cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯოზეფ დილეინი
ბიოგრაფია
ჯოზეფ დილეინი დაიბადა 1945 წლის 25 ივლისს ინგლისის ქალაქ პრესტონში, ლანკაშირის საგრაფოში. ის სწავლობდა ჩრდილოეთ ირლანდიაში, ნიუთაუნარდის პრესტიჟულ გიმნაზიაში Regent House Grammar School. შემდეგ სწავლა გააგრძელა ლანკასტერის უნივერსიტეტში. დილეინი მუშაობდა ინგლისური ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად ერთ-ერთ სკოლაში (Blackpool Sixth Form College). მისი დახმარებით აქ გაიხსნა მედიისა და კინემატოგრაფიის დეპარტამენტი. მისი პირველი ნაწარმოები დაწერილი იყო ფსევდონიმით J.K. Haderack. თუმცა არ ჰქონდა არანაირი წარმატება. შემდეგ დილეინიმ დაიწყო წიგნების წერა საკუთარი სახელის გამოყენებით. რამდენიმე წლის შემდეგ მისი წიგნების სერიამ „The Wardstone Chronicles“ — მას დიდი წარმატება მოუტანა. „ჯადოქრის მოწაფე“ მოცემული სერიის პირველი წიგნი იყო.
ჯოზეფ დილეინი წერს ძირითადად ფენტეზისა და ფანტასტიკის ჟანრში. როგორც თვითონ ყვება, მან და მისმა უმცროსმა ძმამ ბავშვობაში ერთი და იგივე კოშმარი ნახეს — ცივმა და საშიშმა ქმნილებამ ისინი სიბნელეში წაიყვანა. ამით ხსნის იმას, თუ რატომ წერს ამ ჟანრში.
დილეინიმ საბოლოოდ დაანება თავი მასწავლებლის პროფესიას და მთელი თავისი დრო დაუთმო წერას. მას ჰყავს სამი შვილი და შვიდი შვილიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯოზეფ დილეინი კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი კატეგორია:ფენტეზი მწერლები
საფორტეპიანო ტანგო
შესავალი
ყველაზე ადრე გამოქვეყნებული ტანგოები იყო სიმღერები და, საჭიროების შემთხვევაში, ის ასევე სრულებოდა ცეკვებისთვის მხოლოდ ფორტეპიანოზე. გასაკვირი არაა, რომ ჯგუფების ბევრი ხელმძღვანელი „ტანგოს ოქროს ხანაში“ (დაახლოებით 1920-იანი წლებიდან) შესანიშნავი პიანისტი იყო (რობერტო ფირპო, ფრანცისკო დე კარო, მოგვიანებით კი — კარლოს დი სარლი, როდოლფო ბიაჯი და ოსვალდო პუგლიესე). ფორტეპიანო იმ დროისთვის იყო ჩვეულებრივი ტანგოს ორკესტრის სრულუფლებიანი წევრი.
სოლო ფორტეპიანოსთვის პირველ გამოქვეყნებულ ტანგოს ეწოდა ელ ენტრერიანო, რომლის ავტორიც იყო ანსელმო როსენდო მენდისაბალი.
ტანგოს მუსიკა და ცეკვა პოპულარული გახდა მთელ მსოფლიოში.
დასაწყისი კუბასა და არგენტინაში
ალტ=|მინი|290x290px|როსენდო მენდისაბალი ტანგოს ძირითადი რიტმი ამერიკის კონტინენტზე ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოიტანეს აფრიკელმა მონებმა. როგორც ვიცით, ეს რიტმები მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს/მეოცე საუკუნის დასაწყისში ბუენოს-აირესსა და მონტევიდეოში ჩამოსული ევროპელი ახალმოსახლეების ცეკვებთან ერთად საფუძვლად დაედო „არგენტინულ ტანგოს“. ისტორიკოსის, რიკარდო როდრიგეს მოლასის აზრით, ტერმინს „ტანგოს“ ადგილობრივი აფრიკელები იყენებდნენ „შეხვედრის ადგილების“ აღსანიშნავად. მან ასევე შეძლო ტანგოსთან დაკავშირებულ სხვა ფორმათა სახელების (მილონგა, კანიენგუე) კვალის პოვნა აფრიკულ ენებში.
კუბაში ტანგოს რიტმი გახდა „ ჰაბანერას “ საფუძველი (სინამდვილეში ეს არის ნელი ტანგო), ხოლო ბუენოს-აირესსა და მონტევიდეოში ის ჩვეულებრივ არგენტინულ ტანგოში გადაიზარდა. როდესაც ტანგოს მუსიკა ევროპაში გავრცელდა, ასევე განვითარდა ანდალუსიური ტანგო (ფლამენკო).
ყველაზე ცნობილმა მუსიკოსებმა შეითვისეს და განავითარეს ამ ახალი ხელოვნების ფორმა საერთო სახელწოდებით La Guardia Vieja (ქართულ ენაზე: ძველი გვარდია). ეს მუსიკოსები იყვნენ: როსენდო მენდისაბალი (ის ითვლება პირველი ტანგოს შემქმნელად), ერნესტო პონსიო და ანგელ ვილოლდო.
ქვემო ხანდაკის ნასოფლარი და ეკლესია
ქვემო ხანდაკის ნასოფლარი და ეკლესია — არქეოლოგიური, არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხანდაკის სამხრეთით, ქედზე, მდინარე კავთურის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე აღმოჩნდა ნასახლართა ნაშთები. აქვე დგას რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესია (3,5x2 მეტრი). ძლიერ დაზიანებულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აფსიდი ნახევარწრიულია. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სარკმელია. აფსიდის კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა.
საფორტეპიანო ტანგო
დასაწყისი კუბასა და არგენტინაში
ცენტრი|326x326px
ქვემო ხანდაკის ნასოფლარი და ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საფორტეპიანო ტანგო
ტანგოს „ოქროს ხანა“
დაახლოებით 1920 წლისთვის ორი საკრავი - ფორტეპიანო და ბანდონეონი მტკიცედ დამკვიდრდა  ტანგოს ორკესტრებში (ესპანურ ენაზე: „orquesta típica“), რომლებიც მეოცე საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა. ტანგო კანციონმა მალევე გააღვივა მოცეკვავეთა წარმოსახვა და  კარლოს გარდელის სიმღერები ცნობილი გახდა ატლანტიკის ოკეანის ორივე მხარეს. ამ დროის (დაახლოებით 1920-1950 წწ.) ყველაზე გამოჩენილი მუსიკოსები არიან: ანიბალ ტროილო, ალბერტო კასტილო, ნელი ომარი და ოსვალდო პუგლიესე. მრავალ სახელთაგან აქ მხოლოდ რამდენიმეა ჩამოთვლილი.
ტანგოს ცეკვის ტრადიციულმა სტილმა ამ დროს მწვერვალს მიაღწია. ევროპის ბევრ ქალაქში ტანგოს მრავალი ორკესტრი ყალიბდება.
ტანგოს განვითარება, 1950-1980
მარცხნივ|მინი|267x267px|ასტორ პიაცოლა ამ დროს კომპოზიტორებმა დაიწყეს ტანგოში სხვადასხვა გავლენის დანერგვა. ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი კომპოზიტორი და ბანდონეონის უბადლო შემსრულებელი იყო ასტორ პიაცოლა, რომელმაც გადმოიღო კლასიკური მუსიკის, ექსპერიმენტული მუსიკისა და ჯაზის მრავალი დამახასიათებელი ნიშანი. ის, ალბათ, პირველი კომპოზიტორია, რომელმაც აღიარა, რომ ტანგო ასევე შეიძლება არსებობდეს მუსიკის სახით, რომელიც მხოლოდ საკონცერტო დარბაზებისთვის არის დაწერილი, მოცეკვავეთა გარეშე ("ტანგო ნუევო", ესპ. „Tango Nuevo“ ("ახალი ტანგო"). ამის გამო ხშირად ტრადიციონალისტებს მისი არასწორად ესმოდათ მთელი ცხოვრების განმავლობაში. კომპოზიტორებმა მარიანო მორესმა და ჰორაციო სალგანმა ასევე უაღრესად ინდივიდუალური გზებით განავითარეს ტანგო.
ფინური ტანგო მოიცავს ბევრ კომპოზიტორს, მათ შორის ოლავი ვირტას, უნტო მონონენსა და ტოივო კიარკის. მუსიკისა და ცეკვის სტილი უფრო ევროპულ ტანგოს (სამეჯლისო ცეკვას) ემსგავსება.
საფორტეპიანო ტანგო ამერიკის კონტინენტზე
ალტ=|მარცხნივ|მინი|236x236პქ|სკოტ ჯოპლინი, 1903 თუმცა აბე ოლმანმა აჩვენა კავშირი რეგთაიმის მუსიკასა და ტანგოს შორის თავისი 1914 წლის  „ტანგო რეგ“-ის მეშვეობით. რეგთაიმის ფორმამ სრულყოფილებას მიაღწია სკოტ ჯოპლინის საფორტეპიანო მუსიკაში. მისი რეგთაიმები ძირითადად ტანგოს რიტმზეა დაფუძნებული,  და, მართლაც, მან დაწერა ჰაბანერა სახელწოდებით „ ნუგეში - მექსიკური სერენადა “. თავის „ ცეკვა რეგთაიმი “-ში მთავარი თემაა მისი ერთ-ერთი დამახასიათებელი ტანგო-რეგი. არგენტინული ტანგოს ზოგჯერ საბედისწერო ტონისგან განსხვავებით, სკოტ ჯოპლინის საფორტეპიანო მუსიკა თავად ცხოვრების დღესასწაულია.
ბრაზილიელმა კომპოზიტორმა ერნესტო ნაზარეტმა ასევე გადმოსცა ტანგოს მხიარული მხარე, დაწერა სულ 88 ტანგო ფორტეპიანოსთვის. მისმა ბევრმა ნაწარმოებმა დიდად გაითქვა სახელი XX საუკუნის დასაწყისში, განსხვავებით მისი ცხოვრებისაგან, რომელიც ტრაგიკულად დასრულდა მისი მეუღლისა და ქალიშვილის გარდაცვალების შემდეგ. სამწუხაროდ, მისი ნაწარმოებები, მიუხედავად მათი დიდი ოსტატობისა, იშვიათად ისმის კონცერტზე.
კონლონ ნანკაროუ დაიბადა ამერიკაში, მაგრამ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი მექსიკაში გაატარა და მექსიკის მოქალაქე გახდა 1956 წელს. მის 1983 წლის „ტანგო?“-ში (თავდაპირველად საფორტეპიანო შემსრულებლებისთვის) მან ტანგოს დანაწევრებული რიტმები სამ ნაწილად დაყო. მან ასევე დაწერა "პრელუდია და ბლუზები" ფორტეპიანოსთვის 1935 წელს: მოკლე პრელუდია სინამდვილეში არის ფუგა, რომელსაც აქვს ტანგოს გამოკვეთილი რიტმი.
ცენტრალურევროპული და რუსული ტანგო
ცნობილმა   კატალონიელმა კომპოზიტორმა ისააკ ალბენისმა დაწერა მხოლოდ ორი ტანგო ფორტეპიანოსთვის, რომელთაგან ერთი დღესაც პოპულარულია, ხოლო მეორე, გასაკვირად, თითქმის ჩაიკარგა არყოფნაში! ახალგაზრდობაში იგი ეწვია არგენტინას, ამიტომ მას შესაძლებლობა ექნებოდა მოესმინა არგენტინელი შემსრულებლების ორიგინალური კომპოზიციები. მისი ბევრი სხვა კომპოზიცია დაფუძნებულია   ესპანურ ცეკვებზე და, ხშირად იყენებს ტანგოს რიტმს საფუძვლად. ალტ=|მარცხნივ|მინი|248x248პქ|პეტრე ლეშჩენკო ეჟი პეტერბურგსკი იყო 1930-იან წლებში პოლონეთში ტანგოს მოქმედი დირიჟორი და კომპოზიტორი. მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერაა ტანგო „ ტანგო მილონგა “, რომელიც ხშირად სრულებოდა როგორც სოლო საფორტეპიანო კომპოზიცია.
რუსული ტანგოები ეფუძნებოდა ნელ „რომანსებს“, რომლებიც ძალიან პოპულარული იყო 1930-იან წლებში. პეტრე ლეშჩენკოს ტანგოს სიმღერები (მაგალითად, „გული“) ასევე შესრულდა როგორც  სოლო საფორტეპიანო კომპოზიციები. ის ტრაგიკულად დაიღუპა რუმინულ ბანაკში მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს. მას ზოგჯერ ფორტეპიანოზე თანხლებას უწევდა ლატვიელი ოსკარ სტროკი, ასევე ტანგოს შესანიშნავი კომპოზიტორი.
რუსმა იგორ სტრავინსკიმ დაწერა ერთი ტანგო ფორტეპიანოსთვის, რომელიც სტილისტურად ძალიან განსხვავდება ლეშჩენკოს მუსიკისგან. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მხოლოდ მცირე კომპოზიციაა, დღეს მას მაინც უჭირავს თავისი ადგილი საკონცერტო პროგრამებში.
მხოლოდ ერთმა გერმანულმა ტანგომ გაითქვა სახელი მსოფლიოში: კურტ ვაილის „ იაუკალი “-მ (თუმცა მან ის დაწერა დევნილობაში შეერთებულ შტატებში). ხელმისაწვდომია მისი უამრავი  ვერსია YouTube-ზე! მან ასევე დაწერა „ტანგო ბალადა“, რომელიც, სამწუხაროდ, დაჩრდილა „იაუკალი“-ს წარმატებამ.
„ფინური“ ტანგო და „შოტლანდიური“ ტანგო
ფინური ტანგო ორიგინალური არგენტინული ტანგოსა და თანამედროვე ევროპული სამეჯლისო ტანგოს ერთობლიობაა, რომელიც პირველად პოპულარული გახდა 1950-60-იან წლებში. ამ ტიპის ტანგოს შეუძლია იტრაბახოს ბევრი კომპოზიტორით, მათ შორის ოლავი ვირტათი და ტოივო კიარკით. უნტო მონონენის „ სატუმაა “ ძალიან დამახასიათებელი ფინური ტანგოა, რომელიც დღესაც სრულდება. ფინელმა როკ-მუსიკოსმა მ. ა. ნუმინენმა შექმნა ძალიან თავისებული კომპოზიციები ტანგოს საფუძველზე. ის ასევე არის რომანისტი, მან დაწერა მრავალი წიგნი ტანგოს თემაზე. ალტ=|მინი|304x304px|ჯეიმზ პისი შოტლანდიელმა კომპოზიტორმა ჯეიმზ პისმა მისი 24 საფორტეპიანო კომპოზიციის დასახასიათებლად გამოიყენა სახელწოდება „ტანგო“. ზოგი მათგანი ნამდვილი ტანგოა (ანუ მათზე შეგიძლიათ იცეკვოთ), მაგრამ უმეტესობა, მიუხედავად იმისა, რომ იგი დაფუძნებულია ტანგოს რიტმებზე და იყენებს ტანგოს კომპოზიციებისათვის დამახასიათებელ „ანაბეჭდებს“, განკუთვნილია საკონცერტო შესრულებისათვის: კომპოზიტორი გამოდიოდა მთელ ევროპაში და ასრულებდა თავის ტანგოებს სოლო კონცერტებზე.
თანამედროვე ტანგო
ბოლო 30 წლის განმავლობაში ტანგო საინტერესოდ და მრავალგვარად განვითარდა. ტანგო შეერწყა სხვადასხვა სტილს ("Crossover" styles), მათ შორის, როკ მუსიკასა და მძიმე მეტალს.
შოტლანდიელმა კომპოზიტორმა, ჯეიმზ პისმა ტანგოს რიტმები რომანტიკულ და ვირტუოზულ საფორტეპიანო მუსიკასთან გააერთიანა. მან დაწერა 24 ტანგო ამ სტილში (ასევე ცნობილი, როგორც შოტლანდიური ტანგო).
ერთ-ერთი ყველაზე ბოლო საინტერესო მოვლენა იყო ელექტრონული ტანგო. ამ სტილის ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელია ჯგუფი გოთან პროჯექტი (Project Gotan). ამ პარიზული ჯგუფის მუსიკა უკავშირდება პოპ-მუსიკას თავისი განმეორებითი ფრაზებითა და მტკიცე ფონური დარტყმითი რიტმით. ისინი ზოგჯერ იყენებდნენ სმენით კოლაჟებს (მაგალითად, ბუენოს-აირესის ქუჩის ბგერების ან კადრს მიღმა ხმების გამოყენება), რითაც ფრიად ინდივიდუალურ ჟღერადობას ანიჭებენ მათ მუსიკას, თუმც ის მაინც იცნობა ტანგოდ. ცენტრი|მინი|365x365px|Project Gotan ტანგოს ცეკვის სტილები, რასაკვირველია, წლების განმავლობაში, მუსიკის განვითარებასთან ერთად შეიცვალა. დღეს ცეკვის ყველაზე ავანგარდული სტილებიც კი კვლავ ტანგოდ მოიაზრება, იმის გათვალისწინებით, რომ ცეკვის განვითარების თავდაპირველი საფეხურები ახლებურად არის გააზრებული და ინტერპრეტირებული. თანამედროვე ტანგოების სირთულის გამო მუსიკას ხშირად სჭირდება ქორეოგრაფია, და არა ტანგოს თავისუფალი, არსებითად იმპროვიზებული ცეკვა, რომელიც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ტანგოს ცეკვის ორიგინალური სტილი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ტანგო კატეგორია:ფინური ტანგო კატეგორია:შოტლანდიური ტანგო კატეგორია:ცენტრალურევროპული ტანგო კატეგორია:რუსული ტანგო
მარინა იონესკუ
მარინა იონესკუ (დ. 9 დეკემბერი, 1949) — რუმინელი ფრენბურთელი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე რომელიც 1980 წელს გაიმართა. იონესკუმ ოლიმპიადაზე რუმინეთის ნაკრების რიგებში 5 შეხვედრა ჩაატარა.
იყალთოს წმინდა გიორგის ეკლესია
იყალთოს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქტიქტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ იყალთოს სამხრეთით, ცაცხვების კორომში. თარიღდება გვიანადელი შუა საუკუნეებით.
მარინა იონესკუ
სქოლიო
კატეგორია:რუმინელი ფრენბურთელები
იყალთოს წმინდა გიორგის ეკლესია
მცირე ზომის, ნახევარწრიულააფსიდიანი, დარბაზული ეკლესიაა, რომელსაც დასავლეთიდან სამრეკლო აქვს მიდგმული. საშენ მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა და ნატეხი ქვიშაქვა. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია და შეთეთრებული.
შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარს გარედან ნახევარწრიული თავი აქვს. შიგნიდან კი თარაზულადაა გადახურული. ინტერიერი განათებულია ერთადერთი, აფსიდის ცენტრში გაჭრილი, მცირე ზომის, სწორკუთხა სარკმლით. აფსიდში სარკმლის აქეთ-იქით, ორი ნიშაცაა. მათ შორის სარკმლის ჩრდილოეთით მდებარე, შედარებით მოზრდილია და შეისრული თაღითაა გადახურული. მეორე მცირე ზომის, ღრმა, კვადრატული ხვრელია. აფსიდში დგას კუბური ფორმის ტრაპეზი. რაც სარკმლის ქვემოთ, კედელზეა მიყრდნობილი. აფსიდი გადახურულია დადაბლებული, არაწესიერი ფორმის კონქით.
დარბაზი შესამჩნევად მოკლეა, გადახურულია ცილინდრული კამარით. კედლები დასრულებულია აგურის, საფეხუროვანი ლავგარდნით. გრძიე ფასადებზე კედლების ზედა ნაწილი, რითიც ფასადის სიმაღლე 1/5 შეადგენს, ქვედა ნაწილების მიმართ ოდნავ გამოშვერილია და ფასადის მთელ სიგრძეზე, დაახლოებით 0,5 მ სიმაღლეზე ზოლს ქმნის.
ეკლესია გადახურულია ღარისებრი კრამიტით სამრეკლო ორსართულიანია, ნაშენია კვადრატული აგურით. ორივე სართული გეგმით ოთკუთხაა და ოთხივე მხარეს თაღოვანი მალითაა გახსნილი თაღები დაყრდნობილია კუთხეებში მდგარ, კვადრატულ ბოძებზე. მათ შორის ქვედა სართულის ბოძები აგურით გამოყვანილი, ორსაფეხურიანი კაპიტელებით არის დასრულებული. სართული გადახურულია ცილინდრული ფორმის კამარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგი გობეჩია
გიორგი (გიგლა) ნიკოლოზის ძე გობეჩია (დ. 5 აგვისტო, 1929, თბილისი — გ. 15 ნოემბერი, 2010, იქვე) — ქართველი ინჟინერი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1996), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (2005).
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-გეოლოგისა (1953) და ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსის (1965) სპეციალობით. 1974–94 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე. 1994 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი კომისიის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, ჟურნალ „მეცნიერება და ტექნიკის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. მის სამეცნიერო შრომებში განხილულია საქართველოს წყლის რესურსების გამოყენებისა და წყალთა მეურნეობის განვითარების სხვადასხვა საკითხი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
კოჩაკასის რაიონი
კოჩაკასის რაიონი (Distrito de Ccochaccasa) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ანგარაესის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 150 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 532 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 30 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 116.6 კმ²-ია.
ლიამ ნისონი
ლიამ ნისონი (Liam Neeson; 7 ივნისი, 1952) — ირლანდიელი მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის, BAFTA-სა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1952
ნაქალაქიანთ ხევი
ნაქალაქიანთ ხევი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ იგოეთში, იგოეთ-ლამისყანის გზიდან 1 კილომეტრზე, ხელმარცხნივ. თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით. თხრილში იკრიფება კერამიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მინდური
მინდური (Minduri) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 000 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანდრელანდიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 840 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.47 კმ²-ზე. ფართობი 3 840 კმ²-ია.
ბუშეტის ღვთისმშობლის ეკლესია
ბუშეტის ღვთისმშობლის ეკლესი — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფელ ბუშეტის სამხრეთით, 2 კილომეტრზე. იგი თარიღდება XVI საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია (5,4x4 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით, კირის სქელ დულაბზე. ერთა დერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. იგი გარედან დადაბლებული თაღითაა გადახურული, შიგნიდან კი სწორკუთხაა. თაღი თხელი, მოგრძო ნატეხი ქვითაა გამოყვანილი. ეკლესიის იატაკის დონე, მიწის დონესთან შედარებით, დაახლოებით 0,7 მეტრით დაბლაა, რის გამოც შესასვლელის წინ მოწყობილია კედელშემოვლებული, პატარა ბაქანი, რომელსაც წინა მხარე მომრგვალებული აქვს. ეკლესიის დარბაზი გეგმით თითქით კვადრატულია, შემაღლებული პროპორციებით. აღმოსავლეთით მას ერთვის ნახევარწრიული აფსიდი, რომლის რომლის ცენტრშიც სწორკუთხა, პარალელურწირთხლებიანი, დაბალი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით და სამხრეთთ მოწყობილია თითო, ოთხკუთხა ნიშა. მსგავსი ერთი ნიშა ჩრდილოეთ კედელშიცაა. აფსიდის კედელზე, სარკმლის ქვემოთ, მიდგმულია კუბური ფორმის ტრაპეზი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდს გასდევს ჩამოსაჯდომი საფეხური. დარბაზი გადახურულია ტლანქად სხმული, დადაბლებული პროპორციების კამარით.
მინდური
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბუშეტის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესიის თავდაპირველი ლავგარდანი არ შემორჩა. 2000-იანი წლების დასაწყისში, ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების დროს, იგი აგურით განუახლებით, კედლები შიგნიდან და გარედან მოუბათქაშებიათ, იატაკზე დაუგიათ კვადრატული აგური და შენოა ლარისებრი კრამიტით გადაუხურავთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დვანის ნამოსახლარი და სამაროვანი
დვანის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვანში, ადგილ სოლოფერდაზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. სოლოფერდას ბორცვზე ხელოვნური თხრილით გამოყოფილია ბორცვის წვერი, რომლის ზედაპირი მოსწორებულია.
ნამოსახლარზე ჩანს რიყის და ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაგებ შენობათა საძირკვლის ნაშთები.
სამარხი (ორმოსამარხი) მიცვალებული დაკრძალულია ხელფეხმოკეცილი, თავით ჩრდილოეთისაკენ. აღმოჩნდა ბრინჯაოს ორყურა ქუსლიანი ქვაბი დაშავად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი. მასალა დაცულია სოფელ დვანის საშუალო სკოლაში.
ბარის ნავსადგური (მონტენეგრო)
ბარის ნავსადგური (ჩერნოგორული: Luka Bar, Лука Бар, ჩსბ: LUBA) — ჩერნოგორიის მთავარი საზღვაო პორტი. ის მდებარეობს ბარში.
ისტორია
1571 წელს ოსმალეთის მიერ დაპყრობამდე ის შკოდერის პორტად გამოიყენებოდა. ბარის დაპყრობის შემდეგ თურქებმა იქ მცირე პორტი ააშენეს. პორტის განვითარება 1878 წლამდე თურქების მიერ ხდებოდა, შემდეგ მონტენეგრო გახდა დამოუკიდებელი და ბარი მას გადაეცა.
ახალი პორტის მშენებლობას ოფიციალურად ჩერნოგორიის მეფის ნიკოლა I–ის დროს 1905 წლის 23 მარტს ჩაეყარა საფუძველი. პორტის დიზაინი შექმნა იტალიელმა კოენ კაგლიამ და ის წლიურად 3 მილიონი ტონა ტვირთის გატარებაზე იყო გათვლილი. პორტმა ფუნქციონირება 1909 წლის 23 ოქტომბერს დაიწყო.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1944 წელს გერმანულმა არმიამ უკან დახევისას ის თითქმის მთლიანად გაანადგურა. რეკონსტრუქცია 1950 წელს დაიწყო და პირველი ფაზა 1965 წელს დასრულდა. მეორ ფაზის დასრულებამდე (რომელიც წლიურად 5 მილიონი ტონა ტვირთის გატსარებას გულისხმობდა) 1979 წელს მოხდა ძლიერი მიწისძვრა და თითქმის პორტის მოწყობილობების ნახევარი დაზიანდა.
საბორნე ხაზი
მოძრაობს ერთი ხაზი ბარის მიმართულებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონტენეგრო
ჰავაის კუნძულები
ჰავაის კუნძულები (Hawaiian Islands), სენდვიჩის კუნძულები — არქიპელაგი წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში (ჩ.გ. 18°50′– 28°15 და ა.გ. 154°40′ – 178°15′), პოლინეზიაში უდიდესი; წარმოადგენს აშშ-ის შტატს — ჰავაის. შედგება 24 ვულკანური და მარჯნის კუნძულისაგან, რომლებიც ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენაა გადაჭიმული 5000 კმ-ზე მეტ სიგრძეზე. საერთო ფართობი 16,6 კმ²-ია. ყველაზე მსხვილი კუნძულებია: ჰავაი, მაუი, მოლოკაი, ოაჰუ, კაუაი, შედარებით წვრილები — კაჰოოლავე, ლანაი და ნიიჰაუ. ადმინისტრაციული ცენტრი — ჰონოლულუ (კუნძ. ოაჰუ); მოსახლეობა — 1,4 მილიონი კაცი (2022).
ნაპირების გასწვრივ, რომლებიც ძირითადად ლავებითაა დაფარული, გადაჭიმულია მარჯნის რიფები. წყალქვეშ გაქვავებულ ლავებში არის მღვიმეები, ეხები, გვირაბები. კუნძულ ოლოკაიზე მდებარეობს მსოფლიოში ყველაზე მაღალი კლიფი, რომლის სიმაღლე 990 მეტრია.
რელიეფი და გეოლოგიური აგებულება
ჰავაის კუნძულები წარმოადგენს ოკეანის ფსკერიდან 8000–11000 მეტრზე ამაღლებული ჰავაის ვულკანური ქედის წყალზედა ნაწილს. მსხვილი კუნძულების რელიეფი მთიანია. უდიდესი კუნძულის, ჰავაის (ფართობი 10,4 ათ. კმ²) ზედაპირი წარმოქმნილია მოქმედი ვულკანების — მაუნა-კეა (4205 მ — ჰავაის კუნძულების უმაღლესი წერტილი), მაუნა-ლოა (4169 მ), ჰუალალაი (2521 მ), კილაუეა (1243 მ) — და ჩამქრალი ვულკანის — კოჰალა (1678) — შეზრდილი ბაზალტური ფარებით. ვულკანების ფერდები შედარებით დამრეცია. ნაპირთან ახლოს გავრცელებულია ლავური აბრაზიული ტერასები მარჯნის კირქვებით. სიდიდით მეორე კუნძული მაუი (ფართობი 1,9 ათ. კმ²) წარმოქმნილია ორი ვულკანით, მ.შ. ჰალეაკალათი (2500 მ). მსხვილი კუნძულების ასაკი 5–28 მილიონი წელია. ყველაზე ძველი წყალქვეშა ვულკანი კურე მდებარეობს არქიპელაგის ჩრდილო-დასავლეთში. კუნძულ ჰავაის სამხრეთ-აღმოსავლეთით წყნარი ოკეანის ფსკერზე ბოლოს გაჩნდა და სწრაფად გაიზარდა ვულკანი ლოიჰი (ბოლო ამოფრქვევა 1996 წელს მოხდა). ჰავაის კუნძულები წარმოიქმნა ცხელი წერტილის ზემოთ (რომელიც ახლა კუნძულ ჰავაის ქვეშ მდებარეობს) წყნარი ოკეანის ლითოსფეროს ფილის წელიწადში 5–10 სმ-ით ჩრდილო-დასავლეთისკენ გადაადგილების გამო.
კლიმატი, შიდა წყლები
კლიმატი ტროპიკული პასატურია. აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა კუნძულ ჰავაიზე 23–31 °С-ია, კუნძულ კაუაიზე — 18–28 °С, თებერვლისა შესაბამისად 18–27 და 15–24 °С. ქარპირა კალთებზე წელიწადში მოდის 3500–4000 მმ ნალექი (კუნძულ კაუაიზე 12 500 მმ-ს აღწევს); ქარზურგაზე — დაახლ 200 მმ. ნალექები ხანმოკლეა, შემოდგომაზე ხშირია გრიგალი. ყველაზე მაღალი ვულკანების მწვერვალებზე ზამთარში თოვლი მოდის. ლავაში ნალექების ფილტრაციის გამო, ზედაპირული ჩამონადენი სუსტადაა განვითარებული; მდინარეთა ქსელი მხოლოდ მსხვილ კუნძულებზეა.
ნიადაგები, ცხოველთა სამყარო და მცენარეული საფარი
ჰავაის კუნძულებზე განვითარებულია მუქი წითელი ფერალიტური და ვულკანური ნიადაგები. ნოტიო ტროპიკული ტყეებით დაფარულია ვულკანების ქარპირა ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთები, ქარზურგა კალთებზე სავანები და მეჩხერი ტყეებია, ადგილ-ადგილ — უდაბნოები. მწვერვალებზე — სუბალპური და ალპური მდელოები. გვხვდება ე.წ. კიპუკები — ტროპიკული ტყეების მონაკვეთები, რომლებიც ლავური ნაკადებითაა გარშემორტყმული. დამახასიათებელია ფლორისა და ფაუნის მაღალი ენდემიზმი. ცნობილია 1700-ზე მეტი სახეობის უმაღლესი მცენარე (ადამიანის მიერ შეტანილების ჩათვლით). გავრცელებულია პალმები, მ.შ. ქოქოსის, ხისებრი გვიმრები, კამანი (Calophyllum inophyllum), ჰაუ (Hibiscadelphus), ლუმბანგი ანუ სანთლის ხე (Aleurites moluccanus, ჰავაიურად — კუკუი), აკაკი, ყვავილოვანი ბუჩქები (ჰიბისკუსის 5 ათასი სახესხვაობა), აკაცია კოა, ჯადვარები, ხისებრი ლობელიები (ბრაიამია, ციანეა). სანაპირო ზონებში გვხვდება პანდანუსი, სცევოლა, ტურნეფორცია. მთის კალთების ქვედა ნაწილები უკავია შაქრის ლერწმის, ანანასისა და ყავის პლანტაციებს.
ბევრია თუთიყუში, დიდფეხა ქათამი, გუგული, მტრედი, მერცხალი, თვალთეთრა, მემატლია. ზოგიერთი სახეობის ფრინველი გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას, მ.შ. ჰავაიური ღერღეტი, ჰავაიური ბუ, ჰავაის მეყვავილეების მრავალი სახეობა. ზღვის ფრინველთა შორის აღსანიშნავია რეგვენები, ფრეგატები, ქარიშხალები, ალბატროსები. აქატინელასებრთა ოჯახის 300 სახეობაზე მეტი მოლუსკი ჰავაის კუნძულების ენდემია. სანაპირო წყლებში გავრცელებულია ჰავაიური სელაპი, კუზა ვეშაპი, მწვანე კუ, 600-ზე მეტი სახეობის ტროპიკული თევზი.
კუნძულ ჰავაიზე ვულკანების მაუნა-ლოისა და კილაუეის კალთებზე მდებარეობს ჰავაის ვულკანების ეროვნული პარკი, რომელიც მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული, კუნძულ მაუიზე — ჰალეაკალის ეროვნული პარკი; ჰავაის კუნძულების აკვატორიაში — კუზა ვეშაპების ეროვნული საზღვაო ნაკრძალი. ჰავაის კუნძულები ცნობილი კლიმატური კურორტია. მის აკვატორიაში პოპულარულია დაივინგი და სერფინგი. ჰონოლულუ წყნარი ოკეანის საზღვაო და საჰაერო გზების მნიშვნელოვანი კვანძია.
ისტორია
ჰავაის კუნძულებზე პოლინეზიელების დასახლება ა.წ. I ათასწლეულის შუა ხანებში დაიწყო. 1778 წელს კუნძულები აღმოაჩინა ბრიტანელმა მეზღვაურმა ჯეიმზ კუკმა, რომელმაც მას სენდვიჩის კუნძულები უწოდა საადმირალოს პირველი ლორდის პატივსაცემად. აღმოჩენის მომენტში კუნძულებზე არსებობდა რამდენიმე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, რომელთა საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 300 ათასი იყო. XIX საუკუნის დასაწყისში ისინი გააერთიანა მეფე კამეჰამეჰა I-მა. ივანე კრუზენშტერნისა და იური ლისიანსკის ექსპედიციის შემდეგ (1803–1806) გაჩნდა ჰავაის კუნძულებზე კოლონიის შექმნისა და მისი რუსეთის იმპერიაში შესვლის გეგმა. 1815–1817 წლებში ამის შესახებ მოლაპარაკებები წარმოებდა კამეჰამეჰა I-თან. 1820 წელს აქ აშშ-დან ჩავიდნენ მისიონერები. მათი რელიგიური მოღვაწეობის შედეგად, წარმართული სარწმუნოება თანდათანობით ჩაანაცვლა ქრისტიანობამ. XIX საუკუნის შუა ხანებისათვის ამერიკული ვეშაპსარეწის მთავარი ბაზა გახდა; ამერიკულმა ფირმებმა დაიწყეს აქედან სანდალოზის ხის (Santalum haleakalae) გატანა, გავლენა მოახდინეს სახელისუფლებო სტრუქტურების ჩამოყალიბებაზე. 1887 წელს ჰავაის კუნძულებზე დაარსდა ამერიკის სამხედრო-საზღვაო ბაზა პერლ-ჰარბორი. 1893 წელს ამერიკელი პლანტატორების ჩარევით დაამხვეს ჰავაის დედოფალი ლილიუოკალანი და 1894 წლის 4 ივლისს გამოაცხადეს ჰავაის რესპუბლიკა. XIX საუკუნის ბოლოსთვის კუნძულებზე მკვიდრი მოსახლეობიდან დაახლოებით 30 ათასი ადამიანიღა დარჩა. ესპანეთ-ამერიკის ომის დროს, 1898 წლის 7 ივლისს, კუნძულები აშშ-მა დაიპყრო. 1900 წლის 14 ივლისს მიენიჭა „ტერიტორიის“ სტატუსი. 1908 წლიდან ამერიკის სამხედრო ბაზაა წყნარ ოკეანეში. 1959 წელს გახდა ამერიკის 50-ე შტატი — ჰავაი.
მელიტონ გობეჩია
მელიტონ გიორგის ძე გობეჩია (დ. 9 აგვისტო, 1878, ჭაქვინჯი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 ივნისი, 1914, ხარკივი) — ქართველი პუბლიცისტი, პოეტი.
ბიოგრაფია
1897 წლიდან მასწავლებლობდა. 1905 წელს იყო გაზეთ „ცნობის ფურცლის“ კორესპონდენტი ზუგდიდის მაზრაში. 1906 წელს გაემგზავრა პარიზში სასწავლებლად და 1910 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტი. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მოღვაწეობდა სოციალ-ფედერალისტური მიმართულების „სახალხო გაზეთში“. 1911 წელს დააპატიმრეს. გარდაიცვალა ხარკოვის ციხეში 35 წლის ასაკში. გობეჩიას ეკუთვნის ლექსების კრებული „ჰანგები“ (1902), „პარიზის სონეტები“ (1910), ორი პოემა „ფარნაოზი“ და „ამირანი“; ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები მელიტონ
დაგნი იუელი
დაგნი იუელი (Dagny Juel), დაგნი-პშიბიშევსკა (Juel-Przybyszewska; დ. 8 ივნისი, 1867, კონგსვინგერი, ნორვეგია, — გ. 5 ივნისი, 1901, თბილისი) — ნორვეგიელი მწერალი და პიანისტი. ცნობილი იყო სილამაზით, ბოჰემური ცხოვრების სტილით და ახლო ურთიერთობით იმ დროის არაერთ ცნობილ ხელოვანთან, მათ შორის, მხატვარ ედვარდ მუნკთან და დრამატურგ ავგუსტ სტრინდბერგთან. 1893 წელს ცოლად გაჰყვა პოლონელ მწერალს და პოლონური მოდერნიზმის იდეოლოგს, სტანისლავ პშიბიშევსკის. იმ პერიოდში ცხოვრობდა ბერლინში და ქალაქის ავანგარდული არტისტული მოძრაობის ერთ-ერთი ცენტრალური ფიგურა იყო. 33 წლის ასაკში მოკლა მისმა პოლონელმა მეგობარმა, ვლადისლავ ემერიკმა თბილისში სტუმრობის დროს, სასტუმრო „გრანდ ოტელის“ ნომერში. მკვლელობის მოტივი და გარემოებები გაურკვეველია.
ბიოგრაფია
მინი|დაგნი იუელი (მხატვარი: კონრად კრჟიჟანოვსკი, 1901) დაგნი იუელი დაიბადა 1867 წელს ცნობილი ნორვეგიელი ექიმის ოჯახში. ჰყავდა სამი და და ერთი ძმა, რომელიც ადრევე გარდაიცვალა. ბიძამისი დედის მხრიდან, ოტო ბლერი იყო ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრი 1902-1903 წლებში.
დაგნიმ განათლება ადგილობრივ კერძო სკოლაში. მის მასწავლებელთა შორის იყო ანა სტანგი, ნორვეგიული ფემინისტური მოძრაობის ერთ-ერთი პიონერი. 1882 წელს დაგნი მუსიკის სასწავლებლად გერმანიაში, ქალაქ ერფრუტში წავიდა, 1890 წელს კი მუსიკალური განათლების გასაგრძელებლად უმცროს დასთან, რაგნჰილდთან ერთად ქრისტიანაში (ახლანდელი ოსლო) გადავიდა. მეამბოხე სულის მქონე დაგნი აქტიურად ჩაება ქალაქის ბოჰემურ ცხოვრებაში. მწერალ იალმარ ქრისტენსენთან ხანმოკლე რომანტიკული ურთიერთობის შემდეგ დაუახლოვდა მხატვარ ედვარდ მუნკს, რომელიც 1892 წლის ბოლოს ბერლინში გადავიდა გამოფენის მოსაწყობად. დაგნიმაც მალევე მიაშურა გერმანიის დედაქალაქს, სადაც მცირე დროით გატაცებული იყო დრამატურგით და მხატვრით ავგუსტ სტრინდბერგით. გარკვეული პერიოდი ასევე დაახლოებული იყო შვედ მწერალთან ადოლფ პაულთან. ის არაერთი სკანდინავიელი ხელოვანის შთაგონების წყარო იყო. დაგნი ფიგურირებს მუნკის 1895 წლის ცნობილი ტილოში „ეჭვიანობა“. ბერლინში იუელი აქტიურად მოღვაწეობდა, როგორც პიანისტი; ატარებდა კონცერტებსა და გაკვეთილებს. ამასთანავე, წერდა ლექსებს, პიესებს და მოთხრობებს. 1893 წელის 18 აგვისტოს იუელმა იქორწინა პოლონელ მწერალ სტანისლავ პშიბიშევსკიზე (დაგნი მისი მეორე ცოლი იყო). წყვილს 2 შვილი შეეძინა: ზენონი (დ. 1895) და ივა (დ. 1897), რომელთაც დაგნი ხშირად თავის მშობლებთან ტოვებდა ნორვეგიაში: მღელვარე, ფინანსურად არასტაბილური ბერლინური ცხოვრება და სტანისლავ პშიბიშევსკის მზარდი დამოკიდებულება ალკოჰოლზე ბავშვების აღზრდისათვის სათანადო გარემოს შექმნას ხელს არ უწყობდა. 1898 წელს დაგნი მეუღლეს გაჰყვა კრაკოვში (იმხანად ავსტრია-უნგრეთის ნაწილი), სადაც პშიბიშევსკი ე.წ. ახალგაზრდა პოლონეთის მოძრაობის წამყვანი ფიგურა გახდა. იქვე სტანისლავმა რომანი გააბა საკუთარი მეგობრის მეუღლესთან და დაგნი მიატოვა. ამასთანავე, ის ხელს უწყობდა მეუღლის ურთიერთობას პოლონელ მწერალ ჰენრიკ სენკევიჩთან და ვლადისლავ ემერიკთან. ეს უკანასკნელი იყო ახალგაზრდა პოლონელი, რომლის მამა საქართველოში, ჭიათურაში მანგანუმის საბადოს ფლობდა.
მკვლელობა
მინი|სასტუმრო „გრანდ ოტელი“ ძველ თბილისში 1901 წელს ემერიკმა პშიბიშევსკი და დაგნი საქართველოში დაპატიჟა. სტანისლავმა წასვლა გადაიფიქრა, დაგნი კი 6 წლის ვაჟიშვილთან — ზენონთან ერთად თბილისში ჩამოვიდა და სასტუმრო „გრანდ ოტელში“ (ამჟამად საცხოვრებელი სახლი, გიორგი ათონელის ქუჩა №29/ხიდის ქუჩა №1) დაბინავდა. 1901 წლის 5 ივნისს სასტუმროს ნომერში, ბურუსით მოცულ ვითარებაში თავში ერთი გასროლით ემერიკმა დაგნი მოკლა და მეორე დღეს თავი მოიკლა. თვითმკვლელობამდე მკვლელმა 3 წერილი დატოვა. პირველ წერილში, რომელიც თავის თბილისელ მეგობარს დაუტოვა „გრანდ ოტელში“, ემერიკი დაგნის ზენონის მიხედვას და ბავშვის მამასთან დაკავშირებას ითხოვდა. მეორე წერილი დახურულ კონვერტში იდო. კონვერტზე ეწერა, რომ წერილი უნდა გადაეცათ ზენონისთვის, როცა 24 წლის გახდებოდა: „გაყენებ საშინელ, განუზომელ ბოროტებას. იქნებ ამან ცხოვრება დაგინგრიოს, მაგრამ... სხვანაირად არ შემეძლო...“ მესამე წერილი ემერიკმა დაგნის ქმარს დაუწერა: „მე გავაკეთე ის, რაც შენ უნდა გაგეკეთებინა. მან ყველაფერი იცოდა...“ მკვლელობის მოტივი დღემდე გაურკვეველია. არსებობს ეჭვი, რომ ემერიკმა დაგნი პშიბიშევსკისთან შეთანხმებით მოკლა. სხვა ვერსიით, ემერიკი ეჭვიანობის ნიადაგზე ან ფინანსური პრობლემების გამო ემოციურად არამდგრადი გამხდარიყო. დაგნი იუელი თბილისის რომაულ-კათოლიკურ სასაფლაოზე დაკრძალეს, 1999 წლის 20 მაისს კი კუკიის სასაფლაოს ცენტრალურ შესასვლელთან, წმინდა ნინოს ეკლესიის ეზოში მდებარე საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში გადაასვენეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი პიანისტები კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში კატეგორია:XIX საუკუნის მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:მკვლელობის მსხვერპლნი კატეგორია:თბილისში მოკლული ადამიანები
სეზარი საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის
სეზარი საუკეთესო უცხოური ფილმისთვის არის ფრანგული კინოხელოვნებისა და ტექნიკის აკადემიის ჯილდო. გაიცემა 1975 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეზარის ჯილდოები
აცეტალდეჰიდი
აცეტალდეჰიდი, ძმარალდეჰიდი, C2H4O — ორგანული ნაერთი, მძაფრი სუნის უფერო სითხე. დუღილის ტემპერატურა არის 20,8°C, დნობის ტემპერატურა კი — 124°C, სიმკვრივე 783 კგ/მ3, იხსნება წყალში, სპირტში, ეთერში. ახასიათებს ალდეჰიდების ყველა თვისება. მინერალური მჟავების თანაობისას განიცდის პოლიმერიზაციას თხევად პარალდეჰიდად (CH3CHO)3 და კრისტალურ მეტალდეჰიდად (CH3CHO)4. მიიღება ეთილის სპირტის კატალიზური დაჟანგვით, დაახლოებით 95°C — აცეტილენზე წყლის მოქმედებით ვერცხლისწყლის მარილების თანაობისას (კუჩეროვის რეაქცია):. აცეტალდეჰიდზე ალუმინის ალკოჰოლატების მოქმედებით ღებულობენ ეთილაცეტატს (ტიშჩენკოს რეაქცია): ; ამ მეთოდს სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს. აცეტალდეჰიდს დიდი რაოდენობით იყენებენ ძმარმჟავას, ძმრის ანჰიდრიდის, ფარმაცევტული პრეპარატებისა და სხვათა წარმოებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალდეჰიდები
ჩინჩოს რაიონი
ჩინჩოს რაიონი (Distrito de Chincho) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ანგარაესის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 134 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 946 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 182.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ანგარაესის პროვინციის რაიონები
სატელიტის ჯილდო
სატელიტი (Satellite Award) — კინოფილმების ყოველწლიური დაჯილდოების ცერემონია, რომელსაც წარადგენს საერთაშორისო პრესის აკადემია. პირველად ჩატარდა 1997 წლის 15 იანვარს. თავდაპირველად ცერემონია ცნობილი იყო სახელწოდებით ოქროს სატელიტის ჯილდო“. სატელიტი იმართება ყოველწლიურად, სასტუმრო InterContinental-ში (ინტერკონტინენტალი), ლოს-ანჯელესში.
სქოლიო
კატეგორია:სატელიტის ჯილდო კატეგორია:1997 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎
Thriller (სიმღერა)
"Thriller" — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, დაწერილი როდ ტემპერტონის მიერ და ჩაწერილი კუინსი ჯოუნზის პროდიუსერობით. იგი არის მომღერლის მეექვსე სტუდიური ალბომის Thriller მეშვიდე და უკანასკნელი სინგლი, გამოცემული უმეტეს ქვეყანაში 1983 წლის 12 ნოემბერს და 1984 წლის 23 იანვარს - აშშ-ში, Epic Records-ზე. სიმღერა შეტანილია ჯექსონის მრავალ კომპილაციურ ალბომში, რომელთა შორის არის HIStory (1995), Number Ones (2003), The Essential Michael Jackson (2005), და Michael Jackson's This Is It (2009), ხოლო მისი რემიქსი მოხვდა 2011 წლის ალბომში Immortal. „Thriller“-ს, რომელშიც მსახიობ ვინსენტ პრაისის ხმაც ჟღერს, თავდაპირველად "Starlight" ერქვა.
სიმღერის ინსტრუმენტული მხარე გამოირჩევა სინთეზატორით და ბას-გიტარის პარტიით. მასში ჟღერს სხვადასხვა ხმოვანი ეფექტი - კარი, ჭექა-ქუხილი, ფეხები, ქარი და ძაღლების ყმუილი, ხოლო ტექსტში შეტანილია შიშისმომგვრელი თემები და ელემენტები. "Thriller" კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს. იგი იქცა ჯექსონისთვის ალბომიდან მეშვიდე სინგლად, რომელიც Billboard Hot 100-ის ათეულში შევიდა. საფრანგეთსა და ბელგიაში, ისევე, როგორც სხვა ქვეყნებში იგი ჩარტების პირველ პოზიციებზე მოხვდა.
"Thriller" ჯონ ლენდისის მიერ ადაპტირებული იქნა მეტად წარმატებული მუსიკალური ვიდეოს სახით, რომელსაც საკუთარი სახელწოდება, Michael Jackson's Thriller აქვს. ორიგინალურ სიმღერასთან შედარებით იგი 14 წუთის ხანგრძლივობის არის. ვიდეოში მონაწილეობენ თავად ჯექსონი და მსახიობი ოლა რეი. ნამუშევარი 1950-იანი წლების საშინელებათა ფილმების გავლენით არის შექმნილი. მის ყველაზე ცნობილ სცენაში ჯექსონი და სხვა მსახიობები ზომბების სახით ცეკვავენ. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ კრიტიკოსს არ მოეწონა ოკულტური თემა და ძალადობის სცენები, ვიდეო უმალვე პოპულარულად იქცა და სხვა კრიტიკოსების მიერ იქნა აღიარებული. 1984 წელს იგი ნომინირებული იყო MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ჯილდოს ექვს კატეგორიაში და გაიმარჯვა სამში. 2009 წელს კონგრესის ბიბლიოთეკამ იგი პირველად მუსიკალური ვიდეოების ისტორიაში დაამატა ფილმების ეროვნული რეესტრში. მიუხედავად იმისა, რომ სიმღერაც კომერციულად წარმატებული იყო, ვიდეო მისი პოპულარობა დაჩრდილა.
"Thriller"-ის ქავერ-ვერსიები სხვადასხვა დროს ჩაიწერა და შესრულდა ჰენრი მანჩინისა და მისი ორკესტრის, იენ ბრაუნის, Ten Masked Men-ის და იმოგენ ჰიპის მიერ.
სიმღერების სია
CD მხარე DVD მხარე
სასირეთის კოშკი
სასირეთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთის ზემო უბანში. თარიღდება XVI-XVII საუკუნეებით. კოშკი ცილინდრულია, ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი მეორე სართულზე აქვს. კედელში დატანებული კიბე პირველ სართულზე ჩადის. ამ სართულზე ოთხი ნიში და ოთხი ვიწრო სარკმელილია. სართულშუა გადახურვა გუმბათოვანია. მეორე სართულზე სათოფურები გადაკეთებულია საკმაოდ დიდი ზომის ოდნავ შეისრულთაღიან სარკმლებად. კარის პირდაპირ ბუხარია. კედელში დატანებულია მესამე სართულზე ასასვლელი ქვის კიბე.
ქვემო ხანდაკის ყორღანები
ქვემო ხანდაკის ყორღანები — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხანდაკში, ადგილ ოხერახევის მიდამოებში. თარიღი დაუდგენელია. რამდენიმე ჰექტარ ფართობზე გამოვლინდა ერთმანეთისგან სხვადასხვა მანძილით დაშორებული ქვაყრილიანი ყორღანული სამარხები. ყრილის დიამეტრი 10-25 მეტრია.
კალიესი
კალიესი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ლოს-სერანოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64,5 კმ². მოსახლეობა — 355 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
Reincarnated (ალბომი)
Reincarnated — Snoop Lion-ის (სნუპ დოგის ) მეთორმეტე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2013 წლის 23 აპრილს ლეიბლებზე Berhane Sound System, Mad Decent, Vice Records და RCA Records. აქ არის მკვეთრი ჟანრობრივი ცვლილება ჰიპ-ჰოპიდან რეგისკენ. ალბომის ძირითადი პროდიუსერები არიან Diplo და ჯგუფი Major Lazer.
სქოლიო
კატეგორია:სნუპ დოგის ალბომები კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
კამპორობლესი
კამპორობლესი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რეკენა-უტიელის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 89,5 კმ². მოსახლეობა — 1198 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ლოტკინის მემორიალი
მინი|250პქ|დაუმთავრებელი მემორიალი ლოტკინის მემორიალი —  მონუმენტი საქართველოში, რომელიც აგებულია შოთა რუსთაველის 800 წლის იუბილის აღსანიშნავად. მასზე მუშაობდნენ ნოდარ ჯობაძე და ალექსანდრე ბაქრაძე.
მაგრამ ამ გეგმიდან მხოლოდ მემორიალის მთავარის მაღალი კორპუსის აშენება მოესწრო. მშენებლობას კი მაშინ გამოცემულმა ბრძანებულებამ შეუშალა ხელი, რომელიც მემორიალების და მონუმენტების აშენებას კრძალვდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის ძეგლები
პასა-ვინტი
პასა-ვინტი (Passa-Vinte) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანდრელანდიის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სერებრიაკოვის სახლი
სერებრიაკოვის სახლი (Дом Серебрякова) — უძველესი სამსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ეკუთვნოდა პირველი გილდიის ვაჭარს საზოგადო მოღვაწესა და ქველმოქმედს იაკობ სერებრიაკოვს.
მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 47.
ისტორია
პირველი გილდიის ვაჭარი იაკობ სერებრიაკოვი იყო ტაგანროგის ტყავი ქარხნის პირველი მფლობელი, რომელიც აშენდა 1853 წელს, ხოლო წარმოება დაიწყო 1858 წელს. 1865 წელს ი. სერებირაკოვმა პეტროვსკის ქუჩაზე ააშენა 3 სართულიანი მრავალბინიანი სახლი, რომელიც მდებარეობდა ტურგენევის და უკრაინის შესახვევებს შორის. სახლის პირველი სართული მთლიანად დათმობილი ჰქონდა მაღაზიებს, სადაც შეიძლებოდა პარიზული ფეხსაცმლის და ტანსაცმლის შეძენა. ამავე სახლში იყო გახსნილი ლადოხინის სანოტარო კანტორა. შენობის არქიტექტურული სტილი განეკუთვნება რუსულ კლასიციზმს.
1895 წლის 12 აპრილს ტაგანროგოს ესტუმრა მარინისტი მხატვარი ივანე აივაზოვსკი, რომელსაც თავის სახლში უმასპინძლა სერებრიაკოვმა. იმ ადგილზე სადაც ამჟამად ბერძნების ქუჩა ნომერ 62-ში მდებარეობს სახლი, ადრე განთავსებული იყო სომხური გრიგორიანული წმინდა იაკობის სახელობის ტაძარი, რომელიც სერებრიაკოვმა თავისი სახსრებით ააგო. ტაძარი საზეიმოდ გაიხსნა 1906 წლის გაზაფხულზე, მაგრამ 1930 წელს დაანგრიეს.
1920 წლის შემდეგ პეტროვსკის ქუჩა ნომერ 47-ში განთავსდა წითელი არმიის მე-9 ქვეითი დივიზიის კუთნილი სამხედრო აღჭურვილობა და ქონება. შემდეგ კი სახლში გაიხსნა მე-16 სკოლა, ხოლო XXI საუკუნიდან შენობაში გახსნილია ტაგანროგის მართვისა და ეკონომიკის ინსტიტუტი.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
ბელარუსის რკინიგზა
ბელარუსის რკინიგზა (Беларуская чыгунка) — ბელარუსის სარკინიგზო ქსელის ოპერატორი. ეს არის სახელმწიფო გაერთიანება, რომელიც ექვემდებარება ბელარუსის ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სამინისტროს. მის შემადგენლობაში შედის იურიდიული სტატუსის მქონე 66 ორგანიზაცია და სამი წარმომადგენლობა. ბელარუსის რკინიგზის მართვის აპარატს წარმოადგენს ბელარუსის რკინიგზის სამმართველო.
ბელარუსის რკინიგზა დაკავშირებულია შემდეგი ქვეყნების რკინიგზებთან: ლატვია (ლატვიის რკინიგზა), ლიეტუვა (ლიეტუვის რკინიგზა), პოლონეთი (პოლონეთის სახელმწიფო რკინიგზა), რუსეთი (რუსეთის რკინიგზა) და უკრაინა (უკრაინის რკინიგზა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელარუსის რკინიგზა
აგუბეკოვის ნამოსახლარი
აგუბეკოვის ნამოსახლარი (Агубековское поселение) — ნეოლითის ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისი) დასახლება ნალჩიკის ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კმ-ში. არქეოლოგიურად შეისწავლეს ი. კრიჩევსკიმ და ა. კრუგლოვმა 1932-1933 წლებში. აღმოჩენილია ქვის იარაღი, კერამიკული ნაწარმი და ადამიანის პრიმიტიული ქანდაკება (თიხა).
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ნკომი
ნკომი (Lagune Nkomi) — ლაგუნა გაბონში. ის მდებარეობს ოგოუე-მარიტიმის პროვინციაში, ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, 210 კმ-ით სამხრეთით დედაქალაქ ლიბრევილიდან. ლაგუნა ნკომი მდებარეობს ზღვის დონიდან 5 მეტრ სიმაღლეზე. რომლის ფართობი შეადგენს 462 კმ²-ს. მისი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ შეადგენს 44,4 კმ-ს, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 58,3 კმ-ს.
მოკავშირეები მეორე მსოფლიო ომში
250px|მინიატიურა|ანტიჰიტლერული კოალიციის მონაწილეები 1941 წლის ივლისის მდგომარეობით მოკავშირეები მეორე მსოფლიო ომში (საბჭოთა ისტორიოგრაფიაში გამოიყენებოდა ტერმინი ანტიჰიტლერული კოალიცია, მეორე მსოფლიო ომის დროს ასევე გამოიყენებოდა ტერმინი გაერთიანებული ერები) — სახელმწიფოების გაერთიანება, რომლებიც იბრძოდნენ მეორე მსოფლიო ომის დროს 1939-1945 წლებში, გერმანიისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ.
ნკომი
კლიმატი ამ რაიონში ზომიერია. აქ ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 21 °С-ს. ყველაზე უფრო თბილი თვეა იანვარი, როდესაც საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 23 °C-ს, ხოლო ყველაზე უფრო ცივი აგვისტო — 17 °С. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა შეადგენს 2050 მმ-ს. ყველაზე უფრო წვიმიანი თვეა ნოემბერი, საშუალოდ 310 მმ ნალექი, ხოლო ყველაზე უფრო მშრალი თვეა ივლისი, საშუალოდ 2 მმ ნალექი.
სქოლიო
კატეგორია:გაბონის ტბები
მოკავშირეები მეორე მსოფლიო ომში
დიდმა სამეულმა: გაერთიანებული სამეფო, საბჭოთა კავშირმა და ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩამოაყალიბეს დიდი ალიანსი, რომელმაც განაპირობა მოკავშირეების გამარჯვება. გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ის შორის უკვე არსებობდა განსაკუთრებული ურთიერთობები. ალიანსმა ფორმალური სახე მიიღო გაერთიანებული ერების დეკლარაციის ხელმოწერის შემდეგ 1942 წლის 1 იანვარს.
კოალიციის წევრები
თავდაპირველად კოალიციაში შედიოდნენ მხოლოდ პოლონეთი, საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი. 1941 წლის განმავლობაში კოლალიციას შეუერთდნენ სსრკ, აშშ და ჩინეთი. 1942 წლის იანვრისათვის კოლაიციაში 26 სახელმწიფო შედიოდა: დიდი ოთხეული (სსრკ, აშშ, დიდი ბრიტანეთი და ჩინეთი), ბრიტანეთის დომინიონები (ავსტრალია, კანადა, ახალი ზელანდია, ინდოეთი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა), ცენტრალური და ლათინური ამერიკის ქვეყნები, კარიბის აუზისა და ევროპის ქვეყნების განდევნილი მთავრობები.
იაპონიაში სამხედრო მოქმედებების დასრულების მომენტში ანტიჰიტლერულ კოალიციაში შედიოდა 53 სახელმწიფო: ავსტრალია, არგენტინა, ბელგია, ბოლივია, ბრაზილია, დიდი ბრიტანეთი, ვენესუელა, ჰაიტი, გვატემალა, ჰონდურასი, საბერძნეთი, დანია, დომინიკელთა რესპუბლიკა, ეგვიპტე, ინდოეთი, ერაყი, ირანი, კანადა, ჩინეთი, კოლუმბია, კოსტა-რიკა, კუბა, ლიბერია, ლიბანი, ლუქსემბურგი, მექსიკა, ნიდერლანდები, ნიკარაგუა, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, პანამა, პარაგვაი, პერუ, პოლონეთი, სალვადორი, საუდის არაბეთი, სირია, სსრკ, აშშ, თურქეთი, ურუგვაი, ფილიპინები, საფრანგეთი, ჩეხოსლოვაკია, ჩილე, ეკვადორი, ეთიოპია, იუგოსლავია, სამხრეთ აფრიკის კავშირი.
სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
შალვა დადიანის ქუჩა
შალვა დადიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა, სოლოლაკისა და კალის თანამედროვე საზღვარი). თავისუფლების მოედნიდან ლადო ასათიანის ქუჩამდე. სოლოლაკის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა.
შუა საუკუნეებში აქ გადიოდა ქალაქის ზღუდე-გალავანი, რომელიც XIX საუკუნის I ნახევარში დაინგრა. ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შედგენილ თბილისის 1735 წლის გეგმაზე დატანილია კოჯრის გზის სახელწოდებით. ქუჩა დააპროექტა პოლკოვნიკმა ბანოვმა 1809 წელს. 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ალექსი ველიამინოვის ქუჩა, 1922 წელს — ვლადიმერ (ლადო) დუმბაძის, 1932 წელს — ამიერკავკასიის ფედერაციის, 1947 წელს ილია ჭავჭავაძის სახელი დაერქვა. 1959 წელს შალვა დადიანის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა XIX საუკუნისა და XX  საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.
ლიტერატურა
დადიანი
მილი ბობი ბრაუნი
მილი ბობი ბრაუნი (Millie Bobby Brown; დ.19 თებერვალი, 2004) — ინგლისელი მსახიობი და კინოპროდიუსერი. ცნობილი გახდა პერსონაჟ თერთმეტის როლის განსახიერებისთვის Netflix-ის ტელესერიალში უცნაური ამბები. 13 წლის ასაკში მიიღო პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს ნომინაცია. 2019 წელს გადაიღეს პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმში „გოძილა: მონსტრების მეფე“.
2018 წელს მილი ბობი ბრაუნი გახდა იუნისეფის კეთილი ნების ყველაზე ახალგაზრდა ელჩი. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2004 კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მოდელები კატეგორია:ინგლისელი ქალი ტელემსახიობები
ინდონეზია 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდონეზიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1952 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდონეზია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაკანის ნახშირის საბადო
კაკანის ნახშირის საბადო — ნახშირის საბადო ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. მდებარეობს ზენიცა-დობოის კანტონში. საბადოს 440 მილიონი ტონა მურა ნახშირის მარაგი აქვს. ეს ნახშირის ერთ-ერთი უდიდესი მარაგია ევროპასა და მთელ მსოფლიოში. საბადოს წლიური საწარმოო სიმძლავრე 0.9 მილიონი ტონა ნახშირია.
სქოლიო
კატეგორია:ნახშირის მრეწველობა ბოსნია და ჰერცეგოვინაში
დვანის ნამოსახლარი და სამარხი
დვანის ნამოსახლარი და სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვანში, ადგილ სოლოფერდას ძირეებზე, ს. კოპაძის კარმიდამოში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. მიწის სამუშაოების დროს გამოვლინდა შავად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები.
ნამოსახლარზე შეინიშნება რიყის ქვის მშრალი წყობით ნაშენი შენობების საძირკვლის ნაშთები. ნამოსახლარი სოლოფერდას გორის ნამოსახლარის ერთ-ერთ უბანს წარმოადგენს.
სამარხში მიცვალებულები დაკრძალული იყო ხელფეხმოკეცილი, თავით ჩრდილო-დასავლეთისაკენ. აღმოჩნდა შავად გამომწვარი თიხის ჭურჭელი. მასალა დაცულია ქალაქ ცხინვალის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სომხების გენოციდის უარყოფა
სომხეთის გენოციდის უარყოფა — პირველი მსოფლიო ომის დროს 1,5 მილიონ სომეხზე მიზანმიმართულად დაგეგმილი გენოციდის უარყოფა, რომელსაც ოსმალეთის მთავრობა ახორციელებდა. თურქეთი დღესაც ანალოგიურად უარყოფს ასევე ადგილობრივ მკვიდრ ასურელთა და ბერძნების მიმართ ჩადენილ გენოციდებს იმავე პერიოდში. როგორც უარყოფის ფორმა, იგი შეიძლება შევადაროთ ისეთ ნეგატიურ ისტორიულ რევიზიებს, როგორიცაა ჰოლოკოსტის უარყოფა და ნანკინგის ხოცვა-ჟლეტა.
სომეხთა გენოციდი თითქმის ერთხმად არის აღიარებული, როგორც ისტორიული ფაქტი ისტორიკოსებისა და გენოციდის მკვლევარების მიერ. ასევე ითვლება, რომ ეს იყო პირველი თანამედროვე გენოციდი, რომლის აღსაწერადაც თვითონ სიტყვა გენოციდი იქნა გამოგონილი რაფაელ ლემკინის მიერ, რათა აღწერილიყო სომეხთა სისტემატიურად განადგურების მიზნით ორგანიზებული გეგმის ცალკეული მასშტაბები.
სომხეთის გენოციდის უარყოფა ოფიციალურად არის არაკანონიერი ქმედება რიგ ქვეყნებში, როგორებიცაა: შვეიცარია, საბერძნეთი, კვიპროსი და სლოვაკეთი.
ამჟამად მხოლოდ თურქეთისა და აზერბაიჯანის მთავრობები უარყოფენ სომხების გენოციდს, ხოლო პაკისტანი საერთოდ არ ცნობს სომხეთს, როგორც ქვეყანას. სხვა ბევრმა ქვეყანამ, ყველაზე სადავოდ შეერთებულმა შტატებმა,    განზრახ თავიდან აირიდა ოფიციალურად მისი აღიარება თურქეთთან ურთიერთობის გამწვავების თავიდან ასაცილებლად. გასულ ათწლეულში თურქეთის მთავრობამ მილიონობით დოლარი დახარჯა ვაშინგტონის ლობირებაზე, რომლის უმეტესი ნაწილი ფოკუსირებულია სომხების გენოციდის საკითხზე. თურქეთის რესპუბლიკას ასევე ბრალად ედება უცხოელი საგამოძიებო ჟურნალისტების და გენოციდის მკვლევრების დაშინება.
თურქეთის მთავრობის დამოკიდებულება
მეცნიერები თურქეთის მთავრობის უარყოფის რამდენიმე მიზეზს ასახელებენ, მათ შორის ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნებასა და დანაკარგის ანაზღაურების მოთხოვნას სომხეთის მხრიდან. ბოლო წლების განმავლობაში სომხური დიასპორული ჯგუფები უფრო მეტად ფოკუსირდნენ ფინანსურ ანაზღაურებაზე. სომხეთის გენოციდის რეპრესიების შემსწავლელმა ჯგუფმა გამოაქვეყნა კვლევა, რომელიც ნაწილობრივ დაფინანსდა სომხური ორგანიზაციების მიერ, რომელიც მოიცავს სხვადასხვა რეკომენდაციებს, თუ როგორ უნდა გამოიანგარიშონ დანაკარგის ანაზღაურების პაკეტი. თურქეთის მთავრობის პოზიცია მგომარეობს იმაში, რომ ანაზღაურება არ უნდა გადაიხადოს თურქეთმა 1915 წლის მოვლენებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხები