cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ექიმი ჟივაგო
ექიმი ჟივაგო — ბორის პასტერნაკის ყველაზე განთქმული რომანი. გამოიცა იტალიაში 1957 წელს. მის გამო პასტერნაკს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში.
დაწერის ისტორია
პასტერნაკმა 1945 წელს დაიწყო რომანის წერა და 1955 წელს დაასრულა. პასტერნაკი რომანის სათაურის სხვადასხვა ვერსიებს განიხილავდა, მათ შორის იყო „ახალი კეთილშობილების ნორმები“, „სიკვდილი არ იქნება“, „ბიჭები და გოგონები“, „რინვა“, „რუსი ფაუსტის გამოცდილება“, „მიწიერი ჰაერი“, „ცოცხლები, მკვდრები და მკვდრეთით აღმდგარნი“. საბოლოო ვარიანტი მან 1955 წლის შემოდგომაზე შეარჩია. საბჭოთა გამომცემლობა „ნოვი მირი“ აპირებდა მხოლოდ სამი ათასიანი ტირაჟით გამოეცა რომანი, რათა ის მასობრივად ხელმისაწვდომი არ ყოფილიყო და ამასთან, ვერავის ეთქვა, რომ პასტერნაკს ბლოკავენ. მაგრამ 1956 წლის სექტემბერში გამომცემლობამ საბოლოოდ თქვა უარი რომანის დაბეჭდვაზე.
პასტერნაკმა ხელნაწერი გადასცა 1956 წელს საბჭოთა კავშირში ვიზიტად მყოფ იტალიის კომპარტიის წევრ სერჯო დ'ანჯელოს. ამ უკანასკნელმა რომანი 1957 წელს იტალიაში, იტალიურ ენაზე გამოაქვეყნა. საბჭოთა პრესის მძაფრი კრიტიკა გამოიწვია მისმა გამოქვეყნებამ. პასტერნაკი აიძულეს1958 წელს რომანისათვის მინიჭებულ ნობელის პრემიაზე უარი ეთქვა. „ექიმი ჟივაგო“ საბჭოთა კავშირში მხოლოდ 1988 წელს გამოქვეყნდა. რუსულად რომანი გამოქვეყნდა 1958 წლის 24 აგვისტოს ნიდერლანდებში.
სიუჟეტი
ნიჭიერი და პატიოსანი ინტელელექტუალის, ექიმი ჟივაგოს ცხოვრების ფონზე აღწერილია რუსეთში 1905 წლიდან 1920-იან წლებამდე მომხდარი კატაკლიზმები. რომანის პირველი წიგნი მოიცავს დროს 1903 წლიდან 1914 წლამდე. მეორე წიგნი კი სრულდება დიდი სამამულო ომით.
სქოლიო
კატეგორია:1957 წლის რომანები კატეგორია:რუსული რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები კატეგორია:დიალექტური მატერიალიზმი კატეგორია:ცენზურის მიერ აკრძალული წიგნები
ნესტორ გაბილაია
ნესტორ სპირიდონის ძე გაბილაია (დ. 1895, აბაშა ― გ. 1985, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი-ეკონომისტი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, იენის ფრიდრიხ შილერის სახელობის უნივერსიტეტის (გერმანია) ფილოსოფიის დოქტორი (1924), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (1945), პირველი ქართველი ფსიქოლოგი ქალის, პროფესორ ფატი ხუნდაძის მეუღლე.
ბიოგრაფია
დაიბადა სამეგრელოში, აბაშაში, აზნაურის, აგრონომ სპირიდონ გაბილაიას ოჯახში.
1916 წელს ნესტორ გაბილაიამ დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია, ხოლო 1923 წელს ბერლინის (გერმანია) ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტი. სტაჟირება გაიარა ჟენევაში. 1924 წელს მიენიჭა იენის შილერის სახელობის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი ეკონომიკის დარგში.
მოღვაწეობა
1916-1918 წლებში ნესტორ გაბილაია ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისში. 1918 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) დაარსებისთანავე, იგი ჩაირიცხა სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე. იმავე წელს სწავლის გასაგრძელებლად გააგზავნეს გერმანიაში. აქ გაიცნო მან შემდგომში მისი მეუღლე, დიდი ქართველი პედაგოგის სილოვან ხუნდაძის ასული, შემდგომში ფსიქოლოგი, პროფესორი ფატი ხუნდაძე. 1919-1923 წლებში ნ. გაბილაია იყო გერმანიის ქართველ სტუდენტთა სათვისტომოს წევრი და ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1923-1925 წლებში იგი კვლევით და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა იენის შილერის სახელობის უნივერსიტეტში, სადაც 1924 წელს მოიპოვა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. მისი სადისერტაციო ნაშრომი იმავე წელს გამოსცა ხსენებულმა უნივერსიტეტმა. გარდა ამისა, იენის უნივერსიტეტის შრომებში გამოქვეყნდა მისი 10–მდე სტატია სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის საკითხებზე. აღსანიშნავია, რომ მას ახლო ურთიერთობა ჰქონდა გამოჩენილ გერმანელ მწერლებთან თომას და ჰაინრიხ მანებთან. 1920–1921 წლებში ისმენდა ალბერტ აინშტაინის ლექციებს ბუნებისმეტყველების ისტორიაში.
1926 წლის დამდეგს ნესტორ გაბილაია მეუღლესთან ერთად სამშობლოში დაბრუნდა. აღნიშნული წლის დამლევს, როგორც იმ დროისთვის უკვე ცნობილი სპეციალისტი, იგი დაინიშნა საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის სახალხო კომისარიატის (სამინისტროს) ჩაის მრეწველობის ტრესტის („საქჩაი“) მმართველად. იმ ხანებში საქართველოს საბჭოთა რეჟიმმა დაიწყო დასავლეთ საქართველოში ჩაის კულტურის მასობრივად გაშენება. 1928 წელს გაბილაია საჯაროდ გამოვიდა საქართველოში ჩაის, როგორც მონოკულტურის, გავრცელების წინააღმდეგ, ვინაიდან ჩაი მონოკულტურის სახით გაშენებული იყო კოლონიურ ქვეყნებში, რაც მეტად უარყოფით ზეგავლენას ახდენდა ამ ქვეყნების ქალთა ჯანმრთელობაზე. ამის შემდეგ გაბილაია გაათავისუფლეს თანამდებობიდან და, ერთხანს, სდევნიდნენ კიდეც.
1930 წელს გაბილაია მიწვეულ იქნა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გერმანული ენის კათედრის უფროს მასწავლებლად. აღნიშნულ კათედრაზე ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა 1952 წლამდე. 1945 წელს იგი იყო თსუ-ის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მან აღზარდა ქართველ გერმანისტთა არაერთი თაობა. 1952 წელს, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, იძულებული გახდა თავი დაენებებინა უნივერსიტეტში პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის.
1953 წელს ნესტორ გაბილაია მიწვეულ იქნა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საბიბლიოთეკო საბჭოს და აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის კონსულტანტად უცხოენოვანი ლიტერატურის დამუშავებისა და აღწერის დარგში. აქ მუშაობდა იგი 1959 წლამდე. აღსანიშნავია, რომ ქართული, რუსული და გერმანული ენების გარდა სრულფასოვნად ფლობდა ფრანგულ და იტალიურ ენებს.
აღსანიშნავია, რომ ნესტორ გაბილაია სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა მთარგმნელობით და კვლევით მოღვაწობას. მან ქართულად თარგმნა გერმანელი მეცნიერ-ეკონომისტის, პროფესორ რულეს მთელს ევროპაში ცნობილი კაპიტალური ნაშრომი "პური ოთხი მილიარდისათვის" და მას დაურთო საკუთარი ვრცელი შენიშვნები (თარგმანის ხელნაწერი, გაბილაიას ანდერძის შესაბამისად, დაცულია მეცნიერებათა აკადემიის კორნელი კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტში).
ნესტორ გაბილაია გარდაიცვალა თბილისში, 90 წლის ასაკში. დაკრძალულია მუხათგვერდის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ფილოსოფიის დოქტორები ეკონომიკის დარგში
როდოლფო უსიგლი
როდოლფო უსიგლი (Rodolfo Usigli; დ. 17 ნოემბერი, 1905 — გ. 18 ივნისი, 1979) — მექსიკელი დრამატურგი; „მექსიკის რევოლუციის დრამატურგად“ შერაცხილი.
უსიგლი დაიბადა იტალიელი მამისა და პოლონელი დედის ოჯახში მეხიკოში. დრამატურგიას იელში სწავლობდა 1935-36 წლებში როკფელერის სტიპენდიით. შემდგომში ჯერ პროფესორი, შემდეგ კი - დიპლომატი გახდა. 1930-იან წლებში ის რადიო დადგმებზე მუშაობდა.
კატეგორია:მექსიკელი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
გამოცანა
გამოცანა — ზეპირსიტყვიერების ჟანრი; საგნის ან მოვლენის პოეტური, ნართაული დახასიათება თვით ამ ობიექტის დაუსახელებლად მისი გამოცნობის მიზნით. წარმოშობით გამოცანა პირველყოფილ საზოგადოებას მიეკუთვნება; თავდაპირველად მას საკულტო მნიშვნელობა ჰქონდა, იმ უძველეს წარმოდგენებს უკავშირდებოდა, რომლებიც საგნის ან მოვლენის საკუთარი სახელით მოხსენიებას კრძალავდა. მოგვიანებით გამოცანამ მხატვრულ-ესთეტიკური და შემეცნებითი ფუნქცია შეიძინა. მისი დანიშნულებაა ადამიანში გონებამახვილობისა და დაკვირვების უნარის აღზრდა. გამოცანის თემატიკა, შეუზღუდველია, მისი ფორმა — კომპაქტური, დახვეწილი, უმთავრესად რიტმული, ზოგჯერ რითმიანიც („ვკეცე, ვკეცე — ვერ დავკეცე“, „დავკარ ხმალი, არ დააჩნდა კვალი“ და სხვა). ქართული გამოცანების პირველი შემკრებია პლატონ იოსელიანი („გამოცანანი ქართულნი“, 1835, ხელნაწერი დაცულია სანქტ-პეტერბურგში, სალტიკოვ-შჩერდრინის სახელობის საჯარო ბიბლიოთეკაში). ქართული გამოცანების პირველი ბეჭდური გამოცემა 1879 წელს მიეკუთვნება (შემკრები რაფიელ ერისთავი). გამოცანების ტექსტები ჩაწერილი აქვთ აკაკი წერეთელს, სოსიკო მერკვილაძეს, მელიტონ კელენჯერიძეს, ი. გომელაურს და სხვებს. გამოცანა გვხვდება ფოლკლორის სხვა ჟანრებში და მხატვრულ ლიტერატურაშიც (გამოცანის ნიმუშები იხ. წიგნში „ხალხური სიბრძნე“, ტ. 5, 1965).
ლიტერატურა
კატეგორია:ზეპირსიტყვიერება
ლეო ფონ კაპრივი
გრაფი ლეო ფონ კაპრივი (Leo von Caprivi;დ. 24 თებერვალი, 1831 ― გ. 6 თებერვალი, 1899) — გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი, გერმანიის იმპერიის მეორე რაიხსკანცლერი 1890-1894 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის იმპერია კატეგორია:გერმანიის კანცლერები კატეგორია:გერმანიის რაიხსკანცლერები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1831 კატეგორია:გარდაცვლილი 1899 კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი
ტაინ-უირის დერბი
ტაინ-უირის დერბი არის ინგლისური საფეხბურთო დაპირისპირება ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისის რეგიონში, ტაინის და უირის მეტროპოლიურ საგრაფოში. დერბის მონაწილეები არიან საფეხბურთო კლუბები ნიუკასლ იუნაიტედი და სანდერლენდი, რომლებიც შესაბამისად საგრაფოს სიდიდით პირველი და მეორე ქალაქების, ერთმანეთიდან თხუთმეტი კილომეტრით დაშორებული ნიუკასლ-აპონ-ტაინის და სანდერლენდის წარმომადგენლები არიან. პირველი დაპირისპირება კლუბებს შორის 1883 წელს შედგა და მას შემდეგ სხვადასხვა რანგის ტურნირებზე კიდევ 51 მატჩი გამართეს.
The first meeting between the two took place in 1883, with the first competitive fixture, an FA Cup tie in 1888. The first league meeting took place at Roker Park on Christmas Eve, 1898. Newcastle drew first blood in a 3-2 victory.
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო დერბები კატეგორია:სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი) კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)
სიმო ჰაიჰა
სიმო ჰაიჰა (Simo Häyhä; დ. 17 დეკემბერი, 1905 — გ. 1 აპრილი, 2002) — ფინელი სამხედრო მოღვაწე, სნაიპერი, ზამთრის ომის ვეტერანი, მსოფლიო რეკორდის მფლობელი სნაიპერული შაშხანით მოკლულ მოწინააღმდეგეთა რაოდენობის მიხედვით (505).
ადრეული ცხოვრება და ზამთრის ომი
ჰაიჰა დაიბადა სოფელ რაუტიარვიში, რომელიც დღევანდელ რუსეთ-ფინეთის საზღვართან ახლოს მდებარეობს. საბჭოთა კავშირთან ომის დაწყებამდე იგი მონადირე და ფერმერი იყო. გადმოცემის თანახმად, მისი სახლი სავსე იყო სროლით შეჯიბრებებში მოგებული პრიზებით.
ზამთრის ომის დროს (1939-1940) ჰაიჰა ფინეთის არმიის რიგებში იბრძოდა წითელი არმიის წინააღმდეგ. ომის განმავლობაში მან დადასტურებული 505 საბჭოთა მებრძოლი მოკლა სნაიპერული შაშხანით. დაუდასტურებელ მკვლელობებთან ერთად ეს ციფრი 542-მდე იზრდება. სნაიპერული შაშხანის გარდა იგი Suomi KP/-31-ს ტიპის ტყვიამფრქვევს იყენებდა, რომლითაც 200-ზე მეტი მოწინააღმდეგე გაანადგურა. ომის ასი დღის განმავლობაში ჰაიჰას მიერ მოკლულ საბჭოელთა რაოდენობა მინიმუმ 705-ს შეადგენს.
ტაქტიკა
thumb|160px|left|მოხვედრილი ტყვიისგან დეფორმირებული ყბით (1940 წელი).
ჰაიჰა სიმაღლით 1.60 მეტრი იყო, რის გამოც მისი სიმაღლისთვის შესაფერის საბჭოთა მოსინის შაშხანის ფინურ ვარიანტ M/28-ს იყენებდა. საკუთარი პოზიციის დასამალად ოპტიკური სამიზნის მაგივრად ფინელი რკინის სამიზნეს იყენებდა, რის გამოც მას სროლისას თავის წამოწევა აღარ უწევდა. ბრძოლის დროს ჰაიჰა პირში თოვლს იდებდა რათა სუნთქვისას ორთქლი არ გამოეშვა. ომის პერიოდში ტემპერატურა −40 და −20 °C-ს შორის მერყეობდა, ჰაიჰა მუდმივად თეთრ ფორმაში იყო ჩაცმული რათა თოვლში შეუმჩნეველი დარჩენილიყო.
საბრძოლო ჭრილობა
ჰაიჰას წარმატებები ფინელებმა ფსიქოლოგიური ბრძოლის იარაღად გამოიყენეს. ომის დროს რუსმა ჯარისკაცებმა მას „თეთრი სიკვდილი“ (Белая смерть, Valkoinen Kuolema) შეარქვეს. საბჭოელები მის მოსაშორებლად რესურსებს არ ზოგავდნენ და არტილერიის ცეცხლსა და სნაიპერებს იყენებდნენ.
1940 წლის 6 მარტს ბრძოლის დროს ჰაიჰა ყბაში დაიჭრა, ტყვია მოხვედრისას დაიშალა და ლოყიდან გამოვიდა. სიმო ჰაიჰამ გონება დაკარგა, თანამებრძოლის თქმით მას სახის ნახევარი აღარ ჰქონდა. გონება ფინელ სნაიპერს 13 მარტს, ზავის გაფორმების დღეს, დაუბრუნდა. ომის დასრულებიდან ცოტა ხნის შემდეგ სიმო ჰაიჰა ფელდმარშალმა კარლ გუსტავ მანერჰაიმმა კაპრალიდან პირდაპირ მეორე ლეიტენანტად დააწინაურა, ეს დაწინაურება დღემდე ყველაზე სწრაფ კარიერულ ზრდად რჩება ფინეთის შეიარაღებული ძალებში.
ომის შემდეგ
სიმო ჰაიჰას რამდენიმე წელი დასჭირდა მიღებული ჭრილებისაგან გამოსაჯანმრთელებლად, ტყვიამ მისი ყბის ნაწილი მთლიანად გაანადგურა. ჭრილობის მიუხედავად იგი სრულიად გამოკეთდა და ომის შემდეგ წარმატებული მონადირე და ძაღლების გამომზრდელი გახდა. ხშირად ნადირობდა ფინეთის პრეზიდენტ ურჰო კეკონენთან ერთად. სიცოცხლის ბოლო წლები რუსეთთან საზღვარზე მდებარე პატარა სოფელში გაატარა სადაც 2002 წელს გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:ფინელი სამხედრო მოღვაწეები
მადიუნი
მადიუნი (Kota Madiun) — ქალაქი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში; სასოფლო–სამეურნეო ცენტრი. წარმოადგენს იგივე სახელწოდების სარეგენტოს დედაქალაქს.
792
თარიღი უცნობია
*
მადიუნი
მადიუნი მდებარეობს ქალაქ სურაბაიიდან 169 კმ–ით სამხრეთით. 2005 წელს მოსახლეობა 256 000 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი გაშენებულია ზღვის დონიდან 63 მეტრზე, მდინარე მადიუნზე. გარს არტყავს მთები, მათ შორისაა ვილისი აღმოსავლეთიდან (2 169 მ) და ლავუ დასავლეთიდან (3 285 მ). საშუალო წლიური ტემპერატურა 20-35 °C–ია.
ისტორია
1948 წელს, მადიუნში ინდონეზიის კომუნისტური პარტიის წევრებმა მოახდინეს აჯანყება, რომელიც „მადიუნის საქმის“ სახელითაა ცნობილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
DirectX
frameless|მარჯვნივ Microsoft DirectX — აპლიკაციების პროგრამირების ინტერფეისების (APIs) კოლექცია, რომლის დანიშნულებაა მულტიმედია. თავდაპირველად აპლიკაციების პროგრამირების ინტერფეისების სახელი იწყებოდა "Direct"-ით, Direct3D, DirectDraw, DirectMusic, DirectPlay, DirectSound. ხოლო "DirectX" გამოიყენებოდა ამ ინტერფეისების მოკლე სახელად. შემდეგ, იმავე სახელით ყველა ინტერფეისი ერთ კოლექციაში გაერთიანდა. როდესაც Microsoft-მა ახალი ვიდეო თამაშების კონსოლი (Xbox) შეიმუშავა, "X" სიმბოლო DirectX ტექნოლოგიაზე დაფუძვნებულ კონსოლს მიანიშნებდა. ამ სიმბოლოს მნიშვნელობა, ახალ კონსოლებშიც შეუნარჩუნდა, მაგალითად Xinput და "პლატფორმებს შორის ხმის წარმომქმნელი ხელსაწყო" (Cross-platform Audio Creation tool, XACT). თუმცა ვინდოუსის ინტერფეისებისათვის წინდებული "Direct" ისევ უცვლელი დარჩა, მაგალითად Direct2D და DirectWire.
განვითარების ისტორია
1994 წლის ბოლოს Microsoft-ი მზად იყო თავისი შემდეგი ოპერაციული სისტემა, Windows 95 გამოეშვა. რომლის მნიშვნელოვანი ფაქტორი მისი მხარდაჭერილი პროგრამების რაოდენობა უნდა ყოფილიყო. Microsoft-ის თანამშრომელი ალექს ჯონსი, ვიდეო თამაშების სხვადასხვა დეველოპერებთან დისკუსიისას, შემდეგ კითვას სვამდა, შექმნიდნენ, თუ არა თამაშებს Windows 95-ის პლატფორმაზე. რაზეც ხშირად უარს იღებდა. ორ მთავარ მიზეზად სახელდებოდა ოპერაციულ სისტემაზე პროგრამირების სირთულე და თავსებადობის პრობლემა, რომლის საუკეთესო მაგალითიც დისნეის ანიმაციურ-ინტერაქტიული თამაში: მეფე ლომი იყო. WinG პროგრამულ ინტერფეისზე შექმნილი თამაში, შეუმოწმებელი Compaq კომპიუტერებით დამუშავებული, სხვადასხვა შეუთავსებელი გრაფიკული დრაივერის გამო, იმდენად ხშირად ითიშებოდა, რომ მოთამაშეთა მშობლებმა დისნეის დახმარების ცენტრის ცხელი ხაზიც კი გადატვირთეს.
თამაშების დეველოპერთა უარყოფითი პასუხი Microsoft-ის გეგმებს ჩარჩოში აქცევდა. ჯონსმა დაიქირავა დამატებით ორი ინჟინერი, კრეგ ეისლერი და ერიკ ენგსტრომი, რათა მოეფიქრებინათ უკეთესი გამოსავალი ვინდოუსის პროგრამური გარემოს გასამარტივებლად. პროექტის კოდური სახელი "მანჰეტენის პროექტი" იყო. იდეა - იაპონური ვიდეო თამაშების კონსოლების, Windows-ზე მომუშავე პერსონალური კომპიუტერებით ჩანაცვლება. გუნდი ბანერად რადიაციის სიმბოლოს იყენებდა, მაგრამ Microsoft-ის მოთხოვნით მოგვიანებით შეცვალეს.
ტრიომ სხვადასხვა აპარატურის მწარმოებლების დახმარებით, 1994 წლის ბოლოს, ოთხ თვეში შეიმუშავა აპლიკაციების პროგრამირების ინტერფეისის პირველი კოლექცია. იგი 1995 წელს წარადგინეს თამაშების დეველოპერთა კონფერენციაზე. ეს კოლექცია შეიცავდა ბიბლიოთეკას, რომლიც ანხორციელებდა DirctDraw ინტერფეისის ფუნქციონალს ბიტებად დაყოფილი გრაფიკის დამუშავებისთვის, DirectSound-ის ფუნქციონალს ხმისთვის და DirectPlay ფუნქციონალს ქსელის დახმარებით, კომპიუტერებს შორის კომუნიკაციის დასამყარებლად. Windows 95-ში წარადგინეს პირველი DirectInput-ის ინტერფეისი დამატებითი კონტროლერისათვის. უფრო მეტიც, დისკის წაკითხვის შემდეგ, პროგრამული უზრუნველყოფის ავტომატური ინსტალაციის პროცედურაც, DirectPlay-ის ერთ-ერთი თვისება იყო. ბიბლიოთეკის სახელის "Direct" ნაწილი შეარჩიეს თვისებებისგან გამომდინარე. თითოეულ ინტერფეისს Windows 95-ის რუტინის გვერდის ავლით, მოწყობილობის აბსტრაქტული ფენის (hardware abstaction layer, HAL) მეშვეობით პირდაპირი წვდომა ჰქონდა მოწყობილობასთან. თავიდან გუნდის მიერ არჩეული სახელი "Game SDK" (Software development kit, პროგრამული უზრუნველყოფის ნაკრები) იყო, თუმცა ერთ-ერთი ჟურნალისტის ინიციატივით პროექტს ეწოდა "DirectX".
DirectX-ის პირველი ვერსია, "windows Games SDK" სახელით, 1995 წლის სექტემბერში გამოუშვეს. მისი DiractDraw კომპონენტი ანაცვლებდა Win32-ს, მოწყობილობის მაკონტროლებელი ინტერფეისისათვის, (Device Control Interface, DCI) WinG აპლიკეციების პროგრამირების ინტერფეისი კი Windows 3.1-ს.
სქოლიო
კატეგორია:დაუსრულებელი სტატიები
Clavatula mystica
Clavatula mystica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Keane-ის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ინგლისურ ჯგუფ Keane-ის დისკოგრაფია. მასში შედის სამი სტუდიური, ორი საკონცერტო, ექვსი EP დისკი და 18 სინგლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Keane კატეგორია:დისკოგრაფიები
გვადალუპე ვიქტორია
გვადალუპე ვიქტორია (დაბადებით ხოსე მიგელ რამონადაუქტო ფერნანდეს-ი-ფელიქსი, Guadalupe Victoria, დ. 29 სექტემბერი, 1786, ტამასულა, დურანგო — გ. 21 მარტი, 1843, პეროტე, ვერაკრუსი) — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე. მექსიკის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. მექსიკის ეროვნული გმირი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1786 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1843 კატეგორია:ეპილეფსიით გარდაცვლილები
ბაიდარი (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)
ბაიდარი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ქურთლარის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე ხრამის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 330 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 882 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალმენარის ბრძოლა
ალმენარის ბრძოლა — ასევე მოხსენიებული როგორც ალმენარა იყო ერთ-ერთი ბრძოლა ესპანეთის მემკვიდრეობისათვის ომის დროს. 1710 წლის ივნისში ფილიპ V-ის ბურბონ-ესპანურმა არმიამ კატალონიაში გადალახა ბალაგუერის დაკავების მცდელობა. ბრიტანეთის, პორტუგალიის, ჰოლანდიისა და ავსტრიის ჯარების მოკავშირე ძალებმა, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ერცჰერცოგ კარლს, დაუპირისპირდნენ ამ ნაბიჯებს და ორი არმია შეებრძოლა ლერიდას ჩრდილოეთით 27 ივლისს შუადღისას. ფილიპეს არმია დამარცხდა და იძულებული გახდა დაეტოვებინა პოზიცია და გადასულიყო მდინარე ებროს უკან, მაგრამ ხელუხლებელი დარჩა.
პრელუდია
ყველა მხარეს სურდა მშვიდობა, მაგრამ მოლაპარაკებები ჰააგაში 1709/10 წლის ზამთარსა და გაზაფხულზე ჩაიშალა, როდესაც მოკავშირეებმა მოითხოვეს ლუი დათანხმებულიყო მისი შვილიშვილის ფილიპის ძალით გადაყენებაზე საჭიროების შემთხვევაში. ეს მიდგომა შეჯამებული იყო ბრიტანული ვიგის პარტიის ლოზუნგით „არანაირი მშვიდობა ესპანეთის გარეშე“, მაგრამ ეს იყო დიდი შეცდომა. ომის წინააღმდეგ მზარდი წინააღმდეგობა იყო ბრიტანეთში, ახლა ალიანსის მთავარი ფინანსური მხარდამჭერი, ხოლო ესპანეთში კამპანია დიდწილად წარუმატებელი იყო. ფილიპი ბევრად უფრო პოპულარული იყო ესპანელებთან, ვიდრე მისი კონკურენტი კარლი და ასე გაგრძელდა ომი.
1710 წლის მაისში ფილიპმა და ესპანურ-ბურბონთა არმიამ ვილადარიასის მეთაურობით გადაკვეთეს მდინარე სეგრე კატალონიაში იმ იმედით, რომ დაიპყრო ბალაგუერი. პირველი მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა კოკისპირული წვიმის გამო, მაგრამ საფრანგეთის გაძლიერებამ გაზარდა ესპანეთის არმია 20000 ქვეითამდე და 6000 კავალერიამდე და ივნისში მათ კვლავ სცადეს. მოკავშირეთა მეთაურის სტარჰემბერგის ავადმყოფობამ ფილიპს საშუალება მისცა დაეპყრო რამდენიმე პატარა ქალაქი, მაგრამ რამდენიმე კვირიანი ლაშქრობისა და კონტრ-ლაშქრობის შემდეგ, 27 ივლისს სტენჰოპის დივიზიამ გადალახა სეგრესი ალფარასში და გაერთიანდა სტარჰემბერგის ძალებთან ალმენარის სიმაღლეებზე.
ბრძოლა
ვილადარიასმა ბრძოლა გახსნა ცხენოსანი შეტევით მოკავშირეთა თავდაცვაზე, რომელმაც თავდაპირველად ადგილი დაუთმო. ესპანელებმა გააფუჭეს გახსნა გაქცეული მტრების ჯგუფების დევნით და მოკავშირეთა ხაზებს რეფორმის გატარების საშუალება მისცეს.
ბრიტანული ქვეითი და დრაგუნები მოკავშირეთა მარცხენა მხარეს სტენჰოპის და ჯორჯ კარპენტერების მეთაურობით თავს დაესხნენ ბურბონთა არმიის მარჯვენა ფრთას, რომელიც გაიქცა და თან მეორე ხაზი აიღო. ბრიტანეთის მსხვერპლი მოიცავდა გრაფი როჩფორდს, მე-3 დრაგუნთა პოლკის პოლკოვნიკს, რომელიც მოკლეს ესპანეთის ხაზების გარღვევისას. ავსტრიელები ერთდროულად თავს დაესხნენ და გაანადგურეს ბურბონის მარჯვენა ფრთა, თავად ფილიპე კი მხოლოდ დატყვევებას მოერიდა.
ბრძოლა გაიმართა გვიან შუადღისას, რამაც ხელი შეუშალა მოკავშირეებს გაჰყოლოდნენ მათ გამარჯვებას და ბურბონების ძალებს საშუალება მისცეს შეკრებილიყვნენ და კვლავ შეკრებილიყვნენ ქალაქ სარაგოსაში.
შემდეგ
ამის შემდეგ მალევე, ვილადარიასი შეცვალა ფრანგმა გენერალმა მარკიზ დე ბეიმ, რომელმაც გაიმარჯვა ინგლისურ-პორტუგალიურ არმიაზე ლა გუდინას ბრძოლაში 1709 წლის მაისში. ბურბონის არმია დაზარალდა, მაგრამ ძირითადად ხელუხლებელი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:ესპანეთის ბრძოლები კატეგორია:ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის ბრძოლები
კლაუს შულცე
კლაუს შულცე (დ. 4 აგვისტო, 1947 — გ. 26 აპრილი, 2022) — გერმანელი ელექტრონული მუსიკის კომპოზიტორი. იგი ასევე ცნობილია ფსევდონიმით „რიხარდ ვანფრიდი“. შულცე ასევე ცნობილია, როგორც ჯგუფების Tangerine Dream და Ash Ra Tempel ყოფილი წევრი. სოლო კარიერის მანძილზე მან 60-ზე მეტი ალბომი გამოსცა.
სერია The Dark Side of the Moog
ტექნო-მუსიკის შემსრულებელ პიტ ნამლუკთან ერთად (4-7 დისკებზე ასევე ბილ ლესუელთან) შულცემ ჩაწერა ალბომების სერია, რომელთა სათაურებიც პინკ ფლოიდის ალბომების ან სიმღერების სახელების პაროდიებს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:კლაუს შულცე კატეგორია:გერმანელი ელექტრონული მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აპრილი
აარაუ
აარაუ (Aarau) — ქალაქი ჩრდილოეთ შვეიცარიაში, აარგაუს კანტონისა და თავისივე სახელწოდების რაიონის დედაქალაქი. მოსახლეობა ძირითადად გერმანულენოვანი პროტესტანტია. ქალაქი მდებარეობს შვეიცარიის ზეგანზე, მდინარე აარეს ხეობაში, მარჯვენა ნაპირზე, იურის მთების სამხრეთ მთისწინეთში, ციურიხის დასავლეთით. დასავლეთით ესაზღვრება ზოლოთურნის კანტონი. წარმოადგენს არგაუს მეორე უდიდეს ქალაქს ვეტინგენის შემდეგ. 2010 წლის დასაწყისში, ქალაქი რორი აარაუს გარეუბანი გახდა.
ისტორია
აარაუს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ნეოლითის ხანის არტეფაქტები და ბრინჯაოს ხანის ნასახლარები, რომაული ხანის ხის ხიდის ნაშთები.
ქალაქი დაახლოებით 1240 წელს დაარსდა. წერილობით წყაროებში პირველად 1256 წელს მოიხსენიება, ქალაქის სტატუსი კი 1283 წელს მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის
მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის — მემარჯვენე პოლიტიკური პარტია საქართველოში, ჩამოყალიბებული საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ზურაბ ნოღაიდელის მიერ 2008 წლის დეკემბერში. პარტიის ლოზუნგია: „სამართლიანობა, ერთიანობა, კეთილდღეობა.“ მისი დეკლარირებული მიზანია „სტაბილური, სამართლიანი, გაერთიანებული საქართველო, სადაც ხალხის კეთილდღეობა და უსაფრთხოება საიმედოდ იქნება დაცული“.
ისტორია
ზურაბ ნოღაიდელი, პრემიერის პოსტიდან 2007 წლის 7 ნოემბრის მოვლენების შემდეგ წავიდა. შემდეგ იგი ფეხბურთელი კახა კალაძის ბიზნესს ედგა სათავეში, აგვისტოს ომის შემდეგ კი ისევ პოლიტიკაში დაბრუნება გადაწყვიტა. პარტიის საორგანიზაციო კომიტეტის წევრები იყვნენ ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ყოფილი წევრები: დეპუტატი პეტრე მამრაძე, ყოფილი დეპუტატები შოთა გვენეტაძე და ედუარდ სურმანიძე. 2009 წელს მიღებულ იქნა პარტიის წესდება, რომელმაც ასახა პარტიის პლატფორმა, მიზნები და ამოცანები, განსაზღვრა მოძრაობის სტრუქტურა და ორგანიზაცია. პარტია მონაწილეობდა 2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში, სადაც ის იყო ეროვნული საბჭოს წევრი.
2012 წელს მოძრაობამ საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა, თუმცა წარუმატებლად (მიიღო ხმების 0,19%). მოძრაობა მონაწილეობს 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, სადაც კანდიდატად წარდგენილი ჰყავს თავმჯდომარე - სერგო ჯავახიძე.
სტრუქტურა
წესდების თანახმად მოძრაობის უმაღლესი ორგანოა მოძრაობის ყრილობა, რომელიც მოიწვევა 4 წელიწადში ერთხელ. მას თავმჯდომარეობს მოძრაობის გამგეობის ერთ-ერთი წევრი. ყრილობებს შორის პერიოდში მოძრაობას ხელმძღვანელობს გამგეობა, რომელიც შედგება ყრილობის მიერ არჩეული არანაკლებ 5 წევრისაგან 4 წლის ვადით. გამგეობას ჰყავს თავმჯდომარე, რომელიც ამავდროულად არის მოძრაობის ლიდერიც და წარმოადგენს მას მესამე პირებთან ურთიერთობაში. გამგეობას ექვემდებარება პარტიის სტრუქტურული ქვედანაყოფები, რეგიონული და ახალგაზრდული ორგანიზაციები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
თამაზ ჩხენკელი
ბიოგრაფია
თამაზ ჩხენკელი დაიბადა თბილისში, 1927 წლის 26 ნოემბერს.
მშობლები: თამარ ასლანიშვილი, ვასილ ჩხენკელი.
მეუღლე: ლილი გოგუა (1934).
შვილები: გვანცა (1958), ნათია (1971).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1952).
მუშაობდა ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში (1958 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე). დაიცვა საკანდიდატო დოსერტაცია თემაზე: „პიროვნების გარდაქმნის მითოსური საფუძველი ვაჟა-ფშაველას პოემებში“ (1972).
გამოქვენებული აქვს მრავალი ნაშრომი ასომთავრული ანბანის შექმნის, მისი გრაფიკული დ რიცხვული სტრუქტურის შესახებ.
თამაზ ჩხენკელი 2002 წელს თბილისის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს. იგი ასევე იყო ივანე მაჩაბელის პრემიის ლაურეატი.
გარდაიცვალა 2010 წლის 9 ნოემბერს, თბილისში, 83 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
მრწამსი
„ჩემს ცხოვრებისეულ პრინციპს განასახიერებს დევიზი, რომელიც „შევარდნელთა“ მისალმებას წარმოადგენდა: „ვგუშაგობ ერს“ – „მარად“ (ბიძაჩემი – ცნობილი ექიმი, მთამსვლელი და მწიგნობარი – სოსო ასლანიშვილი ჟურნალ „შევარდენის“ რედაქტორი იყო). რაც შეეხება კრედოს, ის გამოხატულია ინდოელი, რუსი, ევროპელი და ამერიკელი მოაზროვნეების (ანთროპოლოგების, ფიზიკოსების, თეოლოგების, მწერლების) იმ წერილებში, რომლებსაც მე ვთარგმნიდი და ვაქვეყნებდი ჩვენს ლიტერატურულ და მეცნიერულ პერიოდიკაში 45 წლის მანძილზე, და რომლის ერთ წიგნად გამოცემა დღემდე ვერ მოხერხდა. ეს წერილები მეოცე საუკუნის მსოფლიოს საჭირბოროტო საკითხებს ეხება“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002) კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
სევასტოპოლი
სევასტოპოლი (Севастополь) — ქალაქი უკრაინაში, ყირიმის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთით, შავი ზღვის სანაპიროზე. ქალაქი შეფენილია სევასტოპოლის ყურის ნაპირების ტერასებზე. ყურე ქალაქს ყოფს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებად. ცენტრი შექმნილია წრიული მაგისტრალით. არის საავტომობილო გზების კვანძი, მოქმედებს ნავსადგური. არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია 1843 წლის პეტრე-პავლეს ტაძარი.
ისტორია
ახლანდელი სევასტოპოლის მიდამოებში არსებობდა ქალაქი ქერსონესი. სევასტოპოლი გაშენებულია 1783 წელს როგორც სამხედრო საზღვაო ნავსადგური და ციხესიმაგრე. თავდაპირველად ქალაქს ერქვა ახტიარი (თეთრი ფრიალო კლდე), 1784 წლიდან სევასტოპოლი ჰქვია (ბერძნ. „დიადი ქალაქი“). 1804 წლიდან იქცა რუსეთის იმპერიის მთავარ სამხედრო ნავსადგურად შავ ზღვაზე. ყირიმის ომის დროს სევასტოპოლი ხანგრძლივი ალყის შედეგად აიღო სმალეთ-ინგლის,-საფრანგეთის ჯარებმა. 1905 წლის რევოლუციის დროს სევასტოპოლში მოხდა აჯანყება ჯავშნოსან „პოტიომკინზე“.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1941-1942 წლებში გაჩაღდა მნიშვნელოვანი ბრძოლა სევასტოპოლის დასაცავად. 1942 წლის ივლისიდან 1944 წლის მაისამდე ოკუპირებული იყო გერმანიის მიერ. გათავისუფლდა ყირიმის ოპერაციის შედეგად. მიენიჭა სსრკ-ის გმირი ქალაქის სტატუსი. ომის შედეგად თითქმის მთლიანად დანგრეული ქალაქი განაშენიანდა 1946 წლის გენგეგმის მიხედვით. XX საუკუნის II ნახევარში იყო ყირიმის ოლქის მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრი. მოქმედებდა თევზის, ხორცის, საზღვაო ქარხნები. 19564-1956 წლებში აშენდა თეატრის შენობა, 1962-1963 წლებში სასტუმრო „უკრაინა“. 1983 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 328 ათასი ადამიანი. 2014 წლიდან ანექსირებულია რუსეთის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები კატეგორია:სსრკ-ის გმირი ქალაქები
ნახშირი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნახშირი შეიძლება აღნიშნავდეს:
რუხის ციხე
რუხის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე დასავლეთ საქართველოში (ახლანდელი ზუგდიდის რაიონი, სოფ. რუხის ტერიტორიაზე მდ. ენგურის მარცხენა ნაპირას). ააგო სამეგრელოს მთავარმა ლევან II დადიანმა (ვახუშტი ბაგრატიონის (XVIII ს.) ცნობით, ააგეს 1647, თუმცა ვარაუდობენ, რომ ციხე 10 წლით ადრე უნდა იყოს აშენებული). რუხის ციხე სამეგრელოს სამთავროს მნიშვნელოვანი საფორტიფიკაციო ნაგებობა იყო, ამას ხელს უწყობდა მისი ხელსაყრელი მდებარეობაც. იგი შედგება ციდადელისა და ქვედა ეზოსგან. ციტადელი ციხის ჩრდილოეთ მონაკვეთშია. მისი მოგრძო ეზოს ორივე ბოლოში თითო-თითო კოშკია აღმართული. ერთ-ერთი, ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთისა, ციხის დონჟონს წარმოადგენდა. ციხის ქვედა ეზოს გორაკის სამხრეთი ფერდობი უჭირავს. ციხეს გარს უვლის 10-12 მ სიმაღლის გალავანი, რუხის ციხის ქვედა ნაწილი 8-10 მ სიმაღლეზე ყრუა, ხოლო ზედა ნაწილში საბრძოლო ბილიკებია გაყვანილი. შესასვლელი მოწყობილია გალავანში ჩაშენებული კოშკის I სართულში. გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში კიდევ ერთი კოშკია აღმართული ჰქონდა საარტილერიო დანადგარები.
Clavatula nathaliae
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
რუხის ციხე
1634-1635 აქ რაბათის დასახლებაც გაჩნდა, რომელიც მალე მოიშალა. 1672 რუხის ციხეში ოსმალთაგან თავს აფარებდა მთავარი ლევან III დადიანი 1723 ციხე ოსმალთა ხელში იყო. დროგამოშვებით აქ მათი გარნიზონიც იდგა. 1770 ქართველთა და რუსთა გაერთიანებულმა ლაშქარმა რუხის ციხე ოსმალთაგან გაათავისუფლა. 1779 რუხის ციხესთან იმერეთ-სამეგრელო-გურიის ლაშქარმა სასტიკად დაამარცხა ოსმალები (რუხის ბრძოლა 1779). ყირიმის ომის (1853-1856) დროს, 1885, რუხის მიდამოებში რუსეთის ჯარმა და ქართულმა მილიციამ დაამარცხეს ოსმალთა საექსპედიციო კორპუსი. შემდგომში რუხის ციხემ თანდათან დაკარგა თავისი ადრინდელი მნიშვნელობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
ნიუკასლ-აპონ-ტაინი
ნიუკასლ-აპონ-ტაინი (Newcastle upon tyne) ან უბრალოდ ნიუკასლი — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, მდინარე ტაინის ნაპირზე, ჩრდილო-დასავლეთ ინგლისის რეგიონის და ტაინის და უირის საგრაფოს დედაქალაქი. მოსახლეობა — 273 600, ხოლო მეტროპოლიის 879 996 ადამიანი.
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ფოსფოლიპიდები
მინი|250პქ|ფოსფოლიპიდები ფოსფოლიპიდები, ფოსფატიდები — რთული ლიპიდები, რომელთა მოლეკულა ფოსფორმჟავას ნაშთს შეიცავს. ფოსფოლიპიდები შეიცავენ აგრეთვე გლიცერინს ან ამინოსპირტ სფინგოზინს, ცხიმოვან მჟავებს, ალდეპიდებსა და აზოტოვან ნაერთებს — ქოლინს, ეთანოლამინს, სერინს. ფოსფოლიპიდებს მიეკუთვნება გლიცეროფოსფატიდები [ფოსფატიდილექოლინი (მაგ. ლეციტინი), ფოსფატიდილეთანოლამინი, ფოსფატიდილსერინი, ფოსფატიდილინოზიტი, კარდიოლიპინი] და ფოსფოსფინგოლიპიდები — სფინგომიელინები. ყოველი ეს კლასი მოიცავს მრავალ ერთიპოვან მოლეკულას, რომლებიც შეიცავენ სხვადასხვა ცხიმოვან მჟავებსა და ალდეპიდებს. ფოსფოლიპიდები ფართოდაა გავრცელებული როგორც ცხოველურ ისე მცენარეულ ორგანიზმებში, აგრეთვე მიკრობებში. კერძოდ, ისინი შედიან უჯრედის მემბრანების შედგენილობაში და განაპირობებენ ამ უკანასკნელთა აღნაგობას, აგრეთვე განვლადობას, მათზე განლაგებული ფერმენტების აქტივობას. ფოსფოლიპიდები ცილებთან წარმოქმნიან ლიპოპტოტეიდებს. სხვადასხვა ტიპის ბიოლოგიური მემბრანების ფოსფოლიპიდები განსხვავებულია. ფოსფოლიპიდების შედგენილობა ზოგიერთ ორგანოში იცვლება სიბერისას და ორგანოების ზოგიერთი პათოლოგიური მდგომარეობისას (ათეროსკლეროზი ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნები). გარდა ფოსფოლიპიდებისა, ცნობილია აგრეთვე ფოსფონოლიპიდები, რომლებშიც ფოსფორის ატომი კოვალენტურად არის დაკავშირებული აზოტოვან ფუძესთან. ასეთი ნაერთები ნაპოვნია ზოგიერთ მოლუსკსა და ბაქტერიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უჯრედი
წმინდა აბდე
წმინდა აბდე – მოწამე აბდე (აბიდე), სპარსეთში წამებული. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 18 სექტემბერი ძვ. სტ. (5 სექტემბერი).
წმინდა მოწამე აბდე (აბიდე) იეზდიგერდ I-ის (408-420) ზეობისას ეწამა სპარსეთში მზისა და ცეცხლის თაყვანისცემაზე უარის თქმისთვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ტრანსმემრალური ცილები
ტრანსმემბრანული ცილები – ინტეგრალური ცილის ტიპები, რომლებიც პლაზმური მემბრანის ორივე მხარეს გადასერავენ, ასევე არსებობს ლიპიდები, რომელებიც მრავალჯერ გადასერავენ მემბრანას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცილები კატეგორია:უჯრედი
794
თარიღი უცნობია
*
კვიპროსის პრეზიდენტი
კვიპროსის პრეზიდენტი — კვიპროსის სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით. თანამდებობა დაარსდა 1960 წელს, მას შემდეგ რაც კვიპროსის რესპუბლიკამ გაერთიანებული სამეფოსგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. კვიპროსის ამჟამინდელი პრეზიდენტია ნიკოს ანასტასიადესი. ევროპის კავშირის წევრი სხვა ქვეყნებისგან განსხვავებით კვიპროსის პრეზიდენტი ფლობს მნიშვნელოვან ძალაუფლებას, ის ერთადერთია ძლიერი საპრეზიდენტო რესპუბლიკური მოდელის მმართველობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსი კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები *
თეობალდ ფონ ბეთმან ჰოლვეგი
თეობალდ ფონ ბეთმან ჰოლვეგი (Theobald von Bethmann Hollweg; დ. 29 ნოემბერი, 1856 ― გ. 2 იანვარი, 1921) — გერმანელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცლერი 1909-1917 წლებში.
საქართველოს ეროვნული ბანკი
საქართველოს ეროვნული ბანკი — საქართველოს ცენტრალური ბანკი. კანონი საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ მიღებული იქნა 1991 წლის 2 აგვისტოს პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს მიერ.
პირველი ცენტრალური ბანკი საქართველოში 1919 წელს შეიქმნა. იგი დღევანდელი სახით, როგორც დამოუკიდებელი საქართველოს ცენტრალური ბანკი, 1991 წლიდან არსებობს.
საქართველოს ეროვნული ბანკი მონეტარულ პოლიტიკას ახორციელებს საქართველოს პარლამენტის მიერ განსაზღვრული ფულად-საკრედიტო და სავალუტო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების შესაბამისად. იგი ფლობს, მართავს და განკარგავს ქვეყნის ოფიციალურ საერთაშორისო რეზერვებს. საქართველოს ეროვნული ბანკი პასუხისმგებელია, მის ხელთ არსებული მარეგულირებელი და მონეტარული ინსტრუმენტებით უზრუნველყოს მასზე კანონმდებლობით დაკისრებული ძირითადი ფუნქციებისა და მიზნების შესრულება.
საფინანსო სექტორის ფინანსური მდგრადობისა და გამჭვირვალობის ხელშეწყობისათვის, სექტორის მომხმარებელთა და ინვესტორთა უფლებების დაცვის მიზნით ეროვნული ბანკი ზედამხედველობას უწევს საფინანსო სექტორს. საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – „საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის“ მეშვეობით ეროვნული ბანკი ატარებს უკანონო შემოსავლების ლეგალიზებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ღონისძიებებს. ამასთანავე, საქართველოს ეროვნული ბანკი არის მთავრობის ბანკირი და ფისკალური აგენტი.
საქართველოს ეროვნული ბანკი პასუხისმგებელია, საერთაშორისო სტანდარტებისა და მეთოდოლო­გიების შესაბამისად აწარმოოს და გაავრცელოს ქვეყნის საფინანსო და საგარეო სექტორის სტატისტიკა, აგრეთვე, უზრუნველყოს ქვეყანაში საგადახდო სისტემების ეფექტიანი და გამართული ფუნქციო­ნირება. საქართველოს ეროვნულ ბანკს აქვს ექსკლუზიური უფლება, განახორციელოს საქართველოს ტერიტორიაზე ფულის ნიშნების, როგორც გადახდის კანონიერი საშუალების, ემისია, ასევე, მიმოქცევისათვის ან ნუმიზმატიკური მიზნებისათვის სამახსოვრო მონეტების მოჭრა.
საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, საბანკო მომსახურება გაუწიოს სხვა ქვეყნების მთავრობებს, ცენტრალურ ბანკებსა და ფულად-საკრედიტო ორგანოებს, აგრეთვე, საერთაშორისო ორგანიზაციებს. საქართველოს ეროვნული ბანკი მონაწილეობს იმ საერთაშორისო ორგანიზაციების მუშაობაში, რომელთა მიზანია საერთაშორისო თანამშრომლობის გზით ფულად-საკრედიტო სფეროში ეკონომიკური სტაბილურობის ხელშეწყობა.
ისტორია
1919 წლის 31 დეკემბერს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელმა კრებამ მიიღო „კანონი სახელმწიფო ბანკის დაარსების შესახებ“, რითაც ქვეყანაში საბანკო სისტემის მარეგულირებელი და ეროვნული ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის განმახორციელებელი ორგანოს კანონიერ ფუნქციონირებას ჩაეყარა საფუძველი. კანონს ერთვოდა წესდება, რომელშიც საქართველოს სახელმწიფო ბანკის დანიშნულება, სტრუქტურული მოწყობა, საწესდებო კაპიტალი და უფლება-მოვალეობანი იყო განმარტებული.
„საქართველოს სახელმწიფო ბანკის დაარსების შესახებ“ კანონით:
„დამფუძნებული კრების მიერ მიღწეული წესდების თანახმად დაარსებულ იქნეს საქართველოს სახელმწიფო ბანკი. გაღებულ იქნეს საქართველოს სახელმწიფო ბანკის ძირითად თანხად წესდების მე-2 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ხაზინიდან ორმოცდაათი მილიონი მანეთი. არსებული კანონმდებლობის ყოველი ის მუხლი, რომელიც ეწინააღმდეგება საქართველოს სახელმწიფო ბანკის წესდებას, გაუქმებულ იქნეს ბანკის მოქმედების დაწყების დღიდან. კანონი ესე ძალაში შედის დღიდან მისი მიღებისა დამფუძნებული კრების მიერ“. საქართველოს სახელმწიფო ბანკის ამოქმედება 1920 წლის ივლისიდან გახდა შესაძლებელი. კანონის შესაბამისად, აღნიშნულ სტრუქტურას დაარსების პირველივე დღიდან „საქართველოს სახელმწიფო ბანკი“ ეწოდა. მისი ძირითადი ფუნქცია იყო ფულის მიმოქცევისა და რესპუბლიკის ფულადი ნიშნების სტაბილურობა, აგრეთვე, ვაჭრობის, მრეწველობის და სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის მოკლევადიანი სესხების გაცემა. საქართველოს სახელმწიფო ბანკის პირველ თავმჯდომარედ აირჩიეს ცნობილი ქართველი ფინანსისტი, ბანკირი იასონ ლორთქიფანიძე.
თანამედროვე საქართველოს ეროვნული ბანკი შეიქმნა 1991 წელს, საბჭოთა კავშირის (სსრკ) დაშლის შემდეგ, როდესაც საქართველოს უზენაესი საბჭოს გადაწყვეტილებით საქართველოს რესპუბლიკის საკუთრებად გამოცხადდა მის ტერიტორიაზე არსებული საბჭოთა საკრედიტო სისტემის შემადგენელი ყველა სტრუქტურა, მათ შორის სახელმწიფო ბანკი, რომლის ბაზაზეც დაფუძნდა საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული ბანკი. თუმცა პირველი ცენტრალური ბანკი საქართველოში 1919-1921 წლებში ფუნქციონირებდა.
პირველი ცენტრალური ბანკი საქართველოში 1919-1921 წლებში
საქართველოს სახელმწიფო ბანკის ამოქმედება 1920 წლის ივლისიდან გახდა შესაძლებელი. კანონის შესაბამისად, აღნიშნულ სტრუქტურას დაარსების პირველივე დღიდან „საქართველოს სახელმწიფო ბანკი“ ეწოდა. მისი ძირითადი ფუნქცია იყო ფულის მიმოქცევისა და რესპუბლიკის ფულადი ნიშნების სტაბილურობა, აგრეთვე, ვაჭრობის, მრეწველობის და სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის მოკლევადიანი სესხების გაცემა. საქართველოს სახელმწიფო ბანკის პირველ თავმჯდომარედ აირჩიეს ცნობილი ქართველი ფინანსისტი, ბანკირი იასონ ლორთქიფანიძე. ფუნქციონირების მცირე ხნის მიუხედავად, ბანკმა საქართველოსათვის ბევრი სასარგებლო და მნიშვნელოვანი საქმის გაკეთება მოასწრო: განახორციელა ფულის რეფორმა, შექმნა მნიშვნელოვანი უცხოური სავალუტო რეზერვები, მიმოქცევიდან ამოიღო ამიერკავკასიის კომისარიატის ბონები. ამ უკანასკნელის თავისუფალი მიმოქცევა აშკარად ზღუდავდა სუვერენული საქართველოს ფულად-საკრედიტო სფეროს და, ამდენად, ხანგრძლივად ვერ გაგრძელდებოდა. ამის გამო, საქართველოს ეროვნულ საბჭოში ქართული ფულის, თუნდაც ბონების სახით, გამოშვების მომხრეთა რიცხვი დღითიდღე იზრდებოდა. 1918 წლის ივნისში დაარსდა „ქართული ფულის ფონდი“, რომელიც მომავალი ქართული ვალუტის სტაბილური კურსის ერთ-ერთი მყარი გარანტი უნდა გამხდარიყო. აღსანიშნავია, რომ ჯერ კიდევ 1918 წლის ივლისში გამოცხადდა კონკურსი ქართული ფულის ნიშნების კონკრეტული მხატვრული სახის შესარჩევად და დასადგენად. ღონისძიებას კურირებდა მთავრობის მიერ შექმნილი სპეციალური კომისია, რომელმაც ერთხმად მოიწონა მხატვარ იოსებ შარლემანის მიერ შესრულებული ესკიზი. სწორედ ეს ესკიზები დაედო საფუძვლად ქართული ბონების გარეგნულ სახეს. ამ პერიოდისათვის ქართული ბონის გამოსაშვებად უკვე მომზადებული იყო ნიადაგი – საშინაო და საგარეო მდგომარეობის შედარებით სტაბილურობის ფონზე, ყველა ეთანხმებოდა მოსაზრებას, რომ დადგა დრო, ერთხელ და სამუდამოდ წერტილი დასმოდა სომხეთსა და აზერბაიჯანზე საქართველოს ფინანსურ დამოკიდებულებას.
სრულფასოვანი ეროვნული ვალუტის შემოღების მოსამზადებელი სამუშაოები 1918 წლიდან მიმდინარეობდა. ვალუტის ძირითად სახელად საქართველოში XVI საუკუნიდან გავრცელებული ფულადი ერთეულის აღმნიშვნელი ტერმინი „მარჩილი“ შეირჩა – ისტორიული წყაროებით დადასტურებულია, რომ მარჩილი, როგორც ფულის ერთეული, მიმოიქცეოდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის „სულთა მატიანეში“ მოხსენებულია ქართველი დიდგვაროვნების მიერ მონასტრისათვის შეწირული მარჩილის ნომინალები. 1920 წლის ივნისში მთავრობის დავალებით მხატვარმა ევგენი ლანსერემ 25 მარჩილის ღირებულების სახელმწიფო საკრედიტო ბილეთის ესკიზი შეასრულა. საქართველოს ეროვნული ვალუტა – მარჩილი მიმოქცევაში გერმანული მარკის პარიტეტული კურსით უნდა გასულიყო. XX საუკუნის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პროექტის ნივთიერ წყაროდ შემორჩენილია 25 მარჩილის ღირსების სახელმწიფო საკრედიტო ბილეთის ესკიზი.
საქართველოს სახელმწიფო ბანკის მიზანმიმართული პოლიტიკის შედეგი იყო ის, რომ რუსეთის ყოფილი იმპერიის ტერიტორიაზე ამ დროისათვის დაბეჭდილ ნებისმიერ ფულის ერთეულთან შედარებით, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მანეთი ყველაზე მტკიცე ვალუტად ითვლებოდა. მისი კურსი რუსეთის „სახელმწიფო საკრედიტო ბილეთებისა“ და ამიერკავკასიის ბონების პარიტეტული იყო, რის გამოც იგი თავისუფლად მიმოიქცეოდა არა მხოლოდ ამიერკავკასიაში, არამედ რუსეთის პოსტიმპერიულ ქვეყნებშიც. საქართველოს სახელმწიფო ბანკის საქმიანობის შედეგად დარეგულირდა ფასები პირველადი მოხმარების საგნებზე, შემუშავდა ფულის ახალი რეფორმის გატარების პროექტები და განხორციელდა სხვა მნიშვნელოვანი ღონისძიებები. საქართველოში საბჭოთა წყობილების დამყარების შემდგომ დამოუკიდებლობის დაკარგვამ საქართველოს სახელმწიფო ბანკს სახელმწიფოებრივი საფუძველი გამოაცალა და მან არსებობა შეწყვიტა.
1921 წლის 25 თებერვლის შემდეგ გენერალური ბანკის ფუნქციებს „საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო ბანკი“ ასრულებდა, რომელიც 1921 წლის ოქტომბერში რუსეთში დაარსებული სახელმწიფო ბანკის ერთ-ერთ ფილიალს წარმოადგენდა. მისი საქმიანობის სფერო მნიშვნელოვნად შეზღუდული იყო, ვინაიდან საყოველთაოდ მიღებული მბრძანებლურ-ადმინისტრაციული სისტემა ბანკების დამოუკიდებელი მოქმედების უნარს აფერხებდა და ხელს უშლიდა ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებას. საქართველოს ეროვნული ბანკი დღეს
თანამედროვე საქართველოს ეროვნული ბანკი შეიქმნა 1991 წელს, საბჭოთა კავშირის (სსრკ) დაშლის შემდეგ, როდესაც საქართველოს უზენაესი საბჭოს გადაწყვეტილებით საქართველოს რესპუბლიკის საკუთრებად გამოცხადდა მის ტერიტორიაზე არსებული საბჭოთა საკრედიტო სისტემის შემადგენელი ყველა სტრუქტურა, მათ შორის სახელმწიფო ბანკი, რომლის ბაზაზეც დაფუძნდა საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული ბანკი. იმ პერიოდის საბანკო კანონმდებლობა ბევრ ნაკლს მოიცავდა. უპირველეს ყოვლისა, არ იყო მკაფიოდ გამოხატული ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობა, რაც მის საქმიანობაში აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების არასასურველ ჩარევას ხელს ვერ უშლიდა. ასევე არ იყო ცალსახად ჩამოყალიბებული მისი ძირითადი ფუნქციები, კერძოდ, ცენტრალურ ბანკს ერთდროულად ევალებოდა ანტიინფლაციური პოლიტიკის გატარება, „ეკონომიკის შეწონასწორებული განვითარებისა" და მეურნეობრიობის გააქტიურების სტიმულირება. ეს ცენტრალური ბანკისათვის მეტად ბუნდოვანი, წინააღმდეგობრივი და ნაწილობრივ მის კომპეტენციას გაცილებულ საკითხებსაც გულისხმობდა, რაც, ბუნებრივია, ხელს უშლიდა ეფექტიანი პოლიტიკის განხორციელებას.
არსებული კანონმდებლობის საფუძველზე, საქართველოში ჩამოყალიბდა სამიარუსიანი საბანკო სისტემა, რაც არსებითად აფერხებდა მის განვითარებას. ლიბერალური მიდგომების ფონზე, პრაქტიკულად, უკონტროლოდ გამრავლდა საბანკო და სხვა ტიპის საკრედიტო დაწესებულებები, რომლებიც ვერ ასრულებდენენ ელემენტარულ ფუქნციებს და ბუნებრივია, საფრთხეს უქმნიდნენ ქვეყნის ეკონომიკურ სტაბილურობას. ამას დაერთო ეროვნული ბანკის მიერ ლიბერალური ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის ფარგლებში ზღვარგადასული ფულადი ექსპანსია, რაც ქვეყანაში ჰიპერინფლაციის გამომწვევი მიზეზი გახდა. მართალია, კანონმდებლობა უკრძალავდა ეროვნულ ბანკს ბიუჯეტის დეფიციტის პირდაპირ დაფინანსებას, მაგრამ საკრედიტო ექსპანსია კომერციული ბანკების დაკრედიტებით ხორციელდებოდა, რასაც იგივე დამღუპველი შედეგი ჰქონდა.
ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობას ასევე არ უწყობდა ხელს მისი გამგეობის ხუთი წლის ვადით დანიშვნა, რაც ეროვნულ ბანკს პოლიტიკური კონიუნქტურის ცვლილებების მიმართ დაუცველს ხდიდა. იყო პერიოდი, როდესაც ქვეყანაში არ არსებობდა საკანონმდებლო ხელისუფლება და მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს, მონეტარული რეგულირების კუთხით, აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური იღებდა. ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობა შეზღუდული იყო იმითაც, რომ 1993 წლის პირველ აპრილამდე მას არ ჰქონდა ფულის ემისიის საშუალება. საქართველო შედიოდა სამანეთო ზონაში, რაც მას დამოკიდებულს ხდიდა რუსეთის ხელისუფლებაზე, რომელიც ამ ფაქტს პოლიტიკურ-ეკონომიკური ზეწოლის იარაღად იყენებდა. ამ თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო - 1993 წლის გაზაფხულისათვის, მას შემდეგ, რაც რუსეთმა შეწყვიტა საქართველოსთვის მანეთის მიწოდება, 1993 წლის 3 აპრილიდან მიმოქცევაში დროებითი ფულადი ერთეულის - კუპონის გაშვება, რომელსაც სრულფასოვანი ეროვნული ვალუტის შემოღებამდე უნდა ეტვირთა გარდამავალი პერიოდის სიმძიმე. კუპონის შემოღების შემდეგ ქვეყანაში არსებულ ურთულეს პოლიტიკურ-ეკონომიკურ ვითარებას დაერთო გაუმართლებლად ლიბერალური ფულად-საკრედიტო პოლიტიკა, რამაც განაპირობა კუპონის კატასტროფული გაუფასურება.
ეროვნული ბანკი ასევე შეზღუდული იყო სავალუტო ოპერაციების განხორციელებისას, ვინაიდან, პრაქტიკულად, არ გააჩნდა სავალუტო რეზერვები. მართალია, ქვეყანაში მიღებული იყო საექსპორტო ამონაგების სახელმწიფოსათვის სავალდებულო მიყიდვის წესი, მაგრამ საწყის ეტაპზე ეს უკანასკნელი ვერ უზრუნველყოფდა რეზერვების შევსებას. 1993 წლის ივნისიდან ამოქმედდა სახელმწიფო სავალუტო ფონდის ფორმირების ახალი წესი, რომლის თანახმად, საექსპორტო ამონაგების 32 პროცენტიდან, რომელიც სახელმწიფოსათვის სავალდებულო მიყიდვას ექვემდებარებოდა, 10 პროცენტი, მომდევნო წლიდან კი უკვე მთლიანი თანხა ეროვნული ბანკის რეზერვების შევსებას ხმარდებოდა.
ფელიქს ღლონტი
ფელიქს (ფილიპ) პეტრეს ძე ღლონტი (დ. 8 ნოემბერი, 1927, ბათუმი, აჭარის ასსრ — გ. 29 აგვისტო, 2012, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა კომპოზიტორი და პედაგოგი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1988). სკკპ-ის წევრი 1964 წლიდან.
საქართველოს ეროვნული ბანკი
პირველი ცენტრალური ბანკი საქართველოში 1919-1921 წლებში
1992 წლიდან საერთაშორისო ორგანიზაციების აქტიური დახმარებით დაიწყო მუშაობა საქართველოში თანამედროვე ფულად-საკრედიტო და საბანკო სისტემის შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზის შესაქმნელად. საყურადღებოა 1993 წლის 29 ნოემბრის სახელმწიფო მეთაურის ბრძანებულება - „საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ფულად-საკრედიტო რეგულირების ზოგიერთი საგანგებო ღონისძიების შესახებ", სადაც გათვალისწინებული იყო საერთაშორისო ექსპერტების რეკომენდაციები და ეროვნული ბანკის ახალი ხელმძღვანელობის წინადადებები. 1994 წლის 25 მაისიდან საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკებს, ეროვნული ბანკის სპეციალური დადგენილებით, დაუწესდათ ახალი საწესდებო ფონდის ნორმატივები, რომელიც თანდათანობით ზრდიდა საბანკო სისტემის კაპიტალიზაციას. 1994 წლის 12 აგვისტოს სახელმწიფო მეთაურის ბრძანებულებით - „საქართველოში საბანკო სისტემის სრულყოფის შესახებ" -დასრულდა ორიარუსიანი საბანკო სისტემის ჩამოყალიბება. ამ დოკუმენტში ასევე მნიშვნელოვანი იყო ფულის მიწოდების უკეთ რეგულირებისათვის ფინანსთა სამინისტროს ანგარიშების გადატანა ეროვნულ ბანკში და კლიენტებთან უშუალო ანგარიშსწორების ფუნქციის ჩამორთმევა ეროვნული ბანკისათვის და მისი კომერციული ბანკებისათვის გადაცემა.
ფელიქს ღლონტი
ბიოგრაფია
დაიბადა 1927 წლის 8 ნოემბერს ბათუმში. 1950-1953 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში ქრისტოფერ კუშნარევთან (კომპოზიცია). 1955 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია (პროფესორი იონა ტუსკია).
საქართველოს ეროვნული ბანკი
პირველი ცენტრალური ბანკი საქართველოში 1919-1921 წლებში
დღეისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის სტატუსი განსაზღვრულია ქვეყნის კონსტიტუციით. კონსტიტუციის 95-ე მუხლის შესაბამისად, ეროვნული ბანკი დამოუკიდებელია თავის საქმიანობაში. ეროვნული ბანკის უფლება-მოვალეობა, საქმიანობის წესი და დამოუკიდებლობის გარანტია განისაზღვრება ორგანული კანონით, რომელიც 1995 წლის 23 ივნისს იქნა მიღებული. ორგანული კანონი ანიჭებს დამოუკიდებლობას ცენტრალურ ბანკს ფულად-საკრედიტო და სავალუტო პოლიტიკის განხორციელებისას. ეროვნული ბანკი თავისუფალია აღმასრულებელი ხელისუფლების ნებისმიერი ჩარევისაგან მის საქმიანობაში. იგი ანგარიშვალდებულია საკანონმდებლო ხელისუფლების - საქართველოს პარლამენტის წინაშე, რომელიც ყოველწლიურად ამტკიცებს „ფულად-საკრედიტო და სავალუტო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს", სადაც მოცემულია ეროვნული ბანკის საქმიანობის ზოგიერთი ძირითადი სამოქმედო რაოდენობრივი პარამეტრი და წლის განმავლობაში განსახორციელებელი სტრატეგიული ღონისძიებები ფულად-საკრედიტო, პრუდენციული რეგულირების სფეროსა და ქვეყნის საგადასახდელო სისტემის განვითარებისათვის.
ფელიქს ღლონტი
ბიოგრაფია
1973 წლიდან კი საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის წევრია, 1978 წლიდან — თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი. ავტორია მრავალი მუსიკალური ნაწარმოების: ოპერების, ბალეტის, მრავალი ინსტრუმენტული (საფორტეპიანო, სავიოლინო, სავიოლონჩელო) კონცერტის, სიმებიანი კვარტეტების და სხვა. მუსიკას წერდა ასევე კინოფილმებისათვის.