cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კეროკოტოს რაიონი
კეროკოტოს რაიონი (Distrito de Querocoto) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ჩოტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 455 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 804 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 301.07 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩოტის პროვინციის რაიონები
მამიკონ ფიდანიანი
მამიკონ ფიდანიანი (დ. 11 ნოემბერი, 1939) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ერევნის ზოოტექნიკურ-ვეტერინარული ინსტიტუტი. 1963-1970 წლებში იყო ახალქალაქის რაიონის სოფლის მეურნეობის საწარმოო სამმართველოს ინსტრუქტორ-ორგანიზატორი, ზოოტექნიკოსი, უფროსი ზოოტექნიკოსი, მთავარი ზოოტექნიკოსი. 1970-1987 წლებში იყო ამავე რაიონის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს მთავარი ზოოტექნიკოსი, სამმართველოს უფროსის მოადგილე, სოფლის მეურნეობის საწარმოო გაერთიანების თავმჯდომარის მოადგილე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ახალქალაქის რაიონული კომიტეტის განყოფილების გამგე, ამ რაიონის აგროსამრეწველო გაერთიანების საბჭოს თავმჯდომარე, 1987 წლიდან საქართველოს კპ ახალქალაქის რაიკომის პირველი მდივანი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ბაშკირეთის აჯანყებები
ბაშკირეთის აჯანყებები XVII—XVIII საუკუნეებში — XVII—XVIII საუკუნეებში ბაშკირეთის აჯანყებათა სერია.
აჯანყების მიზეზები
ძირითადი მიზეზი ეფუძნებოდა ბაშკირელების შიშს დაეკარგათ ძალაუფლება, საგვარეულო უფლებები რუსული კოლონიზაციის შედეგად მიწებზე, ასევე იყო ბაშკირეთის რუსეთთან შეერთების სხვა პირობების დარღვევა. ბაშკირელები გამოდიოდნენ ბაშკირეთში შიდა სამმართველო სისტემის შესანარჩუნებლად და გამოხატავდნენ უკმაყოფილებას გადასახადების გაზრდასთან დაკავშირებით, მოხელეების შეკრების დროს მათი ბოროტად გამოყენებით, ცდილობდნენ დაეცვათ თავიანთი რელიგიურ - კულტურული და საყოფაცხოვრებო ტრადიციები მუსლიმების გაქრისტიანების მცდელობისგან,                                                                                                                                                                             ადგილობრივი ხერლისუფლების წარმომადგენლებისთვის უფლებების შეზღუდვით. ახალი ნერვიულების მიზეზი ხშირად ასევე წინა აჯანყების შედეგები იყო (სადამსჯელო ექსპედიციები, მთელი სოფლების დაწვა, ძარცვა, მიწების აღება და სხვ.). ხასიათმა, მიზანმა, იდეამ და აჯანყების მამოძრავებელმა ძალებმა ისტორიოგრაფიაში მიიღეს სხვადახხვა ინტერპრეტაცია. ერთის მხრივ ისტორიკოსები ამაში ხედავენ სოციალურ და კლასობრივ წინააღმდეგობათა გამოხატვას, ხაზგასმით ბაშკირული დაბალი სოციალური კლასების ეთნოსის მნიშვნელობისთვის, მიიჩნევენ, რომ „ეს იყო მუშა მასების შეიარაღებული პროტესტი ფეოდალური და ეროვნული ჩაგვრის წინააღმდეგ“. სხვების აზრი გამომდინარეობს სპეციფიკური ხასიათის კონცეფციიდან რუსეთისა და ბაშკირეთის ურთიერთობაში, როგორც ეთნოპოლიტიკური სისტემათა განსხვავებული დონის ცივილიზაცია და საზღვრავენ რუსული ხასიათის ყოფას ისტორიულ ბაშკირეთში, რუსეთთან მიერთებას მიიჩნევენ დაპყრობის ინტერპრეტირებულ ფორმად, ბაშკირეთის ყველა მეამბოხის მოძრაობაში შუასაუკუნოვანი თავისუფალი ვასალური იდეალოგიის არსებობის მტკიცებით. ბაშკირეთის აჯანყებებში აღიარებულია მაღალი სოციალური ფენის ლიდერობა, რუსეთის მოქალაქეობაზე უარის იდეა, მისი ხასიათი ქვეყნის მასშტაბით წინასაერო მოძრაობის ნიშნებით და საკუთარი სახელმწიფოს შექმნის ტენდეციით.
აჯანყება (1662-1664)
მინი
აჯანყება 1739—1740 წლებში.
საბოლოოდ 1735—1740 წლის აჯანყებების შედეგად იყო მოკლული, წამებული ან ციმბირში გადასახლებული  40 ათასზე მეტი (ტატიშევის ცნობების მიხედვით, 60 ათასამდე ადამიანი.) ბაშკირელი.
ინვალიდოვნა (პრაღის მეტრო)
ინვალიდოვნა (Invalidovna) — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს B ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1990 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრაღის მეტროსადგურები
თბილისის შემოერთება (1122)
თბილისის შემოერთება — დავით აღმაშენებლის სამეფო ხელისუფლების მიერ საქართველოს ფეოდალური მონარქიის გაძლიერება-ცენტრალიზაციისათვის გატარებული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღონისძიება.
1121 წლის მიწურულს დავითმა თბილისს ალყა შემოარტყა. ქალაქმა წინააღმდეგობა სცადა, მაგრამ ქართველთა სამხედრო დარტყმები იმდენად ძლიერი იყო, რომ ბრძოლის გაგრძელებას აზრი არ ჰქონდა. ალყამ მოსახლეობაც მძიმე დღეში ჩააგდო. თბილისის მმართველებმა მეფესთან მოლაპარაკების გამართვა გადაწყვიტეს — მათ ელჩები მიუგზავნეს დავითს და ზავი ითხოვეს, მაგრამ მეფის გადაწყვეტილება ურყევი იყო — თბილისი ცენტრალურ ხელისუფლებას უნდა დამორჩილებოდა და ამიტომაც, დავითმა ელჩებთან მოლაპარაკებაზე უარი განაცხადა. 1122 წლის თებერვლის შუა რიცხვებში ქართულმა ჯარმა გადამწყვეტი იერიში მიიტანა და აიღო ქალაქი. დავით აღმაშენებელმა მოსახლეობის მიმართ დიდი სიმკაცრე გამოიჩინა — ბევრი დახოცა, ხუთასი კაცი წვეტიან სარზე წამოაცვა და წამებით მოკლა. რამდენიმე დღეში ქალაქში წესრიგი დაამყარა და ყოველგვარი ძალადობა აღკვეთა. თბილისის აღების შემდეგ დავითმა საქართველოს დედაქალაქი ქუთაისიდან კვლავ აქ გადმოიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
ORZ-7
thumb|150 px|სანათი ORZ-7 მესტიაში thumb|150 px|სანათი ORZ-7 პოლონეთის ერთ-ერთ სოფელში
ORZ-7 — გარე განათების სანათი. აწარმოებდა პოლონური ფირმა Mesko, ქ. სარჟისკო-კამიენნაში. აღნიშნული ტიპის სანათები იწარმოებოდა 1960-იანი წლებიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა მაღალი წნევის ვერცხლისწყლის ნათურებისთვის, ხოლო მოგვიანებით შემუშავდა მისი ახალი მოდიფიკაცია, ORZ-7-1 რომელიც მაღალი წნევის ნატრიუმის ნათურებზე იყო ადაპტირებული და დაახლოებით 1985 წლამდე აწარმოებდნენ. ამ ტიპის სანათები დღემდე გამოიყენება საქართველოს რეგიონებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: გარე განათების მოწყობილობები
მოშანა
მოშანა (Moşana) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 224 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 749 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
ფუფალა
ფუფალა (Areca catechu) — პალმისებრთა ოჯახის მცენარე. ტანწერწეტა პალმაა. სიმაღლე 12-18 მ, ზოგჯერ 30 მ. წვერში 2 მ სიგრძის 8-10 ლამაზი, ფრთისებრი ფოთლები აქვს.
ველურად იზრდება კუნძულ ტაივანზე ტენიან ტროპიკულ ტყეებში, ზღვის დონიდან 600 მ სიმაღლეზე. კულტურაში საკმაოდ გავრცელებულია; თესლი შეიცავს არეკოლინს და სხვა ალკალოიდებს, რომლებიც ეგრეთ წოდებულ ბეტელის კომპონენტებია და მედიცინაში იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
რედენი-ვეკი
რედენი-ვეკი (Rădenii Vechi) — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 309 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 039 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
სლაბეევო
სლაბეევო (Слабеево) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ჩერეპოვეცის რაიონში. სოფელი შედის აბაკანოვოს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება აბაკანოვოს სოფსაბჭოს. 2002 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 30 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 5 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: სანდალოვო, აკსენოვო, ერემეევო.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერეპოვეცის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ნამხოში
ნამხოში (Namxoş) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 234 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ბაშკირეთის აჯანყება (1662-1664)
ბაშკირეთის აჯანყება — ბაშკირების უდიდესი აჯანყება XVII საუკუნის მეორე ნახევარში.
აჯანყების ადგილი
აჯანყების ტერიტორია მოიცავდა აღმოსავლეთიდან მდინარე ისეტიდან დასავლეთით მდინარე კამამდე და ჩრდილოეთით მდინარე ჩუსოვაიადან სამხრეთით მდინარე იაიკამდე ტერიტორიას.
აჯანყების შედეგები
წარმატებული აჯანყების გამო, რუსეთის იმპერიის ხელისუფლება იძულებული გახდა დათანხმებოდა მათ ძირითად მოთხოვნებს. უფას მმართველი ვოლკონსკი პოსტიდან გადააყენეს და მის ადგილას აჯანყებულების მოთხოვნით სომოვი დანიშნეს. უფრო მნიშვნელოვანი იყო მიწის თაობაზე მიღწეული კონსესუსი: ოფიციალურად აღიარეს მიწებზე ბაშკირების უფლებები. ახალმა მმართველმა მიიღო დავალება გაეთვალისწინებინა ბაშკირების მოთხოვნები. მთავრობამ ასევე დადო პირობა შეეზღუდა ხარკის ამკრებთა თვითნებობა.
ეკატერინბურგის იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას.
ისტორია
ტაძრის მშენებლობა, რომელიც ქვისაგან უნდა აეშენებინათ, დაიწყო 1846 წლის 15 სექტემბერს და ააგეს როგორც ერთსაკურთხევლიანი. გარდა ტაძრისა მის გარშემო ასევე იგეგმებოდა სამრეკლოს აგებაც. მშენებლობის მთავარი მეცენატი იყო ეკატერინბურგელი ვაჭარი ე. ა. ტელეგინი. მშენებლობის დასრულებისთანავე 1860 წლის 12 სექტემბერს ეკატერინბურგის ეპისკოპოსმა ვარლაამმა მოახდინა ტაძრის საზეიმო კურთხევა. პირველი საკურთხეველი ააშენეს იოანე ნათლისმცემლის სახელზე.
მაგრამ ძალიან მალევე მცირე სამლოცველო ნაგებობა აღარ იყო საკმარისი მრევლისთვის, განსაკუთრებით დღესასწაულების პერიოდში, ამის გამო 1886 წელს ეკატერინბურგის ეპისკოპოს ნათანიელის ლოცვა-კურთხევით დაიწყეს კიდევ ორი ეგვტერის მშენებლობა ჩრდილოეთ და სამხრეთ მხარეს. მარცხენა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერი აკურთხეს 1887 წლის 27 დეკემბერს, ხოლო მარჯვენა ღვთისმშობლის ხატის სახელზე აკურთხეს 1888 წლის 3 ივნისს.
XIX და XX საუკუნეების დასაწყისში რუსეთის ისტორიაში მთელი რიგი საბედისწერო მოვლენების მიუხედავად, ეკლესიის ცხოვრება ჩვეულ რეჟიმში გაგრძელდა. 1930-იან წლებში ანტირელიგიური კამპანიის პერიოდში დახურეს ეკატერინბურგის ალექსანდრე ნეველის საკათედრო ტაძარი და ყველაწმინდის ეკლესია. ნათლისმცემლის ტაძარში გადაიტანეს სვერდლოვსკისა და ურალის მიტროპოლიტ გრიგორი იაცკოვსკის კათედრა.
დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ეკლესიაზე შეტევა შენელდა. 1943 წლიდან ტაძარი სვერდლოვსკის ეპარქიის საკათედრო გახდა. მესამედი საუკუნის განმავლობაში იოანე ნაათლისმცემლის ტაძარი იყო ურალის მთავარი ტაძარი და ერთადერთი ტაძარი სვერდლოვსკში, რომლის მოსახლეობამ ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში გადააჭარბა მილიონს.
1957 წელს შესასვლელთან მიაშენეს ტამბური, რამაც გაზარდა ტაძრის ტევადობა 80-100 ადამიანით.
ქვეყანაში დაწყებული გარდაქმნის შემდეგ 1988 წელს ტაძარს ზარების რეკვის ნება დართეს.
2007 წელს გამოაცხადეს, რომ ტაძრის 150 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 2010 წელს შეიქმნებოდა ტაძრის მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:ეკატერინბურგის ეპარქიის ტაძრები კატეგორია:ეკატერინბურგის მართლმადიდებლური ტაძრები
ნასიბლი
ნასიბლი (Nəsibli) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 57 კაცი.
ფორსაჟი 4
ფორსაჟი 4 (ინგლ. Fast & Furious; ალტერნატიულად Fast & Furious 4 ) — 2009 წლის მძაფრ-სიუჟეტიანი ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯასტინ ლინი და სცენარის ავტორი კრის მორგანი. ეს არის 2001 წლის ფორსაჟის ფილმის პირდაპირი გაგრძელება და ფორსაჟის ფრენჩაიზის მეოთხე ნაწილი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ:ვინ დიზელი, პოლ უოკერი, მიშელ როდრიგესი, ჯორდანა ბრიუსტერი და ჯონ ორტიზი. ფორსაჟი მიჰყვება გამოძიების ფედერალური ბიუროს (FBI) აგენტის, ბრაიან ო’კონერს (უოკერი) და დომინიკ ტორეტოს (დიზელი) ისტორიას, რომლებიც იძულებულნი არიან ერთად იძიონ შური ტორეტოს შეყვარებულის, ლეტი ორტის (როდრიგესი) მკვლელობის საქმეზე. ასევე დააკავონ არტურო ბრაგა, ნარკობარონი (ორტიზი).
ფორსაჟი 4 არის პირველი ფრანჩაიზის პირველი ნაწილის შემდეგ, სადაც ფილმის მთავარი მსახიობები მონაწილეობენ. შედეგად, ამან ცვლილება შეიტანა ფრანჩაიზის ქრონოლოგიურ თანმიმდევრობაზე, ფილმის დეველოპერებმა ეს ნაწილი წინა ორ ნაწილს შორის ჩასვეს (ორმაგი ფორსაჟი და ფორსაჟი 3: ტოკიო დრიფტი), მათში მთვარი პერსონაჟების არ არსებობის გამო. კასტინგი 2007 წლის ივლისში დაიწყო, მას შემდეგ რაც უნივერსალურმა სტუდიამ დაადასტურა უოკერისა და დიზელის დაბრუნება, ხოლო ძირითადი გადაღებები დაიწყო ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში 2008 წლის თებერვალში.
ფორსაჟი 4 გამოვიდა შეერთებულ შტატებში 2009 წლის 3 აპრილს. ფილმმა უარყოფითი შეფასებები მიიღო და მთელ მსოფლიოში 363 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო. ფილმის გაგრძელება, ფორსაჟი 5, გამოვიდა 2011 წლის აპრილში.
წარმოება
ფილმის გამოსვლის შესახებ 2007 წლის ივლისში გახდა ცნობილი. პოლ უოკერმა, ვინ დიზელმა და ორიგინალური ფილმის დანარჩენმა მსახიობებმა ყველამ მიიღო მონაწილეობა ან ფილმში. გადაღებები 2008 წელს დაიწყო. ფილმისთვის დაახლოებით 240 მანქანა აშენდა, სამხრეთ კალიფორნიის სან ფერნანდოს ველზე.
მუსიკა
ფორსაჟი 4– ის მთავარი მუსიკა შექმნა ბრაიან ტაილერმა, რომელმაც ჰოლივუდის სტუდიის სიმფონიასთან ერთად თავისი მუსიკა ჩაწერა 20th Century Fox-ის ნიუმენის მუსიკალურ სცენაზე.
ფილმის თრეილერებზე გამოყენებულია სიმღერა ,,We Are Rockstars", რომლის ავტორია Does It Offend You, Yeah? ასევე „Crank That" Soulja Boy Tell 'Em-ის მიერ.
ფილმის ოფიციალური საუნდტრეკი გამოვიდა 2009 წლის 31 მარტს Star Trak- ზე. საუნდტრეკიდან პირველი სინგლი სახელწოდებით „Blanco" ფარელ უილიამსის ავტორობითაა შექმნილი.
შემოსავლები
2011 წლის 29 ივლისისთვის DVD-ზე გაიყიდა ფილმის 3 324 117 ეგზემპლარი, რამაც გამოიმუშავა 53 879 547 აშშ დოლარი გაყიდვებიდან. ფილმმა მსოფლიოს მასშტაბით ბილეთების გაყიდვით 417 043 812 აშშ დოლარი მიიღო. ფილმის ხელმეორე პერმიერა შედგა ავსტრალიაში Blu-ray- ზე, ციფრული ასლის ჩათვლით და სახელწოდებით ფორსაჟი 4 (Fast & Furious 4) 2011 წლის 30 მარტს.
კრიტიკოსთა გამოხმაურება
Rotten Tomatoes– ზე ფილმის მოწონების რეიტინგია 29%, საშუალო შეფასებით 4.57 / 10, 175 შეფასების საფუძველზე. ვებსაიტის კრიტიკულ კონსენსუსში ნათქვამია: ”„მიუხედავად იმისა, რომ ფორსაჟი 4 წარმოადგენს მძაფრ-სიუჟტიან ელემენტებს და ტრიუკებს, კინემატოგრაფისტებმა ვერ წარმოადგინეს კომპეტენტური სიუჟეტი ან დამაჯერებელი პერსონაჟები.” Metacritic– ზე მას აქვს 46 ქულა 28 შეფასების საფუძველზე, რაც წარმოადგენს „შერეულ ან საშუალო შედეგს“. CinemaScore-ზე მაყურებელთა გამოხმაურების საფუძველზე ფილმს A- შეფასება აქვს A-სა და F-ს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები კატეგორია:Original Film-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი თრილერი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კრშიჟიკოვა (პრაღის მეტრო)
კრშიჟიკოვა (Křižíkova) — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს B ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1990 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრაღის მეტროსადგურები
სემენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
დორდლარი (ფუზულის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ფუზულის რაიონის სოფლები
ვარდისუბნის თემი
ვარდისუბნის თემი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სან-ხუან-დე-ლიკუპისის რაიონი
სან-ხუან-დე-ლიკუპისის რაიონი (Distrito de San Juan de Licupis) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ჩოტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 030 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 190 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 205.01 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩოტის პროვინციის რაიონები
სნუკერის სეზონი 2006-2007
სნუკერის სეზონი 2006-2007 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 2006-2007 წლებში. მიმდინარეობა — 13 აგვისტო 2006 — 14 მაისი 2007. სეზონის სამი მთავარი ტურნირის გამარჯვებულები: დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი — პიტერ ებდონი (ინგლისი), მასტერსი — რონი ო’სალივანი (ინგლისი), მსოფლიო ჩემპიონატი — ჯონ ჰიგინსი (შოტლანდია). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 22 შეჯიბრი.
ოფიციალური რეიტინგი
ქვემოთ მოცემულია 2006-2007 წლების მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16 სნუკერისტი. ეს მოთამაშეები ავტომატურად მონაწილეობდა ტურნირების ფინალურ სტადიებში და მოწვეულნი იყვნენ მასტერსზე.
სქოლიო
კატეგორია:სნუკერის სეზონები კატეგორია:2006 წელი სნუკერში კატეგორია:2007 წელი სნუკერში
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons) — წარმოადგენს დოკუმენტს, რომელიც შეიმუშავა გაეროს განიარაღების საერთაშორისო კომიტეტმა და მოიწონა გენერალურმა ასამბლეამ 1968 წლის 12 იანვარს.
დოკუმენტის მიზანია, ბირთვული იარაღის შემდგომი გავრცელების პრევენცია და ამგვარი იარაღის მქონე სახელმწიფოების წრის შემოსაზღვრა. აღნიშნული ხელშეკრულება, ბირთვულ სახელმწიფოს უკრძალავს პირდაპირ თუ არაპირდაპირ ბირთვული იარაღისა და მასზე კონტროლის სხვისთვის გადაცემას, ავალებს არ წაახალისოს ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფო ბირთვული იარაღის საწარმოებლად, შესაძენად თუ მასზე კონტროლის მოსაპოვებლად. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, განსაკუთრებით ბირთვული იარაღის გაჩენის გამო, განიარაღება თანამედროვეობის ერთ-ერთ გლობალურ პრობლემად იქცა. ამასთან, გაეროს მუდმივი ყურადღების საგანი გახდა, რამდენადაც მისი წესდება, განიარაღების პრინციპს, თანამშრომლობის ზოგად საერთაშორისო-სამართლებრივ პრინციპად მიიჩნევს, მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების საქმეში.
თუმცა, XXI საუკუნეში განიარაღება საყოველთაოდ შეუქცევადი პროცესი არგამხდარა. მთელი რიგი სახელმწიფოები არათუ უარს არ ამბობენ იარაღზე, არამედ მნიშვნელოვან ძალისხმევასაც მიმართავენ მისი სრულყოფისა და მარაგის ზრდისათვის. შედეგად, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება განიარაღებისა და შეიარაღებაზე კონტროლს, რაც მიმართულია ჯარების და შეიარაღების რაოდენობის შემცირებისკენ, შეთანხმების, ნდობის ამაღლებისკენ და საერთაშორისო ურთიერთობის სტაბილურობის განმტკიცებისკენ.
ხელშეკრულების სტრუქტურა
როგორც სტრუქტურულად ისე შინაარსობრივად პუნქტები ურთიერთგანმამტკიცებელი და დაკავშირებულია. თუკი წევრი სახელმწიფოები ასრულებენ ნაკისრ მოვალეობებს, ეფექტიანი გაუვრცელებლობის რეჟიმი, ქმნის მნიშვნელოვან ფუნდამეტს განიარაღების მიღწევისთვის და უზრუნველყოფს მშვიდობიანი თანამშრომლობის შესაძლებლობას ბირთვული ენერგიის გამოყენების საქმეში. ბირთვული ტექნოლოგიის მშვიდობიანი მოხმარების ბენეფიტებს კი, სანაცვლოდ გაუვრცელებლობის პასუხისმგებლობა მოჰყვება. ხოლო, განიარაღებისკენ მიღწეული პროგრესი აძლიერებს გაუვრცელებლობის ძალისხმევასა და ვალდებულებების დაცვის იძულებით, ხელს უწყობს მშვიდობიანი ბირთვული თანამშრომლობის განვითარებას.
გაუვრცელებლობა
ხელშეკრულების I მუხლის თანახმად, ბირთვულ სახელმწიფოს ეკრძალება პირდაპირ თუ არაპირდაპირ ბირთვული იარაღისა და მასზე კონტროლის სხვისთვის გადაცემა, ვალდებულია არ წაახალისოს ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფო ბირთვული იარაღის საწარმოებლად, შესაძენად თუ მასზე კონტროლის მოსაპოვებლად. ხელშეკრულების II მუხლის თანახმად, ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოები კისრულობენ ვარლდებულებას არ შეიძინონ ან აწარმოონ ბირთვული იარაღი ან სხვა ბირთვული ფეთქებადი მოწყობილობები.
ეს ხუთი ბირთვული იარაღის მქონე სახელმწიფო თანხმდება არ გადასცენ ბირთვული იარაღი ან სხვა ბირთვული ასაფეთქებელი მოწყობილობები და არ წაახალისონ ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოები ბირთვული იარაღის საწარმოებლად, შესაძენად თუ მასზე კონტროლის მოსაპოვებლად (მუხლი I). ხელშეკრულების მომწერი ბირთვული იარაღის არმქონე ქვეყნები კი თანხმდებიან არ შეიძინონ ან აწარმოონ ბირთვული იარაღი ან სხვა ბირთვული ფეთქებადი მოწყობილობები (მუხლი II). ბირთვული იარაღის არმქონე ქვეყნები ასევე თანხმდებიან, მიიღონ ატომური ენერგიის საერთაშორისო საგენტოს გარანტიები, რომ მათი ბირთვული საქმიანობა მხოლოდ მშვიდობიან მიზნებს მოემსახურება და ბირთვულ ენერგიის მშვიდობიან მოხმარებას არ გარდაქმნიან ბირთვულ იარაღად ან სხვა ბირთვული ასაფეთქებელ მოწყობილობად (III მუხლი).
განიარაღება
ხელშეკრულების VI მუხლის თანახმად, ყველა მხარე ატარებს ვალდებულებას, აწარმოოს კეთილსინდისიერი მოლაპარაკებები ბირთვული შეარაღების უპირატესობის მიღწევის შეწყვეტასთან დაკავშირებული ეფექტური ზომების შესახებ, ბირთვული განიარაღებისა და ზოგადი და სრული განიარაღების მისაღწევად.
VI მუხლის ფორმულირება ხშირად ხდება დავის საფუძველი, აკისრებს რა არამკაფიო ვალდებულებას თითოეულ ხელმოწერს, ისწრაფონ ბირთვული და ტოტალური განიარაღებისკენ: „ყველა მხარე ატარებს ვალდებულებას, აწარმოოს კეთილსინდისიერი მოლაპარაკებები ბირთვული შეარაღების უპირატესობის მიღწევის შეწყვეტასთან დაკავშირებული ეფექტური ზომების შესახებ, ბირთვული განიარაღებისა და ზოგადი და სრული განიარაღების მისაღწევად.“ ამ ინტერპრეტაციის თანახმად, VI მუხლი მკაცრად არ მოითხოვს თითოეული ხელმომწერისგან განიარაღების ხელშეკრულების დადებას, არამედ ის ავალდებულებს მხარეებს აწარმოონ კეთილსინდისიერი მოლაპარაკებები.
მეორე მხრივ, მეტწილად ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოებმა, რომლებიც, ასევე მიეკუთვნებიან მიუმხრობლობის მოძრაობას, VI მუხლის ენა, ბუნდოვანად მიიჩნიეს. მათი აზრით, ოფიციალურად ბირთვული იარაღის სტატუსის მქონე სახელმწიფოებს, VI მუხლი აკისრებს სპეციფიკურ ვალდებულებას განიარაღდნენ ბირთვული იარაღისგან და თვლიან, რომ მათ ნაკისრი ვალდებულება არ შეასრულეს. გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს მრჩეველთა მოსაზრებით,  ხელშეკრულება ბირთვული იარაღის საფრთხის ან გამოყენების  შესახებ, რომელიც გამოიცა 1996 წლის 8 ივლისს, ერთხმად განმარტავს მე-6 მუხლის ტექსტს, რაც გულისხმობს, რომ არსებობს ვალდებულება, კეთილსინდისიერად განხორციელდეს და სისრულეში მოყვანილ იქნას ბირთვული განიარაღება მის ყველა ასპექტში მკაცრი და ეფექტური საერთაშორისო კონტროლის ქვეშ. საერთაშორისო სასამართლოს მოსაზრება აღნიშნავს, რომ ეს ვალდებულება მოიცავს ხელშეკრულების ყველა მხარეს (არა მხოლოდ ბირთვული იარაღის სახელმწიფოებს), თუმცა არ ითვალისწინებს ბირთვული განიარაღების სპეციფიკურ ვადას.
ბირთვული კლუბის (აშშ, რუსეთი, ჩინეთი, საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი) კრიტიკოსები ზოგჯერ ამტკიცებენ, რომ, ბირთვული იარაღის მქონე სახელმწიფოების წარუმატებელი ბირთვული განიარაღება, განსაკუთრებით, „ცივი ომის“ შემდგომ პერიოდში, შეშფოთებას იწვევს ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოებში. მათივე აზრით, ამგავრი წარუმატებლობა იძლევა ბირთვული იარაღის გაუვცრცელებლობის ხელშეკრულების ხელმომწერთათვის უფლებებს, რომ დატოვონ კონვენცია და განავითარონ საკუთარი ბირთვული არსენალი.
სხვათა ვარაუდით კი, გავრცელებასა და განიარაღებას შორის კავშირმა შესაძლოა შემდეგნაირად იმუშაოს, მაგალითად, ბირთვული კლუბის წევრების ვალდებულების შეუსრულებლობა შექმნის გავრცელების საფრთხეს ირანსა და ჩრდილოეთ კორეაში და დაასუსტებს გლობალური განიარაღების პესრპექტივას. არგუმენტის თანახმად, არც ერთი ბირთვული იარაღის მქონე სახელმწიფო არ განიხილავს ბირთვული იარაღის ელიმინაციის შესაძლებლობას, მაღალი რწმენის გარეშე, რომ სხვა ქვეყნები არ შეიძენენ მას. არგუმენტის თანახმად, ზესახელმწიფოების განიარაღების პროგრესის შემთხვევაში, შესაძლოა, ბირთვული იარაღის ფლობა უფრო მიმზიდველი გახდეს მცირე არსენალის მქონე სახელმწიფოებისთვის. შესაბამისად, საერთაშორისო ურთიერთობათა არც თუ მცირე ექსპერტულ წრეში, ხშირია მოსაზრება, რომ ზესახლმწიფოებისთვის ბირთვული იარაღის ქონა, გლობალური მშვიდობის საფუძველს წარმოადგენს და სწორედ ბირთვული შეიარაღებისგან მომდინარე საფრთხეებმა ააცილა სამყაროს მესამე მსოფლიო ომი.
ბირთვული ტექნოლოგიების მშვიდობიანი გამოყენების უფლება
ხელშეკრულების IV მუხლი სცნობს ყველა მხარის უფლებას განავითარონ ბირთვული ენერგია მშვიდობიანი მიზნებისათვის და სარგებელი მოუტანონ საერთაშორისო თანამშრომლობას ამ სფეროში, მათი გაუვრცელებლობის ვალდებულების შესაბამისად. IV მუხლი ასევე ახალისებს ასეთ თანამშრომლობას.
ხელშეკრულების IV მუხლი სცნობს ყველა მხარის უფლებას განავითარონ ბირთვული ენერგია მშვიდობიანი მიზნებისათვის და უზრუნველყონ მშვიდობიანი თანამშრომლობის შესაძლებლობა ბირთვული ენერგიის გამოყენების საქმეში. ხელშეკრულება ცნობს სუვერენული სახელმწიფოების უფლებას ბირთვული ენერგიის გამოყენებას მშვიდობიანი მიზნებისათვის, ხელშეკრულების I და II მუხლებთან შესაბამისობაში (ძირითადი გაუვრცელებლობის ვალდებულებები, რომლებიც წარმოადგენს დოკუმენტის პირველ სვეტს).
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების კრიტიკა
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულება უთანასწოროდ მიიჩნევა, რადგან ის ავალდებულებს ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოებს თავი შეიკავონ ბირთვული იარაღის ფლობისგან, ხოლო ბირთვული სახელმწიფოს სტატუსის მქონე ქვეყნებს, თავიანთი ბირთვული ძალების შენარჩუნების შესაძლებობას უტოვებს. მიუხედავად ამისა, დადგენილება მიიღეს, რამდენადაც ხელმოწერის დროს ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოების უმეტესობას არ ჰქონდათ უნარი და არც მიდრეკილება გამხდარიყვნენ ბირთვული იარაღის მფლობელი ქვეყანა, ამასთან, მათ კარგად ესმოდათ გავრცელების საფრთხის მნიშვნელობა.
გარდა ამისა, 1968 წელსვე დადგინდა, რომ სპეციალური სტატუსის სანაცვლოდ ბირთვული სახელმწიფოები დაეხმარებოდნენ ბირთვული იარაღის არმქონე სახელმწიფოებს ბირთვული ენერგიის განვითარებაში. ასევე, შეთანხმდნენ, რომ ბირთვული ქვეყნები ყველაფერს გააკეთებენ, სამომავლო განიარაღების მისაღწევად. თუმცა, 2005 წლის ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ გამართულ კონფერენციაზე, გლობალურ ბირთვულ საკითხებზე მსჯელობის ნაცვლად არსებული უთანასწორობა განსჯის მთავარ თემად იქცა.
ისტორია
ცივ ომს თან ახლდა შეჯიბრი, მათ შორის, ბირთვული შეიარაღების სფეროში უპირატესობის მოპოვებაზე, რაც მსოფლიოს პერიოდულად აყენებდა მესამე მსოფლიო ომის საფრთხის წინაშე. მაგალითად, კარიბის კრიზისი 1962 წლის ოქტომბერში აშშ-სა და სსრკ-ს კონფრონტაციის პიკს წარმოადგენდა. ორი ზესახელმწიფო აშშ და სსრკ, ატომური ესკალაციის ზღვარზე იყო მისული, ისტორიაში ატომური ომი აქამდე უფრო სავარუდო არასდროს ყოფილა. შესაბამისად, გარდაუვალი აუცილებლობა გახდა სამშვიდობო ღონისძიებების გატარება.
18 სახელმწიფოსგან შემდგარი კომიტეტი, რომელიც 1984 წელს გარდაიქმნა კონფერენციად განიარაღების საკითხებში, ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის აკრძალვის შესახებ მსჯელობას აწარმოებდა 1968 წლიდან.
ხელშეკრულება ამოქმედდა 1970 წლის მარტში 25-წლიანი პერიოდის გათვალისწინებით. 2007 წლის მდგომარეობით, მხოლოდ სამმა ქვეყანამ (ინდოეთი, ისრაელი და პაკისტანი) თქვა უარი ხელშეკრულების ხელმოწერაზე, ხოლო ერთმა ქვეყანამ (ჩრდილოეთი კორეა) რატიფიცირების შემდეგ დატოვა შეთანხმება. ხელშეკრულება გაგრძელდა განუსაზღვრელი ვადით და პირობების გარეშე 1995 წელს, 174 ქვეყნის კონსენსუსის კენჭისყრით, გაეროს შტაბ-ბინაში, ნიუ-იორკში.
ხელშეკრულებას ჯამში 191 სახელმწიფო შეუერთდა, მათ შორის, ბირთვული იარაღის მფლობელი ხუთი ქვეყანა ჩინეთი (1992), საფრანგეთი (1992), საბჭოთა კავშირი (1968; ვალდებულებები და უფლებები, რომელსაც ახლა რუსეთის ფედერაცია ასრულებს), გაერთიანებული სამეფო (1968) და აშშ (1968). სხვა იარაღის შეზღუდვისა თუ განიარაღების შესახებ ხელშეკრულებისგან განსხვავებით, ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულების რატიფიცირება, მოახდინა ქვეყნების უმეტესობამ.
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ შეთანხმების ხელშეკრულების თანახმად დოკუმენტის IX მუხლის მე-3 ქვეთავში  მითითებულია, რომ ბირთვული იარაღის მფლობელ სახელმწიფოებს წარმოადგენს ის სახელმწიფოები, რომლებმაც 1967 წლის 1 იანვრამდე შექმნეს ან გამოსცადეს ბირთვული ბომბი ან სხვა რაიმე ბირთვული ასაფეთქებელი მოწყობილობა. შესაბამისად, საერთაშორისო-სამართლებრივ დონეზე ბირთვული კლუბის კანონიერ წევრებად და „ძველი“ ბირთვული სახელმწიფოების სტატუსის მქონე ქვეყნებად ითვლებიან აშშ, რუსეთი (რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო ბირთვულ იარაღი სსრკ-ს დაშლის შემდეგ), დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი და ჩინეთი. ამასთან დაკავშირებით, გაერო და მითითებული ხუთი „ძველი“ ბირთვული სახელმწიფო (აგრეთვე, როგორც გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივმოქმედი წევრი სახელმწიფოები) უკანასკნელ ოთხ „ახალგაზრდა“ (და ყველა მომავალში შესაძლო) საერთაშორისო ბირთვული კლუბის წევრ სახელმწიფოს არალეგიტიმურად მიიჩნევენ.
ინდოეთი
ინდოეთის ბირთვული პროგრამა იყოფა ორ ნაწილად: ატომური ენერგეტიკის პროგრამა (პირველი ატომური ელექტროსადგური ამუშავდა 1969 წელს) და ბირთვული იარაღის შექმნის და განვითარების პროგრამა (1974). ინდოეთის სურვილი, ჰქონოდა ბირთვული იარაღი, გამოწვეული იყო ორი მიზეზით: პოტენციური საფრთხები ბირთვული სახელმწიფო ჩინეთის მხრიდან, რომელიც რეგიონში ლიდერობისკენ ისწრაფვოდა და პაკისტანთან მწვავე კონფრონტაცია, რამაც არაერთგზის მიიყვანა შეიარაღებულ დაპირისპირებამდე (1947-1948, 1965, 1971 წლებში).
პირველი ატომური ელექტროსადგური ტარაპურში აშენდა და ექსპლუატაციაში შევიდა 1969 წელს. ჩინეთის მიერ 1964-1966 წლებში განხორციელებული საცდელი ბირთვული აფეთქებების საპასუხოდ, ინდოეთს უკვე გააჩნდა ბირთვული იარაღის შექმნისთვის საჭირო საკმარისი სამეცნიერო-ტექნიკური პოტენციალი და 1968 წელს ინდოელმა მეცნიერებმა დაიწყეს მუშაობა ატომური ბომბის შექმნაზე. 1974 წლის მაისში, ინდოეთმა განახორციელა ბირთვული იარაღის პირველი საიდუმლო გამოცდა, სახელწოდებით „მომღიმარი ბუდა“, ხოლო 1998 წელს მოახდინა რამდენიმე საცდელი აფეთქება, სახელწოდებით „შაკტი“. ეს იყო მშვიდობიანი მიზნებისთვის მიმართული ბირთვული ენერგიის პირველი გამოყენება იარაღის შესაქმნელად, რამაც საერთაშორისო საზოგადოებას ახალი პოტენციური საფრთხეები დაანახა. ინდოეთი ფლობდა ქიმიურ იარაღს და ნებაყოფლობით გაანადგურა მთელი თავისი მარაგი 2009 წელს.
თუმცა, ხელი არ მოაწერა ხელშეკრულებებს ბირთვული გამოცდების ყოვლისმომცველი აკრძალვის და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ, ვინაიდან თვლის, რომ ეს ხელშეკრულებები დისკრიმინაციული და უსამართლოა. ამასთან, ინდოეთი ფლობს გადატანის საშუალებებს, ბალისტიკურ და კონტინენტთა შორის რაკეტებს. 2008 წელს ბირთვულ მომწოდებელთა ჯგუფმა მას შემდეგ, რაც 2006 წელს ინდოეთმა აშშ-ს მთავრობასთან ხელი მოაწერა სამოქალაქო ბირთვულ შეთანხმებას, უფლება მისცა ინდოეთს სხვა ქვეყნებიდან ჰქონოდა სამოქალაქო ბირთვული ტექნოლოგიებისა და საწვავის მიღებაზე წვდომა. შედეგად, ინდოეთი გახდა ერთადერთი ქვეყანა, რომელსაც აქვს უფლება ჰქონდეს სხვა ქვეყნებთან „ბირთვული ვაჭრობა“, მიუხედავად იმისა, რომ აქვს ბირთვული იარაღის ფლობის სტატუსი, და არ არის გაუვრცელებლობის შეთანხმების წევრი ქვეყანა.
პაკისტანი
ბირთვული პროგრამის განვითარებისკენ პაკისტანის პირველი პრაქტიკული ნაბიჯი იყო ბირთვული კვლევის ცენტრის დაარსება 1960 წელს ისლამაბადში. 1970 წელს კანადასთან და 1976 წელს საფრანგეთთან, პაკისტანმა დადო ხელშეკრულებები ატომური ელექტროსადგურის და მძიმე წყლის ქარხნის აშენებასთან დაკავშირებით. პაკისტანის ბირთვული პროგრამის ძირითადი რესურსი მიმართული იყო ურანის გამამდიდრებელი ქარხნის პროექტზე. პაკისტანის ბირთვული პროგრამის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა ჩინეთთან 1986 წელს გაფორმებულმა შეთანხმებამ ბირთული კვლევების სფეროში. ამ თანამშრომლობამ პაკისტანს საშუალება მისცა განევითარებინა საბომბე პლუტონიუმის ბაზაზე მუხტის შექმნის პროგრამა. 1974-1976 წლებში საფრანგეთისგან მიღებული პლუტონიუმის გადამუშავების ტექნოლოგიის მეშვეობით, პაკისტანმა შექმნა პლუტონიუმი, რომელიც საჭიროა თანამედროვე, კომპაქტური ბირთვული მუხტების შესაქმნელად.
პაკისტანის ბირთვული პროგრამა მსოფლიომ დაიმახსოვრა სკანდალით, რომელიც ამ პროგრამის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელის აბდულ კადირ ხანის მიერ ბირთვული მასალებით და ტენოლოგიებით ვაჭრობის არალეგალური ქსელის შექმნას უკავშირდება. საერთაშორისო საზოგადოება შეშფოთდა, როდესაც გამოაშკარავდა შუამავლების და კომპანიების ტრანსნაციონალური „ბირთვული ქსელის“ არსებობის პირველი ნიშნები, რომელსაც ხელმძღვანელობდა აბდულ კადირ ხანი. ეს ქსელი აწვდიდა ბირთვულ ტექნოლოგიებს ირანს, ლიბიას და შესაძლოა სხვა ქვეყნებსაც და არასახელმწიფო მოთამაშეებსაც.
„ხანის საქმის“ ისტორია დიწყო 2002 წელს, როდესაც პაკისტანის პრეზიდენტმა პერვეზ მუშარაფმა დაიწყო გამოძიება არმიაში და სპეცსამსახურებში იმ სეგმენტის მიმართ, რომელმაც 1990 წლებში ხელი შეუწყო ავღანური მოძრაობა თალიბანის შექმნას. შემოწმების პროცესში, პაკისტანის და აშშ-ს სპეცსამსახურებმა აღმოაჩინეს პაკისტანის ბირთვული ტექნოლოგიების გაჟონვის ფაქტები „შავ ბაზარზე“. ამერიკულ პრესაში გაჩნდა ცნობები იმის შესახებ, რომ პაკისტანელი ჩინოსნები გადასცემდნენ ბირთვულ საიდუმლოებებს კორეის სახალხო-დემოკრატიულ რესპუბლიკას, პაკისტანის სარაკეტო ტექნოლოგიების განვითარებაში ფხენიანის დახმარების სანაცვლოდ.
2003 წლის 23 დეკემბერს პაკისტანის მთავრობამ ოფიციალურად აღიარა სხვა სახელმწიფოებისთვის ბირთვული ტექნოლოგიების არალეგალური გადაცემის ფაქტები. 2004 წლის 4 თებერვალს აბდულ კადირ ხანმა, პაკისტანის ტელევიზიით გამოსვლისას, აღიარა რომ ბირთვული მასალებით ვაჭრობას აწარმოებდა 20 წლის განმავლობაში და ამ მასალებს იგი აწვდიდა ირანსა და ლიბიას. მან უარყო ჩრდილოეთ კორეასთან კავშირი, თუმცა 2004 წლის აპრილში პრეზიდენტმა მუშარაფმა აღიარა, რომ ბირთვული ტექნოლოგიები ჩრდილოეთ კორეასაც მიეწოდებოდა. არსებობს ცნობები, რომ „ბირთვული ქსელის“ შექმნა მან დაიწყო ჯერ კიდევ URENCO-ში მუშაობისას 1972-1976 წლებში.
შრომის თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)
შრომის თემი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება
ჩრდილოეთი კორეა
ჩრდილოეთ კორეის ბირთვული პროგრამის დასაწყისად მიიჩნევენ 1952 წელს, როდესაც მიიღეს გადაწყვეტილება ბირთვული ენერგიის კვლევითი ინსტიტუტის დაარსების შესახებ. 1956 წელს კსდრ-მ და სსრკ-მა მოაწერეს ხელი ხელშეკრულებას ბირთვული სპეციალისტების მომზადების შესახებ. ზოგიერთი შეფასებით, ამ ხელშეკრულების ფარგლებში 1990 წლისთვის სწავლება გაიარა 300-მდე ინჟინერმა. ბირთვული ინფრასტრუქტურის რეალური შექმნა დაიწყო 1960-იან წლებში. 1959 წელს კსდრ-მ გააფორმა ხეშეკრულებები სსრკ-სთან და ჩინეთთან ბირთვული ენერგიის მშვიდობიანი მიზნით გამოყენების სფეროში თანამშრომლობის შესახებ და დაიწყო კვლევითი ცენტრის მშენებლობა იონბიონში.
ჩრდილოეთ კორეაში ბირთვული იარაღის შექმნისთვის სამუშაოები დაიწყო 1970-იან წლებში. 1974 წელს კსდრ გახდა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს წევრი. 1985 წლის აპრილში, სსრკ-ს ზეწოლით და მისი დახმარებით ატომური ელექტროსადგურის აშენების იმედით, კსდრ-მ ხელი მოაწერა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებას, აგრეთვე ხელი მოეწერა ჩრდილოეთ კორეაში ВВЭР-440 ტიპის მსუბუქი წყლის ოთხრეაქტორიანი ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობის ხელშეკრულებას. 1990 წელს ეს ხელშეკრულება დაზუსტდა და გადაწყდა ოთხის ნაცვლად სამი უფრო მძლავრი რეაქტორის დამონტაჟება, ხელი მოეწერა აგრეთვე კონტრაქტს საბჭოთა კავშირიდან დაახლოებით 185 ათასი დოლარის ღირებულების თბოგამცვლელების მიღებაზე. ამავე წლის ივნისიდან, მას შემდეგ, რაც აშშ-მ განაცხადა სამხრეთ კორეის ტერიტორიიდან ტაქტიკური ბირთვული იარაღის გატანის შესახებ, ატომურმა სააგენტომ ჩრდ. კორეის 33 ობიექტებზე დაიწყო ინსპექციების სერია. 1993 წლის თებერვალში, კსდრ-ის ატომური ენერგეტიკის მინისტრმა უარი უთხრა ატომურ სააგენტოს ე. წ. სპეციალური ინსპექციის ჩატარებაზე, ხოლო 12 მარტს ჩრდილოეთ კორეამ განაცხადა უარი ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებაზე.
1994 წლის 13 ივნისს, კსდრ გამოვიდა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოდან. ეს მოვლენები ცნობილია ე. წ. „ჩრდილოეთ კორეის ბირთვული კრიზისის“ სახელწოდებით. გასაიდუმლოებული მონაცემების მიხედვით, 1994 წელს აშშ-ს პრეზიდენტი ბილ კლინტონი და თავდაცვის მინისტრი უილიამ პერი განიხილავდნენ იონბიონის რეაქტორზე სარაკეტო იერიშის მიტანის საკითხს, მაგრამ ვინაიდან ასეთ შეტევას შეეძლო ფართომასშტაბიანი ომის და ადამიანების უდიდესი მსხვერპლის გამოწვევა, იერიში აღარ მიიტანეს და აშშ-მა გააფორმა ჩრდილოეთ კორეასთან „ჩარჩო ხელშეკრულება“, რომლითაც კსდრ-მ აიღო ვალდებულება, უარი ეთქვა ურანის გამდიდრების საწარმოების მშენებლობაზე და პლუტონიუმის მიღებაზე, ხოლო აშშ-მა იკისრა იონბიონის 5 მგვტ-იანი რეაქტორის ნაცვლად აეშენებინა ორი, უფრო მძლავრი რეაქტორი, რომლიდანაც შეუძლებელი იქნებოდა პლუტონიუმის მიღება.
მაგრამ, ურთიერთობები ამ ორ ქვეყანას შორის უფრო დაიძაბა, ხელშეკრულების პირობები არ შესრულდა და 2002 წლის 12 დეკემბერს კსდრ-მ ოფიციალურად გამოაცხადა ბირთვული პროგრამის გაგრძელების და ატომური სააგენტოს ინსპექტორების გამოძევების შესახებ. 2003 წლის 10 იანვრიდან კსდრ-მ ოფიციალურად დატოვა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულება. ჩრდილოეთ კორეა სამხედრო და ბირთვული იარაღის, აგრეთვე ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის მნიშვნელოვან რაოდენობას ფლობს. 2003 წლის მდგომარეობით, ჩრდილოეთ კორეა აღარ წარმოადგენს ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების წევრ ქვეყანას, ხოლო 2006 წლიდან, ეს ქვეყანა მოექცა მთელი რიგი სანქციების ქვეშ ბირთვული გამოცდების წარმოებისათვის (2006, 2009, 2013, 2016 და 2017 წლებში).
ირანი
1979 წელს ირანში მოხდა ისლამური რევოლუცია, შაჰი დაამხეს და ახალმა მთავრობამ დროებით შეაჩერა ბირთვული პროგრამა. რამდენიმე წლის შემდეგ, მთავრობამ აღადგინა ბირთვული პროგრამა და ჩინეთის დახმარებით, ისპაჰანში შეიქმნა სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი, მძიმე წყლის კვლევითი რეაქტორით. 1992-2003 წლებში ირანი ატომური ელექტროსადგურების მშენებლობის სფეროში თანამშრომლობდა სსრკ-სთან. 2002-2003 წლებში აშშ-მა ირანი დაადანაშაულა ტერორისტების დაფინანსებაში და ბირთვული იარაღის შექმნის საიდუმლო მცდელობებში. 2006 წლის 23 დეკემბერს, გაეროს უშიშროების საბჭომ, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს გენერალური დირექტორის ანგარიშებზე დაყრდნობით, ერთხმად მიიღო რეზოლუცია სანქციების დაწესების შესახებ ირანის წინააღმდეგ, რომელიც უარს ამბობდა ატომური პროგრამის, კერძოდ მშვიდობიანი მიზებისთვის ურანის გამდიდრების სამუშაოების შეჩერებაზე.
აღნიშნული რეზოლუციით, მსოფლიოს ყველა ქვეყანას ეკრძალებოდა თეირანისთვის იმ მასალების, დანადგარების და ტექნოლოგიების მიწოდება, რომლის გამოყენება შესაძლებელი იქნებოდა ირანის ბირთვული და სარაკეტო პროგრამების განვითარებისათვის. 2015 წლის 14 ივლისს, ირანის ბირთვული პროგრამის პრობლემების გადაჭრის მიზნით, ჩინეთის, საფრანგეთის, გერმანიის, რუსეთის ფედერაციის, გაერთიანებული სამეფოს, შეერთებული შტატების, ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის და ირანის ისლამური რესპუბლიკის მიერ, მიღებულ იქნა ერთობლივი მოქმედების ყოვლისმომცველი გეგმა (JCPOA), რომლის მიხედვითაც გამდიდრებული ურანის დიდი ნაწილი ირანიდან უნდა გაიტანონ საზღვარგარეთ; ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ უნდა მიიღოს დაშვება ყველა ბირთვულ ობიექტზე მომდევნო 20 წლის განმავლობაში, რაც სააგენტოს საშუალებას მისცემს თვალყური ადევნოს, რომ ირანის ბირთვულ პროგრამას ჰქონდეს მხოლოდ მშვიდობიანი ხასიათი, არ მოხდეს არცერთი ბირთვული ობიექტის დემონტაჟი, ირანის წინააღმდეგ სანქციები მოიხსნება და გარკვეული პერიოდის განმავლოვბაში სრულიად გაუქმდება.
2015 წლის 20 ივლისს, გაერო-ს უშიშროების საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზოლუცია, რომლითაც მოიწონა ერთობლივი მოქმედების ყოვლისმომცველი გეგმა. ირანი არ არის სარაკეტო ტექნოლოგიების კონტროლის რეჟიმის წევრი და მიუხედავად ამისა, აქტიურად მუშაობს შორი დისტანციის ბალისტიკური რაკეტების ფართო სპექტრის და კოსმოსური გაშვების შესაძლებლობების განვითარების, შეძენისა და განლაგებისთვის. ირანის ქიმიური და ბიოლოგიური საქმიანობის ფარგლების სტატუსი უცნობია, მაგრამ დასავლური დაზვერვის უახლესი შეფასებით, ირანი ინარჩუნებს საბრძოლო ქიმიური და ბიოლოგიურ იარაღის პროგრამას. ამჟამად, ირანს გააჩნია ბირთვული საწვავის წარმოების სრული ციკლის შესაძლებლობა, რომელიც მოიცავს ურანის სამთო მოპოვებას და მისი გარდაქმნის. ირანის ვრცელი გამდიდრების პროგრამა, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მაღალგამდიდრებული ურანის წარმოებისთვის ბირთვული იარაღის დასამზადებლად, განსაკუთრებით სადავო თემას წარმოადგენს.
სამხრეთი აფრიკა
აპარტეიდის დროს სამხრეთ აფრიკის მთავრობას ეშინოდა როგორც შავკანიანთა აჯანყების, ისე კომუნიზმისგან მოსალოდნელი საფრთხის. ყოველივე ამან განაპირობა ბირთვული იარაღის საიდუმლო პროგრამის შემუშავება, მოსალოდნელ საფრთხესთან გასამკლავებლად. სამხრეთ აფრიკას ურანის დიდი მარაგი გააჩნია, რომელიც ქვეყნის ოქროს მაღაროებშია დანაღმული.
მთავრობამ ააშენა ბირთვული კვლევის ობიექტი პელინდაბაში, პრეტორიის მახლობლად, სადაც ურანი ბირთვული სადგურისა და ბომბის საწარმოებლად გაამდიდრა. 1991 წელს, საერთაშორისო ზეწოლის შემდეგ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში სამხრეთ აფრიკის ელჩმა ჰარი შვარცმა ხელი მოაწერა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებას. 1993 წელს, მაშინდელმა პრეზიდენტმა ფრედერიკ ვილემ დე კლერკმა ღიად აღიარა, რომ ქვეყანას ბირთვული იარაღის შეზღუდული პოტენციალი ჰქონდა განვითარებული. სამხრეთ აფრიკამ ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების შეერთებამდე და ატომური ენერგიის საერთაშორისო საგენტოს ინსპექციის დაშვებამდე არსებული იარაღი დაშალა. 1994 წელს ატომური ენერგიის საერთაშორისო საგენტომ დაასრულა თავისი სამუშაოები და განაცხადა, რომ ქვეყანამ სრულად მოახდინა ბირთვული იარაღის პროგრამის დემონტაჟი.
ლიბია
ურანის და პლუტონიუმის ბომბების შექმნის სამუშაოები ლიბიამ დაიწყო 1980-იან წლებში. ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში ლიბიამ შეიძინა 1200 ტონა ურანის კონცენტრატი, ხოლო 2004 წლისთვის უკვე ფლობდა 2263 ტონა კონცენტრატს. 1984 წელს ლიბიამ შეიძინა ურანის გადამამუშავებელი საწარმო, სავარაუდოდ ბელგიაში, ხოლო 1985 წელს 39 კგ. ურანის ჰექსაფტორიდი (ჩინეთში ან სსრკ-ში). 1995 წელს მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება ბირთვული იარაღის შექმნის დაჩქარების შესახებ და უკვე 1997 წელს პაკისტანისგან შეიძინა პირველი 200 ერთეული ცენტრიფუგა ურანის გამდიდრებისთვის.
ორი ტონა ურანის ჰექსაფტორიდი, რაც საკმარისი რაოდენობაა ერთი ბირთვული ასაფეთქებელი მოწყობილობის დასამზადებლად, ლიბიამ მიიღო პაკისტანის მეშვეობით ჩრდილოეთ კორეიდან 2001 წელს, ამავე დროს მიიღო ბირთვული ბომბის წარმოების ჩინური ტექნოლოგიური სქემები პაკისტანიდან. 2002 წელს, კვლავ შეიძინეს 10 000 ცალი ცენტრიფუგა პაკისტანში.
2003 წლის ოქტომბერში ხმელთაშუა ზღვაში დააკავეს გემი, რომელსაც გადაჰქონდა ცენტრიფუგის ნაწილები მალაიზიიდან ლიბიაში. 2003 წლის ბოლოსთვის, ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული სამუშაოები მიმდინარეობდა ლიბიის ათ ობიექტზე. თუმცა, სამეცნიერო-ტექნიკური და ტექნოლოგიური ბაზების არასაკმარისი განვითარების გამო, ლიბიამ ვერ შეძლო დამოუკიდებლად გამოეყენებინა მასალები და დანადგარები და მიეღწია მნიშვნელოვანი პროგრესისთვის საბომბე ბირთვული მასალების შექმნის სფეროში. 2003 წლის 19 დეკემბერს, აშშ-სთან და დიდ ბრიტანეთთან საიდუმლო მოლაპარაკებების შემდეგ, ლიბიამ უარი განაცხადა მასობრივი განადგურების იარაღის შექმნის პროგრამის (რომლებშიც აგრეთვე მონაწილეობდნენ სამხრეთ აფრიკის, შვეიცარიის, სინგაპურის, არაბთა გაერთიანებული საემიროების, თურქეთის კომპანიები) რეალიზაციაზე და დათანხმდა მასალების, მოწყობილობების და დოკუმენტაციის განადგურებაზე. ამის შემდგომ, ლიბიის ობიექტებზე მრავალრიცხოვანი ინსპექციების შემდგომ, ატომურმა სააგენტომ დაადასტურა ქვეყანაში საბომბე ბირთვული მასალების არარსებობა.
სირია
სირია იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების წევრი სახელმწიფოა 1969 წლიდან და აქვს შეზღუდული სამოქალაქო ბირთვული პროგრამა. საბჭოთა კავშირის დახმარებით, ჯერ კიდევ 1980-იან წლებში აამოქმედა მასობრივი განადგურების იარაღის პროგრამა, რომლის თანახმადაც, შეიქმნა ათასობით ტონა იპრიტისა და ზარინის მარაგები — ნივთიერებებისა, რომელთაგან ერთს კანის დაწყლულების ეფექტი აქვს, მეორე კი ნერვული სისტემის პარალიზებას ახდენს. ვარაუდობენ, რომ სირიას უნდა ჰქონდეს, ასევე „ვი“ გაზად ცნობილი, მოწინააღმდეგის საბრძოლო ძალების გასანადგურებლად შემუშავებული ნივთიერება, რომელიც, ზარინის მსგავსად, ნერვული სისტემის პარალიზებას იწვევს.
ხელშეკრულების დატოვება
X მუხლი საშუალებას აძლევს ხელმომწერ სახელმწიფოს დატოვოს ხელშეკრულება, თუ გაუთვალისწინებელმა მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებულია ამ ხელშეკრულების თემასთან, საფრთხე შეუქმნეს „ქვეყნის უზენაესი ინტერესების დაცვას“. დატოვების კანდიდატი სახელმწიფო ვალდებულია სამი თვის (ოთხმოცდაათი დღის განმავლობაში) განმავლობაში დაასახელოს ბირთვული იარაღის არგავრცობის ხელშეკრულების დატოვების მიზეზები.
ნატოს სახელმწიფოები შეთანხმდენენ, რომ როდესაც „საერთო ომის“ საფრთხე არსებობს, ხელშეკრულება აღარ იქნება ვალიდური, რაც ფაქტობრივად მონაწილე სახელმწიფოებს საშუალებას აძლევს გაფრთხილების გარეშე დატოვონ კონვენცია. ნატოს ბირთვული იარაღის პოლიტიკის ეს მხარდამჭერი არგუმენტი, წარმოადგენს ხელშეკრულების წინააღმდეგობრივ ლოგიკას. ნატოს არგუმენტი ემყარება ფრაზას: „შესაბამისად უნდა მივმართოთ ყველანაირ ძალისხმევას, რათა თავიდან ავიცილოთ მსგავსი ომის საშიშროება“; ხელშეკრულების პრეამბულა, რომელიც შეერთებული შტატების დიპლომატების დავალებით იქნა ჩასმული, ირწმუნება, რომ დოკუმენტი მსგავს ვითარებაში ვერ შეასრულებდა „საერთო ომის“ თავიდან არიდების ვალდებულებას და, შესაბამისად, აღარ წარმოადგენს იმპერატივს. ბევრი სახელმწიფო არ იზიარებს ამ არგუმენტს.
თავის დროზე, ჩრდილოეთ კორეამ გამოიწვია შეშფოთება ხელშეკრულების ამ დებულების გამოყენებით. ხელშეკრულების დატოვების მსურველი სახელმწიფოსგან X მუხლის პირველი ქვეპუნქტი მოითხოვს მხოლოდ სამთვიან ვადაში დატოვების შეტყობინების სრულად წარადგენას და არ ითვალისწინებს ვალდებულებას სხვა სახელმწიფოებმა ეჭვქვეშ დააყენონ ან განსაჯონ კანდიდატის ინტერპტრეტაცია ქვეყნის უზენაესი ინტერესების დაცვის თაობაზე. 1993 წლის 12 მარტს ჩრდილოეთ კორეამ უარი განაცხადა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებაზე. პასუხად, აშშ-ს სურდა იონბიონის რეაქტორზე სარაკეტო იერიშის მიტანა, თუმცა რადგან ასეთ შეტევას შეეძლო ფართომასშტაბიანი ომის და ადამიანების უდიდესი მსხვერპლის გამოწვევა, იერიში აღარ მიიტანეს და აშშ-მ ჩრდილოეთ კორეასთან გააფორმა „ჩარჩო ხელშეკრულება“, რომლითაც კსდრ-მ აიღო ვალდებულება, უარი ეთქვა ურანის გამდიდრების საწარმოების მშენებლობაზე და პლუტონიუმის მიღებაზე, ხოლო აშშ-მ იკისრა იონბიონის 5 მგვტ-იანი რეაქტორის ნაცვლად აეშენებინა ორი, უფრო მძლავრი რეაქტორი, რომლიდანაც შეუძლებელი იქნებოდა პლუტონიუმის მიღება.
2002 წლის ოქტომბერში შეერთებულმა შტატებმა ჩრდილოეთ კორეა დაადანაშაულა შეთანხმებული ჩარჩოების დარღვევაში და მძიმე საწვავის ზეთის გადაზიდვები შეაჩერა. საპასუხოდ, ჩრდილოეთ კორეამ გააძევა ატომური სააგენტოს ინსპექტორები და 2003 წლის 10 იანვარს გამოაცხადა, რომ იგი ტოვებდა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებას. ეს მოვლენები ცნობილია ე. წ. „ჩრდილოეთ კორეის ბირთვული კრიზისის“ სახელწოდებით. თუმცა, ატომური ენერგიის საერთაშორისო საგენტო არ იზიარებს მოსაზრებას, რომ აღნიშნული წინააღმდეგობრივი ლოგიკის მქონე პუნქტის გამო შეიქმნა კრიზისული სიტუცია.
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომის ხელშეკრულებები კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ტელეშეუკა-ნოუე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
მაუდ უელსელი
მაუდ უელსელი (Maud of Wales, Maud av Wales; დ. 26 ნოემბერი, 1869 — გ. 20 ნოემბერი, 1938) — საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მეფე ედუარდ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ალექსანდრა დანიელის უფროსი ქალიშვილი. ნორვეგიის დედოფალი 1905-1938 წლებში როგორც მეფე ჰოკონ VII-ის ერთადერთი მეუღლე. ნორვეგიის მეფე ულაფ V-ის დედა.
ადრეული ცხოვრება
1887 წლის 6 აგვისტოს, მაუდმა თავის დებთან — ლუიზასა და ვიქტორიასთან ერთად თავიანთი ბებიისგან, დედოფალ ვიქტორიასაგან მიიღეს ინდოეთის გვირგვინის საიმპერატორო ორდენი. დების მსგავსად, მაუდიც ფლობდა ვიქტორიასა და ალბერტის სახელობის პირველი კლასის ორდენს. იგი ასევე ფლობდა წმინდა იოანეს სახელობის დიდი ჯვრის ორდენს.
დანიის პრინცესა
მინი|300x300პქ|პრინცესა მაუდ უელსელისა და პრინცი კარლ დანიელის ქორწილი პრინცესა მაუდი შედარებით გვიან დაქორწინდა და იგი ოც წლამდე ელოდა საქმროს პოვნას. თავდაპირველად იგეგმებოდა მის ბიძაშვილზე, ტეკის მთავარ ფრიდრიხზე დაქორწინება, მაგრამ მისმა ძმამ ფრიდრიხის და, მარია ტეკელი შეირთო ცოლად, რის გამოც ეს მოლაპარაკებები ჩაიშალა. აღსანიშნავია, რომ ფრიდრიხ ტეკელი თავისი დამოკიდებულების გამო აზარტულ თამაშებზე, უკვე გაკოტრებული იყო, თუმცა მასზე ქორწინებით მაუდი მაინც შეძლებდა სტატუსის ამაღლებას. 1896 წლის 22 ივნისს, პრინცესა მაუდი დააქორწინეს მის ბიძაშვილზე, პრინც კარლ დანიელზე. კარლის მამა, მეფე ფრედერიკ VIII და მაუდის დედა, დედოფალი ალექსანდრა დანიელი ღვიძლი და-ძმა იყვნენ. მათი ქორწინება ბუკინგემის სასახლეში შედგა, რომელსაც დაესწრო დედოფალი ვიქტორია, დანიის მეფე ფრედერიკ VIII და მისი ცოლი, დედოფალი ლუიზა შვედი, რომელიც ასევე მაუდის ნათლიაც იყო. მაუდს მამამისმა სანდრინგეიმის სასახლე აჩუქა, რადგან იგი იმედოვნებდა, რომ მაუდი იმდენად ხშირად ესტუმრებოდა ინგლისს, რომ საკუთარი დასარჩენი დასჭირდებოდა. ქორწინების პირველი წლები წყვილმა სწორედ აქ გაატარა, სადაც 1903 წლის 2 ივლისს დაიბადა მათი ერთადერთი ვაჟი ულაფი.
პრინცი კარლი იყო დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ის უმცროსი ვაჟი და დანიის საზღვაო ძალების ოფიცერი, რის გამოც 1905 წელს ცოლ-შვილთან ერთად დატოვა ბრიტანეთი და დანიაში გადასახლდა. იმავე წლის ივლისში, ნორვეგიის პარლამენტმა შვედეთისაგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და თავისი სამეფო ტახტი პრინც კარლ დანიელს შესთავაზა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ სწორედ მაუდის გავლენიანი ოჯახის დამსახურებით აირჩიეს მეფობის კანდიდატად ნორვეგიელებმა კარლი. ნოემბერში, პლებისციტის საშუალებით კარლი ოფიციალურად გახდა ნორვეგიის მეფე ჰოკონ VII-ის სახელით, რითაც მაუდი ნორვეგიის დედოფალი გახდა. მეფე ჰოკონი და დედოფალი მაუდი იმავე თვეში ჩავიდნენ ნორვეგიაში, სადაც 1906 წლის 22 ივნისს, ქალაქ ტრონჰაიმის ნიდაროს კათედრალში ისინი მეფე-დედოფლად ეკურთხნენ. სკანდინავიის ისტორიაში ეს იყო უკანასკნელი კორონაცია.
ნორვეგიის დედოფალი
მარცხნივ|მინი|388x388პქ|დედოფალი მაუდი 1906 წელს მიუხედავად იმისა, რომ დედოფალი მაუდი სწრაფად შეეგუა ახალ ქვეყანასა და წოდებრივ მდგომარეობას, მას არასდროს დაუკარგავს ბრიტანეთის სიყვარული. ამის გამო, ნორვეგიის სამეფო კარზე ყოველთვის დომინანტურ როლს თამაშობდა ბრიტანული წესები, რამაც გავლენა საზოგადოებაზეც იქონია.