cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შესწორებული იულიუსის კალენდარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალენდარი
ჩობანოვკა (რიშკანის რაიონი)
ჩობანოვკა (Ciobanovca) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 111 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
ნეპალის ტურიზმი
ტურიზმი ნეპალის ეკონომიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინდუსტრია და შემოსავლების მნიშვნელოვანი წყაროა. მსოფლიოს 10 უმაღლესი მთიდან 8 ნეპალში მდებარეობს, რის გამოც ქვეყანა მთასვლელთა, კლდეზე მცოცავთა და თავგადასავლების მოყვარულთა საყვარელი დანიშნულების ადგილია. ნეპალის ინდუისტური და ბუდისტული მემკვიდრეობა და ცივი კლიმატი მრავალ ტურისტს იზიდავს.
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის მოხსენების მიხედვით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით (3.3 ქულა) ნეპალი მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 103-ე ადგილზეა. 2015 წელთან შედარებით ნეპალმა სიაში 1 ადგილით დაბლა ჩაინაცვლა. 2017 წელს ნეპლს 538 970 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, ხოლო საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები 481 300 000$-ს გაუტოლდა, რაც საშუალოდ ყოველი ტურისტის მიერ დახარჯულ 892.9$-ს უდრის. მოგზაურობისა და ტურიზმის სექტორში 426 395 სამუშაო ადგილია შექმნილი, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილების 3.2%-ს შეადგენს. საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 4%-ია. ნეპალს საუკეთესო მაჩვენებლები ფასების კონკურენტუნარიანობის (მე-19 ადგილი) და ბუნებრივი რესურსების (27-ე ადგილი) სვეტებში აქვს, ხოლო ყველაზე ცდი მაჩვენებლები სახმელეთო და პორტის ინფრასტურის (135-ე ადგილი), ინფორმაციული და კომუნიკაციური უზრუნველყოფის (124-ე ადგილი) და ტურისტული მომსახურების ინფრასტრუქტურის სვეტებში (124-ე ადგილი).
მიმოხილვა
მსოფლიოს უმაღლესი მწვერვალი ევერესტი ნეპალის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ვიზიტორთა მნიშვნელოვან ნაწილს მთასვლელები, სათავგადასავლო ტურიზმის მოყვარულები და ეკოტურისტები შეადგენენ. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ლუმბინი, გაუტამა ბუდას დაბადების ადგილი ნეპალის დასავლეთ რეგიონის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. ქვეყნის მასშტაბით უამრავი მომლოცველობითი ძეგლი მდებარეობს.
ნეპალის ტურიზმის საბჭოს სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით 2012 წელს ქვეყანას 598 204 უცხოელი ტურისტი ეწვია. 2011 წელს ნეპალის ხელისუფლებამ ეს წელი ნეპალის ტურიზმის წლად გამოაცხადა და იმედოვნებდა, რომ 1 მილიონ ტურისტს მიიზიდავდა. 2012 წელი კი ნეპალის ხელისუფლებამ ლუმბინის ხელშეწყობისა და რეკლამირებისთვის ლუმბინის ტურიზმის წლად გამოაცხადა.
2015 წლის მიწისძვრების სერიამ ნეპალის ტურიზმის განვითარებაზე უარყოფითად იმოქმედა.
სტატისტიკა
2007 წელს ნეალს 526 705 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, რაც წინა წელთან შედარებით 37.2%-ით მეტი იყო. 2008 წელს ტურისტა რაოდენობამ 5%-ით იკლო, ნეპალს მხოლოდ 500 277 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია. 2008 წელს ტურისტთა 55.9% ნეპალში აზიიდან ჩავიდა (18.2% ინდოეთიდა), ხოლო დასავლეთ ევროპიდან — 27.5%. 7.6% ჩრდილოეთ ამერიკიდნ, 3.2% ავსტრალიისა და ოკეანეთის რეგიონიდან, 2.6% — აღმოსავლეთ ევროპიდან, 1.5% - ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკიდან, 0.3% აფიკიდან, ხოლო 1.4% სხვა ქვეყნებიდან.
2008 წელს უცხოელ ტურისტთა ნეპალში დარჩენის საშუალო ხანგრძლივობა 11.78 დღე იყო.
სქოლიო
ნეპალი კატეგორია:ნეპალის ტურიზმი
ბასუდი
ბასუდი (ოფიციალურად ბასუდის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Basud) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 45 133 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
რუსუდან ლორთქიფანიძე
რუსუდან ლორთქიფანიძე (დ. 5 აგვისტო, 1947, თბილისი, საქართველო) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ყოფილი რექტორი (დეკემბერი, 2004 — აპრილი, 2006).
ბიოგრაფია
1982-83 წლებში ერთი წლით მივლინებული იყო სამეცნიერო სტაჟირებით რომის უნივერსიტეტში არქიტექტურის ფაკულტეტზე. აქედან მოყოლებული, ყოველწლიურად, რამდენიმე თვით იტალიური ნაციონალური კვლევების ცენტრის ხაზით აწარმოებდა კვლევით მუშაობას მილანის, ვენეციის და რომის უნივერსიტეტების არქიტექტურის ფაკულტეტებზე. გარდა ამისა „მიწვეული უცხოელი პროფესორის” რანგში (რომელიც მიენიჭა 1995 წელს რომის უნივერსიტეტ – „ლა საპიენცაში”) რეგულარულად ატარებდა ლექციებსა და სემინარებს, ეწეოდა ქართული კულტურის პროპაგანდას. 1995-96 წლებში, რომსა და ვენეციაში პროფესორებთან ჯ. სკარჩიასა და ლ. მაგაროტოსთან ერთად მოამზადა, ქართული კულტურისადმი მიძღვნილი კონფერენციები. 1998 წელს გენუის უნივერსიტეტში პროფესორებთან ად. ალჰაგო - ნოველოსა და ნ. ყაუხჩიშვილთან ერთად მოამზადა სიმპოზიუმი – „საქართველოს კულტურა წარსულსა და მომავალს შორის”. 1996 წელს ორი თვით მიწვეული იყო გერმანიის აკადემიის მიერ და ბერლინის ტექნიკურ უნივერსიტეტში მუშაობდა: „ბერლინის, როგორც ხელმეორე დედაქალაქის არქიტექტურულ - ურბანისტულ პრობლემებზე”. 1996 წელს 4 თვე მუშაობდა რომში NATO-ს გრანტით, ხოლო შემდეგ ორი თვე ვენეციის უნივერსიტეტში, სადაც ცნობილ ქართველოლოგ, პროფესორ ლუიჯი მაგაროტოსთან ერთად მოამზადა კონფერენცია თემაზე: „1920 – იანი წლების ქართული ავანგარდი. მხატვრობა, კულტურა, პოეზია”. რომის უნივერსიტეტში, იტალიელ და გერმანელ კოლეგებთან ერთად მუშაობდა თემაზე: „არქიტექტურა და რეჟიმი. მსგავსება და თავისებურება”.
იტალიის ქალთა მოძრაობის მიერ რუსუდან ლორთქიფანიძე ორჯერ დაჯილდოვდა მედლით (1987 წ. სან-მარინო, 1995 წ. რომი).
2002 წელს მიენიჭა რომის ანგელოზებისა და კონსტანტინეს ხელოვნების მეცნიერებისა და ლიტერატურის აკადემიის საპატიო აკადემიკოსის წოდება. რუსუდან ლორთქიფანიძე არის აგრეთვე ფლორენციის დიდებულთა აკადემიის საპატიო წევრი.
1998 წლიდან – 2004 წლის 1 ოქტომბრამდე იყო საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი იტალიის რესპუბლიკაში. ამ პერიოდში განსაკუთრებული აქტიურობით გამოირჩეოდა მის მიერ იტალიაში გამართული ქართული კულტურის, ისტორიის, რელიგიის შესახებ საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციები, გამოფენები, რასაც მიეძღვნა სპეციალური გამოცემები.
კერძოდ: 1999 წელს რომში დაიბეჭდა მოხსენებების კრებული „წმინდა ნინო და საქართველო — კულტურა, ისტორია, ხელოვნება“: ქრისტეშობის საიუბილეოდ, 2000 წელს მოეწყო გამოფენა — „საქართველო — ქრისტიანული მიწა“; ქალაქ ტრიესტში გაიმართა საერთაშორისო გამოფენა ვრცელი ექსპოზიციით — „ქრისტიანული აღმოსავლეთი“. კატალოგში შესულია ქართველ მეცნიერთა სტატიები; 2000-2002 წლებში გამოიცა ქართველ და იტალიერ მკვლევართა ნაშრომების ოთხტომიანი კრებული — „ქრისტიანული აღმოსავლეთის შესწავლისათვის“, რომელიც მიეძღვნა აკადემიკოს ელენე მეტრეველის დაბადების 80 წლის იუბილეს. წიგნები პრემირებულია იტალიის „კონსტანტინესა და ანგელოზების“ ხელოვნების, კულტურისა და მეცნიერების აკადემიის მიერ; 2001 წელს რომის აღმოსავლეთ ქრისტიანობის უნივერსიტეტში გაიმართა საერთაშორისო სიმპოზიუმი საქართველოსა და ვატიკანის ურთიერთობების შესახებ; 2003 წელს პალერმოს უნივერსიტეტში გაიმართა საერთაშორისო კონფერენცია — თეათინელი ბერები საქართველოში". კონფერენციის ფარგლებში მომზადდა გამოფენა დონ ქრისტეფორე დე კასტელის ნახატების უცნობი კოლექციიდან.
რუსუდან ლორთქიფანიძე არის იტალიის „კონსტანტინეს და ანგელოზების“ ხელოვნების, კულტურისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი და ფლორენციის დიდგვაროვანთა აკადემიის წევრი.
2004 წლის 1 ოქტომბრიდან დანიშნულია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორის თანამდებობაზე.
2004 წლის 13 დეკემბერს არჩეულ იქნა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 24-ე რექტორად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ
ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ (დ. 1950, ხალკისი, საბერძნეთი) — ბერძენი იურისტი და პოლიტიკოსი. საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი, 2015 წლის 27 აგვისტოდან. ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ პირველი ქალი იქნება, რომელიც საბერძნეთის მთავრობას უხელმძღვანელებს.
ვასილიკი თანუ-ხრისტოფილუ გათხოვილია და ჰყავს 4 შვილი. ბერძნულის გარდა საუბრობს ფრანგულად და ინგლისურად.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძენი იურისტები კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:ბერძენი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
პუტივლი
პუტივლი (Путивль) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 16361 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სუმის ოლქის ქალაქები
ერებუნი
ერებუნი (, Էրեբունի) — ურარტუს უძველესი ქალაქი, რომლის ნანგრევებიც მდებარეობს არინ-ბერდის ბორცვზე, თანამედროვე ერევნის გარეუბანში. ქალაქი დააარსა ურარტუს მეფე არგიშთი I-მა ძვ. წ. 782 წელს. იმასთან დაკავშირებით, რომ ერებუნი მდებარეობს ერევნის მახლობლად და ასევე იმის გამო, რომ არსებობს ეტიმოლოგიური კავშირი „ერებუნსა“ და „ერევანს“ შორის, ერებუნი ხშირად გაიგივებულია ერევანთან. ერევნის დაარსების თარიღად ითვლება ძვ. წ. 782 წელი, მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს მტკიცებულება ქალაქის ადგილას მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტის არსებობისა ძვ. წ. IV-III საუკუნეებშიც კი. ჟურნალმა „Forbes“-მა ერებუნი 2012 წელს შეიყვანა მსოფლიოს 9 უძველესი ციხესიმაგრის სიაში.
შესწავლის ისტორია
პირველად არინ-ბერდის ბორცვმა სწავლულთა ყურადღება 1894 წელს მიიპყრო, როდესაც რუსმა მეცნიერმა ალექსეი ივანოვსკიმ ბორცვის მიმდებარე სოფელ ჩოლმაქჩის (ამჟამად ერევნის რაიონი ნორ-ნორკი) მცხოვრებისაგან შეიძინა ქვა, რომელზედაც იყო ურარტული ლურსმული დამწერლობა. ადგილობრივმა მკვიდრმა პაპაკ ტერ-ავეტისოვმა განაცხადა, რომ ეს ქვა მან 1879 წელს არინ-ბერდის ბორცვზე იპოვა. სურათი და პირველადი თარგმანი მალევე გამოაქვეყნა მიხაილ ნიკოლსკიმ. წარწერა გვამცნობდა, რომ ურარტუს მეფე არგიშთი I-მა ამ ადგილას ააშენა ხორბლის საცავი „10 100 მინის ტევადობით“. მიუხედავად ამისა, ბორცვი არქეოლოგების მიერ უყურადღებოდ იყო დატოვებული, მხოლოდ 1947 წელს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ბორის პიოტროვსკის ხელმძღვანელობით, რომელიც დაკავებული იყო ერევანში კარმირ-ბლურის გათხრებით, ბორცვზე დაზვერვითი არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა. 1950 წელს ამავე არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ბორცვზე სისტემატური არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო.
ურარტული ერებუნის გაიგივება არინ-ბერდის ნანგრევებთან
1950 წლის 25 ოქტომბერს დაზვერვითი სამუშაოების დროს, სომეხმა მეცნიერმა კონსტანტინე ოვანესიანმა ორი ლურსმული დამწერლობით დაფარული ბაზალტის ქვა აღმოაჩინა. ერთ-ერთი ქვა გვამცნობდა ურარტუს მეფის სარდურ II-ის მიერ ხორბლის საცავის მშენებლობის შესახებ, ხოლო მეორე იტყობინებოდა არგიშთი I-ის მიერ ციხესიმაგრე ერებუნის მშენებლობის შესახებ. ამ აღმოჩენების შესახებ წამოაყენეს ჰიპოთეზა, რომ არინ-ბერდის ნანგრევები მალავდა ერებუნის უძველეს ნანგრევებს. 1952 წლიდან გაგრძელდა არქეოლოგიური გათხრები, რომელსაც ამჟამად ორი არქეოლოგიური ექსპედიცია აწარმოებდა: სომხეთის სსრ-ის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი და პუშკინის სახელობის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი. ორივე ექსპედიციას ბორის პიოტროვსკი ხელმძღვანელობდა. იმის გამო, რომ თეიშებაინში არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოაჩინეს უამრავი ნივთი წარწერით „ერებუნი“, გარკვეული პერიოდი დაისვა საკითხი, მდებარეობდა თუ არა ერებუნი არინ-ბერდის ბორცვზე. არსებობდა ვარაუდი, რომ ფილა, რომელიც აღმოაჩინა ოჰანესიანმა, შემთხვევით მოხვდა არინ-ბერდში. რვა წლის შემდეგ, 1958 წელს, საბოლოოდ გაფანტეს ეჭვი და ჰიპოთეზამ მიიღო საბოლოო სახე: არქეოლოგიური გათხრების დროს იპოვეს კიდევ ერთი ხელუხლებელი ფილა არგიშთი I-ის წარწერით, რომელიც ჩატანებული იყო უძველეს კედელში. ამ ფაქტის შემდეგ ოფიციალურად დადასტურდა ერებუნის მდებარეობა არინ-ბერდის ბორცვზე.
ერებუნისა და ერევნის ურთიერთკავშირის საკითხი
სახელწოდების წაკითხვა ასევე დიდი ხნის განმავლობაში იწვევდა მკვლევართა ეჭვს. თავდაპირველად ურარტული ქალაქის სახელწოდებას კითხულობდნენ, როგორც ირფუნი, ირეფუნი და კიდევ როგორც საბუნი. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საბოლოოდ დადგინდა, რომ ნაწილი საგნებისა გადაიტანეს თეიშებაინში, ასევე რაც თეიშებაინში აღმოაჩინეს მეფე არგიშთი I-ის ფარი წარწერით „ერებუნი“, საბოლოოდ დადგინდა ქალაქის სახელწოდება. სახელწოდების დადგენის თანავე გ. კაპანციანმა პოპულარულ გამოცემაში გამოთქვა პირველი ვარაუდი ერებუნისა და ერევნის სახელწოდებების ეტიმოლოგიური მსგავსების შესახებ. 1959 წელს აკადემიკოსმა პიოტროვსკიმ გამოთქვა ფრთხლი ვარაუდი: თანამედროვე ისტორიკოსები ემხრობიან უფრო მეტად გარკვეულ პოზიციას და თვლიან, რომ ეტიმოლოგიური კავშირი ერევანსა და ერებუნს შორის მიღებულია .
არქეოლოგიური გათხრების სხვა შედეგები
1950 წლიდან ბორცვზე მიმდინარე არქეოლოგიურმა გათხრებმა, მრავალი მნიშვნელოვანი აღმოჩენა დააფიქსირა, რომლებმაც დიდი წვლილი შეიტანეს ურარტუს სამეფოს ისტორიის შესწავლის საქმეში. ბორცვზე საერთო ჯამში აღმოაჩინეს 23 ქვის ფილა ლურსმული დამწერლობით, რომლებიც ეკუთვნოდა ურარტუს მეფეებს არგიშთი I-ს, სარდურ II-სა და რუსა III-ს. მატერიალური კულტურის ძეგლები ბორცვზე მცირეა აღმოჩენილი, რაც დაკავშირებულია იმასთან, რომ ძვ. წ. VI საუკუნის შუა წლებში ურარტელებმა უომრად დატოვეს ერებუნი და ყველა ღირებული ნივთი მეზობელ თეიშებაინში გადაიტანეს.
ქალაქის დაარსება
როგორც არგიშთი I-ის წარწერის მიხედვით ირკვევა ქალაქი დაარსებულია ძვ. წ. 782 წელს. ამ პერიოდში ურარტუს სამეფო თავისი აყვავების პერიოდში იყო და დასავლეთი აზიის უძლიერეს სახელმწიფო ითვლებოდა. არგიშთი I ფიქრობდა თავისი ქვეყნის საზღვრების გაფართოებაზე და ეკონომიკურ კეთილდღეობაზე. არარატის ველი ხელოვნური მორწყვის სისტემით ხელსაყრელ პირობებს ქმნიდა სოფლის მეურნეობის განვითარებისათვის და ამიტომ ეს ტერიტორია ბუნებრივია მიმზიდველი იყო ურარტუელთა მმართველი წრეებისათვის. ადგილობრივმა მოსახლეობამ (წარწერების მიხედვით ასას ქვეყანა) ურარტელებს გაუწია წინააღმდეგობა და არგიშთი I-მა მომავალი ექსპანსიის უკეთ წარმართვის მიზნით დააარსა ახალი ციხესიმაგრე ერებუნი.
ეროვნული შემადგენლობა და რელიგია
არგიშთი I თავის წარწერაში საუბრობს ხათის ქვეყნიდან ტომების გადმოსახლების შესახებ. გარდა ამისა, ერთ-ერთ ტაძარში, რომელიც მდებარეობს ციხესიმაგრეში (ე. წ. „სუსის“ ტაძარი), აღმოჩენილია არგიშთის ერთი გამორჩეული წარწერა, რომელიც მოიხსენიებს ღმერთ „ივარშას“, რომელიც სხვა ურარტულ წარწერებში არ გვხვდება.
ამ მონაცემებზე დაყრდნობით, მეცნიერებმა წამოაყენეს ვარაუდი, რომ ღმერთი „ივარაშა“ არის ხეთურ-ლივიური წარმოშობის ღმერთი იმარშია, რომელიც მოიხსენიება ბოღაზქოის არქივის ხეთურ წარწერებში, ხოლო „სუსის“ ტაძარი ააშენეს ხათისა და ცუფანის ქვეყნებიდან გადმოსახლებული მოსახლეობისათვის. ამ არგუმენტის გასამყარებლად არსებული მონაცემების ნაკლებობის გამო წარმოიშვა ახალი თეორიები. ერთ-ერთი ასეთი თეორიის თანახმად „სუსის“ ტაძარი ააშენეს ადგილობრივი მოსახლეობისათვს, რომელსაც ურარტული წყაროები ასას უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ იავარაშას საკითხი კვლავ ღიად რჩება, მეცნიერები თანხმდებიან, რომ ერებუნის მოსახლეობა მრავალეროვნული იყო.
ციხესიმაგრეში ასევე, სავარაუდოდ დაარსების დღიდან მოქმედება ურარტუს მთავარი ღვთაება ხალდის ტაძარი. ამ ტაძარს ეკავა უფრო დიდი მოედანი, ვიდრე „სუსის“ ტაძარს და წარმოადგენდა ერებუნის მთავარ სალოცავს. აქემენიანების მმართველობის პერიოდში ორივე ტაძარი გააფართოვეს და გადააკეთეს სპარსულ სალოცავად. „სუსის“ ტაძარი გადააკეთეს ცეცხლის ტაძრად, ხოლო ხალდის ტაძარი აპადანად.
ერებუნის აყვავება (ძვ. წ. 782-735)
ერებუნის დაარსებას ჰქონდა თავისი მიზნები: ურარტელები წარმატებით დასახლდნენ არარატის ველზე. პირველი ექვსი წელი ერებუნი ერთადერთ ურარტულ ქალაქად რჩებოდა არარატის ველზე, ხოლო ძვ. წ. 776 წელს არგიშთიმ დააარსა არგიშთიხინილი, კიდევ ერთი მსხვილი ურარტული დასახლება დღევანდელი არმავირის მახლობლად. არგიშთიხინილის აშენებით დემონსტრირება გაუკეთეს იმას, რომ ეს ქალაქები შენდებოდა არა სამხედრო, არამედ ეკონომიკური მიზნებისათვის. ერებუნის დაარსებიდან ექვს წელიწადში დაარსებულმა კიდევ ერთმა ქალაქმა, ეკონომიკური სარგებელი მოუტანა არარატის ველზე დაფუძნებულ ურარტელებს. სარწყავმა არხებმა, რომელიც არგიშთი I-მა გაიყვანა, არარატის ველი გახადა უფრო მეტად მოსავლიანი. ძვ. წ. 782-735 წლებში, არგიშთი I-ისა და მისი შვილის, სარდურ II-ის მეფობის პერიოდში ერებუნში რამდენიმე ხორბლის საცავი აშენდა. მიუხედავად იმისა, რომ არგიშთიხინილის მშენებლობა იყო ასევე მასშტაბური, ერებუნმა რეგიონში თავისი სამხედრო ძალა ისევ შეინარჩუნა.
ერებუნის დაქვეითება (ძვ. წ. 735-600)
ურარტუს ძლიერების დაცემასთან ერთად დასრულდა ერებუნის დაუჩრდილავი პერიოდიც. ძვ. წ. 735 წელს ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ III-მ ჩრდილოეთ სირიის ტერიტორიაზე დაამარცხა სარდური II და დამარცხებულ მტერს ტუშფამდე სდია, თუმცა ტუშფის აღება ვერ მოახერხა. ეს მარცხი ურარტუს ისტორიაში გადამწყვეტი აღმოჩნდა. ძვ. წ. 735 წლიდან ურარტუმ თანდათან დაკარგა თავისი გავლენა რეგიონში, ურარტუს არმია შესუსტდა, დაკარგა რამდენიმე პერიფერიული სამფლობელოც. ამასობაში დიდი საფრთხე გაჩნდა ჩრდილოეთიდან. სამხრეთ რუსეთის სტეპებიდან შავი ზღვის აღმოსავლეთი სანაპიროს გზით, რუსა I-ის (ძვ. წ. 735-714 წწ.) მეფობის პერიოდში, ძვ. წ. VIII საუკუნის 20-იან წლებში ურარტელებს თავს დაესხნენ კიმერიელთა მეომარი ტომი. ამ ყველაფრის შედეგად ბუნებრივია, არარატის ვაკეზე სოფლის მეურნეობის წყნარი და მშვიდი განვითარება შეწყდა. დაქვეითდა ერებუნისა და არგიშთიხინილის სტატუსიც.
თუმცა მალევე, მოკლე ხნიანი აღორძინების შემდეგ, ურარტუს არმიამ უომრად დატოვა ერებუნი და სრულიად დაუძლურებული ურარტუს დედაქალაქი გახდა ამიერკავკასიის მეორე ურარტული ქალაქი თეიშებაინი. არქეოლოგებმა ერებუნის ვერცერთ არქეოლოგიურ ფენაში ვერ აღმოაჩინეს ხანძრის ან რაიმე სხვა კატასტროფის კვალი. მეორე მხრივ, თეიშებაინში აღმოაჩინეს ბევრი ნივთი, რომელიც ადრე ინახებოდა ერებუნში. ერებუნის ისტორია მთავრდება აქ, ხოლო ძალიან მალევე, მას შემდეგ, რაც დაკარგა ერებუნის მხარდაჭერა, დაეცემა არგიშთიხინილიც მოგვიანებით შეიჭრებიან თეიშებაინში და ურარტუს სამეფო წყვეტს არსებობას.
აქემენიანთა პერიოდი ერებუნის ისტორიაში
არქეოლოგიური აღმოჩენების თანახმად ძვ. წ. V-VI საუკუნეებში ციხესიმაგრემ რეკონსტრუქცია განიცადა. ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე ჩნდება სპარსული ტიპის ტაძარი. გარდა ამისა, არქეოლოგებმა აღმოჩინეს ურარტუული პერიოდის შემდგომი პერიოდის ვერცხლის ნივთები, ხოლო 1956 წელს აღმოაჩინეს ძვ. წ. IV საუკუნის ორი მილეტური მონეტა. ასევე, ზედა არქეოლოგიურ ფენებში აღმოჩენილია სავარაუდოდ ირანული წარმოშობის ცხენის რკინის ლაგამი. ეს არქეოლოგიური ნივთები ამტკიცებენ, რომ აქემენიდების ეპოქაში ერებუნი განაგრძობდა არსებობას. ამ პერიოდში, ტერიტორიას სადაც მდებარეობდა ერებუნი, ზოგჯერ „არმენიას“ უწოდებენ, ბერძნული და სპარსული წყაროების მიხედვით იგი შედის აქემენიანთა იმპერიის 13 და 18 სატრაპიებში. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ერებუნი ურარტუს დაცემიდან კიდევ ერთი საუკუნე განაგრძობდა არსებობას, როგორც აქემენიდთა დასაყრდენი პუნქტი. ძვ. წ. IV საუკუნის შემდეგ ციხესიმაგრეში საბოლოოდ წყდება ცხოვრება.
ქალაქის მოწყობა
ქალაქი ერებუნი შედგებოდა მთავარი ციხისაგან (ციტადელი), რომელიც მდებარეობს არინ-ბერდის ბორცვზე და საქალაქო დასახლებებისაგან, რომელიც განთავსებული იყო ბორცვის ძირში. ქალაქის საერთო ფართობი იყო 200 ჰა. გარდა ამისა, არქეოლოგებმა ორ პატარა მიმდებარე ბორცვზე აღმოაჩინეს ურარტული კერამიკის ნაშთები, სავარაუდოდ ეს ბორცვებიც შედიოდნენ ქალაქის შემადგენლობაში. სამწუხაროდ, ძველი ქალაქის შესაძლო ტერიტორიები XX საუკუნეში შევიდნენ ერევნის გარეუბნის შემადგენლობაში და ინტენსიურად განაშენიანდა. არქეოლოგებისთვის ბევრი საიდუმლო სამუდამოდ დაფარული აღმოჩნდა. მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ამიერკავკასიაში მდებარე სხვა ურარტული ქალაქებისაგან განსხვავებით ერებუნში არ იყო მჭიდროდ განლაგებული შენობები, რაც ალბათ მის თავდაპირველ სამხედრო დანიშნულებაზე მეტყველებს. მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ერებუნის მდებარეობა განპირობებული იყო სამხედრო-სტრატეგიული თვალსაზრისით: არინ-ბერდის ბორცვიდან კარგად ჩანდა, როგორც არარატის ველი, ასევე რეგიონში გამავალი გზების უმრავლესობა.
ციხესიმაგრის მოწყობა
ერებუნის ციხესიმაგრეს ჰქონდა სამკუთხედის ფორმა. ციტადელის საერთო ფართობია 8 ჰა. ციხესიმაგრის საძირკველი აგებულია ბაზალტის ლოდებისაგან. ციხესიმაგრეს ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჰქონდა. აქვე იყო მთავარი კარიბჭეც, სადაც აღმოაჩინეს არგიშთი I-ის წარწერა, რომელიც მოგვითხრობს ერებუნის დაარსებაზე.
ციხესიმაგრის ინტერიერი
ციხესიმაგრეში გამოიყოფა სასახლის ნაწილი, რომელიც მდებარეობს მთავარი შესასვლელიდან მარცხენა მხარეს. სასახლე მდებარეობს ციხესიმაგრის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და, სავარაუდოდ, ხშირად გამოიყენებოდა ურარტუს მეფეების მიერ. სასახლის ტერიტორიის მხარეს მდებარეობს „სუსის“ ტაძარი, ღია ეზოთი და სამეურნეო ნაგებობებით, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ქვევრებით სავსე ორი მარანი.
მთავარი კარიბჭის მარჯვნივ მდებარეობს ციხესიმაგრის შიდა ეზო ზომოთ 14×17 მ., რომელსაც ესაზღვრება ხალდის ტაძარი. ტაძრის შემადგენლობაში შედის კოლნადები და მრავალდონიანი კოშკისებური ნაგებობები, რომლებიც ჰგავდა პატარა ზიკურათებს. ციხესიმაგრის სხვა სექციებში მდებარეობს ხორბლის საწყობი, სხვადასხვა სამეურნეო დანიშნულების ადგილები, ასევე ციხესიმაგრის დამცველი გარნიზონის საცხოვრებელი ოთახები. ისევე როგორც სხვა ურარტულ ქალაქებში, ერებუნშიც გვხვდება ღვინის მარნები, რომელთაგან უდიდესის ზომებია 13×38 მ და მოიცავდა 100 ქვევრს. ღვინის მარნების სერთო ტევადობა ერებუნში სხვადასხვა მონაცემებით შეადგენს 750-1750 ლიტრს.
აქემენიდურ პერიოდში „სუსის“ ტაძარი და ხალდის ტაძარი გადააკეთეს სპარსულ ყაიდაზე. სუსის ტაძრის ადგილზე „ცეცხლის ტაძარი“ ფუნქციონირებდა, ხოლო ხალდის ტაძარი „აპადანის“ ფუნქციას ასრულებდა. ასე უწოდეს არქეოლოგებმა სპარსულ ტაძრებს სუზის და პერსეპოლისის ნაგებობების მსგავსად.
ციხესიმაგრის არქიტექტურა
ციხესიმაგრის გარე კედლები შედგება ბაზალტის ქვებისაგან (ზოგან ფუნდამენტში გამოყენებულია ტუფი). კედლის გასამაგრებლად ყოველ რვა მეტრში გამოყენებულია ხუთი მეტრის სიგანის საყრდენები. ზოგან კედლის სიმაღლე 12 მეტრს აღწევს. ქვებისა და ალიზის შესაკავშირებლად გამოყენებულია თიხის დუღაბი. ციხესიმაგრეს გარეთა მხრიდან ფუნდამენტის უკეთ გასამაგრებლად გამოყენებულია დამატებითი კედლის წყობა.
კედლის ფუნდამენტს არ აქვს გაფართოებები, ისე როგორც მოგვიანო ურარტულ ნაგებობებს, მაგალითად, თეიშებაინს. აგურები დამზადებული იყო თიხისაგან და გასამაგრებლად დამატებული ჰქონდა წვრილად დაჭრილი ნამჯა, სხვა ურარტული და მესოპოტამიური ნაგებობების მსგავსად. აგურის წყობა საგულდაგულოდა გაკეთებული. ამისათვის გამოყენებულია ორი ზომის აგური: მართკუთხედი 32,3×47,4×12,5 სმ და კვადრატული 47,4×47,4×12,5 სმ. წყობაში გამოყენებულია თიხის დუღაბი. კედლები შელესილია ნამჯა შერეული თიხით.
იატაკი ძირითადად ქვის საფუძველზეა აგებული, ზოგან დაგებულია 8-9 სმ სისქის თიხა, ხოლო თიხაზე დაგებულია აგურის წყობა, რომლის ზემოდან შეიმჩნევა ხის წყობა. იატაკის წყობა ჰგავს თანამედროვე პარკეტს. გადახურვა ხისა ყოფილა, ზოგიერთ შემთხვევაში თაღებისთვის გამოყენებულია აგური.
ტაძრების არქიტექტურა
ხალდის ტაძრის და „სუსის“ ტაძრის არქიტექტურა განსხვავდება ციტადელის არქიტექტურისაგან და თავისებურად ყურადსაღებია.
ღმერთ ხალდის ტაძარი
ერებუნის ღმერთ ხალდის ტაძარი ღირსშესანიშნავია იმით, რომ იგი არის ყველაზე უკეთ შემონახული საკულტო ნაგებობა. იგი ააშენა არგიშთი I-მა, რაზეც მიუთითებს 1968 წელს აღმოჩენილი ფილა ლურსმული დამწერლობით. ტაძარი შედგებოდა ოთხი ნაწილისაგან. დამხმარე ოთახი 7,2 × 7,2 მ, დიდი დარბაზი 7,2 × 37,0 მ, კვადრატული კოშკი კიბით და რუსული П-ს მსგავსი შიდა ეზო. დიდი დარბაზის იატაკი სხვებისაგან განსხვავებული იყო, იგი დამზადებული იყო ხის მასალისაგან, რომელიც გვახსენებს თანამედროვე პარკეტს. ტაძრის შიდა ეზო უნიკალურია ურარტუული შენობების არქიტექტურისათვის, თუმცა ტიპიურია სხვა ძველაღმოსავლური კულტურებისათვის. სასახლის სახურავი 12 კოლონაზე იყო დაყრდნობილი. იატაკის ქვეშ დაგებული იყო რიყის ქვა, განვითარებული იყო საკანალიზაციო სისტემა. კვადრატული კიბიანი კოშკი ჰგავდა მცირე მესოპოტამიურ ზიკურათს. ტაძარი ისეა ორიენტირებული, რომ მისი დიაგონალი მიმართულია აღმოსავლეთის მხარეს, რაც ასევე ეთანხმება მესოპოტამიურ ტრადიციას.
ტაძრის კედლები მოხატული იყო კედლის მხატვრობით, უპირატესად ცისფერ ფონზე. აქემენიდურ ხანაში ტაძრის ნახევარი გამოყენებული იყო საყოფაცხოვრებო დანიშნულებისათვის, ხოლო მეორე ნაწილი ასრულებდა აპადანას ფუნქციას.
მონუმენტალური მხატვრობა
როგორც ჩანს, იმის წყალობით, რომ ურარტელებმა ერებუნი ომის გარეშე მიატოვეს, ამ ქალაქში ყველაზე უკეთაა შემონახული კედლის მხატვრობა, რომლის კვალიც აღმოჩენილია თითქმის ყველა ურარტულ ქალაქში. პირველი კედლის მხატვრობა აღმოაჩინეს არქეოლოგიური გათხრების პირველივე წელს (1950 წ.), ხალდის ტაძარში. ამის შემდეგ არქეოლოგებმა ჩაატარეს დიდი სამუშაოები და დაიწყეს კედლების მობათქაშება მათი კონსერვაციის მიზნით. კედლის მხატვრობის გადარჩენილი ორიგინალები ინახება სომხეთში, ძირითადად სომხეთის ეროვნულ ისტორიულ მუზეუმში. ერებუნის მუზეუმში გამოფენილია ამ მხატვროპის მრავალრიცხოვანი რეკონსტრუქცია და ასლები.
ქალაქის წყალმომარაგება
thumb|right|250პქ|ერებუნის ქვის წყალსადენის ფრაგმენტი ისევე როგორც სხვა ურარტუულ ციხესიმაგრეებში, ერებუნშიც საგულდაგულოდ და ორგანიზებულადაა დაპროექტებული წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემა. ციხესიმაგრის წყალმომარაგებას უზრუნველყოფდა მიწისქვეშა, თვითდინებადი, ქვის ერთმანეთთან მიერთებული მრგვალი მილები. მილების გარე დიამეტრი 40 სმ, ხოლო შიდა დიამეტრი 10 სმ იყო. გადაბმის ადგილები ამოლესილი იყო თიხით. წყლის სათავე სავარაუდოდ იყო გარნისის მთებში, რომელიც ერებუნიდან 7 კილომეტრში მდებარეობს. წყალმომარაგების სისტემა იყო საგულდაგულოდ გადამალული და ჰქონდა სტრატეგიული მნიშვნელობა, განსაკუთრებით ალყის დროს.
ასევე საგულდაგულოდ იყო მოწყობილი ციხესიმაგრის საკანალიზაციო სისტემა. მაგალითად, ციხესიმაგრის მთავარ ეზოში და შიდა ეზოში შემონახული იყო მცირე ჭები წვიმის წყლის გასასვლელად.
სავარაუდოდ წყალმომარაგების ეს სისტემა არ გამოიყენებოდა საქალაქო კვარტლებში, რადგან წყალი არ იყო საკმარისი. ქალაქში ნაპოვნი იყო ქვის კოდები, რომლებიც გამოიყენებოდა დაბინძურებული წყლის ფილტრაციისათვის.
ერებუნის მემკვიდრეობა
არინ-ბერდის ბორცვზე მდებარე ერებუნის ციხესიმაგრეს თანამედროვე ერევნის „უძველეს გულს“ უწოდებენ. ერთი მხრივ, ერებუნის ციხესიმაგრე ძვ. წ. VI საუკუნეში მიატოვეს ურარტელებმა, შემდეგ, ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში დაიკავეს აქემენიანებმა, ხოლო ძვ. წ. IV საუკუნეში საბოლოოდ მიატოვეს. ასევე ცნობილია, რომ ალექსანდრე მაკედონელის მიერ აქემენიანთა იმპერიის დაპყრობის შემდეგ ძველი ბერძნული ცენტრი სომხეთში მდებარეობდა თანამედროვე ვაღარშაპატის მახლობლად, ერებუნიდან 20 კილომეტრში. აქედან გამომდინარე, არ არსებობს პირდაპირი კავშირი ერებუნსა და ერევანს შორის, ერევანი პირველად ამ სახელწოდებით მოიხსენიება ახ. წ. 609 წელს (მაგრამ, შესაძლებელია, არსებობდა ძვ. წ. III საუკუნეშიც). მეორე მხრივ, შესაძლებელია იყოს ეტიმოლოგიური კავშირი „ერევანსა“ და „ერებუნს“ შორის, რაც საშუალებას გვაძლევს ვივარაუდოთ გარკვეული კავშირი ერებუნსა და ერევანს შორის. გარდა ამისა, აღსანიშნავია ურარტუს კულტურული გავლენა სომხეთზე და სომხებზე.
ერებუნი თანამედროვე ეპოქაში
300პქ|მინიატიურა| ერებუნის მუზეუმის ფასადი ჯაბა ლაბაძის ფოტო ერებუნში ამჟამად ყველა არქეოლოგიური სამუშაო დაკონსერვებულია. ციხესიმაგრის ბევრი ობიექტი, მათ შორის ციხესიმაგრისა და ტაძრის ფუნდამენტები, რესტავრირებულია. ხალდის ტაძრის ზოგიერთი ნაწილი, ასევე რამდენიმე სასოფლო-სამეურნეო სათავსო ნაწილობრივ რესტავრირებულია, რათა ნაჩვენები ყოფილიყო ურარტუს დროინდელი მშენებლობის პრინციპი.
ბორცვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში 1968 წელს გაიხსნა ერებუნის მუზეუმი, სადაც თავმოყრილია არქეოლოგიური მასალა ერებუნიდან და მეზობელი თეიშებაინიდან. მეტად ღირებული მასალების ორიგინალები ჩანაცვლებულია ასლებით, ხოლო ორიგინალები შენახულია სომხეთის ეროვნულ ისტორიულ მუზეუმში ან მათ საცავებში.
მოპირდაპირე მხარეს, სადაც ურარტუს სამეფოს არსებობის პერიოდში განლაგებული იყო საქალაქო დასახლებები, ჯორჯ სოროსის ფონდის დაფინანსებით 2002 წელს დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები, რომელშიც მონაწილეობდნენ სომეხი და დასავლეთის არქეოლოგები.
სიტყვა ერებუნი საკმაოდ პოპულარულია თანამედროვე სომხეთში და ხშირად გამოიყენება კომერციული თვალსაზრისით სავაჭრო ნიშნებზე. ერევნის ერთ-ერთ რაიონს ეწოდება ერებუნი. ამავე სახელწოდებას ატარებს ერევნის ერთ-ერთი აეროპორტი.
გალერეა
<Gallery> Image:Maquette of the Erebuni fortress2.jpg|ერებუნის ციხესიმაგრის მოდელი. Image:Erebuni SE Entrance.JPG Image:Erebuni Fortress, Yerevan, Armenia 05.JPG Image:Erebuni Walls Yerevan.JPG|ციხესიმაგრის შიდა კედლები ერევნის ფონზე. Image:Erebuni113.jpg Image:Erebuni105.jpg </Gallery>
სქოლიო
კატეგორია:ურარტუს ქალაქები კატეგორია:სომხეთის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:სომხეთის ციხესიმაგრეები
ახალი შუამთის სამრეკლო
ახალი შუამთის სამრეკლო — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარდისუბანთან ახალი შუამთის სამონასტრო კომპლექსში. გადმოცემის თანახმად აუგია კახეთის დედოფალ თინათინის ძიძას. სამრეკლო ტაძართან ერთადაა აგებული XVI საუკუნეში, რასაც ადასტურებს რუსეთის მეფის ელჩების მიშეცკისა და კლიუჩარევის მუხლობრივი სია, რომელიც შეადგინეს 1640-1643 წლებში კახეთში ელჩობისას.
სამრეკლო ოთხსართულიანია. პირველი სამი სართული მონაზვნად აღკვეცილი თინათინ დედოფლის საცხოვრებელ და მისაღებ აპარტამენტებს წარმოადგენდა. მეოთხე სართული კი ფანჩატური იყო. შენობა 1833 წელს მეხის დაცემის შედეგად ძლიერ დაზიანებულა. XIX საუკუნეში რუსული მმართველობის გავლენით სამრეკლო მნიშვნელოვნად შეიცვალა.
ახალი შუამთის კოშკს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
2007-2008 წლებში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამით სამრეკლოს (ეკლესიასთან ერთად) ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. კეთილმოეწყო მონასტრის ტერიტორია, ეკლესიის ფასადები და გუმბათის ყელი. სამრეკლოს კედლები, შიგნიდან და გარედან გაიწმინდა გვიანდელი ნალესობისაგან. ინტერიერში შელესილობის მოხსნის შემდეგ, გამოჩნდა კიდევ ერთი ოთახი. ფანჩატურზე მოიხსნა თუნუქის სახურავი, რომლის ქვეშაც გამოჩნდა სამრეკლოს თავდაპირველი, აგურით გამოყვანილი სახურავი. აღდგა ლავგარდნის დაზიანებული ნაწილები. კედლის საპირე წყობა გადაეწყო და რიგ შემთხვევებში შეცვალა ახლით. რესტავრაციის შემდეგ სამრეკლოსაც და ტაძარსაც დაუბრუნდა ისტორიული სახე.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ბინმალეი
ბინმალეი (ოფიციალურად ბინმალეის მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Binmaley; ტაგ: Bayan ng Binmaley) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 83 052 ადამიანს შეადგენს.
ბარანგაები
ბინმალეი პოლიტიკურად 33 ბარანგაიდ იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
მარგერიტა მარია ფარნეზე
მარგერიტა მარია ფარნეზე (Margherita Maria Farnese; დ. 24 ნოემბერი, 1664, პარმა, იტალია — გ. 17 ივნისი, 1718, კოლორნო, იტალია) — ფარნეზეების დინასტიის წარმომადგენელი. პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგ რანუჩო II-ისა და იზაბელა დ’ესტეს ასული. მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგინია 1692-1694 წლებში როგორც ფრანჩესკო II-ის მეუღლე.
ბიოგრაფია
მარგერიტა მარია დაიბადა 1664 წლის 24 ნოემბერს პარმაში. იგი იყო პარმისა და პიაჩენცის ჰერცოგ რანუჩო II-ისა და მისი მეორე ცოლის, იზაბელა დ’ესტეს პირველი საერთო შვილი. აღსანიშნავია, რომ მისი მშობლები ღვიძლი ბიძაშვილ-მამიდაშვილები იყვნენ. დედამისი 1666 წელს გადაჰყვა მშობიარობას, რა დროსაც მან მარგერიტას ერთადერთი ღვიძლი ძმა, პრინცი ოდოარდო გააჩინა (უკანასკნელი ფარნეზეს, ესპანეთის დედოფალ ისაბელის მამა).
როდესაც მარგერიტა მარია წამოიზარდა მამამისმა მის გათხოვებაზე დაიწყო ფიქრი. ვინაიდან პარმა-მოდენის ალიანსი უკვე გამყარებული იყო, მოდენის ჰერცოგი ფრანჩესკო II საფრანგეთთან ალიანსის გასამყარებლად ფიქრობდა, რომ ცოლად პრინცესა ბეატრის ჰიერონიმა ლოთარინგიელი შეერთო, თუმცა არ გამოუვიდა.
ფრანჩესკო II იყო მარგერიტას პაპიდაშვილი, ჰერცოგ ალფონსო IV-ისა და ლაურა მარტინოცის ვაჟი, საფრანგეთის მმართველი კარდინალი მაზარინის დისწული და ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის დედოფალ მარია მოდენელის ძმა, რის გამოც მასზე ქორწინება პარმელებს ხელს აძლევდა.
1692 წლის 14 ივლისს მარგერიტა მარია ფარნეზე და ფრანჩესკო II მოდენელი დააქორწინეს. მათი ქორწინება ხანმოკლე და უნაყოფო იყო, რადგან ფრანჩესკო 1694 წელს პოლიართრიტით გარდაიცვალა.
ვინაიდან მას შვილი არ დარჩენია, წესის თანახმად მარგერიტა მარია მშობლიურ პარმას დაუბრუნდა, სადაც უკვე მისი ძმა, ფრანჩესკო ფარნეზე იჯდა ტახზე. იგი მეორედ აღარ გათხოვილა და გარდაიცვალა 1718 წლის 17 ივნისს კოლორნოში, ფარნეზეების საზაფხულო რეზიდენციაში.
აიაქოზი (მდინარე)
აიაქოზი (Аягөз) — მდინარე ყაზახეთში, აღმოსავლეთ ყაზახეთისა და ალმათის ოლქებში. სიგრძე 492 კმ, აუზის ფართობი 15 700 კმ². სათავე თარბაღათაის ქედის ჩრდილოეთ ფერდობებზე აქვს. უთავრესად თოვლის წყლით საზრდოობს. წყალდიდობის დროს ბალხაშის ტბაში ჩაედინება. ზაფხულობით წყალი დამლაშებულია, იყენებენ სარწყავად. ჩამოუდის ქალაქ აიაქოზს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახეთის მდინარეები
კოსივი
სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის ქალაქები
ჩუბარა
ჩუბარა (Ciubara) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 193 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 429 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
კამბოჯის ტურიზმი
ტურიზმი კამბოჯის ეკონომიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სექტორია. 2013 წელს კამბოჯაში ჩასულ ტურისტთა რაოდენობა წინა წელთან შედარებით 17.5%-ით გაიზარდა, ხოლო ბიზნეს მოგზაურთა რაოდენობა 47%-ით გაიზარდა.
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის მოხსენების მიხედვით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით (3.3 ქულა)კამბოჯა მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 101-ე ადგილზეა. 2015 წელთან შედარებით კამბოჯამ სიაში 4 ადგილით მაღლა აინაცვლა. 2017 წელს კამბოჯას 4 775 231 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, ხოლო საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები 3 130 300 000$-ს გაუტოლდა, რაც საშუალოდ ყოველი ტურისტის მიერ დახარჯულ 655,5$-ს უდრის. მოგზაურობისა და ტურიზმის სექტორში 1 034 720 სამუშაო ადგილია შექმნილი, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილების 12.1%-ს შეადგენს. საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 13.5%-ია. კამბოჯას საუკეთესო მაჩვენებლები მოგზაურობისა და ტურიზმის პრიორიტიზაციისა (5.1 ქულა, 29-ე ადგილი) და ფასების კონკურენტუნარიანობის (5.1 ქულა, 51-ე ადგილი) სვეტებში აქვს, ხოლო ყველაზე ცუდი მაჩვენებლები გარემოს მდგრადობისა (3.3 ქულა, 130-ე ადგილი) და ბიზნეს გარემოს (3.7 ქულა, 125-ე ადგილი) სვეტებში.
ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
კამბოჯის მთავარი მარკეტინგული სლოგანია: The Kingdom of Wonder, Feel the Warmth.
სქოლიო
კამბოჯა კატეგორია:კამბოჯის ტურიზმი
შალვა ზურაბაშვილი
შალვა ზურაბაშვილი — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონი (მარჯვენა 2015, -60 კგ) და სამგზის ვერცხლის პრიზიორი (მარცხენა 2015, -60 კგ, მარჯვენა , მარცხენა 2016, -65 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ორგზის ჩემპიონი (მარჯვენა, მარცხენა 2016, -65 კგ). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის პრიზიორი (მარჯვენა, მარცხენა 2017, -65 კგ) და ასევე ევროპის ჩემპიონი (მარცხენა 2018, -65 კგ), ვერცხლისა (მარცხენა 2017, -65 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (მარჯვენა 2018, -65 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ტოლედუ (პარანა)
ტოლედუ (Toledo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტოლედუს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ყაანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ეგვტერები კი - ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი მდებარეობს მოსკოვის ისტორიულ რაიონში, რომელსაც ადრე „კულიშკი“ ერქვა. იგი მდებარეობს მდინარე მოსკოვისა და იაუზს შეერთების ადგილზე.
XV საუკუნეში რაიონის ცენტრში მდებარე ბორცვზე ვასილი I-მა ააგო თავის საზაფხულო სასახლე და კარის ეკლესია, რომელიც აკურთხა მოციქულთასწორ ვლადიმირის სახელზე. აქვე, საჯინიბოსთან, ააშენეს წმინდა ფლოროსისა და ლავროსის სახელობის ეკლესია, რომელიც მოსახლეობაში ცხენების მფარველად ითვლებოდა. მალევე ფლოროსისა და ლავროსის ეკლესიას მიაშენეს კარის სამიტოპოლიტო ეკლესია დიდ მოძღვართა და მღვდელმთავართა მსოფლიო კრების სახელზე, რომელიც ამჟამად ცნობილია, როგორც სამი მღვდელთმთავრის ტაძრის სახელით.
კრის კაილი
კრისტოფერ „კრის“ სკოტ კაილი ( Christopher Scott Kyle; დ. 8 აპრილი, 1974 — გ. 2 თებერვალი, 2013) — აშშ-ს ელიტური სამხედრო ქვედანაყოფის, ზღვის ლომების, სნაიპერი. მან ერაყის ომში ოთხი ტური იმსახურა და დაჯილდოვდა გმირული ქმედებებისა და ღირსეულად მსახურისათვის. კაილის ანგარიშზე 160 დადასტურებული ლიკვიდაციაა, ის დაჯილდოვდა ერთი ვერცხლის ვარსკვლავის მედლით, ოთხი ბრინჯაოს ვარსკვალვის მედლით, მიღწევის მედლითა და სხვა მრავალი პირადი თუ ქვედანაყოფის მედლით.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
ისტორია
სოფელი პოდკოპაევო 1493 წლის წყაროებში ორჯერაა მოხსენიებული. ამ წელს იხსენიება წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია, რომელსაც ივანე III ესტუმრა ხანძრის შემდეგ, რომელმაც გაანადგურა მისის სასახლე კრემლში.
კრის კაილი
კაილი აშშ-ს საზღვაო ძალების სამხედრო სამსახურიდან 2009 წელს წამოვიდა და 2012 წელს დაწერა საკუთარი ბესტსელერი ავტობიოგრაფიული წიგნი — ამერიკელი სნაიპერი. ამ წიგნის მიხედვით კლინტ ისტვუდის მიერ გადაღებული იმავე სახელწოდების მხატვრული ფილმი ორი წლის შემდგომ გამოვიდა კინოეკრანებზე. 2013 წელს კრის კაილი მოკლა ყოფილმა საზღვაო ქვეითმა ედი რეი რაუთმა ერათის ოლქში არსებულ სასროლეთზე, ტეხასში. რაუთს პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა აღენიშნებოდა, ის დამნაშავედ სცნეს და მიუსაჯეს უვადო თავისუფლების აღკვეთა.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
ისტორია
ბოლო პერიოდში მიმდინარე სარესტავრაციო კვლევებმა აჩვენა, რომ ეკლესია აგებული უნდა იყოს 1550-იან წლებში. სოფლის ქვის ეკლესია კი მოიხსენიება 1657 წელს.
1686 წელს ეკლესიასთან ააშენეს სასაფლაო. 1722 წელს ეკლესიას ჰქონდა ორი საკურთხეველი: ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე ნაკურთხი.
კრის კაილი
ადრეული ცხოვრება
კრისტოფერ სკოტ კაილი დაიბადა 1974 წლის 8 აპრილს ოდესაში, ტეხასის შტატში, დებორა ლინისა და უეინ კენეტ კაილის ოჯახში. კრისს ჰყავს უმცროსი ძმა. მამამისი დიაკვანია, რვა წლის ასაკში მყოფ კრისს მან პირველი ხელით გადასატენი .30-06 Springfield შაშხანა აჩუქა, მოგვიანებით კი—საფანტი. ამ იარაღებით ისინი ერთად ნადირობდნენ ირემზე, მწყერსა და ხოხობზე. კაილი და მისი ძმა გაიზარდნენ მსვიხლფეხა რქოსანი პირუტყვების მოშენებაში, რომელთა რაოდენობა ასორმოცდაათსაც კი აღწევდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ კაილი რანჩოებზე მუშაობდა და როდეოთი იყო დაკავებული, თუმცა მისი როდეოს კარიერა დასრულდა, როდესაც მან მკლავი მძიმედ დაიზიანა. კაილი ტარლტონის სახელმწიფო უნივერსიტეტში რანჩოს მენეჯმენტს სწავლობდა ორი წლის მანძილზე.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
ისტორია
1748 წელს ეკლესია დაზარალდა ხანძრის შედეგად. 1750 წელს მოსკოვის პირველ გილდიის ვაჭარმა ალექსი გუბინმა დააფინანსა ყაზანის ღვთისმშობლის სახელობის ეგვტერის აღდგენა.
1812 წელს ფრანგების თავდასხმამდე ეკლესიას ჰქონდა სამი საკურთხეველი ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის, ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე. 1812 წელს ფრანგების თავდასხმის შემდეგ დაზარალდა, რის შემდეგაც მიაწერეს იოანე ნათლისმცემლის მონასტერს და ნაწილობრივ აღადგინეს. ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერი არსებობდა 1842 წლამდე და შემდეგ სიძველის გამო დახურეს.
კრის კაილი
სამხედრო კარიერა
კრის კაილი საზღვაო ქვეითთა სპეციალურ ოპერაციათა დანაყოფის წევრობით იყო დაინტერესებული, ამიტომ რეკურტთა ოფისში მივიდა. აშშ-ს საზღვაო ძალების რეკრუტორმა იქ ის დაარწმუნა, რომ საზღვაო ქვეითთა ძალების ნაცვლად, ზღვის ლომების დანაყოფი მოესინჯა. თავდაპირველად კაილი გამოუსადეგარად ჩაითვალა მკლავში არსებული ორთოპედიული შიდა ფიქსატორების გამო, თუმცა ბოლოს მაინც მიიწვიეს 24-კვირიან კურსზე, რომელიც წარმატებით დაძლია 2001 წლის მარტში.
კაილი სნაიპერად SEAL Team-3-ის ქვედანაყოფში გააგზავნეს და ოთხი ტურის მანძილზე მას მოუწია ერაყის ომის მრავალ მასშტაბურ სამხედრო ოპერაციაში მონაწილეობის მიღება. მისი პირველი მოკლული მოწინააღმდეგე იყო ქალი, რომელიც ამერიკელ საზღვაო ქვეითებს ხელყუმბარით უახლოვდებოდა. CNN-ის ცნობით, ქალს მეორე ხელში თოთო ბავშვი ეჭირა. ბრძანებისამებრ, კაილმა ცეცხლი გახსნა და სამიზნე მანამ მოკლა, ვიდრე ის საზღვაო ქვეითებზე თავდასხმას შეძლებდა. კაილმა თქვა: „ქალი უკვე მკვდარი იყო. მე უბრალოდ უზრუნველვყოფდი, რომ მას თან არ გაეყოლებინა საზღვაო ქვეითები. ცხადი იყო, რომ მას არამხოლოდ მათი დახოცვა უნდოდა, არამედ საერთოდ არ ანაღვლებდა არავინ, ვინც სიახლოევში შესაძლოა მის მიერ აფეთქებული ყუმბარით ან სროლის დროს დაღუპულიყო. ბავშვები ქუჩაში, ხალხი სახლებში, შესაძლოა საკუთარი შვილიც“.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
ისტორია
1855 წელს ეკლესია ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეტოქი გახდა. წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია აღადგინეს ნიკოლაი კოზლოვსკის პროექტის მიხედვით.
კრის კაილი
სამხედრო კარიერა
კაილის სახელი მალე გავრცელდა ერაყელ ამბოხებულთა რიგებში ქალაქ რამადიში, სადაც მას „შაითან არ-რამადი“ ანუ „რამადის ეშმაკი“ შეარქვეს. კაილის მოკვლისთვის გასამრჯელოც კი დაწესდა 20,000 დოლარის ოდენობით, რომელიც მოგვიანებით 80,000-მდე გაიზარდა. ამბოხებულები ნიშნებსაც კი არჭობდნენ ქალაქში, რომლებზეც კაილის ხელზე არსებული ტატუირებული ჯვარი იყო ხაზგასმული, რისი მეშვეობითაც უნდა მომხდარიყო მისი ამოცნობა.
2008 წელს ქალაქ სადრის გარეთ კაილმა განახორციელა პირადი ყველაზე შორი გასროლა, რომლითაც ამბოხებულთა სნაიპერი მოკლა. კაილი ამ 1,920 მეტრიან გასროლას „უბრალოდ იღბლიან გასროლას“ უწოდებდა, რომელიც McMillan TAC-338 სნაიპერული შაშხანით მოახდინა.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
ისტორია
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1929 წელს. ეკლესიაში თავდაპირველად განათავსეს საცხოვრებელი ოთახები, ხოლო შემდეგ 1990 წლამდე პოლიეთილენის ქარხანა.
ეკლესია მრევლს დაუბრუნდა და კვლავ აკურთხეს 1991 წლის 29 სექტემბერს. აღადგინეს გუმბათი და დაადგეს ჯვარი.
კრის კაილი
სამხედრო კარიერა
ამერიკელ ქვეითთა რიგებში კაილს შეარქვეს „ლეგენდა“, მათ შორის იმ საზღვაო ქვეითებმა, რომელთა დაცვაც კაილს პირადად ევალებოდა. ერაყში გატარებული ოთხი ტურის მანძილზე კაილი ორჯერ დაჭრეს და ექვს ხელნაკეთი ბომბით აფეთქებას გადაურჩა. კაილი აშშ-ს ისტორიაში ყველაზე მომაკვდინებელი სნაიპერია ოფიციალურად აღიარებული 160 ლიკვიდაციით, თუმცა, როგორც თავად თქვა კონან ო'ბრაიენის შოუში სტუმრობისას, ის თავს არ მიიჩნევს საუკეთესო ამერიკელ სნაიპერად: „ჩვენი ოპტიკები და ყველაფერი სხვა ბევრად განვითარებულია, ვიდრე იმ ბიჭების, რომლებიც ვიეტნამში იბრძოდნენ. ჩვენ გვყავს კარლოს ჰეთკოკი, რომელიც, ჩემი აზრით, ყველა დროის საუკეთესო სნაიპერია. ჩემს ანგარიშზე მეტი მოკლულია, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მე მასზე უკეთესი ვარ“. კაილის თქმით, მას თანამედროვე კომპიუტერული მოწყობილობები ჰქონდა, რომლებიც საქმის უმეტესს აკეთებდა და თვითონ უბრალოდ შესაფერისი პოზიციის შერჩევა ევალებოდა.
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (პოდკოპაევო)
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კრის კაილი
იარაღები
საველე პირობებში კაილი შემდეგ სნაიპერულ შაშხანებს იყენებდა:
გარდაცვალება
2013 წლის 2 თებერვალს კრის კაილი და მისი 35 წლის მეგობარი ჩედ ლიტლფილდი სასროლეთზე მოკლა ედი რეი რაუთმა. კაილი და ლიტლფილდი რაუთს ეხმარებოდნენ, გამკლავებოდა პოსტტრავმატული სტრესით გამოწვეულ აშლილობას და სასროლეთზეც სწორედ ამიტომ იყვნენ მასთან ერთად. რაუთს შიზოფრენიის დიაგნოზიც ჰქონდა დასმული და ოჯახის თქმით, სამხედრო სამსახურში ყოფნის დროს მიღებული პოსტტრავმატული სტრესით იტანჯებოდა. ოთხი თვის შემდეგ რაუთმა თქვა: „მე მანქანის უკანა სავარძელზე ვიჯექი და არავინ მელაპარაკებოდა. მათ უბრალოდ სასროლეთზე მივყავდი, ამიტომ ვესროლე. ვნანობ, რაც გავაკეთე, მაგრამ ისინი არ მელაპარაკებოდნენ. დარწმუნებული ვარ, მათ ეს მატაპიეს“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:ამერიკელი სნაიპერები კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები
ლეოპოლდი (ოლბანის ჰერცოგი)
პრინცი ლეოპოლდი, ოლბანის ჰერცოგი (Prince Leopold, Duke of Albany; დ. 7 აპრილი, 1853, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 28 მარტი, 1884, კანი, საფრანგეთი) — საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიასა და პრინცი ალბერტის უმცროსი ვაჟი. ოლბანის ჰერცოგი, კლარენსის ერლი და ორკლოვის ბარონი. დედისაგან გადაეცა ჰემოფილია, რაც მისი ადრეული გარდაცვალების მიზეზი გახდა.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
მარცხნივ|მინი|პრინცი ლეოპოლდი 1868 წელს ლეოპოლდი დაიბადა 1853 წლის 7 აპრილს ბუკინგემის სასახლეში, ლონდონში. იგი იყო დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის დედოფალ ვიქტორიასა და მისი ქმრის, პრინც ალბერტ საქსენ-კობურგ-გოთელის მერვე შვილი და მეოთხე ვაჟი. მას სახელი დაარქვეს მისი მშობლების ბიძის, ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ის პატივსაცემად, რომელიც ყოველთვის ახლოს იყო ბრიტანეთის სამეფო ოჯახთან.
მსგავსად ვიქტორიას სხვა მამრობითი სქესის შთამომავლებისა, დედოფლისაგან ლეოპოლდმა მემკვიდრეობით მიიღო ჰემოფილია, რასაც მოგვიანებით ეპილეფსიაც დაეწყო.
1872 წელს ლეოპოლდი დედამ ოქსფორდის უნივერსიტეტში გაუშვა უმაღლესი განათლების მისაღებად. იქ იგი მისთვის საინტერესო საგნებს შეისწავლიდა და მალევე უნივერსიტეტის ჭადრაკის კლუბის პრეზიდენტიც გახდა. სწავლის დასრულების შემდეგ, 1880 წელს იგი თავის უფროს დას, პრინცესა ლუიზას ეწვია კანადაში, რომლის ქმარიც იმ პერიოდში კანადის მეფისნაცვალი იყო. უკან დაბრუნების შემდეგ იგი განაგრძობდა ჭადრაკის მფარველობას და ბრიტანულ არმიაშიც აქტიურად დაიწყო მსახურობა.
ქორწინება
მარცხნივ|მინი|411x411პქ|ლეოპოლდისა და ჰელენას ქორწილი დედოფალი ვიქტორია სერიოზულად ფიქრობდა ლეოპოლდის დაოჯახების საკითხზე. თავდაპირველად იგი მის საცოლედ მოიაზრებდა თავისი ბიძაშვილის, მეფე ჯორჯ V-ის ასულ ფრედერიკა ჰანოვერელს, თუმცა მოლაპარაკებები მალევე ჩაიშალა.
ამის შემდეგ ლეოპოლდის საცოლედ მოიაზრებოდა მრავალი ევროპელი პრინცესა, მათ შორის: ვიქტორია ბადენელი (შემდეგში შვედეთის დედოფალი), სტეფანია ბელგიელი (შემდეგში ავსტრიის კრონპრინცესა), ელიზაბეთ ჰესენ-კასელელი და კაროლინა მატილდა შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-ზონდენბურგ-გლუქსბურგელი. თუმცაღა, ყოველ მათგანთან შეუღლებაზე პრინცმა უარი თქვა, რადგან იგი შეყვარებული იყო ლორდი აშბურტონის ასულ მერი ბარინგზე, თუმცა იგი მასზე ძალიან უმცროსი იყო და ქორწინებაზე დედოფალმა არ დართო ნება. მინი|358x358პქ|ლეოპოლდი და ჰელენა 1882 წელს საბოლოოდ, დედოფალმა ვაჟის საცოლედ პრინცესა ჰელენა ცუ ვალდეკ უნდ პირმონტი შეარჩია, რომელიც იყო მთავარ გეორგ ვიქტორის ასული და ნიდერლანდების დედოფალ ემა ცუ ვალდეკ უნდ პირმონტის ღვიძლი და, რაც ბრიტანელებს ნიდერლანდების მეფე ვილემ III-თან დაახლოვებაში დაეხმარებოდა. 1882 წლის 27 აპრილს უინძორის სასახლეში ლეოპოლდი და ჰელენა დაქორწინდნენ. აღსანიშნავია, რომ წყვილს ბედნიერი ქორწინება ჰქონდა, მიუხედავად მისი პოლიტიკური არსისა.
ავადმყოფობა და გარდაცვალება
ცნობილია, რომ პრინცი ლეოპოლდი ბავშვობიდანვე იყო დაავადებული ჰემოფილიით. ამის გამო იგი თავისი პირადი ექიმის, ჯონ ვიკჰემ ლეგის რჩევით 1884 წლის თებერვალში სამკურნალოდ სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ კანში გაემგზავრა, რადგან ექიმთა დასკვნით ბრიტანული კლიმატი მის დაავადებას ართულებდა. 27 მარტს კანის რეზიდენციაში ლეოპოლდი წაიქცა, დაიზიანა მუხლი და იატაკს თავი დაარტყა. ჰემოფილიით დაავადებულ პრინცს თავის ტვინში სისხლდენა დაეწყო და მეორე დღის გამთენიისას, 30 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ამ დროს მისი ცოლი მეორე ბავშვზე იყო ორსულად და სულ რამდენიმე თვეში გააჩინა ვაჟი, სახელად ჩარლზ ედუარდი.
იგი დედოფალი ვიქტორიას ცხრა შვილიდან მეორე გარდაიცვალა. მანამდე იყო მისი და, პრინცესა ალისა, რომელიც 1878 წელს ემსხვერპლა ჰესენში მოდებულ ეპიდემიას.
შვილები
ლეოპოლდსა და ჰელენას სულ ორი შვილი ჰყავდათ:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1884 კატეგორია:საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია (გაერთიანებული სამეფო)
ვიაჩესლავ ლიპინსკი
ვიაჩესლავ ლიპინსკი (უკრ.В'ячеслав Казимирович Липинський, პოლ. Wacław Lipiński დ. 5 (17)  აპრილი, 1882, ზატურცი, უკრაინა — გ. 14 ივნისი, 1931,  ვენა, ავსტრია) — პოლონური წარმოშობის უკრაინელი ისტორიკოსი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფოსი და პუბლიცისტი, ტარას შევჩენკო სახელობის სამეცნიერო საზოგადოების ნამდვილი წევრი. (1914 წლიდან), უკრაინული კონსერვატიზმის იდეოლოგი („ჰეტმანის მოძრაობა“). მას სჯეროდა, რომ ეთიკისა და ადამიანური სოლიდარობის პრინციპები უნივერსალურია მსოფლიოში ყველა ადამიანისთვის, განურჩევლად მათი ეროვნებისა, ენისა თუ რელიგიისა. იგი გახლდათ შემოქმედებითი ნაციონალიზმის, როგორც ამერიკული სტილის პატრიოტიზმის დიდი მომხრე და აგრესიული ნაციონალიზმის, მათ შორის შოვინიზმის მოწინააღმდეგე.
ბიოგრაფია
მინი|ლიპინსკების საოჯახო გერბი ვიაჩესლავ ლიპინსკი დაიბადა 1882 წლის 17 აპრილს (ძველი სტილით 5 აპრილი), პოლონურ ოჯახში, ვოლინის ლუცკის მახლობლად, ზატურცის საოჯახო მამულში. მიეკუთვნებოდა ძველი პოლონელი დიდგვაროვნების ოჯახს. იგი გახლდათ კაზიმირ ლიპინსკისა და კლარა როკიტსკაიას უფროსი ვაჟი. ჰყავდა უმცროსი ძმები სტანისლავი (მომავალში ცნობილი აგრონომი სელექციონერი), ვლადიმერი და უმცროსი და ვანდა. 12 წლამდე განათლება სახლში მიიღო სახლში, შემდეგ კი — ჟიტომირის, ლუცკის და კიევის გიმნაზიებში. სიმწიფის ატესტატი კიევში აიღო 1902-1903 წლებში. ერთი წელი მსახურობდა   კრემენეცის დრაგუნთა პოლკში.