cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კარლ ჰორსტ შმიდტი
ბიოგრაფია
1996 წელს კარლ ჰორსტ შმიდტი აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად.
2002 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად კარლ ჰორსტ შმიდტი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ქართველოლოგები კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:კავკასიოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორები
ბარტი
ბარტი (Burt) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის კოშუტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 533 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
კარლოუს საგრაფო
კარლოუ (Carlow; Ceatharlach) — საგრაფო ირლანდიის აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციის შემადგენლობაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — კარლოუ. მოსახლეობა — 54,612 ადამიანი (2011).
გეოგრაფია
ტერიტორიის ფართობი — 896 კმ2 (31-ე ადგილი).
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
სალონიკის მეტროპოლიტენი
სალონიკისთვის მეტროს სისტემის შექმნა ჯერ კიდევ 1918 წელს იწყება, როდესაც თომას ჰეიტონ მაუსონმა და ერნესტ ჰებრარდმა წამოაყენეს წინადადება სალონიკის მეტროპოლიტენის რკინიგზის შექმნის შესახებ. 1968 წელს წრიული მეტროს ხაზზე იყო საუბარი. სერიოზული საუაბრი მეტროს მშენებლობაზე დაიწყეს 1987 წელს. 1988 წელს მშენებლობა დაიწყო კიდეც, მაგრამ ფინანსების არქონის გამო შეჩერდა. 1918 და 1988 წლების წინადადებები თითქმის იდენტური მარშრუტით ემთხვეოდა ამჟამინდელ პირველ ხაზს.
სალონიკის ამჟამინდელი მეტროს მშენებლობა 2006 წელს დაიწყო და კლასიფიცირებულია, როგორც მეგაპროექტი: მისი ბიუჯეტი 1,57 მილიარდი ევროა (1,77 მილიარდი დოლარი). პირველი და მეორე ხაზი ამჟამად მშენებლობის პროცესშია და ექსპლუატაციაში შევა ეტაპობრივად 2023 წლიდან 2024 წლამდე. პირველი ხაზი არის 9 კმ სიგრძის და მოიცავს 13 სადგურს, ხოლო მეორე ხაზი არის 4,8 კმ სიგრძის და პირველი ხაზის 11 სადგურზე დარეკვის გარდა ჩერდება კიდევ ხუთ სადგურზე. მშენებლობის დროს მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური აღმოჩენები გაკეთდა და მეტროპოლიტენის ზოგიერთ სადგურზე განთავსდება არქეოლოგიური გამოფენები. სადგურ ვენიზელუზე მოეწყობა მსოფლიოში პირველი ღია არქეოლოგიური გამოფენა მეტროსადგურში.
იგეგმება მეორე ხაზის გაგრძელება მარყუჟისებურად დასავლეთის მიმართUლებით, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით აეროპორტისაკენ. დასავლეთის გაფართოება უფრო პრიორიტეტია, ვიდრე აეროპორტის მიმართულება, რადგან აეროპორტს მოემსახურება 10 წუთიანი სატრანსპორტო სამგზავრო ავტობუსი მე-2 ხაზის, მიკრას სადგურამდე.
2023 წელს გახსნის შემდეგ, მოსალოდნელია, რომ მეტროთი ყოველდღიურად 320 000 ადამიანი ისარგებლებს, ანუ ყოველწლიურად 116 მილიონი ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მეტროპოლიტენები მეტროპოლიტენი
სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში
სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში — საქართველოს მთავრობის საუწყებო ორგანო 2004-2017 წლებში.
ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ახორციელებს საქართველოს მთავრობის საქმიანობის კოორდინაციასა და მონიტორინგს ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის მიმართულებით.
საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში არის ვიქტორ დოლიძე.
ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის სახელმწიფო მინისტრები
საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2017 წლის 7 დეკემბერი #1620-რს) საქართველოს კანონის შესაბამისად, სახელმწიფო მინისტრის აპარატი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში შეუერთდა – საგარეო საქმეთა სამინისტროს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამინისტროები
Lasioglossum pallidellum
სქოლიო
pallidellum
ვარდისუბანი (თბილისი)
ვარდისუბანი — ვერის უბნის ნაწილი, ახლანდელ მელიქიშვილის ქუჩასა და სემიონოვკის დასახლებას შორის. XIX საუკუნეში ამ უბანში მდებარე ერთ-ერთ ქუჩასაც ვარდისუბნისა ერქვა (1947 წელს მიენიჭა ისტორიკოს სიმონ ჯანაშიას სახელი), სადაც ამავე დასახლების სოფელი იყო. სახელწოდება სავარაუდოდ ადრე ამ ტერიტორიაზე გაშენებულ ასკილის ბუჩქებს უკავშირდება. ქალაქური განაშენიანება ვარდისუბანში 1880-იან წლებში გაჩნდა. ვარდისუბანი ასევე ერქვა ავლაბრის ნაწილსაც, რომელიც ახლანდელი მეტროპოლიტენის სადგურ „ავლაბარსა“ და გურჯაანის ქუჩას შორის არის მოქცეული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
ქრომის(II) ბრომიდი
ქრომის(II) ბრომიდი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით CrBr2. არის თეთრი ფერის, გაცხელებისთანავე ყვითლდება, იჟანგება ნესტიან ჰაერზე, თუმცა მშრალ ჰაერზე სტაბილურია. წყალში გახსნისას ხსნარს ლურჯი ფერი აქვს.
მიღება
მიიღება ქრომის(III) ბრომიდის წყალბადით აღდგენით. რეაქცია მიმდინარეობს 6-10 საათის მანძილზე 350-400 °C-ზე.
ახალგაზრდა ფიზიკოსთა საერთაშორისო ტურნირი
ახალგაზრდა ფიზიკოსთა საერთაშორისო ტურნირი (International Young Physicists' Tournament ან IYPT) — გუნდური შეჯიბრება სკოლის მოსწავლეთა შორის. მოსწავლეები ერთმანეთს ფიზიკის რთული ამოცანების ამოხსნაში, ამოხსნის მოხსენებაში და ამ მოხსენებების სამეცნიერო დისკუსიის დროს დაცვის უნარში ეჯიბრებიან. ფიზიკის ოლიმპიადებისგან განსხვავებით, ტურნირის ამოცანების ამოხსნა მონაწილეებისგან სერიოზულ ექსპერიმენტულ და თეორიულ კვლევას მოითხოვს რამდენიმე თვის განმავლობაში, ამიტომაც ამოცანები სასწავლო წლის დასაწყისში ქვეყნდება, ტურნირი კი სასწავლო წლის ბოლოს იმართება.
ამოცანები
ამოცანების ამოსხნისას ინფორმაციის მოპოვებაზე არავითარი შეზღუდვა არ არსებობს. მოსწავლეებს შეუძლიათ მასალა მოიპოვონ ნებისმიერი ლიტერატურიდან, დარგის ექსპერტისგან, მასწავლებლისგან ან/და ყოფილი მონაწილეებისგან. შესაბამისად, ტურნირზე წარმატებისთვის, გუნდური და ორგანიზებული მუშაობა ძალიან მნიშვნელოვანია.
ტურნირი
უშუალოდ ტურნირი რამდენიმე ნაწილისგან შედგება. თითო ნაწილს "ბრძოლას" ეძახიან. პირველ ხუთ ბრძოლას შესარჩევი ბრძოლები ეწოდება. მათში მონაწილე გუნდები აგროვებენ ქულებს, შესარჩევი ბრძოლების ბოლოს კი სამი ყველაზე მაღალ ქულიანი გუნდი გადის ფინალურ ბრძოლაში. ფინალური ბრძოლა კი ტურნირის გამარჯვებულ გუნდს გამოავლენს.
ბრძოლები
ყოველი შესარჩევი ბრძოლის წინ ტურნირში მონაწილე გუნდები სამ ან ოთხ გუნდიან ჯგუფებად იყოფიან. თითოეული ჯგუფი მონაწილეობს საერთო ბრძოლაში. ბრძოლის განმავლობაში გუნდების რაოდენობის მიხედვით ტარდება 3 ან 4 ეტაპი. თითოეულ ეტაპზე გუნდებს რიგრიგობით ხვდებათ შემდეგი როლები:
თითო ეტაპი, როგორც წესი, 45-55 წუთი გრძელდება, ეტაპებს შორის 5-15 წუთი შესვენებით. ეტაპის დასაწყისში ოპონენტი მომხსენებელს სთავაზობს ერთ-ერთ ამოცანას 17-დან. მომხსენებელს უფლება აქვს უარი თქვას ამოცანაზე, მაგრამ ტურნირის განმავლობაში არაუმეტეს სამჯერ. სამზე მეტი უარის შემთხვევაში მომხსენებელს ქულები აკლდება. თუ მომხსენებელი უარს ამბობს ამოცანაზე, ოპონენტი მას სხვა ამოცანას სთავაზობს.
როდესაც მომხსენებელი დათანხმდება ამოცანაზე, მას 5 წუთი ეძლება მოსამზადებლად, შემდეგ კი 12 წუთი მოხსენების გასაკეთებლად. მოხსენების შემდეგ ოპონენტის უფლება აქვს შეკითხვები დასვას. შეკითხვების შემდეგ ოპონენტი აფასებს მომხსენებლის ამოხსნას და მიუთითებს მის ძლიერ და სუსტ მხარეებზე, ასევე იმართება დისკუსია მომხსენებელსა და ოპონენტს შორის ამოცანის გარშემო წამოჭრილი საკითხების შესახებ. ეტაპის ბოლოსკენ, რეზენზენტი უსვამს შეკითხვებს როგორც მომხსენებელს ისე ოპონენტს. ამ შეკითხვებზე პასუხების მიღების შემდეგ რეცენზენტი აფასებს როგორც მოხსენების ისე ოპონენტის დადებით და უარყოფით მხარეებს ამოცანის შესახებ დისკუსიის დროს. ბოლოს, მომხსენებელს უფლება აქვს რამდენიმე დასკვნითი შენიშვნა გააკეთოს.
ეტაპის დასრულების შემდეგ ტურნირის ჟიური აფასებს სამივე გუნდის გამოსვლას 1-დან 10-მდე ქულით. რადგან დამკვირვებელი გუნდი (4 გუნდიანი ჯგუფების შემთხვევაშ არ იღებს მონაწილეობას მოცემულ ეტაპში, ეს გუნდი არ ფასდება) მიღებული საშუალო ქულა მომხსენებლისთვის მრავლდება სამზე, ოპონენტისთვის ორზე, ხოლო რეზენზენტსთვის არაფერზე არ მრავლდება.
თითო ეტაპის დროს გუნდს ერთი წევრი წარმოადგენს. გუნდის სხვა წევრებს უფლება აქვთ დაეხმარონ წარმომადგენელს ტექნიკურ საკითხებში (მაგალითად ექსპერიმენტული დანადგარის აწყობა) მაგრამ უშუალოდ ბრძოლაში როგორც წესი მხოლოდ ერთი წევრი მონაწილეობს.
სამივე (ან ოთხივე) ეტაპის დასრულების შემდეგ თითოეული გუნდის ქულები იჯამება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამეცნიერო შეჯიბრებები კატეგორია:ფიზიკის სწავლება კატეგორია:ფიზიკის შეჯიბრებები
ბათუმის დროშა
მინი|მარჯვნივ|200 პქ|ბათუმის დროშა ბათუმის დროშა — ბათუმის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქალაქ ბათუმის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
ქალაქ ბათუმის დროშაზე ლურჯ ფონს ჰორიზინტალურად ყოფს სამი თეთრი სარტყელი. დროშის ცენტრში მოთავსებულია ბათუმის გერბის მცირე ფარი, რომელიც ტალღისებურად გაყოფილია ორ ნაწილად; პირველი ნაწილი - მეწამულ ველზე სამი ოქროს მონეტა (ბეზანტი). მეორე ნაწილი წარმოადგენს ვერცხლის ველს. ბათუმის დროშის პროპორცია არის 2:3.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები კატეგორია:ბათუმი
სალინას-და-მარგარიდა
სალინას-და-მარგარიდა (Salinas da Margarida) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 465 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 148.327 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 90.78 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ბადრიჯანი
მისი სამშობლოა აღმოსავლეთი ინდოეთი. ველურად იზრდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში (ინდოეთი, მიანმარი და სხვა), ტროპიკულ სარტყელში კულტივირებულია მრავალწლოვან მცენარედ. ამიერკავკასიის რესპუბლიკებში, რუსეთსა და უკრაინის სამხრეთით, მოლდოვასა და შუა აზიაში მოჰყავთ ღია გრუნტზე.
ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): 7,1-11 მშრალ ნივთიერებას, 2,7 - 4 შაქარს, 0,6-1,4 ცილას, 0,1-0,4 ცხიმს, აგრეთვე კალციუმის, ფოსფორის, რკინისა და სხვა მარილებს. ბადრიჯანს იყენებენ საკონსერვო წარმოებასა და კულინარიაში. გავრცელებული ჯიშები: დელიკატესი 163, დონური 14, გრძელი იისფერი 239, სიმფეროპოლური 105, საკონსერვო 10 და სხვა.
მოსავლიანობა 1530 ტ/ჰა. სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის ქვეყნებში ბადრიჯანი მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი კულტურა ჩითილის გამოყვანის მეთოდით. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, საქართველოში ბადრიჯანი ცნობილი ყოფილა XII საუკუნემდე. ხალხური სელექციით შექმნილია ადგილობრივი ჯიშები. რესპუბლიკაში დარაიონებული ჯიშებია: გარდაბნული, ბულგარული 014, შავგვრემანი. ბადრიჯნის მავნებლებია: მინდვრის ბაღლინჯო, მახრასებრნი და სხვა. დაავადებანი: მშრალი სიდამპლე, ფილტოფთორა, ჭკნობა.
ხვალინდელი დღე არასოდეს მოკვდება
ხვალინდელი დღე არასოდეს მოკვდება (Tomorrow Never Dies) — 1997 წელს გამოსული რიგით მე-18 ოფიციალური ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ. ეს აგრეთვე არის ბონდიანის რიგით მეორე ფილმი მსახიობ პირს ბროსნანის მონაწილეობით. მოვლენები ამ ფილმში მითარდება უახლოეს მომავალში. სიუჟეტის მიხედვით, ბონდი ცდილობს, შეაჩეროს მედია მაგნატი, რათა არ დატრიალდეს მესამე მსოფლიო ომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1997 წლის ფილმები კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის ფილმები კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
1335
თარიღი უცნობია
*
ბასი (აიოვა)
ბასი (Bussey) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის მერიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 422 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
აფაქიძეები
გვარსახელი აფაქიძე (აფაქია, აფაქიანი) პირის სახელი „აფაქიდან“ უნდა იყოს ნაწარმოები. სახელი „აფაქ“ დადასტურებულია სვანეთის XII საუკუნის II ნახევრის საისტორიო ძეგლებში. ვახუშტის ნაშრომში „აწინდელთა მთავართა გვართათვის“ დაცულია ლეგენდარული გადმოცემა აფაქიძეების წარმომავლობის შესახებ: „...არაფხან იყო თათრის ჩანგის ყაენის დროსა და ამან მიიღო სარწმუნოება ქრისტიანეთ და დაშთა აფხაზეთსა და უწოდეს ძეთა მისთა აბაქიძეთ და მერე დაეშთნენ ოდიშში დროს მეფისასა და მიღებულ იყვნენ თავადად მუნითგან იწოდებიან გვარნი მათნი აფაქიძეებად“.
აფაქიძეთა ყველაზე ადრინდელი ისტორიულად ცნობილი წარმომადგენელია ცოტნე ჩხაგუს ძე აფაქიძე, რომელიც მარუშიან და მიქალელ აფაქიძეებთან ერთად იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის აღაპებშია მოხსენიებული (XI–XIII საუკუნეები). ამავე აღაპებში XIV საუკუნეში მოიხსენიებიან ჯავახ, ტაიბუღა და ჩარგაზ აფაქიძეები. 1432 წელს ერთ-ერთი აფაქიძე იმერეთის მეფის კარზე არის „ამირეჯიბი... ციხისთავი და ერისთავი... ციხე-ქალაქთა მოაბჯრე, მოლარეთუხუცესი და პურისა ხარჯის მომკრეფელი“. XV საუკუნეში, ეჯიბ აფაქიძის დროს, საგვარეულო სათავადოდ ჩამოყალიბდა. მათ ეკუთვნოდათ სოფლები სამეგრელოში: სააფაქიო ზანა, უშაფათი, ფოცხო, ეკი, საჩინო, ჯვარი, კუხეში, ნაგარუ, სააფაქიო ეწერი, მუჟავა, ფახულანი, წალენჯიხა და სხვ. აფაქიძეები ციხესიმაგრეებს ფლობდნენ მუჟავაში, ფახულანში, საჩინო-ჯვრის საზღვარზე, კუხეშში. განსაკუთრებით დაწინაურდნენ ოდიშის სამთავროში XVII საუკუნეში ლევან II დადიანის მთავრობის დროს. მათ ეკავათ სახლთუხუცესის (ქაიხოსრო აფაქიძე, 1611–16), ჭყონდიდელ-ეპისკოპოსის (ევდემონ აფაქიძე, 1616–44) და სხვა სახელოები. ამ მღვდელმთავარმა 1644 წელს მოაჭედვინა და შეამკო მარტვილის ხატი. ასევე მოაჭედვინა და მარტვილის მონასტერს შესწირა სახარება. ევდემონი გამოსახულია მარტვილის ტაძრის კედელზე, სამხრეთ კარის მარჯვენა მხარეს წარწერით: „მამა ჭყონდიდელი ევდემონ აფაქიძე“.
შემდგომ წარჩინებულთა შორის ცნობილია: ბუჯუ აფაქიძე (1696–1706), ლეჩხუმის საირმის „უდაბნოს“ არქიმანდრიტი ლაზარე აფაქიძე (1780), როსტომ აფაქიძე (1805), ვახუ აფაქიძე (1827), მამუკა აფაქიძე (1833), ბეჟან აფაქიძე — ოდიშის მთავრის წარმომადგენელი „თბილისში და კასპიის მხარეში“ (1840–53), ვარადებელ აფაქიძე — ზუგდიდის მაზრის თავად-აზნაურთა წინამძღოლი („მარშალი“, 1909), იასონ აფაქიძე — ქ. ტობოლსკის ვიცე-გუბერნატორი (1902–06), კავკასიაში მეფისნაცვლის კანცელარიის საგანგებო ნაწილის სასამართლოს განყოფილების საქმეთა მმართველი (1916–17).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
სულევო
სულევო (Ԥшоухәа [ფშოუხჿა]) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლესელიძის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 220 მ, გაგრიდან 40 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
ესტონელების დამკვიდრების შემდეგ, 1884 წელს, სულევო ეწოდა. 1948 წელს ფსოუსპირი დაერქვა, მოგვიანებით დაუბრუნდა სახელი სულევო. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსოუხუა (Ҧсоухəа).
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 880 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლესელიძის თემის სოფლები
გილგიტ-ბალტისტანი
გილგიტ-ბალტისტანი (Gilgit-Baltistan) — პაკისტანის უკიდურეს ჩრდილოეთში მდებარე ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც იმყოფება პაკისტანის დაქვემდებარების ქვეშ.
გილგიტ-ბალტისტანი მოიცავს ქაშმირის უდიდეს ნაწილს, რომელიც წარმოადგენს სადავო ტერიტორიას ინდოეთს, ჩინეთსა და პაკისტანს შორის.
ტერიტორიის ფართობი წარმოადგენს 72 971 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა 2011 წლის აღწერით მილიონზე მეტ ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პაკისტანის პროვინციები
It Must Have Been Love
It Must Have Been Love — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ფილმის „ლამაზმანი“ საუნდტრეკში. მისი ესპანურენოვანი ვერსია შეტანილია ალბომში Baladas En Español.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1989 წლის სიმღერები კატეგორია:1990 წლის სინგლები კატეგორია:1993 წლის სინგლები
ვაშლიჯვარი
ვაშლიჯვარი — თბილისის ერთ-ერთი უბანი, საბურთალოს რაიონში; ყოფილი სოფელი.
ვაშლიჯვარი განლაგებულია თბილისის ცენტრიდან სამხრეთ-დასავლეთით თრიალეთის ქედის ერთ-ერთი განშტოების კალთაზე, ზღვის დონიდან 450-500 მეტრზე, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე საბურთალოს და სოფელ დიღომს შორის, ჩრდილოეთიდან დიღმისწყალი საზღვრავს, აღმოსავლეთიდან საქართველოს სამხედრო გზამდე ვრცელდება, დასავლეთიდან მას ესაზღვრება ლისის ტბის მიმდებარე ტერიტორიები. უბნის ტერასულ დაგეგმარებაზე დიდი გავლენა იქონია ღრმა ხევებით დასერილმა ქანობიანმა რელიეფმა.
თბილისს შეერწყა 1972 წ. დაგეგმარდა და გაშენდა 1980-იან და 1990-იან წლებში. სოფელი ვაშლიჯვარი, რომელმაც სახელი მისცა თბილისის ახალ უბანს, დასახლების აღმოსავლეთ ნაწილში მოექცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
Voulez-Vous
Voulez-Vous — შვედურ პოპ-ჯგუფ ABBA-ს მეხუთე სტუდიური ალბომი. ორიგინალური გამოცემა გამოვიდა 1979 წელს, CD ვერსია კი – 1984 წელს.
1997 წლის გამოცემა
<li>Summer Night City – 3:34* <li>Lovelight (ალტერნატიული მიქსი) – 3:18 </ol>
2001 წლის გამოცემა
<li>Summer Night City – 3:34 <li>Lovelight – 3:48 <li>Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:52 </ol>
2005 წლის გამოცემა
<li>Summer Night City – 3:36 <li>Lovelight – 3:49 <li>Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:51 <li>Estoy Soñando (ანდერსონი, ულვეუსი, ბადი მაკ-კლასკი, მერი მაკ-კლასკი) – 4:40 <li>Chiquitita (ესპანურენოვანი ვერსია) (ანდერსონი, ულვეუსი, ბ. მაკ-კლასკი, M. მაკ-კლასკი) – 5:35 <li>¡Dame! ¡Dame! ¡Dame! (ანდერსონი, ულვეუსი, ბ. მაკ-კლასკი, მ. მაკ-კლასკი) – 4:49 </ol> სიმღერები 14–16 აღებულია ალბომიდან Gracias Por La Música (Septima SRLM 1, 23 ივნისი 1980).
2008 წლის გამოცემა
2008 წლის გამოცემა შეტანილია ბოქს-სეტში The Albums. მას დამატებითი სიმღერები არ ახლავს.
2010 წლის დელუქს-გამოცემა
<li>Summer Night City (სრული ვერსია) – 4:18 <li>Lovelight – 3:48 <li>Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) – 4:53 <li>Dream World – 3:38 <li>Voulez-Vous (ვრცელი რემიქსი; 1979 წლის აშშ პრომო) – 6:10 </ol>
სქოლიო
კატეგორია:ABBA-ს ალბომები კატეგორია:1979 წლის ალბომები კატეგორია:Polar Music-ის ალბომები
Lasioglossum pallidum
Lasioglossum pallidum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1888 წელს.
სქოლიო
pallidum
ბენ ბაგდიკიანი
ბენ-ჰურ ჰაიგ ბაგდიკიანი (Ben-hur Haig Bagdikian, Բեն Բաղդիկյան) (დ. 30 იანვარი, 1920 — გ. 11 მარტი, 2016) — სომეხი ამერიკელი ჟურნალისტი, საინფორმაციო მედიის კრიტიკოსი, კომენტატორი, და უნივერსიტეტის პროფესორი.
სომეხთა გენოციდში გადარჩენილმა, ბავშვობაში ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა საცხოვრებლად, მეორე მსოფლიო ომში მონაწილეობის შემდეგ, დაიწყო ჟურნალისტური კარიერა. იგი მუშაობდა ადგილობრივ რეპორტიორად, გამომძიებელ ჟურნალისტად და უცხოელ კორესპონდენტად The Providence Journal-ში. იქ ყოფნის დაჯილდოვდა პიბოდის და პულიცერის პრემიით. 1971 წელს მან მიიღო დანიელ ელსბერგის Pentagon Papers-ის ნაწილები, დაარწმუნა გაზეთი „ვაშინგტონ პოსტი“, რომ  გამოექვეყნებინა ისინი მიუხედავად იმისა, რომ რიჩარდ ნიქსონის  ადმინისტრაცია წინააღმდეგი იყო და იმუქრებოდა. ბაგდიკიანი მოგვიანებით ასწავლიდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლის ჟურნალისტიკის სამაგისტრო სკოლაში და იყო ფაკულტეტის დეკანი 1985 წლიდან 1988 წლამდე.
იგი ასევე იყო საინფორმაციო მედიის ცნობილი კრიტიკოსი. მისი 1983 წლის წიგნი „მედიის მონოპოლია“, რამდენიმეჯერ გამოიცა და გავლენა იქონია, სხვათა შორის, ნოამ ჩომსკიზე. რობერტ ვ. მაკჩესნიმ ბაგდიკიანი მოიხსენია, როგორც მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი საუკეთესო ჟურნალისტი.
პირადი ცხოვრება
ბენ-ჰურ ჰაიგ ბაგდიკიანი, დაიბადა მარაშში, ოსმალეთის იმპერიაში, 1920 წლის 30 იანვარს, იყო არამ ტოროს „თეოდორ“ ბაღდიკიანის (1882−1957) და დუდე უვეზიანის (1886-1923)  მეხუთე და უმცროსი შვილი. მას ოთხი და ჰყავდა. დედა მდიდარი ოჯახიდან იყო, ხოლო მამამისის ოჯახის წევრები გლეხები იყვნენ. მან დაამთავრა ბეირუთის ამერიკული უნივერსიტეტი. მისი ოჯახის წევრები ძირითადად ცხოვრობდნენ ტარსუსში, სადაც მისი მამა ასწავლიდა ფიზიკასა და ქიმიას ტარსუსის წმინდა პავლეს კოლეჯში, რომელსაც ბოსტონის კონგრეგაციონალისტები მართავდნენ. მისმა ოჯახის წევრებმა კარგად იცოდა ინგლისური. მამამისი ასევე ფლობდა სომხურ, თურქულ, არაბულ ენებს და სწავლობდა ბიბლიურ ენებს.
მისმა ოჯახმა დატოვა მარაში 1920 წლის 9 თებერვალს, ბენის დაბადებიდან სულ რაღაც ათი დღის შემდეგ. მათ ოსმალეთი სომხების გენოციდის დროს დატოვეს. ისინი ჯერ ბოსტონში ჩავიდნენ და შემდგომ დასახლდნენ სტოუნჰემში, მასაჩუსეტსის შტატში. მისი მამა იყო ბოსტონის და ვორესტერის რამდენიმე სომხური ეკლესიის პასტორი. დედამის ტუბერკულოზი დაუდგინდა ბოსტონში ჩასვლისთანავე და გარდაიცვალა სამი წლის შემდეგ.
ბაგდიკიანი მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში ცნობილი იყო როგორც ბენი, თუმცა მისი ნათლობის სახელი იყო ბენ-ჰური. ბაგიკიანი გაიზარდა დიდი დეპრესიის დროს.
იგი შეერთებული შტატების არმიის საჰაერო ძალებში 1942 წლის მაისიდან 1946 წლის იანვრამდე ლეიტანანტად მსახურობდა. ნებაყოფლობით შეუერთდა საჰაერო ძალებს 1941 წლის დეკემბერში პერლ ჰარბორზე თავდასხმის შემდეგ.
ქორწინება
ბაგიკიანი დაქორწინდა ელიზაბეტ (ბეტი) ოგასაპიანზე 1942 წელს, რომელთანაც მას ორი ვაჟი შეეძინა: არამ კრისტოფერ „კრის“ ბაღდიკიანი (1944−2015) და ფრედერიკ უმცროსი ერიკ ბაგიკიანი (დაიბადა 1951). ისინი განქორწინდნენ 1972 წელს. მისი მეორე ქორწინება დაკავშირებულია ბეტი მედსგერისთან, ვაშინგტონ პოსტის რეპორტიორთან, მათი ქორწინება ასევე განქორწინებით დასრულდა. მისი მესამე ცოლი იყო მარლენ გრიფიტი, რომელზეც 1983 წელს იქორწინა.
გარდაცვალება
ბაგიკიანი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, ბერკლიში, კალიფორნიაში, 2016 წლის 11 მარტს, 96 წლის ასაკში. 2016 წლის 2 ივნისს ბერკლის უნიტარული უნივერსალური ეკლესიის მემორიალური ღონისძიება გაიმართა
სქოლიო
კატეგორია:პიბოდის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მემუარისტები კატეგორია:სომეხი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
ჰანს ლანდა
შტანდარტენფიურერი ჰანს ლანდა — გამოგონილი პერსონაჟი და მთავარი ანტაგონისტი კუენტინ ტარანტინოს 2009 წლის ფილმში „უსახელო ნაბიჭვრები“. პერსონაჟის როლს ფილმში ავსტრიელი მსახიობი, კრისტოფ ვალცი ასრულებს. შესრულებულმა როლმა ვალცს უამრავი აღიარება და ჯილდო მოუტანა (BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში).
დახასიათება
ჰანს ლანდა ავსტრიელი SS-ის ოფიცერია. მისი ზედმეტსახელია „ებრალებეზე მონადირე“ (რომელიც ოკუპირებულ საფრანგეთში მიმალვაში მყოფი ებრაელების პოვნის უნარის გამო მიიღო). ლანდა ეგოისტი და ამბიციური ადამიანია, რომელიც ამაყობს თავისი საშინელი რეპუტაციით, და მოსწონს მისთვის შერქმეული მეტსახელი. მისი მოქმედების მთავარი მიზანი ყოველთვის პირადი ინტერესებია, და შეუძლია იყოს ერთის მხრივ როგორც დაუნდობელი, ოპორტუნისტი და ამპარტავანი, ასევე წინდახედული, თავაზიანი, შეუძლია როგორც ადამიანების მოხიბვლა და მათზე შთაბეჭდილების მოხდენა, ისევე მათში შიშის დანერგვა.
გერმანულის გარდა თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ და იტალიურ ენებს.
ნაწილი პირველი – ოდესღაც... ნაცისტების მიერ ოკუპირებულ საფრანგეთში
ლანდა თავდაპირველად ფილმში ჩნდება მაშინ, როდესაც იგი ფრანგი პიერ ლაპადიტის ფერმაში მიდის, სადაც ცდილობს მიმალვაში მყოფი ებრაელების პოვნას. ის ლაპადიტს სახლში შესასვლელად ნებართვას სთხოვს. მას შემდეგაც რაც ლაპადიტი ჰანდას სახლში შეიპატიჟებს, ის სამზარეულოში ჯდება და ჭიქა რძეს ითხოვს. ლანდა თავაზიანად სთხოვს ლაპადიტს, რომ ფერმერის სამმა ქალიშვილმა ოთახი დატოვოს, რადგან მათ ცალკე ისაუბრონ. თავდაპირველად ლანდა საუბარს ფრანგულად იწყებს, თუმცაღა შემდგომ თანამოსაუბრეს ინგლისურ ენაზე საუბრის გაგრძელებას სთხოვს (რაც იმით ახსნა რომ ფრანგულს კარგად „ვერ ფლობს“). სახლში დამალულმა ებრაელებმა კი ინგლისური არ იციან, შესაბამისად მათ არ ესმით ლანდას და ლაპადიტის საუბარი.
ლანდა ეკითხება ლაპადიტს, იცის თუ არა მან რაიმე ფერმის მეზობლად მცხოვრები ებრაელი დრეიფუსების ოჯახის შესახებ, გამოკითხავს რა, ოჯახის წევრების სახელებსა და ასაკს. ლანდა წასვლის წინ კიდევ ერთ ჭიქა რძეს მოითხოვს, რის შემდეგაც იწყებს საუბარს იმაზე, თუ როგორ უყვარს თავისი მეტსახელი „ებრაელებზე მონადირე“, რომელსაც საერთოდ არ თვლის დამამცირებლად, და ებრაელებს ვირთხებს ადარებს. საუბარს კი იმით ასრულებს რომ სხვა გერმანელი ჯარისკაცებისგან, ებრაელების პოვნის უნარი განასხვავებს.
საუბრისას ლანდა მოულოდნელად ეკითხება ლაპადიტს, თუ შეიძლება ჩიბუხის მოწევა, რის შემდეგაც ჯიბიდან იღებს ჩიბუხს (რომელიც ძალიან ჰგავს შერლოკ ჰოლმზისას). ამის შემდეგ ლანდა იწყებს იმაზე საუბარს რომ ლაპადიტის სახლი უნდა გაჩხრიკონ, და ეუბნება მას რომ ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც მის საქმეს გაუიოლებს, დაიხსნის მას სასჯელისგან, და ერთგვარ ჯილდოდ მიიღებს იმას, რომ მის ოჯახს გერმანელები მის ოჯახს აღარ შეავიწროვებენ ოკუპაციის პერიოდში. სახეწაშლილი და ცრემლიანი ლაპადიტი უხალისოდ აღიარებს რომ დრეიფუზები მისი სახლის იატაკის ქვეშ არიან.
ლანდა სთხოვს ლაპადიტს რომ ფრანგულად საუბარს დაუბრუდნენ, რის შემდეგაც „ემშვიდობება მას, და მადლობას უხდის სტუმართმოყვარეობისთვის“ (Adieu). ამავდროულად კი სახლში შემოჰყავს ჯარისკაცები რომელბსაც თითით იატაკისკენ მიუთითებს, რის შემდეგაც ისინი ჩაცხრილავენ ებრაელებს. ერთი ებრაელი გოგონა, შოშანა, გადაურჩება სიკვდილს და გაქცევას ახერხებს. ლანდა მიდის წინა კართან, დებს ჩემოდანს კარის ზღურბლზე და უმიზნებს გოგონას Walther P38-ს, თუმცა მალევე ხვდება, რომ ის ძალიან უკვე შორს გაიქცა. ამის ნაცვლად, ის იღიმება და საკუთარ თავს სარკასტულად ეუბნება „ბუფსტი“ (გერმანული ეკვივალენტი გამოთქმისა „უფს“). შემდეგ კი ყვირის: „Au revoir, Shosanna!“ („ნახვამდის, შოშანა!“).
ნაწილი მესამე – გერმანული ღამე პარიზში
ჰანს ლანდა მიდის რესტორანში, სადაც იოზეფ გებელსი, ფრანჩესკა მონდინო და ფრედერიკ სიოლერი ესაუბრებიან შოშანა დრეიფუსს, რომელიც ახლა ემანუელ მიმის სახელითაა ცნობილი, და ფლობს კინოთეატრს. სიოლერი ეუბნება მიმის რომ სურს კინოჩვენებისთვის უსაფრთხოების საკითხების მოგვარება და მას ლანდას წარუდგენს. ჰანსი ქალს ხელზე ჰკოცნის, შოკირებული შოშანა კი სიმშვიდის შენარჩუნებას ცდილობს. მას შემდეგ რაც გერმანელები წასვლას გადაწყვეტენ, ლანდა ამბობს რომ მიმისთან განცალკევებით საუბარი სურს. სიოლერი მას უხეშად ეკითხება ამის მიზეზს, ლანდა კი გაოცებულია რიგითის ასეთი დამოკიდებულებით. ჰანსი გოგონასთან ერთად ჯდება მაგიდასთან, უკვეთავს ოფიციანტს ორ შტრუდელს და ჭიქა რძეს, მიმისთვის. ის უწყებს მიმის საუბარს კინოთეატრის შესახებ და ეკითხება მას, არის თუ არა სიმართლე ამბავი, თითქოს პროექტორს შავკანინი ადამიანი მართავს. მას შემდეგ რაც მიმი უდასტურებს მას ამ ფაქტს, ჰანსი ეუბნება მას რომ პრემიერის დღეს პროექტორთან შავკანიანის მაგივრად თავად გოგონა უნდა იდგეს. შემდეგ კი ამბობს, რომ კიდევ ერთი შეკითხვა აქვს. უყურებს მიმის თვალებში მცირე ხნით, შემდგომ კი ებუნება რომ დაავიწყდა თუ რა უნდა ეკითხა და ოთახს ტოვებს. ლანდა ესწრება ფილმის ჩვენებას შოშანას კინოთეატრში, როგორც გებელსმა მოითხოვა, ჰელსტრომთან, სიოლერთან, ფრანჩესკასთან და მის პუდელთან ერთად. ის კინოთეატრს აღნიშნულ ჯგუფთან ერთად ტოვებს რათა პრემიერისთვის მოემზადოს.
ნაწილი მეოთხე – ოპერაცია კინო
ჰანს ლანდას იძახებენ სოფელ ნადინში, რათა გამოიძიოს სროლა რამდენიმე გერმანელ ჯარისკაცსა და „უსახელო ნაბიჭვრებს“ შორის. ის ამოიცნობს უგო შტიგლიცს და ვილჰელმ ვიკის. რის შემდეგაც ამბობს რომ ისინი იყვნენ „უსახელო ნაბიჭვრების“ დაჯგუფების ნაწილი, რომლებიც პასუხისმგებელნი იყვნენ გერმანელი ჯარისკაცების მკვლელობაზე. ლანდა ყურადღებით აკვირდება უცნაურობებს და ამჩნევს ქალის ფეხსაცმელს, რის შემდეგაც ამბობს ფრაზას „ვიღაც აკლია“. ამის შემდეგ კი პოულობს ცხვირსახოცს, გერმანელი ქალი მსახიობის, ბრიჯიტ ფონ ჰამერსმარკის ავტოგრაფით.
ნაწილი მეხუთე – გიგანტური სახის შურისძიება
ჰანს ლანდა უკვე ფილმის პრემიერაზე სადაც შამპანურს სვავს. ადგილზე ჩნდებინან ბრიჯიტ ფონ ჰანესმარკი და „უსახელო ნაბიჭვრების“ ჯგუფის სამი წევრი, დონი დონოვიცი, ომარ ულმერი და ალდო რეინი, რომლებიც იტალიელებად არიან გადაცმული. ლანდა მათთან საუბრის დროს ახერხებს გაშიფროს ისინი, რის შემდეგაც ცალკე ოთახში შეჰყავს ფონ ჰანესმარკი. ჰანსი ჯიბიდან ფეხსაცმელს იღებს, ეუბნება ჰანესმარკს რომ ფეხი მის მუხლზე დადოს, და მას შემდეგ რაც ფეხსაცმელი ზუსტად მისი ზომის აღმოჩნდება, საკუთარი ხელით ახრჩობს მას. ლანდას ხალხი იტაცებს უტოვიჩს და ალდო რეინს და მიჰყავს ისინი ცარიელ შენობაში, სადაც მოლაპარაკებები იწყება. ლდო ეკითხება სად არიან დონი, ომარი და ფონ ჰამერსმარკი. ლანდა ეუბნება მას, რომ ფონ ჰამერსმარკმა მიიღო ის, რაც დაიმსახურა და რომ დონი და ომარი ჯერ კიდევ კინოს აუდიტორიაში არიან, ფეხებზე მიმაგრებული ბომბებით. ალდოს წყალობით ლანდა უკავშირდება OSS-ის უფროსს და აწარმოებს მოლაპარაკებას მისი ჩაბარების სანაცლვლოდ იმუნიტეტის, მედლების, ამერიკის მოქალაქეობისა და ნანტაკეტის კუნძულზე მდებარე სახლის მიღებას მოითხოვს. ამერიკელები მის მოთხოვნებს თანხმდებიან. თეატრის აფეთქების და გერმანიის უმაღლესი მთავარსარდლობის ლიკვიდაციის შემდეგ (მათ შორის არიან იოზეფ გებელსი და ადოლფ ჰიტლერი), რის შედეგადაც ომი სრულდება, ლანდა და მისი რადიოოპერატორი ალდოსთან და უტოვიჩთან ერთად მოკავშირეთა ტერიტორიაზე გადადიან, სადაც მათ ტყვედ ბარდებიან.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი დეტექტივები
როტერდამის მეტროპოლიტენი
როტერდამის მეტროპოლიტენი (Rotterdamse metro) — ბენილუქსის უმსხვილესი და უძველესი მეტროპოლიტენი. პირველი ხაზი გაიხსნა 1968 წლის 9 თებერვალს, პრინცესა ბეატრიქსისა და მისი მეუღლის, პრინც კლაუსის, მიერ. ქსელის სიგრძე (თუ არ ჩავთვლით ხაზ RandstadRail-ს, როტერდამის და ჰააგის მაკავშირებელს) შეადგენს 55,3 კმ.-ს, რომელთაგან 15,3 კმ. მიწისქვეშ, 8,5 კმ. კი — ესტაკადებზე.
ქსელი შედგება 2 ხაზისგან: ერაზმუსლეი (ნიდერ. Erasmuslijn, სქემაზე აღნიშნულია ლურჯი ფერით).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მეტროპოლიტენები მეტროპოლიტენი
კამჩატკის ნახევარკუნძული
კამჩატკის ნახევარკუნძული (полуостров Камчатка) — მდებარეობს რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, წყნარ ოკეანესა (აღმოსავლეთით) და ოხოტის ზღვას (დასავლეთით) შორის. მისი სიგრძე დაახლოებით 1250 კმ-ია, ხოლო მთლიანი ფართობი 472,300 კმ². ნახევარკუნძულის გასწვრივ, სანაპიროსთან სიახლოვეს, მდებარეობს კურილ-კამჩატკის ღარი (10,500 მ).
კამჩატკის ნახევარკუნძული, მის სიახლოვეს მდებარე კომანდორის კუნძულებსა და კუნძულ კარაგინსკისთან ერთად შედის რუსეთის ფედერაციის კამჩატკის მხარის შემადგენლობაში. ნახევარკუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 402,500 ადამიანს, რომელთა უმრავლესობაც რუსია, მაგრამ ასევე არიან კორიაკებიც. მოსახლეობის ნახევარზე მეტი, თავმოყრილია ქალაქ პეტროპავლოვსკში, იელიზოვოსა და მის შემოგარენში.
ნახევარკუნძულზე მდებარეობს კამჩატკის ვულკანები, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზიის ნახევარკუნძულები
ძველი რეჟიმი
thumb|150px|[[ლუდოვიკო XIV როგორც მეფე-მზე]] ძველი რეჟიმი (Ancien Régime [ɑ̃sjɛ̃ ʁeʒim]) — მიუთითებს მეტწილად არისტოკრატიულ, სოციალურ და პოლიტიკურ წყობაზე, რომელიც საფრანგეთში ვალუასა და ბურბონების დინასტიების მმართველობის პერიოდში დამყარდა (XIV-XVIII საუკუნეები).
ამ ტერმინის შემქმნელთა განსაზღვრებით ძველი რეჟიმი ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეების ფრანგული მონარქიისგან და რამდენიმე საუკუნის შემდეგ 1789 წლის ფრანგულმა რევოლუციამ მოუღო ბოლო. ევროპის სხვა ძველ რეჟიმებსაც მსგავსი წინაპირობები ჰქონდა, თუმცა განსხვავებული დასასრული: ზოგიერთი შემდეგ კონსტიტუციურ მონარქიაში გადაიზარდა, ზოგიერთი კი ომებმა და რევოლუციებმა გაანადგურა.
ძალაუფლება ძველ რეჟიმში ემყარებოდა სამ პილასტრს: მონარქიას, სამღვდელოებასა და არისტოკრატიას. საზოგადოება დაყოფილი იყო სამ ფენად: პირველი ფენა, კათოლუკური სამღვდელოება; მეორე ფენა, არისტოკრატია; და მესამე ფენა, დანარჩენი მოსახლეობა. ძველმა რეჟიმმა შეინარჩუნა მანამდე არსებული ფეოდალური სისტემის მრავალი ასპექტი, მათ შორის წარჩინებულთა და არისტოკრატიის პრივილეგიები, რასაც მხარს უჭერდა მეფეთა ღვთაებრივი უფლებების დოქტრინაც. წინა ფეოდალური წყობისგან ის განსხვადებოდა იმით, რომ ძალაუფლება სულ უფრო კონცენტრირებული ხდებოდა აბსოლუტურ მონარქიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
არევიკი (ფილმი)
არევიკი (Արևիկ) — კინოსტუდია „არმენფილმის“ 1978 წლის ფსიქოლოგიური მელოდრამა. რეჟისორები არკადი აირაპეტიანი და არნოლდ აგაბაბოვი. ფილმი გადაღებულია სსრკ ტელერადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის დაკვეთით.
სიუჟეტი
არევიკი ახალგაზრდა ქალია. მის მიერ დაქირავებული ტაქსის მძღოლი ქვეითად მოსიარულეს ეჯახება. მძღოლის მეგობრები არევიკს შესთავაზებენ, რომ ანდრანიკის გადასარჩენად ცრუ ჩვენება მისცეს, მაგრამ მისი ჩვენების შედეგად მძღოლი ციხეში აღმოჩნდება. არევიკი მარტო დარჩენილ ბავშვებზე მზრუნველობას თავის თავზე იღებს.
ჯილდოები
სოფიკო ჭიაურელმა საერთაშორისო ფესტივალზე ჩეხოსლოვაკიაში მიიღო პირველი პრემია ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „არმენფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:სომხური ფილმები
გოთური ომები (535-554)
გოთური ომები — სამხედრო მოქმედებები ერთი მხრივ აღმოსავლეთ რომის იმპერიასა და მეორე მხრივ ოსტგუთებსა (იტალია) და ვესტგუთებს შორის (ესპანეთი). ომი მიმდინარეობდა აპენინის ნახევარკუნძულზე (იტალია) და ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში (დალმაცია).
ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა, მას შემდეგ, რაც მოაგვარა სიტუაცია იმპერიის აღმოსავლეთ საზღვართან (საუკუნო ზავი), გადაწყვიტა აღედგინა კონსტანტინოპოლის კონტროლი ყოფილი რომის იმპერიის ტერიტორიაზე მდებარე ბარბაროსულ სახელმწიფოებზე. 534 წელს ვანდალების სახელმწიფოს სწრაფი აღების შემდეგ, დაიწყო ბრძოლა ოსტგუთების სამეფოს წინააღმდეგ.
535 წელს ვესტგუთების მეფე თეოდატმა დაამხო ბიზანტიელების მოკავშირე ამალასუნთას ხელისუფლება და იგი დაახრჩობინა. ეს მკვლელობა იუსტინიანე I-მა იტალიაში ოსტგუთების წინააღმდეგ ომის დაწყების საბაბად გამოიყენა.
ომი გრძელდებოდა თითქმის 20 წელი და დამთავრდა ბიზანტიის სრული გამარჯვებით. ომის შედეგად იტალია შევიდა იმპერიის შემადგენლობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:VI საუკუნის ომები
სანტუ-ამარუ (ბაია)
სანტუ-ამარუ (Santo Amaro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 57 811 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 518.260 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 111.55 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ადილაბადი
ადილაბადი (అదిలాబాదు, Adilabad) — ინდოეთის შტატის ტელანგანის ქალაქი. ადილაბადის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ზღვის დონიდან საშუალო სიმაღლეა — 264 მეტრი. 2011 წლის ინდოეთის აღწერის მონაცემებით ცხოვრობს 117.388 ადამიანი, რომელთაგან კაცები შეადგენენ 51 %, ქალები — შესაბამისად 49 %. ზრდასრული მოსახლეობის განათლების დონე შეადგენს 65 % (მთლიანად ინდოეთის მაჩვენებელია 59,5 %). მოსახლეობის 14 % 6 წელზე ნაკლებისაა.
სქოლიო
კატეგორია:ტელანგანის ქალაქები
სამორა მაშელი
სამორა მაშელი (Samora Moisés Machel; დ. 29 სექტემბერი 1933, მადრაგოა, პორტუგალიის მოზამბიკი — გ. 19 ოქტომბერი, 1986, მბუზინი, ლებომბოს მთა, სარ) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი, მარშალი.
დაიბადა 1933 წელს. მიეკუთვნება ცონგას ეთნიკურ ჯგუფს. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა კათოლიკურ სემინარიაში. 1963 წლამდე მუშაობდა მაპუტუს საავადმყოფოში. შემდეგ ედუარდო მონდლანესთან ერთად ჩამოაყალიბა მოზამბიკის განთავისუფლების ფრონტი — ფრელიმო.
1975 წელს აირჩიეს მოზამბიკის პრეზიდენტად. ქვეყანაში დაამყარა სოციალისტური რეჟიმი. გააღრმავა ურთიერთობა კომუნისტურ ქვეყნებთან. შეხვდა კომუნისტ ლიდერებს: ფიდელ კასტროს, ლეონიდ ბრეჟნევს, ერიხ ჰონეკერს, თეოდორ ჟივკოვს, იუმჟაგიინ ცედენბალს, ნიკოლაე ჩაუშესკუს და მიხეილ გორბაჩოვს.
დაიღუპა 1986 წელს ავიაკატასტროფაში. მისი მეუღლე გრასა მაშელი ცოლად გაჰყვა სამხრეთ აფრიკის პირველ შავკანიან პრეზიდენტს ნელსონ მანდელას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის პრეზიდენტები კატეგორია:ავიაკატასტოფაში დაღუპული სახელმწიფოს მეთაურები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
გიორგი გონჯილაშვილი
გიორგი გონჯილაშვილი (დ. 21 ივნისი, 1928, თიანეთი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1955–1956 წლებში იყო გუდაუთის რაიონული საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1956–1965 წლებში გორის ბამბეულ ქსოვილთა კომბინატის სამედიცინო სანიტარული ნაწილის წამყვანი ქირურგი. 1965–1969 წლებში გრიგოლ მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის ინსტიტუტის ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1969–1972 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ქირურგიული კლინიკის ასისტენტი. 1972–1981 წლებში ჰემატოლოგიისა და ტრანსფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ქირურგიული კლინიკის ხელმძღვანელი. 1981 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკუნალო ფაკულტეტის ზოგადი ქირურგიის კათედრის გამგე. ავტორია 63 სამეცნიერო ნაშრომის.
1963 წელს საკანდიდატო დისერტაციიუს თემა — „რენტგენოლოგიურ და კლინიკურ დიაგნოზთა შედარების საკითხისათვის წყლულოვანი დაავადების დროს დაიცვა.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:ქართველი ექიმები
რაილა ოდინგა
რაილა ოდინგა (Raila Amollo Odinga; დ. 7 იანვარი, 1945, მასენო, კენია) — კენიის პოლიტიკური მოღვაწე, კენიის პრემიერ-მინისტრი 2008 წლიდან. კენიის პირველი ვიცე-პრეზიდენტის ჯარამოგი ოგინგა ოდინგას შვილი.
2007 წელს საპრეზიდენტო არჩევნების და მის საფუძველზე განვითარებული კენიის კრიზისის პერიოდში ეთნიკურ საფუძველზე იგი დაუპირისპირდა ქვეყნის მოქმედ პრეზიდენტს მვაი კიბაკის. 2008 წლის 17 აპრილს კონფლიქტი დარეგულირდა ეროვნული ერთიანობის კოალიციური მთავრობის შექმნით, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა რაილა ოდინგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კენიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:კენიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
ომარ ნაფეტვარიძე
ომარ ნაფეტვარიძე  (დ. 20 სექტემბერი, 1944, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (2007). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2015).
1967 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით.
1966 წელს შრომითი საქმიანობა დაიწყო საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქმშენსახპროექტში“. მუშაობდა თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რეკონსტრუქციის პროექტზე. 1966–1970 წლებში — ამ ინსტიტუტში მუშაობდა უფროს არქიტექტორად, ჯგუფის ხელმძღვანელად. 1970–1979 წლებში მუშაობდა საკავშირო საპროექტო ინსტიტუტ „გიპროტორგში“ ჯგუფის ხელმძღვანელად, სახელოსნოს ხელმძღვანელად. 1980–1981 წლებში იყო ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს ადაპტაციისა და რესტავრაციის სამმართველოს მთავარი ინჟინერი. 1981–1983 წლებში საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის საპროექტო ორგანიზაცია „საქქალაქპროექტის“ დირექტორი იყო. 1984–1989 წლებში — საქართველოს სსრ ვაჭრობის სამინისტროს საპროექტო-ტექნოლოგიური ბიუროს დირექტორი. 1990–1995 წლებში მუშაობდა სამშენებლო გაერთიანება „თბილქალაქმშენის“ საპროექტო ორგანიზაციის დირექტორად. 1995–2006 წლებში იყო საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის“ შემოქმედებით გაერთიანებაში პროექტის მთავარი არქიტექტორის თანამდებობაზე. 2006–2012 წლებში მუშაობდა საინვესტიციო კომპანიების „ევორდისა“ და „კაპიტალვოსტოკის“ მთავარ არქიტექტორად. 2012 წელს თბილისში, მახათას მთაზე „ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის“ სახელობის ტაძრისა და სამონასტრო კომპლექსების პროექტირებასთან დაკავშირებით, მან, როგორც ავტორმა, დააფუძნა საპროექტო ორგანიზაცია შპს „უტა 2012“. მისი დირექტორია და მთავარი არქიტექტორი. მისი ავტორობით შექმნილია მრავალი პროექტი. 2012 წელს მისი პროექტი მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლი ტარას შევჩენკოს ქუჩაზე („Rustaveli Residence“) დაჯილდოებულია ქ. ლონდონში გამართულ 24-ე საერთაშორისო კონგრესზე ოქროს კატეგორიის პრიზითა და სერტიფიკატით. 2013 წელს ხარისხის კვლევის ევროპული საზოგადოების (ESQR) მიერ ვენაში დაჯილდოვდა ოქროს კატეგორიის პრიზითა და სერტიფიკატით. 2014 წელს პარიზში გამართულ საერთაშორისო კონგრესზე განმეორებით დაჯილდოვდა პლატინის კატეგორიის პრიზით და სერტიფიკატით. 2015 წელს მიენიჭა „არქიტექტურის რაინდის“ წოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული  20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია: საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2015) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ო კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
გოქაძე
საკუთარი სახელი გოქაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
1336
თარიღი უცნობია
*
ზაარლანდის უნივერსიტეტი
ზაარლანდის უნივერსიტეტი (Universität des Saarlandes) — უნივერსიტეტი ზაარლანდის მხარეში ქალაქ ზაარბრიუკენში. უნივერსიტეტი დაარსდა 1948 წელს საფრანგეთთან თანამშრომლობის ფარგლებში და გააჩნია 8 ძირითადი ფაკულტეტი. უნივერსიტეტი ძირითადად ცნობილია კომპიუტერულ მეცნიერებებსა და კომპიუტერულ ლინგვისტიკაში კვლევისა და სწავლების კუთხით.
ფაკულტეტები:
კატეგორია:ზაარლანდის უმაღლესი სასწავლებლები
გრძელიშვილი
საკუთარი სახელი გრძელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბოდი (აიოვა)
ბოდი (Bode) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ჰუმბოლდტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 302 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
გუგეშაშვილი
საკუთარი სახელი გუგეშაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ლაქტამები
მინი|მარცხნიდან მარჯვნივ: β-ლაქტამი, γ-ლაქტამი, δ-ლაქტამი, და ε-ლაქტამი|400პქ ლაქტამები — ამინკარბომჟავების შიგა ციკლური ამიდები, რომელთა რგოლები შეიცავს <ce>-CO-NH</ce>— დაჯგუფებას; ლატამების ტაუტომერულ „ენოლურ“ ფორმას ლაქტიმური ეწოდება.
მიღება და ტიპები
ლაქტამების წარმომადგენელი ამინკარბომჟავების ტიპის მიხედვით ლაქტამები ირჩევა შემდეგნაირად:
ლაქტამების მიღების მნიშვნელოვანი მეთოდია ბეკმანის გადაჯგუფება. უმთავრესად ლაქტამებს ღებულობენ ამინკარბონმჟავათა ციკლიზაციით.
Lasioglossum pallilomum
Lasioglossum pallilomum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
pallilomum
Less Is More
Less Is More (ნაკლები მეტია) — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის აკუსტიკური ალბომი, რომელიც გამოიცა 2009 წლის 2 ოქტომბერს. მასში შეტანილია ჯგუფის ცნობილი სიმღერები, სპეციალურად ჩაწერილი აკუსტიკური სახით. ალბომზე წარმოდგენილია სიმღერები სტივ ჰოგართის ჯგუფში მოსვლის დღიდან მოყოლებული. ასევე დისკი შეიცავს ერთ ახალ სიმღერა, „It's Not Your Fault“.
დისკის გამოცემას მოჰყვა მასშტაბური საკონცერტო ტურნე ევროპის ერთი ნაწილის მასშტაბით.
შეფასება
ჟურნალმა Guitarist დისკს მისცა შეფასება 4/5 და აღწერა ის, როგორც ინტიმური მუსიკალური მოვლენა.
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის ალბომები კატეგორია:2009 წლის ალბომები კატეგორია:Edel Music-ის ალბომები
ფერდინანდ I დიდი
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:კასტილიის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი  27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1065
სანტუ-ანტონიუ-დი-ჟეზუსი
სანტუ-ანტონიუ-დი-ჟეზუსი (Santo Antônio de Jesus) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 90 985 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 259.213 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 351 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ლა-ასუნსიონი
ლა-ასუნსიონი (La Asunción) — ქალაქი ვენესუელაში. ნუევა-ესპარტას შტატის დედაქალაქი. მდებარეობს კუნძულ მარგარიტაზე, კარიბის ზღვაში, სამხრეთ ამერიკის კონტინენტიდან 19 კილომეტრში. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23,097 ათ. კაცს.
ლა-ასუნსიონის ძველ ნაწილში შემონახულია კოლონიური არქიტექტურის ისტორიული ძეგლები, რომელთაგან აღსანიშნავია სანტა-როსას ციხესიმაგრე. პირველად დასახლებულ იყო ესპანელებით. ქალაქი ააშენა და გაამაგრა კაპიტანმა პედრო გონსალესმა 1565 წელს. 1648 წელს ლა-ასუნსიონი მეკობრეების არაერთგზის შემოსევის ადგილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ვლადიმერ გონჯილაშვილი
ვლადიმერ გონჯილაშვილი (დ. 17 ოქტომბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1986–1988 წლებში იყო შინაგან საქმეთა სამინისტროს ჰოსპიტლის ექიმი–ქირურგი. 1989 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი №1 კლინიკაში. ავტორია 32 სამეცნიერო ნაშრომის, ერთი გამოგონების და 14 რაციონალიზატორული წინადადების, 4 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი.
1988 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ტერმინო–დიატერალური გასტროდუოდენალური ანასტომოზი კუჭისა და 12 გოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების მკურნალობაში.“
1992 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ლაზერული „შემადუღებელი“ ნაკერი კუჭ–ნაწლავის ტრაქტის ქირურგიაში.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ქართველი ექიმები
კონსერვატიული პარტია (გაერთიანებული სამეფო)
კონსერვატიული პარტია (Conservative Party), ოფიციალურად კონსერვატიული და უნიონისტური პარტია (Conservative and Unionist Party), სალაპარაკო ენაში აგრეთვე გვხვდება ლოიალისტები ან უბრალოდ კონსერვატორები — მემარჯვენე-ცენტრისტული პოლიტიკური პარტია გაერთიანებულ სამეფოში. კონსერვატორები მთავრობაში არიან 2010 წლიდან და 2020 წლის მდგომარეობით, მათ საერთო უმრავლესობა აქვთ თემთა პალატაში (364 პარლამენტის წევრი). პარტიას ლორდთა პალატაში ჰყავს 245 წევრი, ლონდონის ასამბლეაში 8 წევრი, შოტლანდიის პარლამენტში 31 წევრი, უელსის პარლამენტში 11 წევრი და ადგილობრივი თვითმმართველობებში 7 430 წევრი.
თანამედროვე კონსერვატიული პარტია დაარსდა XIX საუკუნეში. ამ დროიდან მოყოლებული, პარტია არის ბრიტანეთის მთავარი ცენტრისტულ-მემარჯვენე პოლიტიკური პარტია.
სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პოლიტიკური პარტიები
ბადურა
საკუთარი სახელი ბადურა შეიძლება აღნიშნავდეს:
Wish I Could Fly
— შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში Have a Nice Day. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
სიმღერების სია
CD Maxi
ევროპული CD Maxi – Remixes 01
ევროპული CD Maxi – Remixes 02
სქოლიო
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სიმღერები
ჩიგრიფში
ჩიგრიფში (Чыгрыԥшь [ჩჷგრჷფშჲ]) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხოლოდნაია-რეჩკის თემი), გაგრის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 500 მ, გაგრიდან 7 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 285 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხოლოდნაია-რეჩკის თემის სოფლები
ინტეგრალი
ინტეგრალი — მათემატიკის ერთ-ერთი ძირითადი ცნება. რიცხვი, რომლისკენაც მიისწრაფვის ჯამები, როდესაც n მიისწრაფვის პლუს უსასრულებისკენ. ინტეგრალის ასეთი განსაზღვრება არ მოითხოვს წარმოებულის ცნებისა და მასზე დამოკიდებული პირველადის ცნების წინასწარ გაცნობას. XVII და XVIII საუკუნეების მათემატიკოსები არ სარგებლობდნენ ზღვრის ცნებით. მის ნაცვლად ისინი ლაპარაკობდნენ „უსასრულოდ დიდი რაოდენობის უსასრულოდ მცირე შესაკრებების ჯამის“ შესახებ. მაგალითად, მათი წარმოდგენით მრუდწირული ტრაპეციის (სურ. 1) ფართობი შედგება f(x) სიგრძის ვერტიკალური მონაკვეთებისაგან, რომელთაც მიაწერდნენ უსასრულოდ მცირე f(x)dx სიდიდის ტოლ ფართობს. ასეთ შემთხვევაში საძიებელი ფართობი ითვლება უსასრულოდ დიდი რაოდენობის უსასრულოდ მცირე ფართობების ჯამის ტოლად :
ზოგჯერ ხაზგასმითაც კი იყო ნათქვამი, რომ ამ ჯამის ცალკეული შესაკრებები ნულებია, მაგრამ ნულები განსაკუთრებული სახისა, რომელთა უსასრული რიცხვჯერ შეკრება იძლევა სავსებით გარკვეულ დადებით ჯამს. ასეთ საფუძველზე ი. კეპლერმა თავის ნაშრომებში „ახალი ასტრონიმია“ (1609) და „ღვინის კასრების სტერეომეტრია“ (1615) სწორად გამოთვალა მთელი რიგი ფართობები და მოცულობები. ეს გამოკვლევებუ შემდგომში გააგრძელა ბონავენტურა კავალიერიმ (1598-1647).
ბ. კავალიერის მიერ ჩამოყალიბებული პრინციპი დღეისათვისაც ინარჩუნებს თავის მნიშვნელობას. ავხსნათ კავალიერის პრინციპი. მაგალითად, საჭიროა მეორე სურათზე გამოსახული ფიგურის ფართობის გამოთვლა, სადაც ამ ფიგურის ზემოდან და ქვემოდან შემომსაზღვრელი მრუდების განტოლებებია y=f(x) და y=f(x)+c. თუ წარმოვიდგენთ, რომ ეს ფიგურა შედგება უსასრულოდ წვრილი, კავალიერის ტერმინოლოგიით "განუყოფელი" სვეტებისაგან, შევნიშნავთ, რომ ყოველი ამ სვეტის სიგრძეა c. ვერტიკალური მიმართულებით მათი გადაადგილებით შეგვიძლია b-a ფუძისა და c სიმაღლის მქონე სამკუთხედის შედგენა, ამიტომ საძიებელი ფართობი ტოლია მიღებული მართკუთხედის ფართობისა, ე.ი. S=S1=c(b-a) კავალიერის ზოგადი პრინციპი ბრტყელი ფიგურების ფართობებისათვის ასე ჩამოყალიბდება: ვთქვათ, პარალელურ წრფეთა რაიმე კანონის წრფეები Ф1 და Ф2 ფიგურებს კვეთს ტოლი სიგრზის მონაკვეთებზე (სურ. 3), მაშინ Ф1 და Ф2 ფიგურების ფართობები ტოლია. ანალოგიური პრინციპი მართებულია სტერეომეტრიასიც და მას იყენებენ მოცემულობის გამოთვლისას. აბსტრაქტული სახით ინტეგრალის განსაზღვრება ლაიბნიცმა ჩამოაყალიბა: მან ინტეგრალი განიხილა, როგორც ფუნქციის გრაფიკის წერტილების "ყველა ორდინატის ჯამი". ინტეგრალის თანამედროვე აღნიშვნა ეკუთვნის ლაიბინცს, რომელიც ჯამს აღნიშნავდა დიდი S ასოთი, სახელწოდება "ინტეგრალი" კი ლაიბინცის მოწაფეს ი. ბერნულის.
ამრიგად ინტეგრალი თავდაპირველად წარმოიშვა წარმოებულისგან დამოუკიდებლად, ამიტომ გაწარმოების და ინტეგრების ოპერაციებს შორის კავშირის დადგება არის დიდი აღმოჩენა, რაც ზოგადი სახით დადგენილ იქნა ლაიბინცისა და ნიუტონის მიერ: თუ F'(x)=f(x) (1) მაშინ (2) და პირიქით, (2)-დან გამომდინარეობს (1).