cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფილიპა ინგლისელი
დედოფალი და რეგენტი
მარცხნივ|მინი|508x508პქ|დედოფალ ფილიპას გამოსახულება ლინჩეპინგის კათედრალის ვიტრაჟზე ქორწინების პირველი სამი წლის განმავლობაში, დედოფალი ფილიპა და მეფე ერიკი კალმარის ციხესიმაგრეში ცხოვრობდნენ, შვედეთში. ფილიპას გადაეცა საკუთარი სამეფო კარი, რომელსაც ქალბატონი კატარინა კნუდსდოტერი ხელმძღვანელობდა, რომელიც თვით წმინდა ბრიჯიტ შვედის შვილიშვილი და წარსულში დედოფალ მარგრეტეს სეფექალი იყო.
1409 წელს დედოფალ მარგრეტეს ჯანმრთელობის მდგომარეობა დამძიმდა, რის გამოც წყვილი დანიაში გადასახლდა, სადაც 1412 წელს, მარგრეტეს გარდაცვალების შემდეგ ერიკი ერთპიროვნული მმართველი გახდა. ამის შემდეგ წყვილი დანიაში ცხოვრობდა. მიუხედავად ამისა, ფილიპა შვედეთს ხშირად სტუმრობდა და შვედურ არისტოკრატიასთანაც ახლო ურთიერთობა ჰქონდა, რადგან ეს ადგილები მას ქორწინების პირველ, ბედნიერ წლებს აგონებდა. მინი|304x304პქ|ვადსტენას სააბატო, შვედეთი შვედეთში იგი განსაკუთრებით დაინტერესებული იყო ვადსტენას სააბატოთი. აღსანიშნავია, რომ დედოფალი შვედეთში ვიზიტისას ყოველთვის ამ სააბატოში რჩებოდა. მის ინგლისურ ანტურაჟში შედიოდა ჰენრი ფიცჰიუგი, რომელიც მასსა და ინგლისს შორის გადებული ხიდი იყო. აღსანიშნავია, რომ ფილიპას დავალებით ჰენრიმ 1415 წელს ინგლისში ოთხი დანგრევის პირას მყოფი დედათა მონასტერი აღადგინა. 1421 წელს მან ვადსტენას სააბატოს დიდძალი სიმდიდრე შესწირა, რის სანაცვლოდაც მან აქ მცხოვრებ მონაზვნებს მისთვის და მისი ოჯახისთვის ლოცვა სთხოვა. 1422 წელს დააარსა წმ. კნუდის სააბატო, 1425 წელს კი აღადგინა წმ. ანას სააბატო.
ერიკს ფილიპასადმი დიდი ნდობა ჰქონდა. ორივე ერთმანეთისადმი ნდობითა და თანამშრომლობის გრძნობით იყვნენ გამსჭვალულნი. როგორც მემატიანეები აღნიშნავენ, ზოგიერთ საკითხში ფილიპა უფრო ეფექტიანი იყო, ვიდრე ერიკი. შვედეთში დედოფლისათვის უზარმაზარი მიწების გამოყოფა, ფილიპას ინტერესში შედიოდა, რომელიც ამის შემდეგ კიდევ უფრო ხშირად ჩადიოდა შვედეთში, მაგრამ ერიკი დანიას თითქმის არასდროს ტოვებდა. იგი შვედეთში იმდენად ხშირად ჩადიოდა, რომ ფაქტობრივად მისი დე-ფაქტო მმართველი გახდა, რაც 1420-იანი წლებიდან უკვე ოფიციალურადაც დადასტურდა. 1422 წელს ვადსტენაში დიდებულთა საბჭოს შეკრება მოაწყო, სადაც არსებული დავები განიხილეს. ხშირად ერიკი პირდაპირ მას ავალებდა შვედეთის საქმეების მოგვარებას, 1425 წლიდან კი გადასახადების აკრეფვის პრივილეგიაც მისცა.
1423-25 წლებში, როდესაც ერიკი იერუსალიმში მოსალოცად იყო წასული, კალმარის უნიას დედოფალი ფილიპა მართავდა რეგენტის სტატუსით. ამ პერიოდში იგი კალმარის უნიას კოპენჰაგენიდან განაგებდა. 1424 წელს დედოფალმა ჰანზას კავშირთან ურთიერთობების დალაგება მოისურვა. ამ მიზნით, 1425 წელს მან სტოკჰოლმში დიდებულთა საბჭო მოიწვია და ჰანზას კავშირთან მოლაპარაკებებიც დაიწყო, მაგრამ სწორედ ამ დროს დაბრუნდა ერიკი, რომელმაც მოლაპარაკებები შეაჩერა. მინი|248x248პქ|დედოფალი ფილიპა კოპენჰაგენის დაცვისას, 1428 წელი. 1426 წელს ფილიპა და ერიკი შვედეთში გაემგზავრნენ, სადაც მათ დიდებულთა საბჭოს დახმარებით ჰანზას ომი გამოუცხადეს, რითაც დაიწყო ეგრეთ წოდებული ჰანზა-დანიის ომები (1426-1435). 1427 წელს ომი დანიისთვის საზარალოდ შემოტრიალდა, რა დროსაც ერიკმა თავისი ცოლი შვედეთში გაგზავნა, შვედი დიდებულების კეთილგანწყობისა და მხარდაჭერის მოსაპოვებლად, რადგანაც მან იცოდა, რომ ფილიპას შვედებში დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა.
1427 წელს ფილიპა უკან, დანიაში დაბრუნდა, სადაც გაცხარებული ომის გამო მომდევნო სამი წლის მანძილზე დარჩა. 1428 წელს დანიისა და სრულიად კალმარის უნიის დედაქალაქს — კოპენჰაგენს ჰანზელებმა შემოარტყეს ალყა, რა დროსაც მეფე ერიკმა დაუყოვნებლივ დატოვა ქალაქი, თუმცა დედოფალი ფილიპა დარჩა და მისი დაცვა დაიწყო. ფილიპა ინგლისელი გაცხარებით ებრძოდა ჰანზელებს, ორგანიზებას უწევდა დანიელთა ჯარს და ზოგჯერ თავადაც გამოდიოდა ბრძოლაში. იმ ფაქტმა, რომ დედოფალი მეფეზე მამაცი აღმოჩნდა, სამუდამოდ მიწასთან გაასწორა ერიკის ავტორიტეტი. საბოლოოდ ფილიპამ გაიმარჯვა და ჰანზელებმა კოპენჰაგენს ალყა მოხსნეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1394 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1430 კატეგორია:ლანკასტერები კატეგორია:ინგლისის პრინცესები კატეგორია:დანიის დედოფლები კატეგორია:ნორვეგიის დედოფლები კატეგორია:შვედეთის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:დანიის რეგენტები
𐋐
𐋐 — კარიული დამწერლობის ასო.
მურჯიტები
მურჯი'ა (مرجئة — ირჯა'  - გადადება) — ისლამის სხვადასხვა დოგმატური სკოლების მიმდევრების საერთო სახელწოდება, რომლებიც ემხრობოდნენ ალაჰის სამსჯავრომდე ამქვეყნიურობაში ადამიანის ქმედებების შესახებ „გადაედოთ“ კამათი. ისინი რწმენას ქმედებებზე წინ აყენებდნენ. მურჯიტი ღვთისმეტყველები თავიანთ ოპონენტებთან აწარმოებდნენ აქტიურ პოლემიკას, რომლის დროსაც ჩამოყალიბდა მურჯიტული დოგმატიკა.
აღმოცენება
ხარიჯიტებთან დაპირისპირების დროს მურჯიტები ამტკიცებდნენ, რომ ხალხის რწმენის შესახებ კამათი უნდა გადადებულიყო. თვითონ სიტყვა მურჯი'ა ნიშნავს „გადადებას“. მურჯიტული დოქტრინის მიხედვით, მხოლოდ ალაჰს აქვს უფლებამოსილება, განსაჯოს, თუ ვინ არის ჭეშმარიტი მუსლიმი და ვინ არა. ასევე ეს თეოლოგიური სკოლა ყველა სხვა მუსლიმს მუსლიმური თემის ნაწილად მოიაზრებს. აღსანიშნავია, რომ მურჯიტები ყველას ომაიანებისა და ნახევრად მორწმუნე ახალმოქცეული მუსლიმების მიმართ ტოლერანტობისკენ მოუწოდებდნენ.
სწავლება ცოდვის შესახებ
ხარიჯიტებისგან განსხვავებით, რომლებიც თვლიდნენ, რომ „მძიმე“ ცოდვის ჩამდენი ადამიანი „ურწმუნოა“, მურჯიტები ამტკიცებდნენ, რომ ჭეშმარიტი რწმენა და ალაჰისადმი მორჩილება უფრო მთავარია, ვიდრე ქმედებები. მათ სჯეროდათ, რომ მუსლიმი "მძიმე" ცოდვის ჩადენის შემდეგაც მუსლიმად რჩებოდა და სამოთხეში მოხვედრა შეეძლო იმ შემთხვევაში, თუ მორწმუნედ დარჩებოდა.
მურჯიტების დოქტრინა „მძიმე“ ცოდვის ჩადენის შესახებ მოგვიანებით სხვა ისეთმა ისლამურ სკოლებზე მოახდინა გავლენა, როგორიცაა მატურიდების, აშარიტებისა და მუთაზილიტების სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამი
გერასიმე ცაგარეიშვილი
გერასიმე ცაგარეიშვილი (დ. 1864, გოჩაჯიხაიში — გ. 14 დეკემბერი, 1927) — ქართველი  პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1883 წელს დაამთავრა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელი. 1893 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის (ოდესის) უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. იმავე წელს იაკობ ფანცხავასთან ერთად ბათუმში გახსნა პირველი დაწყებითი სკოლა პანსიონითა და გაკვეთილების გასამეორებელი კლასებით. 1894 წელს ქუთაისის სათავადაზნაურო სასწავლებელში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა, სადაც წარმატებით ასწავლიდა რუსულ და ლათინურ ენებს, ისტორიას, გეოგრაფიას, არითმეტიკას. 1904–1905 სასწავლო წლიდან ქუთაისის სათავადაზნაურო სკოლა გიმნაზიად გადაკეთდა და მალე გადაიქცა განათლებისა და კულტურის ერთ-ერთ კერად დასავლეთ საქართველოსთვის. გერასიმე ცაგარეიშვილი ყველა კულტურული დაწესებულებისა და ღონისძიების ერთ-ერთი აქტიური წევრი იყო. ამავე დროს ის რამდენჯერმე იყო არჩეული ქუთაისის საქალაქო საბჭოს ხმოსნად. იგი სილოვან ხუნდაძესთან ერთად გიმნაზიის ინსპექტორად აირჩიეს და თანამდებობაზე გიმნაზიის ტექნიკუმად გადაკეთებამდე დარჩა. მან თავისი წვლილი შეიტანა სკოლის გაეროვნების საქმეშიც. 1920 წელს გამოიცა მისი გეოგრაფიის სახელმძღვანელო. ექვსი წელიწადი მუშაობდა საბჭოთა სკოლაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები გ კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
აერინი
აერინი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ინდორის ასული. იგი ჰურინის საგვარეულოდან მომდინარეობდა. ცხოვრობდა დორ-ლომინში, სამხრეთ ჰითლუმში. ურიცხვი ცრემლის ბრძოლის (პირველი ეპოქა, 472 წ.) შემდეგ მორგოთმა ჰითლუმი აღმოსავლელებს გადასცა.
აღმოსავლელებს შორის იყო ვინმე ბროდა, რომელმაც აერინთან, ამ უკანასკნელის სურვილის მიუხედავად, იქორწინა. ბროდა ითვისებდა ყველაფერს, რაც ჰურინს ეკუთვნოდა, მაგრამ მის ცოლს, მორუენს, ვერ უახლოვდებოდა. აერინი მორუენსა და მის შვილ ტურინს ფარულად გადასცემდა საკვებს (მორუენი ამ პერიოდში თავად ფეხმძიმედ იყო). მას შემდეგ, რაც ტურინი დორიათში გაიქცა, ბროდა განრისხებული იყო და აერინი ამის გამო სცემა. მაგრამ იგი მაინც დარჩა ქმართან. საჭიროების შემთხვევაში, აერინი საკვებით და თავშესაფრით სხვებსაც ეხმარებოდა.
494 წელს მორუენმა და ნიენორმა დორ-ლომინი დატოვეს. 495 წელს, ნარგოთრონდში ტურინი გლაურუნგმა დაარწმუნა, რომ მისი დედა და და დორ-ლომინში ცხოვრობდნენ. იგი გაიქცა მათ საძებნელად, მაგრამ მიადგა რა დორ-ლომინს, აღმოაჩინა, რომ არც იქ იყვნენ. მაშინ მან დააშინა ბროდა თავისი ხმლით და საბოლოოდ შეიტყო მათი ადგილსამყოფელი - დორიათი. ტურინი მიხვდა, რომ გლაურუნგის მიერ მოტყუებული იქნა და ბროდა და სხვა აღმოსავლელები ადგილზე გაანადგურა. აერინმა იცოდა, რომ სხვა აღმოსავლელები მას მიაგნებდნენ და უარი თქვა ტურინთან ერთად გამგზავრებაზე. მას შემდეგ, რაც ტურინმა იქაურობა დატოვა, აერინმა დარბაზები გადაწვა. სავარაუდოდ, ისიც ამ ცეცხლში დაიღუპა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შუახმელეთის ედაინები კატეგორია:სილმარილიონის პერსონაჟები კატეგორია:ჰურინის შვილების პერსონაჟები
ალბერო-ალტო
ალბერო-ალტო (Albero Alto, Albero d’Alto) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,30 კმ². მოსახლეობა — 120 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
დეიან სავიჩევიჩი
დეიან სავიჩევიჩი (Дејан Савићевић, ) —.ყოფილი მონტენეგროელი ფეხბურთელი, 2004 წლიდან მონტენეგროს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი.
სავიჩევიჩი იყო ცრვენა ზვეზდას ლეგენდარული გუნდის წევრი, რომელმაც 1990–91 წლების სეზონში ევროპის ჩემპიონთა თასი მოიგო. 1992 წლიდან ის გადავიდა იტალიურ საფეხბურთო კლუბ მილანში, სადაც სამჯერ მოიგო სერია A და 1993–94 წლების უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა.
დეიანი სანაკრებო დონეზე სერბეთის და ჩერნოგორის ეროვნული გუნდის ღირსებას იცავდა და ორჯერ იასპარეზა ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატზე, 1990 და 1998 წლებში.
აქტიური საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ თავკაცობდა სერბეთის და ჩერნოგორიის ეროვნული ნაკრებს, 2001–2003 წლებში, რის შემდეგაც ადმინისტრაციულ სფეროში განაგრძო მოღვაწეობა და 2004 წლიდან მონტენეგროს ახლადშექმნილ ფეხბურთის ფედერაციას ჩაუდგა სათავეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონტენეგროელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ცრვენა ზვეზდას ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ვენის რაპიდის ფეხბურთელები
ევროპის სუვერენულ სახელმწიფოთა სია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები
ვილნიუსის საერთაშორისო აეროპორტი
ვილნიუსის საერთაშორისო აეროპორტი (Tarptautinis Vilniaus oro uostas) (IATA: VNO, ICAO: EYVI) — საერთაშორისო აეროპორტი ლიეტუვაში. მდებარეობს დედაქალაქ ვილნიუსიდან სამხრეთით 5.9 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს Air Lituanica-ს, Grand Cru Airlines-ის, Small Planet Airlines-ისა და Wizz Air-ის ჰაბს. 2014 წელს გატარებულ მგზავრთა რაოდენობამ 2 942 670 კაცი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
რიკარდო როდრიგესი (ფეხბურთელი)
რიკარდო როდრიგესი (Ricardo Rodriguez; დ. 25 აგვისტო, 1992, ციურიხი) — შვეიცარიელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს იტალიურ კლუბ „მილანსა“ და შვეიცარიის ეროვნულ ნაკრებში.
როდრიგესმა კარიერა დაიწყო ადგილობრივ კლუბ „ციურიხში“ 2010 წელს. 2012 წლის იანვარში 7.5 მილიონი გირვანქა სტერლიგნის სანაცვლოდ შეიძინა გერმანულმა „ვოლფსბურგმა“. 2017 წლიდან თამაშობს „მილანში“.
მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა უელსის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩი 2011 წლის 7 ოქტომბერს. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიოს და 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. 2014 წელს დასახელდა შვეიცარიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.
კლუბი
ვოლფსბურგი:(2)
ლია მაჭავარიანი
ლია მაჭავარიანი (დ. 6 თებერვალი, 1960, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).
რიკარდო როდრიგესი (ფეხბურთელი)
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ციურიხის ფეხბურთელები კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
ლია მაჭავარიანი
ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ნიადაგთმცოდნეობის სპეციალობით.
1982-1990 წლებში მუშაობდა ხმელეთის ჰიდროლოგიისა და ნიადაგთმცოდნეობის კათედრის ლაბორანტად. პერიოდულად (1982-1988) სტაჟირებას გადიოდა ქალაქ მოსკოვში ვასილი დოკუჩაევის სახელობის ნიადაგთმცოდნეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტსა და მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც დაეუფლა ნიადაგთმცოდნეობის ახალ მიმართულებას — მიკროპედოლოგიას. 1990 წლიდან იმავე კათედრის მასწავლებელია, ხოლო 1992 წლიდან კათედრის დოცენტი. 1993-1999 წლებში შეთავსებით მუშაობდა თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო ინსტიტუტში გეოპოლიტიკის კათედრის გამგედ, სადაც მის მიერ დაარსებულ იქნა სამეცნიერო შრომების კრებული (1997, 1999). 1998-2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, საქართველოს გეოგრაფიის კათედრა, გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი, დოცენტი. 2003-2005 წლებში დეკანის მოადგილე. 2007-2011 წლებში ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი, სასწავლო პროცესის მართვისა და სამეცნიერო კვლევების სამსახურის უფროსი სპეციალისტი. 2006-2012 წლებში ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი, ასოცირებული პროფესორი. 2012 წლიდან პროფესორი. 1992 წელს მიწვეული იყო გერმანიაში (ბავარია) ბუნების დაცვის ფედერალური სააგენტოს პროგრამით სემინარზე — ეროზიებთან, ღვარცოფებთან და ზვავებთან ბრძოლის ბიოლოგიურ-ტექნიკური მეთოდების გასაცნობად, ხოლო 1997 წელს მიწვეული იყო ფილიპსის სახელობის მარბურგის უნვიერსიტეტში (გერმანია), სადაც გაიარა გეოინფორმაციული სისტემებისა და დისტანციური კვლევის კურსები, 2002 წელს კი ქალაქ თელ-ავივში (ისრაელი) მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის მიერ „მაშავის“ პროგრამით ორგანიზებული აგრომეტეოროლოგიური კურსები. საპატრიარქოს რადიო „ივერიაში“ მიჰყავდა გადაცემა საქართველოს გეოგრაფიაში (2001). მას არაერთ სამეცნიერო სიმპოზუმსა და სემინარის მუშობაში აქვს მიღებული მონაწილეობა. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო, სამეცნიერო-პოპულარული და სასწავლო-მეთოდური ნაშრომები. მონაწილეობდა საერთაშორისო ორგანიზაციების პროგრამით გამოცხადებულ სამეცნიერო პროექტების შესრულებაში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმომადგენლობითი საბჭოს (სენატის) წევრი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიურ საბჭოსთან არსებული „ბუნებრივი რესურსების დაცვისა და რაციონალურად გამოყენების უწყებათშორისი კომისიის“ წევრი. განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის აკრედიტაციის ექსპერტი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბაკალავრო პროგრამის „გეოგრაფია“ ხელმძღვანელი. სამაგისტრო პროგრამის „ფიზიკური გეოგრაფია და გარემოს მდგრადი განვითარება“ თანახელმძღვანელი. სადოქტორო პროგრამის „გამოყენებითი ეკოლოგია“ ხელმძღვანელი. ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტთან არსებული „გამოყენებითი ეკოლოგიის“ ინსტიტუტის დირექტორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „საქართველოს სუბტროპიკული ეწერი ნიადაგების მიკრომორფოლოგია და მიკროქიმია“, დაიცვა 1989 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
არჩილ მეფის ქუჩა
არჩილ მეფის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (დიდი დიღომი); დემეტრე თავდადებულის ქუჩიდან მირიან მეფის ქუჩამდე. ადრე უსახელო მონაკვეთი იყო, 1991 წელს წმინდა არჩილ მეფის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია: საბურთალოს  რაიონის ქუჩები
მოძრაობა 88
მოძრაობა 88 (Շարժում 88) — პოლიტიკური პარტია ე.წ. „მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში.
ისტორია
პარტია თავდაპირველად დაარსდა როგორც საარჩევნო კოალიცია, 2005 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ 737 ხმა (1,21%) მიიღო. 2010 წელს პარტიამ არჩევნებზე მონაწილეობა არ მიიღო. 2015 წელს კი არჩევნებში 4778 ხმა (6,93%) მიიღო და ეროვნულ ასამბლეაში 2 მანდატი მიიღო.
პრეშოვის უნივერსიტეტი
პრეშოვის უნივერსიტეტი (Prešovská univerzita) — უნივერსიტეტის ტიპის უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება სლოვაკეთის ქალაქ პრეშოვში.
უნივერსიტეტი დაარსდა 1996 წლის 10 დეკემბერს პაველ შაფარიკის უნივერსიტეტის გაყოფის შედეგად. უნივერსიტეტი ფაკულტეტების მიხედვით მესამეა სლოვაკეთში. აქ სწავლობს 12 500 სტუდენტი და მუშაობს 1 000 პედაგოგი.
უნივერსიტეტის რექტორია პროფესორი, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებთა დოქტორი რენე მატლოვიჩი.
ფაკულტეტები
პრეშოვის უნივერსიტეტში შემდეგ ფაკულტეტებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის უნივერსიტეტები
ლაშეთხევის ნამოსახლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ოლეგ ტიაგნიბოკი
ოლეგ ტიაგნიბოკი (Олег Ярославович Тягнибок; დ. 7 ნოემბერი, 1968, ლვოვი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი პოლიტიკოსი და მაიდანის ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე. პარტია „თავისუფლების“ და უმაღლეს რადაში მისი ფრაქციის თავმჯდომარე. უმაღლესი რადის III, IV და VII მოწვევის დეპუტატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:მაიდანის მონაწილეები კატეგორია:უკრაინის მე-3 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:უკრაინის მე-4 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:უკრაინის მე-7 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კეფის ძვალი
მინი|მარჯვნივ|კეფის ძვლის შიდა ზედაპირი მინი|მარჯვნივ|თავის ქალა (კეფის ძვალი-მარჯვნივ და ქვევით) კეფის ძვალი (os occipitale) — კენტი ძვალი ადამიანის თავის ქალაზე. ყალიბდება ხრტილოვან საფუძველზე (ქიცვის ზედა ნაწილის გარდა), მასში ჯერ კიდევ მუცლადყოფნის პერიოდში (VI-IX კვირა) წარმოიქმნება 6 გაძვალების წერტილი: თითო-თითო დიდი ხვრელსი წინ და გვერდებზე, სამი კი - უკან. ახალშობილთა კეფის ძვალს უკვე ოთხი განცალკევებული, ხრტილოვანი შეერთებით დაკავშირებული ნაწილი აქვს: ძირითადი, რომელიც დიდი ხვრელის წინაა, მის მოპირდაპირედ, უკან კეფის ქიცვი და მათ შორის ჩადგმული, წყვილი გვერდით ნაწილები. ოთხივე ნაწილის შეერთებით, მათ ცენტრში შეიქმნება მეტად მნიშვნელოვანი კეფის დიდი ხვრელი.
კეფის ძვლის გაძვალება
კეფის ძვლის განცალკევებული ნაწილეების საბოლოო დაკავშირება ძვლოვანი ქსოვილით (გაძვალება) საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესია და შემდეგი თანმიმდევრობით მიმდინარეობს: 4 წლის ასაკში ქიცვი შეუძვალდება გვერდით ნაწილებს, 6-10 წლის ასაკში ძირითადი ნაწილი საბოლოოდ უკავშირდება გვერდით ნაწილებს და დიდი ხვრელის ირგვლივ ამ დროისთვის უკვე ერთიანი, მტკიცე, დეფინიტურ ზომებს მიღწეული ძვლოვანი რგოლია, რომელიც ქალას ღრუს ხერხემლის არხთან აკავშირებს, კეფის ძვლის ზრდა ამის შემდეგაც გრძელდება მის ძირითად ნაწილსა და ძირითადი ძვლის სხეულს შორის ხრტილოვანი ჩანაფენის ხარჯზე.
აღწერა
ძირითადი ნაწილი ოთხკუთა ფორმის თხელი ძვლოვანი ღეროა, რომელიც წინიდან ბოლოვდება უსწორმასწორო ზედაპირით. მისი ზედა, ქალას ღრუსკენა ზედაპირი სადაა, ხოლო ქვედაზე აღინიშნება კარგად შესამჩნევი ხახის ბორცვი. გვერდითი ნაწილები კეფის ძვლის მეტად მნიშვნელოვანი უბნებია, ვინაიდან კეფის ცალკეული ნაწილების შეკავების გარდა (კონსოლიდაცია), მათი საშუალებით ხორციელდება ქალას შესახსრება ხერხემალთან (ატლანტთან), რისთვისაც მას ქვედა ზედაპირზე ოვალური მძლავრი სასახსრე როკები აქვს. როკების უკანა ბოლოები გადადის თანამოსახლე ფოსოში, რომლის ძირშიც როკის არხი იხსნება. როკები გარედან (ლატერალურად) მოისაზღვრება საუღლე ნაჭდევით, რომელიც შიგა საუღლე მორჩით ორადაა გაყოფილი და უკნიდან საუღლე მორჩით მთავრდება. სატვინე ზედაპირის მხრიდან გვერდითი ნაწილების ქიცვში გადასვლსი უბანი გამსხვილებულია და ქმნის საუღლე ბორცვს, რომლის უკან და ქვეშ არსებული ხვრელით იწყება ზემოაღნიშნული როკის არხი (ემისარული ვენისთვის).
კეფის ქიცვი
კეფის ძვლის უკანა ნაწილი აპკისებრი წარმოშობისაა და საკმაოდ ვრცელ, შიგნიდან შედრეკილ თხელ ფირფიტას, ქიცვს ქმნის. მისი შიგა (სატვინე) ზედაპირის ცენტრში ჯვარედინა მაღლობებია, რომლისგანაც ჰორიზონტალურად ორივე მხარეზე მიემართება განივი სინუსის ღარი, ხოლო ვერტიკალურად: ზევით, ზედა საგიტალური სინუსის ღარი, ქვევით - კეფის შიგნითა ქედი. ქიცვის გარეთა ზედაპირის ცენტრალური ნაწილი გასქელებულია და ქმნის ძვლოვანი კოჟიჟის მსგავს კეფის გარეთა შემაღლებას. ახალშობილის კეფის ქიცვს მომრგვალებული ფორმა აქვს, ასაკის მატებასთან ერთად, ყიფლიბანდის დახურვის შემდეგ იგი სამკუთხა ფორმას ღებულობს, რომლის მწვერვალი შეჭედილია თხემის ძვლებს შორის საგიტალური ნაკერის უკანა კიდესთან. კეფის ქიცვი სათანადო კიდეებით უკავშირდება თხემისა და საფეთქლის ძვლებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიანის ანატომია კატეგორია:ოსტეოლოგია
ZeniMax Media
ZeniMax Media Inc — ამერიკული მედია კომპანია, რომელიც ქმნის და გამოსცემს თამაშებს მისი შვილობილი კომპანიების მეშვეობით. მის საკუთრებაში შედის შემდეგი კომპანიები: id Software (Doom, Quake და Wolfenstein-ის შემქმნელი), Bethesda Game Studios (The Elder Scrolls, Fallout 3 და Fallout 4-ის შემქმნელი), Arkane Studios (Arx Fatalis, Dark Messiah of Might and Magic-სა და Dishonored-ის შემქმნელი), MachineGames (Wolfenstein: The New Order-სა და Wolfenstein: The Old Blood-ის შემქმნელი), Tango Gameworks (The Evil Within-ის შემქმნელი) და ZeniMax Online Studios. ZeniMax Media Inc.-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს როკვილში, მერილენდის შტატში, რომლის ოფისები განლაგებულია ჩრდ. ამერიკას, ევროპას, აზიასა და ავსტრალიაში.
2007 წელს ZeniMax Media შეფასებული იქნა დაახლოებით 1.2 მილიარდ ამერიკულ დოლარად.
ისტორია
ZeniMax Media დაარსებული იქნა 1999 წლის მაისს, Bethesda Softworks-ის დამფუძნებლის კრისტოფერ უივერისა (ენგლ.: Christopher Weaver) და რობერტ ა. ოლტმენის ინგლ.Robert A. Altman) მიერ. კრისტოფერმა ალტმანი დანიშნა აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობაზე. თავდაპირველად, კრისტოფერი 1992-2002 წლებში მსახურობდა კომპანიის ტექნიკური დირექტორის თანამდებობაზე, თუმცა 2002 წლიდან შეეშვა კომპანიის საქმიანობას.
2004 წელს ZeniMax-მა Interplay Entertainment-სგან შეიძინა Fallout ფრენჩაიზის საავტორო უფლებები.
2007 წლის 1 აგვისტოს, ZeniMax-მა განაცხადა კომპანია ZeniMax Online Studios-ის შექმნის შესახებ, რომელსაც უხელმძღვანელებდა მეტ ფირორი. 2012 წელს კომპანიამ გააკეთა ანონსი The Elder Scrolls Online-ის შექმნაზე, რომელიც გამოსული იქნა 2014 წლის 4 აპრილს.
2007 წლის 30 ოქტომბერს ZeniMax-მა განაცხადა, რომ ევროსამაუწყებლო ჯგუფ ProSiebenSat.1 Media-სთან აძლიერებდა ურთიერთობას. დეკმბერში გაშვებული იქნა ვებ-საიტი SevenGames.com. ProSiebenSat.1 Media მუშაობს ZeniMax-თან ერთად ონლაინ თამაშების შემუშავებაზე. ProSiebenSat.1 Media ფლობს 9%-იან წილს SBS Broadcasting Group-ის ჩათვლით, რომელიც შეიძინა იმავე წელს.
2009 წლის სექტემბერში ZeniMax-მა მოიპოვა უფლებები Prey-ის ფრენჩაიზზე.
2009 წლის დეკემბერში კომპანიამ მოიპოვა უფლებები Rage-ზე, რომელიც უნდა გამოცემულიყო Electronic Arts-ის მიერ, თუმცა გამოცემული იქნა ბეთესდას მიერ.
20011 წლის 3 მარტს ZeniMax-მა გამოაცხადა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტთან თანამშრომლობის შესახებ.
2014 წელს ZeniMax-მა გაუგზავნა წერილი Facebook-სა და Oculus VR, სადაც ნათქვამი იყო, რომ პროექტ Oculus Rift-არის ZeniMax-ის ინტელექტუალური საკუთრება და სწორედ ZeniMax-მა შეიმუშავა Oculus-ისთვის სათანადო ტექნოლოგიები და ასევე დასძინა, რომ დაეხმარა პროდუქტი გამხდარიყო სიცოცხლისუნარიანი და მოთხოვნადი ბაზარზე.
2014 წლის 21 მაისს ZeniMax-მა შეიტანა სარჩელი სასამართლოში Oculus VR-ის წინააღმდეგ, ხოლო 2014 წლის 25 ივნისს Oculus-მა საპასუხო სარჩელი შიტანა. იგი აცხადებდა, რომ ZeniMax იბრალდებდა პროდუქტის საკუთრების უფლებას და ასევე აცხადებდა, რომ Zenimax არანაირი წვლილი არ შეუტანია ოკულუსის განვითარებაში.
კორპორაციული ხელმძღვანელობა
კომანიის დირექტორთა საბჭო შეგდება 8 კაცისაგან:
წარსულში საბჭოს წევრები იყვნენ მარკ შნაიდერი, United Pan-Europe Communications, Inc-ის ყოფილი თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი და ასევე - კრისტოფერ უივერი.
გარე მრჩევლები
ZeniMax-ის ბიზნეს მრჩეველთა საბჭო შედგება 7 კაცისაგან:
ინვესტორები
ყოველი წლის განმავლობაში ZeniMax ჰყავს უამრავი სხვადასხვა ინვესტორი. ინვესტორები არიან Providence Equity Partners, ProSiebenSat.1 Media, რობერტ ა. ოლტმენი, ლესლი მუნვესი, ჯერი ბრუკჰაიმერი, ერნესტ დელი, გრიფინ ლეშერი, ჯეიმზ კედარი, სინდი ტალენდი, რობერტ ტრამპი, მაიკლ დომინგესი, კრისტოფერ უივერი, SBS Broadcasting Europe, ZM Investment, Ardsley Partners Fund, ტონი კოელიო და სხვა. SBS Broadcasting Group
სქოლიო
კატეგორია:მერილენდში დაფუძნებული კომპანიები კატეგორია:როკვილში (მერილენდი) დაფუძნებული კომპანიები კატეგორია:1999 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:მერილენდში დაფუძნებული კერძო კომპანიები კატეგორია:Providence Equity Partners-ის კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები კატეგორია:ZeniMax Media
მარია ედინბურგელი
მარია ედინბურგელი (Marie of Edinburgh), აგრეთვე ცნობილია როგორც მარია რუმინელი (Marie of Romania, Maria a României; დ. 29 ოქტომბერი, 1875, კენტი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 18 ივლისი, 1938, სინაია, რუმინეთი) — საქსენ-კობურგ-გოთას დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიასა და რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის შვილიშვილი. რუმინეთის უკანასკნელი დედოფალი 1914-1927 წლებში როგორც ფერდინანდ I-ის მეუღლე. რუმინეთის მეფე კაროლ II-ის დედა.
ბიოგრაფია
მარია დაიბადა 1875 წლის 29 ოქტომბერს კენტში, დიდ ბრიტანეთში. იგი იყო საქსენ-კობურგ-გოთას მთავარ ალფრედისა და მისი მეუღლის, დიდ მთავარ მარია ალექსანდროვნა რომანოვას ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიასა და პრინცი ალბერტის, ხოლო დედის მხრიდან რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ისა და იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნას (ქალიშვილობაში მარია ჰესენელი) შვილიშვილი იყო.
მარიასა და ფერდინანდს სულ ექვსი შვილი შეეძინათ, თუმცა მათი ბოლო სამი ბავშვი მარიამ მაშინ გააჩინა, როდესაც რომანი ჰქონდა მთავარ ბარბუ ირტირბეისთან. მათი უკანასკნელი ვაჟი, პრინცი მირკეა საჯაროდ ითვლებოდა ბარბუს შვილად, თუმცა ფერდინანდმა იგი თავისად სცნო. ეჭვებს ბადებდა მათი მესამე შვილის, მარიას დაბადებაც, რომელიც 1900 წელს, ანუ მას შემდეგ დაიბადა, რაც მარია და ფერდინანდი განცალკევებით ცხოვრობდნენ. ამრიგად, მარიას ბოლო ოთხი შვილის მამის ვინაობა დღემდე სადავოა.
1914 წლის 10 ოქტომბერს გარდაიცვალა მისი მამამთილი, მეფე კაროლ I, რის შემდეგაც ტახტი ფერდინანდ I-მა დაიკავა, რითაც მარია რუმინეთის დედოფალი გახდა. თანამედროვეთა შეფასებით, მარია არა უბრალო დედოფალი და მეუღლე, არამედ ის პიროვნება იყო, ვინც მეფის ნაცვლად მართავდა რუმინეთს. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში სწორედ დედოფალი მარია გასცემდა ბრძანებებს და ომშიც თავისი ნება-სურვილით ჩაება მოკავშირეთა მხარეს.
დედოფალი მარია აღწერილია, როგორც მამაცი, თავაზიანი და თანაგრძნობის უნარის მქონე ქალი. სხვა მრავალ საქმესთან ერთად, იგი ომის პერიოდში პირდაპირ ფრონტზე მუშაობდა მედდად და რისკავდა საკუთარი სიცოცხლით. ასევე მან მოახერხა აშშ-სგან ფინანსური დახმარების მიღება. 1918 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს, ვერსალის სამშვიდობო კონფერენციაზე დედოფალი მარია რუმინეთის წარმომადგენელი იყო. გამოჩენილი სიმამაცისა და გამბედაობისათვის რუმინელებმა მას მეტსახელად „ჯარისკაცთა დედოფალი“ შეარქვეს. მიუხედავად რუმინეთის მხრიდან გაწეული დიდი დანაკარგებისა, მან მაინც შეძლო დიდი ტერიტორიების მოერთება, რამაც ფაქტობრივად ორჯერ გაზარდა რუმინეთის ფართობი. ამის გამო იგი საზოგადოებაში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. მარცხნივ|მინი|დედა-დედოფალი მარია 1936 წელს. 1927 წლის 20 ივლისს გარდაიცვალა ფერდინანდ I, რის შემდეგაც ტახტი მათმა ვაჟმა, კაროლ II-მ დაიკავა. მარიას კაროლთან შედარებით უკეთესი ურთიერთობა ჰქონდა, ვიდრე ფერდინანდთან. იგი თავისუფლად ახერხებდა შვილის მართვას, რის გამოც მან კაროლი დააშორა მის საყვარელ მაგდა ლუპეშკუს და ცდილობდა მეოთხედ, რომელიმე პრინცესაზე დაექორწინებინა, თუმცა ეს არ გამოუვიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:რუმინეთის დედოფლები კატეგორია:ბრიტანეთის პრინცესები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია (გაერთიანებული სამეფო)
ნოშრიო
ნოშრიო, ნოშვრიო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საყურძნე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
წარსულში ნიშრიო წმინდა ნარგავებად ყოფილა გავრცელებული ამბროლაურის რაიონში. სხვა ჯიშებთანაა შერეული სოფ. ბუგეულში, საკეციასა და აბანოეთში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მცირე ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ძალიან სუსტადაა აბლაბუდისებრად და ჯაგრისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ კილინდრულ-კონუსური ფორმის, გვხვდება ცილინდრულიც. კუმსია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელია ან შავი, თხელკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია.
ნოშრიო გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
სერგეი ნავაშინი
სერგეი ნავაშინი (დ. 1857, ცარიოვშჩინა, სარატოვის ოლქი — გ. 1930, პუშკინი) — უკრაინელი ბოტანიკოსი და ციტოლოგი, კიევის უნივერსიტეტის პროფესორი (1894-1915). 1918 მოიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორად. 1918-1923 წლებში იყო თსუ-ს პროფესორი. აღმოაჩინა არყის თესლკვირტში მისი ფუძიდან მტვრის მილისშეჭრის მოვლენა. უდიდესი მნიშვნელობა აქვს მის მიერ აღმოჩენილ ორმაგ განაყოფიერება ფარულთესლიანებში. იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.
პალანგის საერთაშორისო აეროპორტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
ხორბლის შემოტანა საქართველოში
ხორბლის შემოტანა საქართველოში — საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების პირველი დღიდანვე უმწვავეს პრობლემას წარმოადგენდა ქვეყნის სურსათით მომარაგება. მდგომარეობას ამძიმებდა ანტისახელმწიფოებრივი გამოსვლები და სამხედრო კონფლიქტები მეზობელ სახელმწიფოებთან.
1920 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, საქართველოს რესპუბლიკას ხორბლის სამთვიანი მარაგი გააჩნდა. კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა არმიის გამოკვების საკითხი. მდგომარეობის ნაწილობრივ გაუმჯობესებას ითვალისწინებდა 1920 წლის 14 დეკემბრის „დეკრეტი სამხედრო-სასურსათო ფონდის გასაძლიერებლად სიმინდის შესყიდვის შესახებ“. ევროპის ქვეყნების მიერ საქართველოსთვის შეპირებული სურსათის მიყიდვის პროცედურის დასაწყებად, საქართველოს წარმომადგენლობითი მისიების 1919-1920 წლების საქმიანობა უშედეგო აღმოჩნდა. რაც შეეხება საქართველოს წარმომადგენლობის მეორე განშტოებას, რომელსაც ვასილ დუმბაძე ხელმძღვანელობდა, აშშ-ში გარკვეულ წარმატებას მიაღწია. მისი ძალისხმევით გახდა შესაძლებელი საქართველოს მომარაგების სამინისტროს წარმომადგენლობასა და ნიუ-იორკის კერძო ფირმის  1919 წლის ნოემბერში ორმხრივი ხელშეკრულების გაფორმება. ამ დოკუმენტის მიხედვით, საქართველოს მომარაგების სამინისტრომ 20-მილიონიანი ფრანკის საბანკო კრედიტი გახსნა.
ამ ხელშეკრულებით, ფირმა „შაბრიერ-მორელიკო“ პასუხისმგებლობას იღებდა შეძენილი პროდუქციის უსაფრთხო ტრანსპორტირებაზე ფოთის პორტში მიტანით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა საქართველოსთვის 1 350 ტონა ხორბლის შეძენას, ხოლო მისი ღირებულების სანაცვლოდ, საქართველოს მომარაგების სამინისტროს 100 ათასი კილო აბრეშუმის პარკი ან მატყლი (1 კგ. აბრეშუმის პარკის სანაცვლოდ, 5 კგ. მატყლი) უნდა მიეცა. საქართველოს მომარაგების სამინისტროს ძალისხმევით, 1920 წლის დეკემბრის დასაწყისში, „შაბრიერ მორელიკოს“ პირველ ეტაპზე 62400 კილო პარკი გაუგზავნეს (გემ „ფრიგზე“ 40 ათასი კგ. დაიტვირთა, ხოლო გემ „ტოდლაზე“ 22 ათას 400 კგ.). ზემოაღნიშნული ფირმა დანარჩენ 37600 კილო პარკს მხოლოდ მას შემდეგ მიიღებდა, როცა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 1 350 ტონა ხორბალი საქართველოში სრულყოფილად იქნებოდა შემოტანილი. შეპირებული ხორბალი ფოთის პორტში 1921 წლის იანვრის პირველ რიცხვებში შემოვიდა. მისი გემებიდან გადმოტვირთვა, მიწონვა, მატარებლის ვაგონებში განთავსება (76 ვაგონი), მიღებული პროდუქციის სრულფასოვნად შეფასება და მიღება-ჩაბარების აქტზე ხელმოწერა 1921 წლის 20 იანვარს დასრულდა.
ხორბლის დანიშნულებისამებრ გაგზავნა და მოხმარების მიზნით მისი დამუშავების შესაძლებლობის პროცესის განხორციელება, მხოლოდ ამ ოპერაციის დასრულების (1921 წლის 20 იანვარი) შემდეგ გახდა შესაძლებელი. საქართველოში იმ ეტაპზე არსებული სარკინიგზო ტვირთგადაზიდვის შესაძლებლობებს და შესაბამის ტექნოლოგიურ პროცესებს თუ გავითვალისწინებთ, ფოთის პორტიდან ხორბლის ტრანსპორტირება და თბილისის საწყობებში სრულფასოვნად დაბინავება თებერვლამდე ვერ მოხერხდებოდა. ამის შემდეგ უნდა მომხდარიყო მისი დაფასოება და დაფქვა. ფოთის პორტში შემოტანილმა ხორბლის დიდმა მარაგმა და ჯარისთვის პურის მიწოდების გარანტიის შექმნამ ხელისუფლებას შესაძლებლობა მისცა, 1921 წლის 26 იანვარს საქართველოს მოქალაქეების, 1900 წელს დაბადებული ახალგაზრდების, ჯარში გაწვევა გამოეცხადებინა. ამ დოკუმენტით ყველა წვევამდელი მოქალაქე დანიშნულ ადგილზე 1921 წლის 6 თებერვალს, დილის 8-9 საათზე უნდა გამოცხადებულიყო. ამ საქმის ორგანიზება მაზრების შესაბამის უბნებსა და განყოფილებებს ჰქონდა დავალებული. ქვეყანაში მარცვლის ზემოაღნიშნული მარაგის შემოტანამ, სამხედრო შენაერთების ახალი კონტინგენტით შევსება გახადა შესაძლებელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
Sultans of Swing
„Sultans of Swing“ — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Dire Straits-ის სიმღერა სადებიუტო, სასათაურო სტუდიური ალბომიდან. სიმღერის ავტორია ჯგუფის ლიდერი მარკ ნოპფლერი. მიუხედავად იმისა, რომ სინგლი ამ სიმღერით 1978 წელს გამოვიდა, წარმატება იქონია მხოლოდ 1979 წელს ხელმეორედ გამოცემის შემდეგ, როგორც ბრიტანეთში, ასევე აშშ-ში.
სიმღერა შთაგონებული იყო ჯაზ-ბენდით, რომელიც დეპტფორდის ერთ-ერთი ბარში გამოდიოდა. გამოსვლის დროს ჯგუფის წევრმა განაცხადა, რომ ისინი იყვნენ "სექს-სვინგის სულთნები", რამაც ნოპფლერს მიაწოდა სიმღერის იდეა.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის სინგლები კატეგორია:1979 წლის სინგლები კატეგორია:Dire Straits-ის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები მარკ ნოპფლერის ავტორობით კატეგორია:1978 წლის სიმღერები კატეგორია:Vertigo Records-ის სინგლები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის სინგლები
ბადრი ბეგალიშვილი
ბადრი (ბაადურ) ბეგალიშვილი (დ. 5 აპრილი, 1933, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 16 მარტი, 2013, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1990).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1933 წლის 5 აპრილს ქუთაისში, მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობის ჭიჭიკო ბეგალიშვილის ოჯახში. იმ პერიოდში მარჯანიშვილის თეატრი ქუთაისში ფუნქციონირებდა და თბილისში გადმოვიდა, 3 წლის ბადრი ოჯახთან ერთად თბილისში გადმოვიდა საცხოვრებლად.
1951 წელს დაამთავრა თბილისის 35-ე ვაჟთა საშუალო სკოლა. სხვადასხვა დროს მუშაობდა: ზუგდიდის თეატრში (1958–1960), საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში (1960–1961), მარჯანიშვილის თეატრში (1961–1962). 1963 წლიდან მუშაობდა მუსიკალური კომედიის თეატრში.
ბადრი 27 წლის იყო, როდესაც პირველად დაოჯახდა, მომავალი მეუღლე, მსახიობი ფატი ბელქანია, მან ზუგდიდის თეატრში გაიცნო, თუმცა ოჯახი რამდენიმეწლიანი ურთიერთობის შემდეგ დაინგრა და მეორედ დაქორწინდა ასევე მსახიობ იზა ბოჭოიძეზე, რომელთანაც გარდაცვალებამდე იცხოვრა. მსახიობის სამივე ვაჟი, ასევე ცნობილი მსახიობები არიან — ზურა და ალეკო პირველი ქორწინებიდან და ბადრი მეორე ქორწინებიდან.
გარდაიცვალა 2013 წლის 16 მარტს თბილისში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები ბადრი
ადამიანის უფლებები აღმოსავლეთ ტიმორში
მინი|[[აღმოსავლეთი ტიმორის დროშა]] მინი|[[აღმოსავლეთი ტიმორის გერბი]] აღმოსავლეთი ტიმორი არის მრავალპარტიული საპარლამენტო რესპუბლიკა, რომლის მოსახლეობა დაახლოებით 1.1 მილიონია. ინდონეზიის ოკუპაციის 24 წლის განმავლობაში (1975 წლიდან) და 1999 წლის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმის შემდეგ, ინდონეზიელმა მილიციელებმა მრავალჯერ დაარღვიეს ადამიანის უფლებები. ქვეყანამ დამოუკიდებლობა 2002 წელს მოიპოვა, 2007 წელს ჩატარდა თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები. გაეროს ინტეგრირებული მისია აღმოსავლეთ ტიმორში (UNMIT) და საერთაშორისო სტაბილიზაციის ძალები რჩებიან ქვეყანაში.
არსებობს მთელი რიგი საკითხები, რომლებიც ეხება სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებებს, მათ შორის სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევას და თვითნებურ დაპატიმრებას. ასევე საგანგაშოა ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებები, განათლების უფლება და ოჯახური ცხოვრების უფლება. ქალთა და ბავშვთა უფლებებისადმი მცირე პატივისცემაა, ოჯახში ძალადობა და სექსუალური ძალადობა ძირითადი პრობლემებია.
კონსტიტუციური დაცვა
2002 წელს მიღებული კონსტიტუცია ყოვლისმომცველია, თუმცა საჭიროა უფრო მეტი სისტემის დანერგვა. მაგალითად, კერძო საკუთრების, ჯანმრთელობისა და განათლების უფლება ბევრისთვის ჯერ კიდევ არ არის ხელმისაწვდომი, არ არის დაცული შეკრების თავისუფლება.
სამართლიანობის წარუმატებლობები
ქვეყნის არაეფექტურმა იურიდიულმა სისტემამ, ადამიანის უფლებების კუთხით, შეშფოთება გამოიწვია. 2010 წელს ქვეყანას შეექმნა პრობლემები სამართლიანი სასამართლო პროცესების არარსებობის, პოლიციის მიერ ძალის გადაჭარბებული გამოყენებისა და დაუსჯელობის გრძნობასთან დაკავშირებული წარსული დარღვევების გამო.
სასამართლო სისტემა განიცდის პერსონალისა და რესურსების ნაკლებობას. მიუხედავად იმისა, რომ კანონი კრძალავს თვითნებურ დაპატიმრებას, მსგავსი დარღვევა მაინც შეიძლება მოხდეს, რადგან მოსამართლეები არ არიან ხელმისაწვდომი და დიდი ხნით ფერხდება სასამართლო პროცესი. არსებობს გაგება-გააზრებასთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი სირთულეები, რადგან ტეტუმი და პორტუგალიური აღმოსავლეთ ტიმორის ოფიციალური ენებია, მაგრამ პორტუგალიური არის მთავარი იურიდიული ენა, რომელსაც მოსახლეობის უმეტესობა არ ფლობს.
ასევე იყო ინფორმაცია პოლიციისა და თავდაცვის ძალების მხრიდან სასტიკი ან დამამცირებელი მოპყრობის შედეგად მოქალაქეთა უფლებების დარღვევის შესახებ, როგორიცაა ცემა, ძალის გადაჭარბებული გამოყენება, დაშინება და მუქარა იარაღით. გაჟღერდა ბრალდებები პატიმრების მიმართ არასათანადო მოპყრობის შესახებ.
გამოხატვის თავისუფლება
აღმოსავლეთ ტიმორში სიტყვისა და პრესის თავისუფლება დაცულია კანონით და ამას მთავრობა პატივს სცემს. ასევე არსებობს აქტიური დამოუკიდებელი მედია, რომელიც ძირითადად ტელევიზიითა და რადიოთი მუშაობს, თუმცა ტელევიზიებსა და რადიოებზე წვდომა შეზღუდულია, ხოლო წვდომის პრობლემები ზღუდავს მაუწყებლობას დიდი ქალაქების გარეთ.
შეკრების თავისუფლება
აღმოსავლეთ ტიმორის კანონი მოითხოვს, რომ პოლიცია უნდა გააფრთხილონ ოთხი დღის ვადაში ნებისმიერი დემონსტრაციის ან გაფიცვის წინ, ხოლო დემონსტრაციების აკრძალვა ხდება მთავრობის შენობებთან ან დიპლომატიურ დაწესებულებებთან ახლომახლო. ამასთან, პრაქტიკაში დემონსტრაციები დაშვებულია წინასწარი შეტყობინებების გარეშე და რეგულირება იშვიათად ხორციელდება.
ქალთა უფლებები
აღმოსავლეთ ტიმორში ხშირად მიიჩნევა, რომ ქალებს აქვთ მამაკაცებზე ნაკლები სტატუსი, მიუხედავად კონსტიტუციისა, რომელიც უზრუნველყოფს თანასწორობას. მათ შეინარჩუნეს ტრადიციული პატრიარქალური სოციალური სტრუქტურები, ქალების მარგინალიზაციის გზით. გოგონებს სკოლაში მხოლოდ რამდენიმე წლით აგზავნიან ხოლო ახალგაზრდა გოგონებს ზოგჯერ აიძულებენ დაქორწინებას. გარდა ამისა, ზოგიერთ რეგიონში ტრადიცია ხელს უშლის ქალებს მემკვიდრეობის მიღებასა ან საკუთრების ფლობაში, მიუხედავად კონსტიტუციით გარანტირებული უფლებისა.
ბავშვთა უფლებები
ძირითადი საკითხებია ბავშვებზე ძალადობა, განათლების ნაკლებობა და საკვების სიმცირე. ბავშვთა ძალადობა, მათ შორის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ძალადობა და სექსუალური ძალადობა სერიოზული პრობლემაა აღმოსავლეთ ტიმორში. გარდა ამისა, ფიზიკური დასჯა კვლავ გამოიყენება სკოლაში და სახლში. ბავშვებზე ძალადობის შემთხვევების უმეტესობა ოფიციალურად არ არის გაცხადებული და არსებობს არაადეკვატური სასამართლო საშუალებები. ასევე იყო ინფორმაცია არასრულწლოვანთა კომერციული სექსუალური ექსპლუატაციის შესახებ და ბავშვთა შრომა ფართოდ არის გავრცელებული. გარდა ამისა, ზოგიერთ შემთხვევაში, მშობლები ამუშავებენ შვილებს, რათა დაფარონ დავალიანებები.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთი ტიმორი კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:ადამიანის უფლებები ქვეყნის მიხედვით
ალბასეტე
ალბასეტე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ავტონომიურ გაერთიანება კასტილია-ლა მანჩაში; ალბასეტეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა, 2019 წლის მონაცემებით — 173 329 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს ქალაქები კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
ნივა (მდინარე)
ნივა (Нива) — მდინარე რუსეთში, მურმანსკის ოლქში. სიგრძე 36 კილომეტრი, აუზის ფართობი 12 800 კმ². გამოედინება ტბა იმანდრიდან, ზღვის დონიდან 126 მეტრზე, ჩაედინება კანდალაკშის ყურეში, თეთრ ზღვაში (შესაბამისად, მდინარის ვარდნა 126 მეტრს შეადგენს), დახრა — 3,77 ‰. იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით. ჩამონადენი რეგულირდება სათავეში (იმანდრის წყალსაცავი). წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 15 კილომეტრში 164 მ³/წმ. ჭორომებში არ იყინება. დასაცურებელია. მდინარეზე აგებულია 3 ჰესი. შესართავთან მდებარეობს ქალაქი კანდალაკშა.
სქოლიო
კატეგორია:მურმანსკის ოლქის მდინარეები
ლეონიდ ლეიბენზონი
ლეონიდ ლეიბენზონი (დ. 1879, ხარკივი — გ. 1951, მოსკოვი) — მეცნიერი მექანიკისა და ნავთობის მოპოვების დარგში. სსრკ აკადემიის აკადემიკოსი (1943).
1901 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1920 წლის 15 ოქტომბერს გამართულ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს სხდომაზე განიხილებოდა საკითხი პროფესორ ლეიბზონის თეორიული ფიზიკის კათედრის მეორე პროფესორად არჩევის შესახებ, თუმცა საბჭოს გადაწყვეტილებით, დადგენილების მიღებამდე აუცილებელი იყო, ფაკულტეტს საბჭოსათვის მიემართა კათედრაზე მეორე პროფესორის ადგილის შემოღების შესახებ. ამავე წლის 29 ოქტომბრის სხდომაზე კი პროფესორი ლეიბზონი აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეორე პროფესორად ფიზიკის კათედრაზე. 1921 აირჩიეს ბაქოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პროფესორად. 1922 იგი უბრუნდება მოსკოვის უნივერსიტეტს, სადაც გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა. 1925 მისი ინციატივით მოსკოვში ჩამოყალიბდა სსრკ პირველი ნავთობსარეწი ლაბორატორია. 1934-1936 წლებში იყო მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. ლეიბენზონის ერთ-ერთი ძირითადი ნაშრომია „დრეკადობის თეორიის ამოცანათა გადაწყვეტის ვარიაციული მეთოდები“ (1943). იგი ფუძემდებელია მიწისქვეშა ჰიდრავლიკისა, რომელმაც უდიდესი როლი ითამაშა ნავთობის საბადოთა დამუშავების მეცნიერული საფუძვლების შექმნაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
ბელა ქოჩარიანი
ბელა ქოჩარიანი (დ. 31 იანვარი, 1954, სტეფანაკერტი, სსრკ; Բելլա Քոչարյան) — სომხეთის პირველი ლედი 1998-2008 წლებში. სომხეთის მეორე პრეზიდენტის, რობერტ ქოჩარიანის მეუღლე. ჰყავს სამი შვილი: სედრაკი, გაიანე და ლევონი. იგი პროფესიით არის ექიმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:სომხეთის პირველი ქალბატონები
წაღვლის ნაეკლესიარი
ტერმინი წაღვლის ნაეკლესიარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანარიონი
ანარიონი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, გონდორის მეორე მეფე. იგი დაიბადა მეორე ეპოქის 3219 წელს. ანარიონი ელენდილის ძე და ისილდურის უფროსი ძმა იყო. თავად ოთხი შვილი, აქედან სავარაუდოდ, სამი ასული და ერთი ვაჟი, მენელდილი ჰყავდა. მენელდილი 3318 წელს ნუმენორში უკანასკნელი დაბადებული ადამიანი იყო.
ანარიონმა თავის ოჯახთან ერთად უარი თქვა ვალართა მიწებისკენ მოგზაურობაზე და ამრიგად, გადაურჩა მათ რისხვას, როდესაც ნუმენორი დაინგრა. ამის შემდეგ ანარიონი, ისილდურთან და ელენდილთან ერთად, გადავიდა შუახმელეთში. იგი ორ გემს ფლობდა, ისილდური ამავე დროს სამს მიუძღოდა, ხოლო ელენდილი - ოთხს.
3320 წელს დაარსდა არნორისა და გონდორის სამეფოები. ელენდილი იყო უმაღლესი მეფე, რომელიც არნორში იჯდა. ისილდური და ანარიონი გონდორს ერთად მართავდნენ. ოსგილიათი, მდინარე ანდუინზე მდებარე ქალაქი, მის სატახტო ქალაქად ითვლებოდა. იქ ინახებოდა პალანტირი „ანორის-ქვა“.
ისილდურისგან და ანარიონისგან ფარულად, საურონი დაბრუნდა მორდორში. 3429 წელს მან გონდორი დალაშქრა და აიღო მინას ითილის ციხესიმაგრე. ისილდური დაბრუნდა არნორში, ელენდილთან სასაუბროდ. ანარიონი დარჩა გონდორის დასაცავად. მაგრამ საკუთარი ხალხის ძალებით საურონს მხოლოდ დროებით წასწევდა უკანა პოზიციებზე.
ამასობაში ელენდილმა გილ-გალადთან ერთად ჩამოაყალიბა ადამიანთა და ელფთა უკანასკნელი ალიანსი. 3434 წელს ისინი მიადგნენ მორდორს, ანარიონის ლაშქართან ერთად. მტრის ჯარებთან ბრძოლის შემდგომ მათ ალყა შემოარტყეს ბარად-დურს და შვიდი წელი ელოდნენ საურონის გამოჩენას.
3441 წელს ბნელი მბრძანებელი გამოვიდა და გაანადგურა ელენდილი და გილ-გალადი. ისილდურმა მას თითი მოჰკვეთა და წაართვა ყველაზე მთავარი იარაღი და ძალაუფლების წყარო - ბეჭედი, რომელიც საურონმა მორდორის ქვესკნელში შექმნა. საურონი ფიზიკურად განადგურდა, მაგრამ მისი სული დარჩა. ბეჭედმა უღალატა ისილდურს და იგი მოკლული იქნა. ანარიონი და მისი შთამომავლები კი კვლავ მართავდნენ გონდორს.
ანარიონისა და ისილდურის გიგანტური ქანდაკებები იდგა მდინარე ანდუინზე. ბეჭდის საძმომ ისინი თავისი მოგზაურობისას იხილა.
ეტიმოლოგია
სახელი Anárion ნიშნავს „მზის ძეს“ (ქუენიური), Anar - მზე, -ion - დაბოლოება, რომელიც მამაკაცთა სახელებს ერთვოდა.
კრისხევის ნასოფლარი
კრისხევის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კრისხევის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, ადგილ კოშკის ძირებზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარი მთის ფერდობზრა გაშლილი. შენობათა საძირკვლები ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით ნასოფლარზე მიკვალულია წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. არქეოლოგიური მასალა დაცულია ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შიაულიაის საერთაშორისო აეროპორტი
შიაულიაის საერთაშორისო აეროპორტი (Tarptautinis Šiaulių oro uostas) აგრეთვე ცნობილი როგორც ზოკნიაის აეროპორტი (Zoknių oro uostas) (IATA: SQQ, ICAO: EYSA) — საერთაშორისო აეროპორტი ლიეტუვაში. ის ამავდროულად ერთ-ერთი უდიდესი სამხედრო აეროპორტია ყოფილ სსრკ-ის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ქალაქ შიაულიაიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7 კმ-ში. 2008 წელს გატარებულ მგზავრთა რაოდენობამ 1 184 კაცი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
MPL Communications
MPL Communications (აღნიშნავს McCartney Productions Ltd.-ს ) — სერ პოლ მაკ-კარტნის ბიზნესის ჰოლდინგური კომპანია. გარდა მაკ-კარტნის მიერ The Beatles-ის შემდეგ შექმნილი შემოქმედების მართვისა, MPL აგრეთვე არის მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი კერძო მუსიკალური გამომცემელი. MPL მდებარეობს ლონდონსა და ნიუ-იორკში.
სქოლიო
კატეგორია:1970 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:IFPI-ის წევრები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მუსიკის საგამომცემლო კომპანიები კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნი კატეგორია:სოჰოს მოედანი
უნიკოდის ალბანური (კავკასია) ჯგუფი
უნიკოდის ალბანური (კავკასია) ჯგუფი — უნიკოდის ვერსია 9.0-დან მოყოლებული ალბანური დამწერლობის ასოებისათვის გამოყოფილი ორი ბლოკი. საერთო ჯამში ეს ორი ბლოკი მოიცავს 64 გრაფემას, რომელთაგან 11 ადგილი ჯერ გარკვეული არაა.
ალფრედი (საქსენ-კობურგის და გოთას ჰერცოგი)
ალფრედი (Alfred; დ. 6 ივლისი, 1844, სარი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო — გ. 30 ივლისი, 1900, კობურგი, გერმანიის იმპერია) — საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიასა და პრინცი ალბერტის შუათანა ვაჟი. ედუარდ VII-ის უმცროსი ძმა. საქსენ-კობურგის და გოთას ჰერცოგი ბიძის, ერნესტ II-ის დაღუპვის შემდეგ საკუთარ გარდაცვალებამდე.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|259x259პქ|პრინცი ალფრედი 1865 წელს პრინცი ალფრედი დაიბადა 1844 წლის 6 ივლისს სარის საგრაფოში. იგი იყო დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის დედოფალ ვიქტორიასა და მისი მეუღლის, პრინც ალბერტ საქსენ-კობურგ-გოთელის მეოთხე შვილი და მეორე ვაჟი. როგორც მონარქის ვაჟს, მას დაბადებიდანვე მიენიჭა „მისი სამეფო უდიდებულესობისა“ და ედინბურგის ჰერცოგის წოდებები. აღსანიშნავია ისიც, რომ დაბადებისას უფროსი ძმის, უელსის პრინც ედუარდის შემდეგ ტახტის მეორე მემკვიდრე იყო.
1856 წელს იგი დიდი ბრიტანეთის საზღვაო ძალებში გაწევრიანდა. 1862 წელს იგი საბერძნეთის მეფობის კანდიდატად მოიაზრებოდა და რეფერენდუმშიც მიიღო მონაწილეობა, თუმცა ლონდონის კონფერენციაზე მიღებული დადგენილების გამო ვერ შეძლო გამეფება, რის გამოც საბერძნეთის ტახტი მისი ძმის ცოლის, ალექსანდრა დანიელის ძმამ, გეორგიოს I-მა დაიკავა.
1867-1868 წლებში ალფრედი დედამიწის გარშემო მოგზაურობდა. იგი იყო დიდი ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის პირველი წევრი, რომელიც ეწვია ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, ინდოეთსა და ჰონგ-კონგს. იგი ასევე ეწვია ტრისტანი-და-კუნიის კუნძულებს, სადაც მის პატივსაცემად ქალაქს „შვიდი ზღვის ედინბურგი“ დაარქვეს.
1874 წლის 23 იანვარს ზამთრის სასახლეში, სანქტ-პეტერბურგში პრინცმა ალფრედმა ცოლად შეირთო სრულიად რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ისა და იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნას ერთადერთი ასული, დიდი მთავარი მარია ალექსანდროვნა რომანოვა, რომელსაც მამამ მზითვში 100,000 ფუნტი გაატანა, ხოლო ყოველთვიურ პენსიად დამატებით 20,000 დაუნიშნა. წყვილი ლონდონში იმავე წლის 12 მარტს ჩავიდა. ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა, ლონდონური საზოგადოება კი მარია ალექსანდროვნას ვერ ეგუებოდა მისი ამპარტავნული ხასიათის გამო. მიუხედავად ამისა, დედოფალი ვიქტორია მას თავისი ფავორიტი რძლის, უელსის პრინცესა ალექსანდრას შემდეგ ყველაზე დიდი პატივით ეპყრობოდა. მარცხნივ|მინი|305x305პქ|ალფრედი თავის ცოლთან და ორ უფროს შვილთან ერთად 1884 წელს თავის მხრივ იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ სიძის პატივსაცემად დააარსა რუსული კოლონია „ედინბურგის ჰერცოგი“. იგივე სახელი დაარქვა რიგასთან მდებარე პატარა სოფელს, რომელსაც 1922 წლიდან სახელი შეუცვალა ვლადიმირ ლენინმა.
1899 წლის იანვარში ალფრედი და მარია გოთას სასახლეში თავიანთი ქორწინების ოცდამეხუთე წლისთავის იუბილეს აღნიშნავდნენ, რა დროსაც მათმა ერთადერთმა ვაჟმა, პრინცმა ალფრედმა თავის მოკვლა სცადა 24 წლის ასაკში. ამას ცხადია დიდი სკანდალი მოჰყვა, თუმცა პრინცი გადარჩა და დედამისმა იგი სასწრაფოდ გაამგზავრა საავადმყოფოში, სადაც მიყენებული ჭრილობებისაგან იგი 6 თებერვალს გარდაიცვალა. ამ ამბავმა საშინლად იმოქმედა ალფრედზე.
1900 წლის 30 ივლისს ალფრედი გარდაიცვალა 55 წლის ასაკში, ყელის სიმსივნით. იგი დაკრძალეს კობურგში, ჰერცოგთა მავზოლეუმში. ამის შემდეგ ტახტი მისმა ძმისწულმა, ჩარლზ ედუარდმა დაიკავა.