cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰანა სუხოცკა
ჰანა სუხოცკა (Hanna Stanisława Suchocka; დ. 3 აპრილი, 1946) — პოლონეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე 1992–93 წლებში. ქვეყნის ისტორიაში პირველი პრემიერ-მინისტრი ქალი.
ბიოგრაფია
ჰანა სუხოცკა დაიბადა პოზნანის სიახლოვეს მდებარე ქალაქ პლეშევში ფარმაცევტების კათოლიკურ ოჯახში. ბაბუა უნივერსიტეტის ლექტორი იყო, ხოლო ბებია 1918 წლის 11 ნოემბერს პოლონეთის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის გამოცხადების შემდეგ ჩამოყალიბებული პირველი სეიმის წევრი გახდა.
ჰანამ 1968 წელს პოზნანში დაამთავრა ადამ მიცკევიჩის სახელობის უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი კონსტიტუციური სამართლის სპეციალობით, ხოლო 1975 წელს დასავლეთ გერმანიაში დაიცვა კონსტიტუციური სამართლის დოქტორის ხარისხი. ამ პერიოდში დაიწყო მისი პოლიტიკური მოღვაწეობა. 1969 წელს იგი შევიდა მმართველი "გაერთიანებული მუშათა პარტიის" მოკავშირე დემოკრატიულ პარტიაში, 1980 წელს კი საპარლამენტო არჩევნების შედეგად გახდა სახალხო რესპუბლიკის სეიმის დეპუტატი. პოპულარული პროფკავშირის "სოლიდარობის" აღმოცენების შემდეგ ჰანა სუხოცკა იურიდიულ საკითხებში მისი მრჩეველი იყო. როგორც დეპუტატმა, მან 1981 წელს მხარი არ დაუჭირა პრეზიდენტ ვოიცეხ იარუზელსკის გადაწყვეტილებას ქვეყანაში სამხედრო მდგომარეობის შემოღების შესახებ. 1982 წ. 8 ოქტომბერს ოთხ სხვა დეპუტატთან ერთად "სოლიდარობის" აკრძალვის წინააღმდეგ მისცა ხმა, რასაც პარტიული დისციპლინის დარღვევის მოტივით მისი გარიცხვა მოჰყვა. 1989 წ. სუხოცკა დეპუტატად იქნა არჩეული "სოლიდარობის" გახლეჩვის შემდეგ შექმნილი "დემოკრატიული კავშირიდან", სეიმის წევრობა კი მან 2001 წლამდე შეინარჩუნა.
იგი იყო ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის წევრი, მათ შორის 1992 წლის იანვარ-ოქტომბერში - თავმჯდომარის მოადგილე.
ჰანა სუხოცკა გახდა პოლონეთის ისტორიაში პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონში - მხოლოდ მეორე, ლიეტუველი კაზიმირა პრუნსკენეს შემდეგ. 1992 წლის 8 ივლისს ის სათავეში ჩაუდგა სამთავრობო კოალიციას, რომელიც შედგებოდა კონსერვატიული ქრისტიან-ეროვნული კავშირის, მემარჯვენე-ცენტრისტული ლიბერალ-დემოკრატიული კონგრესის და დემოკრატიული კავშირისგან.
ცვალებადი პოლიტიკული ლანდშაფტის პირობებში კოალიციის შექმნის ან დაშლის მიზნით სხვადასხვა პარტიებს შორის გადაჯგუფებები ხშირად ხდებოდა. საერთო არასტაბილურობის გამო პოპულარული პრეზიდენტის ლეხ ვალენსას გავლენა დაეცა. ადმინისტრაციულ-გეგმიური სისტემიდან საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლის გარდამავალი ეტაპი ფართო ფენებისთვის მტკივნეული აღმოჩნდა. სამუშაო პირობების გაუმჯობესების მოთხოვნით რეგულარულად ეწყობოდა პროფკავშირების მიერ ორგანიზებული გაფიცვები, რომელმაც განსაკუთრებით ფართოდ მოიცვა ქვანახშირის მრეწველობის და სარკინიგზის სფერო. საკონსტიტუციო შესწორებით, მთავრობას მიეცა უფლება, საპარლამენტო პროცედურების გვერდის ავლით დეკრეტების მეშვეობით გაეტარებინა რეფორმები.
მას შემდეგ, რაც საბაზრო რეფორმების მომხრე პრემიერმა უარი თქვა საბიუჯეტო სფეროში დასაქმებულებისთვის ხელფასის გაზრდაზე, 1993 წლის 26 ოქტომბერს პარლამენტში მისი კაბინეტის მიმართ ნდობის გამოცხადების საკითხი დადგა. ერთი ხმის უპირატესობით მისმა ოპონენტებმა იმარჯვეს, რაც კოალიციის დაშლით და მთავრობის დათხოვნით დასრულდა. რიგგარეშე არჩევნებზე მისმა "დემოკრატიულმა კავშირმა" ხმების 20% მიიღო, თუმცა ახალი კოალიციის მიღმა აღმოჩნდა. პოსტის დატოვების შემდეგ სუხოცკამ თანამოაზრეებთან ერთად ლიბერალურ-დემოკრატიულ პლატფორმაზე ჩამოაყალიბა "თავისუფლების კავშირი". 1994-97 წწ. იგი შედიოდა პოლონეთის დელეგაციის შემადგენლობაში ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაზე.
იეჟი ბუზეკის მიერ შექმნილ მორიგ კოალიციურ მთავრობაში პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი ჰანა სუხოცკა 1997 წელს დაინიშნა იუსტიციის მინისტრად. ორი წლის შემდეგ მთავრობამ იგი წარადგინა ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის ვაკანტურ თანამდებობაზე, მაგრამ კანდიდატურამ ვერ შესძლო საჭირო ხმების მოგროვება. 2000 წელს კოალიციის დაშლასთან დაკავშირებით მან თანამდებობა დატოვა.
2001 წლის დეკემბერში პრეზიდენტმა ალექსანდრ კვასნევსკიმ ჰანა სუხოცკა ვატიკანში პოლონეთის წარმომადგენლად დაინიშნა, სადაც იგი 2013 წლამდე დარჩა.
1991-2016 წწ. იყო ევროსაბჭოსთან არსებულ სამართლებრივ საკითხთა საკონსულტაციო კომისიის (ვენეციის კომისია) წევრი, გადადგომის შემდეგ კი იგი საპატიო თავმჯდომარედ აირჩიეს.
პოლონეთის წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისთვის 2014 წელს დაჯილდოებული იქნა ქვეყნის "თეთრი არწივის" უმაღლესი ორდენით.
არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომელთა ძირითადი თემებია სამართლის როლი სახელმწიფოს სისტემის ორგანიზაციის საქმეში, კანონის უზენაესობა და ადამიანის უფლებები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:პოლონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:პოლონელი ქალი პოლიტიკოსები კატეგორია:პოლონეთის პრემიერ-მინისტრები
ბორჯომი (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
კლუბი დაარსდა 1936 წელს როგორც „თორი“ ბორჯომი. თავიდან თამაშობდა ადგილობრივ ჩემპიონატში, 1993-94 წლების სეზონში შედგა დებიუტი პირველ ლიგის აღმოსავლეთის ჯგუფში, სადაც 1997 წლამდე ასპარეზობდა. 2000-2002 წლებში ასევე გამოდიოდა პირველ ლიგაში, შემდეგ დაქვეითდა და 2004 წლამდე მეორე ლიგაში გამოდიოდა. 2004 წლის ზაფხულში კლუბს „ბორჯომი“ დაერქვა და პირველ ლიგაში წარმატებული გამოსვლის შემდეგ უმაღლეს ლიგაში აღზევდა. კლუბისთვის საუკეთესო 2005-06 წლების სეზონი გამოდგა, როდესაც სეზონი მე-5 ადგილზე დაამთავრა, 2007-08 წლების სეზონში შეძლო თასის ნახევარფინალში გასვლა. 2008-09 წლების სეზონში მე-11 ადგილის დაკავების შემდეგ დაბრუნდა პირველ ლიგაში. მეორე ლიგის 2013-14 წლების სეზონში პირველ ადგილზე დასრულების შემდეგ პირველ ლიგაში აღზევდა და ასპარეზობა B ჯგუფში განაგრძო.
სეზონები
! სეზონი ! ლიგა ! ადგ. ! თ ! მ ! ფ ! წ ! გტ ! გშ ! ქ ! თასი ! შენიშვნა ! მწვრთნელი
გამოჩენილი ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ესფიგმენის მონასტერი
ესფიგმენის მონასტერი (Μονή Σταυρονικήτα) — მონასტერი დგას ათონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ხილანდარის მონასტრის ახლოს. მონასტერს საძირკველი ზღვაში აქვს. მის გარშემო სხვადასხვა პერიოდის ნანგრევებია - რომაელთა ბატონობის დროიდან დაწყებული, პირველ განდეგილთა ეპოქით დამთავრებული.
მონასტერი დაარსებულია X-XI საუკუნეებში. ის ესფიგმენის მონასტრად პირველად მოხსენიებულია ათონის მეორე ტიპიკონში 1045 წელს. მონასტერს არაერთხელ დასხმიან თავს მეკობრეები, იგი ზარალდებოდა ხანძრებისგანაც. დოკუმენტებით, მეკობრეები სამჯერ (873, 1047 და 1543 წლებში) დასხმიან თავს მონასტერს. 1491 წლის ხანძარი ყველაზე მძიმე აღმოჩნდა ესფიგმენისთვის.
მონასტერს განსაკუთრებით მფარველობდნენ ბიზანტიელი მონარქები. იმპერატორთა სიგელები ადასტურებდნენ, რომ მონასტერს არაერთი უძრავი ქონება ჰქონდა პროვლაკში, სკუტარში, კროსევში, კრასტაში, თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლში.
ესფიგმენმა აღზარდა ისეთი უმაღლესი სასულიერო მოღვაწენი, როგორიცაა წმინდა ანასტასი კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (1310 წ.) და სოლუნელი არქიეპისკოპოსი წმინდა გრიგოლ პალამა (1335 წ.).
XVII საუკუნეში მონასტერს ფინანსურად გაუჭირდა, მაგრამ შემდეგ ფეხზე წამოდგა მიტროპოლიტი გრიგოლის დახმარებით, რომელმაც მონასტრის ვალები გაისტუმრა.
მონასტრის სატრაპეზო აშენდა იღუმენ თეოდოსიტეს დროს.
1821 და 1832 წლებში ესფიგმენი თურქების არმიამ დაიკავა და გამოიყენა ჯარისკაცების სადგომად. სავანე აღადგინა წმინდა ანას სკიტის ბერმა აღათანგელოზმა. ამ დროს, კერძოდ, 1832-1871 წლებში, შეიქმნა მონასტრის დიდებული ნაგებობანი, სამრეკლო, ტაძრები, ტაძრის მორთულობანი და სამხრეთის კარიბჭე.
ესფიგმენს მე-18 ადგილი უკავია ათონის მონასტრების იერარქიაში, მაგრამ მისი წარმომადგენელი არ მონაწილეობს წმინდა კინოტის სხდომებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის მონასტრები
აფთრისებრნი
აფთრისებრნი (Hyaenidae) — ძუძუმწოვარი ცხოველების ოჯახი მტაცებელთა რიგისა. აქვთ მკვრივკუნთოვანი სხეული, ოდნავ წაგრძელებული და მასიური თავი, გრძელი ყურები, სქელი კისერი, მსხვილი და მასიური კბილები, მოკლე, ბანჯგვლიანი კუდი, ფეხებზე გრძელი, ბლაგვი ბრჭყალებით დაბოლოვებული ოთხ-ოთხი თითი, წინა კიდურები უკანაზე გრძელი აქვთ. სხეული შემოსილია უხეში ჯაგრისებრი ბალნით. ზოგ სახეობას ზურგზე 20 სმ-მდე სიმაღლის ფაფარი ეზრდება. საერთო შეფერილობა მოყვითალო-რუხი ან მურაა, დაყვება მუქი ზოლები ან ხალები. აფთართა მაკეობა გრძელდება 3 თვემდე. შობენ 2-5 ლეკვს. იკვებებიან მძორით. ასევე შესანიშნავი მონადირეები არიან. ნადირობის მეთოდი დამოკიდებულია მსხვერპლის ზომაზე. ზომით მათზე დიდ ნადირზე ჯგუფურად ნადირობენ. სხვა მტაცებლებისგან განსხვავებით, აფთრები მსხვერპლს ღლიან და როდესაც თავდაცვის უნარს კარგავს, ცოცხლად ჭამენ. მცირე ზომის ცხოველებზე ინდივიდუალურად ნადირობენ. იშვიათად ესხმიან თავს შინაურ ცხოველებს, ზოგჯერ ადამიანებს, ძირითადად ბავშვებს. სანადიროდ გამოდიან ღამით.
აფთარი გავრცელებულია თითქმის მთელ აფრიკაში, წინა, შუა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში და აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. ცნობილია აფთრის ოთხი სახეობა. ხალებიანი აფთარი (Crocuta crocuta) - ყველაზე დიდია აფთართა შორის, გავრცელებულია აფრიკის დიდ ნაწილში, საჰარის სამხრეთით. სხეულის სიგრძე 128-166 სმ, სხეული მოხატულია აქვს შავი ხალებით. ზოლებიანი აფთარი (Hyena hyaena) - გვხვდება ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში, წინა, მცირე და შუა აზიაში, აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. საქართველოში გვხვდება შირაქიის, ელდარის, ალაზნის, მარნეულისა და გარდაბნის ველებზე. წარსულში თბილისამდე აღწევდა. ამჟამად ყველგან დიდი იშვიათობაა. სხეულის სიგრძე 1 მეტრამდეა; რუხი ფერისაა, გასდევს განივი მუქი ზოლები. მენაპირე აფთარი (Hyaena brunnea) - ცხოვრობს სამხრეთ აფრიკაში, ზღვის სანაპიროსთან. მუქი-მურა ფერისაა, განივი ზოლები მხოლოდ ფეხებზე ემჩნევა. მიწის მგელი (Proteles criastus) - გვხვდება სამხრეთ და აღმოსავლეთ აფრიკის ტრამალებში. აფთართა შორის ყველაზე მცირე ზომისაა. იკვებება ჭიანჭველებითა და ტერმიტებით.
დედამიწაზე აფთრები წარმოიშვნენ მიოცენური ერის დასასრულს (254-255 მილიონი წლის წინათ). მათი წინაპრები იყვნენ ვივერისებრთა (Viverridae) ოჯახის წარმომადგენლები. პირველი აფთარი გარეგნულად ძალიან ჰგავდა ციბეტას.
პლეისტოცენურ ერაში დედამიწაზე არსებობდა ცხოველი, რომელსაც გამოქვაბულის აფთარს ეძახდნენ და იგი ორჯერ დიდი იყო დღევანდელ აფთარზე.
აფთრების ყველა სახეობას წინა კიდურები უკანა კიდურებზე გრძელი აქვთ. გადაადგილებისას წინა და უკანა კიდურების წყვილები ერთად მოძრაობენ და არა დიაგონალურად, ამიტომ აფთრები ხტუნვა-ხტუნვით დარბიან. ხალებიან აფთრებს მომრგვალებული ყურები აქვთ, ხოლო ზოლებიანსა და მენაპირე აფთრებს — წაწვეტებული.
ცხოვრების სტილი
აფთრები ღამის ცხოველები არიან. მართალია ისინი დღის განმავლობაშიც ჩანან, თუმცა სანადიროდ ბინდისას ან სრულ სიბნელეში გამოდიან. დღის საათებში აფთარი ისვენებს ბუნაგში ან ბუნაგთან ახლოს. ბუნაგს აფთარი სხვა ცხოველების სოროებში, ბუჩქებსა და კლდოვან ადგილებში იკეთებს.
აფთრები განსაკუთრებით იცავენ, როგორც საკუთარი ბუნაგის მიმდებარე ტერიტორიას, ასევე მათ სანადირო ადგილებსაც. ეს ტერიტორიები დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მდიდარია ესა თუ ის რეგიონი საკვებით.
აფთრებისაკუთარი ტერიტორიის საზღვრებს ნიშნავენ ანალური და ე.წ. მუშკის ჯირკვლების გამონადენით, ასევე შარდითა და ფეკალური მასებით. მურა ანუ მენაპირე აფთარს ყველაზე კარგად აქვს განვითარებული ასეთი ჯირკვლები და ორი სახის სეკრეცია ახასიათებთ: პირველი მოთეთრო წებოვანი გამონადენია, ხოლო მეორე — შავი ფერისაა და ძირითადად ბალახზე შეინიშნება.
ხალებიანი აფთარი თავის მხრივ ყველაზე სოციალურია და ცხოვრობს დიდ ჯგუფებად, ანუ ხროვებად, რომელიც ზოგჯერ 80-მდე ინდივიდს აერთიანებს. ჩვეულებრივ კი მათი ხროვა 15-მდე აფთრისაგან შედგება. როგორც სხვა მტაცებლებში მდედრები მამრებზე დიდები არიან და ბატონობენ ხროვაში.
ორივე სქესისა და ასაკის აფთრებს განსაკუთრებული მისალმების ცერემონიალი აქვთ: თითოეული მათგანი წევს ერთ კიდურს ისე, რომ მეორეს შესაძლებლობა ჰქონდეს დაყნოსოს მისი გენიტალიები. ისინი ასევე ურთიერთობენ განსაკუთრებული ბგერებითა და ხმებით. თითოეულ აფთარს აქვს დამახასიათებელი ხმა, რომელიც ზოგჯერ რამდენიმე კილომეტრზეც ისმის. ხალებიანი აფთარის ხმა ხითხითს მგაგონებს, ამის გამო ამ სახეობას მოცინარ აფთარსაც კი უწოდებენ.
მურა ანუ მენაპირე აფთარი უფრო განდეგილია, ვიდრე სხვა სახეობები. კუთვნილ ტერიტორიაზე ოთხ ან ექვს ნათესავთან ერთად ბინადრობს. სხვა აფთრებთან შეხვედრისას ისიც ყნოსვით ეგებება მათ, ამ მომენტში მისი ფაფარი ყალყზე დგება. მენაპირე აფთრის მიერ გამოცემული ხმებია არ არის ისეთივე მრავალფეროვანი, როგორც ხალებიანი აფთრის.
დაცვა
ყველა სახეობის აფთარი, გარკვეულწილად, მონადირეების მსხვერპლი გახდა, რითაც მათ არსებობას საფრთხე შეექმნა. აფთრებზე ნადირობას ხშირად სპორტული ინტერესი აქვს, თუმცა, უმეტესწილად აფთრებს ხოცავენ იმის გამო, რომ ისინი შინაური ცხოველებისათვის საფრთხეს წარმოადგენენ. ისინი ნელ-ნელა გააძევეს სამხრეთ აფრიკის უკიდურესი სამხრეთი ტერიტორიებიდან.
ზოგიერთ რეგიონში მენაპირე და ზოლებიან აფთრებს დიდი საფრთხე ემუქრებათ. ეს, ისევ და ისევ, ადამიანის მიერ დევნის შედეგია. მათი გადაშენების ერთ-ერთი იზეზია, აგრეთვე, მათი საცხოვრებელი ადგილის განადგურება, ან მათი ტერიტორიების დაკავება მეტად წარმატებული ხალებიანი აფთრების მიერ.
ლიტერატურა
*
ბანგი
ბანგი (Bangui, სანგო — Kötä gbätä tî Bangî) — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. 2003 წლის აღწერის მიხედვით ბანგიში ცხოვრობდა 622 771 კაცი. იგი გამოყოფილია განსაკუთრებულ ადმინისტრაციულ ერთეულად, გათანაბრებული პრეფექტურასთან. ქალაქის ფართობი შეადგენს 67 კმ²-ს.
ბანგის ტერიტორიაზე არის სამდინარე პორტი. ქალაქის სიახლოვეს აგრეთვე არის საერთაშორისო აეროპორტი.
ქალაქში არსებობს 1970 წელს დაფუძნებული ბანგის უნივერსიტეტი.
ისტორია
thumb|right|250px|ბანგის სავაჭრო რაიონი ქალაქი დაარსდა 1889 წელს, როგორც საფრანგეთის სამხედრო პოსტი უბანგი-შარის კოლონიაში, რომელსაც მოგვიანებით დაერქვა კუბანგი-შარი და გახდა საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის ნაწილი.
ქალაქის სახელწოდება თარგმანში ნიშნავს «ჭორომს». ბანგი კოლონიალურ ეპოქაში იყო საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის ადმინისტრაციული ცენტრი, ხოლო დამოუკიდებლობის მინიჭების შემდეგ გახდა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დედაქალაქი. იგი გამოყოფილია განსაკუთრებულ ადმინისტრაციულ ერთეულად, გათანაბრებული პრეფექტურასთან.
ძალადობის ფართომასშტაბიანმა ტალღამ გადაუარა ბანგის 1981 წლის მარტის არჩევნების შემდეგ, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1979 წელს დიქტატორ ჟან ბედელ ბოკასას ჩამოგდების ფრანგული ოპერაციის და მისი დავიდ დაკოთი შეცვლის დროს.
1986 წლის მარტში ქალაქში ფრანგული თვითმფრინავის Jaguar-ის ჩამოვარდნის შედეგად დაიღუპა 35 ადამიანი, რამაც წარმოშვა ანტიფრანგული განწყობის აღორძინება. მაგრამ რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ანდრე კოლინგბამ შემდგომშიც ნება დართო საფრანგეთის ჯარს დარჩენილიყვნენ ქვეყნის ტერიტორიაზე განლაგებულ მათ სამხედრო ბაზებში.
1996 წლის მაისში ბანგიში მოხდა ჯარისკაცების ბუნტი, რომლებიც ითხოვდნენ ხელფასების მომატებას და პრეზიდენტ ანჟ ფელიქს პატასეს გადადგომას. ქვეყანაში დისლოცირებულმა საფრანგეთის ჯარმა ჩაახშო ამბოხი, მაგრამ ქალაქი საკმაოდ გაძარცვული აღმოჩნდა და დაიღუპა 50 ადამიანზე მეტი.
მას შემდეგ, რაც 1997 წლის დასაწყისში პრეზიდენტმა ანჟ ფელიქს პატასემ განაცხადა ეროვნული ერთიანობის ხელისუფლების შექმნის შესახებ, აჯანყებულთა ჯარმა არ ისურვა უარი ეთქვა ბანგიში მდებარე სამხედრო ბაზაზე. ახალი საბრძოლო მოქმედებები დაიწყო ივნისში.
აჯანყებულების ლიდერი ფრანსუა ბოზიზე ხელისუფლებაში 2003 წლის მარტში მოვიდა ბანგის დაპყრობის გზით და ანჟ ფელიქს პატასეს გაგდებით.
2013 წლის 23 მარტს აჯანყებულთა კოალიციის ჯარი «სელეკა» შევიდა ქალაქში. საფრანგეთმა გააგზავნა ჯარი დედაქალაქის საერთაშორისო აეროპორტის დასაცავად.
2009 წელს Mercer Human Resources Consulting-ის მიერ ჩატარებული კვლევების შემდეგ, ცხოვრების დონის მიხედვით ბანგის მიენიჭა 214-ე ადგილი მსოფლიოს 215 ყველაზე ცუდ ქალაქებს შორის. ბაღდადი იყო ერთადერთი ქალაქი, რომელმაც უფრო დაბალი შეფასება მიიღო.
გეოგრაფია
thumb|right|250px|[[მდინარე უბანგი ქალაქ ბანგის შემოგარენში.]] ბანგი მდებარეობს მდინარე უბანგის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, დინების ცოტა დაბლა, სადაც მდებარეობს რამდენიმე ჭორომი, რომლებიც ზღუდავენ ძირითად სავაჭრო სანაოსნო გზებს მდინარის ზემოთ, სამხრეთის საზღვრის სიახლოვეს. მდინარე უბანგის სანაოსნო ნაწილი მკვეთრად უხვევს ბანგის ქვემოთ სამხრეთისაკენ და უერთდება მდინარე კონგოს ეკვატორიდან სამხრეთით, ბრაზავილთან სიახლოვეს, როგორც ჩრდილოეთის მთავარი შენაკადი. მდინარეზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქი ზონგო მდებარეობს მდინარის მეორე სანაპიროზე, ბანგის მოპირდაპირედ.
ქალაქის ცენტრი მდებარეობს მდინარესთან სიახლოვეს და იქ განლაგებულია დიქტატორ ბოკასასადმი მიძღვნილი დიდი ტრიუმფალური თაღი, პრეზიდენტის სასახლე და ცენტრალური ბაზარი. ცენტრიდან 5 კმ-ით ჩრდილოეთისკენ დაშორებით, საცხოვრებელი რაიონის შუაგულში მდებარეობს ბანგის ყველაზე უფრო დიდი ბაზარი და ღამის კლუბების უმრავლესობა. ქალაქიდან ჩრდილოეთით მდებარეობენ ბორცვები.
კლიმატი
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა მდებარეობს ეკვატორიდან ოდნავ ჩრდილოეთით და, შესაბამისად, წლის განმავლობაში ყოველდღიურად სჭარბობს მაღალი ტემპერატურა, რომელიც იშვიათად ეშვება 26 °C-ის ქვემოთ. ბანგიში გაბატონებულია ტროპიკული სავანების კლიმატი. წვიმების სეზონი გრძელდება მაისიდან ოქტომბრამდე. ბანგი, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში და შესაბამისად ეკვატორთან ძალიან ახლოს, აქვს ცოტა უფრო ცხელი და ნოტიო კლიმატი, ვიდრე ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში.
დაბლობ რაიონებში ბანგის ზოგიერთი შემოგარენი განიცდის ხშირ წყალდიდობას. მაგალითად, 2009 წლის ივნისის და ივლისის ძლიერმა წვიმებმა უსახლკაროდ დატოვა 11 000 ადამიანი. წვიმების სეზონში (მარტიდან ნოემბრის ჩათვლით) ქალაქში ხდება ჭექა-ქუხილი და მეხის დაცემა. ეს მოვლენები ხშირია, ზოგჯერ ყოველდღიურად.
კავშირგაბმულობა
მობილური კავშირის ორი კომპანია, რომლებიც იყენებენ GSM-900-ის სტანდარტებს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ტელესელი და Nationlink Telecom RCA, მუშაობენ ბანგიში. სახელმწიფო კომპანია Socatel ქვეყნის და ბანგის ძირითადი სატელეკომუნიკაციო ოპერატორია, ის პასუხისმგებელია კავშირგაბმულობის ინფრასტრუქტურის ექსპლოატაციაზე და ტექნიკურ მომსახურებაზე.
კულტურა
პერიოდული გამოცემების ნაწილი და სამი ყოველდღიური გაზეთი იბეჭდება ბანგიში. ქალაქის ღირსშესანიშნაობები მოიცავს ბარტელემი ბოგანდას სახელობის მუზეუმს და დიქტატორ ჟან ბედელ ბოკასას სასახლეს. ბანგის ნოტრ-დამის ტაძარი რომის კათოლიკური არქიეპარქიის რეზიდენციაა ქალაქში.
არქეოლოგია
ქალაქში და მის შემოგარენში არქეოლოგიურმა კვლევებმა აღმოაჩინეს, სულ ცოტა 26 ადგილი რკინის ხანის პერიოდის შესწავლისთვის, რომელიც შეიცავს ბევრ მეტალურგიულ ინსტრუმენტებს და სხვა უძველეს ობიექტებს. ეს არქეოლოგიური ობიექტები 2006 წლის 11 აპრილს დაემატა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის წინასწარ სიას, კულტურის კატეგორიაში.
განათლება
ქალაქში მდებარეობს 1970 წელს დაარსებული ბანგის უნივერსიტეტი. როგორც საზოგადოებრივი ინსტიტუტი, ბანგის უნივერსიტეტი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში მონოპოლიზაციას ახდენს ყველა არასასოფლო-სამეურნეო უმაღლესი განათლებისა.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეფექტურები
არქეოპოლისის ბრძოლა
არქეოპოლისის ბრძოლა 551 — ბრძოლა ბიზანტიელ-ეგრისელებსა და ირანელებს შორის ეგრისის დიდი ომის (542-562) დროს. პეტრასთან მარცხის შემდეგ ირანელები შეეცადნენ აეღოთ ეგრისის დედაქალაქი ციხე-გოჯი (ახლანდელი ნოქალაქევი), რომელსაც ბერძნები არქეოპოლისს უწიდებდნენ. ირანელთა სარდალმა მერმეროემ ქალაქის ძნელად მისადგომ ზემო ჭიშკართან გამოცდილი მშვილდოსნები გაგზავნა, თვითონ კი მთელი ჯარით, ტარანებით და სპილოებით ციხე-ქალაქს ქვემო ჭიშკარს მიადგა. იერიშის დროს ადგილობრივმა მოღალატემ მერმეროეს დავალებით ცეცხლი წაუკიდა სურსათის საწყობებს, მაგრამ ირანელებმა ქალაქი მაინც ვერ აიღეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები
ჰაილუოტო
ჰაილუოტო (Hailuoto) — კუნძული და მუნიციპალიტეტი ოულუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 952 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 200.53 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.75 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. ჰაილუოტო ოულუს მოპირდაპირედ მდებარე ქალაქია ბოტნიის ყურეში. ოულუსა და ჰაილუოტოს შორის მანძილი 53 კმ-ია. ფინეთის კუნძულებს შორის ჰაილუოტო მესამე ადგილზეა სიდიდის მიხედვით, ალანდისა და კიმიიონსაარის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
გერიონი
thumb|right|px|[[ჰერაკლე (მითოლოგია)|ჰერაკლე ებრძვის გერიონს. ქალკიდური ამფორა. დაახ.540 ძვ.წ.]] გერიონი (Γηρυών) — ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, კუნძულ ერითიას მეფე, ქრიზაორეს და ნიმფა კალიროეს შვილი, ექიდნეს ძმა, სამთავიანი და სამტანიანი ბუმბერაზი, რომელსაც მხოლოდ მუცლის არე ჰქონდა მთლიანი. ექვსხელა და ექვსფეხა უზამფარს სამი ფარი ეჭირა და მოწინააღმდეგეს თავზარს სცემდა. ქვეყნიერების უკიდურეს დასავლეთში ჰქონდა საბრძანებელი და კუნძულ ერითეაზე ჰყავდა ოქროსფერი (წითელი) საქონლის ჯოგი, რომელსაც მწყემსავდა ბუმბერაზი ევრიტიონი და დარაჯობდა ორთავიანი ძაღლი ორთროსი. ჰერაკლემ ჯოგი მოსტაცა, ისრები დაუშინა და კომბლით მოუსწრაფა სიცოცხლე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ჩარლზ დერნინგი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
მანჩესტერის მუზეუმი
მანჩესტერის მუზეუმი — მუზეუმი, რომელიც ინახვს არქეოლოგიის, ანთროპოლოგიისა და ბუნებრივი ისტორიის ნამუშევრებს, ეკუთვნის მანჩესტერის უნივერსიტეტს. მდებარეობს ოქსფორდის გზაზე, უნივერსიტეტის ნეო-გოთური შენობების ცენტრში, ინგლისში. აქ ინახება 4.5 მილიონი ნივთი ყველა კონტინენტიდან. არის გაერთიანებული სამეფოს უმსხვილესი საუნივერსიტეტო მუზეუმი და ემსახურება როგორც ვიზიტორთა მოზიდვას, ასევე უზრუნველყოფს რესურსს აკადემიური კვლევისა და სწავლებისათვის. მას ყოველწლიურად დაახლოებით 430,000 ვიზიტორი ჰყავს.
ისტორია
მინი| მანჩესტერის მუზეუმის ყოფილი მთავარი შესასვლელი მინი| ყოფილი სტომატოლოგიური საავადმყოფო მუზეუმის პირველი კოლექციები შეიკრიბა მანჩესტერის ბუნების ისტორიის საზოგადოების მიერ, რომელიც შეიქმნა 1821 წელს, ჯონ ლი ფილიპსის კოლექციის შესყიდვით. საზოგადოებამ დააარსა მუზეუმი პიტერ სტრიტში, მანჩესტერში, იმ ადგილას, რომელიც მოგვიანებით დაიკავა ახალგაზრდა მამაკაცთა ქრისტიანულმა ასოციაციამ, 1835 წელს. 1850 წელს არსებულ კოლექციებს დაემატა მანჩესტერის გეოლოგიური საზოგადოების კოლექციები, გეოლოგიური საზოგადოება დაარსდა 1838 წელს. 1860 -იანი წლებისთვის ორივე საზოგადოებას შეექმნა ფინანსური პრობლემები, ტომას ჰენრი ჰაქსლის რჩევით, კოლექციების შენახვაზე პასუხისმგებლობა აიღო ოუენსის კოლეჯმა, რომელიც დღეს მანჩესტერის უნივერსიტეტია. პიტერ სტრიტის მუზეუმი გაიყიდა 1875 წელს, მას შემდეგ, რაც ოუენსის კოლეჯი გადავიდა ოქსფორდის ქუჩაზე მდებარე ახალ შენობებში.
ალფრედ უოტერჰაუსს, ლონდონის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმის არქიტექტორს, დაევალა ახალი მუზეუმის გეგმის შემუშავება, რომელიც ოქსფორდის ქუჩაზე აშენდებოდა და შეინახავდა კოლექციებს, სტუდენტებისა და საზოგადოების საკეთილდღეოდ. მანჩესტერის მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1888 წელს.
მუზეუმი ორჯერ გაფართოვდა, შესაბამისად გაფართოვდა და განვითარდა მასში არსებული კოლექციებიც. 1912 წელს, მუზეუმის პავილიონის გაფართოება დააფინანსა ჯესი ჰავორტმა, ტექსტილის ვაჭარმა, რათა ამ ადგილზე განთავსებულიყო არქეოლოგიური და ეგვიპტოლოგიური კოლექციები, რომლებიც შეძენილი იყო მისი არქეოლოგიური გათხრებიდან. მუზეუმი 1927 წელს კიდევ გაფართოვდა, ამჯერად ეთნოგრაფიული კოლექციების შესანახად. როდესაც მანჩესტერის მიმდებარე საუნივერსიტეტო სტომატოლოგიური საავადმყოფო გადავიდა ახალ ადგილზე, მისი ძველი შენობა გამოიყენეს სწავლებისთვის და შემდგომ იგი მუზეუმმა დაიკავა.
ანთროპოლოგია
კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 16,000 არტეფაქტს, რომელთა თითქმის ნახევარი აფრიკიდანაა. ოკეანიის მასალები კოლექციის მეოთხედს შეადგენს. მუზეუმის პირველი დიდი შემოწირულობა განხორციელდა რობერტ დუკინფილდ დარბიშირისგან (1826– 1908), 1904-1905 წლებში. დარბიშირმა მუზეუმს გადასცა დაახლოებით 700 ერთეული ნივთი. 1922 წელს ჩარლზ ჰეიპმა მუზეუმს გადასცა თავისი ოკეანური და ამერიკული კოლექცია, რომელიც შეადგენდა დაახლოებით 1500 ნივთს. მასში შედიოდა წყნარი ოკეანის კუნძულების იარაღისა კოლექცია, რომელიც შეგროვებული იყო მისიონერების და სხვათა მიერ. ლოიდის იაპონური ლითონის ნაწარმის, ჩუქურთმისა და კერამიკის კოლექცია იყო R.W Lloyd– ის ანდერძი. მარჯვნივ|მინი|200x200პქ| [[პეპი II-ის რელიეფი, ეგვიპტოლოგიის კოლექციიდან]] არქეოლოგიის ძირითადი კოლექციები იყო დასავლეთ ევროპიდან, ხმელთაშუა ზღვიდან, ეგვიპტედან და დასავლეთ აზიიდან. ეგვიპტის და დასავლეთ აზიის კოლექციები სერ ფლინდერს პეტრის მიერ ჩატარებული არქოლოგოიური გათხრებიდანაა, შემდგომ უნივერსიტეტის არქეოლოგები ჩაერთნენ დასავლეთ აზიის არქეოლოგიურ ექსპედიციებში,  სადაც ბევრი ნივთი შეაგროვეს.
ეგვიპტური მუმიის კვლევის პროექტმა, რომელიც დაიწყო 1973 წელს როზალი დავითის ხელმძღვანელობით, მოგვაწოდა ბევრი ინფორმაცია ძველ ეგვიპტეში ჯანმრთელობისა და სოციალური მდგომარეობის შესახებ. გალერეების განახლებულმა დიზაინმა 1984-1985 წლებში გააუმჯობესა საგამოფენო სივრცე. არქეოლოგიური კოლექციები ხელახლა გამოიფინა 2011 წელს.
ბოტანიკა
მანჩესტერის ჰერბარიუმი შეიცავს მე-18, მე-19 და მე-20 საუკუნეებში შეგროვებულ 950 000-ზე მეტ მცენარის ნიმუშს, ამ კოლექციაში თითქმის ყველა ქვეყნის მცენარეა წარმოდგენილი. კოლექციის მხოლოდ მცირე ნაწილია მუზეუმში გამოფენილი. მნიშვნელოვანია ლეოპოლდ ჰ. გრინდონის მიერ შექმნილი მცირე კოლექცია, რომელიც მოიცავს ბევრ კულტივირებულ მცენარეს.
დედამიწის მეცნიერებები
გეოლოგიური კოლექციები უმნიშვნელოვანესი საგანძურია და იგი შედგება 9000-ზე მეტი მინერალოგიური ნიმუშისა და რამდენიმე ასეული ათასი ნამარხისგან. კოლექციის დაახლოებით მეოცედია ნაჩვენები, ხოლო დანარჩენი შენახულია, მაგრამ ხელმისაწვდომია შესასწავლად, დაინტერესებული პირებისთვის. კოლექციის დიდი ნაწილი შეგროვდა მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში და კოლექციებს შორისაა დევიდ ჰომფრეის და ჯორჯ ჰილკინგისა და უოტსონის კოლექციები.
სქოლიო
კატეგორია:მანჩესტერის მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ინგლისში კატეგორია:ინგლისის მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:არქეოლოგიური მუზეუმები კატეგორია:მანჩესტერის ღირსშესანიშნაობები
ტერევაკა
ტერევაკა (Terevaka) — ჩამქრალი ფარისებრი ვულკანი აღდგომის კუნძულზე. სიმაღლე 507 მ. ქმნის კუნძულის ძირითად მთიან მასივს. უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა პლეისტოცენში. ტერევაკა წარმოადგენს ყველაზე დიდ და ყველაზე ახალგაზრდა ვულკანს იმ სამ ჩამქრალ ვულკანს შორის, რომელიც აღდგომის კუნძულზეა წარმოდგენილი. ვულკანის მწვერვალი კუნძულის უმაღლესი წერტილია. ტერევაკას ყველაზე მაღალ კრატერს რანო-აროი (Rano Aroi) ეწოდება. საკუთრივ რანო-აროი არის ტბის სახელწოდებაც, რომელიც ვულკანის ჩამქრალ კრატერს ავსებს. ტერევაკას გააჩნია ასევე რანო-რარაკუს (Rano Raraku) კრატერიც, რომელიც წარმოადგენს ტბას, მტკნარი წყლის დიდი მარაგით. ვულკანი ძნელად მისადგომია, მასზე ასვლა შესაძლებელია მხოლოდ ფეხით ან ცხენით. უმაღლესი ნაწილები მეტად ქარიანია. ტერევაკა როგორც აღდგომის კუნძულის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა ვულკანი წარმოქმნილია პლიოცენსა და პლეისტოცენში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდგომის კუნძულის ვულკანები კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:ჩამქრალი ვულკანები
გევინ ჰარისონი
გევინ ჰარისონი (Gavin Richard Harrison ; დ. 1963) — ბრიტანელი დრამერი და პერკუსიონისტი. ცნობილია, როგორც ჯგუფების Porcupine Tree და კინგ კრიმსონი წევრი. მასზე დიდი გავლენა იქონია სტივ პორკაროსა და ჯეფ გედის მუსიკამ.
სქოლიო
კატეგორია:Porcupine Tree-ს წევრები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ინგლისელი დრამერები კატეგორია:King Crimson-ის წევრები
გარემოება (ქართული ენა)
გარემოება – ჰქვია წინადადების არამთავარ წევრს, რომელიც ჩვეულებრივ ზმნას ახლავს და გვიჩვენებს, თუ სად, როდის, როგორ, რატომ ან რისთვის ხდება მოქმედება. გარემოება იშვიათად შეიძლება ახლდეს ზედსართავ სახელსა და ზმნიზედას .გარემოება გადმოიცემა ზმნიზედითა და ბრუნებადი სიტყვით (სახელითა და სახელზმნით).
კატეგორია:წინადადების წევრები
ყარასაგალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყარასაგალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
წითელშუბლა გაზელი
წითელშუბლა გაზელი ან წითელშუბლა ქურციკი (Eudorcas rufifrons) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. ფართოდ, მაგრამ არათანაბრადაა გავრცელებული ცენტრალურ აფრიკაში, სენეგალიდან ჩრდილოეთ ეთიოპიამდე. იგი უმთავრესად საჰელის ზონაში ბინადრობს, საჰარის სამხრეთით გრძელ ზოლად მშრალ საძოვრებზე, ტყის სავანებსა და ბალახოვან სტეპებში.
ერთ-ერთი ავტორიტეტული წყარო აღმოსავლეთ აფრიკულ ტომსონის ქურციკს წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობად მიიჩნევს. იგი გაერთიანნებული იყო გაზელის გვარის სამფერა გაზელის ქვეგვარში, სანამ ამ უკანასკნელმა არ მიიღო გვარის სტატუსი.
ქვესახეობები
წითელშუბლა გაზელის მეცნიერული სახელი (Eudorcas rufifrons) პირველად ბრიტანელმა მეცნიერმა ჯონ ედუარდ გრეიმ გამოიყენა 1846 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:სამფერა გაზელი
ჩინური ენციკლოპედიები
ისტორია
ჩინეთში ენციკლოპედიური სახის ლიტერატურას ორ ათასწლეულზე მეტი ხნის ისტორია აქვს. თუმცა ტრადიციული ჩინური ენციკლოპედიები ანბანურად დალაგებული ლიტერატურის ანთოლოგიები უფროა და ლექსიკონის სახეს ატარებს. არაერთი სწავლული მომდევნო საუკუნეებში მასალას აახლებდა და ამდიდრებდა, თუმცა ძირეულად არ ცვლიდა. დროთა განმავლობაში ჩინურმა ენციკლოპედიებმა შედარებით თანამედროვე სახე მიიღო. ენციკლოპედიების დანიშნულება იმხანად არა ფართო საზოგადოების, არამედ ვიწრო რანგობრივი ნომენკლატურის წევრთა დახმარება იყო.
იურა
იურა (Jūra) — მდინარე ლიეტუვაში. მდინარე ნემანის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 177 კილომეტრი, აუზის ფართობი 3990 კმ2. სათავე აქვს ჟიამაიტის მაღლობზე. წყალდიდობა თებერვლის ბოლოდან მაისის დასაწყისამდეა. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 40 კილომეტრზე 20,1 მ3/წმ. იყინება ნოემბრიდან თებერვლის დასაწყისამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
364
თარიღი უცნობია
*
პორტ-ო-პრენსი
thumb|300px|right|პორტ-ო-პრენსის ხედი კოსმოსიდან thumb|300px|right|პორტ-ო-პრენსის ერთ-ერთი ღარიბი უბანი პორტ-ო-პრენსი (კრეოლ. Pòtoprens, Port-au-Prince) – ჰაიტის რესპუბლიკის დედაქალაქი და უდიდესი აგლომერაცია 1,9 მილიონიანი მოსახლეობით (2003). ბოლო აღწერის შემდეგ მოსახლეობის სწრაფი ზრდა შეინიშნება ქალაქის შემოგარენის უღარიბეს კვარტლებში, რამაც პორტ-ო-პრენსის აგლომერაციის მოსახლეობა თითქმის 3 მილიონამდე გაზარდა. ქალაქი მდებარეობს გონავის ყურის უბეში, 18°32′N 72°20′W კოორდინატთა გადაკვეთაზე. ქალაქის ლანდშაფტი ამფითეატრის მსგავისა: კომერციული კვარტლები წყალთან ახლოსაა, ხოლო საცხოვრებელი უბნები კი ახლომდებარე მთების ფერდობებზეა შეფენილი.
ისტორია
კოლუმბის ჩამოსვლამდე რეგიონი, რომელიც ამჟამად პორტ-ო-პრენსს უჭირავს ადამიანთა რაიმე მუდმივი დასახლების ადგილი არ ყოფილა. XV საუკუნის ბოლოსთვის რეგიონი ამერინდიელთა მმართველის, სახელად ბოჰეჩიოს, გავლენის ქვეშ ყოფილა, და მას, ისევე როგორც მის წინამორბედთ, ვერ გაუბედავს სანაპიროსთან ახლოს ჩამოსახლება, ვინაიდან სანაპირო ზოლი კარიბების (მეზობელ კუნძულთა მცხოვრები ტომები) ხშირი თავდასხმების სამიზნე ყოფილა. სამოსახლოს მაგივრად ეს რეგიონი სანადირო მიწად იყო მიჩნეული.
ეკონომიკა
ქალაქის მთავარი ექსპორტი ყავა და შაქარია, თუმცა წარსულში გაცილებით მეტი პროდუქციით ვაჭრობდა, მათ შორის ძირითადად ფეხსაცმლითა და ბეისბოლის ბურთებით. პორტ-ო-პრენსში რამდენიმე საკვებ-გადამმუშავებელი წარმოებაა, საპნის, ტექსტილისა და ცემემენტის ქარხნებთან ერთად. ქალაქი ასევე ეყრდნობა ტურიზმის ინდუსტრიასა და სამშენებლო კომპანიებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰაიტის ქალაქები კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის დედაქალაქები
ხინისლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხინისლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კემპელე
კემპელე (Kempele) — მუნიციპალიტეტი ოულუს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ოულუდან 11 კმ-ით, ოულუს აეროპორტიდან 7 კმ-ით სამხრეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 358 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 110.32 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 176 ადამიანია 1 კმ²-ზე. ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მუნიციპალიტეტი 1867 წელს დაარსდა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ლიმინკა, ოულუ და ტიურნიავია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ჰერთა აირტონი
ფიბი სარა ჰერთა აირტონი, ქალიშვილობის გვარი მარკსი (დ. 28 აპრილი, 1854 — გ. 23 აგვისტო, 1923) — ინგლისელი ინჟინერი, მათემატიკოსი და გამომგონებელი. იგი დაჯილდოებული იქნა ჰიუსის მედლით თავისი შრომისათვის ელექტრული რკალებისა და ქვიშისა და წყლის ჭავლების თემაზე.
ადრეული ცხოვრება და აღზრდა-განათლება
ჰერთა აირტონი დაიბადა, როგორც ფიბი სარა მარკსი ინგლისში, ჰემფშირში, ქალაქ პორტსიში 1854 წლის 28 აპრილს. მისი მშობლები იყვნენ ელის ტერეზა, პროფესიით მკერავი და ლევი მარკსი, მესაათე და იუველირი. ცხრა წლის ასაკში სარა მიიწვიეს დეიდებმა, რომლებიც ფლობდნენ სკოლას ჩრდილო-დასავლეთ ლონდონში, რათა მას ეცხოვრა თავის დეიდაშვილებთან და მიეღო სწავლა-განათლება მათთან ერთად. ასე, დეიდაშვილებთან ერთად იგი ეზიარა მეცნიერებას და მათემატიკას და 16 წლის ასაკში იგი უკვე სკოლის სასწავლო ნაწილად მუშაობდა. მან სწავლა გააგრძელა გირტონის კოლეჯში, კემბრიჯში, სადაც მისი მასწავლებელი იყო რიჩარდ გლეიზბრუკი. მას ეხმარებოდა ჯორჯ ელიოტი, რომელიც მაშინ დენიელ დერონდასთან მუშაობდა. ერთ-ერთი მისი ებრაელი გმირი, მინაი, როგორც ამბობენ, სარას პროტოტიპზე დაყრდნობით შეიქმნა. კემბრიჯში მისი ყოფნის პერიოდში სარამ ააწყო სფიგმომანომეტრი (პულსჩამწერი), მიჰყავდა სასიმღერო გუნდი, დააარსა სახანძრო ბრიგადა და შარლოტ სკოტთან, გირტონის პირველ პოლემიკოსთან ერთად ჩამოაყალიბა მათემატიკური კლუბი. 1880 წელს სარამ გაიარა მათემატიკური ტრიპოსი (კემბრიჯული გამოცდა), მაგრამ არ მიენიჭა ხარისხი, რადგანაც იმ დროში კემბრიჯი ქალებს აძლევდა მხოლოდ სერტიფიკატებს და არა სამეცნიერო ხარისხებს. სამაგიეროდ, მან წარმატებით გაიარა კემბრიჯის გარე გამოცდა და მიიღო მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი ლონდონის უნივერსიტეტში 1881 წელს.
მუშაობის დასაწყისი და ქორწინება
ლონდონში დაბრუნების შემდეგ ფიბი სარა მარკსი მასწავლებლობით და ქარგვით ირჩენდა თავს, მეთაურობდა მუშა გოგონების კლუბს და ზრუნავდა თავის ინვალიდ დაზე. მან თავისი მათემატიკური უნარებიც გამოიყენა _ ასწავლიდა ნოტინგ ჰილსა და იილინგის საშუალო სკოლაში, ადგენდა და ხსნიდა მათემატიკურ ამოცანებს, რომელთაგან ბევრი გამოქვეყნდა „მათემატიკურ კითხვებსა და მათ ამოხსნებში“, რომელიც გამოსცა „ედიუქეიშენელ თაიმსმა“. 1884 სარამ დააპატენტა ხაზგამყოფი, საინჟინრო მხაზველი ინსტრუმენტი, რომელსაც შეეძლო ხაზის დაყოფა თანაბარი ნაწილების ნებისმიერ რაოდენობად და ფიგურების გადიდება-დაპატარავება. ხაზგამყოფი იყო მისი პირველი დიდი გამოგონება და თუმცა მისი პირველადი ფუნქცია მხატვრებისთვის ფიგურების გადიდება-დაპატარავებაში მდგომარეობდა, იგი ასევე სასარგებლო აღმოჩნდა არქიტექტორებისა და ინჟინრებისთვისაც. ფიბი სარა მარკსის საპატენტო განაცხადს ფინანსურად მხარი დაუჭირა ლეიდი გოლდსმიდმა და ფემინისტმა ბარბარა ბოდიშონმა, რომლებმაც მას ერთად შეუგროვეს საკმარისი თანხა პატენტების გამოსატანად; გამოგონება ნაჩვენები იქნა ქალთა ინდუსტრიულ გამოფენაზე და დიდი ყურადღებაც ერგო პრესისგან. სარამ პატივი მიაგო ბარბარა ბოდიშონს იმით, რომ თავის პირველ შვილს, გოგონას, რომელიც 1886 წ. დაიბადა, ბარბარა ბოდიშონ აირტონი დაარქვა (1886–1950). ფიბი სარა მარკსის 1884 წელს პატენტი მხოლოდ პირველი იყო შემდგომი ბევრი პატენტიდან, სიკვდილამდე ჰერთა აირტონმა 26 პატენტი დაარეგისტრირა: 5 მათემატიკურ გამყოფებზე, 13 _ ელექტრულ რკალოვან ლამფებსა და ელექტროდებზე, ხოლო დანარჩენი _ ჰაერის გადატუმბვაზე. პატენტები შეადგენენ აშკარა იურიდიულ პრეტენზიას ინტელექტუალურ საკუთრებაზე, რაც განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია იმ ქალისათვის, რომელიც უფრო ცნობილ მეცნიერზეა გათხოვილი.
1884 ფიბი სარა მარკსი ესწრებოდა საღამოს ელექტრობის კურსებს ფინსბერის ტექნიკურ კოლეჯში, რომელსაც კითხულობდა პროფესორი უილიამ ედვარდ აირტონი, პიონერი ელექტრულ ინჟინერიაში, ფიზიკის განმანათლებელი და სამეფო საზოგადოების მკვლევარი. 1885 წლის 6 მაისს ფიბი და მისი ყოფილი მასწავლებელი დაქორწინდნენ, შემდეგ კი ერთმანეთს ეხმარებოდნენ ფიზიკაზე და ელექტრობაზე დადგმულ ექსპერიმენტებში. აირტონმა (უკვე მეუღლის გვარით) დაიწყო ელექტრული რკალის მახასიათებლების თავისი საკუთარი გამოკვლევა.
სამეცნიერო მუშაობა
გვიან მე-19 საუკუნეში ელექტრული რკალის განმუხტვები ფართოდ გამოიყენებოდა საჯარო ადგილების განათებისათვის. ელექტრული რკალი ხშირად ციმციმებდა და სისინებდა ან სხვა ხმაურს გამოსცემდა. 1895  ჰერთა აირტონმა დაწერა ჟურნალი "ელექტრიშენისთვის" რამდენიმე სტატია, სადაც ხსნიდა ამ ფენომენს იმით, რომ რკალის ნახშირის ღეროებთან ჰაერის ჟანგბადი შედიოდა რეაქციაში. 1899 წელს იგი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც თავისი საკუთარი სტატია წაიკითხა ელექტრობის ინჟინერთა ინსტიტუტში.
მალევე ამ მოვლენიდან, აირტონი აირჩიეს ელექტრობის ინჟინერთა ინსტიტუტის პირველ ქალ წევრად; და ამგვარ უნიკალურ ქალად იგი რჩებოდა 1958 წლამდე, სანამ კიდევ ერთი ქალი არ იქნა არჩეული. იგი გახდა აგრეთვე პირველი ქალი, რომელმაც მოიგო პრიზი ამ ინსტიტუტისათვის, ჰიუსის მედალი, რომელიც მას გადაეცა 1906 თავისი კვლევისათვის ქვიშაში და წყალში ჭავლების მოძრაობის შესახებ და ნაშრომისათვის ელექტრული რკალის შესახებ. მე-19 საუკუნის ბოლოსკენ აირტონის შრომები ელექტრული ინჟინერიის სფეროში უფრო ფართოდ გახდა აღიარებული, როგორც შინ გაერთიანებულ სამეფოში, ისე გარეთაც, საერთაშორისო საზოგადოებაში. 1899  ქალთა საერთაშორისო კონგრესზე ლონდონში ჰერთა თავმჯდომარეობდა ფიზიკის მეცნიერებათა სექციას. აირტონმა აგრეთვე წაიკითხა სიტყვა ელექტრობის საერთაშორისო კონგრესზე პარიზში 1900 წელს. იქ მოპოვებულმა მისმა წარმატებამ აიძულა მეცნიერების წინსვლის ბრიტანული ასოციაცია, რომ ნება მიეცა ქალებისათვის, ემსახურათ საერთო და სასექციო კომიტეტებში.
1902 აირტონმა გამოაქვეყნა წიგნი „ელექტრული რკალი“, თავისი კვლევებისა და მუშაობის შეჯამება, რომლის ადრინდელი ნაწილები ქვეყნდებოდა ჟურნალ "ელექტრიშენში" 1895 და 1896 წლებში. თავისი ამ წიგნით მისი წვლილი ელექტრულ ინჟინერიაში უკვე სოლიდური გახდა. მიუხედავად ამისა, დასაწყისში მაინც აირტონი კარგად არ მიუღიათ პრესტიჟულ და ტრადიციულ სამეცნიერო საზოგადოებებს, მსგავსთ სამეფო საზოგადოებისა. როგორც შედეგი ამ წიგნის გამოქვეყნებისა, ცნობილმა ელექტროინჟინერმა ჯონ პერიმ 1902  ჰერთას სამეფო საზოგადოების მკვლევარის ადგილი შესთავაზა. მისი განცხადება საბოლოოდ მაინც უარყოფილი იქნა სამეფო საზოგადოების საბჭოს მიერ, რომელმაც გამოაცხადა, რომ გათხოვილი ქალი არ წარმოადგენდა ხელსაყრელ კანდიდატურას სამეფო საზოგადოების მკვლევარისათვის.
გვიანდელი ცხოვრება და მოღვაწეობა
მიუხედავად ამისა, 1904 აირტონმა წარადგინა სტატია გს სამეფო საზოგადოებაში ჭავლების მოძრაობის თაობაზე ქვიშასა და წყალზე. ალბათ არ დარჩა კმაყოფილი ყურადღებით და 1908  და 1911  წლებში  მან კიდევ გაიმეორა იგივე პრეზენტაცია; აგრეთვე წარმოადგინა თავისი კვლევის შედეგები ბრიტანულ ასოციაციაში და ფიზიკოსთა საზოგადოებაში. აირტონის დაინტერესებამ წყალსა და ჰაერში გაჩენილი მორევებით შთააგონა იგი, რომ შეექმნა აირტონის მარაო ანუ ტკაცუნა, რომელსაც პირველ მსოფლიო ომში სანგრებში იყენებდნენ მომწამლავი აირის გასაფანტავად. აირტონი იბრძოდა თავისი გამოგონების დასანერგავად და მიაღწია 100 000 ტკაცუნის დამზადებას დასავლეთის ფრონტისათვის.
აირტონი ეხმარებოდა ქალთა უნივერსიტეტის საერთაშორისო ფედერაციის დაფუძნებას 1919 წ. და სამეცნიერო მუშაკთა კავშირის დაფუძნებას 1920 წ.
რელიგიური შეხედულებანი
აირტონი აგნოსტიკოსი იყო, მაგრამ ინარჩუნებდა მჭიდრო კავშირებს ებრაულ თანასაზოგადოებასთან. თავისი სტუდენტობის წლებში მან შეირქვა სახელი ჰერთა სუინბერნის პოემის თანამოსახელე გმირის მიხედვით, რომელიც აკრიტიკებდა ორგანიზებულ რელიგიას.
ცხოვრების დასასრული და ხსოვნა
იგი გარდაიცვალა სისხლის მოწამლვით (სეფსისით, რომელიც მწერის ნაკბენის გართულებას მოყვა) 1923 წ. 26 აგვისტოს გს-ში, სასექსში, ჩრდ. ლანსინგში. პედინგტონში, ნორფოლკის სკვერის 41 ნომერში მის მოსაგონრად 2007 წ. გაიხსნა ლურჯი მრგვალი დაფა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ებრაელები კატეგორია:ინგლისელი ინჟინრები კატეგორია:ქალი მათემატიკოსები კატეგორია:ქალი ტექნოლოგები კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1854 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კვაზარი
right|thumb|200px|გალაქტიკა [[NGC 4319 და კვაზარი მარკარიან 205]] კვაზარი (quasar — შეკვეცილი quasi-stellar radio source — „კვაზივარსკვლავური რადიოწყარო“), კვაზივარსკვლავური ობიექტი, კვაზივარსკვლავი, ზევარსკვლავი — ცის სხეული, რომელიც ოპტიკურად ვარსკვლავს ჰგავს, ხოლო სპექტრში ხაზების წითელი წანაცვლება აქვს — მეტი ვიდრე გალაქტიკებს (ცნობილ კვაზართა წითელი წანაცვლება 0.17-3.53 ფარგლებში მერყეობს). კვაზარების სპექტრი გაზოვან ნისლეულთა სპექტრის მსგავსია — შეიცავს გამოსხივების განიერ ხაზებს. თავდაპირველად ისეთი კვაზრები აღმოაჩინეს, რომელთაც დიდი რადიოგამოსხივება აქვთ. პირველად ძლიერი რადიოწყარო ვარსკვლავის მსგავს ობიექტთან 1960 წელს გააიგივეს, ხოლო 1963 წელს, როცა ამერიკელმა ასტრონომმა მ. შმიდტმა ამ ობიექტთა წანაცვლებულ სპექტრი გაშიფრა, ისინი კოსმოსურ ობიექტთა ცალკე კლასად გამოყვეს. შემდგომში აღმოაჩინეს სუსტი რადიოგამოსივების მქონე კვაზარები, რომელთა რიცხვი კვაზართა საერთო რაოდენობის 99%-მდეა; მათ კვაზიგალაქტიკებს, ზოგჯერ კი ცისფერ ვარსკვლავისმსგავს ობიექტებს უწოდებენ.
კვაზართა სპექტრში გამოსხივების ხაზების სიგანე 30 000°C ტემპერატურას შეესაბამება. შეიმჩნევა ძლიერი ულტრაიისფერი, აგრეთვე ჭარბი ინფრაწითელი გამოსხივება, შვიათად — შთანთქმის ხაზებიც, რომელთა წითელი წანაცვლება არ ემთხვევა გამოსხივების ხაზებისას. ზოგი კვაზარს სპექტრში წანაცვლებათა რამდენიმე სისტემა აქვს.
კვაზართა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი თვისებაა მათი ბრწყინვალების ვარიაციები (მაქსიმალური ცვლილება — 25-ჯერ). ვარიაციის უმცირესი პერიოდი სთ, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ კვაზართა ხაზოვანი ზომა 10^9 კმ არ აღემატება (ცვლადი გამოსხივების წყაროს ზომა არ აღემატება c\tau, სადაც c სინათლის სიჩქარეა).
კვაზარები ხშირად ორმაგ წყაროს წარმოადგენენ. მათი გამოსხივების მექანიზმი სინქროტრონულია, ზოგ შემთხვევაში პლაზმური რხევებითაა განპირობებული.
თუ წითელ წანაცვლებას კვაზართა მოძრაობას დავუკავშირებთ (სამყაროს კოსმოლოგიური გაფართოება), კვაზრები სამყაროს ყველაზე შორ ობიექტად ჩაითვლება (მანძილები 10^{10} პს-მდე); თითოეულის ბრწყინვალება 1000-ჯერ მეტია გიგანტური გალაქტიკების ბრწყინვალებაზე. კვაზართა მასა \sim 10^8 მზის მასას ეტოლება და მათი ბუნება შეიძლება დავუკავშიროთ მაგნიტური ტურბულენციით ან ბრუნვით შეჩერებულ გაზოვანი მასის კოლაპსს, მაშასადამე, ისინი შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ 10^9 კმ რადიუსიან ზემასიურ ვარსკვლავებად, რომლებიც შესაძლოა გალაქტიკების ბირთვების ევოლუციის გარკვეულ სტადიას უკავშირდებოდნენ.
მეორე ჰიპოთეზის მიხედვით, კვაზარები ჩენი გალაქტიკის ბირთვიდან ამოტყორცნილი \sim 5 მზის მასის მქონე სხეულებია, რომლებიც 60-600 კპს მანძილზე მდებარეობენ. მესამე ჰიპოთეზის მიხედვით, კვაზარები არის 10^{13}-10^{14} კმ ზომისა და 10^{9}-10^{10} მზის მასის მქონე სხეულები, რომელთა წითელი წანაცვლება გრავიტაციული ხასიათისაა. ამ ჰიპოთეზათა პოზიციები თანდათან სუსტდება.
რესურსები
კატეგორია:კვაზარები კატეგორია:კოსმოლოგია კატეგორია:ასტრონომიული ობიექტები
პროპაგანდა ბელარუსში
ვითარება ბელარუსის მედიაში, სახელმწიფო პროპაგანდის მიზნები
მიუხედავად 1996 წლის ბელარუსის კონსტიტუციის 33-ე მუხლით გამოცხადებული სიტყვის თავისუფლებისა, ლუკაშენკოს რეჟიმი ზღუდავს მას. მთავრობა მხარს უჭერს სახელმწიფოს კუთვნილ მედიას, როგორიცაა "ბელარუს-1", რომელიც უკვე დიდი ხანია გამოიყენება პროპაგანდისთვის და საინფორმაციო სივრცეში მისი ფართო წარმომადგენლობის გამო, პირდაპირ კონტროლს ამყარებს მედია ლანდშაფტზე და, შესაბამისად, ინფორმაციის გავრცელებაზე. ეს გარემოება ბელარუსში სახელმწიფო პროპაგანდის მიმართ ხალხს დაუცველს ხდის, რამდენადაც მათ მცირე დოზით აქვთ წვდომა ალტერნატიულ და დამოუკიდებელ მედიაზე. პროპაგანდის მთავარი მიზანი არის ძალაუფლების შენარჩუნება, იდეოლოგიის გავრცელება და ალექსანდრე ლუკაშენკოს პოპულარიზაცია. კერძოდ, პროპაგანდა ცდილობს შექმნას შეგრძნება, რომ სახელმწიფო, მთავრობა და ლუკაშენკო არის ერთი და იგივე. ლუკაშენკოზე აქცენტი არის უფრო ძლიერი, ვიდრე ის იყო სახელმწიფოს პირველ პირზე საბჭოთა კავშირის დროს.
პროპაგანდის სისტემის ბუნებას მივყავართ საბჭოთა დრომდე. ლუკაშენკო განსახიერებულია, როგორც ერის შეუცვლელი მამა და სტაბილურობის გარანტორი. სპორტი, როგორც პატრიოტიზმის წყარო, მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ღონისძიებების მოწყობაში.
განსაკუთრებული ინდოქტრინაცია მიმდინარეობს სკოლებში, კოლეჯებსა და უნივერსიტეტებში: სტუდენტები იღებენ ცალმხრივ გზავნილებს ისტორიისა და თანამედროვე პოლიტიკური ვითარების შესახებ. ლუკაშენკო შიშობდა, რომ პროფესორები გაავრცელებდნენ მგზნებარე იდეებს პლურალიზმის, დემოკრატიისა და ლიბერალიზმის შესახებ, ამიტომ 2003 წელს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში დაინერგა პრორუსული და პროსაბჭოთა სავალდებულო კურსი "ბელარუსული სახელმწიფოს იდეოლოგიის საფუძვლები". კერძოდ, "დასავლური" სახელმწიფოები და მათი გაერთიანებები, როგორებიცაა აშშ, ნატო, მაგრამ, ასევე, პოლონეთი და მთელი ევროკავშირი, დანახულია, როგორც მტერი. სახელმწიფო აპარატში მუშაობისთვის სტუდენტები ვალდებული არიან ჩააბარონ ტესტი იდეოლოგიის შესახებ.
პროპაგანდისა და მიზანმიმართულად დამახინჯებული ფაქტების მაგალითები
მინი|სახელმწიფო პროპაგანდის მაგალითი - ვერტმფრენით დამოუკიდებლობის სასახლეში მოსული ლუკაშენკო იარაღით ხელში, ერთ-ერთი საკვირაო ოპოზიციური მარშის დროს. COVID-19-ის პანდემიის დროს ბელარუსში, ლუკაშენკომ არაფრად ჩააგდო საფრთხისშემცველი სიტუაცია და თავდაპირველად, აკრძალულიც კი იყო ეპიდემიაზე ინფორმაციის გავრცელება.
2020 წლიდან საპროტესტო გამოსვლების ფონზე, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მედია აქტიურად იტყუებოდა, იყენებდა სტილისტურად შემცირებულ ლექსიკას და მიწებებულ იარლიყებს, რა დროსაც, ჟურნალისტ პავლიუკ ბიკუსკის თანახმად, ინტოქსიკაცია განიცადა თავისივე პროპაგანდის გამო. The East StratCom Task Force-მა ამის მაგალითად მოიყვანა რიჰორ აზარონაკის გადაცემები სატელევიზიო არხიდან "Capital TV", სადაც დეზინფორმაციას თან ახლდა სიძულვილის ენა საპროტესტო აქციის მონაწილეებისა და სვეტლანა ტიხანოვსკაიას მიმართ.
ბელარუსული პროპაგანდის წარმოდგენით, 2020 წლის მასობრივი საპროტესტო აქციები "დასავლეთის" მიერ კონტროლდებოდა. ლუკაშენკომ 2020 წლის აგვისტოში თავად განაცხადა, რომ "დასავლეთს" სურდა გროდნოს ოლქის ანექსია. მისი აზრით, პოლონური დროშები უკვე გამოფენილი იყო ოლქში.
ბელარუსში პროპაგანდა აყალბებს მილიციის ძალადობის ფაქტებს დემონსტრანტების წინააღმდეგ და, სხვა საკითხებთან ერთად, ცდილობს დეზინფორმაციის მეშვეობით შეასუსტოს საპროტესტო მოძრაობა; გარდა ამისა, გამიზნულად გამოიყენება სხვა მეთოდებიც, როგორებიცაა ოპოზიციის წევრების დაპატიმრებები, მაგალითად, საკოორდინაციო საბჭოს წევრების.
2020 წლის 15 სექტემბერს სციაპან ლატიპაუს დაკავებიდან მოკლე ხანში, "ბელარუს-1"-მა გააშუქა ისტორია, რომელშიც შინაგან საქმეთა სამინისტროზე დაყრდნობით, ამბობდა, რომ "ცვლილებების მოედნის" მაცხოვრებელი აპირებდა სამართალდამცველების წინააღმდეგ საწამლავის გამოყენებას, მაგრამ საგამოძიებო კომისიის საბოლოო ანგარიშში ეს ვერსია არ იყო გაჟღერებული.
2020 წლის სექტემბრის მიწურულს, "ბელარუს-1"-მა გააშუქა ხალხის ერთი ჯგუფის აღიარება, რომლებიც, სავარაუდოდ, კოორდინატორებმა აქციებში მონაწილეობისთვის მოისყიდეს. ერთ-ერთი დაზარალებულის ჩვენების თანახმად, 2020 წლის 29 სექტემბერს, პიერშამაისკის ოლქის პოლიციის განყოფილებაში, მიკალაი კარპიანკუმ გადაიღო ვიდეოები, რომლებიც მოგვიანებით გაშუქდა "ბელარუს-1"-ზე. მიკალაი კარპიანკუ პირადად ხელმძღვანელობდა უშიშროების ჩინოვნიკების ჯგუფს, რომლებმაც "ორგანიზებულ დანაშაულთან და კორუფციასთან მებრძოლი მთავარი სამმართველოს" (GUBOPiK) მიერ დაკავებული ადამიანებისგან ცრუ ჩვენებები მოიპოვეს. კერძოდ, ეს ადამიანები სცემეს და მუქარის გამოყენებით აიძულეს ვიდეოკამერის წინ ეთქვათ, რომ ისინი მოისყიდეს კოორდინატორებმა.
2021 წლის 3 ივნისს, "All-National TV"-მა გაუშვა პროგრამა, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ რამან პრატასევიჩი და ტელეარხის ხელმძღვანელი მარატ მარკაუ. პრატასევიჩი ბელარუსმა ძალოვანებმა დააკავეს მას შემდეგ, რაც 2021 წლის 23 მაისს მისი რეისი ("რაინეარის ფრენა 4978") ალექსანდრე ლუკაშენკოს ბრძანების თანახმად გადაამისამართეს მინსკში, რამდენადაც მას ბელარუსულმა საჰაერო სატრანსპორტო კონტროლმა ცილი დასწამა ბომბით დაშინების მცდელობაში. აღნიშნულმა პროგრამამ, რომელშიც მოცემული იყო პრატასევიჩთან ინტერვიუ, დიდი რაოდენობით კრიტიკა დაიმსახურა და ბევრმა ის აღიქვა, როგორც პოლიტიკური პატიმრის წამების კომპონენტი.
რუსეთის მხრიდან ბელარუსული პროპაგანდის მხარდაჭერა
2020-2021 წლებში, სავარაუდოდ, გაყალბებული საპრეზიდენტო არჩევნების წინააღმდეგ დაწყებული საპროტესტო ტალღის დროს, ბელარუსის სახელმწიფო მედიის ჟურნალისტები, რომლებმაც უარი თქვეს მხარი დაეჭირათ ლუკაშენკოს გამარჯვების ოფიციალური ცნობისთვის და დემონსტრანტების საწინააღმდეგო ქმედებებისთვის, ჩაანაცვლეს რუსული მედიით. მათ შორის, იყო "RT".
სახელმწიფო მედის ცნობით, ოპოზიცია ხალხს აშინებდა, რომ სკოლებში გაკვეთილები მალე მხოლოდ ბელარუსულ ენაზე ჩატარდებოდა, თუმცა, "რადგანაც ბელარუსების უმეტესობა ორენოვანია, ისინი ამაში საფრთხეს ვერ ხედავენ", განაცხადა ქსენია ლუცკინამ, "ბელტელერადიოკომპანიის" ყოფილმა კორესპონდენტმა.
სახელმწიფო მაუწყებელმა "ბელარუს-1"-მა აჩვენა ოპოზიციური ლიდერის, მარია კოლესნიკოვას გამოსვლის სურათები, რომელსაც ფონად თან ახლდა რუსულ ენაზე შეძახილები: "Уходи!" ("წადი!"). თუმცა, საპროტესტო მოძრაობის ეს შეძახილები მიმართული იყო ლუკაშენკოს წინააღმდეგ.
"ბელარუს-1", ასევე, იტყობინებოდა ერთი ოჯახის შესახებ, რომელიც გროდნოში ლუკაშენკოს წინააღმდეგ გამართული საპროტესტო აქციის დროს მანქანაში იმყოფებოდა, რა დროსაც მას "ომონი" დაესხა თავს, ისე რომ, ბავშვი სერიოზულად დაზიანდა. მიუხედავად ამისა, რეპორტაჟი იუწყებოდა, რომ ოჯახი შემთხვევით მოყვა ავტოავარიაში.