cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დომინიკი (კაფე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ბარსეღისარი
ბარსეღისარი (Բարսեղիսար) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს არარატის პროვინციისა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის საზღვარზე, სოფელ ზანგაკატუნიდან ჩრდილო-დასავლეთით 8 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1993 მეტრია და წარმოადგენს გენუტის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები კატეგორია:სომხეთის მთები
ჯორჯ მური
ჯორჯ მური (George Moore; დ. 24 თებერვალი, 1852, მეიოს საგრაფო, ირლანდია — გ. 21 იანვარი, 1933, ლონდონი) — ირლანდიელი მწერალი. მისი პირველი რომანებია: „თანამედროვე საყვარელი“ (1883), „მსახიობის ცოლი“ (1885) და ავტობიოგრაფიული მოთხრობა „ახალგაზრდა კაცის აღსარება“ (1888) აღბეჭდილია ნატურალიზმის გავლენით. მურს ეკუთვნის აგრეთვე ავტობიოგრაფიული ტრილოგია „მისალმება და დამშვიდობება“, რომანები: „მუსლინის დრამა“ (1886), „ესთერ უოტერზი“ (1894), „ევლინ ინისი“ (1898), „და ტერეზა“ (1901), „ტბა“ (1905), მოთხრობების კრებულები: „მოუხვნელი მინდორი“ (1903), დრამები: „გეიბრიელი“ (1920), „უკვდავყოფა“ (1928) და სხვა.
მახათას პანთეონი
მახათას მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი — გამოჩენილ მწერალთა, საზოგადო მოღვაწეთა, მეცნიერთა და ხელოვანთა დაკრძალვის ადგილი თბილისში, მახათას მთის ფერდობზე, მახათის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრის გვერდით. გაიხსნა 2018 წელს მას შემდეგ, რაც თბილისის მერიამ მთაწმინდის პანთეონი დახურულად გამოაცხადა. პანთეონში დაკრძალვის გადაწყვეტილებას თბილისის მერი იღებს, შუამდგომლობის უფლება კი აქვთ: საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტს, მთავრობას/პრემიერ მინისტრს, საპატრიარქოს, საქართველოს სამეცნიერო, საზოგადოებრივ, პოლიტიკურ, საგანმანათლებლო, შემოქმედებით და სხვა დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს.
ჯორჯ მური
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
მახათას პანთეონი
მახათას პანთეონში დაკრძალული არიან:
მიტელშნაუცერი
მიტელშნაუცერი (საშუალო შნაუცერი) (Mittelschnauzer) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში შუა საუკუნეებში.
მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს დროში მიტელშნაუცერი ძირითადად კომპანიონის სახით ჰყავთ, ის მაინც ინარჩუნებს მეცხვარე ძაღლის თვისებას, ადვილად იწვრთნება, შეუძლია ნანადირევის მოტანა მიწაზე და წყლიდან. კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, კარგი მოდარაჯეა, ძნელად ეგუება სხვა ძაღლებს. მიტელშნაუცერს აქვს გრძელი თავი, რომელიც ცხვირისკენ ვიწროვდება, დაკუნთული თეძოები, გრძელი წვერი და ულვაშები, უხეში ბალანი, რომელიც შეიძლება იყოს შავი ნაცრისფრით, ან შავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
აბუქირის ყურე
მინი|აბუქირის ყურე (თანამგზავრული ფოტოსურათი) აბუქირის ყურე (خليج أبو قير, Khalīj Abū Qīr) — ყურე ხმელთაშუა ზღვაში, ნილოსის დელტის რეგიონში, ეგვიპტის სანაპიროსთან. მის ნაპირებზე განლაგებულია ქალაქები — როზეტა და აბუქირი. ყურე ცნობილია 1798 წელს აქ გამართული საზღვაო ბრძოლით ინგლისისა და საფრანგეთის ფლოტებს შორის. ზღვაში არსებული ბუნებრივი აირის საბადო ენერგიით უზრუნველყოფს ალექსანდრიის მიდამოებში არსებულ საწარმოებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის ყურეები
ბაცუტი
ბაცუტი (Բացուտ) — მთა აზერბაიჯანსა და სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციისა და აზერბაიჯანის საზღვარზე, სოფელ არწვაბერდიდან სამხრეთით 11 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1684 მეტრია და წარმოადგენს ხნძორუტის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები კატეგორია:სომხეთის მთები
ბარა-დ’ალკანტარა
ბარა-დ’ალკანტარა (Barra d'Alcântara) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 310 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალენსა-დუ-პიაუის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 852 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.63 კმ²-ზე. ფართობი 263 382 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ებრალიძე
საკუთარი სახელი ებრალიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ლიმანი (ლენქორანის რაიონი)
ლიმანი (Liman) (1924–1999 წლებში „პორტ-ილიჩი“ Port-İliç)  — ქალაქი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 8,661 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენქორანის რეგიონის ქალაქები
კარლო გოგოძე
კარლო იოსების ძე გოგოძე (დ. 8 მაისი, 1909, სამტრედია — გ. 3 იანვარი, 1977, თბილისი) — ქართველი კინოკრიტიკოსი, დრამატურგი, პედაგოგი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966).
ბიოგრაფია
1929-1930 წლებში სწავლობდა სახკინმრეწვის კინომსახიობთა სკოლაში. 1935 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სასცენო ფაკულტეტი. გოგოძე ავტორი და თანაავტორია მხატვრული ფილმების სცენარებისა: „დაკარგული სამოთხე“ (1940, ვ. კარსანიძესთან ერთად), „დაგვიანებული სასიძო“ (1939), „ქაჯანა“ (1941 ნ. ლომოურის მოთხრობის მიხედვით), „მაგდანას ლურჯა“ (1955, ე. გაბაშვილის მოთხრობის მიხედვით), „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე...“ (1958, კ. პიპინაშვილთან ერთად) და სხვ. მისივე სცენარებით გადაიღეს მულტფილმები: „ვეფხვი და ვირი“ (1960), „ლურჯა“ (1970); დოკუმენტური ფილმები: „გენერალ-პოლკოვნიკი ლესელიძე“ (1944), „საქართველოს მზიური სანაპიროები“ (1949), „ვლადიმერ მაიაკოვსკი საქართველოში“, „ალაზნის ველი“ (1954), „ქართული ფოლადი“ (1961), „იყალთოს ნაფუძვარზე“ (1970) და სხვ. 1971-1977 წლებში ხელმძღვანელობდა თავისსავე ინიციატივით დაარსებულ კინომუზეუმს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კინოკრიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კარლო კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
წითელფირფიტა ლეპოტა
წითელფირფიტა ლეპოტა (Lepiota naucina) —  სოკო ფირფიტოსანთა ოჯახისა. ქუდი — 2-5 სმ დიამეტრისაა, ჯერ სფეროსებრია, შემდეგ — ნახევრად გაშლილი, განიერი ბორცვაკით, ქერცლოვან-მარცვლოვანია, თეთრი, ხშირად მოყვითალო ან მოვარდისფრო ელფერით. ფირფიტები ძალიან ხშირი, თხელი, ტალღისებური მოწითალო ფერისაა.
გამოიყენება საჭმელად ახალი, გემრიელი სოკოა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ისკუშტა
ისკუშტა (Исҡушты) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 195 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 140 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (84%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
ტორო (ვალიე-დელ-კაუკა)
ტორო (Toro) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.089 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 395 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 92.74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 166 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მუჩინგის პროვინცია
მუჩინგის პროვინცია (Muchinga Province) — ზამბიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჩინსალი. შეიქმნა 2011 წლის ნოემბერში ჩრდილოეთის პროვინციის 4 რაიონის და აღმოსავლეთის პროვინციის 1 რაიონის გაერთიანების შედეგად. სახელწოდება მიიღო პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარე მუჩინგას მთის ქედის მიხედვით.
გეოგრაფია
პროვინციის ფართობი შეადგენს 87 806 კმ²-ს. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ტანზანიას (ჩრდილოეთით), მალავის (აღმოსავლეთით), აღმოსავლეთის პროვინციას (სამხრეთ-აღმოსავლეთით), ცენტრალურ პროვინციას (სამხრეთ-დასავლეთით), ლუაპულის პროვინციას (დასავლეთით) და ჩრდილოეთის პროვინციას (ჩრდილო-დასავლეთით).
მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 711 657 ადამიანს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით მუჩინგის პროვინცია დაყოფილია 6 რაიონად:
სქოლიო
კატეგორია:ზამბიის პროვინციები
ლაუპჰაიმი
ლაუპჰაიმი (Laupheim) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. ქალაქის ფართობია 61,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 20 213 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
ყუშჩუ (დაშქესანი)
ყუშჩუ (Quşçu) — სოფელი აზერბაიჯანში,  დაშქესანის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  2 004   კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაშქესანის რაიონის სოფლები
გურა-ოიტუზი
გურა-ოიტუზი (Gura-Oituz) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 118 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 156 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
მიკა (საფეხბურთო კლუბი)
მიკა (Ֆուտբոլային Ակումբ Միկա) — საფეხბურთო კლუბი, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერ-ლიგაში. დაარსდა 1999 წელს. სამწვრთნელო ბაზა განლაგებულია ერევანში.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის საფეხბურთო კლუბები
ქართულ-ოსური კონფლიქტი
ქართულ-ოსური კონფლიქტი — ეთნო-პოლიტიკური კონფლიქტი საქართველოსა და მის ავტონომიურ ოლქს შორის, რომელიც 1980-იან წლებში გაღვივდა 1991–1992 წლებში კი ომში გადაიზარდა. 2008 წელს კონფლიქტის ზონაში დაძაბულობამ უმაღლეს წერტილს მიაღწია, დაიწყო სამხედრო კონფრონტაცია, რამაც საბოლოოდ რუსეთ–საქართველოს ომის სახე მიიღო.
კონფლიქტის სათავეები
საქართველოსა და სამხრეთ ოსეთს შორის ეთნიკური დაძაბულობა ჯერ კიდევ საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1920 წ.წ) პერიოდიდან იღებს სათავეს. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მენშევიკური მთავრობა ოსებს რუს ბოლშევიკებთან თანამშრომლობაში ადანაშაულებდა, რაც ოსური მხრიდან საპასუხო რეაქციებს იწვევდა. 1918–1920 წლებში რამდენიმე ოსური აჯანყება განხორციელდა, რომელთა მთავარ მიზანსაც დამოუკიდებლობის მოპოვება წარმოდგენდა. რეგიონში ძალადობამ იფეთქა, მას შემდეგ რაც საქართველოს მენშევიკურმა მთავრობამ აჯანყების ჩახშობა სცადა და ცხინვალში სახალხო გვარდია და რეგულარული არმიის შენაერთები გაგზავნა. 1921 წელს საქართველოში წითელი არმიის შემოსვლისა და მისი ძალით გასაბჭოების შემდგომ იქმნება სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი საქართველოს შემადგენლობაში. რეგიონმა მიიღო საბჭოთა მმართველობის პირობებში ავტონომიისათვის დამახასიათებელი ყველა უფლება. 1925–1927 წლებში განიხილებოდა სამხრეთ ოსეთისა და ჩრდილოეთ ოსეთის გაერთიანების იდეა, თუმცა 80-იანი წლების მიწურულამდე ავტონომიის სტატუსთან დაკავშირებით რაიმე ექსცესს ადგილი არ ჰქონია.
კონფლიქტის განახლება
ქართულ-ოსური ურთიერთობები განსაკუთრებით დაიძაბა 1980-იანი წლების მეორე ნახევრიდან, მას შემდეგ რაც 1985 წელს საბჭოთა კავშირში დაიწყო საბჭოთა პოლიტიკური ლიბერალიზაციის პროცესები. მიმდინარე მოვლენებმა კვლავ განაახლა ქართველებისა და ოსების წინარე საბჭოური ისტორია და რუსეთის იმპერიის ნგრევის დროინდელი დაპირისპირებები. საქართველოში გააქტიურდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა, რის პარალელურადაც გააქტიურდნენ სეპარატისტული მოძრაობები სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქსა და აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.
1989 წლის 29 იანვარს ქართველების ეროვნულ მობილიზაციას ოსებმა სახალხო ფრონტის „ადამონ ნიხასის“ შექმნით უპასუხეს. მხარეებს შორის ურთიერთობები განსაკუთრებით დაიძაბა „ადამონ ნიხასის“ ლიდერის ალან ჩოჩიევის წერილის გამოქვეყნების შემდგომ, სადაც იგი ითხოვდა სამხრეთ ოსეთის გამოყოფას საქართველოს შემადგენლობიდან და გაერთიანებას ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ში, მაშინ როდესაც ქართული მხარის მოთხოვნას სამხრეთ ოსეთის სახელწოდებისა და ავტონომიის გაუქმება წარმოადგენდა.
დაპირისპირების ერთ-ერთ პირველ გამოვლინებად იქცა ქართულ საზოგადებაში მიმდინარე დებატები ქართული ენის საკანონმდებლო სტატუსის თაობაზე. 1989 წლის 15 აგვისტოს გამოიცა დადგენილება ქართული ენის სახელმწიფო პროგრამის შესახებ, რის საფუძველზეც განისაზღვრა ქართული ენის კონსტიტუციური სტატუსი. ქართული ენა გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა ასპექტში. „ადამონ ნიხასმა“ აღნიშნული დოკუმენტი მიიჩნია დისკრიმინაციულად და ანტი-დემოკრატიულად, იმის გათვალისწინებით რომ ოსური მოსახლეობის უმრავლესობამ არ იცოდა ქართული ენა. რეგიონში დაიწყო სახალხო დემონსტრაციები და გაფიცვები.
26 სექტემბერს, სამხრეთ ოსეთის მე-20 მოწვევის სახალხო დეპუტატთა საოლქო საბჭოს მიერ საქართველოს უმაღლესი საბჭოს წინაშე დაისვა საკითხი იმის შესახებ, რომ საქართველოს სსრ მოქმედ კონსტიტუციის 75-ე მუხლს დამატებოდა შემდეგი პუნქტი: “სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში სახელმწიფო ენაა ოსური ენა”. საქართველოს ხელისუფლებამ არ გაითვალისწინა მოთხოვნა ოსური ენის შესახებ კონსტიტუციურ ცვლილებასთან დაკავშირებით, რასაც შედეგად “კანონთა ომის” სრული მასშტაბით დაწყება მოჰყვა.
19 ოქტომბერს, სამაჩაბლოდან წავიდა ცხინვალის პედინსტიტუტის ქართველ სტუდენტთა დელეგაცია, რათა პატივი მიეგო მერაბ კოსტავას ხსოვნისათვის. აღნიშნულთან დაკავშირებით მძაფრი რეაქცია ჰქონდა დეკანატის ზოგიერთ წარმომადგენელს, ადგილი ჰქონდა მუქარასაც.
25 ოქტომბერს, ცხინვალის სახელმწიფო დრამატული თეატრის ქართულ დასს ჰქონდა სეზონის გახსნა. მაყურებისათვის უნდა წარედგინათ „მაია წყნეთელი“, მაგრამ თეატრის დირექციამ არ შეუშვა ქართული დასი თეატრის შენობაში იმ მოტივით, რომ ვერ უზრუნველყოფდა მათ უსაფრთხოებას. ქართული დასის სპექტაკლები მუდმივად იშლებდა.
26 ოქტომბერს, ცხინვალის პედაგოგიური ინსტიტუტის სააქტო დარბაზში გაიმართა ოსური და რუსული ფაკულტეტების (ოსი ეროვნების) სტუდენტთა კრება. ქართველები დაითხოვეს დარბაზიდან. კრებას უძღვებოდნენ ლექტორები, „ადამონ ნიხასის“ აქტიური წევრები: მ. ცხოვრებოვა და ა. ჯიოევა. კრებამ მოითხოვა: 1. ჩამოერთვას საქართველოს ისტორიის საათები ისტორიის კათედრის უფროს მასწავლებელს ალ. ურთქმელიძეს, რადგან იგი „სწორად“ არ კითხულობს საქართველოს ისტორიის კურსს; 2. არ გვინდა საქართველოს ისტორიის სწავლა; 3. არ გვინდა ქართული ენის სწავლა; 4. პრორექტორობიდან განთავისუფლდეს ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ქურდაძე (ინსტიტუტში ერთადერთი ქართველი, რომელსაც ეკავა თანამდებობა); 5. ყველას დავუმტკიცოთ, რომ ეს ტერიტორია სამაჩაბლო კი არა, ალანიაა; 6. სანამ არ დაკმაყოფილდება ყველა ეს მოთხოვნა, სწავლას არ დავიწყებთ.
26 ოქტომბერს, ცხინვალის სასოფლო სამეურნეო ტექნიკუმში, ცხინვალის რაიკომის მდივნის მ. ოსტაევას და „ადამონ ნიხასის“ ერთ-ერთი ლიდერის ა. ჯიკაევის მეთაურობით ხალხი შეიჭრა, მათ ჩაშალეს სასწავლო პროცესი და ტექნიკუმში ჩაატარეს კრება. ქართულმა მხარემ პროტესტის ნიშნად დატოვა ტექნიკუმის შენობა. კრებამ მიიღო გაფიცვის დადგენილება და ტექნიკუმის თავზე ააფრიალეს ფსევდოალანური დროშა.
27 ოქტომბერს, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე შეწყდა ქართული გაზეთის „საბჭოთა ოსეთის“ გამოცემა, ოსი თანამშრომლების გაფიცვის გამო.
30 ოქტომბრიდან, სამაჩაბლოში შეწყვიტეს საქართველოს რადიოს გადაცემები, მის მაგივრად ჩართეს მოსკოვის რადიო.
10 ნოემბერს, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის მეოცე მოწვევის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს XII საგანგებო სესიამ გამოაცხადა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის გარდაქმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ რესპუბლიკად. ამასთანავე მიიღო გადაწყვეტილება „ოსური ენის განვითარების სახელმწიფო პროგრამის შესახებ”, რომლის თანახმადაც სამხრეთ ოსეთის ტერიტორიაზე სახელმწიფო ენად ცხადდებოდა ოსური ენა. გარდა ამისა, სესიამ მოუწოდა საქართველოს სსრ უმაღლეს საბჭოს და სსრკ უზენაეს საბჭოს განეხილათ სამხრეთ ოსეთის სტატუსის ამაღლებისა და ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის მინიჭების საკითხი.
16 ნოემბერს, საქართველოს ცენტრალურმა ხელისუფლებამ აღნიშნული ქმედებები კანონთან შეუსაბამოდ მიიჩნია და გააუქმა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის მეოცე მოწვევის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს XII სესიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები.
23 ნოემბერს, პროტესტის ნიშნად თბილისიდან 15 000 ქართველი 400 ავტობუსით ეროვნული მოძრაობის ლიდერებთან ერთად ცხინვალისაკენ დაიძრა. აღნიშნული ქმედება ოსური მხარის მიერ აღქმული იქნა როგორც ძალის დემონსტრირება, რასაც დაუპირისპირა ოსი მეამბოხეები, საბჭოთა არმიის მე-8 ლეგიონის ჯარისკაცები და პოლიციელები, რომლებმაც გადაკეტეს ქალაქში შესასვლელი გზა. შეტაკებებს მოჰყვა პირველი მსხვერპლი. აღსანიშნავია, რომ 1990 წლიდან „ადამონ ნიხასის“ პოზიციებს შეუერთდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის უმაღლესი პარტიული ნომენკლატურაც და გახდა მათი რადიკალური მოთხოვნების მხარდამჭერი და გამხმოვანებელი.
1990 წლის ზაფხულში, საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების წინა პერიოდში ქართულ-ოსური ურთიერთობები განსაკუთრებით დაიძაბა.
20 სექტემბერს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქში სახალხო დეპუტატთა საოლქო საბჭოს მე-20 მოწვევის XIV სესიამ მიიღო დეკლარაცია „სამხრეთ ოსეთის სუვერენიტეტის შესახებ“. საბჭოს არ ჰქონდა მსგავსი გადაწყვეტილების მიღების კომპეტენცია და ის ეწინააღმდეგებოდა სსრკ-ის კონსტიტუციას. 1990 წლის 21 სექტემბერს მიღებული დადგენილება გაუქმებულ იქნა საქართველოს უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის მიერ. 16 ოქტომბერს ცხინვალში მოწვეული იქნა ავტონომიური ოლქის საბჭოს მე-15 სესია, რომელმაც კვლავაც დაადასტურა გადაწყვეტილება „სამხრეთ ოსეთის სუვერენიტეტის შესახებ“, გარდა ამისა მიიღო დროებითი დებულება სამხრეთ ოსეთის საბჭოთა დემოკრატიული რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოსა და ადგილობრივი საბჭოების არჩვენების შესახებ. სამხრეთ ოსეთის მოსახლეობამ პრაქტიკულად არ მიიღო მონაწილეობა საქართველოს უზენაესი საბჭოს არჩევნებში. ქალაქ ცხინვალში ამომრჩევლების მხოლოდ 1,7 %-მა მიიღო კენჭისყრაში მონაწილეობა. 1990 წლის 2 დეკემბერს ჩატარდა სამხრეთ ოსეთის აო-ს უზენაესი საბჭოს არჩევნები. ახალ არჩეულ საბჭოში ეთნიკურად ოსები დომინირებდნენ.
11 დეკემბერს საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ გააუქმა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი, ასევე სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭო და ოლქის სხვა სახელმწიფო ორგანოები. ამასთანავე ბათილად და იურიდული ძალის არმქონედ გამოცხადდა ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის საბჭოთა რესპუბლიკის” უმაღლესი საბჭოს დეკემბრის არჩევნები და მისი შედეგები. უზენაესმა საბჭომ გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა ცხინვალსა და ჯავაში. ამავე დღეს მოკლეს 2 ქართველი და მათი დამხმარე ოსი პოლიციელი, რის შემდეგადაც საქართველოს ხელმძღვანელობამ ცხინვალის და ჯავის რაიონებში გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა და გააგზავნა შსს კურსანტი თანამშრომლები.
1991–1992 წლების ომი
1991 წლის 4 იანვარს სეპარატისტებმა სცემეს ქართველი პოლიციელი და პოლიციის განყოფილებას მოთხოვეს იარაღის ჩაბარება 24 საათის განმავლობაში. 5 იანვარს საღამოს ცხინვალში შევიდა საქართველოს იმდროინდელი შსს-ს 3000-კაციანი ჯგუფი. რომელმაც სეპრატისტების შეარიღებულ ფორმირებებს მისცა 24-საათიანი ვადა იარაღის დასაყრელად.
7 იანვარს, საბჭოთა კავშირის პრეზიდენტმა მიხეილ გობაჩოვმა გაუქმებულად გამოაცხადა საქართველოს სსრ-ის მიერ შემოღებული საგანგებო მდგომარეობა. აგრეთვე გააკრიტიკა სეპარატისტებიც და ასევე გააუქმა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სტატუსის შეცვლის გადაწყვეტილებაც. გორბაჩოვმა ასევე მოითხოვა ქართული და ოსური საჯარისო ნაწილების მთლიანი გაყვანა და რეგიონში მხოლოდ სსრკ-ს შინაგანი ჯარების დატოვება, რაც ქართულმა მხარემ საქართველოს სუვირენიტეტში ჩარევად აღიქვა და არ დამეორჩილა ამ გადაწყვეტილებას.
31 იანვარს, მოხდა ფართომასშტაბიანი შეტაკება ქართველ და ოს სეპარატისტებს შორის ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში. ამის შემდგომ, აპრილის დასაწყისამდე მხარეების პოზიციები ძირითადად არ შეცვლილა. მცირე შეტაკებები ხდებოდა ცხინვალის რაიონის სოფლებში, ხოლო მარტიდან — ზნაურის რაიონშიც. გაჩნდა 10 000-ზე მეტ იძულებით გადაადგილებული პირი.
1991 წლის მარტში ზვიად გამსახურდიამ და ბორის ელცინმა ხელი მოაწერეს „ყაზბეგის პროტოკოლი“, რომელიც ითვალისწინებდა არალეგალური ჯგუფების განიარაღებას სამხრეთ ოსეთში და ერთობლივი ქართულ-რუსული სამხედრო ძალების შეყვანას რეგიონში.
1991 წელს საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ სამხრეთ ოსეთის უმაღლესმა საბჭომ კვლავ მოუწოდა სსრკ-ის ხელმღვანელობას სამხრეთ ოსეთის ჩრდილოეთ ოსეთთან გაერთიანების შესახებ. 1992 წლის იანვარში სამხრეთ ოსეთის უმაღლესმა საბჭომ ჩაატარა რეფერენდუმი, რომელმაც დაადასტურა ჩრდილოეთ ოსეთთან გაერთიანების მოთხოვნა. საქართველოს ხელისუფლებამ დააპატიმრა სამხრეთ ოსეთის თვითგამოცხადებული პრეზიდენტი ტორეზ კულუმბეგოვი.
20 მაისს, ჯავა-ცხინვალის დამაკავშირებელ მონაკვეთზე სოფელ ძარის გზაზე მოხდა ტრაგედია, რომლის დროსაც სატვირთო ავტომობილში დაუდგენელი შეიარაღებული დაჯგუფების მიერ ჩაიცხრილა ჩრდილოეთ ოსეთში მიმავალი ეთნიკური ოსი მშვიდობიანი მოსახლეობა. ტრაგედიას 33 ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის, ქალები და ბავშვები, 16 ადამიანი კი, დაშავდა.
1992 წლის 19 იანვარს ჩატარდა უკანონო რეფერენდუმი, რომელშიც მონაწილეობა მხოლოდ ოსებმა მიიღეს და 92 %-მა დაუჭირა მხარი გაერთიანებას ჩრდილოეთ ოსეთთან. 1992 წლის იანვარში საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო საბჭომ გაათავისუფლა დაპატიმრებული კულუმბეგოვი. 1992 წლის მაისში სამხრეთ ოსეთმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
ომის შეწყვეტა და მოლაპარაკებები
საქართველოსთვის სამწუხაროდ, გარდაუვალი აღმოჩნდა კონფლიქტის მოგვარებაში რუსეთის ჩართვა. 1992 წლის 24 ივნისს, სოჭში რუსეთისა და საქართველოს ლიდერების, ბორის ელცინისა და ედუარდ შევარდნაძის მიერ ხელი მოეწერა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ხელშეკრულებას. ომმა საკმაოდ მძიმე შედეგები მოიტანა ორივე მხარისათვის. დაიღუპა 600-მდე ადამიანი, განადგურდა საცხოვრებელი სახლები და ინფრასტრუქტურა, 65 ათასი ადამიანი გახდა იძულებით გადაადგილებული პირი.
thumb|300px|ცხინვალის რეგიონის რუკა საომარი მოქმედებების შეწყვეტის შემდეგ
დაგომისის ხელშეკრულების საფუძველზე მხარეებს შორის შეწყდა საბრძოლო მოქმედებები. ამასთანავე, შეიქმნა შერეული საკონტროლო კომისია — ოთხმხრივი ორგანო საქართველოს, რუსეთის ფედერაციის, სამხრეთ ოსეთისა და ჩრდილოეთ ოსეთის მონაწილეობითა და ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთო) ჩართულობით. კომისიას დაევალა ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობების შესრულების მეთვალყურეობა, კონფლიქტის მოგვარების გზების შექმნა და განხორციელება, დიალოგის ხელშეწყობა, ლტოლვილებისა და იძულებით გადაადგილებული პირების საკუთარ სახლებში დაბრუნების უზრუნველყოფა, ადამიანის უფლებების დაცვა და ეკონომიკურ რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებული პრობლემების მოგვარება. დოკუმენტის საფუძველზე ასევე შეიქმნა გაერთიანებული სამშვიდობო ძალები – ქართველების, რუსებისა და ოსების მონაწილეობით, რომლის მიზანსაც წარმოადგენდა მშვიდობის აღდგენა, წესრიგისა და სამართლიანობის შენარჩუნება კონფლიქტის ზონაში.
1993 წლის ნოემბერში სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკამ მიიღო კონსტიტუცია. 1993–2000 წლებში სიტუაციის დარეგულირებისა და მხარეებს შორის ურთიერობების აღდგენისა და გამყარების მიზნით მრავალი სხვადასხვა დონის შეხვედრა გაიმართა და არაერთ შეთანხმებასა და მემორანდუმს მოეწერა ხელი. მიუხედავად ამისა, ვითარება კვლავ დაძაბული იყო, არ სრულდებოდა მხარეების მიერ ნაკისრი ვალდებულებები, ადგილი ჰქონდა შეიარაღებულ თავდასხმებს, კრიმინოგენული სიტუაცია კი კონტროლს არ ექვემდებარებოდა. თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი და იმედის მომცემი იყო ედუარდ შევარდნაძისა და ლუდვიგ ჩიბიროვის გახშირებული შეხვედრები: 1996 წელს ვლადიკავკაზში, 1997 წელს ჯავაში, 1998 წელს ბორჯომში, რომელთა დროსაც ნათლად გამოჩნდა პოზიტიური დინამიკა. მხარეები საუბრობდნენ ისეთ მნიშნველოვან საკითხებზე, როგორიცაა დევნილთა დაბრუნება, რეგიონის ეკონომიკურ განვითარება, კონფლიქტის ზონაში მყოფი მოსახლეობის უსაფრთხოების ერთობლივი დაცვა და ა.შ.
1996 წელს გაიხსნა ერგნეთის ბაზრობა, რომელიც თავდაპირველად ქართული მხარის მიერ ხალხის დაახლოებისა და ნდობის აღდგენის მექანიზმად აღიქმებოდა. ქართულ–ოსური ურთიერთობების ნეგატიური შემობრუნება დაიწყო მას შემდეგ რაც სამხრეთ ოსეთში დე–ფაქტო პრეზიდენტად ედუარდ კოკოითი აირჩიეს. ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საქართველოს ოფიციალურმა განცხადებამ ნატოში გაწევრიანების თაობაზე.
ვარდების რევოლუცია
ვარდების რევოლუციიით ქვეყნის სათავეში მოსულმა მიხეილ სააკაშვილმა და აჭარის მოვლენების წარმატებით დასრულების შემდეგ სამხრეთ ოსეთის მიმართულებით დაიწყო მოქმედება. მის მთავარ სამიზნეს ედუარდ კოკოითის რეჟიმი წარმოადგენდა, რომელიც კონტრაბანდით საზრდოობდა და ადგილობრივ მოსახლეობაში დიდი პოპულარობითაც არ სარგებლობდა. ერგნეთის ბაზრობის ირგვლივ არსებული ვითარება საგანგაშო და საქართველოს უსაფრთხოებისათვის მაღალი რისკების შემცველი იყო. აღნიშნული ფაქტორების გათვალისწინებით, მიხეილ სააკაშვილის ბრძანების საფუძველზე პოლიციისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს ძალების მიერ დაიხურა შავი ბაზარი, რასაც მოჰყვა საპასუხო რეაქციები ოსური მხარისაგან. ივლისის ბოლოს დაიწყო დაპირისპირება ქართულ სამშვიდობო ძალებსა და ოს პოლიციელებს შორის, რომელთაც ასევე ეხმარებოდნენ შტატგარეშე სამხედროები რუსეთიდან.
რეგიონში ვითარება გაუარესდა 10–11 აგვისტოს, როდესაც ცხინვალის ჩრდილოეთ ნაწილში, ქართულ და ოსურ სოფლებში გაიხსნა ცეცხლი და დაშავდა მშვიდობიანი მოსახლეობა. კონფლიქტში ასევე ჩართულნი აღმოჩდნენ გაერთიანებული სამშვიდობო ძალების შემადგენელი ქართული და ოსური ძალები. 13 აგვისტოს საქართველოს პრემიერ მინისტრი ზურაბ ჟვანია და სამხრეთ ოსეთის დე–ფაქტო პრეზიდენტი კოკოითი შეთანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე. 17–18 აგვისტოს შერეული სამშვიდობო კომისიის საგანგებო სხდომებზე აქტიურად მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები ცეცხლის შეწყვეტისა და დემილიტარიზაციის პროექტებზე. თუმცა ორივე მხარისათვის ნათელი იყო, რომ ზავი დროებითი იყო და ბრძოლა შეიძლებოდა ნებისმიერ დროს განახლებულიყო. 19 აგვისტოს ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე.
სამშვიდობო ინიციატივები
2004 წლის 22 სექტმებერს გაეროს 59–ე გენერალური ასამბლეის წინაშე სიტყვით გამოსვლისას მიხეილ სააკაშვილმა წარადგინა კონფლიქტების გადაწყვეტის გეგმა, რომელიც ნდობის აღდგენის პარალელურად მოიცავდა რეგიონის დეკრიმინალიზაციას, დემილიტარიზაციას და უსაფრთხოების ფართო გარანტიებს.
2005 წლის იანვარში სააკაშვილმა სტრასბურგში ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის ტრიბუნიდან გაახმოვანა ინიციატივები ქართულ–ოსური კონფლიქტის დარეგულირების თაობაზე. საქართველოს მთავრობის მიერ შეთავაზებული გეგმის მთავარ მიზანს ქვეყნის მშვიდობიანი გამთლიანება წარმოადგენდა და ითვალისწინებდა ფართო ავტონომიას, ოსური ენის ოფიციალურ სტატუსს. ასევე მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად გათვალისწინებული იყო ერთობლივი, შერეული ქართულ–ოსური პოლიციური ქვედანაყოფის შექმნა.
2005 წლის ივლისში კი მიხეილ სააკაშვილმა განაცხადა, რომ თბილისი მზად იყო სამხრეთ ოსეთისათვის მიეცა ფართო ავტონომია და პრივილეგირებული საგადახადო და ეკონომიკური რეჟიმი. რეგიონს ექნებოდა პარლამენტის არჩევის უფლება, დაწესდებოდა ოსეთის კვოტა საქართველოს პარლამენტში. 2005 წლის დეკემბერში გამართულ ეუთოს ლიუბლიანას მინისტერიალზე კი გამოცხადდა საქართველოს ხელისუფლების სამშვიდობო გეგმის უფრო კონკრეტული და დროში გაწერილი ვერსია. რუსეთით ზურგგამაგრებულმა სამხრეთ ოსეთის დე-ფაქტო რესპუბლიკამ ამ შეთავაზებებზე უარი თქვა.
არჩევნები
2006 წლის ნოემბერში სამხრეთ ოსეთში გაიმართა სახალხო რეფერენდუმი, რომელმაც კვლავ დაადასტურა რეგიონის „დამოუკიდებლობა“ საქართველოსგან. ამასთანავე ჩატარადა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელშიც ხმების 96 %-ით პრეზიდენტად კვლავაც არჩეულ იქნა ედუარდ კოკოითი. დე-ფაქტო პრეზიდენტის არჩევნების პარალელურად ქართულ და ოსურ სოფლებში ჩატარდა “ალტერნატიული არჩევნები”, რომელიც სამხრეთ ოსეთის „ხსნის კავშირის“ მიერ იყო ორგანიზებული. სეპარატისტების მიერ არკონტროლირდებად ტერიტორიებზე ხმების 80,25 % დიმიტრი სანაკოევმა მიიღო და პრეზიდენტად სწორედ ის დასახელდა. მისი საარჩევნო პროგრამა მხარს უჭერდა საქართველოს შემადგენლობაში სამხრეთ ოსეთის სტატუსის აღდგენასა და ეკონომიკური პროგრამის შემუშავებას. დეკემბერში დიმიტრი სანაკოევმა შექმნა მთავრობა, რომელიც სოფელ ქურთაში განლაგდა.
2008 წლის მოვლენები
2008 წლის გაზაფხულზე დაძაბულობამ საქართველოსა და რუსეთის ფედერაციას შორის უმაღლეს ხარისხს მიაღწია. 6 მარტს რუსეთმა დაარღვია დსთ–ს სახელმწიფო მეთაურთა საბჭოს გადაწყვეტილება “აფხაზეთში/საქართველო კონფლიქტის დარეგულირების შესახებ” და აფხაზეთს დაწესებული ეკონომიკური სანქციები მოუხსნა. ქართულმა მხარემ რუსეთის ამგვარ ქმედება აფხაზეთის სრული მილიტარიზაციის დაწყებად გამოაცხადა. მომდევნო თვეების განმავლობაში ქართულ–რუსული ურთიერთობები კანონებისა და ურთიერთბრალდებების შემცველი განცხადებების საინფორმაციო ომში გადაიზარდა. 21 მარტს რუსეთის დუმამ აღმასრულებელ ხელისუფლებას რეკომენდაცია მისცა ეღიარებინა აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დამოუკიდებლობა.
ქართულ–რუსული დაპირისპირების პარალელურად სიტუაცია დღითიდღე მძიმდებოდა კონფლიქტის ზონებში, იღუპებოდნენ მშვიდობისმყოფელები, პოლიციელები და სამოქალაქო პირები. ვითარება განსაკუთრებით დაიძაბა 3 ივლისს, ოსური სოფლის დმენისის პოლიციის უფროსის ნოდარ ბიბილოვის აფეთქების შემდგომ. მომხდარ ფაქტში ოსურმა მხარემ საქართველოს ხელისუფლება დაადანაშაულა. იმავე დღეს ნაღმზე აფეთქდა სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციის უფროსის სანაკოევის მანქანა, თავად სანაკოევი უვნებლად გადარჩა. მომხდარი ქართულმა მხარემ ტერორისტულ აქტად შეაფასა.
2008 წლის 8 ივლისს რუსეთის ოთხმა სამხედრო თვითმფრინავმა კიდევ ერთხელ დაარღვია საქართველოს საჰაერო სივრცე. ქართულმა მხარემ აღნიშნულ ქმედების საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის უხეში დარღვევა უწოდა და საქართველოს ელჩი რუსეთში “კონსულტაციებისათვის” გამოიწვია. დაძაბულობის განმუხტვის მიზნით საქართველოს აშშ–ის სახელმწიფო მდივანი კონდოლიზა რაისი ესტუმრა.
სამხედრო წვრთნები
2008 წლის ივლისში რუსეთმა ჩაატარა ფართომასშტაბიანი სამხედრო წვრთნები კოდური სახელწოდებით “კავკასია 2008”. წვრთნები ჩატარდა უშუალოდ საქართველო–რუსეთის საზღვართან და მასში მონაწილეობდა 8000-ზე მეტი ჯარისკაცი. რუსული წვრთნების პარალელურად საქართველოშიც დაიწყო ერთობლივი წვრთნები კოდური სახელწოდებით “დაუყოვნებელი პასუხი 2008”, რომელშიც ქართველებთან ერთად მონაწილეობდნენ ამერიკული, სომხური, აზერბაიჯანული და უკრაინული ძალები.
აგვისტოს ომი
2008 წლის 7 აგვისტოს ცხინვალის რეგიონში ომი დაიწყო. სამხრეთ ოსეთმა საქართველო დაადანაშაულა ფართომასშტაბიან აგრესიაში ცხინვალის წინააღმდეგ. მაშინ როდესაც საქართველო აცხადებდა, რომ ინტენსიურად იბომბებოდა ქართული სოფლები კონფლიქტურ ზონაში. იმავე საღამოს მიხეილ სააკაშვილმა განაცხადა ცეცხლის ცალმხრივად შეწყვეტის თაობაზე და სამხრეთ ოსეთსაც მოუწოდა იმავე ქმედებისაკენ. ასევე მოუწოდა სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლებისაკენ და კიდევ ერთხელ ხაზგასმით დაადასტურა, რომ სამხრეთ ოსეთი ისარგებლებდა მაქსიმალური ავტონომიით საქართველოს შემადგენლობაში. ქართული მხარის განცხადებით სამხრეთ ოსეთის შეიარაღებული ძალები არ წყვეტდნენ თავდასხმას ქართულ სოფლებზე და აძლიერებდნენ სახმელეთო ძალებს რეგიონში. აღნიშნული ქმედებებით კი საქართველოს „აიძულებედნენ“ დაერღვია ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე ცალმხრივად აღებული ვალდებულება.
8 აგვისტოს რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა მოიწვია რუსეთის უშიშროების საბჭოს საგანგებო სხდომა, სადაც დაგმო საქართველოს აგრესიული ქმედებები სამხრეთ ოსეთში. რუსული მხარის განცხადებით, რუსეთი ყოველთვის იყო და მომავალშიც იქნებოდა მშვიდობის გარანტორი კავკასიაში.
8 აგვისტოს როკის გვირაბის გავლით საქართველოს ტერიტორიაზე შემოვიდა რუსული სამხედრო ძალა და ტექნიკა. 9 აგვისტოს თავდაპირველად საქართველოს პრეზიდენტმა შემდგომ კი პარლამენტმა ქვეყანაში საომარი მდგომარეობა გამოაცხადეს. იმავე დღეს საქართველოს შეიარაღებულმა ძალებმა უკან დახევა დაიწყეს. 12 აგვისტოს, საფრანგეთის პრეზდენტის ნიკოლა სარკოზის შუამავლობით ხელმოწერილ იქნა ცეცხლის შეწყვეტის ჩარჩო ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ომი ფორმალურად დასრულდა.
6 პუნქტიანი გეგმის თანახმად კონფლიქტში მონაწილე ყველა მხარეს უნდა შეეწყვიტა საბრძოლო მოქმედებები და დაებრუნებინა სამხედრო ძალები კონფლიქტის დაწყებამდე არსებულ პოზიციებზე. გეგმა ასევე ითვალისწინებდა ჰუმანიტარული დახმარების თავისუფალი მიმოსვლის უზრუნველყოფას და იძულებით გადაადგილებული პირებისათვის დაბრუნების პროცესის ხელშეწყობას. ასევე საერთაშორისო დისკუსიების დაწყებას სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთში უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის პირობების შესახებ.
ომის შედეგები
25 აგვისტოს რუსეთის ფედერაციამ აღიარა სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დამოუკიდებლობა. 2008-2015 წწ. -ში სამხრეთ ოსეთის ყოფილი ავტონომიური ოლქი ასევე აღიარა ნიკარაგუამ (2008, სექტემბერი), ვენესუელამ (2009, სექტემბერი), ნაურუმ (2009, დეკემბერი) და ტუვალუმ (2011). თუმცა აღსანიშნავია, რომ 2014 წლის მარტში ტუვალუმ აღიარება უკან გაიწვია.
რუსეთის სამხედრო მხარდაჭერის წყალობით სამხრეთ ოსეთმა მნიშვნელოვნად გაიუმჯობესა თავისი გეოპოლიტიკური მდგომარეობა. კერძოდ კი დე–ფაქტო ხელისუფლების კონტროლის ქვეშ გადავიდა ახალგორის რაიონი და ე.წ. „ლიახვის დერეფანი“, რომლის შემადგენლობაშიც 9 სოფელი შედის: თამარაშენი, ქვემო აჩაბეთი, ზემო აჩაბეთი, ქურთა, კეხვი, სვერი, ქემერტი, ძარწემი, ხეითი.
2010 წლის 7 აპრილს რუსეთსა და ე.წ. „სამხრეთ ოსეთს“ შორის გაფორმდა შეთანხმება გაერთიანებული რუსული სამხედრო ბაზის ე.წ. „სამხრეთ ოსეთის“ ტერიტორიაზე განლაგების თაობაზე. 2013 წლიდან კი რუსეთის მხარდაჭერით ოსურმა მხარემ დანარჩენ საქართველოსთან გამყოფ ზოლზე სასაზღვრო ნიშნებისა და მავთულხლართების დამონტაჟება დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტი
ელიზბარ მაყაშვილი
ელიზბარ მაყაშვილი (დ.  1905, იყალთო — გ. 6 ივნისი, 1991) — ქართველი მეწარამე.
ბიოგრაფია
1922-27 წლებში მონაწილეობდა ბოლშევიკური ოკუპაციის წინააღმდეგ მიმართულ პარტიზანულ ბრძოლებსა და არალეგალურ მუშაობაში. იგი ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შეფიცული იყო, ოღონდ უშუალოდ მის რაზმში არ იბრძოდა – „ზურგში“ მუშაობდა. მისთვის და მისი ძმა ბიძინასათვის ქაქუცას უთქვამს: „თქვენც რომ ტყეში წამოხვიდეთ, უზურგოდ რა მეშველებაო“. ასე რომ ელიზბარს და ბიძინას სახიფათო დავალება ჰქონდათ: მეკავშირეობა და ტყეში გასულ შეფიცულთა მომარაგება სანოვაგითა და ტყვია–წამლით.
1924 წელს 21 წლის წლის ბიძინა მაყაშვილი მამასთან ერთად დახვრიტეს ბოლშევიკებმა. ბიძინას მეუღლე და 6 თვის ბავშვი რაღაც ხანი მეტეხის ციხეში ჰყავდათ გამოკეტილი. ძმისა და მამის ამბავი ელიზბარმა თელავის ციხეში შეიტყო, სადაც ის 1924 წლის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მოხვდა და სასწაულებრივად გადაურჩა სიკვდილს. 1927 წელს ჩეკიტების გამუდმებული დევნისა და მოსალოდნელი დაპატიმრების გამო ელიზბარი იძულებული გახდა სამშობლო დაეტოვებინა. მას შემდეგ მისი ოცნება – ენახა თავისუფალი საქართველო ოცნებად დარჩა. ოცნებადვე დარჩა იმედი, შეხვედროდა თავის ძმისშვილს, რომელიც უკანასკნელად 3 წლისა ჰყავდა ნანახი. საქართველოდან ელიზბარ მაყაშვილი, ორ მეგობარსა და თანამოაზრესთან ერთად, აჭარელი გამცილებლის დახმარებით ოსმალეთში მალულად გადავიდა, შემდეგ კი საფრანგეთში წავიდა. ელიზბარ მაყაშვილი სამხრეთ საფრანგეთში დაფუძნდა. იქვე დაქორწინდა და ფრანგი მეუღლისგან შეეძინა ქალიშვილი ანა. ანას თავის მხრივ ორი შვლი ჰყავს ფილიპი და სესილი.
საფრანგეთში ელიზბარმა რამდენიმე პროფესია გამოიცვალა: იყო კომივიაჟორი, მისდევდა მევენახეობას, ამზადებდა მაწონს. პერიოდულად ჩადიოდა პარიზში, რათა მონაწილეობა მიეღო ქართული ემიგრაციის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 60-იან წლებში „სუხიშვილების“ მოცეკვავეების მეშვეობით მიაკვლია თავისი ძმისშვილის, მიხელ მაყაშვილის კვალს, რომელიც მისი ერთადერთი ნათესავი იყო საქართველოში. ელიზბარი ინტენსიურად უგზავნიდა ოფიციალურ მიწვევებს ძმისშვილს, მაგარმ მიხეილ მაყაშვილი საბჭოთა სახელმწიფოს სტრუქტურებისგან ყოველ ახალ მიწვევაზე უარს იღებდა. ელიზბარ მაყაშვილი 80-იანი წლებიდან განმარტოებულად ცხოვრობდა მონპელიეს მახლობლად, ფრანგ მევენახეთა სოფელში, მეუღლე უკვე გარდაცვლილი ჰყავდა, ქალიშვილი – გათხოვილი. 1989 წელს ელიზბარის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა, მას თავის მოვლა აღარ შეეძლო და ქალიშვილის ოჯახმა იგი მოხუცებულთა თავშესაფარში გადაიყვანა, ქალაქ ნიმში, იქვე გარდაიცვალა 1991 წლის 6 ივნისს, დასაფლავებულია კალვისონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი კატეგორია:ქართველი მეწარმეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
მუსტაფა III
მუსტაფა III (, Üçüncü Mustafa) ( დ. 28 იანვარი 1717 — გ. 21 იანვარი 1774) — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი 1757-1774 წლებში. სულთან აჰმედ III-ის შვილი. ტახტის მემკვიდრე მისი ძმა აბდულჰამიდ I იყო.
ბიოგრაფია
მუსტაფა III ტახტზე ასვლამდე 27 წლის მანძილზე იზოლირებული იყო თოფქაფის სასახლეში. მისი მმართველობის წლები გამოირჩეოდა ოსმალთათვის წარუმატებელი რუსეთ-ოსმალეთის ომით. ასევე აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ 1757 წლის დეკემბერში, ხრესილის ბრძოლაში ქართველებმა, სოლომონ l-ის მეთაურობით სასტიკად დაამარცხეს ოსმალები და განდევნეს იმერეთიდან. ხოლო 1768 წელს, საბოლოოდ შეუწყვიტეს მათ ხარკი.
მუსტაფა იყო ენერგიული და წინდახედული პოლიტიკოსი. მას სურდა არმიისა და სახელმწიფო აპარატის განახლება, რათა შეემცირებინა სხვაობა ოსმალეთის იმპერიის და ევროპის ძლიერ სახელმწიფოებს (მათ შორის რუსეთს) შორის.
ამის მიუხედავად მის მმართველობაში გაგრძელდა იმპერიის შესუსტება, რომელიც ასი წლის წინ იყო დაწყებული. მოდერნიზების მცდელობა არ იყო საკმარისი იმისათვის, რომ შეეჩერებინათ ეს ვარდნა. ნებისმიერი რეფორმა თუ გეგმა, შეეცვალათ ადმინისტრაციული სტატუს-კვო იწვევდა კონსერვატულად განწყობილი იანიჩარების და იმამთა დიდ წინააღმდეგობას. მუსტაფა III იძულებული გახდა მხარი დაეჭირა დასავლელი მრჩეველებისთვის, რათა არმიაში გაეტარებინა ფეხოსანთა და არტილერისტთა ნაწილების რეფორმა. ამის პარალელურად სულთნმა ბრძაენბა გასცა დაეარსებინათ მათემატიკის, ზღვაოსნობის და მეცნიერების აკადემია.
მუსტაფა უფრთხოდა ომს, რადგან კარგად ჰქონდა გააზრებული თავისი სამხედრო ძალების სისუსტე. თუმცა რუსეთის კომპანიამ პოლონეთში და ასევე საფრანგეთის დიპლომატიურმა გავლენამ მუსტაფა იძულებული გახადა გამოეცხადებინა რუსეთისთვის ომი, რომელშიც სასტიკად დამარცხდა.
მუსტაფა III-ს ჰყავდა ორი ვაჟი — სელიმ III და მეჰმედი და ხუთი ქალიშვილი.
1774 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, ოსმალეთის საიმპერატორო ტახტზე ავიდა მისი ძმა, აბდულჰამიდ I.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1717 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1774
ალბანეთის ისტორია
მინი|ალბანეთი 1916 წელს. ალბანეთის ისტორია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის პრეისტორიული პერიოდიდან (დაახ. ძვ. წ. 3000) იწყება. ილირიელების შესახებ პირველი ჩანაწერები ჩნდება ბერძნულ ისტორიოგრაფიაში. ანტიკურ ხანაში ალბანეთის დღევანდელ ტერიტორიას აქ ჰქონდა რაიმე ცალკე ერთეულის სტატუსი. მოგვიანებით რომის იმპერიაში დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორია შედიოდა შემდეგი პროვინციების შემადგენლობაში: დალმაცია (სამხრეთი ილირიკუმი), მაკედონია, მეზია. VII საუკუნეში სლავების მიგრაციამდე ტერიტორია შედიოდა ჯერ რომის შემდეგ ბიზანტიის შემადგენლობაში. IX საუკუნეში შევიდა ბულგარეთის იმპერიის შემადგენლობაში.
ალბანეთის სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბება შუა საუკუნეებში არბერის სამთავროს ირგვლივ დაიწყო, ხოლო შემდგომ სიცილიის გავლენის ქვეშ მყოფ ალბანეთის სამეფოში გაგრძელდა. XV საუკუნეში ტერიტორია შედიოდა სერბეთის იმპერიაში, ხოლო შემდეგ ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში გადავიდა. მას შემდეგ 1912 წლამდე პროვინცია რუმელიას შემადგენლობაში აგრძელებდა არსებობას. 1912 წლის 28 დეკემბერს დამოუკიდებლობის გამოცხადებას მოყვა სერბეთის სამეფოსგან მცირე ხნით ოკუპაცია. ალბანეთის ნაციონალური გამოღვიძება დაიწყო XIX საუკუნეში და წარმოადგენდა ოსმალეთის იმპერიაში ნაციონალიზმის გაღვივების ნაწილს.
1914–1925 წლებში არსებობდა ალბანეთის სამთავრო, რომელიც ჩაანაცვლა ალბანეთის რესპუბლიკამ (1925–1928). შემდგომ 1939 წლამდე ქვეყანას ისევ მონარქია განაგებდა და მას ალბანეთის სამეფო ეწოდებოდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იტალიის სამეფომ მოახდინა ალბანეთის ანექსია, ომის დასრულების შემდეგ კი ის მოექცა კომუნისტური ბლოკის გავლენაში და ენვერ ხოჯას მეთაურობით ჩამოყალიბდა ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა.
ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმი 1990 წელს დასრულდა, თუმცა 90-იანები გამოირჩეოდა მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობით რასაც 1997 წილს აჯანყება მოყვა. 2009 წელს ალბანეთი გახდა ნატოს სრულუფლებიანი წევრი და 2014 წლიდან არის ევროპის კავშირის წევრობის კანდიდატი.
სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ისტორია
შეშლილი მაქსი (ფრენჩაიზი)
„შეშლი მაქსი“ (Mad Max) — ავსტრალიური ანტიუტოპიური მოქმედებითი მედია-ფრენჩაიზი, რომლის ავტორები არიან ჯორჯ მილერი და ბაირონ კენედი. იგი დაიწყო 1979 წელს ფილმით „შეშლილი მაქსი“ და გაგრძელდა სამი ფილმით – „შეშლილი მაქსი 2“ (1981), „შეშლილი მაქსი 3“ (1985) და „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ (2015). პირველ სამ ფილმში მაქსის როლს ასრულებს მელ გიბსონი, ხოლო მეოთხეში – ტომ ჰარდი.
სერიის მთავარი პერსონაჟია მაქს როკატანსკი, მომავალის ავსტრალიაში პოლიციის ოფიცერი, რომელიც ცხოვრობს საზოგადოების ნგრევის პერიოდში, რომელიც, თავის მხრივ, გამოწვეულია ომებით და რესურსების კრიტიკული სიმწირით. როდესაც ბაიკერების სასტიკი რაზმი კლავს მის ცოლს და შვილს, მაქსი შურისძიების მიზნით მათ ანადგურებს და იწყებს უდაბნოებში ხეტიალს. ავსტრალიას მოიცავენ ბარბაროსები, მაგრამ მაქსი ცდილობს, დაეხმაროს ცივილიზებულ საზოგადოებას – თავდაპირველად საკუთარი ინტერესების გამო, მაგრამ მოგვიანებით უფრო იდეალისტური მიზნით.
კრიტიკოსებმა სერია დადებითად შეაფასეს. მეორე და მესამე ფილმი ყველა დროის საუკეთესო ფილმების სიებში ადგილებს იკავებენ. ფრენჩაიზმა გავლენა იქონია პოპულარულ კულტურაზე, მეტწილად – პოსტ-აპოკალიფსურ ჟანრზე, ისევე, როგორც სხვა მედიაზე – ვიდეო თამაშებზე და კომიქსებზე. 2016 წელს „მრისხანების გზა“ იქცა სერიის პირველ ფილმად, რომელმაც მიიღო ოსკარი, იყო რა ნომინირებული ათ ნომინაციაში და მიენიჭა ექვსი.
სქოლიო
კატეგორია:მოქმედებითი ფილმები სერიის მიხედვით კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები სერიის მიხედვით კატეგორია:ავსტრალიური ფილმების სერიები
ლიუვასარი
ლიუვასარი (Lüvəsər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,121 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ქაშქაჩაი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ქაშქაჩაი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი ხიმშიაშვილი
მინიატიურა|გიორგი ხიმშიაშვილი გიორგი სპირიდონის ძე ხიმშიაშვილი (Химшиев Георгий Спиридонович; დ. 14 ივნისი, 1836 — გ. 16 ივლისი, 1917, ბორჯომი) — რუსეთის არმიის არტილერიის გენერალი(13. 04. 1908).
დაამთავრა პავლოვის კადეტთა კორპუსი. სამხედრო სამსახური დაიწყო 1855 წლიდან. მონაწილეობდა ყირიმის (1853–56) და რუსეთ-თურქეთის (1877–78) ომებში. მსახურობდა საველე არტილერიის მეცამეტე ბრიგადაში. 23.10.1874 – 27.04.1878 – 21-ე საარტილერიო ბრიგადის მეორე ბატარეის მეთაური. 03.10.1877 წ. – პოლკოვნიკი. 13.01.1892–1893 – არტილერიის მე-6-ე ბრიგადის მეთაური. 1893–1897 – 39-ე საარტილერიო ბრიგადის მეთაური. 09.02.95–1905 – გრენადერთა ბრიგადის არტილერიის მეთაური. 13.04.1899 – კავკასიის 1-ლი საარმიო კორპუსის საარტილერიო მეთაური. 07.03.1905 წ. – ალექსანდროვის კომიტეტის წევრი. 12.10.1892 – გენერალ-მაიორი. 06.12.1900 – გენერალ-ლეიტენანტი. 1908 წელს მიიღო არტილერიის გენერლის წოდება.
1906–13 წ.წ. – გენერალ-ლეიტენანტმა ხიმშიაშვილმა გადასცა 339 კვადრატული საჟენი მიწა მთაწმინდაზე ეპარქიის სასულიერო-განმანათლებელ საძმოს, მიხეილ ტვერელის ეკლესიის ასაშენებლად. გარდაიცვალა 1917 წლის 16 ივლისს ბორჯომში. დასაფლავებულია თბილისში წმინდა მიხეილ ტვერელის ეკლესიის ეზოში (საფლავი დაკარგულია).
ჯილდოები
ბრძოლაში სიმამაცისათვის დაჯილდოვებული იყო 2 ბატარეისა და 21 საარტილერიო ბრიგადის მუნდირით. ასევე მედლებით:
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1917 კატეგორია:ხიმშიაშვილები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ყაზახლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყაზახლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნაჯინი
ნაჯინი (라진구역, 羅津區域) — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილოეთ კორეაში, კორეის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, იაპონიის ზღვის გაუყინარ უბეში, ჰამგიონ-პუქტოს პროვინციაში. მოსახლეობა 50 ათასზე მეტი კაცს შეადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ქალაქები
ივანე ჭავჭანიძე
ივანე ჭავჭანიძე (დ. 1886, ხონი, ქუთაისის მაზრა — გ. ივლისი, 1946, პარიზი, საფრანგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ივანე (ვანო) ჭავჭანიძე დაიბადა 1886 წელს, ქუთაისის მაზრის დაბა ხონში. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები ი კატეგორია:ხონში დაბადებულები კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ჯონ ბრაუნ გორდონი
ჯონ ბრაუნ გორდონი (John Brown Gordon; დ. 6 თებერვალი, 1832 — გ. 9 იანვარი, 1904) — კონფედერაციული შტატების არმიის გენერალ-მაიორი. ითვლება, რომ აშშ-ის სამოქალაქო ომის დასასრულს ჯონ გორდონი რობერტ ლის ერთ-ერთი ყველა სანდო გენერალი იყო. ჯონი რეკონსტრუქციის ძლიერი მოწინააღმდეგე (ოპონენტი) იყო, ზოგირთს მიაჩნია, რომ გორდონი 1860-იანი წლების ბოლოსთვის ჯორჯიის შტატის კუ-კლუქს-კლანის ტიტულოვანი ლიდერი იყო. იგი იყო დემოკრატიული პარტიის წევრი, 1873 წლიდან 1880 წლამდე, შემდგომ კი 1891 წლიდან 1897 წლამდე ეკავა აშშ-ის სენატორის თანამდებობა ჯორჯიის შტატიდან. 1886 წლიდან 1890 წლამდე კი იყო ჯორჯიის 53-ე გუბერნატორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1832 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1904 კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:კონფედერაციული შტატების არმიის გენერლები კატეგორია:ჯორჯიის გუბერნატორები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ატლანტის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის სამოქალაქო ომის მონაწილეები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები
ლანგენენსლინგენი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ბარსა (ენციკლოპედია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინოამერიკული ენციკლოპედიები კატეგორია:ესპანური ენციკლოპედიები კატეგორია:პორტუგალიური ენციკლოპედიები
ელსებან-ბელოზუ
ელსებან-ბელოზუ (Elesbão Veloso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 203 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალენსა-დუ-პიაუის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 512 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.8 კმ²-ზე. ფართობი 1 343.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრუხილიო (ვალიე-დელ-კაუკა)
ტრუხილიო (Trujillo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.552 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 142 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 82.09 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 221 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სერგეი შერემეტევი
მინი|სერგეი შერემეტევი სერგეი ალექსანდრეს ძე შერემეტევი (Сергей Алексеевич Шереметев; დ. 24 მარტი, 1837 — გ. 15 დეკემბერი, 1896, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი კავალერიის გენერალი, კავკასიის მთავარმართებელი 1890–1895 წლებში.
სამხედრო მოღვაწეობის პერიოდში მონაწლეობა აქვს მიღებული არაერთ სამხედრო ბრძოლაში. დაჯილდოებულია მედლებით. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში. 1890–1895 წლებში დანიშნული იყო კავკასიის მთავარ მმართველად (главноначальствующий). გარდაიცვალა სანქტ-პეტერბურგში 1896 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კავკასიის მთავარმართებლები კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
პარკ ჩან ვუკი
რეჟისორი ასევე ცნობილია თავისი ინგლისურენოვანი ნამუშევრებით, ესენია: „სტოკერი“ (2013) და „პატარა მედოლე გოგონა“ (2018). ეს უკანასკნელი სატელევიზიო მინისერიალია, რომელიც ჯონ ლე კარეს ამავე სახელწოდების რომანზეა დაფუძნებული.
ადრეული ცხოვრება
პარკ ჩან-ვუკი დაიბადა და გაიზარდა სეულში. იგი სოგანის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის ფაკულტეტზე სწავლობდა. პარკმა უნივერსიტეტში კინოკლუბი „სოგანის კინოსაზოგადოება“ დააარსა, სადაც თანამედროვე კინოს შესახებ სტატიებს აქვეყნებდა. იგი თავდაპირველად ხელოვნების კრიტიკოსობას აპირებდა, თუმცა მას შემდეგ, რაც ალფრედ ჰიჩკოკის ცნობილი ფილმი „თავბრუსხვევა“ ნახა, კინორეჟისორობა გადაწყვიტა. სწავლის დამთავრების შემდეგ პარკი ჟურნალებში კინოს შესახებ სტატიებს წერდა, რის შემდეგაც, მალევე რეჟისორის ასისტენტი გახდა.
კარიერა
რეჟისორის არაოფიციალურად-დასათაურებული „შურისძიების ტრილოგია“ შედგება ფილმებისგან: „პატივისცემა ბატონი შურისძიების მიმართ“ (2002), „ოლდბოი“ (2003) და „ქალბატონი შურისძიება“ (2005). აღსანიშნავია, რომ პარკს თავდაპირველად არ ჰქონია განზრახული ტრილოგიის შექმნა. ფილმისთვის „ოლდბოი“ რეჟისორმა 2004 წლის კანის კინოფესტივალზე გრან პრი მიიღო. ფილმი ასახავს, თუ რაოდენ უშედეგოა შურისძიება და თუ რაოდენ გამანადგურებლად მოქმედებს იგი შურისმაძიებელზე. აღსანიშნავია, რომ ცნობილი ამერიკელი რეჟისორი კვენტინ ტარანტინო პარკის დიდი თაყვანისმცემელია. მისი, როგორც კანის კინოფესტივალის მთავარი ჟიურის სურვილი იყო, რომ „ოლდბოის“ ოქროს პალმის რტო მიეღო (ეს ჯილდო მაიკლ მურის ფილმს „ფარენჰეიტი 9/11“ მიენიჭა, ხოლო „ოლდბოიმ“ ფესტივალის მნიშვნელობით მეორე ჯილდო მიიღო). ტარანტინოსთვის პარკის ფილმი „გაერთიანებული უსაფრთხოების ზონა“ 1992 წლის შემდგომ გადაღებულ 20 საუკეთესო ფილმს შორისაა. 2004 წელს პარკმა ინტერვიუ მისცა ჟურალ The Hollywood Reporter-ს, რომელშიც მის შემოქმედებაზე დიდი გავლენის მქონე მწერლები ჩამოთვალა, ესენია: სოფოკლე, უილიამ შექსპირი, ფრანც კაფკა, ფიოდორ დოსტოევსკი, ონორე დე ბალზაკი და კურტ ვონეგუტი.
2006 წელს პარკი ვენეციის 63-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ჟიურის წევრი იყო.
2007 წელს რეჟისორმა ბერლინის 57-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფილმისთვის „მე კიბორგი ვარ, მაგრამ ეს ნორმალურია“ ალფრედ ბაუერის სახელობის პრემია მიიღო.
2009 წელს პარკმა ვამპირული ფილმი, სახელწოდებით „წყურვილი“ გადაიღო, რომლისთვის 2009 წლის კანის კინოფესტივალზე ჟიურის პრიზი მიიღო.