cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კატარის ისტორია
პროტესტები და რეფორმები
მთავარი სტატია: კატარის ეროვნული ერთიანობის ფრონტი 1950-იან წლებში დიდი ბრიტანეთისა და მმართველი ოჯახის გაერთიანების გამო მათ წინააღმდეგ საპროტესტო აქციების დიდი ტალღა წამოვიდა. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საპროტესტო აქცია 1956 წელს ჩატარდა. მასში მონაწილე 2000 ადამიანის უმრავლესობა მაღალი რანგის არაბთა ეროვნულ ძალებთან და უკმაყოფილო ნავთობკომპანიებთან თანამშრომლობდა. 1956 წლის აგვისტოში კიდევ ერთი პროტესტის მონაწილეებმა ეგვიპტის დროშების ქნევითა და ანტიკოლონიის ლოზუნგებით გამოხატეს საკუთარი უკმაყოფილება. 1956 წლის ოქტომბერში პროტესტის ნიშნად სპარსეთის ყურეზე გამავალი ნავთობსადენები დააზიანეს ბულდოზერით. ეს კი დიდი დარტყმა იყო ბრიტანეთის პოლიციის გასანადგურებლად, რომელიც 1949 წელს დაარსდა. დემონსტრაციებმა ალი ბინ აბდულა აიძულა პოლიციის მიმართ პირადი უფლებამოსილება და მხარდაჭერა გამოხატა. ეს იყო მისი მსოფლმხედველობის მნიშვნელოვანი ცვლილება ბედუინი მებრძოლების მიმართ.
საზოგადოებრივი სამსახურები 1950-იან წლებში ნელა ვითარდებოდა. 1953 წელს გაიხსნა პირველი სატელეფონო სადგური, 1954 წელს პირველი სადეზინფექციო ქარხანა და 1957 წელს პირველი ელექტროგადამცემი ქარხანა. ასევე, ამ დროისთვის ააგეს დოკი, საბაჟო საწყობი, თვითმფრინავი და პოლიციის შტაბი. 1950-იან წლებში მმართველი ოჯახების 150-მა ზრდასრულმა მამაკაცმა მიიღო გრანტი მთავრობისგან. შეიხმა ასევე მიიღო მიწა და თანამდებობა მთავრობის სამსახურში. ეს ძვრები მათ მოტივაციას უმაღლებდა რამდენადაც ნავთობის შემოსავლები იზრდებოდა. თუმცა, როდესაც შემოსავლები შემცირდა 1950-იან წლებში, ალი ბინ აბდულა ვერ გაუმკლავდა ოჯახის ზეწოლას, რომელიც უკმაყოფილო იყო შვეიცარიაში მისი ცხოვრებით, ექსტრავაგანტური ხარჯებითა და სანადირო ვიზიტებით პაკისტანში.
ოჯახური ზეწოლისა და ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, ალი ბინ აბდულამ 1960 წელს დატოვა პოსტი და იმის ნაცვლად, რომ ძალაუფლება გადაეცა ხალიფა ბინ ჰამადისთვის, რომელიც მემკვიდრედ ჰყავდა 1948 წელს დასახელებული, მან თავისი ვაჟს, აჰმად ბინ ალის ჩააბარა ძალაუფლება. მიუხედავგაად ამისა, რადგან აჰმად ბინ ალიმ დიდი ხანი გაატარა ქვეყნის გარეთ, ხალიფა ბინ ჰამადს, როგორც მემკვიდრეს, უკვე მნიშვნელოვანი ძალაუფლება ჰქონდა მოპოვებული. მისი ერთ-ერთი წინ გადადგმული ნაბიჯი იყო ის, რომ შეიხმა დაფინანსება განვითარების პროექტებისა და სოციალური მომსახურების ხარჯზე გაზარდა. გარდა ამისა, მოწიფულ ალ-თანებს თანამდებობები მისცა მთავრობაში. ამას დაემატა რეჟიმის მიმართ უკმაყოფილება, რომელიც უკვე იგრძნობოდა ნავთობის მუშებსა და დაბალი რანგის ალ თანის შორის. 1963 წლის 19 აპრილს შეიხი აჰმად ბინ ალის ძმისშვილის მიერ აქციის ერთ-ერთ მონაწილის მოკვლის საპასუხოდ შექმნეს ეროვნული ერთობის ფრონტი. როდესაც საუდის მონარქი მმართველი სასახლეში იმყოფებოდა, 1963 წლის 20 აპრილს, შენობის წინ დემონსტრანტები შეგროვდნენ. პოლიციამ ცეცხლი გაუხსნა და სამი მომიტინგე მოკლა რადგან იეჭვეს, რომ ეროვნული ერთობის ფრონტი დიდ გაფიცვას აპირებდა. გაფიცვა ორი კვირის მანძილზე გრძელდებოდა და მოსახლეობის უმეტესობა დაზარალდა.
ჯგუფმა იმავე კვირაში გააკეთა განცხადება, სადაც 35 მოთხოვნა იყო ჩამოთვლილი. ისინი ითხოვდნენ სამთავრობო საქმეებში მმართველი ოჯახებისგან ნაკლებ ჩართულობას, ნავთობწარმოებაში დასაქმებულების დაცვას, ვაჭართა პროფესიული კავშირების აღიარებას მოქალაქეებისთვის ხმის მიცემის უფლებას და ლიდერების არაბიზაციას. აჰმედ ბინ ალიმ უარყო ამ მოთხოვნების უმეტესობა და სასამართლო პროცესის გარეშე დააპატიმრა 50-მდე ყველაზე ცნობილი ნაციონალური ფრონტის წევრი და მომხრე. მთავრობამ გარკვეული რეფორმები გაატარა ამ მოძრაობის საპასუხოდ. რეფორმები მოიცავდა მიწათმოქმედების სფეროს და სესხების გაცემას ღარიბ ფერმერებზე.
ინფრასტრუქტურა, საგარეო შრომა და ბიუროკრატია 1960-იან წლებში კვლავაც იზრდებოდა ძირითადად ხალიფა ბინ ჰამადის დავალებით. იყო ადრეული მცდელობები კატარის ეკონომიკური ბაზის დივერსიფიკაციაში, კერძოდ, ცემენტის ქარხნის, ეროვნული თევზსაჭერი კომპანიის და მცირე ზომის სასოფლო-სამეურნეო კულტურის დამკვიდრებაში. 1961 წელს პირველად გამოქვეყნდა ოფიციალურ გაზეთი, ხოლო 1962 წელს, ეროვნული კანონმდებლობა შემოიღეს.
საემიროების ფედერაცია
1968 წელს ბრიტანეთმა გამოაცხადა სუეცის აღმოსავლეთთ სამხედრო ვალდებულებების განთავისუფლების სამწლიანი გეგმა. სპარსეთის ყურის საშეიხოს სისუსტის და სიმცირის გამო, ბაჰრეინის, კატარის და ტურესის სანაპიროების მმართველებმა ბრიტანეთის გასვლის შემდეგ შეიქმნეს ფედერაცია. თუმცა მმართველებს შორის იყო სადავო ისეთი საკითხები, როგორიცაა დედაქალაქის ადგილმდებარეობა, კონსტიტუციის შემუშავება და სამინისტროების განაწილება.
აჰმად ბინ ალიმ შემდგომში გამოაცხადა დროებითი კონსტიტუცია 1970 წლის აპრილში, რომელმაც კატარის დამოუკიდებელი არაბული ისლამური სახელმწიფოს ძირითადი კანონად შარიათი აღიარა. ხალიფა ბინ ჰამადი მაისში პრემიერ მინისტრად დაინიშნა. მინისტრთა პირველი საბჭო 1970 წლის 1 იანვარს დამტკიცდა, რომლის ათი წევრი ალ თანი იყო.
კატარის პირველი უნივერსიტეტი 1973 წელს გაიხსნა
1971 წლის 1 სექტემბერს ყატარმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რომელიც ძალაში შევიდა ორი დღის შემდეგ. როდესაც აჰმად ბინ ალიმ თავისი განცხადება გამოაქვეყნა შვეიცარიიდან ნაცვლად კატარისა. ამგვარად, ბევრი კატარელი დარწმუნდა, რომ ლიდერის შეცვლის დრო იყო. 1972 წლის 22 თებერვალს, ხალიფა ბინ ჰამმა აჰმად ბინ ალი გაათავისუფლა როცა იგი ირანში სანადიროდ იყო წასული. ხალიფა ბინ ჰამიდს ალ თანისა და ბრიტანეთის პოლიტიკური, ფინანსური და სამხედრო მხარდაჭერაც ჰქონდა.
მისი წინამორბედის პოლიტიკისგან განსხვავებით, ხალიფა ბინ ჰამმა ოჯახური ხარჯები შეამცირა და გაზარდა ხარჯები სოციალურ პროგრამებზე, მათ შორის საცხოვრებლის, ჯანდაცვის, განათლების და პენსიებისა. გარდა ამისა, მან შეავსო მთავრობის ბევრი მაღალი თანამდებობა ახლო ნათესავებით. 1993 წელს, ხალიფა ბინ ჰამადი დარჩა ემირად, მის ვაჟს, ჰამად ბინ ხალიფას ერგო თავდაცვის მინისტრის თანამდებობა და ქვეყნის მასშტაბით ყოველდღიურად სარბენი საქმე. ორივე ადამიანი კონსულტირებდა ერთმანეთთან ყველა მნიშვნელოვან საკითხზე.
1991 წელს კატარმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ყურეში მიმდინარე ომში, კერძოდ ხაფჯის ბრძოლაში.
1995 წლის 27 ივნისს, დეპუტატმა ემირ შეიხ ჰამად ბინ ხალიფამ მამამისი ხალიფა უსიხლო გადატრიალებით ჩამოიცილა პოლიტიკური ასპარეზიდან. წარუმატებელი კონტრაქცია მოხდა 1996 წელს მამის მხრიდან. მოგვიანებთ, ემირი და მისი მამა შერიგდნენ, თუმცა ზოგიერთი მხარდამჭერი კვლავ ციხეში დატოვეს. ემირმა თავისი განზრახვა გამოაცხადა კატარის დემოკრატიული განვითარებისკენ და მეტად ლიბერალური პოლიტიკა განახორციელა პრესის მიმართ და მუნიციპალური არჩევნები აღიარა როგორც მოსალოდნელი საპარლამენტო არჩევნების წინაპირობა. ახალი კონსტიტუცია დამტკიცდა საჯარო რეფერენდუმის გზით 2003 წლის აპრილში და ძალაში შევიდა 2005 წლის ივნისში. გატარდა ეკონომიკური, სოციალური და დემოკრატიული რეფორმები. 2003 წელს განათლების მინისტრად ქალი დაინიშნა.
რესურსები ინტერნეტში
*
გიტარამა
გიტრამა (Gitarama) — რუანდის სიდიდით მეხუთე ქალაქი. მდებარეობს რუანდის სამხრეთ პროვინციაში, მუჰანგას რაიონში. ზღვის დონიდან 1812 მეტრზე. 2012 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 49 038 ადამიანს. 1994 წლის რუანდის გენოციდის დროს გიტარამა იყო ქვეყნის დროებითი მთავრობის ადგილსამყოფელი.
სქოლიო
კატეგორია:რუანდის ქალაქები
გიორგი წიკლაური
გიორგი წიკლაური (დ. 4 ნოემბერი, 2000, ყვარელი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი და ვიცე-ჩემპიონი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
უედა
უედა (上田市) — ქალაქი ნაგანოს პრეფექტურაში (იაპონია) .
თანამედროვე ქალაქი უედა დაარსდა 2006 წლის 6 მარტს, ძველ ქალაქ უედასთან  ქალაქ მარუკოს და სანადას და სოფელ ტაკეშის შეერთებით.
2011 წლის 1 ივნისის მონაცემებით, ქალაქის სავარაუდო მოსახლეობა 158,187 ადამიანია, 61,091 ოჯახი თ,   მოსახლეობის სიმჭიდროვე - 286.57 სული კმ²-ზე. საერთო ფართობი  552.00 კმ2-ია, რაც მეხუთე უდიდესი ქალაქია ნაგანოს პრეფექტურაში.
ბეშო ონსენში მდებარე ანრაკუ-ჯიში, უედას აქვს იაპონიაში დღემდე შემორჩენილი ერთადერთი რვაკუთხა პაგოდა. ხსენებული პაგოდა უკვე აღიარებულია ეროვნულ საგანძურად.
საერთაშორისო ურთიერთობები
უედას მეგობარი და დაძმობილებული ქალაქების ჩამონათვალი:
სიმბოლიკა
ქალაქის გერბზე გამოსახულია მცენარე შქერი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ეტიენ ბონო დე კონდილიაკი
ეტიენ ბონო დე კონდილიაკი (Étienne Bonnot de Condillac; დ. 30 სექტემბერი, 1715 — გ. 3 აგვისტო, 1780) — ფრანგი ფილოსოფოსი. კონდილიაკი ხშირად ხვდებოდა ენციკლოპედისტების წრეში, 1768 წელს ფრანგული აკადემიის წევრი გახდა, 1768 წლამდე კი ლუი XV-ის შვილიშვილის — ფერდინანდ I-ის (პარმის ჰერცოგი) აღმზრდელი იყო. გარდაიცვალა 1780 წელს.
კონდილიაკი მნიშვნლეოვანი ისტორიული ფიგურაა, ვინაიდან მასთანაა დაკავშირებული სენსუალისტური შემეცნების თეორიის განვითარება. ასევე მთავარი ფიგურაა ფრანგულ ფილოსოფიაში: თავდაპირველად მას უამრავი მიმდევარი ჰყავდა, შემდგომ კი ფრანგული ფილოსოფია განიხილებოდა როგორც კრიტიკა კონდილიაკის მიერ შემოღებული ძირითადი ცნებებისა. კონდილიაკმა ასევე გარკვეული წილი შეიტანა ინგლისური ემპირიზმის ჩამოყალიბებაში. მას ეკუთვნის რამდენიმე ფილოსოფიური ნაშრომი, როგორებიცაა „Essai sur l’Origine des Connaissances humaines“ („ადამიანის ცოდნის წარმოშობის გამოცდილება“, 1746 წ.); „Traité des Systèmes“ („ტრაქტატი სისტემების შესახებ“, 1749 წ.); „Traité des Sensations“ („ტრაქტატი შეგრძნებების შესახებ“, 1754 წ.) და „Traité des animaux“ („ტრაქტატი ცხოველების შესახებ“, 1755 წ.).
ლოკი, კონდილიაკის აზრით, ცდებოდა, როდესაც თვლიდა, რომ შემეცნება დამოკიდებულია შეგრძნებებსა და რეფლექსიაზე. კონდილიაკის აზრით, რეფლექსია არაა თვითნებური პროცესი, არამედ გადამუშავებული შეგრძნებაა; შეგრძნებებიდანვე იკრიბება მეხსიერება; შეგრძნებების უმეტესობა თავისთავად წარმოქმნის მსჯელობას. კონდილიაკი, ამის მიხედვით, არა მხოლოდ ხსნის სხვადასხვა სულიერი მოვლენის ბუნებას, არამედ სულიერების განვითარებას ანიჭებს ისტორიას.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1715 კატეგორია:გარდაცვლილი 1780
მაიდენი
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
ისიტნოფრეტი
მინიატიურა|[[რამსეს II-ის სამეფო ოჯახი, ზედა რეგისტრში მეორეა ისიტნფრეტი.]] ისიტნოფრეტი — ფარაონ რამსეს II-ის მეორე (ნეფერტარის შემდეგ) „მთავარი მეუღლე“. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი დედოფალი. გახდა ფარაონის მთავარი მეუღლე ნეფერტარის სიკვდილის შემდეგ 24-ე წელს რამსესის მმართველობიდან.
ბიოგრაფია
მისი წარმომავლობის შესახებ არაფერია ცნობილი. მის ქალიშვილს ბენტ-ანატს ჰქონდა სირიული სახელი, შესაძლოა ეს ხსნის მის წარმომავლობას. ისიტნოფრეტი გამოსახულია რამსეს II-თან ერთად კედელზე ასუანში, სადაც მოხსენიებულია მისი სახელი.
ცნობილია დედოფალ ისიტნოფრეტის 4 შვილი: უფროსი ქალიშვილი ბენტ-ანატი, პრინცი რამსესი, რამსეს II-ის ყველაზე ცნობილი ვაჟი ხაემუასი და მერნეპტაჰი, რომელმაც მამის და უფროსი ძმების სიკვდილის შემდეგ მიიღო ტახტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
Azerspace-1
Azerspace-1, ანუ AzerSat (AzərSat-1), ცნობილი ასევე როგორც AzerSpace Africasat-1a — პირველი აზერბაიჯანული კავშირგაბმულობის თანამგზავრი, შეიქმნა ამერიკული კომპანია Orbital Sciences Corporation STAR-2 თანამგზავრის პლატფორმაზე. თანამგზავრი იწონის 3,2 ტონამდე და აღჭურვილია 36 აქტიური ტრანსპოდერით. იგი იმყოფება გეოსტაციონარულ ორბიტაზე აღმოსავლეთის გრძედის 46 გრადუსის პოზიციაზე და მოიცავს ისეთ რეგიონებს, როგორებიცაა: ევროპა, აფრიკა, ცენტრალური აზია, კავკასია და ახლო აღმოსავლეთი. თანამგზავრის გაშვება მოხდა 2013 წლის 7 თებერვალს კურუს კოსმოდრომიდან.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი
ალბანეთის სამეფო
ალბანეთის სამეფო (Mbretnija Shqiptare) — ალბანეთის ოფიციალური სახელი 1928–1939 წლებში. ამ პერიოდში ალბანეთი დე-ფაქტო წარმოადგენდა იტალიის სამეფოს პროტექტორატს. საკონსტიტუციო საბჭომ ალბანეთი გამოაცხადა მონარქიად და პრეზიდენტი აჰმედ ზოგუ გახდა ალბანეთის მეფე. სამეფოს ჰქონდა იტალიელი ფაშისტების მხარდაჭერა, სანამ 1939 წელს იტალია მოულოდნელად თავს არ დაესხა ალბანეთს. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ხელისუფლებაში მოსულმა სოციალისტურმა მთავრობა მეფეს აღარ დართო ქვეყანაში დაბრუნების უფლება.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
მიდლენდსი (რეგიონი)
ისტორიულად მიდლენდსის ტერიტორია შუა საუკუნეებში არსებული ანგლო-საქსონური მერსიის სამეფოს დაქვემდებარებაში იყო. 1790 წელს, ოქსფორდის არხის მშენებლობის წყალობით, მიდლენდსის რაიონი სამდინარო-სატრანსპორტო გზით დაუკავშირდა ლონდონს, რამაც რეგიონის ეკონომიკაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის გეოგრაფია
რელიგია სირიაში
მინი რელიგია სირიაში - რელიგიური პრაქტიკების ერთობლიობა სირიაში. ისტორიულად რეგიონი რელიგიური მრავალფეროვნებით გამოირჩეოდა, გავრცელებული იყო სხვადასხვა რელიგია და სექტა. სირიელების უმრავლესობა მუსლიმია, მათგან უმრავლესობა სუნიტია (ძირითადად სირიელი არაბები, ქურთების, თურქმენები და ჩერქეზები), მათ მოსდევენ შიიტები და დრუზები. ასევე არსებობს რამდენიმე ქრისტიანული უმცირესობა (სომეხი კათოლიკეები, ბერძენი მართლმადიდებლები, სირიული მართლმადიდებლები). ასევე არსებობს ებრაელების მცირე პროცენტი.
ისლამი
სირიაში ყველაზე დიდი რელიგიური ჯგუფი სუნიტი მუსლიმებია, რომლებიც მოსახლეობის დაახლოებით 60% -ს შეადგენენ. თოთხმეტი რეგიონიდან თერთმეტის დედაქალაქში მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიტია, გამონაკლისებია ლათაკია, ტარტუსი და სუვეიდა. არსებობს მხოლოდ სამი რეგიონი, სადაც სუნიტები უმრავლესობას არ წარმოადგენენ: ალ-სუვეიდა, სადაც დრუზები ჭარბობენ და ტარტესი და ლათაკია, სადაც ალავიები არიან უმრავლესობაში. ალ ჰასაკაში უმრავლესობას არაბების მაგივრად სუნიტი ქურთები ადგენენ. სუნიტი მოსახლეობა უმეტესად "არაბებად" მოიხსენიება, მაგრამ ეს მათი სალაპარაკო ენითაა გამოწვეული (არაბული), და არა ეროვნებით. თუმცა, ზოგმა უმცირესობამ არაბიზაცია განიცადა (მაგალითად, ალბანელები, ბოსნიელები, კრეტელი მუსულმანები, პუშტუნები, სპარსელები და ა.შ.). უფრო მეტიც, ასევე არსებობს უფრო დიდი უმცირესობები, განსაკუთრებით ქურთული და თურქმენული უმცირესობების წარმომადგენლები, რომლებიც საერთოდ აღარ საუბრობენ მშობლიურ ენაზე. მშობლიური ენა შემოინახეს მაგალითად ჩერქეზებმა.
ქვეყნის სხვა მუსლიმები, რომლებიც არ მისდევენ სუნიტურ ისლამს, ქმნიან მოსახლეობის 16% -ს და ძირითადად ალავიტები (11%) და სხვა შიიტები (მაგალითად ისმაილისტები) არიან. ამ მუსულმანურ სექტებში შედის მრავალფეროვანი ეთნიკური ჯგუფი, მათ შორის: არაბები, ქურთები, თურქმენები და სხვა.
ქრისტიანობა
სირიელი ქრისტიანთა აბსოლუტური უმრავლესობა ქრისტიანობის აღმოსავლური მიმდინარეობების მიმდევარია, რომლებიც სირიაში ქრისტიანობის გარიჟრაჟიდან არსებობს. მართლმადიდებლური ეკლესიები ავტონომიურია. მიუხედავად იმისა, რომ თითოეული მიმდინარეობა ცალკეულად არსებობს, ქრისტიანები ხშირად თანამშრომლობენ, ძირითადად მუსულმანური უმრავლესობისადმი შიშის გამო, თუმცა ახალგაზრდების შორის მუსულმანთა და ქრისტიანთა შორის ურთიერთობა უმჯობესდება. 1920 წელს სირიის მოსახლეობის 12% ქრისტიანი იყო 1,5 მილიონიანიდან, შემდგომ წლებში ქრისტიანებს მეტი ემიგრაციის და ნაკლები შობადობის პროცენტი ჰქონდათ. სომხებისა და ასურელების გარდა სირიელი ქრისტიანების უმეტესობა თავის თავს ეთნიკურად არაბად ან არაბ ქრისტიანად თვლის. ბევრი ქრისტიანი, განსაკუთრებით მართლმადიდებელი, შეუერთდა არაბულ ნაციონალისტურ მოძრაობას, ზოგი კი არამეულ ან დასავლურ სახელს არაბულ სახელზე იცვლის. სირიელი ქრისტიანები უფრო მაღალი პროპორციით მონაწილეობენ პოლიტიკურ და ადმინისტრაციულ საქმეებში, ვიდრე მუსლიმები, ასევე უფრო ურბანიზირებულები არიან და ძირითადად დიდ ქალაქებში ცხოვრობენ, უფრო დიდი რაოდენობით იღებენ უმაღლეს განათლებას. ეს გამოწვეულია იმით, რომ ქრისტიანი მშობლები ბავშვებს უფრო ხშირად დასავლური სყილის და საერთაშორისო სკოლებში აბარებენ.
ხალხური ცრურწმენები
ორგანიზებული რელიგიების სწავლებების გარდა ბევრ ადამიანს სწამს სიკეთისა და ბოროტების ძალებისა და ადგილობრივი წმინდანების. ხალხური მრწამსი განსაკუთრებით აღინიშნება ბედუინების შორის, რომლებიც იყენებენ ამულეტებს, ტალისმანებს და ჯადოსნურ სიტყვებს როგორც დამცავი საშუალებები ჯინების (სულების), ბოროტი ძალებისა და ავი თვალისგან. წმინდანთა რწმენა გავრცელებულია არაბედუინურ საზოგადოებში. სოფლების უმეტესობაში არსებობს ადგილობრივი წმინდანების სალოცავებს, რომლებიც ხშირად ადგილობრივის საფლავს შეიცავენ, რომელსაც, მოსახლეობის რწმენით, განსაკუთრებულად სამაგალითო ცხოვრება ჰქონდა. მორწმუნეები, განსაკუთრებით ქალები, სტუმრობენ ამ სალოცავებს, რომ წმინდანს დახმარებს, იღბალი და დაცვა შესთხოვონ. წმინდანთა რწმენა არ შემოიფარგლება მხოლოდ ერთი სარწმუნოებით და ვრცელდრბა სხვადასხვა მრწამსის ადამიანებზე.
წყაროები
კატეგორია:რელიგია სირიაში
სუბტროპიკული კულტურები
სუბტროპიკული კულტურები — უმთავრესად მრავალწლოვანი, მარადმწვანე იშვიათად ფოთოლმცვივანი ხეები, ბუჩქები აბ ბალახოვანი მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ სუბტროპიკულ რაიონებში. სუბტროპიკული კულტურებს განეკუთვნებიან ფორთოხალი, ლიმონი, მანდარინი, გრეიფრუტი, ხურმა, ბროწეული, ლეღვი, ზეთისხილი, იაპონური ზღრმარტლი, ფეიჰოა და სხვა. კაკალნაყოფიანები: ნუში, პეკანი, თხილი და სხვა. ტექნიკური კულტურები: ევკალიპტი, ტუნგი, ბამბუკი, კეთილშობილი დაფნა, შაქრის ლერწამი, ჩაი და სხვა. დეკორატიული მერქნიანები: კვიპაროზი, მაგნოლია, პალმები, სეკვოია და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სუბტროპიკული კულტურები
პოსტაპოკალიპტიკა
მინი|250პქ|ჯოზეფ პენელის 1918 წლის პოსტერი, რომელზეც გამოსახულია ცეცხლში გახვეული დაბომბილი [[ნიუ-იორკი.]] პოსტაპოკალიპტიკა — სამეცნიერო ფანტასტიკის, საშინელებათა ჟანრის ან სამეცნიერო ფენტეზის ქვეჟანრი, სადაც დედამიწის ცივილიზაცია განადგურებულია ან ნადგურდება. აპოკალიპსური მოვლენები შესაძლოა გამოწვეული იყოს კლიმატის ცვლილებებით, მაგალითად, იმპაქტური მოვლენით (ასტეროდის შეჯახება დედამიწასთან); ადამიანის მიერ შექმნილი — ბირთვული ჰოლოქოსტით ან დედამიწის რესურსების გამოფიტვით; სამედიცინო, როგორიც არის პანდემია, ბუნებრივი ან ადამიანის შექმნილი; ესქატოლოგიური — განკითხვის დღე, მეორედ მოსვლა, რაგნაროკი; ან წარმოსახვითი — ზომბი-აპოკალიპსი, კიბერნეტიკური აჯანყება, ტექნოლოგიური სინგულარობა, უცხოპლანეტელთა შემოჭრა და სხვა. პოსტაპოკალიპტური სიუჟეტი ხშირად მიმდინარეობს არატექნოლოგიურ მომავლის სამყაროში ან სამყაროში, სადაც დარჩენილია საზოგადოების მხოლოდ გარკვეული მიმოფანტული ნაწილი და ტექნოლოგიები.
სხვადასხვა უძველესი საზოგადოებები, მათ შორის ბაბილონელები და იუდაისტები ქმნიდნენ აპოკალიპტურ ლიტერატურასა და მითოლოგიას, სადაც მთავარი თემა სამყაროს აღსასრული იყო. ამ ნამუშევართაგან ერთ-ერთი ნათელი მაგალითია ძველი შუმერული ნაწარმოები „გილგამეშის ეპოსი“, დაწერილი დაახლოებით ძვ.წ. 2000–1500 წლებში. ასევე აღსანიშნავია 1826 წელს გამოშვებული მერი შელის აღიარებული აპოკალიპტური რომანი „უკანასკნელი ადამიანი“. , რომელიც მიიჩნევა თანამედროვე აპოკალიპტური ლიტერატურის პირველ ნამუშევრად. თუმცა ლიტერატურის ამ ფორმამ პოპულარობა მხოლოდ და მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მოიპოვა, როდესაც საზოგადოება აღმოჩნდა ბირთვული იარაღით განადგურების საფრთხის წინაშე.
პოსტაპოკალიპტურ მოტივებზე შექმნილია უამრავი კინოფილმი, ტელესერიალი, ვიდეო თამაში, კომიქსი, მანგა და ასევე მუსიკალური ნაწარმოებები.
სქოლიო
კატეგორია:პოსტაპოკალიფტიკა კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრები კატეგორია:მეცნიერული ფანტასტიკის თემები კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჟანრები კატეგორია:სატელევიზიო ჟანრები
ჩელებაძე
საკუთარი სახელი ჩელებაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მიხეილ ლომიძე
მიხეილ ლომიძე (დ. 1899, ლიჩი, საჩხერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1977) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1949-1951 და 1957-1959), იუსტიციის მინისტრი (1955-1957). საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს III-IV მოწვევის დეპუტატი.
კასტილიო-დე-ვილიამალეფა
კასტილიო-დე-ვილიამალეფა (Castillo de Villamalefa, El Castell de Vilamalefa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37,7 კმ². მოსახლეობა — 101 კაცი (2020 წ.).
მიხეილ ლომიძე
ბიოგრაფია
მიხეილ ყარამანის ძე ლომიძე დაიბადა 1899 წელს საჩხერის რაიონის სოფელ ლიჩში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. 1911 წელს დაამთავრა სოფლის დაწყებითი სკოლა, შემდეგ — ჭიათურის საშუალო სკოლა და დაიწყო შრომითი საქმიანობა - მუშაობდა დაწყებითი სკოლის პედაგოგად.
კასტილიო-დე-ვილიამალეფა
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
მიხეილ ლომიძე
ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური კურსები და მიიღო სახალხო მასწავლებლის წოდება. 1920-1921 წლებში მსახურობდა არმიაში, შემდეგ სხვადასხვა პარტიულ სამუშაოზეა. 1938-1941 წლებში უზენაესი სასამართლოს წევრია.
1941-1942 წლებში — ამიერკავკასიის სამხედრო ტრიბუნალის თავმჯდომარე. 1942-1949 წლებში მუშაობდა სამხედრო პროკურორად. ორჯერ, სხვადასხვა დროს, აირჩიეს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ: 1949-1951 წლებში და 1957-1959 წლებში.
1952-1953 წლებში მუშაობდა საქართველოს  რესპუბლიკის პროკურორად, 1953 წლიდან  იუსტიციის მინისტრის  მოადგილეა, ხოლო 1955 წლიდან - იუსტიციის მინისტრი. გარდაიცვალა 1977 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები მ
მეკიბოე მეჭვავია
მეკიბოე მეჭვავია (Dromas ardeola) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ერთადერთი სახეობაა თავის ოჯახში. მისი სხეულის სიგრძეა 40 სმ. შეფერილია შავ-თეთრად. ნისკარტი სწორი, გვერდებიდან შეკუმშულია. ფეხები — გრძელი. კარგად დარბიან, შეუძლიათ ცურვა. ბინადრობენ ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ და ჩრდილოეთი ნაწილისა და წითელი ზღვის სანაპიროებსა და კუნძულებზე. ცხოვრობენ გუნდებად, ბუდობენ კოლონიებად. ღრმა საბუდარ სოროში დედალი 1 დიდი ზომის კვერცხს დებს. იკვებება ზღვის უხერხემლოებით, უმთავრესად კიბოებით.
სქოლიო
კატეგორია:მეკიბოე მეჭვავია
პერიფერიული ნერვული სისტემა
პერიფერიული ნერვული სისტემა (პნს) — ნერვული სისტემის ორი კომპონენტიდან ერთ-ერთია, რომლის მეორე კომპონენტია ცენტრალური ნერვული სისტემა (ცნს). პერიფერიული ნერვული სისტემა შედგება ნერვებისა და განგლიისგან, ტვინისა და ზურგის ტვინის გარეთ. პერიფერიული ნერვული სისტემის მთავარი ფუნქცია ცენტრალური ნერვული სისტემის კიდურებთან და ორგანოებთან დაკავშირებაა და ძირითადად მოქმედებს, როგორც გადამცემი (დამაკავშირებელი) თავის ტვინს, ზურგის ტვინსა და დანარჩენ სხეულს შორის. ცენტრალური ნერვული სისტემისგან განსხვავებით, პერიფერიულ ნერვულ სისტემას არ იცავს ხერხემლის სვეტი და თავის ქალა, არც ჰემატოენცეფალური ბარიერი, რის გამოც ტოქსინებისა და მექანიკური დაზიანებებისგან დაუცველია. პერიფერიული ნერვული სისტემა იყოფა სომატურ ნერვულ სისტემად და ავტონომიურ ნერვულ სისტემად. სომატურ ნერვულ სისტემაში კრანიალური (თავის ქალის) ნერვები არის პნს-ის ნაწილი, გარდა მხედველობის ნერვებისა ბადურასთან ერთად. მეორე თავის ქალის ნერვები მიეკუთვნებიან არა პერიფერიულ ნერვებს, არამედ დიენცეფალონის ტრაქტს. კრანიალური ნერვული განგლია წარმოიქმნება ცნს-ში (ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში). თუმცაღა, დარჩენილი ათი კრანიალური ნერვის აქსონი წვდება ტვინს და ამიტომაც მიჩნეულია პნს-ის ნაწილად. ავტონომიური ნერვული სისტემა გლუვი კუნთებისა და ჯირკვლების უნებლიე კონტროლია. ცნს-სა და ორგანოებს შორის კავშირი სისტემას საშუალებას იძლევა, რომ არსებობდეს ორ განსხვავებულ მდგომარეობა: სიმპათიკური და პარასიმპათიკური.
სტრუქტურა
პერიფერიული ნერვული სისტემა იყოფა სომატურ ნერვულ სისტემად და ავტონომიურ ნერვულ სისტემად. სომატური ნერვული სისტემა ნებაყოფლობით კონტროლს ექვემდებარება და გადააქვს სიგნალები ტვინიდან კუნთებამდე. სენსორული ნერვული სისტემა არის სომატური ნერვული სისტემის ნაწილი და ისეთი შეგრძნებებიდან, როგორიცაა გემო და შეხება სიგნალები ტვინსა და ზურგის ტვინში გადააქვს. ავტონომიური ნერვული სისტემა არის “თვითრეგულირებადი” სისტემა, რომელიც გავლენას ახდენს ნებითი კონტროლის არმქონე ორგანოების ფუნქციებზე, მაგალითად, გულისცემაზე და საჭმლის მომნელებელ სისტემის ფუნქციონირებაზე.
სომატური ნერვული სისტემა
მთელი სხეულისთვის, სპინალური ნერვი პასუხისმგებელია სომატოსენსორულ ინფორმაციაზე. იგი წარმოიქმნება ზურგის ტვინში. ჩვეულებრივ, წარმოიქმნება, როგორც ერთმანეთთან დაკავშირებული ნერვების ფესვების ქსელი, რომელიც ხელს უწყობს ცალკეული ნერვების ჩამოყალიბებას. ეს ნერვები აკონტროლებენ მთელი სხეულის ფუნქციებს. ადამიანებში, 31 წყვილი ხერხემლის ნერვია: 8 კისრის, 12 გულმკერდის, 5 წელის, 5 გავისა და 1 კუდუსუნის.
სპინალური ნერვები (C1–C4)
ხერხემლის ნერვს C1-ს კეფისქვეშა ნერვი ეწოდება, რომელიც ათავსებს ნერვებს თავის ქალის ძირის კუნთზე. C2 და C3 შეადგენენ კისრის ნერვების უმეტესობას, უზრუნველყოფენ მოტორულ და სენსორულ კონტროლს. მათ შორისაა კეფის დიდი ნერვი, რომელიც უზრუნველყოფს თავის უკანა ნაწილის მგრძნობელობას, კეფის მცირე ნერვი, რომელიც უზრუნველყოფს ყურების უკან მგრძნობელობას, ყურის დიდი ნერვი და ყურის პატარა ნერვი.
დიაფრაგმის ნერვი არის გადარჩენისთვის აუცილებელი ნერვი, რომელიც C3, C4 და C5 ნერვის ფესვებისდან იზრდება. ის ამარაგებს გულმკერდის დიაფრაგმას, რაც გვაძლევს სუნთქვის შესაძლებლობას.
მხრის წნული (C5–T1)
კისრის ბოლო ოთხი სპინალური ნერვი, C5-დან C8-ს ჩათვლით, და პირველი გულმკერდის სპინარული ნერვი, T1, ერთიანდებიან რომ შექმნან მხრის წნული - ერთმანეთში გადახლართული ნერვები, რომლებიც ცალკევდებიან, ერთიანდებიან და ქმნიან ნერვებს, რომლებიც ემსახურებიან ზედა კიდურს და ზურგის ზედა ნაწილს. იმის მიუხედავად, რომ მხრის წნული შეიძლება დახლართული ჩანდეს, ის ძალიან ორგანიზებული და პროგნოზირებადია, მცირე განსხვავებით ადამიანებს შორის.
წელ-გავის წნული (L1–Co1)
წელის, გავისა და კუდუსუნის ნერვების წინ განლაგებული მონაკვეთები წელ-გავის წნულს წარმოქმნიან. აღწერისთვის ამ წნულს ყოფენ ხოლმე სამ ნაწილად:
ავტონომიური ნერვული სისტემა
ავტონომიური ნერვული სისტემა აკონტროლებს უნებლიე რეაქციებს ფიზიოლოგიური ფუნქციების რეგულირებისთვის. თავის და ზურგის ტვინი ცენტრალური ნერვული სისტემიდან განგლიური ნეირონებით გლუვი კუნთების მქონე ორგანოებთანაა დაკავშირებული, მაგალითად, გულთან, შარდის ბუშტთან და სხვა კარდიულ, ეგზოკრინულ და ენდოკრინულ ორგანოებთან. ავტონომიური აქტივობის ყველაზე ცნიბილი ფიზიოლოგიური ეფექტებია თვალის გუგის შევიწროება ან გაფართოება და ნერწყვის გამოყოფა. ავტონომიური ნერვული სისტემა ყოველთვის გააქტიურებულია, თუმცა არც სიმპათიკურ და არც პარასიმპათიკურ მდგომარეობაში არაა. სიტუაციიდან გამომდინარე, ერთ მდგომარეობას შეუძლია დაჩრდილოს მეორე, რის შედეგადაც სხვადასხვა სახის ნეიროტრანსმიტერები თავისუფლდება. ავტონომიური ნერვული სისტემის ნაკლებად ცნობილ განშტოებას ჰქვია ნაწლავების ნერვული სისტემა. ის განლაგებულია მხოლოდ საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის გარშემო. ამ სისტემას სიმპათიკური და პარასიმპათიკური განშტოებებიდან მიღებული სიგნალების გარეშე შეუძლია ადგილობრივი კონტროლი, თუმცა მაინც იღებს და პასუხობს სიგნალებს დანარჩენი სხეულიდან. ნაწლავების ნერვული სისტემა პასუხისმგებელია კუჭ-ნაწლავის სისტემის სხვა ფუნქციებზეც.
სიმპათიკური ნერვული სისტემა
სიმპათიკური ნერვული სისტემა გააქტიურებულია “ბრძოლას ან გაქცევის” დროს, როდესაც არსებობს ძლიერი გონებრივი სტრესი ან ფიზიკური საფრთხე. ამ დროს თავისუფლდება ისეთი ნეიროტრანსმიტერები, როგორიცაა ნორეპინეფრინი და ეპინეფრინი. ისინი ზრდის გულისცემის სიჩქარეს და სისხლის მიმოქცევას სხეულის ისეთ უბანებში, როგორიცაა კუნთები. პარალელურად, მცირდება არაკრიტიკული ფუნქციების აქტივობა, მაგალითად, საჭმლის მონელება. სისტემები ერთმანეთისგან დამოუკიდებელია, რაც გულისხმობს სხეულის გარკვეული უბნების გააქტიურებას, ხოლო დანარჩენების მოდუნებას.
პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა
პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა ძირითადად იყენებს ნეიროტრანსმიტერ აცეტილქოლინს (ACh) მედიატორად. პარასიმპათიკური სისტემა შესაძლებლობას აძლევს სხეულს, იფუნქიონიროს დასვენების და გადამუშავების მდგომარეობაში. ამის გამო, როცა პარასიმპათიკური სისტემა დომინირებს, სხეულში მატულბს ნერწყვის გამოყოფა და გადამამუშავებელი აქტივობები, ხოლო გულისცემა და სხვა სიმპათიკური რეაქციები ნელდებიან. სიმპათიკური სისტემისგან განსხვავებით ადამიანები ნაწილობრივ აკონტროლებენ პარასიმპათიკურ სისტემას. ამ კონტროლის ყველაზე აშკარა მაგალითებია შარდის გამოყოფა და დეფეკაცია.
დაზიანება
პერიფერიული ნერვული სისტემის დაზიანებები შეიძლება იყოს გავრცელებული ერთ ან რამდენიმე ნერვზე, ასევე მთლიან სისტემაზეც.
შესაძლოა დაზიანდეს ნებისმიერი ნერვი ან ნერვის ფესვი. ამას ეწოდება მონონეიროპათია და შესაძლოა დაზიანებამ, ტრავმამ ან შეკუმშვამ გამოიწვიოს. ნერვების შეკუმშვა შეიძლება მოხდეს სიმსივნური მასის ან დაიზანებისგან. თუ ნერვი არის არეალში, რომელსაც ფიქსირებული ფარგლები აქვს, სხვა კომპონენტების ზომაში გაზრდის შემთხვევაში ის შეიძლება გაიჭედოს, მაგალითად, მაჯის ძვლის მილის სინდრომი და კოჭის ძვლის მილის სინდრომი. მაჯის ძვლის მილის სინდრომის საერთო სიმპტომები მოიცავს ტკივილსა და მგრძნობელობის დაკარგვას ცერა, საჩვენებელ და შუა თითებში. პერიფერიულ ნეიროპათიაში ერთი ან მეტი ნერვი შეიძლება სხვადასხვა საშუალებებით დაზიანდეს. ტოქსიკური დაზიანება შეიძლება მოხდეს დიაბეტის (დიაბეტური ნეიროპათია), ალკოჰოლის, მძიმე მეტალებისა და ტოქსინების, ასევე ზოგიერთი ინფექციის, ავტოიმუნური და ანთებითი მდგომარების გამო, როგორიცაა ამილოიდური დისტროფია და სარკოიდოზი. პერიფერიული ნეიროპათია კიდურების ბოლოებში სენსორული თვისებების დაკარგვასთან ასოცირდება და ნელ-ნელა ზემოთ პროგრესირდება. მან ასევე შეიძლება მწვავე ქრონიკული ტკივილი გამოიწვიოს. პერიფერიული ნეიროპათია არ შემოიფარგლება მხოლოდ სომატოსენსორული ნერვებით, ის ასევე მოიცავს ავტონომიურ ნერვულ სისტემასაც (ავტონომიური ნეიროპათია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეირომეცნიერება
მამიხლაპინატანა
მამიხლაპინატანა — სიტყვა, რომელიც მომდინარეობს ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგიდან, იაგანური ენიდან. სიტყვა შესულია გინესის რეკორდების წიგნში, როგორც „ყველაზე ლაკონიური სიტყვა“, ვინაიდან მიჩნეულია, რომ ყველაზე რთულად სათარგმნია. იგი ნიშნავს „უყურო ერთმანეთს იმ იმედით, რომ რომელიმე მხარე დასთანხმდება გააკეთოს ის, რაც ორივეს უნდა, მაგრამ არ გააკეთებს“.
სქოლიო
კატეგორია:სიტყვები
მნაცაკან ისკანდარიანი
მნაცაკან ისკანდარიანი (Մնացական Իսկանդարյան, Мнацакан Фрунзевич Искандарян; დ. 17 მაისი, 1967, გიუმრი, სომხეთი) — სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე სპორტსმენი, რომელიც საბჭოთა კავშირსა და რუსეთში ასპარეზობდა. ისკანდარიანი არის ოლიმპიური ჩემპიონი, მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი და ორგზის ევროპის ჩემპიონი. მან 1991 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. 2000 წელს დასახელდა რუსეთის დამსახურებულ მწვრთნელად. არმენ ნაზარიანის შემდეგ მნაცაკან ისკანდარიანი მეორე სომეხია, რომელიც დიდების დარბაზში შეიყვანეს.
ბიოგრაფია
მიუხედავად იმისა, რომ ისკანდარიანის სომხეთის ახლა დამოუკიდებელი იყო, ყოფილი საბჭოთა ოლიმპიელები მაინც ერთად თამაშობდნენ 1992 წლის ბარსელონაში გამართულ ოლიმპიურ თამაშებზე (მათ ერთიანი გუნდი ეწოდათ). ისკანდრიანმა ოლიმპიადაზე ყველა თავისი მოწინააღმდეგე დაამარცხა და დამსახურებული ოლიმპიური ოქროს მედალიც მიიღო.
ოლიმპიადაზე გამარჯვების შემდეგ, ისკანდრიანმა ორი წელი უმოქმედობაში გაატარა (იგულისხმება სპორტის მხრივ). იგი საბოლოოდ 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დაბრუნდა და მესამე მსოფლიო ჩემპიონობაც მოიპოვა. იგი ასპარეზობდა ატლანტაში გამართულ 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე. ამ ტურნირში მან მედლის მოპოვება ევრ შეძლო და ტურნირი მე-5 ადგილით დაასრულა. მან მოჭიდავის კარიერას თავი 1996 წელს დაანება და შემდეგ მწვრთნელობა დაიწყო. 1996 წლის მდგომარეობით იგი იყო რუსეთის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ახალგაზრდული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ინგლისის პრემიერლიგა 2019-2020
ინგლისის პრემიერლიგა 2019-20 — ინგლისის პროფესიული საფეხბურთო ლიგის პრემიერლიგის 28-ე სეზონი. მანჩესტერ სიტი სეზონს ზედიზედ ორგზის გამარჯვებით შეხვდა, ასევე სიტიმ წინა წელს შიდა ტრებლის შესრულება შეძლო. 1990 წლის შემდეგ ლივერპულმა ლიგა მეცხრამეტედ მოიგო, ეს მერსისაიდული კლუბისთვის პირველი პრემიერლიგური ტიტულია.
პრემიერლიგა სამი თვე შეჩერებული იყო კორონავირუსის პანდემიის გამო, მას შემდეგ, რაც 2020 წლის 13 მარტს სხვადასხვა კლუბის რამდენიმე წარმომადგენელს დაუდგინა კორონავირუსი. თავდაპირველად ლიგის თამაშები გადაიდო 4 აპრილამდე, თუმცა საბოლოოდ სეზონი ივნისის შუა რიცხვებში აღდგა.17 ივნისს ჩატარდა ორი გამოტოვებული თამაში, 19-22 ივნისს კი განახლდა დარჩენილი ტური.
2019–20 სეზონში დაინეგა ვიდეო ასისტენტ რეფერის (ვარ) სისტემა. ცვლილებები შეეხო გარკვეულ წესებს, რომლებიც უკავშირდება უკანა პასებს, პენალტებს და ხელით თამაშს.
მიმოხილვა
2018-19 წლის სეზონში მანჩესტერ სიტის და ლივერპულის ქულები 98 და 97 იყო, ბევრი ვარაუდობდა ახალ რბოლას ტიტულისთვის. მანჩესტერ სიტიმ 14 სექტემბერს შოკიმომგვრელი მარცხი განიცადა ჩემპიონშიპიდან ახლად დაწინაურებულ ნორვიჩ სიტისთან (3-2). ამ მომენტში ლივერპულს ყველა თამაში მოგებული ჰქონდა. ნოემბრის დასაწყისში ენფილდზე ლივერპული მანჩესტერ სიტი 3-1 დასრულდა. ლივერპული 8 ქულით გაიჭრა წინ, რის შემდეგაც "წითლებს" პირველი ადგილი მთელი სეზონის განმავლობაში არ დაუთმიათ.
25 ოქტომბერს ლესტერ სიტიმ ახალი პრემიერლიგის რეკორდი დაამყარა, გასვლაზე ყველაზე დიდი ანგარიშით მოგება. სენტ მერის სტადიონზე საუთჰემპტონი 0-9 დამარცხდა.
პრემიერლიგის ისტორიაში ეს იყო პირველი სეზონი, როცა ერთი ტური ორად გაყვეს, რადგან არ მომხდარიყო კლუბებისთის სათამაშო კალენდრის გადატვირთვა. სამი თამაში ჩატარდა 8-9 თებერვალს, ექვსი თამაში მომდევნო კვირას 14-17 თებერვალს, მეათე თამაში მანჩესტერ სიტი ვესტ ჰემ იუნაიტედი წესით 9 თებერვალს უნდა გამართულიყო, თუმცა შტორმი კიარას გამო გადაიდო და 19 თებერვალს გაიმართა.
სეზონის განმავლობაში ლივერპული რამდენიმე რეკორდის გაუმჯობესებასთან იყო ახლოს, მათ შორის ზედიზედ გამარჯვებების სერია, 29 თებერვალს უოტფორდთან მარცხით ლივერპულმა ახალი რეკორდი ვერ დაამყარო, 18 გამარჯვებით მერსისაიდელებმა სიტის რეკორდი გაიმეორეს. სახლში 23 თამაშის არ წაგებით ლივერპულმა ახალი რეკორდი დაამყარა, ასევე მიმდინარე რეკორდია სხვაობა პირველ და მეორე ადგილს შორის 23 ქულა.
ამერიკაში ჯორჯ ფლოიდის მკვლელობის შემდეგ პრემიერლიგა სოლიდარობის კამპანიაში ჩაერთო. განახლების შემდგომ ყველა კლუბის მოთამაშეს მაისურზე სახელის ნაცვლად ეწერა 'Black Lives Matter'.
2020 წლის 25 ივნისს სტემფორდ ბრიჯზე გამართული ჩელსი მანჩესტერ სიტი, თამაში მასპინძლების გამარჯვებით 2-1 დასრულდა. ჩელსის გამარჯვებით ლივერპულმა ოფიციალურად გაიფორმა პრემიერლიგის ტიტული 30 წლის შემდეგ პირველად. ლივერპულმა მოახერხა გამხდარიყო გუნდი, რომელმაც ყველაზე ადრე მიიღო პრემიერლიგის ტიტული (7 ტურით ადრე) და ყველაზე გვიან (ივნისის თვეში პრემიერლიგა არასდროს ყოფილა). გამარჯვებულის გამოვლენის შემდგომ მატჩებში, მანჩესტერ სიტიმ ეტიჰადზე, ხოლო ასტონ ვილამ ენფილდზე საპატიო კორიდორი გამართა ლივერპულისთვის.
2020 წლის 11 ივლის ნორვიჩ სიტი საკუთარ მოედანზე 4–0 დამარცხდა ვეს ჰემთან და გახდა პირველი გუნდი, რომელიც ოფიციალურად დაქვეითდა ჩემპიონშიპში.
COVID-19-ის გავლენა
პრემიერლიგას კორონავირუსის პანდემია პირველად მარტის თვეში შეეხო. 10 მარტს გასამართი მანჩესტერ სიტი არსენალის დაპირისპირება გადაიდო, რადგან სიტი ინგლისის ლიგის თასის ფინალზე იყო გასული. არსენალის ფეხბურთელები კარანტინში გადაიყვანეს მას შემდეგ, რაც ოლიმპიაკოსის პრეზიდენტ ევანგელოს მარინაკის კორონავირუსი დაუდგინა, ეს ორი გუნდი ერთმანეთს 13 დღით ადრე ევროპა ლიგის თამაშზე შეხვდნენ. მეორე მსოფლიო ომის გამო 1939-40 სეზონის გაუქმების შემდეგ ეს იყო პირველი შემთხვევა ინგლისში, როცა ტურნირი შეჩერდა.
12 მარტს ლესტერ სიტის ფეხბურთელები გადაიყვანეს თვით იზოლაციაში. მანჩესტერ სიტიმ განაცხადა, რომ მათი მცველი ბენჯამინ მენდი იზოლაციაშია, რადგან მისი ოჯახის წევრს ვირუსის სიმპტომები ჰქონდა. საღამოთი არსენალმა დაადასტურნა მთავარი მწვრთნელის მიკელ არტეტას დავირუსება. 14 მარტს გამართული არსენალი ბრაიტონი და ჰოუვ ალბიონი გადაიდო. 13 მარტს ჩელსიმ დაადასტურნა კალუმ ჰადსონ ოდოის კორონავირუსით დაავადება.
13 მარტს გაიმართა შეხვედრა პრემიერლიგის, ინგლისის ფეხბურთის ასოციაციის, ინგლისის საფეხბურთო ლიგის და ქალთა სუპერ ლიგის წარმომადგენლებს შორის. გადაწყდა 4 აპრილამდე ყველა თამაშის გადადება. 19 მარტს მიღებული გადაწყვეტილებით სეზონი გადადეს მინიმუმ 30 აპრილამდე. სეზონი უნდა განახლებულიყო არაუმეტეს 1 ივნისისა. აპრილში სახელმწიფო მდივანმა ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საკითხებში პრემიერლიგის კლუბებს მოუწოდა შეემცირებინათ ხელფასები, რასაც ზოგი კლუბი დათანხმდა. აპრილის თვეში პრემიერლიგამ შეიმუშავა გეგმა სახელად "პროექტის განახლება", რომლის მიხედვითაც 6 კვირაში უნდა გამართულიყო დარჩენილი 92 თამაში ნეიტრალურ სტადიონებზე. ტურნირის ცხრილის ბოლოში მყოფი კლუბები უოტფორდი, ასტონ ვილა და ბრაიტონი მიიჩნევდნენ, რომ არასწორი იქნებოდა განახლება მანამ სანამ კორნავირუსის გადადების საფრთხე არსებობდა. ისინი მიიჩნევდნენ, რომ მიმდინარე სეზონი უნდა გაუქმებულიყო. 19 მაისს ფეხბურთელებს საშუალება მიეცათ ვარჯიშებს დაბრუნებოდნენ, თუმცა შემუშავდა წესები. მოთამაშეები უნდა დაყოფილიყვნენ 5 ჯგუფად, ვარჯიში უნდა გაგრძელებულიყო არაუმეტეს 75 წუთისა ერთი ადამიანისთვის და დაცული უნდა ყოფილიყო სოცალური დისტანცია. 17-18 მაისს გაიტესტა 748 ფეხბურთელი და სამწვრთნელო შტაბის წევრი, ექვსმა ტესტმა პოზიტიური შედეგი აჩვენა, მათ შორის იყვნენ უოტფორდის ფეხბურთელი ადრიან მარიაპა და ბარნლის მთავარი მწვრთნელის დამხმარე იან უონი. მაისის ბოლოს ბორნმუთის ფეხბურთელის არონ რამსდლეის შედეგმაც პოზიტიური აჩვენა.
ბევრმა ფეხბურთელმა ტურნირის განახლების გამო შეშფოთება გამოთქვა, მათ შორის იყვნენ: „მანჩესტერ სიტის“ რაჰიმ სტერლინგი და სერხიო აგუერო, ვესტ ჰემის აარონ კრესველი. ნიუკასლ იუნაიტედში მოთამაშე დენი როუზმა კი განახლებას ხუმრობა უწოდა. უოტფორდის კაპიტანმა ტროი დინმა ვარჯიშებზე დასწრებაზე უარი განაცხადა, რადგან საფრთხეში არ ჩაეგდო ოჯახის წევრების ჯანმრთელობა. ვარჯიშები გამოტოვა ასევე ჩელსის ნ’გოლო კანტემ. 27 მაისს ტურნირის განახლების გადაწყვეტილებას პრემიერლიგის ყველა კლუბმა მხარი დაუჭირა. ასტონ ვილას ფეხბურთელმა ტაირონ მინგსიმ განაცხადა, რომ მათთან არავის შეუთანხმებია ეს და ტურნირის განახლება განპირობებული იყო მხოლოდ ფინანსური მხარით.
4 ივნისს პრემიერლიგამ კლუბებს 5 ცვლილების უფლება მისცა.
იძულებითი დასვენებიდან 3 თვის შემდეგ პირველი თამაშები 17 ივნისს შედგა, ასტონ ვილასა და შეფილდ იუნაიტედს შორის და მანჩესტერ სიტისა და არსენალს შორის.
საფინანსო კომპანია Deloitte-ის ვარაუდით 2019-20 წლებში პრემიერლიგის კლუბები ჯამურად £1 მილიარდს იზარალებენ.
მონაწილეები
პრემიერლიგაში მონაწილეობს 20 გუნდი, 17 საუკეთესო წინა წლის ჩემპიონატიდან გადმოვიდა, ხოლო 3 ჩემპიონშიპიდან დაემატა, ესენია: ნორვიჩ სიტი, შეფილდ იუნაიტედი და ასტონ ვილა. ნორვიჩი და ასტონ ვილა სამი წლის შემდეგ დაუბრუნდნე უმაღლეს ჩემპიონატს, შეფილდ იუნატედის ბოლო პრემიერლიგა 12 წლის წინ იყო. ჩემპიონშიფში დაქვეითდა კარდიფ სიტი და ფულემი (ორივე ერთი წლის წინ იყვნენ დაბრუნებულები) და ჰადერსფილდ თაუნი (ორი წლით ადრე დაბრუნებული). კარდიფის დაქვეითებით 2010-11 სეზონის შემდეგ პირველად პრემიერლიგა უელსური კლუბის გარეშე ჩატარდა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის სეზონები
რიუ-ნოვუ-დუ-სული
რიუ-ნოვუ-დუ-სული (Rio Novo do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 60 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 325 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55.42 კმ²-ზე. ფართობი 204 358 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპირიტუ-სანტუს შტატის მუნიციპალიტეტები
მირ მოხსუნ ნავაბი
მირ მოხსუნ ნავაბი (Mir Möhsün Nəvvab; დ. 1833, შუშა — გ. 1918, შუშა) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, მხატვარი, მუსიკათმცოდნე, პოეტი. XIX საუკუნის აზერბაიჯანის საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ნავაბი დაიბადა 1833 წელს შუშაში, ჰაჯი სეიდ ახმედის ოჯახში. პირველადი განათლება მიიღო სასულიერო სკოლაში, სადაც მან შეისწავლა არაბული, სპარსული და თურქული ენები. შემდგომ აბას სარაჯლი მირ მოხსუნის მედრესეში შეისწავლა ასტრონომია,მათემატიკა, ქიმია და სხვა მეცნიერებები.
შემოქმედება
ნავაბი იღებდა მონაწილეობას ქალაქის კულტურულ და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. გამოსცა ოც წიგნზე მეტი, რომლებიც მიეძღვნა მეცნიერებისა და ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
ჰულაგუ-ხანი
ჰულაგუ-ხანი (დ. 1217 — გ. 8 თებერვალი, 1265, მარაღა, ირანი) — ჰულაგუიანების დინასტიისა და სახელმწიფოს დამაარსებელი, ტოლუის ვაჟი, ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილი, მონღოლთა დიდი ყაენების, ყუბილაისა და მუნქეს უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
ჰულაგუ დაიბადა მონღოლეთში. ახალგაზრდობა გაატარა სამხედრო ლაშქრობებში. თავი გამოიჩინა ძინის დინასტიის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. თავისი უფროსი ძმის, მუნქე-ყაენის მმართველობის პერიოდში დაინიშნა მონღოლთა მთავარსარდლად აზიაში გასამართ ბრძოლებში. მას დაევალა ირანის დაპყრობით ახლო აღმოსავლეთში შეჭრა. ჰულაგუმ დაკისრებულ დავალებას წარმატებით გაართვა თავი.
1255 წელს დაიძრა დასავლეთით. 1256 წელს მოახერხა ალამუთის ციხის აღებით ისმაილიტების განადგურება. 1257 წლის ბოლოს შეიჭრა ერაყში, სადაც ბრძოლა მოუწია აბასიანთა არმიის წინააღმდეგ, რომელიც სასტიკად დაამარცხა. მცირეხნიანი ალყის შედეგად კი ქალაქი ბაღდადი აიღო, გაძარცვა და დაარბია ის, აბასიანთა სახალიფოს უკანასკნელი ხალიფა, ალ-მუსთასიმი კი ოჯახის წევრებთან ერთად სიკვდილით დასაჯა. (იხილეთ ბაღდადის ალყა) ამ ფაქტის შემდეგ მესოპოტამიაში მონღოლთა ექსპანსია გარდაუვალი იყო. 1259 წელს მან საქართველოში დავით ნარინის აჯანყება სასტიკად ჩაახშო. 1260 წელს ჰულაგუს სარდლობით მონღოლებმა სირია დაიპყრეს და აიუბიდების სამთავროები გაანადგურეს. იმავე წელს ჰულაგუს წინსვლა შეაჩერეს მამლუქებმა, რომლებმაც მონღოლები აინ-ჯალუთის ბრძოლაში სასტიკად დააამარცხეს.
1261 წელს ჰულაგუმ თავის ძმებს შორის გამართულ ომში მხარი დაუჭირა ყუბილაი-ყაენს, რომლისგანაც მადლობის ნიშნად მიიღო ილხანის, ე.ი ტომის ხანის ტიტული. მან საფუძველი დაუდო ახალ დინასტიასა და სახელმწიფოს. 1262 წელს დაიწყო ბრძოლა ოქროს ურდოს ხანის, ბერქას წინააღმდეგ, თუმცა მათ შორის დაპირისპირება ორივე მხარესთვის უშედეგოდ დასრულდა.
გრიფინები (სეზონი 10)
მეათე სეზონში პიტერი უმეგობრდება რაიან რეინოლდსს, გრიფინები იგებენ ლატარეაში, მეგს უყვარდება ამიშების ოჯახის წევრი, რომლებთანაც პიტერი მოგვიანებით ომს იწყებს, სტიუი იწყებს ბრაიანის მანქანის ტარებას და ავარიაში ხვდება, უკვე 18 წლის მეგს უყვარდება გლენ ქუაგმაირი, კრისი იწყებს შეხვედრას გოგოსთან, რომელიც ძალიან ჰგავს ლოისსე. გარდა ამისა, ქუაგმაირი სთხოვს პიტერს და ჯოს მკვლელობაში დახმარებას, პიტერს უყვარდება დელფინი, კევინ სუონსონი, ჯოს შვილი, კუაჰოგში მადლიერების დღისთვის ბრუნდება, ლოისი იტაცებს სტიუი ავადმყოფ მეგობარს, ბრაიანი ხვდება ბრმა გოგოს, რომელსაც ძაღლები ეზიზღება, სერიალში ბრუნდება უკვე მოკლული ჯეიმზ ვუდი, ბრაიანი და სტიუი კი გრიფინების პირველ ეპიზოდში დროის მანქანით „მიემგზავრებიან“.
ჰულაგუ-ხანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰულაგუიანები კატეგორია:დაბადებული 1217 კატეგორია:გარდაცვლილი 1265 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:ჩინგიზიდები კატეგორია:მონღოლი ყაენები
გრიფინები (სეზონი 10)
მეათე სეზონის ბოლოს, 2012 წლის 20 მაისს, გამოვიდა ორი ერთსაათიანი ეპიზოდიც.
სქოლიო
კატეგორია:გრიფინების სეზონები კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 10) ეპიზოდები
ელექტროქიმია
ელექტროქიმია — მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის იონური სისტემების (ხსნარი, ნალხობი, მყარი ელექტროლიტი) ფიზიკურქიმიურ თვისებებს, აგრეთვე ორი ფაზის საზღვრის აგებულებას და მასზე დამუხტული ნაწილაკების გადატანით გამოწვეულ მოვლენებს.
ეს არის არაორგანული და ორგანული ნივთიერებათა ელექტროსინთეზის, ლითონთა კოროზიისაგან დაცვის, დენის ქიმიური წყაროების, ინფორმაციის, ელექტროქიმიური გარდამქმნელების, ელექტროქიმიური მეთოდების (ვოლტამპერომეტრია, პოტენციომეტრია, კულონომეტრია), ლითონთა ელექტროქიმიური დამუშავებისა და ტექნიკისათვის მეტად მნიშვნელოვანი სხვა პროცესების საფუძველი.
ელექტროქიმიური პროცესები მიმდინარეობს ცოცხალ ორგანიზმშიც (ნერვული იმპულსების გავრცელება, ფერადი მხედველობა და სხვა ბიოელექტროქიმიური პროცესები). ელექტროქიმიური გზით საწარმოო მასშტაბებში ღებულობენ და ასუფთავებენ Al, Mg, Na, Li, Ca, Be, Ti, Cu, Zn, Mn, Au, Ag, Cd, Ni, Cl2, Fr, H2, ტუტეებს, დამჟანგველებს, სამკურნალო პრეპარატებს და სხვ. ამ ამოცანების შესაბამისი თეორია განიხილება ელექტროდიკაში, რომელიც სწავლობს ორი ფაზის საზღვარზე მიმდინარე მოვლენებს, ამ მოვლენების თერმოდინამიკას, ფაზათა საზღვრის აგებულებასა და ელექტროქიმიის კინეტიკის კანონებს.
თეორიის მეორე ქვედარგი – იონიკა – სწავლობს ცალკეული ფაზის მდგომარეობას, როგორც წონასწორობის, ასევე მათში მიმდინარე პროცესების პირობებში. როგორც მეცნიერების, დასაწყისად ითვლება 1786, როდესაც იტალიელმა მეცნიერმა გალვანიმ აღმოაჩინა პოტენციალთა სხვაობა ორ სხვადასხვა ლითონს (Cu, Fe) შორის. 1799 იტალიელმა ფიზიკოსმა ვოლტამ შექმნა პირველი გალვანური ბატარეა, რომელსაც შემდეგ "ვოლტას სვეტი" უწოდეს. 1807 ინგლისელმა მეცნიერმა დეივიმ გალვანური ბატარეა გამოიყენა ელექტროლიზით წყლის დასაშლელად და კალიუმისა და ნატრიუმის მისაღებად. 1833–34 ინგლისელმა ფიზიკოსმა ფარადეიმ ჩამოაყალიბა ელექტროლიზის ძირითადი კანონები. 1838 რუსმა ფიზიკოსმა იაკობიმ აღმოაჩინა გალვანოპლასტიკის მოვლენები. ამავე წლიდან იწყება გალვანოტექნიკის განვითარება. 1859 ფრანგმა ფიზიკოსმა პლანტემ შექმნა ტყვიის აკუმულატორი, 1865 ფრანგმა ქიმიკოსმა ლეკლანშემ – დენის ქიმიური წყარო თუთია-მანგანუმის დიოქსიდით (ეგრეთ წოდებული ლეკლანშეს ელემენტი), ხოლო  ბაგრატიონმა – დენის "მშრალი" ქიმიური წყარო. ამერიკელმა ფიზიკოსის გიბზისა (1875) და გერმანელი მეცნიერის ჰელმჰოლცის (1882) შრომებში მოცემულია ელექტრომამოძრავებელი ძალის (ემძ-ის) თერმოდინამიკური ინტერპრეტაცია. 1887 შვედი მეცნიერი არენიუსი აყალიბებს ელექტრონული დისოციაციის თეორიას.
1888–89 გერმანელმა ფიზიკოსმა და ქიმიკოსმა ნერნსტმა საფუძველი ჩაუყარა გალვანური ელემენტის ემძ-ის თეორიას. XX ს. 30-იან წლებში ჩამოყალიბდა ელექტროქიმიური კინეტიკის ძირითადი კანონები (გერმანელი მეცნიერი მ. ფოლმერი, უნგრელი მეცნიერი ტ. ერდეიგრუზი, რუსი მეცნიერი ა. ფრუმკინი და სხვა.). ა. ფრუმკინმა პირველმა ჩამოაყალიბა ცნება ნულოვანი მუხტის პოტენციალის შესახებ, დაამყარა კავშირი ჰეტეროგენული და ჰომოგენური პროცესების კინეტიკებს შორის, ჩამოაყალიბა "ნელი განმუხტვის თეორია" და სხვა საქართველოში ელექტროქიმიურ კვლევას საფუძველი ჩაუყარა რ. აგლაძემ, რომელმაც 1943 საქართველოს პოლიტექნიკურ ინტში ჩამოაყალიბა ელექტროქიმიურ წარმოებათა ტექნოლოგიების კათედრა, ხოლო 1956 – საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამოყენებითი ქიმიის და ელექტროქიმიის ინ-ტი. მან თავის მოწაფეებთან ერთად დაამუშავა მანგანუმის ელექტროქიმია და ელექტრომეტალური საკითხები (სსრკ სახელმწ. პრემია, გ. სიორიძესთან ერთად, 1943). რ. აგლაძის რედაქტორობით გამოიცა "მანგანუმის ელექტროქიმია" (9 ტომი, 1957– 87), რომელშიც თავმოყრილია მანგანუმშემცველი მადნებისა და კონცენტრატებისაგან ლითონური მანგანუმის, მისი შენადნობებისა და ნაერთების (პერმანგანატების, მანგანუმის დიოქსიდის, მანგანუმმჟავას, მანგანუმიანი ფერიტების და სხვ.) მიღების კვლევის შედეგები, დამუშავდა ბიპოლარულად მომუშავე სამგანზომილებიანი ელექტროდები (რ. აგლაძე, ე. მანუკოვი), რომლებიც წარმატებით გამოიყენეს პერმანგანატის წარმოების სრულყოფისათვის, ქლორისა და ბრომის ჟანგბადშემცველი, აგრეთვე მჟანგველების ელექტროსინთეზისა და ბუნებრივი თუ ჩამდინარე წყლების ელექტროქიმიური გაწმენდისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია: ქიმია კატეგორია: ელექტროქიმია
მტკვრის ტობი
მტკვრის ტობი (Chondrostoma cyri) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 21,5–22 სმ, აქვს წაგრძელებული და გვერდებიდან შებრტყელებული ტანი, პატარა თავი, ასევე პატარა, ნახევარმთვარის ფორმის დაბლა განლაგებული პირი. ზურგის ფარფლში 7–8 რბილი სხივია, ანალურში — 9–10. მამალი უფრო ტანადია, მეტად აქვს განვითარებული ზურგისა და ანალური ფარფლები. ზურგი მუქი რუხია, გვერდები ვერცხლისფერი; გვერდითი ხაზის ზემოთ, ტანის გასწვრივ გასდევს მრავალი პიგმენტური წერტილისაგან შემდგარი მუქი ზოლი (ზოგჯერ შეიძლება არც ჰქონდეს). გვერდითა ხაზი შედგება 54–62 ქერცლისაგან. კუდისა და ზურგის ფარფლი რუხია, ბოლოებისკენ უფრო მუქი, დანარჩენი ფარფლები ნარინჯისფერი. ქერცლი წვრილი და ბრჭყვიალაა. გავრცელებულია მდინარე მტკვრის შუა და ზემო წელზე სათავეებამდე, აგრეთვე მის შენაკადებში (მაგ., არაქსის ზემო წელიდან ქვემომდე და წყალშემკრებ აუზში), ჩილდირის ტბაში, ყარსჩაიში. საქართველოში მტკვრის გარდა აღნიშნულია არაგვში, ალაზანში, იორში. გვხვდება სუფთაწყლიან და ქვის გრუნტზე სწრაფი დინების მქონე მდინარეებში, ცუდად იტანს მღვრიე წყალს. ცხოვრობს მცირე ზომის ჯგუფებად, ძირითადად იმყოფება ფსკერზე. იკვებება წყლის მცენარეულობით, დეტრიტითა და ფსკერის უხერხემლოებით. ტოფობის დროს იწევს მდინარის ზემო წელზე. ქვირითს ყრის ქვებზე ჭორომთან ახლოს. ნაყოფიერება უცნობია. ამ სახეობის დაბალი მორფა (მდინარე არაქსიდან) შემდგომში აღწერეს როგორც თერგის ტობი (Chondrostoma leptosoma Berg).
სქოლიო
კატეგორია:კობრისებრნი
ლევან ჩომახაშვილი
ლევან ჩომახაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2016, ანთალია, თურქეთი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2018, ანთალია, თურქეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
მარენა
მარენა (Марена) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 227 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 997 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები