cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯორჯ კელი
ბიოგრაფია
მეორე მსოფლიო ომის დროს კელი საზღვაო ავიაციის ფსიქოლოგის სტატუსით ადგილობრივი სამოქალაქო მფრინავების სწავლების პროგრამას ხელმძღვანელობდა. ომის დამთავრების შემდეგ გაიზარდა მოთხოვნა კლინიკურ ფსიქოლოგებზე, რადგან ძალიან ბევრ შინ დაბრუნებულ ამერიკელ სამხედროს სხვადასხვაგვარი ფსიქოლოგიური პრობლემა აწუხებდა. 1946 წელს დაინიშნა პროფესორად და კლინიკური ფსიქოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელად ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტში. პირველი საქმე, რომელიც ამ თანამდებობაზე მისვლისთანავე გააკეთა კელიმ იყო სადოქტორო პროგრამის შექმნა კლინიკურ ფსიქოლოგიაში. ეს პროგრამა ერთი წლის შემდეგ ერთ-ერთ წამყვან სადოქტორო პროგრამად იქცა აშშ-ში. ამ უნივერსიტეტში გატარებულ 20 წლის განმავლობაში კელიმ დაასრულა და გამოაქვეყნა პიროვნების თავისი თეორია. კელის შრომა მისმა მოსწავლეებმა გააგრძელეს აშშ-სა და ინგლისში. პიროვნების მისეული გაგება და თერაპიული მეთოდები დღესაც აძლევენ სტიმულს ახალ კვლევებს. კოგნიტურად ორიენტირებული მრავალი ფსიქოთერაპევტი კი ყოველდღიურ პრაქტიკაში წარმატებით იყენებს კელისეულ კონსტრუქტებს.
პიროვნული კონსტრუქტების თეორია
კელის თეორიას საფუძვლად უდევს მეთოდი, რომლის მეშვეობითაც ინდივიდები იგებენ თავიანთ გარემოში არსებულ მოვლენებს და ახდენენ მათ ინტერპრეტაციას. კელი ყურადღებას იმ კოგნიტური პროცესებისკენ წარმართავს, რომლებიც ადამიანებს მათ ცხოვრებაში მიმდინარე მოვლენების ორგანიზებისა და გაგების შესაძლებლობას აძლევს. მან საკუთარ მიდგომას პიროვნული კონსტრუქტების თეორია უწოდა. კონსტრუქტები არის ბიპოლარული კატეგორიები, რომლებსაც ადამიანი იყენებს სამყაროს გაგებისათვის.ადამიანის ქცევა, მის მიერ, უკვე ჩამოყალიბებული კონსტრუქტების ირგვლის ვითარდება.მოვლენების განცდისას ინდივიდი ამჩნევს, რომ ორ ან მეტ ზოგიერთ მოვლენას აქვთ საერთო მახასიათებლები, რომლებიც განასხვავებენ მათ სხვა მოვლენებისაგან. ინდივიდი განარჩევს მსგავსებასა და კონტრასტებს. ის ხედავს, რომ ზოგი ადამიანი მაღალია, ზოგი -დაბალი, ზოგი ადამიანი ქალია, ზოგი-მამაკაცი, ზოგი ნივთი მყარია, ზოგი-რბილი. სწორედ, მსგავსებისა და განსხვავების ეს კონსტრუირება ქმნის პიროვნულ კონსტრუქტებს. ყველა კონსტრუქტი არ გამოიყენება ნებისმიერ სიტუაციაში, რადგან მათი მოქმედების დიაპაზონი შეზრუდულია. ადამიანი მუდვივად ახდენს ძველი კონსტრუქტების გადახედვას და მათ განახლებას, საჭიროების შესაბამისად.
კელი წერს: “''ადამიანი სამყაროს შესახებ მსჯელობს იმ ცნებითი სისტემების(კონსტრუქტების) დახმარებით, რომლებსაც იგი თავად ქმნის და შემდეგ ცდილობს მოარგოს ისინი ობიექტურ სინამდვილეს. ეს მორგება ყოველთვის არ არის წარმატებული, თუმცა, მიუხედავად ამისა, ასეთი სისტემების გარეშე სამყარო იმდენად არადიფერენცრებული და ჰომოგენური იქნებოდა, რომ ადამიანი ვერ შეძლებდა მის გააზრებას''.“ პიროვნული კონსტრუქტების მაგალითებია, „რელიგიური-არარელიგიური“, „კარგი-ცუდი“, „აღელვებული-მშვიდი“, „ჭკვიანი-ბრიყვი“ და ა.შ. მართალია, კონსტრუქტები აწესრიგებენ სამყაროს აღქმას, თუმცა ეს აღქმა სუბიექტურია და ჩარჩოებში მოქცეული. ერთსა და იმავე მოვლენას სხვადასხვა ინდივიდი განსხვავებულად ხსნის. რომელი ახსნაა მართებული? კელის თეორიაში ამ კითხვაზე პასუხი არ არის. მისი აზრით, ყველა ჩვენგანის მიერ რეალობის საკუთარი კონსტრუქტების მიხედვით აღქმა აუცილებელია სამყაროს არაწინააღმდეგობივი და შეთანხმებული სურათის შესაქმნელად.პიროვნული კონსტრუქტების თეორიას, როგორც სისტემურ მოძღვრება 12 კომპაქქტური დებულების სახით შეიძლება გადმოიცეს. მათგან პირველი ფუნდამენტური პოსტულატია, დანარჩენი 11 კი -მისგან გამომდინარე შედეგი, რომლებიც ნაწილობრივ ამ პოსტულატის წარმოებულია, ნაწილობრივ კი მისი დაზუსტება. კელის ყველა შემდგომი თეორიული ნაშრომი ამ 12 დებულების გადამუშავებასა და განვითარებას წარმოადგენს.
წყარო
კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
შაკუჰაჩი
შაკუჰაჩი (იაპონურად: 尺八) - იაპონური ფლეიტა, რომელსაც თითის ხუთი ხვრელი აქვს, ოთხი წინა მხარეს, ხოლო ერთი ცერისთვის, უკანა მხარეს.
აღწერა
„შაკუჰაჩი“ ნიშნავს „1 ფუტი 8 ინჩი“, რაც დაახლოებით 54,5 სმ-ს უდრის და შეესაბამება შაკუჰაჩის სტანდარტულ სიგრძეს რო-ში. ეს სიტყვა ერთი და იმავე ტიპის ყველა ფლეიტისთვის გამოიყენება, მიუხედავად მათი სიგრძისა. მაგალითად ჩინეთიდან მსგავს ფლეიტის, დონგქსიაოს კიდევ ერთი სახელია ჩიბა (尺八), რაც ასევე ნიშნავს „1 ფუტი და 8 ინჩი“.
შაკუჰაჩიზე ხუთივე თითის თანმიმდევრულად გახსნით მიიღება პენტატონური ტონის სკალა D-F-G-A-C-D. მას არ აქვს ნახევარმელოდიები, იმის მიუხედავად, რომ იაპონურ მუსიკაში ნახევარტონები ძალიან გავრცელებულია. ქრომატული სკალა სრულად, თითების და ჩაბერვის კუთხის მონაცვლეობით შეგვიძლია მივიღოთ. ამ ყველაფრიდან გამომდირე მას არ აქვს ბგერის ერთიანი ხარისხი ყველა ნოტზე, რაც დასავლურ მუსიკაში უარყოფით მხარედ შეიძლება ჩაითვალოს, მაგრამ იაპონელი მუსიკოსები ფიქრობენ, რომ სწორედ ტემბრების ეს სიმრავლე განაპირობებს მათი მუსიკის სიმდიდრეს. შაკუჰაჩზე დამკვრელი შეგნებულად ეძებს ბგერებს, რომლებიც დასავლეთში არამუსიკალურ ხმებად ჩაითვლება. ეს თვისებები სხვა იაპონურ ინსტრუმენტებსაც ახასიათებს.
შაკუჰაჩის ინტერიერი წითლად არის ლაქირებული. ის ტრადიციულად მადაკე ბამბუკისაგან მზადდება. ბამბუკის კვანძები, ბუნებრივი დარღვევები და ლაქები, თავად ინსტრუმენტის ნაწილი ხდება. ასევე არსებობს ხის და სინთეტიკური შაკუჰაჩიც, თუმცა ისინი ძირითადად დამწყებთათვის არის განკუთვნილი. მისი ადრეული ნიმუშები დამზადებულია ნეფრიტისგან, ქვისგან და სპილოს ძვლისგან, რომლებიც შოსოინის საცავში ნარაში, იაპონიაში ინახება.
შაკუჰაჩის სიმარტივის მიუხედავად, მას შეუძლია მდიდარი და მრავალფეროვანი ბგერების წარმოქმნა.
შაკუჰაჩის კავშირი ვაბი-საბისთან
ზემოთხსენებულ აღწერას, რომლითაც შაკუჰაჩი ხასიათდება და რომლებშიც მისი „არასრულყოფილება“ გამოსჭვივის, იაპონურ კონცეფციასთან ვაბი-საბისთან, ანუ არასრულყოფილების სილამაზესთან მივყავართ. შაკუჰაჩს ვიზუალურად ბამბუკის ლაქები და დარღვევები ამჩნევია, მას არ აქვს ბგერის ერთიანი ხარისხი ყველა ნოტზე და მისი ნოტები დასავლეთში არამუსიკალურად მიიჩნევა, მაგრამ ვაბი-საბი გვეუბნება, რომ სწორედ ამაშია სილამაზე და მრავალფეროვნება, მთავარი მნიშვნელობა იმას უნდა მივანიჭოთ, რა განცდებს იწვევს ეს საკრავი ჩვენში, რა მნიშვნელობას ატარებს, არა იმას რა ხარვეზებითაა სავსე და აყოლილია თუ არა ის ტენდენციებს და მოდას. ეს ყველაფერი არის სიმბოლო ცხოვრების ხარვეზების და არასრულყოფილების მიმღებლობის.
ისტორია
შაკუჰაჩიმ ფორმა მომაიამას პერიოდში (1534-1615) მიიღო, თუმცა საბოლოო ფორმა ედოს პერიოდში (1615-1868) შეიმუშავა, როდესაც მას მოხეტიალე ბერები იყენებდნენ. ბერებმა საკრავ ჰიტოიოგირის ფორმა შეუცვალეს, უფრო სქელი და გრძელი, ზართან კი ოდნავ მოხრილი გახადეს. მათთვის შაკუჰაჩი მედიტაციის თანმხლები იყო. ის დღესდღეობით თან ახლავს პოეზიას, უკრავს ანსაბლში კოტოსთან და შამისენთან ერთად, ასევე ჟღერს ვირტუოზულ სოლოებშიც.
შაკუჰაჩის შემსრულებლები ახლაც აგრძელებენ ახალი ნაწარმოებების წერას. თანამედროვე კომპოზიტორებმა, როგორებიც არიან ტორუ ტაკემიცუ, აკირა ტამბა და ბელგიელი კლოდ ლედუ, დაწერეს ნაწარმოებები შაკუჰაჩისა და სხვა იაპონური ინსტრუმენტებისთვის. თანამედროვე შოკუჰაჩის შემსრულებლების უმეტესობა თავს თავისუფლად მიიჩნევს და არ შემოიფარგლება, არ იზღუდება კონკრეტული რეპერტუარებით. შაჰუკაჩი დღესდღეობით არა მხოლოდ იაპონურ მუსიკაში, არამედ მუსიკის სხვადასხვა ჟანრში გამოიყენება, როგორიცაა ჯაზი, პოპი და როკი.
სქოლიო
კატეგორია:საკრავები კატეგორია:იაპონური საკრავები კატეგორია:აზიური საკრავები
რობერტას ფრიდრიკასი
რობერტას ფრიდრიკასი (Robertas Fridrikas; დ. 8 აპრილი 1967) — ლიეტუველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. იცავდა ვილნიუსის „ჟალგირისის“, ლანჩხუთის „გურიას“, მოსკოვის „ლოკომოტივის“, ვენის „აუსტრიის“, ვენის „ვაფ პროკარის“ და ლიეტუვის ეროვნული ნაკრების ღირსებას.
სანაკრებო კარიერა
1990–1995 წლებში ლიეტუვის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 10 შეხვედრას ატარებს და 2 ბურთი გააქვს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:ლიეტუველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიეტუვის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ვილნიუსის ჟალგირისის ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:ავტრიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
თოვლიანი მხარე
თოვლიანი მხარე (雪国) 一 იაპონელი ნობელიანტი ავტორის, იასუნარი კავაბატას რომანი. წიგნი კლასიკური იაპონური ლიტერატურის გამორჩეულ ტექსტადაა მიჩნეული და დასახელდა იმ სამ ნაწარმოებს შორის, რომელიც ნობელის კომიტეტმა კავაბატასთვის პრემიის გადაცემისას მოიხსენია, აგრეთვე სხვა ნაწარმოებთან - "ათასფრთიანი წერო".
წერის პროცესი
კავაბატამ ნაწარმოებზე მუშაობა იაპონური მილიტარიზმის ეპოქაში დაიწყო, როცა ჩინეთის წინააღმდეგ ფართომაშტაბიანი ომი უკვე თითქმის გარდაუვალი იყო. სწორედ ამ დროს კავაბატა აყალიბებს ერთგვარ ლიტერატურულ მიმდინარეობას, „ ახალი სენსორული ლიტერატურა“. ცნობილია, რომ წიგნი თავდაპირველად ნოველის სახით გამოიცა, 1935 წელს, თუმცა მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ავტორმა მრავალი დეტალი შეცვალა და თავების დამატებით ამბავი განავრცო.
ნაწარმოების სათაურში არსებული „თოვლიანი მხარე“, რომელშიც მიმდინარეობს რომანის სიუჟეტი, ინსპირირებულია ნიიგატის პრეფექტურაში არსებული დასახლებიდან - ონსენი.
თავად კავაბატა ეწვია ონსენს (ცხელი წყაროები იაპონიაში) და რომანზე მუშაობა სწორედ ამ ადგილას დაიწყო.
სიცოცხლის ბოლოს ავტორი კიდევ ერთხელ მიუბრუნდა ნაწარმოებს და დაიწყო ნაწარმოების შემოკლებულ ვერსიაზე მუშაობა.
სიუჟეტი
შიმამურას ონსენში გამგზავრების მიზეზი ახალგაზრდა ქალთან, კომაკოსთან შეხვედრაა, რომელთანაც წინა შეხვედრაზე ცოტა ხნით გაჩერება მოუწია. გამომდინარე იქიდან, რომ პირველი შეხვედრისას კომაკო გეიშად არ მუშაობდა, სიტუაცია შეიცვალა მეორე შეხვედრისას. ახალგაზრდა კომაკო იზიდავს შიმამურას, თუმცა მათი სიყვარული დროთა განმავლობაში არათანმიმდევრული და გაურკვეველია. კომაკოს უყვარდება შიმამურა, ეს კი ეწინააღმდეგება გეიშას ტრადიციას, რომ გეიშა უნდა აკმაყოფილებდეს მოთხოვნას კლიენტის მოთხოვნას ყველანაირი ემოციური მიჯაჭვულობის გარეშე. მათი საუბრის განმავლობაში რამდენიმე რამ ირკვევა კომაკოს შესახებ - ის გეიშა, რეალურად, იუკიოს სამედიცინო უზრუნველყოფისთვის გახდა, მეტიც, ისინი ფარულად დაინიშნენ, როგორი დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდათ შემდგომში და სხვა.
მთავარი თემები
მინი|საიო მასუდა - იაპონელი [[გეიშა ონსენიდან, რომელიც ნაწარმოების ერთ-ერთი მთავარი გმირის - კომაკოს - პროტოტიპადაა მიჩნეული. ]] თანამედროვე და ტრადიციული
თოვლიანი მხარე დაიწერა იაპონური იმპერიაკლიზმის დროს, შედეგად ნაწარმოებში ხშირად შევხვდებით ამ ეპოქისთვის დამახასიათებენლ გამოგონებებს, როგორებიცაა მატარებელი, თოვლსაწმენდი და ზვავის ელექტროგამაფრთხილებელი სისტემა. კავაბატა არ ხედავდა პრობლემას თანამედროვესა და ტრადიციულის ერთად თავმოყრაში და მიიჩნევდა, რომ თანამედროვე გამოგონებები ტრადიციული იაპონიის განუყოფელი ნაწილია. ეს ჩანს რომანის დასაწყისშივე, მატარებლის სცენაზე, როცა ქალი მგზავრის თვალებს აკვირდება. მატარებლის ელექტრო განათებამ ამით ხელი შეუწყო ტრადიციული ესთეტიკის გამოხატვას. სხვადასხვა თანამედროვე გამოგონება ონსენის ცხოვრების განუყოფელ ნაწილადაც კი იქცა.
სილამაზე
ეს რომანი კავაბატამ, სხვა რომანების მსგავსად, ფსიქიკური ღირებულების ესთეტიკური შეფასებით შეთხზა, ამავდროულად ის გავლენას ახდენს სილამაზისადმი მგრძნობიარე გონებაზე. რომანის მთავარი გმირი ხშირად ამოდის რეალური სამყაროდან საკუთარი გონების იდუმალ სამყაროში ეფლება, მას შემდეგ, რაც მშვენიერებას შეიგრძნობს. გარდა ამისა, ეს სილამაზე მის გარშემო არსებულ სამყაროშიც იშლება, მაგალითად მატარებელში, იოკოს თვალებზე დაკვირდების შემდეგ, ასევე, სიუჟეტის ბოლოს, ირმის ნახტომზე დაკვირვებისას და ა.შ.
ასევე შეიძლება აღინიშნოს, რომ რომანში სილამაზის ყველა ასახვა მოიცავს სევდის ელემენტს: მარტოობა ბუნების მშვენიერებაში, სევდა იოკოს მშვენიერ ხმაში, კომაკოს გაფლანგული სილამაზე, ისევე როგორც მფლანგველობითი ბუნება სასიყვარულო სფეროში.
გამოხმაურება
ედუარდ სეიდენსტიკერმა, იაპონური ლიტერატურის ცნობილმა მკვლევარმა, რომელმაც ზემოხსენებული ნაწარმოები 1956 წელს თარგმნა, ნამუშევარი აღწერა, როგორც „კავაბატას პოტენციური შედევრი“. მისი თქმით, რომანი ჰაიკუს მოგვაგონებს, როგორც მისი დელიკატურობით, ისე მოკლე სცენებით, რომელიც გრძელ ამბავს ეფექტურად აღწერს.
რომანმა დადებითი შეფასება დაიმსახურა სხვადასხვა გაზეთების მიმოხილველთაგანაც. გაზეთში The Times თქვეს, რომ ავტორმა ამ წიგნით „შექმნა იდილია უპერპექტივო მასალისგან“. ჯეისონ ქოულიმ თოვლიანი მხარე მოიხსენია, როგორც „კავაბატას შედევრი“.
სქოლიო
კატეგორია:იასუნარი კავაბატას ნაწარმოებები კატეგორია:1948 წლის წიგნები კატეგორია:იაპონური ლიტერატურა
ნამიბიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ნამიბიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (Namibia national rugby union team) — ეროვნული ნაკრები, რომელიც ნამიბიას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. სიძლიერისა და წარმატებების მიხედვით აფრიკის მეორე გუნდია სამხრეთ აფრიკის შემდეგ. მსოფლიო რაგბის კლასიფიკაციით ნამიბია მიეკუთვნება პერფომანსის ჯგუფს, ანუ ძლიერ ნაკრებს, მაგრამ მსოფლიოს უძლიერეს ნაკრებებთან შედარებით ჯერ კიდევ სუსტს. საშინაო თამაშებს ატარებს ვინდჰუკში «ჰაგე გეინგობის სახელობის სტადიონზე», რომელიც იტევს დაახლოებით 10 ათას ადამიანს.
ნამიბიის ეროვნული ნაკრები 1999 წლიდან მონაწილეობს რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ სტადიებში, მაგრამ ამ ტურნირებში არასდროს არ მოუგია არც ერთი თამაში. ნამიბიის ნაკრები ექვსჯერ გახდა აფრიკის თასის მფლობელი, უფრო მეტად ვიდრე სხვა რომელიმე ნაკრები, და ერთხელ ერთა თასის მფლობელი.
ნამიბიის ნაკრები შეიქმნა 1990 წელს თითქმის ნამიბიის დამოუკიდებლობის მოპოვებისთანავე. მართავს ნამიბიის რაგბის კავშირი (Namibia Rugby Union). ეროვნული ნაკრების მოთამაშეები ტრადიციულად ასპარეზობენ ცისფერი მაისურებით, ხოლო ნამიბიის ნაკრების ყველაზე უფრო გავრცელებული მეტსახელია — «ველვიჩიები». ადრე ნაკრები ასევე ატარებდა არაოფიციალურ მეტსახელ «ბილტონგბურებს» (Biltongboere), მაგრამ 2007 წელს ეს მეტსახელი რასისტულად იქნა აღიარებული და მას შემდეგ აღარ გამოიყენება.
ისტორია
1952 წელს დამარალენდის რაგბის კავშირს დაერქვა სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის რაგბის კავშირი და მისი ნაკრები გაემგზავრა კონტინენტის სამხრეთში, სადაც ითამაშა სამი თამაში ადგილობრივი პროვინციების გუნდებთან. ორი წლის შემდეგ ნაკრებმა პირველად მიიღო მონაწილეობა სამხრეთაფრიკულ პროვინციალურ ჩემპიონატ ქარის თასზე (Currie Cup). პირველ მატჩში ნამიბიელებმა, რომლებმაც ემბლემის სახით აირჩიეს ზებრის გამოსახულება წითელ ფონზე, ჩრდილოეთ ტრანსვაალის ნაკრებთან ითამაშეს და დამარცხდნენ ანგარიშით 3-24. 1955 წელს ნამიბიელი მორაგბეებმა ჩაატარეს პირველი ოფიციალური საერთაშორისო მატჩი. მათი მეტოქეები იყვნენ «ბრიტანელი და ირლანდიელი ლომები», რომლებიც მაშინ ატარებდნენ ერთ-ერთ თავის სამხრეთაფრიკულ ტურნეს. მასპინძლები დამარცხდნენ ანგარიშით 0-9. შემდგომში ბრიტანელები კიდევ სამჯერ ესტუმრნენ კოლონიას და ყოველთვის გამარჯვებულები რჩებოდნენ, თუმცა 1974 წლის შეხვედრაში სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკის ნაკრები ახლოს იყო გამარჯვებასთან, მაგრამ დამარცხდა მცირე ანგარიშით 16-23.
სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:ნამიბია
სიამინი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ლა-ვიქტორია-დე-ასენტეხო
ლა-ვიქტორია-დე-ასენტეხო (La Victoria de Acentejo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 18,36 კმ². მოსახლეობა — 18,36 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
კოსმონავტთა ზღვა
კოსმონავტთა ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში. ვრცელდება კონტინენტ ანტარტიდის ნაპირებთან, ენდერბის მიწასა და რისერ-ლარსენის ზღვას შორის, რომლისგანაც გამოყოფილია გუნერუსის წყალქვეშა ქედით. კოსმონავტთა ზღვის აღმოსავლეთით გაწოლილია თანამეგობრობის ზღვა, დასავლეთით რისერ-ლარსენის ზღვა. ფართობი 698,6 ათ. კმ². სიღრმე 4798 მ-მდე. მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია მოდრეიფე ყინულებით, ბევრია აისბერგი. სახელი უწოდეს 1962 წელს საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიციის წევრებმა პირველი კოსმონავტების პატივსაცემად. ნაპირებზე მოქმედებს რუსეთის, იაპონიისა და ბელორუსის სამეცნიერო სადგურები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთის ოკეანის ზღვები
სან-კარლო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოპერის თეატრები კატეგორია:ნეაპოლი
ვინიალესის ხეობა
ვინიალესის ხეობა (Valle de Viñales) — კარსტული ღრმული კუბაში. ხეობა მოიცავს 132 კმ² ტერიტორიას და მდებარეობს სიერა-დე-ლოს ორგანოსის ტერიტორიაზე, მხოლოდ მისი ჩრდილოეთ ნაწილია პინარ-დელ-რიოს პროვინციის ტერიტორიაზე.
ხეობის უკიდურეს დაბლობებზე გაშენებულია თამბაქო და სხვა კულტურები. ირგვლივ მდებარეობს არაერთი გამოქვაბული. ხეობაში კუნძულის მსგავსად აღმართულია ბევრი კლდე, რომლებსაც მოგოტას უწოდებენ. ვინიალესი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა იმ ტურისტებისთვის, რომლებსაც კლდეზე ცოცვა იტაცებთ.
ამ ხეობისათვის დამახასიათებელია არაერთი ენდემური ცხოველთა და მცენარეთა სახეობა.
მიზდა
მიზდა (مزدة‎) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ლიბიაში, ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 216 ადამიანს შეადგენს. 2007 წლამდე იყო ყოფილი მიზდის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ქალაქის დასავლეთით განთავსებულია მიზდის სამხედრო ბაზა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ქალაქები
Antiplanes obliquiplicata
Antiplanes obliquiplicata — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ღუნიბის მოედანი
ღუნიბის მოედანი — ყოფილი მოედანი ძველ თბილისში იმ ადგილზე, სადაც ახლა საქართველოს პარლამენტის შენობა დგას რუსთაველის გამზირზე. სახელწოდება მოედანმა მიიღო რუსეთის ჯარის მიერ 1859 წ. 25 მარტს დაღესტანში შამილის ციხესიმაგრის, ღუნიბის აღების აღსანიშნავად. 1897 წ. ალექსანდრე ნეველის სამხედრო ტაძრის მშენებლობასთან დაკავშირებით მოედანს ტაძრის მოედანი („სობორნი“) ეწოდა, თუმცა მან ფაქტობრივად არსებობა შეწყვიტა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:თბილისის მოედნები
წყალდიდობა ევროპაში (2002)
right|thumb|300px|წყალდიდობა ქალაქ [[დრეზდენი|დრეზდენში (გერმანია)]] წყალდიდობა ევროპაში — 2002 წლის აგვისტოში მომხდარი ძლიერი წყალდიდობა. ყველაზე მეტად დაზარალდა ჩეხეთი, ავსტრია, გერმანია, სლოვაკეთი, პოლონეთი, უნგრეთი, რუმინეთი და ხორვატია. სწორედ 2002 წელს დაფიქსირდა ბოლო 100 წლის განმავლობაში ევროპის უძლიერესი წყალდიდობა, რომელმაც ასობით ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. წყალდიდობა კოკისპირულმა წვიმებმა გამოიწვია.
ძლიერი წვიმები 10 აგვისტოდან დაიწყო და დაახლოებით ერთ კვირას გაგრძელდა. ნაპირებიდან გადმოვიდა დიდი და პატარა მდინარეები, რომლებიც უძლიერეს ნაკადებად გადაიქცნენ და რომლებმაც წალეკეს გზა და გზა დასახლებული ადგილები.
პრაღაში მდინარე ვლტავის დონემ 7 მეტრით აიწია, ხოლო გერმანიაში ელბას დონე თითქმის 10 მეტრით გაიზარდა. ევროპის ერთ-ერთმა უმსხვილესმა მდინარემ დუნაიმ დატბორა ავსტრიის, სლოვაკეთის, ხორვატიის დიდი ნაწილები, ხოლო დუნაის შენაკადმა ტისამ დატბორა რუმინეთისა და ბულგარეთის რიგი სოფლები.
წყალი და ტალახიანი ნაკადები საკმაოდ ფართოდ გავრცელდა და საფრთხის ქვეშ დააყენა სხვადასხვა ქვეყნების კულტურული და ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობები, როგორებიცაა: ქალაქები, სახლები, ქუჩქები, მეტროპოლიტენები, რკინიგზები, ხიდები, სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიები და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:წყალდიდობა
ძიყი
ძიყი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში,  ვანათის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (...).
სქოლიო
კატეგორია:ვანათის თემის სოფლები
Prolasius quadratus
Prolasius quadratus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prolasius-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
პიროლაგნია
პიროლაგნია (πυρ „პირ“ — ცეცხლი; λαγνεία „ლაგნია“— ჟინი), აგრეთვე პიროფილია (φιλία „ფილია“ — სიყვარული) — პარაფილიის შედარებით იშვიათი ფორმა, რომლის დროსაც ადამიანი სიმოვნებას იღებს ცეცხლისგან და მისი გასაჩაღებელი ღონისძიებებისგან. პიროლაგნია პირომანიისგან იმით განსხვავდება, რომ სიამოვნება, რომელსაც ადამიანი განიცდის, სექსუალური ხასიათისაა.
ლიტერატურა
Parafilia
ჟან-პოლ ბელმონდო
ბიოგრაფია
ბელმონდო 1986 წლამდე კომერციული თვალსაზრისით ერთ-ერთი წარმატებული მსახიობი იყო. მან, ალენ დელონის მსგავსად, თავისი ფილმების შესაქმნელად ჩამოაყალიბა საკუთარი კომპანია „Cerito“ (ეს მისი ბებიის ქალიშვილობის გვარია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები კატეგორია:საფრანგეთის ღირსების ორდენის კომანდორები კატეგორია:ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები
ორაგვე
ორაგვე — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, მაჩხვარეთის თემში (სოფლები: მაჩხვარეთი, ორაგვე, ჯუნმერე).
სახელწოდება
ორაგვე ლაზური წარმოშობის ტოპონიმია და „სარაგვეს“, „რაგვით“ ანუ მცირე მახეებით გარეულ ფრინველზე სანადირო ადგილებს ნიშნავს.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის აუზი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 200 მ., ლანჩხუთიდან 6 კმ. სოფელში არის გურიელის, თავისუფლებისა და მშვიდობის ქუჩები. სოფელში მოდის ჩაი, ციტრუსი, ტუნგი, დაფნა.
გამოქვაბული
სოფელში, ორაგვისღელის მარცხენა მხარეს, კრაკალას მთის ფერდობზე არის გამოქვაბული, რომელიც მოცულობით ყველაზე დიდია ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მარჯვნივ არის სამგანყოფილებიანი გამოქვაბული, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია ხვრელებით.
დიდღვაბუნის ციხე
დიდღვაბუნის ციხე — ადრინდელი ფეოდალური ხანის ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ციხე მდინარე ცხენისწყლის ხეობაში (ხონის მუნიციპალიტეტი). მდებარეობს მდინარეების ოხვირისა და ცხენისწყლის შესაყარში. მის ჩრდილო-დასავლეთით პატარა ბორცვზე შემორჩენილია მომცრო ციხის ნაშთი, როგორც ჩანს იგი დიდღვაბუნის ციხის მისადგომებს იცავდა. დიდღვაბუნის ციხე კონტროლს უწევდა ცხენისწყლის ხეობაზე გამავალ გზას, რომელიც ლეჩხუმსა და სვანეთს ბართან აკავშირებდა. ზოგიერთი მკვლევარი მას უქიმერიონის ციხესთან აკავშირებს.
რიჩარდ ბეინჰემი
რიჩარდ ბეინჰემი (დ. 1974) — ირლანდიელები ანიმატორი, რომელიც მუშაობდა სხვადასხვა ფილმზე. მის ნაშრომებს შორის არის „ბეჭდების მბრძანებელი“, „ნარნიის ქრონიკები“ და „ავატარი“. გარდა ამისა, მას მიღებული აქვს BAFTA საუკეთესო სპეციალური ვიზუალური ეფექტებისთვის და ოსკარი საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის.
დიდღვაბუნის ციხე
ლიტერატურა
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
რიჩარდ ბეინჰემი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი ანიმატორები კატეგორია:დაბადებული 1974
მორის ჯოისი
მორის ჯოისი — ირლანდიელები რეჟისორი და ანიმატორი. დაიბადა დუბლინში და ძირითადად ნიუ-იორკში ცხოვრობდა. მუშაობდა სხვადასხვა სატელევიზიო შოუსა და ფილმზე. მათ შორის ცნობილია „კუ ნინძები“ და „Beavis and Butt-head Do America“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი რეჟისორები კატეგორია:ირლანდიელი ანიმატორები
თოვლი (გალაკტიონ ტაბიძე)
„თოვლი“ — გალაკტიონ ტაბიძის პოეზიაში სიმბოლისტური ლიტერატურული პრინციპების გავლენით შექმნილი ერთ-ერთი ლექსი, რომელიც დათარიღებულია 1916 წლით. იგი რომანტიკული სიყვარულით შთაგონებული პოეტური ნაშრომია. ესაა სიყვარულის ძლიერი გრძნობით განათებული ლირიკული გმირის აღსარება სატრფოს წარმოსახვითი აჩრდილის წინაშე, დიდი სიტყვიერი ხელოვნებითა და ღრმა ფსიქოლოგიზმით წარმოჩენა იმ წმინდა გრძნობისა, რომელიც ლირიკული გმირისთვის ცხოვრების საზრისად და ამქვეყნიური არსებობის ყველაზე დიდ მიზანსწრაფად ქცეულა.
ლექსის შექმნის შესაძლო ბიძგი
გალაკტიონს ხშირად საყვედურობდნენ, რომ ბიძგს ლექსისთვის წიგნებიდანაც იღებდა. არც უამისობა იქნებოდა, რადგან ცხოვრება მას ახალ-ახალი უხვი შთაბეჭდილებებით არ ანებივრებდა. არსებობს ათიან წლების დასაწყისში გამოცემული ერთი რუსული პოეტური ანთოლოგია, „ჩტეც-დეკლამატორი“, რომელშიც იმ დროისთვის გამორჩეულად მიჩნეული ბევრი რუსი და დასავლელი პოეტის ნაშრომია შეტანილი. თვალის ერთი გადავლებაც საკმარისია იმის მისახვედრად, რომ ახალგაზრდა გალაკტიონმა ბევრი რამ ისწავლა ამ წიგნიდან. იქ არის ერთი ბელგიელი ჟორჟ როდენბახის ლექსი, რომელიც ასე მთავრდება: „თოვლის ფიფქებით, როგორც ვარსკვლავებით, სავსეა სული ჩემი.“ ჩვეულებრივი პოეტიზირებული სტრიქონია, მაგრამ გამორიცხულიც არ ჩანს, რომ გალაკტიონის სულ სხვა პოეტური ღირებულებებისა და სულ სხვა სახის შეგრძნებები სწორედ ამ სტრიქონს გამოეღვიძებინოს:
სავსებით არაა გამორიცხული, ბიძგი სწორედ როდენბახის სტრიქონს გაეჩინა. თუმცა, შეიძლებოდა, ამგვარი ბიძგი გალაკტიონს ქუჩაში ყურმოკრული სიტყვისგანაც მიეღო.
ასოციაციები
ალბათ, სიტყვებიც ისეთივე ტანჯვით იბადებოდნენ, რა ტანჯვაც ახლავს შობის პროცესს. ადამიანი რაღაც უცხო, ჯერაც არგანცდილი გრძნობითაა შეპყრობილი. ამ გრძნობის გარეთ გამოტანასა და გასაგნებას იგი მისთვის სახელის დარქმევით ცდილობს. მაგალითისთვის გამოდგება მწირის ტანჟვა ილიას „განდეგილიდან“: „ან რა უწოდოს, ან რა დაარქვას, ამ ჯერ არცნობილ ნეტარებასა“. დიდი ვნება იმ მაგიური ძალით, იმ პირველქმნილი მადლით ბადებს უკვე ნაცნობ სიტყვას, რა მადლითა და ტკივილითაც იგი პირველად წასცდა კაცთაგანს. ტანჯვით შობის მიუხედავად, თვით სიტყვა სრული ადეკვატურობით მაინც ვერასოდეს გადმოსცემს იმ გრძნობის, იმ მოვლენის, იმ საგნის არსს, რის სამოსელადაცაა განსაზღვრული. ამიტომ შემთხვევით არ წამოსცდება პოეტს: სხვას გათქმევინებს წყეული რითმაო. აქ „რითმას“ წარმატებით შეიძლება ჩავუნაცვლოთ „სიტყვა“, ვინაიდან სწორედ სიტყვამ ვერ შეძლო ვნების სრულად გამოხატვა, რასაც ბარათაშვილი სენტენციის სახეს აძლევს: „მოკვდავთა ენას არ ძალუძს უკვდავთა გრძნობათ გამოთქმა“.
მარჯვნივ|მინი|[[თოვლის კრისტალები, გადიდებული ელექტრონული მიკროსკოპით. მათ მართლაც მოლურჯო-მომწვანო-მოიისფრო ფერი აქვთ. თუმცა გალაკტიონს ეს ვერ ეცოდინებოდა ლექსის წერისას, 1916 წელს...]] გამომდინარე ზემოთქულიდან, სიტყვის სემანტიკურ ფუნქციაზე მეტად პოეტები მის ასოციაციურ შესაძლებლობებს ენდობიან... აბა ვის უნახავს „იისფერი თოვლი“ ან „უდაბნო ლურჯად ნახავერდები“, მაგრამ ამ უცნაური სინტაგმებით პოეტი სწორედაც საგნობრივ ასოციაციებს აღძრავს საერთო კონტექსტში:
ასე ერთბაშად და მოულოდნელად აღმოჩნდება მკითხველი უცნაური პოეტური წარმოსახვებისა და ხილვების აზრობრივად რთულ, მაგრამ მომხიბვლელ ასოციაციებში გახვეული ლექსის პირველივე სტროფით. რამდენ ასოციაციას აღძრავს თუნდაც მხოლოდ ეს სტრიქონი — „ქალწულებივით ხიდიდან ფენა“:
რა არის იანვარი? — სიცივე, ყინვა, გაუსაძლისობა, რომელიც პოეტის სულში ჩაბუდებულა და რომელსაც მოძმედ არ ეძნელება.
მიუხედავად ყველაფრისა, ამ ლიტერატურული გრძნეულების მადლს ალბათ ყოველი ჭეშმარიტი მკითხველი მისებურად, სუბიექტურად გაიგებს, გაიაზრებს და აღიქვამს. ასე რომ ზუსტი პასუხი იმაზე, თუ რას უნდა ნიშნავდეს თუნდაც „ქალწულებივით ხიდიდან ფენა“, ყოვლად შეუძლებელია არსებობდეს.
მთლიანი ლექსის ვიზუალური სურათიც ასოციაციური შეპირისპირების ხერხით გამოკვეთს სათქმელს. „ძვირფასო, სული მევსება თოვლით“, „მწუხარე გრძნობა ცივი სისოვლის“ — სიმბოლურად ნაჩვენები სურათია ეულად შთენილი სულისა, რომელსაც ახსენდება სულის გაზაფხული — სიყვარული. ეს ყოფილი ბედნიერება სულისა, ეს მონატრება, ხაზგასმულია თოვლის ფონზე მინდვრის ფოთლების მოულოდნელი აელვარებით:
„თოვლი“ არ არის გამარჯვებული სიყვარულის აპოლოგია. იგი, უპირველეს ყოვლისა, ამ გრძნობის ტრაგიკული თვითგანცდის ნაყოფია, მარტოსულად დარჩენილი პოეტის ცრემლიანი აღსარებაა საყვარელი არსების წარმოსახვითი აჩრდილის წინაშე. პოეტი ტრაგიკული სიმძაფრით ხატავს „მწუხარე გრძნობით“ დამძიმებულ მის სულიერ განწყობილებას. იისფერი თოვლი და ზამთრის სიცივე სიმბოლურ-ალეგორიულად ასოცირდება იმ სევდა-ნაღველთან, რომელიც სატრფოსთან განშორების შედეგია. ზამთრის „ლურჯად ნახავერდებ უდაბნოში“, „მწუხარე გრძნობის“ პირისპირ „მარტო, სულ მარტო“ შთენილი პოეტი იმ დღეზე ოცნებობს, როდესაც ზამთრის სიცივეს გადაურჩება და ყოველივე ამას თავს დააღწევს:
ასეთი სტრიქონები, როგორც წესი, ძალდაუტანებლად იკავებენ ადგილს მკითხველის მეხსიერებაში.
მიუხედავად იმისა, რომ ლექსის საერთო მიზანსწრაფვა და სულისკვეთება მკითხველისთვის არც თუ ისე ძნელი შესაცნობია, მასში ნათელი ბუნდოვანებით მოცული ბევრი ისეთი პოეტური სახეც გვხვდება, რომელთა ბოლომდე შეცნობა და სწორხაზოვნად გააზრება მეტად ძნელია და ბევრ პირობითობასთან დაკავშირებული. პირველ ყოვლისა, სწორედ ამ ასოციაციურ უცნაურობებში და პოეტურ სახეთა აღქმით-წარმოსახვით თავისებურებებში უნდა დავინახოთ სიმბოლისტური ესთეტიკის გამოვლინებანი გალაკტიონის ამ ლექსში და მსგავსი ხასიათის სხვა ნაწარმოებებში. „აზრობრივი ბუნდოვანების“ მიუხედავად, დიდ პოეზიას ოდნავ მაინც ნაზიარები ყოველი მკითხველი ქვეცნობიერი გუმანით დაუეჭვებლად წვდება იმ გრძნეულების ხიბლს, რომელიც ამგვარ პოეტურ სახეებს ახლავს ხოლმე თან. ეს სახეები ზოგიერთმა შესაძლოა მხოლოდღა უაზრო რებუსებად ან სიტყვიერ აბდაუბდათაც კი მიიჩნიოს. მაგრამ მათი უმთავრესი ლიტერატურული ღირებულება პირველ ყოვლისა, ალბათ, სწორედ ასეთ „აზრობრივ აბსურდულობაში“ ვლინდება, იმ პარადოქსულ ასოციაციურ ხილვებსა და აღქმით-წარმოსახვით უცნაურობებში, რომელთა საფუძველზე ისინი არიან შექმნილნი.
მუსიკა და მხატვრობა ლექსში
გალაკტიონის ამ ლექსში თანაბრად ძლიერია პოეზია, მუსიკა და მხატვრობა, რაც კიდევ უფრო მეტ ხიბლს სძენს ლექსს. „იისფერ თოვლის ქალწულებივით ხიდიდან ფენა“, „უდაბნო ლურჯად ნახავერდები“, „თოვლთა დაფნა“ და კიდევ სხვები ისეთ ცოცხალ სურათს ქმნის, თითქოს დიდი მხატვრის ნამუშევარი გაცოცხლებულიყოს. პოეზიაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, მუსიკა ამ ლექსში დომინანტობს კიდეც:
ამ სტრიქონების მუსიკის აღქმას დიდი დაკვირვება არ სჭირდება. არათუ თანხმოვნები, ხმოვნებიც ისეა გადანაწილებული, რომ მათი მუსიკალობის ჩვენებისას მხოლოდ ალიტერაციულობაზე ხაზგასმა არაფერს მოგვცემს. აქ მუსიკას აჩენს არა მხოლოდ ალიტერაცია, არამედ შეგრძნებათა გადმოცემის ემოციური სიზუსტეც. თოვლით სულის ავსება დროშია განფენილი, გახანგრძლივებულია, სიტყვა „ძვირფასო“ ინტიმურ ელფერს აძლევს ფრაზას, თითქმის ჩურჩულამდე დაჰყავს და ამ კონტექსტში „სიბერის“ შემოტანა მოულოდნელად იდუმალ მუსიკალურ აკორდად კრავს მკითხველის შეგრძნებას.
გალაკტიონი ერთგან ამბობს: მუსიკა აკეთილშობილებს ადამიანებსო. ფაქტია, რომ იგი დიდ ყურადღებას უთმობდა ლექსის მუსიკალურ მხარეს, მის „მუსიკალობას“. ეს დასტურდება როგორც მისი ამ და სხვა მრავალი ლექსით, ასევე მისი წერილით, რომელიც ქართულ ლექსს ეხება. გალაკტიონის აზრით, რომ თუ ლექსმა მუსიკალობა დაკარგა, საჭიროა დადგინდეს ამის გამომწვევი მიზეზები. ხსნის გზას კი იგი ხალხურ პოეზიაში ხედავს, რომელიც, მისივე სიტყვებით რომ ვთქვათ, „განირჩევა სიმსუბუქით, უბრალოებით, მუსიკალურობით. ხალხური  პოეზია   შეგნებულად  გაურბის   ყოველგვარ მძიმე გამოთქმებს, იგი ბუნებრივი, იგი კრისტალურად წმინდაა.“ ია ეკალაძე ერთგან წერს: „გალაკტიონის პოეზია ტკბილია, ვით რძე დედისა“. სწორედ ეს მუსიკალობა ანიჭებს მას ამ სიტკბოს. სწორედ ამის გამოა, რომ გალაკტიონის ლექსები ხშირად იქცევიან ხოლმე სიმღერის ტექსტებად. ბოლომდე გამოურკვეველი კანონზომიერებით იქმნება მუსიკა, რომელიც თანამდევია არა მხოლოდ ამ ლექსისთვის, არამედ საერთოდ გალაკტიონის პოეზიისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაკტიონ ტაბიძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული ლექსები
Antiplanes profundicola
Antiplanes profundicola — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში (ფრენჩაიზი)
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში (High School Musical) — Walt Disney Pictures-ის ოთხი ფილმისგან შემდგარი ფრენჩაიზი, რომელთა შემქმნელები არიან რეჟისორი კენი ორტეგა და სცენარისტი პიტერ ბარსოჩინი.
სურათის მთავარი გმირები არიან: ტროი ბოლტონი — სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი, გაბრიელა მონტეზი — ფრიადოსანი და მომხიბვლელი გოგონა. მოულოდნელად ბედისწერა მათ შეახვედრებს და ისინი გადაწყვეტენ სცადონ სკოლის მიუზიკლში მონაწილეობა მიიღონ, სადაც მთავარ როლების შესრულება მოუწევთ. ისინი ამ ყველაფერს მეგობრებისგან ფარულად გააკეთებენ. მაგრამ არსებობენ ადამიანებიც, რომლებსაც მიუზიკლში მონაწილებობის მიღება ნებისმიერ ფასად სურთ.
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში
სურათის მთავარი გმირები არიან: ტროი ბოლტონი — სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი, გაბრიელა მონტეზი — ფრიადოსანი და მომხიბვლელი გოგონა. მოულოდნელად ბედისწერა მათ შეახვედრებს და ისინი გადაწყვეტენ სცადონ სკოლის მიუზიკლში მონაწილეობა მიიღონ, სადაც მთავარ როლების შესრულება მოუწევთ. ისინი ამ ყველაფერს მეგობრებისგან ფარულად გააკეთებენ. მაგრამ არსებობენ ადამიანებიც, რომლებსაც მიუზიკლში მონაწილებობის მიღება ნებისმიერ ფასად სურთ.
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 2
სკოლა დამთავრდა, არდადეგები დაიწყო. საზაფხულო ხალისი იწყება — თროი, გაბრიელა, შარფეი, ჩადი და თეილორი ტალანტების კლუბში გაწევრიანდებიან.
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 3
მიუზიკლი საშუალო სკოლაში 3 — პროექტის „მიუზიკლი საშუალო სკოლაში“ გაგრძელებაა. ახალ ფილმში მისი გმირები წამოიზარდნენ და მათი სკოლის წლები ნელ–ნელა დასასრულს უახლოვდება. მათ კოლეჯში ჩაბარებისათვის მზადება მოუწევთ. შეძლებენ კი ისინი საყვარელი საქმის გაგრძელებას თუ მუსიკალური კარიერა მხოლოდ ერთ მათგანს აეწყობა? შეინარჩუნებენ მეგობრობას თუ სამუდამოდ დაშორდებიან ერთმანეთს? სანამ ამ კითხვებზე პასუხს იპოვიან ახალგაზრდებს სკოლის სცენაზე უკანასკნელი, ყველაზე განუმეორებელი მიუზიკლის დადგმა მოუწევთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის ფილმები კატეგორია:2007 წლის ფილმები კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები
მაიაბეკე
მინი|250პქ|მდინარე მაიაბეკე [[გუინესი|გუინესის მუნიციპალიტეტში]] მაიაბეკე (Mayabeque) — მდინარე დასავლეთ კუბაში. მიიჩნევა უდიდესად კუბის სამხრეთ-დასავლეთ აუზში. გააჩნია ვრცელი სამდინარო ქსელი, რომელიც მოიცავს გუინესის, სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასის, ხარუკოს, მადრუგისა და მელენა-დელ-სურის მუნიციპალიტეტებს.
ლორი (ცხოველი)
ლორი (Lorinae) — ნახევრად მაიმუნების 2 გვარი ლორისებრთა ოჯახისა. Loris-ის გვარში ორი სახეობაა — წვრილი ლორი (L.tardigradus) და (Loris lydekkerianus). Nycticebus-ის გვარი წარმოდგენილია 2 სახეობით: ზანტი სქელი ლორი ან კუკანგი (N.coucang) და მცირე სქელი ლორი (N.pygmaeus). აქვთ ჩამალული მოკლე კუდი, დიდი თვალები. ლემურები გავრცელებული არიან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ცხოვრობენ ტყეში, აქტიურები არიან ღამით, დღისით ხეზე ძინავთ. იკვებებიან მწერებით, პატარ-პატარა ქვეწარმავლებითა და ფრინველებით, მცენარეთა ნაყოფითა და სხვ. ამ მაიმუნის მსგავსი ცხოველის 40- მდე სახეობაა აღწერილი. იგი მსოფლიო ზოოპარკების სასურველი ბინადარია თუმცა, ბუნებაში მხოლოდ კუნძულ მადაგასკარზე შეიძლება მისი ნახვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლორისებრნი
მაიაბეკე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის მდინარეები
ქრონოფილია
ქრონოფილია (χρόνος „ქრონოს“ — დრო; φιλία „ფილია“ — სიყვარული) — პარაფილიის სახე, როდესაც წყვილი განიცდის სექსუალურ აღზნებას მათ შორის ასაკობრივი სხვაობის გამო. ტერმინი შეღებულია ჯონ მანის მიერ და სათავეს იღებს ბერძნული სიტყვებიდან „ქრონოს“ — დრო და „ფილია“ სიყვარული. აღნიშნული ტერმინი არ არის სექსოლოგთა მიერ ფართოდ მიღებული, ისინი გამოიყენებენ ტერმინებს, რომლებიც უფრო კონკრეტულად განსაზღვრავენ ასაკობრივ დიაპაზონს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პარაფილიები
Prolasius reticulata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლა-გუანჩა
ლა-გუანჩა (La Guancha) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 23,77 კმ². მოსახლეობა — 5561 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
ლორი (გვარი)
ლორი (loris) — ძუძუმწოვარი ხცოველი ნახევრად მაიმუნების ქვერიგისა. გვარში 2 სახეობაა.
სქოლიო
კატეგორია:ლორისებრნი
Loris
სიბილანტი
სიბილანტი — სისინის ან შიშინის მსგავსი ჟღერადობის მქონე სამეტყველო ბგერა. ქართულში 10 სიბილანტია. სმენითი შთაბეჭდილებით მათ ყოფენ სისინა (ზ, ს, ძ, ც, წ) და შიშინა (ჟ, შ, ჯ, ჩ, ჭ) სიბილანტებად. სისინა ბგერებს ენა საწარმოთქმო ნაპრალს უქმნის, ჩვეულებრივ ზედა საჭრელი კბილებისა და მათი ნუნების საზღვარზე, შიშინებს კი — ოდნავ უკან. მათი გარჩევა ნაპრალის სიდიდითაც შეიძლება. შიშინა სიბილანტებს რბილ სასასთან შეიძლება ჰქონდეთ მეორე ნაპრალი (ფოკუსი). ამიტომ მათ ორფოკუსიანებსაც უწოდებენ. სიბილანტები შეიძლება იყოს ნაპრალოვანი (სპირანტი) ან აფრიკატი. ნაპრალოვანს საწარმოთქმო დაბრკოლებად მხოლოდ ნაპრალი აქვს, აფრიკატებს კი — ჯერ ხშვა და მერე — ნაპრალი. ქართულში ნაპრალოვანი სიბილანტებია ძ, ც, წ, ჯ, ჩ, ჭ.
კაბაჭრელა
კაბაჭრელა, ძაღლისკბილა (Erythronium) — ბოლქვიანი ბალახოვანი მცენარეების გვარი შროშანისებრთა ოჯახისა.
მრავალწლოვანი მცენარეებია. აქვთ კვერცხისებრ-მოგრძო მიწისქვეშა ბოლქვები, ჩვეულებრივ, ორი ოვალური მწვანე ან მარმარილოსფერ-ჭრელი ფესვისპირა ფოთლით. ყვავილი ერთი ცალია, თავჩაქინდრული, ფურცლებგანცალკევებული, 10 სმ-მდე დიამეტრის, მკრთალი მეწამული, ლილისფერი, ვარდისფერი ან თეთრი, უფოთლო ყვავილის ყუნწში მჯდომარე (სიმაღლე 25 სმ-მდე). ნაყოფი — კოლოფი.
მისი 25-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ ევროპაში, კავკასიაში, მათ შორის საქართველოს (Erythronium caucasicum — კავკასიის ენდემი) და სამხრეთ ციმბირის მთებში. დეკორატიული მცენარეებია, აშენებენ ბაღებში, პარკებსა და ალპინარიუმებში. ზოგიერთი სახეობის ბოლქვი საკვებად ვარგისია.
სქოლიო
კატეგორია:შროშანისებრნი
რავი შანკარი
რავი შანკარი (রবি শংকর; სრული სახელი და გვარი - რობინდრო შაუნკორ ჩაუდჰური (7 აპრილი 1920 - 11 დეკემბერი 2012) აგრეთვე ცნობილი წოდებით „პანდიტი“) — ინდოელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი. მისი ინსტრუმენტი იყო სიტარი, რომელზეც იგი ინდურ კლასიკურ მუსიკას ასრულებდა.
შანკარმა გავლენა იქონია არა მხოლოდ ინდურ, არამედ სხვა ქვეყნების მუსიკაზეც და სხვა ჟანრზე. The Beatles-ის წევრები (არსებობის უკანასკნელ წლებში), კერძოდ კი ჯორჯ ჰარისონი, შთაგონებულები იყვნენ მისი მუსიკით და სიტარის მელოდიები საკუთარ სიმღერებში გამოიყენეს.
ძარწემი
ძარწემი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში, 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე გორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1020 მეტრი, ცხინვალიდან 10 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქემერტის თემის სოფლები
Antiplanes sanctiioannis
Antiplanes sanctiioannis — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლეონიდ იარმოლნიკი
ლეონიდ იარმოლნიკი (დ. 22 იანვარი, 1954) — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი, პროდიუსერი, ტელე და რადიო წამყვანი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე.
დაიბადა სოფელ პოგრანიჩნიში, პრიმორიეს მხარეში. ბავშვობა და ყრმობა გაატარა ქალაქ ლვოვში. 1976 წ. დაამთავრა მოსკოვის ბ.შჩუკინის სახელობის თეატრალური სასწავლებელი. 1976-1984 წწ. იყო თეატრის („ტაგანკაზე“) მსახიობი, პარალელურად იღებდნენ ფილმებში. მონაწილეობდა კინოჟურნალებში „ფითილი“, „ერალაში“. ახმოვანებდა მულტიპლიკაციურ ფილმებს. 90-იან წლებში საბჭოთა რადიოში მიჰყავდა „ლეონიდ იარმოლნიკის შოუ“, ტელევიზიაში იყო სხვადასხვა გადაცემების წამყვანი: „ელ-კლუბი“, „პორტი ბოიარდი“(რუსული ვერსია), „ოქროს ციებ-ცხელება“ და სხვ. იყო „მხიარულთა და საზრიანთა კლუბის“ ჟიურის წევრი. 2014 წლიდან არის შოუ „ერთი-ერთში“ ჟიურის წევრი. 1997 წლიდან სტომატოლოგიური კლინიკა „დენტალ-არტის“ თანამფლობელია (ანდრეი მაკარევიჩთან და ლეონიდ იაკუბოვიჩთან ერთად).
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:პრემია „ნიკა“-ს ლაურეატები
ჯუნმერე
ჯუნმერე — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, მაჩხვარეთის თემში (სოფლები: მაჩხვარეთი, ორაგვე, ჯუნმერე). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის სისტემა) ნაპირებზე, გურიის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 120 მ., ლანჩხუთიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მოქმედებდა კირის ქარხანა და მოზაიკის საამქრო. სოფელში ორი ქუჩაა: აკადემიკოს ალექსანდრე ბარამიძისა და მთაწმინდის.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტეგუსიგალპა
ტეგუსიგალპა (Tegucigalpa) — ჰონდურასის დედაქალაქი (1880–დან), უდიდესი ქალაქი და ფრანსისკო-მორასანის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი, ასევე ყველაზე დასახლებული ქალაქი. მოსახლეობა 1,682,725 ათ. კაცი (2006). სიდიდით მესამე ქალაქი ცენტრალურ ამერიკაში (გვატემალისა და სან-სალვადორის შემდეგ). ქალაქი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე მთებს შორის. მდინარე ჩოლუტეკის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე.
დედაქალაქში განთავსებულია საერთაშორისო აეროპორტი - ტონკონტინი, ცნობილია უკიდურესად მოკლე ასაფრენი ბილიკითა და უჩვეულო მანევრებით, რომელთა შესრულებაც პილოტებს ყოველი აფრენისას ან დაჯდომისას უხდებათ, რაღა თავი აარიდონ ირგვლივ მყოფ მთებს.
ქალაქის მმართველ ორგანოს წარმოადგენს ცენტრალური რაიონის მერია, ხოლო მმართველობას ახორციელებენ მერი და 10 მმართველი, რომლებიც მუნიციპალურ კორპორაციას ქმნიან.
ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება, მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, ვერ ხერხდება. არასაკმარისი ურბანული დაგეგმარება, მჭიდრო ურბანიზაცია და სიღარიბე წარმოადგენენ მიმდინარე პრობლემებს. ყოველდღიურად იქმნება პრობლემები გზებზეც, სადაც არსებული საგზაო ინფრასტრუქტურის პირობებში ვერ ხერხდება 400 000 ზე მეტი ავტომობილის ეფექტურად გადაადგილების უზრუნველყოფა. ეროვნულმა და ადგილობრივმა ხელისუფლებამ, ერთად გადადგეს ნაბიჯები ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებისა და გაფართოებისთვის, ასევე ქალაქში სიღარიბის შემცირების მიზნით განახორციელეს გარკვეული ცვლილებები.
ეტიმოლოგია
წყაროების უმეტესობა ამტკიცებს, რომ სიტყვის "ტეგუსიგალპა" წარმომავლობაც და მნიშვნელობაც, ჰოლანდიური ენიდან მოდის. ფართოდ გავრცელებული ვერსიის თანახმად, იგი მომდინარეობს ტალუტური სიტყვიდან Teguz-gapla, რაც ვერცხლის გორაკებს ნიშნავს, თუმცა ეს ინტერპრეტაცია საეჭვოა, რადგან ადგილობრივებმა, რომლებმაც რეგიონი დროებით დაიკავეს, არაფერი იცოდნენ აქ არსებული მინერალური საბადოების შესახებ.
კიდევ ერთი წყაროს ვარაუდზე დაყრდნობით, ტეგუსიგალპა მომდინარეობს სხვა ენიდან, რომელზედაც მოხატულ კედლებს უნდა ნიშნავდეს, როგორც ეს ლეტიცია ოიუელამ აღწერა თავის წიგნში "ტეგუციგალპას მცირე ისტორია".
მექსიკაში თვლიან, რომ ტეგუსიგალპა, ნაწარმოებია ჰუდონური სიტყვიდან Tecuztlicallipan რაც ნიშნავს "კეთილშობილების საცხოვრისი" (ან "კეთილშობილების საცხოვრებელი ადგილი") ან Tecuhtzincalpan რაც ნიშნავს "ადგილს საყვარელი ბატონის სახლში".
ჰონდურასის ფილოლოგი Alberto de Jesús Membreño, თავის წიგნში "ცენტრალური ამერიკის ძირძველი ტიპონომია" წერს რომ, ტეგუსიკალპა ნაუატლის ენაზე ნიშნავს ციცაბო ქვების სახლებში (in the homes of the sharp stones ), რაც გამორიცხავს ტრადიციულ მნიშვნელობას ვერცხლის გორაკები.
ისტორია
ტეგუსიგალპა ესპანელმა კოლონისტებმა 1578 წლის 29 სექტემბერს დააარსეს ინდიელთა ფართო დასახლების, კერძოდ დაცარიელებული დასახლებების - ლენკა და ტოლუპანი-ს ადგილას. იმ დროისთვის ქალაქი ოქროსა და ვერცხლის მოპოვების მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. 1880 წლის 30 ოქტომბრიდან ის ჰონდურასის დედაქალაქი გახდა, თუმცა 1970-იან წლებამდე ის პატარა ქალაქად რჩებოდა. ამ დროისთვის, ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონებიდან დაიწყო მასიური იმიგრაცია. უკვე 1980-იანი წლებიდან იწყება გამზირებისა და დიდი ნაგებობების მშენებლობა, რაც ქალაქისთვის, რომელიც მანამდე მხოლოდ ორსართულიანი სახლებით ხასაითდებოდა, ნამდვილი სიახლე იყო.
ტეგუსიგალპას პირველი მერი იყო ხუან დე ლა კუევა, რომელმაც თანამდებობა 1579 წელს დაიკავა. აქ პირველად აშენებულ მნიშვნელოვან შენობებს შორისაა: დოლორესის ეკლესია (1735), სან მიგელის ტაძარი (1765), კასა დე ლა მონდა (1780).
თითქმის 200 წლის შემდეგ, ჰონდურასის მაშინდელი მმართველის მოვალეობის შემსრულებლის, ელონსო ფერნანდეს დე პერდიას დამსახურებით, ეს სამთო ქალაქი სან – მიგუელ დე თეგუზიგალპასა და ჰერდიას სამეფო ვილა (Real Villa de San Miguel de Tegucigalpa y Heredia) გახდა. მე18 საუკუნის ბოლოსა და მე19 საუკუნის დასაწყისში, ტეგუსიგალპას ადგილობრივ მთავრობაში აღმოჩენილი დარღვევების გამო, 1788 წელს დაწყებული გაქრობიდან, 1791 წელს კომანაგუას რესპუბლიკაში შესვლამდე, უბრუნდებოდა თვითმმართველობის დაქვემდებარებას, საბოლოოდ 1817 წლამდე.
1817 წელს, იმდროინდელმა მერმა, ნარცისო მალოლმა, პირველი, ათ-თაღოვანი, აგურის ხიდის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც მდინარე ჩოლუტეკას ორივე ნაპირს აკავშირებდა ერთმანეთთან. ხიდის დასრულებიდან ოთხი წლის შემდეგ, მან ერთმანეთს დაუკავშირა ორი მეზობელი ქალაქი : ტეგუსიგალპა და კომოიაგუა. 1821 წელს, ჰონდურასის რესპუბლიკის პირველმა კონგრესმა, ტეგუსიგალპა და კომოიაგუ, გამოაცხადეს, ქვეყანაში უმნიშვნელოვანეს ქალაქებად, ფაქტობრივად დედაქალაქის ალტერნატივებად.
1838 წლის ოქტომბრის შემდეგ, როდესაც ჰონდურასი დამოუკიდებელ რესპუბლიკად გამოცხადდა, დედაქალაქმა კვლავ დაიწყო მოძრაობა ტეგუსიგალპასა და კომოიაგუას შორის. ეს მოძრაობა 1880 წლის 30 ოქტომბერს, ტეგუსიალპას, როგორც ჰონდურასის მუდმივი დედაქალაქის, გამოცხადებით დასრულდა, იმ დროის პრეზიდენტის მარკო აურელიო სოტოს მეთაურობით. პოპულარული მითის თანახმად, კომიაგუას მოსახლეობას, პრეზიდენტ სოტოს მეუღლე არ მოსწონდა და ამას საჯაროდაც აღიარებდნენ, სწორედ მათზე შურისძიების გამო გადაიტანა პრეზიდენტმა დედაქალაქი ტეგუსიგალპაში. მეტად სარწმუნო თეორიის თანახმად, დედაქალაქის ცვლილების მიზეზად მიიჩნევა პრეზიდენტის თანამშრომლობა/პარტნიორობა როსარიოს სამთო კომპანიასთან (Rosario Mining Company). ეს იყო ამერიკული, ვერცხლის სამთო კომპანია, რომელიც სან ჯასთინოში, ტეგუსიგალპას მახლობლად ახორციელებდა სამუშაოებს, პრეზიდენტს კი მათთან სიახლოვე პირადი ინტერესების გამო სჭირდებოდა.
1898 წლისთვის გადაწყდა, მდ. ჩოლუტეკას ნაპირებზე მდებარე ორი მეზობელი საზელმწიფო, ტეგუსიგალპა და კომოიაგუა, ჩამოყალიბდებოდნენ დედაქალაქებად, განსხვავებული სახელებით, ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად და საკუთარი ადგილობრივი თვითმმართველობებით. ამ პერიოდში, თითოეულ ქალაქში, დაახლოებით 40 000 ადამიანი ცხოვრობდა.
1930-60 იან წლებში, ტეგუსიგალპას მოსახლეობა მუდმივად იზრდებოდა და 25 000 ზე მეტი ადამიანისგან შედგებოდა, კოლონია კენედის, რეალური საშუალება ეძლეოდა დამეზობლოში უდიდესი გამხდარიყო, ასევე დაიწყო ერის ავტონომიური უნივერსიტეტის, UNAH ისა და ჰონდურასის მაიას სასტუმროს მშენებლობა. 1970იან წლებში ის ჯერაც მცირე და პროვინციულ ქალაქად რცებოდა მანამ სანამ სოფლებიდან სერუზული მიგრაცია დაიწყებოდა. 1980-იანი წლების განმავლობაში აშენდა რამდენიმე გამზირი, სატრანსპორტო მაგისტრალი და რამდენიმე ნაგებობა, რაც ქალაქისთვის სიახლეს წარმოადგენდა. ამ ყველაფერმა, ქალაქის დაგეგმვისა და ზონირების კანონების არარსებობის პირობებში, გამოიწვია უაღრესად დეზორგანიზებული ურბანიზაცია. სათანადო ურბანიზაციის არ არსებობით გამოწვეული პრობლემები, ნათლად ჩანს ქალაქის რამდენიმე ბორცვის მიმდებარე ფერდობებზე, რომლებიც გამოირჩევიან ღარიბი უბნების სიუხვით.
1998 წლის 30 ოქტომბერს, ქარიშხალმა "მიჩმა", ჰონდურასის დანარჩენ ნაწილთან ერთად, დედაქალაქიც გაანადგურა. ქარიშხალი ხუთი დღის განმავლობაში ატყდებოდა თავს ქვეყანას, შემდგომში მას მოჰყვა დამანგრეველი მეწყერი და წყალდიდობა, შედეგად ათასობით ადამიანი დაიღუპა და დაზიანდა/განადგურდა უამრავი შენობა-ნაგებობა. კომოიაგუას ნაწილიც განადგურდა, ჰონდურასის სხვა მეზობელ დასახლებებთან ერთად. ქარიშხალმა ტეგუსიგალპას ინფრასტრუქტურა ძალიან დააზარალა. 12 წლის შემდეგაც კი, მკაფიოდ შეიმჩნეოდა ქარიშხლის შედეგები მდ. ჩოლუტეკას ნაპირებზე.
დედაქალაქის მოდერნიზაციის, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებისა და მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესების მცდელობაში, ამჟამინდელმა ადმინისტრაციამ რამდენიმე პროექტი დაამტკიცა და კონკრეტული განკარგულებები გამოსცა, რათა მომავალი წლების განმავლობაში შეძლოს ქალაქის სრული აღდგენა და აღორძინება.
გეოგრაფია
მდინარე ჩოლუტეკა, ქალაქს სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ კვეთს და ერთმანეთისგან გამოყოფს ტეგუსიგალპასა და კომოიაგუას. პიკაჩო ჰილი (El Picacho Hill), საშუალო სიმაღლის მთაა, ქალაქის ცენტრში, მის ფერდობზე მდებარეობს რამდენიმე უბანი, მაღალ და დაბალ შემოსავლიანი საცხოვრებელი და  რამდენიმე სამეზობლო. ქალაქი გლუვი ბორცვებისგან შედგება, მათ ირგვლივ არსებული მთათა რგოლი კი დაბინძურების ზღვარზეა. ნაკლებტენიან პერიოდებში, ამ არეალში სმოგის მწვავე ღრუბლები გადის მანამ სანამ პირველი წვიმა არ წამოვა.
ტეგუსიგალპა მოქცეულია ხეობაში, რომელსაც მდინარე ორ ნაწილად ჰყოფს, დიდი წვიმების დროს კი მდინარე მიდრეკილია წყალდიდობისკენ. ქალაქმა წყალდიდობები კარგად გამოსცადა ქარიშხალი მიტჩის და ყოველწლიურად შემცირებადი წვიმების ხარჯზე. მიუხედავად იმისა, რომ ზღვის დონიდან რამდენიმე ათას ნაბიჯზეა, ქალაქში დრემდე არ არსებობს წყალდიდობის კონტროლის ეფექტური სისტემა, მათ შორის გამართული არხები და კანალიზაცია, რომლებსაც საკმარისი ძალა შესწევთ წვიმის წყლის მდინარეში დასაბრუნებლად, რომელიც თავის მხრივ ოკეანეში ჩაედინება. მდინარე თავისთავად წარმოადგენს საფრთხეს, რადგან არასაკმარისად ღრმაა ქუჩებ ქვეშ და არც საკმარისად მაღალი ჯებირები აქვს, ადიდების შემთხვის თავიდან ასარიდებლად. დღეისთვის, მიმდებარე ტერიტორიაზე განთავსებული 100 ზე მეტი სამეზობლო ითვლება მაღალი რისკის ზონებად, მათგან რამდენიმე კი საცხოვრებლად სრულიად უვარგისია.
სამხრეთით: ოჯოჯონა, სანტა ანა, სან ბუანავენტურა, მარაიტა
აღმოსავლეთით: სან ხუან დე ფლორესი, ვილა დე სან ფრანცისკო, სანტა ლუსია, ანგელოზთა ველი, სან ანტონიო დე ორიენტე, ტატუმბლა
დასავლეთით: ლეპატერიკი
დასავლეთით ასევე ესაზღვრება კომოიაგუას ორ მუნიციპალიტეტს: ვილა დე სან ანტონიო და ლამანი.
კლიმატი
ტეგუსიგალპა ხასიათდება ტროპიკული სველი და მშრალი კლიმატის ზომიერი ფორმით. ცენტრალური ამერიკის ქალაქებს შორის აქ ყველაზე სასიამოვნო კლიმატია, ქალაქის სიმაღლის გამო. ჰონდურასის ცენტრალური ქალაქების უმეტესობის მსგავსად, აქაც შეინიშნება ტროპიკული კლიმატი, თუმცა სიმაღლის გამო ზომიერი. საშუალო ტემპერატურა 19 ° C (66 ° F) დან 23 ° C (73 ° F) მდე ფიქსირდება. დეკემბერი და იანვარი ყველაზე ცივი თვეებია, მინიმალური 14 ° C (57 ° F) ტემპერატურით, მარტი და აპრილი კი ყველაზე ცხელი თვეებია მაქსიმალური 40 ° C (104 ° F) ტემპერატურით. ნოემბრიდან აპრილამდე მშრალი, ხოლო მაისიდან ოქტომბრამდე წვიმიანი სეზონი გრძელდება. წელიწადში საშუალოდ 107 წვიმიანი დღეა, ჩვეულებრივ ყველაზე ნოტიო თვეებში: ივნისი და სექტემბერი.
წელიწადში, ყოველთვიურად მზის ნათების საშუალო საათები - 211.2
მშრალ სეზონში, ყოველთვიურად მზის ნათების საშუალო საათები - 228