cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარია თეოდორეს ასული
ადრეული წლები
მისი მშობლები განსაკუთრებით ზრუნავდნენ ქალიშვილების კარგ განათლებაზე, რაც მათი სარფიანად გათხოვების შანსებს ზრდიდა, რაც ცხადია მათივე მშობლებისა და ძმების კეთილდღეობისათვის იქნებოდა კარგი. სოფია დოროთეას ძალიან უყვარდა კითხვა და კულტურა. თექვსმეტი წლის ასაკში იგი უკვე შესანიშნავად ფლობდა გერმანულს, ფრანგულს, იტალიურსა და ლათინურს. აგრეთვე იყო კარგი მოცეკვავე, მომღერალი, მოჯირითე, იცოდა ათეულობით თამაში, კერვა, ქარგვა, უყვარდა პოეზია და ასე შემდეგ.
1773 წლიდან სოფია დოროთეა იმ გერმანელი პრინცესების სიაში აღმოჩნდა, რომლებიც შემდგომში რუსეთის მომავალი იმპერატორის საცოლედ უნდა აერჩიათ. რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-მ თავისი ვაჟის, დიდ მთავარ პავლე პეტროვიჩისათვის საცოლედ ვილჰელმინა ლუიზა ჰესენ-დარმშტადტელი შეარჩია, რომელზეც იგი მალევე დაქორწინდა კიდეც.
ქორწინება
მინი|342x342პქ|ეკატერინე II-ის ვაჟი, რუსეთის დიდი მთავარი პავლე პეტროვიჩი მას შემდეგ რაც რუსეთის ტახტის მემკვიდრე უკვე დაოჯახებული კაცი იყო, მშობლებმა მარია დოროთეა ჰესენის დიდ ჰერცოგ ლუდვიგ I-ზე დანიშნეს, რომელიც დიდ მთავარ პავლე პეტროვიჩის ცოლის ძმა იყო, თუმცა სრულიად მოულოდნელად ყველაფერი სხვანაირად შემოტრიალდა. ქორწინებიდან სამ წელიწადში, ვილჰელმინა ლუიზა ჰესენ-დარმშტადტელი ტრაგიკულად დაიღუპა, თანაც ისე, რომ პავლეს შვილები ვერ გაუჩინა. 1776 წელს დაქვრივებულმა პავლემ მეორე საცოლის ძებნა დაიწყო და ამჯერადაც გერმანიაში. ამის მიზეზი სამი იყო, პირველი ის, რომ თავად პეტრეს დედაც გერმანელი იყო და მას თავისი თანამემამულეების მომრავლება სურდა რუსეთში, მეორე ის, რომ გერმანია ამ დროს დაქუცმაცებული ქვეყანა იყო და შეგვიძლია ვთქვათ, რომ პრინცესების ფართო არჩევანი იყო და ასევე ის ფაქტიც, რომ რუსები ყველანაირად ცდილობდნენ გაძლიერებულ ფრიდრიხ II პრუსიელთან დაზავებას, რისი საუკეთესო საშუალებაც რუსულ-გერმანული ქორწინება იყო. პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-ის რეკომენდაციით, რუსებმა ამჯერად არჩევანი ფრიდრიხის დის შვილზე, ანუ სოფია დოროთეაზე შეაჩერეს.
ამავე წელს მთავარი პავლე პეტროვიჩი თავისი დიდი ამალით ჩავიდა ბერლინში, სადაც თავისი საცოლე საბოლოოდ უნდა შეერჩია. იქ მან სამეფო კარზე ვახშმობისას გაიცნო სოფია დოროთეა ვიუტემბერგელი, რომელმაც იგი მალევე მოხიბლა თავისი გონიერებითა და სილამაზით. პირველივე ნახვისთანავე, პავლემ მასზე ქორწინება მოისურვა და ეს ოფიციალურადაც განაცხადა. სულ მალე, ასევე ბერლინში ყოფნისას, სადილობისას პავლემ სოფია დოროთეას ხელი სთხოვა, რაზეც თანხმობა მიიღო. როგორც აღმოჩნდა, თავად სოფია დოროთეაც არ იყო გულგრილი პავლესადმი, რადგანაც მან თავის დას წერილი მისწერა, სადაც აღწერდა, თუ როგორ შეუყვარდა "რუსი პრინცი". მეორე დღეს პეტრემ დედამისს, იმპერატრიცა ეკატერინე II-ს წერილი მისწერა, რომელშიც იწერებოდა:
წერილების მიმოწერა გაცხარებით მიდიოდა პავლესა და სოფიას შორისაც. მათი ერთმანეთთან გაგზავნილი წერილებიდან ამონარიდები კი დღეისათვის უკვე საჯაროდ ცნობილია. მაგალითად, სულ პირველ წერილში, პრინცესამ მას ასეთი რამ მისწერა:
სოფია დოროთეამ თავისი ბედნიერების შესახებ მალევე შეატყობინა თავის დასაც, რომელსაც ასეთი რამ მისწერა:
როგორც აღმოჩნდა, იგი თავის მომავალ ქმარზე თავდავიწყებით იყო შეყვარებული, საიდანაც იმ წერილიდან ვიგებთ, რომელიც მან პავლეს გაუგზავნა:
ამის შემდეგ, სოფია დოროთეა დიდი მზითვითა და ამალითურთ პავლესთან ერთად გაემგზავრა რუსეთში. 1776 წლის სექტემბერში წყვილი უკვე სანქტ-პეტერბურგში იყო, სადაც სოფია დოროთეა ქორწინების წინ მართლმადიდებლობაზე მოექცა და მას რუსებმა მარია თედორეს ასული, ანუ იგივე მარია ფეოდოროვნა დაარქვეს. ამ ყოველივეს, 1776 წლის 26 სექტემბერს მოჰყვა მისი და პავლეს ქორწილი, რის შემდეგაც იგი „მისი სამეფო უმაღლესობა სრულიად რუსეთის დიდი მთავარი“ ხდება.
პირველი წლები
თვით იმპერატრიცა ეკატერინე II, პირველივე შეხვედრაზე მოაჯადოვა მარია ფეოდოროვნამ. ცნობილია, რომ ეკატერინემ თავისი ახალი რძლის შესახებ ასეთი რამ მისწერა:
ამ ორ ქალბატონს შორის, ცხადია მალე ძალიან ახლო ურთიერთობა დამყარდა. მარია ფეოდოროვნა თავისდაუნებურად აღმოჩნდა პავლეს დაქვემდებარებაში და მას უარს ვერაფერზე ეუბნებოდა. ეს ცოტა არ მოსწონდა ეკატერინეს, რადგანაც იცოდა, რომ ვაჟს მისი ტახტის მიტაცება სურდა და ისიც იცოდა, რომ იგი თავისი ცოლის გამოყენებას ეცდებოდა. დედასა და შვილს შორის გამუდმებით უთანხმოება და დაძაბულობა სუფევდა, რის განმუხტვასაც მარია ფეოდოროვნა გამუდმებით ცდილობდა.
ქორწინებიდან სულ ერთ წელიწადში, 1777 წელს მარია ფეოდოროვნამ თავისი ათი შვილიდან პირველი გააჩინა. იგი ვაჟი იყო და მას ალექსანდრე დაარქვეს. ცხადია ასე მალე მემკვიდრის გაჩენამ გაზარდა მისი პოპულარობა და გავლენები. ბავშვის გაჩენიდან სამ თვეში ეკატერინემ იგი მშობლებს დააშორა და მისი აღზრდა თავად დაიწყო, რადგან იგი ფიქრობდა, რომ მხოლოდ თავად შეეძლო ნამდვილი იმპერატორის აღზრდა. ამ ამბიდან არც თუ ისე დიდ ხანში, 1779 წელს მარია ფეოდოროვნამ მეორე ვაჟი გააჩინა, რომელთანაც ეკატერინე იგივენაირად მოიქცა. შვილების წართმევის შემდეგ მარია ფეოდოროვნას მწვავე მტრული დამოკიდებულება გაუჩნდა დედამთილისადმი, რამაც იგი კიდევ უფრო დაუახლოვა მის ქმარს. ამის გამო ეკატერინემ მათ შვილების ნახვაც კი აუკრძალა. მომდევნო ოთხი წლის მანძილზე წყვილს ბავშვები აღარ უჩნდებოდა. მართალია მარია ფეოდოროვნა საკუთარი შვილების აღზრდაში მონაწილეობას ვერ იღებდა, თუმცა მემკვიდრის გაჩენის გამო ეკატერინემ იგი დააჯილდოვა და პეტერბურგში მდებარე პავლოვსკის სასახლე აჩუქა. მარია ფეოდოროვნას ძალისხმევით, იგი ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ და კულტურულად მნიშნვნელოვან სასახლედ იქცა მთელს რუსეთში.
პიროვნება
მინი|315x315პქ|მარია ფეოდოროვნა მარია ფეოდოროვნა იყო მაღალი, კეთილშობილი, ჯანმრთელი, უკიდურესად მომხიბვლელი, თუმცა იგი ყოველთვის მსუქანი ჩანდა. მას ძალიან უყვარდა ეტლით მგზავრობა, რის გამოც იგი არასდროს აკლდებოდა მნიშვნელოვან ღონისძიებებს, მნიშვნელობა არ ჰქონდა ის სამეფო კარზე იყო თუ ქვეყნის მეორე ბოლოში. მას ასევე ჰქონდა დახვეწილი გემოვნება და მგზნებარე ინტერესი სამეფო კარის ინტრიგებისადმი. იგი ასევე ყოველთვის თავისი რანკის შესაბამისად იქცეოდა და შეეძლო მთელი დილა დაეხარჯა კაბის სწორად და ლამაზად ჯერ ჩაცმაში, შემდეგ კი მისი შესაბამისი ორნამენტების გაკეთებაში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ვარცხნილობაც და ჩაცმულობაც ძალიან მძიმე და დამღლელი იყო, იგი ბაძავდა დასავლეთ ევროპელ დედოფლებს, რომლებიც ასე იმოსებოდნენ. აგრეთვე ძალიან უყვარდა ეტიკეტი და განსაზღვრული წესრიგი. განსხვავებით რომანოვებისგან, იგი ბავშვობაში არ იზრდებოდა ფუფუნებაში და ამ დროისთვის იგი პატარა გერმანული სამთავროს პრინცესა იყო, თუმცა იგი დიდი საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო, ამ დროს მისი ოჯახი მხოლოდ რამდენიმე სასახლეს და მამულს ფლობდნენ.
მარია ფეოდოროვნა დიდად ცდილობდა რუსული კულტურის გამდიდრებასა და დახვეწას. მას მშვენივრად გამოსდიოდა აკვარელით ხატვა, ასევე იცოდა გრავირება, იგონებდა ახალ პიესებს, ამზადებინებდა სპილოს ძვლისა და ქარვის ნივთებს, რომლებსაც იგი ძირითადად მაღალი ფენის ქალბატონებს ჩუქნიდა ხოლმე. იგი ასევე ნიჭიერი მუსიკოსი და რუსეთში სახელგანთქმული მებაღეობის სპეციალისტიც იყო. მთელი სიცოცხლის მანძილზე იგი სამეფო სასახლის ყვავილებსა და მცენარეებს თავად უვლიდა. პავლოვსკის სასახლეში მან შეკრიბა ლიტერატურული წრე და საფრანგეთის სამეფო კარის იმიტირება მოახდინა, ასევე ქმრის თხოვნით დადგა არაერთი თეატრალური წარმოდგენა. ამასთან ერთად, მან დიდი ინტერესი გამოიჩინა ქველმოქმედებისა და განათლების საკითხში. მან დააფუძნა სანქტ-პეტერბურგის უსინათლოთა თავშესაფარი და მხარი დაუჭირა უსინათლო მუსიკოს შარლოტა სეუერლინგს, რომლის დედის მკურნალობაც ასევე მარიამ დააფინანსა. იგი მეტად სერიოზული და მიზანდასახული ქალი იყო, თავდადებული და ჭკვიანი, ასევე ცნობილია, რომ იგი ყოველთვის ცდილობდა გამხდარიყო დედამისივით სათნო. ამასთან ერთად იგი თანაბარ სიფრთხილეს იჩენდა ეკატერინეს ფავორიტებთან — გრეგორი ალექსანდროვიჩთან და ალექსანდრე დიმიტრიევიჩთან ურთიერთობისას.
ჭკვიანი, ნიჭიერი, მიზანდასახული და ენერგიული მარია ფეოდოროვნა, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ იმპერატორის მეუღლის სრულყოფილი მაგალითი იყო, რაც განაპირობებდა იმას, რომ ძალზედ ღვარძლიან და უხასიათო პავლეს, იგი სიცოცხლის ბოლომდე ძალიან უყვარდა.
ევროპული ტური
საბოლოოდ, მარია ფეოდოროვნას სულ ათი შვილი შეეძინა, აქედან ოთხი ვაჟი და ექვსი ქალიშვილი. თუ აქამდე რუსეთის იმპერიულ ოჯახს მხოლოდ პავლე შეადგენდა, ახლა იგი ევროპის ერთ-ერთ უდიდეს სამეფო ოჯახად იქცა.
ეკატერინე II-ის უკანასკნელი წლები
მარცხნივ|მინი|318x318პქ|იმპერატრიცა მარია ფეოდოროვნა ეკატერინეს მმართველობის უკანასკნელი წლების განმავლობაში, მარია და პავლე იძულებულნი იყვნენ გატჩინაში, აბსოლუტურ იზოლაციაში ეცხოვრათ, საკმაოდ მცირე ბიუჯეტით. ამრიგად, ამან მათ გაუადვილა და ისინი ერთმანეთის ერთგულნი იყვნენ. მარიამ თავისი ქმრის ხასიათი უკიდურეს ელემენტებამდე შეისწავლა, რამაც მათ ქორწინებაზე დადებითი გავლენა იქონია. იგი განაგრძობდა პავლოვსის სასახლის გალამაზებას და საქველმოქმედო საქმიანობას. ასევე იგი ცდილობდა თავისი მოკრძალებული ლიტერატურული სალონის გაფართოებას და საოცრად დაგეგმილი თეატრალური წარმოდგენების დადგმას მისი ოჯახის წევრებისთვის. ასევე ამ იზოლაციის დროს, მან დიდი დრო დაუთმო კითხვას და ცოდნა კიდევ უფრო გაიღრმავა. ამ დროს მარია ფეოდოროვნამ დაიწყო საკმაოდ მოცულობითი დღიურების წერა, სადაც დეტალურადაა აღწერილი მისი ცხოვრების ყოველი დღე. თუმცა, ასევე აღსანიშნავია, რომ მისი უკანასკნელი სურვილის თანახმად, ნიკოლოზ I-მა ყველა ეს დღიური კოცონზე დაწვა. იგივე ბედი ეწია მის მიერ დაწერილი წერილების უმეტესობას.
პირველად მათი ქორწინების მანძილზე, პავლემ მარიას უღალატა, მისსავე სეფექალ ეკატერინე ნელიდოვასთან, რომელიც მალე მის საიმპერატორო საყვარლად იქცა. პავლეს მასთან ინტენსიური ურთიერთობა ჰქონდა, თუმცა მისი განმარტების თანახმად მხოლოდ პლატონური. მარიას განსაკუთრებულად გულს ის ფაქტი ტკენდა, რომ ნელიდოვა მისი ერთ-ერთი უახლოესი მეგობარი იყო. რამდენიმე წელიწადში მისი და ნელიდოვას ურთიერთობა ძალიან გამწვავდა. მიუხედავად ამისა, მათი მეგობრობა კვლავ აღსდგა და ეკატერინე და მარია საკმაოდ ნერვოტული პავლეს წინააღმდეგ გაერთიანდნენ, რაც ეკატერინეს გაძევებით დაგვირგვინდა.
რუსეთის იმპერატრიცა
მინი|344x344პქ|იმპერატრიცა მარია 1798 წელს ოცწლიანი ჩრდილში ცხოვრების შემდეგ, 1796 წელს ეკატერინე II გარდაიცვალა და იმპერატორი პავლე I ხდება, რითაც მარია ფეოდოროვნა სრულიად რუსეთის იმპერატრიცა და მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი ქალი გახდა. როგორც იმპერატრიცას, მას უდიდესი როლი ჰქონდა ქვეყნის პოლიტიკაზე. ეკატერინეს ცხოვრების პერიოდში, მას პოლიტიკაში ჩარევის არანაირი შანსი არ ჰქონდა, რადგანაც ეკატერინე პავლესაც კი არ აკარებდა ახლოს. მას შემდეგ რაც ტახტზე მისი საყვარელი მეუღლე ავიდა, იგი ძალიან დიდი ძალისა და გავლენის მქონე ადამიანად იქცა. ის ფაქტი, რომ ქმარზე დიდი გავლენა ჰქონდა, ნიშნავდა, რომ პოლიტიკაზეც გავლენა ექნებოდა, რამაც ბევრი სარგებელი მოუტანა ქვეყანას. იგი მაშინაც კი ქმრის ინტერესებს იცავდა, როდესაც პავლე მარიას მისსავე მეგობრებთან ღალატობდა.
მიუხედავად იმისა, რომ პავლე და მარია თითქოს ისევე ახლოს იყვნენ ერთმანეთთან როგორც თავიდან, მათ ურთიერთობაში თანდათან მაინც გაჩნდა უფსკრული. მარიამ 1798 წელს გააჩინა თავისი უკანასკნელი შვილი, რის შემდეგაც პავლემ დაანგრია თავისი რომანი ანა ლოპუხინასთან და იმპერატრიცა დაარწმუნა შერიგებოდა, რომ მისი საქციელი არაგონივრული და დაუფიქრებელი იყო.
ალექსანდრე I-ის მმართველობა
მარცხნივ|მინი|334x334პქ|დაქვრივებული მარია ფეოდოროვნა 1801 წელს, შესრულებულია გერჰარდ ფონ კიუგელგელის მიერ პავლეს მკვლელობის შემდეგ იმპერატორი მათი ვაჟი, ალექსანდრე I ხდება. აღსანიშნავია, რომ მისი ქმრის მკვლელობის ღამეს მარია ფეოდოროვნა ცდილობდა ეკატერინე II-ისათვის მიებაძა, ანუ მოეწყო სახელმწიფო გადატრიალება და თავისი ვაჟის ნაცვლად თავად ასულიყო ტახტზე. იგი პირდაპირ ცდილობდა ამაზე ალექსანდრეს დაყოლიებას, რაც რამდენიმე დღეს გაიწელა. ამ დროს, შესაძლოა ითქვას, რომ დედასა და შვილს შორის პირველად დაიძაბა ურთიერთობა. საბოლოოდ საქმეში მისი რძალი, ელისაბედ ალექსანდროვნა (იგივე ლუიზა ბადენელი) ჩაერია, რომლის წყალობითაც მარია ფეოდოროვნა ქვრივი იმპერატრიცის წოდებას დასჯერდა. ამით დედა-შვილს შორის კვლავ აღსდგა თბილი ურთიერთობა. იგი მალევე დაუახლოვდა თავის რძალს, რომელსაც როგორც ახალ იმპერატრიცას, ყველაზე დიდი ძალაუფლება ჰქონდა მთელს ქვეყანაში. მიუხედავად ამისა, ამ ორ ქალს შორის აშკარა პაექრობა პირველობისათვის ყოველთვის იგრძნობოდა. საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ მარია ფეოდოროვნას უფრო დიდი ძალაუფლება ჰქონდა ვიდრე ელისაბედ ალექსანდროვნას. ქვრივი იმპერატრიცა სამეფო კარის ცერემონიებზე ხშირად ჩნდებოდა იმპერატორის იარაღით. აქედან მოყოლებული, რუსეთში დაინერგა ტენდენცია, რომ იმპერატორის დედას მის ცოლზე დიდი ძალაუფლება უნდა ჰქონოდა, რაც ცხადია მარიას რძლის დიდ უკმაყოფილებას იწვევდა.
სულ მალე მარია ფეოდოროვნას გავლენები გასცდა სამეფო კარს და იგი გახდა ყველა საქველმოქმედო დაწესებულების მფლობელი, აკონტროლებდა ბანკებს და აქედან დიდ შემოსავალს ღებულობდა. ამ უდიდესმა შემოსავალმა, შესაძლებელი გახადა მისი ისე პომპეზურად და მდიდრულად ცხოვრება, როგორზეც იგი ვერსალში სტუმრობის შემდეგ ოცნებობდა. ეკატერინე II-ის მსგავსად, იგი ყოველთვის ესწრებოდა სამხედრო აღლუმებს, რა დროსაც იგი შესანიშნავ სამკერდე ნიშანს იკეთებდა ხოლმე. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ მარია ფეოდოროვნა ხშირად ეწყობოდა მამაკაცის სამოსში და ქალბატონებთან ერთად დადიოდა, რაც შემდეგში უკვე ფართოდ დამკვიდრდა ალექსანდრე I-ის კარზე, სადაც მასკარადებზე ქალები და კაცები ერთმანეთს როლს უცვლიდნენ და ერთმანეთის ტანსაცმელებში იმოსებოდნენ. მინი|347x347პქ|მარია ფეოდოროვნა 1825 წელს მარია ფეოდოროვნა დიდად ღელავდა თავისი ქალიშვილების მომავალზე, ამიტომაც იგი მათ ბრწყინვალე განათლებით უზრუნველყოფდა. იგი კარგი და მოსიყვარულე დედა იყო და მიუხედავად იმისა, რომ ეკატერინემ იგი მის ორ უფროს ვაჟს თავიდანვე დააშორა, იმპერატრიცამ მაინც მოახერხა ყველა შვილთან მჭიდრო ურთიერთობის შექმნა. სწორედ ამით აიხსნება, რომ მისმა ყველა შვილმა, გარდა ალექსანდრა პავლოვნასი, თავის შვილებს მის პატივსაცემად სოფია ან მარია დაარქვა. მარია ფეოდოროვნას სურვილი ყოველთვის იყო, რომ იმპერატორი მისი უმცროსი ვაჟი ნიკოლოზი გამხდარიყო, თუმცა ეს შეუძლებელი იყო მანამდე, სანამ მას ორი უფროსი ძმა ჰყავდა. ეს იმითაც იყო გამოწვეული, რომ მას თავის ორ უფროს ვაჟთან დაშორების გამო, არ ჰქონდა ისეთი ღრმა გრძნობები, როგორიც დანარჩენ შვილებთან. მას შემდეგ, რაც მისი შვილები გაიზარდნენ, ქვრივი ცარევნა ხშირად ხვდებოდა და ესაუბრებოდა მათ, თუმცა ცივი ტემპერამენტით, ამასთან დისტანციურად და მკვახედ.
1807 წელს მარია ფეოდოროვნა აარსებს ყრუ-მუნჯთა პირველ რუსულ სასწავლებელს.
ქვრივმა იმპერატრიცამ მეორე სამეფო კარი მოაწყო თავის პავლოვსკის სასახლეში, სადაც იკრიბებოდა მთელი რუსული ინტელიგენცია და ხდებოდა მისი ვაჟისათვის სასარგებლო პოლიტიკური რჩევების მიცემა. იგი მკაცრად ეწინააღმდეგებოდა ნებისმიერ მიდგომას,სადაც მისი ვაჟი საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ ბონაპარტესთან თანხმდებოდა. ზოგადად, მას შემდეგ რაც რევოლუციონერებმა ევროპელი მონარქებისთვის საყვარელ და მისაბაძ მეფე-დედოფალს, ლუი XVI-სა და მარია ანტუანეტას თავები მოკვეთეს, მათ შესძულდათ ფრანგები და მათი ლიდერიც, ამიტომაც ისინი გამუდმებით ქმნიდნენ საფრანგეთის წინააღმდეგ კოალიციებს. ამას ემატებოდა მარია ფეოდოროვნას პირადი ანტიპათიაც ნაპოლეონისადმი, რომელმაც უარი განაცხადა მის უმცროს ასულ ანა პავლოვნაზე ქორწინებაზე. ამრიგად მარია ფეოდოროვნას გავლენით ალექსანდრე I-მა საფრანგეთის მოსისხლე მტრების, ავსტრიასა და დიდ ბრიტანეთთან გააფორმა ალიანსი, რასაც 1812 წელს ნაპოლეონის რუსეთში შემოჭრა მოჰყვა, სადაც იგი სასტიკად დამარცხდა და უკან გაბრუნდა. მარია ფეოდოროვნამ მანამდე არ მოისვენა, სანამ 1815 წელს ნაპოლეონი საბოლოოდ არ დაამხეს და ბრიტანეთის კუთვნილ კოლონიაზე არ გადაასახლეს.
ნიკოლოზ I-ის მმართველობა
1825 წელს ალექსანდრე I უშვილოდ გარდაიცვალა. წესით ტახტზე მისი უმცროსი ძმა, კონსტანტინე უნდა ასულიყო, თუმცა ვინაიდან მასაც მემკვიდრის დიდი პრობლემა ჰქონდა, დედის გავლენით უარი თქვა ტახტზე და იმპერატორი მარია ფეოდოროვნას ფავორიტი შვილი — ნიკოლოზ I ხდება. ამ ამბიდან სულ ერთ წელიწადში გარდაიცვალა ალექსანდრე I-ის ცოლიც, იმპერატრიცა ელისაბედ ალექსანდროვნა. ამის შემდეგ მარია ფეოდოროვნას სამეფო კარზე ფაქტობრივად მეტოქე აღარ ჰყავდა, ვინაიდან მას ნიკოლოზის ცოლთან, იმპერატრიცა ალექსანდრა ფეოდოროვნასთან (იგივე შარლოტა პრუსიელი) შესანიშნავი ურთიერთობა ჰქონდა. უკანასკნელი წლები მან ბედნიერად გაატარა პავლოვსკში, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1828 წელს, 69 წლის ასაკში. აღსანიშნავია, რომ ეკატერინეს მსგავსად მომავალი იმპერატორის, ანუ თავისი შვილიშვილის აღზრდა მან თავად იკისრა და ალექსანდრე II-ის განათლებას სიცოცხლის ბოლომდე ადევნებდა თვალყურს. იგი დაკრძალეს პეტერბურგის წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძარში, პავლეს გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1759 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1828 კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
ფრანც-იოსების მიწა
ფრანც-იოსების მიწა (Земля Франца-Иосифа) — არქიპელაგი ბარენცის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რუსეთის არხანგელსკის ოლქში. მოიცავს 191 კუნძულს. ფართობი 16 134 კმ². იყოფა აღმოსავლეთ, ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილებად. დიდი კუნძულებია: ვილჩეკის მიწა, გრეემ-ბელი, გეორგის მიწა, ალექსანდრეს მიწა, ჰეისის, რუდოლფისა და სხვა. რელიეფი გორაკ-ბორცვიანია. კუნძულების დიდი ნაწილი აგებულია ქვიშაქვებით, ალევროლითებითა და კირქვებით, რომლებზეც გადაფარებულია ბაზალტური საფარი. კუნძულთა უმრავლესობა დაფარულია მყინვარით, რომლის ფართობია 13 735 კმ². ფრანც-იოსების მიწაზე გვხვდება მყინვარების შემდეგი ტიპები: კუნძულა ყინულები, ყინულქუდები, ყინულსაფრები, გამყვანი მყინვარები, რომლებიც გაედინებიან ყინულის გუმბათებს შორის, მთისწინეთის მყინვარები და ნამქერის მყინვარები. გამყინვარების განვითარებას ხელს უწყობს ზაფხულის ძალზე დაბალი ტემპერატურები და შედარებით უხვი ნალექები. ყინულის სისქე 100-300 მ აღწევს. სიმაღლე 620 მ-მდეა. ნაპირებთან წარმოიქმნება აისბერგები. ჰავა არქტიკულია. იცის ძლიერი ქარები. ნალექები 200-300-იდან 500-550 მმ-მდე წელიწადში. კუნძულებზე 1000-მდე ტბა და რამდენიმე მოკლე მდინარეა. ლანდშაფტი არქტიკული უდაბნოსია. ხარობს ხავსები და მღიერები. ძუძუმწოვრებიდან ბინადრობს თეთრი დათვი და ყარსაღი, ზღვაში — ზღვის კურდღელი, სელაპი, გრენლანდიური ვეშაპი, მორჟი, თეთრი დელფინი; ბევრია ფრინველი.
1870-იანი წლების დამლევს და 80-იანი წლების დასაწყისში გეოგრაფიული საზოგადოების მდივანი პეტრე კროპოტკინი წერდა: კროპოტკინის წინასწარმეტყველება გამართლდა; ავსტრია-უნგრეთის ექსპედიციამ იულიუს პაიერისა და კარლ ვაიპრეხტის ხელმძღვანელობით 1873 წლის 31 აგვისტოს აღმოაჩინა ფრანც-იოსების მიწა. სახელი უწოდეს ავსტრიის იმპერატორის ფრანც იოზეფ I-ის პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანც-იოსების მიწა კატეგორია:რუსეთის კუნძულები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური (Azəbrbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც ჩამოყალიბებულია აზერბაიჯანის ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე. ხელმძღვანელი ალი ნაღიევი.
ისტორია
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახური ჩამოყალიბდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით 2015 წლის 14 დეკემბერს, აზერბაიჯანის ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე.
2016 წლის 11 აგვისტოს დამტკიცდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის ემბლემა; „აზერბაიჯანის ეროვნული შიშროების სამინისტროს ემბლემის შესახებ“ ბრძანების შეტანის საფუძელზე, ცვლილებები შეიტანეს გაუქმებული სუს- ის ოფიციალური ემბლემის სახელსა და გამოსახულებაში. ამრიგად, სიტყვები „ეროვნული უშიშროების სამინისტრო“ შეიცვალა „სახელმწიფო უშიშროების სამსახურად“.
სუს-ის აკადემია
აკადემია შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 1998 წლის 1 დეკემბრის ბრძანებით. აკადემიის მთავარი მიზანია ეროვნული უშიშროების ორგანოებისთვის მაღალკვალიფიციური პერსონალის მომზადება. 2005 წლის 20 დეკემბრის ბრძანებით, აკადემიას ჰეიდარ ალიევის სახელი მიენიჭა. აკადემია ფუნქციონირებდა აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტროში, ხოლო 2015 წლის დეკემბრიდან ფუნქციონირებს სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის ქვეშ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები კატეგორია:2015 წელს დაარსებულები
The Yumyum Tree
The Yumyum Tree — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის მეცამეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2009 წელს. ალბომი Snapper Music-მა გამოსცა.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები კატეგორია:Snapper Music-ის ალბომები
ისმილი
ისმილი (İsmili) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. მოგვიანებით გაუქმდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
ჰოტეპიბრა
ჰოტეპიბრა ქემაუ სიჰარნეჯჰერიტეფი (ასევე ჰოტეპიბრა I ან ჰოტეპიბრა II) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ჰოტეპიბრა იყო მეცამეტე დინასტიის მეექვსე ფარაონი, რომელმაც ერთიდან ხუთ წლამდე იმეფა. შესაძლოა ჰოტეპიბრამ სამი წელი იმეფა, მისი მმართველობა კი ძვ.წ. 1791 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1788 წელს დასრულდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ვიდრე ჰხვალ?
„ვიდრე ჰხვალ?“, (“Quo vadis“, „საით მიდიხარ?“) — პოლონელი მწერლის ჰენრიკ სენკევიჩის ისტორიული რომანი, რომელიც იწერებოდა 1894-1896 წლებში და პერიოდულ პრესაში ქვეყნდებოდა. მალევე ითარგმნა თითქმის ყველა ევროპულ ენაზე, რამაც ავტორს უდიდესი წარმატება მოუტანა. სულ რომანი ნათარგმნია 50-ზე მეტ ენაზე.
გიორგი მარგველაშვილი
გიორგი მარგველაშვილი (დ. 4 სექტემბერი, 1969, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი და ფილოსოფოსი. საქართველოს მე-4 პრეზიდენტი 2013 წლის 17 ნოემბრიდან 2018 წლის 16 დეკემბრამდე. საქართველოს პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებას ინაუგურაციის შემდეგ, იმავე წლის 17 ნოემბერს შეუდგა. 2013 წლის მაისში უპარტიო გიორგი მარგველაშვილი მმართველმა კოალიციამ „ქართულმა ოცნებამ“ პრეზიდენტობის კანიდადატად დაასახელა, რომელმაც დამაჯერებლად გაიმარჯვა ხმათა 62,18 %-ით. მისი წარსული დაკავშირებულია პოლიტიკასთან, საზოგადოებრივ და საგანმანათლებლო საქმიანობასთან.
2012 წლის ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში ოპოზიციური კოალიციის გამარჯვების შემდეგ „ქართული ოცნების“ მთავრობასთან შეერთებამდე, გიორგი მარგველაშვილი ცნობილი იყო, როგორც პოლიტიკური ექსპერტი. მას ათ წელზე მეტ ხანს ეკავა სხვადასხვა, მათ შორის, რექტორის თანამდებობა საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში (GIPA), რომელიც წამყვანი უმაღლესი განათლების ცენტრია სახელმწიფო მართვის, სამართლის, საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ჟურნალისტიკის მიმართულებით.
ბიოგრაფია
გიორგი მარგველაშვილი დაიბადა 1969 წლის 4 სექტემბერს ქალაქ თბილისში, მამამისის, ინჟინერის — თეიმურაზ მარგველაშვილისა და დედამისის, ფსიქოლოგის — მზეანა გომელაურის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის N1 საჯარო სკოლა. იგი, აგრეთვე, სწავლობდა რუსულ სკოლაში სირიაში, სადაც მისი მშობლები სამსახურეობრივ მივლინებაში იმყოფებოდნენ. 1987-1992 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. აქვს პედაგოგის სერტიფიკატი. 1993-1994 წლებში სწავლობდა ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში (Central European University), დიპლომის შემდგომ კურსზე სოციოლოგიაში (პრაღა, ჩეხეთი). მუშაობდა: 1992-1995 წლებში ტურისტული კომპანიაში სამთო ტურიზმის გიდად; 1994-1995 წლებში „ბიზნეს დღიურების“ მარკეტინგის დეპარტამენტის უფროსად; 1996-1997 წლებში იყო თბილისის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტის ლექტორი ფილოსოფიასა და კულტურაში. ხოლო 1995-2000 წლებში საერთაშორისო ურთიერთობების ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტის ადგილობრივი ხელმძღვანელობის სპეციალისტი — პროგრამის კონსულტანტი. 1998 წელს მიენიჭა დოქტორის ხარისხი ფილოსოფიაში.
2000-2006 და 2010-2012 წლებში საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის რექტორი. 2006-2010 წლებში საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის კვლევითი დეპარტამენტის უფროსი.
გაცემული ჯილდოები
გიორგი მარგველაშვილმა საპრეზიდენტო უფლებამოსილების განხორციელების 5-წლიან პერიოდში სახელმწიფო ჯილდოებით სულ 767 ადამიანს გადასცა:
პოლიტიკა
მარგველაშვილი, პირველად, პოლიტიკურ ასპარეზზე 2003 წელს გამოჩნდა, როდესაც ზურაბ ჟვანიას მოწვევით, შეუერთდა ოპოზიციურ ბლოკს „ბურჯანაძე—დემოკრატები“. იგი პარტიის საარჩევნო სიის ათეულში შედიოდა. თუმცაღა ვარდების რევოლუციის შემდეგ, რომელიც არჩევნების გაყალბებას მოჰყვა, „ბურჯანაძე—დემოკრატები“ „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობასთან“ გაერთიანდა, ხოლო მარგველაშვილმა დატოვა პოლიტიკა.
2011 წლიდან უკვე აქტიურად ჩაერთო პოლიტიკაში. გამოდიოდა ბიძინა ივანიშვილისა და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერად. საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციის გამარჯვების შემდეგ, 2012 წლის 25 ოქტომბერს დაინიშნა განათლების მინისტრად. 2013 წლის თებერვალში, დაინიშნა პირველ ვიცე-პრემიერად. 2013 წლის ოქტომბრის პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელების გამო, საკუთარი სურვილით დატოვა თანამდებობა. 2013 წლის 11 მაისს კოალიცია ქართულმა ოცნებამ პრეზიდენტობის კანდიდატად დაასახელა. არჩევნებში მონაწილეობის გამო გიორგი მარგველაშვილმა დატოვა მინისტრის პოსტი 2013 წლის 18 ივლისს. 27 ოქტომბერს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში მან ხმათა 62% მიიღო და არჩეულ იქნა საქართველოს პრეზიდენტად.
2018 წლის არჩევნები
მინი|შეხვედრა [[ვიქტორია ნულანდი|ვიქტორია ნულანდთან, აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანაშემწესთან ევროპულ და ევრაზიულ საკითხებში (2018)]] ლატვიის ყოფილ პრეზიდენტთან, ვალდის ზატლერსისთან ერთად გამართულ სტუდენტებთან და აკადემიური წრეების წარმომადგენლებთან საჯარო შეხვედრაზე, გიორგი მარგველაშვილმა არჩევნებში მონაწილეობაზე უარი თქვა. მისი თქმით, როგორც პრეზიდენტობის 5 წლის განმავლობაში, მანამდეც და მომავალშიც მისი სამსახური საქართველოს სამსახურია - „არ ყოფილა მომენტი, რომ მე ელიტის ან სხვა ჯგუფის სამსახურში ვყოფილიყავი, ეს იწყებოდა საქართველოს მოქალაქეებით და გრძელდებოდა საქართველოს მოქალაქეებით. ამ არჩევნებში მე მონაწილეობის მიღებას აღარ ვაპირებ, არამედ სხვანაირად, სხვა ფორმით გავაგრძელებ თქვენი ქვეყნის სამსახურს“.
პირადი ცხოვრება
მშობლიური ქართულის გარდა ფლობს ინგლისურსა და რუსულს. მისი ჰობია სეირნობა და ცხენოსნობა. უყვარს ცხოველები. შეუძლია ნადირობა, ეწევა ქველმოქმედებას. ჰყავს ქალიშვილი ანა (დ. 1993), რომელიც არის საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის სტუდენტი. ასევე ჰყავს ვაჟი თეიმურაზი (დ. 2015). მისი მეუღლეა მსახიობი და მხატვარი მაკა ჩიჩუა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:საქართველოს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები გ კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გოლენიშჩევ-კუტუზოვის სახლი
გოლენიშჩევ-კუტუზოვის სახლი (Дом Голенищева-Кутузова) — გამორჩეული არქიტექტურული ძეგლი, აშენებული 1822 წელს ცნობილი არქიტექტორ კარლ დე ჯოვანი როსის მიერ, მშენებლობა განხორციელდა სამხედრო გუბერნატორის პ. ვ. გოლენიშჩევ-კუტუზოვის დაკვეთით. სახლი მდებარეობს პეტერბურგში, ხელოვნების მოედნის 3 ნომერში. აგებულია კლასიკურ სტილში. აღნიშნული სახლი სამ სართულიანია, რომლის ზედა სართულზე სხვენია განთავსებული. სახლის ინტერიერის ნაწილობრივი შეცვლა მოხდა 1843 წელს, ამიტომ თავდაპირველი სახით მან ვერ მოაღწია ჩვენამდე. სახლის ზოგიერთ ოთახში არის ბუხარი და საცურაო აუზი.
აღნიშნულმა სახლმა სხვადასხვა დროს გამოიცვალა მფლობელები. გარკვეული ხნის განმავლობაში სახლის მფლობელები იყვნენ: 1833-1835 წლებში სახლი ე. ა. კარამზინას ეკუთვნოდა. 1833-1837 წლებში სახლში ძმები ვიელგორსკები ცხოვრობდნენ: მაიკლი და მატვეი.
ამ სახლში თავის მეგობრებს ხშირად სტუმრობდა ალექსანდრე პუშკინი, კერძოდ მაიკლ და მატვეი ვიელგორსკებს და ე. ა. კარამზინას. 1924-1939 წლებში სახლში ცხოვრობდა მხატვარი ი. ბროდსკი. 1949 წელს გაიხსნა მხატვრის მუზეუმი, სადაც დაცულია სხვადასხვა ნამუშევრები, მათ შორის ცნობილი მხატვრის ისააკ იზრაელის ძის ნახატები, მუზეუმში ასევე განთავსებულია სხვა მხატვრების ნამუშევრებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ერვალ-დ’უესტი
ერვალ-დ'უესტი (Herval d'Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 523 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 239 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97.73 კმ²-ზე. ფართობი 217 334 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
მალტა (პარაიბა)
მალტა (Malta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 257 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 613 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 35.93 კმ²-ზე. ფართობი 156 242 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
Paper Monkeys
Paper Monkeys — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2011 წელს. ალბომი Snapper Music-მა გამოსცა.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
უტე ლემპერი
უტე ლემპერი (Ute Lemper, დ. 4 ივლისი, 1963) — გერმანელი მომღერალი და მსახიობი. ცნობილია კურტ ვაილის კომპოზიციების ინტერპრეტაციებით. შესრულებული აქვს მრავალი როლი, მათ შორის – სელი ბოულზის, პარიზში დადგმულ ორიგინალურ „ჩიკაგოში“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:კაბარეს მომღერლები კატეგორია:გერმანელი მომღერლები კატეგორია:გერმანელი მსახიობები
ეუჟენოპოლისი
ეუჟენოპოლისი (Eugenópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 540 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.07 კმ²-ზე. ფართობი 309 395 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ახმედლარი
ახმედლარი  (Akhmedlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ლეონარდ ჩეშირი
ავიაციის პოლკოვნიკი ჯეფრი ლეონარდ ჩეშირი, ბარონი ჩეშირი (Leonard Cheshire, დ. 7 სექტემბერი 1917 – გ. 31 ივლისი 1992) — მრავალი ორდენის და ჯილდოს მფლობელი მეორე მსოფლიო ომის სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალების პილოტი და ქველმოქმედი.
მიღებულ ჯილდოებს შორის ჩეშირი ფლობდა ვიქტორიას ჯვარს, უმაღლეს სიმბოლოს, რომელიც გადაეცემა ბრიტანეთის და ერთა თანამეგობრობის წევრი ქვეყნების მოქალაქეებს. სამხედრო-საჰაერო ძალებში იგი იყო ავიაციის ყველაზე ნორჩი პოლკოვნიკი.
ომის შემდეგ მან დააარსა თავშესაფარი, რომელიც შემდგომში შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებს ეხმარებოდა. ცნობილი გახდა კონფლიქტების გადაწყვეტის სფეროში მოღვაწეობით. 1991 წელს მას პერის წოდება მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:ბრიტანელი ქველმოქმედები კატეგორია:ბრიტანელი პილოტები
დალი აბაშიძე
დალი აბაშიძე (დ. 9 ნოემბერი, 1946, კონდოლი, თელავის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ორი მოწვევის პარლამენტის წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1946 წლის 9 ნოემბერს თელავის რაიონის სოფელ კონდოლში. დაამთავრა თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1968 წელს და ასპირანტურა 1995 წელს.
1969-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ თანამდებობებზე. 1992-1993 წლებში იყო თელავის რაიონის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1993-1995 წლებში კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულის მთავარი მრჩეველი, სამსახურის ხელმძღვანელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თელავის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“, სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
იბიანი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 945 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.26 კმ²-ზე. ფართობი 146 715 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
კარლ ვაიპრეხტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიელი მოგზაურები კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1838 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1881
აზერბაიჯანის საგარეო დაზვერვის სამსახური
აზერბაიჯანის საგარეო დაზვერვის სამსახური (Azərbaycan Respublikasının Xarici Kəşfiyyat Xidməti) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებათა შორის ერთ-ერთი სპეციალური სამსახურია.
საგარეო სადაზვერვო სამსახურის მთავარი მიზანია სპეციალური სამსახურების საქმიანობის ეფექტურობის გაზრდა, აგრეთვე სახელმწიფო ადმინისტრირების სტრუქტურის გაუმჯობესება.
ისტორია
აზერბაიჯანის საგარეო სადაზვერვო სამსახური დაარსდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2015 წლის 14 დეკემბრის ბრძანებულებით, ეროვნული უშიშროების სამინისტროს საფუძველზე.
2017 წლის გაზაფხულზე, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას აზერბაიჯანის საგარეო სადაზვერვო სამსახურის გერბის შესახებ.
2017 წლის დეკემბერში ხელი მოეწერა პრეზიდენტის ბრძანებულებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო დაზვერვის სამსახურის 2017-2021 წლების საქმიანობის გაუმჯობესების სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ“.
2018 წლის იანვარში,აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოეწერა ბრძანებულებას საგარეო დაზვერვის სამსახურის თანამშრომელთა რაოდენობაში
ცვლილებების შეტანის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები კატეგორია:2015 წელს დაარსებულები კატეგორია:აზერბაიჯანის საგარეო პოლიტიკა
ზორი ზორიანცი
ზორი ზორიანცი (დ. 1885, ნახიჭევანის მაზრა, ცხნაში — გ. 1943, თბილისი) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ზორი ნავსარდანის ძე ზორიანცი დაიბადა 1885 წელს, ერევნის გუბერნიის ნახიჭევანის მაზრის სოფელ ცხნაში. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია.
1910-იან წლებში მუშაობდა ვერმიშელის ფაბრიკაში, მსახურობდა საზოგადოება "ტრეუგოლნიკში". იყო სომხური რევოლუციური ფედერაციის - "დაშნაკცუტიუნის" ერთ-ერთი დამაარსებლის - როსტომ ზორიანცის ბიძაშვილი და ამავე პარტიაში შევიდა 1917 წელს; იყო პარტიის ავლაბრის კომიტეტის ხელმძღვანელი. 1917 წლის 24 ნოემბერს შეუდგა ახალციხის ქალაქისათვის მოვალეობის შესრულებას; მუსლიმ მესხებსა და ახალციხის მაზრის სხვა ეროვნების მოსახლეობას შორის წარმოქმნილი კონფლიქტის დროს ხელმძღვანელობდა ახალციხის დაცვას; ცდილობდა ადგილობრივი მოსახლეობის კონსოლიდაციას. გაწეული ღვაწლისათვის 1918 წელს ახალციხის ერთ-ერთ ქუჩას მისი სახელი დაარქვეს. 1917 წელს აირჩიეს ახალციხის მაზრის სომხური ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარედ. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი "დაშნაკცუტიუნის" სიით. 1918 წლის ბოლოს, საქართველო-სომხეთის ომის დროს, ორჯერ დააპატიმრეს თბილისში, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს დეპუტატის ხელშეუვალობის გამო. 1919 წლის სექტემბრიდან ჩაირიცხა საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად "დაშნაკცუტიუნის" საკანდიტატო სიით; იყო თვითმმართველობის კომისიის წევრი. 1921 წლის მარტში, ახალციხის რევკომის შემადგენლობაში შევიდა. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე.წ. "ტროიკა") 1937 წლის 26 დეკემბერს 10 წლით "შრომა-გასწორების ბანაკში" გადასახლება მიუსაჯა. გადასახლებული იყო მისი მეუღლეც. გადასახლებაში 3 წლის მძიმე მუშაობის შემდეგ ვადაზე ადრე გაათავისულეს; თბილისში შერყეული ჯანმრთელობით დაბრუნდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
მიხეილ ქორქია
მიხეილ შოთას ძე ქორქია (დ. 10 სექტემბერი, 1948, ქუთაისი, საქართველო, — გ. 7 თებერვალი, 2004, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1972).
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოსა“ (1965-1979) და სსრ კავშირის ნაკრებში (1971-1977). XX ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (1972, მიუნხენი), XXI ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი (1976, მონრეალი), ევროპის ჩემპიონი (1971) და ორგზის მეორე პრიზიორი (1975, 77), სსრკ ჩემპიონი (1968) და მეორე პრიზიორი (1969), სსრკ თასის მფლობელი (1969). ქუთაისის „ტორპედოს“ ფეხბურთელთა გუნდის ერთ-ერთი მეპატრონე და მისი პრეზიდენტი (1998-იდან). თამაშობდა შემტევი მცველის პოზიციაზე.
კალათბურთს თამაშობდა მიხეილ ქორქიას მამაც, თუმცა უდიდეს წარმატებებს ბიძამ, ოთარ ქორქიამ მიაღწია: თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში 1952 წელს, ჰელსინკში ოლიმპიადის ვერცხლის მედალი მოიგო, 1947, 1951 და 1953 წლებში ევროპის ჩემპიონი გახდა, თბილისის „დინამოსთან“ ერთად 3-ჯერ მოიგო საკავშირო ჩემპიონატი, 2 თასი, 1962 წელს კი, მთავარი მწვრთნელის რანგში თბილისის „დინამოს“ ევროპის ჩემპიონთა თასი მოაგებინა. ქართველი კალათბურთელებიდან ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტულს მხოლოდ მიხეილ ქორქია და ზურაბ საკანდელიძე ფლობენ.
1981 წლის 27 სექტემბერს მიხეილ ქორქია დიდი კალათბურთიდან გააცილეს. 2006 წლიდან საქართველოს კალათბურთის ფედერაცია ყოველწლიურად ატარებს ოლიმპიური ჩემპიონების მიხეილ ქორქიას და ზურაბ საკანდელიძის სახელობის ტურნირს.
2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა დავით ჭელიძის წიგნი „მიხეილ ქორქია“. 2017 წელს გადაღებულ რუსულ მხატვრულ ფილმში „3 წამი“ (რეჟისორი ანტონ მეგერდიჩევი), რომელიც საბჭოთა კავშირის კალათბურთელთა ნაკრების მიერ მიუნხენის ოლიმპიადაზე გამარჯვებას ეძღვნება, მიხეილ ქორქიას როლი ოთარ ლორთქიფანიძემ შეასრულა.
საინტერესო ფაქტები
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც მიხეილ ქორქია 1976 წლის საქართველოს მეშვიდე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები მ
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია — ძველი ეგვიპტის მმართველი ერთ-ერთი დინასტია. მეცამეტე დინასტია ხშირად მოიხსენიება XI, XII და XIV დინასტიებთან ერთად, ასევე შედის ეგვიპტის შუა სამეფოს ჯგუფში. ზოგიერთი მწერალი კი მეცამეტე დინასტიას XIV, XV, XVI, XVII და აბიდოსის დინასტიებთან ერთად ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდის ჯგუფში აერთიანებს. დინასტიის მმართველობამ 154 წელს გასტანა, დაიწყო დაახლოებით ძვ.წ. 1803 წელს და დასრულდა დაახლოებით ძვ.წ. 1649 წელს.
მეცამეტე დინასტია იყო მეთორმეტე დინასტიის პირდაპირი გაგრძელება, მიჩნეულია, რომ მეცამეტე დინასტიის დამაარსებელი და პირველი მმართველი სებეხოტეპ I მეთორმეტე დინასტიის ფარაონის ამენემჰეტ IV-ის ვაჟი იყო. კიმ რაიჰოლტმა განაცხადა, რომ ორ დინასტიას შორის გამიჯვნამ გამოიწვია აღმოსავლეთის დელტაზე ახალი დამოუკიდებელი XIV დინასტიის დაარსება. რაც მისი თქმით ფარაონ ჰეფრუსებეკის მეფობის დროს მოხდა. როგორც მეთორმეტე დინასტიის პირდაპირი მემკვიდრეები მეცამეტე დინასტიის ფარაონები მეფობდნენ მემფისიდან და მართავდნენ ზემო და ქვემო ეგვიპტეებს. მეცამეტე დინასტიის წარმომადგენლები დაახლოებით 154 წლის მანძილზე მეფობდნენ, მათი მმართველობა ძვ.წ. 1650 წელს დასრულდა, როდესაც მეთხუთმეტე დინასტიის წარმომადგენლებმა ჰიქსოსებმა მემფისი დაიპყრეს.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დინასტიები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
არიელ ორტეგა
არიელ არნალდო ორტეგა (Ariel Arnaldo Ortega; დ. 4 მარტი, 1974, ლიბერტადორ-ხენერალ-სან-მარტინი, ხუხუის პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, შემტევი ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ელ ბურიტო ორტეგა.
საფეხბურთო კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი „რივერ პლეიტში“ გაატარა. ბეტო ალონსოს, დანიელ პასარელას და ენცო ფრანჩესკოლის მსგავსად, „რივერის“ ქომაგებისთვის დღემდე რჩება კლუბის ერთ-ერთ ყველაზე უფრო გამორჩეულ მოთამაშედ. ფეხბურთის სპეციალისტთა და ექსპერტთა უმრავლესობის მიერ მიჩნეულია ერთ-ერთ საუკეთესო შემტევ ნახევარმცველად არგენტინული ფეხბურთის ისტორიაში.
1994, 1998 და 2002 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში.
რივერ პლეიტი (1991–1996)
არიელ ორტეგა საკლუბო კარიერას 1991 წელს არგენტინული ფეხბურთის ყველაზე ტიტულოვან კლუბში, პრიმერა დივიზიონის მონაწილე ბუენოს-აირესის „რივერ პლეიტში“ იწყებს. კლუბის შემადგენლობაში პირველად 1991 წლის 14 დეკემბერს გამოდის მოედანზე და მის ღირსებას 1996 წლამდე იცავს. ამ დროის განმავლობაში იგი არგენტინის პრიმერის 134 შეხვედრაში იღებს მონაწილეობას და 30-ჯერ იღებს მეტოქეთა კარს. მის შემადგენლობაში 1991, 1993, 1994 და 1996 წლებში არგენტინის ჩემპიონი ხდება.
ვალენსია (1997–1998)
1997–1998 წლებში ესპანეთის „ვალენსიაში“ თამაშობს, სადაც 29 მატჩს ატარებს და 9 გოლი გააქვს.
სანაკრებო კარიერა
1993–2010 წლებში იყო არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 87 მატჩი ითამაშა და 17 გოლი გაიტანა.
სანაკრებო სტატისტიკა
!ჯამში||87||17
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:რივერ პლეიტის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუელს ოლდ ბოისის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლ ბოისის ფეხბურთელები კატეგორია:ინდეპენდიენტე რივადავიას ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები კატეგორია:პარმის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ფენერბაჰჩეს ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1995 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:1999 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
მარიზოპოლისი
მარიზოპოლისი (Marizópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 173 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97.04 კმ²-ზე. ფართობი 352 570 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალაქელ-ქირიქლი
ალაქელ-ქირიქლი (Alakël Kyrykly) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
მეჰედინცის ჟუდეცი
მეჰედინცის ჟუდეცი (Judeţul Mehedinţi) — ჟუდეცი სამხრეთ-დასავლეთ რუმინეთში, ვლახეთის ისტორიულ ოლქში. ფართობი 4933 კმ², მოსახლეობა 254 570 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი დრობეტა-ტურნუ-სევერინი. სამხრეთით ესაზღვრება ბულგარეთის ვიდინის ოლქი, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით სერბეთის ბორის რაიონი, ჩრდილო-დასავლეთით კარაშ-სევერინის ჟუდეცი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით დოლჟის ჟუდეცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
Erpsongs
Erpsongs — ფსიქოდელიური როკ-ჯგუფ Ozric Tentacles-ის კასეტაზე გამოცემული პირველი ადრეული სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1985 წელს. 1993 წელს იგი Dovetail Records-მა გამოსცა. 1994 წელს გამოვიდა ბოქს-სეტის Vitamin Enhanced შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:1985 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
The Hooters
The Hooters — ამერიკული როკ-ჯგუფი ფილადელფიიდან. მათ მუსიკაში გაერთიანებულია როკის, რეგის, სკას და ხალხური მელოდიების ელემენტები. ჯგუფმა პირველად წარმატება მოიპოვა 1980-იანებში, MTV-ის ეთერში ხშირი მოხვედრით და სიმღერებით „All You Zombies“, „Day by Day“, „And We Danced“ და „Where Do the Children Go“. 1985 წელს ისინი Live Aid-ზე გამოვიდნენ, გახსნეს რა ფილადელფიის კონცერტი.
1980-იანებში და 1990-იანებში ჯგუფს ჰქონდა მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კომერციული წარმატება, განსაკუთრებით ევროპაში, სადაც იგი გამოვიდა ბერლინში, The Wall-ის დადგმაზე.
2007 წელს გამოვიდა The Hooters-ის დღეისთვის ბოლო ალბომი Time Stand Still.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1980 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:MCA Records-ის შემსრულებლები
ჟურული
საკუთარი სახელი ჟურული შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
დიდი პოლარული თოლია
დიდი პოლარული თოლია, ბურგომისტრი (Larus hyperboreus) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა.
მისი სხეულის სიგრძეა 62–68 სმ, მასა 2250 გ. მოზრდილ ფრინველებს (5–6 წელზე უფროსებს) ზურგი და ფრთების მფარავი ბუმბული მოცისფრო-რუხი აქვთ, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრი; ახალგაზრდები მორუხო-მურები არიან, მოყვითალო და მუქი ფხაჭებით. ფეხები ვარდისფერია.
ბინადრობს ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის ზღვების სანაპიროებზე, იშვიათად ტუნდრის ზღვისპირა ნაწილებში; ზამთარში მომთაბარეობს სამხრეთით.
ყოვლისმჭამელია; იკვებება კვერცხებით, ბარტყებითა და მოზრდილი ფრინველებით, თევზით, თევზის სარეწის ნარჩენებით, ზღვის გამონატანით, მძორით, ზღვის უხერხემლოებით, აგრეთვე კენკრით.
მონოგამური ფრინველია. ბუდობს ცალკეულ წყვილებად ან შეთხელებულ კოლონიებად (10–15 წყვილი), ჩვეულებრივ ფრინველთა ბაზრებთან ახლოს. ბუდე მცენარეული მასალისაგან აგებული ნაგებობაა, მიწიდან 20 მეტრამდე სიმაღლეზე. დედალი 2–3 კვერცხს დებს 48 საათის შუალედით. ინკუბაცია პირველივე კვერცხის დადებიდან იწყება და 27–30 დღე-ღამე გრძელდება, კრუხობს ორივე მშობელი. 45–50 დღის ასაკში ბარტყები ფრენის უნარს იძენენ.
სქოლიო
კატეგორია:თოლია
ალაქოლი (თოუზი)
ალაქოლი  (Alakol) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3,556 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ნაზარეზინიუ
ნაზარეზინიუ (Nazarezinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 265 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 280 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.02 კმ²-ზე. ფართობი 191 487 კმ²-ია.
გოგა მამიაური
გოგა მამიაური (დ. 3 აპრილი, 1999, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, თბილისი, საქართველო, 69 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, იზმირი, თურქეთი, 63 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2016, ბაქო, აზერბაიჯანი, 69 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, რიგა, ლატვია, 74 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ფარია-ლემუსი
ფარია-ლემუსი (Faria Lemos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მურიაეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 376 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.43 კმ²-ზე. ფართობი 165 224 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
იუფნი
იუფნი (ასევე ჯეუეფნი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით იუფნი იყო მეცამეტე დინასტიის მეშვიდე ფარაონი, თუმცა ფონ ბეკერათისა და დეტლეფ ფრანკეს აზრით იუფნი არა მეშვიდე, არამედ მეექვსე ფარაონი იყო. იუფნი სამეფოს მემფისიდან მართავდა, მან მცირე ხნით იმეფა ძვ.წ. 1788 წელს ან ძვ.წ. 1741 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ბაბელე
ბაბელე (Babele) — კლდოვანი წარმონაქმნი ცენტრალურ რუმინეთში, სამხრეთ კარპატებში, ბუჩეჯის მასივზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2292 მ სიმაღლეზე, მთა ბაბა-მარეს ზედა ნაწილში. წარმოიქმნა ქარისმიერი ეროზიის შედეგად. ბაბელე ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული ობიექტია. სიახლოვეს მდებარეობს ბუჩეჯის სფინქსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ღირსშესანიშნაობები
დავით დავითხანიანი
დავით დავითხანიანი (დ. 17 მარტი, 1888, ტფილისი — გ. 7 აგვისტო, 1957, თბილისი) — პოლიტიკოსი, ეროვნებით სომეხი; საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი (1919).
ბიოგრაფია
დავით დავითხანიანი დაიბადა 1888 წლის 17 მარტს, ტფილისში. დაამთავრა ტფილისის კომერციული სასწავლებლის კურსი, ლაიფციგის კომერციული ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის ფაკულტეტი 1914 წელს.