cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აიაზმა (წალკის მუნიციპალიტეტი)
აიაზმა  , აიაზმი (ყოფ. თეთრი წყარო) — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში,  თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ქციის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1580 მ, წალკის წყალსაცავიდან 7 კმ, წალკიდან 17 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 415 კაცი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ედიქილისას თემში. განვითარებული იყო მეცხოველეობა და მეკარტოფილეობა. სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობას ეთნიკური სომხები წარმოადგენენ. სოფელთან შემორჩენილია შუა საუკუნეების აიაზმის ღვთისმშობლის ეკლესია.
ლარსენის შელფური მყინვარი
ლარსენის შელფური მყინვარი (Larsen Ice Shelf) — ერთ-ერთი უდიდესი შელფური მყინვარი ანტარქტიდაში. ქმნის ანტარქტიდის ნახევარკუნძულის 800 კილომეტრი სიგრძის ყინულოვან ნაპირს. მაქსიმალური ფართობი დაახლოებით 86 ათასი კმ². აღმოსავლეთიდან მთელი წელი ბლოკირებულია უედელის ზღვის მოდრეიფე ყინულებით. 1961 წლიდან ლარსენის შელფური მყინვარის აღმოსავლეთ ნაწილში მოქმედებს არგენტინის სამეცნიერო სადგური ტენიენტე-მატიენსო. მყინვარს სახელი ეწოდა პირველი აღმომჩენის (1893) ნორვეგიელი ზღვაოსნის კარლ ანტონ ლარსენის პატივსაცემად.
აიაზმა (წალკის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლარსენის შელფური მყინვარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ანტარქტიდის შელფური მყინვარები
Tapinoma orthocephalum
Tapinoma orthocephalum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ყელის ზეგანი
ყელის ზეგანი — ვულკანური ზეგანი ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ჯავის რაიონის, ახალგორისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე. საკუთრივ ყელის ზეგანი შემოფარგლულია მაღრან-დვალეთის კავკასიონის, მთავარი, ხარულისა და არხის ქედებით და მდინარე მთიულეთის არაგვის ზემო დინებით, უფრო ფართო გაგებით მოიცავს მაღრან-დვალეთის პლატოსაც. წარმოადგენს მეოთხეული ვულკანიზმის უვრცელეს რეგიონს კავკასიონის ქართულ ნაწილში. ზედა იურული კარბონატული ფლიშის ზოლში ამოღვრილმა ლავებმა ამოავსეს მთიულეთის არაგვის ძველი გასწვრივი ხეობა და შექმნეს 2600-3300 მეტრ სიმაღლეზე მდებარე ზეგანი, ამ უკანასკნელზე „დამსხდარი“ ვულკანურ-კონუსებიანად (მთები: ყელი, ნარვანხოხი, დიდი და მცირე ხორისარი, ლევინსონ-ლესინგის ვულკანი, დიდი და პატარა მეფისკალო, აგრეთვე ფიდარხოხი, წითელი ხატი, შადილხოხი, შარხოხი, ქნოღო). ეფუზიური მოქმედება გვიან პლეისტოცენში მიმდინარეობდა. ზეგანმა განიცადა გამყინვარება. მის კვალს წარმოადგენს ტროგები, მორენები, „ვერძის შუბლები“, ტბიანი ტაფობები. გამყინვარების დასრულების შემდეგ რეგიონის ზედაპირი განიცდის მკაცრი ჰავის ზეგავლენას, რის შედეგადაც წარმოქმნილია ყინვითი და მზრალობითი რელიეფის ფორმები — ტუფურები (ამობურცულობანი), მრავალკუთხედები, კარკნალები და ა. შ. ზეგანი მდიდარია ტბებით. მათ ვულკანურ-მყინვარული წარმოშობა აქვთ. 8-9 თვის განმავლობაში ტბები გაყინულია. მათ შორის უდიდესია ყელის ტბა, საიდანაც გამოდის მდინარე ქსანი.
ზეგნის დაბალი ნაწილები შემოსილია ალპური ბალახეულით (მდელოებით), რომელიც საძოვრებადაა გამოყენებული. ცხოველებიდან არის არჩვი, მგელი, შურთხი, დათვი, პრომეთეს მემინდვრია, ჭკა; ტბებსა და მდინარეებში თევზი არ იცის.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ზეგნები
ბზიკები (ჯგუფი)
„ბზიკები“ — საბავშვო მუსიკალური ჯგუფი, რომელმაც საქართველო წარმოადგინა 2008 წლის საბავშვო ევროვიზიაზე, კვიპროსის ქალაქ ლიმასოლში. ჯგუფი „ბზიკები“ ამ კონკურსის გამარჯვებული გახდა.
ჯგუფის წევრები არიან: გიორგი შიოლაშვილი, მარიამ თათულაშვილი და მარიამ კიკუაშვილი. ევროვიზიის შიდაშესარჩევ კონკურსზე ისინი ცალ-ცალკე მოვიდნენ, მაგრამ ჟიურიმ ისინი ერთ ჯგუფად გააერთიანა. ბზიკები 2008 წლის საბავშვო ევროვიზიის კონკურსში მონაწილეთა შორის ყველაზე პატარები, ათი წლისები იყვნენ.
მარიამ კიკუაშვილმა, მარიამ თათულაშვილმა და გიორგი შიოლაშვილმა თითქმის მთელი ევროპა მოხიბლეს და უმაღლესი შეფასებები დაიმსახურეს. 15 ქვეყანას შორის, რომლებმაც ქართულ ჯგუფს უმაღლესი შეფასებები მისცეს, რუსეთი, ბელარუსი და ლიეტუვა იყვნენ. პატარებმა მე-6 ნომრით იმღერეს. 10 წლის „ბზიკებმა“ შიდა შესარჩევი ტური თბილისში დიდი უპირატესობით მოიგეს. სიმღერამ თავისი ორიგინალურობით გაამართლა და კვიპროსზე დიდი მხარდაჭერა მოიპოვა. ქალაქ ლიმასოლის სცენა „ბზიკებისთვის“ პირველი დიდი გამოცდილება იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის ბავშვთა სიმღერის კონკურსის მონაწილეები კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
NGC 7149
NGC 7149 — ელიფსური გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 15 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ანკუია
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 304 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 81 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Camponotus substitutus coloratus
Camponotus substitutus coloratus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია — კლიმატის კლასიფიკაციის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სისტემა. პირველად იგი 1884 წელს რუსმა გერმანელმა კლიმატოლოგმა ვლადიმერ კიოპენმა გამოაქვეყნა. შემდეგში, მან თვითონვე შეიტანა მასში რამდენიმე ცვლილება, რომელთაგან აღსანიშნავია 1918 წლისა და 1936 წლის ცვლილებები. მოგვიანებით, გერმანელმა კლიმატოლოგმა რუდოლფ გეიგერმა კიოპენთან თანამშრომლობით კლასიფიკაციის სისტემა გარკვეულწილად შეცვალა, რის გამოც ზოგჯერ მას კიოპენ-გეიგერის კლიმატის კლასიფიკაციის სისტემას უწოდებენ. სისტემა ემყარება კონცეფციას, რომ ადგილობრივი მცენარეულობა კლიმატის სახლის საუკეთესო გამომხატველია. შესაბამისად, კლიმატური ზონების საზღვრები განისაზღვრა მცენარეთა გავრცელების მიხედვით. იგი აერთიანებს საშუალო წლიურ და საშუალო თვიურ ტემპერატურებს და ნალექთა სეზონურობას.
Tapinoma pallipes
Tapinoma pallipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აინინა და დანინა
მინი|ანაჰიტა აინინა და დანინა, აჲნინა და დანანა — წარმართული ღვთაება-კერპი ან კერპები ძველ ქართლში. „ქართლის ცხოვრება“ აინინასა და დანინას კულტის შემოღებას და მცხეთაში კერპების აღმართვას ქართლის მეორე მეფეს — საურმაგს მიაწერს; „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ აინინას კულტის შემომტანად საურმაგს, დანანასას კი — მის მემკვიდრე მირიანს ასახელებს.
მეცნიერთა ვარაუდით აინინა და დანინა ერთი და იმავე ღვთაების ორი სახელის დამახინჯებული ფორმებია. ნიკო მარი მასში ძველ ირანულ ქალღმერთ ანაჰიტას და არა-ირანულ ნან-ასს ხედავდა. მიხეილ წერეთელს კი კულტის საწყის სახელად მიაჩნდა აინინა და ნინა (ნანა), რომელსაც შუმერთა იშთარს უკავშირებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:წარმართობა საქართველოში
იოსებ არღუთინსკი
იოსებ არღუთინსკი, დოლგორუკი (დ. 1743, სოფ. სანაჩინი, თბილისის მახლობლად — გ. 21 მარტი [ძვ. სტ. 9 მარტი], 1801, თბილისი) — სომეხი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე, არქიეპისკოპოსი, სრულად სომხეთის კათალიკოსი 1800 წლიდან. 1783 წელს შეადგინა პროექტი, რომლის მიხედვითაც რუსეთს უნდა აღედგინა სომხეთის დამოუკიდებელი სამეფო. რუსეთს უფლება ეძლეოდა მეფე დაენიშნა და ჯარი ჰყოლოდა სომხეთში. იოსებ არღუთინსკი მჭიდროდ თანამშრომლობდა ერეკლე II-თან და აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს რუსეთთან შეერთებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი სასულიერო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1743 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1801
Die Alive (სიმღერა)
„Die Alive“ — ტარია ტურუნენის ალბომის My Winter Storm მეორე სინგლი. სინგლი 2008 წლის 7 მარტს Universal Music-ს პატრონაჟით გამოვიდა. ოფიციალური ვიდეო გადაიღეს დეკემბერში, ხოლო პრემიერა იანვარში გაიმართა.
სიმღერა
სიმღერა დაიწერა შვედი კომპოზიტორების, ანდერს ვოლბეკის, მათიას ლინდბლომისა და თვით ტარია ტურუნენის მიერ.2008 წლის 16 იანვარს ტარიამ თავის ბლოგზე ალბომის „My Winter Storm“ ყველა სიმღერის განმარტება გამოაქვეყნა, მათ შორისაა „Die Alive“:
მუსიკალური ვიდეო
ეს ვიდეო შესამჩნევად ბნელია ტარიას ნებისმიერ სხვა ვიდეოებთან შედარებით, რაც გამოწვეულია სიმღერის ტექსტისა და თემატიკის გამო.
მერფის კანონი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მერფის კანონი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ინკალიახტა
ინკალიახტა (კეჩ. Inka llaqta, ინკების ქალაქი) — ინკების მომუმენტური ძეგლი ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში, ქალაქ კოჩაბამბიდან 130 კმ-ით აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 2 950 მეტრზე.
დასახლება და ციხესიმაგრე აშენდა XV საუკუნეში, ინკა იუპანკის მეფობისას. დასახლების არეალი 80 ჰა-ს მოიცავს. მოგვიანებით, უაინა კაპაკის მეფობისას ის ხელახლა აშენდა. მთავარ შენობას წარმოადგენდა კალიანკა, რომლის ზომები იყო 25 x 78 და რომელიც კოლუმბამდელი ამერიკის უდიდეს შენობად მიიჩნევა. მისი სახურავი 24 სვეტს ეყრდნობოდა.
ქალაქის გათხრები პირველად XXI საუკუნის დასაწყისში დაიწყო და მას პენსილვანიის უნივერსიტეტის პროფესორი ლოურენს კობენა ხელმძღვანელობდა.
2003 წლის ივლისში, ინკალიახტა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეიყვანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ბოლივიის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები
NGC 7156
NGC 7156 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1785 წლის 8 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Aerosmith
thumb|ჯგუფის ლოგო
იმის მიუხედავად, რომ მათ ასევე მოიხსენიებენ, როგორც „ბოსტონელ ცუდ ბიჭებს“, არც ერთი მათგანი არ არის წარმოშობით ამ ქალაქიდან. ჯგუფის სამი წევრი — სტივენ ტაილერი, ჯო პერი და ტომ ჰამილტონი ერთმანეთს სანაპიში, ნიუ ინგლანდი 1960-იანი წლების ბოლოს შეხვდა, მაგრამ ჯგუფი არ ჩამოუყალიბებიათ. ტაილერი იონკერსიდან (ნიუ იორკი) იყო, პერი ჰოპდელიდან (მასაჩუსეტსი), ხოლო ჰამილტონი — ნიუ-ლონდონიდან (ნიუ-ჰემპშირი). 1970 წელს სამეულმა ჯგუფის შექმნა გადაწყვიტა და ბოსტონი (მასაჩუსეტსი) სამუშაოდ იდეალურ ადგილად ჩათვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფები კატეგორია:1970-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:Aerosmith კატეგორია:1970 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
გივი სიხარულიძე
გივი სიხარულიძე (დ. 28 თებერვალი, 1944, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, აგრონომი, მწერალი, მოცეკვავე, სპორტსმენი, ჩოგბურთელი, მთის და წყლის მოთხილლამურე. ვახტანგ ჭაბუკიანის ქორეოგრაფიული სტუდიის ყოფილი წევრი. 1961 წელს სუხიშვილის და რამიშვილის სახელმწიფო აკადემიური დასის სოლისტი გახდა. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, ჩაირიცხა სამეურნეო ინსტიტუტში, სადაც 1969 წლამდე სწავლობდა.
მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1972 წელს ფილმით „გასეირნება“. შემდეგ მოდიოდა ფილმები როგორიცაა: „ჭიდაობას რა უნდა“, „ტურანდოტი“ და „დაუმთავრებელი პორტრეტი“. მსახიობმა სახელი გაითქვა ფილმით „უძინართა მზე“ და სერიალით „ცხელი ძაღლი“.
1988 წლიდან 2006 წლამდე გივი იყო ქართული ხალხური ცეკვის დასი „თბილისის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი და წამყვანი ქორეოგრაფი.
მწერლობა
გივი სიხარულიძე არის ავტორი რომანის „იამური“, კიდევ 17 მოთხრობის, ლექსისა და წიგნის. 2005 წელს გივის წიგნს "აწყვეტილი სიცოცხლე - არის + მე" მიენიჭა მთავარი ქართული ლიტერატურული პრემია "ნიკო ლორთქიფანიძის“ სახელობის.
2013 წელს გივი სიხარულიძემ შექმნა სრულიად ახალი ლიტერატურული ჟანრი, მოგონებებზე დაფუძნებული მოთხრობების კრებული. ამ ჟანრში გამოსცა წიგნები მსოფლიოში ცნობილი საოპერო მომღერლების ლადო ათანელისა და ალეკო ხომერიკის, აჭარის ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის მთავარ ქორეოგრაფ/ბალეტმაისტერ თემურ ბიბილეიშვილის, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოს შოთა ჯაფარიძისა და მსოფლიოში ცნობილი ოპერისა და ბალეტის თეატრების მხატვრის მურაზ მურვანიძის შესახებ.
1980 წლიდან გივის ნაშრომები იბეჭდება ლიტერატურულ ჟურნალებში და სხვადასხვა პუბლიკაციებში. მისი მოთხრობები ქართული პროზის ანთოლოგიაში შევიდა. ამ მოთხრობებიდან ბევრი ითარგმნა ინგლისურ, რუსულ, ფრანგულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ და სხვა ენებზე. მას ასახელებენ ახალი ჟანრის „თბილისური მოთხრობების“ შემქმნელად (მოჩვენება მწერალი).
გივი სიხარულიძე იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2006 წელს ის აირჩიეს მწერალთა საერთაშორისო კავშირის მიმოხილვის კომიტეტის წევრად მოსკოვში.
გივი სიხარულიძე არის არჩეული ქართველ მწერალთა, მეცნიერთა და საზოგადო მოღვაწეთა აკადემიის აკადემიკოსად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტები
Camponotus substitutus
Camponotus substitutus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჯანდაცვა ბუტანში
მინი|საავადმყოფო ფობჯიკას ველზე( Phobjika Valley) ჯანდაცვა  ბუტანში— ჯანმრთელობის დაცვას ქვეყნის განვითარების და მოდერნიზაციის სქემაში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი პრიორიტეტი აქვს. ჯანდაცვისა და მასთან დაკავშირებულ საკითხებს კურირებს ჯანდაცვის სამინისტრო, რომელსაც მთავრობაში წარადგენს ჯანდაცვის მინისტრი.
ჯანდაცვის სისტემა
ჯანდაცვის სამინისტრომ ჯანდაცვის ერთიანი სისტემის დანერგვა 1970-იან წლებში დაიწყო.
ჯანმრთელობის დაცვის დაწესებულებები
მინი|[[ბჰუტანი|ბუტანის ჯანმრთელობისა და ოჯახის კეთილდღეობის მინისტრი, ბ-ნი ლიონპო ზანგლი დუკპა და ბუტანის ელჩი ინდოეთში, ბ-ნი ვ. ნამგიელი, ნიუ დელიში ხვდებიან კავშირის ჯანმრთელობისა და ოჯახის კეთილდღეობის მინისტრს შრი ღულამ ნაბი აზადს.]] 2009 წელს მთელ ბუტანში იყო 31 საავადმყოფო. ძონგხაგების უმეტესობას ერთი საავადმყოფო მაინც ჰქონდა, გასას გარდა. თიმფუს ჰქონდა 5 საავადმყოფო, ხოლო ჩუქხას, სამცეს და ტრაშიგანგის  ძონგხაგებს — თითო თითო. გარდა ამისა, თითოეულ ძონგხაგს ჰქონდა არაერთი მცირე სამედიცინო დაწესებულება.
3,756 მედპერსონალი მუშაობდა საავადმყოფოებსა და სხვა სამედიცინო დაწესებულებებში: 176 ექიმი, 556 ექთანი, 92 მედდის თანაშემწე; 505 სამედიცინო-სანიტარული თანამშრომელი, 35 სანიტარული ექიმი და მათი თანაშემწეები. 41 drungtshos (ხალხური მედიცინის ექიმი), 52 smenpas  (ხალხური მედიცინის ექიმი), 12 ფარმაცევტი, 79 აფთიაქის თანამშრომელი, 13 ლაბორატორიული ტექნოლოგი; 549 სხვა პროფესიონალი და ასისტენტი, ასევე 1601 ადმინისტრაციის თანამშრომელი და დამხმარე პერსონალი.
ჯანმრთელობის პრობლემები
2009 წლის მონაცემებით, ბუტანის უმრავლესობისათვის ხელმისაწვდომი იყო სასმელი წყალი (83%) და ძირითადი სანიტარული მომსახურება (91%). ყველაზე გავრცელებული დაავადებები იყო დიარეა (10 000 ადამიანზე 2,892) და პნევმონია (1,031) 5 წლამდე ასაკის ბავშვებში; კანის ინფექციები (1322); კონიუნქტივიტი (542), ჰიპერტენზია (310) და ნაწლავის ჭიები (170). ნაკლებად გავრცელებული დაავადებები იყო შაქრიანი დიაბეტი (ყოველ 10 000 ადამიანზე 38); ალკოჰოლთან დაკავშირებული ღვიძლის დაავადება (23) და კიბო (17). მალარიისა და ტუბერკულოზის სიხშირე ზოგადად დაბალია, 10 000-ზე  10-15 შემთხვევა შესაბამისად.
ბუტანში დაფიქსირებულია  გრიპის შტამები— H1N1 ("ღორის გრიპი") და H5N1 ("ფრინველის გრიპი"). 2009 წელს დაფიქსირდა H1N1 შტამის 6 შემთხვევა, არცერთი მათგანი ფატალური არ აღმოჩნდა. ამასთან, გევოგ ფხუნჩოლინგში მოხდა "ფრინველის გრიპის" მინიმუმ ერთი აფეთქება. ეს დაავადება სერიოზულ შეშფოთებას იწვევს ჯანდაცვის სამინისტროში.
2010 წლის მონაცემებით, რეგისტრირებულია აივ ინფექციის 185 შემთხვევა. ჯანდაცვის სამინისტრო დაავადებების რაოდენობის ზრდას უკავშირებს თავაშვებული ცხოვრების წესს, ნარკოტიკების მოხმარებას და აივ / შიდსის გავრცელებას მეზობელ ქვეყნებში.
დედათა და ბავშვთა დაცვა
2011 წლის ივნისში გაეროს მოსახლეობის ფონდმა გამოაქვეყნა ანგარიში მსოფლიოში სამეანო მდგომარეობის შესახებ. იგი შეიცავს მონაცემებს სამეანო დახმარების, ახალშობილთა პოლიტიკისა და დედათა სიკვდილიანობის შესახებ 58 ქვეყანაში. 2011 წელს ბუტანის დედათა სიკვდილიანობა იყო 200 100000 მშობიარობაზე. 2008 წელს ეს მაჩვენებელი 254,9 იყო, ხოლო 1990 წელს—1145,4 გარდაცვლილი. ახალშობილთა სიკვდილიანობა 81 გარდაცვალებაა 1000 ახალშობილზე. ქვეყანაში 1000 მშობიარეზე 15 მეანია.
2008 წლის მონაცემებით, მთავრობის იმუნიზაციის პროგრამამ მოიცვა მოსახლეობის 90%. 2010 წელს ჯანდაცვის სამინისტრომ აღნიშნა, რომ ბუტანელ ქალთა ფარული აბორტების ზრდის ტენდენცია აღინიშნა (466 2003 წელს; 1057 2009 წელს), რაც სავარაუდოდ მეზობელ ინდოეთში ხორციელდებოდა და ხელს უწყობდა დედათა სიკვდილიანობის ზრდას ბუტანში.
ალკოჰოლი
ბუტანი ასევე ცდილობს წინ აღუდგეს მოსახლეობაში ალკოჰოლის მოხმარებას ჯანმრთელობასა და ბედნიერებაზე უარყოფითი ზემოქმედების გამო. 2011 წელს მთავრობამ მიიღო განკარგულება ალკოჰოლის კონტროლზე, რომლის შედეგადაც სამჯერ გაიზრდა ალკოჰოლის გადასახადი. შესაბამისად, შემცირდა ალკოჰოლის გაყიდვები და გაიზარდა ფასები. ბოლო პერიოდში სტუდენტებში ალკოჰოლის მოხმარება გაიზარდა, რის შედეგადაც რამდენიმე მათგანი გარიცხეს ბუტანის ელიტარული  შერუბცეს კოლეჯიდან.
ისტორია
მკურნალობა  ქვეყანაში უფასოა და მთავრობა აფინანსებს ჯანდაცვის უნივერსალურ სისტემას. ამასთან, ბუტანში რამდენიმე საავადმყოფოა და ზოგ დაავადებას, მაგალითად კიბოს, ბუტანში არ მკურნალობენ. პაციენტები, რომლებიც ბუტანში განკურნებას ვერ ახერხებენ, ინდოეთის საავადმყოფოებში გადაყავთ და მათ მკურნალობას ანაზღაურებს ბუტანის მთავრობა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯანდაცვა კატეგორია:ჯანდაცვა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჯანდაცვა ბუტანში
ფარგა
ფარგა (Lucioperca) — თევზების გვარი ქორჭილასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 120 სმ-მდეა, მასა — 12 კგ. გვარში 5 სახეობაა. გავრცელებულია ევროპისა და ამერიკის მდინარეებსა და ტბებში. საქართველოში ბინადრობს 1 სახეობა — ჩვეულებრივი ფარგა (ლათ. Lucioperca lucioperca). კარგი სააკლიმატიზაციო ობიექტია. აკლიმატიზებულია ლადოგის, ისიქ-ქოლის, ბალხაშისა და სხვ. ტბებში. ცხოვრების ნირისა მიხედვით არჩევენ 2 ბიოლოგიურ ჯგუფს: ნახევრად გამსვლელსა და მტკნარი წყლისას. მოზარდები იკვებებიან ზოოპლანქტონით, მოზრდილები — თევზებით. ძვირფასი სარეწაო თევზია.
საქართველოში მისი რეწვა ხდება პალიასტომის ტბაში. მოიპოვება აგრეთვე მდინარეების თერგის, მტკვრისა და სხვ. წყლებში. იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, დაკონსერვებულს და ქვირითს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასებრნი
ლეონარდ ბალბაშევსკი
ლეონარდ ივანოვიჩ ბალბაშევსკი (Леонард Иванович Балбашевский; დ. 6 ნოემბერი, 1840 — გ. 18 მარტი, 1913) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1910), სამხედრო ინჟინერი; წარმოშობით პოლონელი.
დაამთავრა ნიკოლოზის საინჟინრო სასწავლებელი (1858) და ნიკოლოზის საინჟინრო აკადემია I თანრიგით (1863). წლების მანძილზე მსახურობდა კავკასიის არმიის სამხედრო-საინჟინრო სამმართველოში. 1883 წელს დაინიშნა კავკასიის სამხედრო ოლქის საინჟინრო სამმართველოს სამუშაოების ინსპექტორად, 1907 წელს — კავკასიის სამხედრო ოლქის ინჟინერთა უფროსის მოადგილედ (ხშირად ასრულებდა უფროსის მოვალეობასაც). 1880 წელს მიიღო პოლკოვნიკის, 1904 წელს — გენერალ-მაიორის წოდება. ხელმძღვანელობდა თბილისსა და ჯულფას შორის გზის მშენებლობას, ასევე თბილისსა და ფოთს შორის კავკასიაში პირველი რკინიგზის გაყვანას. 1909 წელს იყო ყაზანის სამხედრო ოლქის ინჟინერთა უფროსი. 1910 წელს გადადგა სამხედრო სამსახურიდან გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1913 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:რუსი სამხედრო ინჟინრები
ბაჩიაშვილი
საკუთარი სახელი ბაჩიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
არბოდელა
არბოდელა (Arboleda) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 442 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 115 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალავერდელ მიტროპოლიტთა ოქროს გვირგვინი (მიტრა)
მინი|ალავერდელი მიტროპოლიტის მიტრა ალავერდელ მიტროპოლიტთა ოქროს გვირგვინი (მიტრა) — ხალასი ოქროსაგან დამზადებული და უფალ იესო ქრისტეს, წმინდანთა და ანგელოზთა ჭედური გამოსახულებებით და ძვირფასი ქვებით შემკული გვირგვინი, რომელზედაც აღმართულია ჯვარი. გვირგვინი-მიტრა კახეთის დედოფლის, ელენე დიასამიძის შეკვეთით ისპაანშია დამზადებული ქართველი ოსტატის პაპუა ბებურიშვილის მიერ 1683 წელს.
ისტორია
საქართველოს ეკლესიაში კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ მიტრის (გვირგვინის) ტარების წესი მკვიდრდება მე-16-17 საუკუნეების მიჯნიდან, ამავე პერიოდიდან მიტრას იდგამენ რამდენიმე გამორჩეული მიტროპოლიტი და მთავარეპისკოპოსი, მათ შორის ალავერდელი მთავარეპისკოპოსი/მიტროპოლიტი. ჩვენამდე შემორჩენილია ალავერდელ მიტროპოლიტთა სულ მცირე ორი მიტრა: ა) ქრონოლოგიურად უადრესია ალავერდელ მთავარეპისკოპოს მიტროფანეს ნაქარგი მიტრა და ბ) ნიკოლოზ ალავერდელისათვის ელენე დედოფლის მიერ მოჭედილი ბაჯაღლო ოქროს მიტრა-გვირგვინი.
ალავერდელი მღვდელმთავრის მიერ „გვირგვინის“ დადგმის ტრადიციას ეხება 1685-88 წლებით დათარიღებული „ვედრების წიგნი ნიკოლოზ ალავერდელისა იოსებ ტფილელისადმი კათალიკოზთან შუამავლობისა და შერიგების შესახებ“ (ხეც, Ad 156), საიდანაც მოგვყავს საინტერესო ამონარიდები შესაბამის საკითხზე:
ამ ფრიად საინტერესო დოკუმენტიდან ირკვევა, რომ მე-17 საუკუნისათვის ალავერდელი მღვდელმთავარი უფლებამოსილია დაიფაროს მიტრა, ანუ გვირგვინი, მაგრამ ახლად დადგინებულ ალავერდელს ეს პატივი უნდა მიეღო კათოლიკოს-პატრიარქის ხელით, ხოლო ნიკოლოზ ალავერდელს კათოლიკოსის გარეშე დაუდგამს გვირგვინი, რამაც კათოლიკოსის დიდი გულისწყრომა გამოიწვია, სჩანს რომ კახეთისა და ქართლის სამეფოებს შორის ჩამოვარდნილი დაძაბულობა ალავერდელის და კათალიკოსის ურთიერთობაზე აისახება და მთ. ეპ. ნიკოლოზი ვერც პირადად ჩადის კათალიკოსთან თბილისში, ან მცხეთაში, არამედ შუამავლობას სთხოვს თბილისის ეპისკოპოს იოსებ სააკაძეს.
ჩვენამდე შემორჩენელია ეს მიტრა-გვირგვინი, დაცული საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შალვა ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში. იგი ხალასი ოქროსაგანაა დამზადებული და უფალ იესო ქრისტეს, წმინდანთა და ანგელოზთა ჭედური გამოსახულებებით და ძვირფასი ქვებით შემკული გვირგვინია, რომელზედაც აღმართულია ჯვარი. ეს გვირგვინი-მიტრა კახეთის დედოფლის, ელენე დიასამიძის შეკვეთით ისპაანშია დამზადებული ქართველი ოსტატის პაპუა ბებურიშვილის მიერ. მიტრა-გვირგვინს ამშვენებს ვრცელი საკტიტორო წარწერა:
ამ წარწერიდან კარგად სჩანს რომ გვირგვინი დამზადებულია ალავერდის საკათედრო ტაძრისათვის, კონკრეტულად კი ალავერდელ მღვდელმთავართათვის. აღსანიშნავია რომ, 1904 წლის მონაცემით ეს მიტრა თბილისის სიონის განძთსაცავის კუთვნილებაა ქართლ-კახეთის სხვა გაუქმებული კათედრალების კუთვნილ სამღვდელმთავრო ნივთებთან ერთად, რაც უნდა მომხადარიყო ეგზარქოს თეოფილაქტეს მიერ საეკლესიო ქონების აღწერის და სეკულარიზაციის შედეგად, ცნობლია რომ 1810-იან წლებში ქართლ-კახეთის 13 ეპარქიის ბაზაზე რუსულმა ხელისუფლებამ შექმნა ერთი ეპარქია - „ქართლ-კახეთის ეპარქია“, შესაბამისად გაუქმებული ეპარქიების საკათედრო ტაძრებიდან სამღვდელმთავრო ნივთები გადატანილ იქნა თბილისის სიონში. ასევე უნდა აღინიშნოს ერთი ფაქტიც, რომ 1788-1811 წლებში ალავერდელობას ითავსებდა აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ანტონ მეორე (ბაგრატიონი), რა თქმა უნდა, ანტონ მეორე, როგორც ალავერდელი მიტროპოლიტი ალავერდში წირვა-ლოცვის დროს უეჭველად გამოიყენებდა ამ გვირგვინს.
1700-იან წლებამდე კახეთის სამეფოს მღვდელმთავართა შორის მხოლოდ ალავერდელი სარგებლობდა მიტრის ტარების პრივილეგიით. სიტუაცია იცვლება მე-18 საუკუნის 20-30-იან წლებში. კახეთის მეფე დავით მეორე იმამყული-ხანი (1709–1722) თავის სიგელში „წიგნი იმამყულიხანისა ალავერდელ ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილისადმი რუსთველისათვის ბისონის წყალობის შესახებ“ (Ad-328, 1711 წ.) წერს: „რადგან რუსთველი დროშის პატრონი და სარდალი იყო და ბისონი არ ეცვა, ჩვენის ბრძანებით სარდლობის გულისთვინ რუსთველს ნიკოლოზს ბისონი ჩვაცვით. და ამისდა გარდა თუ რუსთველმა ან ბოდბელმა მიტრის, ან გვირგვინის დახურვა მოინდომოს მაგ ქვეყანას, რომლისაც სხვა ეფისკოპოზის და ბერისა პატივის მომატება მოინდომოს სხვამ, ჩვენმა ჩამომავლმან სახლის-კაცმან, მეფემან, ანუ დედოფალმან, ანუ ბატონიშვილმან, ანუ გარეშე ხანმა, თუ ჯანიშინმან, ან ბისონის ჩაცმა, ან მიტრისა და ან გვირგვინის დახურვა მოინდომოს და თქვენი გამსუბუქება, თავადამც რისხავს დაუსაბამო, დაუსრულებელი ღმერთი...“ ამ დოკუმენტს იქვე თავად მეფე დავით იმაყული-ხანი „სიგელ-საფიცარს“ უწოდებს, ხოლო შემდგომ დაერთვის თავად ბოდბელი მთავრეპისკოპოსის ზაქარია ანდრონიკაშვილის და რუსთველი მთავრეპისკოპოსის ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილის პირობის წიგნი, სადაც ისინი ალავერდელ ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილს აღუთქვამენ: „ასე რომე, მეფის დავითის ბრძანებით რუსთველმან პატივი მოიმატა და რუსთველს ბისონი ჩაეცვა. ამასდა გარდა თუ ან მიტრა, ან გვირგვინის დახურვა მოვინდომოთ, ან სხვა სჯულიერის საქმის წინააღმდგომი შევიქნათ, თქუენი ქრისტეს უარმყოფელი ვიყვნეთ და წირვისაგან დაყენებული. თუ ან ჩვენ, ან ჩვენის უკან ბოდბელმან, ანუ რუსთველმან ეს წიგნი გატეხოს და ამ საქმეზე ალავერდელის წინააღმდგომი შეიქნას, ღმრთის მგმობელად ეკითხოს და ჴელმწფეთ სასაფლაოს შეცოდებად“. ამ მეტად საინტერესო დოკუმენტში კარგად სჩანს, თუ როგორ განიცდიდნენ ალავერდელი მთავრეპისკოპოსები კახეთის სამეფოში სხვა რომელიმე მღვდელმთავრის პატივის მომატებას და რაიმე პრივილეგიით, ამ შემთხვევაში ბისონის ტარების უფლებით დაჯილდოებას, ამავე სიგელით სჩანს რომ ბოდბელმა და შემდგომ რუსთველმა 1711 წლისათვის კი მოიპოვეს ბისონით შემოსვის უფლება, მაგრამ მიტრა-გვირგვინის ტარების უფლების გარეშე, იმ ეტაპისათვის ეს უფლება კახეთის სამეფოში ჯერ კიდევ მხოლოდ ალავერდელს ჰქონდა, თუმცა 1740 წლისთვის მდგომარეობა უკვე შეცვლილია, „პირობის წიგნი იოანე ნინოწმინდელისა ნიკოლოზ ალავერდელისადმი“ (ხეც, Ad 223) გვაუწყებს რომ: ნეკრესელმა „ბისონი და მიტრა იშოვა და მის კვალობაზე 1743 წელს იგივე პატივი ნინოწმინდელმა მღვდელმთავრმაც მოიპოვა. ეს ფაქტი თავისთავად გულისხმობს იმას, რომ ამ დროისათვის ბოდბელსა და რუსთველს მიტრის დაფარების პრივილეგია უკვე მოპოვებული ჰქონდათ, საწინააღმდეგოდ 1711 წლის მდგომარებისა.
მე-17 საუკუნის დამდეგს ალავერდელმა მღვდელმთავრებმა, როგორც კახეთის სამეფოს პრიმასმა (უპირატესმა) მღვდელმთავრებმა, მსგავსად სამცხის სამთავროს - საათბაგოს მაწყვერელი მთავრეპისკოპოსისა, თავისი სიუზენების (კახეთის მეფე, სამცხის ათაბაგი) წაქეზებით, მიილტვოდნენ რა „განმთავრებისაკენ“ (გაკათოლიკოზებისკენ), ან კათალიკოზთან გათანაბრებისათვის, მოიპოვეს მიტრა-გვირგვნის ტარების პრივილეგია, რომელიც იმხანად ჩვეულებრივ მიტროპოლიტებს, მთავარეპისკოპოსებს და ეპისკოპოსებს ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ მინიჭებული. ჩვენამდე მოაღწია ალავერდელთა ორმა მეტად საინტერესო მიტრა-გვირგვინმა, რომლებიც ქართული ნაქარგობის და ოქრომჭდელობის საინტერესო და უნიკალური ნიმუშებია.
Tapinoma panamense
Tapinoma panamense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Time Flies (სიმღერა)
„Time Flies“ (დრო მიფრინავს) — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს სიმღერა, გამოცემული, როგორც სინგლი 2009 წლის სტუდიური ალბომიდან The Incident. დაწერილი ჯგუფის ლიდერ სტივენ უილსონის მიერ, იგი არის 55 წუთიანი პიესის ცენტრალური ნაწილი, რომელიც მოიცავს ალბომის პირველ დისკს. სიმღერაში საუბარია ასაკის მატებაზე და იმაზე, რომ ასაკთან ერთად დრო უფრო სწრაფად გადის, ტექსტის ნაწილი კი თავად უილსონის ცხოვრებას უკავშირდება. სიმღერა ალბომზე 11:40-ს გრძელდება. მისი ოფიციალური ვიდეო გადაღებულია ლასე ჰოილის მიერ. ვინაიდან ალბომის ხმის მონტაჟში შეცდომა მოხდა, CD-სინგლში მიქსი განსხვავდება ალბომისგან.
სქოლიო
კატეგორია:Porcupine Tree-ს სიმღერები კატეგორია:2009 წლის სიმღერები კატეგორია:2009 წლის სინგლები
გიორგი ხოჯევანიშვილი
გიორგი ხოჯევანიშვილი (დ. 23 აპრილი, 1985) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1985 წლის 23 აპრილს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მიიღპ სამართლის ბაკალავრის ხარისხით. 2006-2007 წლებში განათლება მიიღო რიგაში, სამართლის უმაღლეს სკოლაში, სადაც მიენიჭა სამართლის მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო სამართლის და ევროკაშირის საკითხებში (LLM). მონაწილეობდა აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ლიდერთა საერთაშორისო პროგრამაში (IVLP). ხოჯევანიშვილი არის თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლის კურსდამთავრებული. 2014-2016 წლებში სწავლობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სადოქტორო პროგრამაზე. მიენიჭა პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის აკადემიური ხარისხი. 2006-2007 წლებში იყო იუსტიციის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის სახელშეკრულებო განყოფილების მრჩეველი სამართლებრივ საკითხებში. იყო ევროპის საბჭოს ვენეციის კომისიის კონსულტანტი და ვენეციის კომისიის წარმომადგენელი სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიაში. 2008-2010 წლებში მუშაობდა კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაში უფროს იურისტად. 2010-2013 წლებში იყო სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროში საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსი. 2013-2018 წლებში იყო შპს “მაგთიკომის“ იურიდიული/კონტრაქტების განყოფილების უფროსი.
2018 წლის 20 აგვისტოდან 2020 წლის 1 აგვისტომდე იყო შიდა ქართლის გუბერნატორი.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორი-კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
სუბსონიკა
სუბსონიკა (Subsonica) — იტალიური როკ-ჯგუფი, რომელიც 1996 წელს ტურინში ჩამოყალიბდა. მათი სადებიუტო ალბომი, რომელიც ჯგუფის სახელწოდებას ატარებდა, იმავე წელს გამოვიდა. ნამდვილ წარმატებას კოლექტივმა 2000 წელს სანრემოს მუსიკალურ ფესტივალზე გამოსვლის შემდეგ მიაღწია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიური როკ-ჯგუფები კატეგორია:1996 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
Camponotus subnitidus subnitidus
Camponotus subnitidus subnitidus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ხოსე სანხურხო
ხოსე სანხურხო (José Sanjurjo y Sacanell, 1st Marquis of the Rif; დ. 28 მარტი, 1872, ნავარა, ესპანეთი – გ. 20 ივლისი, 1936, ეშტორილი, პორტუგალია) — ესპანელი სამხედრო, გენერალი და ესპანეთის ფაშისტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, რესპუბლიკელთა წინააღმდეგ ამბოხების ერთ-ერთი ორგანიზატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ესპანელი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
შავლიანები
შავლიანები — სამეფო დინასტია აფხაზთა სამეფოში დაახლოებით 868-887 წლებში. არსებობს ვერსია მათი სავარაუდოდ სვანური წარმოშობის შესახებ. გიორგი I-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი უნდა დარჩენოდა მისი ძმის, დემეტრეს მცირეწლოვან ვაჟს - ბაგრატს. მის გამეფებას წინ აღუდგა გიორგის ქვრივი, რომელიც ტახტის მემკვიდრის მოკვლის მიზნით დაუკავშირდა მთავარს იოანე შავლიანს, მაგრამ ბაგრატი გადარჩა და თავი კონსტანტინოპოლში, იმპერატორის კარს შეაფარა. ტახტი იოანე შავლიანმა დაიკავა რომლის შემდეგაც გამეფდა მისი ვაჟი ადარნასე. თავისი და შვილის მდგომარეობის განმტკიცების მიზნით იოანემ ადარნასეს ცოლად შერთო გუარამ მამფალის ასული. შავლიანების დინასტიის აღნიშნული მეფეები, ჩანს, მკაცრ ცენტრალიზატორულ პოლიტიკას ატარებდნენ ქვეყნის შიგნით. ამ პოლიტიკით უნდა აიხსნებოდეს ლიპარიტ ბაღვაშის მიერ მათ ვასალობაზე უარის თქმა და თრიალეთში დამკვიდრება. როგორც ჩანს, საკმაოდ დამოუკიდებელი იყო შავლიანების საგარეო პოლიტიკაც ბიზანტიის მიმართ. საფიქრებელია, რომ ამის საწინააღმდეგოდ გაუწია იმპერატორმა დახმარება ბაგრატ დემეტრეს ძეს. 887 წლის ახლოს ბაგრატი ბიზანტიიდან დიდი ლაშქრით დაბრუნდა, მოკლა ადარნასე შავლიანი და სამეფო ტახტი თვითონ დაიკავა.
ლაგოსი
ლაგოსი (Lagos, Èkó) — ქალაქი-პორტი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ქვეყნის უდიდესი ქალაქი. 2015 წლის შეფასებით ქალაქში ცხოვრობს 13 მილიონზე მეტი ადამიანი, ხოლო აგლომერაციაში დაახლოებით 21 000 000 ადამიანი რის შედეგადაც ლაგოსი ყველაზე უფრო დასახლებული ქალაქია აფრიკაში.
თავდაპირველად ლაგოსი იყო იორუბას ხალხის პატარა დასახლებული პუნქტი, ევროპელთა კოლონიზაციის პერიოდში და დამოუკიდებლობის პერიოდში ის გახდა ნიგერიის მთავარი კომერციული ცენტრი.
დღეისათვის ქალაქს უკავია ლაგოსის შტატის პრაქტიკულად მთელი ტერიტორია და შედგება ერთმანეთთან ავტომაგისტრალებით დაკავშირებული მრავალი რაიონებისგან.
ლაგოსი ნიგერიის დედაქალაქი იყო 1991 წლის 12 დეკემბრამდე, რომელიც შემდეგ გადატანილი იქნა ქალაქ აბუჯაში, მაგრამ იგი დღემდე რჩება ქვეყნის კომერციულ და ინდუსტრიულ ცენტრად. ლაგოსში ტრანსპორტის მოძრაობის პრობლემაა. მის გადასაჭრელად ქალაქის მუნიციპალიტეტმა გარკვეული სქემაც კი შეიმუშავა, რომლის მიხედვით ერთ დღეს გზებზე მხოლოდ ლუწნომრიანი მანქანები მოძრაობენ, ხოლო მეორე დღეს — კენტნომრიანები. ამის მიუხედავად ქალაქში საცობები მაინც ხშირია. ლაგოსში ბევრი სხვა პრობლემაცაა, მაგალითად, საცხოვრებელი ფართის სიმცირის, სახლების წყლით მომარაგების და სხვა.
ისტორია
thumb|right|300px|ლაგოსის ხედი thumb|right|300px|ლაგოსი, ბროდ-სტრიტი როდესაც ლაგოსი იყო იორუბას ხალხის პატარა დასახლებული პუნქტი, ავორის (Awori tribe) ტომის ხალხი ქალაქს ეკოს ეძახოდნენ, რაც ნიშნავს «ფერმას» ან «ბანაკს».
1472 წელს აქ გადმოსხდა პორტუგალიელი მეზღვაური რუი დე სეკეირა (Rui de Sequeira) და ამ მხარეს დაარქვა ლაგოსი, რაც ნიშნავს «ტბებს». 1704—1851 წლებში ლაგოსი იყო მონათვაჭრობის ცენტრი. 1841 წელს ტახტზე ავიდა ობა აკიტოე და აკრძალა მონათვაჭრობა. ვაჭრებმა ამბოხი მოაწყეს და ჩამოაგდეს მეფე, მის მაგივრად ტახტზე დასვეს მისი ძმა ობა კასოკო, ობა აკიტოე გადასახლებიდან დაბრუნდა ინგლისელებთან ერთად, რომლებიც მას 1851 წელს დაეხმარენ ტახტის დაბრუნებაში და მონათვაჭრობის აკრძალვაში.
1861 წელს ლაგოსი, როგორც კოლონია, ანექსირებული იქნა დიდი ბრიტანეთის მიერ. 1914 წელს ლაგოსი გამოცხადდა ნიგერიის პროტექტორატის დედაქალაქად. 1960—1970-იან წლებში ლაგოსმა განიცადა მკვეთრი მოსახლეობის ზრდა ბიაფრის ომამდე.
ადმინისტრაციული დაყოფა და დემოგრაფია
ლაგოსი არ არის ცალკე ადმინისტრაციული ერთეული და შესაბამისად არ აქვს საკუთარი საქალაქო ადმინისტრაცია. დიდი ლაგოსის საქალაქო ტერიტორია სინამდვილეში მოიცავს ნიგერიის 20 ადგილობრივი მმართველობის რაიონებიდან 16-ს, რომლებიც შედიან ლაგოსის შტატში. ლაგოსის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, როდესაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. მანამდე ლაგოსის მუნიციპალიტეტი იმართებოდა უშუალოდ ფედერალური ხელისუფლების მიერ, რომლის შემადგენლობაში იმყოფებოდა ლაგოსის საქმეების სამინისტრო. დანარჩენი 4 ტერიტორია შედის ლაგოსის შტატში, მაგრამ არ მიეკუთვნება ლაგოსის მეტროპოლიას. ლაგოსის მუნიციპალური საბჭო გაუქმდა 1976 წელს და მმართველობა გადაეცა ცალკეულ ტერიტორიებს. მატერიკულ ნაწილზე ლაგოსის ფარგლებს გარეთ მდებარეობენ ქალაქ-თანამგზავრები და დასახლებები, როგორებიცაა მუშინი (Mushin), იკეჯა, აგეგე (Agege).
1970-იანი წლების დასაწყისში, ნავთობის ბუმის პერიოდში, ლაგოსმა განიცადა დემოგრაფიული აფეთქება, როდესაც მკვეთრ ეკონომიკურ აღმავლობას თან დაერთო მოსახლეობის კოლოსალური მოდინება სასოფლო რაიონებიდან. ამან გამოიწვია შემოგარენების და დასახლებების წარმოქმნა, რომლებიც დღეისათვის ლაგოსთან ერთად წარმოქმნიან ეგრეთ წოდებულ «დიდ ლაგოსს».
დღეისათვის სიტყვა «ლაგოსი» უფრო მეტად განეკუთვნება ქალაქის ტერიტორიას, რომელსაც ნიგერიაში ეძახიან «ლაგოსის მეტროპოლია», რომელიც მოიცავს კუნძულებსაც, რომელიც მიეკუთვნება ლაგოსის ყოფილ მუნიციპალიტეტს და შემოგარენებს მატერიკზე. ლაგოსის შტატის მთავრობა პასუხისმგებელია ავტოგზებზე, ტრანსპორტზე, ელექტროენერგიითა და წყლით მომარაგებაზე, ჯანდაცვაზე და განათლებაზე. ლაგოსის მეტროპოლიაში (როგორც სტატისტიკურ ერთეულზე და არა როგორც ადმინისტრაციულზე), რომელიც მოიცავს 16 რაიონს, ცხოვრობს ლაგოსის შტატის მოსახლეობის 88 %. . ლაგოსის საქმიან ცენტრში აშენებულია ბევრი მაღალი შენობა.
ეკონომიკა
ლაგოსში თავმოყრილია ნიგერიის მრეწველობის დაახლოებით ნახევარი.
ლაგოსში მდებარეობს ნიგერიის საფონდო ბირჟა, ვაჭრობა დაიწყო 1961 წელს, 1977 წელს მიიღო დღევანდელი დასახელება.
ლაგოსი ნიგერიის კინემატოგრაფიის ცენტრია.
ავტოგზები
ლაგოსის ქუჩების ქსელი ერთ-ერთი უდიდესი და გადატვირთულია დასავლეთ აფრიკაში. . ლაგოსის ჩრდილოეთით იწყება დიდი ავტომაგისტრალები ლაგოსი-იბადანი და ლაგოსი-აბეოკუტა, აღმოსავლეთში — ლაგოსი-ბადაგრი.
ქალაქში მოქმედებს ჩქაროსნული საავტობუსო სატრანსპორტო სისტემა. სისტემის პირველი ნაწილი დამთავრდა 2008 წლის თებერვალში. სავარაუდოდ მასზე იმოქმედებს 8 მარშრუტი, რომლებიც ერთმანეთთან დააკავშირებს ქალაქის ყველა ნაწილს და მას შეეძლება გადაიყვანოს 10 ათას მგზავრამდე საათში თითოეული მიმართულებით.
რკინიგზის ტრანსპორტი
ნიგერიაში სარკინიგზო ტრანსპორტი განუვითარებელია. ლაგოსიდან იწყება ორიდან ერთი ქვეყნის მთავარი სარკინიგზო ხაზი, რომელიც ლაგოსს აკავშირებს ბენინის ყურესთან და იობეს შტატში მდებარე ქალაქ ნგურუსთან. ფაქტობრივად 2013 წლის დასაწყისისთვის მთელ ქვეყანაში მოქმედებს მხოლოდ ლაგოსი — კანოს მონაკვეთი.
დღეისათვის ქალაქში შენდება ნაგებობები მეტროტრამის სისტემისათვის. პროექტის იდეის შესახებ განაცხადა 2000-იანი წლების დასაწყისში გუბერნატორმა ბოლა ტინუბამ, ხოლო მშენებლობა ოფიციალურად დაიწყო 2003 წლის დეკემბერში. იდეის მიხედვით სისტემაში გათვალისწინებულია ორი ხაზი — წითელი და ლურჯი. ლურჯი ხაზის მშენებლობაზე ბენინის ყურიდან ოკოკომაიკომდე (Okokomaiko-Marina Blue Line) ქალაქის მთავრობამ 2008 წელს გამოყო 70 მილიონი ₦, რათა მშენებლობა დამთავრებულიყო 2011 წელს. მაგრამ მშენებლობა დაიწყო მხოლოდ 2010 წელს და მისი დამთავრება დაგეგმილია 2015 წლისთვის.
ხაზის სიგრძე შეადგენს 27,5 კმ-ს, რომელზეც განლაგებული იქნება 13 სადგური. ხაზზე მგზავრობის დრო დასაწყისიდან ბოლომდე შეადგენს დაახლოებით 35 წუთს. მთელი ხაზი არ გადაიკვეთება სხვა რომელიმე გზით და მასზე ვერ მოხვდება სხვა შემთხვევითი პიროვნება ან სატრანსპორტო საშუალება.
შემდგომში ნავარაუდებია მეორე — წითელი ხაზის მშენებლობა, ბენინის ყურიდან ქალაქ აგბადომდე.
წყლის ტრანსპორტი
thumb|აპაპის პორტი რამდენიმე რეგულარული საბორნე მარშრუტი ლაგოსის კუნძულს აკავშირებს მატერიკთან. მგზავრების გადაყვანას ლაგოსის ლაგუნებზე ასევე ახორციელებენ კერძო კომპანიები.
ლაგოსში მდებარეობს ნიგერიის მთავარი პორტი, რომლის ტვირთბრუნვა შეადგენს დაახლოებით 6 მილიონ ტონას წელიწადში. პორტის მართვას და გადაზიდვებს ახორციელებს Nigerian Ports Authority. პორტი მდებარეობს ქალაქის კონტინენტურ ნაწილში — აპაპის რაიონში, ფართობი შეადგენს 120 ჰექტარს. წყლით გადაზიდვების მოცულობის გაზრდასთან ერთად, რომელმაც საკმაოდ მოიმატა XIX საუკუნის შუა პერიოდიდან, გაჩნდა ლაგოსის ლაგუნაში ხელსაყრელი მოხვედრის პრობლემა. ფსკერის მუდმივმა ცვალებადობამ სიძნელეები შეუქმნა პორტში შემომსვლელ გემებს. ასევე მიმდინარეობდა სანაპირო ზოლის მუდმივი ცვლილებები. საპორტე ზონის განვითარება დაიწყო XX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც 1906 წელს დაიწყო დამცავი ჯებირების მშენებლობა და ფსკერის დამაღრმავებელი სამუშაოები. ამ სამუშაოების დამთავრების შემდეგ გადაწყდა აპაპაში აშენებულიყო პორტი. პირველი ნავსაყუდელი, სიგრძით დაახლოებით 0,5 კმ, აშენდა მშენებლობის მიმდინარეობისას, რომელიც დაიწყო 1921 წელს.
1948 წელს პორტის შესაძლებლობები გაფართოვდა ახალი სტაციონარული ნავსაყუდლების აშენების შედეგად. ამავე დროს პორტის ტერიტორია მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, გაჩნდა პაკჰაუზების ფართი, შემნახველი და დამახარისხებელი სადგურები. 1967—1970 წლების სამოქალაქო ომის დროს ნიგერიის პორტები დაიკეტა საერთაშორისო გადაზიდვებისთვის და ერთადერთი მოქმედი პორტი იყო ლაგოსის პორტი. ომისშემდგომ წლებში, როდესაც ქვეყანას მოაწყდა ტვირთების ნაკადი მრეწველობის აღდგენისათვის და ახალი მშენებლობებისათვის, პორტი აღმოჩნდა გადატვირთული. ტრანსპორტირების ძველი არაეფექტური მეთოდებით, რომლითაც გამოიყენებოდა მცირემოცულობიანი ტარა (კასრები, ყუთები, ბოთლები) შეუძლებელი იყო სწრაფი ტვირთბრუნვის წარმოება. დიდგაბარიტიანი ტარის, კონტეინერების გამოყენებას ხელს უშლიდა სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა — ქვეყნის ავტოგზები და ხიდები ვერ შეძლებდნენ ასეთი წონის და რაოდენობის ტვირთების გატარებას. ეს ყველაფერი მოითხოვდა საპორტე ნაგებობების კომპლექსის გარდაქმნის კარდინალურ ღონისძიებებს და საპორტე ზონის კავშირის უზრუნველყოფას ქალაქთან და მთლიანად ქვეყანასთან. მიღებული ღონისძიებები, ასევე ახალი პორტების მშენებლობამ (მიმდინარეობს აპაპასთან ახლოს ტინ კენის კუნძულის პორტი, პორტ-ჰარკორტი, პორტი კალაბარში) ხელი შეუწყო აპაპის პორტის ნავსაყუდლების განტვირთვას.
აპაპის პორტის საკონტეინერო ტერმინალი დღეისათვის ყველაზე უფრო დიდია ქვეყანაში და შეუძლია შეინახოს 32 ათასამდე TEU. ტერმინალის სიგრძეა — 1 კმ. .
ავიაგადაზიდვები
thumb|მურტალა მოჰამედის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი ლაგოსში ფუნქციონირებს მურტალა მოჰამედის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი, აფრიკის ერთ-ერთი დიდი აეროპორტი და ნიგერიის მთავარი საერთაშორისო სამგზავრო საჰაერო ჭიშკარი. აეროპორტი მდებარეობს ჩრდილოეთ შემოგარენ იკეჯაში და აქვს ტერმინალები შიდა და საერთაშორისო ხაზებისათვის. აეროპორტი უზრუნველყოფს ნიგერიის მთელი საჰაერო გადაყვანების დაახლოებით 50 %-ს, თანაც საერთაშორისო საჰაერო გადაფრენების უმრავლესობა ხორციელდება აქედან. აეროპორტი აშენდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. ომისშემდგომ წლებში იკეჯაში განლაგდა ავიაკომპანია West African Airways Corporation-ის მთავარი ბაზა, რომელიც დააარსა ბრიტანეთის დასავლეთი აფრიკის ხელისუფლებამ. ქვეყნის შიდა გადაყვანებზე გამოიყენებოდა De Havilland Dove-ს, ხოლო მოგვიანებით Douglas C-47 Skytrain თვითმფრინავები. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ კომპანია გადავიდა ნიგერიაში და სახელად დაერქვა Nigeria Airways. აეროპორტი გაფართოვდა 1970-იანი წლების შუა პერიოდში და ეწოდა მურტალა მოჰამედის სახელი. XX საუკუნის ბოლოს კრიმინალური სიტუაციის გამწვავების გამო აეროპორტი ითვლებოდა სახიფათოდ. 1999 წელს ქვეყნის ხელისუფლებაში ოლუსეგუნ ობასანჯოს მოსვლის შემდეგ სიტუაცია აეროპორტში ნორმალიზირდა.
Nigeria Airways-მა ფუნქციონირება შეწყვიტა 2003 წელს. დღეისათვის ქვეყნის მთავარი ავიაკომპანიაა Air Nigeria. 2000-იანი წლების დასაწყისიდან აეროპორტის მგზავრების ნაკადი გაიზარდა ორჯერ, 2011 წელს მან მიაღწია დაახლოებით 7 მილიონ ადამიანს წელიწადში.
უახლოეს პერიოდში აეროპორტს ჩაუტარდა მოდერნიზაცია, ახალი ტერმინალის მშენებლობასთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები საერთაშორისო საზოგადოებასთან ბანგლადეშის შერჩეულ პოლიტიკას ასახავს. ბანგლადეში ზომიერ საგარეო პოლიტიკას მიჰყვება და დიდადაა დამოკიდებული მრავალეროვნულ დიპლომატიაზე, განსაკუთრებით გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციასთან. ბანგლადეში მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრია და ცდილობს, არცერთი მთავარი ძალის მხარე დაიჭიროს. ცივი ომის დასრულების შემდეგ ქვეყანამ მეტწილად უკეთესი ურთიერთობები დაამყარა რეგიონის სახელმწიფოებთან.
ბანგლადეშის მთავრობამ საგარეო პოლიტიკის დანერგვა დაიწყო, რომელიც ქვეყნის სამხრეთ აზიაში რეგიონულ ეკონომიკურ ინტეგრაციას და ბანგლადეშის, როგორც აზიაში ტრანზიტული ვაჭრობის რეგიონული ჰაბის სახით ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად.
საგარეო პოლიტიკა
ბანგლადეშის საგარეო პოლიტიკა მოიცავს იმ სტრატეგიებს, რომლებიც ქვეყნის კონსტიტუციითაა განსაზღვრული ეროვნული ინტერესების დაცვისა და საერთაშორისო ურთიერთობებში მისი მიზნების მისაღწევად. საგარეო საქმეთა მინისტრი ბანგლადეშის კონსტიტუციის შესაბამისი სექციის მიხედვით აყალიბებს და ახორციელებს საგარეო პოლიტიკას.
ბანგლადეშის ფუნდამენტური საგარეო პოლიტიკა ბანგლადეშის კონსტიტუციის 25-ე პარაგრაფის მიხედვითაა განსაზღვრული:
ჯანდაცვა ყაზახეთში
მინი|№ 2 პოლიკლინიკა ქალაქ ეკიბასტუზში ჯანდაცვა  ყაზახეთში— ისევე როგორც ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში, მოწოდებულია ყაზახეთის მოქალაქეების ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის დასაცავად. ყაზახეთის ჯანდაცვის სისტემა ამჟამად საბაზრო ურთიერთობებზე გადასვლის ეტაპზეა.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ერთა თანამეგობრობა
1947 წლამდე ბანგლადეში ბრიტანეთის ინდოეთის ნაწილი იყო. ქვეყანამ დამოუკიდებლობა 1971 წელს მოიპოვა და მოდევნო წელს ერთა თანამეგობრობაში გაწევრიანდა. ბანგლადეში აქტიურად მონაწილეობს მთავრობის მეთაურთა კონფერენციაში, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იმართება.
გაერთიანებული ერები
ბანგლადეში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში 1974 წელს გაწევრიანდა და 1978-1980 წლებში, შემდეგ კი ხელახლა 2000-2002 წლებში უშიშროების საბჭოს წევრად იყო არჩეული. 1986 წელს, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური ასამბლეის 41-ე პრეზიდენტი ბანგლადეშის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჰუმაიუნ რაშიდი იყო.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
პირველი სერტიფიცირებული ყაზახი ექიმი იყო ამრე აიტბაკინი, რომელმაც დაამთავრა ტომსკის საიმპერატორო  უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი 1894 წელს.
ჯანდაცვა დამოუკიდებელ ყაზახეთში
მინი|ბავშვთა საავადმყოფო [[ალმათი|ალმათში]] სსრკ დაშლის შემდეგ, ჯანდაცვის სისტემა დეცენტრალიზებული იქნა ყაზახეთში, ჯანდაცვის სამინისტროდან მრავალი ფუნქცია გადაეცა რესპუბლიკური მნიშვნელობის რეგიონებისა და ქალაქების აღმასრულებელ ორგანოებს, რეგიონული და ქალაქის ჯანდაცვის განყოფილებებმა მიიღეს დამოუკიდებლობის მნიშვნელოვანი ხარისხი.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
მიუმხრობლობის მოძრაობა
ბანგლადეში მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრია და დიდი ძალების მხარეს თითქმის არასდროს იკავებს. მიუმხრობლობის პრინციპს ცოტათი გადაუხვია, როდესაც 2008 წლის დეკემბერში გაერთიანებული ერების სხდომაზე იაპონიის გავლენით ჩრდილოეთ კორეის წინააღმდეგ მისცა ხმა.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
ჯანდაცვა დამოუკიდებელ ყაზახეთში
ამავდროულად, დაიწყო უფასო უნივერსალური ჯანდაცვის სისტემის რეფორმა და ოპტიმიზაცია, რომელიც დღემდე გრძელდება. გასული საუკუნის 90-იან წლებში, ამერიკის შეერთებული შტატების უცხოური ორგანიზაციების რეკომენდაციით, მთელ რესპუბლიკაში დაიწყო სამედიცინო დაწესებულებების მასშტაბური ოპტიმიზაცია, დაიხურა, ლიკვიდირებულია ან პრივატიზებულია ასობით სამედიცინო დაწესებულება (გაიყიდა კერძო საკუთრებაში).
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაცია
1974 წელს ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრი შეიხ მუჯიბურ რაჰმანი ბანგლადეშის დელეგაციას გაუძღვა ისლამური კონფერენციის ორგანიზაციის საერთაშორისო შეხვედრაზე, რომელიც ლაჰორში ტარდებოდა. დელეგაციაში ქამალ ჰოსაინი, ენაიეთ ქარიმი, ათაურ რაჰმან ხანი, ტაჰერუდინ თაქური, თოფაილ აჰმედი და შაჰ აზიზ რაჰმანი შედიოდნენ. ამ შეხვედრის შემდეგ ბანგლადეში ორგანიზაციაში მიიღეს. 1977 წელს პრეზიდენტი ზიაურ რაჰმანის თანხმობით ბანგლადეშის კონსტიტუციაში დამატება შევიდა, რომლის მიხედვითაც „სახელმწიფომ მუსლიმურ სახელმწიფოებთან ისლამურ სოლიდარობაზე დაფუძნებული ძმური ურთიერთობების კონსოლიდაციას, შენარჩუნებასა და გაძლიერებას უნდა შეუწყოს ხელი“. მას შემდეგ ბანგლადეშის საგარეო პოლიტიკის გამორჩეული მიზანია ისლამურ სახელმწიფოებთან ახლო ურთიერთობების დამყარება. 1983 წელს ბანგლადეშმა დაკაში ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის საგარეო მინისტრთა შეხვედრას უმასპინძლა.
მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია
ბანგლადესი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის აქტიური წევრია. 1990-იანი წლების შუა ხანებიდან მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის მრავალეროვნულ სავაჭრო სისტემასთან დაკავშირებული საკითხების მოსაგვარებლად ბანგლადეშის მუდმივი მისია ჟენევაში მდებარეობს.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემა ყაზახეთში
ყაზახეთის რესპუბლიკაში ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში სახელმწიფო რეგულირება ყაზახეთის რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური განვითარების სამინისტროს კომპეტენციაშია.
პირველადი სამედიცინო-სანიტარული დახმარება
პირველადი ჯანდაცვა ხორციელდება სოფლის ამბულატორიული ცენტრების, საოჯახო ჯანმრთელობის ცენტრების, ქალაქის პოლიკლინიკების და დიაგნოსტიკური ცენტრების დონეზე. კერძო სამედიცინო ცენტრების მიერ სახელმწიფო შეკვეთის შესრულებაზე დაშვების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებით, 2014 წლიდან პირველადი სამედიცინო დახმარების უზრუნველსაყოფად გააქტიურებულია მუშაობა საჯარო და კერძო სექტორების თანამშრომლობის პრინციპებზე.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაცია
ბანგლადეში მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის აქტიური წევრია. ქვეყანას ორგანიზაციაში მუდმივი წარმომადგენლობა ჰყავს, რომლის შტაბ-ბინაც ბრიუსელში მდებარეობს.
ავღანეთი
ავღანეთსა და ბანგლადეშს შორის კავშირები საუკუნეების წინ იწყება, როდესაც სახელმწიფოთა თანამედროვე საზღვრები ჯერ კიდევ არ იყო დადგენილი და ქვეყნები ისტორიულ, კულტურულ და სავაჭრო ურთიერთობებს იზიარებდნენ. 1971 წელს ავღანეთის სამეფო თურქეთთან, მალაიზიასთან და ინდონეზიასთან ერთად ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც ბანგლადეშის დამოუკიდებლობა აღიარა.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
სამეანო - გინეკოლოგიური დახმარება
სამშობიაროები, რეგიონული საავადმყოფოების სამშობიარო განყოფილებები, პერინატალური ცენტრები ქალაქებში.
ბავშვთა სამედიცინო დახმარება
სამედიცინო დახმარება ბავშვებისათვის ხორციელდება ბავშვთა კლინიკებში, ცენტრალურ რეგიონალურ და ქალაქის საავადმყოფოებში.
ბანგლადეშის საგარეო ურთიერთობები
ბჰუტანი
ინდოეთთან ერთად ბანგლადეში იმ ორ სახელმწიფოთა შორისაა, რომელთაც ბჰუტანში საელჩო აქვთ. 1971 წლიდან მოყოლებული ბანგლადეშშა და ბჰუტანს შორის ურთიერთობები ყოველთვის დადებითი იყო. ბჰუტანი პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც ბანგლადეშის დამოუკიდებლობა აღიარა.
ჯანდაცვა ყაზახეთში
მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დახმარება
მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დახმარება არის სამედიცინო დახმარება, კომპლექსური და უნიკალური სამედიცინო ტექნოლოგიების გამოყენებით, რომლებიც დაფუძნებულია მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების თანამედროვე მიღწევებზე, მაღალკვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ. მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო დახმარება ხორციელდება სპეციალურ სამედიცინო დაწესებულებებში, რომლებსაც აქვთ ლიცენზია ამ ტიპის მომსახურების უზრუნველსაყოფად.
ჯანდაცვის ინფორმატიულობა
2010 წლიდან ქვეყანაში შევიდა ყაზახეთის რესპუბლიკის ჯანმრთელობის ერთიანი საინფორმაციო სისტემა, რომლის მიზანია მოსახლეობისთვის სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება, ჯანდაცვის სისტემის ეფექტურობის გაზრდა და სამედიცინო მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება. ყაზახეთის რესპუბლიკის ჯანმრთელობის ერთიანი საინფორმაციო სისტემა არის პროგრამული სისტემების კომპლექსი, რომელიც აგროვებს, ინახავს და აანალიზებს ინფორმაციას, ასახავს სამედიცინო მონაცემებს თითოეული მოქალაქისთვის. ქვეყანაში  დანერგილია ინდუსტრიის სტანდარტების ერთიანი სისტემები, სქემების რაციონალიზაცია და ინფორმაციის გადაცემის დრო. ელექტრონული ჯანმრთელობის განვითარების შემდგომი ეტაპია ჯანმრთელობის დაცვის ინფორმატიზაციის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება 2020 წლამდე.