cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მთის ღანძილი
გავრცელებულია ევროპაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში იზრდება ტყეებსა და ტყისპირებზე, მდელოებზე, ძირითადად მთის ზედა სარტყელში.
იჭმევა მოხარშული და დამწნილებული, გამოიყენება სურავანდის საწინააღმდეგოდ.
სქოლიო
კატეგორია:ხახვი
მთის ფაუნა
მთის ფაუნა — ცხოველთა ერთობლიობა, რომელიც მთამაღალზე მოსახლეობს. მთის ფაუნის ჩამოყალიბებისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა გამყინვარების პერიოდში ჰავის ცვალებადობას. აცივების დროს სიცივის მოყვარული ცხოველები იჭრებოდნენ სამხრეთში, ხოლო კლიმატის გათბობისთანავე ნაწილი მთებზე სახლდებოდა, ნაწილი კი ისევ ჩრდილოეთისკენ იხევდა. ამით აიხსნება, რომ ზოგი ჩრდილოეთი ევროპული ცხოველი ეთიოპიის მთებში გვხვდება, ხოლო ციმბირული სახეობების მსგავსი ფორმები კი — კუნძულ იავაზე და ა. შ. საქართველოში მთის ფაუნა კარგადაა წარმოდგენილი კავკასიონის მთამაღალზე და ალაგ-ალაგ — მცირე კავკასიონზე; ესენია ჯიხვი, ნიამორი, არჩვი, პრომეთეს მემინდვრია, თოვლა მემინდვრია, შურთხი, მაღრანი, ალპური ჭვინტა, მთის ტოროლა, რქოსანი ტოროლა, მთის მწყერჩიტა, ბატკანძერი, ორბი, სვავი, მთის არწივი, შავარდენი. ამავე ადგილს აღწევენ კავკასიური გრძელკუდა კბილთეთრა, დიდი ცხვირნალა, ყურდიდა მღამიობი, გუდაურის მემინდვრია, მელა, მგელი, თეთრყელა კვერნა, დედოფალა, კაკაბი, მებორნე, შავულა და სხვა ცხოველი. ქვეწარმავლებიდან მთამაღალს აღწევს გველისა და ხვლიკის ზოგიერთი სახეობა. ამავე ადგილების მდინარეებში იცის კალმახი. მთამაღალზე ბევრია ნაირგვარი მწერი, ზოგიერთი მოლუსკი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფაუნა
მამედ აღა შაჰტახტინსკი
მამედ აღა შაჰტახტინსკი (Məmməd ağa Məmməd Tağı Sultan oğlu Şahtaxtinski; დ. 10 ივნისი, 1846 წელი, ერევანი, სომხეთი — გ. 2 დეკემბერი, 1931 წელი, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ენათმეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.
ცხოვრება და განათლება
მამედ აღა შაჰტახტინსკი დაიბადა 1846 წლის 10 ივნისს აზერბაიჯანულ ოჯახში, სოფელ შაჰტაქსტში, ერევანი, სომხეთი. ის მუსლიმად აღიზარდა და ბავშვობაში რელიგიურ სკოლაში სწავლობდა. ის სწავლობდა ტფილისის მამაკაცთა კლასიკურ გიმნაზიაში, რომელიც დაამთავრა 1863 წელს. შემდეგ კი უმაღლესი განათლება სანქტ-პეტერბურგში მიიღო. 1869 წელს მამედმა დაამთავრა ლაიფციგის უნივერსიტეტი და შეისწავლა ფილოსოფია, ისტორია და სამართალი. 1873 წელს იგი ჩაირიცხა École des langues orientales-ის კურსზე, მაგრამ იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო რუსეთში 1875 წელს მამის გარდაცვალების გამო.
1890-იანი წლების დასაწყისამდე მამედი მუშაობდა ჟურნალისტად და აქვეყნებდა სტატიებს რუსულ გაზეთებში Moskovskie Vedomosti, Novoe Vreemia და ა.შ. 1891-1893 წლებში ის დაინიშნა გაზეთ „კასპიანის“ რედაქტორად.
მამედმა თბილისში აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთის გამოშვება სცადა, თუმცა ეს მცდელობა დაბლოკა იმპერატორის ცენზურამ 1898 წელს. შაჰტახტინსკი შემდეგ დაბრუნდა პარიზში, არაბული, სპარსული და თურქული ენების შესასწავლად Collège de France-სა და École pratique des hautes études-ში.
კარიერა
მან გააკრიტიკა ისლამური ფანატიზმი, რომელიც მისი აზრით იყო მთავარი დაბრკოლება აზერბაიჯანული კულტურის განვითარებაში და შეუთავსებელი იყო პროგრესის იდეასთან. მან ასევე უარყო პან-თურქიზმი, პოპულარული თეორია იმდროინდელ თურქულენოვან მეცნიერებსა და პოლიტიკურ აქტივისტებს შორის. ის იყო მშვიდობისმყოფელთა შორის 1905– 1907 წლებში სომხურ-თათრული სისხლიანი ხოცვა-ჟლეტის დროს.
1907 წელს ის აირჩიეს რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად ერევნის გუბერნიიდან. სათათბიროს დაშლის შემდეგ მუშაობდა სანქტ-პეტერბურგში დაფუძნებულ გაზეთ „რუსიაში“, რომლის რედაქტორი მაშინ პიოტრ სტოლიპინი იყო. 1908-1918 წლებში შაჰტახტინსკი საცხოვრებლად გადავიდა ახლო აღმოსავლეთში. იმავდროულად წერდა სტატიებს „Turkestan Times“-ისთვის. ამავე დროს ის მუშაობდა რუსეთის საელჩოში ოსმალეთის იმპერიაში 1909-1912 წლებში მთარგმნელად. 1919 წელს ის დაბრუნდა მაშინდელ დამოუკიდებელ აზერბაიჯანში და დაიწყო მუშაობა პროფესორად ახლად დაარსებულ აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
ანბანის რეფორმის წინადადება
შაჰტახტინსკი იყო იმ მრავალრიცხოვან მეცნიერთა შორის, რომლებიც აზერბაიჯანული ენის ანბანის და სპარსულ-არაბული დამწერლობის რეფორმის განხორციელებას ცდილობდნენ.
1879-1903 წლებში შაჰტახტინსკიმ შექმნა რამდენიმე მოდელი აზერბაიჯანულისთვის, ზოგიერთი მათგანი რომაული იყო, თუმცა არცერთი მათგანი არ გამოუყენებიათ პრაქტიკაში. იგი დაესწრო აღმოსავლეთის ხალხთა კონგრესს 1920 წელს და იყო თარჯიმანი. 1923 წელს შაჰტახტინსკი იყო სპეციალური ოთხკაციანი კომიტეტის წევრი, რომლებმაც შეიმუშავეს ახალი რომაული დამწერლობის ანბანი აზერბაიჯანულისთვის, როგორც ჩანს, შაჰტახტინსკის ერთ-ერთ ძველ მოდელზე დაყრდნობით. ეს რეფორმა მან დაიცვა ბაქოში (1926) პირველ თურქულ კონგრესზე .ახალი ანბანი 1928 წელს შეიმუშავეს და გამოიყენებოდა 1939 წლამდე. შემდეგ ეს ანბანი შეიცვალა კირილიცით.
გარდაცვალება
შაჰტახტინსკი გარდაიცვალა 1931 წლის 2 დეკემბერს, ბაქოში, აზერბაიჯანი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
მოაბი
მინი|რეგიონი ძვ. წ. აღ. 830 წელს მოაბი — ისტორიული ქვეყანა დასავლეთ იორდანიაში. იხსენიება ძველ აღთქმაში, რომლის მიხედვითაც მოაბელები ლოტის შთამომავლები არიან. მოაბელი ქალი, სახელად რუთი, ბიბლიის ერთ-ერთი წიგნის მთავარი პერსონაჟი, იყო დავით მეფის დიდი ბებია.
მოაბელთა (ერთ-ერთი ქანაანელი ტომი) ძვ. სახელმწიფო, სავარაუდოა, რომ წარმოიშვა ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარში მდინარე იორდანეს აღმოსავლეთ ნაპირსა და მკვდარი ზღვის სანაპიროზე. საუკუნეების მანძილზე ეომებოდა პალესტინისა და სამხრეთ სირიის სახელმწიფოებს. ძვ. წ. IX–X საუკუნეებში მოაბი ისრაელ-იუდეველთა სახელმწიფოში შევიდა (მაგრამ აქაბის სიკვდილის შემდეგ დამოუკიდებლობა მოიპოვა (4 მეფ.3:4).). მოაბი განსაკუთრებით გაძლიერდა მეშას მეფობის დროს (ძვ. წ. IX საუკუნე). ძვ. წ. VIII საუკუნის II ნახევარში ასურეთს მორჩილებდა. მოაბის რელიგიური პანთეონიდან ცნობილია უზენაესი ღვთაება ქემოში, რომელსაც ადამიანებს სწირავდნენ. თაყვანს სცემდნენ აგრეთვე ბაალ-ფეორს. იყენებდნენ ფინიკიურ დამწერლობას.
Cherrytree Records
Cherrytree Records — ამერიკული ხმისჩამწერი ლეიბლი და Interscope Records-ის რეკვიზიტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
Rhytidoponera trachypyx
Rhytidoponera trachypyx — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
ხილბუენა
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Rhytidoponera trachypyx
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ოქტომბერი 2011
პორტალი:ახალი ამბები
10
ოჯახი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ოჯახი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მთისძირი
მთისძირი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მუგუთი (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
მაწანწალა რასმუსი (1981 წლის ფილმი)
მაწანწალა რასმუსი (Rasmus på luffen) — 1981 წლის შვედური ფილმი, რომელიც ასტრიდ ლინდრენის მოთხრობის მაწანწალა რასმუსის მიხედვითაა გადაღებული. რეჟისორი ოლლე ჰელბომია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის ფილმები კატეგორია:შვედური ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:შვედურენოვანი ფილმები
მულდართა
მულდართა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ქეშელთის თემი). მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ქეშელთის (ლიახვის აუზი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1900 მეტრი, ჯავიდან 24 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქეშელთის თემის სოფლები
აცინანანის ტროპიკული ტყე
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მადაგასკარში
ბლატნიცა
ბლატნიცა (Блатница) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 233 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
აკრის შტატი
მინი|left|200პქ|აკრი აკრის შტატი (Acre; AC) — შტატი ბრაზილიაში. შტატის სტატუსი მიიღო 1962 წელს, მდებარეობს ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარეების ჟურუას და პურუსის სათავეებში.
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მთის შროშანი
მთის შროშანი (Lilium szovitsianum) — მრავალწლოვანი ბოლქვიანი ბალახოვანი მცენარე შროშანისებრთა ოჯახისა. მისი ღერო ხშირფოთლიანია, სიმაღლე 1 მ აღწევს. აქვს ფართო ლანცეტა ფოთლები, მტევნებად შეკრებილი ან უფრო იშვიათად მარტოული ყვავილები. ყვავილსაფრის ფოთლები გოგირდისფერია, შიგნითა მხრიდან მოფენილია მუქი მეწამული წინწკლებით.
გავრცელებულია საქართველოს ყველა მაღალმთიან რაიონში, გვხვდება აგრეთვე ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ანატოლიაში. იზრდება ტყისპირებზე, ნაკაფებსა და ბუჩქნარებში, მთის შუა და ზედა სარტყელში; გვხვდება აგრეთვე სუბალპურ მაღალბალახეულობაში. მეტად ლამაზი დეკორატიული მცენარეა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შროშანისებრნი
თედო რაზიკაშვილი
თედო პავლეს ძე რაზიკაშვილი (დ. ივლისი, 1869, ჩარგალი, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 იანვარი, 1922, ხელთუბანი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი, დაკრძალულია თბილისში, დიდუბის პანთეონში) — ქართველი მწერალი. ვაჟა-ფშაველასა და ბაჩანას ძმა.
ბიოგრაფია
ექვსი წლის შეიყვანეს ჩარგლის დაწყებით სკოლაში. 1889 წელს დაამთავრა გორის სამასწავლებლო (საოსტატო) სემინარია. 1890-1905 წლებში იყო ხელთუბნის სკოლის მასწავლებელი. 1905 წელს რევოლუციური საქმიანობისათვის სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს, მაგრამ მანიფესტმა მოუსწრო. 1906 წელს სახლკარი გადაუწვეს. ერთხანს ფშავში იმალებოდა. ვერაგულად მოკლეს ხალხის მტრებმა.
1890 წლიდან ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში სისტემატურად იბეჭდებოდა რაზიკაშვილის ლექსები, მოთხრობები, პუბლიკაციური წერილები და სხვა. რაზიკაშვილმა განიცადა ხალხოსნების გავლენაც, მაგრამ როგორც მწერალი აღიზარდა სამოციანელების, განსაკუთრებით ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებით პრინციპებზე. მის ნაწარმოებებში ჩაქსოვილია სამოციანელთა პროგრამული იდეები (მოთხრობები:„კოდალა“, 1900; „ცასწაალამ როგორ მოიხვეჭა სახელი“, 1906; ლექსი „ვაი ისე თუ სოფელმა...“, 1893 და სხვა). რაზიკაშვილის შემოქმედების მთავარი თემებია:პატრიოტიზმი (ლექსები: „ძმასთან მიწერილი“, 1891; „არაგვს“, 1898; „აკაკის“, 1919; მოთხრობა „ცირცელი“, 1899 და სხვა), ადამიანის რაობა და მისი ამქვეყნიური დანიშნულება (ლექსები: „ელეგია“, 1891; „გამხნევდით“, 1892; პოემა „შავი ფიქრები“, 1891 და სხვა), რევოლუციური სინამდვილე (ლექსები: „რაღა დროს ტკბილი ხმებია“, „გაზაფხული“, ორივე 1905; მოთხრობები: „ყორანი“, დაიბეჭდა 1934; „აშუღი მიმინო“, 1902; „გაზაფხულის სუნი“, 1905; „მოვლენ! მოვლენ!“, 1906 და სხვა).
1922 წელს მოკლეს ყაჩაღებმა სოფ. ხელთუბანში. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 1922 კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ოჯახი (ბიოლოგია)
ოჯახი (familia) — ბოტანიკისა და ზოოლოგიის სისტემატიკური კატეგორია, რომელშიც აერთიანებენ საერთო წარმოშობის მონათესავე გვარებს. მაგალითად, წიფლისებრთა ოჯახში გაერთიანებულია გვარები: წიფელი, მუხა, წაბლი და სხვა; ძაღლისებრთა ოჯახში — გვარები: ძაღლი, მელა, ყარსაღი და სხვა. ზოგ ოჯახში თითო გვარია (ბროწეულისებრნი, იხვნისკარტასებრნი და სხვა). დიდ ოჯახებს ქვეოჯახებად ყოფენ. მონათესავე ოჯახებს რიგში აერთიანებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა კატეგორია:მცენარეთა სისტემატიკა
დათო პაპუაშვილი
დათო პაპუაშვილი (დ. 15 სექტემბერი, 1942, თბილისი) — ქართველი მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.
1963 წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კოტე (რ. სტურუას, გ. ქავთარაძის „ბრალდება“), გურამ შელია (კ. ბუაჩიძის „ეზოში ავი ძაღლია“), ჯამბაზი ალე ჰოპი (ა. სულაკაურის „სალამურა“), სამსონი (გ. სუნდუკიანის „პეპო“), მთქმელი (თ. ჭილაძის „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“), ფაინშტეინი (ა. ჩხაიძის „სამიდან ექვსამდე“), კეიტსბი, ოსვალდი (შექსპირის „რიჩარდ III“, „მეფე ლირი“) სილიბისტრო (მ. ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძე“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „გია მიდის ყამირზე“ (1963), „საერთო კედელი“ (1972),„წკიპურტები“(თანამშრომელი, ქურდი, 1973), „თვალი პატიოსანი“ (1976), „მონანიება“ (1984) და სხვ. თეატრისა და კინოს მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მორინ სტეპლტონი
ლუიზ მორინ სტეპლტონი (Maureen Stapleton დ. 21 ივნისი, 1925 — გ.  13 მარტი, 2006) — ამერიკელი კინოს და თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. გაიზარდა ირლანდიელი კათოლიკეების ოჯახში.მამა ალკოჰოლიკი იყო და მისი მშობლები ადრე დასცილდნენ ერთმანეთს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი
ნეკრესის ნაქალაქარის კომპლექსი — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში.
მდებარეობს სოფლიდან აღმოსავლეთით 4-6 კილომეტრ მანძილზე, ნეკრესის ანტიკური და ადრეული შუა საუკუნეების ხანის ნაქალაქარი თარიღდება ძვ.წ. II - ს - ახ. წ. IV-VII საუკუნით. ნაქალაქარი შედგება შემდეგი ნაგებობებისგან: ცეცხლის ტაძარი, „ჭაბუკაურის“ სატაძრო კომპლექსი, „ნაგებების“ უბნის სამეკლესიანი ბაზილიკა „ნაგებების“ უბნის მარანი და მასთან დაკავშირებული სამეურნეო სათავსები და ქვითკირის ზღუდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Rhytidoponera turneri
Rhytidoponera turneri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სულხან ბარათაშვილი
სულხან გერმანოზის ძე ბარათაშვილი (დ. 29 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 17 სექტემბერი], 1821, თბილისი ―  გ.   25 აგვისტო [ ძვ. სტ. 13 აგვისტო] , 1866, სოხუმი) — ქართველი ისტორიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. სწავლობდა პეტერბურგის კადეტთა კორპუსში. საფუძვლიანად შეისწავლა ევროპული ენები და ისტორიის ლიტერატურა. 1840 წელს დაუახლოვდა მ. ბროსეს. 1841 წელს პეტერბურგიდან დაბრუნების შემდეგ გაზეთ "კავკაზში" გამოაქვეყნა წერილები საქართველოს ისტორიაზე. 1865–1871 წლებში პეტერბურგში დაიბეჭდა ხუთ წიგნად მისი "საქართველოს ისტორია", უძველესი დროიდან XIII საუკუნემდე. საქართველოს წარსული აქ განხილულია მსოფლიო ისტორიის ფონზე. ავტორი იზიარებდა თვალსაზრისს ისტორიის პროცესზე გეოგრაფიული გარემოს განმსაზღვრელი გავლენის შესახე, განიცდიდა ინგლისელი ისტორიკოსის ჰ. ბოკლის შეხედულებების გავლენას. უმთავრეს ყურადღებას უთმობდა პოლიტიკური მოვლენების გადმოცემას, მაგრამ არც ქვეყნის შინაგანი ისტორიის საკითხებს ტოვებდა უყურადღებოდ.
ქართულ ისტორიოგრაფიაში ახალი სიტყვა თქვა სულხან ბარათაშვილმა. იგი ქართული ისტორიის პერიოდიზაციის გააზრებისას არსებითად ევროპულ ტრადიციას ეყრდნობოდა. საქართველოს ისტორიის წერისას მან მოიმარჯვა პერიოდიზაციის პროგრესულ მოდელს - ისტორიის სამწვრიანი დაყოფა. სულხან ბარათაშვილმა პირველად დაყო ქართული ისტორია სამ პერიოდად: ძველი, შუა საუკუნეები და ახალი ისტორია. მისი თვალსაზრისით, ძველი ისტორია მთავრდებოდა და ახალი იწყებოდა IV საუკუნეში ქრისტიანობის გავრცელებით. ეს თარიღი ძალიან უახლოვდებოდა მსოფლიო ისტორიის პერიოდიზაციის იმ ვარიანტს, რომელიც მიჯნად ძველ ისტორიასა და შუა საუკუნეებს შორის იღებდა ქრისტიანობის ლეგიტიმაციას, მილანის ედიქტს.
შუა საუკუნეების დასარულად სულხან ბარათაშვილი იღებდა XV საუკუნის მიწურულს - ერთიანი საქართველოს დაშლას. ეს ფაქტი კვლავ უახლოვდება მსოფლიო ისტორიის პერიოდიზაციას (კონსტანტინოპოლის დაცემა 1453 წელს და გეოგრაფიული აღმოჩენები 1492 წელს).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1821 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1866 ს
მიხეილ ბარათაშვილი
მიხეილ პეტრეს ძე ბარათაშვილი (ბარათაევი) (დ. 25 იანვარი, 1784, ქალაქი სიმბირსკი, ― გ. 30 ივლისი, 1856, ბარატაევკა, სიმბირსკის გუბერნია) — ქართველი ისტორიკოსი, ქართული მეცნიერული ნუმიზმატიკის ფუძემდებელი, ქართული და აღმოსავლური მონეტების კოლექციონერი.
ბიოგრაფია
1809 წლის 5 თებერვალს ბარათაევი ომში მიღებული ჭრილობების გამო შტაბს–როტმისტრის ჩინში მყოფი გადადგა სამსახურიდან სრული პენსიით. 1810 წელს მან ჯვარი დაიწერა საიდუმლო მრჩევლის (ტაინი სოვეტნიკის) ქალზე, ალექსანდრა ნიკოლოზის ასულ ჩოგლოკოვაზე და ბარათაევკაში დაფუძნდა. მაგრამ 1812 წლის სამამულო ომის პერიოდში, როცა რუსეთს ნაპოლეონის ჯარები შემოესია, იგი სხვა ყოფილ სამხედროებთან ერთად სიმბირსკის სახალხო ლაშქარში გაწევრიანდა და სამშობლოში მხოლოდ 1914 წლის გაზაფხულზე დაბრუნდა.
1815–1835 წლებში მიხეილ ბარათაშვილი სიმბირსკის თავადაზნაურობის წინამძღოლი იყო. 1815 წლის 21 დეკემბერს იგი გახდა სიმბირსკის მაზრის თავადაზნაურობის, ხოლო 1820 წლის 1 იანვრიდან გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლი. ამ პოსტზე მიხეილი სამ–სამი წლის ვადით ხუთჯერ აირჩიეს და 15 წლის მანძილზე თავდადებითა და უანგაროდ ემსახურებოდა სიმბირსკის გუბერნიის მოსახლეობას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ხელმძღვანელობით 1818 წლის 3 მარტს დაარსებული ქალთა ქრისტიანული მოწყალების საზოგადოება, ხოლო 1820 წლის 2 მაისს – თავადაზნაურ ღარიბ ქალთა შრომისმოყვარულთა სახლი. ეს სახლი შემდეგში გადაკეთდა დედოფალ ელისაბედის სახელობის მეორე თანრიგის ქალთა სასწავლებლად, რომლის დარბაზს ამშვენებდა მიხეილის პორტრეტი წარწერით: „სიმბირსკის შრომისმოყვარულთა სახლის ფუძემდებელი მ. პ. ბარათაშვილი (ბარათაევი)“. მეტად მნიშვნელოვანი იყო, აგრეთვე, მიხეილის ინიციატივისა და ზრუნვის შედეგად, თავადაზნაურთა შეწირულებებით შეგროვილი სახსრებით, 1834 წლის 18 თებერვალს სიმბირსკის გიმნაზიის პანსიონის გახსნა. წლების განმავლობაში მიხეილ ბარათაშვილი იყო სიმბირსკის გიმნაზიის პირველი ზედამხედველი, შემდეგ კი საპატიო მზრუნველი, 1835 წლის პირველ ნახევრამდე.
მიხეილ ბარათაევმა სიმბირსკში დააარსა მასონთა ლოჟა სახელწოდებით „სათნოების გასაღები“, რომელიც ექვემდებარებოდა ლოჟა „ასტრეას“. რუსეთში არსებული მასონური სალონების საქმიანობასა და მიმართულებებს იგი ჯერ კიდევ გენერალ ჩაპლიცთან სამსახურის პერიოდში გაეცნო, მაგრამ მასონთა რიგებში მხოლოდ 1816 წელს გაერთიანდა. ამ წელს იგი გახდა პეტერბურგის „შეერთებული მეგობრების“ მასონური სალონის წევრი. იმავე წელს, მოსკოვში, ამ სალონის რუსული ენის განყოფილების გახსნისას მიხეილი ოსტატის მოადგილედ აირჩიეს. მასონური სალონი სიმბირსკში მან პეტერბურგის მთავარი სალონის – „ასტრეას“ დავალებით დააარსა და თავადვე გახდა მისი ხელმძღვანელი – „დიდი მამამთავარი“. ამ თანამდებობაზე სალონის წევრებმა იგი დაუსწრებლად აირჩიეს.
ხაშურის კოშკი
ხაშურის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ხაშურის ცენტრალურ ნაწილში. თარიღდება XVIII საუკუნით.
კოშკს ჰქონდა თავდაცვითი მნიშვნელობა, ასევე გამოიყენებოდა საცხოვრებლად. იგი საგვარეულო კუთვნილება იყო. ეკუთვნოდათ ხიდირბეგიშვილებს.
კოშკი ცილინდრული ფორმისაა (დიამეტრი 9 მ.). ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, მიწიდან 3 მ. სიმაღლეზე. კარი თაღოვანია, მისი ნაპირები ქვიშაქვისაა. სართულები ერთმანეთს კედელში დატანებული კიბით უკავშირდება. პირველ სართულს ნიშები და 6 სათოფური აქვს. მეორე სართულზე 6 ნიშია, თითოეულში ორ-ორი სათოფური, ჩრდილოეთით ბუხარი და ორი სარკმელია. მესამე სართულზე 8 ნიშია, თითოეულში 2-2 სათოფური. სამხრეთით და ჩრდილოეთით ბუხრებია. მეოთხე სართულზე სათოფურები და ოთხი ნისკარტა სალოდეა. აქ აივნებზე გასასვლელი სამი კარია – აღმოსავლეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით შემორჩენილია აივნების ძელების ბუდეები. კოშკის ფასადზე, შესასვლელის თავზე აგურის წყობაში ცისფერი მოჭიქული ქვებით გამოყვანილია ჩაღრმავებული ჯვარი.
ელი
ისტორია
ელის შემოჭრისა და დამკვიდრების ცდა საქართველოში დაკავშირებული იყო მომთაბარე ხალხების (სელჩუკები, მონღოლები, თურქმანები) შემოსევებთან. XI საუკუნიდან ისინი ბრძოლით იკავებდნენ მცირე აზიისა და ამიერკავკასიის ტერიტორიას. საქართველოში ელიის ჩამოსახლება იქცა სეფიანთა დინასტიის შაჰების პოლიტიკად, რომლის მიზანი იყო ქართული ფეოდალური მიწათმფლობელობისა და სახელმწიფოებრიობის მოსპობა.
შაჰ-აბას I-მა ელი დიდ მასებად ჩაასახლა მის მიერ გაჟლეტილი და ირანში გადასახლებული კახელების მიწა-წყალზე. ქართულ ფეოდალურ საზოგადოებაში ფეხს იკიდებდა ნახევრად პატრიარქალური, ნახევრად ფეოდალური წყობის, ეთნიკურად უცხო სოციალური ძალა, რომლის ჩამორჩენილი ეკონომიკური ბაზა (ექსტენსიური მეურნეობა, ფეოდალური მიწათმფლობელობის ზრდადაუსრულებელი ფორმები) საფუძველს აცლიდა საქართველოს სამიწათმოქმედო მეურნეობის ინტენსიურ დარგებს და გადაგვარებით ემუქრებოდა ადგილობრივ სოციალურ-პოლიტიკურ წყობილებას.
საქართველოში განსახლებული ყიზილბაშური ტომებიდან ცნობილია: ჯავანშირი, ქეშალუ, ნაჯბადილი, არახლუ, დემურჩი, აჰმადლუ, ჰასანლუ და სხვა. ამ ტომების ძირითად სოციალურ უჯრედებს ოიმახი და ობა ეწოდებოდა. ელის განსახლებული იყო სახელმწიფო, სამეფო და საფეოდალო მიწებზე. საქართველოს ხელისუფლება ფისკალური და სამხედრო მიზნებისათვის 3 წელიწადში ერთხელ ატარებდა ელის აღწერას. XVIII საუკუნიდან შესამჩნევი გახდა ელის მკვიდრბინადრულ ცხოვრებაზე გადასვლის ტენდეცია. ელის სამეურნეო და სოციალური პროგრესი საქართველოში უფრო სწრაფი ტემპით განვითარდა, ვიდრე მის მონათესავე ირანსა და ანატოლიიის თურქმანულ ტომებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:აზიის ისტორიული ეთნიკური ჯგუფები
სანაძლეო (მოთხრობა)
სანაძლეო (Пари) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1888 წლის 30 დეკემბერს დაიწერა. პირველად, 1889 წლის 1 იანვარს, გაზეთ „პეტერბურგის გაზეთი“-ს 355-ე ნომერში გამოქვეყნდა.
ისტორია
1888 წლის 17 დეკემბერს ანტონ ჩეხოვმა სერგეი ხუდეკოვისგან „პეტერბურგის გაზეთისათვის“ მოთხრობის შეკვეთა მიიღო, რომლის წერაც მან მალევე დაიწყო. ამის შესახებ მან წერილით შეატყობინა ალექსეი სუვორინს. 1888 წლის 22 დეკემბერს დაიწერა მოთხრობა „მეწაღე და უწმინდური ძალა“, რომელიც 1888 წლის 25 დეკემბერს „პეტერბურგის გაზეთში“ (№ 355, გვ. 2) გამოქვეყნდა.
როდესაც ალექსეი სუვორინმა გაიგო, რომ ჩეხოვი მოთხრობას წერს არა მისთვის ან მისი გაზეთისთვის „ახალი დრო“, ძლიერ განაწყენდა. ამის შედეგად ჩეხოვი მას შეპირდა, რომ ახალი 1889 წლისათვის მისი „ახალი დროსთვისაც“ დაწერდა ზღაპარს. 1888 წლის 23 დეკემბერს ჩეხოვმა სუვორინს აცნობა, რომ „გუშინ ღამით“ მან დაიწყო ამ ზღაპრის წერა, ხოლო 1888 წლის 30 დეკემბერს ჩეხოვმა სუვორინს უკვე მზა მოთხრობა გაუგზავნა. 1889 წლის 1 იანვარს სამნაწილიანი მოთხრობა სატაურით „ზღაპარი“ გაზეთ „ახალ დროში“ (№ 4613, გვ. 1-2) დაიბეჭდა.
1901 წელს, ადოლფ მარქსის თხზულებათა კრებულში დასაბეჭდად გამზადებული მოთხრობის სახელი ჩეხოვმა „სანაძლეო“-თი შეცვალა, პირველ ორ თავში მრავალრიცხოვანი ცვლილებები შეიტანა. მაგალითად, მან შეცვალა იმ მწერლების სახელები, რომელთა წიგნებსაც საპყრობილეში გამომწყვდეული იურისტი კითხულობდა (შექსპირი, ბაირონი, ჰომეროსი, ვოლტერი, გოეთე), სიტყვით „კლასიკოსები“; მოაშორა ფრაზა: „მის მიერ წაკითხული ბოლო წიგნი სერვანტესის „დონ-კიხოტი“ იყო, ხოლო ბოლოს წინა ტოლსტოის „რაშია ჩემი რწმენა“. თუმცა ყველაზე არსებითი ცვლილება მესამე ნაწილის მთლიანად წაშლა იყო, რაც მოთხრობის არსს მთლიანად ცვლიდა. 1903 წელს ჩეხოვმა ახსნა, თუ რატომ გააკეთა ეს: „როდესაც კორექტურას ვკითხულობდი, მე ეს დასასრული ძალიან არ მომეწონა […], არასაკმარისად ცივად და მკაცრად მომეჩვენა“.
ანტონ ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, უნგრულ, პოლონურ და სერბო-ხორვატულ ენებზე ითარგმნა.
კრიტიკა
ვ. ალბოვის თქმით, 1880-იანი წლების ბოლოს ჩეხოვი „უიმედო, ნაღვლიან განწყობაზე“ იმყოფებოდა, რადგან „სანაძლეოს“ გმირები მთელ კაცობრიობას სძულს. ალექსანდრე გოლდენვეიზერმა 1901 წლის 16 სექტემბერს თავის დღიურში ჩაწერა, რომ მოთხრობა „სანაძლეო“ ლევ ტოლსტოის „ჩანაფიქრის ორიგინალურობითა და წერის ოსტატობით“.
ეკრანიზაცია
thumb|ჟ. რენოს მოთხრობა „უცნაური სანაძლეო“ ჟურნალში „Весь мiръ“, 1911 წელი
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
კიროვი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
კიროვი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, დარჩელის თემი (სოფლები: დარჩელი, კიროვი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრი, ზუგდიდიდან 25 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 859 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩერნოგოროვო
ჩერნოგოროვო (Черногорово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 2209 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ძველი ქართული ენის ძეგლები (ხანმეტი, ჰაემეტი, სანნარევი)
ძველი ქართული ენის ძეგლები სამ ჯგუფად იყოფა: ხანმეტი, ჰაემეტი და სანნარევი. ეს დაყოფა ემყარება იმას, თუ რომელი პრეფიქსები გამოხატავენ მეორე სუბიექტურსა და მესამე ობიექტურ პირებს.
„ხანმეტი“ ეწოდება ისეთ წერილობით ძეგლებს, რომლებშიც მეორე სუბიექტური და მესამე ობიექტური პირების ნიშნად ხ — პრეფიქსია გაბატონებული. ხ — პრეფიქსი გვაქვს აგრეთვე ზედსართავი სახელისა და ზმნიზედის უფროობითი ხარისხის ფორმებსა და ი - პრეფიქსიანი ვნებითი გვარის ზმნებში. ისეთ ტექსტებს, სადაც ზემოთ დასახელებულ ფორმებში ჰ - იხმარება, ჰაემეტი ჰქვია, ხოლო სანნარევს უწოდებენ წერილობით ძეგლებს, რომლებშიც სუბიექტური მეორე და ობიექტური მესამე პირების მაწარმოებლად დ თ ტ ძ ც წ ჯ ჩ ჭ თანხმოვანთა წინ ს - პრეფიქსი დასტურდება.
ყველაზე ძველია ხანმეტი ტექსტები (V ს. - VIII ს-ის I ნახევარი). ჰაემეტი ტექსტების უძველესი ნიმუშია წყისის წარწერა (616-619 წ.). სანნარევი ტექსტები IX საუკუნიდან გვხვდება.
უძველესი ჰაემეტი ხელნაწერი აღმოაჩინა და 1923 წელს გამოსცა აკაკი შანიძემ. მანვე შექმნა „ხანმეტის“ ანალოგიით ტერმინი ჰაემეტი და აღმოჩენილ ტექსტს უწოდა „ჰაემეტი ლექციონარი“.
ჰაემეტი ტექსტები დაცულია H - 1329 ხელნაწერში, რომელიც პალიმფსესტს წარმოადგენს. ამ ხელნაწერის 53 ფურცელი ინახებოდა სოფელ იფარში (მესტიის რაიონი). ეს ხელნაწერი ნაშთია ოდესღაც დიდი მოცულობის წიგნისა, რომელიც 400-მდე ფურცელს შეიცავდა. ენობრივი და პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით ძეგლი VIII საუკუნის მეორე ნახევრისაა.
ხანმეტი ძეგლები
1920 წელს გამოქვეყნდა აკაკი შანიძის მონოგრაფია: „სუბიექტური პრეფიქსი მეორე პირისა და ობიექტური პრეფიქსი მესამე პირისა ქართულ ზმნებში“. მკვლევარმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ ხ-არ, (მო)-ხ-უალ, (მო)-ხ-უედ ზმნებში მეორე სუბიექტური პირის ნიშნად დასტურდება ხ -. 1923 წელს „ტფილისის უნივერსიტეტის მოამბის“ II ტომში დაიბეჭდა ა. შანიძის გამოკვლევა „ნაშთები მესამე პირის ობიექტური პრეფიქსის ხმარებისა ხმოვნების წინ ქართულ ზმნებში“. ავტორის ვარაუდით ხ - პრეფიქსი ადრე მესამე სუბიექტური პირის ნიშნადაც უნდა ყოფილიყო გამოყენებული, რასაც ადასტურებს ნაზმნარი სახელი ხერთვისი (ხ-ე-რთ-ვ-ი-ს) და მცხეთისა  და ბოლნისის წარწერებში დადასტურებული ისეთი ზმნური ფორმები, როგორიცაა ხეყავ, შეხეწიე, შეხუაბთ.
ტერმინი „ხანმეტი“ პირველად გიორგი მთაწმიდელის ნარედაქციევი ოთხთავის ანდერძში გვხვდება:
მკვლევართა აზრით საბაწმიდური ოთხთავი არის ის რედაქცია, რომელიც შეიმუშავეს პალესტინაში, საბაწმინდის ლავრაში. აზრთა სხვადასხვაობას იწვევდა ტერმინი ხანმეტი. ზოგს იგი კომენტარად (თარგმანებად) მიაჩნდა (მ. ბროსე), ზოგს - დანართად (დიმიტრი ბაქრაძე), ზოგს - სრულ სახარებად (ალექსანდრე ცაგარელი), ზოგს — გეოგრაფიულ სახელად ან ფრიად ძველად (თედო ჟორდანია), ზოგს — ხანძთად (მოსე ჯანაშვილი). აკაკი შანიძის გამოკვლევებმა ცხადყო, რომ ხანმეტი ოთხთავი, გიორგი მთაწმიდლის ანდერძის მიხედვით, ისეთი ტექსტის აღმნიშვნელად იხმარება, სადაც მეორე სუბიექტური და მესამე ობიექტური პირების პრეფიქსად, აგრეთვე ზედსართავ სახელთა და ზმნიზედათა უფროობითი ხარისხის ფორმებში და ი —პრეფიქსიანი ვნებითის ფორმებში ხ — გვხვდებოდა. მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც ხ — აღარ გამოითქმებოდა, ამ ტიპის ტექსტების აღმნიშვნელად შექმნეს ზუსტი და მარჯვე ტერმინი ხანმეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ენა
ნოგყაუ (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
ნოგყაუ — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი), მდებარეობს გუდისის ქედის კალთაზე, მდინარე ღრამულის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, ჯავიდან 8 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
ტრანსკონტინენტური ქვეყნების სია
აქ მოცემულია ქვეყნების სია რომლებიც ერთზე მეტი კონტინენტზე მდებარეობს, ზოგჯერ ასეთ სახელმწიფოებს ტრანსკონტინენტურ ქვეყნებს უწოდებენ. სახელმწიფოს ორ კონტინენზე ყოფნის კრიტერიუმები მრავალგვარია, ქვეყანა ტრანსკონტინენტურად ითვლება გეოგრაფიული ან გეოლოგიური თვალსაზრისით. მეორე მხრივ, არსებობს პოლიტიკური, ეკონომიკური თუ კულტურული კრიტერიუმები. ტრანსკონტინეტური ქვეყნის ყველაზე კარგი მაგალითია, რუსეთი, ქვეყნის ისტორიული ბირთვი ევროპულია, მოსახლეობის უმრავლესობა (72%) სწორედ ევროპაში ცხოვრობს, რუსეთის ევროპულ ნაწილშია კულტურული დაწესებულებების უმრავლესობა, ეკონომიკური ობიექტები და პოლიტიკური ინსტიტუტები (მაგ. დედაქალაქი მოსკოვი სწორედ ევროპაშია), თუმცა ქვეყნის ტერიტორიის 71 % სწორედ აზიაში მდებარეობს.
აფრიკა და აზია
[[File:TransAfrica.PNG|thumb|
]]
საზღვარი აზიის და აფრიკის კონტინენტებზე იწყება სუეცის არხიდან (ეგვიპტე). შემდგომ საზღვარი მიუყვება სუეცის ყურეს, წითელ ზღვას და ადენის ყურეს. წითელ ზღვაში არსებული ჰანიშის კუნძულები მდებარეობს აფრიკაში, თუმცა მას იემენი აკონტროლებს, იემენის კუნძული სოკოტრაც აფრიკაში მდებარეობს, ამის მიუხედავად იემენი ტრანსკონტინენტურ სახელმწიფოდ არ განიხილება.
ეგვიპტე
ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ორი მთლიანად აზიის კონტინენტზე მდებარეობს, ეს ტერიტორიები სინაის ნახევარკუნძულზეა მოქცეული. ეგვიპტის ორი საგუბერნატორო ტრანსკონტინენტური ტერიტორიაა, ტრანსკონტინენტურ ქალაქად ითვლება დასახლებული პუნქტი სუეციც.
აზია და ევროპა
- - - სადავო სახელმწიფო საზღვარი კასპიის ზღვაზე ]]
დასავლური წყაროები, როგორიცაა, ნაციონალური გეოგრაფიული საზოგადოება, როგორც წესი, აცხადებს, რომ ევროპა აზიის საზღვარი იწყება, ურალის მთებიდან, შემდგომ საზღვარი მიუყვება მდინარე ურალს, საზღვარი გრძელდება კავკასიონის წყალგამყოფ ქედზე რომელიც კასპიის ზღვიდან, შავ ზღვამდე გრძელდება. ეს განსაზღვრება ილუსტრირებულია ამ სექციაში, თუმცა ევროპა-აზიის საზღვრის სხვა ვარიაციებიც არსებობს.
აზერბაიჯანი
ჩრდილო აზერბაიჯანის რაიონების საზღვრები მიუყვება კავკასიონის წყალგამყოფ ქედს. ხუთი ოლქი მთლიანად ევროპულ ნაწილშია მოქცეული, ჰიზის ოლქი კი ევროპა-აზიის საზღვარზე მდებარეობს და ორივე კონტინენტზე თანამბარი ტერიტორია უკავია, ამიტომ აზერბაიჯანი ტრანსკონტინენტურ ქვეყნად ითვლება. აზერბაიჯანი გაწევრიანებულია ევროპის საბჭოში.
ყაზახეთი
ყაზახეთის პროვინციის საზღვრები მდინარე ურალს არ მიუყვება. ორი პროვინცია ატირაუსი და დასავლეთ ყაზახეთის პროვინცია არის ტრანსკონტინენტური ტერიტორია. პროვინციის დედაქალაქი ატირაუ მდინარე ურალის მეშვეობით შუაზე იყოფა, სწორედ ამის გამო ეს დასახლებული პუნქტი ტრანსკონტინენტური ქალაქია. ატირაუს პროვინციის ძირითადი ნაწილი სწორედ აზიაში მდებარეობს.
რუსეთი
რუსეთის ევროპული რეგიონების საზღვრები გადის ურალის მთებზე და მდინარე ურალზე. რუსეთის ტერიტორიის საკმაოდ მცირე ნაწილი (არანაკლებ 300 კმ ²), კავკასიონის წყალგამყოფის, უკიდურეს სამხრეთით მდებარეობს და ეს ტერიტორია აზიად განიხილება. ქალაქი ორენბურგი მდებარეობს მდინარე ურალზე, ეს დასახლებული პუნქტი ტრანსკონტინენტურ ქალაქდ ითვლება. რუსეთი ევროპის საბჭოს წევრია.
თურქეთი
[[File:TransAmerica.PNG|thumb|
]] სამი თურქული პროვინცია მთლიანად ევროპაშია, ხოლო ჩანაქკალე და სტამბოლი არის ტრანსკონტინენტური პროვინციები. თურქეთის პროვინციების უმრავლესობა აზიაში მდებარეობს. თურქეთი ტრანსკონტინენტურ ქვეყნად ითვლება.
პანამა
პანამა გეოგაფიულ და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით მთლიანად ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტს ეკუთვნის. მას შემდეგ რაც აიგო პანამის არხი, მოხდა კონტინენტის ორად გაყოფა, პანამის ერთი ნაწილი ჩრდილოეთ ამერიკის ხოლო მეორე სამხრეთ ამერიკის ტერიტორიაზე მოექცა. პროვინციების ნაწილი სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე მოექცა, სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზევეა ქალქ პანამის გარკვეული ნაწილიც. სწორედ ამ ფაქტორების გათვალისწინებით პანამა ტრანსკონტინენტური სახელმწიფოა.
სქოლიო
Limites de l'Europe
ჰარი პოტერი და საიდუმლო ოთახი (ვიდეო თამაში)
„ჰარი პოტერი და საიდუმლო ოთახი“ (Harry Potter and the Chamber of Secrets) — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც ეფუძნება ამავე სახელწოდების რომანს და ფილმს. გამოსცა Electronic Arts-მა 2002 წელს შემდეგი პლატფორმებისთვის:Game Boy Advance, Game Boy Color, Microsoft Windows, Xbox, PlayStation, PlayStation 2, GameCube, Mac OS X. ეს იყო უკანასკნელი თამაში სერიიდან, რომელიც გამოვიდა Game Boy Color-ზე ჩრდილოეთ ამერიკაში და ასევე უკანასაკნელი თამაში გამოსული PlayStation-ის პლატფორმაზე.
სიუჟეტით, მეგობრების სამეული (ჰარი, რონი და ჰერმიონი) მოგზაურობს ჰოგვორტსის სასახლესა და მის სარდაფებში. თამაშის მსვლელობისას ასევე რომანში განვითარებული მოვლენებიც მეორდება.
ის დადებითად მიიღო სათამაშო პრესამ. ჯერემი სოულის მიერ შექმნილ თამაშის საუნდტრეკს წილად ჰხვდა ბრიტანული აკადამიის თამაშების ჯილდო "თამაშის მუსიკის კატეგორიაში".
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Electronic Arts-ის თამაშები კატეგორია:Warner Bros. Interactive Entertainment-ის თამაშები კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები კატეგორია:თამაშები ჰარი პოტერის შესახებ კატეგორია:EyeToy-ის თამაშები კატეგორია:Game Boy Advance-ის თამაშები კატეგორია:GameCube-ის თამაშები კატეგორია:Game Boy Color-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები კატეგორია:Mac OS-ის თამაშები კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები კატეგორია:RenderWare-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები იზომეტრიული გრაფიკით კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში კატეგორია:Griptonite Games-ის თამაშები კატეგორია:Unreal Engine-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები კატეგორია:Aspyr Media-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox-ის თამაშები კატეგორია:Game Boy Color-ის თამაშები
ნოემბერი 2011
პორტალი:ახალი ამბები
2011
ბარათხევი
ბარათხევი ― მდინარე ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ოცხის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 11 კმ, აუზის ფართობი 52,2 კმ². სათავე აქვს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2425 მ. მიედინება წიწვიანი და შერეული ტყეებით შემოსილ ღრმა და ვიწრო ხეობაში. მდინარე ოცხეს ერთვის აბასთუმნის ქვემოთ. აქვს 42 პატარა შენაკადი, რომელთა საერთო სიგრძეა 45 კმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ოცხის შენაკადები
ყორნისკლდე
ყორნისკლდე, საყორნისკლდე — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების არხოტისწყლისა და წყაროსთავის (ასის სათავეები) წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე 2933 მ. აგებულია ქვედაიურული ასპიდური და თიხიანი ფიქლებით, წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვებით, კვარცისა და დიაბაზის — დაიკებით. ყორნისკლდის დასავლეთ კალთა ციცაბოა. შემოსილია ალპური ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
Rhytidoponera tyloxys
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იცხოკ ლეიბუშ პერეცი
იცხოკ ლეიბუშ პერეცი (יצחק־לייבוש פרץ; დ. 30 მაისი [ ძვ. სტ. 18 მაისი], 1851, ზამოსტიე, პოლონეთი — გ. 3 აპრილი [ ძვ. სტ. 21 მარტი] , 1915, ვარშავა, პოლონეთი) — ებრაელი მწერალი, თანამედროვე ებრაული ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. წერდა ებრაულ ენასა და იდიშზე. 1890-იან წლებში საფუძველი ჩაუყარა პერიოდულ გამოცემებს იდიშზე („ებრაული ბიბლიოთეკა“, „ლიტერატურა და ცხოვრება“). მისი პირველი თხზულებები დაიბეჭდა 1875 წელს. ავტორია ლექსებისა, მოთხრობებისა, ფელეტონებისა, დრამატული და პუბლიცისტური თხზულებებისა. 1900-იან წლებში მის შემოქმედებაში ჭარბობს რომანტიკული საწყისები („ხასაიდური მოთხრობები“ (1900), „ხალხური თქმულებები“ (1904–1909) და სხვა).
სქოლიო
კატეგორია:ებრაელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
დიულევო (პაზარჯიკის ოლქი)
დიულევო (Дюлево) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 253 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ალექსის ფანჩულიძევი
ლიტერატურა
პაატა ნაცვლიშვილი, „ალექსი ფანჩულიძე — კიდევ ერთო ქართველი ოლიმპიელი“, „ოლიმპიელი“, №35, 2013.
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
ფარახეთი
ფარახეთი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალი ჩორდი, სევა, შარდომეთი, ჭიბრევი). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრის სიმაღლეზე, ონიდან 13 კილომეტრში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაზიგინა
ნაზიგინა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ყემულთის თემი), მდებარეობს მდინარე ფაწის   ხეობაში. ზღვის დონიდან 1350 მეტრი, ჯავიდან 15 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყემულთის თემის სოფლები
ყორულდაში
ყორულდაში — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების ყორულდაშისა (ცხენისწყლის სათავე) და ვოიშურის (ენგურის სათავე) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 3075 მ. ყორულდაში აგებულია ზედაიურული კირქვებით, მერგელებით, თიხებითა და ქვიშაქვებით. მთა შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
იუდეის მეფეთა სია
იუდეის მეფეთა სია - აქ წარმოდგენილია იუდეის მეფეთა სია მათი მეფობის წლების მიხედვით.
ლიტერატურა
ა. ბათოშვილი, ებრაელი ხალხის ისტორიიდან, თბ., 1991 წელი, გვ. 82-158; 457.
პერეპეჩინო
პერეპეჩინო (Перепечино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 12 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
შტუტგარტი
შტუტგარტი (Stuttgart) — ქალაქი გერმანიაში, მდინარე ნეკარის ნაპირზე. ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. 606,588 ათასი მცხოვრები (2010 წლის 31 დეკემბრის მიხედვით). ქვეყნის მნიშვნელოვანი ინდუსტრიის, საფინანსო და კულტურის ცენტრი.
ეკონომიკა
შტუტგარტის სამრეწველო აგლომერაცია იძლევა ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის მრეწველობის პროდუქციის დაახლოებით 1/3-ს. ქალაქი დიდი სატრანსპორტო კვანძია. განვითარებულია მანქანათმშენებლობის, მ. შ. ავტომშენებლობა („Daimler AG-ის“, ‎„Mercedes-Benz-ის“ და „Porsche-ს“ ქარხნები), ელექტროტექნიკა („Robert Bosch GmbH-ისა“ და „სტანდარდ ელეკტრიკ ლორენცის“ ქარხნები), ზუსტი მექანიკა და ოპტიკა („კოდაკი“, „ცაის იკონი“), სამხედრო იარაღისა და აღჭურვილობის წარმოება, პოლიგრაფიის, კვების, საფეიქრო, სამკერვალო, ტყავის, ფეხსაცმლის მრეწველობა. შტუტგარტზე გადის ნავთობსადენი. Hewlett-Packard-სა და IBM-ს ასევე შტუტგარტში აქვთ თავისი ევროპული სათავო ოფისები.
კულტურა
შტუტგარტის ცენტრში ძველი ქალაქია; მის ჩრდილოეთით სწორკუთხა კვარტალებიანი რაიხე ფორშტადტის რაიონია (XV საუკუნის II ნახევარი), რომლის ცენტრიცაა მოედანი შოლსპლატცი.
ხუროთმოძღვრული ძეგლები:
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები * კატეგორია:გერმანიის ფედერალური მხარეების დედაქალაქები
Rhytidoponera versicolor
Rhytidoponera versicolor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
CH-47 Chinook
Boeing CH-47 Chinook — მძიმე ტვირთმზიდი შვეულმფრენი ორ ძრავიანი როტორთა ტანდემით. მისი მაქსიმალური სიჩქარით 315 კილომეტრი/საათში იყო ყველაზე სწრაფი მისი თანამედროვე (1960-იანი წლების) შვეულმფრენებს შორის. იგი ერთ-ერთია იმ ეპოქის მცირერიცხოვანი თვითმფრინავებიდან C-130-სა და UH-1 'Huey'-სთან ერთად, რომელიც კვლავაც იწარმოება და აქტიურად მოიხმარება. დღეისათვის გამოშვებულია 1 179-ზე მეტი ეგზემპლარი. მისი ძირითადი ფუნქციებია ჯარისა და არტილერიის გადაადგილება და მათი მიწოდება ბრძოლის ველზე. ამ შვეულმფრენის სამხედრო ვერსიებს შეუძლიათ დასხდნენ წყალზეც.
Chinook დააპროექტა და თავდაპირველად აწარმოებდა Boeing Vertol ადრეულ 1960-იანებში. შვეულმფრენს ამჟამად აწარმოებს Boeing Integrated Defense Systems. Chinook-ებს იყენებს კიდევ 16 ქვეყანა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ქვეყანა იყენებს უფრო დიდ შვეულმფრენებს, როგორიცაა რუსული Ми-26, Chinook რჩება ერთ ერთ ყველაზე მძიმე ტვირთმზიდავ შვეულმფრენად, რომელსაც იყენებენ მისი უდიდესი ოპერატორები - აშშ-ის არმია და სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები.
Hit (ალბომი)
Hit — პიტერ გებრიელის 2003 წლის კრებული. ორდისკიანი გამოცემის პირველ დისკში Hit შეტანილია მუსიკოსის ჰიტები, ხოლო მეორე დისკში, Miss - სიმღერები, რომლებიც არ იყო პოპულარული, მაგრამ მოყვარულების მცირე რაოდენობის მიერ ითვლება კარგ სიმღერებად.
სიმღერების სია
* ეს არის სინგლის ვერსია, ფრაზის „Whistling tunes we're kissing baboons in the jungle“ გამეორებით პირველი მისამღერიდან. ** მიუხედავად იმისა, რომ ანოტაციებში მითითებულია, როგორც რადიოს ვერსია, „Steam“ სინამდვილეში იგივეა, რაც ალბომის ვერსიაში.
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ გებრიელის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2003 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:უდიდესი ჰიტების ალბომები კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტივ ლილიუაიტის პროდიუსერობით
Supper's Ready
„Supper's Ready“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სიმღერა. მისი სტუდიური ვერსია შეტანილია 1972 წლის ალბომში Foxtrot. კონცერტებზე სიმღერა სრულდებოდა რამდენიმე წლის მანძილზე. საკონცერტო ჩანაწერები შეტანილია ალბომებში Seconds Out (1977), Genesis Archive 1967-75 და Genesis Live 1973–2007. გადამუშავებული ვერსია მოხვდა გიტარისტ სტივ ჰეკეტის 2012 წლის ალბომში Genesis Revisited II.
ინტერვიუში პიტერ გებრიელი ამბობდა: „Supper's Ready“ არის „პირადი მოგზაურობა, რომელიც სრულდება ბიბლიაში იოანეს გამოცხადების ნაწყვეტებით - და ამით დავასრულებდი.“
სტრუქტურა
თითქმის 23 წუთის ხანგრძლივობის კომპოზიცია იყოფა შვიდ სექციად. რამდენიმე მუსიკალური და ლირიკული თემა კვლავ მეორდება. მელოდია I სექციიდან ფლეიტის სახით II და III სექციებში ჟღერს. I სექციის მისამღერის მელოდია ახალი ტექსტით ჩნდება VI სექციაში. II სექციის ნაწყვეტი VI სექციაში ბრუნდება და VII სექციის ძირითად ღერძს წარმოადგენს.
როგორც პროგრესული როკის ჟანრის უამრავი პიესა, სიმღერა რამდენიმეჯერ იცვლება - ტემპის, რიტმის, ლეიტმოტივის, ინსტრუმენტული ნაწილისა და განწყობის მხრივ.
ავტორობა
სიმღერის ავტორებად მითითებულები არიან ტონი ბენქსი, ფილ კოლინზი, პიტერ გებრიელი, სტივ ჰეკეტი და მაიკ რეზერფორდი. სხვადასხვა ინტერვიუში ბენქსი აღნიშნავდა, რომ მას ეკუთვნის რამდენიმე მუსიკალური პროგრესია, რომელიც ჯერ კიდევ სტუდენტობისას გამოიგონა. გებრიელი ტექსტების ავტორია. კოლინზი სავაუდოდ არანჟირების ავტორია და აგრეთვე იმუშავა ამა თუ იმ სექციის ერთმანეთთან შეერთებაზე.
სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ მოფრინდა
„სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ მოფრინდა“ (Karlsson på taket flyger igen) — რიგით მეორე წიგნი კარლსონის შესახებ ზღაპრების სერიაში. მისი ავტორია ასტრიდ ლინდგრენი.
Supper's Ready
სქოლიო
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები კატეგორია:1972 წლის სიმღერები კატეგორია:პროგრესული როკ-სიმღერები
სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ მოფრინდა
სიუჟეტი
ბიჭუნა ბრუნდება სოფლიდან, სასკოლო არდადეგების შემდეგ. მისი ოჯახის წევრები იძულებულები არიან, გაემგზავრონ სხვადასხვა მიზეზით. სახლში რჩება ფრეკენ ბოკი - მკაცრი შინაბერა ქალბატონი, რომლის მორჯულებას საკუთარ თავზე კარლსონი იღებს. თავდაპირველად იგი მას ისეთ შთაბეჭდილებას შეუქმნის, თითქოს სახლში ნამდვილი მოჩვენება ცხოვრობს და შეშინებული ’’შინამტანჯველი’’ (ასე მას უწოდებს კარლსონი) ტელევიზიის მისამართით აგზავნის წერილს, რომელშიც სთავაზობს, გადაიღონ სპეციალური გადაცემა ამ მოვლენის შესახებ. ამასთან მას ამოძრავებს კონკურენციის ფაქტორი - მის დას, ფრიდას, ასევე სწამს მოჩვენებების არსებობის და ირწმუნება, რომ მასთან ასევე სტუმრობდნენ მოჩვენებები.
მაგრამ მოგვიანებით ნათელი ხდება, თუ ვინ აშინებდა ფრეკენ ბოკს. კამათისა და ჩხუბის შემდეგ, ’შინამტანჯველი’ პოზიციებს თმობს და, ნაწილობრივ არბილებს საკუთარ ხასიათს. ტელევიზიიდან სტუმრად მოსული თანამშრომელი კი დიდ ინტერესს იჩენს მის მიერ მომზადებული სოუსის მიმართ (რომელსაც კარლსონი საწამლავს ადარებს) და ფრეკენ ბოკს ტელეეკრანზე მოხვედრის ალტერნატიულ გზას სთავაზობს - კულინარიულ გადაცემაში სოუსის წარდგენით. შინ დაბრუნებულ ოჯახთან ერთად კარლსონი ერთ-ერთ საღამოს სწორედ ამ გადაცემას უყურებს.
ედუარდ უგულავა
ბიოგრაფია
1999 წელს დაამთავრა კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი ლიტერატორის სპეციალობით. 2004 წელს დაამთავრა მასმედიისა და საზოგადოებრივი კომუნიკაციების ინსტიტუტი მაგისტრატურის ხარისხით. მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, ასევე - რედაქტორად გამომცემლობა „ეროვნული მწერლობა“ და „მერანი“. 2015-2018 წლებში მუშაობდა კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის „ღვინის თეატრის“ დირექტორად. 2020 წლიდან არის „რუსთავის გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის დრამატული თეატრის“ ლიტერატურული ნაწილის ხელმძღვანელი. ავტორია ხუთი პოეტური კრებულისა: „გულში შენ ხარ!“, „ეს შენა ხარ-მომავალი ჩვენი!“, „თუ გეყვარება...“, „ვერცხლის ტყვიები“, „შენ რომ არა...“. 2016 წელს გახდა წმინდა ილია მართლის (ჭავჭავაძის) გაზეთ „ივერიის“ სახელობის პროზა-პოეზიის პრემიის ლაურეატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჩალაძეები
მინი|235x235პქ|ჩალაძეთა საგვარეულო დროშა (2013) მინი|340x340პქ|ჩალაძეთა საგვარეულო გერბი (2013) ჩალაძეები — რაჭული წარმოშობის საგვარეულო. ძირითადად გავრცელებულია თბილისში, რაჭაში, რუსთავში და კახეთში. საქართველოში 1000 ყველაზე გავრცელებული გვარიდან 534-ე ადგილს იკავებს.
წარმოშობა
„ჩალა“ (ბზე) მეტსახელია გვარებში: ჩალაძე, ჩალაშვილი, ჩალაური. გადმოცემით, ჩალაძეთა წინაპრები სიდამონიძეები ყოფილან, ქართლიდან ბატონს გაქცევიან და პირველად ნაკიეთში ჩასახლებულან. საბუთებში მოხსენიებულია მამასახლისი ბერო ჩალაძე, მეუღლე მართა, ვაჟი მამუკა, ქალიშვილი ანა (ბორბალო 1823 წ., სცსსა, ფ 254 I, 802, ფურ. 77-83); ტფილისის მაზრის სოფელ ბორბალოს მცხოვრებ, საბატონო ყმას ბერუა ჩალაძეს დაებადა ვაჟი კანონიერის ცოლის დავითას ასულ მართასგან. რაჭაში ცხოვრობენ სოფლებში: საკაო, ურავი, უწერა, ძეგლევი, ნაკიეთი.
ისტორია
გვარი „ჩალაძე“ ონის მუნიციპელიტეტის სოფელ ძეგლევის ერთ-ერთი მკვიდრი გვარია. წყაროებში ძეგლევი მოიხსენიება XVIII საუკუნიდან. სოფელში მოსახლეობის რიცხოვნობა ეტაპობრივად მცირდებოდა და ჩალაძეები ძირითადად ნაკიეთში, ნაწილი კი ურავში დასახლდა.
1882 წელს ზემო რაჭიდან გლეხ-კაცობა, ოთხ-ოთხი, ხუთ-ხუთი ოჯახობა ერთად მიდის მამისონის მთის გადაღმა და სახლდება ალაგირში, ვლადიკავკაზში, მოზდოკში, ნალჩიკში, კისლოვოდსკში და პლასტუნკაში. სადაც როგორც ამბობდნენ სახელმწიფო და კერძო პირების მიწებს იჯარით გასცემდნენ, თან იქვე არსებულ მზა სახლებსაც შეისყიდიდნენ. 1919 წელს ოსებმა იერიში მიიტანეს ალაგირში მცხოვრებ ქართველებზე მას შემდეგ, რაც საქართველოში ოსების აჯანყება ჩააქრო ქართულმა გვარდიამ ვალიკო ჯუღელის მეთაურობით. ალაგირელი რაჭველები აიყარნენ და უკან დაბრუნდნენ. მათი დიდი ნაწილი ჩაასახლეს ლაგოდეხის რაიონში, სადაც დღემდე ცხოვრობენ მათი შთამომავლები. 1997 წლის მონაცემებით, ლაგოდეხში სახლობს 163 ჩალაძე.
1900-იანი წლების დასაწყისში ჩალაძეებმა გუგეშაშვილებმა და ქებაძეებმა რაჭაში მოაშენეს ახალი სოფელი ბორცო. 1949 წელს ურავის მოსახლეობის დიდი ნაწილი იარაღის ძალით აფხაზეთში გადაასახლეს.
1957 წელს ჩალაძეების ნაწილი საცხოვრებლად გადმოდის ასურეთში (ასურეთი, ბორბალო). 1990-იანი წლების დასაწყისში აფხაზეთის შეიარაღებულმა კომფლიქტმა, დანარჩენ რაჭველებთან ერთად, ურაველი ჩალაძეებიც დევნილად აქცია და მიმოფანტა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში. ნაწილი ისევ ურავში დაბრუნდა.
ცენტრი|მინი|671x671პქ|ჩალაძეების დღე. ჩალაძეების გვარის კურთხევა 04.10.2020
რესურსები ინტერნეტში
*
სიგიზმუნდის სვეტი
მინი|250px|სიგიზმუნდის სვეტი
სიგიზმუნდის სვეტი — სვეტი სასახლის მოედანზე, ვარშავაში. სვეტზე დგას ქანდაკება სიგიზმუნდ III ვაზასი, რომელმაც 1596 წელს პოლონეთის დედაქალაქი კრაკოვიდან ვარშავაში გადაიტანა. მთლიანი სვეტის სიმაღლე 8,5 მეტრი, ხოლო მეფის ძეგლის სიმღლე კი 2,75 მეტრია. სიგიზმუნდს ერთ ხელში ჯვარი, ხოლო მეორეში მახვილი უჭირავს.
ისტორია
სვეტი მის პატივსაცემად აღმართა ვლადისლავ IV ვაზამ 1644 წელს. სვეტი და ქანდაკება იტალიელმა კლემენტე მოლიმ შექმნა. ძეგლი რამდენიმეჯერ განაახლეს XVIII-XIX საუკუნეებში. 1885-1887 წლებში არსებული სვეტი ახალი, გრანიტის სვეტით შეცვალეს. 1944 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, გერმანელების მიერ ვარშავის განადგურებისას სვეტი განადგურდა. თუმცა 1949 წელს სვეტი ხელახლა აღმართეს, როგორც ქალაქის აღდგენის სიმბოლო. სვეტის ორიგინალური ნაწილები ინახება ვარშავის სამეფო სასახლეში.
ალბერტა
thumb|right|ალბერტას მდებარეობა კანადაში thumb|ალბერტის დროშა ალბერტა (Alberta, ab) — პროვინცია კანადის დასავლეთში. სახელი ეწოდა დედოფალ ვიქტორიას ვაჟის მიხედვით.
მეგობრები და პარტნიორები
ალბერტას ჰყავს შემდეგი დამეგობრებული ტერიტორიები და ქალაქები:
სქოლიო
კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
დეკემბერი 2011
დეკემბერი - 2011 წლის მეთორმეტე თვეა. დაიწყო ხუთშაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, შაბათს.
პორტალი:ახალი ამბები
12
კონიუგატები
კონიუგატები (Conjungatophytina) — მწვანე წყალმცენარეების ქვეტიპი. ტიპობრივი მტკნარი წყლის ორგანიზმებია, აერთიანებს 2 კლასს: Saccodermophycea-ს კლასის წარმომადგენლები ერთუჯრედიანი ან იშვიათად კოლონიური ფორმებია, რომლის უჯრედებს აქვს მთლიანი გარსი. Placodermophyceae-ს კლასს ეკუთვნის უმთავრესად ერთუჯრედიანი ორგანიზმები, რომელთა უჯრედის გარსი 2 ან რამდენიმე ნაწილისაგან შედგება.