cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზაპიეკანკა
ისტორია
ზაპიეკანკი პირველად გამოჩნდა პოლონეთის ქალაქების ქუჩებში 1970-იან წლებში. ედვარდ გიერკის, პოლონეთის გაერთიანებული მშრომელთა პარტიის ხელმძღვანელის ხელმძღვანელობით. პოლონეთის კომუნისტურმა ხელისუფლებამ დაშალა კერძო საწარმოს ხარისხი კვების ინდუსტრიაში. ამ ნაბიჯმა გამოიწვია მცირე საოჯახო საკვები ობიექტების სწრაფი გამრავლება, რომლებიც პოლონურად ცნობილია როგორც მავუა გასტრონომია (mała gastronomia,), ან "მცირე გასტრონომია". მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში საკვების დეფიციტის დროს მათი გავრცელება გაგრძელდა. მერიკელმა ჟურნალისტმა ენ აპლბაუმმა, რომელიც პირველად ჩავიდა პოლონეთში 1988 წელს, აღწერა იმდროინდელი ზაპიეკანკა, როგორც "პიცის მსგავსი ნივთიერება" და "მისი შორეული იტალიელი ბიძაშვილის ცუდი ნათესავი", "ბუჩქის თეთრი ბუტერბროდი" და მრავალი სხვა. " სოკო "მდნარი" ყველისა და კეტჩუპის გამოწურვით ". როდესაც ის ამ კერძს სინჯავდა ის დახვეწილი არ იყო და შესაბამისად ბევრ ხარისხიან ინგრედიენტსაც არ შეიცავდა.
სერგო ზაქარიაძე
სერგო ალექსანდრეს ძე ზაქარიაძე (დ. 1 ივლისი [ძვ. სტ. 18 ივნისი], 1909, ბაქო ― გ. 13 აპრილი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1951), სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1958).
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1926 წელს მუშაობა დაიწყო რუსთაველის სახელობის თეატრში, 1928-დან იყო კოტე მარჯანიშვილის მიერ ქუთაისში დაარსებული თეატრის (შემდეგ მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი) მსახიობი, 1956 წელს გადავიდა რუსთაველის თეატრში.
შემოქმედება
ზაქარიაძის შემოქმედებაში ერთმანეთს ერწყმოდა ინტელექტუალიზმი, გაბედულება, ჩანაფიქრის ხორცშესხმისას აზრის სიცხადე და ემოციურობა, უკიდურესი სიზუსტე და სულიერი სითბო. იგი სცენური ხასიათების ფსიქოლოგიური დამუშავების ოსტატი იყო — დიდი გამომსახველობის მქონე დეტალებით, მსუყე, კონტრასტული საღებავებით, ფაქიზი ფსიქოლოგიური ნიუანსებით ძერწავდა სახეს.
ზაქარიაძის გმირთა ბუნებაში ვაჟკაცობა და ნებისყოფა ეხამებოდა ლირიზმს, სილბოს. მსახიობი თამაშობდა გმირულ, სახასიათო და კომიკურ როლებს. მარჯანიშვილის თეატრის სცენაზე შექმნილი როლებიდან აღსანიშნავია: რევოლუციონერი დომენრი (შალვა დადიანის „ნაპერწკლიდან", 1937), ჯიბილო (პოლიკარპე კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“, 1945), გიგაური (ილო მოსაშვილის „მისი ვარსკვლავი“, ყოფილი სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია, 1952), გიორგი (რევაზ თაბუკაშვილის „რაიკომის მდივანი“, 1954). რომანტიკული ელფერით გამოირჩეოდა ზაქარიაძის მიერ შესრულებული როლები ბაგრატიონისა (სამსონიას „ბაგრატიონი“, 1944), ბახასი ( ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი“, 1945), მეფე დავითისა (ლევან გოთუას „დავით აღმაშენებელი“, 1946), ბესიკ გაბაშვილისა (ლევან გოთუას „მეფე ერეკლე“, 1942).
უარყოფით როლებს ზაქარიაძე ასრულებდა მგზნებარე მამხილებელი პათოსით, იგი დაუნდობლად ხდიდა ფარდას ადამიანურ მანკიერებებსა და ცხოვრების მახინჯ მოვლენებს. განსაკუთრებით დასამახსოვრებელია ამ მხრივ თინიბეგი მიხეილ მრევლიშვილის „ზვავში“ (1956). მახვილი კომედიური ნიუანსებით ძერწავდა მსახიობი სახასიათო როლებს (კავალერი რიპაფრატა, კარლო გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“, 1952).
შემოქმედებითი აზრის სიმწიფე, რომანტიკული მგზნებარება ახასიათებდა ზაქარიაძის მიერ რუსთაველის სახელობის თეატრის სცენაზე შესრულებულ როლებს:ქადაგი („ბახტრიონი“, ვაჟა-ფშაველას მიხედვით, 1960), ფიროსმანი (გიორგი ნახუცრიშვილის „ფიროსმანი“, 1961). ნატიფი ფსიქოლოგიური ნიუანსებით, მღელვარე თანაგრძნობით დახატა ზაქარიაძემ ოიდიპოს მეფის სახე ( სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“, 1956), რომელშიც ადამიანის სულიერი სილამაზის, მისი გონების სიდიადის მაღალი რწმენა ჩააქსოვა, სატირული სიმძაფრით იყო აღჭურვილი მისი შუისკი (ალექსანდრე პუშკინის  „ბორის გოდუნოვი“, 1957).
1934 წლიდან მოღვაწეობდა კინოში. შეასრულა როლები: თორღვაი („უკანასკნელი ჯვაროსნები“, 1934), შადიმან ბარათაშვილი („გიორგი სააკაძე“, 1942–1943, სტალინური პრემია ), ფოსტალიონი გიორგი („დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“, 1960), ხოლო 1965 წელს გიორგი მახარაშვილის როლის შესრულებით („ჯარისკაცის მამა“, 1965, ლენინური პრემია, 1966) ზაქარიაძემ საქვეყნოდ გაუთქვა სახელი ქართულ კინოს. ზაქარიაძე 1955–1960 წლებში სცენურ მეტყველებას ასწავლიდა თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში.
რუსთაველის სახელობის პრემია (1971).
დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის  და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
497
თარიღი უცნობია
*
ჰომო...
ჰომო... (homos — ტოლი, ერთნაირი, საერთო) — რთული სიტყვის ნაწილი, აღნიშნავს თანაბარს, ერთნაირს, ურთიერთს, საერთოს. მაგ., ჰომოფობია, ჰომოგამია, ჰომოალელიზმი, ჰომოლოგია და სხვა. ჰეტერო...-ს საწინააღმდეგო.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
კიმ ჩენ ირი
კიმ ჩენ ირი (김정일, კიმ ჯონგ ილი) (დ. 16 თებერვალი, 1941, პრიმორიეს მხარე, რუსეთის სფსრ, სსრკ — გ. 17 დეკემბერი, 2011) — კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის (ჩრდილოეთ კორეა) მეთაური. კორეის შრომის პარტიის გენერალური მდივანი. ჩრდილოეთ კორეის მთავარი მხედართმთავარი. „დიდი ბელადის“ — კიმ ირ სენის ვაჟი და მემკვიდრე.
იგი იყო კორეის შრომის პარტიის (მმართველი პარტია 1948 წლიდან) გენერალური მდივანი, ჩრდილოეთ კორეის თავდაცვის ეროვნული კომისიის თავმჯდომარე, მსოფლიოში სიდიდით მეოთხე — ჩრდილოეთ კორეის არმიის უმაღლესი მხედართმთავარი.
2009 წელს, ჩრდილოეთ კორეის კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილების საფუძველზე მას „უზენაესი ლიდერი“ ეწოდა. იგი ასევე წოდებულ იქნა როგორც „ძვირფასი ლიდერი“, „ჩვენი მამა“, „გენერალი“ და „გენერალისიმუსი“. მისი ვაჟი კიმ ჩენ ინი მუშათა პარტიის მმართველობაში დაწინაურებულ იქნა მმართველ პოზიციაზე. 2010 წელს ჟურნალ ფორბსის მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანთა სიაში მას (კიმ ჩჟონ ინს) 31-ადგილი ეკავა. 2011 წლის 19 დეკემბერს ჩრდილოეთ კორეის მთვრობამ გაავრცელა ცნობა კიმ ჩენ ირის გარდაცვალების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკოსები კატეგორია:დიქტატორები კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
Kiss (ჯგუფი)
Kiss — ამერიკული მძიმე როკისა და მძიმე მეტალის ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1973 წლის იანვარში. ცნობილია როგორც წევრთა გრიმებით და ჩაცმულობით, ასევე ექსცენტრიული შოუთი, რომელშიც გამოიყენება ალმოკიდებული ნივთები, სისხლით ფურთხება და პიროტექნიკა. 1978 წლის სოლო ალბომების ჩათვლით ჯგუფს მიღებული აქვს 28 ოქროს დისკი, რაც ამერიკული როკ-ჯგუფების ისტორიაში რეკორდია.
სქოლიო
კატეგორია:1973 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Kiss (ჯგუფი) კატეგორია:ამერიკული გლემ-მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული მძიმე როკ-ჯგუფები კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
ფრიდრიხ ვიკი
მინიატიურა|ფრიდრიხ ვიკი 45 წლის ასაკში
იოჰან გოტლობ ფრიდრიხ ვიკი (გერმ. Johann Gottlob Friedrich Wieck; 18 აგვისტო 1785, პრეტჩი — 6 ოქტომბერი 1873, ლოშვიცი) განთქმული გერმანელი მუსიკის პედაგოგი (ფორტეპიანო). კლარა შუმანის მამა და რობერტ შუმანის მასწავლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი მუსიკოსები კატეგორია:გერმანელი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 1785 კატეგორია:გარდაცვლილი 1873
კლარა შუმანი
thumb|კლარა შუმანი კლარა ჯოზეფინა ვიკი (მოგვიანებით შუმანი) (გერმ. Clara Josephine Wieck Schumann; დ. 13 სექტემბერი, 1819, ლაიფციგი — გ. 20 მაისი, 1896, ფრანკფურტი) — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი და მუსიკალური პედაგოგი. კომპოზიტორ რობერტ შუმანის ცოლი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ლაიფციგში, განთქმული ფორტეპიანოს პედაგოგის ფრიდრიხ ვიკის ოჯახში. 5 წლიდან შეუდგა ფორტეპიანოზე დაკვრას. 10 წლიდან გამოდიოდა კონცერტებზე. 1828 წელს - 9 წლის ასაკში გაიცნო ახალგაზრდა მუსიკოსი რობერტ შუმანი, როდესაც ის მამამისის მოსწავლე გახდა. როდესაც ფრიდრიხ ვიკმა იგრძნო, ბავშვების ახლო ურთიერთიბა, მათი სიყვარულის წინააღმდეგი იყო. 1840 წლის 12 სექტემბერს ისინი დაქორწინდნენ. კლარა შუმანი ქმრის ნაწარმოებების დიდი ნაწილის პირველი შემსრულებელი იყო.
მეგობრობდა იოჰანეს ბრამსთან. ქმრის სიკვდილის შემდეგ - 1856 წელს გახდა პედაგოგი და ფრანკფურტის კონსერვატორიის პროფესორი. წერდა რომანსებს და საფორტეპიანო ნაწარმოებებს. გარდაიცვალა ფრანკფურტში 1896 წლის 20 მაისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი პიანისტები კატეგორია:გერმანელი პედაგოგები კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1819 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1896
საკერავი მანქანა
მინი|ზინგერის ფირმის ფეხით სამუშავებელი საკერავი მანქანა საკერავი მანქანა — ქსოვილის ნაწარმის ნაჭრების ერთმანეთთან მიერთების, მიმაგრებისა და დამუშავების პროცესების შესრულების ტექნიკური მოწყობილობა. საკერავი მანქანები გამოიგონეს პირველი ინდუსტრიული რევოლუციის პერიოდში ტანსაცმლის სამკერვალო ფაბრიკებში ხელით შესასრულებელი სამუშაოს მოცულობის შესამცირებლად. პირველი საკერავი მანქანის მოგონებას მიაწერენ ინგლისელ თომას სეინტს 1790 წელს. მას შემდეგ საკერავი მანქანები მნიშვნელოვნად დაიხვეწა, რამაც შესაძლებელი გახადა ქსოვილისა და ტანსაცმლის მრეწველობის პროდუქტიულობისა და წარმადობის მნიშვნელოვნად გაუმჯობესება.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:საყოფაცხოვრებო დანადგარები
კოლუმბია 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოლუმბიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
Austrodaphnella clathrata
Austrodaphnella clathrata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ილინო-პოლიანა
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2039 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 23 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (67%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
მინატოგავას ბრძოლა
— გადამწყვეტი ბრძოლა აშიკაგა ტაკაუჯის ჯარებსა და იმპერატორ გო-დაიგოს ერთგულ ძალებს შორის, ნიტა იოშისადას საერთო მეთაურობით, გაიმართა 1336 წლის 5 ივლისს. "იდეალური სამურაის" რაზმი კუსუნოკი მასასიგე მონაწილეობდა ბრძოლაში იმპერიული ჯარების მხარეს.
ბრძოლის დასაწყისისთვის ოპერაციების თეატრში ასეთი მდგომარეობა იყო. ასიკაგა ტაკაუდზი, ნიტა იოსისადასთან დამარცხების შემდეგ, უკან დაიხია კუნძულ კიუსიუზე, სრულად აღადგინა ძალა და მიიღო კიუსუს სამი ძლიერი კლანის - სონის, სიმადზუსა და ოტომოს მხარდაჭერა, ასევე მიიღო მნიშვნელოვანი გაძლიერება კუნძულ სიკოკუდან ხოსოკავას მეთაურობით. ამით არმიის გაძლიერების შემდეგ, ასიკაგა ტაკაუდზი ორი რაზმით გადავიდა კიოტოში : ერთი, გემებით მიიწევს შიდა ზღვის სანაპიროზე, რომელსაც თავად ტაკაუდზი ხელმძღვანელობდა, მეორეს, ხმელეთზე გადაადგილებით, მეთაურობდა მისი ძმა ასიკაგა ტადაიოსი. ავანგარდს სონის კლანის წარმომადგენელი - იორიხისა ხელმძღვანელობდა.
ძლიერი მტრის თავდასხმის ქვეშ, ნიტა იოშისადას არმიამ დაიწყო გაყვანა. იმპერატორმა გო-დაიგომ, მტრის წინსვლაზე შეშფოთებულმა, ბრძანა მოეწყო ბრძოლა. წყაროების თანახმად, კუსუნოკი მასასიგემ შემოგვთავაზა სხვა გეგმა: გაეგრძელებინა ტაქტიკური უკანდახევა, მტრის მიზიდვა კიოტოში, საიდანაც ასიკაგა ტაკაუდზი უკვე ერთხელ დაარტყა ნიტა იოსისადას ჯარებმა. თუმცა ეს გეგმა იმპერატორმა არ მიიღო. კუსუნოკი მასასიგე ვერ ბედავდა წინააღმდეგობის გაწევას, მაგრამ თვლიდა, რომ იმპერიული არმია განწირული იყო დამარცხებისთვის.
მინატოგავას ბრძოლა იყო დიდი მარცხი იმპერიული ერთგულებისთვის, მაგრამ ცნობილი გახდა იაპონურ მითოლოგიაში კუსუნოკის მიერ იმპერატორისადმი გამოვლენილი ერთგულებით გარკვეული სიკვდილისა და დამარცხების წინაშე. ცენტრი|მინი|700x700პქ| მდინარე მინატოს ბრძოლა ბრძოლის დასაწყისში ნიტა იოშისადას ნაწილებმა დაფარეს ზღვის სანაპირო მდინარეებს მინატოსა და იკუტას შორის. კუსუნოკი მასაშიგეს რაზმი ეწინააღმდეგებოდა აშიკაგა ტადაიოშის მოძრაობას, რომელსაც უკანა მხარეს მდინარე მინატო ჰქონდა. რაც შეეხება ასიკაგა ტაკაუდზს, მან ჯარი სამ ნაწილად დაყო: ცენტრს თავად მეთაურობდა, მარჯვენა ფლანგს სონი, ხოლო მარცხენას სიბა. ბრძოლა დაიწყო ხოსოკავას სამურაის მიერ სანაპიროზე დაშვების მცდელობით, რომელიც მოიგერიეს ნიტტა იოსისადას მეომრებმა. თუმცა, კიდევ ერთხელ ავიდა ხომალდებზე, ხოკოსავას რაზმები წინ წაიწიეს აღმოსავლეთისაკენ და, როდესაც დაეშვნენ სანაპიროზე, დაიწყეს ნიტას არმიის გვერდის ავლით, უკნიდან მისვლისა და გარსების პერსპექტივით. ეს ნაბიჯი დაემთხვა სონის სამურაის ფრონტალურ შეტევას. გაწყვეტის შიშით, ნიტამ უკან დახევა დაიწყო, მაგრამ ამგვარად დატოვა კუსუნოკი მასასიგეს რაზმის უკანა ნაწილი საფარის გარეშე, რომელიც გარშემორტყმული იყო უმაღლესი მტრის ძალებით. სასტიკი ბრძოლის შემდეგ მასასიგემ და მისმა ძმამ მასაუემ თავი მოიკლა ხმლებით დაჭრით. სამოცდაათზე მეტი სამურაი მოჰყვა მას.
ვინდჰუკი
ვინდჰუკი (Windhoek, Windhoek, Windhuk) — ნამიბიის დედაქალაქი და ყველაზე დიდი ქალაქი. 2011 წლის აღწერით მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 325 858 ადამიანს. იგი ქვეყნის მნიშვნელოვანი სოციალური, სამრეწველო და კულტურული ცენტრია. ნამიბიის ყველა სახელმწიფო ორგანოს, ეროვნული, საგანმანათლებლო და კულტურული დაწესებულების შტაბ-ბინა აქ მდებარეობს.
მინატოგავას ბრძოლა
გარე ბმულები
კატეგორია:იაპონიის ბრძოლები კატეგორია:Pages with unreviewed translations
ვინდჰუკი
ისტორია
დასახლება ქალაქ ვინდჰუკის ადგილზე გაჩნდა 1800 წელს, რომლის პირველი მაცხოვრებლები იყვნენ ჰერეროს ტომის ადამიანები. შემდგომში მომავალ ქალაქს მართავდა ჰოტენტოტურ ენებზე მოლაპარაკე ნამას ხალხის ტომის ბელადი, რომელმაც ბრძოლაში გაანადგურა ჰერეროს ტომი XIX საუკუნეში. თუმცა ქალაქის დაარსების ოფიციალურ თარიღად მიიჩნევა 1890 წელი, როდესაც გერმანიამ მთელი რეგიონის ოკუპაცია განახორციელა 1885 წელს და იგი გამოაცხადა სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკის ადმინისტრაციულ ცენტრად. ქალაქის დასახელება ითარგმნება, როგორც «ქარიანი ადგილი». 1915 წელს, პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში ვინდჰუკი დაიპყრო სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სამხედრო ნაწილებმა. ქალაქი, ისევე როგორც მთელი ნამიბია, ერთა ლიგის მიერ გამოცხადდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სამეურვეო ტერიტორიად. 1959 წლის 10 დეკემბერს გაიმართა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლების საწინააღმდეგო პირველი დემონსტრაცია. 1990 წელს ნამიბიის დამოუკიდებლობის მიღებამდე ვინდჰუკი იყო სამხრეთ-დასავლეთი აფრიკის რეგიონის, რომელსაც მართავდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლება, დედაქალაქი.
ქალაქის სახელწოდება
სიტყვა «Windhoek» წარმოიშვა აფრიკაანსის ენიდან და ნიშნავს «ქარიან ადგილს» (Windecke). ეს დასახელება პირველად, მრავალი გადარქმევის შემდეგ, გამოყენებული იქნა ნამას ხალხის მეექვსე ბელადისადმი მიწერილ იონკერ აფრიკანერის წერილში.
ადრე, ამ ტომის ენაზე, ვინდჰუკს ერქვა ǀAi-ǁGams («ცხელი წყარო»). ქალაქს ეს სახელი იმის გამო დაერქვა, რომ მის სიახლოვეს მდებარეობდა გეოთერმალური წყარო. ამ მიზეზის გამო ჰერეროს ენაზე მას დაარქვეს Otjomuise («ორთქლის ადგილი»).
კოლონიალური დრო
კოლონიალურ დროს ნამიბიის თანამედროვე დედაქალაქის სახელწოდება შეიცვალა სამჯერ. თავიდან ჯეიმზ ედვარდ ალექსანდერმა მას დაარქვა «Queen Adelaide’s Bath» («დედოფალ ადელაიდას ყურე»), მოგვიანებით კარლ უგო ჰაანმა ქალაქს დაარქვა Barmen («ბარმენი»), შემდეგ იოზეფ ტინდალმა მას უწოდა Concordiaville («კონკორდიავილი»).
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს კჰომასის რეგიონის მთიანეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1628 მეტრ სიმაღლეზე.
კლიმატი
ქალაქი მდებარეობს ნახევრადუდაბნოს კლიმატურ რეგიონში. ზაფხულის თვეებში დღისით მშრალი სიცხეებია, ღამით კი გრილა. დღის მაქსიმალური ტემპერატურა ზაფხულში — 31 °C-ია. ზამთარში (ივნისის, ივლისის და აგვისტოს თვეები) როგორც წესი მოდის მცირე რაოდენობის წვიმა. მინიმალური ტემპერატურა მერყეობს 5 °C-დან 18 °C-მდე. ღამეები გრილია, მაგრამ ტემპერატურა იშვიათად ეცემა ნულს ქვემოთ და თითქმის არასოდეს არ მოდის თოვლი. დღის მაქსიმალური ტემპერატურაა — დაახლოებით 20 °C.
წლის საშუალო ტემპერატურა — 19,47 °C, შედარებით მაღალია ქალაქისთვის, რომელიც მდებარეობს ტროპიკული ზონის საზღვრის ასეთ სიმაღლეზე. ეს განპირობებულია თბილი ჩრდილოეთის ჰაერის ნაკადის დომინირებით და მთებით, რომლებიც ქალაქის სამხრეთით მდებარეობენ და საიმედოდ იცავენ ვინდჰუკს სამხრეთის ცივი ქარებისაგან.
ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა — დაახლოებით 330 მმ, საშუალებას არ იძლევა ქალაქში ბაღებისა და მწვანე ნარგავების განვითარებისათვის ინტენსიური ხელოვნური მორწყვის გარეშე. ქალაქის რაიონში ჭარბობს სტეპების მცენარეულობა მრავალრიცხოვანი ბუჩქებით. ხშირად ხდება გვალვები.
ეკონომიკა
ვინდჰუკი — ქვეყნის მსხვილი სამრეწველო და კულტურული ცენტრია, სატრანსპორტო კვანძია, რომელიც მდებარეობს რკინიგზის და საავტომობილო გზების გადაკვეთაზე და ემსახურება საერთაშორისო აეროპორტი «ჰოსია კუტაკო».
ქალაქში თავმოყრილია კვების, სამკერვალო, ხისდამმუშავებელი, ავეჯის დამამზადებელი, მანქანათმშენებლობის საწარმოები. ვინდჰუკი — კარაკულის ტყავით ვაჭრობის მსოფლიოში ერთ-ერთი მსხვილი ცენტრია.
ღირსშესანიშნაობები
გერმანული მმართველობის პერიოდიდან შენარჩუნებულია ლუთერანული ვინდჰუკის ქრისტეს ეკლესია და გერმანული ფორტი, ხოლო მთების მწვერვალებზე, რომლებიც გარს არტყავენ ვინდჰუკს — სამი ნეოგოთიკური სტილის XIX საუკუნის ბოლოს-XX საუკუნის დასაწყისის ციხე-სიმაგრე. უფრო თანამედროვე ნაგებობებიდან აღსანიშნავია ეროვნული მუზეუმი, ხელოვნების ეროვნული გალერეა, ბიბლიოთეკა, პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ზოოპარკი, ქვეყანაში ერთადერთი ბოტანიკური ბაღი. XXI საუკუნის დასაწყისში ნამიბიის დედაქალაქში გაიხსნა პირველი ეროვნული უნივერსიტეტი.
სპორტი
ქალაქში რამდენიმე სპორტული კლუბია.
ნამიბიის ნაკრები კრიკეტში თავისი საშინაო თამაშების უმრავლესობას ატარებს Wanderers Cricket Ground-ის სტადიონზე, ასევე ზოგიერთ სხვა სტადიონებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
კიმ ირ სენი
მინი|კიმ ირ სენი 1984 წელს
კიმ ირ სენი (დაბადებული კიმ სონ ჩუ; კორეული წაკითხვით - კიმ ილ სონგი) (ჰანგული 김일성, ჰანჯა 金日成) (დ. 15 აპრილი, 1912 — გ. 8 ივლისი, 1994) — ჩრდილოეთ კორეის კომუნისტური სახელმწიფოს დამფუძნებელი და მისი პირველი ლიდერი 1948 წლიდან 1994 წლამდე. კორეული მარქსიზმის ჩუჩხეს ჩამომყალიბებელი. სიკვდილის შემდეგ გამოცხადებულია კორეის მუდმივ პრეზიდენტად, რომელიც ქვეყანას საიქიოდან „მართავს“.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკოსები კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები კატეგორია:დიქტატორები კატეგორია:გენერალისიმუსები კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:სტალინიზმი
Heavy Horses
Heavy Horses — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1978 წელს. დისკს მიიჩნევენ ერთ-ერთ ალბომად ტრილოგიიდან, რომელშიც შედიოდა ჯგუფის ალბომები, დაწერილი ხალხური მოტივების გამოყენებით. ჟღერადობა ამ დისკზე უფრო მძიმეა წინა სტუდიურ დისკთან, Songs From The Wood შედარებით.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის ალბომები კატეგორია:1978 წლის ალბომები კატეგორია:Chrysalis Records-ის ალბომები
იჯიესი
კომპანია „იჯიესი“ — ჰოლდინგი საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის შვილობილი კომპანია.
იჯიესი განაგებს თუჯის ჩამომსხმელ საწარმოს, სადაც შეიძლება ჩამოისხას ნებისმიერი მარკის თუჯის სხმულები წონით 0.5 კგ-დან 3000 კგ-მდე. საწარმოს ძირითადი დანადგარია გერმანული წარმოების საყალიბე-საჩამომსხმელო ავტომატური ხაზი — „გიზაგი“. ამჟამად წარმოებული ძირითადი პროდუქციაა საკანალიზაციო ჭის სახურავები და სანიაღვრე ცხაურები, რაც მთლიანად მიეწოდება შიდა ბაზარს. გარდა აღნიშნულისა, კომპანიას შეუძლია სხვადასხვა დასახელების პროდუქციის წარმოება (მის მიერაა დამზადებული საქართველოში საბაღე სკამების 80%, სამების ტაძრის ლამპიონები და სხვადასხვა დეკორატიული ღობეები).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კავკასიის სამეფისნაცვლო
პირველი სამეფისნაცვლო
კავკასიის სამეფისნაცვლო შეიქმნა 1785 წლის 5 მაისს რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ბრძანებულებით. კავკასიის სამეფისნაცვლო შედგებოდა ორი, კავკასიისა და ასტრახანის გუბერნიებისაგან, რომლებიც თავის მხრივ ასტრახანისა და კავკასიის პროვინციებზე შეიქმნა. კავკასიის გუბერნატორის შტაბი მდებარეობდა ეკატერინოგრადში (ახლანდელი სოფელი ეკატერინოგრადსკაია), ხოლო 1790 წლის 30 აპრილიდან — ასტრახანში. კავკასიის სამეფისნაცვლოს ტერიტორია მოიცავდა სტეპებს ვოლგისა და დონის ქვედა დინებას შორის და ჩრდილოეთ კავკასიის ნაწილს ყუბანსა და თერგამდე.
1796 წლის 12 დეკემბერს პავლე I-მა გამოსცა ბრძანება რუსეთის იმპერიის გუბერნიებად დაყოფის შესახებ. იმავე დროს გაუქმდა კავკასიის სამეფისნაცვლო.
მეორე სამეფისნაცვლო
1844 წლის 27 დეკემბერს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შემავალ კავკასიის ტერიტორიებზე აღდგა კავკასიის სამეფისნაცვლო, ცენტრით ტფილისში.
1866 წლის 17 აგვისტოს შეიქმნა სოხუმის სამხედრო განყოფილება. 1867 შავი ზღვის ოლქი ჩამოყალიბდა 1868 ელიზავეტპოლის გუბერნია ჩამოყალიბდა 1878 ჩამოყალიბდა ბათუმის ოლქი და ყარსის ოლქი.
გუბერნატორის უფლებები და მასსა და ცენტრალურ განყოფილებებს შორის ურთიერთობის მოწესრიგება ჩამოყალიბდა 1846 წლის 6 იანვრის „კავკასიის მეფისნაცვლის ურთიერთობის შესახებ“ წესში.
კავკასიაში სიტუაციის სტაბილიზაციასთან და ხელისუფლების განზრახვასთან, გააერთიანოს ადგილობრივი მმართველობის სისტემა, კავკასიის სამეფისნაცვლო გაუქმდა იმპერატორის ალექსანდრე III-ის 1881 წლის 22 ნოემბრის ბრძანებით, რაც რეალურად ნიშნავდა კავკასიის სამეფისნაცვლოს ლიკვიდაციას. 1883 წელს კავკასიის სამეფისნაცვლო ფაქტიურად გაუქმდა.
მესამე სამეფისნაცვლო
მინი|კავკასიის სამეფისნაცვლოს ტერიტორია 1905 წლის (11 მარტს) რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ II-ის ბრძანებულებით აღდგა კავკასიის მეფისნაცვლის თანამდებობა. კავკასიის სამეფისნაცვლოში შედიოდა:
თებერვლის რევოლუციის შემდეგ 1917 წლის (22) მარტს, რუსეთის დროებითმა მთავრობამ შექმნა ამიერკავკასიის მართვის სპეციალური ორგანო — ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტი (ოზაკომი), რომელიც დაუქვემდებარა პეტროგრადიდან დანიშნულ 5 კომისარს.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის სამეფისნაცვლო
ფალუჯის პირველი ბრძოლა
ფალუჯის პირველი ბრძოლა, კოდური სახელწოდებით Operation Vigilant Resolve — ოპერაცია ფალუჯაში აჯანყებულების წინააღმდეგ, ისევე როგორც 2004 წლის მარტში ოთხი ამერიკელი კონტრაქტორის მკვლელობაში დამნაშავეების დაჭერის ან მოკვლის მცდელობა.
ოპერაციის მთავარი კატალიზატორი იყო Blackwater-ის ოთხი კერძო სამხედრო კონტრაქტორის მკვლელობა და დასახიჩრება და რამდენიმე დღით ადრე ჰაბანიაში ხუთი ამერიკელი ჯარისკაცის მკვლელობა.
ბრძოლამ ერაყში საზოგადოებრივი აზრის პოლარიზაცია გამოიწვია.
უნიტარიზმი
უნიტარიზმი — სახელმწიფოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მართვის თვალსაზრისით მსოფლიოს ქვეყნები ძირითადად ორ ჯგუფად იყოფა: უნიტარულ და ფედერაციულ სახელმწიფოებად.
უნიტარულ ქვეყნებში არსებული ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები უშუალოდ ემორჩილებიან ცენტრალურ ხელისუფლებას. ამ ქვეყნებში არც ერთ მის ნაწილს თითქმის არავითარი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის სტატუსი არ აქვს. აქ არსებობს ერთიანი კონსტიტუცია, მოქალაქეობა და უმაღლესი ორგანოების ერთიანი სისტემა. ქვეყნის უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნაწილი არის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დანაყოფი, რომელიც ძირითადად იმართება ცენტრალური მთავრობის მიერ მიღებული კანონის საფუძველზე.
უნიტარულ სახელმწიფოში ადმინისტრაციული დაყოფა ადმინისტრაციული ფუნქციის განსახორციელებლად გამოიყენება. თანამედროვე სახელმწიფოებში უნიტარული დაყოფისას ზოგიერ ერთეულს შესაძლებელია განსხვავებული სამართლებრივი სტატუსი ჰქონდეს ან ავტონომიით სარგებლობდეს. ასეთი ერთეულები ტერიტორილ ავტონომიებად მოიხსენიებიან.
განასხვავებენ ცენტრალიზებულ და დეცენტრალიზებულ უნიტარულ სახელმწიფოებს.
უნიტარული ქვეყნებია: ფინეთი, საბერძნეთი, ისლანდია, შვედეთი, ჩეხეთი, ირლანდია, ირანი, სამხრეთ კორეა, სომხეთი და ა.შ. უნიტარულ სახელმწიფოთა შორის აღსანიშნავია ზოგიერთი ქვეყანა, რომელიც ხელისუფლების მმართველობის მაღალი დეცენტრალიზაციით ხასიათდება. მაგ. უკრაინა, ფილიპინები, პალაუ და ა.შ.
ფალუჯის პირველი ბრძოლა
ფონი
2003 წლის დასაწყისში ბაათისტური ინფრასტრუქტურის დაშლის შემდეგ, ადგილობრივმა მოსახლეობამ აირჩია საქალაქო საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ტაჰა ბიდაივი ჰამედი, რომელიც იცავდა ქალაქს მძარცველებისა და ჩვეულებრივი კრიმინალების ხელში ჩავარდნისგან. ქალაქის საბჭოც და ჰამედიც ნომინალურად პროამერიკელებად ითვლებოდნენ და მათი არჩევა თავდაპირველად ნიშნავდა იმას, რომ შეერთებულმა შტატებმა გადაწყვიტა, რომ ქალაქი ნაკლებად სავარაუდოა, რომ გამხდარიყო ბრძოლის ეპიცენტრი და არ მოითხოვდა ჯარების დაუყოვნებლივ გადასროლას. ამან განაპირობა ის, რომ შეერთებულმა შტატებმა თავიდანვე მცირე ძალები შეიყვანა ფალუჯაში.
უნიტარიზმი
ლიტერატურა
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ფალუჯის პირველი ბრძოლა
ფონი
მიუხედავად იმისა, რომ ფალუჯა საჰაერო თავდასხმების მსხვერპლი ამერიკული ძალების მხრიდან, საზოგადოებრივი ოპოზიცია არ მოჰყვა მანამ, სანამ 82-ე საჰაერო-სადესანტო დივიზიის 700 წევრი პირველად არ შევიდნენ ქალაქში 2003 წლის 23 აპრილს და ჩარლის კომპანიის დაახლოებით 150 წევრმა დაიკავა ალ-ქაიდის პრაიმერი. 28 აპრილს, დაახლოებით 200 კაციანი ბრბო შეიკრიბა სკოლის წინ კომენდანტის საათის გასვლის შემდეგ, ამერიკელებისგან შენობის დაცლას და სკოლად გახსნის უფლებას მოითხოვდნენ. მიტინგი სულ უფრო გამწვავდა და ცრემლსადენმა აირმა ვერ დაშალა ხალხი. პროტესტი გამწვავდა მას შემდეგ, რაც გავრცელებული ინფორმაციით, შეიარაღებულმა პირებმა ესროლეს აშშ-ის ძალებს საპროტესტო ბრბოდან და აშშ-ის არმიის ჯარისკაცებმა 82-ე საჰაერო სადესანტო დივიზიის 325-ე საჰაერო სადესანტო პოლკის 1-ელი ბატალიონიდან საპასუხო ცეცხლი გახსნეს, რის შედეგადაც დაიღუპა 17 ადამიანი და დაიჭრა 70-ზე მეტი მომიტინგე. ინციდენტს აშშ-ის არმიისა და კოალიციის მსხვერპლი არ მოჰყოლია. აშშ-ის ძალებმა განაცხადეს, რომ სროლა მოხდა 30-60 წამში, თუმცა სხვა წყაროები ამტკიცებენ, რომ სროლა ნახევარ საათს გაგრძელდა.
82-ე საჰაერო სადესანტო დოვოზიის ჯარისკაცები შეცვალეს მე-3 ჯავშანტექნიკის პოლკის და 2/502-ე პოლკის, 101-ე საჰაერო-სადესანტო დივიზიის ჯარისკაცებმა. 4 ივნისს, 2/502-ე პოლკის B კომპანიას („რენეგადები“) თავს დაესხნენ პატრულირების შემდეგ, როდესაც ტრანსპორტში სხდებოდნენ უკან დასაბრუნებლად, RPG ჭურვი მოხვდა წამყვან მანქანას; პირველი კლასის რიჰითი ბრენდონ ობერლაიტნერი დაიღუპა და ექვსი დაშავდა. ობერლაიტნერის სიკვდილი იყო B კომპანიის ერთადერთი დანაკარგი განლაგების დროს. ამ თავდასხმის შემდეგ მალევე, მე-3 ჯავშანტექნიკამ მოითხოვა დამატებითი 1500 ჯარისკაცი, რათა შეეჭერებინათ მზარდი წინააღმდეგობა ფალუჯასა და მიმდებარე ალ-ჰაბანიაში.
ივნისში, ამერიკულმა ძალებმა დაიწყეს მოტოციკლების ჩამორთმევა ადგილობრივი მოსახლეობისგან, იმის მტკიცებით, რომ მათ იყენებდნენ კოალიციის ძალებზე თავდასხმების დროს.
30 ივნისს მეჩეთში დიდი აფეთქება მოხდა, რომლის დროსაც იმამი, შეიხ ლაით ხალილი და რვა სხვა ადამიანი დაიღუპა. მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობა ამტკიცებდა, რომ ამერიკელებმა მეჩეთს რაკეტა ესროლეს,, აშშ-ის ძალებმა განაცხადეს, რომ ეს იყო შემთხვევითი აფეთქება მეამბოხეების მიერ, რომლებიც ამზადებდნენ ბომბებს.
თერთმეტი დღის შემდეგ, მეამბოხეებმა ერაყის პოლიცია გადაისროლეს ცრუ საგანგებო სიტუაციაში ქალაქის გარეუბანში, სანამ ერთდროულად თავს დაესხნენ პოლიციის სამ განყოფილებას, მერის ოფისსა და სამოქალაქო თავდაცვის ბაზას. დაიღუპა სულ მცირე 17 პოლიციელი, და გაათავისუფლეს 87 პატიმარი.
ამ დროის განმავლობაში, 82-ე საჰაერო-სადესანტო დივიზია აწარმოებდა რეგულარულ „ელვისებურ რეიდებს“ ქალაქის შიგნით, სადაც Humvee-ის კოლონები ანადგურებდნენ გზის ბარიერებსა და ბორდიურებს, რომლებსაც შეეძლოთ IED-ების დამალვა, და ზედამხედველობდნენ სახლებისა და სკოლების ჩხრეკას, რომლებიც ხშირად მოყვებოდა მატერიალური ზიანი და სროლები ადგილობრივ მოსახლეობასთან.
2004 წლის მარტში სვანაკმა ალ-ანბარის პროვინციის უფლებამოსილება გადასცა I საზღვაო ქვეითთა საექსპედიციო ძალებს, რომელსაც მეთაურობდა გენერალ-ლეიტენანტი კონვეი.
2004 წლის მარტის დასაწყისში ქალაქი პარტიზანული ფრაქციების მზარდი გავლენის ქვეშ მოექცა. ამერიკელთა წინააღმდეგ მზარდმა ძალადობამ გამოიწვია ჯარების სრული გაყვანა ქალაქიდან, მხოლოდ დროდადრო შემოსევები ცდილობდნენ მოეპოვებინათ და გაემაგრებინათ კონტროლი ქალაქზე. ამას თან ახლდა ერთი ან ორი პატრული FOB Volturno-ს გარე საზღვრებთან, ქუსეი და უდეი ჰუსეინების ყოფილ სასახლეში.
27 მარტს, JSOC-ის სათვალთვალო ჯგუფი კომპრომეტირებული იყო ქალაქში და მოუწია უბედურებისგან თავის დაღწევა.
31 მარტის დილას, 1-ელი საინჟინრო ბატალიონის/1-ელი ქვეითი დივიზიის საბრძოლო ინჟინრების ჯგუფი გაიგზავნა მარშრუტის გაწმენდის მისიაზე 82-ე საჰაერო-სადესანტო დივიზიისა და Blackwater-ის მხარდასაჭერად. ჰაბანიადან ფალუჯასკენ მიმავალ გზაზე, მათ შეხვდათ ყველაზე დიდი გზისპირა ბომბი, რომელიც გამოიყენებოდა ომის იმ მომენტში, რის შედეგადაც დაიღუპა ბრავოს კომპანიის 5 ჯარისკაცი.
Blackwater-ის წევრების მკვლელობები
2004 წლის 31 მარტს, ერაყელმა მეამბოხეებმა ფალუჯაში ჩასაფრება მოუწყვეს კოლონას, რომელშიც შედიოდა ოთხი ამერიკელი კერძო სამხედრო კონტრაქტორი Blackwater USA-დან, რომლებიც ახორციელებდნენ საკვების მიწოდებას ESS-ისთვის.
ოთხი შეიარაღებული კონტრაქტორი, სკოტ ჰელვენსტონი, ჯერკო ზოვკო, უესლი ბატალონა და მაიკლ ტიგი მოკლეს სროლისა და მათი ჯიპებში შეგდებული ყუმბარის შედეგად. შემდეგ ბრბომ მათ სხეულებს ცეცხლი წაუკიდა და მათი გვამები ქუჩებში გადაათრიეს, სანამ ევფრატზე გადამკვეთ ხიდზე ჩამოკიდებდნენ. ამბოხებულებმა გადასცეს სურათები საინფორმაციო სააგენტოებს მთელს მსოფლიოში, რამაც გამოიწვია დიდი აღშფოთება და განრისხება ამერიკის შეერთებულ შტატებში. სასწრაფოდ მოჰყვა განცხადება ქალაქის მოახლოებული „დამშვიდების“ შესახებ.
საზღვაო ქვეითთა კორპუსის დაგეგმილი სტრატეგია ფეხით პატრულირების, ნაკლებად აგრესიული რეიდების, ჰუმანიტარული დახმარებისა და ადგილობრივ ლიდერებთან მჭიდრო თანამშრომლობის შესახებ შეჩერდა ფალუჯას პარტიზანებისაგან გასასუფთავებლად სამხედრო ოპერაციის განხორციელების ბრძანების საფუძველზე.
აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი თავდაპირველად იყო ეჭვმიტანილი, როგორც ჩასაფრების ორგანიზატორი, რადგან ცნობილი იყო, რომ იგი გეგმავდა ტერორისტულ თავდასხმებს და სავარაუდოდ იმ მხარეში იმყოფებოდა. თუმცა, დაზვერვას ეჭვები ჰქონდა, რადგან მსხვერპლის ცხედრების შეურაცხყოფის სურათების მაუწყებლობა არ იყო დამახასიათებელი ალ-ზარქაუისთვის, რომლის ტიპიური სტილი იყო ალ ჯაზირასთვის ცნობა, რომ მას თავდასხმა დაგეგმილი ჰქონდა მომხდარიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ. დაზვერვის ანგარიშებმა საბოლოოდ დაასკვნა, რომ აჰმად ჰაშიმ აბდ ალ-ისაუი იყო თავდასხმის განმახორციელებელი. 2004 წლის სექტემბრისთვის ალ-ზარქაუი იყო „უმაღლესი პრიორიტეტული“ სამიზნე ფალუჯაში შეერთებული შტატების სამხედროებისთვის; ის გარდაიცვალა დაგეგმილი მკვლელობის შედეგად 2006 წლის ივნისში, როდესაც შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების თვითმფრინავმა ჩამოაგდო ორი 230 კილოგრამიანი მართვადი ბომბები სათავსოზე, რომელშიც ის ესწრებოდა შეხვედრას.
ალ-ისაუი ასევე მნიშვნელოვანი სამიზნე იყო, რომლის თავდასხმები გაგრძელდა მანამ, სანამ 2009 წელს SEAL-ის სპეცოპერაციის დარბევამ ის შეიპყრო გასროლის გარეშე. მან დაადანაშაულა ამერიკელი სამხედროები არასათანადო მოპყრობაში პატიმრობაში ყოფნისას და ჩვენება მისცა 2010 წლის აპრილში სამხედრო სასამართლოებში სამი საზღვაო ძალების SEAL-ის წინააღმდეგ (ყველა მათგანი გაამართლეს). შემდგომში იგი გადასცეს ერაყის ხელისუფლებას, რომლებმაც 2013 წლის ნოემბრამდე გაასამართლეს და სიკვდილით დასაჯეს ჩამოხრჩობით.
კამპანია
მარცხნივ|მინი| აშშ-ის საზღვაო ქვეითებმა 1-ელი ბატალიონიდან, საზღვაო ქვეითების მე-5 პოლკი, ცეცხლი გაუხსნეს მეამბოხეების პოზიციებს ფალუჯას პირველი ბრძოლის დროს. 1 აპრილს, ბრიგადის გენერალმა მარკ კიმიტმა, აშშ-ის სამხედრო ოპერაციების დირექტორის მოადგილემ ერაყში, დაჰპირდა „აბსოლუტური“ პასუხის გაცემას Blackwater USA-ში დაღუპულებზე და განაცხადა, რომ „ჩვენ მშვიდობას მოვუტანთ ამ ქალაქს“.
2004 წლის 3 აპრილს პირველმა საზღვაო საექსპედიციო ძალებმა მიიღო წერილობითი ბრძანება გაერთიანებული დავალებათა ჯგუფისგან, რომელიც ბრძანებდა შეტევითი ოპერაციების განხორციელებას ფალუჯაში. ეს ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა საზღვაო ქვეითთა მეთაურების სურვილს ადგილზე, რომლებსაც სურდათ ჩაეტარებინათ ქირურგიული დარტყმები და რეიდები Blackwater-ის სიკვდილში ეჭვმიტანილთა წინააღმდეგ.
2004 წლის 4 აპრილის ღამეს, ამერიკულმა ძალებმა წამოიწყეს დიდი შეტევა ფალუჯაში „უსაფრთხოების აღდგენის“ მიზნით, 2000-მდე ჯარისკაცით ქალაქის ალყაში მოქცევით. სულ მცირე ოთხი სახლი ფაზიანდა საჰაერო თავდასხმების დროს და იყო სპორადული სროლები მთელი ღამის განმავლობაში.
შეფასებულია, რომ არსებობდა მეამბოხეების 12–24 ცალკეული ჯგუფი, რომლებიც შეიარაღებულნი იყვნენ RPG-ებით, ტყვიამფრქვევებით, ნაღმტყორცნებით და საზენიტო იარაღით, რომელთა ნაწილი ერაყის პოლიციის მიერ იყო მოწოდებული. 2004 წლის 6 აპრილისთვის აშშ-ის სამხედრო წყაროებმა განაცხადეს, რომ „საზღვაო ქვეითებმა შესაძლოა არ სცადონ ქალაქის ცენტრის კონტროლი“. მარჯვნივ|მინი| ფალუჯას პირველი ბრძოლის დროს, აშშ-ის საზღვაო ქვეითები მე-2 ბატალიონიდან, 1-ლი საზღვაო ქვეითები, ბლოკავენ ფალუჯას გზატკეცილ 1-ს. ბრძოლის პირველ დღეებში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სამოქალაქო მოსახლეობის მესამედი გაიქცა ქალაქიდან.
ალყის შედეგად დაიხურა ფალუჯას ორი მთავარი საავადმყოფო, ფალუჯას გენერალური საავადმყოფო და იორდანიის საავადმყოფო, რომლებიც ხელახლა გაიხსნა ცეცხლის შეწყვეტის დროს 2004 წლის 9 აპრილს. ასევე ამ დროს, ჯებელ ალის პორტში ავიამზიდი USS George Washington (CVN-73)-ის ვიზიტი გაუქმდა და ჯორჯ ვაშინგტონის გადამზიდავი დამრტყმელ ჯგუფს და მის ბორტზე მყოფი Carrier Air Wing Seven-ს დაევალათ დარჩენა სადგურზე სპარსეთის ყურეში, რადგან გაძლიერდა ბრძოლა კოალიციის ძალებსა და ერაყელ მეამბოხეებს შორის ფალუჯას გარშემო.
შედეგად შეტაკებები გადაიარდა ფართო ბრძოლებშიი მთელს ცენტრალურ ერაყში და ქვემო ევფრატის გასწვრივ, ერაყის ამბოხების სხვადასხვა ელემენტებმა ისარგებლეს სიტუაციით და დაიწყეს ერთდროულად ოპერაციები კოალიციის ძალების წინააღმდეგ. ამ პერიოდმა აღნიშნა მაჰდის არმიის, შიიტი სასულიერო პირის მუქთადა ალ-სადრის მილიციის გაჩენა, როგორც ძირითადი შეიარაღებული ფრაქცია, რომელიც იმ დროს აქტიურად მონაწილეობდა ანტიკოალიციურ ოპერაციებში. მოვლენებს ასევე მოჰყვა სუნიტების აჯანყება ქალაქ რამადში. ამ პერიოდში არაერთი უცხოელი  ტყვედ ჩაიგდეს მეამბოხე ჯგუფებმა. ზოგი პირდაპირ მოკლეს, ზოგი კი მძევლად აიყვანეს პოლიტიკური ან სამხედრო დათმობისთვის გაცვლის მცდელობისთვის. ერაყის პოლიციისა და ერაყის სამოქალაქო თავდაცვის კორპუსის ზოგიერთმა ელემენტმა ასევე შეუტია კოალიციის ძალებს ან უბრალოდ მიატოვა პოსტები.
ფალუჯაში აჯანყებულებმა გაუძლეს საჰაერო დაბომბვის წვიმას მეამბოხეების პოზიციებზე მთელი ქალაქის მასშტაბით, Lockheed AC-130-ის საბრძოლო ხომალდებმა არაერთხელ შეუტიეს სამიზნეებს თავიანთი GAU 12 იარაღით და ჰაუბიცებით. სკაუტი სნაიპერები გახდნენ საზღვაო ქვეითების სტრატეგიის ძირითადი ელემენტი, ბრძოლაში საშუალოდ 31 მოწინააღმდეგეს კლავდნენ, ხოლო PSYOP ტაქტიკური ფსიქოლოგიური ოპერაციების გუნდები ტაქტიკური ფსიქოლოგიური ოპერაციების რაზმიდან 910 იტყუებდნენ ერაყელებს სნაიპერებისთვის სკრიპტების წაკითხვით, რომლებიც მიზნად ისახავდა მეამბოხე მებრძოლების გაბრაზებას და თან რთავდნენ AC/DC- ს, მეტალიკასთან და სხვა როკ მუსიკასთან ერთად ხმამაღლა დინამიკებით.
სამდღიანი ბრძოლის შემდეგ, დადგინდა, რომ შეერთებულმა შტატებმა კონტროლი მოიპოვა ქალაქის 25%-ზე და სავარაუდოა, რომ აჯანყებულებმა დაკარგეს რამდენიმე ძირითადი თავდაცვითი პოზიცია.
ალ-ჯაზირას რეპორტიორმა აჰმედ მანსური და ოპერატორმა ლაით მუშტაქი, ერთადერთი ორი ჟურნალისტი, რომლებიც კონფლიქტს აშუქებდნენ 2004 წლის 3 აპრილის შემდეგ, იტყობინებიან, რომ უცნობი წყარო აცხადებდა, რომ შეერთებული შტატები დაჟინებით მოითხოვდა რეპორტიორების ქალაქიდან გაყვანას, როგორც წინასწარი ცეცხლის შეწყვეტის პირობა.
შედეგად, ძალზედ საჭირო ჰუმანიტარულმა დახმარებამ, რომელიც შეჩერებული იყო ბრძოლებისა და ბლოკადის შედეგად, საბოლოოდ მოახერხა ქალაქში შესვლა, განსაკუთრებით ბაღდადიდან კერძო მოქალაქეების, ბიზნესმენების და სასულიერო პირების მიერ ორგანიზებული ძირითადი კოლონა შია-სუნიტთა ერთობლივი ძალისხმევით. ზოგიერთმა აშშ-ის ძალებმა გამოიყენეს ეს დრო მიტოვებული სახლების დასაკავებლად და მათი დე ფაქტო ბუნკერებად გადაქცევისთვის, რამდენიმე მეამბოხემ იგივე გააკეთა.
ამ დროისთვის, შეფასებულია, რომ 600 ერაყელი დაიღუპა, რომელთაგან სულ მცირე ნახევარი მშვიდობიანი მოსახლეობა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ თავდასხმის შედეგად ასობით მეამბოხე დაიღუპა, ქალაქი მტკიცედ დარჩა მათი კონტროლის ქვეშ. ამერიკულმა ძალებმა იმ დროისთვის მხოლოდ ქალაქის სამხრეთით მდებარე ინდუსტრიულ უბანში შეძლეს ფეხის მოკიდება. ამ დროისთვის ძირითადი ოპერაციების დასრულებამ გამოიწვია მოლაპარაკებები სხვადასხვა ერაყელ ელემენტებსა და კოალიციურ ძალებს შორის, რომელსიც იზრდებოდა შეტაკებებში.
2004 წლის 13 აპრილს ამერიკელი საზღვაო ქვეითებს თავს დაესხნენ მეჩეთის შიგნით გამაგრებული მეამბოხეები. საჰაერო თავდასხმამ გაანადგურა მეჩეთი, რასაც საზოგადოების პროტესტი მოჰყვა.
2004 წლის 15 აპრილს ამერიკულმა F-16 Fighting Falcon-მა ჩამოაგდო 910 კილოგრამიანი JDAM GPS მართვადი ბომბი ფალუჯას ჩრდილოეთ რაიონზე.
2004 წლის 19 აპრილს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება, როგორც ჩანს, კონსოლიდირებული იყო ქალაქში აშშ-ის და ერაყის ერთობლივი პატრულირების ხელახალი დანერგვის გეგმით. დროთა განმავლობაში ეს შეთანხმება ჩაიშალა და ქალაქი დარჩა აშშ-ის მიერ დანიშნული ერაყის დროებითი მთავრობის წინააღმდეგ ოპოზიციის მთავარ ცენტრად. გარდა ამისა, ფალუჯაში შეიარაღებული ჯგუფების შემადგენლობა შეიცვალა მომდევნო თვეების განმავლობაში და სეკულარული, ნაციონალისტური და ყოფილი ბაათისტური ჯგუფების დომინირებიდან, რომლებიც ორგანიზებულ დანაშაულთან და ადგილობრიც მხედართმთავრებთან იყვნენ კავშირში, გადაიზარდა რადიკალური ვაჰაბისტური პოზიციის მიმდევარი მეომრების აშკარა დომინაციისკენ.
2004 წლის 27 აპრილს მეამბოხეებმა შეუტიეს აშში-ს თავდაცვით პოზიციებს, რის გამოც ამერიკელებმა საჰაერო მხარდაჭერა გამოიძახეს. ამის საპასუხოდ, 2004 წლის 28 აპრილს, ავიამზიდმა George Washington-მა გაუშვა ესკადრილიები: VFA-136, VFA-131, VFA-11 და VFA-143, რათა განეხორციელებინათ საბრძოლო საჰაერო გაფრენები მეამბოხეების წინააღმდეგ ფალუჯაში. ამ ოპერაციის დროს, Carrier Air Wing Seven-ის თვითმფრინავმა ჩამოაგდო 13 GBU-12 Paveway II ლაზერით მართვადი ბომბი მეამბოხეების პოზიციებზე და ასევე უზრუნველყო საბრძოლო საჰაერო მხარდაჭერა 1-ელი საზღვაო საექსპედიციო ძალებისთვის.
აშშ-ის გამოსვლა
2004 წლის 1 მაისს შეერთებულმა შტატებმა დატოვა ფალუჯა, რადგან გენერალ-ლეიტენანტმა ჯეიმზ კონვეიმ გამოაცხადა, რომ მან ცალმხრივად გადაწყვიტა დარჩენილი ოპერაციები გადაეცა ახლად ჩამოყალიბებულ ფალუჯას ბრიგადისთვის - სუნიტური უსაფრთხოების ძალებს, რომლებიც ჩამოყალიბდა CIA-ს მიერ, იყოს შეიარაღებული ამერიკული იარაღითა და აღჭურვილობით, მათ მეთაურობდა ბაატისთური არმიის ყოფილი გენერალი ჯასიმ მოჰამედ სალეჰი. რამდენიმე დღის შემდეგ, როდესაც გაირკვა, რომ სალეჰი ჩართული იყო სადამ ჰუსეინის დროს შიიტების წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებებში, აშშ-ის ძალებმა განაცხადეს, რომ ბრიგადას მუჰამედ ლატიფი უხელმძღვანელებდა. მიუხედავად ამისა, ჯგუფი დაიშალა და სექტემბრისთვის მთელი მიწოდებული იარაღი გადასცეს აჯანყებულებს. ბრიგადის ჯარისკაცებმა გამოაცხადეს ლოიალობა მეამბოხეების მიმართ და შეუერთდნენ სხვადასხვა ჯიჰადისტურ და ნაციონალისტურ ჯგუფებს, რომლებიც იბრძოდნენ ქალაქში ძალაუფლებისთვის.
ფალუჯას ბრიგადის დაკარგვამ გამოიწვია ფალუჯას მეორე ბრძოლა იმავე წლის ნოემბერში. ინტენსიური ბრძოლების შემდეგ ამერიკელებმა წარმატებით დაიკავეს ქალაქი.
ორ ბრძოლას შორის შუალედური პერიოდის განმავლობაში, აშშ-ის ძალებმა შეინარჩუნეს ბაჰარიას ბანაკი, ქალაქის საზღვრებს მიღმა.
შედეგი
მინი| ფალუჯას პირველი ბრძოლის დროს, აშშ-ის საზღვაო ქვეითები 1-ელი საზღვაო პოლკიდან თავს იკავებენ, როდესაც 1-ლი სატანკო ბატალიონის [[M1 Abrams|M1A1 აბრამსი ცეცხლს უხსნის შენობას, სადაც მეამბოხე სნაიპერები არიან განლაგებული.]] ყველაზე დიდი საბრძოლო მისია „ძირითადი საომარი მოქმედებების“ დასრულების შემდეგ, ფალუჯას პირველმა ბრძოლამ შემოაბრუნა მიმდინარე კონფლიქტის აღქმა საზოგადოებაში. ეს იმიტომ მოხდა, რომ მეამბოხეები, ვიდრე სადამს ერთგულები, განიხილებოდნენ, როგორც აშშ-ის ძალების მთავარი მოწინააღმდეგეები. ასევე შეაფასეს, როგორც სამხედრო, ასევე სამოქალაქო სააგენტოებმა, რომ აშშ-ის მიერ დაფინანსებული რეგიონალურ მილიციები, როგორიცაა წარუმატებელი ფალუჯას ბრიგადა, შეიძლება დამღუპველი აღმოჩნდეს. ამერიკელი სტრატეგები ბრძოლის შედეგს ასეხავენ ერთი ნაწერით „ხელწერა კედელზეა. ფალუჯას ბრძოლა არ იყო დამარცხება, მაგრამ ჩვენ არ შეგვიძლია ამის მსგავს გამარჯვების ატანა.“
ბრძოლამ ასევე მოიყვანა აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუი საზოგადოების ყურადღების ცენტრში, როგორც ერაყში ანტიკოალიციური ძალების ყველაზე ცნობილი მეთაური და საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო სუნიტური სამკუთხედის კონცეფციაზე.
ფალუჯაში ბრძოლის დროს 27 ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა. ბრძოლაში დაიღუპა დაახლოებით 800 ერაყელი, რომელთაგან 572–616 მშვიდობიანი მოქალაქე იყო და 184–228 მეამბოხე. ბევრი მოკლული ერაყელი დაკრძალეს ქალაქის ყოფილ საფეხბურთო სტადიონში, რომელიც ცნობილი გახდა როგორც მოწამეთა სასაფლაო.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყის ბრძოლები კატეგორია:აშშ-ის ბრძოლები
ბასილისკო
300 px|thumbnail|ბასილისკოს გრავიურა ხეზე, [[ულისე ალდროვანდი, Serpentum, et draconum historiae libri duo, 1640 წ.]] ბასილისკო (ლათ. regulus; βασιλίσκος — პატარა მეფე) — მითოლოგიაში არსება მამლის თავით, ბაყაყის თვალებითა და ტანით და გველის კუდით. (თუმცა ხშირად ითვლება, რომ მასში დომინერებს გველის ნაწილი). ბასილისკოები რამდენიმეჯერ ნახსენებია ბიბლიაში. შუა საუკუნეებში მათ რეალურ ცხოველებად თვლიდნენ. ასევე ითვლება, რომ ამ არსებებს ჰქონდათ შხამიანი სუნთქვა და კლანჭები, ასევე არსებობდა ვარაუდი, რომ ბასილისკოს თვალებში ჩახედვა ჩამხედს აქვავებდა. ბასილისკოს ტრადიციულად კლავდა მხოლოდ მამლის ყივილი. ასევე გველკუდა არსება ითვლება გველთა მეუფედ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მითოლოგიური ცხოველები
498
თარიღი უცნობია
*
მამა გაბრიელი
გაბრიელი (ურგებაძე), (ერისკაცობაში გოდერძი ვასილის ძე ურგებაძე, მართლმადიდებლურ ეკლესიაში — წმ. ღირსი მამა გაბრიელი აღმსარებელი-სალოსი; დ. 26 აგვისტო, 1929, თბილისი — გ. 2 ნოემბერი, 1995, მცხეთა) — ქართველი სასულიერო პირი (არქიმანდრიტი) და მართლმადიდებელური ეკლესიის წმინდანი (ხს. დღე — 2 ნოემბერი).
ბიოგრაფია
thumb|150px|left|სინჯარა, რომელშიც გადმოცემით მამა გაბრიელის უხრწნელი სისხლია შენახული. გოდერძი ურგებაძე დაიბადა თბილისში წმინდა ბარბარეს ეკლესიის (დასაზუსტაბელია) მახლობლად. მამა, ვასილ ურგებაძე, მამუკინის (ნავთლუღის) სოფლის საბჭოს თავმჯდომარე და ამავე დროს „შინსახკომის“ წარმომადგენელი იყო. მცირეწლოვან გოდერძის მამა ადრევე გარდაცვლილა, ის 1931 წლის შეთქმულებას შეეწირა.
კომუნისტური რეჟიმის წინააღმდეგ
მამა გაბრიელი იყო ერთ-ერთი იმ იშვიათ შემთხვევათაგანი, ვინც კომუნისტების დროს ბერად აღიკვეცა და ააშენა ეკლესია. 1965 წელს 1 მაისს კომუნისტური აღლუმის დროს დაწვა ლენინის 12-მეტრიანი პორტრეტი. დაკითხვაზე მამა გაბრიელმა განაცხადა: ''„იქ უნდა ეკიდოს ქრისტეს ჯვარცმა და არა — ლენინის სურათი. კაცს რად უნდა დიდება. უნდა ეწეროს: დიდება ქრისტე ღმერთს“'' მას უპირობო დახვრეტის მუხლი მიუყენეს. კომუნისტური რეჟიმის მესვეურები მისგან მოითხოვდნენ, ეღიარებინა, რომ ყოველივე ეკლესიის დავალებით ჩაიდინა, სანაცვლოდ კი სიცოცხლის შენარჩუნებას სთავაზობდნენ. ხანგრძლივი ტანჯვა-წამების მიუხედავად, გაბრიელ ბერს პოზიცია არ შეუცვლია. პირიქით, მორიგ დაკითხვაზე ლენინი კვლავ მხეცად მოიხსენია, რის გამოც ის კვლავ სცემეს და აწამეს. ეს ამბავი უცხოეთის პრესისთვის არ დარჩენილა შეუმჩნეველი და ევროპისა და ამერიკის ჟურნალ-გაზეთებით ფართოდ გავრცელდა. მამა გაბრიელი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას უკიდურესად არაჰუმანურად ეპყრობოდნენ.
ბოლო წლები
250px|thumb|მამა გაბრიელის საფლავი 150px|thumb|left|კოშკი რომელშიც მამა გაბრიელმა ბოლო წლები გაატარა მამა გაბრიელი ბოლო წლებში ცხოვრობდა მცხეთის დედათა მონასტრის ტერიტორიაზე არსებულ, მეფე მირიან III-ის კოშკში. 1995 წელს ბერი წყალმანკით მძიმედ დაავადდა. გარდაცვალებამდე ერთი თვით ადრე საქართველოს პატრიარქმა ილია II-მ გაბრიელ ბერი არქიმანდრიტის ხარისხში აიყვანა. 1995 წ. 2 ნოემბერს არქიმანდრიტი გაბრიელი გარდაიცვალა. იგი ანდერძისამებრ დაიკრძალა ბერ-მონაზვნური წესით, ჭილოფში გახვეული, მცხეთის დედათა მონასტრის სასაფლაოზე. ამბობენ, რომ არქიმანდრიტი გაბრიელის სისხლი, რომელიც ექიმმა-ქირურგმა ზურაბ ვარაზაშვილმა აიღო ანალიზის ჩასატარებლად — დღემდე უხრწნელია. მორწმუნეთა გადმოცემით, მამა გაბრიელის საფლავზე ჩაუქრობელი კანდელიდან აღებული ზეთი სასწაულებრივი კურნების თვისებით არის ცნობილი, როგორც საქართველოში, ისე მის საზღვრებს გარეთ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი არქიმანდრიტები კატეგორია:ქართველი ბერები კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი წმინდანები
შორსუ
შორსუ შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვრედეფორტი
ვრედეფორტი — სამხრეთ აფრიკის პროვინცია ფრი-სტეიტში მდებარე პატარა ფერმერული ქალაქი. მისდევენ მსხვილფეხა პირუტყვის, მიწის თხილის, სორგოს, მზესუმზირას და სიმინდის მოშენებას.
1876 წელს ქალაქი ფერმა ვისგატისთან დაარსდა, რომელიც ვრედეფორტის კრატერთან (დაჯახების შედეგად წარმოქმნილი უდიდესი კრატერი დედამიწაზე, დაახლოებით 300 კმ. დიამეტრით) ახლოს მდებარეობს. ქალაქმა სახელი მიიღო ტრანსვაალის რესპუბლიკასა და ორანჟის თავისუფალ სახელმწიფოსთან სამშვიდობო ხელშეკრულების დადების შემდეგ. ბურების მეორე ომის დროს ინგლისელებს აქ ჰქონდათ საკონცენტრაციო ბანაკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა
კოლუმბია 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოლუმბიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოლუმბია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მილტიადე (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი მილტიადე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჯულია ბიშოპი
ჯულია ბიშოპი, ინგლ.Julie Isabel Bishop (დ.1956) - ავსტრალიელი პოლიტიკური მოღვაწე, ლიბერალური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, ქვეყნის ისტორიაში პირველი ქალი, რომელსაც საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა.
ადრეული პერიოდი
ჯულია ბიშოპი დაიბადა სამხრეთ ავსტრალიაში, ადელაიდას სიახლოვეს მდებარე ქალაქ ლობეთალში. მან დაამთავრა წმ.პეტრეს სახელობის გოგონათა ანგლიკანური სკოლა, ხოლო იურიდიული განათლება მიიღო ადელაიდის უნივერსიტეტში, სადაც 1978 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სამართალში. 26 წლის ასაკში სხვა პარტნიორებთან ერთად ჯულია ბიშოპმა ჩამოაყალიბა იურიდიული ფირმა. 1983 წელს დაქორწინების შემდეგ იგი პერთში გადასახლდა. 1996 წ. ორთვიანი კურსები გაიარა ბოსტონში მდებარე ჰარვარდის ბიზნეს-სასწავლებელში უმაღლესი მენეჯმენტის განხრით.
პოლიტიკური კარიერის დასაწყისი
1992 წელს დაიწყო პოლიტიკური საქმიანობა ლიბერალურ პარტიაში შესვლით. მომდევნო წელს ის პერთის ადგილობრივი ორგანიზაციის თავმჯომარედ აირჩიეს ოთხი წლის ვადით. 1998 წლის ფედერალური არჩევნების წინ შიდაპარტიულ კენჭისყრაში გამარჯვებამ მას პარლამენტისკენ გაუკაფა გზა. 2003 წელს პრემიერ-მინისტრმა ჯონ ჰოვარდმა ბიშოპი ხანშიშესულ პირთა საქმეების მინისტრად დანიშნა. ის გახდა, აგრეთვე, განათლების, მეცნიერების და ქალთა საქმეების მინისტრი. 2007 წელს ლიბერალურმა პარტიამ მარცხი განიცადა საყოველთაო არჩევნებზე და ხელისუფლება ლეიბორისტებს გადააბარა, რის შემდეგაც ჯულია ბიშოპი ოპოზიციის ლიდერის მოადგილე გახდა. 2009 წელს ოპოზიციის მიერ დაკომპლექტებულ ჩრდილოვან კაბინეტში მან დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი, რომელიც მან შეინარჩუნა პარტიის ლიდერის შეცვლის შემდეგ. მორიგ ფედერალურ არჩევნებში გამარჯვების შედეგად ჩამოყალიბებულ კაბინეტში ჯულია ბიშოპს 2013 წელს 18 სექტემბერს საგარეო უწყებასთან ერთად ვაჭრობის მინისტრის პოსტიც ჩააბარეს. 19 კაციან მთავრობაში იგი ერთადერთი ქალი-მინისტრი იყო.
მინისტრის პოსტზე
წინამორბედი მთავრობის დამსახურებით, ავსტრალიამ ორი წლით დაიკავა ადგილი უშიშროების საბჭოში, რამაც ხელი შეუწყო საერთაშორისო ასპარეზზე ქვეყნის გააქტიურებას ადამიანის უფლებების და ჰუმანიტარულ სფეროში.
2015 წელს ირანის ბირთვული პროგრამის და ასევე ერაყსა და სირიაში მოქმედი ექსტრემისტული "ისლამური სახელმწიფოს" წინააღმდეგ ბრძოლის განსახილველად მინისტრი თეირანს ეწვია. ადგილობრივი ნორმების შესაბამისად, ის თავშალით წარდგა მასპინძლების წინაშე, რასაც სამშობლოში აზრთა სხვადასხვაობა მოჰყვა. ავსტრალია დიდი მნიშვნელობას ანიჭებდა 2014 წელს უკრაინის კონფლიქტის ზონაში მალაიზიური სამოქალაქო თვითმფრინავის ჩამოგდების გამოძიებას, რასაც მისი 41 მოქალაქე შეეწირა. მის მიერ დამოუკიდებელი საერთაშორისო ტრიბუნალის შესაქმნელად მიმართული ძალისხმევა გაეროში რუსეთის მხრიდან ვეტოს წააწყდა, რაც ჯულია ბიშოპმა მკაცრად დაგმო. ეს გადაწყვეტილება მან ტრაგედიისას დაღუპული 298 ადამიანის შეურაცხყოფად შეაფასა.
2017 წელს ოფიციალურმა კანბერამ 3,8 მლნ დოლარი გამოყო ბანგლადეშში მიანმარიდან ეთნიკური წმენდის შედეგად როჰინჯას დევნილთა ჰუმანიტარული მხარდაჭერის პროგრამისთვის.
11 წლის განმავლობაში ჯულია ბიშოპი პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე იყო, მინისტრად კი მუშაობდა როგორც ტონი ებოტის, ასევე მალკოლმ ტიორნბულის კაბინეტში. 2018 წლის აგვისტოში შიდაამბოხის ფონზე პარტიამ მოქმედი ლიდერი გადააყენა. საზოგადოებრივი აზრის გამოკითვის მიხედვით, ჯულია ბიშოპი ლიბერალთა შორის ყველაზე პოპულარული პოლიტიკოსი იყო, თუმცა პარტიულმა კოლეგებმა მის ნაცვლად სკოტ მორისონი აირჩიეს, რაც მინისტრის გადადგომის წინაპირობა გახდა. 26 აგვისტოს მან პოსტი დატოვა. წარმავალმა პრემიერმა ქება არ დაიშურა იმ პიროვნების მისამართით, ვინც "ავსტრალიის შესანიშნავი საგარეო საქმეთა მინისტრი" იყო და ქალებისთვის სანიმუშო მოდელს წარმოადგენდა.
შემდგომი საქმიანობა
თანამდებობიდან წასვლის შემდეგ ჯულია ბიშოპმა 2019 წლის 11 თებერვალს გამოაცხადა, რომ კენჭს აღარ იყრიდა მოახლოეულ არჩევნებზე და, შესაბამისად, პოლიტიკას ტოვებდა.
მალე ცნობილი გახდა, რომ 2020 წლის დასაწყისიდან იგი დაიკავებდა ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის კანცლერის თანამდებობას.
რესურსები ინტერნეტში
გვერდი ინსტაგრამზე
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ავსტრალიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ავსტრალიელი ქალები