cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თინიკაანის სამების ეკლესია
დარბაზულ ეკლესიას ჩრდილოეთით თითქმის თანადროული მინაშენი აქვს. გეგმით მართკუთხაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო ნიშაა. სარკლმის ძირში და საკურთხევლის ცენტრში ტრაპეზის ქვები დგას. საკურთხევლის კონქი სფერულია. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშაა. ამავე კედელში გაჭრილია კარი, რომელიც მინაშენს უკავშირდება. ეკლესიას არ აქვს დამოუკიდებელი კარი. ეკლესიის კამარა ცილინდრულია. დასავლეთ კედელში მოთავსებულია არქიტრავული სარკმელი. მინაშენი გეგმით მართკუთხაა. შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. ინტერიერში, სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია განიერი პილასტრი, რომელსაც კედლის თაღები ებჯინება. აღმოსავლეთ კედელში სარკმელი და თითო ნიშაა. მინაშენის გადახურვა მთლიანად ჩამოქცეულია. ეკლესიის ფასადები სადაა. ერთადერთ მორთულობას წარმოადგენს აღმოსავლეთ და დასავლეთ სარკმლების თავზე ჩასმული ფილა ბოლნური ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. ნაგებობის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია მოწითალო ფერის ფლეთილი ქვა. ძეგლის გარშემო მშრალი წყობის გალავანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალექსანდრე ივანოვი
ალექსანდრე ივანოვი (დ. 16 ივლისი, 1806, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 3 ივლისი, 1858, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მხატვარი.
ბიოგრაფია
1817-1828 წლებში იყო [ეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის თავისუფალი მსმენელი. 1830 წლიდან იყო იტალიაში მხატვრების წამახალისებელი საზოგადოების პენსიონერი. 1931-1958 წლებში ცხოვრობდა რომში. თავდაპირველად განიცადა კლასიციზმის გავლენა. მისი მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია „პრიამოსი ჰექტორის ცხედარს გამოსთვოხს აქილევსს“ (1824) და „ქრისტეს გამოცხადება ხალხთან“ (1837-1857). ორივე დაცულია ტრეტიაკოვის გალერეაში. სიცოცხლის ბოლო წლებში მუშაობდა „ბიბლიური ესკიზების“ ციკლზე.
ერნესტ შეკლტონი
მინი|ერნესტ შეკლტონი ერნესტ შეკლტონი (Ernest Shackleton; დ. 15 თებერვალი, 1874, კილკეა — გ. 5 იანვარი, 1922, სამხრეთი გეორგია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები) — ირლანდიელი პოლარეთის მკვლევარი.
ერნესტ შეკლტონი საოცარ რწმენას უნერგავდა თავის ხალხს. მათ სცადეს, ფეხით გადაელახათ ანტარქტიდა. 1915 წლის იანვრისათვის შეკლტონის გემი „ენდურანსი“ ყინულებში მოხვდა. იგი 10 თვე იყო ამ ადგილას გაჩერებული, მერე კი თანდათან ჩაიძირა. შველას არსაიდან არ მოელოდნენ. შეკლტონმა თავისი ხალხი 290 კილომეტრით დაშორებული ელეფანტის კლდოვანი კუნძულისაკენ წაიყვანა. აქედან შეკლტონი ხუთ კაცთან ერთად გაემართა სამხრეთ გეორგიის კუნძულისაკენ, რომელიც 1300 კილომეტრის დაშორებით, მსოფლიოს ყველაზე ცივი და მღელვარე ოკეანის გადაღმა მდებარეობდა.
კუნძულს 16 დღეში მიადგნენ. ერნესტ შეკლტონი მივიდა ჩრდილო სანაპიროზე მდებარე ვეშაპმჭერ სადგურზე და მაშველი წამოიყვანა. შეკლტონის ხალხს სამართლიანად სწამდა მეთაურისა: მან ეკიპაჟის 27-ვე წევრი გადაარჩინა.
შეკლტონს უკვე მოხვეჭილი ჰქონდა სახელი „ნიმროდის“ ექსპედიციით (1907–1909), რომლის დროსაც მარხილებით მიმავალ რაზმს გაუძღვა და 156 კილომეტრზე მიუახლოვდა სამხრეთ პოლუსს. შეკლტონი ინგლისში დაბრუნდა და, როგორც გმირი, რაინდად აღიარეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირლანდიელი მოგზაურები კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
ვასილ არჩვაძე
ვასილ არჩვაძე (დ. 23 აგვისტო, 1959 თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, მწერალი, პოეტი, ქირურგი, თსსუ მედიცინის ფაკულტეტის პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1981 წელს იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის ინტერნი. 1982-1984 წლებში იყო ამავე კათედრის ორდინატორი, 1985-1988 წლებში ასპირანტი. 1988-2001 წლებში იყო თსსუ სამკურნალო ფაკულტეტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. 2001-2006 წლებში თსსუ სამკურნალო ფაკულტეტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის დოცენტია. 2006-2014 წლებში იყო №2 ქირურგიული დეპარტამენტის ზოგადი ქირურგიის მიმართულების ასისტენტ-პროფესორი. მისი საკანდიდატო (1985) და სადოქტორო (2006) დისერტაციები ენტერალურ ზონდურ კვებასთან და ჰერნიოლოგიასთან დაკავშირებულ გამოგონებებს მოიცავს, რომელთა შესახებ მოხსენებები და პუბლიკაციები გაკეთებული აქვს ქირურგთა საერთაშორისო ყრილობებზე მოსკოვში, ბერლინში, მილანში, ინსბრუკში, ლონდონში, ტურინში, არიზონაში, პეკინში, ბუდაპეშტში, პარიზსა და თელ-ავივში. იგი არის 120-ზე მეტი პუბლიკაციის, 4 დანერგილი გამოგონებისა („ჩირქოვანი ღრუების გამოსარეცხი ავტომატური პროგრამირებული აპარატი“, „ენტერალური ზონდური კვებისთვის ხსნარის მიღების ხერხი“ (გრიფით „ДСП“), „საზარდულის თიაქარის სუფთა ქსოვილოვანი პლასტიკა“, „საზარდულის თიაქრის დაჭიმვის გარეშე პლასტიკა“) და 7 რაციონალიზატორული წინადადების ავტორი, გავლილი აქვს სტაჟირება ავსტრიაში, ინსბრუკის საუნივერსიტეტო კლინიკის ზოგადი ქირურგიის კათედრაზე, პროფესორი ერნსტ ბოდნერის ხელმძღვანელობით (1999). გამოგონებისთვის «Устройство для промывания гнойных полостей» ВДНХ-ზე დაჯილდოვებულია ВОИР (Всесоюзное Общество Изобретателей и Рационализаторов)-ის სამკერდე ნიშნით  «Изобретатель СССР» და საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს საპატიო სიგელითა და ფულადი პრემიით. აქვს 35 წლიანი პედაგოგიური მოღვაწეობის სტაჟი ზოგადი ქირურგიის კათედრაზე. 20 წელია, რაც კითხულობს ზოგადი ქირურგიის ლექციათა სრულ კურსს ინგლისურად, უცხოენოვანი დეპარტამენტის სტუდენტთათვის, დღიდან ამ დეპარტამენტის დაარსებისა (1997), არის ავტორი სახელმძღვანელოსი „General Surgery“ (2004), რომელიც სპეციალურად მე-3 კურსელთათვისთვის არის ადაპტირებული. ქართული „ზოგადი ქირურგიის“ სახელმძღვანელოს თანაავტორი (2008, 2015), „სამხედრო სამედიცინო ცნობარის“ რედაქტორი (2007), „ჟურნალ საქართველოს ქირურგიის მაცნეს“ (2016) და „დიდი საოჯახო სამედიცინო ენციკლოპედიის“ (2011) რედკოლეგიების წევრი. ლექსებისა და ესეების კრებულების („ფიქრების მარხილი ოცნების ცხენებით“, „ნაკადული ხომ მდინარეს ერთვის“, „როგორ არ მეყო ერთი სიცოცხლე“) ავტორი და თსსუ ლექსების კრებულის „ჩვენც, ექიმები საქართველოსი“ (2010) თანაავტორი. როგორც პრაქტიკოსი ქირურგი, აქტიურად თანამშრომლობს სამედიცინო ცენტრ „იუნონასთან“. არის საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს საპატიო გამომგონებელ-რაციონალიზატორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის სტუდენტთა სამეცნიერო წრის ხელმძღვანელი.
შტანდარტი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[უკრაინის I ფრონტის შტანდარტი]] შტანდარტი (Standarte):
ვასილ არჩვაძე
ბიოგრაფია
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ენტერალური ზონდური კვება ადრეულ პოსტ ოპერაციულ პერიოდში კუჭისა და 12–გოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებისას“, დაიცვა 1985 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საზარდულის თიაქარის მკურნალობის შედეგების გაუმჯობესების გზები“, დაიცვა 2006 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
შტანდარტი
ლიტერატურა
კატეგორია:ვექსილოლოგია
Happy Nation
Happy Nation — შვედური პოპ-ჯგუფ Ace of Base-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც 1992 წელს სკანდინავიაში, ხოლო 1993 წელს სხვა ქვეყნებში გამოვიდა.
ისტორია
ალბომის მეორე გამოცემა, Happy Nation U.S. Version ევროპაში გამოჩნდა 1993 წლის 25 სექტემბერს, როდესაც Happy Nation აშშ-ში გამოვიდა, სათაურით The Sign (თავის მხრივ, აშშ-ის ვერსია გაყიდვაში 1993 წლის 23 ნოემბერს გამოუშვეს). ორივე ვერსია განსხვავდება სიმღერების სიით.
The Sign აშშ-ში RIAA-ს მიერ ყველა დროის 100 გაყიდვადი ალბომის სიაშია შეტანილი.
Happy Nation - აშშ-ის ვერსია
Happy Nation მხოლოდ ევროპასა და ავსტრალიაში, Happy Nation (US Version)-ის სახით, 1993 წლის 25 სექტემბერს გამოვიდა, დაახლოებით მაშინ, როდესაც აშშ-ში უნდა გამოსულიყო მისი ადგილობრივი ვერსია, The Sign (იგი იმავე წლის 23 ნოემბერს გამოჩნდა). ამერიკულ ვერსიას დაემატა სამი ახალი სიმღერა, "Don't Turn Around", "The Sign", "Living in Danger", ხოლო Happy Nation (US Version)-ში შეტანილი იყო ოთხი ახალი სიმღერა, "Don't Turn Around", "The Sign", "Living in Danger", "Hear Me Calling", "Happy Nation"-ის რემიქსი და "Fashion Party" (Happy Nation-ის ორიგინალური ვერსიიდან). ახალი გამოცემა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში #1 ადგილზე მოხვდა, იმ დროს, როდესაც ორიგინალური გამოცემა მხოლოდ 21-ე ადგილს დასჯერდა. Happy Nation U.S. Version-ზე გამოიყენებოდა The Sign-ის მსგავსი გარეკანი.
The Sign
The Sign გამოვიდა აშშ-ში, კანადაში, იაპონიასა და რამდენიმე ლათინურ ამერიკულ ქვეყანაში.
ათწლეულის დასასრულის ჩარტი
{| class="wikitable sortable" !ჩარტი (1990–1999) !პოზიცია
სქოლიო
კატეგორია:Ace of Base-ის ალბომები კატეგორია:1993 წლის სადებიუტო ალბომები
არმის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კასტროვირეინის პროვინციის რაიონები
როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (Ростовский областной музей краеведения) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ დონის როსტოვში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. დაარსდა 1937 წელს როსტოვის ოლქის შექმნასთან დაკავშირებით. მუზეუმში წარმოდგენილია ოლქის ბუნების, კულტურისა და ისტორიის ძეგლები. ყველაზე მეტად ღირებულია მუზეუმის ექსპოზიცია „დონის ყორღანების სასწაულები“, სადაც დაცულია 2 000 ოქროსა და ვერცხლისაგან დამზადებული საგანი, რომლებიც განეკუთვნებიან ძვ. წ. IV- ახ. წ. VIII საუკუნეებს.
როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი წამყვანი სამეცნიერო ცენტრია ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და დონის მატერიალური კულტურის პრობლემების კვლევის საქმეში.
ისტორია
პირველი სურვილი დონის როსტოვში მუზეუმის გახსნის შესახებ ჯერ კიდევ 1862 წელს გაჩნდა და ეკუთვნოდა ქალაქის მეთაურს ა. ბაიკოვს, მაგრამ კიდევ ბევრი წელი გავიდა ამ იდეის ცხოვრებაში გატარებამდე.
როსტოვის საქალაქო მუზეუმი, საიდანაც თავის ისტორიას იწყებს როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, გაიხსნა 1910 წლის 1 მაისს. მისი შექმნა შესაძლებელი გახდა ქალაქელი მეცენატების, მხარეთმცოდნეების, საქალაქო დუმისა და უბრალო ენთუზიასტების წყალობით. აღნიშნულ შრომაში განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა როსტივის ისტორიის, სიძველეებისა და ბუნების საზოგადოების წევრებმა მ. კრასნიანსკიმ, ა. ილინმა და ვ. ასმოლოვმა. ქალაქის მუზეუმის შენობა სპეციალურად ააგეს მუზეუმისთვის მისამართზე დუმის ჩიხი № 5 და შემორჩენილია დღევანდელ დღემდე. მუზეუმში სტუმრობა უფასოა ყველასათვის.
1920 წლიდან ცნობილია, როგორც დონის ოლქის ხელოვნებისა და სიძველეების საბჭოთა მუზეუმი. მუზეუმის ფონდი შევსებულია ნახატებით, ანტიკვარიატით და განსაკუთრებით იმ მასალებით, რომლებიც დაკავშირებულია დონის მიწაზე რევოლუციურ მოვლენებთან და რევოლუციის ისტორიასთან.
1937 წელს პუშკინის ქუჩა № 204-ში ჩამოაყალიბეს როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმიб ხელოვნებისა და სიძველეების მუზეუმის ექსპონატების ბაზაზე.
ნაცისტების მიერ ქალაქის ოკუპაციის პერიოდში მუზეუმი დაინგრა, მიუხედავად ამისა, ომის დასრულებიდან მალევე დაიწყო კოლექციის მოძიება და აღდგენა.
2001 წლიდან მუზეუმი არის რუსეთის მუზეუმების კავშირის წევრი.
2002 წელს მუზეუმში დაიწყო რეექსპოზიცია. ამჟამად აქ წარმოდგენილია ექსპონატები, როგორც უძველესი დროიდან, ასევე თანამედროვე ეპოქიდან.
როსტოვის ოლქის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი წარმოადგენს მსხვილ საგანმანათლებლო ცენტრს, აქ იმართება ლექციები და ღონისძიებები, რომელიც ეძღვნება ოლქისა და ქვეყნის მშნიშვნელოვან თარიღებს.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
ალხამა-დე-არაგონი
ალხამა-დე-არაგონი (Alhama de Aragón, Alfama d'Aragón) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31,137835 კმ². მოსახლეობა — 1011 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ნარიმანქენდი (ბილიასუვარი)
ნარიმანქენდი  (Nərimankənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 272 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
ამერიკის კოლონიზაცია ევროპელთა მიერ
ამერიკის ევროპული კოლონიზაცია არის დასავლეთ ევროპის საზღვაო ძალების უმეტესი ნაწილის მიერ ამერიკის კონტინენტების დაპყრობისა და კონტროლის დამყარების ისტორია. მინი| 1794 წლის ამერიკის პოლიტიკური რუკა მინი| ესპანელი კონკისტადორის ჯავშანი მინი| ( [[თომას ჰარტ ბენტონი (მხატვარი)|თომას ჰარტ ბენტონი, 1922). ევროპელების აღმოჩენასა და კოლონიზაციას მოჰყვა სავალალო შედეგები ამერიკის მკვიდრ ხალხებზე და მათ საზოგადოებებზე. ]] სისტემური ევროპული კოლონიზაცია დაიწყო 1492 წელს, როდესაც ესპანურმა ექსპედიციამ, რომელსაც იტალიელი მკვლევარი ქრისტეფორე კოლუმბი ხელმძღვანელობდა. იგი გაემგზავრა დასავლეთით, რათა ეპოვნა ახალი სავაჭრო გზა შორეულ აღმოსავლეთთან, მაგრამ უნებურად დაუშვა შეცდომა და აღმოაჩინა ის, რაც ევროპელებისთვის ცნობილი გახდა, "ახალი სამყაროს" სახელით. მან პირველად ფეხი დადგა კატის კუნძულზე 1492 წლის 5 დეკემბერს, რომელიც ბაჰამის კუნძულების ტერიტორიაზე მდებარეობს. სწორედ ეს ადგილი იქცა პირველ ევროპულ, სადაც ლუჟაიელები მე -9 საუკუნიდან ცხოვრობდნენ; საიტი გახდა პირველი მუდმივი ევროპული დასახლებად ამერიკაში. ამ ყველაფერს მალევე მოჰყვა დასავლეთ ევროპის დაპყრობა, ფართომასშტაბიანი კვლევები და კოლონიზაცია. კოლუმბმა პირველი ორი მოგზაურობისას (1492-93) მიაღწია ჰაიტსა და სხვადასხვა კარიბის კუნძულებს, მათ შორის პუერტო-რიკოსა და კუბას. 1497 წელს იტალიელმა მკვლევარმა ჯონ კაბოტმა, ინგლისის სახელით, იმოგზაურა ჩრდილოეთ ამერიკის სანაპიროებზე. ერთი წლის შემდეგ კი კოლუმბის მესამე მოგზაურობაც შედგა. მან სამხრეთ ამერიკის სანაპიროს მიაღწია. როგორც ქრისტეფორე კოლუმბის მოგზაურობის სპონსორი, ესპანეთი იყო პირველი ევროპული ძალა, რომელმაც უმსხვილესი ტერიტორიების დაპყრობა მოახერხა ამერიკის ტერიტორიაზე. მან ახალი კონტინენტის კოლონიზაცია განახორციელა კარიბის ზღვის აუზიდან სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილებამდე.
ესპანელებმა დაიწყეს საკუთარი იმპერიის აშენება ამერიკის ტერიტორიაზე. საკუთარ ბაზებად იყენებდნენ ისეთი კუნძულებს, როგორიცაა კუბა, პუერტო რიკო და ჰაიტი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის დაიპყრობებმა გამოიწვია ძირძველი მოსახლეობის სიკვდილი. სავარაუდოდ ეს რიცხვი 8 000 000-ს აღწევდა. გარდაცვალების ძირითადი მიზეზი გახდა აფრო-ევრაზიული ინფექციების გავრცელება. ზოგიერთი ავტორს ამტკიცებს, რომ ეს დემოგრაფიული კოლაფსი თანამედროვე ეპოქაში გენოციდის პირველი მასშტაბური მაგალითია. ფლორიდა ხუან პონსე დე ლეონს მართვის ქვეშ გადავიდა 1513 წლის შემდეგ. 1519 – დან 1521 წლამდე ჰერნონ კორტესმა ჩაატარა ლაშქრობა აცტეკების იმპერიის წინააღმდეგ, რომელსაც მართავდა მოტეზუმა II. აცტეკების დედაქალაქი ტენოჩტიტლანი გახდა მეხიკო, მთავარ ქალაქს კი ესპანელებმა უწოდეს" ახალი ესპანეთი". 240,000-ზე მეტი აცტეკი დაიღუპა ტენოჩტიტლანის ბლოკადის დროს. აქედან 100000 ადამიანი დაიღუპა ბრძოლაში. ასევე დაიღუპა 500 – დან 1000 – მდე ესპანელი. მოგვიანებით, ის ტერიტორიები, რომლებიც დღეს იწოდება, როგორც: კალიფორნია, არიზონა, ნიუ-მექსიკო, კოლორადო, ტეხასი, მისური, ლუიზიანა და ალაბამა დაპყრობილ იქნენ სხვა დამპყრობლების მიერ. მაგალითად, ჰერნანდო დე სოტოს, ფრანცისკოს ვეზკეს დე კორონადოსა და ალვარო ნუნეზ კაბესას მიერ. სამხრეთით, უფრო შორს, ფრანცისკო პიზარომ დაიპყრო ინკების იმპერია 1530-იან წლებში. დე სოტოს ექსპედიცია იყო ევროპელთა პირველი მნიშვნელოვანი შეხვედრა ჩრდილოეთ ამერიკის ინდიელებთან შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნახევარში. დე სოტომ თავისი უდიდესი ბრძოლა გამართა 1540 წლის 18 ოქტომბერს, ალაბამაში მდებარე ქალაქ მაბილაში. ესპანეთის მხრიდან დაიღუპა 22 და დაიჭრა 148 ადამიანი. ესპანელების განცხადებით დაიღუპა 2,500 ინდოელი. მაბილა იყო ყველაზე სისხლიანი ბრძოლა, რომელიც ოდესმე მომხდარა ადგილობრივ ამერიკელებსა და ევროპელებს შორის დღევანდელ შეერთებულ შტატებში. საუკუნეების განმავლობაში განუწყვეტელი კონფლიქტები მიმდინარეობდა ჩრდილოეთ ამერიკელ ინდიელებსა და ანგლო-ამერიკელებს შორის, თუმცა ეს ყველაფერი მეორეხარისხოვანი იყო იმ კატასტროფასთან შედარებით, რაც ანდებისა და კარიბის ზღვის მაცხოვრებლებს დაატყდათ თავს.
ბრიტანეთმა ამერიკის კოლონიზაცია დაიწყო წარუმატებელი მცდელობებით დაეპყრო როანოკი და ნიუფაუნდლენდი. საბოლოოდ, ინგლისელებმა კონტროლი დაამყარეს აღმოსავლეთ ჩრდილოეთ ამერიკაზე, რაშიც სედიოდა კარიბული და სამხრეთ ამერიკის ნაწილები. ბრიტანელებმა ასევე ხელში ჩაიგდეს ფლორიდა და კვებეკი ფრანგებისა და ინდიელების ომების დროს.
ვიკინგების კონტაქტი ტრანს – ოკეანურ აუზთან
მინი| ვიკინგების მოგზაურობა ამერიკაში. ვიკინგების მოგზაურობები გრენლანდიასა და კანადაში დადასტურებულია ისტორიული და არქეოლოგიური მტკიცებულებებით. ვიკინგების კოლონია გრენლანდიასი დაარსდა გვიან მე -10 საუკუნეში და არსებობდა შუა მე -15 საუკუნემდე. ვიკინგური დასახლების ნაშთები, ლ'ანს-ო-მედოუზში– ში, ნიუფაუნდლენდსა და კანადაში აღმოაჩინეს 1960 წელს და დათარიღებულია დაახლოებით 1000 წლით. ლ'ანს-ო-მედოუზა ერთადერთი ადგილია, რომელიც ნათლად ამტკიცებს პრეკოლუმბიურ კონტაქტს ტრანს-ოკეანეურ აუზთან. იგი იუნესკოს მიერ 1978 წელს დასახელდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ადგილად.
ადრეული დაპყრობები, პრეტენზიები და კოლონიები
მარცხნივ|მინი|301x301პქ| იტალიელი მკვლევარებმა, რომლებმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ამერიკის ევროპულ კოლონიზაციაში (ზევიდან ისრის მიმართულებით): [[ქრისტეფორე კოლუმბი, ჯონ კაბოტი, ამერიგო ვესპუჩი და ჯოვანი და ვერაძანო ]] ადრეული გამოკვლევები და დაპყრობები წარმოებულ იქნა ესპანელებისა და პორტუგალიელების მიერ, 1492 წელს პირენეს ნახევარკუნძულზე საბოლოო გამარჯვებების შემდეგ. 1494 წელს ტორდესილასის ხელშეკრულებაში, რომელიც პაპმა გამოსცა, ეწერა, რომ ეს ორი სამეფო მთელი არევროპული სამყაროს მმართველი ხდებოდა. დაყოფისა და კოლონიზაციის არეალი ორად გაიყო. საზღვარი კი გადიოდა ჩრდილოეთიდან სამხრეთით, ატლანტის ოკეანესა და ახლანდელი ბრაზილიის აღმოსავლეთ ნაწილში. ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 1513 წელს წყნარი ოკეანის აღმოაჩინეს ესპანელმა მაძიებლებმა ვასკო ნეზეს დე ბალბოას ხელმძღვანელობით.
1490-იანი წლების ბოლოს, კარტოგრაფმა ამერიგო ვესპუჩიმ გამოიკვლია ამერიკის აღმოსავლეთ სანაპირო, პორტუგალიისა და ესპანეთის სახელით და 1502–1503 წლებში გამოაქვეყნა ახალი წიგნი - Mundus Novus ( ახალი სამყარო ), რომელმაც უარყო რწმენა, რომ ამერიკა იყო. აზიის აღმოსავლეთი ნაწილი. სინამდვილეში ეს იყო მთლიანად ახალი სამყარო. მინი| ჩრდილოეთ ამერიკის არანაციონალური ერების სახელმწიფოების ტერიტორიული ევოლუცია 1750 წლიდან 2008 წლამდე მინი| ცენტრალური ამერიკა და კარიბის ზღვის სუვერენიტეტი 1700 – დღემდე ესპანელმა კონკისტადორმა ერნან კორტესმა დაიპყრო აცტეკების სამეფო, ხოლო ფრანსისკო პისარომ ინკების იმპერია დაიმორჩილა. შედეგად, მე-16 საუკუნის შუა პერიოდისათვის, ესპანეთმა მოიპოვა კონტროლი დასავლეთ სამხრეთ ამერიკასა და სამხრეთ ჩრდილოეთ ამერიკაში. ამას დამატებული მისი ადრეული კარიბული ტერიტორიები. იმავე ვადებში, პორტუგალიამ მიიღო მიწები ჩრდილოეთ ამერიკაში (კანადა) და კოლონიზაცია მოახდინა აღმოსავლეთ სამხრეთ ამერიკაში. საბოლოოდ, ამ ტერიტორიებს ეწოდა სანტა-კრუზი და ბრაზილია. მინი| ესპანეთისა და პორტუგალიის იმპერიები 1790 წელს. სხვა ევროპულმა ქვეყნებმა მალევე დატოვეს სადავო ტორდესილასის ხელშეკრულება. ინგლისი და საფრანგეთი ცდილობდნენ კოლონიების დაარსებას ამერიკაში მე–16 საუკუნეში, მაგრამ ეს ვერ მოახერხეს. ინგლისმა და საფრანგეთმა წარმატებას მიაღწიეს შემდეგ საუკუნეში, გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკასთან ერთად. მათ დაიპყრეს კარიბის კუნძულები, რომლებიც უკვე დაპყრობილი ჰქონდათ ესპანელებს ან დაცლილი იყო მოსახლეობისგან სხვადასხვა ინფექციების გამო. მათ ასევე მოახერხეს დაეპყროთ ზოგიერთი აღმოსავლეთ-ჩრდილოეთ ამერიკის კუნძულები, რომლებიც ესპანეთს არ ჰქონდა კოლონიზირებული. ქრისტეფორე კოლუმბის მოგზაურობებიდან პირველი საუკუნე და ნახევრის განმავლობაში, ამერიკის შეერთებული შტატების მოსახლეობა შემცირდა დაახლოებით 80% -ით (1492 წელს დაახლოებით 50 მილიონიდან 1650 წელს რვა მილიონამდე). ძირითადი მიზეზები ევროპიდან შემოტანილი ინფექციები იყო.
მონობა
მინი| ნავსადგურის ქუჩა, [[კინგსტონი|კინგსტონი, იამაიკა, გ. 1820 წ ]] მონების საერთო რაოდენობა კარიბის ზღვის კუნძულებზე, ბრაზილიაში, მექსიკასა და შეერთებულ შტატებში 12 მილიონ აფრიკელს აღწევდა. ამ მონების უდიდესი ნაწილი ბრაზილიის შაქრის კოლონიებში იყო განაწილებული. აქ სიცოცხლის ხანგრძლივობა ძალიან ხანმოკლე იყო და საჭირო იყო მონათა რიცხვების მუდმივად შევსება. ბრაზილიაში დასაქმებული მონებიდან დაახლოებით 600,000 აფრიკელი მონა იძულებით იქნა შემოყვანილი შეერთებულ შტატებში, ანუ აფრიკიდან შემოყვანილი 12 მილიონი მონის 5%. სიცოცხლის ხანგრძლივობა გაცილებით მაღალი იყო შეერთებულ შტატებში (უკეთესი საკვების, ნაკლები დაავადებების, მსუბუქი სამუშაოების დატვირთვის და უკეთესი სამედიცინო დახმარების გაწევის გამო). ასე რომ, აქ ახალშობილთა რიცხვი სწრაფად იზრდებოდა სიკვდილიანობის შემცირების ხარჯზე. 1860 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით ამ რიცხვმა 4 მილიონს მიაღწია. მონა ღირებულ "საქონელად" ითვლებოდა როგორც სამუშაოსთვის, ისე გასაყიდად. 1770 წლიდან 1860 წლამდე ჩრდილოეთ ამერიკის მონების ზრდის ტემპი გაცილებით მაღალი იყო, ვიდრე ევროპაში ნებისმიერი ერის მოსახლეობის და თითქმის ორჯერ უფრო სწრაფი, ვიდრე ინგლისის.
შეერთებულ შტატებში შემოყვანილი მონები დროის მიხედვით:
ევროპული კოლონიების სია ამერიკაში
მინი| პუერტო პლატა, დომინიკის რესპუბლიკა. 1502 წელს დაარსებული ქალაქი.უძველესი მუდმივად დასახლებული ევროპული პუნქტი "ახალ სამყაროში'. მინი| [[კუმანა|კუმანი, ვენესუელა. დაარსდა 1510 წელს, ეს არის უძველესი მუდმივად დასახლებული ევროპული ქალაქი კონტინენტურ ამერიკაში. ]] უამრავი ევროპული ქვეყანა მონაწილეობდა ამერიკის კოლონიზაციაში. მოცემულ ჩამონათვალში ნაჩვენებია ის ქვეყნები და დასავლეთ ნახევარსფეროს ის ტერიტორიები, რომლებსაც ისინი აკონტროლებდნენ.
რუსული
მარჯვნივ|მინი| რუსულ-ამერიკული დედაქალაქი New Archangel-ში (ახლანდელი ალასკა ) 1837 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკის ისტორია კატეგორია:ევროპული კოლონიალიზმის ისტორია კატეგორია:ახალი სამყარო კატეგორია:ევროპული იმპერიალიზმი
თამარ მეფის ნატახტარი
თამარ მეფის ნატახტარი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ ლალისყურის აღმოსავლეთით, მაღალი ბორცვის წვერზე. შემორჩენილია მხოლოდ ქვაყრილის სახით. აქა-იქა კედლის ფრაგმენტებიცაა. ძეგლი ნაგები იყო ქვიშაქვით კირის ხსნარზე. შენობის დანიშნულება გაურკვევლია. ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს „თამარ მეფის ნატახტარს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალექსი ივანოვი
ალექსო ივანოვი (დ. 9 სექტემბერი, 1904 — გ. 27 თებერვალი, 1982) — რუსი საბჭოთა მომღერალი, ბარიტონი, სსრკ სახალხო არტისტი (1951). 1932 წელს დაამთავრა ლენინგრადის კონსერვატორია. 1932-1936 წლებშ იყო ლენინგრადის მცირე საოპერო თეატრის, 1938-1967 წლებში კი სსრკ-ის დიდი საოპერო თეატრის სოლისტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი საოპერო მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ჭ. ამირეჯიბის 12)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ჭაბუა ამირეჯიბის ქუჩაზე (№ 12). თარიღდება XIX საუკუნის ბოლო-XX საუკუნის დასაწყისით.
სახლი ერთსართულიანია ნაგებია აგურით ძირითადი გეგმარებით იგი ოროთახიანია. ეზოს მხარეს მიშენებული დამატებითი სათავსები. სახლს აქვს მაღალი სარდაფი. ქუჩის მხარეს შენობა ორი სწორკუთხა სარკმლით და სადარბაზოს კარის ღობით გამოდის, ფასადი აგურის წყობით. საინტერესოდ არის დეკორირებული საპირეები, ზღუდარები, ლავგარდანი და პარაპეტი აგურის დეკორატიული პროფილებით არის გამოყვანილი სადარბაზოს კარი ხის არის, კვეთილი მარკიზი ლითონისაა დეკორატიული კონსოლებით. კარი უერთდება აივანს, რომელიც ხის ჭვირული მოტივებით არის შემკული, განსაკუთრებულად მდიდრულია აფრების ნახატი. გადახურვა კრამიტისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვარდისუბნის ნათლისმცემლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია. დასავლეთიდან ეკვრის თანადროული. გეგმით თითქმის კვადრატულია კარიბჭე, რომელიც ეკლესიასთან შედარებით, რამდენადმე ვიწროა და დაბალი. ორივე ნაგებობა რიყის ქვითაა ნაშენი. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიისა და კარიბჭის სახურავის საფარი, ალაგ-ალაგ, ლავგარდანი და კედლების ზედა ნაწილები, ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიყრდობილია ცაცხვის ხე, რის გამოც საპირე წყობის ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოცვენილია. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან კარიბჭიდან აქვს. ორივე კარი, ხის ძელებით, თარაზულად ყოფილა გადახურული. იკლესიის შიდა სივრცე შემაღლებული პროპორციებითაა გადაწყვეტილი. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის ცენტრში ნახევარწრიულთაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის გვერდებზე, სხვადასხვა დონეზე, ორ-ორი, მცირე, სწორკუთხა ნიშაა საკურთხევლის სარკმლის გარდა, თითო, მსგავსი სარკმელი ჩრდილოეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. მათგან ჩრდილოეთ და სამხრეთ სარკმელებში შესაბამისი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილშია მოწყობილი, დასავლეთისა კი, კედლის ღერძზე, ზედა ნაწილში. აფსიდის მხარეები დასრულებულია ნათალი ქვის, თაროსებრი იმპოსტებით, რომლებსაც ნახევარწრიული ფორმის, სატრიუმფო თაღი ეყრდნიბა. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. გრძივ კედლებზე თითო, ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებიც შესაბამისს კედლებს, თანაბარ ნაწილებად ყოფს. კარიბჭეში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი შეისრულთაღოვანია. კარის ზემოთ პატარა, სწორკუთხა სარკმელია, რომელიც შიგნიდან გარეთკენ მაღლდება. შიგნით, ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში, მოწყობილია თითო, განიერი და მაღალი, შეისრულთაღოვანი ნიშა. კარიბჭის აჭმოსავლეთ კედელში გამოყვანილია მაღალი, შეისრულთაღოვანი ნიშა. კარიბჭის აღმოსავლეთ კედელში გამოყვანილია მაღალი, შეისრულთაღოვანი არე, რომელშიც ეკლესიის დასავლეთ შესასვლელია მოქცეული. შიგნით კარიბჭეს ცილინდრული კამარა ხურავს, რომლის ღერძი ეკლესიის გრძივ ღერძს ემთხვევა.
ეკლესიის კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხუროვანი ლავგარდნით. ლავგარდნის თითოეული საფეხური აგურის ორ-ორი რიგისგან შედგება. ქვედა რიგში აგური კუთხურადაა დაწყობილი, ზედაში მიჯრით. კარიბჭის ლავგარდანი ორსაფეხურიანია. ორივე რიგში აგურები მიჯრითაა ნაწყობი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ემირმაჰმუდი
ემირმაჰმუდი (Əmirməhmud) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
ნახიდის წმინდა გიორგის კომპლექსი
ნახიდის წმინდა გიორგის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახიდში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან აღმოსავლეთით 1,5 კმ და გადაჰყურებს მდინარე ნახიდურას. ჩვენამდე ძეგლმა დაზიანებული სახით მოაღწია. კომპლექსი ძირითადად ადგილობრივი ფიქალითა და ფლეთილი ქვითაა ნაშენი. მთავარ ნაგებობას წარმოადგენს ეკლესია კოშკით. კოშკზე იკითხება მხოლოდ სამი სართულის კვალი. აღმოსავლეთი მხარე გადახსნილია. კამარა ჩამოქცეულია, მაგრამ შემორჩა ლავგარდნის ფრაგმენტები: შირიმის თლილი ქვა, ზედ დიდი ზომის ფიქალით; სარკმელ-სათოფური ყველა სართულზეა. გარედან კედლებზე შემორჩენილია ნალესობა.
ეკლესიის წყობაში ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმი. აბსიდი არ არის ღრმა. საკურთხეველში ორი ნიშა და ერთი სარკმელია. სარკმლის ძირში დგას ტრაპეზის ქვა. კამარა ჩამოქცეულია, არ ჩანს არც მისი ქუსლი. დასავლეთ კედელზე შირიმით ამოყვანილია მკვეთრად განსხვავებული კედლის თაღი. კარგად ჩანს ნალესობის კვალი. სწორსაკურთხევლიან მინაშენში ერთი სარკმელია გაჭრილი. შესასვლელი კარი ორია - სამხრეთით და დასავლეთით. ეს უკანასკნელი კოშკში გასასვლელს წარმოადგენს.
კომპლექსის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში საკმაოდ დიდი ნაგებობის ნანგრევებია - შესაძლოა სატრაპეზო ყოფილიყო. არის ქვევრი. საბურავად გამოყენებული კრამიტი ტრაპეციის ფორმისაა. მშრალი წყობის გალავანი მორღვეულია და დეფორმირებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩიგოიანის წითელი ხატის ეკლესია
ჩიგოიანის წითელი ხატის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიგოიანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში. ძეგლი მდებარეობს ნასოფლარ ქვედა ბაგინში მდ. ქსნის სათავეებთან.
ალექსანდრე ივანოვი (რეჟისორი)
ალექსანდრე ივანოვი (დ. 12 აგვისტო [ძვ. სტ. 31 ივლისი], 1898, დავიდოვო, ნოვგოროდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 20 აგვისტო, 1984, ლენინგრადი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი საბჭოთა კინორეჟისორი და კინოდრამატურგი, სსრკ სახალხო არტისტი (1964). 1918-1920 წლებში იყო რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე. 1924 წელს დაამთავრა ლენინგრადის კინოსკოლა. 1924 წლიდან მუშაობდა სტუდია „ლენფილმში“.
ჩიგოიანის წითელი ხატის ეკლესია
დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა, აღმოსავლეთით ასეთივე საკურთხევლითაა დასრულებული, რომლის ცენტრში გაჭრილია სარკმელი. დასავლეთ კედელში ერთი ნიშაა. სამხრეთით არქიტრავული შესასვლელია. აღმოსავლეთ ფასადის სარკმლის თავზე, ღრმა ნიშაა, რომელშიც წარწერიანი ზარები ჰკიდია. ამავე ფასადის კეხზე დადგმული ქვაჯვარა ადგილიდანაა დაძრული და არის მისი ჩამოვარდნის საშიშროება. ეკლესიას ეტყობა მრავალი გადაკეთების კვალი. საბურავად გამოყენებულია ყავარი. ძეგლის გარშემო გალავანია.
ალექსანდრე ივანოვი (რეჟისორი)
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ჩიგოიანის წითელი ხატის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სპლიტის ტაძარი
სპლიტის ტაძარი, წმინდა დომნის ტაძარი (Splitska katedrala) — ისტორიული კათოლიკური ტაძარი ხორვატიის ქალაქ სპლიტში. საკათედრო ტაძარი შედის სპლიტ-მაკარსკის არქიეპარქიაში. ტაძრის ძირითადი ნაწილი ყოფილი იმპერატორის მავზოლეუმია. დიოკლეტიანეს სასახლესთან და სხვა ძეგლებთან ერთად შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ტაძარს ჩვეულებრივ წმინდა დომნის სახელს უწოდებენ, თუმცა სინამდვილეში მისი სახელობის მხოლოდ ტაძრის სამრეკლოა, ხოლო ტაძარი ქალწულ მარიამის სახელობისაა. ეპისკოპოსი დომნი სხვა ქრისტიანებთან ერთად წამებული გახდა დიოკლიტიანეს დროს ქრისტიანთა დევნისას.
ტაძარი დიოკლიტიანეს სასახლის ცენტრში მდებარეობს. მისი ფასადი მიმართულია დასავლეთით და სასახლის პერისტილზე გადის. სპლიტის ტაძარი სხვადასხვა ეპოქაში აგებული სამი ნაწილისგან შედგება. ტაძრის ძირითადი ნაწილი - III და IV საუკუნეების მიჯნაზე აგებული იმპერატორ დიოკლიტიანეს მავზოლეუმია. ტაძრის ქორედი აგებულია XVII საუკუნეში. ტაძართან მდებარე მაღალი სამრეკლო 1100 წელს აიგო და 1908 წელს გადაკეთდა. მიუხედავად ეპოქების სხვაობისა ტაძრის ყველა ნაწილი ერთი მასალით - ტუფითაა აგებული.
რესურსები ინეტრნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ტაძრები ევროპაში კატეგორია:ხორვატიის ტაძრები
კამერლენგოს ციხესიმაგრე
მინიატიურა|კამერლენგოს ციხესიმაგრე კამერლენგო (Gradina Kamerlengo) — ციხესიმაგრე ხორვატიის ქალაქ ტროგირში. ნაგებობა ააშენა ვენეციის რესპუბლიკამ.
ციხესიმაგრე XV საუკუნის შუა პერიოდში მარინ რადოიმ ააგო, როგორც XIV საუკუნეში აშენებული ვერიგის კოშკის გაფართოება. ის ზაფხულის პერიოდში საზაფხულო გამოსვლებისთვის გამოიყენება.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიის ციხესიმაგრეები
სახელმწიფო-ღამის დარაჯი
ღამის დარაჯი სახელმწიფო ან მინიმალური სახელმწიფო — სახელმწიფოს მოდელი, რომლის მოქმედების არეალიც შეზღუდულია თავდაუსხმელობის პრინციპის აღსრულებით. მის ფუნქციებში შედის მოქალაქეების სამხედრო, საპოლიციო და სასამართლო სერვისებით უზრუნველყოფა. სახელმწიფო იცავს მოქალაქეებს აგრესიის, ქურდობის, ხელშეკრულების დარღვევის, თაღლითობისა და ქონების შელახვისგან. ფაქტობრივად, ასრულებს მხოლოდ პიროვნების უსაფრთხოების, ხელშეკრულებების შესრულების გარანტის და ქვეყნის საგარეო საფრთხისაგან დაცვის ფუნქციებს. ამ მოდელის მომხრეებს მინარქისტები ეწოდებათ.
მმართველობის ეს ფორმა ძირითადად დაკავშირებულია ლიბერტარიანიზმთან, ობიექტივიზმსა და მემარჯვენე-ლიბერტარიანულ პოლიტიკურ ფილოსოფიასთან. ამასთანავე, მინარქიზმს მხარს უჭერდნენ ზომიერი ლიბერტარიანელი სოციალისტები და სხვა მემარცხენე ლიბერტარიანელები. ზოგი ანარქისტი ასევე გვთავაზობს და მხარს უჭერს მინიმალურ კეთილდღეობის სახელმწიფოს იმის საფუძველზე, რომ სოციალური უსაფრთხოების ბადეები მუშათა კლასისთვის მოკლევადიან პერსპექტივაზე გათვლილი მიზნებია და რათა თავი აარიდოს „სავალალო ტენდენციას ინტელექტუალებს შორის ჩაიციკლონ ლოზუნგებზე, რომლებიც ხშირად შორს არიან ხალხის რეალური ცხოვრებისეული პრობლემებისგან“. მათ სჯერათ, რომ კეთილდღეობის პროგრამების შეჩერება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გაუქმდება როგორც სახელმწიფო, ასევე კაპიტალიზმი.
ღამის დარაჯი სახელმწიფოს იდეას პოპულარობას უწევდა ამერიკელი ფილოსოფოსი რობერტ ნოზიკი თავის ნაშრომში ანარქია, სახელმწიფო და უტოპია (1974). XIX საუკუნის ბრიტანელმა ისტორიკოსმა ჩარლზ თაუნშენდმა აღწერა ეს ფორმის მმართველობა, როგორც მედროშე.
ეტიმოლოგია
ტერმინი ღამის დარაჯი სახელმწიფო (Nachtwächterstaat) დააფუძნა გერმანელმა სოციალისტმა ფერდინანდ ლაზალემ, როდესაც იგი პირველად გამოიყენე 1862 წლის გამოსვლაში ქ. ბერლინში. მან გააკრიტიკა ბურჟუაზიული ლიბერალური შეზღუდული ფუნქციების მქონე სახელმწიფო და იგი შეადარა ღამის დარაჯს, რომლის ერთადერთი მოვალეობა ქურდობის აღკვეთა იყო. ამ ფრაზამ სწრაფად მოიპოვა ცნობადობა და მას იყენებდნენ როგორც კაპიტალისტური ხელისუფლების აღსაწერად, და ასევე მაშინაც კი, როდესაც ესა თუ ის სახელმწიფო იყენებდა ლიბერალიზმს  სახელმწიფოს მართვის პროცესში  ან კიდევ მაშინ როდესაც სახელმწიფოს გააჩნდა უფრო ფართო პასუხისმგებლობათა სფერო.
ღამის დარაჯი ქვეყნის მომხრეები არიან მინარქისტები. სიტყვა მინარქისტი შედგება ორი ნაწილისგან: მინიმალური და არქი. არქი ბერძნული სიტყვაა, რომელიც ნიშნავს „პირველ ადგილს, ძალას“, „მმართველობას“, „იმპერიას, რეალობას“, „ხელისუფლებას“, ხოლო მრავლობით ფორმაში „ბრძანებას“. ტერმინი მინარქისტი გამოყენებულ იქნა სამუელ ედუარდ კონკინ III-ის მიერ 1980 წელს.
ფილოსოფია
ლიბერტარიანული იდეები შეიცავს ანარქისტული იდეოლოგიის ელემენტებს, თუმცა მათი გაიგივება ანარქიზმთან, რომელიც საერთოდ სახელმწიფოს მოსპობის მომხრეა, არასწორი იქნებოდა. ლიბერტარიანელები სულაც არ უარყოფენ სახელმწიფოს საჭიროებას თანამედროვე საზოგადოებისათვის. პირიქით, ისინი ქადაგებენ სახელმწიფოსა და მმართველობის როლის მინიმუმზე დაყვანას ღამის დარაჯი სახელმწიფოს იდეით, რომელიც შეასრულებს მხოლოდ პიროვნების უსაფრთხოების, ხელშეკრულებების შესრულების გარანტს და ქვეყნის საგარეო საფრთხისაგან დაცვის ფუნქციებს.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური სისტემები კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები კატეგორია:ლიბერტარიანიზმი კატეგორია:ლიბერტარიანული თეორია კატეგორია:სახელმწიფოს მართვის ფორმა კატეგორია:ანარქიზმი
ანდრია ივანოვი
მინი|დიდ მთავარ ვლადიმირის გაქრისტიანება ანდრია ივანოვი (დ. 1776 — გ. 12 ივლისი, 1848, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი ფერმწერი, კლასიციზმის წარმომადგენელი. 1782–1797 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1798 წლიდან იქვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1776 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1848
ანზორ წოწონავა
ანზორ წოწონავა (დ. 20 მარტი, 1939, სოხუმი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი.
1964 წელს დაამთავრა მოსკოვის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ხოლო 1978 წელს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გულრიფშის მაჟორიტარი). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გულრიფშის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი იურისტები
აზერბაიჯანის სამშვიდობო ძალები
მინი|აზერბაიჯანელული სამშვიდობო ძალების სამხედრო [[ერაყი|ერაყში]]
აზერბაიჯანის სამშვიდობო ძალები — ჩამოყალიბდა 1997 წელს და შემდეგ გადაკეთდა ბატალიონად. ჯარისკაცები დაკვირვებით შეირჩნენ ბაქოს N დანაყოფისთვის. განყოფილებაში ინტენსიურად ტარდება ტაქტიკური, სპორტული, უცხო ენების, კონტაქტები ადგილობრივ მოსახლეობასთან და სხვა სახის მომზადებები. ექვსთვიანი ტრენინგის შემდეგ, წევრები იგზავნებიან სამშვიდობო ოპერაციებში მონაწილეობის მისაღებად.
1999 წლის სექტემბრიდან აზერბაიჯანელი სამხედროები მოქმედებენ ნატოს და აშშ-ს ხელმძღვანელობით, კოალიციის ინტერვენციის ძალებში კოსოვოში, ავღანეთსა და ერაყში, უფრო მეტიც, ისინი მსახურობენ გაეროს მისიის ხელმძღვანელობით სამხრეთ სუდანშიც. აზერბაიჯანის მხრიდან ასევე გამოითქვა წინადადება, რომ შეიქმნას სამშვიდობო ერთეული, რომელიც განლაგდება სუამის სეპარატისტულ კონფლიქტურ რაიონებში.
ერაყი
2003 წლიდან აზერბაიჯანელი სამხედროები ერაყში მსახურობენ. სამშვიდობო განყოფილება შედგებოდა 14 ოფიცრისგან, 16 სერჟანტისა და 120 ჯარისკაცისგან, რომლებსაც ევალებოდათ დაეცვათ ჰიდროელექტროსადგური და წყალსაცავი ჰადიტჰაში. რომელიც ერაყში ელექტროენერგიის ერთ-ერთი მთავარ წყაროს წარმოადგენს. აშშ-ს საზღვაო კორპუსის ოფიციალური პირების მიწვევით აზერბაიჯანული დელეგაცია თავდაცვის მინისტრის მოადგილის ხელმძღვანელობით ჰადიტჰას კაშხალს ეწვია. ერაყის სამშვიდობო ოპერაციის დროს დაიღუპა ერთი აზერბაიჯანელი სამხედრო (რაფაელ აგაევი). იგი ერაყში მსახურობდა ერთი წლის განმავლობაში და 2008 წლის 27 ივნისს აგაევის ცხედარი გადაასვენეს სამშობლოში, სადაც დაკრძალეს მშობლიურ სოფელში.
ერაყში ოთხი აზერბაიჯანული ოფიცერი (მაი. ჰუსეინ დაშდამიროვი, კაპიტანი ნასიმი ჯავადოვი, კაპიტანი ალიზამინ კარიმოვი და ლეიტენანტი აბდულა აბდულაიევი) დაჯილდოვდნენ აშშ-ს საზღვაო ძალების და საზღვაო ძალების კორპუსის მედლებით.
კოსოვო
კოსოვოში აზერბაიჯანის სამშვიდობო ერთეულმა (1 ოფიცერმა, 1 სერჟანტმა და 32 ჯარისკაცმა) მსახურობა 1999 წლის სექტემბრიდან დაიწყო თურქეთის ბატალიონში. აზერბაიჯანელებმა შეისწავლეს ამ რეგიონში თვრამეტი დასახლებული პუნქტი. 2008 წლის 26 თებერვალს, როდესაც კოსოვოს პარლამენტმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მიმართა ეროვნულ ასამბლეას კოსოვოდან აზერბაიჯანელი სამშვიდობოების გაყვანის შესახებ. საკითხი განიხილებოდა ასამბლეის სხდომაზე, 2008 წლის 4 მარტს და მიღებული იქნა ოთხმოცდაშვიდი ხმით თანხმობა, სამი ხმით უარყოფა, ხოლო ორმა თავი შეიკავა. დღეისათვის დაახლოებით 400-მა აზერბაიჯანელმა სამხედრო მოსამსახურემ დაასრულა სამშვიდობო სამსახური კოსოვოში.
ავღანეთი
აზერბაიჯანი შეუერთდა საერთაშორისო უსაფრთხოების დახმარების ძალებს („ISAF“-ს) 2002 წლის ნოემბერში, იგი შედგებოდა 21 ჯარისკაცისგან, ერთი ოფიცრისგან და ერთი სამხედრო ოფიცრისგან, ისინი ავღანეთში მშვიდობის, უსაფრთხოების და წესრიგის უზრუნველყოფაში მონაწილეობდნენ. 2008 წლის 2 ოქტომბერს ეროვნულმა ასამბლეამ მიიღო გადაწყვეტილება ავღანეთში კიდევ 45 სამშვიდობო სამხედროს გაგზავნის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო პოლიტიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები
ბერნჰარდ რუსტი
ბერნჰარდ რუსტი (Bernhard Rust; 30 სექტემბერი, 1883, ჰანოვერი, გერმანიის იმპერია — 8 მაისი, 1945, ბერენდი, ოლდენბურგი, ნაცისტური გერმანია) — მესამე რაიხის პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. 1933 წლის 22 აპრილიდან არის პრუსიის მეცნიერების, განათლების და აღზრდის მინისტრი. 1934 წლის 1 აპრილიდან იყო ნაცისტური გერმანიის მეცნიერების, აღზრდის და სახალხო განათლების იმპერიული მინისტრი და ნაციონალ-სოციალისტური სასწავლო ინსტიტუტების ხელმძღვანელი. 1936 წლის 9 ნოემბერს გახდა SA-ის ობეგრუპენფიურერი. 1928 წლის 1 ოქტომბრიდან 1940 წლის ნოემბრამდე იყო სამხრეთ ჰანოვერ-ბრაუნშვეიგის გაულაიტერი. გარდაიცვალა 1945 წლის 8 მაისს
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
ოთარ ჭილაძის ქუჩა
ოთარ ჭილაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირიდან გურამ ფანჯიკიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. თავდაპირველად ეწოდა ამბროლაურის სახელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბურთალოს რაიონის ქუჩები
ნასიმი (ბილიასუვარი)
ნასიმი  (Nəsimi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 448 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
დაბაკნეთის ეკლესია (გარდამავალი ხანა)
დაბაკნეთის ეკლესია (გარდამავალი ხანა) — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დაბაკნეთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
ეკლესია დგას მთის ფერდზე და გადაჰყურებს ცხრაზმის ხეობას.
ნაგებობა დარბაზული ტიპისაა, ჩრდილოეთიდან თანადროული კარიბჭით. დარბაზი აღმოსავლეთიდან სრულდება სწორკუთხა საკურთხევლით, რომელშიც გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დგას მასიური ტრაპეზის ქვა, რომლის ფრონტონზე გამოჭრილია ნიშა. სამხრეთ კედელში თაღოვანი ნიშაა. ოდნავ შებრტყელებულ კონქზე გადასვლა ხდება ტრომპების საშუალებით. ინტერიერის მთელ პერიმეტრს ხარისხი შემოუყვება.
ცილინდრული კამარა ეყრდნობა ნახევარწრიულ თაღს. ეკლესია ნათდება დასავლეთის და სამხრეთის არქიტრავული სარკმლებით.
ჩრდილოეთის შესასვლელი არქიტრავულია. შესასვლელის წინ მცირე ზომის, მართკუთხა კარიბჭეა.
სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალმოჩუელი
ალმოჩუელი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-ბელჩიტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31,999098 კმ². მოსახლეობა — 24 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ბრატისლავის ციხესიმაგრე
250px|მინიატიურა ბრატისლავის ციხესიმაგრე — ცენტრალური და ყველაზე მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე ბრატისლავაში, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო ქალაქის პანორამის განუყოფელი ნაწილი.
მონუმენტური ნაგებობა შეკეთდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში. წარმოადგენს სლოვაკეთის ისტორიის სიმბოლოს, რომელიც მდებარეობდა საერთაშორისო მნიშვნელობის გზების გზაჯვარედინზე.
ციხესიმაგრე შეტანილია სლოვაკეთის ეროვნული კულტურის ძეგლების სიაში.
1992 წელს ციხესიმაგრეში ხელი მოაწერეს სლოვაკეთის კონსტიტუციას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის ციხესიმაგრეები
ჩალხანქალა (კანგარლი)
ჩალხანქალა (Çalxanqala) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, კანგარლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   2 149 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანგარლის რაიონის სოფლები
გიორგი ივანოვი
გიორგი ივანოვი (დ. 2 ივნისი, 1940, ლოვეჩი) — ბულგარელი კოსმონავტი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1979). 1964 წელს დაამთავრა უმაღლესი სახმედრო-საჰაერო სასწავლებელი. 1979 წლის 10-12 აპრილს გაფრინდა კოსმოსში ნ. რუკავიშნიკოვთან ერთად საბჭოთა ხომალდ „სოიუზ 33-ით“
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კოსმონავტები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
ბერნარდინუ-ბატისტა
ბერნარდინუ-ბატისტა (Bernardino Batista) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაჟაზეირასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 075 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 60.74 კმ²-ზე. ფართობი 50 628 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლედი გაგას ვიდეოგრაფია
ამერიკელ პოპ მომღერალ და სიმღერების ავტორ ლედი გაგას გამოშვებული აქვს სამი ვიდეო ალბომი და 28 მუსიკალური ვიდეო. სადებიუტო ალბომიდან — The Fame (2008) მან გამოუშვა ექვსი მუსიკალური ვიდეო, მათ შორის არის ვიდეოები სინგლებზე —  „Just Dance“, „Poker Face“ და „Paparazzi“. სადებიუტო ალბომის ხელახალი გამოცემიდან — The Fame Monster (2009) გამოუშვა სამი მუსიკალური ვიდეო. სიმღერაზე „Bad Romance“ გადაღებულმა ვიდეომ გაიმარჯვა გრემის დაჯილდოებაზე ნომინაციაში საუკეთესო ვიდეო და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა რეკორდული რაოდენობის 7 ნომინაციაში, მათ შორის წლის ვიდეოში. ალბომის მეორე სინგლზე — „Telephone“ გადაღებული ვიდეო არის „Paparazzi“-ს გაგრძლება, რომელიც ერთად ქმნის მოკლემეტრაჟიან ფილმს. ვიდეო ასევე წარდგენილი იყო MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე წლის ვიდეოს ნომინაციაში, რითაც გაგა გახდა პირველი ქალი შემსულებელი MTV-ს ისტორიაში რომლის ორი ვიდეო ერთ წელს იქნა წარდგენილი წლის ვიდეოზე. 2015 წლის იანვარში ჟურნალმა ბიბორდი ვიდეო 2010-იანი წლების საუკეთესო ვიდეოდ დაასახელა. ალბომის მესამე სინგლზე — „Alejandro“ გადაღებულმა ვიდეომ დიდი გამოხმაურება და კირიტკა დაიმსახურა, კათოლიკურმა ლიგამ გაგა მკრეხელობაში დაადანაშაულა.
გაგას მეორე სტუდიური ალბომის — Born This Way (2011) პირველ ამავე სახელწოდების სინგლზე სიურეალიზმით შთაგონებულ ვიდეოში ნაჩვენებია ახალი რასის დაბადება. ვიდეომ MTV-ს მუსიკალური ვიდეობის დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა საუკეთესო ქალი შემსრულებლის ვიდეოს და საუკეთესო სოციალური მესიჯის ნომინაციებში. ალბომის მეორე სინგლზე — „Judas“ გადაღებული ვიდეო ბიბლიური სიუჟეტის სახისაა, სადაც მსახიობი ნორმან რიდუსი განასახიერებს იუდა ისკარიოტელს და გაგა განასახიერებს მარიამ მაგდალინელს. ვიდოეში ასახულია მათი თანამედროვე მისიონერობა მოციქულებთან ერთად იერუსალიმში. 2011 წლის დასასრულს გაგამ გამოუშვა ავტობიოგრაფიული ვიდეო სიმღერა — „Marry the Night“ რომელშიც გადმოცემულია გაგას ადრეული წლების ისტორია, თუ როგორ მოიპოვა წარმატება რეგრესთან ერთად.
2013 წელს გაგამ გამოუშვა მესამე სტუდიური ალბომი — ARTPOP, რომლის პირველ სინგლზე — „Applause“ გადაღეულ ვიდეოში ნაჩენებია სხვადახსვა მხატვრული სცენები, მათ შორის გაცოცხლებულია რენესანსის ეპოქის მხატვარ სანდრო ბოტიჩელის ცნობილი ტილო ვენერას დაბადება. ალბომის მესამე სინგლზე — „G.U.Y.“ გაგამ გადაიღო 11 წუთიანი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი. 2014 წელს გაგამ ითანამშრომლა ჯაზის მომღერლ ტონი ბენეტთან და გამოუშვა ჯაზის სტანდარტების ალბომი Cheek to Cheek, ალბომიდან გაგამ გამოუშვა ოთხი სტუდიური ვიდეო სადაც ნაჩვენებია ალბომზე მუშაობის ამსახველი კადრები. 2015 წელს გაგამ გამოუშვა ვიდეო სიმღერაზე — „Til It Happens to You“ რომელიც ეხება სექსუალურ ძალადობას საუნივერსიტეტო კამპუშებში. მომღერლის მეხუთე სტუდიური ალბომი — Joanne გამოვიდა 2016 წელს, რომლიდანაც გაგამ გამოუშვა ტრილოგია სიმღერებზე — „Perfect Illusion“, „Million Reasons“ და „John Wayne“, სამივე ვიდეო ერთმანეთთანაა დაკავშირებული.
გაგას მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ სატელევიზიო შოუებში, მათ შორის არის მთავარი როლი ანიმაციურ სერიალში — სიმფსონები სადაც გაახმოვანა საკუთარი თავი. მას ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული რამდენიმე ფილმში და სატელევიზიო რეკლამებში. 2011 და 2013 წლებში გაგამ ჩაწერა მადლიერების დღის სპეციალური შოუები — A Very Gaga Thanksgiving და Lady Gaga and the Muppets' Holiday Spectacular. 2015 წელს საშინელებათა ჟანრის სატელევიზიო სერიალ ამერიკული საშინელებათა ისტორიის მეხუთე სეზონში — სასტუმრო გაგამ შეასრულა მთავარი როლი რომლისთვისაც მიიღო ოქროს გლობუსის ჯილდო, 2016 წელს გაგამ ასევე მიიღო მონაწილეობა სერიალის მეექვსე სეზონში — როანოკი.
სქოლიო
ვიდეოგრაფია კატეგორია:ვიდეოგრაფიები კატეგორია:ქალი მსახიობების ფილმოგრაფიები
საბრი იულკერი
საბრი ულქერი (Sabri Ülker დ. 1920, ყირიმი — გ. 12 ივნისი, 2012, სტამბოლი) — თურქი მეწარმე და ბიზნესმენი, მსოფლიოში ცნობილი კომპანია „Ülker“-ის დამაარსებელი.
1944 წლის 22 თებერვალს, თავის უფროს ძმასთან, ასიმ ულქერთან ერთად, დააარსა „Eminönü Nohutçu Han“, რომელიც საფუძვლად დაედო სტამბოლში „Ülker"-ის ბრენდს. 1953 წელს საბრიმ და მისმა უფროსმა ძმამ ასიმმა გვარი „ბერქსანი" „ულქერით"-ით შეცვალეს.
2009 წელს საბრი ულქერმა დააარსა „კვების პროდუქტების სამეცნიერო-კვლევითი საბრი ულქერის სახელობის ფონდი“ (Sabri Ülker Food Research Institute Foundation). ფონდი, რომელიც უკვე 10 წელზე მეტია ფუნქციონირებს, დამოუკიდებელი სამეცნიერო კომიტეტის მხარდაჭერით მუშაობს და მილიონობით ადამიანს აერთიანებს. საბრი ულქერი, რომელიც მხარს უჭერდა ინიციატივებს განათლების, ბუნებისა და გარემოს დაცვის სფეროებში, ასევე არის „ნიადაგის ეროზიებთან ბრძოლის თურქული ფონდის“ (TEMA) დამფუძნებლებს შორის.
ასიმ ულქერმა 1979 წელს შვილებთან ერთად სელჩუკთან და ფარუკ ბერქსანთან ერთად კვლავ მიიღო გვარი „ბერქსანი". ასიმ ბერქსანმა დატოვა „Ülker“ 1987 წელს, მისი 50 პროცენტი თავის ძმას, საბრი ულქერს გადასცა და დააარსა სხვა ბიზნესი სახელწოდებით „Kar Bisküvi".
ადრეული ცხოვრება
საბრი ულქერი დაიბადა ყირიმში 1920 წელს და ბავშვობა იქვე გაატარა. მისი ოჯახი 1929 წელს ემიგრაციაში წავიდა სტამბოლში, ვერ გაუძლო ოქტომბრის რევოლუციის დროს განცდილ გაჭირვებას. ულქერი, რომელიც 9 წლის ასაკში ჩავიდა სტამბულში, ჩაირიცხა კადირგას დაწყებით სკოლაში. დაწყებითი სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო სტამბოლის ერკეკის საშუალო სკოლაში. საშუალო სკოლის მეორე კურსზე ჩააბარა უფასო ინტერნატის გამოცდა და წავიდა ბილეჩიკის საშუალო სკოლაში. უმაღლესი განათლება მიიღო სულთანაჰმეტის ეკონომიკისა და კომერციულ მეცნიერებათა სკოლაში.
საქმიანი ცხოვრება
1944 წელს ულქერმა იყიდა პატარა საცხობი ნოჰუტჩუ ჰანში, ემინონუში. წარმოება დაიწყო 100 კვადრატული მეტრის ფართობში უფროს ძმასთან ასიმ ულქერთან და სამ თანამშრომელთან ერთად. 1970-იან წლებში მან დააარსა Anadolu Gıda, იმ პერიოდის ერთ-ერთი პირველი საჯარო სავაჭრო კომპანია. 1972 წელს წამოიწყო შოკოლადისა და საკონდიტრო ნაწარმის წარმოება. 1974 წელს კომპანიის ნაწარმი გავიდა საერთაშორისო ბაზარზე. 1975 წელს მან დააარსა დეპარტამენტი. 80-90-იან წლებში იგი შევიდა სხვადასხვა სექტორში წარმოების ვერტიკალური ზრდის მიღებით. ამავე პერიოდში მან 1989 წელს დააარსა Yıldız Holding და ყველა კომპანია ერთ ჭერქვეშ მოაქცია. საბრი ულქერმა ხელი მოაწერა Yıldız Holding-ის პირველ უცხოურ პარტნიორობას. 1996 წელს რძის ბაზარზე შესვლისას მან ბაზარს გააცნო პირველი თურქული რძე, რომელიც არ შეიცავს ლაქტოზას. 2000 წელს პენსიაზე გავიდა და თავისი უფლებამოსილება გადასცა შვილს მურატ ულქერს, რომელიც მართავდა ბიზნესს, თავად კი მხოლოდ ქველმოქმედებით იყო დაკავებული: ის ფულს დებდა ახალი ბიბლიოთეკების გასახსნელად, სკოლებისთვის კომპიუტერების შესაძენად, ეხმარებოდა თურქ სტუდენტებს.