cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გიორგი ნიორაძე
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტში. 1921 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1910-1917 წლებში იყო ქუთაისის საქალაქო სასწავლებლისა და მუშათა საღამოს კურსების მასწავლებელი; ატარებდა ლექციებს ღარიბ მოსწავლეთა სასარგებლოდ; უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იქვე დატოვეს საპროფესოროდ მოსამზადებლად; 1920-1922 წლებში აწარმოებდა არქეოლოგიურ გათხრებს; 1922-1924 წლებში სწავლობდა ჯერ ბერლინის, ხოლო შემდეგ ჰამბურგის უნივერსიტეტში და მიიღო არქეოლოგის კვალიფიკაცია; 1925 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის განყოფილების გამგე; 1926 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი; 1927 წელს მისი ხელმძღვანელობით გაითხარა ადრინდელი რკინის ხანის ორმოსამარხი ზემო ავჭალაში, 1930 წელს მტკვარ — არაქსის კულტურის ადრეული ძეგლი დიდუბეში; 1934 წლიდან არქეოლოგიის კათედრის გამგე; 1933 წლიდან პროფესორი, 1935 წლიდან ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი; 1935 წელს დაინიშნა საქართველოს არქეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორად; 1933–1943 წლებში განაგებდა ენის, ისტორიის და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის(შემდგომში ისტორიის ინსტიტუტი) არქეოლოგიის განყოფილებას; მისი არქეოლოგიური გამოკვლევები მოიცავს ქრონოლოგიური დიაპაზონის ძეგლებს ქვის ხანის მღვიმე საცხოვრისებიდან ფეოდალურ ხანამდე; ეთნოლოგიურ-ანთროპოლოგიური გამოკვლევები ეძღვნება ქართველების, ოსების, კავკასიისა და ციმბირის ხალხთა ყოფას, რელიგიას, ზოგადად კულტურისა და ისტორიის საკითხებს; გამოიკვლია დასავლეთ საქართველოს ხელოვნური ბორცვების ხასიათი და ასაკი, აღმოსავლურ-ქართული ბრინჯაოს კულტურის თავისებურება, ქართულ-წინააზიურ კულტურათა ურთიერთობა; გათხარა და შეისწავლა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს არქეოლოგიური ძეგლები, ქართული არქეოლოგიის ფუძემდებელი.
ლიტერატურა
.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ოქროს გლობუსის 32-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 32-ე დაჯილდოება გაიმართა 1975 წლის 25 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1974 წელს გამოსულმა კინო და ტელენამუშევრებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
ირემაშვილები
სქოლიო
კატეგორია:ირემაშვილები
ცვილის ხე
ცვილის ხე (Toxicodendron succedaneum) — ფოთოლმცვივანი ხე თუთბოსებრთა ოჯახისა. სიმაღლით 10–12 მეტრია. აქვს რთული ფოთოლი და მოყვითალო ყვავილი. მისი სამშობლოა იაპონია, ჩინეთი, ჰიმალაი. ბუნებრივად ამათ გარდა გავრცელებულია კამბოჯაში, ჩრდილოეთ ინდოეთში, კორეაში, ლაოსში, მიანმარში, ტაილანდსა და ვიეტნამში. საქართველოში ინტროდუცირებულია 1896 წლიდან; იზრდება და ვითარდება კარგად. მცენარის ნაყოფი და თესლი შეიცავს ცვილს, რომელსაც იყენებენ სანთლის დასამზადებლად და შაქრის წარმოებაში. ყლორტების რძისებრი წვენი შეიცავს მაღალი ხარისხის ლაქს, რომელიც ხარისხითა და შემცველობით უახლოვდება ლაქის ხისაგან მიღებულს, ფოთოლი — მთრიმლავ ნივთიერებებს. დეკორატიულია, განსაკუთრებით შემოდგომით, როდესაც ფოთლები მუქ წითელ ელფერს ღებულობს.
სქოლიო
კატეგორია:თუთუბოსებრნი
კულის თემი (ბულგარეთი)
კულის თემი (Община Кула) — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვიდინის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 4 454 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 279.37 კმ²-ს. მოიცავს 9 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიდინის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
ცვილის დიდი ჩრჩილი
ცვილის დიდი ჩრჩილი (Galleria mellonella) — პეპელა ალურების ოჯახისა. ფრთების შლილი 22–35 მმ-ია. გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. კვერცხებს დებს სკების ფიჭებზე ან საწყობებში. ჩრჩილის მუხლუხი იკვებება ცვილით, ფიჭებში ღრღნის გასასვლელებს, რომლებსაც წნავს ქსელებით; ფიჭა ფუტკრისათვის და ცვილის გამოდნობისათვის გამოუსადეგარი ხდება. განსაკუთრებულ ზიან აყენებს არეალის სამხრეთ ნაწილს. უპირატესად აზიანებს სუსტ ოჯახებს. საჭიროა, რომ ცარიელი ფიჭის ჩარჩოები შენახული იყოს ცივ და მშრალ ადგილზე. ბრძოლის ერთ-ერთი მეთოდია ჩარჩოების შებოლვა გოგირდით.
ბარვინკოვეს რაიონი
ბარვინკოვეს რაიონი (Барвінківський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 364 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 23 144 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 18 კაცს კმ²-ზე. ბარვინკოვეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბარვინკოვე.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
კუევას-დელ-ბესერო
კუევას-დელ-ბესერო (Cuevas del Becerro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების მალაგის პროვინციის გუადალტრების კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16 კმ². მოსახლეობა — 1597 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები
ათლიგი
ათლიგი (Athleague; Áth Liag (na Sioca), „მოკირწყლული ფონი“) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, მდინარე სუკზე. ქალაქში მდებარეობს წისქვილი და აღდგენილი ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ფუენხიროლა
ფუენხიროლა (Fuengirola) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების მალაგის პროვინციის კოსტა-დელ-სოლ-ოქსიდენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,37 კმ². მოსახლეობა — 82 837 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები
კალამონაჩი
კალამონაჩი (Calamonaci) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 1525 ადამიანი. ფართობი 32 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0925, საფოსტო ინდექსი — 92010.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
ნოვო-სელოს თემი (ბულგარეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიდინის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
მაკრეშის თემი
მაკრეშის თემი (Община Макреш) — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვიდინის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 1 537 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 228.79 კმ²-ს. მოიცავს 7 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი მაკრეში.
ქართული წარმოების უპილოტო საფრენი აპარატი
thumb|300px|ქართული წარმოების უპილოტო საფრენი აპარატი
ქართული წარმოების პირველი უპილოტო საფრენი აპარატი შეიქმნა სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ში 2012 წელს. მისი საჯარო პრეზენტაცია 2012 წლის 10 აპრილს ვაზიანის პოლიგონზე შედგა.
თვითმფრინავი განეკუთვნება საშუალო მანძილზე მოქმედი ტაქტიკური სადაზვერვო უპილოტო თვითმფრინავების კლასს. მისი პირდაპირი დანიშნულებაა ბრძოლის ველის მონიტორინგი ონლაინ რეჟიმში, მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალის და საბრძოლო ტექნიკის ზუსტი კოორდინატების დადგენა. თვითმფრინავის გამოიყენება ასევე სამოქალაქო დანიშნულებითაც.
ტექნიკური მხარე
ქართული უპილოტო საფრენი აპარატის კორპუსი კომპოზიციური მასალებითაა დამზადებული, მისი სტარტი სპეციალური პნევმატური კატაპულტის საშუალებით ხდება, რაც საშუალებას იძლება თვითმფრინავის გაშვება სპეციალურად მოუმზადებელი ადგილიდან ან ავტომანქანის ძარიდან განხორციელდეს. მიწაზე დაშვებისას კორპუსის და სადაზვერვო ოპტიკური მოწყობილობების დაზიანებისგან დასაცავად თვითმფრინავს ეხსნება სპეციალური პარაშუტი და საჰაერო ბალიში. თვითმფრინავს აქვს ფრენის ორი რეჟიმი: ონლაინ რეჟიმში რადიომართვით და სრულ რადიოსიჩუმეჩი ავტონომიურად. ონლაინ რეჟიმში თვითმფრინავის მართვა რადიოსიხშირით ხორციელდება, მისი ჩახშობის შემთხვევაში კი ფრენა ავტონომიურ რეჟიმში ავტოპილოტით გრძელდება. სადაზვერვო ოპტიკური მოწყობილობები თვითმფრინავის წინა ნაწილშია დაყენებული, სპეციალურ გიროსტაბილიზებულ პლატფორმაზე დღე ღამური ხედვის 2 სიბრტყეში მოძრავი კამერაა დამონტაჟებული. ფოტოგადაღებისთვის კი თვითმფრინავი აღჭურვილია ფოტოაპარატით. თვითმფრინავის ძალურ დანადგარს წარმოადგენს 3,5 ცხენის ძალის მქონე შიდაწვის ძრავი. თვითმფრინავთან ერთად კომპლექტში შედის რადიომართვის ანტენა, პნევმატური გამშვები მექანიზმი და მართვის კომპიუტერული სისტემა.
ბლიზნიუკის რაიონი
ბლიზნიუკის რაიონი (Близнюківський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 380 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 19 974 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 15 კაცს კმ²-ზე. ბლიზნიუკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბლიზნიუკი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
გაიანის დროშა
გაიანის დროშა — გაიანას სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. მიღებულია 1966 წლის 26 მაისს დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ. პროპორციებია 3:5.
ძველი დროშები
გაიანას, როგორც ბრიტანეთის იმპერიის ნაწილის, დროშაზე გამოსახული იყო ბრიტანეთის დროშა და ეროვნული ემბლემა. პირველი ასეთი დროშა შემოიღეს 1875 წელს, ის მცირედ შეიცვალა 1906 წელს, შემდეგ კი 1955 წელს. ამ დროშების პროპორციები იყო 1:2.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:გაიანის ეროვნული სიმბოლოები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1969
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1969 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 31-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა კიევის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 21 ოქტომბერს.
სატურნირო კალენდრის განტვირთვის მიზნით — 1968 წლის საკავშირო პირველობის მონაწილე თითოეულ გუნდს 38 შეხვედრის გამართვა მოუწია — მიღებული იქნა ჩემპიონატის ორ ეტაპად ჩატარების გადაწყვეტილება. პირველ ეტაპზე შეჯიბრების მონაწილე ოცივე კლუბი ორ ქვეჯგუფში განთავსდა, რომელთაც ორწრიანი ტურნირი გამართეს.
გუნდებმა, რომელთაც თავიანთ ქვეჯგუფებში პირველი შვიდი ადგილი დაიკავეს, პირველობის მეორე ეტაპზე მედლებისთვის განაგრძეს ბრძოლა. ამასთან, ქვეჯგუფებში 8–10 ადგილებზე გასულ გუნდებთან დაგროვილი ქულები მათ ანგარიშში აღარ ეთვლებოდათ, ხოლო პირველი ეტაპის აუტსაიდერებს მათ მიერ მოპოვებული ქულები უნარჩუნდებოდათ.
გათამაშების ამგვარი სისტემა მაშინვე მწვავე კრიტიკის ქვეშ მოექცა. საშუალო შედეგიანობის მაჩვენებლით (2,06 გოლი მატჩში) ჩემპიონატმა ბოლოდან მესამე ადგილი დაიკავა საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში.
ამაზე ნაკლები მაჩვენებელი დაფიქსირდა მხოლოდ 1964 (1,99) და 1977 (2,03) წლების გათამაშებაზე. მატჩების თითქმის 40% (326 მატჩიდან — 127) ნულოვანი ფრით (44) ან მინიმალური აგარიშით 1–0 (83) დასრულდა. საშუალო დასწრება (27 500 მაყურებელი) 1968 წელთან შედარებით 1 500 ერთეულით, ხოლო 1965 წელთან შედარებით 6 500 ერთეულით დაეცა.
რესურსები ინტერნეტში
1969 კატეგორია:1969 წელი ფეხბურთში
გვარო
გვარო (Guaro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების მალაგის პროვინციის სიერა-დე-ლას-ნიევესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22 კმ². მოსახლეობა — 2280 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები
რუჟინცის თემი
რუჟინცის თემი (Община Ружинци) — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვიდინის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 4 192 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 232.55 კმ²-ს. მოიცავს 10 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი რუჟინცი.
ჯიჯლაყა
ჯიჯლაყა (Amaranthus) — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახებია. თავთავისებრ ან საგველასებრ ყვავილედებად შეკრებილი წვრილი ყვავილები აქვთ.
55-მდე სახეობა გავრცელებულია თბილი და ზომიერი ჰავის ოლქებში. საქართველოში ჯიჯლიყას 9 სახეობა იზრდება ძირითადად რუდერალურ ადგილებზე, როგორც სარეველა – ბოსტნებსა და ნათესებში. ზოგიერთის ნორჩ ფოთლებს იყენებენ მხლად, მთელს მცენარეს – სასილოსედ, თესლს – შინაური ფრინველების საკენკად; ზოგიერთს – დეკორატიულ მებაღეობაში.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ფხალი
კალტაბელოტა
კალტაბელოტა (Caltabellotta) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 4485 ადამიანი. ფართობი 123 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0925, საფოსტო ინდექსი — 92010.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
დუნთა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი დუნთა შეიძლება აღნიშნავდეს:
კიკი დიმულა
კიკი დიმულა (Κική Δημουλά; დ. 6 ივნისი, 1931, ათენი — გ.  22 თბერვალი, 2020, იქვე) იგივე ვასილიკი რადუ — ბერძენი პოეტი, ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრი.
ბიოგრაფია
დიმულა დაიბადა ათენში. 1952 წელს დაქორწინდა ათოს დიმულასზე (1921-1985) და შეეძინა ორი შვილი. 25 წლის განმავლობაში მუშაობდა საბანკო მოხელედ. დღესდღეობით ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრია (პოეზიის მიმართულებით) და ერთ-ერთი ყველაზე მეტად კითხვადი ბერძენი პოეტი.
შემოქმედება
დიმულას პოეზიის ძირითადი საყრდენი ის ტკივილისმომგვრელი გრძნობებია, რომელიც ომისშემდგომი პერიოდის ეგზისტენციურ დაშლას თან სდევს. მისი შემოქმედების ქვაკუთხედია უიმედობა, დაუცველობა, არსებობის კრიზისი და დავიწყება. დიმულას პოეზია გამოირჩევა ღრმა ფსიქოლოგიზმითა და ფილოსოფიური ქვეტექსტების სიუხვით, რაც სიტყვის დიდი ოსტატობის მეშვეობით აქვს გადმოცემული თითოეულ ლექსში.
1989 წელს კიკი დიმულას კრებულისთვის „მშიდობით არასოდეს“ (Χαίρε ποτέ) გადაეცა საბერძნეთის პირველი სახელმწიფო პრემია. 2001 წელს პოეტი ათენის აკადემიის ნამდვილი წევრი ხდება (პოეზიის მიმართულებით).
დიმულას პოეზია თარგმნილია ინგლისურად, ფრანგულად, გერმანულად, დანიურად, ესპანურად, იტალიურად, ქართულად და კიდევ ბევრ სხვა ენაზე. პირველი ქართულენოვანი თარგმანის ავტორია თათია მთვარელიძე, რომელმაც კრებულიში „შავი ჰალსტუხი“ თავი მოუყარა პოეტის ლექსებს დღემდე გამოცემული თითქმის ყველა პოეტური კრებულიდან.
2014 წელს საბერძნეთის სახელმწიფო პრემია მიენიჭათ სესილ ინგლესის მარგელოსსა და რიკა ლესერს დიმულას ლექსების ინგლისურენოვანი გამოცემისთვის: „The Brazen Plagiarist.“
კრებულები და გამოცემები
დიმულას გამოცემული აქვს 17 პოეტური და 3 პროზაული კრებული. პირველი პოეტური კრებული 1952 წელს გამოსცა:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბერძენი პოეტები
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:თანამედროვე ბერძენი პოეტები კატეგორია:ბერძენი ქალი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ბერძენი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ბერძენი პოეტები კატეგორია:XXI საუკუნის ბერძენი ქალი მწერლები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 32-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ცსკა“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 8 მარტს და დასრულდა 6 დეკემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1970 კატეგორია:1970 წელი ფეხბურთში
ცხვირფოთოლასებრნი
ცხვირფოთოლასებრნი (Phyllostomidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ღამურების ქვერიგისა. დინგის ბოლოზე აქვთ ვერტიკალური, ზემოთ შევიწროებული კანის დანამატი. ოჯახში 7 ქვეოჯახია, რომელიც 49 გვარს აერთიანებს. გავრცელებული არიან ამერიკის ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ზოგი ცხვირფოთოლასებრნი მწერიჭამიაა, ნაწილი მცენარის ნექტრითა და მტვრით იკვებება, ზოგი — მწერებითა და ნაყოფებით, ზოგი კი პატარა ხერხემლიანებს ესხმის თავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ოქროს გლობუსის 37-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 37-ე დაჯილდოება გაიმართა 1980 წლის 26 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1979 წელს გამოსულმა კინო და ტელენამუშევრებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
ჩუპრენეს თემი
ჩუპრენეს თემი (Община Чупрене) — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვიდინის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 2 028 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 327.32 კმ²-ს. მოიცავს 9 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ჩუპრენე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიდინის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
ფან ნოლი
ფან ნოლი (Fan Stilian Noli; დ. 6 იანვარი, 1882, იბრიქთეფე, თურქეთი — გ. 13 მარტი, 1965, ფორტ-ლოდერდეილი, აშშ) — ალბანეთისა და ამერიკის პოლიტიკური, საზოგადო და რელიგიური მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1924 წელს. ალბანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1921 წ.), პოეტი, მწერალი.
1921 წელს გახდა ალბანეთის პარლამენტის დეპუტატი, სულ მალე კი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტი. 1924 წელს კი — პრემიერ-მინისტრი.
ფლობდა 13 უცხო ენას. ალბანურ ენაზე თარგმნა შექსპირი, სერვანტესი, ომარ ხაიამი.
გარდაიცვალა 1965 წელს ფლორიდაში.
ისნატე
ისნატე (Iznate) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების მალაგის პროვინციის ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8 კმ². მოსახლეობა — 907 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები
კამასტრა
კამასტრა (Camastra) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 2221 ადამიანი. ფართობი 16 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92020.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
სერბეთის საფეხბურთო თასი
სერბეთის საფეხბურთო თასი (Куп Србије у фудбалу) — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება სერბეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის. გათამაშება პირველად 2006 წელს ჩატარდა. მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.
სერბეთის თასის წინამორბედი ტურნირი სერბეთის და მონტენეგროს საფეხბურთო თასი იყო. 2006 წელს მონტენეგრომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და შედეგად ორივე ქვეყანამ საკუთარი საფეხბურთო თასი მიიღო.
შენიშვნები
კატეგორია:სერბეთის ფეხბურთი კატეგორია:სერბეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
ნიკოლაი სოკოლოვი
ნიკოლაი ვასილის ძე სოკოლოვი (Николай Васильевич Соколов; გ. 27 სექტემბერი, 1871) — რუსი გეოდეზისტი, კაპიტანი.
უკანასკნელ წლებში მუშაობდა რუსეთის სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსში. დავალებული ჰქონდა დაეწერა და გამოეცა სამხედრო ტოპოგრაფების კორპუსის ისტორია. მისი გარდაცვალების გამო წიგნი ორ ეტაპად გამოიცა, პირველი მოიცავს 1822–1872 წლებს, რომელშიც შესულია მისი შრომის დიდი ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1871
ბოროვის რაიონი
ბოროვის რაიონი (Борівський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 875 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 17 400 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 20 კაცს კმ²-ზე. ბოროვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბოროვა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
სანაგის რეგიონი
სანაგის რეგიონს აქვს გრძელი სანაპირო ზოლი ადენის ყურეში. რეგიონს ოფიციალურად ესაზღვრება სომალის რეგიონები: სამხრეთით — სოლი, აღმოსავლეთით — ბარი, სამხრეთ-დასავლეთით — ტოგდერი და დასავლეთით — ვოკუი-გალბიდი. როგორც ერთიანი მთლიანი რეგიონი ის უკვე დიდი ხანია აღარ არსებობს. დღეისათვის რეგიონის საზღვრები განსხვავდება იმ სახელმწიფოების ადმინისტრაციული დაყოფისგან, რომლებიც აკონტროლებენ ყოფილი სანაგის რეგიონის ტერიტორიას: სომალილენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონის შემადგენლობიდან გამოყოფილია დასავლეთი ნაწილი, პუნტლენდის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონს გამოყვეს აღმოსავლეთის ნახევარი — მააჰირი. რეგიონის ცენტრალურ ნაწილს აკონტროლებს — სულ-სანაგ-აინი.
მოსახლეობა
2014 წლის შეფასების თანახმად რეგიონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 544 123 ადამიანს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
სომალის რესპუბლიკის სამოქალაქო ომამდელი ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით სანაგის რეგიონი დაყოფილი იყო 5 რაიონად:
ეკონომიკა
რეგიონის მოსახლეობის დიდი ნაწილი დაკავებულია მესაქონლეობით და მხოლოდ მისი მცირე ნაწილი მისდევს ფერმერობას, თევზჭერას, სანელებლების მოყვანას და კომერციულ აქტიურობას.
სქოლიო
კატეგორია:სომალის რეგიონები
ქართველები ირანში
ქართველები ირანში ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ. XVII საუკუნეში ქართული სამეფოები სეფიანთა იმპერიის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა და შაჰ აბას I-მა ინდუსტიული ეკონომიკის განვითარების, სამხედრო ძალის გაძლიერების და ახლადაშენებული ქალაქების, მათ შორის ისპაანსა და მაზანდარანის პროვინციებში მოსახლეობის გაზრდისთვის ქართველი ქრისტიანები, მუსლიმანები და ებრაელები ირანში გადაასახლა. ამიერკავკასიიდან ტყვეების გაყვანა ირანში და მათი იქ დასახლება, ერთი მხრივ, მიზნად ისახავდა საქართველოს ეკონომიკურად დასუსტებას, ქვეყნის სამხედრო პოტენციალის დაქვეითებას, ხოლო მეორე მხრივ _ საკუთრივ სპარსეთის სოფლის მეურნეობისა და ხელოსნობა-ვაჭრობის აღმავლობა-განვითარებას. ფერეიდანში გადასახლებულმა ქართველობამ დღემდე შეინარჩუნა ქართული ენა და ქართული ადათ-წესები. სხვა პროვინციებში ქართული მეტყველება თითქმის აღარ ისმის. ქართველები თანდათან აითქვიფნენ ირანის სხვა ტომებში. ქართველთა ისტორიაში ფერეიდნელი ქართველები უნიკალური მოვლენაა, რადგან მათ 400 წლის მანძილზე შეინარჩუნეს თავისი ეთნიკური, ეროვნული მეობა, რაც შემდეგმა ფაქტორებმა განაპირობა: - ტყვე ქართველები დაასახლეს კომპაქტურად, რამდენიმე ათეულ სოფლად, ისინი დიდი ხნის განმავლობაში მტკიცედ იცავდნენ ეთნიკური ენდოგამიის წესს (არც მამაკაცები ირთავდნენ არაქართველ ქალებს და არც ქალებს ათხოვებდნენ არაქართველებზე); - ქართველობა დასახლდა ფერეიდანის მთიანეთში, რამაც ხელი შეუწყო მათი ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნებას.
სეფიანთა ეპოქა
მარცხნივ|მინი|150პქ|ფერეიდნელი ქართველი სარა (ქეთი) გუგუჩჭანი
ირანში პირველი კომპაქტური ქართული დასახლებები 1610 წელს გაჩნდა, როდესაც შაჰ აბას I-მა ათასობით ქართველი თავის მიწებიდან, აღმოსავლეთ საქართველოს კუთხეებიდან კახეთიდან და ქართლიდან ირანში გადაასახლა. ირანში მცხოვრები ქართველების უმეტესობა სწორედ მათი შთამომავლები არიან გადასახლების მომდევნო ტალღა XVII საუკუნითა და XVII საუკუნით თარიღდება. შაჰ აბასმა ქართველები ყველაზე დაუსახლებელ და ხრიოკ პროვინციებში დაასახლა, თუმცა მშრომელმა ქართველებმა იქაურობას მალევე დაატყვეს ხელი. მათ სოფლებმაც ქართული სახელები შეარქვეს და ასე გაჩნდა ირანში ქართული სოფლები: ზემო მარტყოფი, ქვემო მარტყოფი, ჩუღურეთი, რუისპირი, ვაშლოვანი და სხვა. სეფიანთა იმპერიაში ქართველების პოლიტიკა და კულტურა ირანულთან, რომ მათ არ გასჭირვებიათ სეფიანთა სამეფო კარზე ყიზილბაშების ადგილი დაეკავებინათ.
სეფიანთა იმპერიის დაცემამდე ცოტა ხნით ადრე, თურქ-ოსმანებმა და ავღანელებმა ისარგებლეს ირანის საშინაო პრობლემებით და დაიპყრეს ის. ირანში გადასხალებულმა ქართველებმა დიდი წვლილი შეიტანეს ავღანელებთან ბრძოლაში. ქართველები ომობდნენ გოლნაბადისა და ფერეიდუნშაჰრის ბრძოლებში, ხოლო უკანასკნელ ბრძოლაში ქართველებმა ავღანეთის არმიას დამამცირებელი მარცხი აწვნიეს.
დღევანდელი ირანი
მინი|300პქ|ფერეიდნელი ქართველები ირანის რუკაზე
მიუხედავად საქართველოსგან განცალკევებისა, ბევრმა ქართველმა შენარჩუნა ენა და ზოგიერთი ტრადიცია, თუმცა შეიცვალა სარწმუნოება და ისლამი მიიღო. 1890 წელს ეთნოგრაფი ვლადიმერ აღნიაშვილი საქართველოდან პირველი ესტუმრა ქართულ სათვისტომოს ირანში. როდესაც აღნიაშვილი ფერეიდანში ჩავიდა და პირველ ქართულ სოფელს რომ მიადგა ლადომ ამის შესახებ არ იცოდა, ვინაიდან მას ფერეიდანის მხარის ქართული სოფლების ქართული სახელები ჰქონდა ჩაწერილი. სოფელს კი სპარსელები „დომბექამარს“ ეძახდნენ, ხოლო ქართველები ამ სოფელს „თოლერს“ უწოდებდნენ. სწორედ თოლერი იცოდა აღნიაშვილმა და მხოლოდ ამ სოფელში გამოარკვია, რომ ეს იგივე „დომბექამარია“. როდესაც ლადო ამ სოფელში შევიდა, მას ერთი ეზოდან შემოესმა საკმაოდ ხმამაღალი ქართული საუბარი:
− ბიჭო, ეიჰ, იადოლა! რა უყავ ბიჭო, ი შენი ვირი. − შენ რაით გინდა? შინ არი − უპასუხია მეორეს. − როგორ არ მინდა, პური უნდა წავიღო წისქვილში. − ჩვენ გომშია, წადი წაიყვანე. ადვილი წარმოსადგენია, თუ როგორ შთაბეჭდილებას მოახდენდა ეს სიტყვები ლადოზე. იგი უმალ ჩარეულა საუბარში: − ბიჭო, ეი! შენ ვინა ხარ, გურჯი ხარ? − ჰო, გურჯი ვარ! მაგრამ შენ ვინა ხარ? ჩვენებური სად იცი? − მეც გურჯი ვარ, გურჯისტანიდან მოველ თქვენს სანახავად. − იიი, გურჯი კი არა! − ჰო, მართლა გეუბნები − მიუგო ლადომ. − მაშ გურჯი ხარ? − თქვა ეს და ლადოსკენ გაეშურა; დაუწყო მას ქართულად ლაპარაკი და თან თავის ამხანაგს ხელს უქნევდა, ანიშნებდა აქ მოდიო. გაოცებულმა მისმა ამხანაგმა ბარი მხარზე გაიდო და გაექანა მათკენ. ლადოს ცხენი ნელ-ნელა მიჰყავდა, ბიჭს მის უნაგირზე ჩაეჭიდა ხელი და ქართული საუბრით მიჰყვებოდა. როცა ბარიანი ბიჭი მიუახლოვდა მათ, პირველმა უთხრა: − იცი, ეს გურჯია, გურჯისტანიდან არი. − იი, გურჯი კი არა? − უპასუხა ბარიანმა. მაგრამ, როდესაც ლადომ ქართულად დაუწყო ლაპარაკი, ისიც დარწმუნდა, გაექანა, ცხენს ფაფარში წაავლო ხელი და თან გაჰყვა ნელ-ნელა მიმავალ მხედარს. მათ გზაში ერთი კაცი შემოეყარათ. ფერეიდანელმა ბიჭებმა უთხრეს მას: − ბიჭო, იცი, ეს ჩვენი ძველიაო.
სოფლის ბოლოში ლადო გამოემშვიდობა მათ, აღუთქვა მალე შეხვედრა. აუხსნა, რომ გადაწყვეტილი აქვს ყველა ქართული სოფლის ნახვა და ამიტომ დროებით გტოვებთო, დომბექამარელმა ქართველებმა იგი გააცილეს სოფელ დაშქეშანისაკენ მიმავალ ნახევარ გზამდე და შემდეგ უკან გაბრუნდნენ გახარებულები. მათ ხომ თითქმის სამასი წლის განმავლობაში პირველად იხილეს თავიანთი თანამემამულე. შესანიშნავად აგვიწერს ლადო აღნიაშვილი სოფელ მარტყოფში მისვლის ამბავს: მარცხნივ|მინი|350პქ|ირანის მარტყოფი
მარტყოფს, რომ მივუახლოვდი, იქ, სოფლის პირში ორი დედაკაცი წყალს ავსებდა. დამინახეს და გამართეს ლაპარაკი: ერთმა სთქვა − ეს „საჰაბიაო“ (ბატონი). მეორემ უთხრა, − „არა ეს ჩვენია, გურჯიაო“. − „არა, საჰაბიაო, ფარანგიაო“ (უცხოელი). − „არა ეს ჩვენი ძველია, გურჯია. ხანმა არა თქვა, ერთი ჩვენი ძველი ისპაანში ზისო“. და როდესაც ეს პირველიც დაეთანხმა, წამოხტნენ ორივენი, დაყარეს იქ წყლის ჭურჭელი და გაიქცნენ სოფლისაკენ. მირბოდნენ და ყველა გამვლელ-გამომვლელს ეუბნებოდნენ: „ჩვენი ძველი მოდის! გურჯი მოდის გურჯისტანიდანაო“ სანამ შიგ სოფელში შევიდოდი აუარებელი ხალხი იყო ყველა გზებზედ გამოშლილი: კაცი და ქალი, დიდი და პატარა აქეთ-იქიდან მომძახოდა − აჰვალი (ჯანმრთელობა) როგორა გაქვს? − „სალამ!“ − „ჩაღი (გუნება, ხასიათი) როგორა გაქვს“: მე ყველას თავს ვუკრავდი და მადლობას ვეუბნებოდი“.
ამგვარად, დიდი წვალებისა და გაჭირვების შემდეგ, ლადო აღნიაშვილმა მოახერხა ფერეიდანის მხარის თითქმის ყველა სოფლის ნახვა. იგი იმდენად გადაღლილი იყო მოგზაურობით, ბევრი დაბრკოლების გადალახვითა და ხელმოკლეობით, რომ მალე დაუტოვებია ფერეიდანი და საქართველოში დაბრუნებულა.
პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში კავკასიის მხედრიონი აქტიურად მოქმედებდა ირანსა და თურქეთში. 1916 წელს ირანში ქართული ესკადრონის მეთაური იყო შტაბს-კაპიტანი პავლე ალექსანდრეს ძე ლორთქიფანიძე. იგი ფერეიდანში შეხვდა იქაურ ქართველებს და იყო ფერეიდნელი ქართველის სეიფოლა იოსელიანის სტუმარი. აი, როგორ აგვიწერს პავლე ლორთქიფანიძე ქართველებთან შეხვედრას თავის წერილში, რომელიც გამოქვეყნდა 1916 წლის გაზეთ „სახალხო ფურცელში“:
დრო არა მაქვს, ამ წერილის წამომღებიც მიჩქარის და სამსახურიც ისეთია, რომ „წინ გასწით!“-ო გვიძახიან. გზაში ვარ, მაგრამ ქართველ მკითხველს მინდა გადავცე შემდეგი:... ქალაქ ისპაჰანის მოშორებით გაშენებულია პატარა სამაჰმადიანო საქართველო, თორმეტი თუ ცამეტი სოფელი... არაფერი არ ვიცოდი... შეველ ერთ სოფელში მოგზაურობის დროს და ირგვლივ ქართულად ლაპარაკობდნენ. თავბრუ დამესხა, ომი ახალი შეწყვეტილი გვქონდა და გონსაც არ მოვსულიყავი... ვიფიქრე, ეს რა ამბავია, ნუ თუ საქართველოს რომელიმე კუთხეში ამოვყავი თავი მეთქი... მაგრამ სპარსული ტანისამოსი როგორღაც მეჩოთირებოდა... როცა მე ქართულად დავიწყე ლაპარაკი, იმდენი ქალი და კაცი შემომესია, რომ ტევა არ იყო... საიდანა ხარ ბატონო? - გაიძახოდნენ... მხოლოდ მაშინ მომაგონდა შაჰ-აბასის სიმხეცე და მისგან გადასახლებული ქართველები სპარსეთში. დედაენა ჩინებულადაა დაცული, დიდი და პატარა მხოლოდ ამით ამაყობს - ქართულად ვლაპარაკობთო... ჩვენი ქართველობა მხოლოდ დედაენით გამოიხატებაო... თხოულობენ „სკოლას“, ქართველ მასწავლებელს... ნუთუო, ლაპარაკობენ: ჩვენი ქართველები ისე უგულო შეიქნენ, რომ ჩვენზე არ ფიქრობენო.
მინი|300პქ|ფერეიდუნშაჰრის ენების ინსტიტუტის ქართული კლასის ქართველი მოსწავლეები 2004 წლის ივნისში საქართველოს ახლადარჩეული პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი, გახდა პირველი ქართველი პოლიტიკოსი, რომელიც ქართულ დელეგაციასთან ერთად ფერეიდუნშაჰრის ქართულ სათვისტომოს ეწვია. დელეგაციამ ირანში მცხოვრებ ქართველებთან ქართული ლიტერატურა, დროშები და სხვა ქართული ნივთები ჩაიტანა. ფერეიდანში სტუმრობისას საქართველოს პრეზიდენტს ფერეიდნელმა ქართველმა წერილი გადასცა. ფერეიდნელი ავტორი ამ წერილში თანაფესვების სათქმელს ამბობდა:
ფერეიდნელ ქართველთა მეტყველების თავისებურებანი
რამდენიმე ფერეიდნელის საუბარი, რომელიც ჩაწერილია ფირზე 1968 წელს:
ირანში სახელგანთქმული ქართველები
ქართველია ირანის პრემიერ-მინისტრი ამინ ალ-სულთანიც. მანუჩეჰერ ხან მოტამედ-ოდ-დოვლეჰი და გენერალი ბაჰრამ არიანაც ცნობილი ირანელი ქართველები არიან.
მსახიობების კირა გურჯისტანისა და სიმა გურჯისტანის, და შემდგომში ნემათოლა გურჯის სახელები მათ ქართულ წარმოშობაზე (თუნდაც მამის მხრიდან) მეტყველებენ. ასევე ქართული ფესვები აქვს მაზანდარანელ პოეტს ნიმა იუშიჩის. ითვლება, რომ რეზა-შაჰ ფეჰლევის ბებია ქართველი იყო (მაზანდარანიდან). ირანულ-ავსტრალიური უნივერსიტეტის საორგანიზაციო ფსიქოლოგიის და გამოყენებითი სტატისტიკის პროფესორი, დოქტორი ლეილა ქარიმი ისპაანის ქართულ ოჯახში დაიბადა (თავდაპირველად ცნობილი, როგორც გოგინაშვილი). მაჰმუდ ქარიმი (მაჰმუდ ქარიმი სიბაკი), ფეხბურთელი, რომელიც ირანის საფეხბურთო ჩემპიონატში ისპაანურ კლუბში თამაშობს არის ყველაზე ცნობილი ირანელი ქართველი ფეხბურთელი ირანში. კიდევ ერთი ქართული წარმოშობის თანამედროვე ფიგურაა ირანელ-ამერიკელი კლავისინისტი მაან ისპაანი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული დიასპორა *
ვალკის რაიონი
ვალკის რაიონი (Валківський район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 010 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 32 158 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 32 კაცს კმ²-ზე. ვალკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვალკი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
კამარატა
კამარატა (Cammarata) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 6416 ადამიანი. ფართობი 191 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92022.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1971
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1971 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 33-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა ერევნის „არარატი“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 15 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1971 კატეგორია:1971 წელი ფეხბურთში
ეკა გიგაური
მინი|ეკა გიგაური (თბილისი, [[2018)]] ეკა გიგაური (დ. 14 აპრილი, 1978, თბილისი) — ქართველი საჯარო პირი და სამოქალაქო აქტივისტი, რომელიც 2010 წლის 21 დეკემბრიდან მუშაობს გლობალური ანტიკორუფციული მოძრაობა „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ ეროვნული წარმომადგენლობის, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“, აღმასრულებელ დირექტორად. 2019-2020 წლებში ეკა გიგაური საერთაშორისო გამჭვირვალობის გლობალური მოძრაობის დირექტორთა საბჭოს წევრი იყო. 2021 წელს ის 3 წლის ვადით კვლავ შეირჩა საერთაშორისო გამჭვირვალობის დირექტორთა საბჭოს წევრად. 2022 წლის ივლისში, ეკა გიგაური „ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP)“ მმართველი კომიტეტის წევრად სამი წლის ვადით აირჩიეს.
განათლება
2017 წელს ეკა გიგაური შეირჩა სტენფორდის უნივერსიტეტის დემოკრატიის, განვითარებისა და კანონის უზენაესობის ცენტრის (Stanford CDDRL) დემოკრატიისა და განვითარების პროგრამის სტიპენდიანტად.
ადრეული კარიერა
ეკამ საკუთარი კარიერა 1996 წელს დაიწყო საქართველოს პარლამენტსა და საზოგადოებრივ მაუწყებელში სტაჟირებით. მან საკუთარი საქმიანობა გააგრძელა საქართველოს ტრანსპორტის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების ოფისში (სამოქალაქო ავიაციის დეპარტამენტი) ოფიცერის პოზიციაზე. ამის შემდგომ, მუშაობა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტში (გაეროს ოფისი) გააგრძელა.
საზოგადოებასთან ურთიერთობა და მარკეტინგი
ეკას სამუშაო გამოცდილება საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და მარკეტინგის სფეროში 2002 წლიდან იწყება, ანუ მას შემდეგ, რაც საზოგადოებრივი აზრის კვლევისა და მარკეტინგის ინსტიტუტში დაიწყო მუშაობა საზოგადოებასთან ურთიერთობის კონსულტანტის პოზიციაზე. მოგვიანებით, 2003 წელს იგი „მერიოტ ინტერნეშენალში“ დასაქმდა, როგორც საზოგადოებრივ საქმეთა კოორდინატორი. ამ სფეროში მისი საქმიანობა მოიცავდა სხვადასხვა კომპანიებისთვის მარკეტინგის, პიარის, მედია და იმიჯ-სტრატეგიების შემუშავებასა და დანერგვას.
სასაზღვრო უსაფრთხოება
2004 წელს ეკა საჯარო სამსახურს შეუერთდა და საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის სასაზღვრო პოლიტიკის უზრუნველყოფის დეპარტამენტის უფროსი გახდა. 2005 წელს იგი დაწინაურდა და საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის უფროსის მოადგილის პოზიცია დაიკავა. ამ პოციზიაზე ეკას საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის რეფორმაცია, მისი თანამედროვე სააგენტოდ გარდაქმნა და სააგენტოს შიგნით კორუფციის რისკების აღმოფხვრა ევალებოდა. იგი აგრეთვე მონაწილეობდა ევროკავშირთან მოლაპარაკებების პროცესში ევროპული სამეზობლო პოლიტიკის სამოქმედო გეგმის (ENP AP) თაობაზე. ამ პოციზიაზე ეკა საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის ხანგრძლივი განვითარების სტრატეგიაზე მუშაობდა, აგრეთვე ჩართული იყო ინტეგრირებული სასაზღვრო მენეჯმენტის სტრატეგიისა და საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის სახელმწიფო კანონის აღსრულებაში. ეკას აღნიშნული თანამდებობა 2008 წლამდე ეკავა.
მომდევნო წლებში ეკა „კაუკასუს ინტერკონექტში“ (ჰააგა, ნიდერლანდები) მუშაობდა ექსპერტის პოზიციაზე. მას ევალებოდა უსაფრთხოების სფეროსთან დაკავშირებული რეკომენდაციების წარმოდგენა, მათ შორის სასაზღვრო უსაფრთხოებისა და სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებში მიგრაციის საკითხებთან მიმართებით.
საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო
2010 წლის ნოემბრიდან ეკა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორის პოზიციას იკავებს, რომლის ფარგლებშიც ორგანიზაციის ხედვას საქართველოს მთავრობის შტოების ეფექტიანი მონიტორინგის მეთვალყურეობით ავითარებს, ზრუნავს გამჭვირვალეობის პრინციპების დაცვასა და სამოქალაქო ჩართულობის ამაღლებაზე.
ეკას მმართველობის ფარგლებში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ მნიშვნელოვნად განვითარდა როგორც დასაქმებული თანამშრომლების, ისე მოზიდული სადონორო დაფინანსების თვალსაზრისით. შესაბამისად, ორგანიზაციის აქტივობებისა და პროექტების პორტფოლიო მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
აქტივიზმი
ეკა აქტიურადაა ჩართული სამოქალაქო აქტივიზმთან დაკავშირებულ სხვადასხვა მოძრაობებში, რომელთა შორისაა „მასთ ქერი/მასთ ოფერი“, რომელიც, საბოლოოდ, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის ნაწილად იქცა (მუხლი 14). იგი ასევე ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო კამპანიისა „ეს შენ გეხება - ისევ გვისმენენ“, რომელიც საქართველოს მთავრობას შუამდგომლობას უწევდა უკანონო მოსმენების შესახებ საკანომდებლო ცვლილებების საკითხებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
You Got the Silver
„You Got the Silver“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა ალბომიდან Let It Bleed. იაპონიაში იგი გამოიცა სინგლ „Let It Bleed“-ის b-მხარეზე.
შექმნის ისტორია
1969 წლის 18 თებერვალს ჩაწერილი სიმღერა „You Got the Silver“ გახდა როლინგ სტოუნზის პირველი ჩანაწერი, რომელშიც გიტარისტი კით რიჩარდსი გამოვიდა ვოკალისტის როლში (იგი იმ დროს უკვე მღეროდა მიკ ჯეგერთან ერთად „Something Happened to Me Yesterday“-ში ალბომებიდან Between the Buttons, Salt of the Earth და Beggars Banquet). რიჩარდსის საკუთარი კომპოზიციებიდან ერთ-ერთი „You Got the Silver“ ეძღვნება ანიტა პოლენბერგთან მაშინდელ ურთიერთობებს.
ეს უკანასკნელი სიმღერაა, რომელიც როლინგ სტოუნზმა ჩაწერა ბრაიან ჯოუნსთან ერთად. ის უკრავს ავტომატურ არფაზე და ის ორიდან მისი ერთ-ერთი გამოჩენაა ალბომზე. ჯგუფმა ასევე ჩაწერა სიმღერის ვერსია ჯეგერის ვოკალით, მაგრამ გადაწყვიტა მისი ორიგინალური ვერსიის გამოშვება.
მასობრივ კულტურაში
„You Got the Silver“ გამოყენებულია საუნდტრეკის სახით მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმ „ზაბრისკი პოინტის“ ერთ-ერთ სცენაში.
ცოცხალი შესრულება
პირველად სიმღერა ცოცხლად შესრულდა მხოლოდ 1999 წელს No Security Tour-ის დროს. მოგვიანებით რიჩარდსმა იგი შეასრულა 2006 წელს A Bigger Bang Tour-ის და 2007 წლის ევროპული ტურის დროს. ცოცხალი ჩანაწერი მარტინ სკორსეზეს დოკუმენტური ფილმიდან Shine a Light შეტანილია იმავე დასახელების საკონცერტო ალბომში. ცოცხალი შესრულების დროს კით რიჩარდსი არანაირ ინსტრუმენტზე არ უკრავს.
კავერ-ვერსიები
2005 წელს კავერი სიმღერაზე ჩაწერა ბლუზ-მომღერალმა სიუზენ ტედესკიმ და შეიტანა ალბომში Hope and Desire, ხოლო 2010 წელს — ჯგუფმა Crooked Still ალბომისთვის Some Strange Country.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები
ანჯელო ფილინელი
ანჯელო ფილინელი — იტალიელი მონაზონი, კაპუცინების ორდენის წევრი. მისიონერულ მოღვაწეობას ეწოდა თბილისში. 1687 წლის მაისში გიორგი XI-მ და არქიეპისკოპოსმა ექვთიმე რატიშვილმა სიგელებით წარგზავნეს პაპ ინოკენტი XI-თან. მეფე და არქიეპისკოპოსი პაპს მფარველობას სთხოვდნენ და ერთგულებას ეფიცებოდნენ. ანჯელო ფილინელმა პროპაგანდის კონგრეგაციის სკოლაში მისაბარებლად თან გაიყოლა 19 წლის თბილისელი კათოლიკე სოლომონ თუმანიშვილი. 1688 წლის მაისში პაპმა და პროპაგანდის კონგრეგაციამ ანჯელო ფილინელი საპასუხო სიგელით გამოისტუმრეს საქართველოში. პაპმა მას საჩუქრები გამოატანა მეფესთან (ღვთისმშობლის ხარების ხატი) და არქიეპისკოპოსთან (ბარძიმი).
კამპობელო-დი-ლიკატა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
პაოკი (საფეხბურთო კლუბი)
პაოკი (ბერძ. Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών — პანთესალონიკის ათლეტების კლუბი კონსტანტინოპოლელები) — ბერძნული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ სალონიკიდან.
დღესდღეობით კლუბი ასპარეზობს საბერძნეთის სუპერლიგაში.
ისტორია
2006 წელს კლუბის შეძენის სურვილი გამოთქვა რუსეთში მოღვაწე, წარმოშობით ქართველმა ბერძენმა ივან სავიდიმ. საბოლოოდ გარიგება არ შედგა, რის გამოც სავიდი ძალიან გულდაწყვეტილი იყო, რადგან რუსეთში მოღვაწე ოლიგარქს ბერძნებმა ადგილობრივი ბიზნესმენი არჩიეს. აღსანიშნავია, რომ თავის დროზე კლუბი პაოკი თურქეთიდან დევნილმა პონტოელმა ბერძნებმა შექმნეს და, ივან სავიდის წინაპრებიც თავის დროზე, სწორედ ამ თემის საცხოვრებელი არეალიდან განდევნის შედეგად აღმოჩნდნენ საქართველოში.
2017-18 წლების სეზონში მცირე ჩავარდნა დაეწყო ქვეყნის ლამის უცვლელ ჩემპიონ ოლიმპიაკოსს, რის შემდეგაც ბრძოლა პირველი ადგილისთვის აეკ-სა და პაოკ-ს შორის წარიმართა, ჩემპიონატის 25-ე ტურში ერთმანეთს ჩემპიონატის ლიდერები ხვდებოდნენ, მატჩი მას შემდეგ შეწყდა, რაც 90-ე წუთზე აეკის კარში გატანილი გოლი, თამაშის არბიტრმა თამაშგარე მდგომარეობის გამო არ ჩათვალა და ამას არეულობა მოყვა. არ ჩათვლილი გოლის შემდეგ მოედანზე ივან სავიდისი იარაღით შეიჭრა და არბიტრს დაემუქრა. ინციდენტის გამო სავიდისს საფეხბურთო მატჩებზე დასწრება 3 წლით აეკრძალა და ამას პლიუს 100 ათასი ევროს ოდენობით დაჯარიმდა. დასჯას ვერც კლუბი გადაურჩა, პაოკს მატჩის 3-0 წაგება ჩაუთვალეს, 3 ქულა დააკლეს და 63 ათასი ევროს ოდენობის ჯარიმით დასაჯეს. სანქციების შედეგად კლუბმა აეკ-თან ჩემპიონობა დათმო, თუმცა თასის ფინალში, სადაც ასევე აეკ-ს ხვდებოდა, მოახერხა ძალების მობილიზება და გამარჯვება.
2018 წლის უეფას ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე პაოკი მოსკოვის სპარტაკს შეხვდა და ორი მატჩის ჯამში ტურნირიდან გამოთიშა. მატჩის შემდეგ ივან სავიდმა განცხადა, რომ ძალიან უნდოდა სპარტაკის დამცირება და, რომ ეს გუნდი საბჭოთა პერიოდიდან ეზიზღებოდა, მისმა განცხადებამ არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია.
2018-2019 წლების სეზონში სავიდისმა კლუბში დამატებითი ინვესტიცია განახორციელა და პაოკ-მა მთელი სეზონი მაღალ დონეზე ჩაატარა ჩემპიონობის მოპოვება პრობლემების გარეშე მოახერხა და სეზონის განმავლობაში ერთხელაც არ დაუყენებია ეჭვქვეშ, მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყნის მთავარი გრანდი, ოლიმპიაკოსიც მთელი სეზონი მაღალ დონეზე თამაშობდა და ფეხდაფეხ მიჰყვებოდა სატურნირო ცხრილში, ეს პაოკ-ის მესამე საჩემპიონო ტიტული იყო, 1976 და 1985 წლების შემდეგ.
შემადგენლობა
2013 წლის 27 აგვისტოსთვის
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის საფეხბურთო კლუბები
დამატი ჰალილ-ფაშა
დამატი ჰალილ-ფაშა (Damat Halil Paşa; დ. 1570 — გ. 5 აგვისტო, 1629) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი ორჯერ; 1616-1619 და 1626-1628 წლებში, სულთნების აჰმედ I-ის, მუსტაფა I-ის, ოსმან II-ისა და მურად IV-ის მმართველობის პერიოდში.
ბიოგრაფია
1609 წელს იგი ოსმალეთის საზღვაო ფლოტის მეთაურად, ანუ კაპუდან-ფაშად დაინიშნა. ფლოტის მართვასთან ერთად, მას ალჟირის გამგებლობაც დაევალა. ჰალილმა თითქმის მთელი მისი მოღვაწეობა ზღვაში მაროკოელებისა და ესპანელების ფლოტის წინააღმდეგ ბრძოლაში გაატარა.
ის ამ თანამდებობიდან მოხსნეს, მაგრამ 1613 წელს კვლავ დაინიშნა ფლოტის გამგებლად. 1616 წელს ის სულთანმა დედაქალაქში იხმო და ქარა მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად დიდ ვეზირად დანიშნა. დაახლოებით ერთი წლის შემდეგ აჰმედ I მოულოდნელად გახდა ავად და გარდაიცვალა, ხოლო ოსმალეთის იმპერიის ტახტი მის სულიერად დაავადებულ ძმას, მუსტაფა I-ს ერგო. მუსტაფამ მხოლოდ სამი თვის განმავლობაში მართა იმპერია. ის იანიჩარების აჯანყების შედეგად ტახტიდან ჩამოაგდეს და აჰმედის მცირეწლოვანი შვილი, ოსმან II აიყვანეს.
ამასობაში მიმდინარეობდა ირან-ოსმალეთის ომი. რაზმს სათავეში სწორედ ჰალილი ედგა. მან 1617 წლის ზამთარი დიარბაქირში გაატარა. გაზაფხულზე კი წინ სვლა განაგრძო და უმნიშვნელოვანეს ბრძოლაში დაამარცხა შაჰ-აბასის არმია. ამ დამარცხების შემდეგ ირანმა და ოსმალეთმა დადეს სერავის ხელშეკრულება.
როცა ჰალილი უკან დაბრუნდა, ოსმალეთის ტახტზე უკვე ოსმანი იჯდა. მან მშვიდად დაიწყო ოსმალეთის მართვა, მაგრამ 1619 წლის 18 იანვარს დიდი ვეზირი კვლავ ქარა მეჰმედ-ფაშა გახდა. ჰალილ-ფაშა კი მესამედ დანიშნეს კაპუდან-ფაშად.
ოსმანის ბრძანებით ჰალილმა ვენეციის ფლოტს შეუტია. ორ წლიანი მმართველობის შემდეგ, ჰალილს კვლავ შესთავაზეს დიდი ვეზირის პოსტი, მაგრამ მან უარი განაცხადა. სწორედ ამავე წელს ჩამოაგდეს ოსმან II ტახტიდან და კვლავ მუსტაფა დააბრუნეს. ერთი წლის შემდეგ ტახტი მურად IV-მ დაიკავა.
1626 წლის 1 დეკემბერს ის მეორედ გახდა დიდი ვეზირი და ეს პოსტი 1628 წლის 6 აპრილამდე შეინარჩუნა. დამატი ჰალილ-ფაშა გარდაიცვალა 1629 წლის 5 აგვისტოს.
ვიტამინი D
ვიტამინი D — ცხიმში ხსნადი სეკოსტეროიდი, რომელიც ხელს უწყობს ნაწლავებში კალციუმის, რკინის, მაგნიუმის, ფოსფატისა და თუთიის შეწოვას. ადამიანისთვის ამ ნაერთების ჯგუფიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია ვიტამინი D3 (ასევე ცნობილია როგორც ქოლეკალციფეროლი) და ვიტამინი D2 (ერგოკალციფეროლი).
ქოლეკალციფეროლი (ვიტამინი D3) ღვიძლში გარდაიქმნება კალციდიოლად, რომელიც ცნობილია, ასევე, კალიფედიოლად, 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლი (აბრევიატურა: 25(OH)D3).25(OH)D3). ერგოკალციფეროლი (ვიტამინი D2) ღვიძლში გარდაიქმნება 25-ჰიდროქსიერგოკალციფეროლად (აბრევიატურა: 25(OH)D2). ვიტამინ D-ს სწორედ ამ სპეციფიკური მეტაბოლიტების განსაზღვრა ხდება შრატში ადამიანის D ვიტამინის სტატუსის დასადგენად.  . 25-ჰიდროქსიკალციფეროლის ნაწილი თირკმელებში გარდაიქმნება კალციტრიოლად, D ვიტამინის აქტიურ ფორმად. კალციტრიოლი ცირკულირებს სისხლში, როგორც ჰორმონი და არეგულირებს მასში კალციუმისა და ფოსფატის კონცენტრაციას და ხელს უწყობს ძვლების ნორმალურ ზრდასა და რემოდელირებას. კალციტრიოლი ასევე მოქმედებს ნერვკუნთოვან და იმუნურ ფუნქციებზე.
ტიპები
ქიმიურად D ვიტამინის ვარიაციული ფორმები არის სეკოსტეროიდები ანუ სტეროიდები, რომელთა სტეროიდულ ციკლებში ერთი რომელიმე ბმა არის გაწყვეტილი. ქიმიური განსხვავება ერგო და ქოლეკალციფეროლს შორის მდგომარეობს იმაში, რომ ერგოკალციფეროლს გვერდით ჯაჭვში აქვს ორმაგი ბმა 22-ე და 23-ე ნახშირბადებს შორის და მეთილის ჯგუფი 24 ნახშირბადზე.
ნაკლებობა
რაციონში D ვიტამინის ნაკლებობა, მზეზე არაადეკვატურ ექსპოზიციასთნ ერთად იწვევს ოსტეომალაციას — ძვლის დარბილებას (ან რაქიტს, როდესაც საქმე ბავშვებს ეხება), განვითარებულ ქვეყნებში ეს იშვიათი შემთხვევაა. თუმცა D ვიტამინის  ნაკლებობა გახდა მსოფლიო პრობლემა. სისხლში 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლის შემცირებული რაოდენობა შეიძლება გამოწვეული იყოს მზისგან თავის არიდებით. ნაკლებობის შედეგია ძვლების მინერალიზაციის პროცესის დარღვევა და საბოლოოდ, მათი დაზიანება.
რაქიტი
რაქიტი ბავშვების დაავადებაა, რომელიც ხასიათდება ზრდაში ჩამორჩენითა და რბილი, სუსტი, დეფორმირებული გრძელი ძვლების განვითარებით, რომლებიც ადვილად იხრება, როდესაც ბავშვი იწყებს სიარულს. მდგომარეობა შეიძლება გამოწვეული იყოს კალციუმისა და ფოსფატების ან ვიტამინ D-ს ნაკლებობით. დღესდღეობით, დაავადება გავრცელებულია აფრიკის, აზიისა და შუა აღმოსავლეთის მცირებიუჯეტიან ქვეყნებში,  ასევე, იმ ტერიტორიებზე, სადაც გვხვდება გენეტიკური დარღვევა როგორიცაა ფსევდოვიტამინ D ნაკლული რაქიტი. რაქიტი პირველად აღწერა ფრანსის გლისონმა 1650 წელს. მან თქვა, რომ დაავადება პირველად გამოჩნდა დორსეტისა და სომერსეტის სააბატოებში (გაერთიანებული სამეფო). 1857 წელს ჯონ სნოუმ ივარაუდა, რომ რაქიტს იწვევდა მცხობელების მიერ პურში შაბის დამატება. რაქიტის განვითარებაში დიეტის მნიშვნელობა  დაამტკიცა ედუარდ მელანბიმ 1918-1920 წლებში. ნუტრიციული (კვებისმიერი) რაქიტი უვითარდებათ ინდივიდებს, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ გეოგრაფიულ არეალებში, სადაც მთელი წლის განმავლობაში მზე ანათებს (ანუ მათში ულტრაიისფერი სხივებით ინდუცირებული D ვიტამინის წარმოქმნა ნორმაში უნდა იყოს). ასეთია, მაგალითად, ნიგერია. . მუქი კანი და შემცირებული ექსპოზიცია მზეზე არ არის აუცილებელი იწვევდეს რაქიტს თუ დიეტა უზრუნველყოფს D ვიტამინის ადეკვატურ მიღებას. ვიტამინ D-ს ნაკლებობა რჩება რაქიტის მთავარ გამომწვევად ბავშვებში, რადგან დედის რძე შეიცავს მცირე რაოდენობით D ვიტამინს და ზოგ შემთხვევაში, ამას ემატება კლიმატური თავისებურებების გამო ბავშვების შემცირებული ექსპოზიცია მზეზე. მზიან ქვეყნებში, მაგალითდ, ნიგერიაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, ბანგლადეშში, სადაც რაქიტი ემართებათ შედარებით მოზრდილ ბავშვებს, მიზეზად სახელდება კალციუმის კვებითი დეფიციტი, რაც, თვის მხრივ, გამოწვეულია მარცვლეულზე დაფუძნებული დიეტებით და რძის პროდუქტების შეზღუდვით.
ოსტეომალაცია
ოსტეომალაცია არის მოზრდილების დაავადება, რომელიც D ვიტამინის ნაკლებობითაა გამოწვეული. დაავადების მახასიათებლებია ძვლების დარბილება, რომელსაც მოჰყვება ხერხემლის შესამჩნევი მოდრეკვა, ფეხების დახლართვა, პროქსიმალური კუნთების სისუსტე, ძვლის მსხვრევადობა და მოტეხილობების გაზრდილი რისკი. ოსტეომალაციისას შემცირებულია კალციუმის შეთვისება და გაზრდილია მისი გამოთავისუფლება ძვლებიდან, სწორედ ამიტომ იზრდება მოტეხილობების რისკი. ეს მდგომარეობა ხშირად მაშინ აღინიშნება, როდესაც 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლის კონცენტრაცია სისხლში 10 ნგ/მლ-ზე ნაკლებია. ფიქრობენ, რომ ოსტეომალაცია ხელს უწყობს ქრონიკული ძვალკუნთოვანი ტკივილების განვითარებას.
კანის ფერის გავლენა
ზოგიერთი კვლევის თანახმად, მუქი კანის ფერის მქონე ადამიანებს, რომლებიც ზომიერი კლიმატის არეალში ცხოვრობენ, აქვთ D ვიტამინის შედარებით დაბალი კონცენტრაცია. ფაქტი შეიძლება აიხსნას იმით, რომ  კანში არსებული მელანინი ხელს უშლის D ვიტამინის სინთეზს, თუმცა უახლესი კვლევის თანახმად, D ვიტამინის ნაკლებობა აფრიკელებში შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვა მიზეზებითაც. შავკანიან ქალებს აქვთ პარათიროიდული ჰორმონის გაზრდილი კონცენტრაცია შრატში, შემცირებული 25(OH)D-ის დონის ფონზე ვიდრე თეთრკანიან ქალებს. კავკასიის პოპულაციაში D ვიტამინის ნაკლებობის გენეტიკური საფუძვლების ფართომასშტაბიანმა კვლევამ არ გამოავლინა რაიმე კავშირი პიგმენტაციის ხარისხთან.
ის ფაქტი, რომ 25(OH)D-ის დონე შრატში მცირეა ინდოეთში მცხოვრებ ინდოელებსა და ჩინეთში მცხოვრებ ჩინელებს შორის,  სულაც არ ამტკიცებს ჰიპოთზას, რომ 25(OH)D-ის მცირე კონცენტრაცია მეტად პიგმენტირებულ ადამიანებში არის მზის მიერ ინდუცირებული D ვიტამინის სინთეზის პროცესის ნაკლებობა მაღალ განედებზე.
სიჭარბე
D ვიტამინის ტოქსიკურობა იშვიათია. ის უფრო მეტად გამოწვეულია D ვიტამინის დიდი რაოდენობით მიღებით (დიეტით ან სხვა სახით) ვიდრე მზეზე დიდხანს ესპოზიციით. არ არის განსაზღვრული D ვიტამინის კონცენტრაციის ტოქსიკურობის ზღვარი, თუმცა, ზოგიერთი კვლევის თანახმად, მიღების დასაშვებ ზედა ზღვრად ითვლება 4,000 IU/დღეში (IU-International Unit, საერთაშორისო ერთეული) 9-71 წლის ასაკობრივ ფარგლებში. სხვა კვლევების მიხედვით, ჯანმრთელ ზრდასრულებში 1250 μg/დღეში (50,000 IU) მუდმივმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს აშკარა ტოქსიკურობა რამდენიმე თვის შემდეგ და ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლის დონე შრატში შეიძლება გაიზარდოს 150 ნგ/მლ-მდე და მეტად;  ინდივიდები გარკვეული სამედიცინო მდგომარეობით, როგორიცაა მაგალითად, პირველადი ჰიპერპარათიროიდიზმი  ბევრად უფრო მგრძნობიარენი არიან D ვიტამინის მიმართ და უვითარდებათ ჰიპერკალციემია D ვიტამინის მიღების გაზრდის საპასუხოდ, მაშინ როდესაც ორსულობის დროს დედის ჰიპერკალციემიამ შეიძლება გაზარდოს ნაყოფის მგრძნობელობა D ვიტამინის ეფექტების მიმართ და გამოიწვიოს გონებრივი ჩამორჩენილობის სინდრომი და ფაციალური (სახის) დეფორმაციები.
ჰიპერკალცემია არის მნიშვნელოვანი მანიშნებელი D ვიტამინის ტოქსიკურობისა, რაც ხასიათდება ურინაციის გაზრდითა და წყურვილით. თუ არ ვუმკურნალებთ ჰიპერკალცემიას, შედეგად მივიღებთ კალციუმის დამარაგებას რბილ ქსოვილებსა და ორგანოებში, როგორიცაა: თირკმელები, ღვიძლი, გული, რასაც, საბოლოოდ, მოჰყვება ტკივილები და ორგანოს დაზიანება. ორსულმა და მეძუძურმა დედებმა აუცილებლად უნდა გაიარონ კონსულტაცია ექიმთან D ვიტამინის დანამატების მიღებამდე. FDA-ის (US Food and Drug Administration, შეერთებული შტატების საკვებისა და წამლების ადმინისტრაცია) რეკომენდაციით, თხევადი D ვიტამინის დანამატების მწარმოებლებმა თავიანთ პროდუქტებზე აკურატულად დაიტანეს 400 ინტერნაციონალური ერთეული. ჩვილებისთვის (დაბადებიდან 12 თვემდე), მისაღები ზედა ზღვარი არის 25 μg/დღეში (1,000 IU). ჩვილებში ათასი მიკროგრამი დღეში იწვევდა ტოქსიკურობას ერთი თვის განმავლობაში.
D ვიტამინის ჭარბი რაოდენობით მიღება იწვევს ჰიპერკალცემიას. ასევე, მისი სიმპტომებია ანორექსია, გულისრევა, პოლიურია, პოლიდიფსია, სისუსტე, უძილობა, ნერვიულობა, ქავილი და საბოლოოდ, თირკმლის უკმარისობა. ასევე, შეიძლება განვითრდეს პროტეინურია, აზოტემია და მეტასტაზური კალციფიკაცია (განსაკუთრებით თირკმელებში). D ვიტამინის ტოქსიკურობის სხვა სიმპტომებს მიეკუთვნება გონებრივი ჩამორჩენილობა პატარა ბავშვებში, ძვლის არანორმალური ზრდა და ჩამოყალიბება, დიარეა, აღგზნებადობა, წონის კარგვა და მწვავე დეპრესია. D ვიტამინის ტოქსიკურობის მკურნალობა ხდება მისი მიღების შეწყვეტითა და კალციუმის მიღების შეზღუდვით. თირკმლის დაზიანება შეიძლება შეუქცევადი იყოს. მზეზე დიდი ხნით გაჩერება, როგორც წესი, არ იწვევს D ვიტამინის ტოქსიკურობას. დაახლოებით 20 წუთით მზეზე გაჩერებისას ღია კანის ფერის ადამიანებში წარმოქმნილი D ვიტამინის პრეკურსორები აღწევენ წონასწორობას (მეტად პიგენტირებულ კანს სამჯერ-ექვსჯერ მეტი დრო სჭირდება).
ტოქსიკურობის პუბლიცირებული შემთხვევები, რომლებშიც D ვიტამინისა და 25-ჰიდროქსიქოლეკალციფეროლის დონეები ცნობილია, დაკავშირებულია დღეში  ≥40,000 IU (1,000 μg) D ვიტამინის მიღებასთან. ვიტამინის დამატების რეკომენდაცია სადავო თემას წარმოადგენს, რადგანაც არ არის ცნობილი სისხლში 25(OH)D-ის მაღალი დონის მიღწევისა და მისი შენარჩუნების ხანგრძლივი ეფექტების შესახებ.