cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქიორფიუქენდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
Д̈
Д̈, д̈ — კირილური დამწერლობის ასო „Д“ დიაკრიტიკული ნიშანი — უმლაუტით. გამოიყენება ვახანურ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Д“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კატეგორია:კირილური ასოები
შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა
შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა (Avengers: Age of Ultron) — ფანტასტიკის ჟანრის 2015 წლის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია მარველის სუპერგმირებზე, ფილმი ეკუთნის ტრილოგია Marvel Cinematic Universe.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2015 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმები
ხევეშის მედიე
ხევეშის მედიე (Heves megye) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ეგერი. ფართობი — 3637 კმ². მოსახლეობა — 311 454 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 90 კაცი/კმ²).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უნგრეთის მედიეები
მუჰიბე დარგა
მუჰიბე დარგა (Muhibbe Darga; დ. 13 ივნისი, 1921, სტამბოლი, თურქეთი — გ. 6 მარტი, 2018, იქვე) — თურქი არქეოლოგი. ის იყო დარუგაზადე მეჰმეთ ემინ ბეის შვილიშვილი, სულთან აბდულჰამიდ II-ის პირველი კამერჰერი, პოეტი და თარჯიმანი, რომელმაც ჟიულ ვერნის ნაწარმოებები გადათარგმნა ფრანგულიდან თურქულად.
დარგა დაიბადა 1921 წლის ივნისში, სტამბოლში და ფრანგი გუვერნანტი ქალები აღზარდეს. სწავლობდა პარიზსა და სტამბოლში. მამამისი ექიმი იყო და მამის პროფესიული ვალდებულებების გამო, ის 1930 წლიდან, ოჯახთან ერთად, ანატოლიაში მოგზაურობდა. რომაული და ბერძნული ისტორია, დებატები ხელოვნებისა და ლიტერატურის შესახებ, იყო მათი სადილისას განხილული თემები, რაც გვიანდელი ოსმალური ეპოქის ინტელექტუალური ოჯახისთვის იყო დამახასიათებელი. უფრო მეტიც, ოჯახი ქალაქის ყველა რელიგიურ დღესასწაულს აღნიშნავდა, როგორიცაა შობა, აღდგომა, რამადანი და სადღესასწაულო ფესტივალები.
1940-იანი წლების დასაწყისში, დარგა სწავლობს სტამბოლის უნივერსიტეტის ხეთოლოგიის ფაკულტეტზე. ის ამ ფაკულტეტზე ხვდება ბევრ ცნობილ არქეოლოგს, ხოლო ეს მიმართულება, პროფესორ თეოდორ ბოსერტმას მიერ დაარსდა, რომელმაც გერმანიიდან თურქეთში გამოიქცა. მისი ენთუზიაზმი და პიროვნული თვისებები, საუკეთესოდ ფრანგული და გერმანული ენების ცოდნა, და რა თქმა უნდა, არქეოლოგიის გატაცებამ, მასზე ყურადღების გამახვილების მიზეზი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:თურქი არქეოლოგები
ოსკარის 27-ე დაჯილდოება
ოსკარის 27-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 27-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. დაჯილდოება გარდა ლოს-ანჯელესისა, ასევე გაიმართა ნიუ-იორკში.
ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
გროზნოს ბრძოლა (1999-2000)
1999–2000 წლების გროზნოს ბრძოლა — რუსეთის ძალების მიერ ჩეჩნეთის დედაქალაქ გროზნოს ალყა და იერიში, რომელიც გაგრძელდა 1999 წლის ბოლოდან 2000 წლის დასაწყისამდე. ალყამ და ბრძოლებმა დედაქალაქი დაანგრია. 2003 წელს გაერომ გროზნოს უწოდა ,,ყველაზე განადგურებული ქალაქი დედამიწაზე". ალყის დროს 5000-დან 8000-მდე სამოქალაქო პირი დაიღუპა, რის გამოც ეს ჩეჩნეთის მეორე ომის ყველაზე სისხლიან ეპიზოდს წარმოადგენს.
წინაპირობა
1999 წლის 15 ოქტომბერს, ჩეჩენი სეპარატისტების წინააღმდეგ ინტენსიური ტანკისა და საარტილერიო ბარაკის დამონტაჟების შემდეგ, რუსულმა ძალებმა აიღეს კონტროლი სტრატეგიულ ქედზე გროზნოს საარტილერიო დიაპაზონში. მალევე მათ ქალაქის გარეუბნების ხელში ჩაგდება ცადეს მაგრამ უშედეგოდ. . 4 დეკემბერს ჩრდილოეთ კავკასიაში რუსული ძალების მეთაურმა, გენერალმა ვიქტორ კაზანცევმა განაცხადა, რომ გროზნო სრულად იყო ბლოკირებული რუსეთის ჯარების მიერ. გენერალმა ანატოლი კვაშნინმა, ჯარის გენერალური შტაბის უფროსმა, იწინასწარმეტყველა, რომ ამბოხებულები ჩეჩნეთის დედაქალაქს თვითონ დატოვებდნენ და მათ მოსახლეობისგან განადგურების თავიდან ასარიდებლად უკან დახევა მოსთხოვა. ძლიერი საჰაერო ძალების მხარდაჭერით, რუსულმა ძალებმა მნიშვნელოვნად აჭარბებდა ჩეჩნეთის სამხედრო შესაძლებლობებს. ჩეჩენთა რიცხვი 3000-დან 6000-მდე მებრძოლს შეადგენდა და მნიშვნელოვნად უფრო დიდი და ბევრად უკეთესი იყო, ვიდრე ჩეჩნეთის დედაქალაქის ასაღებად გაგზავნილი ძალა. ამ ბრძოლაში ორივე მხარის საბრძოლო ტაქტიკა წინა ბრძოლებისგან მკვეთრად განსხვავებული იყო.
შედეგები
ყველაზე ცნობილი ნოვიე ალდის ხოცვა, რომელშიც მინიმუმ 50 მშვიდობიანი ადამიანი დაიღუპა 5 თებერვალს მოხდა. რამდენიმე ასეული მეამბოხე მებრძოლი დარჩა ნანგრევების ქვეშ, რომლებიც იქიდანაც სვრიდნენ რუს მებრძოლებს. სნაიპერების, ნაღმების და აფეთქებული ტყვიების საშიშროების გამო რუსებმა 6 თებერვლამდე შეძლეს რუსეთის დროშის აღმართვა ქალაქის ცენტრში. პრეზიდენტმა პუტინმა განაცხადა, რომ გროზნო ,,განთავისუფლდა" და თქვა, რომ სამხედრო ოპერაციები დასრულდა. აფეთქდა მძიმედ დაზიანებული ან დანაღმული ბევრი შენობა, მათ შორის მინუტკას მოედნის გარშემო ყველა მაღალსართულიანი შენობა. 21 თებერვალს რუსულმა ძალებმა სამხედრო აღლუმი ჩაატარეს სამშობლოს დამცველის დღის (ყოფილი საბჭოთა არმიის დღე) აღსანიშნავად და ჩეჩენი აჯანყებულების სავარაუდო საბოლოო დამარცხების სიმბოლოდ. რუსეთის თავდაცვის მინისტრმა იგორ სერგეევმა ცერემონიის დროს განაცხადა, რომ ოპერაცია დასრულებულია და განადგურდა ის ტერორისტული ჯგუფები, რომლებიც რუსეთის დანგრევას ცდილობდნენ.
გაეროს მუშაკებმა, რომლებიც ქალაქში შევიდნენ საერთაშორისო დახმარების პირველი კოლონით, აღმოაჩინეს დანგრეული, გვამებით სავსე ქალაქი. როზნოში ჯერ კიდევ 21,000 სამოქალაქო პირი იყო. ქალაქის ზარალი არასდროს დათვლილა. გვამების უმეტესობა გაწმენდილია 2000 და 2001 წლებში. ბრძოლის პერიოდით დათარიღებული ერთ დიდ მასობრივი საფლავი  2006 წელს აღმოაჩინეს გროზნოს ყოფილ კიროვის პარკის მიდამოში. მარტში რუსულმა არმიან ქალაქიდან წასულებს ნება დართო განადგურებულ გროზნოში დაბრუნებულიყვნენ.
პარტიზანული ომი გროზნოში
წლების გასვლასთან ერთად ჩეჩნეთში სიტუაცია თანდათან მშვიდდებოდა. საბოლოოდ, დედაქალაქში თავდასხმები იშვიათი მოვლენა გახდა. მასშტაბური აღდგენითი სამუშაოები ქალაქში 2006 წლიდან დაიწყო, რასაც თან ახლდა მრავალი ნეშტის და საფლავების აღმოჩენა.
პიერ ბუგერი
პიერ ბუგერი (Pierre Bouguer; დ. 16 თებერვალი, 1698, — გ. 15 აგვისტო, 1758, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი, გეოფიზიკოსი. ცნობილია როგორც „საზღვაო არქიტექტურის მამა“.
ბიოგრაფია
პიერის მეცნიერულ ჩაოყალიბებაში დიდი გავლენა იქონია მამამ, რომელიც იყო კრუაზის „სამეფო პროფესორი ჰიდროგრაფიაში“. პიერის მამა საზღვაო საქმის თეორიასთან ერთად კარგად იცნობდა ფიზიკა-მათემატიკურ დისციპლინებს. ათი წლის პიერი მიაბარეს ქალაქ ვანეს იეზიტურ კოლეკიუმში, რომელიც დახურულ სასწავლო დაწესებულებას წარმოადგენდა. ბუგერს მამა სწავლის დამთავრებამდე გარდაეცვალა. 15 წლის პიერმა სპეციალური გამოცდების ჩაბარების შემდეგ დაიკავა მამამისის თანამდებობა. დიდი ნიჭიერების მიუხედავად პედაგოგიური სამსახური პიერისთვის ძნელი აღმოჩნდა. თითქმის ყველა მისი მოწაფე მასზე უფროსი იყო, მაგრამ ახალგაზრდა პედაგოგს თავის ლექციებში იმდენი სიახლე შეჰქონდა, რომ მალე მათ სიყვარული და პატივისცემა დაიმსახურა. ბუგერი თავისუფალ დროს სინათლის ექსპერიმენტულ შესწავლას ანდომებდა.
მოღვაწეობა
ბუგერის პირველი ნაშრომი სახელად „ცდები სინათლის გრადაციაზე“ გამოიცა 1726 წელს. მომდევნო შრომა ეხებოდა საზღვაო საქმეს; მასში განხილულია გემის ანძების აღჭურვილობის საკითხი. ამ ნაშრომმა 1727 წელს პარიზის აკადემიის კონკურსზე სპეციალური ჯოლდო დაიმსახურა. ამ წარმატებებს მალევე მიემატა ახალი გამარჯვებები. ბრიუგერმა მიიღო აკადემიის ჯილდოები შემდეგ ნაშრონებზე: „ზღვაზე მნათობთა სიმაღლის დაკვირვების საკითხები“(1729) და „ზღვაზე კომპასის მაგნიტური ისრის დახრილობის განსაზღვრა“ (1731). სწორედ პირველმა ნაშრომმა განსაზღვრა ბუგერის ძირითადი სამეცნიერო ინტერესების სფეროები (ფოტომეტრია, ასტრონომია და საზღვაო საქმე). მისსავე წიგნში „სინათლის გრადაციის შესახებ“, რომელშიც მოცემული იყო ფოტომეტრიის საფუძვლები, განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ნივთიერებაში გავლის დროს სინათლის შესრუტვის კანონს, როგორც ბუნების ერთ-ერთ ზოგად და ძირითად კანონს.
ბუგერი 1731 წელს აირჩიეს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. ეს იყო მისთვის უდიდესი აღიარება. 1734 წელს მან აკადემიას წარუდგინა სამეცნიერო ნაშრომები, რომელში იგი განიხილავდა დედამიწის ფორმის პრობლემებს. სწორედ ბუგერის ნაშრომი დაედო საფუძვლად ფრანგი მათემატიკოსის კლეროს კლასიკურ ნაშრომს („დედამიწის ფიგურის თეორია“). ამავე პერიოდში პარიზის მეცნიერებათა აკადემიამ დედამიწის ფორმის დადგენის მიზნით გადაწყვიტა მოეწყო ორი ექსპედიცია მერიდიანის გრადუსის სიგრძის გასაზომად. ბუგერი იყო ამ ექსპედიციის მონაწილე კოდმანთად და გოდენთან ერთად. ისინი 1735 წელს გაემგზავრენ პერუში. რთული პირობების მიუხედავად მათ მაინც მოახერხეს ტრიანგულაციური სამუშაოების ჩატარება. ექსპედიციის დროს ბუგერმა და კოდმანმა ჩაატარეს კვლევები გრავიმეტრიაში. ბუგერმა ექსპერიმენტალურად დაასაბუთა, რომ სიმძიმის ძალის მიმართულებაზე გავლენას ახდენს მთების მიზიდულობა, რაც თეორიულად ჯერ კიდევ ისააკ ნიუტონმა გამოიანგარიშა. ბუგერის მიერ შექმნილი ფორმულა სიმძიმის ძალის რედუქციისათვის დღესაც გამოიყენება. პერუში, ჩიმბორასოს მწვერვალზე, ბუგერი სწავლობდა ჰაერში სინათლის განბნების მოვლენებს და სიმაღლის მიხედვით წნევის განაწილებას. იგი იყო პირველი მკვლევარი ვინც პრაქტიკულად გამოიყენა ჰალეის ბარომეტრული ფორმულა. 1744 წელს, ცხრა წლიანი მოგზაურობის შემდეგ ბუგერი დაბრუნდა საფრანგეთში და მოაწყო ექსპედიციის შესახებ მოხსენება აკადემიის ღია კარზე. ამ შედეგებმა მას დამსახურებული დიდება მოუტანა.
ბუგერი თავისუფლად შეიძლება მივიჩნიოთ გემთმშენებლობის თეორიის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. სწორედ მან შემოიტანა გემთმშენებლობაში სიტყვა „მეტაცენტრი“. 1748 წელს მან გამოიგონა ჰელიომეტრი — ხელსაწყო პლანეტების კუთხური დიამეტრის გასაზოად, რომელიც ხომალდის სიჩქარისა და გავლილი მანძილის საზომად გამოიყენებოდა.
ბუგერმა ცხოვრების უკანასკნელი წლები სინათლის გრადაციის შესწავლაში გაატარა. მისი უკანასკნელი ნაშრომი „ოპტიკური ტრაქტატი სინათლის გრადაციის შესახებ“ მისი გარდაცვალებიდან ორ წელში გამოიცა. მართალია ბუგერის ინსტრუმენტული ნაწილი დღესდღეობით მოძველებულია, მაგრამ მისი ნაშრომები დღესაც დიდ მეცნიერულ ინტერესს იწვევს.
ირაკლი ზარქუა
ირაკლი ზარქუა (დ. 16 იანვარი, 1982, წალენჯიხა ) — ქართველი პოლიტიკოსი. იკავებდა თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობას. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.
ბიოგრაფია
2003-2006 წლებში მუშაობდა ახალგაზრდა ფინანსისტთა და ბიზნესმენთა ასოციაციაში. 2006-2009 წლებში იყო „TBC ბანკის“ ოპერატორების ცენტრალიზებულად დამუშავების განყოფილების უფროსი. 2011-2014 წლებში მუშაობდა სადაზღვევო კომპანიაში. 2017-2018 წლებში იყო ქონებისა და საფინანსო საბიუჯეტო კომისიის ხელმძღვანელი. 2018-2020 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:წალენჯიხაში დაბადებულები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კენეში (თალასის რაიონი)
კენეში (Кеңеш) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, თალასის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 695 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 232 825 03 0.
სქოლიო
კატეგორია:თალასის ოლქის დასახლებული პუნქტები
Venus (სიმღერა)
„Venus“ (ვენერა) — პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა მესამე სტუდიური ალბომიდან Artpop (2013), ალბომში სიმღერა არის ნუმერაციით მეორე. სიმღერის ტექსტი ეკუთვნით თავად გაგას, პოლ "DJ White Shadow" ბლერის, უგო ლეკლერქს, დინო ზისისი, ნიკ მონსონს და Sun Ra, ხოლო სიმღერის პროდიუსერი არის თავად გაგა. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო სიმღერის გამოცემა, როგორც ალბომის მეორე სინგლი, თუმცა მას შემდეგ რაცს სიმღერამ „Do What U Want“ მიიღო დადებითი შეფასება და იგი გახდა ალბომის მეორე სინგლი, სიმღერა Venus 2013 წლის 28 ოქტომბერს გამოიცა, როგორც ალბომის პირველი პრომო სინგლი, ინტერნეტ ონლაინ მაღაზია iTunes Store-ზე.
Venus არის ნაზავი სინთპოპის და საცეკვაო პოპის, რომლის ტექსტიც წარმოგვიდგენს გაგას, როგორც სიყვარულის ქალღმერთი, რომელიც გაგას შთააგონა ადრეული რენესანსის პერიოდში მოღვაწე იტალიელი მხატვრის სანდრო ბოტიჩელის 1486 წლის ტილომ ვენერას დაბადება, გაგა ასევე სიმღერის ტექსტში მოიხსენიბეს მზის სისტემის მეორე პლანეტას ვენერას. სიმღერა შეიცავს ელემენტებს ამერიკელი ჯაზ კომპოზიტორის Sun Ra-ს სიმღერიდან „Rocket Number Nine“ და ფრანგული დუეტის Zombie Zombie-ის სიმღერიდან „Rocket n°9“ რომლებიც მითითებულია სიმღერის კრედიტებში. გაგამ სიმღერის გამოსვლამდე დაიწყო მისი პრომოკამპანია და იგი აქვეყნებდა სიმღერის ტექსტის ნაწყვეტებს მის ტვიტერის მიკრო ბლოგზე. გაგამ პრომოს სახით გამაოქვეყნა სიმღერის სამი ყდა რომლებიც გადაღებული იყო მოდის ფოტოგრაფ Steven Klein-ის მიერ, პირველ ქავერზე გამოსახულია გაგას თეთრი სახე, მეორეზე გაგა გამოსახულია შიშველი ხოლო მესამე გარეკანზე გამოსახულია ღამურა. კრიტიკოსებმა სამივე ნამუშევარი შეაფასეს, როგორც "უცნაური" და "განმაცვიფრებელი".
სიმღერამ გამოცემის თანავე დაიმსახურა კრიტიკოსების მხრიდან სხვადასხვა მიმოხილა და მათ აღნშენს რომ სიმღერა არის მიმზიდველი და გააჩნია ადვილად დასამახსოვრებელი მელოდია. სიმღერამ შევიდა ამერიკის შეერთებული შტატების, დიდი ბრიტანეთის და გერმანიის საუკეთესო ორმოცეულში და ასევე მოხვდა ესპანეთის და ფინეთის საუკეთესო სამეულში. გაგამ სიმღერა რამდენიმეჯერ შეასრულა ცოცხლად, მათ შორის ბრიტანული The X Factor-ის მეათე სეზონზე, ასევე ბრიტანულ შოუში The Graham Norton Show და მის მადლიერების დღის სპეციალურ გადაცემაში Lady Gaga and the Muppets' Holiday Spectacular. გაგა გეგმავს სიმღერაზე კლიპის გადაღებას რომლის რეჟისორიც იქნება მოდის ფოტოგრაფი Ruth Hogben.
230 px|right
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2013 წლის სიმღერები კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით
რავის ხელშეკრულება
რავის შეთანხმება — საკავშირო მოლაპარაკებები რუსეთის მეფე პეტრე I-სა და პოლონეთის მეფის და საქსონიის კურფიურსტ ავგუსტ II-ს შორის, რომელიც შედგა 1698 წლის10-14 აგვისტოს უკრაინულ ქალაქ რავაში, როდესაც პეტრე დაბრუნდა დიდი ელჩობიდან.
ხელმწიფეების შეხვედრა რავაში იყო მომზადებული წინასწარი მოლაპარაკებებით პეტრე I-სა და ავგუსტ II-ის წარმომადგენლებს შორის. ამ აბსოლუტურ საიდუმლო შეხვედრაზე პირველად განიხილავდნენ საკითხს კოალიციის შექმნის შესახებ, იმ მიზნით რომ ბრძოლით დაებრუნებინათ შვედეთის მიერ ოდესღაც მითვისებული ბალტიისპირეთის მიწები. საუბრის შინაარსის შესახებ ეჭვი არ ჰქონდათ თვით პოლონელ მაღალჩინოსნებსაც კი. ორივე მხარე იყო ძალიან დაინტერესებული ახალი კავშირის დადებაზე. რუსეთისთვის იგი ხსნიდა პერსპექტივას ბალტიის ნაპირებისკენ გასვლაზე, რაც შესაბამისად ევროპისაკენ ფანჯრის გაჭრას ნიშნავდა.
დიდი ელჩობის მოლაპარაკებების წარუმატებლობა მოკავშირეების მოძებნასთან დაკავშირებით ოსმალეთთან ომში, აიძულა პეტრეს ძირეულად გადაეხედა თავისი საგარეო პოლიტიკა. რავის მოლაპარაკების შემდეგ რუსული დიპლომატიის აქტიურობამ მკვეთრად შეიცვალა მიმართულება. ავგუსტ II- ჯერ კიდევ მყარად არ გრძნობდა თავს პოლონეთის ტახტზე, პეტრე კი ხვდებოდა, რომ ვერ დაიწყებდა ახალ ომს თურქეთის ომის დამთავრებამდე. საკავშირო მოლაპარაკებები შვედეთის წინააღმდეგ განახლდა უკვე მოსკოვში, დანიის ჩრდილოეთის კავშირში ჩაბმის შემდეგ და დამთავრდა 1699 წლის 21 ნოემბერს პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულების ხელმოწერით.
ლერჩერი
ლერჩერი (Lurcher) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შოტლანდიაში შუა საუკუნეებში.
ირლანდიაში და დიდ ბრიტანეთში ადგილობრივი ბოშების და მომთაბარე ტინკერების მიერ გამოყვანილი ლერჩერის დასახელება ბოშური სიტყვა "lur" — „ქურდი“-დან მოდის. ყველაზე მეტად მოკლებეწვიანი ლერჩერები ფასობდნენ, რომლებიც გრეიჰაუნდებისგან წარმოიშვნენ და კურდღლებზე ბრაკონიერული ნადირობისას გამოიყენებოდნენ. ეს ძაღლი იშვიათად გვხვდება ირლანდიის, დიდი ბრიტანეთის და ამერიკის ფარგლებს გარეთ. ისტორიული თვალსაზრისით ეს გრეიჰაუნდისა და კოლის (ან ტერიერის) ნაჯვარია. დღესდღეობით მას მხოლოდ ლერჩერთან აჯვარებენ, რომ განმტკიცდეს ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელი კურდღლის დევნის თვისება.
ლერჩერი ადამიანებთან ძალიან ნაზია და მეგობრული, თუმცა ძალიან ენერგიულია და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას ვერ ეგუება. ბუნებით მორბენალი, ლერჩერი დევნის და კლავს ნებისმიერ მცირე ზომის ნადირს. ლერჩერის ბალნის ფერი ნებისმიერია, ღრმა მკერდი დიდ ფილტვებს იტევს და გამძლეობას უზრუნველყოფს, ფეხები გრძელი და სწორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მწევარი ძაღლები კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ლალეაღაჯი
ლალეაღაჯი  (Lələağacı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 591კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
იმერული ყველი
მინი|იმერული ყველი|250პქ იმერული ყველი — ქართული ყველის სახეობა, რომლის დამზადება ძირითადად იმერეთის მხარეში არის პოპულარული. იმერული ყველი მოუხარშავ ყველთა ჯგუფს განეკუთვნება და ძროხის რძისგან მზადდება. რადგან იგი ხელით ამოჰყავთ ხელურ, ხელეურ (აჭარ.) ყველს უწოდებენ.
წარმოების ტექნოლოგია
იმერული ყველის წარმოებაში მთავარ მოქმედებას ძროხის რძის დაკვეთა, შედედება წარმოადგენს, რისთვისაც იხმარება საკიდელი, დვრიტა (საქონლის, ცხვრის ან ღორის კუჭი) ან სადედი. კარგად იკვეთება ახალმოწველილი თბილი რძე, იმ სითბოთი როგორიც გამოიწველება და ეს სითბო უნდა შეუნარჩუნდეს საკიდელის მოქმედების მთელ პერიოდში. როცა რძის მასა სათანადოდ შედედდება, ხელს ჩაყოფით ხდება მისი მორევა, ამის შემდეგ იწყება მასის შეგუნდავება, ამოყვანა. ორივე ხელით ნელ-ნელა წურვით, მასას ათავისუფლებენ ზედმეტი შრატისგან, მაგრამ ისე რომ შერჩეს საკმაო სისველე, რაც ყველის დამწიფების ერთ-ერთი მთავარი პირობაა. გაწურულ, მომრგვალებულ ფორმის ყველს ხის ან თიხის ჯამზე დადებენ, სადაც ის აფუვდება. დილით ამოყვანილ ყველს საღამომდე ჯამში ამყოფებენ და მერე მოაყრიან ქვამარილს, რომელიც ბევრად სჯობს ზღვის მარილს. კენჭი ან ხვირიში მარილით ფრაქციის მარილი ყველში ნელ-ნელა, ზომიერად შედის, რაც ყველის დამწიფებასა და თვლების განვითარებას უწყობს ხელს. თიხის ჯამზე შემაგრებული და დამარილებული ყველი ამის შემდეგ გადადის დიდ სათავსოში ხალამში, დერგში, ჯურუკაში და ინახება საგანგებოდ გაკეთებულ წაქეში, წათხში. ყველიან დერგებს ინახავდნენ სამეურნეო სათავსში, ბნელ ადგილას, ანდა მიწაში ჩაყრილ ჭურუკებში, ქოცოებში (საერთოდ, სიბნელე და თავდახურულობა ყველის შენახვის ერთ-ერთი გარანტიაა), სადაც ერთ წლამდე გემოშეუცვლელად ინახებოდა. საზამთროდ შესანახ ყველს აგვისტო-სექტემბერში აგროვებდნენ და ყველიერში გაიხმარდნენ.
სხვადასხვა ტექნოლოგია
ყველიან დერგებში არომატიან ყველის მიღების მიზნით ტარხუნის ან პიტნის კონებს ჩადებდნენ. გურიაში ყველის აფუების მიზნით, ზამთრობით დერგში დოლბანდში გამოკრულ ხორბალს დებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ყველის სახეობები კატეგორია:ქართული ყველი
Orectognathus
Orectognathus — ტროპიკულ ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, ახალ კალედონიაში.
სისტემატიკა
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა Dacetini-ს და მასში შედის დაახლოებით 30 სახეობა.
ნობელის ფონდი
ნობელის ფონდი (შვედურად: Nobelstiftelsen) დაარსდა 1900 წლის 29 ივნისს როგორც კერძო დაწესებულება ნობელის პრემიების ფინანსირების და ადმინისტრირების მიზნით. ნობელის ფონდი დაფუძნებულია ალფრედ ნობელის, დინამიტის გამომგონებლის ანდერძით.
იგი ასევე ატარებს ნობელის სიმპოზიუმებს მეცნიერებაში მნიშვნელოვან მიღწევებსა და კულტურული ან სოციალური მნიშვნელობის თემებზე.
ისტორია
ალფრედ ნობელი დაიბადა 1833 წლის 21 ოქტომბერს შვედეთში. ის იყო ქიმიკოსი, ინჟინერი, ინოვატორი, იარაღის მწარმოებელი და დინამიტის გამომგონებელი. ის ფლობდა ბოფორს, რომელიც იყო შეიარაღების ძირითადი მწარმოებელი და რომელიც მან თავდაპირველი საქმიანობიდან რკინის და ფოლადის გადასამუშავებლად გადააკეთა. ნობელი ფლობდა 355 სხვადასხვა პატენტს, რომელთაგან ყველაზე ცნობილია დინამიტი. ნობელმა თავისი სიცოცხლის განმავლობაში მნიშვნელოვანი ქონება დააგროვა ძირითადად, ამ გამოგონების წყალობით. 1896 წელს ნობელი გარდაიცვალა ინსულტით იტალიაში, საკუთრ ვილაში, სან რემოში, სადაც ის სიცოცხლის ბოლო პერიოდში ცხოვრობდა.
ნობელმა თავის ანდერძში გამოთქვა სურვილი, რამაც ბევრი ადამიანი გააოცა. მას მოითხოვა მისი ფული გამოეყენებინათ პრიზებად ფიზიკის, ქიმიის, მშვიდობის, ფიზიოლოგიის ან მედიცინისა და ლიტერატურის დარგში გაწეული ღვაწლისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ნობელს სიცოცხლის განმავლობაში დაწერილი ჰქონდა რამდენიმე ანდერძი, მან უკანასკნელი დაიწერა სიკვდილამდე ერთი წლით ადრე, რომელიც დადასტურებულია პარიზის შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში 1895 წლის 27 ნოემბერს. ნობელმა ისურვა თავისი მთლიანი აქტივების 94%-ით, ანუ 31 მილიონი შვედური კრონით ხუთი ნობელის პრემია დაეფინანსებინა. 2008 წლის მდგომარეობით ეს თანხა შეადგენდა 186 მილიონ აშშ დოლარს.
ჩემი დარჩენილი უძრავი ქონება უნდა გაიყოს შემდეგნაირად:
ჩემი ანდერძის აღმსრულებლებმა კაპიტალი ფასიან ქაღალდებად უნდა აქციონ და შექმნან ფონდი, რომლის პროცენტებიც გაუნაწილდება პრემიის სახით მათ, ვინც გასული წლის განმავლობაში ყველაზე მეტი სარგებელი მოუტანა კაცობრიობას.
აღნიშნული პროცენტები უნდა გაიყოს ხუთ ტოლ ნაწილად, რომლის ერთი ნაწილი მიეკუთვნება მას, ვისაც ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ან გამოგონება ეკუთვნის ფიზიკის დარგში; მეორე ნაწილი – მას, ვინც განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ქიმიის დარგში; მესამე – მას, ვისაც ყველაზე დიდი წვლილი მიუძღვის ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში; მეოთხე – ვინც შექმნის იდეალისტური მიმართულების განსაკუთრებულ ნაწარმოებს და მეხუთე – ვინც ყველაზე მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ერების შემჭიდროებაში, მონობის მოსპობის ან არსებული ჯარების შემადგენლობის შემცირებაში და ხელს შეუწყობს სამშვიდობო კონგრესების დაარსებას და მუშაობას.
ფიზიკოსებსა და ქიმიკოსებს პრემიებს მიანიჭებს შვედეთის მეცნიერებათა აკადემია; ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში – სტოკჰოლმის კაროლინის ინსტიტუტი; ლიტერატურაში – სტოკჰოლმაკის აკადემია; მშვიდობისათვის მებრძოლებს კი – ხუთი კაცისგან შემდგარი კომიტეტი, რომელსაც ნორვეგიის სტორტინგი აირჩევს. დაბეჯითებით მოვითხოვ, რომ პრემიების მინიჭებისას ყურადღება არ მიექცეს კანდიდატების ეროვნებას, რათა პრემია ყველაზე ღირსეულმა მიიღოს, განურჩევლად იმისა, სკანდინავიელია იგი თუ არა.
ეს ანდერძი უკანასკნელი და საბოლოოა, მას კანონიერი ძალა აქვს და იგი აუქმებს ჩემს ყველა წინა ანდერძს, თუკი ასეთი გამოჩნდება ჩემი სიკვდილის შემდეგ.
ალფრედ ნობელის ანდერძი
მისი ანდერძის შემსრულებლები იყვნენ რაგნარ სოლმანი და რუდოლფ ლილეჟისტი, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს ნობელის ფონდი ნობელის ანდერძის და პრიზების ორგანიზების მიზნით. ამის შემდეგ პრიზი გადაეცემა ლაურეატებს 10 დეკემბერს, ალფრედ ნობელის გარდაცვალების თარიღთან დაკავშირებით, ყოველწლიურად.
ნობელის ფონდი
ნობელის ფონდი დაარსდა 1900 წლის 29 ივნისს როგორც კერძო ორგანიზაცია, სპეციალურად, ნობელის პრემიების ფინანსებისა და ადმინისტრირების მიზნით. ის და6ფუძნებულია ნობელის უკანასკნელ ანდერძსა და სურვილზე. ანდერძის გამო გამოწვეული სკეპტიციზმის გამო, მისი დამტკიცება ვერ მოხდა 1897 წლის 26 აპრილამდე ნორვეგიის პარლამენტის, სტორტინგის მიერ.
ნობელის სიმპოზიუმი
1965 წელს ფონდმა წამოიწყო ნობელის სიმპოზიუმები. პროგრამა, რომლის ფარგლებში ტარდება სიმპოზიუმები, ეძღვნება მეცნიერების ისეთ სფეროებს, სადაც ხდება მსოფლიო მასშტაბის მიღწევები ან ეხება პირველადი კულტურული ან სოციალური მნიშვნელობის სხვა თემებს. სიმპოზიუმები მოიცავს ისეთ თემებს, როგორიცაა ქიმიური კინეტიკა, შაქრიანი დიაბეტი, სიმების თეორია, ფიზიკური კოსმოლოგია და ცივი ომი 1980-იან წლებში.
ნობელის სიმპოზიუმის კომიტეტის შემადგენლობაში შედის ნობელის კომიტეტები ქიმიაში, ლიტერატურაში, ფიზიკაში, ფიზიოლოგიში, მედიცინასა და მშვიდობის დარგებში, ასევე, ეკონომიკის პრიზის კომიტეტი, შვედეთის ბანკის ფონდი და ვალენბერგის ფონდი.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემია
საადეთ იოზქანი
საადეთ იოზქანი (Saadet Özkan; დ. 1978, იზმირი, თურქეთი) — თურქი აქტივისტი ბავშვზე ძალადობის წინააღმდეგ. დაწყებითი კლასების მასწავლებელი, რომელმაც აღმოაჩინა, რომ მისი სკოლის დირექტორი, მისვე მოსწავლეებზე სექსუალურად ძალადობდა. მიუხედავად ზეწოლისა, მან შეძლო დანაშაულის გამოძიება. 2017 წელს, მას მიენიჭა საერთაშორისო ქალთა სიმამაცის ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ადამიანის უფლებათა დამცველები კატეგორია:თურქი უფლებადამცველები
ნაქადა III
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პერიოდები კატეგორია:წინადინასტიური ეგვიპტე
ბურიკაზგანოვო
ბურიკაზგანოვო (Бүреҡаҙған) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 799 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (83%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიე
იას-ნადკუნ-სოლნოკის მედიე (Jász-Nagykun-Szolnok) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოლნოკი. ფართობი — 5582 კმ². მოსახლეობა — 390 775 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 74 კაცი/კმ²).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უნგრეთის მედიეები
აგანი
აგანი — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში, ტიუმენის ოლქში. მდინარე ტრომიეგანის მარცხენა შენაკადი (ობის სისიტემა). სიგრძე 544 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 32.2 ათ. კმ². გამოედინება მდინარების პურისა და ობის მარჯვენა შენაკადების აუზების ჭაობიანი მაღლობი წყალგამყოფიდან. მიედინება დასავლეთ ციმბირის დაბლობზე. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. იყინება ოქტომბერში, ყინულძვრა — მაისში. საშუალო წლიური ხარჯი დაახლოებით 260 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგის მდინარეები კატეგორია:ტრომიეგანის შენაკადები
The BearFox
The BearFox — ქართული ექსპერიმენტული ჯგუფი. მასში შედიან ირაკლი მანჩხაშვილი და მებო ნუცუბიძე. როგორც თავად ამბობენ, იყენებენ ნებისმიერ ინსტრუმენტს, რომლის ჟღერადობაც მოსწონთ, არ მიაკუთვნებენ საკუთარ თავს რომელიმე კონკრეტულ მიმდინარეობას და ცდილობენ „უბრალოდ აკეთონ ის, რაც ყველაზე უკეთ გამოხატავს მათ დამოკიდებულებას გარე სამყაროსადმი“. შთაგონების წყაროდ ასახელებენ ყველას - „ბუნებას, ცხოველებს, ფრინველებს, ადამიანებს და ადამიანურ ურთიერთობებს“.
ჯგუფის ჩანაწერების გარეკანების გრაფიკაზე მუშაობს მხატვარი ანა მიმინოშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ინდი-როკ ჯგუფები კატეგორია:ქართული ალტერნატიული ჯგუფები კატეგორია:2013 წელს დაარსებული მუსიკალური ჯგუფები
ნასიმი
ნასიმი (ნამდვილი სახელი — სეიდ იმადედინ; İmadəddin Nəsimi, ‎; დ.1369 — 1417, ალეპო) — XIV—XV საუკუნეების გამოჩენილი პოეტი, რომელიც წერდა აზერბაიჯანულად, ასევე სპარსულად და არაბულად. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა აზერბაიჯანის პოეზიის განვითარებაში. ენციკლოპედია ირანიკა მიიჩნევს მას პირველ აზერბაიჯანელ პოეტად. იგი წერდა გაზელების, რუბაიებისა და თუიგის ჟანრებში. მისი ნაწარმოებები ფართოდ იყო ცნობილი ახლო აღმოსავლეთსა და შუა აზიაში. იგი იყო სუფიზმის ერთ-ერთი შტოს, ჰურუფიზმის მიმდევარი.
პოეტის ფსევდონიმი „ნასიმი“ სავარაუდოდ მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან „ნესიმ“, რაც „ნელ ქარს„ ნიშნავს.
ნასიმის შემოქმედება გამოირჩევა მეამბოხე ხასიათით. იგი მოუწოდებდა ბრძოლას სოციალური უსამართლობის, პიროვნული ძალადობის, მმართველების ტირანიისა და სისასტიკის წინააღმდეგ. მისი ლექსები ადამიანის სილამაზესა და გონებას ადიდებენ, ასევე მოუწოდებენ ინდივიდუალური განთავისუფლებისკენ, ასკეტიზმისგან განთავისუფლებისკენ, მიმართული იყო ფანატიზმისა და რელიგიური დოგმის უარყოფისკენ.
წარმოშობა
ნასიმი დაიბადა 1369 წელს. მისი დაბადების ადგილი ზუსტად ცნობილი არ არის. ვარაუდობენ, რომ იგი დაიბადა შემახიში, თავრიზში , დიარბაქირში , ბურსაში , ალეპოში , ბაღდადსა და შირაზში. ნასიმის ძმა პოეტი შაჰანდანი სავარაუდოდ დამარხულია შაჰანდანის სასაფლაოზე შემახიში. აზერბაიჯანელი მკვლევარი სალმან მუმთაზი აღნიშნავდა, რომ შაჰანდანის სასაფლაოს სახელწოდება დაკავშირებულია ნასიმის ძმის სახელთან. ამის საფუძველზე მუმთაზი თვლიდა, რომ ნასიმი დაიბადა აზერბაიჯანში, შემახიში. გერმანელი თურქოლოგი გერხარდ დიორფედიც ასევე თვლიდა, რომ ნასიმი წარმოშობით აზერბაიჯანიდან იყო.
რამდენიმე ავტორის აზრით, ნასიმის ჰქონდა თურქომანური წარმომავლობა. პოეტი ატარებდა „სეიდის“ ტიტულს, რაც მიანიშნებს მის არაბულ წარმოშობაზე მუჰამედის შტოდან. ამ უკანასკნელზე თვითონ ნასიმიც საუბრობს თავის რამდენიმე ლექსში.
საბჭოთა თურქოლოგის აფრასიაბ ვექილოვის მიხედვით, აზერბაიჯანული ენა ნასიმის მშობლიური ენა იყო.
ცხოვრება
პოეტი ნასიმი ლექსებს წერდა აზერბაიჯანულ, სპარსულ და არაბულ ენებზე. იგი ითვლება აზერბაიჯანული დივანის მამად (დაახლოებით 15 ათასი სტრიქონი), ამასთანავე მას შექმნილი აქვს დივანი სპარსულ ენაზე (დაახლოებით 5 ათასი სტრიქონი). რამდენიმე ლექსი ნასიმის არაბულადაც აქვს დაწერილი. ნასიმიმ აზერბაიჯანული პოეზიის პირველი შედევრები შექმნა და ამით საფუძველი ჩაუყარა აზერბაიჯანულ სალიტერატურო ენას.
ნასიმი გაიზარდა ხელოსნებს შორის. იგი სწავლობდა მათემატიკას, ასტრონომიას, ლოგიკასა და თეოლოგიას. საკუთარი შემოქმედების დასაწყისში ნასიმი, მისი მასწავლებლის ნაიმის მსგავსად, იდგა სუფიზმის პოზიციებზე. იგი იყო სუფი შეიხ შიბლის მიმდევარი. ასევე ის იყო ირანული სუფისა და მეხუთე საუკუნის პოეტის — ჰუსეინ ჰალაჯა მანსურის თაყვანისმცემელი, რომელიც იმეორებდა „მე ვარ ღმერთი!“. ასე გამოხატავდა მანსური მოსაზრებას, რომ ღმერთი ან მისი ნაწილი თითოეულ ჩვენთაგანშია. ნასიმი ამ ფრაზას ხშირად იმეორებს საკუთარ ლექსებში. ამის მიხედვით, იგი გახდა ჰურუფიზმის მიმდევარი. მინი|285x285პქ|ნასიმის სიკვდილით დასჯა ნასიმის შემოქმედებაში იგრძნობა სპარსი და აზერბაიჯანელი კლასიკოსების ზემოქმედება - რუმის, შეიხ ათარისა და ნიზამი განჯევის. შემახაში ნასიმიმ შექმნა მეცნიერთა და მუსიკოსთა საზოგადოება, სადაც გაერთიანებულნი იყვნენ ნიჭიერი ადამიანები. ნაიმის სიკვდილით დასჯის შემდეგ ნასიმიმ შირვანი დატოვა და ბაღდადში გაემგზავრა, სადაც მან სხვა ქალაქებში იმგზავრა და მივიდა თურქეთამდე. აქ ის აგრძელებს ჰურუფიზმის იდეების გავრცელებას. ამის გამო პოეტი არაერთხელ გახდა დევნილი და საბყრობილეშიც კი იჯდა.
ნასიმი მიემგზავრება სირიაში და ქალაქ ალეპოში ჩერდება. სასულიერო პირების მიერ წამოყენებული ბრალდებების გამო მას სიკვდილი მიუსაჯეს. განაჩენის მოლოდინში ნასიმიმ რამდენიმე ლექსი დაწერა სახელწოდებით „ჰაბსიე“ („ციხის ლექსები“), სადაც მან ჩამოაყალიბა თავისი მოსაზრებები ხელისუფლებების უსამართლობის შესახებ, მოსამართლეების გამყიდველობის შესახებ და ასევე იყო მოსაზრებები მისი მეამბოხე სულისკვეთებიდან გამომდინარე, რომელიც ბოლომდე ერთგული დარჩა საკუთარი მრწამსისადმი. ეგვიპტის სულთანმა გასცა ბრძანება, რომ მას კანი ააძრონ და მისი ტანი საჯაროდ გამოფინონ მთელს ალეპოში.
პოეტი ალეპოში დამარხეს, საერთო სასაფლაოზე. ნასიმის შთამომავლებიც იქ იყვნენ დამარხულები.
1970 წელს ნასიმის საფლავი მოინახულა აზერბაიჯანის სსრ-ს ცკ-ის კომპარტიის პირველმა მდივანმა ჰეიდარ ალიევმა.
ნაწარმოებების ხელნაწერები
სტამბოლის ხელნაწერებს შორის ყველაზე ვრცლად ითვლება ნასიმის „დივანი“, რომელიც ინახება ბაიაზიდის ბიბლიოთეკაში.
ბაქოს ხელნაწერთა ინსტიტუტში ინახება ნასიმის „დივანების“ ხელნაწერთა სია, რომელიც არ არის დათარიღებული. პალეოგრაფიული მონაცემებით ხელნაწერები მიეკუთვნებიან XVI საუკუნეს. ინსტიტუტში ასევე ინახება „დივანის“ ხელნაწერები შიფრით М-188. სია გადაწერილია 1700 წელს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ბელაქანის რაიონში მირზახან იბნ-მელიქ შეიხ ბუნიად სალბანი.
ნასიმის „დივანის“ ხელნაწერები ინახება უზბეკეთის აღმოსავლეთმცოდნეობის აკადემიაშიც.
ნაწარმოებების პუბლიკაცია
ნასიმის ნაწარმოებების გამოცემა აზერბაიჯანულ ენაზე დაიწყო XIX საუკუნის შუა ხანებიდან. პირველად „დივანი“ გამოიცა 1844 წელს სტამბოლში.
1926 წელს ბაქოში აზერბაიჯანელი ბიბლიოგრაფის სალმან მუმთაზის მიერ გამოცემულ იქნა ნასიმის „დივანი“, რომელიც მოიცავდა პოეტის ნაწარმოებეის სამ მესამედს. მასში 277 სხვადასხვა ჟანრის ლექსები იყო. მუმთაზმა ამ გამოცემაში შეიტანა ერთი აზერბაიჯანული და 15 სპარსული გაზელი. ნასიმის ხელნაწერთა მონაცემების ნაკლებობა ასევე შეეხო ბაქოს გამოცემას. აქედან გამომდინარე, სტამბოლისა და ბაქოს ტექსტებში არ ჩატარებულა ტექსტოლოგიური სამუშაოები (ისინი მხოლოდ ნასიმის აზერბაიჯანული ლექსების ნაწილს მოიცავს).
ხსოვნა
მინი|283x283პქ|ნასიმის სახელობის პარკი ნასიმის სახელს ატარებს:
კულტურაში
მინი|281x281პქ|კადრი ფილმიდან [[ნასიმი (ფილმი)|„ნასიმი“]]
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1369 კატეგორია:გარდაცვლილი 1417 კატეგორია:აზერბაიჯანის ლიტერატურა კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:სპარსელი პოეტები კატეგორია:თურქი პოეტები კატეგორია:ფსევდონიმი კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი პოეტები
სარიქაია (მრავალმნიშვნელოვანი)
სარიქაია შეიძლება აღნიშნავდეს:
დრეზდენის ხელშეკრულება (1699)
დრეზდენის ხელშეკრულება — პოლონეთის მეფის და საქსონიის კურფიურისტ ავგუსტ II-ის შეთანხმება დანიელ-ნორვეგიელ მეფე ფრედერიკ IV-სთან, შვედეთის მეფის კარლ XII-ის წინააღმდეგ. ხელშეკრულება დადეს დრეზდენში 1699 წლის 14 სექტემბერს და ითვლება ჩრდილოეთის ომის მოსამზადებლ ხელშეკრულებად.
დანიის მეფის ქრისტიან V-ის სიკვდილის შემდეგ 1699 წლის 25 აგვისტოს, ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ვაჟი ფრედერიკ IV. მან გაგზავნა თავისი მომავალი ცოლისძმა გრაფი რევენტლოვი საიდუმლო მისიით დრეზდენში. ელჩმა მეფის სახელით დადო საიდუმლო კავშირი ავგუსტთან შვედეთის წინააღმდეგ. ახალგაზრდა გრაფი მოქმედებდა იმდენად ოსტატურად, რომ შვედი დიპლომატი მაურიც ველინგი, რომელიც იმყოფებოდა პოლონეთის კარზე, ვერაფერს ვერ ეჭვობდა. ამავე წლის ნოემბერში ამ კავშირს შემოუერთდა რუსეთის მეფე პეტრე I დიდი, რომელმაც დადო ავგუსტთან პრეობრაჟენსკის ხელშეკრულება. ამით იყო შექმნილი ჩრდილოეთის სამთა კავშირი, რომელმაც შექმნა წინაპირობა ჩრდილოეთ ომის დასაწყებად.
ხელშეკრულება მოქმედებდა წელიწადზე ცოტახანს. 1700 წლის აგვისტოში დანია გამოვიდა ომიდან და დადო შვედეთთან სეპარატული ტრავენდალის ზავი.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
თოფხანა
თოფხანა — ქვემეხის, მორტირისა და თოფ-დამბაჩის დამამზადებელი ქარხანა თბილისში. დაარსდა XVIII საუკუნის შუა წლებში მეფე ერეკლე II-ის ინიციატივით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
მელიქლი (ზარდაბი)
მელიქლი (Məlikli) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,745 კაცი.
რელიგია
სოფელში მოქმედებს მეჩეთი და მასთან არსებული საზოგადოება.
სქოლიო
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
კანონი საქართველოს დედაქალაქის თბილისის შესახებ
კანონი საქართველოს დედაქალაქის თბილისის შესახებ — კანონი, რომელიც მოქმედებდა საქართველოში 1998-2014 წლებში და განსაზღვრავდა თბილისის, როგორც საქართველოს დედაქალაქის, განსაკუთრებულ სტატუსს, უზრუნველყოფდა თბილისის მართვას თვითმართველობასა და სახელმწიფო მართველობის ორგანოების მეშვეობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კანონები
ალაშკერტი (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
კლუბი დაარსდა 1990 წელს გეღარქუნიქის პროვინციის ქალაქ მარტუნში. სომხეთის პრემიერლიგაში პირველად ითამაშა 1992 წელს, 24 კლუბიან ჩემპიონატში დაიკავა ბოლო ადგილი და დაქვეითდა სომხეთის პირველ ლიგაში.
2013 წლის თებერვალში კლუბმა შეიძინა ერევანში მდებარე ნაირის სტადიონი, რომელიც კლუბის ძირითადი სტადიონი გახდა. შედეგად 2013-14 წლების სეზონისთვის კლუბმა შეიცვალა ადგილმდებარეობა, მარტუნიდან გადავიდა ერევანში.
სეზონები
„ალაშკერტის“ სტატისტიკა სომხეთის ჩემპიონატებში
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის საფეხბურთო კლუბები
მინისტერიალი
მინისტერიალები (ministeriales, ministerium-დან — სამსახური, თანამდებობა) — შუა საუკუნეების ევროპაში (ძირითადად გერმანიაში) მცირე რაინდობის წარმომადგენლები, რომლებიც ფლობდნენ პატარა ფეოდებს და ჰქონდათ სამხედრო სამსახურის ვალდებულება მონარქის ან მსხვილი ფეოდალისადმი. XI საუკუნიდან მინისტერიალებს გერმანიაში შეადგენდნენ დინსტმანების (Dienstmannen) განსაკუთრებული ფენა, რომელიც მოქალაქეებსა და სოფლის თავისუფალ მოსახლეობაზე უფრო მაღლა იდგა, თუმცა თავისუფალ რაინდებზე დაბლა. მათი არათავისუფალი მდგომარეობის მაჩვენებელი იყო ის, რომ მათ არ შეეძლოთ საკუთარი სურვილით სამხედრო სამსახურის დატოვება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა გერმანიაში მინისტერიალებმა მიიღეს XII-XIV საუკუნეებში, როდესაც მოიპოვეს ცალკეული ფენის უფლებები, პირადი თავისუფლება და გერმანიის სამთავროებში ცენტრალური ძალაუფლების ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი გახდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები
კლავდიო აკვავივა
მინი|კლავდიო აკვავივა კლავდიო აკვავივა (Claudio Acquaviva; დ. 14 სექტემბერი, 1543, ატრი, იტალია, — გ. 31 იანვარი, 1615, რომი) — იტალიელი არისტოკრატი, იეზუიტთა ორდენის მე-5 უმაღლესი გენერალი (1581-1615). იყო ორდენის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა და ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ხელმძღვანელი, XVII საუკუნის ევროპული კონტრრეფორმაციის ერთ-ერთი წამყვანი მოღვაწე.
ეკუთვნოდა ნეაპოლის სამეფოს ერთ-ერთი წარჩინებულ საგვარეულოს, ატრის ჰერცოგთა დინასტიას. სწრაფად დაწინაურდა იეზუიტთა ორდენის იერარქიაში. 1581 წელს აირჩიეს ორდენის გენერლად. 1593-1594 წლებში იეზუიტთა მეხუთე კონგრეგაციის მსვლელობისას შეძლო ხელი შეეშალა ესპანელი იეზუიტების მცდელობისთვის, დაეკავებინათ ორდენში პრივილეგირებული მდგომარეობა. აკვავივას მმართველობის წლებში იეზუიტთა ორგანიზაცია სწრაფად გაფართოვდა: წევრების რაოდენობა 5000-დან 13000-მდე გაიზარდა, პროვინციებისა — 21-დან 32-მდე, ხოლო ორდენს დაქვემდებარებული სასწავლებლების რიცხვმა 372-ს მიაღწია. მის მიერ შექმნილმა პრაქტიკულმა კანონმდებლობამ ორგანიზაციის სტრუქტურა უფრო მტკიცე გახადა; გაფართოვდა უცხოეთში მისიების არეალი. იეზუიტები პირველად გამოჩნდნენ საქართველოშიც (ლუი გრანჟეს მისია გურია-სამეგრელოში, 1614).
აკვავივა ხელს უწყობდა იგნატიუს ლოიოლას „სულიერი სავარჯიშოების“ პოპულარიზაციას, ორდენის თეოლოგებისა და სასულიერო პირების განათლებას და სამწერლობო საქმიანობას. აკვავივას მეცადინეობით შეიქმნა იეზუიტთა ისტორიის პირველი აკადემიური ისტორია და დაიწყო ორდენის პროვინციების ყოველწლიური ანგარიშების გამოცემა. აკვავივამ შეადგინა ორდენის პრაქტიკულ კოდექსი Ratio atque institutio studiorum (1586, საბოლოო გამოცემა — 1599), რომელიც იეზუიტთა ერთიანი სახელმძღვანელო გახდა და, ამასთანავე, საშუალება მისცა ორგანიზაციის წარმომადგენლებს მოეხდინათ მისი მოძღვრების ადაპტირება ადგილობრივი საჭიროებებისთვის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1543 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1615 კატეგორია:იეზუიტთა ორდენი
რონკალის სეიმი
რონკალის სეიმი — საიმპერიო სეიმი, ლომბარდიის ლიგის თოთხმეტივე ქალაქისა და საღვთო რომის იმპერიის წარჩინებულებისა და საეკლესიო მოღვაწეების საერთო შეკრება. გაიმართა 1158 წელს პიაჩენცას მახლობლად.
ფრიდრიხ I ბარბაროსამ, მას შემდეგ, რაც რომის პაპისგან გვირგვინი მიიღო, დაიწყო ჩრდილოეთ იტალიაში „ახალი წესრიგის“ შემოღება: ქალაქთა წარმომადგენლები შეკრიბეს რონკალის სეიმზე და მოიწვიეს იურისტები ბოლონიიდან. ქალაქებს თავიანთი უფლებების დაცვა მოუწიათ; აღიარდებოდა მხოლოდ ის უფლებები, რომლებსაც იმპერატორის ქარტიები ამტკიცებდა. ფრიდრიხმა დაიტოვა უფლება, დაენიშნა ყველა ქალაქში თავისი მოხელე — პოდესტა.
ქალაქები აჯანყდნენ: მაგალითა, მილანმა ორწლიან ალყას გაუძლო, მაგრამ ბოლოს იძულებული იყო, დანებებულიყო. ქალაქი დასაჯეს: მცხოვრებლები გადაასახლეს რამდენიმე სოფელში, ხოლო ბაზარზე გაავლეს ღარი იმის ნიშნად, რომ მილანი არ აღდგებოდა. 1159 წელს ფრიდრიხ ბარბაროსამ არ აღიარა მორიგი პაპი — ალექსანდრე III (იმპერატორის პირადი მტერი) და საკუთარი დანიშნა. ალექსანდრე III-მ მხარი დაუჭირა ჩრდილო-იტალიური ქალაქების კვაშირს, ლომბარდიის ლიგას. ფრიდრიხმა სრული მარცხი განიცადა ლიგის ჯარებთან ლენიანოს ბრძოლაში (1176), ერთი წლის შემდეგ კი პაპს შეურიგდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია კატეგორია:1158
დავით დუმბაძე
დავით ვარდენის ძე დუმბაძე (დ. 1897, შემოქმედი — გ. 14 თებერვალი, 1970, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა ქართული გიმნაზია და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. აჭარაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, იგი ბათუმშია და მუშაობს პარტიის საოლქო კომიტეტში. 1922 წლიდან გადმოდის თბილისში და შვიდი წლის მანძილზე გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციის პასუხისმგებელი მდივანია. შემდეგ ხელმძღვანელობდა გაზეთ „საბჭოთა აჭარას“, იყო აჭარის სახკომსაბჭოსთან არსებული ხელოვნების საქმეთა სამმართველოს უფროსი.
დავით დუმბაძეს, როგორც ღვაწლმოსილ მუშაკს, მწერალთა კავშირის წევრს მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკის წოდება, დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:შემოქმედში დაბადებულები
მანასი (თალასის რაიონი)
მანასი (Манас; 2006 წლამდე — აქ-საი ) — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, თალასის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი 2007 წლიდან. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 199 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 232 859 01 0.
სქოლიო
კატეგორია:თალასის ოლქის დასახლებული პუნქტები
ძველი ტაძარი ნუენენში
მინი|300პქ|ძველი ტაძარი ნუენენში, [[1884, პირადი კოლექცია, ციურიხი.]] ძველი ტაძარი ნუენენში — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის რამდენიმე ნახატის საერთო სახელი, შესრულებული 1884-1885 წლებში. ნახატებში ვინსენტმა ასახა XII საუკუნის ტაძრის საუკეთესო პერიოდი, როცა ტაძრის საძირკველი ურყევი, კედლები და გუმბათი კი ხელუხლებელი იყო. 1792 წელს ჩამოინგრა ტაძრის გუმბათი, შენობამ ნელ-ნელა შლა დაიწყო და არც თუ დიდი ხნის შემდეგ, რაც ვან გოგმა ხახატები დაასრულა საბოლოოდ განადგურდა.
ისტორია
ძველი ტაძარი XII საუკუნის რომანულ არქიტექტურის ძეგლია, ის აგებულია პრიოდში, როდესაც იმ ტერიტორიაზე ქისტიანობა გავრცელდა. ტაძრის ირგვლივ ძველი სასაფლაოა ხის უბრალო ჯვრებით. შენობამას მანამდე განადგურდა, სანამ ვან გოგი ტაძრის აკვარელში შესრულებული ნახატებს ზეთის საღებავებში დახატვასაც მოასწრებდა, ხატვის პროცესში ტაძარი უკვე ინგრეოდა და დაინგრა მას შემდეგ, რაც ბოლო ნახატი ზეთის საღებავებში შეასრულა.
ტაძრის სხვა ნახატები
ვან გოგმა ნუენენის ძველი ტაძრის თერთმეტი ნახატი შექმნა, მათგან რამდენიმე დაკარგულია.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1885 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
Opisthopsis
Opisthopsis — ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელებულია ავსტრალიაში და მელანეზიაში.
სისტემატიკა
გვარი მიეკუთვნება ტრიბა Camponotini-ს და მასში შედის დაახლოებით 15 სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
დემურ ტაბიძე
დემურ ტაბიძე (დ. 1 ივნისი, 1933 — გ. 2006) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1988).
ბიოგრაფია
დემურ ტაბიძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეომორფოლოგიის სპეციალობით 1956 წელს. მუშაობა დაიწყო თბილისის სამხედრო კარტოგრაფიულ ფაბრიკაში ტექნიკოს-კარტოგრაფის თანამდებობაზე; 1957 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში.
დემურ ტაბიძემ საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1966 წელს თემაზე: „მდ. კოდორის აუზის გეომორფოლოგია“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია ქალაქ ნოვოსიბირსკში 1988 წელს თემაზე „რელიეფის მოცულობითი ანალიზი და გეომორფოლოგიური სისტემატიკა“. მის მიერ გამოკვლეულია საქართველოს რელიეფის მორფოლოგიის გენეზისისა და ასაკის სხვადასხვა ასპექტები, აგრეთვე გეომორფოლოგიური კარტოგრაფირების თეორიული საფუძვლები.
მუშაობდა ფიზიოგრაფიული კარტოგრაფირების საკითხებზე. მეცნიერული საფუძველი ჩაუყარა მეცნიერებისა და ხელოვნების ახალი მიმართულების შექმნას — ბუნების ქანდაკებისა და გეოგრაფიული ფერწერის შესახებ, რაც შეიძლება დაუკავშირდეს ტურიზმის მსოფლიო ბიზნესს გეოგრაფიული მუზეუმების შექმნის თვალსაზრისით. აღნიშნულთან დაკავშირებით მას შედგენილი აქვს საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების 40 ფერწერული ტილო.
დემურ ტაბიძეს გაკეთებული აქვს სხვადასხვა მასშტაბის საქართველოსა და მისი კუთხეების ბუნებრივი ქანდაკებები. გამოქვეყნებული აქვს 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კომარომ-ესტერგომის მედიე
კომარომ-ესტერგომი (Komárom-Esztergom) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტატაბანია. ფართობი — 2285 კმ². მოსახლეობა — 312 431 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 76 კაცი/კმ²).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უნგრეთის მედიეები
ოპიატები
მინიატიურა|მორფინი ოპიატები — ნარკოტიკული ალკალოიდის ოპიუმი. არსებობს ასევე ოპიოიდები — პრეპარატების ჯგუფი, რომელსაც ოპიის მსგავსი ეფექტი აქვს ადამიანის ორგანიზმზე. ოპიოიდებიც ოპიატური რეცეპტორების აგონისტები არიან. როგორც წესი, ხშირად ოპიატებს უწოდებენ ყაყაჩოს ალკალოიდებს, ხოლო ოპიოიდებს — მათ სინთეტიკურ ან ნახევრადსინთეტიკურ ანალოგებს.
ოპიადებს მიეკუთვნება როგორც ოპიუმის ბუნებრივი ალკალოიდები (მაგ. მორფინი, კოდეინი, ტებაინი, ნარკოტინი), ასევე მათ ნახევრადსინთეთიკურ ანალოგებს, როგორიცაა ჰეროინი, დეზომორფინი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოპიატები
ნარკოტიკი
მინიატიურა|ჰეროინი სააფთიაქო შეფუთვაში XIX საუკუნე ნარკოტიკი — ქიმიური ნაერთი, რომელიც იწვევს კომას, გონებრივ სისუსტესა ან/და ტკივილის უგრძნობლობას. ტერმინს ჩვეულებრივ იყენებენ ოპიატებისა ან ოპიოიდების განსაზღვრებაში, რომლებიც ეკუთვნის ნარკოტიკული ანალგეტიკების ჯგუფს. მიჩნეულია, რომ პირველად ტერმინი „ναρκωτικός“ — ნარკოტიკი ბერძენმა მკურნალმა — ჰიპოკრატემ გამოიყენა, კონკრეტულად კი იმის აღსანიშნავად, რომ იგი მიეკუთვნება წამლების იმ ჯგუფს, რომელიც იწვევს ტკივილის გაყუჩებასა ან/და დამბლას. ეს ტერმინი ასევე გამოიყენა ანტიკური პერიოდის გამოჩენილმა ექიმმა — გალენოსმა. ამ ნივთიერებების გაჩენას იგი უშუალოდ მანდრაგორის ფესვებსა და ყაყაჩოს თესლებს უკავშირებდა (იხ. ოპიუმი).
ამ შემთხვევაში ნარკოტიკებში ნაგულისხმებია ნივთიერებები, რომლებსაც არასამკურნალო მიზნით იყენებენ პრობლემების დასავიწყებლად, მოსადუნებლად, გუნება-განწყობის ასამაღლებლად და სიამოვნების განსაცდელად.
ზოგიერთი ნარკოტიკი ხსნის ტკივილს და ამაღლებს გუნება-განწყობას, მაგრამ ადამიანი მასზე დამოკიდებული ხდება. გამხსნელების შესუნთქვის შედეგი შეიძლება იყოს გაურკვეველი მეტყველება, მხედველობის გაბუნდოვნება და მოძრაობის კოორდინაციის დარღვევა. ამან აგრეთვე შეიძლება გამოუსწორებელი ზიანი მიაყენოს ტვინს, ღვიძლსა და თირკმელებს. ჰალუცინოგენები იწვევს ეიფორიას და ხსნის დაღლილობას, მაგრამ ამავე დროს შეიძლება გამოიწვიოს მანძილის განსაზღვრის ან ლოგიკური აზროვნების უნარის დაქვეითება, ხასიათის შეცვლა, მკვლელობის ან თვითმკვლელობის ჩადენის სურვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარკოტიკი
ვალენტინოვსკი
ვალენტინოვსკი (Валентиновка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 0 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუგანაკი, რომელიც დაშორებულია 3 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (100%).
მალიქუმუდლუ
მალიქუმუდლუ (Məlikumudlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 295 კაცი.
რელიგია
სოფელში მოქმედებს მეჩეთი და მუსლიმური სასულიერო საზოგადოება.
სქოლიო
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ალექსანდრა (ფილმი)
ალექსანდრა (რუსულად: Александра, ალეკსანდრა) — 2007 წლის რუსული ფილმი ჩეჩნეთის მეორე ომის შესახებ, რომლის ავტორი და რეჟისორია ალექსანდრე სოკუროვი. იგი ნომინირებული იყო „ოქროს პალმისთვის“ 2007 წლის კანის კინოფესტივალზე. ფილმა კრიტიკოსების მხრიდან პოზიტიური შეფასება მიიღო.
შინაარსი
ალექსანდრა ნიკოლაევნას შვილიშვილი, დენისი, რუსეთის არმიის უფროსი ლეიტენანტი (სტარშიი ლეიტენანტი) მიიწვიეს ჩეჩნეთის სამხედრო ბაზაზე. მის მოგზაურობისას ეხმარებიან ჯარისკაცები, რომლებსაც დაავალეს, რომ მისი ბადრაგი იყვნენ. მაგრამ ეს უკანონო მიწაა; ორი ახალგაზრდა ბედნიერი წვევამდელი, რომლებიც ნიკოლაევნას ჯავშანმატარებელში ეხმარებიან, თავს დაესხნენ სადგურზე გამომშვიდობების შემდეგ.
ჯარის ბანაკში მისვლისთანავე ალექსანდრა შვილიშვილის ოცეულის მიდამოში მიიყვანეს და უთხრეს, რომ დალოდებოდა. მაგრამ ის უარს ამბობს კარავში გაჩერებაზე აუტანელი სიცხის გამო. გარშემო მოხეტიალე, იგი ხვდება და ურთიერთობს ახალგაზრდა ჯარისკაცებთან ბაზაზე. თავდაპირველად ბევრი ეჭვის თავლით უყურებს, მაგრამ მალევე, მას შემდეგ, რაც იგი ღვეზელებს უზიარებს, ზოგი მასთან საუბარს იწყებს. კარავში დაბრუნების შემდეგ ის ხვდება დენისს და ეხუტება. მოგვიანებით ალექსანდრა შეხვდება შვილიშვილის მეთაურს, რომელიც მას ბაზას ათვალიერებინებს. იგი ასევე კითხულობს მისი სტუმრობის მიზეზს.
მეორე დღეს იგი გადაწყვეტს დატოვოს კანტონები და ესტუმროს ადგილობრივ ბაზარს, მიუხედავად ჯარისკაცების გაფრთხილებისა. ის დაჟინებით მოითხოვს წასვლას, ამიტომ სთხოვენ სიგარეტისა და ორცხობილის წამოღებას. ქალაქში მან აღმოაჩინა, რომ ბევრი ადგილობრივი მოსახლეობა მის მიმართ მტრულად არის განწყობილი, რადგან ის რუსია. ამასთან, იგი მალე იწყებს საუბარს ხანდაზმულ ჩეჩენ ქალთან, სახელად მალიკასთან, რომელიც განმარტავს, რომ ის იყო მასწავლებელი ომამდე. ადგილობრივი ქალბატონი განმარტავს, რომ ბრძოლების შედეგად მრავალი ახალგაზრდა გამოუსწორებლად შეიცვალა. მალიკა ალექსანდრას აწვდის სიგარეტებსა და ორცხობილებს, სანამ მას ომისგან განადგურებულ ბინაში დაპატიჟებს, სადაც ისინი ჩაის სვამენ და საუბრობენ.
ალექსანდრა მადლობას უხდის მალიკას და პირობას დებს, რომ დაბრუნდება და გადაუხდის მას საგზლისათვის. შემდეგ ადგილობრივ ბიჭს სთხოვენ, ალექსანდრა უკან წაიყვანოს რუსეთის არმიის ბანაკში. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მის მიმართ აგრესიულები იყვნენ,. თანდათანობით დამოკიდებულება შეიცვალა. ის ხალხს არიგებდა, რომ ინტელექტი უფრო ძლიერია, ვიდრე ომი. ბაზაზე დაბრუნების შემდეგ ალექსანდრა სიგარეტებს და ორცხობილებს ურიგებს ჯარისკაცებს.
დენისთან შესულ ბებიას ყმაწვილი ცოლის შერთვას პირდება. მეორე დღეს ალექსანდრა გააღვიძა დენისმა, რომელიც ეუბნება, რომ ახლა უნდა დატოვოს, რადგან ის და მისი თანამებრძოლები ხუთდღიან მისიაზე მიდიან. მოხუცი ქალბატონი აგროვებს თავის ნივთებს, სანამ უკანასკნელად გაისეირნებს ბანაკში და დაემშვიდობა უკვე ნაცნობ ჯარისკაცებს. ჭიშკართან იგი დაემშვიდობა დენისს და ჯავშანმანქანაში ჩაჯდება.
შემდეგ ალექსანდრა დადის ქალაქში, სადაც ხვდება მალიკას და მის ადგილობრივ მეგობრებს. სიგარეტისა და ბისკვიტის ფულის აღებაზე უარის განცხადების შემდეგ ალექსანდრა ჯავშანმანქანამდე ფეხით ბრუნდება. ალექსანდრა მალიკას მისცემს მის მისამართს და სთხოვს ჩამოვიდეს და ეწვიოს მას რუსეთში. ალექსანდრა მატარებელში ადის და მალიაკას ხელს უქნევს. მატარებლის დაძვრის შემდეგ მალიაკა საშინელი გამომეტყველებით ბრუნდება, ალექსანდრა კი- ნაოხარ, ცარიელ მინდვრებს გადაყურებს.