cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გელა ლეჟავა
ბიოგრაფია
არის სრული პროფესორი. 6 მონოგრაფიისა და 94–მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი და თანაავტორი, მათ შორის: „Электрофизиологическое исследование механизмов привыкания зрительной системы“ (1968), „საზოგადოებრივი ჯანდაცვა საბჭოთა საქართველოში“ (1984), მავნე „ჩვევიდან დაავადებამდე“ (1986), „ნარკომანიის მედიკო–ბიოლოგიური და ფილოსოფიურ–ზნეობრივი ასპექტები“ (1995), „ნარკოლოგია“ (2001), „ნარკომანია, ფენომენის ანალიზი“ (2003). დაცული აქვს საკანდიდატო დისერტაცია 1965 წელს და სადოქტორი დისერტაცია 1973 წელს. 2001 წელს აშშ-ის ბიოგრაფიული კვლევის ინსტიტუტმა მიანიჭა „წლის ადამიანის“ წოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კოპერი
კოპერი (Koper; Capodistria; Kopar) — ქალაქი სლოვენიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კოპერის მუნიციპალიტეტში, ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქიდან 5 კილომეტრში მდებარეობს იტალიის საზღვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვენიის ქალაქები
ირინე მელიქიშვილი
ირინე მელიქიშვილი (დ. 29 მაისი, 1943, თბილისი — გ. 2 დეკემბერი, 2013)     — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი.
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ ენათა განყოფილება.
1965-1968 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ზოგადი ენათმეცნიერების განყოფილების უფროსი ლაბორანტი, 1968-1986 წლებში უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1995-2005 წლებში სულხან საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართულ ენათა კვლევის ლაბორატორიის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1986-2006 წლებში გ. წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ზოგადი ფონეტიკისა და აღმოსავლურ ენათა ტიპოლოგიის განყოფილების წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი; 2006 წლიდან ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი იყო; 2000 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტის თეორიული და შედარებითი ენათმეცნიერებისა და ფონეტიკის ინსტიტუტის პროფესორი, 2005-2006 წლებში კათედრის გამგის მოვალეობის შემსრულებელი; 2006 წლიდან ამავე ინსტიტუტის სრული პროფესორი. არის ავტორი 65 სტატიისა და 2 მონოგრაფიის: „მარკირების მიმართება ფონოლოგიაში“ (თბილისი, 1976); „ძირის სტრუქტურათა ტიპოლოგია და საერთო–ქართველური ძირი“ (თბილისი, 2009).
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მარკირების მიმართება ფონოლოგიაში“, დაიცვა 1972 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საერთო ქართველური ძირი სტრუქტურული და ტიპოლოგიური თვალსაზრისით“, დაიცვა 1997 წელს.
2009 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ–კორესპონდენტი და ტიპოლოგთა საერთაშორისო ასოციაციის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქალი მეცნიერები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ლაბრადორიტი
ლაბრადორიტი — გაბროს ჯგუფის მაგმური ქანი. ძირითადად შედგება პლაგიოკლაზ ლაბრადორისაგან, მცირე რაოდენობით (5-7%) პიროქსენების, მადნეული და სხვა მინერალებისაგან. ლაბრადორიტი მეტწილად მსხვილმარცვლონი შავი ან მუქი ნაცრისფერი ქანია. ლაბრადორიტი, რომლის მონატეხზე ან გაპრიალებულ ზედაპირზე ლაბრადორის კრისტალები მოცისფრო-მომწვანოდ ბზინავს, ძალზე ლამაზია და იხმარება შენობების, ძეგლებისა და სხვათა მოსაპირკეთებლად. ლაბრადორიტის საბადოები ცნობილია უკრაინაში, ფინეთში, აშშ-ში, კანადაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგმური ქანები
ეზოტერიზმი
thumb|მინიატურა «Universal Man»  Liber Divinorum Operum-დან, ჰილდეგარდ ბინგენი, 1165 ეზოტერიზმი ან ეზოტერიკა (ბერძ. ἐσωτερικός — შინაგანი) — რეალობის განსაკუთრებული აღქმის საშუალება. ეზოტერიზმის შემადგენლობაში შედის: მაგია, ალქიმია, ასტროლოგია, გნოსტიციზმი, კაბალა, თეოსოფია, სუფიზმი, იოგა, ვაჯრაიანა (ბუდისტური ტანტრიზმი), მასონობა, ანთროპოსოფია და მონდიალიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიუ-ეიჯი კატეგორია:ეზოტერიზმი
თეიმურაზ ლოლაძე
თეიმურაზ ლოლაძე (დ. 24 მაისი, 1920, ქუთაისი — გ. 2000) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.
შრომითი საქმიანობა თბილისის საავიაციო ქარხანაში დაიწყო, სადაც მუშაობდა საამქროს ტექნოლოგად, ოსტატად, საამქროს უფროსად და ქარხნის მთავარი ტექნოლოგის მოადგილედ. 1958 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის კათედრას განაგებდა. 1971–1980 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პრორექტორი სამეცნიერო მუშაობის დარგში, ხოლო 1981–1988 წლებშ რექტორი.
სამეცნიერო მოღვაწეობის დასაწყისშივე განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია ლითონთა წრის პროცესის თანმხლებ მოვლენათა ფიზიკურ არსს. მის მიერ დამუშავებულმა წრის პროცესების მყისიერი ფიქსირების ორიგინალურმა მეთოდმა, ფართო გამოყენება ჰპოვა მსოფლიოს მრავალ სამეცნიერო-ლაბორატორიულ კვლევაში. არის 180 სამეცნიერო ნაშრომის, მათ ორის 9 მონოგრაფიის, 80 საავტორო მოწმობისა და 11 პატენტის ავტორი, რომელთა დიდი ნაწილი გამოცემულია გერმანიაში, ინგლისში, აშშ-ში, ჩინეთში, იაპონიაში, საფრანგეთში, ჩეხეთში, სლოვაკეთში და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები თ
Patrician IV
Patrician IV — რეალური დროის ეკონომიკური სტრატეგია, რომლის მოქმედება ხდება შუა საუკუნეებში, როდესაც ჰანზა იყო თავის ძალაუფლების ზენიტში. მოთამაშე იწყებს პატარა ბიზნეს საწარმოთი არჩეულ ქალაქში, საიდანაც მოთამაშე უნდა გახდეს წარმატებული მაგნატი ლონდონიდან ნოვგოროდამდე. მოთამაშეს კონკურენციას გაუწევენ რვა სავაჭრო კომპანიები, რომელიც კონტროლირდება ხელოვნური ინტელექტის მიერ მოთამაშემ უნდა მოამამარაგოს ქალაქები მოთხოვნადი რესურსებით — ასევე პოლიტიკა იქნება თამაშის აურიდებელი ნაწილი, ვაჭრობის გარდა ქალაქის მაცხოვრებლებთან მოთამაშემ უნდა მოიპოვოს ნდობა. ასევე შეიძლება ქალაქებში შენობების აგება, ხმელეთზე და ზღვაში ბრძოლა, და მეკობრეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Games for Windows-ისთვის სერტიფიცირებული თამაშები კატეგორია:შუა საუკუნეებში მიმდინარე ვიდეო თამაშები კატეგორია:სავაჭრო სიმულატორი კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გერმანიაში კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:2010 წლის ვიდეო თამაშები
ტრიატლი
ტრიატლი (ინგლ.: Triathle) თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო კავშირის (UIPM) მიერ შემოღებული სპორტის სახეობა. არის სპორტის სამი სახეობის ნაზავი, რომელიც მოიცავს სროლის, ცურვის და სირბილის კომბინაციას. შეჯიბრება იწყება 25 მეტრზე სამიზნესთან მირბენით, სადაც სპორტსმენი ახორციელებს ლაზერული პისტოლეტიდან მიზანში სროლას, რისთვისაც ეძლევა 50 წამი. რაც უფრო მალე დააზიანებს 5 სამიზნეს მით მალე შეუძლია გაიქცეს წყლისკენ, გაცუროს ასაკობრივი კატეგორიით დადგენილი მანძილი, წყლიდან ამორბენის შემდეგ უნდა ირბინოს, ასევე ასაკობრივი კატეგორიით განსაზღვრული მანძილი, შემდეგ კვლავ ისვრის, კვლავ ცურავს, კვლავ დარბის, სულ ოთხი სერია უწყვეტ რეჟიმში. გამარჯვებულად ცხადდება ის ვინც მეოთხე სერიის ბოლოს სირბილით პირველი გადაკვეთს ფინიშის ხაზს. ტარდება მიქსიც(შერეული ესტაფეტა), ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევეა როგორც გუნდურ ესტაფეტაში. ასაკობრივი კატეგორიები იწყება 7 წლიდან 70 წლამდე და ზევით. ტრიატლში ტარდება ეროვნული, რეგიონალური და მსოფლიო ჩემპიონატები. საქართველოში ტრიატლში (ბიატლთან ერთად) შეჯიბრებებს ატარებს თანამედროვე ხუთჭიდის და ტრიატლონის ეროვნული ფედერაცია (პრეზიდენტი ვიაჩესლავ მალიშევი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპორტი კატეგორია:თანამედროვე ხუთჭიდი კატეგორია:თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო კავშირი *
ყარა-საი
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ალექსანდრე მიქაბერიძე
ალექსანდრე მიქაბერიძე (დ. 1866, ყუმისთავი, წყალტუბოს რაიონი, გ. 1943) — ქართველი მწერალი, საზოგადო მოღვაწე.
1893 წელს დაამთავრა ვარშავის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.
მასწავლებლად მუშაობდა თბილისის და ქუთაისის გიმნაზიებში; 1898 წლიდან იყო ქართულ გიმნაზიაში გამგის თანაშემწედ, ხოლო შემდეგ გამგედ; 1918 წელს მიწვეული იყო განათლების უწყების ცენტრალურ სამმართველოში დირექტორის მოადგილედ; XIX საუკუნის 90–იანი წლებიდან აქტიურად თანამშრომლობდა იმდროინდელ ქართულ პრესაში; მონაწილეობა აქვს მიღებული „საქართველოს განთავისუფლების ლიგის“ წესდების შემუშავებაში, რისთვისაც იგი დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში მოათავსეს; ავტორია საბავშვო მოთხრობებისა: „უდანაშაულო მსხვერპლი“ (1895), „სამშობლოსათვის თავდადებული“ (1899), „სამშობლოს სიყვარული“ (1902); მას ეკუთვნის თარგმანები, ქართველი მწერლებისადმი და საზოგადო მოღვაწეებისადმი მიძღვნილი ნაშრომები — „მოგონებები იაკობ გოგებაშვილზე“ (1937), „სილოვან ხუნდაძე“, „შიო ჩიტიძე“; შეადგინა „ელინური მითები“ (1938–1949) ჰომეროსის პოემების მიხედვით – „ტროადის ომი“ და „ოდისეა“; წერდა „პელაგიაშვილისა“ და „უმისთაველის“ ფსევდონიმებით.
იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მდივანი.
იოსებ მეგრელიძე
იოსებ ბართლომეს ძე მეგრელიძე (დ. 9 აპრილი, 1909, ხიდისთავი — გ. 29 იანვარი, 1996) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგი.
ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1959 წლიდან იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, ძველი ქართული ლიტერატურის მკვლევარი. ავტორია ნაშრომებისა ქართული და ქართველური, დაღესტნურ-დიდოური ენების, რუსთაველოლოგიისა და ქართული მწერლობის, ქართული და კავკასიური ფოლკლორის, ეთნოგრაფიის, არქეოლოგიისა და ეპიგრაფიკის, არმენისტიკის საკითხებზე. გამოსცა ნიკო მარის, ექვთიმე თაყაიშვილის, მოსე გოგიბერიძის და სხვათა ნაშრომები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ნორმანდების დინასტია
ნორმანდების დინასტია (House of Normandy) — ნორმანული წარმოშობის არისტოკრატული გვარი, რომელიც მართავდა ნორმანდიას (911-1135 წლებში) და ინგლისს (1066-1135 წლებში). დინასტია ნორვეგიელმა ვიკინგმა როლომ დააარსა, რომელმაც 911 წელს საფრანგეთის მეფისგან ნორმანდიის ტერიტორიის ნაწილი მიიღო (მოგვიანებით გახდა საჰერცოგო).
ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობის შემდეგ, უილიამ I დამპყრობელმა 1066 წელს ნორმანდიის დინასტიის დაქვემდებარებაში მოაქცია ინგლისის სამეფო. დინასტიის ბოლო მამრობითი სქესის წარმომადგენელი ჰენრი I 1135 წელს გარდაიცვალა, მან მემკვიდრეობა თავი დისშვილს სტეფან ბლუელს დაუტოვა, რომელსაც ხანდახან ნორმანდიის დინასტიასაც კი მიაკუთვნებენ ხოლმე. მეფე სტეფანის გარდაცვალების შემდეგ 1154 წელს, ინგლისისა და ნორმანდიის მმართველად პლანტაგენეტების დინასტია მოვიდა.
ნორმანდია
ნორმანდიის ჰერცოგი]] (943—996)
ლაბრადორი
ლაბრადორი (ლაბრადორის ნახევარკუნძულის სახელის მიხედვით, სადაც ცნობილია მისი საბადო) — პლაგიოკლაზების ჯგუფის მინერალი. წარმოადგენს ალბიტისა და ანორთიტის იზომორფულ ნარევს (ანორთიტის შემცველობა 51-70 %-ია). კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. უფერო, თეთრი ან მონაცისფროა, ახასიათებს ირიზაცია. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 6; სიმკვრივე 2680-2720 კგ/მ³. ლაბრადორი მრავალი მაგმური და მეტამორფული ქანის შემადგენელი მინერალია. ქანს, რომელიც თითქმის მხოლოდ ლაბრადორისგან შედგება, ლაბრადორიტს უწოდებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგმური ქანები
ვიანი (კუნდინამარკა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ყარა-სუუ
ყარა-სუუ (Кара-Суу) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 133 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 805 03 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ქიოქ-დიობიო (ყარა-ბუურის რაიონი)
ქიოქ-დიობიო (Көк-Дөбө, 2000 წლამდე — პლოდოპიტომნიკი ) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 647 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 840 02 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ჯონი სინსი
ჯონი სინსი (Johnny Sins; დ. 31 დეკემბერი, 1978, პიტსბურგი, პენსილვანია, აშშ) — ამერიკელი პორნო მსახიობი. მას მონაწილეობა აქვს მიღებული 150-ზე მეტ პორნოფილმში. ჯონის დებიუტი პორნოინდუსტრიაში შედგა 2006 წელს და მის შემდეგ ის ამ საქმეში აქტიურად განაგრძობს მოღვაწეობას. გამორჩეულია როგორც სიმაღლით, კარგი ფიზიკური აღნაგობითა და ასოს ზომით, ასევე თავზე თმის ნაკლებობით
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ამერიკელი პორნო მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
ირაკლი მიქელაძე
ირაკლი მიქელაძე (დ. 3 აგვისტო, 1902, ერევანი, სომხეთი — გ. 23 აგვისტო, 1984) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი.
1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ-ეკონომიკური ფაკაულტეტი.
1926-1927 წლებში ამიერკავკასიის საშინაო ვაჭრობის სახალხო კომისარიატის მთავარი ეკონომისტია; 1928 წელს — საქართველოს ცენტრალური სტატისტიკური სამმართველოს მთავარი ეკონომისტი; 1929 წელს — სასაქონლო ბირჟის მთავარი ეკონომისტი; 1929-1954წლებში არის საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის განყოფილების გამგე; 1930-1960 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კათედრის გამგე და ფაკულტეტის დეკანი; 1936-1970 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტის სოციალისტური დაგეგმვისა და დარგობრივი ეკონომიკის კათედრას. მისი სამეცნიერო კვლევის ძირითადი სფეროა მრეწველობის ეკონომიკა. დიდი ღვაწლი მიუძღვის რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის დაგეგმვის თეორიული და პრაქტიკული საკითხების დამუშავებაში. ძირითადი შრომები ეძღვნება საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის სპეციალიზაციასა და კომპლექსურ განვითარებას.
1969 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ქიოქ-საი
ქიოქ-საი (Көк-Сай) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 913 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 821 01 0.
ვილიაგომესი
ვილიაგომესი (Villagómez) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.684 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 104 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 63 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
როლანდ მესხიშვილი
როლანდ მესხიშვილი (დ. 24 იანვარი, 1930, სოფელი დიმი,  ბაღდათის რაიონი) — ქართველი ექიმი.
1953 წელს დაამთავრა ხარკოვის სამხედრო აკადემიის სამედიცინო ფაკულტეტი.
1953–1957 წლებში იყო სამხედრო ექიმი. 1957–1964 წლებში თბილისის N1 მედიკო–სანიტარული ნაწილის ექიმი. 1964–1970 წლებში თბილისის N8 საავადმყოფოს ქირურგი–ორდინატორი; 1970–1988 წლებში ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის კათედრის ასისტენტი; 1988 წლიდან კათედრის დოცენტი. ავტორია 32 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ანგიოლოგიის, მუცლის ღრუს ქირურგიას. გამოქვეყნებული აქვს ორი მონოგრაფია.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კიდურების არტერიების მაობლიტერებელ დაავადებათა დიაგნოსტიკა და მკურნალობა“.
ვილიაპინსონი
ვილიაპინსონი (Villapinzón) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.771 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 217 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 65.13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 249 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ელიზბარ ნადარაია
ელიზბარ ნადარაია (დ. 17 აპრილი, 1936, ხობის რაიონი, სოფელი ხიბულა) — ქართველი მათემატიკოსი, მეცნიერი.
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა– მათემატიკის ფაკულტეტი.
1964–1966 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოთვლითი ცენტრის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1966–1973 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ილია ვეკუას სახელობის გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტის ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი და შემდეგ განყოფილების გამგე; 1973–1978 წლებშ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკისა და სამართლის ინსტიტუტის ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის განყოფილების გამგე; 1978–1986 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის კათედრის დოცენტი და შემდეგ პროფესორი, ხოლო 1986 წლიდან ამავე კათედრის გამგე. 1964 წლიდან არის ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი, სტეკლოვის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტი (მოსკოვი); 1981 წლიდან ფიზიკა მათემატიკის დოქტორი, რომანოვსკის სახელობის მათემატიკის ინსტიტუტი (ტაშკენტი). 2009 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის ალბათობის თეორიისა და მათემატიკური სტატისტიკის მიმართულების სრული პროფესორი.
2001 წლიდან არის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.
1990 წელს მიიღო ილია ვეკუას სახელობის პრემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
ვახტანგ მოსიძე
300px|მინი|მემორიალური დაფა სახლზე სადაც ცხოვრობდა [[1965-1999 წლებში, ილია ჭავჭავაძის გამზირი 8]] ვახტანგ მიხეილის ძე მოსიძე (დ. 20 იანვარი, 1928, თბილისი, — გ. 26 თებერვალი, 1999) — ქართველი ფიზიოლოგი.
1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1965 წელს იყო ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, ლაბორატორიის გამგე. 1991 წლიდან ი. ბერიტაშვილის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. ავტორია 170 სამეცნიერო ნაშრომის, რომელიც ეხება თავის ტვინის ჰემისფეროთა ფუნქციურ ასიმეტრიას. გამოქვეყნებული აქვს 6 მონოგრაფია.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პირობითი რეფლექსები კორძიანი სხეულის გადაკვეთის შემდეგ“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის ჰემისფეროთა წყვილადი და განცაკევებული მუშაობის შესახებ“, დაიცვა 1964 წელს.
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
ვახტანგ მოსიძის სახელს ატარებს თბილისის ერთ-ერთი ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ქართველი ფიზიოლოგები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1998) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი
სამხრეთ კორეის შეიარაღებული ძალები
სამხრეთ კორეის შეიარაღებული ძალები (대한민국 국군; ჰანჯა: 大韓民國國軍; დაეჰანმინგუკ გუკგუნ) — სამხრეთ კორეის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს ქვეყნის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია: არმია, საჰაერო ძალები, საზღვაო ძალები და საზღვაო ქვეითები
შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაშია 630 000 ჯარისკაცი, ხოლო რეზერვშია 2 970 000 (2014). სამხრეთ კორეის საჯარისო ნაწილები, 1 389 ჯარისკაცი განლაგებულია 15 ქვეყანაში, მათ შორის ლიბანში - 316, ფილიპინებში - 297, სომალში - 299, სამხრეთ სუდანში - 290 და სხვ. 1994-2009 წლებში, სამხრეთ კორეის 88 ჯარისკაცი, გაეროს მისიის ფარგლებში, საქართველოს ტერიტორიაზე მსახურობდა.
სქოლიო
შეიარაღებული ძალები კატეგორია:შეიარაღებული ძალები ქვეყნების მიხედვით
ყურუ-მაიმაკი
ყურუ-მაიმაკი (Куру-Маймак) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 477 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 807 03 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ირშავის რაიონი
ირშავის რაიონი (Іршавський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში. მისი ფართობია 944 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 99 988 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 105 კაცს კმ²-ზე. ირშავის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ირშავა.
ზურაბაშვილი
ქართული გვარი ზურაბაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს შემდეგ პიროვნებათაგან:
კატეგორია:ზურაბაშვილები კატეგორია:ქართული გვარები
ყიზილ-ადირი
ყიზილ-ადირი (Кызыл-Адыр, 1992 წლამდე — კიროვსკოე) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 789 ადამიანს (5 319 მამაკაცი და 5 470 ქალი) შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 818 01 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მაიმაკი
მაიმაკი (Маймак) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 887 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 510 01 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ლოპოლითი
ლოპოლითი (ბერძნ. lopás – ჯამი და líthos – ქვა) — ბრტყელი ჯამისებრი ფორმის თანხმობითი, ფენათშორისი ინტრუზია, რომელიც განლაგებულია სინკლინებსა და მულდაში. ცენტრალური ნაწილი დაწეული, ხოლო კიდეები აზევებული აქვს. დიამეტრში ლოპოლითი ათეულ კილომეტრს აღწევს. სიმძლავრე მრავალი ასეული მეტრია. როგორც წესი, ლოპოლითი განვითარებულია ბაქნისებურ სტრუქტურებში, რომელიც აგებულია ძირითადი შედგენილობის ქანებით. უმსხვილესი დიფერენცირებული ლოპოლითები მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და კანადაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინტრუზიები
ქალი სარკეში
ქალი სარკეში — ალექსანდრე აბაშელის ფანტასტიკური რომანი, რომელიც 1930 წელს გამოიცა. ნაწარმოები მეორედ 1961 წელს გამოსცა "ლიტერატურა და ხელოვნებამ", 1968 წელს ნაკადულმა, მეოთხედ მცირე ტირაჟით 1981 წელს გრიგოლ აბაშიძის რედაქტორობით გამოსცა უცნობმა გამომცემლობამ. ბოლოს კი რომანი დაიბეჭდა სერიაში „ქართული საბჭოთა რომანი“, რომელშიც ასევე დაიბეჭდა კიდევ ერთი ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა, ივანე ყიფიანის "ამონი, ანუ ათასი წლის შემდეგ". „ქალი სარკეში“ ამ ჟანრის ერთ–ერთი პირველ ნიმუშადაა მიჩნეული საქართველოში. ნაწარმოები თარგმნილია რუსულად და დღემდე უფრო დიდი პოპულარობით სარგებლობს, ვიდრე საქართველოში, რაზეც მეტყველებს მისი გამოცემების სიმრავლეც. რომანი დაყოფილია რამდენიმე პირობით ნაწილად. პირველ ძირითად ნაწილში მოქმედება მიმდინარეობს დედამიწაზე, მეორე კოსმოსში, ხოლო მესამე, ყველაზე მცირე – მარსზე.
რომანის შესახებ
ალექსანდრე აბაშელმა რომანი ქალი სარკეში 1930 წელს გამოაქვეყნა. რასაც მალევე მოჰყვა დიდი გამოხმაურება. მწერალს აქამდე მხოლოდ მისი ლექსების კრებულებით იცნობდნენ.
რომანი ითვლება ერთ–ერთ პირველ სამეცნიერო ფანტასტიკად არამარტო საქართველოში, არამედ საბჭოთა კავშირში. რომანის ერთ–ერთ გამოცემაში, რომელთან ერთად ივანე ყიფიანის „ამონიც“ შევიდა, რედაქტორები არიან გურამ გვერდწითელი და გურამ ფანჯიკიძე, ავტორი ასევე გახმაურებული და ერთ–ერთი ყველაზე ცნობილი ფანტასტიკური რომანისა „სპირალი“.
ისინი შესავალში წერენ, რომ აბაშელის რომანი „ქალი სარკეში“ და ყიფიანის „ამონი, ანუ ათასი წლის შემდეგ“ ქართულ ლიტერატურაში მეცნიერულ–ფანტასტიკური ჟანრის ნაწარმოების შექმნის პირველი ცდებია. მათი თქმით, ამ რომანების დაწერიდან დიდმა დრომ განვლო. ამ ხნის განმავლობაში მეცნიერებამ გიგანტური ნაბიჯები გადადგა წინ, განვითარების ახალ ეტაპს მიაღწია. ბევრი რამ ფანტაზიიდან დღეს უკვე სინამდვილეს წარმოადგენს: ხალხის მშვიდობიან სამსახურშია ატომი, წარმატებით განხორციელდა დედამიწის თანამგზავრის გაშვება, ადამიანის ფრენა კოსმოსში. ამ და სხვა მიზეზების გამო კი მკითხველს შეიძლება ზოგიერთი რამ გულუბრყვილოდ მოეჩვენოს.
რომანი ითარგმნა რუსულადაც და გამოიცა მოსკოვში 1961 წელს გამომცემლობა „Заря Востока“-ს მიერ.
წიგნის სხვადასხვა გამოცემის ილუსტრაციები ეკუთვნით სპირიდონ ცინცაძეს და ა. ბანძელაძეს.
სიუჟეტი
მინიატიურა|რუსული გამოცემის ილუსტრაცია მინიატიურა|რუსული გამოცემის პირველი გვერდის ილუსტრაცია 1930 წელია. საქართველო. ინჟინერი გურგენ კამარელის კაბინეტში შემოდის მდივანი და ატყობინებს, რომ სტუმარი ელოდება – ინჟინერი ვაისმანი. ინჟინერი დათანხმდება მასთან შეხვედრას. ვაისმანი კამარელს შეატყობინებს მისი ახალი გამოგონების შესახებ, რომელიც ქართველის მეცნიერულმა ნაშრომმა შთააგონა და ამიტომ ეს ელექტრო ტექნოლოგია მისი სახელობის უნდა იყოს. დიდი ხნის კამათის შემდეგ კამარელი დათანხმდება უცხოელს. მალე მოიწვევენ კრებას, გააცნობენ ახალ ტექნოლოგიას, რომელიც სრულიად ცვლის ელექტრონული ძრავების აწყობის სპეციფიკას. უცხოეთიდან ჩამოვლენ მეცნიერები და შეათანხმებენ ცდის ჩატარების დროს. მალე მოეწყობა ახალი ძრავით აგებული საფრენი აპარატების გამოცდა. საქართველო მსოფლიო მეცნიერების ცენტრად იქცევა.
დედამიწის გადარჩენა მთელს კაცობრიობაში მშვიდობას მოიტანს. მარსელები დედამიწელებს სთხოვენ რამდენიმე მილიონ კვადრატულ ლიტრ წყალს, რის შემდეგაც წყლის დონე 3 მეტრით დაიწევს. როცა მეორედ მოითხოვენ იგივეს მარსელები, დედამიწის მოსახლეობა სხვადასხვანაირ უკმაყოფილებას გამოთქვამს. ზოგიერთი პოლიტიკოსი განაცხადებს, რომ ეს მარსის ფარული ქმედება მომოვალში კოლონიად გადააქცევს დედამიწას და პლანეტის მართვას უცხო ცივილიზაცია დაიწყებს. ინჟინერი კამარელი კი აქტიურად იცავს მარსელებს და აცხადებს, რომ დედამიწამ მეოთხედი წყალიც რომ გასცეს მარსისთვის, ეს ოდნავაც არ დააზიანებს მას. მარსთან კი ურთიერთობის გამყარებაში წაადგება.
1933 წლის ბოლოს გადაწყდება მარსზე დელეგაციის გაგზავნა ხომალდ "რაუნიტის" მეშვეობით, რომლის პილოტიც დედამიწაზე მყოფი ერთადერთი მარსელი – გუსტავ ვაისმანი იგივე მარსულად კარო იქნება. ლონდონის საერთაშორისო სხდომის შემდეგ შეირჩევა სამი პოლიტიკური პირი, რომლებიც მიიღებენ მარსზე გაფრენის უფლებას – რამზეი მაკდონალდი, არისტიდ ბრიანი და მისტერ დინგვეი. ეკიპაჟის მნიშვნელოვანი პირი კი ინჟინერი გურგენ კამარელი იქნება. ფრენა რამდენიმე კვირას გასტანს. დელეგაციის წევრები ხომალდზე შეიცნობენ უწონადობის უცნაურ მოვლენას. მარსზე მათ დიდი პატივით შეხვდებიან. ჩააცმევენ სპეციალურ სკაფანდრებს, რათა წნევის ნაკლებობით სტუმრები არ დაიღუპონ. კამარელს "სასტუმროს ნომერში" მოათავსებენ და შეატყობინებენ რომ გედა ნუავეს მალე იხილავს. მალე შემოვა მარსელი ქალი და კამარელიც ოცნებებში გადაეშვება. თუმცა გამოეღვიძება. მას საოცარი სიზმარი უნახავს. მოახლე შეატყობინებს, რომ მას ვიღაც კაცი ეწვია და ელოდება. კამარელი შეხვედრას თანხმდება. კაცი მალე შემოვა და გაეცნობა – „ინჟინერი ვაისმანი“.
ფაბულა
ტექნოლოგიები: ნაწარმოებში არის წარმოდგენილი ახალი ატომური ძრავა, რომელიც ელექტრონების მოძრაობაზეა დაფუძნებული. მეცნიერები ამის მეშვეობით აგებენ რამდენიმე საცდელ თვითმფრინავსა და მანქანას და ცდილობენ გაზარდონ როგორც მათი მარგი ქმედების კოეფიციენტი, ასევე მათი სისწრაფე და ენერგია. საბოლოოდ მარსზე გასაშვებად ისინი ანალოგიურ ტექნოლოგიებს გამოიყენებენ და ააგებენ "გედას" – კოსმოსურ ხომალდს. თუმცა გაფრინდებიან კაროს ხომალდით – "რაუნიტი". მას შეუძლია ცენტრიდანული ძალის გამოყენებით ხელოვნური გრავიტაციის წარმოქმნა კოსმოსური ხომალდის ბრუნვით საკუთარი ღერძის გარშემო. რომანში აღწერილი ე.წ. სარკე არის დღევანდელი ტელევიზიის(ტელევიზორის) პროტოტიპი. აბაშელს აღწერილი აქვს ტექნოლოგია, რომლის საშუალებითაც შეიძლება ათეულობით კილომეტრით დაშორებული წერტილიდან უბრალო სხივის მეშვეობით გადმოიგზავნოს გამოსახულება.
ხალხი: ნაწარმოებში იგრძნობა, რომ ადამიანები ჯერაც არ არიან განვითარების იმ სტადიაზე, რომ შეიცნონ უცხო ცივილიზაციის არსებობის შესაძლებლობა. ისინი კვლავ სხვადასხვა მიზეზს ეძებენ ბუნებრივი კატაკლიზმის ასახსნელად(მაგ: მეორედ მოსვლა, ღვთიური სასჯელი), საეკლესიო პირები და რომის პაპი ფაქტობრივად მხოლოდ ლოცვისკენ მოუწოდებენ ხალხს, და არანაირი მოქმედების მცდელობა არ შეინიშნება თავის გადასარჩენად. რომანში ნათლად ჩანს, რომ პატარა სახიფათო მოვლენაც, კი უარყოფითად აისახება ადამიანებზე და ისინი გადარჩენის ყოველგვარ იმედს კარგავენ. ასეთ მომენტებში კი ყველაფერს თავის თავზე რამდენიმე მეცნიერი იღებს და ხალხიც მას ბრმად მიჰყვება.
ერთიანობა: რაც არ უნდა იყოს, ასეთი მასშტაბური მოვლენა დედამიწის მოსახლეობას აერთიანებს, რაც კარგად გამოჩნდა რომანში. ხალხი ერთიანდება, ერთად ლოცულობს, ერთად გლოვობს, ერთად აღფრთოვანდება, ერთად გამოხატავს უკმაყოფილებას (თუნდაც მარსელებისთვის წყლის მიცემის ფაქტის შემთხვევაში). ამ ერთიანობით განხორციელდა კამარელისა და გუსტავ ვაისმანის იდეა, დედამიწის დამუხრუჭება, რკინის სარტყელის მეშვეობით. ეს კაცობრიობის დადებითი თვისებაა.
კოსმოსური ფრენები: ნაწარმოების გამოქვეყნების დროს ჯერ კიდევ არ იყო გაშვებული ხომალდი დედამიწის ატმოსფეროს გარეთ. ეს ნაწარმოების გამოქვეყნებიდან რამდენიმე ათეული წლის შემდეგ მოხდა. ალექსანდრე აბაშელს თითქმის ზუსტად აქვს აღწერილი კოსმოსური ხომალდის შიდა ნაწილი, უწონადობის მოვლენა და ცენტრიდანული აჩქარება. მან აღწერა ის მოვლენა, რომელიც გამოყენებული აქვს ნაწილობრივ სტენლი კუბრიკს ფილმში – 2001: კოსმოსური ოდისეა და კრისტოფერ ნოლანს ფილმში – "ვარსკვლავთშორისი". პირველ მათგანს, ისევე როგორც მის პირველწყაროს ართურ კლარკის რომანს – 2001: კოსმოსური ოდისეას საზოგადოება 1968 წელს გაეცნო. ხოლო ნოლანის ფილმი 2014 წელს გამოვიდა. ამიტომ სავარაუდოა, რომ აბაშელმა ერთ–ერთმა პირველმა აღწერა კოსმოსური ხომალდი ასე დეტალურად.
მარსი
რომანში აღწერილი მარსი სხვა ფანტასტიკურ რომანებთან შედარებით არც ისე განსხვავებულია. რეი ბრედბერის აღწერილ მარსზე ცხოვრობდნენ ოქროსფერი კანის მფლობელი ჰუმანოიდები, რომელიც ბევრად იყვნენ ადამიანებზე განვითარებული, თუმცა დედამიწელების პირველი ექსპედიციის შემდეგ, რომელმაც მარსზე ვირუსი ჩაიტანა, ცივილიზაცია სრულად განადგურდა. თუმცა დარჩა მათი აშენებული ქალაქები, რომლებიც ძალიან ჰგავდა დედამიწის ქალაქებს. საბოლოოდ მარსი ადამიანების ხელში გადავიდა. აბაშელის შემთხვევაში, მარსზე მისი დედამიწასთან მსგავსების გამო, ანალოგიური ადამიანის რასა განვითარდა. ერთ–ერთ თავში ჩანს, რომ მარსელებს უკვირთ, თუ როგორ წარმოიქმნა დედამიწაზე განვითარებული ცივილიზაცია ამდენი წყლის გარემოცვაში. ერთადერთი მათი განსხვავება წნევის და ტემპერატურის შეგუებულობაში გამოვლინდა. ამიტომ მარსზე ჩასულ დედამიწელებს სპეციალური დამცავი ტანსაცმლის ჩაცმა მოუწიათ.
ფაქტები და მოვლენები
აქ წარმოდგენილი ფაქტები 1933 წელს არა, მაგრამ დღეს უკვე ახდენილია. თუმცა მრავალი მოვლენა ტექნიკურად დაუზუსტებელი. ერთ–ერთ თავში, როცა პერსონაჟები მარსზე მიემგზავრებიან, ავტორი ახსენებს ჰერბერტ უელსისა და ჟიულ ვერნის ფანტასტიკურ რომანებს, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა მთავარი პერსონაჟის, გურგენ კამარელის პროფესიის არჩევაში. იმ დროისთვის ჯერაც არაპოპულარული იყო სამეცნიერო ფანტასტიკა საბჭოთა კავშირში, თუმცა როგორც ცნობილია, სტალინს მოსწონდა უელსი და 1934 წლის შეხვედრის შემდეგ ბრძანა მისი ნაწარმოებები ეთარგმნათ რუსულად. მიუხედავად იმისა,რომ ქალი სარკეში ბევრად ადრე 1930 წელს დაიწერა, ბიოგრაფიული ცნობებით ალექსანდრე აბაშელი ფლობდა ინგლისურ ენას და მას შეეძლო გაცნობოდა უელსის ნაშრომებს. ამ დროს ასევე პოპულარული იყო ჟიულ ვერნი. სავარაუდოა, რომ "ქალი სარკეში"–ის დაწერა სწორედ ამ ორმა ავტორმა შთააგონა ქართველ მწერალს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები კატეგორია:ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა კატეგორია:1930 წლის რომანები კატეგორია:ალექსანდრე აბაშელის ნაწარმოებები
მაია ნათაძე
მაია ნათაძე (დ. 27 მაისი, 1929, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, პოლიტიკოსი.
სუულუ-მაიმაკი
სუულუ-მაიმაკი (Суулу-Маймак) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 716 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 807 04 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მაია ნათაძე
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „შექსპირის დრამების სტილის ავოლუცია“, დაიცვა 1960 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ლინგვისტური სტილისტიკის აგების პრინციპები და ენათა შეპირისპირების სტილისტური ასპექტი“, დაიცვა 1974 წელს.
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“.
მიღებული აქვს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მ
ფაკოლითი
ფაკოლითი (ბერძნ. phakos და lithos – ქვა) — მცირე ფორმის უფესვო ლინზისებური ინტრუზიული სხეული. მისი ფორმა დანაოჭების შედეგია, და არა მიზეზი. ფაკოლითი დამახასიათებელია ოფიოლიტური ულტრაფუძე ინტრუზიებისათვის. აქვს თანხმობითი კონტაქტები. წარმოიქმნება ღია სიღრუეებში მაგმური ლღობილის ავსების შედეგად. ტერმინი „ფაკოლითი“ მეცნიერებაში დაამვიდრა ინგლისელმა გეოლოგმა ალფრედ ჰარკერმა 1909 წელს.
ჰამლეტ მოსულიშვილი
1954-1957 წლებშ იყო ყაბარდო-ბალყარეთის საპროექტო ორგანიზაციაში უფროსი არქიტექტორი, შემდეგ პროექტის მთავარი ინჟენერი; 1957-1968 წლებში ქალაქ ნალჩიკის მთავარი არქიტექტორი. 1968-1970 წლებში ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სახმშენის ხელმძღვანელი; 1959-1970 წლებში ყაბარდო-ბალყარეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჯერ უფროსი მასწავლებელი, შემდეგ დოცენტი; 1965-1967 წლებში სსრკ არქიტექტორთა კავშირის ავტონომიური რესპუბლიკის განყოფილების თავმჯდომარე; 1970-1992 წლებშისაქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტის დოცენტი; 1993-2006 წლებში პროფესორი; 2009 წლიდან დღემდე საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტის სამოქალაქო და სამრეწველო შენობა-ნაგებობათა არქიტექტურული კონსტრუქციები და არქიტექტურული ფიზიკის ფაკულტეტის სრული პროფესორი. არის ავტორი მრავალი რეალიზებული არქიტექტურული პროექტებისა, მათ შორის: 115 ბინიანი საცხოვრებელი სახლი, საზაფხულო თეატრი 3000 მაყურებელზე, რესტორანი ტბის პირას 800 ადგილზე, კაფე-რესტორანი 100 დგილზე, სანატორიუმი 150 ადგილზე (ყველა ქალაქ ნალჩიკში); აგრარული ინსტიტუტი (თბილისი, თანაავტორი), 120 ბინიანი საცხოვრებელი სახლი ქალაქ ბათუმში, და სხვა. ავტორია 9 მონოგრაფიის, 33 სტატიის; მონაწილეა საერთაშორისო, რესპუბლიკური და ადგილობრივი კონფერენციებისა. არქიტექტურის მეცნიერებათა დოქტორი 1991 წლიდან.
იყო აზერბაიჯანის არქიტექტურისა და მშენებლობის უნივერსიტეტის სამეცნიერო წოდებათა მინიჭების საბჭოს წევრი. 1994 წლიდან აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ტამჩი-ბულაყი
ტამჩი-ბულაყი (Тамчы-Булак) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 441 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 806 02 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
შტოკი
შტოკი (Stock — ჯოხი) — ხშირად უსწორმასწორო ფორმის ინტრუზიული სხეული. წარმოქმნის პირობების მიხედვით განასხვავებენ ტექტონიკურ, მაგმურ და მეტასომატურ შტოკებს. ცილინდრული ან იზომეტრიული ფორმისაა. კვეთში მისი ზომები მერყეობს რამდენიმე მეტრიდან, რამდენიმე კილომეტრამდე; ღერძის სიგრძის მიხედვით რამდენიმე კილომეტრია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინტრუზიები
ჩოლპონბაი
ჩოლპონბაი (Чолпонбай) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 990 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 840 01 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
გაბრო
გაბრო (gabbro) — შავი ან მუქი ნაცრისფერი, ფუძე შედგენილობის სრულკრისტალური სიღრმული ინტრუზიული ქანი. დაახლოებით თანაბარი რაოდენობით შეიცავს ფუძე პლაგიოკლაზსა და პიროქსენს. მეორეხარისხოვანი მინერალებია ამფიბოლი, ოლივინი, მაგნეტიტი და ტიტანომაგნეტიტი. განლაგებულია დაიკის, შტოკის, სილის, ლაკოლითისა და ლოპოლითის სახით. ზოგიერთი გაბროს სხეულის გამოსავლის ფართობი რამდენიმე ათასეული კვადრატული კილომეტრია. გაბროს გამოფიტვის შედეგად წარმოიქმნება რკინოვანი თიხები, ოხრა და იშვიათად დაბალხარისხიანი კაოლინი. გაბროს გაკრიალებულ ფილაქნებს იყენებენ მოსაპირკეთებელ დეკორატიულ მასალად. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაგმური ქანები
ჩონ-ყარა-ბუურა
ჩონ-ყარა-ბუურა (Чоң-Кара-Буура, 2000 წლამდე — ბუდიონი ) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 822 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 818 02 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
უჩ-ბულაყი
უჩ-ბულაყი (Үч-Булак) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, ყარა-ბუურის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 479 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 215 818 03 0.
სქოლიო
კატეგორია:ყარა-ბუურის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ალამუთის ციხე
მინი|300პქ|ალამუთის ციხე ალამუთი (, Alamūt) — მთაზე აგებული ციხე ირანში, ალამუთის რეგიონში. მდებარეობს დღევანდელი თეირანიდან დაახლოებით 200 კილომეტრში. სახელი ნიშნავს „არწივის ბუდეს“.
1090 წელს, ალამუთი ჰასან-ი საბაჰის მფლობელობაში გადავიდა; იგი ნიზარიტი ისმაილიტების სახელმწიფოს დამაარსებელი იყო. 1256 წლამდე ალამუთი წარმოადგენდა ამ სახელმწიფოს ცენტრს, რომლის შემადგენლობაში, ალამუთის გარდა, მრავალი სხვა სტრატეგიული ციხესიმაგრეც შედიოდა დღევანდელი ირანისა და სირიის ტერიტორიაზე და თითოეული მათგანი მტრულად განწყობილი სახელმწიფოებით იყო გარშემორტყმული.
ალამუთი, რომელიც ამ ციხესიმაგრეებიდან ყველაზე ცნობილია, ითვლებოდა ნებისმიერი არმიისათვის აუღებელ ციხედ და განთქმული იყო ლამაზი ბაღებით, ბიბლიოთეკითა და ლაბორატორიებით, სადაც ფილოსოფოსებს, მეცნიერებსა და თეოლოგებს ინტელექტიალური თავისუფლების პირობებში შეეძლოთ კამათი.
ციხემ მრავალი თავდასხმა გადაიტანა, მათ შორის სელჩუკთა და ხვარაზმელთა. 1256 წელს რუქნ ალ-დინ ხურშაჰი დანებდა და ალამუთი შემოჭრილ მონღოლებს ჩააბარა, რომლებმაც იგი დაანგრიეს და გაანადგურეს მისი ცნობილი ბიბლიოთეკა. ითვლება, რომ მონღოლებმა მოსპეს ალამუთში ნაზირიტების არსებობა, მაგრამ ცნობილია, რომ 1275 წელს მათ შეძლეს ციხის დაბრუნება, რითაც დაანახეს, რომ მიუხედავად რეგიონში ნაზირიტთა ფართო დევნისა და განადგურებისა, მონღოლებმა საბოლოოდ ვერ შეძლეს მათი არსებობის შეწყვეტა, რასაც ასე ძლიერ ცდილობდნენ. 1282 წელს ციხე ისევ დაეცა, იგი ჰულაგუ-ხანის უფროსი ვაჟის მმართველობაში გადავიდა. ამის შემდეგ ალამუთს რეგიონული მნიშვნელობაღა გააჩნდა და ადგილობრივ მმართველთა მფლობელობაში გადადიოდა.
დღეისათვის ალამუთი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი, თუმცა თავისი ისტორიული მნიშვნელობის გამო, თანდათან ვითარდება ირანის ხელისუფლების მიერ როგორც ტურისტული ობიექტი.
სქოლიო
კატეგორია:ირანის არქიტექტურა კატეგორია:შუა საუკუნეების ლეგენდები
კოლპინო
კოლპინო (Колпино) — ქალაქი რუსეთში, ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის შემადგენლობაში, კერძოდ კოლპინოს რაიონში. 2011 წლის 5 მაისიდან სამხედრო დიდების ქალაქი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 138 979 ადამიანს შეადგენდა. მდებარეობს ნევიისპირა დაბლობზე, მდინარე იჯორზე, სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 26 კილომეტრში.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები
ალექსანდრე ნათიშვილი
ალექსანდრე ნათიშვილი (დ. 15 მაისი, 1878, თბილისი — გ. 3 მაისი, 1959) — ქართველი ექიმი და პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1944-1959), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1940), ლენინის, საპატიო ნიშნის და შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი 1905 წელს. 1918 წლიდან იყო თბილისის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის ნორმალური ანატომიის კათედრის გამგე; 1919–1920 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის დეკანი; 1921–1930 წლებში ხელმძღვანელობდა უნივერსიტეტის ჰისტოლოგიის კათედრას; 1923-1925 წლებში ამავე უნივერსიტეტის პრორექტორია; 1930–1932 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პრორექტორი; 1944–1947 წლებში თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე და სასწავლო ნაწილის გამგე; 1946-1950 წლებში საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ბიოლოგიურ და მედიცინის მეცნიერებათა განყოფილების თავმჯდომარე. მანვე შექმნა პლასტიკური ანატომიის კათედრა სამხატვრო აკადემიაში (1924), შინაურ ცხოველთა ანატომიის კათედრა ზოოვეტერინალურ ინსტიტუტში (1932), ანატომიის კათერდა ფიზკულტურის ინსტიტუტში.
1946 წელს ორგანიზება გაუკეთა და სათავეში ჩაუდგა ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტს, რომელიც 1959 წლიდან ატარებს მის სახელს. მეცნიერული ანატომიის ფუძემდებელი და უმაღლესი სამედიცინო განათლების ერთ-ერთი ორგანიზატორი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1917), პროფესორი (1918). გამოქვეყნებული აქვს 80 სამეცნიერო შრომა, რომლებიც ძირითადად ეძღვნება ნაწლავების ანატომიას. დაამუშავა ანატომიური და ჰისტოლოგიური ტერმინოლოგია ქართულ ენაზე. გამოსცა ადამიანის ნორმალური ანატომიის, პლასტიკური ანატომიისა და შინაურ ცხოველთა ანატომიის და სხვა სახელმძღვანელო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:ქართველი ექიმები
სტაშინსკის საქმე
სტაშინსკის საქმის (Staschinski-Fall) სახელით ცნობილია გერმანიის ფედერალური სასამართლოს გადაწყვეტილება (BGHSt 18, 87) სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (КГБ) აგენტის ბოგდან ნიკოლაევიჩ სტაშინკის (Богдан Николаевич Сташинский, დ. 4. November 1931) მიერ ჩადენილ მკვლელობების შესახებ. ძირითად პრობლემატიკას წარმოადგენდა ამსრულებლობისა და თანაონაწილეობის გამიჯვნა სისხლის სამართალში.
სტაშინსკის, რომელიც საქმიანობდა სუკ-ის საზღვარგარეთის ტერაქტების განყოფილებაში, 1957 წელს იგი ბერლინში გაიგზავნა და დაევალა, მოეკლა სსრკ-ის ხელისუფლების მიერ დევნილი პოლიტიკოსები, უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციისა და რუს შემოქმედთა კავშირის გავლენიანი წევრები. დავალების შესაბამისად, სტაშინსკიმ 1957 წლის შემოდგომაზე მოკლა შემოქმედთა კავშირის წევრი ლევ რებეტი, ხოლო 1959 წლის ზაფხულში, მიუნხენში — სტეფან ბანდერა, უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის თავმჯდომარე. მკვლელობის იარაღად გამოყენებულ იქნა პისტოლეტის მსგავსი იარაღი ციანიდის მჟავის გამოსატყორცნად, რომელსაც იგი თავის მსხვერპლებს ვერაგულად (heimtükisch) პირდაპირ სახეში ასხავდა. ბერლინის კედლის მშენებლობის დღეს სტაშნსკი თავის ცოლთან ერთად გაიქცა დასავლეთი ბერლინისკენ და 1961 წლის 1 სექტემბერს შეეფარდა წინასწარი პატიმრობა.
სტაშინსკისთვის, რომელსაც დიდი ალბათობით სამუდამო პატიმრობა ემუქრებოდა, სასჯელის შემსუბუქების მიზნით გერმანიის სასამართლოებმა მიმართეს შემდეგ ხერხს: ვინაიდან კანონი ითვალისწინებდა დანაშაულში დამხმარესათვის სასჯელის აუცილებელ შემცირებას, სტაშინსკი პროცესის მიმდინარეობისას 1962 წელს გამოაცხადეს მხოლოდ დამხმარედ, რომელმაც გერმანიაში ორი პირის მკვლელობის სახით მხოლოდ დახმარება გაუწია რეალურ ამსრულებელს — მოსკოვში მყოფ სუკ-ის ხელმძღვანელს. სტაშინსკის, როგორც დამხმარეს, მხოლოდ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდეს. სამხარეო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება დაამოწმა ფედერალურმა სასამართლომაც, რომელმაც გამოიყენა შემდეგი ფორმულა: „ამსრულებელია, ვისაც ქმედება სურდა, როგორც საკუთარი“. ფედერალური სასამართლოს დასაბუთებით, სტაშინსკის მის მიერ ჩადენილი ქმედება სურდა, როგორც სვისი, კერძოდ როგორც სუკ-ის ხელმძღვანელისა, ხოლო სტაშინსკის ამოძრავებდა არა „ამსრულებლის ნება“, არამედ მხოლოდ სხვის საქმეში „დახმარების ნება“. ანიმუსის თეორიის სახელით ცნობილი ეს თეორია (animus auctoris) ფედერალურ სასამართლოს არასოდეს უარუყვია, თუმცა ამ ფორმით იგი აღარაა გაბატონებული. გადამწყვეტი ამ განაჩენში უნდა ყოფილიყო ის, რომ გერმანულ სასამართლოებს ამ გადაწყვეტილებით სურდათ, ცივი ომის პიკში უცხოეთის ყველა იერარქიის საიდუმლო სამსახურებისთვის ეცნობებინათ, თუ რა შედეგებამდე შეიძლება მივიდეს მსგავსი საქმეები.
სტაშინსკის საქმის მსგავსი პრაქტიკის აღსაკვეთად, კანონმდებელმა 1969 წელს გერმანიის სისხლის სამართლის კოდექსის § 25-ის პირველ ნაწილში (ძალაშია 1975 წლის 1 იანვრიდან) ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ვინც დანაშაულს თავად ან სხვისი საშუალებით ჩაიდენს, დაისჯება, როგორც ამსრულებელი“. ამ ცვლილების არსი სწორედ ისაა, რომ ქმედების შემადგენლობის უშუალოდ განმახორციელებელი პირი ამსრულებლად უნდა ჩაითვალოს. შესაბამისად, ამ ცვლილებას უნდა აღეკვეთა საკამათო ტენდენცია სასამართლო პრაქტიკისა, რომელიც საკუთარი ხელით განხორციელებულ ქმედების შემადგენლობას „ამსრულებლის ნების“ არარსებობისას მხოლოდ დამხმარედ მიიჩნევდა და შედეგად იყენებდა სისხლის სამართლის კოდექსის § 27-ის მეორე ნაწილს § 49-ის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ სასჯელის სავალდებულო შემცირებას. თუმცა დღევანდელი გაბატონებული პრაქტიკის მიხედვით, „უკიდურესად განსაკუთრებულ შემთხვევებში“ („extremen Ausnahmefällen“) ისეთი პირები, რომლებიც, სტაშინსკის მსგავსად, ქმედების შემადგენლობას უშუალოდ პირადად ასრულებენ, ჩაითვალონ დამხმარეებად.
2005 წლამდე მიჩნეული იყო, რომ სტაშინსკი მისი გათავისუფლების შემდეგ აგრძელებდა გერმანიაში ცხოვრებას შეცვლილი იდენტობით. 2005 წელს რუსეთში გამოქვეყნდა წიგნი სათაურით „რა ღირს სამშობლოს ღალატი?“ წიგნში აღწერილია, როგორ მიიღო სტაშინსკიმ ამერიკული მხარის დახმარებით ახალი იდენტობა და რომ იგი სავარაუდოდ აშშ-ში ცხოვრობს. წიგნში აგრეთვე აღნიშნულია, რომ სუკ-მა კაჩინსკის საქმის შემდეგ უარი თქვა გამოეყენებინა „მკვლელობა, როგორც ჩვეული საშუალება პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად სოციალისტური ბანაკის გარეთ“.
სპირიდონ ვირსალაძე
სპირიდონ სიმონის ძე ვირსალაძე (დ. 17 მარტი, 1868, სოფელი ნახშირღელე, ახლანდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 30 მარტი, 1930, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერული თერაპიისა და ტროპიკული მედიცინის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, პროფესორი.
ბიოგრაფია
1882 წელს დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი და შევიდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, მაგრამ პროგრესულად განწყობილ ახალგაზრდობის წრეებში მონაწილეობისათვის დაითხოვეს. იძულებული გახდა წასულიყო კიევში და იქ დაემთავრებინა სემინარია. შემდეგ სწავლა განაგრძო ტომსკის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1896 წელს და დაღესტანში გაამწესეს. 1898-1909 წლებში მუშაობდა პეტერბურგში ივანე პავლოვის, ალექსანდრე ნეჩაევისა და ვლადიმირ ბეხტერევის ხელმძღვანელობით. იმავე წელს დაბრუნდა თბილისში სადაც დაინიშნა საავადმყოფოს მთავარი ექიმის მოადგილედ და თერაპიული განყოფილების გამგედ.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სპირიდონ ვირსალაძის სახელს ატარებს პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930 კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ავრანლოს ციკლოპური ციხე
მინი|ავრანლოს ციკლოპური ციხე ავრანლოს ციკლოპური ციხე — ციხესიმაგრე, მდებარეობს წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავრანლოს (თეზი) დასავლეთით 100 კმ დაშორებით. განეკუთვნება ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედს. მისი ციკლოპური წყობით ნაგები 2-2,5 მ სისქის კედლები განლაგებულია სამ იარუსად: მთის ძირას, ფერდობსა და წვერზე.
პირველი (ქვედა) საფეხური ანუ ტერასა შესდგება გრძელი ზღუდისგან, რომელიც რკალისებრი გეგმისაა, მთაზე მიყუდებული, სიგრძით 100 მეტრამდე, სიმაღლით 3-4 მ., ზოგან 4,5 მ, სისქით. 2- 2,5 მ. მას აქვს ერთი კარი წყაროს მახლობლად შემდეგი ზომისა: სიმაღლით, სისქითა და სიგანით 1,5 მ.; იგი გადახურულია უზარმაზარი ქვით, რომლის სიგრძეა 2,25 მ., სიგანე 1,5 მ. ამ ზღუდესა და მთას შორის მოგრძო ტერიტორიაზე ერთადერთი შენობაა, ისიც ქრისტიანული პერიოდისა, სახელდობრ პატარა ეკლესია, რომელიც უკანასკნელ ხანშია განახლებული: იგი მიშენებულია ზედ კლდეზე, რომელშიც პაწაწა გამოქვაბულია (ქვაბი) გამოკვეთილი, ეკლესიასთან ჩრდილოეთ მხრიდან შეერთებული. ამ საეკლესიო კომპლექსის გვერდით, დასავლეთისკენ ზღუდის წვერამდე მეტადრე ზღუდის შემდეგ, აუარებელი გამოქვაბულებია, ზოგი დაუმუშავებელი, ზოგი კი ოდნავად დამუშავებული. მეორე (საშუალო) ტერასა, რომელიც მთის ფერდობის შუა სიმაღლეზეა, ოთკუთხედის გეგმისაა, რამდენიმე მეტრის სიგრძისა და სიგანისა; იგი წარმოადგენს ნაციხარს. მესამე (ზევითი) ტერასა კი, რომელიც მთის წვერზეა, შედარებით უფრო დიდი ნაციხარია, ოთკუთხედის გეგმისა; სიგრძით 25 მეტრი, სიგანით 18 მ. კედლის სისქე 3-4 მ. იგი თითქმის-მთლად დაშლილია და განადგურების გზას ადგია.
ციხესიმაგრეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ქვემო ქართლის მხარეში
ცელიე
ცელიე (Celje) — სიდიდით მესამე ქალაქი სლოვენიაში. მდებარეობს ცელიეს მუნიციპალიტეტში და წარმოადგენს ქვემო შტირიის რეგიონულ ცენტრს. ქალაქი განლაგებულია მდინარე სავინიის, ლოჟნიცისა და ვოგლაინის შეერთების ადგილას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვენიის ქალაქები
ივანე ვეფხვაძე
ივანე ალექსის ძე ვეფხვაძე (დ. 25 იანვარი, 1888, თბილისი — გ. 13 იანვარი, 1971, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი, საქართველოს სახალხო მხატვარი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქალაქო სასწავლებელი და ხელი მოჰკიდა მხატვრობას. აკადემიური განათლება გვიან მიიღო. გიგო გაბაშვილის დახმარებით 1927 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. შემოქმედების დაწყებით პერიოდში გატაცებული იყო ძველი თბილისის პეიზაჟებით, რომელშიც აშკარად იგრძნობოდა ნატურალიზმის ნიშნები.
ივანე ვეფხვაძის პირველი ნამუშევრები გამოჩნდა ქართველ მხატვართა საზოგადოების მიერ მოწყობილ გამოფენაზე. აქედან მოყოლებული იგი რესპუბლიკური გამოფენების მუდმივი მონაწილეა. მას დიდი დამსახურება მიუძღვის ჩვენში პორტრეტული და ისტორიულ-რევოლუციური ჟანრის განვითარებაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია „გენერალ-პოლკოვნიკი კ. ლესელიძე“, „სვანეთის მთებში“, „სამგორის მშენებლობაზე“ და სხვა. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. პანთეონში მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ელისაბედ გიორგის ასული დემუროვა (დ. 22 ივნისი, 1896, თბილისი — გ. 11 დეკემბერი, 1988, იქვე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ი