cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰაბიტატი
ჰაბიტატი — ცოცხალი ორგანიზმებისათვის არსებული გეოგრაფიული არეალი, სადაც თითოეული მათგანი ცხოვრობს, შოულობს საკვებს, მრავლდება, იზრდება და ვითარდება. ეს არის ბუნებრივი გარემო რომელშიც ორგანიზმი ცხოვრობს, ან ფიზიკური გარემო, რომელიც პოპულაციის გარშემო არსებობს.
ჰაბიტატი შედგება როგორც ფიზიკური (ნიადაგი, ტენიანობა, ტემპერატურა), ასევე ბიოლოგიური (მაგ. საკვების ხელმისაწვდომობა) ფაქტორებისაგან. პარაზიტებისათვის არ არის აუცილებელი ჰაბიტატი იყოს გეოგრაფიული გარემო. ამის მაგივრობას მასპინძელი ორგანიზმი ან კონკრეტული ორგანო სწევს.
სქოლიო
კატეგორია:გარემო
ლეონ დარბინიანი
ლეონ ოჰანეზის ძე დარბინიანი (დ. 10 აპრილი, 1905, სოფ. ალასტანი, ახლანდ. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი, — გ. 28 დეკემბერი, 1943, ქ. ჟიტომირი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (1 იანვარი, 1944, სიკვდილის შემდეგ). პოლკოვნიკი.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, 1921-1924 წლებში, მუშაობდა მილიციაში. მონაწილეობდა ანტისაოკუპაციო მოძრაობის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1924 წლიდან საბჭოთა არმიაში იყო. დაამთავრა გაერთიანებული სომხური სამხედრო სკოლა (1927) და თბილისის ამიერკავკასიის ქვეითთა სკოლა (1928), შემდეგ უმაღლესი საოფიცრო კურსები „ვისტრელი“ და ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. მეორე მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა გვარდიის მე-3 სატანკო არმიის 69-ე მექანიზებულ ბრიგადას. კიევის, ჟიტომირის, შევჩენკოს და სხვა ქალაქებისა და დასახლებული პუნქტებისთვის ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება. გარდაიცვალა ბრძოლის დროს მიღებული მძიმე ჭრილობისაგან. დაკრძალულია ქ. ჟიტომირში. მიღებული აქვს ლენინის ორდენი (ორგზის), წითელი ვარსკვლავის ორდენი (ორგზის), სამამულო ომის I ხარისხის ორდენი და სხვა ჯილდოები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
ლევან თუმანიშვილი
ლევან თუმანიშვილი (დ. 4 ოქტომბერი, 1881 — გ. 27 ივლისი, 1948) — ქართველი სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
ლევან (ლეო) თუმანიშვილი (თუმანოვი) რუსეთის საიმპერატორო არმიის ოფიცრების ოჯახიდან იყო. გენერალ-ლეიტენანტები იყვნენ მისი მამა კონსტანტინე და პაპა ალექსანდრე თუმანიშვილები, ბიძა — გიორგი თუმანიშვილი კი კავალერიის გენერალი გახლდათ. ლევან თუმანიშვილი დაიბადა 1881 წლის 4 ოქტომბერს, სანკტ-პეტერბურგში. დაწყებითი განათლება მიიღო რეალურ სასწავლებელში. 1902 წელს დაამთავრა მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიისა და პირველ მსოფლიო ომებში. 1909 წლის 1 იანვრისთვის შედგენილი რუსეთის საიმპერატორო არმიის ოფიცერთა საერთო სიიდან ვიგებთ, რომ ლევან თუმანიშვილი პორუჩიკის წოდებით მსახურობდა 37-ე საარტილერიო ბრიგადაში ნოვგოროდის გუბერნიაში; 1913-1915 წლებში  მას ჰქონდა პოდპოლკოვნიკის წოდება და დასავლეთის ფრონტის 22-ე  საარტილერიო დივიზიის მე-2 ბატარეას ხელმძღვანელობდა; 1916 წლიდან კი, უკვე, პოლკოვნიკია და უკავია დივიზიონის მეთაურის მოადგილის თანამდებობა. 1917 წლიდან ლევან თუმანიშვილი ატარებდა გენერალ-მაიორის წოდებას. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ იბრძოდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებში. 1920 წლის 9 ივლისს მას მიანიჭეს რუსული თეთრი არმიის გენერალ-მაიორის ჩინი. ამავე წელს, ოჯახთან ერთად წავიდა ემიგრაციაში საფრანგეთში, 1928 წლიდან კი გადავიდა აშშ-ში, კემბრიჯში. ემიგრაციაში ის იყო ოფიცერ-არტილერისტთა და ყოფილი რუსი საზღვაო ოფიცრების საზოგადოებების წევრი. ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისთვის ლევან თუმანიშვილი დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენითა და წმ. გიორგის იარაღით. ლევან თუმანიშვილი გარდაიცვალა 1948 წლის 27 ივლისს, კემბრიჯში. მისი ვაჟი, კირილ თუმანოვი იყო ცნობილი ამერიკელი მეცნიერი. ის ავტორია დასავლეთში აღიარებული შრომებისა შუა საუკუნეების კავკასიის ისტორიაზე, ქართული და სომხური არისტოკრატული საგვარეულოების გენეალოგიაზე.
ლიტერატურა
ტ. 4. - თბილისი, 2018. - გვ. 123.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
მალოლოსი
მალოლოსი (ოფიციალურად ქალაქი მალოლოსი; ტაგ: Lungsod ng Malolos) — მესამე კლასის შემადგენელი ქალაქი და ბულაკანის პროვინციის დედაქალაქი ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 252 074 ადამიანს შეადგენს. მალოლოსი პროვინციული დედაქალაქია და შესაბამისად, ქალაქში პროვინციული მთავრობის რეზიდენციაა განთავსებული.
მალოლოსი მანილიდან 45 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს. იგი კუნძულ ლუსონზე ბულაკანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ცენტრალური ლუსონის რეგიონში (III რეგიონი) მდებარეობს.
1898 წელს მანოლოსში, ბარასოაინის ეკლესიაში საკონსტიტუციო კრება შეიკრიბა, რის შემდეგაც მალოლოსის კონვენცია მიიღეს, რომლის საფუძველზეც ფილიპინების პირველი რესპუბლიკა ჩამოყალიბდა. ამ დროს მალოლოსის საკათედრო ტაძარი საპრეზიდენტო სასახლის ფუნქციასაც ასრულებდა.
ისტორია
1571 წლის 14 ნოემბერს მარტინ დე გოიტიმ მალოლოსსა და კალუმპიტს მიაღწია, რის შესახებაც მიგელ ლოპეს დე ლეგასპის აცნობა. გენერალ-გუბერნატორის გადაწყვეტილებით კალუმპიტსა და მალოლოსს ენკომიენდის სტატუსი მიენიჭათ და მათ მმართველებად სენრჟანტი ხუან მორონი (ზოგიერთ დოკუმენტში მორონესი) და დონ მარკოს დე ჰერერა დაინიშნენ. ისინი იმ პირველ კონკისტადორებს შორის იყვნენ, რომლებიც ლეგასპისთან ერთად 1565 წელს ჩავიდნენ ფილიპინებში.
1572 წლის 5 აპრილს მალოლოსისა და კალუმპიდის ენკომიენდები გაერთიანდა და მორონისა და ჰერერის მიერ იმართებოდა. იმავე წელს Alcadia de Calumpit ჩამოყალიბდა, რომელიც მაკაბებეს, კანდაბისა და აპალიტის ტერიტორიებსა და მეიტოს, პანდუკოტის, მეისულაოსა და მალოლოსის დასახლებებსაც მოიცავდა. 1575 წლის 28 დეკემბერს გენერალ-გუბერნატორის, ფრანსისკო სანდეს გადაწყვეტილებით კალუმპიტის შემადგენლობაში ჰაგონოიც შევიდა.
ფილიპინების რესპუბლიკა
მალოლოსი ისტორიული ადგილია. 1898 წელს სწორედ აქ მოეწერა ხელი საკონსტიტუციო შეთანხმებას, რომლის საფუძველზეც ფილიპინების პირველი რესპულიკა, აზიაში პირველი რესპუბლიკა ჩამოყალიბდა, რომლის მეთაურიც ემილიო აგინალდო გახდა. 1898-1899 წლებში მალოლოსი ქვეყნის დედაქალაქი იყო. 1899 წელს, მალოლოსის კონსტიტუციის რატიფიცირების შემდეგ მალოლოსში ფილიპინების სამეცნიერო ლიტერატურული უნივერსიტეტი დაარსდა. 1898 წლის 25 ოქტომბერს მალოლოსში სამხედრო აკადემია (ფილიპინებში პირველი სამხედრო სკოლა) გაიხსნა.
მალოლოსის ბრძოლის (1899) შემდეგ ამერიკული შეიარაღებული ძალების გამარჯვების შემდეგ ქვეყნის დედაქალაქად კვლავ მანილა გამოცხადდა. 1901 წლის 27 თებერვალს ფილიპინების კომისიის მიერ 88-ე საჯარო კანონის მიღების შემდეგ დედაქალაქი ოფიციალურად გადავიდა მანილაში. მალოლოსი ბულაკანის პროვინციის დედაქალაქად გამოცხადდა.
უახლესი ისტორია
1998 წლის 30 ივნისს მალოლოსში პრეზიდენტ ჯოზეფ ესტრადას ინაუგურაცია გაიმართა. პრეზიდენტის ნამდვილი გვარი ეჯერსიტოა, რაც ეჯერსიტოების შთამომავლობაზე მიუთითებს, რომლებიც მალოლოსის ადგილობრივი მკვიდრები იყვნენ.
მალოლოსი ქალაქად 1999 წლის 4 ნოემბერს, 8754-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ გამოცხადდა. 1999 წლის 18 თებერვალს გამართული პლებისციტის შემდეგ მოსახლეობამ ქალაქის სტატუსის მიღებას მხარი არ დაუჭირა, რასაც ქალაქად გამოცხადების მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის დაპირისპირებებიც მოჰყვა. კონგრესის წევრებმა: ვილჰელმინო ალვარადომ და მაიორმა როქემ საარჩევნო კომისიას საჩივრით მიმართა, რათა პლებისციტის შედეგები გადაეხედათ. საარჩევნო კომისიამ ხმები ხელახლა გადათვალა და აღმოაჩინა, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა ქალაქის სტატუსი მიღებას ემხრობოდა.
2008 წლის 28-30 ივლისს ქალაქმა ფილიპინურ-ესპანური ურთიერტობების პირველ ეროვნულ კონფერენციას უმასპინძლა. კონფერენციის თემა იყო: „ფილიპინურ-ესპანური ურთიერთობები: საერთო ისტორიისა და კულტურის გაზიარება“.
გეოგრაფია
მალოლოსის ჩრდილო-დასავლეთით კალუმპიტის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს, ჩრდილოეთით — პლარიდელი, აღმოსავლეთით — გიგინტო, დასავლეთით — პაომბონგ, ხოლო სამხრეთით — მანილის ყურე.
კლიმატი
კორონას კლიმატური კლასიფიკაციით მალოლოსი I ტიპის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს, რომელშიც მშრალი და წვიმების სეზონი მკვეთრადაა გამოხატული. წვიმების სეზონი ივნისიდან ნოემბრამდე, ხოლო მშრალი სეზონი დეკმებრიდან მაისამდე გრძელდება. ოქტომბრიდან იანვრამდე ქალაქში ჩრდილო-დასავლეთის მუსონები ქრის, თებერვლიდან აპრილამდე კი აღმოსავლეთის ქარები, თუმცა მათ სიერა-მადრეს მთები ეღობება, რის გამოც თავისუფალ ცირკულაციაში ხელს უშლის და ამ პერიოდში ქალაქში ნალექები თითქმის არ შეინიშნება. სამხრეთ-დასავლეთის მუსონები მაისიდან სექტემბრამდე ქრის. ძლიერ ქარებთან ერთად პროვინციაში ნალექების უხვი რაოდენობა ფიქსირდება.
ბარანგიები
მალოლოსი 51 ბარანგაიდ იყოფა. მათი საერთო ფართობი 7 725 ჰექტარია და სასოფლო-სამეურნეო, კომერციული,ინდუსტრიული დანიშნულების მიწებს, საცხოვრებელ სივრცეებს, მდინარეთა აუზებს, სათევზაო გუბურებსა, მარშებსა და გზებს მოიცავს. ბარანგაების დასახლებების ნაწილი ფილიპინური ხეების სახელწოდებებს შეესაბამება, ხოლო ნაწილს მფარველი წმინდანების სახელები ჰქვიათ.
სქოლიო
კატეგორია:მალოლოსი კატეგორია:ბულაკანის ქალაქები კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
საყვალა სალუქვაძე
საყვალა სალუქვაძე (დ. 30 ივლისი, 1944, ოზურგეთი) — ქართველი ეარქიტექტორი.
ბიოგრაფია
1968 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი]]ს სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით ხოლო 1975 წელს მოსკოვის საკავშირო ქალაქგეგმარების ს/კ უნივერსიტეტის ასპირანტურა.
სხვადასხვა დროს იყო ოზურგეთის მთავარი არქიტექტორი, საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, სამშენებლო ტრესტ „კოლხთმშენის“ ოზურგეთის სამშენებლო სამმართველოს უფროსი, ოზურგეთის გამგებელი; ხელმძღვანელობდა საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს გურიის მხარის ურბანიზაციისა და მშენებლობის დეპარტამენტს; მისი ძირითადი ნამუშევრებია: სსრკ კავშირის სამინისტროს 1300 ადგილიანი ტურისტული კომპლექსი ქ. სევასტოპოლში, ეთნოგრაფიული მუზეუმი ოზურგეთის რაიონის სოფელ ბახვში (1981), მოსწავლეთა სასახლე ქ. ოზურგეთში (1984), ადმინისტრაციული და სამედიცინო დაწესებულებები ოზურგეთის რაიონის სოფლებში (1988-1989) მარიამ ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია ქ. ოზურგეთში, გურიის სატრანსპორტო კომპლექსი და სხვა; საკავშირო და საერთაშორისო კონკურსების ლაურეატი; რესპუბლიკური და საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის მონაწილე, მრავალი სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აჯიგოლის ტბა
აჯიგოლის ტბა (Аджіголь) — შრობადი მარილიანი ტბა უკრაინაში, ქერჩის ნახევარკუნძულზე. ლიმანური წარმოშობისაა. ფართობი 0,49 კმ², საშუალო სიღრმე 0,35 მ, მაქსიმალური სიღრმე 0,6 მ. შავ ზღვას გამოეყოფა ვიწრო ყელით, რომელზედაც გადის მაგისტრალური გზა. სანაპირო ხაზზეა თავთხელი. ზაფხულში შრება. ნალექების საშუალოწლიური რაოდენობა 400-450 მმ წელიწადში. იკვებება ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლებით. სამკურნალო ტალახის მარაგი 70 ათას ტონას აღწევს. ფსკერი დაფარულია სამკურნალო ტალახით, თუმცა ადამიანის უთადარიგო საქმიანობის შედეგად ტბამ დაკარგა თავისი სამკურნალო თვისებები. იზრდება წყლის მცენარეულობა.
თამარ კაპრელიანი
თამარ მარდიროსიანი (Թամար Մարտիրոսեան; დ. 28 ოქტომბერი, 1986, სკოტსდეილი, არიზონა) პროფესიონალურად ცნობილია როგორც თამარ კაპრელიანი — სომეხი-ამერიკელი მომღერალი, სიმღერებისა და მელოდიების მწერალი, ფილარმონისტი. კაპრელიანმა კარიერა დაიწყო 2008 წელს, OneRepublic-ის მიერ ორგანიზებულ სამოტივაციო კონკურსში გამარჯვების შემდეგ, სადაც მან შეასრულა სიმღერა ბოდიში. გამარჯვების შემდეგ, რაიან ტედერმა იგი Interscope Records-ის ხელმძღვანელებს წარუდგინა. 2010 წელს, Interscope-ის მეშვეობით გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი Sinner ან Saint.
2015 წელს სომხეთის საზოგადოებრივმა ტელევიზიამ (ARMTV) კაპრელიანი დაიქირავა, რათა გამხდარიყო სომხური სუპერჯგუფის, გენეალოგის, ამერიკელი წარმომადგენელი. როგორც გენეალოგის წევრმა, მან სომხეთი წარადგინა ევროვიზიის 2015 წლის სიმღერის კონკურსში სიმღერით „ჩრდილის სახე“; მან კონკურსში მე-6 ადგილი დაიკავა.
კაპრელიანმა დააარსა „ნვაკის ფონდი“: ორგანიზაცია, რომელიც ემსახურება ახალგაზრდა მომღერლების, სიმღერების შემსრულებლებისა და მუსიკოსების მუსიკალური ნიჭის გაუმჯობესებას სომხეთში.
ადრეული ცხოვრება
კაპრელიანი დაიბადა როგორც თამარ მარდიროსიანი, სკოტსდეილში, არიზონაში, ავედის და სილვა მარდიროსიანების ოჯახში. მისი მშობლები წარმოშობით ორივე სომეხია. მისი დიდი პაპა იყო დასავლეთ სომხეთიდან. იგი გაიზარდა ჯორჯიისა და კალიფორნიის შტატებში.
2008–2014:კარიერის დასაწყისი და Sinner or a Saint
თამარ კარპელიანის კარიერა დაიწყო 2008 წელს, OneRepublic-ის მიერ ჩატარებულ კონკურსში გამარჯვების შემდეგ. 2009 წელს გამოუშვა სადებიუტო სინგლი „ახალი დღე“, რომელიც ზრდასრულთა ტოპ 40-ში 37-ე ადგილს იკავებდა. მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი Sinner or Saint, გამოვიდა მომდევნო წელს, Interscope-ის საშუალებით; იგი დაამზადა Wax Ltd-მა. 2012 წლის ივნისში გამოუშვა მისი სადებიუტო პიესა კალიფორნია.
ქველმოქმედება
2016 წელს, კაპრელიანმა ჩამოაყალიბა „ნვაკის ფონდი“, ორგანიზაცია, რომელიც ერევანშია დაფუძნებული; იგი შეიქმნა ახალგაზრდა სომეხი მომღერლების, სიმღერის შემსრულებლებისა და მუსიკოსების ნიჭის განსავითარებლად. 2018 წლის სექტემბერში, ორგანიზაცია იერუსალიმში გაფართოებას გეგმავდა.
პირადი ცხოვრება
თამარ კაპრელიანი სომხეთის მოქალაქე გახდა 2015 წლის 28 აპრილს, სომხეთის პრეზიდენტ სერჟ სარქისიანის მიერ სომხური პასპორტის მიღების შემდეგ. 2016 წლის მაისში დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტის „Phi Beta Kappa“ ინგლისურენოვანი ლიტერატურის ხარისხით. კაპრელიანი დაქორწინდა 2016 წლის ოქტომბერში, ნორმანდიაში, ამერიკელ მეწარმე კრის სტენგზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:სომეხი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
არჩილ დარეჯანაშვილი
არჩილ სტეფანეს ძე დარეჯანაშვილი (დ. 1861, ყორაღანი, ზაქათალის ოკრუგი, რუსეთის იმპერია, — გ. 16 დეკემბერი, 1921, თბილისი) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი აგრონომი.
ბიოგრაფია
1880 წელს დაამთავრა ნიკიტის (ყირიმი, იალტის მახლობლად) მებაღეობა-მევენახეობის სასწავლებლის მეღვინეობის უმაღლესი პრაქტიკული კურსები. მუშაობდა სიმფეროპოლსა (1880–1882) და მუხრანში (1882–1886) უფროს მებაღედ, შემდეგ — სოფ. საცხენისის (თელავის მაზრა) და ახალციხის სკოლებში, სადაც ხელმძღვანელობდა სასოფლო-სამეურნეო განყოფილებებს და სკოლების სასწავლო მეურნეობებს. 1890–1896 წლებში იყო ნაფარეულის საუფლისწულო მამულში ჩაის პლანტაციის უფროსი მებაღე. ექსპერიმენტებს ატარებდა საქართველოში ახალი გაუმჯობესებული სასოფლო-სამეურნეო კულტურების გასავრცელებლად. გამოქვეყნებული აქვს შრომები სხვადასხვა კულტურის მოშენება-მოვლის შესახებ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:აზერბაიჯანში დაბადებულები
იშდავლეტოვო
იშდავლეტოვო (Ишдәүләт) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება სტაროსუბხანგულოვოს სოფსაბჭოს. მდებარეობს მდინარე ბელაიის ნაპირზე. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 5 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 152 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 29 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
აღბიზი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ფუსთაყასიმი
ფუსთაყასიმი (Püstəqasım) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1175 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
კონოტოპის ბრძოლა (1659)
კონოტოპის ბრძოლა ან სოსნივკას ბრძოლა — ბრძოლა კოალიციასა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა უკრაინელი კაზაკების ჰეტმანი ივან ვიჰოვსკი, და რუსეთის სამეფოს სამხედრო დანაყოფებს შორის, რომლებსაც მეტაურობდნენ სიმიონ პოჟარსკი და სიმიონ ლვოვი, მათ მხარს უჭერდნენ ივან ბეზპალის კაზაკები. 1659 წლის 29 ივნისს, ქალაქ კონოტოპთან, უკრაინა, რუსეთ-პოლონეთის ომის დროს (1654–1667). ვიჰოვსკის კოალიციამ დაამარცხა რუსები და მათი მოკავშირეები და აიძულა რუსეთის მთავარი არმია შეეწყვიტა კონოტოპის ალყა. თუმცა ბრძოლის შედეგმა მხოლოდ გააძლიერა პოლიტიკური დაძაბულობა უკრაინაში და გამოიწვია ვიჰოვსკის ხელისუფლებადან რამდენიმე თვის შემდეგ გადაყენება.
პრელუდია
კონოტოპის ბრძოლა მოხდა უკრაინის ისტორიის პერიოდში, რომელსაც ზოგადად ნანგრევებად მოიხსენიებენ. ეს იყო ჰეტმან ბოჰდან ხმელნიცკის გარდაცვალების დრო, როდესაც დაიწყო დიდი ბრძოლა ძალაუფლებისთვის კაზაკთა ელიტაში. შეიძლება ითქვას, რომ ძალაუფლებისთვის ეს ბრძოლები წამოიწყო რუსეთის მეფემ, კაზაკების ავტორიტეტის შელახვის მცდელობის მიზნით.
ბოჰდან ხმელნიცკიმ მოახერხა უკრაინის გამოყვანა პოლონეთის ბატონობისგან, მაგრამ მოგვიანებით იძულებული გახდა 1654 წელს რუსეთთან ახალი და უხერხული ურთიერთობა დაემყარებინა. მის მემკვიდრე, გენერალურ კანცლერი და ახლო მრჩეველი ივან ვიხოვსკის იძულებული გახდა გამკლავებოდა მოსკოვის მზარდ ჩარევას უკრაინის საშინაო საქმეებში და თუნდაც სამოქალაქო ომის აშკარა აღძვრას ვიხოვსკის მოწინააღმდეგე კაზაკთა ფრაქციების მხარდაჭერით.
ვითარება ისე გამწვავდა, რომ მას ღია საომარი მოქმედებები მოჰყვა. შეტაკებები და თავდასხმები მოხდა ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქებსა და რეგიონებში, რომელთაგან ყველაზე თვალსაჩინო იყო ნიჟინისა და ჩერნიჰივის პოლკების კაზაკების მიერ კონოტოპის აღება, ნეჟინის პოლკოვნიკი ჰრიჰორი ჰულიანიცკის ხელმძღვანელობით. 1659 წლის გაზაფხულზე რუსული არმია 28 600 კაცისგან შედგებოდა, რაზრიადნი პრიკაზის დოკუმენტების მიხედვით,  ან 100 000–150 000 კაცით, „მოწმის ქრონიკის“ მიხედვით, და სერგეი სოლოვიოვი გაიგზავნა უკრაინაში რომოდანოვსკის დასახმარებლად. ამ უკანასკნელ ციფრებს თანამედროვე ისტორიკოსები აკრიტიკებენ, როგორც გაზვიადებულს.
კონოტოპის ალყა
მთავარი ტრუბეცკოის იმედები კონოტოპთან დაპირისპირების სწრაფ გადაწყვეტაზე გაქრა, როდესაც ჰულიანიცკიმ და მისმა კაზაკებმა უარი თქვეს ჰეტმან ვიჰოვსკის ღალატზე და დაიწყეს კონოტოპის სასტიკი და გაჭიანურებული დაცვა მხოლოდ 4000 მებრძოლით. ისტორიკოს მარკევიჩის თქმით, 1659 წლის 21 აპრილს, დილის, ლოცვის შემდეგ, ტრუბეცკოიმ ბრძანა ყოვლისმომცველი თავდასხმა ციხის სიმაგრეებზე. ქალაქი დაიბომბა, რამდენიმე ცეცხლგამჩენი ბომბი ჩამოაგდეს შიგნით და ჯარი გადავიდა ქალაქის დასაპყრობად. ერთ მომენტში ტრუბეცკოის ჯარები შეიჭრნენ ქალაქის კედლებში, მაგრამ შეტევა მოიგერია შიგნით კაზაკების სასტიკმა წინააღმდეგობამ. თავდაპირველი თავდასხმის ფიასკოს შემდეგ, ტრუბეცკოიმ მიატოვა სწრაფი თავდასხმის გეგმები და დაიწყო ქალაქის დაბომბვა და თხრილის მიწით შევსება. კაზაკები ჯიუტად იკავებდნენ ქალაქ, გაჩენილი ხანძრის მიუხედავად, ღამის განმავლობაში თხრილში სავსე მიწა გამოიყენებოდა ქალაქის კედლების გასამაგრებლად და ალყაში მოქცეულებმა რამდენიმე კონტრშეტევაც კი განახორციელეს ტრუბეცკოის ალყაში მოქცეულ არმიაზე. ამ შეტევებმა აიძულა ტრუბეცკოი გადაეტანა თავისი სამხედრო ბანაკი 10 კმ-ის მოშორებით და ამით გაიყო მისი ძალები მის მთავარ შტაბსა და კონოტოპში ალყაში მოქცეულ არმიას შორის. 29 აპრილს მორიგი თავდასხმა ასევე მოიგერიეს და რუსებმა დაკარგეს 400-მდე კაცი და დაიჭრა 3000-მდე ადამიანი. სწრაფი კამპანიის ნაცვლად, ალყა გაგრძელდა 70 დღე და მისცა ვიჰოვსკის საჭირო დრო რუსულ ჯართან ბრძოლისთვის მოსამზადებლად.
ჰეტმანმა არა მხოლოდ მოახერხა საკუთარი ჯარების ორგანიზება, არამედ უზრუნველყო მისი მოკავშირეების - ყირიმელი თათრებისა და პოლონელების მხარდაჭერის მიღება. ყირიმელების მეჰმედ IV გირეი თავისი 30 000-კაციანი არმით გაემართა კონოტოპისკენ 1659 წლის ზაფხულის დასაწყისში ისევე, როგორც პოლონეთის 4000 კაციანი რაზმი სერბი, მოლდოველი და გერმანელი დაქირავებული მებრძოლები მხარდაჭერით.
ბრძოლა
1659 წლის 24 ივნისისთვის ვიხოვსკი და მისი მოკავშირეები მიუახლოვდნენ ტერიტორიას და დაამარცხეს დამპყრობლის არმიის მცირე სადაზვერვო რაზმი სოფელ შაპოვალივკასთან, კონოტოპიდან სამხრეთ-დასავლეთით, რამდენიმე კილომეტრში. იმ საღამოს შედგენილი გეგმის მიხედვით, 30 000 თათარი დარჩა ჩასაფრებაში მდინარე სოსნივკას სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ხოლო ვიხოვსკის ძალები პოლონელებთან და დაქირავებულებთან ერთად განლაგდნენ ამავე მდინარის სამხრეთით მდებარე სოფელ სოსნივკაში.
მარცხნივ|მინი|250x250პქ| ბრძოლის რუკა
მარჯვნივ|მინი|206x206პქ| XVII საუკუნის რუსი მხედარი
იმავდროულად, ვიჰოვსკიმ თავისი ძალების სარდლობა დაუტოვა ჰრიჰორი ჰულიანიცკის ძმას, სტეპან ჰულიანიცკის და მცირე კაზაკთა რაზმით გაემგზავრა კონოტოპში. 1659 წლის 27 ივნისს, დილით, ვიჰოვსკის რაზმმა შეუტია ტრუბეცკოის ჯარს კონოტოპთან ახლოს და ამ მოულოდნელი შეტევით მოახერხა მტრის ცხენების დიდი ნაწილის დაჭერა და მათი გაყვანა და შემდგომ სტეპში. მტერმა კონტრშეტევა დაიწყპ და ვიხოვსკიმ უკან დაიხია ხიდის გავლით, მდინარე სოსნივკას მეორე ნაპირზე, თავისი ბანაკის მიმართულებით. თავდასხმის შესახებ შეიტყო, მთავარ,ა ტრუბეცკოიმ 4000 კაციანი კავალერია და ბეზპალის 2000 კაზაკი გაგზავნა მთავარ სიმენ პოჟარსკის მეთაურობით მდინარის გაღმა ივან ვიხოვსკის დასადევნებლად. ამრიგად, ტრუბეცკოის ძალები გაიყო ამ რაზმსა და კონოტოპის ალყაში მოქცეულებს შორის. თვითმხილველის და სოლოვიოვის ქრონიკის თანახმად, პოჟარსკის რაზმი შედგებოდა 30 000 კაცისგან.
1659 წლის 28 ივნისს სიმენ პოჟარსკიმ კაზაკების დევნისას გადალახა მდინარე სოსნივკა და დაბანაკდა მდინარის სამხრეთ ნაპირზე. ღამით, კაზაკთა მცირე რაზმმა, სტეპან ჰულიანიცკის მეთაურობით, ცხენების ჩლიქები ტილოთი შეფუთეს ღამის საფარქვეშ მტრის ხაზების მიღმა აიღეს ხიდი, რომელსაც პოჟარსკი იყენებდა მდინარის გადაკვეთას. ხიდი დაშალეს და მდინარე დააგუბეს ჯიბრებით, რის შედეგადაც ირგვლივ ხეობა დაიტბორა.
1659 წლის 29 ივნისს, დილით, ვიჰოვსკიმ, მცირე რაზმით, შეუტია პოჟარსკის ჯარს. მცირე შეტაკების შემდეგ მან დაიწყო უკანდახევა, მოჩვენებითი უკანდახევა მისი ძირითადი ძალების მიმართულებით. მოტყუებულმა პოჟარსკიმ თავის ჯარს მტრის დევნა უბრძანა. მას შემდეგ, რაც მტრის ჯარი სოსნივკაში შევიდა, კაზაკებმა თათრებისთვის სიგნალის მისაცემად სამი ქვემეხი ისროლეს და სოსნივკაში განლაგებული ყველა ძალით კონტრშეტევა განახორციელეს. ხაფანგის აღმოჩენის შემდეგ, სიმენ პოჟარსკიმ უკან დახევა ბრძანა; მაგრამ მისი მძიმე კავალერია წინა ღამის წყალდიდობისგან შექმნილ სველ მიწაში ჩაიძირა. ამ დროს თათრებიც დაწინაურდნენ აღმოსავლეთის ფლანგიდან და მოხდა პირდაპირი ხოცვა. თითქმის ყველა სამხედრო დაიღუპა, რამდენიმე მათგანი ცოცხალი ტყვედ ჩავარდა. დატყვევებულთა შორის იყვნენ თავად სიმენ რომანოვიჩ პოჟარსკი, მთავარი სიმენ პეტროვიჩ ლვოვი, ორივე მთავარი ბუტურლინი, მთავარი ლიაპუნოვი, მთავარი სკურატოვი, მთავარი კურაკინი და სხვები. მოსკოვის დიდი განმათავისუფლებლის, დიმიტრი პოჟარსკის ნათესავი, სიმენ რომანოვიჩ პოჟარსკი მიიყვანეს ყირიმის ხანის მეჰმედ IV გირაის წინაშე. პოჟარსკიმ, დაუმორჩილებლობის გამოსახატავად, შეურაწყოფა მიაყენა და სახეში შეაფურთხა ხანს. ამის გამო მას თათრებმა სასწრაფოდ მოჰკვეთეს თავი და მისი მოკვეთილი თავი ერთ-ერთ ტყვესთან ერთად გაგზავნეს ტრუბეცკოის ბანაკში.
როდესაც ტრუბეცკოიმ შეიტყო პოჟარსკის არმიის დამარცხების შესახებ, ბრძანა, მოეხსნათ კონოტოპის ალყა და დაიწყო მისი უკანდახევა უკრაინიდან. ამ დროს ჰულიანიცკის კაზაკები ციხის შიგნით გამოვიდნენ კედლების უკნიდან და თავს დაესხნენ უკანდახეულ ჯარს. გარდა ამისა, ტრუბეცკოიმ დაკარგა თავისი არტილერიის უმეტესი ნაწილი, სამხედრო დროშები და ხაზინა. უკანდახული ჯარი კარგად იცავდა თავს და ვიჰოვსკიმ და თათრებმა მიატოვეს სამდღიანი დევნა რუსეთის საზღვართან.
შედეგები და მნიშვნელობა
მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| 10 [[გრივნა|გრივნიანი სამახსოვრო მონეტა, გამოშვებული კონოტოპის ბრძოლის 350 წლისთავზე.]]
როცა ტრუბეცკოის ჯარები ჩავიდნენ პუტივლში, ბრძოლის ამბავმა მოსკოვშიც მიაღწია. XIX საუკუნის რუსმა ისტორიკოსმა სერგეი სოლოვიოვმა ეს ასე აღწერა:
ბრძოლის შემდეგ, უკრაინის სამოქალაქო ომი „ნანგრევები“ დაიწყო. ჰეტმან ვიხოვსკიმ და მისმა მოკავშირეებმა მხოლოდ რამდენიმე უკრაინული ქალაქის დაკავება შეძლეს მისი ოპონენტების ხელში, როდესაც პირველი ცუდი ამბავი მოვიდა: ზაპოროჟის არმიის კაზაკებმა ივან სირკოს მეთაურობით შეუტიეს ყირიმის ფორპოსტებს სამხრეთში და ხან გირაი იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო თავის ქვეყანაში. ვიხოვსკის წინააღმდეგ მაშინვე აჯანყდა რამდენიმე ქალაქი: ლოხვიცია, ჰადიაჩი, პოლტავა და რომნი. ბრძოლიდან მხოლოდ 2 თვე იყო გასული, როდესაც ნიჟინის მოქალაქეებმა საზეიმო დახვედრა მოუწყეს ტრუბეცკოის და ფიცი დადეს რუსეთის მეფის ერთგულების შესახებ. იმავე თვეში უკრაინის მოქალაქეებმა და კაზაკთა პოლკებმა კიევში, პერეიასლავსა და ჩერნიჰივში ფიცი დადეს რუსეთის მეფის ერთგულებაზე.
ამგვარად, ვიხოვსკი მარტო დარჩა მისი მმართველობის მზარდ წინააღმდეგობასთან საბრძოლველად. წლის ბოლოს იგი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და გაქცეულიყო პოლონეთში, სადაც მოგვიანებით ის სიკვდილით დასაჯეს პოლონელებმა, 1664 წელს. მისი დამარცხება დიდწილად მიეწერება მისი ალიანსის ძალიან არაპოპულარობას პოლონელებსა და უკრაინის მოსახლეობის ყველა ფენაში, მხარდაჭერის მოპოვებლობას მდიდარ კაზაკთა ელიტაში, რომლებიც მზად იყვნენ მისთვის ეღალატად ყოველ შემთხვევაში მოსკოვს ან ვარშავის სასარგებლოდ. სამოქალაქო ომი მძვინვარებდა და კონოტოპის ბრძოლაში გამარჯვებულები მალე დაივიწყეს.
აღმოსავლეთ სლავებს შორის არაერთ სხვა ბრძოლასთან ერთად, როგორიცაა ორშის ბრძოლა, კონოტოპის ბრძოლა რამდენიმე გამონაკლისის გარდა იყო მიტოვებული თემა რუსეთის იმპერიულ და საბჭოთა ისტორიოგრაფიაში. ამ მოვლენისადმი ეს დამოკიდებულება აიხსნება იმით, რომ მან გააქარწყლა რუსული პროპაგანდისტული პოზიციები აღმოსავლეთ სლავების ერთიანობის შესახებ, კერძოდ, „ რუსი და უკრაინელი ხალხების მარადიული მეგობრობის“ და „უკრაინელების რუსეთთან გაერთიანების ბუნებრივი სურვილის შესახებ“. ს. მახუნის მიხედვით, კაზაკების მთელი ოსტატობისა და სიმამაცის გამო - განსაკუთრებით მათი, ვინც იცავდა კონოტოპს - ბრძოლა მაინც მწარე გამარჯვებად რჩება. გამარჯვება, რომელსაც არავითარი მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია უკრაინის ისტორიის მსვლელობაზე, რომელშიც ჭარბობდა ნანგრევების ძმათამკვლელი ომი და მოღალატე ჰეტმანების პირადი ამბიციები.
ხელოვნება და მუსიკა
ბრძოლაზე მრავალი ლექსი და პოემა დაიწერა უკრაინელი პოეტების: იარ სლავუტიჩის, ოლენა თელიჰასა და პ. კარპენკო-კრინიცის მიერ.
მრავალი ისტორიული სიმღერა ბრძოლის შესახებ ასევე შევიდა კობზარების სახელით ცნობილი ბრმა მოხეტიალე მუსიკოსების რეპერტუარში.
კომპოზიტორმა და ბანდურისტმა ჰრიჰორი კიტასტიმ 1966 წელს შეადგინა მონუმენტური ნაწარმოები, რომელიც ეფუძნება უკრაინულ კაზაკთა ხალხურ სიმღერებს, სოლისტებისთვის, მამაკაცთა გუნდისთვის და ორკესტრისთვის ბრძოლის აღსანიშნავად. ამ ნაწარმოების ჩანაწერები გამოაქვეყნა უკრაინის ბანდურისტების გუნდმა, ცნობილ რუს მომღერალ მაიკლ მინსკთან ერთად და ასევე კიევის სიმფონიით.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები
მჭადიჯვრის ზემო გორა-ნამოსახლარი
მჭადიჯვრის ზემო გორა-ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მჭადიჯვრის დასავლეთით, შუახევისაკენ მიმავალ გზაზე. განეკუთვნება გვიანდელ ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის ხანას. 1955 წელს ძეგლზე დაზვერვითი სამუშაოები ჩაატარდა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის შიდა ქართლის არქეოლოგიურმა ექსპერდიციამ. გაითხარა 1969 წელს. ნამოსახლარზე გამოვლინდა შენობათა თიხით შელესილი კედლების ფრაგმენტები. აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში. აქვე აღმოჩენილი თიხის საბეჭდავი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დავიდ სასოლი
დავიდ მარია სასოლი (David Maria Sassoli; დ. 30 მაისი, 1956, ფლორენცია, იტალია — გ. 11 იანვარი, 2022) — იტალიელი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი. 2009 წლიდან იყო ევროპის პარლამენტის წევრი, ხოლო 2019 წლის 3 ივნისიდან — ევროპარლამენტის პრეზიდენტი. ჟურნალისტობის პერიოდში მუშაობდა გაზეთ „Il Giorno“-ში. იყო „TG3“-ის სიახლეების რეპორტიორი.
პირადი ცხოვრება
ჰყავდა მეუღლე ალესანდრა ვიტორინი და ორი შვილი: ჯულიო და ლივია, იყო საფეხბურთო კლუბ „ფიორენტინას“ ფანი.
ობუხოვკის ფერისცვალების ტაძარი
ობუხოვკის ფერისცვალების ტაძარი (Преображенский храм) — მართლმადიდებლური ეკლესია აზოვის რაიონის სოფელ ობუხოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1864 წელს ფსევდორუსულ სტილში.
ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, აზოვის რაიონი, სოფელი ობუხოვკა.
ისტორია
ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1861 წლის 22 აგვისტოდან. ამ დღეს აკურთხეს მშენებლობის ადგილი. სამშენებლო სამუშაოები, როლებშიც აქტიურად მონაწილეობდნენ კაზაკები, სწრაფად მიმდინარეობდა და უკვე 1864 წელს უკვე დაასრულეს. 1866 წლის 3 ივლისს ეკლესია აკურთხა იოანე დიკოვმა.
1890 წელს ეკლესიის სამხრეთ ნაწილში მიაშენეს საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს ანდრეი კრეტელის სახელზე. ოთხი წლის შემდეგ ჩრდილოეთ ნაწილშიც მიაშენეს საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს მოციქულთასწორების კონსტანტინესა და ელენეს სახელზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარი მუდმივად ფართოვდებოდა 1910 წლისათვის იგი უკვე ვეღარ იტევდა მრევლს. ადგილობრივმა მრევლმა და სასულიერო პირებმა მიმართეს დონელი კაზაკების სამმართველოს, რათა გაეფართოებინათ ეკლესია და დაეყენებინათ წყლის რადიატორები. 1912 წელს მრევლმა კვალვ მიმართა თხოვნით კაზაკთა სამმართველოს, თუმცა ახლა ითხოვდნენ სამრეკლოს მშენებლობას არქიტექტორ გრიგორ ვასილევის პროექტის მიხედვით. სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა სავარაუდოდ 1913 წელს. ზუსტი ცნობები ამის შესახებ არ მოგვეპოვება.
1940 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დაეგმა დაეხურა ტაძარი, მაგრამ მრევლამ მოახერხა მისი დაცვა: ადგილობრივმა მოსახლეობამ დააწესა ყოველდღიური მორიგეობა, ეკლესიაში არ უშვებდნენ სოფლის საკრებულოს წარმომადგენლებს. ერთხელ, მორიგი კონფლიქტის დროს ადგილობრივ ხელისუფლებასთან, მოხუცები და ბავშვები მამა ნიკოლოზთან ერთდ ჩაიკეტნენ ეკლესიაში და კომუნისტებს შემოუთვალეს, თუ ეკლესიას ააფეთქებდნენ, ეს მოუწევდათ მათთან ერთად.
ეკლესია ასევე დაიცვეს კიდევ ერთი ანტირელიგიური კამპანიის დროს ნიკიტა ხრუშჩოვის მმართველობის პერიოდში. პარტიის წამომადენელთა დელეგაციის წევრებს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ქვები დაუშინა. ამ თვალსაზრისით, ტაძარი გახდა ერთ-ერთი მცირე იმ ეკლესიათაგანი, სადაც ღვთისმსახურება არასოდეს შეწყვეტილა და რომელიც არ გაუძარცვავთ.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
უსაქმური კლასის თეორია
„უსაქმური კლასის თეორია“ — თორსტეინ ვებლენის 1899 წლის წიგნი, რომელიც ადამიანის ქცევაზე სიმდიდრის ფლობის ან მისკენ სწრაფვის გავლენას იკვლევს. უფრო კონკრეტულად, ესაა ტრაქტატი ეკონომიკის შესახებ, რომელიც თვალშისაცემი მოხმარების სოციალურ კრიტიკას წარმოადგენს. ვებლენი თვალშისაცემ მოხმარებას განიხილავს, როგორც სოციალური კლასისა და კონსუმერიზმის ფუნქციას, რომელიც წარმოშვა სოციალურმა დაყოფამ და შრომის დანაწილებამ, ფეოდალური ხანის სოციალურმა ინსტიტუციებმა, რომლებიც თანამედროვე ეპოქაშიც აგრძელებენ არსებობას.
ვებლენი წერს, რომ თანამედროვე ბიზნესმენი, რომელიც წარმოების საშუალებებს ფლობს, თვალსაჩინო მოხმარების ეკონომიკურად არაპროდუქტიულ პრაქტიკაშია დასაქმებული, რომელიც არ არის სარგებლის მომტანი ისევე, როგორც ეკონომიკისთვის, ასევე საზოგადოების ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი საქონლისა და მომსახურების მატერიალური წარმოებისთვის. ამასთანავე, ვებლენი ამტკიცებს, რომ სწორედ ინდუსტრიულ საქმიანობაში ჩართული საშუალო და მშრომელი კლასია ის ფენა, რომელსაც საზოგადოებისთვის რეალური სარგებელი მოაქვს.
სქოლიო
კატეგორია:თორსტეინ ვებლენი კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები კატეგორია:თავისუფალი დრო
კოსტეშტი (იალოვენის რაიონი)
კოსტეშტი (Costeşti) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 154 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 128 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
ნაფისა
ნაფისა (დ. 1768 — გ. 1816) — ეგვიპტის მამლუქთა ლიდერის ალი-ბეი ალ-ქაბირის მეუღლე. XVIII საუკუნის ყველაზე მეტად ცნობილი მამლუქი ქალი. ის იყო წარმატებული ფინანსისტი და ქველმოქმედი, მაგრამ ნაფისა ყველაზე მეტად ცნობილია მისი დიპლომატიური საქმიანობით, როგორც შუამავალი მურად ბეისა და ნაპოლეონ ბონაპარტის საფრანგეთის საოკუპაციო ძალებს შორის 1798-1801 წლებში. ეგვიპტელები მას იცნობენ სამი სახელით, როგორც ნაფისა ხანუმი, თეთრ განძი და მამლუქთა დედა.
ოსმალურ-ეგვიპტური წყაროების მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ ეგვიპტეში ყველა ქალი ჰარამხანისთვის იყო განწირული, ნაფისა არასოდეს ყოფილა ჰარამხანის ჩვეულებრივი ბინადარი. ამბობენ, ტყვეთა ბაზარშივე გაუღიმა ბედმა და გოგონა იმ დროის უცნობილესმა მამლუქმა ალი-ბეი ალ-ქაბირმა იყიდა. ნაფისას გონებაგამჭრიახობით მალევე გაუთქვამს სახელი. ამიტომაც ალი-ბეის მისთვის თავისუფლება უბოძებია და ცოლად შეურთავს. ეგვიპტის გამგებელი მალევე, ერთ-ერთ ბრძოლაში, მძიმედ დაჭრილა და დაღუპულა. ქვრივს საარაკო სიმდიდრე დარჩენია. ეს ჭკვიანი ქალი მარჯვედ მართავდა ქონებას, დიდ მოგებას ნახულობდა და ქველმოქმედებას ეწეოდა. ცოტა ხანში ნაფისა მეორე ძალიან ცნობილ ქართველ მამლუქს, მურად-ბეის გაჰყოლია ცოლად.
ისტორიკოს აგნესკა დობროვოლსკას თქმით:
1798 წელს ნაპოლეონის ჯარი ეგვიპტეს მიადგა. მამლუქთა 6-ათასიან ცხენოსან ლაშქარს ხელმძღვანელობდა ქართველი იბრაჰიმ შინჯიკაშვილი და მისი ქართველი ძმადნაფიცი მურად-ბეი. ბრძოლა უთანასწორო გამოვიდა. მამლუქებმა უკან დაიხიეს. თუმცა, ეს ალბათ უფრო ტაქტიკური უკანდახევა იყო. საეჭვოა, მამლუქებს ნაფისა შემთხვევით დაეტოვებინათ კაიროში. ესეც დიდი საბრძოლო გეგმის ნაწილი იყო, რომლის შექმნაშიც აქტიურად მონაწილეობდა ნაფისა. — წერს აგნესკა დობროვოლსკა.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1816 კატეგორია:მამლუქები კატეგორია:ეგვიპტელი პოლიტიკოსი ქალები
ხორვატიის ჰიმნი
ლიჲეპა ნაშა დომოვინო („ჩვენო ლამაზო სამშობლოვ”) — ხორვატიის სახელმწიფო ჰიმნი და ერთ-ერთი სახელმწიფო და ეროვნული სიმბოლო. სახელმწიფო ჰიმნის სტატუსი მიენიჭა 1990 წლის 21 დეკემბერს.
ორიგინალური ტექსტი (ხორვატული)
Lijepa naša domovino,
Oj junačka zemljo mila,
Stare slave djedovino,
Da bi vazda sretna bila!
Mila, kano si nam slavna,
Mila si nam ti jedina.
Mila, kuda si nam ravna,
Mila, kuda si planina!
Nit' ti Dunav silu gubi,
Sinje more svijetu reci,
Da svoj narod Hrvat ljubi.
Dok mu njive sunce grije,
Dok mu hrašće bura vije,
Dok mu živo srce bije!
ქართული თარგმანი
ჩვენო მშვენიერო სამშობლოვ,
ეგზომ მამაცო ჩვენო მიწავ,
გმირული მიწის ძველმა დიდებამ,
დაე მუდამ გამყოფოს ბედნიერი!
ძვირფასო, შენ ხარ ჩვენი ერთადერთი.
ძვირფასო, ჩვენ გვიყვარს შენი ვაკეები,
დრავა, სავა, გააგრძელეთ დინება,
დუნაი, არ დაკარგო ძალა,
ღრმა ლურჯმა ზღვამ კი უთხრას მსოფლიოს,
რომ ხორვატს უყვარს თავისი ხალხი!
მიუხედავად იმისა, რომ მის სფეროებს მზის სხივები ეალერსება,
მიუხედავად იმისა, რომ მის მუხებს ველური ქარები ებრძვიან,
მიუხედავად იმისა, რომ მისი ძვირფასი შვილები იღუპებიან,
მისი გული მაინც ძგერს!
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:ხორვატიის ეროვნული სიმბოლოები
Poets of the Fall
Poets of The Fall (POTF) — ფინური როკ-ჯგუფი ჰელსინკიდან. მასში შედიან მარკო საარესტო (წამყვანი ვოკალი), ოლლი ტუკიაინენი (წამყვანი გიტარა) და მარკუს კაარლონენი (კლავიშებიანები, პროდიუსერი). ტურნეს დროს მათ უერთდებიან იანი სნელმანი (ბას-გიტარა), იასკა მეკინენი (რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი) და იარი სალმინენი (დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია). ჯგუფს ფინეთში გაყიდული აქვს 99.198 დისკი.
სქოლიო
კატეგორია:ფინური ალტერნატიული როკ-ჯგუფები კატეგორია:2003 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:მუსიკალური ტრიოები
მარიო ლემინა
მარიო ლემინა (Mario Lemina; დ. 1 სექტემბერი, 1993) — გაბონებლი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიის სერია ა-ს კლუბ „იუვენტუსში“ იჯარით მარსელიდან.
საფიიანი
საფიიანი (Səfiyan, Խաչգետիկ) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
მარიო ლემინა
იუვენტუსი
2015 წლის 31 აგვისტოს, ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრის დახურვამდე რამდენიმე საათით ადრე ტურინის იუვენტუსმა მარიო ერთ წლიანი იჯარით გაიფორმა 0.5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ, მისი კონტრაქტის სრული უფლებების გამოსყიდვის შესაძლებლობით.
2016 წლის 29 აპრილს, იუვენტუსმა ლემინა გამოისყიდა და 4 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა მასთან. ტრანსფერის ღირებულება არის 9,5 მილიონი ევრო და ასევე დამატებით ერთი მილიონი ევრო, ლემინას კარგი ასპარეზობის შემთხვევაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:მარსელის ფეხბურთელები
საფიიანი
2020 წლის 9 ნოემბერს, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განცხადება სოფლის განთავისუფლების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
ქვეშეთი-კობის გზა
9-კილომეტრიანი გვირაბის ასაშენებლად გამოყენებული იქნება გვირაბგამყვანი საბურღი მანქანა TBM, რომელიც არის თანამედროვე, მინიმალური ხმაურის მქონე მეთოდი; მისი მუშაობისას ვიბრაცია დაყვანილია მინიმუმამდე, რის გამოც გარემოზე ნაკლები ზემოქმედება ხდება.
ხიდების ჯამური სიგრძე 1,6 კილომეტრიანი. მათგან, ერთის სიგრძე 426 მ იქნება, ერთი თაღოვანი ხიდის სიმაღლე 166 მ, თაღის სიგრძე 285 მეტრი.
ქვეშეთი-კობის გზის მშენებლობა დაყოფილია 2 ლოტად.
სამშენებლო სამუშაოების ხანგრძლივობა 9-კილომეტრიანი სიგრძის გვირაბის მონაკვეთზე (ლოტი 1) შეადგენს 4 წელს, ხოლო, მისასვლელი გზის მონაკვეთზე 3 წელს.
პროექტის ღირებულება და დონორები
პროექტის საერთო ღირებულება 1,240 მილიარდი ლარია. სამშენებლო სამუშაოებს აზიის განვითარების ბანკი და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი აფინანსებს. სამშენებლო პროცესის მონიტორინგს ახორციელებს საერთაშორისო საზედამხედველო კომპანია UBM INTERNATIONAL UNITED CONSULTANTS INC.
უპირატესობები
ახალი გზა აშენდება საერთაშორისო სტანდარტებით გათვალისწინებული გეომეტრიული პარამეტრებით, გზის განათებებით, ქვეითთა/პირუტყვთა გადასასვლელებით და საგზაო უსაფრთხოების სხვა მახასიათებლებით, რაც მნიშვნელოვნად უსაფრთხოს გახდის მგზავრობას.
საავტომობილო გზის საერთო სიგრძე 11 კილომეტრით შემცირდება, შესაბამისად, ქვეშეთიდან-კობამდე გადაადგილების დრო შემცირდება 15 წუთამდე, ნაცვლად ერთი საათისა. მოწესრიგდება ინფრასტრუქტურა, უზრუნველყოფილი იქნება საგზაო უსაფრთხოება, მათ შორის, შესაძლებელი იქნება ცუდი ამინდით (ზვავი, დიდთოვლობა) გამოწვეული საფრთხის თავიდან არიდება.
ჩატარებული კვლევები და სამუშაოები
პროექტის ფარგლებში ჩატარდა მიზანშეწონილობის კვლევები, შემუშავდა გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში, არატექნიკური რეზიუმე და დაინტერესებულ მხარეთა ჩართულობის გეგმა. შემუშავდა ასევე ბიომრაფალფეროვნების სამოქმედო გეგმა და მიწის შესყიდვისა და განსახლების ჩარჩო.
სქოლიო
კატეგორია:საავტომობილო ტრანსპორტი კატეგორია:საქართველოს გზები
კენ როლსტონი
კენ როლსტონი — ამერიკელი ვიდეო თამაშებისა და სამაგიდო თამაშების დიზაინერი, რომელიც ცნობილია კომპანია West End Games-თან თანამშრომლობითა და ცნობილი თამაშის The Elder Scrolls სერიის შექმნით. 2007 წლის თებერვალს მიწვეული იქნა კომპანია Big Huge Games-ში ახალი როლური ვიდეო თამაშის შესაქმნელად. იგი 1982 წლიდან მოყოლებული დაკავებული არის ამ პროფესიით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ვიდეო თამაშების დიზაინერები კატეგორია:სამაგიდო თამაშების დიზაინერები კატეგორია:Dungeons & Dragons-ის გეიმდიზაინერები კატეგორია:როლური ვიდეო თამაშების დიზაინერები
ლაშა ღონღაძე
ლაშა ღონღაძე (დ. 1 მარტი, 1990, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ ცენტრალური მცველი, ასევე შეუძლია საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:მარნეულის ალგეთის ფეხბურთელები კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კლდისძირის სამაროვანი
კლდისძირის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ნარეკვავის ხეობაში, ადგილ ქვემო გორის სამხრეთით, 100-150 მეტრზე, განეკუთვნება ძველი წელთაღრიცხვით IV-III საუკუნეებს. 1974 წელს გათხარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ნარეკვავის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. სამაროვანზე გამოვლინდა ორმოსამარხი, რომელშიც აღმოჩნდა შავად გამომწვარი გვერდებბურცობიანი კოჭობი, წითლად გამომწვარი და წითელი ზოლებით შემკული ჭურჭლის ნატეხები, რკინის იარაღი, რკინის სამკაულები, სერპანტინის მძივი. არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჰაბიტუსი
ჰაბიტუსი (habitus — გარეგნობა, შესახედაობა) — ადამიანის გარეგნობა, მისი აღნაგობა, კონსტიტუცია. ცხოველის, მცენარის, კრისტალის, მინერალის გარეგანი შესახედაობა.
სიტყვა ჰაბიტუსს ასევე იყენებენ არქიტექტურაშიც. მაგალითად არქიტექტურული ჰაბიტუსი ნიშნავს შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციულ იერსახეს. ნაგებობა გარეგნულად შეიძლება წააგავდეს ან თაფლის ფიჭას ან თუნდაც საბავშვო-ბაღის შენობა აგებული იყოს ლეგოს ფორმის ბეტონის ფილებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
ჰაგადა
ჰაგადა (אַגָּדָה; სიტყვასიტყვით — მოთხრობა, ნაამბობი) — თალმუდური ლიტერატურის ვრცელი ნაწილი, რომელშიაც გადმოცემულია ბიბლიის რელიგიურ ეთიკური შეხედულებები, რითაც განსხვავდება თალმუდის სხვა ნაწილისაგან, ე. წ. გალაჰასაგან, რომელიც საკანონმდებლო ნორმებსა და სარიტუალო ხასიათის წესებს შეიცავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ებრაული თეოლოგია
კერბუნა
კერბუნა (Cărbuna) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 140 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
სექსუალური კანიბალიზმი
სექსუალური კანიბალიზმი — სქესობრივი ქცევის თავისებურება მწერებსა და ობობებში. ძირითადად გავრცელებულია მწერებში (უმეტესწილად ობობებში, ჩოქელებში) ასევე გვხვდება უხერხემლო, კიბოსნაირნთა და მოლუსკების ტიპის კლასებში. ეს არის ქცევა, სადაც მდედრი შეწყვილების აქტის დასრულების შემდეგ ჭამს მის პარტნიორს. მოვლენა აიხსნება იმით, რომ მდედრს შთამომავლობის გასაგრძელებლად სჭირდება ენერგია, საკვები. იგივე აზრზეა მამრიც, თუმცა ყოველთვის არ არის მზად საკუთარი თავი გაწიროს. ზოგიერთი ობობის სახეობა კოპულაციამდე წინასწარ იმარაგებს ნადავლს მდედრისთვის, ზოგიც სასქესო ორგანოს ტოვებს მდედრის სხეულში. ვინაიდან სექსუალური კანიბალიზმის შემთხვევა ყოველთვის დაკავშირებულია სქესობრივ დიმორფიზმთან, არსებობს მოსაზრება, რომ გაცილებით დიდი ზომის მდედრი იმ მომენტში ვერ აღიქვამს მცირე ზომის მამრს როგორც პარტნიორს და უყურებს როგორც სხვა ნებისმიერ მსხვერპლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანიბალიზმი
გოღთანი (ნახიჩევანი)
გოღთანი  (Գողթն) — ძველი სომხეთის ადმინისტრაციული ერთეული ვასპურაკანის პროვინციაში. მისი საზღვრები უხეშად შეესაბამება ნახიჩევანის თანამედროვე ორდუბადის რაიონს, აზერბაიჯანში.
გოღთანი კარგად იყო ცნობილი მეღვინეობით და მისი ყურძნისა და ხილის ბაღების ხარისხით. რეგიონი ასევე იყო მრავალი გამოჩენილი სომეხი გუსანის სამშობლო. მეოცე საუკუნის ცნობილი სომეხი კომპოზიტორის და მუსიკის ეთნოლოგი კომიტასის წინაპრები წარმოშობით გოღთანიდან იყვნენ. ზოგიერთი რეგიონის უძველესი ქალაქი და სოფელი დღემდე შემორჩენილია, მათ შორისაა ჯუღა (ამჟამად ეწოდება ჯულფა) და ორდვათი (თანამედროვე ორდუბადი).
აღქენდი (ზანგილანის რაიონი)
აღქენდი (Ağkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
გოღთანი (ნახიჩევანი)
ადრეული თანამედროვე - თანამედროვე პერიოდები
1604 წელს რეგიონიდან მოსახლეობა შაჰ აბას I- მა განდევნა და მისი სომეხი მოსახლეობა ირანში გადაასახლა. გოღთანი 1700-იანი წლების შუა ხანებში გახდა ნახიჩევანის სახანოს შემადგენელი ნაწილი და დაიყო ხუთ ოლქად (მაჰალებად) ესენი იყო: ორდუბადი, აგული, დაშთი, ბელევი და ჭანანაბი. 1752 წელს რეგიონს თავს დაესხა აზატ ხანი, რომელმაც დაიმორჩილა ეს ტერიტორია.
მონუმენტები
გოღთანი აღმოჩენილია მრავალი ისტორიული სომხური ეკლესია. აღმოჩენილ ტაძრებში შედის: წმინდა იაკობის ბაზილიკა შურუდში, ზემო იუხარი-აილისში წმიდა თომა მოციქულის მონასტერი, ჩანაბში ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია და მერსვანეთში წმინდა მესროპის მონასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასია
აპოლო 8
მინი|მარჯვნივ|„აპოლო 8-ის“ ემბლემა „აპოლო 8“ — ამერიკულ კოსმოსურ პროგრამა „აპოლოს“ ფარგლებში მეორე პილოტირებადი კოსმოსური ხომალდი, რომლის ფრენის დროსაც ადამიანმა პირველად მიაღწია სხვა ციურ სხეულს, მთვარეს, და მის ორბიტაზე გავიდა. ფრენამ კოსმოსური სივრცის კვლევებისა და კაცობრიობის ისტორიაში ახალ ეპოქას ჩაუყარა საფუძველი. მისი მსვლელობისას ადამიანებმა პირველად დატოვებს დედამიწის მახლობელი სივრცე და მთლიანად დაინახეს საკუთარი პლანეტა შორიდან, პირველად დატოვეს დედამიწის გრავიტაციული ველი და მოხვდნენ მისი თანამგზავრის გრავიტაციულ ველში, პირველად დაექვემდებარნენ მზის რადიაციის მოქმედებას დედამიწის მაგნიტური ველის გარეთ, პირველად საკუთარი თვალით იხილეს მთვარის საპირისპირო მხარე და დედამიწის ამოსვლა მთვარის ჰორიზონტზე, პირველად დროებით მოხვდნენ (მთვარის დისკზე ყოფნისას) მდგომარეობაში, როდესაც დედამიწასთან არ ჰქონდათ არავითარი კონტაქტი და პირველად შევიდნენ დედამიწის ატმოსფეროში მთვარიდან დაბრუნების სიჩქარით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპოლოს კოსმოსური პროგრამა
Tiger Electronics
Tiger Electronics (აგრეთვე ცნობილი სახელებით Tiger და Tiger Toys) — ამერიკული სათამაშოების მწარმოებელი კომპანია, რომელიც ცნობილი იყო პორტატიული LCD თამაშების შექმნით, ისეთების როგორებიცაა Furby, Talkboy, Giga Pets, 2-XL რობოტი,, აგრეთვე  აუდიო თამაში — „Brain Warp“.
კომპანია დაარსდა 1978 წელს გერალდ, რენდი და არნოლდ რისმანების მიერ. შტაბ-ბინა მდებარეობდა ვერნონ-ჰილზში, ილინოისის შტატში.
1998 წელს Tiger Electronics შეიძინა სათაშოების უმსხვილესმა მწარმოებლმა კომპანია Hasbro-მ.
ხაშურის პირველი საჯარო სკოლა
ხაშურის პირველი საჯარო სკოლა (სრული სახელი - სსიპ - ქალაქ ხაშურის №1 საჯარო სკოლა) — ქალაქ ხაშურის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. 1908 წ. 10 ნოემბერს ხაშურში გაიხსნა ოთხკლასიანი კერძო პროგიმნაზია. 1912 წ. არსებობდა ექვსკლასიანი პროგიმნაზია, ხოლო 1915 წლისთვის - გიმნაზია. 1916 წ. აიგო გიმნაზიის შენობა ამჟამად ხაშურის პირველი საჯარო სკოლა, რომელსაც ხალხი დღესაც გიმნაზიის სახელით მოიხსენიეს. მის კედლებში აღიზარდნენ პროფესორი კალისტრატე სალია, გრიგოლ კიკნაძე, გრიგოლ ბარამიძე და სხვანი.
ისტორია
მინი|მარცხნივ XIX საუკუნის 70–იანი წლებიდან, ხაშურის რაიონში დღის წესრიგში დგება მოსახლეობაში პირველდაწყებითი განათლების გავრცელება. ადგილობრივი საზოგადოების დიდი ძალისხმევის შედეგი იყო 1881 წლის ოქტომბერში ხაშურში პირველი საგანმანათლებლო დაწესებულების – ზემოჭალის ორკლასიანი სასწავლებლის დაარსება. 1888 წელს ხაშურში გაიხსნა რკინიგზის კერძო სასწავლებელი, ხოლო 1891 წელს ამიერკავკასიის რკინიგზის ხაზზე პირველი ორკლასიანი სასწავლებელი. მე–20 საუკუნის დასაწყისში საზოგადოებაში მომწიფდა აზრი ხაშურსა და სურამში საშუალო სასწავლებლების დასაარსებლად. 1908 წლის სექტემბერში მოწვეულ იქნა ხაშურის მაცხოვრებელთა კრება, რომელმაც სასწავლებლის დასაარსების შესასრულებლად აირჩია რწმუნებულთა ჯგუფი, რომელსაც მიანდო საშუალო სკოლის დაარსების ორგანიზება. გიმნაზიის ფინანსური უზრუნველყოფისათვის თითქმის მთელმა ხაშურმა გაიღო შეწირულობა. 1908 წლის 10 ოქტომბერს გაიხსნა ხაშურის პროგიმნაზია, რომელიც თავდაპირველად ორკლასიანი იყო, ხოლო 1909 წლის 1 სექტემბერს დაემატა მესამე კლასი. 1911–1912 წლებში ხაშურის პროგიმნაზიას ხელმძღვანელობდა სერგეი ფილიპეს ძე ოდარჩენკო. 1912 წლისთვის ხაშურის კერძო პროგიმნაზია ექვსკლასიანია. ამავე წელს გიმნაზიის გამგის თანამდებობაზე მოიწვიეს ქუთაისის გიმნაზიის ყოფილი მასწავლებელი პროკოფი არტემის ძე ბოჟკო, რომელიც ლათინურ ენას ასწავლიდა. ა. ბოჟკო 1914 წელს, ხაშურში გარდაიცვალა. 1914–1917 წლებში ხაშურის პროგიმნაზიის დირექტორად მოწვეული იყო ალექსანდრე მდივანი, რომელიც 1907–1915 წლებში თბილისის ქართული გიმნაზიის დირექტორი იყო. ხაშურის გიმნაზიისთვის საჭირო შეიქმნა დაწყებულიყო გიმნაზიისთვის საკუთარი შენობის მშენებლობა. 1915 წლის 11 აპრილს თბილისიდან ხაშურში ჩავიდა საქართველოს ეგზარქოსი პიტიმირი. 12 აპრილს, ეგზარქოსმა ხაშურის რკინიგზის ეკლესიაში წირვა აღავლინა. ეგზარქოს პიტიმირის წინამძღოლობით შეკრებილი დიდძალი ხალხი ჯვრით ხელში გაემგზავრნენ იმ ადგილისკენ, სადაც საფუძველი უნდა ჩაყროდა გიმნაზიის შენობას. პროცესში მონაწილეობდა გიმნაზიის მოსწავლეთა სასულე ორკესტრი. 12 აპრილს, კვირას, 12 საათზე აკურთხეს ხაშურის სავაჟო სრულფასოვანი გინაზიია შენობის საძირკველი. კურთხევას დაესწრნენ: საქართველოს ეგზარქოსი პიტიმირი, კავკასიის სასწავლო ოლქის მზრუნველი ბ. რუდოლფი, თბილისის გუბერნატორი ბ. სტახოვსკი, საპატიო სტუმრები და ათი–ათასამდე ხალხი. 1916 წლის იანვარს ხაშურის ვაჟთა გიმნაზია ახლადაშენებულ შენობაში გადავიდა. 1915 წლის ნოემბრიდან ხაშურის ვაჟთა გიმნაზიის გვერდით არსებობა დაიწყო ქალთა გიმნაზიამაც. მინი|მარჯვნივ
საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს, 2008 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ხაშურის პირველი სკოლის შენობას მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სკოლები