cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კვაჭი კვაჭანტირაძე
კვაჭი კვაჭანტირაძე – მიხეილ ანდრონიკოვი
კვაჭი კვაჭანტირაძე გრიგორ რასსპუტინთან ერთად აწყობდა ღრეობებს, წვეულებებს და ორგიებსა და საროსკიპოებსაც არ აკლდებოდა. მისი ურთიერთობა ძალიან ჰგავს ანდრონიკოვისას, რომელიც რასპუტინის ბინაზე აწყობდა ქეიფებს ოფიცრებისთვის. იქ ახვედრებდა ქალებს და მათი მეშვეობით სცინცლავდა ოფიცრებს უკანასკნელ მონაცემებს ჯარების მდგომარეობის შესახებ. ის ოსტატურად იყენებდა თავადის ტიტულს და ნაცნობობას ამყარებდა ქალაქის ოფიცრობასთან, შესაფერის კომპანიონებს ეძებდა რესტორნებში „ასტორიასა” და „ევროპაში”. ანდრონიკოვი დაეპატრონა თუ არა სასტუმრო „ელეგიას” ნომერს, თეჯირს მიღმა მოაწყო კერძო საქმის წარმოება. კონკრეტულად, კი ადგენდა ცნობებს რუსეთში მოხვედრილ გერმანელ ტყვეებზე. 1916 წელს რასპუტინი და ანდრონიკოვი ერთმანეთს დაემდურნენ, რის შედეგადაც, ამ უკანასკნელს ალექსანდრა ფეოდოროვნამაც ალმაცერად დაუწყო ყურება. 1917 წელს ანდრონიკოვი გახდა ეჭვმიტანილი გერმანელთა სასარგებლოდ ჯაშუშობაში და აეკრძალა ცხოვრება სამხედრო მდგომარეობაში მყოფ ორივე დედაქალაქში. მეფემ ბრძანა ანდრონიკოვი რიაზანში გადაესახლებინათ. მაგრამ, ის მალევე თვითნებურად დაბრუნდა მოსკოვში. დროებითი მთავრობის საგანგებო სამძებრო კომისიის წარდგინებით, ამავე წლის 23 მარტიდან 1 ივლისამდე იმყოფებოდა საპატიმროში, პეტრე-პავლეს ციხის ტრუბეცკის ბასტიონში.
ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ, ლენინისა და ძერჟინსკის რეკომენდაციით, ძველი დამსახურებებისთვის, ის დაინიშნა კრონშტადტის „ჩეკას” უფროსად. კონკრეტულად, მას, მოზრდილი თანხის გადახდის საფასურად, საბჭოთა რუსეთის დატოვების მსურველთაგან ფინანსური შემოდინებები უნდა აეკრიფა. ის მალევე გამოიჭირეს მსხვილ მექრთამეობაში. დიდი მთავრის, ალექსანდრესა და მისი მეუღლის, ქსენიასაგან ოქროთი ორი მილიონის აღების შესახებ გაიგო „ვეჩეკა-ს” თავმჯდომარის მოადგილემ, გლებ ბოკიმ. ასე რომ, გერმანიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით, ანდრონიკოვი დაიხვრიტა ბოლშევიკების ხელისუფლების მიერ, თუმცა, რეალურად, უფრო მიესადაგებოდა ბრალდება ფინანსური აფერისტობისთვის. ძალიან ახლოს იყო კვაჭი კვაჭანტირაძეც დახვრეტასთან, თუმცა მან თავისი მახვილგონიერებითა და გაიძვერობით მოახერხა ციხიდან გაქცევა და ამით აჯობა ანდრონიკოვს. ამ და სხვა ბიოგრაფიული დამთხვევების გამო არ არის გამორიცხული, რომ ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძის” „აპოლონჩიკის” პროტოტიპადაც ანდრონიკოვი მოიაზრებოდეს.
რომანის გამოხმაურება
ძალიან დიდი გამოხმაურება მოჰყვა რომანის ინგლისურ თარგმანს, რომელიც ბრიტანელმა ქართველოლოგს, დონალდ რეიფილდს ეკუთვნის. ბრიტანული გამოცემა "გარდიანი" პერმანენტულად აქვეყნებს სტატიებს, სადაც მისი ავტორები მკითხველს ურჩევენ, თუ რომელი წიგნები წაიკითხონ დასვენების დღეებში. 11 ივლისს გამოქვეყნებულ ასეთ სარეკომენდაციო სტატიაში ბრიტანელი ნოველისტი და სცენარისტი უილიამ ბოიდი მკითხველს სამი წიგნის წაკითხვას ურჩევს, რომელთაგან ერთ-ერთი მიხეილ ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძე".
საიტი "Kirkusreviews.Com" წერს:
წიგნების მოყვარულთა სოციალურმა ქსელმა Goodreads.Com– მა რომანს 5 ქულიდან 3,95 ქულა მიანიჭა. ხოლო ინტერნეტმაღაზიაში – Amazon.Com კვაჭი კვაჭანტირაძის ინგლისური თარგმანი 17.95 დოლარად იყიდება.
მიხეილ ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძის" და მთელი რიგი სხვა ნაწარმოებების გამო ზოგიერთი კრიტიკოსი მკაცრად საყვედურობდა ეროვნული გრძნობის მოდუნებას. კვაჭი კვაჭანტირაძე საზოგადოების ერთ ნაწილს მიაჩნდა ეროვნული ღირსების შემლახავ ხელოვნურად შექმნილ მხატვრულ სახედ, რომელსაც არ მოეძებნებოდა რეალური პროტოტიპი და ამდენად მხოლოდ მწერლის ფანტაზიის ნაყოფს წარმოადგენდა. ამ შემთხვევაში ავტორმა ერთგვარად გაიზიარა ილია ჭავჭავაძის ბედი, რომელსაც ასევე აუმხედრდა კონსერვატიული საზოგადოება ლუარსაბ თათქარიძის ("კაცია ადამიანი?!") გამო. ეს საყვედურები არ იმსახურებენ არგუმენტირებულ უარყოფას, რადგან მხატვრული ნაწარმოებისადმი ცრუპატრიოტიზმის პოზიციებიდან მიდგომის გამოხატულებაა და არა დინჯი, სერიოზული ანალიზის შედეგი. ჯავახიშვილის "კვაჭი კვაჭანტირაძის" მთელი ღირსება სწორედ იმით არის განსაზღვრული, რომ მწერლის მამხილებელ პათოსს ზუსტი მისამართი აქვს და იგი სავსებით რეალური სიმახინჯის წინააღმდეგ არის მიმართული.
ფაქტები
2014 წლის მაისში საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა "Facebook-ზე", თავის ოფიციალურ გვერდზე "კვაჭი კვაჭანტირაძის" ფრაგმენტი გამოაქვეყნა. "ღირს გადავიკითხოთ კლასიკოსები" - ამ შესავლით საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა "Facebook-ზე" თავის ოფიციალურ გვერდზე "კვაჭი კვაჭანტირაძის" ფრაგმენტი გამოაქვეყნა. "ღირს გადავიკითხოთ კლასიკოსები. გთავაზობთ ამონარიდს მიხეილ ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძედან“:
"მე მგონი ზემოთ ციტირებული კომენტარს არ საჭიროებს", - წერს მიხეილ სააკაშვილი.
რომანის კავშირი სხვა ნაწარმოებებთან
ჯავახიშვილის ამ რომანს ხშირად ადარებენ თომას მანის „ ავანტურისტ ფელიქს კრულის აღსარებას“ ან გი დე მოპასანის „ლამაზს მეგობარს“. მრავალი დამთხვევაა ამ რომანების მთავარ პერსონაჟებს შორის, მაგრამ ეს მხოლოდ ჟანრის, ავანტიურისტული რომანის ბუნებით არის გამოწვეული და არა რაიმე პირდაპირი და უშუალო კავშირებით, რაც საერთოდ გამორიცხულია. თომას მანს თავისი რომანი ბევრად ადრე ჰქონდა ჩაფიქრებული, მაგრამ მან იგი ცხოვრების ბოლოს წლებში დაწერა. „კვაჭი კვაჭანტირაძე“ 1924 წელს უკვე არსებობდა, თუმცა ის თარგმნილი არ იყო და მანს არ შეეძლო მისი წაკითხვა. რაც შეეხება „ლამაზ მეგობარს“ მისი კავშირი კვაჭისთან შეიძლება თარგმანით იყოს გამოწვეული. „ლამაზი მეგობარი“ ჯავახიშვილის ნათარგმნია.
კვაჭი კვაჭანტირაძე ხელოვნებაში
260px|მინიატიურა|კვაჭის თავგადასავალი - ანიმაციური ფილმი
კინო
კინოს გადაღების მრავალი მცდელობა ყოფილა. დაწერილია სცენარი, თუმცა მხატვრული ფილმი ჯერ არ გადაღებულა. 2005 წელს დათო სიხარულიძემ გადაიღო ნახატი ანიმაციური სერიალი “კვაჭის თავგადასავალი” (ჯავახიშვილის რომანის მიხედვით). პერსონაჟებს ამ სერიალში ახმოვანებს მსახიობი ზაზა პაპუაშვილი.
გალერეა
ნინო სამსონაძის ილუსტრაციები.
ადენოვირუსები
ადენოვირუსები (αδένας — ჯირკვალი და ვირუსი, Adenoviridae) — ვირუსების დიდი ჯგუფი. აღმოჩენილია ადამიანის ადენოიდებისა და ნუშურების უჯრედებში, სადაც ადენოვირუსი ხშირად უმოქმედო (ლატენტურ) მდგომარეობაშია. იწვევს სასუნთქი გზების მწვავე კატარს, კონიუნკტივიტს, ენტეროკოლიტს, ატიპურ პნევმონიასა და სხვა დაავადებებს. ცნობილია ადამიანის ადენოვირუსების 30-ზე მეტი ტიპი. აღწერილია მაიმუნის, ხარ-ძროხის, თაგვისა და ფრინველის ადენოვირუსები; ადენოვირუსის ზომაა 70-90 მმკ, შედგება გარეთა ცილოვანი გარსისა და ვირიონის ცენტრში მოთავსებული დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავასაგან. ადენოვირუსები კარგად უძლებენ დაბალ ტემპერატურას და ანტიბიოტიკების მოქმედებას. მათი მაავადებელი თვისებები ქრება ულტრაიისფერი სხივების გავლენით.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ვირუსები
ჭოროხის განძი
„ჭოროხის“ განძი — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი სოფელ „ჭოროხიდან“ (აღმოჩენის ადგილი დასაზუსტებელია). აღმოაჩენილია 1953 წელს ციტრუსების პლანტაციისათვის ნიადაგის დამუშავების დროს.
აღწერილობა
განძში შემავალი 16 ცული თიხის ჭურჭლით ყოფილა დაფლული მიწაში. მათგან ორი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში (15-54/1,2).
„ჭოროხის“ განძის ერთ-ერთი ცული ეკუთვნის კოლხური ცულის პროტოტიპებს, ხოლო მეორე პროტოტიპებიდან კოლხური ცულის პირველ ტიპზე გარდამავალი ფორმისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
ბალხის პროვინცია
ბალხი (დარი (ენა) بلخ Balx, პუშტუ بلخ‎) — ერთ–ერთი პროვინცია ავღანეთის 34 პროვინციიდან. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთით. დასავლეთით მას ესაზღვრება ჯაუზჯანის პროვინცია. ხოლო აღმოსავლეთით – ყუნდუზის პროვინცია. პროვინციია ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაზარ-ი-შარიფი
ისტორია
უძველეს დროში ამ რეგიონში მდებარეობდა სახელმწიფო ბაქტრია. სახელწოდება პროვინციამ მიიღო უძველესი ქალაქის ბალხის სახელიდან.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბალხა შედგება 15 აქდმინისტრაციული აიონისგან. ესენია:
მოსახლეობა
რაოდენობის მიხედვით მოსახელობის ეთნიკური შემადგენლობაა: ტაჯიკები, უზბეკები და პუშტუნები;
სქოლიო
კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
კეტროსუ (დროკიის რაიონი)
კეტროსუ (Chetrosu) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 146 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 325 ადამიანს შეადგენდა.
ბოდახევის კოშკი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კეტროსუ (დროკიის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
ედჰამ აკბულატოვი
ედჰამ აკბულატოვი (Әдһәм Шөкри улы Акбулатов, Эдха́м Шукри́евич Акбула́тов; დ. 18 ივნისი, 1960, კრასნოიარსკი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკოსი. კრასნოარსკის მხარის გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებელი (19 იანვარი, 2010 — 17 თებერვალი, 2010). 2010 წლის 4 მარტიდან 2011 წლის 13 დეკემბრამდე კრასნოარსკის ოლქის ხელისუფლების თავმჯდომარე იყო, ხოლო 2012 წლის 10 ივნისს კრასნოარსკის ხემძღვანელად აირჩიეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
ლორნეტი
250px|thumb|[[1909 წლის ვერცხლის ლორნეტი]] ლორნეტი — სათვალეების ნაირსახეობა, პენსნესგან განსხვავდება მაფიქსირებელი მოწყობილობის არქონით: ლინზების წყვილი ჩარჩოში, დაფიქსირებულია სახელურზე. XVIII საუკუნის დასასრულის — XIX საუკუნის დასაწყისის პოპულარული აქსესუარი, ფუნქციით შეესაბამება თეატრის ბინოკლს. ყველაზე გავრცელებული ვერსიით გამოგონილია 1780 წელს, ჯორჯ ადამსის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ოფთალმოლოგია კატეგორია:ოპტიკა
ბეწენწურების ღვთისმშობლის ეკლესია
ბეწენწურების ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეწენწურების განაპირას, ჩრდილოეთით. განეკუთვნება XIII-XlV საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (9 x 6,2 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. კედლები შიგნით და გარედან მოპირკეთებულია შირიმის სუფთად გათლილი ფილებით. მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი სხვადასხვა ფორმისა და ზომისაა, რის გამოც წყობის რიგების სწორხაზოვნება ნაწილობრივაა დაცული. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა ჩამონგრეული კამარა და კონქი. ჩამოშლილია საპირე ქვებისა და ლავგარდნის დიდი ნაწილი. შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი გარედან შირიმის მოზრდილი ქვით თარაზულადაა გადახურული, ხოლო შიგნიდან თაღოვანია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც დარბაზის გრძივ კედლებს მხრების გარეშე შეერთვის. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროებული თაღოვანი სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს — თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. თითო თაღოვანი სარკმელია სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიც. საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ, კედელზე. ქვიშაქვით ნაწყობი ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. გრძივ კედლებზე გამოყოფილია თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრი, რომელსაც კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა. მოგვიანებით კამარისა და კონქის დანგრეული ნაწილები რიყის ქვით აღუდგენიათ. ამავე პერიოდს მიეკუთვნება აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილი შირიმის პროფილირებული ლავგარდნის (თარო, შეზნექილი ზედაპირი და ლილვი) ნაწილი, რომელიც თავდაპირველ, მსგავსი პროფილის ქვიშაქვის ლავგარდანზეა დაშენებული. ფასადები სადაა. ეკლესიის ორივე შესასვლელი ორი სადა ლილვისგან შედგენილ თაღოვან ჩარჩოშია მოქცეული, არქიტრავზე კი თითო ტოლმკლავა რელიეფური ჯვარია გამოსახული. აღმოსავლეთ ფასადის სამხრეთ ნახევრის ქვედა ნაწილში, წყობის ერთ-ერთ მოზრდილ ქვაზე, გამოკვეთილია ადამიანის სტილიზებური რელიეფური გამოსახულება. ეკლესიის მცირეფართობიანი ეზო შემოზღუდული ყოფილა მრუდხაზოვანი გალავნით, რომლისგანაც ამჟამად მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი. ეკლესიასთან ახლოს, ეზოს დასავლეთ ნაწილში, კამარაჩაქცეული აკლდამაა.
მახოს განძი
მახოს განძი — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი მახოსწყლის მარცხენა ნაპირიდან (შ. დიასამიძის კარმიდამოს ზემოთ). აღმოაჩენილია 1954 წელს ციტრუსების პლანტაციის გაშენებისას.
აღწერილობა
ერთ-ერთი ცული 1965 წელს ჩაუბარებიათ აჭარის სახელმწიფო მუზეუმს (კოლექცია №1146/19266). როგორც ჩანს, ამავე განძიდან არის ბათუმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტისათვის სოფ. მახოს მცხოვრებ მსხალაძის მიერ გადაცემული ცულიც.
ორივე ცული ეკუთვნის კოლხური ცულის პროტოტიპებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები კატეგორია:ჭოროხის ხეობა
პაგონატის სახლი
პაგონატის სახლი (Дом Пагоната) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში. სახლი აგებულია 1860-იან წლებში. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
მისამართი: ტაგანროგი, ბერძნების ქუჩა № 83.
ისტორია
პაგონატის სახლი აგებულია 1850-იან წლებში ადგილობრივი არქიტექტორის მაკედონსკის პროექტის მიხედვით. სახლის მფლობელი იყო მაიორის ცოლი ვარვარა პაგონატი.
1890-იან წლებში სახლში გაიხსნა ქალაქის მეორე ოთხკლასიანი ქალთა დაწყებითი სასწავლებელი. მოგვიანებით სასწავლებელს უწოდეს პეტროვსკის სასწავლებელი. 1906 წლიდან შენობაში მდებარეობს პაგონატის სასწავლებელი.
1908 წლის 19 ივნისიდან შენობაში მუშაობს სუსტი და რარიბი ბავშვების მკვებავი პუნქტი „რძის წვეთი“, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ქალაქის მერი ი. პლატონოვი და მისი დამხმარე ო. პროხოროვი.
1910 წლიდან შენობაში დაწყებითი სკოლა ფუნქციონირებს, ხოლო 1918 წლიდან - ინტერნატი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ შენობაში ფუნქციონირებს ინვლიდთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონეთა სახლი. ამჟამად შენობაში მოქმედებს ფსიქონევროლოგიური ინტერნატი 100 ადგილზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
პოლონეთში შეჭრა (1939)
რესურსები ინტერნეტში
‎
კატეგორია:პოლონეთში შეჭრა კატეგორია:პოლონეთი (1939 წელი) კატეგორია:კომფლიქტები 1939 წელს კატეგორია:შეჭრები მეორე მსოფლიო ომის დროს კატეგორია:გერმანიის ბრძოლები კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები კატეგორია:სლოვაკეთის ბრძოლები კატეგორია:ბრძოლები საბჭოთა კავშირის მონაწილეობით კატეგორია:პოლონეთის კამპანია (1939) კატეგორია:1939 წლის კონფლიქტები
ბადაანის მეორე ეკლესია
ბადაანის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბადაანის განაპირას, ჩრდილო-დასავლეთით. გუბეების თავად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,5 x 3,35 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილი კარის გადახურვასთან ერთად ჩამონგრეულია. ჩამოშლილია კედლების პერანგის დიდი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე პატარა სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია კონქით, რომლის თაღს შეისრული ფორმა აქვს. შეისრული ფორმისაა კამარაც.
ილია გაბლიანი
ილია (ილიკო) გაბლიანი (დ. 1917, მულახი, ახლანდ. მესტიის მუნიციპალიტეტი — გ. 28 აგვისტო, 1961, მწვერვ. „ პობედა “ ) — ქართველი ალპინისტი. სსრკ სამგზის ჩემპიონი ტრავერსების კლასში (1952, შხარა-თეთნულდი; 1957, დარვაზის ქედი; 1960, ზულუმარტისა და იმერალაის ქედები). იყო მრავალი მნიშვნელოვანი ასვლის ხელმძღვანელი და მონაწილე. დაიღუპა მწვერვალ „პობედაზე“ (ტიან-შანი), დაშვების დროს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
ვალერი აკსაკოვი
მინი ვალერი აკსაკოვი (Валерий Евгеньевич Аксаков; დ. 4 ნოემბერი, 1952, კრივანდინო, მოსკოვის ოლქი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, 1997 წლიდან მოსკოვის საოლქო დუმის მეორე, მესამე, მეოთხე და მეხუთე მოწვევის დეპუტატი. 2001 — 2011 წლებში მოსკოვის საოლქო დუმის თავმჯდომარე. ფრაქცია და პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი და რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული იურისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:რუსი იურისტები კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
სეიდლარი (ზანგილანი)
სეიდლარი (Seyidlər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ლოპოტა რეზორტი
ლოპოტა რეზორტი — დასასვენებელი კომპლექსი საქართველოში, ლოპოტას ტბასთან; ის რეზორტული ტიპის სასტუმრო-კომპლექსია. 2006 წლიდან მცირე ზომის, 7 ნომრიანი სასტუმრო აშენდა. მოგვიანებით კი ტერიტორიას დაემატა სასტუმროს ახალი შენობები. ტბის გარშემო სასტუმროს 8 შენობა დგას სტანდარტული, ნახევრად ლუქსი და ლუქსი ნომრებით. ჯამში, „ლოპოტა რეზორტის” დასასვენებელ კომპლექსს შეუძლია უმასპინძლოს 200-ზე მეტ სტუმარს.
გასართობი საშუალებები
დამსვენებლებს შეუძლიათ იჯირითონ ცხენებზე, გაისეირნონ წყლისა და ხმელეთის ველოსიპედებით, ითევზაონ, ითამაშონ ჩოგბურთი, მინი გოლფი, კალათბურთი და ფრენბურთი, მონაწილეობა მიიღონ კახური, ტრადიციული ღვინის დეგუსტაციაში, ჩურჩხელების ამოვლებასა და ჭაჭის გამოხდაში.
„ლოპოტა რეზორტის” 3 აუზი სხვადასხვა ასაკისა და ცურვის მოყვარულთა მიხედვით ჯამში 1200 კვადრატულ მეტრს უტოლდება. მესამე, ოლიმპიური ზომის აუზი სიგრძეში 60 მეტრს უდრის.
„ლოპოტა რეზორტი” ბიზნეს-ტურიზმისა და კორპორატიული ღონისძიებების განხრით აქტიურად მუშაობს. ტერიტორიაზე შესაძლებელია დღესასწაულების, ქორწილების, კონფერენციების, სემინარებისა და სხვადასხვა აქტივობების ორგანიზება.
ისტორია
XIX საუკუნეში ლოპოტის ხეობა ალექსანდრე ჭავჭავაძის მამულად მიიჩნეოდა, რომელიც იმ  დროისთვის ვარდის პლანტაციებით იყო განთქმული. მოგვიანებით, ტერიტორია რომანოვების საუფლისწულო მამულად ქცეულა. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში პირველი ვარდის ზეთის საწარმო შეიქმნა. მიკროზონისა და ფრანგი სპეციალისტების დახმარებით, ლოპოტის პარფიუმერულმა ზეთმა პარიზის სუნამოების გამოფენაზე უდიდესი შეფასება მიიღო. საბჭოთა კავშირის პერიოდში, ზეთის საწარმომ შეწყვიტა ფუნქციონირება და მიტოვებულ შენობად იქცა. თანამედროვე ლოპოტის დასასვენებელი კომპლექსის ტერიტორიაზე დაგეგმილია ვარდების ახალი პლანტაციების გაშენება.
2010 წელს „ლოპოტა რეზორტის“ ტბა კათოლიკოს-პატრიარქმა, ილია II-მ აკურთხა. ამ დღეს პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით ტბას ილია II-ის სახელი ეწოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სასტუმროები
ჯრაბერი
ჯრაბერი (Ջրաբեր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 700 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 526 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 134 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.92 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ნინა სუბლატი
ნინა სუბლატი (ნამდვილი გვარი სულაბერიძე; დ. 31 იანვარი 1995) — ქართველი მომღერალი.
ბიოგრაფია
ნინა სუბლატი დაიბადა მოსკოვში, თუმცა მისი ოჯახი სამშობლოში მალევე დაბრუნდა. მშობლები ადრეულ ასაკში დაშორდნენ და ნინა დედასთან და ბებიასთან იზრდებოდა. ნინა სუბლატი 2010-2011 წლებში მოღვაწეობდა სხვადასხვა ჯგუფთან ერთად და საქართველოს მასშტაბით ატარებდა კონცერტებს. 2011 წელს დაიწყო თანამშრომლობა Georgian Dream Studio-სთან, სადაც მუშაობდა როგორც მომღერალ ბერასთან, ასევე ნიუ-იორკიდან, ლოს-ანჯელესიდან და ლონდონიდან სპეციალურად მოწვეულ ვოკალის პედაგოგებსა და ქორეოგრაფებთან. აქ იგი უფრო საფუძვლიანად ეუფლებოდა მუსიკის ისტორიას, თეორიას, ვოკალის ტექნიკას, ქორეოგრაფიას, ფსიქოლოგიას და ა.შ.
2008 წელს დაამთავრა მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს სპეციალობით. დაამთავრა თბილისის 51-ე საშუალო სკოლა და ჩააბარა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ინტერიერისა და დიზაინის ფაკულტეტზე.ფართო აუდიტორიის წინაშე 2013 წელს წარდგა, მუსიკალურ პროექტ „საქართველოს ვარსკვლავში“. პოპულარობა მალე მოიპოვა და პროექტის გამარჯვებულიც გახდა. მთავარი ჯილდოს სახით მიიღო მოწვევა ლონდონის მუსიკალური ინსტიტუტიდან - ვოკალის კურსზე. 2014 წელს სწავლა განაგრძო მუსიკის ტექნოლოგიის ფაკულტეტზე ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.
პროექტის დასრულებისთანავე, მომღერალმა სადებიუტო ალბომზე დაიწყო მუშაობა. 2014 წელს გამოუშვა ალბომი სახელწოდებით Dare to be Nina Sublatti, რომელიც Bravo Records-ში ჩაიწერა. ალბომში შესულია პოპულარული სიმღერების ხუთი ქავერ-ვერსია და ნინას საკუთარი, ხუთი ახალი სიმღერა. პირველი სოლო ალბომის გამოშვებისთანავე, მომღერალმა საკუთარი სტუდია შექმნა და მუშაობა მეორე ალბომზე დაიწყო.
2015 წელს ნინა სუბლატი საქართველოს სახელით ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე გამოვიდა სიმღერით „Warrior“, სადაც ორი ნახევარფინალი გადალახა და ფინალში მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები კატეგორია:ქართველი მოდელები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
ფოთოლცვენა (ვან გოგი)
ფოთოლცვენა — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის 2 ნახატის საერთო სახელი, რომლებიც მხატვარმა 1888 წლის შემოდგომაზე, ბოლო ორი თვის მანძილზე დახატა, იმ პერიოდში, როდესაც მისი მეგობარი მხატვარი, პოლ გოგენი მასთან ერთად არლში, ყვითელ სახლში ცხოვრობდა.
პოლ გოგენი ვინსენტს 1888 წლის ოქტომბერში ესტუმრა. ორივა მხატვარს განზრახული ჰქონდა დაეხატა „არა ნატურალისტური პეიზაჟები“. ეს ნამუშევრები სწორედ ამ ტიპისაა და ვან გოგისა და გოგენის შეხვედრის შემდეგ პირველად დაიხატა.
მხატვრები რომაელების მიერ აგებულ ნეკროპოლისს, Les Alyscamps-ს ეწვივნენ, სადაც შექმნეს ნახატების მთელი რიგი.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1888 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ბამიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბამიანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლენაპე
ვინ იყვნენ დელავერი ინდიელები?
დელავერი ინდიელები არიან ამერიკის მკვიდრი, ადგილობრივი მოსახლეობა. ისინი საუბრობდნენ ალგონქუიანურ (Algonquian) ენაზე.
შექმნის ისტორია
სამყაროს შექმნის ერთ-ერთი მითი მოდის დელავერი ინდიელებისაგან. ეს ისტორია პირველად 1679 წელს 80 წლის მოხუცმა სახელად ტანტაკუმ (Tantaque) მოყვა; იგი გვთავაზობს სამყაროსა და ადამიანის წარმოშონბის განსხვავებულ ვერსიას. ტანტაკუმ ეს ისტორია ილუსტრირყო შემდეგნაირად: მან აიღო ნაკვერჩხლის ნატეხი ცეცხლიდან,რომლის გვერდითაც იჯდა და დაიწყო ძირს წერა. თავდაპირველად მან დახატა წრეწირი, პატარა ოვალი რომელშიც ოთხი თათი/ფეხის ტერფი, თავი და კუდი მოათავსა. „ეს-თქვა მან-არის კუ, იგი წევს წყალში, რომელიც გარს არტყამს...ეს კუ არის დედამიწა, ხოლო წყალი რომელიც ირგვლივ აკრავს-არსებული წყლის მთელი მარაგი;როდესაც, კუ წამოიზარდა, მისმა ზურგმა წყლის ზემოთ ამოყო თავი, წყლის ზემოთ ამოწვერილი კუს ზურგი წარმოადგენდა დედამიწის მშრალ ნაწილს, იგივე ხმელეთს. ხმელეთის ზუსტად შუა ნაწილში აღმოცენდა ხე. ხემ წინ გაიდგა ფესვები,გაღივდა და იქიდან, მასზე ამოიზარდა პირველი ადმიანი, რომელიც მამრობითი სქესის იყო. მარტო იყო ეს კაცი მთელს დედამიწაზე.ერთ დღესაც ხე იმდენად გადაიხარა სანამ თავისი წვეროთი დედამიწას არ შეეხო.შეხების წერტილში მეორე ფესვი გაღივდა და მისგან  წინ წამოიზარდა ყლორტი, რომლიდანაც ამოიზარდა ქალი. ამ ქალისა და კაცისაგან კი წარმოიშვა ყველა შემდგომი ადამიანი.
დელავერი ინდიელების მიწა.
დელავერი ინდიელები ცხოვრობდნენ ტერიტორიაზე, რომელსაც თავად “ლენაპეჰოკინგს“ (Lenapehoking) უწოდებდნენ, რაც „ლენეპების მიწას“ ნიშნავს. მათი მიწა მოიცავდა დღევანდელ ნიუ-ჯერსის, აღმოსავლეთ პენისლავიას, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნიუ-იორკის შტატს, დელავერის ჩრდილოეთ ნაწილსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ კონექტიკუტის მცირე ნაწილს. როგორც აღმოსავლეთის  ტყიანი ადგილის შემადგენელი ნაწილს, ლენაპეჰოკინგს-დელავერ ინდიელთა მიწაზე მრავლად იყო მდინარეები, ჩანჩქერები, ტბები, ხშირი ტყეები და მდიდარი ველური ბუნება.
ცნობილია, რომ ლენაპეჰოკინგის მიწა დაიკავა ორმა მონათესავე, მაგრამ ერთმანეთისაგან განსხვავებულმა ინდიელთა ჯგუფებმა. ინდიელები რომლებიც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში დასახლდნენ საუბრობდნენ მუნსის დიალექტზე, (Munsee-dialect of the Eastern Algonquian Delaware language), ხოლო ინდიელები, რომლებმაც ლენაპეჰოკინგის სამხრეთ ნაწილი აითვისეს-უნამის (Unami)-იგივე ენის ოდნავ განსხვავებულ დიალექტზე. ამ ორი ხალხთა ჯგუფის რწმენა-წარმოდგენები და კულტურაც მხოლოდ ცოტათი თუ განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან. სწორედ ამიტომ ხშირად ლინეპეჰოკინგის მიწაზე მცხოვრებ ორივე ხალხთა ჯგუფს ლინეპების სახელით მოიხსენიებენ ხოლმე.
დელავერ ინდიელთა/ლინეპელთა საზოგადოება.
ლენეპელების მცირე ნაწილი ფართო, დაახლოებით 200-300 კაციან სოფლებში, უმრავლესობა კი 25-50 ადამიანისაგან შემდგარ სოციალურ ერთეულში ცხოვრობდა. ლენეპელი ინდიელებისათვის ოჯახი ძალიან მნიშვნელოვანი იყო. მჭიდრო კავშირი არსებობდა როგორც მშობლებსა და შვილებს, ასევე იმ მონათესავე ოჯახებს შორის,რომლებიც ერთად კლანს ადგენდნენ.
ლენეპელებში არსებობდა 3 დიდი კლანი (სოციალური ერთეული)-მგლის, კუს და ინდაურის-რომლებიც კვალდაკვალ მიყვებოდა ლენეპელთა შთამომავლებს, ოჯახის ხაზის გავლით; მაგალითად, თუ დედა ეკუთვნოდა კუს კლანს, მაშინ მისი შვილებიც იმავე კლანს ეკუთვნოდნენ. ამ ქალის ვაჟებს უფლება ჰქონდათ ცოლად შეერთოთ ქალი, რომელიც განსხვავებული კლანიდან იქნებოდა, მათი შვილები, რაღა თქმა უნდა დედის კლანს განეკუთვნებოდნენ და ა. შ.
საკუთარი ჯგუფის შიგნით დელავერი ინდიელები ერთმანეთისადმი კეთილად იყვნენ განწყობილნი.ისინი პასუხისმგებლობას გრძნობდნენ ერთმანეთის მიმართ და არ ქურდობდნენ თავიანთ სოფელში, რამეთუ ამის საჭიროება არ არსებობდა:მიწა რომელზეც ისინი ცხოვრებდნენ ყველას, მთელ საზოგადოებას თანაბრად ეკუთვნოდა, თავშესაფრებს ყველა იზიარებდა და არავინ ფლობდა ღირებულ საკუთრებას.
ლენაპეჰოკინგის მიწის მკვიდრებს ჰქონდათ თავიანთი კლანებისა და სოფლების მართვის კარგად ორგანიზებული გზები. ბელადად ირჩევდნენ პიროვნებას მისი საქრციელის, საუბარში გაწაფულობის ანუ ორატორული ნიჭის, პატიოსნებისა და ბრძნული გადაწყვეტილებების მიღების შესაძლებლობის მიხედვით. ბელადს ასევე კარგად უნდა სცოდნოდა რელიგიის, იმისათვის რომ ხალხს გაძღოლოდა რიტუალურ ცერემონიებში.
სამხედრო ლიდერები ბელადებისაგან უფლება-მოვალეობებით განსხვავდებოდნენ, კერძოდ: ისინი ძალაუფლებას იხვეჭდნენ გულადობისა და ბრძოლებში მიღწეული წარმატებებისათვის; მათ შეეძლოთ შეეკრიბათ ახალგაზრდა ჭაბუკები და საომარი იერიში განეხორციელებინათ ბელადისაგან დამოუკიდებლად, მათი თანხმობის გარეშე.ისინი გადაწყვეტილებებს საომარი მოქმედებების შესახებ თავად იღებდნენ და ამსთან დაკავშირებით ბელადის თანხმობას არ საჭიროებდნენ.
შრომის გადანაწილება
ყველა მუშაობდა, მაგრამ ქალებსა და კაცებს განსხვავებული ტიპის სამუშაოების შესრულება ევალებოდათ. ადრეული ასაკიდანვე პატარა ბავშვები იწყებდნენ იმ უნარ-ჩვევების შესწავლას, რომლებიც მათ დასჭირდებოდათ, როდესაც ისინი გაიზრდებოდნენ. ბიჭებს ასწავლიდნენ ნადირობასა და ტყეში მუშაობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, როგორიცაა მაგალითად,ხის მოჭრა, გზის გაკვლევა, ტყეში ნადირისაგან თავდაცვა და სხვ. ხოლო გოგონებს სახლის მოვლასა და მებაღეობაში ამეცადინებდნენ.
ქალების საქმე ამერიკელ დელავერ ინდიელთა საზოგადოებაში:
ამერიკელ დელავერ ინდიელთა საზოგადოებაში ქალები პასუხისმგებლები იყვნენ მცენარეების დარგვაზე, მარცვლეულის მომკვასა და ველური, გარეული საკვების შეგროვებაზე. მარცვლეულის ნაწილი მომკვისთანავე იჭმეოდა, მათი დიდ ნაწილს კი-ველურ საკვებთან ერთად, როგორიცაა მაგალითად: კენკრა, ფესვები და თხილი-ზამთარში გამოყენების მიზნით აშრობდნენ და ინახავდნენ. ფქვილის დასამზადებლად ქალები დიდი, ძლიერი ფილთაქვებით ნაყავდნენ მარცვლეულობას. თხილისგან ამზადებდნენ ზეთს, რომელსაც ცხობისას იყენებდნენ.
ქალები ასევე ხელგაწაფულნი იყვნენ თიხის ქოთნების, ლერწმის ჭილობების (ფეხსაწმენდელების, ჩანთებისა და კალათების ქსოვაში. ისინი ქსოვდნენ ჩუსტებს, ჭილობებსა და თოჯინებს სიმინდის ჩენჩოებისგან; ასევე ამზადებდნენ კონტეინერებს თელასა და არყის ხის ქერქებისაგან; მცენარის ძარღვებით ისინი გრეხდნენ დაწნულ ბაწრებს, რომლებითაც კრავდნენ ტრანსპორტირებისათვის გამზადებულ ფუთებს. ამასთანავე, ქალები ამზადებდნენ ძაფებს და ძვლისგან დამზადებული ნემსებით კერავდნენ ტანსაცმელს.
კაცების საქმე ამერიკელ დელავერ ინდიელთა საზოგადოებაში
კაცები ასუფთავებდნენ მიწას, მათ ევალებოდათ სახლების მშენებლობა და შეკეთება.
მოკაფული ფართო ხეებით ამზადებდნენ კანოებს (მოკლენიჩბიანი სპორტული ნავი, რომელშიც ცალ მუხლზე დგებიან და ისე უსვამენ); მოჭრილ ხეებს მონაცვლეობით წვავდნენ, აპობდნენ, წვავდნენ, აპობდნენ და ა. შ მანამ სანამ ხეს სასურველ-კანოეს- ფორმას არ მიაღებინებდნენ.
ისინი აკონსტრუირებდნენ თევზაჭერებს და ფართო თევზის კალათებს, რომლებშიც დაჭერილ თევზებს აგროვებდნენ; მშვილდ-ისრებით კაცები ნადირობდნენ სხვადასხვა ცხოველებზე, თუმცა ირემი, ცხენ-ირემი და დათვი ლენეპელთა ყველაზე დიდ ნანადირევად ითვლებოდა. ირემზე ხშირად შემდეგი მეთოდით ნადირობდნენ: ბევრი ადამიანი ერთად რაც შეიძლებოდა დიდ წრეწირს კრავდა, და ცეცხლითა და ხმაურით ირმების ჯოგს მიიმწყვევდნენ ადგილას, სადაც ამ უკანასკნელთ გამოცდილ მონადირეთა ბასრი იარაღი ელოდათ. ხაფანგის დადება ნადირობის მეორე საშუალება, რომლითაც ლენეპელები იჭერდნენ ისეთ ცხოველებს, როგორიცაა: თახვი, წავი, ონდატრა, ენოტი, წაულა და გარეული კატები. როგორც საკვები რაციონის განუყოფელ ნაწილს, ინდაურს, არწივს და სხვა, კაკაბების, მტრედების, გარეული იხვებისა და ბატების მსგავს ფრინველებს ლენეპელები ასევე ხაფანგში აბამდნენ ან გასროილით ხოცავდნენ;
იარაღები
ინდიელთა ცხოვრებაში იარაღები მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. კაცები მას იყენებდნენ სახლების, კანოების, თევზსაჭერების, მშვილდ-ისრების, ჰარპუნების, ხისტარიანი სანაყების, ხის თასებისა და მრავალი სხვა გამოსადეგი თუ ორნამენტული ობიექტების დასამზადებლად. ქალების განკარგულებაში იყო თოხები და სათხრელი ჯოხები ბაღში სამუშაოდ; დანები, საფხეკები, სანაყები და ძვლის კოვზები საჭმლის მომზადებისას გამოიყენებოდა. ამ იარაღთაგან ზოგიერთი, სადგისებსა და ნემსებთან ერთად, გამოიყენებოდა ტანსაცმლის, მოკასინების (ჩრდილო ამერიკელ ინდიელთა ქალამანი, ფეხსაცმელი), ჭილობების, კალათებისა და სათევზაო ბადეების გასაკეთებლად.
ლენეპელები მათთვის საჭირო ნივთებს მათ გარშემო არსებული ბუნებრივი გარემოს გამოყენებით ამზადებდნენ. ნედლეულობა რომელიც ქვის იარაღების, საჭურველისა და საოჯახო ნივთების დასამზადებლად იყო საჭირო ყველაზე ხშირად ლოკალურად იძებნებოდა, თუმცა განსაკუთრებული ქვები, ისეთები როგორებიცაა მაგალითად, საპნის ქვა, მოძიებულ უნდა ყოფილიყო შედარებით შორეული ქვის სამტეხლოებიდან.
საჭმელად დახოცილი ირმები და ცხენ-ირმები, დელავერ ინდიელებს ასევე ამარაგებდნენ ძვლებითა და რქებით, რომელთაგანაც სათევზაო ანკესებს, ნემსებს, სადგისებს, შამფურებსა და ჩუქურთმებს ამზადებდნენ. მათ მყესებსა და ნაწლავებს საკერავად და რაღაცების შესაფუთად/შესაკვრელად, პირველადად დამუშავებულ ტყავის ნედლეულს კი ტანისსამოსისა და საბურავების დასამზადებლად იყენებდნენ.ამ ცხოველების ჩლიქებისაგან მზადდებოდა ბავშვის გასართობი ჩხარუნები და წებოსმაგვარი ნივთიერება.
თასებსა და ფინჯნებს ამზადებდნენ კუს ზურგის ზედა შრეების, გოგრისა და ფართო ზღვის ნიჟარებისაგან. თიხის ქილებს ფორმას აძლევდნენ საძერწავი თიხისაგან, რომელსაც მდინარეებისა და ტბების სანაპიროებიდან აცილებდნენ.კალათებსა და ჭილობებს ქსოვდნენ ბამბუკის ლერწმისა და გარკვეული ხეების ფესვებისა და შიგნითა ქერქისაგან.
ქვის იარაღები მზადდებოდა დაშალაშინებითა და  ჩაქუნით. შუბები, ისრის თავები, საფხეკები, დანები და გრავერები საბოლოოდ მზადდებოდა შედარებით წვრილმარცვლოვანი ქვებისაგან, რომლებიც შეიცავდა კაჟსა და კვარცს, რომლებთანაც მუშაობა უფრო ადვილი იყო ბასრი, ხრაშუნა ფანტელებიანი ხელსაწყოთი.
წერაყინები, სატეხები ძვლის ქსოვილის გასატეხად, და სხვა საოჯახო იარაღები, ჩვეულებრისამებრ, უფრო უხეში და ტლანქი ქვებისაგან მზადდებოდა.ამ ტიპის იარაღებს, სპეციალურად ამ მიზნით დამუშავებულ,წამახვილებულთავიან ქვას გადაბმულად "უნისკარტებენ", მანამ სანამ ეს რიყის ქვა თუ ფრიალო კლდის ნაგლეჯი მათთვის სასურველ ფორმას არ მიიღებდა. მიღებული იარაღი შეიძლება გაპრიალებულიყო სალესი ქვით, ან ქვიშითა და წყლით. რაც უფრო მეტად იყო გაპრიალებული, მით უფრო მეტად გლუვი ზედაპირი ჰქონდა იარაღს.
კულონები, ყელსაბამები და სხვა აქსესუარები, რომლებიც ადმიანების გარკვეულ სტატუსებს აღნიშნავდა,ხშირად იჭრებოდა-იკვეთებოდა, გულდასმით, დიდი ყურადღებით პრიალდებოდა. კულონის დამუშავების ბოლო ეტაპზე მას ხვრეტდნენ და ჩამოსაკიდად მზად იყო.
სოფლები და თავშესაფრები
ლენეპელები აგებდნენ კამარის ფორმის ქოხებს-ვიგვამებს, სადაც შეეძლო პატარა ოჯახს ან ერთ ინდივიდს ეცხოვრა. თავდაპირველად, ისინი მიწაში ვერტიკალურად ჩარჭობილი სარებით ოვალის ფორმას შემოხაზავდნენ; შემდეგ ამ სარებს ერთმანეთისკენ მიწასთან შეხების წერტილამდე გადახრიდნენ,ისე რომ საცხოვრებელს გუმბათოვანი/კამარისებური აგებულება მიეღო. მიღებულ კონსტრუქციას მცენარეების ქერქებითა და ჩენჩოებით ან ლერწმის ნაქსოვი ჭილობებით ფარავდნენ. ზოგჯერ რამდენიმე ოჯახი ერთად, ცხოვრობდა, შედარებით ფართო '' გრძელ სახლში". ამგვარ სახლს ისეთივე მრგვალგუმბათოვანი ფორმა ჰქონდა, როგორც ყველა სხვა დანარჩენს, სხვებისაგან ის მხოლოდ ზომით განსხვავდებოდა, კერძოდ, ის უფრო გრძელი იყო.
გრძელი ვიგვამების შიგნით იყო ბოძებისაგან დამზადებული პლათფორმები, რომლებიც შეიძლება გამოყენებული ყოფილიყო როგორც სკამებად, ასევე საწოლებად.ძირს, იატაკის ცენტრში იყო ცეცხლის დასანთები ადგილი, ჭერში ღიად დატოვებული პატარა ადგილებიდან კი კვამლი გარეთ გადიოდა. მაცვლეულობა და სამკურნალო მცენარეები, მაღლა, ჭერში ეკიდა; შემოსასვლელის გვერდით რაიმე ნივთების განსათავსებლად ადგილი არ იყო.
ლინეპელები სოფლებში დამკვიდრებულ ცხოვრებას ეწეოდნენ, მაგრამ მთელი თავიანთი სიცოცხლის განმავლობაში ერთ ადგილას არ რჩებოდნენ. ყოველ ათ ან ოც წელიწაში მათ სხვა მიმართულებით უნდა გადაეტანათ თავიანთი იმჟამინდელი სოფელი, რადგანაც იქ უკვე ბუნებრივი რესურსები ამოეწურათ. ამ წლის განმავლობაში პატარა ჯგუფები შეიძლება თავიდან განლაგებულიყვნენ დროებით კარვებში, ძირითადი სოფლისაგან გაცილებით მოშორებით. აქ ისინი წინასწარგანუსაზღვრელი დროით რჩებოდნენ, მანამ სანამ საჭირო მატერიალებსა და საკვებს არ იშოვნიდნენ.
ჩაცმულობა და დეკორაცია
ლეპენელები იმოსებოდნენ თოვლისა და ყინულიანი ქარების ან წებოვანი სიცხისაგან თავის დასაღწევად, ეს დამოკიდებული იყო იმაზე თუ წელიწელიწადის რომელი დრო იდგა.
კაცების ჩაცმის სტილის ნათელი მაგალითი იქნებოდა ფეხზე მომდგარი, ელასტიკისმაგვარი, ვიწრო შარვალი და წელზე ქამრით მიმაგრებული მოკლე, გვერდებში ჩახსნილი ქსოვილი, რომელიც მხოლოდ ბარძაყებს ფარავს; ქალების შემთხვევაში კი -მრგვალ ფორმაზე მოჭრილი შემოსახვევი ქვედაბოლო. შემოსაცმელი ტანსაცმელი, ანუ ტანსაცმელი, რომელიც უშუალოდ არ ეხებოდა სხეულს, ჩვეულებრისამებრ მზადდებოდა ირმის ან თახვის ტყავისაგან. შედარებით ცივ ამინდში ხალხი ამატებდა ტყაავის პერანგებს, ბეწვის მოსასხამებს, და ალბათ, ხელთათმანებსადა ბეწვის ქუდებს. ფეხზე ყველას ეცვა რბილძირიანი ირმისტყავის მოკასინები.
ისინი თავს სუფთად ინახავდნენ, მიჩვეულნი იყვნენ ყოველდღე ცურვასა და ორთქლის აბაზანების მიღებას. ქალები გრძელ თმებს ატარებდნენ, ცეცხლის ირგვლივ მუშაობისას მას იწნავდნენ ან კოსას იკეთებდნენ. მეტი მორთულობა-სილამაზისთვის, შეეძლოთ ამ ნაწნავსა თუ კოსაზე გველის ტყავი შემოეკრათ ან იმისათვის რომ თავი მბზინვარე თმებით მოეწონათ, დათვის ცხიმი წაეცხოთ მასზე.
ახალგაზრდა კაცები ხშირად იჭრიდნენ თმას ან ძირიანად იგლეჯდნენ მას, ისე რომ მოშიშვლებულ თავზე დარჩენილ თმას ბიბილოს ფორმ აჰქონოდა. ლინეპელ კაცებს ისედაც ტხელი თმა ჰქონდათ და მათი უმრავლესობა, პლუს კიდევ, თავს "იპუტავდა", სანახევროდ იმელოტებდა. ჩვეულებრისამებრ კაცები ატარებდნენ თავსაბურავს, რომელსაც ქოაჩი ეწოდებოდა; იგი მზადდებოდა მაჩვზღარბისა და ირმის შეღებილი თმისაგან.თავიანთ თმაში კაცებს ასევე შეიძლება ეტარებით ბუმბულები, მაგრამ, როგორც წესი, დაახლოებით ერთი-ორი ცალი.
კაცები საკუთარ თავს იტატუირებდნენ ცხოველების, ჩიტების, გველებისა და სხვადასხვა გეომეტრიული დიზაინის ფიგურებით.როგორც ქალები ასევე კაცები ატარებდნენ ბუნებრივი მასალისაგან-ნიჟარა,ძვალი, ბუმბული, ქვა, თიხა, ცხოველის ბრჭყალები და კბილები-დამზადებულ საყურეებს, ყელსაბამებსა და თმის მორთულობა-ორნამენტებს.
საჭმლის მომზადება
ლენეპელებს ჰქონდათ დიდად მრავალფეროვანი საჭმელები და სჯეროდათ, რომ საჭმელი იყო იმისათვის, რომ იგი სხვებისათვის გაეზიარებინათ.ამიტომ როდესაც დელავერებს უცხო ადამიანი სტუმრობდა, მასპინძლები საჭმელს სთავაზობდნენ მას. საპასუხოდ, სტუმარი ყოველთვის მიირთმევდა რასაც უწილადებდნენ ხოლმე მას. საუზმე ცეცხლზე თიხის ქოთნებში ამზადებდნენ ან ფოთლებში შეახვევდნენ და ცხელ ნაცარში შეუკეთებდნენ ხოლმე.
სამი და.
სამი ყველაზე მნიშვნელოვანი დასარგავი მარცვლეულობა იყო სიმინდი, ლობიო და სქვაში (squashe), რომლებსაც აღმოსავლეთ ტყიანი ადგილების მკვიდრი ტომები "სამ დას" უწოდებდა. სიმინდის მარცვლებს ხარშავდნენ, აცხობდნენ ან დათვის ქონში წვავდნენ. ხანდახან ქალები სიმინდის ტაროდან ფხეკდნენ მარცვალს, მას ერბოზელილ ცომს შეაზელდნენ და ღვეზელის ფორმებს მისცემდნენ, შემდეგ მიღებულ ცომის ნაჭრებს ფოთლებში შეახვევდნენ და გამოაცხობდნენ ან მოხარშავდნენ.
მარცვლეულობას ასევე იყენებდნენ სუფის, პურისა და პუდინგების გასაკეთებლად. ლობიოს წვავდნენ ან ხარშავდნენ, მას ამატებდნენ სუფებსა და ხორცის საჭმელებს; სქვაშს ხარშავდნენ ან მთლიანად აცხობდნენ. სალათის ფოთლებს ამატებდნენ ხორცის საჭმელებს, სხვადასხვა ველურ ბალახებს-სუფებს, და კენკრას-პურებს ან პუდინგებს. საჭმლის მოსამზადებელ ჭურჭელს შეადგენდა: ხის ქერქის თეფშები, ასევე ხის თასები და კოვზები.
საკვების გამოშრობა და შენახვა.
მცენარეულ საკვებს ასევე ასაწყოებდნენ ზამთრისათვის. მცენარეებს კონებად კრავდნენ და გასაშრობად ჭერში კიდებდნენ. მარცლეულის თესლსა და ლობიოს განცალკევებით ინახავდნენ ტყავის ან ნაქსოვ ჩანთაში. სქვაშსა და გოგრას მრგვლად ჭრიდნენ, ჯოხზე ასხამდნენ და მზეზე კიდებდნენ ხოლმე გასაშრობად. ხორცი და თევზი ასევე შეიძლება გამოეშროთ მზეზე ან უცეცხლო ნამწვავების კვამლზე შეებოლათ. რამდენხანსაც ეს გამომშრალი საკვები იყო შენახული, იგი არ ფუჭდებოდა. როდესაც ლინეპელ ქალს სურდა გამოეყენებინა გამომშრალი საკვები, ის მას წყალში ამზადებდა. წყალი გამომშრალ საკვებს ამოზნიქავდა, გააღივებდა და საჭმელად უფრო რბილს გახდიდა.
მოგზაურობა და ტრანსპორტირება
ლინეპელი ინდიელები განსხვავებული სახეობის ტრანსპორტს იყენებდნენ სეზონისა და იმ გეოგრაფიული არეალის მიხედვით,რომელშიც ცხოვრობდნენ. ხშირად ისინი უბრალოდ ფეხით მიდიოდნენ და გზას თვითონ იკვალავდნენ ან ცხოველებისაგან უკვე გაკვალულ ბილიკს ან ამომშრალი მდინარის კალაპოტს მიყვებოდნენ. გადაადგილებისას როგორც ქალები, ასევე კაცები ხშირად მძიმე ბარგს ატარებდნენ.
ზაფხულობით, როდესაც ტბები და მდინარეები გაყინული არ იყო, ზოგჯერ წყლით გადაადგილება უფრო ადვილი იყო ვიდრე ხმელეთით. ამ მიზნით ლინეპელი ინდიელები იყენებდნენ ხისაგან ამოკვეთილ კანოებს.
თამაშები
დელავერი ინდიელების თამაშებისა და სპორტის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. ბიჭების სათამაშოები შედგებოდა მინიატურული სამუშაო და საბრძოლო იარაღებისაგან, გოგონებისა კი სიმინდის ფუჩეჩისაგან დამზადებული თოჯინების, პატარა სათამაშო ფილთაქვების, სანაყებისა და ტოლჩებისაგან. ამ საგნებით ბავშვები ერთობოდნენ და იმ უნარ-ჩვევების გამოყენებას ეჩვეოდნენ, რომლებიც მოგვიანებით გამოადგებოდათ ცხოვრებაში. ლინეპელებს ასევე ხიბლავდათ ფიზიკური ძალ-ღონე და მოსწონდათ, მის სადემონსტრაციოდ თამაშებში ერთმანეთთან გაჯიბრება. ახალგაზრდა მამაკაცები ჭიდაობდნენ ან მძიმე ქვების შორ მანძილზე გასროლაში ეპაექრებოდნენ ერთმანეთს. სწრაფად სიბილის შესაძლებლობა მნიშვნელოვანი უნარის იყო და ამიტომ რბოლებიც ხშირად იმართებოდა ხოლმე. შეჯიბრებებისას ბიჭები ასევე ცდილობდნენ თავიანთი ოსტატობა მოესინჯათ მშვილდ-ისრის გამოყენების სიმარჯვეში. სასიამოვნო დროისსატარებელი აზარტული თამაში "თასი და ქინძისთავი" (cup and a pin), რომლის სათამაშოდ საჭირო ნივთები ირმის ფეხის ჩლიქებისა და ჯოხებისაგან მზადდებოდა, საკმაოდ დიდი პოპულარობით სარგებლობდა დელავერთა შორის. თამაშის პრინციპი შემდეგში მდგომარეობდა: ძვლებისა და გარეული ქლიავის გულის ნატეხები ცალ მხარეს იღებებოდა და შემდეგ მას ხის მშვილდისრით ჰაერში ისროდნენ, შედეგის ქულებით შეფასება დამოკიდებული იყო იმაზე თუ თითოეული ფერი რამდენი ცალი ამოვიდოდა; მეორე, მოკასინების თამაშში ერთი ადამიანი აიღებდა ოთხ მოკასინს და ერთ-ერთის ქვეშ რაიმეს დამალავდა, მეორე მოთამაშეს უნდა გამოეცნო სად იყო ეს ნივთი დამალული.
კაცებსაც და ქალებსაც სიამოვნებდათ ჯგუფური თამაშები.მეზობელ ინდიელ ტომებს შორის ძალიან პოპულარული თამაში ლაკროსი, ლინეპელებს შეიძლება ეთამაშათ, შეიძლება-არა. მათ ასევე შეიძლება ეთამაშათ ფეხბურთის მსგავსი თამაში,რომელშიც ბურთი ირმის ტყავისაგან მზადდებოდა და შიგნიდან თმით იტენებოდა.თამაშში ჩართულები იყვნენ როგორც ქალები, ასევე კაცები, თუმცა წესები თითოეული სქესისათვის განსხვავებული იყო. კაცბს შეეძლოთ დაეჭირათ ბურთი, მაგრამ არ შეეძლოთ ეტარებინათ ან ესროლათ იგი. მათ ბურთისათვის წიხლი უნდა დაეტყათ და ეკრძალებოდათ ქალებისათვის ხელი შეეშალათ, თუმცა ქალებს შეეძლოთ ბურთიც დაეჭირათ, მასთან ერთად გაერბინათ, სხვისთვის გადაეწოდებინათ, წიხლი დაერტყათ და უფლება ჰქონდათ თამაშისას შეეფერხებინათ კაცები, ყველანაირად ეცადათ რომ მოწინააღმდეგეებისთვის გამარჯვების საშუალება არ მიეცათ: შეებოჭათ, მოექაჩათ და ა. შ, ამ თამაშისას ხანდახან, შეიძლებოდა, შემთხვევით, კაცებისათვის მაისური შემოეფლითა-შემოეხიათ.
მუსიკა
მუსიკალური ინსტრუმენტები შედგებოდა მარტივი დრამებისაგან, ჩიტის ძვლისაგან დამზადებული სასტვენების, ხის ფლეიტებისა და ჩხრიალა ჟღარუნებისაგან, დამზზადებული კუს ბაკნის, ხის ქერქისა და გოგრებისაგან.
მუსიკის თანხლებით ცეკვა და სიმღერა დროის ტარების ფავორიტი საშუალება იყო. წრეში ცეკვისას ქალები კაცებს მიჰყვებოდნენ და თავაზიანად, თავშეკავებულადა და მორიდებულად ცეკვავდნენ. კაცები კი ყვიროდნენ, ხტოდნენ, ძირს ისეთი ძალდატანებით აბრახუნებდნენ, რომ მიწა მათ ფეხქვეშ თრთოდა.
ამბავთთხრობა
ისტორიები ხშირად მხიარული მოსასმენი იყო და ზამთარში ხალხი მოთხრობებს ყვებოდა დროის გასაყვანად. მაგრამ ამ თქმულებების გადმოცემა, დროის გაყვანის გარდა სერიოზულ მიზანსაც ემსახურებოდა. ზღაპრები ხსნიდნენ რწმენებს შექმნის ისტორიის, წარსული შემთხვევებისა და სოციალური ღირებულებების შესახებ. ამიტომ ეს ლეგენდები ბავშვის აღზრდის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდა.ზამთრის გრძელ საღამოებს, ცეცხლის ირგვლივ შემომსხდარი ბავშვები გულდასმით უსმენდნენ უფროსების ნაამბობებს. ბავშვები კარგი მსმენელები იყვნენ და კარგი მეხსიერება ჰქონდათ.
ოსტატი მკურნალები
ყოველმა ოჯახმა იცოდა გარკვეული მცენარეების სამედიცინო ღირებულება, რომლებიც  ჩვეულებრივი ავდმყოფობების, დაავადებებისა და დაზიანებების განსაკურნებლად გამოიყენებოდა, მაგრამ სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემის ქონის შემთხვევაში ისინი რჩევის საკითხავად მიმართავდნენ პაქტიკის მქონე ორი ტიპის ექიმს: ნენტიპკებს (the nentipkes), ადამიანები რომლებიც სამედიცინო მიზნით აგროვებდნენ და სპეციალიზირდებოდნენ მცენარეების გამოყენებაში და რომლებიც ნატურალური საშუალებებით კურნავდნენ დაავადებებს, ჭრილობებსა და ინფექციებს და მეორე-მეტეინუები (the meteinus), რომლებიც გარდა იმისა რომ კარგად იცნობდნენ მცენარეების, ხის ქერქებისა და ფესვების სამკურნალო თვისებებს, ასევე გაწაფულნი იყვნენ ჯადოსნობა-გრძნეულობაში. სწამდათ, რომ მეტეინუებს შეეძლოთ განეკურნათ ზებუნებრივი წარმოშობის დაავადებები და განედევნათ ბოროტი სულები. ორივე ტიპის სამედიცინო პერსონალი, ჩვეულებისამებრ, თავიანთ პროფესიას ხილვების შედეგად იწყებდა. შემდეგ უფროსი და გამოცდილი პროფესიონალები მათ სამედიცინო დანიშნულების მცენარეების გადარჩევასა და გამოყენებასთან დაკავშირებულ რიტუალებს ასწავლიდნენ, ისინი ახალბედებს ასევე გადასცემდნენ ცოდნას მცენარეების ძალის შესახებ დიაგნოზირებისა და დაავადებების განკურნებისათვის; შელლოცვებსა და თითოეული მცენარის მომზადება-დამუშავებას.
ტყეებსა და მინდვრებში თავმოყრილი საჭირო მცენარეების შეგროვებისას, ნენტიპკი საძიებო მცენარის პირველსავე ეგზეპლართან გაჩერდებოდა და შეუხებლად დატოვებდა. შემდეგ, ამ მცენარის სულის გულის მოსაგებად წარმოდგენილ იქნებოდა ცერემონია. ამის შემდეგ ნენტიპკუ მცენარის ფესვების აღმოსავლეთ მხარეს და იქ ერთ მწიკვ ადგილობრივ თამბაქოს ჩაყრიდა, იმ სულების, ასე ვთქვათ, მოსათაფლად, რომლებიც ამ მცენარეს პატრონობდნენ. ამ მცენარისა და მისი სულის გადამისამართების შემდეგ მეტეინუს უკვე შეეძლო იგივე სახეობის სხვა მცენარეებიც მოეკრიბა.
თითოეული მცენარე პაციენტის სხეულის საჭიროებებისდა მიხედვით გროვდებოდა. წამლობისათვის მნიშვნელოვანი იყო სწორი დიაგნოზის დასმა და თითოელი სამკურნალო მცენარე ყურადღებით იყო შესწავლილი. თუ არჩეული მცენარის სამკურნალო ფესვები უხეში და ჩახლართული აღმოჩნდებოდა, მაშინ პაციენტი რთულად განსაკურნებელი იქნებოდა; ხოლო თუ ფესვები სუფთა იყო და კარგად იყო ფორმირებული, მაშინ, დელავერ ინდიელთა რწმენით, ადვილად განკურნება  გარანტირებული იყო.
რწმენები და რიტუალები
ლინეპელებს სჯეროდათ, რომ ყველგან მათ გარშემო იყვნენ სულები, რომლებსაც მანეტუებს უწოდებდნენ. მათ სწამდათ, რომ უდიადესმა სულმა, სახელად კიშელემუკონგიმ (kishelemukong) შექმნა სამყარო და რომ ბოროტი სულები იყვნნენ პასუხისმგებლები ავადმყოფობასა და სიკვდილზე.ისინი გრძნობდნენ, რომ სული იყო ყველა ველურ გრიგალსა და გაზაფხულზე ხეებზე ამოტყორცნილ ყოველ კვირტში.
ლინეპელებს სჯეროდათ, რომ ზაფხული შეიძლება ყოფილიყო, როგორც სასარგებლო, ასევე საზიანო, ამიტომ პატივისცემით უნდა შეხვედროდნენ მას.სულების მეტი კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად ადგილობრივები შესაწირს ტოვებდნენ იმ ადგილებში სადაც, ფიქრობდნენ, რომ ისინი სახლობდნენ.მაგალითად, უზარმაზარი ხის, ჩანჩქერის, ან უცნაური, ეული კლდის მახლობლად. ეს საჩუქრები შეიძლება ყოფილიყო ფოთლებისა და ყვავილების ბღუჯა, ამოკვეთილი ხის ჯოხი ან ჩიბუხიანი მოსაწევი. ინდიელები ძალიან ფრთხილობდნენ, რომ სულებისთვის არ ეწყენინებინათ.
სოფელში გარკვეული ცერემონიების დროს, ვინმე, ერთი მამაკაცი თავიდან ფეხებამდე დათვის ტყავში შეიმოსებოდა, სახეზე წითლად და შავად შეღებილ ნიღაბს გაიკეთებდა და ერთ-ერთ სულს სახელად,მესინგუს (mesingw) განასახიერებდა. ეს მნიშვნელოვანი სული პასუხისმგებელი იყო ეკონტროლებინა, თვალ-ყური ედევნებინა და ეზრუნა ტყეში მცხოვრებ ყოველ ცხოველზე; მათ ასევე სჯეროდათ, რომ ეს სული ტყეში ირმის ზუნისაგან ზურგზე ამხედრებული დახეტიალობდა/მოგზაურობდა. განსაკუთრებულ შემთხვევებში, როდესაც მაგალითად, უნდოდათ შეეშინებინათ ბავშვი,რომელიც დაუმორჩილებლად იქცეოდა, ამ სულს სოფელში მოუხმობდნენ. ის არასოდეს საუბრობდა, მაგრამ კუს ბაკანისაგან დამზადებული ჩხრიალისა და ჯოხის მეშვეობით იტყობინებოდნენ თავიანთ აზრებს.
წლის სხვადასხვა დროს ლინეპელები ცერემონიებსა და რიტუალებს მართავდნენ, კარგი სულების საპატივსაცემოდა და ავი სულების განსადევნად. ისინი ასევე აღნიშვნით ხვდებოდნენ მარცვლეულის დათესვასა და მომკვა-აღებას, წლის პირველი მწვანე მარცვალის მოწევას, დაბადების დღეს, ქორწილსა და წარმატებულ ნადირობას.
ფიქრობდნენ, რომ შამანებად ცნობილი ხალხი მეტ და განსაკუთრებულ ძალა-უფლებას ფლობდნენ სულებზე. ექიმბაშად ან რელიგიურ ლიდერებად გახდომის გზით ეს ინდივიდები თავიანთ ძალა-უფლებას ხშირად სხვების სასიკეთოდ იყენებდნენ.
თამბაქოს ცერემონიები
თამბაქოს მოწევა მნიშვნელოვანი იყო ბევრ ინდიელთა ჯგუფისათვის. თამბაქოსა და ყალიონის მოწევა საღმრთო, წმინდა საქციელად ითვლებოდა. მას პატივისცემით ეპყრობოდნენ და შესაბამისი რიტუალების დაცვით იყენებდნენ. თამბაქოს კვამლს ხშირად იყენებდნენ ხოლმე სულებისათვის მისაძღვნელად. ზოგჯერ თამბაქოს წვავდნენ, როგორც საკმეველს ან ცეცხლში მოისროდნენ ხოლმე ნიშნად იმისა, რომ დასახმარებლად უხმობდნენ სულებს. ზოგჯერ სამანები ეწეოდნენ იმისათვის, რომ ადამიანისაგან სნეულება გამოედევნათ. ბელადები ეწეოდნენ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღების, ვაჭრობისა და ომის ან მშვიდობიანი შეთანხმების გამოცხადების წინ. ლინეპელები აშრობდნენ "გარეული თამბაქოს" (Lobelia inflata) მცენარის ფოთლებსა და ყვავილებს და მათ იყენებდნენ, როგორც სტიმულის მიმცემ საშუალებად. ინდიელთა თამბაქოთი ასევე წამლობდნენ ასთმას. ზოგჯერ ამ მცენარეს სხვა არომატულ სამკურნალო მცენარეებსა და ხის ქერქებთან ერთად ურევდნენ განსვავებული ეფექტების მისაღებად.
თამბაქო არის ენდემური, ადგილობრივი, ამერიკული მცენარე და უცნობი იყო დანარჩენი მსოფლიოსათვის, მანამ სანამ ინდიელებმა იგი ევროპელებს არ წარუდგინეს XV ს.-ში.
დაკრძალვის ჩვეულებები
საერთოდ ძალიან ცოტა ადგილობრივი ადმიანი ცხოვრობდა 35 წელზე მეტს. ზოგჯერ დელავერი ბავშვები მეტად ადრეულ ასაკში იღუპებოდნენ, დაავადებების, ტრამვებისა და შესაბამისი საკვების ნაკლებობის გამო. სწორედ ამ მიზეზით, დაახლოებით სამი წლის ასაკამდე ბავშვებს ოფიციალურ სახელს არ აძლევდნენ. მიცვალებული ესვენა მიწაში ამოთხრილ ორმოში, რომელიც შემოხაზული იყო ხის ქერქებით ან ბალახის ჭილობებით. ადრეულ დროში მიცვალებულს მკლავებს მკერდზე უჯვარედინებდნენ და მოხრილ მდგომარეობაში, ჩანასახის ფორმით მარხავდნენ. ზოჯერ სამარეში საჭმლით სავსე თიხის ქოთანს დგამდნენ. მათი რწმენით, ეს საჭმელი გარდაცვლილის სულს ძალას აძლევდა ზეცისაკენ გრძელი მოგზაურობისათვის. ლინეპელებს სჯეროდათ, რომ კარგი ადამიანის სულები "დიდ შემქმნელ"-კიშელემუკონგისთან, უმაღლეს ზეცაში მიდიოდნენ, ხოლო ბოროტი ადამიანის სულები ამ "ბედნიერი სანადირო მიწის" გარეთ უნდა დარჩენილიყვნენ სამუდამოდ. მათ სჯეროდათ, რომ ვარსკვლავების გასხივოსნებული ირმის ნახტომი იყო ბილიკი სამოთხისაკენ. ირმის ნახტომს ლინეპელები ანეს (Ane; A-nay-e) უწოდდებდნენ. ადამიანთან ერთად კვდებოდა მისი სახელიც. გარდაცვლილის სახელი ხალხს აღარ უნდა ეხსენებინა, რომ ამით სევდა არ მოეგვარათ მისი ოჯახისათვის.
1500-1600: პირველი მკვლევრები.
XVI საუკუნეში ევროპიდან ჩამოსულმა მკვლევრებმა იპოვეს მდიდარი, ახალი კონტინენტი, რომელსაც ჰქონდა თევზის, ხე-ტყის, ბეწვეულისა და სხვა საქონლის უხვი მარაგი. გიოვანი და ვერაზანო (Giovanni da Verrazano) იყო პირველი მოგზაური რომელიც შეხვდა ლინეპელებს (1524 წ.), მაგრამ დიდხანს არ დარჩენილა. ცოტა ხნის შემდეგ ვერაზანოს ზღვით მოგზაურობამ, უფრო და უფრო მეტმა ევროპელმა მეთევზემ, ვეშაპზე მონადირეებმა და მონებით მოვაჭრეებმა ფეხი მოიკიდეს ატლანტის ოკეანის გასწვრივ, ადგილობრივი მოსახლეობის მიწაზე და მათ სამუდამოდ  შეცვალეს ლინეპელებისა და სხვა მკვიდრი მოსახლეობის ძველებური ცხოვრება.
იმ დროისათვის, როდესაც ჰენრი ჰუდსონმა და მისი ეკიპაჟმა 1609 წელს ნიუ-იორკის ყურის გავლით, გემი- "ნახევარმთვარე" (The Half Moon) ინდიელთა მიწისაკენ დაძრეს, მკვიდრი მოსახლეობა ევროპელებს უკვე აღარ ენდობოდნენ და ამას მოჰყვა ის რომ მათ შორის პერიოდულად წამოიჭრებოდა ხოლმე სხვადასხვა პრობლემები და ბრძოლები.
1600-1750: ბეწვით მოვაჭრეები, დაავადებები, ახალმოსახლეები
XV საუკუნისათვის ევროპელებს უკვე კარგად ჰქონდათ გააზრებული რაოდენი სიმდიდრის მოხვეჭა შეიძლებოდა ლინეპელთა მიწის მკვიდრი ცხოველების ბეწისაგან. მალე ევროპელებმა დაიწყეს საქონლისა და კულტურის ლინეპელებთან გაცვლა. თახვის ბეწვისაგან დამზადებული ქუდები მოდაში იყო ევროპაში. გარდა ბეწვეულობისა, ევროპელებს სურდათ საკვები და ყველაზე მეტად-მიწა. მეორე მხრივ ლინეპელები, მიეჩვივნენ რკინის ნაჯახებს, ტანსაცმელებს, მაისურებს, სპილენძის ჩაიდნებს, ზარ-ზანზალაკ-ეჟვნებს, შუშის მძივებს/კრიალოსნებს, სარკეებს, რკინის თევზსაჭერ ანკესებსა და ალკოჰოლურ სასმელს. რაც უფრო ფართოვდებოდა ვაჭრობის მასშტაბები, მით უფრო იზრდებოდა საომარი მოქმედებების რიცხვი ევროპელებსა და ლინეპელებს შორის. ნადირობისათვის თავის დანებებამ და სავაჭრო საქონელზე დამოკიდებულებამ, ბეწვეულის დეფიციტი გამოიწვია და დიდად გამოუთხარა ძირი ტრადიციულ ცხოვრებას. ბევრი სოფელმა დატოვა ლინეპელთა მიწა და მიმოიფანტა.