cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფერდინანდ VI
ბავშვობა
პრინცი ფერდინანდი ძალიან დაბალტემპერამენტიანი და მორცხვი ბავშვი იყო, დაბალი თვითშეფასებით. როდესაც მას კარგი მსროლელობისათვის აქებდნენ, იგი პასუხობდა: „რთული იქნებოდა, ერთი რამის კარგად კეთება მაინც რომ არ შემეძლოს“. სროლა და მუსიკა მისი ერთადერთი სასიამოვნო საქმიანობები იყო. იგი გამოჩენილი მომღერლის, ფარინელის დიდი მფარველი იყო, რომლის ხმაც მის მელანქოლიურ განწყობას შველოდა ხოლმე.
ქორწინება
მარცხნივ|მინი|266x266პქ|პრინცესა ბარბარა პორტუგალიელი, ფერდინანდის მეუღლე 1724 წელს, როდესაც ფერდინანდის უფროსი ძმა, მეფე ლუის I უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტი ისევ მათმა მამამ, მეფე ფილიპემ დაიკავა, სიტუაცია სერიოზულად შეიცვალა. ფილიპე შიშობდა, რომ უმემკვიდრეოდ არ დარჩენილიყო, ამიტომაც სასწრაფოდ ფერდინანდის ქორწინებაზე დაიწყო ფიქრი და არჩევანი მეზობელი პორტუგალიის ერთადერთ პრინცესაზე შეაჩერა. იგი თავად მეფე ჟუან V-ისა და დედოფალ მარია ანა ავსტრიელის ასული, ბარბარა პორტუგალიელი იყო.
1729 წელს 18 წლის ბარბარა 16 წლის ფერდინანდზე დააქორწინეს. აღსანიშნავია, რომ მათ ხანგრძლივი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რამაც დადებითად იმოქმედა ფერდინანდის მელანქოლიურ ხასიათზე, მაგრამ მათი თანაცხოვრება უნაყოფო იყო და მას მემკვიდრე არასოდეს ჰყოლია.
მეფობის დასაწყისი
მინი|271x271პქ|ფერდინანდის გამოსახულებიანი ესპანური ოქროს მონეტები 1746 წლის 9 ივლისს ფილიპე V გარდაიცვალა და ტახტი ფერდინანდ VI-მ დაიკავა. ამ დროს ქვეყანა საფრანგეთის გავლენით ავსტრიული მემკვიდრეობის ომში იყო ჩაბმული, რომელშიც ესპანეთს ინტერესები თითქმის საერთოდ არ ჰქონდა. ამის მიუხედავად, მან მეფობა თავისი იტალიელი დედინაცვლის გავლენის შემცირებით დაიწყო, რაც მისი ერთგული მსახურების დათხოვნაში გამოიხატა. როგორც ესპანეთის მეფე, იგი მუდმივ ნეიტრალიტეტს ინარჩუნებდა საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთს შორის მიმდინარე კონფლიქტში, მიუხედავად იმ მაცდუნებელი წინადადებებისა, რომელთაც მათი მეფეები სთავაზობნდნენ მას, ომში მათ მხარეს ჩაბმის სანაცვლოდ.
მისი ადრეული მეფობა ხასიათდება სამეფო კარზე საფრანგეთის მომხრე მარკიზ დე ენსენადასა და ბრიტანეთის მომხრე ხოსე დე კარვახალის დაპირისპირებით, რომელიც 1754 წელს კარვახალის სიკვდილითა და ენსანადას დაცემით, მათ ადგილას კი რიკარდო ვალის მოსვლით დასრულდა.
რეფორმები
მარცხნივ|მინი|311x311პქ|მეფე ფერდინანდი 1745-1752 წლებში ფერდინანდის გამეფებისას ესპანეთი ჯერ კიდევ ჰაბსბურგთა დანატოვარ ეკონომიკურ კრიზისში იყო, ამიტომაც ენსანადამ 1749 წელს მეფეს ხაზინის ახალი მოდელი წარუდგინა. მან შესთავაზა ტრადიციული საგადასახადო სისტემის ახალი მოდელით — კადასტრით ჩანაცვლება, რომელიც ყველას თანაბარ გადასახადს კი არ უწესებდა, არამედ გადამხდელის ქონებისა და შესაძლებლობის მიხედვით დაუწესდებოდათ, რაც მდიდრებისაგან მეტი ფულის მიღების შანსს იძლეოდა. მან ასევე შესთავაზა კორტესებისა და ჯარისკაცებისათვის ხელფასების შემცირება. ფერდინანდს იდეა მოეწონა, თუმცა თავად-აზნაურობის მხრიდან წამოსული დიდი პროტესტის გამო, უარის თქმა მოუხდა.
1752 წელს ფერდინანდმა ფინანსური რეფორმა გაატარა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა სამეფო ხაზინაში შესულიყო არაეროვნული ვალუტებიც, რამაც სახელმწიფოს გამდიდრება გამოიწვია. მანვე დააარსა სამეფო ბანკი, რომელიც ითვლება სან-კარლოსის ბანკის წინამორბედად, რომელიც მისი ძმის, კარლოს III-ის დროს იქნა შემოღებული. ინდური საქონლის მონოპოლიის დასასრულებლად ფერდინანდმა გააძლიერა ამერიკული პროდუქციით ვაჭრობა, რაც ესპანეთს დიდ ხეირს აძლევდა. მანვე გააუქმა ფლოტილიის სისტემა და შემოიღო კერძო პირებსა და ვაჭრებზე გაფორმებული გემების სისტემა, რაც ადამიანებს საშუალებას აძლევდა, დამოუკიდებლადაც ჩაბმულიყვნენ სავაჭრო სფეროში. მიუხედავად იმისა, რომ ამ რეფორმებმა შეავსო ხაზინა და ქვეყანა კრიზისიდან გამოიყვანა, მაინც დიდ პროტესტს იწვევდა კერძო სექტორის ვაჭრების მხრიდან.
ენსანადას აზრით, ძლიერი საზღვაო ფლოტი ფუნდამენტი იყო კოლონიური იმპერიის შესანარჩუნებლად და საფრანგეთისა და ბრიტანეთის მხრიდან პატივისცემის აღდგენისათვის. ამის გამო მეფემ გაზარდა ფლოტის დაფინანსება და ოთხი ახალი გემთმშენებელი პუნქტიც შექმნა.
რაც შეეხება ურთიერთობას ეკლესიასთან, იგი ჯერ კიდევ მეფე ფილიპეს დროიდან იყო დაძაბული პაპის მხრიდან კარლ ავსტრიელის ესპანეთის მეფედ ცნობის გამო. მიუხედავად ამისა, 1753 წელს ფერდინანდმა მოახერხა რომის პაპ ბენედიქტე XIV-სთან კონკორდატის გაფორმება და მისგან საყოველთაო მფარველობის მიღება. კონკორდატი დიდ სარგებელს აძლევდა მეფეს და მას სასულიერო პირების კონტროლსაც უადვილებდა.
1752 წელს ფერდინანდმა ასევე დააარსა სან-ფერნანდოს სახვითი ხელოვნების აკადემია. ცნობილმა კომპოზიტორმა დომენიკო სკარლატიმ, დედოფალ ბარბარას მუსიკის მასწავლებელმა, მათი ხელშეწყობით 555 ახალი არია დაწერა.
საგარეო პოლიტიკა
მინი|293x293პქ|მეფე ფერდინანდი ავსტრიული მემკვიდრეობისა და შვიდწლიანი ომის პერიოდში, ესპანეთმა ევროპაში თავისი გაძლიერებული სამხედრო ძალების დემონსტრირება მოახდინა.
მისი მეფობისას მთავარი კონფლიქტი იყო მეზობელ პორტუგალიასთან წარმოშობილი უთანხმოება საკრამენტოს კოლონიასთან დაკავშირებით, საიდანაც ბრიტანელ კოლონისტებს კონტრაბანდა შეჰქონდათ ესპანეთის კუთვნილ რიო-დე-ლა-პლატაში. 1750 წელს ხოსე დე კარვახალი დაეხმარა ესპანეთსა და პორტუგალიას დაზავებაში. პორტუგალია დათანხმდა უარი ეთქვა კოლონიაზე და მის პრეტენზიაზე თავისუფალი ნავიგაციის შესახებ რიო-დე-ლა-პლატას ზღვებში. ამის სანაცვლოდ, ესპანეთმა პორტუგალიას დაუთმო ბრაზილიის მოსაზღვრე ორი რეგიონი, ერთი ამაზონში, მეორე კი სამხრეთით, რომელშიც მოჰყვა სამხრეთ ამერიკის ოცდაათი იეზუიტური ქალაქიდან შვიდი. ესპანელებს ასევე მოუწიათ მისიონერთა დათხოვნა, რამაც გუარანის ხალხთან კონფლიქტი გამოიწვია, რომელიც თერთმეტ წელს გაგრძელდა.
ქალაქების გამო კონფლიქტმა კრიზისი გამოიწვია ესპანეთის სამეფო კარზეც. ამის გამო ფერდინანდმა პორტუგალიასთან შეთანხმების დადებაში შემაფერხებელი როლის გამო სამეფო კარიდან დაითხოვა იეზუიტთა მაგისტრი.
გარდაცვალება
მეფობის ბოლო წლებში მეფე ფერდინანდს გონების ხშირი დაკარგვა დასჩემდა. ამის გამო უკანასკნელი პერიოდი ვილავიკოსას ციხესიმაგრეში გაატარა, მეთვალყურეობაში. პერიოდი 1758 წლის აგვისტოდან 1759 წლის აგვისტომდე, ცნობილია, როგორც „წელი მეფის გარეშე“, რამეთუ, მართალია ქვეყანას ჰყავდა მეფე, მაგრამ იგი ვერ ახერხებდა მეფობას. დაავადების გამომწვევი მიზეზი დღემდე საკამათოა. მთავარი და ყველაზე გავრცელებული აზრით, მეფეზე დამღუპველი გავლენა მისი საყვარელი მეუღლის, დედოფალ ბარბარას გარდაცვალებამ იქონია, რომელიც სწორედ 1758 წლის აგვისტოში აღესრულა. ცოლის გარდაცვალებამ ფერდინანდი პროსტრაციის მდგომარეობაში ჩააგდო, რომლიდანაც ვეღარც გამოვიდა. ღრმა დეპრესიისაგან იგი სამოსსაც აღარ იცვამდა და ციხესიმაგრის დერეფნებში დაეხეტებოდა გაუპარსავი, დაუბანელი და საღამურში გამოწყობილი. იმის გამო, რომ ფერდინანდსა და ბარბარას შვილი არ ჰყავდათ, როდესაც იგი გარდაიცვალა, 1759 წლის 10 აგვისტოს, ესპანეთის ტახტი მისმა ძმამ, მეფე კარლოს III-მ დაიკავა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის მეფეები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1713 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1759 კატეგორია:ასტურიის პრინცები
ჯონ ნიუპორტ ლენგლი
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ფიზიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
პოლ დიუკა
პოლ დიუკა (დ. 1 ოქტომბერი, 1865 – 17 მაისი, 1935) — ფრანგი კომპოზიტორი, კრიტიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. იგი ძალზე თვითკრიტიკული იყო და გაანადგურა თავისი არაერთი კომპოზიცია. მისი მოწაფე იყო ოლივიე მესიანი. მისი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია: სიმფონიური სკერცო „ჯადოქრის მოწაფე“ (1897), ოპერა „არიანა და ლურჯწვერა“ (1907) და ქორეოგრაფიული პოემა „პერი“ (1912).
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები
ტიკოზური აშლილობა
ტიკოზური აშლილობა — მენტალური დარღვევა, სინდრომი. გამოიხატება ტიკის ნებისმიერი ფორმის გამოხატული გამოვლინებით. ტიკოზური აშლილობა მამაკაცებში უფრო ხშირია ვიდრე ქალებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფსიქიატრიული დიაგნოზი
გედსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია
გედსამანიის ღვთისმშობლის („ვარდობის“) ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში სოფელ გედსამანიის ძველ სასაფლაოზე, შემაღლებულ ადგილას.
ძეგლის აღწერა
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. სავარაუდოდ, განვითარებული შუა საუკუნეების. ადგილობრივი მოსახლეობა მოიხსენიებს როგორც „ვარდობის“ ეკლესიას. ინტერიერში - აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდაა, ცენტრში თაღოვანი სარკმლით. საკურთხევლის ცენტრალური სარკმლის მარჯვნივ და მარცხნივ დიდი ზომის, თაღოვანი, მაღალი ნიშებია. ჩრდილოეთ კედელზე მცირე ზომის ნიშია. საკურთხეველს აქვს ოდნავ ამაღლებული ამბიონი. საკურთხეველი გამოყოფილი ყოფილა კუსტარულად დამზადებული ხის კანკელით, რომლის მხოლოდ მცირე ნაშთია შემორჩენილი. ამბიონზე, ქვის საბრჯენებზე დგას მოზრდილი, ოთკუთხა ქვა (სავარაუდოდ ტრაპეზის), რომელიც აშკარად გადმოადგილებულია საკურთხევლიდან. დასავლეთის კედელში გაჭრლია კარი, შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავული. კარის თავზე სარკმელია რკინის ცხაურით. კარი გაჭრილია სამხრეთის კედელშიც. ეკლესიის ცენტრში, ჩრდილო და სამხრეთ კედლებზე შემორჩენილია პილასტრები. ჩრდილო და სამხრეთ კედლებში გაჭრილია დიდი ზომის, ოთხკუთხა სარკმლები, რომლებზეც რკინის ცხაურებია დაყენებული. ეკლესიას არა აქვს კამარა. ადგილობრივი მცხოვრებლების განმარტებით, კამარა ჩამოუნგრევია აღმოსავლეთის ფასადთან მდგარ უზარმაზარ ხეს, რომელიც 15- 20 წლის წინ ზუსტად კამარის თავზე გადმოქცეულა (არაა გამორიცხული, კამარა მანამდეც ყოფილოყო დაზიანებული. ხემ ალბათ საბოლოოდ დაანგრია). იატაკი შენარჩუნებულია დაზიანებული ქვის ფილაქანის სახით. ტაძრის კედლები შელესილი და შეთეთრებულია. იატაკიდან დაახლოებით 1მ -ის სიმაღლეზე კედლები ცისფრად ყოფილა შეღებილი. ეკლესიაში დევს ქვის ორი ნატეხი, ზედ ამოკვეთილი ასოთმთავრული წარწერით. ეკლესიაში დგას ხის კარადები, რომლებშიც განთავსებულია ხატები (თანამედროვე). ამასთან, ეკლესიაში აწყვია ფიცრები, მაგიდები, ხის გრძელი სკამები, სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთები, რომლებსაც, როგორც ჩანს, ადგილობრივი მოსახლეობა გამოიყენებს ცხვრის დაკვლისა და დღეობების დროს. ფასადები შელესილია თეთრად. შელესვა ნაწილობრივ დაზიანებულია. დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედლებში გაჭრილ კარებების თავზე ამოკვეთილია წრეში ჩასმული, ლურჯად შეღებილი ჯვრები. ეკლესია გადახურული ყოფილა ქართული კრამიტით, რომელიც ახლაც აწყვია ეზოში. ამჯერად ეკლესია გადახურულია გოფრირებული თუნუქის საბურავით. ეკლესია გარშემორტყმულია უზარმაზარი, უძველესი ცაცხვის ხეებით. სამხრეთ კედელთან არის ჩასასვლელი მიწისქვეშა გვირაბში, ან სათავსოში. ეკლესიის ეზოში, სამხრეთით, შემორჩენილია აგურის კედლის (შესაძლოა კარიბჭის) ნაშთი.
გრამშის რაიონი
გრამშის რაიონი (Rrethi i Gramshit) — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდ. 2010 წლის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 24 230 ადამიანს შეადგენს. გრამშის რაიონი 695 კმ²-ზეა განფენილი. ის მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია გრამში. რაიონი ელბასანის ოლქის შემადგენელი ნაწილია.
გედსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია
ძეგლის აღწერა
ეკლესიას ირგვლივ შემოუყვება დიდი ზომის ქვებით ნაშენი გალავნის ნაშთი. სამხრეთით, გალავანში ჩართულია ნახევარწრიული ბურჯი, რომლის ზედა ნაწილი მცენარეებითაა დაფარული. გალავანში სათოფურებია დატანილი.
გრამშის რაიონი
ადმინისტრაციული მოწყობა
გრამშის რაიონი 10 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:
გედსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია
ძეგლის აღწერა
ამ ეკლესიაში ადგილობრივი მოსახლეობა აღნიშნავს „ვარდობის“ დღესასწაულს. აღინიშნება აღდგომიდან მერვე ორშაბათს. აღსანიშნავია, რომ გედსამანიის ღვთისმშობლის ეკლესია, როგორც „გესამანის საყდარი“ მოხსენებული აქვს ტიმოთე გაბაშვილს, 1737 წელს შედგენილ ლიხთ-იმერეთის რუკაზე. ასევე, მოხსენებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილსაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ანაო (ტარლაკი)
ანაო (ოფიციალურად ანაოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Anao) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ტარლაკის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 208 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
მარია ლუიზა გონძაგა
მარია ლუიზა გონძაგა (Maria Luisa Gonzaga, Ludwika Maria Gonzaga; დ. 18 აგვისტო, 1611, ნიევრი, საფრანგეთი — გ. 10 მაისი, 1667, ვარშავა, პოლონეთი) — გონძაგას დინასტიის წარმომადგენელი. მანტუას ჰერცოგ კარლო I-ისა და მისი მეუღლის, კატრინ დე გიზის ასული. პოლონეთისა და ლიტვის ორგზის დედოფალი როგორც ვლადისლავ IV-ის, შემდეგ კი იან II კაზიმირის მეუღლე.
იგი ძალზედ ენერგიული და აქტიური ქალი იყო, რომელიც ავტოკრატიული მონარქიის ძლიერი მხარდამჭერად ითვლებოდა. მას არ უყვარდა მაღალდემოკრატიული პოლონეთის სამეფო კარი და მისი ქედმაღალი დიდგვაროვნები, თუმცაღა მან მოახერხა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის პოლიტიკაში ჩარევა. სწორედ მან ჩაუყარა საფუძველი პოლონეთის ეროვნულ გაზეთსა და მრავალ სხვა საჯარო ინსტიტუტს.
ბონა სფორცასთან ერთად, მას განიხილავენ პოლონეთისა და ლიტვის ისტორიაში ყველაზე ძლევამოსილ, გავლენიან და გონებამახვილ დედოფლად.
ადრეული ცხოვრება და საქორწინო წინადადებები
მარია ლუიზა გონძაგა დაიბადა 1611 წლის 18 აგვისტოს, საფრანგეთის ქალაქ ნიევრში. იგი იყო მანტუას ჰერცოგ კარლო I-ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია კატრინ დე გიზის ასული. მან ბავშვობა დედასთან ერთად კატრინის სამშობლოში, ანუ საფრანგეთში გაატარა სამეფო კარზე. 1627 წელს იგეგმებოდა მისი მითხოვება საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის უმცროს ძმაზე, ორლეანის ჰერცოგ გასტონ დე ბურბონზე, თუმცა თავად მეფე ამას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა. ამ მოლაპარაკებების ჩაშლის შემდეგ იგი დედასთან ერთად ვინსენის ციხესიმაგრეში გადასახლდა.
გასტონთან წარუმატებელი ნიშნობის შემდეგ პირველი საქორწინო წინადადება პოლონეთ-ლიტვის მეფის, ვლადისლავ IV ვაზასგან წამოვიდა 1634 წელს, თუმცა მოგვიანებით მან ცოლად საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ II-ისა და მარია ანა ბავარიელის ასული, ერცჰერცოგინია სესილია რენატა ავსტრიელი შეირთო ცოლად. ამით ცხადია ავსტრია-პოლონეთის ალიანსი შეიკრა, რამაც საფრანგეთი და მისი მეფე რთულ პოლიტიკურ ვითარებაში ჩააყენა.
1640 წლიდან დაიწყო საქორწინო მოლაპარაკებები მარია ლუიზასა და ვლადისლავ IV-ის ძმას, პრინც იან კაზიმირს შორის, რომლის განსამტკიცებლადაც პოლონეთის პრინცი თავისი დიდი ამალითურთ ეწვია საფრანგეთს. ცხადია საფრანგეთის სამეფო კარზე მას დიდი პატივით დახვდნენ.
პოლონეთის დედოფალი: პოლიტიკა და კონფლიქტები დიდებულებთან
1644 წელს გარდაიცვალა ვლადისლავ IV-ის მეუღლე, პოლონეთისა და ლიტვის დედოფალი სესილია რენატა ავსტრიელი, რის შემდეგაც საფრანგეთის დე ფაქტო მმართვლემა კარდინალმა ჯულიო მაზარინიმ გადაწყვიტა პოლონელ ვაზებსა და ავსტრიელ ჰაბსბურგებს შორის ალიანსის აღდგენა არაფრით არ დაეშვა. მაზარინი თავგამოდებით ამტკიცებდა, რომ პოლონეთის დაქვრივებულ მეფეზე დაქორწინება მხოლოდ მარია ლუიზას თუ შეეძლო.
საფრანგეთისა და სხვა დასავლეთ ევროპული სახელმწიფოების დიდი ზეწოლის შემდეგ, 1645 წლის 5 ნოემბერს შედგა მარია ლუიზასა და ვლადისლავ IV-ის მარიონეტული ქორწინება. მათი ნამდვილი ქორწინება კი 1646 წლის 10 მარტს შედგა ვარშავაში. ამის შემდეგ მოხდა პოლონეთის სეიმის მოწვევა, რომელმაც ახალ დედოფალს სახელი მარია ლუიზა შეუცვალა ლუდოვიკა ლუიზათი, ვინაიდან პოლონელებს მიაჩნდათ, რომ სახელი მარია მხოლოდ ღვთისმშობელს უნდა რქმეოდა (ვინაიდან მარია მარიამის ევროპული ვარიანტია).
მინი|მარცხნივ|დაქვრივებული მარია ლუიზა ქორწინებიდან სულ რაღაც ორი წლის შემდეგ, 1648 წლის 20 მაისს მარია ლუიზა დაქვრივდა. ვინაიდან ვლადისლავს მემკვიდრე არ დარჩა, სეიმმა ახალ მეფედ მისი ძმა, იან II კაზიმირი აირჩიეს, რომელმაც მალევე, 1649 წლის 30 მაისს თავისი ძმის ქვრივზე, მარია ლუიზაზე დაქორწინდა. აქედან გამომდინარე იგი უკვე მეორედ გახდა პოლონეთ-ლიტვის დედოფალი. უკვე ტახტზე მეორედ ასულმა მარია ლუიზა გონძაგამ მალევე ჩაიგდო ხელში პოლიტიკური ძალაუფლება. ის ბევრად უფრო მარტივად აკონტროლებდა იან კაზიმირს, ვიდრე ვლადისლავს, რომელიც ძალიან ჯიუტი და პატივმოყვარე კაცი იყო, რომელიც მთლიანად ეწინააღმდეგებოდა მარია ლუიზას შეხედულებებს და გათავხედებულ დიდგვაროვნებს კიდევ უფრო მეტ უფლებებსა და პრივილეგიებს ანიჭებდა. ინტელექტუალური, მშვიდი და ძლიერი პიროვნების მქონე დედოფალი ხშირად, მეფის გამოყენებით მართავდა პარლამენტს, რამაც ცხადია მთელი პოლიტიკური და სამხედრო ძალაუფლება მარია ლუიზას ჩაუგდო ხელში. მეზობელი ბრანდენბურგის ელჩი მასთან დაკავშირებით წერდა: „მკაცრი დაჟინებით, განცალკევებული საჩივრებითა და სხვა ხრიკებით იგი მთლიანად აკონტროლებს საბრალო მეფეს, ამგვარად კი მთელი ქვეყანა მის ხელშია”. თავისი ქმრისგან განსხვავებით, მარია ლუიზა დიდად არ ზრუნავდა მოსამსახურე ფენის, გლეხებისა და სხვა ქვედა კლასების ყოფა-ცხოვრების გაუმჯობესებაზე. მას ბევრად უფრო დიდი მიზანი ჰქონდა დასახული, რომლის მიხედვითაც მას პოლონელი ერისა და ხაზინის გაძლიერება სურდა, რომელიც იმ მრავალი ომების შედეგად დასუსტდა, რომელსაც სამ იმპერიასთან — შვედეთთან, რუსეთთან და ოსმალეთთან აწარმოებდა.
მარია ლუიზა აქტიური და ენერგიული ქალი იყო, რომელიც პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის ეკონომიკასა და პოლიტიკაზე თავისი დიდი ამბიციების წყალობით გაბატონდა. დედოფლის პოლიტიკაში ასე აქტიურად ჩარევამ პოლონეთის თავად-აზნაურობაში დიდი სკანდალი გამოიწვია. მათ მიაჩნდათ, რომ ქალს და მით უმეტეს სრულიად უცხოელ ქალს არანაირი უფლება არ ჰქონდა, რომ პოლიტიკაში ჩარეულიყო, მიუხედავად იმისა, რომ შვედების შემოჭრისას მათ წინააღმდეგ საბრძოლო სტრატეგია მთლიანად "უცხოელი დედაკაცის" მოფიქრებული იყო. მას სურდა, რომ პოლონეთში სენატის ხმის ძალაუფლება შეემცირებინა და ამის ხარჯზე გაეზარდა მონარქისა, თუმცა ამის გაკეთება ვერ შესძლო, ვინაიდან ყოველივე ეს დიდებულთა აჯანყებას გამოიწვევდა, რასაც შესაძლოა თანამეგობრობის გახლეჩვა და ეკონომიკის დამხობა მოჰყოლოდა.
დედოფალი დიდგვაროვანთა გადმოსაბირებლად როგორც ქრთამს, ისე არაპირდაპირ, უხვ და ცხადია ცრუ დაპირებებს იყენებდა. მან ასევე განიზრახა პოლონელი დიდგვაროვნების ფრანგებთან ასიმილაცია. სწორედ ამიტომ პოლონეთი სამეფო კარზე უამრავი ფრანგი დიდგვაროვანი ქალი ჩაიყვანა, რომლებიც შემდგომში პოლონელ დიდებულებზე დააქორწინა. ამით შესაძლოა ითქვას, რომ მან ყველა დიდებულის სახლში საკუთარი ჯაშუში დასვა. ამ ჯაშუშთაგან მარია ლუიზას ფავორიტად კლარა იზაბელა პაკოვა იყო. ამ ყოველივეს შედეგაც პოლონეთში ფრანგული კულტურისა და ტრადიციების დამკვიდრება მოჰყვა, რადგან იქ გათხოვილი ფრანგი ქალები თავიანთ შვილებს ხშირად სწორედ ფრანგული ადათ-წესებით ზრდიდნენ. პოლონელ დიდგვაროვნებს ახლა უკვე ფრანგულ მოდაზე ეცვათ, დედოფალი კი აგროვებდა ყველაფერს რაც მის საყვარელ საფრანგეთს მოაგონებდა, იქნებოდა ეს სამკაული, მონეტა, სუნამო თუ სხვა რამ.
შვედების შემოჭრა და გამარჯვების იმედი
მინი|მარჯვნივ|დედოფალი მარია ლუიზა გონძაგა 1650 წელს როდესაც შვედების უძლიერესი არმია პოლონეთში შეიჭრა, დედოფალმა მარია ლუიზამ თავისი ნამდვილი ხასიათის თვისებები გამოავლინა, რაც საოცრად მტკიცე გადაწყვეტილებებითა და დიდი სიმამაცით გამოირჩეოდა. იგი ფრონტის ხაზზეც კი აპირებდა გასვლას, მაგრამ რა თქმა უნდა არ გაუშვეს, მას შემდეგ კი რაც პოლონელები დამარცხდნენ და ვარშავაში ყოფნა სახიფათო გახდა, სამეფო ოჯახი სილეზიაში გადავიდა. ცხადია პოლონელები ბრძოლას კვლავ განაგრძობდნენ. სილეზიაში მყოფ პოლონელთა ჯარს გამამხნევებელი სიტყვით მარია ლუიზამ მიმართა. იგი ცდილობდა პირადად შეხვედროდა ყველა იმ მოქალაქეს, ვინც შვედებს წინააღმდეგობას უწევდა. ამას გარდა მან შეიმუშავა ფართო დიპლომატიური კამპანია, რომელშიც არაერთი ევროპელი მონარქი გაერთიანდა. იმისათვის, რომ როგორმე ავსტრია-უნგრეთის მმართველი ჰაბსბურგებიც მოემხრობინა, მათ იან კაზიმირის გარდაცვალების შემდეგ პოლონეთის ტახტს დაჰპირდა და საბოლოოდ, სწორედ დედოფალმა აწარმოა შვედებთან დიპლომატიური მოლაპარაკებები, რაც ოლივას სამშვიდობო ხელშეკრულებით დასრულდა.
ომის დროს გამოჩენილი სიმამაცის გამო პოლონელ ხალხში მარია ლუიზას პოპულარობამ პიკს მიაღწია. იგი მალევე ჩაება პოლიტიკურ საქმიანობებში. მან მოიწვია სამეფო საბჭო, რომელზეც მარია ლუიზა ძირითადად ხალხის კეთილგანწყობის მოპოვებაზე საუბრობდა. ვინაიდან მეფესა და დედოფალს ორივე ბავშვი ადრევე დაეღუპათ, მესამეს კი ვეღარ აჩენდნენ, სეიმმა მემკვიდრის საკითხი განიხილა. პოლონელებმა მათ მომავალ მეფედ მარია ლუიზას დის შვილი, ანა ჰენრიეტა ბავარიელი დაასახელეს, რომელიც საფრანგეთში იყო გათხოვილი პრინც კონდეზე. ამგვარი არჩევნებით დიდგვაროვანთა დიდი ნაწილი უკმაყოფილო დარჩა და ისინი დედოფალს საფრანგეთისათვის სასიკეთო პოლიტიკის გატარებაში ადანაშაულებდნენ. ისინი ასევე აცხადებდნენ, რომ მხოლოდ მის გამო გადაემტერა პოლონეთი ინგლისს, რუსეთს, შვედეთსა და ჰაბსბურგებს.
მინი|მარცხნივ|მარია ლუიზა გონძაგა ამის საპასუხოდ პოლონელმა დიდგვაროვნებმა მომავალი მეფის კანდიდატად ერთხმად დაასახელეს ჰერცოგი ლუბომირსკი. ლუბომირსკმა ეს წოდება დიდი პატივით მიიღო, თუმცა დედოფლის გავლენის ქვეშ მყოფი მეფე იან II ღიად დაუპირისპირდა მას. ამ ყოველივეს 1665 წელს ლუბომირსკის მეთაურობით წამოწყებული აჯანყება მოჰყვა, რომელიც მალევე შეიჭრა პოლონეთში. 1666 წელის 13 ივლისს მეფისა და ჰერცოგის ჯარებს შორის ბრძოლა მოხდა, სადაც ლუბომირსკმა გაიმარჯვა.
ცხადია საქმე ამით არ დასრულებულა და მეფესა და ჰერცოგს შორის კიდევ ერთი ბრძოლა გაიმართა. აჯანყებულები და სამეფო ალტილერია ერთმანეთს ამავე წლის 31 ივლისს, სოფელ ლეგოვიცესთან დაუპირისპირდა, სადაც მთლიანად 4, 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ყოველივე ამის შემდეგ იანმა და ლუბომირსკმა შეთანხმებას მოაწერეს ხელი, რის მიხედვითაც მეფე-დედოფალი ვალდებულნი გახდნენ თავიანთი რეფორმების ნაწილი გაეწყვიტათ, ამბოხებულთათვის ამინისტია გამოეცხადებინათ და ლუბომირსკისთვის ბოდიში მოეხადათ.
წინაპრები
მარია ლუიზა გონძაგას წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1611 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1667 კატეგორია:გონძაგა კატეგორია:პოლონეთის დედოფლები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
ესტელ პარსონსი
ესტელ პარსონსი (Estelle Parsons; დ. 20 ნოემბერი, 1927) — ამერიკელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი, შეთავსებით თეატრის რეჟისორი. შეისწავლა რა სამართალი, გადაწყვიტა გამხდარიყო მომღერალი, სანამ სამსახიობო კარიერას დაიწყებდა. მიღებული აქვს ერთი ოსკარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ჯადოქრები (2020 წლის ფილმი)
„ჯადოქრები" (ინგლ. The Witches) — 2020 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი, რომლის რეჟისორია რობერტ ზემეკისი, ხოლო სცენარის ავტორები: ზემეკისი, კენია ბარისი და გილერმო დელ ტორო. ფილმი დაფუძნებულია როლდ დალის 1983 წლის ამავე სახელწოდების რომანზე და რომანის მეორე სრულმეტრაჟიანი ადაპტაციაა, 1990 წლის ამავე სახელწოდების ფილმის შემდეგ (რეჟისორი ნილოკას როგი). ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ენ ჰეთეუეი, ოქტავია სპენსერი და სტენლი ტუჩი, ხოლო მთხრობელი კრის როკია.
ჯადოქრები ხელმისაწვდომი გახდა HBO Max– ის საშუალებით შეერთებულ შტატებში, 2020 წლის 22 ოქტომბერს. ფილმს არაერთგვაროვანი შეფასება მოჰყვა კრიტიკოსების მხრიდან, რომლებიც თვლიდნენ, რომ მას როგის ფილმი სჯობს, თუმცა ჰეთეუეის შესრულებამ დიდი მოწონება დაიმსახურა.
განვითარება
ფილმის სიუჟეტი ვითარდება, ალაბამაში 1960-იანი წლებში. ფილმს წიგნისგან განსხვავებული რამდენიმე ელემენტი აქვს, მაგ: ფილმში მოქმედება 20 წლით ადრე ხდება აშშ-ში, როდესაც წიგნში სიუჟეტი ინგლისსა და ნორვეგიაში ვითარდება. აღსანიშნავია ისიც, რომ ფილმში მთავარი გმირი აფრო-ამერიკელია, ნორვეგიელ-ბრიტანელის ნაცვლად. ამის მიუხედავად, ზემეკის ფილმი რომანთან უფრო ახლისაა, ვიდრე ნიკოლას როუგის 1990 წლის ადაპტაცია.
კასტინგი
2019 წლის იანვარში, ენ ჰეთეუეი დიდი ჯადოქრის როლის შემსრულებლად დამტკიცდა. ოქტავია სპენსერი ფილმში მონაწილედ ოფიციალურად თებერვალშიგამოცხადდა ახალბედა ჯაჰირ ბრუნოსა და კოდი-ლეი ისტიკთან ერთად. სამსახიობო ჯგუფს მაისში დაემატა სტენლი ტუჩი და კრის როკი. 2020 წლის სექტემბერში გაირკვა, რომ ფილმში მონაწილეობას კრისტინ ჩენოუეტიც მიიღებდა.
მუსიკა
2019 წლის ივლისში ცნობილი გახდა, რომ ზემეკისის მუდმივი თანამშრომელი, ალან სილვესტრი ფილმისთვის მუსიკას შექმნიდა. სილვესტრის საუნდტრეკი WaterTower Music– ის საშუალებით გამოქვეყნდა 2020 წლის 23 ოქტომბერს.
ფილმის გამოსვლა
ჯადოქრები-ის გამოსვლა დაგეგმილი იყო 2020 წლის 16 ოქტომბერს. 2019 წლის 25 ოქტომბერს Warner Bros.– მა ფილმის გამოსვლის თარიღი ერთი კვირით გადაწია. ამასთან, 2020 წლის 12 ივნისს Warner Bros.- მა გამოაცხადა, რომ მათ ფილმი 2020 წლის გრაფიკიდან ამოიღეს COVID-19 პანდემიის გამო.
ფილმი ციფრულად გამოვიდა შეერთებულ შტატებში, 2020 წლის 22 ოქტომბერს HBO Max– ის საშუალებით. ნოემბრის თვეში Variety იტყობინებოდა, რომ ფილმი პირდაპირი ეთერისას ნახვების მიხედვით მეცხრე ადგილზე იყო 2020 წლის ფილმებს შორის. ფილმი საერთაშორისო ბაზარზე 28 ოქტომბრიდან გამოჩნდა.
სქოლიო
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:მექსიკური ფილმები კატეგორია:ImageMovers-ის ფილმები კატეგორია:რობერტ ზემეკისის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ფილმები დემონებზე კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ამერიკული კომედიური ფენტეზი ფილმები კატეგორია:2020 წლის ფილმები
სემენივკის რაიონი (პოლტავის ოლქი)
სემენივკის რაიონი (Семенівський район) — რაიონი უკრაინაში, პოლტავის ოლქში. მისი ფართობია 1300 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 25 310 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 19,5 კაცს კმ²-ზე. სემენივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სემენივკა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის რაიონები
სიკვდილის ზუავები
მინი|ფრანკოის როჩებრუნი სიკვდილის ზუავების უნიფორმაში სიკვდილის ზუავები (პოლ: Żuawi śmierci) — იანვრის აჯანყების პერიოდში მოქმედი პოლონური სამხედრო შენაერთები. ჩამოყალიბდა 1863 წლის თებერვალში, ოიცუველში მოხალისეების მიერ. ფრანგი ფრანკოის როჩებრუნის (პოლ: Franciszek Rochebrune) მეთაურობით. მან დანაყოფის მოდელად აიღო ფრანგული ზუავი, სადაც ის ყირიმის ომის დროს მსახურობდა. სიკვდილის ზუავები გამოირჩეოდნენ სიმამაცით, თუმცა დიდ დანაკარგებს განიცდიდნენ. დანაყოფმა არსებობა აჯანყების დამარცხების შემდეგ 1864 წელს შეწყვიტა. პოლონეთიდან როჩებრუნი საფრანგეთის ჯარში კაპიტნად დაბრუნდა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის შეიარაღებული ძალები
ირაკლი შიხიაშვილი
ირაკლი შიხიაშვილი (დ. 9 აპრილი, 1972) — ქართველი ინჟინერ-ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, ქ. თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე 2013-2014 წლებში.
ბიოგრაფია
ირაკლი შიხიაშვილი დაიბადა 1972 წლის 9 აპრილს, თბილისში. 1989 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის 106 საშუალო სკოლა; 1996 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის მართვის და ეკონომიკის ფაკულტეტი, ინჟინერ-ეკონომისტის კვალიფიკაციით; 1992-1993 წლებში იყო შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეც-დანიშნულების დივერსიული ასეულის მეთაური (მონაწილეობას ღებულობდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის წარმოებულ საომარ მოქმედებებში აფხაზეთსა და სამაჩაბლოში) 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კენჭი იყარა სამგორის რაიონის მაჟორიტრ დეპუტატად („მრეწველობა გადაარჩენს საქართევლოს"). 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებში სამგორის რაიონის მაჟორიტად დეპუტატად იყარა კენჭი (ბლოკი "ახალი მიმარჯვენეები"). 2004 წლის დეკემბრიდან 2008 წლის სექტემბრამდე მუშაობდა ისანი-სამგორის რაიონის გამგებლის მოადგილედ. 2008 წლის ნოემბრიდან 2010 წლამდე მუშაობდა თბილისის მერიის სამობილიზაციო - საიდუმლო სამსახურის უფროსის მოადგილედ. 2010 წლის მაისიდან არის თბილისის საკრებულოს წევრი, სამგორის რაიონის მაჟორიტარი დეპუტატი, 2012 წლის 11 ოქტომბრიდან ფრაქცია „თავისუფლება"-ს ასევე თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე. 2013 წლის 27 ივლისიდან 2014 წლის 14 ივლისამდე იყო თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარეები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1972
ბობეიკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
მონტის-კლარუსი
მონტის-კლარუსი (Montes Claros) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 678 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მონტის-კლარუსის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მტაცებლობა
მტაცებლობა — ბიოლოგიური ურთიერთქმედება, რომლის დროსაც ერთი ორგანიზმი, მტაცებელი კლავს და ჭამს მეორე ორგანიზმს, მსხვერპლს. მტაცებლობა კვების ქცევათა ერთ-ერთ ოჯახში შედის პარაზიტიზმთან, მიკრომტაცებლობასთან (ჩვეულებრივ მასპინძლის მოკვლას არ გულისხმობს) და პარაზიტოიდიზმთან ერთად (საბოლოოდ აუცილებლად კლავს მასპინძელს). მართალია ბევრი მტაცებელი ლეშს ჭამს, მაგრამ მტაცებლობა საფროფაგიისგან განსხვავდება.
კამბრიული პერიოდის შემდეგ მტაცებლობა ევოლუციის მიმართულების მთავარი მსაზღვრელია.
განსაზღვრება
მტაცებელები კლავენ და ჭამენ სხვა ორგანიზმებს. ამასთან, ცნება მტაცებლობა ფართოა, კონტექსტის შესაბამისად სხვადასხვანაირად განმარტავენ და კვების სხვადასხვა მეთოდს მოიცავს. ურთიერთობათა ნაწილი, რომელიც მსხვერპლის სიკვდილით სრულდება, მტაცებლობად არ მოიხსენიება. Ichneumonoidea-ის სუპეროჯახის ერთ-ერთი პარაზიტოიდი კვერცხების დასადებად მასპინძელს იყენებს. ლარვა გამოჩეკის შემდეგ მასპინძელს ჭამს, რომელიც საბოლოოდ კვდება. ზოოლოგები ამას პარაზიტიზმის ფორმმად მიიჩნევენ, მიუხედავად იმისა, რომ პარაზიტები თავიანთ მასპინძლებს არ კლავენ.
საპროფაგები, ორგანიზმები, რომელბიც უკვე მკვდარ ორგანიზმებს ჭამენ, მტაცებლები არ არიან, თუმცა ზოგიერთი მტაცებელი, როგორიცაა ტურა და აფთარი, ლეშითაც იკვებება. უხერხემლოთა შორის კრაზანების ერთ-ერთი სახეობა მონადირეცაა და ლეშიჭამიაც.
ფიზიკური აადაპტაციები
ბუნებრივი გადარჩევის პროცესში მტაცებლებს მსხვერპლის აღმოჩენისთვის, მოკვლისა და შეჭმისთვის სხავდასხვა ფიზიკური ადაპტაცია განუცითარდათ. ადაპტაციებს შორისაა სისწრაფე, მოქნილობა, ბასრი კლანჭები, ბრჭყალლები და შესაბამისი მომნელებელი სისტემა.
„დიდ კატებს“, მტაცცებელ ფრინველებს და ჭიანჭველებს ძლიერი ყბები, ბასრი კლანჭები და კბილები აქვთ, რასაც მსხვერპლის მოსაპოვებლად და შესაჭმელად იყენებენ. ზოგიერთი მტაცებელი, მაგალითად გველები ან თევზისმჭამელი ფრინველები (ყანჩისებრნი, ჩვამასებრნი) ნანადირევს მთლიანად ყლაპავენ. გველებს ყბების დაშორებით დიდი ზომის მსხვერპლის შეჭმა შეუძლიათ, ხოლო თევზისმჭამელ ფრინველებს გრძელი, შუბისებრი ნისკარტი აქვთ, რომლითაც სწრაფადმოძრავი ან პრიალა თევზების დაჭერა შეუძლიათ. თევზეებსა და სხვა მტაცებლებს მოლუსკების ნიჟრების დასამტვრევად და გასახსნელად სხვადასხვა შესაზლებლობა აქვთ განვითარებული.
პაბელონ-დე-არტეაგის მუნიციპალიტეტი
პაბელონ-დე-არტეაგის მუნიციპალიტეტი (Municipio de Pabellón de Arteaga) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, აგუასკალიენტესის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.900 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 600 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 195.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 199.33 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პაბელონ-დე-არტეაგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგუასკალიენტესის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:მექსიკის მუნიციპალიტეტები
ელ-ფორნი
სქოლიო
კატეგორია:ანდორის სოფლები
სასანდრა-მარაუე
სასანდრა-მარაუე (Sassandra-Marahoué) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის ცენტრალურ ნაწილში.
გეოგრაფია
სასანდრა-მარაუეს ოლქს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ვორობის ოლქი, დასავლეთიდან მონტანის ოლქი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ქვემო სასანდრის ოლქი, სამხრეთიდან გო-ჯიბუას ოლქი, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან იამუსუკროს ავტონომიური ოლქი, აღმოსავლეთიდან ტბების ოლქი და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ვალე-დუ-ბანდამის ოლქი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
სასანდრა-მარაუეს ოლქი დაყოფილია 2 რეგიონად:
სქოლიო
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარის ოლქები
ობელიქსი
ობელიქსი (Obelix) — ასტერიქსის შესახებ კომიქსების ერთ-ერთი წამყვანი პერსონაჟი. ამ სერიაში იგი წარმოდგენილია, როგორც მოზრდილი, სასაცილო, მაგრამ უშიშარი გალიის მოსახლე, რომელიც წინააღმდეგობას უწევს იულიუს კეისრის დამპყრობლურ პოლიტიკას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის პერსონაჟები კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
ბამბანი
ბამბანი (ოფიციალურად ბამბანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Bamban) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ტარლაკის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 78 260 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ტარლაკის მუნიციპალიტეტები
სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი (Семикаракорский историко-краеведческий музей) — ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი როსტოვის ოლქის სემიკარაკორსკის რაიონი ქალაქ სემიკარაკორსკში.
მუზეუმის მისამართი: როსტოვის ოლქი, სემიკარაკორსკი, ვ. ზაკრუტკინის პროსპექტი № 25.
ისტორია
სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი შეიქმნა 1997 წელს. 2000 წლიდან იგი ოფიციალურად გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის, როგორც კულტურული და სასწავლო-საგანმანათლებლო განყოფილება.
მუზეუმის ექსონატების რაოდენობა შეადგენს 16 000 ერთეულს, რომლებიც თავმოყრილია ძირითად და სასწავლო-საგანმანათლებლო ფონდებში. ამ თვალსაზრისით იგი როსტოვის ოლქის მუზეუმებს შორის უმსხვილესია. ოთხ დარბაზში განთავსებულია ლიტერატურულ-მონოგრაფიული ექსპოზიცია „მწერალ ბორის კულიკოვის ცხოვრება და შემოქმედება“. მუზეუმის ექსპოზიციებში დამთვალიერებლებს შეუძლიათ გაეცნონ სახვით ხელოვნებას, სემიკარაკორსკის ყოფა-ცხოვრებასა და ეთნოგრაფიას XIX საუკუნის დასასრულიდან XX საუკუნის პირველ ნახევრამდე, ასევე სემიკარაკორსკის სამხედრო და შრომის ისტორიას.
მუზეუმთან მოქმედებს სამი ლიტერატურულ-ისტორიული გაერთიანება კოჩეტოვსკაიაში „ტატიანას დღე“, „სილამაზის მოყვარულთა კლუბი“ და „სამშობლოს ისტორიის მოყვარულთა კლუბი“ ქალაქ სემიკარაკორსკში. 2004 წლიდან მუზეუმის შემადგენლობაში, როგორც სტრუქტურული ქვედანაყოფი, შედის ვიტალი ზაკრუტკინის სახლ-მუზეუმი, რომელიც გაიხსნა 1986 წელს. სახლ-მუზეუმის სამუზეუმო ფონდი მოიცავს 6 000 მეტ ექსპონატს.
პატისი
პატისი (Patis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მონტის-კლარუსის შემადგენლობაში.
სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
ისტორია
2013 წელს სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი როსტოვის ოლქიდან პირველად შეიტანეს რუსეთის ფედერაციის სამუზეუმო ფონდის კატალოგში, რომელიც შეიქმნა კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერით.
პატისი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 579 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.56 კმ²-ზე. ფართობი 444 196 კმ²-ია.
სემიკარაკორსკის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
ისტორია
მუზეუმში ყოველწლიურად იმართება ღონისძიება, რომელიც ეძღვნება დიდი სამამულო ომის სამახსოვრო თარიღებს.
მარკგრაფი
მარკგრაფი (Markgraf; marquis) — ადრინდელ შუა საუკუნეებში ფრანკთა სახელმწიფოში და შემდეგ გერმანიაში: თანამდებობის პირი, რომელსაც, განსხვავებით გრაფისაგან, ჰქონდა ფართო უფლებები, კერძოდ, სამხედრო ხელისუფლება. მარკგრაფის წოდება დააწესა კარლოს დიდმა მარკების მართვისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წოდებები
შიშაკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის რაიონები
გო-ჯიბუა
გო-ჯიბუა (Gôh-Djiboua) — ოლქი კოტ-დ’ივუარის სამხრეთში.
გეოგრაფია
გო-ჯიბუას ოლქს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სასანდრა-მარაუეს ოლქი, დასავლეთიდან ქვემო სასანდრის ოლქი, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ტბების ოლქი და იამუსუკროს ავტონომიური ოლქი, აღმოსავლეთიდან ლაგუნების ოლქი.
სქოლიო
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარის ოლქები
ბოგიჩენი
ბოგიჩენი (Boghiceni) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 162 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 860 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
ყველისსოკო
ყველისსოკო (Panus rudis) — ქუდიანი სოკო ფირფიტოსანთა რიგისა. ქუდის დიამეტრია 2-8 სმ, ზედაპირი დაფარულია ჯაგრისებრი ბეწვებით; მეტწილად ძაბრისებრია, ზოგჯერ გართხმული, მოყვითალო-მოწითალო ან ყავისფერი, წვიმიან ამინდში — მოიისფრო.
ქუდის ქვედა მხარეს დაღმავალი ფირფიტებია განვითარებული. ფეხი ხშირბუსუსიანია, ქუდის ფერი. იზრდება ჯგუფებად გამხმარ და დამპალ ხეებზე, განსაკუთრებით წიფელზე, გაზაფხულ-შემოდგომით. საჭმელად ვარგისია მხოლოდ ნორჩი; გამხმარი და დაფქული იხმარება ყველის ამოსაყვანად (კვეთის მაგივრად). ყველისსოკო პირველად აიღწერა მიკოლოგის ლუის დევიდ შვაინიცის მიერ 1822 წელს. საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში კაციყურასაც უწოდებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბედოვანნი
ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი
მინი|ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი ჩრდილოეთის გვირგვინის თანავარსკვლავედი (Corona Borealis) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი, 2,2 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. დაკვირვებებისათვის ყველაზე უკეთესი პირობები მაისშია. მოჩანს საქართველოდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ტაგანროგის სახაზინო სახლი
ტაგანროგის სახაზინო სახლი (Дом таганрогского казначейства) — უძველესი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია XIX საუკუნის 30-იან წლებში. ტაგანროგის სახაზინო სახლი საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით, რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 86.
ისტორია
ბერძნების ქუჩაზე მდებარე ორსართულიანი აგურის სახლი აგებულია 1830-იან წლებში. 1871 წელს ეს შენობა ეკუთვნოდა აზოვ-დონის კომერციულ ბანკს. სახლის პირველი მფლობელი იყო იტალიური წარმოშობის მუსიკოსი რუოკო, რომლის სახლშიც ხშირად ცხოვრობდნენ გასტროლებზე მყოფი მუსიკოსები და მსახიობები.
1873-1875 წლებში სახლის მფლობელი იყო პოლკოვნიკი ალექსანდრე რემი. 1880-იან წლებში სახლი გადადის მემკვიდრეობითი საპატიო მოქალაქის დიმიტრი კანდოიანაკი, ივან კანდოიანაკანის შთამომავალი, რომელმაც 1811 წელს იმპერატორ ალექსანდრე I-ის ბრძანებით ტაგანროგის გარეუბანში მიიღო 110 დესეტინა მიწა.
1880-იანი წლების ბოლოდან სახლის მფლობელია იაკობ პოლიაკოვი, მეცენატი და ქველმოქმედი. 1910-იან წლებში შენობაში განთავსდა სახელმწიფო შემნახველი სალარო, რომლის მმართველიც ევგენი პროკოფიევი ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ამავე სახლში.
1898-1915 წლებში სახლში განთავსებული იყო საოლქო ხაზინა. ამჟამად ტაგანროგის სახაზინო სახლი საცხოვრებელია. ეზოს მინაშენში განთავსებულია ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიურო.
არქიტექტურა
ტაგანროგის ორსართულიანი სახაზინო სახლი აგებულია ნეოკლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. მეორე სართულის ფასადი გაფორმებულია პილასტრებით. ფანჯრები გაფორმებულია კარნიზებით. შენობის კუტხეები რუსტირებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
გედსამანიის წმინდა გიორგის ეკლესია
გედსამანიის („ტბეთის“) წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში სოფელ გედსამანიიდან 2 კმ-ის მანძილზე, მაღალი მთის წვერზე, გაშლილ მინდორზე.
ძეგლის აღწერა
ხარაგაულელი ავტორის, იზა ვეფხვაძის წიგნის „ხარაგაულის“ მიხედვით მეცხრამეტე საუკუნის პრესის მასალებით ეკლესიას "ტბეთი" ეწოდება შავშეთში მდებარე ტბეთის ეკლესიის პატივსაცემად. ამავე მასალების მიხედვით არსებულა ხალხური გადმოცემა, რომ ეკლესია თამარ მეფეს აუგია. რადგან ადგილი მიუვალი იყო, ხალხი ჩამწკრივებულა მდინარიდან მთის წვერამდე და თოთოეული ქვის ხელი-ხელ გადაწოდებით აუზიდავთ საშენი მასალა მთის წვერზე. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ირგვლივ ასწლოვანი, უზარმაზარი ცაცხვის ხეები აქვს შემოჯარული. ინტერიერი - აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდაა, ცენტრში თაღოვანი სარკმლით, რომელშიც თუნუქია ჩასმული. აბსიდის სამხრეთ კედელში დატანებულია ოთკუთხა ნიშა, ხოლო ჩრდილო კედელში - თაღოვანი. აბსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ჩატანებულია ქვევრები. საკურთხეველში, ზედ აღმოსავლეთის კედელთან მიდგმულია ტრაპეზის მაღალი, ოთკუთხა ქვა. საკურთხევლის კედლები სანთლის დასანთებ სიმაღლეზე ძალზედ შემურულია. ყველგან შერჩენილია სანთლის ნაღვენეთები. საკურთხეველში, ნიშებში და კედლებზე განლაგებულია თანამედროვე ხატები და ჯვრები. რატომღაც, საკურთხეველშია ჩამოკიდებული თანამედროვე ზარი, ასევე დგას თვითნაკეთი კუსტარულად დამზადებული სასანთლეები. ეკლესიის ინტერიერი, გარდა საკურთხევლისა და კონქისა, შელესილია. სამხრეთის კედელში გაჭრილია თაღოვანი კარი და მომცრო ზომის თაღოვანი სარკმელი. დასავლეთის კედელს გადაუყვება თაღი. ეკლესია აშენებულია სხვადასხვა ზომის ქვებით. ეკლესიის ფასადები შელესილია. აღმოსავლეთ ფასადზე, სახურავის ქვემოთ, ამოკვეთილია წრეში ჩასმული ჯვარი. სახურავს შემოყვება კარნიზი. კარნიზის ქვები ბევრგან ჩამოცვენილია და სამხრეთის კედელთანაა დალაგებული. არის საშიშროება კარნიზის ქვების ჩამოცვენისა. ეკლესიის შესასვლელ კართან ორსაფეხურიანი ქვის კიბეა. ეკლესია გადახურული ყოფილა კრამიტით. ამჯერად გადახურულია გოფრირებული თუნუქით (ადგილობრივი მოსახლეობის ძალებით). დასავლეთის ფასადიდან დაახ. 1მ-ის დაშორებით დგას ახლად აგებული ნაგებობა, რომელიც გადახურულია ეკლესიის ძველი, შემორჩენილი კრამიტით. სავარაუდოდ, ეს ნაგებობა „ტბეთობის“ დღესასწაულზე ამოსულ მოსახლეობის, ღამისმთევლებისა და სუფრის გასაშლელად უნდა იყოს განკუთვნილი (შენობაში განლაგებულია მაგიდები და სკამები). ეკლესია არ არის მოქმედი. აქ, გიორგობის თვის პირველ ნახევარში, ორშაბათ დღეს, იმართება „ტბეთობის“ დღესასწაული, რომელშიც ახლომახლო სოფლების მოსახლეობა იღებს მონაწილეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰისარის ქედი
ჰისარის ქედი — ქედი შუა აზიაში, პამირ-ალაის მთათა სისტემის დასავლეთ ნაწილში. განფენილია ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში. მდინარეების ზარაფშანისა და ამუდარიის აუზების წყალგამყოფი. სამხრეთ-დასავლეთ განშტოებების გარეშე ქედის სიგრძე დაახლოებით 200 კმ აღწევს. სიმაღლე 4643 მ-მდე. ჭარბობს მაღალმთის რელიეფი, სამხრეთ-დასავლეთ განშტოებებსა და ჩრდილოეთ მთისწინეთში განვითარებულია კარსტი. არის მყინვარები.
უმეტესწილად აგებულია კრისტალური ქანებით, ფიქლებითა და ქვიშაქვებით, გაკვეთილი გრანიტული ინტრუზივებით. ქედის ცენტრალურ ნაწილში ზღვის დონიდან 2195 მ სიმაღლეზე მდებარეობს თვალწარმტაცი მთის ტბა ისქანდერქოლი. ფერდობების ქვედა ნაწილი შემოსილია მაღალბალახოვანი სტეპით, ზემოთ — კორდიან-მარცვლოვანი მცენარეულობა და ბუჩქნარია, უფრო მაღლა სუბალპური და ალპური მდელოები. არის ნაკრძალები.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები კატეგორია:უზბეკეთის ქედები
რინკონ-დე-რომოსის მუნიციპალიტეტი
რინკონ-დე-რომოსის მუნიციპალიტეტი (Municipio de Rincón de Romos) — მუნიციპალიტეტი მექსიკაში, აგუასკალიენტესის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1952 მეტრზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 93 251 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 122.23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 372 კმ²-ია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი რინკონ-დე-რომოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგუასკალიენტესის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:მექსიკის მუნიციპალიტეტები
არინი
არინი (Արին) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 630 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 236 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 37.28 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
კალციუმის ქრომატი
კალციუმის ქრომატი — არაორგანული ნივთიერება, ფორმულით CaCrO4. არის ყვითელი, ძლიერ ტოქსიკური მყარი ნივთიერება. ჩვეულებრივ გვხვდება დიჰიდრატის სახით, მაგრამ ბუნებაში არსებობს მინერალი ქრომატიტი, რომელიც არის ანჰიდრიტი.
თვისებები
კალციუმის ქრომატი კარგავს წყალს 200 ° C ტემპერატურაზე. მყარ მდგომარეობაში, რეაქციაში აფეთქებით შედის ჰიდრაზინთან. ბორთან შერევისას იწვის ნელა.
სქოლიო
კატეგორია:კალციუმი კატეგორია:ქრომატები კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ბრეტ კავანო
მინი|ბრეტ ავანო ბრეტ მაიკლ კავანო (Brett Michael Kavanugh; დ. 12 თებერვალი, 1965) — ამერიკელი მოსამართლე და იურისტი, 2018 წლის 6 ოქტომბრიდან აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე. უზენაეს სასამართლოში დანიშვნამდე, იყო აშშ-ის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე კოლუმბიის ოლქში. იკავებდა სხვადასხვა თანამდებობებს პრეზიდენტ ჯორჯ უოკერ ბუშის ადმინისტრაციაში.
უზენაესი სასამართლოს მოსამართლედ მისი კანდიდატურა წამოაყენა პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა, მას შემდეგ, რაც ჯერ კიდევ რონალდ რეიგანის მიერ დანიშნულმა ენტონი კენედიმ გადაწყვიტა პენსიაზე გასვლა. სენატმა კავანოს კანდიდატურა 2018 წლის 6 ოქტომბერს, 50 ხმით 48-ს წინააღმდეგ დაამტკიცა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები კატეგორია:აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
რაიმონ II ტრიპოლელი
რაიმონ II ტრიპოლელი (Raymond II de Tripoli; Raimundus) — ტრიპოლის გრაფი 1137-1152 წლებში.
ერთი წლის შემდეგ, ალეპოსა და მოსულის ათაბაგმა ზანჯიმ ალყა შემოარტყა ბარინის ციხეს, რომელიც ტრიპოლის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. რაიმონმა დასახმარებლად ფულკ იერუსალიმელს მოუწოდა, მაგრამ ზანჯიმ ისინი დაამარცხა და რაიმონი დაატყვევა. მან განაგრძო ალყა, მაგრამ დაიწყო მოლაპარაკებები მოწინააღმდეგეებთან, რადგან შეიტყო ჟოსლენ II-ის, რაიმონ ანტიოქელის და იოანე II-ის ანტიოქიაში ყოფნის ამბავი. საბოლოოდ მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ციხე ზანჯის ჩაბარდებოდა რაიმონის გათავისუფლების სანაცვლოდ.
1142 წელს რაიმონმა ჰოსპიტალიერებს გადასცა კრაკ-დე-შევალიე და მრავალი პატარა ციხე, და ისინი ტრიპოლის სამხედრო ძალად გამოაცხადა. ჰოსპიტალიერები დიდი ხნის მანძილზე იცავდნენ ტრიპოლის საგრაფოს აღმოსავლეთ საზღვრებს მუსლიმებისგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტრიპოლის გრაფები კატეგორია:დაბადებული 1115 კატეგორია:გარდაცვლილი 1152
კარლოს II (ესპანეთი)
კარლოს II (Carlos II), მეტსახელად მოჯადოებული (el Hechizado; დ. 6 ნოემბერი, 1661, მადრიდი, ესპანეთი ― გ. 1 ნოემბერი, 1700, მადრიდი, ესპანეთი) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი უკანასკნელი მეფე ესპანეთისა, რომელიც მართავდა 1665-1700 წლებში. მეფე ფილიპე IV-ისა და დედოფალ მარიანა ავსტრიელის ძე. მისი მშობლების ახლონათესაური კავშირის გამო იგი მთელი ცხოვრება იტანჯებოდა მენტალური და ფიზიკური დაავადებებისაგან. მისი უმემკვიდრეოდ გარდაცვალების გამო დაიწყო ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის.
მან მაინც მოახერხა ორჯერ დაქორწინება, თუმცა შვილები არ ჰყოლია. როდესაც იგი გარდაიცვალა მისი მემკვიდრე მისი დის, დედოფალ მარია ტერეზასა და საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის 16 წლის შვილიშვილი, ფილიპ ანჟუელი გახდა, რომლის ტახტზე ასვლის შემდეგაც ესპანეთში ჰაბსბურგთა დინასტია ბურბონებისამ შეცვალა.
პირადი დეტალები
კარლოსი დაიბადა 1661 წლის 6 ნოემბერს მადრიდის ალკასარის სამეფო სასახლეში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარიანა ავსტრიელის ერთადერთი გადარჩენილი ვაჟი და, შესაბამისად, ტახტის პირველი მემკვიდრე. მისი დაბადებისას მამამისი უკვე 56 წლის იყო. მისი მშობლები ერთმანეთს ბიძა-დისწულად ერგებოდნენ, მათი შეუღლება კი მიზნად ისახავდა ესპანელი და ავსტრიელი ჰაბსბურგების კიდევ უფრო დანათესავებას. მარცხნივ|მინი|334x334პქ|კარლოსი ბავშვობაში მრავალი თავისი მოგვარის მსგავსად, კარლოსს დაბადებიდანვე ჰქონდა ე.წ. „ჰაბსბურგის ყბა“, რაც მკვეთრად წინ წამოწეულ ქვედა ყბას ნიშნავდა. თუმცაღა, სხვებისაგან განსხვავებით, მის შემთხვევაში ეს მეტად გამოკვეთილი იყო და ყბა წინ იმდენად იყო წაწეული, რომ ღეჭვისას ბილები ერთმანეთს ვერ ეხებოდა, რის გამოც იგი ყოველთვის ისეთ საკვებს იღებდა, რომელსაც ღეჭვა არ სჭირდებოდა. ამასთან ერთად, მისი მშობლების ახლონათესაური კავშირის გამო იგი სხვა მრავალი დაავადებითაც იტანჯებოდა. აღსანიშნავია, რომ მის უფროს და ერთადერთ ღვიძლ დას, ინფანტა მარგარიტა ტერეზას ჯანმრთელობის პრობლემები საერთოდ არ ჰქონია. მისი სიმპტომებიდან გამომდინარე, თანამედროვე მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს ყველაფერი გამოწვეული იყო კარლოსის სხეულში ჰიპოფიზის ჰორმონის კომბინირებული უკმარისობითა და თირკმლის დისტალური მილაკოვანი აციდოზით.
მიუხედავად ყველაფრისა, დღემდე მეცნიერები მის ფიზიკურ და მენტალურ დარღვევებს მისი მშობლების ახლონათესაური კავშირის შედეგს მიიშნევენ. 2019 წელს კიდევ ერთხელ ჩაუტარდა მის ყბას ანალიზი, შეადარეს რა იგი სხვა ჰაბსბურგთა ყბებსა და თავად კარლოსის პორტრეტებს და კიდევ ერთხელ დაასკვნეს,რომ ეს ყველაფერი მშობლების ნათესაობის გამო იყო. გაკვეთის დასკვნებით დადგინდა, რომ კარლოსს ჰიდროცეფალიაც ჰქონდა, დაბადებიდან მალევე კი მას ჰერპეტული ინფექციაც განუვითარდა.
ისტორიკოსმა არიენ დურანტმა კარლოსი დაახასიათა, როგორც „დაბალი, კოჭლი, ეპილეფსიური, დაჩაჩანაკებული და სრულიად მელოტი 35 წლამდე, მუდამ სიკვდილის პირას მყოფი, რომელმაც ქრისტიანულ სამყაროში არაერთი აურზაური გამოიწვია თავისი სიცოცხლის გაგრძელებით“. ექვსი წლის ასაკში კარლოსმა გადაიტანა წითელა, რუბეოლა, ყვავილი და ჩუტყვავილა. მკვეთრად გამოკვეთილი ჰაბსბურგის ყბის გამო მას არა მხოლოდ არ შეეძლო თავისუფლად ჭამა, არამედ მეტყველებაშიც ხელს უშლიდა, რის გამოც მან საუბარი ოთხ წლამდე ვერ დაიწყო. ამასთან, დედოფალი მარიანა დაჟინებით მოითხოვდა მისი, როგორც ჩვეულებრივი ბავშვის აღზრდას, ეზოში გაყვანასა და მისთვის განათლების მიცემას. მან სწავლა რვა წლის ასაკში დაიწყო და როგორც ცნობილია, ძალიან უჭირდა გონების დაძაბვა და კონცენტრირება. და მაინც, მიუხედავად ყველა იმ დაავადებისა, რომელთაგანაც კარლოსი იტანჯებოდა, მემატიანეები გვამცნობენ, რომ მას ძალიან უყვარდა ნადირობა.
გარდა ფიზიკურისა, არსებობს მოსაზრებები, რომ კარლოსი მენტალურადაც დაავადებული იყო. როგორც წესი, ამის დამამტკიცებელ საბუთად იმას იშველიებენ ხოლმე, რომ მამის გარდაცვალების შემდეგ კარლოსს მისი ცხედრის გვერდით ეძინა, თუმცა ცნობილია, რომ მან ეს არა თავისი სურვილით, არამედ დედის მოთხოვნით გააკეთა, რომელსაც მიაჩნდა, რომ მამისადმი გამოხატული ეს „ერთგულების ჟესტი“ მას მემკვიდრეობის მიღებაში დაეხმარებოდა.
მეფობა
მინი|318x318პქ|კარლოსის დედა, დედოფალი მარიანა 1665 წლის 17 სექტემბერს ფილიპე IV გარდაიცვალა და ვინაიდან მისი ერთადერთი ძე კარლოსი იყო, ახალი მეფე იგი გახდა კარლოს II-ის სახელით, თუმცა ამ დროს იგი ჯერ კიდევ მცირეწლოვანი იყო, რის გამოც სამეფო საბჭომ რეგენტად დედამისი, დედოფალი მარიანა დაუნიშნა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ დროისათვის ესპანეთი ჯერ კიდევ მსოფლიო დონის იმპერია და ერთ-ერთი უძლიერესი სახელმწიფო იყო, ნიდერლანდებთან, საფრანგეთსა და ინგლისთან განცდილმა დიდმა მარცხებმა გამოიწვია მისი ეკონომიკურად შესუსტება და ამასთან ერთად მისი რეპუტაციის შერყევაც. ამას ემატებოდა კარლოსის დის, დედოფალ მარია ტერეზას ქმრის, საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ამბიციებიც, რომლებიც ძირითადად ესპანეთის კოლონიების ხარჯზე გაფართოვებას მოიცავდა. ამასვე დაერთო დედოფალ მარიანასა და ფილიპე IV-ის უკანონო ძეს, ხუან ხოსე ავსტრიელს შორის ძალაუფლებისათვის ბრძოლის დაწყება, რაც ისევდაისევ ესპანეთს აზიანებდა.