cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.vc
რესურსები ინტერნეტში
vc კატეგორია:კომუნიკაციები სენტ-ვინსენტსა და გრენადინებზე
Toppdomän
ბურჯი (ჟურნალი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
კარლბერგის სამხედრო აკადემია
thumb|300პქ|კარლბერგის სამხედრო აკადემია კარლბერგის სამხედრო აკადემია (შვედ Militärhögskolan Karlberg) — შვედეთის უმაღლესი სამხედრო სასწავლებელი, დაარსებიდან დღემდე სტოკჰოლმის ჩრდილოეთით, კარლბერგის სასახლეშია განლაგებული.
აკადემიაში სამწლიანი მომზადებიის კურსს გადიან კადეტები, ფლოტში, ჯარში ან შვედეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებში ლეინტენანტის წოდების მსურველი ოფიცრები. 2007 წელს აკადემიაში 150 ადამიანი მუშაობდა, რომლებიც ყოველწლიურად 300 ოფიცერს უშვებდნენ. დაწესებულების სამხედრო თავისებურების მიუხედავად, სასახლე და პარკი ისტორიულ ფასეულობას წარმოადგენენ და დამთვალიერებელთათვის ორივე ღიაა.
ისტორია
მეფე გუსტავ III გარდაცვალების შემდეგ 1792 წელს ფორმირების სტადიაში მყოფმა აკადემიამ საზაფხულო რეზიდენცია - სასახლე კარლსბერგი დაიკავა. ოფიცრებს პირველი გაკვეთილები იმავე წლის ნოემბერში დაეწყოთ. გუსტავ IV ადოლფის რეგენტობის დროს აკადემია გაფართოვდა. 1867 წლამდე არმიისა და ფლოტის კადეტები ერთად გადიოდნენ სწავლებას, შემდეგ გაიყვნენ; 1999 წელს ისევ შეერთდა ფაკულტეტები, ხოლო 2003 წელს სამხედრო-საჰაერო ძალებიც დაემატა.
კატეგორია:შვედეთის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:სტოკჰოლმი კატეგორია:შვედეთის შეიარაღებული ძალები კატეგორია:შვედეთის უმაღლესი სასწავლებლები
Dilobocondyla fulva
Dilobocondyla fulva — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dilobocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ენეასი
thumb|right|279პქ| ენეასი გარბის ალმოდებული [[ტროადან. ]] ენეასი (Αἰνείας, Aenēās) — ძველბერძნულ მითოლოგიაში აფროდიტესა და ანქისეს ძე, ტროის მეფის პრიამეს ნათესავი, ტროის ომის ერთ-ერთი გმირი. რომაულ მითოლოგიაში რომის დამაარსებლების რომულუსისა და რემუსის ლეგენდარული წინაპარი.
ტროას დაცემის შემდეგ გმირმა ენეასმა და მისმა ახლობლებმა ბერძნებისგან თავი გაქცევით დააღწიეს. ისინი დასხდნენ გემზე და გასცურეს ბედის საძიებლად ეტრურიისკენ. იგი ჯერ მაკედონიაში გაჩერდა, შემდეგ სიცილიაში და ბოლოს დაბინავდა ლავრენტიუმში. მათ ჯერ კონფლიქტი მოუვიდათ ადგილობრივ მეფე ლათინუსთან, შემდეგ კი ზოგი ვერსიით ენეასმა დაამარცხა ლათინი და ისინი დანათესავდნენ, ხოლო სხვა ვერსიით კი ბრძოლის დაწყების წინ ლათინი წინ გამოვიდა და გამოჰკითხა ჩამოსულებს, თუ ვინ იყვნენ და საიდან, როდესაც შეიტყო მათი ამბავი, გადაწყვიტა დამეგობრება. მეგობრობის ნიშნათ კი მიათხოვა საკუთარი ქალიშვილი ენეასს. ამის შემდეგ ტროადან წამოსულებმა დააარსეს ქალაქი, რომელსაც ენეასის ცოლის პატივსაცემად ლავინიუმი დაარქვეს. მალე ენეასს შეეძინა ვაჟი ასკანიუსი.
ტურ დე ფრანსი
მინი|220პქ|მარჯვნივ|ლოგო
ენეასი
ლათინუსი მალე დაიღუპა რუტულების მეფე ტურნუსთან ბრძოლაში, რის შემდეგაც დამარცხებულმა რუტულებმა დახმარება ეტრუსკულ ქალაქ ცერეს მეფეს სთხოვეს. ეტრუსკებს აღელვებდათ ახალი სახელმწიფოს შექმნა და მას თავისი უსაფრთოებისთვის სახიფათოდ მიიჩნევდნენ, ამიტომ დათანხმდნენ კავშირზე. ენეასმა კი ასეთი განსაცდელის წინაშე გააერთიანა თავისი ერი აბორიგენებთან და ორივე ერს უწოდა ლათინები. ლათინების და ეტრუსკების ბრძოლაში ლათინებმა გაიმარჯვეს, ხოლო ენეასი დაიღუპა და დაკრძალეს მდინარე ნუმიკთან.
ტურ დე ფრანსი
ტურ დე ფრანსი (ფრანგ. Le Tour de France - საფრანგეთის ტური), ხშირად წოდებული როგორც La Grande Boucle ან Le Tour — ყველაზე განთქმული და პრესტიჟული საგზაო ველორბოლაა მსოფლიოში. პირველი და მეორე მსოფლიო ომების შეფერხებების გარდა ეს ველორბოლა ყოველწლიურად ტარდება 1903 წლიდან. ეს არის შორი დისტანციის რბოლის შეჯიბრი პროფესიონალი ველოსიპედისტების გუნდებისთვის, რომლის მარშრუტი მოიცავს საფრანგეთსა და მის მეზებელ ქვეყნებს და მიმდინარეობს სამი კვირის განმავლობაში ყოველ ივლისს. გამარჯვებულია ინდივიდუალური მრბოლი, რომელიც დაასრულებს მარშრუტს ყველაზე მოკლე ჯამურ დროში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის სპორტი კატეგორია:ველოსპორტი კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები
ენეასი
ტროადან წასვლა
thumb|right|279პქ| ენეასს ტროადან გაჰყავს ანქისე ათი წელი გრძელდებოდა ტროას ალყა, მაგრამ ვერც ერთი მხარე ვერ აღწევდა გამარჯვებას. ბოლოს აქაველებმა ხერხს მიმართეს. მათ ააგეს ხის დიდი ცხენი და შიგ საუკეთესი მებრძოლები ჩასვეს, თვითონ კი მახლობელ კუნძულ ტენედოსზე გადავიდნენ. მეორე დღეს ტროელებმა მტრის ბანაკი დაათვალიერეს და ეგონათ, რომ ბერძნები შინ დაბრუნდნენ. ბევრი იფიქრეს თუ რა ექნათ ტროას ცხენისათვის, მაგრამ საბოლოოდ ლაოკოონისა და კასანდრას გაფრთხილების მიუხედავად ცხენი ქალაქში შეიყვანეს. ღამით აქაველები ცხენიდან გადმოვიდნენ და უკან მობრუნებულ თანამოძმეებს გაუღეს ჭიშკარი. ბერძნებმა მთელი ქალაქი გადაწვეს. ენეასმა და რამდენიმე ტროელმა ბერძნების ფორმა ჩაიცვეს და მტერს შეესივნენ, მაგრამ აქაველები რიცხვით მაინც სჯობნიდნენ ტროელებს და ამიტომ მათ პრიამოსის სასახლეს მიაშურეს. აქ ენეასმა პრიამოსის გვამი ნახა და თავისი ოჯახი გაახსენდა. რის ვაი-ვაგლახით მიაღწია მამამისთან, მაგრამ ანქისემ უარი უთხრა ტროას დატოვებზე. ამ დროს ენეასის შვილს, ასკანიუსს თავზე ღვთაებრივი ცეცხლის ალი მოედო. ანქისე ღვთის ნებას წინ ვეღარ აღუდგა და ენეასს გაჰყვა. ტროას გასასვლელთან იყვენენ, როდესაც მტრის ხმა შემოესმათ. ენეასს შეეშინდა და გზიდან გადაუხვია. გონს რომ მოეგო კრეუზა ვეღარ დაინახა. მამა და შვილი საიმედო ადგილას გადამალა და თვითონ კი ცოლის საძებნელად წავიდა. ბოლოს იმედი რომ გადაეწურა ცოლის ლანდი წამოადგა და დაამშვიდა:
რაღას გააწყობდა ენეასი, დაბრუნდა მამასა და შვილთან და მათ ირგვლივ შემოკრებილ დევნილებთან ერთად იდას მთისკენ გასწია, სადაც ხომალდები ააგეს და შორეული მიწისაკენ გასწიეს.
ენეასი და დიდო
thumb|right|279პქ| ენეასი და [[დიდო დედოფალი|დიდო ]] კართაგენის ნაპირზე მოხვედრილმა ენეასმა გემები დამალა და აქატესთან ერთად გარემოს დასაზვერად გაემართა. მათ გზად მონადირედ გადაცმული ვენერა შემოხვდათ, რომლისგანაც შეიტყვეს, რომ კართაგენს ტვიროსიდან გამოქცეული დედოფალი დიდო მართავდა. ვენერამ ისინი შებურა და უჩინრად მიიყვანა დიდოს სასახლემდე. აქ ენეასმა თავისი თანამოძმეები იხილა, რომლებიც ქარიშხალს გადაურჩნენ და დედოფალმა შეიფარა. დიდომ ენეასი სტუმართმოყვრულად მიიღო და გემებთან დარჩენილ ტროელებს საუკეთესო საქონელი გაუგზავნა. შვილზე მზრუნავმა ენეასმა ასკანიუსის მოსაყვანად აქატე გაგზავნა. მაგრამ სანამ ასკანიუსი მივიდოდა, მანამდე ვენერას თხოვნით მისი სახე კუპიდონმა მიიღო, რომელსაც განზრახული ჰქონდა დედოფალი ენეასის სიყვარულის ალით დაეწვა. thumb|left|279პქ| ენეასისა და დიდოს ნადიმი thumb|right|279პქ| ენეასი უყვება დიდოს ტროას დაცემის ამბებს დიდებული ნადიმი გაიმართა. კუპიდონი ჯერ ენეასს მოეხვია, შემდეგ კი დიდოს ჩაეკრა გულში. დედოფალმა არ იცოდა, რომ ღმერთს ჰკოცნიდა. შემდეგ ენეასმა დედოფლის თხოვნით ტროას ამბების მოყოლა დაიწყო. მეორე დღეს ენეასი და დიდო სანადიროდ წავიდნენ, მაგრამ ნადირობისას კოკისპირული წვიმა წამოვიდა და დიდოსა და ენეასს თავის შეფარება გამოქვაბულში მოუწიათ, სადაც დედოფალი ტროელ გმირს დაუკავშირდა. ეს ამბავი მალე მთელ კართაგენს მოედო. განრისხდა მეზობელი ქვეყნის მეფე იარბასი, რომელსაც დიდოს ცოლად მოყვანა უნდოდა. მან იუპიტერს სთხოვა მათი დაშორება. იუპიტერმა ტროელებს მერკური გაუგზავნა, რომელმაც ამცნო მათ, რომ კართაგენისათვის თავი უნდა დაენებებინათ და იტალიისაკენ აეღოთ გეზი. ენესმა ეს დაუმალა დიდოს და ფარულად დაიწყო გამგზავრებისთვის მზადება, მაგრამ დედოფალმა მაინც შეიტყო და საშინლად განრისხდა. მაგრამ რომ ვერაფერს გახდა, თავის მოკვლა გადაწყვიტა. მან სამეფოს შუაგულში დიდი კოცონი დაანთო. ენეასს შეეშინდა დიდოს მათთვის რამე არ დაეშავებინა და სასწრაფოდ გაშორდნენ ნაპირს. დიდოს ზღვაში გასული გემების დანახვაზე გულმა ვეღარ გაუძლო, კოცონთან მივიდა და თავი ცეცხლს მისცა. ტროელები შუა ზღვიდან ხედავდნენ იმ ცეცხლს, რომელზედაც კართაგენის დედოფალი იწვოდა.
გემების გადაწვა
ენეასი იტალიისაკენ მიცურავდა, მაგრამ გზაში ქარიშხალი ამოვარდა და ტროელებს მოუწიათ იტალიის ნაცვლად ისევ სიცილიაში გადასულიყვნენ. აქ მათ შემოხვდათ მეფე აკასტესი, რომელმაც უცხოელები გულთბილად მიიღო. ენეასმა აქ ასპარეზობები გამართა, რომელსაც  არ ესწრებოდნენ ტროელი ქალები. ისინი მოშორებით ანქისეს ცხედარს დასტიროდნენ. ამ დროს იუნონამ ტროელებთან გააგზავნა ირისი, რომელმაც მოკვდავი ადამიანის სახე მიიღო და ქალებისკენ გაემართა. მან ტროელი ქალები დაარწმუნა, რომ იტალიაში ვერასოდეს ჩავიდოდნენ და ჯობდა სიცილიაში დარჩენილიყვნენ, სადაც ანქისეს საფლავი იყო. ირისი დასწვდა მაშხალას და გემს ცეცხლი წაუკიდა. ასე მოიქცნენ სხვა ქალებიც. ამ დროს მოვიდა ენეასი სხვა ტროელებთან ერთად და იუპიტერს შეევედერა ცეცხლი ჩაექრო. იუპიტერმა ისმინა ენეასის თხოვნა და კოკისპირული წვიმა წამოვიდა. ცეცხლი კი ჩაქრა, მაგრამ ოთხი გემი მაინც დაიწვა. ენეასმა აღარ იცოდა რა ექნა, მაგრამ ათენას ქურუმმა ნავტესმა დაარწმუნა, რომ ვისაც მასთან მგზავრობა არ შეეძლო ისინი დაეტოვებინა და დანარჩენები წაეყვანა. ენეასი ასეც მოიქცა, მან სიცილიაში ქალაქი დააარსა და ის ხალხი დატოვა, ვისაც მგზავრობა არ შეეძლო. თვითონ კი ისევ იტალიისკენ გასწია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტროელები კატეგორია:ენეიდის პერსონაჟები კატეგორია:ილიადას პერსონაჟები კატეგორია:ტროის ომის მონაწილეები კატეგორია:რომაული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ადარნასე პატრიკი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთის მეფეები
კუზმინკა (ბუზდიაკის რაიონი)
კუზმინკა (Кузьминка; Кузьминка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 39 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 39 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (66 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
Ice Cube
ო’ში ჯექსონი, ცნობილი სასცენო სახელით Ice Cube (ყინულის კუბი; დ. 15 ივნისი, 1969, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი რეპერი, მსახიობი, სცენარების ავტორი, კინო და მუსიკალური პროდიუსერი და რეჟისორი.
მისი კარიერა დაიწყო ჯგუფში C.I.A., მოგვიანებით კი გაგრძელდა N.W.A.-ში გამოსვლებით. 1990 წელს მან დატოვა N.W.A. და დაიწყო სოლო-კარიერა. იგი აგრეთვე არის წარმატებული რეჟისორი, მსახიობი და კინოპროდიუსერი.
2000-იანი წლების დასაწყისიდან Ice Cube ძირითადად დაკავებულია კინოკარიერით და ნაკლებ დროს უთმობს მუსიკალურს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:Ice Cube კატეგორია:N.W.A.-ს წევრები
ედვარდ ბახი
ბიოგრაფია
ედვარდ ბახი იზრდებოდა ბირმინგემში, სწავლობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის კოლეჯში. დიპლომი აიღო კემბრიჯში. ამ დროისთვის ედვარდ ბახს უკვე მიაჩნდა, რომ ავდმყოფობის სიმპტომატურ სურათზე უფრო მნიშვნელოვანი ავადმყოფის პერსონალურობაა. იგი მუშაობდა საუნივერსიტეტო კოლეჯის ჰოსპიტალის სასწრაფო დახმარების განყოფილების ქირურგად და სამედიცინო ხელმძღვანელად. მოგვიანებით კი ბაქტერიოლოგიურ და იმუნოლოგიურ განყოფილებებში ასისტენტად. ამ პერიოდში ის მუშაობდა სხვადასხვა ნაწლავების ბაქტერიებისაგან ავტოვაქცინების შექმნაზე. მას ნაწლავი მიაჩნდა სხვადასხვა შხამების წყაროდ, რომლებიც სხეულისაგან აბსორბციის შემდეგ დაავადებების მიზეზი ხდებიან.
1918 წელს ერთი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ მან კვლავ გააგრძელა მუშაობა ლონდონის ჰომეოპათიურ ჰოსპიტალში და თავისი ბაქტერიული ავტოვაქცინებიდან განავითარა ეგრეთ წოდებული ნოზოდები — ამ ნივთიერებათა ჰომეოპათიური განზავებები. 1920 წელს მან გახსნა სამედიცინო პრაქსისი ლონდონში.
1930 წელს მან დახურა პრაქსისი და თავი მიუძრვნა ფიტოთერაპიას. მან გაზაფხული და ზაფხული ახალი ბალახეული სამკურნალო საშუალებების ძიებასა და დამუშავებაში გაატარა. იმავე წლის ზამთარში ის უსასყიდლოდ მკურნალობდა პაციენტებს ბახის ყვავილების თერაპიით და დაიწყო მათი მოზიდვა. მისმა ასეთმა მოქმედებამ არ დაიმსახურა საექიმო უწყების მოწონება მაგრამ შეინარჩუნა ექიმობის უფლება.
მის ყველაზე ცნობილ წიგნში „უმკურნალე შენს თავს თავად“ (Heal Thyself) იგი წერდა: „ავადმყოფობა არასოდეს არ განიკურნება ან აღმოიფხვრება არსებული მატერიალისტური მეთოდებით, უბრალო მიზეზის გამო, რადგან ავადმყოფობა თავის არსში არაა მატერიალური […] ავადმყოფობა არსებითად არის შედეგი სამშვინველსა და განსჯას შორის კონფლიქტისა და არ აღმოიფხვრება გარდა სულიერი და მენტალური ძალისხმევისა.“
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1936 კატეგორია:ბრიტანელი მედიკოსები
ალფრედ კრებერი
ალფრედ ლუის კრებერი (დ. 11 ივლისი, 1876, ჰაბოკენი, ნიუ-ჯერსი ― გ. 5 ოქტომბერი, 1960, პარიზი) — XX საუკუნის ანთროპოლოგიის ამერიკული სკოლის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
კრებერი დაიბადა ჰაბოკენში, ნიუ-ჯერსის შტატში. 1901 წელს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ფრანც ბოასის ხელმძღვანელობით დაიცვა მაგისტრის ხარისხი. სამაგისტრო ნაშრომი არაპაჰოს ტომის საველე კვლევით ექსპედიციის შედეგებს ეყრდნობოდა. კრებერმა თავისი კარიერის უმეტესი ნაწილი კალიფორნიის უნივერსიტეტში გაატარა.
მისი სახელი უკავშირდება არა მარტო კულტურული ანთროპოლოგიის ამერიკული სკოლის განვითარებას, არამედ მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ ექსპედიციებსაც (სამხრეთ ამერიკაში). კრებერმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ინტერდისციპლინური მეთოდიკის დანერგვაში, დარგთაშორისი ბარიერების დაძლევაში, არქეოლოგიის კულტურის კვლევებთან დაკავშირებაში. მას ეკუთვნის კულტურული გარემოს და კულტურის კონფიგურაციის კონცეფციის შემუშავება (Cultural and Natural Areas of Native North America, 1939).
კრებერის სახელმძღვანელო „ანთროპოლოგია“ (1923, 1948) წლების განმავლობაში სამაგიდო წიგნად ითვლებოდა აღნიშნულ დარგში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:ამერიკელი ანთროპოლოგები კატეგორია:ამერიკელი არქეოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ეთნოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ფოლკლორისტები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
სამუელ პუფენდორფი
სამეულ პუფენდორფი (დ. 8 იანვარი, 1632 — გ. 26 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 13 ოქტომბერი], 1694) — გერმანელი იურისტი, პოლიტიკური ფილოსოფოსი, ეკონომისტი, სახელმწიფო მოღვაწე და ისტორიკოსი. განმანათლებლობის ეპოქისა და აზრის იდეური წინამორბედი.
ბიოგრაფია
სამუელ პუფენდორფი საქსონიის საგრაფოში, ლუთერანი მღვდლის ოჯახში დაიბადა. საგრაფო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ლაიფციგის უნივერსიტეტში განაგრძო, სადაც თეოლოგიას ეუფლებოდა. სამუელისთვის უინტერესო აღმოჩნდა აღნიშნული სფეროს ვიწრო და დოგმატური სწავლება, ამიტომ საჯარო სამართალი არჩია.
პუფენდორფმა 1658 წელს იენის უნივერსიტეტში მაგისტრის ხარისხი დაიცვა და საცხოვრებლად კოპენჰაგენში გადავიდა, სადაც თავისი ძმის ესაიას დახმარებით, რომელიც იმ დროს შვედეთის დიპლომატიურ სამსახურში იყო,  შვედეთის მეფის კარლ X-ის ერთ-ერთი წარმომადგენლის, პეტრუს იულიუს კოიეტის ოჯახში ტუტორად დაიწყო მუშაობა.
შემდგომში, ადგილობრივი ჩინოსანის კარლ ლუის მეცადინეობით, მას ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში ხალხების და ბუნების კანონების კათედრაც გაუხსნეს. ამის შემდეგ იგი აქტიურ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩაერთო, 1668 წლისათვის იძულებული შეიქმნა, შვედეთში დაბრუნებულიყო.
1670 წელს ლუნდის უნივერსიტეტში მიიწვიეს. 1677 წლიდან სტოკჰოლმში, სამეფო კარის ისტორიკოსის პოზიციაზე (rikshistoriograf) გვევლინება, მოგვიანებით კი ბრანდერბურგელი დიდებულის ფრიდრიხ ვილჰელმ I-ის ადმინისტრაციაში გადადის. 1688 წელს, პუფენდორფის იქ ჩასვლისათვის ფრიდრიხ ვილჰელმი გარდაიცვალა.
1694 წელს, შვედეთში ყოფნისას პუფენდორფს გულის შეტევა ჰქონდა, იმავე წელს კი, ბერლინში ყოფნისას, აღესრულა. დაკრძალეს წმ. ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაში.
Reality (ალბომი)
Reality — ინგლისელი მუსიკოს დეივიდ ბოუის 23-ე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2003 წელს. მას ძირითადად დადებითი შეფასება ხვდა წილად. ბევრმა კრიტიკოსმა მისი წარმატება შეადარა დისკებს Scary Monsters (and Super Creeps) და Heathen. ალბომიდან გამოიცა სინგლები New Killer Star და Never Get Old. დისკში შეტანილი სიმღერა Pablo Picasso ეკუთვნის ჯგუფს The Modern Lovers. ალბომში ასევე შეტანილია სიმღერები Try Some, Buy Some (ჯორჯ ჰარისონი) და Rebel Rebel (თავად დეივიდ ბოუის სიმღერა, სპეციალურად ჩაწერილი 2002 წლის გამოცემისათვის).
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - დეივიდ ბოუი, გარდა აღნიშნულისა
სოფია ჟოზეფი
ბიოგრაფია
დაიბადა ცირკის მსაიობთა ოჯაში. 1909 წლიდან, 3 წლის ასაკიდან გამოდიოდა ცირკის არენაზე როგორც აკრობატი, ეკვილიბრისტი და ბალერინა. 1923 წელს რეჟისორმა ივანე პერესტიანმა მიიწვია მთავარ როლზე ფილმში „წითელი ეშმაკუნები“. პერესტიანთან მუშაობის შემდეგ იქცა პოპულარულ სახედ ქართულ კინოში. 1923-1933 წლებში მონაწილეობდა მიიღო ათამდე ფილმში. მათ შორის ამ ფილმის გაგრძელებებში: „სავურ სამარე“, „შირვანდსკაიას დანაშაული“, „სასჯელი“, „ილან-დილი“ (1926). მონაწილეობდა ფილმებში: „დაკარგული საუნჯე“, „ხანუმა“, „ქალწულის კოშკის ლეგენდა“ (აზერბაიჯანის ფოტოკინოსამმართველო, 1924, გულნარა და ჯავარა), „ვინ არის დამნაშავე?“ (ა. წუწუნავა, 1926, საიდუმლო მრჩეველის ქალიშვილი), „გაფლანგვა“ (ი. პერესტიანი, 1927, ელენ ფონ ბოლი), „ნამდვილი კავკასიელი“ (მ. გელოვანი, 1931, სოფოჩკა).
1932 წელს გაემგზავრა აზერბაიჯანში, მაგრამ ბაქოს კინოსტუდიაში ვერ იშოვა სამუშაო. 1937 წელს მისი მეუღლის, რეჟისორ ვახნინსკის დაპატიმრების შემდეგ მას აღარ იღებდნენ ფილმებში, ამიტომ იძულებული გახდა მკერავად და მემანიკურედ ემუშავა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, 1992 წელს, ქალიშვილთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში.
გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია ჰიუსტონში, (ტეხასის შტატი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი ქალები
არიში
არიში, არეში — სტრატეგიული პუნქტი ძველ ჰერეთში (ახლანდელი სოფელი მთისძირი, ყვარლის მუნიციპალიტეტი), სავაჭრო გზაზე, რომლითაც ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ქართლი და კახეთი ალბანეთის შიგა მუნიციპალიტეტებს უკავშირდებოდა. არიშზე გადიოდა (დღესაც გადის) „ცხვრის გზა“. ამ გზით ცხვარი დაღესტნის მთებში აჰყავდათ. „მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, X საუკუნის დასაწყისში, კონსტანტი აფხაზთა მეფისა და კვირიკე I კახთა ქორეპისკოპოსის(მთავარი) შეერთებულმა ჯარმა ჰერეთის ლაშქარი დაამარცხა და ვეჯინის ზავის თანახმად, ადარნასე ჰერთა პატრიკმა კვირიკეს დაუთმო ორჭობი, ხოლო კონსტანტის — გავაზნი და არიში. 1962 წელს მთისძირში აღმოჩნდა არაბული მონეტების განძი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთი
ჩიშლა
ჩიშლა — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3054 მ. აგებულია იურული ასაკის ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. მიდამოები შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულობით. აკავშირებს მდინარეების ლეშქურისა და კასლეთის (ენგურის სისტემა) ხეობებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
.ve
.ve — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ვენესუელასთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ve კატეგორია:კომუნიკაციები ვენესუელაში
Toppdomän
ლავინია
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ლავინია საკურთხეველთან, მირაბელო კავალორი ლავინია — რომაულ მითოლოგიაში ლათინთა მეფის ლათინუსის ქალიშვილი. იგი ცოლად ენეოსს გაჰყვა, რომელმაც დაარსებულ ქალაქს მის პატივსაცემად ლავინიუმი უწოდა. მათ შეეძინათ ვაჟი ასკანიუსი.
სქოლიო
კატეგორია:რომაული მითოლოგია
ბატალიონი
ბატალიონი, როგორც წესი, არის პოლკის, ოპერატიული ჯგუფის ან ბრიგადის ნაწილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხედრო ტერმინები
What You're Doing
What You're Doing — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Beatles for Sale, რომელიც გამოვიდა 1964 წელს. აშშ-ში იგი გამოვიდა 1965 წელს, ალბომზე Beatles VI.
რიჩი უნტერბერგერის თანახმად, შესრულებაში ჟღერს 12 სიმიანი გიტარა, რომელიც უფრო მეტად The Byrds-ის ჟღერადობასთან არის ახლოს - მიუხედავად იმისა, რომ Mr. Tambourine Man, უკანასკნელის ჰიტი, გამოვიდა მხოლოდ ექვსი თვის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები
The Broadsword and the Beast
The Broadsword and the Beast — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1982 წელს. ალბომის 2005 წლის გამოცემაშ შეტანილი ჯგუფის ლიდერ იენ ანდერსონის კომენტარების თანახმად, ეს არის კოლექტივის რამდენიმე საუკეთესო მუსიკალური კომპოზიცია. დისკში ერთმანეთს ერწყმის 1980-იანი წლების ჟღერადობა და ფოლკ-როკი, რომლითაც ჯეთრო ტალი ცნობილი იყო წინა წლებში.
საკონცერტო ტურნე ამ ალბომისთვის იყო უკანასკნელი, რომელზეც თეატრალიზებული ელემენტები გამოიყენებოდა. მთლიანი სცენა მოწყობილი იყო მეკობრეების გემის სტილში. მოგვიანებით, ალბომის ახალ გამოცემაში დამატებულ კომენტარებში ანდერსონი ამბობდა, რომ ეს სულელური იყო.
კელსის საიდუმლო
სიუჟეტი
სიუჟეტით, მოქმედება მიმდინარეობს IX საუკუნეში. 12 წლის ბიჭუნა ბრენდანი ცხოვრობს თავისი ბიძიასთან, აბატ კელაჰთან, რომელიც იმედოვნებს, რომ ბრენდანი ეკლესიის მსახური გახდება. ერთხელ ბრენდანი გაიცნობს ძმა აიდანს, რომელიც მას შეაყვარებს მხატვრობას. ბრენდანი გადაწყვიტავს, თავად განაგოს საკუთარი ბედი. მას სურს კელსის წიგნის შექმნა. მოგზაურობისას ტყეში ის ყველაზე დიდ ხიფათებს შეხვდება.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ფილმები კატეგორია:ირლანდიური ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2009 წლის ანიმაციური ფილმები
The Broadsword and the Beast
„Cheerio“, ორიგინალური ალბომის უკანასკნელი სიმღერა, ხშირად სრულდება კონცერტების ფინალური ნომრის სახით.
დისკის 2005 წლის გამოცემაში შეტანილია რვა დამატებითი კომპოზიცია, რომელიც ჩაიწერეს ალბომზე მუშაობისას, მაგრამ არ შეიტანეს პირველ გამოცემაში.
სიმღერების სია
ალბომის რემასტერს ახლავს დამატებითი კომპოზიციები, რომლებიც მანამდე შეტანილი იყო კომპილაციაში 20 Years of Jethro Tull. ასევე დამატებულია ვრცელი ანოტაციები.
იმავე სესიებზე ჩაწერილია სიმღერები „Motoreyes“ (შეტანილი კომპილაციაში 20 Years of Jethro Tull), „Crew Nights“, „The Curse“, „Commons Brawl“, „No Step“, „Drive On The Young Side Of Life“ და „Lights Out“ (შეტანილია გამოუყენებელი სიმღერების ალბომში Nightcap).
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის ალბომები კატეგორია:1982 წლის ალბომები კატეგორია:Chrysalis Records-ის ალბომები
ნაგილიანი (ლა-უნიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
იგოეთი
იგოეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ოკამის თემში. მდებარეობს მდინარე ლეხურის ნაპირზე. თბილისი-ხაშურის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით.
ისტორია
სოფლის მიდამოებში მოპოვებული არქეოლოგიური მასალების მიხედვით დასტურდება, რომ ადამიანს აქ ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. სოფლის ახლოს ზედ გზის პირზე ფეოდალური ხანის ძეგლი იგოეთის წითელი საყდარი დგას. ადრე აქ საბაჟო ყოფილა. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ქართული აგურით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 559 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოკანი
კოკანი — მითოლოგიური ქვეყანა XII-XIII სს-ის ფრანგულ და ინგლისურ ლიტერატურაში. ღვინის მდინარეების ქვეყანა, სადაც ყველაფერი სხვანაირია: ხეებზე ნამცხვრები იზრდება და შესაჭმელად საჭიროა მხოლოდ ხის ქვეშ დაწოლა და პირის გაღება.
კატეგორია:გამოგონილი ადგილმდებარეობები
Dilobocondyla karnyi
Dilobocondyla karnyi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dilobocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
.vg
.vg — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
vg კატეგორია:კომუნიკაციები ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე
Toppdomän
ჩიჩახვი
ჩიჩახვი (ლათ. Ingluvies) — საყლაპავი მილის გაფართოებული ნაწილი; წარმოადგენს საკვების რეზერვუარს; ზოგჯერ აქვე ხდება საჭმლის ქიმიური გადამუშავება (ფუტკრის ჩიჩახვში ყვავილის ნექტარი თაფლად გადამუშავდება). ჩიჩახვები აქვთ მოლუსკებს, მწერებსა და ფრინველებს, აგრეთვე რგოლოვან, მრგვალ ჭიებსა და ნემერტინებს. ჩიჩახვში გამოიყოფა ლორწოვანი სეკრეტი, რომელიც ფერმენტულად ამუშავებს ან მხოლოდ ასველებს მშრალ საკვებს და მის გარკვეულ ულუფას აწვდის კუჭს. ამონანთხევის სახით ფრინველები იცილებენ მოუნელებელ ნაწილებს, კვებავენ მართვეებს, ჩიჩახვით მოაქვთ მათთვის წყალი და სხვა. ზოგიერთი ფრინველის ტიხტიხის დროს ჩიჩახვი რეზონატორის როლს თამაშობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
გრიგოლ XII
მინი|მარჯვნივ|გრიგოლ XII გრიგოლ XII (Gregorius PP. XII; ერისკაცობაში ანჯელო კორერი; დ. 1325 — გ. 18 ოქტომბერი, 1417) — რომის პაპი 1406-1415 წლებში.
ანჯელო კორერი დაიბადა ვენეციაში. იგი პაპად აირჩიეს რომის კონკლავზე 1406 წლის 30 ნოემბერს და მიიღო გრიგოლ XII სახელწოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1325 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1417
What's the New Mary Jane
What's the New Mary Jane — ჯონ ლენონის მიერ დაწერილი კონკრეტული მუსიკის ჟანრის სიმღერა. იგი იწერებოდა 1968 წელს ჯგუფ The Beatles-ის ალბომისთვის  The Beatles, მაგრამ მასში შეტანილი არ იქნა. საბოლოოდ იგი გამოცემული იქნა ალბომზე Anthology 3, რომელიც გამოვიდა 1996 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები კატეგორია:ჯონ ლენონის სიმღერები
მიხეილ ჭიაურელის ქუჩა
მიხეილ ჭიაურელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიღომი); აკაკი ბელიაშვილის ქუჩასა და დავით აღმაშენებლის ხეივანს შორის. ადრე უსახელო ქუჩა იყო. მიხეილ ჭიაურელის სახელი ეწოდა 1947 წელს. ამ ქუჩაზეა ა. ნათიშვილის სახელობის მორფოლოგიისა და სამედიცინო ბიოტექნოლოგიების ინსტიტუტები.
ლიტერატურა
ჭიაურელი
Dilobocondyla sebesiana
Dilobocondyla sebesiana — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dilobocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტიხტიხი
ტიხტიხი — გამრავლების პერიოდში ფრინველთა ურთიერთობის ფორმა, რასაც გამოხატავს მათი თავისებური ქცევა: ფრენა, გალობა, განსაკუთრებული პოზის მიღება, ზოგჯერ ცრუ ბუდეების აგება, „შეჯიბრებები“ და ნამდვილი ბრძოლების გამართვა. ყოველივე ეს საჭიროა მამლების ან დედლების ყურადღების მისაპყრობად და ხელს უწყობს შეწყვილებისათვის მზადყოფნას. განსაკუთრებით დამახასიათებელია პოლიგამიური ფორმებისათვის (როჭო). პოლიანდრიის იშვიათ შემთხვევაში ტიხტიხებენ დედლები, ხოლო მონოგამიურ ფორმებში — მამლები თავიანთი დედლების ახლოს.
კლდეკარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი კლდეკარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეტამორფიზმი
მეტამორფიზმი (ბერძნ. metamorphoómai – გარდავიქმნები, ვიცვლები) — დედამიწის ქერქსა და მანტიაში ფიზიკურ-ქიმიური პირობების შეცვლით გამოწვეული საწყისი ქანების სტრუქტურული, ტექსტურული, მინერალური, ზოგჯერ, ქიმიური გარდაქმნა. ტერმინი შემოირო ჩარლზ ლაიელმა 1833 წელს.
მეტამორფიზმი, როგორც წესი, დაკავშირებულია ტექტონიკურ დისლოკაციებთან (დანაოჭება, სიღრმეული რღვევები), ზოგჯერ დედამიწის ქერქში შემოჭრილ მაგმურ სხეულებთან. დისლოკაციები აღწევს დედამიწის ღრმა ზონებს და ხელს უწყობს ფლუიდების აღმავალი ნაკადების წარმოქმნას, დედამიწის ქერქის ტემპერატურის აწევასა და მეტამორფიზმის განვითარებას.
მეტამორფიზმის მთავარი ფაქტორებია ტემპერატურა, ჰიდროსტატიკური (ლითოსტატიკური) წნევა, ხსნარებისა და ფლუიდების შედგენილობა და ქიმიური აქტიურობა. დიდი მნიშვნელობა აქვს აგრეთვე საწყისი ქანების შედგენილობასა და აღნაგობას. მაღალი ტემპერატურა და წნევა ხელს უწყობს ქანის პლასტიკურად გარდაქმნას და განაპირობებს მეტამორფული რეაქციების მიმდინარეობას. ცალმხრივ მიმართული წნევა (სტრესი), რომელიც ტექტონიკური მოძრაობათა შედეგია, უშუალოდ არ მონაწილეობს მეტამორფიზმში, იგი მხოლოდ ცვლის ქანის ტექსტურას, ზრდის ქანში ფლუიდების გამტარუნარიანობას და აადვილებს მეტამორფული რეაქციების მიმდინარეობას.
მეტამორფიზმის ერთ-ერთი არსებითი ფაქტორია გეოლოგიური დრო (შვეიცარიის ალპებში მეტამორფიზმი დაახლოებით 30 მილიონი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა). ისეთი სახის მეტამორფიზმს, როდესაც საწყის ქანში მხოლოდ აქროლადი კომპონენტების (H2O, CO2, O2) რაოდენობა იცვლება, პირობითად იზოქიმიურს უწოდებენ, თუ ქანის სხვა კომპონენტების (K2O, Na2O, CaO და სხვ.) რაოდენობაც იცვლება — ალოქიმიურს, ხოლო როდესაც ქანის ქიმიური შემადგენლობის ინტენსიური ცვლა ხდება - მეტასომატიზმს. განარჩევენ რეგიონულ მეტამორფიზმს, როდესაც ვრცელ ფართოფბზე მიმდინარე პროცესი ქანების დიდ მასებს მოიცავს, და ლოკალურად მიმდინარე კონტაქტურ მეტამორფიზმს, როდესაც პროცესი დაკავშირებულია მაგმური ქანების კონტაქტთან.
ქანების მეტამორფიზმს, რომელიც ტემპერატურის მატების პირობებში მიმდინარეობს პროგრესული ეწოდება; საპირისპირო პროცესს, რომელიც მიმდინარეობს ტემპერატურის კლების ფონზე - რეგრესული, განმეორებით რეგრესულ მეტამორფიზმს - დიაფთორეზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტამორფიზმი კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები
იოჰან კრისტოფ ადელუნგი
იოჰან კრისტოფ ადელუნგი (Johann Christoph Adelung; დ. 8 აგვისტო, 1732, შპანტეკო — გ. 10 სექტემბერი, 1806, დრეზდენი) — გერმანელი გრამატიკოსი და ლექსიკოგრაფი. სახელი გაითქვა შრომებით "გერმანული ენის დაწვრილებითი სახელმძღვანელო" (ტ. 1-2, 1782) და "ზემოგერმანული დიალექტის სრული გრამატიკულ-კრიტიკული ლექსიკონი" (ტ. 1-5, 1774-1786). ი. ს. ფატერთან ერთად შეადგინა ოთხტომიანი კრებული "მითრიდატე ანუ საზოგადო ენათმცოდნეობა...", სადაც ენობრივ ნიმუშად წარმოდგენილია "მამაო ჩვენო" მსოფლიოს 500 ენასა და კილოკავზე. "მითრიდატეს" პირველ ტომშია ცნობები ქართული ენის შესახებ (ტექსტის ნიმუში, ფონეტიკა, გრამატიკა, ლექსიკა, დიალექტები); ავტორს უსარგებლია მარი მაჯოს "ქართული ენის გრამატიკით" (რომი, 1670) ამ წყაროდან მომდინარე მრავალი უზუსტობის მიუხედავად, ქართული ენის ზოგიერთი თავისებურება (მაგ., სიტყვაში თანხმოვანთა თავმოყრა, სიტყვათცვლილებაში სუფიქსაციის უპირატესობა პრეფიქსაციასთან შედარებით და მისთ.) გამოვლენილია დიდი ლინგვისტური ალღოთი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1732 კატეგორია:გარდაცვლილი 1806
When I Get Home
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები
პუგო (ლა-უნიონი)
პუგო (ოფიციალურად პუგოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti Pugo) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 337 ადამიანს შეადგენს. იყოფა 14 ბარანგაიდ.
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ლუკომორიე
ლუკომორიე (Лукоморье) — ზღვის ბუხტა. თუმცა ხშირად მდინარეულ ბუხტასაც ეძახდნენ ლუკომორიეს. ალექსანდრე პუშკინმა გამოიყენა ლუკომორიე როგორც მითური ქვეყანა, რომელშიც დაასახლა რუსული მითოლოგიის პერსონაჟები: ≥ ნაწყვეტი „რუსლანი და ლუდმილიდან“
კატეგორია:სლავური მითოლოგია
სპარსეთის ყურე
thumb|250px|სპარსეთის ყურე მინი|250პქ|სპარსეთის ყურის რუკა სპარსეთის ყურე ( Xalij-e Fârs, الخليج الفارسي al-Khalīj al-fārsī) — ყურე ირანსა და არაბეთის ნახევარკუნძულს შორის. ჰორმუზის სრუტით უერთდება ომანის ყურეს, არაბეთის ზღვას და ინდოეთის ოკეანეს.
სპარსეთის ყურის მოსაზღვრე ქვეყნებია: ომანი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, საუდის არაბეთი, კატარი, ბაჰრეინი, ქუვეითი, ერაყი და ირანი. სპარსეთის ყურეში ჩაედინება ტიგროსი და ევფრატი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთი
Ice-T
ტრეისი მოროუ (დ. 16 თებერვალი, 1958), ცნობილი სასცენო სახელით Ice-T — ამერიკელი რეპერი, მსახიობი, სცენარების ავტორი, პროდიუსერი და აქტივისტი.
გამოცემული აქვს 8 სტუდიური სოლო ალბომი და 4 სტუდიური ალბომი ჯგუფთან Body Count. ასევე ცნობილია, როგორც პოლიტიკური აქტივისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:Ice-T კატეგორია:Body Count-ის წევრები
Dilobocondyla selebensis
Dilobocondyla selebensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dilobocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წყლისპერისებრნი
thumb|Spirodela polyrrhiza წყლისპერისებრნი (Lemnaceae) — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახი. წყლის ზედაპირზე თავისუფლად მცურავი ან წყალში მოქცეული პატარა ბალახებია. ყვავილოვან მცენარეთა შორის ყველაზე მეტად აქვთ რედუცირებული გენერაციული და ვეგეტატიური ორგანოები. ფირფიტოვანი, თალუსის მსგავსი სხეული აქვთ.
ცნობილია 3 გვარის 25 სახეობა, რომლებიც იზრდებიან დამდგარსა და მდორე წყლებში. ვოლფიას (Wolffia) გვარი უმთავრესად გავრცელებულია ტროპიკებში, წყლის პერისა და სპიროდელას (Spirodela) გვარების სახეობათა უმეტესობა — თითქმის მთელ დედამიწაზე. საქართველოში 2 გვარის (სპიროდელა და წყლის პერი) 4 სახეობა გვხვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერთლებნიანები
ადამ კრაფტი
thumb|right|ადამ კრაფტი, ავტოპორტრეტი სანაწილეზე. კირქვა, 1493-96, ლორენცკირხე, ნიურნბერგი ადამ კრაფტი (დ. დაახლოებით 1455 და 1460 წლებს შორის — გ. იანვარი, 1509 ), გერმანელი მოქანდაკე. კრაფტის შემოქმედებას ახასიათებს სახეთა თავშეკავებული ემოციურობა, გაწონასწორებული კომპოზიცია და ფორმების პლასტიკურობა. კრაფტის ნამუშევრები (ყველა კირქვა, ინახება ნიურნბერგში): კრაფტისა და მისი ორი შეგირდის ფიგურულპორტრეტებიანი სანაწილე (1493-1496, ლორენცკირხე), რელიეფი "მწონავი", "გზა გოლგოთაზე" - 7 რელიეფი წმ. იოანეს სასაფლაოსთვის (1505 (?)- 1508, ამჟამად გერმანიის ეროვნული მუზეუმი).
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი მოქანდაკეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1509
.vi
.vi — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) აშშ-ის ვირჯინის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
vi კატეგორია:კომუნიკაციები აშშ-ის ვირჯინის კუნძულებზე
კლაიდ კლაკჰონი
კლაიდ კეი მაბენ კლაკჰონი (Clyde Kay Maben Kluckhohn) (1905–1960) — ამერიკელი ანთროპოლოგი. დაიბადა ლემარსში, აიოვას შტატში.
თავდაპირველად სწავლობდა პრინსტონის უნივერსიტეტში, თუმცა 1923 წელს, ჯანმრთელობის გაუარესების გამო მიატოვა სწავლა. იმავე წლის ზაფხული მან ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ რეგიონში გაატარა. ადგილობრივმა კულტურამ და ტრადიციებმა მასში სამეცნიერო ინტერესი გააღვიძა. კლაკჰონი დაინტერესდა არქოლოგიით, სოციალური ანთროპოლოგიით, ხელოვნებით, ფსიქიატრიით, რელიგიისა და ენის კვლევით. კლაკჰონი, როგორც კულტურული ანთროპოლოგიის სკოლის წარმომადგენელი, დიდი ყურადღებას უთმობდა კულტურასა და ინდივიდის კვლევას. მისი წარმოდგენით, აუთენტურ კულტურებს შორის სპეციფიკური განსხავებების საფუძვლები ინდივიდის (personality) ფსიქოლოგიის ინტერესის საგანი უნდა ყოფილიყო. კლაკჰონი ცნობილია ნავახოს ტომის კულტურის კვლევით.
მნიშვნელოვანი შრომები
კატეგორია:ამერიკელი ანთროპოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
ევგენი IV
მინი|მარჯვნივ|ევგენიუს IV ევგენიუს IV (Eugenius PP. IV; ერისკაცობაში გაბრიელე კონდულმერი; დ. 1383  — გ. 23 თებერვალი, 1447) — რომის პაპი 1431–1447  წლებში.
გაბრიელე კონდულმერი დაიბადა 1383 წელს ვენეციაში. იყო პაპა გრიგოლ XII-ის ძმისწული, რომელსაც უარი ათქმევინეს კონსტანცის საეკლესიო კრებაზე. ბაზელის საეკლესიო კრების საწინააღმდეგოდ მოიწვია ფლორენციის საეკლესიო კრება (1438-1445), სხვადასხვაგვარი დათმობების საშუალებით მიიმხრო ესპანეთი, საფრანგეთი და სხვა სახელმწიფოები, ამით მიაღწია პაპ ფელიქს V-is (შემდგომში ანტიპაპი) იზოლაციას. ევგენი IV-მ შეძლო 1439 წელს დაედო ფლორენციის უნია დასავლეთის კათოლიკურ და აღმოსავლეთის მართლმადიდებელ ეკლესიებს შორის პაპის უზენაესობის საფუძველზე, თუმცა შემდგომ ეს უნია უარყვეს რუსეთმა და ბიზანტიამ.
მესამე შამთა
მესამე შამთა — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (ორბეთის თემი), თრიალეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1100 მ, თეთრიწყაროდან 70 კმ.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Eurhopalothrix alopeciosa
Eurhopalothrix alopeciosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eurhopalothrix-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბორენა (პოეტი)
ბორენა — ქართველი პოეტი ქალი. მისი სახელი შემონახულია ღვთისმშობლის ხატზე, რომელიც დაცულია  სვანეთში, სოფელ ნესგუნში. ხატის ვერცხლის ზურგზე დაწერილია ლექსი, ღვთისმშობლის საგალობელი. ხატი ადგილზე ნახა და შეისწავლა არაერთმა მეცნიერმა, მათ შორის ექვთიმე თაყაიშვილმა, რომელმაც ტექსტი ასე წაიკითხა:
რომელმან ეგე ევას მიუზღე ვალი
ჰრქუი რაჲ გაბრიელს: ვარ უფლისა მჴევალი,
დაემხო ძალი, პირველივე სისხლ დამთრალი
ქალწულო, მიჴსენ, ბორენა ჭირმრავალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები
წყალსატარი
წყალსატარი — წყალგამტარი ნაგებობა, წყლის გასატარებელი (მისაწოდებელი) ნაგებობა, რომელსაც აგებენ მისი მოხმარების ადგილზე. წყალსატარი სათავეს იღებს მდინარიდან, წყალსაცავიდან, ტბიდან ან სხვა წყალსატევიდან. წყალსატარი შეიძლება იყოს ენერგეტიკულ-სადერივაციო და სატურბინო (ჰესებისათვის წყლის მისაწოდებლად); სარწყავი წყალმომარაგების სისტემებისა. წყალსატარს აკეთებენ ხელოვნური კალაპოტის სახით: არის დახურული (დედამიწის სიზრქეში განლაგებული მილსადენები და გვირაბები) ან ღია (დედამიწის ზედაპირზე, ნათხარში, ყრილზე ან საყრდენებზე — ესტაკადებზე განლაგებული არხები და ღარები). მილებისგან აგებულ წყალსატარში წყალი შეიძლება მოძრაობდეს დაწნევით, რასაც ქმნის კაშხალი ან ტუმბო (საჭირხნი წყალსატარი), ან თვითდინებით, როდესაც გამოყენებულია ადგილმდებარეობის სიმაღლეთა და ნიშნულების სხვაობა (თვითდინებით ანუ გრავიტაციული წყალსატარი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ირიგაცია
ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიკვდილის საჩუქრები ძირითადად ეწოდება ჯოან როულინგის მიერ შექმნილი ჰარი პოტერის სერიის რომანების უკანასკნელ ტომს.
სიკვდილის საჩუქრები ასევე შეიძლება ნიშნავდეს:
კატეგორია:ჰარი პოტერი
.vn
.vn — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ვიეტნამისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
vn კატეგორია:კომუნიკაციები ვიეტნამში
Toppdomän
Eurhopalothrix apharogonia
Eurhopalothrix apharogonia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eurhopalothrix-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ასკანიუსი
ასკანიუსი (ილუსი) — რომაულ მითოლოგიაში ტროას პრინცის ენეოსის და პრიამის ქალიშვილის ლავინიას (ან კრეუსას) ვაჟი. იულიუსების ლეგენდარული წინაპარი. ტროას ომის შემდეგ, როდესაც ქალაქი დაიწვა, ენეოსი გაიქცა ლაციუმში, იტალიაში. თან წაიყვანა მამა ანხისი, შვილი ასკანიუსი და მეუღლე.
ბუღა თურქის შემოსევა
ბუღა თურქის შემოსევა 853-854 — არაბთა ლაშქრობა თბილისის საამიროს დასამორჩილებლად და ამიერკავკასიაში ხალიფის ძალაუფლების აღსადგენად. ხალიფა მუთავაქილმა (847-861) თბილისის ამირა საჰაკ ისმაილის ძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მოაწყო ბუღა თურქის სარდლობით. სომეხი ისტორიკოსის თომა არწრუნის ცნობით ბუღას ლაშქარში 200 ათასი მეომარი ითვლებოდა. სომხეთისა და აზერბაიჯანის დალაშქვრის შემდეგ 853 წლის ზაფხულში ბუღა საქართველოს შემოესია. მას შეუკავშირდნენ ტაო-კლარჯეთის მთავარი ბაგრატ I კურაპალატი და კახეთ-ჰერეთის სამთავრო. აფხაზთა სამეფო კი საჰაკს მიემხრო. ბუღა თურქი ისანში დაბანაკდა და საჰაკის წინააღმდეგ სარდალი ზირაქი გაგზავნა. ზირაქი 5 აგვისტოს მდინარე მტკვარზე გავიდა და თბილისში შეიჭრა. არაბები ანთებულ კუპრს ისროდნენ, ქალაქში ხანძარი გაჩნდა. საჰაკი შეიპყრეს და ბუღას ბრძანებით თავი მოჰკვეთეს. შემდეგ ზირაქმა და ბაგრატ I-მა აფხაზთა მეფეც დაამარცხეს.
აღნიშნული ლაშქრობის შესახებ საუბარია ატენის სიონის წარწერაში:
ამის შემდეგ ბუღას ლაშქარი კახეთის დაბლობიდან მთიანეთში შეიჭრა. მთიელებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს მტერს. ამასობაში დიდი თოვლი მოვიდა. არაბებს ცხენები იელის ჭამით დაეხოცათ და დიდი ზარალი ნახეს. ბუღა საქართველოს გაეცალა და ბარდავში დაბანაკდა. მაგრამ 854 წელს ისევ შემოესია საქართველოს და გარდაბანი ააოხრა. ბუღას ლაშქრობამ დიდი ზიანი მიაყენა ქვეყანას. არაბი ისტორიკოსის ალ-ტაბარის ცნობით მარტო თბილისში 853 წელს დაიღუპა 50 ათასი კაცი, ქალაქი თითქმის მთლიანად გადაიწვა. მაგრამ ბუღას ლაშქრობათა მიზანი მაინც მიუღწეველი დარჩა — არაბთა ბატონობის განმტკიცება ვერ მოხერხდა.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის საამირო კატეგორია:IX საუკუნის ომები კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში კატეგორია:არაბობა საქართველოში
იდლეთი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
ისტორია
იდლეთი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფლის განაპირას დგას იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, ხოლო სოფლის ცენტრში კვირაცხოვლისა და მიქელ-გაბრიელის ეკლესიები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 263 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კახა გაბუნია
კახა გაბუნია (დ. 6 სექტემბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი, პედაგოგი, სოციოლინგვისტი, მეორე ენის სწავლების ექსპერტი და მულტილინგვური განათლების ექსპერტი. 1998 წელს გახდა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიოგრაფია
1981 წელს დაასრულა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1985-2000 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის თანამშრომელი და უფროსი მეცნიერი. 1993-1996 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტი. 1989 წელს დაიცვა საკანდიტო, ხოლო 1997 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 2001-2004 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის I ხარისხის დოცენტი და საქართველოს ენის სახელმწიფო აპარატის მთავარი კონსულტანტი.
2004 წლიდან საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო ს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფის კოორდინატორი. 2001-2007 წლებში გადიოდა ტრენინგების კურსს ქართულის, როგორც მეორე ენის სწალების მიმართულებით, რომელიც ეუთოს ეუუკ-ის პროექტის ფარგლებში იმართებოდა.
ამასთანავე 2005 წლიდან დღემდე არის კავშირ "სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ევროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის " დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი, რომლის ფარგლებშიც ეთნიკურ უმცირესობათა ინტეგრაციის მიმართულებით 30-ზე მეტ საერთაშორისო პროექტებში მიიღო მონაწილეობა. 2010 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობს მულტილინგვური განათლების საბაკალავრო პროგრამას. 2012-2016 წლებში კი გადიოდა ტრენინგების ციკლს მულტილინგვური განათლების მიმართულებით პროგრამა ტემპუსის პროექტის ფარგლებში.
კახა გაბუნიას შრომები ეხება ენათმეცნიერებას, განსაკუთრებით კი მორფოლოგიას, სინტაქსსა და შედარებით ენათმეცნიერებას. 60-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიების, 30-ზე მეტი სახელმძღვანელოსა და 6 მონოგრაფიის ავტორი. მონაწილეობდა უამრავ სამეცნიერო გრანნტებსა და პროგრამებში.
რესურსები ინტერნეტში
კახა გაბუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
კახა გაბუნია — CURRICULUM VITAE, თსუ კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ევროპა
ევროპა — მსოფლიოს ნაწილი, აზიასთან ერთად ქმნის ევრაზიის კონტინენტს. მათ შორის საზღვრის ხაზის თაობაზე არსებობს რამდენიმე ვარიანტი.
ევროპის ფართობი 10 180 000 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 740 000 000 ადამიანი. ევროპა ფართობის მხრივ მეორე ყველაზე პატარა კონტინენტია (ის მხოლოდ ავსტრალიას აღემატება), თუმცა მოსახლეობის რაოდენობით ის აჭარბებს როგორც ავსტრალიას, ისე სამხრეთ ამერიკას, მოსახლეობის სიმჭიდროვით კი მხოლოდ აზიას ჩამორჩება.
სახელის ეტიმოლოგია
სიტყვა „ევროპა“ ბერძნული მითოლოგიიდან მომდინარეობს. ასე ერქვა ფინიკიის მეფის, აგენორისა და ტელეფასას ასულს, რომელიც ზღვაში ბანაობისას ზევსმა დაინახა და ძალიან მოეწონა. ის ქალიშვილს თეთრი ხარის სახით გამოეცხადა, მოიტაცა და კუნძულ კრეტაზე წაიყვანა. აქ მათ სამი შვილი ეყოლათ: მინოსი (მომავალში კრეტის ლეგენდარული მეფე), რადამანთისი და სარპედონი. სწორედ ამ ასულის სახელი უწოდეს ბერძნებმა კონტინენტს. აღსანიშნავია, რომ ჰომეროსისათვის „ევროპა“ კრეტის მითური დედოფალი იყო და არა გეოგრაფიული სახელწოდება.
გეოგრაფია
მიუხედავად არცთუ ისე დიდი ფართობისა, ევროპა ბუნების მნიშვნელოვანი თავისებურებებითა და მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მრავალფეროვანია არა მარტო ბუნება, არამედ მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა, სამეურნეო საქმიანობა, მეურნეობის განვითარების ისტორია და მისი დონე, პოლიტიკური რუკა და სხვ. მსოფლიოს ეკონომიკურად განვითარებული 31 ქვეყნიდან 24 ევროპაშია, მათ შორის 4 დიდი „შვიდეულიდან“. იგი საერთაშორისო ტურიზმის მთავარი რეგიონია, მასთან ყველაზე ძლიერ შეცვლილი ველური ბუნებით. ევროპა მსოფლიო ცივილიზაციის ერთ–ერთი მნიშვნელოვანი კერაა. მსოფლიო ცივილიზაციის ისტორიის ყველაზე ცნობილი 100 პიროვნებიდან, 71 ევროპელია. აქედან გადიოდა უძველესი სავაჭრო გზები. ახალი ქვეყნების აღმოჩენის ისტორიაში მნიშვნელოვანი წვლილი ევროპას ეკუთვნის.
რელიეფი
ევროპის საშუალო სიმაღლე 300 მ-ია, მაქსიმალური — 5642 მ (მთა იალბუზი). ჭარბობს დაბლობები, რომელთა შორის აღსანიშნავია — აღმოსავლეთ ევროპის, შუა ევროპის, შუა დუნაის, ქვემო დუნაის, პარიზის აუზი), მთებს უკავია ტერიტორიის 17 %. ძირითადი მთიანი მასივებია: ალპები, კარპატები, პირენეები, აპენინები, ურალის მთები, სკანდინავიის მთები, ბალკანეთის მთები. მოქმედი ვულკანებია ისლანდიაში და ხმელთაშუა სანაპირო ზოლში.
ჰავა
იანვრის საშუალო ტემპერატურა უმაღლესია ხმელთაშუაზღვისპირეთში (10-12 °C), უდაბლესია მდინარე პეჩორის აუზში (-20 °C), აღსანიშნავია ევროპის ტემპერატურის აბსოლუტური მინიმუმი (-52 °C). საერთოდ, დასავლეთი ევროპის ჰავა რბილია, აღმოსავლეთისა კი — ყინვიანი და თოვლმდგრადი. ზაფხულობით ციკლონების მოქმედება ზამთართან შედარებით სუსტდება.
ხმელთაშუაზღვისპირეთში დომინირებს ტროპიკული ჰაერი, არქტიკაში — არქტიკული, ევროპის დანარჩენ ადგილებში კი — პოლარული. ოკეანისპირა ტერიტორიის ჰავა უფრო გრილია, ვიდრე იმავე განედებზე მდებარე შიდაკონტინენტური რაიონებისა.
ივლისის თვის საშუალო ტემპერატურა უმაღლესია ხმელთაშუაზღვისპირეთში (28-30 °C), უდაბლესია არქტიკულ კუნძულებზე (2-4 °C), ტემპერატურის აბსოლუტური მაქსიმუმი ფიქსირდება პირენეს ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში (48 °C).
ნალექების წლიური რაოდენობა აღმოსავლეთისაკენ მცირდება. ატლანტისპირა რაიონებში და მთის ქარპირა კალთებზე იგი 1000-2000 მმ-ს აღწევს (ადრიატიკის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე 4000 მმ-ს აღემატება), ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონებში 500-200 მმ-მდე კლებულობს. ხმელთაშუაზღვისპირეთისა და ყირიმის სამხრეთ სანაპიროზე ნალექების მაქსიმუმი ზამთარშია, მინიმუმი — ზაფხულში. შუა და ჩრდილოეთ ევროპის ატლანტისპირა რაიონებში ნალექიანობა სეზონების მიხედვით თითქმის თანაბარია; შიდაკონტინენტურ რაიონებში ნალექების მაქსიმუმი ზაფხულობითაა. ევროპის უმეტეს ნაწილში ნალექების წლიური ჯამი აღემატება აორთქლებადობას და დანესტიანება საკმარისია ან ჭარბი. სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში და ზოგიერთ მთათაშუა დადაბლებებში არასაკმარისი დანესტიანებაა. ხმელთაშუაზღვისპირეთში დანესტიანების უკმარისობა მხოლოდ ზაფხულობითაა. ამ რაიონებში თითქმის ყველგან აუცილებელია ხელოვნური მორწყვა.
ევროპაში არქტიკული, სუბარქტიკული, ზომიერი განედებისა და სუბტროპიკული სარტყლების ტიპის ჰავაა. არქტიკული სარტყელი მოიცავს არქტიკის ევროპულ სექტორის კუნძულებს. აქ ჰავა მკაცრია, ზამთარი ხანგრძლივი და ყინვიანი, იცის შტორმი და ქარბუქი; ზაფხული ხანმოკლე და გრილია (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 5 °C არ აღემატება); ნალექები უმთავრესად თოვლის სახით მოდის. სუბარქტიკულ სარტყელში (ისლანდია, ფენოსკანდინავიისა და აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ჩრდილოეთი ნაწილები) ზაფხული უფრო ხანგრძლივი და თბილია. ზამთარი დასავლეთით რბილია, აღმოსავლეთით - ყინვიანი; ნალექები, შესაბამისად, 1000 და 400 მმ წელიწადში. ზომიერ სარტყელში ჩრდილოეთით უფრო ცივი, ბორეალური ჰავაა, სამხრეთით უფრო თბილი, სუბბორეალური. გარდა ამისა, ამ სარტყლის დასავლეთ ნაწილში ზღვის ჰავაა (ტემპერატურის რყევის წლიური ამპლიტუდა მცირეა); ზაფხული სამხრეთით თბილია, ჩრდილოეთით — გრილი, იცის რბილი ზამთარი, ვაკეებზე თოვლის საფარი არამდგრადია, ნალექები ყველა სარტყელში უხვადაა, დანესტიანება საკმარისია ან ჭარბი. აღმოსავლეთ ნაწილში ჰავა ზომიერად კონტინენტურია, იცის ყინვიანი, თოვლუხვი ზამთარი (სამხრეთ რაიონების გარდა). ზაფხული ჩრდილოეთით გრილია, ცენტრში - თბილი, სამხრეთით - ცხელი. ტემპერატურის წლიური ამპლიტუდა დიდია; ნალექების წლიური ჯამი ჩრდილოეთით აღემატება აორთქლებადობას, ცენტრში თითქმის უთანაბრდება, სამხრეთით კი მასზე ნაკლებია.
სუბტროპიკულ სარტყელში (ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და ყირიმის სამხრეთ სანაპიროზე) ხმელთაშუა ზღვის ტიპის ჰავაა, ახასიათებს თბილი, ცვალებადამინდიანი, წვიმიანი ზამთარი; გვალვიანი, ცხელი ზაფხული. პირენესა და ბალკანეთის ნახევარკუნძულების დასავლეთ სანაპიროებსა და აპენინის ნახევარკუნძულზე გავრცელებულია ამ ტიპის ჰავის ზღვის ვარიანტი (მოკლე გვალვიანი პერიოდი და უხვი ნალექები).
სანაპირო ზოლი
737x599px|მინიატიურა|ცენტრი|ევროპის ფიზიკური რუკა მინიატიურა|მდინარე [[დუნაი]] სხვა კონტინენტებთან შედარებით, ევროპას ძლიერ დანაწევრებული სანაპირო ზოლი აქვს (სანაპირო ზოლის 1 კმ-ზე მოდის ტერიტორიის 246 კვ. კმ). სანაპირო ზოლის საერთო სიგრძე დაახლოებით 38 000 კმ-ია. მაქსიმალური მანძილი ხმელეთის შიგა ნაწილებიდან ზღვამდე 1600 კილომეტრია. ევროპის ფართობის 25 % უკავია ნახევარკუნძულებს. ჭარბობს მოვაკებული აკუმულაციური და აბრაზიული ნაპირები. მაღალი და დანაწევრებული ტექტონიკური სანაპირო აქვთ: კოლის ნახევარკუნძულს, პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილს, ნორვეგიას, ყირიმის სამხრეთ ნაწილს, ხორვატიას, საბერძნეთსა და სხვა. სანაპირო ზოლი მდიდარია კუნძულებით: (კრეტა, სარდინია, სიცილია, კორსიკა, ზელანდია, ირლანდია, დიდი ბრიტანეთი და სხვა), ნახევარკუნძულებით (პელოპონესი, ყირიმი, კოლი, აპენინის ნახევარკუნძული, პირენეს ნახევარკუნძული, სკანდინავიის ნახევარკუნძული, ბალკანეთის ნახევარკუნძული და სხვა), ყურეებით (ბოტნიის ყურე, რიგის ყურე, ბისკაიის ყურე და სხვა). ევროპას აკრავს ხმელეთში ღრმად შეჭრილი ზღვები (შავი ზღვა, ხმელთაშუა ზღვა, ბალტიის ზღვა და სხვა).
შიდა წყლები
ევროპის შიდა წყლები საკმაოდ დიდი მოცულობისაა. ევროპის მდინარეთა უმეტესობა ატლანტის ოკეანის აუზს მიეკუთვნება, დანარჩენი კი - ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანისა და კასპიის ზღვისას.
დიდი მდინარეები აღმოსავლეთ ევროპის ვაკეებზე მიედინებიან. ყველა მაჩვენებლით პირველ ადგილზეა მდინარე ვოლგა (სიგრძე 3530 კმ, აუზის ფართობი 1360 ათასი კვ. კმ, საშუალო წლიური ჩამონადენი 800 მ³/წმ). აღმოსავლეთი ევროპის სხვა უდიდესი მდინარეებია ურალი, დნეპრი, დონი, პეჩორა, დნესტრი, ჩრდილოეთის დვინა. დასავლეთი ევროპის უდიდესი მდინარეებია: დუნაი (სიგრძე 2888 კმ (სიგრძით მეორეა ვოლგას შემდეგ), აუზის ფართობი 817 000 კმ²), ვისლა, ოდრა, ელბა, რაინი, ლუარა, რონა, ტახო.
ევროპის ტერიტორიაზე ტბები არათანაბრადაა განაწილებული. განსაკუთრებით ბევრი ტბაა ვაკეებსა და ნამყინვარევ მთებზე. ტბების უმრავლესობა მდებარეობს ტექტონიკურ ღრმულებში, ნაწილი შეგუბებულია მორენებით (ლადოგის, ონეგის, იმანდრისა და სხვა ტბები). ევროპის უდიდესი ტბებია: ლადოგის, ონეგის, ჩუდის, ვენერნი, ბალატონი, ჟენევის და სხვა.
ბუნებრივი ზონები
არქტიკის კუნძულებსა და ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროებზე მდებარეობს არქტიკული უდაბნოები და ტუნდრები, მის სამხრეთით — ტყეტუნდრები, შერეული და ფართოფოთლოვანი ტყეები, სტეპები, სუბტროპიკული ტყეები ხმელთაშუაზღვისპირეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთში — ნახევარუდაბნოები.