარგლებში. სიგრძე 133 კმ, აუზის ფართობი 2060 კვ.კმ. ზემო დინებაში მთის მდინარეა, ქვემოთ ბარისა. მოვაკებულ ტერიტორიებზე მდინარის ხეობის სიგანე 60 მ-მდეა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირეა ზამთარში.
მდინარე ასას სათავეში არხოტისწყალი ეწოდება.
574
თარიღი უცნობია
*
1576
თარიღი უცნობია
*
ტალავერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტალავერი შეიძლება ნიშნავდეს:
მაუნა-ლოა
მაუნა-ლოა (Mauna Loa) — აქტიური ვულკანი ჰავაის შტატში. ვულკანის სიმაღლე ზღვის დონიდან 4169 მეტრია (ჰავაის კუნძულებზე სიმაღლის მიხედვით მეორე მაუნა-კეას შემდეგ). მოცულობის მიხედვით დედამიწაზე უდიდესი ვულკანია (75 000 კმ³). უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1984 წელს, ხოლო ბოლო ძლიერი ამოფრქვევა 1950 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
ტალავერი
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზი კატეგორია:მევენახეობა
ბარამი
ბარამი, ბაჰრამი — XII საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ჰერეთის დიდებული, რომელმაც ქავთარ ბარამის ძესთან ერთად 1104 შეიპყრო კახთა მეფე აღსართან II და დავით აღმაშენებელს მიჰგვარა. ამით ბარამმა ხელი შეუწყო კახეთისა და ჰერეთის შესვლას საქართველოს ფეოდალურ მონარქიის შემადგენლობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
Pseudodaphnella retellaria
Pseudodaphnella retellaria — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ინუიტური ტანისამოსი
ინუიტური ტანისამოსი — ინუიტების ტრადიციული ცივი ამინდის ტანსაცმლის რთული სისტემა, რომელიც ტრადიციულად მზადდება ცხოველების ტყავისა და ბეწვისგან. ინუიტები კულტურულად დაკავშირებული ძირძველი ხალხების ჯგუფია, ცხოვრობენ ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადისა და გრენლანდიის არქტიკულ რაიონებში. ძირითადი სამოსი შედგებოდა პარკას, შარვლის, ხელჯოხების, შიდა ფეხსაცმლის და გარე ჩექმებისგან. ტანისამოსის დასამზადებლად ყველაზე გავრცელებული მასალა იყო ჩრდილოეთის ირემი, ფარფლფეხიანები და ზღვის ფრინველები. თბილი, გამძლე ტანსაცმლის წარმოება იყო სასიცოცხლოდ აუცილებელი, დამზადების ტრადიცია კი ზრდასრული ქალებიდან გადადიოდა გოგონებზე, რომლის დაუფლებასაც წლები სჭირდებოდა. ტანსაცმლის დამზადება იყო ინტენსიური, მრავალკვირიანი პროცესი, რომელიც მიმდინარეობდა ყოველწლიურ ციკლში ნადირობის დადგენილი სეზონების გათვალისწინებით. ტანსაცმლის შექმნა და გამოყენება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ინუიტების რელიგიურ შეხედულებებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინუიტები
Lasioglossum cristula
Lasioglossum cristula — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1896 წელს.
სქოლიო
cristula
ფარცხანაყანევის განძი
ფარცხანაყანევის განძი — ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის ნივთები, რომლებიც აღმოჩენილია 1868 წელს სოფელ ფარცხანაყანევში. განძის შემადგენლობაში იყო სარდიონის მძივები, ოქროს სასაფეთქლე ხვიები, ბრინჯაოს ჭურჭლის ყელ-პირის ფრაგმენტი, ოქროს მრგვალი, აჟურული 4 მძივი, 1 სფერული ღრუ მძივი, რომელიც გავარსითაა შემკული. ფარცხანაყანევის განძის ოქროს ნივთები ტექნოლოგიურად ახლოს დგას ნოსირის განძის ნივთებთან და ადრინდელი და გვიანდელი (ანტიკური) საიუველირო ნიმუშებთან კავშირს აბამს.
იზოტონური ხსნარი
იზოტონური ხსნარი — ბიოლოგიაში, ოსმოსის დროს, თანაბარი კონცენტრაციის ხსნარები. ანუ, ხსნარები, რომელთა შორის ოსმოსი არ მიმდინარეობს. ბიოლოგია-ში ხსნარი, რომელშიც იმდენივე ნივთიერებებია გახსნილი, რამდენიც უჯრედის ციტოპლაზმაში. ასეთ ხსნარში უჯრედის მოთავსებისას ოსმოსური წნევა არ წარმოიშობა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
8 დეკემბერი
8 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 342-ე დღე (ნაკიან წლებში – 343-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 23 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1208
ჰიპერტონიული ხსნარი
ჰიპერტონიური ხსნარი — ბიოლოგიაში, ხსნარები, რომელთა ოსმოსური წნევა აღემატება მცენარეული ან ცხოველური უჯრედებისა და ქსოვილების ოსმოსურ წნევას. უჯრედების ფუნქციური, სახეობრივი და ეკოლოგიური სპეციფიკის მიხედვით ოსმოსური წნევა სხვადასხვანაირია და ხსნარი, რომელიც ერთი წყება უჯრედებისათვის ჰიპერტონულია, მეორესთვის შეიძება იზოტონური ან ჰიპოტონურიც კი აღმოჩნდეს. ჰიპერტონულ ხსნარებს, ჰიპოტონიურ ხსნარებსა და იზოტონურ ხსნარებთან ერთად იყენებენ ცოცხალ უჯრედებსა და ქსოვილებში ოსმოსური წნევის გასაზომად.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
ინდის ხეობის უდაბნო
მინი|250პქ|უდაბნოს თანამგზავრული ფოტო ინდის ხეობის უდაბნო — უდაბნოს ტიპის დაუსახლებელი ეკორეგიონი ჩრდილოეთ პაკისტანში.მოიცავს 19 500 კმ² ტერიტორიას. მდებარეობს პენჯაბის პროვინციის ჩრდილოეთში, მდინარეებს — ჩენაბსა და ინდს შორის. უდაბნო საკმაოდ მშრალია, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 600–800 მმ-ს შეადგენს. ზაფხულის მაქსიმალური ტემპერატურა 45°C-ია.
ცხოველთაგან გავრცელებულია მგელი, აფთარი, კარაკალი, ლეოპარდი, მღრღნელების მრავალი სახეობა, ასევე 190 სახეობის ფრინველი.
ახლოს მდებარე თარის უდაბნოს მსგავსად, ამ უდაბნოს ბუნება და მისი მკვიდრნი, მკაცრი კლიმატური პირობების გამო, თითქმის ხელუხლებელია.
Pseudodaphnella rottnestensis
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნომა
მკურნალობა
ანტიბიოტიკები, განგრენის საწინააღმდეგო შრატები, სისხლის გადასხმა; სრულფასოვანი კვება პოლივიტამინებთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:განგრენა კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
ლიზ ტრასი
მერი ელიზაბეთ ტრასი (Mary Elizabeth Truss; დ. 26 ივლისი, 1975, ოქსფორდი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი და გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი 2022 წლის 6 სექტემბრიდან. 2019-2022 წლებში იყო ქალთა საკითხებისა და თანასწორობის მინისტრი, ხოლო 2021 წლის 15 სექტემბრიდან - 2022 წლის 6 სექტემბრამდე გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. მან გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის პოსტი 2022 წლის 25 ოქტომბერს დატოვა. ლიზ ტრასი გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ყველაზე ხანმოკლე ვადით არჩეული პირია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები 21-ე საუკუნეში
დასავლეთი სუმატრა
დასავლეთი სუმატრა (Sumatera Barat) — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმატრის დასავლეთ სანაპიროზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩრდილოეთ სუმატრის პროვინცია, აღმოსავლეთით — რიაუსა და ჯამბის პროვინციები, სამხრეთ–აღმოსავლეთით კი ბენკულუ. ასევე მოიცავს სანაპიროს სიახლოვეს მდებარე მანტევაის კუნძულებს. დედაქალაქია პადანგი.
დასავლეთი სუმატრა მიწისძვრების მხრივ ერთ–ერთი ყველაზე სახიფათო არეალია ინდონეზიაში, რადგან მდებარეობს ტექტონიკურად აქტიურ ზოლში — ევრაზიისა და ინდო-ავსტრალიის ფილების გასაყარზე, ამას ემატება აქტიური ვულკანების აქტივობა. ბოლო მიწისძვრები მოხდა 2009 და 2010 წლებში.
2010 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 4 845 998 ადამიანს შეადგენს.
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, დასავლეთი სუმატრა იყოფა 12 სარეგენტოდ და 74 ავტონომიურ ქალაქად.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
ავსტრალიის მთების სია
აქ წარმოდგენილია ავსტრალიის მთების სია.
ვიქტორია
thumb|600px|center|[[ავსტრალიური ალპები ვიქტორიაში]]
სქოლიო
*
Lasioglossum croceipes
Lasioglossum croceipes — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1876 წელს.
სქოლიო
croceipes
ქურციკი
ქურციკი, ჯეირანი (Gazella subgutturosa) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 95-115 სმ, მასა 33 კგ აღწევს. ძირითადად ბალახეულით იკვებება.
გავრცელება
ქურციკი გვხვდება ირანში, სომხეთში, ავღანეთში, პაკისტანში, მონღოლეთში, ჩინეთში, აზერბაიჯანში, ყაზახეთში, უზბეკეთში, ყირგიზეთში, ტაჯიკეთსა და თურქმენეთში. საქართველოში იშვიათად შემოდის აზერბაიჯანიდან და ერთეულების სახით გვხვდება შირაქის ველის აღმოსავლეთ ნაწილში. XIX საუკუნის II ნახევარში ქურციკი ფართოდ იყო გავრცელებული საქართველოს აღმოსავლეთ რაიონებში: სამგორის, ყარაიას, შირაქისა და ელდარის ველებსა და ნახევრად უდაბნოს ზონაში. განსაკუთრებით მკვეთრად შემცირდა ქურციკის გავრცელების ადგილები XX საუკუნის 20-40-იან წლებში, ტერიტორიის სასოფლო-სამეურნეო მიზნით ფართოდ ათვისების გამო.
ადგილსამყოფელი
გავრცელებულია მცირე აზიის, ამიერკავკასიის, შუა აზიის, ყაზახეთისა და ცენტრალური აზიის უდაბნოებსა და ნახევარუდაბნოებში. საქართველოში ქურციკის ადგილისამყოფელს წარმოადგენს ღია ველები უდაბნოსა და ნახევრად უდაბნოს ავშნიანი მლაშე ნიადაგებით.
გამრავლება
დედალი ქურციკი გამრავლებაში მონაწილეობს 18-19 თვის ასაკიდან, მამალი — 2.5 წლიდან. ქერშილობა ნოემბრის მეორე ნახევრიდან ეწყებათ და დეკემბრის ბოლომდე გრძელდება. მაკეობა 5-5,5 თვეს გრძელდება. აპრილ-მაისში შობს 1-2, იშვიათად 3 თიკანს. პოლიგამური ცხოველია.
კონკურენტები და მტრები
ქურციკის რაოდენობის შემცირებას განაპირობებს ის, რომ მის ადგილსამყოფელზე ცხვრის ფარები ძოვენ. ბუნებრივი მტრებია: მგელი, ტურა და მელა. გარკვეულ ზიანს აყენებს მეცხვარე და მაწანწალა ძაღლები, მოზარდი ქურციკისათვის ზიანი არწივებსაც მოაქვთ.
დასაცავად მიღებული ზომები
XX საუკუნის ბოლოს საქართველოში ქურციკი გადაშენდა. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“. ქურციკზე ნადირობა აკრძალულია.
2013 წლიდან, ბუნების მსოფლიო ფონდის (WWF) კავკასიის წარმომადგენლობის ინიციატივით, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ჩართულობით, ასევე, აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან თანამშრომლობითა და გერმანიის მთავრობის ხელშეწყობით, საქართველოში მიმდინარეობს ქურციკის აღდგენის პროექტი. 2019 წლის მონაცემებით, ქურციკის 70-ზე მეტი ინდივიდი იყო შემოყვანილი აზერბაიჯანიდან და გაშვებული საქართველოში, ამ ცხოველის ისტორიული გავრცელების არეალში, ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების მიმდებარე სამუხის ველზე. სამინისტროს მიერ 2020 წლის დეკემბერში გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, საქართველოში ქურციკების რაოდენობა 150-მდე აღწევს.
სქოლიო
კატეგორია:გაზელი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
ტეტჩერის ეფექტი
მარჯვნივ|მინი|ტეტჩერის ეფექტი ტეტჩერის ეფექტი — ვიზუალური ეფექტი, რომელზეც რთულია ცალკეული ნაწილების ცვლილების შემჩნევა მაშინ, როდესაც სახე ამოტრიალებულია. პირველად ასეთი ეფექტის მქონე ნიმუში, ფოტოსურათი, პიტერ ტომპსონმა შექმნა 1980 წელს. ფოტოზე გამოსახული იყო ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი მარგარეტ ტეტჩერი, ამიტომ ამ ფენომენს „ტეტჩერის ეფექტი“ ეოწდა. ილუზია წარმოდგენილი იქნა ორი იდენტური ამოტრიალებული ფოტოსურათის სახით. ერთ-ერთი მათგანი შეცვლილია, სახეზე თვალები და ტუჩები ვერტიკალურადაა განთავსებული. თავდაპირველად ცვლილების შემჩნევა რთულია, რადგან ადამიანის გონება ვერ ახერხებს ამის გაანალიზებას და სახის ყველა ნაწილის ამობრუნებას.
მაგსაისაი (დასავლეთი მინდორო)
მაგსაისაი (ოფიციალურად  მუნიციპალიტეტი; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მინდოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 767 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
1577
თარიღი უცნობია
*
Pseudodaphnella stipata
Pseudodaphnella stipata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნაცარა მურყანი
ნაცარა მურყანი (Alnus incana) — საშუალო სიდიდის (6–15 მ სიმაღლის) ფოთოლმცვენი ხე ან მსხვილი ბუჩქი მომრგვალებული ან კვერცხისებრ-წაგრძელებული ვარჯით, პრიალა ნაცარა ქერქით, მონაცრისფრო-ჩამოშვებული ან ქეჩისებრი არაწებოვანი ახალგაზრდა ფოთლებით და ნათელი-მომუქო კვირტებით. ფოთლები რიგობითიია, მსუბუქ ძაფისებრ ან ქეჩისებრ დაშვებულ ღეროებზე, ოვალური ან მომრგვალო-კვერცხისებრი, 4–10 სმ სიგრძით და 4–7 სმ სიგანით. ნორჩი ფოთლები შებუსვილია, ქვედა მხარე — მოლეგო ხაოიანი ბეწვით. ფოთლის ყუნწი 1,5–3 სმ სიგრძის და ასევე შებუსვილია.
ყვავილები განსხვავებულსქესიანია. ერთლებნიანი მამრობითი მძივები – ჩამოკიდებულია ტოტებზე 3–5 რაოდენობით, ყვავილობისას იზრდება 8–10 სმ სიგრძისანი. მდედრობითი მძივები მოკლე და ოვალურებია, სიგრძით 1,5–2 სმ, გირჩისებრია. კვირტები მჯდომარეა, 3–8 სმ ღერძზე. ნაყოფი – ბრტყელი, ერთთესლიანი კაკლებია.
ყვავის მარტ-აპრილში, ნაყოფმსხმოიარობს აგვისტო-ოქტომბერში. გავრცელებულია კავკასიაში, დასავლეთ ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება თითქმის მთელ ტყიან საქართველოში. იზრდება უმთავრესად მთის ხეობების გაყოლებით 1500–1800 მეტრ სიმაღლეზე.
ქიმიური შემადგენლობა
მურყნის გირჩები შეიცავს პიროგალის ჯგუფის მთრიმლავ ნივთიერებებს, რომელთა შედგენილობაში შედის ტანინი (2,5%-მდე) და გალის მჟავა (დაახლოებით 4%). მცენარეში არის აგრეთვე გლიკოზიდები, ორგანული მჟავები, ალკალოიდები და ფლავონოიდები.
გამოყენება
მურყნის გირჩების წყლიან ნაყენს და სპირტული გამონაწვლილს იყენებენ როგორც შემკვრელ და სისხლდენის შემაჩერებელ საშუალებას. გამონახარში და ნაყენები ეფექტურია ენტერიტების, დისპეპსიის, დიზენტერიის, კოლიტების, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულების დროს, მურყნის ნახარშს იყენებენ რევმატული დაავადებების და გაცივების დროს.
სქოლიო
კატეგორია:დეკორატიული ხეები კატეგორია:მურყანი კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ფლორა
ფილიპინების ღირსშესანიშნაობების სია
ქვემოთ მოცემულია ფილიპინების ღირსშესანიშნაობების სია: