cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გუსტავ მალერი
გავლენები
კომპოზიტორთა შორის, რომლებიც მალერის გავლენის ქვეშ იყვნენ, მიჩელი ასახელებს ამერიკელ აარონ კოპლანდს, გერმანელ სიმღერისა და სცენის კომპოზიტორ კურტ ვაილს, იტალიელ ლუჩანო ბერიოს, რუს დიმიტრი შოსტაკოვიჩს და ინგლისელ ბენჯამინ ბრიტენს. მალერის შემოქმედებამ გავლენა იქონია ლენარდ ბერნსტაინზე და სამუელ ბარბერზეც. 1989 წელს მიცემულ ინტერვიუში პიანისტმა და დირიჟორმა ვლადიმირ აშკენაზიმ თქვა, რომ მალერსა და შოსტაკოვიჩს შორის კავშირი „ძალიან ძლიერი და ცხადი“ იყო, მათი მუსიკა კი წარმოადგენდა „ინდივიდის წინააღმდეგობას სამყაროსთან“. მიჩელი ხაზს უსვამს ბრიტენის „საოცრად დაკვირვებულ, მოზომილ და დამოუკიდებელ წერას ხის ჩასაბერებისათვის... 1963 წლის ჩელოს სიმფონიის პირველ ნაწილში, რომელიც ცხადად მიეკუთვნება თავბრუდამხვევი გამჭვირვალობის და ინსტრუმენტული ემანსიპაციის იმ დონეს, რომელიც მალერმა დამკვიდრა“. მიჩელი შემდგნაირ დასკვნას აკეთებს: „მისი საკუთარი მუსიკა რომც არ გადარჩენილიყო, მალერი მაინც მოიპოვებდა უკვდავებას ამ გამოჩენილი მემკვიდრეების მუსიკაში, რომელთაც მიიღეს მისი ხელოვნება და შეითვისეს მისი ხერხები“.
ძეგლები და მუზეუმები
ჰამბურგში არსებობს გუსტავ მალერის მუზეუმი, რომელიც მის ცხოვრებასა და შემოქმედებას ეძღვნება. იგი მდებარეობს ჰამბურგის კომპოზიტორთა კვარტალში.
იტალიაში, სამხრეთ ტიროლში, ტობლახის ახლოს მდებარე ალტშლუდერბახში მდებარე კომპოზიტორის კოტეჯში მცირე მუზეუმია განთავსებული. იგი Gustav Mahler Stube-სთან მდებარე ზოოპარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს. თავად „Stube“ რესტორანს და მცირე სასტუმროს მოიცავს და მუზეუმი ადრე მის პირველ სართულზეც იყო. აქ ცხოვრობდნენ მალერი და მისი მეუღლე 1907-1910 წლებში.
სოკრატე
სოკრატე (Σωκράτης) (დ. ძვ. წ. 470/ძვ. წ. 469 — გ.   ძვ. წ. 399) — ბერძენი, ათენელი ფილოსოფოსი.
წყაროები სოკრატეზე
thumb|left|120px|სოკრატე სოკრატეს დახასიათება ისტორიული გაურკვევლობის ნათელი ილუსტრაციაა. თუ სოკრატეს ოდესმე ერთი სიტყვა მაინც დაუწერია, ჩვენამდე მას არ მოუღწევია. მაშასადამე, სოკრატეზე თანამედროვე წარმოდგენა მთლიანად ისეთ მეორად წყაროებს ეყრდნობა, როგორიცაა პლატონის, არისტოტელეს, არისტოფანესა და ქსენოფონტის ნაშრომები. არისტოფანე ცნობილი იყო, როგორც სატირიკოსი, და ამგვარად სოკრატეს მისეული დახასიათება გაზვიადებული, გადაჭარბებული ან სრულიად ფალსიფიცირებული შეიძლება იყოს.
კუჭი
310px|thumb|ადამიანის კუჭი კუჭი — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული ნაწილი, რომელშიც ხდება საკვების ქიმიური და მექანიკური გადამუშავება. ბევრი ცხოველის კუჭი მხოლოდ ნაწლავის მეტ-ნაკლებად გაფართოებული უბანია (უხერხემლოთა მრავალი ჯგუფი, ხერხემლიანთაგან მრგვალპირიანები, თევზების მრავალი ფორმა). ხერხემლიანთა კუჭი წინა ნაწლავის გაფართოებული ნაწილია. უფრო ხშირად იგი მოდრეკილია და დიდი და მცირე სიმრუდე აქვს. კუჭის კედელი შიგნიდან ამოფენილია ერთშრიანი ენტოდერმული ეპითელიუმით, რომელიც მილაკოვან ჯირკვლებს ქმნის. ეს ჯირკვლები წარმოქმნიან კუჭის წვენს და ლორწოს. ხშირად კუჭის სულ წინა, ე. წ. საყლაპავისეული ნაწილი ძლიერაა განვითარებული (ასეთია მაგ., ზოგი მცოხნელის რთული კუჭის წინა 3 განყოფილება — ფაშვი, ბადურა, წიგნარა. ნამდვილი კუჭი აქ მარტო მაჭიკია). კუჭის მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი კედლის გლუვი კუნთოვანი ქსოვილის შრეები. კუჭისა და ნაწლავის საზღვარზე ირგვლივ ჩამკეტი კუნთია (პილორუსის სპინქტერი). ზოგჯერ (ზოგიერთი მოლუსკი, კიბოები, მწერები, ფრინველები, ზოგი არასრულკბილიანი ძუძუმწოვარი) კუჭის ქიმიურ და მექანიკურ ფუნქციას ასრულებენ მისი განცალკევებული ნაწილები ან სულაც 2 კუჭია განვითარებული (ე. წ ჯირკვლოვანი და კუნთოვანი ან საღეჭი კუჭი).
სოკრატე
წყაროები სოკრატეზე
ნაწილობრივი მინიშნებები ასევე არსებობს სოკრატეს თანამედროვეთაგან. ჯანანტონი, მის მონუმენტურ ნაშრომში „სოკრატე და სოკრატესეული რელიკვიები“ („Socratis et Socraticorum Reliquiae“) აგროვებს სოკრატეზე არსებული ყველა დოკუმენტის ფრაგმენტსაც კი. ის იშველიებს მწერლებს ესქინეს სოკრატიკუსს, ანტისთენეს და სხვა დანარჩენებს რომლებიც პირადად იცნობდნენ სოკრატეს. პლატონი, ბერძნული ტრადიციებიდან გამომდინარე, როგორც ჩანს, საკუთარ იდეებს, თეორიებსა და შესაძლოა პიროვნულ თვისებებსაც კი თავის მენტორს მიაწერდა. ასეთი მიდგომიდან გამომდინარე პრობლემების გამო, ინფორმაცია სოკრატეზე უნდა მივიჩნიოთ, როგორც სავარაუდო, მაგრამ არავითარ შემთხვევაში, როგორც სარწმუნო.
გუსტავ მალერი
ძეგლები და მუზეუმები
შემორჩენილია მალერის კუთვნილი ორი „საკომპოზიტორო კოტეჯი“; ორივე მათგანში მცირე მუზეუმებია გახსნილი. ერთი მათგანი ზემო ავსტრიაში, ატერზეეს ნაპირზე მდებარეობს, მეორე კი ვერტერზეესთან, კარინთიაში.
კუჭი
ადამიანის კუჭი
ადამიანის კუჭი — რეტორტის ფორმის ღრუ ორგანო. კუჭის 3/4 მარცხენა ფერდქვეშა მოდამოში, 1/4 კი მუცლის ზემო (ეპიგასტრიუმი) მიდამოში მდებარეობს. განარჩევენ კუჭის შემდეგ ნაწილებს: შესავალი (კარდია), ფსკერი (ფუნდუსი), ტანი (კორპუსი) და გასავალი (პილორუსი). კუჭს აქვს წინა და უკანა ზედაპირი; იქ, სადაც ზედაპირები ერთიმეორეში გადადის, წარმოიქმნება კუჭის მცირე და კუჭის დიდი სიმრუდეები. კუჭის შესავალი ხერხემლის მარცხნივ, გულმკერდის მე-11 მალის დონეზე მდებარეობს, გასავალი მარჯვნივ, წელის 1-ლი მალის დონეზეა, კუჭის ძირი შუასაძგიდის მარცხენა გუმბათის ქვეშაა მოთავსებული. მოზრდილი ადამიანის კუჭის სიგრძეა 15-18 სმ, სიგანე 12-14 სმ, მისი კედლის სისქე 3-4 მმ. ახალშობილის კუჭის ტევადობაა 30 კუბ/სმ, მოზრდილისა 2.5-3 ლიტრს აღწევს. კუჭის კედელი 3 გარსისაგან შედგება: ლორწოვანი, კუნთოვანი და სეროზული. კუჭის ლორწოვანი მორუხო-მოვარდისფროა და საყლაპავის ლორწოვანასაგან მკაფიოდაა გამოყოფილი დაკბილული ხაზით.
სოკრატე
წყაროები სოკრატეზე
ანტიკურ წყაროებზე დაყრდნობით, სოკრატეს მამა, სოფრონისკუსი, მოქანდაკე იყო, დედას ფენარეტი ერქვა. ჰყავდა მეუღლე, ქსანთიპე, ვისგანაც სამი ვაჟი ეყოლა. იმ დროის არსებული კულტურული რეალიების გათვალისწინებით ქსანთიპე კაპას, მძიმე ხასიათის მქონე ქალად მოიაზრებოდა. სოკრატე თავადაც აღნიშნავდა, რომ ქსანთიპესთან თანაცხოვრების წყალობით ის ნებისმიერი ხასიათის ადამიანთან შეძლებდა შეგუებას, ადარებს რა ამ თვისებას ველური ცხენების გამხედნის მოთმინებას. ამავე წყაროებიდან გამომდინარე, სოკრატეს შეხება ჰქონია სამხედრო მოქმედებებთან პოტიდეასთან, დელიუმსა და ამფიპოლისის ბრძოლებში. ერთგან მას დაჭრილი მეგობარი ალკიბიადე სიკვდილს გადაურჩენია. თუმცა სოკრატეს საბრძოლო მამაცობისთვის მინიჭებულ ჯილდოებსა და წოდებებზე უარი განუცხადებია, გამოუვლენია ხასიათის სიმტკიცე, რასაც მოწმობს ის ფაქტი, რომ მას ზამთარში ფეხშიშველს და ლაბადის გარეშე უვლია.
კუჭი
ლიტერატურა
კატეგორია:ანატომია კატეგორია:ორგანოები
სოკრატე
წყაროები სოკრატეზე
უცნობია, თუ რით ირჩენდა თავს სოკრატე ცხოვრებაში. ის არ მუშაობდა; ქსენოფონტის „ნადიმში“ სოკრატე ხაზგასმით აცხადებს, რომ იგი საკუთარ ბედს ფილოსოფიას უკავშირებს, და, რომ მისი აზრით, ფილოსოფია უმნიშვნელოვანესი ხელოვნება ან პროფესიაა. ძნელად სავარაუდოა, რომ მას ოჯახისგან რაიმე ქონება დარჩენოდა, ვინაიდან მამამისი ღარიბი მოქანდაკე-ხელოსანი იყო. პლატონის ჩანაწერებით, სოკრატე სწავლებისთვის ფულს არ იღებდა; თუმცა, ქსენოფონტის „ნადიმში“ ასევე ნახსენებია, რომ სოკრატეს მოსწავლეებისგან გასამრჯელო მიუღია, ხოლო არისტოფანე აღნიშნავს, რომ სოკრატეს სოფისტიკის საკუთარი სკოლა ჰქონდა. ასევე შესაძლოა, რომ სოკრატე მისი მოწყალე, გავლენიანი და მდიდარი მეგობრების ხარჯზე არსებობდა.
განაჩენი და სიკვდილი
thumb|300px|სოკრატეს სიკვდილი, [[ჟაკ-ლუი დავიდი, 1787.]] სოკრატეს ცხოვრება მოუწია ათენის პოლისის განვითარების უმაღლესი მწვერვალიდან დაღმასვლამდე გარდამავალ პერიოდში, სპარტანელთა და მათ მოკავშირეთა მიერ პელოპონესის ომში ათენელთა დამარცხების შემდგომ. ამ პერიოდში, როდესაც ათენი ცდილობდა სამარცხვინო დამარცხების შემდგომ ძალების აღდგენას, ათენის არეოპაგს სამმა წამყვანმა სახალხო ფიგურამ მიმართა, რათა სოკრატე ურწმუნოებისა და ათენის ახალგაზრდობის ღმერთთა მოძულე იდეებით გარყვნისთვის გაესამართლებინათ. ძველი ბერძნების წარმოდგენით თითოეულ პოლისს ჰყავდა მფარველი ღვთაება. საყოველთაოდ მიჩნეულ იქნა, რომ ათენის პელოპონესის ომში დამარცხებით ათენა, ათენის მფარველი ქალღმერთი, მის მოქალაქეებს ურწმუნოებისთვის სჯიდა. სოკრატეს მსოფლხედველობა ღმერთთა განკითხვად მიიჩნეოდა, და არსებული პოლიტიკური სიტუაციის ფონზე ეს არასასურველი იყო. მოქალაქეთა აზრით ათენს არ სჭირდებოდა ათენასგან უფრო დიდი სასჯელი ერთი ადამიანი გამო, რომელიც მისა თუ სხვა ღმერთების განკითხვას ბედავდა. თუმცა პლატონის აპოლოგიაში სოკრატე დაჟინებით უარყოფს ამგვარ ბრალდებას. სასამართლო პროცესზე სოკრატე წაყენებული ბრალდებებით დამნაშავედ სცნეს და სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანეს.
აღსანიშნავია, რომ ციხეში ყოფნისას სოკრატეს გაქცევის ყველა შესაძლებლობა ჰქონდა, ვინაიდან მის თანამოაზრეებს მცველების მოქრთამვა შეეძლოთ. გაქცევისას სოკრატეს ადვილად შეეძლო სხვა ქალაქისთვის შეეფარებინა თავი. თუმცა, კრიტოსთან დიალოგში, სოკრატე ხელმძღვანელობს რა კანონის უზენაესობის იდეით, ამბობს რომ მისი ციხიდან გაქცევის შემთხვევაში იგი შექმნის კანონის დარღვევის პრეცედენტს, რომლითაც შეეძლებათ ხელმძღვანელობა პოლისის სხვა მოქალაქეებს. ციხიდან გაუქცევლობით სოკრატემ დაიცვა და თვალნათლივ აჩვენა ყველას კანონის უზენაესობის იდეა. (სოკრატე მიიჩნევდა, რომ ნამდვილ ფილოსოფოსს სიკვდილის არ უნდა შეშინებოდა და გაქცევა შესაძლოა აღქმულიყო სხვების მიერ, როგორც სიკვდილის შიში, რაც მის ფილოსოფიურ პოსტულატს ეწინააღმდეგებოდა. ამასთან, სოკრატე თავის თანამოაზრეებს არწმუნებდა, რომ ის სხვა ქალაქში ცხოვრებას ვერ შეძლებდა, მას იქ არ მიიღებდნენ. გარდა იმისა, რომ ის გაქცევით კანონს დაარღვევდა, თავის მეგობრებსაც კანონდარღვევის მონაწილედ გახდიდა.
პლატონის აპოლოგიაში მოყვანილ სოკრატეს დაცვის სიტყვაში, სოკრატეს მიერ ათენელთა თავის მობეზრება იმით დაიწყო, როდესაც მისმა მეგობარმა ხერფონმა დელფოს სამისნოს ორაკულს ჰკითხა თუ სოკრატეზე ჭკვიანი ვინმე არსებობდა; რაზეც ორაკულმა უარყოფითი პასუხი გასცა. სოკრატეს აზრით ორაკულის სიტყვები ორაზროვანი იყო და ოკრატეზე უფრო ჭკვიანი ადამიანის პოვნას ისახავდა მიზნად. ათენის მოქალაქეებს იგი ცხოვრების ავკარგიანობაზე მათი ცოდნის შესახებ ეკითხებოდა. აღმოაჩინა რა, რომ საპირისპიროს რწმენის მიუხედავად მათ არაფერი იცოდნენ, სოკრატემ დაასკვნა, რომ ის სხვებზე უფრო ჭკვიანი მხოლოდ იმიტომ იყო, რომ საკუთარი უმეცრება გაცნობიერებული ჰქონდა. სხვათა წარმოდგენა საკუთარ ცოდნაზე კი მცდარი იყო.
ფილოსოფია
thumb|350px|სოკრატეს ათენის სკოლა, [[რაფაელი.]]
სოკრატეს მეთოდი
დასავლეთის ფილოსოფიურ აზროვნებაში სოკრატეს უმნიშვნელოვანესი შენატანი გამოკითხვის მისეული დიალოგიკური მეთოდია, ცნობილი, როგორც სოკრატესეული მეთოდი, რომელსაც იგი იყენებდა ისეთი მთავარი მორალური კონცეფციების შეფასებისას, როგორიცაა „კარგი“ და „სამართალი“, ცნებები, რომელიც ხშირად გამოიყენება რაიმე ნამდვილი განსაზღვრების გარეშე. მეთოდი პირველად აღწერილი იყო პლატონის მიერ „სოკრატესეულ დიალოგებში“. ამის გამო, სოკრატეს მიიჩნევენ პოლიტიკური ფილოსოფიისა და ეთიკის, ანუ მორალური ფილოსოფიის მამად, უფრო მეტიც, საერთოდ დასავლური ფილოსოფიის მთავარი თემების ფუძემდებლად.
ამ მეთოდით, შეკითხვათა სერია დაისმის, რათა გაირკვეს ადამიანის ან ადამიანთა ჯგუფის ქვეცნობიერი რწმენები და მათი ცოდნის ხარისხი. სოკრატესეული მეთოდი ჰიპოთეტური გამორიცხვის ნეგატიური მეთოდია, სადაც უკეთესი ჰიპოთეზები ჩნდება კონფლიქტური ჰიპოტეზების მუდმივი გამოვლენითა და გამორიცხვით. მისი მიზანია აიძულოს ადამიანი შეაფასოს საკუთარი შეხედულებები და მათი საფუძვლიანობა.
ფილოსოფიური შეხედულებები
სოკრატეს ფილოსოფიური შეხედულებების აღწერა საკმაოდ რთული საქმეა. ვინაიდან მას თავად არაფერი დაუწერია, ძირითადი დასაყრდნობი ქსენოფონტისა და პლატონის ხშირად ურთიერთგამომრიცხავი აღწერებია. დებატები თემაზე, სინამდვილეში სოკრატეს მოსაზრებანი პლატონს ეკუთვნის თუ არა, დღემდე აქტუალურია, და ამის კონკრეტული დამასაბუთებელი წყარო არ არსებობს. ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ სოკრატეს საერთოდ არ გააჩნდა რაიმე გარკვეული შეხედულება ან რწმენა და მისი მიზანი მხოლოდ შეფასება იყო. „სახელმწიფოში“ მოყვანილი ტევადი თეორიები მიჩნეულია თავად პლატონის მოსაზრებებად. სხვანი ამტკიცებენ, რომ სოკრატეს სინამდვილეში გააჩნდა საკუთარი პოზიცია, თუმცა ძნელია მასსა და პლატონს შორის საზღვრის გავლება, ვინაიდან თვით პლატონის დრამატული წერის სტილის ინტერპრეტაციაც კი თითქმის შეუძლებელია. მაშასადამე, ეს ფაქტი მხედველობაში უნდა ვიქონიოთ სოკრატესეული ნააზრევის ინტერპრეტაციის მცდელობისას.
„დიალოგებიდან“ შეიძლება დავასკვნათ, რომ სოკრატეს მხოლოდ ორი მასწავლებელი ჰყოლია: პროდიკუსი, გრამატიკოსი, და დიოტიმა, ქალი მანტინეადან, რომელმაც მას ეროსის, ანუ სიყვარულის შესახებ ასწავლა. მისი ცოდნა სხვა თანამედროვე მოაზროვნეთა შესახებ, მაგ. პარმენიდე და ანაქსაგორა, ნათელია რამდენიმე დიალოგიდან და ისტორიული წყაროები ხშირად მათაც მოიხსენებენ, როგორც სოკრატეს მასწავლებლებს. თავად აპოლონიც შეიძლება მივიჩნიოთ მის მაწავლებლად, ვინაიდან, როგორც თავად ამტკიცებდა (პლატონის აპოლოგია) გამუდმებული საუბრის ჩვევა მისი ღვთისმორჩილების გამოხატულება იყო.
ცოდნა
სოკრატეს მიაკუთვნებენ გამოთქმას, რომ მისი ცოდნა საკუთარი უმეცრების აღიარებით შემოიფაგლება. მისი მრწამსით, ცუდისქნა უმეცრების შედეგი იყო და ცუდისმქნელებს უკეთესი ცოდნა არ გააჩნდათ. ერთი რამ, რის ცოდნასაც სოკრატე ხშირად ხაზს უსვამდა იყო „სიყვარულის ხელოვნება“, რომელსაც ის უკავშირებდა „ცოდნის სიყვარულს“, ანუ ფილოსოფიას. მისი თქმით, ის მცოდნე კი არ იყო, არამედ მხოლოდ ესმოდა გზა, რომელიც ცოდნის მოყვარულს უნდა გაევლო მის მისაღებად. ამასთან საკამათოა, სჯეროდა თუ არა სოკრატეს, რომ ადამიანებს (ღმერთებისგან განსხვავებით) შესწევდათ უნარი, მცოდნეები გამხდარიყვნენ. მეორე მხრივ, მან მკვეთრი ზღვარი გაავლო ადამიანურ უმეცრებასა და იდეალურ ცოდნას შორის. „სიმპოზიუმსა“ და „რესპუბლიკა“-ში აღწერილია ცოდნამდე მისვლის მისეული მეთოდიკა.
მორალი
სოკრატეს სწამდა, რომ ადამიანთა ცხოვრების საუკეთესო გზა თვითგანვითარებაზე ყურადღების გამახვილება იყო და არა მატერიალურ კეთილდღეობაზე ზრუნვა. ის მოუწოდებდა სხვებს კონცენტრაცია მეგობრეობასა და კომუნაზე მოეხდინათ, ვინაიდან, მისი აზრით, ეს იყო საუკეთესო საშუალება საერთო ეროვნული შეგრეძნების განვითარებისთვის. მისი მოქმედებაც ამის დასტურია: სოკრატემ მიიღო სასიკვდილო განაჩენი, მაშინ როდესაც ყველა მიიჩნევდა, რომ ის უბრალოდ დატოვებდა ათენს; სოკრატეს მიაჩნდა, რომ მას არ შეეძლო კომუნის ნების წინააღმდეგ მოქცეულიყო; ასევე, მისი რეპუტაცია სამხედრო მამაცობისთვის შეუფასებელი დარჩა.
პოლიტიკა
როგორც ხშირად მიიჩნევენ სოკრატეს სწამდა, რომ „იდეალები ეკუთვნის სამყაროს, რომლის გაგება მხოლოდ მცოდნე ადამიანს შეუძლია“, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხოლოდ ფილოსოფოსი შეიძლება იყოს ადამიანი, რომელსაც მართვის მორალური უფლება აქვს. პლატონის თანახმად, სოკრატე საკმაოდ პირდაპირი იყო მმართველობის შესახებ საკუთარ მოსაზრებებში. ის ღიად ეწინააღმდეგებოდა დემოკრატიას, რომელიც მის ცხოვრებაში ათენს მართავდა. უფრო მეტიც, სოკრატე ეწინააღმდეგებოდა მმართველობის ნებისმიერ ფორმას, რომელიც არ შეესაბამებოდა ფილოსოფოსთა მიერ მართული წმინდა რესპუბლიკის მისეულ იდეალს. სოკრატეს ცხოვრების ბოლო წლებში ათენი გამუდმებული მწვავე პოლიტიკური დებატების ქვეშ იმყოფებოდა. შედეგად დემოკრატია გადაგდებულ იქნა ოცდაათი ტირანით ცნობილი ხუნტის მიერ, პლატონის ნათესავის, კრიტიასის მეთაურობით, რომელიც ასევე სოკრატეს სტუდენტი იყო. ტირანები ქალაქს ერთი წლის განმავლობაში მართავდნენ, რის შემდეგაც ათენის დმოკრატია აღდგენილ იქნა, ტირანთა ქმედებებისთვის კი ამნისტია გამოცხადდა.
ზემოთ მოყვანილ არგუმენტს ბევრი უარყოფს. მოცემული თემა, თუ რა სწამდა სინამდვილეში სოკრატეს, უდიდესი ფილოსოფიური დებატების საგანია. ყველაზე ძლიერი არგუმენტი იმის დასამტკიცებლად, რომ სოკრატეს ფილოსოფოს მეფეთა იდეის არ სწამდა მისი პოლიტიკური პროცესებისგან სრული გამიჯვნა იყო. ის ხშირად ახსენებდა, რომ მას არ შეეძლო ერჩია ხალხისთვის როგორ უნდა ეცხოვრათ, მაშინ როდესაც თავად არ იყო გარკვეული ამაში. ფილოსოფოსი, მისი აზრით, ცოდნის მოყვარულია, და არა თვითმცოდნე.
მისტიციზმი
პლატონის დიალოგების კითხვისას, სოკრატე ხშირად ეხება მისტიურ მხარეს რეინკარნაციისა და მისტიური რელიგიების განხილვით; თუმცა, მიიჩნევენ, რომ ეს უფრო პლატონის მოსაზრებებია. მიუხედავად ამისა, ვინაიდან დარწმუნებული არა ვართ პლატონისა და სოკრატეს მსოფლმხეველობათა განსხვავებაში, ზემოთ ხსენებულის უარყოფა შეუძლებელია. ამასთან, არსებობს პარალელები ქსენოფონტის ნაშრომებშიც. ფილოსოფიური გზის მწვერვალზე, როგორც პლატონის სიმპოზიუმსა და რესპუბლიკაშია განხილული, მავანი აღწევს „სილამაზის ზღვას“ ანუ „კარგი“-ს ადგილსამყოფელს, განიცდის რა მისტიურ შთაგონებას; მხოლოდ მაშინ შეუძლია მას გახდეს მცოდნე.
ამ განხილვის უდავოდ ყველაზე საინტერესო მხარეა სოკრატეს დამოკიდებულება „დემონზე“, როგორც მას ბერძნები უწოდებდნენ, ანუ ხმაზე, რომელიც მხოლოდ სოკრატეს ესაუბრებოდა ყოველთვის, როდესაც სოკრატე შეცდომის დაშვებას აპირებდა. სწორედ ეს დემონი იყო, რომელმაც სოკრატე პოლიტიკაში შესვლისგან იხსნა. ფედრუსის მიხედვით, სოკრატე მას ღვთიურ სიგიჟედ თვლიდა, ანუ სულიერი ავადმყოფობის ფორმად, რომელიც გვაძლევს პოეზიას, მისტიციზმს, სიყვარულს და თვით ფილოსოფიასაც. ალტერნატიულად, დემონი შეიძლება განისაზღვროს, როგორც ინტუიცია; თუმცა ბერძნული სიტყვა აშკარად მიუთითებს სულზე ან არსებაზე, რომელსაც შეიძლება მფარველი ანგელოზი ვუწოდოთ, და როგორც ჩანს სოკრატე ამ დემონს პერსონალურ თვისებებსა და ხმას ანიჭებდა.
პროზაული წყაროები
პლატონი, ქსენოფონტი და არისტოტელე ძირითადი წყაროებია ისტორიულ სოკრატეზე; თუმცა, ქსენოფონტი და პლატონი მისი უშუალო მოწაფეები იყვნენ და მიიჩნევა, რომ მათ სოკრატე გაიდეალიზებული ჰყავთ. მიუხედავად ამისა, ეს სოკრატეს აღწერის ერთადერთი წყარეობია, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია. არისტოტელეც ხშირად მოიხსენიებს სოკრატეს თავის ნაშრომებში, თუმცა მხოლოდ გადაკვრით.
სოკრატეს დიალოგები
სოკრატეს დიალოგები არის პლატონისა და ქსენოფონტის მიერ დაწერილ დიალოგთა სერია სოკრატესა და მისი დროის სხვა ადამიანთა შორის, ან მსჯელობები სოკრატეს კონცეფციებზე მის მიმდევართა შორის. ბოლო მათგანს მიეკუთვნება პლატონის ფაედო. თუმცა პლატონის აპოლოგია სოკრატეს მიერ წარმოთქმული გასამართლებელი სიტყვაა, ისიც სოკრატესეულ დიალოგთა შორის მოიხსენიება.
პლატონის დიალოგები მოპასუხეთა სიტყვების პირდაპირი გადმოცემაა, მაშინ როდესაც ქსენოფონტის დიალოგები დაწერილია, როგორც ისტორია, რომელშიც აღწერილია დიალოგის კონტექსტი მოსაუბრეთა ციტატების თანხლებით.
პლატონი საკუთარ იდეებს მოსაუბრის პირით არ აცხადებს, ის ამ იდეებს სოკრატესეული მეთოდით ხსნის. დიალოგთა უმრავლესობაში მოყვანილია პლატონის მიერ ამ მეთოდის გამოყენების ნიმუშები, თუმცა ამის ყველაზე სრულყოფილი ასახვა მხოლოდ ეუტიფროშია მოცემული. ამ დიალოგებში სოკრატესა და ეუტიფროს დისკუსია ეხება შეკითხავზე „რას ნიშნავს რწმენა?“ პასუხის სრულყოფას.
პლატონის დიალოგებში ცოდნა მოდის დამახსოვრების პროცესში. სული, მის სხეულში ინკარაციამდე, იდეათა სამყაროში იმყოფებოდა. აქ ის ხედავს საგნებს როგორც ისინი სინამდვილეში არიან, და განსხვავდებიან დედამიწაზე დანახულ თუ განცდილ აჩრდილებსა და ასლებზე. შეკითხვების პროცესით სულმა შესაძლოა გაიხსენოს იდეები მისი წმინდა სახით, აღწევს რა ამით ცოდნას.
სოკრატეს იდეათა პლატონისეულ აღწერაზე დაყრდნობით გაურკვეველია თუ ამ იდეათაგან რომელი ეკუთვნოდა სინამდვილეში სოკრატეს (ან მის მეგობრებს), რაც ცნობილია, როგორც სოკრატეს პრობლემა. როგორც წესი, მიიჩნევენ, რომ პლატონის ადრეული ნამუშევრები უფრო ახლოა სოკრატესთან, ვიდრე მისი გვიანდელი შრომები, განსაკუთრებით კი ფაედო, რომელიც უფრო პლატონის ცნობიერებათა ნაყოფი უნდა იყოს.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 470 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 399 კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები კატეგორია:დასავლური ფილოსოფია კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები
ანტონომასია
ანტონომასია — მეტონიმიის სახე, რომლის დროსაც ფრაზა ან ეპითეტი გამოყენებულია საკუთარი სახელის ნაცვლად (მაგალითად: „შემოქმედი“ — ღმერთი), ან პირიქით, საკუთარი სახელი გამოყენებულია ზოგადი იდეის გამოსახატავად, როგორც არქეტიპული სახე.
გვიანი შუა საუკუნეებისა და ადრეული რენესანსის პერიოდში ანტონომასიის ხშირი მაგალითი იყო ტერმინი „ფილოსოფოსის“ გამოყენება არისტოტელეს ნაცვლად.
ტერმინი მომდინარეობს ბერძნულიდან და „განსხვავებულ სახელდებას“ ნიშნავს.
სქოლიო
კატეგორია:რიტორიკა კატეგორია:ტროპები
ბაჰამის კუნძულები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაჰამის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბაჰამის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Polyrhachis hirta
Polyrhachis hirta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იმპერატორის ბულბული
იმპერატორის ბულბული — რეჟისორ ირჟი ტრნკას და მილოშ მაკოვეცის 1949 წლის თოჯინური მულტფილმი. იგი ეფუძნება ჰანს კრისტიან ანდერსენის ზღაპარს იმპერატორი და ბულბული. სიუჟეტის მიხედვით იმპერატორისათვის მსახურებს მოჰყავთ ბულბული. ჭიკჭიკის შემდეგ იგი შორს მიფრინავს, მაგრამ იმპერატორს კვლავ სურს მისი მოსმენა. ამიტომ მოახლეები დასაქოქ ბულბულს პოულობენ. მაგრამ იმპერატორი ავად ხდება. ამის გაგონებაზე ბრუნდება ნამდვილი ბულბული და იმპერატორი განიკურნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხური ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1949 წლის ფილმები კატეგორია:1949 წლის ანიმაციური ფილმები
საწნახელი
საწნახელი — ყურძნის დასაჭყლეტი, დასაწნეხი, დასაწური და ღვინის დასაყენებელი ჭურჭელი, ძირითადად საქართველოში. ამზადებდნენ ხისგან (ცაცხვი, წაბლი, თელა, თხილი), ქვისგან, კვეთდნენ კლდეში. ხის საწნახელი ძირითადად ორი სახისაა: მრგვალი და გაკუთხული. პატარა ხის საწნახელი 15-20 ფუთს იტევს, ხოლო დიდი — 3000 ფუთს.
უძველესი კლდეში ნაკვეთი საწნახელები ელინისტური ხანით თარიღდება (უფლისციხე, ზენითი), გვხვდება ადრინდელ და შუა ფეოდალურ ხანებშიც. უფრო მოგვიანებით, მეღვინეობის განვითარების უფრო მაღალ დონეზე, გაჩნდა დამოუკიდებელი მოწყობილობა — ჭაჭის მექანიკური საწნახელი. იგი უკვე ნიკორწმინდის XI საუკუნის „დაწერილშია“ ნახსენები. აქვეა მოხსენიებული ხის საწნახელი, ქვითკირის „საწნეხი“ და ნაგებობა — „სასაწნელო“. საწნახელს იშვიათად დღესაც იყენებენ. რაჭა-ლეჩხუმსა და იმერეთში ტკბილის ჭაჭაზე დადუღება ძირითადად საწნახელში ხდება. საწნახელში აყენებენ ასევე წყალნარევ, ე.წ. სახარაჯო ღვინოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეღვინეობა
ავღანეთის დროშა
ავღანეთის ისლამური საამიროს დროშა (د افغانستان بیرغ) რომელიც ასევე გამოიყენება, როგორც თალიბანის დროშა, შედგება თეთრი ფონისგან, რომელზეც გამოსახულია შაჰადა შავ ფერში. იგი დამტკიცდა 2021 წლის 15 აგვისტოს, 2001-2021 წლების ომში თალიბანთა გამარჯვების შემდეგ. 1919 წლის ანგლო-ავღანური ომის შემდეგ ავღანეთმა გამოიყენა დაახლოებით 19 ეროვნული დროშა, რომელთაგან თითქმის ყველაში შავი, წითელი და მწვანე ფერები იყო გამოყენებული.
საერთაშორისოდ აღიარებულ სამფეროვან დროშას, რომელიც კვლავ გამოიყენება საერთაშორისო დონეზე და ავღანეთში თალიბების წინააღმდეგ კამპანიებში, აქვს ვერტიკალური შავი, წითელი და მწვანე დანაყოფები. ცენტრში მას თეთრი ფერის ეროვნული ემბლემა აქვს, რომელიც გარშემორტყმულია ხორბლის თავებით, მოიცავს შაჰადას, ცენტრში კი განთავსებულია მეჩეთი, რომლის მინარეთებზეც ავღანეთის დროშებია აღმართული.
ავღანეთის დამოუკიდებლობის დღისადმი მიტინგების დროს ჯალალაბადში და ავღანეთის სხვა ქალაქებში 2021 წლის 18-19 აგვისტოს თალიბანებმა მოკლეს სამი ადამიანი და დაჭრეს ათზე მეტი თალიბანთა დროშის მოხსნისა და სამფეროვანი დროშის აღმართვის გამო, 11 სექტემბრის ტერაქტის 20 წლის თავზე კი მათ ქაბულში, პრეზიდენტის რეზიდენციაში აღმართეს თეთრი ფონის დროშა, აშშ-ის საწინააღმდეგოდ. თალიბანებმა გამოსცეს მკაცრი ბრძანება, რომელიც მოითხოვს ისლამური საამიროს დროშის გამოყენებას ნებისმიერ გარემოში.
Oxygene IV
Oxygene IV — სინგლი და კომპოზიცია ჟან-მიშელ ჟარის სტუდიური ალბომიდან Oxygene (1976). ეს ჟარის ყველაზე ცნობილი კომპოზიცია, გამოყენებული ასობით გადაცემასა თუ ფილმში. სინგლი გამოიცა ლეიბლზე Polydor.
ავღანეთის დროშა
სამფეროვანი დროშა
მინი|301x301პქ|სამფეროვან დროშაზე გამოსახულია შავი, წითელი და მწვანე ზოლები, ცენტრში კი - ავღანეთის ეროვნული ემბლემა. ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის ეროვნული დროშა, რომელიც მითითებულია 2004 წლის კონსტიტუციაში, შედგება ვერტიკალური სამფერისგან, ცენტრში კლასიკური ეროვნული ემბლემით. მიმდინარე ვარიაცია 2013 წლის 19 აგვისტოს დადგენილებით მიიღეს, მაგრამ მსგავსი დიზაინის მქონე არაერთი დროშა გამოიყენებოდა მე-20 საუკუნის განმავლობაში. მიუხედავად 2021 წლის ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის დამხობისა, სამი ფერის მქონე დროშა მაინც გამოიყენება საერთაშორისო საზოგადოებაში და ავღანეთის დიპლომატიური მისიების უდიდეს ნაწილში. მას ასევე ხშირად იყენებენ ავღანურ დიასპორაში და რესპუბლიკელ მეამბოხეებშიც, რამაც საფუძვლიანად აქცია იგი ქვეყნის შიდა წინააღმდეგობის სიმბოლოდ.
Oxygene IV
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის სიმღერები კატეგორია:1976 წლის სიმღერები
ავღანეთის დროშა
ისტორია
შავი ფერი განასახიერებს ქვეყნის პრობლემატურ მდგომარეობას XIX საუკუნეში, წითელი ფერი განასახიერებს 1919 წელს დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლთა დაღვრილ სისხლს, ხოლო მწვანე იმედსა და კეთილდღეობას სიმბოლიზირებს. ზოგიერთი ალტერნატიული განმარტების თანახმად, შავი ფერი ასახავს ისტორიას, წითელი პროგრესს, ხოლო მწვანე — ისლამს ან მდგრადობას სოფლის მეურნეობის სფეროში. სამი ფერი სავარაუდოდ შთაგონებული იყო ავღანეთის მეფის, ამანულა ხანის მიერ 1928 წელს მეუღლესთან ერთად ევროპაში ვიზიტით, ხოლო დიზაინი დაფუძნებულია გერმანიის დროშაზე.
1928 წლიდან მოყოლებული თითქმის ყველა ავღანეთის სამფეროვან დროშას ცენტრში თან ერთვის ავღანეთის გერბი. თითქმის ყველა ემბლემაზე იყო გამოსახული მეჩეთი, რომელიც პირველად გამოჩნდა 1901 წელს და ხორბლის თავების წრიული განლაგება, რომელიც პირველად გამოჩნდა 1928 წელს.
სამფეროვანმა დროშამ დღევანდელი, საბოლოო ფორმა მიიღო 2002 წელს, მოგვიანებით, 2004 და 2013 წლებში ცვლილებების შესაბამისად, ზოგიერთი ვარიანტი შეიცავდა სხვადასხვა ფერის ემბლემებს.
2021 წელს, ქაბულის დაცემისა და ავღანეთის ისლამური საამიროს აღდგენის შემდეგ, საპროტესტო აქციები გაიმართა ჯალალაბადსა და სხვა ქალაქებში, სადაც მომიტინგეები აფრიალებდნენ ავღანეთის სამფეროვან დროშებს, რომლითაც აპროტესტებდნენ მის მოხსნას თალიბანის მმართველობის მიერ, თეთრის აღდგენის გამო.
სამფეროვანი დროშა ავღანეთის დელეგაციამ გამოიყენა 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე 2021 წლის 25 აგვისტოდან 5 სექტემბრამდე, ასევე 2021 წლის კრიკეტის T20 მსოფლიო თასზე 2021 წლის 26 ოქტომბრიდან 4 ნოემბრამდე, ორივე ქაბულის დაცემის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:დროშები კატეგორია:დროშები ქვეყნების მიხედვით
რიჩარდ ბახი
რიჩარდ ბახი (Richard Bach) (დ. 23 ივნისი, 1936 ) — პილოტი და საავიაციო მწერალი.
დაიბადა 1936 წლის 23 ივნისს აშშ-ში. დედა — რუთ ჰელენ შოუ, მამა — როლანდ რობერტ ბახი. რიჩარდი ცნობილი კომპოზიტორის, იოჰან სებასტიან ბახის შორეული შთამომავალია. 1955 წელს დაამთავრა ლონგ-ბიჩის სახელმწიფო კოლეჯი. მას ეკუთვნის მრავალი მოთხრობა, მათ შორის: „ერთი“, „ილუზია“, „აქედან ჩემი აზრი“, „თოლია ჯონათან ლივინგსტონი“ და სხვა. მისი ნაწარმოებები ძირითადად ფილოსოფიურია და ეხება ფრენას. მას დიდი წარმატება მოუტანა ნაწარმოებმა „თოლია ჯონათან ლივინგსტონი“ (1970), 2 წელიწადში გაიყიდა მილიონი ეგზემპლარი. მასზე ასევე გადაიღეს ფილმი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ილინოისელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
ბრაზილიის რეგიონები
ბრაზილიის რეგიონები — ბრაზილია იყოფა 5 რეგიონად (უწოდებენ ასევე მაკრორეგიონს). აღნიშნული დაყოფა მოხდა ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტის მიერ. დაყოფისას გათვალისწინებული იყო რეგიონის ბუნებრივი, ეკონომიკური, კულტურული, ისტორიული და სოციალური მახასიათებლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის რეგიონები
გრავე-სტრანი
გრავე-სტრანი (Greve Strand) — ქალაქი დანიაში, ზელანდიის რეგიონში, თავისივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტში. 2012 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 40 901 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი მდებარეობს კუნძულ ზელანდიის სამხრეთ ნაწილში, კოპენჰაგენის სიახლოვეს და მიეკუთვნება მის ურბანულ არეალს.
1960-იან წლებამდე ეს არეალი ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო იყო და ქალაქის ბიზნეს-ცენტრების უმრავლესობა სანაპირო გზის გასწვრივ იყო განლაგებული.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
იფნარი
სახელწოდება იფნარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სოფრონი I (იერუსალიმის პატრიარქი)
thumb|250px|წმინდა სოფრონი წმინდა სოფრონი I იერუსალიმელი  – იერუსალიმის პატრიარქი (634-638); მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 11 მარტი, ახალი სტილით - 24 მარტი.
ცხოვრება
წმინდა სოფრონ იერუსალიმელი დაიბადა დამასკოში. სიყრმიდანვე კეთილმსახურებით და მეცნიერების სიყვარულით გამორჩეულ სოფრონს ბრძენს ეძახდნენ. მომავალი პატრიარქი უმაღლეს სიბრძნეს მონასტერში, მეუდაბნოეებთან საუბრებში ეძებდა. ის ჩავიდა იერუსალიმში, წმინდა თეოდოსი დიდის მონასტერში და დაუახლოვდა იოანე მოსხს. მალე სოფრონი იოანეს სულიერი შვილი და მორჩილი გახდა. ისინი ერთად დადიოდნენ მონასტერში, იწერდნენ მამათა ცხოვრებებს. ამ ჩანაწერებისაგან შედგა ცნობილი წიგნი „ლიმონარი“, რომელსაც მეშვიდე მსოფლიო კრებამ მაღალი შეფასება მისცა.
სპარსელთა თავდასხმების გამო წმინდა იოანემ და სოფრონმა პალესტინა დატოვეს და ჯერ ანტიოქიაში, შემდეგ კი ეგვიპტეში წავიდნენ. ეგვიპტეში სოფრონი მძიმედ დაავადდა. მან მონაზვნობა გადაწყვიტა და იოანე მოსხმა ბერად აღკვეცა. წმიდა სოფრონის გამოჯამრთელების შემდეგ მოძღვარი და მოწაფე ალექსანდრიაში დარჩნენ. ისინი წმინდა პატრიარქმა იოანე მოწყალემ (ხს. 25 ნოემბერს) სიყვარულით მიიღო. წმინდა იოანე და სოფრონი მტკიცედ იცავდნენ მართლმადიდებლობას მონოთელიტთა ერესის შემოტევისაგან. ალექსანდრიაში წმინდა სოფრონმა აღწერა წმინდა უვეცხლოთა კვიროს და იოანეს (ხს. 31 იანვარს) ცხოვრება.
როცა ალექსანდრიას ბარბაროსები შემოესივნენ, წმინდა პატრიარქი იოანე წმინდა იოანე მოსხთან და სოფრონთან ერთად კონსტანტინეპოლში წავიდა, მაგრამ გზაში გარდაიცვალა. წმინდა იოანე და სოფრონი, თერთმეტ მონაზონთან ერთად, რომში ჩავიდნენ. რომში ღირსი იოანე მოსხიც გარდაიცვალა 622 წელს. მისი ცხედარი წმინდა სოფრონმა იერუსალიმში გადაასვენა და წმინდა თეოდოსის სავანეში დაასაფლავა.
628 წელს სპარსთა ტყვეობიდან დაბრუნდა იერუსალიმის პატრიარქი ზაქარია (609-632). მისი გარდაცვალების შემდეგ საპატრიარქო ტახტზე ავიდა წმინდა მოდესტოსი (632-634), (ხს. ძვ.სტ.18 დეკემბერს), მოდესტოსის შემდეგ კი პატრიარქად სოფრონი აირჩიეს.
ჩვენამდე მოაღწია პატრიარქ სოფრონის მიერ შედგენილმა თხზულებამ დოგმატიკაში, ლიტურგიის განმარტებამ, ღირსი მარიამ მეგვიპტელის (ხს. 1 აპრილს) ცხოვრებამ, 950-მდე ტროპარმა და სააღდგომო სტიქარონმა. ჯერ კიდევ მღვდელმონაზვნის ხარისხში მყოფმა სოფრონმა გადაამოწმა და გაასწორა საბაწმიდის მონასტრის ტიპიკონი. წმ. სოფრონის სამსაგალობლები შესულია თანამედროვე ტრიოდიონში.
ბოლშევიკები
ბოლშევიკები (большевики, წარმოებული სიტყვიდან „большинство, „უმრავლესობა“) იყვნენ რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის (რსდმპ) ფრაქცია, რომლებსაც 1903 წლის პარტიის მეორე ყრილობაზე მოუვიდათ განხეთქილება მენშევიკურ ფრაქციასთან.
შიდა პარტიულ არჩევნებში ბოლშევიკებმა მოიპოვეს გადამწყვეტი უმრავლესობა საიდანაც მომდინარეობს მათი სახელწოდება. საბოლოოდ ისინი გარდაიქმენენ საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიად. ბოლშევიკებმა ძალაუფლება ხელში აიღეს ოქტომბრის რევოლუციის შედეგად 1917 წელს და დააფუძნეს საბჭოთა კავშირი.
ბოლშევიკური ფრაქცია ჩამოაყალიბა ვლადიმერ ლენინმა, 1905 წლისთვის კი პარტია მასობრვი ორგანიზაციას წარმოადგენდა, რომელიც ძირითადად მუშებისგან შედგებოდა და იმართებოდა დემოკრატიული შიდა იერარქიით, დემოკრატიული ცენტრალიზმის პრინციპებით. ბოლშევიკურმა პარტიამ მოიპოვა მუშათა კლასის ავანგარდის პოზიცია ცარიზმის წინააღმდეგ რევოლუციურ ბრძოლაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:რუსეთის რევოლუცია კატეგორია:კომუნისტები
ბიფურკაცია (მდინარე)
მდინარის ბიფურკაცია — მდინარისა და მისი ხეობის გაყოფა ორ ტოტად, რომლებიც ქვემოთ აღარ ერთდებიან და სხვადასხვა აუზებს ერთვიან. ბიფურკაცია ზედაპირული წყლების მიერ ბრტყელი წყალგამყოფების წარეცხვის შედეგია. სეზონური ბიფურკაცია ხდება წყალდიდობის დროს, როდესაც წყალი მდინარის ერთი აუზიდან მეორე აუზში გადადის. ფართოდაა ცნობილი მდინარე ორინოკოს (სამხრეთი ამერიკა) სისტემის ბიფურკაცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მდინარეები
Bifurkation (Gewässer) Distributary Forkiĝo (rivera) Bifurcación de un río Suuhaara Árkvísl 分流 Растока Bifurcatie (geografie) Bifurkacja (geografia) Бифуркация рек Bifurkacija
ბურთი და მოედანი
სიუჟეტი
ფილმი ფეხბურთზე ფანატიკურად შეყვარებულ გულშემატკივარ ბუხჰალტერზე მოგვითხრობს, რომელიც მრავალ კურიოზულ, გაუგებრობით აღსავსე თავგადასავალში გაეხვევა, სანამ სასურველ მატჩზე მოხვდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1961 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:მოკლემეტრაჟიანი ფილმები კატეგორია:გუგული მგელაძის ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ტ (ასო)
ტ, ⴒ, Ⴒ, Ტ (ტარი) — ქართული ანბანის მეცხრამეტე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეერთე იყო). შეესაბამება კბილისმიერ ყრუ მკვეთრ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ სამასს (300).
მოხაზულობა
ტ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზებისა და წრის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში ტ მომრგვალებული კონტურის მქონეა. ნუსხურსა და მხედრულში იგი ქვედა სამ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
გალაქტომანანები
300პქ|მინი|მარჯვნივ|გალაქტომანანის მოლეკულის სტრუქტურული ფრაგმენტი, სადაც ნაჩვენებია მანოზის ჩონჩხი (ქვემოთ) და გალაქტოზის განშტოებული ნაშთი (ზემოთ). გალაქტომანანები — მანოზისა და გალაქტოზის ნაშთებისგან შემდგარი პოლისაქარიდები. გვხვდება პარკოსანთა ოჯახის მცენარეთა თესლებში (ასრულებენ ენდოსპერმის სათადარიგო ნივთიერების ფუნქციას) და სოკოებში; ყველაზე მეტად ცნობილია პარკოსანთა გალაქტომანანები („პარკოსანთა გუმფისები“). გუარისა (Cyamopsis tetragonoloba) და კერატის (Ceratonia siliqua) გალაქტომანანებს, რომლებსაც შესაბამისად „გუარანი“ და „კარობი“ ეწოდებათ, იღებენ სამრეწველო მასშტაბებით. მათ მოლეკულებს საფუძვლად უდევს β-D-მანოპირანოზის 1,4-ბმიანი ნაშთების ხაზური ჯაჭვები; ამ ნაშთთა ნაწილი (დაახლ. 50% გუარანში და დაახლ. 25% კარობში) მეექვსე პოზიციაში ჩანაცვლებულია α-D-გალაქტოპირანოზის ცალკეული ნაშთებით; პოლიმერული ჯაჭვის გასწვრივ ჩამნაცვლებელთა განაწილება არათანაბარია. პარკოსანთა გალაქტომანანები წარმოქმნიან ბლანტ წყალხსნარს, რომელიც გამოიყენება კოსმეტიკის წარმოებაში, კვებისა და სამედიცინო მრეწველობაში (ემულსიისა და სუსპენზიის სტაბილიზატორად); ქიმიურად უფრო მდგრად ნახევრად სინთეტიკურ წარმოებულებს (მაგ., ჰიდროქსიპროპილგუარანი) იყენებენ ნავთობის მოპოვების დროს.
სქოლიო
კატეგორია:პოლისაქარიდები
ჩურუკიტა-ჩიკიტა
ჩურუკიტა-ჩიკიტა (Churuquita Chiquita) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 510 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
ბუეი-არიბა
ბუეი-არიბა (Buey Arriba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გრანმის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 125 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ბაიამოდან სამხრეთით 30 კილომეტრში მდებარეობს.
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობია 452 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 31,327 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 69,3 ადამიანს კმ²-ზე.
ვეშაპის თანავარსკვლავედი
მინიატიურა|250px|ვეშაპი ვეშაპის თანავარსკვლავედი (Cetus) — ცის ეკვატორთან მდებარე თანავარსკვლავედი. მისი ორი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი შესაბამისად 2,0 და 2,5 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. ვეშაპის თანავარსკვლავედშია ცნობილი ცვალებადი ვარსკვლავი მირა; ჩანს საქართველოდანაც. ხილვადობის საუკეთესო პირობებია ოქტომბერში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ეკვატორთან მდებარე თანავარსკვლავედები
Polyrhachis hodgsoni
Polyrhachis hodgsoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბიუსტი
thumb|[[ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის ბიუსტი]] ბიუსტი (ფრანგ. buste < ლათ. bustum - კრემაციის ადგილი, საფლავის ძეგლი), ადამიანის გამოსახულება მკერდამდე (უმთავრესად პორტრეტული) მრგვალ ქანდაკებაში. საბოლოოდ ჩამოყალიბებული სახე მიიღო ძველ რომში, სადაც ბიუსტს დასადგმელი გაუკეთეს. შემდეგ ფართოდ გავრცელდა აღორძინების ეპოქასა და მომდევნო პერიოდში. პორტრეტულ ბიუსტს ქმნიდნენ: დასავლეთ ევროპაში — დონატელო, დეზიდერიო და ზეტინიანო, მინო და ფიეზოლე, ფრანჩესკო ლაურანა, ჯან ლორენცო ბერნინი, ჟან ანტუან ჰუდონი, ფრანსუა ოგიუსტ რენე როდენი, შ. დესპიო და სხვა. რუსეთში — ფედოტ  შუბინი,   სამუელ გალბერგი, ვერა მუხინა და სხვა, საქართველოში — იაკობ ნიკოლაძე,  ნიკოლოზ კანდელაკი, ნ. წერეთელი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქანდაკების სახეობები
ბიძგიასებრნი
ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ბაჰამის კუნძულები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაჰამის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბაჰამის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კუელაპი
კუელაპი – ციხესიმაგრე პერუში, ამასონასის რეგიონში. აშენებულია X საუკუნეში და ეკუთვნის ჩაჩაპოიასის კულტურას. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 000 მეტრზე.
კუელაპი 1843 წლამდე ყველასაგან მივიწყებული იყო, სანამ ის ხელახლა არ გაიხსნა. პირველად ის 1930 წელს შეისწავლეს ფრანგმა არქეოლოგებმა – ბორდელიემ და ლანგლუამ.
ციხესიმაგრე შედგება ერთმანეთზე დაშენებული გიგანტური პლატფორმებისაგან. პირველი პლატფორმის სიმაღლე 20 მეტრია, სიგრძე 400 მეტრი და გადაჭიმულია სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით. საბოლოო ჯამში, ეს პლატფორმები 600-მდე კონსტრუქციას შეიცავენ. მათს უმრავლესობაზე ამოტვიფრულია ფრინველები, რომლებიც თითქოს შენობას გარშემო უფრენენ. შენობაში შესასვლელად უნდა გაიარო ვიწრო ჭრილი ორ კედელს შორის, რომელიც 20 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს და სადაც მხოლოდ ერთი ადამიანი ეტევა ერთ ჯერზე.
კუელაპის გარშემო მდებარეობს სამი მომცრო ნაგებობა: ელ-ტინტერო, ლა-ატალაია, ელ-კასტილიო. ციხე-სიმაგრიდან არცთუ ისე შორს მდებარეობს არქეოლოგიური კომპლექსი გრან-ვილაია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ჩრდილოეთი რეგიონი (ბრაზილია)
მინი|250პქ|ბრაზილიის ჩრდილოეთი რეგიონი ჩრდილოეთი რეგიონი (Região Norte do Brasil) — ბრაზილიის ადმინისტრაციულ-სტატისტიკური რეგიონი. მოსახლეობა 15,02 მლნ. კაცი (2005). ფართობი 3.869.637 კმ². სიმჭიდროვე – 3,77 ად./კმ².
რეგიონის შემადგენლობა
რეგიონის შემადგენლობაში შედის შემდეგი შტატები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის რეგიონები
ჩურუკიტა-გრანდე
ჩურუკიტა-გრანდე (Churuquita Grande) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 273 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
ჯოზეფ კერვინი
ჯოზეფ კერვინი (დ. 19 თებერვალი, 1932) — ამერიკელი კოსმონავტი მფრინავი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1957). მუშაობდა ექიმად, მფრინავად. 1965 წლიდან იყო ნასა-ს კოსმონავტთა რაზმში. 1973 წლის 25 მაისიდან 22 ივნისამდე ჩ. კონრადთან და პ. ვეიცთან ერთად იფრინა კოსმოსში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
მოჰამედ ბაზუმი
მოჰამედ ბაზუმი (დ. 1 იანვარი, 1960) — ნიგერის პრეზიდენტი 2021 წლის 2 აპრილიდან 2023 წლის 26 ივლისამდე. დაამხეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად.
დაამთავრა შეიხ ანტა დიოპის უნივერსიტეტი. 1993-1995 და 2004-2009 წლებში იყო ეროვნული ასამბლეის წევრი. 1995-1996 წლებში ნიგერის საგარეო საქმეთა, კოოპერაციისა და აფრიკასთან ინტეგრაციის მინისტრი. ამავე თანამდებობას იკავებდა 2011 წლის 21 აპრილიდან 2015 წლის 25 თებერვლამდე. 2016-2020 წლებში ნიგერის შინაგან საქმეთა, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, დეცენტრალიზაციისა და ჩვეულებრივ და რელიგიურ საქმეებთა სახელმწიფო მინისტრი. არის პარტია „ნიგერიული პარტია დემოკრატიისა და სოციალიზმისთვის“ წევრი. პარტიის პრეზიდენტი 2013 წლიდან. ამავე პარტიის პრეზიდენტობის კანდიდატი 2020-2021 წლების საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნებში. პირველ ტურში ბაზუმიმ 1 879 629 (39,30%) მიიღო. მეორე ტურში მიიღო 2 501 459 ხმა (55,75%).
დავით X
დავით X (დ. 1482 — გ. 1526) — ქართლის მეფე 1505-1525, კონსტანტინე II-ის ძე.
მისი მეფობის დროს საქართველოს მეფე-მთავრებს შორის შინაფეოდალური ბრძოლა გრძელდებოდა, 1509 წლის აგვისტოში იმერეთის მეფემ ალექსანდრე II-მ დაიპყრო ქ. გორი და ქართლის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი, რომელიც დავით X-მ 1510-ში დაიბრუნა. დავით X-ს ებრძოდა და ქართლს არბევდა კახეთის მეფე გიორგი II (ავგიორგი). მის წინააღმდეგ ბრძოლა დავითის უმცროსმა ძმამ, ბაგრატ მუხრანბატონმა იკისრა. 1513 წელს, როდესაც ბაგრატმა ავგიორგი შეიპყრო, დავით X-მ კახეთის სამეფო გააუქმა და ქართლს შემოუერთა. გიორგი მეორის მემკვიდრე, მცირეწლოვანი ლევანი მისმა მომხრე თავადებმა გადამალეს.
1518 წელს ქართლს ირანელები შემოესიენ შაჰ ისმაილ I-ის მეთაურობით. დავით X-მ შაჰს მორჩილება აღუთქვა და ყოველწლიურად 300 საპალნე აბრეშუმის გადახდა იკისრა. კახეთის თავადებმა უფლისწული ლევანი მეფედ დასვეს. დავით X-მ კვლავ დაიპყრო კახეთი. ლევანი მაღნარის ციხეში გამაგრდა. დავით X-მ ალყა შემოარტყა ციხეს, მაგრამ ქართლში ოსმალთა რაზმის შემოსევის გამო იძულებული გახდა ალყა მოეხსნა და ქართლში დაბრუნებულიყო. ოსმალების განდევნის შემდეგ ლევანმა გაიმარჯვა. დავით X-მ ლევანი კახეთის მეფედ ცნო და მასთან მტრის წინააღმდეგ ერთობლივი ბრძოლის კავშირი დადო.
1522 წელს დავით X-მ უარი თქვა ისლამის მიღებაზე, რის გამოც ქართლს ისევ სპარსელები შეესივნენ. დავით მეფეს ისმაილ I-ის წინააღმდეგ თელეთის ბრძოლაში დამარცხება მოუწია, რის შემდეგაც თბილისის ციხეში ყიზილბაშები ჩადგნენ. 1524 წელს ისმაილ I-ის გარდაცვალების შემდეგ, დავით X-მ თბილისი აიღო და ქართლის საზღვრებში შემოსახლებული თურქმანები განდევნა. 1525 წელს ტახტი თავის ძმას — გიორგის გადასცა, თავად ბერად აღიკვეცა დამიანეს სახელით. მოგვიანებით მისმა ვაჟმა, ლუარსაბ I-მა შეძლო თავზე ქართლის გვირგვინის დადგმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1526 კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
უაკა-პუკლიანა
thumb|250px|უაკა-პუკლიანა უაკა-პუკლიანა (კეჩ. pucllay – თამაში, სათამაშო ადგილი) — კომპლექსი პერუში, ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის სანაპირო ზოლში. იგი წარმოადგენდა ლიმის კულტურის მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ და საცერემონიო ცენტრს, ალიზის უზარმაზარ პირამიდას, რომლის შექმნითაც, ქურუმთა წრემ პოზიციები განიმტკიცა. მისი აშენების პერიოდად მოაზარება ახ. წ. 200-700 წლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ევროპის ხელბურთის ფედერაცია
ფედრაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ვენაში.
ფედერაციის უმაღლესი ორგანოა კონგრესი, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იმართება. კონგრესებს შორის ფედერაციის საქმიანობას ხელმძღვანელობს აღმასრულებელი კომიტეტი. ფედერაციის ყოველდღიურ საქმიანობას უძღვებიან საშეჯიბრო, მსაჯთა, მეთოდური, საარბიტრაჟო, ტექნიკური, ქალთა, პლაჟის ხელბურთის და საფინანსო კომიტეტები. ამჟამად ფედერაციის პრეზიდენტია ტორ ლაინი (ნორვეგია).
ფედერაციის ოფიციალური ენებია: ინგლისური, ფრანგული და გერმანული.
ევროპის ხელბურთის ფედერაციის წევრები არიან 51 ქვეყნის ეროვნული ფედერაცია:
ქვეყნები
ევროპის ხელბურთის ფედერაცია ატარებს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები კატეგორია:ხელბურთი
საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი
საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი (საქპატენტი) — ინტელექტუალური საკუთრების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განმსაზღვრელი დამოუკიდებელი სახელმწიფო უწყება საქართველოში, რომელიც ჩამოყალიბებულია საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმით.
ფუნქციები და ობიექტები
საქპატენტი ახორციელებს ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებების სამართლებრივ უზრუნველყოფას ინტელექტუალური საკუთრების სფეროში, არეგულირებს ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებზე უფლებების წარმოშობისა და განხორციელების სამართლებრივ მექანიზმებს და ხელს უწყობს ქვეყანაში ინტელექტუალური საკუთრების დაცვის სისტემის განვითარებასა და სრულყოფას.
საქპატენტი თავის საქმიანობას წარმართავს საქართველოს კონსტიტუციით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, საქართველოს საპატენტო კანონის, „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის , „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონის , „საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის შესახებ“ საქართველოს კანონის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის, „ცხოველთა და მცენარეთა ახალი ჯიშების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და სხვა სამართლებრივი აქტების შესაბამისად.
საქპატენტი შეიმუშავებს ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ კონონებსა თუ საკანონმდებლო აქტებს. ამ მიმართულებით მოქმედი კანონმდებლობა სრულ თანხვედრაშია საერთაშორისო სტანდარტებთან.
ძირითადი საქმიანობა
საქპატენტის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი ინტელექტუალური საკუთრების გლობალურ სისტემაში ქვეყნის სრულფასოვანი ჩართვა და ინტეგრირებაა. ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებია:
ისტორია
1992 წლის 1 მაისიდან დაიწყო ფუნქციონირება საქართველოს საპატენტო სამსახურმა საქპატენტი, რისი საფუძველიც იყო იმავე წლის 16 მარტის საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის მიერ დამტკიცებული დებულებები:
1994 წელს საქართველო გახდა ინტელექტუალური საკუთრების მსოფლიო ორგანიზაციის (WIPO) დამფუძნებელი კონვენციის წევრი. იმავდროულად საქართველო მიუერთდა სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციას და შეთანხმებას საპატენტო კოოპერაციის შესახებ.
1998 წელს საქართველოს პარლამენტმა ნიშნების საერთაშორისო რეგისტრაციის მადრიდის შეთანხმების პროტოკოლთან საქართველოს მიერთების რატიფიცირება მოახდინა.
ამავე წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით, საქართველოს საპატენტო უწყება გარდაიქმნა საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნულ ცენტრად „საქპატენტი“ და ჩამოყალიბდა, როგორც საჯარო სამართლის იურიდიული პირი.
1999 წელს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო ინტელექტუალური საკუთრების დაცვის სფეროს მარეგულირებელი 6 კანონი:
დაკავშირებული სასაზღვრო ღონისძიებების შესახებ“;
2001 წელს საქართველო მიუერთდა WIPO-ს შეთანხმებებს საავტორო უფლებების შესახებ და შესრულებებისა და ფონოგრამების შესახებ (ბერნის კონვენცია და რომის კონვენცია).
2002 წელს საქართველო შეუერთდა WIPO-ს საავტორო უფლებების ხელშეკრულებას, ასევე — WIPO-ს შესრულებებისა და ფონოგრამების ხელშეკრულებას WCT; WPPT.
2003 წელს საქართველო შეუერთდა საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის ნიცის შეთანხმებას ნიშნების რეგისტრაციის მიზნებისათვის, ასევე — სამრეწველო ნიმუშების საერთაშორისო რეგისტრაციის შესახებ ჰააგის შეთანხმებასა და ჰააგის შეთანხმების ჟენევის აქტს სამრეწველო ნიმუშების საერთაშორისო რეგისტრაციის შესახებ.
2004 წელს საქართველო შეუერთდა ადგილწარმოშობის დასახელებების დაცვისა და მათი საერთაშორისო რეგისტრაციის შესახებ ლისაბონის შეთანხმებას და საერთაშორისო კონვენციას შემსრულებლების, ფონოგრამების დამამზადებლებისა და სამაუწყებლო ორგანიზაციების უფლებათა დაცვის შესახებ (რომის კონვენცია).
2005 წელს საქართველო შეუერთდა ბუდაპეშტის ხელშეკრულებას საპატენტო პროცედურების მიზნებისათვის მიკროორგანიზმთა დეპონირების საერთაშორისო აღიარების შესახებ.
2006 წელს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო ორი ახალი კანონი „მცენარეთა ახალი ჯიშების დაცვის შესახებ” და “ცხოველთა ახალი ჯიშების შესახებ”.
2008 წელს საქართველო შეუერთდა მცენარეთა ახალი ჯიშების დაცვის საერთაშორისო კონვენციას (UPOV-ის კონვენცია).
2016 წელს საქართველო გახდა ინტელექტუალური საკუთრების მსოფლიო ორგანიზაციაში (WIPO) ადგილწარმოშობის დასახელებების დაცვის ლისაბონის შეთანხმებისა და ამავე შეთანხმების ჟენევის აქტის სამუშაო ჯგუფის თავმჯდომარე. ამავე წელს საქართველო არჩეულ იქნა WIPO-ს CEBS-ის ჯგუფის კოორდინატორად, რომელიც ითვალისწინებს ჯგუფის ხელმძღვანელობას მომდევნო წლის განმავლობაში.
2018 წელს გაფორმდა შეთანხმება საქართველოსა და შვეიცარიის კონფედერაციას შორის გეოგრაფიული აღნიშვნების, ადგილწარმოშობის დასახელებებისა და წარმოშობის წყაროს აღნიშვნების ურთიერთაღიარებისა და დაცვის შესახებ.
2019 — ხელი მოეწერა საქართველოსა და დიდი ბრიტანეთის და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს შორის სტრატეგიული პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შეთანხმებას, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ეძღვნება მხარეთა შორის ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტების სამართლებრივი დაცვის საკითხებს, რაც, ასევე, მოიცავს გეოგრაფიული აღნიშვნების ურთიერთდაცვას. ხელი მოეწერა საქართველოს მთავრობასა და ევროპის საპატენტო ორგანიზაციას (EPO) შორის ევროპული პატენტების ვალიდაციის შესახებ შეთანხმებას.
2021 წელს საქართველო მეორედ აირჩიეს WIPO-ს CEBS-ის ჯგუფის კოორდინატორად, რომელიც ითვალისწინებს ჯგუფის ხელმძღვანელობას მომდევნო წლის განმავლობაში.