cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბადაგა
ხელოვნება
სანამ ზეპირი ხელოვნება ძალიან არის განვითარებული ეპიკური სიმღერის, პოეზიაში, მოთხრობებში, ანდაზებსა და ამოცანებში, ვიზუალური ხელოვნება არანაირად არ გამოიყენება პრაკტიკაში. მხოლოდ ნაქარგი შალები გამოიყენება ბადაგას ტომში, ისიც ტოდას ტომის ქალებისგან.
მედიცინის ისტორია
საუკუნეების მანძილზე ბადაგებმა განავითარეს თავიანთი ხალხური მედიცინა: მისი პრაქტიკა ზოგადად ქალის ხელშია, და ის ძალიან არის დამოკიდებული ადგილობრივი ბალახეულის ნარევისგან. შელოცვები არ არის აუცილებელი მკურნალობაში, მიუხედავად იმისა, რომ ის გადამწყვეტია მოჩვენებათა განდევნაში.
ბადაგას ტომის ჯანმრთელობის ისტორია არ არის ჩვენთვის კარგად ნაცნობი თემა, თუმცა თვითონ ამ საზოგადოების ისტორია კარგად არის შესწავლილი, რაც საფუძველს გვაძლევს , რომ გავყოთ მათი თერაპიის განვითარება ორ ფაზად.
პირველი ფაზა დაიწყო 1565 წლის მერე, ვიჯაიანაგარის იმპერიის დაცემით. ამ პოლიტიკურმა აქტმა და მუსლიმების შემოჭრამ წააქეზა თავდაპირველი ბადაგას ტომის ლტოლვილები დაეტოვებინათ მაისურის რაიონის ბარი და დასახლებულიყვნენ უფრო შემაღლებულ ნილგირის მთიან მასივში სამხრეთზე. მთიანეთში გადასვლის შემდეგ, ეს ტომი შედარებით იზოლირებული გახდა. ენდოგამიის მიუხედავად, მათი აუზი არა ერთხელ გაზრდილა მაისურის ბარიდან წამოსული ხალხით.
დაახლოებით ერთი საუკუნის მერე ამ გადასახლების შემდეგ, ზოგიერთი ლტოლვილი ქმნის კლანს, რომელიც ასევე ნილგირში ცხოვრობდა. მათი განსაკუთრებული მნიშვნელობა მე-19 საუკუნის შუა წლებამდე იმაში მდგომარეობდა, რომ ბადაგას ტომის მხოლოდ ამ კლანის წევრები იყვნენ შედარებით განათლებულები. მათი „განათლების“ ერთ-ერთი ასპექტი შეგვიძლია დავახასიათოთ, თუ ვიტყვით ,რომ მათ მოიპოვეს ეგზორცისტებისა და მკურნალების რეპუტაცია. დღეს, ამ კლანის რამდენიმე ათასიან მოსახლეობას შორის ზოგიერთი კიდევ დაკავებულია ამ საქმიანობით,თუმცა მათ აღარ გააჩნიათ მონოპოლია ბადაგას ტომში.
მე-17 საუკუნიდან მე-19 საუკემდე ბადაგას თემი გაიზარდა 3 სოფლიდან 370 სოფლამდე. ამ გაფართოებასთან დაკავშირებულია მეორე ფაზა, რომელმაც მოიცვა ბადაგას თერაპიის ისტორიის მნიშვნელოვანი მოვლენები. თემი შეხვდა ახალი გეოგრაფიული და სოციალური გარემოსადმი ადაპტაციის პრობლემას ,მაგრამ წარმატებით გადალახა. შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ბუნებრივი გადარჩევა დაეხმარა მოსახლეობას ზრდაში ,გენეტიკური მდგრადობა მთის დაავადებებისადმი ადრე არ ეხებოდა მაისურიში მცხოვრებ ხალხს; ზოგიერთი დაავადების ბაქტერიას კლიმატური პირობების გამო აღარ შეეძლო გადარჩენა , ან შეიძლება მიზეზი ადამიანების მაღალ სიკვდილიანობაში იყო და დაავადება გადასვლას ვერ ასწრებდა, ან რაც ყველაზე მოსალოდნელია გადარჩენილების ორგანიზმში გამომუშავდა ანტისხეულები და დაავადებისადმი მდგრადობა , რაც იცავდა მათ შთამომავლობას მომდევნო ინფექცირებისგან. იქიდან გამომდინარე,  რომ დასახლებები  გაფართოვდა, ადამიანების რაოდენობის ზრდა იწვევდა დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმების გადატანასაც და, ამიტომ იზრდება ჯანმრთელობის დაცვის ნორმებიც; მაგრამ ამავე დროს ნილგირის მთიანი მასივის ზონაში, 4000 და 7300 ფუტის სიმაღლეზე , ადამიანებს საშუალება მიეცათ აერჩიათ ცხოვრებისთვის უკეთესი ადგილი, შეესწავლათ მიკროგარემოს განსხვავებები და ასევე აღმოეჩინათ  სამკურნალო მცენარეები , რომლებიც სავარაუდოდ აღმოაჩინეს მწყემსმა ქალებმა და კაცებმა , რომელთათვის დაკვირვების საგნად იქცა ცხოველების რაციონის დაკვირვება. გეზა როხაიმმა გააკეთა იგივენაირი დასკვნა, რომ ავსტრალიელი აბორიგენი ქალები სამკურნალოდ იმ მცენარეებს იყენებდნენ ,რომელთა დაკრეფაც ევალებოდათ. და სავარაუდოდ, ბადაგას თემის წარმომადგენლება ცხოველების დახმარებით აღმოაჩინეს მრავალი მცენარის დანიშნულება.
ქორწინება და ოჯახი
ქორწინებისთვის უპირატესობას ანიჭებენ დედის მხრიდან ბიძაშვილს ან მამიდაშვილს. სხვა უფრო შორეული ნათესავებიც დასაშვებია იმის გათვალისწინებით, რომ კლანებში ექსოგამია (ჩვეულება რომლის მიხედბვითაც ქორწინება ერთი და იგივე გვარის წარმომადგენლებს შორის აკრძალულია) დაკვირვების საგნად ითვლება. გარდა ამ ყველაფრისა ბადაგას აქვს ინდოეთის ხალხისთვის უჩვეულო, გაბნსხვავებული რეგულაციები. ყველაზე აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ფიპოგამია (ქორწინების ის ფორმა როდესაც ქალი წარმოადგენს მაღალ სოციალურ ფენას, ხოლო მამაკაცი დაბალს) არის იმდენადვე მიღებული როგორც ჰიპერგამია (ქორწინების ფორმა, სადაც მამაკაცი წარმოადგენს მაღალ სოციალურ ფენას, ხოლო ქალი დაბალს). ქორწინება შეიძლება შედგეს ისეთ წყვილებს შორის, რომლებიც გარკვეული, სხვადასხვა სოციალური კლანის წარმომადგენლები არიან და მაინც, ასეთ შემთხვევებშიც, არ აქვს მნიშვნელობა ქმარი ცოლთან შედარებით უფრო მაღალი თუ დაბალი სოციალური სტატუსის კლანს წარმოადგენს. თაობრივი დონე ამოიცნობა მხოლოდ მამაკაცის გამოკვეთილი თვისება-მახასიათებლებით. ქალებს შეუძლიათ შეიცვალონ თვიანთი გენეოლოგიუირი სტატუსის დონე, თუ გაყვებიან ცოლად ზედიზედ რამდენიმე კაცს, რომელებიც სხვადასხვა თაობას ეკუთვნის. ეს თეორიულად შესაძლებელია მამაკაცისთვისაც, თუ ის ცოლად მოიყვანს ქალს, შემდეგ მის შვილს და მის შვილიშვილს ერთდროულად, იმის გათვალისწინებით, რომ ისინი არ უნდა იყვნენ ამ კაცის შთამომავლები. შესაბამისად სამივე ცოლი მიაღწევს მათი საერთო ქმრის გენეოლოგიურ დონეს. ბადაგასთვის გერონტოგამია(ქორწინების ფორმა სადაც ხნიერი მამაკაცი ცოლად ირთავს ახალგაზრდა ქალს) არ არის სრულიად უცხო. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში მზითვები გარკვეულ მოთხოვნად იქცა, ეს მაინც არ წარმოადგენს ბადაგას ტრადიციული საქორწინო შეთანხმებების ნაწილს. საცოლის საფასური 200 რუპის ოპდენობით ყოველთვის არსებობდა და ამ თნხას ახლაც იხდიან სასიძოს ოჯახიდან. ეს არ არის კონკრეტულად ქალის საფასური, არამედ ამით იხდიან იმ ორნამენტის ფასს, რაც ქალს ქორწილში მოაქვს. მოგვიანებით ეს საფასური გაიზარდა წლების განმავლობაში ოქროს ფასის ზრდასთან ერთად. ბადაგას ყოველი სოფელი ერთ კონკრეტუკლ კლანს ეკუთვნის, ამიტომ ისინი ექსოგამურია. საცოლე ქალმა უნდა დატოვოს თავისი მშობლიური სოფელი და გადასახლდეს ქმრის სოფელში. პოლიგამია(მრავალცოლიანობა) არის დასაშვები, მაგრამ არ არის იმდენად გავრცელებული რამდენადაც მონოგამია(ერთცოლიანობა).
ქონების გაყოფა
ქონება არის ხეშეუხებელი მანამდე, სანამ მისი მფლობელი არ გარდაიცვლება. მისი სიკვდილის შემდეგ მიწა გაიყოფა თანაბრად თუ რამდენი ვაჟი, შთამომავალი ჰყავს. მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულბა ქონების, კერძოდ მიწის გაყოფასთან დაკავშირებით შეიძლება შემდგარი და ხელმოწერილი იყოს ვასალების მიერ, ამ საკითხს მაინც ბევრი დავა და კამათი ახლავს თან. ქონების განაწილების ძირითადი პრინციპები ასე გამოიყურება: ვაჟმა შთამომავლებმა თანაბრად უნდა გაიყონ მიწა და გაუნაწილონ ერთმანეთს, ან ალტერნატიულად შეინარჩუნოს საერთო მფლობელობა მიწაზე, თუკი გააგრძელებენ საერთო ოჯახურ ცხოვრებას; ქალიშვილებს არ რჩებათ მემკვიდრეობით არავითარი ქონება; სახლი, სადაც ოჯახი ცხოვრობდა მემკვიდრეობით გადაეცემა ყველაზე უმცროს ვაჟს; მემკვიდრეობის უმცროს ვაჟზე გადაცემის პრაქტიკა მემკვიდრეების დაქვრივებულ დედებს შესაძლებლობას აძლევთ ჰქონდეს თავშესაფარი და მზრუნველობა უმცროსი შვილის სახლში. თუ ოჯახის უფროსი მდიდარია და სხვა სახლებსაც დაუტოვებს თავის შთამომავლობას, მაშინ ამ სახლებს მისი სხვა ვაჟი მემკვიდრეებიც გაინაწილებენ. ღარიბი ოჯახის შემთხვევაში მამაკაცის სიკვდილის შემდეგ სახლი რაიმე მეთოდით დაიყოფა მისი ვაჟებისა და ცოლებისთვის. თუმცაღა, იმის მიუხედავად, რომ ისინი ერთად იცხოვრებენ, სახლის მფლობელი მაინც ვაჟია და დანარჩენმა წევრებმა მას უნდა გადაუხადონ იმ ფართის საფასური რომელსაც ისინი იკავებენ. ქონების გარკვეული ნაწილი ან ფული გადადის ცოლის მფლობელობაში მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მომაკვდავი ქმარი ანდერძით მოითხვოს ამას. ერთი ან რამდენიმე სოფლის თავკაცობა ერთი პირიდან, მის სიკვდილამდე ან სიკვდილის შემდეგ, გადადის მის ძმაზე და შემდეგ მისივე უფროს შვილზე.
ბავშვის აღზრდის ჩვეულება
ჩვილი ბავშვები ერთი წლის განმავლობაში დედის რძით იკვებებიან, შემდეგ ძუძუს აშორებენ და გადაყავთ მყარ საკვებზე. რეალურად ისინი იწყებენ მოხარსული ბრინჯით კვებას 3-5 თვემდე ასაკში. უკვე დაახლოებით ერთი საუკუნეა, რაც ბავშვები ადგილობრივ სკოლებში სიარულს 6 წლის ასაკიდან იწყებენ. უმცროსდი ბავშვები რჩებიან უმეტეს შემთხვევაში სახლთან ახლოს, მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებელია მათი მშობლები მინდვრებში იყვნენ სამუშაოდ წასულები. ბებიები და ბაბუები და სხვა უფროსი თაობის წევრები რჩებიან სოფელში, რომ ყურადღება მიაქციონ და გაანათლონ პატარა ბავშვები. ბოლო წლების განმავლობაში ბავშვები ეხმარებიან ერთმანეთს მშობლებს სახლის სამუშაოს შესრულებაში და კალკულაციებში თუ საჭიროა და სკოლის ვალდებულებით ნებადართულია.
მნიშვნელოვანი ცერემონიები ბავშვებისთვის არის სახელის მინიჭების ცერემონია (14 დღემდე ასაკში), თვის გადაპარსვა, ყურის გახვრეტა, სკოლაში წასვლა, ნესტოს პირსინგი და გოგონებისთვის სექსულურად მომწიფების რიტუალები. ტატუირება( ძველ დროში გოგონებს უკეთებდნენ) ახლანდელ დროში აღარ გვხვდება.
ბავშვობის ცერემონიები
დაბადება. მშობიარობის ერთადერთი ცერემონიალური ასპექტი არის მაგიური აქტი, რომლის მიზანია ყველანაირი ცუდი გავლენის თავიდან აცილება.
სახელის დარქმევა. ამ მნიშვნელოვანი ცერემონიის საშუალებით ბავშვი სოციალური არსება ხდება. ეს ცერემონია ბავშვის ცხოვრების მეორმოცე დღემდე უნდა შესრულდეს. იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვი ცერემონიამდე გარდაიცვალა, მისი გვამი დაკრძალვის ფორმალური წესების გარეშე იმარხება.
თავის გადაპარსვა. ეს, ხშირ შემთხვევაში, ემთხვევა ყურის გახვრეტას და უნდა შესრულდეს ბავშვის დაბადებიდან ერთი წლის განმავლობაში, მაგრამ, აუცილებლად, სახელის დარქმევის შემდეგ. ჩვენს დროში, მართალია არსებობს  თავის ჰიგიენური საპარსები, მაგრამ ადრე, ბადაგელები იყენებდნენ ჩვეულებრივი შუშის ბოთლის ნატეხს. მეორედ გადაპარსვის აუცილებლობა, პირველად გადაპარსვიდან არანაკლებ ორი კვირის შუალედით უნდა მოხდეს, მაგრად არანაირად არ უნდა გადააცილოს ერთ წელს, ანუ იქამდე, სადამდეც შეუძლიათ თმის გაზრდა.
ყურის გახვრეტა. ხანდახან ამას ამთხვევდნენ სახელის დარქმევის ცერემონიას, მაგრამ სხვა შემთხვევაში, ეს ბავშვის ცხოვრების პირველი წლის განმავლობაში სრულდება. ყურის გახვრეტა თან უნდა მოსდევდეს გაპარსვას. საყურეს უბრალოდ ბავშვის ყურს ადებენ, მაგრამ რამდენიმე წლის შემდეგ ყურს გახვრეტენ ყველანაირი დამატებითი ცერემონიის გარეშე, საყურის ბასრი ნაწილის გამოყენებით.
სკოლა. ბავშვის მიერ სკოლის დაწყებისათვის არ არის შესაბამისი ცერემონია, მაგრამ მშობლები არჩევენ ამისათვის სასიკეთო დღეს და ახალ კლასელებს ტკბილეულს ურიგებენ.
ცხვირის გახვრეტა. ცხვირის გახვრეტა (მხოლოდ გოგონებში) ხდება ცხრა, თერთმეტი ან ცამეტი წლის ასაკში სასიკეთო დღეს, მაგრამ ყველანაირი ცერემონიის გარეშე. ადრეულ ხანაში გოგოსათვის აუცილებელი იყო ცხვირის საყურის ქონა, სანამ ის გათხოვრებოდა. დაახლოებით 1955 წლიდან ეს ტრადიცია აღარ გრძელდება, ხოლო მანამდე მას ხშირად ამთხვევდნენ გოგოს პირველ ტატუირებას.
ტატუირება. დღეს გოგონას ტატუირება მოდიდან გადადის, და ახალგაზრდა ქალბატონებიდან იშვიათად თუ შეგხვდებათ ვინმე ე.წ. მონიშნვით. მაგრამ ერთი საუკუნის წინ ყველა ქალს უკეთებდნენ ტატუირებას შუბლზე. ტატუების დიზაინი  შედგებოდა წერტილების, ხაზების, ნახევარმთვარისა და წრეებისგან; ასევე ხშირად წააწყდებოდით ქალების მხრებზე და ხელებზე ტატუირებას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს აუცილებელი რიტუალი იყო, ეს არი იყო შემთხვევა ცერემონიისათვის. ტატუირებას ხშირ შემთხვევაში ზრდასრული ბადაგელი ქალები აკეთებდნენ, რომლებიც ნახატის გრავირებას ეკლისა ან სხვა მცენარისგან, (ხშირად ეს იყო კოწახური ან ბენგალის მოცხარი) აკეთებდნენ. ახლა იყენებენ ქინძისთავებსა და ნემსებს. ამის შემდეგ იარებზე უსმევდნენ ზეთს. ასევე, ვერცხლის ბეჭედს ავლებდნენ შავ სითხეში და შემდეგ ადებდნენ იარებზე. მხრების, მაჯისა და ხელის ტატუირება შეიძლებოდა მოგვიანებით, ზრდასრულ ასაკში, ქორწინების შემდეგაც კი, სანამ ქალს აქვს მენსტრუალური ციკლი. მამაკაცები არასოდეს იკეთებდნენ ტატუირებას.
მოწველის ინიცირება. არაფერი ცერემონიალური არ ემართება ბიჭს, მისი სახელის დარქმევიდან თავის გადაპარსვამდე პატარაობაში. ზრდასრულობის იმიტირება ხდება 7 წლის ასაკიდან 9 წლის ასაკამდე. ეს გულისხმობს მის მიერ ბუფალოს ცერემონიალურ მოწველას.
სექსუალური მომწიფება. პირველი მენსრტუაცია აღინიშნება რთული დაკვირვებებით, მაგრამ ბიჭის მომწიფებისთვის საერთოდ არანაირად აკვირდებიან.
საკვების მომზადება
ბადაგას სამზარეულოს ორი მხარე გააჩნია:  ერთია საკვების მისაღებად, ხოლო მეორე მის შესანახად მომზადება.
ბადაგაში არ გააჩნიათ ღუმელები, ამიტომ არსებობს მრავალფეროვანი საჭმლის მომზადების ტექნიკები. ღუმელის მაგივრად გამოიყენება დიდი ქვაბი, შიგნით საკიდით. ბადაგაში საკვების მომზადების საერთო  საშუალებებს იყენებენ, როგორებიცაა მოხარშვა, შამფურზე შეწვა, გამოცხობა და სხვა. (მაგალითად ავიღოთ დელიკატესი, რომელიც კომბოსტოს ფოთლებით  კეთდება. ფოთლები იხარშება წყალში, შემდეგ წყალს ღვრიან. აცხელებენ კარაქს და შინგნით ხახვს წვავენ, შემდეგ უმატებენ მდოგვს და ჩილის. ამ ყველაფერს ემატება მოხარშული კომბოსტოს ფოთლები და ტრადიციული კერძი მზადაა.) მინი|272x272პქ|ამ სუნელების ნაზავი-კარი ბადაგას ტომის უმეტეს კერძებში გამოიყენება. ბადაგას  კერძების უმრავლესობა შეიცავს მოხარშულ ბრინჯს და ფეტვს. ტრადიციულად კერძი არ ითვლება მომზადებულად, თუ მას არ აქვს კარი (curry), რომელიც ასევე ბრინჯთან და ფეტვთან ერთადაც იჭმევა. ხშირად იყენებენ კარის ბოსტნეულს, რადგან ბადაგას ხორცის მჭამელთა საზოგადოების უმრავლესობას კი არ აქვს ყოველ დღე ხორცი სუფრაზე. ბადაგაში არსებობს ანდაზა: „ თუ სოუსს არ აქვს გემო, ექნება კი კარის გემო?“ ასევე საკვების გემოს გასამდიდრებლად იყენებენ რძესაც. „ თუ ბევრ რძეს ვუზამთ მოხარშვისას გაფუჭდება საჭმელი?“ - როგორც ჩანს არა. კარაქი ნკლებად არის რეკომენდირებული ბადაგელებისთის, რადგან შეიძლება ფილტვები „გაგიცივდეთ“, თუ მას არ გააცხელებთ.
მარილი საჭმლის მომზადებისას ხშირად გამოიყენება („როდესაც კარი უმარილოა, შეგიძლია დაამატო მარილი, მაგრამ როცა მარილი მლაშე არ არის რა უნდა დაუმატო მას?“) ბადაგას დიასახლისები ადრე ბევრ მარილში ინახავდნენ ხორცს, რომ მომავალში გამოეყენებინათ კერძებისთვის, თუმცა ეს ტექნიკა დღეს აღარ გამოიყენება. მშრალი ხორცი და ისეთი პროდუქტები,რომლებიც დიდი ხანი ძლებს ინახებოდა წვიმიანი სეზონისთვის. მაგალითად ვეფხვის ხორცი მარილიან წყალში უნდა გაიჟღინთათ, რის შემდეგაც მას სახლის სახურავზე დებდნენ გასახმობად 5-8 დღემდე.
მინი|227x227პქ|დაფხვნილი კარი ასე გამოიყურება
ბრიტანელების გამოჩენამდე, როდესაც ბადაგელებს ვაჭრობისთვის გრძელვადიან ექსპედიეციებში უწევდათ სიარული, მათ თან მიჰქონდათ ხორბლის ფქვილისგან, მარილისგან და დაუმუშავებელი შაქრისგან დამზადებული საკვები პროდუქტები, რომლებიც მოხარშვის შემდეგ თვეობით ინახებოდა.
ბადაგას საკვებ პროდუქტებში ძირითადად ისეთი ინგრედიენტებია, რომლებიც ითვლება, რომ იწვევს ორგანიზმის „გაცხელებას“ ან „გაგრილებას“. ამ ეფექტების მიხედვითაა კლასიფიცირებული ბადაგას საკვები პროდუქტები. ეს საკვები ბადაგას თერაპიისა და ინდური მედიცინისთვის (აიურვედას სისტემა) უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია. ამასთანავე სხვა პროდუქტებიც გამოიყენება, რა თქმა უნდა, უფრო იშვიათად და ისინი ამ საკვების ზემოთ ხსენებულ კლასიფიკაციაში არ მოიაზრება. ატმისმაგვარი ბალბა, არის ჯუნგლების ფოთლებიანი მცენარე, რომელიც ასევე ხშირად იხარშება კარიში. ცოტრონიც პოპულარულია - ველური ხილი, რომელიც  გამოიყენება მწნილის გასაკეთებლად. მისი დამწნილების დრო 1 კვირაა, ამის შემდეგ შესაძლებელია მისი ჭამა. ველური ჭინჭრის ბოლქვი ასევე ითვლება ძალიან ნოყიერ პროდუქტად, ამასთან ერთად კიდევ ათეულობით სხვა მცენარის ბოლქვებიც იჭმევა ბადაგაში.
ბადაგაში პატარა ფრინველებსაც ხშირად ჭამენ, მაგრამ მღრღნელები და რეპტილიები არ გამოიყენება საკვებად. უფრო მსხვილ გარეულ ცხოველებს, როგორებიცაა ღორი, ირემი, თხა და ხანდახან ვეფხვიც, ხშირად იჭერენ და ჭამენ, მაგრამ ლეოპარდის, ბიზონსა და სპილოს ძირითადად არა.
თანამედროვე სამყარო
ისეთ ძირითად ცერემონიებზე, როგორციაა ქორწინებები, ფესტივალები და დაკრძალვები, მორთულობის სისტემა (თეთრი სამოსი) უცვლელად აიტაცა უმეტესობამ. უკანასკნელ პერიოდში, თანამედროვე სისტემამ და ტექნოლოგიებმა ხელი შეუწყო ბადაგას კულტურის განვითარებას და დოკუმენტირებას. 1989 წლიდან, ყოველწლიურას, 15 მაისს ბადაგას საზოგადოება აღნიშნავს ბადაგას დღეს.
არის დიდი იმედი იმისა,  რომ ბადაგას ყველა წარმომადგენელს, რომელიც ნილგირიში და მის გარეთ ცხოვრობს აქვს დაცულობისა და თავისი უნიკალური  და მდიდარი კულტურის შეგრძნება. თეთრი კაბების ტარება თითქმის ყველა რიტუალზე ითვლება მათი ტრადიციული მოდის მთავარ ატრიბუტად. ისინი იბრძვიან, რომ შეინარჩუნონ ტრადიციები ნილგირიშიც და მის საზღვრებს გარეთაც.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
ქავდადიხი
ქავდადიხი (Kavdadıq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
სამშობლო (ტელესერიალი)
სამშობლო (ინგლ. Homeland; სტილიზებული როგორც HOMƎLAND) — ამერიკელი პოლიტიკური თრილერის ჟანრის ტელესერიალი, რომელიც შექმნა ჰოვარდ გორდონმა და ალექს განსამ ისრაელში წარმოებული სერიალის, ომის ტყვეები-ის (ორიგინალური დასახელება חטופים) საფუძველზე. ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერი არის გიდეონ რაფი. სერიალის პერსონაჟებს შორისაა: კლერ დეინსი, კერი მატისონის როლში, ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ბიპოლარული აშლილობის მქონე ოფიცერი, ასევე დემიან ლუისი, როგორც ნიკოლას ბროდი, საზღვაო ქვეითთა სკაუტური სნაიპერი. ბროდი ალ-ქაიდას ტყვეობაში იყო, რის გამოც მატისონი დარწმუნებული იყო, რომ იგი მტერმა აშშ-ის წინააღმდეგ მოაქცია. სერიალის სიუჟეტი სწორედ ამ ფაქტის გარშემო ვითარდება.
სერიალი აშშ – ში გადაიცა საკაბელო არხზე Showtime– ზე. ფილმის პროდიუსერი იყო Fox 21 Television Studios (ყოფილი Fox 21). მისი პრემიერა შედგა 2011 წლის 2 ოქტომბერს. პირველი ეპიზოდი ინტერნეტში ხელმისაწვდომი გახდა სატელევიზიო მაუწყებლობაზე ორი კვირით ადრე, მაყურებელს კი სპეციალური დავალებების შესრულებით საშუალება ეძლეოდათ ფილმზე წვდომა შეენარჩუნებინათ. სერიალის მერვე და ბოლო სეზონის პრემიერა შედგა 2020 წლის 9 თებერვალს. ფინალური სერია ეთერში გავიდა 2020 წლის 26 აპრილს.
სერიალმა მიიღო ზოგადად პოზიტიური შეფასებები, განსაკუთრებით პოპულარულია სერიალის 1-ლი და მე-2 სეზონები. სამშობლო-მ მოიგო რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის 2011 და 2012 წლის ოქროს გლობუსის პრემია საუკეთესო სატელევიზიო სერიალში - დრამა პირველი ორი სეზონისთვის და 2012 წლის პრაიმტაიმ ემის პრემია გამოჩენილი დრამატული სერიალის ნომინაციაში. პირველი სეზონისთვის. დენესმა ორჯერ მოიგო პრაიმტაიმის ემის პრემია დრამატულ სერიალში გამოჩენილი მთავარი როლის შემსრულებელი ქალისთვის (ხუთი ნომინაციიდან), ხოლო ლუისმა მოიგო პრაიმტაიმის ემის ჯილდო დრამატული სერიალის გამოჩენილი მთავარი მსახიობი მამაკაცისთვის ერთხელ (ორი ნომინაციიდან). მსახიობის მეორეხარისხოვანმა წევრებმა მენდი პეტინინმა, მორენა ბაკარინმა, რუპერტ ფრენდმა და ფარიდ მარი აბრაამმა ასევე მიიღეს ემის ნომინაციები შესრულებისთვის.
სეზონი 1 (2011)
კერი მატისონი, CIA- ს ოპერაციების ოფიცერი, ახორციელებს არაუფლებამოსილ ოპერაციას ერაყში და გადანაწილებულია CIA- ს ანტიტერორისტულ ცენტრში, ლენგლიში, ვირჯინია. ნიკოლას ბროდი, აშშ-ის საზღვაო ქვეითი სერჟანტი, რომელიც 2003 წლიდან მოქმედებებში უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლებოდა ტერორისტის დახმარებით გადარჩა. ბროდი ცნობილია, როგორც ომის გმირი, მაგრამ კერი ეჭვობს, რომ იგი აპირებს ტერორისტულ შეტევას შეერთებულ შტატებზე.
სეზონი 2 (2012)
CIA– ს შვებულების დროს, კერი დასახლდა ბეირუთში მასალების მოძიების მიზნით. ბროდი აძლიერებს თავის პოზიციას, როდესაც ჯერ კიდევ აბუ ნაზირის ტყვეობის ქვეშაა.
სეზონი 3 (2013)
ლენგლიზე ტერაქტის შემდეგ, ბროდი გაიქცა ქვეყნიდან, ხოლო კერი ცდილობს გაარკვიოს მისი სახელი. CIA- ს დირექტორის საულ ბერენსონის ინიციატივა მიზნად ისახავს ირანელი დაზვერვის ოფიცერზე მაჯიდ ჯავადიზე, დაკვირვებას, რომელმაც დააფინანსა ლენგლის დაბომბვა. მინი|[[კლერ დეინსი]]
სეზონი 4 (2014)
კერი მუშაობს CIA– ს სადგურის უფროსად ქაბულში, ავღანეთში, შემდეგ კი ისლამაბადში, პაკისტანში.
სეზონი 5 (2015)
მე -4 სეზონის მოვლენებიდან ორი წლის შემდეგ, კერი დაზვერვის ოფიცერი აღარ არის და ახლა მუშაობს უსაფრთხოების საქველმოქმედო ფონდისა და მისი მილიარდერი მფლობელის დაცვის უფროსად ბერლინში, გერმანია.
სეზონი 7 (2018)
კერიმ დატოვა სამსახური თეთრ სახლში და დაბრუნდა კოლუმბიის ოლქში, თავის დასთან, მეგისთან ერთად, საცხოვრებლად.
სეზონი 8 (2020)
საული, პრეზიდენტ უორნერის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი, გაგზავნეს ავღანეთში თალიბების სამშვიდობო მოლაპარაკებებში ჩართვის მიზნით. მას დახმარება სჭირდება კერისგან, რომელიც რუსეთის ციხეში იყო.
სქოლიო
კატეგორია:20th Century Fox Television-ის ტელესერიალები კატეგორია:თრილერი ტელესერიალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:2020-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2011 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები
ოქუ
ოქუ  (Ökü) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ევროპული განახლება
ევროპული განახლება (Renew Europe, შემოკლებით - Renew) — ევროპარლამენტში არსებული პოლიტიკური გაერთიანება, ლიბერალური, პრო-ევროპული პოლიტიკური ჯფური. განახლება არის ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის (ALDE) ჯგუფის მემკვიდრე, რომელიც მეექვსე, მეშვიდე და მერვე მოწვევებში არსებობდა 2004-დან 2019 წლამდე.
2019 წელს, ევროპარლაენტის 2019 წლის არჩევნების შემდეგ, ლიბერალებისა და დემოკრატების ალიანსი ევროპისთვის (ALDE) ჯგუფის პრეზიდენტმა გი ვერჰოფსტადტმა გამოაცხადა ჯგუფისა და საფრანგეთის პრეზიდენტის, ემანუელ მაკრონის პარტიის, გაერთიანების შესახებ.
ჯგუფის პოლიტიკური ფონდი არის ევროპის ლიბერალური ფორუმი.
ქართუ ბანკი
მფლობელი და მენეჯმენტი
ბანკის დამფუძნებელი და მფლობელი ბიზნესმენი ბიძინა ივანიშვილია. აქციების 100% სს „ქართუ ჯგუფი“-ს საკუთრებაშია. ბანკის გენერალური დირექტორი ნატო ხაინდრავაა, სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე — ნიკოლოზ ჩხეტიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ბანკები
სტიუარტ ეიზენსტატი
სტიუარტ ელიოტ ეიზენსტატი (Stuart Elliott Eizenstat; დ. 15 იანვარი, 1943, ჩიკაგო) — ამერიკელი დიპლომატი და ადვოკატი. იყო შეერთებული შტატების ელჩი ევროკავშირში 1993 წლიდან 1996 წლამდე და შეერთებული შტატების ხაზინის მდივნის მოადგილედ 1999 წლიდან 2001 წლამდე. 2018 წლიდან მსახურობდა პარტნიორად და უფროს მრჩევლად ვაშინგტონში დაფუძნებულ იურიდიულ ფირმა „Covington & Burling“-ში და „APCO Worldwide“-ში.
ადრეული ცხოვრება
სტიუარტ ეიზენსტატი დაიბადა 1943 წლის 15 იანვარს ჩიკაგოში და გაიზარდა ატლანტაში. ის იყო ქალაქური და საპატიო ხსენებული კალათბურთელი მთელი ამერიკის საშუალო სკოლაში. მან მიიღო მოწვევები „A.B.“, „cum laude“ და „Phi Beta Kappa“-დან, პოლიტიკურ მეცნიერებებში ჩრდილოეთ კაროლინას უნივერსიტეტიდან ჩაპელ ჰილში. მან მიიღო იურისტის დოქტორის ხარისხი ჰარვარდის სამართლის სკოლაში 1967 წელს. ეიზენსტატი დაესწრო ლურჯი ვარსკვლავების ბანაკებს ჰენდერსონვილში, ჩრდილოეთ კაროლინაში, ახალგაზრდობაში.
კარიერა
მსახურობდა ჯორჯიის შტატის ჩრდილოეთ ოლქის რაიონული სასამართლოს ნიუელ ედენფილდის საპატიო იურისტად. ასევე მუშაობდა ჯიმი კარტერის 1970 წლის გუბერნატორის კამპანიის საკითხების დირექტორად. და მუშაობდა ისევ ჯიმი კარტერის 1976 წლის საპრეზიდენტო კამპანიაზე. იგი მუშაობდა 1976 წლის პარტიული პლატფორმის შედგენაში და ხელმძღვანელობდა კარტერის კამპანიის საკითხთა ოპერაციებს. 1977 წლიდან 1981 წლამდე ის იყო პრეზიდენტი ჯიმი კარტერის მთავარი საშინაო პოლიტიკის მრჩეველი და თეთრი სახლის შიდა პოლიტიკის შტაბის აღმასრულებელი დირექტორი. ამ დროს მას მიმართა თურქეთის ელჩმა შუკრუ ელექდაგიმ, რომელმაც უთხრა, რომ „თურქეთი ვეღარ უზრუნველყოფს თურქეთში ებრაელების უსაფრთხოების გარანტიას“, თუკი შეერთებული შტატების ჰოლოკოსტის მემორიალურ მუზეუმში რაიმე ხსენება იქნებოდა სომხების გენოციდის შესახებ. 1983 წელს მან დაწერა სტატია ჟურნალ „Quarante“-სთვის სათაურით „მშვიდი რევოლუცია“. მან პირველმა აღწერა „სიღარიბის ფემინიზაცია“. ის იყო პრეზიდენტ ბილ კლინტონის სახაზინო მდივნის მოადგილე 1999–2001 წლებში, სახელმწიფო მდივნის მოადგილე ეკონომიკის, ბიზნესისა და სოფლის მეურნეობის საკითხებში 1997–1999 წლებში, ასევე მსახურობდა საერთაშორისო ვაჭრობის საკითხებში კომერციის მდივნის მოადგილედ.
ასევე იყო შეერთებული შტატების ელჩი ევროკავშირში 1993 წლიდან 1996 წლამდე და ევროპულ-ამერიკული ბიზნეს საბჭოს თანათავმჯდომარედ. გარდა ამისა, ის არის გლობალური პანელის ფონდის მრჩეველთა საბჭოს წევრი. ეიზენსტატი ხელმძღვანელობდა აშშ-ს დელეგაციას მხარეთა მესამე კონფერენციაზე კიოტოში, იაპონია, რომელიც დასრულდა კიოტოს პროტოკოლისა და სამხედრო გამონაკლისების მიღებით ემისიების კონტროლზე. 2008 თავისი მოღვაწეობისთვის მან მიიღო ისრაელის მთავრობის პრემია გამბედაობისა და სინდისისა, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ღირსების ორდენის რაინდის მეთაურის ჯვარი, საფრანგეთის მთავრობის საპატიო ლეგიონი და საფრანგეთის მთავრობისგან. საერთაშორისო ადვოკატი მშვიდობისთვის ჯილდო „Cardozo Journal of Conflict Resolution“-დან. ეიზენსტატი ასევე არის ატლანტიკური საბჭოს დირექტორთა საბჭოს წევრი.
ოსნაქერანი
ოსნაქერანი  (Osnakəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 780 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
სტიუარტ ეიზენსტატი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:ამერიკელები ადგილმდებარეობის და საქმიანობის მიხედვით
ლა-პედრერა
ლა-პედრერა (La Pedrera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ამასონასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 79 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 456 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჩიანგმაის პროვინცია
ჩიანგმაის პროვინცია (เชียงใหม่) — ტაილანდის 77 პროვინციიდან ერთ-ერთი, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. სიდიდით ქვეყნის მეორე პროვინცია. პროვინციას არ გააჩნია გასავალი ზღვაზე, ესაზღვრება პროვინციებს: ჩიანგრაის, ლამპანგის, ლამფუნის, ტაკის და მეჰონგსონის, ასევე მიანმარს. ჩიანგმაის პროვინციის ადმინსტრაციული ცენტრი ქვეყნის დედაქალაქიდან 685 კმ-ით ჩრდილოეთით მდებარეობს.
ადმინსტრაციული დაყოფა
220px|thumb|left|ჩიანგმაის რაიონები
ტურიზმი
ჩიანგმაის პროვინცია არის ჩრდილოეთის ტურისტული კერა და ტაილანდის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურისტული რეგიონი. იგი ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე სანახაობით მდიდარ პროვინციად ქვეყანაში: მთებით, ხეობებით, ფლორისა და ფაუნის სიმდიდრით.
წმინდა პავლეს კუნძული
წმინდა პავლეს კუნძული (Maltese: Il-Gżejjer ta' San Pawl) — ასევე ცნობილი როგორც სელმუნეტი. ის არის პატარა კუნძული სელმუნთან მალტის მთავარი კუნძულის ჩრდილო – აღმოსავლეთით. წმინდა პავლეს კუნძული ორად იტო გაყოფილი არაღრმა ისტმუსის მიერ და ამიტომ მას მრავლობითი რიცხვში ზოგჯერ წმინდა პავლეს კუნძულებს უწოდებენ. წმინდა პავლეს კუნძული მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაუსახლებელი იყო და ის მალტაზე სიდიდით მეორე დაუსახლებელი კუნძულია, რომლის ფართობია 0,1 კვადრატული კილომეტრი (0,04 კვადრატული მილი).
ისტორია
მინი|წმინდა პავლეს კუნძულის ხედი 1861 წელს მინი|Ta 'Bajdafin Farmhouse- ის მოდელი, ბუნების ისტორიის ეროვნულ მუზეუმში მარცხნივ|მინი|კლდეები მთავარი კუნძულის ჩრდილოეთ მხარეს. მოციქულთა საქმეები მოგვითხრობს იმაზე, თუ როგორ გამოირიყა პავლე მოციქული კუნძულზე გემის ჩაძირვის შემდეგ, რომელიც 28-ე თავში წერია. ტრადიციულად, წმინდა პავლეს ყურე და წმინდა პავლეს კუნძული განისაზღვრება, როგორც ამ გემის ჩაძირვის ადგილი. ამასთან, ჩრდილო აღდგომის გავრცელებული ქარების და ბიბლიაში ნახსენები ქვიშიანი სანაპიროს გათვალისწინებით, სავარაუდოდ, გემის ჩაძირვა იმ ადგილას, რომელიც ცნობილია როგორც il Munxar, რომელსაც წყალქვეშა რიფი აქვს და ქვიშიანი პლაჟი სამხრეთ თომას ყურესთან, სამხრეთ – აღმოსავლეთში.
1575 წლამდე კუნძულები შედიოდა სალომონის ოჯახის საკუთრებაში, რომელიც ფლობდა ახლომდებარე მიწას მელიეჰაში, რომელსაც ასევე ერქვა სელმუნი; კუნძულები მოიხსენიებოდა, როგორც ისოლა სალომონე და იზოლა სალომონტო, რომელთაც მალტელები განმარტავდნენ, როგორც სელმუნს და სელმუნეტს. სხვა რუქებზე კუნძულები მოიხსენიებოდა როგორც სელმუნის კუნძულები და სელმუნის კუნძულები. 1576 წელს მარკო დი მარიას მალტის სანაპიროზე ბარბარი კორსორები მისდევდნენ. მან თავისი ხომალდი გაიყვანა ვიწრო არხით წმინდა პავლეს კუნძულსა და მალტას შორის, მაგრამ როდესაც მეკობრეები მას გაჰყვნენ, ისინი დაეყრნენ და ტყვედ ჩავარდნენ. ამის შედეგად, დიდოსტატმა ჟან დე ლა კასირემ წმინდა პავლეს კუნძულები მისცა დი მარიას და კუნძულებს ტალ-ბარბა მარკუ ეწოდა.
მარკოს გარდაცვალების შემდეგ, კუნძული მის ოჯახს გადაეცა. ეს ჯერ მის ვაჟს ჯოვანი დე მარიას გადაეცა, შემდეგ კი მარკოს ძმისშვილს, რომელიც გიავანის ვაჟი იყო, რომელსაც ნარდუჩიო დე მარია ერქვა. ნარდუჩიო გარდაიცვალა ზღვაში ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში. შემდეგ კუნძული გადაეცა ეკლესიას, როგორც ორდენის მფლობელობაში მყოფს. 1649 წლის შემდეგ კუნძულზე კოშკი ააშენა დიდმა ოსტატმა ჯოვანი პაოლო ლასკარისმა. კოშკი ხელშეკრულების ნაწილი იყო კუნძულის სანაცვლოდ Casa della Giornata- სთან (ამჟამად სამეფო ოპერის თეატრი) ვალეტაში, რომელიც ეკუთვნოდა მიშელ დე თორელასს. 1844 წელს კუნძულზე აღმართეს წმინდა პავლეს ცნობილი ქანდაკება. იგი გამოძერწეს სეგისმონდო დიმეხმა ვალეტადან და სალვატორე დიმეხმა ლიჟიდან. ქანდაკება ოფიციალურად გაიხსნა და აკურთხეს 1845 წლის 21 სექტემბერს. იგი აღადგინა Din l-Art Zelwa– მ რამდენჯერმე, ჯერ 1996 წელს, შემდეგ 2007 წელს, 2014 წელს და 2015 წელს.
1930-იან წლებამდე კუნძულზე ცხოვრობდა ფერმერი ვინჩენცო ბორგი, მეტსახელად ტა 'ბაჯდაფინი, რომელიც დიდოსტატი ლასკარისის მიერ აშენებულ კოშკში იყო. ბორგმა მიატოვა საცხოვრებელი სახლი და მინდვრები კუნძულზე, მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე. კოშკი იყო სამპალატიანი კონსტრუქცია, რომლის ქვედა დონეზე მძიმედ კონსტრუქციული კედელი იყო. იგი აშენდა ლასკარისის სხვა კოშკების მსგავსად. მას შემდეგ, რაც იგი მიტოვებულ იქნა, ზედა ოთახი ჩამოინგრა.
პაპი იოანე პავლე II კუნძულს ეწვია მალტაში 1990 წელს ვიზიტის დროს. იმავე წელს, წმინდა პავლეს კუნძულის მახლობლად ჩაიძირა ქანდაკება სახელად კრისტუ ტალ-ბანარა. 10 წლის შემდეგ ქანდაკება წმინდა პავლეს ყურიდან ყავრას წერტილში გადაიტანეს წყალში ხილვადობის გაუარესების და ადგილზე მყვინთავების შემცირების გამო.
სქოლიო
კატეგორია:კუნძულები მალტაზე კატეგორია:კუნძულები კატეგორია:კუნძულები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:კუნძულები კონტინენტების მიხედვით კატეგორია:კუნძულები ზღვების მიხედვით კატეგორია:კუნძულები ოკეანეების მიხედვით კატეგორია:კუნძულების გეოგრაფია
ხოჯამ-სახლი
ხოჯამ-სახლი (Khodzham Saqly) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
მფატრავები
მფატრავები (Repo Men) — 2010 წლის სამეცნიერო-ფანტასტიკური ჟანრის დისტოპიური თრილერი.
სიუჟეტი
მოქმედება 2025 წელს ვითარდება. ადამიანების ორგანოებით ვაჭრობა ხელმისაწვდომია, მათ შორის, მათი სესხად აღებაც. თუ ადამიანს არ შეუძლია ვალის დაფარვა, მაშინ მას მფატრავი მიაკითხავს და ორგანოს წაიღებს. ერთ-ერთი მფატრავი, რემი თავად აღმოჩნდება მსხვერპლის როლში. მას ხელოვნური გული აქვს ჩანერგილი და მის საფასურის ვერ იხდის.რემი გაქცევას გადაწყვეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:კანადური ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ფოტი ჩიტლოვი
ფოტი ჩიტლოვი (დ. 17 აპრილი, 1952) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა სარატოვის იურიდიული ინსტიტუტი. 1969-1971 წლებში იყო საქართველოს სოფლის სამინისტროს მოძრავ-მექანიზებული კოლონის, ქ. სარატოვის სავაჭრო ცენტრის მუშა, 1975-1976 წლებში იყო ბოლნისის რაიონის პროკურატურის სტაჟიორი, გამომძიებელი, 1976-1980 წლებში იყო ბოლნისის რაიონის პროკურორის თანაშემწე, თბილისის ისნის რაიონის პროკურორის თანაშემწე, 1985-1986 წლებში იყო წალკის რაიონის პროკურორი, 1986-1988 წლებში იყო წალკის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1988 წლიდან იყო საქართველოს კპ წალკის რაიკომის პირველი მდივანი, რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ჭიაბრიშვილი
საკუთარი სახელი ჭიაბრიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გრემის წმინდა სტეფანეს ეკლესია
გრემის წმინდა სტეფანეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელი გრემის დასავლეთით, 4-5 კილომეტრზე მდინარე ბოლიის ხეობაში, მდინარეების ბოლიისა და მასხარის შესართავთან. თარიღდება VI-VII საუკუნით. შედგება სამი ნაწილისაგან: საკურთხევლის, მთავარი და ჩრდილოეთ ეკლესიებისაგან. შენობა მოგვიანებით აღუდგენიათ, რომლის დროსაც მნიშვნელოვნად შეუცვლიათ მთავარი ეკლესიის პირვანდელი სახე. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. აღდგენილი ნაწილები ძირითადად აგურისაა. ძეგლი დაზიანებულია: ჩაქცეულია მთავარი ეკლესიის კამარა და მისი საბჯენი თაღები. მთლიანად დანგრეულია ჩრდილოეთ ეკლესიის შესასვლელები. მას შესასვლელები მხოლოდ სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან ჰქონია. შიგნიდან ორივე მკვეთრად გამოხატული ნალისებრი თაღით იყო გადახურული, ხოლო გარედან როგორც გამოიკვეთა თარაზული გადახურვა ჰქონია. განახლების დროს ორივე კარის ღიობში გაცილებით დაბალი, შეისრული თაღით გადახურული კარი მოუწყვიათ. აღმოსავლეთით დასრულებულია საკურთხევლის მკვეთრად გამოხატული ნალისებრი აფსიდით, რომლის წინ მცირე სიღრმის ბემის მაგვარი სივრცეა. განახლების დროს ბემა დაულისგრძელებიათ კონქით. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ვიწრო, მაღალი, თაღოვანი სარკმელი. აფსიდის შუაში დგას აგურით ნაგები გვიანდელი ტრაპეზი, რომლის ძირი კვადრატულია. შუა ნაწილი ცილინდრულია, ხოლო ზემოდან ქვის სწორკუთხა ფილა ხურავს. აფსიდის ორივე მხარეს გეგმით კვადრატული, თითო სათავსია- სამკვეთლო და სადიაკვნე ორივეს მთავარი ეკლესიის, ბემის კედლის სისქეში მოწყობილი ვიწრო გასასვლელით უკავშირდება. სადიაკვნეს მეორე შესასვლელი დასავლეთიდანაც აქვს. კარი გარედან ტიმპანითაა დასრულებული, შიგნით კი - აგურით. შიგნიდან სადიაკვნე გადახურულია, არაწესიერი ფორმის გუმბათოვანი კამარით, რომლის წრიულ საფუძველზე გადასვლა განხორციელებულია სათავსის ოთხივე კუთხეში ირიბად გადებული, ორ-ორი ბრტყელი ქვით. სამკვეთლო გადახურულია ცილინდრული კამარით. ორივე სათავსი განათებულია აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი თითო თაღოვანი სარკმლით. სამრეკლოს აღმოსავლეთ კედელზე, სარკმლის ქვემოთ, მიდგმულია გვიანდელი ტრაპეზი. აფსიდის გვერდებზე, კედლის სისქეში, მოწყობილია თითო სამარხი კამერა, რომელთა კარის ძირი აღმოსავლეთ ფასადზე ცოკოლიდან ოცდაათიოდე სანტიმეტრის სიმაღლეზეა. დარბაზის გრძივ კედლებზე თავდაპირველად გამოყოფილი იყო ორი წყვილი მარტივი პლასტირი, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობოდა. მოგვიანებით, გრძივი კედლების აღდგენისას, არსებულ პილასტრებზე მიუშენებიათ ორჯერ უფრო განიერი პილასტრები, რომლებსაც ეყრდნობოდა კამარის საბჯენი თაღები. პასტრებს შორის თითო შეისრული თაღია. თაღებს ზემოთ კი - თითო დაბალი, შეისრულთაღოვანი სარკმელი, რომელთა ნახევარი კამარის მრუდშია მოქცეული და შიგნიდან, გარეთკენ მაღლდება. ერთი სარკმელი დასავლეთ შესასვლელის თავზეა. ჩრდილოეთ ეკლესიიდან საძირკველიღაა დარჩენილი. აღმოსავლეთით იგი დასრულებული იყო ნახევრად წრიული აფსიდით. მთავარი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივ შემორჩენილია პილასტირის საყრდენები, რომლებიც ერთმანეთისაგან არათანაბარი მანძილებით არიან დაშორებულები. ჩრდილოეთით, როგორც ჩანს, ეკლესია გახსნილი იყო ორ სწორკუთხა სვეტზე დაყრდნობილი სამი თაღით. ფასადებიდან მხოლოდ დასავლეთ ფასადია მორთული, რომლის ზედა, მოგვიანებით განახლებულ ნაწილში, სარკმლის ორივე მხარეს, თითო მოზრდილი ჯვარია გამოსახული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შემახის ციხე
შემახის ციხე (Şamaxı qalası) — ციხესიმაგრე აზერბაიჯანის ქალაქ შემახაში. იგი ააგეს ქალაქის თავდაცვის მიზნით შუა საუკუნეებში.
ისტორია
XI-XII საუკუნეებში ქალაქმა ეკონომიკური და კულტურული პროგრესი განიცადა. ამ ეკონომიკურმა და კულტურულმა პროგრესმა საშუალება მისცა ქალაქს გადაეკეთებინა და გაუმჯობესებინა გარკვეული რიგი თავდაცვითი ნაგებობები. 1045 წელს შირვანშაჰ გუბადის მიერ (1043-1049 წწ.) წლებში აღიმართა ახალი თეთრი ქვის კედელი რკინის კარით.
სსრკ-ის დროს არქეოლოგებმა გათხრების დროს აღმოაჩინეს კედელი, რომელიც აშენებული იყო შირვანშაჰ გუბადის მიერ შემახაში.
მეორე შიდაციხე გიულისტანი აღადგინეს XII საუკუნეში.
მარი სტოპსი
მარი სტოპსი (დ. 15 ოქტომბერი, 1880 — გ. 2 ოქტომბერი, 1958) — ბრიტანელი მწერალი, პალეობოტანისტი და ქალთა უფლებების დამცველი. დაიბადა ედენბურგში, სწავლობდა მეცნიერებას ლონდონის უნივერსიტეტში. 1918 წელს გამოაქვეყნა წიგნი „Married Love“, რომელმაც დიდი ცნობადობა მოიპოვა, მალევე გამოაქვეყნა მეორე წიგნი სახელად „ბრძენი მშობლები“, რომლიც პირდაპირ ეხებოდა კოტრაცეფციას. საკამათო ფუგურაა ევგენიკაზე მისი შეხედულებების გამო, თუმცა მთავარი ადამიანია მთელ მსოფლიოში ქალებისათვის დაგეგმილი ორსულობის შესაძლებლობის მიცემის საქმეში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:ბრიტანელი ბოტანიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
ბაურჩი-მოლდოვენი
ბაურჩი-მოლდოვენი (Baurci-Moldoveni) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 226 ადამიანს შეადგენდა.
მირზაღა ალი-ოღლუ ალიევი
მირზაღა ალი-ოღლუ ალიევი (Mirzəağa Əli oğlu Əliyev) (დ. 1883, სოფ.გოვსანი — გ. 25 ოქტომბერი, 1954, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მსახიობი, სსრკ სახალხო არტისტი (1949). სკკპ წევრი 1943 წლიდან. ორგზის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1943, 1948). აზერბაიჯანული თეატრის ფუძემდებლის ჯ. ზეინალოვის მოწაფე. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო ბაქოში (1906). 1920-იდან იყო ბაქოს აზიზბეკოვის სახელობის სახალხო თეატრის მსახიობი. აქტიურად მონაწილეობდა აზერბაიჯანის საბჭოთა თეატრის ჩამოყალიბებაში, იყო ბაქოს სატირულ-აგიტაციური თეატრის ერთ-ერთი ორგანიზატორი (1921—1924). განასახიერა ჰაჯიყარას, ვეზირის (მირზა ფათალი ახუნდოვის „ჰაჯი ყარა“ და „ლენქორანის სახანოს ვეზირი“), სულთან-ბეის ( უზეირ ჰაჯიბეკოვის „არშინ მალ ალან“), ოდამდის (ჯაბარლის „ცეცხლის საცოლე“), მეშადი გულამ ჰუსეინის (იბრაჰიმოვის „მუჰაბეთი“), ნაჯაფ-ბეის (მამედხანლის „აღმოსავლეთის დილა“), ოსიპის (ნიკოლოზ  გოგოლის   „რევიზორი“), ლუკას ( მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“) და სხვა როლები. დაჯილდოებულია ორი ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი  25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
ართიკის რაიონი
ართიკის რაიონი (Արթիկի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ართიკი.
ისტორია
ართიკის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს.
1962 წელს რაიონი გაუქმდა, მაგრამ 1964 წელს კვლავ აღდგა.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და შირაკის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 533 კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 ქალაქსა და 17 სოფსაბჭოს: აირენიაცის, არიჭის, გოლკატის, ეკანლარის, მეწ-მანთაშის, მეღრაშენის, ნორაშენის, ნორ-კიანქის, ორომის, ფანიკის, პემზაშენის, ფოქრ-პარნინის, სარალანჯის, სარატაკის, სპანდარიანის, ტუფაშენის, შირვანჯუღის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
აზერბაიჯანის სამედიცინო მუზეუმი
აზერბაიჯანის სამედიცინო მუზეუმი (Azərbaycan Tibb Muzeyi) — მუზეუმი აზერბაიჯანში, ბაქოში. მუზეუმის შექმნა, ჩამოყალიბება და განვითარება უშუალოდ დაკავშირებულია აზერბაიჯანის მედიცინის ისტორიასთან.
ისტორია
აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტი — მუზეუმი ბაქოში, შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს 1984 წლის 2 ივლისის ბრძანებით. ოფიციალურად გაიხსნა 1986 წლის 29 იანვარს.
ექსპოზიცია
მუზეუმის პირველ დარბაზში დგას აბუ ალი იბნ სინას ბიუსტი. მუზეუმში ასევე ინახება ფოტოები, რომლებიც გაკეთებულია ხელნაწერ „საექიმო მეცნიერების კანონებიდან“ (1143 წ.), რომელსაც სწავლობენ ევროპის სხვადასხვა სამედიცინო უნივერსიტეტებში.
მეორე დარბაზში განლაგებულია შუა საუკუნეების ქირურგიული ინსტრუმენტები და XIII-XIX საუკუნის ტრაქტატები, რომელთა ორიგინალებიც ინახება ხელნაწერთა ინსტიტუტში.
მესამე დარბაზში განლაგებულია უამრავი ფოტო და დოკუმენტი, რომელიც მიეკუთვნება სამედიცინო დაწესებულებებს, რომლების კეთილმოწყობილი იყვნენ XX საუკუნის დასაწყისის ბაქოს მენავთობე მილიონერების მიერ.
მეოთხე დარბაზში წარმოდგენილია მედიცინის განვითარება აზერბაიჯანის სახალხო რესპუბლიკის არსებობის დროს. ასევე ინფორმაცია ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის შენობის, მისი პირველი რექტორების - ქირურგ ვასილი რაზუმოვსკის და ნევროპათოლოგ სერგეი დავიდენკოს შესახებ.
მეხუთე დარბაზში წარმოდგენილია ინფორმაცია საბჭოთა აზერბაიჯანის მედიცინის მოწყობის შესახებ.
ბოლო დარბაზი მიძღვნილია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ხელმძღვანელობით ჩატარებულ საქმიანობას ჯანდაცვის საკითხებთან დაკავშირებით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
სიტყვების თამაში (გადაცემა)
„სიტყვების თამაში“ — ქართული გასართობ-ინტელექტუალური შოუ, რომელშიც მონაწილეები ერთმანეთს სიტყვების შედგენაში ეჯიბრებიან. თამაშის მოგება მხოლოდ მონაწილეების ინტელექტზე არ არის დამოკიდებული. ეს არის შოუ, რომელშიც თითოეული სიტყვა ფულით ფასდება. ეს მოთამაშეებისგან დამატებით უნარებს მოითხოვს, თამაშს კიდევ უფრო დაძაბულს, აზარტულსა და საინტერესოს ხდის. გადაცემის წამყვანია მარიკო ებრალიძე.
თამაშის წესები
გადაცემა სამი რაუნდისგან შედგება. თითოეულ რაუნდს განსაკუთრებული წესები აქვს. შოუს მონაწილეები სპეციალური ბარათებით თამაშობენ. დასტაში სულ 85 ბარათია და თითოეული მათგანი ანბანის რომელიმე ასო-ბგერას შეესაბამება. ასო-ბგერებს წინასწარ მინიჭებული ქულები აქვს (მაგალითად, ა — გვხვდება რამდენიმეჯერ და მისი ღირებულება არის — 1, ხოლო ჭ — ერთხელ და მისი ქულა არის — 4 და ა.შ.). ქართული ანბანის თამაშთან ადაპტირება, სპეციალურად ამ გადაცემისათვის, „ენის მოდელირების ასოციაციის“ დახმარებით მოხდა. ასევე, პროექტის კონსულტანტია ა. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტი.
მოთამაშეების მთავარი მიზანია, რომ შეზღუდულ დროში, მოცემული ასო-ბგერებით შეადგინონ მაღალქულიანი სიტყვა. მონაწილეებს არა მხოლოდ სიტყვის შედგენა, არამედ ტაქტიკურ თამაშიც მოეთხოვებათ, რადგან მას შემდეგ, რაც ისინი დაწერენ სიტყვებს, თითოეული საკუთარ სიტყვას ფულით აფასებს. სიტყვების შეფასება წინასწარ შემუშავებული სქემით ხდება. თითოეულ ეტაპზე განსაზღვრულია სიტყვის მინიმალური და მაქსიმალური ღირებულება.
„სიტყვების თამაში“ აზარტული გადაცემაა, რომლის მონაწილეები თამაშობენ ფულზე. თითოეული მოთამაშის საწყისი სათამაშო თანხა 100 ლარს შეადგენს. გამარჯვებული მხოლოდ ერთია და ის მინიმუმ — 200 ლარს, მაქსიმუმ — 1000 ლარს იგებს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
ევროპა (კუნძული)
ევროპა (Europa) — კუნძული მოზამბიკის სრუტეში, კუნძულ მადაგასკარსა და აფრიკის კონტინენტს შორის.
საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.
გეოგრაფია
thumb|left|350px|კუნძულის ფოტო თვითმფრინავიდან ფართობი — 28 კმ², სანაპირო ზოლის სიგრძე — 22,2 კმ. კოორდინატები — 22° 20′ ს. გ., 40° 22′ ა. გ., მაგრამ უბეები ან ნავსაყუდლები მას არ გააჩნია, მხოლოდ არსებობს ღუზით გასაჩერებელი ადგილები ნაპირთან ახლოს. ყველა მხრიდან კუნძული გარშემორტყმულია მარჯნის პლაჟებით და სანაპირო რიფებით, რომელიც გამოყოფს ოკეანისგან წყალმეჩხერ ლაგუნას ფართობით 9 კმ². ლაგუნა და მისი ნაპირები დაფარულია მანგროს მცენარეულობით. მანგროს ტყეების გარდა, კუნძულზე არსებობს მშრალი ტყის მონაკვეთები, ბუჩქნარები, ხისებრი რძიანა, მლაშენიადაგიანი მდელოები, ასევე აგავის ყოფილი პლანტაციების ნარჩენები. აქა თუ იქ მცირე რაოდენობით იზრდება ქოქოსის პალმა.
კუნძული ევროპა გამოცხადებულია ბუნებრივ ნაკრძალად. კუნძულზე ბუდობენ ზღვის ფრინველები. კუნძული მწვანე ზღვის კუების (Chelonia mydas) გამრავლების ერთ-ერთი მთავარი ადგილია, რომლებიც კვერცხებს დებენ მის პლაჟებზე. აქ ასევე ცხოვრობს რამდენიმე ასეული აფრიკული თხა, რომლებიც კუნძულზე შემოიყვანეს XVIII საუკუნეში.
კუნძულის განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა, საერთოა კუნძულ ბასას-და-ინდიას ირგვლივ არსებულ ზონასთან, რომელიც მდებარეობს შორიახლოს ჩრდილო-დასავლეთით და შეადგენს 127 300 კმ²-ს.
ისტორია
კუნძულმა სახელი მიიღო ბრიტანული გემი «ევროპასგან», რომელიც ესტუმრა მას 1774 წელს. კუნძული ეკუთვნის საფრანგეთ 1897 წლიდან, მაგრამ მადაგასკარი მას თვლის საკუთარ ტერიტორიად იმის საფუძველზე, რომ კუნძული ადმინისტრაციულად გამოყოფილი იყო ფრანგული კოლონია მადაგასკარიდან უშუალოდ დამოუკიდებლობის გამოცხადების წინ. კუნძულზე არსებული ნანგრევები და საფლავები ამტკიცებენ მათი დასახლების უნაყოფო ცდებზე 1860-იან და 1920-იან წლებში.
ეკონომიკა
კუნძული დაუსახლებელია; არავითარი ეკონომიკური აქტივობა აქ არ არსებობს. კუნძულს ხშირად სტუმრობენ მეცნიერები. მეტეოროლოგიური სადგური დღეისათვის მუშაობს ავტომატურ რეჟიმში. არსებობს გრუნტიანი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი სიგრძით 1000 მეტრი. ხელსაყრელი ადგილი გემების მოსასვლელად აქ არ არსებობს. კუნძულზე განლაგებულია მცირე ფრანგული სამხედრო გარნიზონი რეიუნიონიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
გოგი ჩიქავა
გოგი ჩიქავა (დ. 20 ოქტომბერი, 1960)   — ქართველი პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ოსტაიირი
ოსტაიირი  (Ostayır) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,611 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანული ფოლკლორი
აზერბაიჯანული ფოლკლორი (Azərbaycan folkloru) — აზერბაიჯანელი ერის ზეპირი ხელოვნება, რომელიც წარმოდგენილია სიმღერებით, ლეგენდებით, სასიყვარულო და ისტორიული ეპოსებით, დასთანებით (მოთხრობებით), ზღაპრებით, ანეკდოტებით, ანდაზებით. აზერბაიჯანის ფოლკლორში ცნობილია ისეთი დასთანები, როგორიცაა „ქოროღლი“, „ასლი და ქერემი“, „აშუღ-გარიბი“, „შაჰ ისმაილი“. ზოგი მათგანი დაკავშირებულია ისტორიულ მოვლენებთან.
დასთანები
დასთანი არის თურქულენოვანი ერებისთვის დამახასიათებელი მოთხრობის სახეობა. ასევე ის აკავშირებს აშუღების ხელოვნებასა და ზეპირ ეროვნულ ლიტერატურას. დასთანში პოეზია და პროზა ერთიანია. აზერბაიჯანულ ერში ყველაზე გავრცელებული და ცნობილი დასთანებია „დედე-გორგუდი“, „ქოროღლი“, „სათთარხანი“, „ასლი და ქერემი“, „თაჰირი და ზოჰრა“, „აბასი და გულგეზი“, „შაჰ ისმაილი“ და სხვა.
სიმღერები
სიმღერის ხელოვნება აღწერს ერის ცხოვრებას.იგი მოიცავს შრომით, ისტორიულ, ლირიკულ, რიტუალურ, სახუმარო და სხვა სიმღერებს.
ზღაპრები
აზერბაიჯანული ზღაპრები ზეპირი ხელოვნებაა. ისინი მრავალფეროვანი არიან შინაარსობრივად და მდიდარი თავისი ფორმით. აზერბაიჯანულ ზღაპრებში გამოისახება აზერბაიჯანული ერის ჰეროიკული წარსული, მისი ბრძოლა ადგილობრივი და გარე მტრების წინააღმდეგ, სულიერ-მორალური და საზოგადოებრივ-ფილოსოფიური ხედვები. ზღაპრებში ასახულია აზერბაიჯანელების უძველესი ეროვნული ტრადიციები და წესები, ასევე ბუნებაც.
ლეგენდები
აზერბაიჯანული პროზის ფორმის ერთ-ერთი ჟანრი ლეგენდებია. ისინი მოიცავენ კონკრეტულ ისტორიულ ფაქტებსა და მოვლენებს და სრულდებიან მორალური დამრიგებლობით. აზერბაიჯანული ლეგენდები 3 სახეობად იყოფა: მორალურ-დამრიგებლობითი, ტოპონიმური, რელიგიური.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი აზერბაიჯანული ლეგენდა ქალწულის კოშკის (ყიზყალასი) შესახებაა.
აზერბაიჯანელი აშუღების ხელოვნება
აზერბაიჯანელი აშუღების ხელოვნება ითვლება ეროვნული იდენტობისა და ენის, ლიტერატურისა და მუსიკის შენარჩუნების სიმბოლოდ. აშუღის ხელოვნება არის თავისუფალი, რომელიც მოიცავს ეპიკურ დასთანებს, სიმღერებს, რომლებიც ადიდებენ სიყვარულს, მეგობრობას, თავისუფლებასა და ერის გმირობას.
2009 წელს აზერბაიჯანელი აშუღების ხელოვნება შეიყვანეს იუნესკოს არამატერიალური მემკვიდრეობის რეპრეზენტატიულ სიაში.
ფოლკლორის ინსტიტუტი
აზერბაიჯანული ფოლკლორის ინსტიტუტი დაარსდა 1994 წელს ნიზამის სახელობის ლიტერატურული ინსტიტუტის საფუძველზე. მან ასევე 2003 წელს დაიწყო დამოუკიდებელი მოღვაწეობა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ფოლკლორი კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
იზმაილოვის სახლი
იზმაილოვის სახლი (Дом Измайловой) — ისტორიული შენობა ქალაქ პუშკინში. აშენდა 1836-1839 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს. მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე, სახლი №27.
ისტორია
ზოგადი პროექტის მიხედვით, ტაძრის მოედნის აღმოსავლეთი მხარე სამთავრობო უწყებებისთვის იყო განკუთვნილი, მაგრამ დიდი ხნის განმავლობაში არ განვითარებულა. 1835 წელს მიწის ნაკვეთის გარკვეული ნაწილი კერძო საცხოვრებელი სახლების მშენებლობისთვის გამოიყო. არქიტექტურის სებასტიან ჩერფოლიოს მიერ შეიქმნა 5 პროექტი.
პირველი სახლი 1720 წელს აშენდა. შენობა ეკუთვნოდა პეტრე პირველის დიპლომატ იზმაილოვს. 1890 წელს სახლი გადაკეთდა არქიტექტორ გირშოვიჩის პროექტის მიხედვით. ახალი პროექტი გულისხმობდა კიდევ ერთი სართულის დამატებას.
ჩამოყალიბდა შენობების ერთიანი კომპლექსი. ერთ-ერთი კომპლექსში შემავალი სახლი იყო იზმაილოვის სახლი. იგი ჯერ ეკუთვნოდა პ. პ. იზმაილოვს, ხოლო შემდგომ სახლში ცხოვრობდნენ ტიმოფეევები.
შენობაში 1914 წელს კოლონიალური პროდუქტის ლეონოვის მაღაზია იყო განთავსებული. XXI საუკუნეში მეორე სართულზე ფუნქციონირებდა ქალაქის პროკურატურა.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
ლა-ვიქტორია (ამასონასი)
ლა-ვიქტორია (La Victoria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ამასონასის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 107 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 880 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
შრომატევადობა
შრომატევადობა — გამოშვებული პროდუცქიის ერთეულზე აუცილებლი სამუშაო დროის დანახარჯი. შრომატევადობა შრომის ნაყოფიერების შებრუნებული მაჩვენებელია, გვიჩვენებს მთავარი საწარმოო ძალის — შრომითი რესურსების გამოყენების ეფექტიანობას. პროდუქციის შრომატევადობა (Q) გამოიანგარიშება პროდუქციის წარმოებაზე დახარჯული დროის (T) შეფარდებით გამოშვებული პროდუქციის რაოდენობასთან (N). შრომატევადობის განსაზღვრის ზოგადი ფორმულაა