cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აკეტი
აკეტი (Aketi) — ქალაქი და ტერიტორია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, რომელიც მდებარეობს ქვემო უელეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდა 419 მეტრზე.
2010 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობაა 40 507. მაცხოვრებლების უმეტესობა საუბრობს ლინგალურ ენაზე.
ქალაქში არის აეროპორტი და რკინიგზის სადგური.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
Silent Hill (ვიდეო თამაში)
„Silent Hill“ (サイレントヒル „საირენტო ჰირუ“, „ჩუმი გორაკი“) — ფსიქოლოგიური Survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, რიგით პირველი თამაში „Silent Hill“-ის სერიიდან, შემუშავებული Team Silent-სა და გამოცემული Konami-ის მიერ PlayStation-ის პლტფორმისთვის. თავდაპირველად გამოვიდა ჩრდილოეთ ამერიკაში 1999 წლის 31 ინვარს, იაპონიაში იმავე წლის 4 მარტს, ხოლო ევროპაში 1 აგვისტოს. „Silent Hill“ იყენებს მესამე პირის ხედვას, ხოლო ყველა ლოკაცია შესრულებულია 3D განზომილებაში. გრაფიკული ხარვეზების დასაფარად, რომელიც გამოწვეული იყო PlayStation-ის ტექნიკური შეზღუდვებით, შემქნელებმა გმოიყენეს „ნისლის ეფექტი“, რაც შემდგომში იქცა ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნლოვან განმასხვავებელ ნიშანთვისებად „საილენტ ჰილის“ სამყაროსთვის.
სიუჟეტი მიმდინარეობს ამავე სახელწოდების გამოგონილ ქალაქ საილენტ ჰილში. მთავარი გმირია მწერალი ჰარი მეისონი, რომელიც ავტოავარიაში მოხვედრის შემდეგ ეძებს თავის მცირეწლოვან ქალიშვილს შერილს. ქალაქში იგი აღმოაჩენს რელიგიურ კულტს, რომელიც ცდილობს ჩატააროს რიტუალი, მათი ღვთაების გასაცოცხლებლად. თამაშშს გააჩნია ხუთი სახის დასასრული, რომელთაგან ერთ-ერთი კურიოზული სახისაა.
მასზე მუშაობა დაწყო Konami Computer Entertainment Tokyo-ს ქვედანაყოფმა Team Silent-მა 1996 წლის სექტემბერში. 1999 წელს, Electronic Entertainment Expo-ზე ნაჩვენებმა ტრეილერმა მაყურებელთა დიდი ოვაციები გამოიწვია. იმავე წლის შემოდგომაზე თამაში წარადგინეს European Computer Trade Show-ზე ლონდონში და Tokyo Game Show-ზე ტოკიოში. თამაშის პერსონაჟები შექმნა ტაკაიოში სატომ, მუსიკა ეკუთვნის იაპონელ კომპოზიტორ აკირა იამაოკას.
პროექტმა მიიღო დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან, აგრეთვე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც, საერთო ჯამში გაიყიდა 2 მილიონი ეგზემპლარი. „Silent Hill“ მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ვიდეო თამაშად. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე მისი საერთო რეიტინგია 86/100. მოგვიანებით გამოვიდა რამდენიმე ადაპტაცია, 2001 წლის ვიზუალური რომანი, მათ შორის 2006 წლის ფილმი „საილენტ ჰილი“ და აგრეთვე თამაშის რიმეიკი სახელწოდებით „Silent Hill: Shattered Memories“. თამაშს მოჰყვა გაგრძელება „Silent Hill 2“, გამოსული 2001 წლის 24 სექტემბერს მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Konami-ს თამაშები კატეგორია:PlayStation-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation Network-ის თამაშები კატეგორია:ფსიქოლოგიური საშინელებათა თამაშები კატეგორია:Silent Hill-ის ვიდეო თამაშები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:გადარჩენის სიმულატორები კატეგორია:კომიქსებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:რომანებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით
ელი ჰოის-კნაპი
thumb|200px|ელი ჰოის-კნაპი მეუღლესთან, [[თეოდორ ჰოისი|თეოდორ ჰოისთან ერთად]] thumb|200px|მარცხნივ|[[გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა|გფრ-ის საფოსტო მარკა, მიეძღვნა ელი ჰოის-კნაპს, 1981, 60 პფენინგი (სკოტი 1341)]]
ელი ჰოის-კნაპი (ელიზაბეტ ელეონორა ანა იუსტინე ჰოის-კნაპი, Elisabeth Eleonore Anna Justine „Elly“ Heuss-Knapp; 25 იანვარი 1881, სტრასბურგი — 19 ივლისი 1952, შტუტგარტი) — ქართული წარმომავლობის გერმანელი საზოგადო მოღვაწე. გეორგ ფრიდრიხ კნაპისა და ლიდია ყორღანაშვილის ქალიშვილი, გფრ-ის ბუნდესპრეზიდენტის თეოდორ ჰოისის მეუღლე.
დაამთავრა პედაგოგიური კურსი, ასწავლიდა გიმნაზიაში. 1950 წელს აირჩიეს ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის ლანტაგში. დააარსა გერმანიის „დედათა ჯანმრთელობის დაცვის საზოგადოება“ (Deutsche Müttergenesungswerk).
სასარგებლო ბმულები
კატეგორია:ქართული წარმომავლობის გერმანელები კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
მილივოიე ნოვაკოვიჩი
მილივოიე ნოვაკოვიჩი (Milivoje Novakovič; დ. 18 მაისი, 1979) — სლოვენიელი ყოფილი ფეხბურთელი, რომელიც უკანასკნელად თამაშობდა სლოვენურ კლუბ „მარიბორში“, თავდამსხმელის პოზიციაზე.
ნოვაკოვიჩმა კარიერა დაიწყო სლოვენურ კლუბ ლუბლიანას „ოლიმპიაში“. 1998 წელს დატოვა „ოლიმპია“ და მას შემდეგ თამაშობდა რამდენიმე ავსტრიულ კლუბში, მათ შორის: „ფოიტსბერგში, „ლასკასსა“ და „მატერსბურგში“. 2005 წლის ზაფხულში შეუერთდა „ლიტექსს“, სადაც მხოლოდ ერთი სეზონი ჩაატარა. 2006 წლის აგვისტოში, 1.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ შეიძინა „კელნმა“, ვისთან ერთადაც გაატარა კარიერის უმნიშვნელოვანესი წლები. 2012–2013 წლებში იჯარით თამაშობდა „ომია არდიაში“. საბოლოოდ, კარიერა 2017 წელს სლოვენიურ კლუბ „მარიბორში“ დაასრულა.
ნოვაკოვიჩის დებიუტი სლოვენიის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2006 წლის 31 მაისს, კვიპროსის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, სადაც სლოვენიის ნაკრებმა მოწინააღმდეგეს ანგარიშით 1:0 სძლია. ნაკრებში ყოფნის პერიოდში მონაწილეობა მიიღო 80 ოფიციალურ მატჩში და 32 გოლის გატანა შეძლო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:სლოვენიელი ფეხბურთელები კატეგორია:კელნის ფეხბურთელები კატეგორია:მატერსბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლასკის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიტექსის ფეხბურთელები კატეგორია:ბულგარეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მეორე ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ომია არდიას ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:იაპონიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სლოვენიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:სიმიძუ ეს-პალსის ფეხბურთელები კატეგორია:ნაგოია გრამპუსის ფეხბურთელები კატეგორია:მარიბორის ფეხბურთელები კატეგორია:სლოვენიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კომბაპატის რაიონი
კომბაპატის რაიონი (Distrito de Combapata) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კანჩისის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 475 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 128 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 182.5 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანჩისის პროვინციის რაიონები
ევროპული რაგბის კონტინენტის ფარი
ევროპული რაგბის კონტინენტის ფარი (ყოფილი: ევროპული რაგბის გამოწვევის თასის შესარჩევი შეჯიბრი) — რაგბის კავშირის შეჯიბრი, რომელსაც ევროპული რაგბის გამოწვევის თასის შესარჩევი ტურნირის დანიშნულება აქვს. მისი ორგანიზატორები არიან: ევროპის პროფესიონალური საკლუბო რაგბი, ევროპის რაგბი და იტალიის რაგბის ფედერაცია.
ტურნირის შესახებ პირველად 2014 წლის აპრილში ევროპული რაგბის ჩემპიონების თასის და გამოწვევის თასის შექმნის გამოცხადების დროს გახდა ცნობილი. ტურნირში მეორე ეშელონის ქვეყნების (ესპანეთი, გერმანია, ბელგია, რუმინეთი, საქართველო, რუსეთი, პორტუგალია) და იტალიიის შიდა ჩემპიონატის გუნდები მონაწილეობენ.
ემერიკ შოპრადი
მინი|ემერიკ შოპრადი ემერიკ შოპრადი (Aymeric Chauprade; დ. 13 იანვარი, 1969) — ულტრამემარჯვენე პოლიტიკოსი, მწერალი, პოლიტოლოგი, საფრანგეთის, შვეიცარიის, მაროკოსა და ტუნისის უნივერსიტეტებისა და სამხედრო აკადემიების გეოპოლიტიკის დოცენტი. დღევანდელი საფრანგეთის გეოპოლიტიკის სფეროს ერთ-ერთი ცნობილი ექსპერტი. რამდენიმე ფუნდამენტური შრომის ავტორი გეოპოლიტიკასა და გეოისტორიაში. აქტიური საზოგადო მოღვაწე. გამოდის რადიოში, ტელევიზიასა და ინტერნეტში. აქტიურად მონაწილეობს საერთაშორისო კონფერენციებში ანტიამერიკული მიმართულების გეოპოლიტიკის კუთხით. ის წარმოადგენს ევროკავშირ-რუსეთის სტრატეგიული პატრნიორობის ფრთას მზარდი ჩინეთის და აშშ-ის ძლიერების წინააღმდეგ. აგრეთვე, მხარს უჭერს სამყაროს მრავალპოლუსიანობის იდეას და გამოდის აშშ-ს გლობალური ჰეგემონიის წინააღმდეგ. 2014 წლის ევროპარლამენტის არცევნების შედეგებით ის არჩეულია დეპუტატად ნაციონალური ფრონტიდან.
ევროპული რაგბის კონტინენტის ფარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპული სარაგბო ტურნირები
ემერიკ შოპრადი
ბიოგრაფია
ემერიკ შოპრადი დაიბადა 1969 წლის 13 დეკემბერს საფრანგეთში. ის არის ფრანგული არმიის თადარიგის ოფიცერი. აქვს დოქტორის ხარისხი პოლიტოლოგიაში. სწავლობდა შვეიცარიის და პარიზის სორბონის უნივერსიტეტებში. 1999–2009 წწ. ასწავლიდა სტრატეგიასა და გეოპოლიტიკას საფრანგეთის თავდაცვის სამინისტროს გენერალურ შტაბთან არსებულ სამხედრო აკადემიაში (École de Guerre). მისი აღზრდილია 4000-მდე საფრანგეთის მარალი რანგის და დაახლოებით 1000 ოფიცერი სხვა ქვეყნებიდან.
ამჟამად, ემერიკი წარმოადგენს დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ლეონარდ ფერნანდესის, აგრეთვე, ახლო აღმოსავლეთის რიგი წამყვანი პოლიტიკური ფიგურების კონსულტანტს. ის ხშირად გამოდის ფრანგული რადიოს ეთერში. არის გეოპოლიტიკაზე საკუთარი საიტის — „რეალპოლიტიკის“ რედაქტორი, რომლის მიზანია ერთ ცენტრად შეკრას გეოპოლიტიკის წამყვანი ფრანგი ექსპერტები. აგრეთვე, საიტზე შოპრადი ამუსავებს საკუთარ ბლოგს გეოპოლიტიკის თემაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:გეოპოლიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი პოლიტოლოგები
პლაზმიდები
thumb|ქრომოსომული დნმ (1) და პლაზმიდები (2) ბაქტერიულ უჯრედში პლაზმიდები — დნმ-ის მცირე ზომის მოლეკულები, რომლებიც ფიზიკურად განცალკებენულნი არიან გენომის ქრომოსომებისგან და შეუძლიათ დამოუკიდებელი რეპლიკაცია. როგორც წესი, პლაზმიდები გვხვდება ბაქტერიებში და წარმოადგენენ ორჯაჭვიან რგოლოვან მოლეკულებს, თუმცა იშვიათად პლაზმიდები გვხვდება არქეებსა და ეუკარიოტებშიც.
ბუნებაში პლაზმიდები, ჩვეულებრივ, შეიცავენ გენებს, რომლებიც ზრდიან ბაქტერიების მდგრადობას არასახარბიელო გარე ფაქტორების (მათ შორის ანტიბიოტიკების) მიმართ. ხშირ შემთხვევაში მათ შეუძლიათ ერთი ბაქტერიიდან მეორეზე გადასვლა (ზოგჯერ სხვა სახეობის ბაქტერიაზეც კი) და ამგვარად ასრულებენ გენების ჰორიზონტალური გადატანის საშუალების როლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დნმ კატეგორია:გენეტიკური ინჟინერია კატეგორია:პროკარიოტული უჯრედის სტრუქტურები
მიკიტანი
მიკიტანი — სამიკიტნოს (ღვინის, სხვადასხვა სასმელისა და სახელდახელო კერძების სავაჭროს) პატრონი. მიკიტანი სოფლებში ღვინოს ბითუმად იძენდა, ხოლო სამიკიტნოში ჩამოსხმით ყიდდა, რაშიც მოგებას ნახულობდა. სამიკიტნოები მრავლად იყო ძველ თბილისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სასმელ-საჭმელი კატეგორია:ძველი თბილისი
შავი სოფელი
შავი სოფელი — (იგივე ძაღლის სოფელი, ძაღლის უბანი), თბილისის ძველი მიკროუბანი (ადრე სოფელი) მტკვრის მარცხენა მხარეს, ორთაჭალის ჩრდილოეთით, სამასი არაგველისა და ა. ლუსინიანის ქუჩების მიდამოები (ახლანდელი ისანი-სამგორის რაიონი). ტოპონიმი „შავი სოფელი“ XIX საუკუნეში გაჩნდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
ვერხნია-ლანა
ვერხნია-ლანა (Верхня Ланна) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კარლივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 769 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარლივკის რაიონის სოფლები
უსასრულო სასტუმროს პარადოქსი
მინი| ჰილბერტის სასტუმრო ჰილბერტის უსასრულო სასტუმროს პარადოქსი — აზრითი ექსპერიმენტი, რომელიც აღწერს უსასრულო სიმრავლის პარადოქსულ, არაინტუიტიურ თვისებებას. მისი შინაარსია, რომ თუ გვაქვს მთლიანად დაკავებული სასტუმრო უსასრულო რაოდენობის ოთახებით, მაინც არის შესაძლებელი ახალი სტუმრების დამატება, უსასრულო რაოდენობისაც კი, და უფრო მეტიც, უსასრულოდ შეიძლება ვიმეოროთ დამატების პროცესი. ეს იდეა პირველად დევიდ ჰილბერტმა წარმოადგინა 1924 წელს, პოპულარიზაცია კი ჯორჯ გამოვმა გაუკეთა.
ჯონდო დაბრუნდაშვილი
ჯონდო დაბრუნდაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (სუმო). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 1998 წელს, რიზაში, გერმანიაში.
უსასრულო სასტუმროს პარადოქსი
პარადოქსი
განვიხილოთ ჰიპოთეტური სასტუმრო, რომელიც შეიცავს თვლად, უსასრულო რაოდენობის ოთახს და ყველა ოთახი დაკავებულია. ერთი შეხედვით შეიძლება ვიფიქროთ, რომ მოცემულ სასტუმროში ახალი სტუმრების დამატება შეუძლებელია, რადგან სასტუმრო სასრული რაოდენობის ოთახებს რომ შეიცავდეს, ასე იქნებოდა, დირიხლეს პრინციპით.
ჯონდო დაბრუნდაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სუმოისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
უსასრულო სასტუმროს პარადოქსი
პარადოქსი
განვიხილოთ სხვადასხვა სახის რაოდენობის სტუმრების დამატება.
სასრული რაოდენობის ახალი სტუმრები
ვთქვათ ერთ ახალ სტუმარს სურს, რომ ოთახი აიღოს. მაშინ ჩვენ შეგვიძლია, რომ სტუმარი, რომელიც პირველ ოთახშია, გადავიყვანოთ მეორეში, სტუმარი რომელიც მეორე ოთახშია გადავიყვანოთ მესამეში და ა. შ ანუ სტუმარი n-ურ ოთახში გადავა (n + 1)-ურ ოთახში. ამის შემდეგ პირველი ოთახი გათავისუფლდება და ახლად მოსულ სტუმარს შეგვეძლება ის დავუთმოთ. ამ პროცესის გამეორებით ჩვენ შეგვიძლია ნებისმიერი სასრული რაოდენობის ახალი სტუმარი დავამატოთ სასტუმროში.
ანალიზი
უფრო ფორმალურად რომ განვიხილოთ, ნებისმიერი თვლადი უსასრულო სიმრავლისთვის არსებობს ბიექცია ამ სიმრავლესა და ნატურალურ რიცხვთა სიმრავლეს შორის, ეს სიმრავლე ნატურალურ რიცხვებს რომ შეიცავდეს მაინც. მაგალითად, რაციონალურ რიცხვთა სიმრავლე (რომელიც თვლადია) ქვესიმრავლედ შეიცავს ნატურალურ რიცხვებს, მაგრამ უფრო დიდი არაა, რადგან იგი თვლადია: არსებობს ბიექცია მათ შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მათემატიკური პარადოქსები კატეგორია:სიმრავლეთა თეორია
კალინივკის რაიონი
კალინივკის რაიონი (Калинівський район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ვინიციის ოლქში. მისი ფართობი 1090 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 58 664 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 55 კაცს კმ²-ზე. კალინივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი კალინივკა.
2020 წლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შედეგად რაიონის ტერიტორია გადანაწილდა ახლადშექმნილ ვინიციისა და ხმილნიკის რაიონებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:ვინიციის ოლქის რაიონები
ჯონ მაკლაუდი
ჯონ ჯეიმზ რიკარდ მაკლაუდი (John James Rickard Macleod; დ. 6 სექტემბერი, 1876, კლუნი, შოტლანდია, — გ. 16 მარტი, 1935, აბერდინი) — შოტლანდიელი ფიზიოლოგი. მისი ძირითადი შრომები ნახშირწყლების მეტაბოლიზმს ეძღვნება. ფრედერიკ ბანტინგთან და ჩარლზ ჰერბერტ ბესტთან ერთად აღმოაჩინა ინსულინი, რისთვისაც 1923 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში (ფრედერიკ ბანტინგთან ერთად).
დაამთავრა აბერდინის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1898). 1899-1902 წლებში ფიზიოლოგიასა და ბიოქიმიას ასწავლიდა ლონდონის ჰოსპიტალის კოლეჯში. 1903-1918 წლებში იყო ვესტერნ-რეზერვის უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის პროფესორი (კლივლენდი, ოჰაიო, ამერიკის შეერთებული შტატები). 1918 წელს მუშაობას შეუდგა ტორონტოს უნივერსიტეტში (ონტარიო, კანადა), სადაც მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი და ფიზიოლოგიური ლაბორატორიის დირექტორი იყო. ამ დაწესებულებაში ბანტინგთან და ბესტთან ერთად იკვლევდა პანკრეასის სეკრეციის საკითხებს, რასაც შედეგად 1921 წელს ჰორმონ ინსულინის პრეპარატის შექმნა მოჰყვა. მის მრავალრიცხოვან ნაშრომებს შორის აღსანიშნავია: „პრაქტიკული ფიზიოლოგია“ (Practical Physiology, 1902) და „ფიზიოლოგია და ბიოქიმია თანამედროვე მედიცინაში“ (Physiology and Biochemistry in Modern Medicine, 1918). მაკლაუდი იყო კანადის სამეფო საზოგადოების (1919), ლონდონის სამეფო საზოგადოების (1923), ლონდონის ექიმთა სამეფო კოლეჯის (1930), ედინბურგის სამეფო საზოგადოების (1932) წევრი, ამერიკის ფიზიოლოგიური საზოგადოების (1921-1923) და კანადის სამეფო ინსტიტუტის (1925-1926) პრეზიდენტი და სხვ.
გოსლარის რაიონი
გოსლარის რაიონი (Landkreis Goslar) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი გოსლარი. რაიონი შედის ქვემო საქსონიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 965,07 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 137 892 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 143 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 03 1 53.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვემო საქსონიის რაიონები
კაშელი (მეიოს საგრაფო)
კაშელი (Cashel; An Caiseal) — გელტახტი სოფელი კუნძულ აკილის აღმოსავლეთით, ირლანდიაში; მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. კაშელს ესაზღვრება სოფლები: აკილ-საუნდი, ბუნახური და სალია. სოფელში არის ერთი მაღაზია და ორი ლიდხანა.
სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები კატეგორია:გელტახტი ადგილები მეიოს საგრაფოში
პოლიმერები
სქოლიო
კატეგორია:პოლიმერები
მორუ-კაბესა-ნუ-ტემპუ
მორუ-კაბესა-ნუ-ტემპუ (Morro Cabeça no Tempo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 479 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ესტრემუ-სულ-პიაუიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 068 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.92 კმ²-ზე. ფართობი 2 116 936 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ოთარ გიორგობიანი
ოთარ ლეონტის ძე გიორგობიანი (დ. 12 აპრილი, 1926, თბილისი — გ. 24 ნოემბერი, 2005, იქვე) — ქართველი ეკონომისტი; ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1994), საქართველოს დამსახურებული ეკონომისტი (1987).
ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის ტექნოლოგიის ფაკულტეტი. 1952 წლიდან იყო სხვადასხვა სახელმწიფო და სამეურნეო თანამდებობებზე. 1973–1988 წლებში მუშაობდა ეკონომიკის, დაგეგმვისა და მართვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (ახლანდ. თსუ პაატა გუგუშვილის სახ. ეკონომიკის ინსტიტუტი) განყოფილების გამგედ; 1988–2000 წლებში — აგროსამრეწველო კომპლექსის ეკონომიკისა და მართვის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის (ახლანდ. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია) დირექტორის მოადგილედ. ძირითად საქმიანობასთან ერთად ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში. მისი სამეცნიერო შრომები ეხება კვების მრეწველობის ეკონომიკურ საკითხებს. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მარანგანის რაიონი
მარანგანის რაიონი (Distrito de Marangani) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კანჩისის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 709 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 404 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 432.65 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანჩისის პროვინციის რაიონები
ვერხნია-მანუილივკა
ვერხნია-მანუილივკა (Верхня Мануйлівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოზელშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 586 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოზელშჩინის რაიონის სოფლები
დიღმის ვაკე
დიღმის ვაკე — ვაკე თბილისის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, გასდევს მტკვრის მარჯვენა ნაპირს ზაჰესიდან დიღმისწყლის შესართავამდე. მისი სიმაღლეა 400-500 მ, სიგრძე — 7.5 კმ, ხოლო სიგანე — 5 კმ. ის წარმოადგენს მტკვრის ალუვიალურ ტერასას. დაფარულია მეოთხეული და თანამედროვე კენჭნარით, ქვიშით, თიხითა და თიხნარით.
დიღმის მასივი ძველთაგანვე ათვისებული იყო სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის, რაც განაპირობა ვაკის ბრტყელმა ზედაპირმა და ნოყიერმა ნიადაგმა. იგი თბილისის განსახლების ერთ-ერთი მსხვილი რაიონია (დიღმის მასივი, დიდი დიღომი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები კატეგორია:თბილისის გეოგრაფია
ვასილი ხარლამოვი
მინი|ვასილი ხარლამოვი ვასილი ხარლამოვი (Василий Акимович Харламов დ. 1875 — გ. 1957) — რუსი პოლიტიკოსი, რევოლუციონერი, ისტორიკოსი.
ბიოგრაფია
1906 წლიდან იყო კადეტთა პარტიის წევრი. იყო რუსეთის დამფუძნებელი კრების წევრი, დუმის ოთხივე მოწვევის დეპუტატი დონის კაზაკთა ჯარების ოლქიდან. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დროებითი მთავრობის მიერ დაინიშნა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის, ოზაკომის თავმჯდომარედ. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ იყო დონის ჯარების მტავრობის ეკონომიკური საბჭოს თავმჯდომარე. 1918 წლიდან თანამშრომლობდა გენერალ ალექსეევისა და დენიკინის სამხრეთ რუსეთის მთავრობასთან. თეთრი მოძრაობის დამარცხების შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში 1920 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 1957 კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის I მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
მუნჯაკი
მუნჯაკი (Muntiacus) — ძუძუმწოვარ ცხოველთა გვარი ირმისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 89–135 სმ, სიმაღლე მინდაოში 40–65 სმ. ფეხები შედარებით მოკლეა, უკანები წინებზე გრძელი; სხეული ჯმუხად გამოიყურება. მამლებს აქვთ მოკლე სწორი რქები მცირე ზომის თვალსზედა და, ზოგჯერ, ორი დამაბოლოებელი გამონაზარდით, ისინი განლაგებულია მაღალ რქის ძირებზე. შეფერილობა ზურგზე მოყვითალო- ან მორუხო-ჟანგმიწოვანია, მუცელზე — მოთეთრო. დედალი მამალზე ღია ფერისაა. გამოყოფენ 4-დან 14-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ინდოსტანში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და აღმოსავლეთ ჩინეთში, ინდოჩინეთში, შრი-ლანკაზე, დიდი ზონდის კუნძულებზე (სულავესის გარდა), ხაინანსა და ტაივანზე. მთებში ზღვის დონიდან 4000 მეტრამდე აღწევენ. ბინადრობენ ხშირ ტყეებში წყალსატევთან ახლოს, არ ერიდებიან ანთროპოგენურ ლანდშაფტს. ცხოვრობენ მარტო ან წყვილებად, ზოგჯერ ოჯახებად. იკვებებიან სხვადასხვა ბალახით, ბუჩქების ფოთლებით, ნაყოფებით, სოკოებითა და სხვ. სქესობრივი აქტივობის პერიოდისა და შიშის დროს გამოსცემენ ძლიერ მყეფარე ხმას. გამრავლება გარკვეულ სეზონთან დაკავშირებიული არ არის. მაკეობა დაახლ. 6 თვე გრძელება, იგებს 1, იშვიათად ორ ნაშიერს. დამოუკიდებელ ცხოვრებას მიახლოებით 6 თვისანი იწყებენ, სქესობრივ სიმწიფეს დედალი 7–8 თვეში აღწევს, მამალი — სიცოცხლის 1-ლი წლის ბოლოს. ცოცხლობენ 12–15 წელს. კარგად იტანენ ტყვეობას. ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან ნადირობის ობიექტები არიან (იყენებენ ხორცსა და ტყავს). IUCN-ის ნუსხის თანახმად, შავი მუნჯაკის (M. crinifrons) მდგომარეობა საგანგაშოა, ხოლო დიდრქება მუნჯაკი (M. vuquangensis) შეფასებულია საფრთხეში მყობ სახეობად.
ვან ნელეს ფაბრიკა
ვან ნელეს ფაბრიკა (Van Nellefabriek) — ყოფილი ფაბრიკა ნიდერლანდების ქალაქ როტერდამში, ითვლება საერთაშორისო სტილის პირველ ნიმუშად. დააპროექტეს და ააშენეს XX საუკუნის 20-იან წლებში. ფაბრიკა XX საუკუნის სამრეწველო არქიტექტურის ერთ-ერთი თვალსაჩინო ნიმუშია. იგი მოიცავს საამქროების დიდ რაოდენობას. ფასადი ფოლადისა და მინისაგანაა დამზადებული.
2014 წლის 21 ივნისს ვან ნელეს ფაბრიკა შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიდერლანდებში
გიორგწმინდის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგწმინდის არქეოლოგიური ძეგლები — სხვადასხვა დროის არქეოლოგიური ძეგლები აღმოსავლეთ საქართველოში, ისტორიულ ხევსურეთში. მდებარეობს სოფ. გიორგწმინდის (დუშეთის მუნიციპალიტეტი) მიდამოებში.
გიორგწმინდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. გიორგწმინდისწყლის (არღუნის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ადგილ ნასისხლართან მდებარეობს ძვ. წ. III ათასწლეულის I ნახევრის ნამოსახლარი. გამოვლენილია 2 კულტურული ფენა. მოპოვებულია კერამიკული ნაწარმის ფრაგმენტები და ცხოველთა ძვლების ნაშთები.
ბენტჰაიმის საგრაფოს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვემო საქსონიის რაიონები
გიორგწმინდის არქეოლოგიური ძეგლები
სოფ. გიორგწმინდის მოპირდაპირე ქედზე მდებარეობს გვიანდელი შუა საუკუნეების, ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები 2 მიწისზედა აკლდამა და 1 აკლდამის ნაშთი. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდ. არღუნისა და გიორგწმინდისწყლის შესართავთან ე. წ. „ქავის გორაზე“ მდებარეობს განვითარებული შუა საუკუნეების საგინას ციხე: ოთხკუთხა კოშკის ნაშთი და მის გარშემო მდებარე ნასახლარი. სოფლის ახლოს, ციხეთგორის ქედზე, არის გვიანდელი შუა საუკუნეების სალოცავი („ხატი“), ე. წ. „შარის ყარაული“. იგი საფეხურებიანი გადახურვის მქონე, ქვის მშრალი წყობით ნაგები საზარე კოშკია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აბდონ ინოჩენცი
აბდონ ინოჩენცი — თბილისში მოღვაწე იტალიელი მოცეკვავე, ბალეტმაისტერი და პედაგოგი. მილანის საბალეტო სკოლის კურსდამთავრებული.
1882-1884 წლებში ცეკვავდა ტურინისა და რომის თეატრებში, მილანის ,,ლა სკალაში“ 1884-1887 წლებში მოღვაწეობდა კიევში, საიდანაც 1887 წელს თბილისში მოიწვიეს. 1894 წლამდე მუშაობდა თბილისის ,,სახაზინო თეატრში“ ბალეტმაისტერად. 1888-1920 წლებში ასწავლიდა იმხნად თბილისში ახალშემოსულ და ძალზე პოპულარური სამეჯლისო ცეკვებს თბილისის კადეტთა კორპუსში, წმინდა ნინოს კეთილშობილთა სასწავლებელში, აგრეთვე ქალთა და ვაჟთა გიმნაზიებში. 1891 წელს ,,სახაზინო თეატრში შედგა ინოჩენსისა და მისი მეუღლის-მ.პერინის-ბენეფისი. 1895 წელს მათ ჩამოაყალიბეს ,,საბალეტო და სამეჯლისო ცეკვების სტუდია“, რომელმაც 1930 წლამდე იარსება.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიელი მოცეკვავეები
სანტო-დომინგო (ეკვადორი)
სანტო-დომინგო-დე-ლოს-კოლორადოსი (Santo Domingo de los Colorados) — ქალაქი ეკვადორში, სანტო-დომინგოს კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 305 000 მცხოვრებით, წარმოადგენს ეკვადორის მეოთხე უდიდეს ქალაქს. გარდა იმისა, რომ სანტო-დომინგო მნიშვნელოვანი კომერციული და სამრეწველო ცენტრია, არის სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციის დედაქალაქიც.
ისტორია
სახელი „დე-ლოს-კოლორადოსი“ აღნიშნავს ადგილობრივ ეთნიკურ ჯგუფ ტსაჩილას, რადგან მისი წარმომადგენელი მამაკაცები, ჩვეულების თანახმად, მცენარე ორლეანის ხისგან თმას წითლად იღებავდნენ (კოლორადოს — წითელი). ამ ადგილობრივი ჯგუფის წარმომადგენლები მრავლად ცხოვრობენ ქალაქის ცენტრის სიახლოვეს.
გეოგრაფია
სანტო-დომინგო მდებარეობს დედაქალაქ კიტოდან 133 კილომეტრით დასავლეთით, ზღვის დონიდან 625 მეტრზე, ანდების მთისწინეთში. წარმოადგენს მნიშვნელოვან პუნქტს კიტოდან წყნარი ოკეანისკენ მიმავალ გზაზე.
ქალაქის კლიმატი ტროპიკული მუსონურია.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის ქალაქები
პარანაგუა
პარანაგუა (Parnaguá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 334 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დუ-ესტრემუ-სულ-პიაუიენსის შემადგენლობაში.
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინი
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინი (Sousa plumbea)— ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს აფრიკის სამხრეთი ნაპირებიდან ინდოჩინეთის დასავლეთ ნაპირებამდე. თავდაპირველად იმავე სახეობად თვლიდნენ ჩინურ თეთრ დელფინს (Sousa chinensis), მაგრამ 2014 წლის კვლევებმა ეს სახეობები ცალ-ცალკე გამოყო.
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინები სოციალიზებული დელფინები არიან და ჯგუფებად ცხოვრობენ, რომელშიც დაახლოებით 12 ინდივიდი შედის, თუმცა ჯგუფში წევრების რაოდენობა უფრო მაღალიც შეიძლება იყოს. იკვებებიან სციენისებრი თევზებით, თავფეხიანებითა და კიბოსნაირებით.
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინი საფრთხეში მყოფ სახეობად ითვლება.
გავრცელება
Sousa plumbea აფრიკის სამხრეთ სანაპიროდან ინდოჩინეთის დასავლეთ სანაპირომდე ბინადრობს, აღმოსავლეთ აფრიკის, შუა აღმოსავლეთისა და ინდოეთის სანაპირო სივრცეების ჩათვლით. მნიშვნელოვანი პოპულაციაა შემჩნეული სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, განსაკუთრებით ჩინეთის სამხრეთ სანაპიროებთან. ბოლო კვლევებმა მნიშვნელოვანი პოპულაცია შეამჩნია არაბეთის ნახევარკუნძულის სანაპიროებთან, განსაკუთრებით ომანისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სანაპიროებთან.
S. plumbea და S. chinensis ერთმანეთისგან განსხვავდება, თუმცა მათი ჰიბრიდიზაციის მაღალი უნარის გამო პოპულაციათა გადაკვეთის სივრცეებში მრავალი ჰიბრიდი იბადება. გენეტიკური ანალიზი მიუთითებს, რომ იდოჩინეთისS. chinensis-ის ნიმუშები უფრო მეტად ახლო კავშირშია S. plumbea-სთან, ვიდრე ავსტრალიის S. chinensis-სთან.
სახეობა შორეულ მიგრატორულ ქცევებს არ ავლენს.
ჰაბიტატი
კვლევებმა ცხადყო, რომ ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინების ჰაბიტატის განმსაზღვრელი მთავარი ფაქტორი წყლის სიღრმეა. პოპულაციის უმრავლესობა წყალმარჩხ სივრცეებს ირჩევს, რომლის სიღრმეც 20 მეტრს არ აღემატება. შედეგად, ამ სახეობის დელფინების სანაპიროებისგან შორს გავრცელება სანაპიროების სპეციფიკურ ფიზიოგრაფიულ მახასიათებლებზეა დამოკიდებული.
აღწერა
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინი საშუალო ზომის დელფინია: 2-დან 2.8 მეტრამდე სიგრძისა და 150-დან 200 კილოგრამამდე წონის. ზურგზე ცხიმოვანი კუზი აქვთ, რითიც S. chinensis-ისგან განსხვავდება, რადგანაც ამ უკანასკნელს ზურგის ფარფლი აქვს და არა - კუზი.
ინდოეთის ოკეანის კუზიანი დელფინი ძირითადად ნაცრისფერია. ახალშობილებს ზურგი უფრო მუქი ნაცრისფერი აქვთ, მუცელი კი — ღია ნაცრისფერი.
მდედრები სექსუალურად 9-10 წლის ასაკში მწიფდებიან, ხოლო მამაკაცები დაახლოებით 12-14 წლის ასაკში. ძირითადად მაისიდან ივნისამდე მშობიარობენ, თუმცა მშობიარობა წელიწადის ნებისმიერ დროს შეუძლიათ. ორსულობის პერიოდი 101-2 თვეს გრძელდება. კვლევების თანახმად, მდედრების უმრავლესობა ერთი მშობიარობისას ერთ დელფინს აჩენს. მშობიარობებს შორის პერიოდი დაახლოებით 62 თვეა. ახალშობილებს 24 თვის განმავლობაში უვლიან.
სქოლიო
კატეგორია:კუზიანი დელფინები კატეგორია:1765 წელს აღწერილი ძუძუმწოვრები
თავი ბეგარა
„თავი ბეგარა“ — მიწაზე დადებული ნატურალური გადასახადის ძირითადი სახეობა ფეოდალურ საქართველოში. იგი განსაზღვრული იყო მიწის ოდენობით და გლეხების ეკონომიკური შესაძლებლობით.
„თავი ბეგარის“ რაობა და რაოდენობა თითოეული გლეხისათვის ინდივიდუალური იყო და მებეგრე გლეხის აუცილებელ გადასახადს წარმოადგენდა. იგი არ ევალებოდა მსახურთა ნაწილს და გააზატებულ გლეხებს. დასავლეთ საქართველოს საბეგრო ნუსხებში თავში დასახელებული იყო უსახელო ბეგარა. იგი შეიძლებოდა ყოფილიყო: ღორი (მოგვიანებით საკლავი, როგორც ღორი, ასევე ძროხა), ქათამი, ღვინო, ღომი, პური და სხვ. სამეგრელოში „თავი ბეგარა“ XIX საუკუნის შუა ხანებშიაც არის დადასტურებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
ვილემ ეინტჰოვენი
ვილემ ეინტჰოვენი (Willem Einthoven; დ. 21 მაისი, 1860, სემარანგი, კუნძ. იავა, ჰოლანდიის ოსტინდოეთი, ახლანდ. ინდონეზია, — გ. 29 სექტემბერი, 1927) — ნიდერლანდელი ელექტროფიზიოლოგი. 1924 წელს გულის კუნთის ელექტროფიზიოლიოგიური თვისებების აღმოჩენისა და ელექტროკარდიოგრაფის შექმნისთვის მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.
დაიბადა კუნძულ იავაზე სამხედრო ექიმის ოჯახში. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1870 წელს ოჯახი ჰოლანდიაში დაბრუნდა. 1885 წელს ეინტჰოვენმა უტრეხტის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი მიიღო, 1886 წლიდან გარდაცვალებამდე ლეიდენის უნივერსიტეტის ფიზიოლოგიის პროფესორი იყო. 1903 წელს შექმნა სიმიანი გალვანომეტრი (ეინტჰოვენის გალვანომეტრი), რომლის მეშვეობითაც გულის კუნთის შეკუმშვით წარმოქმნილი ელექტრული პოტენციალის ცვლილებების გაზომვა და გრაფიკული რეგისტრაცია მოახდინა. ამ მეთოდს თავადვე ელექტროკარდიოგრაფია უწოდა. ეინტჰოვენმა დაადგინა, რომ გულის სხვადასხვა დაავადების დროს აღძრული იმპულსების ტიპები განსხვავებული იყო. 1908-1913 წლებში მან დეტალურად შეისწავლა გულის კუნთის ნორმალური მუშაობის ელექტროფიზიოლოგიური მახასიათებლები, განსაზღვრა ელექტროკარდიოგრამის ჩასაწერად ელექტროდების განლაგების წერტილები და დაადგინა სტანდარტული განხრები, რომლებიც დღემდე გამოიყენება. ეინტჰოვენის ხელსაწყოს კლინიკურ პრაქტიკაში დანერგვა უკავშირდება ბრიტანელ ექიმ ტომას ლიუისს, რომელსაც ეინტჰოვენთან ხანგრძლივი და ნაყოფიერი მიმოწერა ჰქონდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ნიდერლანდელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
იან ასმანი
იან ასმანი (Jan Assmann; დ. 7 ივლისი, 1938) — გერმანელი ეგვიპტოლოგი, რელიგიისა და კულტურის ისტორიკოსი.
ბიოგრაფია
ის ასევე ცნობილია მონოთეიზმის ინტერპრეტაციების შექმნით.
ასმანი ვარაუდობს, რომ ძველეგვიპტურ რელიგიას დიდი და მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა მონოთეისტურ იუდაიზმზე.
ასმანის ინტერესების ცენტრში იყო რელიგიის პრობლემატიკა და კოლექტიური მეხსიერება ძველ ბერძნულ და ახალ საზოგადოებაში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გერმანელი ეგვიპტოლოგები
პადინგტონი (ფილმი)
პადინგტონი (ინგლ. Paddington) — 2014 წლის მოქმედებითი ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის ავტორი და რეჟისორია პოლ კინგი და პროდიუსერი დევიდ ჰეიმანი. ფილმი დაფუძნებულია მაიკლ ბონდის მიერ შექმნილი პერსონაჟის, დათვი პადინგტონის ისტორიაზე. ფილმში მთავარ პერსონაჟს ახმოვანებს ბენ უიშოუ, სხვა მსახიობებს შორისაა: ჰიუს ბონვილი, სალი ჰოუკინსი, ჯული უოლტერსი, ჯიმ ბროდბენტი, პიტერ კაპალდი და ნიკოლ კიდმანი. როლები ფილმი მოგვითხრობს სახელოვან პერსონაჟზე პადდინგტონზე, ანთროპომორფულ დათვზე, რომელიც პერუს ჯუნგლებიდან ლონდონის ქუჩებში აღმოჩნდება და მას ბრაუნების ოჯახი იშვილებს. კიდმანი ანსახიერებს პერსონაჟს, რომელსაც პადინგტონის დაჭერა სურს თავისი კოლექციისთვის.
ბრიტანული და ფრანგული ფილმი წარმოებულია StudioCanal UK-ის, TF1 Films Production-ის და Heyday Films-ის საშუალებით. ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2013 წლის სექტემბერში და დასრულდა 2014 წლის ივნისში. თავდაპირველად კოლინ ფირტი აპირებდა პედინგტონის როლის შესრულებას, მაგრამ ის უიშაუმ ჩაანაცვლა.
ფილმი გამოვიდა გაერთიანებულ სამეფოში 2014 წლის 28 ნოემბერს. ფილმმა კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 268 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა. ფილმის თავდაპირველი ბიუჯეტი 38,5 მილიონ ევროს (55 აშშ დოლარი) შეადგენდა. ფილმმა მიიღო ორი ნომინაცია ბრიტანეთის აკადემიის კინოს პრემიაზე : საუკეთესო ბრიტანული ფილმისა და საუკეთესო ადაპტირებული სცენარის კატეგორიებში. ფილმის გაგრძელება, სახელწოდებით პადინგტონი 2, გამოვიდა 2017 წლის 10 ნოემბერს, სადაც კინგი კვლავ სცენარისტისა და რეჟისორის ადგილზე დაბრუნდა.
წარმოება
ფილმის გამოშვების შესახებ პირველად 2007 წლის სექტემბერში გამოცხადდა, როდესაც სცენარის ავტორად დევიდ ჰეიმანი და ჰამიშ მაკკოლი გამოცხადდა. ფილმი არ განივთარებულა 2013 წლის სექტემბრამდე. სწორედ ამ პერიოდში დაიწყო ფილმის გადაღებები და ჰეიმანმა გამოაცხადა, რომ კოლინ ფერტი შეასრულებდა პედინგტონის როლს. 38.5 მილიონი ევროს (50–55 მილიონი აშშ დოლარი) ბიუჯეტით, პადინგტონი არის ყველაზე ძვირადღირებული ფილმი, რომელიც წარმოებული ფრანგული კომპანიის StudioCanal– ის მიერ. ძირითადი გადაღებები და წარმოება დაიწყო 2013 წლის 13 სექტემბერს.
2014 წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც ძირითადი გადაღებები დასრულდა, ფირტმა ნებაყოფლობით დატოვა ფილმი, მას შემდეგ, რაც სტუდიან გადაწყვიტა, რომ მისი ხმა პერსონაჟისთვის შეუსაბამო იყო. მომდევნო თვეში როლი შეიცვალა, ხოლო ბენ უიშოუმ მოაწერა ხელი პადინგტონის გამხმოვანებლის როლზე. პედინგტონის გამოსახულება მთლიანად კომპიუტერული მოწყობილობებითაა შექმნილი (ბრიტანული კომპანიის Framestore- ის მიერ) და ანიმატრონიკის კომბინაციის გამოყენებით.
საუნდტრეკი
მინი|269x269პქ|დათვი პადინგტონის ძეგლი [[პადინგტონი (სადგური)|პადინგტონის სადგურზე]] ნიკ ურატამ შექმნა ფილმის საუნდტრეკი. გვენ სტეფანს და ფარელ უილიამსს დაევალა ფილმის ამერიკული გამოცემისთვის სიმღერის დაწერა.
შემოსავლები
პადინგტონი გამოვიდა 2014 წლის 28 ნოემბერს გაერთიანებულ სამეფოში, სადაც გახსნის დღეს 8 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა (5,1 მილიონი ფუნტი სტერლინგი), ხოლო სალაროებში ორი კვირის განმავლობაში ლიდერობდა. ეს იყო StudioCanal- ის ყველაზე მაღალი შემოსავლის მქონე ფილმი პრემიერის დღეს და 2014 წლის მეორე ყველაზე მაღალი შემოსავლის მქონე საოჯახო ფილმი გამოსვლის დღეს გაერთიანებულ სამეფოში ლეგოს ფილმი- ს შემდეგ. 2014 წლის 9 დეკემბრისთვის იგი საფრანგეთის ჩარტებში ლიდერობდა. 2014 წლის 24 დეკემბრისთვის იგი ავსტრალიის ჩარტებს სათავეში ედგა.
ვიდეო თამაში
ფილმის მიხედვით შექმნილი ვიდეო თამაში სახელწოდებით პადინგტონი: ლონდონური თავგადასავალი, გამოვიდა 2015 წლის 11 აგვისტოს Nintendo 3DS– სთვის და გამოქვეყნდა Humongous Entertainment– ის მიერ მათი Kids 'Mania ლეიბლის საშუალებით.
სქოლიო
კატეგორია:StudioCanal-ის ფილმები კატეგორია:ბრიტანულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:ბრიტანული კომედიური ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების საბავშვო კომედიური ფილმები კატეგორია:Heyday Films-ის ფილმები
ვერხოვინა (მირგოროდის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მირჰოროდის რაიონის სოფლები
დოკუმენტები თბილისის ისტორიისთვის
დოკუმენტები თბილისის ისტორიისთვის — ნ.ბერძენიშვილისა და მამ. ბერძენიშვილის მიერ შედგენილი XVI-XIX საუკუნეების დოკუმენტთა კრებული. პირველი წიგნი გამოიცა 1962 წელს. დოკუმენტები დალაგებულია ქრონოლოგიურად 1505 წლიდან XIX საუკუნემდე. I წიგნში შესული დოკუმენტები წყდება 1771 წლით (სულ 274 საბუთი).
კრებულში შესული ნასყიდობის, წყალობის შეწირულობის, პირობის, გარიგების წიგნები, გასამყრელოები, ხარჯის ნუსხები, არზები, ოქმები, თამასუქები და სხვა სახის დოკუმენტები ამოკრეფილია საქართველოს სახელმწიფო ცენტრალური არქივის და კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტის ფონდებიდან. მათში ასახულია ფეოდალური თბილისის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა, თბილისური ყოფა-ცხოვრება, სამოხელეო და საქალაქო წყობა, თბილისელთა მეურნეობა ქალაქსა და მის გარეთ, ვაჭრობა, ხელოსნობა, საქალაქო მეურნეობა, ქალაქის საცხოვრებელი და სავაჭრო ნაგებობები, ციხესიმაგრეები, ქალაქის გარეგანი სახე.
კრებულს დართული აქვს პირთა და გეოგრაფიულ სახელთა საძიებლები და თბილისის ტოპონიმიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:ისტორიული დოკუმენტები
შირვანი საქართველოს სამეფოში
შირვანი საქართველოს სამეფოში — პერიოდი 1124 წლიდან 1239 წლამდე, როდესაც შირვანი საქართველოს სამეფოს პოლიტიკურ გავლენას დაექვემდებარა, რაც დავით IV აღმაშენებლის თურქ-სელჩუკთა წინააღმდეგ დაწყებულმა ექსპანსიებმა განაპირობა. საქართველოში მონღოლთა ბატონობის შედეგად შირვანი საქართველოს სამეფოს ჩამოსცილდა. მიუხედავად ამისა ქართველი მონარქები „შირვანშაჰის“ ტიტულს XVI საუკუნემდე ატარებდნენ.
დავით IV
XII საუკუნის დასაწყისში, შირვანმა საქართველოს სამეფოს ყურადღება მიიპყო, რომელიც ამ პერიოდში ტერიტორიული ექსპანსიით იყო დაკავებული და შესაბამისად ხშირად თავს ესხმოდა მომიჯნავე შირვანის ტერიტორიებს. 1106 წელს დავით აღმაშენებელმა მისი აღმოსავლეთ საზღვარი სელჩუკების მიერ დომინირებულ, თუმცა კულტურულად სპარსულ სახელმწიფო შირვანამდე გააფართოვა და ის დინასტიური ქორწილით გაამყარა. მისი უფროსი ქალიშვილი თამარი შირვანშაჰ მანუჩარ III-ზე გაათხოვა, რომელიც 1120 წელს ტახტზეც კი ავიდა, მის სახელსვე უკავშირდება ქალაქი ბაქოს აშენება. მანუჩარმა მისი მეუღლის, თამარის გავლენით პრო-ქართული ორიენტაცია დაიჭირა და სელჩუკებს ხარკის გადახდაც კი შეუწყვიტა, რაც 40 ათას დინარს უდრიდა. 1121 წელს შირვანის დამხმარე რაზმებმა მონაწილეობა მიიღეს დიდგორის ბრძოლაში.
დავითის ისტორიკოსის ცნობით თბილისის აღების მეორე წელს ე. ი. 1123 წელს თურქთა სულთანი მაჰმუდი მოვიდა შირვანს, რომელიც საქართველოს მეფის ყმადნაფიცი ქვეყანა იყო. სულთანმა აიღო ქალაქი შემახი, შირვანშაჰი კი შეიპყრო და საგანგებო ელჩის ხელით დავითს წერილი გაუგზავნა: 1124 წლის შემოდგომაზე დავითმა შირვანი შემოიმტკიცა და იქაური საქმეები განაგო. შირვანის ციხე-ქალაქებში გარნიზონები დატოვა და იქ საკუთარი კარის მოხელეები დანიშნა. შირვანის დასავლეთ ნაწილი, სადაც ძირითადად ქრისტიანები სახლობდნენ სვიმონ მწიგნობართუხუცეს, ბედიისა და ალავერდის ეპისკოპოს დაუქვემდებარა, ხოლო მანუჩარს აღმოსავლეთ შირვანი გადასცა. იმავე წლის აპრილში დავითმა დარუბანდიც დაიკავა.
დემეტრე I
1125 წელს, დავითის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე დემეტრე I ავიდა. იმავე წელს მანუჩარმა დასავლეთ შირვანზეც აღადგინა კონტროლი. 1126 წელს, სელჩუკთა სულთნის მეშვეობით შირვანის მუსლიმანური მოსახლეობა აჯანყდა. 1129-30 წლებში შირვანი ისევ ორ ნაწილად გაიყო, ქრისტიანული ნაწილი საქართველოს უშუალოდ შეუერთდა და საზღვარი თეთრიწყალზე გავიდა, ხოლო მანუჩარი აღმოსავლეთ შირვანში ამირად დაინიშნა და სანაცვლოდ საქართველოს ყმადნაფიცობა აღიარა.
გიორგი III
1160 წელს მანუჩარი გარდაიცვალა, რასაც ტახტის პრეტენდენტებს შორის ბროლა მოჰყვა. ქვრივი თამარი კონფლიქტში აქტიურად ჩაება და ძმებს შორის უმცროს მიემხრო, ეს უკანასკნელი დედის ინიციატივით შირვანის საქართველოს სამეფოს ფარგლებში შემოერთებისთვის იბრძოდა. მანუჩარის უფროსმა ვაჟმა, ახსითან I-მა აზერბაიჯანის ათაბაგებისგან დახმარება ითხოვა და მათ მეშვეობით ტახტზე ავიდა, ხოლო მისი უმცროსი ძმა, დედასთან ერთად საქართველოში გააძევა. ახსითანმა დამოუკიდებელი პოლიტიკის წარმოება დაიწყო, ახლო ურთიერთობები დაამყარა საქართველოს სამეფო კართან და აზერბაიჯანის ათაბეგებთან.1173 წელს ახსითანმა უფლისწული დემნას ამბოხის ჩასახშობად გიორგის მიემხრო. მეფე გიორგიც აქტიურად ეხმარებოდა მის ძმისშვილს საგარეო საფრთხეების წინააღმდეგ. 1174 წელს, შირვანი ყივჩაღ-რუსებმა მოარბიეს, ახსითანმა დახმარებისთვის თავის ნათესავს, მოკავშირესა და სუზერენ გიორგის მიმართა. გიორგიმ დაამარცხა რუსთა ფლოტი ბაქოსთან და გაათავისუფლა შირვანი და დარუბანდი, რომელიც მან ახსითანს უბოძა. მეორეს მხრივ შაქი, კაბალა და მოვაკანი საქართველოს ფარგლებში შემოვიდა.
შირვანის მკვიდრი სპარსელი პოეტი, ხაკანი შირვანი, გიორგის შემდეგნაირად მიმართავს:
გიორგი IV
თამარის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე, მისი ძე გიორგი IV ავიდა, რომელიც სამეზობლოში აქტიური პოლიტიკის გამტარებელი იყო. მისი მმართველობის პერიოდს უკავშირდება მონღოლთა პირველი გამოჩენა, რა დროსაც გიორგი სასტიკად დამარცხდა და ბრძოლაშიც დაიჭრა. გიორგიმ 1223 წელს საკუთარი და რუსუდანი შირვანის მმართველზე დანიშნა, რის სანაცვლოდაც გიორგიმ მოვაკანი მიიღო. მონღოლებთან მიღებული ჭრილობებით გიორგი ბაგავანთან (სავარაუდოდ ბაქო) გარდაიცვალა.
რუსუდანი
1223 წლის, 18 იანვარს რუსუდანი საქართველოში დაბრუნდა. მონღოლებისგან აოხრებულ საქართველოს ახლა ხვარაზმშაჰი ჯალალ-ად-დინი ემუქრებოდა. ქართველთა ლაშქარი გარნისის ბრძოლაში სასტიკად დამარცხდა, რის შედეგადაც ქვეყნის დიდი ნაწილი დროებით ხვარაზმშაჰმა ჩაიგდო ხელში, შირვანი ხვარაზმშაჰმა დაიმორჩლა და ხარკის სახით 70,000 დინარი მოსთხოვა, ეს იყო ხარკის ის ოდენობა, რომელსაც სელჩუკი მმართველები შირვანშაჰისგან ტრადიციულად ითხოვდნენ. შირვანში ძალაუფლება ფარიბურზ III-მა, მამისგან გუშტასპ I-ისაგან ჩაიგდო ხელში, ეს უკანასკნელი საქართველოს კარს ეწვია და რუსუდანისგან დახმარება ითხოვა, თუმცა ის საქართველოდან გააძევეს.
1235-36 წლებში, მონღოლებმა საბოლოოდ დაიკავეს საქართველოს სამეფოს ვრცელი ნაწილი. 1239 წელს რუსუდანი იძულებული იყო მორჩილება ეთხოვა და მონღოლთა ხანის კარზე გაემგზავრა, სადაც ხელშეკრულება დადო, რომლის თანახმადაც საქართველო კონტროლს კარგავდა შირვანზე, თუმცა ინარჩუნებდა სომხეთს.
კულტურა
XII-XIII საუკუნეებში შირვანი, რომელიც კავკასიის ალბანლების, არაბების, თურქების და ადგილობრივი სპარსელების ნაზავს წარმაოდგენდა თანდათან სპარსული კულტურის უმნიშვნელოვანეს ცენტრად გადაიქცა. როდესაც შირვანი დავით აღმაშენებელმა დაიპყრო, ის იყო სახლი პოეტი ხაკანის, რომელიც თავს ქართულად მოსაუბრესაც უწოდებდა. მან ასევე შეადგინა ოდა სადაც ის დემეტრე I-ს განადიდებდა. ამ პერიოდიდან შირვანის მუსლიმანი მმართველები ქართველ მონარქებს უდიდესი მოწიწებით და პატივისცემით ეპყრობიან. ქართულ სამეფო კარზე შირვანშაჰებს „დიდებულებსაც“ უწოდებდნენ. ქართლის ცხოვრების თანახმად თავით IV-ის მმართველობის დროს ცხუმის ერისთავობა ებოძა ოთაღო შერვაშიძეს, რომელიც შირვანშაჰების საგვარეულოს მიეკუთვნებოდა, მის სახელსვე ასევე უკავშირდება შერვაშიძეების საგვარეულოს წარმოშობა. გავლენა არ იყო მხოლოდ ცალმხრივი, გარდა იმისა, რომ შირვანი ქართული პოლიტიკური გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, თავად შირვანიც ახდენდა გავლენას ქართულ კულტურაზე და ეკონომიკაზე. XI საუკუნემდე ქართული კულტურა ძირითადად ბიზანტიური და ეკლესიური ხასიათის იყო, თუმცა შირვანთან კულტურულმა კავშირებმა ქართული კულტურა სეკულარიზმს აზიარა; მომრავლდა ფილოსოფიური, მისტიკური, საგმირო და რომანტიკული ხასიათის ლექსები და ეპოსები. რა თქმა უნდა ქართული რელიგიური ლიტერატურა ბიზანტიური დარჩა, მაგრამ აღმოსავლურ კულტურასთან ურთიერთობამ ასევე დიდი გავლენა იქონია ქართულ მართმადიდებლობაზე. საქართველოს ოქროს ხანა, რომელიც ასევე შირვანსაც შეეხო, მონღოლთა ლაშქრობების შედეგად დასასრულს მიუახლოვდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფო კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
დიპჰოლცის რაიონი
დიპჰოლცის რაიონი (Landkreis Diepholz) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი დუპჰოლცი. რაიონი შედის ქვემო საქსონიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1.987,64 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 215 648 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 108 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 03 2 51.
ჭაობის ირემი
ჭაობის ირემი (Blastocerus dichotomus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. ამავე დასახელების გვარის ერთადერთი წარმომადგენელი. მისი სხეულის სიგრძეა 195 სმ-მდე, სიმაღლე მინდაოში 120 სმ-მდე, მასა 150 კგ-მდე. თმის საფარველი გრძელი და უხეშია, ზაფხულში მოწითლო-ყავისფერი, ზამთარში რამდენადმე უფრო მუქი; ფეხების ქვედა მხარე შავია. რქები მხოლოდ მამლებს აქვთ, ძლიერ დატოტვილია. ფეხები გრძელი, ჩლიქები ფართოდ იშლება, რაც ცხოველს ჭაობებსა (აქედან სახელწოდება) და საფლობ ნიადაგებზე მსუბუქად გადაადგილების საშუალებას აძლევს. გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობს ჭაობიან ტყეებში ნაკადულებთან, მდინარეებთან და ტბებთან ახლოს. მდინარის კალაპოტიდან გადმოსვლის დროსაც კი არ ტოვებს ჭალას, წყალში მრავალ დღეც ძლებს. ცხოვრობენ მარტო ან მცირე ჯგუფებად (6 სულამდე). დღისით მაღალ ბალახში, ბუჩქნარებსა და ლერწმნარში იმალება; ძოვს შებინდებისას და ღამით. იკვებება ჭაობისა და წყლის მცენარეებით. სქესობრივი აქტივობის პერიოდი და რქების ცვლა გარკვეულ სეზონთან დაკავშირებიული არ არის. მაკეობა 11–12 თვე გრძელდება. შობს 1 ნუკრს, რომელსაც მშრალ ადგილზე მალავს. ჭაობის ირემის საცხოვრებელი ადგილების ხელოვნურად ამოშრობისა და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად გადაქცევის გამო, ეს სახეობა საფრთხეში მყოფად ითვლება. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში.
სქოლიო
კატეგორია:ჭაობის ირემი
ერეკლე II-ის გირავნობის კანონი
გირავნობის კანონი — ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ის საგანგებო დადგენილება, აღა-მაჰმად-ხანისაგან 1795 წელს აოხრებული თბილისის აღდგენითი ღონისძიებების ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი კატეგორია:1795
პიტუმარკის რაიონი
პიტუმარკის რაიონი (Distrito de Pitumarca) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კანჩისის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 570 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 000 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 117 კმ²-ია.
ოფლი
350px|მინიატიურა|ოფლის წვეთები ადამიანის სახეზე ოფლი — უფერული მლაშე სითხე, კანში არსებული საოფლე ჯირკვლების სეკრეტი. ოფლის ძირითადი ფუნქციაა ძუძუმწოვრების ორგანიზმის თერმორეგულაცია, ასევე მასთან ერთად გამოიყოფა ჭარბი სითხე და მავნე ნივთიერებები. მნიშვნელოვანია ოფლის როლი ძუძუმწოვართა შორის ინფორმაციის გადაცემის სოციალურ-ბიოლოგიურ პროცესებში.
ზრდასრული ადამიანი დღე-ღამეში საშუალოდ 700-900 გრამ ოფლს გამოყოფს, გაძლიერებული ოფლის გამოყოფის შემთხვევაში (მაგალითად, ოფლმდენი საშუალების მიღებისას) კი 1500-2000 გრამს. საოფლე ჯირკვლების არაპროპორციული განლაგების გამო ადამიანის კანის სხვადასხვა უბანი სხვადასხვანაირად ოფლიანდება. ყველაზე ხშირად — ხელისგულები, ტერფები, იღლიის ქვეშა მიდამო, შუბლი, ლოყები, მკერდი. ადამიანების უმრავლესობას სხეულის მარჯვენა ნახევარი უფრო ძლიერად ეოფლება, ვიდრე მარცხენა. ადამიანს ყველაზე მეტი საოფლე ჯირკვალი აქვს ხელისგულზე — 600-მდე კვადრატულ სანტიმეტრზე.
ოფლის სუნი შეიძლება იყოს როგორც აუტანელი ისე მიმზიდველი, რაც დამოკიდებულია სუბიექტის სქესსა და დაწყვილებისადმი მზადყოფნაზე. ჯანმრთელი ადამიანის ახალგამოყოფილი ოფლის სუნი პრაქტიკულად არ იგრძნობა. ოფლის მკვეთრი, დამახასიათებელი სუნი იგრძნობა გარკვეული დროის შემდეგ,როცა ადამიანის  სხეულზე (ტანსაცმელზე) მცხოვრები ბაქტერიები იწყებენ გამრავლებას. ადამიანის ოფლი შეიცავს 98-99% წყალს, მარილებს (უმეტესად NaCl, დაახლოებით 0,3%), შარდოვანას, შარდმჟავას, კრეატინს, ცხიმებს, სერინებს, აქროლად ცხიმოვან მჟავებს, წყვილ ეთერ-გოგირდოვან და არომატულ ოქსიმჟავებს, ქოლესტერინს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სხეულის სითხეები კატეგორია:რეფლექსები
ლანგე
ლანგე (Langhe) — მთიანი დასახლება და ადგილი მდინარე ტანაროს სამხრეთით და აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთ იტალიაში, პიემონტის კუნეოს პროვინციაში. რეგიონი ცნობილია თავისი ღვინით, ყველით და ტრიუფელებით.
2014 წლის 22 ივნისს ლანგეს ვენახის ლანდშაფტები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
სუპერორგანიზმი
ტერმინი სუპერორგანიზმი ხშირად ეუსოციალური ცხოველების მიმართ გამოიყენება, სადაც ფუნქციების გადანაწილება ძალიან სპეციალიზებულია და გარკვეულ ინდივიდუალებს დამოუკიდებლად გადარჩენის საშუალება არ აქვთ. სუპერორგანიზმის ყველაზე კარგი მაგალითია: ჭიანჭველასებრნი. სუპერორგანიზმი შესაძლოა განისაზღვროს როგორც "ორგანიზმთა ერთობლივობა, რომლებსაც შეუძლიათ შეთანხმებულად მოქმედება, იმისათვის რომ შექმნან მოვლენა, რომელიც იმართება კოლექტივის მიერ", მოვლენა შესაძლოა იყოს ნებისმიერი აქტივობა "რასაც ბუდე მოითხოვს", როგორიცაა ჭიანჭველების მიერ საკვების ერთობლივი მოპოვება ან მტაცებლებისგან თავდაცვა , ან ფუტკრების მიერ ახალი ბუდის ძებნა.
ტერმინი 1789 წელს "გეოლოგიის მამამ" ჯეიმზ ჰატონმა შეიმუშავა, იმისათვის რომ დედამიწა გეოფიზიოლოგიურ კონტექსტში განეხილა. ჯეიმზ ლავლოკის და ლინ მარგულის "გაია ჰიპოთეზა", ასევე ჰატონი, ვლადიმირ ვერნადსკი და გაი მარჩი ვარაუდობდნენ, რომ თავად ბიოსფეროც სუპერორგანიზმია, თუმცა ეს მოსაზრება სადავოდ დარჩა.
ტობი ტირელი გაია ჰიპოთეზის მიმართ კრიტიკით იყო განწყობილი, ის ამტკიცებდა რომ, დედამიწის კლიმატური სისტემა არ ჰგავს ცხოველთა ფიზიოლოგიურ სისტემას. პლანეტათა ბიოსფერო, მკაცრად არ რეგულირდება, როგორც ცხოველთა ორგანოები: "პლანეტები ცხოველებისგან განსხვავებით, არ არიან ევოლუციის პროდუქტი. აქედან გამომდინარე ჩვენ უფლება გვაქვს სკეპტიკურად მივუდგეთ საკითხს, თუ რა უნდა ჩაითვალოს სუპერორგანიზმის მსგავს მოვლენად. მან დაასკვნა, რომ "სუპერორგანიზმთან ანაგოლია დაუსაბუთებელია".
სქოლიო
კატეგორია:კიბერნეტიკა კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა
სალიანის რაიონი
სალიანის რაიონი (Salyan) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სალიანი. რაიონის ტერიტორიაზე მოიპოვება ნავთობი და მას აწარმოებს სალიანის ნავთობკომპანია. ასევე აქ მდებარეობს შირვანის ეროვნული პარკის ტერიტორიის დიდი ნაწილი.
ისტორია
სალიანი დიდი დასახლებული ტერიტორიაა, ამან XIII საუკუნეში დამპყრობელთა ყურადღება მიიპყრო. სალიანში ხდებოდა შირვანშაჰების სავაჭრო ურთიერთობები მუღანთან, თავრიზირთან და ირანთან. დიდი ხნის განმავლობაში XVII-XVIII საუკუნის სავაჭრო გზები ირანთან, ჩრდილოეთ კავკასიასთან და რუსეთთან გადიოდა სალიანში. 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანმა მთლიანად გაანადგურა სალიანი.