cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nescafé
1938 წლის 1 აპრილს, ნესკაფე პირველად დამზადდა ტექნოლოგიურ პირობებში. წარმოება დაიწყო შევიცარიის ქალაქ ორბში, რომელიც ვევეში მდებარე ნესტლეს სათავო ოფისიდან 50 კმ–ში მდებარეობდა. სულ მალე, ნესკაფემ მთელ მსოფლიოში მოიპოვა პოპულარობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, აშშ–შ მდებარე ყველა საწარმო, რომელიც წელიწადში 1 მილიონ ერთეულ შეფუთვას ამზადებდა, მთლიანად მხოლოდ არმიის მომარაგებაზე გადაერთო. ბევრ ენაში, სიტყვა „Nescafé“ ზოგადად ხსნადი ყავის აღმნიშვნელი გახდა (სერბ. нес-кафа, نسكافيه და ა. შ.)
პროდუქტები
ნესტლეს მტკიცებით, ყოველ წამში, მსოფლიოში 3 000 ფინჯანი ნესკაფე ისმება.
ნესკაფეს პროდუქტებს შორისაა:
ნესკაფეს აქვს სპეციალური ხაზი, რომელიც მოიცავს:
სქოლიო
კატეგორია:ყავა კატეგორია:ბრენდები
გაბრიელა მისტრალის კულტურული ცენტრი
გაბრიელა მისტრალის კულტურული ცენტრი (Centro Cultural Gabriela Mistral (GAM)) — კულტურული ცენტრი რომელიც მდებარეობს სანტიაგოში, 227-ე პროსპექტზე. თავიდან აშენდა, როგორც მესამე გაეროს ვაჭრობისა და განვითარების კონფერენციიის სათაო შენობა, რომელიც სანტიაგოში 1972 წელს ჩტარდა. შენობა სალვადორ ალიენდეს მთავრობის და მოხალისეთა დიდი ძალისხმევით 275 დღეში აშენდა. კონფერენციის შემდეგ 1973 წლის სამხედრო გადატრიალებამდე, გამოიყენებოდა როგორც კულტურული ცენტრი.
2006 წელს შენობის ნაწილი ცეცხლმა გაანადგურა, რის შემდეგაც მოხდა შენობის ძირეული რეკონსტრუქცია. განახლებული კულტურული ცენტრი 2010 წლის სექტემბერში გაიხსნა და მას გაბრიელა მისტრალის სახელი ეწოდა. დრეისთვის ცენტრი ღიაა ყველა სახის კულტურული ღონისძიებებისთვის. აქ მუდმივად ეწყობა სხვა და სხვა მიმდინარეობის გამოფენები და კულტურული ქტივობები.
სქოლიო
კატეგორია:სანტიაგო კატეგორია:ჩილეს შენობა-ნაგებობები კატეგორია:კულტურა
Lasioglossum grossopedalum
Lasioglossum grossopedalum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
grossopedalum
პაულის პრინციპი
პაულის პრინციპი — აკრძალვის პრინციპი, ბუნების ფუნდამენტური კანონი, რომლის თანახმად მთელნახევარი სპინის (\hbar ერთეულებით გამოსახული) მქონე ორი იგივეობრივი ნაწილაკი არ შეიძლება ერთდროულად ერთ მდგომარეობაშ იყოს. ეს პრინციპი ჩამოაყალიბა 1925 წელს ვ. პაულიმ ატომთა ელექტრონებისათვის, შემდეგ გაავრცელა მთელნახევარი სპინის მქონე (ფერმიონები) ნებისმიერ ნაწილაკზე (ელემენტარული ნაწილაკები, ბირთვები, ატომები, მოლეკულები). პაულიმ დაამტკიცა, რომ აკრძალვის პრინციპი რელატივისტურ კვანტურ მექანიკაში სპინსა და სტატისტიკას შორის არსებული კავშირის შედეგია: მთელნახევარი სპინის მქონე ნაწილაკები ემორჩილება ფერმი დირაკის სტატისტიკას. კერძოდ, ერთნაირი ფერმიონების სისტემის ტალღური ფუნქცია ანტისიმეტრიული უნდა იყოს ნებისმიერი ორი ფერმიონის გადასმის მიმართ. აქედან გამომდინარე, ერთ მდგომარეობაში შეიძლება იყოს არაუმეტეს ერთი ფერმიონისა. პაულის პრინციპმა გადამწყვეტი როლი შეასრულა ატომის ელექტრონული გარსების შევსების კანონზომიერების არსის გაგებაში, აგრეთვე ატომური და მოლეკულური სპექტრების ახსნაში. ფუნდამენტურია პაულის პრინციპის როლი მყარი სხეულის კვანტურ თეორიაში და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კვანტური მექანიკა
თოხლიაური
თოხლიაური — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთის ძირას. თბილისი–გურჯაანის საავტომობილო და სარკინიგზო გზაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი. საგარეჯოდან 10 კილომეტრი.
ისტორია
სოფლის ძირითადი უბნებია:ყიასაანთ უბანი, მათიაანთ უბანი, ვაკე უბანი.
თოხლიაურში ადრე მესაქონლეობას უფრო მისდევდნენ, ვიდრე მიწათმოქმედებას. მესაქონლეობაში კი უპირატესობა მსხვილფეხა, რქოსან საქონელს ენიჭებოდა. სოფლის კუთვნილი ცხვრის ფარის ნაწილი ზაფხულში თოხლიაურის ცივზე აჰყავდათ. უმეტეს ნაწილს კი ჯავახეთში მიერეკებოდნენ.
სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სამიოდე კილომეტრზე, შავქედის ნასოფლარია. საბჭოთა პერიოდში ნასოფლარის ტერიტორიაზე პიონერთა ბანაკი იყო გაშენებული, რომლის ერთ-ერთი ობიექტი განთავსებული იყო „საციო მარანში“, რომელიც ადრე თავად ჩერქეზიშვილებს ეკუთვნოდა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 983 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰექტორი
ჰექტორი (Ἕκτωρ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ტროის მეფის პრიამეს და ჰეკაბეს ვაჟი, ანდრომაქეს ქმარი, ტროის ომის მამაცი, კეთილშობილი, ჭკვიანი, სამართლიანი, სამშობლოსათვის თავდადებული გმირი, ტროელთა მხედართმთავარი „ყოველ საქმეში გამორჩეული, ვითარცა ღმერთი მოკვდავთა შორის“ (ჰომეროსი). ჰექტორმა თავიდანვე იცოდა, რომ ტროის ბედი განწირული იყო, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, შეუპოვრად იბრძოდა ბრძოლის ველზე. ბოლოს მოკლა პატროკლე, რის გამოც გამძვინარებულმა აქილესმა შუბით განგმირა იგი. ჰექტორის მომხიბლავი სახე ფართოდ აისახა ხელოვნებასა და ლიტერატურაში (პეტერ პაულ რუბენსი, ფრიდრიხ შილერი და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კვირიკე (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი)
კვირიკე — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: კვირიკე, ზედა კვირიკე, ქვედა კვირიკე). მდებარეობს მდინარე კინტრიშის ხეობაში, ზღვის დონიდან 90 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ქობულეთიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1921 კაცი. სოფლის ცენტრში მდებარეობს XIX საუკუნეში აშენებული ხის მეჩეთი, რომელიც კვირიკეს ჯამეს სახელითაა ცნობილი. სოფელში ლანჩას აბანოზე გამოვლენილია გოგირდწყალბადიანი ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატული და ნატრიუმიანი მინერალური წყალი, დებეტი 6000 ლ/დ.
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნეიმეგენი
ნეიმეგენი (Nijmegen) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ ნიდერლანდებში, გელდერლანდის პროვინციაში, გერმანიის საზღვრის სიახლოვეს. მიიჩნევა ქვეყნის უძველეს ქალაქად და 2005 წელს მან არსებობის მე-2000 წელი იზეიმა.
ისტორია
დოკუმენტებში ნეიმეგენი პირველად ძვ. წ. I საუკუნეში იხსენიება, როდესაც რომაელებმა სამხედრო ბანაკი ააგეს იმ ადგილას, სადაც მოგვიანებით ნეიმეგენი აშენდა. მდებარეობას დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა გააჩნდა, რადგან ქალაქს ირგვლივ ბორცვები ერტყა.
1940 წელს, ნეიმეგენი პირველი ნიდერლანდური ქალაქი იყო, რომელშიც გერმანელები შეიჭრნენ. მეორე მსოფლიო ომის დროს, იგი თითქმის მთლიანად დაინგრა. განსაკუთრებით კატასტროფული იყო 1944 წლის დაბომბვები. ომის შემდგომი რესტავრაციის დროს, ხელახლა აშენდა ქალაქის ცენტრი, სადაც ომს გადარჩენილი სულ რამდენიმე ნაგებობა შემორჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
1712
თარიღი უცნობია
*
სიუდად-გუაიანა
სიუდად-გუაიანა (Ciudad Guayana) — ქალაქი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. მდებარეობს მდინარე ორინოკოს სამხრეთ ნაპირზე, სადაც მას ერთვის მდინარე კარონი. ქალაქი ოფიციალურად 1961 წელს დაარსდა და შედგება ძველი ქალაქი — სან-ფელიქსისა (აღმოსავლკეთით) და ახალი ქალაქი პუერტო-ორდასისგან (დასავლეთით), რომლებიც ორინოკოს ორივე ნაპირზე არიან განლაგებულნი და ერთმანეთს უკავშირდებიან სამი ხიდით. სიუდად-გაიანა ორინოკოს სამხრეთ ნაპიროს გასწვრივ 40 კმ-ზეა გადაჭიმული. მისი მოსახლეობა დაახლოებით ერთი მილიონი ადამიანია და ვენესუელის სტანდარტებით დიდ ქალაქთა რიცხვს მიეკუთვნება.
ქალაქი ვენესუელის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პორტია, ვინაიდან ბოლივარის შტატში წარმოებული საქონლის უდიდესი ნაწილი მდინარე ორინოკოს გავლით ატლანტის ოკეანეში სწორედ სიუდად-გუაიანიდან გაედინება. ქალაქს ასევე ემსახურება მანუელ კარლოს პიარ გაიანას აეროპორტი.
დაარსებიდან სულ მალე, ვენესუელის სხვა მეჩხრად დასახლებული ქალაქებისგან განსხვავებით, ორი ახლად შერწყმული ქალაქიდან იგი გაიანას რეგიონის უმნიშვნელოვანეს სამრეწველო ცენტრად და სწრაფად მზარდ ქალაქად იქცა.
საკმაოდ დიდი კრიტიკა გამოიწვია 1960-იან წლებში შექმნილმა ქალაქის დაპროექტების გეგმამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ოსბერგის გემი
ოსბერგის გემი — მუხისგან აგებული ვიკინგების გემი (დრაკარი) და საფლავი, აღმოჩენილი 1904 წელს ტენსბერგთან, ოსლოდან 113 კმ.–ის დაშორებით, ნორვეგიულ ვესტფოლდში. ნაწილების რესტავრაციის შემდეგ გემი სრულიად აღადგინეს.
გემს ოცდაათი წყვილი ნიჩაბი აქვს, მაგრამ, როგორც ფიქრობენ, ის ზღვაში გასასვლელად არ იყო გამიზნული. დაახლოებით ახ.წ. 820 წელს აგებული გემი მეფის ასულისა და მისი მოახლეების საფლავად იქცა, რომლების მრავალ საყოფაცხოვრებო ნივთთან, მაგალითად, ქვაბებთან და საწოლთან ერთად დამარხეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკინგები კატეგორია:დრაკარები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი — პირველი სამართლის სკოლა ამიერკავკასიაში, დაფუძნდა 1922 წლის 16 ივნისს უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის წარდგინების საფუძველძე სოციალურ-ეკონომიკური ფაკულტეტი, რომელიც შედგებოდა სოციალური (სამართლებრივი) და ეკონომიკური განყოფილებებისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
მაკარანი
მაკარანი (Macarani) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები
მინი|ცხოველის უჯრედის ტიპური სტრუქტურა მინი|მცენარის უჯრედის ტიპური სტრუქტურა ეუკარიოტული და პროკარიოტული უჯრედები — უჯრედების აგებულების მიხედვით დაყოფის ტიპები: ეუკარიოტული და პროკარიოტული
ერთ და მრევალუჯრედიანი მცენარეების, ცხოველებისა და სოკოების უჯრედები სამი ძირითადი ნაწილისაგან შედგება: უჯრედის კედელი, ციტოპლაზმა და ბირთვი. ბირთვი გარსით არის დაფარული და ციტოპლაზმაშია მოთავსებული. ციტოპლაზმა შეიცავს ორგანოიდებს. ყოველი სახის ორგანოიდს გარკვეული აგებულება აქვს და მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელ ფუნქციებს ასრულებს, ორგანოიდების გარდა უჯრედი შეიცავს სამარაგო ნივთიერებებსაც. მათ უჯრედის ჩანართბი ეწოდება. ასეთ აგებულების უჯრედებს, ეუკარიოტული ბერძნულად „ეუ“– მთლიანად „კარიონ“ – ბირთვი ანუ ბირთვიანი უჯრედები ეწოდება. ბუნებაში არსებობს ისეთი უჯრედებიც რომელთაც არ გააჩნია გარსით შემოსაზღვრული ბირთვი და არც ისეთი ორგანოიდები როგორიცაა ენდოპლაზმური ბადე, გოლჯის აპარატი, ლიზოსომები, მიტოქონდრიები, ცენტრიოლები, ასეთ უჯრედებს პროკარიოტული (ლათ „პრო“ – ადრე) ანუ ბირთვამდელი უჯრედები ეწოდება. პროკარიოტებია ბაქტერიები და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ეუკარიოტები კატეგორია:ციტოლოგია კატეგორია:დომენები (ბიოლოგია)
დავლური
thumb|250px|დავლური. სუხიშვილები, ნიუ-იორკი, 2007. დავლური — ქართული ხალხური ჯგუფური მასობრივი ცეკვა. სრულდება ნელი დავლით, ნარნარი მიხრა-მოხრით, საზეიმო განწყობილებით. მისი კომპოზიციური აგებულება (მწკრივების შექმნა, დაშლა, წყვილებად დაყოფა, წრეზე წინსვლა) დამახასიათებელია ბევრი სხვა ქართული ჯგუფური ცეკვისათვის. დასასრულს გადადის წყვილთა ცეკვა „ქართულში“. სრულდება დუდუკის ან გარმონისა და დოლის თანხლებით. დავლურის მუსიკალური ზომაა 6/8. გამოყენებულია ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებში (მელიტონ ბალანჩივაძის „დარეჯან ცბიერი“, დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
დაიაკები
დაიაკები — კუნძულ ბორნეოს ადგილობრივი ხალხი. ტერმინი აერთიანებს 200–ზე მეტ სხვადასხვა ეთნიკურ ქვეჯგუფს, რომლებიც ძირითადად ბორნეოს შიდა ნაწილში სახლობენ. ყველა მათგანს თავიანთი დიალექტი, ადათ–წესები, კანონები, ტერიტორია და კულტურა აქვს, თუმცა განმასხვავებელი თვისებები ნაკლებ შესამჩნევია. დაიაკური ენები ავსტრონეზიურ ენათა ოჯახს მიეკუთვნება. დაიაკები ანიმიზმის რწმენას მისდევდნენ, თუმცა ბევრი მოექცა ქრისტიანობასა და ისლამზე. დაიაკთა საერთო რაოდენობა დაახლოებით 2–4 მილიონია.
სქოლიო
კატეგორია:აზიის ხალხები კატეგორია:ინდონეზიის დემოგრაფია კატეგორია:მალაიზიის დემოგრაფია კატეგორია:ბრუნეის დემოგრაფია
მაზარ-ი-შარიფი
მაზარ-ი-შარიფი ( — „წმინდა აკლდამა“) — სიდიდით მეოთხე ქალაქი ავღანეთში. ქალაქის მოსახლეობა 2006 წლის მონაცემებით არის 300 600. მაზარ-ი-შარიფი არის ბალხის პროვინციის დედაქალაქი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ავღანეთის ქალაქები
სამრეკლო (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისში ნიკოლოზ II-მ შირაქის ველის აღმოსავლეთ ნაწილში ჩამოასახლა ზაპოროჟიელი ურჩი კაზაკები, რომლებმაც ახალ დასახლებას სეჩენოვკა უწოდეს. 1921 წლის შემდეგ აქ ჩამოსახლდნენ ზემო მაჩხაანისა და მირზაანის მაცხოვრებლები. ამ სოფელს გასაბჭოებულ საქართველოში რევოლუციონერ ა. ჯაფარიძის (ახლანდელი სამრეკლო) სახელი ეწოდა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1786 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქიტექტურული და არქოლოგიური ძეგლი :
სქოლიო
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum grumiculum
სქოლიო
grumiculum
ფსალმუნნი
ფსალმუნნი დავითისა, ფსალმუნნი (תְּהִלִּים or תהילים, „psállein“, „ციტრის ხმაზე გალობა“) ფსალმუნი, დავითი, დავითნი — ძველი აღთქმისა და ბიბლიის მეცხრამეტე კანონიკური ფსალმუნთა წიგნი. ქართულად ფსალმუნი ეწოდება ამ წიგნში შეტანილ ცალკეულ საგალობლებსაც. შედგება 150 პოეტური ნაწარმოებისაგან, რომელთაგან 73-ის ავტორობა ებრაული და ქრისტიანული ტრადიციით, მეფე დავითს მიეწერება. სინამდვილეში ფსალმუნი სხვადასხვა დროს შექმნილ ნაწარმოებთა კრებულია, რომელთა უდიდესი ნაწილი ქრისტეს შობამდე X-III საუკუნეებში შეიქმნა და ხშირად კიდევ უფრო ძველ პოლითეისტურ ქანაანურ რელიგიურ კონცეფციათა კვალს შეიცავს. გვიანდელი ნაწილები ბაბილონის ტყვეობის (ძვ. წ. VI ს.) შემდეგდროინდელია. კუმრანის (მკვდარი ზღვის) ტექსტების აღმოჩენის შემდეგ გაირკვა, რომ ძვ. ებრაული ფსალმუნი შინაარსითა და მოცულობით განსხვავდებოდა იმ კრებულისაგან, რომელიც საბოლოოდ რედაქტირების შემდეგ შეიტანეს ებრაულ ძველ აღთქმაში III ნაწილის (ქეთუბიმ) I წიგნად. ებრაულ ფსალმუნში 150 საგალობელია, ბერძნულსა და ზოგიერთ სხვაში, მათ შორის ქართულშიც — 151. ფსალმუნების ნუმერაციაც თარგმანებში განსხვავებულია. ებრაულ ფსალმუნში ტექსტი დაყოფილია 5 წიგნად, შესაძლოა, „მოსეს ხუთწიგნეულის“ მიბაძვით. ფორმითა და შინაარსით ის ძველი აღმოსავლეთის, განსაკუთრებით კი ქანაანური პოეზიის ტრადიციით განპირობებულ კანონებს მისდევს, რაც განსაკუთრებით უგარითული ტექსტების აღმოჩენის შემდგომ გამოჩნდა (XX საუკუნის 30-იანი წლები). თარგმანები ტექსტუალურად ხშირად განსხვავდება ერთმანეთისაგან, რაც აიხსნება არა მარტო ებრაული დედნის განსხვავებული რედაქციების არსებობით, არამედ მისი სირთულითაც; არქაიზმებისა და რთული პოეტური სახეების გამო სირთულეს წარმოადგენდა ტექსტის სწორი გაგება. ებრაულ ფსალმუნებს დიდი მნიშვნელობა გააჩნდა ებრაული ლიტურგიისათვის; ადრინდელ ქრისტიანულ ეპოქაში ლიტურგია უმთავრესად ფსალმუნთა გალობისაგან შედგებოდა. ამიტომ ფსალმუნი ერთ-ერთი ყველაზე ადრე თარგმნილი წიგნია ყველგან, სადაც კი ქრისტიანობა გავრცელდა. ხუთწიგნეულის მაგალითით ის პირობითად ხუთ წიგნად არის დაყოფილი: 1-41; 42-72; 73-89; 90-106; 107-150. არაერთ ფსალმუნს დასაწყისში მოცემული აქვს სათაური, რომელიც მიუთითებს: ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით ხასიათდება: ისრაელის ისტორიასა თუ ბუნებაში გამომჟღავნებული ღმერთის სიდიადის სადიდებელი ფსალმუნები (8; 9; 23; 77; 98; 100; 104; 105; 106); სამადლობელი (მაგ., 66; 116; 136), მონანიებისა და გოდების საგალობლები (მაგ., 6; 7; 13; 22; 31; 38; 51; 63; 86; 130); კრულვის ფსალმუნები (35, 1-8; 58; 60,23-29; 109,6, შმდ). ფსალმუნთა განსაკუთრებულ ჯგუფებს განეკუთვნება ჰალელის (113-118; 136; 146-150), მომლოცველობის (120- 134) და აღსაყდრების თემისადმი (47; 93; 96; 97; 98; 99) მიძღვნილი ფსალმუნები. ახალ აღთქმაში სხვადასხვა ფსალმუნები მესიანურად (მაგ., 2; 22; 69; 72; 110) ან ღმერთის, როგორც სამყაროს მეუფის ესქატოლოგიური განდიდების კუთხით იქნა განხილული (ასეთებია, მაგალითად, აღსაყდრებისადმი მიძღვნილი ფსალმუნები).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
Žalm Zsoltár Mazmur Salme Псалом
მაიკინიკი
მაიკინიკი (Maiquinique) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 182 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 413.863 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.02 კმ²-ზე.
აპელდორნი
აპელდორნი (Apeldoorn) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდებში, გელდერლანდის პროვინციაში. მდებარეობს ამსტერდამიდან 60 მილით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ქვეყნის შუაგულში. 2011 წლის მონაცემებით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 155 000 ადამიანს შეადგენს. დასავლეთი ნაწილი გაშენებულია ველუვეს ქედზე, აღმოსავლეთი კი ეისელის ხეობაში.
უძველესი ცნობები აპელდორნის შესახებ, რომელსაც იმ დროისთვის აპოლდროს ეძახდნენ, VIII საუკუნით თარიღდება.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
სერგი ქობულაშვილი
სერგი (ევგენი) დავითის ძე ქობულაშვილი (დ. 1773 — გ. 27 იანვარი, 1842) — თავადი, ქართველი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე.
დაიბადა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ის მდივან დავით ქობულაშვილის ოჯახში. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის (1801) შემდეგ დაინიშნა ფშავ-ხევსურეთის ბოქაულად. მონაწილეობდა კახეთის 1812 წლის აჯანყების ჩახშობაში, მისი ძმა ოთარი კი ამ აჯანყების ერთ-ერთი სამხედრო ხელმძღვანელი იყო. ერთგულებისთვის რუსეთის მთავრობამ მაიორის წოდება უბოძა. მომდენო წლებში მონაწილეობდა კავკასიელი მთიელების წინააღმდეგ ბრძოლებში, ერთხანს იყო თელავის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლი. ჰყავდა მეუღლე — სიდონია და 8 ქალ-ვაჟი, მ. შ., დავით ქობულაშვილი (გენერალ-მაიორი). მისი და ქეთევანი იყო მეუღლე გენერალ თამაზ ორბელიანისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1773 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1842 კატეგორია:ქართველი თავადები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ეგვიპტის დაპყრობა სასანიანთა მიერ
ეგვიპტის დაპყრობა სასანიანთა იმპერიის მიერ —   618-621 წლებში სასანიანთა იმპერიის არმიის შეჭრა ბიზანტიის მიერ დაქვემდებარებულ ეგვიპტეში — დაახლოებით 950 წლის შემდეგ, რაც ალექსანდრე მაკედონელმა ძვ.წ. 332 წელს ეგვიპტე გაათავისუფლა აქემენიანთა სპარსეთი ს მმართველობიდან.
წინაისტორია
602 წელს მოკლეს ბიზანტიის იმპერატორი მავრიკიოსი ვაჟებთან ერთად, ტახტზე ფოკა ავიდა. გარკვეული დროის შემდეგ სპარსეთის შაჰის სამეფო კარზე გამოჩნდა ახალგაზრდა ყმაწვილი, რომელმაც განაცხადა, რომ გახლდათ იმპერატორ მავრიკიოსის უფროს ვაჟი  —  ფეოდოსიუსი.ხოსრო II ფარვიზი იმპერატორ მავრიკიოსს მეგობრად და მოკავშირედ თვლიდა, ამიტომ მის დაღუპვასთან დაკავშირებით გლოვა გამოაცხადა. რომში გააგზავნა "უწესო სიგელები", გვირგვინი დაადგა პიროვნებას, რომელიც თავს ფეოდოსიუსს უწოდებდა  და "მისი კეთილისმყოფელის" მკვლელობისთვის შურისძიების საბაბით ჯარი ბიზანტიისკენ წაიყვანა.ომის პირველ წლებში  ბიზანტიის ჯარებმა არაერთი დამარცხება იგემეს სპარსელების მხრიდან. 607 წლისთვის სპარსელებმა აიღეს ერზერუმი და დარა, თითქმის მთლიანად დაიპყრეს სირია და სომხეთი. 610 წელს ბიზანტიის იმპერიაში მოხდა გადატრიალება და ხელისუფლებაში მოვიდა ბიზანტიის მმართველობის ქვეშ მყოფი ჩრდილოეთ აფრიკის ეგზარქოსის ვაჟი ჰერაკლე, რომელიც ცდილობდა.ხოსრო II-თან შერიგებას, თუმცა ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა დაზავებაზე იმ მოტივით, რომ რომის ტახტზე აიყვანა მავრიკიოსის ვაჟი ფეოდოსიუსი, ხოლო ჰერაკლე თვითმარქვიად გამოაცხადა. 613 წლისთვის სპარსელებმა დაიპყრეს სირია და ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპირო. 614 წლის 15 აპრილს დაიწყო იერუსალიმის ალყა. 20 დღის შემდეგ ქალაქი დაეცა.
ისტორია
მინი|[[სასანიანთა იმპერია|სასანიდების იმპერია 620 წლისთვის (გამოყოფილია ფერით)]] 616 წელს არმია ფარუხან შაჰრვარაზის მეთაურობით ეგვიპტეში შეიჭრა, პროვინციაში, სადაც სამნახევარი საუკუნის მანძილზე საომარი მოქმედებები არ ყოფილა. მრავალრიცხოვან მონოფიზიტებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ ეგვიპტეში და რეპრესირებულნი იყვნენ ქალკედონის 451 წლის კრების შემდეგ, არ სურდათ იმპერიულ ჯარებს დახმარებოდნენ ამიტომ მხარი ხოსროს დაუჭირეს. ამასთან, მათ წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ ბიზანტიელებისთვის სპარსელების დამარცხების შემდეგ, რადგან ბევრი მათგანი არ ემხრობოდა სპარსელთა ოკუპაციას. მინი|ეგვიპტური ნაქსოვი — დაფუძნებული სპარსეთის შაჰ [[ხოსრო II|ხოსრო II- ის ფრესკაზე, რომელიც ებრძოდა ეთიოპიის ჯარებს იემენში, ძვ.წ. V-VI სს.]] ალექსანდრიაში სპარსელ დამპყრობლებს წინააღმდეგობა გაუწია მთავარსარდალმა ნიკეტასმა.ერთწლიანი ალყის შემდეგ ალექსანდრია დაეცა (სავარაუდოდ ერთ-ერთი მოქალაქის ღალატის გამო, რომელმაც სპარსელებს მიაწოდა ინფორმაცია დამშრალი არხის შესახებ. ამ არხის საშუალებით სპარსელები ქალაქში შევიდნენ) მეორე ვერსიით, ისინი ქალაქში მეთევზეებს შეყვნენ, რომლებიც ქალაქში ბრუნდებოდნენ).
ნიკეტასი კვიპროსზე გაიქცა ეგვიპტეში თავის მთავარ მოკავშირე იოანე V - თან ერთად. მისი ბედი უცნობია, ვინაიდან   ალექსანდრიის აღების შემდეგ მასზე ინფორმაცია აღარ მოიპოვება. როგორც ჩანს, ჰერაკლემ დაკარგა ერთგული მთავარსარდალი.
ბიზანტიის ეგვიპტის დედაქალაქ ალექსანდრიის დაცემით აღინიშნა სასანიდების ლაშქრობის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი ამ პროვინციაში. სპარსელებმა კონტროლი აიღეს ნილოსის დელტაზე. უზარმაზარი სიმდიდრე, რომლის გატანა ბიზანტიელებმა ალექსანდრიიდან ზღვის საშუალებით სცადეს, დამპყრობლების ხელში ჩავარდა ძლიერი ქარიშხლის გამო, რომელმაც ფლოტი სანაპიროსთან მოაქცია.
შედეგები
ეგვიპტის დაკარგვამ სერიოზული დარტყმა მიაყენა ბიზანტიის ეკონომიკას — მარცვლეულის უმეტესი ნაწილი დედაქალაქს ეგვიპტიდან მიეწოდებოდა. იმპერიამ დაკარგა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მარცვლეულის წყარო. ამასთან დაკავშირებით 618 წელს გაუქმდა მარცვლეულის უფასო განაწილება კონსტანტინოპოლში (ადრე მარცვლეულის განაწილება რომშიც ხდებოდა).
დავითფერული
დავითფერული — სწორი, პირბასრი, დრეკადი, სამღარიანი ხმალი. ამზადებდნენ საუკეთესო ფოლადისაგან. ფერად „ლიბრი“ (მოლურჯო) იყო. გორდასთან ერთად ერთ-ერთი საუკეთესო, „ძვალთა და რკინათა მკვეთელ და თვით უვნებელ“ ხმლად ითვლებოდა მთელს საქართველოში და ძვირად ფასობდა. ზოგიერთი მოსაზრებით, დ-ის სახელწოდება მომდინარეობს შუა საუკუნეებში ქ. ფერარაში (იტალია) დამზადებული საუკეთესო ხმლების ოსტატების, ანდრია და დავით ფერარების, გვარიდან. აქ დამზადებულ ხმლებს ჰქონდა ლათინური წარწერები: „Andria Ferara“ და „David Ferara“. ასეთსავე წარწერებს უკეთებდნენ ქ. ზოლინგენში (გერმანია) დამზადებულ ხმლებს.
ერთღარიანი, ცალლესული. შუა წელზე ოდნავ გახრილია. აქვს 10-11სმ. სიგრძის შაშარი (ორლესული წვერი). ვადაჯვრიდან 20-21სმ სიგრძეზე,Pპირის ორივე მხარეს თითო ღარი აჰყვება. პირის ერთ მხარეს, ღარში გამოსახულია პატარა ჯვრები, შუაში ლათინური წარწერით FERARA. ღარის ბოლოში კი მორბენალი მგელია ამოკაწრული. მგელს უჩანს თვალი, პირი, წინწკლებით ბალანია გამოხატული; მგელი მიმართულია პირისკენ. ხმლის მეორე მხარეს, ასევე პატარა ჯვრებში ჩაწერილია ლათინური წარწერა ANDREA და მგელია გამოსახული. მგლის გამოსახულებები თითქმის იდენტურია. პირზე დაგებულია ლითონის ვადაჯვარი, რომლის მთლიანი ზედაპირი მორთულია ოქროზარნიშით შესრულებული ყვავილოვანი ორნამენტებით.
ხის ტარზე გადაკრულია ყვითელი ხავერდი, რომელიც დაზიანებულია. ტარი შეჭედილია სამი ორნამენტული ვერცხლის სალტით და ბოლოში მოხრილ ადგილზე გადაკრულია ვერცხლისავე ფირფიტა, რომელიც პატარა რგოლით სრულდება. ტარისა და ვადაჯვრის შეერთების ადგილზე ორნამენტირებული ორი გობაკია. ქარქაში დამზადებულია ხისაგან და გადაკრული აქვს ყვითელი ფერის ხავერდი (დაზიანებულია). ქარქაშს აქვს ორი სალტე და ბუნიკი. სალტეები ორივე მხარეს ოქროზარნიშით შესრულებული ყვავილოვანი ორნამენტებითაა მორთული. ერთ მხარეს თასმის გასაყრელი ოვალური ფორმის რგოლები აქვს. ბუნიკი 18 სმ. სიგრძისაა, მის ორივე მხარეს ოქროზარნიშით შესრულებული ყვავილოვანი ორნამენტით მორთული წაგრძელებული ჩარჩოებია გამოსახული. აღნიშნული ხმალი ფერარების ხმლების ქართული მინაბაძია, რომელიც უკანასკნელ დრომდე შემონახული „დავითფერული“ ხმალი უნდა იყოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხმლები
სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა
სამგორის მევენახეობის საბჭოთა მეურნეობა, შეიქმნა 1953 წელს სამგორის ველზე, ქ. თბილისის აღმოსავლეთით (თბილისი დაშორებულია 23 კმ-ით). სამგორის ზემო მაგისტრალური სარწყავი არხის მწყობრში შესვლის შემდეგ კარგი პირობები შეიქმნა მევენახეობისა და მეხილეობის განვითარებისათვის. მეურნეობის შექმნის მიზანი იყო თბილისისა და რუსთავის მოსახლეობის მომარაგება ახალი ყურძნით, რისთვისაც გაშენდა ყურძნის ჯიშები: რქაწითელი (232 ჰა), განჯური (120 ჰა), ჩინური (24 ჰა) და სხვა. აშენდა 400 ტ ტევადობის მაცივარი, რაც ზამთრისა და ზაფხულის პერიოდში მოსახლეობისათვის ახალი ყურძნის მიწოდების საშუალებას იძლევა, მთლიანად მეურნეობას უჭირავს 879 ჰა ფართობი ქარსაფარ ზოლებს — 55 ჰა, ვაზი გაშენებულია 401 ჰა-ზე, ბაღი — 38 ჰა-ზე. მეურნეობას აქვს მსხვილფეხა რქიანი პირუტყვის ფერმა, საფუტკრე და სხვა. მეურნეობის შემოსავლის 94%-ს მევენახეობა იძლევა (წელიწადში 1500—1600 ტ ყურძენი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის საბჭოთა მეურნეობები
დაზგური ხელოვნება
დაზგური ხელოვნება — ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ ფერწერის, ქანდაკებისა და გრაფიკის დამოუკიდებელი ხასიათის ნაწარმოებებს, რომლებიც განკუთვნილი არაა კონკრეტული ადგილისათვის, როგორც მაგ., ფრესკა, შენობის რელიეფი, ქალაქის ძეგლი, წიგნის ილუსტრაცია და სხვა.
დაზგური ხელოვნების ნაწარმოების ერთი ადგილიდან მეორეზე გადატანით მისი მხატვრულ-იდეური გამომხატველობა არ იცვლება. ტერმინი „დაზგური ხელოვნება“ წარმოდგება სიტყვისაგან „დაზგა“, რომელზეც იქმნება დამუშევარი. მაგ., ფერწერაში დაზგაა მოლბერტი. ევროპაში დაზგური ხელოვნება გავრცელდა აღორძინების ეპოქაში. განსაკუთრებით განვითარდა XIX საუკუნეში.
საქართველოში დაზგური ფერწერის ფორმები ჩაისახა XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე, როდესაც შეიქმნა მეფის ოჯახის წევრთა და დიდებულთა, აგრეთვე თბილისის მოქალაქეთა პორტრეტები. XIX საუკუნის II ნახევრიდან განვითარდა დაზგური ფერწერის ყველა ჟანრი: პორტრეტი, ყოფითი ჟანრი, ნატურმორტი, ისტორიულ-ბატალური ჟანრი და სხვ. პირველი პროფესიონალი მხატვრები, რომლებიც მუშაობდნენ დაზგურ ფერწერაში, იყვნენ გიორგი მაისურაძე, რომანოზ გველესიანი, ალექსანდრე ბერიძე, გიგო გაბაშვილი, ალექსანდრე მრევლიშვილი, მოსე თოიძე. დაზგური ქანდაკება, იაკობ ნიკოლაძის ძალისხმევით, ვითარდება XX საუკუნის დასაწყისიდან, დაზგური გრაფიკა კი — XX საუკუნის 10-იანი წლებიდან. მისი საწყისები უკავშირდება გიორგი ტატიშვილის, ა. ბერიძის, გ. გაბაშვილის, მ. თოიძისა და სხვათა სახელებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სახვითი ხელოვნება
ოპერაცია იმედის მთა III
300px|მინი
ოპერაცია იმედის მთა III (Operation Mount Hope III) — 1988 წელს ამერიკელების მიერ ჩატარებული საიდუმლო ოპერაცია ჩამოვარდნილი და მიტოვებული ლიბიური მი-25-ის ხელში ჩაგდების მიზნით, რომელიც ჩადში, უადი-დუმის რაიონში იდგა. თვითმფრინავი ჩამოვარდა და მიტოვებული იყო ლიბიასა და ჩადს შორის კონფლიქტის დროს. 1988 წელს 160-ე სპეციალური ოპერაციების საავიაციო პოლკის ორმა ამერიკულმა MH-47 Chinook-მა ღამით თითქმის 500 მილი (800 კმ) ფრენის შემდეგ მიაღწია ობიექტამდე. მისია ჩადის მთავრობის თანხმობით მთლიანად ქვეყნის ფარგლებში ჩატარდა.
წინაპირობა
კონფლიქტის დროს ჩადის ხელისუფლება აფრიკის ქვეყნებისა და საფრანგეთის მხარდაჭერით ცდილობდა შებრძოლებოდა პარტიზანულ ჯარებს, რომლებსაც მხარს უჭერდა ლიბია. ამ ბრძოლების დროს ლიბიელები პრაქტიკულად შეიჭრნენ ჩადში. კონტიგენტი შეიარაღებული იყო საბჭოთა წარმოების აღჭურვილობით და მათ შორის მი-25 შვეულმფრენებითაც.
ოპერაცია
ოპერაცია 1988 წლის 10 ივნისს დაიწყო. ორმა MH-47 Chinook-მა, რომლებსაც 800 კილომეტრის ფრენა მოუწიათ, მიუხედავად ძლიერი ქვიშის ქარიშხალისა უვნებლად მიაღწიეს უაიდი-დუმის აეროდრომამდე და წარმატებით განახორციელეს ვერტმფრენის ტრანსპორტირება. ოპერაციის დაწყებიდან 67 საათის შემდეგ ვერტმფრენი ჩატვირთეს თვითმფრინავში, რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატებში გაფრინდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩადის ისტორია
1713
თარიღი უცნობია
*
პუერტო-ლა-კრუსი
პუერტო-ლა-კრუსი (Puerto la Cruz) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ვენესუელაში. ანსოატეგის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ პუერტო-ლა-კრუსის მოსახლეობა შეადგენდა 306,261 კაცს.
მდებარეობს კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 64 მეტრიდან 767 მეტრამდე. ტემპერატურის ტიპური მაჩვენებელი შეადგენს 25–28°C.
თავდაპირველად მის ტერიტორიაზე დასახლებული იყვნენ ინდოელი მეთევზეები. დროდადრო ყოფილი მეთევზეთა სოფელი გადაიქცა საპორტო ქალაქად. 1930-იანი წლებიდან განვითარდა ნავთობის წარმოება.
ქალაქმა მონაწილეობა მიიღო საქალაქო ზრდის პროცესში — ბარსელონა-გუანტა-პუერტო-ლა-კრუსი. ქალაქიდან უმთავრესად გააქვთ ნავთობი. განვითარებულია ნავთობგადამუშავება და კვების მრეწველობა. ასევე განვითარებულია ტურიზმი. სანაპირო წყლები მეტწილად დაბინძურებულია.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
Lasioglossum guianense
Lasioglossum guianense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1936 წელს.
სქოლიო
guianense
კლაინ-გრიუნჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პოტირაგუა
პოტირაგუა (Potiraguá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 829 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 989.471 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.93 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
დათვა-ბოყვა
დათვა-ბოყვა — სასიმინდის ხის საკეტი აჭარაში. კარის ბოყვზე მოჭედილი ფიცარი ორ წყებადაა ამოღარული. პირველი, ზემოთა ღარი განკუთვნილია „კბილების“ სამოძრაოდ, მეორე, ქვემოთა ღარი კი — ურდულის შესაყრელად. ამავე ტიპისაა გურიაში დამოწმებული „დათვე“ და სამეგრელოში გავრცელებული „ბორქომი“, აღმოსავლეთ საქართველოში (ქართლი) „ვენახის ურდული“ და „საფშველი“ (შიდა ქართლი). ასეთივე სამკბილიანი საკეტი ცნობილი იყო სომხეთსა და ოსეთში, ძველ ეგვიპტესა და ბაბილონში, რომსა და საბერძნეთში. შუა საუკუნეებში კი ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ აუზში. დათვა-ბოყვა და მისი მსგავსი გასაღებები წარმოშობით წინააზიურია (შუმერეთ-ბაბილონი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული კულტურა
ზედა კვირიკე
ზედა კვირიკე — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, კვირიკეს თემში (სოფლები: კვირიკე, ზედა კვირიკე, ქვედა კვირიკე). მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე კინკიშის (კინტრიშის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 260 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ქობულეთიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 490 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოთარ ქობულაშვილი
ოთარ დავითის ძე ქობულაშვილი (დ. 1777 — გ. 3 თებერვალი, 1835) — თავადი, ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.
დაიბადა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ის მდივან დავით ქობულაშვილის ოჯახში. თავადაც მდივნად მსახურობდა. 1801 წელს იყო პეტერბურგში გაგზავნილი ქართული დელეგაციის შემადგენლობაში. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის შემდეგ დაინიშნა თელავის მაზრის მოურავად. 1812 წელს იყო კახეთის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. აჯანყებულთა წინააღმდეგ მთავრობის მხარეს იბრძოდა ოთარის ძმა — სერგი (ევგენი). იმავე წლის თებერვალში ოთარ ქობულაშვილის სარდლობით აჯანყებულებმა საგარეჯოსთან დაამარცხეს გენერალი პორტნიაგინი, მაგრამ მარტში დამარცხების შემდეგ ხელისუფლებას დანებდა. ქობულაშვილს აჰყარეს ჩინები, მოუხსნეს პენსია და აუკრძალეს თბილისიდან გასვლა. 1813-1816 წლებში საქართველოს მთავარმართებელმა ნიკოლაი რტიშჩევმა ის დროებით მისივე ძმის — თელავის თავადაზნაურობის წინამძღოლის სერგი ქობულაშვილის თანაშემწედ დანიშნა. ჰქონდა კარის მრჩევლის („ნადვორნი სოვეტნიკის“) წოდება. ოთარ ქობულაშვილს ცოლად ჰყავდა ომან ხერხეულიძის ქალიშვილი ბარბარე. მისი და ქეთევანი იყო მეუღლე გენერალ თამაზ ორბელიანისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1777 კატეგორია:გარდაცვლილი 1835 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი კატეგორია:ქართველი თავადები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ფარხუნდა მალიქზადა
ფარხუნდა მალიქზადა, სპარს. فرخنده ملکزاده 2015 წლის 19 მარტს ლინჩის წესით იქნა გასამართლებული გამძვინვარებული ბრბოს მიერ იმ დანაშაულში ბრალდების გამო, რომელიც მას არ ჩაუდენია.
ოჯახი და განათლება
ავღანეთის დედაქალაქ ქაბულში მცხოვრები ფარხუნდა მალიქზადა განათლებული ოჯახიდან იყო. მისი მამა მუჰამედ ნადირ მალიქზადა 40 წლის მანძილზე სამედიცინო ტექნოლოგიების სფეროში საქმიანობდა, ერთი ძმა ინჟინერი იყო, მეორე ძმა კი ფინანსთა სამინისტროში მუშაობდა.
თავად ფარხუნდას განათლება ქაბულის უნივერსიტეტში რელიგიურ სფეროში ჰქონდა მიღებული და 27 წლის ასაკში პედაგოგიური საქმიანობის დასაწყებად ემზადებოდა.
მკვლელობა
ავღანური ახალი წლის (21 მარტი) წინ ქაბულის ერთ-ერთი მიზგითის წინ მას შელაპარაკება მოუვიდა თილისმების გამყიდველ მამაკაცთან, რომელმაც ხალხმრავალ ქუჩაში კამათის დროს მას ბრალი დასდო ყურანის დაწვაში. დაპირისპირებამ ბევრი ადამიანის ყურადღება მიიპყრო და ქალის მიმართ ფიზიკურ ანგარიშსწორებაში გადაიზარდა. ქვებით, ფიცრებით, ჯოხებით და წიხლების ცემით იგი სიკვდილის პირას მიიყვანეს, გზაზე დააგდეს, ავტომანქანით გადაუარეს, შემდეგ კი მოკლულის გვამი მდ.ქაბულის პირას ნაგავსაყრელისკენ წაიღეს, სადაც ცეცხლი წაუკიდეს.
სასტიკი მკვლელობის პროცესი ათეულობით ადამიანის თვალწინ მოხდა. ბევრმა მათგანმა ის ტელეფონით გადაიღო და შემდგომ სოციალურ ქსელებში გაავრცელა. ეგზალტირებული მასა დარწმუნებული იყო, რომ მან ისლამის მტერი და უღმერთო დასაჯა.
გამოძიების შედეგი და საზოგადოებრივი რეაქცია
რამდენიმე საათში შინაგან საქმეთა და რელიგიურ საქმეთა სამინისტროებმა განაცხადეს, რომ გამოძიებამ ვერ დაადასტურა ქალის მიერ მუსლიმანთა წმიდა წიგნის განადგურების ფაქტი. აღმოჩნდა, რომ მკვლელობის გამომწვევი მიზეზი ცილისწამება გახდა, რომელიც მალემრწმენმა პირებმა სიმართლედ აღიქვეს.
საზოგადოებრივი რეაქცია სწრაფად შეიცვალა. ჰერათში, ქაბულში, ყუნდუზში და სხვა ქალაქებში ათასობით ადამიანი გავიდა ქუჩაში არა მხოლოდ მკვლელების დასჯის, არამედ ზოგადად სამართლებრივი სისტემის რეორგანიზაციის მოთხოვნით. ზოგმა ქალმა სახე წითლად შეიღება ფარხუნდას სისხლის ნიშნად. ადგილობრივი ტრადიციის დარღვევით, დაკრძალვის პროცესში, მათ შორის სასაფლაოსკენ კუბოს გადატანისას, ძირითადად ქალები იღებდნენ მონაწილეობას.
პრეზიდენტმა აშრაფ ღანიმ ამ ფაქტს საზარელი უწოდა და დამნაშავეთა დასჯის პირობა დადო.
განაჩენი
5 მაისს სასამართლომ ოთხ პირს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანა, რვა ბრალდებულს 16 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა, 11 პოლიციელს კი ერთი წლის ვადით საპატიმრო სასჯელი განუსაზღვრა. მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ ივლისში განაჩენი შეამსუბუქა და სიკვდილმისჯილებს 20 წლიანი პატიმრობა გამოუტანა, რაც მოგვიანებით უმაღლესმა სასამართლომ ძალაში დატოვა. ვიდეოზე აღბეჭდილი ზოგი მოძალადე საერთოდ არ წარსდგა მართლმსაჯულების წინაშე, რაც, სავარაუდოდ, კონსერვატიული სამღვდელოების გავლენით მოხდა.
გამოძახილი
მომხდარი შემთხვევა კამათის და განსჯის საგნად იქცა. ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე ომის პირობებში ავღანელების მხრიდან ისლამის დაცვას პრიორიტეტული მნიშვნელობა ენიჭება. რელიგიური თვალსაზრისით მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მორწმუნე საზოგადოებაში ეს ყველაზე მგრძნობიარე საკითხია. მკვლელობამ წარმოაჩინა, რა საშიშროებას წარმოადგენს უკონტროლო ხალხის მასა. ამასთან, გამოჩნდა პოლიციის უმწეობა და ნაწილობრივი თანამონაწილეობაც იმ პროცესში, რომელიც სამართლებრივ სივრცეში განხილვას უნდა ექვემდებარებოდეს. ქუჩაში გამვლელებმაც უკეთეს შემთხვევაში სრული გულგრილობა გამოავლინეს. "ფარხუნდას საქმე" იქცა ადამიანის უფლებათა სფეროში იმ რეგულარული ძალადობის მკაფიო გამოხატულებად, რომელიც ყალბი ბრალდებიდან იწყება და უსამართლო სასამართლოში გრძელდება.
სქოლიო
კატეგორია:მოკლული ავღანელები კატეგორია:მკვლელობის მსხვერპლი ავღანელები
Lasioglossum guineabium
Lasioglossum guineabium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1912 წელს.
სქოლიო
guineabium
ჯურხა ნადირაძე
ჯურხა ნადირაძე (დ. 15 მაისი, 1929, ჭორვილა, საჩხერის რაიონი — გ. 12 მაისი, 1994) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, მწერალი.
განათლება და სამეცნიერო მოღვაწეობა
ამავე დროს საფუძველი ჩაუყარა სამეცნიერო ინფორმაციის მხატვრულ ენაზე გადმოცემის ტრადიციას. გამოცემულია მისი მეცნიერულ-მხატვრული ნარკვევები არქეოლოგიაზე.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 1994 წლის 12 მაისს 64 წლის ასაკში. დაკრძალულია საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭორვილაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
ალბათობა
ალბათობა წარმოადგენს ზომას იმაში დარწმუნებულობის ხარისხისა, რომ რაიმე მოვლენა მოხდება ან უკვე მოხდა. ალბათობას მკაცრად განსაზღვრული მათემატიკური მნიშვნელობა აქვს ალბათობის თეორიაში და ფართოდ გამოიყენება მათემატიკაში, სტატისტიკაში, ფინანსებში, თამაშთა თეორიაში, ხელოვნური ინტელექტის ამოცანებსა და ფილოსოფიაში.
განასხვავებენ ემპირულ და თეორიულ ალბათობას.
ემპირიული ალბათობა
ემპირიული ალბათობა წარმოადგენს დაკვირვებას, მოვლენის აღწერას, რომელიც იძლევა არა მოვლენის ზედმიწევნით აღწერას, არამედ მხოლოდ საერთო სტატისტიკურ ინფორმაციას. შესაბამისად, ალბათობა არ იძლევა საშუალებას გვქონდეს ზედმიწევნით სრული აღწერა კონკრეტული პროცესისა (და არ იძლევა მოვლენათა ზუსტი წინასწარმეტყველების საშუალებას), მაგრამ გვაძლევს აღწერას, რომელიც არის გარკვეული ინფორმაციის მატარებელი პროცესის თვისებების შესახებ. ეს ინფორმაცია ეხება არა ინდივიდუალურ ცდებს, არამედ განმეორებით ჩატარებული ცდების საერთო მოსალოდნელ შედეგს (დიდ რიცხვთა კანონი, ზღვარითი თეორემები).
თეორიული ალბათობა
თეორიული ალბათობის მკაცრი აქსიომატიზება მოახდინა ანდრეი კოლმოგოროვმა 1930–იან წლებში. მის შრომაში განიხილება ალბათური სივრცე, სადაც \omega არის ელემენტარულ ხდომილებათა სივრცე \Sigma არის სიგმა-ალგებრა, მოჭიმული \omega-ზე, P კი ზომად სივრცეზე განსაზღვრული ნორმირებული ზომა (იგივე ალბათური ზომა), რომელიც აკმაყოფილებს სამ თვისებას:
ალბათური სივრცე შეიძლება იყოს სასრული და უსასრულო. იხილავენ შემთხვევით სიდიდეს, რომელსაც ალბათური სივრცე გადაჰყავს ნამდვილ რიცხვით ღერძზე მოჭიმულ ბორელის სიგმა–ალგებრაში, რომელზეც განსაზღვრულია ამ შემთხვევითი სიდიდის მიერ ინდუცირებული ზომა.
ყოველ შემთხვევით სიდიდეს აქვს თავისი განაწილების ფუნქცია და ზოგიერთ შემთხვევაში განაწილების სიმკვრივე. განაწილების ფუნქციისთვის განისაზღვრება მათემატიკური ლოდინი, დისპერსია და სხვა მომენტები.
რეკომენდებული ლიტერატურა
კატეგორია:მათემატიკა კატეგორია:ალბათობა კატეგორია:ალბათობის თეორია
სიმონ ქობულაშვილი
სიმონ იოანეს ძე ქობულაშვილი (დ. 1765 — გ. ივნისი, 1807, პერმი) – თავადი, ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.
ქართლ-კახეთის სამეფო კარზე მდივნად მსახურობდა. რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის ანექსიის (1801) შემდეგ ახალ რეჟიმს ოპოზიციაში ედგა. 1802 წელს შეადგინა კახეთის თავადთა პეტიცია (მუჯალამა) იმპერატორ ალექსანდრე I-ის სახელზე. მონაწილეობდა მთიულეთის 1804 წლის აჯანყებაში. დაატყვევეს და 1807 წლის მარტში გადაასახლეს პერმში, სადაც მალევე გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1765 კატეგორია:გარდაცვლილი 1807 კატეგორია:ქართველი თავადები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
რაკვერე
რაკვერე (ესტ. Rakvere) — ქალაქი ჩრდილოეთ ესტონეთში. ლიაენე-ვირუმაას მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი. ფინეთის ყურიდან დაშორებულია 20 კმ-ით.
ისტორია
რაკვერე პირველად მოხსენიებულია XIII საუკუნეში. მთა ვალიმიაგაზე XIII საუკუნის ციხე-დარბაზის ნანგრევებია.
ტარვას ქანდაკება
მინიატიურა|ტარვას ქანდაკება რაკვერე ცნობილია ტარვას ქანდაკებით, რომელიც წარმოადგენს პირველყოფილი ძროხის დიდ ფიგურას. ქანდაკების ავტორია ესტონელი მოქანდაკე ტაუნო კანგრო. ის უდიდესი ბალტიისპირეთში ცხოველის უდიდესი ძეგლია.
იმ კომპანიების და ადამიანის სახელები, რომლებმაც დააფინანსეს ქანდაკების შექმნა, ამოკვეთილია გრანიტის კვარცხლბეკზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
ბობი ჰალი
რობერტ (ბობი) ჰალი (დ. 3 იანვარი, 1939, პოინტ-ანი, ბელვილის ახლოს, ონტარიო — გ. 30 იანვარი, 2023, უიტონი, ილინოისი) — კანადელი ჰოკეისტი. ჰოკეის ისტორიაში ერთ-ერთი უძლიერესი თავდამსხმელი. 15 სეზონის განმავლობაში გამოდიოდა ჰოკეის ეროვნული ლიგის გუნდ „ჩიკაგო ბლეკჰოქსის“ შემადგენლობაში (1957–1972), სადაც გახდა სტენლის თასის მფლობელი (1961) და სამჯერ გავიდა ფინალში (1962, 1965, 1971); ითამაშა ეროვნული ლიგის რეგულარული ჩემპიონატების 1036 მატჩში, გაიტანა 604 გოლი, გააკეთა 549 შედეგიანი გადაცემა.
1966 წელს გახდა ეროვნული ლიგის პირველი მოთამაშე, რომელმაც 50-ზე მეტი გოლი გაიტანა ერთ სეზონში. სტენლის თასზე ჩაატარა 119 მატჩი, გაიტანა 62 გოლი და გააკეთა 67 შედეგიანი გადაცემა. მიღებული აქვს ლიგის რამდენიმე პრესტიჟული პრიზი: „ჰარტ ტროფი“ — სეზონის საუკეთესო მოთამაშე (1965, 1966), „არტ როს ტროფი“ — ჩემპიონატის ყველაზე შედეგიანი მოთამაშე (1960, 1962, 1966). 10-ჯერ შევიდა ჰოკეის ეროვნული ლიგის „ყველა ვარსკვლავი“ სიმბოლური ნაკრების პირველ შემადგენლობაში (1960–1972).
1972–1979 წლებში „უინიპეგ ჯეტსის“ შემადგენლობაში თამაშობდა ჰოკეის მსოფლიო ასოციაციის ჩემპიონატში; ითამაშა 411 მატჩში, გაიტანა 303 გოლი, გააკეთა 335 შედეგიანი გადაცემა; 1979–1980 წლებში კიდევ 27 მატჩი ჩაატარა („უინიპეგ ჯეტსისა“ და „ჰარტფორდ უეილერის“ შემადგენლობაში); გაიტანა 6 გოლი, გააკეთა 11 გადაცემა. კანადის ნაკრების შემადგენლობაში გახდა კანადის თასის მფლობელი (1976; 7 მატჩი, 5 გოლი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:კანადელი ყინულის ჰოკეისტები
რიბეირან-დუ-ლარგუ
რიბეირან-დუ-ლარგუ (Ribeirão do Largo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 573 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 222.153 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.01 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
დათვისთხილა
იზრდება ტყის ჰუმუსიან ყომრალ ნიადაგზე, თუმცა ხირხატიან და კირიან ნიადაგებზეც კარგად ხარობს. მის წვრილშრიანსა და მოწითალო მერქანს ავეჯისა და სახარატო ნაკეთობისათვის იყენებენ ნაყოფის გული გემრიელია, მაგრამ კირკიტია და ამის გამო ნაკლებად იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თხილისებრნი
The Big Picture (ელტონ ჯონის ალბომი)
The Big Picture — ელტონ ჯონის  26-ე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1997 წელს. იგი ეძღვნება ჯანი ვერსაჩეს ხსოვნას.
ალბომში შეტანილია მუსიკოსის რამდენიმე პოპულარული სიმღერა, მათ შორის - Something About the Way You Look Tonight, Live Like Horses, Recover Your Soul და If the River Can Bend.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელტონ ჯონის ალბომები კატეგორია:1997 წლის ალბომები კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები კატეგორია:The Rocket Record Company-ს ალბომები კატეგორია:ალბომები კრის თომასის პროდიუსერობით
მრუშობა
მრუშობა, მრუშება, მეუღლის ღალატი — ძველ საქართველოში სქესობრივი კავშირი ცოლისა სხვა კაცთან ან ქმრისა — სხვა ქალთან, „მეუღლიანის ბოზობა“ (საბა). საეკლესიო სამართალი მრუშობისთვის სასჯელად 15 წელს უზიარებლად ყოფნას აწესებდა. საერო სამართლითა და ზნეობით მრუშობა ქმარს დიდ დანაშაულად არ ეთვლებოდა; მოღალატე ცოლს კი ქმარი გაეყრებოდა და მის საყვარელ კაცზედაც შურს იძიებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ადამ ვაჩნაძე
ადამ ვაჩნაძე — თავადი, XVIII-XIX საუკუნეების ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე. 1799-1804 წლებში მხარს უჭერდა გიორგი XII-ისა და რუსული ჰეგემონიის წინააღმდეგ მებრძოლ ალექსანდრე ბატონიშვილს; ახლდა მას ირანში. 1804 წელს ალექსანდრეს საქართველოში გამოექცა და რუსეთის იმპერიის სამსახურში ჩადგა. გენერალმა ციციანოვმა დანიშნა შურაგელის მოურავად; მიიღო პრაპორშჩიკობა.
ვაზისუბანი (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)
ვაზისუბანი (1951 წლამდე ურიათუბანი) — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთის ძირას. თელავი–ბაკურციხის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, გურჯაანიდან 14 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2862 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მრჩობლედი
მრჩობლედი — ქართული ლექსის სახეობა, რომელიც მოსაზღვრე რითმით შეწყობილი წყვილი ტაეპისაგან შედგება. მრჩობლედისთვის არ არის განსაზღვრული არც სალექსო სტრიქონის საზომი და არც წყვილ ტაეპთა რაოდენობა. შემდეგში მრჩობლედს უწოდებდნენ ნებისმიერ ორტაეპიან ლექსსაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსთწყობა კატეგორია:ქართული პოეზია
ზეინ ალ-შარაფ თალალი
ზეინ ალ-შარაფ თალალი (زين الشرف بنت جميل; დ. 2 აგვისტო 1916, ალექსანდრია, ეგვიპტის სასულთნო — გ. 26 აპრილი 1994, ლოზანა, შვეიცარია) — იორდანიის დედოფალი და მეფე თალალის მეუღლე. ასევე იორდანიის მეფე ჰუსეინის დედა.
ოჯახი
ზეინა დაიბადა ალექსანდრიაში, შარიფი ჯამალ ბინ ნასერის, რომელიც ჰაურანის გუბერნატორი იყო და ვიჯდან ჰანიმის ოჯახში. მამამისი მექას შარიფის, ჰუსეინ ბინ ალის ძმისშვილი იყო, ხოლო დედამისი კვიპროსის გუბერნატორის, შაქირ ფაშას ქალიშვილი და ქამილ ფაშას ძმისშვილი იყო.
ქორწინება და ბავშვები
ზეინა 1934 წლის 27 ნოემბერს ცოლად გაყვა თავის პირველ ბიძაშვილს, პრინც თალალ ბინ აბდულაჰს, რომლისგან გააჩინა ოთხი ვაჟი და ორი ქალიშვილი:
კარიერა
დედოფალი ზეინამ, 1950-იანი წლების დასაწყისში იორდანიის სამეფოს პოლიტიკურ განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა, თავისი საქველმოქმედო საქმიანობისა და ქალთა უფლებების დაცვის განხრით.
დედოფალი მონაწილეობდა 1952 წლის კონსტიტუციის შემუშავებაში, რომელიც ქალებს გარკვეული უფლებები მისცა და ქვეყნის სოციალური განვითარება გააღრმავა. 1944 წელს შექმნა იორდანიის პირველი ქალთა კავშირი. დედოფალი ზეინა 1951 წელს აბდულა I-ის მკვლელობის შემდეგ და ახლად გამოცხადებული მეფე თალალის საზღვარგარეთ მკურნალობის დროს, შეავსო კონსტიტუციური ვაკუუმი. დედოფალი კვლავ ასრულებდა ამ როლს 1952 წლის აგვისტოში, სანამ მისი ვაჟი — ჰუსეინი 1953 წლის მაისში არ გამოცხადდა მონარქად, რომელიც 18 წლის ასაკში კონსტიტუციურად მოვალეობა მიიღო.
1948 წლის არაბულ-ისრაელის ომის შემდეგ, პალესტინელი ლტოლვილთა ჩასვლასთან ერთად, მან ათი ათასობით დევნილის დასახმარებლად ეროვნული გეგმა შეადგინა. ასევე 1948 წელს ხელი შეუწყო იორდანიის ეროვნული წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოების ფილიალის ჩამოყალიბებას. თავისი ცხოვრების განმავლობაში, დედოფალი ზეინა დიდი დრო და ენერგია დახარჯა ამანში მდებარე უმ ალ-ჰუსეინის ბავშვთა სახლისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:იორდანიის დედოფლები კატეგორია:არაბი დედოფლები
ველენკუპე
ველენკუპე (Wellenkuppe) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში, ცერმატის დასავლეთით. აღმართულია ქედზე, რომელიც ანივიეს ხეობას სოფელ მატერტალისგან გამოჰყოფს, ობერ-გაბელჰორნის მთის გვერდით, აღმოსავლეთიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Lasioglossum gulare
Lasioglossum gulare — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
gulare
დათვისკენკრა
დათვისკენკრა (Arctostaphylos) — მცენარეთა გვარი მანანასებრთა (შქერისებრთა) ოჯახისა. გართხმული ბუჩქებია. აქვთ მარადმწვანე ტყავისებრი ფოთლები, მტევნებად შეკრებილი ვარდისფერი ყვავილები და წითელი კურკინა ნაყოფი.
ცნობილია 18 სახეობა. გვხვდება ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში მხოლოდ ერთი სახეობაა - კავკასიური დათვისკენკრა (Arctostaphylos caucasicus), რომელიც იზრდება დასავლეთ საქართველოს ფიჭვნარებში, სუბალპური და ალპური სარტყლის ღორღიან ადგილებზე.
მისი ნაყოფი იჭმევა. ფოთოლი შეიცავს გლუკოზიდ არბუთინს და მთრიმლავ ნივთიერებებს. გამხმარი ფოთლების ნახარში იხმარება მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მანანასებრნი
ვირუმაა
ვირუმაა (Võrumaa ან Võru maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება რუსეთი და ლატვია, ასევე მაზრები: ვალგამაა და პილვამაა. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ვირუ. მაზრის შემადგენლობაში შედის 13 მუნიციპალიტეტი: 1 ქალაქი (ვირუ) და 12 თემი.
რეგიონი სხვადასხვა დროს შედიოდა შვედეთის, პოლონეთისა და რუსეთის შემადგენლობაში. 1783 წელს რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ბრძანებით დაარსდა მაზრა ამჟამინდელი სახელწოდებით.
მაზრის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ჰანიის მაღლობს. აქვე მდებარეობს ესტონეთისა და მთელი ბალტიისპირეთის უმაღლესი მწვერვალი სურ-მუნამიაგი (318 მ.) და ყველაზე ღრმა ტბა რიუგე-სუურიარვი (39 მ.).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის მაზრები
ანი-ფრიდ ლიუნგსტადი
ანი-ფრიდ ლიუნგსტადი (Anni-Frid Lyngstad; დ. 15 ნოემბერი 1945) — ნორვეგიაში დაბადებული შვედი პოპ- და ჯაზ-მომღერალი, ჯგუფ ABBA-ს წევრი.
ბიოგრაფია
ანი-ფრიდ ლიუნგსტადი დაიბადა 1945 წლის 15 ნოემბერს, თვრამეტი წლის სიუნი ლიუნგსტადისა და გერმანელი სამხედრო მოსამსახურის, ალფრედ ჰეიზის რომანის შედეგად, რომელიც ნორვეგიაში იმყოფებოდა, გერმანული საოკუპაციო ჯარების შემადგენლობაში. ეს მოხდა მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს.
1947 წელს ფრიდმა ბებიასთან ერთად დატოვა ნორვეგია, რადგან ყველას ძალიან ცუდი რეაქცია ჰქონდა იმის გამო რომ მის დედას გერმანელ ოკუპანტთან ჰქონდა ურთიერთობა. ამის გამო მათ აღარ შეეძლოთ ნორვეგიაში დარჩენა. ასე აღმოჩნდა იგი შვედეთში თავის მეორე ბებიასთან. მისი დედაც გადავიდა შვედეთში და ცოტა ხნით მუშაობდა იქ სანამ არ დაიღუპა 21 წლის ასაკში. მამა დაპირდა მათ რომ ომის შემდეგ დაბრუნდებოდა ნორვეგიაში, თუმცა არ შეუსრულებია ეს პირობა, ალბათ იმიტომ რომ არ იყო დარწმუნებული ფრიდის არსებობაში. ფრიდს ბებია ზრდიდა, რომელსაც მარტოს ბევრი მუშაობა უხდებოდა შვილიშვილის გამოსაკვებად.
ფრიდს ეგონა რომ მამამისი აღარ იყო ცოცხალი, თუმცა 1977 წელს გაარკვია რომ ეს არ იყო ასე, და რომ იგი გერმანიაში ცხოვრობდა. მათ რამდენიმეჯერ ნახეს ერთმანეთი, თუმცა დღეისათვის არ აქვთ ურთიერთობა.
კარიერა
ფრიდმა მომღერლის კარიერა 1958 წელს დაიწყო 13 წლის ასაკში. შემდეგ იგი შეუერთდა ერთ-ერთ ჯგუფს, რომელიც ჯაზს უკრავდა. 1963 წელს შექმნა თავისი საკუთარი ჯგუფი "Anni-Frid Four".
2005 წლის ნოემბერში, როდესაც ფრიდი სამოცი წლის იუბილეს აღნიშნავდა, სტუდია Universal Records-მა გამოუვა დისკების კრებული სადაც შესული იყო მისი ყველა სიმღერა, ასევე DVD მისი ბიოგრაფიითა და რამდენიმე ცნობილი კლიპით.
პირადი ცხოვრება
1969 წელს ფრიდი შეხვდა ბენი ანდერსონს, ისინი მალე დაინტერესდნენ ერთმანეთით. 1971 წლიდან ისინი ერთად ცხოვრობდნენ, თუმცა ოფიციალურად მხოლოდ 1978 წლის, 6 ოქტომბერს იქორწინეს, როდესაც ABBA თავისი პოპულარობის მწვერვალზე იყო. მათი ქორწინება მხოლოდ 3 წელს გაგრძელდა და ისინი 1981 გაშორდნენ.
1982 წელს მან დატოვა შვედეთი და ლონდონში წავიდა. 1984 წელს გამოვიდა მისი ალბომი «Shine», პარიზში. 1986 წელს იგი კვლავ დაბრუნდა შვედეთში სადაც დღემდე ცხოვრობს.