cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დამასკო
ტრანსპორტი
ქალაქის მთავარი აეროპორტია დამასკოს საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც ქალაქიდან დაახლოებით 20 კილომეტრით არის დაშორებული. სირიის სამოქალაქო ომის დაწყებამდე აეროპორტს კავშირი ჰქონდა აზიის, ევროპის, აფრიკისა და სამხრეთ ამერიკის მრავალ ქალაქთან. ქუჩები დამასკოში ხშირად ვიწროა, განსაკუთრებით ქალაქის ძველ ნაწილებში.
დამასკოში საზოგადოებრივი ტრანსპორტი დიდად არის დამოკიდებული მიკროავტობუსებზე. დაახლოებით ასი ხაზია, რომლებიც მოძრაობენ ქალაქის შიგნით და მათი სამგზავრო ხაზი ვრცელდება ქალაქის ცენტრიდან მიმდებარე გარეუბნებამდე. ხაზების განრიგი არ არის, ხოლო ოფიციალური ავტობუსის გაჩერებების შეზღუდული რაოდენობის გამო, ავტობუსები ჩვეულებრივ ჩერდება იქ, სადაც მგზავრი ითხოვს ჩასვლას ან ამოსვლას.
2008 წელს, მთავრობამ შეიმუშავა გეგმა, რომლის თანახმადაც უნდა აშენდეს დამასკოს მეტრო. ოთხ ხაზიანი მეტროს ქსელის შექმნა სავარაუდოდ დაგეგმილია 2050 წლისთვის.
დემოგრაფია
2011 წელს ქალაქ დამასკოს სავარაუდო მოსახლეობა 1 711 000 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქში მოსახლეობის ზრდის ტემპი ბევრად მეტია სირიის სხვა რეგიონებზე, პირველ რიგში ეს განპირობებულია იმით, რომ ადამიანები რეგიონებიდან ჩამოდიან, ძირითადად ახალგაზრდები, რომლებიც ან სამუშაოს ეძებენ, ან განათლების მიღება სურთ. ახალგაზრდების ქალაქისკენ მიგრაციამ ქალაქში საშუალო ასაკის მაჩვენებელი შეამცირა. მიუხედავად ამისა, არსებობს ვარაუდი, რომ დამასკოს მოსახლეობა ბოლო წლებში შემცირდა სირიაში სამოქალაქო ომის მიმდინარეობის გამო.
ეთნიკურობა
ქალაქის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი სირიელი არაბებისგან შედგება. ქურთები ყველაზე დიდი ეთნიკური უმცირესობაა, დაახლოებით 300 000 მოსახლე. სხვა უმცირესობებში შედიან სირიელი თურქმენები, სომხები, ასურელები, ჩერქეზები და ბერძნების მცირე რაოდენობა. ქალაქის უმცირესობათა შორის ასევე არიან პალესტინელები.
რელიგია
ქალაქში ისლამი ყველაზე გავრცელებული და დომინანტი რელიგიაა. მუსლიმთა უმრავლესობა სუნიტი არის, ხოლო შიიტები მნიშვნელოვან უმცირესობებს წარმოადგენს. ითვლება, რომ დამასკოში 200-ზე მეტი მეჩეთია, მათ შორის ყველაზე ცნობილი ომაიანთა მეჩეთია. ქრისტიანები მოსახლეობის დაახლოებით 15%-20% -ს შეადგენენ. ქალაქში მდებარეობს სირიული მართლმადიდებლური ეკლესია, სირიული კათოლიკური ეკლესია და ანტიოქიის საბერძნეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ქალაქში ქრისტიანული უბნებია ბაბ ტუმა, ქასა და ღასანი. თითოეულ მათგანში მდებარეობს მრავალი ეკლესია. სირიული მართლმადიდებლური საპატრიარქო სალოცავი დაფუძნებულია დამასკოში, ბაბ-ტომაშში. ეს ეკლესია დამოუკიდებელია შუა აღმოსავლეთში დაფუძნებული სირიული მართლმადიდებლური ეკლესიისგან და ჰყავს საკუთარი ხელმძღვანელობა ინდოეთში. სირიაში ანტიოქიის ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესიის 700 000 წარმომადგენელია, რომლებიც ქრისტიანული მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს შეადგენენ 400 000 ასურელ-სირიელს, 30 000-100 000 სომეხია და 350 000 სხვა კათოლიკეები.
სუფიზმი
სუფიზმი XX საუკუნის მეორე ნახევარში გავლენიანი რელიგიური მიმდინარეობა იყო ქვეყანაში, განსაკუთრებით კი დამასკოში. სირიის სუფიზმს ჰყავს თავისი წარმომადგენლების განსხვავებული რაოდენობა სხვადასხვა ურბანული რეგიონებში. დამასკოში სუფიზმის მიმდევრებმა ჩამოაყალიბეს ისეთი პოლიტიკური მოძრაობა, როგორიცაა ზაიდი.
სპორტი
დამასკოში პოპულარული სპორტის სახეობებია: ფეხბურთი, კალათბურთი, ცურვა, ჩოგბურთი, მაგიდის ჩოგბურთი, დოღი და ჭადრაკი. დამასკოში მრავალი საფეხბურთო კლუბია, რომლებიც სირიის პრემიერ ლიგაში მონაწილეობენ, მათ შორის: „ალ-ჯაიში“, „ალ-შორტა“, „ალ-ვადა“ და „ალ-მაჯდი“.
ქალაქში 1976 და 1992 წლებში შესაბამისად მეხუთე და მეშვიდე პან-არაბული თამაშები ჩატარდა.
ქალაქს ასევე აქვს თანამედროვე გოლფის მოედანი, რომელიც მდებარეობს სასტუმროს „Ebla Cham Palace“- ის მახლობლად, დამასკოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
ტიშრეენის პარკი დამასკოს ერთ-ერთი უდიდესი პარკია. სხვა პარკებში შედის: „ალ-ჯაჰიზი“, „ალ-ზიბკი“, „ალ-ტიჰარა“, „ალ-ვადა“ და ა.შ.. ქალაქში მოქმედებს მრავალი სარეკრეაციო ცენტრი, მათ შორის სპორტული კლუბები, საცურაო აუზები და გოლფის მოედნები. დამასკოში „სირიის არაბთა ცხენთა ასოციაცია“ მრავალფეროვან მომსახურებას სთავაზობს ცხენთა სელექციონერებსა და მხედრებს.
სქოლიო
* კატეგორია:აზიის დედაქალაქები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ქალაქები კატეგორია:სირიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სირიაში
მიუნცკაბინეტი
მიუნცკაბინეტი (გერმ. Münzkabinett) — მონეტების კაბინეტი, სადაც დაცული იყო კოლექციონერების მიერ შეგროვებული მასალა და წარმოებდა მათი შესწავალა. XVIII საუკუნეში ხუთი ასეთი ცენტრი შეიქმნა: სამეფო ან საიმპერატორო ნუმიზმატიკური ცენტრები ვენაში, ბერლინში, პარიზში, ლონდონსა და პეტერბურგში.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ნუმიზმატიკის კაბინეტი დაარსდა 1924 წელს აკად. ივანე ჯავახიშვილის თაოსნობით, რომელსაც დღიდან მისი დაარსებისა სათავეში ედგა თამარ ლომოური. 1931 წელს უნივერსიტეტის ნუმიზმატიკური კაბინეტის მონეტები და ინვენტარი გადაეცა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმს და აქ უკვე მეორე გამოჩენილი ქართველი მეცნიერის აკად. დავით ჩუბინაშვილის ინიციატივით საფუძველი ჩაეყარა ნუმიზმატიკურ უჯრედს, რომელიც შემდეგში განყოფილებად გადაიქცა.
კატეგორია:ნუმიზმატიკა
კაზა-ნოვა
კაზა-ნოვა (Casa Nova) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 64 944 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 9 657.505 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.72 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
SongBird
SongBird — ნიდერლანდური ხმისჩამწერი სტუდია, რომელმაც სახელი გაითქვა In Search of Sunrise-ის სერიების გამოშვებით. კომოანია დააარსა ტიესტომ და არნი ბიკმა 1997 წელს. იგი არის Black Hole Recordings-ის განშტოება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტიესტო კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
კოსოვო (შუმენის ოლქი)
კოსოვო (Косово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 336 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ავარიის სახანო
thumb|ხუნძთა სახანოს დროშა, ქართველი მოგზაური და მკვლევარი [[ვახუშტი ბაგრატიონის გადმოცემით.]] ავარიის სახანო, ხუნძეთის სანუცლო (ქართულ ისტორიულ წყაროებში — ღუნძეთი, ხუნძახი), ფეოდალური სამფლობელო XII-XIV საუკუნეებში დაღესტანში. ისტორიული ავარია, როგორც პოლიტიკური ერთული, VI საუკუნიდან არის ცნობილი ბატ-დადუსა და სერირის სახელწოდებით.
XII საუკუნის დასაწყისში სარირთა ქრისტიანული სამეფო დაკნინების შედეგად ხუნძები ისლამიზაციის გავლენის ქვეშ მოექცნენ. სამხედრო კონფლიქტები გამწვავდა 1222 წელს, როდესაც რეგიონს კერპთაყვანისმცემელი მონღოლები შემოესივნენ შუბუთაის მეთაურობით. მიუხედავად იმისა, რომ ხუნძებმა მონღოლებთან ბრძოლაში მხარდაჭერას ხვარაზმის მეფე მუჰამედ II-ს შეჰპირდნენ, არ არსებობს ხუნძთა მიწებზე მონღოლები შემოსვლის დოკუმენტური მტკიცება.
XII-XV საუკუნეებში ავარია დაღესტნის მსხვილ ფეოდალურ გაერთიანებად, ავარიის სანუცალოდ გადაიქცა (ცენტრი ხუნძახი; „ხან-ზა-ბახ“ — ხანების ადგილსამყოფელი). XV საუკუნის II ნახევრიდან ავარიის სახანოში ისლამი გავრცელდა. მეურნეობა სახანოში ნატურის ხასიათი ჰქონდა, უმთავრესად მესაქონლეობასა და მიწათმოქმედებას მისდევდნენ. სასაქონლო-ფულადი ურთიერთობის დონე დაბალი იყო. ფეოდალური იერარქიის სათავეში იდგა ხანი, მას მოსდევდა ფეოდალების — ბეგების მრავალრიცხოვანი და ძლიერი წოდება. გაბატონებულ კლასს მიეკუთვნებოდა აგრეთვე მუსლიმანური სასულიერო წოდება (მოლები, ყადები, ბუდუნები). გლეხობის უდიდეს ნაწილს შეადგენდნენ იურიდიულად თავისუფალი, ფაქტობრივად კი ფეოდაურ დამოკიდებულებაში მყოფი უზდენები, უფრო მძიმე მდგომარეობაში იყო მეორე ნაწილი - ჩაგარები და რაიათები. სახანოში ჰყავდათ მონებიც. ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკას ხანები წარმართავდნენ. მათ ხელთ იყო სამართალიც.
ჩხოუში (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჩხოუში შეიძლება იყოს:
ავარიის სახანო
XVII საუკუნის 20-30-იან წლებში, უმა-ხანის მმართვეწლობის დროს, შეიქმნა დაღესტანში პირველი სამართლის კოდექსი. ავარიის სახანომ ძლიერების მწვერვალს მიაღწია XVIII საუკუნეში, მაშინ იგი დაღესტნის მთელ ჩრდილოეთსა და დასავლეთ რაიონებს მოიცავდა. მის გავლენაში იყო მოქცეული ისტორიული კახეთის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი — ჭარ-ბელაქანი. ავარიის სახანოს ხანს საჩუქრებს უგზავნიდნენ ქართლ-კახეთის მეფე, დარუბანდისა და ყუბის ხანები, რათა თავიდან აეცილებინათ დაღესტნელთა გამუდმებული თავდასხმები. ამ პერიოდის ავარიის სახანოს ეკონომიკისათვის დამახასიათებელი იყო ფეოდალური ურთიერთობათა შერწყმა გვაროვნული წყობილების გადმონაშთებთან. ავარიის სახანოს დაღისტნის სხვა გაერთიანებებთან შედარებით ყველაზე ახლო ეკონომიკური, კულტურული და პოლიტიკური ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან. ჯერ კიდევ VIII-XIV საუკუნეებში დაღესტანში გავრცელდა ქართული კულტურა, ქართული ანბანის საფუძველზე შეიქმნა ხუნძური ენის პირველი წერილობითი ძეგლი. ღუნძეთში ქრისტიანობას ქადაგებდნენ ქართველი მისიონერები: პიმენ სალოსი, ანტონ ნაოხრებელის ძე, ღუნძელი კათალიკოსი ოქროპირი და სხვა. ღუნძეთში იყო ქართული საყდარ-მონასტრები, ხოლო 12 საუკუნიდან მას შემდეგ რაც დავით აღმაშენებელმა ჩრდილო კავკასია დალაშქრა 1124 წელს, ვიდრე თემურ ლენგის შემოსევებამდე დაღესტნის ეს მხარე, თვითონ დაღესტანიც საქართველოს ყმად-ნაფიც და მოხარკე ქვეყანას წარმოადგენდა. XVI-XVII საუკუნეებიდან ურეთიერთობა საქართველოსა და ავარიის სახანოს შორის თანდათან გამწვავდა, ეს გამოწვეული იყო ისლამიზაციით ამასთანავე ოსმალეთის იმპერიის წაქეზებით და მფარველობით. ავარიის ხანები გამუდმებით ესხმოდნენ თავს ქართულ მიწა-წყალს. ავარიის სახანო ოფიციალურად შეუერთდა რუსეთს. 1828 წელს კავკასიის სამხედრო ხელმძღვანელობამ ავარიის სახანო ორ ნაწილად გაყო. ხელისუფლებისათვის მოშუღლე ხანების დაუსრულებელი ბრძოლის გამო 1843 წელს რუსეთმა გააუქმა ავარიის სახანო და შექმნა გამგეობა, რომლის ზედამხედველობა დაეკისრა ხუნძახის ციტადელის სამხედრო უფროსს გრიგოლ ორბელიანს. იმავე წელს ავარიის სახანო შამილის სამხედრო-თეოკრატიულ სახელმწიფოს - იმამატის სისტემაში მოექცა, რის შედეგადაც გაუქმდა ხანებისა და ბეგების მმართველობა. 1859 წლის 4 აგვისტოს ავარიის სახანო კვლავ აღდგა, 1864 წელს კი საბოლოოს გაუქმდა. მისი უკანასკნელი მმართველი იყო იბრაჰიმ-ხანი. მეფის მთავრობამ სახანოს ტერიტორიაზე ავარიის ოკრუგი შექმნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაღესტნის სახანოები
Cylindromyrmex brevitarsus
Cylindromyrmex brevitarsus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გიორგი თვალჭრელიძე
ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა ს. კიროვის სახელობის საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1946 წლიდან მუშაობს კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1963 წლიდან დირექტორის მოადგილეა სამეცნიერო დარგში.
მისი შრომები ეხება საქართველოს, კავკასიისა და მთელი ხმელთაშუა ზღვის სარტყლის ენდოგენური მეტალოგენიის საკითხებს. თვალჭრელიძე ხელმძღვანელობდა მეცნიერებათა რეგიონულ მეტალოგენიურ კვლევას კავკასიაში. კავკასიის მეტალოგენიური რუკის ავტორი (მასშტაბი 1:1000000). დაწერილი აქვს არაერთი მონოგრაფია, რომელიც მიეძღვნა მეტალოგენიის კარდინალურ საკითხებს.
ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას, იყო მრავალი საუწყებათშორისო საბჭოს წევრი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
საბეჭვაიო
საბეჭვაიო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ნარაზენის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 160 მეტრი, ზუგდიდიდან 16 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შუკვანი
საკუთარი სახელი შუკვანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ქვემეხი
ქვემეხი — 20 მმ და მეტი კალიბრის ცეცხლსასროლი იარაღის სახეობა. მისი დანიშნულებაა ცოცხალი ძალის და სამხედრო ტექნიკის განადგურება, თავდაცვითი ნაგებობების და მართვის პუნქტების დანგრევა, დანაღმულ ველებზე და მავთულხლართებში გასასვლელების გარღვევა.
ქვემეხი შედგება ლულის, საკეტისა და ლაფეტისაგან. ქვემეხის დამიზნება ხდება ხელით ან ავტომატურად ცეცხლის სამართავი ხელსაწყოებით.
სახეობები
არსებობს სახმელეთო, საზენიტო, საავიაციო და საზღვაო დანიშნულების ქვემეხები. კალიბრის მიხედვით განსხხვავდება მცირე (20-75 მმ) საშუალო (76-155 მმ) და მსხვილკალიბრიანი (155 მმ-დან) ქვემეხები. ქვემეხების ძირითადი სახეობებია ზარბაზანი, რომელიც გამოიყენება ფენილი ცეცხლის წარმოქმნისთვის, ჰაუბიცა კიდული ცეცხლისთვის, მორტირი უფრო მძლავრი კიდული ცეცხლისთვის, ნაღმსატყორცნი ნაღმებით კიდული ცეცხლისთვის, არაუკუმგორავი მოკლე მანძილზე ფენილი ცეცხლისთვის; აგრეთვე კომბინირებული და უნივერსალური ქვემეხები. დატენის და დამიზნების პროცესის ავტომატიზაციის ხარისხის მიხედვით განსხვავდება ავტომატური, ნახევრად ავტომატური და არაავტომატური ქვემეხები.
No Sleep 'til Hammersmith
No Sleep 'til Hammersmith — ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედის პირველი საკონცერტო ალბომი. იგი 1981 წლის 27 ივნისს გამოვიდა და ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში პირველი ადგილი დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:მოუტერჰედის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1981 წლის საკონცერტო ალბომები
კავაკის ხიდი
ხიდის საერთო სიგრძე — 28 მეტრია, სიგანე ბორდიურების ჩათვლით — 2,80 მეტრი, საკუთრივ სავალი ბილიკის სიგანე — 2,10 მეტრი ხოლო ხიდის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან — 8,60 მეტრია, ფუძეებს შორის მანძილი — 17,50 მეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
მამუკა (იმერეთის მეფე)
მისი გამეფება ჯერ კიდევ 1732 წელს, ჩიხორთან ბრძოლისას ჰქონდათ გადაწყვეტილი ოტია დადიანს, ზურაბ აბაშიძეს და გრიგოლ რაჭის ერისთავს. ბრძოლის შემდეგ, დაზავებისას, დადიანის სურვილით, მას საჭილაო და სამიქელაო გადაეცა. ოდნავ მოგვიანებით, მამუკამ ბეჟან ჩიჯავაძეს სებეკას ციხე წაართვა ჩიჯავაძეების და სხვა მამულებთან ერთად. ამით იგი ძლიერდება და აგრძელებს ბრძოლას სამეფო ხელისუფლებისათვის. რომელსაც 1746 წელს კიდევაც იგდებს ხელთ. 1749 წელს ალექსანდრე V-მ ახალციხის ფაშას დახმარებით ტახტი დაიბრუნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ვენეცია
ვენეცია (Venezia, ვენეტ. Venexia,Venessia), მეტსახელად არხების ქალაქი — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიაში, ერთმანეთისგან არხებით გამოყოფილ 118 პატარა კუნძულზე, რომლებიც ხიდებით არის დაკავშირებული. მდებარეობს ჭაობიან ვენეციის ლაგუნაში, რომელიც გადაჭიმულია მდინარეების — პოსა და პიავეს შესართავებს შორის. ვენეცია ცნობილია თავისი სილამაზითა და გარემომცველი ბუნებით, არქიტექტურითა და ხელოვნებით. ვენეციის ლაგუნასთან ერთად, ქალაქი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
სახელი მომდინარებს აქ მაცხოვრებელი ანტიკური პერიოდის ხალხისგან, რომლებსაც ვენეტები ეწოდებოდათ და ქრისტეშობამდე დაახლოებით X საუკუნეში ცხოვრობდნენ. ქალაქი ისტორიულად ვენეციის რესპუბლიკის დედაქალაქი იყო. ხშირად ვენეციას სხვადასხვა ეპითეტებით მოიხსენიებენ: „La Dominante“, „Serenissima“, „ადრიატიკის ზღვის დედოფალი“, „წყლის ქალაქი“, „ნიღბების ქალაქი“, „ხიდების ქალაქი“, „მცურავი ქალაქი“ და „არხების ქალაქი“. როგორც იტალიელმა ჟურნალისტმა ლუიჯი ბარცინიმ გაზეთ The New York Times-ს განუცხადა, „ეს ქალაქი უდავოდ ყველაზე მშვენიერია, რაც კი კაცის ხელს შეუქმნია“.
ვენეციის რესპუბლიკა შუა საუკუნეებისა და რენესანსის ხანაში ძლიერი საზღვაო სახელმწიფო იყო. მნიშვნელოვანი იყო მისი როლი ვაჭრობასა და ხელოვნებაში. სახელმწიფომ XIII საუკუნიდან XVII საუკუნის ბოლომდე იარსება. ამ ფაქტმა ვენეცია მდიდარ ქალაქად აქცია. ვენეცია ასევე ცნობილია რამდენიმე მნიშვნელოვანი მხატვრული მიმდინარეობით, განსაკუთრებით რენესანსის პერიოდში. ვენეციამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სიმფონიური და საოპერო მუსიკის ისტორიაში, აქ დაიბადა ანტონიო ვივალდი.
წარმოშობა
მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს არანაირი ჩანაწერები, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებდნენ ვენეციის წარმოშობის შესახებ, გადმოცემებმა და გამოვლენილმა მტკიცებულებებმა მეცნიერთა გარკვეულ წრეს აიძულა დათანხმებულიყო, რომ ვენეციის თავდაპირველ მოსახლეობას შეადგენდნენ სხვა რომაული ქალაქებიდან დევნილები, მათ შორის პადუიდან, აკვილიიდან, ტრევიზოდან, ალტინუმიდან და კონკორდიიდან (თანამედროვე პორტოგრუარო), ასევე ხალხი ქვეყნის სხვა დაუცველი რეგიონებიდან, რომლებიც გერმანიკული ტომებისა და ჰუნების თანამიმდევრულ შემოსევებს გამოექცნენ. ზოგიერთი გვიანდელი რომაული წყარო მიუთითებს თავდაპირველ ჭაობის ლაგუნების კუნძულებზე მეთევზეთა არსებობას. ისინი მოხსენიებულნი არიან incolae lacunae-ს სახელით (ლაგუნის მკვიდრნი). ქალაქის დაარსებას ტრადიციული მოსაზრება კუნძულ რიალტოზე სან-ჯაკომოს ეკლესიას უკავშირებს, რომელიც როგორც ამბობენ 421 წლის 25 მარტს დაარსდა.
აპენინის ნახევარკუნძულზე ბოლო და ყველაზე მნიშვნელოვანი იმიგრაცია 568 წელს ლანგობარდებმა განახორციელეს, რომელთაც აღმოსავლეთ რომის იმპერია დატოვეს და პატარა ჯგუფებად დღევანდელი ვენეტოს სანაპიროზე დასახლდნენ. ამის შემდეგ, ადმინისტრაციული და რელიგიური მექანიზმები მათს მფლობელობაში გადავიდა, ცენტრით რავენის ეგზარქატში, რომელიც იმპერატორის ადგილობრივი წარმომადგენლობა იყო აღმოსავლეთში. ვენეციური გადმოცემები კუნძულელების მიერ ველისარიუსის დახმარების თაობაზე რავენასა და აღმოსავლეთის იმპერატორს შორის თეორიულ კავშირებზე მიუთითებს. აშენდა ახალი ნავსადგურები, მათ შორის მალამოკო და ტორკელო ვენეციის ლაგუნაში. tribuni maiores — ლაგუნის კუნძულების უძველესი მმართველი კომიტეტი 568 წლით თარიღდება.
VIII საუკუნის პირველ ათწლეულში, ლაგუნის მოსახლეობამ პირველი მმართველი ორსო იპატო აირჩია, რომელიც ბიზანტიელებმა დაამტკიცეს და hypatus-ისა და Dux-ის ტიტული უბოძეს. იგი ვენეციის პირველი ისტორიული დოჟი (ჰერცოგი) იყო.
ჰერცოგ ანიელო პარტეჩილაციოს მმართველობისას (811–827), ჰერცოგის რეზიდენცია მალამოკოდან უფრო დაცულ რიალტაში გადაიტანეს. ამის შემდეგ, ოლივოლოსა და რიალტოს შორის აშენდა წმინდა ზაქარიას მონასტერი, ჰერცოგის სასახლე და წმინდა მარკოზის ბაზილიკა. წმინდა მარკოზის სიმბოლოა ფრთოსანი ლომები, რომელთა ნახვაც მთელს ვენეციაშია შესაძლებელი.
ვენეციის დამორჩილება კარლოს დიდმა განიზრახა. მან პაპს ადრიატიკის სანაპიროზე, პენტაპოლისიდან ვენეციელების განდევნა უბრძანა. ლომბარდიის მეფემ — კარლოსის ვაჟმა პიპინმა, მამამისის მორჩილების ქვეშ ვენეციას ალყა შემოარტყა, რაც საბოლოოდ ჩაიშალა. ალყამ ექვს თვეს გასტანა; პიპინის არმია ადგილობრივი ჭაობის დაავადებებმა გაანადგურა და საბოლოოდ, მათ უკან დაიხიეს. რამდენიმე თვეში, ვენეციაში შეყრილი დაავადების შედეგად, პიპინი თავადაც გარდაიცვალა. შემდეგში, 814 წელს, კარლოს დიდსა და ნიკიფორ I-ს შორის დადებული შეთანხმებით ვენეცია ბიზანტიის ტერიტორიად იქნა აღიარებული და ქალაქს სავაჭრო უფლებები მიეცა.
828 წელს, ქალაქმა ახალი პრესტიჟი შეიძინა, მას შემდეგ, რაც მან ალექსანდრიიდან მარკოზ მახარებლის წმინდა ნაწილები მიიღო, რასაც ის მანამდეც მოითხოვდა. წმინდა ნაწილები ახალ ბაზილიკაში დააბრძანეს. საპატრიარქო რეზიდენციამ ასევე რიალტოში გადაინაცვლა.
რაც უფრო იზრდებოდა საზოგადოების განვითარება და იკლებდა ბიზანტიის ძალაუფლება, ქალაქმა ავტონომია, შემდეგ კი დამოუკიდებლობა მოიპოვა.
Aenictus rhodiensis
Aenictus rhodiensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
NGC 262
NGC 262 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 17 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
იაზდანიზმი
იაზდანიზმი — რელიგიური მიმდინარეობის დასახელება, რომელიც გავრცელებულია ქურთებში. შეიცავს ალევიზმი, აჰლ–ი ჰაკკი (ალი–ილაჰი) და ეზიდიზმი.
Cylindromyrmex brasiliensis
Cylindromyrmex brasiliensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
იაზდანიზმი
მიიჩნევენ, რომ იაზდანიზმი იყო ქურთების მთავარი რელიგია X-XVI საუკუნამდე. შუა საუკუნეებში განიცადა დიდი ისლამისაცია. ამ რელიგიური მიმდინარეობიდან ყველაზე შემორჩენილი რელიგია ეზიდიზმია. დანარჩენი რელიგიები ითვლებიან ისლამის ნაწილად.
Cylindromyrmex brasiliensis
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაზდანიზმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგიები კატეგორია:ქურთისტანი კატეგორია:გნოსტიციზმი
მენორა
thumb|200px|მენორა მენორა (מְנוֹרָה — მენორა, "განათებელი") — ოქროს შვიდტოტიანი განათებელი (შვიდსანთელა), რომელიც ბიბლიის თანახმად მდებარეობდა სკინიაში. მერე გადმოიტანეს იერუსალიმში იერუსალიმის მეორე ტაძრის დანგრევამდე.
არის იუდაიზმის ერთ ერთი უძველესი ატრიბუტი. მენორა გამოსახულია ისრაელის სახელმწიფო გერბზე.
მე მქვია წითელი
thumb|მარჯვნივ „მე მქვია წითელი“ (Benim Adım Kırmızı) — თურქული რომანი, დაწერილი ნობელის პრემიის ლაურეატის ორჰან ფამუქის მიერ. წიგნს დიდი წარმატება ხვდა თურქეთში ისევე როგორც ევროპასა და ამერიკაში. წიგნის ფრანგულმა ვერსიამ მოიპოვა პრემია French Prix du Meilleur Livre Étranger, იტალიურმა ვერსიამ — Premio Grinzane Cavour (2002), ინგლისურმა კი — International IMPAC Dublin Literary Award (2003). წიგნის ინგლისურად თარგმნამ, ფამუქის რეპუტაცია საბოლოოდ ჩამოაყალიბა და მას ნობელის პრემიისაკენ მიმავალი გზა გაუმარტივა. რომანი თარგმნილია 30-ამდე ენაზე. ლია ჩლაიძის მიერ შესრულებული ქართული თარგმანი, ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ 2010 წელს გამოსცა. ამავე წელს გამოცხადდა, რომ რომანი დაიბეჭდება Everyman's Library-ს თანამედროვე კლასიკის წიგნების სერიაში, რაც ფამუქს ისეთი დიდი კლასიკოსების გვერდზე აყენებს, როგორიცაა ჯეიმზ ჯოისი, ფრანც კაფკა, თომას მანი, ვლადიმირ ნაბოკოვი და სალმან რაშდი. ამ ავტორთა გავლენა იგრძნობა ფამუქის ნამუშევრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1998 წლის რომანები კატეგორია:ორჰან ფამუქის რომანები
Aenictus rixator
Aenictus rixator — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
სუჩათის პირველი ხიდი
სუჩათის პირველი ხიდი — ხიდი თურქეთში, სოფელ სუჩათში. ხიდი მოზრდილი, ტიპური ერთმალიანი ხიდების მსგავსია, ნახევარწრიული თაღის ბოლოები ორივე მხარეს კლდოვან ქანში ნაკვეთ სივრცეში ამოშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა.
მისი ორივე მხარის საპირე რკალის წყობაში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვების ერთი რიგი. ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი და ნაგებობის ორივე ნაპირს მთელს სიგრძეზე გასდევს. მათ შორის სივრცე შევსილია კირდუღაბის თხელი ფენით. ხიდს აქვს მოაჯირი. იგი კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვებითაა გამართული.
ხიდის სიგრძე — 28 მეტრია, სიგანე — 2,30 მეტრი. ხიდის ბურჯებში ორივე მხარეს დატანილია 4-4 ფოსო. იქვე განთავსებული აბრიდან ჩანს, რომ ხიდის განახლება მოხდა 2007-2008 წლებში. განახლების კვალი განსაკუთრებით კარგად ემჩნევა სავალი ნაწილის ქვის მოაჯირებს.
ოშორა (მდინარე)
ოშორა — მდინარე ასპინძის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2415 მ-ზე. სიგრძე 19 კმ, აუზის ფართობი 71,5 კმ. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — შემოდგომასა და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,07 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: ჯგუფი D
ჯგუფი D — ევრო 2012-ის მეოთხე ჯგუფი, სადაც მატჩები გაიმართა 11 ივნისიდან 19 ივნისამდე. ჯგუფის თამაშები ჩატარდა უკრაინის ქალაქებში – დონეცკში და კიევში.
ჯგუფის წევრები იყვნენ საფრანგეთი, ინგლისი, უკრაინა და შვედეთი. ორი საუკეთესო მაჩვენებლის მქონე ნაკრები, ინგლისი და საფრანგეთი, პლეი-ოფში გავიდა.
ცხრილი
ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით
სქოლიო
ჯგუფი D
ღამურა
ღამურა (Vespertilio) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი ღამურასებრთა ოჯახისა, მწერიჭამია ხელფრთიანების ქვე რიგიდან. მათი სხეულის სიგრძე 35-103 სანტიმეტრს აღწევს. აქვთ კარგად განვითარებული ყურსარქველი, შედარებით ფართო ფრთები. კუდი თითქმის ჩამჯდარია საფრენ აპკში ან გარეთ რჩება ბოლო ორი მალა. ზურგი ფერად ღია მურა-შავია, მუცელი — ღია მურა-თეთრი. ღამურას გავრცელება თითქმის სრულიად ემთხვევა ღამურასებრთა არეალს. ბინადრობს როგორც ტყეში, ისე გაშლილ ადგილებში. დღისით თავს აფარებს მღვიმეებს, კლდის ნაპრალებს, ხის ფუღუროებს, შენობებსა და სხვ. სანადიროდ გამოდის შებინდებამდე. იკვებება მწერებით. შობს 1-2, ზოგრჯერ 3 ნაშიერს. გვარში გაერთიანებულია 116 სახეობა, რომელთგანაც საქართველოში გვხვდება შვიდი.
ღამურა ხელფრთიანების რიგის ერთადერთი ცხოველია, რომელსაც სრულყოფილი ფრენა შეუძლია. იგი მსოფლიოს ყველა რეგიონში გვხვდება პოლარული და მაღალმთიანი რეგიონების გარდა. ცნობილია, რომ ღამურები დედამიწაზე უკვე 50 მილიონი წელია არსებობენ — იკარონიქტერის სახელით ცნობილი ნამარხი ღამურას თითქმის სრულყოფილი ჩონჩხი ეოცენის პერიოდით თარიღდება. თავითა და სხეულის 8 სმ-იანი სიგრძით ეს ცხოველი იმდენად ემსგავსება თანამედროვე ღამურებს, რომ მეცნიერებს ძალიან ცოტა რამეს თუ ეუბნება ღამურების წარმოშობის ან იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძინეს ფრენის უნარი. მათი ვარაუდით, ღამურების წინაპარი ხეზე მცოცავი რომელიღაც მწერიჭამია იყო.
ეტიმოლოგია
სახელი ღამურა მომდინარეობს სიტყვა ღამე-დან, რაც ღამურას ცხოვრების ნირიდან გამომდინარე შეერქვა — ის ღამის ცხოველია და დღის განმავლობაში ისვენებს. ღამურას, გარეგნულად თაგვთან მსგავსების გამო ბევრ ენაზე „მფრინავ თაგვსაც“ ეძახიან, მაგალითად რუს. Летучая мышь, თუმცა უმეტეს ევროპულ ენაზე მას „მცირე ხელფრთიანს“ (Microchiroptera) უწოდებენ.
კლასიფიკაცია
ღამურები მიეკუთვნებიან რიგს ხელფრთიანები (Chiroptera), რომელიც შედგება ორი ქვერიგის, 19 ოჯახის, 187 გვარისა და 951 სახეობისაგან.
ანატომია
ღამურები მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან სიდიდითა და გარეგნობით. მათი სხეული ბეწვითაა დაფარული, რომელიც კიდურებზე ღია ფერისაა. ღამურას ფრთების შლილი 15 სმ-იდან თითქმის 2 მ-მდე მერყეობს, ხოლო ფორმით შეიძლება იყოს როგორც გრძელი და ვიწრო, ასევე მოკლე და ფართო, თუმცა ყველა სახეობაში მეორდება ძირითადი აგებულების სქემა.
წინა კიდურები კარგადაა განვითარებული და შედგება მოკლე და ძლიერი მხრისა და გრძელი, ერთძვლიანი (იდაყვის ძვალი) წინა მხრისაგან. ცერი მოკლეა, ჩვეულებრივ, მოკაუჭებული ბრჭყალით ბოლოვდება, დანარჩენი თითები დაგრძელებულია და საფრენი აპკის საყრდენს წარმოადგენს. საფრენი აპკი, ასევე მიმაგრებულია სხეულის გვერდებთან, ძვლებთან და კუდთან, რომლის სიგრძე სახეობის მიხედვით განსხვავებულია.
საფრენი აპკი, ჩვეულებრივ, კანის ორმაგ ნაოჭს წარმოადგენს და ღამურას საშუალებას აძლევს იფრინოს ცურვისმაგვარი მოძრაობით, რომელშიც თანაბრადაა ჩართული წინა და უკანა კიდურები. ფრთებში არსებული კუნთოვანი ბოჭკოების და ელასტიური ჭიმების გამო, ღამურას შეუძლია ფრენის დასრულებისას დაკეცილი ფრთები სხეულზე მიიკრას.
ცხოვრების ნირი
thumb|200px|[[მფრინავი მელა (Pteropodidae)]] მიუხედავად სახეობრივი და საცხოვრებელი გარემოს მრავალფეროვნებისა, მრავალი ღამურა ცხოვრების ნირით საკმაოდ ემსგავსება ერთმანეთს. თითქმის ყველა ღამის ცხოველია და მთელ დღეს დასვენებულ მდგომარეობაში, სპეციალურ თავშესაფარში (ჩვეულებრივ ბუდეს არ იკეთებს), თავდაყირა დაკიდული ატარებს.
ღამურების უმეტესობა მაღალსოციალური ცხოველებია, წლის უმეტეს ნაწილს ჯგუფებად ცხოვრობენ, თუმცა რამდენიმე სახეობა ეულ ცხოვრებას ეწევა.
ღამურა თავშესაფარს გამოქვაბულებში, მიტოვებულ მაღაროებში, კლდის ნაპრალებსა და ხის ფუღუროებში პოულობს. მისთვის შესაფერისი ადგილებით მდიდარია ძველი შენობები - ნაპრალები კედლებში, სხვენი, სარდაფები, ძველი კარადები... მაგალითად, დიდი ხილიჭამია ღამურები გარეთ იბუდებენ ხის ტოტზე ჩამოკიდებულები.
ღამურებს აქვთ მონიშნული ტერიტორიები, სადაც ისინი მუდმივად ნადირობენ და ხშირად გადაადგილდებიან ფიქსირებულ საფრენ ტრაექტორიებზე. იმ დროის დიდ ნაწილს როდესაც არ ნადირობენ, ღამურები ”მოწესრიგებას” უთმობენ - ილოკავენ საფრენ აპკს, გულმკერდს და მუცელს, ივარცხნიან ბეწვს უკანა კიდურებით და ისუფთავებენ ბრჭყალებს.
ღამურების არაფრენითი მოძრაობა სხვადასხვა სახეობაში განსხვავებულია. ზოგიერთი მათგანი სრულიად უმწეოა ხმელეთზე და მეტად მოუხერხებლად გადაადგილდება; სხვებს შეუძლიათ დაკეცონ ფრთები და სიარულით ან სირბილით გადაადგილდნენ; ზოგი სახეობა ხის ტოტებს შორისაც ადვილად დახოხავს ან, კლანჭებით საიმედოდ მოჭიდებული, ტოტზე ქანაობს.
ზამთრის ძილი
thumb|300px|thumb|250px|ღამურას ერთ-ერთი ჯიში ზომიერ სარტყელში ზამთრობით ღამურების საკვები მცირდება. რამდენიმე სახეობა ამ სირთულეს მიგრაციის გზით უმკლავდება, თუმცა ღამურების მეტი წილი სპეციალურ თავშესაფრებს არჩევს, რომ იქ ზამთრის ძილს მიეცეს.
ზამთრის თავშესაფარი, ჩვეულებრივ, შედარებით მყუდრო და ქარისგან დაცული ადგილია, უსწორმასწორო კედლებითა და ჭერით, რომელსაც ღამურები ადვილად მოეჭიდებიან, ან ნაპრალებითა და სიღრმეებით, რომელშიც დაიმალებიან. იდეალურ შემთხვევაში ტემპერატურა 0 °C-ზე მაღალი და საკმარისად ტენიან უნდა იყოს, რომ აორთქლების გამო არ მოხდეს სითხის ჭარბად დაკარგვა.
კვება
მიუხედავად იმისა, რომ ღამურების უმეტესობა მწერებით იკვებება, სხვადასხვა სახეობა სხვადასხვა საკვებს ამჯობინებს, მათ შორისაა ყველა სახის მფრინავი მწერი - ჩრჩილები, პეპლები, ხოჭოები, ქინქლები, კოღოები,  ბუზები,  კალიები, ჭრიჭინები ისევე, როგორც ობობები, ტკიპები და სხვა ფეხსახსრიანები.
ნადირობის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა მწერების ჰაერში დაჭერა. ფრენისას მწერები ან პირდაპირ ხვდებიან მტაცებლის პირში, ან საფრენია აპკი ასრულებს ხაფანგის როლს. ზოგი ღამურა ისე მოხერხებულად იპრეხს კუდის აპკს, რომ მას მწერების დასაჭერ და მოსაგროვებელ „ჩანთად“ იყენებს. ღამურა მსხვერპლს, ძირითადად, დაჭერისთანავე მიირთმევს, თუმცა ზოგი ნელა მფრინავი სახეობა მხოლოდ შესაფერის ადგილზე მისვლის შემდეგ იწყებს ჭამას.
ტროპიკებში
ტროპიკებში ბინადრობენ ხილიჭამია ღამურები, რადგან ეს ერთადერთი კლემატური ზონაა, სადაც ხილი მუდმივად მწიფდება. ეს სახეობები ზოგიერთ მწვანე მცენარეულობასაც მიირთმევენ და გარკვეული რაოდენობით მწერებსაც, რომელიც ხილში ხშირად ხვდებათ. „ძველ სამყაროში“ ხილიჭამია ღამურებიდან აღსანიშნავია მფრინავი მელა, ხოლო „ახალ სამყაროში“ მის ადგილს ფოთოლცხვირა ღამურები იკავებენ. ორივე ოჯახის სახეობა, ასევე, იკვებება ნექტარითა და ყვავილების მტვერით. მათი მეშვეობით, ხდება დამტვერვა. ტროპიკებში ფართოდაა გავრცელებული ყვავილისმჭამელი ღამურებიც. ისინი გამოირჩევიან წაგრძელებული, წვეტიანი თავის ფორმითა და გრძელი ენით, რომელსაც ადვილად აწვდენენ ყვავილის სიღრმეში.
მტაცებელი ღამურები
thumb|200px|ვამპირი ღამურა (Desmodontidae) ღამურებს შორის სულ რამდენიმე მტაცებელია და ისინი ძირითადად ნადირობენ სხვა წვრილ ძუძუმწოვრებზე, მაგალითად, თაგვებზე, ფრინველებზე, ბაყაყებსა და ქვეწარმავლებზე. მათ აქვთ კარგად განვითარებული საჭრელი კბილები, რომლითაც შეუძლიათ უკბინონ მსხვერპლს და მოკლან იგი.
არსებობს ღამურას ორი სახეობა, რომლებიც თევზებით იკვებებიან. მათი უზარმაზარი, ძლიერი ფეხები აღჭურვილია ბასრი კლანჭებით, რომლითაც წყალსატევებისა და ნელი მდინარეების ზედაპირს კვეთენ და იჭერენ თევზს, აგრეთვე, შეუძლიათ კლანჭებზე წამოიცვან 8 სმ-მდე სიგრძის თევზები, რომელთაც დაჭერისთანავე მიირთმევენ.
ასევე არსებობს სამი სახეობის ვამპირი ღამურა, რომელიც გავრცელებულია მექსიკის სამხრეთიდან ჩრდილოეთ არგენტინამდე. ისინი სპეციალური მჭრელებით აკეთებენ ჭრილობას და ხარბად წოვენ სისხლს. მათ ნერწყვში ანტიკოაგულანტი აფერხებს შედედებას და უზრუნველყოფს სისხლის უწყვეტ ნაკადს. ჩვეულებრივ, სისხლის დანაკარგი მაინც არაა სახიფათო მსხვერპლისთვის, თუმცა არსებობს ჭრილობაში ინფექციის შეჭრის საშიშროება, რადგან ღამურები ცოფის ვირუსის გადამტანები არიან.
ექოლოკაცია
თუმცა, ღამურების ყველაზე დახვეწილი და გასაოცარი გრძნიბა, რომელიც, ძირითადად, მსხვერპლის ლოკალიზებისათვის გამოიყენება, ექოლოკაციის უნარია. ღამურების ექოლოკაციის პრინციპი რადარის მოქმედების მსგავსია. ღამურა პირის ან ცხვირის ღრუდან გამოსცემს ულტრაბგერების ნაკადს, რომელსაც ადამიანის ყური ვერ აღიქვამს.
უძრავ ან მოძრავ (მფრინავ) ობიექტზე დაცემული ბგერები აირეკლება და ღამურას ბგერითი ტალღის, ექოს სახით უბრუნდება. ამ ბგერების გაანალიზების შედეგად ღამურას შეუძლია ააგოს გარემოს სურათი, განსაზღვროს საგნების ზომა, ლოკალიზაცია და სიმკვრივე.
გარემოს ასეთი ინტერპრეტაცია იმდენად დახვეწილია, რომ ზოგიერთ ღამურას 1 მმ-ზე მცირე დიამეტრის მავთულის დაფიქსირებაც კი შეუძლია. ფიქრობენ, რომ თევზისმჭამელი ღამურები მსხვერპლს ამჩნევენ ბგერითი ტალღებით, რომელიც უბრუნდებათ თევზის წყლის ზედაპირზე ამოსვლისას წარმოქმნილი ნაკადებიდან არეკლის შედეგად.
გამრავლება
thumb|200px როგორც ჩანს, ღამურების უმეტესობა წელიწადში ერთხელ მრავლდება და მხოლოდ ერთ ნაშიერს შობს. რამდენიმე სახეობას ახასიათებს ტყუპები, ხოლო კანადის სამხრეთსა და ცენტრალურ ამერიკაში მცხოვრებ წითელ ღამურას ერთ თაობაში სამი ან ოთხი ნაშიერი ჰყავს. ეს ერთადერთი სახეობაა ღამურებს შორის, რომელსაც ოთხი მოქმედი ძუძუ აქვს.
ტროპიკებში გამრავლება წლის ნებისმიერ დროსაა შესაძლებელი, ზომიერ სარტყელში კი შეწყვილება შემოდგომასა და ზამთარში ხდება, ხოლო შობადობა გაზაფხულზე იწყება, როდესაც ირგვლივ საკმარისადაა საკვები.
ზომიერი სარტყლის ღამურები სტაბილურ წყვილებს არ ქმნიან, როგორც მდედრები, ასევე, მამრები სხვადასხვა დროს სხვადასხვა პარტნიორს ეჯვარებიან. შეჯვარება ხშირად ჰიბერნაკულუმებში ხდება. მამრი მოუსვენრად დახოხავს და აღვიძებს მდედრს, რომ შეეჯვაროს.
ხელსაყრელი პირობები
thumb|190px|ამერიკული ფოთოლცხვირა (Phyllostomatidae) მამრებში სპერმა ზაფხულში ყალიბდება, როგორც მათ, ასევე, მდედრებს (შეჯვარების შემთხვევაში) სიცოცხლისუნარიანი სპერმის შენახვა 7 თვის განმავლობაში შეუძლიათ. ძუძუმწოვრების ეს უნიკალური თვისება უზრუნველყოფს კვერცხუჯრედის განაყოფიერებას, მხოლოდ ნაყოფისთვის ხელსაყრელ პირობებში.
ზოგიერთ სახეობაში კვერცხუჯრედი შეჯვარებისთანავე ნაყოფიერდება, თუმცა საშვილოსნოს კედელში ჩანერგვა ყოვნდება, რაც ზემოთაღწერილის მსგავს შედეგს იძლევა. მუცლად ყოფნა (პერიოდი, რომელსაც ჩანასახი ატარებს საშვილოსნოში ჩასახვიდან დაბადებამდე) შეიძლება გაგრძელდეს 45 დღიდან 100 დღემდე, რაც დამოკიდებულია წელიწადის იმ დროზე, როდესაც შეწყვილება ხდება. ჩვეულებრივ, ზამთრის ძილიდან გამოფხიზლებული მამრები მალევე პოულობენ მდედრს შესაწყვილებლად. შეწყვილების შემდეგ მდედრები მალევე იწყებენ შეგროვებას სპეციალურ ”საბავშვო თავშესაფრებში”, სადაც ახალშობილებზე ზრუნვა ერთობლივად ხდება.
დღისით დაბადება
thumb|200px|ამერიკული ფოთოლცხვირა (Phyllostomatidae) ახალშობილები, ძირითადად, დღისით იბადებიან. ზოგიერთ სახეობაში ეს მაშინ ხდება, როდესაც დედა თავდაყირა არის ჩამოკიდებული, თუმცა უმეტეს შემთხვევაში იგი ამ დროს მჭიდროდაა მიკრული კედელზე ან ჭერზე. როდესაც პატარა დაიბადება, დედა იჭერს მას და ათავსებს კუდის მემბრანით შექმნილ „ჩანთაში“. პატარები, ძირითადად, დაბადებისას ფეხებით გამოდიან, რაც საკმაოდ იშვიათია, თუ არა უნიკალური, ძუძუმწოვრებში.
მდედრი ლოკავს ბრმა, მეჩხერად შებუსვილ ნაშიერს, რომელიც დაბადებისთანავე გამოსცემს წრიპინის მსგავს მაღალ ბგერებს. ეს, სავარაუდოდ, ეხმარება დედას იცნოს შვილი. ღამურას ნაშიერი უმწეოა, მაგრამ იგი დაბადებისას დედის წონის ნახევარს იწონის.
ახალშობილი თითქმის მაშინვე იწყებს ძუძუს წოვას და განაგრძობს მანამ, სანამ დამოუკიდებელ ცხოვრებას დაიწყებს. ამ პერიოდის ხანგრძლივობა სახეობებს შორის განსხვავდება. ყველაზე დიდხანს ეს დრო ვამპირებში გრძელდება, ისინი ძუძუს 9 თვე აწოვებენ.
ნაშიერის დატოვება
thumb|200px|ბულდოგისებრი ღამურა (Mollosidae ) მწერიჭამია ღამურები სანადიროდ გამოსვლისას ნაშიერებს თავშესაფარში ტოვებენ. ამით ისინი მაქსიმალურად ინარჩუნებენ მანევრულობას.
მიუხედავად იმისა, რომ პატარებს ერთმანეთთან მჭიდროდ შეჯგუფებულებს ტოვებენ, როგორც ჩანს, დედებს არ უჭირთ საკუთარი შვილის პოვნა დაბრუნებისას.
თუ თავშესაფარს საფრთხე ემუქრება, მდედრს თან მიჰყავს შვილი, რომელიც მიკრულია მუცელზე. პატარები დედას სარძევე კბილით ეჭიდებიან არაფუნქციურ ძუძუზე და მჭიდროდ არიან ჩაფრენილი ბეწვზე კარგად განვითარებული უკანა კიდურებითა და ცერებით.
ახალშობილები საკმაოდ სწრაფად ვითარდებიან. მათ თვალები 3-დან 10 დღემდე ეხილებათ და პირველივე კვირაში ეზრდებათ ბეწვიც. ისინი მალევე იწყებენ ჯერ სიარულს და ხოხვას, შემდეგ კი ფრენასაც - პატარა ღამურებში 3-დან 5 კვირამდე, სახეობის მიხედვით. რაც შეეხება მაგალითად, უფრო დიდ მფრინავ მელათა სახეობებს, ისინი 3 თვემდე ვერ სწავლობენ ფრენას.
პატარებს ფრენას და ნადირობას დედა ასწავლის. ისინი 4 თვეში უკვე სრულად ჩამოყალიბებულნი არიან, თუმცა ბოლომდე განვითარებული არ აქვთ ბეწვის საფარი. თუ ისინი 2 წლისანი არიან, მაშინ სრულყოფილ ზრდასრულ ინდივიდებად მიიჩნევიან.
ღამურები ჩვეულებრივ 5-დან 10 წლამდე ცოცხლობენ, მათთვის მაქსიმალურია 20 წელი. ისინი ხშირად მოგზაურიბენ შორ მანძილებზე და დღეში, საშუალოდ, 50 კმ-ს ფარავენ.
ღამურა ჰერალდიკაში
thumb|100px|[[ვალენსია|ვალენსიის საქალაქო გერბი.]]
thumb|100px|[[ფრაგას საქალაქო გერბი.]] thumb|100px|ვალენსიის სამეფო იახტკლუბის სამკუთხა დროშა. ღამურა ასევე ცნობილია როგორც ჰერალდიკური სიმბოლო. აღმოსავლეთ ესპანეთის რამდენიმე ქალაქის გერბზე გვხვდება ღამურის გამოსახულება გვირგვინის თავზე: ვალენსია, პალმა და ფრაგა. ბარსელონის ადრინდელ გერბზეც იყო გამოსახული ღამურა, თუმცა დღევანდელ ვერსიაში ის ამოღებულია.
ღამურის ჰერალდიკური გამოყენება, ძირითადად სახასიათოა ყოფილი არაგონის გვირგვინის ტერიტორიებისათვის, სხვაგან პრაქტიკულად არ გვხვდება. თუმცა კი, ის გამოსახულია ალბასეტეს გერბზე, ესპანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ასევე საფრანგეთის პატარა ქალაქ მონშოვეს გერბზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღამურასებრნი
მონეტა
მონეტა, (moneta) — ლითონის ფულის ერთეული; ლითონის რომელიმე სახეობისაგან მოჭრილი ფული, რომელსაც აქვს განსაზღვრული ფორმა, წონა, სინჯი და ღირებულება. თავდიპრველად სიტყვა „მონეტა“ იყო ქალღმერთ იუნონას ერთ-ერთი ეპითეტი და ნიშნავდა დამრიგებელს. სახელი მომდინარეობს კაპიტოლიუმის ბორცვზე (ქ. რომი) იუნონა — მონეტას ტაძარში მოთავსებული ზარაფხანისაგან, სადაც იჭრებოდა ლითონის ფული. მონეტის სამშობლოდ მიჩნეულია ლიდია. ძვ. წ. VII საუკუნიდან მონეტამ მრგვალი ფორმა მიიღო და მისი სრულფასოვნების გარანტიას სახელმწიფო იძლეოდა. მონეტის შემოღებამდე მიმოქცევაში იყო ლითონის სხვადასხვა ფორმის ზოდები.
მონეტის მოჭრა საქართველოში ძვ. წ. VI საუკუნიდან დაიწყო და სისტემატურად გრძელდებოდა 1834 წლამდე. ტერმინი მონეტა ძველ ქართულ წყაროებში არ იხსენიება. სამონეტო საქმიანობა საქართველოში განახლდა 1995 წლიდან. მონეტის მოჭრის უფლება, როგორც წესი, სახელმწიფოს კომპეტენციაა; ამდენად, მონეტა სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის მქონე საბუთია.
მადარა
მადარა (Мадара) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1238 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ანასტასია კაიშაური
ანასტასია კაიშაური (დ. 3 იანვარი, 1896 — გ. 1970) — ქართველი მეცნიერი და პედაგოგი.
ანასტასია კაიშაური დაიბადა დუშეთის რაიონის სოფელ ქვეშეთში. 1917 წელს დაამთავრა თბილისის ქალთა მეოთხე გიმნაზია და პეტროგრადის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი.
დაინიშნა თბილისის ქალთა მე-2 გიმნაზიის ფსიქოლოგიისა და ლოგიკის მასწავლებლად 1919 წელს. განათლების სახალხო კომისარიატმა სტიპენდიით მიავლინა მოსკოვის სამედიცინო პედაგოგიკისა და მოსკოვის მე-2 უნივერსიტეტში ლოგოპედიისა და სურდოპედაგოგიკის შესასწავლად 1926 წელს. მუშაობდა თბილისის ყრუ-მუნჯთა სკოლაში სპეციალისტად 1928-1940 წლებში. 1929-1933 წლებში საქართველოს განათლების სახალხო კომისარიატის პედაგოგიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. ლოგოპედიის პედაგოგად ფუნქციონალურ-ნერვულ დაავადებათა ინსტიტუტში, სამეცნიერო აკადემიასა და ბავშვთა პოლიკლინიკებში 1931 წლიდან. მოხსენებით გამოვიდა 1930 წელს მოსკოვში დეფექტოლოგთა ყრილობაზე: „დეფექტოლოგიური მუშაობა საქართველოში“, აღნიშნულ ყრილობაზე ანასტასია კაიშაური დასახელებული იქნა დელეგატად. მომდევნო ყრილობაზე წაიკითხა მოხსენება: „ქართულ ბგერათა სპეციფიკურობა“. ასევე ფუნქციონალურ-ნერვულ დაავადებათა ინსტიტუტში წაიკითხა მოხსენებები: „ენაბლუობა, მისი პროფილაქტიკა და მკურნალობა“ 1932, „ენაჩლუნგობის ტიპოლოგიისათვის“ 1934, „მეტყველების ფონასეთიური მოშლილობა“ 1936 და სხვ. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერების განყოფილების მე-6 სამეცნიერო სესიაზე, 1942 წელს 24-25 აპრილს წაიკითხა მოხსენება „კონტუზირებულთა მეტყველების აღდგენა ხმოვანი ბგერებით“. საქართველოში ლოგოპედიისა და ქართული სურდოპედაგოგიკის დამაარსებელი, პედაგოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
NGC 266
NGC 266 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 12 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
კურასა
კურასა (Curaçá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 165 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6 442.190 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.99 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
წალკის ქვაბული
წალკის ქვაბული — სამხრეთ საქართველოს ვულკანური ზეგნის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი, რომელიც თითქმის მთლიანად წალკის მუნიციპალიტეტის ფარგლებშია მოქცეული (მცირე მონაკვეთი – მდინარე ქციის ზემო ხეობა ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ფარგლებშია).
წალკის ქვაბული ანუ პლატო ჩრდილოეთიდან შემოზღუდულია თრიალეთის ქედის შუა ნაწილით, დასავლეთიდან - სამსრის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილით, სამხრეთიდან - ჯავახეთის ქედის ჩრდილო ბოლოთი და მდინარე ჭოჭიანით, აღმოსავლეთიდან - ხრამ-ალგეთისა და ხრამ-კლდეისის წყალგამყოფებით.
წალკის პლატო აგებულია ნეოგენური დოლერიტული ლავებითა და ტბიურ-მდინარეული ნალექებით. წალკის პლატოს სიმაღლე ცვალებადობს 1500 მ-იდან 1900 მ-მდე. წალკის პლატო ქვაბული იყოფა პატარა ქვაბულებად (ბეშთაშენის, ქიარაკის, ბარმაქსიზის, ბაშკოვის) და მცირე სიგრძის სერებად (წალკის, ბეშთაშენის, ქარსუს, ტაშბაშის). უკიდურესი ჩრდილოეთით განედურადაა გაწოლილი თრიალეთისპირა ვაკე, რომელიც ალუვიონით არის აგებული. ქვაბულის პერიფერიული ნაწილები გამოხატულია შემომფარგვეელი ქედების დანაწევრებული ფერდობებით.
წალკის ქვაბულში მთის სტეპების ცივზამთრიანი და თბილზაფხულიანი ჰავაა. საშუალო წლიური ტემპერატურა 5,9 °C, იანვრის - 4.8 °C, ივლისის 16 °C; აბსოლუტურ მინიმუმი – 34 °C, აბსოლუტურ მაქსიმუმი 33 °C. ნალექები 740 მმ წელიწადში.
ქვაბული გრძივი ღერძის გასწვრივ მიედინება მდინარე ქცია (ხრამის ზემო მონაკვეთი), რომელსაც ერთვის პატარა მდინარეები: გუმბათი (მარცხ.) ნარდევანი, ბურნაშეთი (მარჯვ.) და სხვ; წყალსაცავის ქვემოთ მიედინება ხრამი შენაკადებით თარსენი, ჭოჭიანი და სხვ. ქვაბულის ცენტრში შექმნილია წალკის წყალსაცავი. წალკის ქვაბული მდიდარია უხვდებიტიანი წყაროებით, ე.წ. ლავური ვოკლუზებით. ნიადაგურ საფუძველს შეადგენს ძირითადად მთის შავმიწები. მცენარეულობიდან გავრცელებულია მეორეული მთის სტეპი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ქვაბულები
ქალთა საჭადრაკო ოლიმპიადა 1963
21 სექტემბერი - 10 ოქტომბერი 1963 სპლიტი, იუგოსლავია
ისტორია
მეორე ოლიმპიადა მხოლოდ ექვსი წლის შემდეგ გაიმართა. ამასობაში ბევრი რამ შეცვალა ქალთა ჭადრაკში, თუმცა ლიდერებში ისევ სოციალისტური ბანაკის ქვეყნების მოჭადრაკეები ფიგურირებდნენ. ფიდემ გაითვალისწინა, რომ ასეთი ტურნირის თამაში სათადარიგო მოთმაშის გარეშე მეტად რთული იყო და გუნდებს მესამე მოჭადრაკის ყოლის უფლება დართო. საბჭოთა კავშირის ნაკრებს მსოფლიოს ჩემპიონი, ნონა გაფრინდაშვილი თავკაცობდა. გუნდში მეორე დაფაზე სსრ კავშირის ჩემპიონი, ტატიანა ზატულოვსკაია თამაშობდა. სათადარიგო იყო ოლიმპიური ჩემპიონი კირა ზვორიკინა. ძლიერი გუნდი ჰყავდათ მასპინძლებს, მილუნკა ლაზარევიჩი და ვერიცა ნედელკოვიჩი მაშინდელ ელიტაში შედიოდნენ. არანაკლები ძალის იყო იუგოსლავიელთა სათდარიგო მოთამაშეც, კატერინა იოვანოვიჩი. კვლავ ძლიერი გუნდები ჰყავდათ რუმინელებს (ალექსანდრა ნიკოლაუ, მარგარეტა ტეოდორესკუ და მარგარეტა პერევოზნიკი) და აღმოსავლელ გერმანელებს (ედიტ კელერ-გერმანი, ვილტრუდ ნოვარა და ეველინ კრაატცი). სხვა გუნდებშიც იყო რამდენიმე ძლიერი მოჭადრაკე, თუმცა ძირითდი ბრძოლა სსრკ-ს, იუგოსლავიის, გდრ-ის და რუმინეთის გუნდებს შორის უნდა წარმართულიყო.
შეჯიბრება სპლიტის სასტუმრო ,,მარიანას” საკონფერენციო დარბაზში მიმდინარეობდა. მოჭადრაკეები ამავე სასტუმროში ცხოვრობდნენ და სათამაშოდ იდეალური პირობები ჰქონდათ.
პირველივე ტურში ერთმანეთს იუგოსლავიისა და გდრ-ს გუნდები შეხვდნენ. მასპინძლებმა ძლიერად ითმაშეს. ლაზარევიჩმა და კელერ-გერმანმა ქულა გაიყვეს, ხოლო ნედელკოვიჩმა გაიმარჯვა. ამან გერმანელებზე ცუდად იმოქმედა მათ მომდევნო მატჩიც წააგეს უნგრელებთნ და ჩემპიონობისათვის ბრძოლას ფაქტობრივად მესამე ტურიდან გამოეთიშნენ. რუმინელებმა კარგად დაიწყეს, მაგრამ მეოთხე ტურიდან ჩამორჩენა დაიწყეს და უკვე მეექვსე ტურიდან მხოლოდ მესამე ადგილისათვის აგრძელებდნენ ბრძოლას. საბჭოელებმა მძლავრად დაიწყეს და პირველ სამ ტურში ძლიერ მეტოქეებთან (უნგრეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი) 5 ქულა აიღეს. ასევე ხუთი ქულა ჰქონდათ იუგოსლავიელებს. მეოთხე ტურში სსრ კავშირის ნაკრებმა გფრ-ს გუნდი დაამარცხა, იუგოსლავიელები კი ფრეს დასჯერდნენ რუმინელებთნ (ლაზარევიჩი დამარცხდა ნიკოლაუსთან) და სსრ კავშირის ნაკრები ერთი ქულით გავიდა წინ. შემდეგი რვა ტური ნერვების თამაში იყო. ორივე მეტოქე მშრალად (2-0) იგებდა. თორმეტი ტურის შემდეგ საბჭოთა მოჭადრაკეებს 23 ქულა ჰქონდათ, იუგოსლავიელებს ერთით ნაკლები. მე-13 ტურში მასპინძლებმა ნახევარი ქულა დაკარგეს ნიდერლანდელებთან (ვერ მოიგო იოვანოვიჩმა). მეთოთხმეტე ტურში კი გაიმართა ცენტრალური მატჩი სსრკ - იუგოსლავია. გაფრინდაშვილმა თეთრებით შესანიშნავ სტილში მოუგო ლაზარევიჩს. ზატულოვსკაიამ კი მარცხი განიცადა ოლიმპიადაზე შესანიშნავად მოასპარეზე ნედელკოვიჩთან, რომლისათვისაც ეს მე-12 გამარჯვება იყო 12 პარტიაში (ეს ფენომენალური რეკორდი 27 წელი გაძლებს და მხოლოდ 1990 წელს გაიმეორებს მას ქეთევან არახამია). ბოლო ტურში საბჭოთა მოჭადრაკეები აღმოსავლეთ გერმანელებს ხვდებოდნენ. ამ უკანასკნელთ მესამე ადგილი უკვე განაღდებული ჰქონდათ, საბჭოელებს კი ერთი ქულა უნდოდათ ჩემპიონობის მოსაპოვებლად. ალბათ ამიტომაც ნონამ და კირა ზვორიკინამ სწრაფად გააფორმეს ყაიმები კელერ-გერმანთან და ნოვარასთან და ჩემპიონობაც დაიბევეს. ინდივიდუალური პრიზები გადაეცათ ნონა გაფრინდაშვილს საუკეთესო პარტიისათვის (ამერიკელ გიზელა გრესერთან) და მილუნკა ლაზარევიჩს საუკეთესო დაბოლოებისათვის (ნიდერლანდელ კორი ვრეკენთან). ვერა მენჩიკის სახელობის თასი კი მეორად გამოემგზავრა მოსკოვში.
ტექნიკური შედეგები
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇬 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇩🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇵🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇹 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇳🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
მილუნკა ლაზარევიჩი - 9,5 (+9=1-2), ვერიცა ნედელკოვიჩი - 12 (+12=0-0), კატარინა იოვანოვიჩი 3 (+2=2-0).
ედიტ კელერ-გერმანი - 11,5(+9=5-0), ვილტრუდ ნოვარა - 7 (+6=2-2), ეველინ კრაატცი 2,5 (+1=3-0).
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადაროგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
შენიშვნა: გუნდები უმეტეს მატჩებში თამაშობდნენ ძირითადი მოჭადრაკეებით, ზოგიერთ გუნდს კი საერთოდ არ ჰყავდა სათადარიგო მოთამაშე. სათადარიგოთა შორის კირა ზვორიკინამ აჩვენა საუკეთესო შედეგი, მაგრამ მას არ ეყო პარტიათა რაოდენობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 02
სუჩათის მეორე ხიდი
სუჩათის მეორე ხიდი — ხიდი თურქეთში, სოფელ სუჩათში. სოფელში მდებარე ამ და მეორე ხიდს შორის მანძილი 700 მეტრია. ხიდი თავისი ფორმით ამავე სოფელში არსებული პირველი ხიდის მსგავსია. მისი ნახევარწრიული თაღის ბოლოები პირველისაგან განსხვავებით ბურჯებს ეყრდნობა. თაღის მზიდი კამარა აქაც ერთმაგი მოგრძო ფორმის კარგად დამუშავებული ქვებითაა გადაყვანილი. ამ ხიდსაც აშკარად ემჩნევა მოგვიანო პერიოდში შეკეთების კვალი. ბურჯებში ორივე მხარეს დატანილი აქვს ორ-ორი ფოსო.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
პისეკის რაიონი
პისეკის რაიონი — რაიონი სამხრეთ ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პისეკი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1126,84 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 92 752 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 70,14 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
Cylindromyrmex boliviae
Cylindromyrmex boliviae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არიფ ბაბაევი
არიფ იმრან ოღლი ბაბაევი (Arif İmran oğlu Babayev; დაბ. 20 თებერვალი 1938, სარიგიჯილი, აგდამის რაიონი) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი ხანენდე, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1989).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1938 წლის 20 თებერვალს აზერბაიჯანის სსრ აგდამის რაიონის სოფელ სარიგაჯილში.
1982-დან 1984 წლამდე ბიულბიულის სახელობის საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში ასწავლიდა. 1984 წლიდან დაიწყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში მუღამის სწავლება, სადაც ამჟამადაც სოლო სიმღერის კათედრის გამგეა. 1996 წელს მიიღო მუღამის პროფესორის სტატუსი.