cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
All About Us (ვიდეო)
All About Us — პიტერ გებრიელის ვიდეო-კრებული, რომელშიც შეტანილია მუსიკოსის ვიდეოები. ძირითადად, ეს არის ალბომიდან Us გამოსული ვიდეოების კოლექცია. ვიდეო გამოსცა PMI-მ, ლაზერულ დისკებსა და VHS ფორმატში. საგულისხმოა, რომ კრებულში შეტანილია სიმღერის „Come Talk to Me“ ვიდეო, რომელიც არ მოხვდა DVD-ზე Play: The Videos.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიტერ გებრიელის ვიდეო ალბომები კატეგორია:1993 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:მუსიკალური ვიდეოების კომპილაციური ალბომები
სილვანია (ბრაზილია)
სილვანია (Silvânia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 917 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 089 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.14 კმ²-ზე. ფართობი 2 345 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
აშურ-ნადინ-აჰე II
აშურ-ნადინ-აჰე II — ასურეთის მეფე. აშურ-ნადინ-აჰე II სამეფო ტახტზე აშურ-რიმ-ნიშეშუს შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1393 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1383 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ერიბა-ადად I ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
მაკურიის სამეფო
მაკურიის სამეფო (ძველნუბიური: Ⲙⲁⲕⲟⲩⲣⲓⲁ, მაკურია; مقرة, ალ-მუქურა) — შუა საუკუნეების სამეფო დღევანდელი სუდანის ჩრდილოეთ და ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობდა ნილოსის ზემო წელში, დაახლოებით მესამე და მეექვსე ჩანჩქერებს შორის. სამეფო აკონტროლებდა სავაჭრო გზებს, საბადოებს და ოაზსებს. მისი დედაქალაქი იყო დონგოლა, ამიტომ სამეფოს ხანდახან დედაქალაქის სახელითაც მოიხსენიებენ.
VI საუკუნეში სამეფო მოექცა ქრისტიანობაზე, მაგრამ VII საუკუნეში ეგვიპტე დაიპყრეს მუსლიმანებმა და ნუმიბია დანარჩენი ქრისტიანული სამყაროსგან მოწყვეტილი აღმოჩნდა. მაკურიაში 651 წელს შეიჭრა არაბული ჯარი, მაგრამ მოერხდა ბაქთის სახელით ცნობილი სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება რომელიც XIII საუკუნემდე გრძელდებოდა. მერკურიოსის მეფობის დროს (697-722) მაკურიამ მოახერხა მისი ჩრდილოელი მეზობლის ნობატიის ანექსია. (750–1150) წლები სამეფოსთვის შედარებით მშვიდობიანი იყო, ეს პერიოდი მიიჩნევა მის ოქროს ხანად. XIV საუკუნეში შიდა არეულობებმა და 1312 წელს ეგვიპტელი მამლუქების შემოსევამ ქვეყანას ბოლო მოუღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები კატეგორია:სუდანის ისტორია კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში კატეგორია:ისლამის ისტორია
სიპოლიეტი
სიპოლიეტი (Cipolletti) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს რიო-ნეგროს პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 66 472 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიო-ნეგროს პროვინციის ქალაქები
ვალდირ პერესი
ვალდირ პერეს დე არუდა (Waldir Peres de Arruda; დ. 2 იანვარი, 1951, გარსა, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 23 ივლისი, 2017, მოჟი-მირინი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ვალდირ პერესი. 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1974 წლის გერმანიის და 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე.
საკლუბო კარიერა
ვალდირ პერესმა საფეხბურთო კარიერა მშობლიური ქალაქის გარსას (Garça) ამავე სახელწოდების საფეხბურთო კლუბ „გარსას“ შემადგენლობაში დაიწყო, რის შემდეგაც სამი სეზონის განმავლობაში თამაშობდა ქალაქ კამპინასის საფეხბურთო კლუბ „პონტე-პრეტას“ რიგებში. 1973 წელს ბრაზილიის ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ საფეხბურთო კლუბ „სან-პაულუში“ გადავიდა, სადაც მალევე მოიპოვა ბრაზილიის ერთ-ერთი საუკეთესო მეკარის სახელი, რის შედეგადაც როგორც ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების მესამე მეკარე 1974 წლის გერმანიის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაემგზავრა.
1975 წელს პერესმა თავისი პირველი — სან-პაულუს შტატის ჩემპიონის ტიტული მოიგო. ტურნირის ფინალში მან პენალტების სერიის დროს „სან-პაულუს“ მეტოქის „პორტუგეზას“ ფეხბურთელების პირველი ორი თერთმეტმეტრიანი აიღო. სეზონის დასრულების შემდეგ იგი ბრაზილიის ჩემპიონატის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელეს და ამ აღიარების ნიშნად მას ოქროს ბურთი (Bola de Ouro) გადაეცა. ორი წლის შემდეგ მან კვლავ შეძლო მატჩისშემდგომი პენალტების სერიის დროს თავისი მიღწევის გამეორება, ამჯერად, — ბრაზილიის ჩემპიონატის ფინალში.
1973–1984 წლებში „სან-პაულუს“ მაისურით ვალდირ პერესმა 617 ოფიციალური მატჩი ჩაატარა, რაც კლუბის ისტორიაში მეორე საუკეთესო მაჩვენებელია „სან-პაულუს“ ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო მეკარის   როჟერიო სენის (Rogério Mücke Ceni) შემდეგ, რომელმაც 1992–2015 წლებში კლუბის ღირსება 1237 ოფიციალურ შეხვედრაში დაიცვა.
1984 წელს „სან-პაულუდან“ წამოსვლის შემდეგ კიდევ ერთ ბრაზილიურ საფეხბურთო კლუბში, რიო-დე-ჟანეიროს „ამერიკაში“ გადავიდა. ამის შემდეგ იცავდა კამპინასის „გუარანის“, „კორინთიანსის,“ „პორტუგეზას“ და კვლავ „პონტე-პრეტას“ ღირსებას. სათამაშო კარიერა 1990 წელს, რესიფის „სანტა-კრუზის“ შემადგენლობაში დაასრულა.
სანაკრებო კარიერა
1975–1982 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 39 მატჩი ითამაშა. .
ნაკრების შემადგენლობაში პირველად 1975 წლის 4 ოქტომბერს, პერუს ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ კოპა ამერიკის გათამაშებაზე ითამაშა. ტურნირის განმეორებითი ნახევარფინალური შეხვედრა ლიმას „ესტადიო ალეხანდრო ვილანუევაზე“ (Estadio Alejandro Villanueva) შედგა და ბრაზილიელთა გამარჯვებით — 2–0 დამთავრდა. ამის მიუხედავად, წილისყრით ფინალში პერუელები გავიდნენ, რომლებმაც პირველი ნახევარფინალური მატჩი ბრაზილიაში ანგარიშით — 3–1 მოიგეს.
1978 წელს იგი არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაემგზავრა, თუმცა წინა ჩემპიონატის მსგავსად, მოედანზე ამჯერადაც არ გამოსულა. ტურნირის დასრულების შემდეგ, ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ეროვნულ ნაკრებში აღარ გამოუძახებიათ. მხოლოდ 1981 წლის 5 იანვარს, არგენტინის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, დაშავებული კარლოს რობერტო გალოს (Carlos Roberto Gallo) ნაცვლად გამოვიდა მოედანზე. 1976 წლის 19 მაისის შემდეგ, ეს იყო ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული მისი პირველი მატჩი.
ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების რიგებში ბოლო შეხვედრა მან 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატზე იტალიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ ჩაატარა. მატჩი, რომელიც მსოფლიო სპორტული პრესის ერთსულოვანი შეფასებით, თავისი დრამატიზმითა და ორივე გუნდის მხრიდან საფეხბურთო ხელოვნების უმაღლეს დონეზე წარმოჩენის მხრივ, როგორც გუნდური, ისე ინდივიდუალური შესრულების თვალსაზრისით, მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე უფრო საუკეთესო და გამორჩეულ მატჩად ითვლება — 5 ივლისს, ბარსელონაში, „ესტადიო სარიაზე“ (Estadio de Sarriá) გაიმართა და იტალიელთა გამარჯვებით — 3–2 დამთავრდა.
სამწვრთნელო კარიერა
სამწვრთნელო კარიერის განმავლობაში მუშაობდა მხოლოდ ბრაზილიურ საფეხბურთო კლუბებში. მათ შორის სათავეშიც ედგა ლიმეირას „ინტერნასიონალს“ (1990, 1992, 1994, 2008), „სან-ბენტუს“ (1991, 1994), „უნიაო მოჟის“ (1993, 1995), სან-პაულუს „ნასიონალს“ (1996, 1998, 2000), „რიუ-ბრანკუს“ (2002, 2004) და სხვ. ბოლო კლუბი, რომლის მთავარი მწვრთნელი პოსტიც ეკავა იყო „გრემიო მარინგა“ (2013).
ვალდირ პერესი 2017 წლის 23 ივლისს, მოჟი-მირინში, 66 წლის ასაკში, გულის შეტევით გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სან-პაულუს ფეხბურთელები კატეგორია:კორინთიანსის ფეხბურთელები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1975 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კრეტული ლიტერატურა
მინი|გიორგოს ხორტაცისის „ეროფილის“ სატიტულო გვერდი კრეტულ ლიტერატურას განსაკუთრებული ადგილი უკავია ბერძნული ლიტერატურის განვითარების ისტორიაში და მოიცავს XVI-XVII საუკუნეებს. იგი ასევე ცნობილია კრეტული რენესანსის სახელწოდებით, რამდენადაც ამ პერიოდიდან იწყება ბერძნულ ლიტერატურაში ანტიკურ თემატიკასთან დაბრუნება, ანტიკური აზროვნებისთვის დამახასიათებელი ნიშნების აღორძინება, ადამიანისაკენ შემობრუნება და ანტიკურისა და ქრისტიანულის ერთმანეთთან შერწყმა და სინთეზირება.
ბიზანტიის დაცემის შემდეგ თითქმის ყველა დიდი ბერძნული კუნძული და მათ შორის კრეტა, იტალიასა და ოსმალეთის იმპერიის სადავო ტერიტორიას წარმოადგენდა. მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ კრეტა ბონიფაციუს მანფერას, რომელმაც იგი ვენეციელებს მიჰყიდა. ვენეციელების ბატონობის დროს ბერძენ არისტოკრატიას არ გაუწყვეტია კავშირი ავთენტურ კულტურასთან და ამავდროულად, აქტიურად განაგრძობდა ევროპასთან დაახლოებას, რაც ძირითადად გამოიხატა ლიტერატურის, თეატრისა და მხატვრობის აღორძინებაში. 1669 წელს კრეტა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედის.
კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით წინ იწევს ჟანრების მრავალფეროვნებისკენ მიდრეკილება, რაც ტიპოლოგიურად რენესანსული ლიტერატურული პროცესისათვის იყო დამახასიათებელი. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ტრაგედიასა და კომედიას, რაც პირდაპირ იყო დაკავშირებული ბერძნული თეატრის აღორძინებასთან კრეტაზე. კრეტული რენესანსის ფარგლებში იქმნება სატირული ნაწარმოებები. სტეფანოს სახლიკისი განსაკუთრებით მკაცრად უდგება კრეტელ ქალებს და წარმოგვიდგენს სატირულ თხზულებებს: „სინაქსარი კეთილშობილ ქალთა და ღირსეულთა გამგებელთა“, „არქიმავლისტრები“, „სათათბირო“. კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია პასტორალურ პოემას „კრეტელი ქალი“, რაც იმდროინდელი იტალიური პასტორალური იდილოს ერთგვარ მიბაძვას წარმოადგენს.
კრეტული თეატრი
კრეტული თეატრი დიდად სხვაობდა ანტიკური ბერძნული თეატრისაგან როგორც შინაარსობრივად, ისე — ფორმობრივად. დასაწყის პერიოდში პიესები იწერებოდა იტალიურ ენაზე და მხოლოდ მოგვიანებით შეენაცვლა მას ბერძნული. ახასიათებდა დასავლური თეატრის მკვეთრი გავლენა და სპექტაკლზე დასწრება შეეძლო ყველა სოციალური ჯგუფის წარმომადგენელს, სქესისა და ასაკის განურჩევლად. კრეტული თეატრის ფუძემდებელია გიორგოს ხორტაცისი. ის არის ავტორი ისეთი პიესებისა, როგორებიცაა: „კაძურბოსი“ (1595-1601), „სტათისი“ (1585-1592), „ეროფილი“ და სხვა.
ამ პერიოდში იქმნება და იდგმება კრეტელი დრამატურგისა და პოეტის ვინჩენცო კორნაროსის დრამა „ეროტოკრიტოსი“, რომელშიც გადმოცემულია არეტუზასა და ეროტოკრიტოსის სასიყვარულო ისტორია. ამ ნაწარმოებით კორნაროსმა შეძლო დრამატული და ეპიკური სტილის სინთეზი, ყურადღება გაემახვილებინა ანტიკური ბერძნული თეატრის მოდელზე და მოენახა ფორმა, რომელსაც ადეკვატურად აღიქვამდა კრეტელი საზოგადოება და დიდ პოპულარობასაც მოუტანდა ავტორს.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული ლიტერატურა
კარლო ანოვაცი
კარლო ანოვაცი (Carlo Annovazzi დ. 24 მაისი 1925 — გ. 10 ოქტომბერი 1980) — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. სხვა კლუბებთან ერთად იცავდა „მილანის“, „ატალანტას“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას.
ოლივერ უეიკმენი
ოლივერ უეიკმენი (დ. 26 თებერვალი, 1972 ) — ინგლისელი კლავიშისტი და კომპოზიტორი. ცნობილია, როგორც ჯგუფ Yes-ის მუსიკოსი, სადაც შეცვალა მამა, რიკ უეიკმენი. ჯგუფთან ერთად მუშაობდა 2008-2010 წლებში. ალბომში Fly from Here აგრეთვე არის მისი წვლილი, თუმცა ჩანაწერის დასრულებისთვის იგი ჯგუფიდან უკვე წავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:Yes-ის წევრები კატეგორია:ინგლისელი როკ-კლავიშისტები კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1972
ქაღცრაშენი
ქაღცრაშენი (Քաղցրաշեն) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 930 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 088 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 353 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.76 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ბალაქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბალაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
თბილისის ექსპერიმენტული სამუსიკო სკოლა
თბილისის ექსპერიმენტული სამუსიკო სკოლა — თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიისა, 11-წლიანი საშუალო სამუსიკო სკოლა, რომელიც იძლევა სრულ საშუალო სპეციალურ (სამუსიკო) განათლებას და კონსერვატორიაში გამოცდების ჩაბარების, აგრეთვე ორკესტრანტებად და კონცერტმაისტერებად მუშაობის უფლებას. სკოლა კონსერვატორიის სტუდენტთა, პედაგოგთა და პროფესორთა მომზადების ბაზაა. სახელმწიფო დაფინანსებაზეა, ექვემდებარება საქართველოს კულტურულ სამინისტროს. 2000 სკოლაში იყო საფორტეპიანო, საორკესტრო (ჩასაბერი და სიმებიანი ინსტრუმენტების), თეორიული და საგუნდო-სადირიჯორო განყოფილებები; სწავლობდა 700 მოსწავლე, მუშაობდა 278 პედაგოგი და კონცერტმაისტერი (მათ შორის 4 პროფესორი, 5 დოცენტი). სახელოვან სკოლადამთავრებულთა იანო ალიბეგაშვილი, ე. ჭყონია, მ. შამუგია, თ. ჯავახიშვილი, ა. ვასაძე და სხვა. 1978 წლიდან დირექტორია თ. ბუაძე.
არაბული ორიქსის რეზერვატი
არაბული ორიქსის რეზერვატი — არის ცხოველების ნაკრძალი ომანის ცენტრალურ უდაბნოში და სანაპირო ფერდობზე. მის საზღვრებზე იშვიათი ფაუნაა, მათ შორის თავისუფალ არეალში არაბული ორიქსები, ის არის პირველი 1972 წლის მათი გადაშენების შემდეგ ველურ ბუნებაში, ასევე შემდგომი რეინტროდუქციისას 1982 წელს.
გადაშენების პირას მყოფი ჰოუბარა სავათი, განსაკუთრებული ყანჩის სახეობა, მრავლდება ველურ ადგილებში ნაკრძალების ტერიტორიაზე. სხვა სახეობები სწორედ ამ ნაკრძალშია ნაპოვნი, მათ შორის უდიდესი გადაშენების პირას მყოფი სახეობა არაბული ქურციკებისა, ასევე ნუბიური ჯიხვი, არაბული მგელი, თაფლის მაჩვი და კარაკალი.
2007 წლის 28 ივნისს ეს რეზერვი გახდა პირველი ისტორიის განმავლობაში, რომელიც ამოირიცხა საფრთხის პირას მყოფი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიიდან. იუნესკოს ციტირება მოახდინა ომანის გადაწყვეტილების, რომ შეემცირებინათ ტერიტორია 90 %-მდე და შეემცირებინათ თეთრ ანტილოპებზე ძალადობა 1996 წელს. იმ დროს მხოლოდ ოთხი შესაჯვარებელი წყვილი გადარჩა.
სქოლიო
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ყოფილი ძეგლები
თბილისის რიტუალების სასახლე
თბილისის რიტუალების სასახლე — რიტუალების სასახლე თბილისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის შენობა-ნაგებობები
სტამბოლის გოდოლი
მინი|სტამბოლის გოდოლი სტამბოლის გოდოლი — თბილისის ციხის დასავლეთ კედელში დატანებული მაღალი კოშკი. მეთვალყურეობას უწევდა ქალაქში სამხრეთიდან მისასვლელ გზებს ვახუშტი ბატონიშვილის 1735 წლის გეგმაზე N 19-ით აღნიშნული აქვს სტამბოლის გოდოლი. სტამბოლის გოდოლის დამნაშავეთა საპყრობილედ იყენებდნენ. ამჟამად შემორჩენილია გოდოლის ნანგრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ციხესიმაგრეები
უცვეთელა
უცვეთელა (Philadelphus) — მცენარეთა გვარი ჰიდრანგეასებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ბუჩქებია. მათი სიმაღლე 2—3 მ აღწევს. დატოტვილი ღეროები და ზემოთ აშვერილი ყლორტები აქვთ. ფოთლები მოპირისპირედაა გაწყობილი. თეთრი ან კრემისფერი ყვავილები შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილებად. ნაყოფი მრავალთესლიანი კოლოფია.
71 სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აღმოსავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. მრავალი სახეობა შეტანილია კულტურაში. კავკასიასა და საქართველოში ამ გვარის მხოლოდ 1 სახეობა იზრდება — კავკასიური უცვეთელა (Philadelphus caucasicus), რომელიც გვხვდება შუა სარტყლის ტყეებში, ტყისპირებსა და ბუჩქნარებს შორის. აქვს სურნელოვანი ყვავილები.
თაფლოვანი და დეკორატიული მცენარეა. მოშენებულია ბაღებსა და პარკებში. იყენებენ პარფიუმერიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდრანგეასებრნი
ერნსტ მახი
ერნსტ მახი (დ. 18 თებერვალი, 1838 — გ. 19 თებერვალი, 1916, მიუნხენი) — ავსტრიელი ფილოსოფოსი და ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ვენის უნივერსიტეტი. 1861 წლიდან იყო ამ უნივერსიტეტის დოცენტი. 1864 წლიდან იყო გრაცის უნივერსიტეტის ფიზიკის პროფესორი. 1867 წლიდან იყო პრაღის გერმანული უნივერსიტეტის რექტორი და ფიზიკის პროფესორი. 1881 წლიდან სწავობდა აეროდინამიკის პროცესებს. 1895-1901 წლებში იყო ვენის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის პროფესორი.
უფერული ცუკურუ ტაძაკი და მისი პილიგრიმობის წლები
უფერული ცუკურუ ტაძაკი და მისი პილიგრიმობის წლები (色彩を持たない多崎つくると、彼の巡礼の年) — იაპონელი მწერალ ჰარუკი მურაკამის მეცამეტე რომანი, რომელიც 2013 წლის 12 აპრილს გამოქვეყნდა. ერთ თვეში გაიყიდა მისი ერთი მილიონი ეგზემპლარი.
შინაარსი
ამ რეალისტურ რომანში მესამე პირი მოგვითხრობს ცუკურუ ტაძაკის წარსულსა და აწმყოზე. ცუკურუ ტაძაკი არის ადამიანი, რომელსაც სურს გაიგოს, რა მოხდა თექვსმეტი წლის წინ მის ცხოვრებაში.
1990-იან წლებში ცუკურუ ტაძაკი ცხოვრობდა თავის მშობლიურ ქალაქში, ნაგოიაში. ახალგაზრდა ცუკურუ გატაცებული იყო რკინიგზებით. საშუალო სკოლაში სწავლის დროს იგი ოთხ თანატოლს დაუმეგობრდა, რომელთა ოთხივე გვარი ფერებს აღნიშნავდა. ტაძაკი კი ნიშნავს „უფერულს“. მაგრამ ერთ დღეს, 1995 წელს, მეგობრებმა ყოველგვარი ახსნის გარეშე ზურგი აქციეს და მიატოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2013 წლის რომანები კატეგორია:რეალისტური რომანები კატეგორია:ჰარუკი მურაკამის ნაწარმოებები
კეფალი
კეფალი (Mugil cephalus) — თევზი კეფალისებრთა ოჯახისა. გვერდებზე 12 მურა ზოლი გასდევს. მისი სხეულის სიგრძეა 75 სმ, წონა 3,5 კგ-მდე. ფართოდ არის გავრცელებული ტროპიკულ ზღვებში. გავრცელებულია შავ ზღვაშიც. ზღვის ჯოგური და მოძრავი თევზია. შედის ზღვის გამტკნარებულ ნაწილებში, მათ შორის ლიმანებსა და ლაგუნებში. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 6-8 წლისა. ქვირითი პელაგიურია. იკვებება წვრილი უხერხემლოებით. სარეწაო თევზია. ლიმანური, სპორტული და სამოყვარულო თევზჭერის პერსპექტიული ობიექტი. გემრიელი თევზია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეფალისებრნი
მალხაზ მახარაძე (პოლიტიკოსი)
მალხაზ (მერაბ) მახარაძე (დ. 15 ნოემბერი, 1939, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1963)
ტამანის ნახევარკუნძული
ტამანის ნახევარკუნძული (Таманский полуостров) — ნახევარკუნძული რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს კავკასიონის დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ გაგრძელებაზე. აკრავს შავი ზღვა, აზოვის ზღვა და ქერჩის სრუტე. ფართობი დაახლოებით 2 ათ. კმ². ნაპირები დაბალია, შეჭრილ-შემოჭრილი. ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში აქ იყო კუნძულები, რომლებიც V საუკუნეში შეერთდა და წარმოიქმნა ნახევარკუნძული. ადრინდელი კუნძულები წარმოადგენს თიხოვანი ქანებით აგებულ გუმბათისებრ ამაღლებებს (სიმაღლე 164-მდე), რომლებზედაც 30-ზე მეტი ტალახის ვულკანია. დადაბლებებში არის მლაშე ლიმანური ტბები. ხორბლისა და სიმინდის ნათესები. განვითარებულია მევენახეობა და მებაღეობა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ნახევარკუნძულები
ჯალილ მამედყულიზადეს სახლ-მუზეუმი (ნახიჩევანი)
ჯალილ მამედყულიზადეს სახლ-მუზეუმი (Cəlil Məmmədquluzadənin ev-muzeyi) — აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, განმანათლებლის, მწერალ-სატირიკოსის მემორიალური მუზეუმი. მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქში, ნახიჩევანში, იდრის მამედოვის ქუჩაზე.
ისტორია
ჯალილ მამედყულიზადეს მუზეუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის 1998 წლის 31 დეკემბერის განკარგულებით შეიქმნა. გაიხსნა 1999 წლის 13 ოქტომბერს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კაიანე ალდორინო
კაიანე ალდორინო (დ. 8 ივლისი, 1986) — გიბრალტარელი მოდელი და პოლიტიკოსი. 2009 წელს გახდა „მის მსოფლიო“. 2017-2019 წლებში იყო გიბრალტარის მერი. მანამდე 2014 წლიდან იყო მერის მოადგილე. ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:მის გიბრალტარის გამარჯვებულები კატეგორია:გიბრალტარელი ქალი პოლიტიკოსები
როშენი
საკონდიტრო კორპორაცია როშენი (Кондитерська корпорація „Рошен“) — უკრაინული საკონდიტორო ნაწარმის მწარმოებელი ჯგუფი, რომელსაც აკონტროლებს პეტრო პოროშენკო. ის ქვეყნის მასშტაბით საკონდიტრო პროდუქციის უდიდესი მწარმოებელია. კომპანიის ქარხნები მდებარეობს უკრაინის ქალაქებში: ბერშადი, კიევი, ვინიცა, მარიუპოლი და კრემენჩუგი, ასევე ლიეტუვის ქალაქ კლაიპედასა და რუსეთის ქალაქ ლიპეცკში. კომპანიის სახელი მისი მფლობელის გვარიდან, პოროშენკო მომდინარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის კომპანიები
იპტარ-სინი
იპტარ-სინი — ასურეთის მეფე. იპტარ-სინი სამეფო ტახტზე შარმა-ადად I-ის შემდეგ ავიდა. დღეისთვის უცნობია თუ რომელ წელს დაიწყო ან დასრულდა მისი მმართველობა. სავარაუდოდ იპტარ-სინის მეფობდა დაიწყო ძვ. წ. XVII საუკუნეში და ამავე საუკუნეშივე დასრულდა, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ბაზაია ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კანაჩუტი
კანაჩუტი (Կանաչուտ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 870 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 307 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 488 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.68 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ეროტოკრიტოსი
მინი|ეროტოკრიტოსი და არეტუზა, „ეროტოკრიტოსის“ 1915 წლის გამოცემა ეროტოკრიტოსი (Ερωτόκριτος) — ლიროეპიკური რომანი, რომლის ავტორია კრეტელი პოეტი და დრამატურგი ვინჩენცო კორნაროსი. დაწერილია XVII საუკუნის I ნახევარში. მისი სიუჟეტური პროტოტიპია შუა საუკუნეების ფრანგული რომანი „პარისი და ვიენა“, თუმცა კორნაროსი სარგებლობდა არა ფრანგული დედნით, არამედ — ნაწარმოების რომელიმე იტალიური ვერსიით. ასევე მასში დიდად იგრძნობა ბერძნული ფოლკლორის გავლენა. თხზულებას ბოლოს დართული აქვს ცნობა იმის შესახებ, რომ ნაწარმოების ავტორია ვინჩენცო კორნაროსი, თუმცა იმ დროს რამდენიმე ვინჩენცო კორნაროსი მოღვაწეობდა კრეტაზე და ნებისმიერი შეიძლებოდა ყოფილიყო თხზულების ავტორი.
სიუჟეტი
„ეროტოკრიტოსში“ მოთხრობილია ქალისა და ვაჟის სიყვარულის ამბავი, თუ როგორ შორდებიან ერთმანეთს არეტუზა და ეროტოკრიტოსი და უღლდებიან მრავალი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ. მოქმედება მიმდინარეობს ძველ ათენში, რომელსაც მართავს მეფე ირაკლისი და დედოფალი არტემი. მეფესა და დედოფალს დიდი ხნის განმავლობაში არ უჩნდებოდათ შვილი. საბოლოოდ, ღმერთებმა აღასრულეს მეფის სურვილი და შეეძინათ გოგო, რომელსაც სახელად არეტუზა დაარქვეს. ჩვიდმეტი წლის ეროტოკრიტს ერთი დანახვით უყვარდება პრინცესა. ამის შესახებ მხოლოდ თავის მეგობარს, პოლიდოროსს უმხელს.
ხელნაწერები და გამოცემები
თხზულება დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და მე-17 საუკუნის განმავლობაში მრავალჯერ გადაიწერა. 1713 წელს ვენეციაში დაიბეჭდა იმ კრეტელთა მიერ, რომელთაც თხზულების რამდენიმე ხელნაწერი მოაგროვეს და მათზე დაყრდნობით შეიმუშავეს კრიტიკულად დადგენილი ტექსტი. დღემდე მოღწეულია მხოლოდ 1710 წელს გადაწერილი დაუსრულებელი ხელნაწერი, რომელიც გამშვენებულია მინიატურებით. ამის მიუხედავად, ეს ვარიანტი დიდად სხვაობს ვენეციური ბეჭდური გამოცემისაგან და აკლია ტექსტის დიდი ნაწილი. ვენეციის შემდეგ თხზულება კიდევ რამდენჯერმე გამოიცა, ხოლო პირველი თანამედროვე გამოცემა განხორციელდა 1915 წელს სტეფანო ხანთოუდიდესის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული ლიტერატურა კატეგორია:ლირიკა
იადვიგა სმოსარსკა
thumb|
იადვიგა სმოსარსკა, (Jadwiga Filipina Smosarska; დ. 23 სექტემბერი, 1898 — გ. 1 ნოემბერი, 1971) — პოლონელი მსახიობი. მან 25-ზე მეტ ფილმში მიიღო მონაწილეობა 1919 და 1937 წლებს შორის, ასევე სხვადასხვა სასცენარო დადგმებში.
ბიოგრაფია
სმოსარსკა იყო ცნობილი იმით, რომ თამაშობდა იმ გმირების როლებს, რომლებიც წარადგენდნენ პოლონურ კლიშეებს, ასახავდნენ ქვეყნის მოქალაქეების წვალებას. პატრიოტი, რომატიკული და კარგი სოციალური მდგომარეობის, მისი გმირები ხშირად იბრძოდნენ უკმარისობასთან და ტრაგიკულ სასიყვარულო ცხოვრებასთან. 1920-იანებში ის გახდა ცნობილი როგორც კინოსტუდიის Sfinks-ის წამყვანი მას შემდეგ, რაც Poli Negri-მ დატოვა ქვეყანა გერმანიისთვის.
სმოსარსკა გაიქცა ვარშავიდან 1939 წელს და თავშესაფარს ლიტვაში ეძებდა, იქამდე სანამ უზრუნველყოფდა ნავით გასვლას სკანდინავიის გავლით შტატებში. იმის მიუხედავად, რომ ცდილობდა კარიერა ჰოლივუდში შეექმნა, მისი აქცენტი ზედმეტად რთული აღმოჩნდა ამერიკელი კინომატოგრაფებისათვის. 1954 წელს სმოსარსკამ კანადის მხარეებში იმგზავრა იმისათვის, რომ აეგროვებინა ფული სოციალური უზრუნველყოფის პროექტებისთვის, რომლებიც მიმართული იქნებოდა პოლონელი ემიგრანტების დასახმარებლად. მას სპონსორობა გაუწია Advance Film Service-მა, მგზავრობა დაიწყო Eaton Auditorium-ში 6 მარტს, იქამდე სანამ გაჩერდებოდნენ ლონდონში, ჰამილტონში, ოტავაში, მონტრეალში, ოშავაში, ველინგტონში და ბრანტფორდში. ის აშშ-ში 1970 წლამდე გაჩერდა, იქამდე სანამ დაბრუნდებოდა პოლონეთში თავისი ბოლო წელიწადის გასატარებლად
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:პოლონელი მსახიობები
ოქსინო
ოქსინო — სააქციო საზოგადოება თბილისში, ჩამოყალიბდა 1993 წელს საწარმოო გაერთიანების „ოქსინოს“ ბაზაზე.
1959 წელს შეიქმნა თბილისის პირველი ტრიკოტაჟის ფაბრიკა, რომელსაც 1986 წლიდან ეწოდა საწარმოო გაერთიანება „ოქსინო“. „ოქსინო“ აღჭურვილი იყო თანამედროვე ტიპის სხვადასხვა კლასის საქსოვი და სამკერვალო მანქანა-დანადგარებით; იყენებდნენ როგორც ნატურალურ, ისე ხელოვნური ბოჭკოს ძაფებს. საწარმო ამზადებდა ბავშვისა და მოზრდილთა ზედა ტრიკოტაჟის ნაწარმს.
„ოქსინო“ დაკომპლექტებული იყო მაღალკვალიფიციური ინჟინერ-ტექნოლოგიური პერსონალით და მხატვარ-მოდელიორებით. „ოქსინო“ მონაწილეობდა სხვადასხვა საერთაშორისო ბაზრობასა და გამოფენაზე. საწარმოს ნაწარმი იგზავნებოდა საფრანგეთში, დანიაში, ჩრდილოეთ ირლანდიაში, გერმანიაში, რუსეთსა და შუა აზიის ქვეყნებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისი
შავი ზღვის სტავრიდა
შავი ზღვის სტავრიდა (Trachurus mediterraneus) — თევზი სტავრიდასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 60 სმ აღწევს, ჩვეულებრივ 30 სმ სიგრძისაა. პელაგიური სუბტროპიკული თევზია. გვერდითი ხაზი დაფარულია ძვლოვანი ფირფიტებით. დიდი თავი აქვს. პირი დიდია, სასრული. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ბისკაიის ყურიდან მავრიტანიამდე. გვხვდება მარმარილოს, შავ და აზოვის ზღვებში. მნიშვნელოვანი სარეწაო თევზია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტავრიდასებრნი
ქარაულხანა
ქარაულხანა (Karaulkhana) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ხაჩფარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
მახის რიცხვი
მახის რიცხვი — აირის დინების მთავარი მახასიათებელი, რომელიც ტოლია დინების სიჩქარის შეფარდებისა ბგერის სიჩქარესთან. აირის ნაკადის ერთსა და იმავე წერტილში. ეწოდა ერნსტ მახის სახელი. მახის რიცხვი აეროდინამიკის მსგავსების ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აეროდინამიკა
ნგუენ თი დინი
ნგუენ თი დინი (Nguyễn Thị Định; დ. 15 მარტი, 1920 — გ. 26 აგვისტო, 1992) — ვიეტნამელი ხალხის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე ქალი. 1987 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტი. ვიეტნამის სახალხო არმიის გენერალ-მაიორი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. 18 წლისა ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში. 1939 წლიდან 1943 წლამდე პატიმარი იყო. აქტიურად მონაწილეობდა ვიეტნამის (1945) აგვისტოს რევოლუციაში. სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლებისათვის ბრძოლის პერიოდში იყო სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლებისათვის ქალთა კავშირის თავმჯდომარე და სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლების შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მოადგილე, სამხრეთ ვიეტნამის განთავისუფლების ეროვნული ფრონტის ცკ-ის თავმჯდომარე. „ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის“ საერთაშორისო ლენინური პრემიის ლაურეატი (1968).
ლიტერატურა
კატეგორია:ვიეტნამის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:ვიეტნამელი რევოლუციონერები კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
ომერო ტონიონი
ომერო ტონიონი (Omero Tognon დ. 3 მარტი, 1924 — გ. 23 აგვისტო, 1990) — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
ბეშბარმაკი
ბეშბარმაკი (турама; бесбармақ; თათრ. бишбармак, куллама; ბაშკ. бишбармаҡ, куллама; 	дограма; нерин, тутмач; норин; бешбармак, სიტყვა-სიტყვით: „ხუთი თითი“) — თურქულენოვანი ხალხებისა და მონღოლი ხალხების ტრადიციული კერძი, რომლებიც ცხოვრობენ ცენტრალურ აზიასა და რუსეთის ფედერაციაში. ის ასევე ცნობილია როგორც ნარინი სინძიანში (ჩინეთი), უზბეკეთში, ყაზახეთსა და ყირგიზეთში; ტურამა ან დოგრამა ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკაში, ჩრდილოეთ კავკასიასა და თურქმენეთში, კულამა ბაშკირეთსა და თათრეთში. მონღოლეთსა და ბურიატეთში მას ხორხოგს უწოდებენ.
ტერმინი ბეშბარმაკი ხუთ თითს ნიშნავს, რაც განპირობებულია იმით, რომ მომთაბარეები ამ კერძს ხელით ჭამენ. ბეშბარმაკს, ჩვეულებრივ, ამზადებენ მოხარშული, დაკეპილი ხორცისაგან, რომელსაც ურევენ მაკარონს და ჩიკს, ასევე უმატებენ ხახვის სოუსს. ჩვეულებრივ, კერძს მიირთმევენ დიდ, გაშლილ თეფშებზე, რომელსაც რამდენიმე ადამიანი იზიარებს. სადღესასწაულო ბეშბარმაკს მიირთმევენ ყაზისა და სუჯუკთან ერთად.
ისტორია
ცენტრალური აზიის სამზარეულო მომთაბარე ხალხების ცხოვრების წესის შესაბამისად ვითარდებოდა, მაშინ, როდესაც ადამიანები მთლიანად დამოკიდებულნი იყნენ თავიანთ ცხოველებზე. ეს ფაქტი აისახება შუა აზიის ქვეყნების სამზარეულოებში, სადაც ხშირად ვხვდებით ხორცსა და რძის პროდუქტებს. კერძის სახელის წარმოშობის შესახებ არსებობს მეორე ვერსიაც. ნაზაროვს მიაჩნია, რომ ხუთი თითის არსებობა კერძის სახელში განპირობებულია ცომის ჩაყრის ტრადიციით, რომელსაც ტრადიციულად ხუთი თითით ყრიდნენ.
დღესდღეობით ბეშბარმაკი არსებობს სხვადასხვა ქვეყნების ტრადიციულ სამზარეულოებში, მათ შორის: ყაზახურ, ყირგიზულ, თათრულ, თურქმენულ, უზბეკურ, ბაშკირულ და ყარაყალპაკურ სამზარეულოებში.
სერვირება
ბეშბარმაკის სერვირებისა და მირთმევის მრავალი ტრადიცია არსებობს. თუ რომელიმე ცხოველი, მაგალითად ცხვარი, დაკლეს სტუმრის პატივსაცემად, მაშინ მასპინძელი უსტუკანს ამზადებს, ხორცის სხვადასხვა ნაჭრებს სხვადასხვა ადამიანისთვის. ნაჭერი, რომელსაც ადამიანი შეჭამს დამოკიდებულია მის სქესზე, ასაკსა და სოციალურ მდგომარეობაზე. პატივისცემის ნიშნად, უხუცეს ადამიანებსა და საპატიო სტუმრებს ხორცის საუკეთესო ნაჭრები ხვდებათ.
განსაკუთრებულ შემთხვევებში, საპატიო სტუმარი, უხუცესი მამაკაცი ან ყველაზე ახალგაზრდა მამაკაცი ბაშს იღებს. ბაში ცხოველის თავია, რომელსაც სუფრაზე გამორჩეული ადამიანი ჭრის და სურვილისამებრ ურიგებს სტუმრებს. უხუცესი ან აყსაყალი ჯამბაშს, ცხოველის ბარძაყის ძვლის ნაჭერს იღებს. უხუცესი და პატივსაცემი ქალბატონები კუირუკს ან კუიმულჩაკს იღებენ, რაც კუდის ძვლის ნაწილია. ცხოველის მხრები და ფეხები მოზარდებს უნაწილდებათ, ხოლო ყველაზე პატარა ზომის ძვალი ოჯახის რძალს ხვდება. ომუტკას ანუ ხერხემალს ბავშვები მიირთმევენ.
მომზადება
thumb|სადღესასწაულო ბეშბარმაკი ყაზის სოსისთან ერთად ბეშბარმაკის ტრადიციული ვარიანტი დღესდღეობით მხოლოდ ყირგიზეთის ჩრდილოეთ ნაწილში (განსაკუთრებით ნარინის ოლქში) მზადდება. ამისთვის საჭიროა ძალიან ბასრი დანა ანუ მაკი (маки). ბასრი დანის საშუალებით კერძის ყველა ინგრედიენტი მცირე ზომის ნაწილებად იჭრება, მანამ სანამ დასტრახანზე (ტრადიციული ადგილი ცენტრალური აზიის ოჯახებში, სადაც საჭმელს მიირთმევენ) მიიტანენ. კერძს ასევე სჭირდება ქვაბი, რათა კარგად მოიხარშის ხორცი და ლაფშა. ტრადიციულად ასევე იყენებენ ხუთ კბილიან ჩანგალს, მოხარშული ლაფშას დასახვევად და შესაჭმელად.
ბეშბარმაკის დასამზადებლად თავდაპირველად ხორცის ნაწილს ხარშავენ (ძირითადად გამოიყენება ცხენის კვიცი, იშვიათად ცხვრის კრავი) ან ამზადებენ ცხენის სუჯუკს. გაზაფხულსა და ზაფხულში ბეშბარმაკი ძირითადად მზადდება კრავის ხორცით.
ლაფშის ცომი მზადდება ფქვილის, კვერცხის, წყლისა და სუფრის მარილის გამოყენებით. უკვე მოზელილ ცომს ასვენებენ 40 წუთით. ამის შემდეგ ცომს ძალიან თხლად აბრტყელებენ და სასურველ ზომებად ჭრიან.
სანდრო რაქვიაშვილი
ალექსანდრე რაქვიაშვილი (დ. 19 ივლისი, 1982) — ქართველი პოლიტიკოსი, ეკონომიკის დოქტორი, პროფესორი. პოლიტიკური პარტია „გირჩის“ წევრი. 2016–2019 წლებში იყო თავისუფალი უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლის დეკანი. 2019 წლიდან არის საქართველოს უნივერსიტეტის პროფესორი.
2021 წლის 27 მაისიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „გირჩი“. რაქვიაშვილის გადეპუტატების მიზნით, სალომე მუჯირმა პარლამენტის წევრობაზე უარი თქვა, ხოლო პარტია „გირჩმა“ ცესკოში რეგისტრირებული საარჩევნო სია ჩახსნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მონტე-მიტრა
მონტე-მიტრის მთის ირგვლივ არსებული ტერიტორია ძირითადად ბორცვებიანია. მთის გარშემო ტერიტორია მეჩხერადაა დასახლებული — 21 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. მთის გარშემო ძირითადად ხარობს მარადმწვანე ფოთლოვანი ტყე.
ასინუმი
ასინუმი — ასურეთის მეფე. ასინუმი სავარაუდოდ სამეფო ტახტზე რიმუშის შემდეგ ავიდა, უცნობია მისი მმართველობის დასაწყისისა და დასასრული თარიღი. მის შემდეგ ასურეთის სამეფოში დაიწყო შვიდი უზურპატორის მმართველობის ხანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
მუჰთასიები
მუჰთასიები — ერთ-ერთი მოხელე ფეოდალურ თბილისში. მისი არსებობა დასტურდება XII საუკუნეში. დოკუმენტში, სადაც მოხსენიებულია " სამუსტასიბო" გამოსაღები აღმოსავლეთ მაჰმადიანურ სამყაროში მუჰთასიებს ევალებოდა საპოლიციო სამსახური, სამართლის წარმოება, აგრეთვე ქალაქში წესრიგის დაცვა, ქუჩების კეთილმოწყობა, რელიგიურ საყოფაცხოვრებო წესების  თვალყურის დევნება. მუჰთასიები ერთდროულად არსრულებდრელიგიურ და ქალაქის მოხელის ფუნქციებს.
მუჰთასიები საქართველოს სამეფოში სავარაუდოდ, საამიროს გზით შემოვიდა. მუჰთასიბის თანამდებობა თბილისის გარდა საქართველოს სხვა ქალაქებში არ ფიქსირდება. მუჰთასიბი გვხვდება სომხეთის ქალაქებში და იქაც ქალაქის მოხელეა. ეს თანამდებობა თბილისის შემოერთების შემდეგაც დარჩა აქ მაჰმადიანური მოსახლეობის არსებობის გამო: მაგრამ ქართულ სინამდვილეს დიდხანს ვერ შერჩა და მალე გაუქმდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ლიბანის კედარი
ლიბანის კედარი (Cedrus libani) — კედარის გვარის ხე ფიჭვისებრთა ოჯახისა.
ბოტანიკური აღწერა
ლიბანის კედარი მარადმწვანე წიწვოვანი მცენარეა. ხელსაყრელ პირობებში მისი სიმაღლე 40-50 მ-ს აღწევს, ღეროს დიამეტრი — 2,5 მ-მდე. ახალგაზრდა მცენარის ვარჯი კონუსისებურია. ასაკის მატებასთან ერთად იგი ფართო, შებრტყელებულ, ქოლგისებურ ფორმას იღებს.
წიწვები მწვანედან რუხ-მოცისფრო-მომწვანომდე ფერისაა. ახასიათებს მათი კონა, რომელიც 30-40 წიწვს მოიცავს. მათი სიგრძეა 3,5 სმ. ისინი ხეზე რჩებიან ორი წლის განმავლობაში.
ორ წელიწადში ერთხელ მსხმოიარობს. მსხმოიარობას იწყებს 25-30 წლის ასაკიდან. გირჩები ცილინდრისებური ფორმისაა, ფერით ღია ყავისფერია. მათი სიგრძეა 12 სმ, ხოლო სიგანე — 4-6 სმ. თესლი სიგრძეში 15-18 მმ-ს, ხოლო სიგანეში 5-7 მმ-ს აღწევს. ისინი საჭმელად უვარგისი და ფისოვანია. ვრცელდება ქარის დახმარებით.
მერქანი მუქი რუხი და ქერცლისებურია.
მეორეული მერქანი წითელი ფერისა, მტკიცე და არომატული, მარტივი და საკმაოდ რბილია.
ლიბანის კედარი ნელა იზრდება. უძლებს მოკლე დროით დაცემულ ტემპერატურას -30°C-მდე, მაგრამ ხანგრძლივი უარყოფითი ტემპერატურის დროს იღუპება. იგი სინათლის მოყვარული მცენარეა. უძლებს გვალვებს. ნიადაგის მხრივ მომთხოვნი არ არის. ძლიერ განიცდის გადაჭარბებულ ტენიანობას.
გავრცელება და ეკოლოგია
ლიბანის კედარი იზრდება ლიბანის მთის ფერდობებზე (აქედან მოდის მისი სახელი). ველურ ბუნებაში იგი გვხვდება ზღვის დონიდან 1000-2000 მ-მდე. ბუნებრივი ზრდა-განვითარების არეალში პრაქტიკულად განადგურებულია. შემორჩენილია სულ 6 კედრის კორომში.
ტაქსონომიურად ლიბანის კედარს ზოგჯერ უკავშირებენ რამდენიმე სხვა სახეობას და მის ქვესახეობებად განიხილავენ. მაგალითად ასეთია თურქული კედარი (Cedrus stenocoma), რომელიც ტავრის მთებშია გავრცელებული.
მნიშვნელობა და გამოყენება
წარსულში ლიბანის კედარი ფართოდ გამოიყენებოდა როგორც სამშენებლო მასალა, კერძოდ გემთმშენებლობაში. ლიბანის კედრით აგებული გემებით გადიოდნენ ხმელთაშუა ზღვაში ფინიკიელი ზღვაოსნები. ლიბანის კედრით იყო დამზადებული ეგვიპტის ფარაონთა გემები.
კედრის ზეთი გამოიყენება ანტისეპტიკურ საშუალებად.
ეს სახეობა კულტურაში 1683 წლიდანაა; უძველესი პლანტაციები თარიღდება XVII საუკუნის მეორე ნახევრით, ამ დროს რამდენიმე ხე დაცული იყო იტალიასა და სამხრეთ საფრანგეთში. სამხრეთი ევროპის ბაღებში ლიბანის კედარი ფართოდ გავრცელდა.
ლიბანის კედარი ფართოდ გავრცელდა ყირიმის სამხრეთი ნაპირზე, კავკასიური შავი ზღვის სანაპიროზე, სამხრეთ კავკასიასა და შუა აზიაში.
კედარი ლიბანის ერობნული სიმბოლოა. იგი გამოსახულია გერბზე, დროშაზე, ბანკნოტებსა და მონეტებზე. აგრეთვე ლიბანის უმაღლესი ჯილდოა კედარის ეროვნული ორდენი. ლიბანში მდებარეობს სამეფო კედრების ტყე, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.
ტაქსონომია
ლიბანის კედარი მოიცავს ორ ქვესახეობას:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კედარი კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
დაფნა დიუ მორიე
დაფნა დიუ მორიე (Daphne du Maurier; დ. 13 მაისი, 1907 — გ. 19 აპრილი, 1989) — ინგლისელი ავტორი და დრამატურგი.
დიუ მორიე რომანტიკოს რომანისტად მიიჩნევა, თუმცა მისი ნაწარმოებები ხასიათდება, როგორც „მელანქოლიური და რეზონანსული“ პარანორმალურობის დეტალებით. მწერლის მრავალი ნამუშევარი, რომლებიც თავდაპირველად კრიტიკოსებმა არასერიოზულად მიიღეს, შემდგომში ბესტსელერი გახდა და მწერალს თხრობის ოსტატური მანერისთვის აღიარება მოუტანა.
დიუ მორიეს ნაწარმოებების არაერთი წარმატებული კინოადაპტაციაა შექმნილი, მათ შორის გამორჩეულია ალფრედ ჰიჩკოკის ნამუშევრები, რომელიც მწერლის შემოქმედების დიდი თაყვანისმცემელი იყო. 1939 წელს რეჟისორმა დიუ მორიეს რომანის „ტავერნა იამაიკა“ მიხედვით ამავე სახელწოდების ფილმი გადაიღო. 1940 წელს შექმნა კინოადაპტაცია მწერლის ყველაზე გახმაურებული რომანისა „რებეკა“, ხოლო 1963 წელს გადაიღო ფილმი მოთხრობის „ჩიტები“ მიხედვით.
დიუ მორიეს ნაწარმოებებში მოქმედება ძირითადად კორნვოლის სანაპიროზე ვითარდება, სადაც მან ცხოვრების უდიდესი ნაწილი გაატარა. ცნობილია, რომ პოპულარობის ზრდასთან ერთად, მწერალი უფრო და უფრო ჩაკეტილი ხდებოდა.
ქართული ენაზე თარგმნილია დიუ მორიეს ცნობილი რომანი „რებეკა“.
ადრეული ცხოვრება
დაფნა დიუ მორიე 1907 წელს ლონდონში დაიბადა. მისი მამა გამოჩენილი მსახიობი და მენეჯერი სერ ჯერალდ დიუ მორიე იყო, ხოლო დედა – მსახიობი მურიელ ბომონტი. მისი ბაბუა, ჯორჯ დიუ მორიე, მწერალი და კარიკატურისტი იყო.
დიუ მორიე მშობლებისთვის მეორე შვილი იყო. მას ორი და ჰყავდა. უფროსი, ანჯელა დიუ მორიე ‒ მწერალი, ხოლო უმცროსი, ჟანა დიუ მორიე, მხატვარი იყო.
დაფნა დიუ მორიეს ლიტერატურული კარიერის შექმნაში ოჯახური კავშირები დაეხმარა. მისი სამწერლო დებიუტი 1931 წელს რომანით „სასიყვარულო განწყობა“ შედგა.
შემოქმედება
დიუ მორიეს ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული და ცნობილი ნამუშევარია რომანი „რებეკა“, რომელიც 1938 წელს გამოვიდა. რომანმა მყისიერი წარმატება მოიპოვა. 1938-1965 წლებში მისი 3 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა. „რებეკა“ მუდმივად ახალი ტირაჟებით იბეჭდებოდა და მისი როგორც სასცენო, ისე კინოადაპტაცია რამდენჯერმე შედგა. დიუ მორიემ აშშ-ში, როგორც 1938 წლის ფავორიტი რომანის ავტორმა, ეროვნული წიგნის ჯილდო მიიღო. BBC-ის 2003 წლის ლიტერატურულ გამოკითხვაში ბრიტანელი ხალხის საყვარელ რომანებს შორის „რებეკა“ მე-14 ადგილზე დასახელდა.
დიუ მორიეს არაერთი რომანის კინოადაპტაციაა შექმნილი, მათ შორისაა „ტავერნა იამაიკა“ და „ჩემი ბიძაშვილი რეიჩელი“. მწერლის მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმებია ალფრედ ჰიჩკოკის „ჩიტები“ და ნიკოლას როეგის „არ გამოიხედო“. დიუ მორიე ხშირად აღნიშნავდა, რომ თავისი ნაწარმოებების კინოადაპტაციებს შორის მხოლოდ ალფრედ ჰიჩკოკის „რებეკა“ და ნიკოლას როეგის „არ გამოიხედო“ მოსწოდა.
დიუ მორიე უკმაყოფილო იყო ფილმის „ტავერნა იამაიკა“ წარმოებით, რომლისთვისაც მას რომანის დასასრულის სრული შეცვლა მოუხდა, რათა სიუჟეტი მთავარი როლის შემსრულებელი მსახიობის, ჩარლზ ლოტონის, ხასიათისთვის მიესადაგებინა. აგრეთვე მწერალი ფიქრობდა, რომ ფილმში „ჩემი ბიძაშვილი რეიჩელი“ მსახიობი ოლივია დე ჰევილენდი არ შეეფერებოდა ანტაგონისტის როლს. დიუ მორიე ასევე ნანობდა მთავარი როლის შემსრულებლად მსახიობი ალეკ გინესის არჩევას ფილმისთვის „განტევების ვაცი“, რომელიც მან ნაწილობრივ დააფინანსა.
დიუ მორიეს რომანებში, რომლებშიც ბედნიერი დასასრული დიდი იშვიათობაა, ხშირად გვხვდება ავისმომასწავებელი ნიშნები და პარანორმალურობის დეტალები, რის გამოც მწერალს ხშირად „რომანტიკოს რომანისტს“ უწოდებდნენ. ამ მხრივ, დიუ მორიე ახლოსაა უილკი კოლინზისა და სხვა მწერლების „სენსაციურ რომანებთან“. ნეკროლოგმა ქეით ქელევეიმ მის შესახებ დაწერა: „დიუ მორიე წინასწარ გათვლილი ამოუხსნელი ამოცანების ოსტატი იყო. მას სურდა, მკითხველს მის თავსატეხებზე თავი ემტვრია და კითხვისას ერთი წუთითაც კი არ მოედუნებინა გონება. მას უნდოდა, მის რომანებს დასრულების შემდეგაც არ მოეცა ჩვენთვის მოსვენების საშუალება.“
მწერლის 1969 წლის რომანში „სახლი სანაპიროზე“ მენტალური დროში მოგზაურობის ელემენტებს ვხვდებით. რომანის პროტაგონისტი საკუთარ თავზე ნარკოტიკული ნივთიერების გამოცდას დასთანხმდება, რომლის მიღების შემდეგაც XIV საუკუნის კორნვოლში გადაინაცვლებს, სადაც ტრაგიკული სიყვარულის ისტორიის შემსწრე გახდება.
დიუ მორიეს რომანი „მერი ენი“ (1954) მხატვრულად მოგვითხრობს მისი შორეული წინაპრის, მერი ენ კლარკის, ცხოვრების შესახებ, რომელიც 1803-1808 წლებში ფრედერიკ ავგუსტუსის, იორკისა და ალბანის გრაფის, საყვარელი იყო.
მწერლის უკანასკნელი რომანი „ბრიტანეთის მართვა“, რომელიც გლედის კუპერს ეძღვნება, ხანშიშესული მსახიობი ქალის შესახებ მოგვითხრობს.
დიუ მორიეს მოთხრობები შედარებით უფრო შავბნელი ტონებით გამოირჩევა. მოთხრობები ‒ „ჩიტები“, „არ გამოიხედო“, „ვაშლის ხე“ და „ლურჯი ლინზა“ ‒ შიშისმომგვრელი ზღაპრებია, რომლებიც მკითხველის შოკირებასა და გაოცებას ახდენენ. მწერლის ბიოგრაფი მარგარეტ ფოსტერი მის შესახებ წერდა: „იგი მასობრივი პროზის ყველა აუცილებელ კრიტერიუმს აკმაყოფილებდა, ამასთანავე კი ‘ჭეშმარიტი ლიტერატურის’ მოთხოვნებსაც ზუსტად პასუხობდა.“
2011 წელს დიუ მორიეს დაკარგული მოთხრობების კრებული აღმოაჩინეს, რომელიც მან 21 წლის ასაკში დაწერა. ერთ-ერთ მათგანი, „თოჯინა“, მექანიკური სექს-სათამაშოთი ახალგაზრდა ქალის ობსესიის შესახებ მოგვითხრობს.
პირადი ცხოვრება
1932 წელს დიუ მორიე მაიორ ფრედერიკ ბრაუნინგზე დაქორწინდა, რომელიც მოგვინებით ლეიტენანტი-გენერალი გახდა. წყვილს სამი შვილი შეეძინა: ტესა, ფლავია და ქრისტიანი.
სიკვდილი
დიუ მორიე 1989 წლის 19 აპრილს, 81 წლის ასაკში, კორნვოლში გარდაიცვალა. მის სხეულს კრემაცია ჩაუტარდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ლონდონელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ქალი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები კატეგორია:გოთიკური ჟანრის მწერლები
მეჩონგურეთა ანსამბლები
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის კულტურა
ხარქო
ხარქო (Kharko) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ლაშხრაში
ლაშხრაში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ნაკრის თემში (სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გიგლა ბერბიჭაშვილი
გიორგი (გიგლა) პეტრეს ძე ბერბიჭაშვილი (დ. 6 აგვისტო, 1878, სოფ. ახატანი, ახლანდ. დუშეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 ივლისი, 1942, თბილისი) — ქართველი გლეხი, ილია ჭავჭავაძის უშუალო მკვლელი.
რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი 1905 წლიდან. მონაწილეობდა 1905-1907 წლების რევოლუციურ გამოსვლებში (საგურამოს „წითელი რაზმის“ წევრი). 1907 წლის 12 სექტემბერს დაჯგუფების სხვა წევრებთან (ივანე ინაშვილი, გიორგი [ლომა] ხიზანიშვილი, გიგოლა მოძღვრიშვილი, თედო ლაბაური და პავლე ფშავლიშვილი [აფციაური]) ერთად წიწამურთან გზა გადაუღობა ილია ჭავჭავაძის ეტლს. მისი ნასროლი ტყვია გახდა ილიას გარდაცვალების უშუალო მიზეზი. მკვლელობის შემდეგ ბერბიჭაშვილი ირანში გაიქცა, დანაშაულის სხვა მონაწილეები პოლიციამ დააპატიმრა და სიკვდილით დასაჯა (ფშავლიშვილი პოლიციასთან შეტაკებისას დაიღუპა).
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ბერბიჭაშვილი სამშობლოში დაბრუნდა. 1921-1936 წლებში სხვადასხვა ადმინისტრაციულ და სამეურნეო სამუშაოებზე იყო საბჭოთა საქართველოში, მ. შ., 1921-1922 წლებში საგურამოს აღმასკომის თავმჯდომარედ მუშაობდა, 1922-1926 წლებში — მუხრანის რაიაღმასკომის თავმჯდომარედ, 1926-1928 წლებში — დუშეთის სამაზრო დამზღვევი სალაროს თავმჯდომარედ, 1928-1930 წლებში — შრომის ბირჟის მე-3 სექციის გამგედ, 1930 წლის თებერვლიდან 1932 წლის 9 აპრილამდე — „საქართველოს ღვინოს“ მომარაგების განყოფილების ცენტრალური საწყობის გამგედ, 1932-1934 წლებში — სამტრედიის №2 ღვინის ქარხნის დირექტორის მოადგილედ, 1934-1936 წლებში — სამნეო ნაწილის გამგედ.
1936 წელს ილიას მკვლელობის გამოძიება დაევალა კომისიას კონსტანტინე გორდელაძის თავმჯდომარეობით. 1941 წლის მაისში ბერბიჭაშვილი დააპატიმრეს. იმავე წლის დეკემბერში დაიწყო სასამართლო პროცესი, რომელზეც ბერბიჭაშვილმა მკვლელობა არ აღიარა. საბჭოთა სასამართლომ ბერბიჭაშვილი დამნაშავედ ცნო, მისი რევოლუციური წარსული კი ტყულად მიიჩნია, მკვლელობის შემკვეთად მეფის საიდუმლო პოლიცია („ოხრანკა“) დაასახელა, უშუალო ორგანიზატორად კი ილიას მოურავი — დიმიტრი ჯაში. 1942 წლის 5 იანვარს ბერბიჭაშვილს დახვრეტა მიუსაჯეს, მაგრამ ხანდაზმულობის გამო სასჯელი მალევე 10-წლიანი პატიმრობით შეუცვალეს. გარდაიცვალა ციხის საავადმყოფოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ქართველი კრიმინალები კატეგორია:ბოლშევიკები
ლანჯანისტი
ლანჯანისტი (Լանջանիստ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 815 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 254 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 34.82 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ფრანცისკა დონერი
ფრანცისკა მარია ბარბარა დონერი (Franziska Maria Barbara Donner; დ. 15 ივნისი, 1900, ვენა, ავსტრია — გ. 19 მარტი, 1992, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთი კორეის I პირველი ლედი 1948-1960 წლებში როგორც სამხრეთი კორეის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის, ლი სინ მანის მეუღლე.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ფრანცისკა დონერი დაიბადა 1900 წლის 15 ივნისს ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დედაქალაქ ვენაში, კერძოდ კი ინცერსდორფის მუნიციპალიტეტში. მისი მშობლების ვინაობა უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ ისინი სოდისა და მარილის ინდუსტრიაში იყვნენ ჩაბმულნი. მან წარმატებით დაამთავრა ვენის უნივერსიტეტის ლინგვისტიკის ფაკულტეტი, რის შემდეგაც მუშაობა დაიწყო ჟენევაში მდებარე ერთა ლიგის ორგანიზაციაში დიპლომატად. სწორედ ამის შემდეგ, 1933 წელს შეხვდა იგი თავის მომავალ მეუღლეს, კორეელ პოლიტიკოს ლი სინ მანს. ამ დროისათვის ლი სინ მანი აშშ-ში ცხოვრობდა, თუმცა ჟენევაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა. ვიზიტის დასრულების შემდეგ იგი ამერიკაში დაბრუნდა, თუმცა სულ მალე ჩავიდა ვენაში, სადაც ფრანცისკას ცოლობა სთხოვა. დონერი შემოთავაზებას დასთანხმდა და წყვილი აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც 1934 წელს, ნიუ-იორკში დაქორწინდნენ. ორივე მათგანისთვის, ეს მეორე ქორწინება იყო, თუმცა ფრანცისკას პირველი ქმრის ვინაობა უცნობია.
პირველი ლედი
მარცხნივ|მინი|269x269პქ|ფრანცისკა დონერი და ლი სინ მანი 1933 წელს ქორწინების პირველი წლების მანძილზე დონერი და სინ მანი ნიუ-იორკში ცხოვრობდნენ, რადგან ამ პერიოდისათვის კორეა იაპონიის იმპერიის დაქვმდებარებაში იყო და სინ მანი პოლიტიკურ ემიგრაციაში იყო წასული. ამავდროულად, დონერი თავისი ქმრის მდივნად იწყებს მუშაობას.
1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის დამარცხების შემდეგ, გამარჯვებულმა ამერიკელებმა ლი სინ მანი და მისი მეუღლე პირადი თვითმფრინავით ჩაიყვანეს სეულში. ამერიკელებმა მთავრობის მეთაურად ლი სინ მანი დანიშნეს, კორეის გაყოფის შემდეგ, 1948 წელს კი იგი სამხრეთი კორეის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რითაც ფრანცისკა დონერი პირველ ლედიდ გვევლინება.
1948-1960 წლებში, პირველ ლედად ყოფნის პირობებში, ფრანცისკა თავის ქმარს ყოველთვის თან დაჰყვებოდა ოფიციალური და სახალხო გამოსვლებისას.
1960 წელს ლი სინ მანი იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო და კვლავ ემიგრაციაში წასულიყო. სინ მანი და დონერი ამჯერად ჰავაიზე გაიქცნენ. სწორედ აქ გაატარა მან უკანასკნელი წლები, რა დროსაც დონერი ზრუნავდა მეუღლეზე, რომელიც 1965 წელს ჰონოლულუში გარდაიცვალა. დაქვრივებული ფრანცისკა მესამედ აღარ გათხოვილა და მშობლიურ ავსტრიაში დაბრუნდა.
დარჩენილი ცხოვრება
ავსტრიაში გატარებული ხუთი წლის შემდეგ, 1970 წელს ფრანცისკა დონერი კვლავ სამხრეთ კორეაში დაბრუნდა და სეულში დასახლდა, სადაც გაატარა ცხოვრების დარჩენილი 30 წელი. აქ იგი ლი სინ მანის სახლში ცხოვრობდა თავის გერთან, ლი იენსუსა და მის ოჯახთან ერთად (რომელიც მის ქმარს პირველი ცოლისგან ჰყავდა). იგი გარდაიცვალა 1992 წლის 19 მარტს სეულში, 91 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:სამხრეთი კორეა
მახნოვშჩინა
მახნოვშჩინა — ანარქისტული მოძრაობა მარცხენა ნაპირის უკრაინაში 1918-1921 წლებში. სახელი ეწოდა მეთაურის, ნესტორ მახნოს მიხედვით. მისი სოციალური საფუძველი იყო ეკატერინოსლავისა და ხარკოვის გუბერნიების შეძლებული გლეხობა, მაგრამ ის არ იყო ლოკალური მოვლენა და ვრცელდებოდა დონიდან დნესტრამდე. დედაქალაქი იყო გულიაიპოლე. მახნოვშჩინის იდეოლოგია იყო ანარქიზმი, ქადაგებდა სახელმწიფოს ხელისუფლების გარეშე. გამოიცემოდა რამდენიმე გაზეთი.