cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აფხაზეთის ისტორია
აფხაზეთის ომი
15 აგვისტოს გაგრის ზონაში ზღვიდან გადასხმულ იქნა მცირერიცხოვანი ქართული სამხედრო შენაერთი. ამავე დღეს სოხუმში ჩავიდნენ საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრები თენგიზ სიგუა და ჯაბა იოსელიანი. აფხაზებთან მოლაპარაკებაში ამ ორის გარდა მონაწილეობდნენ აგრეთვე აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე თამაზ ნადარეიშვილი, დეპუტატები ვახტანგ ყოლბაია და ნაპოლეონ მესხია, აფხაზეთის უშიშროების სამსახურის უფროსი ავთანდილ იოსელიანი. აფხაზური მხრიდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: სერგეი ბაღაფში, ზურაბ ლაბახუა, ალექსანდრე ანქვაბი, ზურაბ აჩბა და სხვ. თენგიზ სიგუამ მოითხოვა ვლადისლავ არძინბასთან შეხვედრა, მაგრამ ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა. ბოლოს შეთანხმდნენ, რომ ორივე მხრიდან 200–200 კაციანი სამხედრო შენაერთი მდინარე ფსოუდან სამეგრელომდე დაიცავდა რკინიგზას და სხვა კომუნიკაციებს, მაგრამ შემუშავებულ დოკუმენტს ხელი არ მოეწერა. სერგეი ბაღაფშმა სოხუმიდან გასვლისთვის ითხოვა დრო. ამით დასრულდა ეს მოლაპარაკება. აფხაზები დროის გაყვანას ცდილობდნენ. 16 აგვისტოს გაგრაში გაიმართა ქართული და აფხაზური მხარეების შეხვედრა. მაშინ შეთანხმდნენ, რომ ქართული დესანტი არ შევიდოდა გაგრაში, დარჩებოდა განთიად–ლესელიძეში და კონტროლს იქიდან გაუწევდა რკინიგზასა და საავტომობიო მაგისტრალს. შეთანხმება 16 აგვისტოს შევიდა ძალაში. 17 აგვისტოს აფხაზებმა სოფელ ბზიფთან შეიარაღებული პიკეტები დააყენეს. რამდენიმე საათში ქართული შეიარაღებული ძალების პიკეტები განლაგდა სოფელ კოლხიდასთან და ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ქართულ–აფხაზური შენაერთები. აქვე მოხდა ტყვეების პირველი გაცვლა. გაგრის ადმინისტრაციის მეთაურმა რ. იაზიჩბამ განაცხადა, რომ ქართულ მხარესთან შეთანხმებით ბიჭვინთიდან დაიწყებოდა რუსი დამსვენებლების გადაყვანა ფოთში.
18 აგვისტოს ვლადისლავ არძინბამ დატოვა სოხუმი, გუდაუთაში გადავიდა და თან გაიყვანა როგორც მსუბუქი, ასევე სატვირთო ავტომანქანები, ტაქსები, ავტობუსები, გაძარცვეს რესპუბლიკის სააფთიაქო სამმართველო და უკონტროლო შეიარაღებულმა ფორმირებებმა წაიღეს ნარკოტიკული საშუალებები და სახვა მედიკამენტების მთელი მარეგი. ამ დღე ქართული შენაერთები შევიდნენ სოხუმში. მათ დიდი წინააღმდეგობა არ შეხვედრიათ. ქართული მხრიდან დაიღუპა შინაგანი ჯარის მებრძოლი ნ. ქეცბაია. საბოლოოდ ქართულმა შენაერთებმა პოზიციები მდინარე გუმისთასთან დაიკავეს. 19 აგვისტოს გაგრაში შვიდნენ ქართული შენაერთები. ქალაქის კომენდანტად დაინიშნა მხედრიონელი ბ. ფირცხელიანი, ხოლო მოადგილედ ილია ჭავჭავაძიის საზოგადოების წევრი ჯ. ლატარია. ქალაქში ჩავიდნენ საქართველოს საევაკუაციო კომისიის წევრები. 20 აგვისტოს არმავირში შეიკრიბნენ კავკასიის რესპუბლიკების, დონის როსტოვის ოლქის, სტავროპოლისა და კრასნოდარის მხარეების ხელმძღვანელები, რომლებმაც გადაწყვიტეს საქართველოში გაეგზავნათ შეიარაღებული რაზმები. ამ წინადადებით მათ მიმართეს რუსეთის პრეზიდენტს ბორის ელცინს.
1992 წლის 3 სექტემბერს მოსკოვში, რუსეთის პრეზიდენტ ელცინის შუამავლობით შევარდნაძემ და არძინბამ მიიღეს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება. შეთანხმება მალევე დაირღვა. 1993 წლის 27 ივლისს კიდევ ერთი შეთანხმება გაფორმდა, ამჯერად სოჭში. 16 სექტემბერს აფხაზურმა და რუსულმა შენაერთებმა შეთანხმება დაარღვიეს და დაიწყეს შეტევა, რაც სოხუმის დაცემით დასრულდა. საქართველომ ომი წააგო და 200 ათასამდე ქართველმა აფხაზეთი დატოვა.
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა (Аҧснытәи Автономтәи Республика), ავტონომიური რესპუბლიკა საქართველოს შემადგენლობაში, შავი ზღვის სანაპიროზე. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-AB. იგი მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების აფხაზეთის და სამეგრელოს (ნაწილობრივ) ტერიტორიას.
სქოლიო
*
ორას ბენედიქტ დე სოსიური
ორას ბენედიქტ დე სოსიური (Horace-Bénédict de Saussure; დ. 17 თებერვალი, 1740 — გ. 22 იანვარი, 1799) — შვეიცარიელი გეოლოგი, ბოტანიკოსი და ალპინისტი. არისტოკრატი. გლაციოლოგიის ფუძემდებელი. ხშირად მიიჩნევა როგორც ალპინიზმის ფუძემდებელი. 1762-1786 წლებში ჟენევაში იყო ნატურფილოსოფიის პროფესორი. იგი პირველი ადამიანია, რომელმაც წარმატებით ააგო მზის ღუმელი.
დაიბადა ქალაქ ჟენევის სიახლოვეს. ადრეულ ასაკში ინტერესი გამოიჩინა ბოტანიკის მიმართ; ამ მიზნით მან ალპებში იმოგზაურა, ხოლო 1773 წლიდან დაიწყო ალპების გეოლოგიისა და ფიზიკის შესწავლა. გაარკვია ალპის მთების რელიეფის საკითხები და პირველმა გამოიკვლია მისი გეოლოგიური აგებულება. საფუძველი ჩაუყარა აღწერით გეოლოგიას, სახელდობრ: დეტალურად დაახასიათა ალპებში გავრცელებული ქანები და მათი განლაგების პირობები. ალპების მაგალითზე ო. ბ. სოსიურმა დაამტკიცა პეტრე პალასის მიერ გამოვლინებული კანონზომიერება მთიანი ქვეყნის ბირთვში ფენების ციცაბო განლაგებაზე. ტერმინი „გეოლოგია“ სამეცნიერო ნომენკლატურაში დაამკვიდრა ო. ბ. სოსიურმა თავის შრომაში „მოგზაურობა ალპებში“ (1779-1796), სადაც მოცემულია ალპებში ჩატარებული 30-წლიანი გეოლოგიური გამოკვლევა.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი გეოლოგები კატეგორია:შვეიცარიელი ბოტანიკოსები კატეგორია:შვეიცარიელი მეტეოროლოგები კატეგორია:შვეიცარიელი ფიზიკოსები კატეგორია:შვეიცარიელი მთამსვლელები
საკვები ბალახები
საკვები ბალახები — ბალახოვანი მცენარეები, რომლებსაც მეცხოველეობაში იყენებენ თივად, სილოსად, სენაჟად, მწვანე საკვებად, ბალახის ფქვილად. საკვები ბალახები ქმნიან ბუნებრივ სათიბ-საძოვრებს. მათ იყენებენ მინდვრისა და საკვებ თესლბრუნვაში, თესლბრუნვის გარეშეც.
განარჩევენ საკვები ბალახების 4 სამეურნეო-ბოტანიკურ ჯგუფს:მარცვლოვნებს (კოინდარი, სათითურა, მდელოს წივანა, სუდანურა, სორგო და სხვა), პარკოსნების (კურდღლისფრჩხილა, სამყურა, ესპარცეტი, ყვითელი იონჯა, ბარდა, ცერცველა, ცულისპირა და სხვა), ისლისებრს, ნაირბალახეულს. საკვები ბალახების სამეურნეო მნიშვნელობა განისაზღვრება მათი საკვები ღირებულებით, გავრცელებით, მოსავლიანობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეცხოველეობა კატეგორია:მცენარეები
ჯადვარისებრნი
ყვავილები ზიგომორგულია, მარტოული ან თავთავისებრ, ზოგჯერ მტევნისებრ ყვავილედად შეკრებილი, სურნელოვანი, კაშკაშა ფერისა.
ეფიტური ჯადვარისებრნი ტროპიკებშია გავრცელებული. მათი ღეროები გამსხვილებულია და ქმნის ე. წ. ფსევდობულბებს ან ტუბერიდიუმებს, რომლებშიც გროვდება წყალი და საკვები ნივთიერებები. საჰაერო ფესვებით ისინი ჰაერიდან შთანთქავენ ტენს.
ცნობილია ჯადვარისებრნთა ოჯახის 750-მდე გვარის 25 ათასამდე სახეობა (სხვა მონაცემებით 800-მდე გვარის 35 ათასი სახეობა). ჯადვარისებრნი გვხვდება ყველგან, პოლარული ოლქებისა და უდაბნოს გარდა. ბევრია ტროპიკებში. კავკასიაში ჯადვარისებრნი — 57 სახეობაა, საქართველოში — 45.
ლიტერატურა
*
Notoncus ectatommoides
Notoncus ectatommoides — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Notoncus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ახალი ზელანდია 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ახალი ზელანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Notoncus ectatommoides
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კანიკაევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 360 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 77 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
პერუს მთების სია
პერუს მთიანი ნაწილი ძირითადად სანაპირო ზოლში მდებარეობს. ანდები ცალკეული ქედებისგან და ხეობებისგან შედგება. ქვეყნის ამ ნაწილს სიერას უწოდებენ. დიდ სიმაღლეზე, ქედებს შორის მდებარეობს ზეგანი, რომელსაც ჰუნა ეწოდება. მთის ჰავა ნაირგვარია, დასავლეთით მდებარე ქედებზე ნალექები ნაკლები რაოდენობით მოდის ვიდრე აღმოსავლეთით. ზეგანი დაფარულია მდელოთი, რომელიც თითქმის მუდმივი თოვლის ზონამდე ვრცელდება. იქ სადაც ნალექების რაოდენობა მცირდება, მდელო სტეპებში გადადის. მთები მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით, განსაკუთრებით ფერადი ლითონებით. გამოირჩევა სპილენძის მარაგით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს მთები კატეგორია:პერუს გეოგრაფია
საქართველოს სსრ კპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტი
საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტი — სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალი — ისტორიულ-პარტიული სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება. ქართულ ენაზე თარგმნიდა და გამოსცემდა კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსისა და ვლადიმერ ლენინისს ნაშრომებს, აგროვებდა და იცავდა დოკუმენტებს საქართველოს კომუნისტური პარტიისა და რევოლუციური მოძრაობის ისტორიულ საკითხებზე, რევოლუციურ მოღვაწეთა ცხოვრებასა და საქმიანობაზე და სხვა. გამოსცემდა დოკუმენტებისა და მასალების კრებულებს, მონოგრაფიულ ნაშრომებს, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ისტორიის, პარტიული მშენებლობისა და მეცნიერული კომუნიზმის საკითხებზე. ინსტიტუტს დასაბამი მისცა საქართველოს კპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის 1922 წლის 24 ივნისის დადგენილებით შექმნილმა პარტიის ისტორიის კომისიამ (პარტისმა). საქართველოს კპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის 1932 წლის 23 თებერვლის დადგენილებით თბილისში შეიქმნა სტალინის ისტორიულ-პარტიული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ამავე წელს მოხდა პარტისის რეორგანიზაცია და მისი შეერთება ინსტიტუტთან, 1933 წლიდან ინსტიტუტის გამგეობაში გადავიდა საქართველოს რევოლუციის მუზეუმი, რომელიც არსებობდა 1937 წალმდე. საქართველოს კპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის 1936 წლის 7 ოქტომბრის დადგენილებით, ინსტიტუტს დაევალა ვ. ი. ლენინის მუზეუმის ფილიალის მოწყობა, რომელიც გაიხსნა 1938 წლის 2 ივლისს და 1940 წლამდე არსებობდა ინსტიტუტთან. 1934 წლის ივლისიდან ინსტიტუტს ეწოდა საკავშირო კპ (ბ) ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული მაქრს-ენგელ-ლენინის ინსტიტუტის თბილისის ფილიალი, 1944 წლის სექტემბრიდან — საქართველოს ფილიალი, 1953 წლის ივლისიდან — საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტი — სკკპ ცენტრალუ კომიტეტთან არსებული მარქს-ენგელს-ლენინ-სტალინის ინსტიტუტის ფილიალი, 1956 წლის მარტიდან — საქართველოს კპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტი — სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალი.
ინსტიტუტში არსებობდა 5 სექტორი: მარქსიზმ-ლენინიზმის კლასიკოსთა შრომების თარგმნის, ვ. ი. ლენინის თხზულებათა სრული კრებულის გამოსაცემად მოსამზადებელი ჯგუფი, პარტიის ისტორიის, პარტიული მშენებლობის, მეცნიერული კომუნიზმისა და პარტიული არქივი. ინსტიტუტს ჰქონდა მდიდარი ბიბლიოთეკა. ინსტიტუტმა გამოსცა: კ. მარქსის „კაპიტალი“, აგრეთვე კ. მარქსისა და ფ. ენგელსის ცალკეული ძირითადი ნაშრომები, ვ. ი. ლენინის თხზულებათა I—III გამოცემების რამდენიმე რომი, 1948—1953 წლებში სრულად გამოსცა IV გამოცემის 35 ტომი, შემდეგ კი დამატებით 10 ტომი და სხვა ნაშრომები. სამჯერ გამოსცა „საქართველოს კომპარტიის ისტორიის ნარკვევები“.
აზერბაიჯანისა და სომხეთის პარტიის ისტორიის ინსტიტუტთან ერთად მოამზადა და გამოსცა „ამიერკავკასიის კომუნისტური ორგანიზაციები ისტორიის ნარკვევები“ ორ ნაწილად, კრებული „ვ. ი. ლენინი ამიერკავკასიის შესახებ“ (რუსულ ენაზე), „ამიერკავკასიის შესახებ“ (რუსულ ენაზე), „ამიერკავკასიის კომუნისტურების მოგონებანი ვ. ი. ლენინზე“ (რუსულ ენაზე), „ამიერკავკასის კომუნისტური ორგანიზაციების მოღვაწეობა მშრომელთა ინტერნაციონალური აღზდისათვის“ (რუსულ ენაზე) და სხვა. ინსტიტუტთან არსებობდა სპეციალიზირებული სამეცნიერო საბჭო პარტიის ისტორიის საკითხებზე დისერტაციების დასაცავად და საკოორდინაციო საბჭო, რომელიც ახდენს რესპუბლიკაში სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის კოორდინაციას ისტორიულ-პარტიული მეცნიერების დარგში. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კომუნისტური პარტია
King of the Beach
King of the Beach — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს კრის რის 2000 წლის სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ლეიბლზე East West. დიდი წარმატება ხვდა ალბომის სინგლს All Summer Long.
სქოლიო
კატეგორია:კრის რის ალბომები კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:East West Records-ის ალბომები
ნოგერა-დე-ალბარასინი
ნოგერა-დე-ალბარასინი (Noguera de Albarracín, Noguera d'Albarrazín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის სიერა-დე-ალბარასინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47,436064 კმ². მოსახლეობა — 139 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ჭაჭიეთი
ჭაჭიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხიდისთავის თემში (სოფლები: ახალშენი, ზენობანი, მეწიეთი, წიფნაგვარა, ჭაჭიეთი, ხიდისთავი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 160 მ. ხიდისთავიდან 2 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა, დგას შალვა ახალციხელის სახელობის ეკლესია.
1924 წლის 2 სექტემბერს ჭაჭიეთში მოხდა შეტაკება ანტისაბჭოთა აჯანყების მონაწილეებს და ხელისუფლების ძალებს შორის.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭახათი
გეოგრაფიული სახელი ჭახათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბუდინაჟი
ყველაზე დიდი ბუდინაჟი სისქეში 20 მ-მდეა, ყველაზე წვრილი დაახლოებით — 1 სმ-მდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია კატეგორია:მეტამორფული ქანები
ცქიმურასებრნი
ცქიმურასებრნი (Osmeridae) — თევზების ოჯახი ქაშაყისნაირთა რიგისა. პატარა თევზებია, რომელთა სიგრძე 10-20 სმ, მასა 10-350 გ აღწევს. შეიცავს 6 გვარს და 10-მდე სახეობას. ფართოდ არიან გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. გვხვდებიან ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებში. უმრავლესობა რეწვის ობიექტია. აღსანიშნავია: ჩვეულებრივი ცქიმურა (ლათ. Osmerus eperlanus), კიტრანა (ლათ. Hypomesus olidus), მოივა (ლათ. Mallotus villosus) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქაშაყისნაირნი
ვეიისლი
ვეიისლი  (Veyisli) (1998 წლამდე ცნობილი იყო როგორც ჩალაბერთი  Çalaberti) — სოფელი აზერბაიჯანში,  გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   1 887 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
კალამუჩიტის დეპარტამენტი
კალამუჩიტის დეპარტამენტი (Departamento Calamuchita) — დეპარტამენტი არგენტინაში, კორდობის პროვინციაში.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სან-აგუსტინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორდობის პროვინციის დეპარტამენტები
ჰილბერტი (უისკონსინი)
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 3,73 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი, 3,73 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:კალუმეტის ოლქის დასახლებები
ქნოღო (ერედვის მუნიციპალიტეტი)
ქნოღო, გნუღი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს ქნოღოს მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ზემოთში. ზღვის დონიდან 2000–2100 მეტრი, ერედვიდან 54 კმ, ცხინვალიდან 61 კმ.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (Гнугъ).
მოსახლეობა
1989 წლის აღწერით მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
Notoncus enormis
Notoncus enormis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Notoncus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ქნოღო (ერედვის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები კატეგორია:ბელოთის თემის სოფლები
სან-მიგელი (სამხრეთი ზამბოანგა)
სან-მიგელი (ოფიციალურად სან-მიგელის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Miguel; Bayan ng San Miguel) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 838 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
Notoncus enormis
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Armillaria ostoyae
Armillaria ostoyae — სოკოს სახეობა მანჭკვალას გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიას, ცენტრალურ აფრიკას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.
მალურის ეროვნულ ნაკრძალში, ორეგონის შტატში (აშშ) აღმოჩენილი Armillaria ostoyae-ის მიცელიუმი დედამიწაზე ყველაზე დიდ ცოცხალ ორგანიზმად მიიჩნევა, რომელსაც 960 ჰექტარი მიწა უკავია და დაახლოებით 8000 წლით თარიღდება, ხოლო მასა შეიძლება 35,000 ტონამდე აღწევდეს.
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. საკვებად ვარგისია ახალი, გამხმარი, დამარილებული და დამარინადებული. მოხმარებამდე აუცილებელია მისი თერმულად დამუშავება, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს მოწამვლა.
პარაზიტი სოკოა. იწვევს მერქნის ლპობას. იზრდება ფოთლოვან, უპირატესად წიწვოვან ტყეებში დიდ ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. გარეგნულად იგი წააგავს მისივე გვარის რამდენიმე სახეობას, მაგალითად, ტყუბლა-სოკოსა და მანჭკვალას.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 4-12 (20) სმ-მდე, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრია, შემდეგ ამოზნექილი, შეკეცილი კიდეებით, ასაკთან ერთად ბრტყელ ფორმას იღებს, შემდეგ რამდენადმე ჭაჭყლეტილია. ზოგჯერ ცენტრში ახასიათებს მცირე ზომის ბორცვაკი. ზედაპირი გლუვია, მქრქალი და მშრალი. მოწითალო-ყვითელი ან მოყავისფროა. ქუდის ფერი დამოკიდებულია ხის სახეობებზე, რომლებზეც იგი ბინადრობს. ზედაპირი დაფარულია უფრო მუქი ქერცლებით, განსაკუთრებით ცენტრში, რომლებიც შეიძლება ასაკთან ერთად ან ძლიერი წვიმის შემდეგ დასცვივდეს. ქუდის კიდეებზე ახასიათებს თეთრი ფერის საბურველის ნარჩენები.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, თხელი, მკვრივი, მცირედ ტალღოვანი, შეზრდილი. ნორჩობაში მოთეთრო-ყვითელია და დაფარულია თეთრი საბურველით, (რომელიც მალევე ქვრება), ასაკთან ერთად ყავისფერდება.
რბილობი — ფხვიერი, მოთეთრო ან მოყვითალო. ფეხში ბოჭკოვანია, გაჭრისას ფერს არ იცვლის. სოკოს დამახასიათებელი სუნითა და ოდნავ მომჟავო და ფისისმაგვარი გემოთი.
სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — ელიფსისებური, გლუვი, გამჭირვალე, არაამილოიდური, 6–9,5 × 5,5–7 მკმ.
ეკოლოგია
იზრდება ცოცხალ და მკვდარ ფოთლოვან და წიწვოვან ხეებზე, დიდ ჯგუფებად. მიკორიზას უპირატესად წარმოქმნის ნაძვსა და ფიჭვთან, იშვიათად სოჭთან და წიფელთან.
Armillaria ostoyae-სა და მისი გვარის სხვა სახეობების მასის უდიდესი ნაწილი მიწის ქვეშაა და უხილავია ადამიანებისთვის. ზედაპირზე ჩანან მხოლოდ მცირე ჯგუფები, რომლებიც მოაგონებენ ჩვეულებრივ სოკოებს და გამრავლებას ემსახურებიან.
მსოფლიოს ამჟამად ეს უდიდესი ორგანიზმები დიდ საფრთხეს უქმნიან ტყეებს. ისინი ძირითადად აზიანებენ წიწვოვან სახეობებს.
Armillaria ostoyae-ის მიცელიუმი დღეისთვის დედამიწაზე აღმოჩენილი ყველაზე დიდი ცოცხალი ორგანიზმია, რომელიც მდებარეობს მალურის ეროვნულ ნაკრძალში, (ორეგონის შტატი, აშშ-ში). მას 960 ჰექტარი მიწა უკავია და დაახლოებით 8000 წლით თარიღდება, ხოლო მისი მასა დაახლოებით 35, 000 ტონამდე აღწევს. ეს გიგანტური მიცელიუმი ხის ფესვებს ეხვევა და იწვევს მათ ლპობას.
გავრცელება
სოკოს გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს შედარებით გრილ რეგიონებს. ჩრდილოეთ ამერიკაში გავრცელებულია აშშ, კანადასა და მექსიკაში. ევროპაში მრავლადაა — გავრცელებულია თითქმის ყველგან, მათ შორის საქართველოში. აზიაში — რუსეთის დასავლეთ და ჩინეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, აგრეთვე სამხრეთ კორეასა და იაპონიის სამხრეთ რეგიონში. აფრიკაში დაფიქსირებულია ცენტრალურ ნაწილში — გაბონსა და რუანდაში. სოკო აგრეთვე ბინადრობს ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში.
სეზონი — ზაფხულიდან ზამთრის დასაწყისამდე.
კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელ სოკოდ ითვლება. საკვებად ვარგისია ახალი და ნორჩი ეგზემპლარები, გამხმარი, დამარილებული და ცხიმში ან ძმარში დამარინადებული. აგრეთვე გამოიყენება ხორციან და წვნიან კერძებში.
ფეხი უხეშია და როგორც წესი საჭმელად არ იხმარება. მოხმარებამდე აუცილებელია მისი თერმულად დამუშავება; 5-10 წუთიანი დუღილის შემდეგ ნახარში წყალი უნდა გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლა.
სქოლიო
კატეგორია:მანჭკვალა კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ახალი ზელანდია 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ახალი ზელანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მოსკოვის პატრიარქები
აქ წარმოდგენილია სრული სია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურებისა, რომელთა სრული წოდებაა პატრიარქი მოსკოვისა და სრულიად რუსეთისა.
იტიხატი
იტიხატი (Иттихат; Иттихат) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
მოსკოვის პატრიარქები
მოსკოვის პატრიარქების ქრონოლოგიური ცხრილი
right|thumb|300px|რუსეთის ეკლესიის პირველი ხუთი პატრიარქი
იტიხატი
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 292 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აკსიონოვო, რომელიც დაშორებულია 21 კმ-ით.
მოსკოვის პატრიარქები
მოსკოვის პატრიარქების ქრონოლოგიური ცხრილი
ადრიანეს გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრე აღარ აურჩევიათ. 1700—1721 წწ. „ეგზარქოსია“ — იაროსლავსკის მიტროპოლიტი სტეფანე. პეტრე I–მა 1721 წელს დააფუძნა სასულიერო კოლეგია, რომელსაც შემდეგ ეწოდა  წმინდა სინოდი, რომელიც იყო რუსეთის ეკლესიის უმაღლესი საეკლესიო სახელმწიფო ორგანო. პატრიარქის თანამდებობა აღსდგა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ადგილობრივ კრებაზე.
იტიხატი
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (84 %).
მოსკოვის პატრიარქები
რესურსები ინტერნეტში
*
ვანო მერაბიშვილი
ბიოგრაფია
1992 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამთო ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში და აგრარულ უნივერსიტეტში ლაბორანტად, უფროს ლაბორანტად, ასისტენტად, უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1995 წლიდან მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დაცვის ასოციაციის პრეზიდენტი იყო. 1996 წელს თავისუფლების ინსტიტუტის ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი გახდა. ჰყავს მეუღლე და ორი ვაჟიშვილი.
პოლიტიკური კარიერა
1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2000 წლიდან საქართველოს პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკისა და რეფორმების კომიტეტის თავმჯდომარე იყო. 2003 წელს ვარდების რევოლუციის აქტიური მხარდამჭერი იყო. 2004 წელს, 26 იანვარს პრეზიდენტმა სააკაშვილმა დანიშნა პრეზიდენტის თანაშემწედ ეროვნული უშიშროების საკითხებში და ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნის მოვალეობას ასრულებდა. ამავე წლის 7 ივნისი - 18 დეკემბერი - საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრია. 2004 წლის 18 დეკემბერს დაინიშნა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრად.
სანდრო გირგვლიანის საქმე
სანდრო გირგვლიანი მკვდარი იპოვეს თბილისის გარეუბანში ინციდენტის შემდეგ, რომელსაც სამინისტროს მაღალჩინოსნები და ვანო მერაბიშვილის მეუღლე თაკო სალაყაია ესწრებოდნენ.
დაპატიმრება
2013 წლის 21 მაისს, ვანო მერაბიშვილი და ზურაბ ჭიაბერაშვილი, კახეთის გუბერნატორი და ჯანდაცვის ყოფილი მინისტრი, დაკავებული იქნენ 2012 წლის საარჩევნო კამპანიის დროს, სახელმწიფო ბიუჯეტის კუთვნილი 5.2 მილიონი ლარის პარტიული აქტივისტების დასაქმებისთვის გამოყენების ბრალდებით.
2013 წლის 17 თებერვალს, სასამართლომ მერაბიშვილს მიუსაჯა 5 წლით პატიმრობა უფლებამოსილების გადამეტებისთვის, ამომრჩეველთა მოსყიდვისთვის და სახელმწიფო სახსრების გაფლანგვისთვის. 2016 წლის სექტემბერში, სასამართლომ მერაბიშვილს მიუსაჯა 6 წლითა და 9 თვით პატიმრობა პარლამენტის ოპოზიციონერი დეპუტატზე, ვალერი გელაშვილზე თავდასხმის ორგანიზებისთვის.
2013 წელს, საქართველოს მთავრობამ ოფიციალურად დაპატიჟა ეუთო-ს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ბიურო (OSCE/ODIHR) ყოფილი მაღალი თანამდებობის პირების სასამართლო პროცესების მონიტორინგისთვის. მონიტორინგის ჯგუფის განცხადებით, „ზემოთ მოყვანილი დაკვირვებებიდან გამომდინარე, რომელიც ეხებოდა სამართლიანი სასამართლოს უფლებების კონკრეტულ სირთულეებს - რაც ხშირად სისტემურ ხასიათს ატარებდა - გამოვლინდა, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლებების დაცვა ჩვენს მიერ ჩატარებული მონიტორინგის საქმეებში არ იყო სრულად უზრუნველყოფილი საქართველოს სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების სისტემის მიერ.“ კონკრეტულად მერაბიშვილის საქმესთან დაკავშირებით, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ „საქმეში, სადაც ბრალდებული, რომელიც გაასამართლეს სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებაზე, სასამართლომ ვერ დაასახელა ბრალდებულის უფლებამოსილების ფარგლები და როგორ გადააჭარბა მან ამ ფარგლებს, გარდა იმისა, რომ შენიშნა რომ ბრალდებული არ იყო უფლებამოსილი ჩაედინა უკანონო ქმედება. იმისათვის რომ შეფასდეს გადაამეტა თუ არა ბრალდებულმა სამსახურებრივ მოვალეობას და როგორ, ჯერ უნდა მიეთითოს ამ უფლებამოსილების ფარგლები.“ შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთების მინიმალური სტანდარტიც კი არ იქნა დაცული.
წამებისა და არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის აღკვეთის ევროპული კომიტეტის (CPT) 2015 წლის ანგარიშში საქართველოს შესახებ აღნიშნულია, რომ მერაბიშვილის ამჟამინდელი საპატიმრო პირობები „შეიძლება ჩაითვალოს როგორც არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობასთან გათანაბრებული“.
2016 წლის 14 ივნისს, ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს მეოთხე სექციამ საქმეზე მერაბიშვილი საქართველოს წინააღმდეგ დაადგინა, რომ მერაბიშვილის წინასწარი პატიმრობის გახანგრძლივებას „აკლდა დასაბუთება“ და გამოიყენებოდა „როგორც დამატებითი შესაძლებლობა მოეპოვებინათ ზეწოლის ბერკეტი სხვა, საქმესთან დაუკავშირებელი გამოძიებებისთვის“, რომლებიც მოიცავდა ყოფილი პრემიერ მინისტრის, ზურაბ ჟვანიას გარდაცვალებასა და ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ფინანსურ აქტივობებს. სასამართლოს მეოთხე სექციამ ერთხმად დაადგინა ყოფილ პრემიერ მინისტრთან მიმართებაში ევროპის ადამიანის უფლებათა კონვენციის 5§3-ის და 18-ე მუხლების დარღვევა.
საქართველოს ხელისუფლებამ აღნიშნული გადაწყვეტილება ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს დიდ პალატაში გაასაჩივრა, მაგრამ 2017 წლის 28 ნოემბერს, დიდმა პალატამ ხმათა უმრავლესობით დაადგინა, რომ მერაბიშვილის წინასწარი დაკავება, რომელიც დასაწყისში დასაბუთებული იყო, გამოყენებული იქნა სხვა, დაუკავშირებელ საქმეებზე ინფორმაციის მისაღებად, მათ შორის ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის წინააღმდეგ. ამგვარად, დიდმა პალატამ სრულად დაუჭირა მხარი მეოთხე სექციის გადაწყვეტილებას აღნიშნულ საქმეზე. დიდი პალატის მიერ ამ გადაწყვეტილების მიღების დროისთვის, ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს თითქმის 60 წლიანი ისტორიის განმავლობაში, ივანე მერაბიშვილის საქმე გახდა მხოლოდ მეშვიდე საქმე, რომელშიც 18-ე მუხლის დარღვევა დადგინდა სასამართლოს ერთ-ერთი სექციის მიერ და პირველი, დიდი პალატის მიერ. მერაბიშვილი იყო მესამე პოლიტიკოსი, რომელმაც აღნიშნული მუხლით მოიგო საქმე და პირველი საქართველოს ისტორიაში.
2020 წლის 20 თებერვალს საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი 6-წლიანი და 9-თვიანი პატიმრობის შემდეგ პენიტეციურ დაწესებულებიდან, ე. წ. „მატროსოვის ციხიდან“ გათავისუფლდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრები‎ კატეგორია:საქართველოს პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1992) ი
ანიმიზმი
მინი|ედვარდ ტაილორი ანიმიზმი (anima — სული) — ზოგადად სულისა და სულიერების არსებობის რწმენა, ასევე უსულო საგნებისა და ბუნებრივი მოვლენებისათვის სულის არსებობის დაშვება.
ტერმინი პირველად გამოიყენა გერმანელმა მეცნიერმა გ. შტალმა. ნაშრომში „Theoria medica“ (1708) მან ანიმიზმი დაარქვა მის სწავლებას სულის შესახებ, როგორც რაღაც უპიროვნებო ცხოვრებისეულ საწყისს, რომელიც მთელი ცოცხალი პროცესების საფუძველს წარმოადგენდა. არისტოტელეს მსგავსად შტალი სულს სხეულის მამოძრავებლად მიიჩნევდა.
1871 წელს ანთროპოლოგმა ედვარდ ტაილორმა გამოსცა წიგნი, სადაც ანთროპოლოგიაში დღეისთვის მიღებული ანიმიზმის მნიშვნელობა განმარტა: „ძირითადი დოქტრინა სულსა და ზოგადად, სხვა სულიერ არსებებზე“.
ისტორია
ანიმიზმი ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში არსებობდა, ქრისტიანობის გავრცელებამდე. ადამიანებმა ჯერ ღვთაებებად აღიარეს სხვადასხვა უსულო საგანი თუ მოვლენა და შემდეგ მათი სულის არსებობის ან მათში სულის არსებობის ფაქტიც დაუშვეს. ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში არსებობდა ანიმიზმის მრავალი მაგალითი: ქვის კულტი, ხარის კულტი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ანიმიზმი
ჭახათი (ნამოსახლარი)
ჭახათი, პალეოლითური ხანის ნამოსახლარი დასავლეთ საქართველოში, ქ. ქუთაისის მიდამოებში მდ. წყალწითელის ხეობის მარჯვენა ნაპირზე. მღვიმის სიღრმეა 7 მ, სიგანე — 9 მ, სიმაღლე თაღოვან ჭერამდე — დაახლოებით 4 მ.
ნამოსახლარი აღმოაჩინეს 1954 წ., გათხარეს 1960-62 წწ. (ხელმძღვანელი ნ.ზ. ბერძენიშვილი). დადგენილია 5 ლითოლოგიური ფენა (სისქე 1,75 მ). გვიანდელი მუსტიეს ხანის არქეოლოგიური მასალა გამოვლინდა II კულტურულ ფენაში (IV-V ლითოლოგიური ფენები). მასში მოპოვებულია ლევალუაზურ ანატკეც-ლამელებზე ნაკეთები წვეტანები, სახოკები, დაკბილული იარაღი. I კულტურულ ფენაში (I, II, III ლითოლოგიური ფენები) აღმოჩენილია ადრეული მეზოლითის დროის კაჟის ქვისგან ნაკეთები სხვადასხვა ტიპის საფხეკები, საჭრისები, გრავეტის ტიპის დანები, გეომეტრიული მოყვანილობის იარაღი, ძვლის სადგისი და სხვ. მოპოვებულია განათხარი ხარის, გარეული ღორის, მღვიმური დათვის, კავკასიური ჯიხვის, მგლის, წყლის თახვის, მაჩვის და მელას ძვლების ნაშთები.
ლიტერატურული
კატეგორია:ქუთაისის არქეოლოგიური ძეგლები
რობერტ თავაძე
რობერტ თავაძე (დ. 24 აპრილი, 1930, თბილისი — გ. 16 აპრილი, 2004) — ქართველი სამხედრო პირი.
თბილისის № 63-ე რუსული საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლას აგრძელებს თბილისის სამხედრო-საჰაერო ძალების სპეცსკოლაში. 1951 წელს წარჩინებით დაამთავრა ვლადიკავკაზის სამხედრო-საავტომობილო სასწავლებელი, 1951 წლიდან მსახურობდა შორეულ აღმოსავლეთში, 3 წელი ჩინეთში, საავტომობილო ნაწილებში. 1955 წელს ჩინეთიდან საბჭოთა ჯარების გაყვანის შემდეგ მსახურობდა ზღვისპირეთის მხარეში. 1960 წელს ჩაირიცხა ლენინგრადის ზურგისა და ტრანსპორტის სამხედრო აკადემიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ, 1963 წელს მსახურობდა უკრაინასა და მოლდოვეთში, შენაერთის მეთაურის მოადგილედ ზურგის დარგში. შემდეგ იგზავნება გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემიაში, რომელსაც ამთავრებს 1970 წელს და ინიშნება ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:საბჭოთა გენერლები
ჟეოდა
მინი|250პქ|ჟეოდა ჟეოდა (géode; γεοειδής ან — „მიწისმაგვარი“) —  ქანში არსებული დიდი ბუნებრივი სიცარიელე, ეგრეთ წოდებული სეკრეცია, რომელიც ნაწილობრივ ამოვსებულია მინერალთა ფარული ან აშკარად კრისტალური აგრეგატებით. ჟეოდის ფორმა იზომეტრიულია, მრგვალი. ხშირად ჟეოდაში მინერალური ნივთიერება ფენებად არის დალექილი და ქმნის ზონური აგებულების აგრეგატს. ჟეოდის სიდიდე 1 მ-მდე და მეტიცაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქანები კატეგორია:მინერალოგია კატეგორია:პეტროლოგია
სან-პაბლო (სამხრეთი ზამბოანგა)
სან-პაბლო (ოფიციალურად სან-პაბლოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Pablo; Bayan ng San Pablo) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 648 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
შარიტე
300px|მინი|კლინიკა „შარიტეს“ სათაო კამპუსი [[მიტე (ბერლინის რაიონი)|მიტეს რაიონში, ბერლინი (Campus Charité Mitte)]] შარიტე – ბერლინის საუნივერსიტეტო მედიცინის კლინიკა (Charité – Universitätsmedizin Berlin) — ევროპის ერთ-ერთი უმსხვილესი საუნივერსიტეტო კლინიკა; ჰუმბოლდტის და ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტების შვილობილი. „შარიტე“ დაარსდა 1710 წელს და ამჟამად არის გერმანიის კვლევითი ფონდის მრავალი გაერთიანებული კვლევითი ცენტრის მფლობელი. იგი გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე კვლევატევადი სამედიცინო დაწესებულებაა. 2012-2020 წლებში „შარიტე“ Focus-ის რეიტინგში გერმანიის 1000 საუკეთესო საავადმყოფოს შორის საუკეთესოს სტატუსის მფლობელი იყო. 2019 და 2020 წლებში Newsweek-მა „შარიტე“ მსოფლიოს ხუთ საუკეთესო საავადმყოფოს შორის და ევროპის საუკეთესო კლინიკად დაასახელა. 2019 წლიდან არის ბერლინის საუნივერსიტეტო ალიანსის ინსტიტუტი, რომელშიც გაერთიანებულნი არიან ბერლინის ტექნიკური, თავისუფალი და ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტები და მასში 2019 წლის მდგომარეობით მოღვაწეობდა 290-ზე მეტი პროფესორი და 8077-ზე მეტი სტუდენტი. „შარიტეს“ კლინიკაში მოღვაწეობდა მედიცინის და ფიზიოლოგიის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატი გერმანელი მეცნიერების უმეტესობა, მათ შორის რობერტ კოხი, ემილ ფონ ბერინგი და პაულ ერლიხი.
Notoncus Eucalyptus
Notoncus Eucalyptus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Notoncus-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კარიმოვო (ბიჟბულიაკის რაიონი)
კარიმოვო  (Кәрим; Каримово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 116 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 63 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (61 %) და ბაშკირები (39 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
ვარდანისძენი
ვარდანისძენი — დიდ ფეოდალთა საგვარეულო XI-XV საუკუნეების საქართველოში. სავარაუდოა, რომ წარმოდგება მარუშიანთა (მარუშაძეთა) საგვარეულოდან. შემდეგ „მარუშიანი“ ვარდანისძეთა გვარში პირის სახელად დამკვიდრდა. ვარდანისძეთა საგვარეულოს წარმომადგენლები იყვნენ ერისთავთერისთავები, სვანთა ერისთავები. სხვადასხვა პერიოდში მეფის კარზე მათ ჰქონდათ სხვადასხვა სავაზირო ხელი: ერთიანი საქართველოს მეფის მეჭურჭლეთუხუცესობა, ლიხთ-იმერეთის მსახურთუხუცესობა, მეჭურჭლეთუხუცესობა და მანდატურთუხუცესობა.
1041 წელს ბაგრატ IV-მ ანისში სხვა დიდ ფეოდალებთან ერთად გაგზავნა სვანთა ერისთავი ივანე ვარდანისძე. XI საუკუნის II ნახევარში ცხოვრობდა ვარდან სვანთა ერისთავი, რომელიც მეფე გიორგი II-ეს სხვა დიდ ფეოდალებთან ერთად განუდგა. გიორგი II-მ წყალობით დააწყნარა გადამდგარი დიდგვარიანები, ვარდანს უბოძა ასკალანა. ლიხაურის წმიდა იაკობის ხატის წარწერა იხსენიებს XII საუკუნის მოღვაწე მარუშიან ვარდანისძეს და მის მეუღლეს ხათთას (ხათუთას). ერთ-ერთი ვერსიით ლიხაურის ეკლესია სწორედ მისი აშენებული უნდა იყოს. ვარდანისძე უნდა იყოს აგრეთვე იმ დროს ჩუხჩარხად მოხსენიებული მარუშიანიც. XII საუკუნის 80-იან წლებში სვანთა ერისთავად იხსენიება ბარამ ვარდანისძე, მეჭურჭლეთუხუცესად — კახაბერ ვარდანისძე, თამარის ისტორიკოსი კახაბერ ვარდანისძეს, სხვა მოხელეებისაგან გამორჩევით, საგანგებოდ უწოდებს „დიდსა და გვარიან კაცს“. ვარდანისძეთა წარმოჩინებაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ ისისნი ლიხთ-იმერეთის ორ სხვა საგვარეულოსთან (საღირისძეებთან და ამანელისძეებთან) ერთად მონაწილეობდნენ თამარის კურთხევაში. მათ ჩააბარეს თამარს მთავარსარდლის ინსიგნია - ხმალი. დასავლეთ საქართველოს დიდგვარიანთა და, კერძოდ, ვარდანისძეთა დაწინაურებას სამეფო კარზე ხელი შეუწყო დემნა უფლისწულის აჯანყებამ 1177 წელს, რომელშიც უმთავრესად აღმოსავლეთ საქართველოს დიდგვარიანები მონაწილეობდნენ.
ჯუმათის მონასტრის სხვა ხატზე მოხსენიებულია იოანე ვარდანისძე. იოანე ვარდანისძე XII საუკუნეში გიორგი III-სა და თამარ მეფის დროს ცხოვრობდა და გიორგი რუსის აჯანყებაში მონაწილეობდა. გიორგი რუსის აჯანყებამ გამოიწვია ამ საგვარეულოთა დაქვეითება და სამეფო კარისაგან ჩამოცილება. XII საუკუნის 80-იანი წლებიდან XIII საუკუნის II ნახევრამდე ვარდანისძეთ აღარ ჰქონდათ სამეფო კარის უწყების გამგებლობა (უხუცესობა). ლიხთ-იმერეთში დავით ნარინის მიერ ცალკე სამეფო დინასტიის დაფუძნებამ კვლავ დააწინაურა დასავლეთ საქართველოს დიდგვარიანები, მათ შორის ვარდანისძენიც. ისინი კვლავ იღებენ სამეფო ვაზირის - უხუცესის სხვადასხვა სახელოს. XV საუკუნეში ბაგრატ V-მ რაღც მიზეზის გამო შეიპყრო სვანთა ერისთავი ვარდანისძე. რაღაც დროის შემდეგ კი შეიწყალა და გურია მისცა საერისთავოდ, სვანეთი კი სხვას გადასცა.
ვარდანისძეთა საგვარეულოს განშტოებები იყო გურიელთა და დადიანთა გვარები. პირველი ვარდანისძე-გურიელი მოხსენიებულია წმინდა გიორგის X საუკუნის ხატზე, რომელიც ჯუმათის მონასტერში ინახებოდა. ესაა ვარდან ვარდანისძე. მან მოაჭედინებია აღნიშნული ხატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ლომი II (ჯუჯა გალაქტიკა)
ლომი II (ან ლომი B) — ჯუჯა ელიპტიკური გალაქტიკა დედამიწიდან დაახლოებით 690 000 სინათლის წელიწადის დაშორებით, ლომის თანავარსკვლავედში. 2008 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით იგი ირმის ნახტომის 24 ცნობილ გალაქტიკას შორისაა. 2007 წლის მდგომარეობით ლომი II, როგორც თვლიან, ფლობს 178 ± 13 პარსეკი რადიუსის მქონე ბირთვს და 632 ± 32 პარსეკის მქონდე მოქცევით რადიუსს. ის 1950 წელს აღმოაჩინეს ჯ. ჰარინგტონმა და ალბერტ ჯორჯ უილსონმა მაუნთვ-ვილსონსა და კალიფორნიის პალომარულ ობსერვატორიაში.
კრონიდე, ლეონტი და სერაპიონი
კრონიდე, ლეონტი და სერაპიონი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე ძველი სტილით 13 სექტემბერი, ახალი სტილით – 26 სექტემბერი.
წმიდა მოწამენი ეგვიპტელები იყვნენ. ისინი დაახლოებით 237 წელს, იმპერატორ მაქსიმინე I-ის (235-238) დროს ეწამნენ ქრისტესთვის. მრავალგვარი წამების შემდეგ უღმრთოებმა აღმსარებლები ზღვაში ჩაახრჩვეს. ტალღებმა წმინდა ცხედრები ნაპირზე გამორიყა. ქრისტიანებმა ისინი პატივით მიაბარეს მიწას.
ლიტერატურა
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სამოთხე (გურნას რომანი)
სამოთხე — ტანზანიაში დაბადებული ბრიტანელი ნობელიანტი ავტორის, აბდულრაზაკ გურნას, ისტორიული რომანი, პირველად გამოქვეყნდა ლონდონში 1994 წელს. წარდგენილი იყო ბუკერისა და უაითბრედის პრემიებზე.
სიუჟეტი
რომანის პროტაგონისტი თორმეტი წლის ბიჭი, იუსუფია, რომელიც მეოცე საუკუნის გარიჟრაჟზე ტარზანიის გამოგონილ ქალაქ კავაში დაიბადა. მის მამას, სასტუმროს მეპატრონეს, შეძლებული და გავლენიანი არაბი ვაჭრის, სახელად აზიზის, ვალი მართებდა. იგი ვაჭარს ვალების სანაცვლოდ თავის ვაჟს გადასცემს. იუსუფი ჯერ აზიზის მაღაზიაში მუშაობს, შემდეგ სავაჭრო ქარავანთან ერთად ტბა ტანგანიკას დასავლეთით მდებარე მიწებზე მოგზაურობს.. აქ იუსუფი შეეჯახება აფრიკას, სადაც სასტიკი ტომობრივი ომები მიმდინარეობს, ხალხი ცრურწმენებით ცხოვრობს, გავრცელებულია უამრავი დაავადება და ბავშვთა მონური შრომა ჩვეულებრივ მოვლენად ითვლება. იუსუფს უყვარდება ამინა, ახალგაზრდა ქალი, რომელიც ბევრად უფროს აზიზზე ძალით გაათხოვეს. ქარავანის აღმოსავლეთ აფრიკაში დაბრუნებისას პირველი მსოფლიო ომი იწყება. ტარზანიაში გერმანელები დომინირებენ, რომლებიც ადგილობრივ მამაკაცებს ჯარისკაცებად იწვევენ. რომანის დასასრულს იუსუფი გერმანელთა არმიას უერთდება.
გამოხმაურება
რომანმა დადებითი გამოხმაურება მოიპოვა. ანიტა მეისონმა The Independent-იდან იგი დაახასიათა, როგორც „მრავალშრიანი, ძალადობრივი, მშვენიერი და უცნაური“.
2022 წელს „სამოთხე“ შევიდა თანამეგობრობის წევრი ავტორების 70 წიგნის სიაში Big Jubilee Read, რომელიც დედოფალ ელისაბედ II-ის ტახტზე ასვლის სამოცდამეათე წლის იუბილეს აღსანიშნავად შეირჩა.
სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის რომანები
Storm World Tour
Storm World Tour — ტარია ტურუნენის მიერ მეორე სოლო ალბომის, My Winter Storm მხარდასაჭერად გამართული საკონცერტო ტურნე. იგი დაიწყო 2007 წლის 25 ნოემბერს, ბერლინში და დამთავრდა ლონდონში, 2009 წლის 19 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარია ტურუნენის ტურები
კრუს-დელ-ეხეს დეპარტამენტი
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 52 172 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6 653 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კრუს-დელ-ეხე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორდობის პროვინციის დეპარტამენტები
ხან-ქარვანდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
უდმურტეთი
გეოგრაფია
უდმურტეთი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების კამისა და ვიატკის დინებებში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ვაკე-დაბლობებს. ჰავა კონტინენტურია, ცივი, თოვლიანი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. რესპუბლიკის ჰიდროგრაფიული ქსელი კარგადაა განვითარებული. გარდა კამისა და ვიატკისა, გაედინება იჟი, ჩეპცა, სივა და ა. შ. უდმურტეთის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს ვოტკისკის წყალსაცავი. წიაღისეული რესურსებიდან მოიპოვება ნავთობი, ტორფი, არსებობს მინერალური წყლების გამოსასვლელები.
ისტორია
დღევანდელი უდმურეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობდნენ ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხები - თანამედროვე უდმურტების წინაპრები. შუა საუკუნეებში უდმურტების მიწები რუსული სამთავროებისა და ყაზანის სახანოს შორის დაპირისპირების საგანს წარმოადგენდა. 1552 წელს, სახანოს დაცემის შემდეგ, უდმურტეთის ტერიტორია ყაზანის და ვიატკის გუბერნიებს შორის გაიყო. უდმურტები ვოლგისპრეთის სხვა ხალხებთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდნენ სტეფანე რაზინისა და ემელიან პუგაჩოვის გლეხთა აჯანყებებში. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო რეგიონის სამრეწველო ათვისება, რასაც თან მოსახლეობის მნიშვნელოვანი მიგრაცია მოყვა. რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების სათავესი მოსვლის შემდეგ, 1920 წლის 4 ნოემბერს გამოცხადდა უდმურტეთის (ვოტების) ავტონომიური ოლქის შექმის შესახებ, რომელიც 1934 წლის 28 დეკემბრიდან ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკად გამოცხადდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უდმურტეთში ევაკუირებული იქნა დასავლეთის ფრონტისპირა საწარმოების ნაწილი, რამაც რეგიონის სამრეწველო განვითარებას შეუწყო ხელი. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე ცოტა ხნით ადრე, 1990 წლის 20 სექტემბერს, უდმურტეთი რუსეთის ფედერაციაში შემავალ რესპუბლიკად გამოცხადდა.
დემოგრაფია
2009 წლის შეფასებით, რესპუბლიკის მოსახლეობა შეადგენდა 1 528 500 მლნ. კაცს. ეთნიკური თვალსაზრისით, უმრავლესობას შეადგენენ რუსები (60,1 %) და უდმურტები (29,3 %), ასევე ცხოვრობენ თათრები (6,9 %), უკრაინელები და ა. შ. მოსახლეობის 69,7 % ქალაქებშია თავმოყრილი. მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: იჟევსკი, სარაპული, გლაზოვი, ვოტკინსკი, მოჟგა და ა. შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის რესპუბლიკები
მოწამე სელევკე
მოწამე სელევკე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი. ხსენების დღე ძველი სტილით 13 სექტემბერი, ახალი სტილით – 26 სექტემბერი.
წმიდა მოწამე სელევკე გალატელი იყო. ქრისტეს აღსარებისთვის იგი საშინლად აწამეს, შემდეგ კი მეუღლესთან ერთად მხეცებს დააგლეჯინეს (III ს.).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
პარნასურა
პარნასურა (Parnassia palustris) — 10-40 სმ სიმაღლის, მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო მარტოულია, სწორად მდგომი. ფოთლები როზეტულია, გრძელყუნწიანი, მომრგვალო-კვერცხისებური, კიდემთლიანი. ღეროსეული ფოთოლი ერთია და გულის ფორმის, ღერომხვევი. გვირგვინი მოთეთრო ფერისაა. იზრდება მთის შუა და ზედა სარტყლების ტენიან ადგილებში, მდინარეებისა და რუების გაყოლებით. საქართველოში გავრცელებულია ყველა რეგიონში. ბორეალური სახეობაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი
უასკარანი
უასკარანი (Huascarán, Waskaran) — მთა ანდებში, სიმაღლე 6768 მ, პერუს უმაღლესი მწვერვალი და სამხრეთ ამერიკის სიმაღლით მეოთხე მწვერვალი. უასკარანი მდებარეობს ამავე სახელწოდების პარკში და წარმოადგენს მთის მასივის, კორდილიერა-ბლანკას შემადგენელ ნაწილს.
ძირითადი მწვერვალის გარდა მთას აქვს კიდევ ორი მწვერვალი — ჩოპიკალკი და ჩრდილოეთ უასკარანი (6655 მ). პირველი ასვლა განახორციელეს 1932 წელს გერმანელმა და ავსტრიელმა ალპინისტებმა.
ჩრდილოეთის პიკი პირველად დაიპყრო ამერიკელმა ენი სმიტ-პეკმა 1908 წელს.
1970 წლის 31 მაისს ჩრდილოეთ ფერდობზე ჩამოწვა მეწყერი, რომელმაც იმსხვერპლა ჩეხოსლოვაკიელ ალპინისტთა ჯგუფი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანდები კატეგორია:პერუს მთები
პატარა ომი (კუბა)
პატარა ომი  (Guerra Chiquita) — მეორე ომი ესპანეთისგან კუბის დამოუკიდებლობისთვის, ათწლიან ომსა (1868—1878) და დამოუკიდებლობისათვის მესამე ომს (1895—1898) შორის, რომელიც გაგრძელდა ესპანეთ-ამერიკის ომით. ომი დაიწყო 1879 წლის 26 აგვისტოს და გაგრძელდა 1880 წლამდე ამბოხებულთა დამარცხებამდე.
ომი დაიწყო იმავე მიზეზით, რა მიზეზითაც ათწლიანი ომი, და ბევრი თვალსაზრისით ეს მისი გაგრძელება იყო. «ზანხონის შეთანხმების» შედეგად ოპოზიციონერების უმრავლესობა გამორიცხეს პოლიტიკური პროცესებიდან. უმრავლესობა მათგანმა ემიგრაციაში წასვლა გადაწყვიტა ლათინურ ამერიკაში, ევროპაში და აშშ-ში. ამდენად, კუბის ემიგრაცია უკიდურესად რადიკალიზებული იყო და მზად არ იყო ესპანეთთან კომპრომისზე წასვლაზე. ეს აისახა დიდი რაოდენობით რევოლუციური საზოგადოებების და პატრიოტული ხუნტების ჩამოყალიბებაში. კუბელი ემიგრანტები თავიანთ მდგომარეობას განიხილავდნენ როგორც დროებითს და ესპანეთთან ომისთვის ემზადებოდნენ. კალიქსტო გარსია განთავისუფლების შემდეგ გაემგზავრა ნიუ იორკში და სხვა რევოლუციონერებთან ერთად ჩამოაყალიბა კუბის რევოლუციური კომიტეტი, რომლის მიზანი იყო აჯანყების მომზადება. 1878 წელს მან გამოსცა მანიფესტი კუბაზე ესპანელთა ბატონობის წინააღმდეგ, რომელმაც გამოხმაურება პოვა სხვა რევოლუციურ ლიდერებს შორის. აგვისტოს დასაწყისში გარსია შეიარაღებულ რაზმთან ერთად გაემგზავრა კუბაზე და 1879 წლის 26 აგვისტოს დაიწყო ომი.
დასაწყისიდანვე აჯანყება მიმდინარეობდა წარუმატებლად. კუბაზე ჩასვლისას რევოლუციონერებმა ვერ მიიღეს მოსალოდნელი დახმარება ადგილობრივი მოსახლეობისგან. კამაგუეიში და ორიენტეში შეთქმულება გახსნილი იქნა მის დაწყებამდე. აჯანყებულთა ცენტრებს შორის კავშირი არ იყო დამყარებული. აჯანყებულებს არ ჰყავდათ გამოცდილი მეთაურები და არ ჰყოფნიდათ საბრძოლო მასალა. აჯანყების ლიდერებმა ვერ მოიპოვეს საზღვარგარეთის ქვეყნების მხარდაჭერა. პოლიტიკური ინფრასტრუქტურა, შემუშავებული ემიგრაციაში აღმოჩნდა არასაკმარისი აჯანყების წარმატებით მეთაურობისათვის. აჯანყების დაწყებიდან რამდენიმე კვირაში კალიკსტო გარსია ესპანელებს ჩაუვარდა ტყვედ. 1879 წელს და 1880 წლის დასაწყისში აჯანყების ლიდერების უმრავლესობა დააპატიმრეს და 1980 წლის სექტემბრისთვის აჯანყება მთლიანად ჩაახშვეს.
პოტერი (უისკონსინი)
პოტერი (Potter) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კალუმეტის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 253 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 180.9 კაცი/კმ². ფართობი 1,42 კმ².
პატარა ომი (კუბა)
1881 წელს კუბაზე გავრცელდა ესპანეთის კონსტიტუციის მოქმედება, კუბამ მიიღო ესპანეთის პარლამენტში წარმომადგენლების გაგზავნის უფლება, მაგრამ პრაქტიკაში ეს იყო ყველაზე კონსერვატიული პოლიტიკოსები. რეფორმების უკმარისობის შედეგად 15 წლის შემდეგ დაიწყო ომი კუბის დამოუკიდებლობისათვის.
პოტერი (უისკონსინი)
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 1,42 კმ²-ს შეადგენს. აქედან ხმელეთს ფართობის 1,40 კმ², ხოლო წყალს 0,03 კმ² უჭირავს.
პატარა ომი (კუბა)
ლიტერატურა
Louis A. Perez, Jr. Cuba Between Empires 1878-1902: 1878-1902, Univ of Pittsburgh Press, 1998 ISBN 082295687X
პოტერი (უისკონსინი)
სქოლიო
კატეგორია:კალუმეტის ოლქის დასახლებები
პატარა ომი (კუბა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
იოსები (იაკობის ძე)
მინი|იოსების მოსასხამის იაკობისთვის მიტანა, [[ჯოვანი ანდრი დე ფერარი, 1640 წ.]] იოსები (יוֹסֵף, იოსეფ) — ებრაული ბიბლიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პერსონაჟი, მისი ისტორია ბიბლიური პატრიარქების ციკლს განეკუთვნება და ებრაელთა ისტორიაში მომხდარი მიგრაციების უმნიშვნელოვანესი ეტაპს, მათ ეგვიპტეში გადასახლებას ეხება.
კორნელიოს ასისთავი
კორნელიოს ასისთავი (Κορνήλιος, Cornelius) – რომაელი მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 13 სექტემბერი, ახალი სტილით – 26 სექტემბერი.
იოსები (იაკობის ძე)
ბიბლიის თანახმად იოსები იაკობისა და რაქელის ძე იყო. შურიანმა ძმებმა იოსები მონად მიჰყიდეს ვაჭრებს, რომლებმაც იგი ეგვიპტეში წაიყვანეს. აქ იოსები ჯერ საპყრობილეში მოხვდა, მაგრამ ბოლოს ფარაონის კარზე აღზევდა და მამა და ძმები ეგვიპტეში მიიწვია (დაბადება, 37—50). იოსების სიკვდილის შემდეგ ებრაელები ეგვიპტეში მძიმე მდგომარეობაში ჩაცვივდნენ და მონობისაგან თავის დასაღწევად მოსეს წინამძღოლობით ქანაანში დაბრუნდნენ.
კორნელიოს ასისთავი
ცხოვრება
წმინდა კორნილიოს ასისთავი მაცხოვრის ჯვარცმისა და ამაღლებიდან მცირე ხნის შემდეგ თრაკიის იტალიიდან პალესტინის კესარიაში გადასახლდა.
იოსები (იაკობის ძე)
იოსების თქმულების ცალკეული სიუჟეტები მხატვრულ ლიტერატურაში დამუშავებული აქვთ ფირდოუსის, ჯამის, თომას მანს. ქართულ ლიტერატურაში აღსანიშნავია „იოსებზილიხანიანის“ ანონიმური ვერსია და თეიმურაზ I-ის ამავე სახელწოდების პოემა.
კორნელიოს ასისთავი
ცხოვრება
ერთხელ, როცა კორნილიოსი საკუთარ სახლში ლოცულობდა, ანგელოზი წარდგა მის წინაშე, ახარა, უფალმა შენი ლოცვა შეისმინაო და უბრძანა, იოპიაში, სვიმონ მეპრატაკესთან გაეგზავნა კაცები სვიმონ-პეტრეს მოსაყვანად. კორნილიოსმა დაუყოვნებლივ შეასრულა ზეციური კურთხევა. მოციქული პეტრე წარმოგზავნილების თანხლებით კორნილიოსთან ჩავიდა. აქ მან შეიტყო, რომ სულიწმიდის მადლით კორნილიოსს ერწმუნა განკაცებული მესია და ახლობლებთან ერთად მონათლა იგი.
იოსები (იაკობის ძე)
ძმების შეთქმულება
იოსები იყო იაკობის და რახილის ძე, ცხოვრობდა ქანაანში ათ ნახევარ ძმასთან, ერთ ღვიძლ ძმასთან და ერთ ნახევარ დასთან ერთად. ის იაკობის მეთერთმეტე და რახელის პირველი ვაჟი იყო. იაკობს ვაჟიშვილებს შორის ყველაზე მეტად მეტად იოსები უყვარდა, რადგან იგი მართალი, მშვიდი და მორჩილი ყმაწვილი იყო. იაკობი არ ფარავდა თავის სიყვარულს იოსებისადმი: როცა დანარჩენი შვილები მთელ თვეებს სამწყემსურში ატარებდნენ, იოსები მამას მუდამ შინ ჰყავდა და ჭრელი ტანისამოსით მოსავდა. ძმებმა იოსების შური ჩაიდეს გულში. ეს შური მალე სიძულვილად ექცათ, როცა იოსებმა ძმებს სიზმრები უამბო.
„მე სიზმრად ვნახე, — უთხრა იოსებმა ძმებს, — რომ ჩვენ ყველანი პურის სამკალში ვიყავით და ძნებს ვკონავდით. ჩემი ძნა შუაში ჩადგა, თქვენი ძნები და გარშემო ეხვივნენ და თაყვანს სცემდენო; და კიდევ: მზე, მთვარე და თერთმეტი ვარსკვლავი მე მცემდნენ თაყვანსო“. ეს სიზმრები იაკობმა და მისმა შვილებმა ისე ახსნეს, ვითომ იოსები დიდი კაცი უნდა გამხარიყო და მათ მისთვის თაყვანი უნდა ეცათ. ამის შემდეგ ძმებმა სიკვდილიც კი დაუპირეს იოსებს, მხოლოდ მარჯვე დროს ელოდებოდნენ. ეს დროც მალე დაუდგათ. ერთხელ ძმებმა ცხვრის ფარა შორს გარეკეს საძოვრად და დიდხანს შინ არ დაბრუნებულან, არც ამბავი შეუტყობინებიათ მამისათვის. შეწუხდა იაკობი და ამბის გასაგებად იოსები გაგზავნა. მისვლისთანავე ძმებმა შეიპყრეს იოსები, ჯერ სიკვდილი დაუპირეს, მერე ტანისამოსი გახადეს და ორმოში ჩააგდეს, სადაც შიმშილით უნდა მომკვდარიყო. ამ დროს, შემთხვევით, ისმაიტელმა ვაჭრებმა გამოიარეს და იოსები ოც ოქროდ იყიდეს. მამის რისხვას რომ გადარჩენილიყვნენ, ძმებმა იოსების ტანისამოსი თიკნის სისხლში ამოსვარეს და მამას შეუთვალეს, იოსები ნადირს დაუგლეჯიაო. იაკობმა დაიჯერა და დიდხანს იგლოვა თავისი საყვარელი შვილი.