cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სირიის ისტორია
შუა საუკუნეები
აქ იყო სრული ტოლერანტობა ქრისტიანებისადმი და ზოგიერთი მათგანი სამთავრობო პოსტსაც იკავებდა. VIII საუკუნეში ხალიფატი დაიშალა, რადგნა ჰქონდა დინასტიური, რელიგიური პრობლემები. ომაიანთა დინასტია 750 წელს შეიცვალა აბასიანთა დინასტიით. მათ დედაქალაქი გადაიტანეს დამასკოდან ბაღდადში. არაბულმა, რომელიც გახდა ოფიციალური ენა, ჩაანაცვლა არამეული და ბერძნული აბასიანების პერიოდში.
საუფ ალ-დაულას სასამართლო - „სახელმწიფოს ხმალი“ (944-967) იყო ცენტრი კულტურისა, არაბული ლიტერატურის სწავლების მაღალი დონის გამო. მან გაუძლო ბიზანტიის მცდელობებს დაეპყრო სირია ტაქტიკურად ხელსაყრელი თავდაცვით. ალ-დაულას სიკვდილის შემდეგ, ბიზანტიელებმა დაიკავეს ალეპო და ანტიოქია. ამ პერიოდში სირია წარმოადგენდა პოლიგონს ჰამდანიდების, ბიზანტიელებისა და დამასკელი ფატიმიდების ბრძოლებისთვის. 996 წელს მთელი სირია დაიპყრო ბიზანტიამ, მაგრამ XI საუკუნემდე გაგრძელდა ქაოსი, რადგან სამივე ძალა ცდილობდა საკუთარი გავლენების გაზრდასა და ძალაუფლების მოპოვებას. სირია შემდეგ დაიკავეს სელჩუკმა თურქებმა (1084-1086 წწ.). ერთსაუკუნოვანი სელჩუკთა მმართველობის შემდეგ ეს რეგიონი დაიპყრო სალადინმა (1175-1185), ეგვიპტის მმართველმა. thumb|[[კრაკ-დე-შევალიე]] XII-XIII საუკუნეებში სირიის ნაწილები დაკავებული ჰქონდათ ჯვაროსნებს, რომლებმაც დააარსეს პოლიტიკური ერთეულები: ედესის სამეფო (1098-1149), ანტიოქიის სამთავრო (1098-1268) და ტრიპოლის ქვეყანა (1109-1298 წწ.). ამ რეგიონს ასევე საფრთხეს უქმნიდნენ ექსტრემისტი ასასინები. უკვე 1260 წელს მონღოლებმა დაიკავეს სირიის მცირე ნაწილი. მონღოლების შესვლამ სირიაში გამოაფხიზლა ეგვიპტელი მამლუქები, რომ დაეპყროთ სირია. სასულთნოს დედაქალაქ კაეროსთან ერთად დამატებით მამლუქთა ლიდერმა, ბეირბასმა დამასკო გახადა პროვინციულ ცენტრად, რომელიც დაკავშირებული იყო საფოსტო სადგურებით, საჯინიბოებითა და სასტუმროებით. მამლუქებმა აღმოფხვრეს ჯვაროსანთა ბოლო კვალი სირიაში და მოიგერიეს არაერთი მონღოლური შემოსევა.
1400 წელს თემურ-ლენგი შეიჭრა სირიაში, დაამარცა მამლუქების არმია ალეპოსთან და დაიკავა დამასკო. მან ძალიან ბევრი მცხოვრები აწამა და ზოგიერთი გადაასახლა კიდევაც. ამ დროს სირიის ქრისტიანი მოსახლეობა იტანჯებოდა დევნით. thumb|left|[[ალეპოს ციტადელი]] XV საუკუნის ბოლო, როდესაც ევროპამ აღმოაჩინა შორეული არმოსავლეთისაკენ მიმავალი საზღვაო გზა, სირია აღარ იყო მთავარი სავაჭრო ობიექტი. 1516 წელს ოტომანთა იმპერიამ დაიპყრო ეს ტერიტორია.
ოსმალთა მართველობის პერიოდი
ოსმალთა სულთანმა სელიმ I-მა დაიპყრო სირია 1516 წელს, მას შემდეგ რაც საბოლოოდ დაამარცხა მამლუქები მარჯ-ბადიქის ბრძოლაში, ალეპოსთან ახლოს. სირია იყო ოსმალტა იმპერიის ნაწილი 1516 წლიდან 1918 წლამდე. ეს მმართველობის პერიოდი არ იყო რთული სირიელებისთვის, რადგან თურქებიც სცემდნენ პატივს არაბულს, როგორც ყურანის ენას. ამ დროს დამასკო გახდა ცენტრალური თავშეყრის ადგილი ჰაჯის დროს მექაში მიმავალი პილიგრიმებისათვის. ოტომანთა ადმინისტრირების სისტემა შესაძლებლობას აძლევდათ სირიის განსხვავებულ საზოგადოებებს ეცხოვრათ ერთმანეთის გვერდით.ნებისმიერი რელიგიის წარმომადგენელი ასრულებდა თავის საქმეს და დამატებით მონაწილეობას იღებდა სამოქალაქო საქმიანობაში.
პირველი მსოფლიო ომის დროს საფრანგეთის დიპლომატი ჟორჟ-პიკო და ბრიტანელი დიპლომატი მარკ საიკი საიდუმლოდ შეთანხმდნენ ომის შემდეგ ოტომანთა იმპერიის გაყოფაზე, რომელიც ჩაიწერა საიკ-პიკოს შეთანხმებაში 1916 წელს. 1918 წლის ოქტომბერში არაბული და ბრიტანული ჯარები დაწინაურდნენ სირიაში და დაიკავეს დამასკო და ალეპო. ზემოთ აღნიშნული შეთანხმების საფუძველზე ერების სამანდატო ლიგამ სირია მოაქცია საფრანგეთის კონტროლის ქვეშ 1920 წელს.
დემოგრაფიული მდგომარეობა გაუარესდა ამის შემდეგ სირიაში, რადგან იდევნებოდნენ ქრისტიანები თურქების მიერ ქურთების დახმარებით. ზოგიერთი ჩერქეზული, ქურთული და ჩეჩნური ტომები თანამშრომლობდნენ ოტომანებთან და აწყოდნენ სომეხი და ასურელი ქრისტიანების ხოცვა-ჟლეტას. 1937 წლის 13 აგვისტოს, მოხდა შეტაკება. 500-მა ქურთმა იერიში მიიტანა ქრისტიანულ ამუდაზე და გადაწვეს ქალაქი, რომელიც დაინგრა, ხოლო 300 ქრისტიანი ოჯახი გადავიდა ქამშირსა და ჰასაკახში. ლეიტენანტ ალბაქ სემპილ სტაფორდის თქმით, უამრავი ასურელი და სომეხი დაიღუპა. 1920-იან წლებში დიდი რაოდენობით ქურთები დასახლდნენ სირიის ჩრდილოეთ ნაწილში, იმიტომ, რომ საფრანგეთის მანდატი მათ ჰპირდებოდა მოქალაქეობას.
საფრანგეთის მანდატი
thumb|საფრანგეთის მანდატის ქვეყნები thumb|ბრიტანეთისა და საფრანგეთის სამანდატო ტერიტორიების საზღვრები 1919 წელს დაარსდა ნაკლებად დამოუკიდებელი სირიის სამეფო, რომელსაც სათავეში ედგა ემირი ფაისალ I ჰაშიმიდების დინასტიიდან, რომელიც მოგვიანებით გახდა ერაყის მეფე. 1920 წლის მარტში სირიის ეროვნულმა კონგრესმა ფაისალი გამოაცხადა სირიის მეფედ „მის ბუნებრივ საზღვრებში“ თურქეთის კუროს მთიდან ეგვიპტის სინას უდაბნომდე. თუმცა, მისი მმართველობა სირიაში დასრულდა რამდენიმე თვეში სირიის არაბული ძალებისა და ფრანგული არმიის შეტაკების გამო მაისალუნის ბრძოლაში. საფრანგეთის ჯარებმა მოიპოვეს კონტროლი სირიაზე და აიძულეს ფაისალი წასულიყო ქვეყნიდან. ამავე წელს მოგვიანებით სან რემოს კონფერენციამ ფაისალის სამეფო დაყო და სირია-ლებანონი გადასცა სამართავად საფრანგეთს, ხოლო პალესტინა ბრიტანეთის კონტროლს დაუქვემდებარა. სირია დაიყო სამ ავტონომიურ რეგიონად საფრანგეთის გამო.
საფრანგეთმა სულთანს მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა, მაგრამ ის გაიქცა აჯანყებულებთან ერთად ტრანსიორდანიაში და ბოლოს შეიწყალეს. ის სირიაში დაბრუნდა 1937 წელს და დიდი პატივით შეხვდა ხალხი. არჩევნები ჩატარდა 1928 წელს დამფუძნებელი საბჭოსთვის, რომელსაც უნდა შეექმნა სირიის კონსტიტუცია. თუმცა, საფრანგეთის უმაღლესმა კომისარმა არ მიიღო შემოთავაზება, რამაც გამოიწვია ეროვნული პროტესტი.
სირიასა და საფრანგეთს შორის მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები დამოუკიდებლობის დეკლარაციასთან დაკავშირებით 1936 წელს. საფრანგეთის დაეთანხმა სირიის დამოუკიდებლობას, თუმცა ასევე შეინარჩუნა სამხედრო და ეკონომიკური დომინანტობა. ჰაშიმ ალ-ათასსი, რომელიც იყო პრემიერ-მინისტრი მეფე ფაისალის მოკლე მმართველობისას, აირჩიეს პირველ პრეზიდენტად ახალი კონსტიტუციის მიხედვით. ეს კი იყო პირველი გამოვლინება, განსახიერება თანამედროვე სირიის რესპუბლიკისა. თუმცა, ეს დეკლარაცია არასდროს შესულა ძალაში, იმის გამო, რომ საფრანგეთის ლეგისტრატურამ უარი თქვა მისრატიფიკაციაზე. 1940 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დროს საფრანგეთის დაცემისას, სირიაში კონტროლი გადავიდა ჯერ უმაღლესი საფრანგეთის ხელში, ხოლო მოგვიანებით ბრიტანეთისა და გათავისუფლებული საფრანგეთის სირიულ-ლივანური კამპანიების 1941 წელის ივნისში. სირიამ კვლავ მოიპოვა დამოუკიდებლობა 1941 წელს, მაგრამ ეს არ განხორციელდა 1944 წლის პირველ იანვრამდე, რადგან ამ დროს აღიარეს ის. 1945 წელს იყო საპროტესტო გამოსვლები ქვეყნიდან საფრანგეთის გასვლის შენელებული პროცესის გამო. საფრანგეთმა ამ პროტესტს უპასუხა არტილერიით. 1945 წლის მაისში, იმისათვის რომ შეეჩერებინათ დამოუკიდებლობის მოძრაობა, საფრანგეთმა მოახდინა სირიის პარლამენტის ოკუპაცია და ელექტრო ენერეგიის მიწოდება შეუწყვიტა დამასკოს. საკუთარი იარაღის გამოცდისას ძველი დამასკოს ქალაქში, ფრანგებმა მოკლეს 400 სირიელი და დაანგრიეს ასობით სახლი. 1946 წლის აპრილს ეროვნულმა ჯგუფებმა აიძულეს საფრანგეთს გაეყვანა უკანასკნეული სამხედრო ძალები ქვეყნიდან. ამიტომაც ქვეყანა დარჩა რესპუბლიკური მთავრობის ხელში, რომელიც მანდატის დროს ჩამოყალიბდა.
დამოუკიდებლობა, ომი და არასტაბილურობა
სირია დამოუკიდებელი გახდა 1946 წლის 17 აპრილს. სირიელი პოლიტიკოსები დამოუკიდებლობიდან 1960-იან წლებამდე განსაკუთრებული აღფრთოვანებით მოიხსენიებოდნენ. 1946-სა და 1956 წლებში სირიას ჰქონდა 20 განსხვავებული კაბინეტი და შეიმუშავა 4 განსხვავებული კონსტიტუცია.
1948 წელს სირია მონაწილეობდა ომში ისრაელსა და არაბეთს შორის, ადგილობრივი არაბული სახელმწიფოების გვერდით, რომლებსაც სურდათ ისრაელის სახელმწიფოს განადგურება. სირიის არმია შევიდა ჩრდილოეთ პალესტინაში, მაგრამ ძლიერი ომის შემდეგ უკან გაბრუნება მოუხდა. საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტის შესახებ მხარეები შეთანხმდნენ 1949 წელს. ჩამოყალიბდა დემილიტარიზებული ზონა, რომელსაც გაერო აკონტროლებდა. ამ ტერიტორიების სტატუსი წარმოადგენდა სამომავლოდ მოლაპარაკებების თემას ისრაელსა და სირიას შორის. ეს იყო პერიოდი, როდესაც ძალიან ბევრი სირიელი ებრაელი აღმოჩნდა მკაცრი დევნის წინაშე და ამის გამო ტოვებდნენ ამ ქვეყანას, ეს იყო იგივე მოვლენა, რაც ხდებოდა სხვა არაბულ ქვეყნებში.
ომის შედეგი იყო 1949 წლის მარტში მომხდარი გადატრიალება პოლკოვნიკი აზ-ზამის მეთაურობით, რაც არის პირველი სამხედრო გადატრიალება არაბულ სამყაროში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. ამას მოჰყვა მალევე კიდევ ერთი გადატრიალება პოლკოვნიკი სამი ალ-ჰინაუის ლიდერობით. 1949 წელს ასევე იყო მესამე გადატრიალება, სადაც აბიდ შიშაკის სამხედრო ძალებმა დაამყარეს ძალაუფლება.1954 წელს ჯაბალ ალ-დრუზის ძალაუფლების ზრდამ გამოიწვია კდიევ ერთი გადატრიალება. არაბთა სოციალისტური ბაასის პარტია დაფუძნდა 1947 წელს და მონაწილეობა მიიღო ამ უკანასკნელ გადატრიალებაში. ნაციონალისტი ვეტერანი შუკრი ალ-ქუვატლი იყო პრეზიდენტი 1955 წლიდან 1958 წლამდე, მაგრამ მისი თანამდებობა იყო ძალიან ფორმალური.
ძალაუფლება ძირითადად მოქცეული იყო მილიტარისტულ სფეროში და არაერთხელ დაამტკიცა, რომ ეს იყო ერთადერთი ძალა, რომელსაც სეეძლო ძალაუფლების დამყარება და შენარჩუნება. საპარლამენტო ინსტიტუციები იყვნენ ძალიან სუსტები და მათზე გავლენას ახდენდნენ ერთმანეთის მოქიშპე პარტიები, ეკონომიკა კი რჩებოდა მოუწესრიგებელი. 1956 წლის ნოემბერში, როგორც პირდაპირი შედეგი სუეცის კრიზისისა, სირიამ ხელი მოაწერა შეთანხმებას საბჭოთა კავშირთან, რაც გულისხმობდა კომუნისტური გავლენის გატარებას ტანკების, თვითმფრინავებისა და სხვა სამხედრო აღჭურვილობის სანაცვლოდ. სირიის სამხედრო პოტენციალის ასეთი შესაძლებლობების გაზრდა ხელს არ აძლევდა თურქეთს, რადგან ასეთი ძალებით მას შეეძლო უკან დაებრუნებინა ისკანდერუნის ტერიტორია - სირიისა და თურქეთის დაპირისპირების მიზეზი. მეორე მხრივ, სირიამ და საბჭოთა კავშირმა თურქეთს დააბრალეს სირიის საზღვრებთან სამხედრო ნაწილების რაოდენობის ზრდა და მხოლოდ გაეროში (რომლის წევრის იყო სირია) დაძაბულმა დებატებმა შეაჩერა ომის საშიშროება.
ამ კონტექსტში ნასერიზმის გავლენამ, პან-არაბულმა და ანტი-იმპერიულმა იდეოლოგიებმა შექმნეს ნაყოფიერი საფუძველი ეგვიპტესთან დაახლოებისა. ეგვიპტის პრეზიდენტის, გამალ აბდალ ნასერის მმართველობამ სუეცის კრიზისისამ სირიაში გააჩინა ეგვიპტესთან ურთიერთობების გაღრმავებისა.
1958 წლის 1 თებერვალს სირიის პრეზიდენტმა ალ-ქუვათლიმ და ნასერმა გამოაცხადეს ორ ქვეყანას შორის კავშირი, რომელიც ქმნიდა გაერთიანებულ არაბთა რესპუბლიკას. ეს კავშირი არ გამოდგა წარმატებული. 1961 წელს სირიამ გამოაცხადა კვლავ დამოუკიდებლობა. 1960-იანი წლები ხასიათდებოდა, აჯანყებებით, გადატრიალებებით, სამხედრო ძალაუფლებითდა და სისხლიანი გამოსვლებით. 1963 წლის 8 მარტის შედეგი იყო ეროვნული საბჭოს ჩამოყალიბება, რომელშიც შედიოდნენ, როგორ სამოქალაქო პირები, ასევე - სამხედრო და წარმოადგენდნენ ლეგისტრატურულ და აღმასრულებელ ხელისუფლებას. ეს გადატრიალება დაგეგმილ იქნა ბაასის პარტიის მიერ, რომელსაც სათავეში ედგა მიშელ აფლაქი და სალაჰ ალ-დინ ალ-ბიტარი. ახალი კაბინეტში დომინირებდნენ ბაასის წევრები. ლიდერი ალ-ბიტარი გახდა პრემიერი და ის მოგვიანებით გადააყენეს პარტიის მემარცხენე სამხედრო ძალებმა სალაჰ ჯადიდის ხელმძღვანელობით.
პარტიის შიგნით დაპირისპირების გამო სირიაში მიმდინარეობდა შეტაკებები. 1970 წლის 13 ნოემბერს კი თავდაცვის მინისტრმა ჰაფეზ ალ-ასადმა დაამყარა საკუთარი სამხედრო ძალაუფლება.
სირია ჰაფეზ ალ-ასადის მმართველობისას (1978-2000)
ჰაფეზ ალ-ასადი სწრაფად მიიწევდა წინ ორგანიზაციული სტრუქტურის ჩამოსაყალიბებლად. მან შექმნა დროებითი რეგიონალური ხელმღვანელობაში 173 ადგილი გამოეყოთ ბაასის პარტიის წარმომადგენლებს, ხოლო სახალხო კრებაში, რომელშიც ბაასის პარტიას ჰქონდა 87 ადგილი. დანარჩენი ადგილები გადაეცათ "პოპულარულ ორგანიზაციებსა" სხვა ძირითად პარტიებს. 1971 წლის მარტში, პარტიამ ჩაატარა თავისი რეგიონალური კონგრესი და აირჩიე ახალი 21 წევრიანი რეგიონალური ხელმძღვანელობა ასადით სათავეში.
იგივე თვეში, ეროვნული რეფერენდუმი ჩატარდა და ასადი არჩეულ იქნა პრეზიდენტად 7 წლის ვადით. 1972 წლის მარტში იმისათვის, რომ გაეფართოებინათ სახელმწიფოს ძალაუფლება ასადმა ჩამოაყალიბა ეროვნული პროგრესიული ფრონტი, კოალიცია პარტიებისა, რომელსაც სათავეში ედგა ბაასის პარტია. ამასთანავე ჩატარდა არჩევნები ადგილობრივი საბჭოების დასაფუძნებლად სირიის 14 რეგიონში. 1973 წლის მარტში სირიის ახალი კონსტიტუცია შევიდა ძალაში, ხოლო შემდეგ მას მოჰყვა საპარლამენტო არჩევნები სახალხო კრებებში, რაც იყო 1962 წლის შემდეგ პირველი არჩევნებიref name="USDoS"/>. 1973 წლის კონსტიტუცია სირიას მოიხსენიებდა, როგორც სეკულარულ სოციალისტურ სახელმწიფოდ, რომელშიც ისლამი იყო უმრავლესობის რელიგია.
1973 წლის 6 ოქტომბერს სირია შეიჭრა ისრალეში, მაგრამ ისრაელმა მოიგერია შეტევა, გადავიდა კონტრშეტევაზე და დაიკავა 1967 წელზე მეტი ტერიტორია. ამაზე ასადმა განაცხადა, რომ შეეცდება დაამყაროს ისრალეთა მშვიდობიანი ურთიერტობები, თუ ის დააბრუნებს ოკუპირებულ ტერიტორიებს.
ამ მთავრობასაც აკრიტიკებდნენ, თუმცა გახსნილი განსხვავებული აზრის რეპრესირება ხდებოდა. 1970-იან წლებში ფუნდამენტალისტი სუნიტი მუსლიმები, რომლებიც უარყოფდნენ სეკულარულ ღირებულებებს ბაასის პარტიის პროგრამისა და ითხოვდნენ ქვეყნის მართვას შარიათის კანონებით. ირანში ისლამური რევოლუციის შემდეგ, მუსლიმურმა დაჯგუფებებმა დაიწყეს აქტიურობა ალეპოში, ჰომსა და ჰამაში. 1980 წელს სცადეს ასადის მოკვლა. საპასუხოდ კი ასადმა დაიწყო ისლამის მნიშვნელობის ხაზგასმა სირიის სახელმწიფოსთვის. ირან-ერაყის ომის დასაწყისისთვის სირია მხარს უჭერდა ირანს ბაასის ირანისა და სირიის პარტიების კონკურენციის პარალელურად. 1982 წელს საბოოოდ განადგურდა არქიკონსერვატიული მუსლიმთა საძმო, რომლის ცენტრი იყო ჰამა, რადგან ქალაქში ალტირელია შევიდა და დაიყუპა და დაშავდა 10 000-იდან 25 000-მდე ადამიანი, ძირითადად სამოქალაქო საზოგადოება. ეს მოქმედება სახელმწიფოსი კი აღწერილ იქნა, როგორ შესაძლო ერთადერთი მსხვერპლიან ქმდება არაბული მთავრობისა საკუთარი ხალხის წინაშე თანამედროვე დროის ახლო აღმოსავლეთში. ამის შემდეგ ანტი-სახელმწიფოებრივი ქმედებები მკაცრად შეიზღუდა და შეწყდა ქვეყანაში.
1994 წელს ასადის ვაჟი ბასელ ას-ასადი, რომელისგანაც მოელოდნენ, რომ მამამისის წარმატებას გააგრძელებდა, დაიღუპა ავტოავარიაში. ასადის ძმა, რიფათ ალ-ასადი, გაათავისუფლეს ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობიდან 1998 წელს. როდესაც ასადი დაიღუპა 2000 წელს, მისმა მეორე ვაჟმა, ბაშარ ალ-ასადმა დაიკავა მამის თანამდებობა.
სირია ბაშარ ალ-ასადის მმართველობის პერიოდში (2000 - დღემდე)
ჰაფეზ ალ-ასადის დაღუპვის შემდეგ პარლამენტმა ცვლილებები შეიტანა კონსტიტუციაში და შეამცირა პრეზიდენტობისთვის აუცილებელი ასაკის შეზღუდვა 40-იდან 34-მდე, რამაც მისცა ბაშარ ასადს შესაძლებლობა საკუთარი კანდიდატურა დაეყენებინა ბაასის პარტიის მმართველის პოსტზე. 2000 წლის 10 ივნისს, ბაშარ ალ-ასადი არჩეულ იქნა პრეზიდენტად რეფერენდუმით, რომელშიც იგი მონაწილეობდა ოპოზიციის გარეშე და მოაგროვა 97.29% მთლიანი ხმებისა, როგორც ამას სირიის მთავრობის სტატისტიკის მიხედვით.
ბაშარ ალ-ასადის არჩევამ 2000 წლის ზაფხულში გააჩინა იმედები რეფორმებისა და დაერქვა დამასკოს გაზაფხული. პერიოდი ხასიათდება მრავალი პოლიტიკური ფორუმისა და სალონის გაჩენით, სადაც ერთ აზრზე მყოფი ადამიანები იკრიბებიან კერზო დაწესებულებებში და განიხილავენ პოლიტიკურ და სოციალურ საკითხებს. სალონების ფენომენი საკმაოდ გავრცელდა დამასკოში და შედარებით მცირედით სხვა ქალაქებშიც. ისეთმა პოლიტიკურმა აქტივისტებმა, როგორებიც არიან: რიად სეიფი, ჰაითჰამ ალ-მალეჰი, კამალ ალ-ლაბვანი, რიიად ალ-თურქი და არეფ დაილა, შეასრულეს მნიშვნელოვანი როლი მოძრაობის მობილიზაციაში. ყველაზე ცნობილი ფორუმი იყო რიად სეიფის ფორუმი და ჯამალ ალ-ატასის ფორუმი. პროდემოკრატიული აქტივისტები მობილიზდნენ პოლიტიკური მოთხოვნების გარშემო, რომელიც გამოხატულია "მანიფესტი 99"-ში. ასადმა გასცა ბრძანება გამოეშვათ 600 პოლიტიკური პატიმარი 2000 წლის ნოემბერში. აკრძალულმა მუსლიმთა საძმომ გააგძელა საკუთარი პოლიტიკური აქტივიზმი. 2001 წლის მაისში პაპი იოანე პავლე II ისტორიული ვიზიტით იმყოფებოდა სირიაში.
თუმცა, 2001 წლის შემოდგომისთვის ავტორიტეტები ზეწოლას ახდენდნენ რეფორმის მომხრე მოძრაობაზე, ანგრევდნენ იმედებსა და ამით აგრძელებდნენ ჰაფეზ ალ-ასადის ავტორიტარულ წარსულს. წამყვანი ინტერლექტუალების დაკავებები გაგრძელდა და დაბალანსდა შემთხვევითი ამინესტიებით ბოლო დეკადის განმავლობაში. ასე რომ, დამასკოს გაზაფხული გაგრძელდა ძალიან ცოტა ხანს და ის დღემდე გამოვლინდება პოლიტიკურ, კულტურული და ინტელექტუალური დებატებით სირიაში.
დაძაბულობა აშშ-სთან გაძლიერდა უარესობისკენ 2002 წლის შემდეგ, როდესაც აშშ ამტკიცებდა, რომ დამასკოს იძენდა მასიური განადგურების იარაღს და ამის გამო სირია შეტანილ იქნა ე.წ. "ეშმაკის კუდის" ქვეყნების სიაში. აშშ ძალიან კრიტიკული იყო სირიისადმი, რადგან ეს ქვეყანა მხარს უჭერდა ჰამაში ისლამისტ ჯიჰადების მოძრაობას პალესტინასა და ჰეზბოლაჰში, რომელთაც ევროკავშირი, ისრაელი და აშშ ტერორისტულ ჯგუფებს უწოდებდნენ. 2003 წელს აშშ დაემუქრა დამასკოს სანქციებით თუ ის არ შეასრულებდა იმას, რასაც ვაშინგტონი "სწორ გადაწყვეტილებას" ეძახდა. სირია გმობდა აშშ-ს განცხადებას, თითქოს ის აწარმოებდა ქიმიური იარაღს და ეხმარეობდა ერაყელებს. ისრაელის საჰაერო შეტაკება პალესტინურ სამხედრო ბანაკზე დამასკოსთან ახლოს 2003 წლის ოქტომბერში სირიის მიერ აღწერილ იქნა, როგორც "სამხედრო აგრესია". პრეზიდენტი ასადი ჩავიდა თურქეთში 2004 წლის იანვარში და იყო პირველი სირიელი ლიდერი, რომელმაც ეს გააკეთა. ამ ვიზიტმა ხაზი გაუსვა ათასწლეულების განმავლობაში გაღვივებული ცუდი ურთიერთობების დამთავრებას, მაგრამ ურტიერთობების გაფუჭება გაგრძელდა 2011 წლის შემდეგაც. 2004 წლის მაისში აშშ-მ ეკონომიკური სანქციები დაუწესა სირიას. აშშ-სა და სირიის ურტიერტობები კდიევ უფრო დაიძაბა, როდესაც ლებანონში მოკლეს პრემიერ-მინისტრი ჰარირი და შტატებმა დამასკოს გავლენა და ხელი დაინახა ამ მოვლენაში, რაზე საპასუხოდაც სირიამ თქვა, რომ გამოიყვანდა ძალებს ლებანონიდან და ასეც გააკეთა.
განახლებული ოპოზიციური აქტივიზმი დაიწყო 2005 წლის ოქტომბერში, როდესაც აქტივისტი მიშელ კილო, და სხვა ოპოზიციურმა ფიგურებმა შექმნეს დამასკოს დეკლარაცია, რომელიც აკრიტიკებდა სირიის მთავრობას, როგორც "ავტორიტარულს, ტოტალიტარულსა და სასულიეროს" და ითხოვდა დემოკრატიულ რეფორმებს. მიშელ კალოსა და კამალ ალ-ლაბვანს მიესაჯათ ციხე დიდი ხნით 2007 წლის პირობებსი, ერთი კვირის შემდეგ კი იურისტი ადამაინის უფლებათა განხრით, ანსარ ალ-ბუნნიც დააკავეს. ასადმა განაცხადა, რომ რეფორმა გატარდებოდა და შემოიფარგლა მცირე საბაზრო რეფორმით.
ასადის დროს, ასევე, აქტიურად ხდებოდა ინტერნეტის ცენზურის გატარება. ინტერნეტ კაფეები ვალდებულნი იყვნენ ჩაწერათ მომხმარებელთა მოქმედებები ინტერნეტში.
სირიის საერთაშორის ურთიერთობები გაუმჯობესდა ამ პერიოდის განმავლობაში. დიპლომატიური ურთიერთობები ერაყთან აღდგა 2006 წელს. 2007 წლის მარტში დიალოგი ევროკავშირსა და სირიას შორის განახლდა. შემდეგ თვეში აშშ-ს თეთრი სახლის წარმომადგენელი შეხვდა პრეზიდენტ ასადს დამასკოში, იმის მიუხედავად, რომ პრეზიდენტი ბუში იყო წინააღმდეგ.
ისრაელის საჰაერო დარტყმა 2007 წლის სექტემბერში იყო დიპლომატიურ ურთიერთობებში უკან გადადგმული ნაბიჯი. 2008 წელს აბათა ლიგის სამიტი ჩატარდა სირიაში და ბევრმა დასავლურმა ქვეყანამ გამოაგზავნა დაბალი წოდების დელეგაციები პროტესტის ნიშნად. დიპლომატიური აღმასვლა გაგრძელდა მაშინ, როდესაც ასადს სეხვდა საფრანგეთის პრეზიდენტი ნიკოლაზ სარკოზი პარიზში 2008 წლის ივლისში. შეხვედრა ნიშნავდა დასავლეთის მიერ სირიის დიპლომატიური იზოლაციის დასასრულს, რაც მოჰყვა ჰარირის სიკვდილს 2005 წელს. 2008 წლის ბოლოს სირიამ უმასპინძლა ოთხმაგ სამიტს სირიას, საფრანგეთს, თურქეთსა და კატარს შორის, იმისთვის რომ გაეძლიერებინათ მშვიდობისკენ მიმართული ძალები ახლო აღმოსავლეთში.
2008 წლის აპრილში, პრეზიდენტმა ასადმა უთხრა გაზეთ "კატარს" რომ სირიასა და ისრალეს ჰქონდათ მოლაპარაკებები მშვიდობასთან დაკავშირებით ერთი წლის განმავლობაში, ხოლოდ თურქეთი მოქმედებდა, როგორც ამ პროცესის მოდერატორი. ეს დადასტურდა 2008 წლის მაისს ისრაელის პრემიერ-მინისტრის აპარატის წარმომადგენლის მიერ.
2008 წელს აფეთქებმა მოკლა 17 ადამიანი დაიღუპა დამასკის საზღვარზე და ეს იყო თავდასხმა ყველაზე დიდი მსხვერპლით სირიის უკანასკნელ წლებში. სახელმწიფომ დაადანაშაულა ისლამისტი მებრძოლები.
2009 წელს შედგა რამდენიმე შეხვედრა უმაღლეს დონეზე სირიასა და აშშ-ს მთავრობის დიპლომატებისა და წარმომადგენლებს შორის. სირიელი მწერალი და პროდემოკრატიული აქტივისტი მიშელ კილო გაანთავისუფლეს ციხიდან, მას შემდეგ რაც მოიხადა სასჯელის 3 წელი. 2010 წელს აშშ-მ გააგზავნა თავისი პირველი ელჩი სირიაში 5 წლიანი შესვენების შემდეგ.
ასეთი დაახლოებული, პოზიტიური დიპლომატიური ურთიერთობები მივიდნენ მოულოდნენ დასასრულამდე. 2010 წლის მაისში აშშ-მ განაახლა სანქციები სირიის წინააღმდეგ და განაცხადა, რომ ის უჭერდა მხარს ტერორისტულ ჯგუფებს, ეძებდა მასიური განადგურების იარაღს და ლებანონს გადასხვა სკუდის რაკეტები, რაც გაეროს რეზოლუციების დარღვევაა. 2011 წელს გაეროს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ სირიის შესახებ განაცხადა გაეროს უშიშროების საბჭოში საიდუმლო ატომური პროგრამის შესახებ.
სირიის სამოქალაქო ომი (2011 - დღემდე)
არის მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტი სირიაში ბაშარ ალ-ასადის ხელისუფლების ერთგულ ძალებსა და მათ მოწინააღმდეგეთა შორის. არეულობა დაიწყო 2011 წლის 15 მარტს საპროტესტო აქციებით, რომლებიც აპრილისთვის უკვე მთელ ქვეყანაში გავრცელდა. ეს აქციები იყო ნაწილი უფრო ფართო ახლო აღმოსავლური საპროტესტო მოძრაობის, რომელიც ცნობილია არაბული გაზაფხულის სახელით. აქციის მონაწილეები მოითხოვდნენ პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის გადადგომას, რომლის ოჯახიც მართავს სირიას 1971 წლიდან, ასევე ბაასის პარტიის მმართველობის დასრულებას, რომელიც დაიწყო 1963 წელს.
სქოლიო
*
ჯანბარი
ჯანბარი (Canbar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
აჰმედ შაჰ ყაჯარი
სულთან აჰმედ შაჰ ყაჯარი (დ. 21 იანვარი 1898 — გ. 21 თებერვალი 1930) — ირანის ბოლო შაჰი ყაჯარების დინასტიიდან.
ბიოგრაფია
აჰმედი მუჰამედ ალი შაჰის ვაჟი იყო. 1909 წელს მას შემდეგ, რაც მუჰამედი ტახტიდან ჩამოაგდეს მისი ადგილი 11 წლის აჰმედმა დაიკავა. იგი არ ფლობდა რეალურ ძალაუფლებას, რადგან მისი სახელით სახელმწიფოს ბახტიარების გვარის რეგენტები მართავდნენ. 1923 წელს განდევნილ იქნა ევროპაში. ფორმალურად ტახტი დაკარგა 1925 წლის 31 ოქტომბერს, როცა ირანის შაჰად რეზა ფეჰლევი აირჩიეს. დევნილობაში ცხოვრობდა საფრანგეთში. გარდაიცვალა 1930 წლის 21 თებერვალს 32 წლის ასაკში.
იოანე ხრისავგისი
იოანე ხრისავგისი (დ. 1 აპრილი, 1958, ავსტრალია) — ავსტრალიელი თეოლოგი, სასულიერო პირი, კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს მთავარდიაკონი და პატრიარქ ბართლომეოსის მრჩეველი საღვთისმეტყველო საკითხებში, კრეტის დიდი და წმინდა კრების სპიკერი (2016).
ბიოგრაფია
იოანე ხრისავგისი დაიბადა ავსტრალიაში 1958 წელს, 1975 წელს აქვე დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი (Scots College). ათენის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 1980 წელს დაიცვა დიპლომი თემაზე- Byzantine Music from the Greek Conservatory of Music, შემდეგ სწავლა აშშ-ში გააგრძელა, წმ. ვლადიმერის საღვთისმეტყველო სემინარიაში (ნიუ-იორკი), რომელიც 1982 წელს დაასრულა. სადოქტორო დისერტაცია კი 1983 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტში, (დიდი ბრიტანეთი) პატრისტიკის განხრით დაიცვა.
1984-1994 წლებში ათონის წმინდა მთაზე (საბერძნეთი) ავსტრალიის მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარეპისკოპოსის პირადი ასისტენტი იყო, 1985 წელს სიდნეიში წმ. ანდრიას საღვთისმეტყველო კოლეჯი დააარსა, აქვე მოღვაწეობდა 1986-1995 წლებში პრორექტორად, ასწავლიდა პატრისტიკასა და ეკლესიის ისტორიას. 1986-1990 წლებში ასევე მუშაობდა ავსტრალიის საღვთისმეტყველო სკოლაში, ხოლო 1990-1995 წლებში სიდნეის უნივერსიტეტის რელიგიურ ფაკულტეტზე კითხულობდა ლექციებს. 1995 წელს ავსტრალიიდან ბოსტონში (აშშ) გადავიდა, სადაც Holy Cross-ის საღვთისმეტყველო სასწავლებლის პროფესორად აირჩიეს, ხოლო Hellenic College-ში კი 2002 წლამდე რელიგიურ მიმართულებას ხელმძღვანელობდა. ამავე სასწავლებელში 2001 წელს გარემოსდაცვის განყოფილების წევრად აირჩიეს. გარკვეული პერიოდი ბალამანდის უნივერსიტეტშიც (ლიბანი) კითხულობდა ლექციებს. არის მსოფლიო და სარწმუნოებათაშორისი დიალოგში ამერიკის სამთავარეპისკოპოსოს წარმომადგენელი. ამჟამად გახლავთ მსოფლიო საპატრიარქოს მთავარდიაკონი და პატრიარქ ბართლომეოსის მრჩეველი საღვთისმეტყველო საკითხებში. 2016 წელს იყო კრეტის დიდი და წმინდა კრების სპიკერი.
ბიბლიოგრაფია
მთავარდიაკონი იოანე არის ოცდაათზე მეტი წიგნისა და სხვადასხვა ენაზე გამოცემულ უამრავ საღვთისმეტყველო სტატიების ავტორი. მისი ცნობილი გამოცემებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1958
სტეფან ლევენი
ჩელ სტეფან ლევენი (Kjell Stefan Löfven; დ. 21 ივლისი 1957, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, პროფკავშირული გაერთიანების IF Metall-ის პირველი თავმჯდომარე 2006 წლის 1 იანვრიდან 2012 წლის 27 იანვრამდე. შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე 2012 წლის 27 იანვრიდან. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ლევენმა დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა 2014 წლის 3 ოქტომბრიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:შვედეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
მოსტარის უნივერსიტეტი
მოსტარის უნივერსიტეტი (Sveučilište u Mostaru; Universitas Studiorum Mostariensis) — ბოსნია და ჰერცეგოვინის სიდიდით მეორე საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც 1977 წელს დაარსდა ქალაქ მოსტარში. თავდაპირველად იგი ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტის სახელით იტო ცნობილი, მაგრამ ბოსნიის ომის დროს, 1992 წელს სახელი შეუცვალეს.
ისტორია
მოსტარში პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება იყო ფრანცისკანელთა თეოლოგიური სკოლა, რომელიც 1895 წელს დაარსდა. 1950 წელს პედაგოგთა მოსამზადებელი სკოლა გაიხსნა მოსტარში, 1959 წელს კი ტექნიკუმი, რასაც მოჰყვა 1960 წელს აგრონომიული ტექნიკუმის, ასევე იურიდიული და ეკონომიური ფაკულტეტების განყოფილებების გახსნა.
ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტი 1977 წელს დაარსდა და შეიერთა ფაკულტეტები და ტექნიკუმები. უნივერსიტეტის კამპუსი დასავლეთ მოსტარში მდებარეობდა, რომელიც ბოსნიის ომის დროს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩეს კონტროლქვეშ იყო. ხორვატებმა განდევნეს ბოსნიური პროფესურა და უნივერსიტეტს სახელი გადაარქვეს, უნივერსიტეტის ოფიციალურ ენად კი ხორვატული გამოაცხადეს. ბოსნიელმა პროფესორებმა ბოსნიის არმიის კონტროლირებად აღმოსავლეთ მოსტარში, ყოფილ საარმიო ყაზარმებში გახსნეს ახალი კამპუსი, რომელსაც ძველი სახელი, ჯემალ ბიედიჩის სახელობის უნივერსიტეტი უწოდეს. ეს ორივე უნივერსიტეტი დღემდე არსებობს.
ორგანიზაცია
უნივერსიტეტში არსებობს აგრონომიული, ეკონომიური, საინჟინრო, სამედიცინო, ჯანდაცვითი მეცნიერებების, ფარმაცევტული, ფილოსოფიის, საბუნებისმეტყველო და ზუსტ მეცნიერებათა, იურიდიული, მექანიკური და ინფორმატიკის, ასევე მაღალ ხელოვნებათა ფაკულტეტები. უნივერსიტეტს ასევე გააჩნია ეკონომიის, საინჟინრო, ხორვატული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის, რომანიზაციის, მექანიკის, იურიდიული, სოციოლოგიური და კვლევითი ინსტიტუტები.
სტუდენტები
მოსტარის უნივერსიტეტს ჰყავს 16 ათასამდე სტუდენტი, რაც მას ბოსნია და ჰერცეგოვინაში სიდიდით მეორე უნივერსიტეტს ხდის სარაევოს უნივერსიტეტის შემდეგ. 2006-07 სასწავლო წელს უნივერსიტეტს 6256 სტუდენტი ჰყავდა, ხოლო 2014-15 წლისთვის უკვე 16 ათასამდე. მათ შორის მნიშვნელოვანი წილი უკავიათ სტუდენტებს ხორვატიიდან. 2008-09 წელს 292 ხორვატიის მოქალაქე სტუდენტი ირიცხებოდა უნივერსიტეტში, 2014-15 კი მათმა რიცხვმა სტუდენტების საერთო რიცხვის 17% მიაღწია.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის უნივერსიტეტები
სარმანიშვილისკარის ღვთისმშობლის ეკლესია
სარმანიშვილისკარის ღვთისმშობლის ეკლესია — არექოლოგიური ძეგლი, ხაშურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ სარმანიშვილისკარის სასაფლაოზე. რიყის ქვით ნაგები დარბაზული ეკლესიის ნანგრევებზე 1960 წელს ახალი ეკლესია ააგეს. ნაეკლესიართან შემორჩენილია ქვევრები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არაქსავანი
არაქსავანი (Արաքսավան) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 820 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 828 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 188 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.41 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ელენა ნელიპჩიჩი
ელენა ნელიპჩიჩი (Jelena Nelipčić ან Jelena Nelipić; დ. უცნობია – გ. 1422) — ბოსნიის დედოფალი. მეფე სტეპან ოსტოიას მესამე ცოლი.
პირველი ქორწინება
ელენა ნელიპიჩების ფეოდალური საგვარეულოს წევრია. 1401 წელს იგი ცოლად გაჰყვა სპლიტის თავადს, ხრვოიე ვუკჩიჩ-ხრვატინიჩს. ელენა კათოლიკე იყო, მაგრამ მისი ქმარი – ბოსნიის ეკლესიის მიმდევარი. 1416 წელს ხრვოიე გარდაიცვალა და მისი სამფლობელო ელენას დარჩა.
ქვრივობა
ელენას სამეფო კარზე არც გავლენა და არც ძალაუფლება არ ჰქონდა, ხოლო კუიავა მისი ვაჟის გამეფების მერე გაძლიერდა და გადაწყვიტა შური ეძია. 1419 წელს ელენა სტეპან ოსტოიჩმა დააპატიმრებინა, სამი წლის შემდეგ იგი ციხეში გარდაიცვალა უცნობ გარემოებებში.
შთამომავლობა
არის ვარაუდები, რომ ბალშა ჰერცეგოვიჩი ელენასა და ხრვოიეს შვილია, თუმცა ამის დამტკიცება არ ხერხდება. სხვა შთამომავალი მას არ ჰყოლია.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
აჰმადია
აჰმადია (ოფიციალურად, აჰმადია მუსლიმთა საზოგადოება ან აჰმადია მუსლიმთა ჯამაათი (الجماعة الإسلامية الأحمدية‎, transliterated: al-Jamā'ah al-Islāmiyyah al-Aḥmadiyyah; ) — ისლამური მესიანური მოძრაობა, რომელიც დაარსდა პუნჯაბში, ინდოეთი, გვიან მე-19 საუკუნეში.
ისტორია
მოძრაობას საფუძველი ჩაუყარა მირზა გულამ აჰმადის (1835-1908) ცხოვრებამ და სწავლებამ. მას მიაჩნდა, რომ ის იყო ღვთაებრივად დანიშნული, როგორც დაპირებული მაჰდი და მესია, რომელსაც ელოდნენ ნაწილი მუსლიმების, რომ გამოჩნდება წუთისოფლის უკანასკნელ, აღსასრულის დროს და მშვიდობიანი გზით ისლამის ფინალურ ტრიუმფს მოიტანდა. მსგავსი ესქატოლოგიური ფიგურა ასევე არსებობს სხვა ძირითად რელიგიებში. აჰმადიას მიმდევრები (ტერმინი უკავშირდება წინასწარმეტყველი მუჰამედის ალტერნატიულ სახეს აჰმადს) ცნობილნი არიან როგორც აჰმადია მუსლიმები ან უფრო მარტივად რომ რომ ვთქვათ აჰმადიები. აჰმადიებს მიაჩნიათ რომ აუცილებელია ისლამის ჭეშმარიტი ფორმით აღდგენა, რადგან საუკუნეების განმავლობაში მან თავდაპირველი ფორმა დაკარგა. აჰმადიას მიმდევრები მიიჩნევენ, რომ აჰმადი გამოვლინდა როგორც მაჰდი, ისლამის აღორძინებისთვისა და იმ მორალური სისტემის დამკვიდრებისთვის, რომელიც მოიტანს საბოლოო მარადიულ მშვიდობას.
მირზა გულამ აჰმადმა საზოგადოებას (ჯამაათი) საფუძველი 1889 წლის 23 მარტს ჩაუყარა, როდესაც ფორმალურად მიიღო მხარდაჭერა თავისი მხარდამჭერებისგან. მისი გარდაცვალების შემდეგ საზოგადოებას სხვადასხვა ხალიფები ედგნენ სათავეში და ის გავრცელდა 210 ქვეყანასა და სხვადასხვა ტერიტორიებზე, განსაკუთრებით სამხრეთ აზიაში, დასავლეთ აფრიკაში, აღმოსავლეთ აფრიკასა და ინდონეზიაში. აჰმადიებს აქვთ ძლიერი მისიონერული ტრადიცია და ისინი იყვნენ სწორედ პირველები, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს მისიონერული ორგანიზაცია, რომელიც ჩავიდა დიდ ბრიტანეთსა და დასავლეთის სხვა სახელმწიფოებში.
საზოგადოება მთლიანად მოქცეულია ერთ ძლიერად ორგანიზებულ გაერთიანებულ მოძრაობაში, თუმცა თემის ისტორიის ადრეულ ეტაპზე აჰმადიების ჯგუფს გამოეყო აჰმადიების გარკვეული რაოდენობა, რომლებმაც შექმნეს ლაჰორის აჰმადიების მოძრაობა ისლამის გავრცელებისთვის. დღეს ეს მოძრაობა საკმაოდ მცირეა. აჰმადიების რწმენის ზოგიერთი ნაწილი მიჩნეულია რომ ეწინააღმდეგება თავდაპირველი ისლამის კოცნეფციებს და ამიტომ ისინი სხვადასხვა სახელმწიფოში ძლიერად იდევნებიან. ზოგიერთი მუსლიმი მათ მიიჩნევს როგორც „ქააფირს” ან ერეტიკოსს.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგიები
გდანსკის ტრამვაი
ტრამვაის სისტემა ქალაქ გდანსკში, მოიცავს საქალაქო ტრამვაის ქსელს 1435 მმ სიგანის ლიანდაგით.
ისტორია
ცხენის წევის ტრამვაი გდანსკში 1873 წელს ამოქმედდა. 1896 წელს მოხდა პირველი ხაზების ელექტროფიცირება. 1945 წლის შეფერხების შემდეგ გდანსკის ტრამვაი უწყვეტად მუშაობს. 1946-1961 წწ. ასევე მოქმედებდა საქალაქთაშორისო ხაზი სოპოტამდე.
მოძრავი შემადგენლობა
1.03.2020 მდგომარეობით ხაზებზე ყოველდღიურად მოძრავი ვაგონების გარდა გდანსკში ასევე არის რამდენიმე სამუშეუმო ტრამვაის ვაგონი, რომლებიც გამოშვებულია პოლონეთში Konstal N, Konstal 102Na,Konstal 105N და ასევე გერმანული წარმოების DWF Bergmann Heubuder.
სქოლიო
კატეგორია: ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
დიმიტრი მხეიძე
დიმიტრი მხეიძე (დ. 21 ივნისი, 1974) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი
1992-1993 წლებში იყო კატასტროფისა და პრაქტიკული მედიცინის საქართველოს საერთაშორისო ცენტრის მაშველი სანინსპექტორი; 2002-2007 წლებში სს ძოწენიძის სახელობის იმერეთის კლინიკური საავადმყოფოს უმცროსი ექიმი; 2003-2005 წლებში შპს ქუთაისის რკინიგზის კლინიკის უმცროსი ექიმ ოტორინოლარინგოლოგი; 2007-2013 წლებში შპს ქუთაისის რკინიგზის მრავალპროფილიანი პოლიკლინიკის ექიმ ოტორინოლარინგოლოგი; 2013-2016 წლებში შპს დიმიტრი მხეიძის სახელობის ყელ-ყურ-ცხვირის კლინიკის ექიმ ოტორინოლარინგოლოგი, დირექტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მარცხენა ქუთაისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ანეტ ბენინგი
ანეტ ბენინგი (Annette Bening; 29 მაისი, 1958 ) — ამერიკელი მსახიობი. ოთხჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე. არის ოქროს გლობუსის ორი ჯილდოს მფლობელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
იანამის რაიონი
იანამის რაიონი (Distrito de Yanama) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის იუნგაის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3375 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 979 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24.94 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 279.85 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იუნგაის პროვინციის რაიონები
ჩიოფადარა
ჩიოფადარა (Çöpədərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
სარმანიშვილისკარის ნათლისმცემლის ეკლესია
მინი|მარჯვნივ სარმანიშვილისკარის ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარმანიშვილისკარში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით 2 კილომეტრზე, სარმანიშვილის ხევის მარჯვნივ, ფერდობზე. შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის და გრძივი კედლების ნაწილი.
ეკლესია დარბაზულია (18 X 9,4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით. ფასადი ღერძზეა განგრეული, მისი ფორმა გაურკვეველია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გირდე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ბანსკი-დვორი (ბანია-ლუკა)
ბანსკი-დვორი (Бански двор) — შენობა და კულტურული ცენტრი ბანია-ლუკაში. ის 1932-33 წლებში აშენდა, როგორც 1929-41 წ.წ იუგოსლავიის სამეფოს პროვინცია ვერბას ბანოვინას ბანის (ჰერცოგი) რეზიდენცია.
დღესდღეობით
1998 წელს ბანსკი-დვორი ოფიციალურად გახდა საჯარო კულტურული დაწესებულება და დღესდღეობით წელიწადში ათასობით ვიზიტორით ის არის ქალაქ ბანია ლუკასა და სერბთა რესპუბლიკის ყველაზე მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრი. აქ ყოველწლიურად ასობით ღონისძიება ტარდება, რომლებიც გამოირჩევა დიდი რაოდენობითა და მრავალფეროვნებით: კონცერტები, ადგილობრივი და უცხოელი ხელოვანების გამოფენები, ახალი წიგნების პრეზენტაციები, მრგვალი მაგიდები და ასევე აქტიურადაა ჩართული ქალაქის მნიშვნელოვანი მოვლენებისა და ფესტივალების დაგეგმვა განხორციელებაში. 2008 წელს რესპუბლიკა სერპსკას სასახლის რეკონსტრუქციამდე, ის სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის რეზიდენციასაც წარმოადგენდა.
სასახლე
როდესაც 1929 წელს ვერბას ბანოვინას პროვინცია შეიქმნა, რომლის პირველი ბანიც სვეტისლავ ტიზა მილოსავლევიჩი იყო, წარმომადგენლობითი სასახლის აშენების საჭიროება დადგა. ადრეულ 1931 წელს ბელგრადის და სარაევოს ეროვნულ გაზეთებში გამოცხადდა ბანის სასამართლოს (ბანსკი-დვორ) და ბანის სასახლის (ბანსკი-პალატი) კონცეპტუალური ჩანახატის კონკუსი. კონკურსში გაიმარჯვეს და პირველი ჯილდო მიიღეს ბელგრადელმა არქიტექტორებმა იოვანკა ბონჩიჩ-კატერინიჩმა, ანჯელია პავლოვიჩმა და იოვან რანკოვიჩმა. ძირითადი ნახაზები გადაეცა ბელგრადში არსებულ სამშენებლო კომპანია Kosta Šijački-ს, მშენებლობა მიმდინარეობდა ახალგაზრდა არქიტექტორის ბრანკო იოვანოვიჩის ხელმძღვანელობით, ხოლო ფასადისა და ინტერიერის მხატვრულ დიზაინს ხელმძღვანელობდა მოქანდაკე და აკადემიკოსი ჯორჯე იოვანოვიჩი. ბანსკი-დვორის სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 1931 წლის მარტში, ხოლო ოფიციალური გახსნა შედგა 1932 წლის 8 ნოემბერს. ბანის სასამართლოს ჰქონდა ოთახები შეხვედრებისთვის, საკონფერენციო დარბაზები, მთავარი დარბაზი, საცხოვრებელი ოთახები ბანის მნიშვნელოვანი სტუმრებისთვის, ოთახის გათბობა, სამზარეულო, ტუალეტები, გასახდელები და სხვა სივრცეები.
არქიტექტურა
შენობის ქვედა ზონებში დომინირებს რენესანსის გავლენა და აკადემიური კლასიციზმი, ხოლო მაღალ ზონებში წარმოდგენილია შუა საუკუნეების არქიტექტურის ელემენტები. შენობის გამორმებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ხალხურ ელემენტებს.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნება ბოსნია და ჰერცეგოვინაში კატეგორია:სასახლეები ევროპაში
აიეიარვადის რეგიონი
აიეიერვადის რეგიონი (ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး) — მიანმარის რეგიონი, რომელიც მოიცავს მდინარე ირავადის დელტას რეგიონს. მას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბაგოს რეგიონი, აღმოსავლეთით ბაგოსა და იანგონის რეგიონი და სამხრეთით და დასავლეთით ბენგალის ყურე. რეგიონის ჩრდილო-დასავლეთით რახინის შტატი მდებარეობს.
რეგიონი მდებარეობს ჩრდილოეთ დაახლოებით განედის 15 ° 40 'და 18 ° 30' და აღმოსავლეთ გრძედის 94 ° 15 'და 96 ° 15' შორის. მისი ფართობია 35 140 კვადრატული კილომეტრი. მოსახლეობა 6,5 მილიონზე მეტია, რაც მიანმარის შტატებსა და რეგიონებში ყველაზე დიდ რაოდენობას წარმოადგენს. 2014 წლის მიანმარის ეროვნული აღწერის მონაცემებით, აიეიარვადის რეგიონის მოსახლეობა 6 184 829 ადამიანი იყო.
აიეიარვადის სამმართველოს დედაქალაქია პათეინი.
ჩაუნგთასა და ნგვესაუნგის სანაპიროები პოპულარული კურორტებია როგორც უცხოელებისთვის, ასევე ბირმელი ხალხისთვის. ისინი დასავლეთ აიეიარვადის რეგიონის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობენ, ქალაქ პათეინიდან ერთი საათის, ხოლო იანგონიდან ოთხი საათის სავალ გზაზე.
დემოგრაფია
ბამარები და კარებენი მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს წარმოადგენენ. რეგიონის დასავლეთ სანაპირო რაიონებში ცხოვრობენ რახინებიც. ხალხის უმრავლესობა ბუდისტია, უმცირესობებს შორისაა: ქრისტიანები, მაჰმადიანები, ინდუისტები და ბაჰაელები. რეგიონის მთავარ ენას ბირმული წარმოადგენს.
ეკონომიკა
მარცხნივ|მინი|280x280პქ| ჩანგთას სანაპირო არის მნიშვნელოვანი ტურისტული დანიშნულების ადგილი აიეიარვადის რეგიონში. აიეიარვადის რეგიონის უდიდესი ნაწილი ტყითაა დაფარული და ხის პროდუქტები ეკონომიკის მნიშვნელოვანი კომპონენტია. აიეიარვადიის რეგიონის ძირითადი კულტურაა ბრინჯი, რომელსაც ასევე უწოდებენ ,,ბირმის მარცვლეულს". ბრინჯის გარდა, სხვა კულტურებში შედის სიმინდი, სეზამი, მიწისთხილი, მზესუმზირა და ლობიო. თევზაობა ასევე მნიშვნელოვანია; აიეიარვადის მხარე აწარმოებს თევზს, კრევეტს, თევზის პასტას, მშრალ თევზს, მშრალ კრევეტს და თევზის სოუსს.
ისტორია
აიეიარვადის დელტის რეგიონი ტრადიციულად მონის სამეფოს ნაწილი იყო. XI საუკუნიდან ეს ტერიტორია ბირმული (და ზოგჯერ რახინის ) მმართველობაში გადავიდა. ტერიტორია ამ დროის შემდეგ ბირმის შემადგენლობაში შედის.
უძველესი სახმელეთო წინა-ტანური სავაჭრო გზა სეჩუანიდან (თანამედროვე იუნანის პროვინცია ) ბენგალამდე იყო გავრცელებული, რომელიც ასევე გადიოდა აიეიარვადში.
ციკლონი ნარგისი
ციკოლონმა ნარგისმა 2008 წელს აიეიარვადის რეგიონს დიდი ზიანი მიაყენა.
ბირმას სახელმწიფო კონტროლირებადმა საინფორმაციო საშუალებებმა განაცხადეს, რომ ნარგისმა 2 მაისს ირრავადის დელტის რეგიონს უდიდესი დარტყმა მიაყენა, რომლის შედეგადაც 66 000 ადამიანზე მეტი დაიღუპა ან დაიკარგა. უცხოელმა დახმარების ოფიციალურმა წარმომადგენლებმა და დიპლომატებმა განაცხადეს, რომ დაღუპულთა რიცხვმა შეიძლება 100 000-ს გადააჭარბოს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
პატეინის რაიონი
ჰინთადას რაიონი
მიანგმიას ოლქი
მაუბინის რაიონი
პიაპონის რაიონი
ლაბუტას რაიონი
ლაბუტას ოლქი ჩამოყალიბდა 2008 წლის აგვისტოში, ციკლონი ნაგისის რეგიონში მოხვედრიდან სამი თვის შემდეგ.
პატეინი არის მთავარი ქალაქი და დედაქალაქი. რეგიონი შედგება 26 დაბისა და 29 ქალაქისგან. დაბებში არის 219 პალატა, 1912 სოფლის ჯგუფი და 11651 სოფელი.
Განათლება
მიანმარში საგანმანათლებლო შესაძლებლობები ძალზე შეზღუდულია იანგონისა და მანდალაის მთავარი ქალაქების გარეთ. ოფიციალური სტატისტიკის თანახმად, დაწყებითი კლასების მოსწავლეთა 10% -ზე ნაკლები მიდის საშუალო სკოლაში სწავლის გასაგრძელებლად.
ჯანდაცვა
მიანმარში ჯანდაცვის ზოგადი მდგომარეობა ცუდია. სამხედრო მთავრობა ხარჯავს ქვეყნის მშპ – ს 0,5% –დან 3% –მდე ჯანმრთელობის დაცვაზე, რაც მუდმივად წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე დაბალ მაჩვენებლებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჯანდაცვა ნომინალურად უფასოა, სინამდვილეში, პაციენტებს სამედიცინო და მკურნალობის საფასურის გადახდა უწევთ, თუნდაც საზოგადოებრივ კლინიკებსა და საავადმყოფოებში. საჯარო საავადმყოფოებს მრავალი ძირითადი საშუალება და მოწყობილობა არ აქვთ. უფრო მეტიც, ჯანგონისა და მანდალაის გარეთ ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურა ძალიან ცუდია. მაგალითად, 2003 წელს აიეიარვადის რეგიონში საავადმყოფოს საწოლების მეოთხედზე ნაკლები იყო, ვიდრე იანგონის რეგიონში, როდესაც აიეიარვადის რეგიონში უფრო მეტი ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:მიანმარის რეგიონები
Family Guy Video Game!
Family Guy Video Game! — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც დაფუძნებული არის ანიმაციურ ტელესერიალ გრიფინებზე. გამოვიდა 2006 წლის 2 ოქტომბერს, PlayStation 2-ის, Xbox-ისა, PlayStation Portable-ის პლატფორმებზე. თამაში შეიმუშავა კომპანია High Voltage Software-მა და გამოსცა 2K Games-მა
იგი მოიცავს 22 ტურს, სადაც თამაში შესაძლებელია სამი პერსონაჟით: ბრაიანით, პიტერითა და სტიუთი. სამივე მათგანს გააჩია უნიკალური მახასიათებლები.
Take-Two Interactive-მა თამაშის გამოქვეყნების უფლება მიიღო 2005 წელს. 2006 წლამდე არავითარი სიახლე არ გამოქვეყნებული შემუშავებასთან დაკავშირებით. 2006 წლის მარტს გახდა ცნობილი, რომ გამოცემაზე უფლება მოიპოვა 2K Games-მა, ხოლო შემქმნელად დასახელდა კომპანია with High Voltage Software. 2006 წელს Family Guy Video Game წარადგინეს Electronic Entertainment Expo-ს 2006 წლის ცერემონიაზე.
თამაშმა მიიღო შერეული შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო მიმოხილვების საიტ GameRankings-ზე Xbox-ის ვერსია ფლობს 59.89 %, PlayStation 2-ის — 51. 06 %, PlayStation Portable-ის — 50.80 %. რაც შეეხება Metacritic-ს, შედეგები ამგვარად გადანაწილდა: Xbox — 53/100, PSP —  51/100, PS2 —  50/100.
2012 წლის 20 ნოემბერს გამოვიდა Family Guy Video Game!-ის სიკველი სახელწოდებით Family Guy: Back to the Multiverse, რომელიც დაფუძნებული არის ტელესერიალის ერთ-ერთ ეპიზოდ „Road to the Multiverse“-ზე. შეიმუშავა Heavy Iron Studios-მა, ხოლო გამოსცა კომპანია Activision-მა.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები კატეგორია:High Voltage Software-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation Portable-ის თამაშები კატეგორია:Xbox-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე კატეგორია:Take Two Interactive-ის თამაშები
არალეზი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
არიადნა (დედოფალი)
ოჯახი
არიადნე ლეო I და ვერინას ქალიშვილი იყო. დედამისი ბაზილიკუსის დაა.
არიადნეს ჰყავდა უმცროსი და, ლეონტია. ლეონტია პირველად დაინიშნა პატრიციუსს, ასპარტის ვაჟს. მათი ნიშნობა გაუქმდა, როდესაც 471 წელს ასპარტი და მისი სხვა ვაჟი, არდაბური, მოკლეს. შემდეგ ლეონტიამ იქორწინა მარკიანზე, იმპერატორ ანტემიუსის ვაჟზე. წყვილმა მოაწყო აჯანყება ზენოს წინააღმდეგ, 478-479 წლებში, რომელიც წარუმატებელი აღმოჩნდა. მათი დამარცხების შემდეგ, ისინი ისაურიაში გადაასახლეს.
ქორწინება
არიადნა დაიბადა მარკიანეს (450-457) გარდაცვალებამდე. 457 წლის იანვარში, მარკიანი სავარაუდოდ განგრენით დასნეულდა. იგი გადაარჩინეს მისმა ქალიშვილმა მარკია ევფემიამ და მისმა შვილობიმა ანტემიუსმა.
ლეო იყო ამ დროს მატიარიის ტრიბუნი, რომელიც მატეას, როგორც იარაღს იყენებდა. იგი იმპერატორად გამოცხადდა ასპარის, „ჯარის თავკაცის“ მხარდაჭერით. 457 წლის 7 თებერვალს, ლეო იმპერატორად კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა ანატოლიუსმა აკურთხა, რომელიც გახდა პირველი კორონაცია პატრიარქის მონაწილეობით. ამ დროს გახდა არიადნა იმპერიული ოჯახის წევრი.
461 წელს ლეომ დააარსა ექსკუბიტორები, როგორც ასპარის ქვეშ მყოფი გერმანელი ჯარისკაცებისთვის ბალანსი. მან თავისი ჯარის წევრების უმრავლესობა მოიწვია მეომარი ისაურიელთაგან. 466 წელს ტარასიკოდისამ, ისაურელმა ოფიცერმა წარმოადგინა მტკიცებულება იმისა, რომ არდაბური, ასპარის ვაჟი, დამნაშავე იყო ღალატში. სკანდალმა გამოიწვია ლეოს და ასპარის ურთიერთობებში განხეთქილება, რამაც ყოფილმა ექსკუბატორებზე კიდევ უფრო მეტს დაეყრდნო.
467 წელს, ლეოსა და ტაროსკიოდისას ალიანსი დაეყრდნო არიადნისა და ოფიცრის ქორწინებას. იმისათვის, რომ თავი უფრო მისაღები გაეხადა რომის იერარქიისა და, პირველ რიგში, კონსტანტინოპოლის ბერძნულენოვანი მოსახლეობისთვის, მისმა მეუღლემ სახელი შეიცვალა ზენონად. მათი ერთადერთი ცნობილი ვაჟი, ლეო II, ერთი წლის განმავლობაში დაიბადა.
შვილის მეფობა
471 წელს, ასპარტი და არდაბური მოკლეს კონსტანტინოპოლის დიდ სასახლეში, ლეოს ბრძანებით. გარდაცვალების წესისთვის ლეომ მოიპოვა მეტსახელი "მაკელესი" (ყასაბი ). ზენო ბიზანტიის ჯარში დარჩა, როგორც ლეოს მთავარი მომხრე.
იმპერატორის კონსორცი
მინი| არიადნის სოლიდუსი ახალი მეფობა განსაკუთრებულად პოპულარული არ ყოფილა. ზენოს ბარბაროსულმა წარმოშობამ გამოიწვია ანტიპათია მისი რეჟიმის მიმართ კონსტანტინოპოლის მოსახლეობაში. გარდა ამისა, ჯარის ძლიერი გერმანული ნაწილი, რომელსაც თეოდორიკ სტრაბო ხელმძღვანელობდა, არ მოსწონდა ისაური ოფიცრები, რომლებიც ლეო I- მა მოიყვანა, რათა შემცირდეს მისი დამოკიდებულება ოსტროგებზე. და ბოლოს, ზენომ გაუცხოვა თანამემამულე ისაურიელი გენერალი ილუსი.
ბაზილიკუსმა და ვერინამ ისარგებლეს სიტუაციიდან, რომ შეთქმულება შეექმნათ თავიანთი იმპერიული კანონზომიერების წინააღმდეგ. 475 წელს დედაქალაქში დაიწყო იმპერატორის წინააღმდეგ პოპულარული აჯანყება. აჯანყებამ მიიღო სამხედრო მხარდაჭერა თეოდორიკ სტრაბოსგან, ილუსისმა და არმათუსმა მოახერხეს კონსტანტინოპოლის კონტროლი. ვერინამ დაარწმუნა მისი სიძე, რომ დატოვებინა ქალაქი. ზენო გაიქცა თავის მშობლიურ მიწებზე, თან ახლდა კონსტანტინოპოლში მცხოვრები რამდენიმე ისაური და იმპერიული ხაზინა. 475 წლის 9 იანვარს ბაზილიკუსი აღიარებული იქნა, როგორც ავგუსტუსი ჰებდომონის სასახლეში, სასახლის მინისტრებისა და ბიზანტიის სენატის მიერ. კონსტანტინოპოლის ბრბომ შურისძიება იძია ზენოზე, დაიღუპა ქალაქში დატოვებული თითქმის ყველა ისაური.
ამასთან, ბაზილიკუსმა მოახერხა საკუთარი თავის მთავარი პარტნიორების უმეტესი ნაწილის განდევნა. პატრიციუსი, ჯადოქარი ოფიციალური და ვერინას შეყვარებული, სიკვდილით დასაჯეს, რათა ხელი არ შეეშალა მის ტახტზე ასვლისკენ. შედეგად, ვერინამ მოგვიანებით გააფართოვა ბასილიკუსის წინააღმდეგ, მისი შეყვარებულის სიკვდილის გამო. თეოდორიკი და არმათუსი ხელს უწყობდნენ magister millitum და magister militum praesentialis და ემსახურებოდნენ უფლებამოსილებას. დაბოლოს, ილიუსის მხარდაჭერა, სავარაუდოდ, შეფერხდა, ბაზილიკუსის მიერ დაშვებული ისაურიელების ხოცვა-ჟლეტის გათვალისწინებით.
476 წელს, როგორც ილუსმა, ისე არმათუსმა დაარღვიეს ზენოს მხარე აგვისტოში, ზენომ ალყა შემოარტყა კონსტანტინოპოლს. პანონის გოთების ლიდერს, თეოდორიკ ამულს (შემდგომში უწოდებდნენ თეოდორიკ დიდად ) მოკავშირეც ჰქონდა ზენოსთან. თეოდორიკი თავს დაესხებოდა ბასილისკს და მის Thracian Goth- ს ფედერატებს, რომელსაც თეოდორიკ სტრაბო ხელმძღვანელობდა, სანაცვლოდ იღებდა სტრაბონის მიერ ჩატარებული ჯადოქრული მილიციის ტიტულს და ის თრაკიან გოთებს, რომლებიც ადრე ჰქონდათ გადაცემული. ვარაუდობენ, რომ კონსტანტინოპოლი დაუცველი იყო ზენოს ალყის დროს, რადგან მაგისტერი მილიციამ სტრაბონი გადავიდა ჩრდილოეთით ამ მუქარის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად. სენატმა ქალაქის კარიბჭე გააღო ისაურიანესაკენ, რომლის საშუალებითაც დათხოვნილ იმპერატორს ტახტი განაახლა. არიადნე ისევ იმპერატრიცა იყო.
479 წელს არიადნემ კონფლიქტი მოუვიდა ქმარს დედის ბედის გამო. ვერინამ სცადა ილუსის მოკვლა და მისი პატიმარი გახდა. იგი მხარს უჭერდა მისი სხვა რძლის მარკიანეს აჯანყებას მისი ტყვეობაში ყოფნის დროსაც კი. არიადნემ შეეცვალა განთავისუფლება, ჯერ ზენოდან, შემდეგ კი ილუსიდან, რომელსაც იმპერატორმა მიმართა. ილუსმა არა მხოლოდ უარი თქვა მის თხოვნაზე, არამედ ბრალს სთხოვა მეუღლის ტახტზე სხვა პირის განთავსება. ამან გააღიზიანა იგი; და ის, როგორც დედა, ცდილობდა ილუსუსის მკვლელობას. ჯორდანები მის სიძულვილს სხვა მიზეზის გამო ასახელებენ: ის ამბობს, რომ ილუსმა ეჭვიანობის ეჭვები შეიტანა ზენოს გონებაში, რამაც ზენო აიძულა მისი ცხოვრების მცდელობა და რომ ამ ნივთების ცოდნამ მას შურისძიების სტიმული მისცა. მკვლელმა, რომელსაც იგი დასაქმდა, ვერ შეძლო ილუსის მოკვლა, მაგრამ მცდელობაში ყური მოჭრა. მკვლელობა აიყვანეს და ზენომ, რომელიც, როგორც ჩანს, საქმის კონფიდენციალურობას ასრულებდა, ვერ შეძლო მისი აღსრულების აღკვეთა.