cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი
კონკურსი ყოველ წელს გადაიცემა მისი დაარსებიდან 1956 წელს და ერთ-ერთ ყველაზე ხანგრძლივ სატელევიზიო პროგრამად ითვლება მსოფლიოში. ის ასევე ერთ-ერთი ყველაზე ყურებადი არა-სპორტული პროგრამაა. ბოლო წლებში მისი მაყურებელთა რიცხვი 100 მილიონიდან 600 მილიონამდე მერყეობს. მისი ტრანსლირება ევროპის გარეთაც ხდება, ისეთ ადგილებში, როგორიცაა ავსტრალია, კანადა, ეგვიპტე, ჰონკონგი, ინდოეთი, იორდანია, ლიბანი, ახალი ზელანდია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, სამხრეთი კორეა, ვიეტნამი, და აშშ, მიუხედავად იმისა, რომ ეს ქვეყნები კონკურსში მონაწილეობას არ იღებენ. 2000 წლიდან კონკურსის ყურება ინტერნეტის საშუალებითაცაა შესაძლებელი.
წარმოშობა
1950-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც მეორე მსოფლიო ომისგან დაზარალებულ ევროპაში აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდა, ევროპის მაუწყებლთა კავშირს (EBU), რომელიც დაარსდა შვეიცარიაში, დაებადა აზრი შეექმნა საერთაშორისო სიმღერის კონკურსი, რომელიც ტრანსლირებული იქნებოდა გაერთიანების წევრ ყველა ქვეყანაში. კონკურსის დაარსება საბოლოოდ გადაწყდა 1955 წელს მონაკოში გამართულ შეხვედრაზე.
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი პირველად ჩატარდა 1956 წელს შვეიცარიის ქალაქ ლუგანოში. მასში შვიდი ქვეყანა იღებდა მონაწილეობას, თითოეული ორი სიმღერით. ეს იყო ერთადერთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი, რომელშიც თითოეული ქვეყნის წარმომადგენელი ერთზე მეტ სიმღერას ასრულებდა: 1957 წლიდან ყველა მონაწილე ქვეყანას უნდა წარედგინა მხოლოდ ერთი სიმღერა. ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 1956 მოიგო მასპინძელმა ქვეყანამ, შვეიცარიამ.
ფორმატი
კონკურსის ფორმატი წლების მანძილზე იცვლებოდა,თუმცა ძირითადი წესები იგივე რჩებოდა: მონაწილე ქვეყნები წარადგენდნენ სიმღერებს, რომლებიც შესრულდებოდა ცოცხლად ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. კონკურსს მასპინძლობს ერთ-ერთი მონაწილე ქვეყანა და ტრანსლირებულია ამ ქვეყნიდან. პროგრამის განმავლობაში, მას შემდეგ რაც ყველა სიმღერა შესრულდება, ქვეყნები იწყებენ ხმის მიცემის პროცესს, მათ არ შეუძლიათ ხმა მისცენ საკუთარ ქვეყანას. პროგრამის ბოლოს, გამარჯვებულად აღიარებენ იმ სიმღერას, რომელმაც ყველაზე მეტი ხმა დააგროვა. გამარჯვებულ ქვეყანას შეუძლია უმასპინძლოს კონკურსს შემდეგ წელს.
მონაწილეები
სულ კონკურსში სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა 51 ქვეყანა: ავსტრია, აზერბაიჯანი, ალბანეთი, ანდორა, ბელგია, ბელარუსი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ბულგარეთი, გაერთიანებული სამეფო, გერმანია, დანია, ესპანეთი, ესტონეთი, თურქეთი, ირლანდია, ისლანდია, ისრაელი, იტალია, იუგოსლავია, კვიპროსი, ლატვია, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მალტა, მაროკო, მოლდოვა, მონაკო, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ნორვეგია, პოლონეთი, პორტუგალია, რუმინეთი, რუსეთი, საბერძნეთი, სან მარინო, საფრანგეთი, საქართველო, სერბეთი, სერბეთი და მონტენეგრო, სლოვაკეთი, სლოვენია, სომხეთი, უკრაინა, უნგრეთი, ფინეთი, შვედეთი, შვეიცარია, ჩეხეთი, ჩრდილოეთი მაკედონია და ხორვატია. ყველაზე მეტი, 43 ქვეყანა მონაწილეობდა 2008 წელს.
საკონცერტო შესრულება
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის წესების თანახმად, ყველა სიმღერა უნდა შესრულდეს ცოცხლად, ფონოგრამის გარეშე. მუსიკალური გაფორმებისთვის ნებადართულია ჩანაწერის გამოყენება.
შესრულების ენა
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე წესები სიმღერის შესრულების ენის შესახებ რამდენიმეჯერ შეიცვალა. 80-იან, 90-იან წლებში აუცილებელი იყო ქვეყნის სახელმწიფო ენაზე სიმღერა. 1999 წელს ეს წესი მოიხსნა და დღესდღეობით კონკურსზე ენის შეზღუდვა არ არსებობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური კონკურსები კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი
ფონა
საკუთარი სახელი ფონა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვეზირქოი
ისტორია
დასახლების ქართული სახელწოდებაა ვაზრია, მდებარეობს ისტორიულ კლარჯეთში. XVI საუკუნემდე სოფელი შედიოდა საქართველოს შემადგენლობაში. ამის შემდეგ ოსმალეთის იმპერიის ხელში გადავიდა, ხოლო 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს დაიბრუნა რუსეთის იმპერიამ. 1886 წლის რუსული ჩანაწერების მიხედვით, სოფელში მხოლოდ 8 ქართველი ცხოვრობდა. 1918-1921 წლებში სოფელი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვრებშია. საქართველოში წითელი არმიის შემოჭრის შემდეგ ოსმალეთის სამთავრობო ჯარებმა დაიპყრეს ართვინი, არტაანი და ბათუმი. 1921 წლიდან ვაზრია ოსმალეთის შემადგენლობაშია, 1925 წელს სოფელს სახელი შეუცვალეს და უწეოდეს ვეზირქოი
სოფლის ცენტრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 3 კმ-ზე მდებარეობდა სოფლის ეკლესია. ამჟამად მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი.
სქოლიო
კატეგორია:ართვინის რაიონის სოფლები
Anochetus intermedius
Anochetus intermedius — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
გლოლა
გლოლა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჭანჭახის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე, მდინარე ბოყოსწყლის შესართავთან. ზღვის დონიდან 1280 მეტრზე, ქალაქ ონიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
სოფლის მიდამოებში, მდინარეების ბოყოსწყლისა და ჭანჭახის შესართავთან, არის მყინვარის მიერ მთავარი ქედიდან ჩამოზიდული გრანიტული გლოლის ლოდები. მათი გადაადგილების დრო უკავშირდება უკანასკნელ ან უკანასკნელისწინა გამყინვარებას. გლოლის ლოდები შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“. გლოლა პირველად დამოწმებულია ალექსანდრე მეფის სიგელში (XV ს.) – „წიგნი ალექსანდრე მეფისა სვანთა მიერ ჯაფარიძეთა სისხლის გადახდაზე“. ვახუშტი ბაგრატიონი გლოლის შესახებ წერს:
მდ. ჭანჭახის მარჯვენა ნაპირზე, გორაკზე, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა ზედაქალაქს უწოდებს, შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის, განვითარებული შუა საუკუნეები 2 ეკლესიისა და სხვა ნაგებობათა ნანგრევები. ერთი, შედარებით დიდი, ეკლესია წმინდა გიორგისა შემოსილია სუფთად გათლილი მოყვითალო შირიმის კვადრებით. ინტერიერში მოხატულობის კვალია. მოხატული ყოფილა მეორე, ნახევრად დამუშავებული დიდრონი ქვით ნაგები მიქელგაბრიელის ეკლესიაც. გლოლაში ასევე არის ჯვარპატიოსნის (შუა საუკუნეები), ნათლისმცემლის (XVII ს.) ეკლესიები და ეკლესია „ციხე“ (შუა საუკუნეები).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 279 ადამიანი.
ეტიმოლოგია
ხალხური გადმოცემის ერთ-ერთი ვერსიით მთიელებში მოგზაურობის დროს თამარ მეფეს, გლოლიდან 10 ვერსის მოშორებით სამაროვანში (ადგილის სახელია) შეუსვენია. თამარს აქ მოუკითხავს საბალახოდ გაშვებული ჯორები. მეფის თანამგზავრებს ბევრი ძებნის შემდეგ, ჯორები გლოლაში უპოვნიათ, მჟავე წყლებთან (ვეძასთან) მწოლარე, თამარს გაუსინჯავს მჟავე წყალი და ძალიან მოსწონებია, უბრძანებია იმ ადგილზე ეკლესიის აშენება. თანამგზავრთაგან ერთ-ერთი, სახელად ბერი ეკლესიის მშენებლობის მეთვალყურედ დაუტოვია, ბერთან ერთად დარჩენილა ბერის ბიძა და ერთი მოსამსახურე ბიჭი. გადმოცემით, ამ სამი კაცისაგან გამრავლებულა და მოშენებულა გლოლა. მათი შთამომავალნი, წინაპართა სახელებისაგან წარმომდგარი გვარსახელებით აქ დღესაც ცხოვრობს. ბერის შთამომავალნი იწოდნენ ბერიშვილებად, ბიძისაგან — ბიძიშვილებად, ხოლო ბიჭისაგან — ბიჭაშვილები.
გლოლის დაარსების შესახებ სხვა თქმულება-გადმოცემებიც არსებობს, მაგრამ მათ შორის, უფრო სწორი და დამაჯერებელი, მეცნიერულად გამართლებული მოსაზრება მისი სვანური წარმომავლობის აღიარება უნდა იყოს.
„ღები — წერს ბ. ნიჟარაძე, — ერთადერთი მაგალითი როდია, სოფელთა სვანურად სახელწოდებისა რაჭის მაზრაში... სოფელი გლოლა / სვანურად — გლოლა დაფერდება, მოფერდო/ ადგილია“.
გლოლის სვანური წარმომავლობის ბ. ნიჯარაძის ცნობას იზიარებს ს. მაკალათიაც.
მართლაც ასეთ მოფერდო ადგილზეა გაშენებული ძველი გლოლა. ამიტომაც მისი სახელისა და თვით გლოლის ძველი მოსახლეობის სვანური წარმომავლობა ეჭვს არ უნდა იწვევდეს.
გლოლის მნახველს მთელი სიდიადით თვალწინ წარმოუდგება „ზედქალაქად“ წოდებული მაღალკლდოვანი კონცხი, უძველესი ციხე-კოშკებისა და ეკლესიის ნანგრევების გრანდიოზული სანახაობით.
გლოლა იყოფა ორ ნაწილად, ძველი სოფელია ბოყოს უბანი, ქვემო და ზემო შვირალა კი გლოლის ახალი დასახლებებია მდ. ჭანჭახის მარცხენა ნაპირზე. ძველ და ახალ გლოლას შორის აღმართულია მაღალკლდოვანი კონცხი — ყვირეთის ქედის ნაწილი. ამ ბორცვსა და მასზე ნაგებ ციხე-კოშკებს, ეკლესიას, „ზედქალაქს“ ეძახიან. აქ მაღლა გორაზე იდგა წმ. გიორგისა და მიქელ-გაბრიელის დარბაზული ეკლესიები. გლოლის ამ ეკლესიებზე ვახუშტი ბატონიშვილი წერს:
1902 წელს გაზეთ „ივერიაში“ გამოქვეყნებულ სტატიაში ე. ვაშაკიძე მოიხსენიებს გლოლის წმინდა გიორგის ეკლესიაში თამარ მეფის ფრესკას, ამის შესახებ მოგვიანებით ს. მაკალათია დასწერს: „მთის რაჭა საზოგადოდ ღარიბია ფრესკოვანი ძეგლებით და გლოლის პატარა ეკლესია ამ კუთხეში ერთადერთი ძეგლია, რომელიც მართლაც შემკულია მაღალმხატვრული ფრესკებით .“ დღეს ეს ადგილი თავის სიძველეთა გადმონაშთებით ნანგრევებად არის ქცეული.
საყურადღებოა, რომ „ზედქალაქად“ წოდებული საგანგებოდ შერჩეული გლოლის მაღალკლდოვანი კონცხი, მასზე ნაგები ციხე-გალავნით, წარმოადგენდა აგრეთვე ძლიერ საბრძოლო-თავდაცვით და სათვალთვალო-სადაზვერვო სიმაგრეს, საიდანაც კარგად მოჩანდა მდ. ჭანჭახის ხეობით მიმავალი ყველა გზა, თითქმის მამისონის უღელტეხილამდე.
„ზედქალაქის“ ბორცვზე აღმართული ყოფილა ქვითკირით მყარად ნაგები რამდენიმე მაღალსართულიანი საგვარეულო საბრძოლო-თავდაცვითი დანიშნულების ციხე-კოშკი. თავის დროზე ეკლესიის წინ, სამხრეთით ბუბაშვილების ციხე-კოშკი იდგა, სამხრეთ-დასავლეთით ეკლესიას ჩიჩხაშვილების ციხე-კოშკი უმშვენებდა მხარს. სალოცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გოგოჩიშვილების ციხე-კოშკი ყოფილა აღმართული, კონცხის დასავლეთით კი ბელაშვილების ციხე-კოშკი მდგარა.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წორბისი
წორბისი — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირას. მდებარეობს ზღვის დონიდან 995 მეტრზე, ყორნისიდან 12 კილომეტრში.
ისტორია
სოფელი მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში. 1847 წლის მონაცემებით შედიოდა ყორნისის ხეობის სოფლებში და დასახლებული იყო ეთნიკური ოსებით. 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, ყორნისის თემში.
ლიანა ხარატიშვილი
ლიანა ხარატიშვილი (დ. 25 მარტი, 1938, კასპი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინფორმაციო-საზომი კათედრის დოცენტი.
1960 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.
მუშაობდა ხელსაწყოთმშენებლობის სამეცნიერო ინსტიტუტის რადიოტექნიკის კათედრაზე, იყო დიმიტრი მენდელეევის საკავშირო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტი.
1970 წელს დაიცვა სადისერტაციო თემა – „ავტომატიკის საშუალებების ფერომაგნიტური ელემენტების დინამიკური მახასიათებლების განსაზღვრის სტრობოსკოპული მეთოდის გამოკვლევა“.
ემანუელ შრიკი
ემანუელ შრიკი (Emmanuelle Chriqui; დ. 10 დეკემბერი 1977, მონრეალი, კვებეკი) — კანადელი კინომსახიობი. კინემატოგრაფში შეტანილი წვლილისათვის 2008 წელს მიენიჭა პრემია „ახალგაზრდა ჰოლივუდი“.
ბიოგრაფია
ემანუელ შრიკი დაიბადა მონრეალში, მაროკოელი ებრაელების ოჯახში. დედამისი კასაბლანკაში დაიბადა, ხოლო მამამისი რაბატში. ჰყავს და-ძმა და ნათესავები ისრაელში; აღრზდილია ორთოდოქსული იუდაიზმის ტრადიციებით. როდესაც შრიკი დაახლოებით ორი წლისა იყო მისი ოჯახი საცხოვრებლად ტორონტოში გადავიდა. დაამთავრა სამსახიობო კურსები. იგი მონაწილეობდა დრამატულ წრეში უნიონვილის უმაღლესი სკოლებში. სკოლის დამთავრების შემდეგ გადაწყვიტა სამსახიობო კარიერის გაგრძელება. ემანუელ შრიკმა მსახიობობა დაიწყო 10 წლის ასაკში „McDonald’s“-ის რეკლამაში. 1990-იან წლებში იგი ვანკუვერში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც წინადადებებს ღებულობდა სერიალებში მონაწილეობაზე. თავდაპირველად როგორც მსახიობი პრაქტიკას მხოლოდ სერიალებში ღებულობდა.
პირველი როლი ჰოლივუდში მიიღო 1999 წელს ფილმში „დეტროიტ როკ-სიტი“. ამის შემდეგ იგი ეპიზოდურ როლებს იღებდა ცნობილ კინოფილმებში. 2011 წელს შრიკი შეუერთდა ტელესერიალ „ბორჯიას“ გადასაღებ ჯგუფს. იგი აგრეთვე დაამტკიცეს როგორც ანიმაციური ტელესერიალის „მეხის კატების“ ერთ-ერთი პერსონაჟის ხმა.
სქოლიო
კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
დიმიტრი არაყიშვილი
დიმიტრი ეგნატეს ძე არაყიშვილი (დ. 23 თებერვალი [ ძვ. სტ. 11 თებერვალი], 1873, ვლადიკავკაზი — გ.  13 აგვისტო, 1953, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე-ეთნოგრაფი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. ქართული პროფესიული მუსიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1929). საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1950). სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1950).
ბიოგრაფია
სიჭაბუკის წლები არაყიშვილმა ჩრდილოეთ კავკასიაში - არმავირსა და ეკატერინოდარში (ახლანდელი კრასნოდარი) გაატარა. მუსიკისადმი სიყვარული არაყიშვილს გაუღვიძა ლ. აღნიაშვილის ქართულმა გუნდმა (ხელმძღვანელი ი. რატილი), რომელსაც პირველად 1890 წელს მოუსმინა არმავირში. ამ პერიოდს განეკუთვნება მისი პირველი ნაწარმოებები - რომანსი "ჩემო მკვლელო, ვიცი, ვიცი" (ლექსი ი. ჭავჭავაძისა) და ქართული ცეკვა ფორტეპიანოსათვის. 1894-1901 წლებში არაყიშვილი სწავლობდა მოსკოვის ფილარმონიული საზოგადოების სამუსიკო დრამატულ სასწავლებელში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა ა. ილინსკის (კომპოზიცია), ს. კრუგლიკოვის (თეორიული საგნები) და ვ. კესის (დირიჟორობა) ხელმძღვანელობით.
მოსკოვში ყოფნის წლებში (1894-1918) არაყიშვილმა ახლო ურთიერთობა დაამყარა გამოჩენილ რუს მუსიკოსებსა და მეცნიერებთან (ს. ტანეევი, ა. კასტალსკი, მ. იპოლიტოვ-ივანოვი, ს. პასხალოვი, მ. პიატნიცკი). ამ პერიოდში იგი გატაცებით კრებდა, იკვლევდა და პროპაგანდას უწევდა ქართული მუსიკის ფოლკლორს. ხალხური მუსიკის შემოქმედებისადმი ინტერესმა იგი მჭიდროდ დააკავშირა მოსკოვის უნივერსიტეტთან არსებულ სამუსიკო-ეთნოგრაფიის კომისიასთან. ამ კომისიის დავალებით არაყიშვილმა ოთხი (1901, 1902, 1904, 1908) სამეცნიერო ექსპედიცია მოაწყო საქართველოს სხვადასხვა რაიონებში და მოაგროვა დიდძალი მუსიკალური მასალა (500-ზე მეტი ხალხური სიმღერა), რომელიც შემდეგ ვრცელი გამოკვლევითა და კომენტარებითურთ სამ დიდ კრებულად გამოსცა. არაყიშვილის ნაშრომებმა საქვეყნოდ წარმოაჩინა ქართული ხალხური მუსიკის თვითმყოფობა.
1906 წელს არაყიშვილმა მოწინავე რუს მუსიკოსებთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა "სახალხო კონსერვატორიას", სადაც თვითონაც ასწავლიდა. ორი წლის შემდეგ მან არბატის უღარიბესი მოსწავლეებისათვის დააარსა უფასო სამუსიკო კურსები. მისი პირადი თაოსნობითა და ღვაწლით 1908 მოსკოვში გამოვიდა პროგრესული ჟურნალი "მუზიკა ი ჟიზნი", რომელსაც რამდენიმე წლის განმავლობაში თვითონვე რედაქტორობდა. ამავე პერიოდში იგი აქტიური წევრი იყო მოსკოვის "მეცნიერების, ხელოვნებისა და ლიტერატურის ქართული საზოგადოებისა", რომელსაც სათავეში ედგა ა.სუმბათაშვილ-იუჟინი.
შემოქმედება
საზოგადო, პედაგოგიურ და მეცნიერულ მოღვაწეობა არაყიშვილი დაძაბულ შემოქმედებით შრომას უთავსებდა. ამ პერიოდს განეკუთვნება მისი ოცზე მეტი საუკეთესო რომანსები, ოპერა "თქმულება შოთა რუსთაველზე" (1904), რომელიც 1919 წელს თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე დაიდგა (ამ ნაწარმოებით იწყება ქართული ეროვნული ოპერის სცენური ისტორია), სიმფონიური სურათი "ჰიმნი ორმუზდს" ("საზანდრებს შორის", 1911) და ბევრი საგუნდო ნაწარმოები.
1918 არაყიშვილი საქართველოში გადმოსახლდა და მთავარ ამოცანად მან მუსიკოსთა ახალგაზრდა კადრების მომზადება დაისახა. 1921 წელს თბილისში მისი უშუალო ინიციატივით დაარსდა მეორე კონსერვატორია, რომელთანაც ჩამოყალიბდა საგუნდო კლასი, სიმებიანი კვარტეტი, საოპერო სტუდია. 1926-1930 არაყიშვილი იყო თბილისის კონსერვატორიის (1923 ორივე კონსერვატორია გაერთიანდა) დირექტორი, კათედრის გამგე, საკომპოზიციო ფაკუკლტეტის დეკანი. 1932 იგი სათავეში ჩაუდგა საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირს. საბჭოთა პერიოდში არაყიშვილის შემოქმედება გამდიდრდა სხვადასხვა ჟანრის ნაწარმოებებით (კომიკური ოპერა "დინარა", სიმფონიები, კანტატა).
არაყიშვილის მემკვიდრეობის ყველაზე ვრცელი და მნიშვნელოვანი დარგია კამერულ-ვოკალური ლირიკა. ამ ჟანრში კომპოზიტორმა ჭეშმარიტად კლასიკური მნიშვნელობის ნიმუშები შექმნა. მეტად მრავალფეროვანია არაყიშვილია სარომანსო შემოქმედების ლიტერატურული-პოეტური საფუძველი (ჰაფიზი, ა. პუშკინი, ა. ფეტი, ი. პოლონსკი, ა. მაიკოვი, ი. ჭავჭავაძე, ნ. ბარათაშვილი, გ. ქუჩიშვილი, გ. ტაბიძე), მისი რომანსები გამოირჩევა მელოდიურობითა და გამომხატველობით, ფორმის პლასტიკურობითა და ლაკონიურობით, ფაქიზი ჰარმონიული კოლორიტით. განსაკუთრებით აღსანიშნავია "ივერიის მთებზე", "ნუ მღერი, ლამაზო" (პუშკინი), "აღსდექ, შეინავარდე", "ვარდ-ყვავილთა სამეფოს მოდი", "სიოვ ნაზო" (ჰაფიზი), "ვარსკვლავიანსა ღამეს" (ა. ფეტი), "მე შენ გელი" (მ. დავიდოვა), "ღამეა ბნელი", "შემოღამდება", "ურმული" (გ. ქუჩიშვილი), რომლებიც ფართოდ გავრცელდა ხალხში, დამკვიდრდა საკონცერტო და პედაგოგიურ რეპერტუარში. საგულისხმოა, რომ მრავალრიცხოვანმა რომანსებმა ნიადაგი მოუმზადა არაყიშვილის ოპერას "თქმულება შოთა რუსთაველზე". ოპერის სტილისტური თავისებურებები იმავე ინტონაციური საწყისებით განისაზღვრება (ძველი თბილისის მუსიკალური ფოლკლორის აღმოსავლური ნაკადი), რომლიდანაც არაყიშვილის სარომანსო მუსიკა აღმოცენდა. ოპერას საფუძვლად დაედო ხალხური თქმულება რუსთაველის ცხოვრების ერთ დრამატული ეპიზოდის შესახებ (ლიბრეტო ალ. ხახანაშვილის,  ს. შანშიაშვილის, ი. მჭედლიშვილის). სიუჟეტის ინტიმურმა ხასიათმა და რომანსული ფორმების ფართო გამოყენებამ ოპერას კამერული ხასიათი მისცა. ოპერის ცალკეულმა ნაწყვეტებმა საყოველთაო აღიარება მოიპოვა (შესავალი, თამარის კავატინა, შოთას არია, მგოსნის სიმღერა, ურმული, აბდულ-არაბისა და რუსუდანის დუეტი).
უფროსი თაობის სხვა ქართველ კომპოზიტორებთან ერთად (მ. ბალანჩივაძე, ზ. ფალიაშვილი, ნ. სულხანიშვილი, ვ. დოლიძე) არაყიშვილი აღიარებულია ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ფუძემდებლად.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან დიდუბის პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — მატრონა გერასიმეს ასული კუპრიანოვა (დ. 20 ოქტომბერი, 1885 სოფ. ვასილევსკაია, ახლანდელი მოსკოვის ოლქი — გ. 14 თებერვალი, 1946, თბილისი) — 1953 წლის სექტემბერში კუკიის სასაფლაოდან გადმოასვენეს დიდუბის პანთეონში.
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
მარნეულის სასურსათო ქარხანა
მარნეულის სასურსათო ქარხანა — ქალაქ მარნეულში მდებარე ქარხანა. დაარსდა 2007 წელს და საქართველოს უმსხვილეს საწარმოს წარმოადგენს. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში, თბილისიდან 40 კმ-ში. ქარხნის ტერიტორია 49 000 მ² ფართობს მოიცავს, ხოლო სასაწყობო და საწარმოო შენობები 10 000 მ² არის განთავსებული.
ქარხანას ნედლეულით ჰოლდინგში შემავალი კომპანია „მარნეული აგრო“ და ადგილობრივი მცირე სასოფლო მეურნეობები ამარაგებენ. საწარმოს ტექნიკური შესაძლებლობა, ადგილობრივი ნედლეულის ხარისხთან ერთად, ქართულ ბაზარზე უალტერნატივო პროდუქტს სთავაზობს. ქილაში ჩადებული თითოეული პროდუქტი ქართულ მიწაზეა მოყვანილი და 100 პროცენტით ქართულია. შესაბამისად, M ნიშანი საქართველოში ხარისხისა და ჯანსაღი საკვების სინონიმად იქცა.
მარნეულის სასურსათო ქარხანა ევროპული დანადგარებითაა აღჭურვილი: “Fenco”, Niko, FAM, Petek, Krones. მარნეულის სასურსათო ქარხანა 50-მდე დასახელების ქართული ნედლეულისგან დამზადებულ, ნატურალურ და საკონსერვო პროდუქტს უშვებს.
2013 წლის დასაწყისში განხორციელდა „მარნეულის სასურსათო ქარხნის“ პროდუქციის პირველი ექსპორტი ევროპაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საწარმოები
ბერიოზოვაია-პოლიანა (ბაშკირეთი)
ბერიოზოვაია-პოლიანა  (Берёзовая Поляна; Берёзовая Поляна) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 27 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 49 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 46 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ხოდაბული
ხოდაბული — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 12 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
მიასნიკიანი
მიასნიკიანი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში (სულდის თემი), ახალქალაქის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1900 მ, ახალქალაქიდან 22 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 100 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შოთა ბიბილეიშვილი
შოთა ბიბილეიშვილი (დ. 10 აპრილი, 1930, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1953–1956 წლებში იყო ქ.ხოროგის საოლქო საავადმყოფოს ნევროპათოლოგი. 1957–1958 წლებში ლენინგრადის I სამედიცინო ინსტიტუტის ნერვულ სნეულებათა კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1959–1961 წლებში ქ.გროზნოს რესპუბლიკური საავადმყოფოს ნევროპათოლოგი. 1961–1964 წლებში მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ნერვულ სნეულებათა კათედრის ასპირანტი. 1965 წლიდან სარაჯიშვილის სახელობის კლინიკური ნევროლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 118 სამეცნიერო ნაშრომის. იყო თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს ნევროლოგიური კლინიკის სამეცნიერო–კლინიკური ხელმძღვანელი.
1962 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის ელექტრული აქტივობა ექსპერიმენტული ინტრაცერებრული ჰემატომის და თავის ტვინის არტერიების თერმოკუაგულაციის დროს.“
1986 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „თავის ტვინის სომნოგენური სისტემა ეპილეფსიის დროს.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ანრი შარიერი
ანრი შარიერი (Henri Charrière; დ. 16 ნოემბერი, 1906, სენტ-ეტიენ-დე-ლუგდარესი (არდეშის დეპარტამენტი, საფრანგეთი) — გ. 29 ივლისი, 1973, მადრიდი) — მკვლელობისთვის ნასამართლევი ფრანგი მწერალი. ცნობილია, როგორც ავტორი ავტობიოგრაფიული რომანისა „ფარვანა“, რომელიც მოგვითხრობს მისი დაკავებისა და შემდგომი კოლონიიდან გაქცევის ამბავს საფრანგეთის გვიანაში. ანრი შარიერი ირწმუნება, რომ რომანში მოთხრობილი ისტორია მას გადახდა თავს, თუმცა თანამედროვე მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ აღწერილი მოვლენების უმეტესობა სხვა პატიმრების მონაყოლია, რომელიც ავტორმა მიისაკუთრა. შარიერმა უარყოფდა მკვლელობის ჩადენის ფაქტს, მაგრამ ღიად აღიარებდა პატიმრობამდე სხვა წვრილმანი დანაშაულებში მის მონაწილეობას.
დიდღელეს მღვიმე
დიდღელეს მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ყუმისთავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4–5 კმ-ზე, ადგილ მელოურის მიდამოებში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ოსუნელას ტაფობში, ზღვის დონიდან 395 მ სიმაღლეზე. შესასვლელი იხსნება 20 მ-იანი ქარაფის ფსკერზე. მღვიმის სიგრძეა 295 მ, ფსკერის ფართობი 1100 მ², სიღრუის მოცულობა 3650 მ³. გამომუშავებულია სდდ 250–270° ვალანჟინურ-ჰოტრივული ასაკის სქელ და საშუალოშრეებრივ სდდ 250–270° აზიმუტითა და 25–30° კუთხით დაქანებულ გადოლომიტებულ კირქვებში.
ანრი შარიერი
ადრეული წლები
ანრი შარიერი დაიბადა საფრანგეთში, არდეშის დეპარტამენტში. მას ორი უფროსი და ჰყავდა. დედემისი გარდაიცვალა, როდესაც ის მხოლოდ 10 წლის იყო. 1923 წელს, 17 წლის ასაკში, შარიერი საფრანგეთის საზღვაო ძალებში ჩაირიცხა, სადაც ორი წელი მსახურობდა. სამსახურის დასრულების შემდეგ იგი პარიზის შავი სამყაროს წევრი გახდა.
დაპატიმრება
ანრი შარერიერმა მკითხველებს წარუდგინა საკუთარი თავი და თავისი ამბავი ნახევრად ბიოგრაფიულ რომანში „ფარავანა“. იგი ირწმუნებოდა, რომ 1931 წლის 26 თებერვალს იგი დააპატიმრეს და დამნაშავედ ცნეს სუტენიორ როლან ლე პეტის მკვლელობაში. შარიერი უარყოფდა ამ ბრალდებას. მას მიუსაჯეს უვადო თავისუფლების აღკვეთა და 10-წლიანი კატორღა. 1933 წელს ბოლიოს სატრანზიტო საპატიმროში (კანი, საფრანგეთი) დროებითი მოთავსების შემდეგ, იგი გადაიყვანეს სენ-ლორან-დუ-მარონის ციხეში. ეს დაწესებულება წარმოადგენდა მსჯავრდებულთა მოთავსების ფრანგული კოლონიების ცენტრს საფრანგეთის გვიანაში.
დიდღელეს მღვიმე
მღვიმეში იზომება ნაპრალთა რამდენიმე სისტემა, რომელთა შორის შვეული და ციცაბოდვარდნილი დჩდ 270–280° და მერიდიანული (მცირე გადახრებით) სისტემებია გაბატონებული. შესასვლელთანაც და საკუთრივ მღვიმეებშიც შეინიშნება ჩრდილო-დასავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ორიენტირებული, ტექტონიკური ბუნების დიაგონალურ ნაპრალთა შედარებით სუსტად გამოხატული სისტემები. მღვიმის დაახლოებით შუა მონაკვეთში, დერეფანი სუბმერიდიანული მიმართების, მაგრამ საწინააღმდეგოდ დაქანებულ, ორ კარგად განვითარებულ, ერთმანეთთან და შეთავსებულ ღია რღვევის გადაკვეთის ხაზზე გაჩენილ ხვრელს მიუყვება. დიდღელეს მღვიმე დაღმავალი, საფეხურებრივია.
ანრი შარიერი
დაპატიმრება
წიგნის თანახმად, შარიერს გაქცევის პირველი მცდელობა 1933 წლის 28 ნოემბერს ჰქონდა, თავის თანაპატიმრებთან, ანდრე მატურეტესთან და ჯოან კლაზიერთან ერთად, რომლებიც მას თითქმის მთელი გაქცევის დროს ახლდნენ. მათ სამი კვირა კუნძულ ტრინიდადზე გავატარეს, სადაც ბრიტანული კანონები არ აძლევდა გაქცეულ დევნილებს კუნძულზე დარჩენის საშუალებას. ამის გამო, გემზე, მათ საშუალება მიეცათ გზა გაეგრძელებინათ. მათი გემის მსხვრევა კიუროსაოს სანაპიროზე მოხდა. კიუროსაოს ხელისუფლებამ გაქცეულებს ახალი გემის შეძენის უფლება მისცა, რომელელზეც მოგვიანებით კოლუმბიის ჩრდილოეთ კარიბის რეგიონში, სოფელ რიოჩას მახლობლად იქნეს შეპყრობილი და დაპატიმრებული. მოგვიანებით ანრი შარიერმა მოახერხა გაქცევა წვიმიან ღამეს და ნახევარკუნძულ ლა-გუაიხირისკენ გაეშურა, სადაც იგი იშვილა ინდურმა ტომმა. მას ჰყავდა ორი ცოლი და შვილი.
დიდღელეს მღვიმე
შესასვლელიდან მე-100 მ-ზე დერეფანი აწყდება ეროზიულ საფეხურს. აქვე გვირაბს მარჯვნიდან ჯერ კიდევ სუსტად დამუშავებული, დატოტვილი განშტოება უერთდება. ოკინკილეს სერზე სათავეს იღებს ნაკადული, რომელიც გაედინება რა ტაფობის ფსკერზე, მღვიმის შესასვლელთან არსებულ ნაპრალებში იჟონება. წყალდიდობისას ნაპრალები ჭარბ წყლებს ვერ ატარებენ და შესასვლელთან ჩნდება დროებითი ტბა. ზედაპირზე მღვიმის შესასვლელთან დაკარგული ნაკადი მღვიმეში კონცენტრირდება ვიწრო, დატოტვილ მარჯვენა განშტოებაში და გასდევს მღვიმეს მთელ სიგრძეზე. ნაკადი გზადაგზა ჭორომებს, ევორზიულ ორმოებს, ხოლო დერეფნის ბოლოს სიფონს აჩენს. აკვალანგების გამოყენებით გადალახულია სამი, უაღრესად ვიწრო სიფონი, რომელთა საერთო სიგრძე 20 მ-ს არ აღემატება.
ანრი შარიერი
დაპატიმრება
გვიანაში მან 11 წელი გაატარა, რომელთაგან ორი სამარტოო საკანში იმყოფებოდა კუნძულ სენ-იოსებზე. ამ დროის განმავლობაში შარიერს გაქცევის 9 მცდელობა ჰქონდა, რომელთაგან ერთი წარმატებული აღმოჩნდა. გაქცევის შემდეგ, იგი მიიღეს ინდურ ტომში, კოლუმბიაში.
მისი უკანასკნელი გაქცევა 1941 წელს შედგა. ქოქოსის ორაქისებით სავსე ორი ტომარის დახმარებით მან მოახერხა ეშმაკის კუნძულიდან გაქცევა. რამდენიმეთვიანი ხეტიალის შემდეგ იგი ჩავიდა ვენესუელაში, სადაც ისევ ერთი წლით პატიმრობაში იმყოფებოდა.
დიდღელეს მღვიმე
მღვიმის ფსკერი მოფენილია ჭერიდან და კედლებიდან მორღვეული ლოდებით. ბოლო მონაკვეთზე როგორც ფსკერზე, ასევე კედლებზე, შესანიშნავადაა გამოხატული კარული ღარები. დიდღელეს მღვიმესთან ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წყალტუბო. მანძილი წყალტუბოსა და სოფელ ყუმისთავს შორის 7,5 კმ-ია, ხოლო სოფელ ყუმისთავსა და დიდღელეს მღვიმეს შორის 7 კმ. დიდღელეს მღვიმე ბუნების ძეგლია.
ანრი შარიერი
დაპატიმრება
ეს ინფორმაცია აღებულია რომანიდან „ფარავანა“, რომელიც გამოიცა როგორც ავტობიოგრაფია. რომანში აღწერილი მრავალი ცხოვრებისეული ეპიზოდი ახლა დავის საკითხია. მაგალითად, საფრანგეთის პოლიცია დღემდე ინახავს ჩანაწერებს, რომლებიც ადასტურებენ შარიერის ბრალეულობას და იმას, რომ მან პატიმრობა გაატარა, როგორც გულმოდგინე პატიმარმა. თანამედროვე მკვლევარები დარწმუნებულნი არიან იმაში, რომ აღწერილი მოვლენების უმეტესობა სხვა პატიმრებს თავს გადახდენილი ამბებია, რომელთა რომელსაც შარიერი ასაღებს, როგორც საკუთარს.
დიდღელეს მღვიმე
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III კატეგორია:იმერეთის მხარის მღვიმეები კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ანრი შარიერი
შემდგომი ცხოვრება
ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ, შარიერი დასახლდა ვენესუელაში. იქ მან იქორწინა ადგილობრივ ქალზე, სახელად რიტა. რიტაზე ქორწინებაში მას ჰყავდა შვილები. ის ფლობდა ორ რესტორანს კარაკასსა და მარაკაიბოში. მოგვიანებით, მან მოიპოვა ცნობადობა, მას ხშირად იწვევდნენ ადგილობრივ ტელევიზიაში სხვადასხვა პროგრამებში მონაწილეობის მისაღებად. შემდეგ შარიერი დაბრუნდა საფრანგეთში, სადაც ეწვია პარიზს, რომანის გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით (1969). აქ წიგნის 1,5 მილიონი ასლი გაიყიდა. მოგვიანებით საფრანგეთის შინაგან საქმეთა მინისტრი ამტკიცედა, რომ საფრანგეთის ზნეობრივი ვარდნა, სავარაუდოდ, დაკავშირებულია მინი-კაბების და შარერიერის რომანის პოპულარობასთან.
1973 წელს გადაიღეს რომანი „ფარვანა“. მისი რეჟისორი იყო ფრანკლინ შეფნერი, მთავარ როლს კი სტივ მაკკუინი ასრულებდა. სცენარი დალტონ ტრუმბომ დაწერა თავად შარიერის მონაწილეობით. 2017 წელს გამოვიდა რეჟისორ მაიკლ ნოერის რიმეიკი — „ფარვანა“.
1973 წლის 29 ივლისს ანრი შარიერი გარდაიცვალა ყელის კიბოთი მადრიდში, ესპანეთი.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი მემუარისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მემუარისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
სურთის რაიონი
სურთის რაიონი (سرت) — რაიონი ლიბიაში, დედაქალაქი — სურთი. რაიონს ჩრდილოეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა,სიდრის ყურით. სურთის რაიონს ესაზღვრება შემდეგი რაიონები: ელ-ვახატი (აღმოსავლეთით), ელ-ჯუფრა (სამხრეთით), მისრათი და ელ-ჯაბალ-ელ-ღარბი დასავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
პიპინ მოკლე
პიპინ მოკლე (Pépin le Bref; დ. 714 — გ. 24 სექტემბერი, 768, სენ-დენი) — ფრანკთა მეფე 751–768 წლებში, კაროლინგების დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მაიორდომი 741-751 წლებში. დაამხო მეროვინგების დინასტიის უკანასკნელი მეფე და რომის პაპის სანქციით თავი მეფედ აარჩევინა. თავისი მამის – კარლოს მარტელის – მიბაძვით სამხედრო სამსახურისათვის არიგებდა ბენეფიციუმებს. დაიმორჩილა აკვიტანია, არაბების წინააღმდეგ ლაშქრობისას დაიპყრო სეპტიმანია. 754 და 756 წლებში ილაშქრა იტალიაში, ლანგობარდებისათვის წართმეული მიწების ნაწილი გადასცა რომის პაპს, რითაც საფუძველი ჩაუყარა პაპის ოლქს. მისი ვაჟი იყო იმპერატორი კარლოს დიდი. მისი ზედმეტსახელი მოკლე მოდის მისი სიმაღლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:ბურგუნდიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 714 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 768 კატეგორია:კაროლინგები კატეგორია:უზურპატორები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ჩერკასის ოლქი
ჩერკასის ოლქი (Черкаська область) — ოლქი ცენტრალურ უკრაინაში, რომელიც მდებარეობს მდინარე დნეპრზე. ოლქის დედაქალაქია ჩერკასი. 2007 წლის აღწერით, ჩერკასის ოლქში ცხოვრობს 1 231 207 ადამიანი (2017), მათ შორის 93,6% უკრაინელია, ხოლო 5,4% რუსი.
აღმოსავლეთი მისამისი
აღმოსავლეთი მისამისი (Sidlakang Misamis; Silangang Misamis) ― ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს ჩრდილოეთ მინდანაოს რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქი, უდიდესი ქალაქი და პროვინციული ცენტრია კაგაიან-დე-ორო, რომელიც პროვინციისგან დამოუკიდებლად იმართება.
ისტორია
XVI საუკუნეში აღმოსავლეთ მისამისის ტერიტორიის მცხოვრებლები იძულებული იყვნენ, მუსლიმი მმართველებისთვის ხარკი ეხადათ. სანაპიროსთან მცხოვრები ლუმადები ისლამზე მოექცნენ ან იმ ეთნიკურმა ჯგუფებმა ჩაანაცვლეს, რომლებმაც უფრო ადრე მიიღეს ისლამი. პროვინციის შიდა ტერიტორიებზე მცხოვრებმა ტომებმა ადგილობრივი რწმენა-წარმოდგენები შეინარჩუნეს.
სებუს პროვინცია
ესპანური კოლონიური ხანის დროს აღმოსავლეთ მისამისი დასავლეთ მისამისთან ერთად სებუს პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა. 1818 წელს მისამისი სებუს გამოეყო და დამოუკიდებელ პროვინციად ჩამოყალიბდა, რომლის დედაქალაქად კაგაიან-დე-მისამისი (კაგაიან-დე-ორო) გამოცხადდა. შემდეგსი პროვინცია რამდენიმე ნაწილად დაიყო: კაგაიანის (Partido de Cagayan), კატარმანის (Partido de Catarman), დაპიტანის (Partido de Dapitan) და მისამისის (Partido de Misamis) დანაყოფად. გვიან XIX საუკუნეში მისამისის პროვინცია მინდანაოს რაიონების ნაწილი იყო. პროვინციის ტერიტორია დასავლეთით დაპიტანადე, აღმოსავლეთით გინგოოგმდე და სამხრეთით ლანაომდე და კოტაბატომდე იყო გადაჭიმული.
ადგილობრივი მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (Sangguniang Panlalawigan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. პროვინციის ამჟამინდელი გუბერნატორი ევგენი ვინსენტე ბ. ემანოა, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — ხერემი ხონამარ გ. პელაესი.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთი მისამისი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ჩრდილოეთი მინდანაო კატეგორია:1939 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1939 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
ილუზიების მუზეუმი
ილუზიების მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, რომელიც დაარსდა 2018 წელს თბილისში. ილუზიების მუზეუმი წარმოადგენს როგორც სოციალურ, ასევე გასართობ სივრცეს ილუზიების სამყაროში მოგზაურობისთვის. სადაც ყველა თაობის წარმომადგენელი აღფრთოვანებული დარჩება. ეს არის იდეალური ადგილი მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ერთად გართობისა და ახალი შთაბეჭდილებებისთვის. ილუზიების მუზეუმი გაგაოცებთ და დაგაჯერებთ, რომ ნაბიჯის გადადგმა მყარ და სტაბილურ ზედაპირზე, ბრუნავი ცილინდრისკენ არც თუ ისე მარტივია, ასევე იხილავთ დეფორმირებულ გამოსახულებას მრუდ სარკეების ოთახში, გაუწევთ წინააღმდეგობას მიზიდულობის კანონს და იხილავთ სხვა მრავალ ილუზიას.
რუსული ავანგარდი
რუსული ავანგარდი — მრავლისმომცველი ტერმინი, განსაზღვრავს ვრცელ გავლენიან მიმდინარეობას თანამედროვე ხელოვნებაში, რომელიც რუსეთში გავრცელდა დაახ. 1890-1930 წლებში, თუმცა ზოგან ის დაიწყო უკვე 1850 წელს და გრძელდებოდა 1960 წლამდე. ტერმინი მოიცავს მრავალ ცალკეულ თუმცა ერთმანეთთან დაკავშირებულ ხელოვნების მოძრაობას, რომელიც ამ პერიოდში აღმოცენდა, მათ შორის სიმბოლიზმს, ნეოპრიმიტივიზმს, სუპრემატიზმს, კონსტრუქტივიზმსა და ფუტურიზმს. იმის გათვალისწინებით, რომ მრავალი ამ ავანგარდისტ ხელოვნათაგან უკრაინაში იყო დაბადებული და გაზრდილი (მათ შორის კაზიმირ მალევიჩი, ალექსანდრა ექსტერი, ვლადიმერ ტატლინი, ვასილი კანდინსკი, დავიდ ბურლიუკი, ალექსანდრე არხიპენკო, სონია დელუნი-ტერკი), ზოგიერთ წყაროში მას ასევე უკრაინულ ავანგარდსაც უწოდებენ.
ილუზიების მუზეუმი
მუზეუმში საოცარი და სახალისო ხერხებით, ინფორმაცია მარტივადაა გადმოცემული ხედვის, აღქმის, ადამიანის გონებისა და მეცნიერების შესახებ დაუფრო ადვილია ახსნათ რატომ ხედავს ჩვენი თვალები იმას, რასაც ვერ აღიქვამს ჩვენი გონება, ასევე მოინახულებთ სათამაშო ოთახს, რომელიც სავსეა დამაინტრიგებელი და ამავე დროს საგანმანათლებლო თამაშებითა და გამოცანებით. მუზეუმში ბევრ გონების ისეთ სავარჯიშოს გადაეყრებით, რომლის ამოხსნაც არც თუ ისე მარტივია. მუზეუმი ნათლად ამტკიცებს იმ მოსაზრებას, რომ არაფერია ისეთი, როგორიც ერთი შეხედვით ჩანს.
რუსული ავანგარდი
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამედროვე ხელოვნება კატეგორია:ავანგარდიზმი კატეგორია:რუსეთის ხელოვნება
ილუზიების მუზეუმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის მუზეუმები
ლუქსემბურგის მონარქთა სია
ლუქსემბურგის ტერიტორიას მართავდნენ მთავრები, გრაფები და გრანგრაფები. ის იყო ჯერ გერმანიის სამეფოს, შემდეგ საღვთო რომის იმპერიის ნაწილი, სანამ ის არ გახდა სუვერენული სახელმწიფო 1815 წელს.
ლუქსემბურგის ლიმბურგთა სახლი
ელიზაბეტს არ ჰყავდა შვილები და ლუქსემბურგი მიჰყიდა ფილიპ III-ს, 1441 წელს. ფილიპმა ლუქსემბურგი აიღო 1443 წელს, მაგრამ მას არ ჰქონია ჰერცოგის ტიტული ავსტრიის ჰერცოგინიასთან, ანასთან კონფლიქტის გამო.
ჰაბსბურგების სახლი
1482 წელს მუქსემბურგი გადაეცა ჰაბსბურგთა სახლს. იმპერატორ კარლ V-ს შემდეგ, ლუქემბურგის საჰერცოგო გადავიდა ესპანელ ჰაბსბურგთა სახლის მმართველობის ქვეშ.
ლორენთა სახლი
1794-1813 წლებში ლუქსემბურგი ოკუპირებული იყო ფრანგი რევოლუციონერების მიერ. ვენის კონგრესზე ვილჰელმს მიენიჭა დიდი ჰერცოგის ტიტული და ლუქსემბურგი გაერთიანდა ნიდერლანდებთან.
ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგები
ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი არის ლუქსემბურგის სახელმწიფოს მეთაური. ლუქსემბურგი არის მსოფლიოს ერთადერთი სუვერენული დიდი საჰერცოგო. ეს სტატუსი მიიღო ლუქსემბურგმა 1815 წელს, როცა ის შეუერთდა ნიდერლანდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მონარქთა სიები კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია
Liste des comtes et ducs de Luxembourg
ბერიოზოვკა (ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი)
ბერიოზოვკა  (Берёзовка; Берёзовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 12 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ვარლამ ბორჯაძე
ვარლამ ბორჯაძე (დ. 18 თებერვალი, 1944, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის დოცენტი; 1992 წლიდან რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. ავტორია 55 სამეცნიერო ნაშრომის, ერთი მონოგრაფიის „მამაკაცთა მეიოზისა და უშვილობის დიაგნოსტიკა,“ მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის მეიოზი და ინფერტილობის კლინიკო–დიაგნოსტიკური გამოკვლევა.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ბელგიური ლუდი
მინი| „შიმე“ ტრიპელის ლუდი თავისი ბრენდირებული ჭიქით ბელგიური ლუდი  — ლუდის სხვადასხვა სახეობები ბელგიაში მკრთალი ლაგერიდან ქარვისფერ ელამდე, ლამბიკის, ფლამანდური წითელი ალეს, კრემისფერი ალეს, ძლიერი ალეს და სტაუტის ჩათვლით. 2016 წელს ბელგიაში დაახლოებით 224 აქტიური ლუდსახარში იყო, საერთაშორისო კომპანიების, ტრადიციული ლუდსახარშების და ტრაპისტების მონასტრების ჩათვლით. საშუალოდ, ბელგიელები ყოველწლიურად 84 ლიტრ ლუდს სვამენ. ლუდის უმეტესობას ყიდულობენ ან მიირთმევენ ბოთლებში, ნაკლებად სარგელობენ ქილით და თითქმის ყველა ლუდს აქვს საკუთარი ბრენდის, ზოგჯერ უნიკალური ფორმის მინა. 2016 წელს იუნესკომ ბელგიური ლუდის კულტურა შეიტანა კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში.
ისტორია
ლუდის ხარშვა ბელგიაში სულ მცირე, XII საუკუნიდან იწყება. კათოლიკური ეკლესიის ნებართვით, ადგილობრივი ფრანგები და ფლანდრიელები სააბატოებში დამზადებულ ლუდს არიგებდნენ და ფონდისთვის აგროვებდნენ შემოწირულობებს. იმ დროისათვის შედარებით დაბალალკოჰოლიანი ლუდი უფრო სასურველი იყო, როგორც სანიტარული ვარიანტი, ვიდრე ხელმისაწვდომი სასმელი წყალი. მომდევნო შვიდი საუკუნის განმავლობაში, ლუდის ხარშვა სააბატოების მეთვალყურეობის ქვეშ განვითარდა. ტრაპისტების მონასტრები, რომლებიც ახლა ლუდს ამზადებენ ბელგიაში, XVIII საუკუნის ბოლოს დაიპყრეს საფრანგეთის რევოლუციიდან გაქცეულმა ბერებმა. ამასთან, ბელგიაში პირველი ტრაპისტის ლუდსახარშის ( ვესტმალე ) მუშაობა არ დაწყებულა 1836 წლის 10 დეკემბრამდე, რევოლუციიდან თითქმის ორმოცდაათი წლის შემდეგ. ეს ლუდი იყო მხოლოდ ბერებისათვის და აღწერილია, როგორც „მუქი და ტკბილი“. ლუდის (ყავისფერი ლუდი) პირველი რეალიზაცია მოხდა 1861 წლის 1 ივნისს.
XVI და XVII საუკუნეებში ლუდი, სახელწოდებით კრაბელაერი, ყველაზე პოპულარული ლუდი იყო გენტში.
მეთოდები
ბელგიაში ფერმენტაციის ოთხი სახეობა გამოიყენება ლუდის მოსამზადებლად, რაც უნიკალურია მსოფლიოში. ამასთან, ბელგიური ლუდის ეტიკეტის კარგად გასაგებად ბელგიური ლუდის შესახებ საცნობარო სამუშაოებში ხშირად გამოიყენება არქაული ან ტრადიციული ჟარგონის საფუძველზე ფერმენტაციის მეთოდების სხვადასხვა ტერმინები:
ფინიკიური ენა
ფინიკიური ენა — ჩრდილოეთ–დასავლეთ სემიტური ენა. განეკუთვნება ქანაანურ ენათა ჯგუფს. მასზე მეტყველებდნენ ფინიკიელები ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე ფინიკიასა(ახლანდელი ლიბანის ტერიტორია) და მის კოლონიებში(კვიპროსი, სიცილია, სარდინია, ჩრდ. აფრიკა). ფინიკიური ენის ძეგლები ძირითადად წარწერებია, რომლებიც ძვ. წ. X–ახ. წ. II საუკუნეებშია შესრულებული. ფინიკიურ ენაში შეინიშნება დიალექტებიც:ბიბლოსის, სამალის, კვიპროსის. განსაკუთრებით აღსანიშნავია პუნიკური დიალექტი, რომელიც ჩრდილოეთ აფრიკაში, კართაგენსა და ხმელთაშუა ზღვის აუზში იყო გავრცელებული VIII საუკუნემდე. ფინიკიურ–პუნიკური ტექსტები გვხვდება ბერძნულ და ლათინურ ტრანსკრიფციითაც. ფინიკიურ ენაში 27 თანხმოვნური ფონემაა, სავარაუდოა მათ შორის ისეთი ბგერებიც, რომლებიც ფინიკიურ დამწერლობაში ცალკე ნიშნებით არ გადმოიცემოდა. დასტურდება გრძელი, მოკლე და ულტრამოკლე ხმოვნები, დამავალი დიფთონგების კონტრაქცია. სახელებს აქვს 2 სქესი — მამრობითი და მდედრობითი, 3 რიცხვი — მხოლობითი, ორობითი და მრავლობითი, 2 სტატუსი — განსაზღვრული და განუსაზღვრელი. ბრუნვები არ განირჩევა. სახელთან იხმარება განსაზღვრული არტიკლი. ზმნა იუღვლის ასპექტის მიხედვით, (პერფექტივი,იმპერფექტივი). ლექსიკა ახლოსაა ებრაულთან. გვხვდება ნასესხები სიტყვები ეგვიპტურიდან, აქადურიდან, არამეულიდან, ბერძნულიდან.
ბელგიური ლუდი
მეთოდები
(1) სპონტანური ფერმენტაცია - ამ მეთოდით იხარშება ევროპაში არსებული უნიკალური ლუდები ლამბიკისგან: ფარო, გუეზი და კრიკი. ლამბიკი სასმელად ვარგისი, მხოლოდ მეორადი დუღილის შემდეგაა, რომლის შედეგადაც ვიღებთ გუეზსა და კრიკს. ლუდი სპონტანური ფერმენტაციით მზადდება ველური ქერისა და ბაქტერიისაგან. ეს სრულიად განსხვავებული პროცესი ლუდს განსაკუთრებულსა და გამორჩეულ გემოს აძლევს. (2) თბილი ფერმენტაცია გამოიყენება როგორც ზედა ან მაღალი დუღილისას ტრაპისტული ლუდის, თეთრი ლუდის, ალესა და სხვა სპეციალური ლუდებისთვის. (3) შერეული ფერმენტაცია გამოიყენება „ძველი ყავისფერი“ ლუდისთვის.
ფინიკიური ენა
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფინიკიური ენა კატეგორია:მკვდარი ენები
ბელგიური ლუდი
მეთოდები
(4) გრილი ფერმენტაცია გამოიყენება როგორც დაბალი დუღილისას, ასევე ლაგერის ან პილსნერის ფსკერის დუღილისთვის.
მინის ჭურჭელი
ბელგიურ „სპეციალურ“ ლუდს (უფრო ძლიერ ან ჩამოსასხმელ ლუდს) ხშირად მიირთმევენ დახვეწილ ბრენდულ ლუდის მინის ჭურჭელში. როგორც წესი ბარში ლუდს სვამენ მწარმოებლის სახელით ბრენდირებული ჭიქით. ბარმენების ან მიმტანების უმეტესობა ბოდიშს მოიხდის, თუ ლუდი განსხვავებული ჭიქით მოვა.
მინის ჭურჭლის ერთ–ერთი ყველაზე გავრცელებული ტიპია ტიტების ფორმის მინა. ტიტების ჭიქა არამარტო არომატის დაჭერაში ეხმარება, არამედ ხელს უწყობს დიდი ქაფის შენარჩუნებას, აძლიერებს ვიზუალური და სუნის შეგრძნებას.
შამპანურის ფლეიტისებრი ჭიქის მსგავსი ჭურჭელი ბელგიური ლამბიკისა და ხილის ლუდისთვის გამოიყენება. ვიწრო ფორმა ხელს უწყობს კარბონაციის შენარჩუნებას, ხოლო ძლიერი არომატი წინა ნაწილშია. ფლეიტისებრი ფორმა მკაფიოდ გამოხატავს ლუდის ცქრიალა ფერს.
სქოლიო
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები კატეგორია:სასმელები კატეგორია:ლუდი
Anochetus isolatus
Anochetus isolatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ბრეიტოვული ჯიშის ღორი
ბრეიტოვული ჯიშის ღორი — უნივერსალური პროდუქტიული მიმართულების ღორის ჯიში. გამოყვანილია იაროსლავლის ოლქის ბრეიტოვოს რაიონში ადგილობრივი საგვიანო ღორის შეჯვარებით მსხვილი თეთრი, საშუალო თეთრი, ლიტვიური თეთღი და დანიური ჯიშის ღორებთან. ბრეიტოვული ჯიშის ღორი მსხვილი, სახორცე-საქონე ტიპისაა, თეთრია, აქვს მაგარი აგებულება და კარგად განვითარებული ბარკალი. სწრაფად სუქდება, როდესაც მის ულუფაში უხვადაა კარტოფილი და წვნიანი საკვები. კერატის ცოცხალი მასაა 300—350 კგ. ქუბისა — 220-260. ნაყოფიერება 11—12 გოჭი ერთ დაყრაზე; მერძეულობა 65—70 კგ. სუქებისას მოზარდეული 6,5—7 თვის ასაკში 90—100 კგ-ს აღწევს და კარგ ბეკონს იძლევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღორის ჯიშები
ბაქა-ჯათი
ბაქა-ჯათი — ისრაელის არაბული ქალაქი, ხაიფის რაიონში. ისრაელის ცენტრალური სტატისტიკური ბიუროს მონაცემების თანახმად, 2007 წელს ქალაქის მოსახლეობა 32,400 კაცს შეადგენდა. ქალაქის საერთო ფართობია 18.1 კმ2.
საბჰის რაიონი
საბჰა (سبها) — რაიონი ლიბიაში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ფეცანის რეგიონში. დედაქალაქი — საბჰა, მოსახლეობა 2006 წლის აღწერით შეადგენს 134 162 ადამიანს. საბჰის რაიონს ესაზღვრება შემდეგი რაიონები: უადი-ეშ-შატი (ჩრდილოეთით), მარზუკი (სამხრეთით), ელ-ჯუფრა (აღმოსავლეთით) და ვადი-ელ-ჰაიატი დასავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
ხაშურის მუნიციპალიტეტის გაზეთები
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის თარგები
ნესტან კვინიკაძე
ნესტან (ნენე) კვინიკაძე (დ. 5 ივნისი, 1980, თბილისი) — ქართველი მწერალი, სცენარისტი და ჟურნალისტი. არის რამდენიმე კინოსცენარის და პიესის ავტორი. გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე პროზაული კრებული და ერთი რომანი — „ისპაჰანის ბულბულები“. 2006 წლიდან ქართულ-ინგლისური ყოველთვიური უფასო ჟურნალის „ფოკუსის“ მთავარი რედაქტორი. თავის ესეებს და სტატიებს რეგულარულად აქვეყნებს ჟურნალ „ანაბეჭდში“. 2007–2008 წლებში იყო სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის ტელეგადაცემის, თოქ-შოუს — „ნანიკოს შოუს“ ერთ-ერთი პროდიუსერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი მწერლები
Anochetus jonesi
Anochetus jonesi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1949
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1949 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთერთმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ცდკა“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 17 აპრილს და დასრულდა 14 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1949 კატეგორია:1949 წელი ფეხბურთში
ზოოქლორელა
ზოოქლორელა (Zoochlorella) — ზოგიერთი ერთუჯრედიანი მწვანე წყალმცენარის (ქლორელა, კარტერია, პლევროკოკი) საერთო სახელწოდება. ცხოვრობენ უხერხემლო ცხოველების — ინფუზორიების, ღრუბლების და სხვა სხეულში.
ზოოქლორელასა და ცხოველის ურთიერთდამოკიდებულება სიმბიოზურია: ცხოველი ფოტოსინთეზის პროცესში ზოოქლორელას მიერ გამომუშავებული ნახშირწყლებით სარგებლობს, ზოოქლორელა კი ცხოველის აზოტოვან ნივთიერებას და მის მიერ გამოყოფილ ნახშირორჟანგს იყენებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწვანე წყალმცენარეები
ხეობის განძი
ხეობის განძი — აღმოაჩინეს 1939 წელს ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეობაში. შედგება 265 ცალი სელჩუკური და მონღოლური ვერცხლის მონეტისაგან. მის შემადგენლობაშია რუმის (მცირე აზიის) სელჩუკების 21 მონეტა, ჩინგიზიდ მენგუ-ყაენის — 94 ცალი, თბილური მონეტა, თბილისში მოჭრილი I და II ტიპის ყაანურები — 147 ცალი. დავით VII ულუს (1247-1269 წწ.), ტრაპიზონის კეისარ მანუელ I კომნენოსისა და (1236-1263 წწ.) და ალეპოს (ჰალაბის) მმართველის სალაჰ ალ-დინ იუსუფის (1236-1260 წწ.) თითო მონეტა. განძის დიდი ნაწილი თბილისში მოჭრილი მონღოლური ფულია, ქრონოლოგიურად იგი XIII საუკუნის II ნახევარს განეკუთვნება და ასახავს ამ დროის აღმოსავლეთ საქართველოს ფულადი მიმოქცევის სურათს. დაცულია გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.
მამულაანი
მამულაანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1710 მ, ახალგორიდან 27 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გდუს თემის სოფლები
ხეობის განძი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპი
ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპი (JWST) — კოსმოსური ტელესკოპი, რომელიც შექმნილია ძირითადად ინფრაწითელი ასტრონომიის ამოცანებისთვის. იგი კოსმოსში ყველაზე დიდი ოპტიკური ტელესკოპია, რომლის მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებული ინფრაწითელი გარჩევადობა და მგრძნობელობა საშუალებას აძლევს მას დაინახოს ისეთი სუსტი სინათლის მქონე, ძველი ან შორეული ობიექტები, რომლებიც რთული დასანახია ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპისთვის. მოსალოდნელია, რომ ამ ტელესკოპის დახმარებით ხელი შეეწყობა გამოკვლევების ფართო სპექტრის განვითარებას ასტრონომიისა და კოსმოლოგიის სფეროებში, მაგალითად პირველი ვარსკვლავებისა და პირველი გალაქტიკების ფორმირებაზე დაკვირვებასა და დასახლების პოტენციალის მქონე ეგზოპლანეტების დეტალურ ატმოსფერულ დახასიათებას.
აშშ-ის აერონავტიკისა და კოსმოსური კვლევის ეროვნული ადმინისტრაცია (NASA) ხელმძღვანელობდა ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპის განვითარებას ევროპის კოსმოსურ სააგენტოსთან (ESA) და კანადის კოსმოსურ სააგენტოსთან (CSA) თანამშრომლობით. ნასას გოდარდის კოსმოსური ფრენის ცენტრი (GSFC) მერილენდში თაოსნობდა ტელესკოპის განვითარების პროცესს, კოსმოსური ტელესკოპის სამეცნიერო ინსტიტუტი ბალტიმორში ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ჰოუმვუდის კამპუსში მართავს ტელესკოპს. მთავარი კონტრაქტორი იყო ნორთროპ გრანმენი (Northrop Grumman). ტელესკოპს სახელი ეწოდა ჯეიმზ ე. ვების, ნასას ადმინისტრატორის (1961-1968) პატივსაცემად. ჯეიმზ ვები ნასას ადმინისტრატორი იყო მერკურის, ტყუპებისა და აპოლოს პროგრამების დროს.
ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპი გაუშვეს 2021 წლის 25 დეკემბერს „Ariane 5“-ის რაკეტით კურუდან (საფრანგეთის გვიანა) და მან მიაღწია მზე-დედამიწის L2 ლაგრანჟის წერტილს 2022 წლის იანვარში. ტეკესკოპის მიერ გადაღებული პირველი სურათი გამოქვეყნდა საზოგადოებისთვის პრესკონფერენციის საშუალებით 2022 წლის 11 ივლისს. ტელესკოპი არის ასტროფიზიკაში NASA-ს ფლაგმანური მისიის ნაწილი და ჰაბლის ტელესკოპის მემკვიდრე.
ჯეიმზ ვების კოსმოსური ტელესკოპის პირველადი სარკე შედგება 18 ექვსკუთხა სარკის სეგმენტისგან, რომელიც დამზადებულია მოოქროვილი ბერილიუმისგან. ისინი ერთად ქმნიან 6.5 მეტრი დიამეტრის მქონე სარკეს (ჰაბლის სარკის ზომა 2.4 მეტრი იყო). ეს ნიშნავს, რომ ვების ტელესკოპს აქვს დაახლოებით 25 კვადრატული მეტრი სინათლის შემგროვებელი ფართობი. ეს მონაცემი დაახლოებით ექვსჯერ აღემატება ჰაბლს. ჰაბლისგან განსხვავებით, რომელიც აკვირდება ულტრაიისფერ, ხილულ და ახლო ინფრაწითელ (0,1–1,7 μm) სპექტრებს, ვების ტელესკოპი აკვირდება ქვედა სიხშირის დიაპაზონს, გრძელი სიგრძის ტალღის ხილული სინათლიდან (წითელი) შუა ინფრაწითელამდე (0,6–28,3 μm). ტელესკოპის ტემპერატურა უნდა უნდა იყოს ძალიან ცივი, 50 კელვინზე ქვემოთ (−223 °C; −370 °F), რათა თავად ტელესკოპის მიერ გამოსხივებულმა ინფრაწითელმა შუქმა არ შეუშალოს ხელი შეგროვებულ სინათლეს. იგი გაშვებულია მზის ორბიტაზე, მზე-დედამიწის L2 ლაგრანჟის წერტილის მახლობლად, დაახლოებით 1.5 მილიონ კილომეტრზე დედამიწიდან. ტელესკოპს თავისი ხუთფენიანი მზის ფარი იცავს მზის, დედამიწისა და მთვარის სითბოსგან.