cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლიმონი
ლიმონი სითბოს და სინათლის მოყვარე მცენარეა, ციტრუსოვან მცენარეთა შორის ყველაზე უფრო უყვარს ტენი. მისი სამშობლოა სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია. ველურად არ არის შენიშნული. მოშენებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აშშ-ის, მექსიკის, არგენტინისა და სხვა სუბტროპიკულ რაიონებში. ყოფილ სსრკ-ში 200 წელზე მეტია რაც მოჰყავთ. ღია გრუნტში ლიმონის მოშენების უმთავრესი რაიონებია კავკასიის შავი ზღვის სანაპირო, აზერბაიჯანი, შუა აზია. ლიმონი მოჰყავთ ტრანშეებში, აგრეთვე ოთახის პირობებში. ლიმონის ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): მჟავებს (უმთავრესად ლიმონის) — 3,5—8,1, შაქრებს — 1,9—3, C ვიტამინს — 45—140 მგ 100 გ-ში, აგრეთვე P და B ვიტამინებს, პექტინოვან ნივთიერებებს, კრინის მარილებს, ფოსფორს, კალიუმს, კალციუმსა და მაგნიუმს. იყენებენ ნედლად, წვენების წარმოებაში, ლიმონის მჟავად და სხვა. ლიმონს ამრავლებენ მყნობითა და კალმით. ნამყენი ლიმონი მსხმოიარობს მე-3 მე-4 წელს. მოსავალი ერთი ხიდან 150-300 ნაყოფია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ციტრუსები
აღმოსავლური ბიოტა
აღმოსავლური ბიოტა (Platycladus orientalis) — მარადმწვანე მცენარე ტაქსოდიუმისებრთა ოჯახისა. 5-10 მეტრი სიმაღლის ხედ ან მოზრდილი სახის ბუჩქად იზრდება. ტოტები უვითარდება ვერტიკალურ სიბრტყეში და მაღლა აშვერილი. ხის ვარჯი კვერცხისებრი ფორმისაა. აღმოსავლური ბიოტას სამშობლოა ჩინეთი, იაპონია, მანჯურია, კორეა.
იგი ნელი მოზარდი მეზოფიტი ჯიშია. იტანს დაჩრდილვას და გვალვას. უძლებს დაბალ ტემპერატურას. ნიადაგისადმი ნაკლებმომთხოვნია, ნორმალურ ზრდისათვს არჩევს თბილ, მსუბუქ, კირიან ნიადაგებს. კარგად იტანს კრეჭას.
იგი დეკორატიული მცენარეა და მრავლდება თესლით და კალმით. ფორმებს მეტწილად ამრავლებენ მყნობით.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
ლანჯოუს სამხედრო ოლქი
ლანჯოუს სამხედრო ოლქი — სამხედრო ოლქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. მისი იურისდიქცია ვრცელდება განსუში, ცინხაიში, შენსიში, ნინსია-ხუეიში, სინძიანიში, შიგა მონღოლეთში მდებარე ყველა შეიარაღებულ ძალაზე.
შემადგენლობა
სტრატეგიული კვლევების საერთაშორისო ინსტიტუტის მონაცემებით სამხედრო ოლქის შემადგენლობაში შედის 220.000 ჯარისკაცი
ოლქში განლაგებული ორი არმია (21-ე და 47-ე, 2 სამხედრო პლიციის ქვედანაყოფი (მე-7 და 63-ე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ნოემბერი 2013
ნოემბერი - 2013 წლის მეთერთმეტე თვე. დაიწყო პარასკევს და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ, შაბათს.
პორტალი:ახალი ამბები
11
2013
ასკაროვო
ასკაროვო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვლადიმირ შეიკო
განათლება
ვლადიმირ შეიკო 1962 წლის 11 იანვარს ხარკივში დაიბადა. 1981 წელს პოლტავის მიკოლა ლისენკოს სახელობის მუსიკალური სასწავლებელი დაამთავრა როგორც პიანისტმა და მუსიკის თეორეტიკოსმა. 1988 წელს კიევის კონსერვატორია „საოპერო-სიმფონიური სადირიჟორო“ (პროფესორი სტეფან ტურჩაკი) და „ქოროს სადირიჟორო“ (პროფესორი ლევ ვენედიქტოვი) განხრით დაამთავრა. 1989-1991 წლებში მოსკოვის დიდ თეატრში სტაჟირებას გადიოდა (ხელმძღვანელი ფუატ მანსუროვი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
Drop Your Pants
Drop Your Pants — ჯგუფ Sqeezer-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოიცა 1996 წელს. წარმატება იქონიეს მისმა სინგლებმა „Blue Jeans“ და „Sweet Kisses“.
რუსული ლიტერატურა
thumb|200px| რუსული ბილინა კეთილი ნიკიტა დრაკონისგან ათავისუფლებს მზეთუნახავს.
ძველი რუსული ლიტერატურა
ძველი რუსული ლიტერატურა შედგება ძველ რუსულ ენაზე დაწერილი იშვიათი ნაწარმოებებისგან, როგორიცაა უცნობი ავტორის სიტყვა იგორის სოფლის შესახებ, ბილინები ანუ ზეპირი ეპოპეები, რომლებშიც ერთმანეთშია შერეული წარმართული და ქრისტიანული ტრადიციები. ძველ რუსულ ლიტერატურაზე იგრძნობა ბიზანტიური ლიტერატურის გავლენა
შუა საუკუნეების რუსული ლიტერატურა დაწერილია სლავურ ენაზე და ძლიერი რელიგიური თემატიკა ახასიათებს. პირველი ნაწარმოები თანამედროვე რუსულ ენაზე, არქიეპისკოპოს ავაკუმის ავტობიოგრაფია, მხოლოდ XVII საუკუნეში ჩნდება.
ახალი რუსული ლიტერატურა
thumb|left|ალექსანდრე პუშკინის პორტრეტი. პეტრე დიდის პერიოდში რუსეთი დასავლეთის მიმართულებით იწყებს სვლას. ხდება რუსული ანბანის რეფორმირება, ენა ადვილდება და სულ უფრო მეტი ადამიანი სწავლობს წერა-კითხვას. აქედან მოყოლებული ლიტერატურა სალაპარაკო, საერო ენით იქმნება. XVIII საუკუნის. დასაწყისში რუსული ლიტერატურის პირველ ტალღას ქმნიან ისეთი მწერლები, როგორებიცაა: ვასილი ტრედიაკოვსკი და მიხეილ ლომონოსოვი. ამას მოჰყვება პოეზიაში დერჟავინი, პროზაში კარამზინი და რადიშჩევი, თეატრში სუმაროკოვი და ფონვიზინი. thumb|200px|right|თედორე დოსტოევსკი XIX საუკუნის დასაწყისში რომანტიზმის გავრცელებას უკავშირდება ახალგაზრდა ნიჭიერი თაობის გამოჩენა ვასილი ჟუკოვსკის, ალექსანდრე პუშკინის, მიხეილ ლერმონტოვისა და ფიოდორ ტიუტჩევის სახით. ეს არის რუსული ლიტერატურის ოქროს პერიოდი. ამ პერიოდში მოღვაწეობენ რუსული ლიტერატურის კლასიკოსები, როგორებიცაა: დოსტოევსკი, გოგოლი, გონჩაროვი, ტოლსტოი, ტურგენევი. პარალელურად ვითარდება იგავ-არაკის ჟანრი ივანე კრილოვის შემოქმედების სახით. ამავე საუკუნეში მოღვაწეობენ პოეტები: ალექსანდრე ნეკრასოვი, ევგენი ბარატინსკი, ალექსეი ტოლსტოი, ფიოდორ ტიუტჩევი, აფანასი ფეტი. ანტონ ჩეხოვი განავითარებს დრამატურგიასა და მოკლე მოთხრობების ჟანრს.
საბჭოთა პერიოდის რუსული ლიტერატურა
thumb|150px|left|მაქსიმ გორკი საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდში ლიტერატურაში განსაკუთრებით გამძაფრდა სოციალისტური რეალიზმი. ამ ლიტერატურული დოქტრინის მიხედვით საჭიროა შემოქმედმა მთელი თავისი შესაძლებლობები გამოიყენოს რეჟიმის მიღწევების წარმოსაჩენად და სახოტბოდ. კომუნისტური რეჟიმი ახდენს ლიტერატურული ცხოვრების ორგანიზებას და თავად განსაზღვრავს თემატიკის ორიენტირებას. ამისთვის ქმნის მწერალთა კავშირს, რომელიც პირდაპირ პოლიტიკურ კომისარს ემორჩილება. ძალიან მალე, მწერლები, რომლებიც არ ემორჩილებიან რეჟიმის მითითებებს, დაპატიმრებულ ან გადასახლებულ იქნებიან, ზოგიერთი კი, ნიკოლაი გუმილიევისა და ოსიპ მანდელშტამის მსგავსად სიკვდილით დასჯილი. რამდენიმე პოეტი, როგორც მაგალითად ვლადიმირ მაიაკოვსკი, თვითმკვლელობას არჩევს (მაიაკოვსკის სიკვდილზე არსებობს რამდენიმე სხვა მოსაზრებაც).
მიუხედავად ოფიციალური ლიტერატურული პოლიტიკისა, მწერლები მაინც აგრძელებენ საიდუმლო მოღვაწეობას, მათ შორისაა: მიხაილ ბულგაკოვი, ბორის პასტერნაკი, ანდრეი პლატონოვი, ისააკ ბაბელი, ვასილი გროსმანი. ამგვარი შემოქმედების მხარდასაჭერად არსებობს იატაკქვეშა გამომცემლობა, „სამიზდატი“, რომელიც მიუხედავად რეჟიმისა, მაინც აქვეყნებს არალეგალურ ნაწარმოებებს.
ბევრი რუსი მწერალი ამ პერიოდში გადასახლებაში იმყოფება, მათ შორისაა ნობელის პრემიის ლაურეატი ივანე ბუნინი, ალექსანდრე კუპრინი, ვლადიმირ ნაბოკოვი, რომლებიც, მართალია თავისუფლად განაგრძობენ წერას, მაგრამ მათი ნაწარმოებები ძალიან ძნელად აღწევს რუსეთში.
სტალინის შემდეგ რუსეთში სოციალისტური რეალიზმი ერთადერთ ნებადართულ მიმდინარეობად რჩება, მაგრამ იმ ავტორებს, რომლებიც სამიზდატთან თანამშრომლობენ, შედარებით მეტი თავისუფლება მიეცემათ, ნაკლებად ეშინიათ რეპრესიებისას და დაპატიმრებების. ამ პერიოდში იწერება ნობელის პრემიის ლაურეატის, ალექსანდრე სოლჟენიცინის გულაგის არქიპელაგი. ოფიციალურად გამოიცემა ნიკოლაი ბულგაკოვისა და ვარლამ შალამოვის ნაწარმოებები. საბჭოთა იმპერიის უკუსვლის პერიოდში დასავლეთში ემიგრირებული რუსები დიდ აღიარებას აღწევენ, როგორც მაგალითად, ნობელის პრემიის ლაურეატი იოსეფ ბროდსკი ან რუსი ნოველისტი დოვლატოვი.
თანამედროვე რუსული ლიტერატურა
right|thumb|150px|ვლადიმირ სოროკინი, [[2006.]] XX საუკუნის დასასრულს რუსული ლიტერატურა ორი აუცილებლობის წინაშე დგას: ერთი მხრივ ახალი ტალანტების აღმოჩენა და ფორმირება, მეორე მხრივ გამომცემლობის გაძლიერება. გამომცემლობები საჭირო თანხებს დაბალი ლიტერატურული ხარისხის რომანების გაყიდვით აგროვებენ. თუმცა მათ შორისაც მოიძებნება მნიშვნელოვანი ფოგურები, როგორებიცაა ვიქტორ პელევინი და ვლადიმირ სოროკინი. დიდი ადგილი ეტმობა დეტექტივების გამოცემას, რადგან ეს ჟანრი ყველაზე შემოსავლიანია. ამ მხრივ აღსანიშნავია დარია დონცოვას შემოქმედება, მას დღეისთვის 50-ზე მეტი დეტექტივი აქვს დაწერილი, რომლებიც მილიონობით ეგზემპლარად გაიყიდა და რამდენიმე ენაზეც ითარგმნა. XXI საუკუნის დასაწყისში რუსული პუბლიკის მოთხოვნილება საგრძნობლად გაიზარდა როგორც რაოდენობის ასევე ხარისხის მხრივ. ამიტომ გამომცემლობები დაინტერესებული არიან ახალი ტალანტების ძებნითა და ტირაჟის ზრდით. ზოგი თანამედროვე რუსი მწერალი დღეისთვის საკმაოდ ცნობილი არის ევროპასა და ამერიკაში, მათ შორისა ბორის აკუნინი, ალექსანდრა მარინინა და სხვ.
გოსიოგავარა
გოსიოგავარა (五所川原市) — ქალაქი იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ქალაქი განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები აომორი, ცუგარუ, დასახლებები იტაიანაგი, ცურუტა, ნაკადომარი, იმაბეცუ, სოტოგაჰამა, სოფელი იომოგიტა.
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 58,808 ადამიანი (2010 წლის 1 ივნისის მონაცემებით), ხოლო სიმჭიდროვე — 145.36 კაცი/კმ². მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილება 1980 წლიდან 2005 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალაქები (პრეფექტურა აომორი)
Cryptopone taivanae
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ზურგისძვალი
ზურგისძვალი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადის — დურუჯის სათავეებში. სიმაღლე 2766 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ზურგისძვლის ჩრდილოეთი და დასავლეთი კალთები ციცაბოა, აღმოსავლეთი — დამრეცი. მდინარე შავი დურუჯისაკენ (დურუჯის ერთ-ერთი სათავე) მიმართული კალთა გაშიშვლებულია, დანარჩენი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
გუნარ ასპლუნდი
გუნარ ასპლუნდი (Erik Gunnar Asplund; დ. 22 სექტემბერი, 1885 — გ. 20 ოქტომბერი, 1940) — შვედი არქიტექტორი, რომელმაც ალვარ აალტოს პარალელურად გაიარა გზა ნორდული ნეოკლასიციზმიდან ფუნქციონალიზმამდე.
1930 წლის სტოკჰოლმის მსოფლიო ექსპოზიციამდე ძირითადად ნეოკლასიკური სტილის შენობებს ქმნიდა მკაცრი და ლაკონიური ფორმებით. 1930 წელს მისი აქცენტი მკვეთრად იჭრება ფუნქციონალიზმში კლასიკური წონასწორობის შენარჩუნებით (მაგ. სტოკჰოლმის საქალაქო ბიბლიოთეკა, 1924-27). მის შემოქმედებაზე ყველაზე სრულ შთაბეჭდილებას იძლევა სკუგსჩიურკოგორდენი- სასაფლაო სტოკჰოლმში, რომელზეც იგი 1915 წლიდან მუშაობდა და ამჟამად იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნამუშევარია გოტენბურგის მერიის შენობა, რომელზეც ასპლუნდი 1917-37 წლებში მუშაობდა და მასში მკაფიოდ აისახა მისი ტრანსფორმაცია ნეოკლასიკურიდან მოდერნისტულ არქიტექტურაში.
გუნარ ასპლუნდი თანამედროვეობის ყველაზე მნიშვნელოვან მოდერნისტ შვედ არქიტექტორად ითვლება და მან დიდი გავლენა მოახდინა გვიანდელ შვედურ და სკანდინავიელ არქიტექტორებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1940
რუაპეჰუ
რუაპეჰუ (Ruapehu — „მგრგვინავი უფსკრული“) — მოქმედი სტრატოვულკანი ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. სიმაღლე 2797 მ. მდებარეობს ქალაქ ოჰაკუნედან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 23 კმ-ში, ხოლო ტბა ტაუპოს სამხრეთ სანაპიროს სამხრეთ-დასავლეთით 40 კმ-ში.
რუაპეჰუს გააჩნია სამი ძირითადი პიკი: ტაჰურანგი (მაორების ენაზე Tahurangi; 2797 მ); ტე-ჰეუჰეუ (მაორების ენაზე Te Heuheu; 2755 მ), პარეტეტაიტონგა (მაორების ენაზე Paretetaitonga; 2751 მ). აქტიური ვულკანური კრატერი სწორედ ამ მწვერვალებს შორისაა მოქცეული.
რუაპეჰუ წარმოადგენს ანდეზიტებით აგებულ წაკვეთილ კონუსს. კალთები შემოსილია წითელი წიფლით, ლიბოცედრუსითა და ბუჩქნარით. 1700-2000 მ-ზე ზევით თოვლი და პატარა მყინვარებია.
მნიშვნელოვანი ამოფრქვევა მოხდა 1975 წელს. უკანასკნელი 2007 წლის 25 სექტემბერს. რუაპეჰუ მოქცეულია ტონგარიროს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ვულკანები კატეგორია:მოქმედი ვულკანები კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
პირამიდული კვიპაროზი
პირამიდული კვიპაროზი სწრაფად იზრდება, გვალვაგამძლეა, იტანს დაბალ ტემპერატურას, ნიადაგს არ უყენებს დიდ მოთხვნას, ურიგდება ქვიან, კირიან, მშრალ მსუბუქ ნიადაგებს. ჭარბტეტნიან სველ ნიადაგზე ხანმოკლე სიცოცხლით ხასიათდება. კარგად იზრდება ღრმა ნოყიერ ნიადაგებზე. კარგად იტანს კრეჭას.
მრავლდება თესლით, კალმით და მყნობით. მერქანი მეტად ძვირფასი აქვს სურნელოვანი, მჩატე, გამძლე მიწასა და წყალში, კარგად მუშავდება და ჩინებულია ავეჯის წარმოებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
ბუჯის ციხის კომპლექსი
ბუჯის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა საზანოში.
ქვედა საზანოს ბუჯის ციხის კომპლექსი მდებარეობს მდინარე ბუჯისა და მდინარე მაზარულას ხერთვისში. იგი აგებულია კლდოვანი მთის თხემზე. კომპლექსში გამოიყოფა: ძველი ეკლესია და გალავან შემოზღუდული სხვადასხვა დანიშნულების სათავსოები. თავდაპირველი ნაგებობა ეკლესიაა. იგი დაშენებულია დაახლოებით 2,5 მ. პოსტამენტზე. ორნავიანი ეკლესია აგებულია კარგად გათლილი საფასადე ქვებით. ინტერიერში შეიმჩნევა შელესილობის კვალი. სამხრეთის ნავი ცენტრალური ნაწილისაგან გამოყოფილია ორი კარგად დამუშავებული ექსვსკუთხა სვეტით. კაპიტელს სვეტთან შეერთების არეში შემოუყვება გრეხილი ორნამენტი. ეკლესიას აქვს სამი კარები. ორი კარი (ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან) მთავარ სივრცეში და ერთიც (დასავლეთიდან) სამხრეთის ნავში შესასვლელი. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში: გაჭრილია ერთი სარკმელი და ამოღებულია ორი მაღალი ნიშა. თითო–თითო სარკმელი გაჭრილია სამხრეთის მინაშენში. ჩრდილოეთის ფასადზე კარის თავზე დატანებულია ორნამენტირებული მცირე ზომის მრგვალი სარკმელი. ეკლესიის ცენტრალური ნავის თაღი ჩამონგრეულია. ინტერიერში იატაკი თითქმის 0,5 მეტრამდე ქვა–ღორღითაა დაფარული. ეკლესიის ზედა ნაწილს ეტყობა გადაკეთების კვალი, რომელიც სავარაუდოდ გვიანი შუასაუკუნეების უნდა იყოს. ზედაპირული დაზვერვების შედეგად, კომპლექსის ტერიტორიაზე თავდაპირველად კარგად დამუშავებული საფასადე ქვებით ნაგები ორნავიანი ეკლესია უნდა მდგარიყო, რომელიც შესაძლოა ხეობის კონტროლის ფუნქციასაც ითავსებდა. კომპლექსის მშენებლობის მომდევნო ეტაპი გვიანი შუასაკუნეებისა უნდა იყოს. ამ პერიოდში ეკლესია თავისი პოსტამენტით წარმოადგენს ზღუდე–გალავანის შემადგენელ ნაწილს. სწორედ გვიან შუასაუკუნეებში უნდა მომხდარიყო მასზე სართულის დამატება. ვფიქრობთ, რომ ეკლესიაზე დამატებული ფლეთილი ქვით ნაგები კედლის ნაშთი კოშკურა ნაგებობის უნდა ყოფილიყო. გვიანი შუასაუკუნეების გალავანი აგებულია ფლეთილი ქვით. და მისი სიგანე 1.5 მეტრამდეა. გალავანში მოქცეულია რამდენიმე სათავსო. ციხის შიდა ეზო თითქმის მთლიანად დაფარულია ჩამოქცეული კედლებით. ეზოს ცენტრალურ ნაწილში ფიქსირდება სასმელი წყლის არსებობა. იგი გადაფარულია ჩამონგრეული კედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
უმაღლესი ლიგა 1994—1995
უმაღლესი ლიგა 1994-95 — უმაღლესი ლიგის მეექვსე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა „სამტრედია“, მესამეზე – „კოლხეთი-1913“.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
გიორგი აბაშიძე (პოლიტიკოსი)
გიორგი აბაშიძე (დ. 1976) — ბათუმის ყოფილი მერი (2000–2004 წწ.) და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ყოფილი მმართველის ასლან აბაშიძის შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები გ კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:ბათუმის მერები
სვენ მარკელიუსი
thumb|300px|ჰელსინგბორგის საკონცერტო ჰოლი. სვენ მარკელიუსი (Sven Gottfrid Markelius; 1889-1972) — მოდერნისტი შვედი არქიტექტორი. მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სტოკჰოლმის ომის შემდგომი ქალაქგეგმარების განხორციელებაში.
დაიბადა სტოკჰოლმში 1889 წლის ოქტომბერში. სწავლობდა სტოკჰოლმის ტექნოლოგიის სამეფო ინსტიტუტსა და ხელოვნების აკადემიაში 1910-15 წლებში, მოგვიანებით ერიკ ლალერშტედტის ოფისში მუშაობდა. 1931 წელს დაწერა "აქსეპტერა", რომელსაც შვედური ფუნქციონალიზმის დაბადებას მიაწერენ, ხოლო 1932 წელს მუშაობას იწყებს ჰელსინგბორგის საკონცერტო ჰოლზე.
1962 წელს ბრიტანეთის არქიტექტორთა სამეფო ინსტიტუტმა მარკელიუსს ოქროს მედალი მიანიჭა.
კატეგორია:შვედი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
მსოფლიოს თასი ფრენბურთში ვაჟთა და ქალთა შორის
thumb|მსოფლიო თასის  ლოგო
მაღლი დონის  საერთაშორისო შეხვედრების   გაზრდის  მიზნით    ფრენბურთის  საერთაშორისო  ფედერაციამ  მიიღო  გადაწყვეტილება  1965 წელს    ჩაეტარებინა   მსოფლიოს   თასის   გათამაშება    ვაჟთა  გუნდებს  შორის. 1973 წლიდან   კი    ასეთივე  ტურნირი  მოწყობა  დაიწყო  ქალთა  ნაკრები  გუნდებისთვისაც. ტურნირში 8-12 გუნდი  მონაწილეობს, რომლებიც  შემდეგ    ხან  ფინალურ  ტურნირში  და  ხან   ოლიმპიური  სისტემით  არკვევენ  თასის  მფლობელს. ქალებმა მხოლოდ   პირველ  გათამაშებაში  გაითმაშეს  თასი  პლეი-ოფში,  ხოლო   შემდეგ  ყოველთვის  ფინალურ  ტურნირში  არკვევდნენ  თასის  მფლობელს. 1977 წლიდან  ორივე   ტურნირის  ორგანიზება  თავის  თავზე  აიღო  იაპონიის  ფრენბურთის  ფედერაციამ.
გამარჯვებულები და პრიზიორები, ვაჟები
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|წელი ! s! style="background: #ddffdd;"|ჩატარების ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მონაწილეთა რაოდენობა ! s! style="background: #ddffdd;"|პირველი ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მეორე ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მესამე ადგილი
გამარჯვებულები და პრიზიორები, ქალები
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|წელი ! s! style="background: #ddffdd;"|ჩატარების ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მონაწილეთა რაოდენობა ! s! style="background: #ddffdd;"|პირველი ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მეორე ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მესამე ადგილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრენბურთი კატეგორია:საერთაშორისო ტურნირები    ფრენბურთში
Copa del Món de voleibol femenina Coupe du monde de volley-ball féminin
სრინივასა რამანუჯანი
სრინივასა აიენგარ რამანუჯანი (ტამილ. ஸ்ரீனிவாஸ ஐயங்கார் ராமானுஜன், Srinivasa Aaiyangar Ramanujan) (დ. 22 დეკემბერი, 1887, სოფელი ჰეროდუ, ინდოეთი – გ. 26 აპრილი, 1920, მადრასი) – ინდოელი მათემატიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1918). თითქმის არავითარი ფორმალური განათლებით წმინდა მათემატიკაში, მას მნიშვნელოვანი წვლილი მიუღძვის მათემატიკური ანალიზის, რიცხვთა თეორიისა და უსასრულობების საკითხებში.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
დეკემბერი 2013
დეკემბერი - 2013 წლის მეთორმეტე თვე. დაიწყო კვირას და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, სამშაბათს.
პორტალი:ახალი ამბები
12
Klappe die 2te
სქოლიო
კატეგორია:Tic Tac Toe-ს ალბომები კატეგორია:1997 წლის ალბომები კატეგორია:BMG-ის ალბომები
შუმერული მითოლოგია
შუმერული რელიგიის მიმდევრები ეთაყვანებოდნენ სხვადასხვა ღმერთს და თვლიდნენ, რომ ისინი მართავდნენ ბუნებრივ და სოციალურ პროცესებს.
ღმერთები შუმერების წარმოდგენაში ანთროპომორფულები იყვნენ, მათ ადამიანის სახე ჰქონდათ და არა ცხოველის ან სხვა არადამიანური არსებების, ისე როგორც ესაა ეგვიპტურ მითოლოგიაში. ღმერთების უძველეს სიაში მოხსენიებულია ექვსი - ენლილი, ანუ, ინანა, ენქი, ნანა და უტუ.
დიდყვავილა მაგნოლია
სამშობლო: ჩრდილოეთ ამერიკა.
გალერეა
კატეგორია:მაგნოლიასებრნი
შუმერული მითოლოგია
პანთეონი
ტაძრებს უშენებდნენ მხოლოდ მთავარ ღმერთებს. ტაძარში მდებარეობდა ცენტრალური და ორი გვერდითი ეზო. ცენტრალურ ეზოში განთავსებული იყო ღვთაების გამოსახულება, საკურთხეველი და მსხვერპლშეწირვის მაგიდა.
შუმერულ ქალაქებში ყველა ქალაქს თავისი ღვთაება ჰყავდა. ძვ. წ. III ათასწლეულში იყო რამდენიმე ასეთი პანთეონი, სადაც მთავარი ღვთაება სხვადასხვა ღმერთი იყო:
უძველესი შუმერული ღვთაებები ნაყოფიერების ფუნქციებს ითავსებდნენ. განსაკუთრებით საინტერესოა დედა-ღვთაების კულტი ძველ შუმერებში - გამოისახებოდა ქალი, ბავშვით ხელში - რომელსაც სხვადასხვა სახელი ერქვა - დამგალნუნა, ნინხურსაგ, ნინმახი, ნინტუ, მამა - მამი. დედა-ღვთაების აქადური ვარინატი იყო ბელეტილი, მამი (ეპითეტით - მშობიარეთა შემწევი), არურუ (ადამიანთა შემქმნელი - დედა).
აგრეთვე შუმერული ქალღმერთი ვაუ და გატუმდუგი, ცნობილი ეპითეტით „დედა“, „ყველა ქალაქის დედა“.
სქოლიო
კატეგორია:შუმერული მითოლოგია
3 აპრილი
3 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 93-ე დღე (ნაკიან წლებში - 94–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 272 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0403
Cryptopone takahashii
Cryptopone takahashii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cryptopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კლდისწყაროს წმინდა გიორგის ეკლესია
კლდისწყაროს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კლდისწყაროში, მდებარეობს სოფლის დასავლეთით, სასაფლაოზე. აგებულია 1894 წელს. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ხის კამაროვანი გადახურვა, კედლების ზედა ნაწილი და ლავგარდანი.
ეკლესია დარბაზულია (13X7 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთით (გაგანიერებულია) და დასავლეთითაა. დასავლეთის შესასვლელს პატარა ცრუ ტიმპანი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებში ორ-ორი ასეთივე სარკმელია. ეკლესიის კამარა და კონქი ხის იყო. შემორჩენილია კარგად გათლილი ქვის იატაკის ნაწილი. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე ფრონტონის წყობაში გამოსახულია ჯვარი. აღმოსავლეთით, ჯვრის მარცხენა მკლავის ქვემოთ, ეკლესიის აგების თარიღია ამოკვეთილი. სამხრეთის შესასვლელის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია ტოლმკლავა ჯვარი. კედლები დასრულებული იყო სამსაფეხურიანი ლავგარდნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ვიქტორიას ხაზი
ვიქტორიას ხაზი (Victoria Line) — ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი ხაზი. მეტროპოლიტენის სქემაზე იგი ცისფრადაა აღნიშნული. ხაზზე განლაგებული სადგურების უმეტესობა ღრმა მიწისქვეშა ტიპისაა. ხაზი ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. იგი ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთადერთი ხაზია (გარდა ორგაჩერებიანი ვატერლოო-ენდ-სიტის ხაზისა), რომელიც მთლიანად მიწისქვეშ მდებარეობს. მისი ერთადერთი მიწისზედა ნაწილი სევენ სისტერსიდან ნორთუმბერლენდ პარკის დეპოსკენ მიმავალი მონაკვეთია. დატვირთვის მიხედვით, იგი მეხუთეა ქალაქში და ყოველწლიურად 161 მილიონი მგზავრი გადაჰყავს.
სქემა
400px|center|ვიქტორიას ხაზის გეოგრაფიულად ზუსტი სქემა
სადგურები
კატეგორია:ლონდონის მეტროპოლიტენის ხაზები
ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია
ვანისჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ვანისჭალაში.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე, კუთხეებში დეკორატიულობისთვის ნახმარია გათლილი კვადრები. ასევე გათლილი ქვის საპირეები აქვს სარკმლებს. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. კარები გარედან არქიტრავულია, ლუნეტისებური დაბოლოებით, შიგნიდან თაღოვანი. აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედელში თითო, ხოლო სამხრეთისაში ორი თაღოვანი სარკმელია, რომელთა წირთხლები შიგნითკენ იშლება. აღმოსავლეთით ჩაწერილი საკურთხეველია, ერთი საფეხურით ამაღლებული. საკურთხეველში სწორკუთხა ორი ნიშია. სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლები სამი წყვილი პილასტრითა და თაღედითაა დანაწევრებული. კონქი და კამარა იმპოსტებზე გადასულ თაღებს ეყრდნობა. გადახურულია თუნუქით. ეკლესიას გარს შემოსდევს ყორე, რომელიც მას მიჯნავს იქვე, მოწყვეტილ კლდის ლოდზე აგებული ციხე-საყუდარისგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ანტონი ლოპეში
ანტონი ლოპეში (დ. 1 ოქტომბერი, 1990) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, მეკარე. საფრანგეთის ლიგა 1-ის „ლიონისა“ და პორტუგალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.
8 წლის მანძილზე თამაშობდა „ლიონის“ აკადემიაში, რის შემდეგაც 2011 წლიდან ძირითადი გუნდის წევრია. ჩაატარა 350-მდე შეხვედრა გუნდის რიგებში.
დაიბადა საფრანგეთში, საერთაშორისო დონეზე წარმოადგენს პორტუგალიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს. ახალგაზრდულ ნაკრებებში ჯამში ჩატარებული აქვს 36 შეხვედრა. მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2015 წლის მარტში შედგა. ამის შემდეგ ლოპეში იყო პორტუგალიის შემადგენლობის წევრი ორ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატსა (2016, 2020) და ერთ მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე (2018).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ნორდული კლასიციზმი
სკანდინავიური (ნორდული) კლასიციზმი — სტილი არქიტექტურაში, რომელიც სკანდინავიის ქვეყნებში (შვედეთი, დანია, ნორვეგია, ფინეთი) დომინირებდა 1910-30 წლებში.
1980-იან წლებში ამ მიმართულების მიმართ გაცხოველებულ ყურადღებამდე (რომელიც რამდენიმე სამეცნიერო კვლევითა და საზოგადოებრივი გამოფენით აღინიშნა), ნორდული კლასიციზმი ძირითადად კარგად ცნობილ არქიტექტურლ მიმდინარეობათა — ნაციონალური რომანტიზმის ან იუგენდშტილისა (არტ-ნუვოს ეკვივალენტი) და ფუნქციონალიზმის (ანუ მოდერნიზმი) — გარდამავალ ფაზად მიიჩნეოდა.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები
კარაგაიკული (ბაშკირეთი)
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (69%) და თათრები (29%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
სინჰალის სახელმწიფო
სინჰალის სახელმწიფო — სინჰალელი ხალხის დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა შრი-ლანკის ტერიტორიაზე ძვ. წ. III საუკუნიდან 1815 წლამდე. სინჰალის სახელმწიფოს ისტორია დედაქალაქების სახელწოდების მიხედვით სამ პერიოდად იყოფა: ანურდაჰაპურის პერიოდი (ძვ. წ. III საუკუნე-ახ. წ. VIII საუკუნე), პოლონარუვის პერიოდი (VIII-XIII სს.) და კანდის პერიოდი (XV საუკუნე-1815 წ.).
ლიტერატურა
კატეგორია:შრი-ლანკის ისტორია
Clover Club კოქტეილი
ისტორია
Clover Club კოქტეილი ამერიკაში იღებს სათავეს. იგი ჯერ კიდევ ალკოჰოლის აკრძალვამდე არსებობდა. ფილადელფიაში არსებობდა კაცების გაერთიანება (კლუბი), მე-19 საუკუნის ბოლო პერიოდიდან, 20 საუკუნის 20-იან წლებამდე. Clover Club-ის წევრები რეგულარულად იკრიბებოდნენ სტრატფორდის სასტუმროში. მათი საყვარელი კოქტეილი კი ეს კოქტეილი გახლდათ, რომელსაც მოგვიანებით Clover Club კოქტეილი დაერქვა და იგი პოპულარული არა მხოლოდ ფილადელფიაში, არამედ ნიუ-იორკშიც გახდა.კოქტეილის პირველი რეცეპტი 1901 წელს დაიბეჭდა ნიუ-იორკის პრესაში. 50-იან წლებში კი კაცებმა იგი უფრო ძლიერი კოქტეილით (Pink Lady cocktail) ჩაანაცვლეს და Clover Club კოქტეილის მოყვარულები ძირითადად ქალები შემორჩნენ. ისინი, ვისთვისაც დელიკატური გემო უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე კოქტეილის სიძლიერე.
რობერტ ჰესის მიხედვით, კოქტეილი მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში, ალკოჰოლის აკრძალვამდე, დიდი პოპულარობით სარგებლობდა კლუბის წევრებში და გამოჩენილ ადამიანებში. ჯეკ თაუნსენდის მიხედვით, კოქტეილმა ნელ-ნელა დაკარგა პოპულარობა. ერთ-ერთი ამის გამომწვევი მიზეზი შესაძლებელია კოქტეილის ინგრედიენტი იყოს უმი კვერცხის სახით. მრავალი ადამიანი თავს არიდებს ასეთი იგრედიენტების მქონე სასმელს. მეორე მიზეზი კი ალბათ მისი მომზადების სირთულე უნდა იყოს. რამდენადაც უცნაური შეიძლება მოეჩვენოს ზოგიერთს კვერცხის ცილა კოქტეილში, Clover Club კოქტეილი მაინც მიჩნეულია სასიამოვნო სასმელად და ასევე ვიზუალურადაც ესთეტიკურად გამოიყურება.
ინგრედიენტები
Clover Club კოქტეილს მიირთმევენ კოქტეილის ჭიქაში, ყინულის გარეშე. მისი მთავარი ალკოჰოლური ინგრედიენტი ჯინია. მინი|266x266პქ|სან-ფრანცისკოში მომზადებული Clover Club კოქტეილი ინგრედიენტების რაოდებობრივი შერწყმა კი ასეთია:
45 მლ ჯინი
15 მლ ლიმონის წვენი
15 მლ ჟოლოს სიროფი
1 უმი კვერცხი
სითხის საზომი (ალკოჰოლის გასაზომი სპეციალური ჭურჭელი, რომლის მოცულობაც დაახლოებით 45 მლ-ა.)
სანჯღრევი (შეიკერი)
კოქტეილის ჭიქა
მომზადება
კოქტეილი შემდეგნაირად მზადდება: ბარმენი ინგრედიენტებს ურევს ერთმანეთში და შეიკერში ანჯღრევს მინიმუმ 10 წამის განმავლობაში, ყინულის დამატების გარეშე. კოქტეილს, რომლის ერთ-ერთი ინგრედიენტიც კვერცხის ცილაა, ბევრი ნჯღრევა არ სჭირდება, იგი ადვილად იკეთებს ქაფს. სწორედ ეს ქაფი ხდის Clover Club კოქტეილს უნიკალურს. ისხმება წინასწარ გაცივებულ ჭიქაში. ტრადიციულად, ამ კოქტეილს ჭიქაზე არ უკეთებენ მოსართავს, თუმცა შესაძლებელია გაფორმდეს ლიმონის ნაჭრით.
მეორე მოსაზრების მიხედვით, წამების განმავლობაში ნჯღრევა არაა საკმარისი და საჭიროა მინიმუმ 1 წუთის განმავლობაში ირეოდეს ინგრედიენტები ერთად. ასევე კლასიკურ Clover Club კოქტეილს არ აქვს ყინული, თუმცა ზოგიერთი რეცეპტის მიხედვით მას ყინულიც უნდა ჰქონდეს.
კოქტეილის ალკოჰოლოვანი დანამატი შესაძლოა ჯინის გარდა ღვინო ვერმუთიც იყოს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ზოგჯერ ჟოლოს სიროფის ჩანაცვლება ხდება მოცხარის სიროფით.
კატეგორია:კოქტეილები
ძიანსი
მინი|300 პქ|მთის მწვერვალები [[ლუშანის ეროვნულ პარკში]] ძიანსი (江西; ფინინი Jiāngxī) — პროვინცია სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი და უდიდესი ქალაქია — ნანჩანი. მოსახლეობა — 44,567,475 ადამიანი (მე-13 ადგილი პროვინციებს შორის, 2010 წლის მონაცემებით.)
გეოგრაფია
იუნანის პროვინციის ფართობი შეადგენს 166 900კმ².
პროვინციაში მდებარეობს შემდეგი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები: სანციანშანის ეროვნული პარკი, ლუშანის ეროვნული პარკი, უიშანი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ძიანსის პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 11 მუნიციპალიტეტად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის პროვინციები
ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები (2010)
ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები - ბრაზილიის პრეზიდენტის არჩევნები, პირველი ტური გაიმართა 2010 წლის 3 ოქტომბერს, მეორე ტური გაიმართება 31 ოქტომბერს. პირველი ტურში რეალურ კანდიდატებად განიხილებოდა სამი კანდიდატი:
პირველი ტურის ოფიციალური მონაცემების მიხედვით ხმები შემდეგნაირად გადანაწილდა:
ოფიციალური მონაცემების თანახმად მეორე ტურში გადავიდნენ დილმა რუსეფი და ჟოზე სერა. არჩევნები გაიმართა 31 ოქტომბერს, რომლის მიხედვით ბრაზილიის მომავალი პრეზიდენტი გახდა დილმა რუსეფი 56 %-ით.
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის არჩევნები კატეგორია:ბრაზილიის საპრეზიდენტო არჩევნები
ლუთხუბის ციხის კომპლექსი
ლუთხუბის ციხის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლუთხუბში.
კომპლექსი მდებარეობს სოფლის თავზე, ჩრდილოეთით, სამხრეთის ფერდზე, ჩხატურას ხევის ჩრდილოეთით და საორბის წყლის დასავლეთით. მის სამხრეთით მდებარეობს სოფლის სალოცავი, "ადგილის დედა". მაღალტანიანი იფნების კორდში შემორჩენილია ნაკოშკრები, მათ შორის ერთ-ერთი ზურგიანი კოშკია, რომლის გეგმაც ჯერ კიდევ იკითხება. დანარჩენები უსისტემო ქვაყრილების სახითაა ნაგებობეში ჩაქცეული კედლების. მხოლოდ ერთი კოშკია სანახევროდ დარჩენილი აღმოსავლეთ კიდეზე, გეგმით ოთხკუთხაა, ნაშენია სხვადასხვა ზომის სიპი ქვით, წყობა მშრალია, თუმცა ეტყობა გარედან შელესილი იყო კირით. შერჩენილი აქვს სამხრეთი კედლის შუაში, მეორე სართულის დონეზე არქიტრავიანი კარის ღიობი დაჰყურებს ხეობას. ამავე ფასადზე გამოდის ხის კოჭები, ხუთი სართული იკითხება კოჭების მიხედვით. კოშკი ორი სართულის დონეზე ზურგით ფერდშია შეჭრილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
შუა საუკუნეები
მინი|222px|ევროპა ჩვენი წელთაღრიცხვით [[450 წელს, შუა საუკუნეების დასაწყისში]] შუა საუკუნეები — ძველი მსოფლიოს ისტორიის დასასრულსა და ახალი ისტორიის დასაწყისს შორის მოქცეული ათი საუკუნე.
ტერმინი და პერიოდიზაცია
ტერმინი „შუა საუკუნეები“ სათავეს იღებს ადრეულ ახალ დროში, როდესაც ჰუმანისტმა მეცნიერებმა ისტორიულ ეპოქას ანტიკურობის დასასრულიდან მის აღორძინებამდე „შუა“, ასევე „ბნელი საუკუნეები“ უწოდეს. ჰუმანისტები მსოფლიო ისტორიას სამ ნაწილად ყოფდნენ: ძველი, შუა და ახალი ისტორია. მსოფლიო ისტორიის „სამწევროვანი“ დაყოფა ისტორიკოსთა უმრავლესობამ გაიაზრა, მაგრამ ისინი ერთსულოვანნი არ იყვნენ ამ პერიოდიზაციის კონკრეტულ მიჯნების განსაზღვრისას. არსებობს რამდენიმე მოსაზრება თუ როდის მთავრდება ძველი ისტორია და იწყება შუა საუკუნეები:
შუა საუკუნეებსა და ახალ ისტორიას შორის მიჯნად კი XV საუკუნის მიწურულსა და XVI საუკუნის დასაწყისს მიიჩნევს. ამ ორ ეპოქის წყალგამყოფად შემდეგი ძირითადი თარიღი სახელდება:
შუა საუკუნეები საქართველოში
476 წელს, როდესაც დაეცა დასავლეთ რომის იმპერია, ქართლში მეფობდა ვახტანგ გორგასალი. მან განამტკიცა სამეფო ხელისუფლება, საფუძველი ჩაუყარა მცხეთიდან თბილისში დედაქალაქის გადმოტანას, დააწესა კათალიკოსობა და საქართველოს ეკლესიას ავტოკეფალია მოუპოვა. ვახტანგი გმირულად დაიღუპა სასანიანთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. მიუხედავად ვახტანგ გორგასალის მრავალმხრივი და ნაყოფიერი მოღვაწეობისა ჩვენი სამშობლოსთვის, მისი მეფობა მაინც არ მიიჩნევა საქართველოსათვის შუა საუკუნეების დასაწყისად. ისტორიკოსთა აზრით საქართველოსთვის გაცილებით მეტი მნიშვნელობა ჰქონდა ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებას. ამიტომ საქართველოსთვის შუა საუკუნეები იწყება ქართლის მოქცევით, ე.ი. დაახლოებით 326 წლით.
მარგარიტ იურსენარი
მარგარიტ იურსენარი (Marguerite Yourcenar; დ. 8 ივნისი, 1903, ბრიუსელი — გ. 17 დეკემბერი, 1987, მაუნტ-დეზერტი, მენი) — ფრანგი მწერალი.
დაიბადა ბელგიაში, ნამდვილი გვარია კრეიანკური (Crayencour). ფსევდონიმი წარმოადგენს მისი ნამდვილი გვარის ანაგრამას. 1939 წლიდან იგი ცხოვრობდა შეერთებულ შტატებში, 1947 წელს მიიღო ამერიკის მოქალაქეობა. მარგარიტ იურსენარი უნიკალური ფიგურაა ფრანგულ ლიტერატურაში — პირველი ქალი, რომელიც საფრანგეთის აკადემიის წევრი გახდა და ამით ორსაუკუნოვანი ტრადიცია დაარღვია, რომლის მიხედვითაც ქალებს არ უშვებდნენ „უკვდავთა“ საზოგადოებაში.
ბიოგრაფია
იურსენარის დედა, რომელიც ბელგიის უძველესი ოჯახის წარმოამადგენელი იყო, 1903 წელს გარდაიცვალა. გოგონას აღზრდით მამა დაკავდა, რომელმაც დიდ როლი ითამაშა მის ცხოვრებაში. მამამისი — მიშელ დე კრეიანკური ხშირად იცვლიდა ადგილსამყოფელსა და ქალებს, დაკავებული იყო აზარტული თამაშებით, მიუხედავად ამისა ის კარგი მამა აღმოჩნდა. ლიტერატურისა და ხელოვნების დიდი მცოდნე მიშელი ქალიშვილისთვის ხმამაღლა კითხულობდა საყვარელ წიგნებს. მის მიერ წაკითხულ პირველ ავტორებს შორის არიან არისტოფანე და რასინი, შექსპირი და მეტერლინკი, შატობრიანი და იბსენი, სენ-სიმონი და მერეჟკოვსკი, რომელთა ისტორიულმა რომანებმა დიდი გავლენა მოახდინეს მომავალ მწერალზე. მარგარიტი არ დადიოდა არცერთ საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, მაგრამ სახლში მიიღო შესანიშნავი განათლება, იცოდა რამდენიმე ენა და განაგრძობდა სწავლას მთელი ცხოვრების მანძილზე.
მარგარიტის მამა გარდაიცვალა, მაგრამ სიკვდილამდე მოასწრო ეხილა ქალიშვილის (მისი ფულით გამოქვეყნებული) პირველი პოემა „ქიმერების ბაღი“.
პირველი დიდი პროზაული ნაწარმოები, რომანი „ალექსისი ან დისკურსი ამაო ბრძოლაზე“ (1929) წარმოადგენს ჰომოსექსუალის აღსარებას. მრავალი წლის შემდეგ, ჟურნალისტების კითხვებზე პასუხის გაცემისას, რატომ აირჩია იმ დროისთვის ასეთი სკანდალური თემა ლიტერატურაში დებიუტისთვის, მარგარიტმა უპასუხა: „ჩემთვის ეს სულერთი იყო“. მან შემოქმედებითი კარიერის დასაწყისიდანვე გამოავლინა შეხედულებების, გემოვნებისა და ქცევის სრული დამოუკიდებლობა. მოგვიანებით მის ნამუშევრებში ჰომოსექსუალური და ბისექსუალური სიყვარულის თემა არაერთხელ გაჩნდება, რადგან ამ სიყვარულში, როგორც მწერალმა თქვა, მისმა გმირებმა მოიპოვეს არჩევანის თავისუფლება, რომლის ყოველ გამოვლინებას ის ძალიან აფასებდა.
ომის დაწყებამდე, ახალგაზრდა ქალი ბევრს მოგზაურობდა, სტუმრობდა ლიტერატურულ წრეებს, მოასწრო გამოაქვეყნებინა კიდევ ორი რომანი, აგრეთვე რამდენიმე მოთხრობა და ესე. მიუხედავად იმისა, რომ მწერალი მოსალოდნელი ფაშიზმის საფრთხეს გრძნობდა, ის ვერ აცნობიერებდა მის მაშტაბს. ომი იურსენარისთვის დიდი გარდატეხა გამოდგა. „პარიზის დაცემის შესახებ რომ გავიგე, ვიტირე“, — თქვა მოგვიანებით მარგარიტმა. მაგრამ ამ ამბავმა იგი უკვე ამერიკაში იპოვა, სადაც ის გრეის ფრიკის მიწვევით ჩამოვიდა, რომელიც შემდგომში მისი თარჯიმანი, ახლო მეგობარი და ცხოვრების თანამგზავრი გახდება.
იურსენარი სამუდამოდ დარჩა ამერიკაში. იქ იყიდა მენის შტატში სახლი. აქ დაიწერა პირველი იმ რომანებიდან, რომელმაც იურსენარს მსოფლიო პოპულარობა მოუტანა — „ადრიანეს მოგონებები“ (1951). ეს ნაწარმოები ჟანრის კლსიკად იქცა ჯერ კიდევ მწერლის სიცოცხლეში.
60-80-იან წლებში იურსენარმა მიიღო სხვადასხვა ჯილდო, ორდენი და საერთაშორისო საპატიო წოდება. მაგრამ, რა თქმა უნდა, ყველაზე თვალსაჩინო მოვლენა არა მხოლოდ მის ცხოვრებაში, არამედ საფრანგეთის ლიტერატურულ ისტორიაში მისი საფრანგეთის აკადემიაში დაშვება (1981). ფრანგი „უკვდავები“ დიდხანს ეწინააღმდეგებოდნენ „მშვენიერი სქესის“ წარმომადგენლის თავის წრეში მიღებას, მაგრამ საბოლოოდ დაემორჩილნენ მათი იმ კოლეგების ზეწოლას, რომლებსაც კარგად ესმოდათ ამ გამორჩეული ქალის პიროვნების მასშტაბის.
სიცოცხლის ბოლო წლებში იურსენარი აქტიურად ქალთა თანაბარი უფლებების იდეას, მაგრამ ამავდროულად არ მოსწონდა „ფემინიზმის აგრესიულობას“.
მწერლის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრებს შორისაა რომანი „ფილოსოფიური ქვა“, რომელიც დაწერილია რომან „ადრიანას“ გამოცემიდან 16 წლის შემდეგ, ასევე აღსანიშნავია მისი კრებული „აღმოსავლური ნოველები“, რომელიც სიყვარულს ეძღვნება. იურსენარი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა სიყვარულის კონცეფციას — ხორციელსაც და სულიერსაც, მასში ხედავდა წმინდა საწყისს.
მარგარიტ იურსენარი გარდაიცვალა 1987 წლის 17 დეკემბერს თავის სახლში, მენის შტატში.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის აკადემიის წევრები კატეგორია:ფრანგულენოვანი მწერლები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრები
VII ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის
V ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის ჩატარდა 1939 წლის აგვისტო-სექტემბერში ბუენოს-აირესში ვაჟთა საჭადრაკო ოლიმპიადის დროს. მონაწილეობდა 17 ქვეყნის 20 მოჭადრაკე. ტურნირი ამჯერად ერთ წრედ ჩატარდა და ისევ ვერა მენჩიკის გამარჯვებით დასრულდა.
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
Amphimoea
სქოლიო
*
ტიატია
ტიატია (აინურად ჩაჩა-ნუპური, სიტყვასიტყვით — „მამა მთა“) — მოქმედი ვულკანი კუნძულ კუნაშირის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (კურილის კუნძულები). სომა-ვეზუვის ტიპისაა („ვულკანი ვულკანში“).
სიმაღლე 1819 მ. სომის წაკეთილი კონუსის შეფარდებითი სიმაღლეა 1485 მ, ფუძის დიამეტრი — 16-18 კმ, წრიული თხემისა — 2,4 კმ-მდე. კალდერის ზომებია 2,1 X 2,4 კმ. მთლიანადაა დაფარული ლავური ღვარებით.
უკანასკნელი ამოფრქvევა მოხდა 1973 წელს. აგებულია ლავური ბაზალტებითა და ანდეზიტებით. ძირი შემოსილია წიწვნარითა და ფართოფოთლოვანი ტყით, ზევით ქვის არყის რაყები და ქონდარა ფიჭვია.
1977 და შემდგომ წლებში მოხდა ვულკანის კრატერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ პერიფერიის ჩამონგრევა და დამსხვრეული მასალის დიდი ნაწილი შიგ კრატერშივე ჩაიქცა (მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში). შედეგად ვულკანის საერთო სიმაღლე შემცირდა. ვულკანმა სიმაღლეში რამდენიმე ათეული მეტრით დაიკლო და სავარაუდოდ, თანადროულ დროში მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 1800 მ-ზე ნაკლებია.
ცნობილი ამოფრქვევები დაფიქსირდა 1812 და 1973 წლებში. ამჟამად ფიქსირდება მხოლოდ სუსტი ფუმაროლური აქტივობა ცენტრალურ კრატერში. ხშირად შეიმჩნევა ბოლვა და ამასთანავე, გვერდითი კრატერიდან გამოიყოფა შხამიანი აირები. ვულკანი ტიატია განთავსებულია კურილის ნაკრძალის ტერიტორიაზე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
Cryptopone testacea
Cryptopone testacea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cryptopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაპონური დამწერლობა
იაპონური დამწერლობა არის ჩინური სიტყვა–ნიშნური სისტემისა და იაპონური [კუთხოვანი (კატაკანა) და მრგვლოვანი (ჰირაგანა)] მარცვლოვანი დამწერლობის ერთგვარი ნარევი. სავარაუდოდ ჩვენი წელთაღრიცხვის 400 წლისათვის უკვე კარგად განვითარებული ჩინური დამწერლობა უნდა შემოეტანათ ასევე იაპონიაში. დროთა განმავლობაში იაპონელებმა უცხოეთიდან შემოტანილი ეს გრაფიკული ნიშნები კიდევ დაახლ. 250 იდეოგრამით (კანჯი) განავრცეს. იმის გამო, რომ იაპონური ენა აგლუტინირებადი ენა არის და მისი ბგერების ჩინური სიტყვა–ნიშნების მეშვეობით ადეკვატური გადმოტანა შეუძლებელი გახდა, იაპონლებმა შემდეგ ხერხს მიმართეს; მათ კანჯის ნიშნები მიუხედავად მათი მნიშვნელობისა იაპონური ბგერების გადმოსაცემად „ისესხეს“ და მათი გამოყენება დაიწყეს ფონეტიკური დანიშნულებით (კანა). იაპონური მარცვლებისთვის ნიშანთა ჯგუფების ხშირმა გამოყენებამ IX საუკუნეში ხელი შეუწყო ნაწილობრივ შემოკლებული ფორმების გაჩენას; ამ შრიფტს დაარქვეს ჰირაგანა. ამავდროულად IX საუკუნეში კანას მეორე ფორმა გაჩნდა და მას კატაკანა ეწოდა.
დღესდღეობით ყველაზე უფრო გამოყენებადი კანჯის რაოდენობა შეადგენს 1850, რომელთაგან 881 ნიშნის შესწავლა სავალდებულოა ჯერ კიდევ დაწყებით კლასებში. შერეული სტილით წერისას ცნებები კანჯის მეშვეობით გამოიხატება, მორფოლოგიურ–სინტაქსურ ელემენტებს (სუფიქსები, ბოლოსართები და ა.შ.) კი ჰირაგანათი წერენ. კატაკანას გამოყენება შეზღუდულია გარკვეული სფეროებით (მაგ.; კატაკანათი წერენ უცხო ან ნასესხებ სიტყვებს). იაპონლები ტრადიციულად წერენ ვერტიკალურად, ზევიდან ქვევით, მაგრამ ასევე ჰორიზონტალურად — მარცხნიდან მარჯვნივ.
იაპონური წერა–კითხვის თავისებურებანი, მიმართულება
ქართული ენისაგან განსხვავებით იაპონურ ტექსტში სიტყვებს ჩვეულებისამებრ ინტერვალების გარეშე, ერთმანეთის მიყოლებით წერენ და მათი გადატანა, ან გაყოფა სტრიქონის, ან სვეტის ბოლოში ნებისმიერ ადგილას შეიძლება უტირეოდ (ამ მხრივ გამონაკლისს წარმოადგენს მხოლოდ ადგილი სასვენი ნიშნის წინ). ქართულ ანბანში ასო–ნიშნები შეიძლება განსხვავებული ზომისა იყოს (მაგ.; ინი და ონი, ლასი და ღარი), იაპონელები კი ნიშნებს წერენ ნაგულისხმევ კვადრატებში, სადაც ყოველ იაპონურ ნიშანს, მათ შორის სასვენ ნიშანსაც ერთნაირი ზომა აქვს.
სპეციალურ ტექსტებში, სადაც უხვადაა რომაჯი, წერენ და კითხულობენ მარცხნიდან მარჯვნივ და თანაც ჰორიზონტალურად. იგივე ითქმის (ჰორიზონტალურ) სარეკლამო თუ სხვა რამ წარწერებზე, მაგ.; გზის მაჩვენებლებზე, ტრაფარეტებზე.
კანჯი
მთავარი სტატია: კანჯი
კანჯი (漢字) გამოსახავენ ჰანის ნიშნებს. ჰანი ასევე ჩინეთისა და ჩინელების სინონიმია. ეს დამწერლობა ჩინური ნიშნების ფორმით VI საუკუნიდან კორეის გავლით შემოვიდა და დამკვიდრდა იაპონიაში. თავდაპირველად იაპონურ ენაზე სუფთა ჩინურად წერდნენ, რომელსაც კანბუნი დაერქვა. კანბუნი არის სტილი, რომელიც სახელდახელოდ, დახმარების მოშველიებით IX საუკუნის სეცუვას ლიტერატურიდან მოყოლებული მე–2 მსოფლიო ომის ბოლომდე გამოიყენებოდა მოდიფიცირებული ფორმით ოფიციალური დოკუმენტაციის საწარმოებლად. კანჯის ნიშნებს (კანასაგან განსხვავებით) თავისი დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვთ და მათ ლოგოგრამებსაც უწოდებენ, რომლებიც თავის მხრივ პიქტოგრამებად, იდეოგრამებად და ფონოგრამებად დაიყოფა. ამავე დროს ბევრი კანჯი რამდენიმე (ხშირად ორი) შემცირებული ნიშნისაგანაა შედგენილი.
კატაკანა
კატეგორია:დამწერლობები დამწერლობა
აფხაზეთის ხმა
ტერმინს აფხაზეთის ხმა შეიძლება ჰქონდეს ერთ-ერთი შემდეგი მნიშვნელობათაგანი:
სკლეროსები
სკლეროსები — დიდი ფეოდალური  საგვარეულო ბიზანტიაში; თვალსაჩინო როლი ითამაშეს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, სკლეროსების სამშობლო იყო  მცირე სომხეთი, მაგრამ  გვარი ბერძნულია. პირველად იხსენიებიან IX საუკუნეში, ხოლო უკანასკნელი წარმომადგენელი დემეტრიოს სკლეროსი - 1362 წელს. სკლეროსები წლების მანძილზე წარუმატებლად იბრძოდნენ ცენტრალური ხელისუფლების ხელში ჩასაგდებად. მათგან ცნობილები იყვნენ ბარდა სკლიაროსი (X საუკუნე), კონსტანტინე სკლეროსი (XI საუკუნე), რომანოზ სკლეროსი (XI საუკუნე), მარიამ სკლერაინა (XI საუკუნე) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელები კატეგორია:სკლეროსები კატეგორია:დინასტიები
4 აპრილი
4 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის მე-94 დღე (ნაკიან წლებში – 95-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 271 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
0404
ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში
ზემო ნიჩბისის წმინდა გიორგის ნიში — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისში.
ერთმანეთის გვერდით ორი ნიში — ქვა-სვეტი და მცირე ნაგებობაა აღმართული. არათანაბრად გათლილი, დაბალი სვეტის ერთ სიბრტყეზე ტოლმკლავა ჯვარია გამოსახული და მასზე მეორე ქვაა მიყრდნობილი. მისგან ცალ მხარეს დამტვრეული ქვევრის ნაშთი დევს. მეორე ნიში — მცირე ნაგებობა, მაღალი პროპორციისაა, ნაგებია ქვიშქვით, შელესილი და შეთეთრებულია. მას ბრტყელი კრამიტის ორქანობა სახურავი ხურავს. ცალ მხარეს, შუაში, მცირე ზომის, მეორე მხარეს კი უსწორმასწოროდ გამოჭრილი ორმაგი მართკუთხა ნიშია დატანილი. ერთიანი შეღრმავება ქვის თაროთია გამიჯნული. ერთ-ერთი ფტონრონის წვერზე, ლითონის თანამედროვე ჯვარია დამაგრებული. ნიშის სიახლოვეს დიდი ზომის ახალი ჯვარია აღმართული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლიმონურა
ლიმონურა (Schizandra) — მცენარეთა გვარი სქიზანდრასებრთა ოჯახისა.
შეიცავს 14 სახეობას. გამერქნებულღეროიანი ლიანაა, რომლის სიგრძე 15 მ აღწევს. აქვს ელიფსური ან ოვალური ფოთლები, თეთრი ან ვარდისფერი სურნელოვანი ყვავილები, წითელი კენკრა ნაყოფი. ნაყოფს (ისევე როგორც სხვა ნაწილებს) გასრესისას ლიმონის სუნი და გემო აქვს.
შეიცავს კრისტალურ ნივთიერებას — სქიზანდრინს, ეთეროვან ზეთებს, ორგანულ მჟავებს, ნახშირწყლებს, C ვიტამინსა და სხვა. იყენებენ მედიცინაში მასტიმულირებელ საშუალებად. გვხვდება აღმოსავლეთ აზიის მთის ტყეებში. ყოფილ სსრ-ში — ამურის ოლქში, ხაბაროვსკის და პრიმორიეს მხარეებში, სახალინისა და კურილის კუნძულებზე. ზოგჯერ აშენებენ დეკორატიულ მცენარედ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სქიზანდრასებრნი კატეგორია:სამკურნალო მცენარეები
Spaltkörbchen Schisandra Schisandra Schisandra Schisandraceae Cytryniec
მჯდომარე ხარი
მჯდომარე ხარი მეთაურობდა ინდიელთა ტომებს, რომლებიც რეზერვაციაში გადასახლებას ეწინააღმდეგებოდნენ. 1876 წლის 25 ივნისს სიუსა და შაიენების ინდიელთა გერთიანებულმა არმიამ მჯდომარე ხარის მეთაურობით ლიტლ-ბიგჰორნთან ბრძოლაში გენერალ ჯორჯ კასტერის კავალერია გაანადგურა. ეს იყო ინდიელთა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გამარჯვება საკუთარი ტერიტორიებისთვის ბრძოლაში.
სქოლიო
კატეგორია:სიუს ხალხი კატეგორია:ინდიელთა ბელადები კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
Cryptopone typhlos
Cryptopone typhlos — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cryptopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიწისძვრა
მინი|250პქ|მარჯვნივ|გლობალური მიწისძვრების ეპიცენტრები 1963-1998 წლების მონაცემებით მინი|250პქ|დედამიწის ფილების მოძრაობა მიწისძვრა — ბუნებრივი მიზეზებით გამოწვეული დედამიწის ზედაპირის რხევა. მიწისძვრების უმრავლესობა სუსტია, ხშირად შეუმჩნეველია ადამიანებისათვის და არანაირ ზიანს არ იწვევს. ზოგი მათგანი კი იწვევს დიდ ნგრევას, რასაც ხანდახან თან ახლავს მსხვერპლი. მიწისძვრის სიძლიერე რიხტერის სკალით იზომება. მიწისძვრა ძირითადად, ტექტონიკური პროცესებით არის გამოწვეული. მიწისძვრის კერა დედამიწის წიაღის იმ უბანს წარმოადგენს, სადაც ქანებში დიდი ხნის განმავლობაში დაგროვილი ენერგიის განტვირთვა ხდება. მიწისძვრის სიძლიერე მაგნიტუდით (ტალღების საერთო ენერგიით) და ბალებით ფასდება. ბალის სიდიდე კერის სიღრმესა და მაგნიტუდაზეა დამოკიდებული. დედამიწაზე ორი ძირითადი სეისმური სარტყელია ცნობილი: ალპურ-ჰიმალაური და წყნაროკეანური. საქართველოს ტერიტორია, როგორც კავკასიის სეისმური რეგიონის განუყოფელი ნაწილი, ალპურ-ჰიმალაურ სეისმოაქტიურ სარტყელს მიეკუთვნება. მიწისძვრას ხშირად თან სდევს მის მიერ პროვოცირებული სხვა სტიქიური მოვლენები: ცუნამი, მეწყერი, ზვავები, ღვარცოფი, ხანძარი და სხვა.
ფაქტები
ძვ. წ. 426 წელს მიწისძვრამ დაანგრია საბერძნეთის ქალაქები კორინთი და სპარტა. ერთ დღეს იქ 20 ათასამდე კაცი დაიღუპა.
ძვ. წ. 115 წელს მიწისძვრამ დაანგრია ქალაქი ანტიოქია. დაიღუპა ათასობით ადამიანი.
526 წელს მიწისძვრამ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროებზე 200 ათასი კაცი იმსხვერპლა.
1089 წელს მიწისძვრამ თმოგვი ციხიანად დაანგრია.
1556 წელს ჩინეთში მიწისძვრისგან დაიღუპა ასიათასობით ადამიანი.
1707 წელს იაპონიაში მიწისძვრებმა 200 ათასი კაცი იმსხვერპლა.
1797 წელს ქალაქ რიობამბაში მომხდარი მიწისძვრების დროს დაიღუპა 40 ათასამდე ადამიანი.
1855 წელს მიწისძვრა მოხდა ლისაბონში.
1881 წლის 20 აგვისტოს მიწისძვრა მოხდა საქართველოში.
1911 წელს მოხდა კებინის (ტიან-შანი) მიწისძვრა.
1923 წელს მიწისძვრის დროს დაინგრა 128 ათასზე მეტი სახლი. ტოკიოში დაიღუპა 140 ათასი კაცი, იოკაჰამაში — 27 ათასი კაცი.
1926 წელს მოხდა ლენინაკანის მიწისძვრა.
1931 წელს ზანგეზურის მიწისძვრა.
1946 წელს ჩატკალის მიწისძვრა, კაზანჯიკის მიწისძვრა.
1949 წელს ხაიტის მიწისძვრა.
1952 წელს კურილიის მიწისძვრა.
1960 წელს ჩილეში მიწისძვრამ დაანგრია 58 ათასი სახლი, დაიღუპა 1123 კაცი.
1963 წლის 26 ივლისი, 5:17 (ადგილობრივი დროით) — სკოპლეს მიწისძვრა (6.1 Mw).
1966 წლის 26 აპრილი, 05:22 (ადგილობრივი დროით) — ტაშკენტის მიწისძვრა (5.1 Mw).
1970 წლის 31 მაისი, 15:23 (ადგილობრივი დროით) — პერუს მიწისძვრა (7.9 Mw); 14 მაისი 21:12 (მოსკოვის დროით) — დაღესტნის მიწისძვრა (6.7 Mw).
1980 წლის 23 ნოემბერი, 19:34 საათი (ადგილობრივი დროით) — ირპინიას მიწისძვრა (სამხრეთ იტალია) (6.9 Mw).
1985 წლის 19 სექტემბერი, 07:18 საათი (ადგილობრივი დროით) — მეხიკოს მიწისძვრა (8.1 Mw).
1988 წლის 7 დეკემბერს სომხეთის ჩრდილო-დასავლეთში, სპიტაკში, 10 ბალიანი მიწისძვრა მოხდა. მიწისძვრის შედეგად მთლიანად დაინგრა ქალაქი სპიტაკი, 58 სოფელი ნაწილობრივ ქალაქები - ლენინაკანი, სტეპანაკანი, კიროვაკანი და 300-ზე მეტი დასახლებული პუნქტი. დაიღუპა, დაახლოებით, 25 ათასი კაცი, ხოლო 514 ათასი ადამიანი უსახლკაროდ დარჩა. მიწისძვრამ სომხეთის ტერიტორიის თითქმის 40% მოიცვა. მოსალოდნელი ავარიის რისკის გამო შეჩერდა სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეისმოლოგია კატეგორია:მიწისძვრები