cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კოლხური თეთრი
ისტორია
კოლხური თეთრის მნიშვნელობა მეტად დიდია, საქართველოს ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე რთულ და წერილობით წყაროებით ნაკლებად გაშუქებულ პერიოდის შესწავლის თვალსაზრისით. საკმარისია აღინიშნოს, რომ იგი ერთ-ერთი ძირითადი საყრდენია ძვ.წ. VI საუკუნეში თანამედროვე დასავლეთ საქართველოს მიწა-წყალზე სამეფოს არსებობის დასამტკიცებლად. გარდა ამისა, კოლხური თეთრი პირველხარისხოვანი მასალაა ძველი ქართული პანთეონის შესასწავლად.
კოლხური მონეტები დასავლეთ საქართველოს გარდა ასევე აღმოჩენილია (ყირიმში – ნიმფეის ტაძრის ნანგრევებში; ქერსონესში; სოჭის რაიონში; ტრაპეზუნტის მიდამოებში; ქართლში – არმაზში და სხვ.). თავად დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ნახევარდრაქმის II ტიპის კოლხური მონეტები ნაპოვნია ათასობით.
კოლხური თეთრის ტიპები
კოლხური თეთრის რამდენიმე ტიპი და ნომინალი არსებობს. ჩვენამდე მოღწეულ ერთეულებს შორის უდიდესია ე. წ. ტეტრადრაქმა (ანუ ოთხდრაქმიანი მონეტა). შემდეგ მოდის დიდრაქმების (ორდრაქმიანი) რიგი.
განსხვავებული მონეტები
კოლხურ მონეტებს შორის ყველაზე გავრცელებულია II ტიპის ნახევარდრაქმა, რომელიც დიდი რაოდენობითაა ნაპოვნი დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე, რომლის ერთ მხარეზე ადამიანის თავია გამოსახული, მეორეზე კი – ხარის, უფრო იშვიათად ლომის. სამწუხაროა მაგრამ კოლხურ მონეტებზე წარწერები არ გვხვდება, თუმცაღა არის გამონაკლისები - მხოლოდ ზოგიერთზე გვხვდება ასოები MO, A, O, ან Ф. ყველაზე ხშირია MO-ასოებიანი მონეტები (საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში ასეთები ათზე მეტია), სხვა სახის წარწერიანი მონეტები სულ თითო ეგზემპლარის სახითაა მოღწეული. ა. ბოლტუნოვა ფიქრობს, რომ ასო Ф-ში ფაზისის სახელი შეიძლება დავინახოთ. დანარჩენი ნიშნები, მ. ინაძის აზრით, შეიძლება ზღვისპირა ქალაქების თანამდებობის პირთა ინიციალებს წარმოადგენდნენ. დასავლეთ საქართველოში კოლხური მონეტები ძირითადად გავრცელებულია სოხუმსა და ბათუმს შორის მდებარე ტერიტორიაზე, ე. ი. სწორედ ძვ. წ. VI-IV სს. მეცნიერთა ერთი ჯგუფი თვლის რომ კოლხური მონეტები იჭრებოთა თავად კოლხეთში. ქ. წულუკიძეში ნაპოვნ განძში მონეტის ერთ-ერთი ეგზემპლარი დამზადების პროცესში მყოფი ჩანს (ერთი მხარე გლუვი აქვს), რაც თითქოს აგრეთვე მათ ადგილობრივ დამზადებაზე მეტყველებს. ხოლო მეორე ჯგუფი თვლის, რომ ეს მონეტები შესაძლოა ზღვისპირა ბერძნულ ქალაქებში იყოს მოჭრილი. ა. ზოგრაფს კოლხური მონეტების ერთი ნაწილი მაინც ადგილობრივ ხელისუფალთა მიერ მოჭრილად მიაჩნდა. კოლხური თეთრის არსებობა ერთ-ერთი საბუთია იმისა, რომ ძვ. წ. VI-V საუკუნეებში დასავლეთ საქართველოს მიწა-წყალზე სახელმწიფო არსებობდა.
სქოლიო
კატეგორია:კოლხეთის მონეტები
კოლხური თხილი
კოლხური თხილი (Corylus colchica) — ბუჩქი არყისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 1 მ აღწევს. ნორჩი ყლორტები მოფენილი აქვს გრძელი აბრეშუმისებრი ბუსუსებით. ნაყოფი პატარაა, კვერცხისებრი, თავწაწვეტილი, თითო-თითო ან რამდენიმე ერთად შეჯგუფებული.
ენდემია, გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოს (კოლხეთი), მთის ზედა და სუბალპური სარტყელში (2300 მ-მდე) კირქვებზე. ნაზვავებზე ქმნის რაყას, ყვავილობს აპრილში, ნაყოფი სექტემბერში მწიფდება. მრავლდება თესლითა და ამონაყარით. იტანს სიცივეს, ხარობს ტენიან ნიადაგზე. შეტანილია საერთაშორისო და საქართველოს „წითელ წიგნში“.
ადრასტეია
ადრასტეია (ბერძნ. Ἀδράστεια, იონ. ბერძნ. Ἀδρήστεια) - სასჯელისა და შურისძიების ღმერთქალი. ხშირად გაიგივებულია ნემესიდასთან, იონიაში კი - კიბელესთან.
ფერია
ამ სახელს უკავშირდება ასევე ფერია ადრასტეია, რომელიც გადამალულ პატარა ზევსს ძუძუს აწოვებდა.
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები კატეგორია:სამართლიანობის ქალღმერთები კატეგორია:ნიმფები კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Gnamptogenys caelata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბიორნ რკინისგვერდა
ბიორნ რკინისგვერდა —  IX საუკუნის  ვიკინგი მებრძოლი, შვედეთის მეფე და მუნსოს დინასტიის დამფუძნებელი, სკანდინავიური საგების მიხედვით, დანიელი კონუნგის,  რაგნარ ლოდბროკის ვაჟი. მითოლოგიის თანახმად ბიორნი იყო ჭკვიანი მეზღვაური და დაუმარცხებელი მეომარი.
859 წელს ბიორნის სარდლობით ვიკინგებმა გაილაშქრეს სამხრეთის მიმართულებით და მიაღწიეს გიბრალტარის სრუტეს, საიდანაც გადავიდნენ მაროკოში, გაძარცვეს და დაარბიეს ბერბერების მიწები, 860 წელს კი ხმელთაშუა ზღვის აუზში შევიდნენ.
ცნობილია ის ფაქტი, რომ მამამისის მკვლელობის გამო, 867 წელს ბიორნი ძმებთან ერთად სათავეში ჩაუდგა დიდ წარმართულ ჯარს და ნორთუმბრიის სამეფოს დაპყრობით დაიწყო ვიკინგების 14 წლიანი გაუთავებელი თარეში დიდი ბრიტანეთის ტერიტორიაზე. მან ელა II სისხლიანი არწივის მეთოდით სიკვდილით დასაჯა.
ამის შემდეგ ბიორნმა და მისმა ძმებმა გაინაწილეს დაპყრობილი მიწები და სამეფოები დააარსეს სკანდინავიაში. ის გახდა შვედეთის კონუნგი და საფუძველი დაუდო მუნსოს დინასტიას. საგების თანახმად ბიორნის შემდეგ კონუნგის ტიტული მიიღო მისმა უფროსმა ვაჟმა, ერიკმა.
სქოლიო
კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია კატეგორია:შვედეთის ნახევრადმითიური მეფეები
ლანტადილია
ლანტადილია (Lantadilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 29 კმ². მოსახლეობა — 280 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
House of Yes: Live from House of Blues
House of Yes: Live from House of Blues — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის საკონცერტო ალბომი. იგი გამოვიდა 2000 წლის 25 სექტემბერს. ალბომში შეტანილია ჯგუფის 1999 წლის 31 ოქტომბრის კონცერტი (ლას-ვეგასი).
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Yes-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Eagle Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:ალბომები როჯერ დინის გარეკანის დიზაინით
ადონისი (მითოლოგია)
thumb|right|200px|"ადონისი" - შიშველი რომაული ტორსი. აღდგენილია [[ფრანსუა დიუკესნოის მიერ. (პარიზი, ლუვრი)]] ადონისი — ფინიკიელთა ბუნების ღვთაების ბერძნული სახელწოდება. მოკვდავი და კვლავ გაცოცხლებადი ბუნების განსახიერება. ადონისის კულტის ცენტრი აღმოსავლეთში იყო ქალაქი ჰებალი. ძვ. წ. V საუკუნეში ადონისის კულტი საბერძნეთში გადავიდა, ცოტა მოგვიანებით კი — რომშიც. ბერძნული მითების მიხედვით იგი მშვენიერი მირას, ანუ სმირნას ვაჟია და მისი მამის, კვიპროსის მეფის ვაჟია. ადონისი ბავშვობიდანვე არაჩვეულებრივი სილამაზით გამოირჩეოდა. იგი შეუყვარდა აფროდიტეს, მშობლებს წაართვა და აღსაზრდელად მისცა მიწისქვეშა სამყაროს მფლობელ პერსეფონეს. როდესაც ვაჟი გაიზარდა, პერსეფონეს ისე მოეწონა იგი, რომ აფროდიტეს უარი განუცხადა მის უკან დაბრუნებაზე. ქალღმერთთა დავა დიდხანს გაგრძელდა და საქმე ზევსამდეც კი მივიდა. ზევსმა დაადგინა, რომ ადონისს წელიწადის ერთი მესამედი პერსეფონესთან უნდა გაეტარებინა, ერთი მესამედი —აფროდიტესთან, დანარჩენი დრო კი — თავის ნებაზე. ამის შემდეგ მალე ადონისი ნადირობისას დაგლიჯა გარეულმა ტახმა. მისი სისხლის წვეთებისგან ვარდები აღმოცენდნენო, გადმოგვცემს ლეგენდა.
სხვა მითის მიხედვით, ქალღმერთთა დავა და ადონისის ქვეყნად დაბრუნება მოხდა მას შემდეგ, რაც იგი ტახმა დაგლიჯა. ზოგიერთი მითის მიხედვით ადონისმა თავის სილამაზის წყალობით შეძლო საყვარლად გაეხადა ევრინომე, რამაც ზევსის რისხვა გამოიწვია და ადონისი მოკლა. კიდევ სხვა მითის მიხედვით, ადონისი მოკლა არესმა, აფროდიტეზე ეჭვიანობის გამო.
ადონისის მითი ფართოდაა გავრცელებული სხვადასხვა რელიგიაში ბუნების მოკვდავი და კვლავ გაცოცხლებადი თვისების გამოხატვის სიმბოლოდ (მაგალითად, მითი ქრისტეს მკვდრეთით აღდგომის შესახებ). ფინიკიასა და სირიაში ყოველწლიურად იხდიდნენ ადონისის დღესასწაულს, რომელშიც მხოლოდ ქალები მონაწილეობდნენ. საბერძნეთში ადონისის სახელზე აშენებდნენ ყვავილთა ბაღებს, ადონისისათვის საჩუქრად მიჰქონდათ საკუთარი თმა და სხვა.
ხელოვნებაში ადონისი გამოისახებოდა იშვიათი სილამაზის ყმაწვილად (ჩვეულებრივ, აფროდიტეს გვერდით), ზოგჯერ როგორც მკვდარი, ან მომაკვდავი. მითს აფროდიტესა და ადონისის შესახებ ხშირად იყენებდნენ ხოლმე ხელოვანნი (ტიციანი, ვერონეზე, რუბენსი და სხვა.).
პიტერ იეტსი
პიტერ იეტსი (Peter Yates დ. 24 ივლისი, 1929, ოლდერშოთი — გ. 9 იანვარი, 2011, ლონდონი) — ინგლისელი კინორეჟისორი და პროდიუსერი. დაიბადა სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში. კინოში მოღვაწეობა დაიწყო 1950-იანი წლებიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი  9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
თერგის საბჭოთა რესპუბლიკა
თერგის საბჭოთა რესპუბლიკა (Терская Советская Республика; მარტი, 1918 — თებერვალი, 1919) — რესპუბლიკა რსფსრ-ის შემადგენლობაში, რომელიც წარმოიქმნა ყოფილ რუსეთის იმპერიის თერგის ოლქში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა რესპუბლიკები
ორჭოსანი
ორჭოსანი— არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში.
ორჭოსანში გათხრების შედეგად გამოვლინდა ენეოლით-ბრინჯაოს ხანის, რომაული ხანისა და შუასაუკუნების დროინდელი ძეგლები. XIX-XX საუკუნეების მაჰმადიანი მესხების სამარხები, ადრე შუასაუკუნეების ნამოსახლარი, ადრე შუასაუკუნეების სამარხები, რომაული ხანის სამარხები ადრებრინჯაოს პერიოდის ორმოები და არქიტექტურული ნაშთები. ძეგლი ორჭოსანი განფენილია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთდასავლეთით მდ.ფოცხოვისს მარჯვენა ნაპირზე, დაახლოებით 80-100 მეტრის სიმაღლის ტერასაზე, აბსოლუტური სიმაღლე 1000 მ ზღვის დონიდან. ორჭოსანის ტერასა ათვისებული ჩანს ქვედა პალეოლითიდან. ძეგლის სიახლოვეს ზედაპირულად შეგროვილი მასალა ანდეზიტისა და ბაზალტისაგან დამზადებულ ხელცულებსა და სახოკებს შეიცავს. აშკარაა, რომ ორჭოსანი და საერთოდ მდინარე ფოცხოვის ხეობა უკვე აშელის პერიოდიდან არის ათვისებული. გვიან შუასაუკუნეებში ორჭოსანის ტერიტორიაზე სამიწათმოქმედო საქმიანობა მიმდინარეობდა, რაზეც აქ არსებული ტერასები მიგვანიშნებს. ასევე განვითარებული იყო მესაქონლეობა. მეოცე საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე საბჭოთა კავშირის სასაზღვრო ჯარის ნაწილები იყო განლაგებული. ამჟამად ორჭოსანი ერთწლიანი კულტურების სათესად და სათიბად გამოიყენება. რის გამოც ორჭოსნის ნასახლარის ზედა ფენები საკმაოდ დაზიანებულია. ეროზია, მეწყერიანობა და ნიადაგის გამოფიტვაც თავის მხრივ აზიანებდა ძეგლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აბერდერის ქედი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კენიის ქედები
უნგრული ფორინტი
უნგრული ფორინტი (forint) — ფულის ერთეული უნგრეთში.
ისტორია
thumb|მარცხნივ|150პქ| [[1342-1382 წლებში მოჭრილი მონეტა]] შუა საუკუნეების ევროპული ვაჭრობის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ცენტრი ფლორენცია იყო. სწორედ აქ იჭრებოდა დიდი რაოდენობით ოქროს მონეტები და სწორედ ამ ქალაქის სახელს უკავშირდება თანამედროვე უნგრეთის ფულის ერთეულის, ფორინტის სახელწოდებაც. 1252 წლიდან ფლორენციაში მოჭრილ ოქროებს «Florino d’oro» ეწოდებოდა, რაც მოგვიანებით უნგრეთშიც გავრცელდა და უნგრულ ოქროს ვალუტას “ფლორენტინუსი” ეწოდა. აღნიშნულმა სახელმა თანდათან სახეცვლილება განიცადა და თანამედროვე ჟღერადობა - ფორინტი მიიღო. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ამ სახელწოდებით ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის ვალუტა გამოდიოდა. მას ხშირად ავსტრო-უნგრულ გულდენს ან ავსტრიულ ფლორინსაც უწოდებდნენ.
ფორინტი 1946 წლის 18 აგვისტოს უნგრეთის კომუნისტური პარტიის ინიციატივით აღადგინეს, რომელიც აღნიშნულ პერიოდში მინისტრთა კაბინეტს აკონტროლებდა. ფორინტის ხელახალ შემოღებამდე უნგრეთის ვალუტას პენგო ერქვა, რომელიც ფორინტზე ასტრონომიული კურსით გაიცვალა. გაცვლითი კურსი პრაქტიკულად წარმოსახვითი იყო, რადგან მისი მიხედვით 1 ფორინტი მანამდე მიმოქცევაში არსებული ფულის ანუ პენგოს სრულ მოცულობაზე მეტი იყო.
ხელახლა გამოჩენის შემდეგ, ფორინტი გარკვეული პერიოდი სტაბილურობას ინარჩუნებდა, თუმცა შემდეგ, სოციალისტური სახელმწიფო სისტემის ეფექტურობის დაცემასთან ერთად, საკუთარი მსყიდველობითი უნარის კარგვა დაიწყო. 80-იანი წლების ბოლოს დემოკრატიული გარდაქმნების პარალელურად, ფორინტი ინფლაციის საკმაოდ მაღალი ნიშნულით 35 %-ით გამოირჩეოდა, რის გამოც ფაქტობრივად ხმარებიდან გაქრა ფორინტის მონეტები. თუმცა მძიმე ეკონომიკური სიტუაციის გაუმჯობესება მაინც მოხერხდა საბაზრო ეკონომიკის კუთხით გადადგმული მკვეთრი ნაბიჯების ხარჯზე.
2012 - 2014 წლებს შორის ქვეყანაში ეკონუმიკური სიტუაციის მიხედვით ფორინტი შეიძლება შეიცვალოს ევროთი. 2008 წლის 26 თებერვლიდან ფორინტი მიბმულია ევროზე.
მონეტები
1946 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 2, 10, 20 ფილერი და 1, 2, 5 ფორინტი. 5 ფრინტიანი ვერცხლის მონეტა მიმქცევაში შევიდა მხოლოდ მომდევნო წელს, მაგრამ მოგვიანებით ის მიმოქცევიდან ამოიღეს. 5 და 50 ფილერი 1948 წელს გამოუშვეს. 1967 წელს 5 ფრინტიანი მონეტა აღადგინეს, შემდეგ 1971 წელს გამოუშვეს 10 ფორინტიანი მონეტა, 1982 წელს კი 20 ფორინტი.
1992 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტების ახალი სერია ნომინალით: 2, 5, 10, 20, 50 ფილერი და 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 ფორინტი, ასევე 200 და 500 ფორინტი, რომელიც იჭრებოდა ვერცხლისგან. 1992 წელს შეწყდა 2 და 5 ფილერის გამოშვება, ხოლო 1999 წლიდან ფილერი მიმოქცევიდან ამოიღეს.
1998 წელს ვერცხლის 200 და 500 ფორინტის გამოშვება შეწყდა (იმის გამო, რომ მათი ნომინალური ღირებულება საკმაოდ დაბალი იყო ძვირფასი ლითონის ღირებულებასთან შედარებით). მონეტები 1 და 2 ფორინტი მიმოქცევაში იმყოფებოდა 2008 წლის 29 თებერვლამდე 2009 წლის 15 ივნისს ახალი მონეტამ 200 ფორინტის ნომინალით შეცვალა იმავე ნომინალის ბანკნოტი.
ბანკნოტები
1946 წელს უნგრეთის ეროვნულმა ბანკმა (Magyar Nemzeti Bank) გამოუშვა ბანკნოტები 10 და 100 ფორინტი. უფრო მაღალი ხარისხის ბანკნოტების ახალი სერია (10, 20 და 100 ფორინტი) მიმოქცევაში შევიდა 1947 - 1948 წლებში. 1953 წელს დაემატა 50 ფორინტიანი ბანკნოტი, 1970 წელს 500 ფორინტი, 1983 წელს 1000 ფორინტი და 1991 წელს 5000 ფორინტი.
1997 წელს მიმოქცევაში შევიდა სრულიად ახალი დიზაინის ბანკნოტების სერია ნომინალით: 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 და 20 000 ფორინტი. ყოველ ბანკნოტის ავერსზე გამოსახულია უნგრელი ლიდერები ან პოლიტიკოსები, ხოლო რევერსზე მასთან დაკავშირებული ადგილი ან ღონისძიებები. არცერთ ბანკნოტზე არ არის ჭვირნიშანი, მაგრამ ჩაშენებული არის უსაფრთხოების ვერტიკალური ხაზი. 1000, 5000, 10 000 და 20 000 ფორინტი დაცულია ჰოლოგრაფიული დამცავი ფენით, რომლის საერთო ზომა 154 × 70 მმ შეადგენს. ბანკნოტები იბეჭდება უნგრეთში ქალაქ ბუდაპეშტში «Hungarian Banknote Printing Shareholding Company» მიერ.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს ვალუტები
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთი კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
იოახიმ ფონ რიბენტროპი
ბიოგრაფია
რიბენტროპი დაიბადა ოფიცრის, რიხარდ ულრიხ ფრიდრიხ იოახიმ რიბენტროპის და მისი მეუღლის, სოფი ჰარტვიგის ოჯახში. დაწყებითი სასკოლო განათლება მან გერმანიის და შვეიცარიის კერძო სკოლებში მიიღო, სადაც ბრწყინვალედ დაეუფლა ინგლისურ და ფრანგულ ენებს. 1908 წლიდან იგი ბევრს მოგზაურობდა საზღვარგარეთ. 1910–1914 წლებში ძირითადად ცხოვრობდა კანადაში, სადაც გერმანული ღვინოების იმპორტით იყო დაკავებული.
პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისთანანავე რიბენტროპი დაბრუნდა გერმანიაში და დასავლეთის ფრონტზე იბრძოდა. ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისათვის იგი დააჯილდოეს 1-ლი ხარისხის რკინის ჯვრით და მიენიჭა ობერლეიტენანტის წოდება. 1916 წელს ფრონტზე მიღებული ჭრილობის გამო რიბენტროპი გადაყვანილ იქნა გერმანიის საელჩოში სტამბოლში, შტაბის ოფიცრის თანამდებობაზე. აქ იგი გაეცნო და დაუმეგობრდა ფრანც ფონ პაპენს
1920 წელს რიბენტროპი დაქორწინდა ანა ელიზაბეთ (ანელიზ) ჰენკელზე, რომელიც ცნობილი შამპანური ღვინოების (Henkell & Söhnlein KG) ფაბრიკანტის შვილი იყო და ამ ფირმის ბერლინის განყოფილების დირექტორი გახდა. 1925 წელს იგი იშვილა მისმა შორეულმა ნათესავმა გერტრუდ ფონ რიბბენტროპმა, რომელიც რიბეტროპთა საგვარეულოს გათავადაზნაურებულ შტოს ეკუთვნოდა და ამიერიდან იოახიმი თავის გვარს წინ ურთავს „ფონ“-ს (von) და იწოდება „ფონ რიბენტროპად“. 1932 წელს ჰიტლერის გაცნობის შემდეგ იგი შევიდა ნაციონალ-სოციალისტურ პარტიაში და ხელს უწყობდა ჰიტლერს ახლო კონტაქტი გაება მასთან დაახლოებულ და დამეგობრებულ მსხვილ მეწარმეთა და ფინანსისთა წრესთან.
1933 წელს ჰიტლერის მიერ მთავრობის კაბინეტის ჩამოყალიბებისას საგარეო საქმეთა მინისტრის პორტფელი, რომელსაც რიბენტროპი თავისად იგულებდა, ალფრედ როზენბეგს, როგორც „ძველ გვარდიელს“, ერგო. 1934 წელს რიბენტროპი დაინიშნა „რაიხის მთავრობის საგარეო პოლიტიკურ და განიარაღების საქმეთა მრჩევლად“. 1935 წლის ივნისში იგი დაწინაურებულ იქნა „გერმანიის რაიხის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩის“ თანამდებობაზე. ამ პოსტზე რიბენტროპის დაუცხრომელი მცდელობით შედგა „ინგლის-გერმანიის საზღვაო პაქტი“, რომელიც გერმანიას ნებას აძლევდა ინგლისის საზღვაო ძალების 1/3 რაოდენობის ფლოტი ჰყოლოდა. ერთი წლის შემდეგ, 1936 წელს, მისი ინიციატივით გერმანიამ და იაპონიამ ხელი მოაწერეს „ანტიკომინტერნულ პაქტს“, რომელიც მიზნად ისახავდა ამ ორი სახელმწიფოს კოოპერაციას კომუნისტური ინტერნაციონალის (კომინტერნი) წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1936 წელს რიბენტროპი დაინიშნა გერმანიის ელჩად ლონდონში და მას ეს თანამდებობა ეკავა 1938 წლამდე.
რიბენტროპის ბოლო სიტყვები იყო: ღმერთო დაიცავი გერმანია. ჩემი უკანასკნელი სურვილია შენარჩუნებულ იქნას გერმანიის ერთიანობა და აღმოსავლეთსა და დასვლეთს შორის ურთიერთგაგებით მსოფლიოში მშვიდობა დამყარდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:გერმანელი დიპლომატები კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის სამხედრო დამნაშავეები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ამსტერდამი
ამსტერდამი (Amsterdam) — ნიდერლანდების უდიდესი და უმთავრესი ქალაქი, განლაგებულია ჩრდილო ჰოლანდიის მხარეში, ქვეყნის დასავლეთით. ქალაქის მოსახლეობა 2018 წლის 31 მაისის მონაცემებით 859 732 ადამიანის შეადგენდა. სახელი ამსტელ დამი-დან (Amstel dam) მოდის და ქალაქის წარმოშობაზე მიუთითებს, ანუ დამბა მდინარე ამსტელზე. ქალაქი XII საუკუნეში მეთევზეთა პატარა სოფლის სახით დასახლდა. დიდებას კი ჰოლანდიის ოქროს ხანაში მიაღწია სავაჭრო საქმეში თავისი ინოვაციური მიღწევების წყალობით. ამ დროიდან მოყოლებული ამსტერდამი ფინანსურ და ბრილიანტების წამყვან ცენტრად გადაიქცა.
ამსტერდამის ყველაზე ცნობილი სანახაობები „Rijksmuseum-ის“ მუზეუმი, ვან გოგის მუზეუმი, ანნე ფრანკის სახლი, წითელი ლამპიონების უბანი და კანაფის მაღაზიები მსოფლიოდან ყოველწლიურად საშუალოდ 4,2 მლნ დამთვალიერებელს იზიდავს.
ისტორია
ქალაქი 1275 წელს დაარსდა იმ დამბის წყალობით, რომელიც რაიონს წყალდიდობის დროს იცავდა. XV საუკუნეში ამსტერდამი ნიდერლანდების უმსხვილესი სავაჭრო ცენტრი გახდა. 80-წლიანი ომის შემდეგ, 1585 წელს ამსტერდამის უმთავრესი კონკურენტი პორტი ანტვერპენი ესპანელების ხელში გადავიდა, რამაც ანტვერპენელი ვაჭრებისა და ხელოსნების დიდი ნაწილის იმიგრაცია გამოიწვია, ასევე ებრაელებისაც, რომელთაც ესპანურ ინკვიზიციას ამსტერდამში გაასწრეს.
1975 წლის 5 თებერვალს შეიქმნა ამსტერდამის თანამედროვე დროშა, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობს.
გეოგრაფია
ამსტერდამი მდებარეობს ნიდერლანდების დასავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში, რომლის დედაქალაქი არა ამსტერდამი, არამედ ქალაქი ჰაარლემია. მდინარე ამსტელი მთავრდება ქალაქის ცენტრში და მისი საშუალებით ერთმანეთს უკავშირდება მრავალი არხი, რომლებიც საბოლოოდ მთავრდება „IJ-ში“ (ტერტორია ამსტერდამში). ამსტერდამი ზღვის დონიდან დაახლოებით 2 მეტრზე მდებარეობს. მიმდებარე ტერიტორიები ძირითადად ვაკეა. ქალაქი ჩრდილოეთის ზღვას უკავშირდება არხის საშუალებით.
ამსტერდამი საკმაოდ ურბანიზირებული ქალაქია, ისევე როგორც ამსტერდამის მეტროპოლია (ანუ ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიის ჩათვლით). ქალაქში, ყოველ კვადრატულ კილომეტრზე ცხოვრობს 4 457 ადამიანი და მდებარეობს 2 275 საცხოვრებელი სახლი. პარკები და ნაკრძალები ამსტერდამის მიწის მთლიანი ფართობის 12%-ს შეადგენს.
წყალი
ამსტერდამში საერთო ჯამში არის 100 კილომეტრზე მეტი სიგრძის არხი. ქალაქის სამ ძირითად არხს შორისაა: პრინსენგრახტი, ჰერენგრახტი და კაიზერგრახტი. შუა საუკუნეებში ამსტერდამი გარშემორტყმული იყო ჭაობებით. იგი შედარებულია ვენეციასთან, მისი ამგვარი დაყოფის გამო, აქ არის დაახლოებით 90 კუნძული, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდება 1 200-ზე მეტი ხიდით.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით ამსტერდამში არის ოკეანეური კლიმატი, ჩრდოლოეთის ზღვიდან წამოსული ქარის ნაკადები გავლენას ახდენს ქალაქის კლიმატზე. ძირითადად ზამთარი ცივია და ზაფხული თბილი. ამსტერდამი, ისევე როგორც ჩრდილოეთ ამსტერდამის პროვინციების უმეტესი ნაწილი, მდებარეობს „USDA Hardiness-ის“ ზონაში. ყინვები ძირითადად გვხვდება აღმოსავლეთ ან ჩრდილოეთიდან წამოსული ძლიერი ქარის ნაკადების დროს. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი თითქმის სულ წყლითაა შემოსაზღვრული, აქ მაინც არის თბილი დღეები და ტემპერატურაც მაღლა იწევს, რაც გასაკვირია მისი მდებარეობიდან გამომდინარე. ღამის ტემპერატურა იშვიათად ეცემა −5 ° C-ზე დაბლა, მაშინ როცა ჰილვერსუმში ტემპერატურა −12 ° C-ზე დაბლა ჩამოდის (მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთით 25 კილომეტრში).
ამსტერდამის საშუალო წლიური ნალექი 838 მმ-ია. მოღრუბლული და ნესტიანი დღეები ხშირია ოქტომბერსა და სხვა ცივ თვეებში.
დემოგრაფია
1300 წელს ამსტერდამის მოსახლეობა დაახლოებით 1000 ადამიანს შეადგენდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰოლანდიის ბევრ ქალაქში მე-15 და მე-16 საუკუნეებში მოსახლეობა იკლებდა, ამ პერიოდში ამსტერდამის მოსახლეობა იზრდებოდა, ძირითადად, ნიდერლან-ჰანზას ომის შემდეგ საზღვაო სავაჭრო გზები უფრო მეტად გაიხსნა ბალტიის ზღვაში და სწორედ ამ ფაქტორმა შეუწყო ხელი მოსახლეობის ზრდას.
შემდგომ პერიოდებში ებრაელები ესპანეთიდან, პორტუგალიიდან და აღმოსავლეთ ევროპიდან დასახლდნენ ამსტერდამში, ისევე როგორც გერმანელები და სკანდინავიელები. 1585-1610 წლებში, ანუ 35 წელიწადში ამსტერდამის მოსახლეობა გაორმაგდა. 1600 წლისთვის, ქალაქში დაახლოებით 50 000 ადამიანი ცხოვრობდა. 1660-იანი წლებში ამსტერდამის მოსახლეობა უკვე 200 000-ს აღწევდა. ქალაქში მოსახლეობის ზრდა შეწყდა და მე-18 საუკუნის განმავლობაში დაახლოებით 240 000-მდე სტაბილურად იყო.
1750 წლისთვის ამსტერდამი დასავლეთ ევროპის მეოთხე ყველაზე დიდი ქალაქი იყო მოსახლეობის მხრივ, პირველ ადგილზე იყო ლონდონი (676 000 მოსახლე), მეორეზე პარიზი (560 000) და მესამეზე ნეაპოლი (324 000), რომელთაც მოსდევდა ამსტერდამი. ეს აღსანიშნავი იყო, რადგანაც ამსტერდამი იმ პერიოდში არც ქვეყნის დედაქალაქი იყო და არც ნიდერლანდების მთავრობის ადგილი. ამსტერდამი გარშემორტყმული იყო ისეთი ქალაქებით, როგორებიცაა ლეიდენი (მაშინდელი მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 67 000 ადამიანს), როტერდამი (45 000 ადამიანი), ჰაარლემი (38 000) და უტრეხტი (30 000).
მე-19 საუკუნის დასაწყისში შემცირდა ქალაქის მოსახლეობა, 1820 წელს კი შემცირდა 200 000-მდე. XIX საუკუნის მეორე ნახევრისთვის მოსახლეობამ კვლავ დაიწყო ზრდა.
არშინ მალ ალან
არშინ ალ ალან (აზერბაიჯანულად: : Arşın mal alan) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის უზეირ ჰაჯიბეოვის კომიკური და რომანტიკული ოპერეტა (მცირე ზომის ოპერა)  ტანსაცმით მოვაჭრის შესახებ, რომელიც თავის ცოლს ეძებს. მოქმედება 1900-იანი წლების შუშაში მიმდინარეობს. ჰაჯიბეოვმა შექმნა ოპერეტა სანქტ-პეტერბურგში და იგი დაიდგა 1913 წლის 25 ოქტომბერს. ოპერეტა მდიდარია ეროვნული მახასიათებლებით და რეალიზმით. აზერბაიჯანში გახსნის შემდეგ, არშინ მალ ალანი შესრულდა თბილისის, ერევნისა და აშხაბადის, ასევე ირანისა და თურქეთის თეატრებში.
Gnamptogenys chapmani
Gnamptogenys chapmani — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
არშინ მალ ალან
მოკლე შინაარსი
სიუჟეტში ორიენტირებულია ბაკალავრ სახელად ასკერზე, რომელსაც ქორწინებამდე სურს თავისი პატარძლის ნახვა და არჩევა. ამასთან, მე -19 საუკუნეში ქალები სახლებში ისხდნენ და როდესაც საჯაროდ უშვებდნენ, ისინი მთლიანად დაფარულნი იყვნენ ჰიჯაბით. ასკერის მეგობარმა, სულეიმენმა მას შესთავაზა, რომ მან გახდეს ქსოვილის მოვაჭრე, რაც ქალებთან შეხვედრის უტყუარი გზაა. ასკერი დათანხმდება და დაიწყებს სახლების დათვალიერებას და ქსოვილების გაყიდვას.
Gnamptogenys chapmani
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არშინ მალ ალან
მოკლე შინაარსი
ასკერი ხვდება ქალს, რომელსაც გულჩოჰრა ჰქვია და მათ ერთმანეთი შეუყვარდებათ, მიუხედავად იმისა, რომ ასკერის ნამდვილი ვინაობა გულჩოჰრასთვის უცნობი რჩება. ასკერი გულჩოჰრას მამას, მდიდარ სულთან ბეის უცხადებს თავის ვინაობას და ითხოვს დაქორწინების ნებართვას. სულთან ბეი თანახმაა, მაგრამ გულჩოჰრა წინააღმდეგია, რადგან მას უყვარს ვაჭარი. როდესაც გულჩოჰრა მიხვდება, რომ მამამისის მიერ წარმოდგენილი მდიდარი ბიზნესმენი სინამდვილეში მისი საყვარელი გამყიდველია, ის თანახმაა ქორწინებაზე.
ამსტერდამი
დემოგრაფია
1959 წელს ამსტერდამის მოსახლეობამ 872 000-ს მიაღწია და 1970–დან 1980 წლამდე განიცდიდა მოსახლეობის მკვეთრ ზრდას. 1985 წლისთვის ქალაქში მხოლოდ 675 570 ადამიანი ცხოვრობდა. ამას მალევე მოჰყვა მთავრობის მხრიდან ჩართულობა, რამაც მოსახლეობის ზრდა გამოიწვია. ასევე 2010-იან წლებში ამსტერდამის მოსახლეობის ზრდა სხვა რეგიონებიდან ჩამოსულმა ადამიანებმა გამოიწვიეს. ამსტერდამის მოსახლეობა, სავარაუდოდ, 2019 წელს ყველაზე მაღალ მაჩვენებელს მიაღწევს და ეს იქნება 873 000.
არშინ მალ ალან
მოკლე შინაარსი
ოპერეტა მთავრდება ერთდროულად ოთხი წყვილის დაქორწინებით. მარცხნივ|მინი|345x345პქ|არშინ მალ ალანი
ამსტერდამი
რელიგია
1578 წელს, ძირითადად, კათოლიკური ქალაქი ამსტერდამი შეუერთდა აჯანყებას ესპანეთის მმართველობის წინააღმდეგ, ჰოლანდიის ხელში ჩაგდების შემდეგ, ყველა ეკლესია გადააკეთეს პროტესტანტულ ეკლესიად. კალვინიზმი გამოცხადდა მთავარ რელიგიად. მიუხედავად იმისა, რომ კათოლიციზმი იკრძალებოდა, მღვდელმსახურებს არ ეკრძალებოდათ მსახურება, თუმცა კათოლიკური იერარქია აკრძალული იყო. კათოლიკე მორწმუნეები იკრიბებოდნენ სხვადასხვა შენობებში სალოცავად. მე-17 საუკუნეში ბევრი სხვადასხვა მრწამსის ადამიანის შემოდინება დაიწყო ქალაქში სხვადასხვა ქვეყნებიდან, კერძოდ, სეფარდები შემოვიდნენ ესპანეთიდან და პორტუგალიიდან, ჰუგენოტები საფრანგეთიდან. 1603 წელს ებრაელებს თავიანთი მრწამსის შენარჩუნების უფლება მიეცათ. 1639 წელს მათვე აკურთხეს პირველი სინაგოგა.
არშინ მალ ალან
საერთაშორისო წარმოდგენები
არშინ მალ ალანი დაიდგა მრავალ ენაზე და მრავალ თეატრებში მსოფლიოს 60 ქვეყნის მაშტაბით. მათ შორის ვენაში, ავსტრიაში (2006), პეკინში, ჩინეთში (2010) და ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია, აშშ (2013).
პირველი მოქმედება
ასკერი, ახალგაზრდა და მდიდარი ვაჭარი, განაწყენებულია. მის დეიდას, ჯაჰანს, სჯერა, რომ იგი დაავადებულია და მისი ბოროტი მსახური, ველი, მალავს მისი ბატონის "ავადმყოფობის" მიზეზს. ასკერის ერთ-ერთი მეგობარი სულეიმანი აცხადებს, რომ ასკერის დაქორწინების დრო დგება.
ამსტერდამი
რელიგია
ამსტერდამის კათოლიკური ეკლესიები აშენდა 1853 წელს, საეპისკოპოსო იერარქიის აღდგენის შემდეგ. ქალაქის კათოლიკური ეკლესიების ერთ-ერთი მთავარი არქიტექტორი, პიერ კუპერსი, ასევე პასუხისმგებელი იყო ამსტერდამის ცენტრალური სადგურისა და ეროვნული უზეუმის მშენებლობაზე.
არშინ მალ ალან
პირველი მოქმედება
ისლამური ტრადიციის თანახმად, საქმრო ქორწილამდე ვერ ხედავს თავის საცოლეს. ასკერი ამჯობინებს სიყვარულით დაქორწინებას, რის გამოც სულეიმანი მას შენიღბვას სთავაზობს მოვაჭრის (არშინ-მალჩის) სამოსში, რისი საშუალებითაც ის სახლებში ივლის და თავის საცოლეს თვითონ აარჩევს.
ამსტერდამი
რელიგია
1924 წელს ნიდერლანდების რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ ამსტერდამის საერთაშორისო ევქარისტიული კონგრესი ჩაატარა და კათოლიკური ეკლესიის უამრავი წარმომადგენელი ეწვია ქალაქს. იმართებოდა დღესასწაულები ეკლესიებსა და მოედნებზე. ამასთან ერთად, კათოლიკური მსვლელობები ქალაქში ჯერ კიდევ კანონით აკრძალული იყო.
არშინ მალ ალან
მეორე მოქმედება
გაღატაკებულ, სულთან ბეის ქალიშვილმა გულჩოჰრამ იცის, რომ მამამისს მდიდარი საქმროს პოვნა სურს. გულჩორას არ სურს უცხო ადამიანზე დაქორწინება, ამჯობინებს დაქორწინება მასზე, ვინც იცნობს და უყვარს.
გულჩორას მამაც დაიღალა მარტოობისგან და სურს დაქორწინება, თუ შესაბამის ქვრივს იპოვის.
ამსტერდამი
რელიგია
ბოლო დროს ამსტერდამის რელიგიური დემოგრაფია შეიცვალა მიგრანტების ჩამოსვლის გამო. ინდუიზმი გავრცელებული რელიგიაა ინდუისტური დიასპორებში, რომელთა წარმომადგენლები ძირითადად სურინამიდან არიან, გავრცელებულია ისლამიც, რომლის წარმომადგენლებიც ასევე სხვადასხვა ქვეყნებიდან არიან. ისლამი ამსტერდამში არის ყველაზე გავრცელებული არაქრისტიანული რელიგია.
არშინ მალ ალან
მეორე მოქმედება
როდესაც არშინი მალჩია გამოჩნდება თავის საქონელთან ერთად, მას ნებართვა აქვს რომ ქალები ნახოს. სანამ ისინი საქონელს ათვალიერებენ, ასკერი მათ უყურებს. იგი ხედავს გულჩორას და მაშინვე შეუყვარდება. გულჩოჰრას ასევე ხიბლავს არშინი. როდესაც ქალები მიდიან, ასკერი თავის სიყვარულს განაცხადებს.
ამსტერდამი
პეიზაჟი და არქიტექტურა
ამსტერდამის არხების სისტემა არის ქალაქის კარგი დაგეგმარების შედეგი. მე -17 საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ემიგრაციის მაჩვენებელი მაღალი იყო, შემუშავდა ყოვლისმომცველი გეგმა, რომლის მიხედვითაც არხებს ნახევარწრის ფორმა უნდა ჰქონოდათ, რომელთა ბოლოები ყურეში გაიშლებოდა. არხები ემსახურებოდა თავდაცვის, წყლის მართვისა და სატრანსპორტო საკითხებს. დღესდღეობით არხების მშენებლობის ორიგინალი გეგმები დაკარგულად ითვლება, ამიტომ ისტორიკოსებს, როგორიცაა მაგალითად ედ ტავერნი, მიაჩნიათ, რომ არხები უფრო მეტად თავდაცვითი დანიშნულების იყო ვიდრე გარეგნული სილამაზისთვის.
არშინ მალ ალან
მეორე მოქმედება
დეიდა ჯაჰანი მიდის სულთან ბეისთან, როგორც მაჭანკალი, მისი ძმისშვილის თხოვნით. ბეი სიამოვნებით ხვდება ასეთ მომხიბვლელ ქვრივს და მას ქორწინების წინადადებას აძლევს. ასკერი თანახმაა, დეიდა სულთან ბეიზე დააქორწინოს, მაგრამ ამის სანაცვლოდ მას გულჩოჰრაზე დაქორწინება სურს. სულთანი აღშფოთებულია იმის გამო, რომ ქალიშვილი არშინს უნდა მიათხოვოს. სულთან ბეი განრისხებული გამოდის მათ სახლიდან.
ამსტერდამი
პეიზაჟი და არქიტექტურა
მშენებლობა დაიწყო 1613 წელს და შენდებოდა დასავლეთიდან აღმოსავლეთ მიმართულებით. არხის მშენებლობა სამხრეთ სექტორში დასრულდა 1656 წელს. შემდგომში დაიწყო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობა, თუმცა ეს პროცესი ნელა მიმდინარეობდა. წლების განმავლობაში, რამდენიმე არხი გაუქმდა, რომლებიც დღეს უკვე ქუჩებსა და მოედნებს წარმოადგენენ.
არშინ მალ ალან
მესამე მოქმედება
სულეიმან ბეი სულთან ბეის სტუმრობს და გულჩორას ქმრად შესთავაზებს მდიდარ ასკერს. სულთან ბეი სიხარულს ეთანხმება. სულთან ბეის სახლში ყოფნისას სულეიმან ბეი ხვდება აზიას რომელიც უყვარდება. აზია სულთან ბეის დისშვილია. გოგონასაც უყვარდება სულეიმანი.
გულჩორა განაწყენებულია, როდესაც მამამ აცნობებს მომავალი ქორწილის შესახებ. იგი ევედრება მამამისს, რომ არ აიძულოს ეს ქორწინება, მაგრამ ამაოდ. ქალიშვილის წინააღმდეგობის აცილების სურვილით, იგი გოგონას მოტაცებას დაგეგმავს და ასკარის სახლში გააგზავნის.
ამსტერდამი
არქიტექტურა
ამსტერდამის აქვს მდიდარი არქიტექტურული ისტორია. ამსტერდამის უძველესი ნაგებობაა ოუდე კერკი (ითარგმნება, როგორც ძველი ეკლესია), მდებარეობს ვალენის ცენტრში, ხოლო აკურთხეს 1306 წელს. ყველაზე ძველი ხის ნაგებობაა „Het Houten Huys“, მდებარეობს ბეგიჯნოფში. იგი აშენდა დაახლოებით 1425 წელს და ორი უძველესი ხის ნაგებობიდან ერთ-ერთია, რომელიც ჯერ კიდევ შემორჩა. ის ასევე არის ამსტერდამის გოთური არქიტექტურის ერთ-ერთი წარმომადგენელი მცირე ნიმუშებიდან.
არშინ მალ ალან
მეოთხე მოქმედება
გულჩოჰრა გადაწყვეტს, რომ ბოლო მოუღოს მის ცხოვრებას, ვიდრე იქორწინოს კაცზე, რომელიც არ უყვარს. ასკერი უკანასკნელ მომენტში შემოდის და გულჩოჰრეს ყველაფერი უხსნის, რის გამოც ის ძალიან ბედნიერია. მხოლოდ სულთან ბეიმ, იცის რომ მათ მოატყუეს,რის გამოც ძალიან ბრაზობს. დეიდა ჯაჰანი სწრაფად ამშვიდებს სწრაფი ტემპერამენტის ბეის, ცოლად გაყოლის პირობით.
ბოლოს ოთხი ქორწილი ბედნიერი დღესასწაულით აღინიშნება: ასკარი გულჩოჰრასთან; სულთან ბეი დეიდა ჯაჰანთან, სულეიმანი აზიაში და ვალი (ასკერის მსახური) ტელნისთან, (სულთან ბეის მსახურთან).
ამსტერდამი
არქიტექტურა
მე-16 საუკუნეში ხის შენობები დაზიანდა, ამიტომაც ხე აგურით ჩაანაცვლეს. ამ პერიოდის განმავლობაში მრავალი შენობა აშენდა რენესანსის არქიტექტურულ სტილში. ამ პერიოდის შენობები ძალიან ცნობადია მათი საფეხურიანი ფასადებით, რაც ჰოლანდიური რენესანსის სტილია. ამსტერდამმა სწრაფად შეიმუშავა საკუთარი რენესანსული არქიტექტურა. მე-17 საუკუნეში აქ ბაროკოს სტილის არქიტექტურა ძალიან პოპულარული გახდა, ისევე როგორც ევროპის სხვა ქალაქებში. ეს პერიოდი კი დაემთხვა ამსტერდამის ოქროს ხანას.
არშინ მალ ალან
თანამედროვე კულტურაში
2013 წელს, Google– მა შექმნა არშინ მალ ალანის საფუძველზე შექმნილი Google Doodle აზერბაიჯანული ვერსიისთვის.
ამსტერდამი
სქოლიო
* კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები კატეგორია:ევროპის ქალაქები
არშინ მალ ალან
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ოპერეტა
იაროსლავ ჰაშეკი
იაროსლავ ჰაშეკი (დ. 30 აპრილი, 1883, პრაღა — გ. 3 იანვარი, 1923, ლიპნიცე) — ჩეხი მწერალი.
დაიბადა მასწავლებლის ოჯახში. დაამთავრა კომერციული სასწავლებელი. ბეჭდვა დაიწყო XX საუკუნის დასაწყისში. თავდაპირველად აქვეყნებდა მგზავრულ ნარკვევებსა და იუმორისტულ ჩანახატებს. ჰაშეკს ეკუთვნის ათასამდე ნარკვევი, მოთხრობა და ფელეტონი, რომლებშიც დასცინის ბიუროკრატიულ სახელმწიფოს აპარატს, ბურჟუაზიულ მორალსა და სამღვდელოებას.
1912 წელს გამოაქვეყნა მოთხრობათა კრებული „ყოჩაღი ჯარისკაცი და სხვა გასაოცარი ისტორიები“. 1915 ავსტრია-უნგრეთის არმიაში გაიწვიეს. მალე რუსებს ჩაბარდა ტყვედ. 1916 შევიდა რუსეთში შექმნილ ჩეხ-სლოვაკთა სამხედრო ნაწილში. თანამრომლობდა გაზეთ „ჩეხოსლოვანში“ (კიევი). ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ჰაშეკი გადავიდა საბჭოთა ხელისუფლების მხარეზე, გახდა რკპ (ბ) წევრი და შევიდა წითელი არმიის რიგებში (1918). თანამშრომლობდა საფრონტო გაზეთებში.
რუსულად გამოაქვეყნა „ადმირალ კოლჩაკის არმია“ და „ხუცეს მალიუტას დღიური“ (ორივე 1919). 1920 წელს დაბრუნდა სამშობლოში. ჰაშეკის შემოქმედების მწვერვალია რომანი „ყოჩაღი ჯარისკაცი შვეიკი და მისი თავგადასავალი მსოფლიო ომის დროს“ (1921-1923, დაუმთავრებელია). შვეიკი — „პატარა ადამიანი“ გამოხატავს ხალხის პროტესტს ომის წინააღმდეგ.
ქალაქ ლიპნიცეში (ჩეხეთი) 1959 წელს გაიხსნა ჰაშეკის მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
სპილოსებრი კუები
სპილოსებრი კუები — ხმელეთის კუსებრთა (Testudinidae) 2 სახეობის საერთო სახელწოდება. სპილოსებრი კუები (Testudo elephantopus) გავრცელებულია გალაპაგოსის კუნძულებზე, გიგანტური კუ (Testudo gigantea) — სეიშელის, მასკარენისა და ინდოეთის ოკეანის ზოგიერთ სხვა კუნძულებზე; საკუთრივ სპილოსებრი კუებისგან განსხვავებით აქვთ კისრის ფარი. სპილოსებრი კუების ჯავშნის სიგრძე 1,5 მეტრია, მასა — 400 კგ-ს აღწევს. აქვთ პატარა თავი, მეტად გრძელი კისერი, ინტენსიურმა რეწვამ (იყენებდნენ ხორცს, ცხიმსა და კვერცს) თითქმის გაანადგურა. ამჟამად უმნიშვნელო რაოდენობით არიან შემორჩენილი მხოლოდ ცალკეულ კუნძულებსა და დიდ ზოოპარკებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხმელეთის კუები
შქაშისუკი
ლიტერატურა
კატეგორია:საბერიოს თემის სოფლები
აბედათი
აბედათი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლემიქავე, ლექაჯაიე, ჯოლევი). მდებარეობს მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 130 მეტრზე. მარტვილიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.
სოფელში მდებარეობს აბედათის ციხესიმაგრე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გრიგოლ გულბანი
გრიგოლ (გრიშა) ისიდორეს ძე გულბანი (დ. 13 მაისი, 1921, სოფ. იფარი,  მესტიის  რაიონი  — გ. 9 სექტემბერი, 1991) — ქართველი ალპინისტი, სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.
ბიოგრაფია
გრიგოლ (გრიშა) გულბანი 1921 წელს სოფელ იფარში დაიბადა. ალპინიზმსა და მთამსვლელობაში, მან აქტიური სპორტული კარიერის (1950–1965) განმავლობაში არაერთი მნშნველოვანი გამარჯვება მოიპოვა. იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი. საკავშორო პირველობების გამარჯვებული და პრიზიორი. მისი ხელმძღვანელობით სარეკორდო დროში არის განხორციელებული რამდენიმე ურთულესი მარშრუტი. აქტიური სპორტიდან წასვლის შემდეგ, მისი მეთვალყურეობით არაერთი ცნობილი მთამსვლელი აღიზარდა. ის იყო ერთადერთი ჯგუფის ხელმძღვანელი, რომლის წევრებს ტრავმაც კი არასოდეს მიუღიაღ. გრიგოლ გულბანი 1991 წელს გარდაიცვალა.
რამაზ ყურაშვილი
რამაზ ყურაშვილი  (დ. 17 იანვარი, 1942, თბილისი)  — ქართველი ექიმ-ენ­დოკ­რი­ნო­ლოგი, მე­დი­ცი­ნის მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა დოქ­ტორი, პრო­ფე­სორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1965–1977 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორიისა და განყოფილების გამგე. 1977–1987 წლებში კარდეოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. 1987 წლიდან არის რესპუბლიკური სამედიცინო სადიაგნოსტიკო ცენტრის დირექტორი. 1992 წლიდან საქართველოს დიაბეტის ცენტრის დირექტორი. კითხულობს ლექციებს უნივერსიტეტებში „აიეტი“ და „თბილისი“. არის 300 სამეცნიერო ნაშრომის, წიგნებისა და საგანმანათლებლო ალბომების ავტორი, მათ შორის: „ჩემი წიგნის დიაბეტზე“ (1996), „როგორ ვმკურნალობ ჩემს დიაბეტს“ (1997), „დიაბეტური ნეიროპათია“ (2001), „12 კონსესუსი – ტიპი 1 და ტიპი 2 დიაბეტის და მათი გართულებების დიაგნოსტიკა, მკურნალობა, მართვა და განათლება“ (2000–2003), „ტიპი 1 დიაბეტიანი ბავშვებისა და მოზარდებისათვის“ (1998–2009).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ენ­დოკ­რი­ნო­ლოგები კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2021) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები რ
ლუდვიკ რაიჩმანი
ლუდვიკ ვიტოლდ რაიჩმანი (Ludwik Rajchmanდ. 1 ნოემბერი, 1881 წელი, ვარშავა, პოლონეთი — გ. 13 ივლისი, 1965 წელი, ჩენუ, სარტე, საფრანგეთი) — პოლონელი ექიმი და ბაქტერიოლოგი. იგი ითვლება გაეროს ბავშვთა ფონდი ს დამფუძნებლად, და იყო მისი პირველი თავმჯდომარე 1946– 1950 წლებში.
ოჯახი
იგი დაიბადა ვარშავაში, ფილარმონიის შემქმნელისა და პირველი დირექტორის ალექსანდრე რაიჩმანის ოჯახში. მისი დედა სოციალისტი და ქალთა უფლებების დამცველი მელანია ჰირცფელდი. ის იყო გაქრისტიანებული პოლონელი ებრაელების ოჯახიდან. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მშობლები აგნოსტიკები იყვნენ, ლუდვიკი დაბადებისთანავე მოინათლა. ის არის ცნობილი პოლონელი მათემატიკოსის ალექსანდრე რაიჩმანის და პოლონელი სოციოლოგის ჰელენა რადლინსკას ძმა. იგი არის პოლონელი მიკრობიოლოგის ლუდვიკ ჰირშფელდის პირველი ბიძაშვილი. ლუდვიკ რაიჩმანი არის პოლონელი კომპიუტერის მეცნიერის, მაგნიტურ-ბირთვიანი მეხსიერების გამომგონებლის იან ა. რაიჩმანის მამა.
ბიოგრაფია
მინი|240x240პქ|ლუდვიკ რაიჩმანი პარიზში, საკუთარ ბინაში რაიჩმანი რუსული ოკუპაციის რთულ პირობებში ვარშავაში გაიზარდა. ადრეულ ასაკში მან და მისმა დამ ჰელენამ გააცნობიერეს თავიანთი "ქვეყნის" სოციალური უსამართლობა (იმ დროს პოლონეთი ოფიციალურად არ არსებობდა) და იყვნენ ჩართულები ახალგაზრდა მუშების სწავლებაში. მოზრდილობის ასაკში იგი შეუერთდა პოლონეთის სოციალისტურ პარტიას (PPS) და მონაწილეობდა 1905 წლის აჯანყებაში, სადაც დააპატიმრეს კიდეც. რამდენიმე თვის პატიმრობის შემდეგ იგი გარკვეული დროით გადაასახლეს ხარკოვში. ლუდვიკ რაიჩმანმა მედიცინა შეისწავლა კრაკოვის იაგელონიის უნივერსიტეტში, სადაც გაიცნო მისი მომავალი მეუღლე, მარია ბოჯანჩიკი, რომელიც ასევე იყო სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტი. იგი გატაცებული იყო ბაქტერიოლოგიით, რომელსაც ასწავლიდა ოდო ბუჯვიდი, რომელიც ლუი პასტერთან მუშაობდა. დოქტორანტურას სწავლობდა პარიზის პასტერის ინსტიტუტში, შემდეგ კი დაბრუნდა კრაკოვში (მას აუკრძალეს პოლონეთში რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ნაწილში წასვლა), სანამ ლონდონის ცნობილ ბაქტერიოლოგიურ ლაბორატორიაში დაიწყებდა მუშაობას. რაიჩმანი, მისი მეუღლე და სამი შვილი ლონდონში რჩებოდნენ მთელი პირველი მსოფლიო ომის განმავლობაში, რა დროსაც რაიჩმანი დაკავებული იყო, აქტივიზმის გამო, რომელიც ომის შემდეგ პოლონეთის დამოუკიდებლობისთვის ლობირებდა. ოჯახი დაბრუნდა ვარშავაში 1918 წლის ოქტომბერში და რაიჩმანმა (რომელიც ოჯახური კავშირების წყალობით კარგად იცნობდა პოლონურ ელიტას) დაარწმუნა პოლონეთის ახალი ხელისუფლება ეპიდემიოლოგიური ცენტრის შექმნისთვის, შემდგომში მას ეწოდა "Państwowy Zakład Higieny" (ჰიგიენის ეროვნული ინსტიტუტი), რომელიც ვარშავაში დღემდე არსებობს, როგორც პოლონეთის მთავარი ჯანდაცვის ინსტიტუტი. რაიჩმანი ძალიან აქტიური იყო ტიფის ეპიდემიის რამდენიმე ტალღის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელიც დამანგრეველი იყო აღმოსავლეთ ევროპაში.
რაიჩმანი ბევრს იმოგზაურა თავისი მანდატის შესასრულებლად და განსაკუთრებით მოიხიბლა საკარანტინო და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემის მოთხოვნილებით ჩინეთში: როგორც ასეთი, ის გახდა ჩინეთის მთავრობის მრჩეველი და ჰქონდა ურთიერთობა ჩანგ-კაი-შეკის ოჯახთან. 1924 წელს არტურ სვიზტერთან (ერთა ლიგის პრეს – ოფიცერი) და ჟან-ჟაკ რუსოს ინსტიტუტის პედაგოგებთან, ადოლფ ფერიერთან და პოლ მეიჰოფერთან ერთად, მან დააარსა ჟენევის საერთაშორისო სკოლა. 1930-იანი წლების დასაწყისში რაიჩმანი ცნობილი გახდა ჟენევაში თავისი ანტიფაშისტური და ანტისაიმედო დამოკიდებულებებით და ქმედებებით.
სამუშაოს გარეშე დარჩენის შემდეგ რაიჩმანი წავიდა ჩინეთში, რათა დახმარებოდა მთავრობას იაპონიის წინააღმდეგ თავდაცვის მომზადებაში, განსაკუთრებით აშშ – სგან თვითმფრინავების ყიდვით. მისი ოჯახი საფრანგეთში გადავიდა საცხოვრებლად და იყიდა "შატო" საფრანგეთში, დასავლეთ რეგიონში, სარტეში. მთელი ოჯახი იქ იყო, როდესაც გერმანელები საფრანგეთში შეიჭრნენ. რაიჩმანი წავიდა ემიგრაციაში მყოფ პოლონეთის მთავრობის პრეზიდენტთან, გენერალ სიკორსკისთან, რომელსაც პირადად იცნობდა. მან მიანიჭა რაიჩმანს დიპლომატიური პასპორტი, რაც მას საშუალებას აძლევდა საფრანგეთიდან ესპანეთისა და პორტუგალიის გავლით გაქცეულიყო. რაიჩმანი საბოლოოდ მივიდა ვაშინგტონში. ომის დროს ის მუშაობდა ჰუმანიტარულ საკითხებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
მანუჩარ მაჩაიძე
მანუჩარ დომენტის ძე მაჩაიძე (დ. 25 მარტი, 1949, ამბროლაური, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. სხვადასხვა დროს იცავდა თბილისის „დინამოს“, ტაშკენტის „ფახთაქორის“, მოსკოვის „სპარტაკის“, ქუთაისის „ტორპედოს“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი, ვიცე-ჩემპიონი და ოთხგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი და ორგზის ფინალისტი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1970), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, ღირსების ორდენის კავალერი. რვაჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ორჯერ აღიარებული იყო სსრ კავშირის საუკეთესო საყრდენ ნახევარმცველად.
სპორტული ჟურნალისტებისა და ფეხბურთის სპეციალისტების აზრით, საქართველოში, ისევე როგორც, ყოფილ საბჭოთა კავშირში, ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო და გამორჩეულ სპორტსმენად. მათივე შეფასებით, — თბილისის „დინამოს“ ისტორიაში ერთ-ერთ საუკეთესო კაპიტნად მიიჩნევა.
ადრეული წლები
მანუჩარ მაჩაიძე ამბროლაურში, 1949 წლის 25 მარტს, დომენტი მაჩაიძისა და ცაცა სირბილაძის ოჯახში დაიბადა. მამა პროფესიით ინჟინერი იყო, დედა კი ექიმი. ორიოდე წლის შემდეგ ოჯახი თბილისში გადმოდის საცხოვრებლად და მანუჩარის ბავშვობაც დედაქალაქში გატარებულ წლებს უკავშირდება. სწავლობდა თბილისის 112-ე საშუალო სკოლაში, რომელიც 1966 წელს ოქროს მედალზე დაამთავრა.
მანუჩარ მაჩაიძე თავის პირველ მწვრთნელებს შორის, ვანო შუდრასა და ვლადიმერ ელოშვილის გარდა, ასახელებს აგრეთვე, შოთა მერკვილაძეს, ვლადიმერ გვარჯალაძეს და არჩილ კიკნაძეს:
1967 წელს ვლადიმერ ელოშვილის ხელმძღვანელობით თბილისის ახალგაზრდობის საფეხბურთო სკოლის, ფშმ-ს აღსაზრდელები და მათ შორის მანუჩარ მაჩაიძეც კალინინგრადში ჭაბუკ ფეხბურთელთა საკავშირო პირველობაზე მიემგზავრებიან. ქართველი ფეხბურთელები ზედიზედ ამარცხებენ „ცსკას“, ვოროშილოვგრადის „ზარიას“, უკრაინის საფეხბურთო სკოლის ახალგაზრდულ გუნდებს და მხოლოდ ფინალში თმობენ შეხვედრას მოსკოვის სპარტაკელებთან — 0–1. გადამწყვეტი მატჩის წაგების მიუხედავად მანუჩარ მაჩაიძის თამაში მთელი ტურნირის განმავლობაში საყოველთაო მოწონებას იმსახურებს და პირველობის ორგანიზატორების გადაწყვეტილებით იგი თავის პირველ საფეხბურთო ჯილდოს — ჩემპიონატის საუკეთესო ნახევარმცველისთვის განკუთვნილ პრიზს ეუფლება.
თბილისის „დინამო“
1967 წლიდან თბილისის „დინამოს“ მაშინდელი მთავარი მწვრთნელის ვიაჩესლავ სოლოვიოვის ინიციატივით გუნდის დუბლშემადგენლობაში ირიცხება, სადაც დუბლიორთა მიმდინარე საკავშირო პირველობის ოთხ შეხვედრას თამაშობს.
გუნდის ძირითად შემადგენლობაში პირველად 1968 წლის პირველ ივნისს, საკავშირო ჩემპიონატის მე-11 ტურის კალენდარულ მატჩში, ტაშკენტის „ფახთაქორის“ წინააღმდეგ გამოდის მინდორზე. შეხვედრას „ფახთაქორის“ ცენტრალური სტადიონი მასპინძლობს და მას 32 ათასი ფეხბურთის ადგილობრივი გულშემატკივარი ესწრება. დინამოელები თამაშს ასეთი შემადგენლობით იწყებენ: ურუშაძე, ძოძუაშვილი, რეხვიაშვილი, ჭელიძე, ცხოვრებოვი, პეტრიაშვილი, ქიქავა, კუტივაძე, გ. სიჭინავა, მეტრეველი და მესხი. მანუჩარ მაჩაიძე მატჩის მეორე ტაიმის 70-ე წუთზე, სერგო კუტივაძის ნაცვლად ერთვება თამაშში. მანუჩარ მაჩაიძის ერთ-ერთი ინტერვიუდან:
მანუჩარ მაჩაიძემ თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში ჩატარებულ საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 297 შეხვედრაში 42 გოლი გაიტანა. პირველად მეტოქის კარი მან თბილისში, 1969 წლის 26 აგვისტოს დონის როსტოვი „სკა“-ს წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში, პირველი ტაიმის 33-ე წუთზე აიღო. აღნიშნული შეხვედრა თბილისელებმა ანგარიშით — 2–1 მოიგეს. რაც შეეხება დინამოელთა რიგებში მის მიერ გატანილ ბოლო, 42-ე გოლს — იგი მან 1980 წლის 12 აპრილს, კრასნოდარში, ადგილობრივი „ყუბანის“ წინააღმდეგ გამართულ საკავშირო პირველობის მესამე ტურის კალენდარულ მატჩში — შეხვედრის მე-15 წუთზე შეაგდო. ეს შეხვედრა ფრედ — 2–2 დამთავრდა. მანუჩარ მაჩაიძემ თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში ჩატარებულ საკავშირო თასის გათამაშების 56 შეხვედრაში 5 გოლი გაიტანა.
1980 წელს გუნდის ხელმძღვანელობასთან უთანხმოების გამო მას და მის უმცროს ძმას — გოჩა მაჩაიძეს „დინამოს“ დატოვება მოუწიათ. თბილისის „დინამოდან“ წასვლის შემდეგ თამაშობდა ტაშკენტის „ფახთაქორში“, შემდეგ მოსკოვის „სპარტაკში“. ერთი წლის შემდეგ კი ქუთაისის „ტორპედოს“ უმაღლესი ლიგის საგზურის მოპოვებაში დაეხმარა. ამონარიდი სტატიიდან:
მანუჩარ მაჩაიძემ საკავშირო ჩემპიონატების, საკავშირო თასის გათამაშებების და საერთაშორისო ტურნირების ფარგლებში 431 მატჩი ჩაატარა (გაიტანა 62 გოლი).
თავისი სპორტული კარიერის მანძილზე მან მოიპოვა: საკავშირო ჩემპიონატების ერთი ოქროს, ერთი ვერცხლის, ოთხი ბრინჯაოს მედალი, ორჯერ სსრ კავშირის თასი,   სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადის ვერცხლის მედალი (1979).
მანუჩარ მაჩაიძემ თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საერთაშორისო შეხვედრების ფარგლებში ჩატარებულ 80 შეხვედრაში 14 გოლი გაიტანა.
ორი რეკორდი და სხვა მიღწევები
thumb|right|200პქ| [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი 1976|საკავშირო თასით. ]]
ყველაზე ხელხვავიანი კაპიტანი
მანუჩარ მაჩაიძის კაპიტნობის პერიოდში თბილისის „დინამომ“ ყველაფერი მოიგო, რისი მოგებაც შეიძლებოდა საკავშირო მასშტაბით. ამ მხრივ იგი ერთადერთი ფეხბურთელია ქართული სპორტის ისტორიაში, ვისი თავკაცობითა და წინამძღოლობით მიღწეული წარმატებათა ასეთი სერია — არც მანამდე და არც მას შემდეგ — თბილისის „დინამოს“ და შესაბამისად ქართულ ფეხბურთს არ ჰქონია. საკავშირო და საერთაშორისო ასპარეზზე — 1936–1989 წლებში, თბილისის „დინამოს“ სულ ხუთი ტიტული აქვს მოგებული და აქედან სამი — მისი კაპიტნობის დროს.
მანუჩარ მაჩაიძის კაპიტნობით, 1976 წლის 22 აგვისტოდან 1980 წლის 22 აპრილის ჩათვლით, თბილისის „დინამომ“ შინ საკავშირო პირველობისა და თასის გათამაშების ფარგლებში სულ 73 მატჩი გამართა, რომელთაგან 55 შეხვედრა მოიგო და 18 ფრედ დაასრულა. არცერთ საშინაო შეხვედრაში მანუჩარ მაჩაიძის კაპიტნობის პერიოდში დინამოელებს მარცხი არ განუცდიათ, რაც უპრეცედენტო შემთხვევას წარმოადგენს თბილისის „დინამოს“ ისტორიაში.
გაცდენის გარეშე
მანუჩარ მაჩაიძეს ასევე ეკუთვნის კიდევ რამდენიმე არაოფიციალური რეკორდი კლუბის ისტორიაში. ერთ-ერთ ასეთ მიღწევას წარმოადგენს მის მიერ საკავშირო პირველობის, საკავშირო თასის გათამაშებისა და საერთაშორისო ოფიციალურ შეხვედრათა ფარგლებში ზედიზედ ჩატარებული 150 მატჩი გაცდენის გარეშე.
ევროტურნირებზე
მანუჩარ მაჩაიძემ ევროპული საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირების ფარგლებში თბილისის „დინამოს“ ღირსება 26 შეხვედრაში დაიცვა, აქედან ოთხი — თასების მფლობელთა თასის, 18 — უეფა-ს თასის და ოთხიც — ევროპის ჩემპიონთა თასის გათამაშებაში. ამ შეხვედრებში მან ორჯერ მოახერხა მეტოქეთა კარის აღება. აღსანიშნავია, რომ ევროპული ოფიციალური სათასო ტურნირების ოცდაექვსივე მატჩი მან შეუცვლელად ითამაშა, აქედან 18 შეხვედრა გუნდის კაპიტნის რანგში.
ამას გარდა, ორი მატჩი ითამაშა მოსკოვის „სპარტაკის“ შემადგენლობაში მადრიდის „რეალის“ წინააღმდეგ, — თბილისში და მადრიდში (უეფა-ს ევროპის ჩემპიონთა თასის მეოთხედფინალის მატჩები).
ტაშკენტის „ფახთაქორი“
1980 წელს მანუჩარ მაჩაიძე ტაშკენტის „ფახთაქორის“ შემადგენლობაში საკავშირო პირველობის 13 მატჩს თამაშობს და ერთი გოლი გააქვს. სულ, საბჭოთა კავშირის 1980 წლის ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებული 34 მატჩიდან „ფახთაქორი“ 9 შეხვედრაში იმარჯვებს, 17 შეხვედრაში მარცხდება, 8 შეხვედრას ფრედ ასრულებს და 26 ქულით მე-16 ადგილს იკავებს. მანუჩარ მაჩაიძემ ტაშკენტის „ფახთაქორის“ შემადგენლობაში ჩატარებულ საკავშირო პირველობის 13 შეხვედრაში ერთი გოლი გაიტანა.
მოსკოვის „სპარტაკი“
1981 წელს მანუჩარ მაჩაიძე მოსკოვის „სპარტაკის“ შემადგენლობაში საკავშირო თასის გათამაშების ერთ მატჩს თამაშობს. სულ, საბჭოთა კავშირის 1981 წლის თასის გათამაშების ფარგლებში ჩატარებული 4 მატჩიდან „სპარტაკი“ 3 შეხვედრაში იმარჯვებს (მათ შორის ფრედ დასრულებულ ნახევარფინალურ შეხვედრაში მატჩისშემდგომი თერთმეტმეტრიანების სერიაში) და მხოლოდ ფინალში თმობს გადამწყვეტ შეხვედრას „სკა“ დონის როსტოვთან.
ქუთაისის „ტორპედო“
1981 წელს მანუჩარ მაჩაიძე ქუთაისის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში საკავშირო პირველობის პირველი ლიგის 30 მატჩს თამაშობს და 6 გოლი გააქვს. სულ, საბჭოთა კავშირის 1981 წლის პირველი ლიგის ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებული 46 მატჩიდან „ტორპედო“ 26 შეხვედრაში იმარჯვებს, 16 შეხვედრაში მარცხდება, 4 შეხვედრას ფრედ ასრულებს, 56 ქულით მეორე ადგილს იკავებს და უმაღლეს ლიგაში ინაცვლებს, სადაც კლუბმა ბოლოს 1970 წელს იასპარეზა. მანუჩარ მაჩაიძემ ქუთაისის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში საკავშირო პირველობის პირველი ლიგის 30 შეხვედრაში 6 გოლი გაიტანა.
1982 წელს მანუჩარ მაჩაიძე ქუთაისის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის 15 მატჩს თამაშობს. სულ, საბჭოთა კავშირის 1982 წლის უმაღლესი ლიგის ჩემპიონატის ფარგლებში ჩატარებული 34 მატჩიდან „ტორპედო“ 10 შეხვედრაში იმარჯვებს, 14 შეხვედრაში მარცხდება, 10 შეხვედრას ფრედ ასრულებს და 30 ქულით მე-13 ადგილს იკავებს.
1982 წელს მანუჩარ მაჩაიძე ქუთაისის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში საკავშირო თასის გათამაშების 3 მატჩს თამაშობს. სულ, საბჭოთა კავშირის 1982 წლის თასის გათამაშების ფარგლებში ჩატარებული 3 მატჩიდან „ტორპედო“ ერთ შეხვედრას ფრედ ასრულებს, ორ შეხვედრას თმობს და ჯგუფურ ეტაპზევე ასრულებს გათამაშებას.