cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7698
NGC 7698 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1883 წლის 26 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ბოიუქ-მარჯანლი
ბოიუქ-მარჯანლი (Böyük Mərcanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში.
1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 27 სექტემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.
ტოპონიმიკა
სოფელი მდებარეობს მდინარე არაქსის მარცხენა ნაპირიდან 2 კმ-ში, დაბლობზე. სოფლის უწინდელი სახელი იყო მარჯანლი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
პიკო-და-ბანდეირა
პიკო-და-ბანდეირა (Pico da Bandeira; დროშის მწვერვალი) — მესამე უმაღლესი მწვერვალი ბრაზილიაში, მდებარეობს ესპირიტუ-სანტუსა და მინას-ჟერაისის შტატების საზღვრის სიახლოვეს. იგი ორივე შტატის უმაღლესი წერტილია. 1950-იან წლებამდე იგი ბრაზილიის უმაღლეს მწვერვალად მიიჩნეოდა, სანამ გამოიკვლევდნენ და გაზომავდნენ ვენესუელის საზღვრის სიახლოვეს მდებარე პიკო-და-ნებლინის მთას. სახელი პიკო-და-ბანდეირა „დროშის მწვერვალს“ ნიშნავს და მას შემდეგ დაერქვა, რაც იმპერატორმა პედრუ II-მ მის მწვერვალზე დროშის აღმართვა ბრძანა.
მწვერვალზე ასვლა საკმაოდ მარტივია და შესაძლებელია ავტომობილითაც.
დასავლეთი ატიკა
დასავლეთი ატიკა (Δυτική Αττική) — ნომარხია საბერძნეთში, ატიკას ნომოსში. ნომარხიის დედაქალაქი — ელეფსისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
არქიდამე II
არქიდამე II – სპარტის მეფე ძვ. წ. 469 (ან ძვ. წ. 476) – ძვ. წ. 427 წლებში. სპარტელებმა არქიდამეს მეთაურობით ჩაახშვეს ჰილოტების ათწლოვანი აჯანყება, ე. წ. მესამე მესენიელთა ომი (ძვ. წ. 464–458). შემდგომ, პელოპონესის ომის დროს, იგი სპარტელთა ლაშქრით სამი წლის განმავლობაში (ძვ. წ. 431, ძვ. წ. 430, ძვ. წ. 428) თავს ესხმოდა ატიკას და აოხრებდა ათენის გარეუბნებს. მისი სახელის მიხედვით, პელოპონესის ომის I პერიოდს (ძვ. წ. 431-ძვ. წ. 421) „არქიდამეს ომს“ უწოდებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპარტის მეფეები
კობეს უნივერსიტეტი
კობეს უნივერსიტეტი (神戸大学, Kōbe daigaku; კანსაის რეგიონში ასევე ცნობილი, როგორც შინდაი (神大)) ― იაპონიის ეროვნული უნივერსიტეტი. მდებარეობს კობეში, ჰიოგოს პრეფექტურაში. დაარსდა 1949 წელს, თუმცა უნივერსიტეტის აკადემიური ისტორია 1902 წელს კობეს უმაღლესი კომერციული სკოლის დაფუძნებიდან იწყება, რომელსაც შემდეგში კობეს კომერციის უნივერსიტეტი და კობეს ეკონომიკის უნივერსიტეტი ეწოდებოდა. კობეს უნივერსიტეტი იაპონიის ერთ-ერთი უძველესი და უდიდესი ეროვნული უნივერსიტეტია და ქვეყნის მასშტაბით ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგულ უნივერსიტეტს წარმოადგენს. უნივერსიტეტი 14 სკოლასა და 11 ფაკულტეტს მოიცავს და სხვადასხვა პროგრამზე 16 000-მდე სტუდენტია ჩარიცხული. დაწესებულებაში უცხოელი სტუდენტებიც იღებენ განათლებას, რომელთა რიცხვი 2021 წლის 1-ელი მაისსითვის 1 179-ს აღწევდა. უნივერსიტეტის პერსონალი 3 102 ადამიანს ითვლის. 1869 წელს დაარსდა კობეს ჰოსპიტალი, რომელიც სამედიცინო სფეროს წარმომადგენელთათვის საწვრთნელ ცენტრს წარმოადგენდა და თანამედროვე იაპონიის ერთ-ერთი უძველესი სამედიცინო დაწესებულებაა.
ისტორია
უნივერსიტეტის ისტორია 1902 წლიდან იწყება, როდესაც კობეს უმაღლესი კომერციული სკოლა (神戸高等商業学校, Kōbe kōtō shōgyō gakkō) დაარსდა. მისი პირველი პრეზიდენტი ტეცუია მიზუშიმა (水島銕也, 1864-1928) იყო. 1929 წელს სკოლას სახელი გადაერქვა და კობეს კომერციის უნივერსიტეტი ეწოდა (神戸商業大学, Kōbe shōgyō daigaku). უნივერსიტეტს სახელი კიდევ ერთხელ გადაერქვა 1944 წელს და კობეს ეკონომიკის უნივერსიტეტი (神戸経済大学, Kōbe keizai daigaku) ეწოდა.
ორგანიზაცია
კობეს უნივერსიტეტი სკოლებს, ფაკულტეტებსა და კვლევით ინსტიტუტს მოიცავს. უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაშია: ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა, კულტურათშორისი კვლევების, ჰუმანური განვითარებისა და გარემოს, სამართლის, ეკონომიკის, ბიზნესის ადმინისტრირების, მეცნიერების, მედიცინის, ჯანდაცვის მეცნიერებათა, ინჟინერიის, სისტემური ინფორმატიკის, სოფლის მეურნეობსი მეცნიერების, საზღაო მეცნიერებათა და საერთაშორისო თანამშრომლობის კვლევების სკოლები.
უნივერსიტეტი მოიცავს 10 ფაკულტეტს: 文学部, გლობალური ჰუმანური მეცნიერებები (国際人間科学部), სამართალი (法学部), ეკონომიკა (経済学部), ბიზნესის ადმინისტრირება (経営学部), მეცნიერება (理学部), მედიცინა (医学部), ინჟინერი (工学部), სოფლის მეურნეობა (農学部) და საზღვაო მეცნიერებ (海洋政策科学部).
კობეს უნივერსიტეტის შემადგენლობაშია ეკონომიკისა და ბიზნესის ადმინისტრირების კვლევითი ინსტიტუტი.
კამპუსები
კობეს უნივერსიტეტი ოთხ კამპუსს მოიცავს: ტოკოდაის, კუსონოკის, მიოდანისა და ფუკაეს. მთავარი კამპუსი როკოდაია, რომელიც 9 ფაკულტეტს მოიცავს.
როკოდაის ტერიტორია ოთხ ნაწილად იყოფა. როკოდაის პირველ კამპუსში (六甲台第１, Rokkōdai Dai-ichi) სამართლის, ეკონომიკისა და ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტებია განთავსებული. როკოდაის მეორე კამპუსში (六甲台第２, Rokkōdai Daini) კლასიკური მეცნიერბებეის, მეცნიერების, სოფლის მეურნეობისა და ინჟინერიის ფაკულტეტებია განლაგებული. ცუროკაბუტოს პირველი კამპუსი (鶴甲第１, Tsurukabuto Dai-ichi) კულტურათშორისი კვლევებისთვისაა დათმობილი, ხოლო ცუროკაბუტოს მეორე კამპუსში (鶴甲第２, Tsurukabuto Daini) ჰუმანური განვითარების ფაკულტეტია მოთავსებული.
რეიტინგი
კობეს უნივერსიტეტი იაპონიის ერთ-ერთ მოწინავე უნივერსიტეტად ითვლება. 2010 წელს ტოიო კეიზაის „ნამდვილად ძლიერი უნივერსიტეტების“ ჩამონათვალში კობეს უნივერსიტეტი მე-10 ადგილზე გავიდა. კავაიჯუკუს მიერ მომზადებულ რეიტინგში კობეს უნივერსიტეტი იაპონიის მე-11 საუკეთესო უნივერსიტეტად დასახელდა.
2010 წელს QS-ის უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში r კობეს უნივერსიტეტმა 234-ე ადგილი დაიკავა, ხოლო აზიური უნივერსიტეტების რეიტინგში ― 26-ე.
კვლევითი რეიტინგი
კობეს უნივერსიტეტი იაპონიის მოწინავე კვლევით დაწესებულებად ითვლება. Thomson Reuters-ის მიხედვით შნდაი მე-14 საუკეთესო კვლევითი უნივერსიტეტია იაპონიაში. Weekly Diamond-ის მოხსენების მიხედვით შინდაის მე-15 უმაღლესი კვლევითი სტანდარტი აქვს იაპონიაში ერთ მკვლევარზე კვლევების დაფინანსების მაჩვენებლით. კობეს უნივერსიტეტის კვლევითი სტანდარტი ყველაზე მაღალაი სოციალურ და ჰუმანიტარულ მეცნიერებებში.
ცნობილი კურსდამთავრებულები
კობეს უნივერსიტეტის ცნობილ კურსდამთავრებულებს შორის არიან: სოსუკე უნო ― იაპონიის 75-ე პრემიერ-მინისტრი, მასაიუკი ნაოშიმა ― იაპონიის ეკონომიკის, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრი, სანაე ტაკაიჩი ― მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის პოლიტიკის სახელმწიფო მინისტრი, შინია იამანაკა ― ღეროვანი უჯრედების მკვლევარი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში (2012), სანაე ტაკაიჩი ― იაპონიის შინაგან საქმეთა და კომუნიკაციების მინისტრი, საძო იდემიცუ ― Idemitsu Kosan-ის დამფუძნებელი, კურანოსუკე სასაკი ― იაპონელი მსახიობი და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ეროვნული უნივერსიტეტები კატეგორია:კობეს უნივერსიტეტი
ჩაღათას ულუსი
250px|მინიატიურა ჩაღათას ულუსი (Цагаадайн Хаант Улс) — საერთო სახელწოდება ცენტრალური აზიის იმ ოლქებისა, რომლებიც 1224 წლის დაყოფით შეადგენდა ჩინგიზ-ყაენის მეორე შვილის ჩაღათა-ხანის და მისი საგვარეულოს მემკვიდრეობით მამულს. მოიცავდა მავერანაჰრს, შვიდმდინარეთსა და კაშგარს. XIV საუკუნის 40-იან წლებში ჩაღათას ულუსი დაიშალა 2 ნაწილად: მოგოლისტანი (შვიდმდინარეთსა და კაშგარში) და თვით ჩაღათას სახელმწიფო მავერანაჰრში, რომლებიც ცოტა ხნის შემდეგ (მოგოლისტნის ნაწილებთან ერთად) თემურიდების სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია კატეგორია:ჩინეთის ისტორია კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
ჩაბარუხის განძი
ჩაბარუხის განძი — ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეების ბრინჯაოს ნივეთების განძი. აღმოჩნდა 1961 წელს ყოფილ სოფელ ჩაბარუხში, მდინარე ჩაბარუხის (მთიულეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. 1,5 მეტრ სიღრმეზე. ნივთები მოთავსებული იყო ბრინჯაოს განიერ, დახვეულ სარტყელში. აღმოჩნდა ბრინჯაოს გრავირებული ცულები. ალისებურპირიანი სატევრები, ფარი, გრავირებული სარტყლები, სადა სარტყელი, აბზინდები, ბალთები, მშვილდსაკინძები, დუგმები, სამაჯურები, თასები, ტოლჩა, რკინის მახვილი და შუბისპირები, სარდიონის მძივები და სხვა. სულ 133 ნივთი.
ჩაბარუხის განძი დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ახალსოფელი (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (იწის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე კრიხულის (რიონის შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ამბროლაურიდან 2 კილომეტრი. ახალსოფელი წერილობით წყაროებში დამოწმებულია XVIII საუკუნის დასაწყისიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაზიაშვილი
საკუთარი სახელი მაზიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
Camponotus pallescens
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ოსკარის მე-17 დაჯილდოება
ოსკარის მე-17 დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით მე-17 დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.
ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
მაზმიშვილი
საკუთარი სახელი მაზმიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Camponotus pallens
Camponotus pallens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
The Getaway: Black Monday
The Getaway: Black Monday — მოქმედებით-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა Sony Computer Entertainment Europe-ის დამხმარე კომპანიამ, გუნდმა Soho-მ და გამოსცა 2004 წელს PlayStation 2-ისთვის.
თამაშის სიუჟეტი ვითარდება ლონდონში და აღებული აქვს რეპლიკები ბრიტანული განგსტერული ფილმებიდან, როგორებიცაა Get Carter, გრძელი კარგი პარასკევი და კარტი, ფული და ორი ლულა. იგი არის The Getaway-ის გაგრძელება.
განსხვავებით Grand Theft Auto-ს, True Crime-ისა და Driver-ის სერიისგან, თამაშში გვხვდება ლიცენზირებული ტრანსპორტები, როგორებიცაა Renault, Brabus და Vauxhall. სულ არის 130 მართვადი ტრანსპორტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2004 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები კატეგორია:მესამე პერსონაჟის სროლები
ღვარცოფული ნაკადი
ციცაბო არხებზე დამავალი ღვარცოფული ნაკადის სიჩქარე ჩვეულებრივ აჭარბებს 36 კმ/სთ-ს, თუმცა ზოგიერთი ვეებერთელა ნაკადის სიჩქარე მასზე გაცილებით მეტია. მსოფლიოს მთიანი რეგიონებისთვის დამახასიათებელია დაახლოებით 100,000 კუბურ მეტრზე მეტი მოცულობის მქონე ღვარცოფული ნაკადი. უდიდესი პრეისტორიული ნაკადების მოცულობა შეადგენდა 1 მილიარდ კუბურ მეტრზე მეტს. დანალექების მაღალი კონცენტრაციისა და მობილურობის გამო, ღვარცოფული ნაკადი მეტად დამანგრეველია.
ღვარცოფული ნაკადები წარმოიქმნება მთის მდინარეების აუზებში ინტენსიური წვიმების, თოვლის დნობისა და მორენების გარღვევის შედეგად. ღვარცოფული ნაკადი წყლისა და ქანთა ნაშალი მასალისგან შემდგარი ნაკადია, რომელსაც ახასიათებს პულსაციური ანუ ტალღური მოძრაობა და დამანგრეველი ეფექტი, ეროზიულ-აკუმულაციური მოქმედება. ღვარცოფული ნაკადი ჩვეულებრივ გაბატონებულია ტექტონიკურად აქტიურ რეგიონებში, იქ, სადაც ადგილი აქვს სწრაფი აზევებისა და ეროზიის გამოვლინებას.
XX საუკუნეში მეტად ცნობილი ღვარცოფული ნაკადი მოხდა 1985 წელს კოლუმბიაში და 1999 წელს ვენესუელაში, რომელსაც მრავალი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა.
დახასიათება
ღვარცოფულ ნაკადებში მოცულობითი დანალექი კონცენტრაცია აღწევს დაახლოებით 40–50%-ზე მეტს, ხოლო ნაკადური მოცულობის დანარჩენი ნაწილი წყალზე მოდის. მიკროსკოპული თიხოვანი ნაწილაკებიდან დაწყებული დიდი ზომის კაჭარით დამთავრებული შეიცავს სხვადასხვა ფორმისა და ზომის დანალექ მარცვლებს. მედია საშუალებებში ღვარცოფული ნაკადის აღსანიშნავად ხშირად გამოიყენება ტერმინი „ღვარცოფი“, თუმცა ნამდვილი ღვარცოფი მეტწილად ქვიშაზე უფრო პატარა მარცვლებისაგან შედგება. დედამიწის ზედაპირზე ღვარცოფი უფრო იშვიათად გვხვდება, ვიდრე ღვარცოფული ნაკადი, თუმცა წყალქვეშა ღვარცოფები გაბატონებულია კონტინენტის წყალქვეშა კიდეებზეც, რასაც თან სდევს ტურბიდიტული ნაკადების წარმოქმნა. ტყიან რეგიონებში ღვარცოფული ნაკადი წარმოდგენილია დიდი ზომის ისეთი მერქნული ნარჩენებისაგან, როგორიცაა მორი და კუნძი. ფლუვიალური ნაკადისა და ღვარცოფული ნაკადის შუალედურია ორფაზიანი ჰიპერკონცენტრირებული ნაკადი. მდინარის ნორმალური ნაკადი შეიცავს დანალექების უფრო დაბალ კონცენტრაციას.
ღვარცოფული ნაკადის გამომწვევი მიზეზია თავსხმა წვიმა, თოვლის ან მყინვარის სწრაფი დნობა, ბუნებრივი ან ხელოვნური წყალსატევების გარღვევა, მიწისძვრასთან და ინტენსიურ წვიმებთან დაკავშირებლი ან დაუკავშირებელი ჩამომეწყრება. ნებისმიერ შემთხვევაში, ღვარცოფული ნაკადის ფორმირებაში მთავარ პირობას წარმოადგენს კალთების დაახლოებით 25°-იანი დახრილობა, უხვი ფხვიერი დანალექის, ნიადაგისა და გამოფიტული ქანების არსებობა და საკმარისი წყალი ასეთი ფხვიერი მასალის თითქმის სრულ გაჯერებულ მდგომარეობამდე მოსაყვანად.
სამხრეთი კალიფორნიის მაგალითზე, ღვარცოფული ნაკადი შეიძლება წარმოიქმნას ტყეებისა და ბუჩქნარის ხანძრის შედეგად. იგი საყურადღებო საშიშროებას წარმოადგენს მრავალი ციცაბო, მთიანი ადგილისთვის და განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა იაპონიაში, ჩინეთში, ტაივანში, აშშ-ში, კანადაში, ახალ ზელანდიაში, ფილიპინებში, ევროპის ალპებში, რუსეთსა და ყაზახეთში. მაგალითად, იაპონიაში, უზარმაზარი ღვარცოფული ნაკადი ან მეწყერი ცნობილია იამაცუნამის სახელწოდებით, რაც სიტყვასიტყვით „მთის ცუნამის“ ნიშნავს.
კოლორადუ-დუ-უესტი
კოლორადუ-დუ-უესტი (Colorado do Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 460 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლორადუ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 591 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.81 კმ²-ზე. ფართობი 1 451 060 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
NGC 7703
NGC 7703 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1825 წლის 7 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იქს-ადამიანები 2
იქს-ადამიანები 2 (აგრეთვე ცნობილი როგორც X2: გაერთიანებული იქს-ადამიანები ან X2 ) — 2003 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, დაფუძნებული Marvel Comics-ის გამოგონილ პერსონაჟებზე, იქს-ადამიანებზე. ფილმი წარმოადგენს მისი პირველი ნაწილის სექველს, რომელშიც მთავარ როლებს ინაწილებენ ჰიუ ჯეკმენი, ჰალი ბერი, პატრიკ სტუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პაქუინი, ფემკი ჯენსენი, ჯეიმზ მარსდენი და სხვები. სიუჟეტი ვითარდება იქს-ადამიანებისა და მათი მტრების, მუტანტების საძმოს გარშემო. გენოციდური პოლკოვნიკი უილიამ სტრაიკერი (ბრაიან კოქსი მის როლში) წარუძღვება სამხედროებს პროფესორი იქსის სკოლისკენ და ცდილობს შექმნას პროფესორის კუთვნილი კომპიუტერ ცერებროს საკუთარი ვერსია, რათა პლანეტაზე ყველა მუტანტი გაანადგუროს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:იქს-ადამიანები (ფილმების სერია) კატეგორია:2003 წლის ფილმები
ნაოჭა სოკო
ნაოჭა სოკო — ნაოჭა სოკოების გვარის სოკო დისცინასებრთა ოჯახისა. ძირითადად გავრცელებულია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ერთი წყარო მას პირობითად საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე წყარო — შხამიანად. იზრდება წიწვოვანი ჯიშების ქვეშ, ქვიშიან ნიადაგზე, გაზაფხულზე.
აღწერა
რბილობი — ცვილოვანი, მყიფე, ხილის სუნით. ახასიათებს სასიამოვნო გემო.
სპორები — 18-23x9-12 მკმ, ელიფსისებრი, მკრთალ-ყვითელი, შეხებისას ოდნავ ზეთოვანი, ჩანთები ცილინდრული, რომელშიც 8 სპორაა მოთავსებული.
პარაფიზები — ძაფისებრი, 5-დან 7 მიკრომეტრამდე, მომურო ფეტის.
გავრცელება და ეკოლოგია
ამერიკის კონტინეტზე გხვდება სიერა-ნევადისა და კასკადოვანი მთების წიწვოვან ტყეებში, ასევე გავრცელებულია მექსიკაში.
სოკო ფართოდაა გავრცელებული ცენტრალურ ევროპაში, იშვიათად აღმოსავლეთ ევროპაში, უპირატესად მთიან ადგილებში. ასევე დაფიქსირებულია ჩრდილოეთ ირლანდიასა და ინგლისში.
აზიაში ცნობილია დასავლეთ თურქეთსა და ანტალიის სანაპიროსთან.
იზრდება ქვიშიან ნიადაგზე, მთებში, გაჩეხილი ტყეების ადგილას, წიწვოვან ტყეებში (უპირატესად ფიჭვთან), ზოგჯერ — ფოთლოვან ტყეებში, კერძოდ ვერხვის ძირებში.
ტოქსიკურობა
ერთი წყარო მას პირობითად საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო მეორე — შხამიანად. საჭმელად გამოიყენება 20-30 წუთიანი ხარშვის შემდეგ, წყალი კი უნდა გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში იწვევს მოწამვლას. თუმცა მასში ტოქსინების გარკვეული რაოდენობა მოხარშვის შემდეგაც კი რჩება. სხვადასხვა ქვეყანაში ბევრი სასიკვდილო შემთხვევაა დაფიქსირებული. საქართველოში საჭმელად არ ხმარობენ.
ნაოჭა სოკო შეიცავს კანცეროგენულ ტოქსინ გირომიტრინს, რომელიც მოქმედებს ღვიძლსა და ვეგეტატიურ ნერვულ სისტემაზე. მოწამლის სიმპტომებია ღებინება და გულისრევა, მძიმე შემთხვევაში ვითარდება კომა.
როგორც ჩანს, ნაოჭა სოკოს ტოქსინების დონე განსხვავდება გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით. საფრანგეთში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მაღალმთიან რაიონებში შეგროვებულ ნაოჭა სოკოს გააჩნია ტოქსინების ნაკლები კონცენტრაცია, ვიდრე — დაბალზე. არსებობს ცნობები იმის შესახებ, რომ კლდოვანი მთების დასავლეთით (ჩრდილოეთ ამერიკა) არსებული ნაოჭა სოკო შეიცავს ნაკლებ ტოქსინებს, ვიდრე აღმოსავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:შხამიანი სოკოები კატეგორია:ნაოჭა სოკო კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრი
ეს არის სია ჩეხეთის რესპიბლიკის პრემიერ მინისტრების, პოლიტიკური ოფისი - შეიქმნა 1993 წელს, როდესაც ჩეხოსლოვაკია დაიშალა.
ჩეხეთის რესპუბლიკას აქვს პარლამენტი, ქვეყანას მართავს პრემიერ მინისტრი, ხოლო მთავრობის და სახელმწიფოს მთავარ პერსონად პრეზიდენტი ითვლება.
ჩეხეთის პირველი პრემიერ მინისტრი იყო ვასლავ კლაუსი, რომელიც ამჯერად პრეზიდენტის პოსტზეა. ახლანდელი პრემიერ მინისტრი არის პეტრ ნეჩასი, რომელიც 2010 წლის 28 ივნისიდან არის დანიშნულ თანამდებობაზე.
ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრების სია
კატეგორია:ჩეხეთი
გრან-სასო-ე-მონტი-დელა-ლაგა
მინი|290პქ|აბრუცის არჩვები გრან-სასო-ე-მონტი-დელა-ლაგა (Gran Sasso e Monti della Laga) — ბუნების პარკი იტალიაში. შეიქმნა 1991 წელს და მოიცავს 2 014 კმ² ტერიტორიას. ლანდშაფტი ძირითადად მთიანია. პარკის სამმართველო მდებარეობს ლ'აკვილის პროვინციაში.
გეოგრაფია
პარკი ერთ-ერთი უდიდესი დაცული ტერიტორიაა ევროპაში. მისი ძირითადი ნაწილი მიეკუთვნება გრან-სასოს მთის მასივს, რომელიც სჭარბობს არსებულ ლანდშაფტში. ეს მთები ვერტიკალურადაა აღმართული კამპო-იმპერატორეს უზარმაზარ მინდვრებში. აღმოსავლეთით აღმართულია შთამბეჭდავი მწვერვალი პარეტონე, რომელიც მუდმივი თოვლის, კლდეებისა და ქარების კერაა. ჩრდილოეთით გადაჭიმულია მონტი-დელა-ლაგის მთის მასივი, სადაც ჩერდება ათასობით გადამფრენი ფრინველი. ეს არეალი მთლიანადაა დაფარული წიფლის, სოჭის, თურქული მუხისა და წაბლის ხეებით. აქვეა 200 კმ სიგრძის საცხენოსნო გზები.
ველური ბუნება
პარკი მოიცავს ბიოლოგიურად ერთ-ერთ ყველაზე მრავალფეროვან არეალს ევროპაში. კლიმატი გარდამავალია ხმელთაშუაზღვიურსა და ევროპულს შორის. გავრცელებულია მცენარის ორი ათსზე მეტი სახეობა, რომელთაგან ზოგიერთი ენდემია. მათ შორისაა აბრუცის ედელვაისი. არანაკლებ მდიდარია ფაუნა. წარმოდგენილ ცხოველთა შორის ძალიან ბევრი უიშვიათესი სახეობაა, რომელთაგან აღსანიშნავია აბრუცის არჩვი, იტალიური მგელი, შველი, ველური კატები, გარეული ტახები, მელიები და ციყვები. ფრინველთა შორის აღსანიშნავია მთის არწივი, თეთრწინწკლებიანი კოდალა, კაკაჩა და შავარდენი. ასევე გავრცელებულია მწერები, რომელთა შორისაა პეპელა აპოლონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
კახა შენგელია
კახა შენგელია (დ. 21 სექტემბერი, 1970, სამტრედია) — ქართველი ეკონომისტი, ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.
1988 წელს დაამთავრა სარატოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი მსოფლიო ისტორიის სპეციალობით. 1993 წელს — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1993 წელს — თბილისის ბიზნესის უმაღლესი სკოლა. 1998 წელს — ჰართფორდის უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები კახა
გლობალური ადგილმდებარეობის განმსაზღვრელი სისტემა
200px|thumb|GPS Block II-F თანამგზავრის კონცეფცია გლობალური ადგილმდებარეობის განმსაზღვრელი სისტემა (The Global Positioning System, შემოკლებით GPS) — აშშ-ის გლობალური სანავიგაციო სატელიტური სისტემა. იგი გვაწვდის საიმედო ადგილმდებარეობის განსაზღვრას, ნავიგაციასა და განრიგის სერვისებს მსოფლიოს მასშტაბით. იგი მუშაობს ნებისმიერ ამინდში, დღესა თუ ღამეში, ყველგან დედამიწაზე ან დედამიწასთან ახლოს.
GPS დამზადებულია სამი ნაწილისგაგან: 24-დან 32-მდე დედამიწის ორბიტის გარშემო მოძრავი თანამგზავრი, ოთხი საკონტროლო სადგური დედამიწაზე და GPS მიმღები, რომელიც მომხმარებელს უნდა გააჩნდეს. GPS სატელიტები კავშირის სიგნალს აძლევს სივრციდან, სადაც გამოყენებულია მომხმარებლის მიერ GPS მიმღები იმისათვის, რომ მიიღოს სამგანზომილებიანი მდებარეობა (განედი, გძედი, სიმაღლე) და დრო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეოდეზია კატეგორია:გეოგრაფიული ტექნოლოგია კატეგორია:GPS კატეგორია:ნავიგაცია კატეგორია:სანავიგაციო მოწყობილობები კატეგორია:რადიო ნავიგაცია კატეგორია:ამერიკული გამოგონებები
Camponotus pachylepis
Camponotus pachylepis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბარეული
ბარეული — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ბუგეულის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ამბროლაურიდან 10 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი.
NBA-ის ფინალები
NBA-ის ფინალი — საჩემპიონო სერია ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. 1986 წლამდე ამ სერიას NBA მსოფლიო საჩემპიონო სერია ეწოდებოდა.
სერია თამაშდება აღმოსავლეთ და დასავლეთ კონფერენციების გამარჯვებულებს შორის. დასკვნით შეხვედრაში, სადაც NBA ფინალის გამარჯვებული გამოვლინდება, რომელსაც ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი გადაეცემა. (1946-1977 წლებში, გამარჯვებულს უოლტერ ბრაუნის თასი გადაეცემა). NBA ფინალი ჩატარდა ყველა NBA და ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის ისტორიაში, რომელიც 1947 წლიდან დაიწყო.
1985 წლიდან მოყოლებული NBA ფინალი 2-3-2 ფორმატით ტარდება. პირველი და უკანასკნელი 2 მატჩი სერიისა ტარდება იმ გუნდის არენაზე, რომელიც საუკეთესო შედეგს ანახებს რეგულარული სეზონის განმავლობაში.
1947–56: ადრეული წლები და ლეიკერსის დინასტია
პირველი დეკადის დროს, მინეაპოლის ლეიკერსს ჰყავდა პირველი დინასტია, რომელმაც 6 წლის განმავლობაში 5 NBA ჩემპიონის ტიტული მოიგო დიდების დარბაზის წევრ მწვრთნელ ჯონ ქანდლისთან ერთად. გუნდის წარმატება ასევე დაკავშირებულია ჯორჯ მიკანთან, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ბრწყინვალე მოთამაშე იყო NBA-ის ისტორიაში. გუნდი წინათ ასევე გამოდიოდა და დომინირებდა ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგაში როგორც მინეაპოლის ლეიკერსი.
1957–69: სელტიქსის დინასტია
ბოსტონ სელტიქსი გავიდა 11-1 შედეგით NBA ფინალში 13 სეზონის განმავლობაში (1965-67 და 1968-69 წლების სეზონებში). გუნდმა მოახერხა ზედიზედ NBA ფინალებში გამარჯვება 1959-1966 წლებში.
სელტიქსი და ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი 6-ჯერ შეხვდნენ NBA ფინალში იმ დროს, როდესაც ბოსტონმა ზედიზედ 8-ჯერ მოახერხა NBA ფინალში გამარჯვება. ამ პერიოდში შედის ერთი სეზონი, როდესაც ლეიკერსი კვლავ მინეაპოლისი იყო (1958-59), რაც იმ დროისთვის ყველაზე მეტი 65% NBA შეხვედრა იყო, მეორედ ეს ყოველივე 1979-80 და 1988-89 წლებში მოხდა.
სელტიქსის დინასტიასთან ერთად 1957 წელში, ბილ რასელი გახდა ლიგის ვარსკვლავი. რომელმაც NBA-ის ფინალის მე-7 თამაშში გადამწყვეტი და გამარჯვების მომტანი ქულა ჩააგდო ბოლო წამზე დამატებულ დროში. 1950-1960-იანი წლების პერიოდში, სელტიქსი ყოველთვის უფრო მაღლა იყო, ვიდრე უილტ ჩემბერლენის ფილადელფია უორიორსი.
1964 წელს, როდესაც უილტ ჩემბერლენი გადავიდა თავის გუნდთან ერთად შტატ კალიფორნიაში, ყოფილი ფილადელფია უორიორსი გახდა სან-ფრანცისკო უორიორსი, რომელმაც დასავლეთი კონფერენციის ფინალში მოიგო, თუმცა კიდევ ერთხელ დამარცხდა სელტიქსთან. მომდევნო სეზონში, ის გადავიდა ფილადელფია სიქსერსის რიგებში, რომელიც იყო სირაკუს ნეიშენალსი, მაგრამ ფილადელფიიდან უორიორსის წასვლის შემდეგ, ქალაქი ვაკანტური გახდა.
1966 წელში ამ ორი გუნდის შეხვედრა მოხდა პლეი-ოფში, სადაც ბოსტონმა 4-1 გაიმარჯვა. ჩემბერლენს მწვრთნელმა უთხრა, რომ ეთამაშა გუნდური თამაში და არა ინდივიდუალური თამაში, რამაც ჩემბერლენის შედეგიანობა უფრო ნაკლები გახადა, თუმცა მომდევნო სეზონში მათ 68 რეგულარული მატჩის მოგება შეძლეს და ასევე ბოსტონი დაამარცხეს, რითაც ფინალში ასპარეზობის უფლება და მოგვიანებით ტიტული მოუტანა გუნდს.
1968 წელს, ბოსტონმა ამოიღო 3-1 დეფიციტი ფილადელფიას წინააღმდეგ და კიდევ ერთხელ შეძლო ფინალში ასპარეზობის უფლების მოპოვება. მათ შეძლეს ფინალში ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის დამარცხება ზედიზედ მეექვსედ, ამჯერად 4-2 ანგარიშით.
1969 წელში ბოსტონში ტრავმიანობის პერიოდი დადგა. გუნდმა პლეი-ოფში ასპარეზობის უფლება მე-4 ადგილით მოიპოვა აღმოსავლეთში. ამ დროს კი ლეიკერსმა სეზონის უქმეებზე დაიმატა ჩემბერლინი და ასევე ელჯინ ბაილორი, ვისი საშუალებითაც გუნდმა დასავლეთი კონფერენციის ტიტული მოიგო და პირველად მას შემდეგ, რაც ლოს-ანჯელესში გადავიდნენ. ლეიკერსი ფავორიტი იყო ფინალში, სადაც კვლავ სელტიქსს შეხვდა. ლეიკერსმა Los Angeles Forum-ში გაართული პირველი ორი შეხვედრის მოგება შეძლო და სერიაში 2-0 დაწინაურდა. მიუხედავად ამისა, ბოსტონ გარდენში გამართულ შეხვედრაში, სელტიქსმა მე-3 მატჩი 110-105 მოიგო. მე-4 მატჩი იყო სერიის გადამწყვეტი მომენტი, როდესაც ლეიკერსი 878-86 იგებდა თამაშის დასრულებამდე 10 წამით ადრე და ასევე ფლობდა ბურთს. ლეიკერსმა ბურთი დაკარგა და ეს გამოიყენა სემ ჯონსმა, რომელმაც საბოლოოდ ანგარიში ტაბლოზე 88-87 დააფიქსირა სელტიქსის სასარგებლოდ. მე-5 მატჩი კვლავ ფორუმში ჩატარდა, რომელიც ლეიკერსმა 117-104 მოიგო, თუმცა მე-6 მატჩში, როდესაც სელტიქსმა 99-90 გაიმარჯვა, ჩემბერლებმა მხოლოდ 2 ქულის მითვლა შეძლო. მე-7 მატჩი 5 მაისს შედგა: ლეიკერსის მფლობელმა ჯეკ კენტ ქუკს ჰქონდა გამზადებული უამრავი ბუშტი არენის თავზე, რომელიც გამარჯვების შემდეგ უნდა გაეშვათ. როდესაც ჯერი ვესტმა დაინახა ბუშტები, ის უფრო გაშმაგებული გახდა მაშინ, როდესაც რასელმა უმალვე გამოიყენა ბუშტები იმისთვის, რომ გუნდი შთაეგონებინა გამარჯვებისთვის. ვესტმა მცირედი ტრავმა მიიღო თამაშის დროს, რასელმა კი მის გუნდში გასცა განკარგულება, რომ აეღოთ სწრაფი შესვენება და ყოველი შანსი გამოეყენებინათ ნაადრევი ლიდერობით. საბოლოოდ ბოსტონმა შეძლო 108-106 დამარცხება ლეიკერსის და მე-11 ტიტულის მოგება უკანასკნელ 13 წელში, რაც უკანასკნელი ტიტული იყო ბოსტონ სელტიქსის პირველი დინასტიის.
1970–79: სამართლიანობის პერიოდი
1970-იანების პერიოდში ტიტული 8 სხვადასხვა გუნდმა მოიგო, სელტიქსმა და ნიქსმა 2-ჯერ მოახერხეს ტიტულის მოპოვება.
1970 წლის კლასიკური ფინალი შედგა ნიუ-იორკ ნიქსის და ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის შორის. მე-3 მატჩში, როდესაც სერიაში ფრე იყო, ჯერი ვესტმა მოახერხა 18 მეტრიდან ჩაგდება ბურთის და თამაშის გათანაბრება, სროლა რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნასროლი გახდა. მიუხედავად ამისა, ნიქსმა მოახერხა სერიის 4-3 მოგება. 2 სეზონის მოგვიანებით, გუნდმა ზედიზედ 33 მატჩი მოიგო, რაც ყველაზე გრძელი მოგებების სერიაა NBA ისტორიაში. სეზონის დასასრულს, მათ მოხსნეს რეკორდი ყველაზე მეტი რეგულარული სეზონში გამარჯვებული მატჩით - 69, რაც ერთით მეტი იყო ვიდრე 1966-67 წლების ფილადელფია სიქსერსის მიერ დამყარებული. ლეიკერსმა საბოლოოდ შეძლო ჩემპიონის თასის მოგება პირველად მას შემდეგ, რაც გუნდი მინეაპოლისიდან გადავიდა. ნიქსმა კვლავ შეძლო ჩემპიონობის მოგება 1973 წელს, რაც გუნდის ისტორიაში მე-2 და დღემდე უკანასკნელი ტიტულია.
1974 წლის ფინალში სელტიქსი კვლავ დაბრუნდა, რაც გუნდური ბრწყინვალე თამაშის დამსახურება იყო. მათ მილუოკი ბაქსის წინააღმდეგ 4-3 მოიგეს.
ასევე აღსანიშნავია 1970-იან მოგვიანებით შლებში დასავლეთის დომინირება. 1975 წლის ფინალში, მას შემდეგ რაც გოლდენ-სტეიტ უორიორსმა 48-34 დაასრულა რეგულარული სეზონი, შეძლო NBA ფინალში მოგება 4-0 ვაშინგტონ ბულეტსის წინააღმდეგ.
1976 წელი იყო ფინიქს სანსის აღზევების პერიოდი, რომელმაც დაარსებიდან მე-8 წელს თითქმის წაგებული სეზონის შემდეგ შეძლო არნახული შემოტრიალება სეზონის და საბოლოოდ 42-40 დასრულება. ღონისძიებამ კულმინაციას მიაღწია მას შემდეგ, რაც გუნდმა შეძლო პლეი-ოფში სიეტლ სუპერსონიქსის და გოლდენ-სტეიტ უორიორსის დამარცხება. ფინალში გასულები კი ბოსტონს შეხვდნენ, სადაც პირველი 4 თამაში გუნდებმა საშინაო მატჩებში გამარჯვებებით გაიყვეს. მე-5 მატჩში 3 დამატებითი დრო შედგა, სადაც ბოსტონმა საბოლოოდ 128-126 გაიმარჯვა. 2 დღის შემდეგ სელტიქსმა დაასრულა სერია 87-80 გამარჯვებიით მე-6 მატჩში, რაც მათთვის მე-13 ჩემპიონის ტიტული გახდა.
ასევე სხვა დასავლეთის გუნდი, რომელმაც მოიგო პირველი ტიტულები ისტორიაში გახდა პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი 1977 წელს და სიეტლ სუპერსონიქსი 1979 წელს. პორტლენდმა მოიგო ფილადელფია სიქსერსის წინააღმდეგ, რომელსაც იულიუს ირვინგი ლიდერობდა და უპირველეს ფავორიტებად მოიაზრებოდნენ. ასევე ვაშინგტონ ბულეტსი იყო ფავორიტი სიეტლ სუპერსონიქსის წინააღმდეგ 1978 წლის ფინალში, სადაც ბულეტსმა 4-3 მოიგო, მაგრამ მომდევნო სეზონში იგივე ფინალის გადათამაშება შედგა სადაც ამჯერად სუპერსონიქსმა 4-1 გაიმარჯვა.
1980–90: სელტიქსი-ლეიკერსის მეტოქეობა
1980 და 1989 წლებში, სელტიქსმა და/ან ლეიკერსმა მონაწილეობა მიიღეს ყოველ NBA-ის ფინალში. ლეიკერსმა შეძლო 5 ტიტულის მოგება 1980-1990 წლების პერიოდში (1980, 1982, 1985, 1987 და 1988 წლებში), ხოლო სელტიქსმა კი 3 ტიტულის მოპოვება (1981, 1984 და 1986 წლებში). პისტონსმა ამ პერიოდში 2-ჯერ მოახერხა ჩემპიონობის მოგება (1989 და 1990 წლებში), ხოლო სიქსერსმა კი ერთხელ (1983 წელს).
1979 წლის NCAA საჩემპიონო მატჩი შედგა მიჩიგან სტეიტ უნივერსიტის, რომელსაც მეჯიკ ჯონსონი ლიდერობდა და ინდიანა სტეიტ უნივერსიტს შორის, რომელსაც ლარი ბირდი ლიდერობდა. მიჩიგანის შტატმა მოიგო. ამ შეხვედრის დროს, ფინალს ყველაზე დიდი რეიტინგი და ჰქონდა ისტორიაში TV-ის ყურების მხრივ, როდესაც ტელევიზიის 38% ამ საღამოს, ზუსტადაც რომ ფინალურ მატჩზე იყო გადართული.
ბირდი იმ წელსვე იქნა არჩეული, თუმცა გადაწყვიტა კიდევ ერთი წელი მოეცადა, თუმცა ორივე ვარსკვლავი 1979 წელს შეუერთდა ლიგას. ჯონსონის ლეიკერსმა გააღწია 1980 წლის NBA-ის ფინალში, სადაც 3-2 ლიდერობდა კიდეც, თუმცა კარიმ აბდულ-ჯაბარის ტრავმამ მე-6 თამაში მის გარეშე დატოვა. ჯონსონმა მისი ცენტრის პოზიცია ასევე სხვა პოზიციებით ჩაანაცვლა და თითქმის ყველგან იყო თამაშის მანძილზე, რამაც მის ანგარიშზე 42 ქულა მოიტანა საბოლოოდ და პირველი ჩემპიონის ტიტული.
ბოსტონმა მოიგო 1981 წლის NBA-ის ფინალი ჰიუსტონ როკეტსის წინააღმდეგ ბირდის დახმარებით, რის შემდეგაც გუნდი კვლავ დომინირებას აგრძელებდა მომდევნო წლებში და არაერთი ატლანტიკური დივიზიონის ტიტული მოიგო გუნდთან ერთად.
იცხაკ ნავონი
იცხაკ ნავონი (יצחק נבון‎ დ. 9 აპრილი, 1921 — გ. 6 ნოემბერი, 2015) — ებრაელი პოლიტიკოსი და დიპლომატი. ისრაელის მეხუთე პრეზიდენტი (1978-1983).
NBA-ის ფინალები
1980–90: სელტიქსი-ლეიკერსის მეტოქეობა
ფილადელფიას ამ დროს მოსის მელოუნი და იულიუს ირვინგი ლიდერობდნენ, რომლების დახმარებითაც გუნდმა 1983 წლის NBA-ის ფინალი მოიგეს, სადაც გუნდმა მხოლოდ პლეი-ოფში მხოლოდ ერთი მატჩი წააგო და ასევე შეძლო ლეიკერსის დამარცხება. (მელოუნმა მანამდე იწანასწარმეტყველა, რომ ყველა სერიას 4-0 მოიგებდნენ.) 1984 წლის NBA-ის ფინალში ლეიკერსი და სელტიქსი კვლავ შეხვდნენ პირველად 1969 წლის შემდეგ, სადაც ბირდის ბრწყინვალე თამაშით სელტიქსმა სერია 4-3 მოიგო. მე-7 მატჩში იყო ყველაზე დიდი TV აუდიენცია NBA-ის ყველა დროის განმავლობაში, ასევე ყველაზე დიდი საკალათბურთო მატჩის თვალსაზრისით მეორე ადგილზე. ფინალი კი ზუსტად იმ მოთამაშეებით შედგა, რომლებმაც 5 წლით ადრე კოლეჯშI ყველაზე მეტი მაყურებელი მოიზიდეს. ასევე ეს იყო უკანასკნელი NBA-ის ფინალი, რომელიც 2–2–1–1–1 ფორმატით ჩატარდა.
იცხაკ ნავონი
ბიოგრაფია
დაიბადა 1921 წლის 9 აპრილს იერუსალიმში. სწავლობდა ებრაულ ლიტერატურასა და ისლამურ კულტურას იერუსალიმის ებრაულ უნივერსიტეტში. იყო ისრაელის პარლამენტის — ქნესეთის წევრი. 1978 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად. ამ თანამდებობაზე დარჩა ერთი ვადით. 1984–1990 წლებში ეკავა ისრაელის განათლებისა და კულტურის მინისტრის პოსტი.
გარდაიცვალა 2015 წლის 6 ნოემბერს, 94 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
NBA-ის ფინალები
1980–90: სელტიქსი-ლეიკერსის მეტოქეობა
1986 წლის NBA-ის ფინალში სელტიქსი დაბრუნდა, სადაც ამჯერად როკეტსს დაუპირისპირდა. ბოსტონელებმა 6 მატჩში შეძლეს გამარჯვება, რითაც მე-16 ტიტული მოიგეს, ხოლო NBA-ის MVP და NBA ფინალის MVP ჯილდო ლარი ბირდს გადაეცა, რომლისთვისაც ეს ტიტული მეორე იყო ისევე, როგორც ჩემპიონის ტიტული.
1991–98: ჩიკაგოს დომინირება
1990-იანი წლების პერიოდში, ბულზმა 2-ჯერ მოახერხა ზედიზედ 3 ტიტულის მოგება. ასევე ამ პერიოდში 2-ჯერ ზედიზედ მოახერხა ტიტულის მოპოვება, როდესაც იუტა ჯაზი ზედიზედ 2-ჯერ დამარცხდა ფინალში.
90-იანების აღმნიშვნელი გუნდი, რა თქმა უნდა ჩიკაგო ბულზის დინასტიაა, რომელიც 1998 წლებში დასრულდა. გუნდს ფილ ჯექსონი ედგა მწვრთნელის რანგში, რომელსაც გუნდში სუპერ-ვარსკვლავი მაიკლ ჯორდანი ჰყავდა, რომელმაც 1991-1998 წლების მანძილზე გუნდს 6 ტიტული მოაგებინა. მას გუნდში ეხმარებოდნენ სკოტი პიპენი და დენის როდმანი. ჯორდანმა მოახერხა ფინალის MVP ჯილდოს მოგება ყოველ ჯერზე. ყველაზე დასამახსოვრებელი 1993 წლის NBA-ის ფინალი იყო, როდესაც შედგა შეტევითი შოუ ჯორდანსა და რეგულარული სეზონის MVP ჯილდოს მფლობელ (და ახლო მეგობარ) ჩარლზ ბარკლის შორის.
ჰიუსტონ როკეტსი, რომელსაც ჰაკიმ ოლეიუონი ლიდერობდა, შეძლო 1994 და 1995 წლებში ტიტულის მოპოვება. ოლეიუონი, რომელიც დომინირებდა იმ ორი სეზონის განმავლობაში, გახდა ერთადერთი მოთამაშე ისტორიაში, რომელმაც ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდო, NBA-ის წლის მცველის ჯილდო და NBA ფინალის MVP ჯილდო ერთ სეზონში მოიგო (1993-94). ეს იყო ერთადერთი წელი, როდესაც NBA და NHL ფინალები მე-7 მატჩში გადავიდა, მაგრამ ასევე ორივე ფინალში ერთი ქალაქის წარმომადგენლები იყვნენ. როკეტსმა მე-7 მატჩში დაამარცხა ნიუ-იორკ ნიქსი, რითაც შეუშალა ხელი 1 წელს ნიუ-იორკში 2 ტიტული წასულიყო NBA და NHL სახით, რადგან ნიუ-იორკ რეინჯერსმა მოახერხა სტენლის თასის მოგება.
როკეტსმა 1995 წლის ფინალში ორლანდო მეჯიკი 4-0 დაამარცხა, ხოლო ოლეიუონი კვლავ NBA ფინალის MVP ჯილდოს გამარჯვებული გახდა. როკეტსი გახდა მხოლოდ მე-5 გუნდი, რომელმაც ზედიზედ 2 ტიტული მოიგო.
1997 და 1998 წლის ფინალებში, ბულზი იუტა ჯაზის წინააღმდეგ აღმოჩნდა, რომელსაც ოლიმპის ოქროს მედალიორი ჯონ სტოქტონი და კარლ მელოუნი ლიდერობდნენ. ორივე ფინალში ჯაზი დამარცხდა 6 თამაშში, სადაც ორივე შემთხვევაში ბოლო წამზე მოიგეს ჩემპიონობა, პირველ 1997 წელს ეს სტივ კერიმ, ხოლო მეორე ჯორდანმა მოახერხა 1998 წელს. ჯორდანი, სკოტი პიპენი და ჯექსონი - სამი მოთამაშე, რომლებიც ჩიკაგო ბულზს 6-ივე ტიტულის გამარჯვების დროს ირიცხებოდნენ გუნდში. პირველი სამ წლიანი წარმატების დროს ბულზს ასევე ეხმარებოდნენ სხვა მონაწილეები როგორებიც არიან ჰორას გრანტი, ბილ კარტრაითი, ჯონ პექსონი, ბი ჯეი არმსტრონგი, რომლებიც ამატებდნენ გუნდს პატარ-პატარა წარმატების ნაწილებს. 1999 წლამდე, ჯექსონმა დანებება გადაწყვიტა, რამაც გუნდის სხვა წარმომადგენლებზეც იქონია გავლენა, რის გამოც ჯორდანმა და პიპენმა გუნდი დატოვეს.
1999–2010: ლეიკერსი/სპურსის დომინირება
ამ პერიოდის განმავლობაში, ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის და სან-ანტონიო სპურსის ანგარიშზე 12-იდან 11 დასავლეთ კონფერენციის ტიტულია.
1999 წლის NBA-ის პლეი-ოფში, სპურსმა დაიწყო დომინირება და 15-2 დაასრულა, სადაც გუნდმა შეძლო ბლეიზერსის და ლეიკერსის 4-0 დამარცხება. გუნდში ირიცხებოდა ბრწყინვალე დაცვითი მოთამაშეები დევიდ რობინსონი და ტიმ დანკანი, რომლებიც მეტოქეს საშუალოდ თითოეულ მატჩში მეტოქეს 84.7 ქულის ჩაგდების საშუალებაც აძლევდნენ, რაც ყველაზე დაბალი პლეი-ოფის მაჩვენებელი იყო უკანასკნელი 30 წლის განმავლობაში. 1999 წლის NBA-ის ფინალში სპურსი ნიუ-იორკ ნიქსს შეხვდა, რომელიც ფინალამდე კონფერენციაში დაკავებული მე-8 ადგილით გავიდა, რაც პირველი და დღემდე ერთადერთი შემთხვევაა NBA-ის ისტორიაში, რომელიც სპურსის 4-1 გამარჯვებით დასრულდა.
2000-02 წლებში ლეიკერსმა, რომელსაც შაკილ ონილი და კობი ბრაიანტი ლიდერობდნენ, მოიგო NBA-ის ფინალები და უმეტესწილად დომინირებდნენ. ონილმა სამივეჯერ მოიგო ფინალის MVP ჯილდო. პირველი ფინალში ლეიკერსმა 6 თამაშში დაამარცხა ინდიანა პეისერსი. 2001 წლის პლეი-ოფში, ლეიკერსმა პირველი სამი მატჩი 4-0 მოიგო, ხოლო ფინალი კი 5 მატჩში დაამთავრა, და დაამყარა უპრეცედენტო შემთხვევა 15-1 შედეგი. ლეიკერსი ასევე დომინირებდა 2002 წლის NBA-ის ფინალში, სადაც ნიუ-ჯერსის ნეტსის წინააღმდეგ თამაშობდა. საბოლოოდ სერია 4-0 დამთავრდა, რაც პირველი შემთხვევა იყო ფინალის ასეთი დამთავრების 1995 წლის ფინალის შემდეგ, როდესაც ჰიუსტონმა მოუგო ორლანდოს.
2003 წლის NBA-ის ფინალი აღინიშნა როგორც პირველი საჩემპიონო ფინალი ყოფილი ABA-ს გუნდებს შორის: სპურსი და ნეტსი. სპურსმა სერია 6 თამაშში მოიგო. მე-6 თამაშში, დანკანს 2 ბლოკი დააკლდა იმისთვის რომ პირველად NBA ფინალის ისტორიაში დაედო ქუადრუპლ-დაბლი, რომელმაც მატჩი 22 ქულით, 20 მოხსნით, 10 ასისტენტით და 8 ბლოკით დაამთავრა.
2004 წლის უქმეებზე, ვეტერანმა ვარსკვლავებმა გარი პეიტონმა და კარლ მელოუნიმ ხელი მოაწერეს ლეიკერსთან კონტარქტს. ბრაიანტთან და ონილთან ერთად ახალი ვარსკვლავების გადმოსვლამ, ლეიკერსი ერთ-ერთ ფავორიტად გახადა და დიდი მოლოდინი იყო იმისა, რომ გუნდი ერთ-ერთი საუკეთესო იქნებოდა NBA-ის ისტორიაში. მიუხედავად ამისა, დეტროიტ პისტონსმა, რომელსაც მწვრთნელის რანგში ლარი ბრაუნი და გუნდში ლიდერების რანგში ბენ უალასი და ჩონსი ბილაფსი ჰყავდა, დაამწუხრა ლეიკერსი და 5 თამაშში დაამარცხა ფინალში, რითაც პისტონსი გახდა 1998 წლის ბულზის შემდეგ პირველი აღმოსავლეთ კონფერენციის გუნდი, რომელმაც NBA-ის ჩემპიონის ტიტული მოიგო.
სპურსმა შეძლო 2 ტიტულის მოპოვება 2005 და 2007 წლებში, როდესაც მოქმედი ჩემპიონი - პისტონსი დაამარცხეს 7 მატჩში. ტიმ დანკანმა მოიგო მესამე ფინალის MVP ჯილდო იმ წელს. სპურსი ასევე დომინირებდა 2007 წლის ფინალში, როდესაც 4-0 დაამარცხეს ლებრონ ჯეიმზის კლივლენდ კავალიერსი. ამჯერად ფინალის MVP დასახელებული იქნა ტონი პარკერი, რომელიც გახდა პირველი ევროპაში დაბადებული მოთამაშე, რომელმაც ამ ჯილდოს მოგება შეძლო.
ამ ორი სპურსის ტიტულს შორის, 2006 წლის NBA-ის ფინალი შედგა მაიამი ჰიტის და დალას მევერიქსის შორის. ეს იყო პირველი შემთხვევა 1971 წლის შემდეგ, როდესაც დასავლეთ და აღმოსავლეთ კონფერენციების ჩემპიონები ატარებდნენ პირველ ფინალურ მატჩს გუნდის ისტორიაში. ჰიტს ლიდერობდა ვარსკვლავი და მომავალში ფინალის ღირებულ მოთამაშედ დასახელებული დუეინ უეიდი, რომელსაც მწვრთნელის რანგში პეტ რაილი და გუნდში შაკილ ონილი უმაგრებდა გვერდს. გადამწყვეტი მომენტი სერიისა იყო მე-3 მატჩი, როდესაც ჰიტმა 13 ქულიანი დეფიციტი შეამცირა თამაშის დასრულებამდე 6 წუთით ადრე და მატჩი 98-96 მოიგო. თამაშის შემოტრიალება დამსახურებული იყო უეიდის 12 ქულიანი შედეგით უკანასკნელ 6 წუთში და ასევე გარი პეიტონის ჩაგდებული ბოლო ქულა, რომელიც მესამე NBA-ის ფინალს ატარებდა. ჰიტმა პირველი ჩემპიონის ტიტული 6 მატჩში მოიპოვა.
2008 წლის აღმოსავლეთ კონფერენციის წარმომადგენელი იყო ბოსტონ სელტიქსი, ხოლო დასავლეთ კონფერენციის წარმომადგენელი ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი. ამით გუნდებმა განაახლეს 1980-იანი წლებში აქტიური მეტოქეობა. ეს გახდა ამ ორი გუნდისთვის მე-11 შემთხვევა, როდესაც შეხვდნენ ფინალის სტადიაზე, უკანასკნელი მათგანი კი 1987 წელს თარიღდებოდა. სელტიქს „დიდი სამეული“ ლიდერობდა: დიდი ხნის სელტიქსის მოთამაშე და ფინალის MVP - პოლ პირსი, ასევე სელტიქსში პირველი წლის გამტარებელი კევინ გარნეტი და რეი ალენი, რომლებიც გუნდს 4-2 გამარჯვებაში დაეხმარნენ.
ლეიკერსმა 2008 წელს დამარცხება ადვილად გადააგორა და ფინალში 2009 და 2010 წელშიც დაბრუნდა. 2010 წლის ფინალი გადათამაშება იყო 2008 წლის ფინალისა სელტიქსის წინააღმდეგ. ლეიკერსი სერიას 2-3 აგებდა, თუმცა შეძლო უკანასკნელი 2 საშინაო მატჩის მოგება. ეს გახდა პირველი შემთხვევა სელტიქსის ისტორიაში, როდესაც გუნდი NBA-ის ფინალის მე-7 მატჩში დამარცხდა. კობი ბრაიანტი დასახელებული იქნა ორივეჯერ ფინალის ღირებულ მოთამაშედ, ასევე ამან მისცა საშუალება ფილ ჯექსონსს უპრეცედენტო მე-10 და მე-11 NBA-ის ჩემპიონის ტიტულები მოეგო, რომელმაც გადაასწრო ამ მაჩვენებლით რედ ორბეხის მაჩვენებელს და ასევე ნაციონალური ჰოკეის ლიგის მწვრთნელ სკოტი ბოუმენს, რომელმაც ყველაზე მეტი ტიტული მოიგო ნებისმიერ მთავარ ამერიკულ სპორტში.
2011–დღემდე: ჰიტის გამოჩენა
2011 წლის NBA-ის ფინალი იყო 2006 წლის ფინალის გადათამაშება, როდესაც მაიამი ჰიტი და დალას მევერიქსი შეხვდნენ კვლავ ერთმანეთს. ჰიტს ლიდერობდნენ კაპიტანი დუეინ უეიდი, ასევე კლივლენდ კავალიერსიდან გადმოსული ლებრონ ჯეიმზი და ტორონტო რაპტორსიდან გადმობირებული კრის ბოში. ორივე მათგანი იყო აყვანილი, როგორც თავისუფალი აგენტი. მევერიქს ლიდერობდა დირკ ნოვიცკი და ჯეისონ ტერი. მევერიქსმა ამჯერად ჰიტის დამარცხება 6 მატჩში შეძლო, და პირველად გუნდის არსებობის მანძილზე მოიგო ტიტული. დირკ ნოვიცკი დასახელებული იქნა ფინალის MVP, როცა ჯეიმზმა ძალიან დიდი კრიტიკა მიიღო მისი მეოთხე პერიოდში დაბალი შესრულებით.
ჰიტი დაუბრუნდა ფინალშ 2012 წელშივე, როდესაც ოკლაჰომა-სიტი თანდერს შეხვდა. სიერიებში NBA-ს ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდოს სამჯერ მფლობელი ლებრონ ჯეიმზი დაუპირისპირდა ლიგის ლიდერს ქულებში და ამავე წლის NBA All-Star მატჩის MVP-ს ჯილდოს მფლობელ კევინ დურანტს, რომლებიდანაც ჯერ არცერთს მოეგო ტიტული. საბოლოოდ ჰიტმა მოახერხა სერიის 4-1 მოგება და ჯეიმზი დასახელებული იქნა ფინალის MVP.
ფინალში მონაწილეობა
სტატისტიკაში არ არის ინდივიდუალური თამაშებიც მოგება წაგების სტატისტიკა.
ყოფილი გუნდების მონაწილეობა
სტატისტიკაში არ არის ინდივიდუალური მატჩების მოგება წაგება ნაჩვენები.
სქოლიო
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
გუმისთა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
გუმისთა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (გუმისთის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე გუმისთის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 10 მ, სოხუმიდან 6 კმ. 1737 წლის დასავლეთ საქართველოს რუკაზე დატანილია მდინარე „გუმუსტა“ (გუმისთა). როგორც ირკვევა, გუმა, როგორც მხარე 1737 წელს უკვე არსებობდა. „გუმისთა“ აღნაგობით ქართულ ენობრივ სამყაროს ეკუთვნის, ფუძე სიტყვა „გუმ“ ქართულია, -თა ქართულ გეოგრაფიულ სახელთა მაწარმოებლი სუფიქსია. გუმისთა გუმის//გუმას მდინარეს ნიშნავს. 1886 წელს სოფელი გუმისთის უბანში შედიოდა, უბნის ბოქაულის ადგილსამყოფელი კი სოხუმში იყო. 1923 წელს გუმისთის თემი მისივე მაზრის შემადგენლობაშია. 1930 წელს გუმისთის სასოფლო საბჭოში 8 სოფელი იყო, ხოლო 1949 წელს – 4 სოფელი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:გუმისთის თემის სოფლები
ცენტრალური საბერძნეთი
ცენტრალური საბერძნეთი (Στερεά Ελλάδα) — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი საბერძნეთის ცენტრალურ ნაწილში. გვიანდელი შუა საუკუნეების საბერძნეთში ოსმალთა ბატონობის დროს, ტერიტორია ცნობილი იყო როგორც რუმელია (Ρωμυλία). ეს დასახელება სასაუბრო თურქულში დღემდე გამოიყენება.
ცენტრალური საბერძნეთი 1987 წლის რეფორმამდე საბერძნეთის ადმინისტრაციული რეგიონი იყო, ამჟამად კი მისი ტერიტორია სამი პერიფერიის შემადგენლობაშია მოქცეული: უდიდესი ნაწილი ეკუთვნის ცენტრალური საბერძნეთის პერიფერიას, რომელიც მთლიანად ცენტრალური საბერძნეთის რეგიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს, ხოლო დანარჩენი ნაწილები დასავლეთ საბერძნეთის და ატიკას პერიფერიების შემადგენლობაშია.
ცენტრალურ საბერძნეთის პერიფერიაში შედის 6 ნომი:
პერიფერიის ცენტრია - ქალაქი ლამია.
მთები
ცენტრალური საბერძნეთი ყველაზე მთიანი რეგიონია საბერძნეთში. ცხრილში მოცემულია უდიდესი მთები:
მარი ანტუანეტი
მარი ანტუანეტ ავსტრიელი (Marie-Antoinette d'Autriche), დაბადების სახელია მარია ანტონია იოზეფა იოჰანა ფონ ჰაბსბურგ-ლოთარინგია (Maria Antonia Josefa Johanna von Österreich-Lothringen; დ. 2 ნოემბერი, 1755, ვენა, ავსტრია — გ. 16 ოქტომბერი, 1793, პარიზი, საფრანგეთი) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელთა დინასტიის პირველი თაობის წარმომადგენელი. რევოლუციამდელი საფრანგეთის უკანასკნელი დედოფალი 1774-1792 წლებში. ავსტრიის ერცჰერცოგინია დაბადებით, როგორც ერცჰერცოგინია მარია ტერეზიასა და მისი ქმრის, საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც I შტეფანის უმცროსი ქალიშვილი. 14 წლის ასაკში, 1770 წლის მაისში, საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის შვილიშვილ ლუი ავგუსტზე ქორწინებით იგი საფრანგეთის დოფინი გახდა. 1774 წლის 10 მაისს მისი მეუღლე საფრანგეთის მეფე გახდა ლუი XVI-ის სახელით, რითაც მარი ანტუანეტი დედოფლად გვევლინება.
ცენტრალური საბერძნეთი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცენტრალური საბერძნეთი
მარი ანტუანეტი
მარი ანტუანეტის პოზიცია საფრანგეთის სამეფო კარზე მხოლოდ მას შემდეგ განმტკიცდა, რაც ათწლიანი ქორწინების შემდეგ ბავშვების გაჩენა დაიწყო. ამასთან, ფრანგებში იგი არაპოპულარული იყო, რადგან მას განსაკუთრებულ მფლანგველობასა და ქვეყნის მტრების, მაშასადამე მისი მშობლიური ავსტრიის ერთგულებაში ადანაშაულებდნენ. საქმე განსაკუთრებით მას შემდეგ დაიძაბა, რაც უკიდურეს გაჭირვებაში მყოფმა ხალხმა შეიტყო, რომ მარი ანტუანეტმა ბრილიანტის ძვირფასი ყელსაბამი შეიძინა, რაც მას არ გაუკეთებია, თუმცა ამ ფაქტმა სერიოზულად შელახა მისი, როგორც დედოფლის რეპუტაცია. რევოლუციონერები მას ქვეყნის გაკოტრებაში პირდაპირ ადანაშაულებდნენ, რის გამოც იგი ამ წრეში ცნობილი იყო, როგორც „მადამ დეფიციტი“. აღსანიშნავია, რომ ამის გამო მას ხარჯების შემცირებისაკენ არაერთხელ მოუწოდა ფინანსთა მინისტრმა ჟაკ ნეკერმა, თუმცა ამაოდ.
რევოლუციის დროს მარი ანტუანეტის სახელს ბევრია ამორალური ქმედება მიეწერა, რამაც კარგად იმუშავა მონარქიის დამხობის მომხრეთა რაოდენობის ზრდის საქმეში. 1789 წლის ოქტომბერში დამშეული პარიზელები ვერსალში შეიჭრნენ და სამეფო ოჯახი დაატყვევეს, რის შემდეგაც ისინი ტიუილრის სასახლეში გადაიყვანეს. 1791 წლის ივნისში მარი ანტუანეტმა და ლუი XVI-მ დიდ ბრიტანეთში გაქცევა სცადეს, თუმცა საზღვარზე იცნეს. ამან სავალალო შედეგები იქონია და ფრანგი ხალხის თვალში უკიდურესად დაამდაბლა მონარქები. 1792 წლის 10 აგვისტოს ტიუილრის სასახლეზე იერიში მიიტანეს, რა დროსაც სამეფო ოჯახი დაატყვევეს, ერთმანეთს დააშორეს და სხვადასხვა ციხეში გამოკეტეს. 1792 წლის 21 სექტემბერს საფრანგეთში მონარქია გაუქმდა. 1793 წლის 21 იანვარს ლუი XVI სიკვდილით დასაჯეს. მარი ანტუანეტის სასამართლო სხდომა 1793 წლის 14 ოქტომბერს შედგა, რა დროსაც იგი რევოლუციურმა ტრიბუნალმა სახელმწიფოს ღალატში დაადანაშაულა და სიკვდილით დასჯა მიესაჯა. ორ დღეში, 16 ოქტომბერს 37 წლის მარი ანტუანეტს რევოლუციის სასახლის წინ, გილიოტინაზე მოჰკვეთეს თავი.
მიუხედავად ყველაფრისა, მარი ანტუანეტის ისტორიულმა ფიგურამ შემდგომ საუკუნეებში დიდი გამოხმაურება და ფართო ასახვა ჰპოვა ხელოვნებაში, რის გამოც მის ცხოვრებაზე დაიწერა არაერთი სიმღერა, ოპერა, წიგნი და გადაიღეს მრავალი ფილმიც.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|266x266პქ|ერცჰერცოგინია მარია ანტონია (მარცხნივ) თავის უფროს დასთან, მარია კაროლინასთან ერთად 1764 წელს მარია ანტონია დაიბადა 1755 წლის 2 ნოემბერს ჰოფბურგის სასახლეში, ვენაში. იგი იყო ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზიასა და მისი ქმრის, საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც I შტეფანის უკანასკნელი ქალიშვილი და უმცროსი შვილი. იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს კათოლიკედ, მისი ნათლიები კი იყვნენ: პორტუგალიის მეფე ჟუზე I, მისი ცოლი, დედოფალი მარიანა ვიქტორია ესპანელი, ერცჰერცოგი იოზეფი და ერცჰერცოგინია მარია ანა, რომლებიც მარია ანტონიას უფროსი და-ძმანი იყვნენ. აღსანიშნავია, რომ მარია ანტონიას დაბადება ერთ-ერთ კათოლიკურ დღესასწაულს, მიცვალებულთა სულების ხსენების დღეს დაემთხვა. მინი|344x344პქ|12 წლის მარია ანტონია დაბადებიდან მალევე იგი აღსაზრდელად ძიძებს მიაბარეს, მისი მთავარი აღმზრდელი კი გრაფინია ფონ ბრანდაისი იყო. მარია ანტონია თავის უფროს დასთან, მარია კაროლინასთან ერთად იზრდებოდა, რომელიც მასზე სულ სამი წლით უფროსი იყო. ამის გამო დებს მთელი დარჩენილი ცხოვრების განმავლობაში განსაკუთრებით ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ. მარია ანტონიას, ისევე, როგორც მის დანარჩენ და-ძმებს, რთული ურთიერთობა ჰქონდა დედასთან, იმპერატრიცა მარია ტერეზიასთან, რომელიც მას ყოველთვის „პატარა ქალბატონ ანტუანს“ უწოდებდა.
მარია ანტონიამ მთელი თავისი ბავშვობა ჰოფბურგისა და შერნბურის სასახლეებში გაატარა. სწორედ შერნბურში ყოფნისას, 1762 წლის 13 ოქტომბერს იგი შეხვდა იოჰან ვოლფგანგ მოცარტს, რომელიც მასზე სულ ორი თვით უმცროსი იყო. აღსანიშნავია, რომ მარია ანტონიას სწავლა ყოველთვის უჭირდა, რის გამოც მშობლებმა მას ინდივიდუალური რეპეტიტორები დაუქირავეს, თუმცა მისი შედეგები დედისათვის დამაკმაყოფილებელი არ ყოფილა. 10 წლის ასაკში მას გამართულად წერა მშობლიურ გერმანულშიც კი არ შეეძლო, ხოლო სამეფო კარზე ჩვეულებრივ სალაპარაკო ენებად ქცეულ ფრანგულსა და იტალიურს საერთოდ ვერ ფლობდა. ამის გამო, ცნობილია, რომ სამეფო კარის არისტოკრატებს ხშირად უჭირდათ მასთან კონტაქტი.
კრისტოფ ვილიბალდ გლუკის სწავლების შედეგად მარია ანტონია კარგი მუსიკოსი გახდა. მან კარგად იცოდა არფასა და ფლეიტაზე დაკვრა. როგორც ცნობილია, მას კარგი ხმაც ჰქონდა, რის გამოც საღამოობით, ოჯახური შეკრებებისას იგი ყოველთვის მღეროდა. ანტონიას ასევე კარგად გამოსდიოდა ცეკვა, რადგან „დახვეწილი“ მოძრაობები ჰქონდა. ამასთან, მას ძალიან უყვარდა თოჯინებით თამაში.