cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტონი ბენი
პარლამენტიდან წასვლა და ბოლო წლები 2001-2014
2009 წლის ომის საწინააღმდეგო კონფერენციაზე ავღანეთსა და ერაყში წარმოებულ ომებს ბენმა „იმპერიალისტური“ ომები უწოდა და კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა ამერიკელთა და მათი მოკავშირეების „თავისუფლებისთვის მებრძოლებად“, ხოლო ავღანელების და ერაყელების „ტერორისტებად“ მონათვლა. ბენმა სიტყვით გამოსვლისას თქვა: „თუ ვიღაც თავს გესხმის, საკუთარი თავის დაცვის ყველანაირი უფლება გაქვს და ის, რომ ავღანელი და ერაყელი ხალხი, ვინც მათ ქვეყანაში შემოჭრილ უცხო ძალას ებრძოდა დღეს მუსლიმ ექსტრემისტად ინათლება დიდი შეცდომაა. მე მოხალისეთა არმიას 16 წლის ასაკში შევუერთდი. გერმანელები რომ შემოჭრილიყვნენ, ხიშტის ხმარებაც ვიცოდი, შაშხანისაც და რევოლვერისაც. რომ დამენახა როგორ სადილობს გერმანელი ოფიცერი და ფანჯარაში ხელყუმბარა შემეგდო, ტერორისტს დამიძახებდნენ თუ თავისუფლებისთვის მებრძოლს?“
2010 წელს ბენი „წინააღმდეგობის კოალიციას“ მეთაურობდა, ჯგუფს, რომელიც დიდ ბრიტანეთში ქამრების შემოჭერის პოლიტიკას ეწინააღმდეგებოდა. 2010 და 2013 წლებში მიცემულ ინტერვიუებში ბენი აღნიშნავდა, რომ ავღანეთისა და ერაყის ომებამდე და ომის შემდეგ „ახალი ლეიბორისტებისა“ და ტონი ბლერის ქმედებები იმგვარი იყო, რომ ტონი ბლერი ომში ჩადენილი დანაშაულებებისთვის უნდა გასამართლებულიყო.
2011 წელს უელსის გალმორგანის უნივერსიტეტმა ტონი ბენს დოქტორის საპატიო ხარისხი გადასცა. 2013 წელს ბენმა ოქსფორდის უნივერსიტეტში გამართულ შეხვედრაზე კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი ევროსკეპტიკური ხედვები და განმარტა:
„თავდაპირველად საკითხს ასე ვუყურებდი: „ევროპელებთან ომი დამთავრდა მეორე მსოფლიო ომი, ახლა მათთან თანამშრომლობის დროა. შემდეგ, როცა ვნახე რა გზით ვითარდებოდა ევროკავშირი, დავრწმუნდი, რომ ეს დემოკრატიული გზა არ იყო. ევროპა იმ გზით განვითარდა, რომ დღეს ყველაზე ძლიერ პოზიციაში ბანკირები და მულტინაციონალური კომპანიები მოექცნენ და ისინი განსაზღვრავენ რა შეიძლება გაკეთდეს და რა - არა. ეს ჩემთვის მიუღებელია. ევროკავშირზე ყოველთვის ასეთი შეხედულება მქონდა: უცხოელების მიმართ საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს, მაგრამ მე მიყვარს და ვიცავ დემოკრატიას... ჩემი აზრით, ისინი იმპერიას აშენებენ და უნდათ, რომ ჩვენც ამ იმპერიის ნაწილი ვიყოთ. მე კი ეს არ მინდა.“
ავადმყოფობა და გარდაცვალება
1990 წელს ბენს ლეიკემიის დიაგნოზი დაუსვეს და უთხრეს, რომ სიცოცხლის სულ სამი ან ოთხი წელი ჰქონდა დარჩენილი. ბენმა საკუთარი ავადმყოფობის შესახებ მხოლოდ ოჯახს უთხრა. მოგვიანებით აღნიშნავდა: „როცა პარლამენტის წევრი ხარ, საკუთარი ჯანმრთელობის შესახებ ასეთი სერიოზული ამბავი არავის უნდა გაანდო. მაშინვე იმაზე ფიქრს დაიწყებენ ხმათა რამხელა უპირატესობა გაქვს საარჩევნო ოლქში და შუალედური არჩევნების ჩატარება როდის მოუწევს. ამ მხრივ ძალიან სასტიკები არიან.“
ტონი ბენი 2014 წლის 14 მარტს საკუთარ სახლში გარდაიცვალა, 88 წლის ასაკში. დაკრძალვის წინა ღამეს მისი სხეული ბრიტანეთის პარლამენტის შენობაში, უესტმინსტერის სასახლეში იყო დასვენებული. 27 მარტს მისი დაკრძალვის ცერემონია ცნობილი სოციალისტური სიმღერის „წითელი დროშის“ შესრულებით დასრულდა.
ბენს სიკვდილის მერე პირადად მიაგეს პატივი სამივე ძირითადი პოლიტიკური პარტიის (ლეიბორისტული, კონსერვატიული და ლიერალ-დემოკრატიული პარტიის) ლიდერებმა და ბრიტანეთის პოლიტიკური საზოგადოების არაერთმა წარმომადგენელმა.
დღიურები და ბიოგრაფიები
ბენი მთელი ცხოვრების განმავლობაში აწარმოებდა დღიურებს. დღემდე გამოქვეყნებულია მისი დღიურების 9 ტომი, რომელთაგან ბოლო 2013 წელს გამოიცა. 1979 და 1981 წლებში გამოვიდა ბენის გამოსვლებისა და ჩანაწერების კრებულები, სახელწოდებით „არგუმენტები სოციალიზმისთვის“ და „არგუმენტები დემოკრატიისთვის“. 2004 წელს გამოვიდა მისი ესეების კრებული სახელწოდებით „თავისუფალი რადიკალი“.
1992 წელს ჯედ ადამსის ავტორობით გამოვიდა ტონი ბენის ბიოგრაფია, რომელიც განახლებული სახით 2011 წელს ხელახლა გამოიცა. 2001 წელს დევიდ პაუელის ავტორობით გამოვიდა კიდევ ერთი ბიოგრაფია, რომელსაც წინასიტყვაობა თავად ბენმა დაურთო. 2004 წელს გამოიცა მისი ავტობიოგრაფია, სახელით „გაბედე გახდე დანიელი“, სადაც პარალელი ბიბლიის გმირ დაინელთანაა გავლებული.
2019 წელს ცნობილი გახდა, რომ ბენის გამოსვლებმა, ჩანაწერებმა, დღიურებმა, წერილებმა, პამფლეტებმა და აუდიო ჩანაწერებმა დიდი ბრიტანეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ერთად მოიყარა თავი.
ხსოვნა
ბრისტოლში, სადაც ბენმა პირველად იყარა კენჭი, მის პატივსაცემად რამდენიმე სამახსოვრო დაფა არსებობს. 2005 წელს ბრისტოლის მერიის წინ მისი ბიუსტი აღიმართა. 2012 წელს ბრიტანეთის უდიდესი პროფკავშირის Unite-ის სათავო შენობას ტონი ბენის სახელი ეწოდა.
2007 წელს ბენმა Socialist Review-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში თქვა: „ამაყი ვარ, რომ ვიყავი იმ პარლამენტის წევრი, რომელმაც შექმნა ჯანდაცვის საყოველთაო სისტემა და საყოველთაო კეთილდღეობის სახელმწიფო. პარლამენტში ჩემი პირველი სიტყვა ფოლადის წარმოების ნაციონალიზაციას შეეხებოდა, სამხრეთ აფრიკულ ნაწარმზე პირველმა მოვითხოვე ბოიკოტი და 1958 წელს დავტოვე ჩრდილოვანი კაბინეტი, იმის გამო, რომ კაბინეტი მხარს ატომური იარაღის წარმოებას უჭერდა.
შეცდომების დაშვების არ მრცხვენია. მილიონობით შეცდომა დამიშვია და მათი ნახვა ჩემს დღიურებში შეგიძლიათ. როცა დღიურებს ვამოკლებთ - იქ მხოლოდ მთელი დღიურის 10 პროცენტი თუ რჩება ხოლმე - ყოველთვის ვცდილობთ, რომ დღიურებში ყველა შეცდომა მოხვდეს, რადგან ხალხს აინტერესებს უშვებდი თუ არა შეცდომებს. მე მაშინ შემრცხვებოდა, ისეთი რამ ხმამაღლა რომ მეთქვა, რისიც გულით არ მწამს,. შეცდომების დაშვება კი უბრალოდ ცხოვრების ნაწილია.“ ტონი ბენი ლეიბორისტული პარტიის ყოფილი ლიდერის ჯერემი კორბინის მასწავლებლად და მენტორად მიიჩნევა. როცა ბენის გარდაცვალებიდან ერთი წლის შემდეგ კორბინი ლეიბორისტული პარტიის თავმჯდომარედ აირჩიეს, ტონი ბენის ვაჟმა, ჰილარი ბენმა განაცხადა, რომ ეს ამბავი მის მამას გააბედნიერებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები
აინაჟი
აინაჟი (Ainaži, Heinaste) — ქალაქი ლატვიაში. სალაცგრივის მხარეში. მდებარეობს რიგის ყურის სანაპიროზე რიგიდან ჩრდილოეთით 105 კმ-ში, ესტონეთის საზღვარზე. მოსახლეობა 994  ადამიანი (2011). 2009 წლის 1 ივლისამდე შედიოდა ლიმბაჟის რაიონის შემადგენლობაში.
აინაჟი ვიძემეს ისტორიული რეგიონის წყნარი ქალქია და წარმოადგენს ლატვიის ზღვაოსნობის აკვანს. სახელწოდება მომდინარეობს ლივური სიტყვიდან „Ainag“ და ნიშნავს განმარტოებულს. ესტონური სახელწოდებაა ჰეინასტე. მდებარეობს უაღრესად მომგებიან გზაჯვარედინ „ვია ბალტიკა“-ზე. იგი ყველაზე პატარა ქალაქია ვიძემეს რეგიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის ქალაქები
პატრიკ პირსი
მინიატიურა|პატრიკ პირსის ბიუსტი ირლანდიაში. პატრიკ პირსი (Patrick Henry Pearse, Pádraig Anraí Mac Piarais; დ. 10 ნოემბერი, 1879, დუბლინი — გ. 3 მაისი, 1916, დუბლინი) — ირლანდიელი პოლიტიკური მოღვაწე, რევოლუციონერი, დრამატურგი და პოეტი.
პატრიკ პირსი გელური ლიგის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელი იყო. მეგობრობდა ირლანდიის რევოლუციური მოძრაობის ლიდერ ჯეიმზ კონოლისთან. 1914 წელს დააარსა საიდუმლო ორგანიზაცია „ირლანდიის რესპუბლიკური ძმობა“. 1916 წელს ხელმძღვანელობდა აღდგომის აჯანყებას და 24 აპრილს გახდა ამ აჯანყების შედეგად გამოცხადებული ირლანდიის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობის თავმჯდომარე. 3 მაისს დახვრიტეს ინგლისელებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1916
აგუა-ფრია-დი-გოიასი
აგუა-ფრია-დი-გოიასი (Água Fria de Goiás) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 980 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 090 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.51 კმ²-ზე. ფართობი 2 029 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
თეთრიწყლების ნაეკლესიარი (საყორნის გორა)
თეთრიწყლების ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრი წყლების სამხრეთ-დასავლეთით 0,5 კმ-ზე. ე. წ. საყორნის გორაზე. თარიღდება გვიან შუა საუკუნეებით.
ეკლესია ნანგრევადაა ქცეული — კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 50 სმ-ზე. ნაგები იყო ქვიშაქვითა და კირის ხსნარით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. აღმოსავლეთით ფიქსირდება ნახევარწრიული აფსიდი და მის სამხრეთ გვერდში მოწყობილი ნიშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
როდრიგესი (კუნძული)
გეოგრაფია
thumb|275px|left|კუნძულის ტოპოგრაფიული რუკა მდებარეობს მავრიკის კუნძულიდან 560 კმ-ით აღმოსავლეთით. ფართობი — 104 კმ², გარშემორტყმულია მარჯნის რიფებით. უმაღლესი წერტილი — ლიმონის (mont Limon) მთა მდებარეობს ზღვის დონიდან 398 მეტრზე.
ფლორა და ფაუნა
როდრიგესის კუნძულზე იზრდება 42 ენდემური სახეობის ხე. ვერშაფელტის ჰიოფორბა ველური ფორმით იზრდება მხოლოდ აქ. ღამურა Pteropus rodricensis ასევე გვხვდება მხოლოდ ამ კუნძულზე.
დღეისათვის განადგურებულია არამფრინავი ფრინველი Pezophaps solitaria (Rodriguez Solitaire) — კუნძულის ბინადარი დრონტების ცალკე სახეობა.
უნიკალურია კუნძულის მარჯნის რიფები. მხოლოდ აქ გვხვდება მარჯნის სახეობა — Acropora rodriguensis.
ისტორია
კუნძული 1528 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიელმა ზღვაოსანმა დიოგუ როდრიგესმა (Diogo Rodrigues).
1691—1693 წლებში კუნძული დაიკავა ნიდერლანდურმა ოსტინდოეთის კომპანიამ.
XVIII საუკუნეში კუნძული გახდა საფრანგეთის კოლონია, სადაც ფრანგებს თავიანთ პლანტაციებში შემოჰყავდათ მონები მადაგასკარიდან.
1810 წლიდან კუნძული შედიოდა ბრიტანეთის კოლონია მავრიკიში.
1968 წლიდან — მავრიკის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ნაწილია (1992 წლიდან — მავრიკის რესპუბლიკის). 2003 წელს კუნძულმა როდრიგესმა მიიღო ავტონომიის უფლება, აქვს საკუთარი საბჭო, წარმოდგენილია მავრიკის პარლამენტში.
ეკონომიკა
კუნძულის ეკონომიკის საფუძველს წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა, თევზჭერა და ტურიზმი.
საგარეო ტრანსპორტი
კუნძული როდრიგესი რეგულარული რეისებით დაკავშირებულია მავრიკის კუნძულთან. ეროვნული ავიაკომპანია Air Mauritius სეზონზე დამოკიდებულებით ასრულებს ფრენას 2—3-ჯერ დღე-ღამეში, თვითმფრინავებით ATR 72. სერ გაეტან დიუვალის აეროპორტი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთით.
ყოველ ორ კვირაში პორტ-ლუისა და პორტ-მატურინს შორის რეისებს ასრულებს გემი მაურიტუს პრაიდი (Mauritius Pride). ის გზის გავლას უნდება — დაახლოებით 30 საათი.
ავტოგზები
ასფალტიანი საფარის ავტოგზები გაყვანილია კუნძულის ყველა ძირითად წერტილამდე. მოძრაობა — მარცხენა მხარე. ერთადერთი ავტოგასამართი სადგური მდებარეობს ქალაქ პორტ-მატურინში.
კუნძულზე მუშაობს ტაქსის სამსახური, ასევე მანქანების, მოტოციკლეტების და ველოსიპედების არენდის რამდენიმე წერტილი.
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
კუნძულზე საავტობუსო მარშრუტების განვითარებული სისტემაა. მთავარი ავტოსადგური მდებარეობს ქალაქ პორტ-მატურინში. ავტობუსები მიემგზავრებიან 30—60 წუთიანი ინტერვალით 7:00 საათიდან 16:00 საათამდე (ორშაბათი — შაბათი) და 7:00 საათიდან 10:00 საათამდე (კვირა).
ტურიზმი
ტურიზმი სუსტადაა განვითარებული. ამის ძირითადი მიზეზია — დიდი დაშორება და ინფრასტრუქტურების განუვითარებლობა.
კუნძულზე არსებობს 5 ოტელი (3 და 4 ვარსკვლავიანი), რამდენიმე სასტუმრო სახლი. ძირითადი კაფე, მაღაზია, ტურისტული კომპანიის ოფისი მდებარეობს დედაქალაქში და მსხვილი ოტელების შორიახლოს.
კუნძული პოპულარობით სარგებლობს ეკოტურიზმის მოყვარულებს შორის. ტარდება ფეხით სვლები კუნძულის გარშემო და სიღრმეში, დათვალიერებები ფრანსუა ლეგოს კუების ნაკრძალში და ფრინველთა ნაკრძალში ქოქოსის კუნძულზე.
წყლით გართობებში კუნძულზე შესაძლებელია: დაივინგი, თევზაობა, სნორკლინგი, სპორტის საწყლოსნო სახეობები.
კავშირგაბმულობა
კუნძულზე მოქმედებს მავრიკის მობილური კავშირის ორი მსხვილი ოპერატორი — Emtel და Orange. ძირითადი ინტერნეტ-პროვაიდერი — Mauritius Telecom. საფოსტო განყოფილებები მდებარეობენ პორტ-მატურინში და მონ-ლუბენში.
სქოლიო
კატეგორია:მავრიკის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
ხიდირლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხიდირლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
წაღკუტი
წაღკუტი (Ծաղկուտ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 060 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 243 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 26.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
ართანის ღვთისმშობლის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საკორინთლოს სამაროვანი
საკორინთლოს სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკორინთლოში, ჭალის მხარეს. თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით. სამარხები წარმოადგენა თიხის სარკოფაგებს. ნაპოვნია ოქროს ბეჭდები, მძივები და ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დიონისე II უმცროსი
დიონისე II უმცროსი (დაბადების და გარდაცვალების წლები უცნობია) — ტირანი ძვ. წ. 367-357 და ძვ. წ. 346-344. დიონისე I-ის უფროსი შვილი. შეწყვიტა მამამისის მიერ დაწყებული ომი კართაგენთან. სამხრეთის საქმეში დიდი წარმატებები არ ჰქონია. დაახლოებით ძვ. წ. 357 გაილაშქრა ლუკანების (სამხრეთ იტალიკური ტომები) წინააღმდეგ. ამასობაში სირაკუსეში ძალაუფლება ხელთ იგდო მისმა ნათესავმა დიონმა. დიონისე II იტალიაში გადავიდა, სადაც ქ. ლოკრეში გაბატონდა. ძვ. წ. 346 დაიბრუნა სირაკუსე, მაგრამ მისი სისასტიკით შევიწროვებულმა სირაკუსელებმა დახმარებისათვის კორინთს მიმართეს. ძვ. წ. 344 წელს დიონისე II-მ  ქალაქი კორინთის მხედართმთავარს ტიმოლეონტის ჩააბარა და თავისი მომხრეებით საბერძნეთში გადასახლდა, შემდგომში კორინთში ცხოვრობდა. გარდაიცვალა სიღარიბეში.
ალკალა-დე-ებრო
ალკალა-დე-ებრო (Alcalá de Ebro, Alcalá d'Ebro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის რიბერა-ალტა-დელ-ებროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,9 კმ². მოსახლეობა — 245 კაცი (2020 წ.).
თინათინ მერკვილაძე
თინათინ მერკვილაძე (დ. 14 მაისი, 1929, ქუთაისი) — ქართველი მომღერალი (სოპრანო), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1976).
ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა ქუთაისის მუსიკალური სასწავლებელი, 1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1955 წლიდან იყო თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრის წამყვანი სოლისტი. 1984 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში მუსიკის კათედრაზე. შესრულებული აქვს 100–ზე მეტი როლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:სოპრანოები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები თ
გორაკებს მიღმა
გორაკებს მიღმა (După dealuri) — 2012 წლის რუმინული დრამატული ფილმი.
სიუჟეტი
ალინა გერმანიიდან რუმინეთში ბრუნდება. ის აკითხავს ვოიკიცას, მისთვის ყველაზე ახლობელ ადამიანს, რათა ისიც გერმანიაში წაიყვანოს. ალინა და ვოიკიცა ერთად იზრდებოდნენ სკოლა-ინტერნატში. მაგრამ ვოიკიცა მართლმადიდებლურ მონასტერში ცხოვრობს და ცხოვრების არჩეული წესის შეცვლა არ სურს.
ჯილდოები
კანის კინოფესტივალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2012 წლის ფილმები კატეგორია:რუმინულენოვანი ფილმები კატეგორია:რუმინული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები კატეგორია:კრისტიან მუნჯუს ფილმები კატეგორია:ფილმები რელიგიის შესახებ
რიბეირან-კლარუ
რიბეირან-კლარუ (Ribeirão Claro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 690 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაკარეზინიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 678 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.97 კმ²-ზე. ფართობი 629 224 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლუკეშეუკა (ორჰეის რაიონი)
ლუკეუშკა (Lucăşeuca) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 66 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 956 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი (стадион „Нижний Новгород“) — საფეხბურთო სტადიონი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ ნიჟნი-ნოვგოროდში. სტადიონი უმასპინძლებს 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის 6 მატჩს. სტადიონი 44 899 მაყურებელზეა გათვილილი. სამომავლოდ სტადიონი საფეხბურთო კლუბ ოლიმპიეცი ნიჟნი-ნოვგოროდის საშინაო არენა გახდება, აგრეთვე ის მრავალფუნქციური სპორტული კომპლექსის ფუნქციებს შეიძენს.
სტადიონის ძირითადი მონაცემები
სტადიონის შენობის საერთო საპროექტო ფართობი 127 500 მ²-ია.
სტადიონის ტევადობა 45 000 მაყურებელზეა გათვლილი, მათ შორის 902 ადგილი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ადამიანებისთვის და მათი თანმხლები პირებისთვისაა გათვალისწინებული. დაგეგმილია, რომ მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძლობის შემდეგ სტადიონი საფეხბურთო კლუბ ოლიმპიეცი ნიჟნი-ნოვგოროდის საშინაო მატჩებს უმასპინძლებს.
დირბის ციხე-დარბაზი
დირბის ციხე-დარბაზი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დირბის განაპირას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მთაზე. თარიღდება XVII საუკუნის მიწურულითა და XVIII საუკუნით. ნაგებია რიყის ქვით. ციხე-დარბაზის წაგრძელებული ფორმის ტერიტორია (29,7×9,6 მ) ინტენსიურადაა განაშენიანებული. მის ვიწრო ბოლოებში თითო კოშკი დგას, შუა ნაწილში სამსართულიანი ნაგებობის (სახლი) ბანი ეზოდ იყო გამოყენებული. ერთადერთი შესასვლელი ეზოს აღმოსავლეთიდან ჰქონდა.
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
სტადიონის ძირითადი მონაცემები
2017 წლის გაზაფხულზე ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის გუბერნატორმა ვალერი შანცევმა ფეხბურთის გარდა, სტადიონის სხვა სპორტული შეჯიბრებისთვის, აგრეთვე ფართომასშტაბიანი ღონისძიებებისა და კონცერტებისთვის გამოყენების წინადადება წამოაყენა.
დირბის ციხე-დარბაზი
სამსართულიანი ნაგებობის პირველი სართულის კედლებში მხოლოდ სარკმლებია, ხოლო ზედა ორი სართულის კედლებში — სარკმლები, სათოფურები და ბუხრები. ამგვარად, შენობა ერთდროულად საცხოვრებელიც ყოფილა და თავდასაცავიც. კედლების სისქე 1 მ-ია. აღმოსავლეთის კედელი გარედან გამაგრებულია სამი კონტრფორსით.
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
მშენებლობა
2014 წლის ბოლოს რუსეთის ფედერაციის სპორტის სამინისტრომ ღია სააქციო საზოგადოება „Стройтрансгаз“-თან 21,6 ჰექტარ ტერიტორიაზე სტადიონის მშენებლობისათვის 16,756 მილიარდი რუბლის ღირებულების კონტრაქტი გააფორმა. სტადიონის საერთო სავარაუდო ღირებულება, სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოებისა და პროექტირების ხარჯების გათვალისწინებით 17,9 მილიარდ რუბლს შეადგენს.
დირბის ციხე-დარბაზი
ჩრდილოეთის ოთხკუთხა კოშკი ხუთსართულიანია. იგი უკეთ არის შემონახული. პირველი სართული ყრუკედლებიანი დამხმარე სათავსია. ამ სართულის ნახევარი პირველ სამშენ ფენას მიეკუთვნება, დანარჩენი შემდეგაა დაშენებული. კოშკის პირველ, მეორე და მესამე სართულებს შესასვლელი ცალ-ცალკე აქვს ეზოდან. ეს სართულები აღჭურვილია საყოფაცხოვრებო ელემენტებით, აქვს სათოფურებიც. მეხუთე სართული საბრძოლო ბანია. მას მაღალქონგურებიანი კედლები აქვს.
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
მშენებლობა
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონის სამშენებლო სამუშაოები 2015 წელს დაიწყო.
2015 წლის ბოლომდე სააქციო საზოგადოება „Стройтрансгаз“-მა მოსამზადებელი სამუშაოების ძირითადი ღონისძიებები და მშენებლობის ძირითადი პერიოდის სამუშაოების ნაწილი შეასრულა. დაიწყო სტადიონის პირველი სართულის მონოლითური კონსტრუქციისა და შესასვლელი შენობების მშენებლობა.
დირბის ციხე-დარბაზი
ცნობილია, რომ 1736 წელს დირბის ციხეში ლეკების ჯარი გამაგრებულა, მაგრამ მალე გაქცეულან.
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
მშენებლობა
2016 წელს დასრულდა ბეტონის ძირითადი სამუშაოები — აიგო სტადიონის ყველა სართული და ზედა იარუსის ტრიბუნები. მშენებლებმა დაიწყეს საინჟინრო სისტემის მონტაჟი. 2016 წლის ბოლოსთვის კონტრაქტორმა ტრიბუნების თავზე ლითონის კონსტრუქციების, მათ შორის საყრდენი წრის მონტაჟი დაასრულა.
დირბის ციხე-დარბაზი
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
მშენებლობა
2017 წელს დასრულდა საფარის ლითონის კონსტრუქციის მონტაჟი, ქვედა იარუსის ტრიბუნების ბეტონის სამუშაოები და საფეხმავლო ესტაკადები. აგრეთვე მშენებლებმა შეასრულეს გადახურვისა და ფასადის მონტაჟი, საფეხბურთო მოედნის მოწყობა, დასრულდა მოსაპირკეტებელი სამუშაოები.
თეთრიწყლების ნანგრევები
თეთრიწყლების ნანგრევები — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ თეთრი წყლების სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მთის ფერდობზე. ტყეში. თარიღდება შუა საუკუნეებით. მცირე ზომის შენობის კედლები შემორჩენილია 1 მ. სიმაღლეზე ნაგებობის დანიშნულების დადგენა ვერ ხერხდება. ძეგლს გარშემოუყვებოდა ოთხკუთხა გალავანი. ნაგებობაცა და გალავანიც ნაშენია რიყის ქვით კირის ხსნარზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნიჟნი-ნოვგოროდის სტადიონი
მშენებლობა
კონტრაქტის მიხედვით სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები 2017 წლის დეკემბერში უნდა დასრულებულიყო.
2017 წლის ივლისში სტადიონზე გაზონის დათესვა დაიწყეს. ამისათვის „რაიგრასის“ ტიპის გაზონის ბალახის რამდენიმე სახეობა შეირჩა. გაზონის საფუძვლად ღორღი და ქვიშაა გამოყენებული, რომელმაც წარმატებით გაიარა გამოცდა შოტლანდიაში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის სტადიონები
იოჰან ჰაინრიხ მერკი
იოჰან ჰაინრიხ მერკი (დ. 11 აპრილი, 1741, დარმშტადტი — გ. 27 ივნისი, 1791) — გერმანელი მწერალი, კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, „ქარიშხლისა და შეტევის“ პერიოდის მნბიშვნელოვანი წარმომადგენელი. მეგობრობდა გოეთესთან, მასთან ერთად რედაქტორობდა „ფრანკფურტულ სამეცნიერო ცნობებს“. ავტორია მოთხრობებისა „ბატონ ოჰიმის ამბავი“ (1778), „ლინდორი“ (1781) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1741 კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
ლორან ბლანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:მონპელიეს ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
სომხური დიასპორა შუა აღმოსავლეთში
სომხური დიასპორა შუა აღმოსავლეთში — მოიცავს შუა აღმოსავლეთში მცხოვრებ სომხებს. ისინი ძირითადად ცხოვრობენ ირანში, ლიბანში, კვიპროსში, სირიაში, იორდანიასა და იერუსალიმში, თუმცა ასევე არიან ერაყში, ეგვიპტეში, თურქეთსა და სხვა ქვეყნებში.
ისრაელი
სომხური თემი ორი ათასწლეულის განმავლობაში ცხოვრობდა წმინდა მიწაზე. 1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომისა და ისრაელის სახელმწიფოს დამყარების შემდეგ, უამრავი სომეხი, რომლებიც ცხოვრობდნენ პალესტინის ბრიტანეთის მანდატით, მიიღეს ისრაელის მოქალაქეობა. ისრაელის მოქალაქეობის მიღების შემდგომ აქ ათასობით სომეხი ცხოვრობს, რომლებიც ძირითადად იერუსალიმში, თელ-ავივში, იაფასა და ხაიფაში არიან თავმოყრილნი. ისრაელისა და დასავლეთის სანაპიროზე სომხური თემების ჩათვლით, სომეხთა საერთო რაოდენობა რეგიონში შეიძლება სულ ხუთი ათასს ადამიანს შეადგენდეს.
თურქეთი
თურქეთში მცხოვრები სომხების რაოდენობა დაახლოებით 40 000-დან 70 000-მდე სომეხს შეადგენს (1995 წლის მონაცემების მიხედვით). სომეხი მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს სტამბოლში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მათი უმეტესობა სომეხთა სამოციქულო სარწმუნოებას მიეკუთვნება, დანარჩენები კი კათოლიკეები და ევანგელისტები არიან.
ეგვიპტე
ეგვიპტეში მცხოვრებ სომხებს გრძელი ისტორია აქვთ, მაგრამ თანამედროვე პერიოდში ეგვიპტეში სომეხთა რიცხვი მცირდება სხვა ქვეყნებში მიგრაციისა და სომხეთში დაბრუნების გამო. მათი უმეტესი ნაწილი დაახლოებით 6 000 ცხოვრობს კაიროსა და ალექსანდრიაში, ეგვიპტის ორ უმსხვილეს ქალაქში.
ლიბანი
საუკუნეების განმავლობაში სომხები ცხოვრობდნენ ლიბანის ტერიტორიაზე. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმე ათეული წელი არ ყოფილა აღწერილი სომხების რაოდენობა, დადგენილია, რომ ლიბანში დაახლოებით 150 000 სომეხი ცხოვრობს, ან მოსახლეობის დაახლოებით 4%. ლიბანის სამოქალაქო ომამდე მათი რიცხვი უფრო მაღალი იყო, მაგრამ მათ მოუწიათ ემიგრაცია.
ბაჰრეინი
ბაჰრეინში სომხების საერთო რაოდენობა დაახლოებით 50-ს შეადგენს, რომლებიც ძირითადად დედაქალაქ მანამაში ცხოვრობენ. ისინი ჩამოვიდნენ ლიბანიდან და სირიიდან, რომლებიც მოიზიდა ამ ქვეყნის ეკონომიკურმა შესაძლებლობებმა. ბაჰრეინელი სომხები ძირითადად მართლმადიდებლები არიან.
ქუვეითი
ქუვეითში სომეხი მოსახლეობის პიკი 12 000-ს შეადგენდა, მაგრამ ერაყის შემოსევების შედეგად, ქუვეითში მცხოვრები სომეხთა რიცხვი მნიშვნელოვნად შემცირდა და შეადგენდა დაახლოებით 500-ს, ვინაიდან მათ დატოვეს ქვეყანა.
სირია
სირია და მისი მიმდებარე ტერიტორიები ხშირად თავშესაფარი იყო იმ სომეხებისთვის, რომლებიც გაურბოდნენ სომხურ გენოციდს. დადგენილია, რომ დღესდღეობით სირიაში სომეხთა რაოდენობა 100 000-ს არ აღემატება, მათი უმეტესი ნაწილი ქალაქ ალეპოში ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხები კატეგორია:სომხური დიასპორები ქვეყნების მიხედვით
აგუას-ლინდას-დი-გოიასი
აგუას-ლინდას-დი-გოიასი (Águas Lindas de Goiás) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 100 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სანტუ-ანტონიუ-და-პლატინა
სანტუ-ანტონიუ-და-პლატინა (Santo Antônio da Platina) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 496 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაკარეზინიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 707 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.19 კმ²-ზე. ფართობი 721 472 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნესტორ გარდაფხაძე
ნესტორ გრიგოლის ძე გარდაფხაძე (დ. 12 სექტემბერი 1867, სოფ. თეკალი, ლეჩხუმის მაზრა, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, მაიორი; 1920-იანი წლების ანტისაბჭოთა მოძრაობის მონაწილე.
ბიოგრაფია
დაამთავრა პავლეს სამხედრო სკოლა სანქტ-პეტერბურგში (1889). სამხედრო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში (კაპიტანი, 1909). 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში, იყო ქართული სამხედრო სკოლის 1-ლი გუნდის უფროსი. მონაწილეობდა სომხეთთან ომში (1918). 1921 წლის თებერვალში იბრძოდა საბჭოთა რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ თბილისის მისადგომებთან; ტაბახმელის ფრონტზე მეთაურობდა იუნკერთა ასეულს. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1921-1922 წლებში ხელმძღვანელობდა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ სვანეთის აჯანყებას. 1922 წელს მოლაპარაკებების შედეგად მოსახლეობის მოთხოვნით ზემო სვანეთის რწმუნებულად დაინიშნა. 1923 წლის ივნისში გარკვეული ხნით დაპატიმრებული იყო. 1924 წლის მარტიდან ზემო სვანეთში შეუდგა ახალი შეიარაღებული რაზმის ჩამოყალიბებას. 1924 წლის ივლისში კვლავ დააპატიმრეს და სექტემბერში დახვრიტეს მუშნი და ოთარ დადიანებთან ერთად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ვოღჯი (შირაკი)
ვოღჯი (Ողջի) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 630 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 579 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.3 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
ევრობასკეტი 2015: კვალიფიკაცია
კვალიფიკაციის ფორმატი
პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდის გუნდები განაწილებული იყო 4 ჯგუფში. თითოეული ჯგუფის პირველადგილოსნებმა გააგრძელეს თამაშს პლეი-ოფში, რომელიც შედგებოდა ორთამაშიანი ნახერფინალებისა და ფინალისგან.
პირველი საკვალიფიკაციო რაუნდის გამარჯვებულმა პირდაპირ მოიპოვა ევრობასკეტი 2015-ზე თამაშის უფლება, პლეი-ოფის დანარჩენმა გუნდებმა კი გააგრძელეს თამაში მეორე რაუნდში.
ჯგუფური ეტაპი
ყველა დრო ადგილობრივია.
ჯგუფი B
1The Netherlands were voided of two wins for playing two naturalised players.
განთესვა
In the second round, 26 teams were drawn into five groups of four teams and two more groups of three teams. The first team in each group and the six best second place teams qualified for the FIBA EuroBasket 2015. The games were played between 10 August and 27 August 2014.
მეორეადგილოსანი გუნდები
The six best second-placed teams from the groups qualified directly for the tournament. In order to determine them, the results from the games against the fourth placed team, in each of the groups of four teams were removed from the ranking process.
საუკეთესო მოთამაშეები
1 One game less played.
რესურსები ინტერნეტში
კვალიფიკაცია
აზერბაიჯანის ფაუნა
აზერბაიჯანის ფაუნა ( Azərbaycan faunası) — შედგება ცხოველებისგან, რომლებიც ბინადრობენ აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის „წითელ წიგნში“ შეყვანილია 108 სახეობის ცხოველი, მათ შორის ძუძუმწოვართა 14 სახეობა, ჩიტების 36 სახეობა, ამფიბიებისა და ქვეწარმავლების 13 სახეობა, თევზების 5 სახეობა და მწერების 40 სახეობა.
ცხოველური სამყარო
აზერბაიჯანის ფაუნა ძალიან მდიდარია. მასში შედის ძუძუმწოვართა 97 სახეობა, 357 სახეობის ფრინველი, 67 სახეობის ქვეწარმავალი და ამფიბია, 97 სახეობის თევზი და 15 000 სახეობის უხერხემლო.
აზერბაიჯანის ფაუნის სიმბოლო არის ყარაბაღული ცხენი. ის არის სტეპური ცხენი, რომელიც მხოლოდ აზერბაიჯანში ბინადრობს. ყარაბაღული ცხენი გამოირჩევა თავისი სისწრაფით. ცხენმა ყარაბაღის რეგიონის პატივსაცემად მიიღო თავისი სახელწოდება.
ფრინველები მინი აზერბაიჯანში დარეგისტრირებულია დაახლოებით 363 ფრინველი 60 ოჯახიდან: მსხვილი ფრინველებიდან - არწივები, ფლამინგოები, სხვადასხვა სახის ფერადი ფრინველები, როგორებიცაა იხვები, ბატები და გედები.
წლის განმავლობაში დაახლოებით 40 % სახეობა ცხოვრობს აზერბაიჯანში, 27 % - ზამთარში. ზამთარი აზერბაიჯანში არ არის ცივი, შედარებით რბილია. ამიტომ ჩრდილოეთიდან ბევრი ფრინველი ზამთარში აზერბაიჯანში გადმოდის. წყლის ფრინველები, როგორიცაა გედები, ბატები, იხვები, ფლამინგოები ჩვეულებრივ იკრიბებიან აზერბაიჯანის ჭაობებში, სანაპირო და შიდა რეგიონებში.
მთის არწივი ერთ-ერთი ფრინველია, რომელიც  მაღალმთიან ტერიტორიაზე ცხოვრებს. კავკასიური ტეტრატი ბინადრობს კავკასიის მცირე და დიდ სუბალპურ ზონაში, მწვანე იხვი ბინადრობს კასპიის ზღვის სანაპიროზე.
თევზები
ქვეყნის მტკნარ აუზებში და კასპიის ზღვის სანაპიროზე არის 97 სახეობის თევზი, რომელთაგან 15 000 სახეობის უმეტესობა უხერხემლოა. მათი უმრავლესობა არის მდინარე მტკვარში, ასევე მინგეჩაურის წყალსაცავში. თევზების უმრავლესობა ანადრომული და ნახევრადანადრომულია.
უჩოგლანი
უჩოგლანი (Uchoglan) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
აზერბაიჯანის ფაუნა
თევზები
ყველაზე ძვირფასი თევზი არის ორაგული, ზუთხი და ბელუგა. ზუთხის ხორცი და ხიზილალა ძალიან ძვირფასია. გარდა ამისა, აზერბაიჯანის წყლის აუზებს შეიცავს ისეთი ძვირფასი თევზის სახეობები, როგორიცაა კაპარჭინა, კობრი და სხვები. მარცხნივ|მინი კასპიის ზღვაში ბინადრობს ქაშაყის თევზის სახეობა. მდინარე მტკვარზე ჰიდრავლიკური ნაგებობების მშენებლობისა და კასპიის ზღვის წყლის დაბინძურების გამო, ძვირფასი თევზის სახეობების მნიშვნელოვანი შემცირება მოხდა. დღესდღეობით თევზის მარაგის გასაზრდელად სამი ინკუბატორი მუშაობს.
უჩოგლანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანის ფაუნა
თევზები
1970-იან წლებში აზერბაიჯანში აღმოაჩინეს ორი ახალი თევზი სახეობა „Pseudorasbora parva“ და კორეული „Sharpbelly“. „Sharpbelly“ არის მდინარის თევზი, რომელიც ბინადრობს მტკვრისა და არაქსის მდინარეებში, ლენქორანის რაიონის მდინარეებში, მინგეჩაურის წყალსაცავში. ისინი შეიძლება აღმოჩნდნენ კასპიის ზღვის აზერბაიჯანულ სექტორში აფშერონის ნახევარკუნძულიდან ასტარის რაიონამდე.
ძუძუმწოვრები
აზერბაიჯანში რეგისტრირებულია 107 სახეობის ძუძუმწოვარი. პოპულარული სახეობებია კავკასიური თხა და დასავლეთ კავკასიის მუფლონები, რომლებიც ცხოვრობენ ნახიჩევანსა და კავკასიონის დასავლეთ ფერდობებზე. ჯეირანი კავკასიაში ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათი და სწრაფი ძუძუმწოვრების სახეობაა, მათი აღმოჩენა შეიძლება შირვანის ბუნებრივ ნაკრძალში, ბენდოვანისა და ქორჩაის რაიონებში. მინი|263x263პქ მუფლონები გვხვდებიან ვაკეში, სადაც მათ შეუძლიათ მთელი წელი იცხოვრონ. მათ გრძელი და კუნთებიანი ფეხები აქვთ. ამის წყალობით მათ ძალიან სწრაფად შეუძლიათ მუშაობა. კავკასიური ლეოპარდი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათი ცხოველია, ის ცხოვრობს სამხრეთ კავკასიის მთებში, ზანგეზურის ქედსა და თალიშის მთებში. კავკასიის ლეოპარდები უკანონო ნადირობის გამო საფრთხის ქვეშ არიან.
კავკასიონის ფაუნა, რომელიც არის საზღვარი აზერბაიჯანის ჩრდილოეთით, ძალიან მდიდარია. აქ ცხოვრობენ ისეთი ძუძუმწოვრები, როგორიცაა: ფოცხვერი, კავკასიური ყავისფერი დათვი, ველური კატა, აღმოსავლეთ კავკასიური თხა, კავკასიური ციყვი, საველე თაგვები და სხვა.
აფშერონის ნახევარკუნძულზე მდებარე აფშერონის ეროვნული პარკი ცნობილია თავისი გაზელებითა და კასპიის სელაპებით. ბაქოს ტერიტორიაზე კი ნაცრისფერი ჯუჯა-ზაზუნებია გავრცელებული. გობუსტანის, ყიზილაგასა და შირვანის ეროვნულ პარკებში ბინადრობენ ტურები, მგლები, მელები, მარმარილოს ქრცვინები, კურდღლები, გიგანტური ხიდი-ბაყაყები და სხვა.
აზერბაიჯანის ტალიშის მთები დაფარულია ტყეებით, სადაც ფართოდ არის გავრცელებული კასპიური ბიგა, გირკანის ველის თაგვი, სამხრეთ თეთრკუდიანი ზღარბი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოგრაფია კატეგორია:ფაუნა კატეგორია:ფაუნა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ფაუნა კონტინენტების მიხედვით
ზღუდერის მცირე ეკლესია
ზღუდერის მცირე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერში სამნავიანი ბაზილიკიდან 10 მეტრის მოშორებით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ეკლესიის კელდები 3 მეტრამდეა შემორჩენილი, ხოლო აფსიდას კედლის შუა ნაწილი შენგრეულია.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ქვიშაქვის დიდი ზომის თლილი კვადრებით. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს, ორივე მათგანი ქვის არქიტრავითაა გადახურული. სამხრეთის შესასვლელის არქიტრავის ზემოთ ქვის ტიმპანი და თაღოვანი გადახურვაა. სამხრეთის კედელში შემორჩენილია ორი სარკმელი. დარბაზის გრძივი კედლები გლუვია. სამხრეთ ფასადზე ტიმპანის თაღოვან ნაწილს ორზოლიანი დეკორატიული ღარი გასდევს, ხოლო არქიტრავის განაპირა ნაწილებში შეწყვილებული გირჩებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალკალა-დე-მონკაიო
ალკალა-დე-მონკაიო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ტარასონა-ი-ელ-მონკაიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 13,7 კმ². მოსახლეობა — 143 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სარაგოსის ქალაქები
სერგეი მერკუროვი
სერგეი მერკუროვი (დ. 26 ოქტომბერი, 1881, ალექსანდროპოლი — გ. 8 ივნისი, 1952, მოსკოვი) — სომხური წარმოშობის რუსი მოქანდაკე, სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (19430, საბჭოთა კავშირის სამხატვრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (1947).
ბიოგრაფია
1902-1905 წლებში სწავლობდა მიუნხენის სამხატვრო აკადემიაში. 1909 წლამდე ცხოვრობდა პარიზში. მისი ადრინდელი ნამუშევრებისთვის დამახასიათებელი იყო ამაღელვებელი სიმბოლიკა და მოდერნისტული სტილიზაცია. ისწრაფვოდა მონუმენტური ჰეროიკული სახეების შექმნისკენ. მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია დოსტოევსკის (1911-1913) და კ. ტიმირიაზევის (1922-1923) ქანდაკებები, ჯგუფური კომპოზიცია „ბელადის სიკვდილი“ (1927-1947), სტალინის ქანდაკება ერევანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:რუსი მოქანდაკეები
ავლევის მეორე ნამოსახლარი
ავლევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავლევის ჩრდილოეთით, 0,5 კილომეტრზე, ადგილ ცარციძიანთ გორაზე, საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. გორის ზედაპირი (60x20 მეტრი) ხელოვნურადაა მოსწორებული. უხვად იპოვება შავად გამომწვარი, უხეშკეციანი სხვადასხვა ზომისა და დანიშნულების თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მანა (ორჰეის რაიონი)
მანა (Mana) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 349 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
გრინეუცი (დინჯენი)
გრინეუცი (Grinăuţi) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 273 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
ზარიშატი
ზარიშატი (Զարիշատ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 050 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 102 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 51 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
დიმიაანთ კოშკი
დიმიაანთ კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ გულგულის ცენტრალურ ნაწილში, ერთ-ერთი მაცხოვრებლის ეზოში. თარიღდება XVIII საუკუნით.
კოშკი გეგმით წრიულია, ზემოთკენ სწორხაზოვნად შევიწროებული. შემორჩენილია მხოლოდ ერთი სართულის სიმაღლეზე. ნაგებია რიყის მოზრდილი ქვით, ინტერიერში, ზოგ ადგილას, გამოყენებულია კვადრატული აგურიც. შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან, შემორჩენილი კვალის მიხედვით, ხის ძელებით ყოფილა გადახურული. შენობის პირველი სართული რვაწახნაგოვანია, წახნაგებში თვდაცვითი და საყოფაცხოვრებო ელემენტებია განთავსებული. ხუთ წახნაგში თითო ღრმა, შეისრულთაღიანი ნიშაა, რომელიც თითო სათოფურითაა აღჭურვილი. ერთ-ერთ წახნაგში კოშკში შესასვლელი კარია, მეორეში ბუხარი, მესამეში კი კედლის სისქეში არსებული კიბის უჯრედის შესასვლელი. სართული გადახურულია ძაბრისებრი კამარით, რომლის გვერდები რიყის ქვითაა ნაწყობი, ხოლო წვერო აგურით. კამარის მრუდში, ჩრდილოეთით და სამხრეთით, თითო სარკმელია. მათი ღიობები შიგნიდან გარეთ მკვეთრად მაღლდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ალეშანია
ალეშანია (Alexânia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1057 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 814 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.09 კმ²-ზე. ფართობი 1096 კმ²-ია.
მასტერსის კვალიფიკაცია
Benson & Hedges Championship — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირი. იმართებოდა 1990—2002 წლებში. ყოველ წელს Benson & Hedges Championship-ის გამარჯვებული იღებდა უაილდ-კარდს მასტერსისთვის.
1992-1993 წლების სეზონზე ტურნირი მინი-რეიტინგული იყო, ანუ ქულები მოთამაშეებს ერიცხებოდათ 1:10 შეფარდებით. ქულები გაიცემოდა უფრო მეტი პროფესიონალის მიზიდვის მიზნით, თუმცა ძირითადი მოთამაშეები მასში მონაწილეობას არ იღებდნენ (ისინი ავტომატურად ხვდებოდნენ მასტერსზე), ამიტომ ტურნირმაც დაკარგა რეიტინგულის სტატუსი. მიუხედავად ამისა, უშუალოდ მასტერსის მნიშვნელობისა და პრესტიჟულობის გათვალისწინებით, მოთამაშეები ინტერესს იჩენდნენ კვალიფიკაციის მიმართ, რათა უემბლიზე მოხვედრილიყვნენ.
2003-2004 წლების სეზონიდან Benson & Hedges Championship-მა თამბაქოს სპონსორის წასვლასთან დაკავშირებით სახელი შეიცვალა და ეწოდა Masters Qualifying Event, ანუ ოფიციალური ტურნირი — კვალიფიკაცია მასტერსზე. ამ სახით ტურნირი კალენდარში დაბრუნდა 2005-2006 წლების სეზონზე (2004 წელს იგი არ გამართულა).
2010/11 წლების სეზონიდან ტურნირი გაქრა მეინ-ტურის კალენდრიდან.
ბელალაყაია
ბელალაყაია (Белалакая) — მწვერვალი რუსეთში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთში. მდებარეობს დასავლეთ კავკასიონზე. სიმაღლე 3861 მ. სახელწოდება მომდინარეობს თეთრი კვარცის ფენებისაგან, რომლებიც ჭრიან კლდოვან კალთებს. მთავარი მწვერვალის აღმოსავლეთით არის მწვერვალი პატარა ბელალაყაია, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3740 მ აღწევს. ბელალაყაია გამოსახულია სასმელი მინერალური წყლის — Aqua Minerale-ის ბოთლზე.
სქოლიო
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მთები
როსტოვ არენა
როსტოვ არენა („Ростов Арена“) — საფეხბურთო სტადიონი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ დონის როსტოვში. სტადიონი უმასპინძლებს 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის 5 მატჩს. ის ასევე უმასპინძლებს საფეხბურთო კლუბ როსტოვის საშინაო მატჩებს და ჩაანაცვლებს ოლიმპ-2-ს. სტადიონი 45 000 მაყურებელზეა გათვლილი.
ისტორია
2013 წლის ივნისში მშენებლობისთვის გრუნტის მოსამზადებელი სამუშაოების დროს მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი, თითქმის პირველადი სახით შემონახული ხუთი ჭურვი აღმოაჩინეს. 2013 წლის აგვისტოში დაიწყო სტადიონის ექვსმეტრიანი საძირკვლის მომზადება. 2014 წლის მაისში საძირკვლის ჩასხმა დასრულდა. 2015 წლის სექტემბერში სრულად დასრულდა საძირკვლის რკინა-ბეტონის ფილების მოწყობა.
2017 წლის 9 ივნისს როსტოვის ოლქის მთავრობამ სტადიონის სამშენებლო სამუშაოების 80%-ის დასრულების შესახებ განაცხადა. ოქტომბერში დამონტაჟდა გარე და შიდა ელექტრონული ტაბლოები. 22 დეკემბერს სტადიონის მშენებლობა დასრულდა და ობიექტის ექსპლუატაციაში გაშვების სამუშაოები დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის სტადიონები
ხიდირლი (აღდამი)
ხიდირლი  (Xıdırlı, Խդրլը) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
გრინეუცი (მიხალაშანი)
გრინეუცი (Grinăuţi) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 177 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
პეტნიიცის მუნიციპალიტეტი
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს მუნიციპალიტეტები
ალკონჩელ-დე-არისა
ალკონჩელ-დე-არისა (Alconchel de Ariza, Alconchel de Fariza) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 34,8 კმ². მოსახლეობა — 76 კაცი (2020 წ.).
ემანჟელინსკი
ემანჟელინსკი (Еманжелинск) — ქალაქი რუსეთში, ჩელიაბინსკის ოლქში. ემანჟელინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. არაფორმალური აგლომერაციის „დიდი ჩელიაბინსკის“ შემადგენლობაში. 2016 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 29 487 კაცს. ქალაქი მდებარეობს სამხრეთ ურალში, ჩელიაბინსკიდან 50 კმ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის ქალაქები
ფიშტი
ფიშტი (Фишт) — მწვერვალი დასავლეთ კავკასიონზე, მდინარეების ბელაიისა და ფშეხის (ყუბანის აუზი) სათავეებში, რუსეთის კრასნოდარის მხარეში. სიმაღლე 2867 მ. აგებულია კირქვებით, რომლებშიც განვითარებულია კარსტი. გვხვდება მღვიმეები, ძაბრები. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი და მუქწიწვოვანი ტყით, ზევით სუბალპური და ალპური მდელოებია. არის კარული და დაკიდებული მყინვარები. დასავლეთი კედლიდან გადმოედინება ფიშტის ჩანჩქერი, რომლის წყალვარდნილის სიმაღლეა დაახლოებით 200 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის მთები კატეგორია:ადიღეს მთები
ზღუდერის საცხოვრებელი სახლი
ზღუდერის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზღუდერის ცენტრში. აგებულია XIX-XX საუკუნეებში. საცხოვრებელი სახლის ქვით ნაგები პირველი სართული ნახევარსარდაფია. მთავარი ფასადის მხარეს მას 1 კარი და 1 სარკმელი აქვს. იატაკი მიწისაა. მეორე საცხოვრებელი სართული ხისაა. აივანზე ვხვდებით სახლზე გვერდიდან მიდგმული ხის კიბით. აივნის მოაჯირი და სვეტებს შორის თაღები ციფრისჭვირული ორნამენტებით არის შემკული. სართულზე ტიხრით გაყოფილი და 1 კარით დაკავშირებული ორი ოთახია. მთავარი ფასადის მხარეს ოთახებს თითო კარი და სარკმელი აქვთ. ამის გარდა ერთი ოთახი ორი, ხოლო მეორე ერთი სარკმლით ნათდება. ნივნივებზე გაწყობილი ოთხფერდა სახურავი გადახურულია ყავრით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ზორაკერტი
ზორაკერტი (Զորակերտ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 146 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 63 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.3 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
ელბაქიანის წისქვილი
ელბაქიანის წისქვილი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ხვედურეთში, მდინარე ძამის მარჯვენა ნაპირზე. მოსახლეობა ნიკოლოზ ელბაქიძის წისქვილს უწოდებს. წისქვილის (3X6 მ; ინტერიერის სიმაღლე 2 მ) საფუძველს შეადგენს ოთხი განივი ხის მორი, რომლებიც გადებულია ხის ხიმინჯებზე და ორი გრძივი კოჭითაა შეკრული. წისქვილის კედლები ფიცრისაა და კუთხეებში ჭდობითაა შეკრული. გადახურვა ხის ძელებზეა გამართული იატაკი და ჭერი ფიცრისაა. შესასვლელი განივი (სამხრეთი) ფასსადის მხრიდანაა. ინტერიერში, დასავლეთის კედელთან ხის ძელების კონსტრუქციაზე ორი ხვიმირია. დოლაბი მხოლოდ ერთი ხვიმირის ქვეშაა (გადმოცემით, წისქვილი თავდაპირველად სამდოლაბიანი ყოფილა). დოლაბის წინ, იატაკზე გრძელი ალოაა (ფქვილის შესაგროვებელი). წისქვილის ასამოქმედებლად მდინარე ძამიდან გადმოყვანილია ვიწრო ტოტი, რომელიც უერთდება პატარა საგუბარს. საგუბრიდან წყალი ხის ღარით მიემართება ბორბლისაკენ, რომელიც მსხვილი ხის ღერძით დოლაბთანაა დაკავშირებული. საგუბარს დასაცლელი ხის მეორე არხიც (სახეთქელა) აქვს. წისქვილი გადახურულია ყავრის ორფერდა სახურავით. წისქვილი მოქმედია. აგებულია XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ახმათგერ გარდაფხაძე
ახმათგერ ბუხულას ძე გარდაფხაძე (დ. 15 მაისი, 1943, ლეუშერი, ახლანდ. ლენტეხის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სამოქალაქო ავიაციის მფრინავი.
1983 წელს თბილისში ახალგაზრდების ჯგუფის მიერ თვითმფრინავის გატაცების მცდელობისას იყო ხომალდ ტუ-134-ის ეკიპაჟის მეთაური. შტურმან ვლადიმერ გასოიანთან ერთად წინააღმდეგობა გაუწია გამტაცებლებს, რის გამოც საბჭოთა კავშირის მთავრობის მიერ დაჯილდოვდა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდებით, ლენინის ორდენით და „ოქროს ვარსკვლავის“ მედლით (1984). პენსიაზე გასვლის შემდეგ იყო თბილისის საავიაციო საწარმოს პილოტი-ინსტრუქტორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მფრინავები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
კარლო გარდაფხაძე
კარლო კონსტანტინეს ძე გარდაფხაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1917, სოფ. ტვიში, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 სექტემბერი, 2015) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ლარნაკის წმინდა ლაზარეს ეკლესია
ლარნაკის წმინდა ლაზარეს ეკლესია. (ბერძნ. Ιερός Ναός Αγίου Λαζάρου) — IX საუკუნის მართლმადიდებლური ეკლესია კვიპროსის რესპუბლიკის ქალაქ ლარნაკაში. შედის კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიის კიტიანის მიტროპოლიის იურისდიქციაში.
ეკლესია ბეთანიელი მართალი ლაზარეს სახელს ატარებს, რომელიც, სახარების თანახმად, იესო ქრისტემ  მკვდრეთით აღადგინა. ქრისტეს აღდგომის შემდეგ ლაზარეს დევნიდნენ, ამიტომ გამო იძულებული გახდა დაეტოვებინა იუდეა და 33 წელს გადასულიყო კვიპროსზე, სადაც მალე მოციქულების პავლეს და ბარაბას თაოსნობით 45 წელს   კიტიონის (ქალაქ ლარნაკას ძველი სახელწოდება) პირველი ეპისკოპოსად დაინიშნა. აღდგომის შემდეგ მან კიდევ ოცდაათი წელი იცოცხლა, შემდეგ კი მეორედ გარდაიცვალა კვიპროსზე 63 წელს. მის საფლავზე აშენდა წმინდა ლაზარეს ეკლესია.
ისტორია
გადმოცემის თანახმად, ლაზარეს საფლავი დაიკარგა არაბთა ბატონობის პერიოდში VII საუკუნის შუა ხანებში. 890 წელს ლარნაკაში აღმოაჩინეს საფლავი წარწერით "ლაზარე ოთხდღიანი, ქრისტეს მეგობარი". იმპერატორ ლეო VI-ის ბრძანებულებით ლაზარეს ნეშტი 898 წელს გადაასვენეს კონსტანტინოპოლში, სადაც დაასვენეს მართალი ლაზარეს ტაძარში. სიწმინდეების გადმოსვენება მალე მართლმადიდებლურ დღესასწაულად იქცა, რომელიც აღინიშნება 17 (30 ოქტომბერს). მინი|წმინდა ლაზარეს საფლავი წმინდა ლაზარეს ეკლესიაში IX საუკუნის ბოლოს — X საუკუნის დასაწყისში ლარნაკაში ლაზარეს საფლავზე წმინდა ლაზარეს ეკლესია ააგეს. ეს არის კვიპროსზე შემორჩენილი სამი ბიზანტიური ეკლესიიდან ერთ-ერთი. ტაძარს წაგრძელებული სწორკუთხა ფორმა აქვს ფასადზე სამმხრივი აფსიდით. ტაძარი დაგვირგვინებული  იყო სამი გუმბათით და  სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს სამრეკლოთი. მარცხნივ|მინი|წმინდა ლაზარეს ეკლესიის [[კანკელი]] მე-13-დან მე-16 საუკუნემდე, კუნძულზე ლუზინიანების და ვენეციელთა დინასტიის მმართველობის დროს, ტაძარი რომის კათოლიკურ ეკლესიას ეკუთვნოდა. სამხრეთის მხრიდან მასზე გოთური სტილის მასიური პორტიკი მიაშენეს. ოსმალეთის მმართველობის პირველ წლებში (1571 წ.) ეკლესია მეჩეთად იქცა. სამი გუმბათი სამრეკლოთი დაინგრა. 1589 წელს თურქებმა ის მიჰყიდეს მართლმადიდებლურ ეკლესიას და მომდევნო ორი საუკუნის განმავლობაში გამოიყენებოდა როგორც მართლმადიდებლური, ასევე კათოლიკური მსახურებისთვის. 1857 წელს, კუნძულზე ოსმალეთის მმართველობის დასრულების შემდეგ, ტაძრის მახლობლად სამრეკლოს ხელახალი აშენების ნებართვა გაიცა.
ეკლესიის უნიკალური ბაროკოს კანკელი გაკეთდა 1773—1782 წლებში. მალე 1970 წლის ხანძრის დროს ტაძრის მოხატული და მოოქროვილი ინტერიერი ძლიერ დაზიანდა. 1972 წლის ნოემბერში ტაძრის განახლების დროს საკურთხევლის ქვეშ აღმოაჩინეს მარმარილოს სარკოფაგი ადამიანის ნაშთებით, რომლებიც წმინდა ლაზარეს ნეშტის ნაწილებად იქნა მიჩნეული. როგორც ჩანს, ლაზარეს ნეშტი მთლიანად არ იყო   კონსტანტინოპოლში გადატანილი.