cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კარლოვიცის ზავი
კარლოვიცის ზავი – კარლოვიცის საერთაშორისო კონგრესზე (1698-1699 წწ.) დადებული საზავო ხელშეკრულების ლიტერატურაში მიღებული სახელწოდება. კონგრესი შეიკრიბა „წმინდა ლიგაში“ შემავალ ქვეყნებსა (ავსტრია, ვენეციის რესპუბლიკა, პოლონეთი, რუსეთი) და ოსმალთა იმპერიას შორის ზავის დასადებად. „წმინდა ლიგის“ ქვეყნებმა მათ შორის არსებული წინააღმდეგობების გამო ცალ-ცალკე დადეს კავშირი ოსმალეთთან (პოლონეთმა 1699 წლის 16 იანვარს, ავსტრიამ და ვენეციამ 26 იანვარს), ხოლო რუსეთმა 24 იანვარს დადო მხოლოდ ორწლიანი ზავი ოსმალეთთან, რომელიც შემდეგ შეიცვალა კონსტანტინოპოლის საზავო ხელშეკრულებით (1700 წ.). პოლონეთმა მიიღო მარჯვენა ნაპირის უკრაინის ნაწილი და პოდოლია, ავსტრიამ – უნგრეთის ტერიტორიის დიდი ნაწილი, ტრანსილვანია, ხორვატია და თითქმის მთელი სლოვენია, ვენეციამ – მორეა, არქიპელაგის კუნძულები და ციხესიმაგრეები დალმაციაში; რუსეთს დარჩა აზოვი.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ღვინის წითელი
ღვინის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-ოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრია, აბლაბუდის ქვეშ მოფენილია თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ფართო კონუსური ფორმის, ფრთიანი ან ცილინდრულ-კონუსური, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. დაფარულია ნაცრისფერი ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი წვნიანია, წვენი შეუფერავი. გემო ჰარმონიული.
ღვინის წითელი საშუალოზე ძლიერი ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი საშუალოდ 8.0 ტონა. ყურძნის სრული	სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხოშარა
ხოშარა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, უკანაფშავის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კარლ VI (სრი)
კარლ VI (Karl VI.; დ. 1 ოქტომბერი, 1685, ჰოფბურგის სასახლე, ვენა, ავსტრია ― გ. 20 ოქტომბერი, 1740, აუგარტენის სასახლე, ვენა, ავსტრია) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და დედოფალ ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის ძე. საღვთო რომის იმპერატორი, გერმანიის, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე, ასევე ავსტრიის ერცჰერცოგი 1711-1740 წლებში. მამისა და ძმის შემდეგ, იბრძოდა ესპანეთის მემკვიდრეობის ომში, ესპანეთში გასამეფებლად, თუმცა 1714 წელს დაზავდა და ესპანური ტახტის ნაცვლად მიიღო ჰაბსბურგთა ნიდერლანდები, მილანი, ნეაპოლი და სარდინია. 1720 წელს სარდინია სავოიის ჰერცოგ ვიტორიო ამადეო II-ს გაუცვალა სიცილიაში, თუმცა 1735 წელს ესპანეთის მეფე კარლოს III-თან ბრძოლაში სიცილიაც და ნეაპოლიც დაკარგა, სანაცვლოდ კი მიიღო პარმა.
ხანგრძლივი ქორწინებიდან მას არც ვაჟი მემკვიდრე დარჩენია, რის გამოც შეწყდა ჰაბსბურგთა დინასტიის პირდაპირი შტო და მისმა ასულმა მარია ტერეზიამ შექმნა ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტია. თავისი ასულის მემკვიდრეობის უზრუნველსაყოფად, მან ჯერ კიდევ 1713 წელს გამოსცა პრაგმატული სანქცია, რომელიც ქალის მემკვიდრეობას აღიარებდა, თუმცა მისი დაღუპვის შემდეგ მაინც დაიწყო ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის, რომელშიც მარია ტერეზიამ მოახერხა ტახტების შენარჩუნება.
აღსანიშნავია, რომ მარია ტერეზიას ხაზით იგი მრავალი ევროპელი მონარქის წინაპარი გახდა, მათ შორის იგი იყო საფრანგეთის დედოფალ მარი ანტუანეტის პაპა.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|341x341პქ|კარლი 1707 წელს, ესპანეთში ყოფნისას
ადრეული წლები
კარლი დაიბადა 1685 წლის 1 ოქტომბერს ჰოფბურგის სასახლეში, ვენაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და მისი მესამე ცოლის, დედოფალ ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის მეორე ვაჟი. მისი აღმზრდელი და მასწავლებელი თავად ლიხტენშტაინის პრინცი ანტონ ფლორიანი იყო.
მას შემდეგ, რაც 1700 წლის 1 ნოემბერს ესპანეთის მეფე კარლოს II უშვილოდ გარდაიცვალა და ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტო შეწყდა, კარლმა, როგორც მარია ანა ესპანელის შვილიშვილმა და ესპანეთის მეფე ფილიპე III-ის შვილთაშვილმა, თავი ესპანეთის მეფედ გამოაცხადა. პარალელურად ტახტზე პრეტენზია ფილიპე III-ის მეორე შვილიშვილმა, საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-მ განაცხადა თავისი შვილიშვილის, ფილიპე ანჟუელის სახელით, რომელიც კარლოს II-ს დის შვილიშვილად ერგებოდა, რასაც მოჰყვა ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის. ამ დროს ერცჰერცოგი კარლი სულ 14 წლის იყო, თუმცა მის კანდიდატურას მიემხრო ინგლისი, შოტლანდია, ირლანდია, საღვთო რომის იმპერია, ჰაბსბურგთა მონარქია და პორტუგალია.
უკვე 1705 წელს კარლოს III-მ (ასე უწოდებდა იგი თავის თავს) გადაწყვიტა „თავის სამეფოში“ ჩასულიყო. იგი ესპანეთში ჩავიდა, თუმცა მხოლოდ კატალონია მიემხრო, რის გამოც მან შემდეგი ექვსი წელი სწორედ იქ გაატარა. ახლადშექმნილი დიდი ბრიტანეთის სამეფო მხარს უჭერდა მის ამბიციას, რომ ესპანეთისა და ავსტრიის გაერთიანებით ახალი სახელმწიფო შეექმნა. მარცხნივ|მინი|262x262პქ|კარლი თავის ცოლთან ერთად 1708 წელს 1705 წელსვე გარდაიცვალა მამამისიც, იმპერატორი ლეოპოლდი, რის გამოც ტახტზე კარლის უფროსი ძმა, იმპერატორი იოზეფ I ავიდა. საბოლოოდ, 1713 წელს ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, კარლი იძულებული გახდა უარი ეთქვა ესპანეთის მეფობაზე და მის მეფედ ფილიპე V ანჟუელი ეღიარებინა, თუმცა, ამ აღიარების სანაცვლოდ კარლმა მიიღო ესპანეთის შემდეგი ესპანური კოლონიები: ნეაპოლი, სარდინია, მილანი, ლუქსემბურგი და ჰაბსბურგთა ნიდერლანდები, სიცილია კი ესპანეთმა სავოიის ჰერცოგს გადასცა. გეოგრაფიულად არახელსაყრელი პოზიციების გამო, 1720 წელს კარლმა და სავოიის ჰერცოგმა მოილაპარაკეს და სარდინია და სიცილია გაცვალეს.
მმართველობა
მარცხნივ|მინი|311x311პქ|იმპერატორი კარლი ცოლთან და ქალიშვილებთან ერთად 1729-30 წლებში 1711 წელს კარლის ძმა, იმპერატორი იოზეფი უძეოდ გარდაიცვალა, რის გამოც იგი გახდა საღვთო რომის იმპერატორი და ჰაბსბურგთა მონარქიის მმართველი კარლ VI-ის სახელით. იმის გამო, რომ ამ დროს თავად კარლს არ ჰყავდა შვილი, მის ძმას კი ორი გოგონა დარჩა, 1713 წლის 19 აპრილს გამოსცა პრაგმატული სანქცია, რომელიც აუქმებდა იმპერიაში მოქმედ სალიკურ კანონებს და ამტკიცებდა ტახტზე ქალის მემკვიდრულ უფლებებსაც. ამით მას უნდოდა იმის გარანტია ჰქონოდა, რომ მის შემდეგ ტახტი ისევ ჰაბსბურგის ხელში იქნებოდა, თუნდაც ქალის. აღსანიშნავია, რომ ამ სანქციას ბევრი შეხვდა უკმაყოფილოდ და ჰაბსბურგთა მონარქიაში ყველაზე ბოლოს უნგრეთმა დაამტკიცა, 1723 წელს.
მოგვიანებით დიდმა ბრიტანეთმა, ირლანდიამ, საფრანგეთმა, ესპანეთმა, ნიდერლანდებმა, რუსეთმა, დანია-ნორვეგიამ და სარდინიამ ხელი მოაწერეს სანქციის აღიარების დეკლარაციას და ასევე მემკვიდრედ აღიარეს მარია ტერეზია. მოგვიანებით, როგორც ევგენი სავოიელმა განაცხადა, ეს ყველაფერი ძლიერი არმიისა და სავსე ხაზინის დამსახურება იყო, და არა დიპლომატიის. მას შემდეგ, რაც კარლის ერთი ძმისწული ბავარიის კურფიურსტს გაჰყვა ცოლად, ხოლო მეორე საქსონიისა და პოლონეთის მეფეს, მისი მდგომარეობა და მარია ტერეზიას მემკვიდრეობა სერიოზულად შეირყა. უკვე 1738 წელს საფრანგეთმა მხარე შეიცვალა და მალულად მოაწერა ხელი ბავარიასთან დადებულ ხელშეკრულებას კარლის ძმისწულ მარია ამალიას მემკვიდრეობის უპირატესობასა და მისი ქმრის, კურფიურსტ კარლ ალბრეხტის „სამართლიანი პრეტენზიების“ დაცვასთან დაკავშირებით. მარცხნივ|მინი|270x270პქ|1721 წელს მოჭრილი ვერცხლის მონეტა კარლის გამოსახულებით რაც შეეხება საგარეო პოლიტიკას, კარლის მმართველობის პირველ წლებში ჰაბსბურგთა იმპერია გაფართოვებას განაგრძობდა. 1716-1718 წლებში ოსმალეთის დამარცხების შემდეგ, ავსტრიას მიუერთდა სერბეთი და ოლტენია. ავსტრიული მმართველობა დამყარდა დუნაის ქვემო მიდამოებშიც. მინი|411x411პქ|იმპერატორი კარლ VI 1718 წელს, ოსმალეთთან დაზავებასთან ერთად, დაიწყო ოთხმაგი ალიანსის ომი. ამ ომში ავსტრია ჰოლანდიასთან, საფრანგეთსა და ბრიტანეთთან ერთად დაუპირისპირდა ესპანეთს და დაამარცხა იგი. სწორედ ამ დროს, 1720 წელს გაფორმდა ჰააგის ხელშეკრულება, რომლითაც კარლ VI-მ სავოიის ჰერცოგ ვიტორიო ამადეო II-ს სარდინია სიცილიაში გაუცვალა. გარდა იმისა, რომ სარდინია ჰაბსბურგთა მონარქიისაგან შორს იყო, მოწვეტილ მდგომარეობაში, იგი საკმაოდ დიდი კუნძულიც იყო და მისი მომარაგება და დაცვა მათთვის რთული იყო. ხელშეკრულებამ ასევე ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის ვაჟი, პრინცი კარლოსი პარმის ჰერცოგის მემკვიდრედ და ტოსკანის მომავალ დიდ ჰერცოგად აღიარა. ამის საპირისპიროდ კარლი ტოსკანის დიდ ჰერცოგ კოზიმო III-ის ასულის, ანა მარია ლუიზა მედიჩის ტახტზე აყვანას ემხრობოდა.
1720 წლის შემდეგ რამდენიმე წლით ევროპაში მშვიდობა სუფევდა, რომელიც 1733 წელს დაწყებულმა პოლონური მემკვიდრეობის ომმა დაარღვია. ამჯერად ტახტისათვის საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის სიმამრი, სტანისლავ I ლეშჩინსკი და კარლ VI-ის ძმისწულ მარია იოზეფას ქმარი, ავგუსტ III საქსონიელი ებრძოდნენ. შესაბამისად, საფრანგეთი სტანისლავს მიემხრო, ავსტრია ავგუსტს და დაიწყო ომიც. ომი მხოლოდ 1738 წელს დამთავრდა ვენის ხელშეკრულებით, რომლის პირობებითაც პოლონეთის მეფე ავგუსტ III გახდა, ხოლო კარლმა ესპანეთის მოკავშირე ესპანეთის მეფის ძეს, პარმის ჰერცოგ კარლოსს ნეაპოლისა და სიცილიის სამეფოები დაუთმო, სანაცვლოდ კი თავად გახდა პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალის ჰერცოგი.
კარლის ქალიშვილის ქორწინების საკითხი მისი ჩვილობიდანვე აქტუალური იყო. იგი თავიდან პრინც ლეოპოლდ ლორენც ლოთარინგიელზე დაინიშნა, თუმცა პრინცი მალევე ჩუტყვავილით დაიღუპა. 1723 წელს ძმის ნაცვლად ვენასი პრინცი ფრანც შტეფან ლოთარინგიელი ჩავიდა და გაიცნო მარია ტერეზია. პარალელურად კარლი სხვა საქმროებსაც განიხილავდა დონ კარლოს ესპანელისა და პრინცი ფრიდრიხ პრუსიელის სახით, მაგრამ საბოლოოდ ფრანც შტეფანზე დათანხმდა. პოლონეთის ომის დასრულების შემდეგ დამარცხებულმა საფრანგეთის მეფემ ფრანც შტეფანს მოსთხოვა ლოთარინგიის ტახტიდან გადამდგარიყო თავისი სიმამრის, სტანისლავ ლეშჩინსკის სასარგებლოდ, რომლის დაღუპვის შემდეგაც ლოთარინგია საფრანგეთს მიუერთდებოდა. კარლს აღარ სურდა საფრანგეთთან ომის განახლება, ამიტომაც ფრანც შტეფანს მოსთხოვა მარია ტერეზიაზე ქორწინების სანაცვლოდ მემკვიდრეობაზე უარი ეთქვა. ცნობილია, რომ მან პირდაპირ განუცხადა: „არ გადადგები, არ მიიღებ ერცჰერცოგინიას“. ფრანც შტეფანი დათანხმდა, გადადგა ტახტიდან და 1736 წლის თებერვალში ცოლად შეირთო მარია ტერეზია.
1737 წელს კარლმა რუსეთის მოკავშირეობით მორიგი ომი დაიწყო ოსმალეთთან, რომელიც ავსტრიის აშკარა მარცხით დასრულდა. 1718 წელს დაპყრობილი მთელი ბალკანური მიწები, გარდა ბანატისა, მთლიანად ოსმალეთს დაუბრუნდა. დიდი მიწებისა და ომში გაფლანგული დიდძალი ფულის გამო, ვენაში არეულობა დაიწყო. გაღიზიანებულმა ვენელებმა მარია ტერეზიას ქმარს „ფრანგი ჯაშუში“ შეარქვეს. ამ ომმა არა მხოლოდ ნათლად დაანახა ევროპას ავსტრიული არმიის სავალალო მდგომარეობა და იმპერიის სისუსტე, არამედ ისიც, რომ მას არ გააჩნდა ხანგრძლივი ომის საწარმოებელი ფინანსური რესურსები.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
მარცხნივ|მინი|277x277პქ|კარლ VI-ის აკლდამა ვენაში კარლის გარდაცვალებისას ჰაბსბურგთა მონარქია ვალებში იყო ჩაფლული და ხაზინაში მხოლოდ 100,000 ფლორინი იყო. ავსტრიულ არმიაში გავრცელებული იყო დეზერტირობა, განსაკუთრებით კი მცირე ყაზარმებში. მისი თანამედროვეები ელოდნენ, რომ უნგრეთი კარლის გარდაცვალებისთანავე გავიდოდა ჰაბსბურგთა მონარქიიდან.
მიუხედავად ფინანსური სიდუხჭირისა, კარლის მმართველობისას კარლ V-ის შემდეგ ყველაზე დიდი იყო ჰაბსბურგთა მონარქია, რომელიც დანიიდან აფრიკამდე და საფრანგეთიდან ოსმალეთამდე იყო გადაჭიმული.
1740 წლის ოქტომბრის დასაწყისში იმპერატორი კარლი უნგრეთის ტყეებში ნადირობისას ნესტიანი ამინდის გამო მძიმედ გახდა ავად. იგი სასწრაფოდ გადაიყვანეს ვენაში, თუმცა ექიმებმა მისი განკურნება ვერ შეძლეს და იმავე წლის 20 ოქტომბერს, 55 წლის კარლ VI ვენაში, აუგარტენის სასახლეში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ჰაბსბურგთა მონარქიის ტახტი მისმა ასულმა მარია ტერეზიამ დაიკავა, რომელსაც, ყველასთვის გასაკვირად, ყველაზე მეტად სწორედ უნგრეთი მიემხრო. მალევე ბავარიაში გათხოვილმა მარია ამალია ავსტრიელმა პრეტენზია განაცხადა და დაიწყო ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის. საღვთო რომის იმპერატორი და ბოჰემიის მეფე სწორედ მისი ქმარი კარლ ალბრეხტი გახდა, ავსტრიას პრუსიამ მალევე წაართვა სილეზიაც, თუმცა საბოლოოდ ომში მარია ტერეზიამ გაიმარჯვა, დაიბრუნა ბოჰემია, იმპერატორად მისი ქმარი ფრანც შტეფანი აირჩიეს და მოგვიანებით მან დიდძალი მიწებიც ჩამოაჭრა მეზობელ პოლონეთს. მარია ტერეზიამ ესპანეთის მეფის მეორე ძეს დაუთმო პარმაც, თუმცა მან შეძლო იმპერიის არმიისა და ეკონომიკის გამოცოცხლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1685 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1740 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:გერმანიის მეფეები კატეგორია:უნგრეთის მეფეები კატეგორია:ჩეხეთის მეფეები კატეგორია:ხორვატიის მეფეები კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:ნეაპოლის მეფეები კატეგორია:სიცილიის მეფეები კატეგორია:სარდინიის მეფეები კატეგორია:მილანის ჰერცოგები კატეგორია:პარმის ჰერცოგები კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები
ვებ-ფერები
ვებ-ფერებს იყენებენ ვებგვერდების დიზაინისთვის. არსებობს ინტერნეტში ფერთა წარმოდგენის რამდენიმე საშუალება:
HTML ფერების სახელები
HTML 4.01 სპეციფიკაცია განსაზღვრავს 16 ფერთა სახელს, როგორც ქვემოთაა მითითებული (ცხრილი ანბანურადაა):
ეს 16 ასევე მონიშნულია როგორც sRGB და ჩართულია HTML 3.0 სპეციფიკაციაში, ვინაიდან "ეს ფერები თავდაპირველად აირჩა როგორც სტანდარტული 16 ფერი რომელსაც უინდოუს VGA პალეტი უჭერს მხარს."
ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ყველა ფერის კოდი დაწყებული #000000 - #FFFFFF-მდე (16,777,216 ფერი) ფუნქციონირებს.
სქოლიო
კატეგორია:ფერები კატეგორია:ინტერნეტი
eu:Wikipedia:Kolorea
იოანე კინამოსი
იოანე კინამოსი (Ἰωάννης Κίνναμος) — ბიზანტიელი ქრონისტი. ცხოვრობდა XII საუკუნეში. იყო იმპერატორ მანუელ I კომნენოსის მდივანი და დაახლოებული პირი. მისი ქრონიკა „შემოკლებული ისტორია“ მოიცავს 1118-1176 წლების ამბებს. მასში მანუელ I-ის გაზვიადებულ ქებასთან ერთად მოცემულია ბევრი საინტერესო ცნობა, რომელთა უმეტესობა ოფიციალურ დოკუმენტს ემყარება. აქვს ცნობები XII საუკუნის საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობის შესახებ, საკმაოდ დაწვრილებით აღწერს ამ დროის ტრაპიზონს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელები
ორმოცდაათის პროცესი
ორმოცდაათის პროცესი, მოსკოველთა პროცესი ― სასამართლო პროცესი რუსეთის იმპერიაში 1877 წელს. მიმდინარეობდა 21 თებერვლიდან 14 მარტამდე. პროცესი ღია იყო. მასში მონაწილეობდნენ ს. ბარდინა, ი. ჯაბადარი, პ. ალექსეევი, გ. ზდანოვიჩი, ვ. ფიგნერი და სხვა. ბრალდებულთა უმრავლესობა იყო 18-23 წლის. ეს იყო პირველი პოლიტიკური პროცესი რუსეთის იმპერიაში, რომელზეც აქტიურად გამოვიდნენ მუშები. ბრალდებულებს ბრალად ედებოდათ არსებული წყობილების დამხობის მცდელობა, რასაც ბრალდებულები უარყოფნენ. 3-დან 10 წლამდე კატორღა მიესაჯა 10, ციმბირში გადასახლება 26, ციხე და იძულებითი მუშაობა 10, ფსიქიატრიული მკურნალობა 1 კაცს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერია
Formica pergandei
Formica pergandei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Matilda Mother
„Matilda Mother“ — მესამე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სადებიუტო სტუდიური ალბომიდან The Piper at the Gates of Dawn (1967). ვოკალურ ნაწილს მასში მას ასრულებს რიჩარდ რაიტი, ხოლო სიდ ბარეტი დამატებით ვოკალს ასრულებს.
მუსიკა და ტექსტი
სიმღერის ტექსტში შეტანილია ზღაპრების ფრაგმენტები და ნახსენების საბავშვო წიგნი. სიმღერაში საუბარია ბავშვობასთან განშორებაზე. ავტორი აღნიშნავს, რომ მოგონებები ბავშვობაზე ბრუნდება წლების შემდეგ და სიტყვებს „განსხვავებული მნიშვნელობა აქვთ“.
ბარეტის მიერ სიმღერის ტექსტი აღებული იქნა ჰილერ ბელოკის პოეზიიდან. თავდაპირველად ტექსტი განსხვავებული იყო, მაგრამ ბარეტი იძულებული გახდა, შეეცვალა იგი, ვინაიდან ბელოკმა არ მისცა მას ორიგინალური ტექსტის გამოყენების უფლება. კომპილაციაში The Best of the Pink Floyd / Masters of Rock სიმღერა შეცდომით არის მითითებული, როგორც „Mathilda Mother“.
კომპოზიციის ადრეული ვერსია, სხვა ტექსტით, შეტანილია ალბომის The Piper at the Gates of Dawn 2007 წლის გამოცემაში.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
კარლ რობერტი
200px|მინიატიურა|კარლ რობერტი კარლ რობერტი (დ. 1288 — გ. 16 ივლისი, 1342, ვიშეგრადი) — უნგრეთის მეფე 1308-1342 წლებში. უნგრეთში ანჟუს დინასტიის დამაარსებელი. კარლ რობერტის მეფობის დროს განმტკიცდა ცენტრალური ხელისუფლება, რომელსაც მხარს უჭერდა ეკლესია, წვრილი თავადაზნაურობა და მოქალაქეები; იზრდებოდა ქალაქები, ვითარდებოდა ვაჭრობა და სამთო საქმე. 1335 წელს კარლ რობერტმა სავაჭრო შეთანხმება დადო ჩეხიასთან და პოლონეთთან. წარუმატებლად ებრძოდა ვენეციას, სერბიას, ვლახეთს.
ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1288 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1342 კატეგორია:ანჟუს დინასტია
ავსტრალია 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრალიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთვრამეტედ 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 24 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ავსტრალია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფონდ-დუ-ლაკი (უისკონსინი)
ფონდ-დუ-ლაკი (Fond du Lac) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ფონდ-დუ-ლაკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 43 021 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 882.6 კაცი/კმ². ფართობი 52,08 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 52,08 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 48,74 კმ², წყალს კი 3,34 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:ფონდ-დუ-ლაკის ქალაქები
ჩერსკი
ჩერსკი (Гора Черского) — მთა რუსეთში, ბურიატეთში. ბაიკალის ქედის უმაღლესი წერტილი. მდებარეობს მდინარეების კურკულისა და ულკანის სათავეებს შორის. სიმაღლე 2588 მ. ალპინისტებისა და ტურისტების პოპულარული ადგილია. ფერდობები ციცაბოა. პირველი ასვლა განახორციელეს მეცნიერ-გეოდეზისტებმა 1961 წელს. 1975 წელს ჩერსკი პირველად დაიპყრეს ალპინისტებმა. სახელი ეწოდა მკვლევრის იან ჩერსკის (1845-1892) პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის მთები კატეგორია:ბურიატეთის მთები
Византийский временник
Византийский временник (ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, Византійскій временникъ; ВВ) — ყოველწლიური რუსული ჟურნალი ბიზანტიოლოგიის შესახებ (პეტერბურგი, 1894; პეტროგრადი, 1918-1924; ლენინგრადი, 1924-1927; მოსკოვი 1947 წლიდან). დაარსდა XIX საუკუნეში ბიზანტიის ისტორიისადმი გაზრდილი ინტერესის წყალობით. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ჟურდნალი გამოიცემოდა აკად. ფ. უსპენსკის რედაქციით 1928 წლამდე, იქამდე სანამ ბიზანტიურ პრობლემატიკას კვლევას საბჭოთა ისტორიული მეცნიერებებისთვის არააქტუალურად არ ჩათვლიდნენ. ჟურნალის გამოცოცხლება უკავშირდება მეორე მსოფლიო ომის პერიოდს, როდესაც ხელისუფლებამ რუსეთის ეკლესიის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა. 1947 წლიდან ჟურნალის გამოცემა განაახლა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტისტიკა
ალექსანდროვკა (ბირსკის რაიონი)
ალექსანდროვკა  (Александровка; Александровка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბირსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბირსკიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 120 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (83 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბირსკის რაიონის სოფლები
ღობიეთის წითელი
ღობიეთის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. სახელწოდება მიღებული აქვს ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზველთან მდებარე უბნის მიხედვით, რომელსაც ღობიეთი ეწოდება.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ხშირი გართხმული აბლაბუდისებრი და მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო და ჰარმონიული გემოთი.
ღობიეთის წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 176 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-120 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.
მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
Ё
Ё, ё (IPA გამოთქმა  — „ჲო“; ; ; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ჲო“-ს, ზოგ შემთხვევაში „ო“-ს.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „Е“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნის კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
სტეფანოვკა (კოშ-ელგის სოფსაბჭო)
სტეფანოვკა  (Степановка; Степановка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
მაცივარ-აგენტების სია
ქიმიურ მაცივარ-აგენეტებს ენიჭებათ R და რიცხვი (ზოგჯერ იარლიყს ცვლიან სიტყვა ფრეონით), რომელიც განისაზღვრება მოლეკულერი სტრუქტურის მიხედვით. ქვემოთ მოყვანილია მაცივარ აგენტების სია "ამერიკის გათბობის, მაცივრების და ჰაერის კონდენციონირების ინჟინერთა საზოგადოების" (ASHRAE) მიერ მინიჭებული ნომრების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:მაცივარ აგენტები კატეგორია:ფრეონები
Formica perpilosa
Formica perpilosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხმოვანი
ხმოვანი — ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც ხორხში ისახება იმით, რომ ფილტვებიდან ამონადენი ჰაერი ხმის სიმებს შეარხევს და წარმოიშობა ტონი. იმის მიხედვით, თუ როგორ მოვაწყობთ პირს, რომ ფილტვებიდან ჰაერი თავისუფლად ამოვიდეს, ბგერა სხვადასხვა იერს მიიღებს. ეს სხვადასხვაობა ქართულში ხუთამდე ადის და შემდეგი ნიშნებით გამოიხატება: ა ე ი ო უ.
Sessions 2000
Sessions 2000 — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 2000 წლის სტუდიური სესიების ჩანაწერი. ეს ალბომი არ იყო კომერციულად წარმატებული, თუმცა კომერციული წარმატების მიზნით სარეკლამო კამპანია სპეციალურად დაგეგმილი არ იყო. ჟანრობრივად იგი უფრო ემბიენტთან არის ახლოს, აქვს ჯაზის ელემენტები. ყველა კომპოზიცია ჩაწერილია იმპროვიზაციის დროს. მათი სახელწოდებები აღნიშნავენ იმ თარიღს, როდესაც ჩაიწერა ესა თუ ის კომპოზიცია.
ალბომზე გამოიყენება რამდენიმე თანამედროვე სინთეზატორი, მათ შორის - Korg Triton და Roland XP-80. ალბომში შეტანილი რამდენიმე მუსიკალური ფრაგმენტი ნაწილობრივ გამოჩნდა 2001 წლის ექსპერიმენტულ ჩანაწერზე Interior Music.
ალბომს ბუკლეტი არ ახლდა, ყდა დაბეჭდილი იყო მუყაოს მასალაზე, ხოლო უკანა მხარეს წარმოდგენილი იყო კომპოზიციების სია და ანოტაციები.
სქოლიო
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
კრუსის კონცხი
კრუსის კონცხი (Cabo Cruz) — კონცხი კუბაში, გრანმის პროვინციაში. ქმნის კუბის უკიდურეს დასავლეთ დაბოლოებას. მდებარეობს კარიბის ზღვაში, გუაკანაიაბოს ყურის სამხრეთ ნაწილში. კონცხი მოქცეულია დესემბარკო-დელ-გრანმის ტერიტორიაზე.
კრუსის კონცხზე დგას XIX საუკუნეში აშენებული 32 მ სიმაღლის შუქურა.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის გეოგრაფია კატეგორია:კუბის კონცხები კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის კონცხები
ლასი (სიკიხორი)
ლასი (ოფიციალურად ლასის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lazi; Bayan ng Lazi) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სიკიხორის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 488 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სიკიხორის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
მიხეილ სააკაშვილი
მიხეილ სააკაშვილი (დ. 21 დეკემბერი, 1967, თბილისი) — ქართველი იურისტი, საქართველოსა და უკრაინაში მოღვაწე პოლიტიკოსი, 1995-1999 და 1999-2002 წლებში იყო საქართველოს მე-4 და მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტია „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის“ მანდატით, 2000-2001 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრი. ხოლო 2004 წლის 25 იანვრიდან 2007 წლის 25 ნოემბრამდე და 2008 წლის 20 იანვრიდან – 2013 წლის 17 ნოემბრამდე საქართველოს მე-3 პრეზიდენტი.
2001 წლის ოქტომბერში მიხეილ სააკაშვილმა ედუარდ შევარდნაძის მთავრობაში იუსტიციის მინისტრის თანამდებობა დატოვა და დააფუძნა პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“. „ნაციონალური მოძრაობა“ გაერთიანდა ბლოკში რესპუბლიკურ პარტიასთან და კონსერვატულ პარტიასთან ლოზუნგით „თბილისი შევარდნაძის გარეშე“. 2002 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში ბლოკმა გამარჯვება გაიყო ლეიბორისტულ პარტიასთან ერთად. პარტიებს შორის შეთანხმების შედეგად მიხეილ სააკაშვილი გახდა თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე.
მიხეილ სააკაშვილი, როგორც ოპოზიციის ლიდერი იყო 2003 წლის საქართველოს ვარდების რევოლუციის ერთ-ერთი წინამძღოლი. 2003 წლის ნოემბერში საქართველოში მშვიდობიანი სახალხო გამოსვლების სერიას - ვარდების რევოლუციას მოჰყვა 23 ნოემბერს პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის გადადგომა და საქართველოს პოლიტიკური ხელისუფლების ცვლილება, რის შემდეგაც 2004 წლის 4 იანვარს ჩატარებულ საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში სააკაშვილმა ხმათა 96,27% მიიღო და 25 იანვარს, ინაუგურაციის შემდეგ, გახდა საქართველოს მე-3 პრეზიდენტი.
იგი იყო ყველაზე ახალგაზრდა სახელმწიფო მეთაური ევროპაში (პრეზიდენტის მოვალეობას შეუდგა 36 წლის ასაკში). ამ პოსტს პირველი ვადით 2007 წლის 25 ნოემბერამდე იკავებდა, ხოლო მეორე ვადით 2008 წლის 20 იანვარიდან, 2013 წლის 17 ნოემბერის ჩათვლით. ისტორიკოსი სტივენ ჯონსი სააკაშვილს ახასიათებს, როგორც ნაციონალისტს, რომელიც მხარს უჭერდა როგორც პარტიკულარისტულ, ასევე სამოქალაქო ნაციონალიზმს.
2012 წლის 1 ოქტომბერს საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში მიხეილ სააკაშვილის გუნდი დამარცხდა. მისი საპრეზიდენტო ვადის გასვლის შემდეგ მან ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ფლეტჩერის სახელობის სამართლისა და დიპლომატიის სკოლაში დაიწყო ლექციების კითხვა.
2014 წლის 27 მარტს, საქართველოს მთავარმა პროკურატურამ სააკაშვილი მოწმის სახით დაკითხვაზე დაიბარა. საქმე მისი პრეზიდენტობის დროს მომხდარ რამდენიმე გახმაურებულ ფაქტს ეხებოდა. სააკაშვილი დაკითხვაზე არ გამოცხადდა. ამის შემდეგ, 28 ივლისს პროკურატურამ ექსპრეზიდენტი დაკითხვაზე კვლავ დაიბარა, თუმცა სააკაშვილი არც ამჯერად გამოცხადდა. ამავე დღეს, მთავარმა პროკურატურამ ყოფილი პრეზიდენტი ბრალდებულის სახით სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მისცა.
მისი პოლიტიკური კარიერა გაგრძელდა უკრაინაში, სადაც უკრაინის პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს მიერ 2015 წლის 13 თებერვლიდან უკრაინის რეფორმების საერთაშორისო მრჩეველთა საბჭოს ხელმძღვანელად დაინიშნა. 2015-2016 წლებში კი იყო ოდესის ოლქის გუბერნატორი. ამის შემდეგ იგი უკრაინის ხელისუფლების ოპოზიციაში გადავიდა და შექმნა პარტია „ახალ ძალთა მოძრაობა“. უკრაინაში ხელისუფლების ცვლილებისა და უკრაინის პრეზიდენტად ვოლოდიმირ ზელენსკის არჩევის შემდეგ, მიხეილ სააკაშვილი 2020 წლის 7 მაისიდან არის უკრაინის რეფორმების საბჭოს ხელმძღვანელი.
2021 წლის 1 ოქტომბერს სააკაშვილმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ იმყოფებოდა საქართველოში, გამოაქვეყნა ვიდეო რომელიც მისი აღწერის მიხედვით ბათუმში იყო გადაღებული. მმართველი პარტია, „ქართული ოცნება“ უარყოფდა გავრცელებულ ინფორმაციას და აცხადებდა რომ სააკაშვილი უკრაინაშია და არ დაუტოვებია უკრაინის ტერიტორია, მაგრამ მოგვიანებით საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა შინაგან საქმეთა მინისტრ ვახტანგ გომელაურთან და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროს გრიგოლ ლილუაშვილთან ერთად გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ მიხეილ სააკაშვილი დაკავებულია.
ადრეული წლები
მიხეილ სააკაშვილი დაიბადა 1967 წლი 21 დეკემბერს, თბილისში, იმ დროს საქართველოს საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში, ნიკოლოზ სააკაშვილისა და გიული ალასანიას ოჯახში. 150px|მინი|მარცხნივ|გიული ალასანია
განათლება
მიხეილ სააკაშვილი სწავლობდა ჯერ თბილისის პირველ ექსპერიმენტულ სკოლაში, ხოლო შემდეგ თბილისის 51-ე საშუალო სკოლაში, რომელიც 1984 წელს ოქროს მედლით დაამთავრა. 1992 წელს ასევე წარჩინებით დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა ინსტიტუტის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი. შემდეგ, ედმუნდ მასკის პროგრამით ჩაირიცხა ნიუ-იორკში კოლუმბიის უნივერსიტეტში, სადაც 1995 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი სამართლის განხრით. ყოფილი საბჭოთა კავშირიდან იგი პირველი მოქალაქე გახდა, რომელმაც 1995 წელს მიიღო საპატიო დიპლომი ადამიანის უფლებების შედარებით სამართალში, სტრასბურგის ადამიანთა უფლებების საერთაშორისო ინსტიტუტში. იმავე წელს მიიღო საპატიო დიპლომი ადამიანის უფლებების შედარებით სამართალში, სტრასბურგის ადამიანთა უფლებების საერთაშორისო ინსტიტუტში. 1995-1996 წლებში სწავლობდა ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის სამართლის ეროვნული ცენტრის დოქტორანტურაში. 1995 წელს იგი მიიღეს ნიუ იორკის ადვოკატურაში და თითქმის ერთი წლის განმავლობაში ეუფლებოდა ბიზნეს სამართალს პეტერსონთან, ბელკნაფთან, ვებთან და ტაილერთან.
ადრეული სამსახური
მუშაობდა ადამიანის უფლებათა ნორვეგიულ ინსტიტუტში ოსლოში, შემდგომ მცირე ხანს მუშაობდა საქართველოს დროებითი სახელმწიფო საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომიტეტის თანამშრომლად, სანამ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის სენატორ ედმუნდ მასკის სახელობის სტიპენდიას მიიღებდა ამერიკაში სასწავლებლად. ამავდროულად მუშაობდა ნიუ-იორკის იურიდიულ კომპანიაში „Patterson, Belknap, Webb & Tyler“.
პოლიტიკური კარიერა საქართველოში
250px|მინი|მიხეილ სააკაშვილის ინაუგურაცია [[2004 წელს]]
საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი
1995 წელს სააკაშვილს დაუკავშირდა ზურაბ ჟვანია, რომელმაც ის პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის სახელით მიიწვია პარტია „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირის“ წევრად. 1995 წლის ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში სააკაშვილი მოქალაქეთა კავშირის მანდატით, პარტიული სიით საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი გახდა. 1995 წლის 27 ნოემბრიდან, 1998 წლის 15 სექტემბრამდე იყო ფრაქცია „მოქალაქეთა კავშირის“ წევრი, პარლამენტის საკონსტიტუციო და იურიდიულ საკითხთა და კანონიერების კომიტეტის თავმჯდომარე, ხოლო 1998 წლის 15 სექტემბრიდან 1999 წლის 20 ნოემბრამდე ამავე ფრაქციის თავმჯდომარე.
საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი
საქართველოს მე-5 მოწვევის საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები 1999 წელს გაიმართა. ეს იყო რიგით მეორე საპარლამენტო არჩევნები საქართველოში კონსტიტუციის მიღების შემდგომ (1995). არჩევნებში გაიმარჯვა პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძის პარტიამ - საქართველოს მოქალაქეთა კავშირმა. პარტიის მიერ წარდგენილი და გამარჯვებული 47 მაჟორიტარიდან ერთ-ერთი მიხეილ სააკაშვილი იყო. თბილისის ვაკის რაიონის მაჟორიტარი დეპუტატი გახდა. ამ მოწვევის პარლამენტში, 1999 წლის 27 ნოემბრიდან 2000 წლის 10 ოქტომბრამდე ის კვლავ ფრაქცია „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირს“ - თავმჯდომარეობდა.
იუსტიციის მინისტრი
2000 წლის 12 ოქტომბერს მიხეილ სააკაშვილმა, ედუარდ შევარდნაძის მთავრობაში, იუსტიციის მინისტრის პოსტი დაიკავა. იმდროინდელი მედია, მას „ყველაზე ბობოქარ მინისტრს“ უწოდებდა. 2001 წელს სააკაშვილი შევარდნაძის მთავრობის სხვა წევრებს დაუპირისპირდა. მან დაუსაბუთებელი და უკანონო ქონების სახელმწიფოსათვის დაბრუნების შესახებ კანონპროექტის მომზადება და მოსახლეობისთვის გაცნობა დაიწყო. კანონპროექტის მიხედვით, სახელმწიფო მოხელეებს უნდა ჩამორთმეოდათ ქონება, რომელიც მათ მიერ უკანონოდ იყო შეძენილი. აღნიშნულ კანონპროექტს ხელისუფლებაში მრავალი მოწინააღმდეგე ჰყავდა. განსაკუთრებულად ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის იმდროინდელი მინისტრი ვანო ჩხარტიშვილი და შინაგან საქმეთა მინისტრი კახა თარგამაძე. ამის გარდა სააკაშვილის მოთხოვნა ნაფიცი მსაჯულების სისტემის შემოღებაც იყო. ერთ-ერთ რადიოინტერვიუში სააკაშვილმა განაცხადა:
სააკაშვილი ასევე დაუპირისპირდა უშიშროების მინისტრ ვახტანგ ქუთათელაძესა და თბილისის პოლიციის მეთაურს — იოსებ ალავიძეს. ისინი კორუფციულ გარიგებებში დაადანაშაულა. მთავრობის არაერთი ხმაურიანი სხდომისა და დაძაბულობის შემდეგ 2001 წლის 19 სექტემბერს სააკაშვილმა საკუთარი კაბინეტიდან პოსტიდან გადადგომის შეესახებ განაცხადა:
ექს-მინისტრმა 21 ოქტომბერს თბილისის ვაკის რაიონში განმეორებით საპარლამენტო მაჟორიტარულ არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა. იგი კვლავ საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი გახდა.
ოპოზიციაში გადასვლა
250px|მინი|მარჯვნივ|მიხეილ სააკაშვილი და ანგელა მერკელი, 2006 წელი 2001 წელს საქართველოში სოციალური, თუ სხვა საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პრობლემების გამო მოსახლეობის უკმაყოფილება იზრდებოდა. ამასთანავე პრობლემები იყო მედიის თავისუფლების მიმართულებითაც, რამაც საბოლოოდ საპროტესტო აქციები გამოიწვია. 31 ოქტომბერს სახელმწიფო კანცელარიისა და საქართველოს პარლამენტის შენობის წინ ხალხმრავალი საპროტესო აქცია გაიმართა, რომელშიც საპარლამენტო და არასაპარლმენტო ოპოზიცია და არასამთვრობო სექტორის წარმომადგენლები მონაწილობდნენ. ამ დროს მიხეილ სააკაშვილი სამუშაო ვიზიტით კიევში იმყოფებოდა. იგი სპეციალურად ამ მოვლენებისთვის დაბრუნდა საქართველოში. აქციას შეუერთდნენ ედუარდ შევარდნაძის ე.წ. რეფორმატორთა გუნდის წევრებიც. აქციაზე გამოსვლისას სააკაშვილმა ახალი ეროვნული მოძრაობის დაწყებაც დააანონსა. უნდა დაიწყოს არა მხოლოდ თბილისში, არამედ საქართველოს სხვა ქალაქებსა და რაიონებშიც. საბოლოოდ, პროტესტის შედეგად პრეზიდენტმა აღმასრულებელი მთავრობა დაითხოვა. ამრიგად მიხეილ სააკაშვილი აქტიურ ოპოზიციურ ფლანგზე გადავიდა.
ნაციონალური მოძრაობის დაარსება
2001 წლის ოქტომბერში მიხეილ სააკაშვილმა ახალი ოპოზიციური პარტია „ახალი ნაციონალური მოძრაობა“ დააფუძნა და ადგილობრივ თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილეობაც დააანონსა. „ნაციონალური მოძრაობა“ გაერთიანდა ბლოკში რესპუბლიკურ პარტიასთან და კონსერვატულ პარტიასთან ერთად. 2002 წლის 14 მაისს მან ახალი საარჩევნო დევიზი „საქართველოს დედაქალაქი შევარდნაძისა და მისი კლანის გარეშე“ დაასახელა. „შევარდნაძე ნიშნავს სრულ უიმედობას და მისი მმართველობა არასტაბილურობას განასახიერებს“ - განაცხადა მიხეილ სააკაშვილმა სპორტის სასახლეში, ნაციონალური მოძრაობის მხარდამჭერებთან გამართულ შეხვედრაზე.
თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე
ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნები 2002 წლის 2 ივნისს გაიმართა. არჩევნები უამრავი დარღვევიზ ფონზე ჩატარდა, მაგრამ საბოლოო გამარჯვება საქართველოს ლეიბორისტულმა პარტიამ და ნაციონალურმა მოძრაობამ გაინაწილა. იმდროინდელი მედიის შეფასებით მიხეილ სააკაშვილი თბილისის საკრებულოს ტრამპლინად განიხილავდა, საიდანაც პარლამენტში გაცილებით დიდი წარმომადგენლობითა და სოლიდური პოლიტიკური კაპიტალით უნდა მოხვედრილიყო.
ლეიბორისტული პარტია თბილისის საკრებულოში 26%-ით პირველ ადგილზე გავიდა, მეორეზე კი ნაციონალური მოძრაობა 24%-ით. მიუხედავად იმისა, რომ თბილისის საკრებულოში შალვა ნათელაშვილის პარტია უმრავლესობით მოვიდა, მათ საკრებულოს თავმჯდომარეობა მიხეილ სააკაშვილს, ნაციონალური მოძრაობის ლიდერს ჩააბარეს. ახლადარჩეული საკრებულოს პირველი სხდომა 2002 წლის 4 ნოემბერს გაიმართა. საკრებულოს თავმჯდომარის არჩევნებში 50 დეპუტატიდან 29 წევრმა მიიღო მონაწილეობა. აქედან 27-მა თავმჯდომარედ მიხეილ სააკაშვილის კანდიდატურას დაუჭირა მხარი.
ამავე პერიოდში, ნაციონალური მოძრაობის ლიდერი მიხეილ სააკაშვილი 18-26 სექტემბერს ვაშინგტონში, კიევსა და მოსკოვში სამუშაო ვიზიტებით იმყოფებოდა.
სააკაშვილის თბილისის საკრებულოში მუშაობამ გაზარდა პარტიისა და ბლოკის პოპულარობა. პარალელურად იზრდებოდა ახალი ნაციონალური მოძრაობის პარტიაც. 2003 წლის იანვარში მიხეილ სააკაშვილმა პარტიის ოფისი გახსნა გორში, სადაც 2003 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებისთვის ოპოზიციური ალიანსის შექმნა დააანონსა, რომლის ერთ-ერთი ლიდერი ზურაბ ჟვანიაც იქნებოდა.
ქვეყანაში პოლიტიკური დაძაბულობა მატულობდა. 2003 წლის თებერვალში, საქართველოს სახელმწიფოს კანცელარიაში გამართულ მთავრობის გაფართოებულ სხდომაზე თბილისის საკრებულოს თავმჯდომერემ მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოს პრეზიდენტს თანამდებობის დატოვებისკენ მოუწოდა:
ვარდების რევოლუციის ლიდერი
მინი|მარჯვნივ|მიხეილ სააკაშვილი [[2003 წელს]]
საქართველოს პრეზიდენტი
250px|მინი|მარჯვნივ|მიხეილ სააკაშვილი, ლეხ კაჩინსკი და ვალდას ადამკუსი, 2007 წელი
პირველი საპრეზიდენტო ვადა
საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებით სააკაშვილი ევროპაში ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტი გახდა. მისი საარჩევნო პლატფორმის ძირითადი პირობა კორუფციასთან ბრძოლა და სოციალური დახმარებების გაზრდა იყო. ის ასევე მოსახლეობას შეჰპირდა საერთაშორისო ურთიერთობებში წარმატებების მიღწევას. მიუხედავად პრო-დასავლური ორიენტაციისა, ის ასევე პირობას დებდა რუსეთთან ურთიერთობების გაუმჯობესებაზე.
მისი პირველი გადაწყვეტილებები ეხებოდა საქართველოს დროშას, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ნეშტის გროზნოდან გადმოსვენებას, გამსახურდიას მომხრე პატიმრების გათავისუფლებას. ამის შემდეგ სააკაშვილის ინიციატივით შევიდა ცვლილებები საქართველოს კონსტიტუციაში, რომლითაც დაფუძნდა მთავრობის ინსტიტუტი, გაძლიერდა საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილებები პარლამენტის ხარჯზე.
2004 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ გაძლიერდა სააკაშვილის ძალაუფლება, რადგანაც პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობა ხმათა 66,2%-ით ნაციონალურმა მოძრაობამ მოიპოვა. ნაციონალურმა მოძრაობამ გაიმარჯვა ასევე 2006 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში.
2007 წლის პოლიტიკური კრიზისი
მინი|მარცხნივ|250პქ|2007 წლის ნოემბერში გამართული საპროტესტო მიტინგი პარლამენტის წინ. სააკაშვილის რეიტინგი დაეცა 2007 წლის შემოდგომაზე. ოქტომბერში ჩატარდა რამდენიმე საპროტესტო დემონსტრაცია, რასაც მოჰყვა 2-7 ნოემბრის აქციები, რომლის ორგანიზატორები ერთიანი ოპოზიცია და ბიზნესმენი ბადრი პატარკაციშვილი იყვნენ. საპროტესტო აქციები 7 ნოემბერს პოლიციის მიერ მომიტინგეთა დარბევით და ოპოზიციური ტელევიზიებში პოლიციის შეჭრით დასრულდა. სააკაშვილმა საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა.
მოვლენების ამგვარ გადაწყვეტას საზოგადოების მწვავე კრიტიკა მოჰყვა. Human Rights Watch აკრიტიკებდა საქართველოს მთავრობას მომიტინგეთა მიმართ „ჭარბი“ ძალის გამოყენების გამო, ხოლო International Crisis Group საერთაშორისო თანამეგობრობას საქართველოში მზარდი ავტორიტარიზმის შესახებ აფრთხილებდა. 2007 წლის 25 ნოემბერს სააკაშვილი გადადგა, ხოლო რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნები დაინიშნა 2008 წლის 5 იანვარს. საპრეზიდენტო არჩევნების პარალელურად ასევე დაინიშნა პლებისციტი, რომლითაც უნდა გადამწყდარიყო საპარლამენტო არჩევნების თარიღი.
მეორე საპრეზიდენტო ვადა; 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნებში სააკაშვილმა მიიღო ხმათა 53,47% და მეორე და უკანასკნელი ვადით გახდა საქართველოს პრეზიდენტი. არჩევნები დადებითად შეაფასეს საერთაშორისო სადამკვირვებლო მისიებმა, მაგრამ მისმა შედეგებმა გამოიწვია პროტესტი, რაც 6, 13 და 20 იანვრის საპროტესტო აქციებში გამოიხატა. სააკაშვილის პარტიამ, ნაციონალურმა მოძრაობამ, ხმათა 59%-ით მოიგო იმავე წელს ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნები. არჩევნებში მეხუთე ადგილზე გასულმა კანდიდატმა დავით გამყრელიძემ, რომელმაც 4,02% მიიღო განაცხადა: „არჩევნების შედეგი არის ის, რომ პირველ ტურში ვერ გაიმარჯვა ვერავინ. მხოლოდ მეორე ტურმა უნდა გამოავლინოს საქართველოს პრეზიდენტი“. ცესკოს მიერ წინასწარი შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ ლევან გაჩეჩილაძე არჩევნების გაყალბებაზე საუბრობდა. მისი შტაბის წევრის, თინა ხიდაშელის განცხადებით, სააკაშვილის სასარგებლოდ გაყალბდა დაახლოებით 110 000 ხმა (მთლიანი ხმების 6%). 6 იანვარს დავით გამყრელიძემ აღიარა საკუთარი დამარცხება და მოუწოდა ცესკოს, გამართულიყო მეორე ტური გაჩეჩილაძესა და სააკაშვილს შორის. მოთხოვნას შეუერთდნენ კანდიდატიები - გია მაისაშვილი და ბადრი პატარკაციშვილი. შალვა ნათელაშვილმა კი მოითხოვა არჩევნების შედეგების ბათილად ცნობა და ხელახალი არჩევნების დანიშვნა. მიუხედავად ასეთი საშინაო შეფასებებისა საერთაშორისო სადამკვირვებლო მისიებმა საარჩევნო პროცესი სამართლიანად და დემოკრატიულად მიიჩნიეს. მათი განცხადებით არჩევნები გამოხატავდა ხალხის თავისუფალ არჩევანს.
სააკაშვილის კრიტიკა გაიზარდა რუსეთ-საქართველოს ომის შემდგომ პერიოდში.
ცვლილელები მთავრობაში
სააკაშვილმა საჯაროდ დაანონსა, რომ 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩვენებამდე მოხდებოდა ცვლილელები საქართველოს მთავრობაში. 2007 წლის 22 ნოემბერს პრემიერ-მინისტრად ვლადიმერ გურგენიძე დაინიშნა.
გურგენიძემ მინისტრების უმრავლესობა გამოცვალა. თანამდებობაზე დარჩნენ ვანო მერაბიშვილი, თავდაცვის მინისტრი დავით კეზერაშვილი და ფინანსთა მინისტრი ნიკოლოზ გილაური. გია ნოდია დაინიშნა განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად. ზაზა გამცემლიძე, თბილისის ბოტანიკური ბაღის ყოფილი დირექტორი, დაინიშნა ბუნებრივი რესურსებისა და ბუნების დაცვის მინისტრად. ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე იულონ გაგოშიძე დაინიშნა სახელმწიფო მინისტრად დიასპორის საკითხებში.
2009 წლის საპროტესტო აქციები და მუხროვანის ამბოხი
2009 წლის აპრილსა და მაისში არასაპარლამენტო ოპოზიციური პარტიების უმრავლესობა ატარებდა ფართომასშტაბიან საპროტესტო კამპანიას სააკაშვილის გადადგომის მოთხოვნით. 2009 წლის 5 მაისს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ თბილსიდან 30 კმ-ში, მუხროვანში ბაზირებულ სატანკო ბატალიონში იგეგმებოდა სახელმწიფო გადატრიალება. შსს-ს ცნობით დაგეგმილი იყო მიხეილ სააკაშვილის მკვლელობა. ოპოზიციის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ სინამდვილეში ბატალიონმა უარი განაცხადა ძალის გამოყენებაზე, ოპოზიციის წინააღმდეგ.
2009 წლის საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში
საპროტესტო გამოსვლები მმართველი პარტიისა და სააკაშვილის წინააღმდეგ დაიწყო 2009 წლის 9 აპრილს თბილისში, როდესაც ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების ალიანსმა, რუსთაველის გამზირზე ათიათასობით ადამიანი შეკრიბა (ოპოზიციის წარმომადგენელთა თქმით მათი რაოდენობა 100 000–150 000-ს შეადგენდა, ხოლო ხელისუფლების განცხადებით დემონსტრანტთა რიცხვი 25 000-ს არ აღემატებოდა) და დაანონსა პერმანენტული საპროტესტო აქციები. 10 აპრილს, ათასობით ადამიანმა განაახლა პროტესტი და გამოაცხადა სამოქალაქო დაუმორჩილებლობა. საპროტესტო აქციები ივლისის ბოლომდე 107 დღის განმავლობაში გაგრძელდა და საბოლოოდ უშედეგოდ დასრულდა.
პოლიტიკური ნაბიჯები
მინი|250პქ|[[ჯორჯ უოლკერ ბუში|ჯორჯ ბუში და მიხეილ სააკაშვილი თავისუფლების მოედანზე 2005 წლის 10 მაისს]] მინი|250პქ|მიხეილ სააკაშვილი და ვლადიმერ პუტინი სანქტ-პეტერბურგში 2006 წლის ივნისში შეხვედრისას. მინი|250პქ|ლეხ კაჩინსკი და ვალდას ადამკუსი თბილისში 2007 წლის ნოემბრის აქციების დროს.
კონფლიქტები
სააკაშვილის პრეზიდენტობის პირველი თვეების მთავარი პოლიტიკური სირთულე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ავტორიტარული ლიდერის, ასლან აბაშიძის დაუმორჩილებლობა გახდა. კრიზისი შეიარაღებულ დაპირისპირებად გადაქცევის საშიშროებაში გადაიზარდა, თუმცა 2004 წლის 6 მაისის აქციების გამო აბაშიძე იძულებული გახდა გადამდგარიყო და რუსეთში გაქცეულიყო. აჭარაში წარმატებით იმედმოცემულმა სააკაშვილმა იმავე მეთოდებით სცადა სამხრეთ ოსეთის საქართველოს იურისდიქციაში დაბრუნება, რაც სიტუაციის გამწვავებით და 2004 წლის აგვისტოში შეიარაღებულ დაპირისპირებით დასრულდა.
2006 წლის ივლისში სააკაშვილის მთავრობამ წარმატებით მოახერხა აფხაზეთის კოდორის ხეობის შეიარაღებული დაჯგუფებებისგან გაწმენდა და იქ ქართული იურისდიქციის დაწესება. დაჯგუფებების მეთაური ემზარ კვიციანი რუსეთში გადაიხვეწა. ოპოზიციური ძალების მიერ ეს ოპერაცია მკვეთრად უარყოფითად შეფასდა.
სააკაშვილის მთავრობის მიერ 2005-06 წლებში მიმდინარეობდა პირდაპირი დიალოგი სეპარატისტული აფხაზეთის ლიდერებთან ირაკლი ალასანიასა და გოგა ხაინდრავას ხელმძღვანელობით, მეორე მხრივ ძლიერი იყო მილიტარისტული ტენდენციები, რაც, ძირითადად, ირაკლი ოქრუაშვილის განცხადებებში გამოიხატებოდა.
სააკაშვილი განსაკუთრებით გააკრიტიკეს 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ. მას ბრალად სდებენ რუსეთის მიერ დაგეგმილ პროვოკაციაში საქართველო ჩაბმას, ასევე სამხედრო ოპერაციების არაეფექტურად წარმართვას.
საგარეო პოლიტიკა
სააკაშვილის საგარეო პოლიტიკის ძირითადი პრიორიტეტი იყო საქართველოს გაწევრიანება ნატოში, რაც დაადასტურა საქართველოს პარლამენტმა 2007 წლის 13 მარტის დადგენილებით და 2008 წლის პლებისციტმა.
სააკაშვილი განსაკუთრებით მჭიდროდ თანამშრომლობს აშშ-სთან. მან გააორმაგა ქართული სამხედრო პერსონალის რაოდენობა ერაყში, რითაც კოალიციის ძალების ერთ-ერთი უდიდესი მხარდამჭერი გახდა. მან ასევე გაზარდა კონტინგენტი კოსოვოსა და ავღანეთში „გლობალური უშიშროების“ საქმეში საქართველოს წვლილისთვის. სააკაშვილი სარგებლობდა ბუშის ადმინისტრაციის განსაკუთრებული მხარდაჭერით, რაც გამოიხატა ბუშის ვიზიტით საქართველოში 2005 წლის მაისში. 2009 წლის იანვარში კი გაფორმდა სტრატეგიული თანამშრომლობის ხელშეკრულება საქართველოსა და აშშ-ს შორის.
სააკაშვილის სახელს უკავშირდება 2006 წლიდან გართულებული ურთიერთობები რუსეთთან, რაც გამოიხატა რუსეთის მიერ საქართველოს მოქალაქეებისათვის სავიზო რეჟიმის დაწესებაში, 2006 წელს ბუნებრივი აირის მიწოდების შეწყვეტაში, ასევე ღვინოსა და სხვა საქონელზე დაწესებულ ემბარგოში.
ტერაქტის მცდელობა
2005 წლის 10 მაისს, მაშინ როდესაც აშშ-ის პრეზიდენტი ჯორჯ უოკერ ბუში სიტყვით გამოდიოდა თავისუფლების მოედანზე, ვლადიმერ (ვოვა) არუთუნიანმა ისროლა ხელყუმბარა იმ ადგილზე სადაც ისხდნენ სააკაშვილი და ჯორჯ ბუში. ნასროლმა ხელყუმბარამ გაირა ოცი მეტრი, შემდეგ მოხვდა გოგონას და ძირს დავარდა, მაგრამ არ აფეთქდა. არუთუნიანი იმავე წლის ივლისში დააკავეს, მაგრამ დაკავებამდე მან მოახერხა კონტრტერორისტული დეპარტამენტის უფროსის, ზურაბ ქვლივიძის მოკვლა. ტერაქტის მოწყობის მცდელობისა და მკვლელობისათვის არუთუნიანს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა.
საშინაო პოლიტიკა
მინი|გრაფიტი სააკაშვილის გამოსახულებით მინი|სააკაშვილი 2008 წელს სააკაშვილის წარმატებებად მიიჩნევა სახელმწიფო აპარატის რეფორმირება და გაძლიერება, სამხედრო და პოლიციური სტრუქტურების რეორგანიზაცია, სახელმწიფო სექტორში კორუფციის აღმოფხვრა. მეორე მხრივ, მას „ელიტური კორუფციის“ ხელშეწყობაში ადანაშაულებენ.
საშინაო პოლიტიკაში სააკაშვილს აკრიტიკებენ ადამიანის უფლებების, სასამართლოს დამოუკიდებლობის და მედიის თავისუფლების შეზღუდვის გამო. საქართველოს სახალხო დამცველმა სოზარ სუბარმა სააკაშვილს ავტორიტარული სტილის მმართველი უწოდა.
ეკონომიკური პოლიტიკა
2007 წელს მსოფლიო ბანკის მონაცემებით საქართველო ნომერ პირველ ეკონომიკურ რეფორმატორად გამოცხადდა. ასევე, საქართველო რანგით მე-18 ქვეყანა გახდა ქვეყანაში ბიზნესის წარმოების სიადვილით. მშპ-ის ზრდამ 2004-2007 წლებში წელიწადში საშუალოდ 9% შეადგინა. მაგრამ 2007 წლიდან ეკონომიკური ზრდის ტემპები შემცირდა, ასევე, სტატისტიკის დეპარტამენტის მონაცემებით, იმატა ღარიბი და ღატაკი მოსახლეობის რიცხვმა.
საქართველოს ხელისუფლების ცვლილება
საქართველოს პარლამენტის 2012 წლის 1 ოქტომბრის არჩევნები მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო საქართველოს უახლეს ისტორიაში, რადგან არჩევნების გზით პირველად შეიცვალა ხელისუფლება. ზემოთ დასახელებული მოვლენებისა და სხვა ფაქტორების გავლენით მიხეილ სააკაშვილისა და მისი გუნდის პოლიტიკური რეიტინგი დაეცა, „ნაციონალური მოძრაობა“ არჩევნებში დამარცხდა (40,34%) და ახალი მთავრობის ფორმირება კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ მოახერხა (54,97%).
არჩევნებს განსაკუთრებული როლი ჰქონდა იმიტომაც, რომ 2012 წლის ოქტომბერიდან, კონსტიტუციური ცვლილებების ამოქმედების გამო, საქართველო მმართველობის ახალ ფორმაზე გადავიდა. პარლამენტის პოლიტიკურ-სამართლებრივი როლი გაიზარდა, პრეზიდენტის როლი კი მკვეთრად შემცირდა. მიხეილ სააკაშვილის გუნდი, როგორც ყოფილი სახელისუფლება პარტია, აქტიურ ოპოზიციურ ფლანგზე გადავიდა.
ადამიანის უფლებათა დაცვის ცენტრმა 2012 წლის არჩევნების დარღვევების შესახებ ანგარიში მოამზადა. აქ სხვა ფაქტებთან ერთად აღწერილია, რომ 2012 წელს, მიხეილ სააკაშვილის მოსახლეობასთან შეხვედრის ვიდეოგადაღების უფლება „ნეტგაზეთის“ რეპორტიორს პრეზიდენტის დაცვის თანამშრომელმა შეუზღუდა. 2012 წლის 25 ივლისს პრეზიდენტი სააკაშვილი ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეთაში წინასაარჩევნოდ ჩავიდა, სადაც ჟურნალისტებს არ ჰქონდათ საშუალება ეს მოვლენა გაეშუქებინათ. 18 აგვისტოს პრეზიდენტი სააკაშვილი ლანჩხუთის ორ სოფელს - შუხუთსა და ჩიბათს სტუმრობდა. ადგილობრივმა ჟურნალისტებმა ამ შეხვედრების გადაღება ვერ შეძლეს. 2012 წლის 9 აგვისტოს, მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, ახალციხის რაიონის სოფელ აწყურის მკვიდრი, დავით ბერიძე ადგილობრივმა პოლიციამ იმის გამო დააკავა, რომ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის სადღეგლძელო არ დალია. დარღვევები გამოვლინდა არჩევნების დროს საქართველოს სხვადასხვა საარჩევნო ოლქში, მათ შორის ხაშურში, სადაც ხაშურის ოლქის რამდენიმე უბანზე სპეცდანიშნულების რაზმები შევიდნენ და შემაჯამებელი ოქმები გადააკეთეს. ხმების დათვლის დროს შემჯამებელ ოქმში დაფიქსირდა, რომ „ ქართულმა ოცნებამ” ყველაზე მეტი ხმა მიიღო, მალევე უბანზე გამოჩნდნენ შეირაღებული პირები, რომლებმაც ყველა დამკვირვებელი შენობიდან გააძევეს. დაიწერა ახალი შემაჯამებელი ოქმი, რომელშიც უკვე „ ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ “ გაიმარჯვა.
ახალი ხელისუფლების პირობებში, საქართველოს პრეზიდენტის პოსტი, სააკაშვილს, კიდევ ერთი წელი, 2013 წლის 17 ნოემბრამდე ეკავა. 2013 წლის 27 ოქტომბერს საქართველოს მოსახლეობამ მე-4 პრეზიდენტი, გიორგი მარგველაშვილი აირჩია. მის ინაუგურაციას ექს-პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი არ დაესწრო.
მიხეილ სააკაშვილმა საქართველო 2013 წლის ნოემბრის დასაწყისში დატოვა. მან თავის Facebook-ის გვერდზე გამოქვეყნებულ პოსტში განაცხადა:
მიხეილ სააკაშვილის აკადემიური საქმიანობა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2015 წლამდე გაგრძელდა, როცა იგი აქტიურ პოლიტიკას, ამჯერად უკრაინაში დაუბრუნდა.