cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აზიური ფაროსანა
გავრცელება
გავრცელებულია ჩინეთში, იაპონიაში, კორეასა და ტაივანში. იგი შემთხვევით იქნა ინტროდუცირებული აშშ-ში, სადაც პირველად 1998 წლის სექტემბერში შენიშნეს. აზიური ფაროსანა ითვლება სოფლის მეურნეობის პარაზიტად. იგი 2010-2011 წლებში აშშ-ის ხეხილის ბაღების გრძელ-სეზონური მავნებელი გახდა. ამჟამად გავრცელებულია ევროპაში (მათ შორის საქართველოშიც) და ახლახან აღმოაჩინეს სამხრეთ ამერიკაში.
იური პროხოროვი
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მათემატიკოსები კატეგორია:საბჭოთა მათემატიკოსები
აზიური ფაროსანა
საქართველოში
ფაროსანა საქართველოში პირველად 2015 წელს  გამოჩნდა. მწერმა 2016 წლის სეზონზე თხილის მოსავლის მნიშვნელოვანი ზარალი გამოიწვია. თხილის გარდა, იგი აზიანებს თესლოვანი და კურკოვანი ხეხილის სხვადასხვა სახეობას, კენკროვნებს, ბოსტნეულ კულტურებს; განსაკუთრებულ ზიანს აყენებს ატამს, ვაშლატამას, ვაშლს, მსხალს, ჟოლოს, პომიდორს, წიწაკას, მზესუმზირასა და სიმინდს. მავნებლის ძლიერი აფეთქების დროს ზარალმა შესაძლოა, მოსავლის ღირებულების 70%-იც კი შეადგინოს.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამესამე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „ტორპედო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 8 აპრილს და დასრულდა 21 ოქტომბერს.
აზიური ფაროსანა
საწინააღმდეგო ზომები
საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 24 მარტის განკარგულებით, აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებებისთვის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 7 574 400 ლარი გამოეყო, დამატებით სურსათის ეროვნულ სააგენტოს თხილის ფართობების დამუშავებისთვის საჭირო მუშახელის შრომის ანაზღაურებისთვის 4 854 400 ლარი გადაერიცხა, აქედან 1 421 300 ლარი მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში 14 ათას ჰექტარზე თხილის ფართობის დასამუშავებლად. მოსახლეობას ჰექტარ-ნახევარს სახელმწიფო საკუთარი სახსრებით უწამლავს, 5 ჰექტრამდე ფართობის მფლობელებს კი, პრეპარატი უფასოდ გადაეცემა.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1961
რესურსები ინტერნეტში
1961 კატეგორია:1961 წელი ფეხბურთში
აზიური ფაროსანა
საწინააღმდეგო ზომები
2018 წელს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ საბრძოლველად 14 მილიონი ლარი დახარჯა. 2018 წლის ბიუჯეტის პირველად პროექტთან შედარებით, სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ 10 მილიონი ლარით მეტი მიიღო.
სიცოცხლის ციკლი
მწერი იკვებება ფოთლის, ყლორტისა და ნაყოფის წვენით; ძლიერი ხორთუმის მეშვეობით ხვრეტს ახალშემოსული თხილის ნაჭუჭს, ათხელებს ნაყოფის შიგთავსს, წოვს და მასში წარმოქმნის კორპისებრ ლპობად ლაქებს. ზამთარში გადარჩენის მიზნით ფაროსანა სახლებში და სათავსოებში გადაადგილდება. გადაადგილებას იწყებს შემოდგომის ბოლოს, როდესაც თანდათან აცივდება. ძვრება ნაპრალებში, სხვენზე, კარადებში, საწოლებში, კარებისა და ფანჯრის ღრიჭოებში; ასევე ბაღებსა და ტყეში ჩამოცვენილი ფოთლების სქელი ფენის ქვეშ და ხეების ფუღუროებში. ერთ სახლში შესაძლოა 26 000-მა მწერმა მოიყაროს თავი. იძინებს აპრილამდე.
სქოლიო
კატეგორია:კუსებურასებრნი
როიის მხარე
როიის მხარე (Rojas novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარეს არ აქვს სათემო დაყოფა. ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს სოფელ როიაში.
ესაზღვრება დუნდაგის, მერსრაგსის, ტალსისა და ტუკუმსის მხარეები.
მხარე შეიქმნა 2008 წლის 14 ივლისს, ტალსის რაიონის ტერიტორიისაგან.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 6 244 კაცს. მხარის ფართობია 309,5 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
ბახმაჩი
ბახმაჩი (Бахмач) — ქალაქი უკრაინაში, რაიონული ცენტრი. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქში, მდინარე ბორზენკაზე (დნეპრის აუზი), საოლქო ცენტრიდან 145 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. რკინიგზის სადგური (ბახმაჩ-კიევსკი და ბახმაჩი-სატვირთო). ფართობი 18,2 კმ². 18 798 მცხოვრები (2013). პირველად იხსენიება 1147 წელს. სახელწოდება „ბახმაჩ“ თათრულ ენაში აღნიშნავს „ჭაობს“. თანამედროვე ქალაქი წარმოიქმნა XIX საუკუნის 60–70-იან წლებში როგორც მუშათა სოფელი, ძველი ბახმაჩის ადგილზე. 1919 წლის იანვარში აქ გაიმართა ბრძოლა რუსეთის შავი ზღვის დივიზიასა და ბოლშევიკებს შორის. 1923 წლიდან რაიონული ცენტრია, 1938 წლიდან — ქალაქი. 1941 წლის 9 სექტემბერს დაიკავეს ნაცისტური გერმანიის მებრძოლებმა. ოკუპაციის დროს მოქმედებდა პარტიზანული მოძრაობა. გათავისუფლდა 1943 წლის 9 სექტემბერს. 30-იან წლებში განვითარდა როგორც სამრეწველო ქალაქი — ამოქმედდა ერბო-კარაქის ქარხანა, მაუდის ფაბრიკა, მეფრინველეობის ფაბრიკა და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნიჰივის ოლქის ქალაქები
მერსედეს ორლეანელი
მერსედეს ორლეანელი (Mercedes d'Orléans, Mercedes de Orleans; დ. 24 ივნისი 1860, მადრიდი, ესპანეთი - გ. 26 ივნისი 1878, მადრიდი, ესპანეთი) — ორლეანების დინასტიის წარმომადგენელი. მონტესპიერის ჰერცოგ ანტუან დე ბურბონისა და მისი ცოლის, ინფანტა ლუისა ფერნანდა ესპანელის ქალიშვილი. ესპანეთის დედოფალი 1878 წლის 23 იანვრიდან 26 ივნისამდე, როგორც ალფონსო XII-ის პირველი ცოლი.
ოჯახი და აღზრდა
მერსედესი დაიბადა 1860 წლის 24 ივნისს, ესპანეთის დედაქალაქ მადრიდში. იგი იყო მონტესპიერის ჰერცოგ ანტუან დე ბურბონისა და ინფანტა ლუისა ფერნანდა ესპანელის ქალიშვილი. მამის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი-ფილიპ I და მისი ცოლი, დედოფალი მარია ამალია სიცილიელი, ხოლო დედის ხაზით, ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VII და მისი მეოთხე ცოლი, დედოფალი მარია კრისტინა სიცილიელი. მის მშობლებს ცხრა შვილი ჰყავდათ, რომელთაგან მხოლოდ ოთხმა მიაღწია ოც წლამდე. დაბადებიდან მალევე მერსედესი კათოლიკედ მონათლეს. მისი ნათლია იყო დეიდამისი, ესპანეთის დედოფალი ისაბელ II. მისი ნათლობის სახელია: მარია დე ლას მერსედეს ისაბელ ფრანცისკა დე ასის ანტონია ლუისა ფერნანდა ფელიპა ამალია კრისტინა ფრანცისკა დე პაულა რომოლა რიტა კაიეტანა მანუელა ხუანა ჟოზეფა ხოაკინა ანა რაფაელა ფილომენა ტერეზა სანტისიმა ტრინიდად გასპარა მელკორა ბალთაზარა ეტ ომნი სანსტი დე ორლეან ი ბურბონი.
მიუხედავად იმისა, რომ მერსედესი წარმომავლობით საფრანგეთის პრინცესა იყო, იგი დედის სამშობლოში, ანუ ესპანეთში დაიბადა და ცხოვრების პირველი რვა წელიც იქ გაატარა. იგი დასასვენებლად სან ტელმოსა და ანდალუზიაში დადიოდა ხოლმე. ასევე ძალიან პოპულარული იყო მადრიდის სამეფო სასახლეში.
ქორწინება
1868 წელს მერსედესის დეიდა, ესპანეთის დედოფალი ისაბელ II ტახტიდან ჩამოაგდეს, რის გამოც სამეფო ოჯახი, მერსედესთან ერთად ესპანეთიდან გაიქცა. სამეფო ოჯახი საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში დასახლდა. გავრცელებული ინფორმაციით მერსედესი სწორედ აქ, 1872 წელს შეხვდა თავის მომავალ საქმროსა და დეიდაშვილს, ასტურიის პრინც ალფონსო დე ბურბონს, რომელიც ასევე დევნილობაში იყო. 1874 წელს ესპანეთში მონარქია აღდგა, ტახტზე ალფონსო XII ავიდა და სამეფო ოჯახიც მადრიდს დაუბრუნდა.
1878 წლის 23 იანვარს ალფონსო XII და მერსედეს ორლეანელი მადრიდში, ატოჩას ეკლესიაში დაქორწინდნენ, რასად დიდი ბალ-მასკარადი მოჰყვა. ალფონსომ მერსედესზე ქორწინებით დედას, დედა-დედოფალ ისაბელას იმედი გაუცრუა, რადგან მას თავისი ვაჟის მადრიდის ჰერცოგ კარლოსის ქალიშვილზე, ბლანკა დე ბურბონზე დაქორწინება სურდა.
გარდაცვალება
ქორწილიდან მალევე დაიწყო დედოფალ მერსედესის მდგომარეობის გაუარესება. მალე დადგინდა, რომ მას მუცლის ტიფი შეჰყროდა, რაც იმ დროში განუკურნებელი დაავადება იყო. ამ პერიოდში დედოფალი დაფეხმძიმდა, თუმცა დაავადების გამო რამდენიმე კვირაშივე მოეშალა მუცელი. 1878 წლის ივნისის დასაწყისში დედოფალმა გონება დაკარგა, რაც რამდენიმე დღეს გაგრძელდა. ამავე წლის 26 ივნისს, ქორწინებიდან 6 თვეში, თავისი დაბადებიდან ორ დღეში დედოფალი მერსედეს ორლეანელი 18 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
წინაპრები
მერსედეს ორლეანელის წინაპრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1878 კატეგორია:ორლეანები კატეგორია:ესპანეთის დედოფლები კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
აპარესიდა-დი-გოიანია
აპარესიდა-დი-გოიანია (Aparecida de Goiânia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 808 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოიანიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 455 657 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 580 კმ²-ზე. ფართობი 288 342 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
გარნაკერიანის სახლი
გარნაკერიანის სახლი (Дом Гарнакерьяна) — შენობა დონის როსტოვში, რომელშიც ცხოვრობდნენ პოეტები აშოტ გარნაკერიანი, ალექსანდრ ოლენიჩ-გნენენკო და მწერალი გიორგი შოლოხოვ-სინიავსკი. ოთხსართულიანი აგურის სახლი აშენებულია 1960 წელს. სახლი მდებარეობს მისამართზე: პუშკინის ქუჩა № 78.
ისტორია
პოეტი ა. ოლენიჩ-გნენენკო ცხოვრობდა მეორე სართულზე ბინა ნომერ 3-ში, მე-4 ოთახში ცხოვრობდა პოეტი ა. გარნაკერიანი, მესამე სართულზე მე-6 ოთახში კი ცხოვრობდა გ. შოლოხოვ-სინიავსკი. ყველა ჩამოთვლილი ავტორის ფანჯრები გადიოდა სამხრეთით.
პოეტების სამუშაო კაბინეტების მემორიალური დაფები შემონახული არ არის. წინანდელი სახე შემონახული აქვს მწერალ გ. შოლოხოვ-სინიავსკის კაბინეტს.
1967 წელს შენობაზე დაკიდეს მემორიალური დაფა წარწერით:
აქვე 1971 წელს დაკიდეს მეორე მემორიალური დაფა წარწერით:
1978 წელს შენობაზე აკიდეს მესამე მემორიალური დაფა წარწერით: პოეტ განაკერიანის მემორიალურ დაფის თავზე დაკიდეს პოეტის ბარელიეფური გამოსახულება.
არქიტექტურა
სახლი ოთხსართულიანია, აგებულია აგურით, მაღალ ცოკოლზე. შენობა მართკუთხა დაგეგმარებისაა და გაფორმებულია აივნებით მეორედან მეოთხე სართულამდე. გაფორმებულია სართულშორისი კარნიზით, გეომეტრიული ფიგურებით. სახლის მარჯვენა ნაწილში თაღია, რომელიც გადის ეზოში.
ნაგებობა სწორკუთხაა დაგეგმარებაში. საცხოვრებელი სახლები განლაგებულია კიბის ორივე მხარეს.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
მართვის მოწმობა აზერბაიჯანში
შინაარსი
თითოეული მძღოლის მართვის მოწმობაში, მიუხედავად ტიპისა, ხდება შემდეგი ინფორმაციის მითითება:
მინიმალური ასაკი
ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე სატრანსპორტო საშუალებების მართვა უზრუნველყოფილია ავტომობილის ტიპის მიხედვით:
მართვის მოწმობის სახეობები
აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში მართვის მოწმობის განსხვავება დამოკიდებულია მექანიკური სატრანნსპორტო საშუალების  ტიპის მიხედვით:
მართვის მოწმობების გაცემა
კანონის შესაბამისად, მართვის მოწმობის მისაღებად მსურველმა უნდა გაიარონ შესაბამისი კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებების მომზადება; ჩააბარონ თეორიული და პრაქტიკული გამოცდები და შეიტანონ  სახელმწიფო საფასური კანონით დადგენილი წესით.
მართვის მოწმობის შეცვლა
არსებული მართვის მოწმობის შეცვლა ხორციელდება მოქმედების ვადის ამოწურვის, მფლობელის გვარის, სახელის ან მამის სახელის შეცვლის შემთხვევაში, მოწმობის შეუსაბამო მდგომარეობისა  და მართვის მოწმობის დაკარგვის შემთხვევაში.
სქოლიო
კატეგორია:დოკუმენტები კატეგორია:მართვის მოწმობა
ვახტანგ გორგასლის ქუჩა
ვახტანგ გორგასლის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში, (ორთაჭალა). ვახტანგ გორგასლის მოედნიდან რუსთავის გზატკეცილამდე. ფაქტობრივად მარჯვენა სანაპიროს გაგრძელებაა, რომელიც უერთდება რუსთავის გზატკეცილს (მიემართება სომხეთისა და აზერბაიჯანისკენ). XIX საუკუნის დასაწყისში აქ გაჩნდა ქალაქის ცენტრიდან გადმოტანილი ხელოსანთა (მკალავთა, მჭედელთა, ხარაზთა) რიგები. 1850 წლისთვის მან უკვე ქუჩის სახე მიიღო და მიხეილ ვორონცოვის სახელი ეწოდა. ამასთან დაკავშირებით მისი ერთ-ერთი შენობის კედელში ჩასვეს საგანგებო დაფა წარწერით: „ვორონცოვის ქუჩა გაიხსნა 1850 წელს მისი უმაღლესობის თავად მიხეილ სიმონის ძე ვორონცოვის მეფისნაცვლად ყოფნის დროს“.
ქუჩის მოწყობა მთლიანად დამთავრდა 1851 წელს. მისი სიგანე მაშინ 8-9 მ აღწევდა. ქუჩის ორივე მხარე განაშენიანებული იყო ქარვასლებით, ჩაიხანებით და სხვა. გამოირჩეოდა მსხვილი მესაკუთრის ხალათოვის 3-სართულიანი, მოზაიკური აგურით ნაშენი ქარვასლა (365 ოთახი და რამდენიმე გუმბათოვანი დარბაზი. ქარვასლის სარდაფი გამოიყენებოდა აქლემთა ქარავნის სადგომად. 1929 წელს წყალდიდობის დროს ქარვასლის ფუნდამენტი გამოირეცხა, შენობა ნაწილობრივ დაინგრა და  უბედური შემთხვევის თავიდან აცილების მიზნით საერთოდ აიღეს). ამ გზით შემოდიოდნენ ქარავნები ერევნის მხრიდან, ალბათ ამით აიხსნება, რომ თბილისის 1876 წლის გეგმაზე ახლანდელი ვახტანგ გორგასლის ქუჩის ადგილზე დატანილია 2 ქუჩა: ვორონცოვისა და ერევნის. 1922 წელს კომუნალური ქუჩა დაარქვეს, 30-იან წლებში — ალექსანდრე მიასნიკოვის (დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე), 1958 წელს ვახტანგ I გორგასლის სახელი უწოდეს.
საბჭოთა ხელისუფლების წლებში ქუჩა გააფართოვეს და კეთილმოაწყვეს. ქუჩაზე არის: თბილისის ბალნეოლოლოგიური კურორტი (1937, არქიტექტორები: ი. ჟიტკოვსკი, მ. კალაშნიკოვი, ბ. კარბინი) — საქართველოს კურორტოლოგიის, ფიზიოთერაპიის, რეაბილატიისა და სამკურნალო ტურიზმის სამედცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი; ოფთალმოლოგიის და ნევროლოგიის ეროვნული ცენტრი; ოფთალმოლოგიის და ნევროლოგიის ეროვნული ცენტრი; ადმინისტრაციული შენობების ორთაჭალის კომპლექსი; რესტორანი და სასტუმრო „ნიკალა“, რესტორანი „მარაბდა“; 300 არაგველის მემორიალი (არქიტექტორი ა. ბაქრაძე); არქიტექტურულ-სკულპტურული კომპოზიცია „მაჩაბლის კედელი“ (მოქანდაკე თ. ჭყონია. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); პეტრე ბაგრატიონის მონუმენტი (მოქანდაკე მ. მერაბიშვილი. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); ნიკო  ფიროსმანაშვილის (ფიროსმანი) ძეგლი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); სკულპტურული კომპოზიცია „სულის ამაღლება“ (მოქანდაკე გ. ჯაფარიძე. არქიტექტორები: ა. მინდიაშვილი, დ. ახვლედიანი). შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.
აქვს 3 შესახვევი (II შესახვევი — ყოფილი საფეიქრო შესახვევი, III შესახვევი — ყოფილი ფაბრიკის ჩიხი), I ჩიხი.
ლიტერატურა
კატეგორია: კრწანისის რაიონის ქუჩები
ნამირლი (აღდამი)
ნამირლი  (Nəmirli) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
დუშკო პოპოვი
დუშან „დუშკო“ პოპოვი (Dušan „Duško“ Popov; დ. 10 ივლისი, 1912, ტიტელი, ავსტრო-უნგრეთი — გ. 18 აგვისტო, 1981, ოპიო, საფრანგეთი) — სერბი ჯაშუში. დიდი ხნის განმავლობაში იგი ასრულებდა ორმაგი აგენტის როლს. ცნობილი იყო კოდური სახელებით: „ტრიციკლი“, „დუშკო“, „ივანი“ და „მოწყდომა“. იგი მუშაობდა ბრიტანეთის უშიშროების სამსახურსა (MI5) და საიდუმლო ინფორმაციის სამსახურში (MI6). იგი საზოგადოებაში ცნობილი იყო როგორც ბიზნესმენი, მდიდარი პიროვნება. ჰყავდა 2 მეუღლე: ჟაკლინ ბლანკი (1946-1961) და ჯილ ჯონსონი (1962-გარდაცვალებამდე). მათთან შეეძინა 4 შვილი. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იგი გერმანიამ გადაიპირა და პორტუგალიაში მზვერავად გააგზავნა, მას დაევალა ინფორმაციის მოპოვება, მაგრამ მან მუშაობა ბრიტანეთის უშიშროების სამსახურსა (MI5) და საიდუმლო ინფორმაციის სამსახურში (MI6) დაიწყო. მას მიღებული აქვს ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი. გარდაიცვალა 1981 წლის 18 აგვისტოს 69 წლის ასაკში. იგი არის პროტოტიპი იან ფლემინგის „ჯეიმზ ბონდისა“, ფლემინგს იგი მეორე მსოფლიო ომის დროს შეხვდა.
ჰიდროფობურობა
მინი|მარჯვნივ|[[ნამის წვეთი ფოთლის ჰიდროფობურ ზედაპირზე]] ჰიდროფობურობა (ὕδωρ-დან — წყალი და -დან — შიში) — ფიზიკური თვისება მოლეკულისა, რომელიც „მიილტვის“ წყალთან კონტაქტის თავიდან აცილებისკენ. თვითონ მოლეკულას ამ შემთხვევაში ეწოდება ჰიდროფობური.
ჰიდროფობური მოლეკულები, ჩვეულებრივ, არაპოლარულია და სხვა ნეიტრალურ მოლეკულებსა და არაპოლარულ გამხსნელებს შორის ყოფნას „ანიჭებენ უპირატესობას“. ამიტომ წყალი ჰიდროფობურ ზედაპირზე, რომელსაც დასველების კუთხის მაღალი მაჩვენებელი აქვს, წვეთებად გროვდება, ხოლო ნავთობი, რომელიც გურუბაში მოხვდება, წყლის ზედაპირზე განელაგება.
სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკური თვისებები
გიგა აგლაძე
გიორგი (გიგა) აგლაძე (დ. 12 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, პროდიუსერი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გიორგი
ცისარენკოს სახლი
ცისარენკოს სახლი (Дом Цысаренко) — ძველი ორსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1810 წელს. შენობა ისტორიულად ითვლება, რადგან მას ხშირად სტუმრობდა მწერალი ანტონ ჩეხოვი. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
ისტორია
ტაგანროგის პირველი სამოქალაქო ქალაქისთავი იყო ტიხონ ცისარენკო, რომელიც აირჩიეს 1786 წელს. სწორედ მან ააშენა სახლი ბერძნების ქუჩა 55-ში 1810 წელს. 1826 წელს ქალაქის სამშენებლო კომიტეტმა ცისარენკოსაგან იყიდა სახლი, რათა მასში განეთავსებინა არქივი, სასამართლო და ქალქისთავის ადმინისტრაცია. წყაროებში ასევე მოიხსენიება ტაგანროგის მემკვიდრეობით საპატიო მოქალაქე ივანე ცისარენკო - სავარაუდოდ ტიხონ ცისარენკოს შვილი, რომელიც აქტიურად მონაწილეობდა ალექსანდრე I-ის დასახვედრად გამართული ღონისძიებების შესრულებაში. 1831 წელს იგი იყო პირველი ექვსადგილიანი საკრებულოს წევრი. ითვლებოდა მესამე გილდიის ვაჭრად და ვაჭრობდა რკინის საქონლით. მას ჰყავდა სამი ბიჭი და ერთი გოგო. წყაროებში ასევე მოხსენიება ტიხონ ცისარენკოს შვილიშვილი პეტრე ივანეს ძე ცისარენკო, რომელიც 1852 წელს დაქორწინდა ვაჭრის შვილ ალექსანდრა სიმაჩევაზე.
მიაძაკის პრეფექტურა
მიაძაკი არის მიაძაკის პრეფექტურის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. პრეფექტურის სხვა, დიდ ქალაქებს შორისაა: მიაკონოჯო, ნობეოკა და ჰიგაგა. მიაძაკის პრეფექტურა მდებარეობს კიუსიუს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, იაპონიის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. პრეფექტურის სანაპირო ზოლი ვრცელდება ნობეოკადან, ბუნგოს არხის შესასვლელთან, კუშიმაში შიბუშის ყურამდე.
ცისარენკოს სახლი
ისტორია
თავდაპირველად ცისარენკოს სახლის გამოსყიდვა აუცილებელი გახდა, რადგან ქალაქში მოემგზავრებოდნენ სამეფო ოჯახის წევრები. დედოფალმა ელისაბედ ალექსის ასულმა სახლი იყიდა და მეუღლესთან ერთად დარჩა მასში. ცისარენკოს სახლის ღირებულება იყო 49 000 რუბლი. 1844-1854 წლებში სახლსი ცხოვრობდა გენერალ-მაიორი ალექსანდრე ლივენი.
მიაძაკის პრეფექტურა
გეოგრაფია
მიაზაკის პრეფექტურა მდებარეობს კუნძულ კიუსიუს აღმოსავლეთ სანაპიროზე, რომელსაც სამხრეთით და აღმოსავლეთით წყნარი ოკეანე აკრავს, ჩრდილოეთით სიტას პრეფექტურა და დასავლეთით კუმამოტოს და კაგოშიმას პრეფექტურები. პრეფექტურა დედამიწის იმ ორ უიშვიათეს ადგილს შორისაა, სადაც სოკო სახელად Chorioactis geaster გვხვდება. მიაძაკში ასევე მოჰყავთ ჰიუგანაცუს ხილი.
ცისარენკოს სახლი
ისტორია
1873 წლიდან 1907 წლამდე სახლში განთავსებული იყო ქალაქის მთავრობა და ქალაქის ბანკი. 1874 წელს სახლის ქვედა სართულზე გაიხსნა ვაშჩინენკოს ბიბლიოთეკა. 1876 წელს სახლის ერთ-ერთ ოთახში გაიხსნა საზოგადოებრივი ბიბლიოტეკა, რომელსაც გიმნაზიაში სწავლისას ხშირად სტუმრობდა მწერალი ანტონ ჩეხოვი და ისტორიკოსი პავლე ფილევსკი. 1877 წელს ბიბლიოთეკა გადავიდა დაშკევიჩის სახლში.
1907-1909 წლებში შენობაში მდებარეობდა საზოგადოებრივი ბანკი. 1903 წელს სახლის ნაწილში გადავიდა იანოვიჩის გიმნაზია.
მიაძაკის პრეფექტურა
გეოგრაფია
2019 წლის 31 მარტის მონაცემებით, პრეფექტურის მთლიანი მიწის 12% ბუნებრივ პარკებად იყო გამოცხადებული. მათ შორისაა: კირიშიმა-კინკუვანის ეროვნული პარკი; კიუსიუ ჩუო სანჩი, ნიჩინან კაიგანი, ნიპპო კაიგან და სობო-კატამუკის კვაზი-ეროვნული პარკები; და მოჩიო-სეკინოოს, ოსუზუს, საიტობარუ-სუგიასუკიის, სობო კატამუკის, ვანიცუკას და იატაკე კიგენის პრეფექტურული ბუნებრივი პარკები.
ცისარენკოს სახლი
ისტორია
1914-1917 წლებში შენობაში განთავსებული იყო ქირურგიული ლაზარეთი № 4. 1992 წლიდან სახლს იცავს კანონი, როგორც კულტურულ მემკვიდრეობას.
აღწერა
ორსართულიანი ქვის სახლი აგებულია მაღალ ცოკოლზე ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მიაძაკის პრეფექტურა
ჰიგაშიმოროკატას რაიონი
კუნიტომი
ჰიგაშიუსუკის რაიონი
კადოგავა
მისატო
მოროცუკამარჯვნივ|მინი| მდინარე იოდო მიაძაკში|260x260პქშიიბა
კიტამოროკატას რაიონი
მიმტა
კოიუს რაიონი
კაავამინამი
კიჯო
ნიშიმერა
შინტომი
ტაკანაბე
ცუნო
ნიშიმოროკას რაიონი
თაკაჰარუ
ნიშიუსუკის რაიონი
მარჯვნივ|მინი| კონცხი ტოი|265x265პქ გოკასე
ჰინოკაგე
ტაკაჩიჰო
გაზეთი
ყოველდღიური გაზეთი მიაძაკი;
საღამოს ყოველდღიური გაზეთი;
გაზეთები: იომური შიმბუნი, ასაჰი შიმბუნი, მაინჩი შიმბუნი, ნიში ნიჰონ შიმბუნი და მინამი ნოჰონ შომბუნი. (ამ გაზეთებს თავიანთი ფილიალები აქვთ მიაძაკის პრეფექტურაში.
მიაძაკი ნიჩი-ნიჩნ შიმბუნი არის ადგილობრივი გაზეთი, რომელიც მოიცავს მიაძაკის პრეფექტურის მთელ ტერიტორიას.
ტელევიზია
არსებობს სხვა პრეფექტურები (ფუკუის პრეფექტურა და იამანაშის პრეფექტურა), სადაც მხოლოდ ორი კომერციული მაუწყებელია, მაგრამ ეს პრეფექტურები არის ის ადგილები, სადაც შესაძლებელია მეზობელი პრეფექტურების მაუწყებლის ყურება, რადგან აქ საკაბელო ტელევიზიით სარგებლობენ. მეორეს მხრივ, ამ პრეფექტურაში საკაბელო ტელევიზიის შეღწევადობა დაბალია კერძო მაუწყებლებისთვის.
1990 წელს მესამე კერძო სამაუწყებლო სადგურს მიენიჭა ლიცენზია მაუწყებლობისთვის. მათ შორის, NTV– ს ჰქონდა გეგმა ოკინავასთან სამაუწყებლო სადგურის შექმნის შესახებ, მაგრამ საჭირო იყო დიდი ინვესტიცია სატელიტური კავშირისათვის. ეს გეგმა არ განხორციელდა თანხების სიმცირის გამო.
რადიო
NHK მიაძაკის სამაუწყებლო სადგური (AM / FM)
მიაძაკის მაუწყებლობა (MRT რადიო) (JRN / NRN სერია)
FM მიაძაკი (JOY FM) (JFN– ის შვილობილი კომპანია, TV მიაძაკის– ის შვილობილი კომპანია)
FM ბეოკა (საზოგადოებრივი მაუწყებლობა) - ნობეოკაში
FM ჰიუგა (საზოგადოებრივი მაუწყებლობა) - ქალაქ ჰიუგაში / მცირე ქალაქ კადოკავაში.
ქალაქ მიაძაკიში არსებობდა საზოგადოების FM სადგური, მიაძაკი სიტი FM (ქალაქი FM77), რომელიც 2005 წლის 31 ოქტომბერს დაიხურა.
იაპონიის რკინიგზის კიუსიუს ხაზი
ნიპპოს მთავარი ხაზი;მარჯვნივ|მინი| მიაძაკის აეროპორტი|337x337პქ
მიაძაკის კუკო ხაზი;
ნიჩინანის ხაზი;
კიტტოს ხაზი;
ჰიტაცუს ხაზი
ავტობუსი
მიაძაკი კოცუ
აეროპორტი
მიაძაკის აეროპორტი
ვიდეო მასალა
მოგზაურობასთან და ტურიზმთან დაკავშირებული შემდეგი ვიდეო გადაღებულია და მოწოდებულია ვიდეო მხატვრის ეგავაემონის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
კამილა ვალიეხო
კამილა ანტონია ამარანტა ვალიეხო დაულინგი (Camila Antonia Amaranta Vallejo Dowling, დ. 28 აპრილი, 1988, სანტიაგო) — ჩილელი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეში სტუდენტური და კომუნისტური მოძრაობების აქტივისტი. დაასრულა ჩილეს უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტი (დიპლომი მიიღო 2013 წელს).
2010 წლის ნოემბრიდან 2011 წლის ნოემბრამდე ჩილეს უნივერსიტეტის სტუდენტური ფედერაციის პრეზიდენტია. მეორე ჩილელი ქალი, რომელიც ხელმძღვანელობდა სტუდენტურ ფედერაციას. პირველი იყო ასევე კომუნისტი მარისოლ პრადო (1997-1998 წწ.). ჯამში სტუდენტური ფედერაციის 105-წლიანი არსებობის პერიოდში სულ ორი ქალი იყო ხელმძღვანელი. არის ჩილეს კომუნისტური პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ჩილეს ახალგაზრდობის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 2011-2013 წლების ჩილელი სტუდენტების პროტესტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 2013 წლიდან ჩილეს პარლამენტის წევრი.
ბიოგრაფია
კამილა ვალიეხო დაიბადა 1988 წლის 28 აპრილს ჩილეს დედაქალაქ სანტიაგოში. იგი არის რეინალდო ვალიეხოსა და ირლანდიური წარმოშობის მარიელ დაულინგის შვილი. მშობლები სალვადოირ ალიენდესა და ჩილეს 1973 წლის სამხედრო გადატრიალების დროს იყვნენ კომუნისტური პარტიის წევრები. ბავშვობა გაატარა ლა-ფლორიდისა და მაკულის კომუნებში. საშუალო განათლება მიიღო ლა-ფლორიდის კერძო სკოლა Colegio Raimapu-ში. 2006 წელს სწავლა დაიწყო ჩილეს უნივერსიტეტის არქიტექტურისა და ქალაქთმშენებლობის ფაკულტეტის გეოგრაფიის სპეციალობაზე. სწავლის მთელი კურსი წარმატებით დაასრულა 2013 წელს.
უნივერსიტეტში სწავლის დროს მონაწილეობდა მემარცხენე პოლიტიკოსთა გამოსვლებში და 2007 წელს გახდა ჩილეს კომუნისტური პარტიის წევრი. 2008 წელს გახდა ჩილეს უნივერსიტეტის სტუდენტური ფედერაციის წევრი, რომლის პრეზიდენტადაც აირჩიეს 2010 წელს (მიიღო 2 918 ხმა, ანუ საერთო ხმების 35,16 %). მომდევნო არჩევნებში 2011 წელს მიიღო 3 864 ხმა (29,1 %), მაგრამ მისმა მოწიინააღმდეგემ „ავტონომიური მემარცხენეებიდან“ გაბრიელ ბორიჩმა სულ 190 ხმით აჯობა (30,5 %) და გახდა სტუდენტური ფედერაციის პრეზიდენტი, კამილა ვალიეხომ კი დაიკავა ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა.
კამილა ვალიეხო ხორხე ჯექსონთან (ჩილეს კათოლიკური უნივერსიტეტი) და კამილო ბალერსტეროსთან (სანტიაგოს უნივერსიტეტი) ერთად იყო 2011 წელს დაწყებული სტუდენტური პროტესტის ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი და ლიდერი ჩილეში.პროტესტები მიმართული იყო სებასტიან პინიერას მთავრობის ნეოლიბერალისტური ინიციატივის წინააღმდეგ, რომელიც ითვალისწინებდა განათლების კომერციალიზაციას.
სტუდენტების აგორებულ მოძრაობას საზოგადოების დიდმა ნაწილმა გამოუცხადა სოლიდარობა: ჩილელი სტუდენტების პროტესტს თან ახლდა ჩილეს პროფკავშირების მიერ გამოცხადებული 48-საათიანი საყოველთაო გაფიცვა. 2011 წლის 21 აგვისტოს კამილა ვალიეხო ხელმძღვანელობდა მანიფესტაციას, რომლის მონაწილეები მოითხოვდნენ საყოველთაო უფასო განათლებას. მანიფესტაციაში მონაწილეობა მიიღო მილიონმა ადამიანმა.
აღიარება
ქარიზმატულმა გოგონამ მიიღო საერთოეროვნული და საერთაშორისო აღიარება. მას ახასიათებდნენ როგორც XXI საუკუნის ჩილეს კომუნისტური მოძრაობის უმთავრეს ფიგურას და სიმბოლურად ჩილეს კომპარტიის გენერალურ მდივანს გლადის მარინს ადარებდნენ. ასევე ადარებდნენ სუბკომანდატე მარკოსს მექსიკელ მემარცხენე რადიკალს, უწოდებდნენ ასევე „წითელ კამილას“ და ასევე „ახალ ულრიკა მაინჰოფს“. ბოლივიის ვიცე-პრეზიდენტმა ალვარო გარსია ლინერამ აღიარა ვალიეხოს სიყვარული და ბოლივიის ხალხის სახელით გამოხატა მისი სრული მხარდაჭერა.
ამავდროულად ჩილეს ხელისუფლება ანტიპიარს უკეთებდა სტუდენტური მოძრაობის ლიდერს: კულტურის სამინისტროს მაღალჩინოსანმა ტატიანა ვიკუნიამ განაცხადა, რომ „ვალიეხოს მკვლელობა დაასრულებდა შემაწუხებელ მანიფესტაცებს“. კამილა ვალიეხოს სიცოცხლისთვის მუქარის საფრთხის გამო, ჩილეს უზენაესმა სასამართლომ 2011 წლის აგვისტოში მიიღო გადაწყვეტილება, რომ იგი პოლიციის დაცვის ქვეშ ყოფილიყო.
2011 წლის დეკემბერში The Guardian-ის მკითხველებმა ონლაინ-გამოკითხვის დროს წლის ადამიანად აღიარეს. 2012 წლის დასაწყისში ნოერვეგიაში Amnesty International-ის სტუდენტურმა მხარემ მას მიანიჭა „2011 წლის ადამიანის უფლებების დამცველი მსოფლიო სტუდენტების ლიდერის“ წოდება.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
2011 წელს აირჩიეს ჩილეს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში. ამავე წელს გაემგზავრა პარიზში იუნესკოში, სადაც შეხვდა სტეფან ფრედერიკ ესელსა და ედგარ მორენს. 2012 წლის იანვარში გამოვიდა მისი წიგნი „ჩვენ შეგვიძლია შევცვალოთ მსოფლიო“.
2012 წელს კომუნისტური პარტიის რიგებიდან ჩილეს საპარლამენტო არჩევნებში კანდიდატია. პარტიის გადაწყვეტილებით ვალიეხომ მხარი დაუჭირა სოციალისტ მიშელ ბაჩელეტს, რომელიც კამილას შეხვდა 2013 წელს საპრეზიდენტო არჩევნების პერიოდში. 2013 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგების მიხედვით გახდა ჩილეს დეპუტატთა პალატის წევრი. ლა-ფლორიდის ოლქში მიიღო ხმების 43 % — რაც აღმოჩნდა ქვეყანაში ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელი. მასტან ერთად პარლამენტის წევრად აირჩიეს სტუდენტური პროტესტების რამდენიმე აქტივისტი, მათ შორის მისი თანამოაზრე და ჩილეს კომკავშირის ხელმძღვანელკი კაროლ კარიოლა. 120 დეპუტატს შორის იყო ყველაზე ახალგაზრდა. დეპუტატის თანამდებობა მიიღო 2014 წლის 11 მარტს, შედის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების საპარლამენტო კომიტეტში. პარლამენტში ხელახლა აირჩიეს 2017 წელს, მაგრამ ახლა უკვე სხვა ოლქიდან. მიიღო 47 700 ხმა (13,7 %).
ოჯახი
2011 წლის სექტემბერში ცოლად გაჰყვა ხულიო სარმიენტოს, წარმოშობით კუბელ ექიმს, რომელიც ასევე სტუდენტური პროტესტების ერთ-ერთი ყოფილი ლიდერი და ჩილეს კომპარტიის ახალგაზრდული მოძრაობის წევრი იყო. 2013 წლის 6 ოქტომბერს შეეძინათ გოგონა.
ალექსი პროხოროვი
ალექსი ნიკოლოზის ძე პროხოროვი (დ. 19 იანვარი, 1923, სოფ. როჟდესტვენსკოე, ახლანდ. ვორონეჟის ოლქი — გ. 27 მაისი, 2002, მოსკოვი, რუსეთი) — ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (19 აპრილი, 1945 და 29 ივნისი, 1945), პოლკოვნიკი (1957). სკკპ წევრი 1943 წლიდან. საბჭოთა არმიაში ოყო 1940 წლიდან. დაამთავრა ბალაშოვის სამხედრო საავიაციო სკოლა (1942) და სამხედრო-საავიაციო აკადემია (ახლა ი. გაგარინის სახელობისა) (1950). დიდი სამამულო ომის (1941–1945) დროს იბრძოდა ჯერ ლენინგრადის, შემდეგ კი ბელარუსის მე-3 ფრონტებზე (1943–1945). იყო მფრინავი, რგოლის მეთაური, ესკადრილიის მეთაური (მე-15 გვარდიის მოიერიშე საავიაციო პოლში). მოახდინა 238 საბრძოლო გადაფრენა. ომის შემდეგ პასუხსაგებ თანამდებობაზე იყო სამხედრო-საჰაერო ძალებში. 1967 წლიდან ეწეოდა პედაგოგურ მოღვაწეობას. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 7 სხვა ორდენით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია ოთხ ნაწილად. პირველი პერიოდი მთავრდება ქვეყანაში ევროპელების მოსვლით (1491 წ.), პორტუგალიელების ექსპანსია სანაპიროზე (1491-1876 წწ.), ბელგიის აქტიური კოლონიაციის პერიოდი (1876-1960 წწ.) და კონგოს სახელმწიფოს ფორმირების პერიოდი (1960 წლიდან).
კოლონიამდელი პერიოდი
მინი|right|250პქ|კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და ანგოლის ტერიტორიებზე სახელმწიფო წარმონაქმნების ევროპული რუკა თანამედროვე კონგოს ტერიტორიაზე, კასაის, კონგოს (ლუალაბა) და ლუაპულის მდინარეების ზედა დინებაში აღმოჩენილია ქვედა პალეოლითის ხანის ქვის იარაღები. ტროპიკული ტყეებისათვის დამახასიათებელი იყო სანგოური კულტურა; ნეოლითის ხანის კულტურის ტუმბის ტიპის სხვადასხვა ვარიანტები, რომელთა სახელწოდებები აღნიშნავენ აღმოჩენის ადგილს — კალინა (ძვ. წ. XXV ათასწლეული), ჯოკო (ძვ. წ.  X ათასწლეული), ლუპემბე (ძვ. წ. VII ათასწლეული), ჩიტოლე (ძვ. წ.  VI ათასწლეული). კონგოს უძველესი მოსახლენი იყვნენ პიგმეები.
ძვ. წ. დაახლოებით II ათასწლეულში ჩრდილოეთიდან დაიწყო ბანტუს ხალხის მიგრაცია. მათ ამ რეგიონში მოიტანეს ცივილიზაციის ჩანასახი, მეტალურგიის ჩათვლით. ბანტუს ტომის ხალხმა შექმნა პირველი პროტოსახელმწიფოებრივი გაერთიანებები: მდინარე კონგოს (ზაირი) ქვედა დინებაში — კონგოს სამეფო, კაკონგო, მატამბა, ნდონგო; კონგოს ცენტრში — ბაკუბას (ანუ ბუშონგის) სახელმწიფო, ბატეკე (ანუ ტიო), ბოლია; კასაის, ლულუას და ლომამის მდინარეების ზედა დინებაში — სახელმწიფოები ლუბა, კუბა და ლუნდა.
მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი იყო დაახლოებით XIV საუკუნეში დაარსებული კონგოს სახელმწიფო, რომელიც მოიცავდა ანგოლის ჩრდილოეთსაც. ამ სახელმწიფოს მმართველები ატარებდნენ მანი-კონგის ტიტულს, ხოლო დედაქალაქი იყო მბანზა-კონგო (სან-სალვადორი). სახელმწიფოს ძირითადი შემოსავალი იყო ევროპულ ქვეყნებთან მონებით ვაჭრობა, განსაკუთრებით პორტუგალიასთან. კონგოელ მონებს იყენებდნენ ამერიკის კონტინენტზე პლანტაციებში სამუშაოდ.
კონგოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური ურთიერთობები ჩაისახა უძველესი დროიდან. ღირებულების ეკვივალენტის სახით ადგილობრივი ტომები იყენებდნენ სპილენძის მონეტებს — კატანგის ჯვარს წონით 0,5—0,7 კილოგრამი.
კოლონიზაციის პერიოდი
პირველი ქრისტიანები (პორტუგალიელები) კონგოს ტერიტორიაზე გამოჩნდნენ 1491 წელს. პორტუგალიელების ექსპანსიამ გამოიწვია აჯანყება მბულა მატადის მეთაურობით (XVI საუკუნის 70—80-იანი წლები), რომელმაც აიძულა პორტუგალიის კოლონიალური იმპერია შეეზღუდა საკუთარი ყოფნა რეგიონში.
1703-1709 წლებში შეიქმნა ანტიევროპული მოძრაობა, რომელმაც სახელად მიიღო ანტონიანური ერესი. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის თანამედროვე კონგოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ბევრი პატარა სამთავრო, რომლებმაც შეინარჩუნეს საკუთარი დამოუკიდებლობა XIX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედამდე.
1865 წელს რუანდის ტერიტორიიდან კივუს რეგიონის მიწებზე დაიწყო შეღწევა ტუტსის ტომის ხალხმა. 1876 წელს ბელგიის მეფე ლეოპოლდ II-მ საკუთარი თავჯდომარეობით ორგანიზება გაუკეთა ე. წ. საერთაშორისო ასოციაციას ცენტრალური აფრიკის ცივილიზაციის კვლევისათვის. მას ამოფარებული მეფის ემისარები (მოგზაურები, ოფიცრები, მისიონერები) ადგილობრივი ტომების ბელადებს თავს ახვევდნენ კაბალურ ხელშეკრულებებს. ლეოპოლდ II-მ გამოიყენა ურთიერთწინააღმდეგობები დიდ ბრიტანეთს, საფრანგეთს, გერმანიასა და აშშ-ს შორის და კონტროლი დაამყარა უზარმაზარ ტერიტორიაზე.
კონგოს თავისუფალი სახელმწიფო
XIX საუკუნის შუა პერიოდამდე კონგო რჩებოდა დამოუკიდებელი აფრიკის გულად, რადგანაც ევროპელი კოლონიზატორები ვერ შედიოდნენ აფრიკის ასეთ ძნელად მისაღწევი სიღრმის ჯუნგლებში. აბორიგენების მკვეთრ წინააღმდეგობასთან ერთად, ევროპელების წინსვლას ცენტრალური აფრიკის სიღრმეში აფერხებდა მალარიული ტბები და აფრიკული ტრიპანოსომოზი. მხოლოდ ქინინის სამკურნალო თვისებების აღმოჩენამ ხელი შეუწყო ეკვატორული აფრიკის შიდა რეგიონების შესწავლის და კოლონიზაციის გააქტიურებას.
დასავლეთის სახელმწიფოები თავიდან ყურადღებას არ აქცევდნენ ამ რეგიონს ეკონომიკური შემოსავლის უპერსპექტივობის გამო. მაგრამ აფრიკის კოლონიალური დაყოფის პერიოდში (XIX საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედი) კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორია გახდა კოლონიალური სახელმწიფოების წინააღმდეგობის ობიექტი.
1877 წელს ჰენრი მორტონ სტენლიმ ყურადღება მიაქცია კონგოს რეგიონს და ის იქ გააგზავნა ლეოპოლდ II-ს მიერ დაფინანსებულმა ასოციაციამ. ბერლინის კონფერენციამ 1884—1885 წლებში აღიარა ლეოპოლდ II დაპყრობილი ტერიტორიის სუვერენად, რომელსაც ეწოდა კონგოს თავისუფალი სახელმწიფო. ადგილობრივი მოსახლეობის დამორჩილება ხორციელდებოდა ათი წლის განმავლობაში, რომელსაც თან მოჰყვა სისხლიანი დაპირისპირებები.
კონგოს მრავალმილიონიან მოსახლეობაზე კონტროლის დასამყარებლად, გამოიყენებოდა «საზოგადოებრივი ძალები» (Force Publique) — ადგილობრივი მეომარი ტომებისგან ჩამოყალიბებული კერძო არმია, რომელსაც ევროპელი ოფიცრები მეთაურობდნენ.
ქვეყანაში მეფობდა მოსახლეობის შეიარაღებული დატერორების, ექსპლოატაციისათვის ყველაზე უფრო მისაღწევი ბუნებრივი სიმდიდრეების აქტიური ძარცვის რეჟიმი. სპილოს ძვლის, კაუჩუკის, საკვების მიწოდების შეუსრულებლობისთვის, სამუშაოზე უარის გამოხატვისათვის ხელისუფლება სიკვდილით სჯიდა ადგილობრივ მოსახლეობას, წვავდა სოფლებს, აჩანაგებდა მთელ რაიონებს. კაუჩუკის პლანტაციებში სამუშაო პირობები იყო საკმაოდ მძიმე: ასობით ათასი ადამიანი იხოცებოდა შიმშილისგან და ეპიდემიისგან. ადგილობრივი მოსახლეობის სამუშაოზე იძულებით მისაყვანად, კოლონიის ხელისუფლებს მძევლად აჰყავდათ ქალები და მათ ამყოფებდნენ ციხეებში კაუჩუკის კრეფის მთელი სეზონის განმავლობაში. ეკონომიკური თვალსაზრისით ხელისუფლებამ შეძლო მნიშვნელოვნად გაეზარდა კაუჩუკის წარმოება. ბელგიური წყაროების მიხედვით, 1887 წელს კაუჩუკის წარმოების მოცულობა კონგოში შეადგენდა დაახლოებით 30 ტონას, 10 წლის შემდეგ, 1897 წლისთვის ის გაიზარდა 40-ჯერ (დაახლოებით 1300 ტონა), ხოლო 1903 წელს უკვე შეადგენდა დაახლოებით 5900 ტონას.
ზოგიერთი პლანტატორი უკრძალავდა თავის მომუშავე-აფრიკელებს გამოეხატათ არა მარტო საკუთარი სარწმუნოების ნიშნები, არამედ ქრისტიანობისაც. ერთ-ერთი პირველი ადგილობრივი ქრისტიანი, რომელიც დაისაჯა რელიგიური მრწამსისათვის, გახდა ახალგაზრდა აფრიკელი ისიდორ ბაკანჟა, რომელიც რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ შერაცხა ნეტარად. thumb|right|250პქ|1914 წლის რუკა, კონგოს ბელგიის ხელისუფლებისათვის გადაცემის შემდეგ მკაცრმა ექსპლოატაციის სისტემამ მოიტანა კონგოს მოსახლეობის რაოდენობის შემცირება 30 მილიონიდან (1884 წელი) 15 მილიონამდე (1915 წელი). სულ მცირე დარღვევისათვის მომუშავეებს ასახიჩრებდნენ და კლავდნენ. «საზოგადოებრივი ძალების» მეომრებს სადამსჯელო ოპერაციების დროს იარაღის პატრონების «მიზნობრივი» ხარჯვის დასამტკიცებლად ევალებოდათ წარმოედგინათ მოკლულებისათვის მოჭრილი ხელი. კონგოს ექსპლოატაციისგან მიღებული შემოსავალი მეფემ გაუგზავნა საკუთარ საყვარელს ბლანშ დელაკრუას, რომელსაც ჟურნალისტებმა შეარქვეს «კონგოს დედოფალი» (la reine du Congo). ბელგიის ხელისუფლება ზოგიერთ შემთხვევაში ხელს უწყობდა პრესაში გავრცელებული კონგოელი ხალხის მიმართ უმოწყალო დამოკიდებულება აეხსნა იმით, რომ ეს ვითომდა იყო იძულებითი ღონისძიება თვითონ კონგოელების არასტუმართმოყვარე ხასიათის წინააღმდეგ, რადგანაც მდინარე კონგოს აუზის რეგიონში ცხოვრობდნენ ტომები, რომლებიც კანიბალიზმით იყვნენ დაკავებულები.
სიკვდილის წინ, 1908 წლის 15 ნოემბერს, ბელგიის მეფემ მიჰყიდა თავისი აფრიკული სამფლობელოები ბელგიის სახელმწიფოს, რასაც მოჰყვა ბელგიის კონგოს (Congo belge, Belgisch-Kongo) კოლონიის წარმოქმნა.
ბელგიის კონგო
1908 წლის ოქტომბერში ბელგიის ფედერალურმა პარლამენტმა მიიღო «კანონი ბელგიის კონგოს მართვის შესახებ» (ეგრეთ წოდებული კოლონიალური ქარტია). ამ კანონის თანახმად საკანონმდებლო ხელისუფლებას ბელგიის კონგოში ახორციელებდნენ ბელგიის მონარქი და ბელგიის ფედერალური პარლამენტი, ასევე გენერალ-გუბერნატორი, რომელსაც იმავდროულად გადაეცა აღმასრულებელი ხელისუფლების მთლიანი ძალაუფლება. კოლონიალურ ადმინისტრაციის მოღვაწეობაზე ზედამხედველობას ახორციელებდა სპეციალურად დანიშნული კაბინეტის წევრი — ბელგიის კონგოს საქმეთა მინისტრი. კოლონიის დედაქალაქები იყვნენ ქალაქი ბომა (1926 წლამდე) და მოგვიანებით ლეოპოლდვილი; სხვა მსხვილი ცენტრები იყვნენ — სტენლივილი და ელიზაბეტვილი.
1914 წელს კოლონია დაიყო 4 ვიცე-საგუბერნატოროდ, ხოლო 1933 წელს — 6 პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფოდა დისტრიქტებად, ტერიტორიებად და შეფერიებად (ეთნიკურად ერთეროვანი მოსახლეობით) ან სექტორებად (შერეული მოსახლეობით). გენერალ-გუბერნატორთან და პროვინციების გუბერნატორებთან არსებობდა მათ მიერ ჩამოყალიბებული საკონსულტაციო საბჭოები.
ძირითადი ეკონომიკური მოღვაწეობა თავმოყრილი იყო კატანგის პროვინციაში. შემოსავლების მთავარი წყარო იყო სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება. ბელგიის ნაცისტური ოკუპაციის წლებში, კონგო იმყოფებოდა «თავისუფალი ბელგიის ძალების» კონტროლის ქვეშ. კოლონიის სამთო მადანის პროდუქცია გადიოდა დიდ ბრიტანეთში და აშშ-ში. კერძოდ, კატანგაში იქნა მიღებული ურანი ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვისათვის.
1921 წელს ბაპტისტმა მოძღვარმა სიმონ კიმბანგუმ დააარსა ეროვნულ-გამანთავისუფლებელი მოძრაობა კიმბანგიზმი, რომლის ლოზუნგია «კონგო— კონგოელებს». თავიდან ეს იყო საიდუმლო საზოგადოებები, ომის შემდეგ მათ მაგივრად მოვიდნენ კულტურულ-საგანმანათლო თანასაზოგადოებები, პროფკავშირული ორგანიზაციები და პოლიტიკური პარტიები.
ბელგიის კონგოში აფრიკული ეროვნული მოძრაობები ვითარდებოდნენ 1950-იანი წლებიდან, პირველ რიგში «évolués»-ს შორის. მოძრაობა დაიშალა რამდენიმე პარტიებად და ჯგუფებად, რომლებიც დაყოფილები იყვნენ ეთნიკური და გეოგრაფიული ნიშნებით და ხშირად ეწინააღმდეგებოდნენ ერთმანეთს. მსხვილი ეროვნული მოძრაობა — კონგოს ეროვნული მოძრაობა (კემ) — იყო ერთიანი ორგანიზაცია, მიმართული ქვეყნის დამოუკიდებლობის თანდათანობით მიღწევაზე. მოძრაობის დამფუძნებლებს შორის იყვნენ პატრის ლუმუმბა, სირილ ადულა და ჟოზეფ ილეო, მაგრამ სხვა პოლიტიკოსები ბრალს დებდნენ პარტიას ზედმეტ ზომიერებაში. ლუმუმბა გახდა წამყვანი ფიგურა კონგოს ეროვნულ მოძრაობაში და 1959 წლის ბოლოსათვის ითვლიდა 58 000 წევრს. thumb|upright|left|აბაკოს ლიდერი [[ჟოზეფ კასავუბუ, რომელიც მოგვიანებით კონგოს პირველი პრეზიდენტი გახდა]] კონგოს ეროვნული მოძრაობის ძირითადი კონკურენტი იყო აბაკო (Alliance des Bakongo) ჟოზეფ კასავუბუს მეთაურობით, რომელსაც ეკავა უფრო რადიკალური პოზიცია, მოუწოდებდა დაუყოვნებელი დამოუკიდებლობისკენ და რეგიონალური იდენტიფიცირებისკენ. აბაკოს იდეოლოგია ამტკიცებდა, რომ დამოუკიდებელი კონგო უნდა ყოფილიყო კონგოს ხალხის სახელმწიფო. მნიშვნელობით მესამე პარტია იყო კონაკატი (Confédération des Associations Tribales du Katanga), მუაზ ჩომბეს ხელმძღვანელობით. კონაკატი მოუწოდებდა ფედერალიზმისაკენ და წარმოადგენდა პირველ რიგში სამხრეთ კატანგის პროვინციას. უფრო მცირერიცხოვანი პარტიებიდან შეიძლება აღინიშნოს აფრიკული სოლიდარობის რადიკალური პარტია და «ბაიანზის ალიანსი».
მიუხედავად იმისა, რომ კონგოს ეროვნული მოძრაობა (კემ) იყო ყველაზე დიდი აფრიკულ ეროვნულ პარტიებს შორის, მის შიგნით არსებობდა ბევრი ფრაქცია, რომლებსაც ჰქონდათ სხვადასხვა პოზიციები მთელ რიგ საკუთხებზე. განსაკუთრებით პოლარიზებული იყო ზომიერი «évolués»-ის და პარტიის უფრო რადიკალური უმრავლესობის პოზიციები. რადიკალური ფრაქცია ილეოს და ალბერ კალონჟის მეთაურობით გამოეყო კონგოს ეროვნულ მოძრაობას 1959 წლის ივლისში, მაგრამ მას არ გამოუწვევია პარტიის რიგების მასიური დატოვება მისი წევრების მხრიდან. კალონჟის ფრაქციამ მიიღო არაოფიციალური დასახელება კემ-კ (კემ-კალონჟი), ხოლო უმრავლესობამ ლუმუმბას მეთაურობით — კემ-ლ (კემ-ლუმუმბა). ლუმუმბას მხარდამჭერთა ცენტრი გახდა ქალაქი სტენლივილი ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ხოლო კალონჟის მხარდამჭერები ძირითადად დაბანაკებულები იყვნენ ქვეყნის სამხრეთში მდებარე ქალაქ ელიზაბეტვილში.
ამ მოვლენებმა გამოიწვია ქვეყნის თეთრკანიანი საზოგადოების რადიკალიზაციაც. ზოგიერთი თეთრკანიანი გეგმავდა მოეხდინა სახელმწიფო გადატრიალება, თუ ხელისუფლებაში მოვიდოდა შავკანიანთა მთავრობა. ანარქიის პირობებში თეთრკანიანმა მოსახლეობამ დაიწყო მილიციელთა რაზმების შექმნა, ცნობილი როგორც Corps de Voluntaires Européens — «ევროპული ნებაყოფლობითი კორპუსი». ამ ბოევიკებმა დაიწყეს შავკანიან მოსახლეობაზე თავდასხმები.
დამოუკიდებლობა
კონგოს რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადება და კოლონიალური ბატონობის დასასრული, როგორც იგეგმებოდა, განხორციელდა 1960 წლის 30 ივნისს. ქალაქ ლეოპოლდვილის ერთა სასახლეში გამართულ ცერემონიაზე სიტყვით გამოვიდა ბელგიის მეფე ბოდუენი, რომელზეც კონგოში კოლონიალური მმართველობის დასასრული მან გამოაცხადა, როგორც ლეოპოლდ II-ის მიერ დაწყებული ბელგიის «ცივილიზატორული მისიის» კულმინაცია. მეფის გამოსვლის შემდეგ მოულოდნელად სიტყვით გამოვიდა ლუმუმბა, რომელშიც მკვეთრად გააკრიტიკა კოლონიალიზმი და დამოუკიდებლობა აღწერა, როგორც ეროვნული მოძრაობის დიდი წარმატება. თვით ზოგიერთმა კონგოელმა პოლიტიკოსმაც კი ეს გამოსვლა აღიქვა, როგორც ზედმეტად პროვოკაციული. მიუხედავად ამისა, დამოუკიდებლობა მთელ კონგოში ფართედ აღინიშნა.
პოლიტიკურად ახალი სახელმწიფო გახდა ნახევრად-საპრეზიდენტო რესპუბლიკა, რომელშიც აღმასრულებელი ხელისუფლება გაყოფილი იქნა პრეზიდენტსა და პრემიერ-მინისტრს შორის. კასავუბუ გამოცხადდა პრეზიდენტად, ხოლო ლუმუმბა — პრემიერ-მინისტრად. მიუხედავად კონაკატის და სხვა პარტიების წინააღმდეგობისა, კონგოს კონსტიტუცია აცხადებდა ცენტრალიზმს — ხელისუფლების კონცენტრაციას ლეოპოლდვილის ცენტრალური მთავრობის ხელში, მნიშვნელოვანი ძალაუფლების პროვინციალურ დონეზე გადაცემის გარეშე.
კრიზისი კონგოში
მიუხედავად დამოუკიდებლობის გამოცხადებისა, ბელგიის ხელისუფლება იმედოვნებდა, რომ თეთკანიანები შეძლებდნენ შეენარჩუნებინათ საკუთარი პოზიციები განუსაზღვრელი ვადით. კონგოს რესპუბლიკა მაინც დამოკიდებული იყო ისეთ კოლონიალურ ინსტიტუტებზე, როგორიცაა Force Publique (ჟანდარმერია), სადავ თეთრკანიანებმა შეინარჩუნეს სამეთაურო თანამდებობები. ბევრი კონგოელი ვარაუდობდა, რომ დამოუკიდებლობა მოიტანდა უეცარ სოციალურ ცვლილებებს, შედეგად თეთრკანიანთა პოზიციების შენარჩუნება მათ დიდ უკმაყოფილებას იწვევდა.
«Force Publique»-ის ბელგიელმა მეთაურმა — გენერალ-ლეიტენანტმა ემილ იანსენსმა უარი განაცხადა კონგოს დამოუკიდებლობა განეხილა, როგორც ჟანდარმერიის მუშაობაში ცვლილებების შეტანის საფუძველი. 5 ივლისს «Force Publique»-ის რამდენიმე ასეული აუმხედრდა საკუთარ თეთრკანიან ოფიცრებს კემპ-ჰარდიში ქალაქ ტისვილთან ახლოს. მეორე დღეს ამბოხი გავრცელდა ლეოპოლდვილში, ხოლო მოგვიანებით — მთელი ქვეყნის გარნიზონებში.
იმის მაგივრად, რომ ბელგიის ჯარი გამოეყვანათ აჯანყების ჩასაქრობად, როგორც ამას იანსენსი მოუწოდებდა, ლუმუმბამ იგი გადააყენა და «Force Publique» გადააკეთა კონგოს ეროვნულ არმიად (კეა). ყველა შავკანიან ჯარისკაცს მოუმატეს სულ ცოტა ერთი თანრიგი. სეჟანტ-მაიორი ვიქტორ ლუნდულა დაინიშნა კონგოს ეროვნული არმიის მეთაურად და წოდებით გახდა გენერალ-მაიორი. იმავდროულად მობუტუ სესე სეკო, სეჟანტ-მაიორი და ლუმუმბას უახლოესი თანაშემწე, გახდა ლუნდულას მოადგილე — შტაბის უფროსი. ხელისუფლებამ სცადა შეეჩერებინა ამბოხი, ლუმუმბა და კასავუბუ პირადად გამოვიდნენ ლეოპოლდვილში და ტისვილში, რათა დაერწმუნებინათ ამბოხებულები დაეყარათ, მაგრამ ქვეყნის დიდ ნაწილში ამბოხი ძლიერდებოდა. თეთრკანიანი ოფიცრები და სამოქალაქო პირები ხდებოდნენ თავდასხმისა და ძარცვის მსხვერპლი, ხოლო თეთრკანიანი ქალები — ძალადობის მსხვერპლი. ბელგიის ხელისუფლება შეშფოთდა სიტუაციით, განსაკუთრებით როდესაც თეთრკანიანმა დევნილებმა დაიწყეს იქ ჩასვლა.
9 ივლისს ბელგიამ კონგოს ხელისუფლების ნებართვის გარეშე გადასხა საკუთარი დესანტი კაბალოში და სხვა პროვინციებში თეთრკანიანი სამოქალაქო პირების დასაცავად. ბელგიის ინტერვენციამ ორად გაჰყო ლუმუმბას და კასავუბუს შეხედულებები. კასავუბუმ გაიზიარა ბელგიელთა ინტერვენცია, ხოლო ლუმუმბამ მოუწოდა ყველა კონგოელს დაეცვათ რესპუბლიკა მათგან, ვინც მას საფრთხეს უქმნიდა. ლუმუმბას თხოვნით თეთრკანიანი სამოქალაქო პირები 11 ივლისს ევაკუირებულები იქნენ საპორტო ქალაქ მატადიდან ბელგიის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მიერ. მაგრამ შემდგომში ბელგიურმა გემებმა ცეცხლი დაუშინეს ქალაქს. დაიღუპა სულ ცოტა 19 მშვიდობიანი მაცხოვრებელი. ასეთმა მოქმედებებმა კიდევ უფრო გაამძაფრა სიტუაცია, რასაც მოჰყვა თეთრკანიან მოსახლეობაზე თავდასხმები მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ბელგიის არმია შევიდა რამდენიმე დიდ ქალაქში, მათ შორის ლეოპოლდვილში, სადაც მოუხდათ კონგოს არმიასთან შეჯახება.
სეპარატიზმი კატანგაში და სამხრეთ კასაიში
1960 წლის 11 ივლისს კონაკატის პარტიის ლიდერმა მუაზ ჩომბემ გამოაცხადა კონგოს სამხრეთი პროვინციის — კატანგის დამოუკიდებელი სახელმწიფო — კატანგის სახელმწიფო — დედაქალაქით ელიზაბეტვილი, ხოლო საკუთარი თავი — მის პრეზიდენტად. მინერალებით მდიდარი კატანგა ტრადიციულად უფრო ახლო იყო მეზობელ ჩრდილოეთ როდეზიასთან, ვიდრე დანარჩენ კონგოსთან. კონაკატის პარტია ამტკიცებდა, რომ კატანგის მაცხოვრებლები ეთნიკური თვალსაზრისით განსხვავდება კონგოს ტომის ხალხისგან და სხვა კონგოელებისგან. კონგოს რესპუბლიკიდან გამოყოფა ნაწილობრივ მოტივირებული იყო კატანგელი სეპარატისტების სურვილით შეენარჩუნებინათ სპილენძის და სხვა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისაგან მიღებული შემოსავალი და არ გადაეცათ იგი ლეოპოლდვილში. თვითგამოცხადებული კატანგის შექმნის გამოცხადებისას, ჩომბემ განაცხადა: «ჩვენ გამოვეყავით ქაოსს».
კატანგის პროვინციაში არსებულმა მსხვილმა სამთომომპოვებელმა კომპანია «Union Minière du Haut Katanga»-მ (UMHK), თავდაპირველად მხარი დაუჭირა მის კონგოდან გამოყოფას, იმის შიშით, რომ კონგოს ცენტრალური ხელისუფლება მოახდენდა მრეწველობის ნაციონალიზაციას. UMHK-ს მნიშვნელოვანი წილი ეკუთვნოდა «Société Générale de Belgique»-ს, ცნობილ ჰოლდინგურ კომპანიას, რომლის ცენტრალური ოფისი მდებარეობდა ბრიუსელში და ჰქონდა მჭიდრო კავშირები ბელგიის ხელისუფლებასთან. კომპანია UMHK-ს ძალისხმევით ბელგიის მთავრობამ მხარი დაუჭირა კატანგის დამოუკიდებლობას, მოუწოდა სამხედროებს და სამოქალაქო მოსამსახურეებს დარჩენილიყვნენ თავიანთ პოსტებზე. ჩომბემ დაიწყო დაქირავებულთა რაზმების შექმნა, ძირითადად თეთრკანიანების სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკიდან და როდეზიიდან, რათა გაეზარდა კატანგის ჯარის რაოდენობა. ბელგიელების არაოფიციალური მხარდაჭერის დროსაც კი კატანგამ ვერ მიიღო ოფიციალური დიპლომატიური აღიარება ვერც ერთი ქვეყნიდან.
კატანგის გამოყოფიდან ერთ თვეზე ნაკლები ხნის შემდეგ, 8 აგვისტოს კატანგიდან ჩრდილოეთით მდებარე კასაის პროვინციის ნაწილმა გამოაცხადა ავტონომია ცენტრალური ხელისუფლებისგან და შექმნა სამხრეთი კასაი დედაქალაქით ბაკვანგა. სამხრეთ კასაი იყო გაცილებით პატარა, ვიდრე კატანგა, მაგრამ იძლეოდა ალმასების მოპოვების თითქმის მთლიან მოცულობას კონგოს მასშტაბებში. სამხრეთ კასაი ძირითადად დასახლებული იყო ლუბას ტომის ხალხით და მისმა პრეზიდენტმა ალბერ კალონჟიმ განაცხადა, რომ ლეოპოლდვილიდან გამოყოფა დაკავშირებულია ლუბას ტომის ხალხის ჩაგვრასთან კონგოს დანარჩენ ნაწილში. სამხრეთ კასაის მხარი დაუჭირა «Forminière»-ს მმართველობამ — მეორე ბელგიურმა სამთომომპოვებელმა კომპანიამ, რომელმაც მიიღო მთელი რიგი შეღავათები ახალი სახელმწიფოს ხელისუფლების მხრიდან ფინანსური დახმარების სანაცვლოდ.