cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბისმუთი
ფიზიკური თვისებები
ოთახის ტემპერატურისას ბისმუთი მყიფე ლითონია და მონატეხზე აქვს მსხვილმარცვლოვანი აღნაგობა, მაგრამ 150-250 °C ტემპერატურაზე ჩნდება პლასტიკური თვისებები.
დრეკადობის მოდული: 32-34 გპა
ძვრის მოდული: 12,4 გპა
ქიმიური თვისებები
ნაერთებში ბისმიტი ავლენს ჟანგვის ხარისხს -3, +1, +2, +3, +4, +5. ოთახის ტემპერატურაზე მშრალ ჰაერზე არ იჟანგება, მაგრამ ტენიან ჰაერის გარემოში იფარება თხელი ოქსიდის აპკით. დნობის ტემპერატურამდე გახურებისას ხდება ბისმუთის ჟანგვა, რომელიც შესამჩნევად ინტენსირდება 500 °C-ზე. ტემპერატურის 1000 °C-მდე მიღწევისას იწვის ოქსიდის წარმოქმნით Bi2O3 ოზონის ურთიერთქმედებისას ბისმუტთან წარმოიქმნება ოქსიდი Bi2O5.
უმნიშვნელოდ ხსნის ფოსფორს. წყალბადი მყარ და თხევად ბისმუტში პრაქტიკულად არ იხსნება, რაც ცხადყოფს წყალბადის დაბალ აქტივობას ბისმუთის მიმართ. ცნობილია ჰიდრიდები Bi2H2 და BiH3, რომლებიც გახურებისას არამდგრადნი არიან და საწამლავ აირებს წარმოადგენენ. ბისმუთი არ ურთიერთქმედებს ნახშირბადთან, აზოტთან და სილიციუმთან.
ელეგი
ელეგი (elek) — კაცისა და ქალის მოკლე ზედატანი. გავრცელებული იყო უმთავრესად გურიაში, აჭარასა და ლაზეთში, ხოლო როგორც ქალის ტანსაცმელი — სამეგრელოში, რაჭა-ლეჩხუმსა და აფხაზეთში. მამაკაცის ელეგი დასავლურ ქართულ ჩაქურას კომპლექსში შემავალი ერთ-ერთი ელემენტი იყო, ჩოხის ქვეშ და ახალუხის (ზუბუნი) ზემოდან იცვამდნენ. ელეგის თარგი შეიცავდა წინა ორ კალთას, ზურგს, სახელოებს და საყელოს (ზოგჯერ უსახელოდაც ამზადებდნენ), ქალისა ხშირად ყაითნით გაწყობილ და ნაქარგობით შემკული იყო. მისი გამოყენება XX საუკუნის 30-იან წლებამდე დასტურდება.
ბისმუთი
ქიმიური თვისებები
ბისმუთის ურთიერთქმედებას გოგირდთან და ან გოგირდოვან აირთან თან ახლავს სულფიდების წარმოქმნა (BiS, Bi2S3. ბისმუთი ავლენს მდგრადობას კონცენტრირებული მარილმჟავის და გაზავებული გოგირდმჟავის მიმართ, მაგრამ იხსნება აზოტმჟავაში და სამეფო წყალში. ბისმუთი რეაგირებს დიაზოტის ტეტრაოქსიდთან ბისმუთის ნიტრატის წარმოქმნით კონცენტრირებულ გოგირდმჟავასთან გახურებისას იხსნება BiH(SO4)2-ის წარმოქმნით, ეს როცა გაზავებულ გოგირდმჟავაში იხსნება ბისმუთის სულფატის წარმოქმნით ბისმუთის ურთიერთქმედებას ფტორთან, ბრომთან, ქლორთან და იოდთან თან ახლავს სხვადასხვა ჰალოგენიდების წარმოქმნა ლითონებთან შეუძლია წარმოქმნას ინტერმეტალიდები – ბისმუთიდები.
ელეგი
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანსაცმელი
ბისმუთი
ღირებულება
ბისმუთის ღირებულება მსოფლიო ბაზარზე არამდგრადია, რაც განისაზღვრება მოთხოვნილებითა და წინადადებებით, ასევე ტყვიის წარმოების ზრდით ან დაცემით, რაც იწვევს შესაბამისად მისი წარმოების ზრდას ან დაცემას, სადაც ის წარმოადგენს ღირებულ თანდაყოლილ მასალას ტყვიაშემცვლელ კონცენტრატებში. 1970-იან წლებიდან მოყოლებული, ბისმუტზე ყველაზე დაბალი ფასი შეადგინა 3,5 დოლ./კგ და დაფიქსირდა 1980 წ., ხოლო ყველაზე მაღალი — 15 დოლ./კგ — 1989 წ. 1995 წლის ბოლოს  99,99 % სიწმინდის ბისმუტზე შეადგინა 8,8 დოლ./კგ.
კილოგრამ პროდუქტზე ღირებულება საწყობიდან (აშშ) იანვარ-სექტემბერში აიწია 8,8 აშშ დოლარით (19,80-დან 28,60 დოლარამდე კილოგრამზე (ფრანკო-ბორტი )).
ბისმუთის ზოდებზე ფასი როტერდამის საწყობებში 2011 წლის იანვარ-სექტემბერში აიწია 4,2 დოლარით (22,20-დან 26,40 დოლარამდე ერთ კილოგრამზე (სიფ-ი)).
მეტალურგია
ბისმუტს აქვს დიდი მნიშვნელობა ეგრეთ წოდებული «ავტომატური ფოლადების», განსაკუთრებულად კი უჟანგავი ფოლადების წარმოებაში, და ძალიან აადვილებს მის დამუშავებას ჭრით ავტომატ-დაზგებზე (საზეინკლო, და სხვა.) სადაც ბისმუთის კონცენტრაცია მხოლოდ 0,003 %-ია, ამავე დროს კოროზიის მიმართ მიდრეკილების ზრდის გარეშე. ბისმუტს იყენებენ ალუმინის საფუძველის შენადნობებში (მაგალითად 0,01 %), ეს დანამატი აუმჯობესებს ლითონის პლასტიკურ თვისებებს, მკვეთრად აადვილებს მის დამუშავებას.
კატალიზატორები
პოლიმერების წარმოებაში ბისმუთის ჟანგი გამოიყენება როგორც კატალიზატორი, და ასევე მას კერძოდ გამოიყენებენ, აკრილების პოლიმერების წარმოებისას. ნავთობის კრეკინგისას რაღაც გამოყენებას პოულობს ბისმუთის ოქსიდ-ქლორიდი.
თერმულ ელექტრონული მასალები
ბისმუთი გამოიყენება ნახევარგამტარებში, რომლებიც თავის მხრივ გამოიყენებიან თერმოელექტრულ ხელსაწყოებში. ასეთ მასალებს მიეკუთვნებიან ტელურიდი ( ბისმუთის ტელურიდის თერმო ე.მ.ძ. არის 280 მკვ/К) და ბისმუთის სელენიდი. მიღებულ იქნა მაღალეფექტური მასალა ბისმუთის-ცეზიუმის-ტელურის საფუძველზე ნახევარგამტარიანი მაცივრების სუპერპროცესორების წარმოებისათვის.
ადვილად ლღვობადი შენადნობები
ბისმუთის ყველა შენადნობი სხვა ადვილად ლღვობად ნივთიერებებთან (კადმიუმთან, კალასთან, ტყვიასთან, ინდიუმთან, თალიუმთან, ვერცხლისწყალთან, თუთიასთან და გალიუმთან) ფლობს ძალიან დაბალი დნობის ტემპერატურას (ზოგიერთი — წყლის დუღილის ტემპერატურაზე დაბალი, ბისმუტთან ყველაზე ადვილადლღვობადი შემადგენლობა რომლის უმდაბლესი დნობის ტემპერატურაა მიახლოებით  +41 °C ). ყველაზე ცნობილია ვუდის შენადნობი და (კადმიუმის გარეშე) როზეს შენადნობი. ასეთი ადვილადდნობადი შენადნობების გამოყენება ხდება:
მაგნიტური ველების გაზომვა
განსაკუთრებული სიწმინდის ლითონური ბისმუთი გამოიყენება როგორც სახვევი მასალა ზემძლავრი მაგნიტური ველების გასაზომად, რადგანაც, მაგნიტური ველის ზრდასთან ერთად ბისმუთის ელექტროწინაღობა მკვეთრად იზრდება.
პოლონიუმ-210-ის წარმოებაში
ბისმუთი მნიშვნელოვანია პოლონიოუმ-210 - რადიოიზოტოპიური მრეწველობის მნიშვნელოვანი ელემენტის, წარმოების ზოგიერთ ბირთვულ ტექნოლოგიაში. პოლონიუმ-210 გამოიყენება ბირთვული რეაქციების წემდგობი გაძლიერებისათვის. ბისმუთი წარმოადგენს მეტად საინტერესი და საჭირო ქიმიურ ელემენტს.
დენის ქიმიური წყაროები
ბისმუთის ოქსიდი გრაფიტთან ერთად გამოიყენება როგორც დადებითი ელექტროდი ბისმუტ-მაგნიუმის ელემენტებში (ემძ 1,97—2,1 ვ, 120 ვტ·სთ/კგ, 250—290 ვტ·სთ/დმ³).
ასევე ტყვიის ბისმუტატი როგორც დადებითი ელექტროდი გამოიყენება ლითიუმის ელემეტებში.
ბისმუთის ინდიუმთან შენადნობი გამოიყენება განსაკუთრებულად სტაბილურ და საიმედო ვერცხლისწყალ-ბისმუტ-ინდიუმის ელემნტებში. ასეთი ელემენტები მშვენივრად მუშაობენ კოსმოსში და იმ პირობებში, სადაც მნიშვნელოვანია დაძაბულობის სტაბილურობა, მაღალი კუთრი ენერგია.
ბისმუთის ფტორიდი გამოიყენება ძლიერ ენერგოტევადი (3000 ვტ·სთ/დმ³, პრაქტიკულად მიღწეულია — 1500—2300 ვტ·სთ/დმ³) ლანთან-ფტორიდული აკუმულატორი.
მტკიცე ლითონებისა და შენადნობების დამუშავება
ბისმუთის ადვილადლღობად შენადნობებში (მაგალითად, ვუდის შენადნობი, როზეს შენადნობი და სხვა.) ახდენენ სახარატო, საღარავ და ბურღვით დამუშავებას ურანის, ვოლფრამის და მათი შენადნობების და სხვა მასალების, რომლებიც ძნელად ექვემდებარებიან ჭრით დამუშავებას.
ბირთვული ენერგეტიკა
ბისმუტ-ტყიის ევტექტიკური შენადნობი გამოიყენება თხევადლითონურ თბომატარებელ რეაქტორებში. კერძოდ კი საბჭოთა წყალქვეშა ფლოტში ასეთი რეაქტორები გამოიყენებოდა წყალქვეშა ნავში К-27 და შვიდ წყალქვეშა ნავში პროექტ 705 («ლირაში»).
ბისმუთის სითბური ნეიტრონების მიტაცების მცირე განიკვეთისა და ურანის მნიშვნელოვანი უნარის გამო გაიხსნას დუღილის მნიშვნელოვან ტემპერატურაზე და მცირე აგრესიულობის გამო კონსტრუქციულ მასალების მიმართ, შესაძლებელს ქმნის ბისმუთი გამოყენებულ იქნას ჰომოგენურ ატომურ რეაქტორებში, რომელიც ჯერ კიდევ ექსპერიმენტალურ გამოცდების სტადიაში არის.
მაგნიტური მასალები
მანგანუმ-ბისმუთის ინტერმეტალიდი მეტად ფერომაგნიტურია და მრეწველობაში იწარმოება დიდი რაოდენობით პლასტიური მაგნიტების მისაღებად. ასეთი მასალის თავისებურებას და უპირატესობას წარმოადგენს ყველანაირი ფორმისა და ზომის მუდმივი მაგნიტების ჩქარი და იაფი (ამასთანავე დენგაუმტარი)  მიღების შესაძლებლობა. ამას გარდა, ეს მაგნიტის მასალა საკმაოდ გამძლეა აქვს მნიშვნელოვანი კოერციტული ძალა. ბისმუთისა და მანგანუმის ნაერთის გარდა, ასევე ცნობილია მაგნიტმტკიცე ბისმუთის ინდიუმის, ქრომისა და ევროპიუმის შენაერთები, რომელთა გამოყენება შეზღუდულია ტექნიკის სპეციალური დარგებით, ანსინთეზის სიძნელის გამო (ბისმუთი-ქრომი), ან მეორე კომპონენტის (ინდიუმი, ევროპიუმი) მაღალი ფასებით.
საწვავი ელემენტები
კერამიკული ფაზები ვიმებოქსი (ВИМЕВОКС), რომლის შემადგენლობაშია ბისმუთის ოქსიდი სხვა ლითონის ოქსიდებთან ერთად (ვანადიუმი, სპილენძი, ნიკელი, მოლიბდენი და სხვა), ფლობენ ძალიან მაღალ გამტარობის უნარს, 500—700 К ტემპერატურის დროს და გამოიყენებიან მაღალტემპერატურულ საწვავ ელემენტებში.
მაღალტემპერატურული ზეგამტარობა
კერამიკა, რომელთა შემადგენლობაშია ბისმუთის, კალციუმის, სტრონციუმის, ბარიუმის, სპილენძის იტრიუმისა და სხვათა ოქსიდები წარმოადგენენ მაღალტემპერატურულ ზეგამტარებს. ბოლო წლებში ზეგამტარების შესწავლისას გამოვლინდა ფაზები, რომლებსაც აქვთ გადასვლის პიკები ზეგამტარ მდგომარეობაში 110 К დროს.
ტეტრაფტორჰიდრაზინის წარმოება
ბისმუთი მწვრილი ბურბუშელის ან ფხვნილის სახით როგორც კატალიზატორი გამოიყენება ტეტრაფტორჰიდრაზინის წარმოებაში ( სამფტორული აზოტიდან), რომელიც გამოიყენება როგორც სარაკეტო საწვავის დამჟანგავი.
ელექტრონიკა
შენადნობი რომლის შემადგენლობაა 88 % Bi და 12 % Sb მაგნიტურ ველში აღმოაჩენს მაგნიტურწინაღობის ანომალურ ეფექტს; ამ შენადნობიდან ამზადებენ სწრაფად მოქმედ გამაძლიერებლებს და ჩამრთველებს.
ვოლფრამატი, სტანატ-ვანადატი, სილიკატი და ბისმუთის ნიობატი შედიან მაღალტემპერატურული სეგნეტოელექტრული მასალების შემადგენლობაში.
ბისმუთის ფერიტი გამოიყენება როგორც მაგნიტოელექტრული მასალა.
მედიცინა
ბისმუთის შენაერთებიდან მედიცინაში ყველაზე ფართოდ გამოიყენება Bi2O3. კერძოდ კი მას გამოიყენებენ ფარმაცევტულ მრეწველობაში კუჭ-ნაწლავის დაავადებების ბევრი წამლის დასამზადებლად, ასევე ანტისეპტიკური და შემმახორცებელი საშუალებების დასამზადებლად. ბოლო დროს მის საფუძველზე მუშავდება ანტისიმსივნური პრეპარატები ონკოლოგიური დაავადებების სამკურნალოდ.
ბისმუთის ოქსიდ-ქლორიდი პოვებს გამოყენებას მედიცინაში როგორც რენდგენკონტრასტული საშუალება და შემვსები სისხლძარღვების დამზადებისას. ამას გარდა მედიცინაში ფართოდ გამოყენებას ჰპოვებენ ისეთი ნაერთები, როგორიცაა ბისმუთის გალატი, ბისმუთის ტარტრატი, ბისმუთის კარბონატი, ბისმუთის სუბსალიცილატი, ბისმუთი სუბციტრატი და ბისმუთის ტრიბრომფენოლატი. ამ ნაერთების საფუძველზე შემუშავებულია ბევრი მედიკამენტი (მათ შორის ვიშნევსკის მალამო).
წყლულსაწინააღმდეგო პრეპარატებში გამოიყენება: ბისმუთის სამკალიუმის დიციტრატი (ბისმუთის სუბციტრატი) (კოდი АТХ A02BX05), ბისმუთის სუბნიტრატი (A02BX12), ბისმუთის რანიტიდინის ციტრატი (A02BA07).
პიგმენტები
ბისმუთის ვანადატი გამოიყენება როგორც პიგმენტი (მკვეთრი ყვითელი ფერი).
კოსმეტიკა
ბისმუთის ოქსიდ-ქლორიდი გამოიყენება როგორც ბრწყინვალების მიმცემი ფრჩხილის ლაქების, პომადების, ჩრდილების წარმოებაში და სხვა.
ნადირობა
ბისმუთი შედარებით უსაფრთხოა გარემოსათვის. ამიტომაც მას იყენებენ საფანტის დასამზადებლად ტრადიციული და ტოქსიკური ტყვიის ნაცვლად.
იზოტოპები
ბუნებრივი ბისმუთი შედგება ერთი იზოტოპისაგან 209Bi, რომელიც ითვლება ყველაზე მძიმედ ბუნებაში არსებული სტაბილურ იზოტოპებს შორის. თუმცა 2003 წელს ექსპერიმენტალურად დამტკიცებული იქნა, რომ ის წარმოადგენს ალფა-რადიოაქტიურს ნახევარდაშლის პერიოდით 1,9±0,2 წ. ასე რომ ბისმუთის ყველა ცნობილი იზოტოპი რადიოაქტიურია. მაგრამ რადგანაც ნახევარდაშლის პერიოდი 1,9±0,2 წელი მთელი რიგით მეტია, ვიდრე თანამედროვე სამყაროს ხნოვანება, ბუნებრივი ბისმუთი რომელიც შედგება ერთი იზოტოპისაგან 209Bi, შეიძლება ჩაითვალოს ადამიანისათვის უვნებელ რადიოაქტიურად.
გარდა 209Bi, ცნობილია ასევე ბისმუთის სამ ათეულზე მეტი (ჯერჯერობით 34) იზოტოპი, რომელთა უმრავლესობას აქვს იზომერული მდგომარეობა. მათ შორის სამის არსებობის ხანგრძლივობა არის: დანარჩენების ნახევარდაშლის პერიოდი არ აღემატება რამდენიმე დღეღამეს.
ბისმუთის იზოტოპები რომელთა მასური რიცხვი არის 184-დან 208-მდე და 215 - 218 მიღებულია ხელოვნურად, დანარჩენი — 210Bi, 211Bi, 212Bi, 213Bi და 214Bi — წარმოიქმნებიან ბუნებაში, ურანი-238-ის, ურანი-235-ის და თორიუმი-232-ის ბრთვების რადიოაქტიური დაშლის ჯაჭვის დროს.
საინტერესო ფაქტები
ბისმუტს მყარ მდგომარეობაში აქვს ნაკლები სიმკვრივე, ვიდრე თხევადში. ამ თვისებით ხასიათდებიან ელემენტების ძალიან მცირე რაოდენობა, ბისმუთის გარდა გერმანიუმი და გალიუმი და ზოგი შენაერთი, მაგალითად წყალი.
ბისმუთი წარმოადგენს ძლიერ დიამაგნეტიკს, ამასთან დიამაგნეტიზმის ეფექტი შეიძლება ნახოთ უბრალო ლაბორატორიის პირობებში, სხვა ხელმისაწვდომი, მაგრამ სუსტი დიამაგნეტიკთან განსხვავებით.ძაფზე დაკიდული ბისმუთი მაგნიტის ორივე პოლუსისაგან შესამჩნევად იხრება. ეს არის ეგრეთ წოდებული დიამაგნეტური ლევიტაცია.
დავით კობიძე
დავით ივანეს ძე კობიძე (დ. 11 დეკემბერი, 1906, სოფ. შუა ამაღლება, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 14 ივლისი, 1981, თბილისი) — ქართველი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1948), პროფესორი (1949), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1933). II მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1953 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ირანული ფილოლოგიის კათედრის გამგე. იკვლევდა სპარსული ენისა და ლიტერატურის ისტორიის, კლასიკური და აღორძინების ხანის ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობისა და ქართული და სპარსული პოეტიკის საკითხებს. თარგმნა XIII საუკუნის სპარსელი პოეტის საადის „ბუსთანი“ და „გოლესთანი“. ავტორია სპარსული ლიტერატურის ქრესტომათიისა (ტ. 1–2, 1963–1967). 1976 წელს მიენიჭა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ირანისტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები კატეგორია:ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
Rhytidoponera nitidiventris
Rhytidoponera nitidiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კოსმოპოლიტიზმი
მინი|იმანუელ კანტი - ius cosmopoliticum-ის (კოსმოპოლიტური კანონი) ავტორი. კოსმოპოლიტიზმი — მსოფლიო მოქალაქეობის იდეოლოგია, რომელიც კაცობრიობის ინტერესებს ცალკეული ერის ინტერესებზე მაღლა აყენებს. კოსმოპოლიტიზმი სხვადასხვა ეპოქაში სტიქიურად თუ მიზანდასახულად ყალიბდებოდა ამა თუ იმ (ვთქვათ, ალექსანდრე მაკედონელის ან რომის) იმპერიის იდეოლოგიად. შუა საუკუნეებში კოსმოპოლიტიზმს ნერგავდა კათოლიკური ეკლესიაც. განმანათლებლობის ეპოქაში კოსმოპოლიტიზმის საშუალებით ინერგებოდა ინდივიდუალური თავისუფლებების იდეა. მას ხშირად უპირისპირებენ ნაციონალიზმს, როგორც მის სრულ ანტიპოდს, რადგან კოსმოპოლიტიზმი უარყოფს ეროვნული თვითმყოფადობისა და ერი-სახელმწიფოს კონცეფციებს.
საბჭოთა კავშირში კოსმოპოლიტიზმი განიხილებოდა როგორც პროლეტარულ ინტერნაციონალიზმთან დაპირისპირებული, რეაქციული ბურჟუაზიული იდეოლოგია, რომელიც გავრცელდა იმპერიალიზმის ეპოქაში და გამოხატავს კაპიტალის ინტერნაციონალიზაციის ობიექტურ ტენდენციებს. კოსმოპოლიტიზმის წინააღმდეგ კამპანია ფართოდ გაიშალა იოსებ სტალინის მმართველობის ბოლო წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:სოციალური ფილოსოფია კატეგორია:კულტურული გეოგრაფია
სტოკჰოლმის ობსერვატორია
thumb|სტოკჰოლმის ობსერვატორია
სტოკჰოლმის ობსერვატორია (შვედ: Stockholms observatorium) — სტოკჰოლმში მდებარე ასტრონომიული ინსტიტუტი, დაარსებული მე-18 საუკუნეში და დღესდღეობით სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის ნაწილი. მისი ისტორია უკავშირდება სტოკჰოლმში ორ აქტუალურ ობსერვატორიულ კომპლექსს.
პირველი ობსერვატორია შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემიის მდივნის პერ ელვიუსის ინიციატივით დაარსდა. მშენებლობა, ხუროთმოძღვარ კარლ ჰარლემანის დიზაინით 1748 წელს დაიწყო და 1753 წელს დასრულდა.
ობსერვატორიის პირველი ხელმძღვანელი პერ ვილჰელმ ვარგენტინი იყო. მომდევნო ცნობილი ხელმძღვანელები ჰუგო გილდენი და ბერტილ ლინდბლადი იყვნენ.
რესურსები ინტერნეტში
thumb|სტოკჰოლმის ძველი ობსერვატორიის ოთახი
კატეგორია:ასტრონომიული ობსერვატორიები შვედეთში
მორენა
მინი|მინი|მორენული წარმონაქმნი ([[კანადა)]] მინი|მინი|მორენები როკი-მაუნტინზის ეროვნულ პარკში, [[ანსელ ადამსი, 1941]] მინი|მინი|მორენები მყინვარული ტბის ირგვლივ მინი|მინი|გვერდითი მორენა მორენა (Moraine) — მყინვარის მიერ გადატანილი ან დაფენილი ნივაციურ-ეგზარაციული და გამოფიტვის პროცესებით წარმოქმნილი ნგრევის დაუხარისხებელი, დაკუთხული პროდუქტი (კაჭარი, თიხნარი, ქვიშნარი). არსებობს მოძრავი და დანალექი (ძველი) მორენები. განვითარებულია ვაკე და მთის რაიონებში. საფარული გამყინვარების არეებში მორენა წარმოდგენილია არაშრეული, დაუხარისხებელი თიხნარით, თიხებით, ქვიშნარით, სხვადასხვა ზომებისა და მომრგვალებულობის ნატეხების არსებობით (ხვინჭიდან და ღორღიდან დაწყებული კაჭარითა და ლოდებით დამთავრებული), რომლის შემადგენლობაშია ადგილობრივი მკვიდრი ქანები და მყინვარების მიერ კვების არედან მოტანილი ერატიკული ლოდები. კაჭარზე დამახასიათებელია ნაღარი ან ნაკაწრი და კაჭარის გრძელი ღერძის გაგნება მყინვარის მოძრაობის მიმართულებით.
მთის მყივარების მორენა (ალპები, კავკასიონი, პამირი და სხვა) ვაკე მორენებისაგან განსხვავდება ნატეხი მასალის დიდი რაოდენობითა და დიდი სისქით (რამდენიმე ასეულ მეტრამდე). მორენული დანალექებიდან უფრო მეტადაა გავრცელებული ძირითადი, აბლაციური და ბოლო მორენები. ძირითადი მორენა წარმოიქმნება დაწევისას მყინვარის მიერ გადატანილი ყველა ნატეხი ყინულის ლღობის პროცესში. მეოთხეული საფარული გამყინვარების განვითარების ყოფილ არეებში ისინი ლაბადისებურად ფარავერ ვეებერთელა ტერიტორიებს, რომლებიც აგებენ ბორცვიან მორენულ ვაკეებსა და წარმოადგენენ კარგ ნიშანდების ჰორიზონტს. მათი სიმძლავრე რამდენიმე ათეულ მეტრამდეა. შემადგენლობაში ზოგჯერ ნაშთურებია — მყინვარული საგებიდან მოწყვეტილი ფირფიტები ან სხვადასხვა ხარისხის უფრო მსხვილი, მყინვარის მიერ ათეულ კილომეტრზე გადაადგილებული მკვიდრი ქანებით გათელილი ან დამსხვრეული ბლოკები. ნახევრად წრიული ბოლო მორენული ნაშალის რამდენიმე მწკრივი, რომელიც გარს ეკვრის ძველი მთის მყინვარის ბოლო აუზს მორენული ამფითეატრის სახელწოდებითაა ცნობილი.
აბლაციური მორენა წარმოადგენს ძირითადი მორენის მდნარი წყლით გადარეცხილ ზედა ნაწილს. მას აქვს უფრო ქვიშოვანი, წვრილმარცვლოვანი მასალით გაღარიბებული შედგენილობა. ნატეხები უფრო მომრგვალებულია. ბოლო, ან კიდური მორენა ყალიბდება მყინვარული კიდის ხანგრძლივი დგომის შედეგად, სადაც მყინვარის მიერ მოტანილი მასალის გადმოტვირთვა ხდება. რელიეფში წარმოქმნის ზვინულებს, მრავალ კმ-ზე გადაჭიმულ სერებსა და შემოკონტურებულ მყინვარის ენებს.
გამოყოფენ ნაყარ და დაწნევის ბოლო მორენებს. პირველი წარმოიქმნება ყინულიდან ნატეხების მშვიდი გამოლღობის შედეგად, მეორე — მისი დაწნევით მოძრაობისას, რის შედეგადაც შედგება გადაბეჟილი მორენული მასალისა და ქვეფინილი ქანებისაგან. მყინვარის არათანაბარი უკან დახევისას წარმოიქმნება რამდენიმე სტადიალური ბოლო მორენული სერი. ფართოდ გავრცელებულ მეოთხეულ მორენებთან ერთად, გვხვდება ძველი მორენები — ტილიტები, რომლებიც დაექვემდებარა გამკვრივებასა და ცემენტაციას, ზოგჯერ მეტამორფიზმს (ცნობილია კამბრიუმამდელ და ზედა პალეოზოურის დანალექებში).
მოძრავი მორენა იყოფა ზედაპირულ, შიგა და ფსკერულ მორენებად. ზედაპირული მორენები ყალიბდება ნატეხი მასალისაგან, რომელიც ხეობის კლდოვანი კალთებიდან ეცემა მყინვარის ზედაპირს, ან ყინულის წყებიდან მისი გამოლღობის შედეგად. ჩვეულებრივ, ეს მორენები წარმოქმნიან გვერდითი მორენის 2 ზვინულს, რომლებიც გადაჭიმულია მყინვარის ენის გვერდითი კედლის გასწვრივ. მყინვარების შერწყმისას გვერდითი მორენები ერთიანდება ერთ ზვინულში, რომელიც შემდეგ გაივლის ქვემოთ მყინვარის ენის შუაგულში შუა მორენის სახით. შიგა მორენა ჩართულია ყინულის წყებაში და წარმოიქმნება ნატეხების ხარჯზე, რომელიც ფირნული აუზის ფარგლებში ჩამოწოლილია თოვლის ზვავთან, ნაწილობრივ, ზედაპირული და ფსკერული მორენების ხარჯზე.
მყინვარული საფარებისთვის ზედაპირული და შიგა მორენები არ არის დამახასიათებელი, ვინაიდან მათ ზედაპირზე ჩვეულებრივ არ არის აზევებული ყინულით დაუფარავი ზედაპირები (ნუნატაკების გამოკლებით). ფსკერული მორენა შეინიშნება მთის მყინვარებთან და ყინულსაფრებთან და წარმოადგენს საგებიდან მოწყვეტილ ნატეხ მასალას, რომელიც ჩართულია ყინულის ბუნებრივ ფენებში. მორენებში ზოგჯერ ჩართულია ოქროს, პლატინის, ალმასისა და სხვათა ღარიბი ქვიშრობები, რომლებიც წარმოადგენენ მდიდარი ალუვიური და ზღვიური ქვიშრობების კვების წყაროს.
მორენების მიერ უსწორმასწორო რელიეფის ამოვსებით წარმოქმნილ ვაკეს მორენული ვაკე ეწოდება, ხოლო მყინვარის მოქმედებით წარმოქმნილი რელიეფის აკუმულაციური ფორმების ერთობლიობას მორენული რელიეფი.
სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:გეომორფოლოგია
ბულიწყუ
ბულიწყუ  — სოფელი საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: საკვიკვინიო, ჭიხუ). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ურთის მთის სერის სამხრეთ–აღმოსავლეთ ბოლოსთან, მდინარე მუნჩიის მარცხენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 20 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით.
ისტორია
საბჭოთა კავშირის პერიოდში, ახლანდელი ბულიწყუ და საკვიკვინიო გაერთიანებული იყო ერთ სოფლად, რომელსაც პირველი მაისი ერქვა. პირველი მაისის ფართობი 1200 ჰა, მოსახლეობის რაოდენობა კი 2534 კაცი იყო. პირველი მაისი მოიცავდა ორ ძირითად ნაწილს: პირველი ბულიწყუ (ამჟამინდელი ბულიწყუ) და მეორე ბულიწყუ (ამჟამინდელი საკვიკვინიო).
სოფლის უდიდეს მნიშვნელობაზე მიუთითებს მის ტერიტორიაზე შენარჩუნებული ისტორიული ძეგლები: საკვიკვინოს წმინდა სოფიოს ეკლესია, მაჩხომერი, ჯახუთი, ნასკალუ, ყურუმელიას ჯიხა.
მდინარე მუნჩიის სანაპიროზე მდებარეობს საკვიკვინოს წმინდა სოფიოს ეკლესია. ეკლესიას ირგვლივ გალავანი უვლის. შესასვლელში ოთხკუთხა კოშკის ნაშთია. ეკლესია, კოშკი და გალავანი ნაგებია ადგილობრივი კირქვით. ეკლესია ამაღლებულ ბექობზე დგას. ტაძარი სავარაუდოდ 1614 წლის მიწისძვრის დროს დანგრეულა და შემდეგ აღუდგენიათ ლევან დადიანის ბრძანებით და შემწეობით. ამაზე მიუთითებს ეზოში გაბნეულ ჩუქურთმიანი ლოდები. წმინდა სოფიას ტაძრის შესახებ ყველაზე სრულყოფილ მონაცემებს ''გ. ჩიტაიას'' ნაშრომი „ფოთისა და ხობის ეპარქიის ისტორიული ძეგლები“ იძლევა.
ტაძრის შემოგარენში აღმოჩენილია ადრე ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ნატეხები. ეტყობა XIX საუკუნემდე სოფელი ამ ტაძრის ირგვლივ მდებარეობდა. როდესაც რუსული მმართველობა დამთავრდა გარეთა შემოსევები შეწყდა სოფელი ვაკეში ჩამოსულა და იქვე ვაკეში აუშენებიათ - საკვიკვინოს წმინდა სოფიოს ეკლესია. ძველი საეკლესიო ხატები, ჯვრები და ჭურჭლები ახალ ეკლესიაში გადმოუსვენებიათ. პირველ მაისში მდინარეების მუნჩიასა და ჩხაიას შეერთების ადგილზე, გორაკზე მდებარეობს ყურუმელიას ჯიხა. მას სამი მხრიდან გარს უვლის მდინარე ჩხაია. ციხე კეტავდა ვიწრო ხევს, საიდანაც გზა დღევანდელ სოფელ აბასთუმანში გადადის. აშენებულია ადგილობრივი კირქვით. იქ ნაპოვნია ადრე ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭელი, ზოგი მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ინახება, ზოგიც მიმოფანტულია.
სენაკი-ზუგდიდის სარკინიგზო მონაკვეთის მარჯვენა მხარეს, მდინარე მუნჩიიდან ნახევარ კილომეტრის სავალ გზაზე მდებარეობს ისტორიული ძეგლი მაჩხომერი. იქვე ჩამოედინება ღელე „მაჩხომერი“. სახელი მაჩხომერი დაკავშირებულია „მეთევზესთან“, წაგრძელებული მართკუთხედის ფორმით, გალავნითა და კოშკებით ყოფილა შემოსაზღვრული.
აღმოჩენილია კრამიტისა და თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები და კირქვისაგან გამოთლილი სამშენებლო დეტალები. მკვლევართა აზრით სავარაუდოდ ადრექრისტიანული ხანის ეკლესია უნდა ყოფილიყო.
ჯახუთს განმარტავენ, როგორც „ჯა-ხუთს“ რაც ქართულად ხუთ ხეს ნიშნავს. არსებობს სხვა ვერსია, რომ ჯახუთი შეიძლება ჯახუს-თემს ნიშნავდეს. აქ აღმოჩენილია კირქვით ნაგები მართკუთხედის ფორმის შენობის ნაშთი. ნაგებობა ადრე ფეოდალური ხანის სამლოცველო უნდა ყოფილიყო. ძეგლი ხე-მცენარეებითაა დაფარული. კედლებთან მიმოფანტულია ადრე ქრისტიანული ხანის მოზრდილი ფრაგმენტები. შეიმჩნევა გალავნის კვალი.
პირველი მაისის ერთ-ერთ უბანში - სალომაიოში არის ბუნების მიერ შექმნილი ჩანჩქერი ჩხაია. მას უკავშირდება ლეგენდა, რომელიც შემდეგში მდგომარეობს: გვალვების დროს, ადგილობრივი მოსახლეობა ატარებდა რიტუალს. ეკლესიიდან გამოაბრძანებდნენ ხატებს და ჩხაიის წყლით ბანდნენ, თან ლოცვით შესთხოვდნენ წვიმის მოსვლას. ცნობილია, რომ ამ რიტუალის შესრულების შემდეგ ბუნება სოფელს წვიმას უწყალობებდა. ეს წარმართული რიტუალი დღემდე შემორჩენილია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 743 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელექტრო...
ელექტრო... — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, მიუთითებს კავშირს ელექტრობასთან. მაგ., ელექტროდენი, ელექტროსადგური, ელექტროტრანსპორტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ჩიმა-დელა-ბონდასკა
ჩიმა-დელა-ბონდასკა (Cima della Bondasca) — მთა ბრეგალიის ქედზე, ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მისი მწვერვალი სამწერტილიანია. მაქსიმალური სიმაღლე 3 289 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
ჯოზეფ ჰაბერსამი
ჯოზეფ ჰაბერსამი (Joseph Habersham; დ. 28 ივლისი, 1751 — გ. 17 ნოემბერი, 1815) — ამერიკელი ბიზნესმენი, კონტინენტალური კონგრესის წევრი, კონტინენტალური არმიის ჯარისკაცი და ამერიკის შეერთებული შტატების ფოსტის ხელმძღვანელი.
დაიბადა სავანაში (ჯორჯია), სწავლობდა პრინსტონის კოლეჯში.
1785 წელს ის იყო კონტინენტალური კონგრესის წევრი.
იგი 1815 წელს გარდაიცვალა
1818 წელს ჩრდილო აღმოსავლეთ ჯორჯიაში შეიქმნა ჰაბერსამის ოლქი, რომელსაც ჯოზეფ ჰაბერსამის პატივსაცემად ჰქვია აღნიშნული სახელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კონგრესმენები კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1751 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1815
პრესტიჟი (ფილმი)
პრესტიჟი — რეჟისორ კრისტოფერ ნოლანის 2006 წლის მხატვრული ფილმი, გადაღებული კრისტოფერ პრისტის რომანის მიხედვით.
სიუჟეტი
ორიგინალური რომანისგან განსხვავებით, სიუჟეტი მოწოდებული ფრაგმენტულად, ე.წ. ’ფლეშბეკების’ დახმარებით.
უნგრული რუნები
''უნგრული რუნების ერთ–ერთი ვარიანტი. ასოთა ტრანსკრიფცია შეესაბამება თანამედროვე უნგრული ენის ორთოგრაფიას.''
პრესტიჟი (ფილმი)
სიუჟეტი
ორი ბრიტანელი ილუზიონისტი, რობერტ ენჯეირი (ჰიუ ჯეკმენი) და ალფრედ ბორდენი (კრისტიან ბეილი) მეგობრობდა მანამ, სანამ ბორდენის შეცდომის გამო ენჯეირის ცოლი არ დაიღუპა. იმ დროიდან მოყოლებული ორივე ერთმანეთის მოსისხლე მტრად და კონკურენტად იქცა. ისინი ერთმანეთს სხვადასხვა დივერსიას უწყობენ, დასცინიან და შეყვარებულებსაც ისაკუთრებენ.
ორივე ილუზიონისტის საყვარელი ფოკუსია ’ადამიანის გადაადგილება’ - წარმდგენი შედის ერთ კარში, ხოლო მეორედან, სულ სხვა ადგილზე, იმავე წამს გამოდის. ბორდენი ფლობს მის საიდუმლოს, მაგრამ პოპულარობისათვის არტისტიზმი არ ჰყოფნის. ენჯეირი კი იყენებს გრიმიან ორეულს და წარმატებას აღწევს. მაშინ ბორდენი ამოხსნის მის საიდუმლოს. ენჯეირი კი გადაწყვიტავს ბორდენის საიდუმლოს მითვისებას.
უნგრული რუნები
უნგრული რუნები შესაძლოა ენათესავებოდეს თურქულ რუნებს (ორხონი). იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.
პრესტიჟი (ფილმი)
სიუჟეტი
ენჯეირის ყოფილი თანაშემწე და ამავე დროს ბორდენის შეყვარებული ოლივია (სკარლეტ იოჰანსონი) ყოფილ უფროსს (რომელმაც მისი სიყვარული უარყო) ბორდენისგან მოპარულ დღიურს გადასცემს. საკვანძო სიტყვა ამ დღიურის ამოსაცნობად არის ’ტესლა’. ენჯეირი მიხვდება, რომ ბორდენი ტელეპორტაციისათვის იყენებს ნიკოლა ტესლას მიერ შექმნილ ცნობილ მანქანას. იგი აშშ-ში მიემგზავრება და ტესლას (დევიდ ბოუი) ასეთივე მანქანის შექმნას დაავალებს. მაგრამ მას შემდეგ, რაც მანქანა დასრულებულია, ენჯეირი აღმოაჩენს, რომ დღიური ყალბი იყო - მხოლოდ მის გასაღიზიანებლად. მიუხედავად ამისა, კონსტრუქცია ნამდვილი ტელეპორტაციის საშუალებას იძლევა.
ენჯეირი ტრიუმფალურად ბრუნდება ბრიტანეთში. მანქანის დახმარებით წარმოდგენილ სანახაობებს ანშლაგები ახლავს. მაგრამ ერთ-ერთი ასეთი სანახაობის შემდეგ ენჯეირი იძირება და იხრჩობა შუშის კოლბაში, ისევე როგორც მისი მეუღლე. კონკურენტის მკვლელობაში ბორდენს ადანაშაულებენ (თითქოს მან ტელეპორტაციას ხელი შეუშალა წყლიანი კოლბის დადგმით). მას სასიკვდილო განაჩენს გამოუტანენ.
ამ განაჩენის აღსრულების წინ მას ეწვევა ’გაცოცხლებული’ ენჯეირი, რომელიც ჰპირდება, რომ მის შვილზე იზრუნებს. მას სხვა ვერავინ იცნობს და ბორდენს ეშაფოტის თავზე ახრჩობენ. ენჯეირი გადაწყვიტავს მანქანის განადგურებას, მაგრამ მოულოდნელად ჩნდება ბორდენი. აქ ირკვევა სიმართლე: ბორდენი ყოველთვის ორი იყო - მას ჰყავდა ნამდვილი ტყუპისცალი ძმა. ტესლას მანქანა კი სინამდვილეში ტელეპორტაციას არ ახდენს - იგი ქმნის ადამიანის ორეულს. სწორედ ეს ორეული გადის და ესალმება მაყურებელს, ანუ იგი პრესტიჟის როლში გამოდის, ორიგინალი კი წყალში ეცემა. ყოველი გამოსვლის ბოლოს ენჯეირი საკუთარი თავის კლონირებას ახდენს, თავად კი კვდება. ფილმის ბოლოს ნაჩვენებია დიდი დარბაზი უამრავი შუშის კოლბით და მათში ჩაძირული ენჯეირებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანის ფილმები კატეგორია:2006 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები
უნგრული რუნები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დამწერლობები
NetBSD
NetBSD — იუნიქსისნაირი ოპერაციული სისტემა, რომელიც გამოირჩევა თავისი პორტატიულობით სხვადასხვა სახეობის კომპიუტერულ პლატმორმებზე (მაკინტოში, ატარი, ამიგა...), არის ღია კოდიანი და შეუზღუდავი.
იგი წარმოადგენს იუნიქსის BSD-ს ჯგუფს, რადგან მისი კოდის გარკვეული ნაწილი მოდის 386BSD და Net/2-იდან (4.3BSD-Lite).
შესავალი
NetBSD დაყრდნობილია შეუზღუდავ კოდზე და პროგრამებზე, უმეტესი კომპონენტები BSD ლიცენზიით არიან გამოქვეყნებული. იგი არის პორტატირებული ორმოცდაათზე მეტ არქიტექტურაზე რაც წარმოადგენს რეკორდს ოპერაციული სისტემების სფეროში. სისტემის პორტატიულობა არის NetBSD-ის პროექტის მიზანი რასაც აჟღერს მისი დევიზი "რა თქმა უნდა იგი მუშაობს NetBSD-ით" (ინგლისურიდან, "Of course it runs NetBSD"). კურიოზული შემთხვევაა რომ იგი ერთ-ერთი ხმელი პურის გამოსაცხობ მოწყობილობაზეც მუშაობს.
ხშირად არის ნახსენები: « სწორი გადაწყვეტილებები, არა ხრიკები » (ინგლისურად "Solutions, not hacks").
როგორც სხვადასხვა BSD-ებს შეეფერებათ, NetBSD-ის პროექტი ცენტრალიზებულია. ლინუქსის დისტრიბუტივებისგან განსხვავებით რომლებიც იყენებენ ლინუქსის ბირთვს და აგროვებენ პროგრამებს სხვადასხვა პროექტებიდან (მაგალითად, NetBSD-ის თავისივე  ls ბრძანება მოყვება). ასეთი მიდგომა აღიქმება როგორც კათედრალური,  ბაზარულისგან განსხვავებით.
NetBSD-ი ორიენტირებულია ისეთი მოხმარებისთვის რომელიც ხელს უწყობს ეფექტურობას და არა ინტუიციას. შესაბამისად უფრო მოსახერხებელია გამოცდილი მომხმარებლებისთვის, როგორიც არიან ადმინისტრატორები და პროგრამისტები.
ყოველივე ბირთვის ინტერფეისი და აგრეთვე დრაივერი დოკუმენტირებულია  man გვერდების მეშვეობით, და არა გაფანტულ ტექსტ ფაილებში.
NetBSD-ის შეუძლია ძველი პროგრამების გაშვება, მაგალითად თუ ბირთვში არჩევანი COMPAT_09 აქტიურია, სისტემას შეეძლება 1993 წელში დამზადებული (კომპილირებული) პროგრამის გამოყენება.
პროექტის ორგანიზება
პროექტი NetBSD-ის წამყვანი არის ორგანიზაცია NetBSD-ის ფონდი (NetBSD foundation). არაკომერციული ასოციაცია, რომლის წევრები არიან პროგრამისტები. NetBSD-ის კოდის მიღება შესაძლებელია ინტერნეტიდან CVS საშუალებით, ამჟამად cvsweb ინტერფეისით. პროექტს რომ შეუერთდეს პროგრამისტმა უნდა ხელი მოაწეროს სალიცენზიო შეთანხმებას, NetBSD-ის ფონდის წევრების რაოდენობა აღებატება 300 პროგრამისტს 2006 წელს.
ისტორია
NetBSD პროექტი დააფუძნა კრის დემეტრიუმ, თეო დე რაადტმა, ადამ გლასმა და ჩარლზ ჰანუმმა 1993 წლის მარტში. პროექტი დაარსდა საპასუხოდ განვითარების სტაგნაციისა და რადგან პატჩების განხორციელება 386BSD პროექტისთვის შეუძლებელი გახდა.
1995 წელს, პოლემიკის გამო თეო დე რაადტი დაშორდა NetBSD-ის პროექტს და წამოიწყო პროექტი OpenBSD რომელიც დიდწილად დაფუძნებულია NetBSD-ის კოდზე.
პორტატიულობა
ნებისმიერი დაყენებული NetBSD სისტემიდან შესაძლებელია იგივე make ბრძანებით მთელი სისტემის კომპილირება ნებისმიერი არქიტექტურისთვის, მნიშვნელობა არ აქვს თუ გამიზნული კომპიუტერის არქიტექტურა განსხვავდება. აგრეთვე შესაძლოა მთლიანი NetBSD-ის კომპილირება FreeBSD-იდან ან ლინუქსიდან.
შესაძლებელია Intel i386 სისტემიდან ბირთვის ადვილად დაკომპილირება PowerPC-ისთვის, Alpha-სთვის, MIPS-ისთვის. კროს-კომპილაციის პლატფორმა (აგრეთვე ცნობილი როგორც build.sh) ჩატვირთვისას თავად ადგენს ყოველივე საჭირო პარამეტრს. ეს ხდის NetBSD სისტემას კარგ არჩევნად განვითარებადი ჩანერგილი სისტემებისთვის(მარშრუტიზატორები (როუტერი), ფაიერვოლი, IP კამერები და კიდევ მოცეკვავე რობოტი  და ტოსტერი ).
ხრეში
მინი|ხრეში ხრეში — ფხვიერი ქანი, რომელიც შედგება დამრგვალებული ქანის, ზოგჯერ მინერალების (მაგალითად, კვარცის) სხვადასხვა ზომის ფრაქციებისაგან. ხრეში არის მდინარის, ტბის, ზღვის, მყინვარისა და სხვა. იყენებენ ბეტონის შემვსებად, გზის სამოსად, რკინიგზის ბალასტისათვის, წყალსადენის ფილტრებში და სხვა. ზომა 1-დან 10 მმ-მდე. განარჩევენ მსხვილ (5-10 მმ), საშუალო (2,5-5 მმ) და წვრილი (1-2,5 მმ) ზომის ხრეშს. ზოგჯერ წვრილ ხრეშს უწოდებენ „უხეშ ქვიშას“.
გამოირჩევა უსწორმასწორო ზედაპირით და ჩვეულებრივ წამოდგენილია ქვიშასთან, თიხასთან და ორგანულ ნივთიერებებთან ერთად. მნიშვნელოვანი კომერციული პროდუქტია. მსოფლიოს არაერთი გზა მოფენილია ხრეშით, განსაკუთრებით ინტენსიურად იყრება სოფლის უსწორმასწორო გზებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სედიმენტოლოგია კატეგორია:სამშენებლო მასალები
გამოღმა პირველი ხორგა
გამოღმა პირველი ხორგა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, პირველი ხორგის თემში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 11 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით.
სოფელში გადის ფოთი-ხობის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 601 ადამიანი.
ათამასი
ათამანტი ან ათამასი(ბერძნ. Ἀθάμας -αντος, ὁ) — მინიელთა მეფე (ბეოტიაში), ორქომენის მმართველი, მეფე ეოლოსის ვაჟი, ელინის შვილიშვილი, სალმონევსის ძმა. ათამანტი ღრუბელთა ღმერთქალ ნეფელეს და მისგან შეეძინა ფრიქსე და ჰელე. კადმოსის ქალიშვილმა ინომ, როგორც კი ათამანტის მეუღლე გახდა, შეიზიზღა ნეფელესაგან ნაშობი გერები და მოახერხა ის, რომ ათამანტს მათი მსხვერპლად შეწირვა გადააწყვეტინა. ჰეროდორე სიცილიელის მიხედვით, ათამანტი თემისტოს მეუღლეა და მათი ყველაზე უმცროსი შვილებია ფრიქსე და ჰელე. გვიან, როდესაც ათამანტი უნდა შეეწირათ მსხვერპლად, კოლხეთის სამეფოდან მოვიდა ფრიქსეს ვაჟი კიტისოროსი და მოხუცებული პაპა სიკვდილისგან იხსნა. თუმცაღა, ამის გამო ღმერთებმა მთელს მის შთამომავლობას ღვთის რისხვა დაატეხეს.
ჰერამ ათამანტს გონება დაუხშო და ინოს შვილები დაახოცინა. ბეოტიიდან გაძევებულმა ათამანტმა სამისნოს მიმართა რჩევისათვის, თუ სად დასახლებულიყო მოხუცებულობის ჟამს. სამისნომ ურჩია, რომ დამკვიდრებულიყო იქ, სადაც მხეცები უცხოდ მიიღებდნენ, მაგრამ არაფერს დაუშავებდნენ. ბევრი ხეტიალის შემდეგ იგი წააწყდა მგლის ხროვას, რომლებმაც მის დანახვაზე თავი მიანებეს ცხვრის გლეჯას და გაიფანტნენ. ამ ადგილზე ააშენა მან ქალაქი, თავისი სახელი უწოდა და ზოგი თქმულების თანახმად თითქოს თემისტოც ამის მერე შეირთო.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:მითური მეფეები
პრეცესია
thumb|right|პრეცესია [[გიროსკოპი|გიროსკოპზე]] პრეცესია — მოვლენა, რომლის დროს მბრუნავი ობიექტის ღერძი იხრება, მაგალითად გარეშე ფაქტორის გავლენით.
პრეცესიის ახსნა
პრეცესიის მოვლენის დაკვირვება შეგვიძლია მარტივად განვახორციელოთ ე. წ. ბზრიალას ბრუნვის დროს: თავდაპირველად მისი ბრუნვის ღერძი ვერტიკალურია, შემდეგ კი მისი ზედა წერტილი იწყებს გადახრას და სპირალისებურ მოძრაობას.
პრეცესიის მთავარი თვისებაა არაინერციულობა: მას შემდეგ, რაც ბზრიალას პრეცესიის გამომწვევი ძალა შესუსტდება და გაქრება, პრეცესია შეწყდება და ბზრიალაც მოძრაობას შეწყვეტს. პრეცესიასთან პირდაპირ მიმართებაშია მეორე ეფექტიც - ნუტაცია ანუ პეცესირებადი სხეულის ღერძის ტალღოვანი მოძრაობა. პრეცესიის სიჩქარე და ნუტაციის ამპლიტუდა კავშირში არიან სხეულის ბრუნვის სიჩქარესთან.
ციური სხეულების პრეცესია
დედამიწის ბრუნვის ღერძის ცვალებადობა იწვევს ვარსკვლავების განლაგების ცვლას ევატორულ კოორდინატთა სისტემასთან მიმართებაში. ამის გამო გარკვეული პერიოდის შემდეგ პოლარული ვარსკვლავი აღარ იქნება ჩრდილოეთ პოლუსთან ყველაზე დაახლოებული ნათელი ვარსკვლავი. მის ადგილს დროთა განმავლობაში დაიკავებენ სხვა თანავარსკვლავედთა შემადგენლობაში შემავალი კაშკაშა ვარსკვლავები.
წყლის კაკალი
წყლის კაკალი (Trapa) — მცენარეთა გვარი წყლისკაკალისებრთა ოჯახისა. წყალში მზარდი ერთწლოვანი ბალახებია. მათი შოლტივით მოქნილი ღერო ფსკერზე მიმაგრებულია ღუზისებრი ნაყოფითა და წვრილი ფესვებით. მოიცავს 30-მდე სახეობას, გავრცელებულია აფრიკის ზომიერი და ტროპიკული ზონების დამდგარსა და მდორე მტკნარ წყლებში. საქართველოში იზრდება ორი სახეობა მხოლოდ კოლხეთის დაბლობზე. ნაყოფი იჭმება ნედლიც და მოხარშულიც. გემოთი მოხარშულ წაბლს ჰგავს. გამომშრალი ნაყოფის გულისგან შეიძლება დამზადდეს ბურღული, მისი ფქვილისა და ხორბლის ფქვილის ნარევით საკმაოდ კარგი პური ცხვება.
ბიოლოგიური თვისებები
წყლის კაკლის წყალში ჩაძირული ღერო აღწევს 3,6-დან 4,5 მეტრამდე სიგრძეს. იგი შლამზე, როგორც ღუზით, ისეა დამაგრებული ძალიან წვრილი ფესვებით. გააჩნია ორი ტიპის ფოთლები, კარგად დანაკვთული ბუმბულისმაგვარი წყალში ჩაძირული ფოთლები, რომლებიც ღეროს მთელ სიგრძეზე გამოდის და წყლის ზედაპირზე მოტივტივე როზეტად შეკრული დაუნაკვთავი ფოთლები. მოტივტივე ფოთლებს გააჩნიათ ხერხივით დაკბილული კიდეები და ფორმით ოვოიდური ან სამკუთხაა, 2-3 სმ სიგრძისა, ზის 5-9 სმ სიგრძის გაბერილ საფოთლე ყუნწებზე, რომლებიც ტივტივას როლს ასრულებს მათთვის. ოთხი გვირგვინის ფურცლის მქონე თეთრი ყვავილები ადრე ზაფხულში გამოდის და მწერებით იმტვერება. ნაყოფი კაკალია, ოთხი ერთსანტიმეტრიანი წვეტით. ჩანასახს შეუძლია 12 წლამდე დროის განმავლობაში შეინარჩუნოს სიცოცხლისუნარიანობა, თუმცა კაკლების უმეტესობისგან მცენარე პირველი ორი წლის განმავლობაში ვითარდება.
მცენარე მრავლდება ღეროდან გამოყოფილი როზეტებით (ვეგეტაციურად) და კაკლებით (სქესობრივად), რომლებსაც წყლის ნაკადები გადაიტანს, ანდა მოძრავ საგნებზე ან ცხოველებზე მიმაგრებული კაკლების საშუალებით.
T. bicornis შეიცავს ბიკორნინს, რომელიც მიეკუთვნება ელაგიტანინების ჯგუფს.
სახელწოდება
ქართულ ენაზე მცენარის სახელწოდება "წყლის კაკალი" თავისთავად ცხადია. გვარის ლათინური სახელი "Trapa" ნიშნავს "ნარს" (ნაყოფი მართლაც ეკლიანი ან წვეტებიანია). საინტერესოა იაპონური სახელწოდება "ჰიში", რაც ნიშნავს აგრეთვე ალმასს. ამავე ძირიდან მოდის ფირმის სახელწოდება "მიცუბიში", რაც ნიშნავს "სამ ალმასს". მართლაც, ფირმის ემბლემაზე გამოსახულია სამი წითელი ალმასი.
ნამარხი ფორმები
გვარის ნამარხი ფორმები მრავლადაა ნაპოვნი. აბსოლუტურად ეჭვმიუტანელი ნამარხი წყლის კაკლის ნაყოფები ნანახია მთელს ევროპაში, ჩინეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, კაინოზოურ ფენებში, დაწყებული ეოცენიდან. ყველაზე ძველი ნამარხი ნაშთები მიეკუთვნება ალასკის ცარცის პერიოდს, ეს არის ფოთლები, რომლებიც ეკუთვნის სახეობას T. borealis.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყლისკაკლისებრთა ოჯახი კატეგორია:საკვებად ვარგისი კაკლები
გრიგოლ აბაშიძე (პოეტი)
გრიგოლ დავითის ძე აბაშიძე (დ. 1866, დილიკაური, ქუთაისის გუბერნია — გ. 1903, პეტერბურგი) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
სამწერლო ასპარეზზე XIX საუკუნის 80-იან წლებში გამოვიდა. თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, მონაწილეობდა თეატრალურ წარმოდგენებში, სალიტერატურო საღამოებში. აბაშიძის პოეზია ქართველ „სამოციანელთა“ ლიტერატურულ ტრადიციებს მიჰყვება. მისი ლექსი ლირიზმითა და განწყობილების სიმძაფრით გამოირჩევა („სიმღერა სასოწარკვეთილისა“, 1900 და სხვ.). წერდა პოემებს („ცრემლთა წყარო“, 1901; „დედა“, 1900), თარგმნიდა (მიხეილ ლერმონტოვის „მწირი“, 1893; ფრანსუა კოპეს „ბუდას მერცხალი“, 1900; მეთიუ არნოლდის „მნათობი აზიისა“, 1900). პოეტის ლექსებზე შექმნილი პოპულარული სიმღერები შედიოდა დები იშხნელებისა და ვანო სარაჯიშვილის რეპერტუარში („ოხ, მარგალიტავ!“, 1896; რომანსი — „ოდესაც გიცქერ…“, 1899).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 1903 კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გ
სიდერული თვე
მინი|სინოდური და სიდერული თვეების სქემატური ნახაზი სიდერული თვე (sidus, ნათ. ბრ. ) — დროის შუალედი მთვარის დედამიწისირგვლივ მოქცევისას ცაზე ვარსკვლავთა მიმართ ერთსა და იმავე წერტილში მის ორ თანამიმდევრულ გავლას შორის. მთვარის მოძრაობის უთანასწორობების გამო რამდენიმე საათის საზღვრებში მერყეობს და საშუალოდ შეიცავს 27,321661 საშუალო მზისიერ დღე-ღამეს (27 დღე-ღამე, 7 სთ, 43 წთ, 12 წმ).
ლიტერატურა
კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები
ჩრდილოეთ მაკედონიის მდინარეების სია
500პქ|მინი|ჩრდილოეთ მაკედონიის მდინარეების რუკა აქ წარმოდგენილია ჩრდილოეთ მაკედონიის მდინარეების სია.
გალერეა
*
Rhytidoponera nodifera
Rhytidoponera nodifera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველოს უკიდურესი წერტილები
აქ წარმოდგენილია საქართველოს უკიდურესი წერტილები, რომლებიც ქვეყნის უკიდურესად ჩრდილოეთით, სამხრეთით, აღმოსავლეთით ან დასავლეთით არიან განთავსებული, ასევე აქ ნახავთ ქვეყნის უმაღლეს და ყველაზე დაბალ წერტილებს.
სქოლიო
კატეგორია:უკიდურესი წერტილები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია
ალისა უელსი
ალისა უელსი (Alisa Wells; დ. 1927, 26 ნოემბერი, პენსილვანია, აშშ გ. 1988 5 იანვარი გალისტეო, ნიუ-მექსიკო) — ამერიკელი ფოტოგრაფი, იგი ასევე ცნობილია როგორც ალისა ენდრიუსი, ალისა უელს-ვიტემანი და ალისა ატენბერგერი, ალისა იყო ფოტოგრაფი რომელიც ქმნიდა მრავალ ფენიან სურათებს. იგი ყველაზე აქტიური იყო როგორც ფოტოგრაფი 1962 წლიდან 1975 წლამდე, რომლის დროსაც იგი მონაწილეობდა ოცდათხუთმეტზე მეტ ჯგუფურ და ექვს ერთკაციან გამოფენაში. მისი ნამუშევრები ინახება ჰიუსტონის სახვითი ხელოვნების მუზეუმის მუდმივ კოლექციაში, ლოს-ანჯელესის ოლქის ხელოვნების მუზეუმში, ნიუ-მექსიკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში და ისტმენის სახლი.
ცხოვრება და მოღვაწეობა
უელსი სწავლობდა პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იგი დაქორწინდა და გადავიდა როჩესტერში, ნიუ-იორკში. იქ ყოფნისას მან დაიწყო მუშაობა Eastman Kodak Company-ში და 1959 წლის ზაფხულში დაიწყო ფოტოგრაფიით დაინტერესება.
1961-1962 წლებში უელსი ჩაირიცხა ფოტოგრაფიის სახელოსნოში ნათან ლიონსთან ერთად, რომელიც გახდა Well-ის მენტორი მომდევნო 11 წლის განმავლობაში. 1962 წელს მან დატოვა სამსახური Kodak-ში და შეუერთდა Eastman House-ს. ასევე 1962 წელს მან მიიღო გვარი დანიელ ენდრიუსი, კაცის სახელი, ვისთანაც იმ დროს ცხოვრობდა, მისი პროფესიული სტატუსის გამო.
1960-იანი წლების შუა პერიოდისთვის უელსი ექსპერიმენტებს ატარებდა გამოსახულების მრავალი ფენის შექმნაზე, კამერის მეშვეობით ღია ფილმის გაშვებით. დაახლოებით ამ დროს მან დაიწყო ფოტოგრაფია თანამემამულე ფოტოგრაფ რობერტ ფიხტერთან ერთად. 1967 წელს იგი დააწინაურეს ისტმენ ჰაუსში გაფართოებული აქტივობების ასოცირებულ კურატორად. 1968 წელს მან შექმნა სერია "The Glass Menagerie" და დატოვა როჩესტერი ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში მასწავლებლად. კალიფორნიაში გადასვლის შემდეგ მან დაიწყო ბუდიზმის პრაქტიკა.
1969 წელს უელსმა შექმნა სერია "Found Moments Transformed". მან შეცვალა ორიგინალები შეღებვის, სოლარიზაციისა და სხვა ტექნიკური პროცესების ექსპერიმენტებით. მან ასევე მანიპულირება მოახდინა სურათებზე გამოსახულ სუბიექტებზე - ანადგურებდა ქალების სახეებს, მაგრამ ტოვებდა მამაკაცებს ხელშეუხებელს. ისტმენის სახლმა იყიდა 30 ასეთი სურათი და შექმნა მოგზაურობის გამოფენა. დაახლოებით ამ დროს უელსმა ეჭვი შეიტანა ისტმენის სახლის სხვა თანამშრომელზე, რომ სურდა მისი სამუშაოს განადგურება. ამ ეჭვების გამო ორივე გაათავისუფლეს და ლიონმა თანამდებობა დატოვა. ამის შემდეგ, ლიონმა დააარსა ვიზუალური კვლევების სახელოსნო და უელსი გახდა მისი ასისტენტი 1972 წლის იანვრამდე.
1970 წლის ზაფხულში იგი მუშაობდა პენლანდის სკოლაში, ჩრდილოეთ კაროლინაში, როგორც ფოტოგრაფის ინსტრუქტორი და იქ ხელმძღვანელობდა ზაზენის მედიტაციის ჯგუფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 1988 კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი კატეგორია:ამერიკელი ფოტოგრაფები
ხრიალა
ხრიალა (ლათ. Rhinanthus) — მცენარეთა გვარი შავწამალასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, ნახევრად პარაზიტი მცენარეებია. მათი გვირგვინი ყვითელია, ორტუჩა. ჯამი ნაყოფობისას ბუშტისებრ დიდდება და ზედვე რჩება.
50-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში გვხვდება ხრიალას 7 სახეობა.
იზრდება მდელოებზე, მინდვრებში, ნათესებსა და რუდერალურ ადგილებში ალპურ სარტყლამდე. სახლდება მდელოს მარცვლოვნების ფესვებზე და აკნინებს მათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:შავწამალასებრნი
The Mind's Eye
სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის ალბომები კატეგორია:1994 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:სტილსკინის ალბომები კატეგორია:East West Records-ის ალბომები
ნაენდროვალი
ნაენდროვალი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (კართუბნის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, ლაგოდეხიდან 18 კილომეტრი.
შიმა-და-საოზეო
შიმა-და-საოზეო (Scima da Saoseo) — მთა ლივინოს ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. აღმართულია ჩიმა-ვიოლის მთის დასავლეთით. დასავლეთ კალთა გადაჰყურებს საოზეოს ტბას.
ნაენდროვალი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 95 ადამიანი.
შიმა-და-საოზეო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
აჭარის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი
აჭარის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი — მუზეუმი საქართველოში, ქალაქ ბათუმში.
მუზეუმში დაცულია ცნობილ ქართველ და უცხოელ მხატვართა ფერწერული ტილოები (ნიკო ფიროსმანი, დავით კაკაბაძე, ლადო გუდიაშვილი, ელენე ახვლედიანი, შტეფან ბაკალოვიჩი, ზომერი, ა. ტერნი, რუსუდან ფეტვიაშვილი, ნიკოლოზ იგნატოვი, ა. ზანკოვსკი, გოგი წერეთელი და სხვა), გრაფიკული (ნ. ჭურღულია, ლ. ზამბახიძე და სხვა) ნამუშევრები, კერამიკის, ხის, მინის, ჭედურობის, გობელენის ნიმუშები, სკულპტურა (ე. ფანტარელის „ნიმფა და პატარა ფავნი”, გ. ოჩიაურის „პორტრეტი“ და სხვა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბათუმის მუზეუმები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
Rhytidoponera nudata
Rhytidoponera nudata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბადენის დიდი საჰერცოგო
thumb|ბადენის მდებარეობა გერმანიის იმპერიაში ბადენის დიდი საჰერცოგო (Großherzogtum Baden) — ისტორიული სახელმწიფო სამხრეთ-დასავლეთ გერმანიაში, მდინარე რაინის მარჯვენა ნაპირზე. არსებობდა 1806-1918 წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანია
ჯონ პიტერ რასელი
ჯონ პიტერ რასელი (John Peter Russell)(დ. 16 ივნისი, 1858 — გ. 30 აპრილი, 1930) — ავსტრალიელი იმპრესიონისტი მხატვარი.
დაიბადა და გაიზარდა სიდნეიში, რასელი ჩავიდა ევროპაში გვიანი თინეიჯერობის ასაკში, რათა მიეღო სამხატვრო განათლება. ცნობილია ფაქტი, რომ ის სწავლობდა ცნობილ ნიდერლანდელ პოსტიმპრესიონისტ მხატვართან, ვინსენტ ვან გოგთან ერთად, და სწორედ მან დახატა შემდგომში მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ცნობილი მხატვრის პირველი პორტრეტი, რომელიც ამჟამად ვან გოგის მუზეუმში ინახება. ვინსენტსა და რასელს მთელი სიცოცხლის მანძილზე არ შეუწყვიტავთ კონტაქტი. რასელის ნამუშევრებით ასევე აღფრთოვანებული იყვნენ ფრანგი იმპრესიონისტები, რომლებთან ერთადაც ის ხშირად ხატავდა. რასელი მოხუცებულობის ასაკში დაბრუნდა სიდნეიში, სადაც გარდაიცვალა. რასელის ნამუშევრები ინახება ისევე როგორც მის მშობლიურ ქალაქში, ასევე ევროპის წამყვან მუზეუმებში.
ცხოვრება და შემოქმედება
ჯონ პიტერ რასელი დაიბადა Darlinghurst-ის გარეუბანში, ჯონ რასელის, შოტლანდიელი ინჟინერის ოთხი შვილიდან უფროსი, დედა შერლოტ ელიზაბეთ, ლონდონიდან. ჯონ პიტერ რასელი იყო პიტერ ნიკოლ რასელის ძმისშვილი. მამის სიკვდილის შემდეგ ჯონი ჩაეწერა სლაიდის სახვითი ხელოვნების სკოლაში, ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, 1881 წლის 5 იანვარს სადაც მას ასწავლიდა ალფონს ლეგროსი სამი წლის მანძილზე. რასელი შემდეგ გაემგზავრა პარიზში, რათა ემუშავა ფერნანდ კორმონის ზედამხედველობის ქვეშ და შეესწავლა მისეული სამხატვრო ტექნიკა. მის მოსწავლეთა სიაში იმ დროს შედიოდნენ ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკი და ემილ ბერნარი. ჯონ პიტერ რასელი მალე დაქორწინდა იტალიელ ლამაზ ქალზე, მარიანა ანტონიეტა მატრიციოზე, მარიანა რასელის სახელით მეტადაა ცნობილი, ის დასახლდა ბაე ილში, ბრეტანის სანაპიროზე, სადაც მან დააარსა ხელოვანთა კოლონია. მისი 11 შვილიდან ანტონიეტასთან, მხოლოდ 6 გადარჩა. thumb|upright|ჯონ პიტერ რასელი: [[ვინსენტ ვან გოგი, 1886, ვან გოგის მუზეუმი, ამსტერდამი]] რასელი ვინსენტ ვან გოგს პარიზში შეხვდა და დაუმეგობრდა. ვან გოგი ხმამაღლა საუბრობდა რასელის ნამუშევრებზე, და მის პირველ ზაფხულს არლში, 1888 წელს მან საკუთარი თორმეტი ნახატი გაუგზავნა მას, რათა მისთვის საკუთარი განვითარებული სტილი ეჩვენებინა. კლოდ მონე ხშირად მუშაობდა რასელთან ერთად ბელ ილში და მის სამხატვრო სტილზე გავლენას ახდენდა, ამასთან კლოდ მონეს რასელის მიერ დახატული ბელ ილის ზღვის პეიზაჟები საკუთარს ერჩივნა. მიუხედავად მსგავსი სახის კონტაქტებისა, აქტიურობისა და უდიდესი ნიჭისა, რასელმა ვერ შეძლო საკუთარი ნახატები პოპულარული გაეხადა.
რასელის ქალიშვილი ჟენ ჟოუ იმ პერიოდში პარიზში მომღერლის სახელით იყო ცნობილი, ამასთან ის დიდი თაყვანისმცემელი იყო ხელოვნებისა და განსაკუთრებით თანამედროვე მხატვრობისა, რამაც განაპირობა ის, რომ მას თანამედროვე მხატვრების უდიდესი კოლექცია შეუგროვდა, ისეთებისა, როგორებიც იყვნენ ვინსენტ ვან გოგი, პოლ გოგენი, ემილ ბერნარი, არმანდ გულამინი 1907 წელს მარიანა რასელი გარდაიცვალა პარიზში. გულმოკლულმა ჯონ რასელმა მეუღლე სახლთან ახლოს დამარხა და გაანადგურა 400-მდე საკუთარი ზეთისა და აკვარელის ნამუშევარი. ოგიუსტ როდინს გული დასწყდება ყოველივე ამის მხილველს, მიუხედავად ამისა ის სწერს მეგობარს და ეუბნება რომ მისი შემოქმედება ამ სიგიჟეს გადაურჩება და ერთ დღესაც ის იმავე საფეხურს მიაღწევს რომელზეც მისი მეგობრები მონე, რენუარი და ვინსენტ ვან გოგი არიან. რასელი სიდნეიში დაბრუნდა, სადაც მოგვიანებით, 1930 წელს გულის შეტევისგან გარდაიცვალა.
თეა პროქტორმა, რასელის ბიძაშვილმა, რომელიც გამოჩნილი იყო სიდნეის მაღალ საზოგადოებაში, ბოლო წლებში ბევრი გააკეთა იმისთვის, რომ ძმის ნახატები პოპულარული გაეხადა.
რასელი იყო ოგიუსტ როდინისა და ემანუელ ფრემიეტის მეგობარი, რომლის მეუღლის მშვენიერებაც ამ ორი მხატვრის ნახატმა უკვდავყო (როდინის Minerve sans Casque და ფრემიეტის Joan of Arc). რასელის ხუთი შვილი პირველი მსოფლიო ომის დროს საფრანგეთის მხარეს იბრძოდა. მიეული ვან გოგის პორტრეტი დახატულია 1886-1887 წლებში, გადაცემული იქნა ვინსენტ ვან გოგის მუზეუმისათვის, ამსტერდამში 1938 წელს. A sheet of portrait drawings of van Gogh is at the Art Gallery of New South Wales. ორი აკვარელისა და ერთი მცირე ზომის ზეთის საღბავებით შესრულებული მისი ნამუშევარი ინახება ვიქტორიის ნაციონალურ გალერეაში, მელბურნში, ნახატების დიდ ნაწილს ინახავს სამხრეთ ავსტრალიის ხელოვნების გალერეა.