cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტასო აბაშიძე
ბიოგრაფია
განათლება პარიზში ედ. შავანიას მუსიკალური დეკლამაციის სასწავლებელში მიიღო. სადებიუტო როლი 1899 წელს ითამაშა (მაშო, აზიანის „ფული და ხარისხი“) და თბილისის დრამატულ დასში  ჩაირიცხა. 1921–1925 წლებში რუსთაველის სახელობის თეატრში მოღვაწეობდა, 1926–1927  — ჭიათურის თეატრში, 1933–1948   — მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში. განასახიერა 100-მდე როლი. აღსანიშნავია მისი გაიანე (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ნუცა (ვალერიან გუნიას „აღლუმი“), ბეატრიჩე (უილიამ შექსპირის „აურზაური არაფრის გამო“), დირინა (მოლიერის „ტარტიუფი“), ჟიზეფი (ბაიარისა და ვანდერბურხის „პარიზელი ბიჭი“). მონაწილეობდა ოპერეტებსა და საოპერო სპექტსკლებშიც, მღეროდა კარმენის (ჟორჟ ბიზეს „კარმენი“), ქერუბინოს (ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის „ფიგაროს ქორწინება“), ბეტინას (ოდრანის „მასკოტა“), პერიკოლას (ჟაკ ოფენბახის „მოჭიკჭიკე ჩიტები“ — „პერიკოლა“) და სხვა პარტიებს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
მანუელ I (პორტუგალია)
მანუელი სამჯერ დაქორწინდა და შეეძინა 13 შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1469 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1521
1866
თარიღი უცნობია
*
მემედ აბაშიძე
მემედ იბრაჰიმის ძე აბაშიძე, მემედ-ბეგი (დ. 18 იანვარი, 1873, ბათუმი — გ. 1937) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, მწერალი, პუბლიცისტი. სანჯაყ-ბეგ აბაშიძეთა შთამომავალი. სტალინური რეპრესიების მსხვერპლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 მ
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების სია (დ)
ეს არის იმ ნაციონალური საკალათბურთო მოთამაშეების სია, რომლის გვარებიც „დ“-ზე იწყება.
სიაში შესულია ასევე ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის (NBL), ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (BAA) და ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (ABA). ყველა ეს ლიგები არის შედეგი დღევანდელი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA).
უფრო მეტი მოთამაშე სხვა ანბანის ასოებზე
ა | ბ | გ | დ | ე-ვ | ზ-თ | ი-კ | ლ | მ | ნ-ო | პ-ჟ | რ | ს | ტ-უ | ფ-ქ-ღ-ყ | შ-ჩ | ც-ძ-წ | ჭ-ხ | ჯ | ჰ |
კატეგორია:დ-ზე დაწყებული ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების გვარები
კარლსონი დაბრუნდა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორის სტეპანცევის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1968 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ასტრიდ ლინდგრენის ნაწარმოებების ეკრანიზაციები
1865
გარდაიცვალნენ
*
როსტომიანი (მწიგნობრული)
„როსტომიანი“, ფირდოუსის „შაჰნამეს“ ქართული ვერსიების საერთო სახელწოდება. ვიწრო მნიშვნელობით —  „შაჰნამეს“ ის ქართული თარგმანები, რომლებშიც უპირატესად როსტომ ფალავნის ამბებია მოთხრობილი. ჩვენამდე მოღქეული „როსტომიანის“ როგორც პროზაული, ისე პოეტური ვერსიები. პოეტური უფრო გვიანდელი, მისი წყარო — ქართული პროზაული თარგმანი, რომელიც ვარაუდით, XV-XVI საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი, ატარებს „შაჰნამეს“ XIV-XV საუკუნეების ჩანართთა ნიშნებს.
„როსტომიანის“ პირველი გამლექსავია სერაპიონ საბაშვილი (XVI საუკუნის პირველი მეოთხედი), რომელსაც პროზაული ტექსტით უსარგებლია. „როსტომიანის“ ბოლო ნაწილის გამლექსავს ხოსრო თურმანიძეს (XVI საუკუნის მეორე მახევარი) ხელთჰქონდა არა ქართული პროზაული ტექსტი, არამედ სპარსული დედანი. მხატვრული გემოვნებითა და პოეტური ოსტატობით განსაკუთრებით აღსანიშნავია „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ტექსტი. ძალიან სუსტია თურმანიძისეული თარგმანი, რომლის უხუსურობას თავის დროზე არჩილ II (XVII-XVIII სს.) აღნიშნავდა.
ვარაუდობენ, რომ „როსტომიანის“ ზოგიერთი ფრაგმენტის გალექსვაში მონაწილეობა უნდა მიეღო მესამე, დღესდღეობით უცნობ მელექსესაც. „როსტომიანის“ საბაშვილისეული ვერსია ძირითადად შემოქმედებითი, თავისუფალი თარგმანის ნიმუშია. ზოგი რამ აქ შემოკლებულია, იშვიათად გვხვდება სიტყვასიტყვითი თარგმანიც, გავრცობილია დრამატული სიტუაციები, სამიჯნურო და საგმირო-საფალავნო ამბები, ნადირობა-ნადიმობანი და ა. შ. „როსტომიანის“ იმთავითვე დიდი პოპულარობა მოუპოვებია და სათავე გამხდარა ამ ძეგლის ხალხური ვერსიებისა. უეჭველია მისი გავლენა „რუსუდანიანზე“. „როსტომიანის“ კვალი აღბეღდილია ვანის ქვაბთა მონასტრის წარწერების პოეზიაშიც.
ზედუბანი (ადიგენის მუნიციპალიტეტი)
ზედუბანი — სოფელი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზედუბნის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ქვაბლიანის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 1530 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით., ახალციხიდან 46 კმ. ზედუბანი იხსენიება XVI საუკუნის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“. სოფელში არის შუა საუკუნეების ეკლესიის ნანგრევები. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჭეჭლის სასოფლო საბჭოში, სოფელში მოქმედებდა მოხის მერძევეობა-მეცხოველეობის მეურნეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუსიკალური ინსტრუმენტი
სადავო სტატუსის პირველი მუსიკალური ინსტრუმენტის წარმოშობა თარიღდება ქრისტეს შობამდე 65 000 წლით. არტიფაქტების მიხედვით, რომელიც საყოველთაოდ აღიარებულია, პირველი ადრეული ფლეიტა თარიღდება ქრისტეს შობადე 35 000 წლით. თუმცა, ზოგიერთი ისტორიკოსი თვლის, რომ მუსიკალური ინსტრუმენტების წარმოშობის სპეციფიკური დროის განსაზღვრა შეუძლებელია, თავად ამ ტერმინის სუბიექტური განსაზღვრების გამო.
რესურსები ინტერნეტში
*
გრუნტის გათხელება
მინი|მარჯვნივ|350პქ|[[1964 წელს იაპონიის ქალაქ ნიიგატაში ძლიერი მიწისძვრის შემდეგ მომხდარი გრუნტის გათხელება, რის გამოც მრავალი შენობა-ნაგებობა ჩამოწვა.]] გრუნტის გათხელება — პროცესი, რომლის შედეგად გრუნტი არსებითად კარგავს სიმყარესა და სითხეს. მეტად დამახასიათებელია ტენით გაჯერებული გრუნტებისათვის, როგორებიცაა შლამიანი ქვიშა ან ისეთი ქვიშა, რომელიც წყალგაუმტარ დანალექებს შეიცავს. ქანი, რომელიც ექვემდებარება გათხელებას, გეოლოგიურად შედარებით ახალგაზრდაა (ჰოლოცენი); ასეთი ნალექები ხშირად ვრცელდება მდინარეთა კალაპოტების გასწვრივ, კერძოდ, ნაპირებთან, იქ სადაც გროვდება ლიოსი და ქვიშა. გრუნტის გათხელება შეიძლება მოხდეს ძლიერი მიწისძვრის დროს, როდესაც სეისმური ტალღის გავლის შემდეგ გრუნტის ნაწილაკები სხვადასხვა სიჩქარეზე რყევას იწყებენ. მიწისძვრა ხელს წყობს გრუნტის გადაქცევას სითხედ. გრუნტის გათხელების შედეგად წარმოიქმნება ეგრეთ წოდებული ქვიშიანი ვულკანები, რომლებიც აფრქვევენ წყალს, ქვიშასთან და ტალახთან ერთად. ასეთი გრუნტის სიმყარე მკვეთრად ეცემა, ამასთანავე შენობა-ნაგებობები განიცდიან ჩამოწოლასა და გადახრას, ზოგჯერ გადაბრუნებას.
1964 წელს იაპონიის ქალაქ ნიიგატაში მომხდარი ძლიერი მიწისძვრის შემდეგ ძირითადი საძირკველის ქვიშების გათხელებასა და დანალექების სიმყარისა და უსწორმასწოროების დარღვევას მოჰყვა მრავალი შენობის გადაბრუნება. გრუნტის გათხელებით გამოწვეულ უძლიერეს დამანგრეველ მოქმედებას ჰქონდა ადგილი აგრეთვე აშშ-ის ქალაქ ანკორიჯში 1964 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ნიადაგთმცოდნეობა კატეგორია:სედიმენტოლოგია კატეგორია:სეისმომედეგი მშენებლობა
ალუმინეს ტბა
ალუმინეს ტბა — ტბა არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციის ალუმინეს დეპარტამენტში, არგენტინის პატაგონიაში. მდებარეობს ლანინის ეროვნული პარკიდან 25 კმ-ით ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 1 260 მეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ტბები
ალექსანდრ ტორმასოვი
მინი|მარჯვნივ|ალექსანდრე ტორმასოვი ალექსანდრ პეტრეს ძე ტორმასოვი (დ. 11 აგვისტო, 1752 — გ. 25 ნოემბერი, 1819, მოსკოვი) — რუსეთის იმპერიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1809–1811 წლებში.
მან პოლკოვნიკ თეოდორ სიმონოვიჩთან ერთად მოტყუებით შეიპყრო სოლომონ II და შემდგომ იმერეთში დაწყებულ აჯანყებას სასტიკად გაუსწორდა. 1809 წლის 5 მარტს დაინიშნა საქართველოს მთავარმართებლად (главноуправляющий Грузии). 1810 წელს, იმერეთის სამეფოს გაუქმებასთან ერთად, მისი მთავარმართებლობის დროს რუსეთის ქვეშევრდომობაში შევიდა მამია გურიელი და აფხაზეთის მთავარი გიორგი (საფარ-ბეგ) შერვაშიძე. 1811 წელს ტორმასოვმა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ანტონ II ნიჟნი-ნოვგოროდში გადაასახლა და მცხეთის საკათალიკოსო ტახტი გააუქმა. 1810 წელს ახალციხეზე განხორციელებული წარუმატებელი იერიშის და შავი ჭირის გამო საქართველოში მდგომარეობა დაიძაბა. ტორმასოვმა გადადგომა ამჯობინა.
საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა 1809 წლის 5 მარტს, ხოლო 1811 წლის 6 ივლისს ჩაანაცვლეს მარკიზ ფილიპ პაულუჩით.
მატისიაუ
მეთიუ პოლ მილერი (დ. 30 ივნისი, 1979, ვესტ ჩესტერი, პენსილვანია,აშშ), უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით მატისიაუ (Matisyahu) — ამერიკელი რეგის და ჰიპ-ჰოპის მუსიკოსი.
ბავშვობა,კარიერის დასაწყისი
დაიბადა აშშ-ში,ებრაულს ოჯახში,სადაც ის არარელიგიურად აღიზარდა,მაგრამ ისრაელში მოგზაურობისას დაუბრუნდა იუდეიზმს. როგორც მუსიკოსმა მოახდინა რეგის,ჰიპ-ჰოპის და ტრადიციული და თანამედროვე ებრაული მუსიკის საოცარი შერწყმა.
მატისიაუს ამერიკაში ძალიან დიდი გამოხმაურება აქვს ისეთ ცნობილ მედიებში როგორებიცაა "Time Magazine","Wall Street Journal".მას მოიხსენიებენ როგორც ფენომენს.
მუსიკა
თავის მუსიკაზე დიდი გავლენა მოახდინენ ბობ მარლიმ,"Phish"-მა და რაბინიერმა შლომო კარლებახმა. მატისიაუს მუსიკა თამამად შეიძლება ჩაითვალოს რეგეის, ჰიპ-ჰოპის, როკისა და ნაწილობრივ ელექტრონული მუსიკის ულამაზეს და სუპერ-მოდერნიზებულ ნაზავად
ტექსტი
ტექსტები ძირითადად ინგლისურ ენაზეა დაწერილი,მაგრამ ის ხშირად იყენებს ებრაული და იუდაიურ სიტყვებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:ებრაელი რეპერები კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
სადმელი
სადმელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოსტანა, კლდისუბანი, ღვიარა, ძირაგეული). მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა და მდინარე რიცეულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ამბროლაურიდან 5 კილომეტრი. სოფელში ასევე მოქმედებს საბავშვო ბაღი. სოფელში დაიბადა ქართველი წმინდანი ექვთიმე აღმსარებელი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 529 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1864
გარდაიცვალნენ
*
თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი (პარიზი)
თანამედროვე ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი (პარიზი) (Musée National d'Art Moderne) — XX საუკუნის დასაწყისში ევროპისა და ამერიკის სახვითი ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი. გაიხსნა 1947 წელს. განთავსებულია პომპიდუს ცენტრში.
მუზეუმში განსაკუთრებით ფართოდაა წარმოდგენილი ფოვიზმი (ანრი მატისი, რაულ დიუფი), კუბიზმი (პაბლო პიკასო, ჟორჟ ბრაქი), სიურრეალიზმი (სალვადორ დალი), აბსტრაქციონიზმი (ვასილი კანდინსკის, რ. დელონეს, ა. მანესიეს, პ. სულაჟის, ჟ. მატიეს ფერწერა; ა. კოლდერის ქანადაკება), კონსტრუქტივიზმი (ნ. გაბოსა და ა. პევზნერის ქანდაკება), აგრეთვე მოქანდაკე ო. ცადკინის, ფერმწერთა ჟ. რუისა და ა. მოდილიანის შემოქმედება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარიზის მუზეუმები
ბიაჯო ანტონაჩი
ბიაჯო ანტონაჩი (Biagio Antonacci, დ. 19 ნოემბერი, 1962) — იტალიელი მომღერალი და კომპოზიტორი მილანიდან.
ბიოგრაფია
ბიაჯო ანტონაჩი დაიბადა მილანში და გაიზარდა მილანის გარეუბან როზანოში. ადრეულ ასაკში სწავლობდა დაკვრას დასარტყმელ საკრავებზე. 1988 წელს მან მიიღო მონაწილეობა სან-რემოს 38-ე ფესტივალში, სიმღერით „Voglio Vivere In Un Attimo“. 1989 წელს პირველად გააფორმა ხელშეკრულება ლეიბლთან და გამოუშვა სადებიუტო ალბომი Sono cose che capitano, რომელიც შეუმჩნეველი არ დარჩენილა სიმღერის „Fiore“ დამსახურებით. მეორე ალბომი Adagio Biagio გამოვიდა ორი წლის შემდეგ. დროთა განმავლობაში მუსიკოსმა მოიპოვა წარმატება სიმღერების, „Danza Sul Mio Petto“-ს და „Però ti amo“-ს დამსახურებით, რომლებიც რადიოეთერში ხშირად ჟღერდა.
ბიაჯოს ჰყავს ორი ვაჟი მარიანა მორანდისთან (ჯანი მორანდის შვილთან).
კარიერა
მიუხედავად იმისა, რომ ბიაჯო ანტონაჩის პირველმა ორმა ალბომმა საკმაო ინტერესი დაიმსახურა, სცენაზე ადგილი ადვილად არ დაუმკვიდრია. არსებობდა საშიშროება, რომ თუ მესამე ალბომი არ გაამართლებდა, ლეიბლი შეწყვეტდა მასთან თანამშრომლობას. 1992 წელს მან გამოუშვა სინგლი მესამე ალბომიდან Liberatemi, რომელიც მოგვიანებით მსმენელს გააცნო ტურნეთი იტალიის გარშემო. მომღერალმა მონაწილეობა მიიღო ფესტივალებში და საბოლოოდ მოიპოვა დამსახურებული აღიარება. ალბომი, რომლის პროდუსერიც იყო მაურო მალავაზი, გაიყიდა 150 000-იანი ტირაჟით და მოუტანა აღიარება მსიფლიოში, როგორც იტალიური მუსიკის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენელს.
ბიაჯო ამასთანავე მოღვაწეობდა სხვა განხრით: შეკრიბა ფეხბურთის გუნდი, რომელიც დაკომპლექტებული იყო მომღერლებით, რომელთა მიზანიც იყო ქველომექმედება. ერთ-ერთ ასეთ თამაშში, რომელიც გაიმართა უსახლკარო ბავშვთა დასახმარებლად და მათ სახლებში დასაბრუნებლად, ბიაჯოსთან ითანამშრომლა პიერინო ჯელმინიმ.
1993 წელს ბიაჯო ანტონაჩიმ მონაწილეობა მიიღო სან-რემოს მუსიკალურ ფესტივალში, სიმღერით „Non so più a chi credere“. იმავე წელს მას ჰქონდა ტურნე მთელ იტალიაში და კიდევ ერთხელ მოიპოვა აღიარება. 2005 წლის 1 სექტემბერს, ჰოლივუდში, ბიაჯო დააჯილდოვეს, როგორც ყველაზე გაყიდვადი იტალიელი მამაკაცი მომღერალი - ალბომის Convivendo მილიონიანი ტირაჟით გაყიდვისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1963
1942
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
ირლანდიის პროვინციები
thumb|200px|ოთხი პროვინციის დროშა.
ირლანდიის პროვინციები — ისტორიული ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მაღალი საფეხურის ერთეულები ირლანდიაში. პროვინციები შეიქმნა გელური მმართველობის პერიოდში. მან ჩაანაცვლა მანამდე არსებული სისტემა, ე.წ. ''ტუათი.
ირლანდიის „ოქროს საუკუნის“ პერიოდში პროვინციები წარმოადგენდა სუსტად დაკავშირებულ სამეფო-ფედერაციებს მკაფიოდ განუსაზღვრელი საზღვრებით. ამჟამად ოთხ პროვინციას არ აქვს ოფიციალური იურიდიული სტატუსი და წარმოადგენს შესაბამისი საგრაფოების ჯგუფს. ამასთან ერთად, ლენსტერი, მანსტერი და კონაქტი მთლიანად შედის ირლანდიის რესპუბლიკაში, ხოლო ოლსტერში ექვსი საგრაფო ეკუთვნის ჩრდილოეთ ირლანდიას.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი (ნეაპოლი)
მინი|300პქ| ალექსანდრე მაკედონელის მოზაიკის ფრაგმენტი (პომპეი) ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი (Museo Archeologico Nazionale di Napoli) — ანტიკური ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი სამხრეთ იტალიაში. დაარსდა XVIII საუკუნეში. მუზეუმში თავმოყრილია ფარნეზეს, ბორჯას და სხვა ოჯახთა კოლექციები, აგრეთვე სამხრეთ იტალიაში (ძირითადად პომპეიში და ჰერკულანუმში) არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ძეგლები, ქანდაკების (უმთავრესად რომის), ფერწერის (ფრესკები, მოზაიკები), დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების, ნუმიზმატიკის მდიდარი კოლექციები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მუზეუმები კატეგორია:ნეაპოლი
ხარბალი
ხარბალი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე, ქსნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მ, ახალგორიდან 23 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ხარბლიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ქენქაძეები (მაგ., ლამისყანაში).
სქოლიო
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების სია (ზ-თ)
ეს არის იმ ნაციონალური საკალათბურთო მოთამაშეების სია, რომლის გვარებიც „ზ“-ზე და „თ“-ზე იწყება.
სიაში შესულია ასევე ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის (NBL), ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (BAA) და ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (ABA). ყველა ეს ლიგები არის შედეგი დღევანდელი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA).
უფრო მეტი მოთამაშე სხვა ანბანის ასოებზე
კატეგორია:ზ-ზე დაწყებული ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების გვარები კატეგორია:თ-ზე დაწყებული ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების გვარები
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი (International Geographical Union; Union Géographique Internationale; IGU) — მსოფლიოს გეოგრაფთა საერთაშორისო სამეცნიერო გაერთიანება. პირველი საერთაშორისო კონგრესი ჩატარდა 1871 წელს ქალაქ ანტვერპენში. თანამედროვე სახით ოფიციალურად დაარსდა 1922 წელს ბელგიის ქალაქ ბრიუსელში. ხელმძღვანელი ორგანოა — აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც შედგება პრეზიდენტის, 8 ვიცე-პრეზიდენტის, გენერალური მდივნისა და ხაზინადარისგან. ადრეული წლებიდანვე გეოგრაფთა სამეცნიერო გაერთიანებამ გამოიმუშავა საერთაშორისო ორგანიზაციის სტრუქტურა, რომელიც დღემდე არსებობს.
დღეს, ისევე როგორც XIX საუკუნის მიწურულს, საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სტრუქტურა შეიცავს 3 ძირითად კომპონენტს: გენერალური ასამბლეა, რომელიც გვევლინება კავშირის უმაღლეს ორგანოდ და შედგება დელეგატებისაგან. გენერალური ასამბლეის სხდომა იმართება კონგრესის მსვლელობისას. აღმსასრულებელი კომიტეტი შედგება პრეზიდენტის, 8 ვიცე-პრეზიდენტის, გენერალური მდივნისა და ხაზინადარისგან. კომისიები და კვლევითი ჯგუფები მოქმედებენ მუდმივ საფუძველზე. საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირმა თავისი არსებობის მანძილზე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ჩაატარა დაახლოებით 30-მდე საერთაშორისო კონგრესი, რომელიც თავის მხრივ, იმართება 4 წელიწადში ერთხელ.
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის მიზანია გეოგრაფიული კვლევის კოორდინაცია მსოფლიო მასშტაბით, გეოგრაფიული კვლევის შედეგების მოსმენა გეოგრაფიულ კონგრესებსა და რეგიონულ კონფერენციებზე და მათი პუბლიკაცია.
ამჟამად საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი აერთიანებს გეოგრაფებს მსოფლიოს 87 ქვეყნიდან. კონგრესებს შორის მუშაობს 34 კომისია და 4 კვლევითი ჯგუფი, რომლებიც მოიცავენ გეოგრაფიის პრობლემების ფართო სპექტრს.
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სამუშაო ენებია ინგლისური და ფრანგული. საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის საქმიანობის შედეგები რეგულარულად ქვეყნდება ბიულეტენებში, რომელიც გამოიცემა 2 ენაზე წელიწადში რამდენიმეჯერ და აგრეთვე საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ოფიციალურ საიტზე.
აღსანიშნავია, რომ საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი 1972-1979 წლებში იყო ქართველი გეოგრაფი თეოფანე დავითაია.
სქოლიო
კატეგორია:გეოგრაფიული საზოგადოებები
პანამის არხის ზონა
პანამის არხის ზონა (Zona del Canal de Panamá) ეწოდებოდა ამერიკის ყოფილ ტერიტორიას, რომელიც მოიცავდა პანამის არხს და 8 კილომეტრის სიგანის ტერიტორიას არხის ორივე მხარეს, ასევე ქალაქებს პანამა და კოლონი, ზონის მთლიანი ფართობი შეადგენდა 1,430 კვადრატულ კილომეტრს. მის საზღვრებში მოქცეული იყო პანამის ორი პროვინცია. ზონა 1903 წლის 18 ნოემბერს ჰეი-ბუნაუ-ვარილის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიქმნა.
1904 წლის 26 თებერვალს გამოცხადდა ისტმიანის არხის კონვენცია, როლის საფუძველზეც პანამამ ამერიკას გადასცა ზონის ტერიტორია და მასზე არსებული წყალი განკარგვის სრული უფლებით, მათ შორის: სამშენებლო, განვითარების და ნებისმიერი სხვა გამოყენებისათვის. 1977 წელს ტორიხოს-კარტერის ხელშეკრულებით არხი გამოცხადდა ნეიტრალურ ტერიტორიად. 1979 წლამდე ტერიტორია იყო ამერიკის განკარგულებაში, სადაც მან ააშენა არხი და ახორციელებდა მის მართვას. 1979-1999 წლებში არხი იყო ამერიკა-პანამის ერთობლივი კონტროლის ქვეშ.
სქოლიო
კატეგორია:პანამის არხი კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
შოთა (საკუთარი სახელი)
შოთა — მამაკაცის სახელი. ამ ფორმით გვხვდება მხოლოდ ქართველებში და თანაც, შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული, გვხვდება საკმაოდ ხშირად. ამჟამად ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახელია საქართველოში, რაც „ვეფხისტყაოსნის“ ავტორის პოპულარობის ნიშანი უნდა იყოს. ამ სახელის ეტიმოლოგია სადავოა. მისგან ნაწარმოებია გვარები: შოთაძე, შოთაშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
თიკა (მდინარე)
თიკა — მდინარე კენიაში. მიედინება კენიის ცენტრალურ პროვინციაში. სათავეს იღებს აბერდერის ქედზე და უერთდება მდინარე ტანას, რომელიც ჩაედინება ინდოეთის ოკეანეში. მდინარე თიკა არის მნიშვნელოვანი ჰიდროელექტრული ენერგიის წყარო კენიაში და წყლის ყველაზე დიდი რაოდენობით ამარაგებს კენიის უდიდეს ქალაქს და დედაქალაქს, ნაირობს.
კატეგორია:კენიის მდინარეები
არსენი დიდი
thumbnail|right|ღირსი არსენი დიდი ღირსი არსენი დიდი — რომაელი ქრისტიანი წმინდანი ბერი.
ცხოვრება
არსენი დიდი დაიბადა 354 წელს რომში, კეთილმსახური ქრისტიანის ოჯახში, ღრმა სარწმუნოებამ ყმაწვილში მეცნიერებათა შესწავლის შეწყვეტისა და ღვთის მსახურებისთვის თავის გადადების სურვილი აღძრა. მალე წმიდა არსენის დიაკვნად დაასხეს ხელი.
რომის იმპერიის აღმოსავლეთის მმართველმა იმპერატორმა თეოდოსიმ (379-395) მისი განათლებისა და ღვთისმოსაობის შესახებ შეიტყო და თავისი ვაჟების, არკადისა და ჰონორიუსის აღზრდა დაავალა. თავისი სურვილის წინააღმდეგ, არსენი იძულებული გახდა დამორჩილებოდა იმპერატორის სურვილს. მაშინ წმიდა მამა 29 წლისა იყო.
კონსტანტინეპოლში ჩასული წმიდა არსენი დიდი პატივით მიიღო იმპერატორმა თეოდოსიმ და სთხოვა, მეფისწულები ღვთისმოშიშებით აღეზარდა: „თუმცა ისინი უფლისწულები არიან, მაგრამ ყველაფერში უნდა დაგემორჩილონ, როგორც მამას და მასწავლებელს“.
ღირსი მამა გულმოდგინებით შეუდგა ყრმათა აღზრდას, მაგრამ დიდი პატივი, რომლითაც გარშემორტყმული იყო, უმძიმებდა ბერული ცხოვრებისა და მდუმარებისკენ მოწოდებულ სულს. წმიდა არსენი მხურვალედ ევედრებოდა უფალს გამოეჩინა მისთვის ცხოვრების გზა. უფალმა ისმინა მისი და, ერთხელ, წმიდა მამას ზეციდან მოესმა ხმა: „არსენ, განუდეგ კაცთა და ცხოვნდები“. წმიდა არსენმა განიძარცვა მდიდრული სამოსელი, მალულად დატოვა სასახლე, ხომალდზე ავიდა და ალექსანდრიაში წავიდა, აქედან კი უდაბნოს მიაშურა. მონასტერში მისულმა წმიდა არსენმა წინამძღვარს საძმოში მიღება სთხოვა. წმიდანი მიიყვანეს ღირს იოანე კოლოვთან (ხს. 9 ნოემბერს). ღირსმა იოანემ წმიდა არსენის მორჩილების გამოსაცდელად ტრაპეზთან კი არ დასვა მისული, არამედ პურის ნაჭერი გადაუგდო და უთხრა: „ჭამე, თუ გინდა“. ღირსი არსენი მორჩილებით დაემხო მუხლებზე, მადლიერებით მიიღო პური და კუთხეში დადგა. წმიდა იოანემ თქვა: „ის უდიდესი მოღვაწე იქნება“ და სიხარულით აღკვეცა ბერად.
ღირსმა არსენმა გულმოდგინედ დაიწყო მოღვაწეობა და მალე აღემატა უდაბნოს ბევრ მამას. ერთხელ, ლოცვისას კვლავ გაიგონა ზეციური ხმა: „არსენ, განუდეგ კაცთა, მდუმარება დაიმარხე, რადგან ესაა ძირი უცოდველობისა“. ღირსი არსენი განმარტოებულ კელიაში დასახლდა და მდუმარების ღვაწლს შეუდგა. იშვიათად გამოდიოდა გარეთ, მხოლოდ დღესასწაულზე და კვირაობით მიდიოდა ეკლესიაში. ერთი ბერის კითხვაზე, თუ რატომ განუდგა ხალხს, მოღვაწემ უპასუხა: „ღმერთი ხედავს, რომ ყველა მიყვარს, მაგრამ არ ძალმიძს ერთდროულად ღმერთთანაც ვიყო და ხალხთანაც“.
დიდი მოღვაწის სახელი შორს გავარდა. ბევრს უნდოდა მისი ნახვა, ამით კი ღირსი მამის მდუმარების აღთქმა ირღვეოდა, ამიტომ წმინდანი იძულებული იყო ხშირად გამოეცვალა საცხოვრისი, მაგრამ მისი ნახვის მსურველები მაინც ახერხებდნენ მის პოვნას.
ერთხელ ერთმა ბერმა ჰკითხა წმიდა არსენის, როგორ მოქცეულიყო, როდესაც ფსალმუნის კითხვისას სიტყვების მნიშვნელობა არ ესმოდა. წმიდა ბერმა უპასუხა, რომ საჭიროა ფსალმუნის კითხვის გაგრძელება, რადგან ბოროტი ძალები გარბიან ადამიანისაგან წმინდა წერილის სიტყვების გაგონებისას.
ბერებს ხშირად ესმოდათ წმიდა არსენის სიტყვები: „იშრომე, არსენი, ნუ ზარმაცობ, შენ აქ დასასვნებლად კი არ მოსულხარ, არამედ საღვაწოდ“. წმიდა ბერი ხშირად იტყოდა ხოლმე: „ბევრჯერ ჩავვარდნილვარ სინანულში წარმოთქმული სიტყვების გამო, დუმილის გამო კი არასოდეს!“
წმიდა მამამ ბერულ მოღვაწეობაში 55 წელი გაატარა, თანამედროვეთაგან „დიდის“ ზედწოდება დაიმსახურა და აღესრულა 95 წლისა, 449 ან 450 წელს.
კატეგორია:დაბადებული 354 კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:რომაელი ქრისტიანი ბერები კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:რომაელი ქრისტიანი წმინდანები
ეგზორციზმი
მინი|წმინდა ფრანსისკო დე ბორჯია გარდაცვლილი ადამიანიდან დევნის დემონებს.
ეგზორციზმი (εξορκισμός) — დემონის ან სულის განდევნა ადამიანისგან ან რაიმე ადგილიდან. ტერმინი გახდა ცნობილი ადრეულ ქრისტიანობაში მეორე საუკუნიდან. მიუხედავად ამისა მისი გამოყენება საკმაოდ ძველი დროით თარიღდება და არის ბევრი კულტურისა და რელიგიის რწმენის ნაწილი.
ქრისტიანობაში, ადამიანს, რომელიც ახორციელებს ეგზორციზმს, ეწოდება ეგზორცისტი და ხშირად არის ეკლესიის წევრი, ან დაჯილდოებულია სპეციალური თვისებებითა და ძალით. ეგზორცისტი ბოროტი ძალის განდევნისთვის იყენებს ლოცვებს, რელიგიურ მასალებს, როგორიცაა ხატები, სიმბოლოები, ჟესტიკულაცია, თილისმა და ა.შ. ამ დროს იგი მოუწოდებს დახმარებისთვის ღმერთს, იესოს ან რამდენიმე ანგელოზს ან მთავარანგელოზს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგზორციზმი კატეგორია:ისლამი და სხვა რელიგიები
სათემო (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)
სათემო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ბარდუბნის თემი), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ ბორცვიან-სერებიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 260 მეტრი, თერჯოლიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 303 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საკეცია
საკეცია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ზნაკვის თემი), მდებარეობს მდინარეების რიონისა და ზნაკურის შესაყართან. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ამბროლაურიდან 7 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. ვახუშტი ბაგრატიონი „საკეცის“ სახელით მოიხსენიებს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტორლაკური
ტორლაკური — სერბული, და მაშასადამე სერბულხორვატული ენის დიალექტების ჯგუფი, რომელზეც უმთავრესად სერბიის სამხრეთაღმოსავლეთ ნაწილში საუბრობენ.
ეს დიალექტური ჯგუფი აგრეთვე წარმოადგენს ე.წ. გარდამავალ ჯგუფს დიალექტებისა ბულგარულ და მაკედონურ ენებზე. ამ დიალექტების ჯგუფის კლასიფიცირების საქმეში სლავისტებს შორის არაერთგვაროვანი აზრი იმის შესახებ, განიხილონ თუ არა ეს ჯგუფი სერბულ-ხორვატული ენის  ერთ-ერთ მთავარ დიალექტად შტოკავურის, კაიკავურის და ჩაკავურის გვერდით, თუ იგი მიაქციონ შტოკავური დიალექტის, ერთ ნაწილად, კერძოდ კი პრიზრენ-ტიმოკის კილოდ.
ტორლაკურად საუბრობენ უმთავრესად ორთოდოქსი სერბები, გამონაკლისს კი ამ მხრივ წარმოადგენენ კოსოვოს სამხრეთით მცხოვრები მუსლიმი გორანები და კათოლიკე კრაშოვანები ბანატის რუმინულ ნაწილში.
სერბიის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ტორლაკური მოიაზრება სერბული სტანდარდული ენის ეკავურ ფორმად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სლავური ენები
როსტომ რაჭის ერისთავი
როსტომ რაჭის ერისთავი — ერისთავი დაახლოებით 1750-1769 წლებში. შოშიტა III-ის ძე. ერისთავად გახდომისთავნავე რაჭის თავად-აზნაურები ზოგი ამოწყვიტა, ზოგი გააძევა და მათი მამულები მიიტაცა. ხელთ იგდო სამეფო მამულებიც და ამრიგად მთელ რაჭას დაეუფლა. ძლიერ წინააღმდეგობას უწევდა იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ცენტრალისტურ პოლიტიკას. იმერეთის ზოგიერთ რენეგატ ფეოდალთან ერთად მეგზურობას უწევდა ოსმალ დამპყრობლებს და ხშირად გამოდიოდა მათ მოკავშირედ სოლომონ -ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1752 წელს როსტომ რაჭის ერისთავმა და ლევან აბაშიძემ სოლომონ I ტახტიდან ჩამოაგდეს, სოლომონმა მალე დაიბრუნა ტახტი. როსტომ რაჭის ერისთავმა ისევ სცადა მეფის თავიდან მოცილება, მაგრამ ხრესილის ბრძოლაში (1757) გამარჯვება სოლომონს დარჩა. 60-იანი წლების დასაწყისში როსტომ რაჭის ერისთავი მხარში ედგა ოსმალებს და მათთან ერთად ებრძოდა სოლომონ მეფეს. 60-იანი წლების მიწურულიდან სოლომონ I-მა რამდენიმეჯერ წარმატებით ილაშქრა რაჭაში, მაგრამ როსტომის ხელში ჩაგდება ვერ მოახერხა. 1769 წელს სოლომონ I-მა მინდობილი როსტომ რაჭის ერისთავი ოჯახიანად შეიპყრო და მკაცრად დასაჯა, მამულები კი სამეფო საკუთრებად გამოაცხადა. 1773 წლამდე როსტომი პატიმარი იყო. შემდეგ გაათავისუფლეს და 1790 წლიდან აღარ იხსენიება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ერისთავები კატეგორია:რაჭის ერისთავები (საგვარეულო)
მუქარა (კომიქსი)
მუქარა (ლილი ჰოლისტერი; Menace) — მარველის კომიქსების გამოგონილი სუპერბოროტმოქმედი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში The Amazing Spider-Man #549. პერსონაჟი მონაწილეობდა ადამიან ობობაზე შექმნილ კომიქსების სერიებში Brand New Day, One More Day და American Son. ლილი ჰოლისტერი არის ჰარი ოსბორნის საცოლე.
ძალები და შესაძლებლობები
რადიაციული გამოსხივების მქონე, გობლინის შრატის ექსპერიმენტალურმა ვერსიამ მუქარას დიდი ფიზიკური ძალა მისცა. მას შეუძლია ნორმან ოსბორნი ფიზიკურ ბრძოლაში დაჯაბნოს, ეს კი იმის ნათელი მაგალითია მან ოსბორნზე(მწვანე გობლინზე) უფრო დიდი ძალა შეიძინა. მუქარას ასევე შეუძლია სურვილისამებრ მიიღოს ადამიანური ფორმა, მიუხედავად იმისა რომ ამას სჭირდება დიდი დაძაბვა და ძალიან მოუხერხებელია.
სქოლიო
კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
ხრამისწყარო
სქოლიო
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
1863
თარიღი უცნობია
*
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების სია (პ-ჟ)
უფრო მეტი მოთამაშე სხვა ანბანის ასოებზე
ა | ბ | გ | დ | ე-ვ | ზ-თ | ი-კ | ლ | მ | ნ-ო | პ-ჟ | რ | ს | ტ-უ | ფ-ქ-ღ-ყ | შ-ჩ | ც-ძ-წ | ჭ-ხ | ჯ | ჰ |
კატეგორია:პ-ზე დაწყებული ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების გვარები კატეგორია:ჟ-ზე დაწყებული ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების გვარები
არღუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი არღუნი შეიძლება აღნიშნავდეს:
1941
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
როტანგი
როტანგი — ლიანები პალმების ოჯახისა, მეტწილად კალამუსის (Calamus) გვარის სახეობები. აქვთ ფრთისებრი ფოთლები, წვრილი და ძალზე გრძელი ღეროები (150-180 მ, ზოგჯერ 300 მ-მდე).
იზრდებიან ტენიან ტროპიკულ ტყეებში და ხიდან ხეზე ცოცავენ სახეცვლილი ფოთლებით ან ზოგჯერ ყვავილებით. ნაყოფი დიდი და კვერცხისებრია, ბევრი სახეობისა — იჭმება. 350-ზე მეტი სახეობა ხარობს ტროპიკულ აზიაში; მხოლოდ რამდენიმეა აფრიკისა და ავსტრალიიის ტროპიკებში.
ფართოდ არის ცნობილი როტანგის პალმა (Calamus rotang), რომლის ელასტიკურ და მაგარ ღეროებს იყენებენ მშენებლობაში, ავეჯის წარმოებაში, წნავენ კალათებს, თევსაჭერ ბადეებს და სხვა.
ვლადისლავ სტარევიჩი
ვლადისლავ სტარევიჩი (დ. 8 აგვისტო  [ ძვ. სტ. 27 ივლისი] 1882, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 26 თებერვალი, 1965, პარიზი, საფრანგეთი) — პოლონური წარმოშობის რუსი და ფრანგი რეჟისორი, თოჯინური სიუჟეტური ანიმაციური ფილმების პირველი შექმნელი. უოლტ დისნეის აზრით, მან მსოფლიოს ყველა ანიმატორს რამდენიმე ათწლეულით გაუსწრო.
როტანგი
ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
ვლადისლავ სტარევიჩი
სტარევიჩის თოჯინები გამოირჩევიან დახვეწილი მიმიკით და დეტალიზაციით, რაც იმ დროისთვის მსოფლიო ანიმაციაში სიახლეს წარმოადგენდა. 1950-იან წლებში შემოქმედის ფილმების წარმატებამ იკლო. გაჭირვების ჟამს, როდესაც უფროსმა ქალიშვილმა მხედველობა დაკარგა, დაიწყო საკუთარი თოჯინების გაყიდვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი   26 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:რუსი რეჟისორები კატეგორია:ფრანგი რეჟისორები კატეგორია:პოლონელი რეჟისორები კატეგორია:რუსი გამომგონებლები კატეგორია:რუსი ანიმატორები
შოთა ძე ართავაჩოსძისა
შოთა ძე ართავაჩოსძისა — XII საუკუნის II ნახევრის აღმოსავლეთ საქართველოს დიდებული. სახელის მიხედვით შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ის ეკუთვნოდა ჰერეთის დიდ ფეოდალთა გრიგოლისძეთა საგვარეულოს, რომლის წარმომადგენლები: ასათ, გრიგოლ, შოთა კუპრი ჰერეთის ერისთავები იყვნენ XII-XIII საუკუნეებში.
მოსაზრება, რომ შოთა იყო ჰერეთის ბაგრატიონი (პ. ინგოროყვა), არ არის გაზიარებული ქართულ ისტორიოგრაფიაში. აღმოსავლეთ საქართველოში სხვა დიდებულებთან ერთად შოთამ მონაწილეობა მიიღო დემნა უფლისწულისა და ორბელთა აჯანყებაში (1177-1178) გიორგი III-ის წინააღმდეგ. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ის აღარ იხსენიება წყაროებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები კატეგორია:ჰერეთი
მუხავეცი
მუხავეცი (Мухавец) — მდინარე ბრესტის ოლქში, ბელარუსი. დასავლეთის ბუგის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე — 113 კმ, აუზის ფართობი — 6350 კმ² სათავეს იღებს ქალაქ პრუჟანიდან, მდინარე მუხისა და ვეცის არხის შესართავიდან. მდინარის ნაპირზე 3 ქალაქი და 1 ციხესიმაგრე მდებარეობს. მდინარის სახელს ატარებს პრუჟანის ჰოკეის გუნდი.
სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსის მდინარეები
ფილიპ პაულუჩი
მინი|მარჯვნივ|ფილიპ პაულუჩი ფილიპ ოსიპეს ძე პაულუჩი (დ. 1779, მოდენა — გ. 25 იანვარი, 1849, ნიცა) — საფრანგეთის და რუსეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1811–1812 წლებში.
იგი წარმოშობით იტალიელი იყო, საფრანგეთიდან ნაპოლეონის მმართველობას გამოექცა და თავი რუსეთს შეაფარა. წარმატებულმა სამხედრო კარიერამ მისი კავკასიაში გაგზავნა განაპირობა. ის დისციპლინის მოყვარული პიროვნება იყო და ძნელად ეგუებოდა რუსულ ბიუროკრატიულ სისტემას. 1811 წლის სექტემბერში დაინიშნა საქართველოს მთავარმართებლად. დანიშვნისთანავე მექრთამეობასა და ჯარში ფეხმოკიდებულ ლოთობას ბრძოლა გამოუცხადა. თუმცა, რუსული ენის არცოდნის გამო საკუთარ მოხელეებთანაც თარჯიმნის დახმარებით უწევდა ურთიერთობა და შეცდომებსაც უშვებდა. მან 30000-იანი არმიის გამოკვება მთლიანად ადგილობრივ მოსახლეობას დააკისრა, რასაც 1812 წლის კახეთის აჯანყება მოჰყვა. აჯანყების გაძლიერების გამო პაულუჩი რუსეთ-ირანის ფრონტიდან დაბრუნდა და რუსეთის ჯარს ჩაუდგა სათავეში. 1812 წლის მარტში, ჩუმლაყთან, დაამარცხა კახელი აჯანყებულები და ტყვედ ჩაიგდო გრიგოლ ბაგრატიონი. მიუხედავად გამარჯვებისა, პაულუჩი იძულებული გახდა დათმობებზე წასულიყო. კახეთში გაუქმდა კაპიტან-ისპრავნიკების თანამდებობა და მოურავობა აღდგა. სამხედრო წარუმატებლობის შემდეგ პაულუჩიმ აჯანყებულებთან მოლაპარაკების გამართვა სცადა. დაპირდა მათ ამნისტიას, რეფორმების გატარებას. ეს დაპირებანი მთავარმართებლის მხრიდან უფლებამოსილების გადაჭარბებად მიიჩნიეს და პეტერბურგმა იგი უკან გაიწვია. 1812 წლის აპრილში ის გენერალმა რტიშჩევმა შეცვალა. აღსანიშნავია, რომ კახეთის თავადაზნაურობამ იმპერატორს მისი დატოვებაც კი თხოვა, მაგრამ უშედეგოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1779 კატეგორია:გარდაცვლილი 1849 კატეგორია:საქართველოს მთავარმართებლები კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
გრიგოლი (საკუთარი სახელი)
გრიგოლ (ბერძნ. „მღვიძარე“, „ფხიზელი“) — მამაკაცის სახელი. მისგანაა მიღებული გვარები: გრიგოლაშვილი, გრიგოლია, გრიგოლაია, გრიგოლავა. კნინობითი ფორმებია: გიგა, გიგი, გიგო, გიგლა, გიგილო, გიგოლა. გიგა, გიგი, გიგო წარმოშობით შეიძლება დამოუკიდებელი სახელები იყოს. ბევრი გვარია წარმოქმნილი კნინობითი ფორმებისაგანაც. იშვიათად გვხვდება სახელის ფორმა გრიგორ, საიდანაც მიღებულია გვარი გრიგორაშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
პირველი ეწერბაში
პირველი ეწერბაში — ყოფილი სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ბაშის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრი, სამტრედიიდან 17 კილომეტრი. ამჟამად შედის სოფელ ბაშის შემადგენლობაში.
მუცო
მუცო — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე არდოტის წყლის (არღუნის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ხევსურეთის შემოსასვლელის ისტორიული დარაჯი და დამცველი. ზღვის დონიდან 1880 მ, დუშეთიდან 121 კმ.
სოფელში, რომელიც თითქმის გაუკაცრიელდა საუკუნეზე მეტი ხანია, შუა საუკუნეების გამაგრებული, საყოფაცხოვრებო დანიშნულების დაახლოებით 40-მდე სახლია განლაგებული ვერტიკალურ ტერასებზე მუცო-არდოტის ხეობის თავზე. ამჟამად ოთხი საბრძოლო დანიშნულების ციხე-კოშკი და რამდენიმე საცხოვრებლის ნანგრევია შემორჩენილი მუცოში. მათ შორის, ლეგენდარული თორღვას ციხე და კოშკი. მუცო, ძირითადად, ორ ნაწილად იყოფა: ზემოთ უფრო ძველი შეთეკაურთ უბანია და მეორე შედარებით ახალი — დაიაურთ უბანი. მისადგომად რთულ სოფელში შენარჩუნებულია ორიგინალური არქიტექტურა. ტურისტებისა და მთამსვლელების საყვარელი ადგილი — მუცო, საქართველოს ყველაზე სავალალო მდგომარეობაში მყოფ ისტორიულ ძეგლთა სიაშია.
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
მუცოში, ძირითადად, ორი გვარი სახლობდა: შეთეკაურები და დაიაურები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
1862
თარიღი უცნობია
*
ქვემო რიეთის ეკლესია
ქვემო რიეთის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო რიეთის ჩრდილოეთით, ბორცვზე შემორჩენილია დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები (6,3 X 4,4 მ). ეკლესია ნაგებია დიდი ზომის ლოდებისაგან. 1920 წლის მიწისძვრამ შენობა ძლიერ დააზიანა. შესასვლელი სამხრეთითაა, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია. დარბაზი გადახურულია კამარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პარმენიონი
პარმენიონი (ბერძნ. Παρμενίων) (დ. ძვ. წ. 400 - გ. ძვ. წ. 330) — მაკედონელი გენერალი, რომელიც მსახურობდა ფილიპე II-ის და ალექსანდრე დიდის მმართველობის ხანაში. მან ორივე მეფის კარზე წარმატებით შეძლო დაემკვიდრებინა თავი, როგორც მეფის მარჯვენა ხელად სამხედრო საქმეში.
წარმოშობით ის იყო მაკედონელი დიდებულის, ფილოტას შვილი. ფილიპე II-ის დაქვემდებარებაში ძვ. წ. 356 წელს მან დაამარცხა ილირიელები დიდ ბრძოლაში. ათი წლის შემდეგ გაანადგურა სტრატეგიული ქალაქი თესალიაში, ჰალოსი. ძვ. წ. 336 წელს ფილიპემ პარმენიონი გააგზავნა მცირე აზიაში 10,000 მეომრით. ამ არმიის დანიშნულება იყო მოემზადებინა პლაცდარმი მთავარი არმიისთვის, რომლითაც ფილიპე თავად აპირებდა აზიაში შეჭრას. თავდაპირველად ყველაფერი კარგად წარიმართა, თუმცა იმავე წელს ფილიპე II-ის სიკვდილის შემდეგ მაკედონელები მემნონ როდოსელმა მაგნეზიასთან დაამარცხა, შემდეგ კი უკან დაახევინა. ამის მიუხედავად არმია შეძლო აზიაში დარჩენა.
ძვ. წ. 334 წელს ფილიპეს მემკვიდრემ, ალექსანდრე დიდმა წამოიწუო მამამისის მიერ დაგეგმილი ლაშქრობა აქემენიდების სპარსეთის წინააღმდეგ, რითიც დაიწყო ალექსანდრეს სპარსეთის კამპანია. პარმენიონს კვლავ მნიშვნელოვანი როლი ეჭირა მაკედონელთა სამხედრო ძალაში. გრანიკოსის, ისოსის და გავგამელის ბრძოლების დროს ის არმიის მარცხენა ფლანგს მეთაურობდა. ძვ. წ. 330 წელს პარმენიონის შვილი, ფილოტა, რომელიც არმიის ელიტარულ რაზმს, ჰეტაირებს მეთაურობდა, ალექსანდრეს წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობდა. შეთქმულება გამოაშკარავდა და ალექსანდრემ ფილოტა მოაკვლევინა. ამასთან ხალხი გაგზავნა ეკტაბანაში, სადაც პარმენიონი იმყოფებოდა, რომელმაც არაფერი იცოდა თავისი შვილის შესახებ და მათ დაავალა მოეკლათ ის იქამდე, საცამ ფილოტას შესახებ შეიტყობდა. გაურკვეველია მიუძღვოდა თუ არა ბრალი პარმენიონს ალექსანდრეს წინააღმდეგ შეთქმულებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 330 კატეგორია:ალექსანდრე მაკედონელის გენერლები
მცხეთის ჯვრის მონასტერი
ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილი საქართველოს გეოგრაფიულ აღწერაში წერს:
მოსე ჯანაშვილს თავის მხრივ მოკლედ მოყოლილი აქვს ჯვრის მონასტრის აგების პროცესი და იძლევა საინტერესო ცნობებს.
ჯვრის მცირე და დიდი ტაძრების აგების დრო თვით ძეგლთა ანალიზის საფუძველზე დაადგინა გიორგი ჩუბინაშვილმა. საუკუნეთა მანძილზე მცირე ტაძარი ძლიერ დაზიანდა, დიდმა ტაძარმა კი დღემდე კარგად მოაღწია. ჯვრის მონასტერს სარემონტო-სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა: 1924-1927 წლებში (ხელმძღვანელები: გ. ჩუბინაშვილი, ნ. სევეროვი); 1933-1939 წლებში (ხელმძღვანელები: გ. ჩუბინაშვილი, ნ. სევეროვი); 1963-1965 წლებში (ხელმძღვანელი: რუსუდან გვერდწითელი).
მთავარი ტაძარი
ჯვრის უშუალო წინამორბედია ნინოწმინდის ტაძარი. ჯვარში განვითარებულია და მხატვრულად სრულყოფილია ნინოწმინდის კომპოზიცია. გეგმის საფუძველს აქაც კუთხისოთახებიანი ტეტრაკონქი შეადგენს, მაგრამ ეს კუთხის ოთახები რადიალურად კი არ არის განლაგებული, როგორც ნინოწმინდაში, არამედ აფსიდების ღერძების პარალელურად და გუმბათქვეშა სივრცესთან დაკავშირებულია კუთხის ღრმა ნიშებით, რომელთაც წრის 3/4-ის მოხაზულობა აქვთ. შენობის ბირთვს, ჩვეულებისამებრ, შეადგენს კვადრატი, რომლის თავზეც აღმართულია 8-წახნაგოვან ყელზე დამყარებული გუმბათი. იგი მთელი შიგა სივრცის დომინანტია, განსაზღვრავს ყველა სხვა ნაწილის ფორმასა და პროპორციებს ამ ხუროთმოძღვრულ სივრცეში.
ჯვრის დიდი ტაძარი ჯვარგუმბათოვანი ტიპის ნაგებობაა, მისი გარეთა პირი და ინტერიერი ამოყვანილია ვარდისფერი ქვით, ზოგ ადგილას კი მუქი ღვინისფერი ქვის კარგად გათლილი კვადრებისაგან. ქვებს შორის ნაკერების სწორხაზოვნება, ყველგან მკაცრადაა დაცული, ტაძარი თავისი მასშტაბითა და დანაწევრებით, ორგანულად ერწყმის მთას. ტაძარი აღმართულია მოსწორებულ, სწორკუთხა მოედანზე. აქვს ორსაფეხურიანი ცოკოლი, დასავლეთით იგი ემყარება ხელოვნურად გამაგრებულ ვერტიკალურ კლდეს. ტაძარში შესასვლელი სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდანაა. გუმბათის ნახევარსფეროში გამოსახულია რელიეფური ჯვარი. რომელსაც აქვს როგორც მხატვრული ისე კონსტრუქციული დანიშნულება. გუმბათქვეშა სივრცე ოთხივე მხრივ გახსნილია აფსიდებით, რომელებიც გეგმაში ჯვარს ქმნიან, ჯვრის მკლავებს შორის ყოველ კუთხეში ჯვაროვანი კამარით გადახურულია თაღია. ყოველ ნიშში გაჭრილია ოთახში შესასვლელი: სამკვეთლო და სადიაკვნე. სამხრეთ-დასავლეთი ოთახი საქალებოა, რომლის შესასვლელის თავზე წარწერაა:
ჯვრის ტიპი, ე.ი. კუთხისოთახებიანი ტეტრაკონქი, ცნობილია მხოლოდ საქართველოსა და სომხეთში. სომხური ნიმუშები ქართული ნიმუშთაგან განსხვავდება გარკვეული თავისებურებით, როგორც საერთოდ ამ ორი ქვეყნის ხუროთმოძღვრება.
ხის ჯვრის კვარცხლბეკი
მინი|ჯვრის კვარცხლბეკი მცხეთის მოპირდაპირე მხარეს, არაგვის გაღმა კლდის მაღალ მთაზე, ერთი უცნაური ხე იდგა, რომელიც საოცარ სურნელს გამოსცემდა. ამ ხეს ხალხი სასწაულთმოქმედ ხეს ეძახდა, რადგანაც დაჭრილი ნადირი ან ფრინველი მის ფოთოლს თუ შეჭამდა მაშინვე განიკურნებოდა.
მირიან მეფის ძემ რევიმ ეპისკოპოსის ლოცვაკურთხევით და ერის თანხლებით, სასწაულთმოქმედი ხე მოაჭრევინა და მცხეთაში წამოაბრძანა, რომელიც სვეტიცხოვლის ხის სამხრეთის მხარეს აღმართეს. ამის შემდეგ ამ ხისგან დამზადდა სამი ხის ჯვარი, და სამივე ჯვარი 20 მაისს აღიმართა. სწორედ ამიტომ არის ეს დღე ჯვარპატიოსნის სახელით ცნობილი, რომელსაც ქართველი ერი დღესაც ზეიმობს. სასწაულთმოქმედი ხისაგან დამზადებული სამი ჯვარი ასე გადანაწილდა: ერთი აღიმართა მცხეთის ჯვრის ტერიტორიაზე, იქ სადაც ქვის კვარცხლბეკი დგას ჯვრისთვის. მეორე - თხოთის მთაზე, იქ სადაც მირიან მეფეს თვალთ დაუბნელდა და მესამე - უჯარმაში.
ფასადი
ჯვრის გარეგნული სახე ნათლად ასახავს სივრცის შიგა დანაწევრებას. აქ გვაქვს შიგა და გარე ფორმების მხატვრულად გააზრებული შესაბამისობა. ეს პირველი მაგალითია შუა საუკუნეების ქართულ ხუროთმოძღვრებაში, როცა ფასადის სახე დამოუკიდებელი, შეგნებულად დასახული მხატვრული ამოცანის მნიშვნელობას იძენს. ამიერიდან ეს ქართული არქიტექტურის დამახასიათებელი ნიშანი იქნება ერთი იმ მრავალ ნიშანთაგანი, რომლებიც მკვეთრად განასხვავებენ მას ბიზანტიურისაგან (ბიზანტიაში ხუროთმოძღვართა ყურადღებას მთლიანად იპყრობდა დიდებული შიგა სივრცის შექმნის ამოცანა, ფასადები მათ არ აინტერესებდათ). მიუხედავად იმისა, რომ შენობა დიდი არ არის (სიმაღლე 25 მ არ აღემატება), იგი მონუმენტურ შთაბეჭდილებას ტოვებს. ფასადთა დამუშავებაში სრული კანონზომირებაა.
ჯვრის ტაძარი ბოლნისის სიონის შემდეგ ხუროთმოძღვრების სკულპტურული მორთვის ახალ საფეხურს წარმოადგენს. ფიგურული რელიეფების განლაგება ღრმად გააზრებულ სისტემას ექვემდებარება. დასავლეთი ფასადი, რომელიც ზედ ქარაფის პირასაა დაკიდებული და შორიდან ჩანს, მარტივად და ზოგადად არის დამუშავებული. აქ მთავარი ფასადები აღმოსავლეთ და სამხრეთისაა. აღმოსავლეთ ფასადზე საკურთხევლის აფსიდს 3 სარკმელი აქვს, რომლებიც შეკრულია მათ თავზე გავლებული დეკორატიული, რელიეფური სარტყელით. სარტყელის ზემოთ, სარკმლების შესაბამისად, მოთავსებულია 3 რელიეფური გამოსახულება იმ პირებისა, რომელთა თაოსნობით და ხარჯითაც აშენდა ეკლესია: შუაში ქრისტეს წინაშე მუხლმოდრეკილი სტეფანოზ ერისმთავარია, ე.ი. მთავარი მშენებელი; მარცხნივ - მისი ძმა დემეტრე მფარველი ანგელოზითურთ, მარჯვნივ - სტეფანოზის მემკვიდრე ადარნასე (მის ზემოთაც ფრთაგაშლილი ანგელოზია, რომელსაც მარჯვენა ხელი წინა აქვს გაწვდილი); ადარნასეს წინაა მუხლმოდრეკილი ბავშვი - მისი ძე ქობული. სამივე რელიეფზე ასოთმთავრული წარწერებია, რომლებშიც მშენებელთა სახელები და ტიტულებია მოხსენიებული (ჯვრის წარწერები).
სამხრეთი ფასადი საკმაოდ ღრმა ნიშების წყალობით უფრო დიფერენცირებული ჩანს. სამხრეთ შესასვლელის თავზე, ტიმპანში, არის ძველ ქრისტიანულ სამყაროში დიდად გავრცელებული გამოსახულება - ანგელოზთა მიერ ჯვრის ამაღლება. კომპოზიცია ოსტატურადაა ჩართული და შეხამებული ტიმპანის ნახევარწრიულ მოხაზულობასთან. სამხრეთის ფასადის სხვა რელიეფები (ნიშებში მოთავსებული) ძლიერ დაზიანებულია. ფასადი, რომლის წინაც მცირე ჯვრის ეკლესია დგას, სრულიად მოურთავია. შენობის საერთო ჰარმონიისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ფასადთა პერანგის მშვენივრად გათლილი ქვის ფერს - მოვარდისფრო-ქვიშისფერს, დროთა ვითარებისაგან თითქოს ოდნავ შეჟანგულს. ტაძარი არა მარტო ფორმებით, მასშტაბით და პროპორციებით ეხამება გარემოს, არამედ ფერითაც.
წარწერები
ქართული ასომთავრული დამწერლობის ჩვენამდე მიღწეული ერთ-ერთი უძველესი ეპიგრაფიკული ნიმუში ამოკვეთილია ჯვრის ტაძრის აღმოსავლეთ და სამხრეთ ფასადის რელიეფებზე, ტაძრის შუაში აღმართულ ჯვრის კვარცხლბეკზე (კვარცხლბეკის შემორჩენილი ნაწილი წარწერის ფრაგმენტითურთ ამჟამად დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში), ტაძრის სამხრეთ – დასავლეთ კუთხის ოთახის შესასვლელის თავზე და კედლის მოპირკეთების ცალკეულ ფილებზე. ყველა წარწერა თანადროულია და მათში მოხსენიებული ისტორიული პირების, კერძოდ, სტეფანოზის ქართლში ერისმთავრობის დროის მიხედვით თარიღდება (VI-VII საუკუნეების მიჯნა).
მცირე ტაძარი
მინი|მარცხნივ|300პქ|შესასვლელი მცირე ტაძარში (ხედი აღმოსავლეთიდან) მინი|100პქ|მცირე ტაძრის ინტერიერი ჯვრის მცირე ეკლესია (8,3X5,5 მ) მდებარეობს დიდი ტაძრის ჩრდილოეთით. გადმოცემით ცნობილია რომ ჯვრის მცირე ტაძარი აშენებულია ქართლის პირველი ერისმთავარი - გუარამის მიერ. გარედან იგი ორფერდა სახურავიანი მარტივი სწორკუთხა ნაგებობაა, შიგნით ჯვრისებრი მოხაზულობა აქვს (1 აფსიდითა და 3 სწორკუთხა მკლავით). შუაში კვადრატია, რომელსაც გუმბათისებრი გადახურვა ჰქონია (მხოლოდ ყელის გარეშე). ნაშენია კარგად გათლილი, მომწვანო ფერის ქვიშაქვის დიდი კვადრებით. წყობის ჰორიზონტალური ნაკერების სწორხაზოვნება ფასადებზე და ინტერიერში მკაცრადაა დაცული. ტაძრის სამხრეთით და ჩრდილოეთით განლაგებულია კარიბჭეები. სამხრეთის კარიბჭე დიდსა და მცირე ტაძარს აერთებს. ტაძრის ჩრდილო დასავლეთით თაღოვანი ნიშია, რომელშიც გამოსახულია განედლებული ჯვარი, ვარაუდობენ რომ ამ ნიშში კათალიკოსის ტახტი იდგა. აბსიდის იატაკი ერთი საფეხურით არის აწეული, საკურთხევლის კონქი თავიდან მოზაიკით ყოფილა შემკობილი, რომელიც დღეს უკვე წაშლილია. ეკლესია დგას მაღალ თლილი ქვით ნაგებ სუბსტრუქციაზე, რომელიც შენობას საზეიმოიერს ანიჭებს. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია: სახურავი და კამარა ჩანგრეულია, იატაკი აყრილი, ფასადის კვადრები გამოქარული და ამოცვენილი. ეკლესიის ცენტრალური კვადრატი უფრო მაღალია ვიდრეშენობის დანარჩენი ნაწილები. იგი გადახურული ყოფილა ჯვაროვანი კამარით. ჯვრის მკლავები ცილინდრული კამარებითაა გადახურული. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მკლავები შედარებით დაგრძელებულია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია განიერი ბემით. აფსიდში, სარკმლის ორივე მხარეს, ნიშებია. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლებში მოზრდილი სარკმლებია, ხოლო დანარჩენ ორ კედელში - ტიმპანებიანი გასასვლელები.
გალავანი
ტაძრის გარშემო არსებული საფორტიფიკაციო ნაგებობები (ამჟამად დანგრეული კოშკი და გალავანი) უფრო გვიანდელია.
წლების განმავლობაში ჯვრის კომპლექსისთვის ბევრი ზიანი იქნა მიყენებული, ბუნებით თუ ადამიანის ხელით და ამჟამად ის მსოფლიოს 100 განადგურების პირას მისულ უმთავრეს კულტურულ ძეგლთა შორისაა.
წმინდა ნინოს წყარო
ჯვრის მონასტრის მთავარი ტაძრის სამხრეთი მხრიდან გალავანში არის ჩასასვლელი წმინდა ნინოს წყაროზე. აღნიშნულ ადგილამდე ჩადის ვიწრო ბილიკი.
ერთსართულიანი ნაგებობა
1980-იანი წლების დამდეგს გაჩნდა იდეა მცხეთის ჯვრის მონასტრის მახლობლად აშენებულიყო მცირე ნაგებობები. 1981 წლის 4 აგვისტოს მცხეთის რაიკოოპკავშირის გამგეობამ თხოვნით მიმართა სახალხო დეპუტატთა რაისაბჭოს აღმასკომისთვის მცირე კატეგორიის სასადილოს მშენებლობის დაწყების ნებართვა. 1989 წლის იანვარში მცხეთის რაისაბჭოს აღმასკომმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზეც გამოიყო „ჯვრის ტერიტორიაზე მეორე კატეგორიის სასადილოს მშენებლობისათვის 0,25 ჰა საძოვარი მიწის ფართობი“. იმავე წელს საქართველოს სსრ-ის სატყეო მეურნეობის სამინისტრომაც დაუჭირა მხარი რაიაღმასკომს (ბრძანება №220) ცვლილებით: „მცხეთის სატყეო მეურნეობის მიწებიდან ჯვრის მონასტრის შემოგარენში რაიკოოპკავშირის საზაფხულო ტიპის პავილიონის მშენებლობისათვის შეირჩეს 0,25 ჰა“. მიუხედავად იმისა რომ მცხეთა და მისი შემოგარენი ნაკრძალად, კერძოდ არქეოლოგიურ და არქიტექტურულ მუზეუმ-ნაკრძალად იყო გამოცხადებული მშენებლობის დაპროექტება მაინც დაიწყო დამკვეთმა — მცხეთის რაიკოოპკავშირმა და საპროექტო ორგანიზაციამ — „ცენტროსოიუზპროექტის“ თბილისის ფილიალმა. 1983 წლისთვის ესკიზის პროექტი უკვე მზად იყო. ძეგლთა დაცვის მთავარი სამეცნიერო-მეთოდიკური საბჭოს სხდომის 1983 წლის 5 დეკემბრის ოქმით ირკვევა, რომ იხილებოდა „მცხეთის ჯვართან წყლების, სუვენირებისა და ყვავილების გასაყიდი ნაგებობის პროექტის“ საკითხი. საბოლოოდ აშენდა ერთსართულიანი შენობა, რომლეიც სამი მხრიდან მიწაში იყო ჩაფლული. დასასრულს ნაგებობა ტაძრის მოქმედი მონასტერმა კელიად აითვისა.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საქართველოში კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ხოზუეთი
ხოზუეთი — ნასოფლარი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და ჭურთის წყალგამყოფის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1420 მ, ახალგორიდან 32 კმ.
1911 წელს სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი, ქართველები 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
პირველი წყალტუბო
სოფელში არის ქვის კარიერი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 353 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეზპრიმი
ბეზპრიმი (Bezprym) (987—1032) — პოლონეთის მთავარი 1031-დან 1032-მდე, ბოლესლავ I მამაცის და იუდიტა უნგრელის ვაჟი. ქრონიკების მიხედვით, მამა ცდილობდა რომ ის ბერი გამხდარიყო და 1001 ან 1003 წლებში ის იტალიაში მონასტერში გააგზავნა სასწავლებლად. ამას ადასტურებს ბერის "წმ. რომუალდის ცხოვრება", რავენის წმ. პეტრეს მონასტრიდან,რომელიც აღნიშნავს რომ იქ იმყოფებოდა პოლონეთის მთავრის ვაჟი რომელმაც მას 1001 წ. ცხენი აჩუქა. ეს ჩანაწერი მკვლევარების უმრავლესობის აზრით უდავოდ ბეზპრიმს მიეკუთვნება. თუმცა არის სხვა მოსაზრებებიც, მათ შორის თითქოსის ლამბერტი იყო. ზოგი კი თვლიდა რომ ეს იყო ბოლესლავ I მამაცის ვაჟი პირველი ქორწინებიდან.
"წმ. რომუალდის ცხოვრებაში" ასევე აღნიშნულია რომ რომაულთან მეცნიერების დაუფლებისას ის განათლებული პირი იყო.