cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შვედეთი
მუსიკა
შვედური მუსიკა XIX საუკუნემდე სკანდინავიურ მუსიკასთან ერთად ვითარდებოდა. შვედური მუსიკალური ფოლკლორი მრავალფეროვანია. უძველესი სამუსიკო საკრავებია ლური, ზანზალაკები. ხალხური მუსიკის მატარებლები იყვნენ სკალდები და ლეკარები. მოგვიანებით ანსამბლებში გაჩნდა ვიოლინი, კლარნეტი, ფლეიტა, არფა. პროფესიული მუსიკა ჩამოყალიბდა საეკლესიო ქორალის გავლენით. XVI საუკუნიდან სტოკჰოლმში არსებობდა სამეფო კარის ორკესტრი. XVIII საუკუნეში მოეწყო პირველი საერო კონცერტები (ი. რუმანი, 1731). 1771 წელს სტოკჰოლმში დაარსდა სამეფო მუსიკალური აკადემია. 1768 წლიდან სტოკჰოლმში საბალეტო წარმოდგენებს დგამდნენ ფრანგი მსახიობები. 1773 წელს გაიხსნა შვედური სამეფო ბალეტი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლ. გალოდიე. პირველი შვედი ბალეტმაისტერი იყო ა. სელინდერი. XIX საუკუნეში გრომანტიზმის გავლენით გაიზარდა ინტერესი ეროვნული ფოლკლორისადმი. ა. არვიდსონმა გამოაქვეყნა სიმღერის ანთოლოგია. ფოლკლორის გავლენა განიცადა ა. ლინდბლადი, ა. სედერმანის, ე. შეგრენის, ი. ჰალსტრემის, ფრანც ბერვალდის შემოქმედება. ბერვალდი იყო პირველი შვედი სიმფონისტი, რომელიც ამავდროულად იყო მევიოლინე და დირიჟორი. XX საუკუნეში შვედური ბალეტის აღორძინებას ხელი შეუწყო მ. ფოკინის მოღვაწეობამ. დასი „შვედური ბალეტი“ 1920-1925 წლებში გამოდიოდა პარიზში.
დღესდღეობით შვედეთში მოქმედებს რამდენიმე საოპერო თეატრი. 1960-იანი წლებიდან შვედეთში განვითარდა ჯაზი. 1970-იანი წლებიდან პოპულარობა მოიპოვა პოპ-მუსიკამ. ჯგუფმა ABBA-მ ფართოდ გაითქვა სახელი. როქსეტი, Ace of Base და The Cardigans აგრეთვე შვედური ჯგუფებია, რომლებმაც საერთაშორისო პოპულარობა მოიპოვეს.
თეატრი
XV-XVI საუკუნეებში შვედეთში გავრცელდა სასკოლო თეატრები. XVI საუკუნის დასასრულიდან იმართებოდა წარმოდგენები მეფის სასახლეში. 1649 წელს სტოკჰოლმში გაიხსნა პირველი სასახლის თეატრი, ხოლო პირველი ეროვნული თეატრი იყო უფსალის სტუდენტური თეატრი (1682-1691). გუსტავ III-ის დროს შეიქმნა ხალხისთვის ხელმისაწვდომი თეატრები სტოკჰოლმსა (1788) და გეტებორგში (1799). 1870-იან წლებამდე სცენაზე ბატონობდა ფრანგული ვოდევილი, ა. კოცებუს ფსვედო-ისტორიული ტრაგედიები და სხვა. 1870-იანი წლებიდან რეპერტუარში დამკვიდრდა „ახალი დრამა“, მათ შორის ჰენრიკ იბსენი და ბ. ბიერნსონი. თეატრში რეალიზმის განმტკიცება დაკავშირებულია ა. სტრინდბერგთან, რომელმაც ა. ფალკთან ერთად სტოკჰოლმში გახსნა „ინტიმური თეატრი“ (1907-1910). XX საუკუნის I ნახევარში ცნობილი რეჟისორი იყო უ. მუალნდერი. 1930-იან წლებში თეატრში მივიდა ა. შებერგი, ხოლო 1940-იან წლებში — ინგმარ ბერგმანი. 1960-იან წლებში შვედურ თეატრში პოპულარული გახდა ბერტოლდ ბრეხტი. 1980-იანი წლებიდან აღმოცენდა ახალი მიმდინარეობა „თავისუფალი დასები“
კინო
მინი|200პქ|[[ინგმარ ბერგმანი გადაღებებზე]] პირველი შვედური ფილმი 1896 წლის 28 ივნისს გამოვიდა. შვედეთი, დანიასთან ერთად, ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა გახდა, სადაც ადრევე დაარსდა ეროვნული კინოსტუდია. 1907 წლიდან დაიწყო შვედური კინოს რეგულარული გადაღება. პირველი მსოფლიო ომის დასასრული შვედური მუნჯი კინოსთვის „ოქროს საუკუნედ“ მიიჩნევა. შვედები იმხანად აქტიურად ახდენდნენ კლასიკური ნაწარმოებების ეკრანიზებას. ამ დროის მოღვაწეები იყვნენ ვიქტორ შესტრემი და მაურიც სტილერი. ომის დასასრულს შიორსტრიომი და სტილერი, ასევე შვედური კინოს კაშკაშა ვარსკვლავი გრეტა გარბო გადაბარგდნენ ჰოლივუდში. შვედურმა კინოწარმოებამ მსოფლიო ბაზარზე ლიდერის პოზიცია დათმო. ამას ფინანსური და მხატვრული კრიზისიც თან დაერთო. შვედური კინო 1930-იან წლებში ხმოვანი ფილმების გამოჩენამ იხსნა. თუმცა 1930-იანი წლების კინოსურათები მეტწილად ვულგარულ ელფერს ატარებდნენ და გაწელილი სიუჟეტები ახასიათებდათ; ამისათვის ამ პერიოდის კინოს მეტსახელად „ლუდის კინო“. „ლუდის ფილმთაგან“ ყველაზე ცნობილია „ოტელ პარადიზი“ (Pensionat Paradiset; 1937).
განსაკუთრებულ მოვლენად იქცა ინგმარ ბერგმანის შემოქმედება. ის XX საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან რეჟისორადაა აღიარებული. მისი საუკეთესო ფილმებია „მეშვიდე ბეჭედი“ (1957), „მარწყვის მდელო“ (1957), „სიჩუმე“ (1963), „პერსონა“ (1966), „ჩურჩული და კივილი“ (1972), „პირისპირ“ (1976).
50-იანების დასასრულს შვედურ კინოს კრიზისის პერიოდი დაუდგა, რასაც ტელევიზიის განვითარებამ შეუწყო ხელი. მაყურებელთა რაოდენობის დაკლებისა და კინოთეატრების დახურვის შემდეგ კინოკომპანიებს რისკზე წასვლის სურვილი დაეკარგათ. კინო 1963 წლის კინორეფორმამ გადაარჩინა, რაც სახელმწიფოს მხრიდან მაღალმხატვრული ფილმების დაფინანსებას ითვალისწინებდა. მნიშვნელოვანი როლი ამ საქმეში ახლადშექმნილ შვედეთის კინოინსტიტუტს დაეკისრა. ამ მიდგომამ ნაყოფიც მალე გამოიღო და ისეთ რეჟისორებს გაუხსნა გზა, როგორებიცაა ბუ ვიდენბერგი და იან ტრუელი.
მემკვიდრეობა
შვედეთში მსოფლიო მემკვიდრეობის 15 ძეგლია. მათ შორისაა დროტნინგჰოლმის მამული სტოკჰოლმში, გამელსტადის ეკლესიის სოფელი, ქალაქი ვისბიუ, ლაპონიის დაცული ტერიტორია და სხვები.
რესურსები ინტერნეტში
შვედური მედია
მაკუორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მაკუორი შეიძლება იყოს:
ლელო (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლელო შეიძლება აღნიშნავდეს:
გრიგოლი (ცერცვაძე)
გრიგოლი (ცერცვაძე) (დ. 18 მაისი, 1910, სოფ. ვაზისუბანი, თელავის მაზრა (ამჟამად გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) — გ. 1 თებერვალი, 1991, თელავი) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი გრიგოლი, ერისკაცობაში გიორგი ალექსანდრეს ძე ცერცვაძე, დაიბადა 1910 წლის 18 მაისს თელავის მაზრის სოფელ ვაზისუბანში. 1948 წლის 18 თებერვალს თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ კალისტრატეს მიერ ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად, ხოლო 24 თებერვალს მღვდლად. 1971 წლის დასაწყისში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ეფრემ II-ის მიერ მიენიჭა დეკანოზის ხარისხი.
1976 წლის 21 მაისს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, დავით V-ის ლოცვა-კურთხევით იგი აღიკვეცა ბერად და უწოდეს სახელი გრიგოლი. იმავე წლის 22 მაისს სიონის ტაძარის საპატრიარქო ტაძარში არქიმანდრიტი გრიგოლი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა დავით V-მ აკურთხა ალავერდის ეპისკოპოსად.
ალავერდელმა ეპისკოპოსმა გრიგოლმა XII საეკლესიო კრებაზე წმიდა სინოდის სახელით სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტახტზე ასარჩევად წამოაყენა ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის ილიას კანდიდატურა. 1977 წლის 25 დეკემბერს მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო პატრიარქის კურთხევის ცერემონიალში, მიართვა საქართველოს ეკლესიის ახლად აღსაყდრებულ საჭეთმპყრობელს საპატრიარქო მიტრა, კუნკულ-ბარტყულა და კვერთხი. 1978 წლის 4 იანვარს უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ ეპისკოპოს გრიგოლს მიტროპოლიტობა უბოძა.
მიტროპოლიტი გრიგოლი გარდაიცვალა 1991 წლის თებერვალში. დაკრძალულია ალავერდის საკათედრო ტაძარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
116
თარიღი უცნობია
*
კრალევოს თემი
კრალევოს თემი (Краљево) — თემი სერბეთში, შედის რაშის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 119 994 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 78 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 1530 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კრალევო. კრალევოს თემი შედგება 92 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 16.6 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
პირანიასებრნი
პირანიასებრნი (Serrasalmidae) — მტაცებელი თევზების ოჯახი კობრისებრთა რიგისა. აქვთ ძლიერი ყბები და ბასრი კბილები. ოჯახში 3 გვარია. ბინადრობენ სამხრეთ ამერიკის მტკნარ წყალში. პირანიასებრთა დიდი ქარავნები თავს ესხმიან ნადავლს, მსხვერპლის სხეულიდან გლეჯენ ხორცს ნაკუწებად (ერთ წუთში შეუძლიათ ძვლებამდე გაასუფთაონ დიდი ცხოველი, მაგ., წყლის გოჭი). ადამიანისათვის განსაკუთრებით საშიშია მსხვილ პირანიასებრთა 4 სახეობა, რომელთაგან ყველაზე მეტად ცნობილია 30 სმ-მდე სიგრძის ჩვეულებრივი პირანია (Rooseveltiella nattereri) და 60 სმ-მდე სიგრძის დიდი პირანია (Pygocentrus piraya). აკვარიუმში აგრესიულობას კარგავენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისნაირნი
Serrasalminae Sägesalmler Serrasalminae Serrasalminae 鋸脂鯉亞科
გიორგი თუმანიშვილი (ინჟინერი)
გიორგი პავლეს ძე თუმანიშვილი (დ.  31 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 19 ოქტომბერი], 1872 ― გ. 1937) — ქართველი ინჟინერი, რკინიგზის მშენებელი. დაამთავრა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1886). მუშაობდა თბილისი-ერევნის რკინიგზის ხაზის მშენებლობაზე (1896–1899), იყო ამ ხაზის საექსპლუატაციო უბნის უფროსი (1899–1902), ამიერკავკასიის რკინიგზის სამმართველოს ინჟინერი (1906–1918), კახეთის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინრის მოადგილე (1912–1915), შემდგომ კი ამ გზის მმართველი (1915–1918), საქართველოს გზატკეცილების სამმართველოს უფროსი (1918–1919), კახეთის რკინიგზის დირექტორი და ამიერკავკასიის რკინიგზის სამმართველოს კონსულტანტი (1919–1925), ნატანებ-ოზურგეთის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინერი (1922–1923), სენაკ-გაგრის რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინერი (1925) და სხვა. 1934 წელს მიენიჭა შრომის გმირის საპატიო წოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 გ
დავით თურქისტანიშვილი
გიორგი XI-მ გაგზავნა მოსკოვს არჩილ II-თან. გზად დაღესტანში დაუტყვევებიათ. ტყვეობაში შამხალმა დაიახლოვა და ერთხანს თავისთან დაიტოვა. საქართველოში დაბრუნებული თურქისტანაშვილი არჩილმა ყირიმის ხონთქართან გაგზავნა დახმარების საძიებლად, შემდეგ კი თან იახლა რუსეთში. 1799-იდან მოღვაწეობდა მოსკოვში, არჩილის კარზე, რომელიც ქართული კულტურის კერად იქცა. შეუდგენია არჩილის თხზულებათა კრებული „არჩილიანი“ (ლენინგრადი, ხელნაწერი № 22 და S-3700).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
ჩატრა (სოფელი)
ჩატრა  (Сатра; Чатра) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
შაქრისთავა მთა
thumb|250px შაქრისთავა მთა (Pão de Açúcar) — მთა ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროში. მდებარეობს გუანაბარის ყურის სანაპიროზე, პატარა ნახევარკუნძულზე, რომელიც ატლანტის ოკეანეშია შეჭრილი. მისი სიმაღლეა 396 მეტრი. მთის ეს სახელწოდება გამოწვეულია იმით, რომ მას ძალიან ამსგავსებდნენ შაქრის თავს (იმ ფორმას, რომელსაც ადრე რაფინირებულ შაქარს აძლევდნენ).
ჩატრა (სოფელი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 93 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 37 კმ-ით.
შაქრისთავა მთა
შაქრისთავა მთაზე მისვლა შესაძლებელია საბაგიროთი, რომელიც 1912 წელს ააშენეს (რეკონსტრუირებულ იქნა 2008 წელს). იგი გათვლილია 65 მგზავრზე და ყოველ 20 წუთში ერთხელ მოძრაობს.
ჩატრა (სოფელი)
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (89 %).
შაქრისთავა მთა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის მთები
ჩატრა (სოფელი)
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ალიპი მესვეტე
250px|მინიატიურა|ალიპი მესვეტე ალიპი მესვეტე (გ. 640) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 26 ნოემბერი, ახალი სტილით - 9 დეკემბერი.
ბიოგრაფია
ღირსი ალიპი მესვეტე პაფლაგონიის ქალაქ ადრიანოპოლში დაიბადა. წმინდანს მამა ადრე გარდაეცვალა. დაქვრივებულმა დედამ მთელი ქონება გლახაკებს დაუნაწილა, შვილი ეპისკოპოს თეოდორეს მისცა აღსაზრდელად, თავად კი ტაძარში დაიწყო მსახურება და დიაკონისად კურთხევის ღირსი შეიქნა.
წმინდა ალიპის სიყმაწვილიდანვე სურდა, უფლისთვის მიეძღვნა თავი და განმარტოებულ ცხოვრებას ესწრაფოდა, მაგრამ ეპისკოპოსი თეოდორე არ იშორებდა. ერთხელ, როცა წმიდანი თავის ეპისკოპოსს ახლდა კონსტანტინოპოლში, მას საღვთო ხილვით გამოეცხადა წმინდა მოწამე ეფემია, რომელმაც ადრიანოპოლში დაბრუნება და მისი სახელობის ტაძრის აგება უბრძანა. ნეტარი დამორჩილდა ზეციურ კურთხევას და ადრიანოპოლელი ქრისტიანების შემოწირულობებით მიტოვებული წარმართული სასაფლაოს ადგილას წმიდა ეფემიას სახელობის ეკლესია ააშენა. ტაძრის გასწვრივ, ღია ცის ქვეშ, წარმართული საფლავის ქვაზე უფლის რჩეულმა სვეტი მოიწყო. ღირსი ალიპი ორმოცდაცამეტი წელი მოღვაწეობდა სვეტზე.
მანაპლა
მანაპლა (ოფიციალურად მანაპლის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Manapla; Bayan ng Manapla) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ ნეგროსის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 55 083 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
ალიპი მესვეტე
ბიოგრაფია
სიკვდილამდე თოთხმეტი წლით ადრე წმინდა ალიპის ფეხები ისე დაუავადდა, რომ დგომა ვეღარ შეძლო. უფლის რჩეული მოთმინებით და მადლობით იტანდა უმძიმეს სატანჯველებს. ღირსი მამის სვეტის სიახლოვეს თანდათან ორი - მამათა და დედათა მონასტერი დაარსდა.
ნეტარი ალიპი 640 წელს გარდაიცვალა, ასთვრამეტი წლის ასაკში. წმინდანის ნეშტი მის მიერვე დაარსებულ, წმინდა მოწამე ეფემიას სახელობის ტაძარში დაკრძალეს. ღირსი მამის უხრწნელ ნაწილებთან მრავალი სასწაულებრივი კურნება აღესრულებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 640
დესნა (დნეპრის შენაკადი)
დესნა — მდინარე რუსეთსა და უკრაინაში, დნეპრის მარცხენა ყველაზე დიდი შენაკადი. სიგრძე 1130 კმ, აუზის ფართობი 88,9 კმ2. სათავე აქვს სმოლენსკის მაღლობზე, რუსეთში სმოლენსკის ოლქში. მიედინება რუსეთის ბრიანსკის ოლქში და ძირითადად უკრაინაში ჩერნიგოვისა და კიევის ოლქებში. უერთდება დნეპრს კიევის ზემოთ. ზემო დინებაში დაბალი და ჭაობიანი ნაპირები აქვს, ბრიანსკის ქვემოთ მარჯვენა ნაპირი შედარებით მაღალია. მდინარე სეიმის შეერთბის შემდეგ ხეობა ფართოვდება, მდინარე იტოტება, ქმნის ნამდინარევებსა და ტბებს. დესნას კალაპოტი ქვიშიანი, დაკლაკნილი და არამყარია, ბევრია თავთხელი. იყინება დეკემბრის პირველ დეკადაში, ყინულძვრა — აპრილის დამდეგს. გაზაფხულზე იცის ძლიერი წყალდიდობა, გადმოდის ნაპირებიდან და ფარავს დიდ ტერიტორიას. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 360 მ3/წმ.
სანაოსნოა ნოვგოროდ-სევერსკამდე (შესართავიდან 535 კმ), არარეგულარული ნაოსნობაა ჟუკოვკამდე (ბრიანსკის ზემოთ). მთავარი ნავმისადგომებია: ნოვგოროდ-სევერსკი, მაკოშინო, ჩერნიგოვი, ოსტიორი, ჟუკინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები კატეგორია: სმოლენსკის ოლქის მდინარეები კატეგორია: ბრიანსკის ოლქის მდინარეები კატეგორია:ჩერნიჰივის ოლქის მდინარეები კატეგორია:სუმის ოლქის მდინარეები კატეგორია:კიევის ოლქის მდინარეები
AbcTajpu
thumb|right|AbcTajpu
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:Mozilla-ს დამატებითი მოწყობილობები
უცხო (მრავალმნიშვნელოვანი)
უცხო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქერუბიმნი
thumb|right|250px|ქერუბიმი და მაკარი დიდი
ქერუბიმი (ივრ. כְּרֻבִים‎, ხშირად გამოიყენება მრ. რ ქერუბიმები) — ბიბლიაში არაერთგზის მოხსენიებული ფრთოსანი არსება. ციურ სხეულთა შესახებ ბიბლიური წარმოდგენებით, უფალთან ყველაზე ახლომდგომნია. ქერუბიმებს ქრისტიანობაში მეორე ადგილი უკავიათ ანგელოზთა იერარქიაში სერაფიმების შემდეგ. ბიბლიაში ქერუბიმი „ცეცხლოვანი ხმლით“ არის შეიარაღებული და სამოთხის კარს იცავს. ქერუბიმებს ვხვდებით თორაშიც (მოსეს ხუთწიგნეულში) ეზეკიელთან და ისაიასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანგელოზები იუდაიზმში კატეგორია:ანგელოზები ქრისტიანობაში კატეგორია:ებრაული ბიბლია კატეგორია:ანგელოზთა სახეობები
Pheidologeton hostilis
Pheidologeton hostilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pheidologeton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ერასტი თურქისტანიშვილი
ერასტი თურქისტანიშვილი (დ. უცნობია ― გ. 1735) — ქართველი მწიგნობარი და პოლიტიკური მოღვაწე. 1724 წელს ვახტანგ VI-ს გაჰყვა რუსეთში. მეფის დავალებით რუსულიდან ქართულად თარგმნა „აპოფთეგმატა“, რომლის ორი რედაქცია არსებობს — ვრცელი და მოკლე. თურქისტანიშვილის მიერ თარგმნილი მოკლე რედაქცია ვახტანგ VI-მ გალექსა და „სიბრძნე მალაღობელი“ უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1735
შარმ-ელ-შეიხი
შარმ-ელ-შეიხი (شرم الشيخ‎‎) — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს სინის ნახევარკუნძულის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში. გასასვლელი აქვს წითელ ზღვაზე. შარმ-ელ-შეიხი საკმაოდ მჭიდროდაა დასახლებული, მოსახლეობა შეადგენს 35 000 ადამიანს. წარმოადგენს სამხრეთ სინის მუჰაფაზის ერთ-ერთი მნიშვნელოვან ქალაქს.
გალერეა
<Gallery> Image:NaamaBay2005.JPG|შარმ-ელ-შეიხი ღამით Image:Sharm_el-Sheikh_-_Naama_bay.jpg|შარმ-ელ-შეიხის მთავარი ქუჩა. Image:SharmBeach.JPG|სანაპირო. Image:Sharm el-Sheikh International Airport.jpg|შარმ-ელ-შეიხის საერთაშორისო აეროპორტი. Image:Mercato frutta sharm.jpg|შარმ-ელ-შეიხის ხილის მაღაზია. Image:Sharm el Sheikh map.png|შარმ-ელ-შეიხის რუკა. Image:Aft view Thistlegorm.jpg|შარმ-ელ-შეიხის ზღვის ფსკერი. Image:Dusk egypt sharm el sheikh.jpg|შარმ-ელ-შეიხი. </Gallery>
117
თარიღი უცნობია
*
ნაქალაქარი
ნაქალაქარი — თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ნაქალაქარისა და ქვემო ნაქალაქარის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ვრნიაჩკა-ბანიის თემი
ვრნიაჩკა-ბანიის თემი (Врњачка Бања) — თემი სერბეთში, შედის რაშის ოლქში.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვრნიაჩკა-ბანია. ვრნიაჩკა-ბანიის თემი შედგება 14 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 17.1 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ბაადურ თურქესტანიშვილი
ბაადურ ფრანგისტანის ძე თურქისტანიშვილი (თურქესტანიშვილი; რუსეთში — ბორის პანკრატის ძე თურქესტანოვი) (დ. წ. უცნობია — გ. 1735) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, მონაწილეობდა ვახტანგ VI-სა და პეტრე I-ს შორის წარმოებულ მოლაპარაკებაში. 1724 წელს თავის ნათესავებთან ერთად რუსეთში გაჰყვა ვახტანგ VI-ს. რუსეთში ჰქონდა პოდპოლკოვნიკის წოდება. ბაადურის შთამომავლები რუსეთში ცნობილი იყვნენ როგორც თავადი თურქესტანოვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:გარდაცვლილი 1735 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
მეტასტაბილური მდგომარეობა
მეტასტაბილური მდგომარეობა ( «საშუალებით, გზით» და  «მდგრადი»), არის ფიზიკური სისტემის არამდგრადი წონასწორობის მდგომარეობა, რაშიც სისტემა შეიძლება იყოს დიდი ხნის განმავლობაში.
მეტასტაბილური მდგომარეობა ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში და გამოიყენება მეცნიერებაში და ტექნიკაში. მეტასტაბილურ მდგომარეობასთანაა დაკავშირებული, მაგალითად, მაგნიტური, ელექტრული და დრეკადი გისტერეზისის მოვლენები, გადაჯერებული ხსნარების შექმნა, ფოლადის წრთობა, მინის წარმოება და სხვა.
თერმოდინამიკაში
მეტასტაბილური მდგომარეობა შეესაბამება სისტემის თერმოდინამიკური პოტენციალის ერთ-ერთ მინიმუმს მოცემული გარე პირობებში. მდგრად (სტაბილურ) მდგომარეობას პასუხობს ყველაზე მინიმუმი. ერთსახოვანი სისტემა მეტასტაბილურ მდგომარეობაში აკმაყოფილებს თერმოდინამიკური წონასწორობის მდგრადობის პირობებს C_P>C_V>0, (dP/dV)_T<0, ფიზიკური პარამეტრების მცირე ცვლილებებში, (თერმოდინამიკური ენტროპია, სიმკვრივე და სხვა). მცირე ცვლილებებისას სისტემა გადადის აბსოლუტურად მდგრად მდგომარეობაში. მეტასტაბილური მდგომარეობის დიდი კლასი დაკავშირებულია 1-ი სახის ფაზურ გადასვლასთან (კრისტალი სითხე  აირი).
ნაფოტა
ნაფოტა (Rutilus) — თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 25 სმ, იშვიათად 50 სმ. მასა 500 გ აღწევს. ნახევრად გამსვლელი და მტკნარი წყლის ფორმებია. გვარში 10-მდე სახეობაა, რომელთაგან საქართველოში (რიონში, ტეხურში, ენგურში, ხობში, ბებესირის და პალიასტომის ტბაში) გვხვდება 2: ნაფოტა (Rutilus rutilus) და მორევის ნაფოტა (Rutilus frisi). მტკვარში, ხრამში, ალაზანში, თბილისის ზღვაში, ჯანდარის ტბაში გვხვდება ნაფოტას ქვესახეობა მტკვრის ნაფოტა (Rutilus rutilus caspius). ნაფოტა სარეწაო მნიშვნელობის თევზებია (ვობლა, ტარანი). იყენებენ ნედლს, შებოლილს, დამარილებულს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
vep:Särg
ჰესიონე
მინი|მარჯვნივ|220პქ|[[ჰერაკლე კლავს ურჩხულს და არჩენს ჰესიონეს]] ჰესიონე (Ησιόνη) — ტროას მეფის — ლაომედონტის ქალიშვილი. ლაომედონტთან მსახურობდნენ პოსეიდონი და აპოლონი. ამათ ააშენეს ტროის კედლები. ძუნწმა მეფემ ღმერთებს შეპირებული გასამრჯელო არ მისცა და გაჯავრებულა პოსეიდონმა მას სამაგიერო გადაუხადა, მის ქვეყანაში გაგზავნა ურჩხული, რომელმაც მუსრი გაავლო ამ მხარეს. ქვეყანა რომ ამ საშინელებისაგან განთავისუფლებულიყო, როგორც სამისნომ იწინასწარმეტყველა, საჭირო იყო მსხვერპლად შეეწირათ მეფის ასული ჰესიონე. ჰერაკლემ მოკლ ურჩხული და გადაარჩინა ქალიშვილი. მეფემ არც ჰერაკლეს სცა პატივი, ამიტომ გმირმა აიღო ტროა, მეფე ლაომედონტი მოკლა დამისი ყველა შთამომავალი (პრიამოსსა და ჰესიონეს გარადა) დახოცა. ჰერაკლემ ჰესიონე მიათხოვა ტელამონს.
როდესაც ლაომედონი ტროას გალავანს აშენებდა, მას გაუმართლა: იმ ხანად ზევსს ღმერთები აუმბოხდნენ. განრისხებულმა ზევსმა აპოლონი და პოსეიდონი აიძულა დღიურ მუშებად ემსახურათ ლაომედონთან. მეფემ პირი გატეხა და სამუშაოს დასრულების შემდეგ საზღაური არ გადაუხადა ღმერთებს. მაშინ პოსეიდონმა მას მიუგზავნა ზღვის ურჩხული, რომელიც ტროას აჩანაგებდა. ორაკულის რჩევით, ამ უბედურებისაგან თავდასაღწევად საჭირო იყო მეფის ასულის მსხვერპლად შეწირვა. მეფემაც, ხალხმაც გაიმეტეს ჰესიონე და კლდეს მიაჯაჭვეს. იგი გადაარჩინა გმირმა ჰერაკლემ, რომელმაც მოკლა ურჩხული. სანაცვლოდ ლაომედონს მისთვის ზევსის მიერ ნაბოძები მერნები უნდა მიეცა. არც ეს პირობა შეასრულა ლაომედონმა. ამ ამბებიდან მცირე ხნის შემდეგ ჰერაკლე დიდძალი ლაშქრით შეიჭრა ტროაში, დაამხო ქალაქი, ლაომედონი სიცოცხლეს გამოასალმა, მისი ქალიშვილი კი ტელამონზე დააქორწინა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Pheidologeton kunensis
Pheidologeton kunensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pheidologeton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბორჩხა
ბორჩხა, ფორჩხა — ქალაქი ისტორიულ ნიგალში, ჭოროხის ხეობაში, ნიგალის ხევში. დღეს მდებარეობს თურქეთში, ართვინის პროვინციაში. ბორჩხის რაიონის ცენტრი. მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ეთნიკური ქართველები არიან. ქალაქში არის შუა საუკუნეების მოზრდილი გოდოლი (ბოლო დროს ჩაუტარდა რესტავრაცია). ქალაქთან ახლოს მდებარეობს მამაწმინდის ეკლესია (XVI საუკუნე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
მოისეს-პადილია
მოისეს-პადილია (ოფიციალურად მოისეს-პადილიის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Moises Padilla; Bayan ng Moises Padilla) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ ნეგროსის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 43 462 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ ნეგროსის მუნიციპალიტეტები
XII საზონათაშორისო ტურნირი
XII საზონათაშორისო ტურნირი
19 ივლისი - 8 აგვისტო 1987 ტუზლა
ბრწყინვალედ იასპარეზეს ქართველმა მოჭადრაკეებმა, ნანა იოსელიანმა და ქეთევან არახამიამ. მათ ტურნირის დამთვრებამდე გაინაღდეს პრეტენდენტთა საგზურები. დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მესამე საგზურისათვის. საბოლოოდ მისი ბედი დამატებით მატჩში გადაწყდა აგნეშკა ბრუსტმანის სასარგებლოდ.
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|16 ! s! style="background: #ddffdd;"|17 ! s! style="background: #ddffdd;"|18 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
'''დამატებითი მატჩი. ტუზლა 1987 აგნეშკა ბრუსტმანი - ლიდია სემიონოვა 4 -1'''
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ბორის იაკობი
ბორის სიმონის ძე იაკობი (მორიც ჰერმან) (დ. 21 სექტემბერი, 1801, პოტსდამი — გ. 11 მარტი [ძვ. სტ. 27 თებერვალი], 1874, პეტერბურგი) — რუსი ფიზიკოსი და ელექტროტექნიკოსი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1847–იდან). 1823 დაამთავრა გეტინგენის უნივერსიტეტი. მუშაობდა ელექტრომაგნეტიზმისა და მისი პრაქტიკული გამოფენის პრობლემებზე. 1838 მსოფლიოში პირველმა ელექტროძრავა გამოიყენა გემის ასამოძრავებლად. ე. ლენცთან ერთად საფუძვლიანად გამოიკვლია ელექტრომაგნიტები. 1838 გამოიგონა გალვანოპლასტიკა და ბევრი რამ გააკეთა მის დასანერგად სასტამბო და სამონეტო საქმეში, აგრეთვე სამხატვრო ნაკეთობათა წარმოებაში. 1840-1850 შეიმუშავა 10-ზე მეტი სახეობის ტელეგრაფის აპარატის კონსტრუცია. გამოიგონა ელექტრულ წრედში დენის ძალის მარეგულირებელი ხელსაწყო (აგომეტრი); მნიშვნელოვანი ნაშრომები აქვს სამხედრო ელექტროტექნიკაში, მეტროლოგიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
სულცი
სულცი ან სულკი (Σολκοί) — ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ქალაქი კუნძულ სარდინიაზე. მდებარეობდა კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში, მცირე კუნძულზე, რომელსაც ახლა სანტ ანტიოქო ეწოდება.
ილარიონი (სამხარაძე)
მინი|ილარიონ სამხარაძე ილარიონი (სამხარაძე) (დ. 21 ნოემბერი, 1937 — გ. 5 დეკემბერი, 2016) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ეპისკოპოსი ილარიონი, ერისკაცობაში ავთანდილ ერასტის ძე სამხარაძე, დაიბადა 1937 წლის 21 ნოემბერს თბილისში. რვაწლიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1953 წელს, სწავლა განაგრძო თბილისის მეტალურგიულ ტექნიკუმში, რომელიც დაამთავრა 1957 წელს. 1958-1964 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამთო ინჟინრის სპეციალობაზე. 1953-1969 წლებში საერო სამსახურშია. 1963-1964 წლებში შეთავსებით სწავლობდა მარქსიზმ-ლენინიზმის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე. 1964-1968 წლებში იყო სკკპ წევრი.
1969 წლის 1 სექტემბრიდან დაინიშნა სიონის საპატრიარქო ტაძრის მღვდლად და მედავითნედ. 1972 წლის 7 აპრილს, როდესაც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრედ გამოცხადდა ურბნელი მიტროპოლიტი დავითი (დევდარიანი), ავთანდილ სამხარაძემ დაიწყო ხელმოწერების შეგროვება მიტროპოლიტ დავითის წინააღმდეგ. ავთანდილ სამხარაძე დაუკავშირდა ზვიად გამსახურდიას, მერაბ კოსტავას, ვალენტინა ფაილოძეს და დაიწყო ბრძოლა კათოლიკოს-პატრიარქ დავით V-ის წინააღმდეგ. 1973 წლის 19 ნოემბერს უწმიდესმა და უნეტარესმა დავით V-მ მედავითნე ავთანდილ სამხარაძე აკურთხა დიაკვნად, 1974 წლის 7 იანვარს - მღვდლად. 1974 წლის 1 სექტემბრიდან 1975 წლის 1 აგვისტომდე იყო სამების ეკლესიის წინამძღვარი. 1975 წლის 12 მაისს გამორჩეულ იქნა ბოდბის ეპისკოპოსად, 22 მაისს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა სახელად ილარიონი. 24 მაისს აკურთხეს ეპისკოპოსად. 1977 წლის 9 ნოემბერს, როდესაც გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმიდესი და უნეტარესი დავით V, ეპისკოპოსი ილარიონი დაუპირისპირდა ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტ ილიას სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრედ არჩევის წინადადებას და მოსაყდრეობის სასურველ კანდიდატად მიიჩნია ბათუმ-შემოქმედელი და ჭყონდიდელი მიტროპოლიტი რომანოზი. 1977 წლის 18 დეკემბერს ეპისკოპოსი ილარიონი თავის მომხრეებთან ერთად შეიჭრა საპატრიარქო რეზიდენციაში. 1978 წლის ივლისში წმიდა სინოდმა ალავერდელ მიტროპოლიტ გრიგოლს (ცერცვაძე) დაავალა შეესწავლა ეპისკოპოს ილარიონის საქმე. დასკვნის თანახმადაც 1978 წლის 27 ივლისს წმინდა სინოდის დადგენილებით ფსიქიკური ავადმყოფობის გამო ეპისკოპოსი ილარიონი მღვდელმთავრის ხარისხის შენარჩუნებით განთავისუფლებულ იქნას ბოდბის ეპარქიის მმართველობიდან და გამოყვანილ იქნას წმიდა სინოდის შემადგენლობიდან. იგი 1982 წელს მკურნალობდა.
1985 წლის 7 მარტს მეუფე ილარიონმა მსოფლიოს საერთაშორისო ეკლესიის შექმნის ზოგადი მოსაზრებანი და დასკვნები წარუდგინა რელიგიის საქმეთა რწმუნებულის მოადგილეს რატი ტატიშვილს და თავი ამ ახალი ეკლესიის მეთაურად გამოაცხადა. მეუფე ილარიონი გარდაიცვალა 2016 წლის 5 დეკემბერს, დაკრძალულია მცხეთაში, დავით აღმაშენებლის სახელობის მამათა მონასტრის გალავანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
ნიაბის წმინდა გიორგის ეკლესია
ნიაბის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიაბში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, სამხრეთით, პატარა გორაკზე. თარიღდება X საუკუნით. მოგვიანებით, შეკეთებისას აგურით განუახლებიათ ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნაწილები, ორსაფეხურიანი სატრიუმფო თაღი და კონქი, ზოგიერთი პილასტრის მნიშვნელოვანი ნაწილი.
აფსიდის მხართან, ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით ეკლესია უკავშირდება სამრეკლოს (5,2 × 2,8 მ), რომლის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი მცირე თაღოვანი სარკმელი ამოქოლილია. სამხრეთ კედელში, სარკმლის მარჯვნივ მცირე სწორკუთხა ნიშია, ხოლო ქვემოთ მთლიანი ქვიშაქვისაგან გამოთლილი სატრაპეზო ქვა დგას. სამკვეთლო გადახურულია ცილინდრული კამარით.
ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადი წარმოდგენილია ბაზილიკური აბრისით. შუა ამაღლებული ნაწილი გადახურულია ორფერდა, ხოლო გვერდითები - ცალფერდა სახურავით. ფასადის ღერძზე ორნამენტიანი თავსართით მორთული თაღოვანი სარკმელია. მის ზემოთ, ქვაზე ამოკვეთილია წრეში ჩასმული სამი ტილკმლავა ჯვარი. ჩრდილოეთ ფასადზე, შესასვლელის ზემოთ, შემორჩენილია წარწერიანი ქვა (წარწერა დაზიანებულია და ვერ იკითხება). ამავე შესასვლელის მარცხნივ, წყობაში ჩასმულ ქვაზე გამოსახულია ნადირობის სცენა.
ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ანუბისის სახლი (ეპიზოდების სია)
ანუბისის სახლი — ინგლისური თინეიჯერული სერიალი.
სეზონები
დღესდღეობით გადაღებულია სამი სეზონი. ამჟამად ამერიკაში გადის მესამე სეზონის ეპიზოდები.
შექმნა
სერიალის შექმნის იდეა ამერიკელებს ჰოლანდიელებმა მიაწოდეს. მათ გადაიღეს ასეთი სერიალი იმავე სიუჟეტით. მოგვიანებით, ინგლისი დაინტერესდა ამ იდეით, სცენარი შეცვალეს და ბევრად უფრო საინტერესო ფილმი გადაიღეს. პირველად სერიალის შექმნის იდეა 2010 წლის მარტში გაჩნდა. შემქმნელებს უნდოდათ შთამბეჭდავი მისტიკური სერიალი გადაეღოთ. გადაღებები ინგლისის ერთ-ერთ ძველ შენობაში მიმდინარეობდა 2010 წლის აგვისტოდან დეკემბრამდე. პრემიერა 2011 წლის 1 იანვარს შედგა.
პირველი წარმატებული სეზონის შემდეგ, ამერიკაში მეორე სეზონის გადაღებაც გადაწყვიტეს. გადაღებები 2011 წლის ივნისიდან 2012 წლის იანვრამდე გრძელდებოდა. ამ სეზონში ჩნდებიან ახალი პერსონაჟები, სერიალს კი რამდენიმე ძველი პერსონაჟი ტოვებს.
რაშკის თემი
რაშკის თემი (Рашка) — თემი სერბეთში, შედის რაშის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 25 809 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 39 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 670 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი რაშკა. რაშკის თემი შედგება 61 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 11.0 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
Rising Force
სიმღერების სია
ყველა სიმღერა დაწერილია და არანჟირებულია ინგვი მალმსტინის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:1984 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ინგვი მალმსტინის ალბომები
მიგელ იდალგო
მიგელ იდალგო ი კოსტილია (Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla Gallaga Mondarte Villaseñor; დ. 8 მაისი, 1753, გუანახუატოს შტატი — გ.  30 ივლისი, 1811, ჩიუაუის შტატი) — მექსიკის ეროვნული გმირი, ესპანეთის ბატონობის წინააღმდეგ სახალხო აჯანყების ხელმძღვანელი 1810–1811 წლებში. 1810 სათავეში ჩაუდგა რევოლუციურ არმიას ესპანეთის წინააღმდეგ. 1811 იანვარში რევოლუციური არმია დამარცხდა, იდალგო შეიპყრეს, გაასამართლეს და დახვრიტეს.
118
თარიღი უცნობია
*
ჰანოვერის შტადტბანი
thumb|right|300px|სადგური [[Kröpcke]] ჰანოვერის შტადტბანი — გერმანიის ქალაქ ჰანოვერის მსუბუქი მეტროს სისტემას წარმოადგენს, რომელიც 1975 წელს გაიხსნა და ბოლო 25 წლის განმავლობაში, თანდათანობით ქალაქის ტრამვაი ჩაანაცვლა. 2005 წლის მდგომარეობით, შტადტბანს წლიურად 115 მლნ ადამიანი გადაჰყავდა. სისტემა Üstra-ის მიერ იმართება, რომელსაც სახელი წინამორბედ Überlandstrassenbahn-სგან შერჩა. კომპანია Überlandstrassenbahn საქალაქთაშორისო სარკინიგზო გადაყვანას აწარმოებდა ჰანოვერსა და მიმდებარე სოფლებში.
სისტემას ორი ტიპის მსუბუქი ვაგონები ემსახურება: TW 6000, აწყობილი 1974 -დან 1993-მდე, და TW 2000, აწყობილი 1997-დან 1999-მდე. სისტემა 115 კილომეტრზეა გაჭიმული. შტადტბანს 170 გაჩერება აქვს, მათ შორის, 19 სადგური მიწისქვეშაა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჰანოვერი კატეგორია:გერმანიის მეტროპოლიტენები
წილკნის ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი
წილკნის ეკლესია — ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი სოფელ წილკანში. კომპლექსში ტაძართან ერთად შედის ციხე-გალავანი. ტაძრის ეზოში გაითხარა კერამიკული ფილებით შედგენილი გვიანდელი ანტიკური ხანის სამარხი.
ისტორია
წილკანში ეკლესია ქართლში ქრისტიანობის გავრცელების პირველ პერიოდში აუგიათ. ლეონტი მროველის ცნობით ეკლესია ააგოს მირიანის ძემ, ბაკურ II-მ.
მალე წილკნის ტაძარი საეპისკოპოსო კათედრალად იქცა. წილკნის საეპისკოპოსოში შედიოდა მუხრანი, ბაზალეთი, მთიულეთი, გუდამაყარი და ხევი. V-VI საუკუნეების მიჯნაზე წილკანში არსებული ეკლესიის ნაცვლად აშენდა სამნავიანი ბაზილიკა აუგიათ. წილკნის ტაძარი და მისი სამწყსო საკმაოდ მდიდარი და ძლიერი იყო. ქართველ მღვდელმთავართა შორის წილკნელს მე-19 ადგილი ეჭირა. კათედრალს დიდ დახმარებას უწევდნენ ქართველი მეფეები და დიდგვარიანი ფეოდალები. წილკნის ტაძარი მნიშვნელოვანი ლიტერატურულ-მწიგნობრული კერაც იყო. VI საუკუნის მეორე ნახევარში წილკანში მოღვაწეობდა იოანე ზედაზნელის ერთ-ერთი მოწაფე, ასურელი მამა ისე წილკნელი. ის იქვეა დასაფლავებული. მისი საფლავის ქვა გუმბათქვეშა ჩრდილო-აღმოსავლეთის ბოძთან დევს. XIX საუკუნის დასაწყისში წილკნის საეპისკოპოსო გაუქმდა.
სხვადასხვა დროს წილკანში მოღვაწეობდნენ კალიგრაფები, მწიგნობრები და პოეტები: ეფრემ წილკნელი, კალიგრაფი ბასილი (XVI ს.), იოსებ სამებელი, ქრისტეფორე წილკნელი (XVIII ს.), ამბროსი მიქაძე, იოანე ქარუმიძე (XVIII-XIX სს.)
ტაძრის ხელახალი იკურთხა და ამოქმედდა 1988 წელს. 1992 წელს ტაძრის ეზოში აშენდა საეპისკოპოსო რეზიდენცია. ტაძარში განსაკუთრებით ზეიმობენ 21 სექტემბერს, ღვთისმშობლის შობის დღესასწაულს.
ინტერიერი
განვითარებულ ფეოდალურ ხანაში დანგრეული სამნავიანი ბაზილიკა გუმბათიან ეკლესიად გადააკეთეს. ის საფუძვლიანად შეაკეთეს XVI-XVII საუკუნეებშიც. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ჩატარდა აღდგენითი სამუშაოები. რესტავრაცია ჩატარდა 1967-1968 წლებშიც. ამჟამად ტაძარი სხვადასხვა დროის სამ ნაგებობას აერთიანებს: დარბაზულ ეკლესიას (IV საუკუნის დასასრული - V საუკუნის პირველი ნახევარი), სამნავიან ბაზილიკას (V-VI საუკუნეების მიჯნა) და გუმბათოვან ტაძარს (განვითარებული ფეოდალური ხანა).
ღვთისმშობლის ტაძარი ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ნაშენია ქვიშაქვის თლილი კვადრებით. ინტერიერის და ნაწილობრივ დარბაზული ეკლესიის სამხრეთ ფასადის კედლების წყობაში გამოყენებულია რიყის ქვა, აგური და ორნამენტიანი კვადრები, რომლებიც მოგვიანებით, გადაკეთებისა და შეკეთების დროსაა ჩასმული.
ტაძარს სამხრეთით და დასავლეთით კარიბჭეები ეკვრის. მესამე შესასვლელი ჩრდილოეთითაა. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია. გუმბათის ყელი ოთხ თავისუფლად მდგომ ბურჯს ეყრდნობა. მასზე გადასვლა ხდება აფრების მეშვეობით. გუმბათში 12 სარკმელია. გარდა ამისა, ინტერიერს კიდევ 10 სარკმელი აშუქებს. ტაძრის ჯვრის მოყვანილობის მკლავებშორისი ნაწილები თავიდან ბოლომდე გახსნილია. გუმბათქვეშა თაღების ხაზი ოდნავ შეისრული და მრუდია. ინტერიერში სატრიუმფო თაღი, გუმბათქვეშა ბოძებისა და პილასტრების ყოველი იარუსის კაპიტელები მორთულია სხვადასხვა დროის ორნამენტებით. ორნამენტიანი კვადრები და ფრაგმენტები გამოყენებულია გუმბათქვეშა ბოძების და კედლების წყობაში საშენ მასალად.
ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ვიწრო ნავებს აღმოსავლეთით სწორი კედლები აქვს. დასავლეთის აგურისთაღიან გასასვლელთან ბაზილიკისდროინდელი სამიარუსიანი და ორნამენტიანი პილასტრებია. დასავლეთის კარიბჭესა და დარბაზს შორის მცირე სწორკუთხა სათავსია. დასავლეთის მხარეს იატაკის დონე ბევრად მაღალია, ვიდრე კარიბჭესა და დარბაზში, ამიტომაც კარიბჭის წინ ჩასასვლელი ქვის კიბეა. სამხრეთის კარიბჭე მართკუთხაა. მის დასავლეთ ნაწილში, ტაძრის კარის პირდაპირ, განიერი თაღოვანი შესასვლელია. კარიბჭეს აღმოსავლეთით ეკვრის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია, რომელიც კარით უკავშირდება როგორც კარიბჭეს, ისე ტაძრის სამხრეთ ნავს. დარბაზულ ეკლესიას აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს, აფსიდში ერთი სარკმელი და ორი მცირე ნიშია.
ფასადები
ტაძრის ინტერიერისა და ფასადების ორნამენტები მეტისმეტად განსხვავებულია, რადგან ყოველი გადაკეთებისა და აღდგენის დროს ტაძარს დროის შესაფერისი ჩუქურთმებით ამკობდნენ. დღეს ტაძარზე შემორჩენილია როგორც ადრეულო ხანის, ისე განვითარებული და გვიანდელი ფეოდალური ხანის ორნამენტით მორთული ნაწილები და ცალკეული ფრაგმენტები.
დასავლეთ ფასადზე ტაძარს კარიბჭე და სათავსი აქვს მიშენებული. ისინი ორფერდა სახურავითაა გადახურული. ჩრდილოეთ ფასადის დასავლეთ მონაკვეთში მცირე ზომის თაღოვანი შესასვლელია. მკლავის შუა ზედა არეში მაღალი სარკმელია, ქვემოთ - ორნამენტიანი საპირეებით მორთული სამი სარკმელი. ამ ფასადის ჩრდილოეთით შემორჩენილია ფასადის პარალელური ძველი კედლის ნაწილი. ჩრდილოეთ ფასადს მთელ სიგრძეზე გასდევს სამსაფეხურიანი ცოკოლი.
ტაძრის გუმბათის ყელი თორმეტწახნაგაა. ტაძრის მკლავები ფრონტონებითაა დასრულებული. ფასადებს მარტივპროფილიანი სადა ლავგარდანი გასდევს.
მოხატულობა
მოხატულობა მხოლოდ გუმბათშია შემორჩენილი. ის XVI-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. ცენტრში, ორმაგ წრეში გამოსახულია ქრისტე, რომელიც მარჯვენა ხელით აკურთხებს, ხოლო მარცხენაში გადაშლილი სახარება უჭირავს. ორმაგ წრეში ასომთავრული წარწერაა:
წილკნის აკლდამა
წილკნის აკლდამა — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წილკნის აღმოსავლეთით, ყოფილი დიდი მცხეთის ტერიტორიაზე. მიწისქვეშა აკლდამა ადრინდელი ქრისტიანული ხანის არქეოლოგიური ძეგლია. ის, სავარაუდოდ, წარჩინებულ საეკლესიო მოღვაწეთა განსასვენებელი უნდა იყოს.
წილკნის ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი
მოხატულობა
ცენტრალური წრის გარშემო ოთხ ნახევარწრეში მახარებელთა სიმბოლოებია. მხატვრობა შესრულებულია ბაცი შინდისფერი, მოწითალო, ყვითელი და ლურჯი ფერებით. გამოსახულებანი პატარა ზომისაა, ნახატი - უხეში.
წილკნის აკლდამა
აღწერა
აკლდამა მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე. თარიღდება IV-V საუკუნეებით. აკლდამის საერთო სიგრძე 10 მეტრია, ხოლო დასაკრძალავი სენაკის ფართობია 12 კვადრატული მეტრი. ნაგებია ქვიშაქვის ქვათლილებით და ჩადგმულია საგანგებოდ ამოთხრილ ქვაბულში. აღმოსავლეთიდან სენაკს აკლდამაში შესასვლელი 13 საფეხურიანი კიბე უერთდება. შესასვლელი ქვის კარით იყო ამოქოლილი. სახლ-საკრძალავის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებთან ტახტებია მიშენებული. აკლდამის დასავლეთ კედელზე ოთხსტრიქონიანი ბერძნული წარწერაა. აკლდამას დასავლეთით 3 მეტრზე გამოვლინდა ნახევარწრიულაბსიდიანი ტაძრის ნაშთი, ხოლო ჩრდილოეთით რიყის ქვით ნაგები ზღუდის ნაწილი.
წილკნის ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი
გალავანი
ტაძარს გარს ერტყმის გალავანი, რომელიც XVIII საუკუნის მეორე ნახევარშია აგებული. ამ გალავნის გარეთ, ჩრდილოეთით და დასავლეთით, შემორჩენილია უფრო ძველი გალავნის ნაშთები. გალავანი კედლები ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობაში ზოგან ჩართულია აგური და ტაძრის ორნამენტიანი ქვები. კედლები კირქვის ხსნარით ყოფილა მობათქაშებული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მას აგურის თაღი აქვს. გალავნის აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლები ორიარუსიანია. სათოფურები მხოლოდ აღმოსავლეთის და სამხრეთის კედლებშია შემორჩენილი. სამხრეთის კედელში შემორჩენილია აგრეთვე საბრძოლო ბილიკის ხის კოჭების ჩასამაგრებელი ფოსოები.
გალავნის ყოველ კუთხეში გეგმით წრიული თითო კოშკი დგას. სამხრეთ-დასავლეთის კოშკი სამსართულიანი ყოფილა, დანარჩენები ორსართულიანი. კოშკებში შესასვლელები ეზოს მხრიდანაა. ყოველ სართულზეა ნიშები, სათოფურები და ბუხარი. სამხრეთ-აღმოსავლეთის კოშკს აქვს საზარბაზნეც. XIX საუკუნეში ამ კოშკის შესასვლელზე დააშენეს სამრეკლო.
წილკნის აკლდამა
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
წილკნის ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:ისე წილკნელი
ხუანლუნი
ხუანლუნი (ჩინ. 黃龍, ყვითელი დრაკონი) — სანახაობრივი პეიზაჟების მქონე ტერიტორია ჩინეთის სიჩუანის პროვინციაში. მდებარეობს მინშანის მთათა სისტემის სამხრეთით. არეალი ცნობილია მრავალფერი გარემოთი, რომელიც ძირითადად კალციტის დეპოზიტებისგან შედგება, განსხვავებული ტყის ეკოსისტემებით, თოვლით დაფარული მწვერვალებით, ჩანჩქერებითა და ცხელი წყაროებით.
ხუანლუნში ბინადრობს მრავალი საფრთხის ქვეშ მყოფი ცხოველი, მათ შორისაა გიგანტური პანდა და ოქროსცხვირიანი მაიმუნი.
მრავალათასწლოვანი გეოლოგიური ევოლუციის წყალობით, ხუანლონგი მოიცავს მრავალ უნიკალურ ლანდშაფტსა და გეოლოგიურ ფორმაციას.
1992 წელს, იუნესკომ ხუანლუნი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში კატეგორია:ჩინეთის ეროვნული პარკები
Pheidologeton maccus
Pheidologeton maccus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pheidologeton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფოიბე
მინი|მარჯვნივ|250პქ|მონუმენტი ფებეს გამოსახულებით ფოიბე, ფებე (ბერძნ. Φοίβη) — 1. ტიტანიდა, კოიოსის ცოლი, ლეტოსა და ასტერიას დედა, აპოლონისა და არტემიდეს ბებია. ზოგი მითის მიხედვით ითვლებოდა აპოლონის დელფოური სამისნოს დამაარსებლად. ეს ტაძარი, გადმოგვცემს მითი, ფებემ აჩუქაო შვილიშვილს. 2. ლევკიპეს ქალიშვილი, იდასის საცოლე. მოიტაცეს დიოსკურებმა.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ფილიპ დე მილი
ფილიპ დე მილი — ნაბლუსის ლორდი (1138/44-1161), ტრანსიორდანიის ლორდი (1161-1167) და ტამპლიერთა მეშვიდე დიდი მაგისტრი 1169-1171 წლებში. მან მოკლე დროით დაიქირავა ტრუბადური პიერ ბრემონ ლო ტორთი წმინდა მიწაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1120 კატეგორია:გარდაცვლილი 1171 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:ნაბლუსის ლორდები კატეგორია:ტრანსიორდანიის ლორდები კატეგორია:ტამპლიერთა ორდენის დიდი მაგისტრები
აღჯაბადი
აღჯაბადი (Ağcabədi) — ქალაქი აზერბაიჯანში, აღჯაბადის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 1974 წელს 18 ათასი, 1989 წელს — 25 ათასი, 2005 წელს — 35 000 კაცი. ქალაქი მდებარეობს მტკვარ–არაქსის დაბლობზე, ქალაქ აღდამიდან 45 კილომეტრში. არის რკინიგზის სადგური. მოქმედებს ავტოსარემონტო და ყველ-კარაქის ქარხნები. დამეგობრებულია ქალაქ ბათუმთან.
Nine Inch Nails
Nine Inch Nails (შემოკლებულად NIИ, ცხრადუიმიანი ფრჩხილები) — ამერიკული ინდუსტრიული როკ-ჯგუფი, რომელიც 1988 წელს კლივლენდში (ოჰაიო) ჩამოაყალიბა ტრენტ რეზნორმა. იგი არის ამ ჯგუფის მუსიკის პროდიუსერი, სიმღერების შემსრულებელი, ავტორი და ინსტრუმენტალისტი და წარმოადგენს Nine Inch Nails-ის ერთადერთ მუდმივ წევრს.
აღჯაბადი
ლიტერატურა
კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
Nine Inch Nails
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ინდუსტრიული როკ ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული ინდუსტრიული მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული ჯგუფები კატეგორია:1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Nine Inch Nails
ნაქალაქარი (არქეოლოგია)
ნაქალაქარი, ძველი ქალაქის ნაშთები, არქეოლოგიურ ძეგლთა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კატეგორია. ნაქალაქართა გათხრები განსაკუთრებით დიდი მოცულობისა და მრავალმხრივ ინფორმაციას იძლევა ძველი საზოგადოებათა კულტურის და ყოფის შესახებ. გამოვლინდა ხოლმე თავდაცვითი ნაგებობების სისტემა, საკულტო, საზოგადოებრივი, საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა ნანგრევები, სავაჭროების, სახელოსნოების, წყალსადენების, კანალიზაციისა და სხვა. ნაშთები, სამეურნეო დანიშნულებისა და საოკახო ნივთები, მონეტები, ხელოვნებისა და ეპიგრაფიკის ძეგლები და ა. შ. ნაქალაქარებისახლოს ჩვეულებრივ სამაროვნებიც გვხვდება. უძველესი ნაქალაქარები ცივილიზაციის უძველეს კერებთანაა დაკავშირებული (მესოპოტამია, ეგვიპტე, მცირე აზია, ინდის ველი, ჩინეთი, ეგეოსის სამყარო). ანტიკურ ხანაში და შუა საუკუნეებშიც კი ნაქალაქარები ცნობილია ძვ. სამყაროს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე, ევრაზიის უკიდურესი ჩრდილოეთისა და სამხრეთ აფრიკის გაყოლებით. ქ. კოლუმბის წინადროინდელ ამერიკაში ნაქალაქარები დატოვეს აცტეკებმა, ინკებმა, მაიას ტომებმა.
ყოფილ სსრკ-ის ტერიტორიაზე უძველესი ნაქალაქარები ძვ. წ. I ათასწლეულით თარიღდება და ცნობილია შუა აზიისა და ამიერკავკასიასში (ყარათეფე, არგიშთიხინილი, თეიშებაინი და სხვა). ანტიკურ ხანაში (ძვ. წ. VI - ახ. წ. IV სს.) საქალაქო ცივილიზაციამ მოიცვა ჩრდილოეთ შავისღვისპირეთიც (ოლბია, პანტიკაპეონი, ფანაგორია, ქერსონესი და სხვა).
საქართველოში უძველესი ნაქალაქარები ანტიკური ხანისაა (ფაზისი, ვანი, დიოსკურია, მცხეთა, ურბნისი, უფლისციხე).
გარეგნული ნიშნებით ნაქალაქარები ერთმანეთისაგან განსხვავდება იმის მიხედვით, თუ რომელ ეპოქას განეკუთვნება და სად მდებარეობს. დაბლობში განლაგებულია უძველესი ნაქალაქარები უმეტესად გორებს და გორების სისტემებს წარმოადგენს. ანტიკური ხანისა და შუა საუკუნეების ნაქალაქარებზე ზოგჯერ გათხრებამდეც შეიმჩნევა ხოლმე ცალკეულ შენობათა, განსაკუთრებით ციხე-გალავნებისა და საკულტო ნაგებობათა ნანგრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგია *
რონალდ რეიგანი (ავიამზიდი)
რონალდ რეიგანი (USS Ronald Reagan (CVN-76)) — ნიმიცის კლასის ამერიკული ატომური ავიამზიდი. ის ამ კლასის რიგით მეცხრე ხომალდია. მას სახელი აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის პატივსაცემად ეწოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიმიცის კლასის ავიამზიდები კატეგორია:აშშ-ის ავიამზიდები კატეგორია:აშშ-ის მოქმედი ავიამზიდები კატეგორია:აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ბირთვული გემები კატეგორია:რონალდ რეიგანი კატეგორია:ვირჯინიაში აშენებული გემები კატეგორია:2001 წელს გამოშვებული გემები
მოკლეტექსტური შეტყობინების სერვისი
thumb|Motorola RAZR-ის მობილურ ტელეფონზე მიღებული მოკლე ტექსტური შეტყობინება thumb|მობილური ტელეფონების ყველაზე გავრცელებული ლათინური კლავიატურა მოკლეტექსტური შეტყობინების სერვისი ანუ SMS (Short Message Service), ფიჭური ტელეფონით მოკლეტექსტური შეტყობინებების გაგზავნა-მიღების საშუალებას იძლევა. ფართო გაგებით SMS აღნიშნავს თავად მოკლე ტექსტურ შეტყობინებასაც. დღეისთვის ამ სერვისით სარგებლობა პერსონალური კომპიუტერითაცაა შესაძლებელი. იგი განსაკუთრებით პოპულარულია ახალგაზრდებს შორის, სატელევიზიო გადაცემებსა და ხმის მიცემის პროცესებში.
ისტორია
მობილური ტელეფონის მომხმარებელთათვის ტექსტური შეტყობინებების შეთავაზების იდეა 1980-იანი წლების დასაწყისში ბევრ მობილურ ოპერატორს ჰქონდა. SMS ძირითადად განიხილებოდა, როგორც მობილური ოპერატორისგან მომხმარებელთა გაფრთხილების საშუალება, მაგალითად ხმოვანი შეტყობინების მიღებისას. თუმცა მაშინ თითქმის არავინ ფიქრობდა, რომ ეს ახალი სერვისი თავად მომხმარებელთა შორის ტექსტურო შეტყობინებების გაგზავნის საუკეთესო გზა გახდებოდა.
1985 წლის თებერვალში, მას შემდეგ რაც GSM-ის ქვეჯგუფ WP3-ში ჩატარებული განხილვის შედეგად SMS მიჩნეულ იქნა ახალი ციფრული ფუჭვური სისტემის შესაძლო სერვისად, დასკვნის სახით შემუშავდა GSM-ის რეკომენდაცია "TeleServices supported by a GSM PLMN." , სადაც მოცემული იყო სამი ახალი სერვისის აღწერა:
აღნიშნულ საკითხზე მუშაობა დაევალა GSM-ის ახალ ჯგუფს, IDEG-ს (the Implementation of Data and Telematic Services Experts Group), რომელმაც ახალი სერვისი დაიწყო 1987 წელს ფრედჰელმ ჰილბრანდის ხელმძღვანელობით. დღეისთვის არსებული ტექნიკური სტანდარტები უმეტესწილად სწორედ IDEG-ის მიერ იქნა შექმნილი.
პირველი მოკლეტექსტური შეტყობინება გაგზავნილ იქნა GSM-ის ქსელით კომპანია Vodafone-ის მიერ ინგლისში 1992 წლის 3 დეკემბერს, ნეილ პეიპვორსის მიერ (პერსონალური კომპიუტერის გამოყენებით) რიჩარდ ჯარვისისადმი. . შეტყობინების ტექსტი იყო "Merry Christmas". ხოლო მობილურ ტელეფონზე აკრებილი პირველი SMS-ი 1993 წელს გაგზავნა სტუდენტმა რიკუ პიკონენიმ.
SMS-ის უპირატესობები
სმს-ის ამგვარი პოპულარობა კომუნიკაციის სხვა ფორმებთან შედარებით მის შემდეგ უპირატესობებს ემყარება:
ფუნქციონირება
მოკლეტექსტური შეტყობინების სერვისის ფუნქციონირება შემდეგი სახით ხდება: შეტყობინებები იგზავნება მოკლეტექსტური შეტყობინებების სერვისის ცენტრში (SMSC), რომელიც, თავის ხრივ, გადასცემს მას ადრესატს. თუკი ადრესატი მიუწვდომელია, შეტყობინებები ინახება ცენტრში და მოგვიანებით იგზავნება. ზოგ SMS ცენტრს შეტყობინებათა შენახვის ფუნქცია არ გააჩნია. მომხმარებელს საშუალება აქვს მოითხოვოს ასევე შეტყობინების გადაცემის მოხსენება, რომელიც ამცნობს მას SMS-ის ადრესატამდე მისვლის ფაქტს.
იმისათვის, რომ ტელეფონმა შეძლოს SMS-ის მიღება/გაგზავნა საჭიროა მიეთითოს მობილური კავშირის SMS ცენტრის ნომერი. უმეტეს შემთხვევაში ეს ნომერი უკვე ჩაწერილია SIM ბარათზე და ხელით მისი ჩაწერა აღარაა საჭირო.
შემომავალი შეტყობინებები ინახება სპეციალურ სიაში, რაც მომხმარებელს სურვილის შემთხვევაში მათი ხელახალი გადაკითხვს საშუალებას აძლევს. ზოგიერთი მოდელის ტელეფონი ამ სიას SIM-ბარათზე იახავს და ამდენად, შენახულ შეტყობინებათა რაოდენობა შეზღუდული აქვს. უფრო თანამედროვე მოდელები შეტყობინებებს აპარატის მეხსიერებაში ინახავენ და ამ შემთხვევაში, მათი რიცხვი ტელეფონის მეხსიერებაზეა დამოკიდებული. არსებობს ასევე ცალკე სიები მიღებული და გასაგზავნი შეტყობინებებისათვის.
მობილურ ტელეფონზე შეტყობინების ასაკრებად, როგორც წესი, გამოიყენება ტელეფონის ციფრული კლავიატურა. ტექსტის დაწერა ხორციელდება კლავიშზე რამდენიმეჯერ დაჭერით საჭირო ასოს აკრებამდე. ზოგიერთი მოდელის ტელეფონებს ანბანურ-ციფრული კლავიატურა გააჩნიათ, რაც მნიშვნელოვნად აადვილებს ტექსტის დაწერას.
ტექსტის ზომა
ტექსტი შეიძლება შედგებოდეს ანბანურ-ციფრული სიმბოლოებისგან. GSM-ის სტანდარტით შეტყობინების მაქსიმალური ზომა 140 ბაიტია. აქედან გამომდინარე, 7-ბიტიანი კოდირების გამოყენებისას (ლათინური ანბანი და ციფრები) შესაძლოა 160 ნიშნიანი შეტყობინების გაგზავნა. 8-ბიტიანი კოდირების შემთხვევაში (გერმანული, ფრანგული ენა) 140 სიმბოლოთი შედგენილი ტექსტის გაგზავნაა შესაძლებელი, ხოლო 16 ბიტიანი კოდირება (ჩინური, არაბული, რუსული და ა.შ) ერთი სმს-ით მხოლოდ 70 სიმბოლოს გაგზავნის საშუალებას იძლევა.