cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აჩრდილი (პოემა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული პოემები კატეგორია:1872 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები კატეგორია:ილია ჭავჭავაძის ნაწარმოებები
ელექტრომობილი
მინი|200პქ|ელექტრომობილი დამუხტვის პროცესში, [[რომი, 2016 წელი]] ელექტრომობილი — ავტომობილი, რომელიც გადაადგილდება არა შიგაწვის ძრავით, არამედ ელექტრო ძრავის საშუალებით, რომელიც თავის მხრივ, იკვებება აკუმულატორით ან სხვა ტიპის ელემენტით. პირველი ელექტრომობილი შეიქმნა 1880-იან წლებში.
ელექტრომობილის დადებითი მხარეებია: ელექტრომობილის უარყოფითი მხარეებია:
სქოლიო
კატეგორია:ავტომობილები კატეგორია:ელექტრომობილები კატეგორია:ელექტროტრანსპორტი
Lasioglossum pervarians
Lasioglossum pervarians — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1919 წელს.
სქოლიო
pervarians
მაუნტ-უილსონის ობსერვატორია
მაუნტ-უილსონის ობსერვატორია ― ასტრონომიული ობსერვატორია აშშ–ში. მდებარეობს კალიფორნიის შტატში, ქალაქ პასადენადან ჩრდილოეთით 16 კილომეტრზე. დაარსდა 1904 წელს. სხვადასხვა დროს მასში მუშაობდნენ უოლტერ ადამსი (დირექტორი 1923-1946 წლებში), ედუინ ჰაბლი, ვალტერ ბაადე, ჯეიმზ ჯინსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ასტრონომიული ობსერვატორიები
კანვას დინასტია
220px|მინიატიურა|მაგადჰას იმპერია კანვა — დინასტია, რომელიც მართავდა მაგადჰას სამეფოს აღმოსავლეთ ინდოეთში შუნგას დინასტიის დაცემის შემდეგ. კანვას დინასტიის მმართველობის წლებია ძვ.წ. 75 - 26 წ.წ. დინასტიის დამაარსებელია პირველი მეფე  ვასუდევა, რომელმაც ძვ.წ. დაამხო 75 წ. ე. დაამხო შუნგას დინასტიის უკანასკნელი მეფე, თუმცა კანვები უფლებას აძლევდნენ შუნგებს, ემართათ სახელმწიფოს განაპირა მხარეები. ნახევარსაუკუნოვანი მმართველობის პერიოდში კანვების 4 მეფე შეიცვალა. მათ მმართველობას ბოლო მოუღეს სამხრეთიდან მოსულმა სატავაჰანებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ინდური დინასტიები კატეგორია: ინდოეთის ისტორია კატეგორია: ძველი ინდოეთი კატეგორია: აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
დმიტრიევსკაია (ვოლოგდის ოლქი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
დმანისის მუნიციპალიტეტის გერბი
დმანისის მუნიციპალიტეტის გერბი — დმანისის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია დმანისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის ფარის მეწამულ ველზე ოქროს ლეოპარდი, რომელსაც უპყრია ოქროს შუბი ვერცხლის ბაშელიერით; ბაშელიერზე ტართან ახლოს გამოსახულია მეწამული ჯვარი.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭე.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „დმანისი“.
მდგნალი
მდგნალი (Salix caprea) — ფოთოლმცვივანი ბუჩქი ან ტანდაბალი (10 მ-მდე) ხე ტირიფის გვარის. ნორჩი ყლორტები ლეგაა, ბუსუსიანი. ფოთლები — ფართოა, ელიფსური ან წაგრძელებული, ზემოდან მუქი მწვანე და შიშველი, ქვემოდან ქეჩისებრბუსუსიანი და ლეგა მწვანე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტირიფისებრნი
უესტმითის საგრაფო
უესტმითი (Westmeath; An Iarmhí) — საგრაფო ირლანდიის აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი — მალინგარი, უდიდესი ქალაქი — ათლონი. მოსახლეობა — 86,164 ადამიანი (22-ე ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).
გეოგრაფია
ტერიტორიის ფართობი — 1,840 კმ2 (20-ე ადგილი).
БТР-152
БТР-152 - საბჭოთა ჯავშანტრანსპორტიორი შეიარაღებაში მიიღეს 1950 წელს, БТР-152 სერიულად იწარმოებოდა 1950-1955 წლებში მისი საბოლოო გამოშვება შეწყდა 1962 წელს, სულ გამოშვებული იქნა 15000 მანქანა,შეიარაღებიდან ამოიღეს 1993 წელს რადგან 1970 წლისთვის მანქანას თითქმის აღარ ემსახურებოდა ქვეითებს და შეიარაღებაში მხოლოდ მისი სხვადასხვა ვერსიის მოფიკაციები რჩებოდა.
მოდიფიკაციები
БТР-152С- სამეთაურო ვარიანტი
БТР-152Б(1955) - შექმნილია ЗИЛ-157 ბაზაზე
БТР-152В1(1957) - დაუმონტაჟდა ღამის ხედვის ხელსაწყო
БТР-152В2 - გადაკეთებულია В1-ერთად
БТР-152В3 - გადაკეთებულია В1-ერთად
БТР-152Е - მოდიფიკაცია რომელიც შეიარაღებულია როგორც БТР-152А ხოლო შასი გადაკეთებულია BTR-152V1 - ად.
БТР-Е152В - ექსპრიმენტალური ვერსია რომელსაც ორი უკანა ბორბლიდან ერთი შუაში ჰქონდა გადმოტანილი,ამის გამო მანქანის სიჩქარე ბევრად მატულობდა,გარდა ამისა შეეძლო ბევრად რთული ბარიერების გადალახვა რასაც ვერ შესძლებდა ძველი მოდიფიკაციები.
БТР-152К-გაუმჯობესებული აქ ჯავშანი,ამ მიზეზით წონა 8 ტონამდე გაიზარდა ხოლო დესანტი კი 13 ჯარისკაცი დარჩა
БТР-152 TCM-20 - ისრაელის ვერსია რომელიც შეიარაღებულია 20მმიანი საზენიტო ქვემეხით
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯავშანტრანსპორტიორები
Lasioglossum petrellum
Lasioglossum petrellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
დმანისის მუნიციპალიტეტის დროშა
მინი|მარჯვნივ|200 პქ|დმანისის დროშა დმანისის მუნიციპალიტეტის დროშა — დმანისის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია დმანისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
Lasioglossum petrellum
სქოლიო
petrellum
დმანისის მუნიციპალიტეტის დროშა
აღწერილობა
დმანისის დროშის ველი გადაკვეთილია ორ არათანაბარ ნაწილად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები
გეორგ მაურერი
გეორგ მაურერი (Georg Maurer დ. 11 მარტი, 1907, ტრანსილვანია — გ. 1971) — გერმანელი პოეტი. ავტორია კრებულებისა „მარადი ხმები“ (1936), „დროის საგალობელი“ (1948) „ორმოცდაორი სონეტი“ (1953), „სტიქიები“ (1955) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი პოეტები
იუტლანდია
thumb|upright|იუტლანდიის ნახევარკუნძული იუტლანდია (Jylland; Jütland), ისტორიულად ამ ტერიტორიას ჰქვია კიმბრია, ნახევარკუნძულის უდიდესი ნაწილი უკავია დანიას. ქვეყანა მოქცეულია ჩრდილოეთის ზღვის აღმოსავლეთით, კატეგატის და საკაგერაკის სამხრეთით და ბალტიის ზღვის დასავლეთით. სამხრეთი არის დანია-გერმანიის სახელმწიფო საზღვარზე. დანიას სამხრეთიდან გერმანული მიწა შლეზვიგ-ჰოლშტაინი ესაზღვრება.
დღეისთვის იუტლანდიის ნახევარკუძულზე მდებარეობს დანიის რეგიონები: ჩრდილოეთი იუტლანდია, ცენტრალური იუტლანდია და სამხრეთი დანია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანია კატეგორია:დანიის ნახევარკუნძულები კატეგორია:ევროპის ნახევარკუნძულები
ფლუვია
ფლუვია — მდინარე კატალონიაში, ესპანეთში. სათავეს იღებს კოლსაკაბრას მთებში, ოლოტთან და ჩაედინება როსესის ყურეში (ხმელთაშუა ზღვა) ქალაქ სანტ-პედრო-პესკადორთან. მიედინება ლა გაროჩასა და ალტ–ემპორდას კომარკებშე (რეგიონებში). მნიშვნელოვანი შენაკადებია: სერი, გურნი და სხვა.
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
კოსტინო
კოსტინო (Костино) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 248 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ კოსტინოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის კოსტინო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს სელიმ ილიაზ იუნუზი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
დესი
დესი — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ზღვის დონიდან 2250 მეტრის სიმაღლეზე, სტეფანწმინდიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. 2002 და 2014 წლების აღწერებით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
დესის განაპირას, პატარა მდინარის პირას, დგას XIX საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმ. გიორგის პატარა ეკლესია. ძეგლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქვაჯვარია აღმართული. გეგმით მართკუთხა ეკლესიას აღმოსავლეთით ერთადერთი კარი აქვს გაჭრილი. ინტერიერის დასავლეთ კედელში ორი პატარა ნიშია. ჭერი ბრტყელია და შეფიცრული, ფასადები — მარტივი. ეკლესია შიგნით და გარეთ შელესილი და შეთეთრებულია, გადახურულია თუნუქის ორქანობიანი სახურავით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ტეპიანოვო
ტეპიანოვო (Тәпән; Тепяново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 316 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 73  კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
გერმანიკული ენები
[[ფაილი:Germanic language zones 4.PNG|thumb|360px|გერმანიკული ენების გავრცელების არეალი.
{{legend|red|ქვეყნები, სადაც მოსახლეობის უმეტესობა გერმანიკულ ენებზე ლაპარაკობს.}} {{legend|#cc6666|ქვეყნები, სადაც მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი (10 %-ზე მეტი) გერმანიკულ ენებზე ლაპარაკობს.}}]]
გერმანიკული ენები — ინდოევროპული ენათა ოჯახის ერთ-ერთი შტო, რომელიც დაახლოებით 15 ენას მოიცავს. გერმანიკული ენები გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ აფრიკაში და ოკეანეთის ქვეყნებში.
სხვადასხვა მონაცემებით, გერმანიკულ ენებს მშობლიურად მიიჩნევს ამ ენებზე დაახლოებით 700 მილიონ მოლაპარაკეთაგან 500 მილიონი კაცი, ხოლო დაახლოებით 200 მილიონი ადამიანი ამ ენათაგან ერთ-ერთს სასაუბრო, ან ე.წ. მეორე ენად გამოიყენებს.
ენებისა და დიალექტების ურთიერთდიფერენცირების პრობლემა
უპირველეს ყოვლისა, გერმანიკულ ენებზე მოლაპარაკეთა ზუსტი რაოდენობის დადგენა შეუძლებელია, რაც იმ მიზეზით აიხსნება, რომ მსოფლიოში არსებულ ენათა რაოდენობა არაა საბოლოოდ დადგენილი, ანუ
საქმე ის არის, რომ არსებობს ერთი ენის დიალექტები, რომლებიც
არსებული ენათმეცნიერული წინააღმდეგობრივობის დასაძლევად ერთგვარ კომპრომისად მიღებულ და დამკვიდრებულ იქნა ორი ტერმინი;
ენებად დიფერენცირება მდებარეობის მიხედვით
ენებად გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, ან გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით განარჩევენ მონათესავე ენების წყვილებს, რომელთა შორის განსხვავება იმდენად მცირეა, რომ ურთიერთგაგებინება ორ სხვადასხვა ენაზე მოლაპარაკეს შორის (1.) მეტად გაადვილებულია, ანდა (2.) სრულიად ადეკვატური. მიუხედავად ამისა, ასეთ ენებს სხვადასხვა სახელი გააჩნიათ და ხშირად სხვადასხვა სახელითვე ოფიციალურ ენებს წარმოადგენენ სხვადასხვა სახელმწიფოებში. მაგ.; (1.) სპარსული ირანში და ტაჯიკური ტაჯიკეთში; (2.) ხორვატული ხორვატიაში და სერბული სერბეთში.
ენებად დიფერენცირება სიშორის მიხედვით
ენებად გეოგრაფიული სიშორის გამო, ან გეოგრაფიული სიშორის მიხედვით განარჩევენ მონათესავე ენების წყვილებს, რომელთა შორის განსხვავება იმდენად დიდია, რომ ურთიერთგაგებინება (1.) გაძნელებულია, ანდა (2.) სრულიად შეუძლებელი. მაგ.; (1.) რუსული და ჩეხური; (2.) ნორვეგიული და აფრიკაანსი.
ენათა ოჯახები
მონათესავე ენები შეადგენენ ენათა ოჯახებს. ეს ოჯახები ძალიან განხსვავდებიან ერთმანეთისაგან როგორც მოლაპარაკეთა რაოდენობის, ასევე ენათა რაოდენობის მიხედვით. არის ე.წ. „გიგანტი-ოჯახები“, რომლებზე მოსაუბრეთა რიცხვი ასეულ მილიონს მოითვლის, არის აგრეთვე ე.წ. „ჯუჯა-ოჯახები“. უფრო მეტიც, მსოფლიოში არის ცალკეული ენები, რომლებიც არცერთ სხვა ენას არ ენათესავებიან. (მაგ.; ქაშმირში არსებული (ე.წ. იზოლირებული) ბურუშასკი ენა (Burushaski).
ინდოევროპული ენები
შემდეგი სამი ენა არ შედის ინდოევროპულ ენათა ოჯახის არცერთ ჯგუფში, და სათითაოდ იქმნიან საკუთარ, ცალენოვან ჯგუფებს:
გარდა დასახელებული 10 ჯგუფისა, ან ენობრივი ერთეულისა, უწინ ინდოევროპულ ენებს აგრეთვე შეადგენდნენ აწ უკვე მკვდარი ენები:
გერმანიკული ენების ჯგუფები
გერმანიკული ენები სამ ჯგუფად დაიყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
*
საძირე
საძირე — მცენარე ან მისი ნაწილი, რომელზეც ამყნობენ სხვა მცენარის ნაწილს — კვირტს. საძირის დანიშნულებაა მევენახეობაში ევროპული ვაზის დაცვა ფილოქსერისაგან; მეცხოველეობაში — მსხმოიარობის დაჩქარება, ზრდის სიძლიერის რეგულირება, ხელსაყრელ ნიადაგურ პირობებთან შეგუება, ყინვა- და გვალვაამტანობის, მავნებლებ-დაავადებებისადმი გამძლეობის ამაღლება და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მებაღეობა
ვიქტორ მორიც გოლდშმიდტი
ვიქტორ მორიც გოლდშმიდტი (Victor Moritz Goldschmidt; დ. 27 იანვარი 1888, ციურიხი — გ. 20 მარტი 1947, ოსლო) — ნორვეგიელი გეოქიმიკოსი და გეოფიზიკოსი. გეოქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
ნაშრომში „ქრისტიანიის მიდამოების კონტაქტური მეტამორფიზმის მოვლენები“ (1911) მოცემული აქვს გეოქიმიური პროცესების ფიზიკურ-ქიმიური ანალიზი. მასში გოლდშმიდტმა პირველად წამოაყენა მინერალოგიურ ფაზათა წესი და გამოიყენა იგი მარტივი მინერალოგიური პარაგენეზისების ანალიზში.
ვიქტორ მორიც გოლდშიდტმა ჩამოაყალიბა „ელემენტთა გეოქიმიური განაწილების კანონები“, ქიმიურ ელემენტთა გეოქიმიური კლასიფიკაცია და გამოიკვლია დედამიწის ქერქში მრავალი ქიმიური ელემენტის მიგრაციისა და კონცენტრაციის პირობები.
აღსანიშნავია, რომ ჰიტლერელთა მიერ ნორვეგიის ოკუპაციის დროს იგი დააპატიმრეს. მანამ სანამ საკონცენტრაციო ბანაკში გაუშვებდენ, გოლდშმიდტი ნორვეგიის წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილეებმა მოიტაცეს და გადაიყვანეს ჯერ შვედეთში, ხოლო შემდეგ აქედან იგი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა, სადაც მუშაობდა ნორვეგიის განთავისუფლებამდე.
გარდაიცვალა ქალაქ ოსლოში 59 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი გეოქიმიკოსები კატეგორია:ნორვეგიელი გეოფიზიკოსები კატეგორია:ნორვეგიელი გეოლოგები
სონფიელეტის ეროვნული პარკი
სონფიელეტი (Sånfjället) — ეროვნული პარკი ცენტრალურ შვედეთში, ჰერედალენის პროვინციაში. დაარსდა 1909 წელს და წარმოადგენს ევროპის ერთ-ერთ უძველეს ეროვნულ პარკს. 1989 წელს მისი ფართობი გაიზარდა და ამჟამად 103 კმ²-ს მოიცავს.
მთიანი არეალი უმეტესად ქვიანია, აქა-იქ გვხვდება ნაკადულის ტბები. მთებს გარშემო ტყიანი არეალები კარავს.
პარკი ცნობილია თავისი ფაუნით: გავრცელებულია დათვებისა და ცხენირმების ჯოგები. სხვა ცხოველებს შორის აღსანიშნავია მგელი და ფოცხვერი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ეროვნული პარკები
ტრიფონი (თურქესტანოვი)
მინი|ეპისკოპოსი ტრიფონი (თურქესტანოვი) მიტროპოლიტი ტრიფონი (თურქესტანოვი) (ერისკაცობაში: ბორის პეტრეს ძე თურქესტანოვი [თურქესტანაშვილი]; დ. 11 დეკემბერი, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 14 ივნისი, 1934, იქვე) — წარმოშობით ქართველი რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირი, მიტროპოლიტი.
ბიოგრაფია
1887 წელს მიიღო რა ბორისმა მშობლებისგან დალოცვა, ოპტინის უდაბნოში ბერ ამბროსისთან მორჩილად დადგა, მანვე აკურთხა მონაზვნობაზე. 1891 წელს ბორისი ბერად აღიკვეცა ტრიფონის სახელით — აღსრულდა დედისეული აღთქმა. სულ მალე მამა ტრიფონი ბერ-დიაკვნად, შემდეგ კი მღვდელ-მონაზვნად იქნა ხელდასმული. ბერი ამბროსის კურთხევით ტრიფონმა სწავლა დაიწყო მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში. სწავლის პერიოდში იგი პატიმართა გადასაგზავნ ციხეში მსახურობდა. 1891 წელს მამა ტრიფონმა ღვთისმეტყველების კანდიდატის ხარისხით დაასრულა აკადემია და დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ძველქრისტიანი და ოპიტნელი ბერები“. მან ხუთი უცხო ენა იცოდა: ბერძნული, ლათინური, ფრანგული, გერმანული და ინგლისური. 1895-1901 წლებში მამა ტრიფონი მოსკოვის სასულიერო აკადემიის ზედამხედველი, შემდეგ კი მოსკოვის სასულიერო სემინარიის რექტორი იყო. 1901 წლის 18 ივლისს იგი დმიტროვსკის ეპისკოპოსად, მოსკოვის ეპარქიის ქორეპისკოპოსად იკურთხა და ამ თანამდებობაზე 15 წელიწადი მსახურობდა. მქადაგებლობის განსაცვიფრებელი ნიჭის გამო, მორწმუნე მრევლმა მას „მოსკოვის ოქროპირი“ უწოდა.
I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ეპისკოპოსი ტრიფონი მოქმედ არმიაში მსახურობდა. პოლონეთის ფრონტზე კონტუზია მიიღო და იძულებული გახდა მოსკოვში დაბრუნებულიყო. 1916 წლიდან აღარ არის რა მოქმედი ეპისკოპოსი, ნოვო–იერუსალიმის აღდგომის მონასტერში მოღვაწეობს. 1917 წელს ფრონტიდან კვლავ ამ მონასტერში დაბრუნდა.
1918 წლიდან მეუფე ტრიფონი მოსკოვში ცხოვრობდა და აღარ მონაწილეობდა ეკლესიის ადმინისტრაციულ საქმეებში.
პატრიარქი ტიხონი მასთან ერთად ხშირად მსახურობდა და 1923 წელს მთავარეპისკოპოსის ხარისხში აიყვანა.
1825 წელს პატრიარქ ტიხონის გარდაცვალების შემდეგ, მთვარაეპისკოპოს ტრიფონის მოღვაწეობა კიდევ უფრო შესამჩნევი გახდა. ფორმალურად ითვლებოდა რა პენსიონერად, ის ჭეშმარიტად რუსეთის მართლმადიდებლობის ერთ-ერთი უმთავრესი სულიერი წინამძღოლი იყო. 1931 წელს მისი ეპისკოპოსად მსახურების 30 წლისთავთან დაკავშირებით აღყვანილ იქნა მიტროპოლიტის ხარისხში.
გარდაცვალებამდე მცირე ხნით ადრე მიტროპოლიტმა ტრიფონმა დაწერა სამადლობელო აკათისტო (დაუჯდომელი) — „გმადლობ შენ ღმერთო ყველაფრისთვის“.
კაკა
ადრეული წლები
კაკა ბრაზილიაში 1982 წლის 22 აპრილს, სიმონე და კრისტინა ლეიტეების ოჯახში დაიბადა.
ტრიფონი (თურქესტანოვი)
ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი ტრიფონი გარდაიცვალა 1934 წლის 14 ივნისს. დაკრძალულია მოსკოვის ვვედენსკის სასაფლაოზე.
კაკა
ადრეული წლები
მისი ზედმეტსახელი „კაკა“ ბრაზილიაში ჩვეული შემოკლებაა სახელი რიკარდოსათვის, თუმცა რეალური წარმოშობა ამ ზედმეტსახელისა მის უმცროს ძმას, ასევე ფეხბურთელს, დიგაოს უკავშირდება; მას პატარობისას რიკარდოს წარმოთქმა უჭირდა და ენის გაუტეხელობის გამო კაკას ეძახდა და საბოლოოს შერჩა რიკარდოს ეს მეტსახელი.
ტრიფონი (თურქესტანოვი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კაკა
ადრეული წლები
კაკამ ბავშვობაში მძიმე ტრავმა გადაიტანა, ცარიელ აუზში ჩავარდა. მას ერთი კვირის მანძილზე საშინელი ტკივილები ჰქონდა და ერთი კვირის შემდეგ ფეხზე დგომაც ვეღარ შეძლო. ექიმებმა მას უთხრეს რომ ხერხემლის მალები ჰქონდა დაზიანებული და იგი სიარულს ვეღარ შეძლებდა. მედიკოსებს ვერ წარმოედგინათ მის გამოჯანმრთლება, თუმცა მოხდა სასწაული, თუმცა საბოლოოდ კაკა განიკურნა და ფეხბურთის თამაშიც განაგრძო. ამიტომაც ყოველი გოლის გატანის შემდეგ იგი ცისკენ აპყრობს ხელებს და ღმერთს მადლობას სწირავს, რომ მას თამაში შეუძლია. კაკა ყველა ინტერვიუში წერს რომ მისი ფეხბურთელობა უფლის წყალობა და საჩუქარია.
საკლუბო კარიერა
კაკას დებიუტი ბრაზილიურ „სან-პაულუში“ შედგა 2001 წელს, მაშინ ფეხბურთელი 18 წლის იყო. იმ სეზონში კაკამ 27 მატჩი ჩაატარა და 12 გოლი გაიტანა, ხოლო მომდევნო სეზონში — 10. მისმა შედეგიანმა თამაშმა ევროპული გრანდების ყურადღება მიიქცია და მილანი აღმოჩნდა პირველი კლუბი, რომელმაც შეძლო კაკას დათანხმება და კონტრაქტის გაფორმება 2003 წლის ზაფხულში. კაკა მალევე იქცა მილანის ძირითადი შემადგენლობის ფეხბურთელად. სეზონში მისი ბრწყინვალე გამოსვლის წყალობით, მილანურმა კლუბმა სერია A-ს ტიტულის მოპოვება და უეფა-ს სუპერთასზე გამარჯვება შეძლო. მან 30 მატჩში 10 გოლის გაიტანა.
მომდევნო სეზონში კაკამ კლუბთან ერთად უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა, იტალიის საფეხბურთო თასი მოიგო, აგრეთვე გახდა სერია A-ს ვიცე-ჩემპიონი.
კაკას კარიერაში ერთ-ერთი გამორჩეული 2007 წელი იყო. კაკამ და „მილანმა” რისი მოგებაც შესაძლებელი იყო ყველაფერი მოიგეს იტალიაშიც და მის გარეთაც. გუნდმა დამაჯერებლად მოიგო ჩემპიონთა ლიგა. რიკარდო კაკამ კი ჩემპიონთა ლიგაზე 10 გოლი გაიტანა და სეზონის საუკეთესო თავდამსხმელი გახდა. ამ სეზონში კაკა ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო თავდამსხმელად და საუკეთესო ფეხბურთელად აღიარეს. ის ასევე გახდა ოქროს ბურთის მფლობელი და ფიფამაც ბრაზილიელი 2007 წლის მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელა. 2008 წელს კი „მილანმა” ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატიც მოიგო. ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე კაკა გახდა. 2009 წელს კი ბრაზილიამ კაკას დიდი წვლილით კონფედერაციის თასის მოიგო. რიკარდო ჩემპიონატის საუკეთესოდ აღიარეს.
2010 წელს კი რიკარდო კაკა რეალ მადრიდში გადავიდა. „მილანს” ფინანსური პრობლემები ჰქონდა, რეალმა მათ ასტრონომიული თანხა, 68 მილიონი ევრო შესთავაზა. ტრანსფერი შედგა და კაკამ მადრიდელებთან 5 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. მას 8 ნომრიანი მაისური მიაკუთვნეს. სამეფო კლუბში მისი სადებიუტო, 2010 წლის სეზონი არც თუ ისე წარმატებული გამოდგა. კაკამ გაუტავებელმა ტრავმებმა შეაწუხა, გუნდმაც ვერცერთი ტიტულის მოგება ვერ მოახერხა.
2013 წელს კაკა სათამაშოდ კვლავ მილანში დაბრუნდა.
სანაკრებო კარიერა
მისი საერთაშორისო დებიუტი 2002 წელს, ბოლივიის ნაკრების წინააღმდეგ შედგა. კაკა მოხვდა კორეა-იაპონიის მუნდიალზეც, თუმცა მხოლოდ 19 წუთი ითამაშა ჯგუფური ეტაპის მატჩში კოსტა-რიკელთა წინააღმდეგ.
2005 წლიდან იგი ნაკრების მნიშვნელოვანი ფეხბურთელი ხდება და ამ წელს ბრაზილიამ მისი დახმარებით კონფედერაციის თასის მოგება შეძლო, ხოლო თავად ფეხბურთელმა ფინალში არგენტინელთა წინააღმდეგ გოლიც გაიტანა.
კაკამ სანაკრებო კარიერა დაასრულა 2016 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სან-პაულუს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2003 წლის კონკაკაფის ოქროს თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2005 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2009 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
სალმან მუმთაზი
მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ფილიალის ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის ლიტერატურის სექტორის I კატეგორიის მკვლევარად, იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო კვლევითი ინსტიტუტის აზერბაიჯანული ლიტერატურის განყოფილების გამგე (1929-1932).
ბიოგრაფია
სალმან მამედემინ ოღლუ ასკეროვი დაიბადა 1884 წლის 20 მაისს ქალაქ ნუხაში (ახლანდელი შაქი). სალმანის მამა მამედემინი ვაჭარი იყო და ოჯახი დიდი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდა შუა აზიაში. მამადამინი გარდაიცვალა პნევმონიით 1887 წელს, 32 წლის ასაკში. მას ამ დროისთვის ჰქონდა შეძენილი უხვი მიწები აშხაბადში, სადაც საკუთარი ოჯახის წამოყვანას აპირებდა.
1900 წელს მამედემინის მეუღლე ზაჰრა (1865-1938) ფარულად მიემგზავრება აშხაბადში, გარდაცვლილი მეუღლის სამკვიდროში. მას აშხაბადში ვაჟები სალმანი და ასკერიც მიჰყავს. მალე მათთან გადადის მისი უფროსი ძმა კერბალაი მოვსუმიც. აღსანიშნავია, რომ ზაჰრა ხანუმი მირზა ფათალი ახუნდოვის ნათესავი იყო.
ბავშვობიდან სალმანმა დიდი ინტერესი გამოიჩინა მეცნიერებების მიმართ, მან მშვენივრად იცოდა სპარსული და არაბული ენები. განათლება მიიღო აშხაბადში. სწავლობდა მირზა ასადულასთან, რომლისგანაც, გარდა არაბულისა და სპარსულისა, ურდუც ისწავლა. 1893 წელს, 9 წლის ასაკში, აშხაბადში გაიცნო მირზა ალექპერ საბირი. ამ შეხვედრის მერე იბადება სალმანის სიყვარული ლიტერატურისადმი. მასთან მხოლოდ 3 აკადემიური თვის გატარების შემდეგ, მუმთაზმა დაიწყო საკუთარ თავზე მუშაობა და 22 წლის ასაკში მან უკვე იცოდა სპარსული, არაბული, რუსული და ურდუ, შეისწავლა აღმოსავლური პოეზიის კლასიკოსების შემოქმედება. მუმთაზის ინტერესი აღმოსავლური ლიტერატურისადმი ასევე გამოიწვია ისლამური ხალხების ენების ცოდნამ.
„მოლა ნასრედინი“
მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანული სატირული ჟურნალის „ მოლა ნასრედინის “ გამოცემა ტფილისში დაიწყო, მუმთაზმაც თავისი ადგილი დაიკავა ჟურნალის ავტორთა შორის. პარალელურად წერდა ლექსებს კლასიკურ სტილში. აშხაბადში მან და მისმა ამხანაგებმა შექმნეს ლიტერატურული კრება. მინი|სალმან მუმთაზი 1917 წელს პირველად, მუმთაზმა ჟურნალთან მიმოწერა 1906 წელს დაიწყო. მუმთაზი რედაქტორს უგზავნიდა წერილებს, მცირე ჩანაწერებსა და ზოგჯერ ლექსებს.
1913 წელს, ტფილისში, ჟურნალის რედაქტორის მირზა ჯალილ მამედყულიზადეს გამომცემლობაში, მუმთაზმა გამოაქვეყნა თავისი პირველი წიგნი “სეიდ აჰმედ ჰატიფ ისფაჰანის ბიოგრაფია”. 3 თვის განმავლობაში ტფილისში ყოფნისას სალმან ასკაროვი ეცნობა აბას საჰათს და ფინანსურ დახმარებას უწევს 2 წლის წინ გარდაცვლილი საბირის ჰოპ-ჰოპნამეს გამოცემაში. ტფილისში მეგობრობს მირზა ჯალილთან და აფინანსებს ჟურნალ „მოლა ნასრედინს“. გაზეთი „იგბალი“ 1913 წელს წერდა სალმან ასკეროვზე, როგორც კავკასიის 11 ყველაზე ძლევამოსილ თანამედროვე პოეტთა შორის ერთ-ერთზე. ამ დროისთვის ჟურნალ „მოლა ნასერდინში“ გამოქვეყნდა მისი 12 ლექსი, რომელიც, გაზეთის ცნობით, აღნიშნავდა ხალხის ნაკლოვანებებს და „მიუთითებდა მათი ხსნის გზაზე“. 1916 წელს მუმთაზმა მთელი ძალით სცადა აშხაბადის სცენაზე დადგმულიყო მირზა ჯალილის პიესა „მკვდარნი“, მაგრამ ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ამის საშუალება არ მისცა.
დაბრუნება აზერბაიჯანში და სამეცნიერო საქმიანობა
1918 წელს ოჯახთან ერთად დაბრუნდა ბაქოში და დაიწყო ჟურნალისტური საქმიანობა გაზეთ „აზერბაიჯანში“. უკვე ამ პერიოდში დაინტერესდა აზერბაიჯანელი კლასიკოსების შემოქმედებასთან დაკავშირებული დოკუმენტებით. ამ პერიოდში უკვე გამოცხადებული იყო აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა.
როგორც ასობით ლექსის ავტორი, სალმან მუმთაზი უფრო მეტ უპირატესობას ანიჭებდა კვლევას. მან ყველაფერი გააკეთა აზერბაიჯანული ლიტერატურის შესასწავლად, შესანარჩუნებლად და გასავრცელებლად.
1924 წლიდან სალმან ასკაროვი იყო შაქის, გაბალას, ზაქათალას, კახისა და ლაგოდეხის „აზერპოსტავკის“ განყოფილების რწმუნებული. მუშაობდა სახალხო განათლების კომისარიატშიც.
აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მუმთაზმა დაიწყო კლასიკური ლიტერატურული მემკვიდრეობის შეგროვება, გამოცემა და შესწავლა. მან გამოავლინა აზერბაიჯანელი პოეტებისა და აშუღების მანამდე უცნობი ხელნაწერები. 1920 წლიდან 1925 წლამდე პერიოდში მუმთაზმა მოახერხა სხვადასხვა ავტორის - აზერბაიჯანული ლიტერატურისა და ხელოვნების წარმომადგენელთა 200-მდე წიგნის, სტატიისა და ხელნაწერის შეგროვება. გაზეთ „კომუნისტში“ სათაურით „დავიწყებული ფოთლები“ გამოქვეყნდა სტატიები აზერბაიჯანული ლიტერატურის შესახებ. 1920 წლის შემდეგ მუმთაზი იყო აზერბაიჯანული ლიტერატურის აღდგენის კომისიის ორგანიზატორი და თავმჯდომარე. მინი|318x318პქ|მეჰმედ ფუატ კიოპრულუ-ზადე, [[ალი ბეგ ჰუსეინზადე და სალმან მუმთაზი პირველ თურქოლოგიურ ყრილობაზე ]] 1926 წელს სალმან მუმთაზმა მონაწილეობა მიიღო ბაქოში გამართულ პირველ თურქოლოგიურ ყრილობაზე. ამ ყრილობაზე მან წარადგინა თავისი წიგნი ნასიმის შესახებ. აქ ის შეხვდა პროფესორ მეჰმედ ფუატ კიოპრულუ-ზადეს და პროფესორ ალი ბეგ ჰუსეინზადეს. 1950 წელს კიოპრულუ კვლავ ჩადის სსრკ-ში, მაგრამ უკვე როგორც თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი და სურს სალმან მუმთაზთან შეხვედრა, მაგრამ  მუმთაზი იმ დროს ცოცხალი აღარ იყო. კონგრესზე გამოსვლისას, თათარმა ლიტერატურათმცოდნე გაზის გუბაიდულინმა აღნიშნა ამ პოეტების შესახებ „ღირებული ბიოგრაფიული ინფორმაცია“, რომელსაც სალმან მუმთაზის წინასიტყვაობა აქვს გაზეთ „კომუნისტის“ მიერ გამოქვეყნებულ თითოეულ ბროშურაში აზერბაიჯანელი პოეტების შემოქმედებით. ასევე 1926 წელს, მუმთაზის პირად ბიბლიოთეკას გაეცნენ აკადემიკოსები ვასილი ბარტოლდი და სერგეი ოლდენბურგი. ისინი გაოცებულნი დარჩნენ ბიბლიოთეკის სამეცნიერო ღირებულებითა და ხელნაწერების დიდი რაოდენობით.
1929-1932 წლებში სალმან მუმთაზ ასკაროვი იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის წინაკაპიტალისტური პერიოდის აზერბაიჯანული ლიტერატურის განყოფილების დირექტორი. 1932 წლიდან მუშაობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო მუზეუმში. 1933 წლიდან 1936 წლამდე, მუმთაზი ხელმძღვანელობდა გამომცემლობა „აზერნაშრის“ კლასიკური მემკვიდრეობის განყოფილებას. 1933 წლიდან იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის ლიტერატურული მემკვიდრეობის განყოფილების მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1937 წლის აპრილიდან ფილიალის ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორი. იყო სსრ-ს მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის ლიტერატურის სექტორის I კატეგორიის თანამშრომელი. მარცხნივ|მინი|313x313პქ|სალმან მუმთაზი საბჭოთა მწერალთა პირველი ყრილობის მონაწილეთა შორის 1934 წელს მოსკოვში. მისგან მარჯვნივ სხედან: [[მაქსიმ გორკი, ალექსეი ტოლსტოი და სამედ ვურღუნი; მის უკან მეჰდი ჰუსეინი და ჯაფარ ჯაბარლი არიან]] 1934 წელს მონაწილეობა მიიღო მოსკოვში საბჭოთა მწერალთა პირველ ყრილობაში. ყრილობაზე წაკითხული მამედ ქაზიმ ალეკპერლის მოხსენებაში აღინიშნა სალმან მუმთაზის როლი პოეტი მირზა შაფის მემკვიდრეობის შესწავლაში და მისი სახელის დაბრუნებაში აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში. ამ კონგრესზე მუმთაზი შეხვდა მაქსიმ გორკის, რომელთანაც ისინი ახლო მეგობრები იყვნენ. იმავე წელს აზერბაიჯანის დელეგაციის შემადგენლობაში მონაწილეობდა მოსკოვში ფირდოუსის 1000 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე.
სალმან მუმთაზმა იმუშავა აზერბაიჯანული ლიტერატურის კლასიკოსების თხზულებათა სამეცნიერო-კრიტიკული ტექსტების შედგენაზე. მუმთაზს აქვს შესწავლილი ნასიმის, შაჰ ისმაილ ხათაის, ჰაბიბის, ფუზულის, ვიდადის, ვაგიფის, ისმაილ-ბეკ კუტკაშენსკის და სხვათა ცხოვრება და მოღვაწეობა, ასევე აქვს დაწერილი მოგონებებბი მირზა ალექპერ საბირისა და აბას სახატის შესახებ.
დაპატიმრება და სიკვდილი
1937 წლის მარტში, სტალინური რეპრესიების პიკის დროს, სალმან მუმთაზი, ისეთ მწერლებთან ერთად, როგორებიც არიან ჰუსეინ ჯავიდი, სეიდ ჰუსეინი და ათაბაბა მუსახანლი, გააკრიტიკეს გაზეთში „ბაქოს მუშაკი“ „იდეოლოგიური შეცდომების“ გამო. იმავე წლის 10 ივნისს სალმან მუმთაზი გარიცხეს აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირიდან, ხოლო 10-12 ივნისს გამართულ კრებაზე მას „ხალხის მტერი“ უწოდეს. 19 ივნისს იგი გაათავისუფლეს ყველა თანამდებობიდან, დაადანაშაულეს ნაციონალიზმსა და პანთურქიზმში. ამის მიუხედავად, მუმთაზმა განაგრძო იშვიათი ხელნაწერებისა და წიგნების შეგროვება და კვლევა. 1937 წლის 8 ოქტომბერს, ბაქოში საკუთარ სახლში, სალმან მუმთაზი დააპატიმრეს. ზუსტად ერთი კვირის შემდეგ მას ბრალი წაუყენეს აზერბაიჯანის სსრ-ს სისხლის სამართლის კოდექსის 69-ე, 70-ე, 72-ე, 73-ე მუხლებით. მუმთაზის საქმეს ხელმძღვანელობდნენ სინმანი, გალსტიანი, ავანესიანი და ბორშჩევი.
სალმან მუმთაზს სხვა ბრალეულობებთან ერთად ბრალი ედებოდა „აზერბაიჯანის ნაციონალისტური ეპოსის“ „ ქოროღლის “ გამოცემაზე მუშაობაში, რომლის მეშვეობითაც მუმთაზი, ბრალდებების მიხედვით, მოუწოდებდა ხალხს ებრძოლათ სსრკ-სგან ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის. მუმთაზს ბრალად ედებოდა მაჰმუდ კაშგარის „დივანის“ გამოცემის მომზადებაში მონაწილეობა. მინი|სალმან მუმთაზის ციხეში გადაღებული სურათი 1937 წლის 7 დეკემბერს გალსტიანმა დაასრულა გამოძიება სალმან მუმთაზის საქმეზე. 1937 წლის 8 დეკემბერს სახელმწიფო უშიშროების კაპიტანმა ავანესიანმა მუმთაზს წარუდგინა საბრალდებო დასკვნა, რომლის მიხედვითაც მას ბრალი დასდეს, როგორც „აზერბაიჯანის კონტრრევოლუციური ბურჟუაზიული ორგანიზაციის წევრს, რომელიც ცდილობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სსრკ-ს შემადგენლობიდან გამოსვლისთვის შეეწყო ხელი და როგორც მეცნიერებათა აკადემიაში 1936 წელს შექმნილი კონტრრევოლუციური პანთურქისტული ცენტრის აქტიური წევრი, რომელიც ახორციელებდა აქტიურ კონტრრევოლუციურ სამუშაოებს აკადემიაში“. სალმან მუმთაზმა არ მიიღო ბრალდებები. 1938 წლის 8 იანვარს სალმან მუმთაზის საქმეზე შედგა სსრკ-ს უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მოსამზადებელი სხდომის ოქმი. 1938 წლის 9 იანვარს გაიმართა სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის სხდომის დახურული სასამართლო სხდომა. სალმან მუმთაზმა აქაც არ მიიღო მის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებები. სამხედრო კოლეგიამ სალმან მუმთაზ ასკაროვს მიუსაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა 5 წლით პოლიტიკური უფლებების დაკარგვით და მთელი ქონების კონფისკაციით. სხდომა სულ რაღაც ნახევარი საათი გაგრძელდა.
ზოგიერთი წყარო მიუთითებს, რომ სალმან მუმთაზი გარდაიცვალა ავადმყოფობის გამო. ზოგიერთმა ავტორმა აღნიშნა, რომ მუმთაზი გარდაიცვალა 1941 წლის 21 დეკემბერს სოლ-ილეცკის ციხეში. გარდაცვალების მოწმობა, რომელიც გადაეცა მისი ოჯახის წევრებს, მიუთითებდა, რომ სალმან მუმთაზი გარდაიცვალა ქალაქ ორიოლში ტვინში სისხლჩაქცევის გამო.
სინამდვილეში, სალმან მუმთაზი 1938 წლის 24 თებერვალს გაგზავნეს სასჯელის მოსახდილად სოლ-ილეცკის ციხეში, მოგვიანებით კი ქალაქ ორიოლში. ამ დროს, იმ წლებში ცნობილი დაპატიმრებული მეცნიერები გადაასახლეს აღნიშნულ ქალაქში. 1941 წლის ივნისში დაიწყო დიდი სამამულო ომი. სანამ ქალაქს გერმანელები აიღებდნენ, ლავრენტი ბერიას ბრძანებით და იოსებ სტალინის თანხმობით, ქალაქში ყველა პატიმარი დახვრიტეს. მათ საკუთარი საფლავები თვითონ გათხარეს და დახვრეტის შემდეგ ისინი იქვე დამარხეს. რუსულენოვან წყაროებში დაღუპვის თარიღს 1941 წლის 6 სექტემბერს უთითებენ.
ქვეყანაში დაწყებული „ხრუშჩოვის დათბობის“ პერიოდისას 1956 წლის 16 ნოემბერს, სსრკ-ს უზენაესმა სასამართლომ სალმან მუმთაზის წინააღმდეგ საქმე არ დააკმაყოფილა. სალმან მუმთაზის საქმეზე განაჩენი სსრკ უზენაესმა სასამართლომ 1956 წლის 17 ნოემბერს გააუქმა და იგი სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირდა. ახლობლებმა მისი გარდაცვალების შესახებ მხოლოდ 1957 წლის 4 მარტს გაიგეს.
ოჯახი
სალმან მუმთაზის ცოლი იყო ზეინაბ-ხანუმი. წყვილს ორი შვილი ჰყავდა: ვაჟი ისკენდერი და ქალიშვილი შაჰლა. მუმთაზის რეპრესიების შემდეგ, მისი ვაჟი ისკენდერი, რომელიც მოსკოვის სამხატვრო აკადემიის მე-5 კურსის სტუდენტი იყო, გარიცხეს, ხოლო მისი ქალიშვილი შაჰლა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტის II კურსიდან. შაჰლა ხანუმის ვაჟი და სალმან მუმთაზის შვილიშვილი ურხუნ გალაბეილი გახდა აღმოსავლეთმცოდნე და ბევრი იშრომა სალმან მუმთაზის მემკვიდრეობის აღიარებაში. თავად შაჰლაც მამის უფლებებს იცავდა.
ხსოვნა
მკვლევარმა, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატმა რასიმ თაღიევმა 1986 წელს გამოსცა წიგნი, რომელიც შედგება სალმან მუმთაზის სტატიებისგან.
1996 წლის 17 სექტემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ლიტერატურისა და ხელოვნების ცენტრალურ სახელმწიფო არქივს სალმან მუმთაზის სახელი მიენიჭა.
ქალაქ შაქიში არის სალმან მუმთაზის ქუჩა.
თურქეთის რესპუბლიკის ეროვნულ ბიბლიოთეკას აქვს სალმან მუმთაზისადმი მიძღვნილი კუთხე.
2013 წელს აზერბაიჯანის ტელევიზიამ მოამზადა დოკუმენტური ფილმი, რომელიც ეძღვნება სალმან მუმთაზის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას.
ზედაზნის მონასტერი
ზედაზნის მონასტერი — ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, მცხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, არაგვის მარცხენა ნაპირზე, საგურამოს ქედზე. მინიჭებული აქვს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ისტორია
535 წელს სირიიდან იბერიაში ჩამოსული ასურელი მამების წინამძღვარმა წმ. იოანემ მოილოცა მცხეთა და დასამკვიდრებლად შეეარჩია ზედაზნის მთა, სადაც არსებობდა გაუქმებული წარმართული საკერპო ადგილი ზადენისა. ამის შემდეგ ეწოდა იოანეს ზედაზნელი. აქედან იოანემ თავისი მოწაფეები სამოღვაწეოდ გაგზავნა ქართლისა და კახეთის სხვადასხვა კუთხეში, ხოლო თვითონ ერთ-ერთ მოწაფე თათესთან (თადეოსი) და ელია დაიკონთან ერთად დარჩა ზედაზენზე. იოანეს ტაძარი არ აუშენებია, მხოლოდ ერთი გამოქვაბული მოაწყო სამლოცველოდ და მცირე სადგომები ააგო. ღრმად მოხუცებული იოანე 573 წელს გარდაიცვალა. იოანე დაკრძალეს მისთვის საგანგებოდ აშენებულ ეგვტერში, მისი დაკრძალვის შემდეგ კი დაიწყო ტაძრის მშენებლობა. VIII საუკუნის მესამე მეოთხედში კათოლიკოსმა კლემენტოსმა აქ ააგო სამნავიანი ბაზილიკა და იოანეს ეგვტერი მასში ჩართო, როგორც ბაზილიკის ჩრდილოეთ ნავის შემადგენელი ნაწილი. შემდეგ მონასტერი გაშენდა და კეთილმოეწყო. წინამძღვარ გაბრიელის დროს, IX საუკუნის პირველ ნახევარში, აშენდა ბაზილიკის კარიბჭე, მიქაელის დროს - სადიაკვნე, მისაელის მიერ - „აკლდამასა თანა“ ეგვტერი, ზაქარიამ X საუკუნის ბოლოს „ეკლესია განადიდა“, სამოელმა „მარანი ქვითკირითა ქმნა“ და სხვ.
ზედაზნის ციხე და მონასტერი XI საუკუნემდე კახეთის სამეფოს მისადგომებს იცავდა. 1101 წელს დავით აღმაშენებელმა ზედაზნის ციხეში თავშეფარებული თურქ-სელჩუკთა და კახეთის მეფის კვირიკეს ლაშქარი საბოლოოდ გაანადგურა. მან კახთა მეფეს „წარუღო ციხე ზედაზენი“ და თავის თანამებრძოლს ნიანია ბაკურიანს გადასცა.
1479 წლიდან ზედაზნის მონასტერში ზედგენიძე-გურამიშვილების საგვარეულო საძვალე იყო. 1705 წელს აქ სამონასტრო ცხოვრება დროებით შეწყდა. XVIII საუკუნეში აიგო სამრეკლო (კარიბჭეზე დაშენდა) და ბერის საცხოვრებელი სენაკი. ამავე საუკუნეში ეკლესია განაახლა კათოლიკოსმა დომენტიმ. XIX საუკუნეში, 1889 წელს ეკლესია შეკეთდა გორის (შემდგომში გურია-სამეგრელოს) ეპისკოპოს ალექსანდრე ოქროპირიძის წინამძღვრობის დროს მის მიერ და კვლავ განახლდა სამონასტრო ცხოვრება. ეკლესია გადახურეს „რკინის სახურავით“, დასავლეთ კედელში გაჭრეს შესასვლელი, მოაწყვეს გასასვლელი საკურთხევლიდან სამკვეთლოში და სხვა.
1915-1922 წლებში მონასტერი გაპარტახდა. 1926-27 წლებში ეკლესიის X-XI საუკუნეების კანკელის ფრაგმენტები გიორგი ჩუბინაშვილის ხელმძღვანელობით ააწყო ა. ოლინკევიჩმა (ინახება ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში). საბჭოთა პერიოდში 1938 და 1970-71 წლებში მონასტერს ჩაუტარდა გამაგრებითი და გაწმენდითი სამუშაოები.
არქიტექტურა
სამონასტრო ნაგებობათაგან დღეისათვის შემორჩენილია ნათლისმცემლის სამნავიანი ბაზილიკა, კარიბჭე-სამრეკლო, გალავანი და ციხის სხვა ნაშთები. გეგმით კვადრატული ბაზილიკის შუა ნავი ვიწრო და მაღალია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდა აქვს. შესასვლელი სამხრეთიდანაა (დასავლეთი შესასვლელი გვიანდელია). სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ნავები მთავარ ნავს აგურის თაღოვანი გასასვლელებით უკავშირდება. ჩრდილოეთი ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში მოქცეულია VI-VII საუკუნეების მიჯნაზე აგებული დარბაზული ეკლესია, რომლის გეგმით სწორკუთხა აფსიდა გადახურილია კონუსურ ტრომპებზე დაყრდნობილი ნალისებრი კონქრით. საკურთხეველი აქ ოთხი საფეხურითაა ამაღლებული. იოანე ზედაზნელის ქვის კუბო (იგი XVII საუკუნეში უნდა იყოს გაკეთებული), "პატიოსანი ლუსკუმა", ერთი მესამედით საკურთხეველშია შეჭრილი.
ჩრდილოეთ ნავის დასავლეთ ნაწილში წყლის აუზია. სამხრეთ ნავი ორი ნაწილისაგან შედგება, ეკლესიაში შესასვლელი მთავარი ნავიდანაა (ადრე კი დასავლეთიდან იყო). ძეგლი ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, ნაწილობრივ აგურით. გვხვდება შირიმის ქვაც. ფასადები მარტივად და სადად არის გადაწყვეტილი, სარკმლები განლაგებულია ასიმეტრულად. მთავარი ნავის სარკმელი მორთულია "განედლებული" ჯვრის რელიეფით.ფასადზე ჯვრის მარტივი გამოსახულებაა.
ეკლესიას სამხრეთიდან თლილი ქვით მოპირკეთებული XVIII საუკუნის კვადრატული კარიბჭე ეკვრის. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარიბჭეზე აგურით ნაგები, ოთხმხრივ თაღოვანი სარკმლებით გახსნილი სამრეკლოს რვაწახნაგა ფანჩატური დგას.
ციხე-გალავანი ძირითადად XVII საუკუნით თარიღდება (ზოგიერთი ნაწილი განვითარებულ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება). ნაგებია რიყის ქვით. გამოყენებულია თლილი კვადრები და აგურიც. ამჟამად ძლიერ დაზიანებულია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:იოანე ზედაზნელი კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში
საბა (გიგიბერია)
მიტროპოლიტი საბა (ერისკაცობაში — ზაზა როინის ძე გიგიბერია; დ. 28 სექტემბერი, 1966, სენაკი, საქართველო) — ხონისა და სამტრედიის ეპარქიის მიტროპოლიტი. რელიგიური ტურიზმის (სამომლოცველო) დეპარტამენტის თავმჯდომარე.
მეუფე საბამ 1991 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1990 წლიდან 1992 წლამდე სწავლობდა ახალციხის სასულიერო სემინარიაში. 1991 წლის 14 ივნისის კი, ბერად აღიკვეცა. დიაკვნად 1992 წლის 12 იანვარს აკურთხეს, ხოლო მღვდლად - 1992 წლის 4 ოქტომბერს. 1994 წლის 25 ივნისს იღუმენის ხარისხში აიყვანეს, ხოლო არქიმანდრიტობა 1994 წლის 26 ოქტომბერს ებოძა. 1996 წლის 3 ნოემბერს ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი. 2003 წლის 14 სექტემბერს კი ხონის მთავარეპისკოპოსი გახდა. 1997-2004 წლებში საქართველოს საპატრიარქოს საფინანსო-ეკონომიური განყოფილების თავმჯდომარე იყო, ხოლო 2004 წლის მაისიდან საქართველოს საპატრიარქოს გამწვანებისა და ეკოლოგიის დეპარტამენტის თავმჯდომარე. 2008 წლის 24 აპრილს ებოძა მიტროპოლიტის ხარისხი.
კათედრა ხონში, რეზიდენცია ხონსა და სამტრედიაში
ანგელოზის დღე — 5 დეკემბერი (18).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
სანელსაცხებლე
სანელსაცხებლე, ბალზამარიუმი, უნგენტარიუმი — სურნელოვანი ზეთებისა და ნელსაცხებლების შესანახი და გადასატანი ჭურჭელი. ძვ. წ. II ათასწლეულში მინის სანელსაცხებლების დამზადება დაიწყეს ეგვიპტესა და სირიაში — ძვ. სამყაროში ნელსაცხებლის უმთავრეს მწარმოებელ და ექსპორტიორ ქვეყნებში. უძველესი სანელსაცხებლები მზადდებოდა ფერადი გაუმჭვირვალე მინისაგან, რისთვისაც იყენებდნენ ე. წ. თიხის გულგულას. ამ მეთოდით დამზადებული მინის სხვადასხვა ფორმის სანელსაცხებლები (ამფორისკები, არიბალოსები, ალაბასტრონები, ოინოქოიები) განსაკუთრებით გავრცელდა ძვ. წ. VI—IV საუკუნეებში და დიდი რაოდენობით გადიოდა ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებიდან (სირია, ფინიკია, ძველი ეგვიპტე).
ამ დროის სანელსაცხებლეები ნაპოვნია საქართველოშიც (წალკა, ბრილი, ვანი, ფიჭვნარი). ამავე მეთოდით არის დამზადებული თბილისში აღმოჩენილი ძვ. წ. I — ახ. წ. I საუკუნეები ფერადი მინის ალაბასტრონი. უნიკალურ სანელსაცხებლებს ამზადებდნენ ქვისაგან (ალებასტრი, მარმარილო, მთის ბროლი, აქატი და სხვა) და ძვირფასი ლითონისაგანაც. მასობრივ წარმოებაში მინას კონკურენციას მხოლოდ თიხა უწევდა, განსაკუთრებით ადრინდელი ანტიკური და ელინისტურ ხანაში.
ძვ. წ. VI—IV საუკუნეებში საბერძნეთში ამზადებდნენ სხვადასხვა ფორმის თიხის სანელსაცხებლებს (არიბალოსები, ალაბასტრონები, ამფორისკები, ლეკითოსები, ასკოსები და სხვა). ძვ. წ. IV საუკუნის დასასრულიდან თითისტარის ფორმის თიხის სანელსაცხებლების (უნგვენტრიუმების) წარმოება ფართოდ გავრცელდა მთელ ელინისტურ სამყაროში და შემორჩა რომაულ ხანამდე, სანამ მას საბოლოოდ გამოდევნიდა მინის სანელსაცხებლები. ელინისტური და რომაული ხანის თიხის უნგვენტარიუმები და ამფორისკები აღმოჩნდა საქართველოშიც (ვანი, დაბლაგომი, ეშერა, სამადლო, ჟინვალი, ურბნისი). ზოგიერთი მათგანი ადგილობრივი ნაწარმია. ახ. წ. I საუკუნიდან ფართოდ გავრცელდა გამობერვის წესით დამზადებული მინის სანელსაცხებლები, რომლებიც უკვე გამჭვირვალე მინისა იყო და გამოირჩეოდა ფორმათა მრავალფეროვნებით. I—III საუკუნეებში მათი წარმოება ანტიკური სამყაროს მრავალ პუნქტშია დადასტურებული (სირია, ეგვიპტე, იტალია, რაინის ოლქი, ჩრდილოეთი შავიზღვისპირეთი და სხვა). სანელსაცხებლებს ძველად იყენებდნენ არა მარტო ყოფაში, არამედ სამგლოვიარო რიტუალშიც. ამიტომ ხშირად გვხვდება სამარხებში. სანელსაცხებლები დიდი რაოდენობითაა აღმოჩენილი საქართველოში გათხრილ I—III საუკუნეების სამაროვნებშიც (ურეკი, ბორი, კლდეეთი, ზღუდერი, სამთავრო, ურბნისი და სხვა). ისინი ძირითადად შემოტანილია IV საუკუნიდან კი საქართველოში აღმოჩენილი მინის სანელსაცხებლების უმრავლესობა ადგილობრივი ნაწარმია. VI—VIII საუკუნეებში სანელსაცხებლები საქართველოდან მეზობებ ქვეყნებშიც გაჰქონდათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მინის ხელოვნება
საერთაშორისო კერძო სამართალი
საერთაშორისო კერძო სამართალი — სამართლის დარგი, რომელიც სწავლობს, თუ რომელი ქვეყნის სამართალი უნდა იქნეს გამოყენებული უცხო ელემენტით დატვირთული კეროძსამართლებრივი ურთიერთობის დროს. საერთაშორისო კერძო სამართალი არის შიდასახელმწიფოებრივი სამართლის შემადგენელი ნაწილი და არ განეკუთვნება საერთაშორისო საჯარო სამართალს. საერთაშორისო კერძოსამართლებრივი ურთიერთობები კერძოსამართლებრივი ურთიერთობებია, ტერმინი „საერთაშორისო“ კი მიუთითებს სამართლებრივი ურთიერთობისას უცხო ელემენტის არსებობაზე. არსებობს იმდენი საერთაშორისო კერძო სამართალი, რამდენი სახელმწიფოცაა მსოფლიოში.
საერთაშორისო კერძო სამართალს სხვაგვარად კონფლიქტურ ან კოლიზიურ სამართალსაც უწოდებენ. თავად სახელწოდება „საერთაშორისო კერძო სამართალი“ ამერიკელი მეცნიერის, ჯ. სტორის სახელს უკავშირდება. მან 1934 წელს თავის ნაშრომში „კონფლიქტური სამართლის კომენტარები“ (Commentaries on the Conflicts of Laws) პირველად გამოიყენა ტერმინი „საერთაშორისო კერძო სამართალი“ (Private International Law). ანგლოამერიკული სამართლებრივი სისტემის მქონე ქვეყნებში საერთაშორისო კერძო სამართლის სინონიმად „კონფლიქტური სამართალიც“ (The Conflicts of Laws) გამოიყენება.
უცხო ელემენტი
უცხო ელემენტს საერთაშორისო კერძო სამართალში დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან ურთიერთობა მხოლოდ მაშინ ჩაითვლება საერთაშორისო კერძოსამართლებრივად, როდესაც სახეზე იქნება უცხო ელემენტს შემცველი კერძოსამართლებრივი ურთიერთობა. ასეთი ურთიერთობა შეიძლება იყოს შემდეგ შემთხვევებში :
საერთაშორისო კერძო სამართლის სუბიექტები
საერთაშორისო კერძო სამართლის სუბიექტი შეიძლება იყვნენ როგორც ფიზიკური, ისე იურიდიული პირები.
ფიზიკური პირი
ფიზიკური პირის მიმართ კერძოსამართლებრივ ურთიერთობაში გამოსაყენებელი სამართლებრივი წესრიგის განსასაზღვრა დამოკიდებულია პირის „პერსონალ სტატუტთან“ (Personalstatut). პერსონალური სტატუტის განსაზღვრა უკავშირდება ფიზიკური პირის უფლებაუნარიანობის, ქმედუნარიანობასა და მოქალაქეობას. ფიზიკური პირის უფლებაუნარიანობა და ქმედუნარიანობა განისაზღვრება იმ ქვეყნის სამართლით, რომელსაც ეს პირი განეკუთვნება. მოქალაქის სამართლებრივი სტატუსის ცვლილება არ იწვევს ერთხელ უკვე შეძენილი უფლებაუნარიანობისა და ქმედუნარიანობის შეზღუდვას.
იურიდიული პირები
იურიდიული პირის პერსონალური სტატუტის განსაზღვრისთვის სხვადასხვა თეორია გამოიყენება, კერძოდ, დაფუძნების, ადგილსამყოფლის, ექსპლოატაციის ცენტრისა და კონტროლის თეორიები. დაფუძნების თეორიის მიხედვით, იურიდიული პირი მიეკუთვნება იმ ქვეყანას, სადაც დაარსდა, გაიარა რეგისტრაცია. დაფუძნების თეორია აღიარებულია საერთო სამართლის ქვეყნებში. ადგილსამყოფლის თეორიის მიხედვით, იურიდიული პირი მიეკუთვნება იმ ქვეყანას, რომელშიც მისი ცენტრალური ადმინისტრაცია მდებარეობს. ეს პრინციპი აღიარებულია კონტინენტური სამართლის ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა გერმანია, ავსტრია, პორტუგალია, ესპანეთი. ექსპლოატაციის ცენტრის თეორიის მიხედვით, იურიდიული პირის რომელიმე ქვეყნისადმი კუთვნილება განისაზღვრება ამ საწარმოს სავაჭრო-სამრეწველო საქმიანობის ფაქტობრივად განხორციელების ადგილის მიხედვით. ეს თეორია გამოიყენება ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ ქვეყანაში. კონტროლის თეორიის თანახმად, კომპანია მიეკუთვნება იმ ქვეყანას, რომელსაც მიეკუთვნებიან ამ კომპანიის საკონტროლო პაკეტის მფლობელი დამფუძნებლები.
კოლიზიური ნორმა
კოლიზიური ნორმა არის სამართლის ნორმის სპეციფიკური სახე და მოქმედებს მხოლოდ საერთაშორისო კერძო სამართალში. კოლიზიურ ნორმას სხვაგვარად მითითებით ნორმასაც უწოდებენ. იგი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როცა არსებობს უცხო ელემენტით დატვირთული სამართლებრივი ურთიერთობა. სწორედ ამ დროს უნდა გადაწყდეს საკითხი, თუ რომელი ქვეყნის სამართალი უნდა იქნეს გამოყენებული ასეთი ურთიერთობის დროს. მაგალითად, ქართული სასამართლოს იხილავს დავას უძრავი ნივთის შესახებ, რომელიც მდებარეობს გერმანიაში. ამ შემთხვევაში, სახეზეა უცხო ელემენტი, ვინაიდან სამართლებრივი ურთიერთობის ობიექტი — უძრავი ნივთი მდეგარეობს სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. ასეთ დროს, თავდაპირველად, უნდა გადაწყდეს დავაზე გამოსაყენებელი სამართალი, კერძოდ, თუ რომელი კანონით — საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით, თუ გერმანიის სამოქალაქო კოდექსით უნდა განიხილოს ქართულმა სასამართლომ საქმე. ვინაიდან დავა წამოიჭრა ქართული სასამართლოს წინაშე, მოსამართლე ამოწმებს „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონს, რომლის მიხედვითაც, ნივთზე უფლების წარმოშობა, შეცვლა, გადაცემა და შეწყვეტა წესრიგდება იმ ქვეყნის სამართლით, სადაც ეს ნივთი იმყოფება. აქედან გამომდინარე, ვინაიდან უძრავი ნივთი მდებარეობს გერმანიის ტერიტორიაზე, ქართული სასამართლო გამოიყენებს ნივთის ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს კანონს, ანუ გერმანიის სამოქალაქო კოდექსს.
სხვა ქვეყნის სამართალზე მითითება გულისხმობს ამ ქვეყნის საერთაშორისო კერძო სამართლის გამოყენებასაც. ეს ნიშნავს, რომ თუ, მაგალითად, უცხო ელემენტით დატვირთულ საქმეს იხილავს ქართული სასამართლო და „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონი უთითებს რუსეთის სამართალზე, მაშინ მოსამართლემ დავაზე რუსეთის სამართლის გამოყენებამდე, უნდა ჩახედოს მის საერთაშორისო კერძო კანონმდებლობას. ეს აუცილებელია, რადგან შესაძლოა, რომ ამ ქვეყნის საერთაშორისო კერძო სამართალი უკან უთითებდეს დავის განმხილველი ქვეყნის სამართალზე ან, თავის მხრივ, მიუთითებდეს სხვა ქვეყნის სამართალზე. პირველ შემთხვევას უკუმითითება ეწოდება, ხოლო მეორეს — შემდგომი მითითება. უკუმითითების დროს დგება პრობლემა, რადგან პირველი ქვეყნის სამართალი უთითებს მეორე ქვეყნის სამართალზე, ხოლო მეორე ქვეყანა — ისევ პირველი ქვეყნის სამართალზე. ეს მითითება შეიძლება დაუსრულებლად გაგრძელდეს და იმისათვის, რომ გამოირიცხოს საქმის მუდმივი მოძრაობა წინ და უკან, საერთაშორისო კერძო სამართლის დოქტრინაში განვითარდა ე.წ. „პინგ-პონგის“ პრინციპი, რომლის მიხედვითად, უკუმითითების შემთხვევაში გამოიყენება თავდაპირველი ქვეყნის სამართალი. რაც შეეხება შემდგომ მითითებას, რა დროსაც ერთი ქვეყნის სამართალი მიუთითებს მეორეზე, ხოლო მეორე — მესამაზე, არ არსებობს ცალსახა პასუხი, თუ რომელი ქვეყნის სამართალი უნდა იქნეს გამოყენებული ასეთი შემთხვევის არსებობისას.
კოლიზიური ნორმა შესაძლებელია უთითებდეს ისეთ ქვეყანაზე, სადაც მოქმედებს რამდენიმე ტერიტორიული ან სამართლებრივი სისტემა, მაგალითად, როგორიცაა ამერიკის შეერთებული შტატები. აშშ-ში ფედერალურ სამართალთან ერთად არსებობს შტატების სამართალიც, რომლებიც ერთმანეთისგან განსვავდება. ასეთი შემთხვევისას, გამოიყენება ის სამართლებრივი სისტემა, რომლის გამოყენებასაც მოცემულ შემთხვევაში ითვალისწინებს ამ ქვეყნის სამართალი. თუ ასეთი წესი არ არსებობს, გამოიყენება იმ ტერიტორიის სამართალი, რომელთანაც კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობა ყველაზე მჭიდროდა არის დაკავშირებული.
უცხო ქვეყნის სამართლის გამოყენებისას სასამართლო იღებს საჭირო ზომებს მისი ნორმების არსის დასადგენად, შესაბამის ქვეყანაში მათი ოფიციალური განმარტების, გამოყენების პრაქტიკისა და დოქტრინის გათვალისწინებით. თუ უცხო ქვეყნის სამართლის ნორმების არსის დადგენა ამ ღონისძიებათა განხორციელების მიუხედავად უშედეგოა ან მოითხოვს გაუმართლებელ ხარჯებს, ხოლო პროცესის არც ერთ მხარეს არ შეუძლია ნორმების არსის დადგენა და მათი გამოყენების დასაბუთება, სასამართლო იყენებს თავისი ქვეყნის სამართალს.
უცხო ქვეყნის სამართლის ნორმები არ გამოიყენება, თუ ეს ეწინააღმდეგება საქმის განმხილველი სასამართლოს ქვეყნის ძირითად სამართლებრივ პრინციპებს ან სამართლის იმპერატიულ ნორმებს.