cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კორონავირუსის პანდემია მალტაში (2020)
კორონავირუსის პანდემია მალტაში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა მალტაში.
კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი მალტაში პირველად 2020 წლის 7 მარტს გამოვლინდა. ქვეყანაში ვირუსს 104 ადამიანი ემსხვერპლა.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის  სამხრეთ-დასავლეთით 1,8 კილომეტრზე. ე. წ. აკანაქდის ფერდობზე. ცხრასაყრდის კომპლექსისაკენ მიმავალ გზასთან ახლოს, ტყეში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (6,5x4,8 მ.). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით: კონსტრუქციულ ნაწილებში გამოყენებულია კვადრატული აგური (24x24x5.5 სანტიმეტრი 22.5x22.5x5.5 სანტიმეტრი). ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის აღმოსავლეთ ნახევარი და კონჭის დიდი ნაწილი. კედლების ზედა ნაწილები და ლავგარდიანი, მთელ სიმაღლეზე გაბზარულია აღმოსავლეთ კედელი. შიგნით ეკლესია დაახლოებით 1 მეტრი სიმაღლეზე ჩამონაშალი ქვითა და მოწითაა ამოვსებული.
ჩიკაპა
ჩიკაპა (Tshikapa) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კასაის პროვინციაში.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. კარი გარედან გადახურულია თარაზულად არაწესიერი ფორმის მოზდილი ქვიშაქვით. შიგნით კი ნახევარწრიული თაღით. საკურთხევლის ნახევარწრიულ აფსიდსი შეისრულთაღოვანი სარკმელი და მის ორივე მხარეს განლაგებული თითო  სწორკუთხა ნიშაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე მიდგმულია ოთხწახნაგა ტრაპეზი. აფსიდის ქონქი რიყის ქვით ყოფილა ნაწყობი. ხოლო თაღი - აგურით(შემორჩენილია კონქისა და თაღის ჩრდილოეთ ნაწილი).
ჩიკაპა
ქალაქი მდებარეობს დაახლოებით 65 კმ-ში ანგოლის სახელმწიფო საზღვრიდან ჩრდილოეთით და 190 კმ-ში ქალაქ კანანგიდან დასავლეთით, მდინარე ჩიკაპასა და მდინარე კასაის შეერთების ადგილას, ზღვის დონიდან 485 მეტრ სიმაღლეზე.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
დარბაზის სივრცე წყვილი პილასტრითა და მათზე გადაყვანილი შეისრული საბჯენი თაღით გაყოფილია ორ თანაბარ ნაწილად. თაღი მთლიანად კვადრატულია აგურითაა ნაწყობი დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში თაღოვანი სარკმელია.
ჩიკაპა
2012 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 587 548 ადამიანს.
კარლ ლიბკნეხტი
კარლ ლიბკნეხტი ( Karl Paul Friedrich August Liebknecht დ. 13 აგვისტო, 1871, ლაიფციგი — გ. 15 იანვარი, 1919, ბერლინი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, გერმანიისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე. კარლ პოლ ავგუსტ ფრიდრიხ ლიბკნეხტი იყო გერმანელი სოციალისტი, რომელიც თავიდან გახლდათ სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (SPD) მოგვიანებით კი „სპარტაკის ლიგის“ თანადამფუძნებელთა შორის აღმოჩნდა. „სპარტაკის ლიგის“ კიდევ ორი ცნობილი წარმომადგენელი - როზა ლუქსემბურგი და ვილჰელმ პიკი იყო. „სპარტაკის ლიგა“ მომავალში გერმანიის კომუნისტურ პარტიად გარდაიქმნა და შესაბამისად, კარლ ლიბკნეხტმაც გაწყვიტა კავშირი სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობასთან. მისი როლი ვაიმერის რესპუბლიკის ულტრამემარცხენე ძალების კონსოლიდაციის საქმეში დიდია. იგი გარდაცვალებამდე კომუნისტური პარტიის რამდენიმე სამხედრო-შეიარაღებულ გამოსვლას ხელმძღვანელობა. თუმცა, კარლმა სახელი რაიხსტაგში თავისი მოღვაწეობით გაითქვა, სადაც იგი კატეგორიულად უპირისპირდებოდა პირველი მსოფლიო ომის დაწყებას. 1918-1919 წლებში კარლ ლიბკნეხტმა რამდენჯერმე სცადა გერმანიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გამოცხადების მიზნით აჯანყების ორგანიზება. ერთ-ერთი შეტაკებისა და პატიმრობის შემდეგ „თავისუფალი კორპუსის“ (გერმ. Freikorps) დანაყოფებმა, (პირველი მსოფლიო ომის ვეტერანების მიერ ჩამოყალიბებულმა პარამილიტარულმა დანაყოფებმა) როზა ლუქსემბურგი და კარლ ლიბკნეხტი სიკვდილით დასაჯეს.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმლის ორივე მხარეს განთავსებულია თითო ფართო და მაღალ თაღოვანი ნიშა. სამხრეთით მდებარე ნიშა გეგმით სამკუთხაა ჩრდილოეთისა კი-ნახევარწრიული.
ჩიკაპა
ჩიკაპა იყო ალმასების მოპოვების ცენტრი თავისი დაარსების მომენტიდან XX საუკუნის დასაწყისში. ქალაქი დააარსა ამერიკულ-ბელგიურმა კონსორციუმმა Forminere-მ, ამ ადგილის სიახლოვეს 1900-იანი წლებში ალმასების აღმოჩენის შემდეგ.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
სამხრეთ ფასადზე შესალესის ზღუდარის შუა ნაწილში ტლანქად ნაკვეთი ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა - ბოლოებისაკენ გაფართოებული მკლავებით. იგი ჩასმულია ფონის ამოკვეთით გამოყვანილ სწორკუთხა არეში, ჯვრის ქვედა მკლავის გვერდებზე და ზღუდის დანარჩენ სიბრტყეზე შემორჩენილია დაუდევრად შესრულებული ძლიერ დაზიანებული ასომთავრული წარწერა. აღმოსავლეთ ფრონტონის გვერდებზე შემორჩენილია ლავგარდნის მცირე ნაწილი. რომელიც შედგება კუთხით შვერილი და ჩვეულებრივად ნაწყობი აგურის ორი რიგისაგან.
კარლ ლიბკნეხტი
ბიოგრაფია
1900 წლიდან იყო გერმანიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. ებრძოდა გერმანულ კაპიტალიზმსა და მილიტარიზმს. მხარს უჭერდა რუსეთის 1905-1907 წლების რევოლუციას. 1907 წელს დააარსა ახალგაზრდობის ინტერნაციონალური მოძრაობა. 1912 წლიდან იყო რაიხსტაგის წევრი. პირველი მსოფლიო ომის დროს გამოდიოდა ომის წინააღმდეგ. 1917 წლის ოქტომბერში მხარს უჭერდა ბოლშევიკურ გადატრიალებას. 1919 წლიდან როზა ლუქსემბურგთან ერთად იყო გერმანიაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისთვის ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.
ადრეული ცხოვრება
კარლ ლიბკნეხტი დაიბადა გერმანიის ქალაქ ლაიფციგში, ვილჰელმ მარტინ ფილიპ კრისტიან ლუდვიგ ლიბკნეხტისა და მისი მეორე მეუღლის ნატალის ოჯახში, რომელიც ასევე მკაფიო პოლიტიკური პოზიციების მქონე ოჯახიდან იყო. ნატალის მამა - თეოდორი გახლდათ 1848 წლის ფრანკფურტის პარლამენტის წევრი.
ვეჯინის ნათლისმცემლის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კარლ ლიბკნეხტი
ადრეული ცხოვრება
კარლის მამა ცნობილი პოლიტიკოსი გახლდათ. იგი აუგუსტ ბებელთან ერთად ირიცხებოდა გერმანიის მარქსისტული სოციალურ-დემოკრატიული პარტიის თანადამფუძნებელთა შორის. კარლ ლიბკნეხტი სამართლისა და პოლიტიკური ეკონომიკის შესწავლის დროს ლაიფციგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში მარქსისტულ წრეებსა და საპროტესტო აქტივობებს ხელმძღვანელობა. 1893-1894 წლებში მომავალმა კომუნისტმა ლიდერმა პოსტდამის საიმპერატორო გვარდიის სამსახური გაიარა. 1894-1898 წლებში კი მოიპოვა დოქტორის ხარისხი ვურცბურგის უმაღლეს სასწავლებელში. 1899 წელს კი სამუშაოდ ბერლინში გადაბარგდა, სადაც ძმასთან, თეოდორ ლიბკნეხტთან და იურისტ ოსკარ კოინთან ერთად კერძო საადვოკატო ბიურო დააფუძნა. კარლ ლიბკნეხტი 1900 წლის 8 მაისს დაქორწინდა იულია პარადისზე, წყვილს ორი ვაჟი და ქალიშვილი ეყოლათ. ჯულია გარდაიცვალა 1911 წელს.
პოლიტიკური კარიერა
კარლი, როგორც იურისტი, ხშირად იცავდა მემარცხენე სოციალისტებს. სოციალისტებს ძირითადად სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებით სარგებლობისთვის სჯიდნენ და ანტისახელმწიფოებრივ პროპაგანდაში ადანაშაულებდნენ. ლიბკნეხტი თანაუგრძნობდა მისი დაცვის ქვეშ მყოფი აქტივისტების ბრძოლას, ამიტომ ახალგაზრდა ადვოკატი 1900 წელს გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში გაწევრიანდა. 1907-1910 წლებში ლიბკნეხტმა პირველად მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება, როდესაც იგი ახალგაზრდა სოციალისტთა საერთაშორისო საზოგადოების პრეზიდენტად აირჩიეს. მეოცე საუკუნის დასაწყისში იურისტი აქტიურად მოღვაწეობდა პუბლიცისტურ ასპარეზზეც. ის საკმაოდ ინტენსიურად აქვეყნებდა სტატიებს მილიტარიზმისა და ევროპული სახელმწიფოების მიერ შეიარაღებაზე დახარჯული თანხების განუხრელი ზრდის წინააღმდეგ. 1904 წლის გამოსვლაში, რომელიც ბრემენის პარტიის კონფერენციაზე შედგა, მან დაჟინებით მიმართა თავის აუდიტორიას: მისი ერთ-ერთი ნაშრომის „Militarismus und Antimilitarismus“ გამო, ლიბკნეხტი  1907 წელს, ქალაქ გლატცში (პრუსია, სილეზია) დააკავეს და 18-თვიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. იგი კიდევ მრავალი თვე იჯდებოდა საპყრობილეში, ერთ უცნაურ შემთხვევას რომ არ შეეცვალა მისი ცხოვრება. დაკავებიდან ერთი წელიც არ იყო გასული, როდესაც იგი ოპოზიციურმა პარტიებმა პრუსიის რეგიონალურ პარლამენტში დეპუტატობის კანდიდატად წარადგინეს. პატიმარმა პაციფისტმა არჩევნები საპყრობილიდან მოიგო. რეგიონის მოსახლეობამ თავისი ბედი ანდო ხელისუფლების მიერ დამნაშავედ გამოცხადებულ ადამიანს, რომელიც ევროპულ ერებს შორის მშვიდობისა და სოციალური საკითხების აქტუალიზების მოთხოვნით გამოდიოდა.
ლიბკნეხტი იყო სოციალისტთა მეორე საერთაშორისო ორგანიზაციის აქტიური წევრი და სოციალისტური ახალგაზრდული - ინტერნაციონალის დამაარსებელი. 1912 წელს ლიბკნეხტი აირჩიეს რაიხსტაგში, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიიდან. იგი ეწინააღმდეგებოდა გერმანიის მონაწილეობას პირველ მსოფლიო ომში. პირველ მსოფლიო ომში გერმანიის მონაწილეობასთან დაკავშირებით კარლ ლიბკნეხტის მიერ გამოხატული პოზიციის შესახებ გერმანული პოლიტიკის ერთ-ერთი მკვლევარი წერს: „ლიბკნეხტის ცხოვრებაში ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი 1914 წელს დადგა. ომის დაწყებამდე მთელ კონტინენტზე მდგომარეობა უაღრესად დაიძაბა. პაციფისტების უდიდესმა უმრავლესობამ უარი თქვა მშვიდობის დაცვის ღირებულებაზე. ოპოზიციონერებმა დაივიწყეს თავიანთი თავდაპირველი ხედვები იმპერიალიზმისა და ომის თაობაზე. კარლ ლიბკნეხტი კი ძველებურად ამტკიცებდა, რომ ევროპელ ჯარისკაცებს ერთმანეთთან არაფერი ჰქონდათ საომარი. მისი აზრით, მოქალაქეებს ბრძოლა თავიანთი ქვეყნების შიგნით ავტორიტარული რეჟიმების წინააღმდეგ უნდა ეწარმოებინათ და უშედეგო საერთაშორისო სისხლისღვრაზე კატაგორიული უარი განეცხადებინათ. 2 დეკემბერს რაიხსტაგმა კენჭი უყარა ომის კრედიტს, ომის კანონს. რაიხსტაგის 397 დეპუტატიდან მხოლოდ ერთი ასაბუთებდა იმას, რომ მასებს ომი სასიკეთოს ვერაფერს მოუტანდა. იმპერიალიზმის ერთადერთი ერთგული მოწინააღმდეგე, ომის კრედიტის წინააღმდეგ მიცემული ერთადერთი ხმის ავტორი კარლ ლიბკნეხტი აღმოჩნდა.
იმავე წლის ოქტომბერში, იგი დაქორწინდა მეორე მეუღლეზე, ხელოვნების ისტორიკოს სოფი რისზე. 1914 წლის ბოლოს, ლიბკნეხტმა, როზა ლუქსემბურგთან, ლეო ჯოგიჩესთან, პოლ ლევისთან, ერნესტ მეირთან, ფრანც მერინინგთან და კლარა ცეტკინთან ერთად, ჩამოაყალიბა ე. წ. „სპარტაკის ლიგა“ (სპარტაკუსბუნდი). „სპარტაკის ლიგამ“ გამოაქვეყნა თავისი შეხედულებები გაზეთში - Spartakusbriefe, რომელიც მალევე უკანონოდ გამოცხადდა. ლიბკნეხტი დააპატიმრეს და პირველი მსოფლიო ომის დროს პარლამენტარის იმუნიტეტის მიუხედავად აღმოსავლეთ ფრონტზე გაგზავნეს. მან უარი თქვა ბრძოლაზე,
იგი გარდაცვლილებს კრძალავდა და მისი ჯანმრთელობის სწრაფად გაუარესების გამო, 1915 წლის ოქტომბერში, იძულებულნი გახდნენ დაებრუნებინათ გერმანიაში.
ლიბკნეხტი 1916 წლის 1 მაისს ბერლინში გამართული ომის წინააღმდეგ მოწყობილი მიტინგის შემდეგ კვლავ დააპატიმრეს. „სპარტაკის ლიგის“ მიერ დაგეგმილ გამოსვლაში მონაწილეობის გამო დეპუტატს ორი წლითა და ექვსი თვით პატიმრობა მიესაჯა. სასამართლომ მას ღალატში დასდო ბრალი. მისი სასჯელი მოგვიანებით გაიზარდა და ოთხი წლითა და ერთი თვით პატიმრობის ვადით განისაზღვრა.
კონფლიქტი რევოლუციურ ძალებთან
პირველ მსოფლიო ომში დამარცხების შემდეგ გერმანიაში რევოლუციური გამოსვლები დაიწყო. მასობრივი გაფიცვებით, საპროტესტო აქციებითა და სახელისუფლებო ძალებთან შეტაკებებით მოსახლეობა ჰოჰენცოლერთა დინასტიის დამხობას ითხოვდა. ნოემბერში რევოლუცია წარმატებით დასრულდა და სამეფო ოჯახმა უარი თქვა ტახტის მემკვიდრეობაზე. დემოკრატიული ძალების ლიდერებმა გერმანიის რესპუბლიკის შექმნა გამოაცხადეს. კარლ ლიბკნეხტი არ დაემორჩილა დემოკრატიულ ძალთა კოალიციას და რაიხსტაგის წინ გამართულ მიტინგზე ხალხს გერმანიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაარსების შესახებ ამცნო, რითაც რევოლუციურ მოძრაობაზე ლიდერობის მოპოვება სცადა. მან უარი თქვა ახალ მთავრობაში შესვლაზე. ლიბკნეხტის წინადადება და განაცხადი პოლიტიკურმა კლასმა უარყო. აქედან გამომდინარე, იგი შეეცადა ხელახლა დაერაზმა რევოლუციური ძალები. ამჟამად საპროტესტო მოძრაობის სამიზნე კაიზერის დამხობის შემდეგ ჩამოყალიბებული დროებითი მთავრობა უნდა ყოფილიყო. ლიბკნეხტის მცდელობები უშედეგო აღმოჩნდა. დეკემბრის ბოლოს და იანვრის დასაწყისში დრობითი მთავრობის მიღმა დარჩენილმა მემარცხენე რადიკალებმა ოფიციალურად დააარსეს გერმანიის კომუნისტური პარტია.
რევოლუცია და სიკვდილი
გერმანიის რევოლუციის დაწყების შემდეგ, ლიბნეხტმა თავისი საქმიანობა განაგრძო „სპარტაკელთა ლიგასა“ და კომუნისტურ პარტიაში. მან განაახლა ჯგუფის ხელმძღვანელობა როზა ლუქსემბურგთან ერთად და დაიწყო მისი პარტიული ორგანოს, Die Rote Fahne (წითელი დროშა), გამოცემა. ლუქსემბურგთან, იოგიჩესა და ცეტკინთან ერთად, ლიბკნეხტიც მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო 1919 წლის სპარტაკის ლიგის აჯანყებისას. თავდაპირველად ლიბკნეხტი და ლუქსემბურგი ეწინააღმდეგებოდნენ აჯანყებას, მაგრამ დროებით. მოგვიანებით ისინიც ჩაერთნენ მასში. აჯანყებას სასტიკად დაუპირისპირდა გერმანიის ახალი მთავრობა. კომუნისტთა აჯანყების წინააღმდეგ განსაკუთრებული აქტიურობით გამოირჩეოდნენ პრეზიდენტ ფრიდრიხ ებერტის მმართველობის პირველ თვეებში დაარსებული „თავისუფალი კორპუსის“ წარმომადგენლები, რომლებსაც ძირითადად ძალიან დიდი საომარი, საბრძოლო გამოცდილება ჰქონდათ. 13 იანვარს აჯანყება დასრულდა. ლიბკნეხტი და ლუქსემბურგი დაიჭირეს „თავისუფალი კორპუსის“ შენაერთებმა. 1919 წლის 15 იანვარს ჯარისკაცებმა ლიდერები მიიყვანეს ბერლინში მდებარე სასტუმრო „ედემში“, სადაც მათ მრავალი საათის განმავლობაში აწამებდნენ და ჰკითხავდნენ. ლუქსემბურგი ჯერ იარაღის ტარით სცემეს, შემდეგ სხეული დაუხვრიტეს და მისი გვამი ლენდვერის არხში გადააგდეს, ხოლო კარლ ლიბკნეხტი აიძულეს მანქანიდან გადასულიყო, როცა იგი გადაყავდათ სხვაგან და მას ზურგში ესროლეს. ოფიციალურ განცხადებებში ნათქვამია, რომ ის დახვრიტეს გაქცევის მცდელობისას. მიუხედავად ბევრი ვერსიისა „თავისუფალი კორპუსის“ კაპიტანი ვალდემარ პაბსტი5 ირწმუნებოდა, რომ: „მან ისინი სიკვდილით დასაჯა“.
დიდება
კლარა ცეტკინმა გამოაქვეყნა ნეკლოროგი კარლ ლიბკნეხტისა და როზა ლუქსემბურგისთვის, სადაც ისინი მოიხსენია, როგორც გერმანიისთვის წამებულები. მხატვარმა ქეთე კოლვიტცმაც პატივი მიაგო კარლ ლიბკნეხტს და დახატა ის, რითაც უკვდავჰყო მისი სახელი. კარლის პატივსაცემად სახელი შეეცვალა კურსკის მახლობლად მდებარე სოფელს ცენტრალურ რუსეთში. 1919 წლიდან ბერლინში ყოველწლიურად ტარდება ლიბკნეხტ-ლუქსემბურგის აქცია, ცნობილი, როგორც - მსოფლიოს უდიდესი დაკრძალვის აღლუმი და გერმანიის მემარცხენეების უდიდესი შეხვედრა. დღემდე ტარდება ლიბკნეხტ-ლუქსემბურგის დემონსტრაცია (ე. წ. L-L Demo) ყოველი იანვრის მეორე კვირას, რასაც 2016 წელს 14 000  ადამიანი დაესწრო მათ პატივსაცემად. არაერთი ძეგლი და მონუმენტი აღმართულა მათი ხსოვნისათვის. ქუჩებს, სკოლებს და საჯარო დაწესებულებებსაც კი მათ სახელს არქმევდნენ, კარლი მოხსენიებულია ლიტერატურის მრავალ ნაწარმოებებშიც. კარლ ლიბკნეხტის სახელს ატარებდა ქალაქ ბათუმის ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ბოლშევიკები
მენახირის თანავარსკვლავედი
მინი|მენახირის თანავარსკვლავედი მენახირის თანავარსკვლავედი (Boötes) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი, არქტური, 0,1 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა, ხილვადობის საუკეთესო პირობებია აპრილ-მაისში. ჩანს საქართველოდანაც.
ბად-დობერანის რაიონი
ბად-დობერანის რაიონი (Landkreis Bad Doberan) — ყოფილი რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ბად-დობერანი. რაიონი შედიოდა მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ფედერალურ მხარეში. იკავებდა 1.362,0 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენდა 119 620 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 88 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 13 0 51.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანიის რაიონები
მენახირის თანავარსკვლავედი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ნეაპოლის მეფეთა სია
აქ წარმოდგენილია ნეაპოლის სამეფოს მეფეთა სია დინასტიების მიხედვით 1266-1815 წლებში.
ბურბონები
მეფეთა კატეგორია:მმართველთა სიები
მაუის დელფინი
მაუის დელფინი ან პოპოტო (Cephalorhynchus hectori maui) — ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. მსოფლიოში ყველაზე იშვიათი და ყველაზე პატარა სუბსახეობა დელფინთა შორის.
მაუის დელფინი და ჰექტორის დელფინი ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი და სამხრეთი კუნძულების დელფინები არიან. მაუის დელფინები მხოლოდ ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის დასავლეთ ნაწილში ბინადრობენ. Cephalorhynchus hectori-ის ეს ორი სუბსახეობა ახალი ზელანდიის ერთადერთი ენდემური სახეობაა ვეშაპისნაირთა შორის. მაუის დელფინები ძირითადად სანაპიროთა მახლობლად ჯგუფებად ცხოვრობენ. ძირითადად წყალმარჩხებში, ისეთ წყლებში ბინადრობენ, რომლსი სიღრმეც 20 მეტრამდეა. შესაძლებელია მაუის დელფინები სანაპიროსგან მოშორებითაც ცხოვრობდნენ.
2012 წლის მოხსენების მიხედვით, 2014 წელს ბუნების მსოფლიო ფორდმა ახალ ზელანდიაში „The Last 55“ კამპანია წამოიწყო. 2014 წლიდან მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჩრდილოეთი კუნძულის ზღვის ძუძუმწოვართა თავშესფრის დასავლეთი სანაპიროს 3000 კილომეტრიანი სანაპირო, მაუის დელფინის მთავარი ჰაბიტატი, ნავთობის მოსაპოვებლად გამოიყენება. 2015 წლის მაისის კვლევის თანახმად, მაუის დელფინთა პოპულაციამ დაიკლო და 43-47 ინდივიდს შეადგენს, რომელთა შორის მხოლოდ 10 ზრდასრული მდედრია.
ეტიმოლოგია
სიტყვა „Māui“ Te Ika-a-Māui-დან წარმოდგება, რომელიც მაორი ენაზე ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთ კუნძულს ნიშნავს. მაორი ენაზე დელფინს პოპოტო ეწოდება. ინგლის ენაში ზუსტი გამოთქმა არ არის დადგენილი. ინგლისურ ენაში მაუის დელფინის შესატყვისი ოთხი ფორმა არსებობს: Maui's dolphin, Maui dolphin, Māui's dolphin და Māui dolphin.
გენეტიკა
2002 წელს მაუის დელფინი Cephalorhynchus hectori-ის სუბსახეობად გამოყვეს. თავდაპირველად ამ სუბსახეობას ჩრდილოეთის კუნძულის ჰექტორის დელფინად მიიჩნევდნენ. ალან ბეიკერმა ამ სუბსახეობის დელფინებში გენეტიკური და ჩონჩხის ცვლილებები აღმოაჩინა და სამხრეთის კუნძულის ჰექტორის დელფინისგან განასხვავა. ასეთი მნიშვნელოვანი განსხვავებები მცირე გეოგრაფიულ მანძილზე ზღვის ძუძუმმწოვრების სხვა კვლევებში არ ყოფილა აღწერილი. Cephalorhynchus hectori-ის გენეტიკურ თანმიმდევრობაში 26 განსხვავებული მიტოქონდრიული დნმ ჰაპლოტიპია, რომელთა შორის G ჰაპლოტიპი მაუის დელფინისაა.
აღწერა
მაუის დელფინებს ნაცრისფერი, თეთრი და შავი შეფერილობა და მოკლე დინგი აქვთ. ყველაზე ადვილად წრიული ზურგის ფარფლით შეიძლება მათი გარჩევა. მაუის და ჰექტორის დელფინები ერთადერთი სახეობაა, რომელსაც მსგავსი შავი წრიული ზურგის ფარფლი აქვს. მდედრები 1.7 მეტრის სიგრძის არიან და 50 კგ-ს იწონიან. მამრები ცოტა უფრო პატარები და მსუბუქები არიან. ცოცხლობენ დაახლოებით 20 წელიწადს.
პოპულაცია და გავრცელება
ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის კლასიფიკაციით, მაუის დელფინები კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობებს მიეკუთვნებიან. ახალი წელანდიის კონსერვაციის დეპარტამენტის მიერ სახეობათა საკლასიფიკასიო სისტემის მიხედვით კი „ეროვნული მნიშვნელობის კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობებს“. ბინადრობენ ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის დასავლეთით. იშვიათად მაუის დელფინების შემჩნევა აღმოსავლეთ სანაპიროზეც შეიძლება.
სქოლიო
კატეგორია:კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობები კატეგორია:ახალი ზელანდიის ძუძუმწოვრები კატეგორია:2002 წელს აღწერილი ძუძუმწოვრები
ტედ ბანდი
მინი|250პქ|ტედ ბანდი პოლიციის განყოფილებაში 1978 წელს თეოდორ რობერტ ბანდი (Theodore Robert Bundy; დაბადებით თეოდორ რობერტ კაუელი; დ. 24 ნოემბერი, 1946 — გ. 24 იანვარი, 1989) — ამერიკელი სერიული მკვლელი, მოძალადე, მძარცველი და ნეკროფილი. 1970-იან წლებში ის თავს ესხმოდა და კლავდა ახალგაზრდა გოგონებსა და ქალბატონებს. იგი საბოლოოდ 1978 წელს ფლორიდის შტატში დააპატიმრეს. მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს, თუმცა ის თავს დამნაშავედ არ ცნობდა. სასჯელის აღსრულებამდე რამდენიმე დღით ადრე მან აღიარა 30 ადამიანის მკვლელობა. მაგრამ სინამდვილეში ეს ციფრი შეიძლება უფრო მაღალი იყოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ამერიკელი სერიული მკვლელები
მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი
მინი|მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი (Canes Venatici) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. თანავარსკვლავედი აღმოჩენილია იოჰანეს ჰეველიუსის მიერ. მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი ჩანს საქართველოს ტერიტორიიდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ჰაჯიკიოი
ჰაჯიკიოი (Hagichioi) — სოფელი მოლდოვაში, ტარაკლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 151 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 306 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარაკლიის რაიონის სოფლები
ნიზამი განჯევის ძეგლი
ნიზამი განჯევის ძეგლი (Nizami Gəncəvinin heykəli) — ნიზამის ძეგლი ბაქოში, მწერლის სახელობის ბაღში. ძეგლი გაიხსნა 1949 წელს. მისი მოქანდაკეა აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი ფუად აბდურაჰმანოვი, არქიტექტორები კი — სადიქ დადაშოვი და მიქაილ ჰუსეინოვი.
ძეგლი წარმოადგენს 6 მეტრი სიგრძის სტატუას, რომელიც განლაგებულია 9 მეტრის სიგრძის კვარცხლბეკზე. კვარცხლბეკის ქვედა ნაწილზე შესრულებულია ორნამენტული ჭრა და მოპირკეთება ბრინჯაოს ფილებით. შვიდ მათგანზე გამოსახულია სიუჟეტები ნიზამის ნაწარმოებებიდან, ერთზე კი — მემორიალური წარწერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქოს ძეგლები კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ქარაგმა
მინი|ი(ესო)ჳ ქ(რისტ)ჱ (იაკობ მოციქულის ჟამისწირვა, X ს.) ქარაგმა  (ბერძნ. charagma —  ნიშანი, ნაკვალევი, კალმისმონასმი),  „ასონაკლების ნიშანი“ (სულხან-საბა ორბელიანი)  —  ძველ  ხელნაწერებში, წარწერებში შემოკლებული სიტყვის თავზე დასმული ნიშანი. იყენებდნენ საწერი მასალის ეკონომიისა და სამუშაოს შემსუბუქების მიზნით ხშირად ხმარებული სიტყვების შემოკლებისას. ტერმინი „ქარაგმა“ ქართულ წერილობით ძეგლებში პირველად X საუკუნის ჰიმნოგრაფის მიქაელ მოდრეკილის „იადგარშია“ ნახმარი (ხელნაწერი S 425). ქარაგმის გრაფიკული გამოსახულებაა სწორი ჰორიზონტალური ხაზი თავსა და ბოლოში დასმული წერტილებით (უმთავრესად V—X საუკუნეებში) ან მოკლე დახრილი ხაზებით и. ისტორიულ დოკუმენტებში ქარაგმად გამოყენებულია სწორი ან გახრილი ხაზები — ~, ეპიგრაფიკულ ძეგლებში — სწორი ხაზი, რომელიც ქვაზე ამოსაკვეთად ყველაზე მოსახერხებელია. თუ შემოკლებული სიტყვა გრძელია ან მომდევნო სტრიქონზე გადადის, სიტყვას ორი ქარაგმა ეწერება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული პალეოგრაფია
არქელაე (მხედართმთავარი)
არქელაე (Άρχέλαος) — პონტოს მეფის მითრიდატე VI ევპატორის მხედართმთავარი (ძვ. წ. II-I საუკუნეები). წარმოშობით კაპადოკიელი. მითრიდატეს პირველი ომის დროს წარმატებით ებრძოდა რომაელებს და ხელთ იგდო საბერძნეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი ათენისა და პირეოსის ჩათვლით, მაგრამ რომის მხედართმთავარმა სულამ დაამარცხა ჯერ ქერონეასთან (ბეოტიაში) ძვ. წ. 86 წელს, შემდეგ – ორქომენოსთან 85 წელს. მითრიდატეს დავალებით, არქელაემ სულასთან მოლაპარაკებით მოამზადა დარდანოსის ზავი (მითრიდატეს სასარგებლო), რომელიც დაიდო 84 წელს, შემდგომში მითრიდატეს ეჭვი შეუტანია არქელაეს ერთგულებაში. არქელაე სამშობლოდან გაიქცა 81 წელს, რომაელთა მხარეზე გადავიდა და სამხედრო ხასიათის რჩევითა და ინფორმაციით ხელი შეუწყო რომაელთა წარმატებას, რისთვისაც რომაელებმა მიანიჭეს „რომაელი ხალხის მეგობრისა და მოკავშირის“ ტიტული. „არქელაე“ კაპადოკიის მეფეთა და წარჩინებულთა ტრადიციული სახელი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:მითრიდატული ომები კატეგორია:პონტოს სამეფო
აშაღი-სეიდლარი
აშაღი-სეიდლარი (Aşağı Seyidlər) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 748 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი
ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი (Храм Рождества Христова) — საკათედრო მართლმადიდებლური ტაძარი ვოლგოდონსკში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონსკის ეპარქიას.
ისტორია
ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი აგებულია 2001 წელს, როგორც ქალაქის მთავარი საკათედრო ტაძარი. მშენებლობის დაწყებიდან რამდენიმე წელიწადში ტაძრის მშენებლობა შეწყდა, მაგრამ 2008 წელს კვლავ განახლდა. 2008-2011 წლებში მშენებარე ეკლესიის ეზოში ააგეს და აკურთხეს თევდორე უშაკოვის (რუსეთის სამხედრო-საზღვაო მეთაური, ადმირალი, რომელიც რუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ 2001 წელს წმინდანად შერაცხა) სახელობის მცირე ზომის ეკლესია. 2010 წლის 1 აგვისტოს პირველი საღვთო ლიტურგია გაიმართა ტაძრის ქვედა ფლიგელში, რომელშიც იყო სერაფიმ საროველის სახელობის ტაძარი. 2010 წლის ბოლოს ტაძარს დაადგეს ოთხი მცირე ზომის კუთხის გუმბათი, ხოლო 2011 წლის იანვრის დასაწყისში დაადგეს ცენტრალური დიდი გუმბათი. საბოლოოდ ტაძრის სიმაღლე არის 56 მეტრი, ხოლო ცენტრალურ გუმბათზე დამაგრებული ჯვრის ჩათვლით - 58 მეტრი.
ეკლესიასთან ერთად მის გარშემო რვა ჰექტარ ფართობზე იგეგმება მთელი რიგი შენობების აგება, რომელიც მოიცავს სამრეკლოს, საკვირაო სკოლას, უმწეოთა სასადილოს, ხატწერის სკოლას, საგამომცემლო ცენტრს, ბავშვთა მოედნებს, სასტუმროს მომლოცველთათვის და მართლმადიდებლურ გიმნაზიას.
2011 წელს ჯერ კიდევ მშენებარე ტაძარს მიენიჭა ახლად შექმნილი ვოლგოდონსკის ეპარქიის საკათედრო ტაძრის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ვოლგოდონსკის ეპარქია კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
Massive Attack-ის დისკოგრაფია
ინგლისური ტრიპ-ჰოპ ჯგუფ Massive Attack-ის დისკოგრაფია მოიცავს 5 სტუდიურ ალბომს, 5 რემიქსების ალბომს, 1 საუნდტრეკს, 4 EP-ს, 18 სინგლს და 27 მუსიკალურ ვიდეოს. ჯგუფი ჩამოაყალიბა რობერტ „3D“ დელ ნაიამ, გრანტ „Daddy G“ მარშალმა, ენდრიუ „Mushroom“ ვაულზმა და ედრიან „Tricky“ თოუსმა 1988 წელს ბრისტოლში. ჯგუფის დაარსებამდე ყველანი იყვნენ ინგლისური ხმის სისტემის, The Wild Bunch-ის, წევრები.
Massive Attack-ის სადებიუტო ალბომი, Blue Lines, გამოვიდა 1991 წელს და ითვლება ერთ-ერთ პირველად ტრიპ-ჰოპ ჟანრში. Blue Lines-მა მიაღწია მე-13 ადგილს UK Singles Chart-ში და იყო სერტიფიცირებული როგორც ორჯერ პლატინა გაერთიანებულ სამეფოში. ალბომში შევიდა 4 სინგლი, რომელთაგან სამი, 1994 წელს, მოხვდა UK Singles Chart-ის 100 საუკეთესოში. იმავე წელს ჯგუფმა გამოუშვა მეორე ალბომი, Protection, რომელიც გახდა #4 გაერთიანებულ სამეფოში. 1998 წელს ჯგუფმა გამოუშვა მისი მესამე ალბომი, Mezzanine, რომელმაც პირველი ადგილი დაიკავა ინგლისში და ავსტრალიაში, და იყო პირველი გამოცემა, რომელიც მოხვდა აშშ-ს ჩარტებში. 100th Window, რომელიც გამოვიდა 2003 წელს, იყო #1 გაერთიანებულ სამეფოში და სამ სხვა ქვეყანაში. 2006 წელს Massive Attack-მა მაგოუშვა Collected, ჯგუფის სინგლების და მუსიკალური ვიდეობის კომპილაციური ალბომი. ის იყო სერტიფიცირებული როგორც პლატინა გაერთიანებულ სამეფოში და მოხვდა სხვა შვიდი ქვეყნის ჩარტებში.
კონტის პრინცესა
კონტის პრინცესა (Princess de Conti) — არისტოკრატიული წოდება XVI-XIX საუკუნის საფრანგეთში, რომელსაც ფლობდნენ კონტის პრინცების მეუღლეები. თანამდებობა შეიქმნა 1582 წელს, თუმცა 1614 წელს გაუქმდა. ამის შემდეგ, 1629 წელს, წოდება აღდგა და არსებობდა 1814 წლამდე. კონტის პრინცზე დაქორწინებული ქალები, კონტის პრინცესის გარდა, ასევე იყვნენ ლა-მარშისა და მარკორის ჰერცოგინიებიც.
მიკროსკოპის თანავარსკვლავედი
მინი|მიკროსკოპის თანავარსკვლავედი მიკროსკოპის თანავარსკვლავედი (Microscopium) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. 0,4 ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე უფრო ბრწყინვალე ვარსკვლავებს არ შეიცავს. დამზერისათვის ყველაზე კარგი პირობებია ივლის-აგვისტოში. ჩანს საქართველოს ტერიტორიიდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
საქართველოს და რუსეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრებების ურთიერთშეხვედრების ისტორია
საქართველოს და რუსეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრებები ერთმანეთს 24-ჯერ შეხვდნენ. აქედან საქართველომ მოიგო 22-ჯერ, რუსეთმა 1-ჯერ, ხოლო 1 თამაში ფრედ დამთავრდა. ისინი ერთმანეთს რეგულარულად ევროპის ერთა თასსა და მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ეტაპზე ხვდებიან ერთმანეთს. გუნდები ერთმანეთს პირველად 1993 წლის 25 მაისს, სოპოტში, პოლონეთში დაუპირისპირდნენ. მატჩში რუსეთმა გაიმარჯვა, ანგარიშით 15–9. 2008 წელს მომხდარი რუსეთ-საქართველოს ომის გამო 2009 და 2010 წლებში გუნდებმა ერთმანეთთან ნეიტრალურ მოედანზე ითამაშეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბი საქართველოში
მარია კოჩეტკოვა
მარია კოჩეტკოვა (Мария Олеговна Кочеткова; დ. 7 მაისი, 1984) — რუსი ბალერინა. 2007-2018 წლებში იყო სან-ფრანციკოს ბალეტის მთავარი მოცეკვავე, ხოლო 2015-2017 წლებში ამერიკის საბალეტო თეატრისა. ამის შემდეგ, იგი გახდა თავისუფალი მოცეკვავე რამდენიმე წლის განმავლობაში, მანამდე სანამ 2020/21 წლების სეზონზე ფინეთის ეროვნულ ბალეტს შეუერთდებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:რუსი ბალერინები კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
აღმოსავლეთ წინა პომერანიის რაიონი
აღმოსავლეთ წინა პომერანიის რაიონი (Landkreis Ostvorpommern) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ანკლამი. რაიონი შედის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1.910 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 109 816 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 57 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 13 0 59.
კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანიის რაიონები
ჰირტოპი (ტარაკლიის რაიონი)
ჰირტოპი (Hîrtop) — სოფელი მოლდოვაში, ტარაკლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 103 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 424 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარაკლიის რაიონის სოფლები
იან სნეჟინსკი
იან სნეჟინსკი (დ. 6 ივლისი, 1954, ბრაილოვი, ჟმერინკის რაიონი, ვინიცის ოლქი, უკრაინა — გ. 4 ოქტომბერი, 2011, პოლონეთი) — საქართველოში მოღვაწე პოლონელი კათოლიკე სასულიერო პირი.
ბიოგრაფია
იან სნეჟინსკი დაიბადა 1940 წელს, ვინიცის ოლქში, ჟმერინკის რაიონი დაბა ბრაილოვში. 1963 წელს სასწავლებლად შევიდა რიგის სასულიერო სემინარიაში. მისი მღვდლად კურთხევა მოხდა რიგის წმიდა იაკობის კათედრალურ ტაძარში, ეპისკოპოს (შემდეგში კარდინალ) იულიანს ვაევოდსის მიერ. ორი წელი მსახურობდა ვარაკლიანის ეკლესიაში. კათოლიკე მრევლის თხოვნით, ეპისკოპოსმა იულიანს ვაევოდსმა გამოგზავნა საქართველოში, მღვდელ კონსტანტინე საფარიშვილის მოადგილე-ვიკარად. მამა კონსტანტინეს გარდაცვალების შემდეგ, 1973 წლის 28 დეკემბერს, ვატიკანის გადაწყვეტილებით, მამა იანი თბილისის წმიდა პეტრე და წმიდა პავლე მოციქულთა ეკლესიის წინამძღვრად დაინიშნა.
მამა იან სნეჟინსკის კარგი ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის იმჟამინდელ წარმომადგენლებთან. ამის შესახებ იგი იხსენებდა:
იან სნეჟინსკი ოცდახუთ წელზე მეტხანს ემსახურა საქართველოს კათოლიკურ ეკლესიას. იგი 2011 წლის 4 ოქტომბერს, პოლონეთში გარდაიცვალა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
მაშთაღა
ადრინდელ ხანაში ცნობილი იყო, როგორც მაშთაღას დასახლება. აზერბაიჯანელი ისტორიკოსის სარი აშურბეილის აზრით, დასახლებამ ეს დასახელება მიიღო მასკუთებისგან, რომელნიც ცხოვრობდნენ კასპიის ზღვის სანაპიროზე. XIX საუკუნის აზერბაიჯანელი ისტორიკოსის აბას-კული აღა ბაქიხანოვის აზრით, რომელიც მან თავის ნაშრომ  „გიულისტან -ირამში“ გამოთქვა, გამომდინარეობს სიტყვა „მასაგეთებისაგან“.
დაბის სტატუსი მაშთაღამ 1937 წელს მიიღო.
მაშთაღაში მოქმედებდა საკონსერვო ქარხანა და ხის გადამამუშავებელი კომბინატი, მიმდინარეობდა ქვის მოპოვება - დამუშავება.
სქოლიო
კატეგორია:საბუნჩუს რაიონის დასახლებული პუნქტები
ანტონიუ-ალმეიდა
ანტონიუ-ალმეიდა (Antônio Almeida) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბერტოლინიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 039 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.71 კმ²-ზე. ფართობი 645 745 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
დივნა ვეკოვიჩი
დივნა ვეკოვიჩი (სერბ.  Дивна Векови, დ. ლუჟაცი, 1886 — გ.1944) — მონტენეგროელი ექიმი-მეანი, სტომატოლოგი, ლიტერატურის დოქტორი, ნეგოშის "მთის გვირგვინის" პირველი მთარგმნელი ფრანგულ ენაზე. ფრანგულ-სერბული ლექსიკონის ავტორი.
ბიოგრაფია
დივნა ვეკოვიჩი დაიბადა 1886 წელს ქალაქ ბერანის მახლობლად მდებარე სოფელ ლუჟაცში. უროშ და ტოლა ვეკოვიჩების მრავალშვილიან ოჯახში. მან დაამთავრა ჯურჯევი-სტუპოვის მონასტერთან არსებული დაწყებითი სკოლა, შემდეგ კი — დაწყებითი გიმნაზია სკოპიეში და ქალთა ინსტიტუტი ცეტინიეში. არ მოიპოვება სანდო ინფორმაცია მისი ოჯახური ცხოვრების შესახებ.
განათლება
როგორც უაღრესად ნიჭიერი სტუდენტი,   მთავარმა ნიკოლა I -მა  დივნა გააგზავნა პარიზში სასწავლებლად  და დაუნიშნა მონტენეგროს სამთავროს სტიპენდია. დივნა გახლდათ   ცეტინეში ქალთა ინსტიტუტის, გოგონების განათლების ინსტიტუტის — „დედოფალ მარიას“ სტიპენდიანტი. მან 1907 წელს სორბონაში დაამთავრა სამედიცინო ფაკულტეტი და გახდა ექიმი. საფრანგეთში ერთი წლის განმავლობაში სწავლობდა ამიენის მეანთა სკოლაში, სორბონის სამედიცინო სკოლის მეორე და ბოლო კლასში და ორწლიან სტომატოლოგიურ სკოლაში, რომელიც დაასრულა 1917 წელს პარიზში. იგი გახლდათ საერთაშორისო წითელი ჯვრის წევრი. მონტენეგროში დაბრუნდა  1939 წელს. საფრანგეთში სწავლის პერიოდში სრულყოფილად დაეუფლა ფრანგულ ენას.
დივნა ვეკოვიჩის კუთვნილი დოკუმენტაცია 1945 წელს განადგურდა, ამიტომ არ არსებობს ოფიციალური მონაცემები სამეანო სკოლისა და სტომატოლოგთა სკოლის მოსამზადებელი კლასის დასრულების შესახებ,  ასევე არ არსებობს სორბონაში სწავლისა და სამედიცინო ფაკულტეტზე ჩარიცხვის და სტიპენდიის ოფიციალური მოწმობა. მის შესახებ ინფორმაცია სათანადო ორგანოებს ახლობლებმა მიაწოდეს.
1926 წელს ბელგრადში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ლიტერატურის დარგში.
ლიტერატურული ნაწარმოებები და თარგმანები
დივნა ვეკოვიჩმა 1917 წელს პირველმა თარგმნა ნეგოშის „მთების გვირგვინი“ ფრანგულ ენაზე. ამ გამოცემის წინასიტყვაობა დაწერა ფრანგმა მწერალმა და აკადემიკოსმა ანრი დე რენიემ. მთავარმა ნიკოლამ მისი ღვაწლი სათანადოდ შეაფასა და  დააჯილდოვა ოქროსა და პლატინისგან დამზადებული ნეგოშის გამოსახულებიანი  სამახსოვრო გულსაბნევით.
ასევე ცნობილია, რომ დივნა ასრულებდა იოვან იოვანოვიჩ-ზმაის სიმღერებს. მან თარგმნა ვუკ კარაჯიჩის წიგნი "სერბი ხალხის ცხოვრება და მორალი", "სერბული ხალხური ზღაპრები, ეპიკური სიმღერები, იგავ-არაკები" და სხვა ნაწარმოებები. იგი გახლავთ ავტორი ფრანგული ენის ორი ლექსიკონის, ფრანგული ენის გრამატიკის და წიგნისა „სისხლიანი სიკვდილი“ (1931). გარდა ამისა, დივნა ვეკოვიჩი აგროვებდა არტეფაქტებს, წეს-ჩვეულებებს, კოსტიუმებს ვასოევიჩისა და მონტენეგროში.
საქმიანობა ომის პერიოდში
დივნა ვეკოვიჩმა პირველი მსოფლიო ომის დროს თავი გამოიჩინა, როგორც ექიმმა და ჰუმანისტმა. როგორც სორბონის სტუდენტი, იგი 1918 წელს ნებაყოფლობით შეუერთდა თესალონიკის ფრონტის მებრძოლებს, ასრულებდა პროფესიულ მოვალეობებს. იგი დაიჭრა სალონიკი ს ფრონტზე. ომის შემდეგ მან თავი მიუძღვნა სერბი და მონტენეგროელი ბავშვების აღზრდას, რომლებიც განათლებას იღებდნენ საფრანგეთში.
დივნა ვეკოვიჩი ოცდაათ წელზე მეტია ცხოვრობდა და მუშაობდა პარიზში. 1939 წელს იგი დაბრუნდა იუგოსლავიაში და დარჩა ომის დაწყების გამო. მეორე მსოფლიო ომის დროს მონტენეგროში ცხოვრებისას დივნა ვეკოვიჩი  მუშაობდა მშობლიურ ქალაქში, ზრუნავდა ავადმყოფებზე, დაჭრილებსა და ღარიბებზე. იგი გალხდათ ძალიან თავდადებული და ჰუმანური თანამშრომელი.
1943 წლიდან მუშაობდა ბერანის ჯანმრთელობის ცენტრში.
გარდა პროფესიული საქმიანობისა, დივნა ქალაქ  ბერანის რაიონში ქალთა განათლებით იყო დაკავებული. 1941 წლიდან ომის დასრულებამდე იგი აქვეყნებდა  პოლიტიკურ და ლიტერატურულ სტატიებს ყოველკვირეულ გაზეთ Глас Црногорца-ში. ომის დასაწყისში, როგორც უცხო ენების მცოდნე, ესწრებოდა მოლაპარაკებებს იტალიურ სარდლობასთან ბერანში. ის იყო ერთ-ერთი იმ ადამიანთაგანი, ვისაც ღრმად სჯეროდა, რომ ასეთი მოლაპარაკებები უნდა გამართულიყო ხალხის განადგურების თავიდან ასაცილებლად.
სიკვდილი
მინი|ჯურჯევი-სტუპოვის მონასტერი დივნა ვეკოვიჩი გადასახლებული მეფის პოლიტიკური იდეების მიმდევარი და სერბი ხალხის ეროვნული მიზნების ერთგული იყო. ცნობილ მონაცემებში არ არის მინიშნება, რომ იგი გახლდათ რომელიმე პოლიტიკური პარტიის წევრი საფრანგეთში ან მონტენეგროში, მაგრამ მხარს უჭერდა მონარქიულ სისტემას. მისი უფროსი ძმა პანტო ვეკოვიჩი, პროფესიით მღვდელი, ჩართული იყო ბერანის პოლიტიკურ ცხოვრებაში ვასოევიჩელ ადამიანთა ჯგუფთან ერთად, რომლებიც ოსმალეთის მმართველობის დროს მნიშვნელოვან სოციალურ ფუნქციებს ასრულებდნენ.
ომის დასრულებამდე, როდესაც იტალიელებმა უკან დაიხიეს ალბანეთისკენ,  პარტიზანები შეიჭრნენ და გაათავისუფლეს პოდგორიცა, გავრცელდა ჭორი, რომ ყველა მოქალაქე, ვინც არ შეუერთდებოდა პარტიზანებს, დაისჯებოდა. ბევრი მონტენეგროელი ლტოლვილი გახდა. ხალხის დიდი ნაწილი, ახალი ხელისუფლების შიშით, ბოსნიისა და ხორვატიის გავლით გადავიდა დასავლეთის ტერიტორიებზე.
ერთ-ერთი ასეთი ლტოლვილი, როგორც სახელმწიფოს მონარქიული სისტემის მომხრე, იყო დივნა. იგი მოკლეს 1944 წელს. მართალია, ისტორიოგრაფია ირწმუნებოდა, რომ იგი გარდაიცვალა მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს, გაურკვეველ ვითარებაში, არსებობდა მტკიცებულებები, რომ დიმნა დაიღუპა ზიდანის ხიდზე მომხდარი მოვლენების შედეგად, როდესაც პარტიზანულმა მთავრობამ სასამართლო პროცესის გარეშე დახვრიტა ათიათასობით ლტოლვილი ადამიანი სერბეთიდან, მონტენეგროდან და ხორვატიიდან.
ხსოვნა
2017 წელს ჯურჯევი-სტუპოვის მონასტრის გვერდით გაიხსნა დივნა ვეკოვიჩის სახელობის ეროვნული სამზარეულო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:XX საუკუნის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის სტომატოლოგები კატეგორია:მონტენეგროელი მწერლები კატეგორია:სერბი მთარგმნელები
ხუშტლაუაკა
ხუშტლაუაკა (Juxtlahuaca) — მღვიმე და არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკაში, გერეროს შტატში; შეიცავს კედლის მხატვრობას, რომელიც დაკავშირებულია ოლმეკების იკონოგრაფიასთან. ახლომდებარე ოშტოტიტლანის მღვიმესთან ერთად, ხუშტლაუაკა მოიცავს მესოამერიკაში დღემდე ცნობილ ყველაზე ძველ, დახვეწილ მხატვრობას; ამავე დროს, ღრმა მღვიმის მხატვრობის ერთადერთი ნიმუშია მესოამერიკაში, რომელიც მაიას ხალხთან არაა დაკავშირებული.
მღვიმე
ხუშტლაუაკის მღვიმე მდებარეობს გერეროს შტატის დედაქალაქ ჩილპანსინგოდან 45 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მღვიმეთა მთლიანი სისტემა დაახლოებით 5 კმ-ზე ვრცელდება. მღვიმეები დამთვალიერებელთათვის ღიაა, თუმცა მხოლოდ ადგილობრივი გიდის თანხლებით.
ნახატები
გარდა ამისა, მღვიმეში არსებობს წითელი ფრთოსანი გველის ნახატიც, რომელსაც მწვანე ბუმბულები აქვს, მის გევრდით კი გამოსახულია დიდთვალება, წითელი იაგუარი. ნახატები სტაგალმიტებზეა გამოსახული.
მღვიმის მხატვრობის შესახებ ინფორმაცია 1920-იან წლებში არსებობდა, თუმცა პროფესიონალურად მისი დოკუმენტირება 1960-იან წლებში პრინსტონის უნივერსიტეტის პროფესორმა და იტალიელმა ბიზნესმენმა მოახდინეს. არქეოლოგ მაიკლ კოს აზრით, ნახატები შესაძლოა ადრეულ პრეკლასიკურ პერიოდს მიეკუთვნებოდეს (ძვ. წ. 1200-900). აღსანიშნავია ისიც, რომ ხუშტლაუაკა იმ პერიოდისათვის არსებულ არც ერთ დიდ ქალაქს არ უკავშირდება. ასევე უცნობია, როგორ გაჩნდა ოლმეკების გავლენის მქონე ნახატები ოლმეკთა სამშობლოდან ასობით კილომეტრის მოშორებით.
სხვა არტეფაქტები
მღვიმეში აღმოჩენილია დიდი რაოდენობით ჩონჩხები. ზოგიერთი მათგანი ემბრიონის პოზაშია და დაფარულია სტალაქტიტების ქერქით. ნახატებიდან 80 მეტრის მოშორებით, წითელი თიხის იატაკზე მიემართება არხი, რომლის დანიშნულებაც დღემდე უცნობია.
სქოლიო
კატეგორია:მესოამერიკა კატეგორია:ოლმეკები კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
მაკა გაბესკირია
მაკა გაბესკირია (დაბადების თარიღი უცნობია, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2017 წელს, თბილისში, საქართველოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქალები სპორტში კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
მოქანდაკის თანავარსკვლავედი
მინი|მოქანდაკის თანავარსკვლავედი მოქანდაკის თანავარსკვლავედი (Sculptor) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველა ვარსკვლავი 4,0 ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე უფრო მკრთალია. მოქანდაკის მიმართულებითაა ცაზე გალაქტიკის სამხრეთ პოლუსი. დამზერის საუკეთესო პირობებია სექტემბერ-ოქტომბერში. საქართველოს ტერიტორიიდან მთლიანად ჩანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
კორონავირუსის პანდემია კოსოვოში (2020)
კორონავირუსის პანდემია კოსოვოში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა კოსოვოში.
კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი კოსოვოში პირველად 2020 წლის 13 მარტს გამოვლინდა. ქვეყანაში ვირუსს 1368 ადამიანი ემსხვერპლა.
რესურსები ინტერნეტში
კოსოვო
ენციკლოპედია ირანიკა
ენციკლოპედია ირანიკა — ირანელი ხალხების პრეისტორიული პერიოდიდან დღემდე ისტორიის, კულტურის და ცივილიზაციის ინგლისურენოვანი ენციკლოპედიის პროექტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენციკლოპედიები თემის მიხედვით კატეგორია:ინგლისურენოვანი ენციკლოპედიები კატეგორია:ონლაინ-ენციკლოპედიები კატეგორია:ირანული კულტურა
მტრედის თანავარსკვლავედი
მინი|მტრედის თანავარსკვლავედი მტრედის თანავარსკვლავედი (Columba) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. არ შეიცავს ბრწყინვალე ვარსკვლავებს. საქართველოს ტერიტორიიდან მოჩანს შემოდგომის ბოლოსა და ზამთარში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
სან-ისიდრო (აბრა)
სან-ისიდრო (ოფიციალურად სან-ისიდროს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Isidro) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 745 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
მზია ჩხეტიანი
მზია ჩხეტიანი (დ. 10 მაისი, 1940, ღვირიში, ცაგერის რაიონი — გ. ოქტომბერი, 2020 ) — ქართველი მწერალი, პოეტი, შიო მღვიმელის სახელობის პრემიის ლაურეატი. იაკობ გოგებაშვილის სახელობის საბავშვო ლიტერატურის პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1940 წლის 10 მაისს, ლეჩხუმში, სოფელ ღვირიშში. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მისი ნაწარმოებები იბეჭდება 1965 წლიდან.
1990 წელს გადაეცა შიო მღვიმელის სახელობის პრემია. მიღებული აქვს ღირსების მედალი.
2019 წელს საბავშვო ლიტერატურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის მიენიჭა იაკობ გოგებაშვილის სახელობის საბავშვო ლიტერატურის პრემია.
1964 წლიდან, 56 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა ილია ჭავჭავაძის მეუღლის ოლღა გურამიშვილის ყოფილ ბინაში, მთაწმინდის ქუჩა № 20-ში. გარდაიცვალა 2020 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გიუსტროვის რაიონი
გიუსტროვის რაიონი (Landkreis Güstrow) — ყოფილი რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი გიუსტროვი. რაიონი შედიოდა მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ფედერალურ მხარეში. იკავებდა 2.058,0 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენდა 105 193 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 51 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 13 0 53.
კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანიის რაიონები
ჩვეულებრივი გველთევზა
ჩვეულებრივი გველთევზა, მდინარის გველთევზა (Anguilla anguilla) — თევზი გველთევზასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 100 სმ-მდე, მასა — 4,5–13 კგ. ფერად მურა მომწვანოა, გვერდები და მუცელი ყვითელი აქვს. სხეული გველისმაგვარი ფორმისაა. მისი გრძელი ხერხემალი 110–119 მალისაგან შედგება. ქვედა ყბა ზედაზე მცირედ გრძელია და წინ არის გამოწეული. ზურგისა (სხეულის ზედა ნაწილზე) და ანალური (ქვედა ნაწილზე) ფარფლები ერთმანეთს უკავშირდება. გავრცელებულია დასავლეთ ევროპის მდინარეებში. სიცოცხლის გარკვეულ პერიოდს ატლანტის ოკეანეში ატარებს. ბინადრობს მლაშე და მტკნარ წყლებში. შეუძლია წყლიდან ამოსვლა და ხმელეთზე (ტალახში) გადაადგილება. ზრდასრული გველთევზები მდინარიდან ზღვაში გადადიან და სარგასოს ზღვისკენ მიცურავენ, რათა იქვირითონ, ამის შემდეგ ისინი იხოცებიან. ლიფსიტები, რომლებსაც მინისებრი გველთევზები ეწოდება, დინების დახმარებით უბრუნდებიან ევროპის სანაპიროებს, რასაც 3 წელს ანდომებენ. ამ პერიოდში ისინი გარეგნულად საკმაოდ იცვლებიან. სქესობრივ სიმწიფე სხვადასხვა ასაკში აღწევენ — 9–23 წელში. ცოცხლობენ 15–25 წელი; მდედრები, როგორც წესი, უფრო დიდხანს ცოცხლობენ. იკვებებიან უხერხემლოებითა და მცირე ხერხემლიანებით. ზოგიერთ ქვეყანაში გველთევზებს საკვებად იყენებენ; იჭერენ სპეციალური ხაფანგებით. ბოლო პერიოდში მათი რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა.
სქოლიო
კატეგორია:მდინარის გველთევზა
ჩალიკი (ტარაკლიის რაიონი)
ჩალიკი (Cealîc) — სოფელი მოლდოვაში, ტარაკლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 70 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 512 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარაკლიის რაიონის სოფლები
სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი
სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი (Lissodelphis peronii) — ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს სამხრეთ ნახევარსფეროს ცივ წყლებში. ვეშაპისმაგვარი დელფინის ორი სახეობიდან ერთ-ერთი. Lissodelphis — ჩრდილოური ვეშაპისმაგვარი დელფინი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ღრმა წყლებში ბინადრობს.
აღწერა
სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი სამხრეთ ნახევარსფეროს ერთადერთი დელფინია, რომელსაც ზურგის ფარფლი არა აქვს. ისინი ჩრდილოურ ვეშაპისმაგვარ დელფინებზე უფრო პატარები არიან და თავსა და გვერდებზე მეტი სითეთრე აქვთ. აქვთ კოხტა, მოხდენილი ტანი. სხეულის ზედა ნაწილი შავი, ხოლო ქვედა ნაწილი თეთრი აქვთ. ფარფლები ძირითადად თეთრი შეფერილობის, პატარა და მრუდისებური აქვთ. აქვთ პატარა, მაგრამ ადვილად შესამჩნევი დინგი. თითო ყბაზე 43-49 კბილი აქვთ.
სახეობის გავრცელების სივრცე სამხრეთ ნახევარსფეროს ოკეანეების სუბტროპიკული და სუბანტარქტიკული სარტყლებია. გავრცელების ზუსტი საზღვრები და პოპულაცია შესწავლილი არ არის. სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინის დიდი რაოდენობა შემჩნეულია სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ სანაპიროსთან, სადაც ხშირად იჭერენ. სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი უხვად ბინადრობს ახალი ზელანდიის სანაპიროებთან. აფრიკის დასავლეთ და სამხრეთ სანაპიროებთან პოპულაციის გავრცელების საზღვრები ცივ დინებებთანაა დაკავშირებული. პოპულაციის კონცენტრაცია შეიმჩნევა ნამიბიის მახლობლად. სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი ხშირად შეიმჩნევა Lagenorhynchus obscurus-თან, მუქ დელფინებთან და მოკლეფარფლებიან გრინდასთან. სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინები დიდ ჯგუფებს აყალიბებენ,რომელთა რაოდენობაც 1000-მდეა, ჯგუფების საშუალო ზომა კი 52.
სამხრეთული ზვიგენისმაგვარი დელფინი ფრანგმა იქტიოლოგმა, ბერნარ ჟერმენ ეტიენ დე ლა ვილ გრაფ დე ლასეპედმა აღწერა 1804 წელს. Lissodelphis-ის გვარი დელფინისებრთა ოჯახს, ვეშაპისნაირთა რიგს მიეკუთვნება. გვარის სახელი ბერძნული სიტყვებიდან, lisso (რბილი) და delphis წარმოდგება. სპეციფიკური ეპითეტი peronii ფრანგი ბუნებისმეტყველისა და მკვლევრის, ფრანსუა პერონის მიხედვით ეწოდა, რომელმაც სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი 1800-იანი ექსპედიციისას ტასმანიის ამხლობლად შენიშნა.
XIX საუკუნეში სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინი ვეშაპებზე ნადირობის მსხვერპლი გახდა. პერუში ამ სახეობას მცირე მეთევზეები იჭერენ. სამხრეთულ ვეშაპისმაგვარ დელფინებს ზვიგენები და ცელნამგალა ვეშაპები ჭამენ. ამ სახეობის დელფინები სხვადასხვა სახეობის თევზით, კიბოსნაირებითა და კალმარებით იკვებება. იშვათად იკვებებიან Euphausiacea რიგის სახეობებითაც. ქცევის ფორმები ნაკლებადაა ცნობილი. საკვებს წყლის ზედაპირზე მოიპოვებენ თუ სიღრმეებში არ არის ცნობილი.
სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინის სხეულის ზედა ნაწილი შავია, ხოლო ქვედა - თეთრი. არ აქვთ ზურგის ფარფლი. არიან სწრაფი, აქტიური მოცურავეები. ახალშობილები 80-100 სმ-ის სიგრძის არიან. ზრდასრულები 1.8-2.9 მეტრის სიგრძის არიან. მდედრები მამრებზე ოდნავ უფრო გრძელები არიან. ზრდასრულები 60-100 კგ-ს იწონიან.
სამხრეთული ვეშაპისმაგვარი დელფინები ჯგუფებად დაცურავენ. ჯგუფებში ორიდან 100 ინდივიდამდეა. ზოგიერთი ჯგუფი ძალიან ნერვიულია და ნავებისგან მოშორებით დაცურავს, ნაწილი კი ნავების მახლობლად. ხშირად დაცურავენ Lagenorhynchus cruciger-ებთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:სახეობები საფრთხის გარეშე კატეგორია:არგენტინის ძუძუმწოვრები კატეგორია:ჩილეს ძუძუმწოვრები კატეგორია:პერუს ძუძუმწოვრები კატეგორია:1804 წელს აღწერილი ძუძუმწოვრები
დემინის რაიონი
დემინის რაიონი (Landkreis Demmin) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი დემინი. რაიონი შედის მეკლენბურგ-წინა პომერანიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1.921,0 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 86 079 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 45 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 13 0 52.
კატეგორია:მეკლენბურგ-წინა პომერანიის რაიონები
რაშად სადიკოვი
რაშად ფარჰადის ძე სადიკოვი (Rəşad Fərhad oğlu Sadıqov; დ. 16 ივნისი, 1982, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად საფეხბურთო კლუბ „ყარაბაღის“ მცველი და კაპიტანია, აგრეთვე, 2017 წლის 13 დეკემბრიდან აზერბაიჯანის 21 წლამდელთა ნაკრების მწვრთნელია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები კატეგორია:აზერბაიჯანის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:აღდამის ყარაბაღის ფეხბურთელები კატეგორია:ქაისერისფორის ფეხბურთელები კატეგორია:ესქიშეჰირსფორის ფეხბურთელები კატეგორია:ფულადის ფეხბურთელები კატეგორია:ქოჯაელისფორის ფეხბურთელები კატეგორია:აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბაქოს ნეფთჩის ფეხბურთელები კატეგორია:თოვუზის თურანის ფეხბურთელები კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
მფრინავი თევზის თანავარსკვლავედი
მინი|მფრინავი თევზის თანავარსკვლავედი მფრინავი თევზის თანავარსკვლავედი (Volans) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 3,6. საქართველოდან არ ჩანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
გიორგი გეგეჭკორი (სპორტსმენი)
გიორგი გეგეჭკორი (დ.თარიღი უცნობია, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს, ანაპაში, რუსეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოკრივეები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
არდონის რაიონი
არდონის რაიონი (ოსურ.Æрыдоны район) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური რაიონი, შემავალი ჩრდილოეთ ოსეთის შემადგენლობაში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი არდონი, რომელიც ვლადიკავკაზიდან 39 კილომეტრში მდებარეობს. 2018 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 19 412 კაცს შეადგენს.
გეოგრაფია
არდონის ოლქი მდებარეობს რესპუბლიკის ცენტრალურ ნაწილში, დახრილ დაბლობზე. რაიონის ტერიტორია შეადგენს 377,08 კმ²-ს.
არდონის რაიონს ესაზღვრება: სამხრეთ-აღმოსავლეთით - პრიგოროდნიას, ხოლო სამხრეთით - ალაგირი, დასავლეთით დიგორი, ჩრდილო-დასავლეთით კიროვსკი, აღმოსავლეთში - პრავობერეჟნია.
ბორის გოგიჩაიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით