cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტიბერიუსი
გერმანიკუსის აღზევება და დაცემა
როგორც ჩანს, ამ მომენტისათვის, ტიბერიუსი პოლიტიკით გადაღლილი იყო. 22 წელს მან თავის ვაჟს, დრუზუსს ტრიბუნის ძალაუფლება გაუნაწილა და დაიწყო ყოველწლიური მოგზაურობები კამპანიაში, რაც გავრცელებული ინფორმაციით, ყოველ წელს უფრო და უფრო ხანგრძლივი ხდებოდა. 23 წელს დრუზუსი იდუმალად გარდაიცვალა. როგორც ჩანს, ტიბერიუსს შემცვლელის დაწინაურებაზე არ უზრუნია. საბოლოოდ, 26 წელს, იგი რომიდან საერთოდ გადასახლდა კუნძულ კაპრიზე.
ტიბერიუსი კაპრიზე, სეიანუსი რომში
ლუციუს ელიუს სეიანუსი თითქმის ოცი წელი ემსახურებოდა საიმპერატორო ოჯახს, როდესაც 15 წელს პრეტორიანელთა გვარდიის პრეფექტი გახდა. პრინცეპსის თანამდებობით გაბოროტებული ტიბერიუსი უფრო და უფრო მეტად ეყრდნობოდა ავგუსტუსის დანატოვარ შეზღუდულ სამდივნოს, კონკრეტულად კი სეიანუსსა და პრეტორიანელებს. 17 ან 18 წელს ტიბერიუსმა მოაწესრიგა ქალაქის დაცვაზე პასუხისმგებელი პრეტორიანელების რანგები და ისინი ქალაქის კედლებს გარეთ არსებული ბანაკებიდან უშუალოდ რომში გადაიყვანა, სეიანუსს კი დაახლოებით 6000-დან 9000-მდე ჯარისკაცზე მმართველობა უბოძა.
დრუზუსის სიკვდილმა აამაღლა სეიანუსი, სულ ცოტა, ტიბერიუსის თვალში მაინც, რომელიც შედეგად მას მოიხსენიებს, როგორც 'Socius Laborum' (ჩემი მშრომელების პარტნიორი). ტიბერიუსმა რომში სეიანუსის ქანდაკებები აღმართა. ეს უკანასკნელი უფრო და უფრო წარმოჩნდა ტიბერიუსის რომიდან საერთოდ წასვლის პირობებში. საბოლოოდ, 26 წელს ტიბერიუსის პოლიტიკისაგან ჩამოშორების შემდეგ, სეიანუსი მთელი სახელმწიფო მექანიზმისა და თავად ქალაქ რომის მბრძანებლად იქცა.
სეიანუსის მდგომარეობა მთლად მემკვიდრის მაინც არ იყო. 25 წელს მან ტიბერიუსის ძმისშვილზე, ლივიაზე დაქორწინება ითხოვა, თუმცა ზეწოლის გამო, განზრახვაზე უარის თქმა მოუწია. რამდენადაც სეიანუსის პრეტორიანელები აკონტროლებდნენ საიმპერატორო პოსტს და ამდენად, ინფორმაციასაც, რომელსაც ტიბერიუსი იღებდა რომიდან და რასაც რომი იღებდა ტიბერიუსისაგან, ლივიას საკითხი, როგორც ჩანს, მისი აშკარა ძალაუფლების გადამოწმებას წარმოადგენდა. ლივიას გარდაცვალებამ (29 წ.) ყველაფერი შეცვალა.
სეიანუსმა სენატორებისა და მდიდარი მხედრების წინააღმდეგ ქალაქ რომში სასამართლო პროცესები წამოიწყო, რაც მისი ძალაუფლებისათვის შეწინააღმდეგების უნარის მქონეთა ჩამოცილებასა და ამავდროულად, საიმპერატორო (და მისი საკუთარი) ხაზინის შევსებასაც ისახავდა მიზნად. გერმანიკუსის ქვრივი აგრიპინა უფროსი და მისი ორი ვაჟი, ნერონ კეისარი და დრუზუს კეისარი 30 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს. მოგვიანებით, ყველა მათგანი საეჭვო ვითარებაში გარდაიცვალა. აგრიპინა უფროსისა და მისი ოჯახის წინააღმდე გამართულ სასამართლოებს მხოლოდ კალიგულა, აგრიპინა უმცროსი, იულია დრუზილა და იულია ლივილა გადაურჩნენ.
სეიანუსის შეთქმულება ტიბერიუსის წინააღმდეგ
როგორც ჩანს, ამ ორის გეგმა ითვალისწინებდა ტიბერიუსის ძალის გამოყენებით დამხობას და ან პრიცეპსობის საკუთრივ მიღებას ან რეგენტად მსახურობას ახალგაზრდა ტიბერიუს გემელუსის ან შესაძლოა, თვით გაიუს კალიგულასათვის. ვინც სეიანუსს გზაზე გადაუდგა, ღალატის ბრალდებით გაასამართლეს და სწრაფად მოიშორეს თავიდან.
ტაციტუსი ამტკიცებს, რომ ამას ღალატის ბრალდებით გამართული კიდევ უფრო მეტი სასამართლო პროცესი მოჰყვა და თუ ტიბერიუსი თავისი მმართველობის დასაწყისში ერთგვარ მერყეობას იჩენდა, ახლა, თავისი სიცოცხლის დასასრულს, უკვე სინდისის ქენჯნის გარეშე მოქმედებდა. უმძიმესი დარტყმა მიიღეს იულიუსებთან პოლიტიკური კავშირების მქონე ოჯახებმა. თვით საიმპერატორო მაგისტრატურაც კი დაზარალდა, რამდენადაც ნებისმიერი და ყველა, ვინც კი სეიანუსთან ასოცირდებოდა ან რაიმენაირად შეიძლება დაკავშირებული ყოფილიყო მის სქემებთან, დაჩქარებული წესით გაასამართლეს და სიკვდილით დასაჯეს, მათ საკუთრებას კი სახელმწიფო დაეუფლა. როგორც ტაციტუსი ნათლად აღწერს,
თუმცა ტაციტუსის აღწერილი ტირანი, შურისმგებელი იმპერატორის პორტრეტი რამდენიმე თანამედროვე ისტორიკოსისათვის განხილვის თემაა. უძველესი პერიოდის გამოჩენილი ისტორიკოსი, ედუარდ ტოგო სალმონი თავის ნაშრომში, ''რომაული სამყაროს ისტორია ძვ. წ. 30 წლიდან 138 წლამდე'', აღნიშნავს:
ტიბერიუსის კაპრიზე ყოფნისას დადიოდა ჭორები იმის შესახებ, თუ ზუსტად რას აკეთებდა პრინცეპსი იქ. სვეტონიუსს აღწერილი აქვს ჭორები საშინელ გარყვნილებაზე, მათ შორის მცირეწლოვანის გახრწნის გრაფიკული სურათებზე, სისასტიკესა და უპირველეს ყოვლისა, მის პარანოიაზე. მეტად გაზვიადებულობის მიუხედავად, სვეტონიუსის ისტორიები, სულ ცოტა, იმის სურათს მაინც ხატავს, თუ როგორ აღიქვამდა ტიბერიუსს რომის სენატორთა კლასი და თუ რა გავლენა მოახდინა მან პრინციპატზე თავისი 23 წლიანი მმართველობისას.
უკანასკნელი წლები
სეიანუსის საქმემ და ბოლო წლებში ღალატის ბრალდებით გამართულმა სასამართლო პროცესებმა ტიბერიუსის სახელი და რეპუტაცია დიდად დააზარალა. სეიანუსის დაცემის შემდეგ, ტიბერიუსის რომიდან წასვლა საბოლოო გახდა. იმპერია აგრძელებდა ავგუსტუსის მიერ შექმნილი ბიუროკრატიის საშუალებით არსებობას და არა პრინცეპსის ხელმძღვანელობით. სვეტონიუსის მიხედვით, იგი პარანოიკად იქცა და დროის ძალიან დიდი ნაწილი თავისი ვაჟის სიკვდილზე ფიქრში გაატარა. ამასობაში, სწორედ ამ პერიოდში დაფიქსირდა პართიელთა ხანმოკლე შემოსევა, დაკიიდან და რაინისპირეთიდან რამდენიმე გერმანული ტომის შემოჭრა.
გარდაცვალება
ტიბერიუსი 37 წლის 15 მარტს გარდაიცვალა მისენუმში, 78 წლის ასაკში. ტაციტუსი გადმოგვცემს, რომ მისი სიკვდილის ამბის გავრცელებასთან ერთად ბრბომ ზეიმი დაიწყო, თუმცა მისი გამოკეთების ამბის გაგებისთანავე სიჩუმე ჩამოვარდა. კიდევ ერთხელ დაიწყეს მხიარულება, როდესაც გავრცელდა ახალი ამბავი, რომ კალიგულამ და მაკრონმა ტიბერიუსი გაგუდეს. ამ ფაქტს სვეტონიუსის გარდა სხვა ანტიკური ისტორიკოსები არ აღნიშნავენ. და იგი ძირითადად გამოგონილი უნდა იყოს, თუმცა ზოგიერთი ისტორიკოსი მას იმის მაჩვენებლად განიხილავს, თუ როგორი დამოკიდებულება ჰქონდა სენატს იმპერატორის მიმართ მისი სიკვდილის პერიოდში. ტიბერიუსის სიკვდილის შემდეგ სენატმა უარი განაცხადა მისთვის ღვთაებრივი პატივის მინიჭებაზე, ქუჩებში შეკრებილი ბრბო კი გაჰყვიროდა „ტიბრისაკენ ტიბერიუსთან ერთად!“ რითაც იმ ტრადიციაზე მიანიშნებდა, რაც კრიმინალთა ცხედრების ბედი იყო. თუმცა იმპერატორის სხეული ასეთ დასასრულს გადაურჩა. იგი დაწვეს და მისი ფერფლი ავგუსტუსის მავზოლეუმში დაკრძალეს. მოგვიანებით, 410 წელს, ვესტგუთების მიერ რომის აღებისას ფერფლი გაიფანტა.
თავის ანდერძში ტიბერიუსმა ძალაუფლება, ერთობლივად, კალიგულასა და ტიბერიუს გემელუსს დაუტოვა, თუმცა პრინცეპსად გახდომისას კალიგულას პირველი ქმედება ანდერძის უარყოფა და გემელუსის სიკვდილით დასჯა იყო.
ტიბერიუსის მემკვიდრე კალიგულამ არა მხოლოდ მისი ქონება, 2 700 000 000 სესტერციუმი დახარჯა, არამედ დაიწყო კიდევაც მოვლენათა ჯაჭვი, რაც 68 წელს იულიუს-კლავდიუსების დინასტიის დამხობით დასრულდა.
ისტორიოგრაფია
ახ. წ. 23 წლამდე რომ გარდაცვლილიყო, ტიბერიუსი, შესაძლოა, სამაგალითო მმართველადაც კი ქცეულიყო. რომაელი ისტორიკოსების მიერ მისი გადამეტებულად უარყოფითი დახასიათების მიუხედავად, პრინცეპსის გარდაცვალებისას საიმპერატორო ხაზინა თითქმის 3 მილიარდ სესტერციუმს მოითვლიდა. ძვირადღირებული დაპყრობითი კამპანიების წამოწყების ნაცვლად, მან უკვე არსებული იმპერიის გაძლიერება აირჩია დამატებითი სამხედრო საგუშაგოების აშენებით, დიპლომატიისა და მასთან ერთად სამხედრო მუქარების გამოყენებით და საერთო ჯამში, საზღვრისპირა ტირანების უმნიშვნელო კინკლაობებში ჩარევისაგან თავის შეკავებით.
შედეგად, იმპერია უფრო ძლიერი და უფრო კონსოლიდირებული გახდა. იმ ავტორთა ტექსტებიდან, რომელთაც ჩვენამდე მოაღწიეს, მხოლოდ ოთხი აღწერს ტიბერიუსის ზეობას მრავლისმეტყველი დეტალებით: ტაციტუსი, სვეტონიუსი, დიონ კასიუსი და ველეიუს პატერკულუსი. ფრაგმენტული ფაქტები შემორჩენილია პლინიუს უფროსის, სტრაბონისა და სენეკა უფროსის ნაშრომებიდან. ტიბერიუსმა თავადაც დაწერა ავტობიოგრაფია, რომელსაც სვეტონიუსი „მოკლესა და ზედაპირულს“ უწოდებს, თუმცა ეს წიგნი დაკარგულია.
ტაციტუსი
ტიბერიუსის მმართველობის პერიოდის შესახებ ყველაზე უფრო დეტალურ ანგარიშს ტაციტუსი გვთავაზობს, რომლის ანალების პირველი ექვსი წიგნი მთლიანად ტიბერიუსის ზეობას ეძღვნება. ტაციტუსი რომაელი სენატორი იყო, რომელიც ნერონის იმპერატორობისას, 56 წელს დაიბადა. მისი ნაშრომი დიდწილად აქტა სენატუსსა (სენატის სესიის ჩანაწერები) და აქტა დიურნა პოპული რომანის (მთავრობის აქტებისა და სასამართლოსა და დედაქალაქის ახალი ამბების კოლექცია) ეყრდნობა, აგრეთვე, თავად ტიბერიუსის საჯარო სიტყვებსა და იმპერატორის ისეთი თანამედროვეების ისტორიებს, როგორებიც არიან კლუვიუს რუფუსი, ფაბიუს რუსტიკუსი და პლინიუს უფროსი (მათგან ყველა დაკარგულია).
ტაციტუსის მონათხრობი ხაზს უსვამს როგორც პოლიტიკურ, ისე ფსიქოლოგიურ მოტივებს. პირველ ექვს წიგნში ტიბერიუსი, უმეტესად, უარყოფითადაა დახასიათებული და ეს აღწერა თანდათან უარესდება იმპერატორის მმართველობის დაღმავლობასთან ერთად, რაშიც გარდამტეხ მომენტს მისი ვაჟის, დრუზუსის სიკვდილი წარმოადგენს ახ. წ. 23 წელს.
იულიუს-კლავდიუსების მმართველობას ტაციტუსი, საერთო ჯამში, აღწერს, როგორც უსამართლოსა და კრიმინალურს. მისი მმართველობის დასაწყისშიც კი ტიბერიუსისათვის მის მიერ მიწერილი მრავალი ღირსებაც, როგორც ჩანს, მხოლოდ თვალთმაქცობაა და მეტი არაფერი. კიდევ ერთი ძირითადი განმეორებადი თემაა ძალაუფლების ბალანსი სენატსა და იმპერატორს შორის, კორუფცია და მზარდი ტირანია რომის მმართველ კლასებს შორის. ამიტომაც, მისი ანგარიშების მნიშვნელოვანი ოდენობა ღალატის ბრალდებით გამართულ სასამართლო პროცესებსა და დევნებს ეძღვნება. საბოლოო ჯამში, ტაციტუსის შეხედულება ტიბერიუსზე ყველაზე კარგად მეექვსე წიგნის დასკვნაში ვლინდება:
სვეტონიუსი
სვეტონიუსი მხედართა კლასის წარმომადგენელი იყო, რომელსაც იმპერატორების, ტრაიანესა და ადრიანეს მმართველობის დროს ადმინისტრაციული თანამდებობები ეკავა. თორმეტი კეისრის ცხოვრება პრინციპატის დაწვრილებითი ბიოგრაფიული ისტორიაა, რომელიც იწყება იულიუს კეისრის დაბადებით და სრულდება 96 წელს დომიციანეს სიკვდილით. ტაციტუსის მსგავსად, მისი ნაშრომებიც საიმპერატორო არქივებზე დაყრდნობითაა შექმნილი. მას, აგრეთვე, გამოყენებული აქვს აუფიდიუს ბასუსის, კლუვიუს რუფუსისა და ფაბიუს რუსტიკუსის ისტორიები და ავგუსტუსის საკუთარი წერილები.
ველეიუს პატერკულუსი
ჩვენამდე მოღწეულ ტიბერიუსის მმართველობის თანამედროვე ცოტაოდენ წყაროთაგან ერთ-ერთი ველეიუს პატერკულუსს ეკუთვნის, რომელიც ტიბერიუსთან რვა წელი (4|ახ. წ. 4 წლიდან) მსახურობდა გერმანიასა და პანონიაში კავალერიის პრეფექტად და ლეგატად. პატერკულუსის ჩანაწერები რომის ისტორიაზე მოიცავს პერიოდს ტროის დაცემიდან 29 წელს ლივიას გარდაცვალებამდე. თავის ნაშრომში ტიბერიუსზე იგი ქებას არ იშურებს როგორც იმპერატორის, ასევე, სეიანუსის მისამართით. აქედან რამდენია გულწრფელი აღტაცების და რამდენი წინდახედულობის შედეგი კვლავ პასუხგაუცემელ კითხვად რჩება, თუმცა ვარაუდობენ, რომ იგი 31 წელს სიკვდილით დასაჯეს, როგორც სეიანუსის მეგობარი.
სახარება, ებრაელები და ქრისტიანები
სახარება გადმოგვცემს, რომ ტიბერიუსის ზეობისას იესო ნაზარეველი ქადაგებდა და საბოლოოდ, სიკვდილით იქნა დასჯილი პონციუს პილატეს, იუდეის პროვინციის რომაელი გუბერნატორის მიერ. ბიბლიაში ტიბერიუსი სახელით მხოლოდ ერთხელ, ლუკას სახარებაში მოიხსენიება (3:1), რომელიც აცხადებს, რომ იოანე ნათლისმცემელი იმპერატორის საჯარო სამსახურში მისი მმართველობის მეთხუთმეტე წელს შევიდა. კეისრის (ან იმპერატორის, ზოგიერთ სხვა თარგმანში) მრავალჯერ მოხსენიება უფრო შორეული დაკონკრეტების გარეშე, სწორედ ტიბერიუსს უნდა ეხებოდეს. აგრეთვე, მათეს და მარკოზის მიერ მოხსენიებული ხარკის მონეტა პოპულარული მოსაზრებით, ტიბერიუსის ვერცხლის დენარიუმი უნდა იყოს.
ისტორიკოსებს შორის სერიოზული დავა არსებობს იმასთან დაკავშირებით, როდის განასხვავეს ქრისტიანობა იუდაიზმისაგან. მკვლევართა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ იუდეველებისა და ქრისტიანების რომაული გამიჯვნა 70 წლისთვის უნდა მომხდარიყო. უფრო სავარაუდოა, რომ ტიბერიუსი ქრისტიანობას უყურებდა, როგორც იუდაისტურ სექტას და არა განცალკევებულ, მკაფიო სარწმუნოებას.
არქეოლოგია
ტიბერიუსის სასახლე რომში პალატინის ბორცვზე მდებარეობდა. მისი ნანგრევების ნახვა დღესაცაა შესაძლებელი. მისი ზეობისას ქალაქში რაიმე მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი სამუშაო არ შესრულებულა, თუ არ ჩავთვლით ავგუსტუსისადმი მიძღვნილი ტაძრის მშენებლობასა და პომპეუსის თეატრის აღდგენით სამუშაოებს, რომელთაგან ორივე კალიგულას მმართველობისას დასრულდა. გარდა ამისა, აღსანიშნავია, ტიბერიუსის ვილის ნანგრევები სპერლონგასთან, რომელიც გროტსაც მოიცავს, სადაც აღმოჩენილია მნიშვნელოვანი სპერლონგას ქანდაკებების ფრაგმენტები და ვილა იოვისი კუნძულ კაპრიზე, რომლის ნაშთებიც ამჟამად დაკონსერვებულია. ტაციტუსის მიხედვით, კაპრის მამულში სულ თორმეტი ვილა მდებარეობდა, რომელთაგანაც უდიდესი ვილა იოვისი იყო.
ტიბერიუსმა უარი თქვა, რომ მისთვის როგორც ცოცხალი ღმერთისთვის ისე ეცათ თაყვანი და მის პატივსაცემად მხოლოდ ერთი ტაძრის აგების ნებართვა გასცა სმირნაში. ქალაქ ტიბერიას (დღევანდელ ისრაელში, ტიბერიადის ტბის დასავლეთ სანაპიროზე) ეს სახელი ჰეროდე ანტიპამ ტიბერიუსის პატივსაცემად უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 42 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 37 კატეგორია:ოქტავიანე ავგუსტუსი კატეგორია:I საუკუნის რომის იმპერატორები კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები კატეგორია:ავგუსტუსის მავზოლეუმში დაკრძალულები
Myopias philippinensis
Myopias philippinensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჯუზეპე ტარტინი
მინი|150პქ|ჯუზეპე ტარტინი. ჯუზეპე ტარტინი (დ. 8 აპრილი, 1692 — გ. 26 თებერვალი, 1770) — იტალიელი კომპოზიტორი და მევიოლინე.
ბიოგრაფია
მინი|150პქ|მარცხნივ|ტარტინის ძეგლი პირანში, სლოვენია. thumb|ძეგლთა ბაზილიკა პადუა. ტარტინი დაიბადა პირანში, ქალაქ ვენეციაში. იურისპრუდენციას პადუას უნივერსიტეტში სწავლობდა. ასევე იყო ძლიერი მოფარიკავე. 1710 წელს, მამის სიკვდილის შემდეგ, ჯუზეპემ ცოლად შეირთო ელიზაბეტა პრემაზონე. მამა ჯუზეპეს პრემაზონეზე ქორწილს უკრძალავდა სოციალური კლასისა და ასაკში დიდი განსხვავების გამო.
არსებობს ლეგენდა, რომ 1716 წელს ჯუზეპემ ფრანჩესკო მარია ვერანჩინის შესრულება მოისმინა. ჯუზეპე გაოცდა ვერანჩინის ტექნიკით და თავისი ტექნიკის გასაძლიერებლად ოთახში ჩაიკეტა სავარჯიშოდ. შედეგად, ტარტინის ტექნიკა საგრძნობლად გაძლიერდა. ის აირჩიეს კაპელმაისტერად პადუას კათედრალში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1692 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1770
Sukhoi Superjet 100
მინი|მარჯვნივ|„Sukhoi Superjet 100“ საჩვენებელი ფრენისას „МАКС-2009“-ზე
„Sukhoi Superjet 100“ თვითმფრინავები ორ ვარიანტად არის დამუშავებული 75 და 95 მგზავრზე (ცვლილება დამოკიდებულია სალონის განლაგებაზე), ბაზური (SSJ100/75B и SSJ100/95B) და გაზრდილი სიშორის (SSJ100/75LR, SSJ100/95LR) კონფიგურაციით. მოწყობა: ხუთი სავარძელი რიგში.
მუშავდება ბიზნეს- და VIP-კლასის კონფიგურაციის თვითმფრინავები, ასევე დაგრძელებული ფიუზელაჟის და გაზრდილი მგზავრტევადობის ვარიანტები.
Superjet 100-სი პირდაპირი კონკურენტები არიან თვითმფრინავები: Embraer E-Jet, Bombardier CRJ, ARJ21, ან-148, ტუ-334 და Mitsubishi Regional Jet.
ზღვის ლომი
ზღვის ლომი — ყურებიანი სელაპების ოჯახის 5 სახეობის ზოგადი სახელწოდება და ქვეოჯახი. სქესმწიფე მამლის სიგრძე 2-3,6 მ აღწევს, წონა 200-1250 კგ-მდე, დედლისა — 1,8-2,8 მ, 90-400 კგ. სხეული დაფარული აქვთ თითქმის ერთფეროვანი (ღია რუხიდან ყავისფრამდე) ბალნით. ხუთივე სახეობა სხვადასხვა გვარს ეკუთვნის. გავრცელებული არიან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში — კალიფორნიიდან მექსიკამდე, გალაპაგოსის კუნძულებთან და იაპონიის ზღვაში, აგრეთვე სამხრეთ ნახევარსფეროში. ყველა ზღვის ლომი პოლიგამიური ცხოველია. ცხოვრობენ ჯოგებად. ზაფხულ-შემოდგომაზე გროვდებიან თავშესაყარ ადგილებში (კუნძულებზე), სადაც მრავლდებიან, კვებავენ ნაშიერს, იქვე მოითავებენ განგურს. დანარჩენ დროს ზღვაში ატარებენ. ზღვის ლომის რეწვის ძირითადი პროდუქტებია კანქვეშა ცხიმი და ტყავი. კალიფორნიულ ზღვის ლომს (Zalophus celifornianus) ხშირად ცირკისათვის წვრთნიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფარფლფეხიანები
ალექსანდრე ბაქარის ძე
მინიატიურა|160პქ|ალექსანდრე ბაქარის ძე. ა. ანტროპოვის ნახატი, 1761 ალექსანდრე ბაქარის ძე ბაგრატიონი (დ. დაახლ. 1724/1728; გ. 1791) — ქართლის სამეფო ტახტის პრეტენდენტი, ვახტანგ VI-ის შვილიშვილი, დაიბადა რუსეთში, იქვე მიიღო განათლება. ატარებდა გრუზინსკის გვარს, იყო გვარდიის ოფიცერი.
ოჯახი
ალექსანდრე დაქორწინდა დარია ალექსანდროვა მენშიკოვაზე (1747–1817), რომელიც იყო ალექსანდრე დანილოვიჩ მენშიკოვას შვილიშვილი. მას და დარიას ეყოლათ 3 ვაჟი და 2 ქალიშვილი:
ოსკარი საუკეთესო ოპერატურისთვის
ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო ოპერატურისთვის არის ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე ხალხს.
კარანი (ბუზდიაკის რაიონი)
კარანი (Ҡаран; Каран) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 358 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (66 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
მურთაზ ზოდელავა
მურთაზ ზოდელავა (დ. 18 აგვისტო, 1976, სოხუმი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე. „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი.
1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2000–2003 წლებში იყო შპს „სანდო, სააკაშვილი და კუკავა“ საადვოკატო კომპანიის იურისტი. 2004–2005 წლებში საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრის თანაშემწე, უფროსი კონსულტანტი. 2005–2007 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის ადნმინისტრაციაში კადრების სამსახურის უფროსის მოადგილე, საქართველოს პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივნის სამსახურის ანალიზისა და სამართლებრივი უზრუნველყოფის სამმართველოს უფროსი. 2007–2008 წლებში საქართველოს პროკურატურის სამართლებრივი უზრუნველყოფის დეპარტამენტის იურიდიული სამმართველოს უფროსი. 2008 წელს საქართველოს პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივნი. 2008–2009 წლებში საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა – გამარჯვებული საქართველოსთვის“. თანამდებობა შეუწყდა 9 ოქტომბერს, სხვა თანამდებობაზე დანიშვნის გამო — აირჩიეს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრად. 2009–2010 წლებში საქართველოს სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი; 2009–2012 წლებში საქართველოს მთავარი პროკურორი.
2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ ფოთი-სენაკი-ხობის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 27,29% (16608) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა.
დასავლეთის ფრონტი უცვლელია
thumb|180px|პირველი გამოცემის გარეკანი
დასავლეთის ფრონტი უცვლელია (Im Westen nichts Neues) — ერიხ მარია რემარკის პირველი პოპულარული რომანი პირველი მსოფლიო ომის შესახებ, დაწერილი 1929 წელს. თარგმნილია 26 ენაზე და 2.5 მილიონი ეგზემპლარია გაყიდული. 1930 წელს მოხდა მისი ეკრანიზაცია და ფილმი ოსკარით დაჯილდოვდა. რომანის მეორე ეკრანიზაცია კი 1976 წელს შეიქმნა.
სიუჟეტი
"დასავლეთის ფრონტი უცვლელია" აღწერს უბრალო ჯარისკაცის თვალით დანახულ პირველი მსოფლიო ომის საშინელებებს. რემარკი თავად იყო ომის ვეტერანი, იგი იბრძოდა 1917 წლიდან ომის ბოლომდე და არაერთხელ იყო დაჭრილი. ეს რომანიც, როგორც მისი რამდენიმე მომდევნო რომანი ავტობიოგრაფიული ხასიათისაა.
რომანის მთავარი გმირი პაულ ბოიმერი 18 წლის ასაკში გაიწვიეს ჯარში. ყაზარმაში რამდენიმე კვირიანი წვრთნის შემდეგ იგი და მისი რამდენიმე მეგობარი გადაისროლეს დასავლეთის ფრონტზე, სადაც იგი უამხანაგდება მასზე უფროს და გამოცდილ ჯარისკაცს კატჩინსკის, რომელიც ახალბედა პაულს და მის მეგობრებს ეხმარება რთულ სიტუაციებში და ასწავლის ფრონტზე ცხოვრებას. რომანში კარგადაა აღწერილი მათი მჭიდრო მეგობრობა.
რომანში აღწერილია დაბომბვების სერია, ფრონტზე ცხოვრების მძიმე პირობები და ბრძოლები. ამავდროულად მეგობრები ხშირად მსჯელობენ ომის მიზეზებზე და მიდიან დასკვნამდე რომ მათთვის იგი სრულიად უაზროა.
ამ წიგნში ჯარისკაცები ნაჩვენები არიან არა როგორც გმირები, არამედ როგორც უბრალო ახალგაზრდა ხალხი, თავისი დადებითი და უარყოფითი თვისებებით, თავისი ხასიათებით და მისწაფებებით, რომლებიც გააერთიანა და შერწყა ომმა. ხშირად მიდის მსჯელობა იმის შესახებაც რომ ახალგზრდა ჯარისკაცებს, რომლებსაც ჯერ არაფერი არ გააჩნიათ და ვისთვისაც ცხოვრება სწორედ ომით დაიწყო, უკან დაბრუნება ძალიან გაუჭირდებათ, ამავდროულად ყველანი მოუთმენლად ელოდებიან ომის დასასრულს.
პაული იღებს შვებულებას და რამდენიმე კვირით შინ ბრუნდება, მის მიერ მიტოვებულ სამყაროში. აქ იგი თავს უსაზღვროდ უცხოდ გრძნობს, თან ფრონტიდან ჩამოსულ ჯარისკაცს სახლში უამრავი პრობლემა ხვდება: დედა კიბოთი დაავადებულია, შიმშილი და გაჭირვება. იგი ვერ ახერხებს ოჯახის წევრებთან საერთო ენის პოვნას და სურს რაც შეიძლება მალე დაბრუნდეს ფრონტზე თავის მეგობრებთან.
ფრონტზე კი პაულის გვერდით ერთი მეორეს მიყოლებით იღუპებიან მისი სკოლის მეგობრები. პაული და მისი მეგობარი კროპი დაიჭრნენ და ერთად მოხვდნენ ლაზარეთში. პაულს შეუძლია ფრონტზე დაბრუნება, კროპი კი კარგავს ფეხს, რაც მის ფსიქიკაზე ძალიან მძიმედ აისახა.
ერთ-ერთი უკანასკნელი იღუპება კატჩინსკი, რის შემდეგაც პაული ფრონტზე ძველი მეგობრების გარეშე რჩება. რემარკი მთავარ გმირსაც არ ინდობს და კლავს ომის ბოლო დღეებში, როდესაც დასავლეთის ფრონტზე ისეთი სიმშვიდე იყო, რომ გაზეთებში ცნობები მხოლოდ ერთი ფრაზით შემოიფარგლებოდა "დასავლეთის ფრონტი უცვლელია".
თემატიკა
მიუხედავად იმისა რომ რომანი ომზეა, ცენტრალური თემის გამოყოფა ძალიან ძნელია. რემარკმა არა მარტო რეალისტურად აღწერა ომის საშინელებები, არამედ მოიყვანა ჯარისკაცების მსჯელობა ომის მიზეზზე და აღწერა მათი სულიერი მდგომარეობაც, სადაც უიმედობაა გამეფებული. ასევე შესანიშნავადაა აღწერილი ჯარისკაცთა ძმობაც.
ომის საშინელებები
ტრადიციულად ლიტერატურაში ომის აღწერა შემოიფარგლებოდა ჯარისკაცთა გმირობების აღწერით, რემარკი კი არღვევს ამ ტრადიციას და აკანონებს ომის სრულიად სხვანირ აღწერას. რომანში კარგადაა აღწერილი არტილერიული დაბომბვები, ქიმიური იარაღის გამოყენება, მძიმე ჯავშანტექნიკით ბრძოლა და ჯარისკაცთა სრული დაუცველობა ამ საშინელებების წინაშე, სადაც მათ არა მხოლოდ პიროვნული სიმამაცე, არამედ ცხოველური ინსტინქტები ეხმარებათ, რათა ცოცხლები გადარჩნენ. სიკვდილი იმისგან დამოუკიდებლად მოდის გულადია თუ არა მეომარი. რემარკი მთავარი გმირის, პაულის საშუალებით აღწერს ჯარისკაცთა შიშს ამ ყველაფრის მიმართ, სადაც ადამიანი ასეთი უძლურია.
ომის ამაოება
პაული და მისი მეგობრები არაერთხელ ბჭობენ ომის მიზეზებზე და საბოლოოდ რწმუნდებიან მის სრულ ამაოებაში. ეს უკეთ იმაშიც იკვეთება, რომ არც პაულს არ მის მეგობრებს არ ჰყავდათ არც ერთი ფრანგი ნანახი, სანამ ფრონტზე არ მოხვდნენ და მათ არ გააჩნიათ მათი მოკვლის მიზეზები. კიდევ საგულისხმოა ეპიზოდი, როდესაც პაული ორმოში იმალებოდა და მასთან შემთხვევით ჩახტა ფრანგი ჯარისკაცი, რომელიც მან მაშინვე მოკლა, რადგან ომში ჩამოყალიბებული ინსტინქტი ასე კარნახობდა. ხოლო შემდეგ, როდესაც მომაკდავ ფრანგთან ერთად ღამის გატარება მოუწია, მან განიცადა მის მიერ ჩადენილი მკვლელობა. დაინახა რომ ფრანგიც ისეთივე უბრალო ოჯახიდან იყო როგორც თვითონ და რომ მათ შესაძლოა ძალიან ბევრი საერთო ჰქონდათ.
უიმედობა
წიგნს მთლიანად გასდევს უიმედობის განცდა. ეს გამოიხატება როგორც რომანის მოქმედებაში, ასევე ჯარისკაცების რეპლიკებშიც. მიუხედავად იმისა რომ თითქოსდა ყველა მათგანი მზადაა სიკვდილისთვის, კარგად ჩანს თუ როგორ ეპოტინებიან მომაკვდავები სიცოცხლეს. რომანი ასეთივე უიმედობით სრულდება, როდესაც რემარკი მთავარ გმირს კლავს ომის ბოლო დღეებში.
ბუნება
რემარკი კარგად აღწერს ბუნების ჯარისკაცების მიერ ბუნების აღქმას. პაული მოგვითხრობს გერმანიის და საფრანგეთის ლამაზი ბუნების შესახებ, მაგრამ რომანის მოქმედებისას ბუნების სილამაზე მეორეხარისხოვანია, ვინაიდან მისთვის, ის მხოლოდ თავდაცვისთვის მოსარგებ ლანდშაფტს წარმოედგენს.
შეფასება
thumb|left|"დასავლეთის ფრონტი უცვლელია" 1930 წლის ეკრანიზაციის პოსტერი "დასავლეთის ფრონტი უცვლელია" პირველად გერმანიაში 1929 წელს გამოვიდა. მან მაშინვე მიიპყრო საზოგადოების ყურადღება და არაერთგვარი რეაქცია გამოიწვია. ზოგი მიიჩნევდა რომ რემარკმა სრული სიმართლე აღწერა, ხოლო იმ დროს მომძლავრებული ნაციონალ-სოციალისტები და მათი მომხრეები კი პირიქით მიიჩნევდნენ რომ ამ რომანით რემარკმა უღალატა გერმანიას და მის მეომრებს.
1933 წელს, როდესაც ნაცისტები მოვიდნენ ხელისუფლებაში, რემარკის რომანები აიკრძალა. წიგნები ამოღებულ იქნა მოსახლეობისგან და საჯაროდ დამწვარი.
მიუხედავად ამისა იგი არაერთხელ იქნა გამოცემული და ნათარგმნი 26 ენაზე.
ეკრანიზაციები
რომანის პირველი ეკრანიზაცია 1930 წელს მოხდა ამერიკაში ლევის მილსტოუნის მიერ. ამ ფილმმა ოსკარი მიიღო. მეორედ ფილმის ეკრანიზაცია 1979 წელს მოხდა ასევე ამერიკაში. რეჟისორი დელბერტ მანი იყო.
ქართული თარგმანი
რომანის ქართული თარგმანი ეკუთვნის კონსტანტინე გამსახურდიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერიხ მარია რემარკის რომანები კატეგორია:1929 წლის რომანები კატეგორია:საომარი რომანები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული რომანები კატეგორია:ავტობიოგრაფიული რომანები კატეგორია:გერმანული რომანები კატეგორია:ცენზურის მიერ აკრძალული წიგნები
მოზაიციზმი
მოზაიციზმი განისაზღვრება, როგორც, სულ მცირე ორი უჯრედული ხაზის არსებობა ინდივიდში ან ქსოვილში,რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან, მაგრამ აქვთ საერთო წარმომავლობა– ვითარდებიან ერთი ზიგოტიდან. მოზაიციზმი ქალებში სომატური უჯრედების ორ განსხვავებულ პოპულაციას წარმოშობს. ერთი პოპულაცია მამისეული წარმოშობის აქტიურ X ქრომოსომას შეიცავს, მეორე– დედისეულს. ზოგადად, მუტაციები ჩნდება ერთეულ უჯრედებში განვითარების პრენატალურ ან პოსტნატალურ სტადიებზე და დასაბამს აძლევს უჯრედულ კლონებს, რომლებიც გენეტიკურად განსხვავდებიან ზიგოტისაგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გენეტიკა
იოკოგამა (დასახლება)
იოკოგამა (横浜町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, კამიკიტა მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქი მუცუ, დასახლება ნოჰეძი, სოფლები როკასიო, ჰიგასიდორი.
მოსახლეობა
დასახლების მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე — ადამიანი/კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
Myopias punctigera
Myopias punctigera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კონსტანტინე (ქართლის ერისთავი)
კოსტანტინე — აფხაზთა მეფის გიორგი II-ის ძე. ლეონტი მროველის „მატიანე ქართლისას“ მიხედვით ორმოცდამეათე მეფე ქართლისა, კოსტანტინე. ძე აფხაზთა მეფისა. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, ადარნასე II-ის შემდგომ გამეფდა მისი ძე სუმბატი. ქართველთა ამ ჟამს გარდმოვიდა გიორგი მეფე აფხაზთა და მისცა ქართლი კონსტანტინეს, მის ძეს.
ქვეყნის ცენტრალიზაციის მოწინააღმდეგე ქართლის მსხვილ აზნაურთა მხარდაჭერით აჯანყება მოაწყო დამოუკიდებელი სამეფოს შესაქმნელად, მაგრამ დამარცხდა. გიორგი II-ის ბრძანებით კოსტანტინე შეიპყრეს და აწამეს. იგი გარდაიცვალა უშვილოდ.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზთა სამეფო კატეგორია:ქართლის ერისთავები
ინიამბანეს პროვინცია
ინიამბანეს პროვინცია (Inhambane) — პროვინცია მოზამბიკში.
ინიამბანეს პროვინციაში კლიმატი ტროპუკულია, სანაპიროზე — ნოტიო, ხოლო ღრმა რაიონებში — მშრალი. სანაპიროების გაყოლებაზე არის მრავალი მანგროს ჭაობიანი ტყეები.
ადგილობრივი მაცხოვრებლების ძირითადი საქმიანობა — სოფლის მეურნეობა და მეთევზეობა. პროვინციაში მოჰყავთ აკაჟუს კაკლები (მეორე ადგილი მოზამბიკში, ნამპულის პროვინციის შემდეგ), ციტრუსები და ქოქოსის კაკლები.
ინიამბანეს ევროპელები პირველად ესტუმრნენ 1498 წელს (ვასკო და გამას ექსპედიცია). პირველი პორტუგალიური დასახლება წარმოიქმნა 1534 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის პროვინციები *
ალექსანდრე იესეს ძე
ალექსანდრე იესეს ძე (ბაგრატიონი), ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVIII საუკუნის I ნახევარში. მეფე იესეს მესამე ვაჟი, დაიბადა ირანში. იწოდებოდა ისაკ-ბეგად. XVIII საუკუნის 40-იან წლებში იყო ქართლის ნაიბი. 1742 წელს, არაგვის საერისთავოს გლეხთა აჯანყების დროს, სცადა ამ საერისთავოში გაბატონება, მაგრამ თეიმურაზ II-მ განზრახვა ჩაუშალა. 1744 ალექსანდრე დაინიშნა ქართლის ჯანიშინად. თანამდებობიდან მალე გადააყენეს, რადგან მხარს უჭერდა აბდულა-ბეგის ბრძოლას ქართლის ტახტისათვის. 1750 წელს ალექსანდრე გაქრისტიანდა და საუფლიწულო მამულები მიიღო ქვემო ქართლში. 1759 წელს იძულებული გახდა რუსეთში გადასახლებულიყო; მსახურობდა ჯერ ასტრახანის გარნიზონში, შემდეგ (1761-იდან) - ყიზლარის ქართულ ესკადრონში და პოდპოლკოვნიკის წოდება დაიმსახურა. მისი შვილიშვილი იყო პეტრე ბაგრატიონი.
შვილები
ალექსანდრეს ჰყავდა 8 შვილი (5 ვაჟი და 3 ქალიშვილი):
Soft Eject System
Soft Eject System — ქართული როკ-ჯგუფ Soft Eject-ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2013 წელს. ალბომი სინამდვილეში ვახო ბაბუნაშვილის და ბექა გრინის თანამშრომლობას წარმოადგენს. ჩანაწერის დიდი ნაწილი უკავია ალტერნატიულ როკს ან ემბიენტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:Soft Eject-ის ალბომები
ზღვისმამლისებრნი
ზღვისმამლისებრნი (Triglidae) — თევზების ოჯახი სკორპენისნაირთა რიგისა. თითისტარისებრი სხეული დაფარული აქვთ წვრილი ქერცლით, ზოგჯერ ძვლოვანი ფირფიტების 1–2 რიგით, თავი — ძვლოვანი, ზოგჯერ ფარისებრი ფირფიტებით. მკერდის წინა 3 სხივი გარდაქმნილია მოძრაობის, შეხებისა და გემოვნების ორგანოებად; ეს თითისებრი გამონაზარდები გრუნტზე ცოცვაში და საკვების ძიებაში ეხმარება. ცნობილია რამდენიმე გვარი და 40-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებული არიან ფართოდ, უმეტესად ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ და ზომიერ წყლებში. საქართველოში შავი ზღვის სანაპიროზე ყველგან გვხვდებიან. შავი ზღვისთვის ყველაზე მეტად ტიპურია ყვითელი ზღვის მამალი (Chelidonichthys lucerna). სქესობრივ სიმწიფეს 3–4 წლის ასაკში აღწევენ. ქვირითობენ ზაფხულში, ნაყოფიერება 200–300 ათასი ცალია. ქვირითი პელაგიურია. ზღვის მამლები ფსკერის მტაცებლები არიან. გააჩნიათ სარეწაო ნიშვნელობა. ჩვენში მცირე სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ.
სქოლიო
კატეგორია:სკორპენისნაირნი
ზღვის ნემსთევზა
ზღვის ნემსთევზა (Syngnathus) — თევზების გვარი კონალაყუჩიანების რიგისა. მათი 40 სმ-მდე სიგრძის სხეული დაფარულია ძვლოვანი ფარებით. აერთიანებს 50-მდე სახეობა. გავრცელებულია ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ ზღვებში. საქართველოში, შავი ზღვის სანაპიროებთან ყველგან გვხვდება. მრავლდება მარტიდან აგვისტომდე. დედალი ქვირითს მამლის მუცელზე მოგრძო პარკში დებს. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს.
ალექსანდრე ლუარსაბის ძე
ალექსანდრე ლუარსაბის ძე (ბაგრატიონი) (გ. 1711) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ვახტანგ V-ის ძის, ლუარსაბის შვილი.
ზღვის ნემსთევზა
ლიტერატურა
კატეგორია:ნემსთევზასებრნი
ალექსანდრე ლუარსაბის ძე
მსახურობდა ირანში; იყო შაჰის კარზე მყოფი ქართლის მეფის გიორგი XI-ის ნაცვალი ქირმანში, შემდეგ ავღანეთში. მეთაურობდა ავღანეთისა და ქირმანის ჯარების ქართულ რაზმებს (დაახლოებით 2 ათასი კაცი). ებრძოდა სპარსელთა წინააღმდეგ მირ ვაისის მეთაურობით აჯანყებულ ავღანელ და ბელუჯ ტომებს, დაიღუპა ყანდაართან ბრძოლაში.
არალითონები
არალითონების თვისებრივი განსაკუთრებულობა არის (ლითონებთან შედარებით) ელექტრონების დიდი რაოდენობა მათი ატომების გარე ენერგეტიკულ შრეზე. ეს განსაზღვრავს მათ უფრო მეტ შესაძლებლობას დამატებითი ელექტრონების მიზიდვისა და უფრო მეტი მჟავური აქტივობის გამოვლენას, ვიდრე ლითონებში.
არალითონებს აქვს მაღალი ელექტროუარყოფითობა და მაღალი ჟანგვა-აღდგენითი პოტენციალი.
არალითონების იონიზაციის ენერგიის მაღალი მაჩვენებლების გამო, მათ ატომებს შეუძლიათ კოვალენტური ბმის წარმოქმნა სხვა არალითონებსა და ამფოტერულ ელემენტებთან. ტიპური ლითონების შეერთების განსაკუთრებულად იონური ბუნებისგან განსხვავებით, უბრალო არალითონური ნივთიერებები, ასევე არალითონების კავშირებს აქვთ კოვალენტური ბუნების აგებულება.
თავისუფალი სახით ყოფნა შეუძლიათ აირისებურ არალითონურ მარტივ ნივთიერებებს — ფთორს, ქლორს, ჟანგბადს, აზოტს, წყალბადს, ინერტულ აირებს, მაგარ არალითონებს — იოდი, ასტატი, გოგირდი, სელენი, ტელური, ფოსფორი, დარიშხანი, ნახშირბადი, სილიციუმი, ბორი. ოთახის ტემპერატურაზე თხევად მდგომარეობაში არსებობს ბრომი.
კარანაი
კარანაი (Ҡаранай; Каранай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
ანგსტრემი
ანგსტრემი (Ångström; აღნიშვნა: ) — სიგრძის საზომი ერთეული, რომელიც 0,1 ნანომეტრის, ან 10 -10 მეტრის ტოლია. სახელი ეწოდა შვედი ფიზიკოსის ანდერს ანგსტრემის პატივსაცემად.
ანგსტრემი გამოიყენება ოპტიკაში, ატომურ და მოლეკულურ ფიზიკაში და სტრუქტურულ ბიოლოგიაში.
უნიკოდის სიმბოლო
უნიკოდი შეიცავს ანგსტრემის ნიშანს, როგორც ცალკე სიმბოლოს (U+212B ANGSTROM SIGN ( Å )).
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
Rap God
"Rap God" — ამერიკელი რეპერ ემინემის სიმღერა. მისი პრემიერა გაიმართა YouTube-ზე, 2013 წლის 14 ოქტომბერს. იგი 2013 წლის 15 ოქტომბერს ალბომის The Marshall Mathers LP 2 (2013) მესამე სინგლის სახით გამოიცა.
ისტორია
სიმღერაში ნახსენებია ალბომის Marshall Mathers LP სიმღერის "I'm Back" სტრიქონი, რომელშიც რეპერი საუბრობს კოლუმბიის სკოლაში მკვლელობების შესახებ. ასევე ნახსენებია მონიკა ლევინსკის სკანდალი, კონფლიქტი Fabolous-სა და Ray J-ს შორის, Heavy D & the Boyz, პლანკინგი, მოსიარულე მკვდრები და 2007 წლის ჰიპ-ჰოპ სიმღერა "Lookin Boy".
კრიტიკოსთა შეფასება
პერ ლიხასმა გამოცემიდან Time სიმღერა დადებითად შეაფასა, აღნიშნა რა, რომ „მსოფლიო უნდა ელოდოს უკვდავ ჩანაწერს“, გამომდინარე "Rap God"-იდან და ალბომის წამყვანი სინგლიდან "Berzerk".
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის სინგლები კატეგორია:2013 წლის სიმღერები კატეგორია:ემინემის სიმღერები კატეგორია:Shady Records-ის სინგლები კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის სინგლები კატეგორია:Interscope Records-ის სინგლები
Myopias ruthae
Myopias ruthae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ზღვის ობობები
ზღვის ობობები (Pantopoda ან Pycnogonida), უხერხემლოთა კლასი ფეხსახსრიანების ტიპისა. აქვთ 0,8 მმ-იდან 5 სმ-მდე სიგრძის დანაწევრებული სხეული, მასიური ხორთუმი. კიდურების პირველი წყვილი მარწუხებადაა გადაქცეული, მე-2 და მე-3 — საცეცებად. დანარჩენი სასიარულოა. კუდის ნაწილი მოკლეა. ზურგზე აქვთ თვალის ბორცვი, ზედ 4 თვალით. კლასში 500-მდე სახეობაა. ზღვის ფსკერის ცხოველებია. იკვებებიან უხერხემლოთა რბილი ქსოვილებით. გვხვდებიან ლითორალიდან 7,5 ათას მ-მდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეხსახსრიანები
უმაღლესი ლიგა 1997—1998
უმაღლესი ლიგა 1997-1998 — უმაღლესი ლიგის მეცხრე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა ბათუმის „დინამო“, მესამეზე – ფოთის „კოლხეთი-1913“.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
იეგინე
იეგინე (Jegindø) — დანიის კუნძული ლიმფიორდის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 7,91 კმ²-ია, სიგრძე 6 კმ, სიგანე 3 კმ, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 507 ადამიანს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის კუნძულები
გუდლაკ ჯონათანი
გუდლაკ ებელე ჯონათანი (Goodluck Ebele Jonathan, დ. ) — ნიგერიელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, ნიგერიის პრეზიდენტი 2010-2015 წლებში. აღმსარებლობით — ქრისტიანი. 2005 წლის 9 დეკემბრიდან 2007 წლის 28 მაისამდე იგი ბაიელსის შტატის გუბერნატორია. 2007 წლის 29 მაისიდან ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტია. გუდლაკ ჯონათანი ნიგერიის სახალხო დემოკრატიული პარტიის წევრია. 2010 წლის 13 იანვარს ფედერალურმა სასამართლომ მას გადასცა პრეზიდენტის უფლებამოსილება, რადგან მოქმედ პრეზიდენტს უმარუ მუსა იარ-ადუას საუდის არაბეთში ხანგრძლივი მკურნალობის კურსის გამო აღარ შეეძლო მოვალეობის შესრულება. 9 თებერვალს ეს გადაწყვეტილება სენატმაც დაამტკიცა.
2010 წლის 6 მაისს უმარუ მუსა იარ-ადუას გარდაცვალების გამო ოფიციალურად დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა. 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში წამოაყენა თავისი კანდიდატურა და გაიმარჯვა პირველივე ტურში. .
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის პრეზიდენტები კატეგორია:ნიგერიის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1957
რადიაცია
რადიაციულ ფონს ქმნის:
ბუნებრივი რადიაციული ფონი შედგება გარეგანი და შინაგანი დამსხივებელი წყაროებისგან.
გარეგანი დასხივების კომპონენტებია:
შინაგანი დასხივების კომპონენტები არის ადამიანის ორგანიზმში შემავალი რადიონუკლიდები. ესენია:
ტექნოგენურად შეცვლილი ბუნებრივი რადიაციული ფონი:
ხელოვნური რადიაციული ფონი:
XIX ს. დასასრულსა და XX ს. შუა წლებში აღინიშნება გამოსხივების სფეროში მნიშვნელოვანი აღმოჩენები.
1895 წ. გერმანელმა მეცნიერმა ვილჰელმ კონრად რენტგენმა აღმოაჩინა X სხივები, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში რენტგენოდიაგნოსტიკასა და სხივურ თერაპიაში. 1896 წ. ფრანგმა მეცნიერმა ანრი ბეკერელმა აღმოაჩინა ბუნებრივი რადიოაქტივობა. 1934 წ. ცოლ-ქმარმა ირენ და ფრედერიკ ჟოლიო-კიურიმ აღმოაჩინეს ხელოვნური რადიოაქტივობა. რადიაციული ჰიგიენა, როგორც მეცნიერება, ჩამოყალიბდა XX საუკუნეში. მის ერთ-ერთ ფუძემდებლად აღიარებულია რადიობიოლოგიის ფუძემდებელი ივანე თარხნიშვილი. 1904 წ. მის მიერ პირველად რუსეთში, ცარსკოე სელოში, შესწავლილ იქნა ჰაერის რადიოაქტივობა.
რადიოაქტიური გამოსხივება მაიონებელი გამოსხივებაა, წარმოიქმნება რადიოაქტიური ნივთიერებებისგან, რომელიც ატომის დაშლით ხდება. დროის ერთეულში დაშლილ ატომების რაოდენობას რადიოაქტიური აქტივობა ეწოდება. მისი ერთეულია კიური — Ci. ბუნებრივი რადიოაქტივობის აღმოჩენის შემდეგ, გაირკვა, რომ რადიუმის ბირთვში მიმდინარე გარდაქმნების შედეგად გამოტყორცნილი გამოსხივება არაერთგვაროვანია და შედგება — α, β და γ სხივებისგან. α ნაწილაკი ორმაგი დადებითი მუხტის მქონე ჰელიუმის ბირთვია, ნივთიერებაში შეღწევის უნარი არ აქვს. β სხივები ელექტრონების ნაკადია. მისი მოძრაობა ნივთიერებაში ტეხილია. ქსოვილებში ოდნავ მეტი შეღწევადობით ხასიათდება (რამდენიმე მილიმეტრი). γ სხივები ელექტრომაგნიტური სხივებია. ხასიათდება ნივთიერებაში მაღალი შეღწევის უნარით. მისი სრული შეკავება ხდება 15სმ-იანი ტყვიის ეკრანით. რენტგენის Rö სხივები, რომელიც ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას წარმოადგენს, მაგრამ γ-სგან განსხვავებით Rö წარმოიქმნება ელექტრონების დამუხრუჭების შედეგად. მისი შეღწევადობა ნივთიერებაში საკმაოდ მაღალია. არის ასევე ნეიტრონული გამოსხივება, რომელიც ნეიტრონების ნაკადს წარმოადგენს, მას დიდი ბიოლოგიური მოქმედება აქვს, რადგან ელექტრნეიტრალობის გამო ხასიათდება ქსოვილებში განუსაზღვრელი გამავლობის უნარით. მათგან დასაცავად გამოიყენება წყალბადშემცველი ნივთიერებები — წყალი, პარაფინი, გრაფიტი.
კატეგორია:გამოსხივება
პანთეონი
პანთეონი ( < < pan — ყველა — theos — ღმერთი).
1. ყველა ღმერთის ტაძარი ძველ რომში.
2. გამოჩენილ ადამიანთა სასაფლაო ან აკლდამა, როგორც წესი, პანთეონისთვის იყენებენ საკულტო დანიშნულების შენობებს. ასეთი იყო უესტმინსტერის სააბატო ლონდონში (1245-1745), სენტ-ჟენევიევის ეკლესია პარიზში (1764-1790, პანთეონად იქცა 1791 საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს).
საქართველოში 1929 წელს, ა. გრიბოედოვის გარდაცვალების მე-100 წლისთავზე, მთაწმინდაზე მამადავითის ეკლესიის ეზო ოფიციალურად გამოცხადდა მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა თბილისში პანთეონად. თბილისში გამოჩენილი მეცნიერებისა და საზოგადო მოღვაწებისათვის არის კიდევ დიდუბის პანთეონი და საბურთალოს პანთეონი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სასაფლაოები კატეგორია:ბერძნული სიტყვები და ფრაზები
სლენგი
სლენგი — მეტყველების არაფორმალური, არასტანდარტული სახეობა, რომელსაც ახასიათებს ახლად გამოგონებული ან ახალი მნიშვნელობით ნახმარი სიტყვები და გამონათქვამები. გამოიყენება სხვადასხვა დაჯგუფებებში (პროფესიული, სოციალური, ასაკობრივი და ა.შ.).
განსაზღვრება და გამოყენება
სლენგი შეიძლება წარმოადგენდეს ერთგვარ საიდუმლო ენასაც, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული ჯგუფის წევრებისთვისაა გასაგები (ანტიმეტყველება). ამ შემთხვევაში იგი ქმნის სოციოლექტს, რომლის მიზანია საუბარი ზოგიერთებისთვის მიუწვდომელი გახადოს. სლენგის გამოყენება გარკვეული ჯგუფის წევრების ამოცნობისა და ამ ჯგუფის ფართო საზოგადოებისგან გამიჯვნის საშუალებაა. ამას გარდა იგი შესაძლოა გამოიყენებოდეს და იქმნებოდეს უბრალოდ იუმორის ან ექსპრესიის მიზნით.
სლენგის ზუსტი გასაზღვრება ენათმეცნიერებაში ჯერ კიდევ არ არსებობს. დიუმასა და ლაიტერის აზრით გამონათქვამი შეიძლება „ჭეშმარიტ სლენგად“ მივიჩნოით თუკი იგი აკმაყოფილებს შემდეგი კრიტერიუმებიდან მინიმუმ ორს:
ლენგის გამოყენების ერთ-ერთი მიზეზია სოციალურ ტაბუებზე ლაპარაკი, რასაც სტანდარტული მეტყველება თავს არიდებს. ამის გამო სლენგური ლექსიკონი განსაკუთრებით მდიდარია ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ძალადობა, კრიმინალი, ნარკოტიკები, სექსი.
სლენგი და ჟარგონი
საჭიროა გავარჩიოთ სლენგი ჟარგონისგან, რომელიც წარმოადგენს კონკრეტული პროფესიის ტექნიკურ ლექსიკონს. ჟარგონი, ისევე, როგორც სლენგის ბევრი მაგალითი, შეიძლება გამოყენებულ იქნას საუბრიდან იმ ადამიანების „გასაძევბლად“ რომლებიც ჯგუფის წევრები არ არიან. სლენგის ძირითადი ფუნქციაა საშუალება მისცეს მომხმარებლებს სიზუსტით ისაუბრონ მოცემულ სფეროში ტექნიკურ საკითხებზე.
სქოლიო
კატეგორია:სოციოლინგვისტიკა კატეგორია:ახალგაზრდული კულტურა კატეგორია:სლენგი
ალექსანდრე წულუკიძე (ექიმი)
ალექსანდრე პეტრეს ძე წულუკიძე (დ. 22 იანვარი, 1888, სოფ. კვახჭირი, ახლანდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 იანვარი, 1967, თბილისი) — ქართველი ქირურგი-უროლოგი, მეცნიერული უროლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1925), პროფესორი (1930), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941), ლენინის, წითელი ვარსკვლავის და შრომის წითელი დროშის ორდენების მფლობელი, სსრკ-ის მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1946), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955).
ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა ხარკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (უკრაინა) სამედიცინო ფაკულტეტი. 1916 წლიდან მუშაობს თბილისის ლაზარეთის ორდინატორად. ამავე წლიდან მუშაობდა გრიგოლ მუხაძესთან. 1922–1924 წლებში მივლინებით იმყოფებოდა პარიზის, ბერლინის და ვენის უროლოგიურ კლინიკებში. 1925 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1927 წელს ჩაუდგა სათავეში ახლად გახსნილ თბილისის # 1 კლინიკური საავადმყოფოს უროლოგიურ განყოფილებას. ამავე წელს მიენიჭა დოცენტის წოდება. 1930 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება.
1930–1959 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კათედრებს. ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის ქირურგიის და შემდეგ უროლოგიის კათედრას. ასევე იყო საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო განყოფილების თავმჯდომარე. 1949–1953 წლიდან იქნა არჩეული თბილისის ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის დირექტორად.
1953–1965 წელს იყო მის მიერ დაარსებული უროლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი (1967-იდან ინსტიტუტს მისი სახელი მიენიჭა). მეორე მსოფლიო ომის (1941–1945) წლებში მუშაობდა საქართველოს ჯანდაცვის სამინოსტროს მთავარ ქირურგად. იყო უროლოგთა საკავშირო საზოგადოების საპატიო წევრი და სხვა. შეისწავლიდა შარდკენჭოვან დაავადებას, უროლოგიის, კურორტოლოგიის, ბაქტერიოლოგიის, მედიცინის ისტორიის საკითხებს. შეიმუშავა რამდენიმე ოპერაციის (ორიგინალური) ტექნიკა. ქართულ ენაზე შეადგინა უროლოგიის პირველი სახელმძღვანელოები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1967 კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი უროლოგები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები ა
მანიკის პროვინცია
მანიკის პროვინცია (Manica) — პროვინცია მოზამბიკში.
მანიკის პროვინცია მდებარეობს მოზამბიკის დასავლეთ ნაწილში. მისგან აღმოსავლეთით მდებარეობს სოფალის პროვინცია, სამხრეთით — გაზისა და ინიამბანეს პროვინციები. მანიკის დასავლეთით გადის სახელმწიფო საზღვარი მოზამბიკსა და ზიმბაბვეს შორის. პროვინციის ჩრდილოეთით მიედინება მდინარე ზამბეზი. დასავლეთით, ზიმბაბვეს საზღვრის გაყოლებაზე, მდებარეობს მთიანი რაიონი მოზამბიკის უმაღლესი წერტილით — მთა ბინგათი (2436 მეტრი). კლიმატი პროვინციაში არის რბილი, ხშირი წვიმებით.
მანიკის პროვინციის ფართობი — 61 661 კმ². მოსახლეობა — 1 438 476 ადამიანი (2007). ადმინისტრაციული თვალსაზრისით მანიკა იყოფა 9 რაიონად და 1 ოლქად. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი შიმოიო (171 056 ადამიანი 2006 წლის მონაცემებით).
მოსახლეობა ძირითადად შედგება შონას ხალხისგან. პროვინციის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. მთავარი კულტურებია: სიმინდი, კასავა; მნიშვნელოვან როლს თამაშობს წვრილფეხა რქოსანი საქონლის მოშენება.
პერპენდიკულარები
პერპენდიკულარები (perpendiculaires) — 1985 წელს საფრანგეთში ჩამოყალიბებული ლიტერატურულ საზოგადოება.
ისტორია
პერპენდიკულართა ჯგუფში თავი მოიყარეს ყოფილმა უნივერსიტეტელმა მეგობრებმა: ნიკოლა ბურიომ, კრისტოფ დიუშატლემ, ჟან-ივ ჟუარემ, ჟან-ფრანსუა მარშანდიზმა და მიშელ უელბეკმა. ოდნავ მოგვიანებით მათ შეუერთდათ კრისტოფ კიმი და ლორან კენტრო. 1995 წელს გამოვიდა ჟურნალის „La revue perpendiculaire“ პირველი ნომერი. რამდენიმე წლის განმავლობაში პერპენდიკულარები კაფე „Le Marronnier“-ში იკრიბებოდნენ, აწყობდნენ მკითხველებთან შეხვედრებს, ლიტერატურულ დებატებს, განიხილავდნენ ახალ ნაწარმოებებს. ჟურნალის დაარსებიდან სამი წლის შემდეგ ჯგუფიდან წასვლა მოუხდა მიშელ უელბეკს, რისი მიზეზიც გახდა მისი ახალი ნაწარმოები ელემენტარული ნაწილაკები. როგორც თავად პერპენდიკულარები აცხადებენ “მიშელ უელბეკმა ჩვენთვის მიუღებელი რეაქციონერული პრინციპები გამოხატა ევგენიკის, აბორტის, რასიზმის, თავისუფლებისა და რელიგიური ინტეგრიზმის შესახებ.” უელბეკის ჩამოშორება ჟურნალისთვის საბედისწერო გამოდგა. პერპენდიკულართა შორის უელბეკი ყველაზე პოლულარული და მკითხველისთვის ყველაზე საყვარელი მწერალი იყო, რომლის წარმატებასაც ამ ინციდენტმა ვერაფერი ავნო, სამაგიეროდ, გამომცემლობა ფლამარიონმა ამის გამო პერპენდიკულარებთან თანამშრომლობა გაწყვიტა და მე-11 ნომრის შემდეგ ჟურნალი დაიხურა.
თემატიკა
პერპენდიკულართა ძირითადი თემატიკა და მრწამსი გარკვევით ჩამოაყალიბა ჟან-ფრანსუა მარშანდიზმა თავის ერთ-ერთ სტატიაში: “წარმოების შემოსავლიანობა, საერთო ხარისხი, ვაჭრობის მონდიალიზაცია, დასაქმებულობა, კლიენტზე ორიენტაცია, უამრავი სარეკლამო ფრაზები - ყოველივე ეს საინტერესო მასალას იძლევა. თავისებური პოეტურობით, ენერგიით, გამძლეობით, ეჭვით, შფოთითა და მღელვარებით აღსავსე ეს სფერო დაკვირვებისთვის შესანიშნავი ადგილია. მაგრამ მწერალი არც ისტორიკოსია და არც სოციოლოგი. მართალია, იგი ზოგჯერ ანთროპოლოგის, ან კიდევ კლინიკოსის ნიღაბს ირგებს, მაგრამ მის სამოქმედო ასპარეზს ისევ და ისევ წარმოსახვა, ფორმები, სიტყვები, ადამიანი და მისთვის დამახასიათებელი ძალადობა, კრახი, ამბიციები წარმოადგენს, მოკლედ, ადამიანურობა მისი ყოველგვარი გამოვლინებით. ამისთვის კი განსაკუთრებით ნაყოფიერია “მშრომელთა სამყაროზე” დაკვირვება." . პერპენდიკულარები ლიტერატურაში მოცემული ეპოქისთვის დამახასიათებელი რეალობის შესახებ ინფორმირების ერთ-ერთ საშუალებას ხედავენ. მათთვის წერა უბრალო, სადა და არა აუცილებლად ლირიკული საქმიანობაა. აქედან გამომდინარე, აინტერესებთ ე.წ. უნებლიე ლიტერატურა, ანუ ყოველდღიური ცხოვრების, ადმინისტრაციული თუ ტექნიკური სამუშაოს, პროფესიული წრეების ამსახველი ნაწარმოებები. მკითხველმა უნდა მიიღოს შიშველი, გაურანდავი ტექსტები, რომელთა მიზანი დარწმუნებაზე მეტად მოხიბვლაა. “გულუბრყვილო იქნებოდა გვეფიქრა, რომ წარსული დროიდან შემორჩენილი რამდენიმე ფაქტი თუ ნაწარმოები თავისი ეპოქის აზროვნების საუკეთესო და ყველაზე მნიშვნელოვანი ქმნილებაა. ამ ტექსტებმა ჩვენამდე მხოლოდ იმიტომ მოაღწია, რომ ერთმა კონკრეტულმა წრემ აირჩია და მოიწონა, სხვა დანარჩენი კი გვედზე გადადო” (ჟაკ დუბუფე).
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ლიტერატურა
ტრანსკრიფცია
ტრანსკრიფცია, ან ტრანსკრიბირება (ლათ. transcribere „წერილობით გადმოტანა“ — tran(s) „... იქიდან“ და scribere „(და)წერა“) — სიტყვებისა და ტექსტის ჩასაწერად სპეციალური გრაფიკული ნიშნების გამოყენება და მათი გამოთქმის გათვალისწინება.
ფონოლოგიური ტრანსკრიფცია კი — მხოლოდ ფონემებს პოზიციური ვარიანტების გაუთვალისწინებლად. ჩვეულებრივ მეცნიერული ტრანსკრიფცია ლათინურ ანბანს ემყარება, რომელსაც სპეციალური ასოები და დიაკრიტიკული ნიშნები აქვს დამატებული, ზოგჯერ იგი ეროვნულ ანბანსაც იყენებს.
პრაქტიკული ტრანსკრიფცია გულისხმობს უცხო სიტყვების, განსაკუთრებით საკუთარი სახელების, გვარების, გეოგრაფიული სახელებისა და სხვათა ჩაწერას ამა თუ იმ ეროვნული ანბანით. პრაქტიკულ ტრანსკრიფციაში არ გამოიყენება დამატებითი ასოები და ნიშნები, მაგ., ქართული გვარი ჯავახიშვილი სხვადასხვა ენებზე შემდეგნაირად გადმოიცემა:
ქართული გვარ-სახელების ევროპულ, - ლათინურ- და კირილურანბანიან ენებზე გადატანის წესები უკვე კარგა ხანია შემუშავებულია. იაპონურ, ჩინურ, კორეულ, ვიეტნამურ და სხვ. ენებზე გადატანის (და პირიქით გადმოტანის) დღემდე არსებული ტრადიცია რუსულ ტრანსკრიბირების ტრადიციას ეყრდნობოდა. დღეს შეიმჩნევა ევროპული (ინგლისური) ტრანსკრიფციების დამკვიდრების მცდელობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრანსკრიფცია
კონსტანტინე ბატონიშვილი (დავით II-ის ძე)
მინიატიურა|კონსტანტინე ბატონიშვილი კონსტანტინე ბატონიშვილი (დ. 4 ივლისი. 1789 — გ. 3 მაისი. 1844, მოსკოვი) — იმერეთის მეფის დავით II-ის და ანა ორბელიანის ძე, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი.
3 წლის კონსტანტინე ბატონიშვილი მამამ ერთგულების საწინდრად სოლომონ II-ს მისცა. დავით II-ის მიერ ტახტის დაბრუნების ცდის გამო 1792 სოლომონმა უფლისწული მუხურის ციხეში ჩაკეტა. 1803 რუსეთის მთავრობის მოთხოვნით სოლომონ II-მ გაათავისუფლა კონსტანტინე ბატონიშვილი და იმერეთის ტახტის მემკვიდრედ ცნო. შემდეგში სოლომონმა შეძლო ახალგაზრდა უფლისწულის შემორიგება. იმერეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ კონსტანტინე ბატონიშვილი პეტერბურგს გაემგზავრა და კაზაკთა ლაიბგვარდიის პოლკში ჩაირიცხა როტმისტრად. მონაწილეობდა 1812 ბოროდინოს ბრძოლაში. დააჯილდოვეს ვლადიმერის ორდენით. მისი შვილები (დავითი, გიორგი, კონსტანტინე, ნიკოლოზი, ალექსანდრე) რუსეთში „იმერეტინსკებად“ ან „ბაგრატიონ-იმერეტინსკებად“ იწოდებოდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის სამეფო კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1789 კატეგორია:გარდაცვლილი  3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1844 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები