cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სერბეთ-ოსმალეთის ომები
პირველი ომი (1876-1877)
როდესაც ზავი ამოიწურა, ომი გაგრძელდა და ახალმა სერბმა სარდალმა, ჰორვატოვიჩმა, 1876 წლის 28 სექტემბერს შეუტია ოსმალეთის პოზიციებს ჯუნისიდან ალექსინაცამდე ფართო ფრონტის გასწვრივ, მაგრამ ოსმალეთის ჯარებმა მოიგერიეს შეტევები. ოსმალეთის ძალებმა მოახდინეს რეორგანიზაცია და გადაჯგუფება და 1876 წლის 19 ოქტომბერს ადილ ფაშას არმიამ მოულოდნელი შეტევა დაიწყო სერბეთის მარჯვენა მხარეს, რამაც აიძულა სერბები დაბრუნებულიყვნენ დელიგრადში.
1876 ​​წლის 31 ოქტომბერს, როდესაც ვითარება მძიმე გახდა და სერბეთის ძალები იშლებოდნენ, რუსეთმა მოახდინა თავისი არმიის მობილიზება და დაემუქრა ომის გამოცხადებით ოსმალეთის იმპერიას, თუ ისინი არ მოაწერდნენ ზავს სერბეთთან და თუ არ განაახლებდნენ სამშვიდობო მოლაპარაკებებს ორმოცდარვა საათის განმავლობაში. ეს მოლაპარაკებები გაგრძელდა 1877 წლის 15 იანვრამდე და ფაქტობრივად დაასრულა ბრძოლა სერბეთსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის მანამ, სანამ სერბეთმა, რომელმაც მოიპოვა ფინანსური მხარდაჭერა რუსეთისგან, კვლავ გამოაცხადა ომი ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ 1877 წელს.
შემდგომი პერიოდი
სერბო-თურქული ომების შედეგად ბევრი ბავშვი დაობლდა. სიტუაცია სერბეთში ძალიან სერიოზული იყო. იმ დროს სერბეთს განუვითარებელი სოციალური ზრუნვის სისტემა ჰქონდა. ყოველივე ამის გაცნობიერებით, ბელგრადის 50 გამოჩენილმა მოქალაქემ გადაწყვიტა დაეარსებინა „ბავშვთა აღზრდისა და დაცვის საზოგადოება“ 1879 წელს ტერაზიეს მოედანზე მდებარე სასტუმრო კასინაში. ამ დაწესებულებაში დაარსდა პირველი პროფესიული სასწავლებელი სერბეთში.
1876–78 წლების სერბეთ-ოსმალეთის ომის დროს და მის შემდეგ, 30,000-დან 70,000-მდე ოსმალეთის ერთგული (ძირითადად ალბანელები) გაიქცა სერბეთის არმიის წინაშე ნისის ყოფილი სანჯაკიდან კოსოვოს თურქულ ვილაეთში.
Clavatula martensi
Clavatula martensi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფირცხალაიშვილი
საკუთარი სახელი ფირცხალაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
სალმან რუშდი
აჰმედ სალმან რუშდი (Sir Ahmed Salman Rushdie, أحمد سلمان رشدی, अहमद सलमान रुश्‍दी; დ. 19 ივნისი, 1947) — ინდური წარმოშობის ბრიტანელ-ამერიკელი რომანისტი და ესეისტი. პირველი წარმატება რუშდის მეორე რომანმა „შუაღამის შვილები“ (1981) მოუტანა, რომელმაც ბუკერის პრემია მიიღო და პრემიის ისტორიაში საუკეთესო გამარჯვებულად ორჯერ დასახელდა. მწერლის შემოქმედება, რომელიც მაგიურ რეალიზმსა და ისტორიულ პროზას აერთიანებს, აღმოსავლურ და დასავლურ ცივილიზაციებს შორის მიგრაციაზე, კავშირების გაბმაზე და მათ რღვევაზე მოგვითხრობს. მისი ნაწარმოებების უმრავლესობაში მოქმედება ინდოეთის სუბკონტინენტზე ვითარდება.
მწერლის მეოთხე რომანი „ეშმაკეული აიები“ (1988) მრავალი ქვეყნის მუსლიმთა რისხვის საგანი გახდა. აიათოლა რუჰოლა ხომეინის მიერ მასზე ფატვას (სიკვდილის განაჩენის) გამოტანის გამო მომდევნო რამდენიმე წელი მას მალვაში ცხოვრებამ მოუწია და მხოლოდ შიგადაშიგ ჩნდებოდა საზოგადოებაში.
1983 წელს რუშდი ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრი გახდა. 1999 წელს მან საფრანგეთის მთავრობისგან ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი მიიღო. 2007 წელს მწერალს ელისაბედ II-ისგან ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის რაინდის წოდება მიენიჭა. 2009 წელს ჟურნალი The Times-ის სიაში „50 საუკეთესო ბრიტანელი ავტორი 1945 წლიდან“ რუშდი ოცდამეათე ადგილზე დასახელდა.
2000 წლიდან ავტორი აშშ-ში ცხოვრობს. გარკვეული პერიოდის მანძილზე იგი ემორის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 2015 წელს ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის არტურ ლ. კარტერის ჟურნალისტიკის ინსტიტუტმა მას გამორჩეული მწერლის სტატუსი მიანიჭა. რუშდი ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრი გახდა. 2012 წელს მან გამოაქვეყნა მემუარი „ჯოზეფ ანტონი“, რომელშიც იგი იხსენებს თავისი ცხოვრების იმ პერიოდს, როცა „ეშმაკეული აიების“ გამო ფატვა გამოუცხადეს.
2022 წლის აგვისტოში, ნიუ-იორკის შტატში საჯარო ლექციის ჩატარებისას რუშდის სცენაზე თავს დაესხნენ. პირველადი მონაცემებით მწერალი დაჭრეს, ხოლო თავდამსხმელი დააკავეს.
ადრეული ცხოვრება
რუშდი ბომბეიში გაიზარდა და საშუალო განათლებასაც იქ იღებდა. იგი ლონდონში გადავიდა, სადაც სწავლა რაგბის სკოლაში განაგრძო, შემდეგ კი კემბრიჯის უნივერსიტეტის სამეფო კოლეჯში ჩაირიცხა, რომელიც ისტორიაში ხელოვნების მაგისტრის ხარისხით დაამთავრა. კემბრიჯში სწავლის დასრულების შემდეგ რუშდი ხანმოკლე დროით თავის ოჯახთან ერთად პაკისტანში ცხოვრობდა, შემდეგ კი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა მუდმივად საცხოვრებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ბუკერის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ათეისტები კატეგორია:სალმან რუშდი კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ისლამის ამერიკელი კრიტიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ათეისტები კატეგორია:ინგლისელი ფემინისტები კატეგორია:ინგლისელი მემუარისტები კატეგორია:ისლამის ბრიტანელი კრიტიკოსები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ნატურალიზებული მოქალაქეები კატეგორია:მუმბაელი მწერლები კატეგორია:პოსტკოლონიური ლიტერატურა კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ათეიზმი გაერთიანებულ სამეფოში კატეგორია:მამაკაცი ფემინისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი რომანისტები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები კატეგორია:ინდოელი ტელესცენარისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ინდოელი დრამატურგები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ჰუმანისტები
ტლინკიტები
მინი|ტაკუს ტომის ბელადი (ჯუნო, ალასკა, დაახ. 1913 წ.) ტლინკიტები — წარსულში სამხრეთ-აღმოსავლეთ ალასკის სანაპიროსა და მიმდებარე კუნძულებზე მცხოვრები ინდიელი ხალხი. მისდევდნენ თევზჭერას, ნადირობას. ტლინკიტები იყოფოდნენ ტოტემურ ფრატრიებად და გვარებად. გავრცელებული იყო მემკვიდრეობითი მონობა, სოციალური უთანასწორობა. იქმნებოდა სამხ. დემოკრატია. თანამედროვე ტლინკიტები ცხოვრობენ ალასკის რამდენიმე სოფელსა და ქალაქში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდიელები
მთავარეპისკოპოსი ქრიზანთუსი
ბიოგრაფია
დაიბადა 1881 წელს გრატინში, თრაკიაში, რომელიც მაშინ ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი იყო. 1903 წელს იგი გახდა დიაკონი და ტრაპიზონის მიტროპოლიაში ქალაქის საშუალო სკოლაში მასწავლებლად მუშაობდა, სადაც ასწავლიდა რელიგიის გაკვეთილებს. სწავლობდა თეოლოგიას ჰალკის სკოლაში, შემდეგ ლოზანაში, შვეიცარიაში, შემდეგ კი ლაიფციგში, გერმანიაში. 1913 წელს გახდა ტრაპიზონის მიტროპოლიტი. პირველი მსოფლიო ომის მოვლენებმა დიდად იმოქმედა მის ცხოვრებაზე. 1916 წლის აპრილში — რუსეთის შემოსევის წინ — მას ოსმალეთის ადგილობრივმა ადმინისტრაციამ გადასცა ქალაქზე კონტროლი. რუსებმა ის გუბერნატორად შეინარჩუნეს. ომის დროს მხარს უჭერდა პონტოს დამოუკიდებლობას. 1919 წლის პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე ითხოვდა პონტოს რესპუბლიკის შექმნას, რისთვისაც თურქულმა ნაციონალისტურმა ძალებმა მას 1920 წელს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯეს. იგი ტრაპიზონში თავის თანამდებობაზე ვეღარ დაბრუნდა.
იგი გახდა ათენის არქიეპისკოპოსი 1938 წელს და ეკავა თანამდებობა მანამ, სანამ არ გადადგა საბერძნეთში ნაცისტური გერმანიის შეჭრის შემდეგ, მას შემდეგ, რაც უარი თქვა გეორგიოს ცოლაკოღლუს კოლაბორაციონისტული მთავრობისთვის ფიცის დადებაზე. არქიეპისკოპოსის პოსტზე ის ჩაანაცვლა დამასკინოსმა. გარდაიცვალა 1949 წლის 28 სექტემბერს ათენში.
ნათურა
thumb|150px|ნათურა ჩვეულებრივი ნათურა — გამნათებელი მოწყობილობა, სინათლის ხელოვნური წყარო. სინათლე წარმოიქმნება ლითონის (ძირითადად ვოლფრამის) სიფრიფანა სპირალის გავარვარებით, მასში ელექტრული დენის გატარების შედეგად. სპირალის ტემპერატურა მკვეთრად იზრდება დენის ჩართვისას და ის ელექტრომაგნიტურ სითბურ გამოსხივებას იწყებს პლანკის კანონის თანახმად. გავრცელებული შეხედულებით, ნათურა გამოიგონა ტომას ალვა ედისონმა, რომელსაც სიბნელის ეშინოდა. თუმცა ისტორიკოსები რობერტ ფრიდელი და პოლ ისრაელი ასახელებენ ვარვარის ნათურის 22 გამომგონებელს ჯოზეფ სუონსა და ტომას ედისონამდე.
ვარვარის ნათურა
ვარვარის ნათურის ძირითადი ნაწილია ძნელადდნობადი ლითონის – ვოლფრამის წვრილი მავთულის სპირალი. მისი დნობის ტემპერატურა 3380° C-ია. ნათურაში სპირალი 3000°C-მდე ხურდება, ვარვარდება და კაშკაშებს. სპირალი მოთავსებულია მინის ბალონში, რომელშიც ჰაერის ნაცვლად აზოტი ან ზოგჯერ ინერტული აირები - კრიპტონი ან არგონია. აირის მოლეკულები ეწინააღმდეგება სპირალიდან ვოლფრამის მოლეკულების გამოსვლას, ანუ ხელს უშლის გავარვარებული სპირალის დაშლას. ვარვარის ნათურის მქ კოეფიციენტი საკმაოდ დაბალია — დაახლოებით 5%, ხოლო დღის ნათურის მქ კოეფიციენტი 15%-ია.
მრეწველობა ამზადებს სხვადასხვა სიმძლავრისა და ძაბვაზე გაანგარიშებულ ნათურებს. ტექნოლოგიური პროცესების განვითარებამ შესაძლებელი გახადა ისეთი ნათურების დამზადება, რომლის მქ კოეფიციენტი 80%-ია. მათ ეკონომიურ ნათურებს უწოდებენ.
სქოლიო
კატეგორია:განათება
ბაღდათი
ბაღდათი — ქალაქი დასავლეთ საქართველოში, ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბაღდათში არის თეატრი, ვლადიმერ მაიაკოვსკის სახლ-მუზეუმი, მოქმედებს ბაღდათის წმინდა გიორგისა და წმინდა თამარ მეფის ტაძრები.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ხანისწყალზე, ქუთაისი-აბასთუმნისა და ვანი-ზესტაფონის საავტომობილო გზების კვეთაზე. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე, თბილისიდან 232 კილომეტრი, რიონის რკინიგზის სადგურიდან 19 კმ მანძილზე.
ბაღდათში ჰავა ზღვის ნოტიო სუბტროპიკულია, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და შედარებით ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 14 °C, იანვრის 4,4 °C, ივლისის — 23 °C. აბსოლუტური მინიმუმი — -18 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი — 42 °C. ნალექების რაოდენობა 1500 მმ წელიწადში.
ისტორია
ბაღდათი ისტორიულ წყაროებში პირველად XVII საუკუნის I ნახევარში იხსენიება, თუმცა არქეოლოგიური მასალა ადასტურებს, რომ დასახლება აქ უკვე შუა ფეოდალურ ხანაში ყოფილა. 1703 წელს ოსმალებმა დაიკავეს და აქ ჯერ ხის, შემდეგ ქვითკირის ციხე ააგეს, რომელშიც 100 იანიჩარისგან შემდგარი გარნიზონი იდგა. ამ დროს ბაღდათი პატარა ქალაქად იქცა. ის ახალციხის საფაშოს თურქობისა და იმერლების ბაზარსა და სავაჭრო პუნქტს წარმოადგენდა. 1737 წელს ბაღდათის ციხის გარნიზონი ასი კაცისაგან შედგებოდა და ძირითადად ტყვეთა სყიდვით იყო დაკავებული.
1926 წლისთვის ბაღდათის თემი შედგებოდა 13 სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 11 409 ადამიანს. 1930 წელს ბაღდათის თემი ობჩის, საკრაულას და წითელხევის თემებთან ერთად გამოყოფილ იქნა ქუთაისის მაზრიდან, გაერთიანდა ერთ რაიონში და რაიონის ცენტრად გამოცხადდა სოფელი ბაღდათი. 1940 წელს ბაღდათს ეწოდა მაიაკოვსკი. 1981 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. საბჭოთა პერიოდში მაიაკოვსკიში მოქმედებდა ღვინის და საკონსერვო ქარხნები, ავეჯისა და მეფრინველეობის ფაბრიკები. 1990 წელს ეწოდა ბაღდათი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:იმერეთის მხარის ქალაქები
პიტენები
მინი|ენების სავარაუდო გავრცელება [[რკინის ხანა|რკინის ხანის იტალიაში.]] პიტენების სახელით ძვ. წ. I ათასწლეულში იტალიის აღმოსავლეთ ნაწილში მცხოვრები ორი ერია ცნობილი.
კატეგორია:ძველი იტალიელები
ეროვნული ლიგა 2021
ეროვნული ლიგა 2021 — საქართველოს უმაღლესი ლიგის 33-ე გათამაშება.
ფორმატი
ჩემპიონატში მონაწილეობას იღებს 10 გუნდი, ერთმანეთთან გუნდები ოთხ თამაშს თამაშობენ. საბოლოო ჯამში თითო გუნდმა 36 მატჩი უნდა ითამაშოს.
ტურნირის გამარჯვებული ჩემპიონთა ლიგაზე მონაწილეობას დაიწყებს I შესარჩევი ეტაპიდან. მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები და საქართველოს თასის გამარჯვებული მონაწილეობას მიიღებს უეფას კონფერენციების ლიგაზე I შესარჩევი რაუნდიდან. თუ თასის გამარჯვებული გახდება გუნდი ჩემპიონატის ცხრილის პირველი სამეულიდან, უეფას კონფერენციების ლიგაზე მონაწილეობის საშუალება მიეცემა ჩემპიონატის IV-ადგილოსან გუნდს.
შედეგები
ყველა გუნდი თამაშობს 18 საშინაო და 18 გასვლით თამაშს (თითო გუნდს ეთამაშება 4ჯერ), ჯამში 36 თამაშს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული ლიგის სეზონები კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
გულბაღი
გულბაღი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ხოჯორნის თემში. მდებარეობს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ბანოშისწყლის (დებედის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით, სადახლოდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 245 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნინო ქათამაძე და ინსაითი
ნინო ქათამაძე და ინსაითი — ნინო ქათამაძის 2004 წლის ალბომი. მასში შეტანილი იქნა კომპოზიციები, რომლებიც კონცერტებზე სრულდებოდა წლების მანძილზე. ალბომი ჩაწერილია ჯგუფ ინსაითთან ერთად. სიმღერის ოლეი განსხვავებული ვერსიის არანჟირების ავტორია გოგი ძოძუაშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:ნინო ქათამაძის ალბომები
იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრები
thumb|400px|გალილეის მთვარეები: [[იო (თანამგზავრი)|იო, ევროპა, განიმედე, კალისტო]] იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრები — დღეისთვის აღმოჩენილი 67 დიდი თუ მცირე ციური სხეული, რომელიც იუპიტერის გარშემო მოძრაობს.
შეუიარაღებელი თვალით არც ერთი სხვა პლანეტის მთვარე არ ჩანს. მეტიც უტელესკოპოდ თვით შორეული გიგანტი პლანეტები - ურანი და ნეპტუნიც კი მიუწვდომელია თვალისათვის, არათუ მათი მთვარეები. ამიტომ არის დაკავშირებული სხვა ”მთვარეების” აღმოჩენა გალილეო გალილეის სახელთან. თითქმის ოთხასი წლის წინათ, ამ იტალიელმა მეცნიერმა თვითნაკეთი მარტივი ჭოგრიტით ერთბაშად იუპიტერის ოთხი მთვარე აღმოაჩინა. მათ უწოდეს: იო, ევროპა, განიმედე და კალისტო. იო და ევროპა დაახლოებით ჩვენი მთვარისოდენა სხეულებია და დაახლოებით იმავე მანძილზე უვლიან გარს იუპიტერს, როგორც მთვარე - დედამიწას: იო - 420 ათას, ევროპა კი - 671 ათას კმ-ზე (შეგახსენებთ, რომ მთვარიდან დედამიწამდე 384 400 კმ-ია). საინტერესოა იუპიტერის გარშემო მათი გარშემოვლის პერიოდები, ანუ ”თვეები”: იოს ”თვე” სულ 1 დღე და 18 საათია, ევროპასი - 3 დღე და 13 საათი, (მთვარის თვე 27 დღეა!). ბარემ ვთქვათ, იუპიტერის დღე-ღამე (ღერძული ბრუნვის პერიოდი) ორნახევარჯერ მოკლეა ჩვენს დღე-ღამეზე, მისი წელიწადი კი (მზის ირგვლივ გარემოქცევის პერიოდი) 12 ჩვენებურ წელიწადს უდრის. იუპიტერის სხვა თანამგზავრები - განიმედე და კალისტო მთვარეზე თითქმის ორჯერ დიდებია, ხოლო მათი ”თვეები” შესაბამისად 7 და 17 დღეა.
იუპიტერის მთვარეები
კატეგორია:იუპიტერი
789
თარიღი უცნობია
*
საბინები
მინი|[[სანკუსის (იმედის და ერთგულების ღმერთი) ძეგლი მისთვის მიძღვნილი სალოცავიდან, ქალაქი კვირინალის მიდამოებში]] საბინები ანუ სამხრეთ პიტენები — იტალიური ენის ჯგუფის ხალხი (იტალიკები). მათი ენა ენათესავება ოსკურ და უმბრულ ენებს, უფრო შორეულად ლათინურ ენასაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი იტალიელები
ეტა-აკვარიდები
η-აკვარიდები — მეტეორთა ნაკადი, რომელიც დაკავშირებულია ცნობილ ჰალეის კომეტასთან. თავისი სახელწოდება მიიღო მისი რადიანტის მდებარეობით მერწყულის თანავარსკვლავედში-, ერთ-ერთ მის ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავ η მერწყული
ხილვადია აპრილის ბოლო რიცხვებიდან მაისის დასაწყისამდე, ყოველწლიურად, მისი აქტიურობის პიკია 4 მაისი (ამიტომაც დამატებით მაისის აკვარიდებსაც უცოდებენ). ხილვადობისთვის საუკეთესო დრო არის დილის საათები ქალაქების ნათების მოშორებით.
η-აკვარიდები - არც ისე მდიდარი ნაკადია; მაქსიმუმში 10-15 მეტეორს საათში დააფიქსირებთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტეორული ნაკადები
Clavatula matthiasi
Clavatula matthiasi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ადამიანის უფლებები კვიპროსში
ადამიანის უფლებები კვიპროსში დაცულია კვიპროსის რესპუბლიკის კონსტიტუციით.
რიგ შემთხვევებში, ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ პასუხისმგებლობა დააკისრა თურქეთს "ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის" დარღვევის გამო, რაც იყო 1974 წელს კვიპროსში თურქეთის შეჭრისა და მისი ტერიტორიის 37%-ის ოკუპაციის შედეგი. რაც შეეხება ადამიანის უფლებებს კვიპროსის რესპუბლიკის ეფექტური კონტროლირების ქვეშ მოქცეულ ტერიტორიებზე, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2010 წლის ანგარიშის თანახმად, იყო ცნობები პოლიციის მხრიდან ძალადობა-არასათანადო მოპყრობის შესახებ საპატიმროებისა და თავშესაფრის მაძიებლების მიმართ, ისევე, როგორც ეთნიკური და ეროვნული უმცირესობების ჯგუფების წევრების წინააღმდეგ დისკრიმინაციისა და ძალადობის მაგალითები. კუნძულზე ქალთა ტრეფიკინგი, კერძოდ კი, სექსუალური ექსპლოატაციისთვის, ნამდვილად პრობლემა იყო. ასევე, დაფიქსირდა ქალებისა და ბავშვების მიმართ ძალადობის რამდენიმე შემთხვევა.
დემოკრატიული თავისუფლება
მარცხნივ|მინი| კვიპროსის მართლმსაჯულების სასამართლო [[ნიქოზია|ნიქოზიაში, კვიპროსის დედაქალაქში.]] Freedom House-ის 2011 წლის ანგარიშში ("თავისუფლება მსოფლიოში") კვიპროსის დემოკრატიული და პოლიტიკური თავისუფლება კლასიფიცირებულია, როგორც "თავისუფალი". აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2010 წელს აღნიშნავდა, რომ ბოლოდროინდელი არჩევნები იყო თავისუფალი და სამართლიანი.
იბრაჰიმ აზიზმა, რომელსაც უარი ეთქვა არჩევნებში ხმის მიცემაზე, "ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს" მიმართა. 2004 წელს, საქმეზე "აზიზი კვიპროსის წინააღმდეგ", სასამართლომ დაადგინა, რომ დაირღვა მისი ხმის მიცემის უფლება. ამ საქმის შემდეგ, ხმის მიცემის უფლება მიეცათ კვიპროსის რესპუბლიკაში მცხოვრებ თურქ კვიპროსელებსაც. თუმცა, ეს უკანასკნელები მაინც მოკლებულნი არიან საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობას, ხოლო ჩრდილოეთ კვიპროსში მცხოვრებ თურქ კვიპროსელებს კი არ შეუძლიათ არჩევნებში ხმის მიცემა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი კვიპროსის მოქალაქეები არიან.
უმცირესობების უფლებები
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 2010 წელს აღნიშნა, რომ შეინიშნებოდა ეთნიკური და ეროვნული უმცირესობების ჯგუფების წევრების მიმართ დისკრიმინაციისა და ძალადობის შემთხვევები. "უმცირესობათა უფლებების საერთაშორისო ჯგუფმა" 2011 წელს განაცხადა, რომ უმცირესობები კვიპროსში აწყდებოდნენ სერიოზულ დისკრიმინაციას და ისინი გამოთიშული იყვნენ პოლიტიკური აქტივობიდან. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი 2005 წელს იუწყებოდა, რომ თურქი კვიპროსელების და ბოშების მიმართ დისკრიმინაცია პრობლემა იყო. გარკვეული სახის არასათანადო მოპყრობა ფიქსირდება იმ თურქი კვიპროსელების მიმართ, რომლებიც სტუმრობენ კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებს.
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 2002 წელს კვიპროსის შესახებ თქვა, რომ:"'დაახლოებით 300 თურქი კვიპროსელი წააწყდა სირთულეებს პირადობის დამადასტურებელი მოწმობისა და სხვა სამთავრობო დოკუმენტების მიღების დროს ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით, თუკი ისინი დაბადებული იყვნენ 1974 წლის შემდგომ. ასევე, თურქი კვიპროსელები იყვნენ თვალთვალის სუბიექტი ბერძნული კვიპროსის პოლიციის მხრიდან.'"თუმცა, 2011 წელს თურქულ-კვიპროსული გაზეთისთვის მიცემულ ინტერვიუში შინაგან საქმეთა მინისტრი ნეოკლის სილიკიოტისი ამბობს, რომ უკვე 93 308 თურქ კვიპროსელს აქვს პირადობის მოწმობა, ხოლო 58 069 თურქი კვიპროსელი სარგებლობს პასპორტით, რომელთაგან 7 376 არის ბიომეტრიული.
სამართლიანი სასამართლო
მიუხედავად იმისა, რომ ციხეები, ზოგადად, აკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს, არსებობს ცნობები, რომ ისინი გადავსებულია. ასევე, არსებობს ცნობები, რომ პოლიციამ ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა პატიმრებს და განახორციელა მათი დისკრიმინაცია. ზოგიერთმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ უცხოელმა პატიმრებმა დაიჩივლეს, რადგან ისინი გახდნენ ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლნი.
2009 წელს საქმეზე "პანოვიცი კვიპროსის წინააღმდეგ", ევროსასამართლომ ბრძანა, რომ"'ამ გარემოებებში, ევროსასამართლო ასკვნის, რომ ადგილობრივი სასამართლოს განმცხადებლის ადვოკატთან დაპირისპირებამ სასამართლო პროცესი არასამართლიანი გახადა. აქედან გამომდინარეობს, რომ ამ თვალსაზრისით, მოხდა მე-6 მუხლის 1-ლი პუნქტის დარღვევა'."
კერძოს საკუთრების უფლება
2005 წელს, სასამართლოში შევიდა თურქი კვიპროსელების 25 სარჩელი, რითაც აცხადებდნენ, რომ მათ არ ჰქონდათ წვდომა თავიანთ საკუთრებასთან, რომელიც მდებარეობდა კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე.
რელიგიის თავისუფლება
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა 2010 წელს გვაუწყა, რომ მთავრობა, ზოგადად, პატივისცემით არის განმსჭვალული რელიგიის თავისუფლების მიმართ. მთავრობა ინარჩუნებს მეჩეთებს. მიუხედავად იმისა, რომ კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე 17 მეჩეთია, საზოგადოება მათგან მხოლოდ 5-ს იყენებს მსახურებისთვის.
განათლების მიღების უფლება
კვიპროსის რესპუბლიკის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე მცხოვრებ თურქ კვიპროსელებს არ აქვთ საკუთარი სკოლა. მარონიტებს აქვთ დაწყებითი სკოლა, მაგრამ მათ არ გააჩნიათ საშუალო სკოლა, და ანტონის ჰადჯიროუსოსი ამაში ხედავს ბერძნული კვიპროსის თემთან მარონიტების ასიმილაციის საშიშროებას.
ქალთა უფლებები
1996 წელს "ქალების წინააღმდეგ დისკრიმინაციის შემცირების გაეროს კომიტეტმა" დაასკვნა, რომ ქალები დიდად არ იყვნენ წარმოდგენილნი პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ისინი მოკლებულნი იყვნენ ხელისუფლების მაღალ პოციზიებზე ყოფნას, ქალების ტრეფიკინგი და მათი სექსუალური ექსპლოატაცია წარმოადგენდა ადამიანის უფლებათა სერიოზულ დარღვევას, გარდა ამისა, არსებობდა სამუშაო ადგილზე სექსუალური შეურაცხყოფის მაგალითები და ქალებს არ ჰქონდათ თანაბარი ხელფასი მამაკაცების მსგავსი სამუშაოს შესრულებისთვის.
კომიტეტმა, ასევე, თქვა:"'კომიტეტი მთავრობას დაჟინებით მოუწოდებს გაავრცელოს სრული სოციალური დაცვა თვითდასაქმებულ სოფლად მცხოვრებ ქალებზე და, ამ თვალსაზრისით, გააუქმოს არსებული დისკრიმინაცია დაქორწინებულ და დაუქორწინებელ ქალბატონებს შორის. კომიტეტი, ასევე, მოუწოდებს მთავრობას, რომ განახორციელოს სპეციალური მგრძნობიარობის ზრდის და სასწავლო პროგრამები გენდერულ საკითხებში სამართალდამცველებისა და მოსამართლეების, კერძოდ კი, იმ მოსამართლეებისთვის, რომლებიც მუშაობენ საოჯახო თემებზე. კომიტეტი მკაცრ რეკომენდაციას უწევს იმას, რომ ხელისუფლებამ დაუყოვნებლივ მიიღოს სპეციალური დროებითი ზომები კონვენციის მე-4 მუხლის ფარგლებში, რაც გაზრდის ქალების არსებით მონაწილეობას საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ისევე, როგორც სამოქალაქო მომსახურების მაღალ მენეჯმენტსა და დიპლომატიურ საქმიანობაში. კომიტეტი მოუწოდებს მთავრობას, რომ მიიღოს არასამთავრობო ორგანიზაციების წინადადება თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველსაყოფად, როცა საქმე ეხება ქალთა საჩივრებს და შეასრულოს შუამავლის როლის მათ შორის.'"2006 წელს იმავე კომიტეტმა გამოხატა შეშფოთება ქალი მიგრანტების წინააღმდეგ დისკრიმინაციის შესახებ, რომელთა შორის იყვნენ დამხმარეები ოჯახებში და სასოფლო სამეურნეო მუშაკები. კომიტეტი, ასევე, შეშფოთებას გამოთქვამდა მამაკაცებთან შედარებით ქალებში უფრო მცირე რაოდენობით დოქტორის ხარისხის ფლობასთან და "გენდერული თანასწორობის პოლიტიკებთან სრულყოფილი და სისტემატიური მიდგომის არარსებობასთან დაკავშირებით".
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2010 წლის ანგარიშში წერია, რომ:"'7 იანვარს, ევროსასამართლომ საქმეზე 'რანცევა კვიპროსისა და რუსეთის წინააღმდეგ', ბრძანა, რომ კვიპროსმა ვერ დაიცვა 20 წლის რუსი კაბარეს არტისტი ოქსანა რანცევა ტრეფიკინგისგან და ვერ შეძლო განეხორციელებინა ეფექტური გამოძიება 2001 წელს მისი სიკვდილის გარემოებებთან დაკავშირებით'."
პრესისა და სიტყვის თავისუფლება
2004 წელს მთავრობამ ჩაახშო კვიპროსის რესპუბლიკის მასმედიის ხმა იმისთვის, რომ მათ არ გაეშუქებინათ ანანის გეგმა. ევროკომისარმა გიუნტერ ვერჰეუგენმა უარი თქვა გასულიყო ნებისმიერი ბერძნულ-კვიპროსული სატელევიზიო არხის ეთერში, რადგან თუ მას უარს არ ეტყოდნენ ამისთვის, ის ამ გეგმის მხარდამჭერ არგუმენტებს მოიყვანდა.
2008 წელს, ევროპაში "უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია", "თურქული კვიპროსის ადამიანის უფლებათა ფონდისა" და "თურქული კვიპროსის ჟურნალისტების კავშირის" მიერ დაწერილ ანგარიშში აღნიშნავდა, რომ კვიპროსის რესპუბლიკის მთავრობა არღვევდა თურქი კვიპროსელების სიტყვის თავისუფლებას. ის დამატებით დასძენდა, რომ "კვიპროსის სამაუწყებლო კორპორაციის" ტრანსლაციის სიხშირის ცვლილება აფერხებდა ბევრი თურქული კვიპროსის სატელევიზიო არხის მაუწყებლობას ჩრდილოეთ კვიპროსში და, ამდენად, არღვევდა სიტყვის თავისუფლებას.
"მსოფლიო პრესის თავისუფლების ინდექსმა" კვიპროსს მიანიჭა 45-ე ადგილი 2007 წელს, 31-ე ადგილი - 2008 წელს, 25-ე - 2009 წელს, ხოლო კვლავ 45-ე - 2010 წელს. 2016 წელს კი, კვიპროსი გავიდა 27-ე ადგილზე.
ადამიანის ტრეფიკინგი და თავშესაფრის მაძიებელთა უფლებები
პროსტიტუცია ფართოდ არის გავრცელებული კვიპროსზე და კუნძულს ხშირად აკრიტიკებენ მისი როლის გამო ამ საქმეში, რამდენადაც ის არის აღმოსავლეთ ევროპიდან წამოსული ადამიანის ტრეფიკინგის ერთ-ერთი მთავარი მარშრუტი.
2009 წელს დიდი რაოდენობით რუმინული ეროვნებები დაექვემდებარნენ იძულებით შრომას ქვეყანაში. 2009 წლის აგვისტოში "გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესმა კომისარიატმა" (UNHCR) მასმედიაში დაიჩივლა, რომ ქურთ ბავშვს, რომელსაც თანდაყოლილი ტერმინალური მდგომარეობა აწუხებდა, საზღვარგარეთ მკურნალობის ხარჯები მთავრობამ არ დაუფინანსა იმ მიზეზით, რომ მას ლტოლვილის სტატუსი ჰქონდა. UNHCR ამტკიცებდა, რომ ეს იყო ლტოლვილების კანონის დარღვევა, რომელიც უზრუნველყოფდა ევროკავშირის სხვა მოქალაქეებისთვის იმავე სამედიცინო მომსახურებასთან წვდომას, როგორიც ეს ჰქონდათ კვიპროსელებს.
2020 წლის სექტემბერში, Human Rights Watch-მა განაცხადა, რომ კვიპროსი არ აძლევდა ლტოლვილებს თავშესაფრის მიღების უფლებას, როგორც ეს განსაზღვრული იყო საერთაშორისო კანონით. ამასთან, კვიპროსმა ასობით ლტოლვილი და მიგრანტი ზღვაში საწვავის, საკვების გარეშე და ზოგიერთ შემთხვევაში, პოლიციის მიერ ნაცემი მიატოვა.
2020 წლის დეკემბერში, შინაგან საქმეთა მინისტრმა ნიკოს ნოურისმა მიიღო განკარგულება, რომელმაც აკრძალა სოფელ ქლორაკაში თავშესაფრის მაძიებელთა მიერ მუდმივი საცხოვრისის აშენება. 2022 წლის იანვარში სოფელში მოხდა ჩხუბების რამდენიმე სერია პოლიციის მონაწილეობით, რომელმაც რანდენჯერმე გამაფრთხილებელი გასროლა გააკეთა. ყოველივე ამან კი, ადგილობრივი მაცხოვრებლების შეშფოთება გამოიწვია დემოგრაფიული სურათის ცვლილებასთან დაკავშირებით. საპროტესტო აქციაზე დამსწრე პარლამენტის წევრებმა მხარი დაუჭირეს თავშესაფრის მაძიებელთა დეპორტაციას, ხოლო თემის ლიდერმა ნიკოს ლიასიდესმა ხაზგასმით თქვა, რომ "სიტუაციამ შეუქცევად წერტილამდე მიაღწია".
ლგბტ თემის უფლებები
ჰომოსექსუალიზმი დეკრიმინალიზებულია 1998 წლის, კერძოდ, "ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს" საქმის "მოდინოსი კვიპროსის წინააღმდეგ" შემდეგ, მაგრამ კვიპროსელი სამხედროები კვლავ უკრძალავენ ჰომოსექსუალებს ჯარში მსახურებას, რადგან, მათი აზრით, ჰომოსექსუალიზმი არის მენტალური დაავადება, რაც წარმოადგენს კრიმინალს სამხედრო კანონის მიხედვით; სასჯელის ვადა არის 6 თვე სამხედრო ციხეში, თუმცა, ეს მოვლენა იშვიათია, და შეიძლება ძალადაკარგულიც კი.
დარღვევები ჩრდილოეთ კვიპროსში
რიგ შემთხვევებში, ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ პასუხისმგებლობა დააკისრა თურქეთს "ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის" დარღვევის გამო, რაც იყო 1974 წელს კვიპროსში თურქეთის შეჭრისა და მისი ტერიტორიის 37%-ის ოკუპაციის შედეგი. კერძოდ, 2011 წლის "კვიპროსი-თურქეთის საქმეზე" სასამართლომ ბრძანა, რომ თურქეთმა "ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია" 14-ჯერ დაარღვია:
2011 წელს, "ადამიანის უფლებათა გაეროს კომისიამ" თავის ყოველწლიურ ანგარიშში კიდევ ერთხელ გაიმეორა, რომ კვიპროსში უნდა აღდგენილიყო ადამიანის ყველა უფლება, განსაკუთრებით, ლტოლვილებისთვის. ანგარიშით "გაერომ" მთავრობას მოუწოდა, რომ ყოველგვარი შემდგომი გადავადების გარეშე აღერიცხა დაკარგული პიროვნებები და მოითხოვა ყველა კვიპროსელის ადამიანის უფლებათა და ფუნდამენტურ თავისუფლებათა პატივისცემა, მათ შორის, გადაადგილების თავისუფლება, დასახლების თავისუფლება და საკუთრების უფლება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები ქვეყნის მიხედვით
ტასმანიის ველური ბუნება
ტასმანიის ველური ბუნება — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ-დასავლეთ, დასავლეთსა და ცენტრალურ ტასმანიაში, ავსტრალია.
ტასმანიაში არის სხვა რამდენიმე ზონა, რომელსაც შეიძლება ვუწოდოთ ველური ბუნება, ამიტომ აქ ასევე არის ორგანიზაცია, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით ტასმანიის ველური ბუნების საზოგადოება. იგი მოიცავს ტასმანიის 20%-ს, 13,800 კმ²-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტასმანიის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრალიაში
ალიყული გამგიუსარი
ალიყული გამგიუსარი (ნამდვილი სახელი — ალიყული ნაჯაფოვი; Əliqulu Məşədi Ələkbər oğlu Nəcəfov (Əliqulu Qəmküsar); დ. 24 მაისი, 1880, ნახიჩევანი, ნახიჩევანის რაიონი — 14 მარტი, 1919, ტფილისი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) — აზერბაიჯანელი პოეტი და საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა მედრესეში, სადაც ეუფლებოდა არაბულ და სპარსულ ენებს. ჯერ კიდევ სკოლაში სწავლისას მან დაიწყო თავისი პირველი ლექსების წერა. 1892 წელს ჩაირიცხა სამწლიან რუსულ სკოლაში. 1896 წელს მამის ავადმყოფობის გამო სწავლის შეწყვეტა მოუწია. გარკვეული პერიოდი ცხოვრობდა თავრიზსა და ხორასანში, შემდეგ ნახიჩევანსა და ჯულფაში.
ალიყული გამგიუსარი ლექსებს და სტატიებს წერდა ჟურნალ „ მოლა ნასრედინში “, ასევე ბაქოში გამოცემულ გაზეთებსა და ჟურნალებში, როგორიცაა „ჰაიათი“ და „ირშადი“. 1912 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ტფილისში და მირზა ჯალილთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ჟურნალ „მოლა ნასრედინის“ გამოცემაში. 1916 წელს ჟურნალის გამოცემა დროებით შეჩერდა. 1917 წლიდან გამგიუსარის ლექსები და ფელეტონები იბეჭდება ტფილისში გამოცემულ აზერბაიჯანულენოვან გაზეთებში „ალ ბაირაგ“ და „გალაჯაქი“.
თავის ნაშრომებში გამგიუსარი მკვეთრად აკრიტიკებდა ბურჟუაზიულ სისტემას, ცარიზმის კოლონიურ პოლიტიკას, ებრძოდა უმეცრებას და რელიგიურ ფანატიზმს.
1919 წლის 4 მარტის საღამოს სახლში დაბრუნებისას მომკლულ იქნა მენშევიკების მიერ. დაკრძალულია თბილისის ბოტანიკურ ბაღში მდებარე აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მაროკოში
2013 წლის მონაცემებით მაროკოში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 9 ძეგლია, რაც შეადგენს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის 0,9 %-ს (სულ იუნესკოს სიაში 981 ძეგლია).
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
* მაროკო
790
თარიღი უცნობია
*
ბურგასი
ბურგასი (Бургас; Πυργος) — ქალაქი და ნავსადგური ბულგარეთში, ბურგასის ყურის (შავი ზღვა) სანაპიროზე. ბურგასის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 200,271 კაცი (2011). ქვეყნის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი და ნავსადგური ქალაქ ვარნასთან ერთად, საიდანაც გააქვთ საექსპორტო სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტი. ბურგასის ყურის სამხრეთ ნაპირზეა ნავსადგური „დრუჟბა“, საიდანაც რუსეთიდან მიღებული ნავთობი მილსადენით გადაეცემა ბულგარეთის ერთ-ერთ უდიდეს სამრეწველო კომპლექსს — ბურგასის ნავთობქიმიურ კომბინატს. ბურგასი ქვეყნის მნიშვნელოვანი თევზსაჭერი ბაზაა. ქალაქში მრავალი საკურორტო დაწესებულებაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბურგასის ოლქი კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები კატეგორია:ბულგარეთის კურორტები
ციფრული ჩამონატვირთი
ციფრული ჩამონატვირთი — ოფიციალური და ლეგალური მუსიკალური ჩანაწერი, რომლის შეძენაც ინტერნეტ მაღაზიებშია შესაძლებელი. პოპულარული მუსიკალური იტერნეტ მაღაზიების მაგალითად შეიძლება დასახელდეს ეპლის iTunes-ი და ნაპსტერი.
ხშირად, ციფრული ჩამონატვირთები ცუმ-ის კოდს შეიცავს, რაც შეუძლებელს ხდის ამ მუსიკალური ფაილების დამატებითი ასლების შექნას ან კონკურენტი მწარმოებლის მოწყობილობებზე მათ დაკვრას. მაგალითად, ეფლის iTunes-იდან შეძენელი სიმღერების დაკვრა მხოლოდ ეფლის აიპოდზეა შესაძლებელი. ცუმ-ის თავიდან აცილების ერთ-ერთი მეთოდია ამ ფაილების კომპაქ დისკზე ჩაწერა და შემდეგ მათი სასურველი ფორმატით ისევ კომპიუტერზე გადმოტანა. ამგვარი პროცედურის თანმხლები უარყოფითი მხარეა მუსიკის დამატებითი კოდირებით/დეკოდირებით (ანუ ტრანსკოდირებით) გამოწვეული ხმის ხარისხის დაცემა.
ინტერნეტიდან მუსიკის ლეგალურად გადმოწერა 2000 წლიდანაა შესაძლებელი. ფასიანი ციფრული ჩამონატვირთების ტექნოლოგია შეიძლება დაზარდელდეს იმის გამო, რომ ახლა შესაძლებელია მუსიკის ინტერნეტ-რადიოებიდან ჩაწერა, მართალია დაბალი ხარისხით, მაგრამ სავსებით ლეგალურად.
კატეგორია:ელექტრონული კომერცია
გამეორება
გამეორება — პოეტური მეტყველების ერთ-ერთი გამომსახველობითი საშუალება, ემოციური ზემოქმედების გაძლიერების მიზნით ენობრივი ელემენტების შეგნებული გამეორება. ლექსის სტრუქტურის მაორგანიზებელ მეტრულ-რიტმულ გამეორებათა სისტემაში შედის: ტერფი, ცეზურა, ანაკრუზა, კლაუზულა, საზომი (ტაეპი), რეფრენი (მისამღერი). ენობრივ გამეორებას მიეკუთვნება ძირითადად ბგერის გამეორება (ალიტერაცია, ასონანსი, რითმა), ძირის გამეორება (მაგ., "მზე აღარ მზეობს ჩვენთანა, დაღი არ დარობს დარულა..." შოთა რუსთაველი), სიტყვის ან სიტყვათა ჯგუფის გამეორება (მაგ., "ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის, ქარი ჰქრის, ფოთლები მიჰქრიან ქარდაქარ... ხეთა რიგს, ხეთა ჯარს რკალად ხრის, სადა ხარ, სადა ხარ, სადა ხარ?..." გ. ტაბიძე).
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები კატეგორია:პოეზია
Clavatula milleti
Clavatula milleti — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სამსუნი
სამსუნი — ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში. დაარსდა ძვ. წ. VI საუკუნეში (Amisus), სამსუნის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ნავსადგური შავი ზღვის სამსუნის უბის ნაპირზე. ქალაქს გააჩნია რკინიგზის სადგური, საავტომობილო გზების კვანძი, აეროპორტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
ვლადიმერ რუბაშვილი
ვლადიმერ გრიგოლის ძე რუბაშვილი (დ. 2 დეკემბერი, 1940, თბილისი — გ. 2 თებერვალი, 1964, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1961).
ბიოგრაფია
თბილისის 35-ე სპორტული სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1959 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე. მსოფლიოს ჩემპიონი (1961, იოკოჰამა, იაპონია). XVII ოლიმპიური თამაშების (1960, რომი) ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. საბჭოთა კავშირის სამგზის (1961, 1962, 1963) ჩემპიონი. გამოირჩეოდა ჭიდაობის აქტიური სტილით და უაღრესად თავისებური ტექნიკით. მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ტექნიკური და თვითმყოფადი მოჭიდავე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
გამიში
გამიში (Gamış dağı) — უმაღლესი მწვერვალი მცირე კავკასიონზე, მუროვდაღის ქედზე, აზერბაიჯანში. სიმაღლე 3724 მ. აგებულია ამონთხეული ქანებით.
ბერნჰარდ ფონ ბიულოვი
თავადი ბერნჰარდ ფონ ბიულოვი, სრული სახელი ბერნჰარდ ჰაინრიხ კარლ მარტინ ფონ ბიულოვი (Bernhard Heinrich Karl Martin von Bülow; დ. 3 მაისი, 1849 ― გ. 28 ოქტომბერი, 1929) — გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის  რაიხსკანცლერი და პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტი 1900-1909 წლებში. 1897-1900 წლებში იყო გერმანიის იმპერიის საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მდივანი.
ბიოგრაფია
საშინაო პოლიტიკაში ბიულოვი იცავდა ბურჟუაზიისა და იუნკრების ინტერესებს. მის მიერ შექმნილმა რეაქციულმა ძალების ბლოკმა 1907 წელს დააფინანსა მთავრობის ღონისძიებანი აფრიკაში ჰერეროს და ჰოტენტოტების ტომთა აჯანყების ჩასახშობად („ჰოტენტოტური ბლოკი“).
ბიულოვი გადადგა თანამდებობიდან 1909 წელს მას შემდეგ, რაც რაიხსტაგმა უარყო მთავრობის მომზადებული ბიუჯეტი.
იტალიაში საგანგებო ელჩის პოსტზე ყოფნისას 1914-1915 წლებში ბიულოვი უშედეგოდ ცდილობდა არ დაეშვა იტალიის გადასვლა ანტანტის მხარეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის იმპერია კატეგორია:გერმანიის კანცლერები კატეგორია:გერმანიის რაიხსკანცლერები კატეგორია:გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანელი დიპლომატები კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1849 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება
რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება (Русское географическое общество) — მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი გეოგრაფიული საზოგადოება. მისი მთავარი მიზანია გეოგრაფიული ცნობების შეკრება და გავრცელება. საზოგადოების მიერ მოწყობილმა ექსპედიციებმა დიდი როლი ითამაშა ციმბირის, შორეული აღმოსავლეთის, შუა და ცენტრალური აზიისა და მსოფლიო ოკეანის ათვისების საქმეში; ზღვაოსნობის განვითარებას მოჰყვა ახალი ტერიტორიების აღმოჩენა. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება დაარსდა 1845 წლის 18 აგვისტოს, სანქტ-პეტერბურგში, გამოჩენილი მეცნიერების — თედორე ლიტკეს, კარლ ბერის, ფერდინანდ ვრანგელისა და სხვათა ინიციატივით. 1956 წლიდან შედის შედის საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის შემადგენლობაში. 1845-1850 და 1917-1926 წლებში ეწოდებოდა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება, 1850-1917 წლებში რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოება, 1926-1938 წლებში სახელმწიფო გეოგრაფიული საზოგადოება, 1938-1992 წლებში სსრ კავშირის გეოგრაფიული საზოგადოება, 1992 წლიდან კვლავ რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება ეწოდება.
1850 წელს კავკასიაში დაარსდა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილება, რომლის პირველი საზეიმო დამაარსებელი სხდომა შედგა 1851 წლის 10 მარტს თბილისში. ამჟამად რუსეთის გეოგრაფიულ საზოგადოებას აქვს განყოფილებები რუსეთის მრავალ ქალაქში.
რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ჯილდოებია: კონსტანტინეს მედალი, თედორე ლიტკეს დიდი ოქროს მედალი, პრჟევალსკის სახელობის მედალი, პეტრე სემიონოვის სახელობის მედალი, სემიონ დეჟნიოვის პრემია და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება
თამაზ I-ის ლაშქრობები საქართველოში
თამაზ I-ის ლაშქრობები საქართველოში XVI საუკუნეში — ირანი და ოსმალეთი ერთმანეთს ებრძოდნენ ამიერკავკასიაში გაბატონებისათვის. ამ მიზნით თამაზ I-მა ილაშქრა საქართველოში. 1541 წელს იგი „საღვთო ომის“ საბაბით ყარაბაღიდან საქართველოში შემოიჭრა 12 ათასი მეომრით. ყიზილბაშებმა თბილისი აიღეს, გაძარცვეს და ცეცხლს მიესცეს. მოტყუებით აიღეს ბირთვისის ციხე და ლუარსაბ I-ის ხელში ჩაგდებაც სცადეს, მაგრამ ვერ შეძლეს. მტერმა თბილისში თავისი რაზმი ჩაიყენა და უკან გაბრუნდა. 1547 წლის იანვარში თამაზ I შირვანიდან დაიძრა და ანისის გზით ახალქალაქში მივიდა. მტრის ლაშქარმა მოარბია ჯავახეთი, ქართლი და დიდი ნადავლით განჯაში დაბრუნდა. ქართლის მეფე ლუარსაბ I ვერ ურიგდებოდა სამცხის ათაბაგის ირანისადმი მორჩილებას და ოსმალეთის გააქტიურებას ამ მხარეში. ქვეყნის უშიშროების უზრუნველსაყოფად მან სამცხის დიდი ნაწილი დაიკავა. ათაბაგმა ქაიხოსრომ ირანს მიმართა დახმარებისათვის. 1551 წელს შაჰმა შაქიდან გამოილაშქრა დიდი ჯარით. მოსახლეობა სიმაგრეებში გაიხიზნა. ყიზილბაშებმა ააოხრეს ჯავახეთი, დაიპყრეს ციხესიმაგრეები — თმოგვი, ვანის ქვაბი, აწყური. აიღეს და გაძარცვეს ვარძია, საიდანაც დიდძალი სიმდიდრე წაიღეს. შაჰმა ქაიხოსროს დაუბრუნა ლუარსაბისაგან წართმეული ქვეყანა და ყარაბაღში დაბრუნდა. 1554 წელს თამაზ I მეოთხედ შემოესია საქართველოს. მან ჯერ საბარათიანო დაიკავა, მერე — შიდა ქართლი, აიღო გორი, ზოგიერთი სხვა სიმაგრეც და შემოადგა ატენის ციხეს, სადაც მეფისა და ქართველ დიდებულთა ოჯახები იყვნენ გახიზნული. მტერმა ღალატით აიღო ციხე და დიდ ნაალაფევთან ერთად 30 ათ. ტყვე წაიყვანა (მ. შ. მეფის დედა ნესტან-დარეჯანი). ლუარსაბ I მტერს დაედევნა, რამდენიმეჯერ შეებრძოლა, მაგრამ ტყვეები ვერ დაიხსნა.
თამაზ I-ის ლაშქრობებმა დიდი ზიანი მიაყენა საქართველოს. მტერმა დაარბია და გაძარცვა ბევრი ქალაქი და სოფელი, მრავალი ადამიანი ბრძოლაში დაიღუპა ან ტყვედ წაიყვანეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
791
თარიღი უცნობია
*
დიდი ცისფერი მთების ტერიტორია
დიდი ცისფერი მთების ტერიტორია — მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ახალი სამხრეთი უელსის ქალაქ ლურჯი მთების მახლობლად, ავსტრალიაში.
ტერიტორიის ფართობია 10 300 კმ². აქ არის უსწორმასწორო პლატო, ფრიალო კლდეები, ღრმა, მიუდგომელი ხეობები, მდინარეები და ტბები.
2000 წლის 29 ნოემბერს, ტერიტორია შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ბენილუქსი
ბენილუქსი (Benelux) — ეკონომიკური კავშირი დასავლეთ ევროპაში, რომელშიც სამი სახელმწიფო ერთიანდება: ბელგია, ნიდერლანდები და ლუქსემბურგი. ესაზღვრება საფრანგეთსა და გერმანიას. კავშირის სახელწოდება შედგენილია წევრი ქვეყნების პირველი ასოებისგან (ბელგია+ნიდერლანდები+ლუქსემბურგი). ბენილუქსის მოსახლეობა 27 562 217 კაცს შეადგენს, ხოლო ფართობი 74 640 კმ²-ს (28 819 მილი²). კავშირი შეიქმნა 1921 წლის 25 ივლისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბენილუქსი კატეგორია:ევროპა კატეგორია:ბელგია კატეგორია:ნიდერლანდები კატეგორია:ლუქსემბურგი კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
რუხის ბრძოლა
რუხის ბრძოლა — იმერეთის სამეფოს, ოდიშისა და გურიის სამთავროების გაერთიანებული ლაშქრის ბრძოლა ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ. ქუჩუკ-კაინარჯის 1774 ზავით თურქეთმა იმერეთის საქმეებში ჩარევის უფლება დაკარგა. 1779 წელს ოსმალეთი შეეცადა იმერეთისათვის ჩამოეშორებინა მისი მოკავშირე ოდიშის სამთავრო და აფხაზეთის ტერიტორიიდან ოდიშზე გაილაშქრა, ოსმალთა მოკავშირეებად გამოვიდნენ აფხაზები, ჯიქები, ალანები, ჩერქეზები, ბალყარელები და ყირიმელი თათრები. კაცია II დადიანმა დახმარებისათვის იმერეთის მეფეს მიმართა. სოლომონ I იმერეთ-გურიის ლაშქრით დადიანს მიეშველა. მტერმა ენგური გადალახა და ზუგდიდისაკენ დაიძრა. ბრძოლა, რომელიც რუხის ციხესა და ზუგდიდს შორის მოხდა, იმერეთ-გურია-ოდიშის ლაშქრის სრული გამარჯვებით დამთავრდა. გამარჯვებულებმა ხელთ იგდეს მრავალი ტყვე და დიდძალი ალაფი, მ. შ. მტრის არტილერია. რუხის ბრძოლამ დიდი ხნით შეაჩერა თურქთა ექსპანსია საქართველოში ჩრდილო-დასავლეთიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
გეოპოლიტიკა
220px|მინიატიურა|ორტელიუსი. XVI ს. მსოფლიოს რუკა გეოპოლიტიკა (გეოგრაფიული პოლიტიკა; ბერძ. γη — მიწა + πολιτική — სახელმწიფო ან საზოგადო საქმე (წარმ. πολις — ქალაქი-სახელმწიფო ძველ საბერძნეთში) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის სახელმწიფოს საგარეო პოლიტიკაში გეოგრაფიული ფაქტორის როლს და მის გავლენას ქვეყნის ეროვნული ინტერესების ჩამოყალიბებაზე, სახელმწიფოთა ან სახელმწიფოთაშორისი ორგანიზაციების მიერ ტერიტორიების გაყოფისა და გავლენის სფეროებად გადანაწილების კანონზომიერებებს.
გეოპოლიტიკა მიეკუთვნება საზოგადოებრივ–გეოგრაფიულ მეცნიერებათა ჯგუფს და წარმოადგენს პოლიტიკური გეოგრაფიის ნაწილს. განასხვავებენ — ტრადიციულ, ახალ (გეოეკონომიკა) და უახლეს (გეოფილოსოფია) გეოპოლიტიკას. ტრადიციული გეოპოლიტიკა აქცენტს აკეთებს სახელმწიფოს სამხედრო–პოლიტიკურ სიმძლავრეზე და უცხო ტერიტორიების დაპყრობისას გეოგრაფიული ფაქტორების დომინანტურ როლზე. ახალი (გეოეკონომიკა) ტრადიციულისგან განსხვავებით აქცენტს აკეთებს სახელმწიფოთა ეკონომიკურ სიმძლავრეზე. უახლესი გეოპოლიტიკა, რომელშიც სამხედრო და ეკონომიკურ სიმძლავრეზე დომინირებს სულიერი ძალა, ეხმარება სახელმწიფოებს ტრადიციული და ეკონომიკური დეტერმინიზმის დაძლევაში საბაზისო ფაქტორების გაფართოების ხარჯზე საერთაშორისო ურთიერთობებში ქცევის განსაზღვრაში.
გეოპოლიტიკის, როგორც საგარეო პოლიტიკური პრაქტიკის, მთავარი მიზანია სახელმწიფოს გეოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესება, ე.ი. გეოპოლიტიკის მთავარი მიზანი - ეს არის ნებისმიერი ქვეყნის გეოსტრატეგიის შემუშავება. გეოპოლოტიკური მიდგომის სინთეზური შესწავლა გულისხმობს ნებისმიერი ქვეყნის ან რეგიონის გეოგრაფიულ, სოციალ-პოლიტიკურ, სამხედრო, დემოგრაფიულ, ეკონომიკურ და ქვეყნის სხვა სიძლიერის განმსაზღვრელ ფაქტორთა კომბინირებულ შესწავლას და შეფასებას.
ქვეყნის გეოპოლიტიკური მდებარეობის შეფასებისას უდიდესი ყურადღება ექცევა როგორც გეოგრაფიულ ფაქტორს, ასევე ეკონომიკურ და სტრატეგიულ პოზიციებს, ქვეყნის წარსულს, მის მეზობელთან ამ ქვეყნის ნებისმიერ ურთიერთობას, მეზობელ ქვეყნებსა და რეგიონში არსებულ პოლიტიკურ თუ ეკონომიკურ ვითარებას.
220px|მინიატიურა|დედამიწა მაკინდერის ჰართლანდის თეორიის მიხედვით XX საუკუნის ისტორიამ უდიდესი გავლენა იქონია არაერთი დიდი ქვეყნის გეოპოლიტიკური მდგომარეობის განვითარების თავისებურებაზე. ამის ნათელი მაგალითია თუნდაც რუსეთის სახელმწიფო გეოპოლიტიკური „რეგალიების“ ცვლა საუკუნის მანძილზე. მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოხდა ასევე დასავლეთ ევროპის მრავალი ქვეყნის გეოპოლიტიკური ფაქტორების განვითარების თავისებურებებში. ამ მხრის საინტერესოა საფრანგეთის გეოპოლიტიკური მდგომარეობის ცვალებადობა. ბოლო ასწლედმა ნათლად ასახა ის უმნიშვნელოვანესი ცვლილებები, რომელთაც ადგილი ჰქონდა ქვეყნის, როგორც საშინაო, ასევე, საგარეო პოლიტიკაში და რომლებმაც უდიდესი გავლენა იქონია საფრანგეთის გეოპოლიტიკური მდგომარეობის თანამედროვე პოზიციების ჩამოყალიბებაში.
ნებისმიერი ქვეყნის გეოპოლიტიკური სიმძლავრეების ძირითადი კრიტერიუმებია:
ისტორია
გეოპოლიტიკური კონცეფცია ჩამოყალიბდა XIX/XX საუკუნეთა მიჯნაზე. ტერმინი „გეოპოლიტიკა“ პირველად იხმარა 1899 წელს შვედმა პოლიტოლოგმა და სახელმწიფოთმცოდნემ რუდოლფ ჩელენმა, თუმცა მან ფართო გამოყენება ჰპოვა 1916 წელს გამოსული წიგნის „სახელმწიფო, როგორც ორგანიზმი“ შემდეგ. ჩელენთან ერთად გეოპოლიტიკური მეცნიერების კლასიკოსებად ითვლებიან ბრიტანელი გეოგრაფი და პოლიტიკოსი ჰელფორდ ჯონ მაკინდერი, საზღვაო სტრატეგიების ამერიკელი ისტორიკოსი ალფრედ მეჰენი, გერმანელი გეოგრაფი, პოლიტიკური გეოგრაფიის ფუძემდებელი ფრიდრიჰ რატცელი, გერმანელი მკვლევარი კარლ ჰაუსჰოფერი, საერთაშორისო ურთიერთობების ამერიკელი მკვლევარი  ნიკოლას სპიკმენი.
შესწავლის ობიექტი
გეოპოლიტიკა ეყრდნობა გეოგრაფიას. მისი შესწავლის ძირითადი ობიექტია მსოფლიოს გეოპოლიტიკური სტრუქტურა, რომელიც მრავალი ტერიტორიული მოდელით არის წარმოდგენილი. მოდელირება ხდება საერთოპლანეტარულ დონეზე. გეოპოლიტიკის მნიშვნელოვანი ამოცანაა, ტერიტორიებზე კონტროლის ფორმების და მექანიზმების კვლევა. ასევე, რეგიონული და ლოკალური ზონები. მაგ: საზღვრების კვლევა, სადავო ტერიტორიების პრობლემა, სახელმწიფოთაშორისი კონფლიქტები და ა.შ. რეგიონალური და ლოკალური პრობლემების კვლევა ხდება, როგორც საერთო მთლიანიდან ნაწილის გამოყოფა.
გეოპოლიტიკის სამეცნიერო წრეები გვთავაზობენ კითხვათა გეოგრაფიულ, ისტორიულ, სოციოლოგიურ ანალიზს, რომელიც დაკავშირებულია პოლიტიკასა და ტერიტორიულ სტრუქტურებთან სხვადასხვა დონეზე (სახელმწიფოებრივიდან საერთაშორისომდე). ამასთან, განიხილება გეოგრაფიის პოლიტიკური, ეკონომიკური (გეოეკონომიკა) და სტრატეგიული (სტრატეგიული გეოგრაფია) მნიშვნელობა ადგილმდებარეობის, ფართობის, ფუქციების, რესურსებისა და ადგილობრივი ურთიერთობების გათვალისწინებით.
ერთ–ერთი წამყვანი ამერიკელი გეოპოლიტიკოსი, ზბიგნევ ბჟეზინსკი, აცხადებს, რომ გეოპოლიტიკა არის „მსოფლიო ჭადრაკის დაფა“ პოზიტიური თამაშის თეორია.
ძირითადი გეოპოლიტიკური სკოლები
ძირითადი გეოპოლიტიკური სკოლები მსოფლიოში არის
გერმანული სკოლა
გეოპოლიტიკის გერმანულმა სკოლამ პოლიტიკურ განვითარებაში ხაზი გაუსვა გეოგრაფიული ფაქტორების როლს. გერმანელმა გეოპოლიტიკოსებმა ჩამოაყალინეს სამი მნიშვნელოვანი კონცეფცია. ორგანიზმის მსგავსად, ბუნებრივი სახით მიიწევენ ტერიტორიული გაფართოებისკენ.
ყველა გერმანელი გეოპოლიტიკოსი მიისწრაფოდა დაესაბუთებინა ბრიტანეთის ჩასანაცვლებლად გერმანიის პრეტენზიები „კონტინენტური ძალების“ სტატუსზე. ამ სახით, გერმანული სკოლის საბოლოო მიზანი, ისევე როგორც ამერიკა–ევროპის, წარმოადგენდა განსაზღვრულ პირობებს, რომლის დროსაც გერმანია შეძლებდა ჯერ ევროპაზე ბატონობის დამყარებას, ხოლო შემდეგ მსოფლიოზე. ამ სკოლის მთავარი წარმომადგენელი იყო კარლ ჰაუსჰოფერი — ჟურნალ „Zeitschrift fur Geopolitik–ის“ გამომცემელი, მრავალრიცხოვანი მონოგრაფიებისა და სტატიების ავტორი. ის ავითარებდა რატცელის მიერ შემოთავაზებულ „სასიცოცხლო სივრცის“ კონცეფციას გერმანიის ორ მსოფლიო ომთან მიმართებაში. დაგენილი საზღვრები მას წარმოედგინა არაბუნებრივად და გერმანელთა ეროვნული ცხოვრებისათვის საზიანოდ. რატცელის მიერ შემოთავაზებული კონცეფციის თანახმად, გერმანიისათვის საკმარისი სივრცე შესაძლოა გამხდარიყო შუა ევროპა. ჰაუზჰოფერმა გააფართოვა რა გერმანიის გეოპოლიტიკური პრეტენზიის ზონები, წამოაყენა „ზერეგიონების“ იდეა, რომლის თანახმად, მსოფლიო დაყოფილია მერიდიონალური პრინციპით, თითოეული რეგიონის ცენტრით ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და პერიფერიით სამხრეთში. თავდაპირველად, მან გამოჰყო სამი ზერეგიონი — ამერიკა ცენტრით აშშ–ში, ევროპა–ახლო აღმოსავლეთი–აფრიკა ცენტრით გერმანიაში, აღმოსავლეთ აზია და წყნარი ოკეანის რეგიონი ცენტრით იაპონიაში. მოგვიანებით ჰაუზჰოფერმა გამოჰყო ზონა რუსეთისთვისაც — რუსეთის ვაკე და ციმბირი, სპარსეთი და ინდოეთი. ნაცისტების საგარეო პოლიტიკის შესაბამისად კარლ ჰაუსჰოფერი გადავიდა გერმანიას, საბჭოთა კავშირსა და იაპონიას შორის „კონტინენტური ბლოკის“ კონცეფციაზე საზღვაო სახელმწიფოთა წინააღმდეგ. ამ ბლოკს უნდა გაეძლიერებინა გერმანია ინგლისთან, როგორც მთავარ მტერთან დაპირისპირებისას.
თუმცა მზადებისას და მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობის პერიოდში მესამე რაიხი ამ თეორიას ბოლომდე არ ეთანხმებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა კავშირს თავიდან შესთავაზეს შესვლა „სამთა პაქტში“, სასიცოცხლო სივრცისა და გერმანიის ექსპანსიის მთავარი ობიექტი ევროპისა და აფრიკის სიახლოვეს, მაინც გახდა საბჭოთა კავშირის ტერიტორიები ურალამდე (ისევე, როგორც ციმბირი მიჩნეოდა შორეულაღმოსავლეთის მოკავშირე — იაპონიის ტერიტორიად). ომის მსვლელობაში გერმანიამ თითქმის დაამყარა სრული კონტროლი მთელ ევროპაზე, მაგრამ მისი გეოპოლიტიკა, რომელიც ამართლებდა ნაცისტურ სამხედრო ექსპანსიას, ომის შემდგომ „დენაციფიკაციის“ ლოზუნგით, პრაქტიკულად განადგურდა. კარლ ჰაუსჰოფერი აღმოჩნდა ციხეში, სადაც მან თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე.