cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ერთი სქესის მქონე ადამიანების ქორწინება
მიმოხილვა
მინიატიურა|მარცხნივ|upright=2| {{legend|#002255|ერთსქესიანი ქორწინება დაშვებულია}} {{legend|#9900cc|აღიარებულია როდესაც ის სრულდება კონკრეტულ იურისდიქციაში}} {{legend|#71c837|მთავრობამ/სასამართლომ ქორწინების ლეგალიზების განზრახვა გაახმოვანა}} {{legend|#0066FF|სამოქალაქო კავშირები/ადგილობრივი პარტნიორობა}} {{legend|#99ccff|დაურეგისტრირებელი თანაცხოვრება}} {{legend|#DCDCDC|ერთსქესიანი კავშირები აკრძალულია}} ერთი სქესის მქონე ადამიანების ქორწინება მთელი ქვეყნის მსაშტაბით ლეგალურია ბელგიაში (2003), ესპანეთში (2005), კანადაში (2005), სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში (2006), ნორვეგიაში (2009), შვედეთში (2009), პორტუგალიაში (2010), ისლანდიაში (2010), არგენტინაში (2010), ბრაზილიაში (2013), საფრანგეთში (2013), ურუგვაიში (2013), ლუქსემბურგში (2015), ირლანდიაში (2015), კოლუმბია (2016), ფინეთში (2017). ის აგრეთვე ნაწილობრივ ლეგალურია დანიაში, მექსიკაში, ნიდერლანდებში, ახალ ზელანდიაში, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში.
შუა ხორში
შუა ხორში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ხორშის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: დიდი ხორში, პატარა ზანა, საადანაიო, საგუგუნავო, შუა ხორში, ციზეთი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარეების ცივისა და ხობის შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 80 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.
ერთი სქესის მქონე ადამიანების ქორწინება
სქოლიო
კატეგორია:ქორწინება კატეგორია:ლგბტ
შუა ხორში
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 337 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აგიტსატირის თეატრი
აგიტსატირის თეატრი — საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ დაარსებული პირველი თეატრი (რუსული და ქართული დასი). გაიხსნა 1921 წელს თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის შენობაში (რუსული დასის პირველი წარმოდგენა შედგა 14 აპრილს, ქართულისა – 4 მაისს). თეატრის რეპერტუარში შედიოდა რევოლუციური შინაარსის სააგიტაციო და სატირული ნაწარმოებები.
ქართული დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო მიხეილ ჭიაურელი, რეჟისორები – ვალერიან გუნია და ალექსანდრე წუწუნავა, მსახიობები – ტასო აბაშიძე, იუზა ზარდალეიშვილი, ელისაბედ ჩერქეზიშვილი, თამარ ჭავჭავაძე, ვ. გუნია და სხვა.
რუსული დასის რეჟისორები იყვნენ ვ. ბრინსკი და ვ. ვოლსკი, სალიტერატურო ნაწილის გამგე – ს. ბოგდატიევი, მუსიკალური ნაწილისა – დიმიტრი არაყიშვილი, მხატვარი – ნ. ანდრეევი. თეატრმა მუშაობა შეწყვიტა 1921 წლის ზაფხულში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის თეატრები
მალულა
thumb|250px|მალულა მალულა (معلولا) — ქალაქი სირიაში, მდებარეობს დამასკოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ქალამუნის მთებში, რომელიც პირიქითა-ლიბანის მთიანეთს მიეკუთვნება. დამასკოდან დაშორებულია დაახლოებით 56 კილომეტრით.
მალულას მცხოვრებნი ლაპარაკობენ ქრისტეს ენაზე, არამეულად, კერძოდ ახალ დასავლურ-არამეულ დიალექტზე. thumb|right|250px|წმ. თეკლას ტაძარი
ქრისტიანული აღმსარებლობის უმრავლესობა მიეკუთვნება ბერძნულ-კათოლიკურ ეკლესიას (მელქიტები). ახლო აღმოსავლეთში ეს ადგილი ცნობილია იმით, რომ აქ 14 სექტემბერს დიდი ზეიმით აღინიშნება ჯვართამაღლება.
მალულაში მდებარეობს ეკლესია, რომელიც გადმოცემის თანახმად მსოფლიოში უძველესი ეკლესიაა. ამავე გადმოცემის თანახმად იგი მაცხოვრის ჯვარცმიდან რამდენიმე წელიწადში უნდა იყოს აშენებული.
ამავე ტერიტორიაზე მდებარეობს წმინდა თეკლას სახელობის ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესია „მარ თეკლა“, რომელიც წმ. თეკლას საფლავისა და გამოქვაბულის გარშემოა აშენებული.
ამ ადგილიდან ცოტა მოშორებით, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს ძველი ეკლესია, რომელიც მოწამე სერგისა და ბახუსის სახელობისაა. ეკლესიის დღესასწაული 7 ოქტომბერს აღინიშნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირიის ქალაქები
დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტია (აშშ)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
The Rolling Stone Album Guide
The Rolling Stone Album Guide, მანამდე გამოცემული, როგორც The Rolling Stone Record Guide — წიგნი, რომელიც შეიცავს პროფესიონალურ მუსიკალურ რეცენზიებს, დაწერილ და გამოცემულ ჟურნალ Rolling Stone-ის ჟურნალისტების მიერ. მისი პირველი გამოცემა გამოვიდა 1979 წელს, უკანასკნელი — 2004 წელს. მეგზური სრულად არის წარმოდგენილი საიტზე Rate Your Music, ხოლო ხუთი ვარსკვლავით შეფასებული ალბომების სია გამოქვეყნებულია Rocklist.net-ზე.
დავით აგლაძე
დავით გიორგის ძე აგლაძე (დ. 31 იანვარი, თბილისი ― გ. 7 აგვისტო, 1976, იქვე) ― ქართველი ზოოტექნიკოსი. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1925), პროფესორი (1930).
ბიოგრაფია
1925 წელს დაამთავრა ჰალე-ვიტენბერგის (გერმანია) ზოოტექნიკური ინსტიტუტი. 1925–1947 წლებში ეწეოდა სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, თბილისის ზოოვეტერინალურ და მეცხოველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში. 1947–1973 წლებში საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მეცხოველეობის კათედრის გამგე. მის ნაშრომებში გაშუქებულია ცხვრის მეტიზაციის, მატყლის სტანდარტიზაციის, ხევსურული ძრობის ოსტეოლოგიის, აგრეთვე საქართველოს მეცხოველეობის სხვა საკითხები. გარდა ამისა, აგლაძემ თარგმნა კლასიკური ნაშრომები გენეტიკაში, დაამუშავა ქართული ზოოტექნიკური ტერმინოლოგიის საკითხები. დაჯილდოებულია  შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ზოოტექნიკოსები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 დ კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი პროფესორები
ასტურიის მეფეთა სია
ასტურიის მეფეები
thumb|rught|200px|[[პელაიოს ძეგლი კოვადონგაში]]
კანტაბრიული დინასტია
** აქამდე, ასტურია იყო არჩევითი მონარქია, რამირო I-ის შემდეგ კი გახდა მემკვიდრეობითი.
** ასევე იყო ლეონის სამეფოს მეფე 924 - 925 წწ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მმართველთა სიები კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
ბერტრან ტულუზელი
ბერტრან ტულუზელი (Bertrand de Toulouse; დ. დაახლოებით 1065 — გ. 21 აპრილი, 1112) — ტულუზის გრაფი, პროვანსის მარკიზი, ნაბრონის ჰერცოგი და ტრიპოლის გრაფი (1109 წლიდან) 1105–1112 წლებში. ის იყო რაიმონ IV ტულუზელის უფროსი ვაჟი. ბერტრანი რაიმონის ჯვაროსნულ ლაშქრობაში წასვლიდან მართავდა ტულუზას (1095), მაგრამ 1098–1100 მისი ბიძაშვილის, ფილიპას მიერ იგი გადაყენებული იქნა თანამდებობიდან, მისი ქმრის — გიიომ IX აკვიტანიელის დახმარებით, რომელიც შეიჭრა ტულუზაში და დაიპყრო იგი. ბერტრანმა ძალაუფლება დაიბრუნა მას შემდეგ, რაც ვილჰელმს დაუფინანსა ექსპედიცია წმინდა მიწაზე. 1105 წელს, რაიმუნდის გარდაცვალების შემდეგ, ბერტრანი ტულუზის სრულუფლებიანი მმართველი გახდა. 1108 წელს იგი გაემგზავრა წმინდა მიწაზე, რათა მოეპოვებინა კონტროლი ტრიპოლის საგრაფოზე. მან გადააყენა ტრიპოლის რეგენტი გიიომ იორდანი და 1109 წლის 10 ივნისს, ბალდუინ I იერუსალიმელისა და გენუის ფლოტის დახმარებით აიღო ტრიპოლი. 1095 წელს იქორწინა ელენა ბურგუნდიელზე, ოდო I-ს ქალიშვილზე. ბერტრანი 1112 წელს გარდაიცვალა. ტრიპოლის გრაფი მისი შვილი — პონს ტრიპოლელი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტრიპოლის გრაფები კატეგორია:ტულუზის გრაფები კატეგორია:დაბადებული 1065 კატეგორია:გარდაცვლილი 1112 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კაზანკა (ბაიმაკის რაიონი)
კაზანკა  (Казанка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 417 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (54%) ხოლო რუსები (30%).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
Nokia 7710
Nokia 7710 — ნოკიას მიერ გამოშვებული 2G სმარტფონი. აპარატს აქვს 1,3 მეგაპიქსელიანი კამერა, (189გ), FM რადიო, Bluetooth 1.2, ციფრული მუსიკალური ფლეიერი, მეხსიერების ბარათი MMC. მისი მეხსიერების ბარათის და ეკრანის შედარებით დიდი ზომის გამო, მას შეუძლია შეასრულოს პორტატული მედია ფლეიერის ფუნქცია. ამის გარდა თუ მობილურს მოვხსნით ზურგს და მის მაგივრად ზედ სპეციალურ მიმღებს - NOKIA STREAMER SU-22 დავამაგრებთ, შესაძლებელი იქნება ტელევიზიის იმ არხების ყურება რომლებიც DVB-H სტანდარტის ციფრულ სიგნალს გადასცემენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Nokia
გეიტენ მატარაცო
გაეტანო ჯონ " გეიტენ " მატარაცო III (Gaetano John Matarazzo III; დ. 8 სექტემბერი, 2002) — ამერიკელი მსახიობია. მან თავისი კარიერა ბროდვეის სცენაზე დაიწყო, როგორც ბენჯამინი პრისცილაში, უდაბნოს დედოფალი და გავროშის როლში Les Misérables. მან აღიარება მოიპოვა დასტინ ჰენდერსონის როლით Netflix-ის სამეცნიერო-ფანტასტიკურ-საშინელებათა დრამის ჰიტ სერიალში Stranger Things და ის უძღვება Netflix-ის შოუს Prank Encounters.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
მატარაცო დაიბადა კონექტიკუტში, გაეტანოსა და ჰეზერ მატარაცოს ოჯახში (არანაირი კავშირი არ აქვს მსახიობ ჰეზერ მატარაცოსთან), მაგრამ გაიზარდა ლიტლ ეგ ჰარბორში, ნიუ ჯერსიში და წარმოშობით იტალიელია. ის დადიოდა Pinelands-ის რეგიონალურ საშუალო სკოლაში, ტაკერტონში, ნიუ ჯერსი. ჰყავს უფროსი და და უმცროსი ძმები.
2011 წელს მან იასპარეზა და მესამე ადგილი მოიპოვა თავისი ვოკალური სოლოთი სახელწოდებით "ბენ" Starpower Talent Competition Nationals-ში, უნკასვილში, კონექტიკუტი.
2011–2014: ადრეული კარიერა და ბროდვეი
მისი პირველი პროფესიული დამსახურება იყო ბროდვეის მიუზიკლში პრისცილა, უდაბნოს დედოფალი, რომლის შემცვლელად 2011 წელს დაინიშნა. დადგმის შემდეგ, მან მონაწილეობა მიიღო სკვერის თეატრის წრეში, 2012 წელს, სპეციალურ ახალგაზრდულ-პროფესიონალურ სპექტაკლში "Cast of 2032 Godspell. 2013 წელს ის შეუერთდა Les Misérables 25th Anniversary Tour-ს შეერთებულ შტატებში, გავროშის როლში; მომდევნო წელს მან იგივე როლი შეასრულა ტონის ნომინაციაში 2014 წელს ბროდვეის მიუზიკლში.
2015–დღემდე: ეკრანზე მსახიობობა და Stranger Things
მისი დებიუტი ეკრანზე 2015 წლის შავი სიის ეპიზოდში შედგა, შემდგომში მიიღეს დასტინის როლში Stranger Things-ში. შოუს პირველი სეზონის პრემიერა 2016 წლის ივლისში შედგა.მეორე, მესამე და მეოთხე სეზონები გამოვიდა შესაბამისად 2017, 2019 და 2022 წლებში. ამ პერიოდში ის ასევე გამოჩნდა მუსიკალურ კლიპებში და სხვადასხვა რეალითი და საკონკურსო შოუში.
პირადი ცხოვრება
მატარაცო დაიბადა კლეიდოკრანიალური დისპლაზიით (CCD), რაზეც მან ღიად ისაუბრა. ის ასევე იყენებს პროთეზებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 2002 კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
წეროს ეკლესიის კომპლექსი
300px|მინი|ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია წეროს ეკლესიის კომპლექსი – არქიტექტურული ძეგლი შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტში, წეროს ხევის თავში, ატენის სიონის ჩრდილო-დასავლეთით, ორ კილომეტრზე. კომპლექსში შედის: ღვთისმშობლის ეკლესია, დარბაზული ეკლესია და რამდენიმე შენობის ნანგრევი.
ღვთისმშობლის ეკლესია
ღვთისმშობლის ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (10,4 X 9,3 მ). სავარაუდოდ თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ნაგებია თლილი ქვის კვადრებით. შენობა დაზიანებულია. შიგნიდან თაღოვანი და გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელები დასავლეთით და ჩრდილოეთითაა. თითო სარკმელი ოთხივე კედელშია. აფსიდის გვერდებზე სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა. ორივე სათავსს აღმოსავლეთით თითო სარკმელი აქვს. გუმბათქვეშა თაღები აღმოსავლეთით აფსიდის კედელს ეყრდნობა, დასავლეთით - ცალკე მდგარ ორ ბურჯს, რომლებიც შენობის კედლებს კონსოლებზე დაყრდნობილი თაღებით უკავშირდებიან. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა აფრების საშუალებით ხდება. გუმბათის ყელში ოთხი დიდი სარკმელია. გუმბათი შიგნით წრიულია. გუმბათის ყელს შიგნიდან, ფუძესთან, ლილვი შემოუყვება. საკურთხეველში შემორჩენილია აგურით ნაგები მოხატული კანკელის სამხრეთ თაღის ნახევარი. შენობის სამხრეთ კედელზე ნუსხა-ხუცური წარწერაა, რომელშიც მოხსენიებულია ვინმე „როსტევანი“. შენობა დგას ორსაფეხურიან ცოკოლზე. მისი აღმოსავლეთ ნაწილი ამოყვანილია მაღალ საყრდენ კედელზე. საკურთხევლის სარკმელს რელიეფური ნალისებრი თავსართი აქვს.
დარბაზული ეკლესია
დარბაზული ეკლესია (10 X 5 მ) სავარაუდოდ თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნაგებია შირიმისა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. ნახევრად ელიფსური აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია.
ეკლესიას ჩრდილოეთით მიშენებული აქვს სწორკუთხა ეგვტერი, რომელსაც კარი დასავლეთით აქვს, სარკმელი - აღმოსავლეთით. ეგვტერის ჩრდილოეთ კედელი ამოკვეთილია კლდეში. ეკლესიის დარბაზი ეგვტერს ჩრდილო კედელში გაჭრილი კარით უკავშირდება. ეკლესიის სამხრეთ ფასადის დასავლეთ ნაწილში მიშენებულია კარიბჭე. შემორჩენილი მხოლოდ კედლების ნაწილი.
ეკლესიის მახლობლად, წყაროსთან ძველი ტერასები და წყალსაცავი ჯებირია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პეტ ნიქსონი
მინი|ოფიციალური პორტრეტი [[თეთრი სახლი|თეთრ სახლში]] ტელმა კატრინ „პეტ“ რაიან ნიქსონი (დ. 16 მარტი, 1912 — გ. 22 ივნისი, 1993) — აშშ–ის 37-ე პრეზიდენტის რიჩარდ ნიქსონის მეუღლე და აშშ-ის პირველი ქალბატონი 1969 წლიდან 1974 წლამდე. ჩვეულებრივ მას მოიხსენიებენ, როგორც პეტ ნიქსონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
არხოტის ხეობა
არხოტის ხეობა, არხოტი, არხვატი — ხეობა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, პირიქითა ხევსურეთში.
მხარის აღწერა
არხოტის ხეობაში შემორჩენილია ნასახლარები: კალოთანა, ღორღუ, წყალშუა, კვირიწმინდა.
ასევე არსებობს შემდეგი სახელწოდების ადგილები: ბისნა (ბისნას ხეობაში) და კოვგრა (ტანიესწყლის ხეობაში).
არხოტის ხეობა საზღვრისპირა რეგიონია და მას ჩრდილოეთით რუსეთი ესაზღვრება.
გზები
მეზობელ ქისტებთან მიმავალი ძირითადი და უმოკლესი გზა მდ. ასსას მიუყვება. მანძილი თემის განაპირა სოფლიდან — ამღა-ინგუშეთის უახლოეს დასახლებულ პუნქტებამდე, — პუი, რომელსაც არხოტელები გოშტიკაურს ეძახიან, 18-20 კმ-ს შეადგენს.
ეს გზა ადვილი გასასვლელია გვიან გაზაფხულსა და შემოდგომაზე, როცა თოვლის დნობა დამთავრებულია და წყლის დებოტი ძალზე შემცირებულია, მაგრამ საკმაოდ რთულია გაზაფხულსა და ზაფხულში, როცა წყალდიდობისაგან ხიდების უმრავლესობა განადგურებულია. ამ დროს ადიდებულ მდინარეზე ცხენით გასვლაც კი შეუძლებელია და ხშირად საჭირო ხდება მდინარის ფერდზე აღმა-დაღმა სიარული ფერდს მომდგარი წყლიანი ინტერვალის გადასალახავად. ზაფხულის წყალდიდობის დროს ხშირად მთის ბილიკებით სიარულს აღჩევდნენ, რომელიც გაცილებით შორი და ფიზიკურად დამღლელი, მაგრამ სიცოცხლისათვის პრაქტიკულად უსაფრთხო იყო.
ასეთი გზა რომლის სიგრძე 40 კმ-ს აღწევდა, ხოლო მის გავლას თითქმის ორი დღე სჭირდებოდა, იწყებოდა სოფელ ამღიდან და ზეთუქის მთის (2668 მ), შუა ცხვირის ღელის (3112 მ) და ტერღის მთის (3209 მ) მიდამოების გავლით ჩრდილოეთისაკენ მიემართებოდა.
ამ გზაზე პირველი ინგუშური სოფელია ქიახკი, რომელიც მდინარე ასას მარცხენა შენაკადის სარტუს ხეობაში მდებარეობს. ამ გზაზე ბილიკი გაკვალული არაა, და ამიტომ ნისლიან ამინდში მისი გავლა გამოცდილ ადამიანსაც უჭირს. ინგუშეთის დასავლეთ ნაწილს — შონი (შავანი), გულის (ღულის) თემს შიბუ-ღელის გადასავლით უკავშირდებოდნენ. ეს გზა სოფელ ჭიმღიდან იწყება და შიბუ-ღელის გადასასვლელამდე დასავლეთით მიემართება. შემდეგ ეს გზა ეშვება მდინარე არმხის (შონდონის) ხეობაში, საიდანაც საკმაოდ კარგი გზა მიდის სოფელ შონში და მის მიმდებარე სოფლებში. ამ გზაზე ბილიკი საკმაოდ კარგადაა გაკვალული და მისი გავლა საპალნიანი ცხენითაც შეიძლებოდა, თუმცა გადასასვლელი საკმაოდ მაღალია და თითქმის 3500 მ-ს აღწევს. მანძილი სოფლე ჭიმღიდან შონამდე 35-40 კმ-ია.
არხოტის ერთ-ეერთი სოფლის, ჭიმღის მოსახლეობასა და შავანელთ (ინგუშეთის დასავლეთ ნაწილის თემი) კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ. ზოგიერთებს ძმადნაფიცობაც აკავშირებდათ ერთმანეთთან. ახალ წელს შავანელი ქისტები საჩუქრით გადმოდიოდნენ ჭიმღას. საჩუქრად მოჰქონდათ ჯიხვის ტყავები, თავ-რქანი.
არხოტის თემი მოსაზღვრე თემებთან დაკავშირებულია საცხენოსნო და საცალფეხო ბილიკებით.
ერთი საცალფეხო ბილიკი არხოტის ჭალაში შემოდის ღილღოდან (შავანი).
მეორე, ზეთუკის გადასასვლელით შემოდის ამღაში.
ღილღოდან გადმომავალი ეს გზები მხოლოდ საცალფეხო იყო, აქ ცხენით არავინ შემოდიოდა, რადგან ამ გზებით მხოლოდ სასისხლო საქმეების მოგვარების და დაზვერვის მიზნით შემოდიოდნენ. ეს იყო საიდუმლო გზები, რომლებიც ბევრმა არ იცოდა.
ერთი გზა ამ მხრიდან ჭიმღის ჴორჴშიც გადმოდიოდა.
წინჴადუდან წამსვლელი ღილღოდან შემომავალ გზას ორწყალთან უერთდებოდა.
წითელათანას აივლის ამღისკუდი, აქედან იწყება ამღის სახნავ-სათესი და შევდივართ ამღაში.
ქისტების მხრიდან შემომავალი ახიელში კიდევ ერთი გზა არის, რომლებიც სანადიროთაც გამოიყენება.
ბუდე-ხევსურეთის თემთან არხოტს სამი გზა-ბილიკი აკავშირებდა. სოფელ როშკაში გადასასვლელად ყველაზე უფრო ცნობილი იყო ცირცვლოვანის წყლის ხეობა და ბოგოვაჩოს ღელე გადასასვლელი (2968 მ). ეს გზა ყველაზე კარგად იყო გაკვალული. ამ გზით საპალნიანი ცხენები ბარიდან ეზიდებოდნენ პირველადი მოხმარების საგნებს.
გზის სიგრძე სოფელ ახიელიდან სოფელ როშკამდე დაახლოებით 20 კმ-ია. ეს გზა ზამთარში ზვავსაშიშია, ამიტომ ამ პერიოდში, თუ მგზავრობა აუცილებელი იყო, ცირცვლოვანის წყლის სათავეებთან როშკისაკენ მიმავალი ბილიკიდან მარცხნივ გაუხვევდნენ, აუყვებოდნენ მოტიტვლებულ გორას ავიდოდნენ ბოგოვაჩოს ღელის დასავლეთის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე და ასევე გორდაგორ სოფელ ბლოსაკენ დაეშვებოდნენ. ეს გზა „საჴევსურეთოს გზის“ სახელითაა ცნობილი და მისი უპირატესობა ისაა, რომ ბილიკი, ძირითადად მოშიშვლებულ გორაკებს მიუყვება, აქ ქარი თოვლს ნაკლებად აჩერებდა, რის გამოც ზვავსაშიშროება ნაკლები იყო. ამ გზის სიგრძე სოფელ ახიელიდან სოფელ ბლომდე 15-30 კმ-ია.
ძეგლები
ციხედარბაზები: გაგათ ციხე-სახლი, თეთრაულების კოშკი, ქავისკარის კოშკი, ბათაკათ ციხე-სახლი, ციხიებნი, ხარათ ციხე.
რელიგიური დღესასწაულები
არხოტში არის დღესასწაულები რომლებსაზც განსაკუთრებულად ზეიმობენ. ესენია: ჯვრის მამულების ხვნა, გიორგობა, ქრისტე (შობა), საწულუობა, წელწადი, კუმეტი, წინაშუადღე, უკანაშუადღე, წყალკურთხევა, აღება, დიდმარხვა (ურწყის ორშაბათი, თაგვ-ჩიტთ უქმი), სულთაკრეფა, მგელთუქმი, მარხოშუობა, კუდიან წუხრა, აჴვსება, ჭირნახულის სამხვეწრო, ამაღლება, ათენგენა, თიბისთავი, თიბის სამშაბათი, მარიანობა, ენკენია, ქარისუქმი.
სქოლიო
- კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ხეობები კატეგორია:პირიქითა საქართველო კატეგორია:იმიერკავკასია
შუა ნოსირი
შუა ნოსირი (ყოფ. კარიეთი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოსირის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: ნოსირი, საბესელიო, საკილასონიო, საოდიშარიო, შუა ნოსირი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 31 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით, ნოსირიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 0,5 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 235 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კილკონელი
2002 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 647 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ფაიზულინო
ფაიზულინო (Фәйзулла) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
PopMatters
PopMatters — საერთაშორისო ონლაინ ჟურნალი მუსიკის კრიტიკული სტატიებით, რომელიც პოპ კულტურის მრავალ ასპექტს მოიცავს. PopMatters-ში ქვეყნდება რეცენზიები, მიმოხილვები, ინტერვიუები და დეტალური ესეები თანამედროვე კულტურის სხვადასხვა თემაზე - მუსიკაზე, ვიდეო თამაშებზე, ფილმებზე, ტელევიზიაზე, წიგნებზე, სპორტზე, თეატრზე, ვიზუალურ ხელოვნებაზე, მოგზაურობასა და ინტერნეტზე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული საიტები კატეგორია:ამერიკული ონლაინ ჟურნალები კატეგორია:პოპ კულტურა
მანუ ჩაო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
შიგა პლატო
შიგა პლატო (Interior Plateau) — პლატო კანადაში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში. გაწოლილია აღმოსავლეთით კარიბუსა და მონაშის მთებსა და დასავლეთით ჰაზელტონის, სანაპირო და კასკადოვან მთებს შორის. შიგა პლატოს გაგრძელებას აშშ-ში კოლუმბიის პლატო წარმოადგენს. ფიზიკურ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით, შიგა პლატო შედის ჩრდილოეთის პლატოების პროვინციაში, რომელიც თავის მხრივ, შიგა პლატოების ნაწილია.
პლატოს სიგრძეა 901 კმ, სიგანე 378 კმ. სიმაღლე სამხრეთით 1200–1500 მ, ჩრდილოეთით დაბლდება 800–1000 მ-მდე. ხეობების ჩაჭრის სიღრმე 150–300 მ. დანაწევრებულია ძირითადად მდინარე ფრეიზერით, თუმცა ნაწილი, ჩრდილოეთით, დრენირებულია მდინარეებით სკინითა და პისით, ხოლო სამხრეთით მდინარე კოლუმბიით. შიგა პლატო წარმოდგენილია ფართო და დამრეცი ბორცვიანი მაღლობებით, რომლებიც ერთმანეთისაგან ღრმა ხეობებითაა გამოყოფილი.
ჩრდილოეთით აგებულია იურული დანალექების კომპლექსით, რომელიც გადაშრევებულია ლავებით, ფხვიერი ვულკანური და დანალექი ქანებით (ქვიშაქვები და კირიანი ლამი); სამხრეთით დიდწილად მესამეული ლავებია გავრცელებული. პლატოს მთელ ტერიტორიაზეა მორენული დანალექები და მეოთხეული გამყინვარების სხვა კვლები.
შიგა პლატო იყოფა ორ ნაწილად: სამხრეთით — ფრეიზერისა და ჩრდილოეთით — ნეჩაკოს პლატოებად, რომლებიც ერთმანეთისაგან მკვეთრად არ არიან გამოყოფილი, მაგრამ მათი საზღვარი გადის დაახლოებით 53-ე პარალელზე. კლიმატი ზომიერია, კონტინენტური. ივლისის საშუალო ტემპერატურა სამხრეთით 20–23°C, ჩრდილოეთით 15–18°C, იანვრის —6–10°C-იდან —12–17°C-მდე. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა მერყეობს ღრმა ხეობებში სამხრეთით 250–300 მმ-იდან ჩრდილოეთი ნაწილის მაღლობებზე 500–900 მმ-მდე. პლატოს დიდი ნაწილი მიეკუთვნება წიწვოვანი ტყე-სტეპის ზონას.
მაღლობებზე, 1200 მ-მდე, ტყის ნაცრისფერ და მთა-ტყის ნიადაგებზე განვითარებული პარკული ტყეა. 1200 მ-ის მაღლაა ენგელმანის ნაძვი, ალპური სოჭი და მთის ჰემლოკი. სამხრეთის ხეობებშია სტეპური მცენარეულობა. გვალვიან ადგილებში წაბლა ნიადაგებზე გვხვდება ნახევარუდაბნოს ასოციაციები ავშანთან, ანტილოპას ბუჩქთან და კაქტუსებთან ერთად. სტეპური მონაკვეთების ფაუნაში ძირითადია მღრღნელები; ფრინველებიდან არის მდელოს როჭო, შაშვი, ქორი; ტყეში ირემი, გრიზლი და სხვა. სტეპური სივრცე გამოიყენება საძოვრებად. ოკანოგანის ხეობაში განვითარებულია მებაღეობა.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის პლატოები
Los Angeles Times
მინი|250პქ|გაზეთის ლოგო Los Angeles Times, იგივე Times ან LA Times — ფასიანი ყოველდღიური გაზეთი, რომელიც გამოდის ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია, აშშ), 1981 წლიდან. აშშ-ში 2008 წელს იგი იყო ქალაქების მიერ წარმოებული ყველაზე დიდი გაზეთი და ქვეყანაში რიგით მეოთხე გავრცელების მასშტაბის მიხედვით. Times-ს ფლობს tronc (ყოფილი Tribune Publishing).
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ყოველდღიური გაზეთები კატეგორია:1881 წელს დაარსებული გამოცემები
ჭალა (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)
ჭალა — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დარყა, დრბო, ზემო ქარზმანი, თედელეთი, პერევი, საკოხია, სინაგური, სპეთი, ტბეთი, ქვემო ქარზმანი, ღონა, ჭურნალი, ჯრია, ხახეთი და ჯალაბეთი).
მდებარეობს მდინარე ყვირილის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, საჩხერიდან 11 კილომეტრი. სოფელში არის საექიმო პუნქტი და საჯარო სკოლა.
ისტორია
ჭალის ტერიტორია თავისი ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობების გამო დასახლებული იყო უკვე ბრინჯაოს ხანაში, ამას ადასტურებს სამეურნეო სამუშაოების დროს ნაპოვნი სამუშაო იარაღები. ფეოდალურ ხანაში ეს ტერიტორია რაჭის საერისთავოში შედიოდა და მას კახაბერ I განაგებდა. გვიან ფეოდალურ ხანაში ჭალა აბაშიძეების სამფლობელო გახდა. მათი აღზევება XV საუკუნიდან იწყება. აბაშიძეები იმერეთში მრავალ სოფელსა და ეკლესიებს ფლობდნენ, ხოლო რეზიდენცია ჭალაში გააჩნდათ, აქ იყო მათი სასახლე, კარის ეკლესია, და საძვალე. აბაშიძეების სახელს უკავშირდება წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, რომელიც XVI საუკუნის ძეგლს წარმოადგენს და ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ნანგრევები, რომელიც 1502 წლით თარიღდება.
1896 წელს ჭალას ეწვია მარჯორი უორდროპი და მისი ოჯახის წევრები. ისინი თავად ნიკოლოზ აბაშიძეს სტუმრობდნენ.
საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მევენახეობა და მეცხოველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 676 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ქართველი მსახიობი გოჩა აბაშიძე.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის მახლობლად დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – აბაშიძეების შუა საუკუნეების მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია. ინტერიერის მოხატულობა XV საუკუნის დასაწყისს განეკუთვნება.
სოფელში შემორჩენილია ადგილობრივი მკვიდრის, ღენტორ აბაშიძის სახლი, რომელიც იმერული ოდის ნიმუშია. ამ სახლში გადაღებულია მხატვრული ფილმი სამანიშვილის დედინაცვალი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვლადიმერ აგლაძე
ვლადიმერ დიმიტრის ძე აგლაძე (დ. 1879, სოფელი მუხლი, ახლანდელი ამბროლაურის რაიონი ― გ. 1959, თბილისი) — ქვის მხატვრულად დამუშავების ქართველი ოსტატი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისში იტალიელ ოსტატ ანდრეოლეტის სახელოსნოში. 1906 დააარსა ქვაზე მომუშავეთა პროფესიული ორგანიზაცია. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მუშაობდა მშენებელთა კავშირის თავმჯდომარედ, სააქციო სამშენებლო საზოგადოების თავმჯდომარედ და სხვა. მონაწილეობდა თბილისში საქართველოს მთავრობის სახლის, ყოფილი მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის, ქალაქის ვაგზლის, "საქნახშირის" ადმინისტრაციული სახლის, მეტეხის ახალი ხიდის და სხვა მხატვრულ გაფორმებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:ქართველი მხატვრები ვ
კაიო-რომანო
კუნძული პოპულარულია ფრინველებზე დაკვირვების მოყვარულთა (birdwatchers) შორის, მაგრამ ძალზედ განუვითარებელია ახლოს მდებარე ინტენსიურ საკურორტო კუნძულ კაიო-კოკოსთან შედარებით.
სამხრეთით მდებარე ხიგეის უბე მას კუნძულ კუბისგან გამოყოფს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, კერძოდ ძველი ბაჰამის სრუტე. ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთან მდებარეობს კუნძული კაიო-პარდეომ-გრანდე, რომელზეც აღმართულია ძველი შუქურა. ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე წარმოდგენილია მრავალი პატარა კუნძული და რიფი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის კუნძულები
ნასრა
ნასრა (გ. 888) — ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა წარმომადგენელი IX საუკუნის 70-80-იან წლებში, გვარამ მამფალის ძე. აფხაზთა მეფესთან ერთად იბრძოდა შიდა ქართლის დასაპყრობად, სომეხთა მეფისა და მისი მოკავშირის დავით I კურაპალატის წინააღმდეგ. 881 ნასრამ ვერაგულად მოკლა დავით კურაპალატი, რის გამოც ის სამშობლოდან განდევნეს. ნასრა 7 წელი ბიზანტიაში ცხოვრობდა.
როცა დასავლეთ საქართველოში ბაგრატ დემეტრეს ძე გამეფდა, მან ნასრა (რომელიც მისი ცოლისძმა იყო) ბიზანტიიდან წამოიყვანა და დიდი ლაშქარი მიაშველა ტაო-კლარჯეთის სხვა მფლობელების წინააღმდეგ. ნასრამ შეძლო ოძრხის, ჯუარისციხისა და ლომსიანთას ციხეების აღება, მაგრამ შემდეგ დამარცხდა ადარნასესა (დავით კურაპალატის ძე) და მის მოკავშირეებთან ბრძოლაში. ნასრა მოკლეს ასპინძასთან, მისი მემკვიდრეობა გამარჯვებულებმა გაინაწილეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:გარდაცვლილი 888
Dolce & Gabbana
დოლჩე და გაბანა (Dolce & Gabbana) — იტალიური მოდის სახლი. მათ პროდუქციას ისეთი ცნობილი ადამიანები ატარებენ, როგორებიცაა: სოფი ლორენი, მადონა, მონიკა ბელუჩი, აიუმი ჰამასაკი, კრისტინა აგილერა, ისაბელა როსელინი და კაილი მინოუგი. კომპანიის წლიური ფულადი ბრუნვა 700 მლნ ევროს აჭარბებს.
ისტორია
დომენიკო დოლჩე 1958 წელს პალერმოში დაიბადა, სიცილიაზე. სტეფანო გაბანა კი 1962 წელს მილანში. ერთ-ერთი ექვსი წლიდან ხაზავდა ესკიზებს და ქსოვილებს აგროვებდა  მომავალი სამოსისთვის, მეორე კი მილანის მოდური მაღაზიების ხშირი დამთვალიერებელი იყო. ეს ორი ადამიანი ერთმანეთს 1980 წელს შეხვდა მილანში, როდესაც ატელიეში ასისტენტებად მოუწიათ მუშაობა; კერძოდ კი, სტეფანოს დაქალმა უთხრა: ატელიეში ნაცნობი მყავს, რომელიც დამხმარეს ეძებსო; სტეფანომაც გადარეკა ხსენებულ ”ნაცნობთან”  და დომენიკო შერჩა ხაზის მეორე ბოლოს. მათი გაცნობა და თანამშრომლობა წარმატებული აღმოჩნდა. 1982 წელს მათ მოდური სტუდია გახსნეს, 1985 წელს, მილანის სცენაზე „ახალი ტალანტების” შოუს ფარგლებში მათი პირველი კოლექცია გამოიტანეს. სულ რაღაც ერთ წელიწადში მათ ქალის მზა ტანსაცმელი გამოფინეს, რამაც მსოფლიო აღიარება მოუტანა. ბრენდი წვივსაკრავების, აზღუდების, საცურაო კოსტჲუმების და სხვა აქსესუარებისგან შედგებოდა. მოკლე ხანში ამავე ჩვენებაზე წყვილმა მამაკაცის ქვედა საცვლებიც წარმოადგინა.
პირველი ბუტიკი 1989 წელს გახსნეს ტოკიოში, რასაც მილანსა და ჰონკონგში მოჰყვა მაღაზიების გახსნა.
ახალი გადაწყვეტილება
2006 წლის ოქტომბერში დოლჩე & გაბანამ პირველი რესტორანი გახსნა მილანში, სახელად გოლდი ვია პიეროზე. რესტორანს, სახელის შესაბამისად, მოოქროვილი ინტერიერი აქვს. წყვილის საზკვების ობიექტებში 250 ადგილია და ძირითადად ხმელთაშუაზღვისპირული მენიუა წარმოდგენილი.
პირადი ურთიერთობები
დოლჩესა და გაბანას შესახებ მათი ერთობლივი კარიერის დასაწყისიდან მოკლე ხანში ბევრი მითქმა-მოთქმა წარმოიშვა მსოფლიო პრესაში, რაც საკმაო ხანს გაგრძელდა; თუმცაღა, საჭორაოც არაფერი იყო.. მათ ერთმანეთი უყვარდათ და ერთად ცხოვრობდნენ… 2005 წელს წყვილი ერთმანეთს დაშორდა, თუმცა, მეგობრული და საქმიანი ურთიერთობა არ შეუწყვეტია. მათი რომანტიკული ურთიერთობა 2008 წელს განახლდა, როდესაც წყვილი მიხვდა, რომ უერთმანეთოდ ცხოვრება არ შეეძლოთ.
ბრენდები
დოლჩე&გაბანა სპეციალიზებულია ძირითადად ფუფუნების საგნებზე. მისი ნაწარმი განსხვავდება სხვა დიზაინერთა პროდუქციისგან, არ არის სეზონური და გათვლილია ხანგრძლივად  ხმარებაზე.
კომპანია აგრეთვე ვაჭრობს შემდეგი პროდუქციით
დოლჩე და გაბანა ჯუნიორი დ&გ ჯუნიორ
დ&გ ჯუნიორი მოდის სახლის განსხვავებული ხაზია და ორიენტირებულია მხოლოდ 11 წლამდე ბავშვების ტანისამოსის შექმნაზე, რომელიც სეზონების მიხედვით არის წარმოდგენილი როგორც გოგონებისთვის, ასევე ვაჟებისთვის.
მაღაზიები
thumb | D&G -ს მაღაზია [[მილანი|მილანში |200px]]
მარტო შეერთებულ შტატებში Dolce & Gabbana-ს რვა ბუტიკი აქვს გახსნილი:
გარდა ამისა, მოდის სახლი მსოფლიოს უამრავ ქალაქს მუდმივად ამარაგებს უახლესი კოლექციებით;
და სხვა ქალაქები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1985 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:იტალიის კომპანიები კატეგორია:ტანსაცმლის ბრენდები კატეგორია:იტალიური ბრენდები კატეგორია:საცვლების ბრენდები
რაფიელ აგლაძე
რაფიელ ილიას ძე აგლაძე (დ. 29 დეკემბერი, 1911, თბილისი — გ. 17 აპრილი, 1989, იქვე) — ქართველი ელექტროქიმიკოსი. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946), ტექნიკური მეცნიერებათა დოქტორი (1944), პროფესორი (1944), საქართველოს დამსახურებული გამომგონებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი ქართველი პუბლიცისტისა და საზოგადო მოღვაწის ილია აგლაძის ოჯახში. სკოლა დაამთავრა თბილისში ხოლო 1935 წელს კი საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი, 1938 წელს მოსკოვის დ. მენდელეევის სახელობის ქიმიურ-ტექნოლოგიის ინსტიტუტის ასპიტანტურა. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტროქიმიის წარმოებათა ტექნოლოგიის კათედრის გამგე (1944-1985). სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1947-1951), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტის დაარსების ინიციატორი და მისი პირველი დირექტორი (1945-1951), გამოყენებითი ქიმიის და ელექტროქიმიის (ამჟამად რ. აგლაძის სახელობის არაორგანული ქიმიის და ელექტროქიმიის) ინსტიტუტის დამაარსებელი და დირექტორი (1956-1960). საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ჟურნალის "მეცნიერება და ტექნიკის" გამოცემის ინიციატორი და პირველი რედაქტორი (1949-1951).აქვს შრომები ელექტროქიმიისა და ელექტრომეტალურგიის დარგში. მისი ხელმძღვანელობით დაინერგა წარმოებაში ლითონური მანგანუმის მიღების ელექტროლიზური მეთოდი (სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1943). რუსთავის ქიმიურ ქარხანაში მან დანერგა კალიუმპერმანგანატის მიღების ორიგინალური მეთოდი (სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენაზე დაჯილდოვდა ოქროს მედლით, 1962). პ. მელიქიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1977). სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს II და III მოწვევების დეპუტატი. დაჯილდოებულის ლენინის ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები კატეგორია:ქართველი ელექტროქიმიკოსები კატეგორია: ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები რ კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
გრან-ჩაკო
მინი|250პქ|რეგიონის მიახლოებითი მდებარეობა მინი|250პქ|გრან-ჩაკოს ლანდშაფტი, პარაგვაი მინი|250პქ|მშრალი სეზონი მინი|250პქ|რეგიონის დეფორესტაცია ფერმერული მეურნეობის განვითარების მიზნით, პარაგვაი გრან-ჩაკო (კეჩ. chaku - სანადირო მიწა) ან ჩაკო (Chaco) — მეჩხერად დასახლებული, ცხელი, ნახევრად მშრალი დაბლობი რეგიონი სამხრეთ ამერიკაში, რიო-დე-ლა-პლატის აუზში. იყოფა ბოლივიას, პარაგვაის, არგენტინასა და ბრაზილიას შორის. ბრაზილიის ტერიტორიაზე ის უერთდება პანტანალის რეგიონს.
გეოგრაფია
რეგიონის ფართობი 647 500 კმ²-ია. მდებარეობს მდინარე პარაგვაის დასავლეთით და ანდების აღმოსავლეთით. დღეისათვის, პოლიტიკური საზღვრების მიხედვით, რეგიონის ნაწილებს მოიხსენიებენ როგორც არგენტინის ჩაკო, პარაგვაის ჩაკო, ბოლივიის ჩაკო.
ყველაზე განვითარებულია რეგიონის პარაგვაის ნაწილი, მდინარე ბერმეხოსა და პილკომაიოს გასწვრივ. აქ ხე ტყისა და ტანინის დიდი მარაგია, რომელსაც კებრაჩოს ხისგან იღებენ.
გრან-ჩაკოში ფიქსირდება ყველაზე მაღალი ტემპერატურა მთელს სამხრეთ ამერიკის კონტინეტნზე.
ფლორა და ფაუნა
რეგიონის ეკოსისტემა უნიკალურია და ბოლო წლებამდე, მეცნიერთა მიერ ბოლომდე შეუსწავლელი რჩებოდა. ეკოსისტემა გარკვეულწილად დაზიანებულია ადამიანთა მიერ, რაც უმთავრესად მათი სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობით შემოიფარგლება.
ჩაკოს პეკარი, რომლის არსებობას მხოლოდ 1970-იანი წლებიდან გახდა ცნობილი, რეგიონში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ენდემური ძუძუმწოვარია.
რეგიონის ადმინისტრაციული დაყოფა
გრან-ჩაკოს რეგიონი მოიცავს არგენტინის, ბოლივიისა, პარაგვაისა და ბრაზილიის შემდეგ ადმინისტრაციულ ერთეულებს:
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია კატეგორია:ბოლივიის გეოგრაფია კატეგორია:პარაგვაის გეოგრაფია კატეგორია:ბრაზილიის გეოგრაფია
ამბროსი (კათოლიკოს-პატრიარქი)
ამბროსი (ერისკაცობაში ბესარიონ ზოსიმეს ძე ხელაია; დ. 7 სექტემბერი, 1861, სამურზაყანო — გ. 29 მარტი [ძვ. სტ. 16 მარტი], 1927, თბილისი) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, მეცნიერი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი 1921-1927 წლებში, საქართველოს ეროვნული გმირი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ილორის ეკლესიის მღვდელ ზოსიმე ხელაიას ოჯახში. ბესარიონ ხელაია რეგისტრირებულია სოფელ ინჩხურის წმინდა გიორგის ეკლესიის სამეტრიკო წიგნში, თუმცა ჯერ კიდევ მისი ბაბუა გადასახლდა ინჩხურიდან სამურზაყანოში XIX საუკუნის 30-40-იანი წლების მიჯნაზე. 1872 წელს დაამთავრა ოჩამჩირის სამრევლო სკოლა და უმცროს ძმასთან, გიორგისთან ერთად სწავლა გააგრძელა მარტვილის სასულიერო სასწავლებელში. 1879 წელს ძმები ჩაირიცხნენ თბილისის სასულიერო სემინარიაში. გიორგი 1881 წლის აპრილში გარდაიცვალა, ბესარიონმა კი სწავლა დაასრულა 1885 წელს. სურდა საუნივერსიტეტო განათლების მიღება, მაგრამ ოცნება ვერ აისრულა. 1887 წლის დასაწყისში დაქორწინდა ელიზავეტა (კესარია) მერჭულეზე.
1887 წლის 25 მარტს აკურთხეს სოხუმის საკათედრო ტაძრის დიაკვნად. იმავე წლის 19 აპრილს აკურთხეს სოჭში მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის მღვდლად. სოჭში შეეძინა სამი შვილი (ანდრია, 1889 წელს, გარდაიცვალა რამდენიმე თვისა), ნინა და ალექსანდრე. 1892 წლის 29 სექტემბერს გადაიყვანეს სოხუმის საკათედრო ტაძრის მღვდლად. 11 ოქტომბერს დაინიშნა სოხუმის ეპარქიის ხაზინადრად. 1892 წლის 20 ოქტომბრიდან 1893 წლის 17 ივნისამდე იყო გუდაუთის უბნის მთავარუხუცესი (ბლაღოჩინი). იქედან გადაიყვანეს სოხუმის საკათედრო ტაძრის კანდელაკად. 1894 წლის 26 აპრილიდან სოხუმის მთიელთა სკოლაში ასწავლიდა სჯულისკანონს. იმავე წლის 26 აგვისტოს დაინიშნა სოხუმის, ახალი ათონის და ლიხნის სამრევლო სკოლების ზედამხედველად. ებრძოდა ცარიზმის რუსიფიკატორულ და შოვინისტურ პოლიტიკას აფხაზეთში. გამოდიოდა პრესაში ეპისკოპოს არსენის (იზოტოვი) წინააღმდეგ.
1896 წელს გარდაეცვალა მეუღლე. 1897 წლიდან სწავლა გააგრძელა ყაზანის სასულიერო აკადემიაში. 1900 წლის 11 თებერვალს ბერად აღიკვეცა ამბროსის სახლით. აკადემია დაასრულა 1901 წლის ივნისში და თბილისში გადავიდა. 15 ოქტომბერს ის განაწესეს თბილისის ფერისცვალების მონასტერში, 11 დეკემბერს კი დანიშნეს მის დროებით მმართველად.
1902 წლის 29 იანვარს დაინიშნა ჭელიშის მონასტრის წინამძღვრად და 3 მარტს აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში. ჭელიშის მონასტერში მან აღმოაჩინა „მოქცევაი ქართლისაის“ მანამდე უცნობი ხელნაწერის ვარიანტი, შატბერდულზე უფრო ვრცელი. რაჭა-ლეჩხუმში აღმოჩენილი მასალების საფუძველზე მოგვიანებით, 1915-1917 წლებში დაბეჭდა წერილების სერია „მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში“, რომელიც დაიბეჭდა ჟურნალებში „განთიადი“ და „ცხოვრება“.
გადასახლებები
ამბროსი ხშირად დადიოდა აფხაზეთში და აგრძელებდა რუსიფიკაციასთან ბრძოლას, რის გამოც 1903 წლის 6 სექტემბერს გადაასახლეს დონის ეპარქიაში. 1905 წლის რევოლუციამ მისცა საქართველოში დაბრუნების შანსი. 1905 წლის 24 ნოემბერს ის დანიშნეს საქართველო-იმერეთის სინოდალური კანტორის წევრად და იოანე ნათლისმცემლის მონასტერის წინამძღვრად. 1906 წელს გამოაქვეყნა სტატია „По поводу статьи "Голосъ изъ Сухума"“, რომლითაც მხარი დაუჭირა სოხუმის ეპისკოპოსად კირიონ II–ის დანიშნვას და დაუპირისპირდა აფხაზეთში რუსულ შოვინიზმს. 1906 წლიდან ამბროსი იყო თბილისის საეკლესიო მუზეუმის თავმჯდომარის მოადგილე. 1907 წელს საქართველო-იმერეთის სინოდალურმა კანტორამ მისი ინიციატივით მიიღო გდაწყვეტილება საეკლესიო დოკუმენტაციის ქართულ ენაზე დამზადების შესახებ. მასვე დაევალა საღვთისმეტყველო წიგნების ქართულად გამოცემა.
1908 წელს ეგზარქოს ნიკონის მკვლელობის გამო ახალი ბრალდება წარუდგინეს და კვლავ გადაასახლეს, ამჯერად რიაზანის მონასტერში. 1909 წლის ბოლოს მოხდა მისი რეაბილიტაცია, ოღონდ სამშობლოში დაბრუნების უფლების გარეშე. 1910 წლის 4 თებერვალს დანიშნეს ნოვგოროდის ეპარქიაში ფერისცავალების მონასტრის წინამძღვრად, იმავე წლის 24 დეკემბერს კი ეპარქიის მონასტრების ბლაღოჩინად. მისი მრავალი მცდელობა საქართველოში დაბრუნებისა უშედეგო იყო. 1912-1917 წლებში გამოაქვეყნა მრავალი წერილი, რომლებიც ეხებოდა აფხაზეთს, საქართველოს საეგზარქოსოში სასულიერო განათლების საკითხებს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის დასაბუთებას.
ავტოკეფალიის აღდგენა
1917 წელს თებერვლის რევოლუციამ ამბროსის მისცა საქართველოში დაბრუნების შესაძლებლობა. 1917 წლის აპრილ-მაისში ის თბილისში შვებულებით იმყოფებოდა და ჩაერთო ავტოკეფალია აღდგენილი ეკლესიის დროებითი გამგეობის მუშოაბაში. ზაფხულში ეპისკოპოს ანტონთან და კალისტრატესთან ერთად მონაწილეობდა მოლაპარაკებებში რუსეთის დროებით მთავრობასა და სინოდთან. აგვისტოში ის საბოლოოდ დაბრუნდა თბილისში.
17 სექტემბერს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველ ადგილობრივ კრებაზე ამბროსი დაასახელეს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქობის კანდიდატად, მაგრამ მან მოხსნა კანდიდატურა. ამავე კრებაზე ამბროსი აიყვანეს მიტროპოლიტის ხარისხში და დაამტკიცეს ჭყონდიდის ეპისკოპოსად. მასვე მიეწერა დროებით ცხუმ-ბედიის ეპარქია. ამბროსიმ ბევრი ძალისხმევა გასწია აფხაზეთში საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის გავრცელებისთვის. 1918 წელს მან გამოაქვეყნა წერილი „საქართველოს ისტორიული საზღვარი შავი ზღვის მხრით“. 1919 წლის 28 ოქტომბერს ის აირჩიეს ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად. 1920 წელს გამოსცა სამეცნიერო ნაშრომი „ბედია და ბედიის ტაძარი“. ამბროსის აფხაზეთში ეპისკოპოსობის დროს საბჭოთა რუსეთმა მოახდინა საქართველოს ოკუპაცია. ამბროსის ჩამოართვეს სამღვდელმთავრო სახლი.
კათოლიკოს-პატრიარქი და ანტისაბჭოთა წინააღმდეგობა
1921 წლის 11 ივლისს გარდაიცვალა კატოლიკოს-პატრიარქი ლეონიდე. მის შემცვლელად 1-5 სექტემბერს გელათში გამართულ მესამე საეკლესიო კრებაზე არჩეულ იქნა ამბროსი. მან პირველი წირვა კათოლიკოს-პატრიარქის რანგში აღავლინა 18 სექტემბერს თბილისის სამხედრო ტაძარში. მისი ინთრონიზაცია 1921 წლის 14 ოქტომბერს სვეტიცხოვლობა დღეს მოხდა.
საქართველოს სახელმწიფოებრივი წყობის საკითხში ამბროსი მხარს უჭერდა სახელმწიფოებრივ დამოუკიდებლობას და აქტიურად იყო ჩაბმული ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1922 წლის 7 თებერვალს მან თავისი ცნობილი მიმართვა გაუგზავნა გენუის მსოფლიო სამშვიდობო კონფერენციას. იგი მოითხოვდა საქართველოს შელახული, კანონიერი უფლებების აღდგენას. ამ მიმართვამ, რომელიც ითარგმნა და გამოქვეყნდა რამდენიმე ენაზე, ფართო გამოხმაურება ჰპოვა. „... 1) დაუყოვნებლივ გაყვანილ იქნეს საქართველოს საზღვრებიდან რუსეთის საოკუპაციო ჯარი და უზრუნველყოფილ იქნეს მისი მიწა-წყალი უცხოელთა თარეშისა და მძლავრობა-მიტაცებისაგან; 2) საშუალება მიეცეს ქართველ ერს თვითონ, სხვათა ძალდაუტანებლივ და უკარნახოდ, მოაწყოს თავისი თავი ისე, როგორც ეს მას უნდა, შეიმუშავოს ისეთი ფორმები სოციალ-პოლიტიკური ცხოვრებისა, როგორიც მის ფსიქიკას, სულისკვეთებას, ზნე-ჩვეულებასა და ეროვნულ კულტურას შეესაბამება.
1 ნოემბერს ამბროსის შინაპატიმრობა შეუცვალეს მეტეხის ციხეში პატიმრობით. მას ეკუთვნის დაპატიმრების დროს წარმოთქმული ცნობილი სიტყვები: „ჩემი სული ღმერთს ეკუთვნის, ჩემი გული სამშობლოს, ჩემი გვამი კი თქვენთვის დამითმია, მტარვალებო!“. გარდა გენუის კონფერენციისადმი მიმართვისა, მას ბრალად წაუყენეს საეკლესიო განძეულის დამალვა. სასამართლო პროცესი მიმდინარეობდა 1924 წლის 10-19 მარტს ნაძალადევის სახალხო თეატრის დარბაზში. სასამართლოში ამბროსის ინტერესებს იცავდნენ კირილე ნინიძე და იოსებ ბარათაშვილი. ამბროსი სასამართლომ ცნო დამნაშავედ და მიუსაჯა 7 წლით და 9 თვით თავისუფლების აღკვეთა ქონების კონფისკაციით. 1924 წლის ოქტომბერში ეპისკოპოსებმა ქრისტეფორემ და დავითმა ამბროსის მიმართეს გენუის კონფერენციისადმი გაგზავნილი მემორანდუმის დაგმობის მოთხოვნით. ამბროსიმ მემორანდუმის გაგზავნა არ მოინანია.
1925 წლის მარტში ამიერკავკასიის სფსრ-ის ტერიტორიაზე გამოცხადდა ამნისტია. ამბროსი გაათავისუფლეს 10 მარტს. 1925 წლის შემოდგომაზე მან თანამოსაყრდედ აკურთხა ნინოწმინდელი ეპისკოპოსი კალისტრატე. ხელისუფლების მომხრე ეპისკოპოსების ჯგუფმა ქრისტეფორეს და დავითის მეთაურობით 1926 წლის დეკემბერში ქუთაისში ჩაატარეს საეკლესიო კრება, რომლითაც გაუქმდა საკათალიკოსო საბჭო და შემოღებულ იქნა დროებითი მმართველობა. ამბროსი წავიდა დათმობაზე, თავად ჩაუდგა სათავეში დროებით მმართველობას, ხოლო კალისტრატე გადააყენა. ამბროსის ავადმყოფობის გამო დროებით მმართველობაში ძალაუფლებას ხელისუფლების მომხრე ეპისკოპოსები დაეუფლნენ.
1927 წლის 29 მარტს ამბროსი გარდაიცვალა. დაკრძალეს 3 აპრილს სიონის საკათედრო ტაძარში.
ხსოვნა
ამბროსი ხელაიას პირადი არქივი, რომელიც მის ქადაგებებს, მიმოწერასა და შემოქმედებით საქმიანობას ასახავს, დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის საარქივო ფონდში. 1995 წლის 17 სექტემბერს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა შერაცხა წმინდანად. 2013 წლის 26 სექტემბერს მიენიჭა საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება.
ვორმსი
thumb|right|300px|კუნძული ვორმსი წითლად ვორმსი (Vormsi, Worms, Ormsö) — ესტონეთის სიდიდით მეოთხე კუნძული, მდებარეობს ჰიიუმაასა და მატერიკს შორის. მისი ფართობი შეადგენს 92 კმ²-ს. ის არის სასოფლო მუნიციპალიტეტ - ვორმსის ნაწილი.
ისტორია
ვორმსის, როგორც დასახლებული კუნძულის, ისტორია XIII საუკუნიდან იწყება. მის მოსახლეობას ისტორიის მანძილზე ძირითადად ესტონელი შვედები შეადგენდნენ (rannarootslased, coastal Swedes). მეორე მსოფლიო ომამდე მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 3000-ს. ომის პერიოდში მისი მოსახლეობის უმეტესობა, ისევე როგორც ესტონეთში მცხოვრები სხვა შვედები გადავიდნენ შვედეთში. კუნძულის დღევანდელი მოსახლეობის რაოდენობა დაახლოებით შეადგენს 340-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის კუნძულები
ამერიკის სახალხო-რევოლუციური ალიანსი
ამერიკის სახალხო-რევოლუციური ალიანსი, АPRА (Alianza Popular Revolucionaria Americana, APRA) — პერუს პოლიტიკური პარტია, დაარსდა 1924 წელს ვიქტორ რაულ აია დე ლა ტორეს მიერ. პარტიის სახელწოდებიდან წარმოიშვა მიმდევართა სახელწოდება — აპრისტები — და იდეოლოგია — აპრიზმი.
პერუს 2006 წლის არჩევნებზე პარტიამ მიიღო ხმების 22,6 % და 120 კაციან კონგრესში 36 ადგილი მოიპოვა. ამავე არჩევნებში, პრეზიდენტის თანამდებობისათვის ბრძოლაში გაიმარჯვა პარტიის ლიდერმა ალან გარსიამ, მან პირველ ტურში ხმების 22,6 % მიიღო, ხოლო მეორე ტურში 52,6 %.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს პოლიტიკური პარტიები
ევტიქი (ერესიარქი)
ევტიქი  (ბერძ. Ευτυχης, დაახ. 380 — 456) — კონსტანტინოპოლელი პრესვიტერი და არქიმანდრიტი, ევტიქიანელთა ერესის დამაარსებელი. მისი სახელი პირველად მოიხსენიება ეფესოს საეკლესიო კრებაზე 431 წელს, სადაც ის ოპონირებას უწევდა ნესტორის. აგრძელებდა რა ნესტორიანელობასთან ბრძოლას, ევტიქი გადავარდა მეორე უკიდურესობაში და მონოფიზიტობის დამაარსებელი გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია კატეგორია:ევტიქიანელობა კატეგორია:მონოფიზიტობა
კუბური პესო
კუბური პესო (ISO 4217 კოდი: CUP peso cubano) — ერთ-ერთი ორი სახეობის ვალუტიდან, რომელიც ოფიციალურად მიმოქცევაშია კუბის რესპუბლიკაში. 1 კუბური პესო შედგება 100 სენტავოსგან. მეორე სახეობის ვალუტაა კუბური კონვერტირებადი პესო (CUC), რომელიც განსხვავდება კუბური პესოსგან სავალდებულო წარწერით «convertible».
ერთი და იმავე სახელწოდების ორი ფულის ერთეულის არსებობის მთელი არსი ის არის, რომ ეროვნული პესოების სხვა ქვეყნის ვალუტაზე გადაცვლა შეუძლებელია - მას კუბის გარეთ არავითარი ღირებულება არ აქვს; ხოლო კონვერტირებადი პესო კი თავისუფლად იცვლება ნებისმიერ ფულის ერთეულზე, მათ შორის, სხვათა შორის, ეროვნულ პესოზეც. გარკვეული ფინანსური მიზნებისათვის, ოფიციალური გაცვლითი კურსის მიხედვით 1 ეროვნული პესო 1 კონვერტირებადი პესოს ტოლია. თუმცა, პრაქტიკაში ორი პესოს გაცვლითი კურსი ბანკებისა და ვალუტის გაცვლითი პუნქტების მიერ დგინდება და ერთი კონვერტირებადი პესოს ყიდვა დაახლოებით 25 კუბური პესო ჯდება.
თავად კუბელებს ანაზღაურების ნაწილი ჩვეულებრივ, ხოლო ნაწილი - კონვერტირებად პესოებში ეძლევათ. ყოველდღიური ხარჯებისათვის, როგორც წესი, კუბური პესო გამოიყენება. სურსათისა და ყოველდღიური მოხმარების საგნების მაღაზიათა უმრავლესობა სწორედ კუბურ პესოს ითხოვს, თუმცა ე. წ. “დოლარ-შოფები” ანგარიშსწორებას კონვერტირებად პესოში ახდენენ.
ისტორია
1857 წლამდე კუბაში მიმოქცევაში იყო ესპანური და ესპანური კოლონიალური რეალი 1857 წლიდან კუბაში დაიწყო ბანკნოტების გამოშვება რომელიც მიმოქცევაში იყო მხოლოდ კუნძულზე და 1 პესო 8 რეალის ტოლი იყო. 1881 წელს პესო მიბმული იქნა ამერიკულ დოლარზე 1 პესო 1 დოლართან თანაფარდობით. 1915 წელს გამოშვებული იქნა პირველი მონეტები, მანამდე მიმოქცევაში იყო მხოლოდ ბანკნოტები.
1960 წლიდან კუბური პესო მიბმული იყო საბჭოთა რუბლზე. აშშ-ს მიერ კუბის წინააღმდეგ სანქციების შემოღების შემდეგ კუბურმა პესომ დაკარგა კონვერტირებადობა. 1991 წელს სსრკ-ს დაშლის შემდეგ პესოს გაცვლითმა კურსმა შეადგინა 125 პესო = 1 ამერიკული დოლარი. ბოლო დროებში პესოს კურსმა აიწია და 1 დოლარი 23-25 პესოს შორის მერყეობს.
1993 წელს მკაცრი ეკონომიის პირობებში ქვეყნის ბაზარზე დაშვებული იქნა ამერიკული დოლარი. 1994 წელს მიმოქცევაში შევიდა კონვერტირებასი კუბური პესო. 2004 წელს კუბის მთავრობამ აშშ-ს მორიგი სანქციის საპასუხოდ ამერიკული დოლარი ამოიღო მიმოქცევიდან.
მონეტები
1915 წელს მოიჭრა სპილენძ-ნიკელის მონეტები ნომინალით 1, 2 და 5 სენტავო, ვერცხლის მონეტები 10, 20 და 40 სენტავო და 1 პესო, ასევე ოქროს მონეტები ნომინალით 1, 2, 4, 10 და 20 პესო. მონეტები იჭრებოდა აშშ-ში ფილადელფიაში. ოქროს მონეტების და 2 სენტავოს გამოშვება შეწყდა 1916 წლიდან, ხოლო ვერცხლის მონეტების გამოშვება 1934 წლიდან. თითბერის მონეტები ნომინალით 1 და 5 სენტავო მიმოქცევაში შევიდა 1943 წლიდან. 1953 წელს მოიჭრა ვერცხლის მონეტები ნომინალით 25 და 50 სენტავო. ეს იყო ბოლო ვერცხლის მონეტები მიმოქცევაში. აშშ-ში მოჭრილი ბოლო მონეტა იყო 1961 წელს 5 სენტავო.
1962 წლიდან მიმოქცევაში შევიდა სპილენძ-ნიკელის მონეტები ნომინალით 20 და 40 სენტავო, ხოლო 1963 წელს ალუმინის 1 და5 სენტავო. 1969 წელს მოიჭრა ალუმინის 20 სენტავო, ხოლო შემდეგ 1983 წელს 2 სენტავო და თითბერის 1 პესო. 1990 წელს მიმოქცევაში შევიდა სპილენძ-ნიკელის 3 პესო, ხოლო 1992 წელს 1 და 3 პესო. მონეტა ნომინალით 40 სენტავო მიმოქცევიდან ამოიღეს 2004 წლის ივლისში. ამჟამად მიმოქცევაშია მონეტები ნომინალით: 1, 2, 5 და 20 სენტავო, ასევე 1 და 3 პესო.
ბანკნოტები
1857 წელს «ესპანურმა ბანკმა ჰავანაში» გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით: 50, 100, 300, 500 და 1000 პესო. 1867 წელს მიმოქცევაში შევიდა 25 პესო, ხოლო 1869 წელს 5 და 10 პესო. ათწლიანი ომის პერიოდში კუბის რესპუბლიკის სახელით გამოშვებული იქნა 50 სენტავო, 1, 5, 10, 50, 500 და 1000 პესო.
1872 წელს «ესპანურმა ბანკმა ჰავანაში» გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით: 5, 10, 25 და 50 სენტავო და 1 და 3 პესო. 1891 ხაზინამ გამოუშვა 5, 10, 20, 50, 100 და 200 პესო. 1896 წელს ბანკმა შეიცვალა სახელი და ეწოდა «ესპანური ბანკი კუნძულ კუბაზე» და გამოუშვა ბანკნოტები 5 და 10 სენტავო, 1, 5, 50, 100, 500 და 1000 პესო, ხოლო 1897 წელს 10 და 20 სენტავო.
1905 წელს «კუბის ეროვნულმა ბანკმა» გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით 1, 2, 5 და 50 პესო.
1949 წელს მიმოქცევაში შევიდა ბანკნოტები ნომინალით 1, 5, 10 და 20 პესო, ხოლო 1950 წელს 50, 100, 500, 1000 და 10 000 პესო. თუმცა 1950 წლიდან 100 პესოზე მაღალი ბანკნოტი აღარ გამოუშვიათ. 1961 წლის იანვარში მოხდა ბანკნოტები დენომინაცია და შეიცვალა ახალი ბანკნოტებით, რომელიც დაიბეჭდა ჩეხოსლოვაკიაში. 1983 წელს მიმოქცევაში შევიდა 3 პესო. 1961 წლის ბანკნოტების დენომინაცია მოხდა 2002 წელს. ამჟამად მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით: 1, 3, 5, 10, 20, 50 და 100 პესო.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ეკონომიკა კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
იოანე ხახულელი
ღირსი იოანე ხახულელი (X-XI) — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 23 მარტი (10 მარტი).