cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნამყვამი
ნამყვამი, ნუამყვამი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ენგურის სათავეში. სიმაღლე 4282 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ქვედა ქალთაზე ალპური მდელოებია, ზედაზე — სუბნოვალური და ნივალური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
Myopias cribriceps
Myopias cribriceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხუპინიჟი
ხუპინიჟი (Хәпынижь) — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
ეს ვაზი გავრცელებული იყო აფხაზეთში. დღემდე ნაპოვნი და შესწავლილი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
ოვანი
ოვანი (大鰐町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, მინამიცუგარუ მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები ჰიროსაკი, ჰირაკავა, ოდატე.
მოსახლეობა
დასახლების მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე —  ადამიანი/კმ².
დომინიკელთა ორდენი
მარჯვნივ|მინი დომინიკელთა ორდენი (Ordo Praedicatorum) — კათოლიკური ორდენი. შეიქმნა წმინდა დომინიკის მიერ XIII საუკუნეში საფრანგეთში. საუკუნეთა განმავლობაში, დომინიკელები კათოლიციზმის პროპაგანდას ეწეოდნენ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
ოვანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
ანა კუცია-ჩოჩია
ანა (ანიკო) ნესტორის ასული კუცია-ჩოჩია (დ. 1898, აბაშა, — გ. 1964, იქვე) — ქართველი ექიმი-პედიატრი და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს დამსახურებული ექიმი (1940). ცნობილი მკვლევარ-ბიბლიოგრაფის და პედაგოგის თამარ კუცია-ღვალაძის (1902-1986) უფროსი და, ცნობილი ქირურგის ალექსანდრე ჩოჩიას (1935-2005) დედა.
ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი მრეწველის, კომერსანტის და საზოგადო მოღვაწის ნესტორ კუციას (1871-1912) და ელისაბედ გაბილაიას (1879-1923. 1913-1923 წლებში იღუმენია) ოჯახში. დაამთავრა ფოთის ქალთა გიმნაზია (1919) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) სამედიცინო ფაკულტეტი (1929). იყო გამოჩენილი პედიატრის, პროფესორ სიმონ გოგიტიძის ერთ-ერთი უახლოესი მოწაფე და თანამშრომელი. 1921-1926 იყო ს. გოგიტიძის ასისტენტი ქ. თბილისის პირველ კლინიკურ (ე.წ. არამიანცის) საავადმყოფოში, ხოლო 1926-1930 ამავე საავადმყოფოს ექიმი-პედიატრი. 1930-1964 იყო აბაშის მუნიციპალიტეტის ჯერ ჯანმრთელობის დაცვის განყოფილების გამგე, შემდეგ კი აბაშის რაიონული საავადმყოფოს პედიატრიული განყოფილების გამგე. ა. კუცია-ჩოჩია არჩეული იყო საქართველოს პედიატრთა საზოგადოების წევრად და აქტიურად მონაწილეობდა მის საქმიანობაში. ითვლებოდა საქართველოს ერთ-ერთ საუკეთესო პედიატრად. მის მიერ აღზრდილია ექიმ-პედიატრთა არა ერთი თაობა.
კატეგორია:ქართველი პედიატრები კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ამასონასის დეპარტამენტი
ამასონასის დეპარტამენტი (Departamento del Amazonas) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. დედაქალაქია ლეტისია. სახელი მომდინარეობს მდინარე ამაზონისგან, რომლის აუზსაც მიეკუთვნება დაპარტამენტის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი, რომელსაც წვიმის ტყეები ფარავს.
დეპარტამენტს აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბრაზილია, სამხრეთ–დასავლეთით პერუ.
ეკონომიკაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სოფლის მეურნეობა, მეთევზეობა და ტურიზმი.
მუნიციპალიტეტები
ამასონასის დეპარტამენტი დაყოფილია 11 მუნიციპალიტეტად:
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები
ივანე აბაზასძე
ივანე აბაზასძე — XI საუკუნის I ნახევარში საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ქართლის ერისთავთერისთავი ბაგრატ IV-ის დროს.
ბაგრატის მცირეწლოვნობისას ქართლ-კახეთის სხვა გამგებლებთან ერთად ილაშქრა საქართველოს სამეფოსაგან განდგომილი განძის ამირა ფადლონის დასასჯელად. 1032 აბაზასძემ და ლიპარიტ ბაღვაშმა შეიპყრეს თბილისის ამირა ჯაფარი და ხელთ იგდეს ბირთვისის ციხე. საქართველოს სამეფოს კარზე არსებული უთანხმოების გამო, თბილისის შემოერთება ვერ მოხერხდა. „გიორგი მთაწმინდლის ცხოვრების“ ცნობით, აბაზასძე და მისი ოთხი ძმა იმდენად განდიდდნენ და გაძლიერდნენ, რომ შეთქმულება მოუწყვეს ბაგრატ IV-ს. მეფემ შეთქმულნი შეიპყრო. ქართლის ერისთავობა გადაეცა ლიპარიტ ბაღვაშს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები ი
ლონდონ გაზეთი
ლონდონ გაზეთი (London Gazette) — გაერთიანებული სამეფოს ერთ-ერთი ოფიციალური სამაუწყებლო ორგანო, ასევე ყველაზე მნიშვნელოვანი, რომელშიც გარკვეული საკანონმდებლო შეტყობინებები ქვეყნდება. ეს არის უძველესი ინგლისურენოვანი გაზეთი, რომელიც უწყვეტად გამოდიოდა დიდ ბრიტანეთში, 1665 წლის 7 ნოემბერს პირველად დაბეჭდვის შემდეგ. ეს არ არის ჩვეულებრივი გაზეთი, რომელშიც ყოველდღიური ახალი ამბები იბეჭდება, და მისი ტირაჟიც საკმაოდ მცირეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს გაზეთები
Your Time Is Gonna Come
„“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის სიმღერა. გამოვიდა 1969 წელს. შეტანილია ალბომში Led Zeppelin.
სიმღერის ტექსტში საუბარია გოგონაზე, რომელიც არ არის ერთგული და თავისი სიცრუისთვის ოდესმე პასუხს აგებს. სტრიქონები "One of these days and it won't be long / You'll look for me but baby I'll be gone" აღებულია რეი ჩარლზის სიმღერიდან "I Believe to My Soul" - ამით ხდება რობერტ პლანტის მხრიდან რიტმ-ენდ-ბლუზისადმი ინტერესის დემონსტრირება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლედ ზეპელინის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
ბურკინა-ფასოს ტბების სია
ქვემოთ მოცემულია ბურკინა-ფასოს ტბების სია.
არიდული მცენარეულობა
არიდული მცენარეულობა (aridus — „მშრალი“, „გამხმარი“, „მწირი“) — მცენარეულობა, რომელიც გავრცელებულია მშრალი ჰავის პირობებში (უდაბნო, ველი), სადაც აორთქლებული ტენის რაოდენობა მოსულ ნალექებს აღემატება. არიდული მცენარეულობას განეკუთვნება:
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ლავრენტი ჩერნიგოველი
საეკლესიო მოღვაწეობა
1912 წ. ლუკა ბერად აღიკვეცა და ეწოდა ლავრენტი. 1923 წ. ლავრენტი საიდუმლოდ, სქემაში აღიკვეცა. 1928 წ. კი არქიმანდრიტის ხარისხში იქნა აყვანილი. ღირსი ლავრენტის ავტორიტეტი თანდათან იზრდებოდა. მოსიყვარულე, გამჭრიახი გონების და სასწაულთმოქმედი გულთამხილავი ბერი არა მარტო სასულიერო პირებს, არამედ კომუნისტური რეჟიმისგან დაჩაგრულ უბრალო ადამიანებსაც ძლიერ იზიდავდა. ღირსი ლავრენტი მართლმადიდებლობის მკაცრი აღმსარებელი იყო და მასთან რჩევებისთვის მრავალი ადამიანი მიდიოდა, მათ შორის ინტელიგენციიდანაც. როდესაც საბჭოთა ხელისუფლებამ ჩერნიგოვოს მონასტერი დახურა, ღირსი ლავრენტი პატარა მიყრუებულ ქოხში გადასახლდა. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესიაში ვეღარ აღასრულებდა წირვას, ბერი მაინც გულმხურვალედ განაგრძობდა ღვთისმსახურებას. როდესაც ეკითხებოდნენ „ნუთუ, კიდევ გამოვიყენებთ ნოტებს?” ღირსი მამა დამაჯერებლად პასუხობდა „რა თქმა უნდა! კიდევაც წავიკითხავთ და კიდევაც ვიგალობებთ“. იმ დროისთვის წარმოუდგენელი წინასწარმეტყველება ოციოდე წელიწადში ახდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩერნიგოვოს მონასტერი კვლავ გაიხსნა. ღირსი ლავრენტის მოწოდებას გამოეხმაურნენ მორჩილები და ადგილობრივი მცხოვრებლები და დიდი შრომის შედეგად გაპარტახებული მონასტრი კვლავ აღადგინეს.
ცხოვრების ბოლო წლები
ღირსი მამის დიდი სიყვარული და მისი სულიერი ძალა უდიდეს შთაბეჭდილებას ახდენდა ადამიანებზე. ღირსი ლავრენტი დიდი ფსიქოლოგიც იყო; მას შეეძლო ადამიანის სულიერი სამყაროს ამოცნობა თვით უმცირედ დეტალებამდე. ღირს ლავრენტის, გადმოცემის თანახმად სასწაულთმოქმედების ნიჭიც გააჩნდა. მან, აგრეთვე, მრავალი ადამიანი გადაარჩინა დაღუპვას. ღირსი მამის ნიჭით განცვიფრებულ ხალხს აინტერესებდა, თუ როგორ შეეძლო ბერს სცოდნოდა თითოეული მომსვლელის გასაჭირი და ყოველთვის მართებული რჩევა მიეცა. ერთ-ერთმა მომლოცველმა გაბედა და ჰკითხა ღირს ლავრენტის ამ საიდუმლოს შესახებ. ბერმა უპასუხა ”აზრს წარმართავს ღმერთი და პასუხიც დაუყოვნებლივია”.
კანონიზაცია
სქემარქიმანდრიტი ლავრენტი რუსეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ წმინდანად აღიარა ღირსი მამა ლავრენტი ჩერნიგოველის სახელით. კანონიზირებულია 9/22 აგვისტოს, 1993 წ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 1950 კატეგორია:რუსი არქიმანდრიტები კატეგორია:XX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Myopias delta
Myopias delta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იამნაიას კულტურა
იამნაიას კულტურა (Я́мная культу́ра) — გვიანი ნეოლითისა და ადრეული ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური კულტურა პონტოს სტეპში, თარიღდება ძვ. წ. 3300 – 2600 წლით. იამნაიას კულტურის მოსახლეობა სავარაუდოდ წარმოადგენდნენ აღმოსავლეთ ევროპის მონადირე-შემგროვებლებისა (EHG) და კავკასიელი მონადირე-შემგროვებლების (CHG) მონათესავე ხალხის გენეტიკურ ნარევს, ამ წინაპრულ კომპონენტს ხშირად „სტეპურ წარმომავლობასაც“ უწოდებენ, რომელსაც დამატებით 18%-მდე ადრეული ევროპელი მიწათმოქმედების (EEF) მინარევი გააჩნდათ. მათი კულტურა ძალიან წააგავდა აფანასევოს კულტურას და მათი მოსახლეობაც გენეტიკურად განურჩევადია. ისინი ძირითადად მომთაბარეობა-მეცხოველეობას მიზდევდნენ, გააჩნდათ გვაროვნული წყობა და ურმები/ეტლების საშუალებით განაგებდნენ დიდი რაოდენობით ნახირს.
იამნაიას კულტურა იდენტიფიცირდება გვიან პროტო-ინდოევროპელებთან, ხოლო პონტურ-კასპიური სტეპი პროტო-ინდო-ევროპული ენის ურჰაიმატად (თავდაპირველი სამშობლო) განიხილება.
მახასიათებლები
thumb|upright|იამნაიას კულტურის სამარხი, [[ვოლგოგორადის ოლქი]] იამნაიას კულტურა იყო ნახევრად-მომთაბარე, გარკვეულწილად მდინარის მახლობლად მიზდევდნენ აგრიკულტურასაც, გააჩნდათ მცირე რაოდენობით გამაგრებული ადგილები, რომელთაგან ყველაზე დიდი იყო მიხაილოვკა.
კულტურისთვის დამახასიათებელია სამარხები ორმოსამარცხებში ყორღანის (გორასამარხის) ქვეშ, სადაც დაკრძალულს თან ატანდნენ ცხოველებს. ზოგიერთი საფლავი შეიცავს გრძელ ანთროპომორფიულ სტელას. საფლავში გარდაცვლილს მწოლიარე პოზიციაში ათავსებდნენ, მოხრილი მუხლებით და ფარავდნენ ჟანგმიწით. ზოგიერთი ყორღანი „საფლავების სტრატიფიცირებულ მიმდევრობას“ მოიცავდა. არსებობს ვარაუდი, რომ ყორღანული სამარხები იშვიათი და განკუთვნილი მოზარდებისთვის იყო განკუთვნილი, რომლებიც ძირითადად, მაგრამ არ სავალდებულოდ, იყვნენ მამრები. სტატუსი და სქესის ამღმნიშვნელია ჩატანებული საქონელი და პოზიცია, ზოგიერთ ადგილას კი ელიტური პირებს კრძალავდნენ სრულიად ხისგან დამზადებულ ეტპებზე. საფლავში საქონლის ჩაყოლება გავრცელებული იყო იამნაიას აღმოსავლეთის საფლავებში, რომელიც ასევე ხასიათდება მამაკაცების დაკრძალვის უფრო დიდი წილით და მამაკაცებზე ორიენტირებული რიტუალებით ვიდრე დასავლეთის ადგილები.
ჩრდილოეთ პონტოს სტეპებში გათხრილია მსოფლიოში უძველესი ბორბლები, რომლებიც შესაძლოა ასოცირდებოდეს ინდოევროპელებთან. იამნაიას კულტურა ფლობდა და იყენებდა როგორც ორბობლიან ურმებს, ასევე ოთხბორბლიან ეტლებს, რომელსაც ამ დროისთვის ხარებით ატარებდნენ, და არსებობს მტკიცებულება, რომ ისინი ცხენოსნობასაც მიზდევდნენ.
ენტონი სპეკულირებს, რომ იამნაიას დიეტა შესდგებოდა ხორცის, რძის, იოგურტის, ყველისა და თესლებისა და ველური ბოსტნეულისგან დამზადებული სუპებისაგან და, სავარაუდოდ, ასევე თაფლის სასმელისგან.
მეტალურგებს და სხვა სახის ხელოსნებს იამნაიას საზოგადოებაში ენიჭებოდათ განსაკუთრებული სტატუსი. აღსანიშნავია, რომ ზოგჯერ ლითონის საგნები დიდი რაოდენობით გვხვდება ელიტარულ საფლავებში. გამოიყენებოდა ლითონის დამუშავების ახალი ტექნოლოგიები და იარაღის ფორმები.
სქოლიო
კატეგორია:ინდო-ევროპული არქეოლოგიური კულტურები კატეგორია:ევროპის ბრინჯაოს ხანის კულტურები კატეგორია:ევროპის ენეოლითის ხანის კულტურები კატეგორია:რუსეთის პრეისტორია
გიორგი მამალაძე (სამხედრო)
გიორგი ტარასის ძე მამალაძე (Jerzy Mamaladze) (დ. 25 დეკემბერი, 1895, შამახა, ახლანდ. აზერბაიჯანი, — გ. 28 ივლისი, 1941, „კომუნარკა“, მოსკოვის მახლობლად) — ქართველი სამხედრო პირი, პოლონეთის არმიის ოფიცერი, საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი.
დაიბადა პედაგოგ ტარასი მამალაძის ოჯახში. 1914 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. ოფიცერი იყო ასევე მისი ძმა — იერონიმ მამალაძე. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ (1921) პორუჩიკმა მამალაძემ იუნკერთა სკოლის სხვა ოფიცრებთან ერთად სამშობლო დატოვა და თურქეთის გზით პოლონეთში გადასახლდა. დაამთავრა ბიდგოშჩის ოფიცერთა სკოლა (1924) და კონტრაქტით დაიწყო სამსახური პოლონეთის არმიაში. მსახურობდა ვარშავის რადიოტელეგრაფის პოლკში კაპიტნის, შემდეგ მაიორის წოდებით. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დაწყებისთანავე მონაწილეობდა პოლონეთის დაცვაში. 1939 წელს ტყვედ ჩაიგდეს საბჭოთა ჯარებმა. ერთი ცნობით მოკლეს კატინში სამხედრო ტყვეების მასობრივი ხოცვა-ჟლეტის დროს; სხვა დაზუსტებული მონაცემებით, მამალაძე მაიორ ეჟი მალინოვსკის სახელით იმყოფებოდა კოზელსკის სამხედრო ტყვეების ბანაკში, 1941 წლის 14 ივლისს სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა, რაც სისრულეში იქნა მოყვანილი იმავე წლის 28 ივლისს „კომუნარკის“ პოლიგონზე (მოსკოვის მახლობლად). შემონახულია გიორგი მამალაძის უნიკალური ფოტოალბომი, რომელიც ერთადერთი ფოტოდოკუმენტური წყაროა პოლონეთში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტების შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:პოლონელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
აგაშკური
ეს ვაზი გავრცელებული იყო აფხაზეთში, მაგრამ სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას შემოჭრის შედეგად განადგურებულა. დღემდე ნაპოვნი და შესწავლილი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ონოგურისის ალყა
ონოგურისის ალყა — მოხდა 554 ან 555 წელს ბიზანტიის იმპერიასა და სასანიანებს შორის ეგრისის ომის დროს.
ფონი
მას შემდეგ, რაც სპარსებმა მოახერხეს ბიზანტიელთა განდევნა ტელეფის-ოლარიიდან სპარსეთის სარდალმა ლაზიკაში, მერმეროემ ვერ მოიპოვა გამარჯვება, მაგრამ დაბრუნდა მოხერესისში და გააძლიერა სპარსეთის გარნიზონი ონოგურისში. ეს უკანასკნელი არქეოპოლისის მახლობლად მდებარეობდა, რეგიონის მთავარ ბიზანტიურ დასაყრდენთან. მერმეროე მალევე გარდაიცვალა და მისი მემკვიდრე ნახორაგანი გახდა.
ტელეფისთან დამარცხების შემდეგ ლაზიკის მეფე გუბაზ II-მ ბიზანტიელი გენერლების წინააღმდეგ საჩივარი გაუგზავნა იმპერატორ იუსტინიანე I-ს, რომელმაც შემდეგ გენერალი ბესა გადაასახლა. მარტინმა და რუსტიკმა, ორმა სხვა გენერალმა, რომლებიც გააკრიტიკა გუბაზმა, შემდეგ მოკლეს მეფე. ამან გამოიწვია დაბნეულობა ლაზებში, რომლებმაც უარი თქვეს ბიზანტიის მხარდაჭერაზე.
მარტინმა მაშინვე მოამზადა დიდი ძალა ონოგურისთან ახლოს მდებარე სპარსული ციხე-სიმაგრის დასაპყრობად, იოლი გამარჯვების მოლოდინში. აგათიას თანახმად, მარტინს და მათ, ვინც ლაზიკთა მეფის მკვლელობა დაგეგმეს, სურდათ მიაღწიათ წარმატების, რომელიც განმუხტავს არასტაბილურ ვითარებას იმთვის იმ შემთხვევაში, თუ იმპერატორი იუსტინიანე I შეამჩნევდა მათ ბრალეულობას.
ალყა
სპარსეთის დამხმარე ძალებს (ან ავანგარდი) მოულოდნელად დაესხნენ თავს და უკუაგდეს, მაგრამ მალე გაირკვა, რომ ეს არ იყო მთავარი ბიზანტიური არმია. ასე რომ, სპარსელები, 3000 ჯარისკაცი, მიუბრუნდა მათ და გაანადგურეს მდევრები. როგორც კი ორივე მხარე ბიზანტიურ ხაზს მიაღწია, ბიზანტიის მთავარი ძალა პანიკამ შეიპყრო და მეთაურებთან ერთად გაიქცა. შემდეგ სპარსეთის გარნიზონმა შეაჩერა და კიდევ უფრო გააძლიერა ბიზანტიელთა პანიკა. როდესაც ბიზანტიური კავალერია გაიქცა, ქვეითი ჯარი დარჩა, ხოლო მდინარე კატარუსზე ხიდის სივიწროვე კიდევ უფრო აფერხებდა მათ გაქცევას, ბევრი მათგანი დაიღუპა შემდგომ ჭყლეტაში. ბუზემ და მისმა კავალერიამ შეამჩნიეს სიტუაცია, დაბრუნდნენ, დაფარეს მათი უკანდახევა და აღკვეთეს ჯარის სრული განადგურება.
როგორც კი სპარსელები მიაღწიეს არქეოპოლისს, მათ დაბლობი მიტოვებული დახვდათ და მომენტალურად დაანგრიეს ბიზანტიური სიმაგრეები, გაძარცვეს მათი ბანაკი და დაბრუნდნენ ბაზაზე.
სქოლიო
კატეგორია:554 კატეგორია:ეგრისის დიდი ომი კატეგორია:555 კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:სასანიანთა ბრძოლები
თალმუდი
თალმუდი (תַּלְמוּד talmūd) — დიდი იუდეველი რაბინების (ღვთისმსახურების), თალმუდისტების მიერ შეკრებილი და შედგენილი მოძღვრების კრებული ძვ. წ. II საუკუნიდან დაწყებული ახ. წ. VI საუკუნემდე. წარმოადგენს იუდაიზმის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს თხზულებას. ითვლება თორას (ღმერთის მიერ მოსესათვის ზეგარდმოვლენილი წმინდა კანონის) ჭეშმარიტ განმარტებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ებრაული თეოლოგია
ალაედინი (შეჰზადე)
შეჰზადე ალაედინ ალი ჩელები (Şehzade Alaaddin Ali Çelebi; დ. 1425, ედირნე — გ. 1443, ბურსა) — ოსმალეთის იმპერიის სულთან მურად II-ის მეორე ვაჟი.
ბიოგრაფია
ალაედინი დაიბადა 1425 წელს, ქალაქ ედირნეში. ის იყო მურად II-სა და მისი ცოლის, ჰატიჯე ჰალიმე ხათუნის პირველი ვაჟი. მისი აღმზრდელი (ლალა) იყო რუმელიის ყოფილი ბეილერბეი, იორგუჩ-ფაშა.
1437-1438 წლებს შორის, როცა ის 12-13 წლის იყო, ცოლად შეირთო სელმინ ხათუნი. მათ ამ ქორწინებიდან შეეძინათ ერთი ქალიშვილი სელვი ხათუნი და ორი ვაჟი 1442 წელს, იორგუჩ ფაშა გარდაიცვალა და ახლა მისი პედაგოგი და აღმზრდელი ჰათიფზადე თაჯ-ედ-დინ იბრაჰიმ ეფენდი გახდა.
ალაედინი გარდაიცვალა 1443 წელს, 18 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:შეჰზადეები კატეგორია:დაბადებული 1425 კატეგორია:გარდაცვლილი 1443
ჩიკაგოს კონვენცია
ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენცია საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ, საერთაშორისო საჰაერო სამართლის სფეროში ძირითადი საერთაშორისო-სამართლებრივი დოკუმენტია. იგი 1947 წლის 4 აპრილს ამოქმედდა. ჩიკაგოს კონვენციის მონაწილეა 192 სახელმწიფო.
პოტსდამის მოედანი
thumb|300px|პოდსდამის მოედანი პოტსდამის მოედანი (გერმ. Potsdamer Platz) — ბერლინის ცენტრალური მოედანი, რომელზეც რამდენიმე მნიშვნელოვანი ქუჩა იკვეთება. ოდესღაც აქ პოტსდამის კარიბჭე იდგა და გზა გადიოდა პოტსდამისკენ, რომელიც ბერლინიდან 25 კმ-შია. ცნობილია, რომ მასზე გაჩნდა ევროპაში პირველი შუქნიშანი. ასევე ითვლება, რომ ევროპაში პირველი ქუჩის ელექტრო ჩირაღდანი ასევე ამ მოედანზე გაჩნდა. მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს ბერლინისთვის ბრძოლისას ამ მოედანზე ყველა შენობა განადგურდა. მალე ეს მოედანი გადაკვეთა ბერლინის კედელმა.
კედლის დანგრევას მიეძღვნა პოტსდამის მოედანზე 1990 წელს როჯერ უოტერსის (ჯგუფიდან პინკ ფლოიდი) და მოწვეული მუსიკოსების მიერ გამართული კონცერტი "The Wall". მასში ცნობილი გერმანული ჯგუფი სკორპიონსიც მონაწილეობდა.
ამჟამად მოედანი თანამედროვე სტილის მაღლივი შენობებითაა გაშენებული.
კატეგორია:ბერლინის მოედნები
ნანო...
ნანო... (nano- < νᾶνος; აღნიშვნა: ', ') — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 10−9 (1/1 000 000 000, მემილიარდედი) ამოსავალ ერთეულს.
წარმოშობილია ბერძნულიდან — νᾶνος (ჯუჯა).
1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული წილადი ერთეულის თავსართად.
სქოლიო
კატეგორია:სი თავსართები
Black Mountain Side
„“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის ინსტრუმენტული კომპოზიცია. გამოვიდა 1969 წელს. შეტანილია ალბომში Led Zeppelin.
კომპოზიციაზე გავლენა იქონია ირლანდიურმა ხალხურმა სიმღერამ „Your Time Is Gonna Come“. კონცერტებზე მას ასრულებდნენ „White Summer“-ის ფრაგმენტის სახით. ერთ-ერთი საკონცერტო ვერსია შეტანილია Led Zeppelin DVD-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლედ ზეპელინის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
მარინა კერესელიძე
მარინა „მარინე“ კერესელიძე (დ. 17 მარტი, 1952) — ქართველი კინომცოდნე და კინოკრიტიკოსი. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.
ბიოგრაფია
მარინა კერესელიძე დაიბადა 1952 წლის 17 მარტს. 1974 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის განყოფილება.
მრავალი წლის განმავლობაში იყო ჟურნალ „ხელოვნების“ კინოსა და ტელევიზიის განყოფილების ხელმძღვანელი. მოღვაწეობდა და ეწეოდა პედაგოგიურ-სამეცნიერო საქმიანობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
2001 წლიდან კერესელიძე არის „კინომემკვიდრეობის დაცვის ასოციაციის“ პრეზიდენტი, ასევე კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაცია „ფიპრესი-ჯორჯიას“ წევრი.
მარინა კერესელიძე არის 2011 წელს გამოსული „ქართული კინოს ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ ავტორი, შემდგენელი და რედაქტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები მ
ზველის წმინდა გიორგის ეკლესია
ზველის (ძველის) წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ორნავიანი ეკლესია,  სამცხე-ჯავახეთის მხარეში ასპინძის მუნიციპალიტეტში სოფელ ძველის ცენტრში ძველ სასაფლაოზე. ეკლესია აღმართულია სადა, მშრალი წყობის გალავნით შემოსაზღვრულ ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესიის გარშემო მრავლადაა საფლავის ქვები და ვერძები. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
არქიტექტურული აღწერა
ერთსაფეხუროვან ცოკოლზე დაფუძნებული ეკლესია, სხვადასხვა ზომისა და მოყვანილობის, თბილი ტონალობის ერთმანეთთან კარგად მორგებული ქვებით არის ამოყვანილი. ფასადები შემოსაზღვრულია დიდი ზომის კბილანებად დაწყობილი კვადრებით, რის გამოც იქმნება შთაბეჭდილება, რომ თითოეული ფასადი ფართო ჩარჩოშია ჩასმული და დამოუკიდებლად აღიქმება. მკაფიო და ფართო მოჩარჩოება ცოცხალ საფასადო სიბრტყეს ილუზორულად ამცირებს.
ეკლესია გეგმით წარმოადგენს ორნავიან კომპოზიციას, რომელიც შედგება მაღალი და განიერი მთავარი, და დაბალი და ვიწრო სამხრეთის ნავებისაგან. ეს ორივე მოცულობა დასავლეთის მინაშენით არის გაერთიანებული. სამივე ნაწილი ერთმანეთთან სხვადასხვა ზომის თაღებით არის დაკავშირებული.
მთავარი ნავი აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით სრულდება. მის ცენტრში ტრაპეზის ქვაა დასვენებული. მოგვიანებით ეკლესიის საკურთხეველს სოლეა ჩაუშენეს, რომელიც ამ ნავის ისედაც მცირე მოცულობის ნახევრამდე აღწევს, ვიზუალურად ზრდის საკურთხევლის სივრცეს და ბემის არსებობის შეგრძნებას იწვევს.
უფასადო, ძალიან ვიწრო და დაბალი სამხრეთი ნავი დერეფნის შთაბეჭდილებას ტოვებს. სწორედ აქ არის გაჭრილი ეკლესიაში შესასვლელი ერთადერთი კარი. ნავების გამაერთიენებელი დასავლეთი მინაშენი სიმაღლეშიაც და სიგანეშიც აღემატება სამხრეთისას.
ამ ძალიან მცირე ფართობში, თაღების სიმრავლე და ინტერიერის დანაწევრება ქმნის ბევრი კომპარტიმენტის არსებობის ილუზიას. ამ შთაბეჭდილებას აძლიერებს სივრცის შეზღუდულობისა და სიმცირის შეგრძნებაც. ყურადღების კონცენტრაცია მთავარ ნავში ხდება, რაც განპირობებულია როგორც სამხრეთი ნავის სივიწროვით, ასევე მთავარი ნავის შედარებით ძლიერი განათებით. ვიწრო და უაფსიდო სამხრეთი ნავი შესასველელის ფუნქციის მატარებელია და მთავარი ნავის დანამათ სივრცით მოცულობას წარმოადგენს. უფრო ღრმა სივრცითი უბე იქმნება თაღით გახსნილ დასავლეთ მინაშენში.
რთული და უჩვეულო გეგმარების მქონე ზველის ეკლესიის შიდა დანაწევრება მკაფიოდ იკითხება მის გარე მასებში. სამივე მოცულობა განსხვავებული ზომისაა და დამოკიდებულებლად არის გადახურული.
ყველაზე მიმზიდველია კლასიკურად სადა და მკაცრი, ატყორცნილი პროპორციების მქონე აღმოსავლეთი ფასადი, რომლის ერთადერთი დეკორატიული აქცენტს საკურთხევლის სარკმლის თავსართი ქვა წარმოადგენს. ამ ფასადს ენაცვლება ყრუ, ყოველგვარი დანაწევრებას მოკლებული ჩრდილოეთის ფასადი, ხოლო დასავლეთის, რომელზეც არსებული განიერი მინაშენი მთავარი ნავის სიმაღლის 3/4 იკავებს, არღვევს ნავთა ჰარმონიულ შეფერადებას, რის გამოც ეს ფასადი უფრო დამჯდარ და მძიმე შთაბეჭდილებას ტოვებს. ყველაზე ცოცხალი, და დინამიური სამხრეთი ფასადია, სადაც თავს იყრის სხვადასხვა დონეზე გაჭრილ სარკმელთა ყველაზე მეტი რაოდენობა, ცენტრალურ ღერძს აცდენილი, ეკლესიაში შესასვლელი ერთადერთი კარი და ორ სიბრტყედ განვითარებული, განსხვავებული ზომის მოცულობათა მონაცვლეობა.
ძველის ეკლესია ადგილობრივი სალოცავია. ცენტრს მოცილებული სოფელი და ეკლესიის მოკრძალებული ზომები, შეუმჩნეველს ხდიდა მას ბევრი მოგზაურისა და მკვლევარისათვის, თუმცა იგი გამორჩეულია, როგორც თავისი არაორდინალური გეგმარებითი სტრუქტურით, ასევე X საუკუნის I ნახევრის ნიმუშებისათვის დამახასაიათებელი სივრცით-კომპოზიციური გადაწყვეტით, არათანაბარი, მაგრამ გააზრებული განათებით, ასევე მასათა ცოცხალი, დინამიური ერთიანობით. რაც მთავარია, მას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ისეთი არქიტექტურული ტიპის ეკლესიის განვითარების ისტორიაში, როგორიცაა სადღეისოდ ნაკლებად ცნობილი ტიპი — ორნავიანი ეკლესიისა.
ეკლესია 1944–1945 წლებში აზომილი იყო არქიტექტორ-რესტავრატორების რუსუდან გვერდწითელისა და ციალა გაბაშვილის მიერ. მათვე ეკუთვნის მოსაზრება მისი X საუკუნეში აგების შესახებ.
ნიკოლოზ გვოზდეცკი
ნიკოლოზ ანდრიას ძე გვოზდეცკი (Гвоздецкий, Николай Андреевич; დ. 15 დეკემბერი [ძვ. სტ. 2 დეკემბერი], 1913, პეტერბურგი — გ. 10 ოქტომბერი, 1994, მოსკოვი) — რუსი გეოგრაფი. კარსტის მკვლევარი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. რსფსრ დამსახურებული მოღვაწე (1974). სკკპ წევრი 1971 წლიდან.
ნიკოლოზ ანდრიას ძე გვოზდეცკი დაიბადა 1913 წლის 15 დეკემბერს, ქალაქ პეტერბურგში, მამამისის განათლებით აგრონომის — ანდრია გვოზდეცკისა და დედამისის — პროფესიით მასწავლებლის სერაფიმა ნიკოლოზის ასულის ოჯახში. 1948 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. ამ პერიოდში მკვლევარმა არაერთი საყურადღებო ნაშრომი გამოაქვეყნა, რომელიც მიეძღვნა კარსტის საკითხებსა და მათ პრობლემებს. აქტიურად მონაწილეობდა სამეცნიერო ექსპედიციებში, გვოზდეცკიმ აღმოაჩინა და პირველმა აღწერა მდინარე ანგარის მარჯვენანაპირეთში არსებული თაბაშირის კარსტი. 1950 წლის ზაფხულში შეისწავლა ყარათაუს ქედის კარსტი, შემდეგ ამიერკავკასიის ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა. იმყოფებოდა ყირიმში, კავკასიაში, კარპატებში და ა.შ.
დაჯილდოებულია სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით, ხუთი მედლით. სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობაში გაწეული დიდი სამუშოებისათვის მიენიჭა სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების დიდი ოქროს მედალი (1991). 1974 წელს მიენიჭა ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის დიდი ოქროს მედალი. მინიჭებული აქვს ასევე დიმიტრი ანუჩინის სახელობის პრემია (1969).
54 მონოგრაფიის და 800-მდე სამეცნიერო ხასიათის სტატიის ავტორია. ნიკოლოზ გვოზდეცკის სახელობისაა კარსტული შახტი ყირიმში და მსხვილი გროტები ურალსა და ციმბირში.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები კატეგორია:რუსი გეოგრაფები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ვაგანკოვოს სასაფლაოზე დაკრძალულები
ამგურჩალი
ამგურჩალი (Амгәырҷыл ) — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
ეს ვაზი გავრცელებული იყო აფხაზეთში, მაგრამ სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას შემოჭრის შედეგად განადგურებულა. დღემდე ნაპოვნი და შესწავლილი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
The Very Best of Sting & The Police
The Very Best of Sting & The Police — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის და ჯგუფ The Police-ის სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოიცა 1997 წელს. როგორც წესი, კრებულს დადებითად აფასებენ, მაგრამ კრიტიკოსების უმრავლესობამ მის უარყოფით მხარედ ერთხმად დაასახელა ის, რომ უკვე გამოცემული იყო როგორც სტინგი, ასევე ჯგუფ The Police-ის საუკეთესო სიმღერების კრებულები.
კრებულში ასევე შეტანილი იქნა 1978 წლის ჰიტ-სინგლის „Roxanne“ რემიქსი, შესრულებული რეპერ შონ კომბსის მიერ. ალბომი მეორედ გამოიცა 1998 წელს, ლეიბლზე PolyGram International, სამი დამატებითი სიმღერით „Seven Days“, „Fragile“ და „De Do Do Do, De Da Da Da“.
2002 წლის გამოცემიდან (ლეიბლი Universal) ამოღებული იქნა სიმღერები „Let Your Soul Be Your Pilot“, „Russians“, და „Roxanne '97“ (რემიქსი), რასაც ჩაენაცვლა „Brand New Day“, „Desert Rose“, და „So Lonely“.
სქოლიო
კატეგორია:სტინგის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:The Police-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1997 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1998 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2002 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:A&M Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ჰიუ პეჯემის პროდიუსერობით
ჯიდუ კრიშნამურტი
ჯიდუ კრიშნამურტი დაიბადა ბრიტანეთის ინდოეთში მკაცრად ვეგეტარიანელ ბრაჰმანთა ოჯახში. საუბრობდნენ ტელუგურ ენაზე. კრიშნამურტი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც გამოჩენილმა ოკულტისტმა და მაღალი რანგის თეოსოფმა ჩარლზ ვებსტერ ლედბიტერმა აღმოაჩინა ის და მიიჩნია მომავალი მსოფლიო მასწავლებლის "ჭურჭლად". ამის შემდეგ ახალგაზრდა კრიშნამურტის აღზრდა და მისი მსოფლიო მასწავლებლის მიღებისთვის მომზადება თეოსოფიურმა საზოგადოებამ ითავა. მაგრამ შემდგომში თავად მან უარყო ეს იდეა და დაშალა ორდენი, რომელიც მას, როგორც მსოფლიო მასწავლებელს ემსახურებოდა, უარყო ყველანაირი რელიგიური, ეროვნული და სხვა სახის კუთვნილება და დაიწყო მთელი მსოფლიოს მასშტაბით მოგზაურობა, რათა როგორც თვითონ ამბობდა ადამიანებს დახმარებოდა თავისუფლების მოპოვებაში. ის საუბრობდა დიდ და მცირე აუდიტორიათა წინაშე. არსებობს მისი საჯარო საუბრების ვიდეო და აუდიო ჩანაწერები. ის ასევე არის ავტორი მრავალი წიგნისა, მათ შორის: "პირველი და უკანასკნელი თავისუფლება", "ინტელექტის გამოღვიძება", "კრიშნამურტის დღიური" და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები კატეგორია:თანამედროვე ინდოელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:ინდოელი სასულიერო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
ეჟენ ფურნიე
ეჟენ ფურნიე (Eugène Fournier; დ. 28 დეკემბერი 1871, სენ-ბრიო, ბრეტანი — გ. 17 აპრილი 1941, ბეზანსონი) — ფრანგი გეოლოგი და არქეოლოგი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა მარსელის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი (1894). 1894-1935 წლებში პერიოდულად თანამშრომლობდა საფრანგეთის გეოლოგიური რუკის სამსახურში. 1896-1935 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ბეზანსონის უნივერსიტეტში (1902 წლიდან პროფესორი). ფურნიეს შრომები ძირითადად ეხება საფრანგეთის გეოლოგიური აგებულების (არის მრავალი გეოლოგიური რუკის ავტორი), პალეონტოლოგიის, ჰიდროგეოლოგიის, სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიის, სპელეოლოგიისა და თეორიული ტექტონიკის საკითხებს. მრავალი შრომა უძღვნა აგრეთვე საფრანგეთის პალეოლითისა და ნეოლითის ძეგლებს.
1895 წელს იკვლევდა ცენტრალურ კავკასიონსა და მოსაზღვრე ტერიტორიების გეოლოგიურ აგებულებას. ამ გამოკვლევების შედეგად დაწერილი ნაშრომი (1896), რომელსაც თან დაერთო 1 : 400 000 მასშტაბის გეოლოგიური რუკა, წარმოადგენს საკვლევი რეგიონის გეოლოგიური აგებულების შესახებ იმ დროს არსებული ცნობების ერთგვარ დაჯამებას; აქვს შრომები კავკასიის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ საკითხებზეც.
ეჟენ ფურნიე ავტორია 300-მდე სხვადასხვა სახის პუბლიკაციისა.
ნიკოლოზ შარაბიძე
ბიოგრაფია
1900 წელს დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი. 1902 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამეფო კართან არსებული სასიმღერო კაპელის რეგენტის კლასი. მრავალი წლის განმავლობაში ასწავლიდა საგუნდო სიმღერას და თეორიულ საგნებს თბილისის სასულიერო სემინარიაში, ქუთაისის ვაჟთა II გიმნაზიაში, სხვადასხვა სკოლასა და მუსიკალურ სასწავლებლებში. 1918-1921 წლებში მოღვაწეობდა თბილისსა და ქუთაისში. 1946 წლიდან ასწავლიდა ცენტრალურ მუსიკალურ სკოლაში. 1923–1954 წლებში ასწავლიდა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. დაწერილი აქვს საგუნდო ნაწარმოებები, საბავშვო სიმღერები, რომანსები, დამუშავებული აქვს ქართული ხალხური სიმღერები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ლაზურიტი
ლაზურიტი — კარკასული სილიკატების წარმომადგენელი ერთ-ერთი მინერალი, ის წარმოადგენს სოდალიტის ჯგუფის მინერალს ფორმულით: (Na,Ca)8[(S,Cl,SO4,OH)2|(Al6Si6O24)]. კრისტალდება კუბურ სინგონიაში, თუმცა სრულყოფილი ფორმის კრისტალები იშვიათად გვხვდება. ნაერთი წარმოიშვება დედამიწის ქერქში, სადაც ტემპერატურა 1000 გრადუსს აღწევს გოგირდშემცველი ამინომჟავებისგან ანუ - მას ორგანული წარმოშობა აქვს და შემდეგაა გადაქცეული მინერალად.
ლაზურიტი წარმოადგენს „ლაპის-ლაზურის“ ძირითად კომპონენტს. ლაპის ლაზური - ეს არის ე.წ ქანია,  ვიდრე მინერალი, რომელიც რამდენიმე კომპონენტისგან შედგება, თავად ლაზურიტისგან და თეთრი ჩანართებისგან ე.წ კალციტისგან და კაშკაშა წერტილებისგან ე.წ პირიტისგან, აგრეთვე დიოფსიდისგან, ამფიბოლიტისგან და სხვა. ვინაიდან ლაზურიტი არის ლაპის ლაზურში ჩანართებისა და წვრილმარცვლოვანი, მთლიანი მკვრივი მასის სახით წარმოდგენი (სულ მისი რაოდენობა რიგ შემთხვევებში მერყეობს 25-დან 40 პროცენტამდე), არ შეიძლება ლაპის ლაზურიტის სინონიმად განვიხილოთ ლაზურიტი.
სახელწოდება
ლაზურიტი ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ქვაა, რომელსაც სახელი ეწოდა მისი მისტიკური ლურჯი ფერის გამო,  მისი სახელი არაბულიდან ითარგმნა, როგორც "სამოთხე" ან "ცისფერი" (ე.ი აზული, რაც ლურჯ ცას ნიშნავს). კლასიკურმა ავტორმა პლინიუს უფროსმა მას "ლურჯი საფირონი" უწოდა, რომელსაც ჰქონდა ოქროს წერტილები.
ნაირსახეობა
ლაპის ლაზურის ფერი იცვლება იმისდა მიხედვით, თუ რა გავლენას ახდენს თითოეული ნივთიერება მის ფორმირების პროცესში, კერძოდ ლაზურიტი არის ელემენტი, რომელიც ანიჭებს მას ცისფერ ტონს, თუმცა თუ მინერალს აქვს უხვი ლურჯი ფერი ეს უკვე გოგირდის სიჭარბეზეა მეტყველებს, რომელიც თავის მხრივ ფუნდამენტურია ლაზურიტის სტრუქტურაში.
ლაპის ლაზულის ქვა სპეციალურად ამუშავებს ორი ძირითად ტონალობას, მათგან ერთი არის მოწმანო, რომელიც ფირუზის ფერს წააგავს, მეორე კი მისი დამახასიათებელი ლურჯი ტონია, რომელსაც ჩვეულებრივ უწოდებენ „ულტრამარინის ლურჯს“, რაც მომდინარეობს შუა საუკუნეების ლათინურიდან „ultramarinus“ და ითარგმნება, როგორც "ზღვის მიღმა" და მიუთითებს იმაზე, რომ ეს ბუნებრივი პიგმენტი შემოტანილია აზიიდან ზღვით, ამასთნავე არსებობს იისფერი და მტრედისფერი ლაზურიტიც. მათი გამოჩენა დამოკიდებული სხვადასხვა სინათლეზე, ზოგჯერ ლაზურიტი კაშკაშა მუქი ლურჯ, ხან კი მომწვანო ან მტრედისფერ ფერს იღებს, რასაც რიგ შემთხვევებში ერთვის თეთრი ფერი, ე.წ კალციტი, რომელიც გადადის ჭრელ და მრავალფეროვან სახეებში. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ კრისტალების ზოგიერთი სახეობა ნამდვილად ძვირფასად ითვლება, ზოგი კი უფრო ნაკლებ ღირებულებას წარმოადგენს, კერძოდ იუელვირი მუქ ლურს ანიჭებს ძვირფასს, რომელშიც არის ოქროსფერი, ე.ი პირიტის ჩანართები, თუმცა თუ მასში არის ბევრი თეთრი ფერი აქვს, ეს ნიშნავს, რომ იგი კლასიფიცირდება როგორც იაფი კალციტი ან „იაფი ლაზურიტი“.
გავრცელების არეალი
მინი|ბადახშანის რეგიონი ოდესღაც მარკო პოლოს წერდა „ამ რეგიონში არის მთა, სადაც არის მსოფლიოში საუკეთესო ცისფერი - ლაპის ლაზული. ისეთი, რომელშიც ვენების მსგვასი ვერცხლის ზოლებივით ჩანს". იგი გულისხმობდა ბადახშანის პროვინცია, რომელიც არის ჰინდიყუშის დასავლეთ ფერდობზე, ავღანეთში.
ბირმა
ლაზურიტი გვხდება ბირმაში, თუმცა აქ არის ინდიგოსებრ ლურჯი და თეთრი სახესსხვაობა, აქ შეიცავს დიდ რაოდენობის სოდალიტს, კალციტს, პიროქსენი. მინი|ჩილის ლაზურიტი
ჩილე
ჩილის ლაზურიტი არის მწვანე ფერის და დასერილია თეთრი ზოლებით. ჩილეში ლაზურიტი არის თეთრ და ნაცრისფერ კირქვებთან, თუმცა გვხდება ქვიშრობებში.
რუსეთი
მარცხნივ|მინი|რუსული ლაპის ლაზური ლაზურიტი გვხდება რუსეთში, კერძოდ ბაიკალის ტბასთან, მდ. სლუდიანკას სათავეებთან. აქ არის სულ 7 საბადო. აქაური ლაზურიტი მუქი ფერისა, თუმცა შედარებით ღია, ნაზი და რბილია, ვიდრე ბადახშანის. მას აქვს ხშირი ჩანართები, რაც ქვას აძლევს ზოლიან ან ლაქებიან სახეს. მისი უნიკალურობა ჩანს საღამოსაც, როდესაც ლურჯი იისფერ ფერს "იტაცებს". მინი|ლაზურიტი პამირიდან
პამირი
ლაზურიტი გვხდება პამირზე, ზღვის დონიდან 3500 მ, მყინვართა სამეფოში, თოვლივით თეთრ მარმარილოში ძარღვებისა და ბუდეების სახით. არის კაშკაშა ლურჯი, რომელიც გადადის იისფერს და მწვანე ტონებში.
სხვა საბოებიდან გამოსარჩებია ინდოეთი, ირანი, თურქეთი, იტალია (ვეზუვთან ახლოს) და აშშ.
მოპოვების გზები
ლაზურიტი წარმოიქმნება მეტამორფულ კირქვებში - მარმარილოში, დიდი რაოდენობის გაზებისა და ორქლის შემცველი გრანიტული მდნარის კირქვებზე მოქმედებით, შესაბამისად ის გვხდება კრისტალურ კირქვების სახით, მაღაროებში. მინერალის მოპოვების პროცესი საკმაოდ საშიშ, რთულ და შრომატევად საქმეს წარმოადგენს.
ადრე: ავღანეთში მე-19 საუკუნემდე მაღაროელები ზამთარში, როცა მინდვრების სამუშაო ნაკლები იყო დგებოდნენ მუხლებზე, შეშით ანთებდნენ ცეცხლს კედლების დასარბილებლად (რაც თავის მხრივი რთული იყო, თუ გავითვალისწინებთ ადგილის ლანშპტარულ მდგომარეობას, სადაც არ იყო ხის ნატამალი და შორი მანძილიდან ეზიდებოდნენ ხეს), ლაზურიტით სავსე კლდის პოვნა რთულია, თუმცა თუ ეს ხდებოდა მასში აკეთებდნენ ნახვრეტს, რომელშიც სვავმდნენ ცხელ ნახშირს რათა ქანები გაეთბოთ (თავად ლაზურიტი მდგარია სითბოზე). შემდეგ ნახშირს ასახმდნენ ცივ წყალს, ამ მხრივ კლდე უეცრად ცივდებოდა და იმსხვრეოდა კიდეც ქანებად, რომელიც შეიცავდა ლაზურიტს. ამის შემდეგ ისინი ჩაქუჩებით ურტყამენ ქანის დიდ ნაჭრებს, რათა ლაზურიტის ქვა ჩამოსულიყო. მინი|ავღანური ლაპის ლაზურის ქვა დღეს: 1900-იან წლებში დინამიტი შევიდა სამთო პროცესში და მოპოვების გზაც ოდნავ შეიცვალა, პირველ რიგში ზამთარდინად ზაფხულში გადმოინაცვლა, თუმცა დინამიტის შემოტანას მაღაროელის საქმიანობა არ გაადვილა, მაღაროელი დინამიტს ათავსებს ქანში და გარედან ელოდება მის აფეთქებას, თუმცა შეიძლება ვთქვათ, რომ ეს საქმიანობა უფრო საშიში გახდა, თუ გავითალისწინებთ რომ დღესდღობით ლაზურიტს ავღანეთში უსაფრთხოების ნორმების არ დაცვით მოიპოვენ. კერძოდ უჩაფხუტოდ და უსათვალოდ. დერეფანი მტვრისა და ქვის ნაწილაკებითა სავსეა, რამაც შეიძლება ბადურა გააღიზანოს.
თითქმის იგივე მოპოვების გზაა სხვა ქვექნებში, უვრალოდ მათ შორის განსახვება მდგომარეობს იმაში რომ მაგ: ჩილესა და რუსეთში არ აღინიშნება უსაფრთხოების ნორმების დარღვება,. აგრეთვე, იმ ნაწილის გამოსაღებად, რომელიც დინამიტიმა ვერ დაშალა მოიპოვება დრელების გამოყენებით (გაბურღვით).
ლაზურიტის სამკურნალო და მაგიური თვისებები
მარცხნივ|მინი|243x243პქ როგორც ცნობილია უძველისი დროიდან ლაზურიტს მიაწერდენ განსაკუთრებული ძალებს, კერძდ მიიჩნევა რომ ის უძილობისა და მელანქოლიის ან ცხელების თავიდან აცილებაშ ეხმარება ადამიანს. ნათქვამია რომ მინერალს შეუძლია შეამციროს მაღალი წნევა, დაამშვიდოს ნერვული სისტემა, გაათავისუფლოს უძილობა და ხშირი კოშმარები, გარდა ამისა, ის საუკეთესო სამედიტაციო ქვად მიიჩნევენ, რადგანაც ამშვიდებს გონებას და ადამიანს კონცენტრირებაში ეხმარება, ათავისუფლებს მას დეპრესიისგან და სტრესისგან. მიიჩნევა, რომ ლაზურიტი არის კომუნიკაციის ქვა. ასოცირდება მეხუთე ჩაკრასთან, ამიტომაც ის ადამიანს დაეხმარება სწორ დროს სწორი სიტყვისა და წინადადების თქმაში.
ეზოთერიკოსების თქმით, ლაზურიტი ძლიერი დამცავი ქვაა, ის მფლობელს თავიდან აარიდებს ენერგეტიკული ვამპირებისა და ნეგატიურ შემოტევებისგან თავდასხვემს. ეზოთერიკულ სამყაროში მიიჩნევენ, რომ ლაზურიტი მფლობელს მენტალურ და ემოციურ სიმამაცეს უღვივებს, გააძლიერებს გონებას და გააღრმავებს კრეატიულ უნარს, აგრეთვე ყოველი დღისა და ბიზნესის ორგანიზების გარანტიას აღუთქვამს მფლობელს. მას მოაქვს შინაგანი სიმშვიდე და იმედი, რომელიც მომავალში ღვივდება და იქცევა გამბედაობად, თავდაჯერებულობად და მიზანმიმართულობად.
ყალბი და ნამდვილი
ლაზურიტის გაყალბება საკმაოდ ხშირია, თუმცა არსებობს რამდენიმე გზა მისი ნამდვილობის დასადგენად, კერძოდ დგინდება შეუიარაღებელი თვალითაც.
კილო
კილო შეიძლება აღნიშნავდეს ნებისმიერს შემდეგებიდან:
ლაზურიტი
ლაზურიტი უძველეს კულტურებში
ლაპის ლაზული არის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული და ყველაზე ძვირადღირებული ორნამენტული ქვაა, რომელიც ჩუქურთმების, მძივებისა და შიგთავსების დასამზადებლად ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე IV ათასწლეულში გამოიყენებოდა.
შუმერებში
შუმერები, მაღალი ფენის წარმომადგენლებს სამკაულთან და ძვირფასეულობებთან ერთად მარხავდნენ. შუმერულ სამეფო სამარხებში, რომლებიც მდებარეობდა მდინარე ევფრატთან, ქვედა ერაყში, ნაპოვნი იქნა 6000-ზე მეტი ლამაზად შესრულებული ფრინველების, ირმისა და მღრღნელების ლაპის ლაზულის ქანდაკებები, აგრეთვე ფირფიტები, მძივები და ცილინდრული ბეჭდები.
ურის სამარხებს შორის გამოსარჩევია ურის პირველი დინასტიის დედოფალი პუ-აბისა (ვულის არასწორი თარგმანის გამო აგრეთვე ე.წ შუბადის) და მისი მეუღლის მესკალამდუგის სარკოფაგები. მარტო დედოფლის სამარხში 45 კილომდე, 1500 სხვადასხვა ოქროს და არამარტო ოქროს სამკაული აღმოაჩინეს, რომლის შემკულობაც ფიქსირდება ლაზურიტიის, სარდიონის, აქატის, იასპის და მარმარილოს გამოყენება, ეს, რა თქმა უნდა, ლოკაციაზეც იყო დამოკიდებული, მაშინ ქვების იმპორტ-ექსპორტი ძალიან შეზღუდული იყო, კერძოდ ლაზურიტი მოიპოვებოდა დღევანდელი ავღანეთის ტერიტორიაზე, სანამ ქვები შუმერებამდე მოვიდოდნენ საკმაოდ დიდი გზა უნდა გაეარათ, რაც დიდ რესურსებთან იყო დაკავშირებული, ამიტომაც ეს ქვა სიმდიდრის პირველ მაჩვენებელად ითვლებოდა და შუმერებს ყველაფერზე მეტად უყვარდათ. შუმერებმა კარგად იცოდნენ მისი დამუშავების ტექნიკაც, როგორც ჭრა, ისე გაპრიალება, ამიტომაცაა რომ მიუხედავად ქვების მცირე არჩევანისა, შუმერული სამკაული გამოირჩევა ფერთა შეხამებით და დახვეწილი გემოვნებით. შუმერულ კულტურაში მას ფართოდ იყენებდნენ ტაძრებში, სადაც ზეციური კამარისა და მისი სარკალური ძალაუფლების სიმბოლო იყო.
არტეფაქტები ურიდან:
მარცხნივ|მინი|182x182პქ|არფის ნაწილი არფა - პირველი დინასტიის დედოფალ შუბადის სარკოფაგში მუსიკალური ინსტრუმენტი არფა აღმოჩნდა ვულის მიერ, რომელიც თარიღდება დაახლ. ძვ.წ 2600 წლით. ყუთის წინ ხარის თავი დაფარულია ოქროთი, ხოლო ხარის თვალები ლაპის ლაზულითა და ნიჟარითა შესრულებული. არფის წინა პანელზე გამოსახულია ლომისთავიანი არწივი გაზელებს შორის, ხარი მცენარეებით ბორცვებზე, ხარი ლეოპარდებს შორის და ლომი, რომელიც თავს ესხმის ხარს. მინი|171x171პქ|პუაბის თავსაბურავი შუბადის თავსაბურავი - დედოფლის დახვეწილი თავსაბურავი შედგებოდა 20 ოქროს ფოთლისგან, ლაპის ლაზულისა და კარნელის მძივებისგან.
ურის სტანდარტი - თარიღდება ძვ.წ 2600 წელი, ურის სამეფო სამარხებიდან, დამზადებულია წითელი კირქვის, ბიტუმის, ლაპის ლაზულისა და ნიჯარისგან. შედგება ორი ნაწილისგან: მშვიდობისა და ომის. „მშვიდობის“ მხარე გვიჩვენებს კომფორტს, მუსიკას და კეთილდღეობას. „ომის“ მხარე გვიჩვენებს, რომ მეფე, მისი ჯარები და ეტლები თელავს მტრებს. მარცხნივ|მინი|221x221პქ|ურის სტანდარტი მესკალამდუგის ხანჯლები - ბრინჯაოს იარაღს შორის აღმოჩენილი ოქროს ხანჯალი, რომელსაც გააჩნია ლაპის ლაზულის სახელური (1926 წ). ეკუთვნოდა პირველი დინასტიის მეფეს შუბადის მეუღლეს.
ეგვიპტე
დაახლოებით ძვ.წ 2600 წელს, ძვ.წ, ეგვიპტეში ოქრომჭედლობას ჩაეყარა საფუძველი, ეგვიპტეში ლურჯი ფერი საკმაოდ პოპულარური იყო, ვინაიდან ისეთ მშრალ, უნაყოფო ქვეყანაში, როგორიც ეგვიპტე იყო, კობალტის ლურჯი ფერი ქმნიდა, როგორც ფიზიკური, ისე სულიერ კონტრასტ მშრალ უდაბნოს ფერებთან. სწორედ ამიტომ ეგვიპტელები აფასებდნენ ლაპის ლაზულის ქვას, ის ხომ ცის ერთგვარი გამმოსახვას წარმოადგენდა (იგულისმება რომ მუქი ლურჯი ფერი ღამის ცაა, ხოლო მასში გაბნეული ვერცხლისფერი ლაქები ღამის ცაზე მოელვარე ვარსკვლავები). ამიტომ მაღალი ფენის ქალები ლაპის ლაზულის ფხვნილით (ე.წ „ულტრამარინის ლურჯით“) თვალებს იღებავდნენ (მაგ: კლეოპატრას თვალები შეღებილია ლურჯად), ხოლო მღვლდევთარები და სამეფო ოჯახი თიხისგან დამზადებულ ნივთებს ან ოქროსგან დამზადებულ სამკაულებს ან ლურჯად ღებავდნენ ან ლაზურიტით ამინაქრებდნენ, რომ მედიტირებისას კავშირი დაემყარებინათ ზებუნებრივ ძალებთან, რომელსაც შეეძლოთ მათი ცხოვრების შეცვლა, მეორე მხრივ ხაზი გაესვა თავიანთ დიდებულებაზე. სწორედ ეგვიპტე იყო პირველი, სადაც დაიწყეს ლაზურიტის გაყალბება, კერძოდ აქ გამოიგონეს ლაზურიტის პასტა, რომელიც თითქმის არ გამოირჩეოდა ნამდვილისგან. ეს გამოგონებას ლაზურიტის უიშვითობას უკავშირდებოდა.
არტეფაქტები:
მინი|213x213პქ|ფარაონის ოქროს ნიღაბი ლაზურიტი იყო ქურუმთა და ფარაონთა წმინდა ქვა, მისგან ხშირად სკარაბეებს აკეთებდნენ და მას ოქროს ფასი ჰქონდა, ამიტომაცაა რომ ლაზურიტის შემცველი ნივთიერი მასალა ლაჰუნისა და დაშურის პირამიდების (სამარხებიდან) დიდი რაოდენობითაა წარმოდგენილი, თუმცა მაინც ყველაზე მნიშვბნელოვანია ტუტანჰამონის საფლავი, რომელშიც ვაწყდებით:
საქართველოში
საქართველოში ლაზურიტს ძველქართულად ლაჟვარდს უწოდებდნენ. საქართველოში ლაზურიტს ოდითგანვე აფასებდნენ, ჯერ კიდევ ბრინჯაოს პერიოდიდან მოყოლებული. ამ ყველაფერზე მიუთითებს არქეოლოგიური გათხრები. სხვა მხრივ „ლურჯი ქვა“ ე.წ ლაჟვარდი მოხსენიებულია XVIII ს. ერთ-ერთ ხელნაწერში, კერძოდ იოანე ბატონიშვილის მიერ შესრულებულ მინაწერში (H 2375, 118r-v). ხმელი ბუნების მქონე საღებავის მომზადების შესახებ. ვახუშტი ბაგრატიონი კი გვესაუბრება რომ ლაჟვარდისა და მარმალილოს კედლებით შემკული ყოფილა ვახტანგ მეფის მიერ აგებული სახლი, რომელიც საბოლოოდ ოსმალებმა შემუსრეს.
არტეფაქტები:
არქეოლოგიური გათხრებისას, კავკასიის რეგიონში, კერძოდ, თრიალეთის მე-17 ყორღანში, ვხდებით ოქროს თასს, რომელიც თარიღდება შუა ბრინჯაოს პერიოდით, კერძოდ ძვ.17 ს. თასის გარეთა კედელი შემკულია წვრილი, გრეხილი ოქროს მავთულისგან ნაკეტები სპირალებით, რომლებშიც ჩასმულია სარდიონის, გიშერის, ლაჟვარდისა და ქარვის ქვები.
აღსანიშნავია არმაზისხევის N40 და N43 სამარხში აღმოჩენილი სამაჯურები. ისინი ერთნაირი ფორმისაა და ალმანდინით, ლაჟვარდითა და მალაქიტითაა ინკრუსტირებული. სამაჯურები შედგება ორი ჰორიზონტალური რიგისგან, რომლებშიც ერთმანეთს ენაცვლება ორი კომპოზიცია _ ალმანდინის მართკუთხა ფორმის ორი ვერტიკალურად განლაგებული თვალი, რომელთა შორისაც მალაქიტითა და ლაჟვარდით შესრულებული უფრო მცირე დეკორატიული ზოლია მოოთავსებული და ჭვირული კომპოზიცია, რომელშიც ჯვრის ფორმითაა განლაგებული სამყურას ფორმის მალაქიტები და გულის ფორმის ლაჟვარდები. ამ ორ კომპოზიციას ერთმანეთისგან გამოყოფს ოქროს მცირე ბურთულებისგან შექმნილი ვერტიკალური რიგი.
ლაზურიტი სხვა ქვეყნებში
შუა საუკუნეებიდან ლაზურიტით დაიწყეს სასახლის, ციხე-კოშკების შემკობა, ამ დროს გამოიგონეს ულტრამარინის ლურჯის ფხვნილი, რომელიც მიიღებოდა დაბალი ხარისხის ლაზურიტის ფხვნილად გაქცევით, შემდეგ გარეცხვით მინარევების მოშორებით, მასზე ფისის, ცვილის, ზეთის დამატებით, ამას იყენებდნენ ხატვაში ლეონარდო, რაფაელი და და სხვანი. მსგავსი სამხატვრო საღებავით მოხატულია 14 საუკუნის მავრიტანული პერიოდის არქიტექტურული ანსამბლი სამხრეთ ესპანეთში, ქალაქ გრანადის აღმოსავლეთ ნაწილში, გორაკიან ტერასაზე. ის წარმოადგენდა მავრი მმართველების რეზიდენციას და წარმოადგენს ისლამური არქიტექტურის მუზეუმს.
ანალოგიურად, შეიქმნა ოთხდაკეცილი გასახდელი ეკრანი - შექმნილია სპეციალურად იმპერატრიცასთვის და დამზადებულია ბადახშანის რეგიონის სხვადასხვა ჯიშის ლაპის ლაზულით. ნივთს ასევე ამშვენებს ოთხი ოვალური მედალიონი ფლორენციული მოზაიკით. თარიღდება არა უგვიანეს 18 საუკუნით, როგორც ცნობილია სწორედ ამ დროს შემოდის მოზაიკური დამზადება, მაგრამ ლაზურიტის ჩუქურთმები მაინც უჩვეულო იყო.
ფოტოებისთის იხილეთ მინის მუზეუმის ვებ-გვერდი.
ლაზურიტი მხატვრულ ლიტერატურაში
ლაჟვარდის მომაჯდოებელი ფერი არც მხატვრულ ლიტერატურას ასცდენია. პოეტები უძველესი დროიდან აღწერდნენ ლაჟვარდს, როგორც ცის ფერს.
გალაქტიონისთვის ლაჟვარდი საყვრელი ქვა, ძვირფასი ქვა, რომელსაც ამაოდ ეტრფის. პოეტი უიმედოდ, ღამენათევი კარდაკარ დაირება ღამით და იმ ცხოვრებას შენატრის, რომელიც ღრმად, სავსეა ლაჟვარდისფერი ცისგან შორსაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფელდშპათოიდი კატეგორია:სოდალიტის ჯგუფი კატეგორია:ნატრიუმის მინერალები კატეგორია:კალციუმის მინერალები კატეგორია:ალუმინის მინერალები კატეგორია:პიგმენტები კატეგორია:კუბური მინერალები
დეზმონდ ტუტუ
დეზმონდ მპილო ტუტუ (Desmond Mpilo Tutu; დ. 7 ოქტომბერი, 1931 — გ. 26 დეკემბერი, 2021) — სამხრეთ აფრიკელი სასულიერო მოღვაწე და აქტივისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა 1980-იან წლებში, როგორც აპართეიდის ოპონენტმა. ტუტუ პირველი შავკანიანი სამხრეთ აფრიკელი ანგლიკანური არქიეპისკოპოსი იყო კეიპტაუნში, სამხრეთ აფრიკაში. ნობელის მშვიდობის პრემია მიენიჭა 1984 წელს.
კეიპტაუნის ანგლიკანი არქიეპისკოპოსი დეზმონდ ტუტუ 1931 წელს ქალაქ კლერკსდორფში დაიბადა. იგი აპარტეიდის რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლაში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო. მოგვიანებით მონაწილეობდა შერიგების პროცესშიც, რამაც ქვეყანა დემოკრატიამდე მიიყვანა. 1954-1957 წლებში იოჰანესბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო და დაკავებული თანამდებობა იმ მიზნით დატოვა, რომ შავკანიან ახალგაზრდებს განათლების მიღების უფლებას არ აძლევდნენ. 1960 წელს ინგლისში მღვდლად აკურთხეს, სადაც 1975 წლამდე მოღვაწეობდა. 1976 წელს ტუტუ სამშობლოში დაბრუნა და ლესოტოს ეპისკოპოსად აკურთხეს. იმავე წელს სოვეტოში მომხდარმა ხოცვა-ჟლეტამ დეზმონდ ტუტუს აპარტეიდის რეჟიმის წინააღმდეგ მიმართულ საპროტესტო აქციებში აქტიური მონაწილეობის სურვილი აღუძრა. ტუტუ გმობდა ძალადობას, მათ შორის აპარტეიდის წინაღმდეგ მებრძოლი ჯგუფების მხრიდან გამოვლენილ ძალადობასაც. 1984 წელს დეზმონდ ტუტუ მშვიდობის ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა. აღნიშნული ჯილდოს მოპოვებიდან სულ მოკლე ხანში გაეროს უშიშროების საბჭოსადმი მიმართულ განცხადებაში ტუტუ წერდა:
დეზმონდ ტუტუ სამხრეთ აფრიკაში აპარტეიდის წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ-ერთი ლიდერი იყო. ანგლიკანმა ეპისკოპოსმა რასისტული რეჟიმის კრიტიკისათვის ეკლესიის კათედრა გამოიყენა. აპარტეიდის რეჟიმის დაცემის შენდეგ დეზმონდ ტუტუ სათავეში ჩაუდგა შერიგებისა და სიმართლის დამდგენ კომისიას, ორგანიზაციას, რომელიც შურისძიების გამოვლინებების აღკვეთას ემსახურებოდა.
ნაშრომები
ტუტუ ავტორია საეკლესიო ქადაგებათა ექვსი ნაკრების და სხვა ნაშრომების:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
თეატინელები
რესურსები ინტერნეტში
*
Myopias densesticta
Myopias densesticta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველოს საზღვაო სანაოსნო
საქართველოს საზღვაო სანაოსნო — საზღვაო სამინისტროს ადმინისტრაციული ერთეული საბჭოთა კავშირში. ჩამოყალიბდა 1967 წელს. სამმართველოში ქ. ბათუმში იყო. სსრკ-ის ტერიტორიაზე სანაოსნები ემსახურებოდა შავი და აზოვის ზღვის აუზებს, ბალტიის ზღვის აუზს, ჩრდილოეთის აუზს, შორეული აღმოსავლეთის აუზსა და კასპიის ზღვის აუზს. მცირე კაბოტაჟური (შიდა) გადაზიდვის თვალსაზრისით ერთ ერთეულად განიხილებოდა შავი და აზოვის ზღვები, თეთრი ზღვა და ყინულოვანი ოკეანე, იაპონიის, ოხოტისა და ბერინგის ზღვები. სანაოსნოს პირველი ხელმძღვანელი იყო კაპიტანი ანატოლი კაჭარავა.