cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზილჩის ველის გორასამარხები
ზილჩის ველის გორასამარხები — არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში. მდებარეობს დედოფლისწყაროდან 80-85 კილომეტრზე, მდინარე ივრის ზეგანზე ზილჩად წოდებულ დაცემულ ვაკეზე შავ მთასა და დიდი შირაქის ველს შორის, ძეგლის შესწავლა დაიწყო 1981 წლიდან არქეოლოგიურმა კვლევის ცენტრმა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ და გააგრძელა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრმა შირაქის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ხელმძღვენელობდნენ ბ. ბაისურაძე გაითხარა N2-დან N10-ის ჩათვლით გორასამრხების ეგლები განსხვავებულად დათარიღდა გორასამარხები N1 თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვით II ათასწლეულის დასაწყისით. ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულის დასასრულით ჩაშვებული, ზედა დონის სამარხი ძველი წელთაღრიცხვით II ათასწლეულის პირველი ნახევრით N3 ძველი წელაღრიცხვით III ათასწლეულის დასასრულით N4 ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულის მეორე ნახევრით N5 შუა ბრინჯაოს ხანის დასასრულით N6 და N8 დაუთარიღებელია დაზიანებისა და გაძარცვის გამო. N7 შუა ბრინჯაოდან გვიანი ბრინჯაოს ხანაზე გარდამავალი ხანით N9 და N10 ცრუ სამარხებია.
არქეოლოგიური მასალა ინახება ქალაქ დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჩუჰუივი
ჩუჰუივი (Чугуїв) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 32338 კაცს შეადგენდა.
მდგრადი განვითარების მიზნები
300px|მინი 300px|მინი მდგრადი განვითარების მიზნები — საერთაშორისო თანამშრომლობის მიზნების ერთობლიობა, რომელმაც 2015 წლის ბოლოს შეცვალა ათასწლეულის განვითარების მიზნები. გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნები გულისხმობს 17 მიზანს მსოფლიოს უკეთესი და მდგრადი მომავლის მისაღწევად. გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნები 2015 წელს განისაზღვრა გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ. გაეროს 70/1 რეზოლუციის თანახმად, აღნიშნული მიზნები 2030 წლისთვის უნდა იყოს მიღწეული.
მდგრადი განვითარების მიზნებია: (1) სიღარიბის აღმოფხვრა; (2) ნულოვანი შიმშილი; (3) ჯანსაღი ცხოვრება და კეთილდღეობა; (4) ხარისხიანი განათლება; (5) გენდერული თანასწორობა; (6) სუფთა წყალი და სანიტარია; (7) ხელმისაწვდომი და მდგრადი ენერგია; (8) ღირსეული სამუშაო ეკონომიკური ზრდა; (9) მრეწველობა, ინოვაცია და ინფრასტრუქტურა; (10) შემცირებული უთანასწორობა; (11) მდგრადი ქალაქები და დასახლებები; (12) მდგრადი მოხმარება და წარმოება; (13) კლიმატის ცვლილების საწინააღმდეგო ქმედებები; (14) ოკეანისა და ზღვის რესურსები; (15) დედამიწის ეკოსისტემები; (16) მშვიდობა, სამართლიანობა, ძლიერი ინსტიტუციები; (17) პარტნიორობა მიზნის მისაღწევად.
ისტორია
მომდევნო, რიგით მესამე საერთაშორისო კონფერენცია ჯანსაღი გარემოსა და განვითარების საკითხებზე გაიმართა 20 წლის შემდეგ 2012 წელს, კვლავ ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიოროში, აღნიშნული შეხვედრა ცნობილია, როგორც „რიო+20“. კონფერენციის შემაჯამებელ დოკუმენტში განისაზღვრა მდგრადი განვითარების 17 მიზანი. „რიო+20“-ის კონფერენციაზე წევრმა სახელმწიფოებმა მიიღეს რეზოლუცია ცნობილი, როგორც  „მომავალი რომელიც ჩვენ გვსურს“. მნიშვნელოვანი თემები რაზეც მოხდა შეთანხმება კონფერენციის მსვლელობისას იყო სიღარიბის აღმოფხვრა, ენერგია, სუფთა წყალი და სანიტარული მდგომარეობა, ჯანმრთელობა და ადამიანთა დასახლება.
2013 წლის იანვარში შეიქმნა გაეროს გენერალური ასამბლეის 30-კაციანი ღია სამუშაო ჯგუფი, რომელიც მუშაობდა მდგრადი განვითარების საკითხებზე. ჯგუფმა შეიმუშავა სპეციფიური მიზნები მდგრადი განვითარებისთვის. სამუშაო ჯგუფს დაევლა, რომ მოემზადებინა შეთავაზება მდგრადი განვითარების მიზნებზე 68-ე გენერალური ასამბლეის მსვლელობისას. 2014 წლის 19 ივლისს ღია სამუშაო ჯგუფმა გადაუგზავნა შეთავაზება მდგრადი განვითარების მიზნების შესახებ ასამბლეას. 13 სესიის შემდეგ ღია სამუშაო ჯგუფმა წარადგინა შეთავაზება 8 მდგრადი განვითარების მიზნისა და 169 ამოცანის შესახებ გენერალური ასამბლეის 68-ე სესიაზე, რომელიც ჩატარდა 2014 წლის სექტემბერს. 2014 წლის 5 დეკემბერს, გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო გენერალური მდივნის დასკვნა, რომელშიც ნახსენებია რომ 2015 წლის სამოქმედო გეგმაზე მუშაობის პროცესი ღია სამუშაო ჯგუფის მიერ შემოთავაზებული მეთოდოლოგიის მიხედვით წარიმართებოდა.
გაეროს მდგრადი განვითრების მიზნები შეიქმნა „ათასწლეულის განვითარების მიზნების“ (MDGs) წარმატების მისაღწევად. ათასწლეულის განვითარების მიზნები გულისხმობდა 8 საერთაშორისო განვითარების მიზანს, რომელიც გაეროს წევრმა სახელმწიფოებმა დაისახეს 2000 წლის სექტემბერში „ათასწლეული სამიტზე“ გაეროს სათაო ოფისში ამერიკის ქალაქ ნიუ-იორკში. მდგრადი განვითარების მიზნები სწორედ ათასწლეულის განვითარების შეუსრულებელი ამოცანების განხორციელებას ისახავს მიზნად და კიდევ უფრო ფართო და ამბიციურ მისწრაფებებს გვთავაზობს.
2015 წლის შემდგომი განვითარების სამოქმედო გეგმის შესადგენად მოლაპარაკებების წარმოება 2015 წლის აგვისტოს დაიწყო და 2015 წლის იანვარში დასრულდა. პარალელურ რეჟიმში მიმდინარეობდა გაეროს სხდომები დაფინანსების საკითხზე განვითარების მიზნების იმპლემენტაციის მიზნით. მოლაპარაკების პროცესი 2015 წლის ივლისში დასრულდა „ადის-აბების სამოქმედო გეგმის“ შემუშავებით. დასკვნითი დოკუმენტი კი შემუშავებულ იქნა 2015 წლის სექტემბერში, ამერიკის დედაქალაქ ნიუ-იორკში, გაეროს მდგრადი განვითარების სამიტზე.
2015 წლის სექტემბერში, გაეროს გენერალური ასამბლეის 193 წევრმა სახელმწიფომ მიიღო 2030 წლის მდგრადი განვითარების დოკუმენტი, სახელწოდებით: „მსოფლიოს ტრანსფორმაცია: 2030 წლის სამოქმედო გეგმა მდგრადი განვითარებისთვის“ აღნიშნული დოკუმენტი შედგება 92 პარაგრაფისაგან. 59-ე პარაგრაფში აღწერილია მდგრადი განვითარების 17 მიზანი 169 ამოცანასთან და 232 ინდიკატორთან ერთად.
ამოცანები და ინდიკატორები
გაეროს მდგრადი განვითარების 17 მიზანი 169 ამოცანისა და 232 ინდიკატორის ნაკრებს წარმოადგენს. მიღწეული პროგრესის გაზომვის მიზნით თითოეულ ამოცანაზე საშუალოდ 1-3 ინდიკატორს იყენებენ.
მიზანი 1 — სიღარიბის აღმოფხვრა
მსოფლიოს პირველ მიზანს წარმოადგენს უკიდურესი სიღარიბის დაძლევა 2030 წლისთვის. ამ მიზნის მისაღწევად აუცილებელია შემუშავდეს ეფექტური სოციალური დაცვის პროგრამები, იმისთვის რომ ყველას თანაბრად მიუწვდებოდეს ხელი საბაზისო სერვისებზე. აღნიშნული მიზნის პროგრესის შესამოწმებლად არსებობს 13 ინდიკატორი. სიღარიბის ინდექსი 1990 წლის შემდეგ განახევრდა. თუმცა, მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილში ის კვლავ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება. მსოფლიოში 10-დან 1 ადამიანის საშუალო ყოველდღიური მინიმუმი 1,25 აშშ დოლარს არ აღემატება. სიღარიბის განმაპირობებელი უმთავრესი ფაქტორებია ჯანდაცვის, უსაფრთხოებისა და განათლების სისტემებზე ხელმიუწვდომლობა. სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი ადამიანები განიცდიან აგრეთვე შიმშილსა და სოციალურ დისკრიმინაციას.
უკიდურეს სიღარიბეში მცხოვრებ ადამიანთა ნახევარზე მეტს ბავშვები წარმოადგენენ. 2013 წლის მონაცემებით 385 მილიონი ბავშვის საარსებო მინიმუმი ყოველდღიურად 1,90 აშშ დოლარს უტოლდებოდა. აღნიშნული პრობლემასთან ბრძოლის პროცესში, მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს არასრული მონაცემთა ბაზა. საშუალოდ წევრი ქვეყნების 97 %-ს არასაკმარისი სტატისტიკური მონაცემები აქვთ სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი ბავშვების მდგომარეობის დასადგენად. ქვეყნების 63 %-ს არანაირი სტატისტიკური მონაცემი აქვთ აღნიშნული პრობლემის შესახებ.
1 მიზნის მიღწევას აფერხებს მსოფლიოს უღარიბეს ქვეყნებში ეკონომიკური ზრდის დაბალი მაჩვენებელი, სოციალური უთანასწორობის მაღალი ხარისხი, სახელმწიფო პოლიტიკური ინსტიტუტებისადმი ნდობის დაბალი ხარისხი და კლიმატური ცვლილებები.
მიზანი 2 — შიმშილის აღმოფხვრა
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს, რომ 2030 წლისთვის უნდა აღმოიფხვრას შიმშილის ყველანაირი ფორმა. ეს მიიღწევა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტიულობისა და მცირე მასშტაბის სურსათის მწარმოებლების (განსაკუთრებით ქალებისა და მკვიდრი მოსახლეობის) შემოსავლის გაორმაგებით, საკვები პროდუქტების წარმოების მდგრადი სისტემების უზრუნველყოფით და მიწისა და ნიადაგის ხარისხის გაუმჯობესებით. დასაქმების თვალსაზრისით სოფლის მეურნეობა ყველაზე მსხვილი სფეროა, რომელიც მოსახლეობის 40 % უზრუნველყოფს საარსებო საშუალებებით. ეს არის ყველაზე დიდი შემოსავლის წყარო ღარიბი სოფლის ოჯახებისთვის. ქალები შეადგენენ სოფლის მეურნეობის მშრომელთა დაახლოებით 43 %-ს განვითარებას ქვეყნებში, ხოლო 50 %-ზე მეტს აზიასა და აფრიკის რეგიონებში. ამასთანავე, ქალები მიწის მხოლოდ 20 %-ს ფლობენ. ყველას ჰქონდეს უსაფრთხო ნოყიერი და საკმარისი საკვები, განსაკუთრებით ბავშვებს, დედებს და დაუცველ ადამიანებს.
რაც შეეხება სხვა ამოცანებს, აღნიშნული მიზნის მისაღწევად აუცილებელია სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე წვდომის გაფართოვება, თესლის გენეტიკური მრავალფეროვნების შენარჩუნება, სავაჭრო ბაზრებზე არსებული შეზღუდვების შემცირება, ფასის მდგრადობის უზრუნველყოფა და ორგანიზაცია „საერთაშორისო სურსათის ნარჩენების კოალიციის“ დახმარებით ნარჩენების სწორი მართვა.
გლობალურად 9 ადამიანიდან 1-ს არ აქვს საკმარისი საკვები საარსებოდ, მათი უმრავლესობა განვითარებად ქვეყნებში ცხოვრობს. კვებასთან დაკავშირებული მწვავე პრობლემების გამო წლიურად 3,1 მილიონი ბავშვიდან საშუალოდ 45 % იღუპება. კვებასთან დაკავშირებული ქრონიკული პრობლემები მსოფლიოში დაახლოებით 155 მილიონზე მეტ ბავშვს ეხება, რაც ხელს უშლის ბავშვთა ფიზიკურ და გონებრივ განვითარებას და ზრდის სიკვდილიანობის ხარისხს. 2017 წლის მონაცემებით, გაეროს წევრი 202 ქვეყნიდან მხოლოდ 26 არის მდგრადი განვითარების მიზნების სრულყოფის გზაზე, ხოლო 20 %-ს არანაირი პროგრესი განუცდია კვებასთან დაკავშირებული პრობლემების შემცირების კუთხით, თითქმის 70 %-ს კი არ აქვს საკმარისი მონაცემები მათი პროგრესის დასადგენად.
მიზანი 3 — ჯანსაღი ცხოვრება და კეთილდღეობა
აღნიშნულ მიზნის მისაღწევად აუცილებელია დედებისა და ახალშობილებისთვის მშობიარობა გახდეს უსაფრთხო. შემცირდეს ჩვილი და 5 წლამდე ასაკის ბავშვთა სიკვდილიანობა. ყველას ჰქონდეს ხარისხიანი სამედიცინო დახმარება. ხელმისაწვდომი მედიკამენტები და ვაქცინები.
2000-დან 2016 წლამდე სიცოცხლის ხანგრძლივობის გაზრდისა და ჩვილ ბავშვთა და დედათა სიკვდილიანობის შემცირების კუთხით მნიშვნელოვანი ნაბიჯები იქნა გადადგმული. აღნიშნულ პერიოდში 5 წლამდე ასაკის ბავშვთა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 47 %-ით შემცირდა. თუმცა, მაინც 5 წლამდე ასაკის ბავშვთა გარდაცვლილთა რიცხვი კვლავ უკიდურესად მაღალია. მხოლოდ 2016 წელს აღნიშნული მაჩვენებელი 5,6 მილიონს უტოლდება.
მდგრადი განვითარების მესამე მიზნის მთავარი ამოცანაა 5 წლამდე ასაკის ბავშვების სიკვდილიანობის შემცირება 1000 ცოცხალ დაბადებულზე მინიმუმ 25-მდე. მიმდინარე ტენდენციების გათვალისწინებით, თუ არ მოხდა დროული და მიზანშეწონილი ცვლილებები, 60 ქვეყანაზე მეტი აღნიშნულ მიზანს 2050 წლისთვისა ვერ მიაღწევს. მიზანი 3 ასევე გულისხმობს მშობიარობის პროცესში დედათა სიკვდილიანობის შემცირებას, 100 000 შემთხვევიდან 70-მდე. მიუხედავად იმისა, რომ დედათა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 2000 დან 2015 წლამდე 37 %-ით შემცირდა, 2015 წლის მონაცემებით დაახლოებით 303 000 დედა გარდაიცვალა, მიზანი 3 აგრეთვე მოიცავს მოზარდთა ორსულობის შემცირებას.
პროგრესი მიღწეულია აგრეთვე სუფთა წლისა და სანიტარული სისტემების ხელმისაწვდომობის თვალსაზრისით, მკვეთრად არის შემცირებული ტუბერკულოზის, მალარიისა და შიდსის გავრცელების შემთხვევები. 2000-2016 წლებში აივ ინფექციის გავრცელება შემცირებულია 66 %-ით 15 წლამდე ასაკის ბავშვების შემთხვევაში და 45 %-ით 15-19 წლის მოზარდების შემთხვევაში.
მიზანი 4 — ხარისხიანი განათლება
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს, რომ ყველას თანაბრად შეეძლოს ხარისხიანი განათლების მიღება, აღმოიფხვრას უთანასწორობა საგანმანათლებლო სისტემაში, შეიქმნას უსაფრთხო ინკლუზიური და პოზიტიური გარემო სკოლებში. მონაცემებზე დაყრდნობით, უმთავრესი პროგრესი მიღწეულია განათლების ხელმისაწვდომობის კუთხით დაწყებითი სკოლის დონეზე, როგორც ბიჭებისთვის, ასევე გოგონებისთვის. სკოლის გარეთ მყოფ ბავშვთა რიცხვი თითქმის განახევრდა 1997 წლიდან 2014 წლამდე 112 მილიონიდან 60 მილიონამდე.
განათლების ხელმისაწვდომობა ყოველთვის არ გულისხმობს ხარისხიან განათლებას, მსოფლიოში დაახლოებით 103 მილიონი ახლაგაზრდა განიცდის საბაზისო ცოდნისა და უნარების დეფიციტს, რაც აუცილებელია მომავალში რეალიზაციისთვის, აქედან 60 % კი მდედრობითი სქესის წარმომადგენელია.
მიზანი 4-ის მთავარი ამოცანაა 2030 წლისთვის ყველა გოგოსთვის და ბიჭისთვის იყოს ხელმისაწვდომი ხარისხიანი საშუალო განათლება.
მიზანი 5 — გენდერული თანასწორობა
აღნიშნული მიზნის მთავარი ამოცანაა ქალებსა და გოგონებს ჰქონდეთ ისეთივე შესაძლებლობები როგორიც მამაკაცებსა და ბიჭებს. დასრულდეს ქალებისა და გოგონების მიმართ ყველა ფორმის ძალადობა და დისკრიმინაცია. აღმოიფხვრას მავნე პრაქტიკები და ტრადიციები, რომლებიც ხელს უშლის გოგონების განვითარებას.
გაეროს თანახმად „გენდერული თანასწორობა არა მხოლოდ ადამიანის ფუნდამენტური უფლებაა, არამედ აუცილებელი საფუძველია მშვიდობიანი და მდგრადი მსოფლიოსთვის.“ ქალებისა და გოგონებისთვის თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა სოციალური, პოლიტიკური თუ ეკონომიკური გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში ხელს შეუწყობს მდგრადი განვითარების მიზნების სრულყოფას.
2013 წლის მონაცემებით, გაეროს წევრი სახელმწიფოებიდან 143-ს კონსტიტუციურად აქვს დეკლარილებული გენდერული თანასწორობა ეროვნულ დონეზე, თუმცა ცალკეულ რეგიონებში კვლავ სერიოზულ გამოწვევად რჩება დისკრიმინაცია გენდერული ნიშნით.
მიზანი 6 — სუფთა წყალი და სანიტარია
მდგრადი განვითარების მეექვსე მიზანი შედგება 8 ამოცანისგან და 11 ინდიკატორისგან, რომლებიც გამოიყენება მიზნების მიღწევის პროცესის მონიტორინგისთვის. პირველი სამი ამოცანა ეხება სასმელი წყლის მიწოდებასა და სანიტარული ნორმების გაუმჯობესებას. ამ კუთხით მნიშვნელოვანია სანიტარული პირობები ყველასთვის თანაბრად იყოს მორგებული, რაც გულისხმობს ხანდაზმულებისა თუ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების სპეციფიკური საჭიროები გათვალისწინებას.
2017 წლის მონაცემებით მსოფლიოს 4,5 მილიარდ ადამიანს არ აქვს უსაფრთხო სანიტარული პირობები. 2030 წლისთვის გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად წევრი ქვეყნების ერთმა მესამედმა უნდა დააჩქაროს პროგრესი ღია დეფეკაციის დასრულების მიზნით.
მიზანი 8 — ღირსეული სამუშაო და ეკონომიკური ზრდა
აღნიშნული მიზნის მისაღწევად აგრეთვე აუცილებელია მოხდეს, როგორც ფორმალური აგრეთვე პროფესიული განათლების პოპულარიზაცია და იძულებითი შრომის პრევენცია.
მიზანი 10 — შემცირებული უთანასწორობა
უთანასწორობის შემცირებისთვის აუცილებელია ეკონომიკურად გაძლიერდნენ სიღარიბეში მცხოვრები ადამიანები. გარდა ეკონომიკური თანასწორობისა, მნიშვნელოვანია გაიზარდოს განსაკუთრებით დაუცველი ჯგუფების მხარდაჭერა საკანონმდებლო და პოლიტიკურ დონეზე.
მიზანი 11 — მდგრადი ქალაქები და დასახლებები
აღიშნული მიზანი გულისხმობს ხარისხიან, უსაფრთხო საცხოვრებელს აუცილებელი მომსახურებებით, რისთვისაც საჭიროა გაიზარდოს მზაობა სტიქიური უბედურებების მიმართ და ასევე შემუშავდეს უსაფრთხო და მოწესრიგებული სატრანსპორტო სისტემა.
აღნიშნული მიზნის მიღწევის ინდიკატორია ქალებში ე. წ. „ქოხებში“ მცხოვრები ადამიანების რაოდენობა. 2000-დან 2014 წლამდე პროცენტული მაჩვენებელი 39 % დან 30 %-მდე შემცირდა. თუმცა რიცხობრივი მაჩვენებელი კვლავ კრიტიკულია 2000 წელს - 792 მილიონ ადამიანს უტოლდებოდა, ხოლო 2014 წელს ეს რიცხვი 880-მდე გაიზარდა. 2014 წლიდან შესამჩნევია ქალაქიდან სოფლებში გადასვლის ტენდენცია, რაც მოსახლეობის მატებაზე და ალტერნატიული საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებაზე მეტყველებს.
მიზანი 12 — მდგრადი მოხმარება და წარმოება
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს ნარჩენების გამოყენების ეფექტიანობის გაზრდას. ამ მიზნის მისაღწევად აუცილებელია აიკრძალოს მავნე ქიმიური ნივთიერებების გამოყენება. აგრეთვე, აუცილებელია მოხდეს ცნობიერების ამაღლება ბუნებასთან ჰარმონიული ცხოვრების შესახებ.
მიზანი 14 — ოკეანისა და ზღვის რესურსები
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს ზღვისა და ოკეანეების დაბინძურების შემცირებას. აგრეთვე მოიცავს უკანონო თევზჭერის აღმოფხვრას და ოკეანისა და ზღვის რესურსების სწორ გამოყენებას მდგრადი განვითარებისთვის.
სანაპირო წყლების დაბინძურება გლობალურ პრობლემად იქცა, რაც უარყოფითად აისახება ოკეანეების ბიომრავალფეროვნებაზე. მომავალში კოორდინირებული ქმედებების გარეშე, მოსალოდნელია რომ ზღვის ევტროფიკაცია გაიზრდება 20 %-ით 2050 წლისთვის.
მიზანი 15 — დედამიწის ეკოსისტემები
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს დედამიწის ეკოსისტემების დაცვას ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებისთვის. ამ მიზნის მისაღწევად აუცილებელია გადაშენების პირას მყოფი სახეობების დაცვა და ხეების მოჭრის შემცირება. ამ კუთხით მნიშვნელოვანია ახალი ხეების დარგვის პოპულარიზაციაც.
მიზანი 16 — მშვიდობა, სამართლიანობა და ძლიერი ინსტიტუტები
აღნიშნული მიზანი გულისხმობს ძალადობის ყველა ფორმის აღმოფხვრას, განსაკუთრებით ბავშვების მიმართ, მნიშვნელოვანია აგრეთვე სექსუალური ტრეფიკინგისა და იძულებითი შრომის აღკვეთა. ამ მიზნის მისაღწევად კი აუცილებელია შეიქმნას ეფექტიანი ეროვნული ინსტიტუციები და გაიზარდოს სანდოობის ხარისხი, ყველასთვის ხელმისაწვდომი იყოს მართლმსაჯულება და ყველას თავისუფლად მიუწვდებოდეს ხელი საჭირო ინფორმაციაზე. 2004-2014 წლებში შესამჩნევია პროგრესი სექსუალური ექსპლუატაციის შემცირების კუთხით, თუმცა იძულებითი შრომის ტენდენციები კვლავ მაღალია.
მიზანი 17 — პარტნიორობა მიზნების მისაღწევად
კოორდინირებული მოქმედებისთვის აუცილებელია, რომ მიზნები გათვალისწინებული იყოს ყველა ქვეყნის სტრატეგიებსა და სამოქმედო გეგმებში. გარდა ამისა, აუცილებელია ქვეყნებმა გააუმჯობესონ მონაცემები და სტატისტიკა, რათა შეძლონ გლობალური მიზნების განხორციელების პროგრესის შეფასება.
იმპლემენტაცია
მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად, აუცილებელია ვალდებულება გარდაიქმნას ეფექტურ ქმედებად. ამასთანავე აუცილებელია, სტატისტიკური ციფრული მონაცემები და მოპოვებული ინფორმაცია თანაბრად ასახავდეს სხვადასხვა დაუცველ ჯგუფებს როგორც ბავშვებს, აგრეთვე შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებს, ლტოლვილებს, ადგილობრივ მკვიდრ მოსახლეობას, მიგრანტებს თუ იძულებით გადაადგილებულ პირებს.
ქალთა და გენდერული თანასწორობა
არსებობს საერთო კონსენსუსი იმის თაობაზე, რომ მდგრადი განვითარების მიზნების პროგრესი შეჩერდება თუ ქალთა გაძლიერებისა და გენდერული თანასწორობის საკითხებს არ დაეთმობა სათანადო ყურადღება საჯარო მოხელეებისა და კერძო სექტორის წარმომადგენლების მხრიდან.
პროგრესის გაზომვა
შექმნილი ვებგვერდი არის ერთგვარი ინსტრუმენტი იმისთვის, რომ წევრმა სახელმწიფოებმა იგრძნონ ანგარიშვალდებულება თავიანი საზოგადოების წინაშე და ჯეროვნად შეასრულონ ის ვალდებულებები, რაც მათ აკისრიათ საერთო მიზნების სრულყოფისთვის. 2020 წლის მონაცემებით მსოფლიო ძალიან შორს არის მდგრადი განვითარების მიღწევისაგან.
კომუნიკაცია
გაეროს განვითარების ჯგუფმა ცალკეული სააგენტოების დამხარებით ახორციელებს საინფორმაციო კამპანიებს ფართო აუდიტორიისთვის. აღნიშნული კამპანია, სახელწოდებით „პროექტი ყველა“ სარგებლობს სხვადასხვა ინსტიტუტებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების მხარდაჭერით.
თავდაპირველად არსებობდა მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ 17 მიზნის შემთხვევაში რთული იქნებოდა ფართო საზოგადოებრივი მხარდაჭერის მოპოვება, რაც ბადებდა სკეპტიციზმს 2030 წლისთვის აღნიშნული მიზნების მიღწევასთან დაკავშირებით. სწორედ ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ბრიტანელმა კინო-რეჟისორმა რიჩარდ კურტისმა დაიწყო საკომუნიკაციო კამპანია „პროექტ ყველა“-ზე მუშაობა. შვედ დიზაინერ იაკობ ტროლბექთან კოლაბორაციის შედეგად კი შეიქმნა თითოეული მიზნისთვის დევიზი, ილუსტრაცია და ლოგო, რამაც უფრო მარტივად აღქმადი გახადა გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნები ფართო საზოგადოებისთვის.
2018 წელს კი იაკობ ტროლბექმა კიდევ უფრო გააფართოვა საკომუნიკაციო სისტემა და მოიცვა 169 ამოცანა, რამაც უფრო თვალსაჩინო გახადა მიზნების მიღწევის პროცესი. საკომუნიკაციო კამპანიის ფარგლებში ყოველი წლის სექტემბერში აღინიშნება „გლობალური მიზნების კვირა“, რაც მიმართულია საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობისა და ცნობიერების ამაღლებაზე. კვირეული პირველად 2016 წელს გაიმართა.
მნიშვნელოვანი და სენსიტიური საკითხების აქტუალიზაციის მიზნით, პარიზში ყოველწლიურად იმართება კინო ფესტივალი სახელწოდებით „Le Temps Presse“. აღნიშნული კინო ფესტივალის იდეა კავშირშია 2010 წლის კინო ფესტივალთან როდესაც 8 სხვადასხვა კინო რეჟისორმა წარადგინეს ფილმი სახელწოდებით „8“, რაც წარმოადგენდა 8 მოკლემეტრაჟიანი ფილმის ნაკრებს, რომელთაგანაც თითოეული ასახავდა ათასწლეულის განვითარების მიზნებიდან ერთ-ერთს. მას შემდეგ რაც აღნიშნულმა ფილმმა ფართო საზოგადოებრივი ინტერესი დაიმსახურა და ვებგვერდ „Youtube“-ზე 2,5 მილიონი ნახვა დააგროვა, გაჩნდა კინო ფესტივალის შექმნის იდეა. ყოველწლიური კინო ფესტივალი აქცენტს აკეთებს გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნებსა და მის მთავარ წინაღობებზე.
საზოგადოებრივი ჩართულობა
გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების სრულყოფისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჩართულობა. სწორედ ამ გზით ცალკეულ შემთხვევებში, შესაძლებელი ხდება დაზარალებულმა მოსახლეობამ მონაწილეობა მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, რაც გავლენას ახდენს მათ საარსებო პირობების, საცხოვრებელი ადგილსა თუ გარემოს ცვლილებაზე. ამ მიზნით 2001 წლიდან შეიქმნა „გარემოსდაცვით საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობისა და ამ სფეროში მართლმსაჯულების საკითხებზე ხელმისაწვდომობის შესახებ“ კონვენცია (ორჰუსის კონვენცია). აღნიშნული კონვენცია ხელს უწყობს ეფექტურ საზოგადოებრივ მონაწილეობას გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში.
დაფინანსება
გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად საჭირო ფონდების მოძიების მიზნით კოორდინირებულად მოქმედებენ გაეროს სააგენტოები, წევრი სახელმწიფოს მთავრობები, კერძო სექტორი, სამოქალაქო საზოგადოება და დაინტერესებული ფიზიკური პირები.
როკფელერების ფონდის მტკიცებით, მდგრადი განვითარების მიზნების სრულყოფისთვის აუცილებელია 200 ტრილიონ ამერიკულ დოლარზე მეტი ინვესტიციის მობილიზება, ამ კუთხით კერძო შემოწირულობებსა და ქველმოქმედებას გადამწყვეტი როლი ენიჭება.
საინფორმაციო გამოცემა „ეკონომისტი“-ს შეფასებით, სიღარიბის შემცირებისა და სხვა მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად საჭიროა დაახლოებით 2-3 ტრილიონი აშშ დოლარი ყოველწლიურად მომდევნო 15 წლის განმავლობაში. მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე სუფთა წლის მიწოდება და სანიტარული მდგომარეობის გაუმჯობესება კი ყოველწლიურად საშუალოდ 200 მილიარდ აშშ დოლარს საჭიროებს.
მდგრადი განვითარების მიზნები და საქართველო
საქართველო იმ სახელმწიფოთა რიგში აღმოჩნდა, რომლებმაც მდგრადი განვითარების მიზნების შესახებ გაეროს რეზოლუციის დამტკიცებისთანავე, 2015 წელს გამოთქვეს მზადყოფნა ეროვნულ დონეზე მისი განხორციელების შესახებ. შედეგად მდგრადი განვითარების მიზნების ნაციონალიზაციის პროცესი 2015 წელს დაიწყო და დღემდე ამ მიმართულებით აგრძელებს მუშაობას. ამავე წელს, საქართველოს სამთავრობო ადმინისტრაცია მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელების მაკოორდინირებელ უწყებად განისაზღვრა, რის შემდგომაც დარგობრივი სამინისტროს ექსპერტებთან კომუნიკაციის გზით შეიქმნა ტექნიკური ჯგუფი საქართველოსთვის პრიორიტეტული მიზნებისა და ამოცანების განსაზღვრისთვის.
მიზნების მიღწევის პროცესის მონიტორინგისა და კოორდინაციისთვის შეიქმნა მდგრადი განვითარების მიზნები საბჭო ოთხ თემატურ სამუშაო ჯგუფთან ერთად: სოციალური ჩართულობის, ეკონომიკური განვითარების, დემოკრატიული მმართველობისა და მდგრადი ენერგეტიკისა და გარემოს დაცვის სამუშაო ჯგუფები. 2018 წლის მონაცემებით, საქართველოს ნაციონალიზებული ქონდა 17-ვე მიზანი, 99 ამოცანა და 200-ზე მეტი ინდიკატორი, თუმცა, საქართველოს მთავრობა გამოხატავს მზაობას რომ 2030 წლამდე ეტაპობრივად მოახდენ 169 სამიზნის ნაციონალიზაციას.
ზემო მაჩხაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ეკლესიის ძველი ნაწილი მთლიანად რიყის ქვითაა ნაგები. გარეთა კუთხეებში ჩართულია თითო-ოროლა კვადრატული აგური, გვიანდ. ნაწილის კედლები კი ძირითადად აგურისაა, რომელშიც თანაბარი ინტერვალებით, ერთრიგად დაწყობილი რიყის ქვის თარაზული შრეებია ჩართული. შიგნით არქიტექტურის და კონსტრუქციის ელემენტები მთლიანად აგურისაა.
2010-2011 წლებში, საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ დაფინანსებით ჩატარდა ეკლესიის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. მნიშვნელოვნად შემცირდა გვიანდ. ნაწილის სარკმელთა ღიობები. ინტერიერი მთლიანად შეილესა გაჯით, დაიგო იატაკი, ეკლესიის გარშემო ქვაფენილი. აიგო კანკელი, ხოლო გზის გასწვრივ ქვის კედელი. ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით. შენობას ორი მოქმედი შესასვლელი აქვს, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. თითოეული მათგანი ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული და მოგვიანებით მიშენებული ნაწილის კედლებშია გაჭრილი. მესამე შესასვლელი თავდაპირველი ნაწილი ჩრდილოეთ კედელშია, რომელიც მოგვიანებით ამოუშენებიათ. კარი აგურითაა გამოყვანილი, შეისრულთაღოვანია და საფეხურით შეღრმავებულ არეშია ჩასმული, რომელსაც ვიწრო, ხერხულა ზოლი აგვირგვინებს. ეკლესიის შიდა სივრცე ძლიერ წაგრძელებულია. აღმოსავლეთით დასრულებულია შენობის გეგმის სწორკუთხედშივე მოქცეული ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის ღერძზე გაჭრილია დაბალი, ნახევარწრიულთაღოვანი სარკმელი. ადრე მის ნაცვლად დასავლეთ ნაწილის მიშენების დროს გადიდებული, მაღალი, განიერი, თაღოვანი სარკმელი ყოფილა, რომელიც რეაბილიტაციის დროს დააპატარავეს. აფსიდის ჩრდილო გვერდში ორი შეისრულთაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშაა, სამხრეთ გვერდში კი ერთი შეისრულთაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშა. მათგავ თაღოვანი ნიშები თითქმის თანაბარი ზომისაა და დანარჩენ ორს სიდიდით ბევრად აღემატება. ეკლესიის ძველი ნაწილის გრძივ კედლებზე ოთხ-ოთხი პილასტრია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთ ეყვილი და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი საკურთხეველს სივრცის დანარჩენი ნაწილისგან გამოყოფს. პილასტრებს შორის, კედელში საფეხურით შეღმავებული, შეისრული თაღებია, რომლებიც პილასტრების გვერდებზე გამოყვანილ საფეხურს ეყრდნობა. შეისრული ფორმისაა საბჯენი თაღები და კამარაც.
ეკლესიის გვიანდ. ნაწილის გრძივი კედლები, ადრიანდ. ნაწილის კედლების მსგავსად, პილასტრებითაა დანაწევრებული, ოღონდ აქ პილასტრები ერთსაფეხურიანია და მათ, კამარის საბჯენი თაღების გარდა, კედლის მიმდებარე თაღებიც ეყრდნობა. ძველი ნაწილისგან განსხვავებით, აქ თაღები ნახევარწრიული ფორმისაა. შენობის გვიანდ. ნაწილს ისიც გამოარჩევს, რომ იგი, თავდაპირველ ნაწილთან შედარებით, დაახლოებით 0,7 მეტრით უფრო მაღალია. ეკლესია ძუნწადაა განათებული. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შენობის ძველი ნაწილის სამხრეთ კედელში ორი შეისრულთაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ერთი თაღოვანი სარკმელი მოგვიანებით მიშენებული ნაწილის სამხრეთ კედელშია, ხოლო ორი დასავლეთ კედელში, შესასვლელის გვერდებზე. სამივე მათგანი ეკლესიის რეაბილიტაციის დროსაა მოწყობილი ადრე არსებული, საკმაოდ განიერი და მაღალი სარკმლების ადგილზე. კიდევ ერთი სარკმელი ყოფილა ჩრდილოეთ კედლის შუაში, სამხრეთ სარკმლის მოპირდაპირედ, რომელიც რეაბილიტაციის დროს ამოაშენეს. ინტერიერის დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკე ყოფილა მოწყობილი, რომლისგანაც შემორჩენილია პილასტრების დასავლეთ წყვილში ჩამაგრებული ხის მძლავრი კოჭი და მასზე დასაყრდნობი კოჭების ხუთი ბუდე დასავლეთ კედელზე. პატრონიკეზე ხის კიბით ადიოდნენ. პატრონიკე დასავლეთ კედელში მოწყობილი თაღოვანი ღიობით სამრეკლოს მეორე სართულს უკავშირდებოდა.
ერებუნის აეროპორტი
ერებუნის აეროპორტი (IATA: არა, ICAO: UDYE) (Էրեբունի օդանավակայան) — თავდაპირველად სამოქალაქო, შემდეგ სამხედრო აეროპორტი სომხეთში. აეროპორტი მდებარეობს ერევნის ცენტრიდან სამხრეთით 7,8 კილომეტრში. 1938 წლის 21 ივლისს ერებუნის აეროპორტიდან განხორციელდა პირველი ფრენა თბილისის მიმართულებით, ხოლო ამავე წლის 25 დეკემბრიდან სრულდება რეგულარული რეისები. ამჟამად აეროპორტს იყენებენ სომხეთისა და რუსეთის სამხედროები. ასევე გამოიყენებენ ჩარტერული რეისებისათვის, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე დსთ-ის ქვეყნებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის აეროპორტები კატეგორია:ერევნის შენობა-ნაგებობები
გეოსტატისტიკა
გეოსტატისტიკა (გეო... და სტატისტიკა) — სტატისტიკის განხრა, რომელიც ფოკუსირებას ახდენს სივრცით ან სივრცისა და დროის მონაცემებზე. ამუშავებს მათემატიკურ თეორიასა და წყვეტს სასარგებლო წიაღისეულის კვლევა-ძიების პრაქტიკული მნიშვნელობის საკითხებს. გეოსტატისტიკა ფართოდ იყენებს მათემატიკურ აპარატს. პირველად გეოსტატისტიკა გამოიყენა სამხრეთ აფრიკელმა ინჟინერმა დენი კრიგემ ვიტვატერსრანდის მაღაროსთვის (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა). დენი კრიგეს სახელს ატარებს გეოსტატისტიკის შეფასების ერთ-ერთი მთავარი მეთოდი — კრიგინგი. ფრანგმა მეცნიერმა ჟორჟ მათერონმა ყურადღება მაიქცია კრიგეს ნაშრომებს და შეიმუშავა გეოსტატისტიკური მიდგომა, როგორც სივრცითი ცვლილებების თეორია. მათგან დამოუკიდებლად, ლევ განდინიმ მეტეოველების ობიექტური ანალიზისათვის შექმნა ოპტიმალური ინტერპოლაციის თეორია, რომელიც შეიცავდა გეოსტატისტიკური თეორიის საფუძვლებს. გეოსტატისტიკის ფუძემდებელია ფრანგი მათემატიკოსი და გეოლოგი ჟორჟ მათერონი, (1930-2000), რომელმაც გამოაქვეყნა რიგი თეორიული ნაშრომი ამ დარგში, რომელთაგან აღსანიშნავია ორტომიანი მონოგრაფია (მათერონი, 1962, 1963). გეოსტატისტიკის შექმნაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს დენი კრიგეს, დე ვეისის, ჰერბერტ ზიხელისა და სხვათა შრომებმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოსტატისტიკა
გაღმა ხაიში
გაღმა ხაიში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემი (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ხაიში, ჯორკვალი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 132 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პანამა (გოიასი)
პანამა (Panamá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 733 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 682 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.18 კმ²-ზე. ფართობი 433 761 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
იზიუმი
იზიუმი (Ізюм) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 51511 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ტაისია პოვალი
ტაისია პოვალი (Таїсія Миколаївна Повалій, ქალიშვილობის გვარი — გირიავეცი; დ. 10 დეკემბერი, 1964, შამრაევკა, კიევის ოლქი) — საბჭოთა და უკრაინელი მომღერალი, უკრაინის სახალხო არტისტი (1997), ინგუშეთის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2012). 2012 წლიდან 2014 წლამდე — უკრაინის სახალხო დეპუტატი.
ბიოგრაფია
ტაისია პოვალი დაიბადა 1964 წლის 10 დეკემბერს სოფელ შამრაევკაში, სკვირის ოლქში, ნიკოლაი (დ. 1935) და ნინა (დ. 20 ივლისი, 1942) გირიავეცების ოჯახში. 15 წლის ასაკში სასწავლებლად კიევში გაემგზავრა. დაამთავრა. სწავლის შემდეგ, 1984 წლიდან 1990 წლამდე, მუშაობდა კიევის სახელმწიფო მუსიკალურ თეატრში. თავიდან დამწყები მომღერალი სცენაზე ვოკალური ჯგუფის შემადგენლობაში გამოვიდა, შემდეგ კი სოლო კონცერტებზე გადავიდა.
1990 წელს მან მიიღო პირველი ჯილდო სსრკ სახელმწიფო რადიოსა და ტელევიზიის ცნობილ კონკურსზე „ახალი სახელები," ხოლო 1991 წელს გახდა „აზიის ხმა-1991“ კონკურსის დიპლომის მფლობელი ალმა-ატაში. 1993 წელს მიიღო გრან პრი ვ. ივასიუკის „სიმღერა დაგვეხმარება" ჩერნივცში და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალზე ვიტებსკში „სლავიანსკი ბაზარზე." ამ ყველაფერმა ხელი შეუწყო მისი კარიერის სწრაფ ზრდას უკრაინულ შოუბიზნესში.
1994 წელს ტაისია პოვალი დასახელდა უკრაინის საუკეთესო მომღერლად, ასევე წლის საუკეთესო მუსიკოსად ეროვნულ მუსიკალურ სატელევიზიო ფესტივალზე „ძველი წლის ახალი ვარსკვლავები". 1995 წელს მან გამოუშვა სადებიუტო ალბომი „Панно кохання“, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1996 წლის მარტში, მან მიიღო უკრაინის დამსახურებული არტისტის წოდება. წელიწადნახევრის შემდეგ ხელი მოეწერა ბრძანებულებას უკრაინის სახალხო არტისტის წოდების მინიჭების შესახებ. 1999 წელს მონაწილეობა მიიღო უკრაინულ ტურნეში „ჩვენ შენი შვილები ვართ, უკრაინა". 2000 წელს გამოვიდა კლიპების კრებული „100 წუთი ტაისია პოვალისთან." ის ასევე აქტიურად მუშაობდა სტუდიაში იოსებ კობზონთან ერთად ალბომის — „Одна єдина" ჩაწერაში, რომელიც ეძღვნება უკრაინის დამოუკიდებლობას.
2001 წელს, საკონცერტო პროგრამის „უკრაინის მიერ დაბადებული ვარსკვლავის" ფარგლებში, მან გამართა საქველმოქმედო კონცერტი ბავშვებისთვის კულტურის სასახლეში „უკრაინა".
2000-იანი წლების დასაწყისში, მიუზიკლებში „საღამოები ფერმაში" და „კონკია" გადაღების წყალობით, რომელშიც შეასრულა სიმღერები „სამი ზამთარი" და „არ შეაშინოთ საქმრო", პოვალი პოპულარული ხდება უკრაინის ფარგლებს გარეთ, განსაკუთრებით რუსეთში და დსთ-ს ქვეყნებში. მალე ის ჩაწერს უამრავ დუეტს რუს ვარსკვლავებთან, მათ შორის ნიკოლაი ბასკოვთან და სტას მიხაილოვთან.
2011 წლის 28 მაისს ტაისია პოვალის სახელობითი ვარსკვლავი გაიხსნა კიევის „ვარსკვლავების ხეივანში" . 2014 წელს ვარსკვლავი ვანდალებმა გაანადგურეს.
2015 წელს მან მონაწილეობა მიიღო გადაცემის „ერთი ერთში“ („Точь-в-точь“) გადაღებებში პირველ არხზე, სადაც მონაწილეები გარდაიქმნებიან ცნობილ პიროვნებებად. 2021 წელს მონაწილეობდა ამავე არხის გადაცემის „ორი ვარსკვლავი — მშობლები და შვილების“ გადაღებებში, სადაც გამოდიოდა შვილთან, დენის პოვალისთან ერთად.
პოლიტიკური აქტივობა
მარჯვნივ|მინი|238x238პქ| უმაღლეს რადაში ალექსანდრე ფელდმანთან ერთად, 2013 წ 2012 წელს მან იყარა კენჭი უკრაინის უმაღლეს რადაში, როგორც რეგიონების პარტიის მეორე ნომერი. დაახლოებით 6 თვე იყო უკრაინის პრეზიდენტის ვიქტორ იანუკოვიჩის მრჩეველი. მისი ხანმოკლე პოლიტიკური მოღვაწეობის ფონზე, ტაისია პოვალიი აღმოჩნდა ცენტრალური ფიგურა გახმაურებულ პოლიტიკურ სკანდალში, რომელიც დაკავშირებულია სერგეი ვლასენკოსთან და მის პოლიტიკურ და სამეწარმეო საქმიანობის ერთობლიობასთან. შემდეგ მომღერალი-დეპუტატი უკრაინის ხელისუფლების ოპოზიციონერების „შავ" სიაში მოხვდა, თუმცა მან სამეწარმეო საქმიანობის ლიკვიდაცია მოითხოვა.
უკრაინაში რევოლუციური აჯანყებების პერიოდში, რთული პერიოდი დაიწყო პოვალის ცხოვრებაში. 2014 წლის 17 სექტემბერს, დეპუტატთა ჯგუფთან „მშვიდობისა და სტაბილურობისთვის", იგი ეწვია რუსეთის სახელმწიფო დუმას . უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივანმა ალექსანდრე ტურჩინოვმა რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო სათათბიროში რამდენიმე სახალხო დეპუტატის ვიზიტი უკრაინის მიმართ უპატივცემულობა და ქვეყნის ღალატი უწოდა. ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო მთავარმა დეპარტამენტმა აღძრა სისხლის სამართლის საქმე უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფის მუხლით. რუსეთში მისი გამოსვლების ირგვლივ მზარდი დაპირისპირების დროს მომღერალმა გააუქმა ყველა კონცერტი და სადღესასწაულო ღონისძიება უკრაინაში, რომელიც ეძღვნებოდა მის 50 წლის იუბილეს.
2014 წლის მაისში პოვალიმ დატოვა რეგიონების პარტიის ფრაქცია, იმავე წლის შემოდგომაზე შეწყდა მისი სახალხო დეპუტატის უფლებამოსილება, მომღერალმა ფაქტობრივად დატოვა პოლიტიკა.
2015 წლის სექტემბერში უკრაინის უმაღლეს რადას წარედგინა კანონპროექტი „უკრაინის სახალხო არტისტის" წოდების ჩამორთმევის თაობაზე ტაისია პოვალის, ანი ლორაკის, იოსიფ კობზონისა და ნიკოლაი ბასკოვისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:უკრაინის მე-7 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:უკრაინის სახალხო არტისტები კატეგორია:რუსეთის მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:მეცო-სოპრანოები კატეგორია:XXI საუკუნის მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის მომღერლები კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
თუღლაკაბადი
220px|მინიატიურა|თუღლაკაბადის ციხე [[დელიში]] თუღლაკაბადი ან თუღლაკაბადის ციხე (ინგლ. Tughlaqabad Fort, ჰინდი तुग़लक़ाबाद क़िला, ურდუ تغلق آباد قلعہ — Tughlaqabad Qila) — დანგრეული ციხე ინდოეთის დედაქალაქ დელიში. გადაჭიმულია 6,5 კმ.–ზე. აიგო დელის სასულთნოს მმართველი თუღლაკიდების დინასტიის დამაარსებლის, გიიას უდ–დინ თუღლაკის მიერ. ერთ–ერთი დელის შვიდ ისტორიულ ქალაქს შორის. ციხე დაარსდა 1321 წელს და უკვე 1327 წელს იქნა მიტოვებული.
ისტორია და ლეგენდები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ციხის ფორტიფიკაცია მალიქ ღაზი (მოგვიანებით გიიას უდ-დუნ თუღლაკი) იყო დელის სასულთნოს მმართველ ხალჯთა დინასტიის ვასალი. გადმოცემის თანახმად, სულთან მუბარაქ ხალჯის ერთ-ერთი სტუმრობის დროს მალიქ ღაზმა შესთავაზა სულთანს ციხის მშენებლობა ამ ადგილას. სულთანმა მხოლოდ გაიცინა და ვასალს უპასუხა, თვითონ აეგო ციხე, როცა ის სულთანი გახდებოდა.
1321 წელს, ხალჯის დინასტიის წევრთა შორის ტახტისათვის ატეხილი ბრძოლით ისარგებლა მალიქ ღაზმა და ხელში ჩაიგდო ხელისუფლება. მან დასაბამი მისცა თუღლაკიდების დინასტიას. მალიქ ღაზმა მაშინვე დაიწყო ახალი ქალაქის, სასულთნოს ახალი დედაქალაქის მშენებლობა, რომლის მიზანი იყო სასულთნოს დაცვა მონღოლთა თავდასხმებისგან.
არქიტექტურა
220px|მინიატიურა|გიიას უდ–დინ თუღლაკის მავზოლეუმი თუღლაკაბადი წარმოადგენს მასიური ქვის ციხეს. გალავანი არასწორი ფორმის კედელია, რომელიც 10–15 მ. სიმაღლეს აღწევს. კედელზე განლაგებულია ზემოდან მომრგვალებული თაღები და გააჩნია გარკვეული მანძილით დაშორებული მრავალი მრგვალი ბასტიონი. ქალაქს თავდაპირველად გააჩნდა 52 ჭიშკარი, რომელთაგან დღეისათვის შემორჩენილია მხოლოდ 13. ქალაქში განლაგებული იყო რამდენიმე აუზი წვიმის წყლის შესაგროვებლად. მთელი ქალაქი იყოფა სამ ნაწილად: საცხოვრებელი კვარტალი, ციტადელი და სასახლის უბანი ციხით. ქალაქის დიდი ნაწილი დღეისათვის მიუწვდომელია ხშირი ქვა–ღორღისა და გატყიურების გამო. ქალაქის ძველი ნაწილი დაკავებულია თანამედროვე მშენებლობებით, განსაკუთრებით ტბის მიდამოებში. ქალაქის სამხრეთით შემორჩენილია გიიას უდ–დინ თუღლაკის კარგად შემონახული მავზოლეუმი, რომელიც ძველ ტბასთან გამავალი ესტაკადით არის შეერთებული ციხესთან.
სამხრეთ–აღმოსავლეთით მდებარეობს ადილაბადის ციხე, რომელიც მოგვიანებით აშენდა, იგივე სტილში.
ბულაყსაი (აყმოლის ოლქი)
ბულაყსაი (Бұлақсай, 2006 წლამდე ნოვოვლადიმიროვკა ) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის არშალის რაიონში. ბულაყსაის სასოფლო ოკრუგის ცენტრი. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არშალიდან დაახლ. 70 კმ-ით ჩრდილოეთით. ატოკ კოდი — 113451100.
მოსახლეობა
1989 წლის მოსახლეობის სრულიად საკავშირო აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 1145 კაცს, რომლის 37% ეთნიკურად რუსი იყო, ხოლო 35% — ყაზახი.
1999 წელს სოფელში ცხოვრობდა 942 ადამიანი (492 მამაკაცი და 450 ქალი). 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 840 ადამიანს შეადგენს (416 მამაკაცი და 424 ქალი).
სქოლიო
კატეგორია:არშალის რაიონის დასახლებული პუნქტები
აგრონომია
აგრონომია (ἀγρός — მინდორი, — კანონი; სიტყვასიტყვით — მეცნიერება მემინდვრეობის კანონების შესახებ) — სასოფლო-სამეურნეო წარმოების მეცნიერული საფუძველი, სოფლის მეურნეობის ყველა დარგის ცოდნის ერთობლიობა. სასოფლო-სამეურნეო წარმოების თეორიისა და პრაქტიკის განვითარების შედეგად აგრონომიას გამოეყო, სოფლის მეურნეობის ეკონომიკა და ორგანიზაცია, ზოოტექნიკა, მეცნიერება სასოფლო-სამეურნეო მანქანების შესახებ, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების ტექნოლოგია და სხვა. აგრონომიის ცნებაში ამჟამად გულისხმობენ აგრონომიულ მეცნიერებათა კომპლექსსა და სასუფლო-სამეურნეო კულტურების მოყვანის პრაქტიკულ ხერხებს (ზოგადი მიწათმოქმედება, აგროქიმია, აგროფიზიკა, მემცენარეობა, სელექცია, მეთესლეობა, ფიტოპათოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო ენტომოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო მელიორაცია და სხვა). მეცნიერული აგრონომია ემყარება ზოგად ბიოლოგიას, გენეტიკას, ნიადაგმცოდნეობას, მცენარეთა ფიზიოლოგიას, ბიოქიმიას, მიკრობიოლოგიას, ბიოფიზიკას, სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგიას და სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს. აგრონომია იყენებს ლაბორატორიულ და სავეგეტაციო მეთოდებს, საველე ცდას, აგრეთვე ნიადაგის, მცენარეულობის და ა. შ. საექსპედიციო გამოკვლევების შედეგებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
ვიტვატერსრანდის საბადო
მინი|ვიტვატერსრანდი. ოქროს ნაგლეჯი ვიტვატერსრანდი (აფრიკაანსი – Witwatersrand, „თეთრი წყლის ქედი“) — მსოფლიოში უდიდესი ოქროსა და ურანის აუზი, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის გაუქმებულ ტრანსვაალის პროვინციაში, მაღალი ველდის პლატოზე. ქალაქ იოჰანესბურგის სამხრეთ-დასავლეთით. საბადო აღმოჩენილია 1884 წელს. ვიტვატერსრანდში იღებენ მსოფლიოში მოპოვებული ოქროს 25-50 %-ს. ოქროს მოპოვება ხდება მსოფლიოში ყველაზე ღრმა შახტიდან — ტაუ-ტონადან, რომლის სიღრმე დაახლოებით 4,5 კმ-ს აღწევს. გამომუშავებისას ტემპერატურა 50-52 °C-ია. ურანის სამრეწველო მოპოვება დაიწყო 1952 წლიდან. 1980 წლისათვის საბადოში მოიპოვეს 36 000 ტ ოქრო. 1970 წელს მოიპოვეს სარეკორდო 1000,4 ტ ოქრო. მადნიანი ფართობი ვრცელდება 350 კმ-ზე, სიგანე 200 კმ-ია. ვიტვატერსრანდის ოქროს მარაგი შეფასებულია ათი ათას ტონობით. ოქროიანი წყება შედგება კონგლომერატებით, ფიქლებით, ქვიშაქვებით, პორფირების, ანდეზიტების ჰორიზონტებითა და მათი ტუფებით. მადნიანი სხეულის შემადგენლობაშია 70-ზე მეტი მინერალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ოქროს საბადოები
Þ
Þ, þ — გაფართოებული ლათინური დამწერლობის ასო. გამოიყენება ანგლოსაქსონურ და ისლანდიურ დამწერლობებში და აღნიშნავს ბგერა [θ]-ს, რომელიც თანამედროვე ინგლისურ ენაში ჩანაცვლებულია „th“ დიგრაფით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინური ასოები
Megan Thee Stallion
მეგან ჯოვონ რუტ პუტი (დ. 15 იანვარი, 1995), ცნობილი სასცენო სახელით Megan Thee Stallion — ამერიკელი რეპერი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი. პოპულარული გახდა სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებული საკუთარი Freestyle-ით. 2020 წელს გამოუშვა სადებიუტო ალბომი „Good News“.
პუტმა რეპების წერა 16 წლის ასაკში დაიწყო. ამავე პერიოდში მან უთხრა დედამისს, რომ რეპერობა სურდა. დედამ უთხრა რომ მოეცადა მანამ სანამ 21 წელი შეუსრულდებოდა. დედამისმა ასევე შეიფასა მისი სიმღერის ტექსტები და უთხრა მას რომ მისი ასაკისთვის ისინი ძალიან სექსუალური ხასიათის იყო.
2020 წელს გამოსული მისი სინგლი „Savage“ გახდა ვირუსულად პოპულარული სოციალურ ქსელ TikTok-ში და მოხვდა Billboard Hot 100 ჩარტში, Beyoncé-სთან ერთად რემიქსის გამოშვების შემდეგ. ამავე წელს გამოუშვა სადებიუტო სტუდიური ალბომი „Good News“.
მას მოგებული აქვს ორი BET-ის ჯილდო, ორი BET-ის ჰიპ-ჰოპის ჯილდო MTV Video-ს მუსიკალური ჯილდო. ჯამში ნომინირებული იქნა 90 ჯილდოზე, რომელთაგანაც 23-ის მოგება მოახერხა.
2020 წლის აგვისტოს გამოუშვა სიმღერა „WAP“ Cardi B-სთან ერთად.
მეგანს გამოშვებული აქვს 1 სტუდიური ალბომი, 35 სინგლი და 3 მიქსტეიპი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
ტუბიანსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია
ტუბიანსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია (Церковь Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ეკლესია ვერხნედონის რაიონის ხუტორ ტუბიანსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1882 წელს.
კუპიანსკი
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ტუბიანსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია
ისტორია
ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხარეს მდებარე ტაძრის ნიშში მდებარეობდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი, ზეთის საღებავებით შესრულებული. ეკლესია ფუნქციონირებდა 1936-1937 წლამდე. კოლექტივიზაციისა და კულტურული რევოლუციის პერიოდში 1937 წელ ეკლესიის ზარი მოხსნეს და გააგზავნეს მეტალურგიულ ქარხანაში გადასადნობად. თავად ეკლესია არ დაუნგრევიათ 1940 წლამდე. 1940 წლის შემოდგომით ეკლესია დაინგრა. მისგან დარჩა მხოლოდ კედლები გადახურვის გარეშე.
დაახლოებით XX საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისში ეკლესიის კედლების გამოყენებით ხუტორში ააგეს სასადილო და მაღაზია. შენობა ფუნქციონირებდა, როგორც მაღაზია 1992 წლამდე.
1992 წელს ტუბიანსკში დაიწყო წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის აღდგენა. ამჟამად ეკლესია მოქმედებს და ერთადერთია კაზანსკის რაიონისა და მიმდებარე ხუტორებისათვის.
ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ვლადიმირ ლავლინსკი.
აბაზანა (ტექნიკური)
აბაზანა — სხვადასხვა დანიშნულების აპარატი ან ჭურჭელი, რომელშიც თავსდება ხსნარები, ნადნობები; განასხვავებენ სახურებელსა და გალვანურ აბაზანას. პირველს იყენებენ თხევად გარემოში დეტალების თერმული დამუშავებისათვის, მეორეს — ელექტროლიზური პროცესების ჩასატარებლად. აბაზანას უწოდებენ აგრეთვე ზოგიერთი ღუმლის გალღობილ შიგთავსს (ლითონი, წიდა, მინა და ა. შ.), ქსოვილის შესაღებ ხსნარებს და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბაზანები
ტაზის უბე
ტაზის უბე — ყურე კარის ზღვის უბეში, გიდანის და ტაზის ნახევარკუნძულებს შორის. სიგრძე დაახ. 330 კმ, სიგანე შესასვლელთან 45 კმ. ნაპირები დაბალია, მოქცევა ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 0,7 მეტრამდე. უბეში ჩადის მდინარეები ტაზი და პური.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ყურეები
გიორგი გაბაშვილის ქუჩა
გიორგი (გიგო) გაბაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ვაკისა და საბურთალოს რაიონებში (დელისი); ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირიდან ვაჟა-ფშაველას გამზირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. 1962 წელს გიორგი გაბაშვილის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
გაბაშვილი გაბაშვილი
Who's Got the Last Laugh Now?
Who's Got the Last Laugh Now? — გერმანული ჰარდ-დენს ჯგუფ სკუტერის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2005 წელს. ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი, ჩაწერილი ჯეი ფროგის მონაწილეობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკუტერის ალბომები კატეგორია:2005 წლის ალბომები
პირაკანჟუბა
პირაკანჟუბა (Piracanjuba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 753 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მეია-პონტის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სოლგუჯა
სოლგუჯა (Solquca) — სოფელი აზერბაიჯანში, გაბალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაბალის რაიონის სოფლები
გრანადის საამირო
გრანადის საამირო (مملكة غرناطة, Reino de Granada) — უკანასკნელი არაბული სახელმწიფო ევროპის ტერიტორიაზე და უკანასკნელი ისლამური სახელმწიფოებრივი გაერთიანება პირენეს ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე 1238-1492 წლებში. მისი გათავისუფლებით ესპანელებმა დაასრულეს ქვეყნის გათავისუფლების ხანგრძლივი პროცესი რეკონკისტა. გრანადის აღებას ევროპული სახელმწიფოებრიობის ისტორიაში იგივე მნიშვნელობა ჰქონდა რაც კონსტანტინოპოლის აღებას.
ისტორია
ალმოჰადების ცნობილი მმართველის მუჰამედ ალ-ნასირის გარდაცვალების შემდეგ პირენეს ნახევარკუნძულის მუსულმანურ მოსახლეობაში არეულობა დაიწყო, რომელიც ალმოჰადების სახელმწიფოს დაშლისაკენ მიაქანებდა. 1224-1230 წლებში რეგიონი ფეოდალურმა დაქუცმაცებულობამ მოიცვა. ჩამოყალიბდა ერთმანეთთან მებრძოლი პატარა სახელმწიფოებრივი გაერთიანებები ტაიფები. ვალენსიაში ჩამოყალიბდა ტაიფა რომელიც 1228 წლამდე არსებობდა, მსგავსი გაერთიანება არსებობდა მურსიაში 1228-1241 წლებში. მესამე საამირო ჩამოყალიბდა არხონაში, რომლის მმართველმა მუჰამედ I-მა ჯერ ქალაქი ხაენი დაიპყრო, შემდეგ ბასა, გუადისი და გრანადა. ასე დაარსდა გრანადის საამირო — უკანასკნელი მავრიტანული სახელმწიფო.
საამიროს ერთადერთი მმართველი დინასტია იყო ნასრიდები. გრანადის საამიროში სხვადასხვა მუსულმანური საამიროებიდან მოდიოდნენ და სახლდებოდნენ, სადაც მოჰქონდათ თავიანთი ავლა-დიდება და ხდებოდა მეურნეობის განვითარება. აქ გააგრძელა აღმასვლა ტრადიციულმა მავრიტანიულმა კულტურამ და ხელოვნებამ.
XV საუკუნის ბოლოს საამირო კრიზისმა მოიცვა, ხაზინას ქრონიკულად არ ჰყოფნიდა ფინანსები, იყო საკვების კრიზისი, მოსახლეობა შიმშილობდა, ქალაქი ცარიელდებოდა და შენობები ინგრეოდა. ესპანეთში ამ დროს ტრიუმფით აღნიშნავენ ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ ამერიკის აღმოჩენას. გარდა ამისა ქრისტიანულ სამყაროში გავრცელდა აზრი, რომ ისლამური გრანადის აღება იქნებოდა კომპესანცია ქრისტიანული კონსტანტინოპოლის აღების სანაცვლოდ. 1492 წელს გრანადა აიღეს, დასრულდა რეკონკისტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ყოფილი ისლამური ქვეყნები კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კეიკო
იმპერატორი კეიკო (景行天皇; დ. 12 — გ. 130) — იაპონიის იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ისტორიკოსები იმპერატორ კეიკოს მოიხსენიებენ, როგორც ლეგენდარულ პიროვნებას.
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
ისტორიკოსების აზრით კეიკო უდავოდ ლეგენდის ნაწილია. კოძიკი მის შესახებ მარტო სახელს და გენეოლოგიას წერს.
მეუღლეები და შვილები
იმპერატორ კეიკოს 2 მეუღლე და 8 ხარჭა ჰყავდა.
ვალიკო ძამია
ვალიკო ძამია (დ. 1921) — ქართველი ინჟინერი.
ბიოგრაფია
ვალიკო ძამია მეორე მსოფლიო ომის დროს ტყვედ ჩავარდა. ტყვეთა ბანაკიდან გასვლა მან ცოტაოდენი გერმანულის ცოდნის წყალობით მოახერხა. გერმანელებმა ვალიკო მიიყვანეს სამუშაოდ დაწესებულებაში, სადაც შეხვდა სკოლისდროინდელ მეგობარს, ვახტანგ მირიანაშვილს, რომელიც დაეხმარა ტყვეობიდან განთავისუფლებაში.
ომის შემდეგ ვალიკო ძამია სამშობლოში აღარ დაბრუნდა, რადგან იცოდა, რომ დახვრეტა ან გადასახლება არ ასცდებოდა. მუშაობდა „რადიო ლიბერთის“ ქართულ რედაქციაში. გერმანიაში 11 წელი გაატარა, 1956 წელს კი უკრაინელ მეუღლესთან ერთად ამერიკაში გადავიდა საცხოვრებლად.
პროფესიით ვალიკო ძამია გამაგრილებელ სისტემათა ინჟინერ-დამპროექტებელია. მისი პროექტითა და უშუალო ხელმძღვანელობით ნიუ-იორკის ბევრ დაწესებულებაში დამონტაჟდა ცენტრალური გამაგრილებელი სისტემა. მათ შორის ცნობილი ბანკები, სატელეფონო კომპანიები და კლინიკებია, მაგ.: ბროდვეიზე მდებარე პრესვიტერიანთა კლინიკა და ფედერალური სარეზერვო ბანკი. ამერიკაში ჩასვლის პირველ ხანებში ვალიკო ჯერ მშენებლობაზე მუშაობდა (ერთი თვე), შემდეგ მხაზველად დაიწყო მუშაობა საინჟინრო ფირმაში, რაშიც კვლავ ქართველი მეგობარი დაეხმარა, ამჯერად, გოგი ვაჩნაძე.