cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ავღანეთის ეკონომიკა
ქვეყნის ეროვნული ვალუტა ავღანური ავღანია. ცენტრალური ბანკი და ავღანეთის ბანკია. ქვეყანაში რამდენიმე ადგილობრივი ბანკი ფუნქციონირებს, მათ შორის: ავღანეთის საერთაშორისო ბანკი, Azizi Bank, ახალი ქაბულის ბანკი და პაშტანის ბანკი. უცხოური ვალუტის გამოყენება ოფიციალურადაა აკრძალული.. მთავრობის მიერ აკრძალულია კრიპტოვალუტის გამოყენებაც.
სოფლის მეურნეობა
ავღანეთში დასაქმების ყველაზე მნიშვნელოვანი წყარო სოფლის მეურნეობაა. ავღანეთის მოსახლეობის 60-80% ამ სექტორშია დასაქმებული, თუმცა ამ დარგიდან მიღებული შემოსავალი მშპ-ის მესამედზე ნაკლებს შეადგენს, რაც ძირითადად არასაკმარისი ირიგაციის, გვალვების, ბაზარზე წვრომის სირთულისა და სხვა სტრუქტურული სირთულეებითაა გამოწვეული.
2018 წელს ავღანეთმა აწარმოა: 3.6 მილიონი ტონა ხორბალი; 984 ათასი ტონა ყურძენი (მე-18 უდიდესი მწარმოებელი მსოფლიოში), 615 ათასი ტონა კარტოფილი, 591 ათასი ტონა ბოსტნეული, 381 ათასი ტონა საზამთრო, 352 ათასი ტონა ბრინჯი, 329 ათასი ტონა ნესვი, 217 ათასი ტონა ვაშლი, 150 ათასი ტონა ხახვი, 106 ათასი ტონა სიმინდი, 56 ათასი ტონა სათესი ქერი, 47 ათასი ტონა ატამი. ავღანეთში სოფლის მეურნეობის სხვა პროდუქტებიც აწარმოებენ, თუმცა მცირე რაოდენობით.
ავღანეთი ყოველწლიურად 1.5 მილიონ ტონა ხილს აწარმოებს, თუმცა ამ მაჩვენებლის მნიშვნელოვნად გაზრდაა შესაძლებელი. ავღანეთი ცნობილია ბროწეულისა და ყურძნის წარმოებით, ასევე ნესვისა და თუთის წარმოებით. ხილის სხვა ჯიშებს შორის აღსანიშნავია: ვაშლი, ატამი, მარწყვი, ალუბალი, ლეღვი. ფერმების ნაწილი სტაბილურად ვითარდება. ქვეყნის მასშტაბით იზრდება სათბურების გამოყენების რიცხვიც.
ავღანეთის ჩრდილოეთი და დასავლეთი პროვინციები ცნობილია ფისტაშკის მოყვანით. ბოლო წლებში ფერმერებმა ქვეყნის სამხრეთ ნაწილშიც დაიწყეს ამ ხილის მოყვანა. ქვეყნის აღმოსავლეთ პროვინციები ცნობილი ფიჭვის კაკლებით. ჩრდილოეთი და ცენტრალური პროვინციები ცნობილია კაკლითა და ნუშით. ბამიანის პროვინცია მაღალი ხარისხის კარტოფილის მოყვანითაა განთქმული. 2020 წელს პროვინციაში 370 ათასი ტონა კარტოფილი მოიყვანეს. ნანგარჰარის პროვინცია და ქუნარის პროვინცია ლიმნის, ფორთოხლის, ზეთისხილის, არაქისისა და ფინიკის კულტივაციითაა ცნობილი. ბოლო პერიოდში ადგილობრივთა ნაწილმა ჰელმანდისა და ბალხის პროვინციებში დასატესტად ბანანის ხეები დარგო.
ხორბალი და მარცვლეული კულტურები ავღანეთის სოფლის მეურნეობის ტრადიციული კულტურებია. 2015 წელს ავღანეთში 5 მილიონი ტონა ხორბალი აწარმოეს. მარცვლეულის წარმოების მხრივ ქვეყანა მოსახლეობის მოთხოვნილებებს თითქმის ბოლომდე აკმაყოფილებს. სრულიად დასაკმაყოფილებლად დამატებით დაახლოებით 1 მილიონი ტონა ხორბალი სჭირდება, რისი მიღწევაც შესაძლებელია. გვალვების შემთხვევაში სოფლის მეურნეობის პროდუქციის რაოდენობა იკლებს.
ავღანეთში შინაური ცხოველებიდან მსხილფეხა რქოსანი პირუტყვის, ცხვრებისა და თხების მოშენებაა გავრცელებული. მეფრინველეობა ქვყენის თბილ ნაწილებშია გავრცელებული.
ტურიზმი
ავღანეთის ტურიზმმა პიკს 1977 წელს მიაღწია. ავღანეთის სანახავად მთელი მსოფლიოდან ჩამოდიოდნენ, მათ შორის, შორეული ევროპიდან და ჩრდილოეთ ამერიკიდან. ავღანეთში ტურიზმის განვითარებას საურის რევოლუციამ შეუშალა ხელი, რომელიც 1978 წლის აპრილში დაიწყო. ყოველწლიურად ავღანეთს დაახლოებით 20 000 უცხოელი ტურისტი სტუმრობს. ტურისტებს აფრთხილებენ, რომ იმ ტერიტორიებს მოერიდონ, სადაც შეიარაღებული კრიმინალები მოქმედებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ავღანეთის ეკონომიკა
Dorylus kohli
Dorylus kohli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
6ix9ine
6ix9ine (ნამდვილი სახელი: დანიელ ერნანდესი; დ. 8 მაისი, 1996) — ამერიკელი რეპერი. ცნობილი გახდა სადებიუტო სიმღერის „Gummo“-ს გამოსვლის შემდეგ. 2015 წელს 13 წლის გოგონასთან სექსუალურ კავშირსა და აქტის ამსახველი კადრების გავრცელებაში დაადანაშაულეს. 2018 წელს დაკავებული იქნა და ციხეში იყო 2020 წლის აპრილამდე. 2018 წლის ნოემბერში მუსიკოსმა ციხიდან სადებიუტო ალბომი „Dummy Boy“ გაავრცელა, რომელიც ბილბორდის ჩარტში მეორე პოზიციაზე მოექცა. 2020 წლის აპრილის შემდეგ გადავიდა შინაპატიმრობაში. სასჯელი 2020 წლის ნოემბერში მოიხადა. ჰყავს 2 შვილი.
პირადი ცხოვრება
ერნანდესი დაავადებულია ბრონქული ასთმით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1996
კოსტენეცი (სოფიის ოლქი)
კოსტენეცი (Костенец) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 3767 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Cephalotes crenaticeps
Cephalotes crenaticeps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Dorylus labiatus
Dorylus labiatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Flickering Flame: The Solo Years Volume 1
ეს ალბომი გამოვიდა კომპილაციის Echoes: The Best of Pink Floyd გამოცემიდან ნახევარი წლის შემდეგ. ისევე როგორც პინკ ფლოიდის კომპილაცია, იგი არის პროდიუსერ ჯეიმზ გათრის ნაშრომი და ორივეს საერთო ის აქვს, რომ ყველა სიმღერა გაერთიანებულია ერთმანეთში გარდამავალი სეგმენტებით ან გარკვეული ხმოვანი ეფექტებით.
Flickering Flame: The Solo Years Volume 1-ის შემადგენილი ნაწილი არის როჯერის სოლო მასალა, დაწერილი სხვადასხვა წლებში. „Knockin' On Heaven's Door“, ბობ დილანის ცნობილი სიმღერის ქავერ-ვერსია, ჩაიწერა 1998 წლის ფილმისთვის „აკრძალული სიყვარული“. „Too Much Rope“-ში შეშის ჩეხვის დროს ისმის ოდნავ განსხვავებული ხმოვანი ეფექტები.
„Flickering Flame“ სრულიად ახალი სიმღერაა. მითითებულია, რომ ეს არის დემო-ვერსია. იგი სრულდებოდა 2002 წლის კონცერტებზე. „Radio Waves“ სიმღერას „Towers of Faith“ რადიოხმებით ენაცვლება. ეს ხმები ძალიან ჰგავს ვიდეოში Radio KAOS EP გამოყენებულებს. სიმღერის „Lost Boys Calling“ დემო-ვერსია საბოლოო ვერსიასთან შედარებით ასევე განსხვავებულია.
გამოცემები
სხვადასხვა ქვეყანაში გამოვიდა ალბომის ვერსია დაცული დისკის სახით. ამ შემთხვევაში მსმენელს მისი ასლის შექმნის საშუალება არ ჰქონდა. გარდა ამისა, ბუკლეტზე მითითებული იყო, რომ PC/MAC-ის ტიპის კომპიუტერებზე მისი მოსმენა შეუძლებელი იყო. ყდები ორი სახის იყო - შავი და წითელი ფერის.
გარეკანი
კომპილაციის გარეკანზე გამოტანილია ალბომების The Pros And Cons Of Hitch Hiking, Radio K.A.O.S., Amused To Death გარეკანების და ტურნეს In the Flesh პოსტერის ფრაგმენტები. ბუკლეტში შეტანილია კადრები როჯერის სხვადასხვა წლების კონცერტებიდან და სიმღერების ტექსტები.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია როჯერ უოტერსი, გარდა სიმღერებისა: 1 (ბობ დილანი) და 12 (ენიო მორიკონე და როჯერ უოტერსი)
პერსონალი
Knockin' On Heaven's Door
Perfect Sense, Part I & II და Each Small Candle
Flickering Flame
Lost Boys Calling (ორიგინალური დემო ვერსია)
ოხურეი
ოხურეი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 215 მ-ზე. ანარიის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 23,7 კმ, აუზის ფართობი 67,4 კმ². საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალმცირეა ზაფხულში. ახასიათებს წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,43 მ³/წმ.
Flickering Flame: The Solo Years Volume 1
სქოლიო
კატეგორია:როჯერ უოტერსის ალბომები კატეგორია:2002 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
ოხურეი
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ოკენდო (ალავა)
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
ჯანო ბაგრატიონი
ირაკლი (ჯანო) კონსტანტინეს ძე ბაგრატიონი (დ. 15 სექტემბერი, 1909, სოფელ აბანო, ახლანდელი ქარელის რაიონი  —    გ.  15 მაისი, 1979, თბილისი) —   ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, მუსიკალური  მოღვაწე. საქართველოს სახალხო არტისტი (1967). 1933-1946 თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი.
ასრულებდა ქართულ ცეკვებს ოპერებში „აბესალომ და ეთერი“,  „დაისი“, „ქეთო და კოტე“  და სხვ. გამოდიოდა საბალეტო სპექტაკლებშიც (ზაალი - ანდრია ბალანჩივაძის „მთების გული“; დიტო - შ. თაქთაქიშვილის „მალთაყვა“). 1938-1945 და 1956-1970 იყო საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო დამსახურებული ანსამბლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, 1970-1979 კი საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მთავარი ქორეოგრაფი. დადგა ცეკვები „საქორწილო“, „ძველი თბილისის ფრესკები“, „ალვანური“ და სხვა. ბაგრატიონი იღვწოდა ქართული ხალხური ცეკვების უძველესი ტრადიციების შენარჩუნებისა და განმტკიცებისათვის. ერთდროულად (1934-1939) პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა კ. მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის სტუდიაში. 1935-1945 ხელმძღვანელობდა თსუ-ისა და საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის (ახლანდელი ტექნიკური უნივერსიტეტი) თვითმოქმედ ქორეოგრაფიულ წრეებს. მისი მოწაფეები იყვნენ ნ. გურია, ლ. თათეიშვილი, ე. კელაპტრიშვილი, ნ. ბაგრატიონი, გ. დარახველიძე, გ. სალუქვაძე, ა. თათარაძე, კ. მანჯგალაძე, მ. შუბაშიკელი, გ. ბახტაძე და სხვები.
აღსანიშნავია ბაგრატიონის მოღვაწეობა ქართულ ესტრადაზე. იგი ხელმძღვანელობდა საქართველოს ერთ-ერთ პირველ ჯაზურ კოლექტივს (1945-1950). აფხაზეთის ფილარმონიის საესტრადო ანსამბლს (1950-1953), საქართველოს ფილარმონიის საესტრადო კოლექტივს (1953-1956). ამ კოლექტივებში გემოვნებით ასრულებდა ქართული და ამიერკავკასიის ხალხთა სიმღერებს, განსაკუთრებით აღსანიშნავია მ. ჩირინაშვილის მიერ დამუშავებული ხალხური სიმღერა „ყვავილების ქვეყანა“ (ტექსტი ბ. ფერაძისა). ბაგრატიონმა დიდი ამაგი დასდო ქართული ხალხური ცეკვის საესტრადო სცენაზე შემოტნისა და დამკვიდრების საქმეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ქორეოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Dorylus laevigatus
Dorylus laevigatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დულუზაურები
დულუზაურები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის თემში. მდებარეობს თიანეთის ქვაბულში, მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 58 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლე-მანი
ლე-მანი (Le Mans) — ქალაქი დასავლეთ საფრანგეთში. მდებარეობს ლუარის რეგიონის, სარტას დეპარტამენტში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 148,169 ადამიანს; საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას მეოცე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 2,806 ადამიანი. ფართობი 52.81 კმ². ვრცელდება ზღვის დონიდან 38–134 მ სიმაღლეზე. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი.
NGC 912
NGC 912 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1878 წლის 30 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ჰალიკარნასის ალყა
ჰალიკარნასის ალყა — დაპირისპირება ალექსანდრე დიდსა და აქემენიდური სპარსეთის არმიას შორის, რომელსაც დაქირავებული ბერძენი მემნონ როდოსელი მეთაურობდა, რომელიც ძვ. წ. 334 წლის აგვისტოს გაიმართა. ჰალიკარნასი მეორე ქალაქი იყო მცირე აზიაში, რომელმაც წინააღმდეგობა გაუწია მაკედონელებს, მილეტის შემდეგ. სამხედრო მოქმედებები ჰალიკარნასის ახლოს მდებარე პატარა ქალაქ მინდუსისთვის ბრძოლით დაიწყო, თუმცა ალექსანდრემ ვერ შეძლო მისი აღება. ამას მოჰყვა რამდენიმე დაპირისპირება ქალაქის კედლებთან მაკედონელებსა და სპარსელებს შორის. ასეთ ბოლო ბრძოლაში მილასას კედელთან, როდესაც ათენელმა ეფიალტემ თავისი ხალხით იერიში მიიტანა მაკედონელებზე, ალექსანდრე კინაღამ დამარცხდა კიდეც რეზერვში მყოფ ვეტერან მეომრებს, რომ არ ემძლავრათ. შვიდთვიანი ალყის შემდეგ მემნონმა ქალაქი ზღვით დატოვა არმიის უდიდესი ნაწილით, კარიის სპარსელი სატრაპი ორონტობატესი კი ციტადელებში გამაგრდა, სადაც ალყის შემდეგ დაახლოებით 1 წელი კვლავ ახერხებდა გამაგრებას.
ალყამდე ცოტა ხნით ადრე ალექსანდრეს კარიის ყოფილი სატრაპი, ადა ეწვია, ალინდას სიმაგრე გადასცა და თავის შვილად გამოაცხადა, რითიც მაკედონელმა მოსახლეობის კეთილგანწყობა მოიპოვა. ჰალიკარნასი პირველი ადგილი იყო, სადაც ალექსანდრემ გამგებლად მაკედონელ მეთაურთან ერთად ადგილობრივი სატრაპიც დატოვა.
წინაპირობები
ძვ. წ. 334 წლის მაისში ალექსანდრე მაკედონელმა ჰელესპონტი გადაკვეთა თავისი არმით. პლუტარქე გვამცნობს, რომ ალექსანდრეს არმიის რაოდენობა სხვადასხვა წყაროების მიხედვით 34,000-დან 46,000 მეომრამდე მერყეობს.
სანამ არმია 160 ტრირემის მეშვეობით ჰელესპონტს კვეთდა ალექსანდრემ მოინახულა დანგრეული ტროა, აქილევსის საფლავი და სხვა მითოლოგიური ღირსშესანიშნაობები. ამის შემდეგ კი ალექსანდრემ მცირე აზიაში ბერძნული ქალაქების განთავისუფლება დაიწყო. სპარსელები დიდი ხანი იგნორირებას უწევდნენ მაკედონიის არმიის მოქმედებას, თუმცა შემდეგ სასწრაფოდ შეიკრიბა საბჭო საბრძოლო გეგმის შესადგენად ქალაქ ზელეაში. კრებას ესწრებოდნენ არსამესი, რეომითრესი, პეტინესი, ნიფატესი, სპითრიდატესი, მემნონ როდოსელი და სხვა მეთაურები. მათ შორის საუკეთესო იყო დაქირავებული ბერძენის, მემნონ როდოსელის გეგმა. მისი გეგმის მიხედვით, სპარსელებს გადამწყვეტი ბრძოლისთვის თავი უნდა აერიდებინათ და ომი უნდა გაეჭიანურებინათ, უკანდახევისას კი მტრისთვის არმიის მომარაგება გაერთულებინათ. ამავე დროს თავიანთი სახმელეთო და საზღვაო ძალები მაკედონიისკენ უნდა გადაესროლათ და ომი აზიიდან ევროპაში გადაეტანათ. თუმცა სპარსელმა მეთაურებმა ეს გეგმა არ მოიწონეს. მათ გადაწყვიტეს ალექსანდრესთან ბრძოლა გაემართათ. ორი არმია ერთმანეთს მდინარე გრანიკოსთან დაუპირისპირდა, სადაც სპარსელებმა და მათმა მოკავშირე ბერძნებმა გამანადგურებელი დამარცხება იწვნიეს. ბრძოლის ველზე დაიღუპა სპარსელთა მეთაურობის უმეტესობა. სპარსელებთან შედარებით მაკედონელთა რიგებში დანაკარგები გაცილებით მცირეა.
გრანიკოსის ბრძოლის შემდეგ ალექსანდრემ ჯერ ფრიგიის სატრაპია დაიმორჩილა, შემდეგ კი ლიდიის სატრაპიის დედაქალაქი სარდისი, რომელიც ციტადელის მეთაურმა მითრინესმა ჩააბარა მაკედონელებს. ალექსანდრე დიდის არმიამ ასევე აიღო დაქირავებული ბერძნების მიერ გამაგრებულები ეფესო. მცირე აზიაში ალექსანდრეს მხოლოდ ორმა ქალაქმა, მილეტმა და ჰალიკარნასმა გაუწია წინააღმდეგობა. მილეტის დაცემის შემდეგ მან ჰალიკარნასზე გაილაშქრა.
ქალაქი
thumb|250px|მინდუსის კარიბჭის ნანგრევები ალექსანდრე გაემართა კარიისკენ, რათა გაენადგურებინა სპარსული არმია, რომელიც ჰალიკარნასში იყო კონცენტრირებული, ათენელი ეფიალტეს 2000 დაქირავებულ მეომართან ერთად. გარნიზონს მეთაურობდნენ მემნონ როდოსელი და ორონტობატესი. მათ თან ახლდათ ფლოტი, რომელიც ქალაქის ნავმისადგომს იცავდა. ჰალიკარნასი მდებარეობდა პატარა ნახევარკუნძულზე. გამომდინარე იქიდან, რომ მაკედონელებს ფლოტი არ ჰყავდათ, მემნონს ნებისმიერ დროს შეეძლო ბრძოლის განმავლობაში არმია ქალაქიდან გაეყვანა თავისი ტრირემებით. ამავე მიზიზის გამო მისთვის მარტივი იყო ქალაქის მომარაგება საკვებით ან თუნდაც დამხმარე ძალით. ქალაქის დამცველთა კიდევ ერთ უპირატესობას წარმოადგენდა ის ფაქტი, რომ ჰალიკარნასის კედლები ახლახან იყო აშენებული და არქიტექტორებს მიღებული ჰქონდათ ზომები საალყო მანქანების წინააღმდეგ. მისი კედლები 45 ფუტის სიმაღლის და 6 ფუტის სიგრძის იყო, რომელსაც გარედან შემოვლებული ჰქონდა 45 ფუტის სიგრძის და 22 ფუტის სიღრმის თხრილი. ერთის ნაცვლად ჰალიკარნასს სამი ციტადელი ჰქონდა: აკროპოლისი ჩრდილო–დასავლეთით; სიმაგრე სამხრეთ–დასავლეთით ზღვის ნაპირზე და სალმაკისი, ნავსაგდურის შესასვლელთან.
ალყა
ალყის პირველ დღეს მოწინააღმდეგეებს შორის შეტაკება მოხდა მილასას კარიბჭესთან, როდესაც გარნიზონის ჯარისკაცები გარეთ გაიჭრნენ მათკენ მომავალი მაკედონელებისკენ, თუმცა ალექსანდრემ მარტივად უკუაგდო ისინი. იცოდა რა, რომ წარმატების მისაღწევად ზურგში დატოვებული საალყო არტილერია დასჭირდებოდა, ალექსანდრემ გადაწყვიტა ის ზღვით გადმოეტანა პატარა სანავსადგურო ქალაქ, მინდუსში, რომელიც ჰალიკარნასისგან დასავლეთით, 10 მილის მანძილზე მდებარეობდა. მოქალაქეთა ერთი ჯგუფი მანამდე დაუკავშირდა მას და შეჰპირდა, რომ ღამით, მაკედონელთა მოახლოებისთანავე შეუშვებდა მათ ქალაქში. ალექსანდრემ ქალაქისკენ წაიყვანა ჰიპასპისტები, ჰეტაირები, მშვილდოსნები, აგრიანელები, ამინტასის, პერდიკასის და მელეაგრეს ქვეითები, მაგრამ კარიბჭე დახურული დაუხვდა. საალყო მანქანების არ ქონის მიუხედავად, მან შეძლო კედლის ნაწილის და კოშკის დანგრევა. ქალაქმა მალევე მიიღო დახმარება ჰალიკარნასიდან, რამაც ალექსანდრესთვის მისი აღება შეუძლებელი გახადა. ისიც კვლავ ჰალიკარნასს მიუბრუნდა.
რამდენიმე დღე მაკედონელები ახორციელებდნენ უწყვეტ, წარუმატებელ იერიშებს ქალაქის კედლებზე. ალექსანდრემ მაინც მოახერხა საალყო დანადგარების ზღვით მოწოდება და როგორც იქნა შეეძლო ეფექტიანი ალყის წარმოება. უპირველეს ყოვლისა მან ამოავსებინა თხრილი, რათა კედელთან საალყო მანქანების მიტანა გამხდარიყო შესაძლებელი, რის გამოყენებითაც მაკედონელებმა ჩამოაქციეს ორი კოშკი და მათ შორის არსებული კედელი, ასევე მძიმედ დააზიანეს მესამე კოშკი. ამ ადგილას იერიში მაკედონურმა ფალანგებმა მიიტანეს, თუმცა მემნონის ქვეითებმა და ქალაქის კედლებზე განლაგებულმა მშვილდოსნებმა ისინი მარტივად უკუაგდეს. მემნონმა ღამით მაკედონელების საალყო კოშკების დაწვაც სხცადა, თუმცა უშედეგოდ. დაიღუპა გარნიზონის 170 მეომარი, მაკედონელების დანაკარგმა კი 16 მკვდარი და 300 დაჭრილი შეადგინა.
როდესაც გარნიზონის ჯარისკაცები მილისას გალავანში არსებული ხვრელის უკან ნამგლისებრ კედელს აშებებდნენ, ორი მთვრალი მაკედონელი პერდიკასის ფალანგებიდან შეიარაღდა და კედელს შეუტია ერთმანეთისთვის სიმამაცის დამტკიცების მიზნით. ქალაქის რამდენიმე მცველი მათკენ გამოეშურა, მაგრამ ორმა მაკედონელმა ახლოს მოსულები დახოცეს, შორს მდგომნთ კი შუბები სტყორცნეს. საბოლოოდ მათ ვეღარ გაუძლეს მოწინააღმდეგეთა შემოტევებსა და მათკენ ნასროლ შუბებს. პერდიკასისა და მემნონის სხვა მეომრები მალევე მივიდნენ იმ ადგილას და ქალაქის კედელთან გამართეს ბრძოლა. მაკედონელებმა მოწინააღმდეგეები უკუაგდეს ჰალიკარნასში, რომელიც ძლივს გადაურჩა დაცემას. შეტაკების შემდეგ ალექსანდრემ მცირეხნიანი ზავი მოითხოვა გალავანთან დაღუპულთა დასაბრუნებლად და დასამარხად. ათენელები, ეფიალტე და თრასიბულუსი წინააღმდეგნი იყვნენ, თუმცა მემნონი მაინც დათანხმდა მაკედონელს.
მეორე დღეს ალექსანდრემ საალყო მანქანებით იერიში მიიტანა ნამგლისებრ კედელზე. მემნონმა მეომრები გამოგზავნა მათ წინააღმდეგ, რომლებმაც ერთი კოშკის დაწვა მოახერხეს, თუმცა ფილოტამ და ჰელანიკუსმა მეორე კოშკი გადაარჩინეს. მათ დასახმარებლად ალექსანდრეს გამოჩინისთანავე მოწინააღმდეგეები ქალაქში დაბრუნდნენ.
საალყო მანქანების დაწვის მეორე მცდელობის კრახის შემდეგ, მემნონმა მაკედონელებზე იერიში ეფიალტეს მიანდო. როდესაც ალექსანდრემ კვლავ განალაგა თავისი საალყო მანქანები ნამგლისებრი კედლის წინ, ათენელმა თავისი 2000 მეომარი ორ რაზმად გაჰყო. პირველმა რაზმმა იერიში მიიტანა პირდაპირ საალყო კოშკებზე, მეორე რაზმმა კი, რომელსაც თავად ეფიალტე ედგა სათავეში, ტრიპილონის კარიბჭიდან დატოვა ქალაქი და მაკედონელთა ძალას მოულოდნელად დაესხა ფლანგიდან. მათ იცავდნენ ნამგლისებრი კედლის უკან აღმართულ 150 ფუტიან კოშკზე განლაგებული შუბოსნები, მშვილდოსნები და კატაპულტები. ისედაც არახელსაყრელ ვითარებაში ჩავარდნილი ალექსანდრეს წინააღმდეგ ბრძოლაში მემნონიც ჩაერთო თავისი დამხმარე ძალით.
იტბაიატი
იტბაიატი (ოფიციალურად იტბაიატის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Itbayat) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის ხეობის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 128 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 5 ბარანგაის.
ჰალიკარნასის ალყა
დაცემა
მემნონმა და ორონტობატესმა მალევე გადაწყვიტეს არმიის ქალაქიდან გაყვანა, რადგან ხალხის სიმცირის გამო მის დაცვას ვეღარ ახერხებდნენ. მათ ცეცხლი წაუკიდეს სამხედრო არსენალებს და ხის კოშკს, რომელიც ქალაქის კედელთან აეგოთ. ცეცხლი ასევე მოედო ახლომახლო სახლებს, რამაც ჰალიკარნასის დიდი ნაწილის დაწვა გამოიწვია. ორონტობატესი საუკეთესო მეომრებთან ერთად ორ სანაპირო ციტადელში გამაგრდა, მემნონმა დანარჩენები კი კუნძულ კოსზე წაიყვანა. ალექსანდრემ ქალაქში შესვლის შემდეგ, გადაწყვიტა არ ებრძოლა იქ გამაგრებულ მტერთან, რადგანაც ეს უმნიშვნელოდ ჩათვალა, მაშინ როდესაც დანარჩენი ქალაქი მის ხელში იყო. თანაც ციტადელები სანაპიროზე იყო განლაგებული და მათი ზღვიდან მომარაგება შესაძლებელი იყო სპარსელებისთვის. ალექსანდრემ ისინი კედლებითა და თხრილით შემოსაზღვრა, ქალაქი მიწასთან გაასწორა და იქ დატოვა 3,000 დაქირავებული ბერძენი ქვეითი და 200 მხედარი პტოლემეს (ლაგუსის ძე ) ხელმძღვანელობით.
იტბაიატი
სქოლიო
კატეგორია:ბატანესის მუნიციპალიტეტები
ჰალიკარნასის ალყა
დაცემა
ორონტობატესის ძალამ ჰალიკარნასში კიდევ დაახლოებით 1 წელი გაძლო, რის შემდეგაც ის პტოლემესა და ასანდრუსს ღია ველზე დაუპირისპირდა და დამარცხდა. მან 50 მხედარი და 700 ქვეითი დაკარგა, ასევე 1000 მეომარი ტყვის სახით. ბრძოლის შემდეგ ორივე ფორტი დანებდა და ჰალიკარნასის ალყაც საბოლოოდ დასრულდა.
შედეგები
ჰალიკარნასის 7-თვიანი ალყა მიჩნეულია ალექსანდრე დიდის ერთ-ერთ ყველაზე ცუდ სამხედრო ოპერაციად თავისი მთელი კარიერის მანძილზე. მას არ გამოუმჟღავნებია არანიარი განსაკუთრებული უნარი მისი წარმოებისას და გრძელ, ტრადიციულ ალყას დაჰყაბულდა. ის მეტწილად რეაგირებდა მემნონის შეტევებზე, ვიდრე თავად მოქმედებდა და ეფიალტეს ღამის შეტევის დროს რამის დათმო კიდეც ბრძოლა. სამაგიეროდ, თანამედროვე ისტორიკოსები მაღალ შეფასებას აძლევენ სპარსეთის სამსახურში მყოფი დაქირავებული ბერძენის, მემნონ როდოსელის სამხედრო მოქმედებებს. მისი წყალობით ჰალიკარნასი ერთადერთი ადგილი გახდა, რომელიც ალექსანდრემ სრულად გამარჯვებული ვერ დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ მაკედონელმა შეასრულა თავისი მიზანი, ანუ სპარსელებს წაართვა კიდევ ერთი ნავმისადგომი, ჰალიკარნასის სახით, ზოგი ამ ბრძოლად სპარსელების უკანასკნელ გამარჯვებადაც მიიჩნევს. მემნონმა შეძლო დროზე, დიდი დანაკარგის გარეშე დაეტოვებინა ქალაქი და თან სპარსელებს გადაჯგუფების შესაძლებლობა მისცა.
სქოლიო
კატეგორია:ალექსანდრეს სპარსეთის კამპანია კატეგორია:ძვ. წ. 334 კატეგორია:ალექსანდრე მაკედონელის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. IV საუკუნის ბრძოლები
ჯეისონ მომოა
ჯოზეფ ჯეისონ ნამაკაეჰა მომოა (Joseph Jason Namakaeha Momoa; დ. 1 აგვისტო, 1979) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. სამოდელო კარიერა დაიწყო 1998 წელს, 2005-2009 წლებში კი სამეცნიერო ფანტასტიკურ სერიალში ვარსკვლავთკარიბჭე: ატლანტისი ასრულებდა რონონ დექსის როლს. 2011 წელს მონაწილეობა მიიღო HBO-ს ტელესერიალში სატახტოთა თამაში, სადაც კჰალ დროგო განასახიერა. ამავე წელს მთავარი როლი ითამაშა ფილმში კონანი ბარბაროსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1979
Cephalotes cordiventris
Cephalotes cordiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სავანისუბნის წმინდა ელიას ეკლესია
მინი|300პქ|სავანისუბნის წმინდა ელიას ეკლესია სავანისუბნის წმინდა ელიას ეკლესია —  ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ სავანისუბნის სასაფლაოზე. სამშენებლო წარწერის თანახმად აგებულია 1856 წელს სავანელების, ელისაშვილების, მარგველაშვილების, რამიშვილების, რევაზიშვილების, ციყელაშვილებისა და ორთოიძეების საგვარეულოთა დაკვეთით. 1975 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა და გადახურა თუნუქით.
პიაჩენცა
პიაჩენცა ემილია-რომანიისა და ლომბარდიის რეგიონების საზღვარზე მდებარეობს. ქალაქი მილანის ძლიერ გავლენას განიცდის, მათ შორის ეკონომიკურს. მასზე გაივლის მნიშვნელოვანი საავტომობილო და სარკინიგზო მაგისტრალების კვანძები. დასახლება ზღვის დონიდან 61 მეტრზეა გაშენებული იქ, სადაც მდინარე პოს ტრებია უერთდება. ქალაქიდან 15 კმ-ის სამხრეთით მდებარეობს ბორცვები, რომლებიც ნელ-ნელა იწევა და ლიგურიის აპენინებს უერთდება.
სავანისუბნის წმინდა ელიას ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (12,1 X 7 მ), ნაგებია ქვიშაქვის კვადრებით. შიგნიდან თაღოვან შეღრმავებებში ჩასმული შესასვლელი ორია - სამხრეთით და დასავლეთით. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე და დასავლეთით თითო თაღოვანი სარკმელია. ორ-ორი ასეთივე სარკმელი გრძივ კედლებში ერთმანეთის სიმეტრიულადაა განლაგებული. აფსიდში სამი ნიშია, თითო სწორკუთხა ნიში გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილშია, სარკმლებს ქვემოთ. შესასვლელები მორთულია სწორკუთხა პროფილირებული არქიტრავით. სამხრეთ შესასვლელის არქიტრავზე ჯვარია ამოკვეთილი, ხოლო მოჩარჩოების თაღოვან არეში შვიდსტრიქონიანი წარწერაა. ეკლესიას წრეთარგისა და ლილვისაგან შედგენილი ქვიშაქვის ლავგარდანი აქვს, სახურავი ორფერდაა. დასავლეთ ფრონტონზე დაშენებულია თაღებით გახსნილი და პირამიდული სახურავით დასრულებული პატარა სამრეკლო.
პიაჩენცა
ქალაქი ძვ. წ. 218 წელს დაარსდა როგორც რომაელი სამხედროების კოლონია, სახელით პლასენტია (Placentia). მას მალევე დამეუქრა საფრთხე გალებისგან, რომლებიც ჰანიბალს აუჯანყდნენ პოს ხეობის გადაკვეთისას. მათ ქალაქი დაანგრიეს. ძვ. წ. 187 წელს ის ემილია-რომის გზას მიუერთდა, რამაც პიაჩენცა რომიდან ჩრდილოეთ ევროპისკენ მიმავალ გზაზე მნიშვნელოვან პუნქტად აქცია, სწორედ ეს ფაქტორი იყო მთავარი მიზეზი პიაჩენცის ეკონომიკური კეთილდღეობისა შემდგომი ათასწლეულის მანძილზე.
სავანისუბნის წმინდა ელიას ეკლესია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პიაჩენცა
ახ. წ. 997 — 1035 წლებში, პიაჩენცაში საეპისკოპოსო მდებარეობდა. XII საუკუნეში მისმა მცხოვრებლებმა თვითმმართველობას მიაღწიეს და შეუერთდნენ ლომბარდიის ქალაქთა ლიგას, რომელიც პაპთან კონფრონტაციაში მხარს უჭერდა ფრიდრიხ ბარბაროსას. ამ ყველაფერმა კი პოლიტიკური სირთულეების საუკუნე მოიტანა.
1802 წელს ქალაქი ნაპოლეონის იმპერიამ შეიერთა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, პიაჩენცა მძიმედ დაიბომბა. დაინგრა რკინიგზის ხიდი და სადგური, საავადმყოფო და იარაღის ფაბრიკა, მაშინ, როდესაც ქალაქის შემოგარენში მოწინააღმდეგეთა ჯგუფი ხელჩართულ ბრძოლებს აწარმოებდა გერმანულ არმიასთან.
ბოლო წლებში, ქალაქი სწრაფად ვითარდება და ურბანულად იზრდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
გოტარდის მასივი
გოტარდის მასივი (Gotthardmassiv) — მთის მასივი შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის, ტიჩინოს, ვალესა და ურის კანტონების ტერიტორიაზე. უმაღლესი მწვერვალია დამასტოკი (3630 მ). სახელი ეწოდა ალპების მაღალმთიანი უღელტეხილის სენ-გოტარდის სახელის მიხედვით. SOIUSA-ს კლასიფიკაციით, გოტარდის მასივი აერთიანებს მონტელეონე-სენტ-გოტარდის ალპებს. ჩრდილოეთით ვრცელდება ზუსტენის უღელტეხილი (2224 მ), დასავლეთით გრიმზელის უღელტეხილია (2164 მ). უმეტესწილად აგებულია გნაისებით. გოტარდის მასივზე გეოლოგიურ გამოკვლევებს ატარებდა გერმანელი გეოლოგი და პალეონტოლოგი კარლ ფონ ფრიტჩი.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის ქედები
ანიანა
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
ჰასტა (შუბი)
მარჯვნივ ჰასტა (hasta) — ფართო გაგებით — ძველრომაული, თავდაპირველად საბინური, შუბი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი რომის შეიარაღება
კორიენტესის პროვინცია
2004 წლის 28 სექტემბრის პროვინციული კანონით № 5598 გუარანის ენა ესპანურთან ერთად გამოცხადდა პროვინციის ოფიციალურ ენად.
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის პროვინციები
ლესკოვდოლი
ლესკოვდოლი (Лесковдол) — სოფელი ბულგარეთში. 2017 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 85 კაცს.
Dorylus laevipodex
Dorylus laevipodex — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი
ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 21 მარტი, 1909, თბილისი — გ. 30 ოქტომბერი, 1977, მადრიდი) —ქართველი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი, ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, ბაგრატიონთა სამეფო სახლის მეთაური ევროპაში.
ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918–1921) ოკუპაციიისთანავე, 1921 წელს, მცირეწლოვანი ბაგრატიონ-მუხრანელი მშობლებთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა. უმაღლესი განათლება მიიღო გერმანიაში. 1930-იანი წლების შუა ხანებიდან ცხოვრობდა იტალიაში. 1940 წელს რომში დაქორწინდა იტალიელი გრაფის ჰუგო პასკუინის ასულზე — მარია ანტუანეტზე, რომლისგანაც 1944 წლის დამდეგს შეეძინა შვილი გიორგი (ხორხე), ევროპაში ბაგრატიონთა სამეფო სახლის ყოფილი მეთაური (გ. 2008). მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, 1944 წლის დამლევს, ბაგრატიონ-მუხრანელი საცხოვრებლად ესპანეთში გადავიდა, სადაც 1946 წელს ესპანეთის ბურბონთა სამეფო სახლის წევრი — ინფანტა მარია-მერსედეს გავიერა შეირთო, რომელიც ესპანეთის მეფის ალფონსო XIII-ის დის — მარია ტერეზა ბურბონის ქალიშვილი იყო. მათ ეყოლათ ქალ-ვაჟი — მარიამი (დ. 1947) და ბაგრატი (დ. 1949). ინფანტას გარდაცვალების შემდეგ (1961) ბაგრატიონ-მუხრანელი დაქორწინდა მარია პასკუალზე.
ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი იყო თვალსაჩინო საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1939 წელს მან დააარსა დღეს ევროპაში ფართოდ ცნობილი რაინდული ორდენი „მაცხოვრის კვართის ორდენი“, რომლის პირველი დიდოსტატი (Grand Master) თავად იყო (შემდგომ ორდენს ხელმძღვანელობდა გიორგი (ხორხე) ბაგრატიონ-მუხრანელი). ამასთან, იგი იყო „იერუსალიმის წმ. იოანეს ორდენის“ რაინდი.
1942 წელს ი. ბაგრატიონ-მუხრანელის თაოსნობით გერმანიაში დაარსდა ქართული პატრიოტული პოლიტიკური ორგანიზაცია „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“, რომლის უზენაესი მიზანი იყო საქართველოს დახსნა საბჭოთა იმპერიის მარწუხებიდან და ქვეყანაში კონსტიტუციური მონარქიის შემოღება.
ლიტერატურა
ბაგრატიონ-მუხრანელი, ირაკლი კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილი
ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილი (გ. 1613) — ქართველი პოეტი. იყო კულტურული ტრადიციებით ცნობილ ომანიშვილ-ჩოლოყაშვილთ გვარის ერთ-ერთი წარმომადგენელი; მოურავი თეიმურაზ I-ის კარზე, შაჰ-აბასის ინტრიგების გამო მოღალატედ შერაცხეს; მოაკვლევინა თეიმურაზმა. ჩოლოყაშვილი რუსთაველის ეპიგონი პოეტია. ლექსითა და პროზით გაწყობილ მის სამიჯნურო-სადევგმირო თხზულებაში „ომაინიანი“ მოთხრობილია ტარიელისა და ავთანდილის შვილიშვილის ომაინ-ჭაბუკის თავგადასავალი. „ომაინიანი“ საინტერესო მასალას შეიცავს საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ცხოვრების წესზე. მხატვრული არასრულყოფილების მიუხედავად, თხზულების პოპულარობა უეჭველია, რასაც ამტკიცებს ჩვენამდე მოღწეულ ხელნაწერთა სიმრავლე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1613 ქაიხოსრო
არმინიონი
არმინიონი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-ანიანის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,6 კმ². მოსახლეობა — 223 კაცი (2020 წ.).
ნიკოლაოზ სიონის დეკანოზი
ნიკოლაოზ სიონის დეკანოზი (დ. 1720 —  გ.  1780), XVIII საუკუნის ერთ-ერთი საუკუთესო ოსტატი. მისი შემკვეთნი წრის პირები იყვნენ (მეფე თეიმურაზ II, ვახტანგ აბაშიძე, კათოლიკოსი ანტონ I და სხვა). ნიკოლოზის გადაწერილი წიგნებია: კრებული (S—1295), ლოცვანი (H—1061), დოგმატიკონი (H—601), სადღესასწაულო (A—1454, ყველა ხელნაწერთა ინსტიტუტი) და სხვა. იგი ტექსტებს ჩარჩოებში სვამდა, ამკობდა თავსართებით და ფიგურებით. განსაკუთრებით ლამაზად წერდა ნუსხურს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1720 კატეგორია:გარდაცვლილი 1780
NGC 913
NGC 913 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1878 წლის 30 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Cephalotes cordiae
Cephalotes cordiae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თენგიზ ოქროცვარიძე
თენგიზ ოქროცვარიძე (დ. 28 აგვისტო, 1953, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები თენგიზ კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ქტესიფონი
მინი|ქტესიფონის სასახლის ნანგრევები 1864 წელს ქტესიფონი — ძველი ქალაქი მდინარე ტიგრის ნაპირზე (თანამედროვე ბაღდადის მახლობლად ერაყში). ძვ. წ. I საუკუნიდან ახ. წ. III საუკუნის დასაწყისამდე პართიის მეფეთა — არშაკიდების საზამთრო რეზიდენცია. II საუკუნიდან მრავალჯერ დალაშქრეს რომაელებმა. 226/227 წლიდან სასანიანთა სახელმწიფოს დედაქალაქი და ახლო აღმოსავლეთის ერთ-ერთი უდიდესი და უმდიდრესი ქალაქია, VII საუკუნის 30-იან წლებში დაიპყრეს და დაანგრიეს არაბებმა.
მდინარე ტიგრის აღმოსავლეთ ნაპირზე სასანიანთა სამეფო სასახლის თაკი-ქისრის ნანგრევებია. სასახლეს ჰქონდა უზარმაზარი აივანი. ფასადს ამკობდა ცრუ არკატურების იარუსები. გათხრების შედეგად გამოვლენილია სტუკის დეკორის ფრაგმენტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები კატეგორია:ერაყის არქეოლოგიური ძეგლები
ათათურქის ძეგლი (ბაქო)
thumb|250px|right
მუსტაფა ქემალ ათათურქის ძეგლი (Mustafa Kamal Atatürkün heykəli - თურქეთის რესპუბლიკის ფუძემდებლის, თურქეთის ეროვნული მოძრაობისა და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ლიდერის ძეგლი, რომელიც 2010 წლის 17 მაისს ბაქოში დაიდგა.
ძეგლის დადგმა
თურქეთის რესპუბლიკის ფუძემდებლის მუსტაფა ქემალ ათათურქის ძეგლი 2010 წლის 17 მაისს ბაქოში, ნასიმინის რაიონში, აზერბაჯანში თურქეთის საელჩოს წინ დაიდგა. გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღეს - აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა და მისმა მეუღლემ მეჰრიბან ალიევამ და თურქეთის იმდროინდელმა პრემიერ-მინისტრმა რეჯეფ თაიპ ერდოღანმა და მისმა მეღლემ - ემინე ერდოღანმა. ამ დღის აღსანიშნავად აზერბაიჯანისა და თურქეთის დროშებით გამშვენებულ პარკში საპატიო ყარაული მოეწყო. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი, აზერბაიჯანის სამხატვრო აკადემიის რექტორი ომარ ელდაროვი.
Dorylus lamottei
Dorylus lamottei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Cephalotes cordatus
Cephalotes cordatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლესნოვო
ლესნოვო (Лесново) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1749 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ენიგმა (მანქანა)
thumb|ლოგო thumb|ენიგმა, კოდირების ელექტრომექანიკური მანქანა, სამხედრო ვერსია თუმცა კომერციული ვერსიის „ენიგმა-დ“-ს მსგავსი thumb ენიგმა — გერმანული წარმოების პორტატიული ელექტრომექანიკური მანქანა, ის იყენებს როტორებს, უხმობს მათ ავიდნენ ცილინდრებზე ინფორმაციის კოდირებისათვის და\ან დეკოდირებისათვის. უფრო სწორედ, „ენიგმა“ — მანქანების მთელი ოჯახია, ვინაიდან არსებობდა მრავალი სხვადასხვა ვარიანტი. ის იქნა გამოშვებული გაყიდვაში ევროპასა და მთელს დანარჩენ მსოფლიოში 1920 წლიდან. ის ასევე იყო გამოყენებული სამხედრო და დიპლომატიური დანიშნულებით არაერთ ნაციაში. ყველაზე მეტად მას იყენებდნენ გერმანელები და მათი მოკავშირეები, მეორე მსოფლიო ომში და მის დაწყებამდე.
მიუხედავად იმისა რომ მეორე მსოფლიო ომამდე, მისი მომხმარებლების მიერ ის იყო განხილული როგორც ზუსტი, ინგლისელ კრიპტოლოგების შეეძლოთ ამ მანქანით დაშიფრული გზავნილების გაშიფრვა ელექტრომექანიკური ბომბებით. ამ წყაროს წყალობით მიღებულმა ინფორმაციამ საკმაოდ წინ წაწია ინგლისი ომში. ნავარაუდებია რომ ევროპის ბრძოლა დასრულდა ერთი წლით ადრე გერმანული კრიპტოანალიზის კოდის ხარჯით, რომელშიც საკმაო როლი ითამაშა ენიგმათი დაშიფრული ინფორმაციის გაშიფრვამ. თუმცა მანქანას ჰქონდა თავისი ნაკლებიც, დაშვებული ენიგმას გამომყენებელი დამშიფრველების მიერ, ისევე როგორც პოლიტიკოსების არასწორი ნაბიჯები, რომლებმაც შეამცირეს დაშიფრვის სირთულე.
thumb|200px|კოდირება შესრულებული ენიგმას მიერ შემდეგი ორი წერილისთვის, დინება გადის როტორების მონტაჟში, შემდეგ რეფლექტორში და შემდეგ ისევ როტორებში.
653
თარიღი უცნობია
*
ენიგმა (მანქანა)
ლიტერატურა
კატეგორია:კრიპტოგრაფია
ზემო არტანი
ზემო არტანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, არტნის თემში. მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1180 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერანტევილია
ბერანტევილია  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-ანიანის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,73 კმ². მოსახლეობა — 463 კაცი (2020 წ.).
ვრანეშტიცის თემი
ვრანეშტიცის თემი (Општина Вранештица) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 1 322 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 12.11 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ვრანეშტიცა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 15 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 109.13 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
ვისკონტების სახლი
ვისკონტები — ორი არისტოკრატული წარმოშობის გვარი შუა საუკუნეების იტალიაში:
მილანელი ვისკონტები არის უფრო ცნობილი იდრე პიზელი და სარდინიელი ვისკონტები. ერთი გვარის მქონე ორ ოჯახს შორის საწყისი ნათესაური კავშირი ვერ მოიძებნა, სარდინიელი ვისკონტების გერბზე გამოსახულია მამალი, ხოლო მილანელი ვისკონტების გერბზე გველი, რომელიც ყლაპავს ჩვილს.
ვისკონტების გვარის ცნობილ წარმომადგენელთა რიცხვს მიეკუთვნება რომის პაპი გრიგოლ X და კინორეჟისორი ლუკინო ვისკონტი.
პიზელი და სარდინიელი ვისკონტები
პირველი ვისკონტი მოიხსენიება პიზაში, ეს იყო ვინმე პატრიცი ალბერტო. მისი შვილი ელდიციო ატარებდა პატრიციას და კონსულის ტიტულს 1184-1185 წლებში, ხოლო შვილიშვილები ლამბერტო და უბალდო I პიაზასა და სარდინიაში იყვნენ ძალაუფლების მწვერვალზე.
1212 წელს პიზაში იყო სრული ანარქია და სხვადასხვა დაჯგუფებები იბრძოდნენ ძალაუფლებისთვის. 1213 წლის იანვრის შუა რიცხვებში გიერმო I სათავეში ჩაუდგა ვისკონტების წინააღმდეგ კოალიციას, რომელმაც ქალაქ მასასთან ბრძოლაში დაამარცხა ქალაქ ლუკას და უბალდო ვისკონტის მოკავშირეთა ძალები. შემდეგ პიზა გაყოფილი იქნა ოთხ «რექტორს» შორის, მათ შორის ერთ-ერთი იყო ვისკონტები. სარდინიელი ვისკონტები აგრძელებდნენ მონაწილეობის მიღებას პიზას პოლიტიკურ ცხოვრებაში საუკუნის დასასრულამდე, მაგრამ ქალაქ მასასთან ბრძოლის შემდეგ მათი გავლენა მნიშვნელოვნად შემცირდა.
მილანელი ვისკონტები
მილანელი ვისკონტების დინასტიის რეალური დამაარსებელი იყო არქიეპისკოპოსი ოტონე ვისკონტი, რომელმაც 1277 წელს ქალაქზე კონტროლი წაართვა დელა ტორეს ოჯახს. ვისკონტების დინასტია მართავდა მილანს რენესანსის პერიოდიდან — თავიდან, როგორც უბრალო მმართველები, ხოლო ძლევამოსილ ჯან გალეაცო ვისკონტის (1351—1402) (რომელმაც თითქმის შეძლო ჩრდილოეთ იტალიის და ტოსკანის გაერთიანება) მოსვლის შემდეგ — ჰერცოგების რანგში. ვისკონტების დომინირება ქალაქზე დასრულდა ფილიპო მარია ვისკონტის სიკვდილთან ერთად 1447 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები კატეგორია:მილანი
ფლევის წმინდა გიორგის დიდი ეკლესია
ფლევის წმინდა გიორგის დიდი ეკლესია —  ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ფლევის აღმოსავლეთით სასაფლაოზე. აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს.
ეკლესია დარბაზულია (14,6 X 8,7 მ), ნაგებია თლილი კირქვით, ნატეხი ქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთითაა. კარები შიგნიდან აგურის თაღებითაა გადახურული, გარედან - კირქვით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მოზრდილი თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის გვერდებზე თითო ნახევარწრიული თაღოვანი ნიშია. აფსიდის მხრებით დარბაზისგან გამოყოფილი საკურთხევლის ბაქანი ამაღლებულია და წინ არდაბაგი ეკვრის. გრძივ კედლებში ორ-ორი სარკმელია. ყველა სარკმელს აგურით ამოყვანილი ნახევარწრიული თაღი აქვს. გრძივ კედლებზე წყვილი პილასტრია, დასავლეთით - კუთხის პილასტრები. დასავლეთ ფასადზე, კარის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია ჯვარი. ეკლესია გადახურულია ორფერდა სახურავით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
Dorylus leo
Dorylus leo — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლუის სუარეს მირამონტესი
ლუის სუარეს მირამონტესი (Luis Suárez Miramontes, [ˈlwis ˈswaɾeθ miɾaˈmontes], დ. 2 მაისი, 1935, ლა-კორუნია, გალისია, ესპანეთი), აგრეთვე ცნობილი როგორც ლუისიტო (Luisito) — ესპანელი ყოფილი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე ესპანურ და იტალიურ კლუბებში და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში. ფეხბურთელის კარიერის მსგავსად, სამწვრთნელო კარიერაც იტალიურ და ესპანურ კლუბებში გაატარა, წვრთნიდა ასევე ესპანეთის ახალგაზრდულ და ეროვნულ ნაკრებებს.
ივანა (ბატანესი)
ივანა (ოფიციალურად ივანას მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Ivana) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის ხეობის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 407 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 4 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბატანესის მუნიციპალიტეტები
დებარის თემი
დებარის თემი (Општина Дебар) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 19 542 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 134.15 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — დებარი. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 18 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 145.67 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
ქუსარა
ლიტერატურა
კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები კატეგორია:ხეთები კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ფლევის წმინდა გიორგის მცირე ეკლესია
ფლევის წმინდა გიორგის მცირე ეკლესია —  ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ფლევის აღმოსავლეთით სასაფლაოზე  დიდი ეკლესიის გვერდით, თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ნაგებობა დაზიანებულია.
ეკლესია დარბაზულია (7,4 X 8 მ), აგებულია თლილი კირქვით. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. ასეთივე სარკმელია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. საკურთხეველი, რომელიც კონქით იყო დასრულებული, დარბაზისგან აფსიდის მხრებითაა გამოყოფილი. გრძივი კედლები წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრით ორ პატარა თანაბარ სათავსად იყოფა.ინტერიერი შელესილია. კედლებზე მოხატულობის ფრაგმენტების კვალი ჩანს. დასავლეთ ფასადზე შემორჩენილია თლილი ქვების სწორხაზოვანი წყობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
NGC 914
NGC 914 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1878 წლის 30 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ლესოთო
ლესოთო (Lesotho, ოფიციალური დასახელება — ლესოთოს სამეფო (სესოთო — Muso oa Lesotho, Kingdom of Lesotho)) – სახელმწიფო-ანკლავი სამხრეთ აფრიკაში. მთლიანად გარს აკრავს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა და არ გააჩნია ზღვაზე გასასვლელი. აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა სახელმწიფოს ფართობია 30 355 კმ². 2006 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ქვეყანაში ცხოვრობს 1 876 633 ადამიანი. ლესოთო ერთადერთი ქვეყანაა მსოფლიოში, რომლის ტერიტორიის არც ერთი ნაწილი ზღვის დონიდან 1400 მეტრს ქვემოთ არ მდებარეობს. 1966 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე ბასუტოლენდის სახელით იყო დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი. ქვეყნის დედაქალაქია – მასერუ.
გეოგრაფიული მდგომარეობა
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ლესოთოს რუკა thumb|right|250px|ქვეყნის ხედი თანამგზავრიდან thumb|right|250px|ლესოთო thumb|right|250px|ლესოთოს ტოპოგრაფიული რუკა. ლესოთო მდებარეობს სამხრეთ აფრიკაში სამხრეთის განედის 28 და 31°-სა და აღმოსავლეთის გრძედის 27 და 30°-ს შორის. მისი ტერიტორია მთლიანად შემოფარგლულია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ტერიტორიით (შედეგად ლესოთო ვატიკანთან და სან-მარინოსთან ერთად სამიდან ერთ-ერთი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა მსოფლიოში, რომელიც მხოლოდ ერთი ქვეყნის ტერიტორიითაა გარშემორტყმული). აღმოსავლეთიდან ლესოთო ესაზღვრება კვაზულუ-ნატალის პროვინციას, სამხრეთიდან — აღმოსავლეთ კაპის პროვინციას, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან — ფრი-სტეიტის პროვინციას. სახელმწიფო საზღვრის საერთო სიგრძე შეადგენს 909 კმ-ს.
ქვეყნის სიგრძე ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით შეადგენს 248 კმ-ს, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთამდე 181 კმ-ს. ქვეყნის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 30 355 კმ²-ს, რომლიდანაც მხოლოდ უმნიშვნელო ნაწილი უკავია წყლის ზედაპირს. ქვეყანას არა აქვს ზღვაზე გასასვლელი, უახლესი პორტი მდებარეობს დურბანში, (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა).
გლადიუსი (ხმალი)
გლადიუსი (gladius) — რომაული მოკლე მახვილი (60 სანტიმეტრამდე). სავარაუდოდ იყო ნასესხები (და გაუმჯობესებული) რომაელების მიერ პირენეს ნახევარკუნძულის უძველეს მცხოვრებთაგან. გლადიუსით გამოდიოდა მჭრელი დარტყმების მიყენება, თუმცა მისი სიმოკლის გამო ეს დარტყმები უმნიშვნელო ზიანს აყენებდა მოწინააღმდეგეს, ძლიერი დარტყმები მჭხვლეტავი დარტყმებით გამოდიოდა. გლადიუსს ძირითადად აკეთებდნენ რკინისაგან, თუმცა ზოგჯერ სპილენძისაგან.
ლესოთო
რელიეფი
ლესოთოს ყველაზე უფრო დაბალი წერტილი მდებარეობს ორანჟის და მაკჰალენგის მდინარეების შეერთების რაიონში (1400 მეტრი), ყველაზე მაღალი წერტილია თაბანა-ნტლენიანას მთა (3482 მეტრი). მაღალი სიმაღლის გამო ქვეყანას ხშირად ეძახიან «სამეფოს ზეცაში». ქვეყანა სიმაღლის მიხედვით შეიძლება დაიყოს სამ ზონად: პლატოები სიმაღლით დაახლოებით 1500 მეტრი ქვეყნის დასავლეთ რაიონებში ვიწრო ზოლის სახით (ტერიტორიის მიხედვით შეადგენს 5200 კმ²-ს ანუ ქვეყნის ტერიტორიის 17 %), მთისპირეთი სიმაღლით 2000—2300 მეტრი (ქვეყნის ტერიტორიის 15 %) და მაღალმთიანეთი ქვეყნის აღმოსავლეთში. დრაკონის მთები ქმნის ქვეყნის აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვარს.
გეოლოგია
ჩრდილოეთ ლესოთოს სტრატიგრაფიულ-ლითოლოგიურ ჭრილში ზემოდან ქვემოთ წარმოდგენილია: თითქმის ჰორიზონტალურად ჩაფენილი თიხოვანი ფიქალი, არგილითი (ზემო ბოფორტის და მოლტენოს ფენებში), წითელი ფერის დანალექები (რედ-ბედზის ფენებში) და ქვიშაქვა კეივის ფენებში, რომელიც გაშიშვლებულია ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, მის დაბლობ რაიონებში და აღმოსავლეთის მთებში გადაფარულია ბაზალტური ლავების ტოლეიტური პლასტებით (დრაკენსბერგის ფენებში) 1600 მეტრ სიმაღლეზე. ლავების დანალექი ჯიშები და ქვედა ჰორიზონტები დაჩეხილია მრავალრიცხოვანი გამოყვანილი დაიკებით და დიაბაზური შემადგენლობის ძალებით, ასევე აგლომერატული ნეკების სერიებით, რომელიც ასევე დაფიქსირებულია ლავების ზედა ჰორიზონტებში. ამ ტრიასულ-იურული პერიოდის ბაქნის სარჩულის ჯიშების ჭრილი შეესაბამება კარუს ფორმაციის (პერმულ-იურული) ზედა ნაწილს, რომლის დანალექი ფენები მკვეთრი კუთხით და სტრატიგრაფიულად შეუსაბამობაშია დოკემბრიული პერიოდის კრისტალურ ფუნდამენტებთან. ყველგან ცარცული სისტემის ასაკის კიმბერლიტები, რომლებიც ყველაზე უფრო ახალგაზრდა მაგმური წარმონაქმნებია, იჭრებიან კარუს ფორმაციის ჯიშებში. ვაკე ადგილებში მდებარეობს თიხა, ალევრიტი და მეოთხეული სისტემის პერიოდის ასაკის კენჭები.
სასარგებლო წიაღისეული
ლესოთოს ორი ალმასის შემცველი მილი — ლეთსენგ-ლა-ტერაე და კაო — შედის მსოფლიოს უდიდეს ათეულში, პირველ მათგანში აღმოჩენილი იქნა უმაღლესი ხარისხის ბევრი საიველირო ალმასი. სულ ქვეყნის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია 17 კიმბერლიტური მილი, 21 დაიკის მაგვარი სხეული და 200-ზე მეტი კიმბერლიტური შემადგენლობის დაიკი. კიმბერლიტური დაიკების უმრავლესობა — სიდიდით 1 მეტრამდე, ხოლო დაიკის მაგვარი სხეულების — 8 მეტრიდან 35 მეტრამდე; მცირე კიმბერლიტური მილების დიამეტრი, სატელიტურების (მეორეხარისხოვნების) ჩათვლით, შეადგენს 70-200 მეტრს, ხოლო დიდების — 200—500 მეტრს.
ლეთსენგ-ლა-ტერაეს კიმბერლიტური მილი შედგება მთავარი და მეორეხარისხოვანი მილისაგან და მდებარეობს ზღვის დონიდან 3100 მეტრ სიმაღლეზე. მთავარი მილი აღმოაჩინეს 1957 წელს ადგილის გეოლოგიური გამოკვლევების დროს, რომელიც წარმოადგენს ელიფსურ სხეულს ფართობით 15,9 ჰა (ზომები 540×3,5 მეტრი).
კლიმატი
ქვეყნის კლიმატი განპირობებულია მისი მაღალი მდებარეობით, ამიტომ ატლანტის და ინდოეთის ოკეანეები მასზე უმნიშვნელო გავლენას ახდენენ და ლესოთო იმყოფება მაღალი წნევის სუბტროპიკული ზონის გავლენის ქვეშ, რის გამოც ცირკულაციაში ჭარბობენ ანტიციკლონებიы. ლესოთოს კლიმატი შედარებით ცივია — მიუხედავად იმისა, რომ ზაფხულში, იანვარ-თებერვალში მასერუში და ხეობებში ტემპერატურა აღწევს 30 °C-ს, ზამთარში იცის სუსხი და ტემპერატურა მერყეობს − 7 °C-დან დაბლობ რაიონებში − 18 °C-მდე მთებში. მაისსა და სექტემბერს შორის მთიანი რაიონები იფარება თოვლით. სუსხიანი პერიოდის დასაწყისი და ბოლო საშუალოდ მერყეობს: 16 თებერვლიდან 19 ნოემბრამდე — მაღალმთიანეთში, 18 მაისიდან 6 სექტემბრამდე — უფრო დაბლობ ადგილებში. სუსხიანი პერიოდის საშუალო მაჩვენებელი შეადგენს 111 დღე-ღამეს დაბლობებში და 276 დღე-ღამეს მაღალმთიანეთში.
ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა საკმაოდ მერყეობს ადგილის სიმაღლეზე დამოკიდებულების გათვალისწინებით და შეადგენს 500 მმ-დან 1200 მმ-მდე. ნალექების ძირითადი რაოდენობა მოდის წელიწადის თბილ პერიოდში, ოქტომბრიდან აპრილის ჩათვლით, მაქსიმალური — დეკემბრიდან თებერვლის ჩათვლით, როდესაც ნალექების ყოველთვიური რაოდენობა შეადგენს 100 მმ-ს. ნალექების ყველაზე უფრო მცირე რაოდენობა შეიმჩნევა ზამთარში, ივნისში და შეადგენს 15 მმ-ზე უფრო ნაკლებს. თვის საშუალო აორთქლება შეადგენს 60 — 70 მმ-ს ივნის-ივლისში და 175—225 მმ-ს დეკემბერ-იანვარში, წლის საშუალო აორთქლება შეადგენს 1400 მმ-დან მთიან ადგილებში 1600 მმ-მდე ვაკე ადგილებში. მთლიანად აორთქლება აჭარბებს ნალექების რაოდენობას.
ქარის საშუალო თვიური სიჩქარე შეადგენს 1,4 მ/წმ-ს ოქტომბერში და 8 მ/წმ-ს აგვისტოში, ქარის მიმართულება ძირითადად იცვლება 200°-დან 300°-მდე. ზაფხულის ელჭექის დროს ქარის სიჩქარემ შეიძლება მიაღწიოს 20 მ/წმ-ს. მზიანი დღეების საშუალო წლიური ხანგრძლივობა შეადგენს 3211 საათს ვაკე ადგილებში.
ფლორა და ფაუნა
მინი|250px|[[სეჰლაბატებეს ეროვნული პარკი]] ლესოთოში იშვიათად გვხვდება ხეები, უფრო მეტად გავრცელებულია ბალახოვანი მცენარეულობა. მაღალმთიანეთში იშვიათი მცენარეულობა იცვლება სუბალპური სარტყლის მდელოებით. ლესოთოს ენდემური და ეროვნული ყვავილია მრავალფოთლებიანი ალოე (Aloe Polyphylla, სესოთო — Kharetsana).
ბიონაირფეროვნების დასაცავად 1969 წელს მალოტის მთის აღმოსავლეთ ნაწილში შეიქმნა სეჰლაბატებეს ეროვნული პარკი.
ისტორია
1820—1830-იან წლებში ლესოთოს ტერიტორიაზე გამყარდა ბელად მოშვეშ I-ის ხელისუფლება, ვის მფარველობის ქვეშაც შედიოდა ბასუტოს ის ხალხი, ვინც გაურბოდა ზულუსების მზარდ სიძლიერეს ჩაკას ხელმძღვანელობით ეგრეთ წოდებული მფეკანეს მიმდინარეობის დროს.