cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მალანჟე (ქალაქი)
მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 161 059 ადამიანს.
ტრანსპორტი
ქალაქში არსებობს აეროპორტი, რომელიც იღებს რეგულარულ რეისებს ლუანდიდან. მალანჟე-ლუანდის რკინიგზას მრავალი დივერსიების გამო ესაჭიროება მთლიანი რეკონსტრუქცია.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
ლობიტუ
ლობიტუ (Lobito) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ანგოლაში, ბენგელის პროვინციაში. მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, კატუმბელის ესტუარის ჩრდილოეთით, დაახლოებით 35 კმ-ში პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრ — ქალაქ ბენგელიდან. ქალაქის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 17 მეტრს. ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 149 249 ადამიანს; მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2014 წლის აღწერით — 324 050 ადამიანს. მდინარე კატუმბელაზე ხიდის აშენების შემდეგ ლობიტუ შეერწყა ქალაქ ბენგელას ერთ მეგაპოლისად, მოსახლეობით თითქმის 1 მილიონი ადამიანი. ის ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო სწრაფად განვითარებად ქალაქად სამხრეთ აფრიკაში.
ქალაქი დაარსდა 1843 წელს პორტუგალიის კოლონიალური სამფლობელო პორტუგალიის დასავლეთი აფრიკის ტერიტორიაზე. ქალაქი ბენგელის სარკინიგზო ხაზის, რომელიც აკავშირებს ატლანტის ოკეანის სანაპიროს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთთან, ბოლო პუნქტია. იგი მსხვილი საზღვაო პორტია.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
როკიტნეს რაიონი (კიევის ოლქი)
როკიტნეს რაიონი (Рокитнянський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 661.51 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 36 354 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 55 კაცს კმ²-ზე. როკიტნეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როკიტნე.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
Prolasius
Prolasius — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ახალ გვინეაში. ცნობილია დაახლოებით 20 სახეობა.
მანილის შეთანხმება
მანილის შეთანხმება (Manila Accord) — სამმხრივი შეთანხმება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1963 წლის 31 ივლისს მალაიის ფედერაციის, ინდონეზიისა და ფილიპინების ლიდერებმა მანილაში. შეთანხმების შედეგად ხელმომწერმა მხარეებმა გამოაცხადეს ე. წ. „მაკაპაგალის დოქტრინის“ ერთგულება, რომელიც ითვალისწინებდა მეგობრული ურთიერთობების განვითარებას სამ ქვეყანას შორის და საბოლოოდ მოეხდინათ მაფილინდოს კონფედერაციის ფორმირება, ასევე განესაზღვრა დიდი ბრიტანეთის ჩრდილოეთი ბორნეოს (საბაჰი) თვითგამორკვევის საკითხი. ფაქტობრივად მანილის ხელშეკრულების დენონსაცია არ მომხდარა, თუმცა იგნონირებულია სამივე ქვეყნის მიერ.
შეთანხმების ისტორიული ფესვები
კუნძულ კალიმანტანის ჩრდილოეთით მდებარე დიდი ბრიტანეთის კოლონიური სამფლობელოს (ისტორიული საკუთარი სახელწოდება - საბაჰი, ბრიტანული კოლონიალიზმის დროს ეწოდებოდა ჩრდილოეთი ბორნეო) ტერიტორიული კუთვნილების პრობლემა დაკავშირებულია XV-XIX საუკუნეებში აღნიშნული ტერიტორიის საკუთრების უფლების არეულ ისტორიასთან.
XV საუკუნის დასაწყისში საბაჰის პროვინცია ეკუთვნოდა ბრუნეის სასულთნოს, ხოლო 1658 წლიდან სულუს სასულთნოს. 1865 წელს კი აღნიშნული ტერიტორია არენდით გადაეცა ამერიკის საკონსულოს ბრუნეიში. მალე მასზე ფლობის უფლება გაყიდეს ლონდონში ამერიკის სავაჭრო კომპანიაზე, რომელმაც თავის მხრივ მიჰყიდა ავსტრია-უნგრეთის კონსულს, გრაფ გუსტავ ოვერბეკს, რომელიც აქტიურად იყო დაკავებული რეგიონში სავაჭრო საქმიანობით. 1879 წელს საბაჰის ეკონომიკური ექსპლუატაციის უფლება ოვერბეკმა ბრიტანეთის კოლონიზატორებს გადასცა. 1888 წელს ჩრდილოეთმა ბორნეომ მიიღო დიდი ბრტანეთის პროტექტორატის სტატუსი.
ტერიტორიის მფლობელის ასე ხშირმა ცვალებადობამ გამოიწვია კუთვნილების დამადასტურებელი სამართლებრივი დოკუმენტების არარსებობა, რაც თავის მხრივ დამოუკიდებელ მალაიზიასა და ფილიპინებს შორის მრავალწლიან ტერიტორიულ დავამდე მივიდა.
1960-აინ წლებში დაპირისპირება ფართომასშტაბიან კონფლიქტამდე მივიდა, რაც გამოიწვია 1962 წელს მალაიზიის ფედერაციის ფორმირებამ მალაიისა და კუნძულ კალიმანტანზე ბრიტანეთის მმართველობისაგან გათავისუფლებულ ტერიტორიებზე (საბაჰი და სარავაკი). ინნდონეზიის ხელისუფლება ახალი სახელმწიფოს აღნიშნულტერიტორიებზე ჩამოყალიბების კატეგორიული წინააღმდეგი იყო.
სამმხრივი დიალოგის ფორმატის ფორმირება
მას შემდეგ, რაც ინდონეზიის ჯარები გადავიდნენ დივერსიულ მოქმედებაზე მალაიიზიის ტერიტორიაზე და მხარი დაუჭირეს სეპარატისულ ძალებს სარავაკში და საბაჰში, ფილიპინების მთავრობა გამოვიდა ინიციატივით, რომლის ფარგლებშიც 1963 წელს მანილაში გაიმართა ინდონეზიის პრეზიდენტის სუკარნოს, მალაიზიის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრ აბდულ რაჰმანისა და მასპინძელი ფილიპინების პრეზიდენტის დიოსდადო მაკაპაგალის შეხვედრა. ე. წ. „მაკაპაგალის დოქტრინის“ მიხედვით სადავო ტერიტორიების საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო სამივე სახელმწიფოს კეთილმეზობლური დამოკიდებულებების საფუძველზე, რასაც საბოლოოდ უნდა მოყოლოდა კონფედერაციის ჩამოყალიბება.
შეთანხმების დადება
1963 წლის 31 ივლისს, მანილაში, მარტ-ივლისში გამართული წინარე კონსულტაციების შემდეგ, გაიხსნა სამიტი სამი ქვეყნის ლიდერების მონაწილეობით. სამიტი გაგრძელდა 5 აგვისტომდე. პირველივე დღეს სამი ქვეყნის ლიდერებმა ხელი მოაწერეს საგარეო საქმეთა მინისტების მიერ წინასწარ მომზადებულ დოკუმენტს „მანილის შეთანხმება, ფილიპინებს, მალაიის ფედერაციასა და ინდონეზიას შორის“. ხელშეკრულება არის ხუთგვერიანი და 16 პუნქტისაგან შემდგარი დოკუმენტი, რომელიც შეიმუშავეს საგარეო საქმეთა ინისტრებმა და ხელი მოაწერეს სახელმწიფოს მეთაურებმა.
პირველ ნაწილში, რომელსაც ეწოდება „მაკაპაგალის გეგმა“, საუბარია მაფილინდოს კონფერენციის შექმნის შესახებ. მეორე ნაწილში — „მალაიზია და ჩრდილოეთი ბორნეო“ — მხარები მიესალმებიან მალაიზიის შექმნას და მხარს უჭერენ ჩრდილოეთი ბორნეოს ხალხის თვითგამორკვევის უფლებას.
მესამე დასკვნით ნაწილში მხარეები თანხმდებიან მტავრობის მეთაურთა დონეზე შეხვედრების ფორმატის გაგრძელებაზე.
შეთანხმების შემდეგ
მანილის შეთანხმებამ შეანელა არსებული დაძაბულობა ფილიპინებს, მალაიის ფედერაციასა და ინდონეზიას შორის. სამიტის დასულებისთანავე გამოვლინდა აზრთა სხვადასხვაობა სამიტის შედეგების შესახებ. 1963 წლის 16 სექტემბერს მალაიის ფედერაციამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. არც ფილიპინებმა და არც ინდონეზიამ არ ცნეს ახალი სახელმწიფო.
მანილის შეთანხმების დენონსირება ოფიციალურად არ მომხდარა, მაგრამ სამივე მხარემ უარი თქვა მის პრინციპებზე, მათ შორის მაფილინდოს კონფედერაციის შექმნაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ისტორია კატეგორია:მალაიზიის ისტორია კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ანტალოვცი
ანტალოვცი (Анталовці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაკარპატიის ოლქის უჟჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1059 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უჟჰოროდის რაიონის სოფლები
ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგი
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის სახელმწიფოები კატეგორია:საჰერცოგოები
დამირჩი (მასალი)
დამირჩი (Dəmirçi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1918 კაცი (2009).
სოფელში მოქმედებს მეჩეთთან არსებული რელიგიური საზოგადოება.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
სროლა ელ-პასოში (2019)
სროლა ელ-პასოში — მასობრივი სროლა აშშ-ის ტეხასის შტატის ქალაქ ელ-პასოს Walmart-ის სავაჭრო ცენტრში 2019 წლის 3 აგვისტოს დილას. თავდასხმის შედეგად, ბოლო მონაცემებით დაიღუპა 22 ადამიანი, 24 დაიჭრა. ფედერალური საგამოძიებო ბიურო მოწყობილი სასაკლაოს საქმეს შიდა ტერორიზმად და სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილ დანაშაულად აფასებს.
მომხდარიდან მალევე დაკავებულ იქნა 21 წლის პატრიკ ვუდ კრუსიუსი. მას ბრალად წაეყენა მკვლელობა დამამძიმებელ გარემოებებში, რომლისთვისაც ერთ-ერთი შესაძლო სასჯელი სასიკვდილო განაჩენია გათვალისწინებული. პოლიციის ცნობით, მსროლელმა თავდასხმიდან რამდენიმე წუთით ადრე ქსელში გამოაქვეყნა 2 300 სიტყვიანი მანიფესტი, რომელშიც თავდასხმის მიზეზად თეთრი რასის და კულტურის დაცვის აუცილებლობას ასახელებს; მანიფესტში სუძულვილია გამოთქმული ლათინო-ამერიკელი ხალხის მიმართ, რომლებიც შეერთებულ შტატებში ემიგრირდებიან. სავარაუდოდ მსროლელის შთაგონების წყარო იმავე წელს ახალ ზელანდიაში მომხდარი მასობრივი მკვლელობა გახდა.
თავდასხმა
მოვლენები განვითარდა ჰიპერმარკეტ Walmart-ში, სავაჭრო ცენტრ Cielo Vista Mall-ის ახლოს, ქალაქ ელ-პასოს აღმოსავლეთით. მარტოხელა მსროლელი შევიდა მაღაზიაში, რა დროსაც ხელში ეკავა ნახევრად-ავტომატური იარაღი, სავარაუდოდ WASR-10, აკ-47-ის სამოქალაქო ვერსია. მაღაზიაში შესვლისთანავე, დილის 10:40 საათზე თავდამსხმელმა ცეცხლი გახსნა.
ზოგიერთი თვითმხილველის გახსენებით, მსროლელმა ცეცხლი მომხმარებლების მიმართ მანქანების სადგომზე გახსნა, მანამ, სანამ შენობაში შევიდოდა. როდესაც მაღაზიის მენეჯერმა მსროლელი დაინახა, თანამშრომლებს „კოდი ყავისფერის“ შესახებ აცნობა, რაც შეიარღებული მსროლელის შეღწევის შესახებ განგაშს ნიშნავს. ბევრმა თვითმხილველმა ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ სანამ გაიაზრებდნენ მომხდარს და გაიგებდნენ რა ხდებოდა სინამდვილეში, სროლის ხმა ჭერის კონსტრუქციის ან ფეიერვერკის ხმა იყო. მომხდარის დროს, ბევრი თანამშრომელი და მომხმარებელი მსროლელისგან გადასარჩენად მეზობელი სავაჭრო ცენტრის მაღაზიებს შეაფარა თავი; ზოგი მაგიდების ქვეშ, ზოგიც შენობის უკან მდგომი სატარანსპორტო კონტეინერებში დაიმალა.
საგანგებო სიტუაციები 9-1-1-ის დისპეტჩერებთან პირველი შეტყობინების შესვლიდან ადგილზე პირველი ძალები ექვს წუთში მივიდნენ. მობილიზებულ სამსახურებს შორის იყო ელ-პასოში FBI-ის სავალე სამსახურის სპეცდანიშნულების რაზმი, ალკოჰოლის, თამბაქოს, ცეცხლსასროლი იარაღისა და ასაფეთქებელი ნივთერებების ბიუროს დალასის საველე ქვედანაყოფი და ტეხასის საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დეპარტამენტის თანამშრომლები და სასაზღვრო პატრულის ტაქტიკური შენაერთი. მოვლენების სცენაზე ერთ-ერთი პირველები მივიდნენ ასევე სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისგან თავისუფალი პოლიციის თანამშრომლები. ელ-პასოს პოლიციის ხელმძღვანელის თქმით, მოვლენების ეპიცენტრში პოლიციის არც ერთ ოფიცერს ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენების აუცილებლობა არ ჰქონია და არცერთი გასროლა პოლიციის მხრიდან არ ყოფილა.
სროლის შემდეგ, ეჭვმიტანილი პატრიკ ვუდ კრუსიუსი მანქანით ახლომდებარე გზაჯვარედინამდე მივიდა, სადაც განაცხადა, რომ იყო მსროლელი და ჩაბარდა ტეხასის რეინჯერებსა და ელ-პასოს მოტო-პოლიციის ოფიცრებს.
მსხვერპლი
სროლის შედეგად 22 ადამიანი დაიღუპა და 24 დაიჭრა. ერთი დაშავებული მომხდარიდან მომდევნო დღეს გარდაიცვალა, ხოლო ერთი — ორი დღის შემდეგ. მოკლულებს შორის იყვნენ ცამეტი ამერიკელი, რვა მექსიკელი და ერთი გერმანელი. 22 მოკლულის სახელები, ასაკი და მოქალაქეობა ელ-პასოს პოლიციის დეპარტამენტმა 5 აგვისტოს გაასაჯაროვა. გარდაცვლილებიდან ჩვიდმეტი 56 და მეტი წლის იყვნენ, ორი იყო 40 წელს გადაცილებლი, ორი — 20 წელს გადაცილებული, ხოლო ერთი 15 წლის.
ცამეტი დაშავებული გადაყვანილ იქნა ელ-პასოს საუნივერსიტეტო სამედიცინო ცენტრში, თერთმეტი გადაიყვანეს დელ-სოლის სამედიცინო ცენტრში. ორი ბავშვი, 2 და 9 წლისები, გადაყვანილ იქნენ ელ-პასოს ბავშვთა ჰოსპიტალში. დელ-სოლში გადაყვანილი პაციენეტები 35-დან 82 წლამდე იყვნენ.
ეჭვმიტანილი
პოლიციის განცხადებით, იარაღი, რომლითაც სასაკლაო მოეწყო, ეჭვმიტანილის მიერ შეძენილია კანონიერად, თუმცა შენაძენის შესახებ დეტალები წარმოდგენილი არ ყოფილა. ABC News-თან საუბარში ორმა ძალოვანმა განაცხადა, რომ ეჭვმიტანილმა წინასწარი დაკავების იზოლატორში „გამომძიებლებს უთხრა, რომ სსურდა ესროლა იმდენი მექსიკელისთვის, რამდენიც შესაძლებელი იყო“.
მანიფესტი
გავრცელებული მანიფესტი ახალისებს თეთრ ნაციონალიზმს და ულტრამემარჯვენე კონსპირაცის თეორიას „დიდი ჩანაცვლების“ შესახებ. The New York Times-ის შეფასებით, მანიფესტი შეიცავს რასობრივი ექსტრიმიზმის მაგალითებს და მოყავს ამონარიდი: „ისპანიკელები ხელში ჩაიგდებენ ჩემი საყვარელი ტეხასის ადგილობრივ და შტატის ხელისუფლებას, შეცვლიან პოლიტიკას იმგვარად, რომ უკეთ მოერგოს მათ საჭიროებებს“ (Hispanics will take control of the local and state government of my beloved Texas, changing policy to better suit their needs). მასში განცხადებულია, რომ ისპანიკელები და მათ მიერ თეთრებთან შეწყვილებები რასის სისუფთავის დაკარგვას გამოიწვევენ. მასში კრიტიკულადაა შეფასებული ევროპაში იარაღის კონტროლის მკაცრი კანონები, რაც არგუმენტირებულია იმით, რომ ასეთი მკაცრი კანონები შეუძლებელს გახდის იმიგრანტების მოგერიებას.
მანიფესტში კრიტიკულადაა შეფასებული აშშ-ის რესპუბლიკური და დემოკრატიული პარტიების მოღვაწეობა, და ნათქვამია, რომ მათი პოლიტიკოსები ან კმაყოფილები არიან, ან თქვითონაც მონაწილეობენ „შეუმოწმებელი კორპორაციების მიერ შეერთებული შტატების ხელში ჩაგდებაში“. თუმცა, მანიფესტში ისიც აღნიშნულია, რომ „რესპუბლიკელებთან ერთად მასობრივი იმიგრაციის მკვეთრი შემცირება შესაძლებელია“. იგი აფრთხილებს, რომ „ტეხასში ისპანიკური მოსახლეობის სიჭარბე გადაგვაქცევს დემოკრატების ციხე-სიმაგრედ“. მისი თქმით, აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის მცდელობა გაზარდოს ქვეყანაში ისპანიკური მოსახლეობის რიცხვი პირდაპირ ემსახურება დემოკრატიული პარტიის შეერთებულ შტატებზე დომინანტობის განმტკიცებას. დოკუმენტის თქმით, თავდასხმა ისპანიკური წარმოშობის ხალხისთვის სტიმული უნდა გახდეს „დაბრუნდნენ საკუთარ სამშობლოში“, შესაბამისად დაიშალოს ამომრჩეველთა ისპანიკური ბლოკი შეერთებულ შტატებში.
პოლიტიკოსებმა და ელ-პასოს პოლიციის უფროსმა გრეგ ალენმა მანიფესტის შესახებ საინფორმაციო საშუალებებთან პრესკონფერენციაზე ისაუბრეს. პოლიციას არ დაუდასტურებია დოკუმენტის ავთენტურობა, თუმცაკი, მანიფესტი გამოქვეყნდა 8chan-ზე მანამდე, სანამ პირველი შეტყობინებები გავრცელდა თავდასხმის შესახებ; ეჭვმიტანილის სახელი მოხსენიებული იყო ცალკე დოკუმენტში 8chan-ზე. ინტერნეტ-ფორუმ 8chan-ის მესაკუთრის შეფასებით, მსროლელის სავარაუდო მანიფესტი პირველად 8chan-ზე არ გამოქვეყნებულა, არამედ გამოქვეყნდა სადღაც სხვაგან და არც ეჭვმიტანილი არ იყო 8chan-ის ფორუმის მონაწილე. მესაკუთრე ვარაუდობს, რომ მანიფესტი პირველად Instagram-ზე გავრცელდა. Facebook-ის განცხადებაში, რომელსაც ეკუთვნის სოციალური ქსელი Instagram, აღნიშნულია, რომ აჭვმიტანილის ანგარიში Instagram-ზე ერთ წელზე მეტია არ არის აქტიური.
სამართლებრივი რეაქცია
4 აგვისტოს დაკავების შესახებ განცხადებაში ნათქვამია, რომ ეჭვმიტანილმა უარი თქვა მირანდას უფლების გამოყენებაზე და აღირებითი ჩვენება მისცა გამომძიებლებს, მასზედ, რომ მან თავს დაესხა მექსიკელებს. იმავე თარიღით დადგინდა, რომ კრუსიუსის წარმომადგენლად სან-ანტონიოს სისხლის სამართლის ადვოკატი დაინიშნა.
საქმის გამოძიებაში მონაწილეობენ სხვადასხვა დაქვემდებარებაში მყოფი მრავალი უწყება. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს წარმომადგენლება რამდენიმე ორდერი გასცეს დალასის ოლქში და დაკითხეს კრუსიუსის ნაცნობები დალასსა და სან-ანტონიოში. შეერთებული შტატების პროკურორმა ტეხასის დასავლეთ ოლქში დააანონსა, რომ მისი უწყება კრუსიუსს ბრალს დასდებს სიძულვილის ნიადაგზე ჩადენილ სისხლის სამართლებრივ დანაშაულში, საშინაო ტერორიზმსა და ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებაში, მაშინ როდესაც ფედერალური პროკურორები სიკვდილით დასჯის მოთხოვნას წამოაყენებენ.
შედეგები
თავდასხმის შემდეგ, ტეხასის ტრანსპორტის დეპარტამენტმა გამოაქვეყნა ინტრუქცია სისხლის დონაციის შესახებ. პოლიციამ მაკარტურის საშუალო სკოლაში ფსიქოლოგიური დახმარების და ადამიანების მოძიების ცენტრი გახსნა.
რამდენიმე დამკრძალავმა სახლმა ელ-პასოსა და სიუდად-ხუარესში გაავრცელა განცხადება, იმის შესახებ, რომ მათ სოლიდარობის ნიშნად უფასოდ გაუწევენ დამკრძალავ მომსახურებას გარდაცვლილთა ოჯახებს. საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაცია Rotary International-მა სიუდად-ხუარესში ღამის თევის ღონისძიება მოაწყო. სოლიდარობის ნიშნად, ისინი შეიკრიბნენ პარკში, აანთეს სანთლები და მობილური ტელეფონის ეკრანის სინათლე მიმართეს ელ-პასოს მიმართულებით.
ორი დღის შემდეგ Walmart-ის თანამშრომელმა მთელ ორგანიზაციაში მემორანდუმი გაავრცელა, რომელიც თანამშრომლებს გაფიცვისკენ მოუწოდა, რათა სავაჭრო ქსელმა იარაღის გაყიდვა შეწყვიტოს. საპასუხო განცხადებით Walmart-ში ხაზი გაუსვეს, რომ არანაირი ცვლილება სავაჭრო ქსელში იარაღის რეალიზაციის წესების მიმართულებით არ მოხდება. ზოგიერთი ცნობით, სავაჭრო ქსელმა მოწოდებებით გამოსული თანამშრომლის მიმართ დისციპლინური ზომები მიიღო და ქსელის ელ. ფოსტის გამოყენება აუკრძალა. Walmart-მა მუშაკებს გაუგზავნა ინსტრუქცია, რათა ძალადობისა და აგრესიული მოქმედებების შემცველი ნიშნები და ვიზუალური მასალები ამორებულ იქნას ქსელიდან. ასევე, კომპანიამ მასობრივი სროლის მსხვერპლთა დასახმარებლად 400 000 აშშ დოლარის გამოყოფის პირობა დადო.
ერთ-ერთი მსხვერპლის მეუღლემ, ანტონიო ბასკომ მეუღლის დაკრძალვა, რომელიც 2019 წლის 16 აგვისტოს გაიმართა, ყველასთვის ღიად გამოაცხადა. დაკრძალვაზე ათასობით ადამიანი მივიდა როგორც ელ-პასოდან, ასევე აშშ-ის ყველა კუთხიდან. მსოფლიოს ყველა ნაწილიდან გაიგზავნა ყვავილები.
ამერიკის შეერთებული შტატები
აშშ-ის პრეიდენტმა დონალდ ტრამპმა იმავე დღეს დაგმო თავდასხმა და მომხდარს სილაჩრის გამოვლინება უწოდა. მან პირობა გასცა, რომ მისი ადმინისტრაციისგან სრული მხარდაჭერა იქნება. მოგვიანებით გავრცელებულ განცხადებაში, ტრამპმა განაცხადა, რომ ელ-პასოსა და ოჰაიოს ქალაქ დეიტონში მოხდარი სროლების გამო აშშ-ის ყველა დროშა, როგორც შინ ასევე საზღვარგარეთ, 8 აგვისტოს მზის ჩასვლამდე ნახევარბუნზე დაიწევა. 5 გვისტოთი დათარიღებულ თეთრი სახლის გავრცელებულ განცხადებაში ტრამპმა თქვა: „ერთხმად, ჩვენმა ერმა უნდა დაგმოს რასიზმი, შეუწყნარებლობა და თეთრების ბატონობის მიდგომა. ეს ავბედითი იდეოლოგიები უნდა დავამარცხოთ. სიძულვილის ადგილი ამერიკაში არ არის.“. 7 აგვისტოს ტრამპმა თქვა, რომ იგი „შეშფოთებულია ნებისმიერი სიძულვილის გამავრცელებელი ჯგუფის აღმასვლით, იქნება ეს თეთრთა ბატონობა თუ სხვა სახის ბატონობა, თუ ანტიფა“.
საინფორმაციო საშუალებებმა ყურადღება მიაქციეს 2019 წლის მაისში მომხდარ ფაქტს, რომლის დროსაც ტრამპის კამპანიის მონაწილემ უკანონო მიგრანტების მიმართულებით საზღვარზე სროლისკენ მოუწოდა, რაზეც ტრამპმა ხუმრობით უპასუხა. თუმცა კი, თავად თავდამსხმელი თავის მანიფესტში წერს, რომ მას საკუთარი მოსაზრებები ტრამპის 2016 წლის არჩევნებამდე ჩამოუყალიბდა, შესაბამისად, მისი თავდასხმის გამო ტრამპის დადანაშაულება არასწორი იქნებოდა. ყოფილმა პრეზიდენტმა ობამამ ნებაყოფლობითი დუმილი ახალი პრეზიდენტის ადმინისტრაციის შესახებ დაარღვია და გაავრცელა განცხადება: „ჩვენ გააზრებულად უნდა ვუარყოთ ის ენა, რომელიც ჩვენი რომელიმე მეთაურის პირიდან გამოდის, რომლიც კვებავს შიშის ან სიძულვილის ამინდს, ან ნორმად აქცევს რასისტულ განცხადებებს“. ბარაკ ობამას აღნიშნული განცხადება ფართოდ აღქმულ იქნა ტრამპის რიტორიკის კრიტიკად. ტრამპის განცხადებამ, იმის თაობაზე, რომ ვიდეო-თამაშებს წვლილი მიუძღვით მსგავს მასობრივ სროლებში, რაც თანხმობაშია სხვა პოლიტიკოსების, მაგალითად აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის უმცირესობის მეთაურის კევინ მაკკარტის და ტეხასის ვიცე-გუბერნატორის დენ პატრიკის აზრთან, გაკიცხვა გამოიწვია ვიდეო-თამაშების ინდუსტრიის მხრიდან. მათი თქმით, წარსულმა კვლევებმა არავითარი ბმა სროლებსა და ვიდეო-თამაშებს შორის არ არსებობს, და მთავრობას ბრალი დასდეს მათ განტევების ვაცად გამოყენებაში.
შეერთებული შტატების წარმომადგენელთა პალატის წევრმა ვერონიკა ესკობარმა, რომელიც ელ-პასოს წარმომადგენელია კონგრესში, მომხდარი სროლიდან მალევე ჩაატარა ქალაქის მერიის თათბირი, რომლის შემდგომ ვერნოკა ესკობარმა განაცხადა, რომ ადგილი ჰქონდა ეპიდემიურ სიძულვილს საშინაო ტერორიზმთან ერთად, რასაც შედეგად მოყვა დეჰუმანიზაცია. ტეხასის შტატის სენატორმა, ტედ კრუზმა წერილობითი მიმართვა გაავრცელა, რომელშიც დაგმო „წარმოუთქმელი სიბოროტე“. ელ-პასოს მკვიდრმა ბეტო ო'რურკმა, რომელიც ქალაქის წარმომადგენელი იყო კონგრესში 2013-დან 2019 წლამდე, განაცხადა, რომ ის იყო „წარმოუდგენლად დამწუხრებული“, თუმცა „ელ-პასოს საზოგადოება ერთიად დგომას გააგრძელებს. ყველამ გადაწყვიტა, რომ ეს აღარ გაგრძელდება ამ ქვეყანაში“. ტეხასის გუბერნატორმა გრეგ ებოტმა თავდასხმას „ძალადობის ამაზრზენი და უაზრო აქტი“ უწოდა. ტეხასის სენატორმა ჯონ კორნიმ განაცხადა, რომ იარაღის გამოყენებით ძალადობა ვერ შეწყდება კანონონმორჩილი მოქალაქეებისზე ყურადღების გამახვილებით. ტეხასის იცე-გუბერნატორმა დენ პატრიკმა მიიჩნია, რომ ვიდეოთამაშებს ნაწილობრივ წვლილი მიუძღვით მომხდარში.
დემოკრატიული პარტიის წევრებმა, რომელთა შორის არის 2020 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატი, მომხდარი თავდასხმის შემდეგ გააკრიტიკეს ტრამპის ანტი-იმიგრანტული დღის წესრიგი; მათ შორის იყვნენ ო'რურკი, კორი ბუკერი და ჯო ბაიდენი. 2020 წლის სხვა საპრეზიდენტო კანდიდატებმა, მათ შორის ბუკერმა, პიტ ბუტიჯიჯმა, ბერნი სანდერსმა, ელიზაბეტ უორენმა და ენდრიუ ანგმა, მოუწოდეს პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღებისკენ იარაღით ძალადობის შესაჩერებლად. თავდასხმამ საზოგადოებისთვის ცნობადი სახეები და მასმედიის წარმომადგენლები აალაპარაკა შეერთებულ შტატებში იარაღის ფლობის კანონზე, ამასთან მათი ნაწილი ხელისუფლების წარმომადგნელებს პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიუღებლობაში ადანაშაულებდა, რაც მათი აზრით, შეაჩერებდა მასობრივ სროლებს. იმავე საღამოს, არასამთავრობო ორგანზაციამ „დედები ითხოვენ ქმედებას“, ჩაატარა მარში და აქცია თეთრი სახლის წინ იარაღზე გამკაცრებული კონტროლის დაწესების და საიერიშო იარაღის აკრძალვის მოთხოვნით.
ამერიკული საიმიგრაციო რეფორმის ფედერაციის (FAIR) პრეზიდენტმა, დენ სტაინმა, ტვიტერის საკუთარ მიკრობლოგით ძალადობის მგმობი განცხადება გაავრცელა, თუმცა არ შეეხო მკვლელის მანიფესტს. საიმიგრაციო რეფორმის ფედერაციას ბრალი დასდო გაზეთ ვაშინგტონ-პოსტის ჟურნალისტმა დევიდ ნაკამურამ, რომლის თანახმად, ორგანიზაცია ხშირად ანტი-იმიგრანტულ არგუმენტებს ავრცელებს იმის მსგავსად, რაც მოყვანილი იყო თავდამსხმელის მანიფესტში, რაც, მისი აზრით, მიუთითებს FAIR-ის და მსგავსი ჯგუფების მოღვაწეობის შედეგებზე. თავისმხრივ ფედერაციის პრეზიდენტმა დენ სტაინმა და იმიგრაციის შემსწავლელი ცენტრის უფროსმა მარკ ქრიქორიანმა, რომელიც სტაინის მსგავსად საიმიგრაციო შეზღუდვების დაწესებას ემხრობა, უარყვეს რამე საერთო კავშირის არსებობა კრუზიუსის იდეოლოგიასა და მათ მოსაზრებას შორის.
პოპულარულ იმიჯბორდზე 8chan-ზე ზოგიერთმა მომხმარებელმა თავდამსხმელის შესახებ შენიშნა, რომ ის „ჩვენი ბიჭია. სავარაუდოდ მსროლელის კუთვნილი მანიფესტი, რომელიც საიტზე იქნა ატვირთული, წაიშალა, თუმცა ზოგმა მომხმარებელმა ის ხელმეორედ გამოაქვეყნა. საიტის მომხმარებლების ნაწილი ამტკიცებდა, რომ სროლელმა არასაკმარისად მოინდომა, ხოლო ზოგი წერდა, რომ ყველაფერი იყო წინასწარ დაგეგმილი სიყალბე. შემთხვევიდან მალევე, 8chan-ს უსაფრთხოების მხარდაჭერა შეუწყვიტა Cloudflare-მა, რაც კომპანიის მხრიდან აიხსნა იმით, რომ „8chan-ი არაერთგზის თავი წარმოიჩინა როგორც სიძულვილის ორმო“. მალევე, საიტს სერვერული მომსახურება გაუთიშა პროვაიდერმა Voxility, რის შემდეგაც 8chan გაითშა და დარკნეტში გახდა ხელმისაწვდომი.
მექსიკა
მექსიკის პრეზიდენტმა ანდრეს მანუელ ლოპეს-ორადორმა სამძიმარი გამოუცხადა მსხვერპლთა ოჯახებს, როგორც ამერიკელებს, ასევე მექსიკელებს. ამასთან, ობრადორმა გააკრიტიკა შეერთებული შტეტების იარაღის შეუზღუდავი ფლობის კანონი. მექსიკის საგარეო საქმეთა სამდივნომ დაადასტურა თავდასხმის შედეგად მექსიკის რვა მოქალაქის მკვლელობა და შვიდის დაჭრა. მექსიკის გარდაცვლილი მოქალაქეები იყვნენ სიუდად-ხუარესის და ტორეონის მკვიდრები.
მექსიკის ჩიუაუას შტატის გუბერნატორმა ხავიერ კორალ ურადომ ტეხასის გუბერნატორს გრეგ ებოტს და ელ-პასოს მერს დი მარგოს დახმარება შესთავაზა და განაცხადა რომ ჩიუაუას მტავრობა მზად არის ნებისმიერი მოცულობით დახმარებაზე თუ იქნება მსგავსი თხოვნა აშშ-ის მთავრობის მხრიდან. თავდასხმის შედეგად დაზარელებულლ მექსიკის მოქალაქეებსა და შტატის მკვიდრებს ჩიუაუას მთავრობამ მოუწოდა მიემართათ მსხვეპლთა საქმეების მექსიკის აღმასრულებელ კომიტეტში,ხოლო დახმარების საჭიროების მქონე მექსიკის მოქალაქეებისთვის ცხელი ხაზი გახსნა. მექსიკის საკონსულო ელ-პასოში დაზარალებულ მექსიკელებს საკონსულო დახმარებას უწევდა,ასევე საავადმყოფოებში მოთავსებულ მექსიკელ დაზარელებულებთან წარმომადგენლები მიავლინა. მექსიკის საგარეო საქმეთა სამდივნომ დაადასტურა, რომ კონსული მაურისიო იბარა მონსე დე ლეონი კოორდინაციაშია ელ-პასოსა და სიუდად-ხუარესის ოფიციალურ პირებთან.
4 აგვისტოს,მექსიკის საგარეო საქმეთა მდივანმა, მარსელო ებრარდმა განაცხადა, რომ მექსიკის გენერალური პროკურატურის მხარდაჭერის შემთხვევაში, მექსიკა საქმეს აღძრავს მექსიკის მოქლაქეების წინაარმდეგ ტერორისტულ აქტში ეჭვმიტანილი პირის მიმართ, და შესაძლოა შეერთებულ შტატებს ექსტრადირების მოთხოვნით მიმართავს მექსიკური მართლმსაჯულებისთვის გადასაცემად. იმ შემთხვევაში, თუ ეჭვმიტანილს ბრალად დაედება ტერორიზმი, ეს იქნება ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როდესაც მექსიკა ამ სახის ბრალდებას გამოიტანს შეერთებულ შტატებში განხორციელებული კრიმინალური აქტის გამო. დამატებით, ეს მექსიკას საქმის მასალებთან წვდომას გაუხსნის. ებრარდმა ასევე განაცხადა, რომ მექსიკის მთავრობას მჭიდრო ურთიერთობები ექნება საქმის მსვლელობის განმავლობაში თავდასხმის მსხვერპლთა ოჯახებთან, და რომ ისინი ბრალს წაუყენებენ ნებისმიერ ფირამასა თუ კერძო პირს, ვინც ეწვმიტანილს იარაღი მიყიდა. მექსიკის ყოფილმა პრეზიდენტმა, ფილიპე კალდერონმა სამძიმარი Twitter-ში გაავრცელა და ტრამპის საწინააღმდეგო განცხადაება გააკეთა. მისი თქმით,მიუხედავად იმისა, დამტკიცდება თუ არა, რომ თავდასხმა იყო სიძულვილის ნიადაგზა ჩადენილი კრიმინალი, ტრამპმა უნდა შეაჩეროს საკუთარი „სიძულვილის ენა“ და „სტიგმატიზაცია“
საერთაშორისო საზოგადოება
გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა მკაცრად დაგმო „შაბათს ლათინოსების წინაღმდეგ განხორციელებული ტერორისტული აქტი ტეხასის ქალაქ ელ-პასოში“ და ყველას მოუწოდა სიძულვილის, რასიზმის და ქსენოფობიის საფუძველზე ძალადობის წინაარმდეგ ერთად მუშაობისკენ. გაერომ გამოაქვეყნა სამოქმედო გეგმა „სიძულვილის გამაღვივებელი დისკურსებთან ბრძოლის“ შესახებ.
ინციდენტის შესახებ ისაუბრა რომის პაპმა ფრანცისკემ, 4 აგვისტოს წმ. პეტრეს მოედანზე სიტყვით გამოსვლისას, რომელშიც მან დაგმო დაუცველ ადამინებზე თავდასხმა და თქვა რომ იგი სულიერად გვერდში უდგას „გასისხლიანებულ ტეხასში, კალიფორნიასა და ოჰაიოში“ განხორციელებული თავდასხმების მსხვერპლთან, დაჭრილებთან, და მათ ოჯახებთან ვისაც ეს შეეხო“. კალიფორნიაში Gilroy Garlic Festival-ზე სროლა ელ-პასოში თავდასხმამდე ერთი კვირით ადრე მოხდა, ხოლო ოჰაიოს ქალაქ დეიტონში 24 საათის შემდეგ მოხდა სროლა.
ურუგვაიმ და ვენესუელამ სამოგზაურო გაფრთხილება გამოსცეს შეერთებული შტატების ზოგიერთ ქალაქში ვიზიტისგან თავის შეკავების რჩევით, მათ შორის მოხვდნენ ბალტიმორი, დეტროიტი, კლივლენდი, მემფისი, ოკლედი და ალბუკერკე, „ძალადობის ფაქტების გავცელების“ და „ზრდადი ძალადობის გამო, ძირითადად სიძულვილის საფუძველზე, მათ შორის, რასიზმი და დისკრიმინაცია“. ორივე ქვეყანამ გააფრთხილა საკუთარი მოქალაქეები რომ თავი აარიდონ თავშეყრის ადგილებს, მათ შორის სავაჭრო ცენტრებს, ფესტივალებს და „ნებისმიერ კულტურულ და სპორტულ ღონისძიებებს“. მსგავსი გაფრთხილება გამოსცა იაპონიამ, რომელშიც საკუთარ მოქალაქეებს მოუწოდა, რომ ყურადღება გაამახვილონ სროლის შესაძლებლობაზე „შეერთებულ შტეტებში ყველგან“ და მოიხსენიება როგორც „შეიარაღებული საზოგადოება“. პრეზიდენტმა ტრამპმა სარკისებრივი პასუხით დაემუქრა იმ ქვეყენებს, რომლებიც შეერთებული შტეტებში გამგზავრების შესახებ გაფრთხილებას ავრცელებენ იარაღის გამოყენებით ძალადობის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:მასობრივი სროლები ტეხასის შტატში
ესტელია
ესტელია (Estella; Lizarra) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15 კმ². მოსახლეობა — 13 991 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ბერლინის საჰაერო ხიდი
thumb|250px|ავიამარშრუტები ბერლინის საჰაერო ხიდის დროს ბერლინის საჰაერო ხიდი (Berliner Luftbrücke) — მოკავშირეების მიერ დასავლეთ ბერლინში განხორციელებული ოპერაციის სახელწოდება, რომლის დროსაც სსრკ-ის მიერ ბლოკადაში მოქცეულ ბერლინში ბომბდამშენებით გადაჰქონდათ საკვები. საჰაერო ხიდი გრძელდებოდა 1948 წლის 24 ივნისიდან 1949 წლის 12 მაისამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის სამთავრო. [[1789 წელი]] ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი (Braunschweig-Wolfenbüttel) — გერმანული სამთავრო ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის საჰერცოგოს შემადგენლობაში, რომლის ისტორიაც წარმოადგენს მრავალჯერადი დაშლისა და შეერთების მონაცვლეობას. 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის დაშლამდე ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელს ველფების დინასტიის სხვადასხვა შტოები მართავდნენ. 1814 წელს ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის სამთავროს სახელმწიფოებრივი მემკვიდრე გახდა ბრაუნშვაიგის საჰერცოგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის სახელმწიფოები კატეგორია:გერმანიის ისტორია
სოლარისი
მინიატიურა|სოლარისი, პირველი ქართული გამოცემა, 1979
მინიატიურა|ქართული გამოცემა, 2014
სოლარისი (Solaris) — პოლონელი მწერლის, სამეცნიერო-ფანტასტის და ფუტუროლოგი ესეისტის, სტანისლავ ლემის 1961 წლის რომანი, სადაც აღწერილია ადამიანური ცივილიზაციის კონტაქტის მცდელობები მაღალორგანიზებულ და გონიერ ოკეანესთან, რომელიც პლანეტა სოლარისის ერთადერთ მკვიდრს წარმოადგენს. რომანი ითვლება სამეცნიერო ფანტასტიკის კლასიკად.
სიუჟეტი
მოქმედება ხდება შორეულ მომავალში, ზუსტი წელი დაკონკრეტებული არ არის. რომანის ცენტრალურ და საკვანძო პერსონაჟს წარმოადგენს ფსიქიატრიის მკვლევარი, დოქტორი კრის კელვინი, რომელიც სამეცნიერო სადგურზე მორიგეობის მიზნით მიემგზავრება ხელოვნურ თანამგზავრზე, რომელიც პლანეტა სოლარისის გარშემო ბრუნავს. რომანში თხრობა წარმოდგენილია სწორედ დოქტორ კელვინის მოგონებების სახით-პირველ პირში. სადგურზე დამჯდარი კელვინი ამჩნევს, რომ მის გარშემო უცნაური მოვლენები ხდება და ყველაფერი ისე არ არის, როგორც უნდა იყოს. თავად პლანეტა კაცობრიობის ერთ-ერთი გრანდიოზული აღმოჩენაა. სიდიდით დედამიწაზე ოდნავ დიდი სოლარისის ზედაპირის აბსოლუტურ ნაწილს ფარავს ოკეანე, რომელიც ამავდროულად საოცრად მაღალგანვითარებული და გონიერი არსებაა. ეს გამოიხატება თუნდაც იმაში, რომ ოკეანე ასტაბილურებს პლანეტის ორბიტას, რომელიც განლაგებულია ორმაგი ვარსკვლავის, წითელი გიგანტის და ცისფერი ჯუჯის გარშემო და მაშასადამე, ციური მექანიკის ყველა კანონის გათვალისწინებით, ორბიტა არამდგრადი უნდა იყოს და პლანეტა მალე დაინთქას თავის ვარსკვლავთა წიაღში. თუმცა მეცნიერთა გასაოცრად, ეს ლოგიკური მოლოდინი ირღვევა, პლანეტის ორბიტა ალოგიკურად მდგრადია და ამას მისი მობინადრე ოკეანე უზრუნველჰყოფს - თუმცა გაუგებარია, როგორ. ნებისმიერი ცდა, დაუკავშირდნენ ოკეანეს, მთავრდება კრახით. თუმცა აშკარაა, რომ ოკეანეს ესმის ადამიანების, რადგან დროდადრო საკმაოდ ადეკვატურ რეაქციებს ამჟღავნებს. ამასთან, ოკეანის მხრიდან აგრესიულობის არავითარი ნიშანწყალი არ ჩანს. პირიქით, ის ნებას რთავს მკვლევარებს, დაეშვან პლანეტის მცირერიცხოვან ხმელეთზე, გაქვავებული ქაფისა და პლაზმის მასივებზე, რასაც ოკეანე დროდადრო გამოჰყოფს თავის წიაღიდან. ყველა ამ მასივის საერთო ფართობი ევროპის კონტინეტს არ აღემატება. პერიოდულად ოკეანეში წარმოიქმნება მაღალორგანიზებული სტრუქტურები-სიმეტრიადები, ასიმეტრიადები, მიმოიდები, გრძელანები, ხვეულები და სხვ. მათი ფორმების და ზომების მრავალფეროვნება შთამბეჭდავია, თუმცა ურიცხვი მცდელობის მიუხედავად დანიშნულების იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. კონტაქტის წარუმატებელმა მცდელობებმა თავდაპირველი მხურვალე ინტერესი სოლარისის მიმართ დააშოშმინა და მეცნიერები მიიყვანა სასოწარკვეთილ დასკვნამდე, რომ, როგორც ჩანს, ცივილიზაციებს შორის სხვაობა იმდენად დიდია, რომ კონტაქტი შეუძლებელია. სადგური წარმოადგენს იმედების უკანასკნელ ნაშთს და მის ბინადართაც მალე ევაკუაცია ელის. სწორედ ამ დროს ჩამოდის დოქტორი კელვინი სადგურზე.
როგორც კელვინი, ასევე სნაუტი და სარტორიუსი ერთადაც და ცალ-ცალკე ცდილობენ გაარკვიონ თავიანთი მდგომარეობის არსი - სად გადის ზღვარი რეალობას და ჰალუცინაციას შორის. არის ეს ყველაფერი სინამდვილე თუ ირაციონალური სიგიჟე. ასტროფიზიკური დაკვირვებები მცირე თანამგზავრზე, რომელიც ბაზის მსგავსად მოძრაობს სოლარისულ ორბიტაზე ბაზის მონაცემთა კოორდინირების და დედამიწაზე ემისიის მიზნით, კელვინს უჩვენებს, რომ ეს არაა ვირტუალური რეალობა და ყველაფერი სინამდვილეში ხდება. იგი ასევე რწმუნდება, რომ მსგავს დაკვირვებებს ახორცილებდა დოქტორი გიბარიანიც და დარწმუნდა რა რეალობაში, სინამდვილეს ვერ გაუძლო და თავი მოიკლა.
კელვინის მიერ ფანტომების, უპირველესად კი ჰარის შესწავლა უჩვენებს, რომ ატომების დონემდე მათი ორგანიზმი ადამიანის მსგავსია. ისინი განიცდიან ტკივილს. ამასთან, მათი სიკვდილი ან დაზიანება შეუძლებელია. ჰარის ფილტვების და კანის ზედაპირის სწრაფი აღდგენა მოხდა მას შემდეგ, რაც მან თხევადი ჟანგბადი დალია სიკვდილის მიზნით, რაც ნებისმიერი ადამიანისთვის სასიკვდილო იქნებოდა, მაგრამ არა ფანტომისთვის. ატომურ დონეზე მსგავსება ირღვევა. თუ ადამიანისთვის ატომური აგებულება ჩვეულებრივია. როგორც ჩანს ფანტომები სუბატომური ნაწილაკების - უპირატესად ნეიტრინოების კარკასით არიან აგებულნი, რაც ჩვეულებრივ მდგომარეობაში არამდგრადი იქნებოდა და მყისიერად დაშლიდა ფანტომებს, რომ არა ოკეანის მასტაბილიზებელი ზეგავლენა. გარკვეული ელექტრომაგნიტური თუ გრავიტაციული ემისიით იგი ისევე ზუსტად ასტაბილურებს მის შექმნილ ფანტომებს, როგორც თავისივე თავის ორბიტას თავისი მზეების გარშემო. ფანტომებს ფიზიკურად არ შეუძლიათ, გაძლონ თავიანთი სუბიექტის გარეშე. მათ უზღვავი ფიზიკური ძალა გააჩნიათ. კელვინმა ჰარის პირველი ფანტომი კოსმოსში მოტყუებით გაუშვა მისი მკვლელობის მიზნით, მაგრამ ფანტომმა სასტარტო მოედანზე კეთილშობილი უმტკიცესი ლითონებისგან (ირიდიუმი და სხვ.) აგებული უმტკიცესი კაფსულის რყევები გამოიწვია შიგნიდან დარტყმებით, რაც აბსოლუტურად წარმოუდგენელია ადამიანისთვის. მათ სასიცოცხლოდ ჟანგბადიც არ სჭირდებათ, შეუძლიათ რა არსებობა როგორც ვაკუუმში, ასევე სოლარისის ადამიანისთვის შხამიან ატმოსფეროში. ჰარის მეორე ფანტომმა შიშისგან სააბაზანოს ასევე უმტკიცესი კარი დაგლიჯა, როდესაც რაღაც მომენტში კელვინისგან განცალკევებული აღმოჩნდა. ამასთან, ფანტომებს მწყობრი მეხსიერება არ გააჩნიათ. მათ ახსოვთ თავიანთი სუბიექტების მოგონებები მათი ორიგინალების შესახებ, ახსოვთ ცალკეული წყვეტილი ისტორიები, მაგრამ როგორ მოხვდნენ ბაზაზე, ამას ვერ აცნობიერებენ. მათ მეხსიერებაში ღრმა ჩავარდნებია.
ბოლოსდაბოლოს ჰარის ფანტომი აცნობიერებს თავის რამდენადმე დანაშაულებრივ როლს და სთხოვს სარტორიუსს და სნაუტს ანტინივთიერების ანიჰილაციის გზით გაანადგურონ იგი, რაც ერთადერთი გზაა ფანტომის გასანადგურებლად. ფანტომი კვდება, მიუხედავად კელვინის გაშმაგებული პროტესტისა. გონდაკარგული კელვინი გაშმაგებით მოითხოვს ანიჰილატორის მიმართვას თავად სოლარისისკენ და ოკეანის განადგურებას, თუმცა სნაუტი და სარტორიუსი მას ამის უფლებას არ აძლევენ. ბოლოს კელვინი თანხმდება, რომ მისი ტვინის ენცეფალოგრამა გადაეცეს ოკეანეს. საპასუხოდ ოკეანე მოულოდნელად წყვეტს ფანტომების გამოგზავნას. დედამიწაზე გასაგზავნად გამზადებული ევაკუაციის სასწრაფო განწირული სიგნალი უქმდება და ოკეანესთან კონტაქტის ახალი იმედი ჩნდება. ეკიპაჟი სადგურზე რჩება. კელვინი ოკეანის ზედაპირთან ეშვება და ოკეანეს ფიზიკურად ეკონტაქტება. იბადება ფრთხილი ოპტიმიზმის მოლოდინი დასასრულის სახით:
ისტორია
რომანის შექმნის იდეა ლემს 1950-იანი წლების ჯერ კიდევ შუახანებში გაუჩნდა. თავად რომანი დაიწერა 1959 წელს პატარა პროვინციულ პოლონურ ქალაქ ზაკოპანეში 6 კვირის განმავლობაში ძირითადად ივნისის თვეში. თუმცა ბოლო თავი ერთი წლის შემდეგ დასრულდა.
თავად ლემი ასე ახასიათებდა „სოლარისს“:
გავლენა
დაბეჭვდისთანავე რომანმა წარმატება მოიპოვა და დღესაც კი, თითქმის 55 წლის შემდეგ, იგივე გრძელდება. იგი დღემდე რჩება სამეცნიერო ფანტასტიკის შედევრად და ჟანრის კანონიკურ კლასიკად. თარგმნილია მსოფლიოს ორმოცდაათზე მეტ ენაზე, მათ შორის ქართულზეც ნორა ქართველიშვილის მიერ და გამოცემული 1979 წელს გამომცემლობა „ნაკადულის“ მიერ. იგივე თარგმანი 2014 წელს ხელახლა გამოსცა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ.
„სოლარისმა“ გავლენა მოახდინა მომდევნო პერიოდის ბევრ ფანტასტზე და აიზეკ აზიმოვის „მე რობოტის“ და რეი ბრედბერის „მარსის ქრონიკების“ გვერდით ჟანრის ერთგვარ ბიბლიად იქცა. შეიქმნა რომანის სამი ეკრანიზაცია. პირველი ორი 1968 და 1972 წლებში ბორის ნირენბურგის და ანდრეი ტარკოვსკის რეჟისორობით, შესაბამისად, ხოლო მესამე 2002 წელს ჰოლივუდში სტივენ სოდერბერგის რეჟისორობით. სამივე ეკრანიზაციას თავად ლემი დიდი სიხარულით არ შეხვედრია. პირიქით, მისი რეაქცია საკმაოდ ნეგატიური იყო, რადგან თვლიდა, რომ ფილმებში ძირითადი ყურადღება ან კოსმოსური სიყვარულის, ან კოსმოსისადმი შიშზე იქნა გადატანილი, რაც გარდა იმისა რომ რომანის შინაარსს არ შეესაბამებოდა, საკითხის მეტისმეტად ტრივიალური წარმოჩენა იყო და ამასთან, შიშის შემთხვევაში, არასწორიც. ეკრანიზაციების გარდა არსებობს მრავალი თეატრალური, საოპერო სპექტაკლები. მისი სახელწოდება ეწოდა მრავალ მუსიკალურ ჯგუფს თუ კომპოზიციას და თავად ოპერაციულ სისტემასაც კი (Oracle Corporation-ის Solaris).
ამერიკის აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველო (ნასა) საერთაშორისო ასტრონომიულ კავშირთან თანამშრომლობით აცხადებს მზადყოფნას, რომ რეალურად დადასტურებულ პლანეტას, რომელიც დაფარული იქნება თხევადი ოკეანით, აღმოჩენის შემთხვევაში, სოლარისი ეწოდოს.
სქოლიო
კატეგორია:1961 წლის რომანები კატეგორია:სტანისლავ ლემის რომანები კატეგორია:გამოგონილი ცოცხალი პლანეტები კატეგორია:ფილოსოფიური რომანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკა კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
არვიდას საბონისი
არვიდას რომას საბონისი (დ. 19 დეკემბერი, 1964, კაუნასი, ლიეტუვა) — ლიეტუველი პროფესიონალი კალათბურთელი და ბიზნესმენი. ის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ევროპულ მოთამაშედ არის აღიარებული, რომელმაც ექვსჯერ მოიგო ევროსკარი, ორჯერ კი მისტერ ევროპას ჯილდო. მან ითამაშა სხვადასხვა ლიგებში და შვიდი სეზონი გაატარა კალათბურთის ეროვნულ ასოციაციაში (NBA), შეერთებულ შტატებში. თამაშობდა ცენტრალურ პოზიციაზე, საბონისმა მოიგო ოქროს მედალი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, სამხრეთ კორეაში, საბჭოთა კავშირისთვის და მოგვიანებით დაიმსახურა ბრინჯაოს მედლები 1992 წლის ოლიმპიურ თამაშებსა და 1996 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე, სადაც წარმოადგენდა ლიეტუვას. იგი გადადგა პროფესიონალური კალათბურთიდან 2005 წელს. საბონისი აირჩია Portland Trail Blazers– მა, 1986 წლის NBA– ს დრაფტის პირველ ტურში, მაგრამ მან NBA– ის პირველი თამაში არ ითამაშა 30 წლამდე, ეს იყო 1995 წელს.
საბონისი ითვლება ერთ – ერთ საუკეთესო ცენტრად, თამაშის ისტორიაში. ერთხელ ბილ უოლტონმა საბონისს უწოდა, "Larry Bird" მისი საუკეთესო მოედნის აღქმის, სროლის, თამაშის მკაცრი მენტალიტეტისა და მრავალფეროვნების გამო.
2010 წლის 20 აგვისტოს საბონისი შევიდა FIBA– ს დიდების დარბაზში, საერთაშორისო კონკურსებში მისი შესანიშნავი თამაშის გამო. 2011 წლის 4 აპრილს, საბონისი შეფვიდა ნაისმიტის მემორიალის საკალათბურთო დიდების დარბაზში, იმ დროს, ის იყო ყველაზე მაღალი მოთამაშე, ვინც ოდესმე შესულა ნაისმიტის მემორიალში. 2011 წლის 24 ოქტომბერს საბონისი აირჩიე, როგორც ლიეტუვის კალათბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი, რომელმაც შეცვალა ვლადას გარასტასი, რომელიც 1991 წლიდან ხელმძღვანელობდა LBF- ს. მან თანამდებობა დატოვა 2013 წლის 2 ოქტომბერს, მაგრამ 2013 წლის 10 ოქტომბერს დაუბრუნდა მას.
ადრეული წლები
საბონისი დაიბადა კაუნასში, ლიეტუვა, საბჭოთა კავშირის დროს, საბონისმა კალათბურთის თამაში 13 წლის ასაკში დაიწყო. 15 წლის ასაკში ის საბჭოთა კავშირის ახალგაზრდული ნაკრების წევრი იყო. საბონისი გათავისუფლდა საბჭოთა არმიის სავალდებულო სამსახურიდან, მის მშობლიურ ლიეტუვის სოფლის მეურნეობის უნივერსიტეტში ჩარიცხვით.
ლიეტუვის ეროვნული ნაკრები
საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ლიეტუვის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, საბონისი გახდა ლიეტუვის ეროვნული ნაკრების წევრი. იგი წარმოადგენდა ლიეტუვას შემდეგ მნიშვნელოვან ტურნირებზე: 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები (ბრინჯაოს მედალი), 1995 წლის ევრობასკეტი (ვერცხლის მედალი), 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები (ბრინჯაოს მედალი) და 1999 წლის ევრობასკეტი. 1995 წელს იგი დასახელდა ევრობასკეტის ყველა ტურნირის სიმბოლურ გუნდში.
საბონისს ასევე მიენიჭა ვერცხლის მედალი 2013 წლის ევრობასკეტის ტურნირზე, ლიეტუვის კალათბურთის ფედერაციის (LKF) პრეზიდენტის პოსტის გამო.
ლიტერატურა
[https://www.amazon.com/Arvydas-Sabonis-el-zar-lituano/dp/8495121980 Arvydas Sabonis. El zar lituano] - amazon.com
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ლიეტუველი კალათბურთელები
სომხეთის საზღვრის დაცვა
სომხეთის საზღვრის დაცვა (Հայաստանի սահմանի պահակություն) — სომხეთის შეიარაღებული ძალების ქვედანაყოფი, რომელიც პასუხისმგებელია მეზობელ თურქეთთან, აზერბაიჯანთან, ირანთან და საქართველოსთან საზღვრის დაცვასა და მონიტორინგზე. საზღვრის დაცვა სომხეთში, გიუმრის 102-ე სამხედრო ბაზაზე დისლოცირებულ რუსულ სამხედრო კონტიგენტთან ერთად ახორციელებს საქმიანობას. 1992 წლის 28 იანვარს საზღვრის დაცვის შექმნის შემდეგ დანაყოფი თავდაცვის სამინისტროს ფარგლებში მუშაობდა, მაგრამ 2004 წელს ის ეროვნული უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში გადავიდა.
მექანიზირებული აღჭურვილობა
ეროვნული უსაფრთხოებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს შეიარაღებაშია 5 БМД-1, 35 БМП-1, 3 БМП-1К, 5 БТР-60 და 18 БТР-70.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის შეიარაღებული ძალები კატეგორია:სომხეთის საზღვრები
ბარისალი
ბარისალი (ბენგ. বরিশাল) — ბანგლადეშის ერთ-ერთი უმსხვილესი ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, იმავე სახელწოდების ოლქში. მუნიციპალიტეტის მოსახელობა შეადგენს დაახლოებით 210 374 ადამიანს (2008 წ.). ფართობი — 19,99 კმ². ბარისალის მუნიციპალიტეტი წარმოიქმნა 2003 წელს. ქალაქს „აღმოსავლეთის ვენეციას“ უწოდებენ. იგი გაშენებულია ძირითადად მდინარე კირთანხოლაზე.
ბარისალი, როგორც ქალაქი დაარსდა 1869 წელს. მუნიციპაიტეტის ფორმა მიიღო 1876 წელს, ხოლო 2002 წლის 25 ივლისს გარდაიქმნა ბარისალის აგლომერაციად. მასში გაერთიანდა სამი დიდი ქალაქი–უბანი — თანა, ვარდი და მაჰალა.
ისტორია
შედიოდა ბენგალიასა და ბრიტანეთის ინდოეთში, შემდეგ გადაეცა ბანგლადეშს.
1947 წელს ინდოეთის გაყოფის შემდეგ ბანგლადეში გახდა პაკისტანის პროვინცია. თავდაპირველად ცხნობილი იყო, როგორც აღმოსავლეთ ბენგალია, შემდეგ კი 1955 წლიდან, როგორც აღმოსავლეთ პაკისტანი. აღმოსავლეთ პაკისტანის მცხოვრებლებმა, როგორც ბანგლადეშის ხალხმა, 1971 წლის 26 მარტს გამოაცხადეს დამოუკიდებლობა. 1971 წლის 16 დეკემბერს მოხდა პაკისტანისაგან გამოყოფა, როგორც მესამე ინდო-პაკისტანური ომის შედეგი. მალე ბანგლადეში აღიარებულ იქნა მსოფლიოს მრავალი სახელმწიფოს მიერ, მიუხედავად პაკისტანის მიერ მისი დიპლომატიური აღიარების უარყოფისა.
1974 წელს ბანგლადეში ოფიციალუარდ აღიარა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ პაკისტანმა და იმავე წელს იგი გახდა გაეროს წევრი სახელმწიფო.
რაც შეეხება ბარისალს, ის გახდა იმავე სახელწოდების მქონე ოლქის დედაქალაქი. ის არის ერთ-ერთი უმსხვილესი სამდინარო საპორტო ცენტრი ბანგლადეშში. ქალაქი სწრაფად იზრდება. აქ განლაგებულია სამედიცინო სასწავლებელი, კადეტთა კოლეჯი, ფარმაცევტული და ტექსტილის წარმოების ზოგიერთი საწარმო, ასევე, ბანგლადეშის ტრანსპორტის ადმინისტრაციის ცენტრალური ოფისი. ქალაქში განლაგებულია საერთაშორისო აეროპორტი და ბენგალიის კერძო ავიაკომპანიები წარმატებოით ახორციელებენ ფრენებს. ქალაქს ზოგჯერ უწოდებენ „აღმოსავლეთის ვენეციას“ „ან ბენგალიის ვენეციას.“
გეოგრაფია
ბარისალის აგლომერაციას უკავია 27,9051 კმ² ფართობი. მას ესაზღვრება მადარიპურის, შარიატპურის, ჩანდპურის, ლაშმიპურის მუნიციპალიტეტები ჩრდილოეთით, პატუახალის, ბარგუნის, ჯალოკატის მუნიციპალიტეტები სამხრეთით, ბჰოლა და ლაშმიპური აღმოსავლეთით, ჯალოკატი, პიროჯპური და გოპალგანი დასავლეთით. საკუთრივ ქალაქის ფართობია 19.99 კმ².
კლიმატი
ბარისალში ტროპიკული მუსონური ტიპის კლიმატია ცხელი და წვიმიანი ზაფხულით და მშრალი ზამთრით. იანვარი ყველაზე ცივი თვეა, საშუალო წლიური ტემპერატურა ამ დროს არის დაახლოებით 26 °С და მაისი კი ყველაზე თბილი საშუალო წლიური ტემპერატურით 33 დან 36 °С მდე. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ტენიენი კლიმატია. ქალაქში მოდის წელიწადში 1525 მმ ნალექზე მეტი, ხოლო მთების მახლობლად მიმდებარე რაიონში წელიწადში 5080 მმ. წვიმების უმრავლესობა მოდის მუსონურ პერიოდზე (ივნის-სექტემბერში). ბანგლადეშში საკმაოდ თბილი კლიმატია მთელი წლის განმავლობაში მცირე ცვალებადობით თვიდან თვემდე. ქვეყნის ტერიტორიაზე ბრუნავს ბენგალის ყურიდან გამომავალი ციკლონები აპრილიდან მაისამდე და სექტემბრიდან ნოემბრამდე პერიოდში. მათ ხშირად თან ახლავს დიდი ტალღები, რასაც თან ახლავს ნგრევა და ადამიანების სიკვდილი. მაგ: 1970 წელს მოვარდნილი ციკლონი გახდა XX საუკუნის ქვეყნის ერთ-ერთი დიდი სტიქიური უბედურების მიზეზი, რომლის დროსაც დაიღუპა დაახლოებით 500 000 ადამიანი.
დემოგრაფია
2008 წლის აღწერის მონაცემების მიხედვით, ბარისალში ცხოვრობდა 210 374 ადამიანი. მათ შორის 53,28 % მამრობითი სქესი და 46,72 % მდედრობითი სქესი. ქალაქის მაცხოვრებელთა შორის ცოდნის დონე შეადგენს 85 %-ს. მოსახლეობის 35,28 %-ს პროფესიული საქმიანობა დაკავშირებულია სოფლის მეურნეობასთან, სოფლის მეურნეობის მუშაკია 18,76 %, დროებით უმუშევარია 4,16 %, ვაჭრობაში მუშაობს 13,89 %, მომსახურების სფეროში — 10,64 %, თევზჭერით დაკავებულია 3,45 %, მშენებლობით — 1,25 %, ტრანსპორტში მუშაობს მოსახელობის 1,72 % და სხვ. 10,85 %. ქალაქის მოსახლეობის ზრდის ტემპი წელიწადში შეადგენს 1,41 %-ს.
რელიგია
ბარისალის მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა (90,64 %) მუსლიმია. ამასთან აქ ცხოვრობენ ინდუსები (8,38 %) და ქრისტიანები (0,98 %). ქალაქში დაახლოებით 3941 მეჩეთი, 805 ტაძარი, 44 ეკლესია და 5 სასაფლაოა.
ეკონომიკა
ექსპორტი: თევზი; სამედიცინო პრეპარატები; მზესუმზირას ზეთი; სანელებლები; ხელნაკეთობები.
ტრანსპორტი
ბარისალში განვითარებულია საჰაერო, სამდინარო და საგზაო ტრანსპორტის სახეობები და ძირითადად სრულდება შიდასაქალაქო რეისები.
ბარისალის საერთაშორისო აეროპორტიდან სრულდება საქალაქთაშორისო რეისები მარშრუტით:
ბარისალის ავტოსადგურიდან სრულდება საქალაქთაშორისო რეისები მარშრუტით:
ქვეყანაში ძალიან პოპულარულია სამდინარო ტრანსპორტი. ეს სახეობა ქვეყნის სამხრეთ ნაწილს აერთებს დედაქალაქ დაკასთან. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე სასიამოვნო ღამის მოგზაურობა, რომელიც შეიძლება ოდესმე მიიღოთ თქვენი ცხოვრების მანძილზე.
ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
დურგასაგარი — მისი ფართობი შეადგენს 2500 ჰექტარს. ის წარმოადგენს ბანგლადეშის სამხრეთ ნაწილში ყველაზე დიდ წყალშემკრებ აუზს. მდებარეობს ბარისალიდან 11 კმ. მოშორებით. ის ცნობილია აგრეთვე სახელწოდებით: Madhabpasha Dighi.
არქიტექტურა
ბარისალის შენობები უაღრესად მრავალფეროვანია. რთულია მისი დახასიათება რომელიმე კონკრეტული არქიტექტურურლი ტიპის მიხედვით. შენობები შენდებოდა ხანგრძლივი დროის მანძილზე.
გამომცემლობები
ქალაქში მდებარეობს უამრავი პერიოდული თუ წიგნის საგამომცემლო სახლები.
ძმობილი ქალაქები
ბარისალი დაძმობილებული ისეთ ქალაქებთან, როგორიცაა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბანგლადეშის ქალაქები
ლესაუნი
ლესაუნი (Lezáun; Lezaun) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19 კმ². მოსახლეობა — 238 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
სკვირის რაიონი
სკვირის რაიონი (Сквирський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 980 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 44 320 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 45 კაცს კმ²-ზე. სკვირის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სკვირა.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
მარია ლუიზა დ’ორლეანი
მარია ლუიზა დ’ორლეანი (ფრანგ. Marie-Louise d'Orléans; ესპ. María Luisa de Orleans) (დ. 26 მარტი 1662 - გ. 12 თებერვალი 1689) — ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ისა და მისი პირველი ცოლის, ჰენრიეტა ინგლისელის პირველი შვილი. საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ისა და ინგლისის მეფე ჩარლზ I-ის შვილიშვილი. ესპანეთის დედოფალი 1679-1689 წლებში,როგორც კარლ II-ის მეუღლე.
ორლეანის პრინცესა
მარია ლუიზა იყო ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ისა და მისი ცოლის ჰენრიეტა ინგლისელის პირველი შვილი. იგი დაიბადა 1662 წლის 16 მარტს პარიზის სამეფო სასახლეში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ძმის შვილი. მარია ლუიზა სხვა არისტოკრატების მსგავსად ვერსალის სამეფო სასახლეში ცხოვრობდა.
მომხიბვლელი, ლამაზი და მოხდენილი მარია ლუიზა ფილიპის საყვარელი შვილი იყო და უბედნიერესი ბავშვობა ჰქონდა. მარია ლუიზა დიდ დროს ატარებდა ბებიასთან, დედა დედოფალ ანა ავსტრიელთან, რომელიც 1666 წელს გარდაიცვალა. მას დედასთან კონტაქტი თითქმის არ ჰქონდა, რადგან იგი შვილებით დიდად დაინტერესებული არ იყო.
8 წლის მარია ლუიზას დედა 1670 წელს გარდაიცვალა. მალევე მამამისმა ცოლად შეირთო 19 წლის ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი. უნდა ითქვას, რომ მასზე დედინაცვალი უფრო უკეთ ზრუნავდა ვიდრე დედა. მისი დედინაცვალი ძალიან კეთილი და მოსიყვარულე ქალი აღმოჩნდა, რომელსაც ქმართან ერთად მისი გერებიც უყვარდა და ზრუნავდა მათზე.
ესპანეთის დედოფალი
სამეფო კარზე დადიოდა ჭორები, რომ მარია ლუიზას უყვარდა თავისი ბიძაშვილი, საფრანგეთის დოფინი ლუი დე ბურბონი. თუმცა როგორც შემდგომში აღმოჩნდა მათ ერთმანეთი არ ჰყვარებიათ. ამ სკანდალის ჩახშობის შემდეგ, დაიწყო მის გათხოვებაზე ფიქრი. მალევე გადაწყდა მისი მითხოვება ესპანეთის მეფე კარლ II-ზე (რომელიც მისი ბიცოლის, დედოფალ მარია ტერეზას ძმა იყო), რათა როგორმე დალაგებულიყო არეული ფრანკო-ესპანური ურთიერთობები. ვინაიდან მეფე ლუი XIV ესპანეთის ტერიტორიებს იპყრობდა, ფრანგებმა იფიქრეს, რომ ამგვარი დინასტიური ქორწილით ესპანეთის შემორიგებას შეძლებდნენ. მარცხნივ|მინი|დედოფალი მარია ლუიზა 1679 წელს 1679 წლის 30 აგვისტოს ფონტენბლოს სასახლეში მარიონეტული ქორწინება. 17 წლის მარია ლუიზა დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ ლუი არმან I-ზე, რომელიც ესპანეთის მეფე 18 წლის კარლ II-ს განასახიერებდა. სექტემბრის შუა რიცხვებში ჩატარდა ფორმალური წარმოდგენები ესპანეთის ახალი დედოფლის პატივსაცემად. ესპანეთში გამგზავრებამდე მარია ლუიზა ესტუმრა ვალ-დე-გრასის ტაძარს (სადაც დედამისის გულია დაკრძალული), რის შემდეგაც გაემგზავრა ესპანეთში. ამის შემდეგ იგი საფრანგეთში აღარასდროს დაბრუნებულა.
1679 წლის 19 ნოემბერს მარია ლუიზა და კარლ II დაქორწინდნენ კვინტანაპალაში, ბურგოსთან ახლოს, ესპანეთში. ეს იყო ესპანეთის სამეფო კარზე მარტოსული ცხოვრების დასაწყისი. მის ქმარს ის არასდროს ჰყვარებია. იქიდან გამომდინარე, რომ მისი მეუღლე ფსიქოლოგიურადაც და ფიზიკურადაც ავადმყოფი იყო, მას დედოფალთან (და ზოგადად ქალთან) სარეცელის გაყოფა აუკრძალეს. სწორედ ეს იყო მიზეზი იმისა, რომ დედოფალი მარია ლუიზა ბავშვს ვერ აჩენდა.