cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარია ეჯვორტი
მოგვიანებით ცხოვრება
ტრიმში მისი ნათესავების სანახავად ვიზიტის შემდეგ, მარია 80 წლის ასაკში გულის შეტევით მოულოდნელად გარდაიცვალა, ეჯვორსთაუნში, 1849 წლის 22 მაისს.
მემკვიდრეობა
1800–1814 წლებში (როდესაც უოლტერ სკოტის „უევერლი“ გამოიცა) ეჯვორთი იყო ყველაზე ცნობილი და წარმატებული ცოცხალი ინგლისელი რომანისტი. მისი რეპუტაცია ფანი ბერნის (მადამ დ'არბლეი) (1752–1840) უტოლდებოდა, იმ დროს, როცა მისი თანამედროვე მწერალი ქალები იყვნენ: ელისაბედ ჰამილტონი, ამელია ოპი, ჰანა მორი, ელისაბეტ ინჩბალდი და სხვა. მისი ერთადერთი პოტენციური მამაკაცი კონკურენტი უოლტერ სკოტამდე იყო უილიამ გოდვინი. მისი ნამუშევრები დადებითად მიიღო იმ დროის კრიტიკოსებმა და ლიტერატურულმა ფიგურებმა. ჯონ უილსონ კროკერმა (1780–1857) მისი ნამუშევარი შეადარა დონ კიხოტსა, გილ ბლასს და ჰენრი ფილდინგის ნამუშევრებს, ხოლო ფრენსის ჯეფრი (1773–1850) მის ნამუშევარს „სრულყოფილს“ უწოდებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი ანგლიკანები კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები კატეგორია:დაბადებული 1768 კატეგორია:გარდაცვლილი 1849
Camponotus patimae patimae
Camponotus patimae patimae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სომხეთის დამოუკიდებლობის დღე
სომხეთის დამოუკიდებლობის დღე (სომხურად: Հայաստանի Անկախության օրը) —მთავარი სახელმწიფო დღესასწაული სომხეთში. სომხეთის დამოუკიდებლობის დღე ყოველწლიურად აღინიშნება 21 სექტემბერს.
ისტორია
1990 წლის 23 აგვისტოს უმაღლესმა საბჭომ მიიღო სომხეთის სახელმწიფო სუვერენიტეტის დეკლარაცია საბჭოთა კავშირისგან გამოყოფის სომხეთის რესპუბლიკის დაარსების შესახებ.
1991 წლის 21 სექტემბერს, სომხეთის ხალხმა რეფერენდუმზე ხმა მისცა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის გამოცხადებას. ლევონ ტერ-პეტროსიანი სომხეთის პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს 1991 წლის ნოემბერში. 1991 წლის 21 დეკემბერს სომხეთი შეუერთდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობას (დსთ). სომხეთმა დამოუკიდებლობა ოფიციალურად მოიპოვა 26 დეკემბერს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკათა კავშირის დაშლასთან დაკავშირებით.
ეს სომხეთის დამოუკიდებლობის მეორედ მოპოვების დღეა. პირველად ეს 1918 წლის 28 მაისს მოხდა, რამაც სომხეთის პირველი რესპუბლიკის ჩამოყალიბება გამოიწვია. ახლადჩამოყალიბებული რესპუბლიკა 1920 წელს საბჭოთა წითელმა არმიამ დაიპყრო.
აღნიშვნის ღონისძიებები
დამოუკიდებლობის დღეს, ასეა თუ ისე, ტარდება შემდეგი საზეიმო ღონისძიებები:
სომხეთის პრეზიდენტის ეროვნული დაჯილდოების ცერემონია სამხედრო ვეტერანებისა და საპატიო მოქალაქეების პატივისცემისთვის.
სომხეთის დაწყებით და საშუალო სკოლებში ტარდება ისტორიული ღონისძიებები.
სპეციალური პროგრამები სომხეთის ისტორიის საპატივცემულოდ.
შეიარაღებული ძალების გამოფენა იხსნება საზოგადოებისთვის.
კონცერტები ერევნის საზოგადო მოედნებზე.
წლიური ოქმი
გიუმრის ქალაქის საზეიმო დღის საპატივსაცემო ცერემონიალის დროს, სომხეთის პრემიერ მინისტრმა ნიკოლ პაშინიანმა გამოაცხადა ახალი ტრადიცია ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილში ეროვნული დღესასწაულების ჩატარების შესახებ. 2020 წელს გამარჯვების პარკში მსგავსი ცერემონია ჩატარდა, სადაც Sukhoi Su-30-ის მებრძოლებმა შეასრულეს ფრენა პარკის მარადიული ალის ზემოთ სხვადასხვა ფიგურების გამოხატვით.
სამხედრო მსვლელობა
სომხეთის დამოუკიდებლობის აღმნიშვნელი სამხედრო აღლუმები ჩატარდა ერევნის რესპუბლიკის მოედანზე 1992, 1996, 1999, 2006, 2011 და 2016 წლებში.
დღესასწაულები იწყება მას შემდეგ, რაც აღლუმის მეთაური (ჩვეულებრივ შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსი გენერალ-ლეიტენანტის ან გენერალ-პოლკოვნიკი) ჩამოდის რესპუბლიკის მოედანზე, რათა მიიღოს ინფორმაცია ვაზგენ სარქისიანის სამხედრო უნივერსიტეტის კომენდანტისგან აღლუმში მონაწილე ჯარების მზადყოფნის შესახებ. შემდეგ მინისტრი შეამოწმებს აღლუმურ კონტინგენტებს და მათ დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს. შემოწმების დასასრულს, მინისტრი ტრიბუნაზე უახლოვდება პრეზიდენტს და ამბობს: ,,ბატონო / ქალბატონო პრეზიდენტო, სომხეთის შეიარაღებული ძალების ჯარები, რომლებიც მონაწილეობენ აღლუმში სომხეთის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაში, მზად არიან მონაწილეობა მიიღონ მსვლელობაში". მას შემდეგ, რაც მინისტრი მოხსენებას დაასრულებს, აღლუმის მეთაური ბრძანებას გასცემს, რასაც საზოგადოების ოვაციები მოჰყვება. ამის შემდეგ პრეზიდენტი დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართავს.
მიმართვის დასასრულს, დამსწრე საზოგადოება სამჯერ ყვირის ოორას.
დღის აღნიშვნა სომხური დიასპორის მიერ
დამოუკიდებლობის დღეს ასევე აღნიშნავენ ქვეყნებში, როგორიცაა რუსეთი, ლიბანი და აშშ. კონკრეტულად შეერთებულ შტატებში, ამ დღეს სომხურ-ამერიკული ახალგაზრდული ორგანიზაციები ატარებენ მიტინგებსა და კულტურულ ღონისძიებებს. სომხეთის დამოუკიდებლობის დღის ფესტივალი ლოს ანჯელესის პატარა სომხეთში დაარსდა 1998 წელს, სადაც ყოველწლიურად, დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე 5 000-მდე ადამიანი იკრიბება. 2019 წელს პრემიერ მინისტრი პაშინიანი ეწვია ქალაქს დამოუკიდებლობის დღის აღნიშვნის დროს. 2020 წლის დღესასწაულზე, ლას – ვეგასში, დიდების ბილიკზე ჰაიხსნა მომღერალ არმან ჰოვანისიანის პირადი ვარსკვლავი. მავე წელს ლიბანში, არამ I- მა (დიდი სახლის კილიკიის კათალიკოსმა) აღავლინა საღვთო ლიტურგია და საზეიმო დროშის კურთხევა ანტელიაში. აგრეთვე 2020 წლის დღესასწაულზე, ვაშინგტონის მერმა, მურიელ ბოუზერმა 21 სექტემბერი გამოაცხადა შეერთებული შტატების დედაქალაქში ,,სომხეთის დამოუკიდებლობის დღედ".
სქოლიო
კატეგორია:დღესასწაულები სომხეთში კატეგორია:21 სექტემბერი
გერმანიის იმპერიის აღმოსავლეთი ტერიტორიები
მინიატიურა|350პქ|გერმანიის 1871–1991 წლებში დაკარგული ტერიტორიები. მწვანე ფერით აღნიშნულია აღმოსავლეთი ტერიტორიები გერმანიის იმპერიის აღმოსავლეთი ტერიტორიები ან გერმანიის ყოფილი აღმოსავლეთი ტერიტორიები (Ostgebiete des Deutschen Reiches) — ოდერ-ნაისეს გამყოფი საზღვრის აღმოსავლეთით მდებარე ისტორიული გერმანული ტერიტორიები, რომლებიც 1937 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით გერმანიის იმპერიას ეკუთვნოდა, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ 1945 წლიდან ფაქტობრივად გამოეყო დანარჩენ გერმანიას და დღეს პოლონეთისა და რუსეთის შემადგენლობაშია. პოლონეთში ეს ტერიტორიები კომუნისტური მთავრობის მიერ „დაბრუნებულ მიწებად“ (Ziemie Odzyskane) ან „დასავლეთისა და ჩრდილოეთის მიწებად“ (Ziemie Zachodnie i Północne) მოინათლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:გერმანიის იმპერია
Discovery (პინკ ფლოიდის ბოქს-სეტი)
Discovery — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომების ბოქს-სეტი, რომელიც გამოიცა 2011 წლის 26 სექტემბერს.
ბოქს-სეტი გამოვიდა კამპანიის Why Pink Floyd...? ფარგლებში. მასში შეტანილი 14 სტუდიური ალბომი წარმოდგენილია რემასტერების სახით. ამას თან ახლავს 60 გვერდიანი ბუკლეტი, რომელიც სტორმ თორგერსონის მიერ იქნა შემუშავებული.
ამ გამოცემაში CD-ების ზედაპირები არ იმეორებენ არც ორიგინალური ფირფიტების, არც არსებული CD-ების გაფორმებას - მათზე მრავალრიცხოვანი ასო D (Discovery) არის წარმოდგენილი.
2016 წელს აშშ-ში, ახლადჩამოყალიბებულ ლეიბლ Pink Floyd Records Ltd.-ზე (რომელიც პასუხისმგებელია 1986 წლამდე ჩაწერილი მასალის გამოცემაზე), ისევე, როგორც Pink Floyd Records (1987) Ltd.-ზე (რომელიც პასუხისმგებელია მეისონის/გილმორის/რაიტის ტრიოს მიერ 1987 წლიდან ჩაწერილ მასალაზე) გამოვიდა ყუთში შეტანილი ალბომების ახალი გამოცემები. გამჭვირვალე კონვერტებზე, რომლებშიც ალბომებია მოთავსებული, ამჯერად ამა თუ იმ ალბომის გრაფიკის მიხედვით სტილიზებული სტიკერებია, ალბომის სახელწოდებით. CD-ების ზედაპირები გაფორმებულია თავად ალბომების დიზაინის გათვალისწინებით და, ვინაიდან Discovery მხოლოდ Why Pink Floyd?-ის ნაწილი იყო, ამჯერად ასო D აღარ გამოიყენება.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2011 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები სტორმ თორგერსონის გარეკანის დიზაინით კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივიდ გილმორის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ჯო ბოიდის პროდიუსერობით
ბესლეთი (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
ბესლეთი (აფხ. Баслаҭа; 1948 წლამდე წითელი ბესლეთი ) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ბესლეთის თემი). მდებარეობს მდინარე ბესლეთის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ბესლეთის თემის სოფლები
პრეზერვატივი
მინი|მარჯვნივ|პრეზერვატივი დაკეცილ მდგომარეობაში პრეზერვატივი — დამცავი კონტრაცეფციული საშუალება, რომელიც გამოიყენება სქესობრივი აქტის დროს როგორც არასასურველი ფეხმძიმობისგან, ასევე სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან თავის დასაცავად. ძირითადად მზადდება ლატექსისგან. პრეზერვატივები რამდენიმე საუკუნის მანძილზე გამოიყენება. XIX საუკუნიდან ეს არის კონტრაცეფციის ყველაზე გავრცელებული საშუალება. კამათს იწვევს იმის განხილვა, თუ რამდენად დასაშვებია მათი სკოლებში, სქესობრივი აღზრდის ფარგლებში დემონსტრირება. პრეზერვატივის გამოყენებას ხშირად აკრიტიკებს სხვადასხვა რელიგიის წარმომადგენელი.
Camponotus patimae dolentulus
Camponotus patimae dolentulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ვენდენშტეკე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
NGC 7683
NGC 7683 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 0. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მაიკლ მედსენი
ბიოგრაფია
მედსენი დაიბადა ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში. დედამისი, ელაინი — ემის ჯილდოს ლაურეატი სატელევიზიო პროდიუსერი, პოეტი და დრამატურგია, ხოლო მამამისი, კალვინ მადნესი — მეხანძრე. დედამისმა მიატოვა კორპორაციული ბიზნესი სამწერლო კარიერის გასაუმჯობესებლად. მედსენის ბებია და პაპა მამის მხრიდან დანიელები იყვნენ, ხოლო დედამისს ირანული და ამერიკული ფესვები ჰქონდა. მისი და ასევე მსახიობი ვირჯინია მედსენია. მას ასევე ჰყავს უფროსი და შერი. ისინი ცხოვრობენ უისკონსინში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
იქს-ადამიანები (ფილმი)
იქს-ადამიანები (X-Men) — 2000 წლის ფანტასტიკა, რომელიც Marvel Comics-ის სუპერგმირებზეა დაფუძნებული. რეჟისორი ბრაიან სინგერია, მონაწილეობენ კინოვარსკვლავები: ჰალი ბერი, ჰიუ ჯეკმენი, პატრიკ სტუარტი, იენ მაკ-კელენი, ანა პაქუინი და სხვები. ფილმში გაშუქებულია ჩარლზ ქსავიეს იქს-ადამიანებსა და მაგნეტოს ბოროტი მუტანტების საძმოს შორის არსებული ბრძოლა, სამურავისა და როუგის მონაწილეობით. მაგნეტოს განზრახული აქვს გაეროს სამიტის ჟამს მუტანტებად გარდაქმნას მსოფლიოს ლიდერები იმ იარაღის მეშვეობით, რომელიც მუტანტების საკეთილდღეოდაა შექმნილი. ქსავიე კი აცნობიერებს, რომ იძულებითი მუტაცია მხოლოდ მომაკვდინებელი იქნება მათთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:იქს-ადამიანები (ფილმების სერია) კატეგორია:2000 წლის ფილმები
ოთარ ზალდასტანიშვილი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:ქართველი მეცენატები კატეგორია:საქართველოს საპატიო მოქალაქეები (1997)
ბუზალა
ბუზალა — სოფელი საქართველოში ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი), მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ჯავიდან 1,5 კილომეტრი. 1911 წელს ცხოვრობდა 300 ადამიანი, ძირითადად ოსები|
სქოლიო
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
საქართველოს მწვანეთა პარტია
საქართველოს მწვანეთა პარტია — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომლის ძირითადი პრინციპებია: ეკოლოგია, დემოკრატია, არაძალადობა და მიზნად ისახავს ისეთი საზოგადოების შექმნას, „რომელშიც ყოველი ადამიანი უზრუნველყოფილი იქნება ჯანსაღი, სუფთა და უსაფრთხო გარემოთი, რომელიც ჰარმონიულად შეუხამებს ურთიერთს ამჟამინდელი და მომავალი თაობების ინტერესებსა და მოთხოვნილებებს, საზოგადოება, რომელიც ორიოდ ათწლეულში არ ამოწურავს საუკუნეებისთვის განკუთვნილ რესურსებს, რომელშიც ადამიანი კი არ იარსებებს სახელმწიფოსთვის, არამედ სახელმწიფო – ადამიანისათვის, სადაც ყოველ მოქალაქეს ექნება საკუთარი შესაძლებლობების სრულად გამოვლენის საშუალება; საზოგადოება, რომლისთვისაც თითოეული ადამიანის სიცოცხლე უდიდესი ფასეულობა იქნება“.
2008 წელს შეიქმნა პარტიის ახალგაზრდული ფრთა - საქართველოს ახალგაზრდა მწვანეები, რომლებმაც მოგვიანებით, 2011 წელს, იდეოლოგიური უთანხმოების გამო, დატოვეს პარტია და დამოუკიდებელ ორგანიზაციად ჩამოყალიბდნენ.
2014 წლის ადგილობრივ არჩევნებში პარტიამ მიიღო 0,63%. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო 1305 ხმა (0,07%).
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
ახალი სამყარო
ახალი სამყარო  — XV საუკუნის ბოლოს ევროპელი პირველაღმომჩენების მიერ ძველი სამყაროს საწინააღმდეგოდ ამერიკის კონტინენტისათვის შერქმეული სახელი. ძველ სამყაროში იგულისხმებოდა — ევროპა, აზია და აფრიკა. ძველ სამყაროსთან შედარებით აქ ყველაფერი იყო ახალი და უცხო — ახალი მდინარეები; ახალი ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის საბადოები; ახალი თევზები;  ფრინველთა და ცხოველთა ახალი სამყარო ; ლამაზი ტყეები; ახალი ნაყოფიერი მცენარეები; ყვავილები; ხილ-ბოსტნეულის ახალი გემო და ახალი ადამიანები.
გადმოცემის თანახმად, ქრისტეფორე კოლუმბს სიკვდილამდე სჯეროდა, რომ აღმოაჩინა ახალი გზა ინდოეთისკენ, მაგრამ ძალიან მალე გავრცელდა აზრი, რომ აღმოჩენილი იყო არა ინდოეთი, არამედ სრულიად ახალი კონტინენტი. ამ ვერსიის ერთ-ერთი პირველი მომხრე იყო ამერიგო ვესპუჩი, რომლის სახელწოდებაც მიიღო სამყაროს ახალმა ნაწილმა. ითვლება, რომ შესაძლოა, ტერმინი „ახალი სამყარო“ თავად ვესპუჩიმ შემოგვთავაზა 1503 წელს, თუმცა ეს საკამათო საკითხია.
მთელი რიგი წყაროები ამ დამსახურებას მიაწერენ იტალო–ესპანელ ისტორიკოსს პიეტრო მარტირე დ’ანგიერას (იტალ.  Pietro Martire d'Anghiera, ხოლო ესპ.Pedro Mártir de Anglería), რომელიც ჯერ კიდევ კოლუმბის პირველი ექსპედიციის მსვლელობისას, 1492 წლის 1 ნოემბრით დათარიღებულ წერილში იყენებს აღნიშვნას ლათინურ ფორმაში „novi orbis“, ერთი წლის შემდეგ სხვა წერილში ის იცვლება „orbis novus“ სახელით, ხოლო 1516 წელს გამოდის მისი ცნობილი ნაშრომი სათაურით, რომელიც იწყება  „De orbe novo...“ — „ახალ სამყაროში...“, სადაც ის აღწერს აღმოჩენილი მიწების ადგლობრივ მცხოვრებლებთან ევროპელების პირველ შეხვედრას.
1524 წელს იგივე ტერმინს იყენებს ჯოვანი და ვერაცანო — უკვე ჩრდილოეთ ამერიკის სანაპიროებთან ცურვის მოსათხრობად. ყოველ შემთხვევაში, პირველაღმოჩენილი სანაპიროების კვალდაკვალ ვრცელდება ტერმინი „ახალი სამყარო“ მთელი სამხრეთ ამერიკის სახელწოდებად, ხოლო 1541 წლიდან სახელწოდება ამერიკასთან ერთად ის გავრცელდა ჩრდილოეთ მატერიკზეც — ევროპის, აზიის და აფრიკის შემდეგ ქვეყნის მეოთხე ნაწილის აღსანიშნავად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკა
Camponotus patimae
Camponotus patimae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ალპერშელიჰორნი
ალპერშელიჰორნი (Alperschällihorn) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს შპლიუგენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია საფიენისა და ჰინტერჰაინის ხეობებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სათავგადასავლო თამაში
სათავგადასავლო თამაში — ვიდეო თამაში, სადაც მოთამაშე კისრულობს პროტოგონისტის როლის თამაშს ანტერაქტიულ სიუჟეტში, რომელიც განვითარებულია გამოკვლევებითა და თავსატეხების გადაჭრით ფიზიკური გამოწვევების გარეშე, როგორიცაა ბრძოლა. ტერმინს დასაბამი ეძლევა 1970-იანი წლების თამაშ Colossal Cave Adventure-იდან.
სათავგადასავლო თამაში მოიცავს ლიტერატურული ჟანრის ფართო ვარიანტებს, მათ შორის სამეცნიერო ფანტასტიკას, ფანტაზიას, მისტიკას, საშინელება ფანტასტიკასა და კომედიას. თითქმის ყველა სათავგადასავლო თამაში შექმნილია ერთი მოთამაშისთვის. ჟანრმა პოპულარობის პინკს მიაღწია 1980-იანი წლების ბოლოდან 1990-იანი წლების შუაში, როდესაც ბევრი მიიჩნევდა მას ყველაზე ტექნიკურად დაწინაურებულ ჟანრს. იგი დღესდღეობით ზოგჯერ მოხსენებულია ნიშა ჟანრად. Entertainment Software Association-ის მონაცემებზე დაყდნობით, 2007 წელს, სათავგადასავლო თამაშები მოიცავდა მთლიანი ვიდეო თამაშების 4.3%-ს, რომლებცმა მიაღწიეს წარმატებას გაყიდვებში აშშ-ში.
* კატეგორია:ვიდეო თამაშის ჟანრები კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების ჟანრები
პანამერიკული თამაშები
მინი|250პქ|პანამერიკული თამაშების დროშა მინი|250პქ|მონაწილე ქვეყანათა დროშები 2007 წლის თამაშების ოლიმპიურ სოფელთან მინი|250პქ|2007 წლის თამაშების გახსნის ცერემონიალი [[რიო-დე-ჟანეიროში, მარაკანის სტადიონზე]] მინი|250პქ|ოლიმპიური ცეცხლი [[ტეოტიუაკანი|ტეოტიუაკანში ინთება]] მინი|250პქ|მასპინძელი ქვეყნებისა და ქალაქების რუკა მინი|250პქ|დაჯილდოების ცერემონიალი 1987 წლის თამაშებზე პანამერიკული თამაშები — უმთავრესი სპორტული ღონისძიება ამერიკის კონტინენტზე, რომელიც ამჟამად მხოლოდ ზაფხულის თამაშებს მოიცავს, წარსულში კი ზამთრის სპორტის სახეობებსაც მოიცავდა. სხვადასხვა შეჯიბრებაში მონაწილეობას ათასობით ათლეტი იღებს. პანამერიკული თამაშები მეორე უმსხვილესი მრავალსპორტული ღონისძიებაა ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების შემდეგ. შეჯიბრებებში მონაწილებოსა მხოლოდ ამერიკის კონტინენტის ქვეყნები იღებენ და ის ოთხ წელში ერთხელ, ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების წინა წელს იმართება. 1990 წელს ასევე ჩატარდა ზამთრის პანამერიკული თამაშები. თამაშები ბოლოს 2011 წელს გვადალახარაში გაიმართა, შემდეგი კი 2015 წელს ტორონტოში ჩატარდება. 2007 წლიდან, მასპინძელი ქალაქი პარალელურად ორგანიზებას უწევს პარაპანამერიკულ თამაშებებს, რომელშიც ერთმანეთს შეზღუდული შესაძლებლობების ადამიანები ეჯიბრებიან. ეს თამაშები პანამერიკული თამაშების დასრულებისთანავე იწყება. თამაშებს ხელმძღვანელობს პანამერიკული სპორტის ორგანიზაცია (PASO), რომლის სტრუქტურაცა და მოქმედებებიც ოლიმპიური ქარტიითაა განსაზღვრული.
პანამერიკული თამაშების მოძრაობა შედგენა საერთაშორისო სპორტული ფედერაციებისა და ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტებისგან, რომლებიც აღიარებულია PASO-ს მიერ; ასევე თითოეული თამაშის საორგანიზაციო კომიტეტისგან. როგორც გადაწყვეტილების მიმღებ ორგანოს, PASO-ს კომპეტენციაში შედის მასპინძელი ქალაქის შერჩევა. მასპინძელი ქალაქი ოლიმპიური ქარტიისა და წესების ფარგლებში პასუხისმგებელია ღონისძიების ორგანიზებასა და დაფინანსებაზე. თამაშების პროგრამას, ასევე იმას, თუ სპორტის რომელი სახეობა შევა მასში, ასევე PASO განსაზღვრავს. თამაშების მიმდინარეობა ასევე მოიცავს მრავალ რიტუალსა და სიმბოლოს, მათ შორის დროშასა და ჩირაღდანს, ისევე როგორც გახსნისა და დახურვის ცერემონიალებს. პანამერიკულ თამაშებში, სპორტის 36 სახეობაში 5 000-მდე სპორტსმენი იღებს მონაწილეობას, სულ 400-მდე ღონისძიებაში. პირველ, მეორე და მესამე ადგილებზე გასულნი შესაბამისად იღებენ ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლებს.
ჩემპიონატი და მედალისტები
პანამერიკული თამაშების ყველა დროის მოწინავე ქვეყნების ათეული:
მონაწილე ქვეყნები
მოცემულია თამაშების მონაწილე 42 ქვეყანა, რომელთა ოლიმპიურ კომიტეტებსაც პანამერიკული სპორტის ორგანიზაცია აღიარებს.
სქოლიო
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები
ბირჯა
ბირჯა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (კელასურის თემი), აბიანდა-ჩაამის ქედის სამხრეთ მთისწინეთზე, მდინარე კელასურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 400 მ, შავი ზღვიდან 11 კმ, სოხუმიდან 15 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:კელასურის თემის სოფლები
ათენის ნომი
ათენის ნომი (Αθήνα) — ნომარხია საბერძნეთში, ატიკას ნომოსში. ნომარხიის დიდი ნაწილი უჭირავს დედაქალაქს — ათენს. პირეის ნომარხიასთან ერთად ქმნის ათენ-პირეის ჰიპერნომარხიას .ნომარხი — იანის სგუროსი (Γιάννης Σγουρός).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები კატეგორია:ათენის ისტორია
ციცი თავხელიძე
ციცი თავხელიძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1940, თბილისი — გ. 25 თებერვალი, 2022) — ქართველი მუსიკოსი, პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნე, პიანისტი.
1964 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საფორტეპიანო), პარალელურად ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ინგლისური ენა).
1962 წლიდან იყო ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი (სავალდებულო ფორტეპიანო), 2004 წლიდან პროფესორი, ხელოვნებათმცოდნეობის აკადემიკოსი, დოქტორი. ქართული რეპერტუარი: ანდრია ბალანჩივაძის, ნოდარ გაბუნიას, ნოდარ გიგაურის, ოთარ თაქთაქიშვილის, რევაზ კემულარიას, შალვა მშველიძის, ს. ჟვანიას, რამაზ ქარუხნიშვილის, გია ყანჩელის, კ. ჩუხრუკიძის, ზ. ხაბალოვას საფორტეპიანო ნაწარმოებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
Camponotus parius
Camponotus parius — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლინდზი დევენპორტი
დევენპორტს ერთეულებში 3 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 1 უიმბლდონი, 1 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 ავსტრალიის ღია პირველობა. ამერიკელმა ერთხელ მოიგო წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში დევენპორტს WTA-ის 55 ტურნირი აქვს ერთეულთა თანრიგში მოგებული. იგი 98 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულთა რეიტინგში პირველ ადგილს.
დევენპორტს წყვილებშიც 3 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 1 საფრანგეთის ღია პირველობა, 1 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 უიმბლდონი. მან ასევე 3 წლის შემაჯამებელი ტურნირი მოიგო. იგი ჯამში 32 კვირის განმავლობაში იკავებდა წყვილთა რეიტინგში პირველ ადგილს.
ამერიკელმა 1 ოლიმპიური ოქროს მედალი მოიგო ერთეულებში. სანაკრებო დონეზე, მან 3 ფედერაციის თასი და 1 ჰოპმანის თასი მოიგო აშშ-ის ნაკრებთან ერთად.
დევენპორტმა კარიერა 2010 წელს დაასრულა. 2014 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.
ერთეულები: 4 (1–3)
(დ) – დახურული კორტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი ჩოგბურთელები კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
ბითეთა
ბითეთა — სოფელი საქართველოში ჯავის მუნიციპალიტეტში (წონის თემი). მდებარეობს ერწო-წონის ქვაბულის დასავლეთ კიდესთან. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ჯავიდან 33 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:წონის თემის სოფლები
ომოფონი
ომოფონი (ὁμο-ერთნაირი, φωνή-ჟღერადობა) — სიტყვები, რომლებიც ერთნაირად გამოითქმის, მაგრამ განსხვავებული მნიშვნელობა აქვთ. მაგალითად, "ბარი"(გეოგრაფიული ტერმინი), "ბარი" (საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილი) და "ბარი"(სამუშაო იარაღი). ომოფონებში გამოიყოფა ორი ჯგუფი: ჰეტეროგრაფები და ჰომოგრაფები, იგივე ომონიმები. ჰეტეროგრაფები ისეთი სიტყვებია, რომლებიც სხვადასხვაგვარად იწერება, მაგრამ ერთნაირად გამოითქმის. მაგალითად: ინგ. two,too და to. ომონიმები კი ეწოდება სიტყვებს, რომლებიც ერთნაირად იწერება და შესაბამისად ერთნაირად გამოითქმის კიდეც. ომოფონია გვხვდბა არა მარტო სიტყვებში, არამედ ფრაზებსა და გამოთქმებშიც. მაგალითად: ინგ. "ice cream" და "I scream", "sand which is there" და "sandwiches there".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გრამატიკა
NGC 7688
NGC 7688 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 13 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
მონტი-სიბილინის ეროვნული პარკი
მონტი-სიბილინის ეროვნული პარკი (Parco nazionale dei Monti Sibillini) — ეროვნული პარკი იტალიაში, მარკესა და უმბრიის რეგიონების ტერიტორიებზე. მოიცავს მაჩერატის, ფერმოს, ასკოლი-პიჩენოსა და პერუჯის პროვინციების ტერიტორიებს.
NGC 7688
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მონტი-სიბილინის ეროვნული პარკი
პარკი 1993 წელს შეიქმნა და ამჟამად 70 000 ჰა ფართობს იკავებს. დაბალი ზონები ძირითადად ტყიანია, უფრო მაღლა კი ბალახითაა დაფარული. უმაღლესი მწვერვალია მონტე-ვეტორე (2476 მ). გამოირჩევა ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნებით.
სქოლიო
მინი|მარცხნივ|500პქ| პარკის პანორამა
კატეგორია:იტალიის ეროვნული პარკები
არვერნები
ლიტერატურა
კატეგორია:კელტები
იაპონიის საგარეო ურთიერთობები
იაპონიის საგარეო ურთიერთობებს (日本の国際関係, Nihon no kokusai kankei) იაპონიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ხელმძღვანელობს. იაპონიას დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ყველა წევრ სახელმწიფოსთან, გარდა ჩრდილოეთი კორეისა, ასევე გაეროს დამკვირვებელ სახელმწიფოსთან, წმინდა საყდართან, ისევე, როგორც კოსოვოსთან, კუკის კუნძულებთან და ნიუესთან.
იაპონიის საგარეო ურთიერთობები XIV საუკუნიდან იწყება. იაპონია გლობალურ ურთიერთობებში 1854 წლიდან ჩაერთო, როცა აშშ-სთან კანაგავის კონვენცია დადო. იაპონიამ სწრაფად მოახდინა ჯარის მოდერნიზაცია და ძლიერი სამხედრო ძალები შექმნა. იგი მახლობელი ტერიტორიების გაკონტროლებისთვის იბრძოდა და მთავარი ომები რუსეთთან და ჩინეთთან ჰქონდა. იაპონია აკონტროლებდა ჩინეთის ნაწილებს, მანჯურიას, ისევე, როგორც კორეას და კუნძულებს, როგორებიცაა ტაივანი და ოკინავა. იაპონიამ ტერიტორიები მეორე მსოფლიო ომის დროს დაკარგა. ოკუპაციის დასრულების შემდეგ დიპლომატიური პოლიტიკა აშშ-სთან ახლო პარტნიორობითა და სავაჭრო პარტნიორების ძიებით ხასიათდებოდა. ცივი ომის დროს იაპონიის დემილიტარიზაცია მოხდა, თუმცა ის აშშ-ის მოკავშირე იყო საბჭოთა კავშირთან კონფრონტაციისას. იაპონიამ დიდი როლი ითამაში კორეის ომში (1950-1953). 1960-1970-იან წლებში სწრაფი ეკონომიკური ზრდის შემდეგ იაპონია მსოფლიოს ერთ-ერთ უმთავრეს ეკონომიკურ ძალად ჩამოყალიბდა.
1990-იან წლებში იაპონია გაეროს სამშვიდობო მისიებში მონაწილეობდა და ჯარები გაგზავნა: კამბოჯაში, მოზამბიკში, გოლანის მაღლობებსა და აღმოსავლეთ ტიმორში.
ჩინეთი
ჩინეთსა და იაპონიას ორჯერ ჰქონდათო ომი: 1894-1895 და 1937-1945 წლებში. პერიოდულად ჩინეთ-იაპონიის ურთიერთობებში წინა პლანზე ინაცვლებს იაპონიის სამხედრო ძალის საკითხები და კრიტიკა იაპონიის მიერ მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩადენილი დანაშაულებების სახელმძღანელოებში არშეტანის გამო. ჩინეთსა და იაპონიას ურთიერთობები დაიძაბა იაპონიის მიერ მისი სამხედრო წარსული უარყოფით ჩინეთის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის გამო. განსაკუთრებული კამათის საგანია იაპონელი სახელმწიფოს მოხელეების მიერ რევიზიონისტული კომენტარები და იაპონიის ზოგიერთ ისტორიულ სახელმძღვანელოში 1937 წლის ნანკინის ხოცვა-ჟლეტის ინტერპრეტაცია. 2006 წელს იაპონიის პრემიერ-მინისტრად შინზო აბეს დანიშვნისა და 2010 წელს ჩინეთისა და იაპონიის მიერ ერთობლივად ჩატარებული ისტორიული კვლევისას გამოშვებული მოხსენების შემდეგ, რომელშიც იაპონიის სამხედრო დანაშაულების შესახებ ახალ კონსენსუსს მიაღწიეს, სინო-იაპონური ურთიერთობები საგრძნობლად დათბა. 2010-იან წლებში ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები გაცივდა, როცა იაპონიამ ჩინეთი იშვიათა მიწა-ლითონების რეზერვების შეკავებაში დასდო ბრალი.
კვიპროსი
კვიპროსსა და იაპონიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1962 წლის 11 მაისს დაიწყპ. 1970 წელს კვიპროსის პრეზიდენტი მაკარიოს III იაპონიას სახელმწიფო ვიზიტით ეწვია. 1984 წელს იაპონიას პრეზიდენტი სპიროს კიპრიანუ, ხოლო 1989 და 1990 წლებში პრეზიდენტი გეორგიოს ვასილოუ ეწვივნენ.
კვიპროსი იაპონიაში წარმოდგენილია არარეზიდენტი ელჩით, რომლის ოფისი პეკინშია განთავსებული, ხოლო საპატიო საკონსულო ტოკიოში მდებარეობს. იაპონია კვიპროსში ასევე არარეზიდენტი ელჩითაა წარმოდგენილი, რომლის ოფისიც ათენშია განლაგებული, ხოლო საპატიო საკონსულო ლიმასოლში მდებარეობს.
კამბოჯა
კამბოჯასა და იაპონიას შორის ურთიერთობები 1603 წელს დაიწყო. კამბოჯის გემები ნაგასაკის პორტში შედიოდნენ სავაჭროდ. იაპონიის საელჩო პნომპენში მდებარეობს, ხოლო კამბოჯის საელჩო ტოკიოშია განლაგებული. კამბოჯაში იაპონურ ინვესტიციებს შორისაა პნოპმენის კომერციული ბანკი, Hyundai Switzerland-ისა და იაპონური SBI Group-ის ერთობლივი წამოწყება, რომელიც 2008 წელს გაიხსნა. 2006 წელს იაპონიისა და კამბოჯის მთავრობებს შორის დაიდო შეთანხმება, რომელიც იაპონიის მხრიდან 59 მილიონი ამერიკული დოლარის დახმარების პროგრამის განხორციელებას გულისხმობს. იაპონიის მთავრობა კამბოჯას მნიშვნელოვნად ეხმარება განაღმვისა და განათლების საკითხებში.
ლაოსი
იაპონიასა და ლაოსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1955 წელს დამყარდა. ლაოსის საელჩო ტოკიოში მდებარეობს, ხოლო იაპონიის ვიენტიანში.
ლიბანი
იაპონიის საელჩო ბეირუთში მდებარეობს. ამჟამინდელი ელჩი იოშიჰისა კუროდაა. ლიბანის საელჩო იაპონიაში ტოკიოშია განთავსებული.
მალაიზია
იაპონიის საელჩო კუალა-ლუმპურში მდებარეობს, გენერალური საკონსულო ― კოტა-კინაბალუში, საკონსულო ოფისი კი ― ჯორჯტაუნშია განლაგებული. მალაიზიის საელჩო ტოკიოში მდებარეობს. ორი ქვეყნის ცნობილ ვიზიტებს შორისაა მალაიზიის მეფის ვიზიტი იაპონიაში 2005 წელს და იაპონიის იმპერატორისა და დედოფლის ვიზიტი მალაიზიაში 2006 წელს. Pew Research Center-ის მიერ 2013 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით მალაიზიელთა 80% იაპონელების გავლენას დადებითად აღიქვამს. 2013 წელს მალლაიზია ერთ-ერთ ყველაზე პრო-იაპონურ ქვეყანად დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის საგარეო ურთიერთობები
ბასტა
250px|მინიატიურა|ბასტას და [[გუფი (რეპერი)|გუფის კონცერტი მწვანე თეატრში, 2010 წლის 21 ივლისი]] ბასტა (Ба́ста, ნამდვილი სახელი ვასილი ვაკულენკო; დ. 20 აპრილი, 1980, დონის როსტოვი) — რუსი რეპერი, კომპოზიტორი, ტელერადიოწამყვანი, მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ასევე ცნობილია ფსევდონიმებით Ноггано და N1NT3ND0.
გარდა იმისა, რომ წამყვანია რადიო NEXT FM-ზე, ასევე არის რამდენიმე ფილმის რეჟისორი gazgolder.com-ზე. Купэ-სთან ერთად, Газгольдер-ზე მიჰყავს ჰიპ-ჰოპი. ლეიბლი gazgolder ვასილიმ 2007 წელს დააფუძნა.
ბასტას ფსევდონიმით 1998 წელს დაწერილი სიმღერა „Моя игра“ მისი სოლო-შემსურლებლის კარიერის დასაწყისი გახდა.
2012 წლის თებერვლისთვის გამოშვებული ჰქონდა 7 ალბომი: 3 მათგანი ფსევდონიმით „ბასტა“ (ასევე ერთობლიფი ალბომი რეპერ გუფთან), 2 „Ноггано“-ს სახელით, ერთი კი როგორც „Нинтендо“ („N1NT3ND0“).
ბიოგრაფია
ვასილი ვაკულენკო დაიბადა 1980 წლის 20 აპრილს, სამხედროს ოჯახში, ქალაქ დონის როსტოვში. სწავლობდა ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა № 32-ში და პარალელურად დადიოდა მუსიკალურ სკოლაში. შემდეგ სწავლა განაგრძო მუსიკალურ სასწავლებელში სადირიჟორო საქმეზე. სწავლის პერიოდში, ყოველგვარი არასერიოზულობის გარეშე ვასილი ჰიპ-ჰოპით დაინტერესდა.
უკვე 15 წლის ასაკში, წერდა და კითხულობდა რეპს. 2009 წლის ივნისში იქორწინა ელენა პინსკიზე. 2009 წლის 4 დეკემბერს შეეძინათ ქალიშვილი მაშა. 2013 წლის 21 იანვარს კი შეეძინათ მეორე ქალიშვილი ვასილისა. .
ვასილი 6—17 წლის ასაკში მრავალი სახის მუსიკას უსმენდა, თავად ცდილობდა წაკითხვას და 17 წლისამ თავის პირველი ტრეკი „Город“ დაწერა. ამ მომენტიდან იწყება მისი მუსიკალური კარიერა. სიმღერა „Моя игра“-ს გამოსვლის შემდეგ, ვასიამ ნარკოტიკების მოხმარება დაიწყო, რადგან გრძნობდა, რომ ის არავის უნდოდა. თუმცა, მან შეძლო ნარკოტიკების „ჭაობიდან“ ამოსვლა და აღარასდროს გაჰკარებია.
საუნდტრეკი
მინი|550px|[[გუფი (რეპერი)|გუფის კონცერტი, Смоки Мо და ბასტა ლედოვის სასახლეში, 19 სექტემბერი, 2009 წელი]]
სქოლიო
კატეგორია:რუსი რეპერები კატეგორია:რუსი მსახიობები კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კაბიში
კაბიში (Cabixi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლორადუ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 313 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.8 კმ²-ზე. ფართობი 1 314 351 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
მოქმედებითი თამაში
მოქმედებითი თამაში — ვიდეო თამაშის ჟანრი, რომელიც ხაზს უსვამს ფიზიკურ გამოწვევებს, მათ შორის კოორდინაციასა და დროის რეაქციას. ჟანრი შეიცავს განსხვავებულ ქვეჟანრებს, როგორებიცაა საბრძოლო თამაშები, მსროლელი თამაშები და პლატფორმერი თამაშები.
მოქმედებით თამაშში, მოთამაშე ტიპურად აკონტროლებს პროტაგონისტის ავატარს. ავატარი იძულებულია გადალახოს თამაშის ეტაპები, შეაგროვოს საგნები, თავიდან აიცილოს დაბრკოლებები და დაამარცხოს მტრები სხვადასხვა თავდასხმებით. ეტაპის ან ეტაპების ჯგუფის ბოლოს, მოთამაშე ხშირად იძულებულია დაამარცხოს მოწინააღმდეგე დიდი ბოსი, რომელიც ჩვეულებისამებრ ყველა მანამდე არსებულ მტერზე დიდია. მტერი ებრძვის ავატარს და აკლებს მას სიცოცხლეს, თამაში კი მაშინ სრულდება, როდესაც მოთამაშე მოკვდება. ალტერნატიულად, მოთამაშე იგებს თამაშს ეტაპების ჯგუფის გადალახვის შემდეგ.
ბევრ მოქმედებით თამაშს აქვს დაუსრულებელი სიუჟეტი და შეიძლება ჰქონდეს ეტაპების განუსაზღვრელი რიცხვი. ასეთ თამაშებში, მოთამაშის მთავარი მიზანია დააგროვოს მაქსიმალური ქულა საგნების შეგროვებითა და მტრების განადგურებით.
= რესურსები ინტერნეტში =
კატეგორია:მოქმედებითი თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშის ჟანრები კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების ჟანრები
ჭუბურხინჯი
ჭუბურხინჯი ( — წაბლი + ხინჯი — ხიდი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გალის მუნიციპალიტეტში.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება ჭუბურხინჯი მეგრული წარმოშობისაა (ჭუბური-წაბლი და ხინჯი-ხიდი) და „წაბლის ხიდს“ ნიშნავს.
სქოლიო
კატეგორია:ჭუბურხინჯის თემის სოფლები
გელა ქოიავა
გელა ქოიავა (დ. 23 დეკემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი ექიმი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1985-1996 წლებში იყო თბილისის №5 საავადმყოფო-პოლიკლინიკური გაერთიანების ქირურგი. 1989-1992 წლებში მოსკოვის ქირურგიის სამეცნიერო ცენტრის ასპირანტი, 1996 წლიდან ცენტრალური სამხედრო ჰოსპიტლის ჩირქოვანი ქირურგიის განყოფილების უფროსი. ავტორია 5 სამეცნიერო ნაშრომისა რეფლუქს-ეზოფაგიტის, წყლულოვანი დაავადებებისა და ღვიძლის აბსცესების შესახებ. სამედიცინო ინსტიტუტ „Vita“-ს ქირურგიის კათედრის ასისტენტი. ცენტრალური სამხედრო ჰოსპიტლის ჩირქოვანი ქირურგიის განყოფილების უფროსი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პირველადი და განმეორებითი ოპერაციები რეფლუქს-ეზოფაგიტის დროს“, დაიცვა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები
აშაღი-სირიქი
აშაღი სირიქი (Aşağı Sirik) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში.
1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 3 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.
სქოლიო
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
Camponotus paradoxus
Camponotus paradoxus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
აღმოსავლეთი ატიკა
აღმოსავლეთი ატიკა (Ανατολική Αττική) — ნომარხია საბერძნეთში, ატიკას ნომოსში. ნომარხიის დედაქალაქი — პალინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1823)
არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1823 წლის 28 ივლისს, 1821-1823 წწ. ომის შემდეგ, რომელიც ირანმა გააჩაღა ბაღდადის, ვანისა და სხვა ზოგიერთ მომიჯნავე ოსმალეთის მფლობელობაში მყოფი მიწების დაპყრობის მიზნით. ირანმა მხოლოდ დროებით წარმატებას მიაღწია. მან ინგლისის ზეგავლენით შეწყვიტა ოსმალეთთან დავა და შეუდგა ომისათვის მზადებას რუსეთის წინააღმდეგ ამიერკავკასიაში. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების თანახმად, ირანმა ოსმალეთს დაუბრუნა დაპყრობილი ტერიტორია. ორივე მხარემ ვალდებულება იკისრა, არ დაეშვათ მეჯოგე ტომების თავისუფალი მიმოსვლა საზღვრებზე, არ მიეცათ თავშესაფარი ერთიმეორის ემიგრანტებისათვის, ხელი არ შეეშალათ ვაჭრებისა და წმინდა ადგილების მოსალოცად ჩასულ მორწმუნეთათვის და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
NGC 7691
NGC 7691 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ბორგნისი
ბორგნისი — სოფელი საქართველოში ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, ჯავიდან 8 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
Camponotus papago
Camponotus papago — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ბითაგა
ბითაგა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ფსხუს ქვაბულში, მდინარე ბითაგისა და ბზიფის შესართავთან. ზღვის დონიდან 720 მ, სოხუმიდან 70 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ფსხუს თემის სოფლები
ბილუნდი
thumb|300px| thumb|300px|
ბილუნდი — სიდიდით მეორე ქალაქი ბილუნის მუნიციპალიტეტში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, 6139 კაციანი მოსახლეობით (2011, 1 იანვარი).
მიმოხილვა
ბილუნდში მდებარეობს ლეგოს კომპანიის მთავარი ოფისი. ქალაქის გარეუბანში არის ლეგოს ქარხანა რომელიც 2005 წლის მონაცემებით კომპანიის პროდუქტის 90 %-ს აწარმოებს. აქ გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი 1964 წელს, რომელსაც ჰქვია ბილუნდის ლეგოლენდი.
ლეგოს ჯგუფთან ერთად მთავარი ოფისი აქ "Sun Air of Scandinavia"-საც აქვს.
ისტორია
1291 წელს ბილუნდ ასოცირდებოდა გროვის ეკლესიასთან. 1454 წელს პირველად ახსენეს როგორც "Byllundt" (ბილუნდტი). 1510 წელს როგორც "Billund" (ბილუნდი).
1916 წელს ოლე კირკ რკისტიანსენმა, რომელმაც შემდეგში საფუძველი ჩაუყარა ლეგოს კომპანიას, შეისყიდა 1895 წლეს დაარსებული ავეჯის კომპანია. მან დააფინანსა ქალაქი რძის პროდუქტების ქარხნის და სკიოლდბერგის ეკლესიის ასაშენებლად. 1930 წელს კრისტიანსენმა დაიწყო სხვადასხვა პროდუქტის წარმოება, როგორებიცაა: საუთოვებელი მეგიდები, საკეცი კიბეები და მინიატურული ხის სათამაშოები. მისი პირველი სათამაშოები მზადდებოდა მისი სხვა პროდუქტების ნარჩენებისაგან მაგრამ 1932 წელს მან უკვე სათამაშოების სერიული წარმოება დაიწყო. 1934 წელს მის კომპანიას ეწოდა "ლეგო".
1930 წლისთვის ბილუნდის მოსახლეობამ ზრდა დაიწყო. საჭირო გახდა ახალი ნაგებობები. შენდებოდა წყალსადენი სადგურები, გიმნაზიები, სავარჯიშო დარბაზები, ქალაქის მერია. ელექტროსადგურიც კი გადაადგილდა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტების მიერ დანიის ოკუპაციის პერიოდში 1942 წელს ხანძრის დროს დაიწვა ძველი ლეგოს ქარხანა, მაგრამ მალევე გაიხსნა ახალი. რკინიგზა გაგრძელდა ლეგოს ქარხანამდე. 1949 წელს ლეგომ დაიწყო პლასტმასის კუბიკების წარმოება.
1950-იან წლებში იმატა სიღარიბემ და რკინიგზა დაიხურა. ქალაქში სიღარიბე მატულობდა. ასეთ მდგომარეობაში შეიქმნა "ბილუნდის თავშესაფრების ასოციაცია", რომელმაც ააშენა სახლები და თავშესაფრები. 1959 წელს ლეგომ ააშენა პარკი ქალაქის ჩრდილოეთით დიდი სათამაშო მოედნით, სათხილამურო პატარა მთით, ხელოვნური ტბით. 1962 წელს გაიხსნა ბილუნდის აეროპორტი როგორც ლეგოს საკუთრება მაგრამ შემდეგში გაიხსნა სხვა ფუნქციებითაც. 1968 წელს გაიხსნა პირველი ლეგოლენდი. ამის შემდეგ ბილუნდი ისევ პოპულარული გახდა.
დაძმობილებული ქალაქები
კატეგორია:დანიის ქალაქები
პირეის ნომი
პირეის ნომი (Πειραιάς) — ნომარხია საბერძნეთში, ატიკას ნომში. ნომარხიის დედაქალაქი — პირეოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ხაიმ ჰერცოგი
ხაიმ ჰერცოგი (დ. 17 სექტემბერი,  1918 — გ. 17 აპრილი,  1997) — ებრაელი პოლიტიკოსი და ისრაელის მექვსე პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
thumb|left|ხაიმ ჰერცოგის საფლავი ხაიმ ჰერცოგი დაიბადა ჩრდილოეთ ირლანდიის ქალაქ ბელფასტში ირლანდიის მთავარი რაბინის ოჯახში. სწავლობდა დუბლინის ერთ-ერთ კოლეჯში. 1936 წელს მამამისი აირჩიეს პალესტინის მთავარ რაბინად და მთელი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პალესტინაში. გარდაიცვალა 1997 წელს იერუსალიმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
Camponotus palpatus
Camponotus palpatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ცირა ქრისტესიაშვილი
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1977-1978 წლებში გაიარა ინტერნატურის კურსი. 1978-1980 წლებში იყო ახრისის საექიმო ამბულატორიის გამგე. 1980-1983 წლებში თბილისის მე-8 პოლიკლინიკის ექიმი-კარდიოლოგი, 1983-1985 წლებში კარდიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ორდინატორი, 1985 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ქრონიკული კორონარული ნაკლოვანებების განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი. ავტორია 14 სამეცნიერო ნაშრომისა გულის იშემიური დაავდების დიაგნოსტირების საკითხებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
ბრაზილიის მთიანეთი
მინი|250პქ|ბრაზილიის ტოპოგრაფიული რუკა მინი|250პქ|[[პიკო-და-ბანდეირა — ბრაზილიის მთიანეთის უმაღლესი წერტილი]] ბრაზილიის მთიანეთი ან ბრაზილიის პლატო (Planalto Brasileiro) — ვრცელი გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს ბრაზილიის აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ცენტრალური ნაწილების უდიდეს წილს, ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით ნახევარს, 4 500 000 კმ²-ს. ასევე, ბრაზილიის მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ამ მთიანეთში ან მის გაგრძელება ვიწრო სანაპირო ზოლში სახლობს.
რეგიონის უმეტესი ნაწილი უძველესი ბაზალტის ლავური ნაკადებისგან შედგება. ამჟამად, როდესაც დრამატული გეოფიზიკური აქტივობები უკვე შორეულ წარსულსაა ჩაბარებული, მთიანეთში არ შეიმჩნევა არანაირი სეისმური და ვულკანური აქტივობა. მის ფორმირებაში დიდი როლი ითამაშა ასევე ეროზიამ, რომელმაც მთების ძირში მოაქცია ვრცელი დანალექი დეპოზიტები.
ბრაზილიის მთიანეთი დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა: რეგიონს შიგნით გამოიყოფა რამდენიმე განსხვავებული ბუნებრივი ზონა, ძალზე განსხვავებული კლიმატური პირობები, ნიადაგის მრავალი ტიპი, მცენარეთა და ცხოველთა ათასობით სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის მთები კატეგორია:ბრაზილიის გეოგრაფია კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის გეოგრაფია
სერეჟეირასი
სერეჟეირასი (Cerejeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 277 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლორადუ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 029 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.12 კმ²-ზე. ფართობი 2 783 300 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
ბალიანდი
ბალიანდი (Balyand) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, ჯაბრაილის რაიონში.
1993 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 21 ოქტომბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სოფელი დაიბრუნეს.
ისტორია
ამ სოფლის ისტორია XVII საუკუნიდან იწყება. ტყეში, მცირე კავკასიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მთისწინეთში მდებარე ამ სოფელში ცხოვრობდნენ ადგილობრივი მკვიდრები და სამხრეთ აზერბაიჯანიდან გადმოსახლებულები.
სქოლიო
კატეგორია:ჯაბრაილის რაიონის სოფლები
არზრუმის საზავო ხელშეკრულება (1847)
არზრუმის (ერზრუმის) საზავო ხელშეკრულება – საზავო ხელშეკრულება ირანსა და ოსმალეთს შორის. დაიდო 1847 წლის 20 მაისს. მას წინ უსწრებდა გამუდმებული სასაზღვრო კონფლიქტები, მომლოცველთა დევნა და ვაჭართა შევიწროება ორივე სახელმწიფოს მხრივ. 1843 წელს ინგლისისა და რუსეთის მთავრობათა ინიციატივითა და მონაწილეობით საზღვრების დასაზუსტებლად შეიქმნა შერეული კომისია, რომელმაც მუშაობა დაამთავრა 1847 წელს. არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ძალით მხარეებმა გაინაწილეს ზოჰაბის სანჯაყი (ქურთისტანი), ირანმა უარი თქვა ქ. სულეიმანიის შეერთების განზრახვაზე, ხოლო ოსმალეთმა ირანის სამფლობელოდ ცნო მდინარე შატ-ელ-არაბის შესართავთან მდებარე მოჰამერა; მას მიენიჭა აგრეთვე შატ-ელ-არბზე ნაოსნობის უფლება. არზრუმის საზავო ხელშეკრულებამ უცვლელად დატოვა 1823 წლის არზრუმის საზავო ხელშეკრულების ზოგიერთი მუხლი. სადემარკაციო კომისიის შექმნის მიუხედავად, ირანსა და ოსმალეთს შორის ამის შემდეგაც დიდხანს გრძელდებოდა სასაზღვრო კონფლიქტები, რომლებსაც რუსეთი და ინგლისი თავიანთი გავლენის გასაძიერებლად იყენებდნენ. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ (1918) ირან-ოსმალეთის სასაზღვრო კონფლიქტებს დაემატა უთანხმოება ერაყთანაც. საზღვრებისათვის დავა მოწესრიგდა ოსმალეთსა და ირანს შორის 1926 წლის, ხოლო ირანსა და ერაყს შორის 1937 წლის ხელშეკრულებებით.
Mafia II
thumb|300px Mafia II — არახაზოვანი მესამე პერსონაჟის მსროლელის ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც გამოვიდა 2010 წელს. იგი არის Mafia: The City of Lost Heaven-ის გაგრძელება. მისი შემქმნელია 2K Czech, წარსულში ცნობილი, როგორც Illusion Softworks. თამაში გამოსცა 2K Games-მა.
Mafia 2-ის გამოცემის შესახებ პირველად განაცხადეს 2007 წლის აგვისტოში ლაიფციგის თამაშების კონვენციაზე. თამაში ხელმისაწვდომია შემდეგ პლატფორმებზე: Microsoft Windows, Xbox 360, PlayStation 3 და Mac OS X.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2010 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Mafia (სერია) კატეგორია:მესამე პერსონაჟის სროლები კატეგორია:არახაზოვანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
მაიკლ ჰიგინსი
მაიკლ ჰიგინსი (Micheál D. Ó hUigínn; დ. 27 ივნისი 1941, ლიმერიკი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი, პოეტი, მწერალი და ტელეწამყვანი. ირლანდიის პრეზიდენტი 2011 წლის 11 ნოემბრიდან. აქტიურ პოლიტიკურ ცხოვრებაში ჩაება 70-იანი წლებიდან. 1982-1983 და 1991-1992 წლებში იყო ქალაქ გოლუეის მერი, 1993-1997 წლებში ეკავა კულტურისა და ხელოვნების მინისტრის თანამდებობა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კიბუცი
მინი|280პქ|მერომ გოლანის კიბუცი, ბენთალის მთიდან ხედი. კიბუცი (ივრ. קִבּוּץ‎; თავდაპ. קְבוּצָה, კვუცა — `ჯგუფი`) — სასოფლო-სამეურნეო კომუნა ისრაელში, რომლისთვის დამახასიათებელია მეურნეობის საერთო საკუთრება და შრომა-მოხმარებაში თანასწორობა. ეს არის კომუნალური თანაცხოვრების ფორმა, რომელიც სოციალიზმსა და სიონიზმს აერთიანებს.
კიბუციზმი დაიწყო, როგორც უტოპიური ცდა, თუმცა დროთა განმავლობაში უფრო „მეცნიერული“ სოციალისტური მიდგომა აითვისა. ამჟამად, სოფლის მეურნეობა ნაწილობრივ ჩანაცვლებულია ეკონომიკის სხვა დარგებით, მათ შორის ინდუსტრიული და/ან მაღალტექნოლოგიური საწარმოებით. ისრაელის მოსახლეობის დაახლოებით 5% კიბუცებში ცხოვრობს. ზოგიერთ კიბუცს ასევე კიბუცნიკსაც უწოდებენ (ივრ.: קִבּוּצְנִיק‎).
ერთ-ერთი ვარაუდის თანახმად ისრალეში კიბუცების დაარსებაში მონაწილეობა მიიღო ქართველმა ივანე კოლელიშვილმა, რომელიც 1910-17 წლებში იმყოფებოდა პალესტინაში და რომელსაც საქართველოში, სოფელ გულგულაში კომუნის დაარსების გამოცდილება ჰქონდა.
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის დასახლების ტიპები კატეგორია:ისრაელის სოფლის მეურნეობა კატეგორია:კიბუცი კატეგორია:სოციალიზმი
Camponotus pallidiceps
Camponotus pallidiceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გუმა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
გუმა (Гәыма, Гәма; 1881-1943 წლებში — მიხაილოვსკოე, 1943-1996 წლებში — შრომა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალშენის თემი), მდინარეების დასავლეთის გუმისთისა და აღმოსავლეთ გუმისთის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 380 მ, სოხუმიდან 23 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ სოფლის მიდამოებშია გუმის მღვიმოვანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალშენის თემის სოფლები (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
მთვარის ცისარტყელა
thumb|250პქ|ღამის ცისარტყელა [[ვიქტორია (ჩანჩქერი)|ვიქტორიას ჩანჩქერის თავზე.]] მთვარის ცისარტყელა ან ღამის ცისარტყელა — იშვიათი ატმოსფერული ოპტიკური მოვლენა. ჩვეულებრივი ცისარტყელისგან განსხვავებით, ღამის ცისარტყელა არა მზის, არამედ მთვარის ნათებითაა გამოწვეული. ამ მოვლენის შესახებ ჯერ კიდევ ანტიკური საბერძნეთის ფილოსოფოსი არისტოტელე წერდა თავის ნაშრომში „მეტეოროლოგია“.
დღის ცისარტყელისგან განსხვავებით, მთვარის ცისარტყელა ჩვეულებრივ თეთრად ჩანს, მაგრამ სინამდვილეში, ისიც ფერადია. ამის მიზეზი ის არის, რომ ღამით მთვარის სინათლე ძალიან სუსტია თვალის ფოტორეცეპტორების ასაღგზნებად და ადამიანისთვის რთულია მთვარის ცისარტყელის ფერების გარჩევა. გარდა ამისა, მთვარის ცისარტყელა გაცილებით უფრო მკრთალია, ვიდრე დღის, რადგანაც მთვარე უფრო ნაკლებ სინათლეს გამოსცემს, ვიდრე მზე.
ყველაზე კაშკაშა ღამის ცისარტყელის დანახვა შესაძლებელია სავსე მთვარის ან სავსე მთვარესთან მიახლოვებული ფაზის დროს. ასეთი ცისარტყელა ჩნდება ბნელ ცაზე, როდესაც მთვარე ცაზე არც თუ ისე ზემოთაა. გარდა ამისა, აუცილებელია, რომ მთვარის სინათლეს წყლის წვეთები ირეკლავდეს (ჩვეულებრივ წვიმის ან ჩანჩქერის).
მთვარის ცისარტყელის შემჩნევის ცნობილი ადგილები
thumb|250პქ|იოსემიტის ეროვნულ პარკში გადაღებული მთვარის ცისარტყელა. მსოფლიოში არც თუ ისე ბევრი ადგილია, სადაც მთვარის ცისარტყელის შემჩნევაა შესაძლებელი. არც თუ ისე ხშირად ასეთ ცისარტყელას ხედავენ კამბერლენდის ჩანჩქერზე აშშ-ში, ზაილიის ალატაუს ქედიდან, რომელიც ტიან-შანის ჩრდილო-დასავლეთითაა, ვიქტორიას ჩანჩქერთან ზამბიისა და ზიმბაბვეს საზღვარზე და იამალის ნახევარკუნძულზე. ასევე ამ მოვლენის ხშირად შემჩნევა შესაძლებელია აშშ-ის იოსემიტის ეროვნულ პარკში.
სქოლიო
კატეგორია:ბუნებრივი მოვლენები კატეგორია:მთვარე კატეგორია:ატმოსფერული ოპტიკური მოვლენები
არაქელ დავრიჟეცი
არაქელ დავრიჟეცი, არაქელ თავრიზელი (დ. 1595 - გ. 1669) – სომეხი ისტორიკოსი. მისი ვრცელი „ისტორიათა წიგნი“ ამ პერიოდის ამიერკავკასიის და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის პირველხარისხოვანი წყაროა. ავტორი დაწვრილებით აღწერს შაჰ-აბასის შემოსევებს ამიერკავკასიაში, სომეხთა აყრასა და ირანში გადასახლებას. საყურადღებო ცნობებს გვაწვდის XVI საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის I ნახევრის ქართლისა და კახეთის სამეფოებზე, კერძოდ სიმონ I-ზე, ალექსანდრე II-ზე, ლუარსაბ II-ზე, თეიმურაზ I-ზე, ქეთევან დედოფალზე, გიორგი სააკაძეზე და სხვ. არაქელ დავრიჟეცის ნაშრომი პირველად დაიბეჭდა სომხურ ენაზე ამსტერდამში 1669 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1595 კატეგორია:გარდაცვლილი 1669