cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რუსული სამხედრო ხომალდი, იდი ნახუი
200px|thumb|right|უკრაინელი სამხედროების პასუხი რუს სამხედრო გემს უკრაინის შინაგან საქმეთა მინისტრის მრჩევლის, ანტონ გერაშჩენკოს განცხადებით, სარაკეტო თავდასხმის შედეგად 13 მესაზღვრისგან შემდგარი გარნიზონი მთლიანად განადგურდა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლის, იგორ კონაშენკოვის განცხადებით კი 82 უკრაინელი სამხედრო მოსამსახურე ტყვედ ჩაბარდა.
შემდგომში ცნობილი გახდა, რომ კუნძულზე იერიში სამხედრო კრეისერმა „მოსკოვმა“ და საპატრულო ხომალდმა „ვასილი ბიკოვმა“ მიიტანა.
რეაქცია
ფრაზა გახდა სიმბოლო უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბრძოლისა რუსი ოკუპანტების წინააღმდეგ. ამერიკულმა გაზეთმა „Navy Times“ დაწერა, რომ ფრაზა სოციალურ ქსელებში უკრაინელების გამაერთიანებელ ლოზუნგად იქცა, ასევე უკრაინის მომხრეების ლოზუნგად მთელს მსოფლიოში. ასევე, ჟურნალმა „The Week“ ეს ფრაზა „გახსოვდეთ ალამო“-ს შეადარა, რომელსაც ტეხასის დამცველები იყენებდნენ XIX საუკუნეში.
რუსმა პოეტმა, დიმიტრი ბიკოვმა ლექსი მიუძღვნა ზმეინის კუნძულისთვის ბრძოლებს და უკრაინელი მესაზღვრეების პასუხს რუსული ხომალდის მიმართ. მან ეს ფრაზა ვატერლოოს ბრძოლის დროს წარმოთქმულ „კემბრონის რეპლიკას“ გაუტოლა.
ჯუმბერ ლომინაძე
2000 წელს მიენიჭა ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი, ხოლო 2002 წელს საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში.
გარდაიცვალა 2014 წლის 20 იანვარს.
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა დარგში 1979-1999 წლებში შესრულებულ შრომათა ციკლისათვის - „დინამიკური პროცესები წანაცვლებით დინებებში და მათი გამოვლინება ასტროფიზიკურ ობიექტებში“.
სქოლიო
კატეგორია:ცესკოს თავმჯდომარეები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია: დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია: დაბადებული 1930 კატეგორია: გარდაცვლილი 2014 კატეგორია: გარდაცვლილი 20 იანვარი კატეგორია: აკადემიკოსები
ვერა ვასილიევა
ვერა ვასილიევა (Вера Кузьминична Васильева; დ. 30 სექტემბერი, 1925, მოსკოვი, (რსფსრ, სსრკ) — გ. 8 აგვისტო, 2023, მოსკოვის ოლქი, რუსეთი) — საბჭოთა და რუსი მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1986). I და III ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1948, 1951).
ბიოგრაფია
ვერა ვასილიევა დაიბადა მოსკოვში 1925 წლის 30 სექტემბერს. მამამისი სოფლიდან იყო, დედა კი — ქალაქელი. ბავშვობაში ვერა დიდ დროს ატარებდა მამის სამშობლოში, კალინინის რაიონის სოფელში. დიდი სამამულო ომის დროს ვერა მოსკოვში მამასთან ერთად დარჩა. უფროსი დები სხვადასხვა ქალაქებში გააგზავნეს პროფესიების მიხედვით სამუშაოდ, დედა და უმცროსი ძმა ევაკუაციით ბაშკირეთის სოფელში მოხვდნენ. მამა სამხედრო ქარხსნაში მუშაობდა, სადაც ვერაც დადიოდა სამუშაოდ.
1943 წელს ვერა ვასილიევა შევიდა მოსკოვის თეატრალურ სასწავლებელში. 1948 წელს დაამთავრა რევოლუციის თეატრთან (ახლანდელი მოსკოვის მაიაკოვსკის სახელობის აკადემიური თეატრი) არსებული თეატრალური სასწავლებელი. კინოში მისი დებიუტი ჯერ კიდევ სწავლის პერიოდში, 1945 წელს შედგა, ეპიზოდური როლით, ფილმში „ტყუპები“. პირველი დიდი როლი კი 1947 წელს შეასრულა ივან პირიევის ფილმში „თქმულება ციმბირის მიწაზე“, რომლისთვისაც 1948 წელს I ხარისხის სტალინური პრემია მიიღო.
თენგიზ წოწონავა
თენგიზ წოწონავა — ქართველი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე, სხვადასხვა დროს მუშაობდა საშუალო და უმაღლესი სკოლების პედაგოგად, გამომცემლობისა და პერიოდული პრესის რედაქტორად. არის პირველი საავტორო გამომცემლობის დამფუძნებელი. გამოქვეყნებული აქვს გამოკვლევები და სტატიები შუა საუკუნეების იდეოლოგიური და ესთეტიკური აზროვნების, ისტორიის, რელიგიისა და მითოლოგიის, მეოცე საუკუნის ბოლო მეოთხედში მიმდინარე ლიტერატურულიპროცესის საკითხებზე, თანამედროვე ქართველი მწერლების შემოქმედებაზე. გამოცემული აქვს ლიტერატურული, ისტორიულ–მხატვრული და შემეცნებითი ხასიათის კრებულები: "ხილული და უხილავი", "საბავშვო ისტორია", "აბუსერისძე ტბელი. ცხოვრება და მოღვაწეობა", "საქართველოს ისტორია", "რას გვიამბობს ბიბლია", "რას გვიამბობს ქართული აგიოგრაფიული მწერლობა" და სხვა.
ვერა ვასილიევა
ბიოგრაფია
20 წლის განმავლობაში იყო რუსეთის ფედერაციის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის მდივანი და სოციალურ-საყოფაცხოვრებო კომისიის თავმჯდომარე. ეხმარებოდა კოლეგებს რთულ ცხოვრებისეულ სიტუაციებში. იყო ასევე რუსეთის კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი.
1979 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.
თენგიზ წოწონავა
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
ვერა ვასილიევა
ბიოგრაფია
გარდაიცვალა 2023 წლის 8 აგვისტოს თავის აგარაკზე, მოსკოვის მახლობლად. დაკრძალულია ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობი ქალები კატეგორია:II ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:III ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:IV ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:რუსეთის მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
გერმანიის საფეხბურთო ბუნდესლიგა
გერმანიის საფეხბურთო ბუნდესლიგა (Fußball-Bundesliga) — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა გერმანული კლუბებისთვის. წარმოადგენს გერმანიის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი მიმდინარეობს აგვისტოდან მაისის ჩათვლით და მასში მონაწილეობას იღებს 18 გუნდი. დაარსდა 1963 წელს.
დაარსებიდან დღემდე ბუნდესლიგაში სულ 54 კლუბს უთამაშია. ბუნდესლიგის ტიტულს ყველაზე მეტჯერ ფლობდა მიუნხენის „ბაიერნი“, რომელმაც 27-ჯერ მოიგო ტურნირი. მოქმედი გამარჯვებულია „ბაიერნი“.
უეფა-ს კოეფიციენტების რეიტინგში ჩემპიონატებს შორის, ბუნდესლიგა მეოთხე ადგილს იკავებს ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის, ინგლისური პრემიერლიგის და იტალიური სერა ა-ს შემდეგ. 2015–16 წლების სეზონში ბუნდესლიგის მატჩებზე საშუალო დასწრება იყო 43.300, რაც უმაღლესი მაჩვენებელია ევროპაში.
2016–17 სეზონი
ა: ბუნდესლიგის დამფუძნებელი გუნდი
ბ: არასდროს გავარდნილა ბუნდესლიგიდან
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
ტიტულების რაოდენობა დათვლილია 1963 წლიდან, ანუ ბუნდესლიგის დაარსების წლიდან
ყველაზე მეტი გოლი
(მხოლოდ ბუნდესლიგა) right|thumb|[[გერდ მიულერი]]
საბერძნეთის ნომები
ნომი (მუნიციპალიტეტი; νομοί) — მეორე დონის ადმინისტრაციული ერთეული საბერძნეთში. thumb|right|400px|საბერძნეთის ნომები thumb|200px|ატიკას პროვინცია ქვემოთ მოცემულია ყველა ნომები საბერძნეთში მათი ადგილმდებარეობის ადმინისტრაციული რაიონების და რუკაზე ნუმერაციის შესაბამისად.
გერმანიის საფეხბურთო ბუნდესლიგა
ყველაზე მეტი ჩატარებული მატჩი
(მხოლოდ ბუნდესლიგა) right|thumb|[[კარლ-ჰაინც კიორბელი]]
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:გერმანიის ფეხბურთი კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
საბერძნეთის ნომები
ატიკა
1. ატიკა:
ცენტრალური საბერძნეთი
2. ევბეია
3. ევრიტანია
4. ფოკიდა
5. ფთიოტიდა
6. ბეოტია
ცენტრალური მაკედონია
7. ქალკიდიკი
8. იმათია
9. კილკისი
10. პელა
11. პიერია
13. სალონიკი
კრეტა
14. ხანიის ნომი
15. ირაკლიონის ნომი
16. ლასითის ნომი
17. რეთიმნოს ნომი
აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკია
18. დრამის ნომი
19. ევროსი
20. კავალის ნომი
21. როდოპის ნომი
22. ქსანთის ნომი
ეპიროსი
23. არტის ნომი
24. იანინის ნომი
25. პრევეზის ნომი
26. ტესპროტია
იონიის კუნძულები
27. კერკირის ნომი
28. კეფალონიის ნომი
29. ლეფკადის ნომი
30. ზაკინთოსის ნომი
ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები
31. ქიოსის ნომი
32. ლესბოსის ნომი
33. სამოსის ნომი
პელოპონესი
34. არკადია
35. არგოლიდა
36. კორინთია
37. ლაკონია
38. მესინია
სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები
39. კიკლადის ნომი
40. დოდეკანესის ნომი
თესალია
41. კარდიცის ნომი
42. ლარისის ნომი
43. მაგნისია
44. ტრიკალის ნომი
დასავლეთ საბერძნეთი
45. აქაია
46. ეტოლია და აკარნანია
47. ელისი
დასავლეთი მაკედონია
48. ფლორინის ნომი
49. გრევენის ნომი
50. კასტორია
51. კოზანის ნომი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
სარძევეები
სარძევეები, სარძევე ჭურჭლები  — მცენარის ჭურჭლები (მილები, უჯრედები), რომლებიც შეიცავენ რძეწვენს (ლატექსს) აქვს რძიანასებრთა, რთულყვავილოვანთა, ღვედკეცისებრთა და სხვა ოჯახის ზოგიერთ მცენარეს. სარძევეები ორგვარია:დანაწევრებული და დაუნაწევრებელი. დანაწევრებული სარძევეები წარმოიქმნება სარძევე უჯრედებს შორის ტიხრების გახსნით; დაუნაწევრებელი სარძევეები — ინიციალური სარძევე უჯრედების გაზრდით და დატოტვით. ცოცხალ სარძევეებს აქვს ციტოპლაზმის კედლისპირული შრე, მრავალი ბირთვი, ცელულოზოვანი გარსი და ცოცხალი უჯრედის ყველა სხვა სტრუქტურა. სარძევეები მცენარის თითქმის ყველა ორგანოშია და ქმნის მთლიან სისტემას, თუმცა ზოგს (ჭანჭყატი, ევკომია) რძეწვენი უგროვდება ცალკეულ წაგრძელებულ უჯრედში. სარძევეების ფიზიოლოგიური როლი ჯერ კიდევ არ არის დადგენილი. ფიქრობენ, რომ სარძევეებში გროვდება ნივთიერებათა ცვლის პროდუქტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
Camponotus perrisii
Camponotus perrisii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ერითროპოტამოსი
ერითროპოტამოსი (Ερυθροπόταμος – „წითელი მდინარე“) — მდინარე ბულგარეთის სამხრეთ და საბერძნეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. მიედინება ბულგარეთის ივაილოვგრადის ოლქისა და საბერძნეთის ევროსის ნომის ტერიტორიაზე. მდინარის თურქული სახელწოდებაა „Küzüldeli Su“. სათავე აქვს როდოპის მთების სამხრეთ კალთაზე. სიგრძე დაახლოებით 100 კმ. მდინარე მარიცას ერთვის ქალაქ დიდიმოტიქონთან ახლოს.
ჯერ გაედინება ჩრდილოეთური მიმართულებით, შემდეგ აღმოსავლეთისაკენ იხრება, სანამ ისევ ჩრდილოეთურ მიმართულებას არ მიიღებს. შემდეგ ისევ აღმოსავლურ დინებას ექვემდებარება მდინარე მარიცის შეერთებამდე. ქვემო დინებაში გაშლილია დაბლობ ტერიტორიაზე.
ბულგარეთის ტერიტორიაზე ერითროპოტამოსს „Луда река“ ეწოდება.
NGC 7674A
NGC 7674A — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1830 წლის 16 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მარტინ ფრიჩი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხი რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
მფრინავი თევზისებრნი
მფრინავი თევზისებრნი (Exocoetidae) — თევზების ოჯახი სარღანისნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 45 სმ აღწევს. აქვთ ძალიან გრძელი და ფართო მკერდის ფარფლები, რომელთა საშუალებითაც შეუძლიათ წყლის ზედაპირიდან 10 მ-მდე აფრენა და 100 მ-ზე გადაფრენა. ეს ფარფლები წონასწორობის ფუნქციასაც ასრულებენ. წყალში მოძრაობის ორგანოა კუდის ფარფლი, რომლის ქვედა ლაპოტი ზედაზე გრძელია.
ოჯახში 6 გვარის 60 სახეობაა. ბინადრობენ უმთავრესად ატლანტის, ინდოეთის და წყნარი ოკეანეების ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებში. პეტრე დიდის ყურეში, სადაც ზაფხულში ზოგჯერ გვხვდება იაპონური მფრინავი თევზისებრნი (Cheilopogon heterurus) და ჩვეულებრივი გრძელფარფლა (Exocoetus volitans). იკვებებიან წვრილი პლანქტონური ორგანიზმებით. მცირე სამეურნეო მნიშვნელობა აქვთ. ძირითადად იაპონიაში იჭერენ.
2008 წლის მაისში იაპონურმა ტელევიზია (NHK)-მ გადაიღო დოკუმენთური ფილმი მფრინავ თევზისებრებზე კუნძულ იაკუშიმასთან ახლოს. ამ სახეობის თევზმა იფრინა 45 წამი წინა რეკორდი კი შეადგენდა 42 წამს. ამ თევზთა ზოგიერთ სახეობას კილომეტრიც გადაუფრენია. ამ თევზებს შეუძლიათ გადაიფრინონ 400 მეტრზე მეტიც. ფრენის სიჩქარე შეიძლება აღემატებოდეს 70კმ/სთ-ს. .
სქოლიო
კატეგორია:სხივფარფლიანი თევზები
ბეით-შემეში
ბეით შემეში — ქალაქი ისრაელში, მდებარეობს იერუსალიმის ოლქში. თანამედროვე ქალაქი დაარსდა 1950 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსი მიიღო 1991 წელს.
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა 2007 წლის მონაცემებით შეადგენს 84 000, მათი უმეტესობა (97,2) - ებრაელია, ხოლო მთლიანი მოსახლეობის 22 % წარმოადგენენ რეპატრიანტები სსრკ-დან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
აძიგეჟი
აძიგეჟი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ზემო ეშერის თემი), მდინარე გუმისთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მ, შავი ზღვიდან 6 კმ, სოხუმიდან 10 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ზემო ეშერის თემის სოფლები
Camponotus perneser
Camponotus perneser — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ანდრია (ქალაქი)
ანდრია (Andria)— ქალაქი და კომუნა სამხრეთ იტალიაში, აპულიის რეგიონში. წარმოადგენს სასოფლო-სამეურნეო და მომსახურების ცენტრს, აწარმოებს ღვინოს, ზეთისხილს და ნუშს. ამავე დროს ის აპულიის მეოთხე უდიდესი მუნიციპალიტეტი (იგივე კომუნა), ხოლო უდიდესი 2009 წელს შექმნილ ახალ, ბარლეტა-ანდრია-ტრანის პროვინციაში, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრიც ანდრია 2010 წლის 21 მაისს გახდა.
ისტორია
ანდრიას წარმოშობის შესახებ განსხვავებული თეორიები არსებობს. 915 წლის დოკუმენტში ის მოხსენიებულია როგორც „კაზალე“, რომელიც საზღვაო პორტ ტრანის ემორჩილებოდა. ქალაქის სტატუსი დაახლოებით 1046 წელს მიიღო, როდესაც ნორმანმა გრაფმა პეტერმა გააფართოვა და გაამაგრა მიმდებარე დასახლებები.
XIV საუკუნეში, ანჟუ-სიცილიის სახლის მმართველობისას ანდრია საგრაფოს ცენტრი გახდა. 1350 წელს მას ალყა შემოარტყეს უნგრეთის არმიის მიერ დაქირავებულმა გერმანელმა და ლომბარდიელმა მებრძოლებმა, 1370 წელს კი ნეაპოლის დედოფალ ჯოვანა I-ის ჯარებმა. 1431 წელს მმართველმა ფრანჩესკო II დელ-ბალცომ ქალაქში დააბრძანა წმინდა ფრანჩესკო ანდრიელის ნაწილები. ეს წმინდანი დღესაც ანდრიას მფარველად ითვლება. 1487 წელს ქალაქი ხელში ჩაიგდეს არაგონელებმა, საგრაფო კი მომაველ მეფე ფედერიკო IV ნეაპოლელს გადაეცა. მოგვიანებით, 1552 წელს ის ესპანელებმა ფაბრიციო კარაფას მიყიდეს 100 000 დუკატად.
კარაფას ოჯახი ქალაქს 1799 წლამდე მართავდა, როდესაც ის ხანგრძლივი ალყის შემდეგ საფრანგეთის ძალებმა აიღეს. ბურბონთა რესტავრაციის შემდეგ, ანდრია გახდა იტალიის გაერთიანების მთავარი ქომაგი.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს მურჯიის სუბ-რეგიონში, ქალაქ ბრალეტიდან და ადრიატიკის ზღვის სანაპირო ზოლიდან 10 კმ-ის დაშორებით. მისი მუნიციპალიტეტი იტალიის სხვა მუნიციპალიტეტებს შორის სიდიდით მე-16 ადგილს იკავებს.
ღირსშესანიშნაობები
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[კასტელ-დელ-მონტეს ციხესიმაგრე]] ერთ დროს ანდრია საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ ფრიდრიხ II-ის საყვარელი რეზიდენცია იყო, რომელმაც მის სიახლოვეს XIII საუკუნეში კასტელ-დელ-მონტეს ციხესიმაგრე ააგო. დღეს ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილია იტალიის ციხესიმაგრეებს შორის და 1996 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
საბარკლეთი
საბარკლეთი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი), მდინარე ჭურთის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1520 მ, ახალგორიდან 37 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
NGC 7675
NGC 7675 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1830 წლის 16 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ვეზუვის ეროვნული პარკი
ვეზუვის ეროვნული პარკი (Parco Nazionale del Vesuvio) — ეროვნული პარკი იტალიაში, ნეაპოლის რეგიონში. შექმნილია ვულკან ვეზუვის გარშემო. დაარსდა 1995 წელს და მოიცავს 7 259 ჰა ტერიტორიას, მთლიანად მოქცეულია ნეაპოლის პროვინციის შემადგენლობაში.
პარკის ტერიტორიაზე გავრცელებულია მცენარეთა 612 და ცხოველთა 227 სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
Camponotus perjurus
Camponotus perjurus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მფრინავი ხვლიკები
მფრინავი ხვლიკები, პტეროზავრები (Pterosauria) — ნამარხი ქვეწარმავლების ზერიგი. ქალაზე ნაკერები თითქმის არ ემჩნეოდათ. ჰქონდათ საფეთქლის 2 ფოსო, სკლეროტულ რკალიანი დიდი თვალბუდეები, უკან გადანაცვლებული ნესტოები. გეოლოგიურად გვიანდელ ფორმებში კბილები რედუცირებულია, ყბები ნისკარტადაა გადაქცეული. წინა კიდურებსა და სხეულზე გადაჭიმული იყო კანოვანი აპკი — ფრთა. ჰქონდათ გრძელი კისერი, სუსტად განვითარებული უკანა კიდურები, რედუცირებული მენჯის სარტყელი. უძველეს ფორმებს გრძელი კუდი ჰქონდათ, უფრო გვიანდელებს — მოკლე. ჩონჩხის ზოგიერთი ძვალი ფრინველების მსგავსად ღრუ იყო, თავის ტვინი — დიდი მოცულობისა, კარგად განვითარებული მხედველობის და თითქმის მთლად გამქრალი ყნოსვის წილებით. გიგანტური მფრინავი ხვლიკების ფრთების შლილი 7 მ აღწევდა.
ულოფ მელბერგი
ულოფ მელბერგი — ყოფილი შვედი ფეხბურთელი და შვედური საფეხბურთო კლუბ „ჰელსინგბორგის“ მიმდინარე მწრთვნელი. მონაწილეობა მიიღო ევროპის ოთხ (2000, 2004, 2008, 2012) ჩემპიონატზე. საკლუბო კარიერის განმავლობაში ასპარეზობდა შემდეგ გუნდებში: ასტონ ვილა, ივენტუსი, ოლიმპიაკოსი, ვილიარეალი და სხვა. ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 118 მატჩი, სადაც ჯამში გატანილი აქვს 8 გოლი.
მფრინავი ხვლიკები
ცხოვრობდნენ ზღვისა და წყალსატევის სანაპიროებზე. იკვებებოდნენ თევზით, ტანად მომცრონი — მწერებით. ცნობილი არიან ძირითადად ჩრდილოეთი ამერიკისა და დასავლეთ ევროპის მეზოზოური ნალექებიდან. ნაყოვნია აგრეთვე სამხრეთ ყაზახეთსა და ვოლგისპირეთში.
ულოფ მელბერგი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:ასტონ ვილას ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ვილიარეალის ფეხბურთელები კატეგორია:კოპენჰაგენის ფეხბურთელები
მფრინავი ხვლიკები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეწარმავლები კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
ძურძნის ეკლესია
ძურძნის ეკლესია — ნაეკლესიარი ისტორიულ პალაკაციოს სოფელ ძურძნაში, თანამედროვე ქალაქი ჩილდირი, ჩილდირის რაიონი, არდაჰანის პროვინცია, თურქეთი.
ისტორია
1902 წელს ექვთიმე თაყაიშვილმა არქეოლოგიური ექსპედიციის ფარგლებში მოინახულა ძეგლი. მის დროს შემორჩენილი იყო მხოლოდ საძირკველი და აქა-იქ მიმოფანტული დიდი საფლავის ქვები.
2019 წელს ძეგლის აღსაღწერად გასულმა ტაო-კლარჯეთის ძეგლების საკვლევმა ჯგუფმა მოინახულა ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ადგილი, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით იდგა ლიტერატურაში ცნობილი ტაძარი და მიუთითეს მისი მდებარეობის ადგილი (41.12509°N, 43.13408°W). ექსპედიციამ ადგილზე ვერანაირი არტეფაქტი ვერ აღმოაჩინა. ძეგლის ადგილას ამჟამად საცხოვრებელი სახლია განთავსებული.
საფორტიფიკაციო ნაგებობა
საფორტიფიკაციო ნაგებობა — ნაგებობა, რომელიც გათვალისწინებულია იარაღის, სამხედრო ტექნიკის, ჯარის, სამართავი პუნქტებისა და სხვათა შესანიღბად და ბრძოლაში უკეთ გამოსაყენებლად. აგრეთვე ჯარის, მოსახლეობისა და ქვეყნის ზურგში განლაგებული ობიექტების დასაცავად მოწინააღმდეგის გამანადგურებელ საშუალებათაგან. საფორტიფიკაციო ნაგებობათა კონსტრუქციებსა და მათი აგებისა და გამოყენების ხერხებს ამუშავებს ფორტიფიკაცია.
ზემო ოქროყანა
ზემო ოქროყანა — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის თემი), მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2080 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 24 კილომეტრი.
ისტორია
დასახლება XVII საუკუნეში წარმოიქმნა. სოფელს ხევისთვის სათავდაცვო მნიშვნელობა ჰქონდა. XIX-XX საუკუნეებში ზემო ოქროყანაში ოსები დასახლდნენ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში უკვე აღარავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ხინალიყი
ხინალიყი (ხინალუღურ ენაზე — Хыналыкъ; Xınalıq; ადრინდელი სახელწოდება Хиналуг) — სოფელი აზერბაიჯანის რაიონულ ცენტრ ყუბაში, რომელიც განლაგებულია 2100-2200 მეტრზე ზღვის დონიდან, მდინარე კუდიალჩაიზე. ეს ადგილი განთქმულია თავისი ენით (ნახურ-დაღესტნურ ენათა ოჯახის ლეზგიური ქვეჯგუფის ენა) თავისებური წეს-ჩვეულებებითა და ტრადიციებით. დღეს ხინალიღში ცხოვრობს ორი ათას მოსახლემდე. მოსახლეობის უმრავლესობა შედგება მკვიდრთაგან.
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის განკარგულებით ხანალიღს 2007 წლის 19 დეკემბერს მიენიჭა სახელმწიფო ისტორიულ-არქიტექტურული და ეთნოგრაფიული ნაკრძალის „ხანალიღის“ სტატუსი. ხანალიღის ნაკრძალის ტერიტორია მოიცავს ძირითადად ალპურ და სუბალპურ მდელოებს. ხანალიღის მიმართულებით ყუბას რაიონული ცენტრიდან დაგებულია ასფალტირებული საფარი. აქ განლაგებულია სასაზღვრო საგუშაგო და შაჰდაღის ეროვნული პარკის ერთ-ერთი შესასვლელი. ხანალიღის გარშემო მთელი მაღალმთიანი ტერიტორია მიეკუთვნება შაჰდაღის ეროვნულ პარკს.
კლიმატი
იცის მკაცრი მთის კლიმატი. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა ივლისში 12°C. იანვრის საშუალო ტემპერატურა განისაზღვრება — 14°C-ით. აბსოლუტური მინიმუმი –41°C. მრავალწლოვანი დაკვირვებების შედეგად დადგინდა, რომ პირველი თოვლი ჩნდება ოქტომბრის თვის ბოლოს — ნოემბრის დასაწყისში. საშუალოდ თოვლის საფარი ჩნდება უკვე 1 ნოემბრისათვის, ხოლო დნება 29 აპრილს.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
სარწები
სარწები — ისტორიული სოფელი სამხრეთ საქართველოში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). მოხსენიებულია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (XVI საუკუნე). გაიგივებულია გიორგი მერჩულის (X საუკუნე). „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ ნახსენებ სარწებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თურქეთის ტერიტორიაზე
Camponotus peperi
Camponotus peperi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
აღურაფსთა
აღურაფსთა (Аҕәраҧсҭа) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), მდინარე ბავიუს (ბზიფის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 870 მ, სოხუმიდან 60 კმ., ფსხუდან 6 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა და მეფუტკრეობა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ფსხუს თემის სოფლები
გრამფირფიტა
მინი|მარჯვნივ
გრამფირფიტა (ხშირად ითქმის უბრალოდ „ფირფიტა“, „ვინილი“) — ხმოვანი ინფორმაციის ანალოგური მატარებელი, დისკი, რომლის ერთ ან ორივე მხარეზე ამა თუ იმ მეთოდით იტვიფრება ჩაღრმავება, რომლის ფორმა (სიღრმე და სიგანე) ხმოვანი ტალღით არის მოდულირებული. ასეთი ჩანაწერიდან ხმის ამოღება ხდება სპეციალური ტექნიკით — გრამოფონით, პატეფონით ან შემდგომი თაობის, ფირფიტების დამკვრელით. მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი „გრამფირფიტა“ არის „გრამოფონის ფირფიტის“ შემოკლება, გრამოფონებს ფართოდ აღარ იყენებენ.
პირველ გრამფირფიტად ითვლება ცვილის ფონოლილვაკი — ედისონის ფონოგრაფის ბგერათმატარებელი, რომელზეც 1877 წლის დეკემბერში ჩაიწერა მსოფლიოში პირველი ფონოგრამა. ბგერის მექანიკური ჩაწერისა და აღწარმოების პრინციპის პრიორიტეტი ეკუთვნის ფრანგ პოეტსა და გამომგონებელს შარლ კროს (Charles Cros), რომელმაც 1877 წლის 3 აპრილს საფრანგეთის აკადემიას წარუდგინა თავისი ნაშრომი „სმენით აღსაქმელი მოვლენების ჩაწერისა და აღწარმოების პროცესი“.
გრამფირფიტების შექმნის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე უფრო მნიშვნელოვან თარიღად ითვლება 1888 წელი, როდესაც გერმანიაში, კერძოდ, ჰანოვერში დაბადებული ამერიკელი ინჟინერი ემილ ბერლინერი (Emile Berliner) ბგერათმატარებელად ცვილის თხელი აფსკით დაფარული თუთიის დისკოს, ხოლო ამ დისკოდან ბგერის გადმოსაცემად — გრამოფონის გამოყენების წინადადებით გამოდის.
ამის შემდეგ, გრამფირფიტების მასობრივი წარმოების მიზნით, ტექნიკურად შესაძლებელი ხდება ბერლინერის დისკოდან ლითონის მატრიცის გადაღების პროცესის ათვისება და მისი დანერგვა. XIX საუკუნის ბოლოს ამერიკის შეერთებული შტატების, კერძოდ ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ კემპდენში (Camden, New Jersey) იხსნება მსოფლიოში პირველი გრამფირფიტების ფაბრიკა. აღნიშნული ფაბრიკის ბაზაზე 1901 წლის ოქტომბერში საფუძველი ეყრება PCA Victor-ის სახელით ცნობილ გრამფირფიტების უდიდეს კონცერნს, რომლის დამფუძნებელია ამერიკელი ინჟინერი და მეწარმე ელდრიჯ ჯონსონი (Eldridge R. Johnson). XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში ამერიკის შეერთებულ შტატებში, დიდ ბრიტანეთში, საფრანგეთსა და იტალიაში იქმნება გრამფირფიტების, გრამოფონებისა და პატეფონების წარმოების კომპანიები და ფირმები.
სქოლიო
კატეგორია:აუდიო შემნახველები კატეგორია:ჩაწერილი მუსიკა კატეგორია:1894 წელი მუსიკაში
კონსტანტინე ჭიჭინაძე
საკუთარი სახელი კონსტანტინე ჭიჭინაძე შესაძლოა აღნიშნავდეს:
იხილეთ აგრეთვე
კ
NGC 7677
NGC 7677 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 5 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Camponotus pennsylvanicus
Camponotus pennsylvanicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მიხეილ ქავთარაძე
მიხეილ ქავთარაძე (დ. 21 ნოემბერი, 1906, ძველი სენაკი, — გ. 9 იანვარი, 2008, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე და პუბლიცისტი. მეოცე საუკუნის 20-იანი წლების ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთადერთი წარმომადგენელი, რომელმაც დამოუკიდებელ საქართველოში დაბრუნებულმა დაასრულა სიცოცხლე.
ბიოგრაფია
მიხეილ ქავთარაძე მონაწილეობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ 1924 წ. აგვისტოს აჯანყებაში და 1927 წ. იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. საფრანგეთში ედპ-ის თავმჯდომარის სპირიდონ კედიას გარდაცვალების შემდეგ ქავთარაძე განაგრძობდა საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას. მეორე მსოფლიო ომის წლებში მონაწილეობდა „ვერმახტის“ ქართული ლეგიონის ქვედანაყოფების „თამარ I“-სა და „ბერგმანი“-ს შექმნაში. 1950-იანი წლებიდან მიხეილ ქავთარაძე რედაქტორობდა ჟურნალ „ივერიას“, ევროპულ პრესაში აქვეყნებდა სტატიებს საქართველოზე და დაწერა ისტორიულ-ქრონიკული მასალით მდიდარი ავტობიოგრაფიული რომანი „იანიჩარები“. 1991 წ. ქავთარაძემ პარტიული რეგალიები გადასცა პარიზში სტუმრად მყოფ ახლადშექმნილი ედპ-ს ლიდერს გიორგი ჭანტურიას. 2003 წ. ქავთარაძე სამშობლოში დაბრუნდა და 2007 წ. დეკემბერში გამოაქვეყნა კიდევ ერთი ავტობიოგრაფიული ნაშრომი „ცხოვრების 100 წელი“. გარდაიცვალა თბილისში, 101 წლის ასაკში. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 მ კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
თარი
თარი ( — „სიმა“, „ძაფი“ ) — სიმებიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი. ამ გამოგონების ზუსტი წარმოშობის ადგილი უცნობია, სავარაუდოდ ითვლება სპარსეთის იმპერიის ტერიტორია. გავრცელებულია აზერბაიჯანში, სომხეთში, ავღანეთში, ერაყში, ირანში, თურქეთში, ტაჯიკეთში, უზბეკეთსა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში. თარი წარმოადგენს საბაზისო ინსტრუმენტს აზერბაიჯანულ და ირანულ ტრადიციულ მუსიკაში, რომელმაც ძირფესვიანი გავლენა მოახდინა ამ ქვეყნების კლასიკური მუსიკის მიმდინარეობის ტენდენციაზე.
თარი მე - XX საუკუნეში
თარის ახალი აღმოცენება ხდება მე - XX საუკუნეში. ასე მაგალითად, თარმა დაიკავა წამყვანი ადგილი პირველ ნოტურ სახალხო მუსიკალურ ორკესტრში, რომელიც შეიქმნა 1931 წელს უზეირ ჰაჯიბეკოვის ინიციატივით. სანოტო შესრულების სკოლამ ეროვნულ ინსტრუმენტებზე, რომელიც დააარსა უზეირ ჰაჯიბეკოვმა, კიდევ უფრო გააფართოვა თარის ტექნიკური და მხატვრული შესაძლებლობები.
თარი — ერთ-ერთი ეროვნული მუსიკალური ინსტრუმენტებისთაგანია რომლისთვისათვისაც საგანგებოდ იწერება მუსიკალური ნაწარმოები. მე- XX საუკუნის დასაწყისში აზერბაიჯანულ მუსიკაში ფართო გავრცელება ჰპოვა „მუღამური ოპერის“ ჟანრმა, რომლის დამფუძნებელიც იყო უზეირ ჯაჯიბეკოვი. ყველა მუღამურ ოპერებში ვოკალური პარტიები მიმდინარეობდნენ თარის თანხლებით.
აზერბაიჯანელმა კომპოზიტორებმა ასევე შექმნეს რიგი მსხვილი ნაწარმოები, მათ შორის, კონცერტები თარისთვის და სიმფონიური ორკესტრისათვის. აზერბაიჯანულ მუსიკაში თარი გამოიყენებოდა, ძირითადად, წამყვანი ინსტრუმენტის სახით მუღამურ ტრიო ჯანენდეში (მომღერალი), რომელიც ასევე მოიცავდა ქიამანჩასა და გავალს. უნდა აღინიშნოს, რომ თარი, როგორც მუღამური ტრიოს, ასევე სოლოს სახით, დღევანდელ დღემდე აგრძელებს გამორჩეული როლის შესრულებას მუღამურ ხელოვნებაში, რომელიც პოპულარული და ტრადიციულია აზერბაიჯანში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკალური ინსტრუმენტები
სალბიერი
სალბიერი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: დელკანი, მოსაბრუნი, ნაგომევი, ჩორჩანი, ძეგლევი, ჯვარისუბანი). ზღვის დონიდან 1160 მ, ახალგორიდან 7 კმ, ქსნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 33 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 17 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:სალბიერის თემის სოფლები
კონსტანტინე ჭიჭინაძე (გეოლოგი)
კონსტანტინე ჭიჭინაძე (დ. 18 მაისი, 1913, ყიზლარი, დაღესტანი — გ. 1941, თბილისი) — ქართველი გეოლოგ-მინერალოგი, გეოლოგ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1940).
ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1940 წლიდან მუშაობდა ამიერკავკასიის ფერადი ლითონების საძიებო ტრესტში, აგრეთვე საქართველოს ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. არის საქართველოს ტერიტორიის მეტალოგენიური კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. იკვლევდა რაჭისა და სვანეთის სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კ
ევრო
ევრო (სიმბოლო: €; საბანკო კოდი: EUR) — ევროპის კავშირის ოფიციალური ვალუტა და ერთადერთი ფულადი ერთეული 300 მილიონი ევროპელისთვის ევროგაერთიანების შემდეგ ქვეყნებში: ავსტრია, ბელგია, ფინეთი, საფრანგეთი, გერმანია, საბერძნეთი, ირლანდია, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდები, პორტუგალია, ესპანეთი და ესტონეთი, რომელსაც კოლექტიურად ევროზონასაც უწოდებენ. ორმხრივი შეთანხმებების შედეგად ევრო ასევე ოფიციალური ვალუტაა შემდეგი არა-წევრი ქვეყნებისთვის: მონაკო, სან-მარინო და ვატიკანი. ევრო დე-ფაქტო ვალუტაა ანდორაში, კოსოვოსა და მონტენეგროში.
ევრო მსოფლიო სავაჭრო ბაზრებზე როგორც სააღრიცხვო ვალუტა შემოვიდა 1999 წელს, ფიზიკური ბანკნოტები და მონეტები კი შემოღებულ იქნა 2002 წელს. ევროგაერთიანების ყველა ქვეყანას აქვს უფლება შეუერთდეს ევროზონას იმ შემთხვევაში თუ ისინი პასუხობენ გარკვეულ მონეტარულ მოთხოვნებს, ევროს გამოყენება ვალდებულებაა ევროკავშირის ყველა ახალი წევრისთვისაც.
ევროს მართავს და ადმინისტრირებას უწევს ფრანკფურტში მდებარე ევროპის ცენტრალური ბანკი (ეცბ) და ევროპის ცენტრალურ ბანკთა სისტემა (რომელშიც წევრ ქვეყანათა ცენტრალური ბანკები შედის). როგორც დამოუკიდებელი ცენტრალური ბანკი, ეცბ-ს ერთპიროვნული უფლება აქვს მონეტარული პოლიტიკის განსაზღვრის. ეცბს მონაწილეობს ბანკნოტების ბეჭდვაში, მონეტების ჩამოსხმაში და მათ სისტემაში გავრცელებაში ყველა წევრ ქვეყანაში, ისევე როგორც ევროზონის საგადამხდელო სისტემის ფუნქციონირებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ჯეიმზ ვუდსი
thumb|240px|ჯეიმზ ვუდსი 2015 წლის ემის დაჯილდოებაზე ჯეიმზ ვუდსი (James Howard Woods; დ. 18 აპრილი, 1947) — ამერიკელი კინო, სატელევიზიო და თეატრის მსახიობი და კომიკოსი. ვუდსი განთქუმილია როლებით ფილმებში: ერთხელ ამერიკაში, მისისიპის აჩრილები, სალვადორი და კაზინო.
ბიოგრაფია
ვუდსი დაიბადა ვერნალში, იუტა. მისი მამა, გეი პეიტორ ვუდსი იყო არმიის ოფიცერი, რომელიც 1960 წელს გარდაიცვალა. დედამისი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მეორედ დაქორწინდა ტომას დიქსონთან. ვუდსი გაიზარდა ვარვიკში, როდ-აილენდი და აქვე დაამთავრა პილგრიმის უმაღლესი სასწავლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
აფიანდა
აფიანდა (Аҧианда) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (შრომის თემი), მდინარე აღმოსავლეთ გუმისთის მარცხენა მხარეზე, აბიანდა-ჩაამის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 600 მ, შავი ზღვიდან 11 კმ, სოხუმიდან 13 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი
გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი (Parco nazionale del Gran Paradiso; Parc national du Grand-Paradis) — ეროვნული პარკი იტალიაში, გრაის ალპებში. მდებარეობს ვალე-დ-აოსტის და პიემონტის რეგიონებში. პარკის ტერიტორიაზეა მთა გრან-პარადიზო (4061 მ). იცავს იშვიათ სახეობებს, მათ შორის ალპურ თხას. XIX საუკუნეში უწესრიგო ნადირობის შედეგად ალპური თხა მხოლოდ გრან-პარადიზოს რაიონში შემორჩა. იმ დროისთვის დაახლოებით 60-მდე სახეობა გადარჩა. ალპური თხა ინტენსიური სპორტული ნადირობის ობიექტი იყო; მისგან სხვადასხვა სახის თილისმებს ამზადებდნენ.
აფიანდა
სქოლიო
კატეგორია:შრომის თემის სოფლები (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი
ცნობები
ალპური თხის რაოდენობის შემცირების გამო ვიტორიო ემანუელე II-ის ინიციატივით შეიქმნა დაცული ტერიტორია. 1922 წელს ვიტორიო ემანუელე II-ის შვილიშვილმა ვიტორიო ემანუელე III-მ გამოყო 22 კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია და იმავე წელსვე შეიქმნა პარკი. იგი იტალიის პირველი ეროვნული პარკი გახდა. შექმნისთანავე პარკის ტერიტორიაზე მოექცა დაახლოებით 4000-მდე სული ალპური თხა. დაცული ტერიტორიის მიუხედავად, ალპურ თხაზე უწესრიგო ნადირობა 1945 წლამდე გაგრძელდა; იმ დროისათვის მათი რაოდენობა 419-მდე შემცირდა. დაცვითი ღონისძიებების შედეგად, მათი რაოდენობა მოგვიანებით თითქმის 4000-მდე გაიზარდა.
გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი იტალიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. მოიცავს 703 კვადრატულ კილომეტრს. ტერიტორიის 10% ტყით არის დაფარული. 16,5% გამოყენებულია სოფლის მეურნეობისათვის და საძოვრებისათვის, 24% დაუმუშავებელია, ხოლო 40% გამოუსადეგარია. ტერიტორიის 9,5%-ს იკავებს 57 დიდი თუ პატარა მყინვარი. უხვადაა მთები, მთის ხეობები, ნაკადულები, მყინვარები. პარკის სიმაღლე, ზღვის დონიდან მერყეობს 800-4061 მ ფარგლებში. საშუალო სიმაღლე 2000 მ-მდეა. ხეობების ძირები ტყეებით არის გართულებული.
დიდ სიმაღლეებზე გაბატონებულია ალპური მდელოები, ხოლო უფრო ზევით კლდეები და მუდმივი ყინულებია. გრან-პარადიზო (4061 მ) მთლიანად იტალიის ფარგლებში მოქცეული ერთადერთი მთაა, რომლის სიმაღლე 4000 მ-ს აღემატება, ხოლო მისი მწვერვალიდან მოჩანს მონბლანისა და მატერჰორნის უზარმაზარი მასივები. 1860 წელს გრან-პარადიზო პირველად დაიპყრო ჯონ კოუელმა. გრან-პარადიზოს ეროვნულ პარკს დასავლეთით, საფრანგეთის მხარეს, ვანუაზის ეროვნული პარკი ესაზღვრება. ორივე ერთად ქმნის საერთო დიდ უმსხვილეს დაცულ ტერიტორიას მთელ დასავლეთ ევროპაში, რომლებიც ერთობლივად იცავენ ალპურ თხას.
ტყეებს დიდი მნიშვნელობა ენიჭება, რადგან ფაუნის მრავალი სახეობისთვის იგი თავშესაფრის ფუნქციას ასრულებს. გარდა ამისა, ტყეები უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობენ მეწყერის, წყალდიდობისა და თოვლზვავის თავიდან ასაცილებლად და მათგან დასაცავად.
ძირითადად გამოიყოფა წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყეების ჯგუფები. პიემონტის მხარეს გვხვდება ევროპული წიფელი, რომელიც ვალე-დ-აოსტისთვის დამახასიათებელი არ არის. აღნიშნული ტყეები იმდენად მჭიდროდ ხარობენ, რომ ზაფხულში იქმნება ადამიანისთვის ხელსაყრელი ჩრდილი. აღსანიშნავია, რომ წიფლის ფოთლები ლპობას დიდ ხანს უნდებიან, რის გამოც მიწაზე ფოთლების სქელი ფენები წარმოიქმნება. ფოთლოვნები ფართოდ არის გაბატონებული ხეობების ძირზე; ამასთანავე ისინი შერეული არიან ნაძვთან, ფიჭვთან, შედარებით იშვიათად სოჭთან.
მთის ბოყვი და ფართოფოთლოვანი ცაცხვი იშვიათი სახეობებია და გვხვდება სადრენაჟო ჭების ადგილებში. ჰაერის მაღალი ტემპერატურისა და ატმოსფერული ნალექების მცირე რაოდენობის გამო ვალე-დ-აოსტაში ხარობს მუხა. ეს უკანასკნელი პარკისთვის ტიპური სახეობა არ არის და უმთავრესად ფიჭვთან ერთად არის შერეული. წაბლის კორომების არსებობა ადამიანის მოღვაწეობის შედეგია და მერქნისა და ხილის მოსაპოვებლად გამოიყენება.
წაბლი პარკის ტერიტორიაზე იშვიათად ხარობს ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე ზევით და უმეტესწილად პიემონტის მხარეშია წარმოდგენილი. წიწვოვნები ფიჭვის კორომებით არის გამოხატული, ნაძვის ტყით, ხშირად ფოთლოვნებთან ერთად. ფოთლოვნები და ევროპული კედარი იზრდება სუბალპურ სარტყლამდე, ზღვის დონიდან 2200-2300 მ-მდე.
დიდი სიმაღლეებზე ტყეებს ალპური სარტყელი ცვლის. გაზაფხულის ბოლოსთვის ალპური სარტყელი მდიდარია სხვადასხვა სახეობის ყვავილებით. აღსანიშნავია ია, ნაღველა, შროშანი და ალპური ვარდი. პარკის ტერიტორიაზე უხვადაა კლდოვანი წარმონაქმნები, რომლებიც ტყეებისა და ალპური საძოვრების ზევით გვხვდება. დამახასიათებელია დეტრიტები. ალპური მცენარეულობა ასეთ პირობებს შეგუებულია. მათთვის ნიშანდობლიავია ნათელი ფერები და მაღალ განვითარებული ფესვები.
პარადიზიას ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე გვხვდება 1500-მდე სახეობის მცენარე. აღნიშნული ბოტანიკური ბაღი გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკის შემადგენლობაშია და ზღვის დონიდან 1700 მ სიმაღლეზე მდებარეობს.
ზაფხულის პერიოდში ალპური თხა ბინადრობს ფართო საძოვრებზე, ხოლო ზამთრის პერიოდში ნაკლებ სიმაღლეებზე ჩამოდის. გრან-პარადიზოს ეროვნული პარკი და ვანუაზის ეროვნული პარკი ალპური თხის დაცვას მთელი წლის მანძილზე ახორციელებს. ფაუნას ქმნიან აგრეთვე: ყარყუმი, დედოფალა, კურდღელი, მაჩვი, არჩვი და შესაძლოა მგელი და ფოცხვერი.
ალპური თხა და არჩვი წლის მანძილზე ტყეების საზღვრის ზევით ბინადრობს. ხეობებში ზამთარსა და გაზაფხულზე ჩამოდიან. აღსანიშნავია აგრეთვე ალპური ზაზუნა. პარკის ტერიტორიაზე გვხვდება 100-მდე სახეობის ფრინველი, რომელთაგან აღსანიშნავია: ჭოტი, მთის გნოლი, მაღრანი და სხვა. მთის არწივი გვხვდება კლდოვან ადგილებში, ხოლო წითელფრთიანი კლდეცოცია კლდოვან ნაპრალებში. ტყის ზონაშია კოდალა. პარკის ტერიტორიაზე გვხვდება არაერთი სახეობის პეპელა. მათ შორის მნიშვნელოვანია: აპოლონი, ადმირალი და სხვა.
Camponotus penninervis
Camponotus penninervis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჭიჭლა
ჭიჭლა ― ღვინის საწყაო ძველად საქართველოში. ჭიჭლა სულხან-საბა ორბელიანის ცნობით იყო კეცის (თიხის) მცირე საღვინე. თეიმურაზ ბატონიშვილის ცნობით ჭიჭლა იყო მეოთხედი „ნახევარი ფარჩი-ჩარექისა“. ანუ უდრიდა დაახლოებით 0,1 ლიტრს. ქიზიყის ეთნოგრაფიულ ყოფაში ჭიჭლა არის ჭურჭელი, რომელშიც ერთი ჭიქა ღვინო ეტევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოცულობის საზომი ერთეულები
NGC 7678
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
სტივენსონ მაგლუა
სტივენსონ მაგლუა (Stevenson Magloire) (*16 აგვისტო, 1963, პეტიონვილი, ჰაიტი ―  †  1994)  — ჰაიტიელი მხატვარი, ადგილობრივი მხატვრული მიმდინარეობა ”სან-სოლეი” (Saint Soleil) მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა მკაფიო ექსპრესიით, რომელშიც გამოყენებულია ადამიანები, ფრინველები და ვუდუსა და ქრისტიანული სიმბოლოები.
დაიბადა 16 აგვისტოს, 1963, პეტიონვილში, ჰაიტი. მშობლებმა სახელი ამერიკელი პოლიტიკოსი ალდაი სტივენსონის გამო დაარქვეს. დედამისი, ლუიზიანა სან-ფლურანი ასევე საკმაოდ ცნობილი მხატვარი იყო. სტივენსონი 1990-იან წლებისთვის უკვე საკმაოდ პოპულარული მხატვარი იყო და მისი ნამუშევრების გამოფენები მრავალ ქვეყანაში მოეწყო, თუმცა ქვეყანაში რაულ სედრას სამხედრო ხუნტის მოსვლის პერიოდში 1994 წლის 9 ოქტომბერს აჟიტირებულმა ბრბომ იგი ქვებით ჩაქოლა. მის ხსოვნას ადგილობრივმა ჯგუფმა RAM მიუძღვნა ბალადა „Ayizan“ ალბომში Puritan Vodou (1997).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰაიტიელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
საძეგური პირველი
საძეგური პირველი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი), მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1050 მ, ახალგორიდან 12 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
საძეგურიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები კობაურები (მაგ., ლამისყანაში).
სქოლიო
კატეგორია:კორინთის თემის სოფლები
პოლინოს ეროვნული პარკი
პოლინოს ეროვნული პარკი (Parco nazionale del Pollino) — ეროვნული პარკი სამხრეთ იტალიაში, ბაზილიკატისა და კალაბრიის რეგიონებში. 1 820 კმ² ფართობით, უდიდესი ბუნებრივი პარკია ქვეყანაში. მოქცეულია კოზენცის, მატერისა და პოტენცის პროვინციების ტერიტორიაზე. სახელს იღებს პოლინოს მთის მასივისგან.
პარკი შეიქმნა 1992 წელს, როგორც ბუნებრივი, ისე არქეოლოგიური მნიშვნელობის გამო. მისი სიმბოლოა ბოსნიური ფიჭვი, რადგან აქ იზრდება ამ მცენარის ერთ-ერთი უკანასკნელი ნარჩენები მთელს იტალიაში. მის ტერიტორიაზე მოქცეულია რამდენიმე ქალაქი. მერკურის ხეობაში აღმოჩენილ იქნა პრეისტორიული, ტყის სპილოსა (Elephas antiquus) და გიგანტური ბეჰემოტის (Hippopotamus major) ნამარხები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
ნანთუნგი
ნანთუნგი (南通, ფინინი: Nántōng, შადის დიალექტი: [nie tʰoŋ]) — საოლქო დონის ქალაქი ძიანსუს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩინეთი. ქალაქი მდებარეობს მდინარე იანძის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, მდინარის შესართავის მიმდებარედ. ნანთუნგი მნიშვნელოვანი ამდინარო საპორტო ქალაქია, რომელსაც ჩრდილოეთიდან იენჩენგი, დასავლეთიდან თაიჭოუ, მდინარის გადაღმა, სამხრეთიდან სუჭოუ, უსი და შანხაი და აღმოსავლეთით აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა ესაზღვრება. ქალაქის მოსახლეობა, 2010 წლის მონაცემებით, 7 282 835 ადამიანი იყო, რომელთაგან 3 180 924 ქალაქის სამ ურბანულ რაიონსა და ქალაქ ხაიმენში ცხოვრობდა.
2004 წლის 26 სექტემბერს, პირველი მსოფლიო მეტროპოლიტანის განვითარების ფორუმი სწორედ ნანთუნგში მოეწყო. 2005 წელს, ნანთუნგის მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდამ 15.4% შეადგინა, რაც ძიანსუს პროვინციაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. 2016 წლის მონაცემებით ნანთუნგის მთლიანმა შიდა პროდუქტმა 675 მილიარდი იუანი შეადგინა, რაც მთელი ქვეყნის მასშტაბით სიდიდით 21-ე მაჩვენებელია.
მიუხედავად იმისა, რომ 1930-იან წლებში ქალაქში ეკონომიკური დეპრესია სუფევდა, რასაც 1930-იან და 1940-იან წლებში იაპონიის ოკუპაცია დაემატა, ნანთუნგი კვლავ იყო ტექსტილის მნიშვნელოვანი მწარმოებელი ცენტრი. ღრმაწყლოვანი პორტისა და ქალაქში არსებული დამაკავშირებელი არხების წყალობით, ნანთუნგი იმ 14 ჩინურ ქალაქს შორის აღმოჩნდა, სადაც ჩინეთის ეკონომიკური რეფორმებისა და უცხოური ინვესტიციების წყალობით პორტი აშენდა.
2021 წლის ქარიშხალი
2021 წელს ნანთუნგს ძლიერი ქარიშხალი დაატყდა თავს. შედეგად გარდაიცვალა 11, ხოლო დაშავდა 102 ადამიანი. ხელისუფლების ინფორმაციით, ქარიშხლის შედეგად ბევრი სახლი დაზიანდა და 3 000-მდე ადამიანის ევაკუაცია გახდა საჭირო. ქარიშხლის შედეგად ასევე დაზიანდა ჩინეთის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე სხვა ქალაქებიც.
გეოგრაფია
იმის გამო, რომ აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვის სანაპირო ზოლი მდინარე იანძის დელტის გამო თანდათან ფართოვდება, რის გამოც ნანთუნგსა და ზღვის ნაპირს შორის დისტანცია წარსულთან შედარებით იზრდება.
კლიმატი
ნანთუნგისათვის დამახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია Cfa). ზამთარი მეტწილად ნესტიანია, ღამღამობით კი ციმბირიდან მომავალი ცივი ჰაერის მასების გამო ჰაერის ტემპერატურა მკვეთრად ეცემა. ნანთუნგში იშვიათად თოვს. ზაფხული ქალაქში, ძირითადად, ცხელი და ნოტიოა. ხშირია ჭექა-ქუხილიც. საშუალო თვის ტემპერატურა იანვარში 3.1°C-დან ივლისში 27.2°C-მდე იზრდება. ტემპერატურის საშუალო წლიური მაჩვენებელი 15.33 °C-ია.
ტურიზმი
მდინარე ხაო, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც „ნანთუნგის ემერალდის ყელსაბამი“ ქალაქში 15 კილომეტრზე გაედინება. ქალაქის ღირსშესანიშნაობების უდიდესი ნაწილი სწორედ ამ მდინარის სანაპიროზე მდებარეობს.
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი (東京工業大学, არაფორმალურად ტოკიო ტექი, ტოკადაი) ― ეროვნული კვლევითი უნივერსიტეტი დიდი ტოკიოს ტერიტორიაზე, იაპონიაში. ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი უდიდესი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა იაპონიაში მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფეროში, ერთ-ერთია ხუთ ეროვნულ უნივერსიტეტს შორის და იაპონიის მთავრობის მიერ ტოპ გლობალური საუნივერსიტეტო პროექტისთვისაა შერჩეული. მიიჩნევა იაპონიის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ უნივერსიტეტად.
ნანთუნგი
ტურიზმი
thumb|250 px|გუანგსიაოს ტაძარი „მგლის გორის“ წვერზე
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
ინსტიტუტის მთავარი კამპუსი ოოკაიამაზე, მეგუროსა და ოტის საზღვარზე მდებარეობს. მთავარი შესასვლელი ოოკაიამის სადგურიდანაა. სხვა კამპუსები მდებარეობს სუძუკაკედაისა და ტამაჩიში. ინსტიტუტს ექვსი სკოლა აქვს, რომლებიც 40 დეპარტამენტსა და კვლევით ცენტრებს მოიცავს. 2015-2016 სასწავლო წელს ინსტიტუტში 4 734 ბაკალავრი და 1464 მაგისტრი და დოქტორანტი სწავლობდა. ინსტიტუტში 1 100 ადამიანია დასაქმებული. ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი დაამთავრა ქიმიის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატმა ჰიდეკი შირაკავამ.
Camponotus pellax
Camponotus pellax — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ნანთუნგი
ტურიზმი
ცაო კუნგ ჭუს ტაძარი ეღვნება ადგილობრივ გმირს, რომელმაქ ქალაქი იაპონელი მეკობრეების თავდასხმისაგან იხსნა 1557 წელს.
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
დაარსება და ადრეული წლები (1881-1922)
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი იაპონიის მთავრობამ მეიძის რესტავრაციიდან 14 წლის შემდეგ, 1881 წლის 26 მაისს დააარსა როგორც ტოკიოს საზაფხულო სკოლა. დასავლეთთან დაწევის მიზნით, მთავრობა იმედოვნებდა, რომ სკოლა ახალ თანამედროვე ხელოსნებსა და და ინჟინრებს გაზრდიდა. 1890 წელს მას ტოკიოს ტექნიკური სკოლა, ხოლო 1901 წელს ტოკიოს უმაღლესი ტექნიკური სკოლა ეწოდა.
Camponotus pellax
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნანთუნგი
განათლება
thumb|250px|ნანთუნგის საშუალო სკოლის კამპუსი ნანთუნგში მდებარეობს ნანთუნგის უნივერსიტეტი (ყოფილი ნანთუნგის სამედიცინო კოლეჯის, ნანთუნგის კოლეჯისა და ნანთუნგის ინჟინერიის კოლეჯების შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი საგანმანათლებლო დაწესებულება). უნივერსიტეტი მოიცავს 21 მიმართულებას და აქ, 2007 წელს 22 000 ადამიანი სწავლობდა.
ნანთუნგს მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ჩინეთის საგანმანათლებლო განვითარებაში. სწორედ ამ ქალაქში ჩამოყალიბდა პირველი სკოლა მასწავლებელთა გადამზადებისათვის, პირველი ფოლკლორის მუზეუმი (ნანთუნგის მუზეუმი ), პირველი სკოლა ინდუსტრიული ტექსტილის წარმოებისათვის, ქარგვის პირველი სკოლა, დრამის პირველი სკოლა, სმენადაქვეითებულთა და უსინათლოების პირველი სკოლა.
ჭანგ ძიანმა დააარსა პირველი სკოლა თანამედროვე ჩინეთის ტერიტორიაზე, რომელსაც მოგვიანებით ნანთუნგის კოლეჯი ეწოდა. ძიანის სახელი ასევე უკავშირდება მუზეუმების, ბიბლიოთეკებისა და თეატრების დაარსებას. მან დიდი წვილი შეიტანა ნანთუნგის მნიშნვლოვან კულტურულ ცენტრად ჩამოყალიბებაში.
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
ორგანიზაცია
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტს 6 სკოლა, რამდენიმე დეპარტამენტი და ლიბერალურ ხელოვნებათა ინსტიტუტი აქვს. მეცნიერების სკოლა მათემატიკის, ფიზიკის, ქიმიისა და დედამიწისა და პლანეტარული მეცნიერებების დეპარტამენტებს მოიცავს. ინჟინერიის სკოლა მექანიკური ინჟინერიის, სისტემებისა და კონტროლის ინჟინერიის, ელექტრონული და ელექტროინჟინერიის, საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ინჟინერიის, სამრეწველო ინჟინერიისა და ეკონომიკის დეპარტამენტებს მოიცავს. სიცოცხლის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის სკოლა ამავე სახელწოდების დეპარტამენტითაა წარმოდგენილი. გამოთვლის სკოლა ორ: მათემატიკური და გამოთვლითი მეცნიერებების და კომპიუტერული მეცნიერების დეპარტამენტს მოიცავს. გარემოსა და საზოგადოების სკოლის დეპარტამენტებია: არქიტექტურისა და სამშენებლო ინჟინერიის, სამოქალაქო და გარემოს ინჟინერიის, ტრანსდისციპლინური მეცნიერებისა და ინჟინერიის, სოციალურ და ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა, ტექნოლოგიური ინოვაციური მენეჯმენტის, ინოვაციურ მეცნიერებთა დეპარტამენტები.
ნანთუნგი
სქოლიო
კატეგორია:ნანთუნგი კატეგორია:ძიანსუს ქალაქები
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი
ორგანიზაცია
ტოკიოს ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის კვლევითი ლაბორატორიებია: ქმიური რესურსების ლაბორატორია, ზუსტი და სადაზვერვო ლაბორატორია, მასალებისა და სტრუქტურების ლაბორატორია, ბირთვული რეაქტორების კვლევითი ლაბორატორია, კვანტუმ ნანო ელექტრონიკის კვლევითი ცენტრი, დედამიწისა და სიცოცხლის მეცნიერების ინსტიტუტი.
რეიტინგი
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი იაპონიის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ უნივერსიტეტად ითვლება. 2021 წელს Times Higher Education-ის უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი მეორე ადგილზე დასახელდა იაპონიის უნივერსიტეტებს შორის. ამავე წელს QS-ის უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში ინსტიტუტი მე-3 ადგილზე გავიდა. 2011 წელს Score-navi-ის მიხედვით ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი ინჟინერიის სფეროში მე-2 საუკეთესო უნივერსიტეტად დასახელდა.
2011 წელს QS-ის უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი იაპონიის მესამე საუკეთესო, ხოლო ინჟინერიისა და ტექნოლოგიის სფეროში მსოფლიოში მე-20 და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სფეროში 51-ე საუკეთესო უნივერსიტეტად დასახელდა მსოფლიოს მასშტაბით. 2011 წელს უნივერსიტეტების გლობალურ რეიტინგში ტოკიოს ტექნოლოგიის ინსტიტუტი 31-ე ადგილზე გავიდა.
კვლევითი რეიტინგი
ტოკიოს ტექნოლოგიის ინტიტუტი ერთ-ერთი უმთავრესი კვლევითი ინსტიტუტია საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისა და ტექნოლოგიის დარგში იაპონიის მასშტაბით. Thomson Reuters-ის მიხედვით ინსტიტუტის კვლევითი სტანდარტი განსაკუთრებით მაღალია მასალათმცოდნეობაში (მე-5 ― იაპონიაში, 24-ე ― მსოფლიოში), ფიზიკასა (მე-5 ― იაპონიაში, 31-ე ― მსოფლიოში) და ქიმიაში (მე-5 იაპონიაში, 22-ე ― მსოფლიოში).