cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენესუელის კინემატოგრაფია
ვენესუელის კინოს საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნის ბოლოს. ეროვნული კინოწარმოება ვენესუელაში გაჩნდა XX საუკუნის 30-იანი წლების დასაწყისში. უმთავრესად უშვებდნენ დოკუმენტურსა და ქრონიკულ ფილმებს. მეორე მსოფლიო ომის დროს კინოგაქირავების 80-90% ამერიკული ფილმები შეადგენდა. 1948-1954 წწ. კარაკასში მუშაობდა კინოსტუდია „ბოლივარ ფილმი“, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ეროვნული კინემატოგრაფიის ჩამოყალიბებაში.
ზოგი ფილმის სიუჟეტი დაკავშირებულია მარკოს პერეს ხიმენესის (ქვეყნის პრეზიდენტი 1952-1958 წწ.) რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლასთან და XIX საუკუნის ეროვნული გმირის სიმონ ბოლივარის ცხოვრების ამბებთან. საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა დოკუმენტურმა ფილმმა „არაია“ (1959, რეჟისორი მარგო ბენასერაფი). ფილმი წარდგენილი იყო 1959 წლის კანის კინოფესტივალზე.
1977 წელს გამოვიდა ცნობილი ფილმი „თევზი, რომელიც ეწევა“. 1985 წელს გამოვიდა ფილმი „ორიანა“, რომელსაც 1985 წლის კანის კინოფესტივალზე გამარჯვება ხვდა წილად.
2005 წელს გამოვიდა ფილმი „ღამის ექსპრესი“ (რეჟისორი ჯონათან იაკუბოვიჩი), რომლის პრემიერა გაიმართა აშშ-ში. 2006 წელს გაიხსნა კინოსტუდია „Villa del Cine“. წელიწადში უშვებენ 10-იდან 15-მდე სრულმეტრაჟიან კინოფილმს.
გასულ საუკუნეში ფილმების უმეტესობა გასართობი, კომერციული ხასიათისა იყო. უმთავრესად იღებენ ტელესერიელებს, ქრონიკებსა და კინოფილმებს. იღებენ ასევე სარეკლამო ფილმებსაც.
კინოს ცნობილი წარმომადგენლები არიან: ს. ენრიკესი, უ. პეტერსენი, მ. ლარა, რ. ჩალბაუდი, ა. როხასი, ე. ფერნანი, ე. მონტეხო. ტელენოველების ვარსკვლავები არიან: გაბრიელა სპანიკი, გაბი ესპინო, ჯული გილბერტი, ხუან ალფონსო ბაბტისტა, ხუან პაბლო რაბა და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის კინემატოგრაფია
რობერტ კანი
რობერტ კანი (Robert Elliot Kahn; დ. 23 დეკემბერი, 1938, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მეცნიერი საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, გადაცემის მართვის ოქმის (TCP) გამომგონებელი, ვინტ სერფთან ერთად ინტერნეტ ოქმის (Internet Protocol) გამომგონებელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
ანთროპოგენური ლანდშაფტი
ანთროპოგენური ლანდშაფტი — ლანდშაფტთა ჰეტეროგენური ჯგუფი, რომელთა თვისობრიობა და ფუნქციონირება განპირობებულია ადამიანის როგორც გონიერი (მიზანდასახული), ისე არაგონიერი სამეურნეო ზემოქმედებით ბუნებრივ გარემოზე. ანთროპოგენური ლანდშაფტი თუმცა ინარჩუნებს ბუნებრივ ნიშან-თვისებებს და მეტ-ნაკლებად ემორჩილება ზოგად კანონზომიერებებს ატარებს ანთროპოგენურ ხასიათს კულტურული მცენარეულობის, სახეშეცვლილი ნიადაგის, შეცვლილი რეჟიმის მიწისქვეშა და ზედაპირული წყლების და სხვა სახით.
ანთროპოგენური ლანდშაფტი — ტერიტორიული სისტემაა, რომელშიც ურთიერთდამოკიდებულია ბუნებრივი და ანთროპოგენურ-ტექნოგენური ელემენტები. ანთროპოგენური ლანდშაფტის თავისებურებას წარმოადგენს ბუნებრივი თვითორგანიზაციისა და ადამიანთა მხრიდან მართვის პროცესების რთული შეხამება.
არჩევენ ანთროპოგენური ლანდშაფტის რამდენიმე ჯგუფს: სოციალურ-ეკონომიკური დანიშნულების მიხედვით — სასოფლო-სამეურნეო სატყეო-სამეურნეო, სამრეწველო (საინჟინრო-ტექნოგენური), საქალაქო (ურბანიზებული), რეკრეაციული, სანაკრძალო, გარემოსდაცვითი (მაგ., წყალდაცვითი) და სხვა. ცვლილების ხარისხის მიხედვით — სუსტად სახეშეცვლილი, სახეშეცვლილი და ძლიერ სახეშეცვლილი. ცვლილების შედეგების მიხედვით — კულტურული, აკულტურული და დეგრადირებული.
ტერმინ „ანთროპოგენური ლანდშაფტის“ ჩამოყალიბება და მისი განმარტება დაკავშირებულია იმასთან, რომ მსოფლიოში დიდწილად ბუნებრივი ლანდშაფტები სახეცვლილია ადამიანის მიერ. ლანდშაფტი მხოლოდ ანტარქტიდაშია პრაქტიკულად ხელუხლებელი. ანთროპოგენურ ლანდშაფტს მიეკუთვნება დედამიწის ლანდშაფტების დაახლოებით 60 %, რომელიც სამეცნიერო შესწავლის, გარემოს დაცვისა და რაციონალური ბუნებათსარგებლობის საგანია.
ტერმინი „ანთროპოგენური ლანდშაფტი“ შემოგვთავაზა რუსმა მეცნიერმა ალექსანდრე გოჟევმა 1930 წელს. ანთროპოგენური ლანდშაფტმცოდნეობის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა რუსმა გეოგრაფმა თედორე მილკოვმა (1973). აღსანიშნავია, რომ ყველა მეცნიერი არ აღიარებს ამ ტერმინს. მაგალითად, რუსი გეოგრაფი ანატოლი ისაჩენკო თვლიდა, რომ მასში ხდება „სამეცნიერო გაგების — «ლანდშაფტის» აღრევა ადამიანის შრომის პროდუქტებთან“ და რომ, უფრო მართებულია ლაპარაკი „თანამედროვე ლანდშაფტებზე“ (1976). ზოგიერთი ავტორი (მაგალითად, ალექსანდრე რიაბიჩკოვი, ემა რომანოვა და სხვა) გვთავაზობენ საუბარს არა ანთროპოგენურ ლანდშაფტებზე, არამედ ბუნებრივი ლანდშაფტების ანთროპოგენურ მოდიფიკაციებზე.
საქართველოში, ანთროპოგენური ლანდშაფტმცოდნეობის განვითარებაში განსაკუთრებით დიდი წვლილი შეიტანა დავით უკლებამ.
სქოლიო
კატეგორია:ანთროპოგენური ლანდშაფტი
ხანი (ბაღდათის მუნიციპალიტეტი)
სოფელში დგას ისტორიული ძეგლი: 12 მოციქულის სახელობის ეკლესია, რომელიც ამჟამად მოქმედია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 525 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Basement Jaxx
1999 წელს Basement Jaxx უშვებს საკუთარ პირველ სრულ ალბომს - "Remedy", რომელმაც კრიტიკოსთა საკმაოდ მაღალი შეფასება დაიმსახურა. ამ ალბომში შევიდა "Red Alert", "Rendez Vu", "Jump N' Shout", და "Bingo Bango" სინგლები. "Red Alert" გამოყენებულ იქნა კოკა-კოლას სარეკლამო რგოლში. ამავე წელს მათ გამოუშვეს Jaxx Unreleased, რომელშიც კომპილაციები, რემიქსები და სხვა ადრე გაუხმოვანებელი მასალა შევიდა.
მათი შემდგომი სრული დისკი "Rooty" (2001) შეიცავს სინგლებს "Romeo", "Jus 1 Kiss", "Where's Your Head At?", და "Get Me Off". ვიდეო-კლიპი ალბომის პირველი სიმღერისთვის "Romeo" ბოლივუდის ფილმზე პაროდიაა. "Where's Your Head At?", რომელიც გარი ნიუმანის "M.E." სემპლის საფუძველზე შეიქმნა, 2002 წელს უზარმაზარი საერთაშორისო ჰიტი გახდა.
2003 წელს გამოდის Basement Jaxx-ის მესამე სრული ალბომი "Kish Kash" (ინგ. სლენგი - ფული), რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს ლიზა კეკაულამ, მიშელ ნდეგეოსელომ, დიზი რასკალმა, კეტლინ ჯექსონმა, ჯ.ს. ჩეისიზმა, სიქსი სიუზმა და ფოებემ. ამ დისკმა 2004 წლის გრემი მოიპოვა საუკეთესო საცეკვაო ალბომისთვის. ამ ალბომში შევიდა "Lucky Star", "Good Luck" და "Plug It In" სინგლები. 2004 წელს "Good Luck"-ის რემიქსი გამოვიდა, რომელიც ბი-ბი-სი ევრო 2004-ის ქუდი გახდა
2005 წელს დუეტმა გამოსცა ალბომი "The Singles", რომელშიც მათ მიერ ადრე გამოშვებული ყველა სინგლი შევიდა ორ ახალ კომპოზიციასთან ერთად - "Oh My Gosh" და "U Don't Know Me". მუსიკალურ ვიდეოში "U Don't Know Me" დედოფალი ელისაბედ II-ის მსგავსი საკმაოდ ნასვამი ქალბატონი ქუჩაში დებოშს აწყობდა. კლიპის ჩვენება MTV-ზე აკრძალულ იქნა.
დისკოგრაფია
მინი|Basement Jazz, 2016
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისური ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:ელექტრონული მუსიკა კატეგორია:ბრიტანელი დიჯეები
ანტონიო ადანი
ანტონიო ადან გარიდო (Antonio Adán Garrido; 13 მაისი 1987, მადრიდი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სპორტინგის“ მეკარე.
მადრიდის რეალი
ადანი „რეალის“ აღზრდილია. მას 2004 წლიდან „სამეფო კლუბის“ 3 გუნდში აქვს ნათამაშები. 2006 წელს, მთავარ გუნდს გაყვა აშშ-ს ტურნეში.
2009 წელს „რეალიდან“ „ხეტაფეში“ წავიდა ჟორდი კოდინა და მისი ადგილი ძირითად გუნდში ახალგაზრდა ადანმა დაიკავა.
„რეალის“ რიგებში სადებიუტო მატჩი ადანმა 2010 წლის 8 დეკემბერს ჩაატარა ჩემპიონთა ლიგაზე „ოსერის“ წინააღმდეგ, მან ტრავმირებული იერჟი დუდეკი შეცვალა. ესსპანეთის ჩემპიონატში ანტონიომ პირველად 2011 წლის 13 თებერვალს ითამაშა „ესპანიოლის“ წინააღმდეგ, გუნდის კაპიტანმა იკერ კასილიასმა წითელი ბარათი მიიღო და ადანი მოედანზე გავიდა. სასტარტო შემადგენლობაში პირველად თამაში მას მომდევნო ტურში „ლევანტეს“ წინააღმდეგ მოუწია, მან ამ შეხვედრაში 90 წუთი ითამაშა.
2012 წლის 5 მაისს ესპანელი კიპერი კვლავ მოხვდა ძირითად შემადგენლობაში, 37-ე ტურში მან „გრანადას“ წინააღმდეგ ითამაშა, ამ მატჩში მან 1 გოლი გაუშვა. „რეალი“ 0–1-ს აგებდა, თუმცა „სამეფო კლუბმა“ ამ თამაშის შემოტრიალება შეძლო და საბოლოოდ 2–1 იმარჯვა. 2012 წელს მან კლუბთან კონტრაქტი არ გაახანგრძლივა და 2013 წელს კლუბი დატოვა.
კალიარი
2013 წლის ზაფხულში ადანი „რეალიდან“ გადავიდა იტალიურ „კალიარში“, სადაც ითამაშა მხოლოდ 2 ოფიციალური შეხვედრა. 2014 წლის ზამთარში კი ორმხრივი გადაწყვეტილებით ადანმა კლუბთან კონტრაქტი გაწყვიტა.
რეალ ბეტისი
2014 წლის 27 იანვარს ანტონიო ადანი თავისუფალი აგენტის სტატუსით „ბეტისის“ რიგებში ჩაირიცხა.
სპორტინგი
2020 წლის 20 აგვისტოს თავისუფალი აგენტის სტატუსით ლისაბონის „სპორტინგში“ გადავიდა. როგორც გუნდის ძირითადმა მეკარემ, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა „სპორტინგის“ პორტუგალიის ჩემპიონობაში, რომელიც კლუბმა 2001–02 წლების სეზონის შემდეგ პირველად, — 19-წლიანი შესვენების შემდეგ მოიპოვა. „სპორტინგში“ ადანმა თავისი საკლუბო კარიერის ერთ-ერთი საუკეთესო სეზონი ჩაატარა, ჩემპიონატის 32 მატჩიდან 19 შეხვედრაში კარი მშრალად შეინახა, ხოლო დანარჩენ მატჩებში მხოლოდ 19 გოლი გაუშვა. პორტუგალიის ჩემპიონობის გარდა, კლუბთან ერთად ადანმა პორტუგალიის ლიგის თასი და პორტუგალიის სუპერთასიც მოიპოვა. სეზონის დასრულების შემდეგ იგი პრიმეირა ლიგის წლის გუნდის შემადგენლობაში დაასახელეს.
პირადი ცხოვრება
ანტონიო ადანის კუმირი არის პაკო ბუიო. ის მოედანზე ყოველთვის მარცხენა ფეხით შედის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ტერსერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ ბეტისის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის სპორტინგის ფეხბურთელები
Lasioglossum scoteinum
Lasioglossum scoteinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1998 წელს.
სქოლიო
scoteinum
როს მაკდონალდი
როს მაკდონალდი, კენეტ მილარი (Ross Macdonald; დ. 13 დეკემბერი, 1915, კალიფორნია, ლოს-გატოსი — გ. 11 ივლისი, 1983, კალიფორნია, სანტა-ბარბარა) — ამერიკელი მწერალი, დეტექტიური ჟანრის ოსტატი როს მაკდონალდი, რომლის ნამდვილი სახელია კენეტ მილარი, 1915 წლის 13 დეკემბერს კალიფორნიის შტატში ქალაქ ლოს-გატოსში დაიბადა.
მომავალმა მწერალმა ბავშვობა და სიყმაწვილე კანადაში გაატარა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა უნივერსიტეტში გააგრძელა. მოგვიანებით მილარების ოჯახი საცხოვრებლად ამერიკაში გადავიდა. როსმა უმაღლესი ჰუმანიტარული განათლება შტატებში დაასრულა. გახდა ფილოლოგიის დოქტორი, ასწავლიდა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურას. შემდეგ სამი წელი ამერიკის საზღვაო ფლოტში მსახურობდა. სწორედ იმ პერიოდში დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. 1949 წელს ლიტერატურულ სამყაროში ორი ახალი პიროვნება გამოჩნდა - დეტექტივების ავტორი როს მაკდონალდი, ამ გვარით დაიწყო წერა კენეტ მილარმა და კერძო მაძებარი ლუ არჩერი, მწერლის შემდგომი დეტექტივების გმირი. უნიკალური მოვლენა გახდა ის, რომ მაკდონალდის ბესტსელერები ამერიკის კოლეჯების სასწავლო პროგრამაში შეიტანეს.
ამერიკელი კრიტიკოსები ერთხმად აღნიშნავდნენ, რომ მაკდონალდის რომანებმა დეტექტიური მწერლობის განვითარებაში ფუნდამენტური ცვლილებები შეიტანა. მაკდონალდი ცნობილია, როგორც „მაგარი დეტექტივის“ ავტორი, მის ნაწარმოებებში განხილულია როგორც ადამიანის სოციალური და გონებრივი შესაძლებლობები, ასევე მოცემულია დანაშაულისა და კრიმინალების ფსიქოლოგიური ანალიზი. როს მაკდონალდი 1983 წლის 11 ივლისს კალიფორნიის შტატის ქალაქ სანტა-ბარბარაში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:მიჩიგანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:კანადელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
მიწისქვეშა წყალი
მინი|მიწისქვეშა წყლები ([[აფრიკა)]] მინი|მიწისქვეშა წყაროები მიწისქვეშა წყალი — დედამიწის ქერქის ზედა ნაწილის ქანებში თხევად, მყარ და აირად მდგომარეობაში მყოფი წყალი. მიწისქვეშა წყალი თავმოყრილია ფხვიერ, ფორიან და ნაპრალოვან ქანებში, აგრეთვე კარსტულ სიცარიეელებში. სიმძიმის ძალის გავლენით მოძრავ მიწისქვეშა წყალს ეწოდება გრავიტაციული ანუ თავისუფალი წყალი, ხოლო ქანებთან მოლეკულური ძალებით შეკავშირებულს — ბმული წყალი (ჰიგროსკოპული, აფსკური, კაპილარული და კრისტალიზაციური).
ხმელეთის ზედაპირის ქვეშ არსებულ პირველ უახლოეს, მუდმივად არსებულ უდაწნეო წყლიან ჰორიზონტს ეწოდება გრუნტის წყლის ჰორიზონტი. უშუალოდ გრუნტის წყლის სარკის თავზე გავრცელებულია კაპილარული წყალი. ხმელეთის ზედაპირიდან გრუნტის წყლის სარკემდე არსებულ ზონას აერაციის ზონა ეწოდება. ამ ზონაში ხდება წყლის ჩაჟონვა ზედაპირიდან, ხოლო ფილტრაციის დაბალი უნარის მქონე ქანებში ჩნდება მიწისქვეშა წყლის დროებითი დანაგროვი, ე.წ. ლეჟერი (ზედა წყალი). გრუნტის წყლის ჰორიზონტი ქვევით მდებარე წყლიან ჰორიზონტებს, რომლებიც მისგან წყალშეუღწევი ქანებითაა გამოყოფილი, ეწოდება შრეთაშორისი წყლის ჰორიზონტები. წყალი აქ, ჩვეულებრივ, ჰიდროსტატიკური წნევის ქვეშ იმყოფება, ზოგჯერ კი უდაწნეოა. შრეთაშორისი მიწისქვეშა წყლის კვების არე განლაგებულია იქ, სადაც წყალშეუღწევადი ქანები ზედაპირზე შიშვლდება.
მიწისქვეშა წყალი ბუნებრივი ხსნარია, რომელიც 60-ზე მეტ ქიმიურ ელემენტს შეიცავს. მასში გვხვდება მიკროორგანიზმებიც. მიწისქვეშა წყალების გავრცელების კანონზომიერება განპირობებულია მრავალი გეოლოგიური და ფიზიკურ-გეოგრაფიული ფაქტორით. ბაქნებსა და კიდური როფების არეებში უმეტესად გავრცელებულია არტეზიული აუზები, ნაოჭა სისტემებში კი უფრო ხშირად ნაპრალური ტიპის მიწისქვეშა წყალი გვხვდება. მიწისქვეშა წყალი დედამიწის წყლის რესურსების შემადგენელი ნაწილია, ამიტომ მის შესწავლას დიდი სახალხო-სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს. მიწისქვეშა წყალი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სასარგებლო წიაღისეულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროგეოლოგია კატეგორია:ჰიდროლოგია
თავფაჩაგ I (კათოლიკოსი)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის კათოლიკოსები
დისერტაცია
დისერტაცია (dissertatio — გამოკვლევა, თხზულება, მსჯელობა, მოხსენება) — სამეცნიერო შრომა, რომელიც საჯაროდ უნდა დაიცვას ავტორმა სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. წერითი სამეცნიერო და და ლიტერატურული ნაშრომების საჯარო დაცვის სისტემა ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეებში გერმანულენოვანი ქვეყნების უნივერსიტეტებში, ხოლო XVI–XVII საუკუნეებში სხვაგანაც გავრცელდა. ამჟამად, გაგება „დისერტაცია“ არსებობს მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში. განსხვავება მხოლოდ მინიჭებული ხარისხის იერარქიაში, კონკრეტულ მოთხოვნილებებსა და ტერმინოლოგიაშია.
ცხოველმყოფელი წყარო
მინი|250პქ|ცხოველსმყოფელი წყარო ცხოველმყოფელი წყარო — ხატი, რომელიც სასწაულთმოქმედ წყაროზე აგებულ ღვთისმშობლის ტაძრის პატივსაცემად დაიწერა. ღვთისმშობლის ტაძრის განახლების მოძრავი საეკლესიო დღესასწაული, რომელიც აღდგომის პირველი კვირის პარასკევს აღინიშნება. გადმოცემის თანახმად დაარსებულია ლეონ I-ის მიერ, V საუკუნეში.
კონსტანტინეპოლის ახლოს ღვთისმშობლის სახელზე გაშენებული იყო ჭადრების ხეივანი და საუცხოო წყარო ამოდიოდა. ამ წყაროსთან მრავალგვარი სნეულებით შეპყრობილი ადამიანები განიკურნებოდნენ, მაგრამ დროთა განმავლობაში ეს ადგილი გაუბადურდა.
ერთხელ აქ მხედარმა ლეონ მარკელაოსმა, მოინდომა წყალი ეპოვა დამაშვრალი ბრმა მწირისთვის, რომელიც ამ მიდამოებში შეხვდა გზად. მას წყლის ძებნაში სასწაულებრივად ესმა ხმა, რომელმაც მიასწავლა წყარო. მითითების მიხედვით ლეონმა წყალი ბრმას თვალებზე სცხო, მოხუცს მხედველობა დაუბრუნდა. ეს ამბავი 450 წლის 4 აპრილს მოხდა. სწორდ მაშინ დაიწერა ეს ხატიც. მას შემდგომ რაც ლეონი იმპერატორი გახდა (455— 473) იმ ადგილას სადაც წყარო მოდიოდა ააშენა ეკლესია რომელსაც ცხოველსმყოფელი წყარო დაარქვა. მასშემდეგ ამ ტაძარმა რამდენიმეჯერ იცვალა სახე თუმცა მას შემდეგ რაც კონსტანტინეპოლი დაეცა ეს ტაძარიც განადგურდა.და მხოლოდ 1834—1835 წლებში ცხოველსმყოფელ წყაროზე კვლავ აღადგინეს ტაძარი. ცხოველსმყოფელი წყაროს“ ხატის ერთ-ერთი ასლი, საროვოს უდაბნოში განდიდდა. მის წინაშე ლოცულობდა წმ. სერაფიმე საროველი.
ამ ხატის იკონოგრაფია უკავშირდება ძველი ბიზანტიური ხატის ნიკოპეია კირიოტისა  (გამარჯვების მომტანი) ტიპს. თავდაპირველად ცხოველმყოფელი წყაროს ხატის ასლები ვრცელდებოდა წყაროს გარეშე. შემდგომ გამოსახულებაში გამოჩნდა ფიალა ხოლო მოგვიანებით კი ამ სახელწოდების ხატში გაჩნდა მცირე აუზი. თავად ნიკოპეია კირიოტისა ღვთისმშობლის ხატი თავდაპირველად წარმოდგება „Знамению“ ხატისაგან.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ძვ. წ. 335
'''ძვ. წ. 335''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ძვ. წ. 336
'''ძვ. წ. 336''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Please Please Me (სიმღერა)
„Please Please Me“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა, დაწერილი ჯონ ლენონისა და პოლ მაკ-კარტნის მიერ. ეს იყო ჯგუფის რიგით მეორე ოფიციალური ბრიტანული და რიგით პირველი ამერიკული სინგლი. სიმღერის თავდაპირველი ავტორია ჯონ ლენონი, თუმცა მისი სრულყოფილ სახემდე მიყვანა პროდიუსერ ჯორჯ მარტინის დახმარებით მოხდა.
1963 წლის 22 თებერვალს სიმღერა მოხვდა ჟურნალის New Musical Express მიერ შედგენილი სინგლების ჰიტ-აღლუმის #1 ადგილზე.
აშშ-ში სინგლი წარუმატებელი აღმოჩნდა, მაგრამ 1964 წელს მეორე გამოცემისთანავე (იანვარი) აშშ ცხელ 100-ეულში მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სინგლები კატეგორია:Parlophone-ის სინგლები კატეგორია:Vee-Jay Records-ის სინგლები კატეგორია:Alvin and the Chipmunks-ის სიმღერები კატეგორია:დევიდ კესიდის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:სიმღერები ლენონის–მაკ-კარტნის ავტორობით
Nothing in My Way
„Nothing in My Way“ — ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Keane-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2006 წელს. შეტანილია ალბომში Under the Iron Sea. იგი აგრეთვე ჟღერს ვიდეო თამაშში FIFA 07.
სინგლი გამოიცა როგორც CD და 7" ფორმატში, აგრეთვე USB მოწყობილობაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Keane-ის სიმღერები კატეგორია:2004 წლის სიმღერები კატეგორია:2006 წლის სინგლები
Amblyopone wilsoni
Amblyopone wilsoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
Lasioglossum scrophulariae
Lasioglossum scrophulariae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1906 წელს.
სქოლიო
scrophulariae
შუახევი (დაბა)
სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დაბები
მანავი
მანავი — სოფელი საქართველოში, კახეთში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთის ძირას, თემის ცენტრი (სოფლები: ბურდიანი). ზღვის დონიდან 750 მ, საგარეჯოდან 15 კმ, მანავიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ.
ისტორია
მანავის დასახლებამ და მისმა ციხე-სიმაგრემ, განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა კახეთის სამთავროს ჩამოყალიბების პერიოდში. სხვა ქართულ სამთავროებთან ურთიერთბისა თუ არაბებთან ბრძოლის დროს, ერთიანი ქართული სახელმწიფოს არსებობის პერიოდში, ეს ფუნქცია მოიშალა, მაგრამ ფეოდალური დაშლილობისა და კახეთის სამეფოს დაარსების შემდეგ, როგორც სტრატეგიული პუნქტი, იგი კვლავ მნიშვნელოვანი გახდა. მისი მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა ლეკიანობის დროს.
1706 წელს იმამყული-ხანმა თავისი საზამთრო რეზიდენცია ყარაჯაღიდან მანავში გადმოიტანა, ვახუშტი ბატონიშვილი მის მიზეზად ლეკიანობას თვლის.
1712 წელს მანავში იქორწინეს თეიმურაზ მეფემ და ვახტანგ VI-ის ასულმა თამარმა.
1715 წელს, როდესაც მანავში მყოფი დავით იმამყული-ხანთან მისი დის ელენეს დასანიშნად, ქართლის მეფის იესეს (ალიყული-ხანი) წარმოგზავნილი, დიდგვაროვანი მოხელეები იმყოფებოდნენ, „ჭარელნი მოვიდნენ რბევად“ და კახელებს, თავისი სტუმრებიანად, მათ მოსაგერიებლად მოუწიათ წასვლა.
1715 წელს აჯი-ჩალაბთან ქართველების დამარცხების შემდეგ გულმოცემული ლეკები საქართველოს შემოესივნენ და, როგორც პაპუნა ორბელიანი გადმოგვცემს: „მრავალი ალაგი წაახდინეს... წარბძანდა მეფე ერეკლე მათთან საბრძოლველად. დახვდნენ ლეკნი მანავის თავში, ძლიერებითა ღვთისათა გაემარჯვა მეფეს ერეკლეს და ამოწყვიტეს ლეკნი“. საისტორიო წყაროებიდან ირკვევა, რომ XVII საუკუნეში და XVIII საუკუნის დასაწყისში მანავის მოსახლეობის ნაწილი ლეკიანობის გამო აყრილა კიდეც, მაგრამ ერეკელე II-ის მეფობის დროს ბევრნი კვალვ დაბრუნებულან.
კახეთის სამეფოს წარმოქმნის შემდეგ, მანავი ძირითადად სამეფო-სახასო მამულად განიხილებოდა. სოფელსა და მის შემოგარენს მეფის მოურავები განაგებდნენ. ერეკლე II-ის დროს მოურავებად ჩერქეზიშვილები ყოფილან, რომლებსაც, დროთა განმავლობაში, მანავის ყმა-მამულის ნაწილი მიუსაკუთრებიათ, რის გამოც სამეფო კართან გაუგებრობები წარმოქმნილა. მანავში ყმა-მამულს ავალიშვილებიც ფლობდნენ. ამას გარდა, მანავში ყმა-მამულს, სახნავ-სათესსა და ვენახებს ეკლესიაც ფლობდა, იყო საუფლისწულო მიწებიც. საომარი მოქმედებების წინ, მანავთან ხდებოდა, როგორც კახეთის, ასევე ქართლ-კახეთის ლაშქრის შეკრება. 1748 წლის ახლო ხანებში ერეკლეს „კახნი კაის ჯარით ზოგი საგარეჯოს და ზოგი მანავს“ შეუკრებია, ხოლო 1796 წელს აქ დაუბარებია მას ოთარ ამილახორი მთელი თავისი სასარდლოთი.
1812 წლის კახეთის აჯანყების დროს, მანაველებმა გაანადგურეს რუსთა საეგზეკუციო ჯარი, მაგრამ მარკიზმა ფილიპე პაულუჩიმ ხაშმის ბარბაროსულად დარბევის შემდეგ. უბრძოლველად დაიკავა პატარძეული, საგარეჯო, მანავი და კაკაბეთი.
1812 წლის 26 ნოემბერს მანავთან გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა რუსებსა და ქართველებს შორის, რომლებსაც ალექსანდრე ბატონიშვილი მეთაურობდა. ქართველებს ლეკებიც უნდა მიხმარებოდნენ. სოფელთან „იქნა ბრძოლა ძლიერი, სადაცა იძლივნენ ქართველ-ლეკნი“.
ქართველთა დამარცხების მიზეზად თეიმურაზ ბატონიშვილი თავის ნაშრომ „ახალ ისტორიაში“ კარის წინამძღვრის ელეფთერ ზუკაკიშვილის, გიორგი მეფის ვშიკაღასბაშ ალექსანდრე მაყაშვილის და ლეკთა რაზმის ღალატს ასახელებს. აჯანყებაში მონაწილეობის გამო მრავალი გააციმბირეს. რეპრესირებულთა შორის იყო მანავის მოურავი ივანე ჩერქეზიშვილი. ბაგრატ ბატონიშვილის „ახალი მოთხრობის“ მიხედვით, მუხრანბატონის შვილიშვილს ერმიას თუში მეცხვარეების ხმალი მოსწონებია. თუშებს ხმალი არ დაუთმიათ. განაწყენებულ ერმიას მათთვის აჯანყებაში მონაწილეობა დაუბრალებია. ამ ცრუ ბრალდების გამო, დიმიტრი ორბელიანს თუში მეცხვარეები შეუპყრია და დაუწვავს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2769 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობა
მანავში შემორჩენილია ქართული ხუროთმომოძრვრების ძეგლი - ძლიერ დაზიანებული ციხესიმაგრე. ძველი სამშენებლო ფენა X-XI საუკუნეებს მიეკუთვნება, ახალი - XVI-XVIII საუკუნეებს. ციხე ორი ნაწილისაგან შედგება. შემაღლებულ ადგილზე დგას ციტადელი, რომელსაც აღმოსავლეთით ეკვრის ქვედაციხე. ციხესიმაგრის შუაში ჯგუფად დგას სამი ეკლესია, ციხის ქვემოთ რიყისა და შირიმის ქვით ნაგები მცირე ზომის ეკლესიაა. იგი აუშენებია დავითგარეჯის ნათლისმცემლის მონასტრის წინამძღვარს ეფრემს (1794). შიგა სივრცის მიხედვით ეკლესია დარბაზულია, მაგრამ დაგვირგვინებულია აგურით ამოყვანილი გუმბათით, რომელიც აფრებით ეყრდნობა საბჯენ და კონქის თაღებს.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
იზანი ცერცვაძე
იზანი მიხეილის ძე ცერცვაძე (დ. 1952, თბილისი — გ. 23 სექტემბერი, 1993, სოფ. თავისუფლება) — ქართველი სამხედრო მფრინავი, პოლკოვნიკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:გარდაცვლილი  23 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:ქართველი მფრინავები კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები
თამარ ბატონიშვილი
თამარ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 1791 — გ. 1857) — ერეკლე მეფის შვილიშვილი, იულონ ბატონიშვილის ასული.
განათლება მიიღო სამეფო კარზე და ოჯახში. 20 წლის თამარი დაინიშნა რუსეთის დედოფლის ფრეილინად, ხშირად ჩადიოდა პეტერბურგში და მონაწილეობდა სასახლის ცერემონიაში. თამარ ბატონიშვილი 1832 შეთქმულების აქტიური წევრი გახდა და ამ საქმეში რამდენიმე გავლენიანი მანდილოსანიც ჩააბა.
აქტიურად მონაწილეობდა აჯანყების გეგმის შედგენაშიც. შეთქმულების დამარცხების შემდეგ თამარს ჩამოართვეს უფლისწულის (ცარევნას) ტიტული. დაკრძალულია მცხეთაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 1857 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ჯადსონ ფილიპსი
ჯადსონ პენტიკოსტ ფილიპსი (Judson Philips; დ. 10 აგვისტო, 1903 მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ნორტფილდი — გ. 7 მარტი,1989) — ამერიკელი „მაგარი დეტექტივის“ ცნობილი წარმომადგენელი.
მწერალი 1903 წლის 10 აგვისტოს მასაჩუსეტსის შტატის ქალაქ ნორტფილდში დაიბადა. მამამისი, არტურ ფილიპსი, ოპერის მომღერალი იყო. დედამისი, ფრედერიკა, მსახიობი. ბიძა, ჰიუ პენტიკოსტი, XX საუკუნის დასაწყისში ნიუ-იორკში წარმატებული ადვოკატი იყო. სწორედ გამოჩენილი ბიძის სახელი აირჩია მწერალმა ფსევდონიმად თავისი სამწერლო კარიერის დასაწყისში.
მწერალმა თავისი ნამდვილი გვარი 1969 წელს დაწერილ დეტექტივების სერიაში გამოიყენა, რომლის მთავარი გმირი მოყვარული დეტექტივი, ჟურნალისტი პიტერ სტაილზია. დეტექტივების ოსტატი ამერიკის დეტექტიური მწერლების ასოციაციის პრეზიდენტი იყო. 1973 წელს, მისი პირველი ნაწარმოების დაბეჭვდიდან 50 წლის იუბილეზე, ასოციაციის უმაღლესი პრემიით დაჯილდოვდა. 1982 წელს მისი შემოქმედება ნერო ვულფის პრემიით აღინიშნა.
ფილიპსის დეტექტივების მთავარი გმირები იშვიათად არიან პროფესიონალი მაძებრები. საშინლად ჩახლართული საქმეების ძიებას მის შემოქმედებაში კეთილშობილი და უშიშარი ადამიანები ეწევიან: ჟურნალისტები, მხატვრები, სარეკლამო აგენტები და სხვა.
ჯადსონ ფილიპსი თხრობის შესანიშნავი მანერით გამოირჩევა. მისი გმირები, მხიარული, ლამაზი, ენერგიული ადამიანები არიან, რომლებიც თითქოს ჩვენ შორის ცხოვრობენ. ალბათ სწორედ ამით აიხსნება მთელ მსოფლიოში მკითხველთა უზომოდ დიდი ინტერესი ფილიპსის დეტექტივების მიმართ, რომელიც მწერლის სიკვდილის შემდეგაც არ განელებულა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:მასაჩუსეტსელი რომანისტები კატეგორია:კოლუმბიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
ალისა რუბენიანი
ადრეული ცხოვრება და პირველი ქორწინება
ალისა დაიბადა 1182 წელს. იგი იყო კილიკიის სომხეთის მმართველ რუბენ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ზაბელ ტორონელის უფროსი ასული. მომდევნო წელს დაიბადა მისი ერთადერთი და, პრინცესა ფილიპაც. 1187 წელს, როდესაც ალისა ხუთი წლის იყო, მამამისი გარიდაცვალა. ვინაიდან რუბენს ძე არ დარჩა, ტახტი მისმა ძმამ, ლევონ II-მ დაიკავა, რომელმაც ძმისწულები მემკვიდრეთა სიიდან ამოიღო.
დედამისი ზაბელი 1192-დან 1229 წლამდე გარდაიცვალა, ხოლო ალისა, როგორც მისი უფროსი ასული, ტორონის ქალბატონი გახდა. ამ დროისათვის ტორონის მხარე მამლუქების ხელში იყო, თუმცა ტიტულარული წოდება ნარჩუნდებოდა. 1193 წელს მეფე ლევონმა ალისა სასუნის მთავარ ჰეთუმზე დანიშნა, ხოლო ფილიპა მის ძმაზე.
1193 წელსვე ორივე და ჰეთუმიანთა ქვრივებად იხსენიება, რაც ცხადყოფს, რომ ქორწინებები ნიშნობიდან მალევე მოხდა და სულ მალევე ორივე ძმა გარდაიცვალა. ივარაუდება, რომ ისინი მეფე ლევონმა დაახოცინა. ამ დროს ალისა 11 წლის იყო, ფილიპა კი 10-ის, რის გამოც მათი ქორწინებები არ ყოფილა კონსუმირებული, ამიტომაც მეორე ქორწინება პრობლემას არ წარმოადგენდა. მინი|275x275პქ|კილიკიის სომეხთა სამეფო (ცისფრად) და ანტიოქია-ტრიპოლი (მწვანედ)
მეორე ქორწინება
მეორედ ალისა ტრიპოლის გრაფ რაიმონ IV-ზე დანიშნეს, რათა სომხეთის სამეფო ოჯახსა და ანტიოქიის მმართველ რაიმონის ოჯახს შორის მშვიდობა დამყარებულიყო. ქორწინებისათვის ნებართვა მათ იერუსალიმის დედოფალ იზაბელა I-ის ქმრის, შამპანის გრაფ ანრი II-ისგან უნდა აეღოთ. მას შემდეგ, რაც ანტიოქიის მთავარი ბოემონდ III, ანუ რაიმონ IV-ის მამა მეფე ლევონმა ტყვეობიდან გაათავისუფლა, გრაფისაგან ქორწინების თანხმობაც მიიღეს. ალისა და რაიმონი 1195 წელს დაქორწინდნენ. ალისას ეს ქორწინებაც ერთობ ხანმოკლე აღმჩნდა, რამეთუ რაიმონი 1199 წელს გარდაიცვალა. ამ დროს ალისა ორსულად იყო, დაქვრივებიდან რამდენიმე წელში კი მან თავისი ერთადერთი ძე, პრინცი რაიმონ რუპენი გააჩინა.
შვილის გაჩენის შემდეგ, მისმა მამამთილმა ალისა უკან, სომხეთში დააბრუნა. თუმცა, ბოემონდ III-მ რაიმონ რუპენი თავისთან დაიტოვა და მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1201 წელს იგი გარდაიცვალა, თუმცა თავისი სიტყვა უკან წაიღო და ანტიოქიის მთავარი მისი უმცროსი ძე, ბოემონდ IV გახდა.1216 წელს ბოემონდი მეფე ლევონის ჩარევით დაამხეს და ანტიოქიის ტახტზე ალისას ძე დასვეს. თუმცა, ეს მხოლოდ 1219 წლამდე გაგრძელდა, სანამ ბოემონდმა ტახტი არ დაიბრუნა.
მესამე ქორწინება და გარდაცვალება
1219 წლის 9 მაისს ლევონ II გარდაიცვალა და ტახტზე მისი ასული, დედოფალი ზაბელი ავიდა. ზაბელი ჯერ ადამ ბაღრასელის, მისი მკვლელობის შემდეგ კი კონსტანდინ ბაბერონელის რეგენტობით მართავდა. მალევე ზაბელის დედამ, სიბილა დე ლუზინიანმა თავისი კანდიდატურა წამოაყენა ტახტზე, თუმცა კონსტანდინმა იგი გადაასახლა. ლევონის უფროსმა ასულმა, პრინცესა სიბილამაც გამოთქვა პრეტენზია ტახტზე თავის უფროს შვილთან ერთად, თუმცა ისინიც მალევე გარდაიცვალნენ. 1219 წელსვე სომხეთის ტახტზე პრეტენზია გამოთქვა ალისამაც, რომელსაც თავისი ვაჟის გამეფება სურდა. თავისი პრეტენზიის გასამყარებლად იგი 1220 წელს კორიკოსის მთავარ ვაჰრამს მისთხოვდა.
1222 წელს მოხდა მათ შორის გადამწყვეტი ბრძოლა, რომელშიც კონსტანდინმა მოკლა ვაჰრამი, ტყვედ ჩავარდნილი რაიმონ რუპერი ციხეში გარდაიცვალა. ასევე ციხეში აღმოჩნდა ალისაც, თუმცა მოგვიანებით იგიც გადაასახლეს. ალისას ძეს ერთადერთი ქალიშვილი დარჩა, პრინცესა მარია ანტიოქიელ-სომეხი, რომელიც შემდეგში ტორონის ქალბატონიც გახდა და აგრძელებდა ბებიის პრეტენზიას სომხეთის ტახტზე.
გათავისუფლების შემდეგ ალისამ პრეტენზიით მიმართა იერუსალიმის მონარქს და დახმარება სთხოვა. მართალია ალისა დედის მემკვიდრეობით ფლობდა ვრცელ მამულებსა და პროვინციებს იერუსალიმის სამეფოში, თუმცა იერუსალიმი 1187 წლიდან მუსლიმთა ხელში იყო, ამიტომაც მას არ შეეძლო იქ წასვლა. 1219 წლიდან თავად ტორონიც მამლუქთა ხელში იყო. ალ-მუაზამის გარდაცვალებიდან მალევე, 1229 წელს დადებული იაფას ხელშეკრულებით ტორონი აღდგა, რაც საღვთო რომის იმპერატორ ფრიდრიხ II-ის ჩარევის შედეგი იყო. 1220 წლიდან ტორონი გაყიდული იყო ტევტონთა ორდენის რაინდებზე, რაც ალისამ იმპერატორ ფრიდრიხთან გააპროტესტა. მისმა პროტესტმა შედეგი გამოიღო და იმპერატორმა მას ქონება დაუბრუნა.
ალისა გარდაიცვალა დაახლოებით 1234 წელს. იგი მოესწრო სამივე ქმრის, დის, მშობლების, ვაჟისა და ბიძის გარდაცვალებას. მის შემდეგ ტორონი მის შვილიშვილ მარიას გადაეცა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1182 კატეგორია:გარდაცვლილი 1234 კატეგორია:რუბენიანები კატეგორია:XIII საუკუნის ევროპის მმართველები კატეგორია:ქალი მმართველები
ანა ანტონოვსკაია
ანა არნოლდის ასული ანტონოვსკაია (Анна Арнольдовна Антоновская, ქალიშვილობაში ვეჟნერი; დ. 12 იანვარი, 1886/ ძვ. სტ. 31 დეკემბერი 1885, ტფილისი — გ. 21 ოქტომბერი, 1967, მოსკოვი) — რუსი მწერალი, სცენარისტი, დრამატურგი, პუბლიცისტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი. სტალინის პრემიის II ხარისხის ლაურეატი (1942).
შემოქმედება
1904 წელს დაიწყო ლექსების წერა. 1918-1919 მისი ლექსები იბეჭდებოდა აკმეისტურ გამოცემებში. Opus magnum — რომანი „დიდი მოურავი“ გიორგი სააკაძის შესახებ (I წიგნი 1937, II წიგნი 1940, III წიგნი 1947, IV წიგნი 1953, V წიგნი 1957, VI წიგნი 1958). რომანი გადათარგმნილია რამდენიმე ენაზე. ქართულად თარგმნა ა. ჭუმბურიძემ. 1942 წელს გამოვიდა ფილმი „გიორგი სააკაძე“, რომელიც გადაღებული იყო რომანის მოტივებზე.
ანა ანტონოვსკაია არის შემდეგი პიესების ავტორი: «ფერების რევოლუცია» (1921), «გიორგი სააკაძე» (1925) და «მოსკოვის ცეცხლი»; რომანები: «მშვიდობის ანგელოზები» საქართველოს ინტერვენიციის შესახებ (1945-1946), «დოკუმენტალური ნოველები საქართველოს შესახებ» (1961).
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
საქართველოს ეროვნული არქივი
საქართველოს ეროვნული არქივი — იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. ეროვნული არქივში ინახება წერილობითი დოკუმენტები, კინოფირები, ფოტოები, ფონოდოკუმენტები. არქივის საცავებში არსებული ექსპონატები IX-XXI საუკუნეებს მოიცავს. არქივში შედის: საისტორიო, უახლესი ისტორიის, კინოფოტოფონოდოკუმენტების, ქუთაისის ცენტრალური არქივები, ასევე, რეგიონული არქივები და ადგილობრივი წარმომადგენლობები.
აქ ინახება IX საუკუნის სახარება, ანჩის სახარება (XII საუკუნე), მეფეთა სიგელები, პირადი წერილები, განაჩენები, სხვა სამართლებრივი ძეგლები, XIX საუკუნეში გადაღებული ფოტოები, პირველი კინონამუშევრები.
ეროვნული საარქივო ფონდი მოიცავს, ასევე, ოფიციალურ დოკუმენტებს, რომლის შენახვა დადგენილია კანონით. მაგალითად – პირველი რესპუბლიკის დოკუმენტებს, სხვადასხვა მეცნიერის არქივებს, საეკლესიო წიგნებს, სადაც მოცემულია ინფორმაცია მოქალაქეთა დაბადების, ნათლობის, ქორწინებისა თუ გარდაცვალების შესახებ, სხვადასხვა სახელმწიფო და კერძო სტრუქტურის არქივს.
ეროვნული არქივის ისტორია
ეროვნული არქივი ემსახურება ქვეყნის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, მეცნიერულ და კულტურულ ინტერესებს და როგორც წინაპრების დოკუმენტური მემკვიდრეობა, ხელისუფლების აუცილებელი ატრიბუტია.
ძველ საქართველოში, ისევე როგორც სხვა ქვეყნებში, ხელნაწერებს ინახავდნენ და იცავდნენ მათი შემქნელები, საერო და სასულიერო ხელისუფალნი - სამეფო კარი და რელიგიური ცენტრები. ყოველი ხელისუფლება თავისთავად გულისხმობს საშინაო და საგარეო ურთიერთობაში გარკვეულ იურიდიულ ნორმებს და მათ ამსახველ დოკუმენტებს, საკანონმდებლო აქტებს, შემოსავალ-გასავლის დავთრებს, ხელშეკრულებეს, სიგელებს, დიპლომატიურ წერილებს და ა.შ.
thumb|300px|ეროვნული არქივის საცავისაქართველოს უძველესი პერიოდის არქივების შესახებ პირდაპირი და ზუსტი ცნობები არ მოგვეპოვება, მაგრამ არაპირდაპირი ცნობებით დასტურდება, რომ VI საუკუნეში არსებობდა სამეფო არქივი - საჭურჭლე, რომელიც განძთსაცავის გარდა, ასრულებდა საბუთსაცავის დანიშნულებასაც. იყო, ასევე, საეკლესიო და კერძო არქივები.
საქართველოში თანამედროვე არქივებს საფუძველი ჩაეყარა 1920 წლის 23 აპრილს, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მიღებული კანონით რესპუბლიკის ცენტრალური სამეცნიერო არქივის დაარსების შესახებ.
1921 წლის 1 ივლისს, უკვე გასაბჭოებული საქართველოს რევოლუციურმა კომიტეტმა გამოსცა დეკრეტი „საარქივო საქმის რეორგანიზაციის შესახებ“, რომლის მიხედვით, თითქმის შვიდი ათეული წლის განმავლობაში იმართებოდა საქართველოს სსრ საარქივო დარგი. 2004 წლიდან საარქივო დაწესებულება წარმოადგენდა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებას – სახელმწიფო არქივების მართვისა და საქმისწარმოების დეპარტამენტს.
საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2007 წლის 12 მარტის №71 ბრძანების საფუძველზე კი ჩამოყალიბდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - საქართველოს ეროვნული არქივი.
ეროვნული არქივის ფუნქციები
საქართველოს ეროვნული არქივი სახელმწიფოს კონტროლით დამოუკიდებლად უზრუნველყოფს საქართველოში საარქივო საქმის მართვას, საქმისწარმოების სრულყოფასა და ეროვნული საარქივო ფონდის განვითარებას.
ეროვნული არქივის მიზნებია: ეროვნული საარქივო ფონდის შევსება; ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღწერა და ცენტრალიზებული აღრიცხვა; ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვისა და შენახვის უზრუნველყოფა, კონსერვაცია, დაზიანებული დოკუმენტების რესტავრაცია, განსაკუთრებული ღირებულების მქონე დოკუმენტებზე სადაზღვევო ფონდის შექმნა; ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტებთან თავისუფალი დაშვების უზრუნველყოფა კანონმდებლობით დადგენილ ფარგლებში; ცენტრალური არქივებისა და ტერიტორიული ორგანოების – ადგილობრივი არქივების მუშაობის ორგანიზაცია, კოორდინაცია, ნორმატიული და მეთოდიკური უზრუნველყოფა; „ეროვნული საარქივო ფონდისა და ეროვნული არქივის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე ეროვნული არქივი ახორციელებს ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების, განურჩევლად მათი შენახვის ადგილისა (მათ შორის ეროვნულ საარქივო ფონდში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების) აღრიცხვის, დაცვისა და შენახვის, აგრეთვე საქმისწარმოებაში არსებული წესების დაცვის სახელმწიფო კონტროლსა და ზედამხედველობას.
საქართველოს ეროვნული არქივი აწარმოებს ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დროულად და მოწესრიგებული სახით მიღებას; ახორციელებს საზღვარგარეთის არქივებში დაცული საქართველოს ისტორიის ამსახველი დოკუმენტების გამოვლენას, ამზადებს წინადადებებს ამ დოკუმენტების ან მათი პირების შესაძენად; ახორციელებს ეროვნულ არქივში განთავსებული საარქივო დოკუმენტების დაცვას, მათი შენახვის პირობების მონიტორინგისა და ოპტიმიზაციის ღონისძიებებს; უზრუნველყოფს ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტებთან დაინტერესებული პირების თავისუფალ დაშვებას კანონმდებლობით დადგენილ ფარგლებში; დადგენილი წესით აქვეყნებს ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტებს, საცნობარო-საინფორმაციო ლიტერატურას ეროვნულ არქივში დაცული დოკუმენტების შემადგენლობისა და შინაარსის შესახებ; ახორციელებს ცენტრალური არქივებისა და ეროვნული არქივის ტერიტორიული ორგანოების - ადგილობრივი არქივების საქმიანობის მეთოდიკურ ხელმძღვანელობასა და კონტროლს; ორგანიზაციულ-მეთოდიკურ ხელმძღვანელობასა და სახელმწიფო კონტროლს უწევს დაწესებულებათა არქივების მუშაობასა და დაწესებულებათა დოკუმენტაციის მომზადებას ეროვნულ არქივში ჩასაბარებლად. ხელს უწყობს დაწესებულებათა არქივების მუშაობის ორგანიზაციის სრულყოფასა და განვითარებას, მათში დოკუმენტების დაცვისა და გამოყენების უზრუნველყოფას; ატარებს სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას არქივმცოდნეობის, დოკუმენტმცოდნეობის, არქეოგრაფიისა და მომიჯნავე საისტორიო დისციპლინების დარგში, შეიმუშავებს მეთოდიკურ სახელმძღვანელოებს, აგროვებს, აანალიზებს და ავრცელებს სამეცნიერო-ტექნიკურ ინფორმაციას არქივმცოდნეობისა და დოკუმენტმცოდნეობის დარგში. თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ამყარებს და ავითარებს საერთაშორისო კავშირებს საარქივო საქმისა და საქმისწარმოების დარგში, მონაწილეობს პროფილური საერთაშორისო ორგანიზაციების საქმიანობაში.
ეროვნული არქივის მომსახურება
ეროვნულ არქივში დაცულ დოკუმენტებთან დაშვება თავისუფალია (გარდა კანონმდებლობით განსაზღვრული შემთხვევებისა).
დოკუმენტების გასაცნობად ეროვნული არქივი მოქალაქეს სთავაზობს:
საინფორმაციო მომსახურება
ეროვნულ არქივში მოქალაქეებს შეუძლიათ მიიღონ სოციალურ-უფლებრივი სახიათის ცნობები:
სხვა სახის მომსახურება
ეროვნული არქივის საგამოფენო დარბაზში თემატური გამოფენებისა და ექსპოზიციების დათვალიერება; მოქალაქეთა საკუთრებაში არსებული დოკუმენტების რესტავრაცია-კონსერვაცია; მოქალაქეთა პირადი ფონდების დამუშავება და შემფასებელი ექსპერტიზის ჩატარება; დაწესებულებათა დოკუმენტების დამუშავება და შემფასებელი ექსპეტიზის ჩატარება; დაწესებულებათა არქივების მუშაობის წესების“ საკვალიფიკაციო სემინარებში მონაწილეობა.
ეროვნული არქივის საგამოფენო გალერეა
მინი|ეროვნული არქივის საგამოფენო გალერეა. 2016 წელი 2016 წლის ივლისში გაიხსნა ეროვნული არქივის საგამოფენო გალერეა. გალერეა პირველი შენობაა ეროვნული არქივისათვის, სადაც საარქივო დოკუმენტების გამოფენისათვის შეიქმნა თანამედროვე სივრცე. გალერეაში, გამოფენებთან ერთად, იმართება საჯარო ლექციები, საგანმანათლებლო პროექტები, წიგნების პრეზენტაციები და სხვა.
საქართველოს საისტორიო ცენტრალური არქივი
საქართველოს საისტორიო ცენტრალური არქივის შექმნა უკავშირდება 1878 წელს, კავკასიის არმიის შტაბთან ე.წ. სამხედრო საისტორიო განყოფილებისა და მასთან 1908 წელს დაარსებული კავკასიის სამხედრო არქივის საქმიანობას.
1918 წლის 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ქვეყანაში გაფანტულმა საარქივო მასალებმა თავი მოიყარა ერთ საარქივო დაწესებულებაში და მას 1920 წელს ცენტრალური სამეცნიერო არქივი, ხოლო 1939 წელს - საქართველოს სახელმწიფო საისტორიო არქივი ეწოდა.
ცენტრალური საისტორიო არქივი ჩვენი ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამეცნიერო დაწესებულებაა. აქ დაცული ძვირფასი დოკუმენტები საუკეთესო მასალაა როგორც საქართველოს, ისე კავკასიის ხალხების ისტორიის შესასწავლად.
ძველ საბუთთა განყოფილება
ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალური არქივში თავმოყრილია უამრავი დოკუმენტური მასალა და წერილობითი ძეგლი, რაც საუკუნეების მანძილზე იქმნებოდა და ჩვენი ქვეყნის ისტორიას ასახავს.
განსაკუთრებით ღირებულია ძველ საბუთთა განყოფილებაში დაცული უნიკალური მასალა, რომელიც მოიცავს IX – XIX ს-ის პირველ ნახევარს.
ქართული ძველი საბუთების დედნების კოლექცია 11 000-მდე დოკუმენტს მოიცავს. საბუთის მასალად გამოყენებულია ეტრატი (მცირე რაოდენობით) და ქაღალდი (თეთრი, რუხი, ცისფერი და ღია ყავისფერი). ხელის მიხედვით სჭარბობს მხედრული, მცირე რაოდენობით - ნუსხური.
thumb|200px|დავით აღმაშენებლის ანდერძი შიომღვიმის მონასტრისადმიკოლექციაში დაცულ საბუთებს შორის ყველაზე ადრეული საბუთი დათარიღებულია 1029-1033 წლებით და წარმოადგენს მელქისედეკ კათალიკოსის მიერ მცხეთის სვეტიცხოვლისადმი სამკაულების, საეკლესიო ნივთებისა და ყმა-მამულის შეწირულების დაწერილს. ეტრატი.
თავისი სიძველით, შინაარსითა და მნიშვნელობით ყურადღებას იქცევენ შემდეგი საბუთები: 1072 წ. გიორგი II-ის მიერ შიომღვიმის მონასტრისადმი მიცემული სოფლების შეწირულების განახლების სიგელი, ფრაგმენტი, ეტრატი.
დავით აღმაშენებლის მიერ გაცემული ორი საბუთი: 1. მამულის წყალობის სიგელი, მიცემული დავით აღმაშენებლის მიერ ნიანია ნიანიასძისადმი; 2. 1123 წ. ანდერძი დავით აღმაშენებლისა, მიცემული შიომღვიმის მონასტრისადმი, შესწირა ქართლის სოფლები და სპარსეთიდან წამოღებული ქონება. ფრაგმენტი, ეტრატი.
thumb|left|250px|ანჩის სახარება და თამარ მეფის სიგელი1187 წ. თამარ მეფის მიერ გაცემული, სოფელ ჭორვილას შეწირულების წიგნი გელათის ღმრთისმშობლის ეკლესიისადმი. მეფემ ჭორვილას შემოსავლის ნაწილი შესწირა გელათის მონასტერს, თორმეტი უსახსრო მწირის გამოსაკვებად. ეტრატი.
1222 წ. ლაშა გიორგის მიერ გაცემული გაშვებულობის სიგელი, შიომღვიმის მონასტრისადმი. მეფემ მონასტრის კუთვნილი სოფელი აგარა გადასახადებისგან გაათავისუფლა. ფრაგმენტი. ეტრატი.
კოლექციაში წარმოდგენილია მეფეების: კონსტანტინე I-ის, ალექსანდრე დიდის, ლეონის, არჩილის, ვახტანგ VI-ის, თეიმურაზ I-ის, თეიმურაზ II-ის, ერეკლე II-ის, გიორგი XII-ის და ქართველი დიდებულების მიერ გაცემული საბუთები, აგრეთვე, კათალიკოს-პატრიარქებისა და სხვა სასულიერო პირთა სიგელები.
არანაკლებ მნიშვნელოვანია ძველ საბუთთა პირთა სამი კოლექცია, რომელიც მოიცავს XI – XIX სს. ეს დოკუმენტები დედნებიდან სხვადასხვა დროს სხვადასხვა პირების მიერ არის გადაწერილი. გადამწერებს შორის ბევრი ცნობილი საზოგადო მოღვაწე, სასულიერო და კერძო პირია. გადაწერილი პირები ისეთივე ღირებულია, როგორც დედნები, რადგან გადაწერილი დოკუმენტების უდიდეს ნაწილს ჩვენამდე არ მოუღწევია.
ხელნაწერ წიგნებს შორის დაცულია: ვახუშტი ბატონიშვილის, დავით თუმანიშვილის, ნიკოლოზ ბარათაშვილოს, გიორგი ერისთავისა და რაფიელ ერისთავის ავტოგრაფები.
კოლექციაში მრავლადაა უთარიღო ხელნაწერი წიგნები, რომლებიც მიახლოებით დათარიღებულია ხელის მიხედვით. thumb|left|250px|ძველ საბუთთა განყოფილებაში დაცული უნიკალური დოკუმენტები
უძველესი ხელნაწერია IX საუკუნის სახარება/ანბანდიდი სახარება, ოთხთავი, შესრულებულია ეტრატზე ასომთავრულით. მნიშვნელობით უტოლდება ჯრუჭისეულ სახარებას.
XVI ს.-ის გულანი (ლოცვების კრებული) გამოირჩევა თავისი მინიატურებით. მას ფერთა სიმრავლით გამორჩეული 12 ნახატი ახლავს. მხატვარი უცნობია. ხელნაწერი სქელტანიანია. გადაწერილია სამგრელოში ლევან დადიანის ბრძანებით.
თარიღიან ხელნაწერებს შორის ყველაზე ადრეულია 1534 წლის სახარება, რომლის ტყავის ყდა მოჭედილია ვერცხლის ჯვრით.
ხელნაწერ წიგნებს შორისაა: ვახუშტი ბატონიშვილის საქართველოს ისტორია და გეოგრაფია და ატლასი (ავტოგრაფები), სულხან-საბა ორბელიანის ქართული ლექსიკონი, რუსუდანიანი, ვეფხისტყაოსანი, ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნები, დავით თუმანიშვილის მსოფლიო ისტორია, თეიმურაზ I-ის ლექსები, სამკურნალო წიგნები, გიორგი ერისთავის „გაყრა“ (იტალიელი მხატვრის კორადინის ნახატებით), ანტონ კათალიკოსის „რიტორიკა“ და მრავალი სხვა.
განყოფილებაში დაცულია, აგრეთვე, სასულიერო პირთა და ისტორიკოსთა პირადი ფონდები, რომლებიც არანაკლებ მნიშვნელოვანი და საინტერესოა. მათ შორისაა კირიონ II-ის, პოლიევქტოს კარბელაშვილის, გიორგი ბოჭორიძის, თედო ჟორდანიას პირადი ფონდები. ყველა ამ პიროვნებას დიდი ღვაწლი მიუძღვით ისტორიული საბუთების შეგროვების, კვლევისა და გამოქვეყნების საქმეში.
საქართველოს უახლესი ისტორიის ცენტრალური არქივი
საქართველოს უახლესი ისტორიის ცენტრალური არქივი 1927 წელს დაარსდა. იგი ერთ-ერთი უდიდესი ფონდსაცავია, სადაც თავმოყრილია სახელმწიფო ხელისუფლების და მმართველობის უმაღლესი ორგანოების, სამეცნიერო-კვლევითი და უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებების, პროფკავშირული, ნებაყოფლობითი ორგანიზაციების, სპორტული საზოგადოებებისა და სხვა დაწესებულებათა საქმიანობის ამსახველი დოკუმენტები. არქივში თავმოყრილია 1618 ფონდის 1 მილიონამდე შესანახი ერთეული, 1921 (1918) წლიდან დღემდე.
გარდა ამისა, დაცულია გამოჩენილი ადამიანების, მეცნიერების, კულტურის, განათლების სფეროს მოღვაწეთა პირადი ფონდები (სულ 376 ფონდი, 15312 შესანახი ერთეული).
არქივი ახორციელებს საზედამხედველო ფუქნციებს უმაღლესი ხელისუფლების რგოლებში საქმისწარმოებისა და საარქივო დარგში.
უახლესი ისტორიის ცენტრალური არქივის სამეცნიერო-ტექნიკურ განყოფილება
არქივში თავმოყრილია: „თბილქალაქპროექტის“, „საქქალაქმშენსახპროექტის“, „საქკვებმრეწვსახპროექტის“, საპროექტო-საძიებო და სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის „ჰიდროენერგოპროექტი“, ანალიტიკური ხელსაწყოს სპეციალური საკონსტრუქტორო ბიუროსა და სხვათა ტექნიკური დოკუმენტები, რომლებიც ეხება ქალაქების დაგეგმარებას, ადმინისტრაციულ შენობებს, საბინაო მშენებლობებს, სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო ნაგებობებს, ენერგეტიკულ ქსელებსა და წყალთამეურნეობის ობიექტებს, საავიაციო, სამდინარო და საზღვაო ნავსადგურებს, გვირაბებს, ხიდებს და სხვ. thumb|150px|სოლიკო ვირსალაძის შესრულებული ესკიზი ბალეტისათვის ”დონ კიხოტი” სამეცნიერო-ტექნიკური განყოფილება მდიდარია საქართველოს მენიერებისა და ტექნიკის გამოჩენილ მოღვაწეთა პირადი ფონდებით. განყოფილებაში დაცულია 133 553 შესანახი ერთეული, მათგან 95 952 - ტექნიკური.
უახლესი ისტორიის ცენტრალური არქივის ლიტერატურისა და ხელოვნების განყოფილება
აქ დაცულია შემოქმედებითი კავშირების, საზოგადოებების, გამომცემლობების, რედაქციების, სასწავლებლების მასალები, ასევე, ლიტერატურისა და ხელოვნების სფეროში მოღვაწეთა პირადი ფონდები.
ლიტერატურისა და ხელოვნების არქივი 1970 წელს შეიქმნა, რასაც გამოეხმაურნენ ქართული კულტურის გამოჩენილი მოღვაწეები, რომელთაც არქივს უსასყიდლოდ გადასცეს საოჯახო ფონდები. სწორედ ასე შეიქმნა ერეკლე ჯაბადარის, ზურაბ ანჯაფარიძის, ლეილა აბაშიძის, კიტა ბუაჩიძის, ლევან გოთუას, ანზორ ერქომაიშვილის, მედეა კახიძის, მიხეილ ქვლივიძის, ვაჟა აზარაშვილის, ბესარიონ ჟღენტის, აკაკი ხორავას, აკაკი შანიძის, რევაზ ჯაფარიძისა და სხვათა პირადი ფონდები.
ლიტერატურისა და ხელოვნების არქივი მდიდარია ასევე, საზღვარგარეთ მცხოვრები ქართველი მოღვაწეების პირადი არქივებითაც. მასში დაცულია ალექსანდრე სულხანიშვილის, ილია კუჭუხიძის, გიორგი ნაკაშიძის, ვახტანგ ჟორდანიას და სხვათა ფონდები, ემიგრანტული მწერლობის მდიდარი მასალები, კოლექციები.
არქივში დღეისათვის 1780-2006 წლების 321 ფონდის 131 851 საქმე ინახება.
კინოფოტოფონოდოკუმენტების ცენტრალური არქივი
არქივში თავმოყრილია: 34 904 - კინოდოკუმენტი; 439 063 - ფოტო და 19 063 ფონოჩანაწერი.
არქივში შექმნილია დოკუმენტების საინფორმაციო-საძიებო სისტემა, კინოდოკუმენტებზე: სისტემატური, სახელობითი, ფილმობრივი და საჟურნალო კატალოგები; ფოტოდოკუმენტებზე: სისტემატური, სახელობითი და საავტორო კატალოგები; ფონოტოკუმენტებზე: ჟანრობრივ-თემატური და საშემსრულებლო-საავტორო აკატალოგები, არქივის მეგზური.
კინოარქივი
პირველი დოკუმენტური კინოსიუჟეტები, რომლებიც არქივშია დაცული, თარიღდება 1909 წლით, ეს არის „თბილისის ქალაქის თავის ა. მარტინოვის დაკრძალვა“; 1910 წელს არის გადაღებული „თბილისის გარნიზონის ჯარების აღლუმი სამხედრო ტაძრის წინ, აღლუმს იღებს მეფისნაცვალი კავკასიაში, გრაფი ი. ვორონცოვ-დაშკოვი“; 1910 წელს განეკუთვნება „ბანკის ახალი შენობის კურთხევა“; 1911 წლითაა დათარიღებული გამოჩენილი მრეწველისა და საზოგადო მოღვაწის, დავით სარაჯიშვილის დაკრძალვა.
ვასილ ამაშუკელის მიერ 1912 წელს გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი „აკაკი წერეთლის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში“. ეს პირველი ქართული სრულმეტრაჟიანი ქრონიკალურ-დოკუმენტური კინონაწარმოებია.
შემონახულია 1918-1920 წლების ქრონიკა: ეროვნული გვარდიის აღლუმი თბილისში. 1920 წლის 26 მაისს სპორტული კლუბის „შევარდენი” წევრთა აღლუმი ვაკის ველზე. აქვეა II ინტერნაციონალის ხელმძღვანელთა ჩამოსვლა საქართველოში.
არქივში დაცული კინოდოკუმენტები ასახავენ საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ცხოვრების, ეკონომიკური განვითარების, კულტურის, მეცნიერების, რელიგიის, ყოფის დარგში მიმდინარე პროცესებს.