cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯუმათის საეპისკოპოსო
ეპარქიის ტაძრები
ჯუმათის ეპარქიაში 32 ეკლესია შედიოდა. ნუსხა შედგენილია 1828 წელს არქიმანდრიტ არსენ მგალობლიშვილის მიერ. მაგრამ ამ დროისთვის საჯავახოს ტერიტორიაზე მდებარე 19 ეკლესია, მათ შორის გურიის უდაბნოს მონასტერი ქუთათელი ეპისკოპოსის დაქვემდებარებაში იყო გადასული, ამიტომ სიაში არ არის შესული.
სქოლიო
კატეგორია:ჯუმათის საეპისკოპოსო
მირიან მაისურაძე
მირიან მაისურაძე (დ. 7 დეკემბერი, 1999, ონი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი (2016, 76 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2019, 86 კგ).
მაგდალენას დეპარტამენტი
მაგდალენა (Departamento del Magdalena) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, კარიბის ზღვის სანაპიროსთან. სახელი ეწოდა მდინარე მაგდალენასგან. დედაქალაქია სანტა-მარტა. შედიოდა კოლუმბიის შეერთებული შტატების ისტორიული სახელწმიფოს შემადგენლობაში.
მაგდალენას ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლა-გუახირის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — სესარის დეპარტამენტი. დასავლეთიდან მდინარე მაგდალენა გამოჰყოფს ატლანტიკოსა და ბოლივარის დეპარტამენტებისაგან.
დეპარტამენტი 30 მუნიციპალიტეტისაგან შედეგება.
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები
სუკუმა (ენა)
სუკუმა — ბანტუს ენების ოჯახის ენა ტანზანიაში. წერისდროს გამოიყენება ლათინური ანბანი, სპეციალური ნიშნების გარეშე. აქვს სამი დიალექტი (კიმუნასუკუმა დასავლეთში, გიმუნანტუზუ/გინანტუზუ ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ჯინაკია/ჯიმუნაკია სამხრეთ-აღმოსავლეთში), რომლებზე მოსაუბრეებსაც ადვილად ესმით ერთმანეთის.
ფონოლოგია
ენაში არის გრძელი და მოკლე ჟღერადობის შვიდი ხმოვანი:
სუკუმაში ასევე გამოიკენება ნაზალური უხმო თანხმოვნები:
სქოლიო
კატეგორია:ბანტუს ენები
პატამბუკოს რაიონი
პატამბუკოს რაიონი (Distrito de Patambuco) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 588 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 833 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 462.72 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანდიის პროვინციის რაიონები
აბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აბადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აზერბაიჯანის ახალგაზრდობის დღე
აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობის დღე (Azerbaycan Gəncləri günü) — საზეიმო დღე აზერბაიჯანში, დაარსებული 1997 წელს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით. ბრძანების მიხედვით 1-ლი აზერბაიჯანული ახალგაზრდული ფორუმის დღე, რომელიც ჩატარდა 2 თებერვალს გამოცხადდა აზერბაიჯანელი ახალგაზრდობის დღედ.
ისტორია
1996 წლის 2 თებერვალს აზერბაიჯანის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს ინიციატივით, ასევე აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ბრძანებით ჩატარდა აზერბაიჯანელი ახალგაზრდების პირველი ფორუმი. ფორუმში მონაწილეობა მიიღეს 2000-მდე ახალგაზრდა მონაწილემ რესპუბლიკის ყველა რეგიონიდან.
დადგენილი ტრადიციის თანახმად, დღესასწაული ყოველ სამ წელიწადში ერთხელ ტარდება. რამდენიმე თვით ადრე, მთელი ქვეყნის მასშტაბით ტარდება რაიონული და ქალაქის კონფერენციები. ამ კონფერენციების დროს ირჩევენ ფორუმის წევრ დელეგატებს, ტარდება ახალგაზრდობისა და სპორტის ადგილობრივი განყოფილებების უფროსების საანგარიშო მოსმენები, რომლებიც თავიანთი რაიონისა და ქალაქის ახალგაზრდებს აცნობებენ მათ მიერ გაწეულ სამუშაოს.
მიზნები და ამოცანები
ფორუმში ახალგაზრდული დელეგატები შეფასებას აძლევენ მთავრობის მუშაობას ახალგაზრდობის განვითარების მიმართულებით და მათი წინადადებების, ინიციატივებისა და იდეების საფუძველზე იქმნება ახალგაზრდული პოლიტიკის პროგრამები.
ზოგადად, ფორუმის იდეაა ახალგაზრდა დელეგატების წინადადებების, შეფასებისა და კრიტიკის საფუძველზე მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ახალგაზრდული აქტივობების ჩამოყალიბება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დღესასწაულები ანბანის მიხედვით კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები კატეგორია:ახალგაზრდობა
მატნის ბერების საყდარი
მატნის ბერების საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მატანში, მდებარეობს სოფლის დასავლეთით 4,5 კილომეტრზე, ცხრაკარას მონასტრის მახლობლად, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 3,8 მ), რომელსაც სამხრეთიდან, მთელ სიგრძეზე, ვიწრო მინაშენი ეკვრის. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიის სახურავის საფარი და საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, კონქი და კამარის ჩრდილოეთ გვერდი გაბზარულია, მინაშენის შემორჩენილი კედლები მხოლოდ 1 მეტრის სიმაღლეზეღა დგანან. შენობა ნაგებია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. აფსიდის მხრები შირიმითაა ამოყვანილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ვიწრო და მაღალი თითო სწორკუთხა ნიშია მოწყობილი. საკურთხეველი დარბაზისგან აგურით ნაგები კანკელითაა გამოყოფილი. დარბაზის სამხრეთ კედელში, შესასვლელთან ახლოს, ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ცილინდრული კამარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბზიანის საყდარი
ბზიანის საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის სამხრეთ-დასავლეთით 5 კილომეტრზე, ტყიანი მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია გეგმით თითქმის კვადრატულია (5,6 X 5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. კედლების გარეთა მოპირკეთებაში საკმაოდ მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული. ეკლესიაში ერთადერთი სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდაა, რომელიც დარბაზისაგან მკვეთრად შვერილი პილასტრებითა (გვიანდელია) და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული თაღით გამოიყოფა. აბსიდის ღერძზე შირიმის თლილი ქვებით გამოყვანილი თაღოვანი სარკმელია. აბსიდში სხვადასხვა ფორმისა და ზომის რამდენიმე ნიშია. მსგავსი ნიშებია დარბაზის კედლებშიც. ჩრდილოეთ კედლის ერთ-ერთ ნიშში სათოფურია მოწყობილი. საკურთხეველში ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის ტრაპეზი დგას. აბსიდი კონქით არის გადახურული, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. დასავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე გეგმით ტეხილი მოხაზულობის სწორკუთხა ნიშებია. კედლები დასრულებულია შირიმის მარტივი პროფილის ლავგარდნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მელეტი IV
მელეტი IV (Πατριάρχης Μελέτιος, ერისკაცობაში ემანუილ ნიკოლაუ მეტაქსაკისი, Εμμανουήλ Μεταξάκης; დ. 21 სექტემბერი, 1871, სოფ. პარასი, ლასითი, კრეტა — გ. 28 ივლისი, 1935, ციურიხი, შვეიცარია) — ბერძენი რელიგიური და საზოგადოებივი მოღვაწე, 1926-1935 წლებში — ალექსანდრიის პატრიარქი (მელეტი II-ის სახელით), 1921-1923 წწ. — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (მელეტი IV-ის სახელით), 1918-1920 წწ. — საბერძნეთის მიტროპოლიტი (მელეტი III-ის სახელით), 1910-1918 წწ. — კვიპროსის ეკლესიის კიტიის მიტროპოლიის მიტროპოლიტი.
XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო პიროვნება მართლმადიდებლობაში. გაატარა იულიუსის კალენდრის რეფორმა და იდგა ეკუმენისტური მოძრაობის სათავეებთან. მსოფლიოს მართლმადიდებელთა ისტორიაში ერთადერთი პიროვნებაა, რომელიც მეთაურობდა სამ სხვადასხვა ადგილობრივ ავტოკეფალურ ეკლესიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:ალექსანდრიის პატრიარქები კატეგორია:ათენის მიტროპოლიტები და მთავარეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
ჯანი (ვაზის ჯიში)
ჯანი, მარის ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.
სახელწოდება ჯანი ღონის აღმნიშვნელია.
ივანე ჯავახიშვილის აზრით ჯანი არ არის აბორიგენული ვაზის ჯიში და ის XVI-XVII საუკუნეში შეტანილია გურიაში საქართველოს სამხრეთ დასავლეთ მხრიდან. ჯანი სავარაუდოდ პონტოს მხარეშია წარმოშობილი და თავისი ბოტანიკურ-ბიოლოგიური ნიშან-თვისებებით კოლხეთის ვაზის უძველეს ჯიშთა წყებას მიეკუთვნება. XIX საუკუნის პირველ ნახევრამდე ჯანი მასობრივად ყოფილა გავრცელებული გურიის რაიონებში მაღლარად. მასობრივი ნარგავები ჯანისა გვხვდებოდა უმთავრესად ამ მხარის შუა და ზემო ნაწილის მთისპირა სოფლებში. მაღლარად ჯანი გავრცელებული ყოფილა აგრეთვე შუა და ზემო აჭარაში და განსაკუთრებით მერისის ხეობასა და ფურტიო-ჩაოს ზონაში. ჯანი ფართოდ ყოფილა გავრცელებული აგრეთვე გურიის მოსაზღვრე ქვემო იმერეთის სოფლებშიაც, სადაც მისგან დაყენებული ღვინო „საჯავახოს“ ღვინის სახელწოდებით ყოფილა ცნობილი მთელ დასავლეთ საქართველოში. სოკოვან ავადმყოფობათა და ფილოქსერის გავრცელებამ თითქმის განადგურებამდე მიიყვანა ჯანის მაღლარები და მხოლოდ ერთეული ძირები გადარჩა გურიისა და აჭარის მთისპირა სოფლებში. ჯანის გავრცელების თანამედროვე არეალი გურიაში მეტად შეზღუდულია, რაც აიხსნება პირველყოვლისა ავადმყოფობათა მიმართ შედარებით გამძლე ჯიშის იზაბელას (ადესა) და უხვმოსავლიანი იმერული ჯიშის ცოლიკოურის მასობრივად გავრცელებით და აგრეთვე იმ გარემოებით, რომ ჯიში მიუხედავად მისი მრავალი დადებითი თვისებისა, შედარებით მცირე მოსავალს იძლევა.
ჩოხატაურის მოსახლეობა ჯანს „მარის ყურძენსაც“ ეძახდა. ეს სახელი იმიტომ შეურქმევიათ, რომ სოფელ დაბლაციხეში ენათმეცნიერ ნიკო მარის მამას, აგრონომ იაკობ მარს (1779-1874) იგი დაბლარად დიდ ფართობზე გაუშენებია და საუკეთესო ღვინოს ამზადებდა. ამ ღვინოს „მარის ღვინოს“ უწოდებდნენ. გარდა ამისა, ცნობილია სახელწოდებები: „ჯანის ღვინო“ და „ნამდვილი ჯანი“.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა დაფარული აბლაბუდისებრი და ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ან მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ახასიათებს ფრთა, რომლის სიგრძეც ხშირად მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს. ხშირია დატოტვილი და უფორმო მტევნებიც. თხელი ან საშუალო სიკუმსისაა. მარცვალი — საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომის, ოვალური, შავ ფერში გარდამავალი ლურჯი ელფერით. კანი საკმაოდ სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი მკვრივხორციანი და ნაკლებწვნიანია, კნატუნა, ძალიან ტკბილი და სასიამოვნო გემოთი.
ჯანი საშუალო ზრდისა და საშუალოზე ნაკლები ან მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიო-დი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 208 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლო რიცხვებიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 70 გრამია. ქართული წესით ფორმირებული ერთი ძირი ვაზის მოსავალი 500-800 გრამია, ხოლო საჰექტარო მოსავლიანობა დაახლოებით 4.0-5.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.6-25.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.8-8.1 გ/ლ-ს.
მტევანი საშუალოზე მცირე ან პატარაა. მარცვლების რაოდენობა მტევანზე 40-70 უდრის,. საშუალო მტევნის სიგრძე 7-10 სმ, ხოლო სიგანე 6-7 სმ აღწევს. მტევანი ცილინდრული ან ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსისებრია. მარცვალი მუქი ლურჯია (თითქმის შავი), საშუალო სიდიდისა,. ფორმით ოვალური, შუა წელში განიერია, ბოლო მომრგვალებული და სიმეტრიული აქვს.
ჯანი საშუალოზე ნაკლები ან მცირემოსავლიანი ჯიშია. ქართული წესით ფორმირებისას ერთი ძირი ვაზის მოსავალი 500- 800 გ-მდე აღწევს, ხოლო მოსავლიანობის კოეფიციენტი 1,0-1,2 უდრის. რქაზე ხშირად 1 მტევანია. იშვიათად 2. მცირე მოსავლიანობასთან ერთად ჯანს ახასიათებს წვენის მეტად მცირე გამოსავალი, რაც 54-55% არ აღემატება. ჯანის ღვინო ნორმალური ალკოჰოლიანობით ხასიათდება (11,5-12,1º). იწურება საკმაოდ შეფერილი, სხეულით მდიდარი, სქელი, ჰარმონიული, სასიამოვნო გემური თვისებების ღვინო.
სანტა-როსას რაიონი (ლა-მარი)
სანტა-როსას რაიონი (Distrito de Santa Rosa) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის ლა-მარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 730 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 717 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 372.27 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-მარის პროვინციის რაიონები
თამარ სხირტლაძე
თამარ სხირტლაძე (დ. 2 მაისი, 1929, ლაგოდეხი — გ. 23 ნოემბერი, 2022) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1976), საქართველოს სსრ-ის „ხუთწლედის მატიანის“ პრემიის ლაურეატი (1980), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2016).
ბიოგრაფია
თამარ სხირტლაძე დაიბადა 1929 წელს, ლაგოდეხში. 1949 წელს დაამთავრა თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრთან არსებული დრამატული სტუდია. იმავე წლიდან ჩაირიცხა კ. მარჯანიშვილის თეატრის დასში, სადაც 1967 წლამდე მოღვაწეობდა. 1967–1975 წლებში რუსთავის თეატრის მსახიობი იყო, ხოლო 1975 წლიდან კვლავ კ. მარჯანიშვილის თეატრში მოღვაწეობდა. თამარ სხირტლაძე მრავალფეროვანი მსახიობი იყო. მისი შესრულება გამოირჩევა სცენური სიმართლით, უშუალობით, ლირიზმით. როლები: ფოსინე (კ. ბუაჩიძის „მკაცრი ქალიშვილები“), მაყვალა (მ. ბარათაშვილის „მარინე“), ლამაზისეული (ი. ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი?!“), მზევინარი (ა. ყაზბეგის „მოძღვარი“), მაია (დ. კლდიაშვილის „უბედურება“), მისის პირსი (ბ. შოუს „პიგმალიონი“), გვირისტინე (პ. კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“), კაკანო (ნ. დუმბაძისა და გ. ლორთქიფანიძის „მე ვხედავ მზეს“), ლუჩია პეტრელა (ე. დე ფილიპოს „კომედიის ხელოვნება“), მასწავლებელი (ზ. სკოვრონსკის „მაესტრო“), გონერილა (უ. შექსპირის „მეფე ლირი“), ეკა (ო. იოსელიანის „ექვსი შინაბერა და ერთი მამაკაცი“), დედა (ნ. დუმბაძის „საბრალდებო დასკვნა“), დარია (ი. გარუჩავას და პ. ხოტიანოვსკის „შენი მიწა“) და სხვ.
თამარ სხირტლაძე უხუცეს მსახიობად ითვლებოდა ქართულ კინოსა და თეატრში. მან მოხსნა ცნობილი ქართველი მსახიობის ვერიკო ანჯაფარიძის რეკორდი (70 წელი გაატარა სცენაზე). თამარ სხირტლაძეს მოიხსენიებენ როგორც „მსახიობი ასაკის გარეშე“. მას ჰყავდა ერთადერთი შვილი მსახიობი თაზო თოლორაია, რომელიც გარდაიცვალა 2004 წელს. მისი მეუღლე ასევე მსახიობი კოტე თოლორაია გარდაიცვალა 2017 წელს.
2010 წელს კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრის წინ საზეიმოდ გაიხსნა თამარ სხირტლაძის ვარსკვლავი. 2019 წელს, მას მიენიჭა „წლის პერსონის“ წოდება ჯაზ-მომღერალ გიული ჩოხელთან ერთად. ასევე დაჯილდოებულია საქართველოს თეატრალური საზოგადოებისგან „ლიზა ჩერქეზიშვილის სახელობის ჯილდოთი“.
გარდაიცვალა 2022 წლის 23 ნოემბერს, 93 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ლაგოდეხში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2016)
მარკ ბრიკმენი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
ირაკლი ხახუბია
ირაკლი ხახუბია (დ. 15 მაისი, 1971, ფოთი — გ. 27 ოქტომბერი, 2022, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1971 წლის 15 მაისს, ფოთში. 1994 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ავტო-საინჟინრო ფაკულტეტი. 1997 წელს დაამთავრა თბილისის ბიზნესისა და მარკეტინგის ინსტიტუტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტი. 1988-1989 წლებში იყო ადგილობრივი მრეწველობის სამინისტროს სარემონტო-სამშენებლო სამმართველოს საწარმოო უბნის ზეინკლის მოწაფე და მე-3 კლასის ზეინკალი. 1994-1995 წლებში იყო შპს „ბესსის“ მარკეტინგული განყოფილების გამგე. 1996-1997 წლებში — ს/ს „ფოთინავთობპროდუქტის“ ლაბორანტი. 1997-1999 წლებში იყო ს/ს ფოთინავთობპროდუქტის“ დირექტორი კომერციულ დარგში. 2000-2002 წლებში მუშაობდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს სამართალდარღვევების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს მე-8 განყოფილებაში. 2002-2003 წლებში იყო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროსსამართალდარღვევების წინააღმდეგ მებრძოლი სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროსი. 2003 წელს იყო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მე-3 სამმართველოს მე-3 განყოფილების უფროსის მოადგილე. 2003-2004 წლებში — საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის დასავლეთის სამმართველოს ოპერატიული სამსახურის ოპერატიული თანამშრომელი. 2004 წელს იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის დასავლეთის სამმართველოს უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. 2004-2005 წლებში იყო ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის ოპერატიული დეპარტამენტის მე-8 განყოფილების (ფოთი, გურია) უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. 2005 წელს იყო ფინანსთა სმინისტროს ფინანსური პოლიციის ოპერატიული დეპარტამენტის მე-6 სამმართველოს (სამეგრელო, გურია) ოპერატიული თანამშრომელი. ამავე წელს იყო ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის სამეგრელო-ზემო სვანეთი, გუჩოს სამმართველოს უფროსი ოპერატიული თანამშრომელი. არის შპს „აისბერგი-2“-სა (2010 წელი) და შპს „ჯეონათსის“ დამფუძნებელი (2012). 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთისა და გრიგოლეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
2020-2022 წლებში საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის, ხობისა და სენაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ხახუბიები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ვეფსები
ვეფსები (vepsläižed ვეფსა, ბეფსა, ლუდინკაუ; ჩუდ — ოფიციალური სახელწოდება 1917 წლამდე ) — კარელებთან ახლო მდგომი ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხი. ცხოვრობენ მცირე ჯგუფებად ლენინგრადისა და ვოლოგდის ოლქების რაიონებში რუს მოსახლეობას შორის და კარელიის რესპუბლიკაში. რაოდენობა დაახლოებით 9 ათასი კაცია (1970). ენა — ვეფსური, ლაპარაკობენ რუსულადაც. ვეფსები ძველი ფინური ტომების ვესების შთამომავლები არიან. მოსახლეობის უმრავლესობა სოფლის მეურნეობაშია დასაქმებული.
ტუდელილია
ტუდელილია (Tudelilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის კალაორის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19 კმ². მოსახლეობა — 341 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
პარის რაიონი
პარის რაიონი (Distrito de Phara) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 450 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 456 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 400.9 კმ²-ია.
დიდი პორტუგალიური და ბრაზილიური ენციკლოპედია
მინიატიურა|დიდი პორტუგალიური და ბრაზილიური ენციკლოპედია დიდი პორტუგალიური და ბრაზილიური ენციკლოპედია (პორტ. Grande Enciclopédia Portuguesa e Brasileira) — პორტუგალიურენოვანი 40 ტომიანი ენციკლოპედია, რომელიც 1936-1960 წლებში Editorial Enciclopédia-მ გამოსცა. გამოცეემა პორტუგალიური ენის ლექსიკონსაც წარმოადგენს და ენციკლოპედიურ ცნობარსაც, რომელიც ცოდნის ყველა სფეროს აშუქებს. სტატიებს ერთვის ნახატები, სურათები და რუკები. განსაკუთრებულად მდიდრული წყაროა პორტუგალიის ისტორიისა და კულტურისათვის და რამდენიმე ათწლეული თავად პორტუგალიაში სტანდარტულ ენციკლოპედიად მიიჩნეოდა.
10 დამატებითი ტომი 1981-1987 წლებში გამოიცა.
1998-1999 წლებში ექვსი დანართი ტომი უკვე ახალმა კომპანიამ, Edições Zairol-მა დაბეჭდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენციკლოპედიები კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ენციკლოპედიები
კარლოს საავედრა ლამასი
კარლოს საავედრა ლამასი (Carlos Saavedra Lamas; დ. 1 ნოემბერი, 1878 — გ. 5 მაისი, 1959) — არგენტინელი აკადემიკოსი და პოლიტიკოსი, ხოლო 1936 წელს გახდა პირველი არგენტინელი ნობელის პრემიის პრიზიორი.
როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი
როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი (Ростовское коммерческое мужское училище) — დონის როსტოვის ერთ-ერთი სასწავლებელი ოქტომბრის რევოლუციამდე.
კარლოს საავედრა ლამასი
ბიოგრაფია
ბუენოს-აირესში დაბადებული სადავერა ლამასი, იყო უძველესი არგენტინელი პატრიოტების შთამომავალი. იგი დაქორწინდა პრეზიდენტ როკე საენს პენიას ქალიშვილზე. საავედრა ლამასმა მოახერხა ცნობილი გამხდარიყო არა მხოლოდ, როგორც არგენტინის საგარეო საქმეთა მინისტრი საერთაშორისო ხელშეკრულებების შედგენასა და საერთაშორისო მედიაციის განხორციელებაში პრაქტიკული მუშაობისთვის, არამედ როგორც პროფესორი, მისი სამეცნიერო საქმიანობისთვის შრომის კანონმდებლობისა და საერთაშორისო სამართლის სფეროებში.
როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი
ისტორია
1890-იანი წლების დასაწყისიდან დონის როსტოვში იმართებოდა დისკუსია ეკონომიკური პროფილის სასწავლებლის დაარსების შესახებ. 1891 წელს შეიქმნა ქალაქის კომერციული სასწავლებლის გახსნის პროექტი, რომელიც არ განხორციელებულა. მხოლოდ ათი წლის შემდეგ ვაჭართა საზოგადოების სახსრებით გაიხსნა როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი, რომლის დირექტორიც გახდა ხარკოვის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული პეტრე ვერხოვსკი. 1902-1904 წლებში ვაჭართა ქველმოქმედებითა და სახსრებით ააგეს კომერციული ვაჟთა სასწავლებლის სამსართულიანი შენობა ნიკოლსკის (ამჟამად სოციალისტური) ქუჩისა და ბოგატიანოვის აღმართის გადაკვეთაზე. 1907 წელს გაიხსნა ქალთა ცალკე კომერციული სასწავლებელი და კომერციული განათლების საღამოს კურსები. როსტოვის კომერციული სკოლა აღჭურვილი იყო თანადროული ტექნიკით, ბიბლიოთეკით და სააქტო დარბაზით. იქვე იყოწმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის კარის ეკლესია.
კარლოს საავედრა ლამასი
ბიოგრაფია
სადავერა ლამასი იყო ლაკორდერის კოლეჯისა და ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტის გამორჩეული სტუდენტი, სადაც მან, 1903 წელს მიიღო სამართალმცოდნეობის დოქტორის ხარისხი. პარიზში სწავლისა და საზღვარგარეთ მოგზაურობის შემდეგ, მან მიიღო სამართლისა და კონსტიტუციური ისტორიის პროფესორის ადგილი ლა-პლატას უნივერსიტეტში. ამ პერიოდში დაიწყო მისი, როგორც მასწავლებლის კარიერა, რომელიც ორმოც წელზე მეტ ხანს გაგრძელდა. მოგვიანებით, მან ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის კურსი გახსნა, უნივერსიტეტის იურიდიულ სკოლაში ასწავლიდა პოლიტიკურ ეკონომიკასა და კონსტიტუციურ სამართალს და საბოლოოდ, მსახურობდა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელად.
მოღვაწეობა
საავედრა ლამასი იყო არგენტინის წამყვანი აკადემიკოსი ორ სფეროში. მისი რედაქტორობით გამოქვეყნდა რამდენიმე ტრაქტატი არგენტინაში შრომის კანონმდებლობის შესახებ და შრომითი მოპყრობის საყოველთაოდ აღიარებული დოქტრინის აუცილებლობის შესახებ - მათ შორის, Centro de legalacíon social y del trabajo (1927) (სოციალური და შრომითი კანონმდებლობის  ცენტრი), Traités internationaux de type social (1924), Código nacional del trabajo (1933) (შრომის სამართლის ეროვნული კოდექსი). პრაქტიკული საქმიანობის ასპარეზზე საავედრა ლამასმა შეიმუშავა კანონმდებლობა, რომელიც გავლენას ახდენს არგენტინაში შრომით საქმიანობაზე, რომელსაც 1919 წელს მხარი დაუჭირა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციამ. იგი 1928 წლის შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) კონფერენციაზე ჟენევაში, წარმოდგენილი იყო არგენტინული დელეგაციის ლიდერად.
როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი
ისტორია
ამჟამად როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებლის შენობაში მოქმედებს როსტოვის სახელმწიფო სამშენებლო უნივერსიტეტი, რომელიც 2016 წლის 15 აპრილს შეუერთდა დონის სახელმწიფო ტექნიკურ უნივერსიტეტს. აღნიშნული შენობა არის რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ნომრით 6100040000.
კარლოს საავედრა ლამასი
მოღვაწეობა
საერთაშორისო სამართალში, სხვა სამეცნიერო სფეროებით დაინტერესებულმა, გამოაქვეყნა „La Crise de la codification et de la doctrine Argentine de droit International“ (1931); ის საუბრობდა, წერდა და მუშაობდა  საერთაშორისო სირთულეებთან დაკავშირებული მრავალი საკანონმდებლო საკითხის შესახებ - მათ შორის,  კოლონიზაცია, ემიგრაცია, არბიტრაჟი და საერთაშორისო მშვიდობა. მისი მოკლე Vida internacional, რომელიც მან დაწერა სამოცდაათი წლის ასაკში, მთელი ამ შესწავლისა და გამოცდილების ურბანული ქვე-პროექტია.
როსტოვის კომერციული ვაჟთა სასწავლებელი
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
კარლოს საავედრა ლამასი
პოლიტიკური კარიერა
საავედრა ლამასმა პოლიტიკური კარიერა 1906 წელს დაიწყო, საზოგადოებრივი კრედიტის დირექტორად, შემდეგ კი ბუენოს-აირესის მუნიციპალიტეტის გენერალური მდივანი გახდა, 1907 წელს. 1908 წელს იგი აირჩიეს პარლამენტში ზედიზედ ორი ვადით. მან წამოიწყო კანონთა შემუშავება საირიგაციო სისტემის, შაქრის წარმოების, მთავრობის ფინანსების, კოლონიზაციისა და იმიგრაციის საკითხებთან დაკავშირებით. თუმცა, მისი მთავარი ინტერესი საგარეო საქმეები იყო. მან უზრუნველყო არგენტინის საარბიტრაჟო ხელშეკრულების წარმოება იტალიასთან, 1907-1908 წლებში და საბოლოოდ გახდა არაოფიციალური მრჩეველი როგორც საკანონმდებლო ორგანოსთვის, ისე საგარეო უწყების მიერ შემოთავაზებული საგარეო ხელშეკრულებების ანალიზსა და შედეგების განხილვაში.
1915 წელს, იუსტიციის და განათლების მინისტრად დაინიშნა. მან დააწესა საგანმანათლებლო რეფორმები, სასწავლო გეგმის შემუშავებით და საბაზო განათლების საფეხურზე სასწავლო პროგრამებში სხვადასხვა მიმართულებების ჩასმით, განვითარებული ინდუსტრიული ქვეყნისთვის საჭირო ადამიანური რესურსების პროფესიული და ტექნიკური თვალსაზრისით მოსამზადებლად.
როდესაც გენერალი აგუსტინ პედრო ხუსტო ,1932 წელს, არგენტინის პრეზიდენტი გახდა, მან საავედრა ლამასი დანიშნა საგარეო საქმეთა მინისტრად. ამ პოსტზე ექვსი წლის განმავლობაში, საავედრა ლამასმა საერთაშორისო პრესტიჟი მოუტანა არგენტინას. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა შუა საუკუნეების ოცდაათიანი წლების ყველა დიპლომატიურ საკითხში და წარმოადგენდა არგენტინას ამ პერიოდის პრაქტიკულად ყველა საერთაშორისო შეხვედრაზე.
საერთაშორისო ასპარეზი
მის მუშაობას პარაგვაის და ბოლივიას შორის ჩაკოს ომის დასრულებისთვის (1932–1935) არა მხოლოდ ადგილობრივი მნიშვნელობა ჰქონდა, არამედ განზოგადებული საერთაშორისო მნიშვნელობაც. მან დაუყოვნებლივ ჩაატარა მთელი რიგი ნაბიჯები, რათა დაეწყო დიპლომატიური მოლაპარაკებები ამ დავის  მოსაგვარებლად. 1932 წელს მან ვაშინგტონში გამოაცხადა 3 აგვისტოს დეკლარაცია, რომლის თანახმადაც, ამერიკის შტატებს უნდა უარეყოთ ნებისმიერი ძალადობრივი ტერიტორიული ცვლილება. შემდეგ, მან შეიმუშავა აგრესიის წინააღმდეგ მიმართული შეთანხმების ხელშეკრულება, რომელსაც სამხრეთ ამერიკის  ექვსმა ქვეყანამ მოაწერა ხელი, 1933 წლის ოქტომბერში და ყველა ამერიკულმა ქვეყანამ, მონტევიდეოში მეშვიდე პან-ამერიკულ კონფერენციაზე, ორი თვის შემდეგ. 1935 წელს მან ექვსი ნეიტრალური ამერიკული ერის შუამავლის როლი იკისრა, რის შედეგადაც პარაგვაისა და ბოლივიას შორის საომარი მოქმედებები შეწყდა. იმავდროულად, 1934 წელს, საავედრა ლამასმა სამხრეთ ამერიკის ანტისაომარი პაქტი წარუდგინა ერთა ლიგას, სადაც იგი დადებითად შეფასდა და ხელი მოეწერა თერთმეტი ქვეყნის მიერ. მისი ამ ძალისხმევის აღიარების შედეგად, იგი არჩეულ იქნა ერთა ლიგის ასამბლეის პრეზიდენტად, 1936 წელს.
1938 წელს საგარეო საქმეთა სამინისტროდან პენსიაზე გასვლის შემდეგ, საავედრა ლამასი დაუბრუნდა აკადემიურ ცხოვრებას, გახდა ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტის პრეზიდენტი ორი წლის განმავლობაში (1941–1943) და განაგრძო თავისი კარიერა, როგორც პროფესორმა კიდევ სამი წლის მანძილზე(1943– 1946).
საავედრა ლამასი ცნობილი იყო მისი მკაცრი დისციპლინით მის ოფისში, ლოგიკურობით საკონფერენციო მაგიდასთან, მომხიბლავი მასპინძლობით მის სახლსა და სამხატვრო გალერეაში. საავედრა იყო პირველი ნობელიანტი დასავლეთ ევროპისა და აშშ-ის გარეთ. მშვიდობის ნობელის პრიზის გარდა, მას მიენიჭა საფრანგეთის ღირსების ლეგიონის ორდენი და ანალოგიური წარჩინება კიდევ ათი სხვა ქვეყნიდან.
იგი გარდაიცვალა 1959 წელს, ოთხმოცი წლის ასაკში, თავის ტვინის სისხლჩაქცევის გამო.
2014 წლის მარტში, სამხრეთ ამერიკულ სალომბარდო მაღაზიაში ნაპოვნი მისი ნობელის ოქროს მედალი აუქციონზე იქნა გატანილი.
2014 წლის აგვისტოში, არგენტინის კონგრესზე, წარმოდგენილი იქნა არგენტინელი ერის მიერ მისი ნობელის მედლის გამოსყიდვის პროექტი.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:დაბადებული 1878
აბადი (აღდაში)
აბადი (Abad) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 716 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
პონედერა
პონედერა (Ponedera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 430 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 204 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალდეანუევა-დე-ებრო
ალდეანუევა-დე-ებრო (Aldeanueva de Ebro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ალფაროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,08 კმ². მოსახლეობა — 2760 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ტამბოს რაიონი (ლა-მარი)
ტამბოს რაიონი (Distrito de Tambo) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის ლა-მარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 219 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 596 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 52 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 335.18 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-მარის პროვინციის რაიონები
ფონიჭალა
ფონიჭალა (ყოფ. სოღანლუღი) — უბანი თბილისში, კრწანისის რაიონში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 4452 ადამიანი.
გეოგრაფია
მდებარეობს თბილისის სამხრეთ ნაწილში, გარდაბნის ვაკეზე, რუსთავის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 370 მ. უბანს ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით კვეთს თბილისი-მარაბდის სარკინიგზო ხაზი, რომელიც მას ზემო (დასავლეთით) და ქვემო (აღმოსავლეთით) ნაწილებად ჰყოფს.
ისტორია
დასახლების ძველი სახელწოდებაა სოღანლუღი. „სოღანლუღი“ თურქულია, ნიშნავს სახახვეს ან სახახვეთს. სოღანლუღის ძველი ქართული სახელწოდებაა „გზისკარი“ და „ყურყუთა“. სხვა ვერსიით „სოღანლუღი“ სონღალუღის ასიმილაციის შედეგია, „სონღული“ თურქული წარმოშობისაა და შევარდენის მსგავსი მტაცებელი ფრინველის სახელიდან უნდა იყოს ნაწარმოები.
სოღანლუღს ეკავა მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე გაშლილი ჭალები და ველები. სოღანლუღის მამულები მეფის საგვარეულოს და ამილახვრების კუთვნილება იყო. სოფელზე გადიოდა მნიშვნელოვანი საქარავნო (განჯის) გზა, ამიტომ ეს ადგილი მართკუთხა გეგმის მქონე ციხე-გალავნით იყო გამაგრებული, რომელიც მეფე ერეკლე II-ის თაოსნობით ააგეს 1762-1772 წლებში და განჯის გზას უწევდა კონტროლს. აქვე იდგა ეკლესია.
1930-იან წლებში სოფელ სოღანლუღის მიმდებარე ტერიტორიები იქცა საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლთა დახვრეტის ადგილად. დახვრეტები ხორციელდებოდა ღამით, მინდორზე, სოღანლუღთან, მისგან 8 კილომეტრის დაშორებით. 1973 წლიდან ეწოდა ფონიჭალა. შედიოდა გარდაბნის რაიონის შემადგენლობაში. განვითარებული იყო მებოსტნეობა, მეღორეობა, სასათბურე მეურნეობა, მოქმედებდა 20-მდე საწარმო და ორი ინსტიტუტი. 1980-იანი წლებიდან იგეგმებოდა მისი გაერთიანება თბილისში, სამრეწველო-საცხოვრებელი რაიონის სახით, სადაც გათვალისწინებული იყო 18 ათასამდე ადამიანის დასახლება 800 ჰექტარზე. რაიონი უნდა განთავსებულიყო ერევნისკენ მიმავალ რკინიგზასა და მტკვარს შორის სამ უბნად. 2006 წელს სოფელი ფონიჭალა შეუერთდა თბილისს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
ბორას ხალხი
ბორა — ადგილობრივი ტომი ამაზონის ჯუნგლებში, პერუს, კოლუმბიისა და ბრაზილიის ტერიტორიებზე, მდინარე პუტუმაიოსა და ნაპოს შორის. ბორას ხალხის რაოდენობა დაახლოებით 2 000-ს შეადგენს; საუბრობენ ვიტოტოს ენაზე. ბოლო ორმოცი წლის განმავლობაში, მათმა ოდენობამ მოიმატა, ძირითადად სახლობენ მუდმივ ტყეებში. ბორას ანიმისტურ მსოფლმხედველობაში, არ არსებობს განსხვავება ფიზიკურ და სულიერ სამყაროებს შორის და სულები მთელი მსოფლიოს მასშტაბით არიან წარმოდგენილნი. ბორას ოჯახები ეგზოგამიას (ჩვეულება, რომლის მიხედვითაც აკრძალულია ქორწინება ერთი და იმავე გვარის ან თემის წარმომადგენლებს შორის) მისდევენ. გააჩნიათ ცოდნა მიმდებარე ტროპიკულ ტყეში არსებული მრავალი მცენარის შესახებ.
ბორას კულტურის ძირითადი საბრძოლო იარაღი მშვილდი და ისარია, რომლებიც პიროვნულ კონფლიქტებში გამოიყენება. ტომი საკმაოდ დაყოფილი და პოლიტიკურად არაორგანიზებულია.
ბორას ხალხს საკუთარი მიწის დაცვა უწევს როგორც სხვა ტომებისგან, ისე კოლონისტებისგან. მეოცე საუკუნეში, მათთვის მნიშვნელოვანი საფრთხე აღმოჩნდა კაუჩუკის ბუმი. წინაპრებისგან მიღებულ მათ მიწებს ამჟამად დიდ ზიანს აყენებს ხე-ტყის უკანონო ჩეხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდიელები კატეგორია:ბრაზილიის დემოგრაფია კატეგორია:კოლუმბიის დემოგრაფია კატეგორია:პერუს დემოგრაფია
პნიქტოგენის ჰიდრიდი
პნიქტოგენის ჰიდრიდი ან წყალბადის პნიქტიდი — ბინარული ნაერთი, შედგება წყალბადისა და პნიქტოგენის ატომებისგან (აზოტი, ფოსფორი, დარიშხანი, სტიბიუმი და ბისმუტი), რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდებიან კოვალენტური ბმით.
პნიქტოგენის ტრიჰიდრიდები
პნიქტოგენის ტრიჰიდრიდების ზოგადი ქიმიური ფორმულაა XH3 (ნაკლებად გავრცელებული ფორმაა H3X), სადაც X რომელიმე პნიქტოგენია. აქვთ სამკუთხა პირამიდის მსგავსი სტრუქტურა. არიან არასტაბულირი და მომწამლავი ნივთიერებები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდრიდები
მუეძინი
thumb|250პქ|მუეძინი [[თბილისის მეჩეთიდან. XIX ს,]] მუეძინი (مؤذن; მუ'აზზინ) — რელიგიის მსახური ისლამში. მისი მოვალეობაა აზანის წაკითხვა და ამგვარად, მორწმუნეთა მოხმობა სავალდებულო ნამაზზე. მუეძინი დიდად მნიშვნელოვანი პირია ტრადიციულ ისლამურ საზოგადოებებში, რადგან მასზეა დამოკიდებული ლოცვის დროის დადგომის შეტყობინება დანარჩენებისთვის, მარხვის დროს მასზეა დამოკიდებული მარხვის დაწყებისა და დასრულების დროის შეტყობინება და ა.შ. ამიტომ მიუხედავად იმისა, რომ ერთი შეხედვით ეს თანამდებობა უმნიშვნელოდ მოსჩანს, იგი დიდი პასუხისმგებლობის მატარებელია მუსლიმურ თემში.
აზანი
აზანი არის ლოცვის ძახილი, რომელიც ლოცვის დროის დადგომისთანავე წარმოითქმება. აზანი არაბულად უნდა იქნას წაკითხული, თუმცა ათათურქის რეფორმების დროს აზანი თურქულად თარგმნეს და თურქულად კითხულობდნენ თურქეთის ტერიტორიაზე თითქმის 18 წლის განმავლობაში, 1932 წლის 18 ივლისიდან 1950 წლის 16 ივლისამდე, როცა ადნან მენდერესის მთავრობამ არაბულ ენას ლიტურგიული ენის სტატუსი მიანიჭა და არაბული აზანი იქნა აღდგენილი.
მოთხოვნები
მუეძინი უნდა იყოს მჟღერი ხმის პატრონი მამაკაცი. ქალების მიერ სახალხოდ აზანის კითხვა ისლამის მიხედვით მოუწონარ საქმედ არის მიჩნეული. თუმცა მუეძინობას სპეციალური განათლების საჭიროება ან სხვა რაიმე ცენზი არ აქვს და საჭიროების შემთხვევაში ნებისმიერ მუსლიმს შეუძლია ამ მოვალეობის შეთავსება, თუ მან აზანის ტექსტი ზეპირად იცის.
გარდა ლოცვისკენ მოწოდებისა, განსაკუთრებით დიდი საკრებულო ლოცვებისას მუეძინი ხმამაღლა იმეორებს ლოცვის წინამძღოლის, იმამის წარმოთქმულ ფრაზებს, რომელიც საჭიროა მლოცველთა დიდმა ნაწილმა გაიგონოს.
ისტორია
აზანი სათავეს იღებს ჰიჯრის შემდგომ, როდესაც მედინაში მოსახლეობის უმრავლესობამ ისლამი მიიღო და საჭირო გახდა მათთვის სალოცავად შეკრების დრო ეცნობებინათ. როგორც ჰადისი გვამცნობს, კამათში მუსლიმთა ერთმა ნაწილმა იუდეველთა მსგავსად, ბუკის დაყვირებას დაუჭირა მხარი, ხოლო მეორე ნაწილმა ქრისტიანთა მსგავსად, ზარის დარეკვას. ამ დროს 'უმარს უთქვამს - "არ სჯობს რომ ადამიანმა მოიწვიოს ხალხი სალოცავად?" მუჰამმადმა თავის ერთ-ერთ მიმდევარს, ეთიოპელ ბილალს მიმართა - "ბილალ! ადექი და მოუწოდე სალოცავად!".
ისლამის ისტორიაში პირველი მუეძინი სწორედ ეთიოპელი ბილალი იყო და ამ დროიდან მოყოლებული ისლამში დამკვიდრდა სალოცავად მოწვევა ადამიანის ხმით. მოგვიანებით ისლამურ ტრადიციაში შემოვიდა მეჩეთებთან მაღალი კოშკის - მინარეთის აგება, საიდანაც მუეძინები ხალხს მოუწოდებდნენ. ზოგიერთ დიდ ქალაქებში კი მუეძინად ბრმა ან სუსტად მხედველ კაცს აყენებდნენ, რათა მას მინარეთიდან გადმოხედვისას სახლების შიდა ეზოებში შეხედვა და ამგვარად, შიდა სივრცის ხელყოფა არ შეძლებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამი
კიაკის რაიონი
კიაკის რაიონი (Distrito de Quiaca) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 950 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 419 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 447.9 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანდიის პროვინციის რაიონები
გაბოროტებული მკვდრები
„გაბოროტებული მკვდრები“ (The Evil Dead) — 1981 წლის ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმი, რომლის რეჟისორია სემ რეიმი, რომელიც ბრიუს კემპბელთან ერთად, აგრეთვე ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერიცაა. მონაწილეობენ ბრიუს კემპბელი, ელენ სენდვაისი და ბესტი ბეიკერი.
ფილმში მოთხრობილია ხუთი სტუდენტის ამბავი, რომლებიც დასასვენებლად მიემგზავრებიან ტყეში მიტოვებულ ხის სახლში. მას შემდეგ, რაც ისინი აღმოაჩენენ აუდიოფირს, რომელიც ათავისუფლებს დემონებს, მათ სულებს შეიპყრობენ დემონები, რასაც მოჰყვება ქაოსი. სემ რეიმმა და მსახიობთა ჯგუფმა გადაიღეს მოკლემეტრაჟიანი ფილმი-პროტოტიპი სახელად „ტყეში“, რათა აღეძრათ ინტერესი პოტენციური ინვესტორებისთვის, რომლებაც რეიმის გამოუყვეს 90,000 აშშ დოლარი „გაბოროტებული მკვდრების“ გადასაღებად. ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა მორისტაუნში (ტენესი) მდებარე განცალკევებულ კაბინაში. გადაღების პროცესი მეტად რთული და არაკომფროტული აღმოჩნდა მსახიობთა და გადამღებთა ჯგუფისათვის.
მოკლებიუჯეტიანი საშინელებათა ფილმით დაინტერესდა პროდიუსერი ირვინ შაპირო, რომლის დახმარებითაც „გაბოროტებული მკვდრები“ ნაჩვენები იქნა კანის კინოფესტივალზე 1982 წელს. საშინელებათა ჟანრის მწერალმა სტივენ კინგმა მაღალი შეფასებები მისცა ფილმს და დაარწმუნა კომპანია New Line Cinema გამხდარიყო ფილმის დისტრიბუტორი. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმმა აშშ-ში მხოლოდ 2.4 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, ქვეყნის გარეთ ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად, რომლის შემოსავალმა 27 მილიონი დოლარი შეადგინა, მსოფლიოს მასშტაბით — 29.4 მილიონი. კრიტიკოსებმა უმაღლესი შეფასებები მისცეს ფილმს. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფილმის მთლიანი რეიტინგია 95%. „გაბოროტებული მკვდრები“ იქცა საკულტო კლასიკად და დასახელდა ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო საშინელებათა ფილმად. მისმა წარმატებამ საფუძველი ჩაუყარა სემ რეიმისა და ბრიუს კემპბელის რამდენიმე წლიან წარმატებულ თანამშრომლობას. მათი თანამშროლობის ერთ-ერთი მაგალითია „ადამიანი ობობას“ ტრილოგია.
„გაბოროტებული მკვდრები“ იქცა მედია-ფრენჩაიზად. პირველ ნაწილს მოჰყვა ორი გაგრძელება „გაბოროტებული მკვდრები II“ (1987) და „ბნელეთის არმია“ (1992), ისევე როგორც ვიდეო თამაშები, კომიქსები და ტელესერიალი. ფილმის პროტაგონისტი ეშ უილიამსი მიჩნეულია საკულტო პერსონაჟად. 2013 წელს გამოვიდა სერიის მეოთხე ფილმი „გაბოროტებული მკვდრები“, რომელიც ორიგინალი ფილმის რიმეიკი და ამასთანავე გაგრძელებაცაა. ფილმის პროდიუსერები არიან რეიმი, კემპბელი და რობერტ ტაპერტი. 2015 წელს გამოვიდა ტელესერიალი სახელწოდებით „ეში გაბოროტებული მკვდრების წინააღმდეგ“.
სქოლიო
კატეგორია:1981 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:გაბოროტებული მკვდრები კატეგორია:1981 წლის საშინელებათა ფილმები კატეგორია:1980-იანი წლების საშინელებათა ფილმები კატეგორია:1980-იანი წლების დამოუკიდებელი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმები კატეგორია:ბნელი ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ფილმები დემონებზე კატეგორია:ფილმები დემონებზე კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები კატეგორია:სემ რეიმის ფილმები კატეგორია:Renaissance Pictures-ის ფილმები
უკანასკნელი მიმზი
„უკანასკნელი მიმზი“ (The Last Mimzy) — 2007 წლის ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური სათავგადასავლო დრამატული ფილმი, გადაღებული რობერტ შეის მიერ. იგი ნაწილობრივ ეფუძნება ლუის პეჯეტის და კ. ლ. მურის მოთხრობას. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ჯოელი რიჩარდსონი, ტიმოთი ჰატონი, მაიკლ კლარკ დანკანი, რეინ უილსონი, კეთრინ ჰანი, კრის ო'ნილი და რიანონ ლი ვრინი.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები კატეგორია:რობერტ შეის ფილმები
ალფარო
ალფარო (Alfaro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ალფაროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 194,23 კმ². მოსახლეობა — 9611 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ბიზანტიური წელთაღრიცხვა
thumb|250px|სამყაროს შექმნა. შუასაუკუნეების მინიატურა, XIII საუკუნე. ბიზანტიური წელთაღრიცხვა, კონსტანტინოპოლის წელთაღრიცხვა, ძველრუსული წელთაღრიცხვა, «ადამიდან» (Ἔτη Γενέσεως Κόσμου κατὰ Ῥωμαίους, ასევე Ἔτος Κτίσεως Κόσμου ან Ἔτος Κόσμου) — ბიზანტიის იმპერიაში გავრცელებული წლების ათვლის სისტემა, რომლის ამოსავალ წერტილს Anno Mundi („ბიბლიური სამყაროს შექმნა“) წარმოადგენდა. ბიზანტიური ქორონიკონით, პირველი წელი დაიწყო ძვ. წ. 5509 წლის, 1 სექტემბერს და დასრულდა ძვ. წ. 5508 წლის, 31 აგვისტოს.
თავდაპირველად სამყაროს შექმნის მომენტად აღებული იყო ძვ. წ. 5508 წლის 1 მარტი, პარასკევი (მარტის სტილი), ხოლო შემდგომში, ძვ. წ. 5509 წლის 1 სექტემბერი, შაბათი დღე (სექტემბრის სტილი).
988-1453 წლებში წარმოადგენდა ბიზანტიის იმპერიის ოფიციალურ წელთაღრიცხვას, 691-1728 წლებში გამოიყენებოდა კონსტანტინოპოლის მართლამადიდებელ ეკლესიასა და რუსეთში — 988-1700 წლებში. ასევე გამოიყენებოდა სერბეთსა და ბულგარეთში.
ინდიქტიონის ისტორია
იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს, რომის იმპერიაში ყოველ 15 წელიწადში მიმდინარეობდა ქონების აღწერა, რათა დაედგინათ გადასახადების სიდიდე. აღნიშნულ 15 წლიან ციკლის თითოეული წლის რიგით ნომერს დაერქვა ინდიქტიონი. 312 წელს იმპერატორ კონსტანტინე I დიდის დროს, დროის ინდიქტიონებად დაყოფა ოფიციალურად იქნა მიღებული, რომელიც იწყებოდა 23 სექტემბერს. 462 წელს ბიზანტიაში, პრაქტიკული მოსაზრებიდან გამომდინარე, ინდიქტიონის წლის დასაწყისად აღებულ იქნა 1 სექტემბერი. ბიზანტიური ქორონიკონის დამაარსებლებმა გადაწყვიტეს, რომ წელთაღრიცხვა უნდა მოიცავდეს ერთდროულად 3 ციკლს: 15-წლიან (მცირე ინდიქტიონი) ციკლს და 19-წლიანი მთვარისა და 28-წლიანი მზის (დიდი ინდიქტიონი) ციკლებს
ბიზანტია
ბიზანტიური წელთაღრიცხვის ამოსავალ წერტილს წარმოადგენდა „სამყაროს შექმნა“. აღნიშნული მონაცემები დაფუძნებულია ჩანაწერს ბიბლიდან:
ბიბლიის აღნიშნული დებულებებიდან გამომდინარე, ღვთისმეტყველები დავიდნენ დასკვნაზე, რომ ადამი შექმნილი იყო ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე მეექვსე ათასწლეულში და შესაბამისად ქრისტე იშვა სამყაროს შექმნიდან, დაახლოებით 5500 წელს. იქედან გამომდინარე, რომ არსებობდა მრავალი მიდგომა (ასევე ბიბლიის რამდენიმე რედაქცია), არსებობდა წელთაღრიცხვის 200-მდე ვარიანტი, აქედან ყველაზე პოპულარული, 353 წელს იმპერატორ კონსტანცი II-ის დროს შექმნილი წელთაღრიცხვა იყო. თავდაპირველად წელთაღრიცხვა იწყებოდა ძვ. წ. 5508 პარასკევის 1 მარტს, ხოლო VI საუკუნეში ადრებიზანტიური წელთაღრიცხვა დაზუსტდა და წელთაღრიცხვის ათვლა ძვ. წ. 5509 შაბათის 1 სექტემბრიდან დაიწყეს (აღსანიშნავია რომ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო ყოველთვის იწყებდა ახალ წელს 1 სექტემბერს).
988 წელს წელთაღრიცხვა ოფიციალურად დამტკიცდა იმპერატორ ბასილი II-ის მიერ და გამოიყენებოდა 1453 წლამდე იმპერიის დაცემდამდე.
არსებობს მოსაზრება რომ ბიზანტიური წელთაღრიცხვის მიღება მოხდა კონსტანტინოპოლის მესამე საეკლესიო კრებაზე: ბიბლიური სამყაროს შექმნიდან დასაწყისი 1 სექტემბერი, ძვ. წ. 5509. თუმცაღა აღნიშნული კრების 102 კანონიდან არცერთი კონკრეტულად არ განსაზღვრავს წელთაღრიცხვის ათვლის წესს. წელი მოიხსენიება მხოლოდ მესამე კანონში და ისიც კონტექსტში.
რუსეთი
ბიზანტიაში ბასილი II-ის მიერ 988 წელს ბიზანტიური წელთაღრიცხვის ოფიციალურად გამოცხადება დაემთხვა კიევის რუსეთის გაქრისტიანებას. რუსეთში 988-989 წლებიდან შემოიღეს ბიზანტიური სტილის წელთაღრიცხვა — „სამყაროს შექმნიდან“. წელი იწყებოდა 1 სექტემბრიდან და იდენტური იყო იულიუსის კალენდრისა. თუმუცაღა ვლადიმირმა არ მიიღო ბასილის კალენდარული რეფორმა, რადგანაც არ შეეძლო ახალი წელი გადმოეტანა სექტემბერში (ძალზედ ეწინააღმდეგებოდა სლავურ ადათ-წესებს), მაგრამ მისი დატოვება 1 აპრილზეც არ შეიძლებოდა, რადგანაც ის უშუალო კავშირში იყო კერპთაყვანისმცემლურ ახალ წელთან. ამიტომ ვლადიმირს დროს ახალი წელი გადმოწიეს 1 მარტზე. 1342 წელს მიტროპოლიტ თეოგნოსტის მიერ ახალი წელი გადმოტანილ იქნა 1 სექტემბერს, ხოლო 1492 წელს (სამყაროს შექმნიდან 7000 წელს) მოსკოვში ჩატარებული კრების საფუძველზე, ახალი წლის დასაწყისად ოფიციალურად დაწესდა 1 სექტემბერი. რუსეთის იმპერიაში აღნიშნული წელთაღრიცხვით სარგებლობის ბოლო თარიღი იყო 7208 წლის 31 დეკემბერი; პეტრე I-ს ბრძანებით შემდეგი დღის ათვლა ოფიციალურად გაგრძელდა ქრისტეშობის წელთაღრიცხვით, ანუ 1700 წლის 1 იანვრიდან.
რუსეთის იმპერიაში გამოიყენებოდა ერთდროულად ბიზანტიური წელთაღრიცხვის სხვადასხვა ვარიანტი :
საეკლესიო კალენდარი
ბიზანტიური წელთაღრიცხვა დღემდე გამოიყენება სტაროვერების და სხვა მართლმადიდებელი ეკლესიების მიერ, ხოლო 1 სექტემბერი (ახალი სტილით — 14 სექტემბერი) წარმოადგენს ახალი წლის პირველ დღეს.
კალკულაცია
წლები დათვლილია ბიბლიის ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით : სულ 5508 წელი
განსხვავებულ შედეგებს იძლევა ბიბლიის სეპტუაგინტას ვერსიაში არსებული მონაცემების დაჯამება. ასე მაგალითად სეპტუაგინტას მიხედვით წლების ოდენობა ადამიდან წარღვნამდე 2242 წელია ნაცვლად 1654 წლისა. სეპტუაგინტას ქართულ ვერსიას წარმოადგენს „მცხეთური ხელნაწერი“.
ახალი წელთაღრიცხვის ბიზანტიურ წელთაღრიცხვაზე გადასაყვანად საჭიროა მიმდინარე წლის სექტემბრიდან დეკემბრამდე მივუმატოთ 5509 წელი, ხოლო იანვრიდან აგვისტოს ბოლომდე — 5508 წელი. მაგ: ახ. სტ. 14 სექტემბერი 2016 წლისა შეესაბამება ბიზანტიური წელთაღრიცხვის სამყაროს შექმნიდან 7524 წელს.
რაც შეეხება ისტორიულ წყაროებში არსებულ ბიზანტიური წელთაღრიცხვის წლების ახალ წალთაღრიცხვის წლებზე გადმოყვანას, ამისათვის საჭიროა ვიცოდეთ, ბიზანტიური წელთაღრიცხვის რომელი სისტემით იყო დათვლილი ჩვენთვის საკვლევი ბიზანტიური წელთაღრიცხვის წელი, რათა ზუსტად მოვახდინოთ მისი თანამედროვე წელთაღრიცხვაზე გადმოყვანა.
რომის კათოლიკური ეკლესია
რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ აღნიშნული წელთაღრიცხვა არ მიიღო, რომლის სანაცვლოდაც შეიმუშავეს საკუთარი „ვატიკანის წელთაღრიცხვა“ (სეპტუაგინტასაგან განსხვავებით, ვულგატას ლათინური თარგმანის მიხედვით, ისრაელის მამამთავართა ცხოვრების წლები მოკლეა და უტოლდება — 4713 ან 4000 წლებს, Anno Mundi — „სამყაროს შექმნიდან“. არსებობდა ვატიკანის წელთაღრიცხვის სხვა ვარიანტებიც, ზოგს სამყაროს შექმნიდან 3952 წელი გამოსდიოდა, ზოგს კიდევ სხვა. დასავლეთის ეკლესია ახალ წელთაღრიცხვაზე გადავიდა VI საუკუნეში, როდესაც დიონისე მცირემ შექმნა იგი.
კომენტარები
<references group="კ"/>
სქოლიო
კატეგორია:კალენდარული სისტემები
ალექსი ვეფხვაძე
ალექსი ივანეს ძე ვეფხვაძე (დ. 1 ივნისი, 1921, თბილისი — გ. 17 დეკემბერი, 1982, იქვე) — ქართველი საბჭოთა ფერმწერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1965). ივანე ვეფხვაძის შვილი.
ბიოგრაფია
1945 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (ხელმძრვანელი უ. ჯაფარიძე), ხოლო 1948 წელს ი. რეპინის სახელობის ლენინგრადის სამხატვრო ინსტიტუტი. ვეფხვაძის ფერწერა მონოქრომულია.
ნამუშევრები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ა
თრაკიული ენა
თრაკიული ენა — ინდოევროპულ ენათა ოჯახის ენა, რომელზეც საუბრობდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში მცხოვრები თრაკიელები. ანტიკური საბერძნეთის ჩრდილოელი მეზობლები. თრაკიულ ენაში გამოხატულია კენტუმ-სატემის იზოგლოსი, რაც მის ინდო-ევროპული ენების სატემის ჯგუფის წევრობას ან მასთან ახლო კავშირზე მიუთითებს. ეს ენა, რომლის შესახებაც მხოლოდ მცირე ცნობებია შემორჩენილი წერილობით წყაროებში, ძვ. წ. პირველი ათასწლეულის ბოლოს გაქრა. თრაკიული ან ილირიული ენა წარმოადგენს თანამედროვე ბალკანური ალბანური ენის წინაპარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ენები კატეგორია:მკვდარი ენები
პუერტო-კოლუმბია
პუერტო-კოლუმბია (Puerto Colombia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.
აბიშბეილი
აბიშბეილი (Abyshbeyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღჯაბადის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღჯაბადის რაიონის სოფლები
მალტის დიდი ალყა
მალტის დიდი ალყა (L-Assedju l-Kbir) - მოხდა 1565 წელს, როდესაც ოსმალეთის იმპერიამ კუნძული მალტის დაპყრობა სცადა, რომელსაც იმ დროისთვის მართავდა რაინდების ორდენი. ალყა თითქმის ოთხი თვის განმავლობაში გაგრძელდა, 1565 წლის 18 მაისიდან 11 სექტემბრამდე. რაინდთა ჰოსპიტლერის ორდენის შტაბ-ბინა იყო მალტაში 1530 წლიდან. ოსმალებმა მალტის აღება პირველად 1551 წელს სცადეს, მაგრამ ვერ შეძლეს. 1565 წელს სულეიმან ბრწყინვალემ, ოსმალეთის სულთანმა, მალტას აღება მეორე სცადა. რაინდებმა, რომელთა რიცხვიც დაახლოებით 500 იყო, დაახლოებით 6000 ჯარისკაცთან ერთად, გაუძლეს ალყას და მოიგერიეს დამპყრობლები. ეს გამარჯვება XVI საუკუნის ევროპის ერთ – ერთი ყველაზე ცნობილი მოვლენა გახდა, იმ დონემდე, რომ ვოლტერმა თქვა: ”მალტის ალყაზე უკეთესი არაფერია ცნობილი”. ეს უდავოდ ხელს უწყობდა ოსმალეთის დაუმარცხებლობის ევროპული აღქმის საბოლოო ეროზიას, თუმცა ხმელთაშუა ზღვა მრავალი წლის განმავლობაში განაგრძობდა დაპირისპირებას ქრისტიან კოალიციებსა და მუსულმან თურქებს შორის. ალყა იყო მწვავე ომის კულმინაცია ქრისტიანულ ალიანსებსა და ისლამურ იმპერიას შორის ხმელთაშუაზღვისპირეთის კონტროლისთვის, შეჯიბრი, რომელიც მოიცავდა თურქეთის შეტევას მალტაზე 1551 წელს, ოსმალეთის მოკავშირეთა ქრისტიანული ფლოტის განადგურებას Djerba- ის ბრძოლაში 1560 წელს და ოსმალების გადამწყვეტ მარცხს ლეპანტოს ბრძოლაში 1571 წელს.