cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ინტერნეტი აზერბაიჯანში
ზოგადი ცნებები
უმსხვილესი ფართოზოლოვანი უკაბელო ინტერნეტის ქსელი ქვეყანაში არის Sazz 4G. 2010 წლიდან, Sazz 4G ფუნქციონირებს Mobile WiMAX 4G ტექნოლოგიით. ინტერნეტის სიჩქარე 10 მბ/წმ.
პირველი აზერბაიჯანული საიტები გამოჩნდნენ მე-20 საუკუნის ბოლოს. დღესდღეობით მათი რიცხვი 10 000-ს აღემატება.
2009 წელს აზერბაიჯანმა დაიწყო 3G, 4G (WiMAX) ქსელების ახალი თაობების გამოყენება. მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტი ასევე ხელმისაწვდომია აზერბაიჯანის სხვა ნაწილში.
საკანონმდებლო ბაზა
2016 წელს, ცვლილებები შევიდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონში „სატელეკომუნიკაციო საკითხების შესახებ“. მომხმარებლებს მიეცათ უფლება მოითხოვონ ოპერატორებისაგან უსაფრთხო ინტერნეტის უზრუნველყოფა.
2017 წლის 1 იანვარს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონი ძალაში შევიდა ელექტრონული კომერციის გადასახადის დაწესების შესახებ. ამიერიდან, დამატებითი ღირებულების გადასახადი იბეგრება (დღგ დაახლოებით 18% ).
ინტერნეტის განვითარების საკოორდინაციო საბჭო
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით ილჰამ ალიევმა, 2004 წელს, კავშირგაბმულობისა და მაღალტექნოლოგიების სამინისტროში შექმნა რესპუბლიკის ინტერნეტის განვითარების საკოორდინაციო საბჭო.
საკოორდინაციო საბჭო აკონტროლებს დომენური სახელების რეგისტრაციას, უზრუნველყოფს ამ სფეროში მომუშავე მუშაკების სამეცნიერო და მეთოდურ დახმარებას.
საკოორდინაციო საბჭოს საქმიანობა ხორციელდება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონმდებლობის შესაბამისად, საერთაშორისო სატელეკომუნიკაციო კავშირის, ICANN, IANA და სხვა ორგანიზაციების რეკომენდაციების გათვალისწინებით.
საკოორდინაციო საბჭოს მთავარი ამოცანაა, ხელი შეუწყოს ინტერნეტის განვითარებას ქვეყანაში.
ქარიმბეილი (ბარდა)
ქარიმბეილი  (Kərimbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	259 კაცი.
ინტერნეტი აზერბაიჯანში
სტატისტიკა
2012 წელს აზერბაიჯანში ინტერნეტის შეღწევადობა დაახლოებით 54% იყო.
2013 წელს დაახლოებით 291 მილიონი დაიხარჯა ინტერნეტის ინფრასტრუქტურის გაფართოებაზე.
რესპუბლიკაში არსებობს 600-ზე მეტი ინტერნეტ კაფეა. მათგან ნახევარზე მეტი მდებარეობს დედაქალაქში. იუნესკოს მიერ მომზადებული ანგარიშის თანახმად, „IFAP Annual World Report 2009“, აზერბაიჯანის ინტერნეტ ტექნოლოგიების დანერგვის დონე შეადგენს მოსახლეობის 50% -ს. დღეისათვის აზერბაიჯანის 4 485 100 მოქალაქე იყენებს უკაბელო ინტერნეტს.
2017 წელს ქვეყანაში ელექტრონული კომერციის მოცულობამ 21.8 მლნ მანათი. 2016 წელს მაჩვენებელი იყო 7 მილიონი მანათი, ხოლო 2015 წელს - 12, 8 მილიონი მანათი.
2017 წელს ქვეყნის ფართოზოლოვანი ინტერნეტ შეღწევადობის მაჩვენებელი 75,5% იყო. აბონენტების რიცხვი 7.531 მილიონს შეადგენდა.
2017 წელს მსოფლიოს 188 ქვეყანას შორის აზერბაიჯანი 111-ე ადგილზე იყო ქსელის მონაცემების ჩამოტვირთვის სიჩქარით (5.18 მბ წამში). 2018 წელს ეს მაჩვენებელი შეიცვალა: მსოფლიოს 200 ქვეყანას შორის აზერბაჯანი 135-ე ადგილს იკავებდა.
ინტერნეტის სარგებლობით ყოველ 100 ადამიანზე აზერბაიჯანი 36-ე ადგილზეა (77%). სტატისტიკის მიხედვით, რესპუბლიკაში 100-დან 77 ადამიანი სარგებლობს ინტერნეტით.
ინტერნეტის გამოყენების თვალსაზრისით, აზერბაიჯანი მსოფლიო რეიტინგში 53-ე ადგილზეა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკა რუსეთის ფედერაციას, თურქეთს, ირანს, ყაზახეთსა და სომხეთს უსწრებს. მობილური ინტერნეტის მომხმარებელთა რაოდენობის მიხედვით, ქვეყანა მე-60 ადგილზეა.
ინტერნეტის გამოყენების საერთაშორისო სტატისტიკის ორგანიზაციის (Internet World Stats - IWS) მიხედვით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ინტერნეტ ბაზარი აზიის ინტერნეტ ბაზრის 0.4% -ს შეადგენს.
2018 წლის დასაწყისში, ქვეყნის ერთ-ერთი მთავარი მობილური ქსელის პროვაიდერის Bakcell-ის ინიციატივით, ბაქოში ყველა მეტროს სადგურებზე 4G (LTE) სიჩქარის მობილური საკომუნიკაციო მომსახურებაა ხელმისაწვდომი.
Delta Telecom-ისა და AzerTelecom-ის ინტერნეტ ტრაფიკი საზღვარგარეთ იყიდება, კერძოდ, მეზობელ ქვეყნებში - საქართველოში, ირანში და ასევე ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში.
2019 წლისთვის დაგეგმილია ქსელის გაუმჯობესება და სპეციალური FTTx ტექნოლოგიების დანერგვა რესპუბლიკის ისეთ დიდ ქალაქებში, როგორიცაა განჯა, სუმგაითი, მინგეჩაური, შირვანი, მასალი. დაგეგმილია ქსელის განახლება აფშერონის ნახევარკუნძულზე.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტი აზერბაიჯანში
სალალი-ქენგერლი
სალალი-ქენგერლი  (Salahlı Kəngərli, Սալախլի Քենգերլի) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
She's So Unusual
She's So Unusual — ამერიკელ მომღერალ და სიმღერების ავტორ სინდი ლოპერის სადებიუტო ალბომი, გამოცემული 1983 წლის 14 ოქტომბერს ლეიბლ Portrait Records-ზე. 2014 წელს, 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით იგი ხელახლა გამოიცა, როგორც She's So Unusual: A 30th Anniversary Celebration. ამ გამოცემაში მოხვდა დემო ვერსიები და მანამდე გამოუცემელი მასალა. იგი განსხვავდება ახალი გარეკანითაც.
1978 წელს ლოპერმა ჩამოაყალიბა ჯგუფი Blue Angel. მათ მოიპოვეს კონტრაქტი Polydor Records, თუმცა სადებიუტო ალბომი კომერციულად წარუმატებელი იყო. ჯგუფის მენეჯერმა სინდის სასამართლოში უჩივლა და ლოპერმა 80000 აშშ დოლარი დაკარგა. ჯგუფმა მენეჯერი გააგდო და თავადაც დაიშალა, ვინაიდან სინდი ბანკროტად იქცა. მან კარიერა ნიუ-იორკის კლუბებში განაგრძო და მიიზიდა დევიდ ვულფის ყურადღება. იგი მომღერლის მენეჯერი გახდა და მოგვიანებით Portrait Records-თან კონტრაქტი მოუპოვა.
ალბომი ძირითადად ახალი ტალღის ჟანრის არის, ისევე, როგორც სინთპოპისა და პოპ-როკის ელემენტებით. გამოცემისთანავე მას დადებითი შეფასებები ხვდა წილად კრიტიკოსებისგან, რომლებმაც სინდის გამორჩეული ვოკალი აღნიშნეს. ალბომისთვის სინდიმ რამდენიმე ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის - ორი გრემი, აქედან ერთ-ერთი - საუკეთესო ახალი შემსრულებლისთვის. She's So Unusual Billboard 200-ში მეოთხე პოზიციამდე ავიდა და თითქმის 65 კვირა ჩარტის 40-ეულში იმყოფებოდა. აშშ-ში მისი 6 მილიონი ასლი გაიყიდა, ხოლო მთლიანად მსოფლიოში - 8 მილიონი. დღეისთვის ეს ლოპერის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი, ისევე, როგორც ერთ-ერთი გაყიდვადი 1980-იანებში. კანადაში ეს იყო 1980-იანებში ქალი შემსრულებლის რიგით მეორე ყველაზე გაყიდვადი ალბომი (პირველი იყო უიტნი ჰიუსტონის სადებიუტო ალბომი) - 900000 გაყიდული ასლით. როლინგ სტოუნის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში She's So Unusual-ს 487-ე ადგილი ეკავა (2003), ხოლო სიაში Women Who Rock: The 50 Greatest Albums of All Time (2012) — #41.
ალბომიდან გამოვიდა შვიდი სინგლი, რომელთა შორის "Girls Just Want to Have Fun" მსოფლიო ჰიტად და მომღერლის კარიერაში Billboard Hot 100-ში პირველ წარმატებულ სიმღერად იქცა. "Time After Time" კი იყო მომღერლის პირველი #1 ჰიტი ამ ჩარტში, რომელსაც მსოფლიოს მასშტაბით დიდი წარმატება ჰქონდა. წარმატება ჰქონდა კიდევ ორმა სინგლს "She Bop" და "All Through the Night" - ხუთეულებში მოხვედრით. ამით ლოპერი წარმოადგენს პირველ შემსრულებელ ქალს, რომლის ერთი ალბომიდან საუკეთესო 100-ეულის პირველ ხუთ პოზიციაზე სხვადასხვა დროს ოთხი სიმღერა მოხვედრილა. She's So Unusual-ს 1983/1984 წლებში მოჰყვა ტურნე Fun Tour.
სქოლიო
კატეგორია:სინდი ლოპერის ალბომები კატეგორია:Portrait Records-ის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები კატეგორია:1983 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ალბომები რიკ ჩერტოფის პროდიუსერობით
Capcom
Capcom Co., Ltd. (株式会社カプコン) უფრო მეტად ცნობილი, როგორც Capcom — იაპონური ვიდეო თამაშების დეველოპერი და გამომცემელი კომპანია. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ოსაკაში, იაპონია. დაარსდა 1979 წელს I.R.M Corporation-ის სახელწოდებით, როგორც მწარმოებელი და დისტრიბუტორი ელექტორნული სათამაშო აპარატებისა. ხოლო 1983 წლის 11 ივნისს კომპანიას ოფიციალურად დაერქვა Capcom Co., Ltd.
Capcom-ს შექმნილი აქვს უამრავი განთქმული ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები, მათ შორის არის: Mega Man, Street Fighter, Devil May Cry, Ace Attorney,Monster Hunter და Resident Evil — ეს უკანსაკნელი ითვლება Capcom-ის მიერ შექმნილ ყველაზე განთქმულ ფრენჩაიზად, რომლის გაყიდვებმაც 2018 წლის მარტის მონაცემით 83 მილიონ ასლს გადააჭარბა.
დღესდღეობით კომპანია დაკავებული არის ვიდეო თამაშის, Deep Down-ის შემუშავებით, რომელიც დეველოპერების ინფორმაციით იქნება PlayStation 4-ის ექსკლუზივი და რელიზი შედგება უახლოეს მომავალში.
სქოლიო
კატეგორია:Capcom კატეგორია:ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრები კატეგორია:კომპანიები დაარსებული ოსაკას პრეფექტურაში კატეგორია:1979 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:Entertainment Software Association კატეგორია:International Game Developers Association-ის წევრები კატეგორია:იაპონური ვიდეო თამაშების კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები კატეგორია:პინბოლის მწარმოებლები კატეგორია:იაპონური ბრენდები
საკუთარი და საზოგადო სახელები
საკუთარი სახელები ჰქვია ისეთ არსებით სახელს, რომელიც ერთ რომელიმე საგანს ეკუთვნის. ეს შეიძლება იყოს:
საზოგადო სახელები — ერთნაირ საგანთა საერთო სახელი. იგი აღნიშნავს არა ერთ გარკვეულ საგანს, არამედ მრავალ ერთგვარ საგანს, როგორიცაა: განთიადი, დილა, საღამო, დღე, ღამე, ზღვა, ცა, მთა, ქედი, ტყე, მდელო, მდინარე, ხე, ბუჩქი, ბალახი, ყვავილი, სოკო, ქვა, ქვეყანა, ქალაქი, სოფელი, დაბა, მაგიდა, სკამი, კოკა, დოქი, ჭიქა, ძაღლი, ტურა, კატა, მგელი, ცხვარი, ცხენი, ვეფხვი, ლომი და ა. შ. მაგალითად, მსოფლიოში უამრავი ქალაქია, რომელთაც გააჩნიათ თავ-თავისი სახელწოდებები: თბილისი, ქუთაისი, რუსთავი, ბათუმი და სხვა, თუმცა ესენი საკუთარი სახელებია. ამ დასახელებული ქალაქების საზოგადო სახელი კი – ქალაქია.
ბესარიონ ნიჟარაძე
ბესარიონ ნიჟარაძე, თავისუფალი სვანი (ფსევდონიმები — ბესარიონ სვანი, სვანი; დ. 21 ნოემბერი, 1852, უშგული — გ. 1919, მესტია) — ქართველი ეთნოლოგი, პუბლიცისტი, სასულიერო პირი, ფოლკლორისტი.
ბიოგრაფია
ბესარიონ ნიჟარაძე დაიბადა 1852 წლის 21 ნოემბერს სოფელ უშგულში. 1866 წელს იგი შევიდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, რომელიც 1874 წელს დაამთავრა და ჩაერიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. თბილისის სემინარიაში ბ. ნიჟარაძე სწავლობდა 1878 წლამდე.
1878-1883 წლებში ნიჟარაძე მსახურობდა სვანეთის საბოქაულოში საქმისმწარმოებლად. 1883 წლიდან ის კვლავ ქუთაისში გადადის და სათავადაზნაურო სასწავლებელში აღმზრდელად იწყებს მუშაობას. ამ თანამდებობაზე დარჩა იგი 1892 წლამდე.
1891 წელს ბესარიონ ნიჟარაძემ ცოლად მოიყვანა ქუთაისელი აზნაურის ქალი ალექსანდრა პავლეს ასული ნორაქიძე და მეუღლითურთ სვანეთში დაბრუნდა. იგი ინიშნება სოფელ იფარში ახლადგახსნილი სკოლის გამგე-მასწავლებლად. 1892 წელს მღვდლად ეკურთხა და საეკლესიო მსახურიც დაიწყო. მსახურობდა მღვდლად იფარისა და მესტიის ეკლესიებში, ამასთან სისტემატურად მასწავლებლობდა და აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში.
პირველი წერილი გამოაქვეყნა 1873 წელს. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში ("შრომა", "დროება", "ივერია" და სხვ.). წერილებსა და ნარკვევებში ეხებოდა სვანეთის ისტორიის, ეთნოგრაფიის, არქეოლოგიის, ფოლკლორის, გეოგრაფიისა და ენის საკითხებს. მისი თხზულებები თავმოყრილია წიგნში "ისტორიულ-ეთნოგრაფიული წერილები", რომელიც თარგმნილია რუსულად და გერმანულად. ქუთაისში გამოიცა კრებული "სვანური ზღაპრები" (1893). გამოქვეყნებული აქვს აგრეთვე სვანურ-რაჭული საგმირო-საისტორიო სიტყვიერების ნიმუშები. მას ეკუთვნის გამოკვლევები: "სვანეთის მანუკრისტები"("ივერია", 1903, N194), "სვანეთის ხელნაწერები"("მოამბე", 1904, N9, 10), "მოკლე მიმოხილვა სვანური გრამატიკისა"("ძველი საქართველო", ტ. II, ტფ., 1911-1913) და სხვ. ქართველი საზოგადო მოღვაწე.
1919 წლის მაისში ბესარიონ ნიჟარაძე ფილტვების ანთებით გარდაიცვალა მესტიაში. მისი ნეშტი გადაასვენეს და დაკრძალეს უშგულის ლამარიას ეკლესიის გალავანში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ნივთიერებათა სახელები
ნივთიერებათა სახელები აერთიანებს ისეთ საგნებს, რომელთა დათვლა და ცალკე ერთეულებად წარმოდგენა შეუძლებელია. მაგალითად: ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი, შაქარი, ფქვილი, ბამბა, კირი, ქვანახშირი და სხვა.
გამომდინარე იქედან, რომ ნივთიერებათა სახელების დათვლა შეუძლებელია, ამიტომ ნივთიერებათა სახელს მსაზღვრელად შეიძლება ახლდეს წონისა თუ საწყაოს აღმნიშვნელი ისეთი სახელები როგორიცაა: გრამი, კილოგრამი, ფუთი, ტონა, ჭიქა, ბოთლი და სხვა. ასევე სიტყვებიც: ბევრი, ცოტა. მაგალითად: კილოგრამი შაქარი, ტონა ქვანახშირი, ბევრი მატყლი, ჭიქა წყალი და ასე შემდეგ.
ყველა ნივთიერებათა სახელი საზოგადო და კონკრეტულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ენა კატეგორია:გრამატიკა
ელგუჯა ხოკრიშვილი
ელგუჯა ხოკრიშვილი (დ. 24 აპრილი, 1973) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი. საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი გერმანიაში. 2014 წლის 15 აპრილიდან – 21 ივლისამდე საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი. 2014-2015 წლებში იყო საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი.
ბიოგრაფია
2002 წელს მიიღო პოტსდამის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ბაკალავრის წოდება. 2004 წელს გახდა ბიზნესის და ეკონომიკის მაგისტრი. 2008 წელს გახდა ეკონომიკურ და სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი. 1999-2003 წლებში იყო იყო პოტსდამის უნივერსიტეტის ფინანსების კათედრის მკვლევარი მეცნიერი. 2006 წელს იყო გერმანიის ეკონომიკური თანამშრომლობის ფედერალური სამინისტროს ექსპერტი. 2004-2008 წლებში იყო პოტსდამის უნივერსიტეტის ფინანსების კათედრის პროექტის მმართველი. 2009-2010 წლებში იყო პოტსდამის უნივერსიტეტის ფინანსების კათედრის პროექტის მმართველი. 2010-2011 წლებში იყო ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის პროექტის მმართველი. 2010-2011 წლებში მუშაობდა პროგრამებისა და განათლების განვითარების პროფესიონალთა ჯგუფში, ვანკუვერში, კანადაში, იკავებდა კონსულტანტის თანამდებობას. 2011 წელს იყო ფონდი „ღია საზოგადოება – საქართველოს“ ექსპერტი. 2011 წელს იყო „GOPA კონსალტინგის“ ექსპერტი (გერმანია). 2012 წელს იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი. 2012 წელს იყო ფონდი „ღია საზოგადოების“ (OSF) ექსპერტი. 2012 წელს – კავკასიის ეკონომიკისა და სოციალური კვლევების ინსტიტუტის (CIESR) გამგეობის თავმჯდომარე. 2012-2014 წლებში იყო მუნიციპალური განვითარების ფონდის დირექტორი. 2014 წლის 15 აპრილიდან – 21 ივლისამდე საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი. 2014-2015 წლებში იყო საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი. ხოკრიშვილს გამოქვეყნებული აქვს 20-ზე მეტი პუბლიკაცია საგადასახადო და სოციალური პოლიტიკის, ფისკალური დეცენტრალიზაციის, ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმებისა და რეგიონული ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიების შესახებ ქართულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. 2018 წლიდან არის საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი გერმანიაში.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრები კატეგორია:საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
როზენის ცისთვალა
როზენის ცისთვალა (Scilla rosenii) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე სატაცურისებრთა ოჯახისა. აქვს მოღუნული ყვავილის ყუნწი, თავდახრილი, ზოგჯერ სწორყუნწიანი ყვავილები. მაღალი, 10–40 სმ სიმაღლის ღერო. 2–4, მოყვანილობით ფართოხაზური და ქალამნის წვერივით დაბოლოებული ფოთოლი. დიდი ზომის, თავდაღუნული ყვავილი. უკან გადახრილი, მოყვანილობით მოგრძოლანცეტა, ღია ცისფერი, ქვევითკენ უფრო მკრთალი და თეთრი ყვავილსაფრის ფოთლები. ერთ თანაყვავილედადაა შეზრდილი ორი თანაყვავილი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივნისში. გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. კავკასიის ეკორეგიონის ენდემია. საქართველოში თითქმის ყველა რეგიონში გვხვდება. იზრდება ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყლებში — მდელოებზე, კლდეებზე. იყენებენ როგორც დეკორატიულ მცენარეს.
სქოლიო
კატეგორია:ცისთვალა
ლორენ ჰანსბერი
ლორენ ვივიან ჰანსბერი (დ. 19 მაისი, 1930 - გ. 12 იანვარი, 1965) — ამერიკელი დრამატურგი და მწერალი. პირველი აფრო-ამერიკელი ქალი ავტორი, რომლის ნაშრომებზე დაყრდნობით ბროდვეიზე სპექტაკლი დაიდგა. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია პიესა „A Raisin in the Sun“ (ქიშმიში მზეზე), რომელიც ასახავს ჩიკაგოში რასობრივი სეგრეგაციის ქვეშ მყოფი შვკანიანი ამერიკელების ცხოვრებას. სპექტაკლის სათაური აღებულია ლენგსტონ ჰიუზის ლექსიდან „ჰარლემი“:
29 წლის ასაკში გახდა მეხუთე და ამავდროულად ყველაზე ახალგაზრდა ქალი, პირველი აფრო-ამერიკელი დრამატურგი, რომელმაც ნიუ-ოირკის დრამის კრიტიკოსთა წრის ჯილდო მოიპოვა.
ჰანსბერის ოჯახი იბრძოდა სეგრეგაციის წინააღმდეგ.
ნიუ-იორკში საცხოვრებლად გადასვლის შემდეგ, ჰანსბერი მუშაობდა პან-აფრიკულ გაზეთში „Freedom“, მუშაობდა ისეთ ინტელექტუალებთან ერთად, როგორებიც იყვნენ: პოლ რობსონი და უილიამ ედვარდ ბურგჰარდტ დიუბოა. ამ დროის განმავლობაში მისი შემოქმედების დიდი ნაწილი ეხებოდა აფრიკის ბრძოლას განთავისუფლებისა და მათ გავლენას სამყაროზე. ჰანსბერის ნაწერებში ასევე იყო განხილული მისი ლესბოსელობა და ჰომოსექსუალიზმის შევიწროება.
იგი გარდაიცვალა პანკრეასის სიმსივნით, 1965 წელს, 34 წლის ასაკში. ჰანსბერის შემოქმედებამ შთააგონა ნინა სიმონეს სიმღერა სახელწოდებით: „იყავი ახალგაზრდა, ნიჭიერი და შავი“.
ოჯახი
ლორენ ჰანსბერი დაიბადა 1930 წელს, კარლ აუგუსტუს ჰანსბერის, წარმატებული უძრავი ქონების აგენტის და ნანი ლუისის, ავტო-სკოლის პედაგოგის და პალატის კომიტეტის წევრის ოჯახში. იყო ოთხი შვილიდან ყველაზე უმცროსი.
1938 წელს, მისმა მამამ იყიდა სახლი ვაშინგტონის პარკის დასახლებაში, ჩიკაგოს სამხრეთ მხარეს, რამაც გამოიწვია მათი თეთრკანიანი მეზობლების რისხვა. ლორენის ორივე მშობელი ჩიკაგოს რესპუბლიკელთა პარტიის აქტიური წევრები იყვნენ. კარლ ჰანსბერი გარდაიცვალა 1946 წელს, როცა ლორენი მხოლოდ თხუთმეტი წლის იყო. მოგვიანებით იგი ამბობდა, რომ მამამისი ამერიკელთა რასიზმმა შეიწირა.
ნიუ-იორკში გადასვლა
მან 1950 წელს გადაწყვიტა დაეტოვებინა მედისონი და თავი მწერლობისთვის მიეძღვნა ნიუ იორკში, ამასთან, გადავიდა ახალ სკოლაში. გადავიდა ჰარლემში 1951 წელს და ჩაერთო აქტივისტურ გამოსვლებში, მაგალითად, დევნილების დასაცავ ბრძოლაში.
თავისუფლების გაზეთი და აქტივიზმი
1951 წელს იგი შეუერთდა შავკანიანთა ჟურნალის — „თავისუფლების გაზეთის“ თანამშრომლებს, რომლის რედაქტორი ლუის ბერნჰემი, ხოლო გამომცემელი პოლ რობსონი იყო. აქ იგი მუშაობდა უილიამ დიუბოასთან, რომლის ოფისი იმავე კორპუსში იყო. გაზეთში ახალი ამბების სტატიებისა და რედაქტირების წერის გარდა მუშაობდა, მბეჭდავად და რედაქტორის ასისტენტად და მიმღებში.
1952 წელს ჰანსბერი დაესწრო სამშვიდობო კონფერენციას ურუგვაის დედაქალაქ მონტევიდეოში, პოლ რობესონის ნაცვლად, რომელსაც სახელმწიფომ უარი უთხრა გამგზავრებაზე.
წარმატება დრამატურგიაში
1957 წლის 11 მარტს დაასრულა მუშაობა ნაწარმოებზე „ქიშმიში მზეში“. ის მალევე აფრო-ამერიკელი ქალი მწერლის მიერ დაწერილი პირველი პიესა გახდა, რომელიც ბროდვეის თეატრში დაიდგა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში „ქიშმიში“ ითარგმნა 35 ენაზე და მისი შესრულება მთელი მსოფლიოს მასშტაბით უამრავ თეატრში დაიწყეს.
1959 წლის აპრილში, მისი მზარდი პოპულარობის ნიშნად, ფოტოგრაფმა დევიდ ეტიმ გააკეთა ჰანსბერის ვრცელი ფოტო-სესია Vogue-ის ჟურნალისთვის, სწორედ იმ ბინაში, (ბლიკერის ქუჩა 337), სადაც მან დაწერა „ქიშმიში მზეში“. იმანი პერი წერს, რომ თავის სურათბში, ეტიმ მოახერხა ლორენის ინტელექტის, თავდაჯერებულობის და სილამაზის დაჭერა.
ჰანსბერიმ დაწერა „ქიშმიშის“ ორი სცენარი ფილმისთვის, ორივე მათგანი Columbia Pictures-მა დაიწუნა საკამათო შინაარსის გამო.
1960 წელს, NBC-ის დავალებით, ჰანსბერმა დაწერა „The Drinking Gourd“ სატელევიზიო პროგრამისთვის მონობის შესახებ. ნაწარმოებს მოეწონათ, თუმცა მაინც დაიწუნეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი დრამატურგები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1364
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1364 მიიღეს ერთხმად 2001 წლის 31 ივლისს. საქართველოს შესახებ გაეროს ყველა რეზოლუციის დამტკიცების შემდეგ, კერძოდ 1339 (2001), საბჭომ გადაავადა საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატი 2002 წლის 31 იანვრამდე.
რეზოლუციის პრეამბულაში, საბჭომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მიუღებელია ორ მხარეს შორის პროგრესის არარსებობა საკვანძო საკითხებზე. აღსანიშნავია, რომ მოლაპარაკებები გაწყდა გალისა და გულრიფშის რაიონებში მომხდარი მკვლელობებისა და მძევლების ინციდენტების გამო, ხოლო 2001 წელს პრიმორსკში მომხდარი ინციდენტის გამო.
რეზოლუციამ, კიდევ ერთხელ დაადასტურა კონფლიქტის შედეგად დემოგრაფიული ცვლილებების მიუღებლობა და დაადასტურა ყველა ლტოლვილის დაბრუნების უფლება. 1994 წლის ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალთა დაშორების შესახებ ხელშეკრულების დარღვევა დაგმეს, განსაკუთრებით სამხედრო სწავლება, რომელიც ჩატარდა 2000 წლის ნოემბერში მძიმე შეიარაღების გამოყენებით, როგორც საქართველოს, ისე აფხაზეთის მიერ. შეშფოთება გამოითქვა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის სამშვიდობო ძალებისა და სხვა პერსონალის გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვაზე და საბჭომ შეახსენა მხარეებს, რომ მათ პასუხისმგებლობა ეკისრება პერსონალის უსაფრთხოებაზე.
საბოლოოდ, გენერალურ მდივანს, კოფი ანანს დაევალა საბჭოს რეგულარული ინფორმირება მოვლენების შესახებ და სამი თვის შემდეგ მოხსენების მომზადება.
სქოლიო
1364 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:2001 წელი საქართველოში
ლევონ ჯუფალაკიანი
ლევონ ჯუფალაკიანი (Լեւոն Ջուլֆալակյան; დ. 5 აპრილი, 1964, გიუმრი, სომხეთის სსრ) — კარიერადასრულებული საბჭოთა სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. არის ოლიმპიური, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონი; 1988 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. ჯულფალკანიანი არის სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების ამჟამინდელი მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი, ასევე აღმასრულებელი კომიტეტის (NOC) წევრი.
ადრეული ცხოვრება
ლევონ ჯუფალაკიანი დაიბადა გიუმრში, სომხეთის სსრ-ში. მისი ორივე მშობელი ტანმოვარჯიშე იყო. ლევანი ადრეული ასაკიდან ესწრებოდა ტანვარჯიშის სესიებს, ხოლო შემდეგ დაიწყო ჭიდაობა გიუმრის ახალგაზრდულ აკადემიაში. 1983 წელს მოიგო სსრკ-ის ახალგაზრდული ჩემპიონატი.
კარიერა
ლევონ ჯუფალაკიანი საბჭოთა კავშირის ჭიდაობის ეროვნულ გუნდს შეუერთდა 1985 წელს და იმავე წელს ჭიდაობის მსოფლიო თასის გუნდურ შეჯიბრებაში მოიპოვა ოქროს მედალი. 1996 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპინატზე მან ოქროს მედალი მოიპოვა, ამგვარად იგი ევროპის ჩემპიონი გახდა. ოთხი თვის შემდეგ, 1996 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედლის მოპოვებით, მან მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულიც მოიპოვა.
ოლიმპიურ ჩემპიონად გახდომამდან ერთი წლის შემდეგ, ჯუფალაკიანმა 1989 წლის ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატზე მესამე ადგილი დაიკავა. აქ მან მოჭიდავის კარიერის დასრულება გადაწყვიტა.
მოჭიდავის კარიერის დასრულების შემდეგ ჯუფალაკიანმა მწვრთნელად დაიწყო მუშაობა. 1999 წელს გახდა სომხეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი და სომეხ ოლიმპიელთა კავშირის პრეზიდენტი. 2002 წელს დაინიშნა სომხეთის ჭიდაობის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტად, შემდეგ წელს კი გახდა NOC- ის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. ლევონ ჯუფალაკიანი აგრეთვე იყო სომხეთის ოლიმპიელთა ასოციაციის პრეზიდენტი.
პირადი ცხოვრება
ლევონ ჯუფალაკიანი დღესდღეობით ერევანში ცხოვრობს. იგი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი ვაჟი, არსენი და არამი, რომლებიც მამის მსგავსად მოჭიდავეები არიან. მისმა უფროსმა ძმამ არსენ ჯუფალაკიანმა ლონდონში გამართულ 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა; ხსენებული ოლიმპიადის დასრულებისას მას ხელთ ეროვნული (სომხეთის) დროშა ეჭირა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
სარიჯალი (აღდამი)
სარიჯალი  (Sarıcalı) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	1 848  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ჩაგლიის რაიონი
ჩაგლიის რაიონი (Distrito de Chaglla) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის პაჩიტეის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 000 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 854 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 664.52 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პაჩიტეის პროვინციის რაიონები
პონტი-ალტა
პონტი-ალტა (Ponte Alta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 856 მეტრზე. მიეკუთვნება სერანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბანუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 894 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.6 კმ²-ზე. ფართობი 568 960 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
თურქმენეთის კულტურა
ალტ=დროშა|მინი|[[თურქმენეთი|თურქმენეთის დროშა]] მინი|დაიახათინის ქარვასლის კოშკი და კედელი, ლებაპის ველაიათი, [[თურქმენეთი.]] თურქმენეთის კულტურა — თურქმენეთის ტერიტორიაზე უძველესი კულტურის ძეგლები ძვ. წ. Vათასწლეულს გაკუთვნება (დასახლება ჯეითუნი). შემონახულია ენეოლითის ხანის დასახლებათა ნაშთი (ძვ.წ. IV-III ათასწლ., ყარათეფე), ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ.წ. III-II ათასწლ.) შეიქმნა დიდი დასახლებები (ნამაზგათეფე). განვითარებული იყო კერამიკა. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში განვითარდა ხალიჩების ქსოვა, რომელიც უძველესი დროიდან იღებს სათავეს.
არქიტექტურა
ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში  თურქმენეთის ტერიტორიაზე აღმოცენდა ქალაქები, რომლებიც ძვ.წ. VI-IVსს-ში გარშემორტყმული იყო გალავნებით (ქიუზელი-გირი). V-VII  სს. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში თურქმენეთის ტერიტორიაზე აშენებდნენ ფეოდალურ რეზიდენციებს, ციხე-დარბაზებს (ყიზ-ყალა მარვში). იმ პერიოდის ნაგებობებზე წარმოდგენას იძლევა სამარხებში აღმოჩენილი ოსთარიუმებზე შესრულებული გამოსახულებანი.
შუა საუკუნეების პერიოდში  (განსაკუთრებით  XI-XII სს). აყვავდა ქალაქები (ნაქალაქრი მეშედი-მისრიანი), ალიზთან ერთად ხმარობდნენ გამომწვარ აგურსაც. გავრცელდა კამაროვან-გუმბათოვანი კონსტრუქციები, იყენებდნენ არქიტექტურულ დეკორს(კვეთილი სტუკი, აგურის დეკორის წყობა, ორნამენტული მოხატულობა. XII საუკუნიდან - მოჭიქული ფილები). მარჯში შემორჩენილია 4-აივნიანი ცენტრალურ-ეზოიანი სახლის ნანგრევები. შენდებოდა მეჩეთები, მავზოლეუმები, ხორასანთან (სულთან სანჯარის მავზოლეუმი) და სხვა ქალაქებში. XIV  საუკუნის არქიტექტურული ნაგებობები კომპოზიციურად რთულია. დეკორი -უხვი. XV საუკუნეს მიეკუთვნება  ორი უნიკალური ნაგებობა: ანაუს მეჩეთი და 2 სარდლის სამარხი მარვში.
თანამედროვე თურქმენული არქიტექტურის ამოცანაა თანამედროვე ესთეტიკის მრავალფეროვანი გამოყენება, არქიტექტორის საკუთარი მხატვრული სტილის ძიება და არსებული ისტორიული და კულტურული გარემოს ჩართვა. შენობების უმეტესობას თეთრი მარმარილო აქვს. დიდმა პროექტებმა, როგორიცაა თურქმენეთის სატელევიზიო კოშკი, ბაგტ კიოშგი და ალემის კულტურული და გასართობი ცენტრი შეცვალა ქვეყნის სახე და განაპირობა მისი თანამედროვე იდენტურობა.
1880-1890-იან წლებში თურქმენეთში მოღვაწეობდა პირველი პროფესიონალი მხატვარი ნაზარ იომუდსკი.
სამოსი
მინი|იომუდი ტრადიციული თურქმენული სამოსით, მე -20 საუკუნის დასაწყისში. თურქმენი ხალხი ტრადიციულად მომთაბარე ცხოვრებას მისდევდა. თურქმენეთში არ არის ერთი ეთნიკური ჯგუფი. მოსახლეობა დაყოფილია კლანებად. თითოეულ გვარს აქვს საკუთარი დიალექტი და ჩაცმის სტილი.
ტრადიციული თურქმენი მამაკაცის ტანსაცმელი, ჩვეულებრივ, შედგება მაღალი ცხვრის ტყავის ქუდებისაგან და წითელი ხალათებისაგან, რომლებსაც ატარებენ თეთრ პერანგებთან ერთად.. ქალები იცვამენ  გრძელ კაბებს მჭიდრო შარვალზე (შარვალს აჭრიან ტერფის ნაქარგების ზოლს). ქალთა თავსაბურავებს ჩვეულებრივ ამშვენებს ვერცხლის სამკაულები. სამაჯურები და ბროშები მორთულია ნახევრად ძვირფასი ქვებით.
მუსიკა
თურქმენეთის ხალხური სიმღერა ერთხმიანია. სიმღერები უმეტესწილად საწესჩვეულებოა (საქორწილო, იავნანები, კალენდარული, ლირიკა, შრომის და სხვ.) .ორიგინალური ჟანრია ზიქრი (რიტუალური წყევლა-კრულვა).
თურქმენული საკრავებია: დუთარი (სომებიან-ჩამოსაკრავი), გიჯაქი (სიმებიან-ხემიანი),  დილი-თუდუქი, თუდუქი, გოფუზი (სასულე საკრავები). ხალხურმა პროფესიულმა ხელოვნებამ უმაღლეს განვითარებას მიაღწია ბახშების მიერ შესრულებულ დასთანებში.
1941 წელს თურქმენეთში გაიხსნა ოპერისა და ბალეტის თეატრი. ამ პერიოდში დაიწერა პირველი თურქმენული ოპერები.
ენა
თურქმენული თურქმენეთის ოფიციალური ენაა (1992 წლის კონსტიტუციის მიხედვით). აშხაბადში ასევე საუბრობენ რუსულად. თურქმენეთის უძველესი კულტურის აღორძინების ბოლოდროინდელი მცდელობის წყალობით, თურქმენული ენა სწრაფად იბრუნებს მთავარის ენის სტატუსს.
ლიტერატურა
თურქმენეთის კულტურა ძველი სპარსულენოვანი და მოსული თურქულენოვანი ტომების, ძირითადად ოღუზების შერევის შედეგად აღმოცენდა. მასში შერწყმულია ორი ნაკადი ირანული და თურქმენული. ამიტომაც ხალხური და ძველი ლიტერატურის ძეგლები საერთო აქვს თურქმენ და სხვა (აზერბაიჯანელ, სპარსელ, უზბეკ, ტაჯიკ და თურქ) ხალხებს.
თურქმენულ ლიტერატურაში ორი მნიშვნელოვანი ფიგურაა პოეტები მაგთიმგული პირაგი და მამეტველი კემინე.
სქოლიო
კატეგორია:აზია თემის მიხედვით კატეგორია:კულტურა ერების მიხედვით კატეგორია:ცენტრალური აზიის ხალხები კატეგორია:თურქმენეთის კულტურა
რაჰმონ ნაბიევი
რაჰმონ ნაბიევი (Раҳмон Набиев; დ. 5 ოქტომბერი 1930 — გ. 11 აპრილი 1993) — საბჭოთა და ტაჯიკი პარტიული და პოლიტიკური მოღვაწე, ტაჯიკეთის სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1973 წლიდან 1982 წლამდე, ტაჯიკეთის კომპარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი 1982 წლიდან 1985 წლამდე, დამოუკიდებელი ტაჯიკეთის პირველი პრეზიდენტი 1991 წლიდან 1992 წლამდე.
ადრეული წლები
აიბადა ყიშლაყ შაიხბურხონში, რომელიც მდებარეობს ახლანდელი გაფუროვის რაიონის ტერიტორიაზე სოღდის ოლქში უზბეკურ ოჯახში. 1946 წელს მუშაობა დაიწყო კოლმეურნეობაში. ამავე წელს შევიდა ლენინაბადის სოფლის მეურნეობის ტექნიკუმში, რომლის დასრულების შემდეგ 1949 წელს სწავლა გააგრძელა ტაშკენტის ირიგაციისა და მექანიზაციის ინსტიტუტში.
1954 წლიდან 1955 წლამდე მუშაობდა ისფისორის რაიონის მანქანა-ტრაქტორთა სადგურში ინჟინრად,ხოლო 1956-1960 წლებში მთავარ ინჟინრად. 1959 წლიდან ხოჯენტის (დღევანდელი გაფუროვის) რაიონის სარემონტო-ტექნიური სადგურის დირექტორია, ტაჯიკეთის სსრ-ის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მთავარი სამმართველოს ხელმძღვანელი,რესპუბლიკური გაერთიანების „ტაჯიკსელხოზტექნიკის“ თავჯდომარის მოადგილე.
ტაჯიკეთის სსრ
1961 წლიდან პარტიულ სამუშაოზეა. 1971-1973 წლებში ტაჯიკეთის სსრ-ის სოფლის მეურნეობის მინისტრია, ხოლო 1973 წლიდან 1982 წლამდე კი ტაჯიკეთის სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. 1982 წლიდან იკავებს ტაჯიკეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივნის თანამდებობას. 1985 წელს გაათავისუფლეს ყველა თანამდებობიდან ალკოჰოლურ სასმელებზე დამოკიდებულების გამო.
1990 წელს აირჩიეს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, ხოლო 1991 წლის სექტემბერში გახდა მისი თავმჯდომარე.
ტაჯიკეთის პრეზიდენტი
1991 წლის 24 ნოემბერს ტაჯიკეთის სსრ-ში გაიმართა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელშიც გამარჯვებას რაჰმონ ნაბიევმა მიაღწია და მიიღო ხმების 56,92 %. მისი მთავარი კონკურენტი იყო დავლათ ხუდონაზაროვი, რომელმაც მიიღო ხმების 30 %. ოპოზიციამ ხელისუფლება დაადანაშაულა არჩევნების გაყალბებაში. 21 დეკემბერს რაჰმონ ნაბიევმა ხელი მოაწერა ალმა-ათაში დსთ-ის შექმნის ხელშეკრულებას. 1992 წლის 2 მარტს მისი პრეზიდენტობის პერიოდში ტაჯიკეთი გახდა გაეროს სრულუფლებიანი წევრი. 1992 წელს რაჰმონ ნაბიევმა ხელი მოაწერა კოლექტრიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის ხელშეკრულებას.
ტაჯიკეთის სამოქალაქო ომი
1992 წელს ქვეყანაში დაიწყო სამოქალაქო ომი. მისი დაწყების მიზეზი გახდა დუშანბეს ოპოზიციონერი მერის დაპატიმრება. თავდაპირველად, ხალხი ითხოვდა „დემოკრატიულ“ რეფორმებს, ახალი კონსტიტუციის მიღებას და გენერალ მამადაიოზ ნავჯუვანოვის დაბრუნებას შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე, რომელიც არაკანონიერად იყო გათავისუფლებული. პრეზიდენტმა ნაბიევმა და პარლამენტის სპიკერმა კანჯაევმა აღადგინეს იგი თანამდებობაზე. მალევე დაიწყო მოძრაობა სპიკერის, მთელი პარლამენტისა და შემდეგ პრეზიდენტის გადადგომის შესახებ. დუშანბეში დაიწყო ანტისამთავრობო გამოსვლები მთავარ მოედანზე. მალევე მოედნის მეორე მხარეზე დაიწყო პროსამთავრობო მიტინგი, რომლის წევრებიც მხარს უჭერდნენ პრეზიდენტ ნაბიევს. ორივე მხარე იყო შეიარარებული, რასაც მოჰყვა არეუულობა ქალაქში. ოპოზიციამ აიღო პრეზიდენტის სასახლე. 11 მაისს ოპოზიციის გავლენით ნაბიევი დათანხმდა კოალიციური მთავრობის შექმნაზე.
აგვისტოში სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა. დუშანბეში დაიწყო ისლამისტების გამოსვლა. 1992 წლის 7 სექტემბერს დუშანბეს აეროპორტიდან ნაბიევი ცდილობდა ხუჯანდში გაფრენას. იგი შეაჩერა ხალხის მასამ, რომელიც ძირითადად კრიმინალური ელემენტებისაგან შედგებოდა. ამავე დღეს ნაბიევმა ხელი მოაწერა გადადგომის განცხადებას.
გარდაცვალება
რაჰმონ ნაბიევი გარდაიცვალა 1993 წლის 11 აპრილს ხუჯანდში საკუთარ სახლში, ოფიციალური ვერსიით ინფარქტის შედეგად. ნათესავები არ გამორიცხავდნენ მკვლელობის ვერსიას.
დაკრძალეს ხუჯანდში. დამკრძალავ კომისიას ხელმძღვანელობდა პრემიერ-მინისტრი აბდულმალიქ აბდულაჯანოვი. ნაბიევის სახელი ეწოდება ქუჩებს, სკოლებს და სხვადასხვა დაწესებულებებს ტაჯიკეთში.
ოჯახი
იყო დაოჯახებული, მისი ქვრივია მაირამ ნაბიევა. ჰყავდათ სამი შვილი რუსტამი, რაშიდი და მუნავარა. უფროსი შვილი რაშიდი გარდაიცვალა 1997 წელს, ქალიშვილი მუნავარა — ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატია.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ხატის საყდარი
ხატის საყდარი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ნაფარეულის სამხრეთით 1-1,5 კილომეტრის დაშორებით, სასაფლაოზე. თარიღდება XVIII საუკუნით.
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა (13,7x8,6 მ). ნაგებია რიყის ქვით და აგურით. კედლები, ძირითადად, რიყის ქვითაა ამოყვანილი, რომელშიც თანაბარი ინტერვალებით აგურის ორ-ორი რიგისგან შედგენილი, თარაზული შრეებია ჩართული, გარეთა კუთხეებში მეტწილად, აგურია გამოყენებული. კარ-სარკმლების ღიობები და კონტრასტული ნაწილები (საბჯენი თაღები, კონქი, კამარა) კი მოლიანად შელესილი და შეთეთრებულია. კედლების ზედაპირი, გარედან, დუღაბის თხელი ფენითაა გასწორებული, რომელიც მხოლოდ რიყის ქვებით ნაწყობ ნაწილებს ფარავს.
ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: სამხრეთით და დასავლეთით. შესასვლელებს შიგნით ხის ძელოვანი, ბრტყელი გადახურვა აქვს. გარედან ორივე კარი შეისრულთაღიანია და კედლის ოდნავ შეღრმავებულ, სწორკუთხა არეშია ჩასხმული, რომელსაც აგვირგვინებს ვიწრო, კუთხით შვერილი აგურების ორი რიგით გამოყვანილი ფრიზი.
აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ცენტრში ნახევარწრიული თაღით დასრულებული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღიანი ნიშებია მოწყობილი. მათგან ორი ჩრდილოეთითაა, ერთი - სამხრეთით. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკის მიმართ, ორი საფეხურითაა ამაღლებული, აფსიდიდან რამდენადმე წინაა წამოწეული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. საკურთხევლის შუაში შემორჩენილია ოთხწახნაგა ტრაპეზის მცირე ნაწილი. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია ორი, მძლავრი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი შეისრული, საბჯენი თაღით. გრძივ კედლებზე კიდევ ორ-ორი მსგავსი პილასტრია, რომლებიც შესაბამის კედლის სიბრტყეს სამ-სამ თანაბარ ნაწილად ყოფს. პილასტრები აგურის, ორსაფეხურიანი კაპიტელებითაა დასრულებული, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღის გარდა, ეყრდნობა პილატრებს შორის მოქცეულ კედლებში მოწყობილი, ბრტყელი ნიშების ნახევარწრიული თაღებიც. თითო პილასტრი დარბაზის დასავლეთ კუთხეებშიცაა. მათზე დასავლეთ კედლის მიმდებარე საბჯენი თაღია გადაყვანილი. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ კიდეში თითო, კედლის სისქეში ორ საფეხურად შეღრმავებული, შეისრული თაღით გადახურული ნიშაა.
საკურთხელის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს კიდევ შვიდი, მსგავსი სარკმელი აშუქებს, მათ შორის სამ-სამი - გრძივ კედლებშია, ერთი - დასავლეთით. ამ უკანასკნელის გასწვრივ, კედლის სისქეში, მოწყობილია სამრეკლოზე ასასვლელი კიბე.
ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში, როგორც ჩანს, მოწყობილი იყო ხის პატრონიკე, საიდანაც მისადგმელი ხის კიბით სამრეკლოში ასასვლელ კიბეს უკავშირდებოდნენ.
შენობის ფასადებიდან არქიტექტურულად გაფორმებულია მხოლოდ დასავლეთ ფასადი. ფასადის შუა ნაწილში, მთელ სიმაღლეზე, გამოყვანილია შვერილი, რომლის ზედა ნაწილი ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმული სამრეკლოს ოთხკუთხა საფუძველთანაა გაერთიანებული. თვით შვერილი ორი, მძლავრი პილასტრისგან და მათზე დაყრდნობილი, ნახევარწრიული თაღისგან შედგება, თაღს ზემოთ აყვანილია კედელიმ რომელიც დასრულებულია აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნით. შვერილის თაღოვან არეში, ერთ ვერტიკალზე, ეკლესიის შესასვლელი, სარკმელი და კედლის სიბრტყეში შეღრმავებული, მოზრდილი ჯვარია განლაგებული. მსგავსი ჯვარი აღმოსავლეთ ფასადზეცაა, ჯვრები წითელი საღებავითაა დაფერილი.
ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურის, სამსაფეხურიანი ლავგარდნით (შემორჩენილია მცირე ნაწილი). შენობა დგას ნატეხი ქვით ნაგებ, ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით (თითქმის მთლიანადაა ჩამოცვენილი).
სამრეკვლო მთლიანად აგურისაა - ოთხწახნაგა. იგი საფუძველთან შედარებით, გაცილებით უფრო ვიწროა და ოთხი მხრიდან თაღებითაა გახსნილი. გადახურულია პირამიდისებრი სახურავით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არჩილ ხანდამაშვილი
არჩილ ხანდამაშვილი (დ. 4 ოქტომბერი, 1975, ვეჯინი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფინანსისტი და პოლიტიკოსი. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერი 2017 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1975 წლის 4 ოქტომბერს. 1992-1996 წლებში სწავლობდა თბილისის საბანკო საფინანსო ინსტიტუტში, საერთაშორისო ეკონომიურ ფაკულტეტზე, საერთაშორისო ფინანსებისა და კრედიტების სპეციალობით. 1996-1997 წლებში იყო საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის გურჯაანის ორგანიზაციის პრეს-სამსახურის უფროსი. 1998-1999 წლებში იყო „VTB ბანკის“ გურჯაანის რეგიონული ფილიალის სპეციალისტი ეკონომიურ განყოფილებაში. 1999-2002 წლებში ამავე ფილიალის მმართველის მოადგილე. 2003-2004 წლებში კი — ამავე ფილიალის მმართველი. 2010 წლიდან იყო „სახალხო ბანკის“ გურჯაანის ფილიალის მმართველი. 2017 წელს აირჩიეს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მერად.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
მსურს გავერკვე
მსურს გავერკვე (Anlamaq istəyirəm) — კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმის“ მიერ 1980 წელს გადაღებული საბჭოთა ორსერიიანი დრამატული ჟანრის ტელეფილმი. წარმოადგენს ნაბი ჰაზრის პოემის — „შეგებებული სარჩელის“ ეკრანიზაციას. შეიქმნა სსრკ-ს ცენტრალური ტელევიზიის დაკვეთით.
სიუჟეტი
ტელეფილმი მოგვითხრობს ორი შეყვარებული ადამიანის ბრძოლაზე და მათი დამსხვრეული ოცნებების შესახებ. ორ ადამიანს — რუსტამს და ჩინარას შეუყვარდათ ერთმანეთი და ცხოვრობენ ბედნიერად, მაგრამ ბოლოს და ბოლოს ჩინარა ხვდება, რომ მას სიყვარულის გარდა არაფერი სურს. იგი გადაწყვიტავს დაშორდეს რუსტამს და სთავაზობს მას საყვარლობას. ეს რუსტამმა არ მიიღო. ჩინარა როდესაც ხვდება თავის შეცდომას ცდილობს დააბრუნოს ყველაფერი და გააგრძელოს ძველებურად ცხოვრება. მაგრამ, რუსტამს აღარ სურს ძველი ურთიერთობების აღდგენა და საერთოდ არანაირი სურვილი აღარ აქვს ჩინარასთან ურთიერთობების გაგრძელებაზე.
ნიკოლა გრუევსკი
1989-1994 წლებში სწავლობდა ბიტოლის  წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე.
მსურს გავერკვე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1980 წლის ფილმები კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი ფილმები კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
ნიკოლა გრუევსკი
1998-1999 წლებში უპორტფელო მინისტრი და ვაჭრობის მინისტრია. 1999-2002 წლებში ფინანსთა მინისტრია. გაატარა ფინანსური რფორმა, რომლის გამოც აღიარეს რესპუბლიკის ისტორიაში საუკეთესო ფინანსთა მინისტრად. 2006 წლიდან მაკედონიის პრემიერ-მინისტრია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
ტუკუმსის მხარე
ტუკუმსის მხარე (Tukuma novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 10 თემს და ქალაქ ტუკუმსს, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
ესაზღვრება ტალსის, მერსრაგსის, ენგურეს, ელგავის, დობელეს, იაუნპილსის და კანდავის მხარეები.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ტუკუმსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 33 396 კაცს. მხარის ფართობია 1199,7 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ლ. კორძაძის 2)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ლადო კორძაძის ქუჩაზე (№ 2). აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჩვეულებრივი უკადრისა
ჩვეულებრივი უკადრისა (Impatiens noli-tangere) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე უკადრისასებრთა ოჯახისა. აქვს სწორად მდგომი, დატოტვილი, 40–100 სმ სიმაღლის, მუხლებში გამსხვილებული ღერო. ლეგა მწვანეა, კვერცხისებური ან ელიფსური, მსხვილბლაგვკბილა ფოთლები; ზედები თითქმის მჯდომარეა, ქვედევი — გრძელყუნწიანი. ყვავილები იღლიურია, დიდი ზომის, ყვითელი, ქვედა, განაპირა ნაკვთები გაფართოებულია, შუა კი — წაწვეტებული. ხახა მოწითალო ლაქებითაა დაფარული. ყვავის ივნის-აგვისტოში, ნაყოფმსხმოიარობს სექტემბერში. გავრცელებულია კავკასიაში, სამხრეთ ევროპაში, მცირე და აღმოსავლეთ აზიაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში. იზრდება ტყეებსა და ბუჩქნარებში, დამახასიათებელია დაჩრდილული, ტენიანი ადგილებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:უკადრისა
სარიჩობანი
სარიჩობანი  (Sarıçoban) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
იულიანა ენესკუ
იულიანა ენესკუ (დ. 10 ოქტომბერი, 1955) — რუმინელი ფრენბურთელი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ერთ ოლიმპიურ თამაშებზე რომელიც 1980 წელს გაიმართა. ენესკუმ ოლიმპიადაზე რუმინეთის ნაკრების რიგებში 5 შეხვედრა ჩაატარა.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინელი ფრენბურთელები
ბუდვა
ბუდვა  — ადრიატიკის ზღვისპირა ქალაქი მონტენეგროში, ბუდვის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 13 338 ადამიანს.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეხუთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „დინამო“. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 29 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1963 კატეგორია:1963 წელი ფეხბურთში
პონტი-ალტა-დუ-ნორტი
პონტი-ალტა-დუ-ნორტი (Ponte Alta do Norte) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 962 მეტრზე. მიეკუთვნება სერანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბანუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 303 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.27 კმ²-ზე. ფართობი 399 239 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
პანაოს რაიონი
პანაოს რაიონი (Distrito de Panao) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის პაჩიტეის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 560 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 666 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 580 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პაჩიტეის პროვინციის რაიონები
ლაქი (ბარდა)
ლაქი (Lək) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 055	  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
მარია პავლეს ასული
მარია პავლეს ასული (Мария Павловна, Maria Pawlowna; დ. 16 თებერვალი, 1786, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 23 ივნისი, 1859, ვაიმარი, გერმანია) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ისა და იმპერატრიცა სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის ქალიშვილი. რუსეთის ორი იმპერატორის: ალექსანდრე I-ისა და ნიკოლოზ I-ის და. საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის ჰერცოგ კარლ ფრიდრიხის მეუღლე. გერმანიისა და პრუსიის დედოფალ ავგუსტა საქსენ-ვაიმარ-აიზენახელის დედა.
ბიოგრაფია
მარია პავლოვნა დაიბადა 1786 წლის 16 თებერვალს სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ერთადერთი ვაჟის, დიდ მთავარ პავლე პეტროვიჩისა და მისი მეორე ცოლის, სოფია დოროთეა ვიურტემბერგელის შუათანა ქალიშვილი.
ბავშვობიდანვე, იგი ლამაზ პრინესად არ მიიჩნეოდა, რადგან ყვავილის ვირუსმა მისი სახე დაამახინჯა. ამის მიუხედავად, იგი ყველას აოცებდა თავისი პიანისტობის ნიჭით. ბებიამისს, იმპერატრიცა ეკატერინეს ძალიან მოსწონდა მარია მისი ნიჭიერების გამო, თუმცა ყოველთვის ამბობდა, რომ „უკეთესი იქნებოდა ვაჟი ყოფილიყო“. მისი ნიჭისათვის გასაქანის მისაცემად ეკატერინემ მას სახელგანთქმული მუსიკოსები ჩამოუყვანა იტალიიდან და გერმანიიდან. მარცხნივ|მინი|318x318პქ|მარია პავლოვნა 1804 წელს. 1796 წელს ეკატერინე II გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტი მარიას მამამ, იმპერატორმა პავლე I-მა დაიკავა. მან მალევე წამოიწყო თავისი ქალიშვილების საქორწინო მოლაპარაკებები. იმპერატორმა თავისი უფროსი ქალიშვილების: ალექსანდრასა და ელენას გათხოვების შემდეგ, მარიას დაქორწინებაც მოისურვა. მართალია 1801 წელს პავლე I შეთქმულებმა მოკლეს და მის გათხოვებას ვეღარ მოესწრო, თუმცა მოლაპარაკებები მისმა ძმამ, იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა გააგრძელა.
1804 წლის 3 აგვისტოს მარია პავლოვნა ცოლად შერთეს საქსენ-ვაიმარ-აიზენახის ჰერცოგ კარლ ფრიდრიხს. წყვილი ქორწინებიდან პირველი ცხრა თვე პეტერბურგში დარჩა, რის შემდეგაც გადასახლდნენ გერმანიაში, კერძოდ კი ვაიმარში. აღსანიშნავია, რომ მარია მშობლიურ რუსეთს ბოლოჯერ 1855 წელს ეწვია თავისი ძმისწულის, იმპერატორ ალექსანდრე II-ის კორონაციაზე.
გერმანიაში მარია ხელოვნებისა და მეცნეირების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მფარველი გახდა. იგი განსაკუთრებით პატრონობდა იენის უნივერსიტეტს, სადაც ათ ლექციას თავადაც დაესწრო. ვაიმარის კარზე მან გამოჩენილი გერმანელი და შვეიცარიელი სპეციალისტები მიიწვია სამუშაოდ. იგი მათ პროექტებსაც აფინანსებდა და თანაც, ამის პარალელურად მათ ფულს უხდიდა, რომ მისი შვილებისათვის უმაღლესი განათლება მიეცათ. მსგავსი პატრონაჟის გამო, მარია პავლოვნაზე თავის წერილებში დადებითად საურობდნენ თავად დიდი გერმანელი განმანათლებლები — იოჰან ვილფგანგ ფონ გოეთე და ფრიდრიხ შილერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1786 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1859 კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
ბენიკული
ბენიკული (Benicull, Benicull de Xúquer) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რიბერა-ბახის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 3,56 კმ². მოსახლეობა — 1048 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
მოხისის ბრძოლა (1512)
მოხისის ბრძოლა (1512) — ბრძოლა, რომელიც გაიმართა 1512 წელს იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ისა და მისი ძმის, ვახტანგის ლაშქარს შორის.
ისტორია
1509 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე ქართლში შეიჭრა და აიღო ქ. გორი, თუმცა მალე მის სამეფოში „ჩიხნი“ შეიჭრნენ, რის გამოც ალექსანდრე იძულებული გახდა უკან გაბრუნებულიყო. ქართლის მეფე დავითმა კვლავ აიღო გორი და განიმტკიცა იგი. ალექსანდრე მტერთან ბრძოლაში დასნეულდა და მალე გარდაიცვალა. ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ვაჟი ბაგრატი, რომლის მეფობის პირველსავე წელს (1510 წ.) იმერეთში სელიმის მეთაურობით (რომელიც ამ დროს ტრაპიზონის ფაშად იჯდა) ილაშქრეს ოსმალებმა, რომლებმაც დაარბიეს ქალაქები და სოფლები, გადაწვეს ქუთაისის საყდარი და გელათი, უამრავი ადამიანი კი ტყვედ წაიყვანეს. სელიმ ხანის ლაშქრობის მიზანს იმერეთის დაპყრობა და ციხეებში გარნიზონის ჩაყენება არ შეადგენდა. ეს იყო მარბიელი ლაშქრობა, ამიტომაც მტერი როგორც მოულოდნელად შემოიჭრა, ასევე მოულოდნელად გაბრუნდა უკან, ვინაიდან ზამთარი ახლოვდებოდა და შესაძლებელი იყო ზეკარის უღელტეხილი ჩაკეტილიყო. თურქების შემოსევით ისარგებლა და ბაგრატის წინააღმდეგ გაილაშქრა მისმა ძმამ, ვახტანგმა, რომელსაც მხარს უჭერდნენ ქართლის მეფე დავითი და სამცხის ათაბაგი მზეჭაბუკი. ძმები ერთმანეთს სოფელ მოხისთან დაუხვდნენ. „იყო ბრძოლა ძლიერი“. ბაგრატმა დაამარცხა ვახტანგი და განიმტკიცა სამეფო ძალაუფლება იმერეთში.
კომენტარი
<references group="კ"/>
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
სარიჰაჯილი
სარიჰაჯილი  (Sarıhacılı, Սարըջալը) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
აფხაზეთის მოსახლეობა
აფხაზეთის მოსახლეობაზე ინფორმაცია სხვადასხვა დროს ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების შედეგებს ეფუძნება. მის დემოგრაფიულ მახასიათებლებზე უდიდესი გავლენა იქონია აფხაზეთის ომმა და თანმხლებმა ეთნოწმენდამ ქართველების წინააღმდეგ.
სიდიდე
აფხაზეთის ახლანდელი მოსახლეობის ზუსტი სიდიდე დაუდგენელია. დე-ფაქტო ხელისუფლების ცნობით მისი რიცხვი 2003 წელს იყო 215,972, 2011 წელს კი – 240,705. მონაცემები არ არის სანდო ქართული მხარისათვის. საქსტატმა 2003 წელს ივარაუდა რომ რეგიონში 179 000 ადამიანი ცხოვრობდა, უკანასკნელად, 2005 წელს კი – 178 000. გაეროს განვითარების პროგრამა 1998 წელს 180 000-ისა და 220 000-ის შუალედში ვარაუდობდა, საერთაშორისო კრიზისების ჯგუფი 2006 წელს კი – 157 000-სა და190 000-ს შორის.
ეთნიკური შემადგენლობა
მინი|აფხაზეთის ეთნიკური ჯგუფების ზომები 1989 და 2003 წლებში აფხაზეთი გამოირჩევა მრავალეროვნებით. მხარის უადრესი დემოგრაფიული სტატისტიკა 1886 წლის საოჯახო სიებშია, რომლის მიხედვითაც ქუთაისის გუბერნიის სოხუმის ოკრუგში ცხოვრობდა 68 773 ადამიანი, მათგან 4166 ქართველი (3558 მეგრელი), 28 323 აფხაზი, 30 640 „სამურზაყანოელო“, 2149 ბერძენი, 1090 სომეხი, 1090 რუსი და 637 ესტონელი.