cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნადია ბულანჟე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული         16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:პარიზელები კატეგორია:ქალი დირიჟორები კატეგორია:ფრანგი დირიჟორები კატეგორია:ფრანგი პედაგოგები კატეგორია:ფორტეპიანოს პედაგოგები კატეგორია:რუსული წარმოშობის ფრანგები კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
1172
თარიღი უცნობია
*
1848 წლის მოლდავიური რევოლუცია
1848 წლის მოლდავიური რევოლუცია არის სახელწოდება, რომელიც გამოიყენება მოლდავიას სამთავროში, 1848 წლის რევოლუციებით შთაგონებული რუმინელი ლიბერალებისა და რუმინელი ნაციონალისტების წარუმატებლობის აღსანიშნავად. თავდაპირველად, ისინი ცდილობდნენ ადგილის მონახვას საგარეო ძალების (რუსეთის იმპერია) მიერ დაწესებული კანონის, კერძოდ, Regulamentul Organic-ის მიერ განსაზღვრულ პოლიტიკურ საზღვრებში, თუმცა, საბოლოოდ ის უარყვეს და მოითხოვეს უფრო სრულყოფილი პოლიტიკური რეფორმების გატარება. ახალგაზრდა ინტელექტუალების თაოსნობით, მოძრაობა უმეტესად დაკავებული იყო პეტიციების შეგროვებით და საკონსტიტუციო პროექტებით, განსხვავებით მის მეზობლად მდებარე ვლახეთში მომდევნო წელს დაწყებული წარმატებული აჯანყებისა. ამიტომ ის მალევე ჩაახშვეს. ამის მიზეზი იყო ის, რომ მოლდავიელი რევოლუციონერები იყვნენ უფრო ზომიერები და სურდათ კომპრომისზე წასულიყვნენ არსებულ რეფორმებთან, ვიდრე მათი ვლახი კოლეგები, რადგანაც მოლდავიური პოლიტიკური და სოციალური ცხოვრება კვლავ მიწის მფლობელი, კონსერვატიული არისტოკრატიის მიერ იყო გაბატონებული, ხოლო საშუალო კლასი ჯერ კიდევ ჩანასახოვან მდგომარეობაში იმყოფებოდა.
წინაპირობები
მოლდავიაში ბოიარები, რომელთა დაბალ ფენასაც მიეკუთვნებოდნენ რევოლუციონერები, მკვეთრ კონფლიქტში შევიდნენ მთავარ მიხაილ სტურძასთან, ავტორიტარიზმისა და მათთან კონსულტაციის ჩაშლის გამო, ზოგიერთს კი მისი ტახტი სურდა. მათ დაგმეს სტურძა სანქტ-პეტერბურგსა და სტამბოლში, წამოიწყეს შეთქმულება გენერალურ ასამბლეაში, მაგრამ, რადგანაც ისინი იყვნენ შინაგანად გაყოფილი და აკლდათ მოსახლეობის მხარდაჭერა, სტურძა არ აღშფოთებულა ამ გამოსვლების გამო.
დაზარალდა გლეხობაც და 1846-1848 წლებში სტურძას მიმართ წინააღმდეგობა გაძლიერდა. იასის (დედაქალაქი) კომერციულმა და ინდუსტრიულმა ასოციაციებმა 1846 წელს გააპროტესტეს მთავრის გეგმა, რათა კვლავ აეწიათ გადასახადები; რამდენიმე სასოფლო ადგილას მცირე და საშუალო ზომის მიწის მესაკუთრეები დაუპირისპირდნენ დამატებითი გადასახადის გადახდას, ხოლო 1847 წლის ზაფხულში გენერალურ ასამბლეაში ადგილების მოსაპოვებლად რამდენიმე ჟუდეცში მკვეთრი შეჯიბრი გაიმართა ლიბერალი ბოიარების მიერ. მოლდავიასა და ვლახეთში მცხოვრებმა გლეხებმა უარი თქვეს შრომითი მომსახურების გაწევაზე, დაიწყეს ძალადობა და გაიქცნენ საზღვარგარეთ 1847 შემოდგომასა და მომდევნო წლის გაზაფხულზე. ცვლილებების ძლიერი წყურვილის თანხლებით, ინტელექტუალები გაგულისდნენ პარიზის თებერვლის რევოლუციის შედეგად, სადაც სწავლობდა ზოგიერთი მათგანი.
იასი
მარცხნივ|მინი| კომუნისტური ეპოქის დაფა, რომელიც აღნიშნავს პეტერბურგის სასტუმროს ადგილს, სადაც 8 აპრილს შეიკრიბა ასამბლეა და შეადგინა პეტიცია მთავარ მიხაილ სტურძასთვის. მოლდავიელი რევოლუციონერები იასიში მას შემდეგ ჩავიდნენ, რაც ძალადობა დაიწყო ვლახეთში. 1848 წლის 8 აპრილს, სტურძას მოწინააღმდეგე რამდენიმე დიდი ბოიარი, ახალგაზრდა ლიბერალი ბოიარები და საშუალო და სხვა ქალაქური კლასების წარმომადგენლები, სავარაუდოდ, ჯამში ათასი ადამიანი, შეიკრიბა პეტერბურგის სასტუმროში, რათა გადაეწყვიტა მოვლენების მიმდინარეობა. ეს შეხვედრა იყო რამდენიმეკვირიანი მცირე შეკრებების და დესპოტიზმის მგმობელი რამდენიმე საჯარო მანიფესტის კულმინაცია, რაც გამოწვეული იყო პარიზში, ვენასა და ბერლინში მომხდარი ამბებით. ზომიერი ფრთა დაწინაურდა და დაარწმუნა შეკრების მონაწილეები, რომ მხარი დაეჭირათ მთავრისადმი გასაგზავნი პეტიციისთვის, რომელიც გამოთქვამდა ყველა მათ საჩივარს და წარადგენდა შესაფერის რეფორმებს. ასევე, ისინი შეთანხმდნენ დაეშალათ ასამბლეა და ყველა სხვა ასოციაცია მაშინვე, როცა გააგზავნიდნენ პეტიციას. ჩანს, ასეთი სიფრთხილე გამოწვეული იყო შიშით, რომ საქალაქო დაბალი კლასები და გლეხები საპროტესტო მოძრაობას ექსტრემიზმის მიმართულებით წაიყვანდნენ.
კომიტეტმა, პოეტ ვასილე ალექსანდრის ხელმძღვანელობით, შექმნა "პეტიცია-პროკლამაცია", რათა მიემართა ფართო საზოგადოებისა და მთავრისადმი. მათი საბოლოო მიზანი იყო დაეარსებინათ ზომიერი ლიბერალური პოლიტიკური რეჟიმი და სტიმული მიეცათ ეკონომიკური განვითარებისთვის. კანონის მკაცრად დაცვა თანამდებობის პირებისა და მოქალაქეების მიერ, ჩაიწერა, როგორც მთავრობის საბაზისო პრინციპი - რაც უტყუარი მინიშნება იყო სტურძას კორუფციისა და თვითნებური ავტორიტარული რეჟიმისადმი. წესები, მოგვიანებით, შეიცვალა ასამბლეის გაძლიერების და მისი ახალი, უფრო წარმომადგენლობითი ფორმის შექმნის მიმართულებით, რომელთა შორის იყო მთავრისადმი ყველანაირი წინადადების წარდგენა, რაც ეხებოდა ზოგად კეთილდღეობას და ამოქმედებამდე სახალხო საქმეებთან და იურიდიულ ადმინისტრაციასთან დაკავშირებული მთავრობის ყველა ბრძანებულების გამოკვლევა. ისინი დაუყოვნებლივ მოითხოვდნენ ეროვნული ბანკის შექმნას, რათა "ხელი შეეწყოთ ვაჭრობისთვის" და "სოფლის მეურნეობისა და ვაჭრობისთვის საზიანო" ყველა ტარიფის გაუქმებას. ასევე, ისინი ზოგადად ითხოვდნენ, რომ გლეხებს, მემამულეებს და სახელმწიფოს შორის ურთიერთობები გაუმჯობესებულიყო. რეფორმების გატარებისა და კარგი ინსტუტუტების შექმნის სურვილის ფონზე, მათ არ ამოძრავებდათ ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური და სოციალური სტრუქტურების დამხობის განზრახვა.
სტურძამ პეტიცია-პროკლამაცია მიიღო 9 აპრილს და 35-დან 33 პუნქტს დაეთანხმა. მან უარყო მხოლოდ გენერალური ასამბლეის დაშლისა და ეროვნული გვარდიის შექმნის პუნქტები, რაც, ჩანს, რომ მოასწავებდა ცენზურის გაუქმებას. მისდა გასაკვირად, მოძრაობის ლიდერებმა მთელი პეტიციის მიღება მოითხოვეს. სტურძა გადავიდა ჯარის ყაზარმულ მდგომარეობაზე და იმ საღამოს გადადგა გარკვეული ნაბიჯები ოპოზიციის დასამარცხებლად. მცირე შეტაკებაში დაიღუპა რამდენიმე ადამიანი, ხოლო 300 მონაწილე დააპატიმრეს. იმათ შორის, ვინც გაიქცა ტრანსილვანიაში ან ბუკოვინაში, იყვნენ ალექსანდრი და ახალგაზრდა ოფიცერი ალექსანდრუ იოან კუზა, რომელიც მოგვიანებით გახდა გაერთიანებული სამთავრობის მმართველი 1860-იან წლებში. სტურძამ, რომელიც ახლა უკვე ცდილობდა ჩაეხშო ყველანაირი განსხვავებული აზრი, ხალხში დაპატიმრებული ოპოზიციის წევრების მიმართ ეჭვები გააჩინა და დააწესა მკაცრი ცენზურა, ხოლო საფრანგეთიდან დაბრუნებულ სტუდენტებს საზღვარზე აჩერებდა და გზის გაგრძელებამდე დაკითხვას უწყობდა.
ჩერნივცი
მოლდავიელმა ლიბერალებმა ჩერნივციში (ბუკოვინა) დააარსეს "მოლდავიური რევოლუციური კომიტეტი" და მიხაილ კოგაილნიკეანუს დაავალეს შეექმნა პრინციპების ახალი ჩამონათვალი ("მოლდავიაში ეროვნული პარტიის სურვილები"), რომელიც გამოქვეყნდა აგვისტოში. ის იყო კიდევ უფრო ლიბერალური, ვიდრე 9 აპრილის პეტიცია და მოითხოვდა არჩეული ასამბლეის მეტი ძალაუფლებით აღჭურვას, მათ შორის, კანონმდებლობის წარდგენის უფლებას და აფართოვებდა ჟუდეცის, ქალაქებისა და სასოფლო თემების ადგილობრივ ავტონომიას.
კოგაილნიკეანუმ, ასევე შექმნა კონსტიტუციის პროექტი, Proiectul de Constituţie, რომელმაც საკანონმდებლო ორგანო წარმოაჩინა მთავრობის დომინანტურ შტოდ და მიანიჭა მას გადასახადების დამტკიცების, ყოველწლიური სახელმწიფო ბიუჯეტის დაწესების, სოფლის მეურნეობის, მრეწველობის და ვაჭრობის სტიმულირების, კანონების რეფორმირების, მმართველის არჩევის და მართლმადიდებლური ეკლესიის მიტროპოლიტების და ეპისკოპოსების არჩევის უფლებები. რუმინეთის მომავალმა პრემიერ-მინისტრმა კოგაილნიკეანუმ წამოაყენა იდეა, რომ საზოგადოების ყველა დაკვეთა უნდა წარმოდგენილიყო ასამბლეაში და ამისთვის საყოველთაო ხმის მიცემა არ იყო საჭირო. ამის ნაცვლად, მან წარადგინა წინადადება საარჩევნო კოლეჯის შექმნის შესახებ და მაღალ კლასებს უპირატესი ძალა მიანიჭა. კოლეგების უმეტესობის მსგავსად, მან თავი იგრძნო ვალდებულად სიფრთხილით მოკიდებოდა ეპოქის სოციალურ და პოლიტიკურ რეალობებს იმის გაცნობიერებით, რომ ბოიარები კვლავ წამყვან როლს ასრულებდნენ და ზღუდავდნენ გლეხების მონაწილეობას, მათი განათლებისა და გამოცდილების ნაკლებობის გამო.
შედეგები
7 ივლისს რუსი ჯარისკაცები შევიდნენ მოლდავიაში იმ მიზნით, რომ ბუქარესტის მსგავსად, დაეცვათ რევოლუციური მთავრობა. მაგრამ არ გადაუკვეთიათ ვლახეთის საზღვარი 27 სექტემბრამდე. სამხედრო ადმინისტრაციამ გაძლო 1849 წლის 1 მაისამდე, როცა "ბალტა-ლიმანის კონვენციას" მოეწერა ხელი ოსმალთა ხელმძღვანელობასა და დანუბიურ სამთავროებზე (მოლდავია და ვლახეთი) აღდგენილ ერთობლივ რუსეთ-თურქეთის კონტროლს შორის.
1849 წელს მოლდავიის მთავარი გახდა გრიგორე ალექსანდრუ ღიკა; ის ახლოს იყო რეფორმატორებთან და 1848 წელს მხარი დაუჭირა მათ ლიბერალურ პროგრამას. ეს არჩევანი განპირობებული იყო უმეტესწილად ოსმალთა დიდი ვეზირის, რეშიდ ფაშას მოსაზრებით, რომელიც აღფრთოვანებული იყო ღიკას ზომიერი ლიბერალიზმით, რომელიც, მისი რწმენით, წაახალისებდა სტაბილურ ადმინისტრირებას წინა წლის არეულობის შემდეგ. რჩებოდა რა ლიბერალური დღის წესრიგის მიმართ თანამგრძნობი, მან არამარტო მისცა ზოგიერთ რევოლუციონერს სახლში დაბრუნების საშუალება, არამედ ბევრი მათგანი თავის ადმინისტრაციაში დაასაქმა, მათ შორის, კოგაილნიკეანუ, ალექსანდრი და იონ კოლენსკუ დე ლა ბრადი. მან წარმოადგინა მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული რეფორმები და წაახალისა ეკონომიკური განვითარება და განათლება, მაგრამ საბოლოოდ დაკარგა სოლიდარობა რევოლუციური ლიდერების მხრიდან, რადგან ვერ შეძლო გლეხების სტატუსის ცვლილება და საშუალო და დაბალი კლასის პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობის გაფართოება.
სქოლიო
<references group="" responsive="0">
პიუს VII
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1742 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1823
ნანული შევარდნაძე
მინი|ნანული შევარდნაძე ნანული შევარდნაძე (დაბ. ცაგარეიშვილი; დ. 8 მარტი, 1929 — გ. 20 ოქტომბერი, 2004) — საბჭოთა/ქართველი ჟურნალისტი და აქტივისტი. 1951 წელს იქორწინა ედუარდ შევარდნაძესთან, რომელიც მოგვიანებით საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1985–1991), ხოლო შემდეგ პოსტ-საბჭოთა საქართველოს ლიდერი (1992-2003) გახდა.
ბიოგრაფია
ნანულის მამა, დამოუკიდებელი საქართველოს და შემდეგ წითელი არმიის ოფიცერი რაჟდენ ცაგარეიშვილი (დ. 1895 — გ. 1937), სტალინის მმართველობის პერიოდში „სამშობლოს ღალატისთვის“ დახვრიტეს. დედამისი ტუბერკულოზით გარდაიცვალა, და ობლად დარჩა ნანული და მისი ორი და-ძმა. შევარდნაძე, იმჟამად კომკავშირის აქტივისტი, მას სტალინის მმართველობის ბოლო წლებში შეხვდა და 1951 წელს იქორწინა, მიუხედავად იმისა, რომ ქორწინება „ქვეყნის მოღალატის“ შვილთან მისი კარიერისთვის დამღუპველი შეიძლება ყოფილიყო. თვით ნანულიმაც კი უარყო მასთან ქორწინება ამავე მიზეზით, თუმცა შევარდნაძეს ამის გამო უკან არ დაუხევია.
2004 წლის 20 ოქტომბერს ნანული შევარდნაძე გულის შეტევით გარდაიცვალა თბილისის ერთ-ერთ საავადმყოფოში. ედუარდ შევარდნაძე ამ დროს გერმანიაში იმყოფებოდა მისი პირველი საგერეო ვიზიტით 2003 წელს გადადგომის შემდეგ. მას დარჩა ორი შვილი — პაატა და მანანა — და ხუთი შვილიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პირველი ქალბატონები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი
Famelica tajourensis
Famelica tajourensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხამურაბი
thumb|ხამურაბის კანონების სტელის ზედა ნაწილი ხამურაბი (დაახ. ძვ. წ. 1810 — ძვ. წ. 1750) — ბაბილონეთის მეფე პირველი ბაბილონური დინასტიიდან, ძვ. წ. 1792 - ძვ. წ. 1750. ისტორიაში ცნობილი პირველი კანონების კრებულის ავტორი.
მისი მეფობის პირველ წლებში ბაბილონი ლარსის მეფეს რიმსუენსა და ასურეთის მეფე შამშიადად I-ს ემორჩილებოდა. ასეთ ვითარებაშიც კი მან ფრთხილი დიპლომატიის წყალობით შეძლო სამხრეთ შუამდინარეთის ქალაქების ურუქის, ურისა და ისინის შემომტკიცება.
შამშიადად I-ის გარდაცვალების შემდეგ ხამურაბი აქტიურ საგარეო პოლიტიკას დაადგა — მარიდან გააძევა ასურელი მეფე იასმახადადი და იქ თავისი კაცი ზიმრილიმი დასვა; მეფობის 30-ე წელს ჩრდილოეთ შუამდინარეთში გაილაშქრა, ეშნუნას სამეფო დაიმორჩილა და ელამი დაამარცხა. მომდევნო წელს ლარსაც შემოიერთა. ზიმრილიმის მხრიდან ღალატში დაეჭვებული ხამურაბი მეფობის 32-ე წელს შეიჭრა მის სამეფოში და იავარჰყო იგი. მეორეჯერ მოწყობილი დამსჯელი ექსპედიციის დროს მარი საბოლოოდ შემოიმტკიცა. მალე ხამურაბიმ ასურეთის დედაქალაქი აშურიც დაიპყრო. ხამურაბის დროს ბაბილონის სახელმწიფო პოლიტიკურად და ეკონომიკურად გაძლიერდა, კულტურა აყვავდა. ხამურაბის პერიოდს განეკუთვნება მრავალი ადმინისტრაციული და დიპლომატიური მიმოწერის საბუთები, სააღმშენებლო წარწერები თუ იურიდიული დოკუმენტები. ჩვენს დრომდე მოაღწია ხამურაბის სახელით შედგენილმა კანონთა კრებულმა, რომელიც ძველი აღმოსავლეთის საკანონმდებლო საქმიანობის მნიშვნელოვან ძეგლს წარმოადგენს.
ჯეიმზ პრიტჩარდის წიგნში ჩამოთვლილია ხამურაბის 300-მდე კანონი, რომლებიც ძველ ბაბილონში მოქმედებდა. ამ კანონების თანახმად იმ დროს აუცილებელი იყო ბრძოლა აღმაშფოთებელ უპატიოსნობასთან, რასაც, როგორც ჩანს, ფეხი მოეკიდებინა მაშინდელ სავაჭრო სისტემაში. ერთ-ერთ კანონში წერია: „თუ მიწათმფლობელი მოწმეებისა და წერილობითი შეთანხმების გარეშე შეიძენს ან შესანახად დაიტოვებს ვერცხლს ან ოქროს, მონას ან მხევალს, ხარს, ცხვარს ან ვირს ან ნებისმიერ ნივთს სხვა მიწათმფლობელის ვაჟის ან მონის ხელიდან, მაშინ ეს მიწათმფლობელი ქურდია და სიკვდილით უნდა დაისაჯოს“
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაბილონის პირველი დინასტია კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1750
კარინ ბოიე
კარინ ბოიე (Karin Maria Boye; დ. 26 ოქტომბერი, 1900, გეტებორგი — გ. 24 აპრილი 1941, ალინგსოსი) — შვედი მწერალი.
ბიოგრაფია
კარინ ბოიე დაიბადა გეტებორგში, ინჟინერ კარლ ფრედრიკ ("ფრიც") ბოიეს (1857-1927) და სიგნოე ბოიეს (1875-1976) ოჯახში. ორივე მშობელი მდიდარ მაღალჩინოსანთა ოჯახიდან იყო. მამა — ინჟინერი, მოგვიანებით კი სადაზღვევო აგენტი, დედა იმავე კომპანიის თანამშრომელი იყო. მამამისი გონებრივი არასტაბილურობით გამოირჩეოდა, კარინი დედამ აღზარდა. 1907 წელს იგი შევიდა მატილდა ჰალსის სკოლაში, გეტებორგში. კარგად სწავლობდა. ჰყავდა ორი ძმა — სვენი (1903-1974) და ულფი (1904-1999). 1909 წელს მამამისი სტოკჰოლმის სადაზღვევო ინსპექციაში მოეწყო და მთელი ოჯახი საცხოვრებლად ამ ქალაქში გადავიდა.
1920 წელს კარინ ბოიმ დაამთავრა საშუალო სკოლა, ერთი წლის შემდეგ კი ჩააბარა გამოცდა დაწყებით კლასების მასწავლებლად მუშაობის უფლების მისაღებად. შემდეგ იგი უფსალის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, ბერძნული, სკანდინავიური ენებისა და ლიტერატურის ისტორიის შესწავლის მიზნით. ჯერ კიდევ 1918 წელს, ფოგელსტადში, საზაფხულო ბანაკში, კარინი შეხვდა ანიტა ნათორსტს უფსალაში მათ განაახლეს ურთიერთობა. შვიდი წლით უფროსი ნათორსტი უნივერსიტეტში თეოლოგიასა და ჰუმანიტარულ მეცნიერებებს სწავლობდა. სწავლის ბოლო წელს ბოიე „კლარტეს“ სოციალისტურ წრეში შევიდა. 1928 წელს ჩააბარა გამოცდა სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის მაგისტრის წოდების მისაღებად. უფსალას დატოვება, მისი სიტყვებით, გადატვირთულობამ და სტრესმა აიძულა.
1922 წელს კარინ ბოიეს დებიუტი შედგა ლექსების კრებულით „ღრუბლები“ — ახალგაზრდა ქალის ფიქრები ღმერთზე, ცხოვრებისეულ სირთულეებსა და მის მომავალზე. ამ ლექსებს აქვთ საკუთარი მახასიათებლები და მოტივები. ფორმა გამოირჩევა მსუბუქი რითმებითა და ალიტერაციისკენ მიდრეკილებით. შემდგომ კრებულებში — „დამალული მიწა“ (1924) და „ბუხრები“ (1927) — ავტორი ქრისტიანული ეთიკის პოზიციიდან მოგვიწოდებს გამბედაობისკენ, ბრძოლისა და თავგანწირვასაკენ. 1925 წელს ის გამოვიდა ცნობილი ლექსით „სიტყვა ადამიანს“ (Tal till mannen) სტუდენტური საგაზაფხულო ფესტივალზე. 1931 წელს სკანდინავიური რომანების კონკურსზე მისმა პირველმა რომანმა „ასტარტამ“ მიიღო პრიზი.
1927 წელს კარინ ბოიე შეუერთდა სოციალისტური ჟურნალის „Clarté“-ის რედაქციას. იგი ასევე იყო ჟურნალ „სპექტრუმის“ (Spektrum) ერთ-ერთი დამაარსებელი და 1931-1932 წლებში ჯოზეფ რივკინთან, ერიკ მესტერტონთან და გუნარ ეკელეფთან ერთად შედიოდა „სპექტრის“ რედკოლეგიაში. კარინ ბოიე ფინანსებით დაეხმარა ამ გამოცემის დაარსებაში. 1928 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, მან მიიღო მემკვიდრეობა და ფინანსურად დამოუკიდებელი იყო რამდენიმე წლის განმავლობაში.
მან თარგმნა თომას მანის რომანი „ჯადოსნური მთა“ ( 1929 ), თარგმნიდა ტომას სტერნზ ელიოტს, პროპაგანდას უწედვა სიურრეალიზმს.
1930 წელს იგი ეწვია საბჭოთა კავშირს. 1932-1933 წლებში ცხოვრობდა ბერლინში. შემდეგ დაწერა რომანი – დისტოპია „კალოკაინი“ ( 1940 ), რომელიც გახდა მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, არაერთხელ დაიბეჭდა და თარგმნილია მრავალ ენაზე.
1929-1932 წლებში კარინ ბოიემ იქორწინა სტატისტიკოსი ლეიფ ბერკზე (1907-2000), პოლიტიკოსის, ელჩისა და ჟურნალისტის კაი ბერკის ძმაზე.
აღიარება
მან ღრმა გავლენა მოახდინა სკანდინავიურ პოეზიაზე. ბიეის ლექსები მიუძღვნეს ინგერ ჰაგერუპმა, ჰარი მარტინსონმა, იალმარ გულბერგმა. 1983 წელს შვედეთში შეიქმნა კარინ ბოიეს საზოგადოება. 2004 წელს უფსალას უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას მისი სახელი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი ქალი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის შვედი რომანისტები კატეგორია:შვედურენოვანი მწერლები კატეგორია:შვედურენოვანი პოეტები კატეგორია:უფსალის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შვედი ქალი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:XX საუკუნის შვედი პოეტები
იშტუგანოვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 339 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 40 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 40 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94%).
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
ტაკა-ბონე-რატეს ეროვნული პარკი
ტაკა-ბონე-რატე (Taman Nasional Taka Bonerate) — საზღვაო პარკი ინდონეზიაში, ფლორესის ზღვაში, კუნძულ სულავესის სამხრეთით; მოიცავს ტაკაბონერატეს ატოლებს.
არეალი, რომელიც მოიცავს ატოლ კუნძულებსა და მიმდებარე ზღვას, 1992 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა.
ატოლი შედგება განცალკევებული მაგიდა რიფებისა და გარსშემორტყმული ლაგუნებისაგან. სულ შედის 20 ატოლი, რომელთაგან ექვსი დასახლებულია. მკვიდრ მოსახლეობას წარმოადგენს ბონერატეს ხალხი.
განსაკუთრებულია ატოლის ეკოლოგიური მნიშვნელობა; გამოირჩევა მდიდარი ზღვისა და ფრინველთა სამყაროთი. ეროვნული პარკი მიჩნეულია მსოფლიოში ერთ–ერთ უმაღლეს საზღვაო ბიომრავალფეროვან ადგილად.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები კატეგორია:სულავესი კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:სამხრეთ სულავესის გეოგრაფია კატეგორია:სამხრეთ სულავესის ღირსშესანიშნაობები
პარაგვაის მდინარეების სია
მოცემულია პარაგვაის მდინარეების სია.
აუზის მიხედვით
სიაში მდინარეები აუზის მიხედვითაა მოცემული. შენაკადები გამოყოფილია შეწეულად.
მხოლოდ ლელასთან
მხოლოდ ლელასთან — ქართული ტელეგადაცემა მთავარი არხის ეთერში. ეთერში პირველად 2020 წლის 17 სექტემბერს გავიდა. გადაცემის წამყვანია ლელა წურწუმია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მთავარი არხი
1173
თარიღი უცნობია
*
მანუელ მაჩადო ი რუისი
მანუელ მაჩადო ი რუისი (დ. 29 აგვისტო, 1874, სევილია, ესპანეთი — გ. 19 იანვარი, 1947, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი პოეტი, აკადემიკოსი 1938 წლიდან. ანტონიო მაჩადო ი რუისის ძმა. 1898-1901 წლებში პარიზში დაუახლოვდა ფრანგ პარნასელებსა და სიმბოლისტებს. თავისი შემოქმედებით ზომიერი მოდერნისტის სახელი დაიმკვიდრა. 1926-1933 წლებში მადრიდის თეატრებში იდგმებოდა ძმასთან ერთად დაწერილი პიესები: „ბედის უკუღმართობა ანუ ხუალინილო ვალკარსელი“, „ხუან დე მანიარა“ და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოეტები
კერეტაროს შტატი
კერეტარო – შტატი მექსიკაში. მდებარეობს ქვეყნი ცენტრალურ ნაწილში. კერეტარო მოსაზღვრე შტატებია: ჩრდილოეთით – სან-ლუის-პოტოსი, დასავლეთით – გუანახუატო, აღმოსავლეთით – იდალგო, სამხრეთ-აღმოსავლეთით – მეხიკოს შტატი.
შტატის სახელწოდება მოდის ოთომის ხალხთა ენიდან და ნიშნავს "ბურთის სათამაშო ადგილს".
შტატის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია სანტიაგო-დე-კერეტარო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის შტატები
მოჰაჩის ბრძოლა (1526)
მოჰაჩის ბრძოლა (Mohácsi csata) — ბრძოლა რომელიც მოხდა 29 აგვისტოს 1526 წ. სადაც ოსმალეთის იმპერიამ მიაყენა დამანგრეველი მარცხი გაერთიანებულ უნგრულ-ჩეხურ-ხორვატიულ ძალებს. ოსმალეთის იმპერიამ დაიკავა შუა დუნაის დაბლობი რომელსაც თურქები გეგმავდნენ შემდეგი ახალი დაპყრობების და ისლამის გავრცელების პლაცდარმად გამოეყენებინათ.
წინარეისტორია
როგორც ოსმალეთის მიერ დაპყრობილი ბალკანეთის დანარჩენი ეროვნული სახელმწიფოები,  უნგრეთის სამეფოც ХIV-ХV საუკუნეებს ძალიან დასუსტებული შეხვდა, რაც შიდა და გარე ფაქტორებმა განაპირობა. შიგნიდან ფეოდალური შუღლი გლეჯდა ქვეყანას, რამაც ფაქტიობრივად ფეოდალური დაქუცმაცება გამოიწვია, გლეხობის  ამბოხებები, ეროვნული უმცირესობების წინააღმდეგობა, რომლებიც მადიარიზაციის წინააღმდეგნი იყვნენ — სლოვაკები, რუმინელები, ხორვატები, ხოლო გარედან — ავსტრო-გერმანელ მმართველთა ამბიციური გეგმები, ჩაერთოთ უნგრეთი თავის სამფლობელოებში. მათიას I კორვინიუსის (მათიაშ I) გარდაცვალებამ (1490) უნგრეთში ანარქია გამოიწვია, რაც თითქოს ხელს უწყობდა ოსმალების ჩანაფიქრს ამ ქვეყნის მიმართ. ხანგრძლივი ომი, რომელიც მცირე შესვენებებით მიმდინარეობდა, დამთავრდა თურქებისათვის არც თუ ისე სახარბიელოდ. ზავის მიხედვით, რომელიც 1503 წელს დაიდო, უნგრეთმა შეინარჩუნა თავისი ყველა სამფლობელო და თუმცა უნდა ეცნო ოსმალეთის იმპერიისადმი მოხარკედ მოლდავეთი და ვლახეთი, მან არ დათმო უმაღლესი უფლებები ამ ორ ქვეყანაზე (უფრო დე-იურე ვიდრე დე-ფაქტო). უნგრეთის შემდგომ დაცემას ხელს უწყობდა ოლიგარქიული რეჟიმიც, რომელიც იაგელონების დინასტიის მიერ იყო შექმნილი, ასევე უნგრელი გლეხობის გაუცხოება ეროვნულ-თავდაცვითი მოძრაობის მიმართ 1514 წ. მოვლენების შემდეგ, გეოგრაფიული ჩაკეტილობა და სავაჭრო გზებიდან მისი სიშორე, რომელიც ხმელთაშუა ზღვაზე და მსოფლიო ოკეანეებზე გადიოდა, დუნაის სავაჭრო გზის ფუნქციის შესუსტება და ჰაბსბურგების გაძლიერებული ზეწოლა.
ბრძოლა
მინი|მარცხნივ|მოჰაჩის ბრძოლა, [[ოტომანური მინიატურა]] 1526 წლის 29 აგვისტოს ქალაქ მოჰაჩთან სამხრეთ უნგრეთში, დუნაის მარჯვენა ნაპირზე მოხდა ბრძოლა თურქეთის სულთანის სულეიმან I დიდის კანუნის არმიასა (100 ათასი ჯარისკაცი და 300 ქვემეხი ) და უნგრეთის, ჩეხეთის და ხორვატიის მეფის ლუდოვიკ II-ის (ლაიოშ II) თავად-აზნაურთა არმიას (25 ათასი ჯარისკაცი  და 80 ქვემეხი) შორის.
თურქების ძალიან დიდი უპირატესობა აისახა ბრძოლის შედეგებზეც: მეფე ლაიოშ II-ის არმიამ განიცადა დამანგრეველი მარცხი, თვითონ მეფე კი დაიღუპა უკან დახევის დროს. ბრძოლის შედეგად თანამედროვე უნგრეთის ტერიტორია გადავიდა თურქების კონტროლქვეშ, ტაძრებს მიშენებულ იქნა მინარეთები, ხოლო უნგრეთის დედაქალაქი საუკუნენახევრით გადატანილი იქნა ჩრდილოეთით, ბრატისლავაში.
თურქების რიცხობრივმა უპირატესობამ გამოიწვია ის რომ, გამარჯვებას თურქებმა მიაღწიეს 2 საათში. თურქების არმიაში უპირატესად ჭარბობდნენ გათურქებული სლავი-მუსლიმები (იანიჩარები) ოსმალეთის იმპერიის ბალკანეთის სამფლობელოებიდან.
შედეგები
მინი|მონუმენტი მოჰაჩში
თურქეთის გამარჯვებას ჰქონდა მთელი რიგი პირდაპირი შედეგები როგორც უნგრეთისათვის ისე ბევრი მეზობელი ხალხისათვის. როგორც 711 წლის გვარდალეტის ბრძოლის შემთხვევაში არაბებისთვის, მოჰაჩის ბრძოლამ თურქებს მისცა ფართო შესაძლებლობები მთლიანად ცენტრალური ევროპის დასაპყრობად. სულთანმა სულეიმან I-მა 1529 წ. დაიწყო ვენის ალყა, მაგრამ ზამთრის მოახლოების გამო იძულებული იყო მოეხსნა.
ოსმალების მიერ დაპყრობილი უნგრულ მიწებზე შეიქმნა ახალი ოლქი — ოსმალეთის უნგრეთი, რომელიც არსებობდა 1526—1699 წლებში. ბევრი უნგრელი არც კი უწევდა წინააღმდეგობას ოსმალთა ბრძანებლოას. თავის მხრივ ეს აიხსნებოდა ამ ერების ისტორიულ-კულტურული თავისებურებებით. საქმე ისაა, რომ მათი ევროპაში მოსვლამდე, მიახლოებით 1000 წელს, ფინურ-უნგრული წარმოშიბის უნგრელები ცხოვრობდნენ თურქ ხალხების გარემოცვაში, რომლებისგანაც ისესხეს სასოფლო სამეურნეო ლექსიკის დიდი ნაწილი. უნგრეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთის გლეხობა თურქების მოსვლას შეხვდნენ როგორც ადგილობრივი ფეოდალების წნეხიდან განთავისუფლებას. ცდილობდნენ რა უნგრელი გლეხობის თავის მხარეს გადაბირებას, ამ მიზნით თურქები ატარებდნენ გლეხობის ცხოვრების ბევრი სფეროს ლიბერიზაციას.
იმ დროისათვის ევროპაში კათოლიკებსა და პროტესტანტებს შორის გავრცელებული სისხლისღვრის, საპირისპიროდ თურქები არ გრძალავდნენ არცერთ რელიგიას, თუმცა ისლამზე გადასვლა ყველანაირად წახალისებული იყო. ომისშემდეგი ქაოსის გამოყენებით და ახალი მუსლიმანური საზოგადოების ჩამოყალიბებით, ბევრი უბრალო უნგრელი, რომლებმაც ისლამი მიიღო (მაგიარაბები), მოახერხა ოსმალეთის იმპერიი სამხედრო ფენის კარიერულ საფეხურზე მაღლა ასულიყო. ჩრდილოეთ უნგრეთის მიწების უნგრები დიდ წინააღმდეგობას უწევდნენ თურქებს, ქმნიდნენ გაიდუკების რაზმებს. ბევრი ასევე გაიქცა ჩრდილოეთით მეზობელი სლავაკიის მიწებზე. მაგრამ გასათვალისწინებელია, რომ თურქებმა დაიმორჩილეს მხოლოდ ცენტრალური უნგრეთი, პერიფერიული დასავლეთ და ჩრდილოეთ რეგიონები ახალი უნგრული დედაქალაქით — ქ. პოჟონი (თანამედროვე სლოვაკეთის ბრატისლავა) ანექსირებული იყო ავსტრიელი ჰაბსბუგების მიერ, რომლებმაც ის გადააქციეს ბუფერად გერმანიის და ოსმალეთის ტერიტორიებს შორის. ასე რომ, უნგრელებს ХVI საუკუნის დასაწყისში არ ჰქონდათ არჩევანი. უნგრეთი რომ არ დაეპყრო თურქებს მათ გერმანელები დაიპყრობდნენ. ვენის არ შემდგარი ალყის შემდეგ, ავსტრიელი გერმანელები იწყებენ უფრო გადამწყვეტ ქმედებებს თურქების წინააღმდეგ, იწყება თანდათანობითი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის „რეკონკისტა“.
მოჰაჩის ბრძოლის შემდეგ ევროპელმა ერებმა, დაიწყეს გაერთიანების ცდები, ევროპის ისლამიზაციის საშიშროებისადმი წინააღმდეგობის გაწევის მიზნით. ამ სტრატეგიამ პირველი წარმატება მოიტანა ლეპანტოს ბრძოლაში. ამას გარდა, მიუხედავად მათი თავდაპირველი წარმატებისა, სწორედ უნგრეთში შეხვდნენ თურქები პირველად დასავლეთ ევროპულ სოციალურ-პოლიტიკურ სტრუქტურას, რომელსაც ჰქონდა ძლიერი გერმანული ზეგავლენა და მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა ბალკანეთის რეგიონის ორიენტალიზირებულ ბერძნულ-სლავური ქვეყნებისაგან, ასე ადვილად დამორჩილებული თურქების მიერ. თუმცა ევროპული ღირებულებები უნგრეთში მთლიანად არ შეესაბამებოდა დასავლეთის სტანდარტებს, ოსმალეთის უნგრეთის სიახლოვე გერმანულ მიწებთან ქმნიდა მათთვის პირდაპირ საფრთხეს და იწვევდა მწვავე წინააღმდეგობას თვითონ ჰაბსბურგების იმპერიული ამბიციების მხარდაჭერის მიზნით.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები კატეგორია:ჩეხეთის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:XVI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:1526
სონღული
სონღული (Falco rusticolus) — ფრინველი შავარდნისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 60 სმ, მასა დედლისა 2 კგ, მამლისა — 1,5 კგ აღწევს. ლამაზი ფრინველია, ფერად თეთრია და ნაცრისფერი ლაქები აყრია ან სულ ნაცრისფერია. გავრცელებულია ევროპის ჩრდილოეთში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ბინადრობს ტყე-ტუნდრასა და ზღვების კლდოვან ნაპირებზე. ქმნის მუდმივ წყვილებს. ბუდეს იკეთებს კლდეებში, ციცაბო ნაპირებსა ამ მაღალ ხეებზე. დებს 3-5 კვერცხს. კრუხობს დედალი 28-29 დღე-ღამის განმავლობაში. იკვებება ფრინველებით, რომელსაც ჰაერში ფრენისას იჭერს, უფრო იშვიათად — ლემინგებით, მემინდვრიებით, კურდღლებით. ძველად იყენებდნენ როგორც ძვირფას სამეფო ბაზს (სანადირო ფრინველი). ამჟამად საყოველთაოდ იშვიათია ფრინველია, საჭიროებს დაცვას.
ლიტერატურა
კატეგორია:შავარდნები
ფარმაცია
ლიტერატურა
*
ლოქოსებრნი
საქართველოში მისი მოპოვება ხდება მდინარე ალაზანში, მტკვარში, ჯანდარის და პალიასტომის ტბებში. სოლდატოვის ლოქო (Silurus soldatovi) ამურის აუზში ბინადრობს და სარეწაო მნიშვნელობა აქვს. Parasilurus-ის გვარში 6 სახეობაა, გავრცელებულია დასავლეთ საბერძნეთიდან იაპონიამდე.
Famelica tasmanica
Famelica tasmanica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პიუს VI
thumb|160px|პიუს VI thumb|160px|პიუს VI-ის გერბი პიუს VI (Pius Sextus) ერისკაცობაში გრაფი ჯოვანი ანჯელო ბრასკი (Giovanni Angelo Braschi) (დ. 27 დეკემბერი, 1717, ჩეზენა, იტალია — გ. 29 აგვისტო, 1799, ვალანსი, საფრანგეთი) — რომის პაპი 1775-1799 წლებში. კარდინალი 1773 წლიდან. ნეპოტიზმის მიმდევარი.
კაპუცინი მისიონერების მეშვეობით, რომლებიც მოღვაწეობდნენ დასავლეთ საქართველოს ქალაქებსა და ახალციხეში, პიუსთან ურთიერთობა დაუმყარებია იმერეთის მეფე სოლომონ II-ს, რომელსაც მეგობრული წერილით მიუმართავს პაპისათვის და უთხოვია მკურნალი ექიმის გამოგზავნა. გორელი ქართველი კაპუცინი ბერის ანტონის ხელით პიუსს გამოუგზავნია წერილი, რომელიც დათარიღებულია 1781 წლის 27 იანვრით. პაპი მადლობას უხდის სოლომონს ქართველ კათოლიკეთა მფარველობისათვის. საფრანგეთის დირექტორიის მიერ რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ პაპი დააპატიმრეს და ვალანსის ციხეში ჩასვეს, სადაც გარდაიცვალა კიდეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1717 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1799
რეიმონდ კეტელი
რეიმონდ ბერნარდ კეტელი (Raymond Bernard Cattell; დ. 20 მარტი, 1905 — გ. 2 თებერვალი 1998) — პიროვნების ფსიქოლოგიის წარმომადგენელი; პიროვნების ნიშანთა სტრუქტურული თეორიის, პიროვნების 16-ფაქტორიანი კითხვარისა და სხვა შრომების ავტორი.
ბიოგრაფია
რეიმონდ ბერნარდ კეტელი 1905 წლის 2 მარტს ინგლისის ქალაქ სტეფორდშირში დაიბადა. როგორც ავტობიოგრაფიული წყაროებიდან ვიგებთ, კეტელი საკმაოდ ბედნიერ გარემოში იზრდებოდა, სადაც, მისი თქმით, ისეთ აქტივობებს ეწეოდა, როგორიცაა ცურვა, გამოქვაბულების გამოკვლევა და ა.შ. მაგრამ, ინგლისის პირველ მსოფლიო ომში ჩართვამ მომავალი ფსიქოლოგის მშვიდი ცხოვრება დაარღვია. ცხრა წლის ასაკის ბავშვი არაერთხელ გამხდარა მოწმე, თუ როგორ მოჰყავდათ ასობით დაჭრილი ჯარისკაცი მათ სახლთან ახლოს მდებარე სამხედრო ჰოსპიტალში. მოგვიანებით კეტელმა გააცნობიერა ის შედეგები, რაც ბავშვობის ამ მძიმე განცდებით იყო გამოწყეული. ’’მუდმივად და უხმაუროდ, ჩემს ცხოვრებაში აღწევდა სერიოზულობის გრძნობა, დაფუძნებული იმ განცდაზე, რომ დაუშვებელია იყო ამ დაჭრილ ჯარისკაცებზე ნაკლებად თავგადადებული’’. გარდა ამისა, პატარა ბიჭის შეგნებაში ინერგებოდა ადამიანის ცხოვრების სწრაფად მიმდინარეობისა და შეძლებისდაგვარად, მისი სრულყოფის აუცილებლობის განცდა.
16 წლის ასაკში, რეიმონდ კეტელმა ჩააბარა ლონდონის უნივერსიტეტის სამეფო კოლეჯში, სადაც, უმთავრესად, ფიზიკასა და ქიმიას შეისწავლიდა. თუმცა, დიპლომის აღებამდე რამდენიმე თვით ადრე, კეტელმა შენიშნა, რომ ეს დარგები ვერ ესადაგებოდა სოციალური პრობლემებისადმი მის ინტერესს. ამიტომ, მიუხედავად მეგობრების რჩევისა, კეტელი იღებს გადაწყვეტილებას საკუთარი კარიერა ფსიქოლოგიას დაუკავშიროს. 1924 წელს, ის ქიმიის მიმართულებით ბაკალავრის, 1929 წელს კი ფსიქოლოგიაში დოქტორის წოდებას იღებს.
1937 წელს კეტელი ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. თუმცა მანამდე, მას უკვე დიდი გამოცდილება ჰქონდა მიღებული პიროვნების კვლევის მიმართულებით. გარდა ამისა, ის ხელმძღვანელობდა ბავშვთა დახმარების ცენტრს, რამაც დიდი კლინიცისტური გამოცდილება შესძინა მას. ამერიკის შეერთებულ შტატებში გამგზავრების შემდეგ კეტელი მუშაობდა კოლუმბიის უნივერსიტეტში, სადაც მას ედუარდ თორნდაიკთან უწევდა თანამშრომლობა. ამის შემდეგ ის მუშაობდა კლარკისა და ჰარვარდის უნივერსიტეტებში, 1944 წლიდან კი თავისი საქმიანობა ილინოისის უნივერსიტეტში განაგრძო, სადაც 20 წლის განმავლობაში წარმატებით ეწეოდა პროფესორის საქმიანობას და პიროვნების საკვლევ ფსიქოდიაგნოსტიკურ ლაბორატორიას უძღვებოდა. 1953 წელს კეტელი ფსიქოლოგიის სფეროში გაწეული საქმიანობისათვის ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის პრემიითაც დააჯილდოვეს.
რეიმონდ კეტელი 1998 წლის 2 თებერვალს გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ფსიქოლოგები კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
აი-პეტრი
აი-პეტრი (Ай-Петрі) — მწვერვალი ყირიმის მთებში. სიმაღლე 1234 მ. განარჩევენ მთავარ (1234 მ), დასავლეთსა და აღმოსავლეთ (1100 მ) მწვერვალებს. ციცაბოდ ეშვება შავი ზღვის სანაპირო რაიონში. მეტწილად აგებულია კირქვებით. მთის სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქი ალუპკა და დაბა კორეიზი. უკრაინის ერთ-ერთი ყველაზე ქარიანი ადგილია. წელიწადში ქარიან დღეთა რაოდენობა უტოლდება 125-ს. ქარის სიჩქარე 50 მ/წმ აღწევს. მიყვანილია ბაგირგზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მთები
ტებიკუარი
ტებიკუარი (Río Tebicuary) — მდინარე პარაგვაიში, პარაგვაის შენაკადი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მიემართება აღმოსავლეთის მიმართულებით და მდინარე პარაგვაის ერწყმის ქალაქ ფორმოსიდან 45 კმ-ით სამხრეთით და პილარიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის მდინარეები
სტვენია
სტვენია (Pyrrhula pyrrhula) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. აქვთ შავი თავი და ბოლო, ნაცრისფერი ზურგი, მამალს წითელი, ხოლო დედალს მორუხო-მურა მუცელი. სტვენიას სხეულის სიგრძე 18 სმ, მასა 35 გ აღწევს. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. ბინადრობს კავკასიის მთიან ტყეებში. ვერტიკალურად აღწევს 2700 მ ზღვის დონიდან. ბუდეს იკეთებს ხეზე. მაისში დებს 4-5 კვერცხს. ინკუბაცია გრძელდება 2 კვირას. იკვებება მცენარეთა კვირტებით, კენკრით, თესლით. მართვებს აჭმევს ამონანთხევს თესლს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
უგედეი
უგედეი (დ. ოქტომბერი, 1186 — გ. 11 დეკემბერი, 1241) — მონღოლთა მე-2 დიდი ყაენი 1229-1241 წლებში, ჩინგიზ-ყაენის მესამე ვაჟი და მისი მემკვიდრე.
1174
თარიღი უცნობია
*
უგედეი
უგედეის დროს დასრულდა მონღოლეთის ფეოდალების მიერ ჩინეთის ძინის დინასტიის დაპყრობა. 1234-1236 წლებში დაიპყრო სომხეთი, საქართველო და აზერბაიჯანი, დაიწყო ბათო-ყაენის ლაშქრობა აღმოსავლეთ ევროპაში, რომლის დროსაც მონღოლები სასტიკად გაუსწორდნენ პოლონეთს, რუსეთსა და სხვა სლავურ და გერმანულ სახელმწიფოებს. 1238 წელს შეიქმნა საფოსტო სამსახური, ჩატარდა მოსახლეობის აღწერა, დასრულდა დედაქალაქ ყარაყორუმის მშენებლობა. 1241 წლის 11 დეკემბერს გარდაიცვალა და დიდი ყაენის ტიტული 5 წლით ვაკანტური გახდა. ამ პერიოდში, მისი მეუღლე, დორეღენე ხათუნი იყო რეგენტი. 1246 წელს უგედეის ვაჟი, გუიუქი გახდა მონღოლების მესამე დიდი ყაენი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინგიზიდები კატეგორია:მონღოლი ყაენები კატეგორია:დაბადებული 1186 კატეგორია:გარდაცვლილი 1241 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი
უგუდეთი
უგუდეთი, დიდი სანადირო — ისტორიული სოფელი (ამჟამად ნასოფლარი), აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი), მდებარეობს მდინარე ალგეთის ხეობაში, მის მარცხენა მხარეს. წყაროებში პირველად XVII საუკუნეში მოიხსენიება.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
პუებლა (ქალაქი)
პუებლა (Puebla de Zaragoza) — ქალაქი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. შედის პუებლის შტატის შემადგენლობაში. დაარსდა 1531 წლის 15 აპრილს. 1987 წელს ქალაქის ისტორიული ნაწილი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ბაში-აჩუკი
„ბაში-აჩუკი“ — აკაკი წერეთლის ისტორიული რომანი. იგი 1659 წლის კახეთის აჯანყებას ეხება. აჯანყების დროს მთელი საქართველო გაერთიანდა სპარსეთის წინააღმდეგ. მებრძოლებს შორის იყვნენ ზაალ არაგვის ერისთავი, ქსნის ერისთავები (შალვა და ელიზბარ), ბიძინა ჩოლოყაშვილი, ფშავ-ხევსურები და ა.შ.
რომანი 1895–1896 წლებში დაიწერა. 1956 წელს გამოვიდა მისი კინო-ეკრანიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1896 წლის რომანები კატეგორია:აკაკი წერეთლის ნაწარმოებები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
17 მაისი
17 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 137-ე დღე (ნაკიან წლებში - 138-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 228 დღე.
დღის მოვლენები
100px|მარჯვნივ
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
პაკო დე ლუსია
პაკო დე ლუსია (Paco de Lucía, ნამდვ. სახელი — ფრანსისკო გუსტავო სანჩეს გომესი (Francisco Gustavo Sánchez Gomes); დ. 21 დეკემბერი, 1947 — გ. 25 თებერვალი, 2014) — ესპანელი კომპოზიტორი და ვირტუოზი გიტარისტი. აღიარებულია მსოფლიოს საუკეთესო გიტარისტად ფლამენკოს სტილში. მისი შემოქმედება რამდენიმე ჟანრს მოიცავს, როგორიც არის ჯაზი, ევროპული კლასიკური მუსიკა და მსოფლიო მუსიკა. ბერკლის მუსიკალურმა კოლეჯმა მას საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:ესპანელი კომპოზიტორები კატეგორია:ესპანელი მუსიკოსები კატეგორია:ესპანელი გიტარისტები კატეგორია:მამაკაცი გიტარისტები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი კომპოზიტორები კატეგორია:გიტარისტები კატეგორია:Island Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ლათინური გრემის მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის გიტარისტები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები
Funa
Funa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გასიმ აბდულაევი
გასიმ იბრაჰიმ-ოღლუ აბდულაევი ანუ ზაბულ გასიმი (Qasım İbrahim oğlu Abdullayev; დ. 1873, შუშა, ელიზავეტპოლის გუბერნია — გ. 1927, შუშა, მყაო) — აზერბაიჯანელი მომღერალი-ჰანენდე, მუღამების შემსრულებელი.
ბიოგრაფია
გასიმ აბდულაევი დაიბადა 1873 წელს ქალაქ შუშაში. სიცოცხლის ბოლო წლებში შუშის მუსიკალურ სკოლაში ის ასწავლიდა მუღამის ხელოვნებას, მუშაობდა ხელოვნების მუშაკთა პროფკავშირების რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარედ. გარდაიცვალა 1927 წელს შუშაში.
გასიმ აბდულაევი, რომელიც ცნობილი იყო მუღამ „ზაბულუ“-ს განსაკუთრებულად კარგი შესრულებით, ხალხში მოიხსენიებოდა როგორც „ზაბულ გასიმი“. ХХ საუკუნის დასაწყისში ზაბულ გასიმმა რამდენიმე კონცერტი ჩაატარა ბაქოში და პუბლიკის სიმპატიები დაიმსახურა.
ზაბულ გასიმი იყო არა მხოლოდ პროფესიონალი მომღერალი, ის ასევე იყო ცნობილი როგორც არტისტი. კომპოზიტორი ზულფუგარ ჰაჯიბეიოვმა პირველმა მიიწვია გასიმი სცენაზე და მის ხელოვნებას მაღალი შეფასება მისცა. კომპოზიტორის თხოვნით ზაბილ გასიმოვმა შეასრულა მეჯნუნის მამის როლი ოპერიდან „ლეილა და მეჯნუნი“, რომელიც 1913 წლის 7 აგვისტოს ქ. შუშის ზაფხულის კლუბში დაიდგა.
1914 წელს Sport-Record-ის მოწვევით ზაბულ გასიმი თბილისში გაემგზავრა და ჩაწერა თავისი ხმა გრამფირფიტაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:დაბადებული 1873
ჰუბერტ ჰამფრი
ჰუბერტ ჰორაციო ჰამფრი, უმც. (ინგლ. Hubert Horatio Humphrey, Jr.) (დ. 27 მაისი, 1911 ― გ.   13 იანვარი, 1978) — აშშ-ის 38-ე ვიცე-პრეზიდენტი (1965–1969) დემოკრატიული პარტიიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ნორვეგიელი ამერიკელები
სალადო (პარაგვაი)
სალადო (Río Salado) — მდინარე პარაგვაიში, პარაგვაის შენაკადი. მასზე გაივლის ბუნებრივი საზღვარი სენტრალისა და კორდილიერის დეპარტამენტებს შორის. მდინარის ნაპირების გასწვრივ გადაჭიმულია ვაკეები და ჭაობები, ასევე კორდილიერა-დე-ლოს-ალტოსის მთები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის მდინარეები
ლუიზა პრუსიელი (1838-1923)
ლუიზა პრუსიელი (Louise von Preußen; დ. 3 დეკემბერი, 1838, ბერლინი, პრუსიის სამეფო, გერმანია ― გ. 23 აპრილი, 1923, ბადენ-ბადენი, ვაიმარის რესპუბლიკა, გერმანია) ― პრუსიისა და გერმანიის პრინცესა ჰოენცოლერნთა დინასტიიდან. იმპერატორ ვილჰელმ I-ისა და იმპერატრიცა ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის ასული. იმპერატორ ფრიდრიხ III-ის და და იმპერატორ ვილჰელმ II-ის მამიდა. ბადენის დიდი ჰერცოგინია 1856-1907 წლებში, როგორც დიდ ჰერცოგ ფრიდრიხ I-ის მეუღლე. დიდ ჰერცოგ ფრიდრიხ II-ისა და შვედეთის დედოფალ ვიქტორიას დედა. შვედეთის მეფე გუსტავ VI ადოლფის ბებია.
პრუსიის პრინცესა
პრინცესა ლუიზა დაიბადა 1838 წლის 3 დეკემბერს ბერლინში. იგი იყო პრინც ვილჰელმ პრუსიელისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის ქალიშვილი. მისი სრული სახელი იყო ლუიზა მარია ელიზაბეთი, რომელიც მისი ბებიების, პრუსიის დედოფალ ლუიზა მეკლენბურგ-შტრელიცელისა და საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის დიდ ჰერცოგინია მარია პავლოვნა რომანოვას პატივსაცემად დაარქვეს. ოჯახურ წრეში პრინცესა ლუიზა „ვივის“ სახელით იყო ცნობილი. მას მხოლოდ ერთი უფროსი ძმა ჰყავდა, შვიდი წლით უფროსი პრინცი ფრიდრიხი.
მართალია ვილჰელმი, როგორც ვაჟსა და მემკვიდრეზე, ფრიდრიხზე უფრო მეტად იყო ხოლმე გადართული, მაგრამ მის ფავორიტ შვილად მაინც ლუიზა სახელდება, რამეთუ იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა მას, ხშირად მეცადინეობებისას სტუმრობდა პრინცესას და მასთან ერთად იატაკზეც კი თამაშობდა. ამის საპირისპიროდ, იგი დედასთან ახლოს არასოდეს ყოფილა. ერთ-ერთ სტატიაში აღწერილია, რომ დედასთან შეხვედრებისას ლუიზა ძალიან ნერვიულობდა, გამუდმებით კანკალებდა, თავშეკავებულად იჯდა და აღელვებით პასუხობდა ხოლმე, რომ რამე არ შეშლოდა.
ბადენის დიდი ჰერცოგინია
მარცხნივ|მინი|330x330პქ|ლუიზა ქმართან და უფროს ვაჟთან ერთად 1854 წელს პრინცესა ლუიზა ბადენის პრინც რეგენტ ფრიდრიხზე დანიშნეს, რომელზეც იგი 1856 წლის 20 სექტემბერს დაქორწინდა პოტსდამში, რა დროსაც იგი უკვე ბადენის დიდი ჰერცოგი იყო. მას შემდეგ, რაც ლუიზას მამის, მეფე ვილჰელმ I-ის თაოსნობით გერმანია ერთ იმპერიად გაერთიანდა, ლუიზასა და დიდი ჰერცოგის ქორწინებამ იმპერიაში ბადენის როლის ზრდა განაპირობა.
ლუიზა თავისი რძლის (ძმის ცოლის), კრონპრინცესა ვიქტორიას უმცროსი დის, ჰესენის დიდ ჰერცოგინია ალისა ბრიტანელის ახლო მეგობარი იყო. იგი თავად ვიქტორიასთანაც ახლოს იყო, რის გამოც მათ ხშირი მიმოსვლა და წერილების მიმოწერა ჰქონდათ ერთმანეთთან, მეტიც, ერეოდნენ ერთმანეთის საოჯახო საქმეებში და რჩევებსაც აძლევდნენ. ლუიზასა და ვიქტორიას ურთიერთობა მას შემდეგ გაცივდა, რაც ვიქტორიამ ხელი შეუშალა თავისი დისწულის, პრინცესა ელიზაბეთ ჰესენელის დაქორწინებას ლუიზას ვაჟ ფრიდრიხზე, სანაცვლოდ კი იგი რუსეთის დიდ მთავარ სერგეი ალექსანდროვიჩს მიათხოვეს.
ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომისას ლუიზა ინტერესთა კონფლიქტში აღმოჩნდა, რამეთუ იგი პრუსიის პრინცესა იყო, მაგრამ ბადენი ავსტრიის მოკავშირე იყო და ომში პრუსიის წინააღმდეგ იბრძოდა. ამასთან, პრუსიის პრემიერ-მინისტრ ოტო ფონ ბისმარკს, რომელიც დიდი ანტი-კათოლიკე იყო, ისედაც არ მოსწონდა ბადენი და სხვა სამხრეთგერმანული, ღრმად კათოლიკური სამთავროები. თუმცა, ლუიზას გავლენით იმპერატორს არ დაუწყია კათოლიკეთა შევიწროვება, როგორც ამას ბისმარკი მოითხოვდა. მინი|344x344პქ|ხანში შესული ლუიზა აღსანიშნავია ისიც, რომ საფრანგეთთან ომების პერიოდში ლუიზა ზრუნავდა ფრანგებთან ტყვედ ჩავარდნილი გერმანელების გამოხსნა-გამოსყიდვასა და მათი ოჯახებში დაბრუნების თაობაზე.
დაქვრივება და დარჩენილი ცხოვრება
1907 წლის 28 სექტემბერს ლუიზა დაქვრივდა და ბადენის დიდი ჰერცოგი მისი ძე, ფრიდრიხ II გახდა. იმავე წელს მისი ქალიშვილი ვიქტორია შვედეთის დედოფალი გახდა. სულ რამდენიმე წელში დაიწყო პირველი მსოფლიო ომიც, რომელიც ლუიზას ოჯახისათვის ერთობ ტრაგიკული დასასრულით გამოირჩეოდა. 1918-19 წლებში გერმანიას რევოლუციის ტალღამ გადაუარა და მონარქია დაემხო. ტახტი დაკარგა როგორც მისმა ვაჟმა, ისე ძმისწულმა და ყველა მისმა გერმანელმა ნათესავმა. სწორედ ამ რევოლუციისას მისი ქალიშვილი ვიქტორია გერმანიაში სტუმრობდა ახლობლებს. 11 ნოემბერს, იმპერატორ ვილჰელმ II-ის გადადგომით დასრულდა გერმანული მონარქია. ლუიზა და მისი ოჯახი კარლსრუეს სამეფო სასახლიდან გაასახლეს. ცნობილია, რომ მათი გამოსვლისას სასახლეს ბრბოს ალყა ჰქონდა შემორტყმული, რომლისგანაც ყვირილის გარდა ცეცხლსასროლი იარაღების გასროლის ხმაც ისმოდა.
დამხობის შემდეგ მათი ოჯახი ცვინგენბერგის სასახლეში გადავიდა. ახალმა მთავრობამ ასევე გასცა ბადენის დიდი ჰერცოგის ოჯახის დაცვის ბრძანებულება, რამეთუ ლუიზას ქალიშვილი, რომელიც შვედეთის დედოფალი იყო, ამ დროს მათთან იმყოფებოდა და მას არაფერი არ უნდა დამართნოდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში გერმანია შვედეთთან კონფლიქტს ვერ აიცილებდა. 1919 წელს ჰერცოგის ოჯახი მთავრობამ ოფიციალურად გამოაცხადა ჩვეულებრივ მოქალაქეებად და დაუბრუნა არაერთი სასახლე, როგორც მათი კერძო საკუთრება.
ამის შემდეგ ლუიზა ბადენ-ბადენში მდებარე თავის რეზიდენციაში დასახლდა, სადაც გაატარა უკანასკნელი წლები. იგი სწორედ იქ, 1923 წლის 24 აპრილს გარდაიცვალა, 84 წლის ასაკში.
ტარბი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტარბი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლუიზა პრუსიელი (1838-1923)
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1838 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ჰოენცოლერნები კატეგორია:პრუსიის პრინცესები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები კატეგორია:ვიქტორიასა და ალბერტის ორდენის კავალრები კატეგორია:ბადენის დიდი ჰერცოგინიები
კანი (ქალაქი)
კანი (ქალაქი) შეიძლება აღნიშნავდეს:
მყინვარული ცირკი
მინი|მყინვარული ცირკი მინი|ზემო თორნტონის ტბის ცირკი მყინვარული ცირკი, სინ. მყინვარული კარი — სავარძლისებრი ჩაღრმავება ტროგის ზემო ნაწილში ან მყინვარებით დაფარულ მთის კალთებზე. აქვს სამი მხრიდან ციცაბო, კლდოვანი ფერდობები და ჩაზნექილი ფსკერი.
წარმოიქმნება ნივალური ჰავის პირობებში მყინვარის ან თოვლის ლაქების ზემოქმედებით, აგრეთვე ნივაციით; ზოგჯერ მყინვარული ცირკი ამოვსებულია მყინვარით ან ფირნით; ზოგში სეზონური თოვლია დაგროვილი. მყინვარული ცირკის ევოლუციის შუა და ბოლო სტადიაზე ფსკერზე შეიძლება გაჩნდეს მყინვარული ტბა, ჭაობი ან მდელო.
ზომები ძლიერ ცვალებადია. საშუალოდ მისი სიგანეა 1–2 კმ, უკანა კედლის სიმაღლეა დაახლოებით 300 მ. თუმცა არსებობს გიგანტური ფორმებიც. მაგ., მაუნტ-ლისტერზე მდებარე უოლკოტის ცირკის სიგანეა 16 კმ, ხოლო უკანა კედლის სიმაღლე 3 კმ. სტატისტიკის თანახმად, მყინვარული ცირკის სიგრძის შეფარდება მის სიღრმესან თითქმის ყოველთვის მოქცეულია 2,8-იდან 3,2-მდე ინტერვალში, თუმცა ბაფინის მიწაზე ეს მაჩვენებელი უდრის 4,1-ს, ხოლო ანტარქტიკაში 5,9-ს.
მიჩნეულია, რომ ასეთი მიმართება ასახავს მყინვარული ცირკის სიმწიფის ხარისხს, ვინაიდან მისი სიგრძე სიღრმესთან შედარებით უფრო მალე იზრდება. ნამდვილი მყინვარული ცირკი წარმოიქნება მხოლოდ ამოფრქვეული და მეტამორფული ტიპის ქანებში. განაპირა მხარეს გააჩნია საშუალო სიმაღლის საფეხურები — რიგელი. ცირკის გაფართოების შემდეგ, ახლო მდებარე კედლები განიცდიან ერთმანეთის გადაკვეთას და შედეგად იქმნება ციცაბო თხემები და რელიეფის სპეციფიკური ფორმა — კარლინგი.
ხშირად მყინვარული ცირკი მყინვარული ტბებითაა დაკავებული (მაგ., ადუედააძიჟი, ტანიეს ტბა და სხვა).
სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია კატეგორია:გლაციოლოგია
ტანაგრისებრნი
ტანაგრისებრნი (Thraupidae, ადრე Tanagridae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია სამხრეთ კანადიდან არგენტინამდე, ვესტინდოეთის კუნძულებზე. დაახლოებით მოიცავს 48 (61) გვარში გაერთიანებული 91 (205) სახეობას, მაგრამ ზუსტი რაოდენობა საკამათოა. მათი სხეულის სიგრძე 7,6—30 სმ აღწევს, აქვს კონუსისებრი ნისკარტი, ღია ყვითელი, მწვანე, წითელი, ლურჯი შეფერილობა, რომელსაც ლითონისებრი ბზინვარება დაჰკრავს. ბუდეს იკეთებენ ხეებზე, ბუჩქებზე, ფუღუროში, ზოგჯერ იკავებენ სხვის ბუდეს (გადმოუყრიან მართვებსა და კვერცხებს). დებენ 2-5 კვერცხს, ინკუბაციის ხანგრძლივობა 12-14 დღე გრძელდება. კრუხობს დედალი. იკვებებიან მცენარეებითა და მწერებით.
ტანაგრისებრნი ხშირად გალიებში ჰყავთ. ზოგიერთი მკვლევარი ტანაგრისებრნს გრატასებრთა ოჯახში ქვეოჯახის სახით აერთიანებს.
სქოლიო
* კატეგორია:ბეღურასნაირნი
Funa asra
Funa asra — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჯუნდალუფი
ჯუნდალუფი (Joondalup) — ქალაქი ავსტრალიაში. ჯუნდალუფი არის დასავლეთ ავსტრალიის შტატის დასახლებული პუნქტი. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 152 406 ადამიანს. ფართობი უდრის 98,9 კმ²-ს. ჯუნდალუფი შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ პერთიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით და მოქცეულია ამავე ქალაქის აგლომერაციაში. დაარსდა 1998 წელს. ქალაქის მერია ტროი პიკარდი. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ ავსტრალიის ქალაქები
ხეხუი
ხეხუი (Río Jejuy) — მდინარე პარაგვაიში, პარაგვაის შენაკადი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მიემართება აღმოსავლეთის მიმართულებით და მდინარე პარაგვაის ასუნსიონის ჩრდილოეთით ერწყმის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის მდინარეები
სახა
სახას რესპუბლიკა (იაკუტია) (იაკუტ. Саха Республиката, Саха Сирэ) — რესპუბლიკა რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის შორეულ აღმოსავლეთის ფედერალურ ოკრუგში. რუსეთის ყველაზე მსხვილი რეგიონი. მნიშვნელოვანი ეკონომიკური რეგიონი ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში.
დედაქალაქი — ქ. იაკუტსკი.
შეიქმნა 1922 წლის 27 აპრილს.
მდინარეები
სახაზე გაედინება მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე ლენა (4,310 კმ.) რომელსაც აქვს ასობით შედარებით მცირე შენაკადი. სხვა დიდი მდინარეები არიან:
დემოგრაფია
მინი|მარცხნივ|დემოგრაფიული ცვლილება 1939–2002 წლებში 1989-2010 წლებში ხდებოდა მოსახლეობის კლება, დემოგრაფიული მონაცემები იცვლებოდა შემდეგ ნაირად: 1989 წელი - 1 081 408 ად.; 2002 წელი - 949 280 ად.; 2010 წელი - 958 528 ად.
ეთნიკური ჯგუფები
2010 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა პროცენტულად იყოფოდა შემდეგ ეთნიკურ ჯგუფებად:
რელიგია
2012 წლის მიხედვით მოსახლეობის რელიგიური შემადგენლობ არის შემდეგი:
სქოლიო
კატეგორია:იაკუტია
ტანიეს ტბა
ტანიეს ტბა — კარული ტბა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2232 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 0,033 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 7,6 მ, წყლის მოცულობა 123 ათ. მ³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გამდინარეა. წყლის დონე დაბალია ზამთარში, მაღალია — გაზაფხულ-ზაფხულში. წყალი მტკნარია. თევზი არ იცის.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ტბები
ლოცმანი (თევზი)
ლოცმანი (Naucrates ductor) — ზღვის თევზი სტავრიდასებრთა ოჯახისა. გვხვდება ატლანტის, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანეების ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონაში, შედის შავ ზღვაშიც. მისი სიგრძე 60 სმ აღწევს, მუდამ თან სდევს ზვიგენებს, დელფინებს, კუებსა და გემებს. იკვებება წვრილი თევზებით, კიბოსნაირებით და სხვა. ზვიგენებთან სიახლოვე იცავს მას მტაცებლებისაგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სტავრიდასებრნი
1176
თარიღი უცნობია
*
1958 წლის ურთიერთთავდაცვის ხელშეკრულება
1958 წლის ურთიერთთავდაცვის ხელშეკრულება აშშ-სა და გაერთიანებულ სამეფოს შორის — შეერთებულ შტატებსა და დიდ ბრიტანეთს შორის ბირთვული იარაღის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ ორმხრივი ხელშეკრულება. ხელშეკრულების სრული სახელწოდებაა შეთანხმება ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს მთავრობას შორის ატომური ენერგიის გამოყენებაზე ორმხრივი თავდაცვის მიზნით . აღნიშნული საშუალებას აძლევს აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს გაცვალონ ბირთვული მასალები, ტექნოლოგიები და ინფორმაცია. აშშ-ს ბირთვული თანამშრომლობის შეთანხმებები სხვა ქვეყნებთანაც აქვს, მათ შორის საფრანგეთთან და ნატოს სხვა ქვეყნებთან, მაგრამ აღნიშნული შეთანხმება ყველაზე ყოვლისმომცველია. დიდი ბრიტანეთისთვის შეთანხმების სტრატეგიული ღირებულების გამო, ჰაროლდ მაკმილანმა (პრემიერ მინისტრი, რომელიც მეთვალყურეობდა დიდი ბრიტანეთის შეთანხმებაში შესვლას) მას უწოდა „დიდი პრიზი“.