cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯოუ ენლაი
ჯოუ ენლაი (დ. 5 მარტი, 1898 ― გ. 8 იანვარი, 1976) — ჩინელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 1917-1918 წლებში სწავლობდა იაპონიაში, შემდეგ ნანკაის უნივერსიტეტში ტიანძინში. მონაწილეობდა 4 მაისის ანტიიმპერიალისტურ მოძრაობაში. 1920-1924 წლებში მუშაობდა და სწავლობდა გერმანიასა და საფრანგეთში. 1922 წლიდან იყო ჩინეთის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1934-1956 წლებში იყო ჩინეთის კომუნისტური პარტიის ცკ-ის მდივანი. 1949-1958 წლებში იყო ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი კატეგორია:ჩინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:კომუნისტები
ანასოფია რობი
ადრეული ცხოვრება
რობი დაიბადა კოლორადოს შტატის ქალაქ დენვერში, ჟანეტ (ინტერიერის დიზაინერი) და დევიდ რობების (არქიტექტორი) ოჯახში. მას დედის ბებიის, ანასოფიას სახელი დაარქვეს. რობი არის დანიური, ინგლისური, ირლანდიური, შოტლანდიური და შვედური წარმოშობის გვარი. თავისი მსახიობური ნიჭით სხვების დაინტერესება დაიწყო საეკლესიო სცენაზე 500 ადამიანის წინაშე გამოსვლისას. მან ოთხნახევარი წელი იასპარეზა ცეკვასა და ტანვარჯიშში, მაგრამ თავი დაანება მსახიობობის გამო.
ჯილდოები და ნომინაციები
2008 წლის 30 მარტს რობმა მოიგო თავისი პირველი კარირეული ჯილდო, როდესაც ახალგაზრდა შემსრულებლის დაჯილდოება-ზე მთავარ ახალგაზრდა მსახიობად დაასახელეს როლისთვის, ფილმში ხიდი ტერაბითიაში. თავად ფილმმა მოიგო ახალგაზრდა მსახიობების ჯილდო. 2009 წლის 24 აპრილს მან მიიღო ჰორიზონტის პრემია Palm Beach-ის მე-14 ყოველწლიურ საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მას მიენიჭა ამომავალი ვარსკვლავის ჯილდო დენვერის კინოფესტივალზე, 2009 წლის 12 ნოემბერს.
ამერიკანკა
ამერიკანკა — ლეო ესაკიას 1930 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება ვითარდება რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს მოსკოვში. მეფის ოხრანკა ამაოდ ცდილობს ჩაშალოს ბოლშევიკების არალეგალური სტამბის მუშაობა, სადაც სისტემატურად იბეჭდება რევოლუციური ლიტერატურა. პატარა საბეჭდ მანქანა „ამერიკანკას“, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ოქტომბრის რევოლუციის გამარჯვებაში, ცვლიან მრავალტირაჟიანი სწრაფსაბეჭდი მძლავრი მანქანები.
გადაღება
ფილმის სცენარზე მუშაობდა არალეგალური სტამბის ყოფილი მუშა გიორგი სტურუა, რომელიც ამავე დროს ტერორისტი და რევოლუციონერი იყო. მისი როლი არკადი ხინთიბიძემ შეასრულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1930 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:ქართული შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ლეო ესაკიას ფილმები კატეგორია:ისტორიული ფილმები
ახივაა (თხინის თემი)
ახივაა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (თხინის თემი). შავი ზღვიდან 31 კმ, ოჩამჩირიდან 19 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:თხინის თემის სოფლები
Plagiolepis livingstonei
Plagiolepis livingstonei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Télépopmusik
Télépopmusik — ფრანგული ელექტრონული მუსიკის ჯგუფი სამი წევრით. ჯგუფის პირველი ალბომი იყო Genetic World (2001). მას შემდეგ ამ ალბომიდან რამდენიმე სინგლი გამოვიდა, სანამ 2005 წელს ჯგუფი მეორე ალბომს Angel Milk გამოსცემდა. ჯგუფის წევრები არიან: ფაბრის დიუმონი (Fabrice Dumont), ბას-გიტარისტი და დამფუძნებელი ჯგუფის Autour de Lucie, სტეფან ჰერი (Stephan Haeri), ასევე ცნობილი მისი სოლო პროექტებით 2Strike და ქრისტოფ ჰეტიე (Christophe Hetier).
მთავარი წევრების გარდა ჯგუფში მოწვეული მუსიკოსებიც მოღვაწეობენ: ანჟელა მაკ-კლასკი, მაუ და დებორა ანდერსონი. კონცერტებზე ჯგუფთან გამოდიან ასევე სებასტიან ბუფე (დასარტყმელი საკრავებიდა პერკუსია) და ნარუმი ომორი (კლავიშებიანი საკრავები).
ჯგუფის ყველაზე ცნობილი ტრეკი ალბომიდან "Genetic World" გახდა "Breathe", რომელიც კომპანიამ მიცუბიში 2003 წელს საკუთარი ახალი ავტომანქანის მოდელის "Outlander" სარეკლამო რგოლისთვის გამოიყენა. სიმღერის თანაავტორი და ვოკალისტი იყო ანჯელა მაკ-კლასკი ამერიკული ბენდიდან Wild Colonials.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:ტრიპ-ჰოპ ჯგუფები
ბრაიან ჯოუზეფსონი
ბრაიან ჯოუზეფსონი (დ. 1940) — ინგლისელი ფიზიკოსი. აქვს შრომები გვირაბულ ეფექტსა და ზეგამტარობაზე. 1962 წელს იწინასწარმეტყველა კვანტური ეფექტები ზეგამტარული დენის დიელექტრიკულ ველში გავლისას. ამ ეფექტს მისი სახელი უწოდეს. 1973 წელს მიიღო ნობელის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკაში
რიყის ქვა
მინი|რიყის ქვა რიყის ქვა — მომცრო მომრგვალო ფორმის კაჭარი; ლოდის სახესხვაობა. წარმოადგენს უხეშადდამუშავებულ ქვის მასალას. გამოიყენება ქვაფენილების დასაგებად და გვერდობების გასამაგრებლად, აგრეთვე სარკინიგზო ხაზის ბალასტირებისათვის და სხვ. გვევლინება როგორც საწყისი მასალა ღორღის მისაღებად. რიყის ქვა როგორც სამშენებლო მასალა უძველესი დროიდან არის ცნობილი. ფართოდ გამოიყენება მშენებლობაში. რიყის ქვას გზების დასაგებას იყენებდნენ ძველ ეგვიპტესა და ბაბილონში. რომაელებმა გააუმჯობესეს რიყის ქვებით დაგებული გზების ტექნოლოგია; ასეთ დაგებულ გზებს ქვაფენილი ეწოდება.
აღსანიშნავია, რომ 2011 წელს გურჯაანში, ეგრეთ წოდებულ გოძიანთეულის ტერიტორიაზე იპოვეს რიყის ქვისაგან გაკეთებული ადამიანის თავის ქანდაკება, რომელიც სავარაუდოდ, ადრესამიწათმოქმედო კულტურის ხანაში შეიქმნა. რიყის ქვისაგან გაკეთებული მსგავსი ქანდაკება აქამდე მხოლოდ ქვემო ქართლის ტერიტორიაზე იყო აღმოჩენილი.
სქოლიო
კატეგორია:სამშენებლო მასალები კატეგორია:ქვაფენილები
ვერტიენტესი
ვერტიენტესი (Vertientes) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, კამაგუეის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 70 მ სიმაღლეზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
მაჰაჩყალა
მაჰაჩყალა (Махачкала; МахIачхъала; МахІачкъала, Анжи; Мягьячкъала; Мягьячгъала; ; Анжикъала, Магьачкъала) — დაღესტნის დედაქალაქი, რუსეთის ფედერაციის სამხრეთით.
ქალაქის ადგილას დასახლება გაჩნდა 1844 წელს, როგორც რუსული სამხედრო სიმაგრე „პეტროვსკოე“. ადგილობრივები ამ ადგილს ყუმუხურ ენაზე უწოდებდნენ ანჯი-ყალას (Анжи-Кала, ფქვილის ციხე). left|thumb|მახაჩყალა XX საუკუნის დასაწყისში. ბაზრის მოედანი (ახლანდელი როდოპის ბულვარი)
1857 დასახლებამ მიიღო ქალაქის სტატუსი და საპორტო ქალაქ „პეტროვსკ-პორტი“ (Петровск) სახელწოდება, რომელიც დაკავშირებულია ლეგენდასთან, თითქოსდა სპარსეთზე ლაშქრობისას ამ ადგილას პეტრე I-ის სამხედრო ბანაკი იყო განლაგებული.
დღევანდელი სახელწოდება ქალაქმა მიიღო 1921 წელს რევოლუციონერ მაგომედ-ალი დახადაევის (1882– 1918), ფსევდონიმით — მაჰაჩი, პატივსაცემად. მოგვიანებით, მაჰაჩყალა დაღესტნის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქი გახდა.
ქალაქი განივრცო კასპიის ზღვის სანაპიროზე 70 კილომეტრის მანძილზე. ქალაქში დაღესტნის, რუსეთისა და ყოფილი სსრკ-ის 60-ზე მეტი ეროვნება ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:დაღესტნის ქალაქები კატეგორია:ჩრდილოეთ კავკასიის ქალაქები
ოდიშის ვაკე
ოდიშის ვაკე, ოდიშის პლატო — ნახევრად ვაკე, სამეგრელოს შუა ნაწილი ეგრისის ქედის ძირიდან კოლხეთის დაბლობის ჩრდილოეთ კიდემდე. სამხრეთიდან შემოზღუდულია ურთა-ბიისა და უნაგირის სერების შემადგენელი, ნაწილობრივ კირქვული, ბრაქიანტიკლინური, გორაკ-ბორცვებით. სიმაღლე 150-450 მ. დანაწევრებულია მდინარეთა ხშირი ქსელით. დაუნაწევრებელი უბნები ცოტაა და დაკავშირებულია წყალგამყოფებთან და ხეობათა ფართო მონაკვეთებთან. ჰავა ნესტიანი სუბტროპიკულია. ვაკეზე ჭარბობს კულტურული ლანდშაფტი. არის ფოთლოვანი ტყე-ბუჩქნარი.
მოიცავს კოლხეთის დაბლობის ლანდშაფტური ოლქის ცენტრალურ, ყველაზე დაბალ ნაწილს, რომელიც თავისი დასავლეთი გვერდით შავ ზღვაზეა მიკრული. იგი ხასიათდება მეოთხეული ასაკისა და თანამედროვე მდინარეული ტრიურ-ჭაობური, სანაპირო-ზღვიური ნალექებით აგებული ბრტყელი ზედაპირის მქონე რელიეფით, ნესტიანი სუბტროპიკული ჰავით, მჭიდრო ჰიდროგრაფიული ქსელით, ჭარბტენიანი ნიადაგებით, მეზოფილური და ჰიდროფილური მცენარეულობის განვითარებით. ზედაპირი, განსაკუთრებით მის ზღვისპირა ნაწილში გამოირჩევა ინტენსიური დაჭაობებით.
აბსოლუტური ნიშნულები 20-22 მ-ს არ აღემატება. იგი დაქსელილია ტრანზიტული (ენგური, ხობი, რიონი, ტეხური, აბაშა) და ადგილობრივი (თიქორი, ჭურია, ცია, ცივი, ფიჩორი და სხვა) მდინარეების კალაპოტებით. ნაშალი მასალის ჭარბი აკუმულაციის შედეგად ამ მდინარეთა კალაპოტები ზოგ ადგილზე შედარებით მაღლაა აწეული მათთან მიმდებარე ჭალების ზედაპირიდან. ვაკე-დაბლობის დასავლეთ ნაწილში და მდინარე რიონის მარჯვენა მხარის გასწვრივ ზოგიერთი მდინარის კალაპოტი (ჯუმი, ხობი, ცია, ცივი, ტეხური, აბაშა, ფიჩორი და სხვა) სხვადასხვა ინტენსივობით არის დაკლაკნილი და მეანდრების განვითარებით გამოირჩევა.
არის ტბები. ზოგიერთი მათგანის ქვაბული ზღვის ყოფილ უბეს წარმოადგენს და მცირე სიღრმეებით გამოირჩევა (პალიასტომი, ფართო წყალი, მალთაყვა, ხარკალუ), ზოგი კი მდინარეთა მიერ მიტოვებული მეანდრებშია ჩამდგარი. ასეთ ტბებს ადგილობრივი მოსახლეობა „ნარიონალებს“ უწოდებს.
მცენარეულობა რამდენიმე ტიპად იყოფა. ზღვის სანაპირო ხაზის გასწვრივ გაჭიმული ქვიშიანი დიუნების შედარებით მშრალ, კარგად, გამთბარ და დამლაშებულ ზედაპირზე, სადაც ძირითად მდელოს კორდიან-ქვიშიანი ნიადაგებია განვითარებული, გვხვდება მეტად თავისებური, გლორისტული შემადგენლობით კოლხეთის დაბლობის სხვა მცენარეულობისაგან მკვეთრად განსხვავებული დაჯგუფებები. ისი წარმოდგენილნი არიან ლიტოტალური ფსამოფიტების (რძიანა, ლურჯი ნარი და სხვა), ბოლქვიანების (ზღვის შროშანი და სხვა), კოლხური ისლის, იმერული მაწაქის, გლერტას, მრავალწლიანი ქსეროფიტული ბუჩქნარების (მაყვალი, კუნელი, ქაცვი) მცენარეული დაჯგუფებებით. ადამიანის სამეურნეო ზემოქმედების შედეგად ამ დაჯგუფებების ბუნებრივი სტრუქტურა დიუნების ზოლის მნიშვნელოვან ნაწილზე ძლიერ დეგრადირებულია და ალაგ-ალაგ ხელოვნური ტყეებით არის შეცვლილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები
К
К, к (IPA გამოთქმა — „კ“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „კ“-ს.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
აბიმელექი (გერარის მეფე)
აბიმელექი (ებრ. אבימלך‎; ლათ. Abimelech) — გერარის ფილისტიმელი მმართველი, ბიბლიურ პატრიარქ აბრაამის თანამედროვე (დაბ. 26:1). რიგი კომენტარების თანახმად, ტერმინი „აბიმელექი“ წარმოადგენს არა საკუთარ სახელს, არამედ მმართველის აღმნიშვნელ წოდებას, ისეთს, როგორიცაა მაგ. ფარაონი.
ბიბლიური სიუჟეტი
მას შემდეგ, რაც ღმერთმა გაანადგურა ქალაქები სოდომი და გომორი, აბრაამი მამრეს მუხრანიდან (ქებრონის მთიანეთი) გადასახლდა გერარში (აღმოსავლეთ ნეგევი), სადაც მეფობდა აბიმელექი. ისევე, როგორც ეგვიპტეში ჩასვლისას, აბრაამმა აქაც, საკუთარი სიცოცხლის გადარჩენისათვის, თავისი ცოლი სარა გამოაცხადა საკუთარ დად. 90 წლის სარას სილამაზით მოხიბლულმა აბიმელექმა ის თავის ჰარამხანაში წაიყვანა, მაგრამ ღამით მას ღმერთი გამოეცხადა და გააფრთხილა, რომ თუ ის სარას შეეხებოდა, სიკვდილი არ ასცდებოდა მას და მთელ მის სახლს. აბიმელექმა დაუყოვნებლივ დაუბრუნა სარა აბრაამს და უსაყვედურა, თუ რატომ მოექცა ასე და დაუმალა რომ სარა მისი ცოლი იყო. აბრაამმა აუხსნა მიზეზი და დაუმატა, რომ სარა მართლაც და იყო მისი, ოღონდ მამის მხრიდან.
მოვლენათა დათარიღება
ბიბლიური ქრონოლოგიის თანახმად, სარა აბიმელექის სასახლეში აყვანილ იქნა სამყაროს გაჩენიდან 2047 წელს (ქრისტეშობამდე დაახლ. 1713 წელს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
ოვისტები
ოვისტები (ლათ. ovum — კვერცხი) — XVII-XVIII საუკუნეების ბიოლოგები, რომელთაც მიაჩნდათ, რომ მდედრობით სასქესო უჯრედში — კვერცხში — წინასწარაა ჩასახული მიკროსკოპული ზრდასრული ორგანიზმი (შეადარეთ ანიმალკულისტები). ორგანიზმის განვითარება ოვისტებს დაჰყავდათ უბრალო ზრდის პროცესამდე (პრეფორმიზმი). ოვისტებს ეკუთვნოდნენ მარჩელო მალპიგი, შარლ ბონე, ი. გალერი და სხვები.
ლა-სერადა
ლა-სერადა (La Serrada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7 კმ². მოსახლეობა — 134 კაცი (2020 წ.).
ნორვეგიის ეროვნული თეატრი
thumb|300px|თეატრის შენობა ნორვეგიის ეროვნული თეატრი (Nationaltheatret) — ოსლოში მდებარე ნორვეგიის ერთ-ერთი უდიდესი და ყველაზე ცნობილი დრამატული ხელოვნების წარმოდგენის ადგილი.
ისტორია
თეატრმა პირველი წარმოდგენა მაყურებელს 1899 წლის სეტქემბერში შესთავაზა,. თუმცა, დასაბამი ჯერ კიდევ ქრისტიანიას თეატრიდან აქვს, რომელიც 1829 წელს დაარსდა. იმხანად სამი ოფიციალური ღია წარმოდგენა იმართებოდა სექტემბრის დამდეგს: ლუდვიგ ჰოლბერგის რჩეული პიესები, ჰენრიკ იბსენის „ხალხის მტერი“ და მესამე დღეს სიგურდ იორსალფარის ბიორნსტერნ ბიორნსონი.
თეატრი თავდაპირველად დაფუძნდა როგორც კერძო ინსტიტუცია და 1929 წლამდე, სანამ ნორვეგიის მთავრობა დაიწყებდა ცოტაოდენი დახმარების გაწევას, რამდენიმეჯერ სერიოზული ფინანსური სიძნელეების პირისპირ აღმოჩნდა. თეატრს არაერთი გამოჩენილი ნორვეგიელი სდგომია სათავეში, მაგრამ, 1911 წელს ვილჰელმ კრაგის გამოჩენამ, ეროვნული თეატრის „ოქროს ხანას“ მისცა დასაბამი.
თეატრს ხშირად იბსენის ნამუშევრების ბინადაც მიიჩნევენ, რადგან მისი პიესების უდიდესი ნაწილი აქვეა დადგმული. აღსანიშნავია აგრეთვე ბავშვების უსაყვარლესი პიესა „გამგზავრება საშობაო ვარსკვლავთან“, რომელიც თეატრის ფინანსურმა დირექტორმა სვერ ბრანდტმა 1924 წელს დადგა პირველად.
თეატრს ოთხი დიდი დარბაზი აქვს: მთავარი დარბაზი „Hovedscenen“, ამფითეატრი „Amfiscenen“, ფერწერული ტილოების დარბაზი „Malingsalen“ და ტორშოვის თეატრი „Torshovteatret“ ოსლოს ტორშოვის უბანში.
მიმდინარე დირექტორია ჰანე ტიომტა (2009-დღმდე). თეატრის მთავარი შენობა განთავსებულია სამეფო სასახლესა და პარლამენტის შენობას შორის. დიზაინერი ჰენრიკ ბული.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის თეატრები კატეგორია:ეროვნული თეატრები კატეგორია:ოსლო
ყაზმუნაიგაზი
ყაზმუნაიგაზი (ყაზ. КазМунайГаз; КМГ) — ყაზახეთის ეროვნული ნავთობისა და ბუნებრივი აირის კომპანია. სრული სახელია: სააქციო საზოგადოება „ეროვნული კომპანია «ყაზმუნაიგაზ»“. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ასტანაში. დაარსდა ყაზახეთის პრეზიდენტის 2002 წლის 20 თებერვლის განკარგულებით კომპანიების „ყაზახნავთობი“ და „ნავთობისა და გაზის ტრანსპორტის ეროვნული კომპანია“ შერწყმით. კომპანიის აქციების 100 %-ს ყაზახეთის მთავრობა ფლობს. მიმდინარე პრეზიდენტია უზაკბაი კარაბალინი.
რესურსები
კატეგორია:ყაზახეთის კომპანიები კატეგორია:ნავთობმწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:გაზის კომპანიები კატეგორია:სატრანსპორტო კომპანიები კატეგორია:ყაზახეთის ენერგეტიკა
Plagiolepis longipes
Plagiolepis longipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლაგოდეხის აღკვეთილი
ლაგოდეხის აღკვეთილი – აღკვეთილი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. დაარსდა 2003 წელს, მისი ფართობი 4500 ჰექტარია. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ ფერდობზე. აღკვეთილს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი, აღმოსავლეთიდან – მდ. მაწიმისხევი, სამხრეთიდან – დასახლებული პუნქტები (სოფ. გურგენიანი, სოფ. ხიზაბავრა, ქ. ლაგოდეხი, სოფ. შრომა), დასავლეთიდან კი – ბაისუბნის ქედი.
ლაგოდეხის აღკვეთილი გამორჩეულია წიფლნარ-რცხილნარი ფართოფოთლოვანი ტყით, გურგენიანის ჩანჩქერით. აღკვეთილი მოიცავს, აგრეთვე, ტყისა და ალპური მდელოების დამაკავშირებელ ბილიკთა სისტემას. გადაადგილება დასაშვებია ფეხით და ცხენით სპეციალურად განსაზღვრულ მარშრუტებზე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აღკვეთილები
სოსნოვკის უბე
სოსნოვკის უბე (Бухта Сосновка) — უბე ბაიკალის ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთის ბურიატეთის ტერიტორიაზე. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბარგუზინის ნაკრძალის კორდონი. უბის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი მონაკვეთი მოქცეულია მდინარეების სოსნოვკისა და კუდალდის შესართავებს შორის. ლანდშაფტურად თვალწარმტაცია. ტერიტორია ებჯინება ბარგუზინის ქედის მთებს. სანაპიროს დაბალ რაიონებში განვითარებულია ქვიშის დიუნები. ხარობს ბუჩქნარი და წიწვოვანი ტყე. სიახლოვეს არის სოფელი დავშა.
ალპური კლუბი
მინი|250პქ|მთის თავშესაფარი ალპური კლუბი (Alpine Club) — ალპინისტთა ნებაყოფლობითი ორგანიზაცია, მთასვლურ ღონისძიებათა მეთოდური და საორგანიზაციო ცენტრი. მსოფლიოში პირველი ალპური კლუბი დაარსდა ქალაქ ლონდონში 1857 წელს. შემდეგ, ალპური კლუბები შეიქმნა იტალიასა და ავსტრიაში (1862), შვეიცარიაში (1863), 1870-1880 წლებში კი ევროპის, ამერიკისა და აზიის სხვა ქვეყნებში. მეფის რუსეთში პირველი იყო თბილისის ალპური კლუბი, რომელიც 1877 წელს დაარსდა 80-იანი წლების შუახანებამდე იარსება. 1936 წელს თბილისში გაიხსნა სსრკ-ში პირველი ალპური კლუბი — საქართველოს ალპური კლუბი, რომელსაც 1945 წელს გამოჩენილი მთამსვლელისა და კლუბის ერთ-ერთი დამაარსებლის ალიოშა ჯაფარიძის სახელი მიეკუთვნა. თანამშრომლობს ალპინისტურ ორგანიზაციებთან, ხელს უწყობს მათ სპორტული ასვლებისა და ალპინიადების ორგანიზებაში. აგროვებს ქართული ალპინიზმის ისტორიის ამსახველ მასალებს, ქმნის ფოტო-ვიდეო არქივს, გამოსცემს ბუკლეტებს, მეთოდურ ლიტერატურას, აწყობს სემინარებსა და გამოფენებს.
სოსნოვკის უბე
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ყურეები
ალპური კლუბი
სქოლიო
კატეგორია:ალპური კლუბები
ახივაა (კინდღის თემი)
ახივაა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კინდღის თემი), მდინარეების ჭაშასა და თოუმიშს შორის, შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, ოჩამჩირიდან 25 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:კინდღის თემის სოფლები
ამოკი (ფილმი)
ამოკი — კოტე მარჯანიშვილის სრულმეტრაჟიანი მუნჯი დრამა. იგი გადაღებულია შტეფან ცვაიგის ამავე სახელწოდების (ზოგ თარგმანში „ამოკით შეპყრობილი“) რომანის მიხედვით. ეს იყო ქართულ კინოში უცხოური მხატვრული ნაწარმოების პირველი ეკრანიზაცია. ფილმი გამოვიდა სახელით „კანონი და მოვალეობა“, მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ მოხერხდა მისი აღდგენა.
ლა-ტორე (ავილა)
ლა-ტორე (La Torre) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 58 კმ². მოსახლეობა — 219 კაცი (2020 წ.).
ამოკი (ფილმი)
სიუჟეტი
ფილმი გმირთა ფსიქოლოგიურ კონფლიქტზე მოგვითხობს, რის გვერდითაც კარგად ჩანს უცხოეთის კაპიტალის ბრჭყალებში მოქცეული მალაელი ღატაკების სასოწარკვეთილი მდგომარეობა. ინგლისის კოლონიაში გადმოხვეწილ ექიმს დახმარებისათვის მიმართავს მაღალი საზოგადოების მანდილოსანი. ექიმი საზღაურად სიყვარულს მოითხოვს. შეურაცხსოფილი ქალი ცდილობს თავად მოიცილოს არასასურველი ნაყოფი, მაგრამ გვიანაა. ექიმს სინდისი სტანჯავს და მომაკვდავ ქალს ჰპირდება სამუდამოდ შეინახოს მისი საიდუმლო.
ლა-ტორე (ავილა)
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ამოკი (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1927 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:კოტე მარჯანიშვილის ფილმები
ტალუსანი
ტალუსანი (ოფიციალურად ტალუსანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Talusan; Bayan ng Talusan) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 873 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
ამხანაგ სტალინის მოგზაურობა აფრიკაში
სიუჟეტი
ამ აბსურდულ კომედიაში კგბ ცდილობს ფაბრიკის მუშა, ებრაელის საოცარი მსგავსება, საბჭოთა სახელმწიფოს ბელად ი.ბ.სტალინთან მისი ორეულის შესაქმნელად გამოიყენოს. მიყრუებულ სახლში მას ბელადის ჟესტებს, მანერებს და მეტყველებას ასწავლიან, ორეული ამაყობს და წარმატებით ასრულებს თავის როლს, მაგრამ მასთან შეხვედრის წინა დღეს სტალინი გარდაიცვლება. ორეულს ფუნქცია ეკარგება, იგი აღარავის აინტერესებს.
სქოლიო
კატეგორია:1990 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
დენვერი
დენვერი (Denver ) — ქალაქი-ოლქი აშშ-ის დასავლეთ ნაწილში; კოლორადოს შტატის დედაქალაქი და მისი უდიდესი ქალაქი. დენვერი მდინარე საუთ პლეტის ნაპირზე, კლდოვანი მთების ფრონტ რეინჯის აღმოსავლეთითაა განთავსებული. ქალაქის ცენტრი მდინარე ჩერი კრიკის და საუთ პლეტის თანაკვეთს აღმოსავლეთით და კლდოვანი მთების მთისწინეთიდან აღმოსავლეთით 19 კმ-ზე მდებარეობს. დენვერს მეტსახელად „ერთ-მილიან ქალაქს“ (Mile-High City) ეძახიან, რადგან ის ზღვის დონიდან ერთ მილზეა (1.609,3 მ) გაშენებული — ის აშშ-ს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ქალაქია. გრინვიჩის მერიდიანის დასავლეთით 105-ე მერიდიანი დენვერის იუნიონის სადგურზე გადის, რომლის დროც აშშ-ს მთის დროის სარტყელს განსაზღვრავს.
2012 წლის მიახლოებითი მონაცემებით, დენვერის მოსახლეობა 634.265 კაცია, რითაც ის აშშ-ს უდიდესი ქალაქებიდან 23-ე ადგილს იკავებს. მოსახლეობით ის მთის შტატების რიგით მე-3 ქალაქია. დენვერ-აურორა-ლეიკვუდის მეტროპოლიის მოსახლეობა 2.645.209-ია, რითაც ის აშშ-ს მეტროპოლიებიდან 21-ეა. დენვერ-აურორას გაერთიანებული სტატისტიკური არეს მოსახლეობა 3.214.218 კაცია, რითაც ის აშშ-ს გაერთიანებული სტატისტიკური არეებიდან სიდიდით მე-16 ადგილს იკავებს.
გეოგრაფია
ქალაქი-ოლქი დენვერი განლაგებულია 39°45'43" ჩ. გ. და 104°52'52" დ.გ. (39.761842, −104.881222 ), კოლორადოს ფრონტ რეინჯის რეგიონში. სამხრეთი კლდოვანი მთები დენვერის დასავლეთით, ხოლო ჰაი პლეინზი მის აღმოსავლეთით მდებარეობს. ცენტრალური დენვერი ვაკეა, ქალაქის ჩრდილოდასავლეთი, დასავლეთი, სამხრეთი და სამხრეთაღმოსავლეთი კი — მთიანი.
დენვერის სრული ფართობი 400.531.560 მ²-ია. აქედან 4.208.558 მ² (1,06%) წყალია. დენვერი ზღვის დონიდან საშუალოდ 1609,3 მეტრზეა განთავსებული, რითაც აშშ-ს დიდი ქალაქებიდან რიგით მეორეა.
დენვერის მოსაზღვრე ოლქებია: დენვერის მოსაზღვრე ქალაქებია:
კლიმატი
დენვერს კონტინენტური, სემიარიდული კლიმატი ახასიათებს (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით BSk ) დაბალი ტენიანობით და წელიწადში დაახლოებით 3.107 მზიანი საათით. ქალაქის ჰავაზე გავლენას ახდენს დასავლეთით განლაგებული კლდოვანი მთები. დენვერის კლიმატი დასავლეთის მთებსა და აღმოსავლეთის პლატოებთან შედარებით ზომიერია, თუმცა ხანდახან — მკვეთრად ცვალებადი. მაგალითად, იშვიათ შემთხვევებში დენვერში თოვლი როგორც ადრეულ სექტემბერში, ისე გვიან მაისში დაფიქსირებულა.
დენვერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 10,4 °C-ია, საშუალო ნალექების რაოდენობა — 379,0 მმ. თოვლი საშუალოდ 19 ოქტომბრიდან 26 აპრილამდე მოდის და 1882−2013 წლების მონაცემებით ერთ სეზნოზე საშუალოდ 146,1 სმ გროვდება. ყოველწლიურად დენვერში საშუალოდ 115 მზიანი, 130 ნაწილობრივ ღრუბლიანი 120 ღრუბლიანი დღეა.
დენვერის გაზაფხულის კლიმატზე გავლენას ახდენს როგორც არქტიკული (ჩრდილოეთიდან), ისე წყნაროკეანური (დასავლეთიდან) ჰაერის მასები, რაც გაზაფხულის თოვლს უწყობს ხელს. მარტი დენვერის მეორე ყველაზე თოვლიანი თვეა და საშუალოდ 24,4 სმ თოვლი მოაქვს. მექსიკის ყურის თბილი ჰაერის მასების გავლენით ხანდახან ჭექა-ქუხილიც მოსალოდნელია, კონტინენტური ჰაერის მასები კი თბილ, მშრალ ამინდს უწყობს ხელს. გაზაფხულის უკანასკენლი ყინვიანი დღე საშუალოდ 5 მაისია. წელიწადში დენვერში 0,254 მმ-ზე მეტი ნალექები საშუალოდ 85,9 დღის მანძილზე მოდის.
ივლისის შუა რიცხვებიდან დენვერში შუადღის მეორე ნახევარში ჭექა-ქუხილს ტროპიკული მუსონი განაპირობეს. მიუხედავად ამისა, ქალაქში დღის მანძილზე ტენიანობა ძალიან დაბალია (ივლისში საშუალოდ 34% ) და მინიმალური ტემპერატურა იშვიათად სცდება 21 °C-ს. წელიწადში მაქსიმალური ტემპერატურა 32,2 °C-ს საშუალოდ 37,8 დღის მანძილზე სცდება. 37,8 °C-ზე მაღალი მაქსიმალური ტემპერატურები იშვიათობაა და წელიწადში საშუალოდ 1,3 დღე გვხვდება. 32,2 °C-ზე მაღალი მაქსიმალური ტემპერატურები დაახლოებით 4 ივნისიდან 7 სექტემბრამდე გასტანს. დენვერში რეკორდულად უმაღლესი ტემპერატურა 40.6 °C-ია და პირველად 1878 წლის 8 აგვისტოს, უკანასკნელად კი 2012 წლის 26 ივნისს დაფიქსირდა.
დენვერის ტემპერატურა საკმაოდ მერყევია და საშუალოდ დღეში 14,8 °C−16,9 °C-ით იცვლება
დენვერის კლიმატის უკიდურესი მაჩვენებლები შემდეგია (1872 წლიდან მოყოლებული):
უბნები
2013 წლის სექტემბრის მონაცემებით, დენვერში სულ 78 სტატისტიკური უბანია, რომლებსაც ქალაქი დაგეგმარების და ადმინისტრაციული მიზნით იყენებს. მიუხედავად იმისა, რომ უბნები ერთმანეთისგან გარკვეულწილად პირობითადაა გამოყოფილი, უბნების საზღვრების დაახლოებით შეესაბამება დენვერის მაცხოვრებლების მიერ გამოყენებული ლექსიკას. დენვერის უბნები არ უნდა აგვერიოს დენვერის გარეუბნებსა და მეტროპოლიის სხვა ქალაქებში.
დენვრის უბნები მრავალფეროვნებით გამოირჩევა: ზოგში ცათამბჯენებია, ზოგში მე-20 საუკუნის დასაწყისში აშენებული სახლები, ზოგში — თანამედროვე გარეუბნის სტილის სტრუქტურები. ზოგადად, ქალაქის ცენტრთან ახლოს მდებარე უბნები უფრო ძველი და მჭიდროდ დასახლებულია, ასევე უფრო მეტ აგურის შენობას მოიცავს. ცენტრიდან მოშორებული მრავალი უბანი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგაა აშენებული და უფრო თანამედროვე სტილით და მასალითაა აშენებული. ქალაქის ცენტრიდან კიდევ უფრო მოშორებული უბნები, ასევე ქალაქის ცალკეული ნაწილები, გარეუბნის სტილშია მოწყობილი; ზოგიერთი ახალი ურბანიზმის სტილშია აშენებული, რითაც ძველი უბნების სტილს ემსგავსება. უბნების უმეტესობას აქვს პარკი ან სხვა ცენტრალური ღირსშესანიშნაობა.
78 ოფიციალური უბნის გარდა დენვერში რამდენიმე არაოფიციალური უბანია, რაც მაცხოვრებლების თვით-იდენტიფიკაციას ან უძრავი ქონების აგენტების მიერ გამოყენებული ლექსიკას შეესაბამება: მაგალითად, პრესტიჟული ლოუდოუ (Lower Downtown, შემოკლებით LoDo), რომელიც ქალაქის იუნიონის სადგურის (Union Station) უბანს ეკუთვნის; აპთაუნი, რომელიც ჩრდილოეთი კეპიტოლ ჰილის (North Capitol Hill) და სიტი პარკ უესტის (City Park West) უბანს ეკუთვნის; კურტის პარკი (Curtis Park), რომელიც ფაივ პოინტსის (Five Points) შემადგენლობაშია; ალამო პლასიტა (Alamo Placita), რომელიც სპირის (Speer) უბნის ჩრდილოეთ ნაწილს შეადგენს; და ოქროს სამკუთხედი (Golden Triangle), რომელიც მიახლოებით სივიკ ცენტრში (Civic Center) მდებარეობს; პარკ ჰილი (Park Hill), რომელიც ჩრდილოაღმოსავლეთი პარკ ჰილის, ჩრდილოეთ პარკ ჰილის და სამხრეთი პარკ ჰილისგან შედგება.
Plagiolepis lucidula
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დენვერი
პარკები და რეკრეაცია
დენვერში 200-ზე მეტი პარკია, რომელთა საერთო ფართობი 20 კმ²-ს აღემატება. პარკები მთელი წლის მანზილზე დილის 5-იდან ღამის 11-ამდეა ღია. ქალაქში 30 რეკრეაციული ცენტრია, რაც მაცხოვრებლების დასვენების და განტვირთვის საშუალებას აძლევს.
ქუჩების სისტემა
დენვერის ორთოგონალური გეგმა უმეტესწილად სწორხაზოვანია და ჰორიზონტის მხარეებზეა ორიენტირებული. კორპუსები ჩვეულებრივ ასეულებითაა გადანომრილი მედიანებიდან, რომლებიც „0“-ითაა აღნიშნული. მედიანებია: ბროდვეი (დასავლეთი-აღმოსავლეთის მედიანა) და ელსუორთის პროსპექტი (Ellsworth Avenue) (ჩრდილოეთი-სამხრეთის მედიანა). ელსუორთის ჩრდილოეთით განლაგებული პროსპექტები გადანომრილია (ერთ-ერთი გამონაკლისია კოლფაქსის პროსპექტი), ელსუორთის სამხრეთით კი — სახელებიანი.
დენვერის დაუნთაუნის გეგმა უფრო ძველია და მდინარე საუთ პლეტის ჩერი კრიკთან თანაკვეთის პარალელურადაა მოწყობილი. ლოუდოუს ქუჩების უმრავლესობა ჩრდილოაღმოსავლეთიდან სამხრეთდასავლეთით ან ჩრდილოდასავლეთიდან სამხრეთაღმოსავლეთითაა ორიენტირებული. ეს სისტემა თოვლის გაწმენდას აადვილებს: ქუჩები სტანდარტული ჩ-ს/ა-დ გეგმით რომ იყონ დაგეგმარებული, მხოლოდ ჩ-ს ქუჩები მოექცეოდნენ მზის ქვეშ. დიაგონალური გეგმის წყალობით კი ჩდ-სა ქუჩები დილით მზის ქვეშ ექცევიან, რაც თოვლს ადნობს, ჩა-სდ ქუჩები კი — შუადღეს. ჩდ-სა ქუჩები დანომრილია, ჩა-სდ ქუჩებს კი სახელები აქვთ. სახელებიანი ქუჩები კოლფაქსის პროსპექტის და ბროდვეის თანაკვეთაზე იწყება შეიენ პლეისით (Cheyenne Place). დანომრილი ქუჩები კოლფაქსის და I-25-ის ვიადუკის ქვეშ იწყება. დაუნთაუნის ძველი გეგმაში 27 სახელიანი და 44 დანომრილი ქუჩაა. ძველი გეგმის ნაკვალევი სტანდარტულ გეგმაშიც იგრძნობა: მაგალითად, პარკის პროსპექტი (Park Avenue), მორისონის გზა (Morrison Road) და სპირის ბულვარი.
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
დენვერ-აურორა-ბოლდერის გაერთიანებული სტატისტიკურ არეს საზოგადოებრივი ტრანსპორტით რეგიონული ტრანსპორტირების რაიონი (Regional Transportation District, შემოკლებით RTD) უზრუნველჰყოფს. RTD-ს შემადგენლობაშია 998 ავტობუსი და 9,841 ავტობუსის გაჩერებაა. გარდა ამისა, RTD ქალაქს მეტროტრამის ექვსი ხაზით უზრუნველჰყოფს (C, D, E, F, H და W), რომლებიც 172 მანქანით 46 სადგურს ემსახურება. RTD-თ ადგილობრივი ტრანსპორტირების სტანდარტული საფასური $2.25-ია, თუმცა მოხუცებისთვის (65 წელი და ზემოთ), სტუდენტებისთვის (14-დან 19 წლამდე), ბავშვებისთვის (6-დან 13 წლამდე), ინვალიდებისა და სამხედრო პირებისთვის სხვადასხვა ფასდაკლებები არსებობს. RTD-ს ერთ-ერთი მომსახურება უფასო MallRide, რომელიც დენვერის დაუნთაუნში, მე-16 ქუჩაზე გადაადგილდება.
დენვერში მატარებლის მომსახურებას ამტრაკი უზრუნველჰყოფს, რომელიც ჩიკაგოდან დასავლეთისკენ დენვერის გავლით სან-ფრანცისკომდე ჩადის.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატების დედაქალაქები კატეგორია:კოლორადო
არგენტინული კულტურა
კინო და თეატრი
არგენტინული კინოს ისტორია სათავეს იღებს 1896 წლიდან და მოიცავს 2,500 სრულმეტრაჟიან ფილმს, მოპოვებული აქვს არაერთი საერთაშორისო აღიარება.
არგენტინული თეატრი სათავეს იღებს 1783 წელს და დაკავშირებულია ვიცე-მეფე ხუან ხოსე დე ვერტის ი სალსედოსთან. უკვე 1804 ბუენოს-აირესში გაიხსნა თეატრი, რომელიც დღესაც მოქმედებს.
მუსიკა
მინი|250პქ|ტანგო არგენტინული კულტურის ყველაზე ცნობილი ელემენტია ტანგო. თანამედროვე არგენტინაში, ტანგოს მუსიკას მკაცრი წესები გააჩნია.
ხალხური მუსიკა და ცეკვა ძირითადად ქვეყნის პროვინციებშია პოპულარული და უმეტეს შემთხვევაში ადგილობრივისა და ევროპული სტილის ნაზავს წარმოადგენს.
1970-იანი წლებიდან ქვეყანაში პოპულარული ხდება როკ-მუსიკა.
სამზარეულო
მინი|left|250პქ|ასადო არგენტინული სამზარეულო ესაა ტიპური ევროპული სამზარეულო, განიცდის მძლავრ იტალიურ, ესპანურ და ფრანგულ გავლენას, ფაქტობრივად შეიძლება ითქვას, რომ ესაა ხმელთაშუაძღვიური სამზარეულოს ვარიაცია. ყველაზე ცნობილი არგენტინული კერძია ასადო, რომელიც ძროხის ხორცისა და შიგნეულობისგან მზადდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინული კულტურა
ბეჩოს თემი
ისტორიულად შედიოდა ე. წ. სადადეშქელიანო სვანეთის შემადგენლობაში. სვანეთში რუსეთის იმპერიის მმართველობის დამყარების შემდეგ (XIX საუკუნის 50-იანი წლები) ბეჩოს ტერიტორიაზე, სოფელ მაზერში იყო სვანეთის საბოქაულოს ადმინისტრაციული ცენტრი.
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1 287 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 761 კაცი საიდანაც 370 მამაკაცია, ხოლო 391 ქალი
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
მანანა კობახიძე
მანანა კობახიძე (დ. 3 თებერვალი, 1968, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე 2012-2016 წლებში. ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველოს თავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
1985-1990 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტზე, ხოლო 1998-2003 წლებში თბილისის იურიდიულ ინსტიტუტში. 1990-1991 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელე-რადიო დეპარტამენტში კორესპონდენტად, 1991-2001 წლებში იყო თბილისის 54-ე საჯარო სკოლის პედაგოგი. 1995-1996 წლებში მუშაობდა სპეციალისტად თბილისის მერიის განათლების სამმართველოს პედაგოგიურ ინოვაციათა ცენტრში. 2004-2009 წლებში იყო საზოგადოებრივი ორგანიზაციის „კონსტიტუციის 42-ე მუხლი“ გამგეობის თავმჯდომარე, მოგვიანებით კი აღმასრულებელი დირექტორი. მანანა კობახიძე არის ორგანიზაციის „საქართველოს ადვოკატები დამოუკიდებელი პროფესიისთვის“  დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი და  საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრი.
2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საჩხერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე 2012-2016 წლებში. 2016-2017 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2017 წლიდან საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მანანა კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ლას-ბერლანასი
ლას-ბერლანასი (Las Berlanas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16 კმ². მოსახლეობა — 334 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011 – რაგბის რიგით მეშვიდე მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ატარებს რაგბის საერთაშორისო საბჭო 1987 წლიდან. ჩემპიონატი გაიმართა ახალ ზელანდიაში 9 სექტემბრიდან – 23 ოქტომბრის ჩათვლით. ტურნირში მონაწილეობას იღებდა 20 ქვეყნის ეროვნული ნაკრები, 5 კონტინენტიდან.
კვალიფიკაცია
შემდეგმა ქვეყნებმა 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჯგუფში დაიკავეს პირველი სამი ადგილი და ავტომატურად მიიღეს მონაწილეობის უფლება:
შემდეგმა გუნდებმა მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს რეგიონალური ტურნირების ფარგლებში:
ქალაქები და სტადიონები
2011 წლის 22 თებერვალს კრაისტჩერჩში მომხდარი მიწისძვრის დროს მნიშვნელოვანი ზარალი მიადგა სტადიონსა და ქალაქის სხვა ინფრასტრუქტურას, რის გამოც 2011 წლის 16 მარტს გაცხადდა, რომ კრაისტჩერჩი ვერ შეძლებს მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძლობას. დაგეგმილი ორი მეოთხედფინალური მატჩი ოკლენდში ჩატარდება, ხოლო კრაისტჩერჩში გასამართი ჯგუფური ეტაპის ხუთი მატჩი სხვადასხვა ქალაქებში ჩატარდება.
მსაჯები
2011 წლის 8 აპრილს IRB-მ დაასახელა რვა მსაჯი, შვიდი მსაჯის ასისტენტი და ოთხი ვიდეო მსაჯი რომლებიც ჯგუფურ ეტაპზე გამართულ მატჩებში იმსაჯებენ. შვიდიდან ორი ასისტენტი რეზერვში იქნება საჭიროების შემთხვევისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წელი რაგბიში
ბერხტესგადენის ალპები
ბერხტესგადენის ალპები (Berchtesgadener Alpen) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში. ვრცელდება გერმანიისა (ბავარია) და ავსტრიის (ზალცბურგი) ტერიტორიაზე. გადაჭიმულია 45 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2941 (ჰოხკენიგი). ქედის სამხრეთი მონაკვეთი აგებულია დოლომიტებით, რომლებზეც განლაგებულია მჭიდრო კირქვიანი სარტყელი. ბერხტესგადენის ალპების ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს ბერხტესგადენის ეროვნული პარკი.
მითანი
მინი|350პქ|ახლო აღმოსავლეთის რუკა (დაახ. ძვ.წ. 1400), მითანის სამეფო.
მითანი — ხურიტების მძლავრი პოლიტიკური გაერთიანება. ჩამოყალიბდა ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა ხანებში (ძვ. წ. XVI ს.), ხოლო განადგურდა ძვ. წ. XIII საუკუნეში ასურეთის იმპერიის მიერ.
ეჭირა ჩრდილოეთი შუამდინარეთის ვრცელი ტერიტორია, რომელიც მოიცავს ევფრატის შუა წელზე მდებარე ველის ჩრდილოეთით გადაჭიმულ ოლქებს, კერძოდ, მდინარეების – ბალიხისა და ხაბურის – ველს და ტიგროსის ზემო დინების ტერიტორიაზე არსებულ სხვადასხვა რაიონს.
სახელწოდება
ძვ. წ. III-II ათასწლეულების ძველაღმოსავლურ წერილობით წყაროებში მთელი ეს ტერიტორია უმთავრესად სუბართუს სახელით აღინიშნებოდა. სახელწოდება „სუბართუ“ ძველ ბაბილონში აღნიშნავდა ტერიტორიას, რომელიც საერთოდ ბაბილონის ჩრდილოეთით იყო, ე.ი. მთელ ჩრდილოეთ შუამდინარეთს — ზაგროსის მთიანეთსა და ევფრატს შორის მდებარე რაიონებს (ასურეთის ჩათვლით).
ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა ხანებიდან ძველაღმოსავლურ (ნუზის, ხეთურ, ალალახისა და სხვ.) წყაროებში ჩნდება იმავე ტერიტორიის აღმნიშვნელი ახალი სახელწოდება — „მითანი“. დაახლოებით ამავე ხანებიდან მითანის ტერიტორიის აღსანიშნავად ეგვიპტურ წყაროებში იხმარებოდა სემიტური წარმოშობის „ნაჰარინა“ („ნაჰრინა“), რაც სიტყვასიტყვით „ორმდინარეთს“ ნიშნავს („ძველ აღთქმაში“ ეს ტერმინი შემოინახა „ნაჰარაიმ“-ის ფორმით). ასურულ წარწერებში ცნობილია „ხანიგალბათის“ სახელწოდებით.
ბუნებრივი პირობები და გეოგრაფიული გარემო
მითანის სამეფო მოიცავდა ტერიტორიას, რომლის ბუნებრივი საზღვარი დასავლეთით ზემო ევფრატი იყო, ხოლო აღმოსავლეთით — ტიგროსის ზემო დინება. ეს მდინარეები ამ ადგილებში თითქმის სრულიად უვარგისია სარწყავად, რადგან ისინი უმეტესად მთებში მოედინებიან. ევფრატი და ტიგროსი აქ ალბათ ინტენსიური ნაოსნობისათვისაც არ გამოიყენებოდა. დაბლობ ადგილებში აქა-იქ მოსარწყავად იყენებდნენ ჭის წყალს.
მითანის სამეფოს ბუნებრივი საზღვარი სამხრეთით, ალბათ, ევფრატის შუა წელზე მდებარე ველი უნდა ყოფილიყო (აქ მდებარეობდა ხანას სამეფო). ამ მხარეში ევფრატს ერთვის ორი მარცხენა შენაკადი – ბალიხი და ხაბური, რომელთა სათავეებში ხურიტულ ტომთა განსახლების ერთ-ერთი მთავარი არეალი იყო.
ჩრდილოეთის მიმართულებით მითანის ქვეყანა მოიცავდა სომხეთის ზეგანის იმ ნაწილს, რომელიც ევფრატის მარცხენა მხარეში მდებარეობს და სამხრეთისაკენ მიმართულ რკალს ქმნის.
ბერხტესგადენის ალპები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:გერმანიის ქედები კატეგორია:ავსტრიის ქედები
მითანი
მოსახლეობა
ჩრდილოეთ შუამდინარეთი დასახლებული იყო უძველესი ხანიდან. გაურკვეველია იმ ტომთა ეთნიკური ვინაობა, რომლებიც აქ ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა ხანებამდე ცხოვრობდნენ. წერილობითი წყაროების მიხედვით, ხურიტულ ენაზე მოლაპარაკე ტომები აქ ჩნდებიან მხოლოდ III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან. ამის გამო უმეტესად ვარაუდობენ, რომ ხურიტული ტომები არ იყვნენ ზემო მესოპოტამიის ძველისძველი ბინადარნი, რომ ისინი აქ უნდა გადმოსახლებულიყვნენ აღმოსავლეთით მდებარე ტერიტორიიდან (ზაგროსის მთიანეთიდან) ან ვანის ტბის ირგვლივ განლაგებული ოლქებიდან, ანდა ჩრდილოეთიდან. ზოგჯერ იმასაც ვარაუდობენ, რომ ხურიტები ზემო მესოპოტამიის, სომხეთის ზეგნისა და ჩრდილოეთ სირიის ადგილობრივი მცხოვრებნი იყვნენ.
უკვე ძვ. წ. III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან იწყება ხურიული ეთნიკური ელემენტის გავრცელება ჩრდილოეთ შუამდინარეთიდან წინა აზიის სხვადასხვა ქვეყანაში. ამ დროისათვის ხურიტული ელემენტი აშკარად ჩანს სამხრეთ შუამდინარეთში. II ათასწლეულის დასაწყისიდან ხურიტები თანდათან ფეხს იკიდებენ ევფრატის დასავლეთით მდებარე ოლქებში, კერძოდ, ჩრდილოეთ სირიასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ანატოლიაში (ქიზუვათნა). ხურიტული ეთნიკური ელემენტი არსებობდა II ათასწლეულის დასაწყისის კაბადოკიაშიც, როდესაც აქ დიდი საერთაშორისო ვაჭრობა იყო გაჩაღებული. საკმაოდ ძლიერი ხურიტული ეთნიკური ელემენტი იყო ალალახის ქალაქ-სახელმწიფოსა და ხეთების სამეფოებში ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა ხანებიდან. ამავე ხანებში ხურიტები მომძლავრებული იყვნენ ნუზიში და არაფხაში. ჩრდილოეთ სირიის მიმართულებით ხურიტულ ტომთა მოძრაობას უკავშირებენ ჰიქსოსების შეჭრას ეგვიპტეში. ეს თითქოს უნდა მომხდარიყო მას შემდეგ, რაც ხურიტებმა შეავიწროვეს დასავლურ-სემიტური (ამორეული) წარმოშობის ტომები, რომლებიც ეგვიპტის ჩრდილოეთით მდებარე ვრცელ ტერიტორიაზე ბინადრობნენ.
როგორც ჩანს, ძვ. წ. II ათასწლეულის პირველ ნახევარში მითანის ტერიტორიაზე შეიჭრა უმნიშვნელო არიული ეთნიკური ელემენტი, რომელმაც მითანის სამეფოს ძლიერების დროისათვის (1450-1350 წწ.) განიცადა ხურიზაცია (არიული ეთნიკური ჯგუფის კვალი შემორჩა ღვთაებათა და პირთა, კერძოდ, მეფეთა სახელებში, მეცხენეობასთან დაკავშირებულ სპეციალურ ტერმინებში). II ათასწლეულის დასასრულიდან იწყება ამორეველ ტომთა შეჭრა ხურიტების ტერიტორიაზე, რამაც გამოიწვია მათი გასემიტება. I ათასწლეულის დასაწყისში ხურიტული ელემენტი შემორჩენილი უნდა ყოფილიყო ამავე ტერიტორიაზე წარმოქმნილ გუზანას სამეფოში, რომელიც ძირითადად არამეელებით იყო დასახლებული. ვარაუდობენ, რომ სახელწოდება „მითანი“ („მაითენი“) შემორჩა ჰეროდოტეს მიერ ნახსენებ „მატიენთა“ ტომის სახელში.
წინარეისტორია
მითანის სამეფოს წარმოქმნას წინ უსწრებდა ჩრდილოეთ მესოპოტამიის ტერიტორიაზე ხურიტთა ცალკეულ პოლიტიკურ ერთეულთა ბატონობის ხანა, რომელიც თითქმის ერთ ათასწლეულს მოიცავდა. III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან დაწინაურდნენ ურქიშის, ნავარისა და ქარხარის სამთავროები, რომელთა მმართველები (თიშარი, არისენი) ცდილობდნენ მეზობელი რაიონების დამორჩილებას. ისინი ატარებდნენ „მეფის“ ტიტულს და ხურიუტლ და აქადურ ენებზე ადგენდნენ წარწერებს. ამავე ხანებში ჩრდილოეთ შუამდინარეთი მოექცა აქადის დინასტიის სახელმწიფოს პოლიტიკურ გავლენაში, ხოლო III ათასწლეულის დასასრულს ეს ტერიტორია განიხილებოდა როგორც ურის III დინასტიის დროინდელი სახელმწიფოს ნაწილი. ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისში მთელი ეს მხარე ძლიერი ასურეთის მორჩილებაში უნდა მოქცეულიყო, მით უმეტეს, რომ კაპადოკიაში გაჩაღებული ვაჭრობა მოითხოვდა აქ გამავალ გზებზე სრულ ბატონობას.
ძვ. წ. II ათასწლეულის პირველ ნახევარში ხურიტების პოლიტიკური ცხოვრების შესახებ წერილობით წყაროებში შედარებით მცირე ცნობებია დაცული. ვიცით, რომ ამ პერიოდში ხდებოდა მათი ინტენსიური განსახლება ევფრატის დასავლეთით მდებარე ტერიტორიაზე, სახელდობრ, ჩრდილოეთ სირიასა და მცირე აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონებში. დასავლეთ ევფრატისპირა ოლქების ერთი ნაწილი კი ხურიტების პოლიტიკურ გავლენაშიც უნდა მოხვედრილიყო. ხურიტები საკმაოდ მომრავლდნენ იამხადსა და ალალახში, რომლებიც მაშინდელ წინა აზიაში (ძვ. წ. XVIII-XVII სს.) ძლიერ სამეფოებად ითვლებოდნენ, თუმცა ამ ქვეყნების პოლიტიკურ ცხოვრებაში ისინი ჯერ კიდევ არ ასრულებდნენ წამყვან როლს. ისინი აქ გამოყენებული უნდა ყოფილიყვნენ როგორც დამხმარე მუშახელი, ხელოსნები ან მეომრები.
ასევე უნდა ყოფილიყო იმავე ხანის წინა აზიის სხვა ადგილებშიც, სახელდობრ ასურეთშიც, ბაბილონში, მარის სამეფოში, სადაც ხურიტული წარმოშობის სახელების მატარებელი ადამიანები სხვადასხვა საქმიანობას ეწეოდნენ. II ათასწლეულის დასაწყისში ხურიტული სამყაროს გავლენა შეიმჩნევა შემშარაში, რომელიც დოქანის ოლქში, მდ. ზემო ზაბზე მდებარეობს (აქ იპოვნეს ძვ. წ. XVIII საუკუნის დროინდელი ლურსმული ფირფიტები).
ბრძოლა ხეთებთან
ხეთების ძველი სამეფოს წარმოქმნამ შეაფერხა ხურიტების პოლიტიკური ექსპანსია დასავლეთის მიმართულებით. ამ დროიდან ხურიტები იბრძოდნენ არა მარტო ხეთების სამეფოს აღმოსავლეთითა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქებში, არამედ ისინი არაერთხელ შეიჭრნენ თვით ხეთების ქვეყანაში და მიწასთან გაასწორეს ხეთების დასახლებული პუნქტები. ერთ-ერთი ასეთი დიდი შემოსევა მოხდა ხათუსილი I-ის დროს (ძვ. წ. XVII საუკუნის მეორე ნახევარი), როდესაც ხურიტებმა დალაშქრეს ხეთების თითქმის მთელი აღმოსავლეთი მხარე. ხურიტების შემოსევას გადაურჩა მხოლოდ ხათუსა, რომელიც ხათუსილიმ თავის რეზიდენციად გადააქცია.
ხურიტებს დიდი ბრძოლა გადახდათ მურსილი I-თან, რომელმაც დაამხო ხალიფას (იამხადის) სამეფო და დაანგრია ქ. ბაბილონი (ძვ. წ. 1595 წ.). მიუხედავად იმისა, რომ ისინი დამარცხდნენ მურსილისთან ბრძოლაში, მათ ახალი ძალით შეუტიეს ხათის ქვეყანას ხანთილი I-ის მეფობის დროს (ძვ. წ. XVI საუკუნის პირველი ნახევარი), როდესაც ხურიტებმა ააოხრეს ხათის ტერიტორია, ხოლო დედოფალი ხარაფსილი შვილებითურთ მოიტაცეს და ქ. სუქციაში ყველანი სიკვდილით დასაჯეს.
ბეწვიანი მარტორქა
ბეწვიანი მარტორქა (Coelodonta antiquitatis) — ამომწყდარი კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი მარტორქისებრთა ოჯახისა. ხშირი ბეწვით დაფარული მასიური სხეულის სიმაღლე მინდაოში 2 მეტრს აღემატებოდა. კისერზე ჰქონდა ცხიმოვანი კუზი, თავზე 2 რქა: წინა (1 მ-მდე სიგრძის) — დინგზე, უკანა (ბევრად მოკლე) — შუბლზე. ცხოვრობდა გვიანდელი პლეისტოცენში მთელ ევროპაში (უკიდურესი სამხრეთის გარდა). აღმოსავლეთ ციმბირის გაყინულ ქანებში აღმოჩენილია ბეწვიანი მარტორქის ძვლები და რამდენიმე მურაბეწვიანი ლეში. ორი ლეში (უბეწვო) დაპოვნია დასავლეთ უკრაინაში ნავთობით გაჟღენთილ თიხიან ქვიშებში. იქვე აღმოჩნდა მათი საკვების ნარჩენებიც — ნაძვის, სოჭის, ლარიქსის წიწვები, ძეწნის, წითელი მოცვის, მარცვლოვნების ფოთლები. ბეწვიანი მარტორქაზე ნადირობდა ძველი ქვის ხანის ადამიანი, რასაც მოწმობს კლდეზე შემორჩენილი გამოსახულებანი.
მითანი
წარმოშობა
დაახლოებით ძვ. წ. XVI საუკუნის შუა ხანებში ხურიტების პოლიტიკური ჰეგემონობა უნდა გავცელებულიყო საკმაოდ ვრცელ ტერიტორიაზე. სწორედ ამ დროისათვის წარმატებით დამთავრდა ხურიტ ტომთა კონსოლიდაციის პროცესი და ზემო მესოპოტამიაში ჩამოყალიბდა მითანის სამეფო, რომელსაც ეგვიპტის, ასურეთისა და ხეთების სამეფოების ტოლად თვლიდნენ. მითანის მმართველები, რომლებიც ძირითადად ინდოარიული წარმოშობის სახელებს ატარებდნენ, ეგვიპტის ფარაონებსაც „ძმებად“ მიიჩნევდნენ.
მითანის სამეფოს წარმოქმნის პირველსავე ხანებში, ისევე როგორც ამ სამეფოს არსებობის თითქმის მთელ მანძილზე, ჩრდილოეთ სირიის საკითხს ძირითადი ადგილი ეკავა მითანის საგარეო პოლიტიკაში. ექსპანსია ჩრდილოეთ სირიაში თავისთავად გულისხმობდა, რომ ადრე თუ გვიან მითანი აუცილებლად შეეჯახებოდა როგორც ხეთების სამეფოს, რომელიც დიდი ხანია იბრძოდა ჩრდილოეთ სირიაში ბატონობისათვის, ასევე ეგვიპტეს – სირია-პალესტინით ასევე დიდად დაინტერესებულ სახელმწიფოს. მითანის პოლიტიკის გატარებას ჩრდილოეთ სირიაში ხელს უწყობდა ის გარემოება, რომ ძვ. წ. 1500 წლისათვის ამ ორ საშიშ მეტოქეთაგან ერთ-ერთი, სახელდობრ, ხათი, დასუსტებული იყო ისე, რომ არ შეეძლო სერიოზული წინააღმდეგობა გაეწია მითანისთვის. ამავე დროს, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მითანს არ ელოდა საფრთხე, ასურეთისა და ბაბილონის მხრიდანაც, რადგან აღნიშნული პერიოდისათვის წინა აზიის ამ ორ დიდ სახელმწიფოს ძალა არ შესწევდა შეეჩერებინა მითანის დაპყრობები. უფრო მეტიც, მოგვიანო ხანებში, მითანი თვით ასურეთშიც გაბატონდა.
ბეწვიანი მარტორქა
ლიტერატურა
კატეგორია:Coelodonta კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
მითანი
ეგვიპტელთა ექსპანსია
მითანმა დიდი წარმატებები მოიპოვა საგარეო პოლიტიკაში საუშშათარის (საუშსათათარის, საუშთათარის) მმართველობის ხანაში (დაახ. 1495-1470 წწ.). მითანის ეს მბრძანებელი თანამედროვე იყო ეგვიპტის ფარაონების თუტმოს III-სა და ამენჰოტეპ II-ისა. მისი მმართველობისას, მითანი კონტროლს უწევდა არა მარტო ჩრდილოეთ სირიის სამთავროებს (ხალაფს, ქარხემიშს, ალალახს), არამედ შუა სირიის ქალაქ-სახელმწიფოებსაც: ნუხაშეს, კატნასა და სხვებს.
მითანის ასეთმა წარმატებებმა ევფრატის დასავლეთ მხარეში დააჩქარა ეგვიპტის გამოჩენა ჩრდილოეთ სირიაში. ფარაონ თუტმოს III-მ, რომელმაც სირია-პალესტინაში რამდენიმეჯერ ლაშქრობის შემდეგ ეგვიპტის პოლიტიკურ გავლენაში მოაქცია მთელი სამხრეთი და შუა სირიის სამთავროები, თავისი მეფობის ბოლო წლებში ჩრდილოეთ სირიის მთავარ რაიონს – ხალაფსაც მიაღწია. სამეფო ქალაქის აღების შემდეგ თუტმოსი ქარქემიშთან შეებრძოლო მითანის რაზმებს, რომლებიც დამარცხდნენ, და მიაღწია ევფრატს. ვარაუდობენ, რომ ფარაონმა ვერ შეძლო ევფრატის მარცხენა მხარეში გალაშქრება საუშშათარის მძაფრი წინააღმდეგობის გამო. თუტმოს III-მ მითანელთა რაზმები დაამარცხა აგრეთვე მოგვიანებითაც, როდესაც მან ქადეში აიღო, ეგვიპტელებმა ხელთ იგდეს 700-მდე მითანელი მეომარი და 150-მდე ცხენი, რაც დიდად ფასობდა იმდროინდელ წინა აზიაში.
საუშშათარის ლაშქრობები
ჩრდილოეთ სირიაში მოპოვებული წარმატებების მიუხედავად ეგვიპტემ ვერ შეარყია მითანის ბატონობა. ხალაფი, ალალახი და ქარქემიში კვლავინდებურად ამ სამეფოს ვასალებად ითვლებოდნენ.
ამ დროისათვის ხურიტები ხეთების ტერიტორიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე რაიონშიც გააქტიურდნენ: მათი პოლიტიკური ჰეგემონობა ქიზუქათნაზეც გავრცელდა. სავარაუდებელია, რომ ისინი ხეთების აღმოსავლეთ რაიონებსაც უტევდნენ.
გაძლიერებულმა მითანმა მის საშიშ მეტოქეს – ასურეთსაც – შეუტია. ერთ-ერთი ლაშქრობისას საუშშათარმა სასტიკად დაამარცხა ასურეთი, აიღო ქ. აშური და გაძარცვა. მითანელები უმდიდრესი ნადავლით დაბრუნდნენ ვაშუქანიში, სადაც საუშშათარმა ოქრო-ვერცხლით მოჭედილი ალაყაფის კარიც ჩამოიტანა. აშურში მითანმა დააყენა თავისი ნაცვალი, რომელიც აშურის საბჭოს შემადგენლობაშიც შედიოდა. ნაცვლებს (სუქქალუ) ყოველწლიურად ირჩევდნენ. ადგილობრივი მმართველის როლი დამცირებული იყო.
ამავე ხანებიდან მითანის ქვეშევრდომები ხდებიან ტიგროსის ზემო და შუა დინებებთან მდებარე სხვადასხვა რაიონებიც, მათ შორის ნინევია, ნუზი და არაფხა. ამ დროიდან მოყოლებული, ნუზი-არაფხას მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა ძირითადად ხურიუტლი იყო. ნუზი გადაიქცა ამ ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრად. მითანის გაბატონებული მდგომარეობა ევფრატის დასავლეთით არ შეცვლილა საუშშათარის მემკვიდრის ართათამა I-ის დროს (დაახ. ძვ. წ. 1470–1455). ეგვიპტე–მითანის საგარეო ურთიერთობაში ხდება გარდატეხა, რის შედეგადაც ამ ორ სახელმწიფოს შორის მშვიდობიანობა დამყარდა, ორივე მხარემ აღიარა „სტატუს კვო“ – მითანი დარჩა ჩრდილოეთ სირიის ბატონ-პატრონად, ხოლო ეგვიპტე – შუა და სამხრეთ სირიისა.
მითანი-ეგვიპტის კავშირი
მინი|350პქ|თუშრათას წერილი ამენჰოტეპ III-ისადმი. მითანისა და ეგვიპტის ურთიერთობაში ასეთი მკვეთრი შემობრუნება გამოწვეული იყო ხეთების კვლავ გამოჩენით ჩრდილოეთ სირიაში. ხათის მეფე თუთხალია II-მ ხალაფში ილაშქრა, გაანადგურა იგი ხოლო შემდეგ მითანიც დაამარცხა. ამის შემდეგ ცხადი გახდა, რომ ეგვიპტეს და მითანის გაუჩნდათ ერთი საერთო მეტოქე – ხათი, რომელიც ჩრდილოეთ სირიაში თავისი ძველი ბატონობის აღდგენას ცდილობდა, ამიტომ, ამ ორმა სახელმწიფომ ამჯობინა გაერთიანება ხეთების წინააღმდეგ საბრძოლველად, თუმცა სინამდვილეში ხათი ჯერ კიდევ არ იყო მომძლავრებული. სწორედ ამას მოჰყვა დინასტიური კავშირი ამ ორ ყოფილ მეტოქეს შორის: ართამამამ ერთ-ერთი თავისი ქალიშვილი მეუღლედ გაუგზავნა თუტმოს IV-ს.
მითანის სამეფოს შემდეგი მმართველის – შუთარნა II-ის – დროს (ეს უკანასკნელი ამენჰოტეპ III-ის თანამედროვე იყო) მითანის ბატონობა ჩრდილოეთ სირიაში არ შესუსტებულა, რადგან ხეთების ლაშქრობამ ხალაფში ვერ აღადგინა ხათის ძველი პოზიციები. ასურეთი და მისი მეზობელი რაიონები ძველებურად მითანის სამეფოს მორჩილი იყვნენ. ეგვიპტესთან კი კვლავაც გრძელდებოდა მეგობრული პოლიტიკა, რისი დადასტურებაც იყო ამენჰოტეპ III-ის მიერ შუთარნას ქალიშვილის – გილუ-ხეფას (მითანის მომავალი მეფის – თუშრათას დის) – ცოლად შერთვა, ხოლო როდესაც ეს ფარაონი ავად გახდა, მითანისაგან მან მიიღო ნინევიის ქალღმერთ იშთარის ქანდაკება, რომელსაც უნდა განეკურნა ამენჰოტეპ III. ფარაონისა და გილუ-ხეფას ქორწინების აღსანიშნავად დამზადებული იყო სპეციალური წარწერა, რომელიც იტყობინებოდა, რომ ამ ქორწინების დროს დედოფალს თან ხლებია სამასზე მეტი სეფე-ქალისაგან შემდგარი ამალა.
ეგვიპტე ერთგულ მეგობრად მიაჩნდა თუშრათასაც. როდესაც ამენჰოტეპ III კვლავ ავად გახდა მეფობის ბოლო წლებში, თუშრათამ (ისევე როგორც შუთარნა II-მ) მას განსაკურნავად ნინევიელი იშთარის გამოსახულება გაუგზავნა. უფრო ადრე ფარაონს გაუგზავნა თავისი ქალიშვილი თადუ-ხეფა, რომელიც ამენჰოტეპ III-ის გარდაცვალების შემდეგ ამენჰოტეპ IV-ის (ეხნატონის) მეუღლეც გახდა. ამ ხანებს განეკუთვნება თუშრათას ცნობილი წერილი ამენჰოტეპ III-სადმი, რაც ეგვიპტე-მითანის მეგობრობის ახალი დადასტურება იყო. ამ წერილიდან ვგებულობთ, რომ მითანი უკვე ჩაება ხეთების მიერ წამოწყებულ ბრძოლაში, რომელიც სირიის სამთავროების დამორჩილებისაკენ იყო მიმართული. ამდენად, მითანი იცავდა ეგვიპტის ინტერესებსაც სირიაში, სადაც ამენჰოტეპ III-ს არ შეეძლო იარაღით დაეცვა თავისი სამფლობელოები ეგვიპტის სამხედრო ძლიერების დაცემის გამო. სამაგიეროდ, თუშრათა სთხოვდა ფარაონს დახმარებოდა მას ოქროთი, რომელიც თითქოს ეგვიპტეში ისე უხვად იყო, როგორც ქვიშა.
ხათის გააქტიურება
თუშრათას (ამენჰოტეპ III-ის, ამენჰოტეპ IV – ეხნატონისა და სუფილულიუმას თანამედროვის) მმართველობის პირველ ნახევარში მითანი კვლავ რჩებოდა წინა აზიის უძლიერეს სახელმწიფოდ. ამ დროს თუშრათა წარმატებით ახორციელებდა წინაპართა საგარეო პოლიტიკას. ჩრდილოეთ სირიასთან, კერძოდ, ხალაფთან ურთიერთობა კვლავ გრძელდებოდა, განიხილებოდა რა ხალაფი მითანის ქვეშევრდომად. ასურეთი ამ პერიოდშიც მითანის ემორჩილებოდა. მცირე აზიის აღმოსავლეთ პერიფერიებზე თუშრათამ დასაწყისში წარმატებით მოიგერია ხეთები, რომლებიც საკმაოდ მომძლავრდნენ და უკვე მითანს ემუქრებოდნენ.