cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არაკლის ციხე
რაც შეეხება ციხის შიდა ტერიტორიას, დაახლოებით 3 ჰექტარია. იგი თავის დროზე მთლიანად თხილის ბაღით იყო დაფარული. მისი დიდი ნაწილი ახალ მშენებლობათა გამო ამჟამად განადგურებულია. ციხის ტერიტორიაზე ინტენსიური მიწის სამუშაოების გამო დიდი რაოდენობითაა მიმოფანტული არქეოლოგიური მასალა. მათგან ყურადღებას იქცევს სხვადასხვა საწარმოო ცენტრებიდან მომდინარე ამფორების ტანის, ყურების, ძირების, პირის ფრაგმენტები. წითელ ლაკიანი კერამიკის, მინის ნაწარმის; ასევე საამშენებლო მასალის, ქვევრების ძირის, ტანის თუ პირის ნატეხები და ასე შემდეგ, ეს მასალები ძირითადად I-III საუკუნეებით  თარიღდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
რომან ბადრიძე
რომან ბადრიძე (დ. 4 აგვისტო, 1999, თბილისი) — ქართველი სპორტმენი (მძლეოსნობა, ფარიკაობა), მძლეოსნობაში ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2015, ბაქო, აზერბაიჯანი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები
გალანი (სანტანდერი)
გალანი (Galan) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 855 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 903 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13.32 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 218 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ველიკა-ბუზოვა
ველიკა-ბუზოვა (Велика Бузова) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის შიშაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 508 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შიშაკის რაიონის სოფლები
დიცმაირი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
Mayriella
Mayriella — ინდო-ავსტრალიური ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელების არეალია ავსტრალია.
სისტემატიკა
ცნობილია 9 სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ხელადა
ლიტერატურა
კატეგორია:მოცულობის საზომი ერთეულები
ხელაობა
ხელაობა — თევზაობის პრიმიტიული ხერხი. ხელაობა ხდებოდა ხელით, თევზჭერის იარაღების გამოყენების გარეშე, უმთავრესად მდინარეების თხელწყლიან, ქვიან სანაპიროებთან, ჯილეებში, სადაც თევზი უმეტესად კვების დამთავრების შემდეგ და ზამთარში შედის.
ლიტერატურა
კატეგორია:თევზაობა
ბიურუნ-ოლკოსი
ბიურუნ-ოლკოსი (Biurrun-Olcoz; Biurrun-Olkotz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის პუენტე-ლა-რეინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,69 კმ². მოსახლეობა — 223 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ნიკოლოზ ფირადაშვილი
ნიკოლოზ ფირადაშვილი (დ. 7 დეკემბერი, 1926, ველისციხე) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
1948-1950 წლებში იყო კურორტ ჯავას ექიმი-ორდინატორი. 1951-1952 წლებში სანატორიუმ „ჯავას“ მთავარი ექიმი. კურორტ კვაისის სამედიცინო ნაწილის პოლიკლინიკის გამგე. 1952-1955 წლებში სისხლის გადასხმის ინსტიტუტის კლინიკური ორდინაროტი. 1956-1958 წლებში რუსთავის მედიცინის სან. ნაწილის თერაპიული განყოფილების გამგე. 1958-1960 წლებში რენტგენ-რადიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი. 1966-1969 წლებში კლინიკური განყოფილების ხელმძღვანელი, 1969-1977 წლებში სხივური თერაპიის განყოფილების ხელმძღვანელი. 1977-1996 წლებში ონკოლოგიური ცენტრის ჰემობლასტოზების განყოფილების ხელმძღვანელი, 1996 წლიდან ხელმძღვანელობდა მედიკამენტოზური მკურნალობის განყოფილებას. ავტორია 143 სამეცნიერო ნასრომისა, რომლებიც ძირითადად ეხება სისტემური დაავადებების დიაგნოსტიკას, მკურნალობისა და პროფილაქტიკის საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „სისხლის წარმოქმნის ფუნქციური თავისებურებანი ცენტრალური ნერვული სისტემის მკვეთრი მოშლის შემთხვევაში“, „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1960. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 5 საკანდიდატო დისერტაცია, დანერგილი აქვს მკურნალობის ახალი მეთოდები. საკავშირო მნიშვნელობის გამომგონებელი. ონკოლოგ-რადიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის წარმოქმნის ფუნქციონალური თავისებურებანი სისხლის მრავალჯერადი გამოკვებისა და გადასხმისას კვებითი და დამცველობითი რეფლექსების ურთიერთქმედების შემდეგ“, დაიცვა 1956 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ლიმფოგრანულომატოზი“, დაიცვა 1965 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ენერისი
ენერისი (Enériz; Eneritz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის პუენტე-ლა-რეინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,45 კმ². მოსახლეობა — 292 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ალ-მუქთაფი
აბუ აჰმად ალი იბნ აჰმად ალ-მუთამიდი (أبو أحمد علي بن أحمد المعتمد‎; უკეთ ცნობილი, როგორც ალ-მუქთაფი ბილაჰი, المكتفي بالله; დ. 877/878 — გ. 13 აგვისტო, 908) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა ბაღდადში 902–908 წლებში. მისი წინამორბედის, ხალიფა ალ-მუთადიდისა და თურქი მხევლის შვილი. თავისი მმართველობის დასაწყისში გააუქმა მამამისის საიდუმლო ციხეები და შეწყვიტა ბაღდადში არსებული ტერორი, რის გამოც საკმაოდ პოპულარული გახდა ხალხში. მისი თითქმის შვიდწლიანი მმართველობის პერიოდში სახალიფოს მრავალი საფრთხე დაემუქრა, თუმცა ალ-მუქთაფმა მათი დაძლევა შეძლო. მეტ-ნაკლები წარმატებით ებრძოდა ბიზანტიელებს.
მდინარე ვალერიკის ბრძოლა
მდინარე ბალერიკის ბრძოლა — რუსეთის კავკასიის დაპყრობის ერთ-ერთი შემადგენელი ბრძოლა, რომელიც გაიმართა 1840 წლის 11 ივლისს. ეს მოხდა გროზნაიას (ახლანდელი გროზნო) ციხე-სიმაგრის სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 30 კმ-ზე საიმპერატორო რუსეთის არმიასა და ჩრდილოეთ კავკასიელ მთიელებს შორის, ნაიბ (მეფისნაცვალი) აჰბერდილა მუჰამედის მეთაურობით. ეს ბრძოლა კვლავ ძალიან ცნობილია მიხაილ ლერმონტოვის ლექსის ,,ვალერიკის" გამო.
ვითარება აღმოსავლეთ კავკასიაში ბრძოლის წინა დღეს
ჩეჩნეთის მოსახლეობის განიარაღების მცდელობამ 1840 წლის გაზაფხულზე გამოიწვია არეულობა, რომელიც გადაიქცა აშკარა აჯანყებაში რუსეთის ხელისუფლების წინააღმდეგ. კავკასიის წინააღმდეგობის ლიდერმა, იმამ შამილმა გამოიყენა შესაძლებლობა დაენიშნა აჰბერდილა მუჰამედი მცირე ჩეჩნეთის ნაიბად (გუბერნატორად) და გახადა ნადტერეჩნი ჩეჩნების, ინგუშეთში მცხოვრები ტომების, გალაშევცის (გალაშკელები) და არშტინს ლიდერი. რუსეთის მთავრობა მიხვდა, რომ ფართომასშტაბიანი აჯანყება მზადდებოდა.
6 ივლისს გალაფეევის რაზმი გაემგზავრა გროზნაიას ციხიდან და დაიწყო ციხესიმაგრეების სამხრეთით და სამხრეთ-დასავლეთით მინდვრებისა და სოფლების განადგურება, რის გამოც მოსახლეობა გაიქცა. აჯანყებულებს პირდაპირ წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ, მაგრამ ისინი მუდმივად აწყობდნენ ისეთ სიტუაციებს, რომლებიც რუსებს აწუხებდათ და ზარალს აყენებდნენ. რაზმის მარშუტი სოფელ აჩხოისკენ გადიოდა, რომლისკენ მიმავალი გზა ჩეხინსკის ტყეს ჰკვეთდა და მდინარე ვალერიკზე გადადიოდა.
ბრძოლის მსვლელობა
რუსები მარშუტის გზაზე, ტყის გასწვრივ იყვნენ განლაგებულები. მდინარის მიახლოებისას პირველი შეტაკება მოხდა, როდესაც ჩეჩნება მტერს ზურგიდან ესროლეს. რუსი თავდამსხმელები სწრაფად რაგირდნენ და მათ ცეცხლი გაუხსნეს.
მალე რუსულმა რაზმმა მიაღწია ვალერიკს. მდინარე ამ შემთხვევაში კვეთდა იმ გზას, რომელსაც რუსები ხშირად იყენებდნენ. რუსების მხრიდან მდინარის ნაპირი ღია იყო, მაგრამ მოპირდაპირე მხარე ციცაბო და ტყიანი. ზის ორივე მხარეს აჯანყებულებმა მოჭრეს ხეები, რათა საბრძოლო ველი შეექმნათ.
აჯანყებულთა ცალკეული ჯგუფები, რომლებიც მოწყვეტილი იყვნენ მთავარ ძალებს, ცდილობდნენ შეტევა მიეყენებინათ კოლონაზე და გენერალ გალაფეევის შტაბ-ბინაზე, მაგრამ მათ ეს ვერ მოახერხეს. შეტაკებები გარკვეული დროით გაგრძელდა აბატების მახლობლად, ტყეში, რომელსაც აჯანყებულები განსაკუთრებით თავდაჯერებულად იცავდნენ, მაგრამ ექვსი საათისთვის ბრძოლა თანდათან შენელდა და დამხმარე ძალები რუსებს მდინარის გადაკვეთაში დაეხმარნენ. მარცხნივ|მინი|251x251პქ|ვალერიკის ბრძოლა, [[მიხეილ ლერმონტოვი|მიხეილ ლერმონტოვის მიერ]]
შედეგები
ვალერიკის გადაკვეთის შემდეგ, გალაფეევის რაზმი გადავიდა აჩხოიში, სადაც მას დიდი წინააღმდეგობა ვეღარ გაუწიეს. ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა თქვეს, რომ ამბოხებულები დარწმუნებულები იყვნენ, რომ რუსები ვერ შეძლებდნენ ვალერიკის გადალახვას, ამიტომ აჩხოისა და სხვა მიმდებარე სოფლების მოსახლეობამ სახლები არ დატოვა, რუსების უშუალოდ არ მისვლამდე. აქ გალაფეევის რაზმს შეხვდნენ ჯარები გენერალ-მაიორ ივან ლაბინცევის მეთაურობით, რომლებიც ანალოგიურ ოპერაციებს ასრულებდნენ ინგუშეთში. 14 ივლისს გალაფეევის რაზმი დაბრუნდა გროზნაიაში.
1840 წლის ზაფხულის ბოლოს და შემოდგომის სერიის მსგავსი ოპერაციების შემდეგ ჩეჩნეთში და ინგუშეთში აჯანყებების სერია ჩაქრა. აჯანყებულებს, რომლებსაც არ სურდათ ამ ვითარების მიღება, იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ დაღესტნის მთიანი მხარე.
დანაკარგები
გალაფეევის რაზმის სამოქმედო ანგარიშის თანახმად, დანაყოფის დანაკარგები იყო:
მოკლეს: ერთი ოფიცერი, 65 ქვედა რანგის ჯარისკაცი;
შეძრწუნებული: ოთხი ოფიცერი, 46 ჯარისკაცი;
დაჭრეს: ორი შტაბის ოფიცერი, 15 სხვა ოფიცერი, 198 ქვედა რანგის მებრძოლი;
დაკარგული: ერთი ოფიცერი, შვიდი ჯარისკაცი
აჯანყებულების მხრიდან ბრძოლის ველზე 150 ადამიანი დაიღუპა. ჯაშუშების ცნობით, აჰბერდილა მუჰამედი ფეხში დაჭრეს. ლერმონტოვმა წერილში აღნიშნა, რომ აჯანყებულების 600 გვამი იყო დარჩენილი.
სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:1840
აღმოსავლური ინსტიტუტი
აღმოსავლური ინსტიტუტის ქალაქ ვლადივოსტოკში დაარსების მიზანი იყო იმპერიის შორეული აღმოსავლეთის რეგიონებისთვის აღმოსავლური ენების, აღმოსავლეთის ქვეყნების მცოდნე ადმინისტრაციული და სავაჭრო-სამრეწველო მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება.
აღმოსავლური ინსტიტუტის მთავარ შესასწავლ ენებს შორის იყო ჩინური, იაპონური, მანჯურიული, კორეული და მონღოლური ენები. გარდა აღმოსავლური ენებისა, სტუდენტები შეისწავლიდნენ ისეთ აკადემიურ დისციპლინებს როგორიცაა გეოგრაფია, ანგარიშწარმოება და საქონელმცოდნეობა, აღმოსავლეთის სახელმწიფოების ისტორია და პოლიტიკური ორგანიზაცია. ინგლისური და ფრანგული ენები და იურისპრუდენცია.
აღმოსავლური ინსტიტუტის ისტორია
რუსეთ-იაპონიის ომის დროს ინსტიტუტი გადატანილ იქნა ქალაქ ვერხნეუდინსკში (დღევანდელი ულან-უდე). მეცადინეობები დაიწყო 1905 წლის 4 თებერვალს.
15 თებერვალს (ახალი სტილით) 1905 წლისა აღმოსავლური ინსტიტუტის სტუდენტებმა შეადგინეს რეზოლუცია. 1905 წლის 6 მარტს ინსტიტუტის სტუდენტებს ამურისპირეთის გენერალ-გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებლის გენერალ მ.ს. ანდრეევის ტელეგრამა გამოუცხადეს, აღმოსავლურ ინსტიტუტში სწავლის შეწყვეტის თაობაზე. სამ პუნქტად შედგენილ დეპეშაში ირკვევოდა, რომ (1. ) ინსტიტუტში წყდებოდა სწავლა და ლექციების კითხვა, (2.) ყველა სტუდენტი და თავისუფალი მსმენელი დათხოვნილი იყო ინსტიტუტიდან პროფესორების მიმართ თავხედური და შეურაცხმყოფელი რეზოლუციის გამო, (3.) თავისუფალი მსმენელი ოფიცრები თავიანთ სამხედრო ნაწილებიდან გარიცხულად ცხადდებოდნენ.
1918 წელს აღმოსავლურმა ინსტიტუტმა ფინანსური პრობლემების გამო დაშლა დაიწყო და მის ბაზაზე კერძო უმაღლესი სასწავლებლები დაარსდა (ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი, უმაღლესი პოლიტექნიკუმი, იურიდიული ფაკულტეტი, აღმოსავლური ფაკულტეტი). ყველა ფაკულტეტს სათავეში ჩაუდგა აღმოსავლური ინსტიტუტის პროფესორები.
1920 წლის 17 აპრილს დროებითი მთავრობის დადგენილების საფუძველზე სახელმწიფო აღმოსავლური ინსტიტუტი და ყველა გამოყოფილი ფაკულტეტი შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაერთიანდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის უმაღლესი სასწავლებლები
ქვათახევისთავი
ქვათახევისთავი — მთა საქართველოში, თელავისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ლოპოტისა და ინწობის წყალგამყოფ საჯიხვეს ქედზე. სიმაღლე 1966 მ. აგებულია ქვედაიურული ასპიდური ფიქლებით, თიხაფიქლებით და ქვიშაქვებით. მთის ჩრდილო და აღმოსავლეთი კალთა ციცაბოა, დასავლეთი შედარებით დამრეცი. შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, სადაც ჭარბობს წიფელი, მუხა, რცხილა, იფანი, ცაცხვი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
რობერტო ბენინი
რობერტო ბენინი (Roberto Benigni; დ. 27 ოქტომბერი, 1952) — იტალიელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი და კომიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები კატეგორია:იტალიელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი
მინორულა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მამალი (შავი) და დედალი (თეთრი) მინორულები მინორულა (Menorquina) — მეკვერცხული მიმართულების ქათმის ჯიში. გამოყვანილია ესპანეთში კუნძულ მენორკაზე XIX საუკუნის ბოლოს. აქვს შეფერილობით განსხვავებული 2 სახესხვაობა (თეთრი და შავი). მისი ტანი წაგრძელებულია, მკერდი ფართო და ღრმა. თავი საშუალო ზომისაა. ყურის ბიბილოები მცირედაა განვითარებული, ორივე სახესხვაობას ისინი თეთრი აქვს. მამლის ცოცხალი მასაა 3,0–3,5 კგ, დედლისა 1,8–2,5 კგ. კვერცხმდებლობა 160–180 ცალი წელიწადში; თითოეული იწონის 60–65 გ, ნაჭუჭი თეთრია. მინორულას მოშენებას ძირითადად ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში მისდევენ. XX საუკუნის შუა ხანებში მცირე რაოდენობით შეიყვანეს რუსეთში.
შვედური ელკჰაუნდი
ოდესღაც, სკანდინავიის ყველა დაბლობში, ელკჰაუნდის თავისი სახეობა ჰყავდათ. იემტჰუნდმა, რომლის დასახელება შვედური ნაწილის იენტლანდიდან მოდის, ბოლოს და ბოლოს ოფიციალური აღიარება მიიღო და ახლა შვედეთის ეროვნულ ძაღლად ითვლება. შვედური ელკჰაუნდი ელკჰაუნდის ყველაზე სრულტანიანია. ადრე მას, შესაძლოა, იყენებდნენ დათვზე სანადიროდ, მაგრამ როდესაც ამის საჭიროება აღარ იყო, მისგან მგლებზე და ცხენირემზე შესანიშნავი მონადირე დადგა. თოვლზე ნადირის დევნისას ის თავის მსხვერპლს კუთხეში იმწყვდევს და ელოდება, როდის მოვა მონადირე. შვედური ელკჰაუნდი ისეთივე შრომისმოყვარეა, როგორც სხვა ნორვეგიული ელკჰაუნდები. ეს მძიმე, მაგარძვლიანი, ამტანი ძაღლი გამოიყენება როგორც მწყემსი, მოდარაჯე, ასევე, მას იყენებენ მარხილში შესაბმელად და შვედეთის ჯარში. შვედური ელკჰაუნდი განსაკუთრებით პოპულარულია სამშობლოში როგორც მუშა-ძაღლი, ასევე, როგორც კომპანიონი. მას ნახავთ ბრიტანეთში, ნიდერლანდებში და ჩრდილოეთ ამერიკაშიც.
სრულებით შესაძლებელია, რომ სულ მალე ამ სახეობის პოპულარობა მთელ მსოფლიოში გავრცელდეს. შვედური ელკჰაუნდი კარგად უძლებს ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს, ადვილად იწვრთნება, მისი ბეწვი გრძელი და უხეშია და განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, ასევე, აუცილებელია დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:შვედური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კაპიტან-ანდრადი
კაპიტან-ანდრადი (Capitão Andrade) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოვერნადორ-ვალადარისის შემადგენლობაში.
გირგილიანო
გირგილიანო (Guirguillano) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის პუენტე-ლა-რეინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 24,6 კმ². მოსახლეობა — 83 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
იაკშივანოვო
იაკშივანოვო (Якшиваново; Яҡшиван) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 30 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 32 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ნიკიფორე იმნაიშვილი
ნიკიფორე იმნაიშვილი (დ. 1888, ოზურგეთის მაზრა, შუხუთი — გ. 1 ოქტომბერი, ხონი, გ. 1937) — ქართველი პედაგოგი, პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ნიკიფორე იმნაიშვილი დაიბადა 1888 წელს, ოზურგეთის მაზრის სოფელ შუხუთში. სწავლობდა ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში. 1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების" ფრაქციის წევრი. მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-იაპონიის ომის წინააღმდეგ მოწყობილ მოსწავლეთა საპროტესტო აქციაში, რის გამოც დააპატიმრეს და ერთი თვით იჯდა ციხეში. გათავისუფლების შემდეგ აგრძელებდა პარტიაში მუშაობას; იყო რსდმპ ქუთაისის კომიტეტის მდივანი და ახალგაზრდათა ორგანიზაციის თავმჯდომარე, რის გამოც 1906 წელს მეორედ დააპატიმრეს და სამი თვით იჯდა ციხეში ადმინისტრაციული წესით. 1907 წელს უმაღლესი განათლების მისაღებად გაემგზავრა გერმანიაში. სწავლობდა ჰალეს უნივერსიტეტში, ფილოსოფიის ფაკულტეტზე; პარალელურად მუშაობდა რსდმპ საზღვარგარეთულ ორგანიზაციებში, თანამშრომლობდა ქართულ პრესაში ფსევდონიმებით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, 1912 წელს, დაბრუნდა საქართველოში და მუშაობა დაიწყო მასწავლებლად მიხაილოვის (ხაშურის) გიმნაზიაში. მუშაობდა ადგილობრივ რკინიგზელთა ადგილობრივ პარტიულ ორგანიზაციაში. 1912 წელს ტფილისის გუბერნიის ჟანდარმთა სამმართველომ დააპატიმრა, მაგრამ ბრალდების დაუსაბუთებლობის გამო მალევე გაათავისუფლა. კიდევ ერთხელ დააპატიმრეს 1915 წელს. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო გორის მუშათა და ჯარისკაცთა გაერთიანებული საბჭოს თავმჯდომარე და რსდმპ გორის კომიტეტის ხელმძღვანელი; ასევე, რსდმპ კავკასიის საოლქო კომიტეტის წევრი. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით. იყო განათლების, საბიბლიოთეკო, საბიუჯეტო-საფინანსო და სარეგლამენტო კომისიების წევრი. 1921 წლის იანვარში საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სხვა 11 წევრთან ერთად ჩამოაყალიბა ოპოზიციური ჯგუფი "სხივი", რომელიც აკრიტიკებდა პარტიას იდეური პრინციპების დარღვევის, სახელმწიფო მმართველობის წარუმატებელი კურსისა და პარტიაში შიდა დემოკრატიის შესუსტების გამო.
საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ „სხიველები“ დარჩნენ საქართველოში და აგრძელებდნენ საკუთარი გაზეთის გამოცემას, რის გამოც 1921 წლის ივნისში ბოლშევიკურმა რეჟიმმა დახურა გაზეთი და დააპატიმრა იმნაიშვილი კირილე ნინიძესთან და მუხრან ხოჭოლავასთან ერთად. მეორედ დააპატიმრეს 1922 წლის 23 მაისს, 26 მაისისათვის დაგეგმილი დემონსტრაციების წინ პოლიტიკური ლიდერების მასობრივი დაპატიმრებების დროს. ტუბერკულოზის გამო თავდებობით გაათავისუფლეს 6 ოქტომბერს. გათავისუფლების შემდეგ გაემგზავრა ბათუმში სამკურნალოდ, შემდგომ მცირე ხნით ცხოვრობდა და მუშაობდა მშობლიურ სოფელში და თბილისში დაბრუნდა 1923 წლის ზაფხულში, სადაც მალევე 1923 წლის 29 აგვისტოს დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური არალეგალური საქმიანობის ბრალდებით. 1925 წლის 15 ივლისიდან 3 აგვისტომდე (სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად) გაასამართლა საქართველოს სსრ უზენაესმა სასამართლომ ე. წ. "პარიტეტული კომიტეტის პროცესზე", 1924 წლის აგვისტოს ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზების ბრალდებით. სასამართლომ მას შეუფარდა 3-წლიანი პატიმრობა, თუმცა, როგორც საბჭოთა ხელისუფლებისთვის არასაშიში პირი, სასჯელისგან გაათავისუფლა. მესამედ დაპატიმრებული იყო 1931 წელს და ციხეში იჯდა 1932 წლის მაისამდე. შემდგომ მცირე ხნით მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, საიდანაც მალე დაითხოვეს. იყო საქართველოს სსრ დერმატოლოგიური ინსტიტუტის დოცენტი, პედაგოგი. 1937 წელს, 14 ივნისს, დიდი საბჭოთა ტერორის პერიოდში დააპატიმრეს საკუთარ ბინაზე, გლდანის ქუჩა N23-ში. 20 სექტემბერს წარუდგინეს საბრალდებო დასკვნა, გამართეს სასამართლო სხდომა, მიუსაჯეს სიკვდილი და იმავე დღეს დახვრიტეს.
დავით გიგაური (თავისუფალი ჭიდაობა)
დავით გიგაური (დ. 12 სექტემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი სპორტმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (ბუდაპეშტი, უნგრეთი, 68 კგ, 1983). საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (ორჯონიკიძე, 68 კგ,1982), საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
გიანენდრა
გიანენდრა ბირ ბიკრამ შაჰ დევი (ज्ञानेन्द्र शाह; Jñānendra Śāh; დ. 7 ივლისი, 1947, კატმანდუ, ნეპალი) — ნეპალის მე-12 და უკანასკნელი მეფე 2001-2008 წლებში. განეკუთვნება შაჰების დინასტიას.
ბიოგრაფია
გიანენდრა დაიბადა 1947 წლის 7 ივლისს კატმანდუში, მეფე მაჰენდრა ბირ ბიკრამ შაჰისა და დედოფალ ინდრას ოჯახში. 1966 წელს დაამთავრა დარჯილინგის (ინდოეთი) წმინდა იოსების კოლეჯი. 1969 წელს კი — კატმანდუს უნივერსიტეტი. 1986-1991 წლებში ხელმძღვანელობდა ლუმბინის რაიონის განვითარების ფონდს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეპალის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (რუს. Государственный Дальневосточный университет, შემოკლებით ГДУ - გე-დე-უ) — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება, რომელიც არსებობდა ქალაქ ვლადივოსტოკში XX საუკუნის პირველ ნახევარში.
შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარსებულ იქნა XX საუკუნის 20-იან წლებში დროებითი მთავრობის დადგენილების საფუძველზე — აღმოსავლური ინსტიტუტის ბაზაზე. შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი რექტორი იყო გ. ვ. პოდსტავინი (რუს. Г. В. Подставин).
1930 წლის 20 თებერვალს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება 9 ახალი უმაღლესი სასწავლებლის ჩამოყალიბების შესახებ, ხოლო შორეული აღმოსავლეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი კი გაუქმებული იქნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
ძორაკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ურაკა პორტუგალიელი
ურაკა პორტუგალიელი (Urraca de Portugal; დ. 1148 — გ. 1211) — ბურგუნდიული დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ისა და დედოფალ მაფალდა სავოიელის უფროსი ასული. ლეონის დედოფალი 1165-1175 წლებში როგორც ფერდინანდ II-ის მეუღლე. ლეონისა და გალისიის მეფე ალფონსო IX-ის დედა.
ბიოგრაფია
ურაკა დაიბადა 1148 წელს კოიმბრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მაფალდა სავოიელის უფროსი ასული. მისი მრავალი დედმამიშვილიდან აღსანიშნავია პორტუგალიის მეფე სანშუ I.
1165 წლის მაისში, ან ივნისში ურაკა ცოლად შერთეს მეზობელი ლეონის სამეფოს მეფე ფერდინანდ II-ს. იგი ლეონის ისტორიაში პირველი პორტუგალიელი დედოფალი იყო. ურაკასა და ფერდინანდს ქორწინებაში მხოლოდ ერთი ვაჟი შეეძინათ, რომელსაც ალფონსო დაარქვეს და რომელიც 1171 წლის 15 აგვისტოს დაიბადა სამორაში.
როგორც ლეონისა და კასტილიის მეფე ალფონსო VI-ის შვილთაშვილების, ურაკასა და ფერდინანდის ქორწინება რომის პაპმა ალექსანდრე III-მ 1771, ან 1772 წელს ანულირებულად სცნო, რადგან ისინი ღვიძლი ბიძაშვილები გამოდიოდნენ. ამის შემდეგ ურაკა იოანე ნათლისმცემლის ორდენს შეუერთდა და ქმრის მიერ ნაჩუქარ სამორას სასახლეში დასახლდა. განქორწინების მიუხედავად, ფერდინანდი მეორედ აღარ დაქორწინებულა და ურაკას დედოფლის წოდება და შემოსავალი შეუნარჩუნა.
1775 წელს ფერდინანდი გარდაიცვალა, ტახტზე მათი ვაჟი ალფონსო IX ავიდა და ურაკამაც დაკარგა დედოფლის ტიტული. ამის შემდეგ იგი ესპანეთში მოგზაურობდა, რა დროსაც მოილოცა ადგილობრივი სიწმინდეები. 1188 წელს იგი თავისი ვაჟის, ალფონსოს კორონაციას დაესწრო. ამის შემდეგ მან დატოვა ლეონი და კვლავ ესპანეთში მოგზაურობა განაგრძო, სადაც გარდაიცვალა 1211 წელს, ქალაქ ვალიადოლიდში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს სამორას კათედრალში.
ილია გულბანის კოშკი
ილია გულბანის კოშკი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხეში ისტორიულ სვანეთში. სოფელი ხე შედის კალის თემში. სოფელი, სადაც ილია გულბანის კოშკი მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, ენგურის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1780 მეტრზეა განთავსებული.
ისტორია
სოფელი გამორჩეულია ღირსშესანიშნაობებით. გარდა ილია გულბანის კოშკისა, რომელიც მიეკუთვნება შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრულ ძეგლს, აქვე მდებარეობს ერთ-ერთი ცნობილი ხუროთმოძღვრული ძეგლი XI საუკუნით დათარიღებული წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია — ლაგურკა.
ილია გულბანის კოშკი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ველიკა-ჰრემიაჩა
ველიკა-ჰრემიაჩა (Велика Грем'яча) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის მირჰოროდის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 187 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მირჰოროდის რაიონის სოფლები
დავით გოგია (ძალოსანი)
დავით გოგია (დ. 2 ივნისი, 1990, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტმენი (ძალოსნობა), 23-წლამდელთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2012).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კეესჰონდი
კეესჰონდი (Keeshond) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნიდერლანდებში XVI საუკუნეში.
კეესჰონდმა სახელი მიიღო ნიდერლანდელი პოლიტიკოსის კორნელიუს დე გიზელიარის პატივსაცემად. ნიდერლანდის პროვინციებში, ბრაბანტსა და ლიმბურგში ეს ძაღლი ოდესღაც პოპულარული მოდარაჯე და მღრღნელების გამანადგურებელი იყო. დიდ ბრიტანეთში და ჩრდილოეთ ამერიკაში კეესჰონდი ყველაზე პოპულარული ევროპული შპიცია. მიუხედავად იმისა, ზოგიერთ ქვეყანაში, მათ შორის აშშ-ში, კანადასა და დიდ ბრიტანეთში, კეესჰონდი და გერმანული ვოლფშპიცი სხვადასხვა ჯიშად ითვლება, სხვა ქვეყნებში მათ შორის განსხვავებას ვერ ხედავენ. ოდესღაც ეს ძაღლი კომპანიონის სახით ჰყავდათ ჰოლანდიურ ბირჟებზე, მაგრამ დაახლოებით 100 წლის წინ ის სამუდამოდ ჩამოვიდა ხმელეთზე.
კეესჰონდი ჭკვიანი ძაღლია, ძალიან კარგი მოდარაჯე და კეთილი მეგობარი, როგორც ქალაქში, ასევე, სოფელში. თუმცა მას მტკიცე ხელი სჭირდება. ჩრდილოეთ ამერიკაში ეს ჯიში ყოველთვის პოპილარულია. კარგად უძლებს სიცივეს. ვერ ეგუება სიცხეს. ადვილად ეწყობა ბავშვებს. აქვს ძალიან ხშირი ბალანი, რომელიც განსაკუთრებით ხშირია კისერზე, ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, აქვს პატარა ყურები, ვიწრო და გრძელი დრუნჩი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:ნიდერლანდური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
შაჰანდანი
შაჰანდანი (Şaxəndan) — აზერბაიჯანის ქალაქ შემახას სამიდან ყველაზე ძველი სასაფლაო, რომელიც განლაგებულია ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აქ სავარაუდოდ დაკრძალულია XV საუკუნის ცნობილი პოეტის ნასიმის ძმა პოეტი შაჰანდანი (შაჰანდანი, შაჰი და ხანდანი) და სასაფლაოც მის სახელს ატარებს.
აღწერა და შესწავლა
ადგილობრივი მკვიდრთა გადმოცემით შაჰიდე ხანდანი (ლამაზი მხიარული) იყო ნასიმის ძმის ზედმეტსახელი, ხოლო სასაფლაოს ეწოდა მისი სახელი, ვინაიდან იგი აქ იქნა დაკრძალული. შაჰანდანის სასაფლაოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იქნა რვაკუთხა მავზოლეუმის ნანგრევები. მავზოლეუმის შიგნით აღმოჩენილია ორი საფლავი. ერთ-ერთი საფლავის ქვა ღრმად არის მიწაში ჩაფლული. ატმოსფერული გავლენის გამო წარწერები წაიშალა საფლავის ქვებზე.
საფლავის ქვის უკანა მხარეს არსებობს გამოსახულება, რომელიც დამახასიათებელია XIV—XV საუკუნეების აზერბაიჯანის საფლავის ქვებისთვის. არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი აღნიშნავს, რომ სავარაუდოდ, ეს უნდა იყოს ნასიმის ძმის — შაჰიდე ხანდანის საფლავი. ეს თუ მართლაც ეგრეა, ჯიდის თქმით, XIV—XV საუკუნეებში ქალაქის სასაფლაო აქ იყო განლაგებული. ნაწილობრივ ეს მტკიცდება სხვა საფლავების არსებობით, რომლებიც ასევე მიეკუთვნებიან XV—XVI საუკუნეებს. ბევრი უძველესი საფლავი განადგურებულია, ხოლო უამრავი უკვე მიწით არის დაფარული.
ქალაქ შემახის დასავლეთ ნაწილში 1970–1971 წლის სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას, იქ, სადაც ადრე არსებობდა ბაზარი და მის გარშემო აღმოჩენილ იქნა უამრავი საფლავი. საფლავების ქვებზე ქუფური დამწერლობის მიხედვით სჩანს, რომ ისინი ძირითადად მიეკუთვნებიან XI—XII საუკუნეს. ოდესღაც ეს სასაფლაო განლაგდებოდა შაჰანდანამდე. ჯიდის ვარაუდით, შუა საუკუნეებში შემახის მთავარი სასაფლაო იყო შაჰანდანი. შემდგომ კი, ქალაქის გაზრდის გამო, სასაფლაო გადატანილ იქნა გორაკზე, სადაც „ედი გიუმბეზისა“ და „ლალეზარის“ სასაფლაოები არის განლაგებულნი. ცნობილმა აზერბაიჯანელმა პოეტმა სეიდ აზიმ შირვანიმ დაიბარა, რომ იგი დასაფლავებულ ყოფილიყო შაჰანდანის სასაფლაოზე და მისი საფლავიც მანდვეა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტაძრები კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ლეგარდა
ლეგარდა (Legarda) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის პუენტე-ლა-რეინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8 კმ². მოსახლეობა — 125 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
ადოლფ ფრედრიკი (Adolf Fredrik; დ. 14 მაისი, 1710, გოტორპი, გერმანია — გ. 12 თებერვალი, 1771, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — ჰოლშტაინ-გოტორპთა დინასტიის წარმომადგენელი. ჰერცოგ კრისტიან ავგუსტის ვაჟი. შვედეთის მეფე 1751-1771 წლებში. მეფე გუსტავ III-ისა და კარლ XIII-ის მამა.
ქრისტიან ვოლფი
ქრისტიან ვოლფი (Christian Wolff; დ. 24 იანვარი, 1679, ვროცლავი — გ. 9 აპრილი, 1754, ჰალე) — გერმანელი ფილოსოფოსი და ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
გერმანელი ფილოსიფოსი და ფიზიკოსი ქრისტიან ვოლფი დაიბადა ქალაქ ბრესლავში 1679 წელს ხელოსნის ოჯახში. თავდაპირველად ღვთისმეტყველებას სწავლობდა, შემდეგ კი მატემატიკის, ფიზიკისა და ფილოსოფიის შესწავლას მიჰყო ხელი. ვოლფმა ჯერ კიდევ ახალგაზრდამ უარყო სარწმუნოება, რის გამოც იგი სამშობლოდან ორჯერ განდევნეს: პირველად 1706 წელს ლაიფციგიდან და მეორედ - 1723 წელს ჰალედან. გერმანიის ხელისუფალთა ამ ღონისძიებამ ვოლფი უფრო პოპულარული გახადა არა მარტო გერმანიაში, არამედ მის საზღვრებს გარეთაც. მთელი გერმანიის მეცნიერნი ორ ბანაკად გაიყვნენ: ვოლფის მომხრეებად და მოწინააღმდეგეებად. ვოლფს უცხოეთიდან მრავალი მოწვევა მოსდიოდა, მაგრამ ყველაზე უარს ამბობდა.
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
ადრეული წლები და ნათესაობა
დედოს ხაზით ადოლფ ფრედერიკი იყო შვედეთის მეფე კარლ X-ის დის, პრინცესა კრისტინა მაგდალენა პფალც-ცვაიბრიუხენელის შვილთაშვილი, რის გამოც მას შემდეგ, რაც შვედეთში მემკვიდრის კრიზისი დაიწყო, იგი ავტომატურად განიხილებოდა ტახტის ერთ-ერთ მემკვიდრედ.
ქრისტიან ვოლფი
ბიოგრაფია
1736 წელს მარბურგში მასთან მივლინებულ მიხეილ ლომონოსოვს გულთბილად დახვდა და მთელი თავისი ცოდნა გადასცა. ამ ორი შესანიშნავი ადამიანის მეგობრობა, ვოლფის სიკვდილამდე გაგრძელდა. 1740 წელს, პრუსიის ტახტზე ფრიდრიხ II-ის ასვლის შემდეგ, ვოლფს უფლება მიეცა დაბრუნებულიყო ჰალეში, სადაც უნივერსიტეტის ვიცეკანცლერად, ბუნებისმეტყველად და საერთაშორისო სამართლის პროფესორად მიიწვიეს, ხოლო 1743 წელს დაინიშნა უნივერსიტეტის კანცლერად.
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
ადრეული წლები და ნათესაობა
ასევე აღსანიშნავია, რომ ადოლფ ფრედერიკის ღვიძლი დისწული იყო რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II.
მეფობა
1727 წლიდან ადოლფ ფრედერიკი ლიუბეკის მთავარ-ეპისკოპოსი გახდა. მის დაქვემდებარებაში იმყოფებოდა ოტინიც. მას შემდეგ, რაც 1739 წელს მისი ბიძაშვილი, ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგი კარლ ფრედერიკი გარდაიცვალა, ადოლფ ფრედერიკის მმართველობაში შევიდა ჰოლშტაინ-კილის რეგიონიც. ჰოლშტაინში მისი მმართველობა განსაკუთრებით მას შემდეგ განმტკიცდა, რაც კარლ ფრედერიკის ერთადერთი ვაჟი, პრინცი პეტრე (შემდგომში იმპერატორი პეტრე III) თავისმა დეიდამ, რუსეთის იმპერატრიცა ელისაბედ I-მა ტახტის მემკვიდრედ დაინიშნა და რუსეთში გადაასახლა.
ქრისტიან ვოლფი
ქრისტიან ვოლფის შრომა
ვოლფი თავის თავს ფიზიკოსად თვლიდა, რის გამოც მრავალ ექსპერიმენტულ გამოკვლევაში მონაწილეობდა, მაგრამ არც ფიზიკაში და არც ფილოსოფიაში შემოქმედებითი უნარი არ გამოუჩრნია. ვოლფმაც დაგვანახა რა ახლოს იყო ერთმანეთთან ფიზიკა-მათემატიკური მეცნიერებანი და ფილოსოფია. ვოლფის მიხედვით ფიზიკური სამყარო შედგება განფენილი სხეულებისგან, რომლებსაც გააჩნიათ ფორმა, სიდიდე, ინერცია და მამოძრავებელი ძალის გარკვეული სიდიდე. ეს ფიზიკური სხეულები შედგება ელემენტებისგან ან ატომებისგან,  რომლებიც იწვევენ ინერციასა და მამოძრავებელ  ძალასაც, მაგრამ როგორ ხდება  ყველაფერი ეს, ვოლფისათვის უცნობია იმიტომ, რომ მისთვის ამ მარტივი ელემენტების თვისებები უცნობია.
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
მეფობა
1743 წელს შვედეთის უშვილო მეფე ფრედრიკ I-მა ადოლფ ფრედრიკი ოფიციალურად გამოაცხადა თავისი ტახტის მემკვიდრედ. ამ იდეას მიემხრო იმპერატრიცა ელისაბედიც. გარკვეულწილად, სწორედ მისი გავლენით გამოცხადდა იგი შვედეთის ტახტის მემკვიდრედ. ამის შემდეგ ადოლფ ფრედრიკი სტოკჰოლმში, სამეფო კარზე გადასახლდა, სადაც გაატარა შემდგომი რამდენიმე წელი. ამ პერიოდში, 1744 წელს, ადოლფ ფრედრიკი გერმანიასთან კავშირის გასამყარებლად დააქორწინეს პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-ის დაზე, პრინცესა ლუიზა ულრიკა პრუსიელზე, მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ I-ისა და დედოფალ სოფია დოროთეა ჰანოვერელის ქალიშვილზე, რომელიც თავის მხრივ დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ I-ის შვილიშვილიც იყო.
ქრისტიან ვოლფი
ქრისტიან ვოლფის შრომა
ნიუტონის ძალის ფლოიდის გავლენით ვოლფმა პირველმა გამოაქვეყნა შრომა, რომელშიც სითბომბადის თეორია განავითარა. ვოლფის „ფილოსოფია“, რომელიც შვიდი ნაწილისაგან შედგება, ლათინურ ენაზე უთარგმნია მის მდივანს ლ. ტიუმინგს. ვოლფმა შრომათა ერთი სერია მეტეოროლოგიას მიუძღვნა. 1708 წელს გამოქვეყნებულ შრომაში მან მოგვცა არეომეტრის ახალი სახე, რომელიც მანამდე არავის აღუწერია. აღნიშნული წიგნის მეექვსე ნაწილი ექსპერიმენტული ფიზიკა მიხეილ ლომონოსოვმა თარგმნა და 1760 წელს პეტერბურგში დაიბეჭდა.
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
მეფობა
1768 წელს ადგილი ჰქონდა ე.წ. „დეკემბრის კრიზისს“, რაც გამოიხატა იმაში, რომ მისმა ვაჟმა, პრინცმა გუსტავმა (მომავალში მეფე გუსტავ III) ამბოხების გზით სცადა მამის დამხობა და პარლამენტში შეჭრა, მაგრამ უშედეგოდ.
ქრისტიან ვოლფი
ქრისტიან ვოლფის შრომა
შრომის მეშვიდე ნაწილია „თეორიული ფიზიკა“. იგი თარგმნა პეტერბურგის უნივერსიტეტის სტუდენტმა ბორის ვოლკოვმა რუსულ ენაზე და დაიბეჭდა 1760 წელს პეტერბურგში. 1762 წელს ანტონ I-მა ქართულ ენაზე თარგმნა ეს წიგნი და გამოაგზავნა საქართველოში გასამრავლებლად. ვოლფის „თეორიული ფიზიკა“ დღევანდელი თვალსაზრისით მრავალ მცდარ დებულებას შეიცავს. ეს ბუნებრივიცაა, რადგან წიგნი 1721 წელს გამოიცა და გავლილი დროის განმავლობაში ფიზიკის ისტორიაში ურიცხვმა ჰიპოთეზებმა და თეორიებმა შეცვალეს ერთმანეთი.
იასნი (ბაშკირეთი)
იასნი (Ясный; Ясный) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 17 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 17 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 51 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ქრისტიან ვოლფი
ქრისტიან ვოლფის შრომა
ვოლფი გარდაიცვალა 1754 წელს ჰალეში.
იასნი (ბაშკირეთი)
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
გარდაცვალება
მეფე ადოლფ ფრედრიკი 1771 წლის 12 თებერვალს, 60 წლის ასაკში გარდაიცვალა სტოკჰოლმის სამეფო სასახლეში. გარდაცვალების მიზეზი გადაჭარბებული რაოდენობით მიღებული საკვები გახდა. სადილად მეფემ მიირთვა კიბორჩხალები, ხიზილალა, ომარები, საუერკრატი, კალმახი და შამპანური დააყოლა. ამის შემდეგ მან თავისი საყვარელი დესერტი — ტკბილკრემიანი რულეტი მოითხოვა. მან თოთხმეტი ცალი ასეთი რულეტი მიირთვა და მთელი ჯამი ცხელი რძეც მიაყოლა. ამის გამო მას მუცლის საშინელი ტკივილი დაეწყო, სულ ცოტა ხანში კი გარდაიცვალა. როგორც შემდეგ გაირკვა, ადოლფ ფრედრიკს კუჭი გაუსკდა. ამის გამო მას ხშირად ადარებენ ინგლისის მეფე ჰენრი I-ს, რომელიც ბევრი გველთევზის ჭამისაგან მოკვდა.
ადოლფ ფრედრიკი 1771 წლის 30 ივლისს დაკრძალეს რიდარჰოლმის კათედრალში, სტოკჰოლმში. მის შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი, გუსტავ III ავიდა.
ქრისტიან ვოლფი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1679 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1754 კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები
ადოლფ ფრედრიკი (შვედეთი)
შვილები
ადოლფ ფრედრიკს დედოფალ ლუიზა ულრიკასთან ჰყავდა შემდეგი შვილები: ამის გარდა, მეფეს დედოფალთან კიდევ ერთი ვაჟი ჰყავდა:
ადოლფ ფრედრიკს თავის საყვარელთან, მარგარიტა მორელთან ჰყავდა ერთი უკანონო ვაჟი:
ასევე ადოლფ ფრედრიკი მოიაზრება თავისი საყვარლის, ულა ფონ ლიევენის ქალიშვილის, ლოლეტ ფორსბერგის მამად, თუმცა ეს ფაქტი დადასტურებული არაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1710 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1771 კატეგორია:ჰოლშტაინ-გოტორპები კატეგორია:შვედეთის მეფეები
გაჯი-ეინალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
იოსებ სტალინი (ტანკი)
იოსებ სტალინი — ტანკების სერია, შექმნილი სსრკ-ის მიერ. მან ჩაანაცვლა KV ტიპის მძიმე ტანკი და მისი მოდერნიზაციები.
ახალი მძიმე ტანკის ჯავშანი სპეციალურად შექმნილი იყო გერმანული 75–88 მმ-იანი ჭურვების გასაძლებლად, ხოლო ქვემეხი კი თიგერის და პანტერის გასანადგურებლად. ტანკი ის–2 წარმოებაში 1944 წლიდან არის და ძირითადად ბერლინის ბრძოლისას გამოიყენებოდა, ხოლო ის–3 – 1945 წლის მაისიდან მიიღეს.
შექმნა
thumb|250px|„ის-2“ საბრძოლო ოპერაციისას KV „კა–ვე“ სერიის ტანკები ხშირად ხდებოდა კრიტიკის მიზეზი მათი არასასურველი სიმარდის და სუსტი შეიარაღების გამო, და საერთო ჯამში ის არაფრით ჯობდა T-34-ს. 1942 წელს KV-ის ბაზაზე შეიქმნა მსუბუქი და სწრაფი საცდელი მძიმე ტანკი KV-1S, თუმცა საერთო ჯამი „კა–ვე“-ის ბაზაზე ტანკების წარმოება ძალიან ძვირი ჯდებოდა და გარდა ამისა, შეიარაღება მაინც არ იყო საკმარისი. 1940-43 წ.წ. საბჭოეთში წარმოებულ იქნა *კა–ვე*–ს სხვადასხვა მოდელის 4776 ტანკი.
ტრევორ ჰოვარდი
ტრევორ ჰოვარდი (Trevor Howard; დ. 29 სექტემბერი, 1913 — გ. 7 იანვარი, 1988) — ინგლისელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. კინოკარიერა დაიწყო 1944 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
იოსებ სტალინი (ტანკი)
შეიარაღება
თავდაპირველად „ის-2“-ის ქვემეხად ორი ქვემეხი წარადგინეს, ესენი იყო 122 მმ-იანი A-19 და 100 მმ-იანი BS-3, BS-3 უპირატესობას ფლობდა ჯავშნის ხვრეტის მხრივ („ბს-3“ ხვრიტავდა 135 მმ-იანს, ხოლო „ა-19“ 120 მმ-იანს), თუმცა  BS-3 სრულიად ახალი ქვემეხი იყო და პრობლემას განიცდიდა ჭურვების ნაკლებობის გამო,არც A-19 იყო ცუდი ქვემეხი, ის დაახლოებით გერმანული 75 მმ-იანი ქვემეხის დონის იყო თუმცა ძველი F-34 ისგან განსხვავებით 3.5 ჯერ ძლიერი კინეტიკური ენერგია ჰქონდა.
წარმოება
„ის-122“-ის პროტოტიპი ჩანაცვლდა „ის-85“-ის წარმოებით რომელსაც შემდეგ სახელი „ის-2“ მიენიჭა,ძველი 85 მმ-იანი ქვემეხები გაუკეთეს და გადანახეს სპეციალურად T-34-85-ისთვის, ხოლო დანარჩენი „ის-1“-ები გააძლიერეს „ის-2“-ის დონემდე.
ახალი მძიმე ტანკი ძველ კავე–ზე (1942 წლის მოდელზე) უფრო მარდრი და მსუბუქი გამოდგა, ასევე უკეთესად დაჯავშნული და შეიარაღებული, ძველი კავე–ს წინა ჯავშანი არ იყო უკეთესი ვიდრე „ის-2“-ის რადგან *ის*–ის ჯავშანი კონცენტრირებული იყო შასის ფრონტალურ წერტილზე, ტანკის წონა თითქმის იგივე იყო როგორიც გერმანული „პანტერ“-სი და „თიგერ“-ის და არც არაფრითაც ჩამოუვარდებოდა მათ. 1944 წელს ტანკი გაუმჯობესდა ახალი ქვემეხით D25-T (დე–25–ტე), რომელიც შედარებით უფრო მალე იტენებოდა, მაგრამ მაინც სრულის ძალიან ნელი ტემპი ჰკონდა – მხოლოდ 2 გასროლა წუთში, ასევე დაუყენდა გაუმჯობესებული ცეცხლის მართვის სისტემა, მოგვიანტბით, 1950–60 წ.წ. გარდა ამისა, დაუყენდა დამატებითი ჯავშანი შასზე. 1950 წელს განიცადა კიდევ ერთი მოდერნიზაცია და ეწოდა IS-2M, ახალ ვერსიას დაემატა დამატებით საწვავის ავზები და შეუცვალეს სხვადასხვა მცირე დეტალები.
IS-3
thumb|250px|ნაალაფარი IS-3. [[ისრაელი]] IS-3-ის სახელით 2 ტანკი არის ცნობილი,პირველი არის IS-2-ის მოდიფიკაცია რომელსაც ახალი 85მმიანი ქვემეხი დაუყენს შეიარაღებაში,ტანკი არ იქნა შეიარაღებაში მიღებული.
ის-3-მა ძალიან დაუგვიანა მეორე მსოფლიო ომს, პირველად გამოიყენეს 1956 წ. უნგრეთში შეჭრის დროს, სადაც რამდენიმე იქნა განადგურებული. 1960 წელს ტანკმა მოდერნიზაცია განიცდიდა და IS-3M დაერქვა, ტანკი შეიცვალა ისევე როგორც IS-2M.
IS-4
IS-4 - ის სახელით ორი ტანკია ცნობილი,პირველი არის IS-2 - ის მოდიფიკაცია 100 მმ–იანი დე–10–ტე ქვემეხით რომელიც ლენინგრადში შეიქმნა,შეიარაღებაში არ იქნა მიღებული.
მეორე IS-4 შეიქმნა ჩელიაბინსკში და ბევრად განსხვავდებოდა IS-2 - ისგან,ტანკი იქმნებოდა IS-3 - თან ერთად იგივე ბიუროს მიერ,IS-3 - სგან განსხვავებით უფრო დაჯავშნული და მძიმე იყო,ასევე ჰქონდა დაგრძელებული შასი,დამატებითი ბორბლები და ახალი ძრავა,ძველი IS-2–ისგან დარჩა მისი 122 მმ–იანი ქვემეხი, ტანკის წარმოება 1947 წელს დაიწყო და 2 წელიწადში დამთავრდა 250 მანქანის გამოშვებით. ტანკი ძალიან არამარდი გამოდგა რის გამოც უმეტესობა შეიარაღებიდან ამოიღეს ზოგი კი რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში განათავსეს.
IS-6
ახალ ტანკზე გამოიცადა ელექტრული ტრანსმისია, რომლის მსგავსი უკვე გამოცდილი ჰქონდა საფრანგეთს და აშშს ხოლო გერმანელებმა კი მეორე მსოფლიო ომის დროს ელეფანტი და ფერდინანდი აწარმოეს ახალი ტრანსმისიით.ექსპერიმენტალური ტანკები სახიფათო გამოდგა რადგან ძრავები ძალიან მალე ხურდებოდა.
IS-7
250px|thumb|[[სსრკ|სსრკ-ის მიერ დამზადებული ყველაზე დიდი ტანკი IS-7]] IS-7 იყო საბჭოთა კავშირის მიერ ყველაზე დიდი ტანკი რაც კი ოდესმე უწარმოებია,მის შეიარაღებაში 130 მმ-იანი ქვემეხი შედიოდა, წონით კი 68 ტონა იყო. ტანკი არასდროს არ წარმოებულა სერიულად მისი ზომისა და სიძვირეს დაგამო.
T-10
ტანკი *ტე–10* უკანასკენლია *იოსებ სტალინის* ტანკების სერიებიდან,ტანკი ბევრად განსხვავდებოდა მისი წინაპრებისგან,უპირველეს ყოვლისა დაგრძელებული შასით,ახალი თვითაორთქლებადი ქვემეხით,ახალი ძრავით და გაძლიერებული ჯავშნით და ასევე ატარებდა უფრო მეტ ტყვია–წამალს (ამუნიციას). ტანკი შეიარაღებაში 1953 წელს მიიღეს და ჩამოაყალიბეს დამოუკიდებელი ბატალიონები სადაც მხოლოდ ტე-10 ტიპის ტანკები იყო. ტანკს თავდაპირველად IS-10 ერქვა, თუმცა 1953 წელს სტალინის გარდაცვალების გამო სახელი გადაერქვა. 1956 წლიდან მზადდებოდა მოდერნიზებული 51,5 ტონიანი მძიმე ტანკი ტე–10–ემ.
IS-2
IS-2 ომში 1944 წელს ჩაერთო და მასშემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა,ტანკებს უმეტესად ქალაქის შეტევისას და კარგად დაცულ ობიექტების გასარღვევად იყენებდნენ,თუმცა ტანკებს მაინც უხდებოდათ თაიგერებთან ბრძოლა,ბრძოლისას გამარჯვებული მხოლოდ მაშინ გამოვიდოდა  IS-2 - ი თუ ის პირველ გასროლას ზუსტს გააკეთებდა,თიგერს მოხვედრისთანავე ბოლომდე ანადგურებდა მაგრამ აცდენის შემთხვევაში ტანკი გადატენვას დიდ ხანს უნდებოდა, რის შემდეგადაც საპასუხო ცეცხლისას ნადგურდებოდა,შედარებისთვის თუ IS-2 - ს შეეძლო წუთში 2-3 გასროლის გაკეთება, მაშინ "თიგერი" 7–8 - ს გასროლას ასწრებდა და ფაქტობრივად შანს არ უტოვებდა პირისპირ ბრძოლისას,თუმცა IS-2 - ს ქვემეხი 122მმ - ით უფრო ძლიერ ჯავშანს ხვრეტდა ვიდრე მისი გერმანული ოპონენტი რომელიც 109მმიანს ხვრიტავდა 1000 - ი მეტრიდან,თუმცა თიგერს ბევრად უკეთესი ოპტიკა ეყენა ვიდრე  IS-2 - ს რომელსაც მოძველებური და ბევრად უარესი ჰქონდა. ამისდა მიუხედავად IS-2 - ი მაინც წარმატებული ტანკი გამოდგა,ის ქვეითებს დიდ დახმარებას უწევდა ბრძოლის ველზე და ანადგურებდა საველე სიმაგრეებს ერთი გასროლით.
ოპერაციისას არც ერთი IS-2 არ განადგურებულა.
IS-2-ის მოდელი 1944 ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში რჩებოდა სხვადასხვა არმიის შეიარაღებაში,მათ შორის ჩატანილიც იყო კორეის ომში თუმცა მონაწილეობა არ მიუღიათ.
IS-3
IS-3 პირველად გამოჩნდა 1945 წლის 7 ნოემბერს მოკავშირეების მიერ ერთობლივად ჩატარებულ აღლუმზე და მალევე დიდი ინტერესი გამოიწვია აშშ-ი და დიდ ბრიტანეთში რომლებმაც ტანკის საპასუხოდ თავიანთი მძიმე ტანკები შექმნეს.
1950 წელს ტანკების სრული გადაიარაღება ხდებოდა ძირითად საბრძოლო ტანკებზე რომლებსაც კარგი სიმარდე,შეიარაღება და მძიმე ტანკის ჯავშანი ჰქონდათ, გარდა ამისა, საბჭოთა საომარი დოქტრინა სწრაფ საბრძოლო მოქმედებებს გულისხმობდა. სწორედ ამ ტაქტიკაში ვერ ჯდებოდნენ მძიმე ტანკები, ამიტომაც, უკვე 1960-იანი წლებისთვის რეზერვში გადაიყვანეს, ზოგი ტანკი დაშალეს და საცეცხლე წერტილებად გადააქციეს.
ტანკები საბჭოთა კავშირმა გამოიყენა უნგრეთში და პრაღაში, გარდა ამისა, ეგვიპტეში 100  IS-3M (ის–3–ემ) გაიგზავნა სადაც მონაწილეობა მიიღეს ექვს დღიან ომში,ებრაელმა მედესანტეებმა და ქვეითების ტანკ საწინააღმდეგო ყუმბარებმა ვერაფერი დააკლეს  IS-3M-ს, გარდა ამისა, საშუალო მანძილიდან ვერ ხვრიტავდა M-48 Patton-ი თავისი 90მმ-იანი ქვემეხით და პირიქით IS-3-ბმა რამდენიმე პატონის წყობრიდან გამოყვანა შეძლეს.
საერთო ჯამში სატანკო შეტაკებებისგან 7 IS-3 განადგურდა. გარდა ამისა, 74 ტანკი წყობრიდან გამოვიდა ტექნიკური ხარვეზების გამო და ეკიპაჟმა მიატოვა (კერძოდ ძრავა ვერ შეეგუა ცხელ ჰავას). გარდა ამისა, ტანკმა ძალიან დაბალი სიმარდე და სროლის დაბალი სიჩქარე აჩვენა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის საბჭოთა ტანკები
ობანოსი
ობანოსი (Obanos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის პუენტე-ლა-რეინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,7 კმ². მოსახლეობა — 940 კაცი (2020 წ.).
ჟანი-ვედენოს ჩასაფრება (2000)
2000 წლის ჟანი-ვედენოს ჩასაფრება — სამხედრო ტაქტიკური ჩასაფრება, რომელიც მოხდა 29 მარტს. ჩეჩნეთის სამხრეთ ვედანსკის რაიონში ჩასაფრდა რუსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ჯარების მექანიზებული სვეტი, რომელიც ჩეჩენმა სეპარატისტებმა გაანდაგურეს. ის გაანადგურა მრავალეროვნული მოჯაჰედების დაღესტნურმა ძალებმა, რომელთაც არაბი სარდალი, იბნ ალ-ხათაბი მეთაურობდა. საბოლოო ჯამში, მათი მთავარი მეთაური იყო აბუ ქუთეიბა, ისლამური საერთაშორისო ბრიგადის საველე მეთაური. კოლონასა და რუსეთის რელიეფურ ძალებზე თავდასხმის შედეგად უამრავი სპეცრაზმელი და ჯარისკაცი დაიღუპა ან დაიჭრა. რუსეთის ეროვნული პოლიციის ცხრა ოფიცერი მძევლად აიყვანეს და სიკვდილით დასაჯეს მას შემდეგ, რაც რუსეთის სარდლობამ უარი თქვა მათ გადაცვლაზე დაკავებულ სამხედრო ოფიცერ იური ბუდანოვზე.
ჩასაფრება
2000 წლის 29 მარტს დილით, რუსეთის შინაგან საქმეთა მინისტრ მაიორი ვალენტინ სიმონოვის მეთაურობით, დაახლოებით 48 კაციანი გაერთიანება (41 მათგანი იყო რუსეთის ეროვნული პოლიციის სპეციალური წევრი პერმის მხარის რეგიონიდან, ძირითადად ქალაქ ბერეზნიკიდან) აპირებდნენ ეგრეთ წოდებული ,,წმენდის" (ზაჩისტკის) ოპერაციას ჩეჩენი სეპარატისტების წინააღმდეგ ჩეჩნეთის სამხრეთ მაღალმთიან სოფელში, ვედენოს მახლობლად. ოპერაციაში მონაწილეობს იღებდა BTR სერიის ბორბლიანი ჯავშანტრანსპორტიორები და მძიმე სამხედრო სატვირთო მანქანები. რუსეთის საჰაერო სადესანტო ნაწილმა, რომელიც ახლოს იყო განლაგებული, ჩასაფრების შესახებ ჩეჩნებს მიაწოდა ინფორმაცია.
დაახლოებით დილის 7 ან 8 საათზე სვეტი გაჩერდა მას შემდეგ, რაც ჩასაფრების ადგილზე შესვლამდე ერთ-ერთი სატვირთო მანქანა გაფუჭდა. მაიორმა ვალენტინმა გადაწყვიტა პირადად შეემოწმებინა დაბომბული სახლი და იქ შემთხვევით აღმოაჩინა მეამბოხეების მცირე ჯგუფი, რომელიც იმალებოდა. ის პირველი იყო, ვინც მოკლეს, ცეცხლსასროლი იარაღიდან კარში შესვლისთანავე. სროლის დაწყებისთანავე, მეტმა აჯანყებულმა, რომელიც იმალებოდა ქვესკნელში და ხეების უკან, ალყა შემოარტყა სვეტს და შეუერთდა შეტევას. მათ ააფეთქეს სატვირთო მანქანა, რომელსაც ყუმბარმტყორცნები და საბრძოლო მასალები გადაჰქონდა. კოლონის სხვა შემადგენელი ნაწილები ცეცხლსასროლი იარაღით და ყუმბარებით გაანადგურეს. რუსების ნაწილი გაიქცა და მიმდებარე ტყეებში დაიმალა. ჯანყებულებმა ყველა დახოცეს, მხოლოდ ერთადერთი ხელშეუხებელი მანქანა შეიპყრეს, მაგრამ მოგვიანებით მიატოვეს და დაწვეს.
შედეგები
თავდაპირველად, რუსეთის ოფიციალური პირები ცდილობდნენ დანაკარგების დამალვას. იმავე დღეს რუსეთის შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვლადიმერ რუშაილომ განაცხადა, რომ ჩეჩნეთში სიტუაციას ,,სრულად აკონტროლებენ” რუსული ძალები. მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ ხუთი ჯარისკაცი გაქრა, კრემლის ჩეჩენმა სპიკერმა სერგეი იასტრჟემსკიმ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ,,49 ჯარისკაციდან, რომლებიც გუშინ სვეტში იმყოფებოდნენ, 16 ცოცხალია და კარგად გრძნობს თავს. ახლა ისინი აბსოლუტურად უსაფრთხო არიან". რუსულმა ნაწილებმა შეძლეს ყოფილი ბრძოლის ველის დაცვა ორი დღის შემდეგ, 31 მარტის ნაშუადღევს. მომდევნო ორი დღე მათ დახარჯეს გვამების გამოტანაში. ჩასაფრებიდან სამი დღის შემდეგ ცოცხალი იპოვნეს ერთი ძალიან მძიმედ დაჭრილი ოფიცერი.
ამბოხებულებმა განაცხადეს, რომ მათ ცხრა პატიმარი სიკვდილით დასაჯეს, მათ საჯაროდ ესროლეს 2000 წლის 4 აპრილს. განცხადების თანახმად, პატიმრები დახვრიტეს, რადგან რუსებმა უარყვეს შეთავაზება მათი გაცვლის შესახებ სატანკო ქვედანაყოფის მეთაურ იური ბუდანოვზე (რუსი სამხედრო მოხელე), რომელიც დააკავეს 18 წლის ჩეჩენი გოგონას ელზა კუნგაიევას გაუპატიურების და მკვლელობის ბრალდებით. 30 აპრილს მათი გვამები იპოვნეს სოფელ დარგოს მახლობლად, რომლებსაც, სავარაუდოდ, თავი მოკვეთეს.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:ჩეჩნეთის მეორე ომი კატეგორია:ჩეჩნეთის ომები კატეგორია:ჩეჩნეთ-რუსეთის დაპირისპირებები
გაიაჩოლი
გაიაჩოლი (Gəyəçöl) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3500 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
ველიკა-კრუჩა
ველიკა-კრუჩა (Велика Круча) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პირიატინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1886 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პირიატინის რაიონის სოფლები
კორუასი
კორუასი (Coroaci) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 352 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოვერნადორ-ვალადარისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 270 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.82 კმ²-ზე. ფართობი 576 274 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ძირულის მასივი
ძირულის მასივი — ამიერკავკასიის შუალედი მასივის შვერილი. მდებარეობს საქართველოში, ზესტაფონის, ხარაგაულისა და ჭიათურის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე. უმთავრესად შიშვლდება ყვირილის, ძირულისა და მათი შენაკადების ხეობებში. გეოტექტონიკური თვალსაზრისით საქართველოს ბელტის ფუნდამენტის აზევებული და გაშიშვლებული ნაწილია. ძირულის მასივის ამგები ქანების სავარაუდო ასაკობრივი თანამიმდევრობა (ძველიდან ახლისკენ), რომელიც დადგენილია მათი გეოლოგიური ურთიერთდამოკიდებულების საფუძველზე, შემდეგია: კრისტალური ფიქლები (მეტაბაზიტები, ამფიბოლიტები, საკუთრივ კრისტალური ფიქლები, მიგმატიტები), დაგნაისებული კვარციანი დიორიტები, გაბრო-დიაბაზები, ნაკლებად მეტამორფიზებული ფიქლების (ფილიტების) წყება (საკუთრივ მეტამორფიზებული ფიქლები, ქვიშიანი ფილიტები, კვარციტები, მარმარილო და სხვა), კალიუმის მინდვრის შპატიანი გრანიტოიდები (პორფირისებრი გრანიტები — რკვიის ინტრუზივი, თანაბარმარცვლოვანი გრანიტები, პეგმატიტები), მიკროკლინიანი გრანიტები, კვარცპორფირები და გრანოფირები, ბაიოსური ასაკის გაბროდიორიტები, ბათური ასაკის გრანიტოიდები (ხევისა და ჭალვანის ინტრუზივები). ნაკლებად მეტამორფიზებული წყების მარმარილოს ლინზაში აღმოჩენილი ფაუნის მიხედვით ეს წყება კამბრიული ასაკით არის დათარიღებული, ხოლო პალინოლოგიური კვლევის მონაცემებით — გვიანდელი სილურულ-გვიანდელი დევონურით.