cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რობერტო ბაჯო
პირადი ცხოვრება
რობერტო ბაჯოს 7 დედმამიშვილი ჰყავს. ბავშვობაში ძმებთან ერთად ბურთს დასდევდა, თუმცა ფეხბურთელი მხოლოდ თვითონ გახდა. დედამისი მატილდა დიასახლისია. ცოლი ანდრეინა კი პირველად 1982 წლის თებერვალში ნახა. მაშინ ორივე 15 წლის იყო. მაშინ მათ სიყვარულს რომეოსა და ჯულიეტასას ადრებენ. ბედნიერ წყვილს ორი შვილი ჰყავს - 18 წლის ვალენტინი და 14 წლის მატია. ფეხბურთის სხვა არაერთი ვარსკვლავისგან განსხვავებით, რობერტო ბაჯოს პოპულარობის მოსაპოვებლად საკუთარი პერსონის გარშემო ნარკოტიკებთან, ალკოჰოლთან, დოპინგთან დაკავშირებული ან სექსუალური სკანდალების აგორება არ დასჭირვებია. დიდი საფეხბურთო ნიჭის გარდა, ბაჯო პიროვნული თვისებებითაც გამოირჩევა. ამასთან თავისი გარეგნობითაც იქცევს ყურადღებას. მას მარჯვენა ხელზე ინდური სვირინგი აქვს, ბოშურ საყურესა და გრძელ შეკრულ თმას ატარებს. რობერტო ბაჯო აღმსარებლობით ბუდისტია. ამ რელიგიით სტრესულ მდგომარეობაში ყოფნის დროს მეგობრის რჩევით დაინტერესდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ვიჩენცის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლონიის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრეშის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები კატეგორია:1990 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1994 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ილი (მცენარე)
ილი (Elettaria cardamomum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ჯანჯაფილისებრთა ოჯახისა. აქვს მხოხავი ფესურა და ღია მწვა ყვავილები. ნაყოფი სამბუდიანი კოლოფია. თესლს ხმარობენ კულინარიაში, შეიცავს 3,5-7% ზეთს, რომელსაც იყენებენ კვების და თამბაქოს მრეწველობაში, აგრეთვე მედიცინაში.
იზრდება სამხრეთ ინდოეთის და ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულის ტენიან მთის ტყეებში; კულტივირებულია ინდოეთში, შრი-ლანკაზე (ცეილონზე), ინდოეთის ნახევარკუნძულზე, სამხრეთ ჩინეთში. უფრო ფასობს მალაბარისა და მაისურის ილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯანჯაფილისებრნი
გაღმა ქარიატა
გაღმა ქარიატა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ქარიატის თემში (სოფლები: გამოღმა ქარიატა, გაღმა ქარიატა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 6 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. ჭალადიდიდან 8 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 476 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დანიის რეგიონები
დანიის 5 რეგიონი (regioner) ― ადმინისტრაციული დანაყოფებია მუნიციპალიტეტებსა და ცენტრალურ მთავრობას შორის. 2007 წლის დანიის მუნიციპალური რეფორმის შემდეგ 13 ამტი გაუქმდა და მუნიციპალიტეტების რიცხვი 270-დან 98-მდე შემცირდა.
დანიის შეამდეგნლობაში განსაკუთრებული ფართო ავტონომიის სტატუსით შედის გრენლანდია და ფარერის კუნძულები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის რეგიონები
41
თარიღი უცნობია
*
ბოლუსლუ
ბოლუსლუ  (Boluslu) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	1 313  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ქალწულობა
ქალწულობა („უმანკობა“, „ქალიშვილობა“, იშვიათად — „ვაჟიშვილობა“) — ქალის ორგანიზმის ფიზიოლოგიური მდგომარეობა დეფლორაციის მომენტამდე. ხასიათდება საქალწულე აპკის არსებობით. მამაკაცებს უმანკოების გამოკვეთილი ნიშნები არ გააჩნიათ. ტერმინი „ვაჟიშვილი“ გამოიყენება ისეთი მამაკაცების მიმართ, რომელთაც არ ქონიათ სექსუალური გამოცდილება.
კატეგორია:სექსუალობა
გრიფონიხა
გრიფონიხა (Грифониха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 0 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ფოთის ვალერიან გუნიას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრი
thumb|300px|ფოთის მშენებარე თეატრის შენობა 2010 წ.
ფოთის ვალერიან გუნიას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრი — სახელმწიფო დრამატული თეატრი ქალაქ ფოთში.
დაარსდა 1925 წელს ი. ზარდალიშვილის ხელმძღვანელობით. დასში იყვნენ ვ. გამყრელიძე, ვ. ჩხიკვაძე, ო. ღოღობერიძე, ნ. ჩიხლაძე, შ. ხონელი, შ. ჯაფარიძე, ქ. ორაგველიძე, ა. ყალაბეგიშვილი. 1928 წელს სათავეში ჩაუდგა ბ. გამრეკელი. 1936 წელს თეატრი გადავიდა საკათედრო ტაძრის ყოფილ შენობაში. ა წლიდან ტეატრს ხელმძღვანელობდა ნიკოლოზ გოძიაშვილი. 1963 წელს თეატრს მიენიჭა ვალერიან გუნიას სახელი.
საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ წლების განმავლობაში მიმდინარეობდა დავა საქართველოს საპატრიარქოსა და ფოთის თეატრს შორის შენობის გამო. საბოლოოდ 2005 წელს საკრებულოს გადაწყვეტილებით შენობა საპატრიაროს გადაეცა, ხოლო თეატრი კულტურის სახლში განთავსდა. 2008 წლიდან ფოთის თეატრი ევროპის რეგიონალური თეატრების ქსელის (IETM) წევრია. ამავე წლიდან ფოთის თეატრი საქართველოს რეგიონალური თეატრების თავმჯდომარეა. 2014 წლის 1 ივნისს ფოთის თეატრის შენობის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები დასრულდა და შენობა საზეიმოდ გაიხსნა ფართო საზოგადოებისთვის.
ჩიიატაუ
ჩიიატაუ (Сейәтау; Чиятау) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (83%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ხაიში
საკუთარი სახელი ხაიში შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ სოფელთაგანს:
პალანგკა-რაია
პალანგკა-რაია ― ინდონეზიის პროვინციის, ცენტრალური კალიმანტანის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. ქალაქი კუნძულ ბორნეოზე, მდინარე კაჰაიანსა და საბანგაუს შორის მდებარეობს. 2020 წლის აღწერით პალანგკა-რაიის მოსახლეობა 293 500 ადამიანს შეადგენს. ფართობის მიხედვით პალანგკა-რაია ინდონეზიის უდიდესი ქალაქია (ჯაკარტაზე თითქმის ოთხჯერ დიდია). ტერიტორიის დიდი ნაწილი ტყითაა დაფარული (მათ შორისაა დაცული ტყეები, საკონსერვაციო ტერიტორიები და ტანგკილინგის ტყე). კალიმანტანის ქალაქებს შორის პალანგკა-რაიას ადამიანური განვითარების ინდექსის უმაღლესი მაჩვენებელი აქვს.
ქალაქი ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციის ეკონომიკური, სამთავრობო და საგანმანათლებლო ცენტრია. შედარებით ახალი ქალაქია, რომელიც 1957 წელს დაარსდა. პალანგკა-რაიის მშენებლობაში ინდონეზიას საბჭოთა კავშირმაც დაუჭირა მხარე, სოციალისტურ ბანაკთან სუკარნოს ურთიერთობების გამო. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის ინფრასტრუქტურა შედარებით განვითარებულია და ადამიანური განვითარების ინდექსის მაღალი მაჩვენებელი აქვს, პალანგკა-რაია გარემოსდაცვითი პრობლემებით გამოირჩევა, როგორიცაა ტყეების ხანძრები, წყალდიდობები და ა.შ.
ეტიმოლოგია
ქალაქის სახელწოდება ორი სიტყვის კომბინაციაა დაიაკების ენიდან და სანსკრიტიდან. Palangka (დაიაკური) წმინდა ადგილს ნიშნავს, ხოლო raya (სანსკრიტი) უხვს ნიშნავს. შესაბამისად, პალანგკა-რაა უხვ წმინდა ადგილს ნიშნავს. ქალაქი დაიაკების პატარა სოფლის ადგილას დგას, რომელსაც პაჰანდუტი ერქვა და ტყეებით იყო გარშემორტყმული.
ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად ბაიუჰმა და კამბანგმა, დაიაკმა წყვილმა, სოფელი დააარსა, რადგანაც გარშემორტყმული რეგიონი უნაყოფო ნიადაგის გამო სახლის ასაგებად უვარგისი იყო. დროთა განმავლობაში სოფელი გაიზარდა და მიმდებარე მიწების ფერმებისა და მცირე პლანტაციებისთვის გამოყენება დაიწყეს. როგორც ამბობენ. თავდაპირველად სოფელს დუკუჰ-ბაიუჰი ერქვა, რაც Eka Badukuh-იდან მომდინარეობდა და „სამოსახლო ადგილს“ ნიშნავდა.
გეოგრაფია
პანლანგკა-რაიას ჩრდილოეთიდან გუნუნგ-მასის სარეგენტოს ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან ― და სამხრეთიდან ― პულანგ-პისაუს სარეგენტო, ხოლო დასავლეთიდან ― კატინგანის სარეგენტო. ქალაქის სამხრეთ ნაწილის ნიადაგი მეტწილად ტორფისა და ალუვიონისგან შედგება, ხოლო ჩრდილოთ ნაწილში ეწერი-ნიადაგები ჭარბობს. ქალაქი ძირითადად ვაკეზეა გაშლილი და ზოგადი დახრის დონე 40%-ს უტოლდება. ქალაქის დიდი ნაწილი ზღვის დონიდან 35 მეტრზე მაღლა მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორიდან 10 105.34 ჰექტარი დაცულ ტყედაა გამოცხადებული, ხოლო 90 722.15 ჰექტარი საწარმოო ტყეა. 63 816,4 ჰექტარი ეროვნულ პარკს უკავია, 1 771.13 ჰექტარი ნაკრძალვს, ხოლო 726.2 ჰექტარი დაცულ ბუნებას.
კლიმატი
პალანგკა-რაია ტროპიკული წვიმიანი ტყეების ზონაში მდებარეობს და მთელი წლის მანძილზე ძლიერი წვიმებით ხასიათდება. მეტეოროლოგიის, კლიმატოლოგიისა და გეოფიზიკური სააგენტოს მიხედვით პალანგკა-რაიის საშუალო ტემპერატურა 27.28 °C-ია (81.10 °F). მინიმალური ტემპერატურა 21.4 °C-ია (70.5 °F), ხოლო მაქსიმალური ― 35.2 °C (95.4 °F). ტენიანობა 65-95%-ს შორის მერყეობს. საშუალო წლიური ტენიანობის მაჩვენებელი 82.89%-ია. ქარის სიჩქარე 2-22 კვანძამდე მერყეობს, ხოლო საშუალო წლიური სიჩქარე 5.3 კვანძს უდრის. ქარის სიჩქარის მატება აგვისტოსა და ნოემბერშია მოსალოდნელი.
დემოგრაფია
2019 წელს მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი 2.84% იყო. 2020 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობაში ახალგაზრდების წილი ჭარბობს. 199 140 ადამიანი მუსლიმია, 73 641 ― პროტესტანტი, 5 511 ― კათოლიკე, 3 453 ― ინდუისტი, 485 ― ბუდისტი და სხვ. 20-24 წლის ასაკის მოსახლეობის წილი იზრდება, რაც ცენტრალური კალიმანტანიდან უმაღლესი განათლების მისაღებად ჩამოსული სტუდენტების რაოდენობის მატებითაა გამოწვეული. ქალაქს ჰუმანური განვითარების ინდექსისა და საცხოვრებელი პირობების საუკეთესო მაჩვენებელი აქვს მთელს კალიმანტაზე, რის გამოც მიგრანტებისთვის მიმზიდველი დანიშნულების ადგილია. ქალაქის მოსახლეობის უმრავლესობას დაიაკები შეადგენენ. სხვა ეთნიკური ჯგუფებიდან ქალაქში იაველები, მალაიები, ბანჯარები და ბუგინები ცხოვრობენ.
ადმინისტრაციული რაიონები
2001 წელს დეცენტრალიზაციამდე პალანგკა-რაია 2 ადმინისტრაციულ რაიონად: პაჰანდუტად და ბუკიტ-ბატუდ იყოფოდა. 2020 წლისთვის პალანგკა-რაიაში 5 ადმინისტრაციული რაიონი (პაჰანდუტი, საბანგაუ, ჯეკან-რაია, ბუკიტ-ბატუ და რაკუმპიტი) გამოიყოფა. 2020 წლისთვის ყველაზე მეტი ადამიანი ჯეკან-რაიაში (154 000), ხოლო ყველაზე ცოტა (4 000) რაკუმპიტში ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:პალანგკა-რაია კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციული დედაქალაქები კატეგორია:1957 წელს დაარსებულები ინდონეზიაში კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
კრაბატი (ფილმი)
კრაბატი — რეჟისორ მარკო კროიცპაინტნერის ფილმი, გადაღებული მწერალ ოტფრიდ პროისლერის ამავე სახელწოდების ნაწარმოების მიხედვით. იგი გამოვიდა 2008 წლის ოქტომბერში.
შინაარსი
ბიჭუნა კრაბატს სიზმარში ესმის უცნობი ხმა, რომელიც უხმობს ძველ წისქვილში. იქ მისული კრაბატი ხედავს მეწისქვილეს, რომელიც შესთავაზებს შეგირდად დარჩენას. მაგრამ ამის გარდა, წისქვილში სწავლობენ შავ მაგიას. კრაბატი აღმოაჩენს, რომ, ყველაფერთან ერთად, ყოველ წელს მეწისქვილე/ოსტატი კლავს ერთ შეგირდს და შეგირდთა გუნდს ემატება ერთი ახალი ბიჭი. აქ ცხოვრების მესამე წელს წისქვილში მოვა გოგონა-მომღერალი (რომელიც წელიწადში ერთხელ სხვა გოგონებთან ერთად ღამის რიტუალში მონაწილეობს). იგი ამოიცნობს კრაბატს ყვავად გადაქცეულ ბიჭუნებში და ყველა ტოვებს წისქვილს. წისქვილი ინგრევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული ფილმები კატეგორია:2008 წლის ფილმები
ინგლისური ენა
ინგლისური ენა (თვითსახელწოდება English, ასევე English language) — ფრიზიულ ენათა ჯგუფს ეკუთვნის და ინდოევროპულ ენათა ქვეოჯახის, დასავლეთ გერმანიკული ენების შტოს წარმოადგენს.
ინგლისური ენა ყველაზე ახლოს ფრიზიულ ენასთანაა. ასევე ენათესავება ნიდერლანდურ ენასა და გერმანული ენის დიალექტებს. გარკვეულ სიახლოვეს ამჟღავნებს სალიტერატურო გერმანულ ენასთანაც.
V საუკუნეში დღევანდელი დანიისა და ჩრდილოეთ გერმანიის ტერიტორიიდან ინგლისში გადმოსახლდნენ ანგლები, საქსები და იუტები. ამ ტომთა ენების, ან დიალექტების საფუძველზე ჩამოყალიბდა შერეული ენა, რომელიც თანამედროვე ინგლისურის ფუძე-ენას წარმოადგენს. ინდოგერმანულ ენათა საწყისი ენა — პროტო-ინდოგერმანული ენა კი, სავარაუდოდ, ჩვ. წ. V საუკუნის დადგომამდე ბევრად ადრე, დაახლოებით, 5 ათასი წლის წინათ უნდა არსებულიყო.
ინგლისური ენის გავრცელების არეალი
ინგლისური ყველაზე გავრცელებული ენაა დღევანდელ მსოფლიოში და მას გლობალურ ან მსოფლიო ენასაც უწოდებენ. მართალია, მოლაპარაკეთა რაოდენობის მიხედვით, ყველაზე დიდია ჩინური ენა, მაგრამ მას მშობლიურ ენად, უმთავრესად, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მოქალაქეები მიიჩნევენ.
სავარაუდოდ, ინგლისურ ენაზე მოლაპარაკეთა რიცხვი 380 მილიონს აღემატება. აქედან მოლაპარაკეთა ნახევარზე მეტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ბრიტანეთის კუნძულებზე, კანადაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და ბრიტანეთის ყოფილ კოლონიებში ცხოვრობს. აქედან გამომდინარე, დაახლოებით 360-370 მილიონ ადამიანზე მეტისთვის ინგლისური მეორე ენაა, რომლის შესწავლის აუცილებლობაც განპირობებულია ცალკეული ქვეყნების: ინდოეთის, პაკისტანის, ნიგერიის, კენიისა და სხვა სახელმწიფოების მრავალენოვნებით. ამ ქვეყნებში ინგლისური ზერეგიონალური კომუნიკაციის საშუალებას წარმოადგენს და, შესაბამისად, მეორე ოფიციალური ენაა.
მრავალი ქვეყნის სკოლებში, სადაც ინგლისური არც პირველი და არც მეორე სახელმწიფო ენა არაა, მას სწავლობენ პირველ უცხო ენად, მეორე ან მესამე უცხო ენის დაწყებამდნენ. მეორე და მესამე ენები, შესაძლოა, სხვადასხვა იყოს, მაგრამ ინგლისურს ყოველთვის სწავლობენ პირველი უცხო ენის სახით.
ინგლისური ენა სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციის ძირითადი ოფიციალური ენაა, ასევე — საერთაშორისო თემატური კონფერენციების სამუშაო ენაც.
სიტყვათა მარაგი
ინგლისურ ენას ძალიან მდიდარი სიტყვის მარაგი აქვს, რომელიც ენის განვითარების პერიოდში მნიშვნელოვნად განივრცო და გაფართოვდა.
ინგლისური ენის სრული ლექსიკონი, „ოქსფორდის უნივერსიტეტის ლექსიკონი“ (Oxford English Dictionary, 13 ტომი, 1933), „ახალი ინგლისური ენის ლექსიკონი“ (A New English Dictionary on Historical Principles, 10 ტომი, 1884-1933; შევსებული გამოცემა) 500 ათას სიტყვას შეიცავს.
ენათმეცნიერთა შეფასებით, თანამედროვე ინგლისური ენაში, დაახლოებით, ერთ მილიონზე მეტი სიტყვაა. ამას ემატება უამრავი გამოთქმა სლენგიდან თუ დიალექტებიდან; საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისა და ტექნიკის სხვადასხვა სფეროდან შემოსული ცნებები და ტერმინები, რომელთა უმეტესი ნაწილი მხოლოდ XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გამოიყენება.
ინგლისური ენის ლექსიკის დაახლოებით ერთი ნახევარი გერმანიკული (ძველი ინგლისური და სკანდინავიური), ხოლო მეორე ნახევარი – რომანული (ფრანგული და ლათინური) სიტყვებისაგან შედგება.
ბოლო ორი-სამი საუკუნის განმავლობაში ინგლისურ ენაში გამუდმებით შემოდიოდა ნასესხები სიტყვები არა მარტო ევროპული (ლათინური, ბერძნული, ფრანგული, სკანდინავიური) და აღმოსავლური წამყვანი ენებიდან (არაბული და სპარსული), არამედ ნაკლებად ცნობილი ენებიდანაც. სწორედ ამით აიხსნება დღევანდელი ინგლისური ლექსიკის დიდი მოცულობა.
ძველი ინგლისური ენიდან შემორჩა რაოდენობითი და რიგობითი რიცხვითი სახელები, პირის ნაცვალსახელები, მრავალი არსებითი და ზედსართავი სახელი. ფრანგული ენიდან ინგლისურში, ძირითადად, ინტელექტუალური, განყენებული ცნებები შევიდა. მაგალითად, ფრანგული წარმოშობისაა რანგისა და სტატუსის გამომხატველი სიტყვები: duke (ჰერცოგი), marquis (მარკიზი) და baron (ბარონი).
სიტყვათწარმოება
მრავალრიცხოვანი ახალი სიტყვების წარმოქმნასა და ჩამოყალიბებაში დიდი როლი ითამაშა სხვადსახვა ლინგვისტურმა პროცესმა:
ორთოგრაფია და ორთოეპია
ინგლისური ენის ორთოგრაფია მნიშვნელოვნად განსხვავდება ორთოეპიისგან. ეს აიხსნება ისტორიულად განპირობებული ორი მიზეზით:
ორთოგრაფიასა და ორთოეპიას შორის არსებული განსხვავებები განსაკუთრებით თვალშისაცემია ექვსი სიტყვის მაგალითზე: bough, cough, thorough, thought, through და rough. მართლწერაში შემორჩენილი gh მომდინარეობს იმ დროიდან, როდესაც ეს ფონემა ჯერ კიდევ წარმოითქმოდა. ძველად gh-ს წამოთქვამდნენ ქართული ანბანის ასო-ბგერა ხარის მსგავსად. ცხადია, გერმანული და ინგლისური ენების მცოდნე იოლად გაავლებს პარალელს ინგლისურ daughter-სა და გერმანულ Tochter-ს შორის.
დანარჩენი შეუსაბამობები შეინიშნება ბგერა შ-ს დაწერის 14 ვარიანტში. მაგალითად, anxious, fission, fuchsia  და ocean.
ფონემების როლი
ფონემა მნიშვნელობის განმასხვავებელი უმცირესი მჟღერი ერთეულია. თეორიის მიხედვით, ფონემათა წერილობითი ფიქსაციით მაქსიმალურად უნდა დაფიქსირდეს ენის ჟღერადობრივი თვისებები. სიტყვა enough-ს აქვს ოთხი ფონემა და ექვსი ასო-ნიშნით იწერება. მსგავსი სურათია სიტყვა breath-ის შემთხვევაშიც: გვაქვს ოთხი ფონემა და ექვსი ასო-ნიშანი (იხ. ფონოლოგია).
ინგლისური ენის მნიშვნელოვანი ხმოვანი ფონემები ნაჩვენებია მუქი შრიფტით: bit, beat, bet, bate, bat, but, botany, bought, boat, boot, book და burr. ამ ფონემებს ერთმანეთისაგან განასხვავებენ საარტიკულაციო ადგილის მიხედვით. ოთხი ინგლისური ხმოვანი ბგერა (დიფტონგები) წარმოიქმნება ერთი საარტიკულაციო ადგილიდან მეორე, უფრო მაღალ ადგილზე გადასვლის შედეგად.
ინგლისური ენის ისტორიული განვითარების პერიოდები
ინგლისური ენა XVI საუკუნეში ჩამოყალიბდა ლონდონური დიალექტის საფუძველზე. დღემდე მან განვითარების სამი საფეხური გაიარა. ეს ეტაპებია: თანამედროვე ინგლისურის პერიოდი იყოფა ორ ქვეპერიოდად: ინგლისურ ენაზე წერილობითი ძეგლები VII საუკუნიდან მოიპოვება.
ფლექსია
თანამედროვე ინგლისურ ენაში ფლექსია ნაკლებადაა განვითარებული.
მეტყველების ნაწილები
გრამატიკის სახელმძღვანელოთა მრავალი ავტორი ინგლისური ენის სიტყვათა მარაგს 8 ნაწილად ჰყოფდა, ძველბერძნულ-ლათინური ტრადიციის შესაბამისად. ამის მიუხედავად, თანამედროვე გრამატიკოსებმა სცადეს ინგლისური ენის სხვაგვარად კლასიფიცირება. ამერიკელმა ლინგვისტმა ჩარლზ კარპენტერ ფრისმა (Charles Carpenter Fries) 1952 წელს თავის წიგნში „ინგლისური ენის სტრუქტურა“ (The Structure of English) სიტყვების უმეტესობა ოთხ დიდ კლასად დაყო.
ინგლისურ წინადადებაში სიტყვათა თანმიმდევრობა ფიქსირებულია. ორთოგრაფიაში მნიშვნელოვანწილად შენარჩუნებულია ტრადიციული ფორმები.
ზმნის კლასები
ა) ინგლისურ ენას აქვს ზმნის ორი კლასი:
ბ) ზმნებს be, have, need და dare სრული ზმნებივით აქვს ინფინიტური (განუსაზღვრელი) და პარტიციპული (მიმღეობითი) ფორმები; მაგრამ can, could, may, might, must, ought, shall, should, will და would ზმნებს არ გააჩნიათ აღნიშნული განუსაზღვრელი და მიმღეობითი ფორმები და მათ შეუძლიათ აწარმოონ ზმნის ფორმათა მხოლოდ გარკვეული, მეტად შეზღუდული რაოდენობა. სწორედ ინფინიტივის არქონის გამო, დასახელებისას ამგვარ ზმნებს წინ to-ს არ ურთავენ.
დამოუკიდებელი ზმნები (ordinary verbs)
დამოუკიდებელი და წესიერი ზმნები ნამყოსა და ნამყო მიმღეობით (პარტიციპ-პერფექტი) ფორმებს იწარმოებენ ინფინიტივზე -d-ს ან -ed-ის დართვით. ზმნის განუსაზღვრელი ფორმის ბოლო თანხმოვანი ზოგჯერ ორმაგდება (მაგ., ban, banned).
აწმყო მიმღეობისა (პარტიციპ-პრეზენსი) და გერუნდივის ფორმები ერთი საერთო წესის მიხედვით იწარმოება. კერძოდ, ზმნის ინფინიტივი დაირთავს -ing დაბოლოებას. თანხმოვანთა გაორმაგების წესი ამ შემთხვევაშიც მოქმედებს.
ზმნის დროთა ფორმები
ა) ინგლისურ ზმნას, სხვა ენების მსგავსად, სამი დრო აქვს – აწმყო (ახლანდელი), ნამყო (წარსული) და მყოფადი (მომავალი); მაგრამ ინგლისურში ეს სამი დრო დამატებით ფორმებად იყოფა, რომელთაც დროის ფორმებს უწოდებენ.
ბ) თხრობითი წინადადებების მოკლე ფორმები დამხმარე ზმნებს be, have, will, would მოკლე ფორმებიც აქვთ:"am = 'm,""have = 've,""will = 'll,""is = 's,""has = 's,""would = 'd,""are = 're,""had = 'd."ზმნა has ფორმის შესამოკლებლად s გამოიყენება, ხოლო had და would ფორმებისთვის – d: მოკლე ფორმები გამოიყენება ნაცვალსახელების, here, there, ზოგიერთი კითხვითი სიტყვის პატარა არსებითი სახელების შემდეგ: თხრობითი წინადადების ბოლოში მოკლე ფორმა არ გამოიყენება: ამ წინადადების ბოლოს შემოკლებული ფორმის – I'm გამოყენება სრულიად მიუღებელი იქნებოდა.
ზმნათა shall ან should, was და were ფორმებს არ გააჩნიათ შემოკლებები, მაგრამ სასაუბრო ენაში მათთვისაც არსებობს შემოკლებული ფორმები, რომლებიც ასე ისმის ზეპირ მეტყველებაში: [ʃl], [ʃəd], [wəs], [wə(r)].
გ) აქცენტირება, მახვილის დასმა თავისი ფუნქციის შესრულებისას დამხმარე ზმნებს მახვილი არ დაესმის, ხოლო მთავარ (მნიშვნელობის მქონე) ზმნას მახვილს აქვს.
ზმნის დროთა უარყოფითი ფორმები
ა) ახლანდელი დროის აწმყო განუსაზღვრელის (present simple) ფორმა: მხოლობითი რიცხვის მესამე პირში does not ან doesn't + ინფინიტივი: სხვა პირებში do not ან don't + ინფინიტივი.
სასაუბრო ენაში ხშირია შემოკლებული ფორმების გამოყენება: უარყოფითი წინადადების მისაღებად, დამხმარე ზმნის შემდეგ not ემატება. სასაუბრო მეტყველებაში ხშირია შემოკლებები: ბ) მოკლე ფორმები უარყოფით წინადადებებში.  დამხმარე ზმნები be, have, will, would, shall, should, do შემოკლდებიან შემდეგნაირად:
have not და has not ფორმების შემოკლებული ვარიანტებია haven't და hasn't, ხოლო სრული დროის (Perfect) მოკლე ფორმებია: 've not და  's not: შემოკლებული will not ორიდან ერთ-ერთ ფორმას იღებს: won't ან 'll not.
გ) ინგლისურ ენაში უარყოფითი წინადადება შეიძლება შეიცავდეს მხოლოდ ერთ უარყოფას. ინგლისურ წინადადებაში ორმაგი უარყოფა წინადადების აზრს ატრიალებს საპირისპირო მნიშვნელობით და დადებითი შინაარსის გამოდის: Nobody did nothing (სიტყვასიტყვით თარგმანში „არავინ აკეთებდა არაფერს“), ინგლისელი გულისხმობს, რომ „ყველა რაღაცას აკეთებდა“ ანუ „უსაქმოდ არავინ იყო“. ასეთივე მნიშვნელობით გამოიყენება სიტყვები: never, no (ზედსართავი სახელი), none, nobody, no one, nothing, hardly, hardly ever და მისთ.:
კითხვითი ფორმები – შეკითხვა და თხოვნა
ა) აწმყო განსუზღვრელი დროის კითხვითი ფორმა: does he (she, it) + ინფინიტივი; do I (you, we, they) + ინფინიტივი.
ნამყო განსუზღვრელი დროის კითხვითი ფორმა: did + ქვემდებარე (არსებითი სახელი) + ინფინიტივი.
მაგ.:
ყველა სხვა დანარჩენ დროში კითხვითი ფორმები იწარმოება დამხმარე ზმნის შემდეგ ქვემდებარის (არსებითი სახელის) მოთავსებით:
ბ) დამხმარე ზმნების შემოკლებული ფორმები კითხვით წინადადებებში
თუ ზმნა პირველ ადგილზეა წინადადებაში, მაშინ დაწერისას არ გამოვიყენებთ მოკლე ფორმას. გამონაკლისია მხოლოდ უარყოფით-კითხვითი ფორმები. მეტყველებაში შემოკლებები უფრო ხშირად გვხვდება, ვიდრე ნაწერში.
Shall, should, do და did ფორმებს შემოკლებები არ გააჩნია. თუმცა აქაც არის მცირე გამონაკლისი do-ს სახით: do you ზოგჯერ d'you ფორმით გვხვდება. ზეპირ მეტყველებაში shall, shoud და do you ფორმები შეიძლება ასე შეამოკლონ ხოლმე: [ʃl, ʃəd, dju:].
გ) კითხვითი ფორმები გამოიყენება შეკითხვის დასასმელად. გამონაკლისი შემთხვევებია:
He asked: "Where does she live?" = He asked where she lived.
დ) თხოვნა ასევე გამოიხატება კითხვითი ფორმით:
ზმნის კითხვითი ფორმა თხოვნის მტკიცებით ფორმად გარდაიქმნება იმ შემთხვევაშიც, თუ ეს თხოვნა I wonder, I was wondering ანდა Do you think ფრაზით იწყება:
მაგრამ: I wonder if you could give me a hand. I was wondering if you could give me a hand. I wondered if you could give me a hand.
ანდა: Do you think you could give me a hand? ირიბად თქმისას ეს პრობლემა არ არსებობს, რადგან ირიბი თხოვნა შეიძლება გამოვხატოთ ზმნაზე ask ობიექტისა და ინფინიტივის დართვით:
ე) კითხვითი ფორმა გამოიყენება question tags-ში ნეგირებული ზნის შემდეგ:
ვ) თუ წინადადების თავშია ისეთი სიტყვები ან გამოთქმები, როგორიცაა: never, rarely, seldom, only when, only by, not only, not till, განსაკუთრებული აზრობრივი აქცენტის დასასმელად, მაშინ მომდევნო სრული ზმნა ინვერტირებულ (კითხვით) ფორმაში გამოიყენება:
უარყოფით-კითხვითი ფორმები
ა) ეს ფორმა იწარმოება not-ის დასმით კითხვითი ფორმის შემდეგ: ამ ფორმას, თითქმის, ყოველთვის შემოკლებული სახით გამოიყენებენ: not დგას ამჯერად სუბიექტის წინ.
ფორმას am I not? გააჩნია არაწესიერი (უწესო) შემოკლებული ფორმა aren't I?
ბ) უარყოფით-კითხვითი ფორმების გამოყენება შეიძლება, თუ მოსაუბრე დადებით პასუხს ელის:
გ) უარყოფით-კითხვითი ფორმები გამოიყენება აგრეთვე (question tags-ში) დადებითი წინადადების შემდეგ:
დამხმარე ზმნები (auxiliary verbs)
ინგლისური ენა განასხვავებს დამხმარე ზმნებს. ესენია: ცნება „დამხმარე ზმნა“ დამკვიდრდა იმის გამო, რომ ამ ზმნების მეშვეობით წინადადებაში შესაძლებელია რთული შედგენილი დროების წარმოება. დამხმარე ზმნა ერთვის ძირითადი საუღლებელი ზმნის პირველ, მეორე ანდა მესამე ფორმებს (infinitive, present participle და present perfect): როდესაც დამხმარე ზმნა დაერთვის ძირითადი საუღლებელი ზმნის საწყის ფორმას, იგი გამოხატავს ნებართვას, შესაძლებლობას, ვალდებულებასა და ა.შ.
მოდალური დამხმარე ზმნებია:
მოდალური დამხმარე ზმნების ცალკე დასახელებისას მათ to-ს არ დაურთავენ.
ნახევრადმოდალური დამხმარე ზმნებია:
ენათმეცნიერული კონვენციის თანახმად, ცალკე დასახელებისას ნახევრადმოდალური used არ დაირთავს to-ს. ეს წესი არ შეეხება ამ ზმნის ინფინიტიურ ფორმას.
დამხმარე ზმნები: ფორმები და ნიმუშები
ა) to be, to have და to do დამოუკიდებელ ზმნებადაც არსებობენ წინადადებაში. თუმცა ძალიან ხშირად მათ დამხმარე ზმნის ფუნქცია აკისრიათ.
მოცემულ ზმნათა მნიშვნელობების თარგმნა შესაძლებელი მხოლოდ მაშინ, როცა მათ დამოუკიდებელი ფუნქცია აკისრიათ. თუკი ისინი მხოლოდ მორფოლოგიურ ფუნქციას ასრულებენ, მაშინ მთავარი საუღლებელი ზმნის მნიშვნელობას განავრცობენ ან აზუსტებენ დროის, პირისა თუ რიცხვის შესაბამისად. სწორედ ამ თვისების გამო უწოდებენ მათ დამხმარე ზმნებს.
be და do დამხმარე ზმნები უარყოფითსა და კითხვით ფორმებში შემდეგ სქემას ემორჩილებიან:
უარყოფითი ფორმა, ზმნა + not:
კითხვითი ფორმა, სუბიექტი + ზმნა:
Have დამხმარე ზმნების ასეთ წყობას მისდევს:
ზოგჯერ გამოიყენება do/did ფორმებიც:
be მოითხოვს სრულ ინფინიტურ ფორმას (to + ინფინიტივი):
have მოითხოვს აგრეთვე სრულ ინფინიტურ ფორმას, გარდა ორი კონსტრუქციისა (იხ. თავი „have+ობიექტი+პარტიციპ-პერფექტი“, „have+ობიექტი+პარტიციპ-პრეზენსი“).
do ინფინიტივს უკავშირდება to-ს დაურთველად:
თუ be, have და do დამხმარე ზმნებადაა გამოიყენებული, საჭიროა ზმნის პირველი (infinitive) ანდა მესამე (participle) ფორმა იმის მიუხედავად, რომ ეს ფორმები პასუხებსა და კომენტარებში იგულისხმება:
be, have და do ზმნების გამოყენება შეიძლება სრული (დამოუკიდებელი) ზმნების სახით. ამ შემთხვევაში, მათ საკუთრივი მნიშვნელობა უნარჩუნდება: ამ შემთხვევაში be, have, do ზმნები ცალკე უნდა იდგნენ:
თვითონ do იუღლება do-სავე მეშვეობით:
ხოლო ზმნა have შეიძლება ორნაირად ვაუღლოთ: ბ) Can, could, may, might, must, ought, will, would, shall და should (დამხმარე მოდალური ზმნები)
დამხმარე მოდალური ზმნები მხოლობითი რიცხვის მესამე პირში დაბოლოება s-ს არ დაირთავს:
I must, he must, I can, he can
ისინი უარყოფით და კითხვით ფორმებს შემდეგი ნიმუშის მიხედვით აწარმოებენ:
Will not he...? Will he...?
''Ought not he...? Ought he...?''
საერთოდ, შეიძლება ითქვას, რომ მოდალურ ზმნებს არ გააჩნია წარსულის ფორმები; მიუხედავად იმისა, რომ could, might, should, would ფორმები არსებობს, მათი გამოყენების შესაძლებლობა შეზღუდულია.
მოდალურ ზმნებს არ გააჩნია ინფინიტური ფორმები, მიმღეობები და ამ მიზეზის გამო, შეუძლებელია მათი განგრძობით ფორმაში (contnuous form) ჩასმა და გამოყენება. Ought-ის გარდა, ყველა მოდალურ ზმნას მხოლოდ ინფინიტივი მოსდევს:
მაგრამ:
მოდალური ზმნა ყოველთვის მოითხოვს ინფინიტივს, რომელიც ზოგჯერ იგულისხმება.
გ) need, dare და used (ნახევრადმოდალური ზმნები)
თუ used და dare ზმნები დამხმარე ზმნების ფუნქციას ასრულებენ, მაშინ ისინი მხოლოდ ინფინიტივს შეერწყმიან წინადადებაში.
He need not wait.
Need და dare შეიძლება გამოვიყენოთ დამოუკიდებელ ზმნებად: Used (ზოგჯერ used to) წარსულის საწარმოებლად გამოიყენება. უარყოფითი ანდა კითხვითი ფორმა ასეთია: მიუხედავად იმისა, რომ ზმნა used-ს არა აქვს ინფინიტივი, მაინც გაიგონებთ ასეთი სახით:
Didn't he use to?
Did she use to?
დამხმარე ზმნების გამოყენება მოკლე პასუხებში
მოკლე კითხვა-პასუხით მიმდინარე საუბარში განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია დამხმარე ზმნების გამოყენება შესაბამისი ფორმებით. თანამოსაუბრის მიერ ნახსენები ზმნის გამეორების თავიდან ასაცილებლად, როდესაც საჭიროა დადებითი ან უარყოფითი პასუხის გაცემა (დათანხმება, არდათანხმება, შენიშვნის უარყოფა ან განვრცობა და ა.შ.), გამოიყენება დამხმარე ზმნა.
მოკლე პასუხი დამხმარე ზმნის მეშვეობით
კითხვები, რომლებიც პასუხად „დიახ“ ან „არა“-ს მოითხოვენ (შემდეგი სახის შეკითხვებია: Do you smoke? Can you ride a bicycle?), საჭიროებენ სიტყვებზე yes ანდა no + დამხმარე ზმნით პასუხის გაცემას. არსებითი სახელით გამოხატულ სახელს შეცვლის ნაცვალსახელი. ნაცვალსახელით გამოხატული ქვემდებარეები შეიძლება შეიცვალონ ისე, როგორც მაგალითებშია მოცემული: თუ კითხვით წინადადებაში ერთზე მეტი დამხმარე ზმნაა, პასუხში გამოიყენება პირველი დამხმარე ზმნა:"'Should he have gone?' 'Yes, he should (have (done)).'"ისეთი დამხმარე ზმნების შემცველი კითხვითი წინადადებები, როგორიცაა must I / he და ა.შ. ან need I / he და ა.შ. ასეთ პასუხს მოითხოვენ:"Yes, you (he, she და ა.შ.) must.""ანდა:""No, you (he, she და ა.შ.) needn't:""'Must I take all these pills?' 'Yes, you must.'""'Need I take all these pills?' 'No, you needn't.'"პასუხად მხოლოდ yes-ის ან no-ს თქმა არათავაზიანად ჟღერს და ინგლისელის ყურისთვის ძალიან უხეშ პასუხად აღიქმება.
დადებითი და უარყოფითი პასუხის გაცემა
ა) დადებითი (affirmative) შინაარსის თხრობით წინადადებაზე პასუხის გაცემა შეიძლება ამგვარად: yes / so / of course + დამხმარე ზმნის თანხმობის გამომხატველი ფორმა. წინადადებაში ნახსენები დამხმარე ზმნა პასუხში მეორდება. თუ წინადადება არ შეიცავდა დამხმარე ზმნას, მაშინ პასუხში დამხმარე ზმნის ის ფორმა უნდა გამოვიყენოთ, რომელსაც მოითხოვს პირველ წინადადებაში არსებული დამოუკიდებელი ზმნა (do, does ან did): ბ) უარყოფითი შინაარსის წინადადებაზე შედავება, შეკამათება ან საწინააღმდეგო აზრის გამოთქმა ასე შეიძლება: yes, oh yes + დამხმარე ზმნის თანხმობის გამომხატველი ფორმა. ამ დროს დამხმარე ზმნა განსაკუთრებულად ხაზგასმით წარმოითქმის აქცენტირების საშუალებით: გ) უარყოფითი (negative) შინაარსის წინადადებისთვის იწარმოება no + დამხმარე ზმნის უარის გამომხატველი ფორმა, რომელიც დასტურს გამოხატავს (თუ პასუხის გაცემისას დამხმარე ზმნის თანხმობის გამომხატველი ფორმა გამოვიყენებთ, შინაარსობრივად გამოგვივა, რომ არ ვეთანხმებით თანამოსაუბრეს): დ) დადებითი (affirmative) შინაარსის თხრობითი წინადადება შეგვიძლია უარვყოთ no/oh no + დამხმარე ზმნის უარის გამომხატველი ფორმის მეშვეობით: კავშირის but გამოყენება შეიძლება იმ შემთხვევაში, როდესაც თანამოსაუბრე არ ეთანხმება კითხვითი წინადადებით გამოთქმულ აზრს:
question tags
Question tag ეწოდება ყოველთვის წინადადების ბოლოს მოთავსებულ მოკლე კითხვით ფრაზას. თმცა ინგლისურად question tag-ის იმდენი ვარიანტი არსებობს, რამდენიც დამხმარე ზმნაა, ქართულში მათი ზუსტი თარგმანი სიტუაციურად შეიძლება იყოს: „განა არა?“ ან უბრალოდ „არა?“ ზოგჯერ კი „ხომ“. ინგლისურში ამ მოკლე კითხვითი ფრაზის ფუნქციაა მოსაუბრისგან დასტურის მიღება გამოთქმულ აზრთან დაკავშირებით.
კითხვითი ფრაზა იმავე დამხმარე ზმნით იწარმოება, რომელიც გამოყენებულია მთავარ წინადადებაში. თუ მთავარი წინადადება მტკიცებითი (დადებითი) შინაარსისაა, მაშინ კითხვითი ფრაზა უარყოფითი უნდა იყოს. თუ მთავარი წინადადება უარყოფითი შინაარსისაა, მაშინ კითხვითი ფრაზა მტკიცებითი (დადებითი) შინაარსის უნდა იყოს. მაგალითად:
რესურსები ინტერნეტში
*
ღვებრა
ღვებრა  — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში (სოფლები: არცხელი, ზარდლაში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი, ცალდაში, ჭოლაში).
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კამბოჯა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამბოჯამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
გორე
ილ-დე-გორე (Île de Gorée - კუნძული გორე) — ქალაქ დაკარის ერთ-ერთი კომუნა სენეგალში. მისი ფართობი 0.182 კმ²-ია. კუნძული მდებარეობს დაკარის ნავსადგურიდან 2 კმ-ის მოშორებით.
2005 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 1 056 ადამიანს შეადგენს, სიმჭიდროვე 5 802 ადამიანი კმ²-ზე, რაც დაკარის საშუალო სიმჭიდროვის ნახევარია. გორე ყველაზე პატარა და ამავე დროს ყველაზე ნაკლებ დასახლებული კომუნაა დაკარის 19 კონუნას შორის.
გორე ცნობილი დესტინაციაა ატლანტიკური მონებით ვაჭრობით დაინტერესებულ ადამიანებს შორის. მაგრამ მონებით ვაჭრობის უფრო მნიშვნელოვანი ცენტრი სენეგალში მდებარეობდა ჩრდილოეთით, ქალაქ სენ-ლუისთან, გამბიის სამხრეთით, მთავარი მდინარეების ოკეანესთან შესართავთან.
გორე პატარა კუნძლია. მისი სიგრძე 900 მეტრია, სიგანე 350 მ. იგი წარმოადგენდა პატარა პორტს და ევროპელთა დასასხლების არეალს სანაპიროს გასწვრივ. იმის გამო, რომ თითქმის მთლიანად მოკლებულია სასმელ წყალს, კუნძული დაუსახლებელი რჩებოდა ევროპელთა მოსვლამდე. პირველად აქ პორტუგალიელები მოვიდნენ (ახ. წ. 1450 წ.), რომლებმაც დააარსეს პატარა სამლოცველო, მიწას კი სასაფლაოდ იყენებდნენ.
გორე ყველაზე მეტად ცნობილია იმით, რომ აქ მდებარეობდა მონათა სახლი (Maison des esclaves), რომელიც 1780–1784 წლებში აფრო-ფრანგულმა მეტისთა ოჯახმა დააარსა. იგი კუნძულის ერთ-ერთი უძველესი სახლია. ამჟამად ის გამოიყენება ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად, რათა აჩვენონ მონებით ვაჭრობის საშინელება.
კუნძულის სხვა ღირსშესანიშნაობებს განეკუთვნება მუზეუმები, რომელთაგან ერთი ეძღვნება ქალებს, ერთი სენეგალის ისტორიას და ერთიც ზვას. ტურისტებს შორის ასევე ინტერესს იწვევს XVII საუკუნის გორეს პოლიციის სადგური, გორეს ციხესიმაგრე და პატარა პლაჟი.
1978 წლიდან კუნძული შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სენეგალის გეოგრაფია კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სენეგალში
ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერია)
ბეჭდების მბრძანებელი (The Lord of the Rings) — რეჟისორ პიტერ ჯექსონის კინოტრილოგია, რომელიც გადაღებულია ჯ. რ. რ. ტოლკინის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმი გამოვიდა 2001-2003 წლებში და იქცა ერთ-ერთ მთავარ მოვლენად კინოსამყაროში.
ფილმის მოქმედებას ადგილი აქვს გამოგონილ ქვეყანაში, შუახმელეთში. სიუჟეტის მიხედვით, ახალგაზრდა ჰობიტი, ფროდო ბეგინსი მიემგზავრება მორდორის ქვეყანაში საურონის ბეჭდით, რომელიც საურონს წაართვეს მრავალი წლის წინ. იგი ცდილობს ბეჭდის დაბრუნებას, რადგანაც სწორედ ამის შემდეგ შეძლებს მთელი სამყაროს დაპყრობას. მეგობრებთან და შუახმელეთის არსებებისა და ხალხის წარმომადგენლებთან ერთად ფროდო საბოლოოდ მიაღწევს მორდორამდე და ანადგურებს ბეჭედს, თუმცა მას ამაში ხელს უშლის ბოროტი არსება გოლუმი. საბოლოოდ ბოროტება განდევნილია შუახმელეთიდან.
ფილმი მიჰყვება ჯ. რ. რ. ტოლკინის წიგნის სიუჟეტს, თუმცა, გამომდინარე იქიდან, რომ იგი გადაღებული იქნა კინოთეატრებისთვის, წიგნის ბევრი ეპიზოდი შემოკლებულია ან ამოღებულია სცენარიდან. მიუხედავად ამისა, მასში ასევე დამატებულია ზოგიერთი სცენა, რომელიც არც არის ნახსენები წიგნში ან სცენები, რომლებიც წიგნში მცირე ადგილს იკავებენ (მაგალითად, ვარგების, ველური მგლების გამოჩენა მეორე წიგნში, „ორი ციხე-კოშკი“).
ფილმის სამი ნაწილი გამოვიდა ერთმანეთის შემდეგ - 2001, 2002 და 2003 წლის შობის დღესასწაულის პერიოდში. მისი ბიუჯეტი საერთო ჯამში შეადგენდა 280 მილიონ დოლარს, პროექტზე მუშაობამ 8 წელი გასტანა. პიტერ ჯექსონი ერთდროულად მუშაობდა სამივე ფილმზე. სამივე გადაღებული იქნა ახალ ზელანდიაში, რადგან შემქმნელების მტკიცებით, ლანდშაფტების მხრივ იქ არის ყველაფერი, რაც საჭიროა ტოლკინის სამყაროს იდეალურად ვიზუალიზაციისთვის.
ტრილოგიას წილად ხვდა დიდი კომერციული წარმატება, ისევე, როგორც აღიარება ვიზუალური ეფექტებისთვის. მან მიიღო 17 ოსკარი (ნომინირებული იყო 30-ზე). ყოველი ფილმი გამოსვლიდან რამდენიმე თვის შემდეგ გამოვიდა როგორც ჩვეულებრივი, კინოვერსიის სახით, ასევე უფრო ვრცელი სცენებით, სპეციალურ DVD ფორმატში. პირველ და მეორე სერიას დაემატა გამოუყენებელი მასალის 30 წუთი, ხოლო მესამეს - 1 საათი. 2011 წლის ივნისში გამოვიდა ფილმის გამოცემა Blu-Ray დისკის ფორმატში.
სიუჟეტი
იხილეთ დაწვრილებითი ინფორმაცია შემდეგ სტატიებში: ბეჭდის საძმო, ორი ციხე-კოშკი და მეფის დაბრუნება.
როლებში
{| class="wikitable collapsible" style="text-align: center; clear: both;" ! style="width:20%;" rowspan="2"| პერსონაჟი ! colspan="3" | ფილმი ! style="width:26.6%;"| ბეჭდის საძმო ! style="width:26.7%;"| ორი ციხე-კოშკი ! style="width:26.7%;"| მეფის დაბრუნება ! colspan="4" style="background:lightblue;"|
ბეჭდის საძმო
! ფროდო ბეგინსი ! არაგორნი ! ბორომირი ! მერიადოკ „მერი“ ბრენდიბაკი ! სემუაიზ გემჯი ! განდალფი ! გიმლი ! ლეგოლასი ! პერეგრინ „პიპინ“ ტუკი ! colspan="4" style="background:lightblue;"|
მაზრა და სერი
! ბილბო ბეგინსი ! მისის ბრეისგირდლი ! ბარლიმენ ბატერბერი ! როუზი კოტონი ! ბებრუხანა გემჯი ! ელანორ გემჯი ! სერის კარის დარაჯი ! ფერმერი მეგოტი ! მოხუცი ნოუკსი ! ევერარდ ზორბტერფი ! მისის ზორბტერფი ! ოთო სეკვილ-ბეგინსი ! ლობელია სეკვილ-ბეგინსი ! ტედ სენდიმენი ! colspan="4" style="background:lightblue;"|
რივენდელი და ლოთლორიენი
! არუენი ! ელფი ბადრაგი (იგივე „Figwit“, როგორც მას ფანებმა უწოდეს) ! კელებორნი ! ელრონდი ! გალადრიელი ! ჰალდირი ! რუმილი ! colspan="4" style="background:lightblue;"|
ილია ჭავჭავაძის მწვერვალი
ილია ჭავჭავაძის მწვერვალი — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ხდისა და არმხის წყალგამყოფის — შავანის ქედის სამხრეთ ნაწილში. სიმაღლე 3800 მ. 1938 წელს მდინარე ხდის ხეობიდან მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრა ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და მას ილია ჭავჭავაძის სახელი უწოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერია)
იზენგარდი და მორდორი
! სმეაგოლი/გოლუმი ! გორბაგი ! გოთმოგი კრეიგ პარკერი (გახმოვანება) ! გრიმა ენაგესლი ! გრიშნახი ! ლურცი ! მაუჰური ! საურონის პირი ალან ჰოვარდი (გახმოვანება) ! ერთი ბეჭედი ! სარუმანი ! საურონი ალან ჰოვარდი (გახმოვანება) ალან ჰოვარდი (გახმოვანება) ! შაგრატი ! შარკუ ! სნაგა ! უგლუკი ! ანგმარის გრძნეული მეფე ბრენტ მაკ-ინტაირი ენდი სერკისი (გახმოვანება) ენდი სერკისი (გახმოვანება) ! colspan="4" style="background:lightblue;"|
ისტორიული პიროვნებები
! დეაგოლი ! ელენდილი ! გილ-გალადი ! ისილდური
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ეპიკური ფილმები კატეგორია:ფენტეზი ფილმები კატეგორია:პიტერ ჯექსონის ფილმები კატეგორია:ფილმები-ტრილოგიები კატეგორია:2000-იანი წლების ფენტეზი ფილმები კატეგორია: ამერიკული ფილმების სერიები
აპალაჩის პლატო
აპალაჩის პლატო (Appalachian Plateau) — დანაწევრებული პლატო აშშ-ში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ადირონდაკის მთები, სამხრეთით მექსიკისპირა დაბლობი, დასავლეთით ცენტრალური ვაკეები, ხოლო აღმოსავლეთით რიჯ-ენდ-ვალის რეგიონი. აშშ-ის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონების თვალსაზრისით, წარმოადგენს აპალაჩების პლატოს პროვინციას, რომელიც შედის აპალაჩების მთიანეთის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად ვრცელდება ნიუ-იორკის, პენსილვანიის, ოჰაიოს, მერილენდის, დასავლეთი ვირჯინიის, ვირჯინიის, კენტუკის, ტენესის, ალაბამისა და ჯორჯიის შტატების ტერიტორიაზე. მისი სამხრეთი ნაწილი ცნობილია კამბერლენდის პლატოს სახელწოდებით.
ინტენსიურადაა დანაწევრებული ოჰაიოს სისტემის მდინარეებით. პლატოს უმაღლესი ნაწილია აღმოსავლეთი კიდე. პენსილვანიაში სიმაღლე იცვლება 530–900 მ ფარგლებში და დასავლეთ ვირჯინიაში მატულობს თითქმის 1500 მ-მდე. დასავლეთი ვირჯინიიდან ტენესიმდე სიმაღლე იკლებს 900 მ-მდე და ალაბამაში ეს ნიშნული 300 მ-მდეა. პლატოს დასავლეთ მხარეს, კერძოდ, ოჰაიოში სიმაღლე 175 მ-ს აღწევს და დაახლოებით 600 მ-მდე მატულობს კენტუკიში. ჩრდილო-დასავლეთ ალაბამაში სიმაღლე იკლებს 150 მ-მდე.
აპალაჩის პლატო ოდნავაა დახრილი ჩრდილო-დასავლეთისაკენ, რის გამოც იგი აღმოსავლეთ მხარესთან შედარებით მაღალია. აპალაჩის პლატო ჩამოყალიბდა პალეოზოურში. აგებულია კამბრიუმამდელი ქანებით, რომლებიც გადაფარებულია პალეოზოური ასაკის დანალექი ქანებით, — ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებით, კირქვებითა და კონგლომერატებით. აპალაჩის პლატოზე, განსაკუთრებით მისისიპური ჩესტერის სექციის კარბონატულ ქანებში ფართოდაა გავრცელებული კარსტი.
პლატოს ამგებელი ქანების ფენები თითქმის ჰორიზონტალურია; ანთრაციტისა და ქვანახშირის მოპოვება დრიფტული წესით მიმდინარეობს. აპალაჩის ქვანახშირის საბადო უდიდესია აშშ-ში. სხვა მნიშვნელოვანი წიაღისეულებიდან მოიპოვება ნავთობი, ბუნებრივი აირი, რკინის მადანი და კირქვა. მის ფარგლებშია რამდენიმე ეროვნული პარკი და ტყე.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
ჩუკალი (ბაშკირეთი)
ჩუკალი (Сокалы; Чукалы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 119 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 92 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (51%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
აჭი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი)
აჭი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ლიხაურის თემში (სოფლები: აჭი, კვაჭალათი, ლიხაური, ნიაბაური). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე აჭისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 420 მ., ლიხაურიდან 5 კმ.
ღირსშესანიშნაობანი
სოფელში დგას წმინდა გიორგის სახელობის XIII საუკუნის დასასრულსა და XIV საუკუნის დასაწყისში აგებული დარბაზული ეკლესია. ეკლესიას აქვს ასომთავრული წარწერა. შიგნიდან მთლიანად მოხატულია ფრესკებით, მათ შორის ზოგიერთი ფრესკა იკონოგრაფიული თვალსაზრისით იშვიათობას წარმოადგენს. ეკლესიაში დღემდე ინახება თამარ მეფის დროს შექმნილი ოქროთი დაფერილი ვერცხლის ჯვარი, რომელიც ექვთიმე თაყაიშვილმა აღმოაჩინა.
სოფლის სასაფლაოზე შემორჩენილია აჭის ციხის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მოიდანახე
მოიდანახე — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ხაბუმეს თემი (სოფლები: მოიდანახე, ხაბუმე, ჯუმითი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 200 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. ვრცელდება ჩხოროწყუ–წალენჯიხის საავტომობილო გზაზე. სოფელში დგას ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 785 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
With The Beatles
With the Beatles — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა ბრიტანეთში, 1963 წლის 22 ნოემბერს, ლეიბლზე Parlophone. იგი ჩაიწერა Please Please Me-ის გამოცემიდან ოთხი თვის შემდეგ.
ისტორია
ალბომში შეტანილია რვა ორიგინალური სიმღერა (შვიდი ეკუთვნის ლენონს და მაკ-კარტნის, ხოლო "Don't Bother Me" ჯორჯ ჰარისონის მიერ დაწერილია და წარმოადგენს მის პირველ სოლო კომპოზიციას და პირველს, რომელიც The Beatles-ის ალბომზე გამოვიდა) და ექვს ქავერ-ვერსიას (ძირითადად Motown-ის, როკ-ენ-როლის და რიტმ-ენდ-ბლუზის ჰიტების ვერსიებს).
ჩაწერის თარიღები
განსხვავებით Please Please Me-ისგან (რომლის 14-დან 10 სიმღერა მანამდე სინგლების არ გამოცემულა), ახალი სიმღერები სამი თვის განმავლობაში იწერებოდა, 18 ივლისიდან 23 ოქტომბრამდე. არც ერთი ამ სიმღერებიდან მანამდე ბრიტანეთში სინგლებზე არ გამოსულა. სესიებს შორის, როდესაც ბრიტანეთში უკვე ბიტლომანია მძვინვარებდა, ჯგუფი დაკავებული იყო რადიო, სატელევიზიო და საკონცერტო გამოსვლევბით. სესიებზე ჩაიწერა:
გარდა Revolver-ის, With The Beatles არის The Beatles-ის ერთადერთი ორიგინალური ალბომი, რომლის სამ სიმღერაში ჰარისონი ასრულებს წამყვან ვოკალებს.
გამოცემა
With the Beatles ჯგუფის პირველი ალბომი იყო, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოვიდა. იგი გამოიცა კანადაში, 25 ნოემბერს, შეცვლილი სახელწოდებით 'Beatlemania! With the Beatles', გარეკანზე დამატებითი ტექსტით და მხოლოდ მონო ვერსიის სახით, კატალოგის ნომრით T 6051 (კანადური სტერეო გამოცემა მხოლოდ 1968 წელს გამოჩნდა, კატალოგის ნომრით ST 6051). With The Beatles აშშ-ში Capitol-ის მიერ „დაიყო“ ორ ნაწილად: ცხრა სიმღერით Meet the Beatles!-ზე (რვა ორიგინალური კომპოზიცია და "Till There Was You"), ხოლო დარჩენილი ხუთით (ქავერ-ვერსიებით) - The Beatles' Second Album-ზე.
გამოსვლამდე ალბომის წინასწარი შეკვეთების რაოდენობამ ნახევარი მილიონი შეადგინა, ხოლო 1965 წლის სექტემბრისთვის იგი კიდევ ნახევარი მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა, რითაც იქცა მეორე ალბომად, რომელიც ბრიტანეთში მილიონი ასლის სახით იქნა გაყიდული (1958 წლის ფილმის South Pacific საუნდტრეკის შემდეგ). With the Beatles რჩებოდა ჩარტების სათავეში შემდეგი 21 კვირის განმავლობაში, ჩაენაცვლა რა Please Please Me-ს, შესაბამისად The Beatles პირველ პოზიციას სულ 51 კვირის განმავლობაში იკავებდა. სინგლების ჩარტში მან მე-11 პოზიციამდეც მიაღწია (ვინაიდან ბრიტანეთის ყველა დროის ჩარტებში აღირიცხებოდა ყველა გაყიდული ჩანაწერი, განურჩევლად ფორმატისა). ბრიტანეთსა და გერმანიაში ალბომი ჩარტების #1 პოზიციას იკავებდა.
1987 წლის 26 თებერვალს With the Beatles CD-ზე ოფიციალურად გამოიცა (მონო ვერსიის სახით, კატალოგის ნომრით CDP 7 46436 2). ვინაიდან წარსულში იგი აშშ-ში მხოლოდ იმპორტირებული გამოცემის სახით იყო წარმოდგენილი, ამ ქვეყანაში 2009 წლის 9 სექტემბერს გამოიცა სტერეო და მონო ვერსიების სახით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები არიან ლენონი/მაკ-კარტნი, გარდა აღნიშნულისა.
პერსონალი
მარკ ლუისონის თანახმად:
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის ალბომები კატეგორია:1963 წლის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
საბუხარები
მინი|მარჯვნივ|100 პქ|საბუხარები (სამკლაურები) საბუხარები, სამკლაურები‎ (ἐπιμανίκια - ხელთსაცვამი) — მღვდელმსახურის შესამოსელი. მაჯაზე წამოსაცმელი, ვიწრო სამკლაურები, რომელიც თასმებით იკვრება და მსახურებისას კვართის სახელოებს იჭერს. ოლარი და საბუხარები ერთნაირი ქსოვილისაგან იკერება. საბუხარები ბიზანტიის საიმპერატორო სამოსიდან, სასულიერო პირთა შესამოსელში გადავიდა. XI საუკუნიდან ეპისკოპოსების შესამოსელში გამოჩნდა, XIII საუკუნიდან – მღვდლების, ხოლო XIV საუკუნიდან დიაკვნების შესამოსელში. იმპერატორები სამოსის სახელოებს იმაგრებდნენ ისე, რომ მანტიიდან მხოლოდ სამაჯურები გამოჩენილიყო.
სამაჯურების გაკეთებისას მღვდელმსახურები კითხულობენ ფსალმუნებიდან საგანგებოდ ამოკრებილ სტრიქონებს, რომლებიც მათ ახსენებს, რომ ისინი ქრისტეს საიდუმლოთა აღსრულების ან მასში მონაწილეობის ჟამს, ამას საკუთარი ძალით კი არა, არამედ ღვთის ძალითა და მადლით აკეთებენ. სიმბოლურად საბუხარები ბორკილებს აღნიშნავს, რომელიც მაცხოვარს ვნების დროს ხელზე ჰქონდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მღვდელმსახურის შესამოსელი
გაღმა შუა ხორგა
გაღმა შუა ხორგა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, შუა ხორგის თემში (სოფლები: გამოღმა შუა ხორგა, გაღმა შუა ხორგა, ყორათი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე მდინარე ხობისწყლის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. ჭალადიდიდან 5 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 407 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია
მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია (Македонска православна црква) — აუღიარებელი ეკლესია. მისი იურისდიქცია ვრცელდება მაკედონიაში.
სეხნიაშვილი
საკუთარი სახელი სეხნიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია
ისტორია
მაკედონიაში ეკლესიის ისტორია ქრისტეს დაბადების I საუკუნეში იწყება. წმინდა მოციქულმა პავლემ მოინახულა მაკედონიის ქალაქები და იქ ქრისტიანული თემები დააფუძნა.
სეხნიაშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
ნატიფ ხელოვნებათა სკოლა (პარიზი)
ნატიფი ხელოვნების სკოლა ( ფრანგ. École des Beaux-Arts) მიუთითებს რამდენიმე გავლენიან სკოლაზე საფრანგეთში. მათგან ყველაზე განთქმულია ნატიფი ხელოვნების ეროვნული უმაღლესი სკოლა, რომელიც ამჟამად პარიზის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს, ლუვრის მოპირდაპირედ, მე-6 რაიონში. სკოლის ისტორია 350 წელს ითვლის და ევროპის მრავალი გამოჩენილი ხელოვანი ჰყავს გაზრდილი. ე.წ. "ბოზ-არტის" სტილი ეყრდნობოდა კლასიკურ "ატიკურობას" და მიზნად ისახავდა ამ იდეალიზებული ფორმების შენახვასა და ამ სტილის მომავალი თაობებისთვის გადაცემას. როგორც სენის სანაპიროზე მდებარე ეკლესია 1991 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.