cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საქართველოს სამოქალაქო ომი
პოლიტიკური კრიზისი
ამ გადაწყვეტილებამ გვარდიის რიგებში განხეთქილება გამოიწვია. ეროვნული გვარდია ითვლებოდა საქართველოს დამოუკიდებლობის სიმბოლოდ, ამიტომაც პრეზიდენტის მიერ მისი სტატუსის დაქვეითება შეფასდა როგორც დამოუკიდებლობაზე უარის თქმა. გვარდიის სარდალმა თენგიზ კიტოვანმა გამსახურდია პუტჩისტებთან გარიგებაში და ქვეყნის ღალატში დაადანაშაულა. გვარდიის 15 000-იანი ნაწილი, რომელსაც იგი მეთაურობდა, 24 აგვისტოს რკონის ხეობაში დაბანაკდა და პრეზიდენტს დაუმორჩილებლობა გამოუცხადა. საპასუხოდ გამსახურდიამ სუკ-ის ადგილობრივი განყოფილება გადააკეთა ეროვნული უშიშროების დეპარტამენტად, მოგვიანებით სექტემბერში კი - სამინისტროდ. სექტემბერში მან შექმნა ეროვნული უშიშროების საბჭო, რომელშიც შედიოდნენ ძალოვანი ორგანოები და მასთან დაახლოებული მრჩევლები. ეს ასახავდა გამსახურდიას სურვილს მოსკოვისგან დამოუკიდებელი სამხედრო ინფრასტრუქტურა შეექმნა, თუმცა ვერცერთმა ნაბიჯმა ვერ გაუქარწყლა ეჭვები კიტოვანს და მის მომხრეებს. პოლიტიკური დაძაბულობის გაღვივებას ხელი შეუწყო 26 აგვისტოს უზენაესი საბჭოს მიერ საქართველოს კომუნისტური პარტიის აკრძალვამ და მისი 64 წარმომადგენლისთვის სადეპუტატო უფლებამოსილების შეჩერებამ.
თბილისში ფაქტობრივად პერმანენტული პოლიტიკურ კრიზისი დაიწყო 2 სექტემბერს, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ორგანიზებით რუსთაველის ძეგლთან გამართული მიტინგის დროს დემონსტრანტებსა და მილიციას შორის შეტაკების შედეგად, რომლის დროსაც ტყვიით დაიჭრა სამი ადამიანი. ამან გააძლიერა ოპოზიცია და გააღრმავა ხალხის იმედგაცრუება. „ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტიამ“ დაიწყო შიმშილობა „იმელის“ შენობასთან, 10 სექტემბერს ბარიკადები აღიმართა რუსთაველის გამზირზე. 11 სექტემბერს 27 პოლიტიკური პარტია, რომლებიც მანამდე ერთმანეთს ექიშპებოდნენ, გაერთიანდა გამსახურდიას გადაგომის მოთხოვნით. იმართებოდა საინფორმაციო მიტინგები საქტელერადიოს შენობასთან, ედპ-ის შტაბ-ბინასთან ჟურნალისტების, შემოქმედებითი ინტელიგენციისა და სხვათა მონაწილეობით. სექტემბერში გამსახურდიამ შექმნა ეროვნული თავდაცვის საბჭო და განსაკუთრებული უფლებამოსილება მიანიჭა მას. 1991 წლის შემოდგომაზე ის რეალურად მართავდა თბილისის ცენტრალურ უბნებს და რამდენიმე რაიონს ერთგული პრეფექტების მეშვეობით. მის წინააღმდეგ გაერთიანდა ქართული პოლიტიკური ოპოზიცია. გამსახურდიას ბლოკ „მრგვალ მაგიდას“ გამოეყო ჯგუფი „ქარტია - 91“. უზენაეს საბჭოში ოპოზიცია ითხოვდა საპრეზიდენტო სისტემის საპარლამენტოთი ჩანაცვლებას. პოლიტიკური დაძაბულობა თბილისში ძლიერდებოდა. ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის მოლაპარაკებების ყველა რაუნდი ჩაიშალა. 16 სექტემბერს დააკავეს ედპ-ის ლიდერი გიორგი ჭანტურია მასობრივი არეულობის ორგანიზებისა და მასში მონაწილეობის ბრალდებით, კერძოდ, რუსთაველის გამზირზე ბარიკადების აღმართვისთვის, რაც ედპ-ს წევრების თქმით ჭანტურიას არ გაუკეთებია. ის გადმოსვეს თვითმფრინავიდან, რომელიც მოსკოვში უნდა გაფრენილიყო. 17 სექტემბერს დააკავეს გოგა ხაინდრავა მასობრივი არეულობისკენ მოწოდებისთვის მასობრივ მედიაში (სისხლის სამართლის კოდექსის 246-ე მუხლით, რომელიც გამსახურდიას ინიციატივით დაემატა კოდექსს). მისი ცოლის თქმით, ხაინდრავა სავარაუდოდ დააკავეს 2 სექტემბრის მოვლენების გადაღებისთვის. ამას მოჰყვა სხვა დაპატიმრებები. 21 სექტემბერს მოხდა კიდევ ერთი სისხლიანი შეტაკება ოპოზიციასა და სამთავრობო ძალებს შორის.
სამხედრო გადატრიალება
23 სექტემბერს თბილისში ჩამოვიდა ეროვნული გვარდიის ის ნაწილი, რომელიც თენგიზ კიტოვანს ექვემდებარეობდა. გვარდიის ბატალიონის მეთაურის, გიორგი ჯორჯიაშვილის თქმით, მათი მიზანი იყო ოპოზიციის დაცვა და მათთვის საშუალების მიცემა თავისუფლად გამოეთქვათ აზრი. პრეზიდენტმა მოუწოდა შეიარაღებულ ოპოზიციას იარაღის დაყრისკენ და დაპირდა ხელშეუხებლობას. ეროვნული გვარდიის დაუმორჩილებელმა ნაწილებმა წამოაყენეს მოთხოვნები: პრეზიდენტის გადადგომა, ახალი საპარლამენტო არჩევნების დანიშვნა, ოპოზიციურ პარტიებზე თავდასხმების შეწყვეტა, ინტელიგენციის წარმომადგენლებზე დაპატიმრების სანქციების გაუქმება, რაიონის მოსახლოების დაბრუნება შინ.
24 სექტემბერს ეროვნული უშიშროების კომიტეტის გადაწყვეტილებით თბილისში გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა. შეჩერდა უზენაესი საბჭოს მუშაობა. ქალაქის სამხედრო კომენდანტად პოლკოვნიკი ჯემალ ქუთათელაძე დაინიშნა, გამოცხადდა საყოველთაო მობილიზაცია. გამსახურდიამ განაცხადა, რომ თბილისში გააქტიურდნენ დესტრუქციული ძალები, რომლებიც სჩადიოდნენ მრავალ უკანონობას და ხელისუფლების დამხობას ისახავდნენ მიზნად. პრეზიდენტის თქმით, თუ მათთან კავშირში მყოფი პარლამენტის დეპუტატები არ გაემიჯნებოდნენ მათ, ის დაითხოვდა პარლამენტს და შემოიღებდა საპრეზიდენტო მმართველობას.
ოპოზიცია აკონტროლებდა თბილისის ელიტარულ უბნებს, ვერესა და ვაკეს. მისი შტაბ-ბინები იყო „იმელის“ შენობაში, ფილარმონიაში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარ კორპუსსა და ჭადრაკის სასახლეში. თბილისის ზღვის მიდამოებში განლაგდა ეროვნული გვარდიის დაუმორჩილებელი ნაწილი კიტოვანის მეთაურობით. სამთავრობო ძალები აკონტროლებდნენ რუსთაველის გამზირს და მთავრობის სასახლეს. გაჩაღდა ბრძოლები ტელესტუდიებზე კონტროლის მოსაპოვებლად. შეტაკებები ორ მხარეს შორის პერიოდულად ხდებოდა თბილისში ოქტომბრისა და ნოემბრის პერიოდში. 4 ოქტომბერს, სამთავრობო ჯარებსა და ოპოზიციის მხარდამჭერ შეიარაღებულ ფორმირებებს შორის შეტაკებების დროს, რამდენიმე ადამიანი დაშავდა. ცენტრალურმა მთავრობამ მოახერხა დროებითი გამარჯვების მოპოვება, რის შემდეგაც კიტოვანი და მას დაქვემდებარებული ეროვნული გვარდიის ნაწილები განდევნილ იქნენ თბილისის გარეთ, სადაც ისინი იმყოფოდნენ დეკემბრამდე. 8 ოქტომბერს უზენაესი საბჭოს საგანგებო სესიის სხდომაზე მიღებულ იქნა რეზოლუცია, რომელშიც 4 ოქტომბრის მოვლენებს მიეცათ სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის კვალიფიკაცია. სხდომაზე გამოსვლისას გამსახურდიამ საქართველოს მმართველობის სისტემაზე მსჯელობისას განაცხადა, რომ ქართველი ერი ფრანგი ერის მსგავსად მისი ეროვნული ხასიათისა და ეთნოფსიქოლოგიიდან გამომდინარე საჭიროებდა ძლიერ საპრეზიდენტო ხელისუფლებას, რათა მომხდარიყო ერის კონსოლიდაცია პრეზიდენტის გარშემო და იწინასწარმეტყველა, რომ მისი გადაგომის შემთხვევაში მოხდებოდა საქართველოს სახელმწიფოს სრული დეზინტეგრაცია, მის ადგილზე პარალელური მთავრობების და რამდენიმე სახელმწიფოს ჩამოყალიბება, ტოტალური ანარქია, თბილისი გადავიდოდა შეიარაღებული ბანდების ხელში, დაიწყებოდა მოსახლეობის მასობრივი ძარცვა-რბევა, კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგებოდა საქართველოს არსებობა. მან ასევე განაცხადა, რომ თუ საპარლამენტო ოპოზიცია არ ამოუდგებოდა მხარში წესრიგის დასამყარებლად, იძულებული გახდებოდა დაეთხოვა პარლამენტი და თვითონაც გადამდგარიყო. 5 ნოემბერს უზენაესმა საბჭომ პროკურატურის შუამდგომლობის საფუძველზე დროებით შეაჩერა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ კანონის მოქმედება. წინასწარი პატიმრობის ვადა ბრალის წარუდგენლად სამიდან ცხრა თვემდე გაიზარდა. გია ჭანტურიას სასამართლო არაერთხელ გადაიდო, სხვა მიზეზებთან ერთად „არასტაბილური პოლიტიკური სიტუაციის“ გამო.
დაძაბულობამ დედაქალაქში კულმინაციას 21 დეკემბერს მიაღწია. იმავე დღეს ალმა‑ათაში 15 ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკის (ლიტვის, ლატვიის, ესტონეთისა და საქართველოს გარდა) ლიდერებმა ხელი მოაწერეს დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის შექმნის შესახებ შეთანხმების ოქმს. გარკვეული ცნობებით, ზვიად გამსახურდიას მიეცა დრო 22 დეკემბრის 7 საათამდე რათა დაკონტაქტებოდა ბორის ელცინს და თანხმობა განეცხადებინა საქართველოს წევრობაზე დსთ-ში, თუმცა გამსახურდიამ უარი თქვა. პრეზიდენტის ბევრი მომხრე, რომელიც შემდგომ დღეებში განვითარებულ მოვლენებს მოსკოვიდან ინსცენირებულ პროცესებად თვლის, მიიჩნევს, რომ სწორედ ეს იყო კონფლიქტის მთავარი წყარო. ეს ვერსია ზვიად გამსახურდიამაც დაადასტურა. 22 დეკემბერს თბილისში შემოვიდა ეროვნული გვარდიის დაუმორჩილებელი ნაწილი თენგიზ კიტოვანის მეთაურობით და გაერთიანდა „მხედრიონთან“ გამსახურდიას წინააღმდეგ. მოხდა სისხლიანი შეტაკება სამთავრობო ძალებთან. თბილისის ცენტრი საომარი მოქმედების ასპარეზად გადაიქცა. 27 დეკემბერს ციხიდან გაიქცნენ ჯაბა იოსელიანი და გიორგი ჭანტურია და აჯანყებულებს შეუერთდნენ. განადგურდა დედაქალაქის ცენტრის ნაწილი, დაიწვა ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლები შენობები თბილისის კლასიკური გიმნაზია, სასტუმრო „თბილისი“, „ინტურისტი“ (მხატვრის სახლი) საცხოვრებელი სახლები. სერიოზულად დაზიანდა მთავრობის სასახლე, კავშირგაბმულობის სახლი.
ოპოზიციამ შეძლო პრეზიდენტის მომხრეთა ბლოკირება მთავრობის სასახლის ქვედა სართულში. მთავრობის ცდა ჩაეხშო ამბოხება მარცხით დამთავრდა. ძალაუფლება ხელში აიღო საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო საბჭომ, რომელსაც თენგიზ კიტოვანი, ჯაბა იოსელიანი და თენგიზ სიგუა ჩაუდგნენ სათავეში. 2 იანვარს სამხედრო საბჭომ ტელევიზიით გაავრცელა განცხადება, რომ დათხოვნილი იყო უზენაესი საბჭო, პრეზიდენტი, თბილისში გამოცხადებული იყო საგანგებო მდგომარეობა და კომენდანტის საათი. 1992 წლის 6 იანვარს, ღამით იზოლაციაში მოქცეული ზვიად გამსახურდია სამი ჯავშნოსანი ავტომობილით, ორი ავტობუსითა და რამდენიმე ავტომობილით თბილისიდან გავიდა. ზვიად გამსახურდია ჯერ გადავიდა სომხეთში, რის შემდეგაც მან ჩეჩნეთს შეაფარა თავი. ომში დაიღუპა 107, დაიჭრა 527 ადამიანი. სამხედრო საბჭომ შექმნა დროებითი მთავრობა, რომლის თავმჯდომარედ ყოფილი პრემიერ-მინისტრი თენგიზ სიგუა დაინიშნა.
არლის ხედი პურის ყანიდან
არლის ხედი პურის ყანიდან — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული ზეთს საღებავებით ტილოზე, 1888 წლის ივნისში, იმ ზაფხულს შესრულებულ პურის ყანის ნახატებთან ერთად. ამჟამად ინახება როდენის მუზეუმში, პარიზში.
საქართველოს სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი
1991-1992 წწ. დეკემბერ-იანვარში თბილისში პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას ხელისუფლების ძალადობრივი გზით დამხობამ ერთბაშად დაძაბა პოლიტიკური ვითარება მთელ საქართველოში და ქვეყანა ფართომასშტაბიან სამოქალაქო დაპირისპირებამდე მიიყვანა. პუტჩის შემდეგ არ წყდებოდა მრავალათასიანი შეკრებები და საპროტესტო აქციები. კონფრონტაციის ეპიცენტრმა დედაქალაქიდან დასავლეთ საქართველოს (ძირითადად სამეგრელოს) რაიონებში გადაინაცვლა. გამსახურდიას მომხრე ძალები იბრძოდნენ დასავლეთ საქართველოს ქალაქებზე კონტროლის მოსაპოვებლად და აფერხებდნენ თბილისის მომარაგებას. ქარხნები, აეროპორტები და რკინიგზები დაიხურა გაფიცვების გამო. დედაქალაქში მათ დაიკავეს თბილისის ცენტრალური სადგური და მართავდნენ მიტინგებსა და დემონსტრაციებს. სერიოზულად გამწვავდა ვითარება აფხაზეთში, სადაც დევნილ პრეზიდენტს მხარი დაუჭირა რეგიონის ქართული მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა.
არლის ხედი პურის ყანიდან
არლი
ვინსენტ ვან გოგი 35 წლის იყო როდესაც საცხოვრებლად სამხრეთ საფრანგეთში, არლში გადავიდა. აქ მან კარიერის მწვერვალს მიაღწია, შექმნა საუკეთესო და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ნამუშევრები. მისი ნახატები ასახავდა პირადი ცხოვრების განსხვავებულ ასპექტებს. ამ პერიოდის უმნიშვნელოვანესი ნახატების სერიაა მზესუმზირები, რომლებიც ყველაზე ცნობილია ვან გოგის ვან გოგის შემოქმედებაში. ის მუშაობდა ბიჯითად და ხორცს ასხამდა ახალ იდეებს. ეს პერიოდი ასევე ცნობილია როგორც ვან გოგის ცხოვრების ყველაზე ბედნიერი ნაწილი, როდესაც ის მიმნდობი მხიარული და გახსნილი იყო.
საქართველოს სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი
დევნილი პრეზიდენტის მომხრე ძალები განსაკუთრებით გააქტიურდნენ მას შემდეგ, რაც 1992 წლის 16 იანვარს ზვიად გამსახურდიამ მოულოდნელად დატოვა გროზნო და ზუგდიდში ჩამოვიდა, თუმცა მისი ეს ვიზიტი უშედეგო აღმოჩნდა და მან მალევე დატოვა საქართველო, რის შემდეგაც სამხედრო საბჭოს შეიარაღებულმა ფორმირებებმა ფაქტობრივად ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე დაიკავეს დასავლეთ საქართველოს ის რაიონები, რომლებსაც მანამდე დევნილი ხელისუფლების ერთგული გვარდიის ნაწილები აკონტროლებდნენ.
არლის ხედი პურის ყანიდან
არლი
ამ პერიოდში მისი საქმიანობა წარმოადგენს იმპრესიონიზმის, ნეო-იმპრესიონიზმისა და იაპონური ხელოვნების გავლენის კულმინაციას, რამაც დაახლოებით ორ წელიწადსგასტანა. განვითარდა და ცვლილებები განიცადა მისმა სამხატვრო სტილმა, ფერთა პალიტრამ და ფუნჯის მოსმის პრინციპმა.
პურის ყანები
ვან გოგი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო ბუნების ცვალებადობისა და გლეხების კავშირით, მასზე დაკვირვებით, თესვისა და მოსავლის მკის პროცესით. სწორედ ამ ჰარმონიულ კავშირზე ვან გოგი წერს:„მთესველი და პურის თავთავები იდგნენ უსასრულობისათვის, ცული კი როგორც სიკვდილის შეუცვლელი ნიშანი“. ვან გოგს განსაკუთრებით იტაცებდა მზის ჩასვლის პერიოდი, რომელიც სიკვდილისა და ხელახლა დაბადების სიმბოლო იყო მისთვის.
საქართველოს სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი
2 თებერვალს იარაღის გამოყენებით დაარბიეს მრავალათასიანი საპროტესტო მსვლელობა თბილისში. საერთაშორისო სამართალდამცავი ორგანიზაციების მონაცემებით, მოკლული იქნა 23 და დაჭრილი 183 მშვიდობიანი დემონსტრანტი.
არლის ხედი პურის ყანიდან
პურის ყანები
1889 წელს ვან გოგი წერს ურის ყანის ხედზე რომელიც მისთვის განსაკუთრებით სიმბოლური იყო:„რისი გაკეთება შეუძლია ადამიანს, რომელიც მიუწვდომელ, გაუგებარ საკითხებზე ფიქრობს, მაგარმ შეხედეთ ამ ყანას... ჩვენ, ვინც პურით ვცხოვრობთ, ჩვენ არ ვართ საკუთარი თავი იმდენად რამდენადაც პურის თავთავები არიან... არ ვართ მზად მოსაკვეთად მოსავლის აღების პერიოდში“.
მკის პროცესის ნახატები
ივნისის მეორე ნახევარში ვინსენტმა ათი ნამუშევარი შექმნა რომლებზეც მკაა ასახული, რამაც მას საშუალება მისცა ხატვის ახალი ტექნიკები გამოეცადა. 1888 წლის 21 ივნისს ის მეტაფორულად სწერს თავის ძმას თეო ვან გოგს:„მე ერთ კვირის მანძილზე მოკაშკაშე მზის ქვეშ პურის ყანაში ვმუშაობდი“. მან პურის ყანის ნახატების სერია შემდეგნაირად აღწერა:„...პეიზაჟები, ყვითელი, ძველი, ოქროსფერი, სწრაფი, სწრაფი, სწრაფი, ისეთივე სწრაფი როგორის მოსავლის ამღები გლეხი მოკაშკაშე მზის ქვეშ, კონცენტრირებული მხოლოდ მკაზე“.
საქართველოს სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი
პუტჩისტებმა ძალაუფლების ხელში ასაღებად მოიწვიეს ედუარდ შევარდნაძე, რომელიც თბილისში მოსკოვიდან მარტში ჩამოვიდა. მის ჩამოსვლასთან ერთად სამხედრო საბჭომ ხელისუფლება გადააბარა სახელმწიფო საბჭოს, რომელშიც შედიოდნენ პოლიტიკური პარტიების, საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და ინტელიგენციის წარმომადგენლები. სახელმწიფო საბჭოს ხელმძღვანელი ედუარდ შევარდნაძე გახდა.
არლის ხედი პურის ყანიდან
ნახატის აღწერა
არლის ხედი პურის ყანიდან ასახავს მკას. მიწაზე დალაგებულია აღებული მოსავალი. ნახატის შუაგულში ასახულია უშუალოდ მოსავლის აღების პროცესი, რომელსაც ორი გლეხი აწარმოებს. სტილი რომლითაც ნახატია შესრულებული დამახასიათებელია პურის ყანის ამსახველი სხვა ნახატებისთვისაც, ამ სტილით შეგვიძლია მოვახდინოთ ვინსენტის შემოქმედების ამ პერიოდის იდენტიფიცირებაც.
სქოლიო
კატეგორია:1888 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
საქართველოს სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი
1992 წლის 9 მარტს ქალაქ ზუგდიდში ეროვნული გვარდიის ადგილობრივი ბატალიონი გადავიდა სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის კომიტეტის მხარეს, რომელის გამსახურდიას მომხრეებმა ჩამოაყალიბეს. აჯანყებულები თავს დაესხნენ სამტავრობო ჯარის და მილიციის პოსტებს, მოკლეს 6 ჯარისკაცი.
1992 წლის 24 ივნისს, განთიადისას, საქართველოს სახელმწიფო დელეგაციის სოჭში გამგზავრებამდე დაგომისის შეთნახმების დასადებად, ზვიად გამსახურდიას 200-მა შეიარაღებულმა მომხრემ ვალტერ შურღაიას მეთაურობით დაიკავა საქართველოს ტელერადიო დეპარტამენტის შენობა და მოუწოდა მოსახლეობას საყოველთაო გამოსვლისაკენ საქართველოს დროებითი მთავრობის წინააღმდეგ. ისინი დამარცხდნენ ეროვნული გვარდიის ძალებთან ბრძოლაში, რომლის დროს დაიღუპა სამი ამბოხებული. 24 ივნისს თბილისში მიმდინარე მოვლენების პარალელურად ვლადისლავ არძინბას განკარგულებაში მყოფმა აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს შინაგანი ჯარის პოლკმა აფხაზეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის კაბინეტი ძალით დაატოვებინა გივი ლომინაძეს, ერთ-ერთ წამყვან პოლიტიკურ ფიგურას ქართულ ნომენკლატურაში, რომელიც უარს ამბობდა დამორჩილებოდა გადაწყვეტილებას მისი თანამდებობიდან გათავისუფლებაზე. ქართული მხარე ამ გადაწყვეტილებას უკანონოდ თვლიდა. ლომინაძის მაგივრად კაბინეტში შეიყვანეს აფხაზი ალექსანდრე ანქვაბი, რომელიც მის მაგივრად დაინიშნა პოსტზე აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს აფხაზური დეპუტაციის ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით, ქართველი კოლეგების ბოიკოტის ფონზე. ვლადისლავ არძინბას მიერ გადადგულმა ნაგიჯმა უკიდურესად გაამწვავა ვითარება აფხაზეთში, განსაკუთრებით სოხუმში.
13 ივნისს იყო ჯაბა იოსელიანზე თავდასხმის და მოკვლის მცდელობა. სამეგრელოში „მხედრიონი“ სასტიკად ებრძოდა გამსახურდიას მომხრეებს, ძარცვავდა და ხოცავდა მშვიდობიან მოსახლეობას. გამსახურდიას მომხრეები აწარმოებდნენ პარტიზანულ ბრძოლებს, რასაც თან ახლდა მთავრობის წევრების გატაცება და თავდასხმები რკინიგზაზე. მთავრობა ვერ უმკლავდებოდა დევნილი პრეზიდენტის მომხრე შეიარაღებული ჯგუფების ამ მოქმედებებს. 9 ივლისს თავს დაესხნენ საქართველოს დროებითი მთავრობის ვიცე-პრემიერის ალექსანდრე კავსაძის მანქანას და დაატყვევეს ის. ამ ფაქტმა მნიშვნელოვნად შელახა საქართველოს ახალი ხელისუფლების ავტორიტეტი. 2 აგვისტოს სახელმწიფო საბჭომ გამოაქვეყნა „შერიგების მანფესტი“ და ამნისტიით გაათავისუფლა 1992 წლის იანვრიდან ივნისამდე დაპატიმრებული ყველა ოპოზიციონერი, თუმცა ამან ვერ ჩააცხრო კონფლიქტი. სამეგრელოში გამსახურდიას მომხრეებს დაპატიმრებული და მძევლად აიყვანილი ჰყავდათ სახელმწიფო საბჭოს 12 წევრი, ვიცე-პრემიერი, შინაგან საქმეთა მინისტრი რომან გვენცაძე, მისი მოადგილე ზიბერტ ხაზალია და შევარდნაძის მრჩეველი უშიშროების საკითხებში დავით სალარიძე. 12 აგვისტოს შევარდნაძემ სამხედრო ნაწილები გააგზავნა თენგიზ კიტოვანის მეთაურობით სამეგრელოში მძევლების გასათავისუფლებლად და რკინიგზაზე წესრიგის დასამყარებლად.
სამეგრელოს რაიონებში შექმნილ ვითარებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა აფხაზეთში განვითარებული პროცესებისთვის. აფხაზეთში ამ დროისთვის ხელისუფლების კრიზისმა აპოგეას მიაღწია. აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს ფრაქცია „დემოკრატიული აფხაზეთი“ (რომელიც ძირითადად ქართველი დეპუტატებისგან შედგებოდა) განაგრძობდა უმაღლესი საბჭოს სესიის სხომების ბოიკოტირებას. 23 ივლისს აფხაზეთის უმაღლესმა საბჭომ კვორუმის არარსებობის პირობებში მიიღო დადგენილება აფხაზეთის ასსრ 1978 წლის კონსტიტუციის მოქმედების შეწყვეტის შესახებ. აფხაზი დეპუტატები ამ გადაწყვეტილების ახსნისას ეყრდნობოდნენ 1989-1990 წლებში საქართველოს უმაღლესი საბჭოს მიერ მიღებული სამართლებრივი დოკუმენტებით 1921 წლის 25 თებერვლიდან საქართველოში შექმნილი ყველა სახელმწიფოებრივი სტრუქტურის უკანონოდ ცნობასა და ხელისუფლების ორგანოების მიერ მიღებული სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი აქტების ბათილად გამოცხადებას, ასევე 1992 წლის თებერვალში დროებითი მთავრობის გადაწყვეტილებას აღედგინა 1921 წლის კონსტიტუცია, რომელშიც არ იყო გათვალისწინებული აფხაზეთის ასსრ. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ ამ აქტებით საქართველოს სსრ-მ, რომელთანაც სამართლებრივ კავშირში იყო აფხაზეთის ასსრ, არსებობდა შეწყვიტა და წარმოიქმნა ახალი სახელმწიფო - საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, რომელთანაც აფხაზეთის ასსრ-ს არანაირ ურთიერთობა არ ჰქონდა. თუმცა სამხედრო საბჭოს მიერ მიღებული დოკუმენტი იყო არა სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი აქტი, არამედ დეკლარაცია, და მასში მითითებული იყო, რომ 1921 წლის კონსტიტუცია უნდა ამოქმედებულიყო „საქართველოს რესპუბლიკის დღეს არსებული საზღვრებისა და ეროვნული სახელმწიფოებრივი მოწყობის (აფხაზეთის და აჭარის დღევანდელი სტატუსის) შეუცვლელად“. ამავე დროს მათ აღადგინეს აფხაზეთის სსრ 1925 წლის კონსტიტუცია. ამ აქტით აფხაზეთი ცხადდებოდა სუვერენულ სახელმწიფოდ, რომელიც ახორციელებდა სახელმწიფო ხელისუფლებას თავის ტერიტორიაზე სხვა ხელისუფლებისაგან დამოუკიდებლად და რომელიც მიისწრაფოდა საქართველოსთან „მხოლოდ და მხოლოდ სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობის“ დამყარებას. აფხაზეთსა და საქართველოს შორის ურთიერთობები უნდა დამყარებული მხოლოდ საკავშირო ხელშეკრულების საფუძველზე. 25 ივლისს სახელმწიფო საბჭომ სპეციალური დადგენილებით ეს გადაწყვეტილება უკანონოდ გამოაცხადა. 28-30 ივლისს შეიკრიბა აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს ფრაქცია „დემოკრატიული აფხაზეთის“ კონტრსესია, რომელმაც აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს თვითდათხოვნა გამოაცხადა. ამ დროისთვის ვითარება აფხაზეთში უკიდურესად დაძაბული იყო, გადაიწურა მხარეებს შორის კომპრომისის მიღწევის ყველანაირი იმედი.
თენგიზ კიტოვანის მეთაურობით საქართველოს სამხედრო ნაწილების სამეგრელოში შესვლიდან მალევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მძევლები იყვნენ აღმსავლეთ აფხაზეთის მეგრელებით დასახლებულ რაიონებში. 14 აგვისტოს დილით შედგა სატელეფონო საუბარი ვალდისლავ არძინბასა და ედუარდ შევარდნაძეს შორის აფხაზეთის ტერიტორიაზე სამხედრო კონტინგენტის გადაადგილების თაობაზე. თბილისისა და სოხუმის შეთანხმებით აფხაზებს არ უნდა შეეშალათ ხელი ქართული სამხედრო ნაწილების სამძებრო ქმედებებისთვის, თუმცა რა ითქვა ზუსტად სატელეფონო საუბრისას სადავოა. 13-14 აგვისტოს მდინარე ენგურის სარკინიგზო ხიდი ააფეთქეს, სავარაუდოდ გამსახურდიას მხარდამჭერმა პარტიზანებმა (ვინ ააფეთქა ხიდი დღემდე სადავოა), რითაც ჩაიჭრა საქართველოსა და რუსეთს შორის ერთადერთი პირდაპირი რკინიგზის ხაზი. საფრთხე დაემუქრა საავტომობილო ხიდსაც.
14 აგვისტოს ქართული ჯარი აფხაზეთში შევიდა. მაშინ, როდესაც საქართველოს რესპუბლიკის შინაგანი ჯარის პირველი კოლონა მიუახლობდა ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ოხურხეისთან განლაგებულ „აფხაზური გვარდიის“ ბლოკ-პოსტს, ადგილი ჰქონდა სროლას. მეორე შეტაკება უკვე გულრიფშის რაიონში, აგუძერასთან მოხდა. ამის შემდეგ ქართული სამხედრო ნაწილები პირდაპირ სოხუმისკენ დაიძრნენ. არსებობს ურთიერთგამომრიცხავი ცნობები იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა კიტოვანს მიღებული ბრძანება სოხუმში შესვლის შესახებ, თუ იგი მოქმედებდა დამოუკიდებლად, ცენტრთან შეუთანხმებლად, თუმცა შევარდნაძემ მხარი დაუჭირა მის ქმედებებს. ვალადისლავ არძინბამ ეს შეაფასა „აფხაზური სახელმწიფოებრიობის ხელყოფად“ და აფხაზურ მოსახლებას „ქართველი ოკუპანტებისა და აგრესორების წინააღმდეგ სამამულო ომისაკენ“ მოუწოდა. დაიწყო აფხაზეთის ომი.
შექმნილ ვითარებაში აუცილებელი იყო საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება, რადგან ძალაუფლება იყო არალეგიტიმური ორგანოს ხელში. 1992 წლის ოქტომბერში არჩეული პარლამენტი აღმოჩნდა ყველაზე მრავალპარტიული საქართველოს ისტორიაში. ედუარდ შევარდნაძე პარლამენტის თავმჯდომარედ აირჩიეს. მას სახელმწიფოს მეთაურის ფუნქციები მიენიჭა.
გამსახურდიას დაბრუნება და სიკვდილი
1993 წლის აგვისტოს ბოლოს ზვიად გამსახურდიას მომხრეებმა მნიშვნელოვნად განიმტკიცეს პოზიციები. 28 აგვისტოს, დილაადრიან, გამსახურდიას მომხრე ეროვნული გვარდიის ნაწილებმა აიღეს ხობი, სენაკი და აბაშა. 31 აგვისტოს ზუგდიდში შეიკრიბა გამსახურდიას პრეზიდენტობის დროს მოქმედი უზენაესი საბჭოს 62 დეპუტატი. მათ განიხილეს ქვეყანაში შექმნილი ვითარება და ბრძოლის მექნიზმები. 15 სექტემბერს გამსახურდიას მომხრე ძალები კვლავ შეტევაზე გადავიდნენ და შევიდნენ გურიაში. 24 სექტემბერს საქართველოში ჩეჩნეთიდან დაბრუნდა ზვიად გამსახურდია (თვითმფრინავით ჩაფრინდა სენაკში, საიდანაც ჩავიდა ზუგდიდში) და აღადგინა დევნილი მთავრობა. მისი მხარდასაჭერი საპროტესტო აქციები მოეწყო სენაკში, ჩხოროწყუში, ზუგდიდსა და გალში. გამსახურდიას მომხრე ფორმირებების ხელში გადავიდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ქალაქი და სატრანსპორტო კვანძი. 20 ოქტომბერისთვის ბრძოლები სამთავრობო ჯარებსა და ზვიად გამსახურდიას მომხრე ძალებს შორის უკვე ქუთაისთან მიმდინარეობდა.
აჯანყებულების მიერ ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი შავი ზღვის პორტი ფოთის დაკავებამ რუსეთის, სომხეთისა (რომელიც სრულად საქართველოს პორტებზე იყო დამოკიდებული) და აზერბაიჯანის ინტერესები ჩააგდო საფრთხეში. ამ სიტუაციაში სამივე ქვეყანამ შევარდნაძის მთავრობას დაუჭირა მხარი, რომელიც თავის მხრივ დათანხმდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში გაწევრიანებას. სომხეთის და აზერბაიჯანის მხარდაჭერა მხოლოდ პოლიტიკური იყო, ხოლო რუსეთმა დაახლოებით 2000 ჯარისკაცი გამოგზავნა საქართველოში, რომელებმაც სამთავრობო ჯარები ლოგისტიკით და იარაღით მოამარაგეს.
აჯანყების ჩახშობა სწრაფად მოხერხდა. 6 ნოემბერს სამთავრობო ჯარებმა აიღეს ზუგდიდი, გამსახურდიას მომხრე ძალების მთავარი საყრდენი პუნქტი, სადაც განლაგებული იყო დევნილი მთავრობის შტაბ-ბინა. 31 დეკემბერს დღემდე დაუდგენელ ვითარებაში დაიღუპა ზვიად გამსახურდია. ზოგიერთი მისი მხარდამჭერი არ იჯერებდა ამ ცნობას 1994 წლის 15 თებერვალს მისი ცხედრის პოვნამდე. ზვიად გამსახურდიას ნეშტი 24 თებერვალს გროზნოში დაასაფლავეს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია კატეგორია:საქართველოს ომები კატეგორია:სამოქალაქო ომები 1945 წლის შემდეგ კატეგორია:XX საუკუნის ომები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები საქართველოში
ლუუნიის მუნიციპალიტეტი
ლუუნიის მუნიციპალიტეტი (Luunja vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ტარტუმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარტუმაას მუნიციპალიტეტები
1483
თარიღი უცნობია
*
ჰაბლი
მინი|300პქ|ჰაბლის ფოტოსურათი, გადაღებული კოსმოსური შატლი „დისკავერიდან“ ჰაბლი — ორბიტაზე გატანილი კოსმოსური ტელესკოპი. ეს სახელი ეწოდა გამოჩენილი ამერიკელი ასტრონომის ედუინ ჰაბლის პატივსაცემად, რომელმაც აღმოაჩინა გარე გალაქტიკები და ე.წ. ჰაბლის კანონი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელი გახდა სამყაროს გაფართოების ტემპის დადგენა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსმოსური ტელესკოპები
მზის კოლექტორი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|სახურავზე დამონტაჟებული მზის კოლექტორი. მზის კოლექტორი — მოწყობილობა, რომელიც აგროვებს ან/და კონცენტრაციას უკეთებს მზის გამოსხივებას. მათ ძირითადად იყენებენ პირადი მოხმარებისათვის წყლის გასაცხელებლად. ასეთ კოლექტორებს, ჩვეულებრივ, სახურავებზე ათავსებენ. არის სხვადასხვა გარემო პირობების მიმართ მედეგი.
ასეთი კოლექტორების გამოყენება წარმოადგენს საყოფაცხოვრებო დანიშნულებისათვის წყლის ტრადიციული გაცხელების (წყლის გამაცხელებლებით) ალტერნატივას, რომელიც ხანგრძლივ პერიოდში ამცირებს ელექტროენერგიის მოხმარებით გამოწვეულ ხარჯებს. მათ შორის სახლის პირობებში, მზის კოლექტორების დიდი რაოდენობა შესაძლებელია გაერთიანდეს ერთიან კომპლექსად და მისი საშუალებით გამომუშავდეს ელექტროენერგია როგორც მზის თბოელექტროსადგურში.
მზის კოლექტორების ტიპები
არსებობს მზის კოლექტორების მრავალი ტიპი, თუმცა ყველა მათგანი აგებულია ერთნაირ ბაზაზე. უმარტივეს მოწყობილობაში, ის მილი, რომელშიც წყალი მიედინება, დაფარულია შავი ნივთიერებით. შავი ნივთიერება კარგად შთანთქავს მზის გამოსხივებას და აცხელებს წყალს. ეს ძალიან მარტივი დიზაინია, არსებობს ბევრად რთული აგებულების კოლექტორებიც. შთანმთქმელ ფირფიტებს იყენებენ მაშინ, როდესაც არ არსებობს ტემპერატურის მომატების აუცილებლობა, მაგრამ მოწყობილობა, რომელიც მზის სინათლის ფოკუსირებისათვის იყენებს ამრეკლავ ნივთიერებებს, ცხელდება დიდ ტემპერატურაზე.
კოლექტორები ბრტყელი ფირფიტებით
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მზის ბრტყელფირფიტიანი კოლექტორის სქემა. ასეთი კოლექტორი წარმოადგენს ლითონის მარტივ ყუთს, სადაც მოთავსებულია მუქი ფერის ფირფიტა, ხოლო თავზე მოთავსებულია გამჭვირვალე სპეციალური მინა. გვერდები და ძირი დაფარულია საიზოლაციო მასალით, რათა მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი ენერგიის დანაკარგი. მზის სხივი გაივლის გამჭვირვალე მინას და ეცემა შთამნთქმელ ფირფიტას. ეს უკანასკნელი თბება და სითბოს გადასცემს მასსა და მინას შორის მდებარე წყალს ან ჰაერს. ზოგჯერ ასეთი ფირფიტები დაფარულია სპეციალური საბურველით, რომელიც უკეთესად შთანთქავს და ინარჩუნებს სითბოს, ვიდრე ტრადიციული შავი საღებავი. ეს ფირფიტები, ჩვეულებრივ, ლითონისგანაა დამზადებული (სპილენძი, ალუმინი), რომელიც კარგი გამტარია.
ვაკუუმური მილოვანი კოლექტორები
250პქ|მინი|მარცხნივ|მზის ვაკუუმური მილოვანი კოლექტორის სქემა. მზის კოლექტორების ამ ტიპში წყლის გასაცხელებლად იყენებენ ვაკუუმიან მილებს. ამ მილებში მზის ენერგიის დაჭერისა და სითბოს დანაკარგის მინიმალიზაციისათვის გამოიყენება ვაკუუმი ან ამოტუმბული სივრცე. მათ აქვთ შიდა ლითონის მილაკი, რომელიც მოქმედებს როგორც შთამნთქმელი ფირფიტა; იგი დაკავშირებულია თბურ მილაკთან, რათა წყალს გადასცეს მზისგან შეგროვებული სითბო. ეს თბური მილაკი, არსებითად, არის მილი, რომელშიც თხევადი შიგთავსი განსაკუთრებული წნევის ქვეშ იმყოფება. ასეთი წნევის პირობებში, მილაკის „ცხელ“ ბოლოში მდებარეობს მდუღარე სითხე, ხოლო „ცივ“ ბოლოში — კონდენსირებული ორთქლი. ეს ყოველივე თბურ ენერგიას საშუალებას აძლევს ეფექტურად გადაადგილდეს მილაკის ერთი ბოლოდან მეორეში. ამგვარად, მზისგან მიღებული სითბო თბური მილაკის ცხელი ბოლოდან გადაადგილდება მეორე ბოლოსკენ, სადაც ენერგია გადაეცემა წყალს და იგი თბება.
წერტილოვანი ფოკუსის კოლექტორები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მზის წერტილოვანი ფოკუსის კოლექტორი. ეს კოლექტორები წარმოადგენენ დიდ პარაბოლურ „თეფშებს“, რომლებზე არსებული ამრეკლავი მასალები მზის ენერგიას ერთ წერტილში უყრიან თავს. ასეთი კოლექტორებიდან მიღებულ სითბოს ძირითადად იყენებენ სტირლინგის ძრავებში. იმის გამო, რომ ასეთი კოლექტორები საკმაოდ ეფექტურია მზის სინათლის შესაკრებად, აუცილებელია მათ შეეძლოთ ცაზე მზის მდებარეობის ცვლილებასთან ერთად მოძრაობა, სხვა შემთხვევაში მათი ფასეულობა დაბალია. „თეფშებს“ მუშაობა შეუძლიათ როგორ მარტოულად, ასევე ჯგუფში, რითაც უფრო მეტი ენერგიის მიღებაა შესაძლებელი.
სქოლიო
კატეგორია:მზის ენერგია კატეგორია:თბოტექნიკა კატეგორია:განახლებადი ენერგია
ფუსჰორნი
ფუსჰორნი (Fusshorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს ობერალეჩის მყინვარს. მიეკუთვნება მწვერვალთა ჯგუფს (ფუსჰერნერი), რომელიც მის სამხრეთით მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნამოხვანი
ნამოხვანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (ოფურჩხეთის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 300 მეტრი, წყალტუბოდან 42 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნის II ნახევარში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ავსტრალია 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრალიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეშვიდედ 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 35 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ავსტრალია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Lasioglossum niveorufum
Lasioglossum niveorufum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
niveorufum
ალვორდის უდაბნო
მინი|250პქ|სთინსის მთების ხედი ალვორდის უდაბნოდან მინი|250პქ|ალვორდის უდაბნო ალვორდის უდაბნო — უდაბნო აშშ-ში, ორეგონის შტატის სამხრეთ აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს სთინსის მთების სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე. მისი ფართობი შეადგენს 218 კმ²-ს. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი შეადგენს 180 მმ-ს. უდაბნოს წყნარი ოკეანისგან გამოყოფს ორი მთათა სისტემა - სანაპირო ზოლის მთები და კასკადის მთები.
უდაბნოს სახელი ეწოდა გენერალ ბენჟამენ ალვორდის პატივსაცემად, რომელიც აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს ორეგონის დეპარტამენტში მსახურობდა.
უდაბნოს შემოგარენში გავრცელებულია გარეული ცხენები.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უდაბნოები
ჰალი
ჰალი (الطاف حسین حاؔلی, Alṭāf Ḥusain Ḥālī, ნამდვილი სახელი ალტაფ ჰუსეინი; დ. 1837, პანიპატი — გ. 31 დეკემბერი, 1914, იქვე) — ინდოელი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე, მირზა ღალიბის ბოლო მოწაფე. საგანმანათლებლო მოძრაობის ერთ-ერთი მოთავე. წერდა ურდუ ენაზე. შეისწავლა არაბული და სპარსული ლიტერატურა, ანტიკური ფილოსოფია. წერა ღაზალებით დაიწყო. მისი ლექსების უმრავლესობა გამოქვეყნებულია "ჰალის დივანში". სახელი გაითქვა თხზულებით "ისლამის მოქცევა და უკუქცევა" (1879) ანუ "ჰალის მუსადასები". აღსანიშნავია მისი "ინდოეთის ჩივილი" (1886), "დუმილის მისაგებელი" (1905), "ლმობიერებისა და სამართლისნობის გასაუბრება". ჰალის ესთეტური შეხედელებანი, რომელთაც დღემდე არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა, ჩამოყალიბებულია მის "პოეზიის შესავალში" (1893), ჰალის თხზულებები "საადის ცხოვრება" (1884), "ძეგლი ღალიბს" (1897), "სამარადისო ცხოვრება" (1901) და სხვები საფუძვლად დაედო ლიტერატურათმცოდნეობის განვითარებას ურდუს ლიტერატურაში.
ჰალი ლექსის ნოვატორია. შექმნა ერთი აზრით შეკრული ღაზალი. უარყო ლექსში რედიფის აუცილებლობა. მისი დამახასიქთებელი თვისებაა ენის უბრალოება, აზრის სიღრმე, სტილის სიახლე.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მწერლები კატეგორია:ურდუ მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1837 კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
მიაკსის მუნიციპალიტეტი
მიაკსის მუნიციპალიტეტი (Mäksa vald) — ყოფილი სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ტარტუმაას მაზრაში. გაუქმდა 2017 წლის 24 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარტუმაას მუნიციპალიტეტები
Garbage
Garbage (ნაგავი) — შოტლანდიურ-ამერიკული ჯგუფი, რომელიც უისკონსინის შტატის ქალაქ მედისონში ჩამოყალობდა 1994 წელს. მისი წევრები არიან დიუკ ერიქსონი, შირლი მენსონი, სტივ მარკერი და ბუტჩ ვიგი.
Garbage-მა 1995-1996 წლებში ზრდადი წარმატების მქონე სინგლების სერია გამოუშვა, რამაც კულმინაციას ჰიტზე Stupid Girl მიაღწია. სადებიუტო ალბომი, Garbage, მოულოდნელი გარღვევა იყო, 5 მილიონი გაყიდული ასლით და ორმაგი პლატინის სტატუსით დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში და ავსტრალიაში. Garbage-მა მომდევნო ალბომზე, Version 2.0, მუშაობას ორი წელი მოანდომა, რომელიც ბრიტანეთში ჩარტების სათავეებში მოექცა და აშშ-ში #13-ზე დაფიქსირდა პიკის დროს. ალბომი ნომინირებული იყო ორ, წლის ალბომის და საუკეთესო როკ ალბომის წოდებაზე გრემის ცერემონიაზე, და მისმა გაყიდვებმა 5 მილიონს გადააჭარბა. 1999 წელს, ჯგუფმა ჯეიმზ ბონდის ფილმისთვის „მსოფლიოც არ არის საკმარისი“ თემა შეასრულა. იმავე წელს, მათ ასევე დაწერეს სიმღერა When I Grow Up ადამ სენდლერის ფილმისთვის „დიდი მამიკო“.
ჯგუფი იბრძოდა საწყისი წარმატების შესანარჩუნებლად, მაგრამ 2001 წელს გამოშვებულმა მათმა მესამე ალბომმა, Beautiful Garbage, წინამორბედების კომერციული წარმატება ვერ გაიზიარა. 2003 წელს კი ჯგუფი ლამის დაიშალა, თუმცა 2005 წლეს ის ალბომით, Bleed Like Me, დაბრუნდა. ის მათი არსებობის განმავლობაში რეკორდულ #4 ადგილზე მოხვდა ამერიკის ჩარტებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ალტერნატიული მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Garbage
პიტერ ტომკა
პიტერ ტომკა ( Peter Tomka  1 ივნისი, 1956,  ბანსკა ბისტრიცა  ) — სლოვაკი საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი და დიპლომატი. სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში (1999–2003). 2012 წლის 6 თებერვლიდან 2015 წლის 6 თებერვლამდე და 2021 წლის 6 თებერვლამდე მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლე.
ბიოგრაფია
პიტერ ტომკა დაიბადა 1956 წლის 1 ივნისს ბანსკა-ბისტრიცაში. 1979 და 1985 წლებში მიიღო სამართლის მაგისტრის და დოქტორის ხარისხი პრაღის კარლის უნივერსიტეტში. გარდა ამისა, სწავლობდა საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე კიევის ეროვნულ უნივერსიტეტში (უკრაინა), მშვიდობის და განვითარების სამართლის ინსტიტუტში ნიცაში (საფრანგეთი), საერთაშორისო საჯარო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტში სალონიკში. (საბერძნეთი) და ჰააგის საერთაშორისო სამართლის აკადემიაში (ნიდერლანდები).
1985 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „საერთაშორისო სამართლის კოდიფიკაცია“. 1986 წელს დაიწყო მუშაობა ჩეხოსლოვაკიის საგარეო საქმეთა ფედერალურ სამინისტროში საერთაშორისო სამართლის მიმართულებით.
1991 წლიდან 1997 წლამდე მუშაობდა ჯერ ჩეხოსლოვაკიის მისიაში, ხოლო 1993 წლიდან სლოვაკეთის მისიაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ნიუ-იორკში. 1993 და 1994 წლებში იყო სლოვაკეთის რესპუბლიკის მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილე გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, ხოლო 1994 წლიდან — სლოვაკეთის რესპუბლიკის მუდმივი მისიის მთავარი ელჩი გაეროში. 1999 წლიდან 2003 წლამდე იყო სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში. მას ასევე ეკავა სხვა მნიშვნელოვანი თანამდებობები გაეროში. იყო გაეროს 52-ე გენერალური ასამბლეის იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარე. 1999 წლიდან 2002 წლამდე — საერთაშორისო სამართლის კომისიის წევრი. პიტერ ტომკა არის სლოვაკეთის საერთაშორისო სამართლის საზოგადოების წევრი და 2003 წლიდან — ამ ორგანიზაციის საპატიო პრეზიდენტი.
პიტერ ტომკა წარმოადგენდა სლოვაკეთს სლოვაკეთსა და უნგრეთს შორის დავის დროს ჰააგის საერთაშორისო სასამართლოში გაბჩიკოვოს ჰესის წყალმომარაგების სისტემის საქმეზე,  ასევე იყო სლოვაკეთის იურიდიული გუნდის ხელმძღვანელი. მისი პირადი დამსახურება იყო დავა რომ სლოვაკეთის სასარგებლოდ გადაწყდა.
2002 წელს არჩეულ იქნა გაეროს უშიშროების საბჭოსა და გაეროს გენერალური ასამბლეის იუსტიციის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ცხრა წლის ვადით (2003-2012). 2009 წლის 6 თებერვლიდან სამი წლის განმავლობაში იყო საერთაშორისო სასამართლოს ვიცე-პრეზიდენტი.
2020 წლის 12 ნოემბერს პიტერ ტომკა მესამედ აირჩიეს საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ. გაეროს უშიშროების საბჭოში 15 ხმიდან 13 მიიღო და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ ასამბლეაში  193 ხმიდან —150. მისი ცხრაწლიანი ვადა დაიწყო 2021 წლის 6 თებერვალს.
ეველინ მანდელა
ეველინ მანდელა (ეველინ მასე (Evelyn Ntoko Mase) დ. 18 მაისი, 1922 — გ. 30 აპრილი, 2004) — სამხრეთაფრიკელი ექთანი, ნელსონ მანდელას პირველი ცოლი (1944-1958) და ოთხი შვილის დედა.
ბიოგრაფია
ეველინ მასე დაიბადა ნგკობოში, კოსას (ბანტუს ტომის ხალხი) ოჯახში. ეველინის მამა, მეშახტე, მაშინ გარდაიცვალა, როდესაც გოგონა ჯერ კიდევ ძალიან პატარა იყო. დედის გარდაცვალებისას ეველინი 12 წლის იყო. ეველინსა და მის დაზე-კეიტზე ზრუნვა უფროს ძმამ, სემ მაიზამ აიღო საკუთარ თავზე. სემ მაიზა მორწმუნე ქრისტიანი იყო. მას ახლო მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა დეიდაშვილ უოლტერ სისულასთან. ისინი ერთ სკოლაში სწავლობდნენ 1928 წელს. სისულა იოჰანესბურგში გადავიდა სოუეტოს რაიონში. აქ მან სახლი მიიღო ორლანდოს დასახლებაში. მოგვიანებით მასთან სემი გადავიდა.
ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენების გავლენით სემმა და უოლტერმა დაიწყეს პოლიტიკური ლიტერატურის კითხვა და შეუერთდნენ აფრიკის ეროვნულ კონგრესს. 1939 წელს ეველინი თავის ძმებთან საცხოვრებლად გადავიდა. მას სურდა გარდაცვლილი დედის სურვილის თანახმად, ჰილბროუს ქალაქის საავადმყოფოში  მედდის პროფესიას დაუფლებოდა. ეველინი იქ  დაუმეგობრდა ვალტერის მეგობარს, ალბერტინას, რომელზეც ვალტერი 1944 წელს დაქორწინდა.
თავისი დეიდაშვილის უოლტერ სისულას და მისი მეუღლის ალბერტინას მეშვეობით გოგონამ  გაიცნო ნელსონ მანდელა. როგორც მოგვიანებით იხსენებდა: ყმაწვილი დანახვისთანავე შეუყვარდა. ისინი რამდენიმე თვის განმავლობაში ხვდებოდნენ ერთმანეთს. შემდეგ მანდელამ ხელი სთხოვა. საქორწინო ცერემონია 1944 წლის 5 ოქტომბერს შედგა იოჰანესბურგის ადგილობრივი სასამართლოს შენობაში.სიღარიბის გამო, მათ მათ ვერ შეძლეს  საქორწილო სუფრის გაშლა. წყვილს ოთხი შვილი შეეძინა. ამასთან მათ ქორწინებას ბზარი გაუჩნდა. ნელსონ მანდელა აქტიურად იყო ჩართული აფრიკის ეროვნული კონგრესის საქმიანობაში. ეველინს პოლიტიკა არ აინტერესებდა. როგორც ნელსონ მანდელას და ლიბი აღნიშნავდა: ეველინს სიტყვის გაგონებაც კი არ უნდოდა პოლიტიკაზე. ის იეჰოვას მოწმეების წევრი გახდა. ამავე დროს, მეუღლეს მუდმივ  ღალატში ადანაშაულებდა.
1958 წელს წყვილი ეველინი ქმარს გაშორდა. ნელსონ მანდელამ იმავე წელს ცოლად მოიყვანა ვინი.
ეველინმა ბავშვები წაიყვანა და კოფიმვაბუში გადავიდა საცხოვრებლად. იქ სასურსათო   მაღაზია გახსნა. ამ დროს ნელსონ მანდელა აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას ეწეოდა. გასული საუკუნის 90-იან წლებში იგი გაათავისუფლეს ციხიდან და გახდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი. ეველინი 1998 წელს დაქორწინდა ბიზნესმენ სიმონ რაკიფაილზე.
ეველინი გარდაიცვალა 2004 წლის 30 აპრილს. მისი გარდაცვალება საერთაშორისო პრესის ყურადღების ცენტრში მოექცა, ვინაიდან დაკრძალვაზე იმყოფებოდნენ ნელსონ მანდელა, მისი მეორე ცოლი ვინი მანდელა და მესამე ცოლი გრასა მაშელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:ნელსონ მანდელა კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის პირველი ქალბატონები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის ქალი პოლიტიკოსები
ედიფ ადივარ ჰალიდე
ედიფ ადივარ ჰალიდე (Halide Edip Adıvar; დ. 1884, სტამბოლი — გ. 9 იანვარი, 1964, იქვე) — არისტოკრატიული წარმოშობის თურქი მწერალი ქალი. კითხულობდა ლექციებს ფილოსოფიასა და ლიტერატურაში სტამბოლის, დელის, კალკუტის, კემბრიჯის, ოქსფორდისა და სორბონის უნივერსიტეტებში. სამწერლო ასპარეზზე გამოვიდა რომანებით 1908 ბურჟუაზიული რევოლუციის შემდეგ. იზიარებდა „ახალგაზრდა თურქთა“ პანთურქისტულ იდეოლოგიას, რაც აისახა რომანში „ახალი თურანი“ (1912 წ.). რევოლუციური-განმათავისუფლებელი მოძრაობა, რომლის უშუალო მონაწილეც იყო, ასახა რომანში „ცეცხლის პერანგი“, მოთხრობების კრებულში „მთაში წასული მგელი“ (ორივე 1922 წ.). 30-იანი წლებიდან რეაქციას მიემხრო.
სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:თურქი ფემინისტები
სახდელის ჯვრის ეკლესია
სახდელის ჯვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღინტურში. X-XV საუკუნეებში.
ეკლესია დარბაზულია, სამხრეთის მინაშენით. ნაშენია ფლეთილი და უხეშად დამუშავებული, მუქი ფერის ტუფით. ინტერიერი: აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა. ცენტრში სარკმლით. მის ზემოთ, ორივე მხარეს, წაგრძელებული ნიშებია. ჩრდილოეთის კედელი ყრუ სიბრტყეა. დასავლეთის კედლის ზედა, ცენტრალურ ნაწილში, მცირე, თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთი კედლის ცენტრში შიგნიდან თაღოვანი და გარედან არქიტრავული შესასვლელია. მის აღმოსავლეთით, ოდნავ მაღლა, თაღოვანი, ვიწრო სარკმელია. კამარა, კონქი და გადახურვა ჩამონგრეულია და მათი ნანგრევებით შიდა სივრცე ნახევრად ამოვსებულია. ეკლესიის კედლები შელესილია. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია ფრინველის წვიმისაგან გადარეცხილი, წითელკონტურიანი გამოსახულება. სამხრეთის მინაშენი მიდგმულია მთავარი ეკლესიის სამხრეთის ფასადს და მთელს სიგრძეზე გასდევს მას. აღმოსავლეთით ბრტყელი აბსიდია. ცენტრში მცირე, ვიწრო სარკმელია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთის კედელშია. მთელი მინაშენი ამოვსებულია საკუთარი და მთავარი ეკლესიის გადახურვის ნანგრევებით. უამრავი ლორფინია მიმობნეული. ფასადები: აღმოსავლეთის ფასადს ზედა ნაწილი მონგრეული აქვს. ცენტრში ჩამოცვენილია პერანგის ქვები. ფასადი ნაშენია უხეშად დამუშავებული მოწითალო და მუქი ტუფით. ჩრდილოეთის ფასადი იგივე მასალითაა ნაშენი, რითაც აღმოსავლეთის ფასადი. შერჩენილი აქვს სადა კარნიზის მცირე ფრაგმენტი. დასავლეთის ფასადის ზედა ნაწილში თაღოვანი სარკმლის ჭრილია, მის ზემოთ ჯვრის რელიეფიანი კვადრია. მთავარი ეკლესიის ფასადის ზედა ნაწილში თაღოვანი სარკმლის ჭრილია. მინაშენის ფასადის ცენტრში არქიტრავული შესასვლელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
What Lies Beneath
What Lies Beneath — ფინელ მომღერალ ტარია ტურუნენის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2010 წლის 31 აგვისტოს. ეს არის მისი პირველი ალბომი, რომელზეც ტურუნენი ყველა სიმღერის თანაავტორი.
სქოლიო
კატეგორია:ტარია ტურუნენის ალბომები კატეგორია:2010 წლის ალბომები კატეგორია:სიმფონიური მეტალ ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
სინილოანი
სინილოანი (ოფიციალურად სინილოანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Siniloan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 460 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
კოტელნის კუნძული
thumb|250px|right|კოტელნი/ფადეევის კუნძულის მდებარეობა რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე
კოტელნის კუნძული (Олгуйдаах арыы, остров Котельный) შედის ანჟუს კუნძულების ჯგუფში, ეს ტერიტორია განეკუთვნება ახალი ციმბირის კუნძულების არქიპელაგს. ამ კუნძულებს დასავლეთიდან ესაზღვრება ლაპტევების ზღვა, ხოლო აღმოსავლეთიდან აღმოსავლეთ ციმბრის ზღვა. კოტელნი/ფადეევის კუნძული მდებარეობს რუსეთის არქტიკულ ნაწილში, სახას რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.
კატეგორია:ახალი ციმბირის კუნძულები
ავსტრია 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეექვსედ 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აგატეს უდაბნო
აგატეს უდაბნო — პრერია (და არა ნამდვილი უდაბნო) აშშ-ში, ორეგონის შტატში, თეთრი ქალაქის შემოგარენში. უდაბნოს გარკვეულ ნაწილში, მდინარე როგის ველზე დაცულია ბალახით დაფარული მდელოები.
ამ ტერიტორიაზე მდებარე ტბორებში ბინადრობენ უიშვიათესი ლაყუჩფეხიანები. ტერიტორია ასევე წარმოადგენს ერთადერთ ამჟამად ცნობილ ადგილს დედამიწაზე, სადაც იზრდება საფრთხის ქვეშ მყოფი მცენარე Limnanthes floccosa.
აპენდექტომია
thumb
აპენდექტომია — ანთებითი ჭიაყელა დანამატის ქირურგიული მოცილება. კლასიკური აპენდექტომია მაკბურნეის, იგივე დიაკონოვ-ვოლკოვიჩის განაკვეთით კეთდება. იჭრება კანი, კანქვეშა ცხიმოვანი ქსოვილი, გარეთა ირიბი კუნთის აპონერვოზი, შიგნითა ირიბი და განივი კუნთები ღრმად ითიშება, ორ პინცეტს შორის ამოიღებენ და გაჩრიან პერიტონიუმს. მუცლის ღრუში მოინახება აპენდიქსი, რომელზეც მაკრომორფოლოგიურად აღინიშნება კატარული ანთება (ამავდროულად დაათვალიერებენ თეძო-ნაწლავსაც, რათა გამოირიცხოს მეკელის დივერტიკულის არსებობა). ამის შემდეგ ხდება ჯორჯლის გამოყოფა და ლიგირება, ჭიანაწლავის მოჭრა და გადანაჭრელი ადგილის ანუ თაკვის დამუშავება. აპენდიქსის ფუძეზე ედება ქისისებული და ზეტისებური ნაკერი, რის შემდეგაც მუცელის ღრუ დაიხურება შრეებად.
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ქირურგია
უენდელ მერედით სტენლი
უენდელ მერედიტ სტენლი (Wendell Meredith Stanley; (დ. 16 აგვისტო, 1904, რიჯევილი, ინდიანას შტატი – გ. 15 ივნისი, 1971, სალამანკა, ესპანეთი) – ამერიკელი ვირუსოლოგი და პროფესორი, ნობელის პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა ერლემის კოლეჯი (რიჩმონდი, ინდიანას შტატი). 1929 წლიდან მუშაობდა ილინოისის უნივერსიტეტში, 1930 წლიდან - მიუნხენის უნივერსიტეტში. 1931 წელს დაბრუნდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სამედიცინო კვლევების როკფელერის ინსტიტუტში (ნიუ-იორკი) სამუშაოდ, 1932 წლიდან გადავიდა პრინსტონის იმავე როკფელერის სახელობის ინსტიტუტში. 1948 წლიდან უენდელ სტენლი ბერკლის უნივერსიტეტის (კალიფორნია) პროფესორია. 1941 წელს არჩეულ იქნა ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა აკადემიის, ხოლო 1963 წელს ნიუ-იურკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად.
1946 წელს უენდელ სტენლიმ ჯ.ნორტროპთან და ჯ.სამნერთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ქიმიაში.
კვლევა
უენდელ სტენლის კვლევის სფერო ვირუსოლოგია იყო. მან პირველმა, 1935 წელს მოახერხა თამბაქოს ვირუსის გამოკრისტალება და ზედმიწევნით შესწავლა. წინამორბედთა შრომათა გაანალიზებისას იგი იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ თამბაქოს მოზაიკის ვირუსი ცილოვანი მოლეკულა იყო. საკუთარი მოსაზრების დასადასტურებლად მეცნიერმა უმძიმესი შრომა გასწია. მან დაიწყო იმით, რომ შეაგროვა ვირუსით დაავადებული ერთი ტონა თამბაქოს ფურცელი. იგი ამ ფურცლებს წურავდა, წვენს ასუფთავებდა და მასში შემავალ ცილას იკვლევდა. შედეგად სტენლიმ მიიღო ერთი სუფრის კოვზი მიკროსკოპული ნემსისებრი კრისტალები. ამ კრისტალების ყოველმხრივი შემოწმებით მან დაამტკიცა, რომ ისინი მთლიანად ცილისაგან შედგებიან და არაფერს შეიცავენ, გარდა თამბაქოს მოზაიკის ვირუსისა. ვირუსოლოგიისათვის ამ ექსპერიმენტს კოლოსალური მნიშვნელობა ჰქონდა. ფაქტობრიად, ამ კვლევამ პრინციპული გარდატეხა შეიტანა ვირუსების შესწავლის საქმეში. სტენლის მიერ გამოკრისტალებული თამბაქოს მოზაიკის ვირუსი პირველი ვირუსია, რომელზე მანიპულაციები და შემდგომი კვლევები გახდა შესაძლებელი. გარდა ამისა, სტენლის წყალობით დღეს უკვე საბოლოოდ დამტკიცებულია, რომ ვირუსი შედგება ორი ნივთიერებისაგან - ცილისა და ნუკლეინის მჟავისაგან.
ნაშრომები
სტენლის ნაშრომი "ვირუსები და სიცოცხლის ბუნება", რომელიც მან თავის კოლეგა ე.ეველენთან ერთად დაწერა, ვირუსოლოგიაში კლასიკად ითვლება. ქართულ ენაზე წიგნი ალექსი მთვარელიძემ თარგმნა და გამოსცა გამომცემლობა "ნაკადულმა" 1969 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ომეგა (ჯგუფი)
ომეგა — უნგრული როკ-ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1962 წელს ქალაქ ბუდაპეშტში.
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2002
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2002 — 47-ე ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი. ჩატარდა 25 მაისს 2002 წელს ტალინის არანაზე „საკუ სუურხალი“. კონკურსში ლატვიის წარმომადგენელმა მარია ნაუმოვამ (მარი N) გაიმარჯვა, რომელმაც 176 ქულა დააგროვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
დაუსრულებელი მოთხრობები
დაუსრულებელი მოთხრობები (Unfinished Tales) (აგრეთვე ცნობილი როგორც „ნუმენორისა და შუახმელეთის დაუსრულებელი მოთხრობები“) — ჯ. რ. რ. ტოლკინის მოთხრობებისა და ესეების კრებული, გამოცემული მისი შვილის, კრისტოფერ ტოლკინის რედაქციით.
პონორი
მინი|პონორი|მდინარე დობრა, რომელიც შედის 17 კმ სიგრძის მღვიმურ სისტემაში, დულინის პონორში, ხორვატია პონორი, კატაბოთრა (Ponor; Понор — უფსკრული) — ღია ბუნებრივი ხვრელი კარსტვადი ქანების ზედაპირზე, რომელიც შთანთქავს ზედაპირულ წყალს და უშვებს მიწისქვეშა სიღრმეებში. აქვს ნაპრალის, მრგვალი ჭის, არხისა და სხვა სახე. წარმოიქმნება ნაპრალებითა და კარული ჩაღრმავებებით, ამასთან, ხდება წყლის მიერ ქანის დაშლა და მექანიკური ნგრევა. თანდათან ნაპრალი ფართოვდება და ხვრელად გარდაიქმნება, ხოლო ზოგჯერ წყლის გრიგალისებური მოძრაობის შედეგად მომრგვალო ხდება. წყალი მასში დამავალი ნაკადის სახით მნიშვნელოვანი რაოდენობით ჩაედინება.
პეტარ მილანოვიჩმა მორფოლოგიური თვალსაზრისით, მოგვცა პონორების შემდეგი კლასიფიკაცია: 1) დიდი ღრმული და მღვიმეები; 2) დიდი ნაპრალი და კავერნები; 3) ვიწრო ნაპრალების სისტემა და 4) ალუვიური პონორები. აღსანიშნავია, რომ პონორების ანალოგიური ფუნქცია ყველა მიწისქვეშა ფენომენებმა შეიძლება შეითავსონ. კარსტული შახტი ჩვეულებრივ, პონორივით ფუნქციონირებს და წარმოადგენს საშუალებას სწრაფი და პირდაპირი კონტაქტისთვის ზედაპირულ წყლებსა და კარსტულ მიწისქვეშეთს შორის.
დაუსრულებელი მოთხრობები
ისევე, როგორც სილმარილიონის შემთხვევაში, კრისტოფერ ტოლკინმა ეს წიგნიც გამოსცა მხოლოდ მაშინ, როდესაც საფუძვლიანად შეისწავლა მამის მიერ არქივში დატოვებული ჩანაწერები. "დაუსრულებელი მოთხრობები" ინტერესს იწვევს ბეჭდების მბრძანებელში მხოლოდ ნაწილობრივ ნახსენები ფაქტების უფრო ვრცელი სახით გადმოცემით - მოთხრობელია ისტარის, ისილდურის დაღუპვის, როჰანის სამეფოს ჩამოყალიბების შესახებ.
პონორი
პონორი, რომელიც მდინარის ფსკერზე იხსნება მთლიანად შთანთქავს წყლის მასას, მაგ., დინარის მთიანეთის მდინარეები, მდინარე გუბისწყლის მარჯვენა შენაკადი სემი წყალტუბოს კირქვულ მასივზე და სხვა. პონორი, როგორც წყალკარგვის სივრცე კარსტული ლანდშაფტის ერთ-ერთი დამახასიათებელი ფორმაა და ფართოდაა გავრცელებული ფოროვანი კირქვული ქანების ზონაში, მათ შორის საქართველოში.
დაუსრულებელი მოთხრობები
განსაკუთრებულად საინტერესოა ალდარიონისა და ერენდისის ამბის გადმოცემა, რაც წარმოადგენს კუნძულ ნუმენორის ლეგენდებიდან ყველაზე სრული სახით გადარჩენილ ჩანაწერს.
Lasioglossum niveostictum
Lasioglossum niveostictum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
დაუსრულებელი მოთხრობები
წიგნის კომერციული წარმატებისა და ტოლკინის მოყვარულთა მხრიდან მისი აღიარების შემდეგ, კრისტოფერი წლების განმავლობაში გამოსცემდა წიგნების არანაკლებ მნიშვნელოვან სერიას „შუახმელეთის ისტორია“.
Lasioglossum niveostictum
სქოლიო
niveostictum
ჯეიმზ ჰარდენი
ჯეიმზ ჰარდენი — ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი, ამჟამად თამაშობს ფილადელფია სიქსერსი-ში. ჰარდენი 2009 წლის დრაფტზე მე-3 ნომრად აირჩიეს.