cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გირეი ბაიროვი
გირეი ბაიროვი ( დ. 2 მაისი, 1922, ალუშტა —  გ. 6 ივლისი, 1999, სანქტ-პეტერბურგი ) —  საბჭოთა და რუსი პედიატრი, ბავშვთა ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი, სსრკ სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1963)), პეტერბურგის პედიატრიული სამედიცინო აკადემიის პედიატრიული ქირურგიის  ხელმძღვანელი, რუსეთის ფედერაციის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1994),  პედიატრიული ქირურგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ლენინგრადში.
ბიოგრაფია
დაიბადა სკოლის მასწავლებლის ალი მემეტოვიჩ ბაიროვისა და მისი მეუღლის ლიდია ივანოვნას (იგნატოვიჩი) ოჯახში. ერთ-ერთი ბაბუა მემეტ ბაიროვი ოლქის ექიმი იყო, მეორე — ივან იგნატოვიჩი  — სამედიცინო და ქირურგიული აკადემიის კურსდამთავრებული, კოლეგიის მრჩეველი, ერთდროულად მუშაობდა სოფლის და ქალაქ ოპოჩკის ექიმად,   ასევე იყო საქალაქო დუმის დეპუტატი ბავშვობაში, ისევე როგორც  ბევრი მისი თანატოლი ბიჭი, გირეი ბაიროვი ოცნებობდა ცაზე. 1938 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ მან მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტში მისაღები გამოცდებიც კი ჩააბარა, მაგრამ ბოლოს გეგმები შეცვალა და მოსკოვის პირველი სამედიცინო ინსტიტუტის სტუდენტი გახდა. 1941 წლის შემოდგომაზე, დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ, ინსტიტუტი ევაკუირებული იქნა უფაში. თავად ბაიროვი გაემგზავრა სარატოვში, სადაც სწავლა განაგრძო სარატოვის სამედიცინო ინსტიტუტის სამხედრო ფაკულტეტზე. 1943 წლის თებერვალში, ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, გაგზავნეს ექიმად მოქმედ ჯარში (135-ე სატანკო ბრიგადის მოტორიანი შაშხანის და ტყვიამფრქვევის ბატალიონი, სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტის 23-ე სატანკო კორპუსი). გირეი ბაირამოვი დაიჭრა მძიმედ სევერსკის დონეცის გადაკვეთისას 1943 წლის 19-21 ივლისის ბრძოლებში იზიუმ-ბარვენკოვსკაიას შეტევითი ოპერაციის დროს. როგორც მოხსენებიდან ირკვევა, სამედიცინო სამსახურის კაპიტანი გ.ა.ბაიროვმა:
კანტემიროვკას რაიონში სამხედრო საველე ჰოსპიტალში მკურნალობისას ის შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს, იმ დროს საავადმყოფოს ქირურგს. ვერა სემიონოვნას მოგონებების თანახმად, სწორედ მაშინ, კანტემიროვკაში, ყავარჯნებზე მდგომმა ბაიროვმა დიდი განცდის ფასად პირველად მიიღო მონაწილეობა ბავშვის ოპერაციაში, და საბოლოოდ გადაწყვიტა, მომავალში ბავშთა ქირურგი გამოსულიყო.
როდესაც გამოჯანმრთელდა,  ომის დასრულებამდე გირეი ბაიროვი მსახურობდა ქირურგად სამხედრო საველე ჰოსპიტალში, ხოლო 1945 წელს  ჩავიდა ლენინგრადში, სადაც ჯერ ქირურგად მუშაობდა ერთ-ერთ ბავშვთა კლინიკაში, შემდეგ კი გადაიყვანეს კ. ა. რაუჰფუსის სახელობის ბავშვთა საავადმყოფოში.
სულ რამდენიმე თვით ადრე, გამოჩენილმა პედიატრმა, აკადემიკოსმა ა, ტურმა თავის ნაშრომში ჩამოთვალა ის თანდაყოლილი დაავადებები, რომელთა წინაშე მედიცინა უძლური იყო. და მოულოდნელად, ახალშობილ ბიჭს, რომელსაც ერთ-ერთი ასეთი დაავადება აღმოაჩნდა — საყლაპავის ატრეზია  ტრაქეოეზოფაგური ფისტულასთან ერთად, ბაიროვმა წარმატებით გაუკეთდა ოპერაცია. ეს იყო  მეცნიერის სენსაციური, მსოფლიო მასშტაბის მიღწევა, რაზეც საუბრობდმნენ  წამყვანი ჟურნალები. იმავე 1955 წელს ბაიროვი გახდა კათედრის ასოცირებული პროფესორი და 1960 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია  თემაზე „იდაყვის სახსრის მოტეხილობები ბავშვებში“. როგორც თავად გირეი ბაიროვმა მოგვიანებით ფიგურალურად აღნიშნა: „მე იდაყვებით გავიკვლიე გზა მეცნიერებაში“.
ბაიროვმა არსებითად აიღო პასუხისმგებლობა ლენინგრადში ბავშვთა ქირურგიის ერთიანი სამსახურის ორგანიზებაზე. ის იყო აღიარებული ლიდერი თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში, 1963 წელს მისმა არჩევამ სსრკ სამედიცინო მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად კიდევ უფრო გაამაგრა მეცნიერის პოზივციები.
60-იანი წლების დასაწყისისთვის ბავშვებისთვის ქირურგიული დახმარების აღმოენა საკმაოდ ფრაგმენტულად ხდებოდა ქალაქის სამ საავადმყოფოში და პედიატრიული ინსტიტუტის კლინიკაში. არსებობდა გ. ტურნერის ინსტიტუტიც, სადაც მკურნალობდნენ ორთოპედიული პათოლოგიის მქონე ბავშვებს. ბაიროვის ძალისხმევით, ლენინგრადში ბავშვთა ქირურგიული საავადმყოფოების რაოდენობა გაორმაგდა. ჩამოყალიბდა ბავშვთა სპეციალიზებული განყოფილებები: გადაუდებელი და არჩევითი ქირურგიის, ახალშობილთა ქირურგიის, ტრავმატოლოგიის, უროლოგიური განყოფილებები. განსაკუთრებული დამსახურება გერეი ბაიროვს ეკუთვნის საბჭოთა ხელისუფლების წლებში ლენინგრადში პირველად აშენებულ ორგანიზაციაში, No1 ბავშვთა საქალაქო საავადმყოფოში, სადაც განთავსებული იყო ახალშობილთა მალფორმაციების სამკურნალო სპეციალიზებული განყოფილება. განყოფილების გახსნიდან უკვე 2 წლის შემდეგ, 1979 წელს გ. ბაიროვი თანდაყოლილი მანკით დაავადებული ბავშვების ქირურგიული მკურნალობის მეთოდების შემუშავებისთვის ფ. ისაკოვთან და ს. დოლეცკისთან ერთად (რომლებიც მოსკოვში ანალოგიურ  მოღვაწეობას ეწეოდნენ) დაჯილდოვდა სსრკ სახელმწიფო პრემიით. ბაიროვისა და მისი თანამშრომლების მრავალწლიანი გამოცდილების შედეგები წარმოდგენილი იყო პირველ სამამულო ჟურნალში "ახალშობილების ოპერაციების ატლასი".
ჯგუფმა, გირეი ბაიროვის ხელმძღვანელობით, დიდი როლი შეასრულა ბავშვებში მუცლის ღრუს ორგანოების ჩირქოვან-სეპტიური დაავადებების დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში. შეიქმნა პერიტონიტის წინასაოპერაციო მომზადების, ქირურგიული მკურნალობის, პაციენტების პოსტოპერაციული მართვის პროგრამა და პრაქტიკაში ამოქმედდა მკაცრი გათვლების საფუძველზე მაკორექტირებელი სითხის თერაპია. მძიმე ინტოქსიკაციების დროს, პირველად პედიატრიულ პრაქტიკაში დაიწყო ჰემოსორბციის ჩატარება და პერიდულარული ანესთეზია ნაწლავის პარეზის წინააღმდეგ საბრძოლველად. სსრკ-ში პირველი მობილური ჰემოსორბციის ჯგუფი  გირეი ბაიროვის აქტიური ძალისხმევით მოეწყო.
ბაიროვი იდგა ლენინგრადში პედიატრიული ანესთეზიოლოგიის, რეანიმაციისა და პედიატრიაში გადაუდებელი დახმარების ერთიანი სამსახურის შექმნის სათავესი. მისი უშუალო მონაწილეობით შეიქმნა გადაუდებელი პედიატრიის განყოფილება, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ბაიროვის უახლოესი სტუდენტი და კოლეგა, ლენინგრადის მთავარი ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი, პროფესორი ედუარდ ციბულკინი.
გირეი ბაიროვი გარდაიცვალა 1999 წლის 6 ივლისს. ის დაკრძალეს პეტერბურგში სმოლენსკის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე.
ოჯახი
ვაჟები:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:სმოლენსკის მართლმადიდებლურ სასაფლაოზე დაკრძალულები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ორსართულა
ორსართულა (ზოგჯერ სამსართულაც) — ქართული ხალხური ცეკვა, წრიული წყობის ფერხული. არსებობს ორსართულას მრავალი სინონიმი — „ზემყრელო“ (ქართლი), „ქორბეღელა“ (თუშეთი), „მურამულ დიკელა“ (სვანეთი), „აბარბარე“, „გერგეთულა“ (ხევი) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
გიორგი ტარსაიძე
მინიატიურა|გიორგი ტარსაიძე გიორგი (გიგო) ალექსანდრეს ძე ტარსაიძე (დ. 8 ივლისი [ძვ. სტ. 24 ივნისი] 1857, სოფ. ბერშუეთი, გორის მაზრა — გ. 24 დეკემბერი, 1904, თბილისი) — ქართველი ექიმი, ოფთალმოლოგი (პირველი ქართველი ევროპულად დიპლომირებული), კავკასიის ექიმთა საზოგადოების წევრი. იურისტ ნიკოლოზ ტარსაიძის უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
ალტ=|მინი|291x291პქ|საფლავის ქვა1879 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. ერთხანს მუშაობდა რაჭაში. 1881 წელს დაბრუნდა ხარკოვში, წარჩინებით დაიცვა სადიპლომო ნამუშევარი. 1882-88 წლებში, იქვე ორდინატორად მუშაობდა თვალის ქირურგ პროფესორ ლეონარდ ჰირშმანთან. 1888 წელს დაბრუნდა საქართველოში და მუშაობა დაიწყო თბილისის "1864 წლის 4 აპრილის სახელობის სამკურნალოში". გიორგი ტარსაიძე იყო პირველი ქართველი ექიმი რომლის ძირითადი პროფესია ოფთალმოლოგობა იყო. 1892 წელს გიორგი ტარსაიძის თაოსნობით თბილისში გაიხსნა თვალის სნეულებათა საქველმოქმედო საავადმყოფო (რუსეთის იმპერიის მასშტაბით რიგით მესამე, მოსკოვისა და პეტერბურგის კლინიკების შემდეგ), რომლის დირექტორიც თავად იყო გარდაცვალებამდე. ამ საავადმყოფოს ბაზაზე, თბილისის, ქართული უნვერისტეტის გახსნის შემდეგ ჩამოყალიბდა თვალის სნეულებათა კლინიკა. გიორგი ტარსაიძის სახელს ატარებდა თვალის დაავადებათა რესპუბლიკური კლინიკური საავადმყოფო (ამ საავადმყოფოს ბაზაზე არის შექმნილი ამჟამად მოქმედი მრავალპროფილური კლინიკა „ნიუ ჰოსპიტალსი“). გ. ტარსაიძე იყო ერუდირებული ექიმი და დახელოვნებული ოპერატორი, რომელიც ზედმიწევნით ფლობდა ოფთალმოლოგიური კვლევების მეთოდებს. იგი დამსახურებული პოპულარობით სარგებლობდა მთელს კავკასიაში. მისმა პროფესიონალიზმა საწინდარი ჩაუყარა ქართული ოფთალმოლოგიური სკოლის შემდგომი თაობების სიძლიერეს. ტარსაიძის მოსწავლეები იყვნენ, შემდგომში ცნობილი ოფთალმოლოგები: ვახტანგ მუსხელიშვილი, ალექსანდრე შატილოვი, კ.თოფურიძე. ტარსაიძის უშუალო ხელმძღვანელობითა და ინიციატივით საქართველოს მაზრებსა და რაიონებში ნაყოფიერ მუშაობას ეწეოდნენ ე. წ. "თვალის მფრინავი რაზმები".
გიორგი ტარსაიძე არის ევროპული ტიპის ქართული ოფთალმოლოგიური სკოლის ფუძემდებელი. მას საპატიო ადგილი უჭირავს ქართული მედიცინის ისტორიაში. დასაფლავებულია ვერის სასაფლაოზე. მის საფლავის ქვაზე ამოტვიფრულია შემდეგი წარწერა:
„ნიუ ჰოსპიტალსის“ „ოფთალმოლოგიის ეროვნულ ცენტრში“ 2018 წლის 11 ოქტომბერს, მხედველობის მსოფლიო დღის აღსანიშნავად, ქართული ოფთალმოლოგიის ფუძემდებლის — გიორგი ტარსაიძის ბიუსტი გაიხსნა. გიორგი ტარსაიძის შვილი იყო ემიგრანტი პუბლიცისტი და ისტორიკოსი ალექსანდრე ტარსაიძე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1904 კატეგორია:ვერის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ჩურტანბაშევო
ჩიალკულევო (Суртанбаш; Чуртанбашево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 91 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (56%) და თათრები (26%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
გორნერი
გორნერი (Gornergletscher) — ხეობის ტიპის მყინვარი შვეიცარიაში. სიდიდით მეორეა ალპებში. სიგრძე 14,1 კმ, სიგანე 1,5 კმ-მდე, ფართობი — 68,9 კმ². ფირნის ხაზი გადის 3240 მ-ზე. ალპებში მდებარე მყინვარებს შორის გორნერი სიდიდით მეორე ადგილზეა. ეშვება მონტე-როზას მასივის ჩრდილოეთ კალთიდან მატერფისპის ხეობაში (რონის აუზი). აქვს მრავალრიცხოვანი შენაკადები. კურორტ ცერმატთან ახლოს მყინვარი უერთდება მატერტალს. მყინვარიდან გამოედინება ამავე სახელწოდების მდინარე. ულამაზესი ლანდშაფტებისა და ჰავის გამო აქ ფართოდ არის განვითარებული ტურიზმი.
ჩირუხისწყალი
ჩირუხისწყალი, მარითისხევი — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შუახევის მუნიციპალიტეტში. მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 2220 მეტრ სიმაღლეზე, სიგრძე 32 კილომეტრი. მდინარის აუზის ფართობი 329 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე ახასიათებს წყალდიდობა, შემოდგომაზე წყალმოვარდნები, ზაფხულსა და ზამთარში — წყალმცირობა. საშუალო წლიური ხარჯი შეადგენს სათავესთან 10,9 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარისწყლის შენაკადები კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
Gemmula gilchristi
Gemmula gilchristi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
510
თარიღი უცნობია
''
*
1034
მმართველები
*
კასირი-მაჩო
კასირი-მაჩო (Lago Casiri Macho) — ტბა ჩილეს პარინაკოტის პროვინციაში, არიკა და პარინაკოტის რეგიონში.
კასირი-მაჩო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღლა მდებარე ტბაა. იგი მდებარეობს ზღვის დონიდან 4860 მეტრზე, ბოლივიის საზღვართან, ვულკან პომერაპეს მახლობლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ტბები
მონსალუპე
მონსალუპე (Monsalupe) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,5 კმ². მოსახლეობა — 60 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
უილიამ სომერსეტ მოემი
უილიამ სომერსეტ მოემი (ინგლ. William Somerset Maugham [ˈsʌməsɪt mɔːm]; დ. 25 იანვარი, 1874, პარიზი, საფრანგეთი ― გ. 16 დეკემბერი, 1965, ნიცა) — ინგლისელი დრამატურგი, მწერალი, რომანისტი, 1930-იანი წლების ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ავტორი.
ბავშვობა და განათლება
მოემი დაიბადა საფრანგეთში მცხოვრებ ინგლისელთა ოჯახში, რომელთაც იზრუნეს იმაზე, რომ შვილი პარიზში ბრიტანეთის საელჩოს ტერიტორიაზე გაჩენილიყო, რათა ლეგალურად, გეოგრაფიისდა მიუხედავად, ის ბრიტანეთში დაბადებულიყო. მამამისი, საელჩოს თანამშრომელი, დაბალი და საკმაოდ შეუხედავი იყო, დედა კი - განთქმული ლამაზმანი. მოემისთვის საუბედუროდ მას მამის სიმაღლე და შესახედაობა დაჰყვა, რაც მის ცხოვრებისეულ უბედურებათა სერიაში მხოლოდ პირველი იყო. ამ უბედურებათაგან ყველაზე საშინელი მისთვის დედის დაკარგვა იყო რვა წლის ასაკში, რომელიც მშობიარობას გადაჰყვა. მთელი დარჩენილი ცხოვრების განმავლობაში მას დედის სურათი სასთუმალთან ედო და უკვე მოხუცებულობის ჟამს უთქვამს კიდეც, რომ ამ ფაქტს ვერასდროს გადაიტანდა.
თექვსმეტი წლის ასაკში მას ნება დართეს გერმანიაში გამგზავრებულიყო, სადაც ის ლიტერატურასა და ფილოსოფიას სწავლობს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში. აქვე ხვდება ის თავის პირველ ჰომოსექსუალ პარტნიორს. ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ის ლონდონში მედიცინას სწავლობს და კვალიფიკაციას სენტ-ტომასის ჰოსპიტალში გადის 1897 წელს. ამ პერიოდში წერს თავის პირველ რომანს, "ლიზა ლამბერტელი", რომელშიც ისტ-ენდის ღატაკ უბანში სამედიცინო სტუდენტის საკუთარ გამოცდილებას აღწერს.
შემოქმედებითი წინსვლა
იულიამი კენტერბერის სამეფო სკოლაში მიაბარეს თექვსმეტი წლის ასაკში კი ნება დართეს, გერმანიაში გამგზავრებულიყო, სადაც ლიტერეტურასა და ფილოსოფიას ეუფლებოდა. სწორედ იქ დაწერა მან თავისი პირველი ნაწარმოები – „გერმანელი კომპოზიტორის მეერბერის ბიოგრაფია“, თუმცა პირველი ნაწილი გამომცემელმა დაიწუნა და პოეტმა ხელნაწერი დაწვა.
პირველი წარმატება მოუტანა პიესამ „ლედი ფრედერიკი“, რომელიც 1907 წელს გამოაქვეყნა. პიესა მთელ ლონდონში გავრცელდა და საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა.
უილიამი იდეების ნაკლებობას არასდროს განიცდიდა და რომანებს სწრაფად წერდა ამას კი თან სდევდა საყოველთო აღიარება.
რესურსები
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ორსახლიანი მცენარეები
ორსახლიანი მცენარეები — მცენარეები, რომლებსაც მამრობითი (მტვრიანიანი) და მდედრობითი (ბუტკოიანი) ყვავილები ან მამრობითი და მდედრობითი სასქესო ორგანოები (არაყვავილოვან მცენარეებში) განლაგებული აქვთ სხვადასხვა ეგზემპლარზე. ორსახლიან მცენარეებს განეკუთვნება ვერხვი, ტირიფი, ოფი, კანაფი, პამპის ბალახი, ბოსტნის მჟაუნა და სხვა.
მექსიკის კონგრესი
მექსიკის კონგრესი (Congreso de la Unión) — მექსიკის წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო (პარლამენტი).
შემადგენლობა
მექსიკის კონგრესი შედგება ორი პალატისაგან:
დეპუტატთა პალატა (Cámara de Diputados) — 500 ადგილი, საიდანაც 300 ირჩევენ სახალხო არჩევნების შედეგად 3 წლის ვადით, ხოლო დანარჩენი  200 ადგილი ნაწილდება უდიდეს  პარტიებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის პოლიტიკა
წკრიში
წკრიში — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ტამიშის თემი), შავი ზღვის სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 10 მ, ოჩამჩირიდან 17 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1,5 კმ. მისი ადგილობრივი სახელწოდებაა წყირიში, ასე ჰქვია პატარა მდინარესაც, რომელიც აქვე გაედინება. სახელწოდება ქართულია და მეგრულად ნიშნავს „რწყილისა“. აფხაზებმა სოფელს და მდინარესაც უწოდეს წკრიში. 1886 წელს შედიოდა ტამიშის თემში წყირიშის სახელწოდებით. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ტამიშის თემის სოფლები
ყანჩისებრნი
ყანჩისებრნი (Ardeidae) — ფრინველთა ოჯახი ვარხვისნაირთა რიგისა. მოიცავს 14 გვარში გაერთიანებულ 62 სახეობას. მათგან საქართველოში ბუდობს და მიმოფრენისას გვხვდება 7 გვარის 9 სახეობა: დიდი ყარაულა, პატარა ყარაულა, ღამის ყანჩა, ყვითელი ყანჩა, ეგვიპტური ყანჩა, რუხი ყანჩა, წითური ყანჩა, დიდი ოყარი და პატარა ოყარი. უკანასკნელი 2 შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. გავრცელებული არიან ყველგან, გარდა პოლარული სარტყლისა. იკვებებიან წცრილ-წვრილი თევზებით, ბაყაყებით, მწერებით, მღრღნელებით, მოლუსკებით.
სქოლიო
* კატეგორია:ვარხვისნაირნი
ურის კანტონი
ური — კანტონი შვეიცარიაში, შვეიცარიის კონფედერაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ტერიტორია მოიცავს მდინარე როისის ხეობას ლუცერნის ტბასა და სენ-გოტარდის უღელტეხილს შორის. ძირითადი სალაპარაკო ენა გერმანულია. ური ერთადერთი კანტონი იყო, რომლის სკოლებშიც პირველად უცხო ენად იტალიურს ასწავლიდნენ, მაგრამ 2005/2006 სასწავლო წლიდან, სხვა მრავალი კანტონის მსგავსად ის ინგლისურმა ენამ შეცვალა. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 35 422 ადამიანს შეადგენს.
შვეიცარიის კონფედერაციის შემადგენლობაში ური 1291 წელს შევიდა.
გეოგრაფია
ური შვეიცარიის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, შვეიცარიის ალპების ჩრდილოეთით. ფართობი 1 076,4 კმ²-ს შეადგენს, საიდანაც 24,4% სოფლის მეურნეობისთვის გამოსადეგია, 18,2% კი ტყეებს უჭირავს. დარჩენილი 1,7% დასახლებულია, ხოლო 55,6% არაპროდუქტიული მიწაა.
კანტონისა და მთლიანად ურნერის ალპების უმაღლესი წერტილია ფურკის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე დამაშტოკის მთა (3 630 მ). ურის ტერიტორიაზე ნაწილობრივაა მოქცეული გლარნისა და ლეპონტის ალპები.
ეკონომიკა
ურის ეკონომიკის მთავარი სექტორია ტურიზმი. 2008 წლის მონაცემებით, ფუნქციონირებს 91 სასტუმრო. ამავე წელს, სასტუმროებში 145 600 ადამიანი გაჩერდა, რომელთა 67,1% უცხოელი იყო.
ასევე დიდი მნიშვნელობა აქვს ჰიდროენერგიის წარმოებას.
Gemmula graeffei
Gemmula graeffei — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იუმაშევო (ჩეკმაგუშის რაიონი)
იუმაშევო (Йомаш; Юмашево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 865 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 61 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ორსაგდულიანები
ორსაგდულიანები (Bivalvia) — უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა. მათი სხეული ორსაგდულიან ნიჟარაშია მოთავსებული. ნიჟარის სიგრძე რამდენიმე მმ-დან 1,5 მ აღწევს, შედგება 3 (რქოვანი, ფაიგურისა და სადაფის) შრისაგან. მათი სხეული მანტითაა დაფარული. სხეულსა და მანტიას შორის არის მანტიის ღრუ, მუცლის მხარეზე — კუნთოვანი ფეხი. თავი არა აქვთ. სუნთქავენ ლაყუჩებით. საჭმლის მომნელებელი სისტემა იწყება პირით, რომელიც საყლაპავ მილში გადადის, ეს უკანასკნელი კი — კუჭში. კუჭიდან იწყება ნაწლავი, რომელიც ანალური ხვრელით იხსნება გამომყვან სიფონთან. ორსაგდულიანები იკვებებიან პლანქტონით. ახასიათებთ ღია მიმოქცევა. ზურგის მხარეზე აქვთ სამსაკნიანი გული. გამომყოფი ორგანოა წყვილი თირკმელი. ორსაგდულიანების უმრავლესობა ცალსქესიანია, ახასიათებთ გარეგანი განაყოფიერება. განაყოფიერებული კვერცხებიდან გლოქიდიები იჩეკება. ნერვული სისტემა შედგება თავის, ტანისა და ფეხის ნერვული კვანძებისაგან. აქვთ აგრეთვე წონასწორობის ორგანო — სტატოცისტები და ქიმიური გრძნობის ორგანო — ოსფრადიები. ზოგ სახეობას მანტიის გვერდებზე თვალები აქვთ განვითარებული. კლასში 15 ათასი სახეობაა. ბინადრობენ მტკნარ და ზღვის წყლებში.
საქართველოს მტკნარ წყლებში ორსაგდულიანებიდან საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული უკბილო ორსაგდულიანები; ორსაგდულიანების ზოგ სახეობას (ხამანწკები, მიტილუსები, ზღვის სავარცხლურები და სხვა). საკვებად იყენებენ. ზოგი უკბილო მარგალიტის მწარმოებელია, მისი ნიჟარისაგან ამზადებენ სადაფის ღილებს და სხვა ნივთებს; ზოგ სახეობას ზიანი მოაქვს. ასეთია, მაგ., გემის ჭია, რომელიც აზიანებს გემისა და ნავსადგურების ხის ნაგებობებს.
ლიტერატურა
*
თავისუფალი პრესის მსოფლიო დღე
1991 წლის 3 მაისს აფრიკელი ჟურნალისტები შეიკრიბნენ ნამიბიის დედაქალაქ ვინდჰუკში რეგიონალურ სემინარზე, რომელიც შეეხებოდა დამოუკიდებელი და პლურალისტული მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა ხელშეწყობას. მათ მიიღეს ე. წ. „ვინდჰუკის დეკლარაცია“, რომლითაც მოუწოდეს ქვეყნების მთავრობებს პრესის თავისუფლებისა და მისი დემოკრატიული ხასიათის უზრუნველყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
2011 წელი კინოში
2011 წელს 28 ფილმი-გაგრძელება გამოვიდა. ქვემოთ მოცემული სია შეიცავს ფილმებს, რომლებიც გამოვიდა 2011 წელს.
ყველაზე შემოსავლიანი ფილმები
სექცია შეიცავს 2011 წელს აშშ-სა და კანადაში გამოსული ყველაზე შემოსავლიანი ფილმების ათეულს. შემოსავალი განისაზღვრება მსოფლიოს მასშტაბით.
კარიბის ზღვის მეკობრეები: უცხო ნაპირებზე-მ მოიგო $1,043,871,802 და გახდა მერვე ფილმი საერთოდ და მეორე მეკობრეების ფრენჩაიზიდან, რომელმაც მიაღწია მილიარდიან ნიშნულს. მას მოჰყვა ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 2, რომელიც შესაბამისად მეცხრე ფილმი გახდა ამ სიაში თავისი $1,328,111,219. დღევანდელი მონაცემებით ის ასავე არის ყველა დროის მესამე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი ტიტანიკისა და ავატარის შემდეგ და ასევე ყველაზე შემოსავლიანი სურათი ფრენჩაიზში. გამოსვლის დღეს მისმა შემოსავალმა შეადგინა $91,071,119, რაც ყველაზე მეტია ერთ დღეში გამომუშავებულ შემოსავლებს შორის. ფილმმა ასევე მოხსნა 2008 წელს ბნელი რაინდის მიერ დამყარებული რეკორდი აშშ-სა და კანადაში უიკენდზე გამომუშავებულ შემოსავალში ($158,411,483), თავისი 169,189,427 დოლარით. ის სათავეში ჩაუდგა სიას მსოფლიოს მასშტაბით პირველ უიკენდზე მიღებული შემოსავლის მიხედვით ($483,189,427). ეს რეკორდი აქამდე ეკუთვნობა ფილმს ამავე ფრენჩაიზიდან: ჰარი პოტერი და ნახევარპრინცი. 2011 წლის კიდევ ერთმა ფილმმა მიაღწია მილიარდიან ზღვარს. ეს იყო ტრანსფორმერები: მთვარის ბნელი მხარე, რომლის შემოსავალმა $1,123,746,996-ს შეადგინა და ყველა დროის მეოთხე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმია. ამ სამი ფილმით, 2011 წელი გახდა პირველი წელი როდესაც ამდენმა სურათმა შეძლო მილიარდი დოლარის მოპოვება. კუნგ ფუ პანდა 2 და ბინდის საგა: განთიადი – ნაწილი 1 ასევე არიან 50 ყველაზე შემოსავლიან ფილმთა ნუსხაში.
სქოლიო
კატეგორია:კინო წლების მიხედვით
ევროპის დღე
1950 წლის 9 მაისს საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი რობერ შუმანი პარიზში გამოვიდა განცხადებით, სადაც მან წამოაყენა ევროპული ინტეგრაციის იდეა. ამიტომ 9 მაისი აღინიშნება, როგორც ევროპის კავშირის დაბადების დღე. მისი განხორციელება დაიწყო 1951 წელს, როდესაც შეიქმნა ქვანახშირისა და ფოლადის ევროპული გაერთიანება 6 ქვეყნის (საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ნიდერლანდები, ბელგია, ლუქსემბურგი) მონაწილეობით. დღეისათვის ევროპის კავშირი 27 ქვეყანას აერთიანებს.
სხვა წყაროების თანახმად, ევროპის გაერთიანების დღედ 5 მაისსაც თვლიან, ვინაიდან 1949 წლის 5 მაისს ლონდონში ხელი მოეწერა ევროპის საბჭოს წესდებას. იგი ძალაში შევიდა იმავე წლის 3 აგვისტოს და დღეისათვის ევროპის ყველაზე წარმომადგენლობით საკონსულტაციო ორგანიზაციად ითვლება. ევროპის საბჭოში 50-ზე მეტი ქვეყანაა გაერთიანებული, მათ შორის საქართველოც.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები
მაროკოს ისტორია
მინი|მაღრიბი ბერბერების აჯანყების შემდეგ, VIII - საუკუნე მინი|მაღრიბი აფრიკაში საფრანგეთის შეჭრამდე, XIX - საუკუნე მაროკოს ისტორია — ანტიკური ხანის გათვალისწინების გარეშე დაახლოებით თორმეტ საუკუნეს ითვლის. 5000 წელზე მეტია რაც დღევანდელი მაროკოს ტერიტორიაზე ბერბერები ცხოვრობენ. ქვეყანა პირველად 789 წელს იდრისიდების დინასტიამ გააერთიანა, რომელსაც წინ არაბთა სახალიფოს წინააღმდეგ ბერბერთა განმათავისუფლებელი აჯანყება უძღვოდა. ალმორავიდების და ალმოჰადების დინასტიების პერიოდში მაროკო წარმოადგენდა დომინანტს მაღრიბსა და ალ-ანდალუსიაში. რეკონკისტამ დაასრულა ალმოჰადების ბატონობა პირენეს ნახევარკუნძულზე, რის შემდეგაც ბევრი მუსლიმი და ებრაელი დაბრუნდა მაროკოში. საადების დინასტიის მმართველობის დროს მაროკომ შეძლო ძალების კონცენტრაცია და იბრძოდა პორტუგალიელი და ოსმალო დამპყრობლების წინააღმდეგ. აჰმად I ალ-მანსურ საადის ხელისუფლებაში მოსვლამ მაროკოს ძლიერება კიდევ უფრო განამტკიცა რეგიონში და მან დაიწყო სონგაის იმპერიის დაპყრობა. ახმადის გარდაცვალების შემდეგ სულთანატი დაიყო მის შვილებს შორის. 1666 წელს სულთანატი ისევ გააერთიანდა ალაუიტების დინასტიის ქვეშ, რომელიც დღემდე წარმოადგენს მაროკოს სამეფო კარს. სახელმწიფოებრიობის განმტკიცება შეძლო ისმაილ იბნ-შარიფმა, მან თავისი შავი დაცვის დახმარებით ჯერ ინგლისელები 1684 წელს ტანჟერიდან განდევნა, ხოლო შემდეგ 1689 წელს ესპანელები ლარაშიდან. ალაუიტების დინასტიამ XIX საუკუნეში მაროკოს მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა. 1912 წელს ტანჟერისა და აგადირის კრიზისების შემდეგ ხელი მოეწერა ფესის ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც მაროკო გაიყო ფრანგულ და ესპანურ ნაწილებად. 1956 წელს 44 წლიანი ოკუპაციის შემდეგ მაროკო გახდა საფრანგეთისგან დამოუკიდებელი, როგორც მაროკოს სამეფო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაროკოს ისტორია კატეგორია:ჩრდილოეთ აფრიკის ისტორია კატეგორია:ისლამის ისტორია
მექსიკის ჰიმნი
მექსიკის სახელმწიფო ჰიმნი Himno Nacional Mexicano) — მექსიკის ეროვნული სიმბოლო, მიღებულ იქნა 1943 წელს. ჰიმნის ტექსტი დაიწერა 1853 წელს ფრანსისკო გონსალეს ბოკანეგრას მიერ (Francisco González Bocanegra). ერთი წლის შემდეგ ხოსე ნუნო როკამ (Jaime Nunó) შექმნა მუსიკა ბოკანეგრას ტექსტზე.
ტექსტი
{| witht='100 %'
ესპანურენოვანი ვერსია
<poem style="padding-left:20px;"> Mexicanos al grito de guerra el acero aprestad y el bridón. Y retiemble en sus centros la tierra, al sonoro rugir del cañón.
1. Ciña ¡oh Patria! tus sienes de oliva de la paz el arcángel divino, que en el cielo tu eterno destino por el dedo de Dios se escribió. Mas si osare un extraño enemigo profanar con su planta tu suelo, piensa ¡oh Patria querida! que el cielo un soldado en cada hijo te dio.
2. En sangrientos combates los viste por tu amor palpitando sus senos, arrostrar la metralla serenos, y la muerte o la gloria buscar. Si el recuerdo de antiguas hazañas de tus hijos inflama la mente, los recuerdos del triunfo tu frente, volverán inmortales a ornar.
მერ-დე-გლასი
მერ-დე-გლასი (Mer de Glace) — ხეობის ტიპის მყინვარი საფრანგეთში. მდებარეობს ალპებში, მონბლანის მასივის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1150–4200 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 7 კმ, ფართობი 40 კმ². ფირნის ხაზი გადის 2920 მ-ზე. წარმოიქმნება ყინულის ოთხი ნაკადის შეერთებით. მკაფიოდ გამოიხატება გვერდითი და შუა მორენა. ეშვება 1430 მ სიმაღლემდე შამონის ხეობაში, სადაც განლაგებულია კლიმატური კურორტი და ალპინიზმის ცენტრი შამონი. მყინვარის დეგრადაცია უკანასკნელ წლებშიც შეინიშნება. მყინვარი XIX საუკუნიდან მოყოლებული გლაციოლოგიური დაკვირვებების ობიექტია, აქ პირველად გაზომეს ყინულის მოძრაობის სიჩქარე, გამოკვლეულია ნაპრალების წარმოქმნის მექანიზმი. ტურიზმის პოპულარული ობიექტია. ქართულად მერ-დე-გლასი ითარგმნება როგორც „ყინულის ზღვა“.
მექსიკის ჰიმნი
ესპანურენოვანი ვერსია
3. Como al golpe del rayo la encina, se derrumba hasta el hondo torrente, la discordia vencida, impotente, a los pies del arcángel cayó. Ya no más, de tus hijos la sangre, se derrame en contienda de hermanos; sólo encuentre el acero en sus manos quien tu nombre sagrado insultó.
მერ-დე-გლასი
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის მყინვარები
მექსიკის ჰიმნი
ესპანურენოვანი ვერსია
5. Guerra, guerra sin tregua al que intente de la Patria manchar los blasones, Guerra, guerra, los patrios pendones en las olas de sangre empapad. Guerra, guerra. En el monte, en el valle, los cañones horrísonos truenen, y los ecos sonoros resuenen con las voces de ¡Unión! ¡Libertad!
6. Antes, Patria, que inermes tu hijos, bajo el yugo su cuello dobleguen, tus campiñas con sangre se rieguen, sobre sangre se estampe su pie. Y tus templos, palacios y torres se derrumben con hórrido estruendo, y sus ruinas existan diciendo: De mil héroes la Patria aquí fue.
7. Si a la lid contra hueste enemiga, nos convoca la trompa guerrera, de Iturbide la sacra bandera, mexicanos, valientes seguid. Y a los fieles bridones les sirvan las vencidas enseñas de alfombra; los laureles del triunfo den sombra a la frente del Bravo Adalid.
8. Vuelva altivo a los patrios hogares, el guerrero a cantar su victoria, ostentando las palmas de gloria que supiera en la lid conquistar. Tornaránse sus lauros sangrientos en guirnaldas de mirtos y rosas, que el amor de las hijas y esposas, también sabe a los bravos premiar.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ყაპყაპისნაირნი
ყაპყაპისნაირნი (Coraciiformes) — ფრინველთა რიგი. მოიცავს 5 ოჯახში გაერთიანებულ 177 სახეობას, რომლითაგან საქართველოში ბუდობს 3 (ალკუნი, კვირიონი, ყაპყაპი), მიმოფრენისას გვხვდება 1 (მწვანე კვირიონი). რიგი აერთიანებს სხვადასხვა ზომის ფრინველებს (სხეულის სიგრძე 9-160 სმ, მასა 10 გ - 4 კგ). რიგი აერთიანებს სხვადასხვა ზომის ფრინველებს (სხეულის სიგრძე 9-160 სმ, მასა 10 გ - 4 კგ). გავრცელებული არიან ტროპიკულ (უმრავლესობა) და ზომიერ სარტყლებში (უკანასკნელნი, ალკუნის გარდა, ზამთრობენ თბილ ქვეყნებში). მონოგამური, ბარტყოვანი ფრინველები არიან. ბუდობენ წყვილებად და კოლონიებად, ბუდეს იკეთებენ კლდეთა ნაპრალებში, სოროებში, ხის ფუღუროში, შენობებზე. დებენ 1-9 კვერცხს. იკვებებიან მწერებითა და სხვა უხერხემლოებით, ფრინველ-მარტორქები — ხილით. კვირიონებს ზიანი მოაქვთ მეფუტკრეობისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრინველები
ნათელა გოგიბერიძე
ნათელა გოგიბერიძე (დ. 12 აპრილი, 1926, ორჯონიკიძე) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
1953–1973 წლებში იყო თბილისის ქალთა II ა. ალადაშვილის სახელობის კლინიკური საავადმყოფოს ორდინატორი. 1973–1986 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის სამკურნალო ფაკულტეტის კათედრის ასისტენტი. 1986 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 54 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება კუჭის ფუნქციურ მდგომარეობას შაქრიანი დიაბეტის, ფილტვების ქრონიკული არასპეციფიკური დაავადებების დროს.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტრანკვილიზატორთა მცირე დოზების კუჭის სეკრეტორულ ფუნქციაზე მოქმედების ფიზიოლოგიური მექანიზმები და მათი კლინიკური გამოყენების შესაძლებლობანი.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:ქართველი ექიმები
მარინა გიორგობიანი
მარინა გიორგობიანი (დ. 10 მაისი, 1936, სანკტ–პეტერბურგი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან–ჰიგიენური ფაკულტეტი.
1977–1979 წლებში იყო წითელწყაროს რაისანეპიდსადგურის ზოგადი ჰიგიენის განყოფილების და მცხეთის რაი–სანეპიდსადგურის შრომის ჰიგიენის განყოფილების სანიტარული ექიმი. 1979–1989 წლებში ნ.ი. მახვილაძის სახელობის შრომის ჰიგიენისა და პროფდაავადებათა სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომელი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, შრომის ჰიგიენის განყოფილების გამგე. 1989 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ჰიგიენის კათედრის დოცენტი. ავტორია 24 სამეცნიერო ნაშრომის.
1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თიაზონის ორგანიზმზე ზოგადი მოქმედების ჰიგიენური მნიშვნელობა და მისი გავლენა რეპროდუქციულ ფუნქციაზე.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ქართველი ექიმები
511
თარიღი უცნობია
*
დედამიწისმცოდნეობა
მინი|300პქ|დედამიწა მინი|300პქ|დედამიწის ფიზიკური რუკა დედამიწისმცოდნეობა (ზოგადი ფიზიკური გეოგრაფია) — ფიზიკური გეოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის გეოგრაფიული გარსის შემადგენლობის, სტრუქტურისა და განვითარების უზოგადეს კანონზომიერებებს. ტერმინი დედამიწისმცოდნეობა ზოგჯერ იხმარება დედამიწის, როგორც პლანეტის შემსწავლელ დისცილინათა ერთობლიობის შემოკლებული სახელი. ეს მეცნიერული დისციპლინებია: გეოგრაფია, გეოფიზიკა, გეოლოგია და სხვ. ტერმინი დედამიწისმცოდნეობა პირველად შემოიღო გერმანელმა გეოგრაფმა კარლ რიტერმა XIX საუკუნის დასწყისში და იხმარებოდა დაახლოებით ქვეყანათმცოდნეობის გაგებით.
დედამიწისმცოდნეობას როგორც მეცნიერებას საფუძველი ჩაეყარა უძველეს დროში. მისი მეცნიერებად ჩამოყალიბება დაკავშირებულია გეოგრაფიის განვითარებასთან. დედამიწის შემეცნებისადმი კაცობრიობის ინტერესი ჯერ კიდევ ანტიკურ დროში ჩაისახა. ძველი ბერძენი მეცნიერები, ჩვენ წელთაღრიცხვამდე მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ დედამიწა სფეროსებურია, ხოლო მოგვიანებით გამოითქვა იდეა, რომ დედამიწა ბრუნავს თავისი ღერძის ირგვლივ. ძველი ინდოელები დედამიწის ფორმას ლოტოსს ამსგავსებდნენ, ბაბილონელები და სხვა ხალხი — წყლით გარშემორტმყულ ბრტყელ დისკოს.
ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის საკითხები პირველად წამოიჭრა ძველი ბერძენის მეცნიერის არისტოტელეს (ძვ. წ. 384 - ძვ. წ. 322) ნაშრომებში. მისი შრომა „მეტეოროლოგიკა“ არსებითად არის ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის ერთიანი კურსი. მასში განხილულია: სინოტივის წრებრუნვის, ზედაპირული ჩამონადენის ხარჯზე მდინარეების წარმოშობის, დედამიწის ზედაპირის ცვლილებების, ზღვის დინებების, მიწისძვრების, დედამიწის ზონების საკითხები. ერატოსთენეს (დაახლ. ძვ. წ. 276 – ძვ. წ. 194) ეკუთვნის პირველი ზუსტი ცდა ქალაქებს ალექსანდრიასა და სიენას შორის მერიდიანის რკალის გაზომვით დედამიწის სიდიდის განსაზღვრა. ანტიკური ხანის მეცნიერები დედამიწას სამყაროს ცენტრად მიიჩნევდნენ. არისტარქე სამოსელი (ძვ. წ. 310 - ძვ. წ. 230) ჰელიოცენტრიზმის პოზიციებზე იდგა, სამყაროს ცენტრად მზე მიაჩნდა.
ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა ძველ ბერძენმა ასტრონომმა და გეოგრაფმა კლავდიოს პტოლემემ, რომელმაც ჩამოაყალიბა გეოცენტრული მოძღვრება. პტოლემე ერთმანეთისაგან ანსხვავებდა გეოგრაფიასა და ქოროგრაფიას. დედამიწის სფერულობის იდეის სისწორე დამტკიცდა დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში. 1543 წელს მიკოლაი კოპერნიკმა დაასაბუთა ჰელიოცენტრული კონცეფცია. დედამიწისმცოდნეობის წინსვლაში დიდი როლი ითამაშა აგრეთვე ბერნჰარდ ვარენიუსის, ალექსანდერ ჰუმბოლდტის, კარლ რიტერისა და სხვათა შეხედულებებმა და ნაშრომებმა.
დედამიწისმცოდნეობის ძირითადი მიზანია დედამიწის გეოგრაფიული გარსის შესწავლა, რომელშიც ერთმანეთს ეხებიან და ურთიერთქმედებენ ლითოსფერო, ჰიდროსფერო, ატმოსფერო და ბიოსფერო. ზოგი მკვლევარი გეოგრაფიულ გარსს ლანდშაფტურს უწოდებს (ეფრემოვი, 1969), ზოგიც კი ეპიგეოსფეროს (ისაჩენკო, 1965).
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
მუნიანა
მუნიანა (Muñana) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,61 კმ². მოსახლეობა — 463 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
პომერაპე
პომერაპე (Pomerape) – ვულკანი ანდების მთებში, ბოლივიისა და ჩილეს საზღვარზე. არიკა და პარინაკოტის რეგიონში. სიმაღლე – 6265 მ. მის სამხრეთით მდებარე ვულკან პარინაკოტასთან ერთად წარმოადგენს ნევადო–დე–პაიაკატის კომპლექსის ნაწილს.
საუკეთესო დრო ვულკანზე ასასვლელად - ივნისიდან ნოემბრამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:ბოლივიის ვულკანები
მანატუტუს ოლქი
მანატუტუს ოლქი (Manatutu; Manatuto) — ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ფართობი 1 785 კმ². დედაქალაქი – მანატუტუ. ოლქი დაყოფილია 6 რაიონად.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
იანა-ბირდე
იანა-ბირდე (Яңыбирҙе; Яна Бирде) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 324 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 86 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (54%) და თათრები (46%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ჭლოუ (კოჩარის თემი)
ჭლოუ — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კოჩარის თემი), მდინარე წაფსის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მ, ოჩამჩირიდან 20 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ეტიმოლოგია
ჭლოუ ქართული „ჭალას“ გააფხაზებული ვარიანტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოჩარის თემის სოფლები
არინტიკა
არინტიკა (Arintica) – ვულკანი ანდების მთებში, ბოლივიისა და ჩილეს საზღვარზე. მდებარეობს არიკა და პარინაკოტის რეგიონში. სიმაღლე ზღვის დონიდან – 5597 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
ყარყატისნაირნი
ყარყატისნაირნი, ლაკლაკისნაირნი (Ciconiiformes) — ფრინველთა რიგი. აერთიანებდა 6 ოჯახს (ყანჩისებრნი, ნავნისკარტასებრნი, ვეშაპთავა ყანჩისებრნი, თავჩაქუჩა ყანჩისებრნი, ყარყატისებრნი (ლაკლაკისებრნი), ივეოსისებრნი (იბისისებრნი)), 49 გვარსა და 118 სახეობას, დღეისთვის — ერთადერთ ოჯახს ყარყატისებრნს.
საქართველოში რამდენიმე სახეობა, მ. შ. ლაკლაკი (Ciconia ciconia), იშხვარი (Ciconia nigra), რომელიც შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. ყარყატისნაირნი ბინადრობენ ნოტიო ადგილებში, წყალსატევებისპირა ლერწმებში, ჭაობებში, მხოლოდ ლაკლაკები და ყარყატები ბინადრობენ ველებზე, მდინარების ხეობებსა და ტყეებში. ბუდეს იკეთებენ ხეებზე, სახურავებზე, ლერწმებში, კლდეებში. დებენ 2-3 კვერცხს, მონოგამიურები არიან. ბუდობენ კოლონიებად ან წყვილებად. იკვებებიან სხვადასხვა ცხოველური საკვებით. ყარყატისნაირზე არ ნადირობენ, ზოგი სასარგებლოა მავნე მწერებსა და მღრღნელების განადგურების გამო. ამჟამად „ყარყატისნაირთა“ ნაცვლად იხმარება ლაკლაკისნაირნი.
ზურაბ გოგინაშვილი
ზურაბ გოგინაშვილი (დ. 9 მარტი, 1963, გორი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1987–1990 წლებში იყო კასპის რაი–საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების ქირურგი. 1990–1992 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის I კლინიკური ქირურგიული განყოფილების კლინიკური ორდინატორი. 1993 წლიდან ქირურგიის ინსტიტუტის პლასტიკური და რეკონსტრუქციული მიკროქირურგიის განყოფილების მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის, გამოგონების, ორი სასარგებლო მოდელის.
1999 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დიაბეტური ტერფის კლინიკური ფორმების დიაგნოსტიკა და ქირურგიული მკურნალობა.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ქართველი ექიმები
თემურ ხუბულური
{{ინფოდაფა სპორტსმენი {{მედალისპორტი|ძიუდო}} {{მედალიშეჯიბრი |ოლიმპიადა}} {{ვერცხლის მედალი |მოსკოვი 1980 | -95 კგ.}} {{მედალიშეჯიბრი |მსოფლიო ჩემპიონატი}} {{ოქროს მედალი |პარიზი 1979 | -95 კგ.}} {{ოქროს მედალი |მაასტრიხტი 1981 | -95 კგ.}} {{მედალიშეჯიბრი |ევროპის ჩემპიონატი}} {{ოქროს მედალი |კიევი 1976 | -93 კგ.}} {{ოქროს მედალი |ბრიუსელი 1979 | -95 კგ.}} {{ვერცხლის მედალი |დებრეცენი 1981 | -95 კგ.}} }} თენგიზ (თემურ) ხუბულური (დ. 24 აპრილი, 1955, გორი) — ქართველი ძიუდოისტი, მწვრთნელი, პოლიტიკოსი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1978). საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენი (1979).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიურ თამაშებზე აიღო ვერცხლის მედალი 95 კგ. წონით კატეგორიაში. მსოფლიოს 2-გზის ჩემპიონი (1979, 1981), ევროპის 2-გზის ჩემპიონი (1976, 1979) და ვერცხლის პრიზიორი (1981). ასევე ევროპის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1977). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს მე-3 პრიზიორი (1974) და ევროპის ჩემპიონი (1975). საბჭოთა კავშირის ხალხთა VI სპარტაკიადის აბსოლუტური ჩემპიონი (1979), საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1979, 1982), საქართველოს აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1976).
პოლიტიკური საქმიანობა
2012–2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
2016–2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორის მუნიციპალიტეტის სოფლების მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გორში დაბადებულები
მოდესტ მუსორგსკი
thumb|მოდესტ მუსორგსკი, [[ილია რეპინის ნახატი.]] მოდესტ პეტრეს ძე მუსორგსკი (Моде́ст Петро́вич Му́соргский; დ. 21 მარტი, 1839 — გ. 28 მარტი, 1881) — რუსი კომპოზიტორი, მძლავრი ჯგუფის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მისი ნაწარმოებების დიდი ნაწილი დაფუძნებული იყო რუსულ ფოლკლორსა და რუსულ ისტორიაზე, მათ შორის არის მისი ყველაზე ცნობილი ოპერა „ბორის გოდუნოვი“.მუსორგსკი თავის შემოქმედებაში რეალურად ასახავდა რუსული სინამდვილის უარყოფით მხარეებს და მოუწოდებდა ხალხს მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად. გარდაიცვალა ხშირი და დიდი დოზით ალკოჰოლის მიღების გამო.
ბიოგრაფია
მოდესტ მუსორგსკი დაიბადა 1839 წელს ფსკოვის გუბერნიის სოფელ კარევოში, მემამულის ოჯახში. ბავშვობა გაატარა მშობლიურ სოფელში, სადაც გაეცნო ხალხის ყოფა-ცხოვრებას. მოდეტის მუსიკალური ნიჭის განვითარებაზე დიდი გავლენა იქონია დედამ, რომელიც იყო მისი პირველი მუსიკის მასწავლებელი, აგრეთვე ძიძამ - იგი პატარას ართობდა რუსული ხალხური სიმღერებითა და ზღაპრებით. პირველმა შთაბეჭდილებებმა ღრმა კვალი დატოვეს მომავალი კომპოზიტორი მეხსიერებაშ. მუსიკალური ნიჭი მუსორგსკიმ  ადრე გამოამჟღავნა, 5 წლიდან სწავლობდა მუსიკას. 9 წლის მოდესტი გადაიყვანეს პეტერბურგში, სადაც სკოლასთან ერთად განაგრძო მეცადინეობა ფორტეპიანოზე დაკვრაში ცნობილ პედაგოგ გერკესთან. მაღალ საზოგადოებაში მიუღებელი იყო პროფესიად მუსიკის არჩევა, ამიტომ მუსორგსკი მშობლებმა გვარდიის ოფიცერთა სკოლაში მიაბარეს, რომლის დამთავრდების შემდეგ შევიდა პოლკში ოფიცრად. აქ იგი საკმაოდ ფუქსავატურ ცხოვრებას ეწეოდა - ერთობოდა, ცეკვავდა მეჯლისებზე, უკრავდა მოდურ ცეკვებს და ნაწყვეტებს იტალიური ოპერებიდან.
1857 წელს შემობრუნების ეტაპია მუსორგსკის ცხოვრებაში. იგი ეცნობა კომპოზიტორ დარგომიჟსკის, შემდეგ ახალგაზრდა ბალაკირევს.მუსორგსკიმ გადაწყვიტა მუსიკისთვის სერიოზულად მოეკიდა ხელი, რის გამოც დატოვა სამხედრო სამსახური. იგი  გახდა „მძლავრი ჯგუფის“ აქტიური წევრი. ბალაკირევის ხელმძღვანელობით სისტემურად მეცადინეობს კომპოზიციაში, მაგრამ მატერიალური გაჭირვების გამო იძულებულია იმსახუროს ჩინოვნიკად. 60იანი წლების დასაწყისში მუსორგსკი მუშაობს თავის პირველ ოპერაზე  „სალამბო“ (ოპერა დაუმთავრებელი დარჩა), 1867 წელს ქმნის სიმფონიურ სურათს „ღამე შიშველ მთაზე“. სიმღერების ნეკრასოვის სიტყვებზე- „კალისტრატი“, „ერიომუშკას ნანა“, „ობოლი“, რომელთა სიახლოვე ხალხურ საწყისებთან სრულიად აშკარაა. დაუმთავრებელი დარჩა მუსორგსკის ოპერა „ქორწინებაც“, გოგოლის კომედიის მიხედვით, მალე კი იგი „ბორის გოდუნოვმა“ გაიტაცა. მუსორგსკის ნიჭი სრულიად გამოვლინდა ამ ოპერაში. ოპერა „ბორის გოდუნოვზე“ მუშაობა კომპოზიტორმა 1868 წელს დაიწყო და ერთ წელიწადში დაასრულა ოპერის პირველი რედაქცია. „მძლავრი ჯგუფის“ წევრები ოპერას აღტაცებით შეხვდნენ, მაგრამ არისტოკრატიულმა საზოგადოებამ ის საკმაოდ ცივად მიიღო,კომპოზიტორს უარი უთხრეს ოპერის დადგმაზე. მეგობრების რჩევით, მან გადააკეთა  ოპერა - დაამატა ორი პოლონური სცენა, შექმნა სახალხო აჯანყების კულმინაციური „სცენა კრომებთან“. ოპერის II  რედაქცია მუსორგსკიმ დაამთავრდა 1872 წელს, მაგრამ პრემიერა მხოლოდ 1874 წელს შედგა. ოპერას დიდი წარმატება ხვდა წილად.
70-იან წლებში მუსორგსკი მუშაობდა მეორე სახალხო მუსიკალურ დრამაზე „ხოვანშჩინა“, ამავე დროს კომპოზიტორი გოგოლის მიხედვით წერდა საყოფაცხოვრებო, კომიკურ ოპერას „სოროჩინის ბაზრობა“. 1874 წელს მუსორგსკიმ შექმნა კიდევ ერთი განუმეორებელი ნაწარმოები - საფორტეპიანო ციკლი „სურათები გამოფენიდან“.ამ პერიოდში „მძლავრი ჯგუფის“ წევრებს შორის უკვე აღარ იყო ძველი მეგობრული და შემოქმედებითი კონტაქტები: ბალაკირევი ავადმყოფობდა, ბოროდინი სამეცნიერო კვლევებით იყო დაკავებული, რიმსკი-კორსაკოვი პეტერბურგის კონსერვატორიის  პროფესორი გახდა და საკომპოზიტორო ექსპერიმენტებმა გაიტაცა. მუსორგსკიზე ყოველივე ამან დამთრგუნველი ზეგავლენა იქონია. ამ წლების მძიმე განცდებმა ასახვა ჰპოვა სიმღერების ციკლში „უმზეოდ“ და „სიკვდილის სიმღერებსა და ცეკვებში“. მეორე ციკლში განსაკუთრებით  გამოირჩევა სიმღერა-ცეკვა „ტრეპაკი“ — მუსორგსკის ერთ-ერთი საუკეთესო ქმნილება.
სიცოცხლის ბოლო წლებში ავადმყოფობა და მატერიალური გაჭირვება ხელს უშლიდა მუსორგსკის შემოქმედებით მუშაობაში. იგი გარდაიცვალა 1881 წელს პეტერბურგში, სამხედრო ჰოსპიტალში. კომპოზიტორმა ვერ მოასწრო თავისი ორი უკანასკნელი საოპერო ნაწარმოების დამთავრება. ოპერა „ხოვანშჩინა“ დაასრულა მისმა მეგობარმა რიმსკი-კორსაკოვმა. პრემიერამ მოსკოვში უდიდესი წარმატებით ჩაიარა.კომიკური ოპერა „სოროჩინის ბაზრობა“ კი მოგვიანებით დაასრულა კიუიმ.thumb|მოდესტ მუსორგსკი, [[1870.]]
ქალაქები, რომლის ქუჩებს მუსორგსკის სახელი ეწოდა
thumb|მუსორგსკის საფლავის ქვა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1839 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1881 კატეგორია:მძლავრი ჯგუფის კომპოზიტორები
Gemmula grandigyrata
Gemmula grandigyrata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
512
თარიღი უცნობია
*
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატების სია
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭო (1959–1962). არჩევნები ჩატარდა 1959 წლის 15 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
*
BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მთავარ როლში
BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მთავარ როლში — ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო. პრიზით აჯილდოებენ საუკეთესო მსახიობ ქალებს 1952 წლიდან. 1952-1967 წლებში გაიცემოდა ორი ჯილდო: საუკეთესო ბრიტანელი და არაბრიტანელი მსახიობისთვის. 1968 წლიდან ჯილდო გაერთიანდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:BAFTA-ს ჯილდოები
ადეიგვარა
ადეიგვარა (Адеигəара) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), მდინარე დახვარის (დოხვართის) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 130 მ, შავი ზღვიდან 9 კმ, გუდაუთიდან 10 კმ. 1935 წლიდან შედის ყულანურხვის თემში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ყულანურხვის თემის სოფლები
გუალიატირი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|გუალიატირი 2004 წელს გუალიატირი (Guallatiri) – ვულკანი ანდების მთებში, ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს არიკა და პარინაკოტის რეგიონში. სიმაღლე ზღვის დონიდან – 6071 მ. მწვერვალი ძირითადად ლავის გუმბათებისაგან შედგება. ლავის დიდი ნაკადები განლაგებულია ქვედა ჩრდილოეთ და დასავლეთ კალთებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
გველკუდები
გველკუდები, ოფიურები (Ophiuroidea), ზღვის ცხოველების კლასი კანეკლიანების ტიპისა. სხეული შედგება ბრტყელი დისკოსა და 5 (იშვიათად 10-მდე) მოქნილი სხივისაგან. სხივები ლოკომოტორულ ფუნქციას ასრულებენ: სუნთქვისა და შეხების ორგანოთა ფუნქციებს - ამბულაკრული სისტემა. გველკუდების უმრავლესობა ცალსქესიანია, ზოგი ცოცხლადმშობია. იკვებებიან მცირე ზომის ცხოველებით ან დეტრიტით. კაშკაშა შეფერილობისანი არიან. ზოგი გველკუდა ანათებს კიდეც. ბინადრობენ ოკეანეებისა და ზღვების ფსკერზე. კლასში 2000-მდე სახეობაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანეკლიანები
1035
მმართველები
*
იაშ-კუჩი
იაშ-კუჩი (Йәш Көс; Яш-Куч) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 86 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (74%) და თათრები (26%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ლუკა იერუსალიმელის მარტვილობა
„ლუკა იერუსალიმელის მარტვილობა“ — ქართული მწერლობის ანონიმური ძეგლი, რომელიც შეიქმნა XIV საუკუნის პირველ ნახევარში. „ლუკა იერუსალიმელის მარტვილობის“ ჩვენამდე მოღწეული ერთადერთი ნუსხა (მიაკვლია ნიკო მარმა 1902 წელს) მოგვიანებით უნდა იყოს ჩაკინძული XI საუკუნის ხელნაწერში. ტექსტი გამოსცა დავით ყიფშიძემ 1927 წელს. თხზულება, რომელიც იერუსალიმის ჯვრის ქართული მონასტრის წინამძღვრის ლუკა იერუსალიმელის ცხოვრების სვინაქსარული რედაქციაა, მნიშვნელოვანი წყაროა პალესტინის ქართული კოლონიის ისტორიის შესასწავლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია
მუნიოპეპე
მუნიოპეპე (Muñopepe) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 102 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპი კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
Gemmula granosus
Gemmula granosus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მალამ ბაკაი სანა
მალამ ბაკაი სანა (Malam Bacai Sanhá; დ. 5 მაისი, 1947, დარ-სალამი, პორტუგალიის გვინეა — გ. 9 იანვარი, 2012, პარიზი, საფრანგეთი) — გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტი 2009–2012 წლებში. მანამდე ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას 1999–2000 ელრბში, ხოლო 1994–1999  წლებში გვინეა-ბისაუს ეროვნული კრების სპიკერი. 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმატებას მიაღწია როგორც გვინეისა და კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკული პარტიის კანდიდატმა.
გარდაიცვალა 2012 წლის 9 იანვარს პარიზის სამხედრო ჰოსპიტალ ვალ-დე-გრასში, სადაც გართულებული ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო იმყოფებოდა 2011 წლის დეკემბრიდან.
სქოლიო
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კანგარი
კანგარი — ისტორიული ქვემო ქართლის (გოგარენეს) უკიდურესი სამხრეთი მხარე. მოიცავდა მდინარე დებედის (ქურდვაჭრისხევის) სათავეებში მდებარე ტერიტორიას (სომხეთი). კანგარის უძველესი ცენტრი უნდა ყოფილიყო დაბა გოგარანი (ახლანდელი გუგარქი). V საუკუნის 80-იან წლებში მეფე ვახტანგ გორგასალი ქართლის ლაშქრით აქ შეხვდა მსხვილ სომეხ ნახარარს (ფეოდალს) ვაჰან მამიკონიანს, სპარსელებთან ერთობლივი ბრძოლის წინ.
საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭო
საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭო — საქართველოს სსრ-ის მეათე მოწვევის უმაღლესი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო 1980-1985 წლებში.
კანგარი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები