cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვერხნი-ნუგუში
ვერხნი-ნუგუში (Үрге Нөгөш) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება გალიაკბეროვოს სოფსაბჭოს. მდებარეობს მდინარე ნუგუშის ნაპირზე, ვერხნაია-უშის შესართავის რაიონში. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 52 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 193 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 56 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
У́
У́, у́ — კირილური დამწერლობის ასო „У“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „У“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კატეგორია:კირილური ასოები
აინურ სოფიევა
აინურ სოფიევა (Sofiyeva Aynur Məmmədiyyə qızı; დ. 19 ივლისი, 1970) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოჯახის, ქალთა და ბავშვთა საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.
ცხოვრება
აინურ სოფიევა დაიბადა ქალაქ კახში. 1977 წელს ჩაირიცხა კახის პირველი საშუალო სკოლის მეორე კლასში, რომელიც ოქროს მედლით 1986 წელს დაამთავრა.
1986 წელს ჩაირიცხა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე. 1991 წელს დაამთავრა უმაღლესი განათლება წარჩინებით. 1997-2001 წლებში, მან ასევე მოიპოვა სამართალმცოდნის ხარისხი ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
1998-დან 2000 წლამდე მუშაობდა აზერბაიჯანის მოსახლეობის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში უფროსი და შემდეგ უფროსი იურისტის მრჩეველად. იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის თავმჯდომარის მოადგილე. 1974 წელს დაკავდა ჭადრაკით. 6 წლის ასაკში გახდა რაიონის ჩემპიონი, 14 წლის ასაკში გოგონათა შორის და 15 წლის ასაკში ქალთა შორის აირჩიეს აზერბაიჯანის ჩემპიონად, ხოლო 16 წლის ასაკში გახდა სსრკ-ის ჩემპიონი. 20 წლის ასაკში გახდა სტუდენტთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონი (2 ოქროს მედალი), იმავე წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 1993 წელს მან მოიპოვა ვერცხლის მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე და მოიგო მრავალი საერთაშორისო ტურნირი. 1990 წელს გახდა აზერბაიჯანის პირველი საერთაშორისო გროისმესტერი და პირველი საერთაშორისო გროისმესტერი ისლამურ სამყაროში. 2002 წლიდან 2007 წლამდე აზერბაიჯანის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი იყო.
2007 წლის მარტიდან არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოჯახის, ქალთა და ბავშვთა საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე.
ოჯახი
აინურ სოფიევა დაქორწინებულია ფეხბურთელ იუნის ჰუსეინოვზე და ორი შვილი ჰყავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭადრაკეები
მონტე-ლირიო
მონტე-ლირიო (Monte Lirio) — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 146 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:ჩირიკის პროვინციის დასახლებული პუნქტები
მწვანე თეატრი
ტერმინი მწვანე თეატრი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ილისინეა
ილისინეა (Ilicínea) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვარჟინიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 488 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.53 კმ²-ზე. ფართობი 376 341 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ემილ ვანდერველდე
ემილ ვანდერველდე (Émile Vandervelde; დ. 25 იანვარი, 1866, იქსელი, ბელგია — გ. 27 დეკემბერი, 1938, იქვე) — ბელგიის მუშათა პარტიის დამაარსებელი და ლიდერი. ბელგიის სამეფოს იუსტიციის, საგარეო საქმეთა და სახალხო ჯანდაცვის მინისტრი. მეორე სოციალისტური ინტერნაციონალის ლიდერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა საშუალო კლასის წარმომადგენელ ბელგიურ ოჯახში. იურიდიული განათლება ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში მიიღო. შემდგომში ეწეოდა აკადემიურ საქმიანობას. 1885 წლიდან იყო ახლად შექმნილი ბელგიის მუშათა პარტიის ლიდერი. 1894 წელს აირჩიეს ბელგიის პარლამენტის წარმომადგენელთა პალატის წევრად, შემდგომში ათწლეულების განმავლობაში იყო სხვადასხვა მოწვევის პარლამენტის წევრი. 1900-1918 წლებში ხელმძღვანელობდა მეორე სოციალისტურ ინტერნაციონალს. 1914 წლიდან იყო ბელგიის სამეფოს მინისტრთა კაბინეტის წევრი. ხელმძღვანელობდა ბელგიის დელეგაციას ვერსალის მოლაპარაკებებზე და მხარს უჭერდა ერთა ლიგის შექმნას. 1920 წელს, როგორც ევროპელი სოციალისტების დელეგაციის წევრი, იმყოფებოდა საქართველოში. მოგზაურობდა საქართველოს რეგიონებში, საზეიმო მიტინგებზე სიტყვითგამოვიდა თბილისში, გურჯაანში, ტყიბულში, ქუთაისში. მხარს უჭერდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკურ გეზს. ევროპაში დაბრუნების შემდეგ, არაერთი სტატია დაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ. ჟურნალში „Le Peuple“ გამოაქვეყნა სტატია „პირველი სოციალისტური მთავრობა“, სადაც წერდა: „ომის წინა წლებში რომ დასმულიყო საკითხი, თუ სად, ევროპის რომელ ქალაქში შედგებოდა პირველი სოციალისტური მთავრობა, ზოგი დაასახელებდა ლონდონს, სხვები პარიზს, ბერლინს, სტოკჰოლმს ან ბრიუსელს. მაგრამ ვინ იფიქრებდა საქართველოს სატახტო ქალაქ თბილისზე? სწორედ ამ ქალაქში აღიმართა სოციალისტური დროშა და დაიწყო ნამდვილი დემოკრატიული წყობილების მშენებლობა“.
აქტიურად უჭერდა მხარს საქართველოს დე ფაქტოდ და დე იურედ აღიარების პროცესს. მუშაობდა ერთა ლიგაში საქართველოს გაწევრიანების სასარგებლოდ. 1921 წელს წინასიტყვაობა დაწერა პარიზში გამოცემული ვლადიმირ ვოიტინსკის წიგნისთვის „ქართული დემოკრატია“. წინასიტყვაობაში აღნიშნავს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პოლიტიკურ მიღწევებსა და ნოე ჟორდანიას, როგორც პოლიტიკური ლიდერის, გავლენას ქართულ საზოგადოებაზე. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ, ემილ ვანდერველდე ევროპელ პოლიტიკოსთა შორის ყველაზე აქტიურად აპროტესტებდა საოკუპაციო რეჟიმს, ეხმარებოდა საქართველოს დევნილ მთავრობას წინააღმდეგობის მოძრაობის წარმართვაში და ევროპულ პოლიტიკურ წრეებში დახმარების მოძიებაში. თანამშრომლობდა და დახმარებას უწევდა ქართულ ემიგრაციას. 1925-1927 წლებში იყო ბელგიის სახალხო ჯანდაცვის მინისტრი. ბელგიის სოციალისტური პარტიის ისტორიის შემსწავლელი ცენტრი, 1946 წლიდან, ემილ ვანდერველდეს სახელ ატარებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:ბელგიელი პოლიტიკოსები
The Aerosol Grey Machine
The Aerosol Grey Machine — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Van der Graaf Generator-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1969 წლის სექტემბერში. თავდაპირველად იგეგმებოდა, როგორც პიტერ ჰემილის სოლო ნამუშევარი.
Ы́
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული გრაფემა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სიტყვაში უნდათ Ы ხმოვანზე გააკეთონ ინტონაციის გამახვილება.
The Aerosol Grey Machine
სქოლიო
კატეგორია:Van der Graaf Generator-ის ალბომები კატეგორია:1969 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Fontana Records-ის ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:Repertoire Records-ის ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯონ ენტონის პროდიუსერობით
Ы́
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Ы“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კატეგორია:კირილური ასოები
ბაქოს ჯაზ-ცენტრი
ბაქოს ჯაზის ცენტრი დაარსდა 2002 წელს. შეიქმნა აზერბაიჯანული ჯაზის კულტურის გაუმჯობესებისა და შენარჩუნებისთვის. ცენტრში მუშაობენ ჯაზ-მუსიკოსები და შემსრულებლები, რომლებიც მუშაობენ ჯაზის სხვადასხვა სტილში. ზოგჯერ ჯაზის ცენტრში დიდ ეკრანზე აისახება ჯაზური კონცერტები და ფილმები.
აზერბაიჯანში ჯაზის გამოჩენა და მისი გაუნჯობესობა იწყება მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან, როდესაც ბაქომ, რომელიც იყო ცნობილი როგორც მსოფლიოში ნავთობის მოპოვების ნახევრის მწარმოებელმა, გადაიტანა ეკონომიკის აღდგენა. იმ დროს აზერბაიჯანში ჩნდებიან ყველაზე გამოჩენილი ბიზნესმენები, არქიტეტორები, ვაჭრები, მეცნიერები, როგორც ეროვნული, ასევე უცხოელი მხატვრები, ასევე აზერბაიჯანში ჩნდება მუსიკის ახალი მიმართულებების ტალღები. აზერბაიჯანელმა კომპოზიტორებმა ნიაზიმ და ტოფიკ გულიევმა 1938 წელს შექმნეს პირველი ჯაზის ორკესტრი ბაქოში.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:ბაქო კატეგორია:აზერბაიჯანული ჯაზი
აფაგ შიხლი
აფაგ შიხლი (Afaq Şıxlı; დ. 25 ივნისი, 1969, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი ექიმი, მწერალი, პუბლიცისტი, თარჯიმანი, საერთაშორისო მწერლებისა და პუბლიცისტების ასოციაციის, ევროაზიის მწერალთა გაერთიანების, რუსეთისა და აზერბაიჯანის მწერალთა გაერთიანების წევრი, რუსეთის პოეზიის აკადემიის და აზერბაიჯანის ჟურნალისტების გაერთიანების წევრი. 2015 წლის იანვრიდან აზერბაიჯანის მწერალთა გაერთიანების მოსკოვის ბიუროს ხელმძღვანელია.
ცხოვრება
აფაგ შიხლი დაიბადა 1969 წლის 25 იანვარს, აზერბაიჯანის სსრ-ის დედაქალაქ ბაქოში, მეცნიერთა ოჯახში. წარმოშობით არის ყაზახის რაიონის სოფელ იქინჯი-შიხლიდან, შიხლინსკების საგვარეულოდან. 1984 წელს, 15 წლის ასაკში დაამთავრა №12 საშუალო სქოლა ოქროს მედალზე, შემდეგ კი ჩააბარა ნერიმანოვის სახელობის აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის მეორე პროფილაქტიკის ფაკულტეტზე. 1990 წელს მეორე პროფილაქტიკის ფაკულტეტის წარჩინებით დაამთავრა და 2000 წლამდე 15 ნომრიანი TSH-ის მეხუთე განყოფილებაში ექიმ-თერაპევტათ მუშაობდა.
დღეისათვის რუსეთში, ქალაქ მოსკოვში ცხოვრობს.
2011 წლიდან საერთაშორისო მწერლებისა და პუბლიცისტების ასოციაციის, 2012 წლიდან ევრაზიის მწერალთა გაერთიანების, რუსეთის მწერალთა გაერთიანების და რუსეთის პოეზიის აკადემიის, 2013 წლიდან აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა გაერთიანების წევრია.
ასქი-იყრიყი
ასქი-იყრიყი (Əski İqriq) — სოფელი  აზერბაიჯანში  ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს     356  კაცი.
სოფელში არის ხუთვარსკვლავიანი სასტუმრო „Rixos Guba“ სასტუმრო. მისი მშენებლობა დაიწყო 2011 წლის აპრილში და 2013 წლის 20 დეკემბერს გაიხსნა, რომელსაც  აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი დაესწრო.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ჯორჯ სიგალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:ნიუ-იორკელები
გადელგარეევო
გადელგარეევო (Ғәҙелгәрәй) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება კიეკბევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 175 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 435 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
მარტინ ვისკარა
მარტინ ვისკარა (დ. 22 მარტი, 1963) — პერუელი ინჟინერი და პოლიტიკოსი. იყო პერუს პრეზიდენტი 2018-2020 წლებში. ვისკარა მანამდე იყო მოკეგუის რეგიონის გუბერნატორი, ტრანსპორტირებისა და კომუნიკაციების მინისტრი და პერუს ელჩი კანადაში.
2016 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იყო პარტიის, „პერუელები ცვლილებებისთივს", ლიდერის პედრო პაბლო კუჩინსკის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი.
ვისკარა პრეზიდენტი 2018 წლის 23 მარტს გახდა, მას შემდეგ, რაც პერუს 66-ე პრეზიდენტმა, კუჩინსკიმ თანამდებობა დატოვა.
ადრეული წლები
ვისკარა APRA-ს ყოფილი წევრის, ცეზარ ვისკარა ვარგასისა და დაწყებითი სკოლის მასწავლებლის, დორის კორნეოს ოჯახში დაიბადა. მამამისი მოკეგუის მერი და პერუს 1978 წელს მოსწვეული პარლამენტის წევრი იყო. მისი ოჯახი თავდაპირველად მოკეგუაში ცხოვრბოდა, თუმცა, მოგვიანებით ავადმყოფობის გამო, ლიმაში გადავიდნენ. ვისკარას ცხოვრებაში მამამისმა დიდი როლი ითამაშა.
ბალიგლასი
ბალიგლასი (Ballyglass; An Baile Glás, „მწვანე სოფელი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოს ცენტრალურ ნაწილში, კონაქტის პროვინციაში. ქალაქ კასლბარიდან დაშორებულია 17 კმ-ით.
მარტინ ვისკარა
განათლება
1984 წელს ვისკარამ დაამთავრა ინჟინერიის ეროვნული უნივერსიტეტი ლიმაში. ასევე მიღებული აქვს მენეჯმენტის ადმინისტრირების დიპლომი ბიზნესის ადმინისტირირების სკოლაში.
ბალიგლასი
სოფელში მდებარეობს ერთი მაღაზია, ორი პაბი, დაწყებითი სკოლა, თემის ცენტრი, ჩოგბურთის კორტები და საფეხბურთო მოედანი, სადაც თამაშობს 1975 წელს დაარსებული საფეხბურთო კლუბი.
მარტინ ვისკარა
მოკეგუის გუბერნატორი
ვისკარას პოლიტიკური ამბიციები ჯერ კიდებ 2006 წელს დაიწყო, როდესაც APRA-ს პარტიით მონკეგუის გუბერნატორობაზე კენჭი იყარა, თუმცა, არჩევნებში დამარცხდა. 2008 წელს მან უთანასწორო გადასახადების გამო ,,მოკეგუასოს" სახელით ცნობილი საპროტესტო აქციები გამართა. ვისკარამ კრიზისის მოსაგვარებლად იმოგზაურა ლიმაში და აცნობა პერუს მთავრობას რეგიონში არსებული სიტუაცია, რითაც მათგან მიიღო დაპირება შეეტანათ ცვლილებები კანონში საკითხთან დაკავშირებით. სწორედ ამ მოვლენამ შეუწო ხელი მის სამომავლო წარმატებას.
ბალიგლასი
სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მარტინ ვისკარა
მოკეგუის გუბერნატორი
2011 წელს ვისკარა მოკეგუის გუბერნატორად აირჩიეს. მისი თანამდებობაზე ყოფნის დროს, გაუმჯობესდა სოციალური მდგომარეობა და შემცირდა კორუფციის შემთხვევები, რის გამოც ვაშინგტონ პოსტმა მას პერუს ..უიშვიათესი მაგალითი" უწოდა. მან ასევე მოაგვარა დაპირისპირება მოსახლეობასა და სამთო კომპანია Anglo American-ს შორის. ვისკარა მოკეგუის გუბერნატორი 2014 წლამდე იყო.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
ქოქშეთაუს აეროპორტი
ქოქშეთაუს აეროპორტი (IATA: KOV, ICAO: UACK) — ორმაგი დანიშნულების აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ქოქშეთაუდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 12.5 კმ-ში.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის აეროპორტები
კილხურნის ციხესიმაგრე
300px|მინი კილხურნის ციხესიმაგრე (Kilchurn Castle) — დანგრეული ციხესიმაგრე, ლოხ-ავეს კლდოვან კუნძულზე, არგაილ-ენდ-ბიუტი, შოტლანდია. ციხესიმაგრე ააგეს XV საუკუნეში ქემფბელების საგვარეულოს დაკვეთით. ციხესიმაგრე მოქმედი იყო 1770 წლამდე. იგი ამჟამად შოტლანდიის ისტორიული გარემოს დაცვის ქვეშაა და საზოგადოებისთვის გახსნილია ზაფხულობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის ციხესიმაგრეები
პრაღის წმინდა გიორგის ბაზილიკა
პრაღის წმინდა გიორგის ბაზილიკა — უძველესი, დღემდე შემორჩენილი საეკლესიო ნაგებობა პრაღის ციხესიმაგრეში, ჩეხეთში, პრაღაში. ბაზილიკა დააარსა ვრატისლავ I ბოჰემიელმა 920 წელს. ბაზილიკა წმინდა გიორგის სახელობისაა.
ისტორია
ბაზილიკა აკურთხეს 921 წელს. ის არის ერთ-ერთი უძველესი ეკლესია პრაღაში, რომელიც აშენებულია რომაული სტილით. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო ვრატისლავ I-მა. 921 წელს, ვრატისლავ I-ის გარდაცვალებისას ეკლესია უკვე დასრულებული იყო, მაგრამ მის სიკვდილამდე არ უკურთხებიათ. ვენცალიუს I-მა დაასრულა პროექტი და ბაზილიკაში დაკრძალა თავისი ბებია, ლუდმილა ბოჰემიელი.
ბაზილიკა ეკლესია ბოჰემიის ცენტრი იყო პრაღის საეპისკოპოსოს დაარსებამდე 973 წელს. 976 წელს ბაზილიკის ჩრდილოეთ მხარეს აშენდა ბენედიქტელთა წმინდა გიორგის სააბატოს პირველი შენობა და ის გახდა ამ სააბატო ეკლესია. წმინდა გიორგის მონასტერი მდებარეობს ბაზილიკის გვერდით, რომელიც დააარსა 973 წელს მლადამ (აბატმა). ბოჰემის დედოფლის კურთხევის უფლება ამ თემის აბატსს ჰქონდა.
1142 წელს კონრად III შევიდა ბოჰემიაში, რათა დაენიშნა თავისი სიძე ვლადისლავ II ჰერცოგად. კონრადმა ალყა შემოარტყა პრაღის ციხეს. ალყის დროს ეკლესიამ და მონასტერმა ხანძრის შედეგად დიდი ზიანი მიიღეს. დაზიანებები შეკეთდა 1145-1151 წლებში და ამ დროს ეკლესიას ორი კოშკი შეემატა. ჩრდილოეთის, უფრო პატარა კოშკს მეტსახელად „ევა“, ხოლო სამხრეთის, უფრო დიდ კოშკს მეტსახელად „ადამი“ ჰქვია. ბაროკოს ფასადი თარიღდება მე-17 საუკუნის ბოლოთი.
1364–1378 წლებში აბატმა ელისაბეტამ დაასრულა სანტა ლუდმილას სამლოცველოს განახლება გოტიკურ სტილში, ხოლო სამლოცველოს საკურთხეველი აკურთხა 1371 წელს ვლაშიმის არქიეპისკოპოსმა იან ოჩკომ. XV საუკუნეში მონასტერი განადგურდა ჰუსიტური ომების დროს და აღადგინეს ბენედიქტინელების დაბრუნების შემდეგ. XVI საუკუნის დასაწყისში აშენდა ახალი სამხრეთის პორტალი. 1541 წლის ხანძრის დროს ბაზილიკა კვლავ დაიწვა და შემდეგ კვლავ აღადგინეს. 1608-დან 1612 წლამდე ჰელფენბურგის აბას სოფიას ბრძანებით დასავლეთ ნაწილში აშენდა მონაზვნების დიდი საგუნდო კუთხე. მე-17 საუკუნის ბოლოს აშენდა ბაროკოს ფასადი, სავარაუდოდ ფრანჩესკო კარატის ხელმძღვანელობით. 1717-1722 წლებში წმინდა იოანე ნეპომუქელის სამლოცველო ააგო ფრანტიშეკ მაქსმილიან კანკამ. შენობის სამხრეთ პორტალზე ბარელიეფი გამოსახავს წმინდა გიორგის და გველეშაპს.
1780-იან წლებში შენობების მდგომარეობა გაუარესდა, როდესაც იოზებ II-მ დაშალა სამონასტრო ორდენები და მონასტერი და ბაზილიკა გადაკეთდა და გამოიყენა არმიამ. ფასადის და ეკლესიის ინტერიერის ზოგიერთი ელემენტის გარდა, ბაზილიკამ შეინარჩუნა რომაული სტილი 1142 წელს პრაღის ციხეში ხანძრის შემდეგ განხორციელებული რესტავრაციის შემდეგ. შენობის გარედან ბარელიეფი განასახიერებს წმინდა გიორგის და გველეშაპს.
ინტერიერი
პრაღის ბაროკოსა და როკოკოს სტილის ეკლესიებისგან განსხვავებით, ბაზილიკის ინტერიერი კირქვისგანაა აგებული. ეკლესია არის სამნავიანი ბაზილიკა, ორი კოშკით, რომელიც მდებარეობს ეკლესიის აღმოსავლეთით, ორი გვერდითი ნავის ბოლოს. იგი იწყება კვადრატული პრესვიტერით და მთავრდება აფსიდით. საკურთხევლის ქვეშ არის სამნავიანი მავზოლეუმი. მავზოლეუმში ინახება პრჟემისლოვიჩების დინასტიის წევრების საფლავები და მრავალი წმინდანის რელიკვიები.
ახლანდელი გამოყენება
ბაზილიკა არის პრაღის ციხე-კომპლექსის შენობების ნაწილი. ციხე იყო ქვეყნის პოლიტიკური დედაქალაქი, ხოლო ბაზილიკა მისი სასულიერო ცენტრის ნაწილი. 1962 წელს შენობა გამოცხადდა ეროვნულ კულტურულ ძეგლად და გადაკეთდა საკონცერტო დარბაზად. 1969-1975 წლებში იგი გადაკეთდა საგამოფენო სივრცედ.
სქოლიო
კატეგორია:ტაძრები ევროპაში კატეგორია:ბაზილიკები კატეგორია:წმინდა გიორგის ბაზილიკები კატეგორია:ეკლესიები
კატეგორია:ბაზილიკები ჩეხეთში კატეგორია:ტაძრები ჩეხეთში
Э́
Э́, э́ — კირილური დამწერლობის ასო „Э“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
კოდების ცხრილი
კატეგორია:კირილური ასოები
ევროპელი დემოკრატები
ევროპელი დემოკრტები — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. საჯარო რეესტრში, როგორც პოლიტიკური პარტია დარეგისტრირდა 2005 წელს. პარტიის ფუძემდებლები არიან აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირები. პარტიის თავმჯდომარეა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის ყოფილი მინისტრი პაატა დავითაია. პარტია ყურადღებას ამახვილებს აფხაზეთის კონფლიქტის მოგვარებასა და დევნილ ადამიანებზე. ის ცნობილია თავისი დევიზით: „ჩვენ თვითონ“. მას აღნიშნული დევიზი 2011 წლის სექტემბრიდან აქვს. პარტია აქტიურ მონაწილეობას იღებდა 2007 წლის საპროტესტო აქციებში და იყო ოპოზიცირი გაერთიანება „ერთიანი ეროვნული საბჭოს“ წევრი. ამჟამად პარტია არის კოალიცია „ძალა ერთობაშიას“ წევრი.
მონსენიორ-პაულუ
მონსენიორ-პაულუ (Monsenhor Paulo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 898 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვარჟინიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 161 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.69 კმ²-ზე. ფართობი 216 540 კმ²-ია.
ოქტომბრის სახელობის პარკი
ოქტომბრის სახელობის პარკი (Парк имени Октября) — კულტურისა და დასვენების პარკი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვის ოქტომბრის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
ისტორია
ოქტომბრის სახელობის პარკი დაარსდა 1971 წელს 7,2 ჰექტარის ფართობზე მდინარე ტემერნიკის ნაპირზე, პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს სარბენი ბილიკი, სავარჯიშო ტრენაჟორები, სამაგიდო ჩოგბურთის სათამაშო მოედნები, ასევე მოედანი, რომელიც გამოიყენება სპორტის სხვადასხვა სახეობებისათის, მათ შორის კალათბურთის, ხელბურთისა თუ ფეხბურთისათვის. 2013 წელს, პარკის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე კანალიზაციის ორი ხაზის საგანგებო მდგომარეობის საკითხი უნდა გადაწყვეტილიყო. იგი იყო არასასიამვნო სუნის გარცელებისა და ტერიტორიის სანიტარული დაბიძურებს მიზეზი. იმავე წლის ზაფხულში ხელახლა უნდა ჩამოყალიბებულიყო ქსელი. მოახდინეს კულტურსა და დასვენების პარკის 56-ე არმიის ქუჩის მხრიდან არსებული მთავარი შესასვლელის კიბეების რესტავრაცია. გაზაფხულის სეზონზე ოქტომბრის სახელობის პარკის ტერიტორიაზე დარგეს 40 ხე, მათ შორის ისეთი სახეობები როგორიცაა ცირცელი, იასამანი, იელი, იფანი და სხვა.
ოქტომბრის სახელობის პარკი წარმოადგენს მოედანს, სადაც მიმდინარეობს კულტურულ-მასობრივი ღონისძიებები. აქ აღნიშნავენ დროშის დღეს, რუსეთის დღეს, გამარჯვების დღეს, ბავშვთა დაცვის დღეს და სხვა ღირსშესანიშნავ დღესასწაულებს. ზამთრის განმავლობაში კულტურისა და დასვენების პარკის ტერიტორიაზე იმართება საბავშვო საახალწლო დღესასწაულები.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქი კატეგორია:რუსეთის პარკები
იულია ჰაგენ-შვარცი
იულია ვილჰელმინა ემილია ჰაგენ-შვარცი  (გერმ. Julie Wilhelmine Emilie Hagen-Schwarz; დ. 27 ოქტომბერი, 1824, პრანგლი  — გ. 20 ოქტომბერი, 1902, იურიევი) — XIX საუკუნის დასავლეთ ევროპის ხელოვნების სკოლის წარმომადგენელი, პორტრეტისტი,  რომელიც ცხოვრობდა ლივონიაში,  მხატვარ ავგუსტ მათიას ჰაგენის უფროსი ქალიშვილი, ასტრონომ ლუდვიგ შვარცის მეუღლე, პროფესორ ბერნჰარდ ფონ კერბერის რძალი, ვიცე-ადმირალ ლუდვიგ  ფონ კერბერის დეიდა.
ბიოგრაფია
იულია  ჰაგენი დაიბადა ესტლანდიაში კუნძულ პრანგლიზე, როდესაც ლანდშაფტის მხატვარი მამა დერპტიდან ფეხმძიმე მეუღლესთან ერთად  კუნძულზე წავიდა ესკიზის გასაკეთებლად. მეუღლეს მოულოდნელად დაეწყო მშობიარობა. გადმოცემის თანახმად, მშობლების ასეთმა დაუფიქრებელმა საქციელმა იულიას ტყუპი ძმის სიცოცხლე შეიწირა. გოგონამ ადრეული ინტერესი გამოავლინა ხატვისადმი და მამაც ხალისით დაკავდა მისი განათლებით. გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ იულია შევიდა დერპტის უნივერსიტეტის სამხატვრო სკოლაში, რომელსაც იმ დროს მამამისი ხელმძღვანელობდა. მამისგან განსხვავებით, იულია დაინტერესდა პორტრეტების ხატვით და საბოლოოდ გახდა წარმატებული პორტრეტისტი. მარცხნივ|მინი|დისშვილის, ლ. კერბერის პორტრეტი სკოლის  დამთავრების შემდეგ,  იულიამ  მიიღო სტეფან ფონ ვილბუას სახელობის საუნივერსიტეტო სტიპენდია  1848 წელს  და გაემგზავრა გერმანიაში სასწავლებლად სამი წლით. ფორმალურად, უნივერსიტეტმა იგი გაგზავნა ძველი ოსტატების ნახატების კოპირებისთვის, მაგრამ რეალური მიზანი სწავლის გაგრძელება იყო. სწავლობდა დრეზდენში კრისტიან ფრიდრიხ გონესთან, შემდეგ კი სწავლა განაგრძო მიუნხენში იოჰან მორიც რუგენდასის სტუდიაში.
სამი წლის შემდეგ, იულია მცირე ხნით დაბრუნდა დერპტში. მალე ახალგაზრდა მხატვარმა მიიღო ახალი გრანტი საზღვარგარეთ გასამგზავრებლად, მას მიენიჭა იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის სახელობითი სტიპენდია სამი წლის განმავლობაში იტალიაში სწავლის გაგრძელების უფლებით. ამ მოგზაურობაში მას მამა ახლდა, რომელსაც მხედველობის პრობლემა ჰქონდა და იტალიაში მისი გაუმჯობესების შესაძლებლობა მიეცა. იულია სწავლობდა ცნობილი გერმანელი ჟანრის ფერმწერის და პორტრეტისტის ავგუსტ რიდელის სახელოსნოში, რომელიც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა რომში 1832 წლიდან. მინი|მოხუცი იტალიელის პორტრეტი 1854 წელს ოცდაათი წლის იულია დაბრუნდა მშობლიურ ლივონიაში, როგორც სრულად ჩამოყალიბებული მხატვარი. მის ნახატებს უკვე  კარგად იცნობდნენ ევროპაში. ბევრი მათგანი გამოფენილი იყო ევროპულ სალონებში. იულია მალე გაჰყვა ცოლად ცნობილ ასტრონომ ლუდვიგ შვარცს. ფერწერის ისტორიაში შევიდა ჰაგენ-შვარცის სახელით. მარცხნივ|მინი|გოგონა სანთლით ქორწინებიდან ცოტა ხნის შემდეგ იულია და მისი მეუღლე გაემგზავრნენ რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ხანგრძლივ ექსპედიციაში. ექსპედიცია სწავლობდა მინერალურ სიმდიდრეს და დაკავებული იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ციმბირის დეტალური რუკის შედგენით. მცირე რაზმთან ერთად იულიამ და მისმა მეუღლემ მთებში 600 მილზე მეტი გაიარეს. მთელი მოგზაურობის განმავლობაში მხატვარი განუწყვეტლივ მუშაობდა და ბუნებრივია, რომ ექსპედიციის დროს  ყველაზე ხშირად პეიზაჟებს ხატავდა. 1858 წელს (ექსპედიციიდან დაბრუნების წელს) იულია ჰაგენ-შვარცი გახდა პირველი ქალი, რომელიც აირჩიეს პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის წევრად. მას შემდეგ ის ხშირად სტუმრობდა პეტერბურგს, მონაწილეობდა თითქმის ყველა ეროვნულ გამოფენაში.
იულია ჰაგენ-შვარცი გარდაიცვალა მშობლიურ დერპტში, რომელსაც იურიევი ეწოდა 1893 წელს, 78 წლის იუბილემდე რამდენიმე დღით ადრე. მხატვარი დაკრძალეს ძველ ლუთერანულ სასაფლაოზე მამისა და მეუღლის გვერდით.
მხატვრის შემოქმედებითი მემკვიდრეობა დიდია. ისტორიკოსებმა  შეაფასეს, რომ ჰაგენ-შვარცმა დახატა შვიდასზე მეტი პორტრეტი, დიდი რაოდენობის პეიზაჟების გარდა.
თომას ბერნჰარდი
თომას ბერნჰარდი (დ. 9 თებერვალი, 1931 — გ. 12 თებერვალი, 1989) — ავსტრიელი რომანისტი, დრამატურგი და პოეტი. ბერნჰარდის ნაშრომებს ხშირად „მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვან ლიტერატურულ მიღწევად“ მიიჩვენენ. აღიარებულია II მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან გერმანულენოვან ავტორად.
ბიოგრაფია
თომას ბერნჰარდი დაიბადა 1931 წელს ჰერლენში, ნიდერლანდებში. დედამისი დაქორწინებული არ ყოფილა და მოსამსახურედ მუშაობდა. 1931 წლის შემოდგომიდან 1937 წლამდე ბერნჰარდი ბებია-ბაბუასთან ერთად ვენაში ცხოვრობდა. დედამისმა დაქორწინების შემდეგ ბენჰრადი ტრაუნშტაინში გადაიყვანა. იგი იძულებული გახდა ჰიტლერიუგენდის ერთ-ერთ შტოში, Deutsches Jungvolk-ში გაწევრიანებული, რომელიც სძულდა. ბერნჰარდის ბიოლოგიური მამა, ალოიზ ცუკერშტეტერი დურგალი და კრიმინალი იყო, რომელმაც თომასი ვაჟად არ ცნო. ბერნჰარდი მას არასდროს შეხვედრია. 1940 წელს ცუკერშტატერმა ბერლინში გაზით მოიწამლა თავი.
დამატებითი ლიტერატურა
მიმოხილვები
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი რომანისტები კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი დრამატურგები კატეგორია:გერმანულენოვანი პოეტები კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კოსმოსური ტურიზმი
მინი|კოსმოსური ტურისტი მარკ შატლუორთი
საჯარო ფასი კომპანიის Space Adventures შუამავლობით საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის ბორტიდან რუსულ კოსმოსურ ხომალდ „სოიუზამდე“ 20–40 მლნ აშშ-ის დოლარს წარმოადგენდა 2001–2009 წლებში. ზოგიერთმა კოსმოსურმა ტურისტმა კონტრაქტი გააფორმა მესამე მხარესთან, რათა ჩაეტარებინათ გარკვეული სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა ორბიტაზე ყოფნისას.
2010 წელს რუსეთმა შეაჩერა ორიტალური კოსმოსური ტურიზმი საერთაშორისო კოსმოსური სადგურზე ეკაპაჟის ზრდის გამო, რომლებიც იყენებდნენ იმ ადგილებს, რაც უნდა დაეკავებინა ექსპედიციის ეკიპაჟს და უნდა გაყიდულიყო კოსმოსური ფრენის მონაწილეებზე. თუმცა, 2013 წელს იგეგმებოდა ფრენების ექპერიმენტული განახლება, როდესაც „სოიუზისკენ“ სამ კაციანი ერთჯერადი გამოყენების ფრენები გაიზრდებოდა ხუთამდე წელიწადში.
სქოლიო
კატეგორია:კოსმოსური ტურიზმი კატეგორია:კოსმოსური ტურისტები კატეგორია:ტურიზმის სახეები
ტინტაი-პუნკუს რაიონი
ტინტაი-პუნკუს რაიონი (Distrito de Tintay Puncu) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ტაიაკახის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 944 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 460.32 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტაიაკახის პროვინციის რაიონები
აფექტი
აფექტი  — უეცრად წარმოშობილი და სწრაფად წარმავალი ძლიერი სულიერი ემოცია (გრძნობა, განცდა), რომელიც ეუფლება პირს რაიმე გარემოების ზეგავლენით, ამცირებს შეგნებულ ნებელობით კონტროლს და წარმართავს მის ქცევას.
იმისდა მიხედვით, თუ როგორი იყო ეს განცდა, რამდენად შესუსტდა ის შეგნებული ნებელობითი კონტროლი, რომელსაც ადამიანი თავის თავს უწევს, განასხვავებენ ფიზიოლოგიურ და პათოლოგიურ აფექტს. პათოლოგიური აფექტის მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს მთლიანად ეკარგება უნარი, გააც-ნობიეროს მის მიერ ჩადენილი ქმედების მნიშვნელობა, გაითვალისწინოს შედეგი, რომელიც ქმედებას შეიძლება მოჰყვეს და უხელმძღვანელოს მას. ასეთ მდგომარეობაში მყოფი პირი განიხილება, როგორც შეურაცხადი, რომელიც კანონის თანახმად, თავის ნამოქმედარზე პასუხს არ აგებს. პათოლოგიური აფექტისაგან განსხვავებით, ფიზიოლოგიური აფექტის მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს მხოლოდ და მხოლოდ შესუსტებული აქვს თვითკონტროლისა და ქმდების ხელმძღვანელობის უნარი, ამიტომ მისი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა მსუბუქდება, მაგრამ არ გამოირიცხება.
Ю́
Ю́, ю́ — კირილური დამწერლობის ასო „Ю“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული გრაფემა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სიტყვაში უნდათ Ю ხმოვანზე გააკეთონ ინტონაციის გამახვილება.
ჟაკლინ ენოელი
ბიოგრაფია
ჟაკლინი დაიბადა 1401 წლის 15 ივლისს ჰააგაში, ჰოლანდიაში. იგი იყო ბავარიის, ჰოლანდიის, ზელანდიის, ფრიზიისა და ენოს გრაფ ვილჰელმ IV-ისა და მისი მეუღლის, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ II-ისა და მარგარიტა ფლანდრიელის ასულ მარგარიტა ბურგუნდიელის ქალიშვილი, მათი ერთადერთი შვილი და მაშასადამე ტახტის მემკვიდრეც.
1406 წლის 29 ივლისს ჟაკლინი ცოლად შერთეს საფრანგეთის მეფე შარლ VI-ისა და დედოფალ იზაბელა ბავარიელის უმცროს ვაჟს, ჟან დე ვალუას. 1415 წელს ჟაკლინის მაზლი, საფრანგეთის დოფინი ლუი დე ვალუა უშვილოდ გარდაიცვალა, რის გამოც დოფინი მისი ქმარი ჟანი ხდება, თავად ჟაკლინი კი საფრანგეთის მადამ დოფინად და მომავალ დედოფლად იქცა, თუმცა ეს ბედნიერება დიდ ხანს არ გაგრძელებულა.
1417 წლის 30 მაისს მამამისი მონადირე ძაღლებმა დაგლიჯეს და მოკლეს, რის გამოც ბავარიის ტახტზე ჟაკლინის ბიძა, ხოლო ფრიზიის, ჰოლანდიის, ენოსა და ზელანდიის ტახტზე კი თავად ჟაკლინი ადის. 1417 წლის 5 აპრილს კი გარდაიცვალა ჟაკლინის 18 წლის მეუღლე, საფრანგეთის დოფინი, რომელიც ივარაუდება, რომ მოწამლეს.
ვინაიდან ჟაკლინს პირველი ქორწინებიდან შვილები არ ჰყავდა, მისი მეორედ გათხოვება გახდა საჭირო. ჟანის გარდაცვალებიდან მალევე, 1418 წლის 10 მარტს იგი ცოლად მიჰყვება თავის ბიძაშვილს, ბრაბანტის ჰერცოგ ჟან IV ბურგუნდიელს, რომელიც ჟაკლინის დედის, მარგარიტა ბურგუნდიელის ღვიძლი ძმის შვილი იყო. ახალი ქორწინება არც თუ ისე იღბლიანი აღმოჩნდა, რადგან ჟანი ძალიან ინერტული და უუნარო ადამიანი იყო, მაშინ როცა ჟაკლინი ენერგიული, ცოცხალი და ლამაზი გოგონა იყო. ქორწინებიდან მალევე, ჟაკლინის ბავარიელმა ნათესავებმა, მისი კავშირების შესასუსტებლად გადაწყვიტეს მისი და ჟანის ქორწინების დანგრევა. ისინი აცხადებდნენ, რომ მათი ქორწინება არ იყო კონსუმირებული და მაშასადამე არც არსებობდა, ასეთ შემთხვევაში კი ჰოლანდიაზე პრეტენზიას ბიძამისი აცხადებდა. ბავარიის ჰერცოგმა იოჰან III-მ რომის პაპთან ლიეჟის ეპიკოპოსი მიავლინა და მოისყიდა იგი, რომელმაც 1422 წელს ჟაკლინისა და ჟანის ისედაც უნაყოფო ქორწინება ბათილად სცნო.
განქორწინებისთანავე, ჟაკლინმა მესამე ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყო. მისი სამიზნე ამჯერად ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ის შვილიშვილი, გლოსტერის ჰერცოგი ჰამფრეი ლანკასტერი იყო. 1423 წელს ჟაკლინი და ჰამფრეი დაქორწინდნენ კიდეც. უნდა აღინიშნოს, რომ სიძისათვის ეს პირველი ქორწინება იყო.
1427 წლის 17 აპრილს ჟაკლინის ყოფილი ქმარი, ჟან IV გარდაიცვალა. მისმა ძმამ, ბურგუნდიის ჰერცოგმა ფილიპ III-მ განაცხადა, რომ ღვთის წინაშე, ჟაკლინი კვლავ მისი ძმის ცოლი იყო და მემკვიდრეობით ერგებოდა ჟაკლინის მფლობელობაში მყოფი ფრიზია, ენო, ჰოლანდია და ზელანდია, რაც ცხადია აბსურდი იყო. 1428 წელს, ჰამფრეი ჟაკლინს უშვილობის გამო გასცილდა და მეორე ცოლი შეირთო, რამაც ჟაკლინი რთულ მდგომარეობაში ჩააყენა, ვინაიდან, ახლა უკვე აღარ ჰყავდა ძლიერი მფარველი ინგლისის სახით. მალევე ჟაკლინსა და ფილიპ III-ს შორის დიდი ომი გაჩაღდა, რაც 1433 წელს ჟაკლინის სასტიკი მარცხით დამთავრდა. 1433 წლის 15 აპრილს, ფილიპმა ჟაკლინს ოფიციალურად ჩამოართვა ენოს, ჰოლანდიის, ფრიზიისა და ზელანდიის საგრაფოები. ამით, ვიტელსბახებმა სამუდამოდ დაჰკარგეს თავიანთი მრავალსაუკუნოვანი ბატონობა ქვემო ქვეყნებში.
1434 წელს ჟაკლინი მეოთხედ დაქორწინდა ჰოლანდიელ დიდგვაროვან ფრანკ ვან ბორსელენზე. მართალია მას არც მეოთხე ქმართან ჰყოლია შვილები, მაგრამ ამჯერად მას ქმარში გაუმართლა და უკანასკნელი წლები ბედნიერად გაატარა ზაილენის სასახლეში. იგი გარდაიცვალა 1436 წლის 8 ოქტომბერს, 35 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1401 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1436 კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:საფრანგეთის მადამ დოფინები კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
ასფარასთი
ასფარასთი (Aspərəsti) — სოფელი  აზერბაიჯანში  ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს  326  კაცი.
მკვლევარების აზრით სოფლის გეოგრაფიული სახელწოდება შედგება ორი კომპონენტისგან: „aspa“, რაც თურქულ ენაზე „გადასახლება“, „მთის უღელტეხილი, მთის გზა“; „ნეკერჩხალი“ ნიშნავს, ხოლო „rasta“ ირანულ ენაზე — „დასახლება, სოფელი“. ე. ი. „სოფელი  მთის უღელტეხილზე, სოფელი მთის გზაზე “.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
მცირე ქარავან-სარაი
მცირე ქარავან-სარაი ანუ ხანის ქარავან-სარაი — ქარავან-სარაი, რომელიც განლაგებულია ბაქოს ისტორიულ ნაწილში, იჩერი-შეჰერში, ჰაგიტატ-რზაევას ქუჩაზე. 2001 წლის 2 აგვისტოს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილების საფუძველზე ორსართულიანი ქარავან-სარაი დარეგისტრირდა როგორც ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი.
ხანის ქარავან-სარაის ჩრდილოეთით და სამხრეთით განლაგებულია ორი გამჭოლი შესასვლელი, რომელიც აერთიანებს სანაპიროს და სავაჭრო ქუჩას. შესასვლელები გაფორმებულია პორტალის ფორმის კომპოზიციებით. შუა საუკუნეებში შესასვლელი იყო ზღვის მხრიდან. სამხრეთიდან ქარავან-სარაის გააჩნია თავდაცვითი ნაგებობები. ისტორიკოსების აზრით, ქარავან-სარაიში ფუნქციონირებდა მედრესე, რომელიც შეიოდა ჯამალეს კომპლექსში და კელიები განკუთვნილი იყო სტუდენტებისათვის, რომელნიც სწავლობდნენ მედრესეში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
უილი ლეო
210px|მინი|[[ერნსტ ტელმანი (მარცხნივ) და უილი ლეო ]] უილი ლეო (Willy Leow; დ. 25 იანვარი, 1887, ბრანდენბურგი, გერმანიის იმპერია — გ. 3 ოქტომბერი, 1937, მოსკოვი, სსრკ) — გერმანელი პოლიტიკოსი, გერმანული კომინუსტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, ერნსტ ტელმანის მომხრე. გერმანიის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი 1928 წლიდან, რაიხსტაგის დეპუტატი 1928–1933 წლებში. 1934 წლიდან იყო ემიგრაციაში საბჭოთა კავშირში. 1937 წლის 3 ოქტომბერს ბრალი დასდეს „ანტისაბჭოთა ტროცკისტულ-ნაცისტურ ტერორისტულ ორგანიზაციაში“ მონაწილეობაში, უმაღლესმა სასამართლომ მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 1988 წელს მოხდა მისი რეაბილიტაცია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:რეპრესირებულები კატეგორია:გერმანელი კომუნისტები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
მარსის ველი (პარიზი)
მარსის ველი (Champ de Mars) — საზოგადოებრივი პარკი პარიზის მეშვიდე ოლქში. მდებარეობს ეიფელის კოშკსა და პარიზის სამხედრო სკოლას შორის, ქალაქის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე სენის მარცხენა ნაპირზე.
ფრთხილად, ბებია!
ფრთხილად, ბებია! (Осторожно, бабушка!) — 1960 წლის საბჭოთა სრულმეტრაჟიანი ფერადი მხატვრული ფილმი. ჟანრი კომედიური. რეჟისორი ნადეჟდა კოშევეროვა. ფილმის პრემიერა გაიმართა 1961 წლის 7 მარტს.
სიუჟეტი
ახალგაზრდა დირექტორი ლენა არის ახალი კულტურის სახლის მშენებლობის პასუხისმგებელი პირი. გამოუცდელი ხელმძღვანელი მართვის სადავეებს ვერ უმკვლავდება. საბედნიეროდ, მას ჰყავს ბებია, რომელიც ენთუზიაზმით გამსჭვალული, აქტიური და მიზანმიმართულია. ბებია „ძველ გვარდიას“ შეკრიბავს და შვილიშვილს დაეხმარება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1960 წლის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
მარსის ველი (პარიზი)
ისტორია
1991 წელს მდინარე სენის სანაპიროზე მდებარე სხვა ძეგლებთან ერთად მარსის ველი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ბელკარა (ირლანდია)
ბელკარა (Belcarra; Baile na Cora ) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ქალაქ კასლბარის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 10 კმ-ში.
სოფელში მდებარეობს 2 მაღაზია, 2 ბარი, ფოსტის ოფისი, საბჭოს ცენტრი და კათოლიკური ეკლესია.
ბელკარამ მეიოს ყველაზე სუფთა სოფლის ჯილდო პირველად 1977-ჯერ მოიგო და ჯამში 14-ჯერ წარადგინა საკუთარი საგრაფო ირლანდიის სუფთა ქალაქის ჯილდოზე.
სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
საქართველოს ლიდერთა სია
საქართველოს ლიდერთა სია — საქართველოს მმართველთა სია 1918 წლიდან დღემდე. სიაში შესულია საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918–1921) მთავრობის თავმჯდომარეები და საქართველოს პარლამენტის პირველი თავმჯდომარე და დამოუკიდებელი საქართველოს ეპოქის ლიდერები.
ერმონელა იაჰო
ერმონელა იაჰო — ალბანელი ოპერის მომღერალი. ჟურნალ The Economist-ის მიხედვით ის დღეისთვის ყველაზე მოთხოვნადი სოპრანოა.ალბანელი მომღერალი ერმონელა იაჰოს კონცერტები დღეისთვის წინასწარაა დაჯავშნილი მსოფლიოს ყველაზე ცნობილ და პრესტიჟულ სცენებზე, როგორებიცაა სამეფო ოპერის თეატრი (ლონდონი), ოპერა გარნიე (პარიზი),მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი (ნიუ-იორკი), ვენის სახელმწიფო ოპერა(ვენა), ლა სკალა (მილანი), დოიჩე ოპერ ბერლინი (ბერლინი)
ბიოგრაფია
ერმონელა 1974 წელს დაიბადა. მამამისი ფილოსოფიას ასწავლიდა, დედა სკოლის მასწავლებელი იყო. უკიდურესი სიღარიბის გამო ერმონელას დედამ ვერ გააგრძელა მომღერლის კარიერა, რაც მისი ოცნება იყო. ერმონელაც ოცნებობდა მომღერლობაზე - უნდოდა პოპ ვარსკვლავი გამხდარიყო. თუმცა, 14 წლის ასაკში პირველად ნახა ჯუზეპე ვერდის "ტრავიატა", რის შემდეგ მისი ცხოვრება სამუდამოდ შეიცვალა და გადაწყვიტა ოპერას გაჰყოლოდა. დღეს მას "ტრავიატა" 232-ჯერ აქვს შესრულებული. ერმონელას მიერ ვიოლიეტას როლის ათივე შესრულებას მაყურებლები ოვაციებით ხვდებოდნენ. კრიტიკოსები მას სასწაულს უწოდებდნენ. მისი ინტერპრეტაცია პუჩინის ოპერისა " მოწყალების და ანჟელიკა" დაიდგა სამეფო ოპერის თეატრის სცენაზე.შემდგომ კი DVD ვერსიით გამოვიდა და დაიმსახურა "წლის DVD-ის" ჯილდო. მისი ინტერპრეტაციებს დადებითად აფასებენ როგორც კრიტიკოსები, ასევე მსმენელები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ალბანელი საოპერო მომღერლები
ესტონეთის ძუძუმწოვრების სია
ეს არის ესტონეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები ძუძუმწოვრების სია. ესტონური ფაუნა ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპასთან შედარებით ღარიბია. ესტონეთში არ არის ენდემური ჯიშის ძუძუმწოვრები.
ალიაღა ვაჰიდი
აზერბაიჯანის რესბუპლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2019 წლის 7 მაისის 211-ე დადგენილებით, ალიაღა ვაჰიდის ნაწარმოებები აზერბაიჯანის რესპუპლიკის სახელმწიფო სიმდიდრედ გამოცხადდა.
ბიოგრაფია
ალიაღა ვაჰიდი 1895 წლის 17 თებერვალს ქალაქ ბაქოში დაიბადა. სწავლა დაიწყო მეჩეთთან არსებულ მედრესეში, რომელიც ვერ დაასრულა. ახალგაზრდობაში ბაქოს „Məcməüş-şüəra“-ს მეჯლისში მიიღო მონაწილეობა, ამ პერიოდში აზერ იმამალიევის, მუნირის და სხვა მწერალთა გავლენით დაიწყო ლექსების წერა. თავის სატირულ ლექსებში მან გააშუქა სოციალური პრობლემები, უსამართლობა, ჩაგვრა და ა.შ. მისი პირველი წიგნი გამოიცა სახელწოდებით „გაუმაძღრობის შედეგი“.
აზერბაიჯანში საბჯოთა ხელისუფლების მისასალმებელ რევოლუციურ პროპაგანდებში აქტიურად მონაწილეობდა, დაწერა მრავალი ლექსი, სადაც ადიდებდა ახალ ცხოვრებას („ჯარისკაც და მუშა მეგობრებს“, „რას ნიშნავს სკოლა“, „ამაღლდი ჩემო ანგელოზო“ და ა.შ.). თანამშრომლობდა გაზეთ „Kommunist“-თან და ჟურნალ „Molla Nəsrəddin“-თან. იგი თავის ლექსებში მკაცრად აკრიტიკებს სიახლეების ხელშემშლელ პირებს. სამოქალაქო ომის პერიოდში დაწერილ ნაწარმოებებში ალიაღა ვაჰიდი სამშობლოს სიყვარულს, მტრისადმი სიძულვილს და გამარჯვებისადმი ნდობას ქადაგებდა. როგორც ფუზულის ტრადიციების მიმდევარი, ვაჰიდი თანამედროვე აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში ღაზალური ჟანრის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. მისი ღაზალები გამოირჩევა პოეტური ენის სიმარტივით, ფოლკლორული და ჰარმონიული ნიშნებით და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მომღერლების რეპერტუარში. მან თარგმნა ნიზამის, ხაგანის, ფუზულის, ნავის და სხვების ღაზალები აზერბაიჯანულ ენაზე.
ალიაღა ვაჰიდის ქანდაკება თავდაპირველად ფილარმონიის ბაღში დადგეს, მოგვიაენებით, რეკონსტრუქციის დროს იჩერი-შეჰერში გადაიტანეს.
რეპრესია
ალიაღა ვაჰიდი ალკოჰოლურ სასმლებზე დამოკიდებული პირი არ იყო, თუმცა რეპრესიის პერიოდში, თავი რომ დაეხწია რეპრესიას, თავი გამოიჩინა, როგორც ალკოჰოლზე დამოკიდებული. ერთხელ, როდესაც მირჯაფარ ბაგიროვს სარეპრესიოდ გამზადებული პირთა სია მისცეს, ალიაღა ვაჰიდის სახელიც იყო. მირჯაფარ ბაგიროვმა მისი სახელი გადახაზა და თქვა, რომ ის მთელი დღე მთვრალია და მისი არსებობა ზიანის მომტანი არ არის. ალიაღა ვაჰიდს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ცუდ პირობებში უცხოვრია. ამასთან დაკავშირებით ლექსიც კი აქვს დაწერილი. მოგვიანებით, 1951 წელს კი მირჯაფარ ბაგიროვმა მას ოროთახიანი სახლი აჩუქა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
სამხრეთის კონუსი
სამხრეთის კონუსი (Cono Sur, Cone Sul) — გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს სამხრეთ ამერიკის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილებს, სამხრეთი ტროპიკის მიმდებარედ. ტრადიციული გაგებით, ის მოიცავს არგენტინას, ჩილესა და ურუგვაის; დასავლეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, სამხრეთით კი ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების დამაკავშირებელი გზა, რაც ანტარქტიდამდე უახლოესი (1000 კმ) კონტინენტური არეალია. სოციალური და პოლიტიკური გეოგრაფიის თვალსაზრისით, სამხრეთის კონუსი მოიცავს არგენტინას, ჩილეს, ურუგვაის, პარაგვაის, სამხრეთ ბრაზილიას და ბრაზილიის შტატ სან-პაულუს.
სიცოცხლის მაღალი ხანგრძლივობა, ლათინურ ამერიკაში უმაღლესი ადამიანის განვითარების ინდექსი, ცხოვრების მაღალი სტანდარტი, გლობალურ ბაზარზე მნიშვნელოვანი ჩართულობა და მზარდი ეკონომიკა — სამხრეთის კონუსს სამხრეთ ამრიკის ყველაზე აყვავებულ მაკრო-რეგიონად აქცევს.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთის კონუსი კატეგორია:სამხრეთი ამერიკა კატეგორია:ამერიკის რეგიონები
დოროთეა საქსენ-ლაუენბურგელი
დოროთეა საქსენ-ლაუენბურგელი (Dorothea von Sachsen-Lauenburg, Dorothea af Sachsen-Lauenburg, Dorothea av Sachsen-Lauenburg; დ. 9 ივლისი, 1511 — გ. 7 ოქტომბერი, 1571) — ასკანიების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი 1534-59 წლებში როგორც კრისტიან III-ის მეუღლე. მეფე ფრედერიკ II-ის დედა.
ადრეული წლები
დოროთეა დაიბადა 1511 წლის 9 ივლისს ლაუენბურგში. იგი იყო საქსენ-ლაუენბურგის ჰერცოგ მაგნუს I-ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია კათარინა ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ქალიშვილი. მისი და, კათარინა საქსენ-ლაუენბურგელი, იყო შვედეთის დედოფალი, როგორც მეფე გუსტავ ერიქსონ ვაზას პირველი მეუღლე.
დოროთეა ისეთ გერმანულ სამთავროში იზრდებოდა, სადაც ერთ-ერთი პირველი დაიწყო პროტესტანტული რეფორმაცია, რის გამოც ის და მისი ოჯახი ლუთერანები იყვნენ. ამან მისი და მისი დის სარფიანად, ანუ ასევე ლუთერანულ სამეფო კარებზე გათხოვებას შეუწყო ხელი, რადგან პროტესტანტი სამეფოები არც ისე ბევრი იყო, ლუთერანი მეფეები იძულებულები იყვნენ ერთეული, ჩრდილო გერმანელი პრინცესები შეერთოთ ცოლებად. ამრიგად, 1525 წლის 29 ოქტომბერს, ლაუენბურგის სასახლეში, დოროთეა ცოლად გაჰყვა დანიის მეფე ფრედერიკ I-ისა და მისი პირველი ცოლის, ანა ბრანდენბურგელის უფროს ვაჟს, პრინც კრისტიანს. ახლად დაქორწინებულები თავიანთ სამეფო კარზე, ჰადერსლევსა და ტოირნინგში ცხოვრობდნენ.
დედოფალი
მარცხნივ|მინი|დედოფალ დოროთეას სამეფო გერბი 1533 წელს მისი მამამთილი, ფრედერიკ I, 61 წლის ასაკში გარდაიცვალა, რის შემდეგაც წესით ტახტი დოროთეას ქმარს უნდა დაეკავებინა, თუმცა სამოქალაქო ომი დაიწყო სამეფო ტახტისთვის, რაც „უმეფობის ხანის“ სახელითაა ცნობილი დანიის ისტორიაში. 1534 წელს დანიისა და ნორვეგიის ტახტი კრისტიან III-მ დაიკავა, რითაც დოროთეა უკვე ოფიციალურად გახდა ამ ორი სამეფოს დედოფალი. მიუხედავად ამისა, ომი გრძელდებოდა, რომელიც საბოლოოდ 1537 წელს, მათი მეფე-დედოფლად კურთხევით დასრულდა. დოროთეასა და კრისტიანის კორონაცია 1537 წლის 12 აგვისტოს შედგა, კოპენჰაგენის კათედრალში. ცნობილია, რომ ახალი დედოფალი კორონაციაზე თოვლივით თეთრი ცხენით მივიდა.
დედოფალ დოროთეას მეფესთან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდა, რის გამოც კრისტიანი მას დიდად ენდობოდა, რაც მას დიდ გავლენას აძლევდა. იგი აღწერილია როგორც პოლიტიკურად აქტიური ქალი, რომელიც ხშირად იღებდა მონაწილეობას სახელმწიფოს მართვის საკითხებში. თუმცა, ეს მხოლოდ მემატიანეთა ზოგადი შეფასებებია და ზუსტად არაა ცნობილი, თუ რომელ საქმეში მიიღო დედოფალმა მონაწილეობა. მისი ქმრის გამეფების შემდეგ, დოროთეას გერმანელი მხლებლები ურჩევდნენ ახალი მანიფესტი გამოეცათ, რომლის მიხედვითაც კრისტიანის ნაადრევი დაღუპვის შემთხვევაში მათი ვაჟის რეგენტი დოროთეა იქნებოდა. აღსანიშნავია, რომ ამ აზრს დიდი წინააღმდეგობა მოჰყვა დანიელი დიდებულების მხრიდან. მით უმეტეს, რომ დედოფალს არ ჰქონდა უფლება, მონაწილეობა მიეღო სამეფო საბჭოს მოქმედებებში. ამიტომაც იკვეთება ფაქტი, რომ დოროთეას დიდი გავლენა ჰქონდა, რაზეც ისიც მეტყველებს, რომ ხშირად თავად დედოფალი ნიშნავდა თანამდებობის პირებს, რაც აქამდე დანიაში არცერთ დედოფალს გაუბედავს.
ცნობილია, რომ დოროთეამ დანიაში ბოლომდე ადაპტირება ვერ მოახდინა და მართალია დანიურად საუბრობდა, მაგრამ გერმანული აქცენტით, ჰქონდა პრო-გერმანული პოლიტიკური ალღო და წერილებსაც ყოველთვის მხოლოდ გერმანულად წერდა. იგი აღწერილია, როგორც ლამაზი, პროზაული და იმპულსური ქალი, რომელსაც მგზნებარე სული და ძლიერი ნებისყოფა ჰქონდა. იგი აგრეთვე კარგი მხედარიც ყოფილა, რის გამოც დიდად უყვარდა ნადირობა. იგი მკაცრი მორალის მატარებელი იყო, თუმცა ძალიან უყვარდა სამეფო კარის ბალ-მასკარადები და ბანკეტები, რის გამოც მის დროს სამეფო კარზე ძალიან ხშირი იყო ასეთი ღონისძიებები. ამასთან, იგი მკაცრად აკონტროლებდა სამეფო ხაზინას.
დოროთეა აღწერილია, როგორც დომინანტი დედა, რომელიც მკაცრად აკონტროლობდა თავის შვილებს, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც წამოიზარდნენ. იგი უმკაცრესად აკონტროლებდა როგორც ქალიშვილების, ასევე ვაჟების ქცევებს. როდესაც მისი შვილები მოზარდები გახდნენ, მაშინაც კი არ დაუკარგავთ ის მკაცრი აღზრდის მორალური პრინციპები, რომელთაც დედა დაბადებიდანვე უნერგავდათ. 1540 წელს, დედოფალ დოროთეას გავლენით დანიაში გამოიცა ახალი კანონი, რომელიც არასრულწლოვანთა ნიშნობასა და მით უმეტეს ქორწინებას სასტიკად კრძალავდა, სრულწლოვანების ასაკად კი 14 წელი შემოიღეს. როდესაც დოროთეას ქალიშვილები გათხოვდნენ, ისინიც ისეთივე სიმკაცრით ზრდიდნენ საკუთარ შვილებს, როგორც თავად იზრდებოდნენ. მას შემდეგ, რაც მისი უფროსი ასული — ანა დანიელი, 1548 წელს საქსონიის კურფიურსტზე დაქორწინდა, დოროთეა შვილის სანახავად რეგულარულად, წელიწადში ერთხელ ჩადიოდა ხოლმე გერმანიაში, რასაც მთელი დარჩენილი ცხოვრების მანძილზე აკეთებდა.
1559 წლის 1 იანვარს, დოროთეას მეუღლე, მეფე კრისტიან III 55 წლის ასაკში გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მათი უფროსი ვაჟი — ფრედერიკ II ავიდა, რითაც დოროთეა უკვე დედა-დედოფალი გახდა.
დედა-დედოფალი
მინი|358x358პქ|ხანში შესული დედა-დედოფალი დოროთეა დაქვრივების შემდეგ, როგორც დედა-დედოფალი, დოროთეა საქსენ-ლაუენბურგელი საკუთარ კოლინგჰუსის სასახლეში ცხოვრობდა.
როგორც ცნობილია, დაქვრივებულ დოროთეას თავისი მაზლი და ამავდროულად მეზობელი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგი ჰანს II შეუყვარდა. აღსანიშნავია, რომ მათ დოროთეას ქორწინების პერიოდშიც კი უყვარდათ ერთმანეთი, რის გამოც ჰანსს ცოლი არ შეურთავს. მას შემდეგ, რაც კრისტიანი გარდაიცვალა, ჰანსმა დოროთეაზე ქორწინება მოისურვა. ამ ქორწინებაზე დოროთეამ სასტიკი უარი განაცხადა, რომელიც თავისი მკაცრი მორალის გამო თავს ამის უფლებას ვერ აძლევდა. ამასთან, დოროთეას თავის შვილთან, მეფე ფრედერიკ II-თან ამით ურთიერთობის გაფუჭებისაც ეშინოდა, რომელიც დედასთან ისედაც არ იყო ახლოს. ამის პარალელურად, დოროთეა დაუპირისპირდა ფრედერიკს და არ დაუშვა მისი ქორწინება სასურველ ქალზე — ანა ჰარდენბერგზე.
დოროთეასა და ფრედერიკ II-ს შორის ურთიერთობა დაძაბული იყო. 20 წლის მეფე, საკუთარ სამეფო კარზე მეტად აღვირახსნილ ცხოვრების წესს ეწეოდა, რის გამოც დოროთეა ყოველთვის იყენებდა თავის უფლებამოსილებას და შვილს „სასმელებისა და სხვა უწესობების“ გამო საყვედურობდა, თუმცა ფრედერიკი მთელი ცხოვრების მანძილზე ასეთად დარჩა. ამის გამო, დოროთეას განსაკუთრებით ყოველთვის თავისი შუათანა ვაჟი — მაგნუსი უყვარდა. დოროთეა ფრედერიკზე იმის გამოც იყო განაწყენებული, რომ იგი დედის უმორჩილესი თხოვნის მიუხედავად არ მივიდა კრისტიან III-ის სასიკვდილო სარეცელთან.
დედოფალი დოროთეა მიიჩნევდა, რომ ღვთის მიერ ბოძებული უფლება და მოვალეობა იყო, რომ დედას არა მხოლოდ უნდა უყვარდეს თავისი შვილები, არამედ უნდა იზრუნოს და უპატრონოს კიდეც მათ, თუნდაც შვილი მეფე იყოს, რის გამოც მან ფრედერიკს ერთხელ ასეთი რამ მისწერა:
თუმცა, თავად ფრედერიკ II ყოველთვის შეურაცხყოფად მიიჩნევდა დედამისის მცდელობას — ჩარეულიყო პოლიტიკაში. იგი იმასაც კი ვერ იტანდა, რომ დოროთეა კრისტიან III-ის დროს მაინც ახერხებდა ამას.
დოროთეასა და ფრედერიკს შორის არსებულმა დაძაბულობამ საბოლოოდ გავლენა იქონია ჩრდილოეთში მიმდინარე შვიდწლიან ომზე. დოროთეა ვერ იტანდა ომს და შუამავლით, თუ მის გარეშე, არაერთხელ ჩააგონა შვილს, რომ შეეწყვიტა ომი. ფრედერიკი ამან ძალიან გააღიზიანა, რის გამოც მან დოროთეა საბოლოოდ ჩამოაცილა სახელმწიფო მართვის სადავეებს. დოროთეა არაფერს ერიდებოდა, რის გამოც 1563 წელს საიდუმლო მოლაპარაკებები წამოიწყო შვედეთის მეფესთან. 1567 წელს, ფრედერიკმა აღმოაჩინა, რომ დედამისს კავშირი ჰქონდა მის მოსისხლე მტერთან. როგორც შემდგომში გაირკვა, დოროთეა გეგმავდა თავისი ვაჟის, მაგნუსის დაქორწინებას შვედეთის პრინცესა სოფიაზე. ამ ქორწინებით შედგებოდა დანია-შვედეთის ალიანსი და ომიც შეწყდებოდა, მაგრამ ფრედერიკმა ეს მოლაპარაკებები ჩაშალა. მეტიც, განრისხებულმა ფრედერიკმა დედამისს სასამართლოც კი მოუწყო. დოროთეამ თავი დაიცვა და განაცხადა, რომ ეს ქორწინება მხოლოდ დანიის ინტერესებიდან გამომდინარე სურდა, თუმცა მეფემ იგი გაამტყუნა და ფორმალურად გააძევა სამეფო კარიდან, რის შემდეგაც იგი სონდერბორგში დასახლდა.
ასამპშენი (კუნძული)
გუანოს უკონტროლო მოპოვების შედეგად, რომელიც გრძელდებოდა თვით 1983 წლამდე, კუნძულზე ჭარბობს შიშველი კლდეები და გამოქვაბულები, რომლებიც იშვიათად დაფარულია ღარიბი მცენარეულობით.
კუნძულის სამხრეთით მდებარეობს ქოქოსის პალმის პლანტაციები. კუნძულზე არსებობს ასამპშენის აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
მიხეილ ტოლსტიხი
მიხეილ ტოლსტიხი, უფრო ცნობილია როგორც გივი (Михаи́л Серге́евич Толсты́х; დ. 19 ივლისი, 1980, ილოვაისკი, უკრაინის სსრ — გ. 8 თებერვალი, 2017, დონეცკი, უკრაინა) — დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის სამხედრო მოღვაწე და დსრ-ს ჯარის პოდპოლკოვნიკი. ცნობილი გახდა როგორც ილოვაისკის ბრძოლის ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე. იყო ქვედანაყოფ „სომალის“ ლიდერი.
ააფეთქეს 2017 წლის 8 თებერვალს, საკუთარ სამუშაო კაბინეტში.
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:სეპარატისტები კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
ჯანიბექ გირეი
ჯანიბექ გირეი (Canibek Geray, جانيبک كراى‎; დ. ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1568 — როდოსი, ოსმალეთის იმპერია, 1636) — ყირიმის ხანი ორჯერ: 1610–1623 და 1628–1635 წლებში, დევლეთ I გირეის მე-3 ვაჟის, შაქაი მუბარექ გირეის უფროსი შვილი.