cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გარდამავალი მართლმსაჯულება
წარმოშობის წინაპირობები
გარდამავალი მართლმსაჯულების პერიოდში, სამართლიანობის აღდგენის მიზნით შესაძლებელია შეიქმნას და მოქმედებდნენ ისეთი ინსტიტუტები როგორიც არის საერთაშორისო კომისიები და ტრიბუნალები. უმეტეს შემთხვევაში, გარდამავალი მართლმსაჯულების პერიოდში, განხორცილებული ქმედებები მიმართულია იქითკენ რომ კანონის უზენაესობის აღდგენის გზით, მოხდეს საზოგადოებრივი ინსტიტუტების რეფორმირება, განხორციელდეს სასამართლო სისტემის განახლება, მომავალში მისი გამართული ფუნქციონირებისათვის. ამასთან, გარდამავალი მართლმსაჯულება ზემოაღნიშნულის პარალელურად  ზრუნავს,  რომ ძალადობრივი რეჟიმის ან შეიარაღებული კონფლიქტების დროს ჩადენილი დანაშაულებრივი ქმედებები არ დარჩეს გამოუძიებელი და ძალადობრივი ქმედების ჩამდენი პირები მიეცენ შესაბამის პასუხისგებაში. გარდამავალი ტიპის მართლმსაჯულება ძირითადად ფოკუსირებას ახდენს იმაზე, თუ როგორ რეაგირებს ტრანსფორმაციის პერიოდში მყოფი საზოგადოება, რომელიც ავტორიტარული მმართველობის რეჟიმიდან გადადის დემოკრატიულ მმართველობაზე, ან შეიარაღებული კონფლიქტის შემდგომ მშვიდობიან პერიოდში გადასვლის მომენტში, წარსულში ჩადენილ  ადამიანის უფლებების და ძირითადი თავისუფლებების მასობრივი, სისტემური და უხეში დაღვევის ფაქტებზე.
გარდამავალი მართლმსაჯულება, პირველ რიგში დაინტერესებულია ადამიანის ძირითადი უფლებების  და თავისუფლებების ისეთი სერიოზულ დარღვევებზე რეაგირების განხორციელებით, როგორიცაა წამება, პირისათვის სასჯელის განსაზღვრა სათანადო გამოძიების და სასამართლოს გარეშე, კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული უმძიმესი დანაშაულები, მათ შორის გენოციდი, ისეთი სახის დანაშაულებზე რეაგირებით,  რომლებიც ჩადენილია შეიარაღებული კონფლიქტის მიმდინარეობის პერიოდში, იქნება ეს ნაციონალურ ნიადაგზე წარმოშობილი თუ საერთაშორისო ხასიათის კონფლიქტები.
საფუძვლები
გარდამავალ მართლმსაჯულებას საფუძველი ჩაუყარა, ადამიანის უფლებათა დაცვის საერთაშორისო სამართლის სფეროში არსებულმა რამდენიმე პრინციპმა, რომელთა თანახმადაც, თითოეულ სახელმწიფოს ეკისრება ვალდებულება, სრულყოფილად გამოიძიოს და პასუხისგებაში მისცეს ის პირები, რომელთა მხრიდანაც შესაძლოა ადგილი ჰქონდა ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების უხეშ, სისტემურ და მასობრივი ხასიათის  დარღვევას,  საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის  პრინციპების სერიოზულ დარღვევებს, მათ  შორის სექსუალური ძალადობის ფაქტებს.
გარდამავალ მართლმსაჯულების საფუძველს წარმოადგენს ასევე, საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპი, რომლის თანახმადაც თითოეულ ადამიანს  უფლება აქვს  გაიგოს  ჭეშმარიტება წარსული ბოროტმოქმედებისა და გაუჩინარებული პირების ბედის შესახებ.
გარდამავალი მართლმსაჯულება ასევე ეყრდნობა, საერთაშორისოდ აღიარებულ ადამიანის უფლებას, მიიღოს კომპენსაცია, წარსულში მის მიმართ განხორციელებული იმ ქმედებებისათვის, რომელბმაც უხეშად დაარღვია მისი ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ნორმები. გარდა ამისა, გარდამავალი მართლმსაჯულება ეყრდნობა ისეთ საერთაშორისო პრევენციულ პრინციპს, რომლის თანახმადაც სახელმწიფოს ეკისრება ვალდებულება არა მარტო გამოიძიოს წარსულში ჩადენილი დანაშაულები, არამედ მიიღოს პრევენციული ზომები და გაატაროს შესაბამისი ღონისძიებები, რათა მომავალში თავიდან აიცილოს საერთაშორისო სამართლით აღიარებული ადამიანის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლების დარღვევის შემთხვევები.
აღსანიშნავია, რომ ზემოაღნიშნული პრინციპები შეტანილი იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ისეთ უმნიშვნელოვანეს დოკუმენტში, როგორიცაა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სპეციალური მომხსენებლის 1997 წლის, 2004 და 2005 წლების დაუსჯელობის შესახებ ანგარიშები და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალური მდივნის 2004 წლის მოხსენება კონფლიქტურ და პოსტ-კონფლიქტურ საზოგადოებებში კანონის უზენაესობის და გარდამავალი მართლმსაჯულების შესახებ.
მნიშვნელოვანია აღნიშნოს, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს შექმნასაც განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს გარდამავალი მართლმსაჯულების ჩამოყალიბებისა და შემდგომი განხორციელების პროცესში, რამდენადაც სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს დებულება სახელმწიფოს უპირველეს ვალდებულებად მიიჩნევს  დაუსჯელობის წინააღმდეგ ბრძოლას,   მსხვერპლთა უფლებების დაცვასა და პატივისცემას.
ძირითადი მახასიათებელი ნიშნები
მიუხედავად იმისა, რომ გარდამავალი მართლმსაჯულების ძირითადი მიდგომები მომავალზეა ორიენტირებული და მისი მიზანია საზოგადოებრივი ინსტიტუტების რეფორმირება, საზოგადოების ცალკეულ ჯგუფებს შორის ნდობაზე დამყარებული ურთიერთობის ჩამოყალიბება და ა.შ, მის ძირითად მახასიათებელ ნიშნად, უპირველეს ყოვლისა, მაინც რჩება იმ ქმედებების გამოძიება და პასუხისმგებლობის დაკისრება ცალკეული პირებისათვის, რომელთა ქმედებაშიც იკვეთება, წარსულში  ადამიანის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების უხეში დაღვევის  ფაქტები. გარდამავალი ტიპის მართლმსაჯულება პრიორიტეტულად მიიჩნევს დაზარალებულთა ინტერესებს.
თუმცა, გარდამავალი პერიოდის მართლმსაჯულებისათვის ასევე დამახასიათებელი ნიშანია ის, რომ საზოგადობას, რომელიც ტრანსფორმაციის პერიოდში იმყოფება და განვითარებას აგრძელებს გარდამავალი მართლმსაჯულების პირობებში, გათვიცნობიერებული აქვს სამართლიანობის აღდგენის სურვილის დაბალანსებულობის მნიშვნელობა. სამართლიანობის აღდგენის სურვილმა, არ უნდა დააზიანოს ის მიზნები, რომლისკენაც მიისწრაფვის გარდამავალი მართლმსაჯულების პირობებში არსებული საზოგადოება, კერძოდ ისეთი უზენაესი მიზნები როგორიც არის საზოგადოების კონსოლიდაცია, დემოკრატიული განვითარებისაკენ სწრაფვა და კანონის უზენაესობის პრინციპი.
გარდამავალი მართლმსაჯულების მახასიათებელი ნიშანია, ისიც რომ გარდამავალი მართლმსაჯულებისთვის დამახასიათებელი ცალკეული მექნიზმები არ არსებობენ დამოუკიდებლად, ისინი ძირითად შემთხვევაში ავსებენ ერთმანეთს და ეფექტურნი არიან შეთანხმებულად მოქმედების შემთხვევაში.
მიზნები
გარდამავალი მართლმსაჯულება წარმოადგენს, იმ ღონისძიებათა ერთობლიობას, რომელიც დაკავშირებულია საერთაშორისო სამართლით აღიარებული ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების უხეშ, სისტემური ან მასობრივი ხასიათის დარღვევების აღმოფხვრასთან და რომლის უპირველესი მიზანია სამართლიანობის აღდგენა აღნიშნული პირებისათვის.
გარდამავალი მართლმსაჯულების მიზანია, განხორციელდეს იმ პოლიტიკური სისტემის ტრანსფორმაცია, საზოგადოების ცალკეულ ჯგუფებს შორის არსებული კონფლიქტების მოგვარება, შეიარაღებული კონფლიქტების შემდგომ არსებული მდგომარეობის დარეგულირება, რომელიც წარმოადგენდა ზემოაღნიშნული ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების დარღვევის საფუძველს.
გარდამავალი პერიოდის მართლმსაჯულება, წარსულში განხორციელებული საერთაშორისო სამართლით აღიარებული ადამიანის ძირითადი უფლებების  და თავისუფლებების  მასობრივი ან სისტემური დარღვევის ფაქტების შესწავლისას, ორ ძირითად მიზანს ისახავს, პირველი უზრუნველყოს, გარკვეული დონით, მსხვერპლთათვის სამართლიანობის აღდგენა  და  მეორე, გააძლიეროს შესაძლებლობა მშვიდობის, დემოკრატიის და შერიგების მიღწევის მიზნით.
ზემოაღნიშნული მიზნების მისაღწევად, გარდამავალი მართლმსაჯულება  ხშირ შემთხვევაში თავის თავში აერთიანებს სისხლის სამართლის, აღდგენითი და სოციალური  მართლმსაჯულების  ელემენტებს.
გარდამავალი პერიოდის მართლმსაჯულება, წარმოადგენს მართლმსაჯულების ტიპს, რომელიც ადაპტირებულია იმ მოცემულობასთან, რომელიც არსებობს ტრანსფორმირებად საზოგადოებაში, სადაც წარსულში ადგილი ჰქონდა საერთაშორისო სამართლით აღიარებული  ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების დაღვევის ფაქტებს. გარდამავალი მართლმსაჯულების უმთავრესი მიზნებია:
ჰოლისტიკური მიდგომა
გარდამავალი მართლმსაჯულების ისეთი უმთავრესი მიზნების მიღწევა, როგორიცაა ტრანსფორმაციის პროცესში მყოფ საზოგადოებაში,  წარსულში საერთაშორისო სამართლით აღიარებული ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების უხეში, მასობრივი ან სისტემური დარღვევის ფაქტების გამოძიება, აღნიშნულ დანაშაულის მსხვერპლი პირებისათვის  სამართლიანობის გარკვეული დონის უზრუნველყოფა, მშვიდობის, დემოკრატიის და შერიგების ხელშეწყობა, ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ ერთი ცალკეული მექანიზმის გამოყენებით შესაძლებელი არ არის.
შესაბამისად, იმისათვის რომ გარდამავალმა მართლმსაჯულებამ ეფექტიანად მიაღწიოს დასახულ მიზნებს, საჭიროა იყოს ჰოლისტიკური და აერთიანებდეს რამდენიმე ინიციატივასა და მექანიზმს, რომლებიც ავსებენ და აძლიერებენ ერთმანეთს.
სისხლის სამართლებრივი დევნა
სისხლის სამართლებრივი დევნის განხორციელება იმ პირების მიმართ, რომელთა ქმედებაში, წარსული მოქმედი რეჟიმის ან შეიარაღებული კონფლიქტის დროს,  იკვეთება საერთაშორისო სამართლით აღიარებული  ადამიანის ძირითად უფლებათა და  თავისუფლებათა  დაღვევის უხეში, მასობრივი და სისტემური  ფაქტები.
სიმართლის დამდგენი კომისია
სიმართლის დამდგენი კომისია - გარდამავალი მართლმსაჯულების მოქმედების პერიოდში, სახელმწიფოსგან გამოვლენილი ნებისა და მისგან მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში იქმნება და მოქმედებენ სპეციალური ადგილობრივი ან საერთაშორისო კომისიები, რომელთა მიზანია წარსულში განხორციელებული ძალადობრივი და დანაშაულის ნიშნების შემცველი ფაქტების გამოძიება. აღნიშნული კომისიები, გარდა საგამოძიებო მოქმედებების განხორციელებისა ასევე, გასცემენ მომავალზე ორიენტირებულ რეკომენდაციებს, მსგავსი ტიპის ძალადობრივი და დანაშაულებრივი ქმედებების მომავალში განმეორების თავიდან აცილების მიზნით.
რეპარაციის პროგრამები
რეპარაციის პროგრამები - წარმოადგენს სახელმწიფოს მხრიდან დაფინანსებულ ინიციატივას, რომელიც მიზნად ისახავს, წარსულში მომხდარი ძალადობრივი ქმედებების შედეგად დაზარალებული პირებისათვის მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურებას.
სისტემის რეფორმა
სისტემის რეფორმა - გარდამავალი მართლმსაჯულების მოქმედების პერიოდისათვის, დამახასიათებელია ფართო მასშტაბიანი რეფორმების გატარება, ისეთი მნიშვნელოვანი სახელმწიფო ორგანოების გარდაქმნის მიზნით, როგორიცაა პოლიცია, თავდაცვის სისტემა, სასამართლო და ა.შ. აღნიშნული ტიპის რეფორმები მიზნად ისახავს, ზემოაღნიშნული სახელმწიფო ინსტიტუტები, რომლებიც  წარსულში რეპრესიის განმახორციელებელ  და  კორუფციის ნიშნების მატარებელ დაწესებულებებს წარმოადგენდნენ, ჩამოყალიბდნენ საზოგადოებრივი ინტერესების გამტარებელ სახელმწიფო ინსტიტუტებად.
წარსულის მეხსიერების შენარჩუნება
წარსულის მეხსიერების შენარჩუნება - შესაბამისი, მუზეუმების და მემორიალების შექმნის გზით, მსხვერპლთათვის პატივის მიგება, საზოგადოებრივი მეხსიერების შენარჩუნების მიზნით, რათა მომავალში თავიდან იქნეს აცილებული, წარსულში განხორციელებული დანაშაულებრივი ქმედებების რეციდივი.
არსებული რეალობა
დღეის მდგომარეობით არსებული პრაქტიკული გამოცდილება აჩვენებს, იმისათვის რომ გარდამავალი მართლმსაჯულების მოქმედება იყოს ეფექტიანი, მომავალში თავიდან იქნეს აცილებული წარსულში ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო და დანაშაულებრივი ქმედებების რეციდივი, მნიშვნელოვანია გათვალისწინებული იქნეს როგორც ნაციონალური, ასევე საერთაშორისო გამოცდილება. გარდამავალი მართლმსაჯულების ეფექტიანი მოქმედებისათვის უმნიშვნელოვანესია, მიმდინარე პროცესებში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი საზოგადოების ის  ჯგუფები/პირები, რომლებიც ძალადობრივი რეჟიმის ან შეიარაღებული კონფლიქტების მსხვერპლს წარმოადგენდნენ. გამოცდილება აჩვენებს, რომ ასეთი სახის ჩართულობისა და კონსულტაციების გარეშე, გარდამავალი მართლმსაჯულების მექანიზმების წარმატებით განხორციელების შანსი მკვეთრად მცირდება.
გარდამავალი მართლმსაჯულების მიმართულებით მოქმედი საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან, აღსანიშნავია გარდამავალი მართლმსაჯულების საერთაშორისო ცენტრი (International Center for Transitional Justice - ICTJ), რომელიც 2001 წლიდან დღემდე, მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ცალკეულ სახელმწიფოებს, სადაც რეპრესიების ან კონფლიქტების შედეგად, ადგილი ჰქონდა ადამიანის უფლებების მასობრივი და სისტემური ხასიათის დარღვევებს, ეფექტიანად განახორციელონ გარდამავალი მართლმსაჯულების მექანიზმები და აღადგინონ სამართლიანობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ვასილ ხომერიკი
ვასილ ხომერიკი (დ. 21 მაისი, 1966) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტია “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ლაქი (აღდაში)
ლაქი (Ləki) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 941 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
დორეთკარის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი
დორეთკარის წმინდა გიორგის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეთკარის მიდამოებსა და ქარჩოხის ხეობის გამყოფ ქედზე, ალპურ ზონაში. აგებულია გარდამავალ შუა საუკუნეებში.
წმინდა გიორგის კომპლექსისათვის ულამაზესი ადგილი შეურჩევიათ. აქედან კარგად ჩანს მყინვარწვერი, ლომისის ხატი, ქარჩოხის და ბევრი სხვა ციხე თუ კოშკი. მთელი კომპლექსი ნაშენია ადგილობრივი ქვით, რომელსაც მეტ-ნაკლებად მიცემული აქვს სწორკუთხოვნება. შემორჩა კირის დუღაბი. ძეგლი იმდენად დაზიანებულია, რომ ძნელდება მისი სრულყოფილი აღწერა. ნაგებობათა კედლები 3 მეტრამდეა შემორჩენილი. კომპლექსის ცენტრალურ ნაგებობას მცირე დარბაზული ეკლესია წარმოადგანს. მისი აბსიდი უხეში ქვის კვალობაზე კოხტად არის ამოყვანილი. კედლები სქელია. შემორჩა სამხრეთი შესასვლელი და აღმოსავლეთი სარკმლის ქვედა ნაწილი. ეკლესიის გარშემოსავლელი გვიანი უნდა იყოს. კომპლექსის ყველა ნაგებობა მჭიდროდაა შეჯგუფული ეკლესიის გარშემო. მათგან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10-15 მეტრის მოშორებით წარმოდგენილია სუბსტრუქცია — გალავანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კოცელი
200px|მინიატიურა|კოცელის ქანდაკება სერბეთის პარლამენტში კოცელი (Koceľ, Kocelj; დ. 833 — გ. 876) — ბლატენის სამთავროს მთავარი. პრიბინასა და მისი ბავარიელი ცოლის შვილი. დაარქვეს ბავარიული სახელი Gozil, რომელიც სლავურ ენაზე გამოითქმის, როგორც კოცელი. მამის გარდაცვალების შემდეგ 861 წელს გახდა ბლატენის მთავარი, მანამდე კი იყო ბლატენის სამთავროში შემავალი ბლატენის საგრაფოს გრაფი. 867 წელს ბლატნოგრადში მიიღო კირილე და მეთოდე, რომლებმაც ქალაქში 50 მოსწავლე აიყვანეს.
გარდაიცვალა ხორვატიაში ლაშქრობის დროს. მისი გარდაცვალების შემდეგ სამთავრო გადავიდა არნულფ კარინტიელის მმართველობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის მმართველები
ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონი
thumb|250px|right| ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონი ქალბაჯარ-ლაჩინის (ეკონომიკური) რეგიონი (Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რეგიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის: ქალბაჯარის, ლაჩინის, გუბადლის და ზანგილანის რაიონი. 1993-2020 წლებში, რეგიონი მთლიანად ოკუპირებული იყო და იმყოფებოდა არაღიარებულ მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კონტროლის ქვეშ.
ფართობი — 6420 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 7,5% შეადგენს. მოსახლეობა (მათ შორის, დევნილებით, იძულებით გადაადგილებული პირებით) შეადგენს 244,0 ათას კაცს (2015 წლის მონაცემებით). ფაქტობრივად, რეგიონის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ცხოვრობონ მარტო სომხები.
მრეწველობა
რეგიონში მოიპოვება: ოქრო, ვერცხლისწყალი, ხრომიტი, მარმარილოთი მოპირკეთებისთვის სამშენებლო ქვა, პირიტი.
1988 წლის მონაცემებით, მრეწველობა წარმოდგენილია ადგილობრივი ნედლეულის დამუშავებით. რეგიონში განვითარებულია ხალიჩების ქსოვა.
სოფლის მეურნეობა
1988 წლის მონაცემებით, რეგიონის სოფლის მეურნეობის დარგებია: მეცხოველეობა, მეფუტკრეობა, თამბაქოს მოყვანა, მევენახეობა, ხეხილის და მარცვლეულის მოყვანა.
ტურიზმი
დასვენებისა და მკურნალობისთვის არსებობს ბუნებრივი ბალნეოლოგიური რესურსები და მინერალური წყლები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
ჩაქირქოჩი
ჩაქირქოჩი (Çakırkoç) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. სოფელი მდებარეობს არტაანიდან 84 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 8 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 31 ადამიანი ცხოვრობს.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა მერე.
სქოლიო
კატეგორია:პოსოფის რაიონის სოფლები
ჰანს ლამერსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
ანდრეა მეზა
ალმა ანდრეა მეზა კარმონა (დ. 13 აგვისტო, 1994) — მექსიკელი მოდელი. 2017 წელს გახდა „მის მექსიკა“. ამავე წელს მიიღო პირველი ფინალისტის სტატუსი „მის მსოფლიო 2017“-ზე. 2021 წელს გახდა „მის სამყარო 2020“. ამ ფაქტით ის გახდა მესამე მექსიკელი ქალი რომელმაც ეს წოდება მიიღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:მექსიკელი მოდელები
აღქიოიანაქი
აღქიოიანაქი  (Ağköynək) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
ლარგვისის პირველი ნიში
ლარგვისის პირველი ნიში — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელი ლარგვისის მიდამოებში. აგებულია ადრე XIX საუკუნეში.
ნასოფლარ საქორეთის დასავლეთით 2 კმ-ში, მთის სერზე არის მშრალი წყობით აგებული მცირე ნიში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მალაი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მალაი შეიძლება აღნიშნავდეს:
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია
მინი| პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის შემოქმედებითი მოღვაწეობის სახლი შვინოუჯშიში პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია (Polska Akademia Nauk (PAN)) — სახელმწიფო სამეცნიერო დაწესებულება, რომელიც ახორციელებს საქმიანობას, რომელიც მიმართულია მეცნიერების განვითარების, ხელშეწყობის, ინტეგრაციისა და გავრცელებისკენ და ხელს უწყობს განათლების განვითარებას და ეროვნული კულტურის გამდიდრებას. აკადემია თავის მიზნებს ახორციელებს მეცნიერთა კორპორაციის ფარგლებში და ინსტიტუტებისა და კვლევითი ერთეულების ქსელის მეშვეობით, რომლებიც ატარებენ კვლევებს უმაღლეს სამეცნიერო დონეზე.
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორია
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსება უკავშირდებოდა 1951 წელს პოლონეთის მეცნიერებათა I კონგრესზე მიღებულ გადაწყვეტილებებს და უკავშირდებოდა პოლონეთის ხელოვნებისა და მეცნიერებათა აკადემიის და ვარშავის სამეცნიერო საზოგადოების ლიკვიდაციას. ამ ტიპის დაწესებულების შექმნა მიზნად ისახავდა პოლიტიკური ავტორიტეტების სამეცნიერო საზოგადოებასთან კონტაქტის ხელშეწყობას და მისი მხარდაჭერის უზრუნველყოფას, ამავდროულად ამ გარემოს გაკონტროლებას. უფრო მეტიც, მიზნად ისახავდა სამეცნიერო კვლევების დაფინანსების ხელშეწყობას და მის ფოკუსირებას სახელმწიფოსთვის ყველაზე მნიშვნელოვან პრობლემებზე, რაშიც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა დასავლეთის ქვეყნებში სამეცნიერო ორგანიზაციებში მომხდარმა ცვლილებებმა  სამეცნიერო და ტექნოლოგიური რევოლუციის გამო. პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია შეიქმნა 1951 წლის 30 ოქტომბრის კანონით „პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის შესახებ“. თავდაპირველად, ეს იყო მხოლოდ მეცნიერთა კორპორაცია, მაგრამ 1960 წელს იგი გადაკეთდა ცენტრალურ სამთავრობო დაწესებულებად, რომელიც პასუხისმგებელია პოლონეთში მეცნიერების მთლიან ზედამხედველობაზე და ინსტიტუტების ქსელის მართვაზე. 1990 წელს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიამ დაკარგა სამთავრობო ინსტიტუტის სტატუსი და კვლავ გახდა მეცნიერთა კორპორაცია და ინსტიტუტების ქსელი.
აკადემიის სტრუქტურა
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია, როგორც მეცნიერთა კორპორაცია და როგორც სამეცნიერო ინსტიტუტების ქსელი, ორგანიზებულია შემდეგი სტრუქტურით:
მინი| Jabłonna Palace — პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის საკონფერენციო და სასტუმრო ცენტრი
აკადემიის უმაღლესი ორგანოები
აკადემიის მმართველი ორგანოებია აკადემიის კოლექტიური გენერალური ასამბლეა და პრეზიდიუმი, ასევე პრეზიდენტი და კანცლერი ინდივიდუალურად.
აკადემიის უმაღლესი ორგანოა მისი გენერალური ასამბლეა, რომელიც შედგება ყველა ეროვნული წევრისაგან. გენერალური ასამბლეა განსაზღვრავს აკადემიის საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს და აკონტროლებს მის ყველა საქმიანობას. გენერალური ასამბლეა წყვეტს ახალი წევრების მიღებას. ასამბლეის დადგენილებები სავალდებულოა აკადემიის სხვა ორგანოებისთვის. გენერალური ასამბლეის სესიები იმართება წელიწადში ორჯერ მაინც.
გენერალურ ასამბლეას თავმჯდომარეობს აკადემიის პრეზიდენტი. მას აკადემიის წევრთაგან ირჩევს საერთო კრება ოთხი წლის ვადით (არაუმეტეს ორი ვადისა). გენერალური ასამბლეა ასევე ირჩევს 3-5 ვიცე-პრეზიდენტს, რომელთა კანდიდატურებსაც პრეზიდენტი წარადგენს.
აკადემიის პრეზიდიუმში შედიან: პრეზიდენტი, ვიცე-პრეზიდენტები, დეპარტამენტების წარმომადგენლები, რეგიონული განყოფილებების თავმჯდომარეები, ფაკულტეტების ფარგლებში მოქმედი კურატორთა საბჭოს თავმჯდომარეები, სამეცნიერო ერთეულების დირექტორთა წარმომადგენელი და კანცლერი.
PAN, როგორც მეცნიერთა კორპორაცია
კორპორაციაში წევრობა უვადოა. პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის უნივერსიტეტებისა და ინსტიტუტების ეროვნულ წევრებს და სამეცნიერო საბჭოებს უფლება აქვთ დაასახელონ წევრ-კორესპონდენტობის კანდიდატები. ნამდვილი წევრები, ადგილების გათავისუფლების გამო, აირჩევიან ყველა რეალური წევრის მიერ წევრ-კორესპონდენტებისგან.
ქვემო ხოდაშნის ნადარბაზევი
შენობა რიყის ქვითაა ნაშენი. ძლიერ დაზიანებულია. იმდენად, რომ გასუფთავების გარეშე, მისი გეგმის სრულად დადგენა არ ხერხდება. როგორც ეს შემორჩენილი ნაშთებიდან ირკვევა, ნაგებობაში შერწყმული იყო საცხოვრებელი და სამეურნეო ფუნქციები. შენობის გეგმა ტეხილი მოხაზულობისაა და რამდენიმე აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული, იგი, ძირითადად, შედგება ორი, არათანაბარი ფართობის, სწორკუთხა ნაწილისგან, რომლებიც ერთმანეთისგან კაპიტალური კედლით იყო გამიჯნული
აღმოსავლეთ ნაწილი შედარებით მოზრდილია და სავარაუდოდ, სამეურნეო დანიშნულებისათვის გამოიყენებდა, დასავლეთ ნაწილი კი გამაგრებულ საცხოვრებელს წარმოადგენდა აღმოსავლეთ ნაწილის აღმოსავლეთ კუთხეებში თითო, ცილინდრული კოშკია ჩართული მათ შორის მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კოშკის კედლის მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი - ერთი, ცალმაგი სათოფურით, რომელიც შენობის აღმოსავლეთ ნაწილის ჩრდილოეთ კედლის გასწვრივა მიმართული. მეორე სამხრეთ- აღმოსავლეთ კუთხეში მდგარი კოშკი კი დანგრეულია ისე, რომ მისი კვალი ნაწილობრივ იკითხება. მხოლოდ სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი. მათ შორის სამხრეთ კედლის შუაში საწნახელია იგი არათანაბარი ზომის განყოფილებისგან შედგება და წინიდან, მთელ სიგრძეზე, მცირე სიგანის საფეხური გაუყვება. საწნახლის დასავლეთ კიდეში აღმოსავლეთ ნაწილის სამხრეთ კედელი წყდება და მართი კუთხით სამხრეთით მიემართება. სავარაუდოდ, შენობის ამ მონაკვეთში მცირე უბე იყო შექმნილი, რომლის ერთ-ერთ კედელში შესასვლელი იყო მოწყობილი. ნაგებობის დასავლეთ ნაწილში სამი, სწორკუთხა სადგომისგან შედგებოდა და რამდენიმე სართულიანი უნდა ყოფილიყო იგი სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებითა დაგრძელებული, რომლის გამოც სიგანით, აღმოსავლეთ ნაწილს რამდენადმე აღემატება. შესაბამისად, ჩრდილოეთ ფასადის მხარეს მისი კედელი აღმოსავლეთ ნაწილის კედლის მიმართ, წინაა წამოწეული და მცირე შვერილს ქმნის. ამჟამად ამ ნაწილში მხოლოდ ორი, არათანაბარი ფართობის, სწორკუთხა ოთახია შემორჩენილი, რომლებიც ერთმანეთისგან კაპიტალური კედლით არის გამიჯნული. მათგან სამხრეთისა კვადრატული გეგმისა და ფართობით ჩრდილოეთით მდებარე ოთახზე თითქმის ორჯერ მეტია. ჩრდილოეთით მდებარე ოთახს მხოლოდ ჩრდილოეთ კედელი შემორჩა - ერთი, ცალმაგი სათოფურით აღმოსავლეთ ბოლოსთან სამხრეთით მდებარე ოთახს კი დასავლეთ კედელი ამ სადგომს სამხრეთიდან ეკვროდა კიდევ ერთი, სწორკუთხა სადგომი, რომელიც მთლიანად დანგრეულია და მისი სტრუქტურის დადგენა არ ხერხდება. ძველი გამაგრებული საცხოვრებლის საინტერესო ნიმუშია, შენობის კორპუსში, როგორც ჩანს, გაერთიანებული იყო ორი ნაწილი, რომლებშიც საბრძოლო ელემენტებით აღჭურვილი საცხოვრებელი და სამეურნეო ფუნქციის სადგომები იყო განთავსებული.
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფაკულტეტები
მეცნიერები თავიანთ საქმიანობას პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიაში განყოფილების სტრუქტურის მეშვეობით ახორციელებენ. აკადემიის დებულების შესაბამისად ფუნქციონირებს შემდეგი ფაკულტეტები:
აკადემიის წევრები წევრობაზე მიღებისთანავე აცხადებენ ფაკულტეტზე კუთვნილების შესახებ (დეკლარაცია შეიძლება საჭირო გახდეს ფაკულტეტების ორგანიზაციული სტრუქტურის ცვლილების შემთხვევაშიც). აკადემიის წევრის მიკუთვნება მოცემულ ფაკულტეტზე შეიძლება შეიცვალოს მისი მოთხოვნით, გენერალური ასამბლეის თანხმობით.
ფაკულტეტის მუშაობას მართავს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტის მიერ დანიშნული დეკანი. ფაკულტეტი შეიძლება დაიყოს განყოფილებებად. ფაკულტეტს ასევე შეუძლია შექმნას დამხმარე კომიტეტები ან მრჩეველთა ჯგუფები. ფაკულტეტის კოლეგიურ ორგანოს წარმოადგენს პლენარული სხდომა.
ფაკულტეტების ფარგლებში პრობაციის ოფიცერთა საბჭოები ასევე ფუნქციონირებენ როგორც კოლეგიური ორგანოები. მათი ამოცანაა ზედამხედველობა გაუწიონ პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ინსტიტუტებისა და სამეცნიერო ერთეულების საქმიანობას, განახორციელონ მათი პერიოდული შეფასება, განახორციელონ საქმიანობა სამეცნიერო ერთეულების სტრუქტურების რეორგანიზაციასთან და კონკურსის ჩატარება სამეცნიერო ერთეულების დირექტორთა თანამდებობაზე.
ფაკულტეტებში ფუნქციონირებს სამეცნიერო კომიტეტები. კომიტეტები არის დისციპლინის ან მასთან დაკავშირებული სამეცნიერო დისციპლინების თვითმმართველი წარმომადგენლობები, რომლებიც ემსახურებიან მეცნიერთა ინტეგრაციას მთელი ქვეყნის მასშტაბით. კომიტეტის მუშაობის მმართველი ორგანოები არიან კომიტეტის თავმჯდომარეები და კომიტეტის პრეზიდიუმი. კომიტეტები იქმნება და მათი ფუნქციონირების ლეგიტიმურობას წყვეტს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის გენერალური ასამბლეა. სამეცნიერო კომიტეტის შექმნის საფუძველია სამეცნიერო დისციპლინის ან მასთან დაკავშირებული დისციპლინების განვითარების შესაბამისი დონე და სამეცნიერო საზოგადოების წარმომადგენლობისა და ინტეგრაციის საჭიროება. კომიტეტების მუშაობას აფასებს მოცემული დეპარტამენტის პრობაციის ოფიცერთა საბჭო. მინი|240x240პქ| გეოგრაფიისა და სივრცითი ორგანიზაციის ინსტიტუტის სამეცნიერო სადგური შიმბარკში გორლიცის მახლობლად
აკადემიის რეგიონალური ოფისები
აკადემიის ფარგლებში მოქმედებს რეგიონალური ფილიალები: გდანსკში, კატოვიცეში, კრაკოვში, ლუბლინში, ლოძში, ოლშტინში, პოზნანში, ვროცლავში.
ფილიალები ახორციელებენ აკადემიის ამოცანებს ქვეყნის კონკრეტულ რეგიონებში. საჭიროების შემთხვევაში, გენერალურმა ასამბლეამ შეიძლება გადაწყვიტოს ახალი ფილიალების შექმნა. მოცემული რეგიონალური ფილიალი ძირითადად შედგება აკადემიის წევრებისგან, რომლებიც ცხოვრობენ მოცემულ რეგიონში. ფილიალის მუშაობას მართავს ფილიალის პრეზიდენტი და პრეზიდიუმი.
ახალგაზრდა მეცნიერთა აკადემია (AMU)
2010 წლის პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის შესახებ #38 აქტის მიხედვით, ახალგაზრდა მეცნიერთა აკადემია მუშაობს PAN-ის კორპორაციაში, რომლის მიზანია ხელი შეუწყოს პოლონეთის მეცნიერების გამოჩენილი ახალგაზრდა წარმომადგენლების მიერ განხორციელებულ სამეცნიერო კვლევებსა და განვითარებას. ამ ორგანოს წევრები შეიძლება იყვნენ დოქტორის ხარისხის მქონე მეცნიერები, რომლებიც შერჩევის დროს 38 წლამდე ასაკის არიან და მათი საერთო რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 35 ადამიანს. AMU-ს წევრებს ირჩევს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის გენერალური ასამბლეა „პოლონეთის მეცნიერების ახალგაზრდა წარმომადგენლებიდან, რომლებიც გამოირჩევიან სამეცნიერო მიღწევებით“. AMU-ს წევრის უფლებამოსილების ვადა 5 წელია და არის ერთჯერადი. AMU-ს წევრები წარმოადგენენ მოსაზრებებს მეცნიერების შესახებ.
ახალგაზრდა მეცნიერთა აკადემიის მმართველი ორგანოებია გენერალური ასამბლეა და თავმჯდომარე. AMU-ს პირველი თავმჯდომარე იყო 2012 წელს ჰაბ. დოქტორი ბარტოშ კარაშევსკი. 2014–2016 წლებში თავმჯდომარე იყო ჰაბ. დოქტორი იაკუბ ფიჩნა. 2016 წლის 1 ოქტომბრიდან 2017 წლის 27 მაისამდე უფლებამოსილების პერიოდში AMU-ს თავმჯდომარეა ჰაბ. დოქტორი კონრად ოსაჟდა ვარშავის უნივერსიტეტის იურიდიული და ადმინისტრაციის ფაკულტეტიდან, და მისი მოადგილეები: პროფესორი, ჰაბ. დოქტორი დარიუშ ჯემიელნიაკი ლეონ კოზმინსკის აკადემიიდან, ჰაბ. დოქტორი კატაჟინა მარჩინიაკი, პროფ. ვარშავის უნივერსიტეტიდან და ჰაბ. დოქტორი მიხალ ვიერშონი იაგელონის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტიდან.
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ერთეულები
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ძირითადი ერთეულია კვლევითი ინსტიტუტი. ინსტიტუტის სახელწოდებაში ყოველთვის არის აბრევიატურა „PAN“. გარდა ინსტიტუტებისა, აკადემიის სტრუქტურებში შედის დამხმარე სამეცნიერო ერთეულები, როგორიცაა არქივები, ბიბლიოთეკები, მუზეუმები, ბოტანიკური ბაღები და უცხოური კვლევითი სადგურები. აკადემიის კვლევითი განყოფილებები იქმნება, რეორგანიზაცია ან ლიკვიდაცია ხდება პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის მიერ აკადემიის პრეზიდენტის მოთხოვნით.
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ინსტიტუტები
2011 წელს ინსტიტუტებში დასაქმებული იყო 6806 ადამიანი, მათ შორის 4830 კვლევით პოზიციებზე. 2011/12 სასწავლო წელს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის კვლევითმა ინსტიტუტებმა განათლება მიიღეს პოლონეთში ყველა დოქტორანტის 5.3%-ს (დაახლოებით 2100 ადამიანი).
2011 წელს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ინსტიტუტების კვლევებზე დანახარჯების 80% ეხებოდა საბაზისო კვლევებს, 8,7% — გამოყენებით კვლევებს, ხოლო 11,3% — განვითარების სამუშაოებს.
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბიუჯეტი
აკადემიის საქმიანობა ფინანსდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან და სხვა სახსრებით. აკადემიის პრეზიდენტი ასრულებს აკადემიის ბიუჯეტის მართვის ამოცანებსა და უფლებამოსილებებს. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსების კუთხით აკადემიის პრეზიდენტი ანგარიშვალდებულია მეცნიერებაზე პასუხისმგებელი მინისტრის წინაშე. ბიუჯეტთან დაკავშირებული ყველა საკითხი რეგულირდება პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის შესახებ აქტით.
2011 წელს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის საკუთარმა შემოსავლებმა და ბიუჯეტის სუბსიდიებიდან შემოსავლებმა შეადგინა 124,8 მილიონი PLN. 2011 წელს პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის ინსტიტუტების საქმიანობის საბიუჯეტო ხარჯებმა შეადგინა 1,252.9 მილიონი ზლოტი, რაც შეადგენს საერთო სამთავრობო სექტორში კვლევისა და განვითარების ხარჯების დაახლოებით 16%. პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ინსტიტუტებში 1 თანამშრომელზე გაწეული ხარჯი 207,2 ათასი ზლოტი სრულ განაკვეთზე კონვერტაციისთვის, საიდანაც 153,5 ათასი ზლოტი ბიუჯეტის სახსრები იყო.
საერთაშორისო თანამშრომლობა
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემია ახორციელებს საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობას, მონაწილეობს საერთაშორისო ორგანიზაციების მუშაობაში და აქვს უცხოური კვლევითი სადგურები. არის ევროპის სამეცნიერო ფონდის საერთაშორისო სამეცნიერო ორგანიზაციებისა და პროგრამების წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიები კატეგორია:1951 წელს დაარსებულები კატეგორია:პოლონეთის ორგანიზაციები
The Trial (სიმღერა)
„The Trial“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა. იგი შეტანილია 1979 წლის ორმაგ ალბომში The Wall. სიმღერის ავტორები არიან როჯერ უოტერსი და ბობ ეზრინი. სამუშაო სახელწოდება იყო „Trial by Puppets“.
სიუჟეტი
ალბომის პერსონაჟი პინკი მიიღებს გადაწყვეტილებას, საკუთარი თავი სასამართლოს წინაშე წარადგინოს. საკუთარ წარმოსახვაში ის დაიპირისპირებს მოსამართლეს, ბრალმდებელს, ყოფილ ცოლს და მასწავლებელს (დედა, რომელსაც იგი წარმოიდგენს, ცდილობს შვილის დაცვას). საბოლოოდ იგი თავად მიხვდება გარე სამყაროს წინ აგებული წარმოსახვითი კედლის მიერ მიყენებული ზიანის შესახებ, ამიტომ მოსამართლის სახელით გამოიტანს მისი დანგრევის განაჩენს.
მოსამართლე და ბრალმდებელი მღერიან მაღალი კლასის ბრიტანული აქცენტით, მასწავლებელი - შოტლანდიურით, ხოლო დედა - ჩრდილოეთ ინგლისური აქცენტით. მათი, ისევე, როგორც ყოფილი ცოლის ვოკალურ პარტიებს ალბომში ასრულებს როჯერ უოტერსი. 2010-2013 წლების სოლო ტურნეს ფარგლებში როჯერი ცოლის ვოკალურ პარტიას ფრანგული აქცენტით ასრულებდა.
ისევე, როგორც ფინალური „Outside the Wall“, ეს სიმღერაც გარე პირის პერსპექტივიდან არის მოთხრობილი, თუმცა ყველაფერი პინკის გონებაში ხდება. სიმღერის დასასრულს ჟღერს მეტაფორული კედლის დანგრევის ხმა.
როჯერ უოტერსი:
"მოსამართლე მისი ისეთივე ნაწილია, როგორც დანარჩენები და ყოველივე, რაც ახსოვს. ყველაფერი ცოცხლობს მის ფიქრებში, ყველაფერი მისი მოგონებებია. საბოლოოდ, განაჩენია საკუთარი თავის იზოლირებიდან გამოყვანა, რაც სინამდვილეში კარგი რამ არის."
ფილმის ვერსია
ფილმში „პინკ ფლოიდი: კედელი“ კომპოზიციას ახლავს ანიმაციური ეპიზოდი, რომელიც თავდაპირველად მომზადდა 1980 წლის კონცერტებისთვის. ფილმში სიმღერის პერსონაჟები - მასწავლებელი, დედა და ცოლი, აგრეთვე პინკის მამა - ერთად ჩნდებიან მანამდეც, „Comfortably Numb“-ის თანმხლებ კადრებში (არაანიმაციური პერსონაჟების სახით).
კომპოზიციის ბოლოს კედელი ინგრევა, თუმცა ალბომსა და ფილმში ხმოვანი ეფექტები განსხვავდება. თუკი ალბომში ნგრევა იწყება სასამართლოს დასასრულს, ფილმში მაყურებელი თავდაპირველად ხედავს ცარიელ კედელს. სრულ სიჩუმეს არღვევს მისი აფეთქება. კონცერტებზეც გიგანტური კედელი, რომელსაც პირველ განყოფილებაში ტექნიკური პერსონალი აშენებდა, ინგრეოდა.
როჯერ უოტერსის კონცერტები
2010-2013 წლების სამოყვარულო აუდიოჩანაწერების მიხედვით შეიმჩნევა, რომ უოტერსი სიმღერის შესრულებისას იყენებდა ფონოგრამას. საგულისხმოა, რომ იმავე ტურნეში, გარდა ჯერალდ სკარფის ტრადიციული ანიმაციური პროექციებისა, გამოიყენეს ერთი დამატებითი კომპიუტერული მოდელიც, რომელიც ჩნდებოდა კედლის პროექციის შემობრუნებისას.
სქოლიო
კატეგორია:1979 წლის სიმღერები კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
ფრუშკა-გორა
300px|მინიატიურა|ფრუშკა-გორა ფრუშკა-გორა — სერი, იზოლირებული ჭიუხი სერბეთის ავტონომიური ოლქის ვოევოდინისა და ხორვატიის ტერიტორიაზე. უმაღლესი წერტილებია: ცრვენი-ჩოტი — 539 მ, სტრაჟილოვო — 321 მ, ირიშკი-ვენაცი — 451 მ, ველიკი-გრადაცი — 471 მ.
პლიოცენის პერიოდში ჭიუხი იყო პანონიის ზღვის კუნძული.
1960 წელს აქ დაარსდა ამავე სახელწოდების ეროვნული პარკი, რომელიც 22 ჰა-ზეა გადაჭიმული და დაცულია უნიკალური ბუნებრივი და კულტურული ლანდშაფტი.
ფრუშკა-გორა სერბი ხალხის ისტორიული სასულიერო ცენტრია, აქ ადრე მდებარეობდა 30, 1941 წლისათვის კი - 17 მონასტერი.
ფრუშკა-გორის ფართოფოთლოვან ტყეში გვხვდება ირემი და შველი. ფრინველებიდან ბინადრობს თეთრი და შავი ყარყატი, ბეგობის არწივი, ბარი, ძერა და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მთები კატეგორია:ხორვატიის მთები
ჰობოი
მინიატიურა|ჰობოი ჰობოი (Hoboe<hautbois, სიტყვასიტყვით — „მაღალი ხე“) — ხის სასულე ენაკიანი მუსიკალური საკრავი. შეიქმნა საფრანგეთში XVII საუკუნის II ნახევარში. თანამედროვე ჰობოი წარმოადგენს ხის სწორ მილს, რომელიც შედგება ზედა და შუა მუხლებისა და სარქველისაგან. აქვს 25 ხვრელი, აქედან 24 დახშულია საქველებით. არსებობს ორგვარი სისტემის ჰობოი: გერმანული და ფრანგული. განსაკუთრებით გავრცელებულია ფრანგული. ჰობოის მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს სიმფონიურ და საოპერო ორკესტრებში. იგი სოლო და საანსამბლო საკრავიცაა. ჰობოის ნაირსახეობებია ტენორის ჰობოი, ალტის ჰობოი ანუ ჰობოი დ'ამური და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩასაბერი საკრავები
ხაში
სახელწოდების ეტიმოლოგია
სომხურად, კერძის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვა ხაშელდან — „ხაშელი“ (მოხარშვა). სომხური ენიდან სიტყვა მოგვიანებით გადავიდა თურქულ და ქართულ ენაში. სომხურ ლიტერატურაში წვნიანი მოიხსენიება ჰაში ან ჰშის სახით, ცნობილია XI საუკუნიდან (პირველად მოხსენიებულია გრიგორ მაგისტროსის მიერ), ხოლო ჰაშის თანამედროვე ფორმა ცნობილია XVII საუკუნიდან. იგივე სიტყვა გამოიყენა სხვა კერძებშიც (ხაშლამა, ხაშუ, ხაშილი).
საკვებად გამოყენება
საქართველოში ხაშთან მიირთმევენ ნიორს, რძეს და ჭაჭას. ჩვეულებრივ, ქართველები ამ კერძს ჭამენ დილით ადრე ან ნაბახუსევის დროს.
სომხეთის ზოგიერთ რეგიონში მას ჭამენ ხელით ან მშრალი ლავაშით. კერძი დაფარულია ლავაშით. ძირითადად ხაშისთვის მზადება საღამოს იწყება, და დილით ადრე მიირთმევენ გადამეტებული ქეიფის შემდგომ.
საჭმლის სიმძიმისა და ძლიერი სუნის გამო ხშირად თავს იკავებენ მისი ჭამისგან. მას განსაკუთრებით მიირთმევენ ცივ სეზონებში. ეს კერძი პოპულარული არა მარტო კავკასიაში, არამედ ირანში და ავღანეთში. ძირითადად ირანში ამზადებენ ცხვრის თავისგან. თუმცა კავკასიაში ცნობილია მისი მომზადება ძროხის ფეხებისგან და ჩლიქებისგან.
ზოგადად ხაშს მიირთმევენ მრავალფეროვან საკვებთან ერთად, მაგალითად, ცხელი მწვანე და ყვითელი წიწაკის, მწნილის, რადიშების, ყველით და ახალი მწვანილით. კვებას თითქმის ყოველთვის თან ახლავს არაყი (სასურველია თუთის არაყი) და მინერალური წყალი.
ზამთრის პერიოდში ძალიან ხშირია ცხვრის ან ძროხის ნაწილების წვნიანის ჭამა ხახვითა და სანელებლებით ისრაელში, აქ ხაშის მსგავს წვნიანს მარაქს ეძახიან, რაც ყალბს ნიშნავს. მიირთმევენ ძირითადად ალკოჰოლურ სასმელთან ერთად.
ხაშის მსგავსი კერძი, ცნობილია ქუვეითში, ბაჰრეინსა და სპარსეთის ყურის სხვა ქვეყნებში, აქ მას პაჩა/ბაჯას ეძახიან. ასე მაგალითად ეგვიპტელები ამზადებენ წვნიანს ძროხის ტვინისა და ცხვრის ტვინისგან.
სქოლიო
კატეგორია: კულინარია კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო კატეგორია:აღმოსავლური სამზარეულო კატეგორია:ბერძნული სამზარეულო კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის სამზარეულო კატეგორია:ბულგარული სამზარეულო კატეგორია:ერაყული სამზარეულო კატეგორია:თურქული სამზარეულო კატეგორია:ირანული სამზარეულო კატეგორია:ოსური სამზარეულო კატეგორია:სომხური სამზარეულო კატეგორია:ქართული სამზარეულო
ერნესტ ავსტრიელი
ერნესტ ავსტრიელი (Karl II. Ernst von Österreich; დ. 15 ივნისი 1553, ვენა — გ. 20 თებერვალი 1595, ბრიუსელი) — შუა ავსტრიის ერცჰერცოგი, ასევე ესპანური ნიდერლანდების შტატჰალტერი 1594-1595 წლებში, საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან II-ისა და მარია ესპანელის მეოთხე შვილი.
ბიოგრაფია
ერნესტი დაიბადა 1553 წელს, ქალაქ ვენაში, ფერდინანდ I-ის მმართველობის პერიოდში. აღიზარდა და განათლება მიიღო ესპანეთში, ბიძამისის,ესპანეთის მეფის, ფილიპე II-ის კარზე, მადრიდში. 1573 და 1587 წელს იყო პოლონეთის მეფობის კანდიდატი. მამის, მაქსიმილიან II-ის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო მამულები შუა ავსტრიაში, აქტიურად დევნიდა პროტესტანტებს.
1590 წელს მისმა ძმამ, იმპერატორმა რუდოლფ II-მ, დანიშნა მისი ბიძაშვილის, შუა ავსტრიის ერცჰერცოგისა და მომავალი საღვთო რომის იმპერატორის ფერდინანდის რეგენტად. ერნესტმა დაკისრებულ მოვალეობას თავი წარმატებით გაართვა და დიდი როლი ითამაშა ფერდინანდის აღზრდაში.
1594-1595 წლებში იყო ესპანური ნიდერლანდების შტატჰალტერი. გარდაიცვალა 1595 წლის 20 თებერვალს, ბრიუსელში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:დაბადებული 1553 კატეგორია:გარდაცვლილი 1595 კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი
მუხრან ვახტანგაძე
მუხრან ვახტანგაძე (დ. 22 იანვარი, 1973, ბათუმი, აჭარის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). მსოფლიოს თასის მფლობელი პირად პირველობასა (2003) და გუნდურ ჩათვლაში (2004). ღირსების ორდენისა და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის (ორგზის) კავალერი. დაამთავრა საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემია 1999 წელს; საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტის ბათუმის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ეკონომისტ-იურისტის კვალიფიკაციით 2004 წელს. 2006–2015 წლებში ბათუმის სასპორტო სკოლის დირექტორი; 2015 წლიდან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტის უფროსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
პუებლა-დე-ფარნალსი
პუებლა-დე-ფარნალსი (Puebla de Farnals, La Pobla de Farnals) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-ნორტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4 კმ². მოსახლეობა — 8128 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ვალენსიის ქალაქები
შუა ალევის ღვთისმშობლის ეკლესია
შუა ალევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილი შიგნით სწორკუთხა _ გარეთ თაღოვანი სარკმელის ჩრდილოეთით და სამხრეთით დიდი ზომის, ფართე, თაღოვანი ნიშებია. კონქს შეისრული ფორმა აქვს. სატრიუმფო თაღი პილასტრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზთან შედარებით.
გრძივი კედლები წყვილი პილასტრების საშუალებით სამ არათანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრებს ეყრდნობა შეისრული კამარის საბრჯენი თაღები. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მოთავსებულია ნაოთხალიანი სარკმლები. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთიდანაა, ჩრდილოეთი შესასვლელი კი მოგვიანებითაა გაჭრილი. იატაკზე მოგებულია ქართული აგური.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თოხთის კოშკი
თოხთის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა  ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თოხთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სათვალთვალო კოშკისტრატეგიული თვალსაზრისით მეტად მარჯვე ადგილას, სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კმ-ზე, "თუთარაანში" დგას. ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. კოშკი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. ასვლა მისადგმელი კიბით ხდებოდა. აღმოსავლეთ კედელში წრიული სარკმელია მოთავსებული. კოშკს თავდაცვითი ელემენტები არ გააჩნია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჩაიიაფუმის პროვინცია
ჩაიიაფუმის პროვინცია (ชัยภูมิ) — ტაილანდის 76 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ის მდებარეობს ტაილანდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მას ასევე უწოდებენ ისანს. ჩაიიაფუმის მეზობელი პროვინციებია: ქონკენი, ნაქონ რატჩასიმა, ლოპბური და ფეტჩაბუნი.
სახელწოდება
სიტყვა ჩაია წარმოშობილია სანსკრიტული სიტყვიდან ჯაია, რაც ნიშნავს „გამარჯვებას“, ხოლო სიტყვა ფუმ სანსკრიტული ბჰუმიდან წარმოიშვა და ტარგმნება როგორც „მიწა“, „დედამიწა“. შესაბამისად პროვინციის სახელი სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს „გამარჯვების მიწას“. პროვინციის მოსახსენიებლად მალაიურში, სანსკრიტსა და ინდონეზიურში გამოიყენება ჯაიაბუმი.
გეოგრაფია
მარცხნივ|მინი| ლუაკის ქედი და მდინარე სონტის ხეობა, პა ჰინ ნგამის ეროვნული პარკის სუტ ფენ დინის ხედი. პროვინცია განლაგებულია ფეტჩაბუნის ქედის გასწვრივ, სადაც ჩაიიაფუმის უმაღლესი წერტილი მდებარეობს (სიმაღლე 1 222 მ). პროვინციის აღმოსავლეთი ნაწილი ხორატის პლატოს შემადგენელია.
ისტორია
ქალაქ ჩაიიაფუმის ისტორია ქხმერის იმპერიის პერიოდიდან, XII საუკუნიდან იწყება, როდესაც ის იყო პატარა ქალაქი ანგკორიდან პრასატ სინგის გზაზე (კანჩაბურის პროვინციაში).
1817 წელს ტერიტორია დასახლებული იყო ლაოებით, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა ნაი ლაე, ვიენტიანის მეფე ანუვონგის მოხელე. ეს სამმართველო, თავის მხრივ, ტაის მონარქზე იყო დამოკიდებული. ისინი დასახლდნენ ბაჰან ხუნ ნონგ ე ჩანში, ნახონ რატჩასიმას პროვინციაში, მაგრამ მალე მიატოვეს და ბან ლუანგში (დღევანდელი ქალაქი ჩაიაფუმი) დასახლდნენ. 1826 წელს ანუვონგის მოსახლეობა აჯანყდა ტაის მეფის რამა III-ის წინააღმდეგ, ისინი ცდილობდნენ სრული დამოუკიდებლობის მოპოვებას. ჩაო პრაია ტაიელმა მონარქმა ააშენა სიამელი ტომების მხარდაჭერის მოპოვების მიზნით. ქალაქის დამცველი ჩაო ფაია ლაე მოკლეს ანუვონგის ჯარებმა ქალაქის დაცვის დროს, მაგრამ თვითონ ანუვონგი ტაის ჯარმა დაიჭირა და ჯაჭვებით ხელ-ფეხ შეკრული ბანგკოკში წაიყვანა. მეფე რამა III-ს ახსოვდა ჩაო ფრაია ლაეს ერთგულება, ამიტომ მას ფრაია ფაკდი ჩუმფონის ტიტული უბოძა. ის პროვინციის გმირი დღესაცაა და სწორედ ის წარმოადგენს პროვინციის სიმბოლოს
ხალხი
ჩაიიაფუმის პროვინციაში ხალხის უმეტესობა ეთნიკურად ლაოა. ისინი საუბრობენ ისანურ ენაზე, რომელიც ლაოს დიალექტს წარმოადგენს.
ეკონომიკა
ჩაიაფუმის ძირითადი კულტურებია ბრინჯი, ტაპიოკა, შაქრის ლერწამი და ტაროს ფესვი. ჩულაბჰორნის კაშხალი, ტუნგ ლუი ლაის ქვეოლქში მდებარეობს, რომელიც მთავარ სარწყავ ობიექტს წარმოადგენს. 2019 წელს ძლიერი გვალვის გამო, სამეფო საირიგაციო დეპარტამენტმა (RID) ჩაიიაფუმში სამი ახალი კაშხლის მშენებლობა დაგეგმა, ესენია: ვანგ საფუნგის კაშხალი ნონგ ბუა დაენგის ოლქში, ლამ ნამ ჩეეს კაშხალი ბან ხვაოს ოლქში და პრონგ ხუნ პეტჩის კაშხალი ნონგ ბუა რავეს ოლქში. კაშხლებს უნდა ჰქონდეს 160 მლნ კუბური მეტრის წყლის მოცულობა და მას უნდა შეეძლოს 127,000 რაი სასოფლო-სამეურნეო მიწის წყლით უზრუნველყოფა. მინი| ბრინჯის მოყვანა, ჩაიაფუმის პროვინცია
სიმბოლოები
პროვინციის გერბზე გამოსახულია სამკუთხა დროშა, რომელიც ომში გამარჯვების სიმბოლოა.
პროვინციული ხე არის სიამის სენა (Cassia siamea) და პროვინციული ყვავილი სიამის ტიტა (Curcuma alismatifolia).
პროვინციის სლოგანია: „เมืองโบราณ บ้านนักสู้ ภูเสียดฟ้า ป่าช้างหลาย ทุ่งไพรรก น้ำตกใส ผ้าไหมดี สตรีงาม แดนธรรมแดน“, რომელიც ითარგმნება როგორც: „მომაჯადოვებელი ქალაქი, გმირების სახლი, მთის მწვერვალები, სპილოების ტყეები, ჩანჩქერები, ლამაზი აბრეშუმი, მშვენიერი ქალბატონები, კეთილსინდისიერი ბუდისტები.“
პროვინციული მთავრობა
პროვინცია დაყოფილია 16 ოლქად (ამფო). რაიონები შემდგომში იყოფა 124 ქვეოლქად (ტამბონები) და 1393 სოფლად (მუბანებად).
ადგილობრივი მთავრობა
2019 წლის 26 ნოემბრისთვის არსებობს: ერთი ჩაიაფუმის პროვინციული ადმინისტრაციული ორგანიზაცია და 36 მუნიციპალური რეგიონი პროვინციაში. ჩაიაფუმს აქვს მცირე ქალაქის სტატუსი. გარდა ამისა, 35 ქვეოლქი მუნიციპალიტეტის სტატუსით სარგებლობს. არა მუნიციპალური ტერიტორიების ადმინისტრირება ხდება 106 ქვეგანყოფილების ადმინისტრაციული ორგანიზაციის — SAO-ს მიერ.
2017 წლის ადამიანის განვითარების ინდექსი
2003 წლიდან, გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP) ტაილანდში პროგრესი განიცადა. აქ ადამიანის გავითარება ქვეეროვნულ დონეზე ხდება, რომელიც მოიცავს ადამიანის განვითარების რვავე ძირითად სფეროს. ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ეროვნულმა საბჭომ ცალკეულ პროვინციების განვითარებაზე (NESDB) პასუხისმგებლობა 2017 წლიდან აიღო.
გალერეა
.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ალფოუთი (ყაზახი)
ალფოუთი  (Alpout) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
ოვჩულუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
ოვჩულუ შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბრაზაპოლისი
ბრაზაპოლისი (Brasópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იტაჟუბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 661 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.87 კმ²-ზე. ფართობი 367 688 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მთიანი შირვანის რეგიონი
thumb|right|250px| მთიანი შირვანის რეგიონი მთიანი შირვანის (ეკონომიკური) რეგიონი (Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის შემდეგი რაიონები: აღსუს, ისმაილის, გობუსტანის და შემახის.
ფართობი — 6130 კმ²-ია, რაც მთლიანი აზერბაიჯანის ტერიტორიის 7% შეადგენს. მოსახლეობა — 304,0 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).
მრეწველობა
რეგიონში მოიპოვება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, ნავთობის ფიქალი. მთიანი შირვანი არ არის მდიდარი მინერალებით. ძირითადად, აქ არსებობს: ქვა, ხრეში, ქვიშა, კირქვა და სხვა სამშენებლო მასალები. დიდი მნიშვნელობა აქვს მშენებლობისთვის თიხის დეპოზიტები, რომელიც არსებობს შემახის, აღსუს და ისმაილის რაიონებში.
სოფლის მეურნეობა
სოფლის მეურნეობის ძირითადი სფეროებია: მევენახეობა, მეღვინეობა, მეცხოველეობა და მარცვლეულის მოყვანა. მთიან რაიონებში მოყვანილია კარტოფილი, ხოლო ვაკეებზე — ბამბა. რეგიონში განვითარებულია: მეფუტკრეობა, მეაბრეშუმეობა, მებაღეობა, ასევე გაშენებულია ბოსტნეული და ხილი. განვითარებულია მეცხვარეობა და მესაქონლეობა. მტკნარი წყლის მარაგის ნაკლებობა წარმოადგენს რეგიონის მთავარ პრობლემას.
ტრანსპორტი
რეგიონის ტერიტორიაზე გადის რკინიგზის ხაზი ბაქო-თბილისი. რკინიგზის გარდა, რეგიონის ტერიტორიაზე გადის სარესპუბლიკო მნიშვნელობის ავტომაგისტრალები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები