cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კულტურული ნეირომეცნიერება
კულტურული ნეირომეცნიერება სხვა ინტერდისციპლინარული დარგების მსგავსად, როგორებიცაა სოციალური ნეირომეცნიერება, ნეიროანთროპოლოგია  და კოგნიტური და აფექტური ნეირომეცნიერება, ცდილობს ახსნას მოცემული მენტალური ფენომენი, როგორც ტვინის, ნეირონებისა და გენეტიკის ერთობლივი ურთიერთქმედების პროდუქტი. კერძოდ, ის აერთიანებს კვლევის იმ საერთო მიზნებს, რომელიც წარმოადგენს სოციალური ნეირომეცნიერების ინტერესსაც (მაგ, სარკისებრი ნეირონები), ხელს უწყობს კულტურული ჩვევების გაცვლასა და გავრცელებას (მაგ, იმიტაციური სწავლება) და ნეიროანთროპოლოგიის მცდელობას გაარკვიოს რამდენადაა დამოკიდებული კულტურის დროში ცვალებადობა სახეობათა ცვალებადობასა და ეთნოგრაფიულ ევოლუციასთან. საბოლოოდ ყოველი ეს ფენომენი კულტურულ ნეირომეცნიერებაში ტვინის მოქმედებასთან კავშირდება. ეს მიმართულება კრიტიკულ ნეირომეცნიერებასთან ერთად იზიარებს ინტელექტუალურ მიზნებსაც, რაც გულისხმობს სოციალური, კულტურული და პოლიტიკური კონტექსტის ხაზგასმასა და კრიტიკულად განხილვას ადამიანის ქცევისა და ტვინის კვლევის დროს.,
კულტურული ნეირომეცნიერება უნიკალურია იმ მხრივ, რომ მხოლოდ ეს დარგია უპირველესად პასუხისმგებელი ისეთი ექსპერიმენტული მეთოდოლოგიის ემპირიულ ადაპტაციაზე, როგორებიცაა კულტურული ფსიქოლოგია და ორმხრივი მემკვიდრეობითობის თეორია, რაც მენტალურ, ნერვულ და გენეტიკურ მოვლენებს კონკრეტული კულტურული ჩვევის (მაგ, ღირებულებები, ხედვები, რწმენა და მისი პრაქტიკა) ერთ-ერთ ფუნქციად განხილვის საშუალებას იძლევა. კულტურული ნეირომეცნიერების კვლევებს პრაქტიკული გამოყენება აქვს ტრანკულტურულ ფსიქიატრიაში, ბიზნესსა და ტექნოლოგიებში, კვლევის შედეგები ასევე მნიშვნელოვანია გლობალური ჯანდაცვისა, bioethics, და უსაფრთხოების, გლობალიზაციის, ემიგრაციისა და საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში.
კულტურა და ბიოლოგია
არსებობს არაერთი კვლევა, რომელიც ძირითადად აზიური და ევროპული კულტურების ნეირობიოლოგიური განსხვავებებზეა ორიენტირებული. მსგავსმა კვლევებმა არაერთხელ აჩვენეს, რომ დასავლურ კულტურებში უფრო მეტი ყურადღებით გამოირჩევიან დეტალების მიმართ, უკეთესად აღიქვამენ ცენტრალურ ობიექტებს და გააჩნიათ ორგანიზებულობის უნარი გარკვეული წესებისა და კატეგორიების გააზრების ხარჯზე. დასავლურისგან განსხვავებით, აღმოჩნდა, რომ აზიური კულტურები უფრო მეტად კონტექსტუალურ დეტალებზე აკეთებენ აქცენტს და უფრო მეტად ეყრდნობიან ინსტიქტს, ვიდრე ლოგიკას. ერთ-ერთ კვლევაში, სადაც ნევროლოგები ჰანიი და ნოთორფი შუა პრეფრონტალური კორტექსის აქტივობას აკვირდებოდნენ, აღმოჩნდა, რომ საშუალო სტატისტიკური დასავლური კულტურის წარმომადგენელი, რომელიც საკუთარი თავის იდენთიფიკაციას საკუთარი ინდივიდუალური აღქმის ხარჯზე ახდენს - „მე გულწრფელი ვარ“, განსხვავდება აზიელების თვითაღქმისგან, რომელიც უფრო მეტად ოჯახის ძლიერ გავლენას განიცდის - „მე გულწრფელი ვარ მაშინ, როდესაც ჩემი ერთ-ერთი ოჯახის წევრთან ერთად ვარ“. ამავე კვლევამ აჩვენა, რომ როდესაც ამერიკელები ახდენენ საკუთარი თავის იდენთიფიკაციას აქტიურდება შუა ვენტრალური პრე-ფრონტალური კორტექსი, რომელიც აზიელების შემთხვევაში მოქმედებას იწყებს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ისინი იწყებენ საკუთარი თავის აღწერას როგორც დამოუკიდებლად („მე გულწრფელი ვარ“), ისე სხვებთან ურთიერთკავშირში („ მე გულწრფელი მაშინ, როდესაც ოჯახის წევრებთან ვარ“). ამავე ჯგუფის მიერ ჩატარდა კიდევ ერთი კვლევა, სადაც განსხვავებული ენების მიმართ ტვინის რეაქციებს აკვირდებოდნენ. ამ კვლევის საფუძველზე დაადგინეს, რომ ენის სტრუქტურული და გამომხატველობითი განსხვავებების გამო, ამერიკულენოვანი ცდის პირების ტვინის საფეთქლის წილის ნაოჭები აქტიურდება, როცა ამავე ექსპერიმენტში მონაწილე ჩინურენოვანი ცდის პირების ზურგის ტვინის ქვედა კედლისმიერი ნაწილები მოქმედებდნენ.
ფსიქოლოგმა Joan Chiao-მ ჩაატარა განსხვავებული კვლევა, სადაც კულტურული განსხვავებების საფუძველზე დაასკვნა, რომ აღმოსავლეთ აზიელები უფრო მეტად მიდრეკილი არიან დეპრესიისკენ, ვიდრე ამერიკელები. მან აღმოაჩინა, რომ აღმოსავლეთ აზიიელების ორგანიზმი სეროტონინის გადამტანი გენის (STG) შედარებით მოკლე ალელების მატარებელია, რაც დეპრესიიგან თავდაცვას ართულებს. ამერიკელების შემთხვევაში კი ამავე გენის ალელები უფრო გრძელია, რაც  ნაკლებ დეპრესიას უწყობს ხელს. თუმცა, ისევ კულტურის განსხვავებული სტრუქტურების გამო ხდება ისიც, რომ კოლექტიურ საზოგადობებში უფრო მეტია ბედნიერების შეგრძნების ალბათობა, ვიდრე ინდივიდუალისტურ საზოგადოებებში.
კიდევ ერთმა კვლევამ, რომელიც ფსიქოლოგ ნალინი ამბადისა და ჯონათან ფრიმენის მიერ ჩატარდა, აჩვენა, რომ იაპონელებისა და ამერიკელების ტვინი განსხვავებულად რეაგირებს სხეულის სხვადასხვა მდგომარეობის ჩვენების დროს. იაპონურენოვანი ცდის პირებისთვის ლიმბურ სისტემაში ჩართული დაჯილდოების წრედი აქტიურდებოდა მაშინ, როდესაც აჩვენებდნენ დამყოლ, დამორჩილებულ სხეულის მდგომარეობას, როდესაც ამერიკელთა ტვინის იგივე ზონა დომინანტი სხეულის ფორმის ჩვენების დროს იწყებდა მოქმედებას.
ვიზუალური სტიმულების დროს გამოხატული კულტურული განსხვავებები
უკვე არაერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ კულტურულ განსხვავებათა გამოხატულებები ვენტრალურ ვიზუალურ კორტექსშიც არსებობს. 2005 წელს ჩატარებულმა ერთ-ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ აღმოსავლეთ აზიის კულტურებში მზერის ფოკუსირება უფრო მეტად გამოსახულების უკანა ნაწილის დეტალებზე, ფონზე ხდება. დასავლურ კულტურებში კი პირველადი ვიზუალური აღქმა ცენტრალურ ობიექტებზეა მორგებული. ამიტომ ლოგიკურიცაა, რომ 2006 წელს ამავე მიმართულებით ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კულტურების განსხვავების გამო ხდება ისე, რომ დასავლური კულტურის წარმომადგენლებს უფრო მეტად უაქტიურდება ობიექტიც გადამუშავებაში ჩართული ზონები: საფეთქლის წილის კედლისმიერი ორმხრივი ნაოჭები და საფეთქლის მარჯვენა ამობურცული წილი; თუმცა ჰიპოკამპუსში, რომელიც მიღებული იმპულსების კონტექსტუალურად გადამუშავებას უზრუნველყოფს აქტივობა არ შეუმჩნევიათ. არსებობს კვლევაც, სადაც ჰიპოთეზა იმის შესახებ, რომ აღმოსავლეთ აზიელები ნაკლებად კონცენტრირებულები არიან ცენტრალურ ობიექტზე და უფრო მეტად კონტექსტუალურ მხარეზე ამახვილებენ ყურადღებას, არ გამართლდა. ეს კვლევა თვალის მოძრაობის კონტროლზე დაკვირვებით ჩატარდა 2007 წელს რეინერი, ლის, უილიამსისა და კეივის მიერ. ამ შემთხვევაში ყურადღების გამახვილების ანუ თვალის მოძრაობის სისწრაფე დამოკიდებული აღმოჩნდა ობიექტზეც. ერთ-ერთ კვლევაში, სადაც დაკვირვების ობიექტი ადამიანის სახე იყო განსხვავებული შედეგები დადგა ამერიკელებისა და აზიელების შემთხვევაში. ამ კვლევის საფუძველზე დაადგინეს, რომ ამერიკელები უფრო ფართო ჭრილში აღიქვამენ სახეს : ხედავენ როგორც თვალების, ისე პირის გარშემო ზონებს, როცა აზიელები სახის მხოლოდ ერთ ნაკვთზე აკეთებენ აქცენტს. როგორც ავტორები აღნიშნავენ, რომ ეს შედეგი იმ კულტურული ჩვევითაა გამოწვეული, რომელიც აზიელებს თვალებში დიდხანს ყურების თავიდან არიდებისკენ უბიძგებს. აზიელების არა ცენტრალური ობიექტების, მაგრამ ფონის და უკანა ფონის მიმართ ინტერესი გამოვლინდა ერთ-ერთ 2008 წლის კვლევაში, სადაც მათ თავისუფლება მისცეს ფოტო გადაღების დროს სასურველი ობიექტის მიახლოებასა და ხაზგასმის დროს. გარდა ამისა, 2003 წლის კვლევაში, სადაც ამერიკელ და აზიელ ცდის პირებს „ჩარჩო-ხაზის“ ტესტი ჩაუტარდათ, სადაც ასეთი ტენდენცია გამოიკვეთა: ამერიკელებმა უფრო მეტი სიზუსტე გამოავლინეს ცენტრალური ობიექტის ჩარჩოს ზომის დამახსოვრებაში, მაგრამ აზიელებისთვის უპირატესობა იყო რამდენიმე ჩარჩოს შედარებითი ზომების და მათი ურთიერთობის (განლაგების) დამახსოვრება. ცოტა მოგვიანებით კი აშკარა კულტურული განსხვავებული დამოკიდებულებები გამოვლინდა ემოციების აღქმის დროსაც. აღმოსავლეთ აზიელი ცდის პირებისთვის ამ დროს რთული იყო შიშისა და ზიზღის გამომხატველი ემოციების ერთმანეთისგან გარჩევა, როდესაც ამერიკელები ამ ორ ემოციას ერთმანეთისგან არჩევდნენ.
არაერთი კვლევის საფუძველზე შეგვიძლია ვიფიქროთ, რომ კონკრეტული უნარების ან ჩვევების გამომუშავება გარკვეული ქმედების მუდმივი განმეორებითაა შესაძლებელი.
ტრანსკულტურული ფსიქიატრია
ტრანსკულტურული ფსიქიატრია (ცნობილია ასევე როგორც ქროსკულტურული ფსიქიატრია ან კულტურული ფსიქიატრია) არის ფსიქიატრიის განშტოება, რომელიც იმ კულტურული კონტექსტის მქონე ფსიქიკურ აშლილობებს შეისწავლის, რომელსაც ეთნიკური მრავალფეროვნება განაპირობებს. შესაბამისად ამ სფეროს გამოწვევები ძირითადად კულტურული განსხვავებების მქონე ჯგუფებისკენაა მიმართული. ეს არის დარგი, რომელიც აკვირდება და მიმოიხილავს მენტალურ აშლილობებს სხვადასხვა კულტურებში თუ ქვეყნებში. მისი კვლევის ძირითადი საგანია მიგრანტი მოსახლეობა და ეთნიკური მრავალფეროვნება - მათი როგორც კულტურული პროდუქტის ანალიზი. ტრანსკულტურალიზმთან დაკავშირებული ადრეული ლიტერატურა უფრო მეტად კოლონიალიზმთანაა ასოცირებული და ძირითადად დასავლური ფსიქიატრიული დიაგნოზის კატეგორიზებას და მის გამოყენებას გულისხმობს. მისი როგორც დარგის ჩანასახები 1977 წელს არტურ ლკეიმანის ჩანაწერებით იწყება, სადაც განახლდა კავშირები ანთროპოლოგიასა და ფსიქიატრიას შორის. საბოლოოდ კი ჩამოყალიბდა „ახალი ქროს-კულტურული ფსიქიატრია“. კლეიმანმა მოგვიანებით აღნიშნა, რომ ხშირად კულტურების გაერთიანება არაბუნებრივად, მხოლოდ გარე ჩარევებით ხდება; ამიტომ ხდება ისე, რომ ჩრდილოეთ ამერიკასა და დასავლეთ ევროპაში DSM –IV კატეგორიის (გონებრივი დარღვევების დიაგნოსტიკა და მანუალური სტატისტიკა) სინდრომის 90% კულტურული მიზეზებით არის გამოწვეული. თუმცა კულტურულ შეზღუდულობებთან დაკავშირებული სინდრომის გავლენები ევრო-ამერიკულ სივრცეში ძირითადად ეგზოტიკურ მდგომარეობადაა მიჩნეული და მასიურად არ აღიქმება.
სოციალური ნეირომეცნიერება
ინტერდისციპლინარული დარგი, რომელიც გულისხმობს სოციალურ ქცევაში ბიოლოგიური სისტემის როლის გამორკვევას. ფუნდამენტალურად ადამიანი უფრო მეტად სოციალური არსებაა, ვიდრე ინდივიდუალისტური. ამის გამოხატულებაა ის, რომ ჰომო საპიენსი უკვე ქმნის ორგანიზებულ, იერარქიულ ჯგუფებს ჯერ მცირე მასშტაბის, ოჯახების, შემდეგ კი ქალაქების, ცივილიზაციების და კულტურათა გაერთიანებების სახით. მსგავსი სოციალური სტრუქტურები პირდაპირაა ჩართული ნევრულ და ჰორმონალურ მექანიზმში, რადგან სწორედ სოციალური ქცევის შედეგია ის, რომ ორგანიზმებს აქვთ გადარჩენის, გამრავლების და სხვებზე ზრუნვის უნარი, რაც საბოლოოდ ევოლუციის, სიცოცხლის განგრძობადობის საფუძველს ქმნის. თვითონ ცნება „სოციალური ნეირომეცნიერება“ სათავეს იღებს ერთ-ერთი პუბლიკაციის სათაურიდან „სოციალური მეცნიერების ბიულეტენი“, რომელიც 1988-1994 წლებში გამოქვეყნდა. მისი პოპულარიზაცია კი ჯონ კასიოპო (John Cacioppo) და გარი ბერნსტონის (Gary Berntson) მიერ 1992 წელს ჟურნალ “The American Psychilogist”-ში გამოქვეყნებული სტატიით იწყება. ამ სფეროს კვლევები კი ძირითადად  სოციალურ ინტერაქციებში ტვინის ჩართულობის  ხარისხის დადგენას  ემსახურება.
სქოლიო
კატეგორია:ნეირომეცნიერება კატეგორია:ნეიროფსიქოლოგია
დოქტორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დოქტორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
წინწყაროს თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)
წინწყაროს თემი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
საბუის მეხუთე ეკლესია
საბუის მეხუთე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სოფელ საბუის ჩრდილოეთით, 2,5 კილომეტრზე, ტყეში, მდინარე არეშის ერთ-ერთი შენაკადი ღელის მარცხენა ნაპირზე, მისგან 30-40 მეტრის მანძილზე, განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (8X4,8 მ). ნაგებია ნატეხი ქვითა და თიხის ხსნარით — უსაძირკვლოდ. დანგრეულია. კედლები შემორჩენილია 0,9 მეტრ სიმაღლეზე.
ეკლესიას სამხრეთ მხრიდან მინაშენი ჰქონია, რომლისგანაც აღმოსავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის ნაწილია (სიმაღლე — 0,3 მ) შემორჩენილი.
ეკლესია გადახურული ყოფილა ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალექსანდერ ბეროშვილი
ალექსანდერ ბეროშვილი — ქართველი სპორტსმენი, მოკრივე. იგი დაიბადა 1974 წლის 20 მარტს საქართველოში, გურჯაანში. 1991 წელს დაამთავრა გურჯაანის რაიონის სოფელ ჩუმლაყის საშუალო სკოლა. მალე ჩაირიცხა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გადაზიდვის ორგანიზაციისა და რკინიგზის ტრანსპორტის მართვის ფაკულტეტზე. არაჩვეულებრივად ფლობს ესპანურ და იტალიურ ენებს.
ისტორია
200px|მინი|მარცხნივ|პირველი მწვრთნელი რობერტ ყოჩიშვილი, ამჯერად, მსაჯის ამპლუაში ალექსანდრე ბეროშვილმა კრივში ვარჯიში 1989 წელს დაიწყო. მისი თავდაპირველი მიზანი არ ყოფილა პროფესიონალ სპორტსმენად ჩამოყალიბება. თუმცა, პირველმა მწვრთნელმა, რობერტ ყოჩიშვილმა ისეთი გავლენა იქონია 15 წლის ალექსანდრეზე, რომ საბოლოოდ, იგი 34 წლის ასაკამდე შერჩა კრივს.
პატარა ალექსანდრე მონდომებით ვარჯიშობდა. უკვე ერთ წელიწადში, 1990 წელს საქართველოს ჩემპიონი გახდა 1974/1975 წწ. დაბადებულ მოსწავლეთა შორის მძიმე წონაში, 90 კგ. ზემოთ. მას მერე მრავალი ორთაბრძოლა აქვს მოგებული.
1990 წელსვე ალექსანდრე მიიწვიეს საბჭოთა კავშირის კრივის ნაკრებში. ეს სსრკ-ის უკანასკნელი ნაკრები იყო კრივში. ალექსანდრე დიდხანს არ დარჩენილა აქ, რადგან 90-ანი წლების გამწვავებული პოლიტიკური სიტუაციის გამო დაიშალა სსრკ და მასთან ერთად, ეს ნაკრებიც.
1995 წელს ალექსანდრე ბეროშვილი გახდა ირანის ქალაქ რეშთში ჩატარებული კრივის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული.
1997 წელს ის კვლავ საქართველოს ჩემპიონია უფროსი ასაკის მოკრივეთა შორის.
ევროპული ეპოპეა
200px|მინი|მარცხნივ|ალექსანდრე ბეროშვილისა და მანდა მუკადის ორთაბრძოლა ევროპული ეპოპეა 1998 წლის ნოემბრიდან დაიწყო. ალექსანდრე ბეროშვილი ევროპაში ჩამოვიდა პროფესიონალ მოკრივეთა შორის საასპარეზოდ. ხანგრძლივი გაჭირვების, ძიების და ხეტიალის შემდეგ, ბოლოს ესპანეთის ქალაქ პამპლონაში შედგა პირველი ორთაბრძოლა ბრაზილიელ მძიმეწონოსან მოკრივე მარსელო ფერეირასთან, რომელიც დიდად განსხვავებული წონის გამო (105კგ/84კგ შეფარდებით) ალექსანდრემ მარცხით დაასრულა.
ამის შემდეგ გაგრძელდა წარმატებული სპორტული ცხოვრება. ალექსანდრე შეხვედრია ესპანეთის ჩემპიონ ხუან მორენოს. აქამდე მორენოს ჩატარებული ჰქონდა 19 ბრძოლა, რომელთაგან, 16 ნოკაუტით ჰქონდა მოგებული. ორთაბრძოლაში ალექსანდრესთან მორენოს პირველივე რაუნდში ორი ნეკნი გაუტყდა და ბრძოლა წააგო.
სპორტული ცხოვრება გაგრძელდა საკმაოდ დიდხანს. ალექსანდრე შეხვედრია ისეთ ცნობილ და ძლიერ მოკრივეებს, როგორიცაა - საფრანგეთის ჩემპიონი კირილ ბონგი, ესპანეთის ჩემპიონი ხუან ნელონგო, მსოფლიო ჩემპიონი გაბრიელ კამპილიო და სხვები.
ალექსანდრე ბეროშვილმა ბრძოლით მოიარა მრავალი ქვეყანა ევროპასა და აზიაში - ესპანეთი, იტალია, გერმანია, ხორვატია, საფრანგეთი, პორტუგალია, ირანი, თურქეთი, რუსეთი, უკრაინა. სადაც არ უნდა ყოფილიყო, ყველგან ის გამოდიოდა საქართველოს სახელით - როგორც დამოუკიდებელი მოკრივე საქართველოდან.
ორთაბრძოლები
ალექსანდრე ბეროშვილის ევროპული ეპოპეის ყველაზე აქტიური და ნაყოფიერი პერიოდი მოიცავს 2000/2006 წლებს. ამ ცხრილში ყველა ბრძოლა არ არის შესული თუმცა, მისი მეტოქეების ტიტულებს რომ გადავხედოთ, შეიძლება თამამად ვუწოდოთ ალექსანდრეს ეს ტერმინი — კრივის "ბეჭდაუდებელი ფალავანი".
დღევანდელ დღეს
200px|მინი|ალექსანდრე მოსწავლეებთან 200px|მინი|მარცხნივ|ქალებიც ვარჯიშობენ ალექსანდრე ბეროშვილი დღესაც ფორმაშია. აწ უკვე თავის საყვარელ საქმეს, რომელიც ბავშვობაში მაინცადამაინც დიდად არ ხიბლავდა, ესპანელ ახალგაზრდებს ასწავლის (ოღონდ, სამწუხაროა, რომ ბედუკუღმართობის გამო, ეს ყველაფერი სხვაგან, საქართველოს გარეთ ხდება). ალექსანდრე უკვე 7 წელია მოღვაწეობს მწვრთნელად ესპანეთის ქალაქ ვალენსიაში პატარა დარბაზ „Pumping iron“-ში. მისი მოსწავლეების ასაკი 10-დან 35 წლამდეა და სქესი განურჩეველი. მოსწავლეები სიამოვნებით სწავლობენ კრივის ილეთებს სახელოვანი მასწავლებლისაგან, ხოლო რამდენიმე მათგანი ცდილობს - მიბაძოს თავის მასწავლებელს. ისინი დიდ კრივში შესასვლელადაც ემზადებიან ბედის საცდელად. წარმატებები ვუსურვოთ მათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველები ევროპაში კატეგორია:ქართველები მსოფლიოში კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ბეროშვილები კატეგორია:ქართველები ესპანეთში კატეგორია:ქართველი მოკრივეები კატეგორია:გურჯაანში დაბადებულები
შტარნბერგის რაიონი
შტარნბერგის რაიონი (Landkreis Starnberg) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი შტარნბერგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 488,01 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 129 091 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 265 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 1 88.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
გლიშიკი
გლიშიკი (Глишиќ) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 274 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 562 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
გორდონ უილისი
გორდონ უილისი (Gordon Willis; დ. 28 მაისი, 1931 — გ. 18 მაისი, 2014) — ამერიკელი ოპერატორი. ცნობილია „ნათლიმამას“ ფილმების სერიით, ასევე ვუდი ალენთან თანამშრომლობით. 2009 წელს დაჯილდოვდა საპატიო ოსკარით.
პიქსელური გრაფიკა
პიქსელური გრაფიკა (pix element წერტილური გრაფიკა) — ციფრული გამოსახულების ფორმა, შექმნილი კომპიუტერის გრაფიკული რედაქტორით, სადაც გამოსახულება რედაქტირდება პიქსელების (წერტილების) დონეზე, განზომილება კი ისეთი დაბალია რომ ცალკეული პიქსელები აშკარად ჩანს. ძველ (ან დაბალფუნქციუნალურ) კომპიუტერებზე, თამაშებისათვის Game Boy-ზე, ძველ კონსოლებზე, და ბევრ თამაშებზე მობილური ტელეფონზე ძირითადად გამოიყენება პიქსელური გრაფიკა, იმის გამო რომ ეს არის ერთადერთი ხერხი სურათის აშკარად გამოსაჩენად დაბალ რეზოლუციაზე, როგორც შეეფერება ამ მოწყობილობებს.
რესურსები ინტერნეტში
სტატია პიქსელური გრაფიკის შესახებ
კატეგორია:კომპიუტერული ხელოვნება
ბაბაქიუჯა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაბაქიუჩა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰორლივკა
ჰორლივკა, გორლოვკა (Горлівка) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 254416 კაცს შეადგენდა.
ისტორია
ქალაქი 1779 წელს დაარსდა, ამჟამინდელი სახელი კი 1869 წელს მიიღო პიოტრ გორლოვის პატივსაცემად. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს ქალაქში საბრძოლო მოქმედებები მიმდინარეობდა. საბჭოთა პერიოდში, 1930-იან წლებში ქალაქი საგრძნობლად გაიზარდა.
მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს, გერმანელებმა უკან დახევისას ჰორლივკის შენობები გადაწვეს. ომის დასასრულისათვის ქალაქის მოსახლეობა 400,000 კაცს ითვლიდა.
2014 წლიდან ქალაქში მიმდინარეობს ბრძოლები უკრაინელებსა და პრორუსს სეპარატისტებს შორის (იხილეთ ომი აღმოსავლეთ უკრაინაში).
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
შტრაუბინგ-ბოგენის რაიონი
შტრაუბინგ-ბოგენის რაიონი (Landkreis Straubing-Bogen) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი შტრაუბინგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ქვემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.202,24 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 97 797 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 81 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 2 78.
ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნები (2011)
ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნები (2011) (2011. aasta Riigikogu valimised) — მეექვსე საპარლამენტო არჩევნები ესტონეთში. არჩევნები გაიმართა 2011 წლის 6 მარტს. 2007 წლის მსგავსად ამ არჩევნებზეც ესტონეთის რეფორმის პარტიამ გაიმარჯვა და რიიგიკოგუში 33 ადგილი მოიპოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები კატეგორია:2011 წლის არჩევნები
სენ-პოლისა და ამსტერდამის კუნძულები
სენ-პოლისა და ამსტერდამის კუნძულები (Îles Saint-Paul et Nouvelle-Amsterdam) — მდებარეობენ ინდოეთის ოკეანეში და შედგებიან ამსტერდამისა და სენ-პოლის კუნძულებისგან. შედის საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
ორივე კუნძული ერთმანეთისგან განსხვავდება თავისი ფართობით, ამსტერდამის კუნძულის ფართობი შეადგენს 58 კმ²-ს, ხოლო სენ-პოლის კუნძულის — 8 კმ²-ს.
ორივე კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა, რომლებიც დღეისათვის არააქტიურია და ნაწილობრივ წარმოადგენენ ვიწრო კონტინენტალურ შელფს. სენ-პოლის კუნძულის ცენტრში მდებარეობს ყურე — წყლით სავსე ვულკანის კალდერა. ამსტერდამის კუნძული უფრო დიდი და უფრო მაღალია. კუნძულის უმაღლესი წერტილი (დე ლა დივსის მთა) მდებარეობს ზღვის დონიდან 867 მეტრ სიმაღლეზე. ამსტერდამის კუნძულზე ვულკანის უკანასკნელი ამოფრქვევა მოხდა 1792 წელს.
კლიმატი ზღვის და ზომიერია, მაგრამ საკმაოდ ქარიანია. კუნძულები მდებარეობენ ეგრეთ წოდებული ანტარქტიკული კონვერგენციის ზონაში, რომელიც ინდოეთის ოკეანის თბილ წყლებს და სამხრეთის ოკეანის ცივ წყლებს ყოფს ერთმანეთისგან. კუნძულებზე არ არსებობს თოვლი ან ყინვა.
ამსტერდამის კუნძულზე არსებული დასახლებული პუნქტის — მარტენ-დე-ვივიეს კლიმატი ნაირფეროვანია — დამყარებულია როგორც სითბოს რეკორდი — 26,4 °C 2005 წლის 30 იანვარს ისევე სიცივის რეკორდი 2 °C 1975 წლის 3 ივლისს. წლის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 14,1 °C-ს.
კუნძულებზე მუდმივი მოსახლეობა არ არსებობს, მაგრამ ამსტერდამის კუნძულზე ფუნქციონირებს მუდმივი სამეცნიერო ბაზა — მარტენ-დე-ვივიე, სადაც 1949 წლიდან დაწყებული მუშაობენ სამეცნიერო ექსპედიციების მკვლევარები 23-დან 35-მდე თანამშრომლების რაოდენობით სეზონზე დამოკიდებულებით. სენ-პოლის კუნძული დაუსახლებელია, მაგრამ მას ხშირად სტუმრობენ სამეცნიერო ექსპედიციები.
ორივე კუნძული ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეროვნული ნაკრძალი. ეს ნაკრძალი მოიცავს, როგორც სახმელეთო, ასევე საზღვაო ტერიტორიებს.
ეკოლოგია
კუნძულების გარშემო არსებული წყლები მდიდარია თევზებით და ლანგუსტებით (Jasus paulensis). საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის გუბერნატორი ყოველწლიურად ადგენს რეწვის ზუსტი ადგილების, მეთოდების, სახეობების და მოცულობების კვოტებს ტერიტორიული წყლებისთვის და განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისთვის.
კუნძულების ბუნებრივი მცენარეულობა მოიცავს ბუნების მსოფლიო ფონდის ბალახის სახეობებს, რომელიც განსაზღვრულია დედამიწის ამ ეკორეგიონისთვის, როგორც სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულების ზომიერი ზონის მდელოებისთვის.
ამსტერდამის კუნძული ერთადერთი კუნძულია საფრანგეთის სამხრეთულ და ანტარქტიდულ ტერიტორიაში, სადაც შესაძლებელია Phylica arborea-ს ხის სახეობის ნახვა.
კუნძულზე ბინადრობენ პინგვინების, სელაპების და ზღვის ფრინველების კოლონიები, ენდემური ალბატროსები (diomedea amsterdamensis).
ამსტერდამის კუნძული
thumb|right|200px|კუნძულ ამსტერდამის რუკა 2010 წლამდე კუნძულზე ბინადრობდნენ ადამიანის მიერ XIX საუკუნეში შემოყვანილი და შემდგომში გაველურებული ძროხები რაოდენობით 600 სულამდე, გადაშენების პირასაა ხის უნიკალური სახეობა — Phylica arborea. მეორე მხრივ კუნძულის ნიადაგი საკმაოდ გამოფიტულია და მისი ნაწილი კლდეებადაა გადაქცეული. 1987 წლიდან (როდესაც იქ ბინადრობდა 2000 ცხოველი) აღინიშნა ცხოველების სულადობის სტაბილიზაცია, რაც მოხერხდა მათი ბინადრობის ადგილის შემოღობვით, რომელიც კუნძულის ტერიტორიის 20 %-ს მოიცავს, შედეგად საქონლის ეკლიანი მავთულით შემოღობილი სარეზერვაციო ზონის ფართობი შეადგენს 58 კმ²-იანი კუნძულის 12 კმ²-ს. ამ ბარიერის გამოყენებით Phylica arborea-ის სახეობის გაქრობის ტემპი მნიშვნელოვნად შემცირდა, თუმცა დღეისათვის ის მაინც ადრინდელ მდგომარეობასთან შედარებით მცირე პროცენტს შეადგენს.
2010 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ცხოველების განთავისუფლების შესახებ და ღობის დემონტაჟი საჭირო აღარ გახდა. მეორე წელს, ის აღარ დარჩა, რადგანაც ძროხებმა თვითონ გამოაღწიეს ღობიდან, რომელიც აღმოაჩინეს ბაზის თანამშრომლებმა. დღეისათვის კუნძული თავისუფალია თავისი მსხვილი რქოსანი საქონლისაგან,
სხვა შემოყვანილი ძუძუმწოვრების სახეობებია: 1977 წელს კუნძულზე შემოიყვანეს ტალღისებური ასტრილდი (Estrilda astrild), კუნძულ რეიუნიონის ყველაზე პატარა ფრინველი, ეს კუნძულზე შემოყვანილი ერთადერთი ფრინველია. ფრინველი, როგორც სჩანს, არაინვაზიური სახეობაა და მისი პოპულაცია რჩება მუდმივი.
სენ-პოლის კუნძული
thumb|right|200px|კუნძულ სენ-პოლის რუკა ვირთხების პოპულაცია შეფასებულია 50 000 და 100 000 ინდივიდს შორის. 1990-იანი წლების ბოლოს მნიშვნელოვნად შემცირდა ზღვის ფრინველების რაოდენობა, რადგანაც მათ ბუდეებზე მიმდინარეობდა ვირთხების თავდასხმა. კუნძული ვირთხებისაგან მთლიანად განთავისუფლდა 1999 წელს. ამის შემდეგ ზღვის ფრინველების პოპულაცია ნელ-ნელა მატულობს.
ისტორია
სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულების ისტორია, მათი სიახლოვიდან გამომდინარე, ერთნაირია. ისინი მდებარეობენ კეიპტაუნსა და ზონდის კუნძულებს შორის არსებული მარშრუტის სიახლოვეს, ასევე ძველ საზღვაო გზაზე, რომელიც აკავშირებს ევროპას ოსტ-ინდოეთთან. ამსტერდამის კუნძული პირველად მოხსენებულია ფერნანდო მაგელანის 1522 წლის 18 მარტის მსოფლიოს გარშემო პირველი გაცურვის ჟურნალში, რომელიც გაკეთებულია მაგელანიდ მეგობრის ბასკი ხუან სებასტიან ელკანოს მიერ. კუნძული სენ-პოლი სავარაუდოდ, პირველად აღორძინების ეპოქის რუკაზე — პორტოლანოზე დაიტანა გეოგრაფმა ევერტ გისბერრსმა 1559 წელს.
ორივე კუნძული რამდენიმეჯერ იყო შემჩნეული XVII საუკუნის დასაწყისიდან დაწყებული. 1618 წელს ნიდერლანდელმა მეზღვაურმა, Haevik Claeszoon van Hillegom-მა დაინახა სენ-პოლის კუნძული, მან ჩათვალა, რომ ის იყო კუნძულის პირველი აღმომჩენი და მას სახელად დაარქვა თავისი გემის სახელი — "Zeewolf". 1633 წელს გუბერნატორმა, ასევე ნიდერლანდელმა ვან დიმენმა კუნძულ ამსტერდამს უწოდა თავისი გემის — "Nieuw Amsterdam"-ის სახელი. მეორე ნიდერლანდელი მეზღვაური ვილემ დე ვლამინკი, დაკარგული გემის ძებნისას ექსპედიციაში ყოფნის დროს პირველად მიადგა ამსტერდამის კუნძულს 1696 წელს.
1792 წელს ადმირალი ჟოზეფ ანტუან დე ბრუნი დ'ანტრკასტო, ჟან-ფრანსუა ლაპერუზის მოსაძებნად ტასმანიისკენ მიმავალ გზაზე შეჩერდა ამსტერდამის კუნძულზე. ამასთან დაკავშირებით მოხდა პირველი გამშვები მოედნის მოწყობა კუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე.
1793 წელს კუნძულ სენ-პოლზე გადავიდა ჩინეთში მიმავალი ლორდი ჯორჯ მაკარტნი. იქ მას დახვდა ერთი წლის წინ კუნძულზე დარჩენილი კაპიტანი Pierre François Péron ოთხ მეზღვაურთან ერთად, რომლებმაც შეადგინეს კუნძულის რუკა, მაგრამ შეცდომით მას რატომღაც კუნძულ ამსტერდამის რუკა უწოდეს.
შემდგომში ორივე კუნძულს სტუმრობდნენ მხოლოდ მეთევზეები, სელაპებზე და ვეშაპებზე მონადირენი კუნძულ რეიუნიონიდან, ასევე ამერიკელები, ბრიტანელები და ჩაძირული გემებიდან გადარჩენილები.
იმავე დროს დიდმა ბრიტანეთმა პრეტენზია გამოთქვა საფრანგეთის ამ ნაბიჯზე. დიპლომატიური უთანხმოების გასამუხტავად საფრანგეთმა დეპეშა გაუგზავნა ადმირალ ბაზოშს კუნძულებიდან გარნიზონის გამოსაყვანად. ამაზე მეროსლავსკიმ პროტესტი გამოთქვა და კუნძულებზე პოლონეთის დროშის აღმართვითაც დაიმუქრა; შემდეგ მან დაიწყო მოლაპარაკებები ბაზოშთან, მის მეგობარ ადოლფ კამენთან და სხვა დაინტერესებულ პირებთან რეიუნიონში. 1845 წელს მათ დააარსეს ერთი სააქციო საზოგადოება ორი კუნძულის ექსპლოატაციისათვის და ამ ადგილზე ქარხნების ასაშენებლად. სენ-პოლის კუნძულზე, რომელზეც აშენდა ერთი თევზის ქარხანა, იმ პერიოდში ცხოვრობდა 40 ადამიანი, მაგრამ 1853 წელს, მისი დამფუძნებელის გარდაცვალების შემდეგ და კუნძულებზე საფრანგეთის მხრიდან რაიმე ოფიციალურ სუვერენიტეტზე უარის თქმამ, საწარმოს მუშაობა დაიხურა.
1871 წლის იანვარში Réunionais Heurtin და მისი ოჯახი გადავიდნენ ამსტერდამის კუნძულზე და უშედეგოდ სცადეს მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშენება და მიწის დამუშავება. რვა თვის შემდეგ ისინი უკან, კუნძულ რეიუნიონზე დაბრუნდნენ, მაგრამ კუნძულზე დატოვეს მსხვილი რქოსანი საქონელი, რომლებიც შემდგომში თანდათან გაველურდნენ.
1924 წელს სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულები, მოაქცია ერთ (კერგელენის და კროზეს კუნძულებთან ერთად) მთლიან კოლონიურ ადმინისტრაცია მადაგასკარში, მაშინდელ ფრანგულ კოლონიაში.
1955 წლის 6 აგვისტოს სენ-პოლის და ამსტერდამის კუნძულები, კერგელენის არქიპელაგი, კროზეს კუნძულები და ადელის მიწა, შევიდა ერთ ადმინისტრაციულ რეგიონში — საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიებში (2003 წლის 28 მარტის შემდეგ საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტი), რომელსაც მიენიჭა ადმინისტრაციული და ფინანსური ავტონომია. ამ ტერიტორიას დღეისათვის ჰქვია საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია.
მოსახლეობა
კუნძულები დაუსახლებელია, მაგრამ მას ხშირად სტუმრობენ სამეცნიერო ექსპედიციები.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
საზოგადო მოღვაწე
სქოლიო
კატეგორია:საზოგადოებრივი სფერო
კასტელიერის კულტურა
მინიატიურა|გამაგრებული დასახლებების ნანგრევები კოლფორიტოს პლატოზე კასტელიერის კულტურა, გამაგრებული დასახლებების კულტურა — ბრინჯაოს ხანაში ძვ. წ. XV-III საუკუნეებში არსებობდა თანამედროვე ისტრიის ტერიტორიაზე. თანდათანობით გავრცელდა იტალიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონებში. სახელწოდება წარმოსდგება იტალიური სიტყვისაგან Castelliere - რაც ნიშნავს „პატარა ციხესიმაგრეს“. სწორედ მსგავსი ტიპის გამაგრებული ციხესიმაგრეებით ხასიათდება აღნიშნული კულტურა.
კულტურის შემქმნელები იყვნენ ხალხი, რომელთა ცხოვრებაში ზღვა წამყვან როლს ასრულებდა. პირველი გამაგრებული დასახლებები აშენდა ისტრიის სანაპიროს გასწვრივ. გამაგრებული დასახლებები ჩვეულებისამებრ მდებარეობდა მთებში და მაღლობებზე, ან მინიმუმ მთიან პლატოზე. შედეგებოდა ერთი ან რამდენიმე კონცენტრული, ელიფსური ან კვადრატული კედლებისაგან. კედლის სისქე 4-5 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 5-7 მეტრი იყო. ფაქტობრივად კასტელიერები იყვნენ გამაგრებული ქალაქები, რომელთა პერიმეტრი 2-3 კმ-ს შეადგენდა.
გეოგრაფიული განათლება
გეოგრაფიული განათლება — სწავლებისა და აღზრდის სისტემა, რომლის მიზანია მოსახლეობაში გეოგრაფიული ცოდნის ფორმირება. მოიცავს სასკოლო და უმაღლეს გეოგრაფიულ განათლებას. მისი განსაკუთრებული ფორმაა — თვითგანათლება, რომელსაც ხელს უწყობს მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები, გეოგრაფიული საზოგადოებების სალექციო-პროპაგანდისტული საქმიანობა. გეოგრაფიული განათლებას ძირითადი ამოცანაა ინფორმაციის გადაცემა და ცოდნის ფორმირება ბუნების, მოსახლეობისა და მთლიანად დედამიწის მეურნეობის, განსხვავებული ქვეყნებისა და რაიონების ძირითად გეოგრაფიულ კანონზომიერებათა შესახებ.
ზოგად გეოგრაფიულ განათლებას იძლევა საშუალო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა. პირველი ქართულენოვანი გეოგრაფიული სახელმძღვანელოები შეიქმნა XVII საუკუნეში. 1710 წელს რუსეთში ჰოლანდიურიდან ითარგმნა გეოგრაფიული სახელმძღვანელო, რომელიც 1727 წელს გაბრიელ გელოვანმა მოსკოვში ქართულად თარგმნა სახელწოდებით „ღეოღრაფია ანუ მოკლედ ქვეყნის სიმგურგვლისათვის აღწერა...“.
1752 წელს ვახუშტი ბატონიშვილმა ქართულ ენაზე თარგმნა მსოფლიოს მცირე ატლასი და მის უკეთ მოსახმარად დაწერილი სახელმძღვანელო „მოკლედ ქცეულების ღეოღრაფია...“, რომელსაც დაუმატა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის, სპარსეთისა და ოსმალეთის გეოგრაფიული დახასიათება. მოსწავლე ახალგაზრდობაში გეოგრაფიული ცოდნის ელემენტების შეტანას დიდად შეუწყო ხელი იაკობ გოგებაშვილის შრომებმა და სასკოლო სახელმძღვანელოებმა.
უმაღლეს და საჯარო სკოლებში გეოგრაფიული სწავლებისათვის შექმნილია სახელმძღვანელოები, გეოგრაფიული რუკები, გლობუსები და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:გეოგრაფიული განათლება
ხარციზკი
ხარციზკი (Харцизьк) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 58641 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
შავნაბადა (ქვეითი ბატალეონი)
მეცამეტე მსუბუქი ქვეითი ბატალეონი „შავნაბადა“ (ყოფილი 113-ე მექანიზებული ქვეითი ბატალეონი) — სამხედრო ნაწილი საქართველოს თავდაცვის ძალებში. სახელი „შავნაბადა“ მომდინარეობს მოსასხამისგან, რომელიც ლეგენდის მიხედვით წმინდა გიორგის ესხა მაშინ როდესაც ქართველების არმიას გამარჯვებისაკენ უძღვოდა.
„შავნაბადა“ საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებასთან ერთად ჩამოყალიბდა. ნაწილმა მონაწილეობა მიიღო ბრძოლებში აფხაზეთში, მ. შ. გაგრაში შავი ზღვიდან შეჭრაში. 2003 წელს დანაყოფმა მიიღო საქართველოს წვრთნის და აღჭურვის პროგრამა (GTEP) აშშ-ის საზღვაო ქვეითების კორპუსისგან.
სამხედროების 90%-ზე მეტმა იმსახურა ერაყში 2005 წელს აშშ-ის მესამე ქვეით დივიზიასთან ერთად ბაღდადის მწვანე ზონაში. ბატალეონმა ასევე იმსახურა ჰელმანდის პროვინციაში, ავღანეთში როგორც საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალების ნაწილმა.
რატჩაბურის პროვინცია
რატჩაბურის პროვინცია (ราชบุรี) — ტაილანდის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია: კანჩანაბური, ნაქონპათომი, სამუტსაქონი, სამუნგსონგქარამი და ფეტჩაბური. დასავლეთით ესაზღვრება მიანმარი.
გეოგრაფია
რატჩაბური არის საშუალო ზომის პროვინცია, ფართობით დაახლოებით 5,196 კმ². ყველაზე ცნობილი ტურისტული ადგილია ამ პროვინციაში მცურავი ბაზრები (Damnoen Saduak). პროვინციის დასავლეთი ნაწილი უფრო მთიანი და მოიცავს ტანასვრის ქედს. მთების უმეტესობა შედგება ძირითადად კირქვისაგან, არსებობს რამდენიმე გამოქვაბულები სტალაქტიდების შემცველობით. რამდენიმე გამოქვაბული, დასახლებულია ხელფრთიანების კოლონიებით. სხვა მღვიმეები, როგორიცაა ქაო ბინი ხელმისაწვდომია ტურისტებისთვის. პროვინციის დასავლეთ ნაწილში მთავარი მდინარეა ფჰაჩი.
მდინარე ფჰაჩის მარცხენა ნაპირზე განლაგებულია Chaloem Phra Kiat Thai Prachan-ის ეროვნული პარკი.
ისტორია
ქალაქის ისტორია თარიღდება დრავატის პერიოდით, როდესაც ის იყო მონ-ების სამეფოს დედაქალაქი. ქალაქ Khu Bua-ს მიმდებარედ მხოლოდ ნანგრევების ნაშთებია დარჩენილი. ლეგენდის თანახმად იგი თარიღდება მითური Suvarnabhumi-ს სამეფოს არსებობასთან, რომელიც დრავატის სამეფომდე არსებობდა.
"რატჩაბური" ნიშნავს "მეფეთა მიწას".
ადმინისტრაციული დაყოფა
რატჩაბურის პროვინცია დაყოფილია 10 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 104 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 935 სოფლისგან (მუბანი).
დემოგრაფია
მოსახლეობის 1.1% არიან მთიანი ტომების წევრები, ძირითადად Karen-ის, რომლებიც ცხოვრებობენ მიანმარის საზღვერთან ახლოს.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
მაატკარა
მაატკარა — ძველი ეგვიპტის XXI დინასტიის დედოფალი, ფინეჯემ I-ის ქალიშვილი. ჰყავდა შვილი, რომელიც დაბადებისთანავე გარდაიცვალა.
მასპერომ მოგზაურობა დაიწყო 1881 წლის მაისის ბოლოს ზემო ეგვიპტეში რათა ცნობები მოეძიებინა ამ საკითხზე, თუმცა მხოლოდ 1881 წლის 25 ივნისს ერთ-ერთმა ძმამ აღიარა საფლავის მოპარვა და 6 ივლისს გაემართა საფლავის ადგილსამყოფელისკენ ექსპედიცია, რომელსაც ემილ ბრუგში, მასპეროს ყოფილი თანაშემწე წინამძღოლობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ებერსბერგის რაიონი
ებერსბერგის რაიონი (Landkreis Ebersberg) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ებერსბერგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 549,30 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 124 662 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 225 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 1 75.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
ჰუსაინიდები
250px|მინი|250პქ|ტუნისის სამეფოს გერბი
ჰუსაინიდები — ტუნისის გამგებლების (ბეების) დინასტია (1705-1957 წწ.) დააარსა ჰუსაინ ბენ ალიმ, ბერძნული წარმოშობის თურქმა ოფიცერმა. 1705-1881 წლებში ჰუსაინიდები ფორმალურად აღიარებდნენ, რომ ოსმალეთის იმპერიის ვასალები იყვნენ, ფაქტობრივად კი ქვეყანას დამოუკიდებლად განაგებდნენ. საფრანგეთის პროტექტორატის დროს (1881-1956 წწ.) რეალური ხელისუფლება დაკარგეს. ტუნისის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ (1956 წ.) ჰუსაინიდების დინასტია დაემხო (1957 წლის 25 ივლისი), ტუნისი რესპუბლიკად გამოცხადდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტუნისის ისტორია კატეგორია:დინასტიები *
გორნა-ბოშავა
გორნა-ბოშავა (Горна Бошава) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 722 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 51 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
Australopithecus africanus
Australopithecus africanus (ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსი; სამხრეთ აფრიკის ადამიანის მსგავსი მაიმუნი) — ავსტრალოპითეკების ჯგუფის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მისი გავრცელების არეალი ძირითადად სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიას მოიცავდა.იგი ცხოვრობდა დაახლოებით 3,3–2,1 მილიონი წლის წინ, ადრეული პლიოცენის დასასრულის ხანაში. 1925 წლის თებერვალში რეიმონდ დარტის ნაშრომ „Nature-ში“ სახეობას ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსი ეწოდა. მიუხედავად იმისა, რომ სახეობის აღმნიშვნელი სიტყვა ლათინური (“australo”) და ბერძნული (“pithecus”) სახელწოდებებიდან მომდინარეობს, გვარის სახელი, რომელიც აფრიკული წარმოშობის პრე-ჰომო ჰომინიდებს აღნიშნავს, ცნობილი და მიღებული საიდენტიფიკაციო სახელი გახდა. დარტი ამტკიცებდა, რომ ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსი იყო ბიპედალი (ორ ფეხზე მოსიარულე).
ადრეული აფრიკანუსის გავრცელების არეალი მოიცავდა სამხრეთ აფრიკის ოთხ გამოქვაბულს: Sterkfontein, Taung, Makapansgat და Gladysvale.
ისტორია
რეიმონდ დარტი (1883-1988) მუშაობდა ბატონ გრაფტონ ელიოტ სმიტთან ლონდონში სანამ აშშ-ს უნივერსიტეტში დაიწყებდა ლექციების კითხვას. ის 1922 წელს სამხრეთ აფრიკის University of Witwatersrand-ში დაინიშნა ანატომიის პროფესორად. 1924 წელს რეიმონდ დარტმა წარმოადგინა პლიოცენის ეპოქაში მცხოვრები გამართულად მოსიარულე ორფეხა ჰომინიდის არსებობის დამადასტურებელი საბუთები. დარტმა აღმოაჩინა კირით დაფარული, განამარხებული ბავშვის თავის ქალა, ბუქსტონ ლაიმვორკში, კალაჰარის უდაბნოში მდებარე ტანუგის გამოქვაბულში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. აღმოჩენილი ნაშთის კბილების მიხედვით დარტმა დაადგინა, რომ განამარხებული თავის ქალა ეკუთვნოდა 5-7 წლის ბავშვს (შემდგომმა გამოკვლევამ, რომელიც ელექტრონული მიკროლკოპის საშუალებით ჩატარდა, დაადგინა, რომ ბავშვი მხოლოდ სამ-ნახევარი წლისა იყო). სტატია „ბუნებაში“ 1925 წელს დარტი ამტკიცებდა, რომ ტანუგის თავის ქალა იყო დასტური იმისა, რომ აფრიკაში არსებობდა ადამინის მსგავსი მაიმუნი და, მორფოლოგიურ ელემენტებზე დაყრდნობით, ის უფრო მეტად დაემსგავსა ადამიანს. რეიმონდმა მას უწოდა ავსტრალოპითეკუს აფრიკანუსი (Australopithecus africanus), რაც „სამხრეთ აფრიკის ადამიანის მსგავს მაიმუნს“ ნიშნავს. იქიდან გამომდინარე, რომ დარტი ვერ მიაკუთვნებდა ამ სახეობას ადამიანის მსგავსს უკუდო მაიმუნთა ოჯახს, ვერც ჰომინიდების (ადამიანთა) ოჯახში გააერთიანებდა, ვინაიდან A. africanus-ს ჰქონდა პატარა ზომის ტვინი. შემდეგი 25 წლის განმავლობაში A. Africanus-ის მნიშვნელობა და ის, თუ რომელ ოჯახს წარმოადგენდა სადავო იყო და ამის გამო დარტის კვლევა კრიტიკის საგნად იქცა. დარტის დასკვნას სკეპტიკურად და წინააღმდეგობით შეხვდნენ სხვა მიზეზის გამოც, იმ დროს მეცნიერებს ეგონათ, რომ ჰომინიდები აზიაში წარმოიშვნენ. გარდა ამისა, არსებობდა სხვა მიზეზებიც: დარტმა აღმოაჩინა მხოლოდ ერთი ინდივიდის ნაშთი, რომელიც ბავშვს ეკუთვნოდა და მანამდე აფრიკაში არც ერთი სხვა ჰომინიდის ნაშთი ნაპოვნი არ იყო. 1930 წლამდე, როდესაც რობერტ ბრუმმა იოჰანესბურგთან ახლოს, სტერკფონტეინის გამოქვაბულში რამდენიმე განამარხებული ნაშთი იპოვა, სხვა  ავსტრალოპითეკები ჯერ აღმოჩენილი არ იყვნენ. არტისა და ბრუმის აზრი 1945 წლამდე არავის გაუზიარებია, სანამ ოქსფორდის უნივერსიტეტის ანატომიის პროფესორმა უილფრიდ ლე გროს კლარკმა მათ აღმოჩენას  ჰომინიდების სტატუსი არ მიანიჭა.
დარტი ამტკიცებდა, რომ ტანუგში აღმოჩენილი არსების ტვინის ზომა არ იყო ისეთივე მნიშვნელოვანი, როგორც მისი ფორმა და რომ მოზაიკური ევოლოუციის პრინციპი იყო შესაძლებელი. ეს იმას ნიშავდა, რომ არა მხოლოდ ტვინი, არამედ სხეულის ზოგიერთი ნაწილი სხვა ნაწილებზე უფრო ადრე დაემსგავსა ადამიანისას (როგორც ამტკიცებდნენ ელიოტ სმიტი და სერ არტურ კეიტი). ტანუგის თავის ქალის შემთხვევაში სტომატოლოგიური და პოსტულარული ჰომინიზაცია აშკარა იყო მაშინ, როცა ტვინის ჰომინიზაცია არ შეინიშნებოდა. მარცხნივ|მინი|329x329პქ|ტანუგელი ბავშვის თავის ქალა 1950-იანი წლისათვის დარტის გარდა უკვე არსებობდნენ სხვა მკვლევარები (Robert Broom, Louis Leakey), რომლებმაც აღმოაჩინეს სხვა Australopithecus-ის ნაშთები სამხრეთ აფრიკაში. მიუხედავად ამისა, იმის დადგენა, Australopithecus იყო თუ არა ადამიანის წინაპარი, ჯერჯერობით ვერ ხერხდება.
1955 წელს დარტმა ივარაუდა, რომ ქვის ხანას წინ უძღოდა ძვლის ხანა, ხანა როდესაც ავსტრალოპითეკუსი თავისი ნანადირევის ძვლებს, კბილებსა და რქებს იყენებდა ხელსაწყოებისა და სამუშაო იარაღის დანიშნულებით. დარტმა ეს მოსაზრება დააყრდნო Makapansgat-ის გამოქვაბულში აღმოჩენილ ქვად ქცეულ და დამსხვრეულ ძვლებზე ჩატარებულ თავისივე კვლევებს. ეს მოსაზრება უკვე აღარაა სანდო, რადგან იმის მცდელობაში, რომ დარტის ეს ჰიპოთეზა უარეყოთ, წარმატებით დამკვიდრდა ტაპონომიის (კვლევა, რომელიც შეისწავლის ნივთების არქეოლოგიურ მასალად ქცევას) ახალი დისციპლინა.
დარტის მიერ ჩატარებული კვლევები Australopithecus africanus-ზე და მისი ინტერპრეტაცია  ტანუგის თავის ქალის მნიშვნელოვაბის შესახებ იმ დროისათვის რადიკალური იყო, რადგან ამ პერიოდში პალეოანთროპოლოგია ჯერ კიდევ განვითარების ადრეულ სტადიაში იყო. დარტის აღმოჩენები პირველი იყო იმ არქეოლოგიური აღმოჩენების სერიაში, რომლებიც ამტკიცებდნენ, რომ სწორედ აფრიკაშია „კაცობრიობის აკვანი“. 1930-იან წლებში რიჩარდ და მერი ლეაკებმა დაიწყეს Olduvai Gorge-ში, კენიაში, აღმოსავლეთ აფრიკაში არქეოლოგიურ გათხრებზე მუშაობა. ამ ადგილას ჯერ კიდევ 1911 წელს პალეოანთროპოლოგმა ჰანს რეკმა განამარხებული ნაშთები და ქვის იარაღები აღმოაჩინა. ადრეული ადამიანის სამხრეთ აფრიკაში აღმოჩენილმა ნამარხების რაოდენობამ ზრდა განაგრძო. XX საუკუნის მიწურულს ავსტრალოპითეკუსი დათარიღდა 3,32-დან 1,6 მილიონი წლის წინანდელობით და საბოლოოდ მოხდა მისი კლასიფიკაცია, ანთროპოლოგებმა იგი ადამიანის წინაპრად აღიარეს.
დათარიღება
არცერთი A. Africanus ნაშთი არ იძლევა მათი არსებობის პერიოდის ზუსტ თარიღს. ბიოსტრატიგრაფიკული გამოთვლების მიხედვით Sterkontein-ის გამოქვაბულის მე-4 ნაწილი, სადაც ყველაზე მეტი A. Africanus-ის ნაშთია აღმოჩენილი, დაახლოებით 2,5 მილიონი წლის წინანდელია. გამოქვაბულის 1-3-ე ნაწილები უფრო დიდი ასაკისანი არიან, დაახლოებით 3,5 მილიონი წლის. უნდა აღინიშნოს ის, რომ დღეისთვის არსებობს ნამარხების წლოვანების დასადგენი ახალი ტექნიკა. ამ ტექნოლოგიის გამოყენებით დადგინდა, რომ ყველაზე ძველია Sterkontein-ის ერთ-ერთი ნიმუში, რომელიც 4 მილიონი წლის უნდა იყოს, თუმცა ეს კვლევის ტექნიკა ჯერ კიდევ დამოწმებებს მოითხოვს. Makapansgat-ის გამოქვაბულში აღმოჩენილი ნარჩენები Sterkontein-ის გამოქვაბულის მე-4 ნაწილის ნიმუშთან შედარებით უფრო თანამედროვე უნდა იყოს, განსხვავებით Kromdraii-ის A და B ნიმუშთაგან, რომლებიც შედარებით უფრო ძველია. ნაშთების რეალური ასაკის დადგენა რთულია, თუმცა არის ვარაუდი იმისა, რომ Sterkontein-ში აღმოჩენილი უძველესი ნაშთი უფრო დიდი ხნისაა, ვიდრე Makapansgat-ში აღმოჩენილი ყველაზე ძველი ნაშთი.
ორმა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელმა კვლევამ, რომელიც ასაკის დადგენის ერთნაირი მეთოდებით ჩატარდა, აჩვენა, რომ ტანუგის (Taung Cave) გამოქვაბულში აღმოჩენილი ნაშთები დაახლოებით მილიონი წლის უნდა იყოს. ტანუგის გამოქვაბულში აღმოჩენილია ბავშვის თავის ქალა ასაკობრივად დიდად განსხვავდება სხვა ტანუგსა და Sterkontein-თან აღმოენილი ნაშთებისაგან, მაგრამ აღსანიშნავია ისიც, რომ იგი A. Africanus-ს წააგავს, რაც იმის ვარაუდის შესაძლებლობას იძლევა, რომ ისინი ერთი წარმომავლობისანი არიან.
ქალბატონი პლესი
მინი|384x384პქ|ქალბატონი პლესის თავის ქალა დარტის მიერ ჩამოყალიბებულ თეორას, რომლის მიხედვითაც ტანუგაში აღმოჩენილი ბავშვი ადამიანის წინაპარია, ეთანხმებოდა რობერტ ბრუმიც. 1936 წელს Sterkfontein-ის გამოქვაბულში მოპოვებულ იქნა პირველი ზრდასრული ავსტრალოპითეკი. ამან ბრუმის ამ თეორის მიმართ ნდობა უფრო მეტად გაამყარა. მოგვიანებით ბრუმმა ცალკე გამოყო G. W. Barlow-ს მიერ აღმოჩენილი ზრდასრული არსების თავის გარეთა სარტყელი, რომლის ტვინის მოცულობა 485 სმ³ იყო. იგი მიაკუთვნა Plesianthropus transvaalensis-ს (ადამიანის მსგავსი არსება ტრანსვალიიდან). 1947 წლის 18 აპრილს Sterkfontein-თან ახლოს რობერტ ბრუმმა და ჯონ რობინსონმა აღმოაჩინეს Australopithecus-ის  ნამარხი, სადაც იყო ყველაზე მეტად სრულყოფილი თავის ქალა, რომელიც, როგორც თავდაპირველად აღნიშნეს, ეკუთვნოდა საშუალო ხნის ქალს. მას ქალბატონი პლესი ეწოდა („Mrs. Ples“) ეს თავის ქალაც ბრუმმა მიაკუთვნა Plesianthropus transvaalensis-ს. შემდგომში კი მათ A. Africanus ეწოდათ. „Mrs. Ples“-ის თავის ქალა მიჩნეულია ყველაზე სრულყოფილად, თუმცა მისი გამოკვლევისას იგი დაზიანდა, ორ ნაწილად გაიყო და მისი ზოგიერთი ფრაგმენტი დაიკარგა კიდეც.
ქალბატონ პლესის თავის ტვინის მოცულობა მხოლოდ 485 სმ³ იყო. მისი სამარხი იყო პირველი, რომლითაც გამოვლინდა, რომ ორ ფეხზე სიარული განვითარდა იქამდე, სანამ მოხდებოდა ტვინის მნიშვნელოვნად ზრდა. ზოგიერთი ექსპერტი ვარაუდობს, რომ 1947 წელს „Mrs. Ples“-ის ნამარხთან ახლოს აღმოჩენილი ჩონჩხის ნაწილი, რომელიც STS 14-ის სახელითაა ცნობილი, ეკუთვნოდა „Mrs. Ples-ს“.
განამარხებული ნაშთები და შესაძლო გავრცელების არეალი
მარცხნივ|მინი|281x281პქ|A. africanus გავრცელებული იყო Sterkfontein-თან, Makapansgat-თან და Taung-თან A. africanus-ის ნაშთები აღმოჩენილია ორ გამოქვაბულში - Sterkfontein-ისა და Makapansgat-ის გამოქვაბულში, ტრანსვაალში (სამხრეთ აფრიკის პროვინცია). Sterkfontein-ის გამოქვაბულში ნაპოვნი ნაშთები იოჰანესბურგის დასავლეთით დაახლოებით 25 კილომეტრში მდებარეობს. Makapansgat-ის გამოქვაბულში აღმოჩენილი ნაშთები კი Potgetiersrus-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 16 კილომეტრშია ნაპოვნი. ასევე, Coopers B-სა და Gladysvale-ში ნაპოვნი კბილები შესაძლოა, ეკუთვნოდეს A. africanus-ს, მაგრამ ეს ჯერ მეცნიერულად არ მტკიცდება.
A. africanus-ის ნაშთები ძირითადად ნაპოვნია Sterkfontein-ის გამოქვაბულის მე-4 ნაწილში. Sterkfontein-ის გამოქვაბულში 1936 წლიდან მოყოლებული თითქმის ყოველთვის მიმდინარეობდა გათხრები და აქ ნაპოვნი მასალა და მათი შესწავლის შედეგები წარმოადგენს მთავარ წყაროს აფრიკანუსის სახეობის შესწავლისათვის. ნაშთების უმეტესობა ფრაგმენტულადაა მოცემული, ვინაიდან ბევრი განადგურდა ქვად ქცევის პროცესში. თუმცა, საკმაოდაა შემორჩენილი, დასრულებული და თითქმის დასრულებული თავის ქალები და მასთან დაკავშირებული ჩონჩხები. მრავალნაირი და სხვადასვანაირად დასრულებული ჩონჩხის ნაწილებით მეცნიერებმა შეძლეს, მთლიანად აღედგინათ A. africanus-ის ჩონჩხი.
მიუხედავად იმისა, რომ Makapansgat-ის გამოქვაბულს, რომელიც ძვლებით საკმაოდ მდიდარია, ათწლეულების განმავლობაში თხრიდნენ და სწავლობდნენ, ავსტრალოპითეკუსისთვის დამახასიათებელი ძვლების ნაშთები ამ გამოქვაბულში ძალიან მწირე რაოდენობით აღმოჩნდა. შესაძლოა, რომ ავსტრალოპითეკები ამ ადგილებში იმდენად მასიურად არ სახლობდნენ, როგორც, მაგალითად, Sterkfontein-ში.
კლასიფიკაცია
შემდეგი ფაქტები გვირევს წარმოდგენას ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსის კლასიფიკაციაზე: Australopithecus transvaalensis არის Sterkfontein-ის მოკლეყბიანი სახეობის შესაძლო სახელი. მხოლოდ ზოგიერთი Makapansgat-ის ნაშთი წარმოადგენს ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსს. Makapansgat-ის ნამარხები მცირე რაოდენობითაა შემორჩენილი და იქიდან გამომდინარე, რომ ისინი არა მთლიანი სახით, არამედ ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი, რთულია, მოხდეს მათი კლასიფიკაცია სახეობების დონეზე.
კავშირი სხვა სახეობებთან
ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსი ერთ დროს თანამედროვე ადამიანის უშუალო წინაპრად მიიჩნეოდა, მაგრამ ახალი აღმოჩენები დაუპირისპირდა ამ მოსაზრებას. დღეს ბევრი მეცნიერი მიიჩნევს, რომ ეს სახეობა წარმოადგენს ჩვენი გენეალოგიური ხის ერთ-ერთ შტოს, მაგრამ სადავოა მისი პირდაპირი კავშირი სხვა სახეობებთან.
ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსის სხვა ჰომინინებთან კავშირი არაა დაზუსტებული. ბევრი მეცნიერის აზრით, A. africanus წარმოიშვა A. afarensis-გან ან მსგავსი ჰომინინისგან, მაგრამ მისი კავშირი უფრო გვიანდელ ჰომინინებთან დაუზუსტებელია. ამ ბუნდოვანებას ნაწილობრივ განაპირობებს ის, რომ A. africanus საკმარისად ძველი სახეობაა იმისთვის, რომ იყოს სხვა ბევრი ჰომინინის წინაპარი, ხოლო, ნაწილობრივ ის, რომ A. africanus-ის ზოგიერთი მახასიათებელი მსგავსია ამ ჰომინინების სხვადასხვა ჯგუფისა, მაგრამ არა ყველა ჯგუფისა.
იმის გამო, რომ A. africanus-ს შენარჩუნებული აქვს ზოგიერთი პრიმიტიული მახასიათებელი (ასეთი მახასიათებლები არის თანდაყოლილი, მიღებული წინაპრებისგან და გადაეცემა შთამომავლობას განსხვავებით შეძენილი მახასიათებლებისგან), A. africanus თავდაპირველად ითვლებოდა ჰომოს მოდგმის უშუალო წინაპრად. ამასთან, A. africanus-ის თავის ქალის მახასიათებლები ჰგავს მხოლოდ ჰომოს მახასიათებლებს და არა სხვა ჰომინინებისა, მაგრამ აღსანიშნავია, ისიც, რომ A. africanus-ის ზოგი მახასიათებელი მსგავსია პარანთროპუსის გვარის ყველა წარმომადგენელის მახასიათებლისა, რაც არ ხდება ჰომოს შემთხვევაში. ასევე, A. africanus-ის ერთ-ერთი მახასიათებელი მსგავსია მხოლოდ პარანთროპუს რობუსტუსის მახასიათებლისა, რაც, შესაძლოა იმაზე მიანიშნებდეს, რომ  A. africanus პარანთროპუსების სახეობის უშუალო წინაპარია. ეს ჰიპოთეზები იმაზე მიუთითებს, რომ პარანთროპუსის გვარი არ იყო მონოფილეტური (ანუ სრულად არ შეიცავდა წინაპართა სახეობას და ყველა მის შთამომავალთა სახეობას), ვინაიდან A. africanus არაა ამ გვარს მიკუთვნებული, მაგრამ ყველაზე მეტად ჰგავს ამ გვარის წევრს.
1930-იან და 1940-იან წლებში სამხრეთ აფრიკაში აღმოჩენილ ნამარხებს სხვადასხვა სახელი მიენიჭათ, მაგ., Australopithecus transvaalensis, Plesianthropus transvaalensis და Australopithecus prometheus. დღესდღეობით მიჩნეულია, რომ ყველა მათგანი ერთ სახეობას - Australopithecus africanus-ს ეკუთვნის.
2008 წელს სამხრეთ აფრიკაში აღმოჩენილი ნამარხები 2010 წელს მიაკუთვნეს ახალ სახეობას - Australopithecus sediba-ს, მაგრამ ბევრი პალეონტოლოგისტი ამ ნამარხებს A. africanus-ის ქრონოსახეობად მიიჩნევს. რაც იმას ნიშნავს, რომ უმნიშვნელო ანატომიური განსხვავებები აღმოჩენილ ახალ სახეობასა და A. africanus-ს შორის განპირობებულია სახეობის შიგნით დროთა განმავლობაში მომხდარი ცვლილებებისა და ეს განსხვავებები არ ნიშნავს, რომ ისინი სხვა სახეობის წამომადგენლები არიან. ეს A. africanus-ის არსებობის დროის დიაპაზონს დაახლოებით ნახევარი მილიონი წლით ზრდის.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია, ვარიაციის დონე A. africanus-ის სახეობის ინდივიდებს შორის. ბევრ ისეთ მახასიათებელს შორის განსხვავება, როგორებიცაა, მაგალითად, მოლარის ზომა და სახის აგებულება, ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე ნებისმიერ ადამიანის მსგავს დიდ მაიმუნში. ამის გამო ბევრი მეცნიერი ფიქრობს, რომ A. africanus-ის სახეობა, რეალურდ, ორი ცალკეული სახეობისგან შედგება. ეს განსხვავებები იმის გათვალისწინებითაც შესამჩნევია, რომ A. africanus ძალზე დიმორფულია სექსუალურად.