cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტყის სიმღერა
პირველი მოქმედება
ბიძია ლევი და მისი ძმისშვილი ლუკაში აპირებენ სახლის აშენებას. ლევი მოხუცი კაცია. ლუკაში კი ახალგაზრდა ყმაწვილი. მოხუცი ბიჭს ეუბნება, რომ ფრთხილად უნდა მოეკიდოს ტყის ბინადრებს. ტყის ელფი ეუბნება რუსალკას, რომ ლევი მათ არ აწუხებთ. ლუკაში ლერწმისგან ამზადებს ფლეიტას, მავკა მის მოისმენს მის მელოდიას. ტყის ელფმა გოგონა გააფრთხილა, რომ ხალხს ერიდოს, რადგან ისინი მხოლოდ ცუდს აკეთებენ. როდესაც ლუკაში დააპირებს არყის ხის მოჭრას დანით, მავკა გააჩერებს მას და სთხოვს, რომ არ დააზიანოს ის. ლუკაშს უკვირს, რომ ტყეში ასეთი უჩვეულო და ლამაზი ახალგაზრდა ქალბატონი შეხვდა და ეკითხება ვინაობას. გოგონა პასუხობს რომ მას მავკა ჰქვია და ტყის სულია. ლუკაშს გოგონა მოეწონება. ბიჭი ეუბნება მავკას, რომ მისი ოჯახი ტყეში სახლის აშენებას აპირებენ. მავკას და ლუკაშს ერთმანეთი უყვარდებათ.
მეორე მოქმედება
ზაფხულის ბოლოს, მათ ააშენეს სახლი და გაშენეს ბაღი. ლუკაშის დედა მას საყვედურობს იმის გამო, რომ დროს კარგავს ფლეიტაზე დაკვრით. იგი მავკას უყვირის და მას გამოუსადეგარს და ჭირვეულს უწოდებს. იგი უსაყვედურებს მას ტანსაცმლის გამო. ლუკაშმა მავკას განუმარტა, რომ მის დედას სჭირდება რძალი, რომელიც მინდვრებში და სახლში იმუშავებდა. შემდეგ ქვრივი კილინა მოდის სახლში. იგი მავკას გამოართმევს ნამგალს და დაიწყებს მოსავლის აღებას. ლუკაში და კილინა სოფელში წავლენ. მავკა იტანჯება და მერმე ამშვიდებს მას, მაგრამ აფრთხილებს სიყვარულზე, რომელსაც შეუძლია თავისუფალი სული დაუნგრიოს. მავკა კვლავ დააპირებს გახდეს ტყის სული. ლუკაში უხეშად ექცევა მავკას.
მესამე მოქმედება
მავკა თავს იკლავს ლუკაშის სახლთან, შემდეგ კი მშრალ ტირიფად გადაიქცევა. ლუკაშმა სული მისცა მავკას, მისი სიყვარული ახლა მარადიულია. მავკას ბოლო მონოლოგი, სადაც ის ლუკაშს მიმართავს, აქტის კულმინაციაა. ლუკაში მივარდება მავკასთან. მაგრამ მავკა გაქრება. თოვს, ლუკაში კი იყინება სახეზე ღიმილით.
ადაპტაცია
"ტყის სიმღერა" - უკრაინელი კომპოზიტორის მიხაილო სკორულსკის ბალეტი. შექმნილია 1936 წელს. იგი პირველად დაიდგა 1946 წელს კიევში.
"ტყის სიმღერა" - უკრაინელი კომპოზიტორის ვიტალი კირეიკოს ოპერა (1957). პრემიერები ლვოვში და კიევის კონსერვატორიის საოპერო სტუდიაში.
"ტყის სიმღერა" - კომპოზიტორ ჰერმან ჟუკოვსკის ბალეტი (მ. გაბოვიჩის ლიბრეტო, რეჟ. ო. ტარასოვი და ო. ლაპაური) სსრკ დიდ თეატრში -1961 წ.
"ტყის სიმღერა" - უკრაინელი კომპოზიტორის მიროსლავ ვოლინსკის ოპერა. პრემიერა კამიანეც-პოდილსკში ოპერის მინიატურულ ფესტივალზე.
"ტყის სიმღერა" - ამერიკული ვიდეო თამაში.
”ტყის სიმღერა” - სპექტაკლი პერსივალ კანდის მიერ შესრულებული დრამის თარგმნის საფუძველზე, შესრულებული სტუდენტური თეატრის გამოყენებითი ენათმეცნიერების დეპარტამენტის ლესია უკრაინკას ვოლინის სახელობის ეროვნული უნივერსიტეტის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:პიესები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:პიესები ავტორის მიხედვით კატეგორია:პიესები კატეგორია:უკრაინული პიესები კატეგორია:პოემები კატეგორია:პიესები საუკუნის მიხედვით კატეგორია:პიესები წლის მიხედვით კატეგორია:პიესებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:უკრაინა კატეგორია:უკრაინული ნაწარმოებები კატეგორია:ნაწარმოებები კატეგორია:ნაწარმოებები წლების მიხედვით კატეგორია:ნაწარმოებები ავტორების მიხედვით კატეგორია:ნაწარმოებები ბალეტისათვის
ეროვნული აღორძინების მთავრობის ხუნტა
ეროვნული აღორძინების მთავრობის ხუნტა (Junta de Gobierno de Reconstrucción Nacional) ნიკარაგუას ოფიციალურად მართავდა 1979 წლის იანვრიდან 1985 წლამდე. ხუნტის შემადგენლობაში დიდ უმრავლესობას შეადგენდა სანდინისტების ეროვნულ-ლიბერალური ფონტი.
სანდინიტას აჯანყებამ 1979 წლის 16 ივნისს ხუნტა გამოაცხადა ნიკარაგუის დროებით მმართველად. ამ პერიოდისთვის სამოქალქო ომი ანასტასიო სომოსა დებაილეს წინააღდეგ დასასრულს უახლოვდებოდა. ხუნტა შედგებოდა ხუთი წევრისგან: სელფ-ს დირექტორატის წევრი-დანიელ ორტეგა, ორი მემარცხენე აქტივისტი-სერხიო რამირესი და მოისეს ასან მორალესი და ორი მემარჯვენე აქტივისი- ადოლფო რობელო და ვიოლეტა ბარიოს ჩამორო.
ივლისის პირველ ნახევარში შეერთებული შტატების დესპანმა უილიამ ბოუდლერმა სანდინისტებს ურჩია გაეფართოვებინათ ხუნტა ისეთი წევრების დამატებით, როგორიც იყვნენ ადოლფო კალერო, ისმაილ რეიესი და მარიანო ფიალოსი. სანდინისტებს არ ჰქონდათ სურვილი ამერიკის მოკავშირეები ყოფილიყვნენ და ეს შემოთავაზება უარყვეს. სომოსას რეჟიმის დამხობის შემდეგ, მალევე გამოირკვა, რომ ჩამოროსა და რობელოს არავითარი ძალაუფლება არ გააჩნდათ. 1980 წლის 19 აპრილს მათ ხუნტა დატოვეს. მათ ნაცვლად იმავე წლის 18 მაისს ახალი წევრები მიიღეს- არტურო კრუსი და რაფაელ კორდოვა რივასი. 1981 წელს კრუსი ხუნტიდან გამოვიდა და ნიკარაგუის ელჩად დაინიშნა შეერთებულ შტატებში.
ხუნტა დაიშალა 1985 წლის 10 იანვარს, როდესაც დანიელ ორტეგა ნიკარაგუის პრეზიდენტი ოფიციალურად გახდა.
სომხური ნაციონალიზმი
მინი|354x354პქ|„გაერთიანებული სომხეთის“ რუკა, რომელიც წარმოადგენს სომხური ნაციონალიზმის თვალსაჩინო მაგალითს სომხური ნაციონალიზმი (Հայկական ազգայնականություն) — თანამედროვე პერიოდში არსებული, მიქაელ ჩამჩიანის მიერ შექმნილი რომანტიკული ნაციონალიზმი, რომლის მიზანიცაა ერთიანი, თავისუფალი და დამოუკიდებელი სომხური სახელმწიფოს შექმნა. სომეხთა ეროვნული გამოღვიძება 1880-იანი წლებიდან დაიწყო, ოსმალეთის იმპერიის მმართველობის პირობებში. სულ მალე, იგი მოედო რუსეთის იმპერიაში შემავალ სომხეთსაც. მალევე სომხურ ნაციონალიზმს დიდ დამცველად მოევლინა სომხური სამოციქულო ეკლესია. 1991 წლიდან, თანამედროვე სომხეთის რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ, იქმნება ახლებური სომხური ნაციონალიზმი, გაცილებით უფრო ლიბერალური და კომპლექსური. აღსანიშნავია, რომ არსებობს „დიასპორის ნაციონალიზმსაც“, რომელიც გავრცელებულია სომხეთის საზღვრებს მიღმა მცხოვრებ სომხურ დიასპორებში, რათა თავიდან აირიდონ ადგილობრივ მოსახლეობასთან ასიმილაცია.
ეროვნული გამოღვიძება
მარცხნივ|მინი|266x266პქ|[[ჰაოსი, სომეხთა ეთნარქი]] ოსმალეთის იმპერიაში მცხოვრები არამუსლიმი მოსახლეობის მდგომარეობა არსებითად შეიცვალა ტანზიმატის ეპოქაში განხორციელებული რეფორმების შემდეგ. დიდი სახელმწიფოების მხრიდან განხორციელებული დიპლომატიური ზეწოლის შედეგად, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ოსმალეთის იმპერიას რუსეთის წინააღმდეგ ყირიმის ომში, 1856 წელს გატარდა რეფორმები, რომელთა მიხედვითაც არამუსლიმ მოსახლეობასაც იგივე უფლებები ეძლეოდათ, როგორიც მუსლიმებს. გაუქმდა მანამდე არსებული კაპიტაციური გადასახადი არამუსლიმებისათვის, ასევე მიეცათ უფლება, რომ გამხდარიყვნენ ჯარისკაცები და არამუსლიმი თემებისათვის გაიხსნა შესაბამისი სკოლები. მინი|292x292პქ|სომხებით დასახლებული [[ექვსი ვილაიეთი ოსმალეთის იმპერიაში]] შესაბამისად, იმ ახალ და ლიბერალურ ოსმალეთის იმპერიაში არაერთი სომხური სკოლა გაიხსნა. მალევე სომხებმა ასევე შექმნეს მრავალი სოციალურ-კულტურული ასოციაცია. 1880 წელს ყველა სომხური ასოცია გაერთიანდა, როგორც „სომხური სკოლების გენერალური კავშირი“.
1877-1878 წლებში მიმდინარე რუსეთ-ოსმალეთის ომში ოსმალების დამარცხების შემდეგ, სომხურმა ეროვნულმა ასაბმლეამ და კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა ნერსე II-მ ბერლინის კონგრესზე კათალიკოსი მკრტიჩ I გააგზავნეს, რათა იქ არსებულ დებატებში სომხური საკითხებიც ჩამოეჭრა. თავის ცნობილ გამოსვლაში „ქაღალდის ჭურჭელი“ მკრტიჩ I-მა ურჩია სომხებს, რომ ბულგარელების მსგავსად დაეწყოთ ეროვნული გამოღვიძება.
ბერლინის კონგრესის დადგენილების 61-ე მუხლში საუბარია „ავტონომიური სომხეთის“ შექმნის შესაძლებლობაზე, რომელიც „სომხეთის საკითხს“ ოსმალეთის იმპერიის შიდა პრობლემიდან საერთაშორისო პრობლემად გადააქცევდა. არსებული ხელშეკრულებით ოსმალეთის იმპერიამ აიღო ვალდებულება, რომ დაეცვა მასში მცხოვრები სომხები მოსალოდნელი ჩაგვრისა და ძალადობისაგან. თუმცა, ხელშეკრულების პირობები არ მოიცავდა რაიმე ბერკეტს, რომელიც აიძულებდა თურქებს პირობის შესრულებას. კონგრესის შემდეგ ოსმალეთისა და რუსეთის იმპერიებმაც ყველანაირად დაიწყეს სომხური ნაციონალური იდენტობის გამოხატვის შევიწროვება და დევნა, რათა თავიდან აეცილებინათ სომხებისათვის ავტონომიის მიცემა.
ანტიკური ისტორიის როლი
მინი|267x267პქ|არარატის მთა იქიდან გამომდინარე, რომ ისტორიული სომხეთის ტერიტორიების თავდაპირველი მკვიდრი მოსახლეობა სომხები იყვნენ, თურქებს არ შეეძლოთ განეცხადებინათ, რომ ისინი სომხებზე ადრე ცხოვრობდნენ იქ და მიწა მათ ეკუთვნოდათ, რამეთუ თურქები ანატოლიაში მხოლოდ XI საუკუნეში გამოჩნდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ სომხები იმ რეგიონში თურქებზე 1500 წლით ადრე დასახლდნენ, ეთნიკური ნაციონალიზმის ლოგიკურ ფარგლებში გაჩნდა ალბათობა იმისა, რომ თურქებისა და სომხების პრეტენზიები იმ მიწებზე „მორალურად თანაბარი“ იყო. სომხებში ეროვნული თვითშეგნების აღორძინებას განსაკუთრებით მათი დიდი და ანტიკური ისტორია იწვევდა. ურარტუს სამეფოსთან და სომხეთის სამეფოს წარმატებებთან თვითიდენტიფიკაცია გახდა სომეხთათვის იმჟამინდელი „უძლურებისა“ და “თანამედროვე უბედურების კომპენსაცია“. მალევე არარატის მთა კი მათ ეროვნულ და ეთნიკური სიძლიერის სიმბოლოდ იქცა. ეს დამოკიდებულება განსაკუთრებით აღინიშნებოდა დიასპორის მეორე თაობაში.
მიუხედავად იმისა, რომ სომეხთა შეხედულება სომხებისა და ურარტუელების გაიგივებასთან დაკავშირებით არასწორია, არსებობს შეხედულება, რომ ურარტუში არსებობდა არაერთი პროტოსომხური კომპონენტი, რაც ძველ სომხებს ურარტუელთა სამართლიან მემკვიდრეებად აქცევს. მარცხნივ|მინი|265x265პქ|ნარინჯისფრად სომხური პროვინციები რუსეთის იმპერიაში, მუქ მწვანედ კი ოსმალეთის იმპერიის ექვსი ვილაიეთი სომხური მოსახლეობით, იგივე დასავლეთ სომხეთი
რუსეთის სომხეთი
სომხეთის რუსეთის იმპერიაში შესვლის შემდეგ, რუსები აქტიურად ცდილობდნენ ვაღარშაპატის უფლებამოსილებისა და პრივილეგიების შემცირებას. ცდილობდნენ გავლენა მოეხდინათ სომეხთა კათალიკოსის არჩევნებზე, ასევე სომხური ისტორიისა და კულტურის შესწავლა საერთოდ გააუქმეს სკოლებში. მალევე თურქებმა რუსებს მიბაძეს და სომხურ სკოლებში აკრძალეს სომხეთის ისტორიის სწავლება. მიუხედავად ამისა, სომეხი მასწავლებლები ჩუმად, მაგრამ მაინც განაგრძობდნენ ბავშვებისათვის ეროვნული ისტორიის სწავლებას. ორივე იმპერიაში სომხეთის ისტორიის ამსახველი სურათების გაყიდვა და საჯაროდ გამოჩენაც კი აკრძალული იყო. რუსეთში დაიწყო სომხური გაზეთების დახურვა, ხოლო რაც არ დახურეს, მკაცრი ცენზორი დაენიშნა. 1890-იან წლებში დაიწყო სომხური სკოლების დახურვა. 1893 წელს კი გაუქმდა „სომხური სკოლების გენერალური კავშირი“. ჰამიდური ხოცვა-ჟლეტისას თურქებმა სპეციალურად განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეს სომეხი მასწავლებლების დახოცვას. მინი|359x359პქ|სომხების გენოციდის რუკა
სომხების გენოციდი
სომხების მდგომარეობა გაცილებით უფრო დამძიმდა და გაუარესდა ოსმალეთის იმპერიაში, პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ. 1915 წელს თურქებმა სომხების მასობრივი გენოციდი მოაწყეს, რომელსაც შეეწირა 1,500,000-მდე სომეხი. მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ შექმნილი ხანმოკლე სომხური რესპუბლიკის დაცემის შედეგ, გაფანტულმა სომხურმა დიასპორამ სომხეთის სსრ-ში დაიწყო თავის მოყრა.
თანამედროვე პერიოდი და ანტითურქიზმი
საბჭოთა პერიოდში სომხეთის რევოლუციურმა ფედერაციამ მხარი დაუჭირა სომხეთის ისტორიულ საზღვრებში აღდგენას, რომელიც მოიცავდა სომხეთისათვის ყარაბაღის, ნახიჩევანისა (აზერბაიჯანი) და დასავლეთ სომხეთის (აღმოსავლეთ თურქეთი) მიერთებას. XX საუკუნეში გააქტიურებულმა სომხურმა ნაციონალიზმმა ხაზი გაუსვა „სომხების უძველეს წარმოშობას“. საბჭოთა კავშირში არსებული სხვა ნაციონალიზმების, როგორებიცაა ქართული, უკრაინული და ესტონური, სომხური იმით განსხვავდებოდა, რომ იგი არ იყო მიმართული რუსების წინააღმდეგ. იგი უფრო ფოკუსირებული იყო „ტრადიციულ მტრებზე“, ანუ თურქებსა და აზერბაიჯანელებზე. საფაროვის თქმით, სწორედ ანტითურქიზმი იყო სომხური ნაციონალიზმის მამოძრავებელი ძალა.
სომხური ნაციონალიზმი განსაკუთრებულ წინააღმდეგობაშია თურქულთან. ბრანენის თანახმად, აშშ-სა და კანადის სომხური დიასპორული თემებისათვის, სწორედ 1915 წელს განხორციელებული სომხების გენოციდი გახდა სომხური იდენტობის ფორმირებისათვის ყველაზე დიდი ბიძგი. სომხურ დიასპორულ ნაციონალიზმს ასევე ახასიათებს ძლიერი ნოსტალგიური კომპონენტი, დაკარგული დროისა და ტერიტორიების გამო. ყველაზე მტკივნეული კი მათთვის არარატის მთაა, რომელიც მართალია ჩანს ერევნიდან, თუმცა თურქეთის ტერიტორიაზეა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკა კატეგორია:სომხური კულტურა კატეგორია:სომხური ნაციონალიზმი
მოსკოვის თოჯინების თეატრი
200px|thumb|right|მექანიკური საათები თეატრის ფასადზე '''ს. ობრაზცოვის სახელობის თოჯინების სახელმწიფო აკადემიური ცენტრალური თეატრი''' — თეატრი, რომელიც მდებარეობს ქ. მოსკოვში. შეიქმნა 1931 წელს. მისი პირველი სპექტაკლის სახით წარდგენილი იქნა ცირკი სცენაზე. თეატრის ძირითადი ხელმძღვანელი იყო სერგეი ობრაზცოვი, რომელიც 1949 წლიდან თეატრის დირექტორად იქნა დანიშნული.
1937 წლიდან თეატრში გაიხსნა თეატრალური თოჯინების მუზეუმიც. მისი კოლექცია ითვლება მსოფლიოში ერთ-ერთ მასშტაბურად.
სქოლიო
კატეგორია:რუსული თეატრები კატეგორია:თოჯინების თეატრები
დავით ტბელი
დავით ტბელი — X საუკუნის II ნახევრის ქართველი მთარგმნელი და სასულიერო მოღვაწე, ტბეთის ეპისკოპოსი. ბერძნულიდან თარგმნა კიმენური („ცხორებაჲ და მოქალაქობაჲ ნეტარისა მართაჲსი, წმიდისა სჳმონის დედისაჲ“, „ცხორებაჲ გრიგოლ აკრაკანტელისაჲ“ და სხვ.) და მეტაფრასული („წამებაჲ წმიდისა დიდისა მოწამისა არტემისი“, „წამებაჲ წმიდათა და ყოვლადქებულთა ათთა ქრისტეს მოწამეთა“ და სხვ.) ჰაგიოგრაფიული ძეგლები. ეფრემ მცირის ცნობით, მას უთარგმნია სიმეონ ლოგოთეტის მეტაფრასები. მასვე ეკუთვნის გრიგოლ ღვთისმეტყველის რამდენიმე თხზულების თარგმანი. ძველ წყაროებში დავით ტბელი იხსენიება ეპისკოპოს სტეფანე სანანოისძესთან ერთად.
სათაფლე
ისტორია
1940 წლამდე სოფელს მალხაზიანი ერქვა, შემდეგ — კრასნოგორსკი. 2012 წლიდან — სათაფლე. შუა საუკუნეების საისტორიო წყაროებში კი აზანბურად მოიხსენიება. იოანე ბაგრატიონი აზანბურს მოიხსენიებს, როგორც სამეფო საკუთრებაში არსებულ საძოვარ, სათიბ-სანადირო მინდვრებსა და მთიან ადგილებს. ლეონტი მროველის მიხედვით, აზანბური ჰერეთის დასავლეთ საზღვარია. სოფელში, სამეფო საკუთრების გვერდით, საეკლესიო საკუთრებაში არსებული ყმა-მამულიც იყო, რომელსაც სპეციალური მოხელე — ამირბარი, განაგებდა. 1789 წლის საბუთის მიხედვით, კათალიკოს ანტონ II-ს ამირბარ მაღალაძისათვის მეფეთა და კათალიკოსთა წყალობა განუახლებია, ხოლო იმამყული-ხანს მისთვის აზანბურისა და შამადანის მოურავობა უწყალობებია.
1757 წელს ერეკლე II-მ აზანბურთან სასტიკად დაამარცხა კახეთში გადმოსული ლეკთა მარბიელი ლაშქარი. გადმოცემით, ამ ბრძოლაში ერეკლეს თავად 300 ლეკი მოუკლავს. ამავე ბრძოლაში დაღუპულა ათასისთავი ედიშერ საამისშვილი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 74 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Any Road
— ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია მუსიკოსის გარდაცვალების შემდგომ გამოცემულ ალბომში Brainwashed. გამოსცა ლეიბლმა Dark Horse.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის სიმღერები კატეგორია:2003 წლის სიმღერები
გუჯარათული ვიკიპედია
გუჯარათული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება გუჯარათულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. 2010 წლის 29 მაისისთვის მოიცავდა 16 ათას სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით გუჯარათულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 22 ათასი სტატია. ჰყავს 6 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბათუმის ციხე
ბათუმის ციხე, თამარის ციხე, ლოსორიონი — შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები ქ. ბათუმის გარეუბანში, მდინარე ყოროლისწყლის მარცხენა ნაპირას აღმართულ კონუსისებურ ბორცვზე.
ძეგლის აღწერა
ციხის გეგმა საკმაოდ რთულია. მას მრავალჯერ განუცდია გადაკეთება, ამიტომ თავდაპირველი სახის აღდგენა ძნელია. მისი უძველესი ფენა უნდა იყოს თარაზული წყობის კედლები. აგურის ნატეხების გამოყენებით და მქისედ გათლილი ქვებით კუთხეებში. ასეთი კედლები შემონახულია ჩრდილოეთ კუთხეში, სამხრეთ კუთხეში, დასავლეთ კედლის გარკვეულ მონაკვეთზე და სამხრეთ კედელში. ნაგებობის ეს ფენა ბიზანტიური ციხეების ანალოგიით (სწორხაზოვანი წყობა აგურის გამოყენებით) შეიძლება VI-VIII საუკუნეებით დავათარიღოთ. რამდენადმე მოგვიანო ხანისად (შუაფეოდალური) უნდა მივიჩნიოთ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელი (თარაზული წყობა აგურის გარეშე). ამავე ხანისაა ჩრდილო აღმოსავლეთ კედელზე მიდგმული ორი კედელი (დასავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთისა).
შემდეგი ფენა უფო გვიანდელი, თურქთა ბატონობის ხანისა ჩანს, ესაა რიყის ქვით ნაშენი კედლები. ასეთი კედლები ციხეს დასავლეთით აკრავს (ერთ მონაკვეთზე). ამავე დროის უნდა იყოს ჩრდილოეთ კედელზე მიშენებული სატავსოს სამხრეთ-აღმოსავლეთის კედელი. აქვე შეინიშნება რევოლუციამდელი და ჩვენი დროის ფენებიც (ციხე ამ უკანასნელ დრომდე იყო გამოყენებული).
ამრიგად „თამარის ციხეში“ ხუთამდე სხვადასხვა ფენა გამოიყოფა. მათგან უძველესი, როგორც ითქვა, ადრეფეოდალური ხანით შეიძლება დათარიღდეს. გარდა მშენებლობის ტექნიკაზე დაკვირვებისა, ამასვე ადასტურებს აქვე აღმოჩენილი ტანდაღარული ამფორის ფრაგმენტები, რომელიც VI-VIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. თამარის ციხის მიდამოებში ხიდის სიახლოვეს, უფრო ძველი მასალებიც აღმოჩნდა (შავლაქიანი კრამიტის ფრაგმენტები, ძველი და ახალი წელთაღრიცხვების პირველი საუკუნეების ამფორის ძირი და სხვა), მაგრამ ესენი საკუთვრივ ციხეს არ ეკუთვნიან.
ციხეში რამდენიმე ნაგებობის ნაშთია შემონახული. ერთი მათგანი ჩრდილოეთ კედელზეა მიდგმული შესასვლელით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ეს სათავსო (შეიძლება ერთ დროს ციხისთავის საჯდომი იყო) რამდენიმეჯერ აღუდგენიათ: თურქთა ბატონობის ხანაში, ჩვენს დროში.
ციხემ მნიშვნელოვანი დაზიანება განიცადა 1960 წელს მასზე კაფე-პავილიონის აშენებისას. ამ დროს მოინგრა კერძოდ, მისი სამხრეთის კედლის ერთი ნაწილი, რომელსაც შეიძლება ზოგიერთი საგულისხმო კორექტივი შეეტანა ძეგლის შესწავლაში.
ისტორია
ბიზანტიის წერილობით წყაროებში მოხსენიებულია ციხე ლოსორიონი (Losorion) ან ლისირისი (Lysiris), რომელიც აუგია იუსტინეს 542-562 წლებში ბიზანტია-სპარსეთის ომის დროს. ქართული ტრადიცია ციხის აშენებას მიაწერს თამარ მეფეს და მის ლაშქრობას ხალდიაში. XIV-XVI საუკუნეებში ბათუმი გურიის საერისთავოს ციხე იყო. XVI საუკუნის დასაწყისში ციხე დაიკავა ოსმალეთის იმპერიამ, მალე ოსმალები მალე განდევნეს. ოსმალებმა ბათუმის ციხე ხელახლა აიღეს 1703 წელს.
რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 ომის შემდეგ დაიკავა რუსეთის იმპერიამ. ბათუმის ციხის თავდაპირველი ნაგებობიდან შემორჩენილია გეგმაში მართკუთხედის მოყვანილობის გალავანი და ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუთხის კოშკი. კედლები ნაგებია შერეული წყობით - თლილი ქვისა და აგურის ჰორიზონტალური რიგებით. არქეოლოგიური შესწავლის (1963-1964) შედეგად დადგინდა, რომ ძვ. წ. I ათასწლეულში აქ ყოფილა ხის მორებით შემოზღუდული და თხრილებით გამაგრებული ტიპური კოლხური გორა-სამოსახლო. ანტიკურ ხანაში აქაური მოსახლეობა მისდევდა თევზჭერასა და ინტენსიურ სოფლის მეურნეობას. არქეოლოგიურ მასალებში გვხვდება, როგორც ადგილობრივი, ისე მცირე აზიისა და ეგეოსის სამყაროს ხელოსნური ცენტრების ნაწარმი. აღმოჩენილია აგრეთვე შუა საუკუნეების არქეოლოგიური მასალა (მოჭიქული კერამიკა).
სქოლიო
კატეგორია:ბათუმის ციხესიმაგრეები
სპიჩენსკაია
სპიჩენსკაია (Спиченская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum prunellum
Lasioglossum prunellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1975 წელს.
სქოლიო
prunellum
დანიელ ჭონქაძე
დანიელ გიორგის ძე ჭონქაძე (დ. 18 მარტი, 1830, ყვავილი, დუშეთის რაიონი — გ. 16 ივლისი, 1860, თბილისი) — ქართველი მწერალი, სასულიერო ლიტერატურის ოსურ ენაზე მთარგმნელი, რუსულ-ოსური ლექსიკონის შემდგენელი. დანიელ ჭონქაძე იყო პირველი მწერალი, ვინც ქართული კულტურის ისტორიაში საჯაროდ ისაუბრა ისტორიიდან გამქრალი ადამიანების ხვედრზე, რომლებიც XIX საუკუნემ მონობაში, შრომასა და გადასახლებაში შთანთქა.
ბიოგრაფია
დანიელის მამა გიორგი, შთამომავლობით გლეხი, მღვდელი იყო. როგორც სასულიერო პირი, ის მისიონერად გაამწესეს ოსეთში. მოვალეობის შესრულების დროს, 1846 წელს, მას თავს დაესხა ბრბო და მოკლა. პატარა დანიელი სოფელში თავისი დედის – მელანიას მზრუნველობოთ იზრდებოდა. იაკობ გოგებაშვილი, რომელიც თბილისის სასულიერო სემინარიაში დანიელ ჭონქაძის მოწაფე იყო, თავის მოგონებაში აღნიშნავს, რომ დუშეთის მაზრაში დანიელს მამისგან დატოვებული სახლი და მამული ჰქონდა, რომლითაც მწერალი სიკვდილამდე სარგებლობდა; ზაფხულს იგი თითქმის ყოველთვის სოფელ ყვავილში ატარებდა. ეს ორსართულიანი სახლი სოფელში ახლაც დაცულია. საერო სასწავლებელი 1845 წელს დაამთავრა. ამავე წელს დანიელ ჭონქაძემ სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში, სადაც კარგ მოსწავლედ ითვლებოდა. სემინარიის მაშინდელი ხელმძღვანელობა მას ახასიათებს, როგორც კეთილსა და ნიჭიერ მოწაფეს. თბილისის სემინარია დანიელმა წარჩინებით დაამთავრა და მალე კავკასიის სასულიერო (ქ. სტავროპოლი) დანიშნეს ოსური ენის მასწავლებლად. შემდეგ, თანახმად პირადი თხოვნისა, დანიელი გადმოიყვანეს თბილისის სასულიერო სემინარიაში იმავე საგნის მასწავლებლად.
1858 წლის 1 ოქტომბრიდან დანიელ ჭონქაძე მსახურობდა სინოდის კანტორაში მაგიდის გამგედ. მისი თხოვნა, სასულიეროდან საერო წოდებაში გადარიცხვის შესახებ დააკმაყოფილეს. სიკვდილამდე მასწავლებლის თანამდებობაზე მუშაობდა. იგი დიდი სიყვარულით ემსახურებოდა ახალგაზრდობის აღზრდის საქმეს. დანიელ ჭონქაძე დაავადებული იყო ჭლექით. მისი ჯანმრთელობა თანდათან უარესდებოდა, რასაც ხელს უწყობდა ის ცუდი პირობები, რომელშიც მწერალი ცხოვრობდა. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში იგი მუშაობით ძალიან გადაიტვირთა. გარდა იმისა, რომ ორ თანამდებობას ასრულებდა (მასწავლებლობა და მაგიდის უფროსობა), იმავე დროს ოსურ ენაზე თარგმნიდა საეკლესიო წიგნებს. რუსეთის სამეცნიერო აკადემიის მიერ დანიელს დავალებული ჰქონდა რუსულ-ოსური ლექსიკონის შედგენა. ერთ თავის პირად წერილში ამის შესახებ წერს: რუსულ-ოსური ლექსიკონის ის ნაწილი, რომელიც მწერალს შეუდგენია, ამჟამად დაცულია საქართველოს მუზეუმის ხელნაწერთა ფონდში. არსებობს ცნობა, რომ „სურამის ციხის“ დასრულების შემდეგ დანიელ ჭონქაძეს დაუწყია მოთხრობის - „ვინ არის დამნაშავე“ - წერა. ამ ნაწარმოებშიაც მას ყმისა და ბატონის ურთიერთობა ჰქონდა გამოხატული. გარდა ამისა, დანიელ ჭონქაძე აგროვებდა ხალხური ზეპირსიტყვიერების საუკეთესო ნამუშევრებს. მწერლის ანდერძიდან ირკვევა, რომ მას თავისი ვაჟის – გიორგისათვის უანდერძებია „ძველი ხელნაწერები“. ამ ხელნაწერებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. სავარაუდოდ, ეს ნაწერები დაწვეს, როგორც ჭლექიანის ხელში ნამყოფი.
მოთხრობა „სურამის ციხის“ ნაწილი დანიელ ჭონქაძემ გამოაქვეყნა „ცისკრის“ 1859 წლის მეთორმეტე ნომერში. ზოგიერთებმა, როგორც ეს ალექსანდრე ორბელიანს თავის ხელნაწერ შრომაში აქვს აღნიშნული, თავის თავზე მიიღეს „სურამის ციხეში“ გადმოცემული მებატონეთა მოქმედებანი. თვით „ცისკრის“ რედაქტორს ივანე კერესელიძეს, რომელიც მწერალისადმი დადებითად იყო განწყობილი, ჭონქაძის ნაწარმოების დაბეჭდვისათვის უსიამოვნება შეხვდა.
„სურამის ციხის“ გამოქვეყნების შემდეგ დანიელ ჭონქაძეს დიდხანს აღარ უცოცხლია. 1860 წელს 30 წლის ასაკში იგი გარდაიცვალა ჭლექით. ანდერძის თანახმად დანიელ ჭონქაძე დაკრძალეს თბილისში, მაშინდელი ვერის სასაფლაოზე, თავისი მეუღლის გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1830 კატეგორია:გარდაცვლილი 1860 კატეგორია:ვერის სასაფლაოზე დაკრძალულები
პენიოვო
პენიოვო (Пеньово) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 155 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ პენიოვოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის პენიოვო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ბახრი ნური დურმუში (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
კაბო-ვერდე 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაბო-ვერდემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კაბო-ვერდე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ქვეყნების სატელეფონო კოდების სია
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:სატელეფონო ნომრები
የስልክ መግቢያ رمز هاتف دولي Lista de codigos telefonicos Списък на страните по телефонен код আন্তর্জাতিক দূরালাপনি সংযোগ নম্বর Llista de codis telefònics Seznam mezinárodních směrových čísel Rhestr côdau galw gwledydd International telefonkode Ländervorwahlliste sortiert nach Nummern Κατάλογος κωδικών κλήσεων χωρών List of country calling codes Telefona landokodo Lista de códigos telefónicos Telefon landakotur Liste des indicatifs téléphoniques internationaux par indicatif Liosta glaochód idirnáisiúnta Lista de códigos telefónicos internacionais Popis pozivnih brojeva država 국제전화 나라번호 Бæстæты телефонон префиксты номхыгъд Daftar kode telepon negara di dunia Listi yfir landsnúmer Prefissi telefonici internazionali רשימת קידומות טלפון בחיוג בינלאומי Starptautisko tālsarunu kodu saraksts Šalių telefonų kodai Lista ta' kodiċi telefoniċi Senarai Dail Terus Antarabangsa 国際電話番号の一覧 Lijst van landnummers in de telefonie op volgorde van zone Landsnumre for telefon Internatschonale Telefoonvörwahl Kod telefoniczny Lista de códigos telefónicos Lista prefixelor telefonice internaţionale Список телефонных префиксов стран Nacionalna klicna koda Листа државних позивних бројева Landsnummer Tala ng mga kodigong pantelepono ng mga bansa Mã số điện thoại quốc tế รหัสโทรศัพท์ระหว่างประเทศ Uluslararası telefon kodları Djivêye des indicatifs telefonikes eternåcionås 国际电话区号列表
კვებითი აშლილობა
კვებითი აშლილობა — წონის კონტროლისა და მკაცრი დიეტების გამო კვების გაუკუღმართება, რომელიც უარყოფითად მოქმედებს ადამიანის ფიზიკურ და ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე. კვებითი აშლილობის ტიპებს შორისაა ნერვული ანორექსია, ნერვული ბულიმია, უკონტროლო კვების აშლილობა, შერჩევითი კვების აშლილობა, პიკა, რუმინაციის დარღვევა, სხვა სპეციფიკური კვებითი აშლილობა და სხვა. კვებითი აშლილობის მქონე ადამიანებში ასევე ხშირია შფოთვითი აშლილობები, დეპრესია და ადიქცია.
ნერვული ანორექსია კვების მოთხოვნილების არქონაა. ამ დროს ადამიანი  არანორმალურად ზრუნავს სიგამხდრის მიღწევისთვის, ახასიათებს საკუთარი სხეულის გამოსახულების დამახინჯებული წარმოსახვა და წონის მოსალოდნელი მატებისადმი ავადმყოფური შიში, მენსტრუალური დარღვევები, ორგანიზმის გამოფიტვა. ნერვული ანორექსიით დაავადებულთა უმრავლესობა თავის თავს აღიქვამს ჭარბწონიანად მაშინაც კი, როდესაც შიმშილობენ და საკვები ნივთიერებების საგრძნობ დეფიციტს განიცდიან. საჭმლის მიღებისას წონის მუდმივი კონტროლი მათი აკვიატებული იდეებია. ანორექსიით შეპყრობილი ხშირად იწონება და წონის საკვებს, ითვლის კალორიებს, იღებს მის მიერვე განსაზღვრულ პროდუქტს ძალიან მცირე რაოდენობით. გარდა ამისა, ავადმყოფები ზედმეტი დატვირთვით ვარჯიშობენ. აღენიშნებათ დეპრესია, მოუსვენრობა, დაბალი თვითშეფასება.
ნერვული ბულიმიის დროს აღინიშნება პათოლოგიურად მომატებული შიმშილის გრძნობა. მას თან ახლავს სიმაძღრის განცდის დაქვეითება, რასაც შედეგად საკვების დიდი რაოდენობით მოხმარება მოჰყვება. ზოგჯერ ბულიმიის მიზეზი არასწორი გახდომაა. კვების არასწორად შეზღუდვა გამუდმებული შიმშილის გრძნობას აღძრავს. რაღაც ეტაპზე ადამიანი თავს ვეღარ იკავებს და იწყებს იმაზე უფრო მეტის ჭამას (როგორც წესი მალულად), ვიდრე ამას ადრე აკეთებდა. შემდეგ ფიქრობს, როგორ მოიცილოს ათვისებული კალორიები. ამისთვის ხელოვნურად გამოწვეულ პირღებინებას მიმართავს. ზოგჯერ საფაღარათო და შარდმდენ საშუალებებსაც იყენებს. „გაწმენდის“ ციკლები, ჩვეულებრივ, მეორდება კვირაში რამდენიმეჯერ. პირნაღების მასის მჟავა რეაქცია აზიანებს კბილების გარე შრეს, იწვევს საყლაპავის ანთებას და სხვადასხვა დაზიანებებს. ხშირი ღებინებისგან ზიანდება მუცლის ღრუს ორგანოები. ბულიმიით შეპყრობილ ადამიანებს უჩნდებათ საკუთარი თავისადმი ზიზღი და სიძულვილი.
ნერვული ანორექსია და ბულიმია ორგანიზმს ფიტავს, მწყობრიდან გამოჰყავს. ზიანდება ფაქტობრივად ყველა ორგანო. განსაკუთრებით აღსანიშნავია გულსისხლძარღვთა, საჭმლის მომნელებელი სისტემის დარღვევები, ხშირია გულის უკმარისობა, დაბალი არტერიული წნევა, ანემია, კუჭის ტკივილი, კუჭის წყლულოვანი დაავადებები. პირღებინების გამო ჩნდება საყლაპავის ნახეთქები, წყლულები და რიგ შემთხვევებში იწყება სისხლის ჟონვა. ირღვევა ჰორმონალური ბალანსი, რაც მენსტრუალური ციკლის დარღვევას, უნაყოფობას იწვევს. თუ ქალი დაორსულდა, შესაძლოა მუცელი მოეშალოს ან ნაყოფის ფიზიკურ განვითარებას შეექმნას საფრთხე. აღინიშნება ვიტამინებისა და მინერალური ნივთიერებების დეფიციტი. გარდა ფიზიკურისა, ნერვული ანორექსია და ბულიმია იწვევს ფსიქიკური ჯანმრთელობის დარღვევასაც. მას თან ახლავს თვითშეფასების ძლიერი დაქვეითება, დეპრესია, საკუთარი თავთან დაკავშირებული ეჭვები, საკუთარი შესაძლებლობებისადმი უნდობლობა,უმიზეზო სირცხვილის გრძნობა. ეს დაავადებები განსაკუთრებით მოზარდობის ასაკშია გავრცელებული - ამ დროს კი მოზარდს უყალიბდება იდენტობა.
კვებითი აშლილობების გამომწვევი მიზეზები ჯერ ბოლომდე არ არის დადგენილი. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ბიოლოგიურ, ფსიქოლოგიურ და სოციალურ ფაქტორებს. მკურნალობისას მიმართავენ როგორც მედიკამენტოზურ ჩარევებს, ისე ინდივიდუალურ და ოჯახურ ფსიქოთერაპიის კურსებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:ქცევითი ნეირომეცნიერება
ძვ. წ. 68
გარდაიცვალნენ
*
დასავლეთ ფრიზული ვიკიპედია
დასავლეთ ფრიზული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება დასავლეთ ფრიზულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. 2011 წლის 22 მაისისთვის მოიცავდა 20 ათას სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით დასავლეთ ფრიზულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 25 ათასი სტატია. ჰყავს 9 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
მურჯახეთისწყალი
მურჯახეთისწყალი, კირხბულახი, დლივისწყალი, ახალქალაქისწყალი — მდინარე ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის მარცხენა შენაკადი (ერთვის ახალქალაქთან). სიგრძე 32 კმ, აუზის ფართობი 106 კმ². სათავე აქვს ნიალისყურის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2760 მ. საერთო ვარდნა — 1143 მ, საშუალო დახრილობა — 35,7‰, წყალშემკრები აუზის ფართობი — 196 კმ², ხოლო საშუალო სიმაღლე 1980 მეტრია. საზრდოობს თოვლის წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — წლის დანარჩენ დროს, საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,91 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია სოფელი მურჯახეთი.
ეტიმოლოგია
კირხბულახი გვიანი თურქული სახელწოდებიდან ყირხ-ბულახისაგან წარმოსდგა, რაც „ორმოც წყაროს“ ნიშნავს (kırk — ორმოცი, bulak — წყარო).
ვახუშტი ბატონიშვილს თავის გეოგრაფიულ აღწერაში მოხსენიებული აქვს როგორც „ახალქალაქის წყალი“:
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ფარავნის შენაკადები
ანტიპოდი
ანტიპოდი (ἀντίπους, მრ. რ. — ურთიერთსაწინააღმდეგო, ერთმანეთისკენ ფეხებით მდგარნი <  — საწინააღმდეგო და  — ფეხი) — მოცემული ობიექტის საპირისპირო ობიექტი. მინი|191x191პქ|დედამიწის ანტიპოდების რუკა მინი|118x118პქ|შავი ხვრელი
გერმანული ანბანი
გერმანული ანბანი (Deutsches Alphabet) — ლათინური დამწერლობის ერთ-ერთი ვარიანტი, რომელიც გერმანული ენის ჩასაწერად გამოიყენება. თანამედროვე გერმანულ სტანდარტიზებულ ანბანში ლათინური დამწერლობის 26 ძირითად ასოს ემატება სამი დამათებითი ასო, ე. წ. „უმლაუტები“: Ä, Ö და Ü. გერმანიაში, ავსტრიასა და ლუქსემბურგში, ასევე ბელგიის, დანიის (ჩრდილოეთი შლეზვიგი), იტალიისა (სამხრეთი ტიროლი) და პოლონეთის (ზემო სილეზია) გერმანულენოვან რეგიონებში გამოიყენებენ ასევე დამატებით ასო-ნიშანს „ესცეტს“ (ß, ს ბგერის აღსანიშნავად). ეს ასო არ გამოიყენება შვეიცარიასა და ლიხტენშტაინში.
ესცეტის გარდა ყველა ასოს დიდი (მთავრული) და პატარა მოხაზულობა აქვს. მთავრული ასოებით იწერება წინადადების დასაწყისში მდგომი სიტყვის პირველი ასო, ასევე არსებითი სახელები. საერთო ჯამში გერმანული ანბანი 30 ასო-ნიშანს მოიცავს:
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანული ენა კატეგორია:დამწერლობები
ბონიტა გრენვილი
ბონიტა გრენვილმა სამსახიობო კარიერა სცენაზე 3 წლის ასაკში დაიწყო. მისი დებიუტი შედგა ფილმში დასავლეთის გადასასვლელი (1932). პოპულარობა მოიპოვა შესრულებული როლისთვის ფილმში, „These Three “ (1936), რომლისთვისაც 14 წლის ასაკში ნომინირდა ოსკარზე. მისი პოპულარობა გაგრძელდა ნენსი დრიუს ფილმების სერიებით და როლებით ფილმებში წინ, მოგზაურო (1942) და ჰიტლერის ბავშვები (1943).
1947 წელს ჯეკ რაზერზე დაქორწინების შემდეგ, გრენვილმა მეუღლესთან ერთად განაგრძო პროდიუსერობა, იყო ისეთი სერიების პროდიუსერი, როგორიცაა Lassie (1959–1973). ასევე მუშაობდა ქველმოქმედად და ბიზნესმენად, ქმართან ერთად ფლობდა და მართავდა სასტუმრო დისნეილენდს. 1972 წელს რიჩარდ ნიქსონმა დანიშნა ჯონ კენედის ცენტრის სამეურვეო საბჭოში, 1982 წელს პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა ხელმეორედ დანიშნა ამ თანამდებობაზე.
ოსკარის ნომინაციის გარდა, გრენვილმა 1960 წელს მიიღო ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ხეივანში კინოინდუსტრიაში შეტანილი წვლილისთვის. მას და მის მეუღლეს 2011 წელს გარდაცვალების შემდეგ შეარქვეს „დისნეის ლეგენდები“.
ადრეული ცხოვრება
გრენვილი დაიბადა 1923 წლის 2 თებერვალს მანჰეტენში, ნიუ-იორკში, იყო როსინას (1892– 1984) და ბერნარდ გრენვილის (1888– 1936) ქალიშვილი. მისი ორივე მშობელი სცენის შემსრულებელი იყო. გაიზარდა კათოლიკედ.
1932–1941
მისი დებიუტი კინოში ცხრა წლის ასაკში შედგა ფილმში დასავლეთის გადასასვლელი, (1932) მოგვიანებით ითამაშა ახალგაზრდა მოცეკვავის ფანი ბრიჯის თითქმის უსიტყვო მეორეხარისხოვანი როლი ფილმში კავალკადა (1933), რომელმაც მიიღო ოსკარის ჯილდო საუკეთესო ფილმისთვის. მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში ითამაშა მეორეხარისხოვანი როლები ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა პატარა ქალები (1933) და Anne of Green Gables (1934). 1936 წელს შეასრულა მერი ტილფორდის როლი ლილიან ჰელმანის 1934 წლის სასცენო პიესის ბავშვების საათის კინოადაპტაციაში. ფილმში სახელწოდებით ეს სამი, მოთხრობილია სამი ზრდასრული ადამიანის (მონაწილეობდნენ მირიამ ჰოპკინსი, მერლ ობერონი და ჯოელ მაკკრია) ისტორია, რომელთა ცხოვრება თითქმის განადგურებულია ბოროტი, ყურადღების მაძიებელი ბავშვის ბოროტი ტყუილით. ამ ბავშვის როლისთვის გრენვილი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის.
1938 წელს გრენვილს Warner Bros-მა შეურჩია დეტექტივი გოგონას, ნენსი დრიუს როლი. გრენვილმა ჯონ ლიტელთან ერთად ითამაშა ფილმებში: ნენსი დრიუ...დეტექტივი (1938), ნენსი დრიუ...რეპორტიორი (1939), ნენსი დრიუ...პრობლემების მსროლელი (1939) და ნენსი დრიუ და დამალული კიბე (1939). ასევე 1938 წელს, გრენვილი გამოჩნდა ოსკარზე ნომინირებულ კომედიურ ფილმში „მხიარულად ვცხოვრობთ“, ხოლო ტიტულოვანი როლი ითამაშა ფილმში „საყვარელი ბრატი“.
1942-1947
1941 წელს გრენვილმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს RKO Pictures-თან და მაშინვე მოიპოვა მეორეხარისხოვანი როლები ფილმებში The Glass Key (1942) და წინ, ამხანაგო (1942). მოგვიანებით მთავარი როლი ითამაშა ფილმში, „ალკატრაზიდან 7 მილი“. მან მალევე მიიღო ახალი როლი ანტინაცისტურ ფილმში, „ჰიტლერის ბავშვები“ (1943), რომელიც წარმატებული გამოდგა კომერციის და კრიტიკის მხრივ. ფილმი სტუდიის ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი იყო. „ჰიტლერის ბავშვები“ ასევე იყო ბონიტა გრენვილის საყვარელი ფილმიც.
1948–1988: შემდგომი კარიერა
1947 წლის 5 თებერვალს ბონიტა გრენვილი დაქორწინდა ჯეკ რაზერზე სასტუმრო ბელ-ეირში, ჯეკი მან გაიცნო ფილმი დამნაშავის გადაღებების დროს. მეუღლესთან ერთად პროდიუსერობა გაუწია რამდენიმე ფილმსა და სატელევიზიო გადაცემას.
1956 წელს ითამაშა მარტოხელა რეინჯერის კინოვერსიაში და ბოლოს ეკრანზე გამოჩნდა ეპიზოდური როლით ფილმში, ლეგენდა მარტოხელა რეინჯერის შესახებ (1981). წყვილს შეეძინა ოთხი შვილი, მათგან ორ გოგოს მოლი და ლინდა ჰქვიათ, ხოლო ბიჭებს ჯეკი და ქრისტოფერი.
1949 წელს იგი როდ კამერონთან ერთად გამოჩნდა კომედიურ ფილმში Strike It Rich, რომელიც აღმოსავლეთ ტეხასში გადაღებულია ქალაქების: ტაილერის, კილგორისა და ლინდელის შესახებ.
გარდაცვალება
მარჯვნივ|მინი| ბონიტა გრენვილის საფლავი, მისი მეუღლის ჯეკ რატერის გვერდით, წმინდა ჯვრის სასაფლაოზე, კალვერ-სიტი, [[კალიფორნია]] ბონიტა გრენვილი გარდაიცვალა 1988 წლის 11 ოქტომბერს, 65 წლის ასაკში, ფილტვის კიბოთი, სენტ-ჯონის ჯანმრთელობის ცენტრში, სანტა მონიკაში. დაკრძალეს წმინდა ჯვრის სასაფლაოზე, კალვერ სიტიში, კალიფორნიაში.
ფილმებში შეტანილი წვლილისთვის ჰოლივუდის დიდების ხეივანში გაუხსნეს ვარსკვლავი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ჩიკაგოელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 1988 კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ტოროპოვსკაია (ვოლოგდის ოლქი)
ტოროპოვსკაია (Тороповская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 10 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კაიმანის კუნძულები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ძვ. წ. 71
გარდაიცვალნენ
*
სპიტაკი
სპიტაკი (Սպիտակ, 1948 წლამდე ამამლუ) — ქალაქი ჩრდილოეთ სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ფამბაკზე. მოსახლეობა 3 700 ადამიანი (1990 წ.). ქალაქი 30 წამში სრულიად დაინგრა 1988 წლის 7 დეკემბერს სპიტაკის მიწისძვრის შედეგად. მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოები. სპიტაკი სომხურად ითარგმნება როგორც „თეთრი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
დიანა ლაბარტყავა
დიანა ლაბარტყავა (დ. 29 აგვისტო, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი.
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1983–1985 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ალერგოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი, 1985-1990 წლებში მუშაობდა მორფოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყიფილებაში. 1990 წლიდან არის სამედიცინო ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. არის 20-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომლებიც ეხება ბრონქული ასთმის იმუნოლოგიურ მაჩვენებლებსა და მკურნალობის გზებს. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. სამედიცინო ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის ალერგოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სტაფილოკოკური სენსიბილიზაციის ფონზე მიმდინარე ინფექციურ–ალერგიული ბრონქული ასთმის იმუნოთერაპია და სტაფილოფაგოთერაპია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ქართველი ალერგოლოგები
ბარამია
საკუთარი სახელი ბარამია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ზემო ლამბალო
ზემო ლამბალო — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (ლამბალოს თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, საგარეჯოდან 35 კილომეტრი. 2014  წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2959 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 72
გარდაიცვალნენ
*
დავით ქსნის ერისთავი
დავით ქსნის ერისთავი (გ. 1774) — ქსნის ერისთავი 1753-1774 წლებში, სახლთუხუცესი. მხარს უჭერდა თეიმურაზ II-სა და ერეკლე II-ს. თავი გამოიჩინა ხუნძახის ბატონის ნურსალ-ბეგის წინააღმდეგ მჭადიჯვრის (1754) და ყვარლის (1755) ბრძოლებში.
Lasioglossum przewalskyi
Lasioglossum przewalskyi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
დავით ქსნის ერისთავი
1755 წელს მონაწილეობდა ერეკლე II-ის ლაშქრობაში გამდგარი ხევსურეთის წინააღმდეგ. 1758 წლის 10 ოქტომბერს მეფე თეიმურაზ II-მ დავითს, მის შვილს შალვას და მის ძმებს, ბეგლარს და იესე-აღა-ბაბას, სოფელი თიღვა უბოძა. შემდეგში, როგორც ჩანს, თანაუგრძნობდა ერეკლე II-ის ოპოზიციას, 1770 წელს მეფესთან დააბეზღეს როგორც მოღალატე, მაგრამ თავი გაიმართლა. ლარგვისში აუგია წმ. თეოდორე ტირონის სახელობის ეკლესია. ცოლად ჰყავდა თინათინ მაჩაბელი (ჩანს 1810).
Lasioglossum przewalskyi
სქოლიო
przewalskyi
დავით ქსნის ერისთავი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქსნის ერისთავები კატეგორია:გარდაცვლილი 1774
ბასარია
საკუთარი სახელი ბასარია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები კატეგორია:აფხაზური გვარები
ახალდაბა
ტერმინით „ახალდაბა“ შეიძლება აღნიშნულის იყოს:
მუსტაზადი
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსთწყობა კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა კატეგორია:ქართული პოეზია
დობრიჩის ოლქი
დობრიჩის ოლქი (Област Добрич) — ოლქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დობრიჩი.
ოლქის აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება შავი ზღვა, ჩრდილოეთის საზღვარი გადის ბულგარეთ-რუმინეთის სახელმწიფო საზღვარზე. დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება ბულგარეთის სამი ოლქი.
ფართობი შეადგენს 4 719,7 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 213 325 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ოლქები კატეგორია:დობრიჩის ოლქი
ახალგორი
ახალგორი (ყოფ. ლენინგორი) — დაბა საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ახალგორში შემორჩენილია XVII ს-ის სამი ხუროთმოძღვრული ანსამბლის ნანგრევები.
გეოგრაფია
მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 800 მ., კასპიდან 35 კმ, თბილისიდან 67 კმ, ცხინვალიდან 110 კმ. ახალგორში ზომიერად ნოტიო ჰავაა. იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 9,6 °C, იანვრისა -1,6 °C, ივლისისა 20,3 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -28 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 38 °C. ნალექები 730 მმ წელიწადში.
ისტორია
ახალგორის ტერიტორიაზე ადამიანი ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში ცხოვრობდა. XIV საუკუნიდან შედიოდა ქსნის საერისთავოში. 1569 წელს სიმონ I-მა ერისთავებს ღალატის გამო ახალგორი ჩამოართვა, თუმცა ერისთავებმა ის მალე დაიბრუნეს. XVI-XVII საუკუნეების მიჯნაზე ქსნის საერისთავოს ცენტრი ქვენიფნევიდან ახალგორში გადაიტანეს, აშენდა ციხე-დარბაზები. ახალგორს ჰქონდა მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობები საქართველოს სხვა მხარეებთან, ასევე ჩრდილოეთ კავკასიასთან. ცნობილი იყო ახალგორული ხელოსნური ნაწარმი. იყო ქსნის საერისთავოს კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრი. აქ მოღვაწეობდნენ იესე ერისთავი, ელიზბარ ერისთავი და სხვები. 1781 წლისთვის ახალგორში 88 კომლი ცხოვრობდა და ის ქართლ-კახეთის სამეფოშ 8 ქალაქიდან ერთ-ერთი ქალაქი იყო.
ქართულ-ოსური კონფლიქტის შემდეგ დარჩა საქართველოს იურისდიქციაში. რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ რუსეთის ფედერაციამ მოახდინა მისი ოკუპაცია, შეიყვანა სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში და ხელახლა უწოდა ლენინგორი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:საქართველოს დაბები
ძვ. წ. 75
'''ძვ. წ. 75''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
კაიმანის კუნძულები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჟოან გამპერი
მინი|ჟოან გამპერი (1910) ჟოან გამპერი (Joan Gamper, Hans-Max Kamper; დ. 22 ნოემბერი, 1877, ვინტერტური, შვეიცარია — გ. 30 ივლისი, 1930, ბარსელონა, ესპანეთი) — შვეიცარიელი სპორტსმენი, საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ დამაარსებელი, მისი ფეხბურთელი და პრეზიდენტი. ასევე მოიაზრება შვეიცარიული „ციურიხისა“ და „ბაზელის“ (რომლის კაპიტანიც თვითონ იყო) შექმნის ერთ-ერთ ინიციატორად.
კლუბში პრეზიდენტობის პერიოდი
1908 წელს ჟოან გამპერი პირველად გახდა საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ პრეზიდენტი, რადგან კლუბი დაშლის პირას იყო. ზოგიერთმა საუკეთესო მოთამაშემ კლუბი დატოვა და მათი შემცვლელის პოვნა იყო საჭირო. მალევე ამან მოედანსა და მის გარეთ კლუბის ქცევაზე მოახდინა გავლენა. კლუბს არაფერი მოუგია 1905 წლის შემდეგ და საბოლოოდ ფინანსური პრობლემები დაატყდა თავს. სწორედ 1905-ში გამპერმა გადაწყვიტა, სიტუაცია საკუთარი კონტროლის ქვეშ მოექცია და საპრეზიდენტო არჩევნებზე საკუთარი კანდიდატურა წამოაყენა. სწორედ მაშინ წარმოთქვა მან ის სიტყვები, რომლებიც კლუბის აღზევების სიმბოლო გახდა:
''„საფეხბურთო კლუბი „ბარსელონა“ არ შეიძლება მოკვდეს. და არც მოკვდება. თუ ახლა არავინ მოისურვებს კლუბის საქმეებით დაკავებას, ამას პირადად მე ვიზამ. დარწმუნებული ვარ, რომ მხარს დამიჭერენ ისინი, ვისაც ჩემში ეჭვი არ ეპარებოდა მაშინაც კი, როცა ფეხბურთი საერთოდ არანორმალურ საქმედ ითვლებოდა. დღეიდან მე მინდა დავივიწყო ის უსამართლობა და ტყუილი, რომლებმაც მაიძულა, ჩამოვშორებოდი კლუბის საქმეებს. მე მინდა ვიბრძოლო იმისთვის, რომ ერთხელაც ჩვენ კიდევ ერთხელ ყველანი ერთად დავდგეთ ფეხზე...“'' (ამონარიდი ჟოან გამპერის გამოსვლიდან, 1908 წლის 2 დეკემბერს საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ დირექტორთა საბჭოს კრებაზე).
ჟოან გამპერი კლუბის პრეზიდენტი ხუთჯერ გახდა (1908-09, 1910-13, 1917-19, 1921-23 და 1924-25) და საერთო ჯამში „ბარსელონას“ 25 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა.
მისი ერთ-ერთი მთავარი მიღწევა ისაა, რომ იგი „ბარსას“ საკუთარი სტადიონის შეძენაში დაეხმარა. 1909 წლამდე გუნდი სხვადასხვა მოედანზე თამაშობდა, მაგრამ არც ერთი მათგანი არ წარმოადგენდა კლუბის საკუთრებას. გამპერმა ადგილობრივი კომპანიებისგან ფულადი დახმარების მიღებას მიაღწია და 1909 წლის 14 მარტს „ბარსელონა“ გადაბარგდა სტადიონ „კარერა ინდუსტრიაზე“, რომელიც 6000 მაყურებელს იტევდა. გარდა ამისა, მან გააგრძელა კლუბში ახალი წევრების მოწვევის კამპანია და უკვე 1922 წლისთვის კლუბში 10 000-ზე მეტი ადამიანი იყო. ამის წყალობით „ბარსა“ სტადიონ „ლეს კორტსზე“ გადაბარგდა. თავდაპირველად მისი ტევადობა 20 000 ადგილს შეადგენდა, მაგრამ მოგვიანებით ის გააფართოვეს 60 000 ადგილამდე.
გამპერმა კლუბში მოიყვანა ლეგენდარული ფეხბურთელი პაულინო ალკანტარა და გატანილი გოლების რაოდენობით კლუბი მუდამ პირველი იყო, ხოლო 1917 წელს კლუბის მენეჯერი გახდა ჯეკ გრინველი. ამან საგრძნობლად გააუმჯობესა გუნდის თამაში.
Lasioglossum pseudocaspicum
Lasioglossum pseudocaspicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
pseudocaspicum
დემერარა-მაჰაიკა
დემერარა-მაჰაიკა (ინგლ. Demerara-Mahaica) ― რეგიონი გაიანაში. დემერარა-მაჰაიკა მოიცავს ქვეყნის დედაქალაქ ჯორჯტაუნს და მის შემოგარენს. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ტრიუმფი.
რეგიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, სამხრეთით – ზემო დემერარა-ბერბისე, დასავლეთით – ესეფიბოოს კუნძულები-დასავლეთ დემერარა, ხოლო აღმოსავლეთით – მაჰაიკა-ბერბიესე.
სქოლიო
კატეგორია:გაიანის რეგიონები
ოთარ ბაღათურია
ოთარ ბაღათურია (დ. 21 დეკემბერი, 1941, ლიხაური, ოზურგეთის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი რეჟისორი, დრამატურგი, მსახიობი.
დიმიტრო იავორნიცკი
დიმიტრო ივანოვიჩ იავორნიცკი (Дмитро́ Іва́нович Яворни́цький; დ. 6 ნოემბერი, 1855 წელი, ხარკივი - გ. 4 აგვისტო, 1940 წელი, სსრკ) - უკრაინელი ავტორი, აკადემიკოსი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი, ეთნოგრაფი, ფოლკლორისტი და ლექსიკოგრაფი. იავორნიცკი იყო მოსკოვის არქეოლოგიური საზოგადოების წევრი (1885 წლიდან), სრულიად რუსული არქეოლოგიური საზოგადოების წევრი (1886 წლიდან) და უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929 წლიდან). იგი აღიარებული იყო, როგორც ზაპოროჟიის კაზაკების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მკვლევარი და მათი პირველი ზოგადი ისტორიის ავტორი. ზაპოროჟიის ისტორიისა და კულტურის შენარჩუნებაში შეტანილი წვლილისთვის, იგი ისტორიოგრაფიაში ფართოდ არის ცნობილი, როგორც "ზაპოროჟიების მამა".
ოთარ ბაღათურია
ბიოგრაფია
ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და დრამატურგი ოთარ ბაღათურია დაიბადა 1941 წლის 21 დეკემბერს, სოფელ ლიხაურში (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი). 1959–1963 წლებში სწავლობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე.
ოთარ ბაღათურიას სევდიანი კომედია „მეფე ლირი თავშესაფარში“ 2001 წლის საუკეთესო პიესად არის აღიარებული. ამ ნაწარმოებში დასმული პრობლემები აქტუალურია და დრამატურგი ხატავს არა მხოლოდ ჩვენს სოციალურ რეალობას, არამედ ადამიანის შინაგან ბუნებასა და სამყაროს. პიესა თითქმის ერთდროულად დაიდგა ახმეტელისა და მესხეთის სახელმწიფო დრამატულ თეატრშებში. მაყურებელმა ასევე იხილა ამავე პიესის ბათუმის თეატრისეულ ინტერპრეტაციაც. იგივე პიესა 2009 წელს თავად ოთარ ბაღათურიამ დადგა ლატვიის ქალაქ ვალმეირას დრამატულ თეატრში. ოთარ ბაღათურია თავად იყო რეჟისორი და სცენარის ავტორი ფილმისა „ბოთე“ (1995).
სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრში 2011 წელს ოთარ ბაღათურიამ დადგა სპექტაკლი „ჭურში?!..“, საკუთარი პიესის მიხედვით.
დიმიტრო იავორნიცკი
ადრეული ცხოვრება
ის დიმიტრი ევარნიცკის სახელით დაიბადა. მისი მამა ივან იაკიმოვიჩ ევარნიცკი (1827– 1885) იყო თავადაზნაური. დიმიტრიმ განათლება მიიღო ხარკივის, ყაზანისა და ვარშავის უნივერსიტეტებში, მაგრამ მისი აკადემიური კარიერა არაერთხელ შეწყვეტილა პოლიტიკური მიზეზების გამო. იგი დაადანაშაულეს "უკრაინულ სეპარატიზმში" და გაათავისუფლეს თანამდებობიდან. 1890-იან წლებში იგი აიძულეს წასულიყო რუსეთის თურქესტანში სამუშაოს საძებნელად. 1897 წელს რუსი ისტორიკოსი ვასილი კლიუჩევსკი დაეხმარა მას მოსკოვის უნივერსიტეტში ლექტორის თანამდებობის მოპოვებაში. 1902 წელს, როდესაც მას შესთავაზეს ეკატერინოსლავის ისტორიული მუზეუმის დირექტორის პოზიცია თანამედროვე უკრაინის ცენტრში, მან სიამოვნებით მიიღო ეს შეთავაზება და სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა იქ.