cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თავისუფლების მოედანი (თბილისი)
ისტორია
თბილისის მთავარ მოედანს დაახლოებით ორი საუკუნის ისტორია აქვს. მოედანი არცთუ შორეულ წარსულში ქალაქის გალავნის გარეთ მოქცეულ უკაცრიელ ადგილს წარმოადგენდა. გალავნის კედელი დაახლოებით დღევანდელი მოედნის აღმოსავლეთ მხარის განაშენიანების ხაზს გასდევდა (ოდნავ სიღრმეში) და პუშკინის ქუჩის მოშენების სწვრივად ეშვებოდა. იმ ადგილზე კი, სადაც დღეს ლესელიძის ქ. ერწყმის მოედანს, ქალაქის ერთ–ერთი მთავარი კარიბჭე – „კოჯრის კარი “ იყო. აქედან ორი გზა იწყებოდა. ერთი ჩრდილოეთისკენ მიემართებოდა (ამჟამინდელ რუსთაველი გამზირის ხაზზე), მეორე კი კოჯრისკენ მიდიოდა დღევანდელი ლეონიძის ქუჩის გაყოლებით. მინდორს სოლოლაკის ხევი (გვიანდელი „ავანანთხევი“) კვეთდა. ხევს სოლოლაკის ქედის ფერდობიდან წამოსული ნიაღვარი ჩაუყვებოდა მტკვრისკენ. ეს მდინარე კავკასიის მეფისნაცვლის მიხეილ ვორონცოვის ბრძანებით 1840-იან წლებში აგურის კოლექტორით გადახურეს, გადახურული ადგილი მოასწორეს და მასზე, ვორონცოვისავე მითითებით, მთელს კავკასიაში პირველი ოპერა ააშენეს.
მარმარილოს სასახლე
მდებარეობა
შენობის ჩრდილოეთ ფასადი დგას სასახლის სანაპიროზე, მის უკან არის მდინარე ნევა, რომლის მეორე ნაპირზე არის პეტრე და პავლეს ციხე. იმავე კვარტლის აღმოსავლეთ ნახევარი უკავია ჩრდილო-დასავლეთის სახელმწიფო კორესპონდენციის ტექნიკურ უნივერსიტეტს, რომელიც მდებარეობს სასახლის სამსახურებრივ ფრთაში; მათ შორის 1994 წელს, პაოლო ტრუბეცკომ აღმართა იმპერატორ ალექსანდრე III- ის ძეგლი (ზამენსკაიას მოედანზე დემონტაჟის შემდეგ, ეს იყო რუსეთის მუზეუმის საწყობებში).
ჩრდილო-დასავლეთის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის უკან მდებარე შენობის აღმოსავლეთით - ა.ვ. სუვოროვის ძეგლი სუვოროვსკაიას მოედანზე მოქანდაკე მ.ი.კოზლოვსკის მიერ; ასევე არის სამების ხიდი. შენობის სამხრეთით არის პავლოვსკის სამაშველო პოლკის ყაზარმა. დასავლეთის ფასადის მოპირდაპირედ არის რუსეთის საზღვაო გადაზიდვის რეესტრი, სუვოროვის მოედნის მეორე მხარეს არის კულტურის ინსტიტუტი.
ისტორია
პეტრე I– ის პერიოდში, იმ ადგილას, სადაც ახლა მარმარილოს სასახლე მდებარეობს, განთავსებული იყო ფოსტის ეზო ბურჯით, რომელიც აშენდა 1714 წელს. 1716 წლის 24 მარტს რასტრელის მამა და შვილი ჩავიდნენ იტალიიდან ამ ფოსტაში.
თავისუფლების მოედანი (თბილისი)
ისტორია
მოედნის ინტენსიური განაშენიანება XIX ს. პირველ მეოთხედში დაიწყო. მოედნის დღევანდელი მოშენება, ერთი–ორი ნაგებობის გარდა, XIX ს. არის ჩამოყალიბებული და სტილისტურად საკმაოდ ჭრელ სურათს ქმნის. ადრინდელ შენობათაგან ჩვენამდე მოაღწია 1824-1825 წლებში აგებულმა კავკასიის კორპუსის შტაბმა და ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის შენობამ (ორივე ადრეული რუსული კლასიციზმი). ამათგან პირველი აიგო როგორც „საქალაქო სახლი“ (1829 წელს საათიც კი დაამონტაჟეს), უკანასკნელი კი თავდაპირველად 1825 წელს აიგო, როგორც სასტუმრო „პალასი“ იაკობ ზუბალაშვილის მიერ, ვინმე თურქესტანიშვილისგან გამოსყიდულ მიწის ნაკვეთზე. 1838 წელს შენობა საეკლესიო უწყებამ შეიძინა სასულიერო სემინარიის განსათავსებლად.
მარმარილოს სასახლე
ისტორია
1737 წელს გაჩენილმა ხანძარმა გაანადგურა საფოსტო ეზო და მის წინ მდებარე სპილოების შენობა. დამწვარი ადგილი გაიწმინდა და ამ ადგილს დაერქვა "ზედა სანაპირო მოედანი". ადგილი, რომელიც გახდა მარსის ველის გაგრძელება, საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში ცარიელი იყო და მხოლოდ 1768 წელს, ეკატერინე მეორის ბრძანებით, მის ტერიტორიაზე დაიწყო სასახლის მშენებლობა, რომელიც განკუთვნილი იყო მისი საყვარელი გრიგორისთვის საჩუქრად. გრიგორიევიჩ ორლოვისთვის ეკატერინეს ტახტზე ასვლისათვის დახმარებისთვის. შენობის ფასადზე იმპერატრიცა აპირებდა მოოქროვილი ასოებით წარწერის განთავსებას: "მადლიერების შენობა".
თავისუფლების მოედანი (თბილისი)
ისტორია
thumbnail|left|300px|[[თბილისის თვითმმართველობა|ქალაქის თვითმმართველობის შენობა (ამჟამად საკრებულო), „ერევანსკის“ მოედანი XIX ს. ბოლო]]
მარმარილოს სასახლე
ისტორია
სასახლე აშენდა 1768-1785 წლებში არქიტექტორ ანტონიო რინალდის მიერ. გრიგორი ორლოვი გარდაიცვალა 1783 წელს, მშენებლობის დასრულების მოლოდინში. იმავე წელს ეკატერინე II- მ გრაფის მემკვიდრეებისგან შენობა ხაზინაში შეიძინა და 1796 წელს იგი თავის შვილიშვილს, დიდ ჰერცოგ კონსტანტინე პავლოვიჩს გადასცა ქორწინებისთანავე. 1797-98 წლებში სასახლეში ცხოვრობდა პოლონეთის უკანასკნელი მეფე (და ასევე ეკატერინეს ყოფილი რჩეული) სტანისლავ პონიატოვსკი, რომელიც მოულოდნელად აქ გარდაიცვალა 1798 წელს.
თავისუფლების მოედანი (თბილისი)
ისტორია
მოდნის მოპირდაპირე მხარეს, გალავნის სწვრივად ერთ–ორ სართულიანი სახლები აშენდა, იმდროინდელი თბილისისთვის დამახასიათებელი შეკიდული აივნებით, რომელთაც აჟურული ორნამენტებით შემკობილი მოაჯირები და ტიმპანები ჰქონდა. ერთ ასეთ სახლში, რომელიც ყოფილი მეგობრობის მუზეუმის ადგილას იდგა, 1829 წელს ალექსანდრე პუშკინი გაჩერებულა. ეს სახლები XIX ს. მეორე ნახევარში სხვა ნაგებობემა შეცვალა, რომელთა დიდმა ნაწილმა დღემდე მოაღწია. იმ ადგილას, სადაც ახლა მცირე სკვერია, XIX ს. პირველ ნახევარში და შემდგომაც გასაყიდი შეშის ურმების გასაჩერებელი იყო, კვირაობით კი დიდი ბაზრობა იმართებოდა. 1885 აქ ხეივანი გაშენდა, რომლის ნაწილი დღესაც არსებობს. ხეივანში ა. პუშკინის ბრინჯაოს ბიუსტი მოქანდაკე რ. ხუდოროვიჩმა დადგა 1890 წელს, ქართული საზოგადოების შეწირულობის ხარჯზე, სკვერი კი დღეს პუშკინის სახელს ატარებს.
thumbnail|right|250px|გრანდ ოტელი „კავკაზი“, XIX ს. ბოლო
1830–იან წლებში მოედნის სამხრეთ მხარეზე, იქ სადაც ადრე „ბეჟანის ქარვასლა“ იდგა, ააგეს ქალაქის პოლიციის განყოფილების შენობა, პოლიცმეისტერის კანცელარიით. შენობას სახანძრო-სამეთვალყურეო დანიშნულების კოშკი ედგა. 1878-1879 წწ შენობა საფუძვლიანად გადაკეთდა და გადმოვიდა „საქალაქო სახლი“ (შესაბამისად საათიც გადმოიტანეს). 1847-1851 წწ გადაიხურა სოლოლაკის ხევის ერთი ნაწილი (ლეონიძის ქ. და მოედანი) ეს გამოწვეული იყო ამავე წლებში მოედანზე თეატრისა და ქარვასლის მონუმენტური შენობის აგებით (იტალიური კლასიციზმი; არქ. ჯოვანი სკუდიერი). 1874 წელს ხანძრის შემდეგ აღადგინეს მარტო ქარვასლა.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, 1922 წელს მოედანზე კამოს ძეგლი დადგეს, რომელიც მალევე აიღეს. 1930-იან წლებში მოედნის ძირფესვიანი რეკონსტრუქცია ჩატარდა, რამაც იმსხვერპლა ქარვასლის შენობაც (1934 წ.). აღებული ქარვასლის ადგილას უნდა აგებულიყო მარმარილოს ტრიბუნა და ტრიბუნის შუაგულში ლენინის ქანდაკება. პროექტის თანახმად ლენინის ძეგლი სახით დღევანდელი საკრებულოს შენობისკენ და ზურგით პუშკინის სკვერისაკენ უნდა მდგარიყო. 1934 წელს მოედნის ჩრდილოეთით მარმარილოს ტრიბუნა კი ააგეს, მაგრამ ძეგლი არ დაუდგამთ.
1950-იანი წლებისათვის მარმარილოს ტრიბუნაც მოშალეს. 1956 წლის 21 აპრილს საზეიმოდ გაიხსნა ვ. ი. ლენინის ძეგლი (მოქანდაკე ვ. თოფურიძე, უ. ჯაფარიძის მონაწილეობით, არქოტექტორები: გ. მელქაძე, კ. ჩხეიძე, კ. ხეჩინაშვილი, შ. ყავლაშვილი). ძეგლმა 1991 წლამდე იარსება, შემდეგ ის პარადულად ხალხის თანდასწრბით მოანგრიეს. მისი ადგილი მოგვიანებით შადრევანმა დაიკავა. 1967 წელს მოედნის ქვეშ ამოქმედდა ამავე სახელწოდების მეტროსადგური.
1991 წელს ჩამოაგდეს ლენინის ძეგლი. 1991-1992 წლების სამოქალაქო ომის დროს მოედანზე რამდენიმე შენობა განადგურდა. 1992 წელსვე გამოცხადდა საავტორო უფლებების მოსაპოვებელი არქიტექტურული კონკურისი დანგრეული კვარტლის რეკონსტრუქციაზე. რომელიც განხორციელდა კიდეც 1999 წლიდან 2 საცხოვრებელი სახლის აშენებით (ლეონიძის ქ.) და საქართველოს ეროვნული ბანკის ახალი კორპუსის რეკონსტრუქციით (არქ. გიორგი გეგეშიძე). თუმცა იმავე წელსვე გამოცხადდა ახალი კონკურსი უკვე მრავალფუნქციურ ნაგებობაზე, უშუალოდ მოედნის მიმდებარედ. შედეგად 2002 წ. მოედანზე გაიხსნა ახალი სასტუმრო „ქორთიარდ მერიოტი“, საკმაოდ მონუმენტური მრავალფუნქციური შენობის სახით.
2006 წლის 23 ნოემბერს, მოდანზე საზეიმოდ გაიხსნა სვეტზე აღმართული წმინდა გიორგის 40 მეტრიანი ქანდაკებ (მოქანდაკე ზურაბ წერეთელი). მისი აღმართვა პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის იანიციატივა იყო, 27 ტონიანი 9 მეტრი სიმაღლის ქანდაკება, რომელზეც ორი კგ. ოქრო დაიხარჯა, ავტორის საჩუქარია ქალაქისთვის.
არქიტექტურა
thumbnail|350px|თბილისის მერია, 2007
მოედანს არასწორი ტრაპეციის ფორმა აქვს, რომელიც ჩრდილოეთით სკვერში იზრდება. განაშენიანების სიმაღლე არათანაბარია და მკვეთრად მომატებულია მოედნის ახალ მოშენებაში (ძვ. შენობებთან შედარებით). კომპოზიციურად მოედნის წამყვანი ნაგებობაა ქალაქის თვითმართველობის შენობა (აგებული 1830-იანებში, გადაკეთებული 1878-1882 და 1910-1912 წწ; გეგმები ოზეროვისა, ფასადი შტერნისა), შენობის სტილი ე.წ. „ეგზოტიკურია“, უფრო ზუსტად ფსევდო-მავრიტანული. მისი სივრცით-მოცულობითი კომპოზიცია (კოშკის გამო), მას მოედანზე გაბატონებულ როლს ანიჭებს. თუმცა ყველაზე მაღალი და ამავდროულად ყველაზე ახალგაზრდა შენობა მოედანზე არის სასტუმრო „ქორთიარდ მერიოტი“. თავისი თეთრი ფასადით, ეს ისედაც მონუმენტური 9 სართულიანი შენობა, საკმაო ყურადღებას იპყრობს. ნეოკლასიცისტურ სტილში გადაწყვეტილი, კოლოსალური ორდერითაა დამუშავებული და ფრონტონებითა და მანსარდის სართულით მთავრდება.
ყველაზე ძველი შენობაა ყოფილი კავკასიის კორპუსის შტაბი, აგებული გვიანი რუსული კლასიციზმის სტილში. ამავე სტილის ნიმუშია დღევანდელი ხელოვნების სახ. მუზეუმის შენობა (არქ. ბერნადაცი, 1825 წ.), რენესანსისა და ქართული ტრადიციული ხუროთმოძღვრების მიბაძვითაა აგებული ქალაქის მერიის განაპირა საცხოვრებელი სახლები (ორივე XIX ს.). ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი ინტერიერი გააჩნია მოედნის აღმოსავლეთით მდებარე „საქართველოს ბანკის“ შენობას, რომელიც არსებითად ფსევდო-რენესანსის სტილის, „თბილისის ომის“ დროს დამწვარი კუთხის სახლის გაგრძელებას წარმოადგენს (XIX ს.). მის გვერდითაა სტალინისტური არქიტექტურის ორი 5 სართულიანი შენობა (XX ს. 30 წწ). სკვერს მიღმა იყო ყოფილი ცეკავშირის მაღლივი შემინული შენობა (1971; არქ. გ. მელქაძე, ნ. ქვარცხავა; ახლა დანგრეულია და აღარ არსებობს ) და არის საცხ. სახლი რუსთაველის გამზ. №1-ში (არქ. ა. ქურდიანი), მისი რუხი ფასადი, ასევე კოლოსალური ორდერით დამუშავებული, ბაროკოულ-რენესანსულ ეკლეკტიკაშია შესრულებული.
მოედნის ცენტრში დგას 44 მ სიმაღლის თავისუფლების მონუმენტი (ავტორი – ზურაბ წერეთელი), რომელიც მოედნის ანსამბლში მთავარ აქცენტს ქმნის.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის მოედნები
მარმარილოს სასახლე
ისტორია
1797 წელს იმპერატორმა პავლე I- მა სასახლე გადასცა შვილს, კონსტანტინ პავლოვიჩს. კონსტანტინე პავლოვიჩის გარდაცვალების შემდეგ 1831 წელს, იმპერატორმა ნიკოლოზ I– მა მარმარილოს სასახლე გადასცა მის მეორე ვაჟს, გენერალ-ადმირალს და გლეხის რეფორმის ერთ-ერთ მომავალ ორგანიზატორს, კონსტანტინე ნიკოლაევიჩს. შენობა, რომელიც უკვე ავარიულ მდგომარეობაში იყო, 1840 -იან წლებში არქიტექტორ ალექსანდრე ბრაულოვმა აღადგინა და დაასრულა საკუთარი დიზაინით.
კონსტანტინე ნიკოლაევიჩის გარდაცვალების შემდეგ, სასახლის მფლობელი მისი ქვრივი, დიდი ჰერცოგინია ალექსანდრა იოსიფოვნა იყო. 1911 წელს სასახლე მემკვიდრეობით მიიღო მათმა ვაჟმა, დიდმა ჰერცოგმა კონსტანტინე კონსტანტინოვიჩმა. მის შემდეგ, მარმარილოს სასახლის მფლობელი იყო კონსტანტინე კონსტანტინოვიჩის ვაჟი, პრინცი ჯონ კონსტანტინოვიჩი. ჯონის ძმამ, გაბრიელ კონსტანტინოვიჩმა დაწერა მემუარები სახელწოდებით "მარმარილოს სასახლეში".
1950-იანი წლებიდან 1980-იანი წლების ბოლომდე, ოსტინ-პუტილოვეცის ჯავშანმანქანა განთავსდა კვარცხლბეკზე სასახლის წინ (1970-იან წლების გამოკლებით, როდესაც ის სასახლის ფოიეში იყო), დამონტაჟებული ვლადიმერ ილიჩ ლენინის გამოსვლა მსგავსი ჯავშანტექნიკიდან პეტროგრადში ჩასვლისთანავე 1917 წლის 3 აპრილს (16). შემდეგ ჯავშანმანქანა გადავიდა საარტილერიო მუზეუმში, და ვაკანტური კვარცხლბეკი 1994 წელს დაიკავა ალექსანდრე III- ის ძეგლმა.
1992 წელს მარმარილოს სასახლე გადაეცა რუსეთის მუზეუმს. მარმარილოს სასახლის დარბაზებში არის მუდმივი გამოფენა "უცხოელი მხატვრები რუსეთში მე -18 - მე -19 საუკუნის პირველი ნახევარი"; რეგულარულად იმართება თანამედროვე უცხოელი და რუსი ოსტატების დროებითი გამოფენები. ამჟამად, სასახლე ასევე გამოიყენება სხვადასხვა კონგრესებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მუზეუმები
კალერუელა
კალერუელა (Caleruela) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 209 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ვანთის ეკლესია
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და ნაშენია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. კედლების ზედაპირი კი ბათქაშითაა გასწორებული. ეკლესიას აქვს ორი შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთით.ეკლესიის მშენებლობის დაწყების თარიღითაა მოთავსებული წარწერა ეკლესიის სამხრეთ შესასვლელის არქიტრავზე. ორივე კარის ღიობი კედლის სიბრტყეში საფეხურით შეღრმავებულ, ნახევარწრიულ, თაღით დასრულებულ არეშია გამოყვანილი სუფთად ნათალი, ქვიშაქვის ქვებით. შიგნით შესასვლელები. თანდათან განივრდება და ხურავს ნახევარწრიული თაღს. აღმოსავლეთით ღრმა აფსიდია, რომელიც დარბაზისგან გამიჯნულია ერთსაფეხურიანი პილასტრების წყვილით და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღით. გრძივ კედლებზე ორ-ორი ასეთი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. პილიასტრები შესაბამის კედლებს ანაწევრებს.სამ, ტოლ ნაწილაად. დასავლეთის კამარა დასავლეთის.დაყრდნობილია კედლის მიმდებარე, საბჯენ თაღზე, ინტერიერი ექვსი მაღალი, ნახევარწრიული თაღით და დასრულებული სარკმლითაა განათებული. აფსიდის ცენტრში ერთი სარკმელია, გრძივ კედლებში ორ-ორი, ერთიც — დასასავლეთ. კედელში. შიგნით, სარკმლის თაღები გამოყვანილია შირიმის ნათალი ქვით. აფსიდში სარკმლის ჩრდილოეთით, სამი, თაღოვანი ნიშაა, სამხრეთით — ერთი. აფსიდი წესიერი კონქითაა დასრულებული, რომლის თაღსაც ნახევარწრიული ფორმა აქვს,  დარბაზის კამარაც მსგავსი ფორმისაა. მოგვიანებით ჩატარებული რემონტის დროს აგურით განაახლეს კონქის, კამარის და საბჯენი თაღების ნაწილი. ეკლესიის ფასადები სადაა, აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადებზე, ფრონტონის არეში გამოსახულია წყობაში შეღრმავებული,წითლად შეღებილი ჯვარი. სამხრეთის შესასვლელის მარჯვენა მხარეს მხედრულ წარწერიანი ქვიშაქვაა ჩასმული. შენობის კედლები რიყის ქვით ნაწყობი, ორსაფეხურიანი ლავგარდანითაა დასრულებული.
ეკლესიას სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა  1980-იან წლებში:  კედლების საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები და ლავგარდანი. მოიხსნა დას. კედელზე დაშენებული სამრეკლოს საფუძვლის შემორჩენილი ნაშთი და ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით და აღდგა შესასვლელების გარეთა ღიობები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Creeping Death
სიმღერა გამოვიდა სინგლის სახით 1984 წელს გაერთიანებულ სამეფოსა და საფრანგეთში ლეიბლზე Music for Nations. B-მხარეზე განთავსებულია ქავერები Am I Evil? (დაიმონდ ჰედის ქავერი) Blitzkrieg (Blitzkrieg-ის ქავერი). ერთად ეს სინგლები ცნობილია როგორც Garage Days Revisited, რაც გახდა საფუძველი მეტალიკის მომდევნო EP-სთვის Garage Days Re-Revisited.
მუსიკა
Creeping Death ერთადერთი სიმღერაა ალბომში, რომელიც შესრულდა 1/4-ით მაღალ ტონებზე აწყობილი გიტარებით. სიმღერას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც კლასიკურ მაგალითს ჯგუფის თრეშ სტილისა, მიუხედავად იმისა, რომ წინა ალბომში Kill 'Em All შესული მასალა უფრო სწრაფია.
2008 წლის 13 სექტემბერს კირკ ჰემეტმა ინტერვიუში Kerrang!-თან განაცხადა, რომ სიმღერა შეიცავდა მის ერთ-ერთ ფავორიტ საგიტარო სოლოს მეტალიკის რეპერტუარიდან.
ტექსტი
დაწერილია რა სიკვდილის ანგელოზის თვალთახედვიდან, იგი აღწერს პირველ ბიბლიურ კატაკლიზმებს (წიგნი ექსოდუსი 12:29). ტექსტის შთაგონების წყარო გახდა ფილმ ათი მცნების მეორე ნაწილი, სადაც აღწერილია აღნიშნული მოვლენები. ფილმში სიკვდილის ანგელოზი წარმოდგენილია მწვანე ღრუბლის სახით.
აღსანიშნავია ასევე სათაურის წარმომავლობის ისტორიაც: როდესაც ამ ფილმს უყურებდნენ, კლიფმა თქვა: „whao - it's like creeping death“, მერე ყველას ისე მოეწონა ეს ფრაზა, რომ სიმღერის სათაურად აქციეს.
გარეკანის დიზაინი
გარეკანის გაფორმება ეკუთვნის ელვინ პეტის. ამ სინგლის გაფორმებაზე მეტალიკის ლოგო პირველად გამოჩნდა სამ განზომილებიანი სტილით. კირკმა შეამჩნია ელვინის სახლში კედელზე ჩამოკიდებული სურათი და შენიშნა, რომ შესანიშნავი იქნებოდა სინგლისა და სურათების დისკის გასაფორმებლად, რომლებზეც მუშაობა მალე დასრულდებოდა.
საკონცერტო შესრულება
სიმღერა პირველად ცოცხლად ლოს-ანჯელესში შესრულდა 1983 წლის 4 ნოემბერს.
Creeping Death-ში დიდი ყურადდღება ეთმობა ჯგუფური ვოკალის დახმარებას; სიმღერა ხშირად ითხოვს, შესრულდეს ერთზე მეტი ვოკალისტის მიერ. საკონცერტო ჩანაწერებზე კლიფ ბარტონის ჯგუფში ყოფნის პერიოდში მისი ღრიალის გაგონებაა შესაძლებელი მესამე ტაეპის დროს, ასევე ხიდის დროს. როდესაც ჯეისონ ნიუსტედი შეუერთდა ჯგუფს, იგი ხშირად მარტო მღეროდა მესამე ტაეპს კონცერტებზე, ისევე როგორც ყველა ხაზის პირველს სიტყვას. სიმღერის განმავლობაში იგი შემთხვევითად წამოიძახებდა ხოლმე Motherfucker Die! ან უბრალოდ Die!. იგი ხშირად გამოიყენებოდა ჯგუფის მიერ როგორც გამხსნელი სიმღერა ტურნეებზე.
სიმღერის შესვენების დროს მსმენელებს აქეზებენ ჯგუფის წევრები, რომ დაიყვირონ Die!, რათა შეიქმნას რიტმული საფუძველი ჰეტფილდის მისამღერისთვის, რომელსაც ამ დროს ასრულებს იგი.
1984 წლიდან ყველაზე მეტჯერ დაკრული სიმღერა იყო 2009 წლამდე, როდესაც Master of Puppets-მა ჩამოიტოვა. იგი იმ ექვს სიმღერათაგანია, რომლებიც ათასზე მეტჯერ შესრულდა.
ადრინდელი გამოყენებები
სიმღერის შუა ნაწილი დაწერილია მთავარი გიტარისტის კირკ ჰემეტის მიერ, სანამ იგი იმყოფებოდა ჯგუფ ექსოდუსში. სიმღერას ერქვა Die By His Hand სრულდებოდა ხოლმე ექსოდუსის კონცერტებზე, მაგრამ ამ ჯგუფის არც ერთ ალბომში არ არის შესული.
ქავერები
ჯგუფები, რომელთაც შეასრულეს სიმღერის ქავერი:
სიმღერა პოპულარულ კულტურაში
Creeping Death-ის მოსმენა შესაძლებელია MTV-ის შოუს Wildboyz ერთ-ერთ ეპიზოდში.
Creeping Death შესულია ასევე ვიდეო თამაშში Guitar Hero: Metallica.
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები კატეგორია:1984 წლის სინგლები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები
საბანგაუს ეროვნული პარკი
საბანგაუ (Taman Nasional Sebangau) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციაში; შეიქმნა 2004 წელს. 1980–1995 წლებში ამ ტერიტორიაზე ნებადართული იყო ტყის ჭრა, რის შედეგადაც 568 700 ჰექტარიდან თითქმის 85 % განადგურებულია. 2012 წლისთვის, პარკის ტერიტორიის 1%-ზე ნაკლები იქნა ხელახლა ტყით დაფარული და სრულიად აღდგენას რამდენიმე საუკუნე სჭირდება.
ეროვნული პარკის შუაგულში გაედინება მდინარე საბანგაუ, რომლის წყალიც შავია.
ტყეებში ბინადრობს ორანგუტანი, რომელთა რაოდენობა 2003 წლის მონაცემებით დაახლოებით 6 910 ერთეულია. ასევე გავრცელებულია სხვა უიშვიათესი ან უნიკალური სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის გეოგრაფია კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2010 მსაჯები
დამხმარე მსაჯები
მსაჯები
კაკაო
კაკაო, შოკოლადის ხე (Theobroma cacao) — ტანდაბალი (5—8 მ) მარადმწვანე ხე სტერკულიასებრთა ოჯახისა. აქვს მუქი მწვანე, პრიალა ფოთლები და ყვითელი ან მოწითალო ყვავილები. ნაყოფი (კოლოფა) ყვითელი, ნარინჯისფერი ან წითელია, მისი სიგრძეა 30 სმ, სიგანე — 10—12 სმ, 300—600 გ იწონის და 25—60 თესლს შეიცავს. ყოფაცხოვრებაში „კაკაოს პარკს“ უწოდებენ.
ველურად იზრდება ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკის ტენიან ტროპიკულ ტყეებში. ძველთაგანვე კულტივირებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებში. ამრავლებენ უმთავრესად თესლით. კარგად ხარობს ორანჟერეებში. თეობრომინისა და მთრიმლავი ნივთიერებების შემცველობის გამო თესლს მწარე, მწკლარტე გემო აქვს. საგემოვნო თვისებების გასაუმჯობესებლად რბილობმოცლილ თესლს 2—7 დღე-ღამის განმავლობაში უტარებენ ფერმენტაციას, რის შედეგადაც იგი სასიამოვნო გემოსა და არომატს იძენს.
კაკაოს თესლის შედგენილობაა (მშრალ ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით %-ში): წყალი 4—6; ცხიმი, კაკაოს ზეთი 51—54; სახამებელი 7—19; გლუკოზა, ფრუქტოზა 1—2; ცილა 10—12; თეობრომინი, კოფეინი 1—1,5; მთრიმლავი ნივთიერებები 4—7; მჟავები 1—2; მინერალური ნივთიერებები 2-3. კაკაოს ნაყოფისაგან იღებენ ბურღულს, ბურღულის წვრილად დაქუცმაცებით — „სრესილ კაკაოს“, რომლისგანაც კაკაოს ზეთსა და შოკოლადს ამზადებენ. სრესილი კაკაოს დაწნეხით იღებენ კაკაოს ზეთს, დარჩენილი კოპტონისაგან კი — კაკაოს ფხვნილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტერკულიასებრნი
მარდალეიშვილი
საკუთარი სახელი მარდალეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
1108
თარიღი უცნობია
*
Diaugasma
Diaugasma — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხმელეთი
მინი|ხმელეთის უმაღლესი წერტილი - [[ევერესტი]] ხმელეთი — დედამიწის ზედაპირის მონაკვეთი, რომელიც არ არის დაფარული მსოფლიო ოკეანისა და წყლის სხვა მეგა ობიექტებით. ნებისმიერი კუნძულისა თუ კონტინენტის ხმელეთის მონაკვეთს, რომელიც წარმოდგენილია მსხვილი წყლის ობიექტებით (მაგალითად: მდინარეებით, ტბებითა და სხვ.) ამ შემთხვევაში, ასეთ მონაკვეთს, მაინც ხმელეთი ეწოდება.
დედამიწის საერთო ფართობის 149 მლნ. კმ² ხმელეთზე მოდის, რაც პროცენტული მაჩვენებლით შეადგენს დედამიწის ზედაპირის 29,2%-ს. დანარჩენი უდიდესი ნაწილი წყალს უკავია.
ხმელეთის ვრცელი უბნებია კონტინენტები, რომელთა რიცხვი შეადგენს შვიდს (ევროპა, აზია, აფრიკა, ჩრდილოეთ ამერიკა, სამხრეთ ამერიკა, ანტარქტიდა, ავსტრალია); თუ მას განვიხილავთ ქვეყნის ნაწილებად ექვსს: ევროპა, აზია, აფრიკა, ამერიკა, ანტარქტიკა, ავსტრალია ოკეანეთით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია კატეგორია:გეომორფოლოგია
ფილადელფია (ფილმი)
გადაღება
ენდრიუ ბეკეტის როლს სთავაზობდნენ დენიელ დეი-ლუისს, ენდი გარსიასა და მაიკლ კიტონს. საბოლოოდ როლზე დამტკიცდა ტომ ჰენქსი, რომელმაც ამ ფილმისთვის დაახლოებით 12 კილო დაიკლო. სასამართლოს სცენები ნამდვილ სასამართლო დარბაზში გადაიღეს. ფილმში გადაღებული იყო 53 ჰომოსესუალი, რომელთაგან 43 შემდეგ წელს შიდსით დაიღუპა.
ჯილდოები
ოსკარი
ოქროს გლობუსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1993 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ფილმები ჰომოსექსუალიზმის შესახებ კატეგორია:ჯონათან დემის ფილმები
მცირე კატები
მცირე კატები კატისებრთა ოჯახის ქვეოჯახია.
გეპარდი (ავაზა)
გეპარდი ანუ ავაზა მცირე კატებში ყველაზე დიდი და ძუძუმწოვრებში ყველაზე სწრაფია. მისი ჩვეულებრივი სირბილის სიჩქარე 80კმ/სთ-ია ხოლო მსხვერპლის დევნისას სისწრაფე 112 კმ/სთ-ში აღწევს, თუმცა გეპარდს ამგვარის სიჩქარის ხანგრძლივად შენარჩუნება არ შეუძლია. გეპარდს აქვს გრძელი, მოხდენილი კიდურები, რომლებიც დიდი ნახტომების გაკეთების საშუალებას აძლევს. გეპარდი მსუბუქი წონისაა და განსაკუთრებულად მოქნილი ხერხემალი აქვს. გეპარდისთვის დამახასიათებელია თავისუფალი მოძრაობა მხრებსა და ბარძაყის ძვლებში. იგი ნახტომში იჭერს მსხვერპლს. დიდი ზომის ნადავლს ავაზა ბრჭყალებით განგმირავს გვერდიდან ან უკნიდან, ხოლო მას შემდეგ რაც მსხვერპლი ძირს ეცემა, იგი ყელში სწვდება, ანაწევრებს გვამს და ერთიანად ხარბად შთანთქავს. როდესაც გეპარდი შეშინებულია, ან უცნობი მამლის მოახლოებას ამჩნევს, თავს ხრის და იღრინება. თუ ამის შემდეგ მტერი თავს არ ანებებს, გეპარდი ბრძოლაზე გადადის და ზოგჯერ სიკვდილამდეც იბრძვის.
ავაზა მხოლოდ თავის ნანადირევს მიირთმევს. ამასთანავე იგი უხმოდ დაუთმობს თავის მსხვერპლს მასზე უფრო დიდი ზომის კატებს.
კუბა 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კუბამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 4 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
მცირე კატები
გეპარდი (ავაზა)
დღეისათვის გეპარდების უმრავლესობა აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიაზეა თავმოყრილი. ბევრი სხვა დიდი კატის მსგავსად, მათაც გადაშენების საფრთხე ემუქრებათ, ვინაიდან ადამიანები დღესაც ანადგურებენ მას.
კუბა 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კუბა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მცირე კატები
გეპარდი (ავაზა)
კატეგორია:კატისებრნი
ალკინი
ალკინი — უჯერი ნახშირწყალბადია, რომელშიც ორ ნახშირბადს შორის სამმაგი ბმაა. ალკინების ზოგადი ფორმულაა CnH2n–2. უმარტივესი ალკინია აცეტილენი (სხვათა შორის ამ სახელითაც მოიხსენებენ მთლიანად ალკინების ჯგუფს), რომელსაც საერთაშორისო ნომენკლატურით ეთინი ჰქვია. ალკინებში გვხვდება ნახშირბადის ჯაჭვის და სამმაგი ბმის მდებარეობის იზომერია.
ფიზიკური თვისებები
ჰომოლოგიური რიგის პირველი სამი წევრი აირია, C16H30–მდე სითხეები, უმაღლესი წევრები – მყარი ნივთიერებები. ალკინები უფეროა.
სქოლიო
კატეგორია:ნახშირწყალბადები კატეგორია:ორგანული ქიმია
მიხეილ აშვეთია
მიხეილ აშვეთია (დ. 10 ნოემბერი, 1977, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი.
კარიერა
კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა ქართულ და რუსულ კლუბებში, გარდა პატარა პერიოდისა, როდესაც 2001–2002 წლებში ირიცხებოდა დანიურ „კოპენჰაგენში“ და კარიერის ბოლოს, გერმანულ კლუბ „კარლ ცაისში“. რუსეთში იგი თამაშობდა შემდეგ კლუბებში: „ალანია“ ვლადიკავკაზი, „ლოკომოტივი“ მოსკოვი, „რუბინი“ ყაზანი და „როსტოვი“. ლოკომოტივში თამაშისას მან 2003–04 წლის ჩემპიონთა ლიგის სეზონში გაიტანა აღსანიშნავი გოლი მილანის „ინტერის“ წინააღმდეგ და დააფიქსირა ანგარიში 2–0. ის თამაში „ლოკომოტივის“ შთამბეჭდავი გამარჯვებით დამთავრდა 3–0.
ცნობილი ქართველები: ვ
ვრ
კატეგორია:ქართველები
მიხეილ აშვეთია
კარიერა
საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში თამაშობდა 1995-2005 წლებში ჩატარებული აქვს 24 თამაში და შეძლო ხუთი გოლის გატანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის ფეხბურთელები კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:კოპენჰაგენის ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:როსტოვის ფეხბურთელები კატეგორია:ყაზანის რუბინის ფეხბურთელები კატეგორია:იენის კარლ ცაისის ფეხბურთელები კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარნაულის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
გოგლიძე
საკუთარი სახელი გოგლიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ჯეიმზ ლაფერტი
ჯეიმზ მარტინ ლაფერტი (James Lafferty; დ. 25 ივლისი, 1985) — ამერიკელი მსახიობი. ის თამაშობს ნეიტან სკოტის როლს CW-ს სატელევიზიო არხზე სერიალში One tree hill.
ბავშვობა
ჯეიმზ ლაფერტი დაიბადა 1985 წლის 25 ივლის ჰელმეტში, კალიფორნიაში. მისი სამსახიობო კარიერა დაიწყო 6 წლის ასაკში. 10 წლის ასაკში მან პირველი როლი ითამაშა. დედამისმა მას ურჩია რომ ის ეკეთებინა რაც მას უნდოდა, ასევე მის ძმასაც. მან ჩააბარა ჰელმეტის საშუალო სკოლაში, სადაც კალათბურთის თამაში დაიწყო ვარსიტი გუნდის შემადგენლობაშ, რამაც მას მოუტანა MVP ჯილდო და ყველა-ლიგის ჯილდო.
კარიერა
2001 წელს, ლაფერტიმ ითამაშა სერიალში ემერილი. ემერილის შვილი განასახიერა. აგრეთვე ლაფერტმა მონაწილეობა მიიღო სერიალებში Once and Again, Get Real, და Boston Public. ამის შემდეგ ითამაშა ფილმში A Season on the Brink. ფილმი ეხებოდა 1985-1986 სეზონების დროს მოთამაშე ინდიანა უნივერსიტეტის კაცთა საკალათბურთო გუნდს. ფილმი დაფუძნებული იყო ჯონ ფაინშტაინის წიგნის მიხედვით. ლაფერტი განასახიერებდა სტიფ ალფორდის როლს.
2003 წელს იგი უკვე ვან თრი ჰილის მონაწილეთა სიაში იყო.
ის გადაიღეს „დონი დარკო“ გაგრძელებაში „ს. დარკო“.
პირადი ცხოვრება
ის ამჟამად ეხმარება პროფესიულ საკალათბურთო გუნდს, Wilmington Sea Dawgs-ს და პრემიერ ლიგას. ამჟამად იგი მუშაობს დოკუმენტურ დრამაზე ამ გუნდის შესახებ.
ლაფერტის ხშირად ეძახდნენ ვან თრი ჰილის წევრები "ბეიბი ჯეიმზს", ვინაიდან როდესაც სერიალის გადაღებები დაიწყო, ის ყველაზე პატარა წევრი იყო მათ შორის. იგი 17 წლის იყო. ყოველშემთხვევაში ამ ნიკნეიმს პირველი სეზონის შემდეგ უკვე საჯაროდ აღარ ეძახიან.
2007 წლის დეკემბერში, რაშ & მოილიმ ნიუ იორკ დეილი ნიუსიდან განაცხადეს რომ ლაფერტის, ამჟამად რომანი აქვს მასთან ერთად მოთამაშე სოფია ბუშთან; თუმცა სოფია ბუშის მხარემ ეს ინფორმაცია უარყო. ცოტა ხნის წინ გამოჩნდა სურათები, სადაც სოფია და ჯეიმზი ერთად იყვნენ LAX-ის თამაშზე, რამაც უფრო გაამწვავა ჭორები მართი ერთად ყოფნის შესახებ.
კალათბურთის მოყვარული და ათლეტი, ჯეიმზ ლაფერტი თავისუფალ დროს სპორტით არის დაკავებული. მან ითამაშა New Orleans Hornets-ის გუნდში   2008 NBA ყველა ვარსკვლავის თამაშზე  Ne-yo, Terrell Owens, Taylor Hicks, და Master P-თან ერთად. . მათ 50-დან 51 თამაში მოიგეს, ოუვენი კი ყველაზე მეტი ქულის მომტან მოთამაშედ დაასახელეს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
Spinefarm Records
Spinefarm Records ფინური ხმის ჩამწერი კომპანიაა, რომელიც უფრო ხშირად პატრონაჟს უწევს როკ-ჯგუფებს. 2002 წლიდან კომპანია მუშაობს როგორც Universal Records-ის ქვედანაყოფად ფინეთში, მაგრამ, ამავე დროს წარმოადგენს კერძო კომპანიას.
2007 წელს სტუდიის ფილიალი გაიხსნა ინგლისსში.
კაკბის ბალახი
მინი|მარჯვნივ კაკბის ბალახი, დრიადი (Dryas) — მარადმწვანე გართხმული ბუჩქოვანი მცენარეების გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. ათზე მეტი სახეობა გავრცელებულია არქტიკულ და სუბარქტიკულ რაიონებში, ჩრდილო ზომიერი სარტყლის მაღალმთიანეთში ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.
საქართველოში ერთადერთი სახეობაა — კავკასიის ენდემი Dryas caucasica. კაკბის ბალახს იყენებენ „ალპური გორაკების“ მოსაწყობად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
კამარენა
კამარენა (Camarena) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ტორიხოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 66 კმ². მოსახლეობა — 4235 კაცი (2020 წ.).
პანთერა
სქოლიო
კატეგორია:კატისებრნი *
ლეფილიე
ლეფილიე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (მათხოჯის თემი), მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ხონიდან 14 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფელტინს არენა
thumb|250px|ფელტინს არენა ფელტინს არენა (Veltins-Arena) — სტადიონი გელზენკირხენში, საშინაო მატჩებს სტადიონზე მართავს შალკე 04.
არენის მშენებლობა 1998-2001 წლებში მიმდინარეობდა და 192 მილიონი ევრო დაჯდა. იტევს 61,482 (53,951 დასაჯდომი) მაყურებელს, უეფას კლასიფიკაციით ხუთვარსკვლავიანი სტადიონია.
სტადიონზე გაიმართა 2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შეხვედრები, ასევე 2004 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალური დაპირისპირება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გელზენკირხენი კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო სტადიონები
Diaugasma marchadi
Diaugasma marchadi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კუბა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კუბამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კუბა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩენაი
ჩენაი (ტამილ. சென்னை), აგრეთვე ცნობილი როგორც მადრასი — ქალაქი ინდოეთში, ტამილნადუს შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს კორომანდელის სანაპიროზე, ბენგალის ყურეზე. იგი სამხრეთ ინდოეთის მთავარი კომერციული, კულტურული და საგანმანათლებლო ცენტრია, მისი ნავსადგური კი მეორე უმსხვილესია ინდოეთში. 2011 წლის მონაცემებით, ჩენაის მოსახლეობა 4,68 მლნ ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ მეექვსე ქალაქია ქვეყანაში. მისი ურბანული აგლომერაცია, რომელიც თავად ქალაქსა და მის გარეუბნებს მოიცავს, 8,9 მლნ მოსახლით ინდოეთის მეოთხე ყველაზე ხალხმრავალი მეტროპოლიური არეალია.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტერიტორია საუკუნეთა განმავლობაში სამხრეთ ინდოეთის სამეფოებს შორის ხელიდან ხელში გადადიოდა, ქალაქის წერილობითი ისტორია კოლონიური ხანიდან იწყება, განსაკუთრებით ბრიტანეთის აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიის შემოსვლის შემდეგ, როდესაც 1644 წელს ინგლისური დასახლება ფორტ-სენ-ჯორჯი დაარსდა. ბრიტანელებმა საფრანგეთის კოლონიური ძალებისა და მაისურის სამეფოს რამდენიმე შემოტევა მოიგერიეს და XVIII საუკუნის გვიან წლებში ჩენაი მთავარი საზღვაო პორტი გახდა. ინდოეთის დამოუკიდებლობის შემდეგ, ჩენაი ტამილნადუს შტატის დედაქალაქი და რეგიონის კულტურისა და პოლიტიკის მთავარი კერა ხდება.
ჩენაის ეკონომიკას გააჩნია ფართო საავტომობილო, კომპიუტერული, ტექნოლოგიური და სამედიცინო ინდუსტრიების ბაზა. ქალაქი ინდეოთის საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა (IT) და ბიზნეს-პროცესების აუტსორსინგის სერვისის მეორე უმსხვილესი ექსპორტიორია. ინდოეთის საავტომობილო მრეწველობის მთავარი წილი ჩენაისა და მის შემოგარენზე მოდის და აქედან გამომდინარე, მას ხშირად ინდოეთის დეტროიტსაც ეძახიან. ქალაქში საკმაოდ განვითარებულია მუსიკის კულტურა, მასპინძლობს მსხვილ კულტურულ ღონისძიებებს. ფუნქციონირებს ტამილური ფილმების ინდუსტრია.
სქოლიო
კატეგორია:ტამილნადუს ქალაქები
გისა და ესტოპას თავგადასავალი
„გისა და ესტოპას თავგადასავალი“ (As Aventuras de Gui & Estopa) — ბრაზილიური ანიმაციური ტელესერიალი. მისი შემქმნელია მარიანა კალტაბიანო. შეიქმნა ამერიკულ ტელეკომპანია Cartoon Network-სათვის. პრემიერა გაიმართა 2009 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ტელესერიალები კატეგორია:ბრაზილიური ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
მატარაძე
საკუთარი სახელი მატარაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
1109
თარიღი უცნობია
*
მატარაძე
კატეგორია:ქართული გვარები
აგვისტოს რევოლუცია
აგვისტოს რევოლუცია — ეროვნული სახალხო-დემოკრატიული რევოლუცია, რომელმაც დაამხო იმპერიალისტების ბატონობა ვიეტნამში და დაამყარა სახალხო დემოკრატიული წყობილება. რევოლუცია იყო ფრანგი კოლონიზატორებისა და იაპონელი ოკუპანტების წინააღმდეგ მიმართული ეროვნულ განმათავისუფლებელი მოძრაობის განვითარების შედეგი.
ისტორია
1941 წლის 19 მაისს ინდოჩინეთის კომპარტიის ცკ VIII პლენუმის გადაწყვეტილების შესაბამისად შეიქმნა ერთიანი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი ვიეტმინი, რომელშიც გაერთიანდნენ ქვეყნის პატრიოტული ძალები. იჩკპ-მ ვიეტნამის საშუალებით 1941-1944 წლებში ფართო პროპაგანდისტული მუშაობა გააჩაღა და დაიწყო დასაყრდენი ბაზებისა და შეიარაღებული რაზმების შექმნა. 1944 წლის 22 დეკემბერს კაობანგის პროვინციაში ჩამოყალიბდა ვიეტნამის განმათავისუფლებელი არმიის პირველი რაზმები. 1945 წლის 9 მარტის გადატრიალების შემდეგ ვიეტმინმა დაიწყო პარტიზანული ომი იაპონური ოკუპანტების წინააღმდეგ. 1945 წლის აპრილში შედგა ვიეტმინის სამხედრო-რევოლუციური კონფერენცია, რომელმაც შეიმუშავა საყოველთაო აჯანყების მომზადების გეგმა. 4 ივნისს ჩრდილოეთ ვიეტნამის 6 პროვინციაში შეიქმნა განთავისუფლებული რაიონი, რომლის ცენტრი იყო სოფ. ტანჩაო. 1945 წლის 13-15 აგვისტოს იჩკპ ეროვნულმა კონფერენციამ მიიღო საყოველთაო აჯანყების დაწყების გადაწყვეტილება. შეიქმნა აჯანყების კომიტეტი. 16 აგვისტოს ტანჩაოში შედგა ვიეტმინის სრულიად ვიეტნამის ეროვნული კონგრესი, რომელმაც მოიწონა საყოველთაო აჯანყების დაწყების გადაწყვეტილება, აირჩია ვიეტნამის განთავისუფლების ეროვნული კომიტეტი ხო ში მინის მეთაურობით და დააკისრა მას დროებითი მთავრობის ფუნქციები. იჩკპ მოწოდებით 16-26 აგვისტოს აჯანყება მთელ ქვეყანას მოედო. 19 აგვისტოს შეიარაღებულმა მასებმა აიღეს ჰანოი, სადაც 20 აგვისტოს შეიქმნა ჩრდილოეთ ვიეტნამის სახალხო-რევოლუციური კომიტეტი, 24 აგვისტოს იმპერატორი ბაო-დაი გადადგა. 1945 წლის 2 სექტემბერს ხო ში მინმა დროებითი მთავრობის სახელით საზეიმოდ გამოაქვეყნა ვიეტნამის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია და გამოაცხადა ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნა. რევოლუცია განხორციელდა მუშათა კლასის ჰეგემონიით გლეხობასთან, ეროვნულ ბურჟუაზიასა და სხვა პატრიოტულ ძალებთან მჭიდრო კავშირში. მოძრაობას ხელმძღვანელობდა იჩკპ. საბჭოთა კავშირის მიერ ფაშსტური გერმანიის განადგურებამ და იაპონიის წინააღმდეგ ძლევამოსილმა ომმა ხელი შეუწყო ვიეტნამელი ხალხის გამარჯვებას. აგვისტოს რევოლუციამ დიდი გავლენა მოახდინა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის განვითარებაზე სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, პირველ რიგში — მეზობელ კამბოჯასა და ლაოსში. რევოლუციის შედეგად დაარსდა ჩრდილოეთი ვიეტნამი, რომელიც არსებობდა 1976 წლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვიეტნამის ისტორია
ჟიულ ჟილიერონი
ჟიულ ჟილიერონი (Jules Gilliéron; დ. 21 დეკემბერი 1854, ნევილი — გ. 26 აპრილი 1926, შერნელცი) — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი; ლინგვისტური გეოგრაფიის ფუძემდებელი და ლინგვისტური გეოგრაფიის სკოლის მამამთავარი. უმაღლესი ცოდნის სკოლის პროფესორი (1876—1926).
1875 წელს ჟილიერონმა დაამთავრა ნევშატელის აკადემია, მოგვიანებით სწავლობდა ბაზელსა და პარიზში. ავტორია შორმებისა დიალექტოლოგიასა და ლინგვისტურ გეოგრაფიაში. ედმონდ ედმონთან ერთად შეადგინა „საფრანგეთის ლინგვისტური ატლასი“ (1900-1912; 35 ტაბულა). ამასთანავე იგი არის საფრანგეთის დიალექტოლოგიის საზოგადოების ფუძემდებელი.
ემილიო აგინალდო
მეთაურობდა ესპანელთა წინააღმდეგ წარმოებულ ბრძოლებს 1896–1897 წლებში. 1896 წელს ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მიზნით მიემხრო შეიარაღებულ ფილიპინელ აჯანყებულებს. 1899 წელს გახდა ფილიპინების რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. 1899–1901წლებში ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს ჩავარდა ტყვედ. ტყვეობის შემდეგ შეერთებულ შტატებთან კომპრომისული გზა აირჩია. 1935 წელს შეეცადა პრეზიდენტის პოსტის დაბრუნებას. მცდელობა უშედეგო გამოდგა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დაიკავა იაპონელთა მხარე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
ცეზარ კიუი
ცეზარ კიუი (Цезарь Антонович Кюи; დ. 18 იანვარი, 1835, ვილნიუსი, ვილნიუსის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 13 მარტი, 1918, პეტროგრადი, რუსეთის სფსრ, სსრკ) — რუსი კომპოზიტორი, მუსიკის კრიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე. იყო რუს კომპოზიტორთა შემოქმედებითი გაერთიანება „მძლავრი ჯგუფის“ წევრი. სხვა მე-19 საუკუნის რუსი კომპოზიტორების მსგავსად, იგი მოყვარული კომპოზიტორი იყო. მისი მთავარი სამუშაო იყო სამხედრო გამაგრების ექსპერტი. მონაწილეობა მიიღო რუსეთ-თურქეთის ომში. მსახურობდა რუსეთის არმიაში 1835–1918 წლებში.
გარდაიცვალა 1918 წლის 13 მარტს. დაკრძალულია ტიხვინის სასაფლაოზე, მისი მეუღლის, მალვინას გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1835 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:XIX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები‎ კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები კატეგორია:მამაკაცი ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი მამაკაცი კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი სამხედრო ინჟინრები კატეგორია:რუსი მუსიკის კრიტიკოსები კატეგორია:რუსი ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი რომანტიკოსი კომპოზიტორები კატეგორია:ტიხვინის სასაფლაოზე დაკრძალულები
თვალივი
თვალივი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჟინვალის სადაბო თემი. მდებარეობს მდინარე ფშავის არაგვის მარცხენა მხარეს, მწვერვალ გორმაღლის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი.
ისტორიული ძეგლები
სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირის ტყიან ზეგანზე, შემონახულია ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, რომლის მთავარი ნაგებობაა წმინდა გიორგის ეკლესია. იგი ხარჭაშნელ ეპისკოპოსთა მთავარი ტაძარი ყოფილა (ეპარქია მოიცავდა ერწო-თიანეთს, ფშავ-ხევსურეთსა და თუშეთს. ხარჭაშნელი ეპისკოპოსი ისტორიულ წყაროებში პირველად XIII საუკუნეში იხსენიება, კათედრამ არსებობა შეწყვიტა XIX საუკუნის დასაწყისში). დარბაზული ეკლესიის უძველესი სამშენებლო ფენა ადრინდელ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება, XV საუკუნეში გადაუკეთებიათ და განუახლებიათ. ტაძარი ნაგებია კლდის დამუშავებული ქვითა და შირიმის გათლილი კვადრებით.
აღმოსავლეთით ნახევარწრიული, შვერილი აფსიდი აქვს. XV საუკუნეში, გადაკეთების დროს, ამოუქოლავთ სამხრეთი კარი, ხოლო დასავლეთი კარის წინ მიუშენებიათ შესასვლელი სამრეკლოთი. შესასვლელის თავზე ჩასმულია ქვიშაქვის დიდი ქვა ასომთავრული წარწერით, რომელიც პალეოგრაფიულად XV საუკუნით თარიღდება. ამავე პერიოდს მიეკუთვნება ინტერიერში, საკურთხევლის წინ, აღმართული აგურის კანკელი, რომლის არქიტრავის ფრესკაზე გამოსახულია 15 წმინდანი. ეკლესიას გარს არტყია გეგმით წვრილი გალავანი, რომლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ოთხსართულიანი შესასვლელი კოშკია ჩაშენებული. გალავნის შიგნით შემორჩენილია სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა და მომცრო დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რიკარდო ლაგოსი
რიკარდო ფროილან ლაგოს ესკობარი (Ricardo Froilán Lagos Escobar; დ. 2 მარტი, 1938, სანტიაგო, ჩილე ) — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს 33-ე პრეზიდენტი (2000-2006 წწ.).
დაიბადა სანტიაგოში, ფროილან ლაგოსისა და ემა ესკობარის ოჯახში. სწავლობდა იურისპრუდენციას ჯერ ჩილეში შემდეგ აშშ-ში. მუშაობდა გაეროში, 1978 წლიდან საერთაშორისო სავალუტო ფონდში. XX საუკუნის 80-იანი წლების შუა პერიოდში გახდა დემოკრატიული ოპოზიციის უდავო ლიდერი.
1999 წელს გახდა ჩილეს პრეზიდენტობის კანდიდატი და არჩევნების შემდეგ 2000-2006 წწ. ეკავა ქვეყნის მეთაურის პოსტი. თანამდებობაზე შეცვალა ჩილეს პირველმა ქალმა პრეზიდენტმა მიშელ ბაჩელეტმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1938
სკალარი
სკალარი (scalaris) — სიდიდე, რომელსაც არ გააჩნია სივრცეში მიმართულება და ხასიათდება მხოლოდ რიცხვითი მნიშვნელობით.
სკალარული სიდიდეებია: სიგრძე, ფართობი, მოცულობა, დრო, მასა, სიმკვრივე, ტემპერატურა, სიმძლავრე, სითბოტევადობა, ელექტროტევადობა და სხვა.
ტერმინი სკალარი (ზოგჯერ აღქმულია რიცხვის სინონიმად) გამოიყენება ვექტორულ აღრიცხვაში, სადაც იგი უპირისპირდება ვექტორს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მათემატიკა კატეგორია:ალგებრა კატეგორია:აბსტრაქტული ალგებრა
კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება
კონსტანტინოპოლის მეოთხე საეკლესიო კრება – კათოლიკეების მიერ აღიარებული მსოფლიოს მერვე საეკლესიო კრება. მიმდინარეობდა 869–870 წწ. ამავე სახელწოდებით მოიხსენიებენ 879–880 წლებში კონსტანტინოპოლში სოფიას ტაძარში გამართულ საეკლესიო კრებას, რომელსაც აღიარებს აღმოსავლეთის რამდენიმე ეკლესია. კრების პირველ სხდომას ესწრებოდა 20-25 წარმომადგენელი, ხოლო მეორე წელს გამართულ სხდომაზე წარმომადგენელთა რიცხვი 102-მდე გაიზარდა.
ედუარდო ფრეი რუის-ტაგლე
ედუარდო ფრეი რუის-ტაგლე (Eduardo Alfredo Juan Bernardo Frei Ruiz-Tagle; დ. 24 ივნისი, 1942, სანტიაგო, ჩილე ) – ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს 32-ე პრეზიდენტი (1994-2000 წწ.). ჩილეს 28-ე პრეზიდენტის ედუარდო ფრეი მონტალვას შვილი.
1992 წლიდან ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის ლიდერია. 2009 წელს იყო საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი, მაგრამ მეორე ტურში 3,2 %-ით დამარცხდა ჩილეს ამჟამინდელ პრეზიდენტ სებასტიან პინიერასთან ბრძოლაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი
ცნობილი ქართველები: ზ
ზუ
კატეგორია:ქართველები
მიხეილ ჩიქოვანი
მიხეილ იასონის ძე ჩიქოვანი (დ. 25 მარტი, 1909, სოფ. ცხუკუშერი (ცაგერის რაიონი) — გ. 24 ოქტომბერი, 1983, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფოლკლორისტი, ქართული ფოლკლორის პოპულარიზატორი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1950), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1987), ნარატიული ფოლკლორის საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოების წევრი (1972).
ბიოგრაფია
მიხეილ ჩიქოვანმა 1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1933 წელს ნიკო მარის რეკომენდაციით ჩაირიცხა ასპირანტურაში და მივლინებული იქნა პეტერბურგში, ენისა და აზროვნების ინსტიტუტში. 1936-1983 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახ. ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ფოლკლორის განყოფილებას და არქივს, ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო-კვლევით, საექსპედიციო-შემკრებლობით,  საგამომცემლო და პედაგოგიურ საქმიანობას. იკვლევდა ზოგადი და კერძო ფოლკლორისტიკისა და ლიტერატურულ-ფოლკლორულ ურთიერთობათა პრობლემებს („ხალხური ვეფხისტყაოსანი“, 1936-37; „საქართველოს სამეფო კარის მგოსნები“, 1949; „იაკობ გოგებაშვილი და ზეპირსიტყვიერება“, 1950;  „დავით გურამიშვილი  და ხალხური პოეზია“, 1955; „ვაჟა-ფშაველა და ხალხური პოეზია“, 1956; „აკაკი წერეთელი და ხალხური სიტყვიერება“, 1958; „სულხან-საბა ორბელიანი და ხალხური შემოქმედება“, 1959; „შოთა რუსთაველი და ქართული ფოლკლორი“, 1966; „ილია ჭავჭავაძე და ხალხური შემოქმედება“, 1989), ქართულ ეპოსს („მიჯაჭვული ამირანი“, 1947; „ეთერიანი“, 1954; „ქართული ეპოსი“, I-II,  1959-65; „ამირანის თქმულება“, 1961) და მითოლოგიას („ბერძნული და ქართული მითოლოგიის საკითხები“, 1971), ფოლკლორის თეორიის საკითხებს („ხალხური შემოქმედების ისტორიისა და თეორიის საკითხები“, 1986); ავტორია სახელმძღვანელოებისა („ქართული ფოლკლორი“,1946; „ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია“, 1952, 1956, 1975). იგი არის „ქართული ხალხური პოეზიის“ ( I-XII, 1972-84) კორპუსის გამოცემის ინიციატორი, შემდგენელი და მთავარი რედაქტორი. მისი რედაქტორობით გამოქვეყნდა „ქართული ფოლკლორის სერია“, (I-IV, 1936-40), პეტრე უმიკაშვილის „ხალხური სიტყვიერება“ ( I-IV, 1964), თედო რაზიკაშვილის მიერ ფშავში  და თუშეთში შეკრებილი ლექსები ( 1953 ),  ქართლ-კახეთში და ფშავში შეკრებილი  ზღაპრები (I-1951, II-1952), კათოლიკე მისიონერის ბერნარდო ნეაპოლიტანელის მიერ  XVII საუკუნეში ჩაწერილი ქართული ზღაპრების კოლექცია (1961), „ხალხური სიტყვიერება“ ( I-V, 1950-1956), „ხალხური სიბრძნე“ ( I-V ,1963-65), „ქართული ფოლკლორი. მასალები და გამოკვლევები“ (I-XIII, 1964-83), „ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი“ ( I-II, 1974-75), ვაჟა-ფშაველას (I-X, 1960-64) და ვასილ ბარნოვის (I-X,1961-64) თხზულებათა  ტომეულები და სხვა. დაიწყო „ქართული ხალხური პროზის“ ოცტომიანი კორპუსის გამოსაცემად მომზადება, რომლის პირველი ხუთი ტომი თავად შედგინა.
ბიბლიოგრაფია
მისი გამოკვლევები და შედგენილ-რედაქტირებული ქართული ფოლკლორის კრებულები თარგმნილია  რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, უნგრულ, ჩეხურ და ბულგარულ ენებზე
ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის  ფოლკლორის საკოორდინაციო საბჭოს, იყო საქართველოს ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ფოლკლორის სამეცნიერო  საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები მ
მაღლაკელიძე
საკუთარი სახელი მაღლაკელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
კამარენილია
კამარენილია (Camarenilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ტორიხოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 24 კმ². მოსახლეობა — 577 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
მანული
მანული (Felis manul; Otocolobus manul) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 52-65 სმ აღწევს, ფერად მურა-ყვითელია, სხეულის უკანა ნაწილსა და კუდზე მუქი განივი ზოლები დასდევს. აქვს ხშირი და გრძელი ბეწვი, ლოყებზე — ქილვაშები.
გავრცელებულია ცენტრალურ აზიაში, სამხრეთ ამიერკავკასიაში, შუა აზიაში, სალხრეთ ალთაიზე, ტუვის და იმიერბაიკალეთის სამხრეთით. ბინადრობს ველებსა და ნახევრად უდაბნოებში. მცირერიცხოვანია. აქტიურია შებინდებისას და ღამით. იკვებება მღრღნელებით, ფრინველებით, ხვლიკებით. იყენებენ მანულის ტყავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კატები
ტანჯუნგ-პუტინგის ეროვნული პარკი
ტანჯუნგ-პუტინგი (Taman Nasional Tanjung Puting) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ ბორნეოზე, ცენტრალური კალიმანტანის პროვინციაში; პარკი ცნობილია ორანგუტანთა კონსერვაციით.
ტანჯუნგ-პუტინგი პოპულარულია ეკოტურიზმში. მიუხედავად დაცულის სტატუსისა, პარკის ბუნება გარკვეულწილად დაზიანებულია ხე-ტყის უკანონო ჭრითა და მიწის გამოთავისუფლებით სასოფლო–სამეურნეო მიზნებისთვის. 1997–1998 წლებში პარკს დიდი ზზიანი მიაყენა ხანძრებმა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის გეოგრაფია კატეგორია:ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები კატეგორია:1939 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:კალიმანტანის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ცენტრალური კალიმანტანის ღირსშესანიშნაობები
იშტვან ფერენცი (მოქანდაკე)
იშტვან ფერენცი (უნგრ. Ferenczy István; დ.24 თებერვალი, 1792, რიმასომბატი, უნგრეთის სამეფო  (ახლანდელი რიმავსკა სობოტა სლოვაკეთში) ― გ. 15 თებერვალი, 1912, რიმასომბატი, უნგრეთის სამეფო) ― უნგრელი მოქანდაკე, უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის  წევრ-კორესპონდენტი.
იშტვან ფერენცი თავდაუზოგავად ცდილობდა უნგრეთში სკულპტურის სკოლი დაარსებას. მისი მისია  უნგრეთის ეროვნული ხელოვნების შექმნა და პოპულარიზაცია იყო. სკულპტორის ბევრი ნამუშევარი ახლა უნგრეთის ეროვნულ გალერეაშია განთავსებული.
მაღლაფერიძე
საკუთარი სახელი მაღლაფერიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
იშტვან ფერენცი (მოქანდაკე)
ბიოგრაფია
იშტვან ფერენცი დაიბადა 1792 წლის 24 თებერვალს რიმასომბატში.
მაღლაფერიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
იშტვან ფერენცი (მოქანდაკე)
ბიოგრაფია
ახალგაზრდობაში ფერენც იშტვანი მამის სახელოსნოში ზეინკლად მუშაობდა. 1815 წლიდან სწავლობდა ვენაში სპილენძის გრავიურას. 1817 წელს ცნობილი მოქანდაკის იოზეფ კლიბერის  შეგირდი გახდა. 1818 წელს ფეხით გაემგზავრა რომში, სადაც ექვსი წელი გაატარა ბერტელ ტორვალდსენის სახელოსნოში. მისგან მარმარილოს კვეთის ხელოვნებას დაეუფლა. 1819 წელს, როდესაც უნგრეთის პალატინი რომს ეწვია, შეუმჩნეველი არ დარჩენია უნგრელი მოქანდაკის ნიჭი და მას  გადასცა ჯილდო ―   400 ფორინტი. როდესაც ფერენცი 1824 წელს სახლში დაბრუნდა, თან ჩაიტანა რომში ნაყიდი პატარა ცხენის ქანდაკება, რომელიც 100 წლის შემდეგ ― როცა მისმა შთამომავლებმა მუზეუმს გადასცეს  ― ლეონარდო და ვინჩის ერთადერთი ავთენტური ქანდაკება აღმოჩნდა. ქანდაკების ავთენტურობაზე მას შემდეგ მწვავე კამათი მიმდინარეობს. იშტვან ფერენცმა 1818 წელს დამზადებული მიჰალი ვიტეს ჩოკონაის ბიუსტი და 1822 წელს შესრულებული მწყემსი ქალის ბიუსტი (ანუ, როგორც მხატვარმა უწოდა: „მშვენიერი ხელობის დასაწყისი“) პეშტში გაგზავნა, სადაც მისი ნამუშევრები დიდი ტრიუმფით მიიღეს
1840 წელს იშტვან ფერენცი გეგმავდა მატიას I-ის ძეგლის დადგმას პეშტში, მაგრამ გეგმის განახორციელება ვერ მოახერხა. 1846 წელს იშტვანმა შექმნა ფერენც კოლჩეის მემორიალური ქანდაკება. მიუხედავად ნიჭისა, იშტვან ფერენცს არ ჰქონია მაღალი შემოსავალი. ის გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა პენსიაზე რიმასომბატში სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ. იმედგაცრულებული ხელოვანი ასევე მუშაობდა მედლებზე და ესკიზებზე. მან შეცვალა მუდმივი მოძრაობის აპარატის დიზაინი.