cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩელენჯერის ღრმული
ისტორია
1870 წელს, ჩარლზ უაივილ ტომსონმა, ედინბურგის უნივერსიტეტის ბუნებათმცოდნეობის პროფესორმა ლონდონის სამეფო საზოგადოება დაარწმუნა, რომ ბრიტანეთის სახელმწიფოსათვის მისთვის ეთხოვათ დედოფლის ხომალდი ხანგრძლივი ექსპედიციისთვის მთელი დედამიწის გარშემო ოკეანეებში. 1872 წლის 7 დეკემბერს, კი ეიჩ-ემ-ეს ჩელენჯერი (H.M.S. Challenger) ზღვაში გავიდა. სიგრძით 61 მეტრიან ხის გემს ჰქონდა სამი ანძა, 2300 ტონის გადატანის შესაძლებლობა და 1200 ცხენის ძალის სიჩქარე.
ხომალდის მეთაური იყო კაპიტანი ჯორჯ ნარესი 20 საბაჟო ჩინოსანითა (ქირურგებისა და ინჟინერების ჩათვლით) და 200 ეკიპაჟის წევრით, 6 სამოქალაქო პირით, მომსახურე პერსონალითა და მეცნიერებით (ჯონ მურეი, ჰენრი მოსლი, ჯონ ბუჩანანი, ჯეი-ჯეი უაილდი), რომლებიც უაივილ ტომსონის ხელმძღვანელობის ქვეშ იყვნენ. მინი|ჩარლზ ვივილ ტომსონი ექსპედიციისას (7 დეკემბერი, 1872, 24 მაისი, 1876) გემმა საზღვაო 68890 მილი (127.5 კმ) გაიარა, რომლის დროსაც ჩელენჯერის ღრმულის შესახებ მრავალი რამ დადგინდა:
1. დადგინდა ღრმულის ზუსტი სიღრმე.
2. სიღრმეში არსებული წყლის ნიმუში იქნა წაღებული ქიმიურ-ფიზიკური გამოკვლევებისთვის.
3. თერმომეტრი-ზონდით მოხდა ფსკერის ტემპერატურის ჩაწერა.
4. რამდენიმე სადგურზე მოხდა იმის გამოკვლევა, თუ როგორ იცვლებოდა წყლის მიმართულება და სიჩქარე ღრმულის სხვადასხვა სიღრმეზე.
5. მოხდა წყლის მეტეოროლოგიური თუ ატმოსფერული შესწავლა და აღწერა.
ექსპედიციები
1. 1951 წელს, ეიჩ-ემ-ეს ჩელენჯერ II-მა იმოგზაურა ჩელენჯერის ღრმულის მიმდებარე ტერიტორიაზე.
2. 1960 წელს, ხომალდმა ბატისკაფ ტრიესტემ პირველად მიაღწია ღრმულის ფსკერს ა.შ.შ-ს საზღვაო ფლოტის ლეიტენანტი დონ უალშისა და შვეიცარიელი მეცნიერი ჟაკ პიკარდის მეთაურობით.
3. 35 წლის შემდეგ, 1995 წელს, იაპონურმა უპილოტო წყალქვეშა ხომალდმა კაიკომ აიღო ნიმუშები ღრმულიდან და შეაგროვა ისეთი სახის ინფორმაციები, როგორებიც ჩელენჯერის უკეთესად შესწავლაში დაეხმარებოდათ.
4. 2009 წელს, ა.შ.შ-მ გაგზავნა დისტანციურად მართვადი ჰიბრიდული სატრანსპორტო საშუალება - ნერევსი, რომელმაც ჩელენჯერის ღრმულის ფსკერამდე მიაღწია და სადაც თითქმის 10 სთ. გაატარა.
წარმოქმნა
ისევე როგორც მარიანას ღრმული, ასევე მის ტერიტორიაში შემავალი ჩელენჯერის ღრმულიც ქვეშეცოცების ზონაში წარმოიქმნა, სადაც ტექტონიკური ფილების ურთიერთშეცოცება, ქვეშეცოცება და თარაზული გადაადგილება მიმდინარეობს. კონკრეტულად ურთიერთშეცოცებისას კი ღრმა ღარი წარმოიქმნება დაწეული ქერქის გაღუნული ნაწილის ზედა მხარეს. ამ შემთხვევაში კი წყნარი ოკეანის ფილა ფილიპინების ტექტონიკური ფილის ქვეშ ცოცდდება, რომლის ასაკსაც, მეცნიერების აზრით, 55 მლნ. წელი წარმოადგენს მაშინ, როდესაც წყნარი ოკეანის ფილა მასზე 3-ზე მეტჯერ ხნიერია (180 მლნ. წელი) მინი|მარიანას ღარის ტექტონიკური ფილები იქიდან გამომდინარე, რომ დედამიწას ამობურცულობები გააჩნია ეკვატორთან, მისი რადიუსი 25 კმ-ით მეტია ეკვატორის გაყოლებაზე, ვიდრე პოლუსებისკენ მიმართულებით, და მაშასადამე, დედამიწის ცენტრიდან არქტიკული ოკეანეები (5406 კმ.) უფრო ახლოსაა, ვიდრე ჩელენჯერის ღრმული (10740).
ფილების ტექტონიკა
როგორც მარიანას ღარი, ასევე, მაშასადამე, ჩელენჯერის ღრმულიც ფილიპინებისა და წყნარი ოკეანის ტექტონიკური ფილების გასაყარზე მდებარეობს. ფილიპინების აღმოსავლეთ, ხოლო წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.
ორივე ტექტონიკური ფილა ჩრდილო-დასავლეთით მოძრაობს, თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ წყნარ ოკეანოვანის მოძრაობის სიჩქარე (56-102 მმ. წელში) ფილიპინებისას (48-84 მმ. წელში) აღემატება, ხშირია ამ ორი ფილის შეჯახებები, და მაშასადამე, ქვეშეცოცების ზონების წარმოქმნა (წყნარი ოკეანის ფილა შედის დედამიწის მანტიასა და ფილიპინების ტექტონიკური ფილის ქვეშ ) მარიანას ღართან.
მიწისძვრები
მარიანას ღართან და ჩელენჯერის ღრმულთან მომხდარი განმეორებადი მიწისძვრები ტექტონიკური ფილების გასაყარზე გამოწვეულია წყნარი ოკეანის ფილის დედამიწის მანტიის ქვეშ შეცოცების ხმაურიანობით, ვინაიდან ფილები ერთმანეთში ჩაჭედილნი არიან დაგროვებული წნევიდან გამომდინარე, ხოლო მცირე ცვლილებების შედეგად მიმდინარე ფილების ამოვარდნები და გასრიალებები ძლიერ ვიბრაციებს წარმოქმნის, რომლებიც დედამიწის ქერქზე ვრცელდებიან როგორც მიწისძვრის ტალღები.
აბაზასძე
საკუთარი სახელი აბაზასძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ჩელენჯერის ღრმული
მიწისძვრები
როგორც კი წყნარი ოკეანის ფილა დედამიწის მანტიის ქვეშ ცოცდება, გეოთერმული გრადიენტისა და ხახუნის ძალის მეშვეობით იმდენად ძლიერი სითბო წარმოიქმნება, რომ 161 კმ სიღრმეში ქვებში არსებული მინერალები დნობას იწყებენ. დნობის შედეგად წარმოიქმნება მაგმა, რომელიც თავისი დაბალი წნევიდან გამომდინარე ოკეანის ზედაპირისკენ იწყებს მოძრაობას. აღსანიშნავია, რომ მარიანას კუნძულების ღარი სწორედ ასეთი გამდნარი მაგმისგან წარმოიქმნა. მინი|ვულკან ეიფუკუს ჰიდროთერმული ხვრელები
აბაზასძე
იხილეთ აგრეთვე
*
ჩელენჯერის ღრმული
ვულკანები
ჩელენჯერის ღრმულის მიმდებარე ტერიტორიაზე, მარიანას კუნძულების შემადგენლობაში მრავალი ვულკანური ჯაჭვი მდებარეობს, რომელთაგან მრავალი წყალქვეშაა, მაგალითად ეიფუკუს წყალქვეშა ვულკანი, რომელიც 103 გრადუსის მქონე თხევად ნახშირორჟანგს გამოყოფს საკვამურის მსგავსი ჰიდროთერმული ხვრელებიდან, ხოლო დაიკოკუს წყალქვეშა ვულკანის შესახებ 410 მეტრ სიღრმეში მეცნიერებმა აღმოაჩინეს დედამიწაზე ერთადერთი გამდნარი გოგირდის აუზი.
სიცოცხლე
მინი|251x251პქ|მარიანას გველთევზა მრავალი ექსპედიციის შედეგად ჩელენჯერის ღრმულში აღმოჩინდა სხვადასხვა ტიპის ცოცხალი ორგანიზმი, რომელთაც 11 კმ. სიღრმეში, სრულ უკუნსა და უზარმაზარი წნევის (მარიანას ღრმული დიდ ტერიტორიას მოიცავს (11 კმ. სიგრძე, 1.6 კმ. სიგანე), რომლის საშუალო ტემპერატურას 1-4ºC, ხოლო წნევას 103.5 მლნ. პასკალი წარმოადგენს) ზეწოლის ქვეშ შეუძლიათ გაძლება, თუმცა მათთვის საკვების მოპოვება ძალიან რთულია იქიდან გამომდინარე, რომ ღრმული ყველანაირი მცენარისგან და ხისგან მოშორებით მდებარეობს, ხოლო მათი ფოთლები თუ ნაყოფები ამ სიღრმემდე იშვიათად თუ აღწევენ. მაშასადამე, მარიანას ღარის სამხრეთით მცხოვრებ ცოცხალ ორგანიზმებს შორის, მიკრობების უმეტესობა, ძირითადად ისეთი ქიმიური ნივთიერებებით იკვებებიან, როგორიცაა მეთანი და გოგირდი. აღსანიშნავია, რომ ჩელენჯერის ღრმულის ორგანიზმების უმეტესობა კვებითი ჯაჭვის ქვედა რგოლს წარმოადგენენ, თუმცა მკვდარი პლანკტონებს ფსკერამდე მისაღწევად დიდი დრო სჭირდებათ თავიანთი მცირე წონიდან გამომდინარე.
3 ყველაზე გავრცელებულ ცოცხალ ორგანიზმს მარიანას ღარსა და ჩელენჯერის ღრმულში წარმოადგენენ ქსენოფიოფორები, ამფიპოდები და ზღვის პატარა კიტრები (ჰოლოთურიები). გარდა ამისა, მეცნიერებმა ექსპედიციისას 200-ზე მეტი სხვადასხვა სახის მიკროორგანიზმები აღმოაჩინეს მარიანას ღარის ფსკერის სამხრეთით მდებარე ტალახში, რომლის ნიმუშიც შემდეგ ლაბორატორიებში წაიღეს და სპეციალურ ფილტრებში მოათავსეს, სადაც ისეთივე გარემოს უქმნიან (დაბალი ტემპერატურა, მაღალი წნევა), როგორიც ჩელენჯერის ღრმულშია.
სან-პაულუს ზოოპარკი
სან-პაულუს ზოოპარკი (Parque Zoológico de São Paulo) — ყველაზე დიდი ზოოპარკი ბრაზილიაში. იგი ქალაქ სან-პაულუს სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. ზოოპარკში წარმოდგენილია 3 200 ცხოველი, ძუძუმწოვრების — 102, ფრინველების — 216, ქვეწარმავლების — 95, ამფიბიების — 15  და უხერხემლოების 16 სახეობა. მისი ფართობი 824,529 მ²-ს შეადგენს.
ჩელენჯერის ღრმული
სიცოცხლე
ერთუჯრედიანი ქსენოფიოფორები ძალიან ჰგვანან დიდი ზომის ამებებს, რომლებიც გარშემო მდებარე საკვების შეწოვით იკვებებიან. ისინი ძალიან მორცხვი, კრევეტის მსგავსი რედუცენტები არიან, რომლებიც მხოლოდ ღრმა ღარებში ცხოვრობენ.
2017 წელს, მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ 8000 მ. სიღრმეში გაურკვეველი წარმომავლობის ორგანიზმი აღმოაჩინეს, რომელსაც მარიანას გველთევზა დაარქვეს. იგი მცირე ზომის, ვარდისფერი უქერცლო თევზია, რომელიც, როგორც ჩანს, ღრმულსა და ღარში მდებარე სასტიკ გარემო პირობებთან ადაპტირებულია. გარდა ამისა, მარიანას გველთევზა ერთადერთი თევზია, რომელიც ასეთ ღრმა გარემოცვასა და ღარის ეკოსისტემას უძლებს, საკვებად კი ჩელენჯერის ღრმულში უხვად გავრცელებულ უხერხემლოებს იყენებს.
სან-პაულუს ზოოპარკი
დღევანდელობა
სან-პაულუს ზოოპარკი გახდა პირველი ბრაზილიული დაწესებულება, რომელმაც ხალხს მოუწოდა, რომ ჩაერთონ გადაშენების პირას მყოფი ისეთი ცხოველების აღდგენით პროგრამებში, როგორიცაა მაიმუნისებრი ლომი თამარინი, ევროპული ბიზონი, ირბისი.
ჩელენჯერის ღრმული
დაბინძურება
მინი|ამფიპოდი კერმადეკის ღარსა და ჩელენჯერის ღრმულში მდებარე კრევეტის მსგავსი კიბოსნაირი ამფიპოდების ნიმუშების აღებისას, მეცნიერებმა მდგრადი ორგანული დამაბინძურებლების (POP (ნახევრადქლორირებული ბიფენილი (PCB), ნახევრადბრომირებული დიფენილის ეთერები (PBDE)), კატასტროფულად მაღალი დონე შენიშნეს მათი ორგანიზმის ცხიმოვან ქსოვილებში. მოცემული ქიმიკატები ხშირად გამოიყენება ელექტრული იზოლატორებისა და ალმანელებლების დასამზადებლად. მდგრადი ორგანული დამაბინძურებლების გავრცელება გარემოში 1930-იან წლებში დაიწყო საწარმოო ტრავმებისა და ნაგავსაყრელებიდან გამოჟონვის შედეგად, 1970-იან წლებში კი საბოლოოდ აიკრძალა მოცემული ქიმიკატების ნებისმიერი სახით გამოყენება. იქიდან გამომდინარე, რომ POP-ები ბუნებრივად არ იხრწნებიან, ბუნებაში ათწლეულები ძლებენ, ხოლო ოკეანეების ფსკერამდე დამაბინძურებელი პლასტმასის ნარჩენებისა და მკვდარი ცხოველების სახით აღწევენ, ცოცხალი ორგანიზმების სხეულიდან კი კვებითი ჯაჭვის მეშვეობით ეს ქიმიკატები ცხოველიდან ცხოველში გადადის, რის შედეგადაც ამ დამაბინძურებელი ნივთიერებების კონცენტრაცია ოკეანეში კიდევ უფრო იზრდება.
სან-პაულუს ზოოპარკი
დღევანდელობა
1994 წლიდან, სან-პაულუს ზოოპარკი აღიარებულია გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც ბრაზილიის უდიდესი ზოოპარკი. 2001 წლის მაისში, ზოოპარკის გვერდით არსებული ტერიტორია, რომელიც ოკუპირებული იყო კომპანია „Simba Safari“-ს მიერ, სან-პაულუს ზოოპარკის შემადგენლობაში შევიდა.
ჩელენჯერის ღრმული
რესურსები ინტერნეტში
https://en.wikipedia.org/wiki/Challenger_Deep https://blog.nationalgeographic.org/2012/04/17/where-is-challenger-deep/ http://www.deepseachallenge.com/the-expedition/mariana-trench/ https://www.cnn.com/travel/article/victor-vescovo-deepest-dive-pacific/index.html https://www.surfertoday.com/environment/what-is-the-challenger-deep https://www.csmonitor.com/Science/2012/0326/How-do-we-know-that-Challenger-Deep-is-lowest-point-on-Earth https://www.livescience.com/23387-mariana-trench.html https://geology.com/records/deepest-part-of-the-ocean.shtml
სან-პაულუს ზოოპარკი
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის ზოოპარკები
მოსკოვის სამების ტაძარი (პიატნიცკის სასაფლაო)
მოსკოვის სამების ტაძარი (Храм Живоначальной Троицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის ალექსეევის რაიონში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1830-1835 წლებში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების სახელზე. ეგვტერები ღირსი პარასკევა სერბისა და იღუმენ სერგი რადონეჟელის სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ტაძარი მდებარეობს მისამართზე დრობოლიტეინი ქუჩა ნომ. 5.
ისტორია
პიატნიცკის სასაფლაო დაარსდა 1771 წელს ჭირის ეპიდემიის დროს და მიიღო იქ მდებარე ეკლესიის სახელის მიხედვით წმინდა პარასკევას სახელი.
ქვის ეკლესიას საფუძველი ჩაუყარეს 1830 წელს, ხოლო აკურთხეს 1835 წელს.
XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესიასთან ამოქმედდა საეკლესიო სამრევლო სკოლა. 1916 წელს სასაფლაოს ახლოს ააშენეს წმინდა სვიმონ სპარსის სახელობის ტაძარი. ქვეყანაში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესია დახურეს და მის შენობას გამოიყენებდნენ როგორც სასაფლაოს ინვენტარის შესანახ ნაგებობას. 1979 წელს იგი დაუბრუნეს სამების ტაძარს.
1930-იან წლებიში ეკლესია არ დახურულა, მაგრამ გადაეცა რუსეთის მართლადიდებელი ეკლესიის სექტანტებს, ობნოვლენცებს, ხოლო მოსკოვის საპატრიარქს დაუბრუნდა მხოლოდ 1943 წელს, მოსკოვის სხვა სასაფლაოს ეკლესიებთან ერთად. 1937 წელს ტაძარი მოსკოვის შვიდი ობნოვლენცური ეკლესიის შემადგენლობაში შედიოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
პეტრე უმიკაშვილის ქუჩა
პეტრე უმიკაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (ვარდისუბანი); გალის ქუჩიდან თერგის ქუჩამდე. წარმოიქმა XIX საუკუნის მიწურულს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც მოზდოკის შესახვევი, ასევეა თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. 60-იან წლებში პეტრე უმიკაშვილის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
უმიკაშვილი
ალ-მუსთადი
ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 1142 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1180
საქართველოს მთავარმართებლების სია
საქართველოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთებიდან (1801) 1844 წლამდე საქართველოს რუსეთის ხელისუფლების დანიშნული მმართველი — მთავარმართებელი მართავდა. 1844 წელს მთავარმართებელი შეცვალა მეფისნაცვალმა, თუმცა 1882 წელს მთავარმართებლის ინსტიტუტი აღდაგა. საბოლოოდ მთავარმართებლობა 1905 წელს დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მთავარმართებლები
ბეიგულოვო
ბეიგულოვო (Бейгулово; Бейғол) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება შემიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 55 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ალკინოდან 12 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 172 ადამიანი. მოსახლეობას რუსები და ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
Шь
thumb|აუდიო «Шь» Шь, шь ([შჲ]) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში მაგარი „Ш“-ს დასარბილებლად და წარმოითქმება, როგორც უბრალო „შ“.
მონტი ჰოლის პარადოქსი
მარჯვნივ|მინი|ავტომობილის ძიებაში მოთამაშე ირჩევს პირველ კარს. შემდგომ წამყვანი აღებს მესამე კარს, რომლის მიღმაც იმყოფება თხა მოთამაშეს სთავაზობს არჩევანი შეცვალოს მეორე კარის საასრგებლოდ. ღირს თუ არა წინადადებაზე დათანხმება? მონტი ჰოლის პარადოქსი — ალბათობის თეორიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ამოცანა, რომლის ამოხსნაც ერთი შედევით საღ აზროვნებას ეწინააღმდეგება.
ამოცანა ფორმულირდება, როგორც თამაშის აღწერა და ეყრდნობა ცნობილ ამერიკულ ტელეშოუს "Let’s Make a Deal", რომლის წამყვანის მიხედვითაც ეწოდა სახელი.
Шь
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
მონტი ჰოლის პარადოქსი
მოთამაშისთვის თავიდანვეა ცნობილი შემდეგი წესები: ავტომობილი მოთავსებულია ერთ-ერთი კარის უკან; წამყვანმა აუცილებლად უნდა გააღოს კარი, რომლის მიღმაც არის თხა (და არა ის კარი, რომელიც მოთამაშემ აირჩია) და შესთავაზოს მოთამაშეს არჩევანის შეცვლა; თუ წამყვანს აქვს არჩევანის საშუალება, რომელიც კარი გააღოს, ის აუცილებლად ირჩევს ნებისმიერ მათგანს თანაბარი ალბათობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბათობის თეორია
ქიმიური თერმოდინამიკა
ქიმიური თერმოდინამიკა — ფიზიკური ქიმიის დარგი, რომლებიც თერმოდინამიკის მეთოდების საშუალებით იკვლევს სითბურ მოვლენებთან დაკავშირებულ პროცესებს. ბუნებისმეტყველების ამ დარგის პრინციპები, რომლებიც კაცობრიობის საუკუნეობრივი გამოცდილების განზოგადებას წარმოადგენს, ჩამოყალიბებულ იქნა XIX საუკუნის II ნახევარში,  თუმცა ბუნების კანონები, რომლებიც საფუძვლად დაედო თერმოდინამიკურ საწყისებს, უფრო ადრე იყო აღმოჩენილი.
ქიმიური თერმოდინამიკა მიზნად ისახავს თერმოდინამიკის გამოყენებას ქიმიური რეაქციების, ფაზიკური გარდაქმნების(გახსნა,აორთქლება და სხვა.). ადსორბციისა და სხვა ფიზიკური და ქიმიური პროცესების მიმართ, რაც ფიზიკის და ქიმიის ერთ ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანაა. ქიმიური თერმოდინამიკის განვითარების უმთავრესი მიმართულებებია თერმოქიმია, მოძღვრება ქიმიური წონასწორობის შესახებ, ხსნარებისა(კერძოდ ელექტროლიტების) და ელექტროდული პოტენციალების თეორია და ზედაპირული მოვლენების თერმოდინამიკა.
თერმოდინამიკის პირველი საწყისის დახმარებით შესაძლებელია პროცესების მხოლოდ ენერგეტიკული ბალანსის გაანგარიშება, მაგრამ არა პროცესების მიმართულების დადგენა. ჰესის კანონი, რომლებიც საფუძვლად დაედო თერმოქიმიას, არსებითად წარმოადგენს ენერგიის შენახვის კანონს, ფორმულირებულს ქიმიური რეაქციების მიმართ, თერმოქიმია, გარდა რეაქციის სითბური ეფექტისა და მისი ტემპერალური დამოკიდებულებისა(კირხჰოფის ფორმულა), იკვლევს აგრეთვე სითბოტევადობას, რასაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს ქიმიური წონასწორობების გამოთვლებისათვის.
თერმოდინამიკის მეორე საწყისის თანახმად, შეუძლებელია სითბოს მთლიანად გარდაქმნა მუშაობად. ამ საწყისის დახმარებით შეიძლება თერმოდინამიკის პროცესების ყოველმხრივი დახასიათება და იმ კანონზომიერებების მიგნება, რომელთაც ქიმიური სისტემები ექვემდებარება. ამრიგად, II საწყისის დახმარებით შეიძლება ქიმიურ სისტემებში თერმოდინამიკურ პროცესების მიმართულებისა და გარდაქმნის ზღვრის განსაზღვრა, ესე იგი ქიმიური წონასწორობის პირობების გათვალისწინება და ამ წონასწორობაზე სხვადასხვა ფაქტორის გავლენის გარკვევა. ამ საწყისის საფუძველზე თერმოდინამიკა იხილავს ისეთ პროცესებს, რომლებიც პირდაპირ თუ არაპირდაპირ დაკავშირებულია სითბურ მოვლენებთან. თერმოდინამიკის მეორე საწყისის გამოყენება ქიმიის სისტემებში დაკავშირებულია კ.გიბზის, ჰ.ჰელმოლცის, ი. ვანტ-ჰოფის, ა. ლე შატელიეს და სხვა სახელებთან.
ქიმიური თერმოდინამიკა ორი საწყისის საფუძველზე საშუალებას გვაძლევს გავითვალისწინოთ ქიმიური პროცესების დროს თერმოდინამიკის სიდიდეების მხოლოდ ცვლილება. მათი მნიშვნელობა კი შეიძლება ნერნსტის თეორემის დახმარებით, რომელიც აგრეთვე თერმოდინამიკის მესამე საწყისის სახელწოდებით არის ცნობილი. ეს საწყისი, რომელსაც არ აქვს ისეთი ზოგადი ხასიათი, როგორიც თერმოდინამიკის I და II საწყისს, ჩამოყალიბდა XX საუკუნის დასაწყისში. ამ საწყისმა განსაკუთრებით დიდი როლი შეასრულა ქიმიური თერმოდინამიკის განვითარებაში.
თერმოდინამიკის თითოეულ საწყისს დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვს და მხოლოდ მათი ერთობლივი გამოყენება გვაძლევს ქიმიური წონასწორობის სრულ დახასიათებას.
ქიმიური თერმოდინამიკის გამოყენების სიმარტივე იმაში მდებარეობს, რომ თერმოდინამიკა გაანგარიშებისათვის არ არის საჭირო ქიმიური პროცესის მექანიზმის ცოდნა. თუ ცნობილია სისტემის საწყისი პირობები, ადვილად შეიძლება თერმოდინამიური კანონების დახმარებით სისტემის საბოლოო მდგომარეობის განსზაღვრა, ესე იგი შეიძლება წინასწარ გათვალისწინება იმისა, აღიძვრება რეაქცია თუ არა: თუ აღიძვრება, რა მიმართულებით წარიმართება და როგორი იქნება სისტემის წონასწორული მდგომარეობა. მაგრამ როდის დაიწყება რეაქცია და რამდენი დრო დასჭირდება წონასწორობის მიღწევას, ამის შესახებ თერმოდინამიკა პასუხს არ იძლევა. თერმოდინამიკის ამ ნაკლებობას ავსებს ქიმიური კინეტიკა.
თერმოდინამიკისა და სტატისტიკური ფიზიკის საგანი ერთია,კვლევის მეთოდი კი - სხვადასხვაგვარი.
ლიტერატურა
კატეგორია: ქიმია კატეგორია: ქიმიური თერმოდინამიკა
გუჯრისხევის ეკლესია
250px|მინი გუჯრისხევის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირეში, სოფლიდან 3 კილომეტრში, ამაღლებულ ადგილას. ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ესაზღვრება მაღალი მთები. ეკლესიასთან მისასვლელი გზა რთულია.
ეკლესიის ეზოში უამრავი დიდი ზომის ხე ყოფილა ამოსული, რომლებიც სოფლის მოსახლეობას მოუჭრია და გამონჩდა მთლიანად ეკლესიის ეზო. გუჯრისხევის ეკლესია წარმოადგენს IX-X საუკუნეების სამეკლესიან ბაზილიკას. ეკლესიას სამხრეთი ნავი ჩამონგრეული აქვს. ჩრდილოეთის ნავი მყარად დგას. ეკლესიის ცენტრალური ნავის ოთხივე კედელს აქვს ვიწრო სარკმელი, ასევე სამხრეთის და ჩრდილოეთის ნავებსაც აღმოსავლეთის მხრიდან. ეკლესია ნაშენია ნახევრად დამუშავებული ქვის წყობით. სოფლის მოსახლეობას ეკლესია გადაუხურავს ახალი გოფრირებული თუნუქით, გადახურვის ქვეშ მოჩანს კარნიზი, რომელიც კარგ მდგომარეობაშია. ეკლესიის ინტერიერი ჩაბნელებულია. ძალიან ვიწრო სარკმელების გამო დღის სინთლე ოდნავ შემოდის. საკურთხეველში დგას დაბალი ტრაპეზის ქვა, ასევე საკურთხეველში არის ოთკუთხა ნიშები. ცენტრალურ ნავს გადაუყვება მძლავრი პილასტრი. ცენტრალური ნავიდან გასასვლელი თაღოვანი კარია დასავლეთ კედელში, ასევე ანალოგიური წყობის კარებია სამხრეთის და ჩრდილოეთის ნავებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სენტრუ-ნოვუ-დუ-მარანიანი
სენტრუ-ნოვუ-დუ-მარანიანი (Centro Novo do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 622 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.13 კმ²-ზე. ფართობი 8 258 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სიცოცხლის ვარსკვლავი
მინი|„სიცოცხლის ვარსკვლავი“ სიცოცხლის ვარსკვლავი (Star of Life) — გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების მომსახურების ემბლემა, რომელსაც აკონტროლებენ ამერიკის მედიცინის ასოციაცია და აშშ-ის ჯანდაცვის დეპარტამენტი.
დღესდღეობით აღნიშნულ ემბლემას შევხვდებით სხვადასხვა ქვეყნის სასწრაფო დახმარების ავტომობილებზეც.
ვარსკვლავის ექვსი ქიმი სიმბოლიზირებს ექვს ძირითად ამოცანას, რომელსაც ხსნიან სასწრაფო დახმარების მაშველები: აღმოჩენა, შეტყობინება, საპასუხო რეაქცია, ადგილზე გაწეული დახმარება, ტრანსპორტირების მომენტში გაწეული დახმარება და დახმარების სპეციალურ ცენტრში გადაყვანა.
უნივერსიტეტის ქუჩა
უნივერსიტეტის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ვაკის რაიონში (დელისი); მიხეილ თამარაშვილის ქუჩიდან ნაფეტვრებისკენ მიმავალ გზამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 70-იან წლებში. სახელი ეწოდა 1977 წელს, თსუ-ის მაღლივი კორპუსის აშენების შემდეგ. ქალაქ თბილისის მთავრობის 2003 წლის დადგენილებით ქუჩას დაემატა ნაფეტვრებისკენ მიმავალი გზის მონაკვეთი. უნივერსიტეტის ქუჩის ნაწილს ორივე მხარეს მიუყვება საბურთალოს სასაფლაო. ნაფეტვრები, სააგარაკო ადგილი თბილისის დასავლეთ ნაწილში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაკის რაიონის ქუჩები
სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (2018)
სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნები 2018 — მეშვიდე საპრეზიდენტო არჩევნები სომხეთში, რომელიც ჩატარდა 2018 წლის 19 თებერვალს. გაიმარჯვა არმენ სარქისიანმა — დამოუკიდებელმა კანდიდატმა, რომელსაც მხარს უჭერდა სამი პარტია, მათ შორის იმ პერიოდში ხელისუფლების სათავში მყოფი „რესპუბლიკური პარტია“.
სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის არჩევნები კატეგორია:სომხეთის არჩევნები
Шә
thumb|აუდიო «Шә» Шә, шә ([შჿ] — წარმოითქმება, როგორც „შუ“, (უ — ყრუდ)) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რაუფ ორბეი
ჰუსეინ რაუფ ორბეი (Rauf Orbay დ. 1881 — გ. 1964) — თურქი სამხედრო, სახელმწიფო და დიპლომატიური მოღვაწე, ბალკანეთის და პირველი მსოფლიო ომების აქტიური მონაწილე, ოსმალთა იმპერიის სამხედრო-საზღვაო ძალების შტაბის უფროსი და სამხედრო საზღვაო საქმეთა მინისტრი. იყო მუსტაფა ქემალ ათათურქის უახლოესი მეგობარი და თანამებრძოლი. იყო აფხაზური წარმოშობის, აფხაზ მუჰაჯირთა შთამომავალ, ნამდვილი გვარი იყო აშხარუა.
ბიოგრაფია
დაამთავრა სტამბოლის სამხედრო-საზღვაო და საინჟინრო სასწავლებელი. 1918 წლის გაზაფხულზე იყო ოსმალეთის დელეგაციის ხელმძღვანელი ტრაპიზონისა და ბათუმის კონფერენციებზე, რომელთა გადაწყვეტილებების მიხედვით საქართველომ დაკარგა მისი სამხრეთ-დასავლეთ ტერიტორიების დიდი ნაწილი, ახალციხისა და ახალქალაქის მაზრები და ბათუმის ოლქი. 1918 წლის 30 ოქტომბერს ბრიტანულ მხარესთან ხელი მოაწერა ოსმალეთისთვის კაპიტულანტურ მუდროსის ზავს. 1919 წლიდან იყო მუსტაფა ქემალის მიერ ანატოლიაში დაწყებული წინააღმდეგობის მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, თურქეთის დიდი ეროვნული კრების წევრი. 1920 წელს ბრიტანელების მიერ სტამბოლის ოკუპაციის შემდეგ დააპატიმრეს და გადაასახლეს მალტაზე, საიდანაც დაბრუნდა 1921 წელს. თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, 1922-23 წლებში იყო დროებითი მთავრობის პრემიერ-მინისტრი. 1924 წელს გახდა ერთ-ერთი დამფუძნებელი „პროგრესული რესპუბლიკური პარტიისა“, რომელიც ოპოზიციაში ჩაუდგა მუსტაფა ქემალის კურსს. 1926 წელს ბრალი დასდეს შეთქმულებაში და გაასახლეს ქვეყნიდან 10 წლის ვადით. ათათურქის გარდაცალებამდე ცხოვრობდა ინგლისში, ხოლო შემდეგ დაბრუნდა თურქეთში და გახდა პარლამენტის წევრი. მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო თურქეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი დიდ ბრიტანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:თურქი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
ერთა ლიგის საქართველოს ასოციაცია
ერთა ლიგის საქართველოს ასოციაცია — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ერთა ლიგაში გაწევრიანებისთვის შექმნილი საზოგადოება, რომლის მიზანი იყო ამ საკითხის პოპულარიზება. დაარსდა ქალაქ ტფილისში 1919 წლის 7 დეკემბერს. ასოციაციის პრეზიდენტი ლ. ლომთათიძე, ვიცე-პრეზიდენტი — ვახტანგ ღამბაშიძე. გამგეობის წევრები: გიორგი ლასხიშვილი, რაჟდენ არსენიძე, პეტრე საყვარელიძე, გიორგი გვაზავა, გრიგოლ ვეშაპელი. ასოციაციის წარმომადგენლები ერთა ლიგის ბრიუსელის კონგრესზე იყვნენ კარლო ჩხეიძე და ზურაბ ავალიშვილი. ასოციაცია საგანგებო მანდატით აღჭურვილ პირთა მეშვეობით პირდაპირ ურთიერთობას ამყარებდა ერთა ლიგის სხვადასხვა მოქმედ სტრუქტურებთან. ერთა ლიგის ქართული ასოციაციის ძალისხმევით, 1920 წლის 12-16 ოქტომბერს მილანში გამართულ ერთა ლიგის საერთაშორისო ასოციაციების მეოთხე კონგრესზე საქართველოს საკითხი სერიოზული მსჯელობის საგანი გახდა. კონგრესზე ერთა ლიგის საქართველოს ასოციაცია ერთხმად იქნა მიღებული ერთა ლიგის მსოფლიო ასოციაციის წევრად. ამ პოლიტიკური წარმატების შემდეგ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ კიდევ უფრო გაააქტიურა მოღვაწეობა ერთა ლიგის სრულუფლებიანი წევრობის მოსაპოვებლად. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ ემიგრაციაში გააგრძელა საერთაშორისო ასპარეზზე მუშაობა საქართველოს საკითხის პოპულარიზაციის მიზნით. 1934 ინგლისში გაიმართა ერთა ლიგის დამხმარე ასოციაციის საერთაშორისო კონგრესი, რომელსაც დაესწრო მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის დელეგაცია. საქართველოს დელეგაციაში შედიოდნენ ევგენი გეგეჭკორი, გიორგი გვაზავა და ანდრო გუგუშვილი. ერთ-ერთ სხდომაზე კონგრესმა განიხილა საქართველოს საკითხი. მოხსენება კონგრესს გიორგი გვაზავამ წარუდგინა. ის შეეხო იმ მომენტებს, რომელიც საქართველოს უფლებას აძლევდა, მოეთხოვა 1921 დაკარგული დამოუკიდებლობის აღდგენა. ერთა ლიგის დამხმარე ასოციაციის კონგრესმა დაადასტურა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციისა და ანექსიის ფაქტი. ამასთან, კონგრესმა ერთა ლიგას მოუწოდა, საერთაშორისო სამართლის ნორმებიდან გამომდინარე, დახმარებოდა საქართველოს ქვეყანაში ნორმალური ვითარების აღსადგენად.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
მოსკოვის სამების ტაძარი (საბავშვო საავადმყოფო)
მოსკოვის სამების ტაძარი (Храм Живоначальной Троицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის სოკოლნიკის რაიონში. ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1881-1883 წლებში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სამების სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ტაძარი არის წმინდა ვლადიმირის სახელობის ბავშვთა საქალაქო კლინიკური საავადმყოფოს კარის ეკლესია.
ისტორია
წმინდა ვლადიმირის სახელობის ბავშვთა საქალაქო კლინიკური საავადმყოფო დააარსა პვავლე დერვიზმა 1872 წელს. საავადმყოფოს გახსნა გაიმართა 1876 წელს. საავადმყოფომ მიიღო წმინდა ვლადიმირის, დერვიზის უფროსი შვილის მფარველი ანგელოზის, პატივისცემის ნიშნად. საავადმყოფოში ღარიბი ოჯახების შვილებისათვის მუდმივად იყო 100 ადგილი გამოყოფილი.
1881 წელს საავადმყოფოსთან დერვიზის ფინანსებით დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა წმინდა სამების სახელზე. 1883 წლის პირველ ივნისს ეკლესია აკურთხეს. იგი ააშენეს არქიტექტურის აკადემიკოს ალექსანდრე პოპოვის პროექტის მიხედვით XVII საუკუნის რუსული ეკლესიების სტილში. მის ქვემო ნაწილში განათავსეს დერვიზების საგვარეულო სასაფლაო. ეკლესიის მშენებლობა დაჯდა 225 000 რუბლი, ხოლო შიდა აღჭურვილობა 300 000 რუბლი. ინტერიერი მორთეს იტალიური მარმარილოს გამოყენებით და შვეიცარიული წითელი ხით. საეკლესიო ჭურჭელი დაამზადეს მხატვარ გრიმის ნახატების მიხედვით და ჩამოიტანეს ლუგანოდან.
1924 წლის 24 მაისს ყველა კარის ეკლესია, რომელიც საავადმყოფოსთან მდებარეობდა დაიხურა, მათ შორის წმინდა ვლადიმირის სახელობის ბავშვთა საქალაქო კლინიკური საავადმყოფო ეკლესიაც.
1994 წლის 15 აპრილს აღდგენილი მოსკოვის სამების ეკლესია კვლავ აკურთხეს. 1995 წელს მასში აღსდგა ღვთისმსახურება. ამჟამად ეკლესია ღიაა ყოველდღიურად, ღვთისმსახურება კი მიმდინარეობს კვირაობით და სადღესასწაულო დღეებში. ყოველ პარასკევს აღევლინება ლოცვა საავადმყოფოში მყოფი ბავშვების სახელზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ალექსანდრე რაქვიაშვილი
ალექსანდრე რექვიაშვილი (დ. 1 აგვისტო, 1943, ბალეი, რუსეთის სფსრ, სსრკ) — ქართველი კომპოზიტორი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე რექვიაშვილმა 1969 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1969–1972 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელევიზიის საესტრადო ორკესტრის ხელმძღვანელად; 1973–1974 წლებში იყო ექსპერიმენტალური თეატრ–სტუდია „მეტეხის“ მუსიკალური ხელმძღვანელი, 1973–1977 წლებში თბილისის გრიბოედოვის სახელობის თეატრის მუსიკალური ხელმძღვანელი; 1977–1980 წლებში იყო ამიერკავკასიის სასაზღვრო ოლქის წითელდროშოვანი ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი; 1980 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მუსიკალური რედაქტორი; მისი შემოქმედება ძირითადად შემოიფარგლება საესტრადო მუსიკით; დაწერილი აქვს: კამერულ–ინსტრუმენტული ნაწარმოებები – რონდო სიმებიანი ორკესტრისათვის (1963), სიუიტა სიმებიანი ორკესტრისათვის შ. რუსთაველის მიხედვით (1964), ოთხი პიესა სიმებიანი კვარტეტისათვის (1965), სონატა ფორტეპიანოსათვის (1966), ორი მინიატურა ნონეტისათვის (1967), ვარიაციები ხალხურ თემაზე ფორტეპიანოსათვის (1973); კამერულ–ვოკალური ნაწარმოებები – ორი რომანსი (1968), 12 საბავშვო სიმღერა (1970); საგუნდო ნაწარმოებები; საესტრადო ნაწარმოებები – სიუიტა საესტრადო ორკესტრისათვის (1972), საესტრადო საორკესტრო პიესები „მგზავრული“, „დღესასწაული სოფლად“, „ექო მთებში“, სიმღერები; მუსიკა დრამატული სპექტაკლების, მუსიკალური თეატრის, ბალეტი „პიგმალიონი“, 1973, ოპერეტა „სხვისი შვილების მამა“), კინოფილმების, რუსული და ქართული მოზარდმაყურებელთა თეატრების სპექტაკლების და ანიმაციური ფილმებისათვის. 1971 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომპოზიტორთა კავშირის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
ბერეზოვკა (უფის რაიონი)
ბერეზოვკა (Березовка; Березовка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ზუბოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 15 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 115 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
თეთრი ვეფხვი
მინი|თეთრი [[ბენგალური ვეფხვი მადრიდის ზოოპარკში]] თეთრი ვეფხვი — ბენგალური ვეფხვის პიგმენტაციური ნაირსახეობა თანდაყოლილი მუტაციით, რომელიც ბინადრობს ასამის, დასავლეთ ბენგალის და ბიჰარის შტატების ველურ ბუნებაში. განსაკუთრებით ხშირად გვხვდება სუნდერბანსის რეგიონსა და ყოფილი რეუას შტატის ტერიტორიაზე. თეთრი ვეფხვი არ განიხილება როგორც ცალკე ქვესახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ვეფხვები
გოდოფრედუ-ვიანა
გოდოფრედუ-ვიანა (Godofredo Viana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გურუპის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 635 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.75 კმ²-ზე. ფართობი 675 168 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Џь
thumb|აუდიო «Џь» Џь, џь ([ჯჲ] — წარმოითქმება, როგორც რბილი „ჯ“) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
დაკარგული სამყარო
„დაკარგული სამყარო“ (The Lost World) — ამერიკელი მწერლის, მაიკლ კრაიტონის ტექნო-თრილერის ჟანრის რომანი, გამოცემული Knopf-ის მიერ 1995 წელს. ეს არის იურული პარკის პირდაპირი გაგრძელება. ორივე რომანი ერთ წიგნად ხელახლად გამოიცა 1997 წელს სახელწოდებით „მაიკლ კრაიტონის იურული სამყარო“, რომელსაც არ აქვს კავშირი 2015 წლის ამავე სახელწოდების ფილმთან.
1997 წელს რეჟისორმა სტივენ სპილბერგმა გადაიღო რომანზე დაფუძნებული ფილმი „დაკარგული სამყარო: იურული პარკი“, რომელსაც დიდი ფინანსური წარმატება ჰხვდა წილად.
წიგნი 8 კვირის განმავლობაში, 1995 წლის 8 ოქტომბრიდან 26 ნოემბრამდე იკავდებდა პირველ ადგილს „New York Times-ის ბესტსელერების სიაში, ხოლო ამ სიაში წამყვან პოზიციებზე რჩებოდა 1996 წლის მარტამდე.
სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის წიგნები კატეგორია:1995 წლის ამერიკული რომანები კატეგორია:1995 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები კატეგორია:რომანები დინოზავრების შესახებ კატეგორია:იურული პარკის რომანები კატეგორია:მაიკლ კრაიტონის რომანები კატეგორია:ტექნო-თრილერი რომანები კატეგორია:ფილმებში ადაპტირებული რომანები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2014: ჯგუფი D
ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატი 2014: ჯგუფი D — D ჯგუფში თამაშები 13 ივნისიდან 23 ივნისამდე გაიმართა. ჯგუფი შედგებოდა კოსტა-რიკის, იტალიის, ინგლისისა და ურუგვაის ნაკრებებისგან. იტალიის ნაკრები ევროპის მოქმედი ვერცლიხ, ურუგვაისა კი მსოფლიოს მოქმედი ბრინჯაოს პრიზიორი იყო. ჯგუფში გამარჯვებული დაუპირისპირდა C ჯგუფის მეორეადგილოსანს, ხოლო D ჯგუფის მეორეადგილოსანი — C ჯგუფის გამარჯვებულს.
ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4)
სქოლიო
ჯგუფი D
დიმიტრის ლიაკოსი
დიმიტრის ლიაკოსი (Δημήτρης Λυάκος; დ. 19 ოქტომბერი, 1966) — თანამედროვე ბერძენი პოეტი და დრამატურგი, ტრილოგიის — „Poena Damni“ ავტორი. ლიაკოსის შემოქმედება ხასიათდება ლიტერატურის ტრადიციული ჟანრების რღვევითა და თემათა ავანგარდული კომბინაციით, რომელსაც თან ახლავს რიტუალური, რელიგიური, ფილოსოფიური და ანთროპოლოგიური ელემენტები. ტრილოგიაში ერთმანეთთანაა შეზავებული პროზაული, დრამატული და პოეტური თხრობა, რომელშიც დასავლური ლიტერატურული ტრადიციის ძირითადი მოტივები ირეკლება. მიუხედავად მცირე მოცულობისა (სრული ტექსტი ორას გვერდს არ აღემატება), ნაწარმოები ოცდაათი წლის განმავლობაში იწერებოდა, მისი ცალკეული წიგნები კი ამ პერიოდში სხვადასხვა რედაქციით რამდენჯერმე გამოიცა. ტრილოგია მოიცავს თემათა და ცნებათა მთელ რიგს, როგორებიცაა — დანაშაულის შეგრძნება, ძიება, მკვდრების დაბრუნება, მონანიება, ფიზიკური ტანჯვა, ფსიქიკური აშლილობა და სხვ. ლიაკოსის პერსონაჟები გარიყულნი არიან საზოგადოებიდან, როგორიცაა, მაგალითად, ტექსტის - „Z213: გამოსვლა“ — მთხრობელი, ან გარბიან და დისტოპიურ ადგილს აფარებენ თავს, როგორც იქცევიან ტექსტის „ადამიანებთან ხიდიდან“ პერსონაჟები, ან სულაც უკაცრიელ ადგილას არიან მოტოვებულნი, როგორც „პირველი სიკვდილის“ პროტაგონისტი, რომელიც უდაბურ კუნძულზე ცდილობს თავის გადარჩენას.
ტრილოგია „Poena Damni“ „უბედურების ალეგორიად“ მოიაზრება, ისევე როგორც გაბრიელ გარსია მარკესისა და თომას პინჩონის ნაწარმოებები. დიმიტრის ლიაკოსის ტექსტები პოსტმოდერნიზმის ბრწყინვალე ნიმუშებად და 21-ე საუკუნის გამორჩეულ ანტიუტოტოპურ ნაწარმოებებადაა მიჩნეული.
ბიოგრაფია
დიმიტრის ლიაკოსი დაიბადა და გაიზარდა ქალაქ ათენში, სადაც იურისპრუდენციას სწავლობდა. 1988-1991 წლებში ცხოვრობდა ვენეციაში, 1992 წელს კი საცხოვრებლად ლონდონში გადავიდა, სადაც ანალიტიკოს ფილოსოფოსებთან — ტედ ჰენდრიხსა და ტიმ ქრეინთან ერთად ფილოსოფიას დაეუფლა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში, ეპისტემოლოგიისა და მეტაფიზიკის, ბერძნული ფილოსოფიისა და ვიტგენშტაინის მოძღვრების განხრით. 2005 წელს იგი საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში. ამჟამად ცხოვრობს ბერლინსა და ათენში.
შემოქმედება
1992 წელს დიმიტრის ლიაკოსმა დაიწყო ტრილოგიის შეკვრა საერთო სახელწოდებით „Poena Damni“, რომელიც მოგვითხრობს იმ უმძიმესი განსაცდელის შესახებ, ჯოჯოხეთში ჩასული დაწყევლილი სულები რომ აწყდებიან, ანუ ღვთის ხილვის უნარის დაკარგვის შესახებ. ტრილოგია ეტაპობრივად იწერებოდა ოცდაათი წლის განმავლობაში. მესამე ნაწილი (პირველი სიკვდილი) ჯერ ბერძნულ ენაზე (Ο πρώτος θάνατος) გამოჩნდა, შემდეგ კი ინგლისურ, ესპანურ და გერმანულ ენებზე ითარგმნა. მეორე ნაწილი სათაურით "Nyctivoe" პირველად 2001 წელს გამოიცა ბერძნულ და გერმანულ ენებზე, ინგლისური თარგმანი კი 2005 წელს დაიბეჭდა. აღნიშნულმა ნაწილმა 2014 წელს სახე იცვალა და გამოიცა სახელწოდებით ხალხთან ხიდიდან. მინი|დიმიტრის ლიაკოსის პორტრეტი, შესრულებული უოლტერ მელხერის მიერ ლიაკოსის ნამუშევრები საკუთარ შემოქმედებაში ასახა ხელოვნების სხვადასხვა ფორმით, არაერთმი არტისტის მიერ: ავსტრიელმა მხატვარმა სილვი პრიოიდლმა 2002 წელს ვენაში ლიაკოსის ტექსტებზე შექმნილი ნახატების სერია წარადგინა. 2004 წელს მოქანდაკე ფრიც უნეგისა და BBC- ის პროდიუსერის პიერს ბარტონ-ფეიჯის აუდიო და სკულპტურულმა ინსტალაციამ ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში იმოგზაურა. 2005 წელს ავსტრიელმა არტისტმა გუდრუნ ბილზმა წარმოადგინა ნიქტივოეს შთაგონებით შექმნილი ვიდეო-არტ ნამუშევარი. ცეკვის კომპანიამ Myia კი Nyctivoe- ს ინტერპრეტაცია თანამედროვე ცეკვაში გამოსახა 2006-2009 წლებში. 2013 წელს ტრილოგიის პირველი ნაწილის - „Z213: გამოსვლა“ - მუსიკალურ-თეატრალური ვერსია შექმნეს ბერძენმა კომპოზიტორებმა მარია ალუპიმ და ანდრეას დიკტიოპულოსმა, რომელსაც Das Neue Ensamble და ბერძენი მსახიობი დიმიტრის ლიგნადისი ასრულებდნენ.
1998 წელს დიმიტრის ლიაკოსი ლეს მარეისთან ერთად საერთაშორისო სტუმარი პოეტის სტატუსით იყო წარმოდგენილი უელსში გამართულ პოეზიის საერთაშორისო ფესტივალზე. ამ დროიდან მან საკუთარი ნაწარმოებების არაერთი საჯარო კითხვა და ლექცია ჩაატარა მსოფლიოს სხვადასხვა უნივერსიტეტში, მათ შორის - ოქსფორდში, ტრიესტეში, ჰონგკონგსა და ნოტინგემში. 2012 წელს მწერალთა საერთაშორისო პროგრამის ფარგლებში, იგი აიოვას უნივერსიტეტს სტუმრობდა. დიმიტრის ლიაკოსი ის გამონაკლისი თანამედროვე ბერძენი ავტორია, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა , „Poena Damni“ კი ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ყველაზე განხილვადი და დიდი გამოხმაურების მქონე თანამედროვე ბერძნული ლიტერატურული ნაწარმოები აღმოჩნდა. ტრილოგიის პირველი ნაწილი Z213: გამოსვლა, თანამედროვე ბერძნული პოეზიიდან შესრულებულ ინგლისურ თარგმანთა შორის დღემდე ბესტსელერია.
შინაარსი / კონტექსტი
ტრილოგია ტრაგიკული პოეზიისა და ეპიკური დრამის კონტექსტში განიხილება, თუმცა ცხადად პოსტმოდერნული ნაწარმოებიცაა. მასში წარმოჩენილია ტრაგედიის სტრუქტურის სიღრმე და არა მისი ფორმალური მახასიათებლები, რის გამოც პოსტ-ტრაგიკულ ტექსტად მიიჩნევა. ნაწარმოები მძლავრ რელიგიურ და ფილოსოფიურ ძიებებთან ერთად, ჰომეროსის, ესქილესა და დანტეს შემოქმედებას, რომანტიზმის ეპოქის პოეზიის, სიმბოლიზმისა და ექსპრესიონიზმის მკვეთრ ასპექტებსაც მოიცავს „Poena Damni“, მიუხედავად მისი პოსტმოდერნული განწყობებისა, უფრო მეტად ჯეიმზ ჯოისისა და ვირჯინია ვულფის ამაღლებულ მოდერნისტულ ტრადიციას უახლოვდება. ტრილოგიის პირველი ნაწილი - Z213: გამოსვლა (Z213: ΕΞΟΔΟΣ), გვიამბობს დაცული ქალაქიდან პერსონაჟის გაქცევისა და მისი მოგზაურობის ამბავს სიზმრის მსგავს, ხანდახან კი - კოშმარულ, საზარელ ადგილებში. მეორე ნაწილში „ხალხთან ხიდიდან“ (με τους ανθρωπους απο τη γεφυρα) Z213:-ის პროტაგონისტი გარდაიქმნება მთავარ მთხრობელად, რომელიც მიტოვებული სარკინიგზო სადგურის თაღქვეშ გათამაშებული იმპროვიზაციული დადგმის მაყურებლის როლში წარმოგვიდგება. მესამე წიგნი, პირველი სიკვდილი (Ο Πρώτος Θάνατος) მოგვითხრობს კლდოვან კუნძულზე მიტოვებული კაცის ამბავს და დეტალურად აღწერს მის ბრძოლას გადარჩენისთვის, ისევე როგორც მისი სხეულის დაშლისა და მეხსიერების საცავების განადგურების პროცესს.
განხილვა
მინი|ტრილოგია „Poena Damni“ (სამწიგნიანი ე.წ. ბოქსი. ინგლისური გამოცემა) ნაწარმოების ჟანრის განსაზღვრა რთულია, ვინაიდან იგი სცდება ერთი კონკრეტული ჟანრის ტრადიციულ საზღვრებს. Z213: გამოსვლა ახალ კონტექსტს უძებნის ბერძნული ლიტერატურის ტრადიციულ მოტივებს, მათ შორის — გაქცეული გმირისა და თავგანწირული მოგზაურის პარადიგმას. ტექსტი ხშირად ნარატიულ ფორმას მიმართავს, რომელშიც პოეზია და პროზა ერთმანეთთანს ერწყმის. ტრილოგიის მეორე ნაწილი („ხალხთან ხიდიდან“) ხასიათებისა და მდგომარეობების დრამატულ წარმოსახვად გვევლინება, ხოლო მესამე ნაწილი („პირველი სიკვდილი“) უძლიერეს ლირიკულ პოეზიად წარმოგვიდგება, რომელიც სხეულის დაშლისა და საბოლოოდ, მისი აპოთეოზის პროცესს ასახავს.
ნაწარმოებში ოსტატურადაა წარმოჩენილი რეალური და წარმოსახვითი სამყაროების არსებობის ურთიერთსაპირისპირო შესაძლებლობები. მკითხველი მიჰყვება შინაგანი მონოლოგების უჩვეულო ნაკადს, რომლებიც გარესამყაროში მომხდარი მოვლენებიდან აღმოცენდება, მაგრამ საბოლოოდ, პროტაგონისტის შინაგანი სამყაროს აზროვნებითსა და შეგრძნებით ზედაპირებზე აისახება. მეორე მხრივ, კი ტექსტის განსხვავებული აგებულება და სიზმრის მსგავსი ვრცელი მონაკვეთები იმგვარი შოკისმომგვრელი სიცხადითაა აღწერილი, რომ თვალნათლივ გვაჩვენებს ალტერნატიულ რეალობას და სამყაროს დაფარულ განზომილებებს განგვიცხადებს.
ამ თალსაზრისით, ნაწარმოები განისაზღვრება, როგორც ერთგვარი surfiction (ზედაპირ-ფიქცია), რომელში წარმოდგენილი სამყაროც გვთავაზობს ღია სივრცეს საიმისოდ, რომ მკითხველმა ამ სამყაროს საკუთარი, შინაგანი ვერსია შექმნას.
Z213: გამოსვლა
Z213: გამოსვლა ერთგვარ პალიმფსესტად გვევლინება, რომელიც წარმოადგენს ანტიკური და თანამედროვე წყაროებით შექმნილ მხატვრულ ქსოვილს, აგებულს ორი პროტაგონისტის "დიალოგის" საშუალებით. ტექსტი მოიცავს უსახელო მთავარი გმირის წარმოსახვითი დღიურის ფრაგმენტული ჩანაწერების სერიას, რომელშიც უცნობ მიწაზე პერსონაჟის მატარებლით მოგზაურობის გამოცდილებაა აღწერილი. ეს არის ამბავი ადამიანისა, რომელიც გაათავისუფლეს ან გაიქცა გარკვეულხნიანი ტყვეობის შემდეგ, და დღიურში მოკლე ჩანაწერებად იხსენებს საავადმყოფოში, ციხეში, გეტოში თუ სხვა სახის ანკლავში გატარებულ პერიოდს.
მისი შემდგომი ხეტიალი რეალურისა და წარმოსახვითის ზღვარზე არსებულ უდაბურ მხარეებში, რაც დეტალურადაა აღწერილი ნაწარმოებში, გარკვეულწილად კაფკასეულ ატმოსფეროს ქმნის და იმგვარადაა შეკრული, რომ ყველაზე უფრო სიზმარეული მონაკვეთებიც კი ამავდროულად ძალზე რეალისტურია. მოგზაურობისას, პროტაგონისტი ღრმა ძიებაშია, რაც რელიგიურ ძიებას წააგავს, თუმცა მის მზარდ ეჭვს, რომ ვიღაც მოსდევს და უთვალთვალებს, თხრობაში "სასპენსის" ელემენტები და ფილმ-ნუარის განზომილება შემოაქვს.
ამგვარად, ტექსტი ეფუძნება მეტაფიზიკას, თუმცა მოგვაგონებს 1940-იანი წლების ლოსანჯელესურ დეტექტიურ ნოველასაც — პირადი დეტექტივის შესახებ, რომელიც მოულოდნელ აღმოჩენასთან ძალიან ახლოსაა.
Z213: გამოსვლა სრულდება მსხვერპლშეწირვის აღწერით, რომლის დროსაც მთავარი გმირი და „მონადიმეთა მშიერი ბრბო“ შამფურზე წამოაგებენ და წვავენ ჯერ კიდევ ცოცხალ კრავს. შემდეგ კი ცხოველს ანაწევრებენ, ატყავებენ და შიგნეულს აცლიან, ისე თითქოს წმინდა რიტუალში იღებდნენ მონაწილეობას.
ხალხთან ხიდიდან
ხალხთან ხიდიდან ეფუძნება იესოს მიერ გერგესეველთა მხარეში ეშმაკეული სულების განდევნის ამბავს, რომელიც წმინდა მარკოზის სახარებაშია მოთხრობილი. დემონური სულის ანარეკლი ჩანს ნაწარმოების პერსონაჟში, რომელიც სასაფლაოზე ცხოვრობს, დემონებისგან იტანჯება და საკუთარ თავს ქვებით ამოიქოლავს. პერსონაჟი თავისი საყვარელი არსების სამარხში შედის და ცდილობს გახსნას კუბო, რომელშიც მისი შეყვარებულის გაუხრწნელი სხეულია. ნაწარმოების გმირის ვნების სიმძაფრე მკვდრის სხეულს სულს შთაბერავს და სიცოცხლეში დააბრუნებს, რაც ტექსტში შთამბეჭდავადაა მოთხრობილი. სამარხი კი იქცევა შეყვარებულთა „მშვენიერ პირად სივრცედ“, სადაც მათ ისევ შეუძლიათ ერთმანეთის სიყვარულს მიეცნენ.
ნაწარმოები მკვდრების დაბრუნების მოტივს ეფუძნება და მრავალპერსპექტივიან ნარატივს გვთავაზობს, ოთხი პერსონაჟის მიერ პირველ პირში მოთხრობილი მონაკვეთების საშუალებით: დემონებისგან შეპყრობილი კაცი ცდილობს მკვდრეთით აღადგინოს მისი შეყვარებული, მაგრამ საბოლოოდ თვითონ აღმოჩნდება მკვდრის სამარხში.
პირველი სიკვდილი
მინი|პოეტი ლიაკოსი კეტით. იანის მელანიტისის ნახატი. ზეთი. შესრულებული ხის პანელზე, 104 x 39,2 სმ, 2012-13 პირველი სიკვდილი მოგვითხრობს დასახიჩრებული სხეულის, როგორც ადგილის შესახებ, რომელიც კლდეებს ეხეთქება და განუწვეტლივ ფიზიკური და მენტალური დაშლის პროცესში იმყოფება. მისი მეხსიერების მექანიზმები მოშლილია, თუმცა კავშირი სულსა და სხეულს შორის, რაც სიცოცხლის მანიშნებელია, ჯერ კიდევ არსებობს. „იმ უმატერიო წერტილში კი, სადაც მას სამყარო ეჯახება და შორდება”, კოსმოსის მექანიკური ინსტინქტები ჯერ კიდევ მოქმედებენ და პირველსაწყის მატერიას არსებობისკენ უბიძგებენ, რაც აღდგომის წინაპირობად მოჩანს.
ლიტერატურული კრიტიკა
„Poena Damni“ თანამედროვე ბერძნული ლიტერატურის თარგმანებს შორის ყველაზე დიდი გამოხმაურების მქონე ტექსტია. საერთაშორისო რეცენზიების რიცხვი 2019 წლის შემოდგომისთვის 66-ს შეადგენდა, ნაწარმოები კი „თანამედროვე ევროპული ლიტერატურის ერთ-ერთ ყველაზე უფრო განხილვად და ხმაურიან ნიმუშად“ შეფასდა.
მისი საერთაშორისო აღიარება განაპირობა ტექსტში მოდერნიზმსა და პოსტმოდერნიზმს შორის არსებული ზღვარის შემოქმედებითმა რღვევამ და ამავდროულად, დასავლური ლიტერატურული ტრადიცის მტკიცე ბაზისად გამოყენებამ.
კრიტიკოსთა უმრავლესობა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს კლასიკური და ბიბლიური ლიტერატურის პარაფრაზირებასა და მათზე მინიშნებათა ჩახლართული ქსელის ტექსტში გამოყენების მეთოდს და ამასთან, მაღალ შეფასებას აძლევენ ნაწარმოების უნიკალურ სტილსა და ხასიათს. ტრილოგია იქცა შთამბეჭდავი მოცულობის სამეცნიერო კრიტიკის საგნად და სასწავლო მასალადაა შეტანილი პოსტმოდერნული ლიტერატურის საუნივერსიტეტო კურიკულუმებში, თავად ლიაკოსი კი 2019 წელს ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემიის შესაძლო ლაურეატთა სიაში აღმოჩნდა.
დიმიტრის ლიაკოსის ტრილოგის მონაკვეთების ქართული თარგმანის წაკითხვა შესაძლებელია ავტორის ოფიციალურ ვებგვერდზე
სქოლიო
კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:პოსტმოდერნისტები კატეგორია:პოსტმოდერნული ლიტერატურა კატეგორია:ბერძენი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1966
თამაზ ჯორბენაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
თამაზ ჯორბენაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
კატეგორია:ჯორბენაძეები
ეჯისუ
ეჯისუ — პატარა ქალაქი აფრიკის რესპუბლიკა განაში და აშანტის რეგიონის ეჯისუ-ჯუაბენის მუნიციპალიტეტის დედაქალაქი. ქალაქი გადაჭიმულია დაახლოებით 637 კმ2'' კატეგორია:განა კატეგორია:განას გეოგრაფია
A Leaf
"A Leaf"  — კლასიკური კომპოზიცია, დაწერილი პოლ მაკ-კარტნის მიერ, ჯონ ფრეიზერის თანაშემწეობით, შესრულებული ფორტეპიანოზე ანია ალექსეევის მიერ იგი 7 ნაწილისგან შედგება. კომპოზიცია ჩაიწერა 1995 წლის 23 მარტს, მუსიკის სამეფო კოლეჯში, კონცერტზე "An Evening with Paul McCartney & Friends", რომელსაც ჩარლზის, უელსის პრინცი ესწრებოდა. იგი აგრეთვე გავიდა აშშ-ის ეთერში გასულ გადაცემაში Classical McCartney.
1996 წლის 23 ივლისს AIR Studios-ში (ლონდონი) ჩაწერილი იქნა ორკესტრული ვერსია. ვრცელი, ლონდონის სიმფონიური ორკესტრის შესრულებით, მოხვდა მაკ-კარტნის 1999 წლის ალბომში Working Classical.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:1995 წლის სიმღერები კატეგორია:1995 წლის სინგლები
ჯონ ჰენრი (ფოლკლორი)
მინი|240x240პქ|ჯონ ჰენრის ქანდაკება [[დასავლეთი ვირჯინია|დასავლეთ ვირჯინიაში]] ჯონ ჰენრი (John Henry) — მითოლოგიური სახალხო გმირი აშშ-ში, შავკანიანი მუშა, რომელმაც გაიმარჯვა ორთქლის ძალისმიერ უროსთან დაპირისპირებაში, თუმცა ორგანიზმმა ვერ გაუძლო, გამოიფიტა და გარდაიცვალა. ლეგენდა ჩაისახა XIX საუკუნეში, როდესაც აქტიურად მიმდინარეობდა სარკინიგზო გზების განვითარება. უცნობია, არსებობდა თუ არა რეალურად ჯონ ჰენრი და შედგა თუ არა მსგავსი დაპირისპირება. ჯონ ჰენრისთან დაკავშირებული თქმულებები ასახული არის სხვადასხვა, პიესებში, წიგნებსა თუ რომანებში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ხალხური მუსიკა
პლისტოანაქტი
პლისტოანაქტი — სპარტის მეფე. პლისტოანაქტი სამეფო ტახტზე პლისტარქუსის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 458 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 409 წელს. პლისტოანაქტის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე პავსანია ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარტის მეფეები
მედუზების ტბა
მედუზების ტბა (Jellyfish Lake) — ზღვიური ტბა პალაუში, კლდოვან კუნძულებზე. გაწოლილია კუნძულ ეილ-მალკის აღმოსავლეთ ნაწილში. ზედაპირის ფართობი 0,057 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 50 მ. წარმოადგენს მერომიქტულ მლაშე წყალსატევს, რომელიც ოკენისაგან გამოყოფილია 200 მ-იანი მიწის ზოლით. სიგრძე 460 მ, სიგანე 160 მ. მედუზების ტბა წარმოიქმნა დაახლოებით 12 ათასი წლის წინ დედამიწის ქერქის მოძრაობის შედეგად.
მედუზების ტბა ოკეანესთან დაკავშირებულია ძველი მიოცენური რიფის კირქვებში არსებული ნაპრალებითა და გვირაბებით, თუმცა, ამავ დროულად ტბა საკმაოდაა იზოლირებული. ცნობილია სციფოიდური მედუზების პოპულაციის ორი განცალკევებული სახეობით: ოქროს მედუზებით (Mastigias papua) და მთვარის მედუზებით (Aurelia). ბუნებრივი მტრების არარსებობის გამო მედუზების რაოდენობამ ტბაში დააახლოებით 2 მილიონს მიაღწია. გარდა ამისა, მედუზების საცეცებმა დაკარგეს მსუსხავი უჯრედები, რის გამოც იზიდავს დაივინგის მოყვარულ მრავალ ტურისტს.
ეილ-მალკის კუნძულზე აგრეთვე მდებარეობს დაახლოებით 10-მდე უფრო წვრილი მედუზებით დასახლებული ტბა, თუმცა სნორკელინგი მხოლოდ მედუზების ტბაშია დაშვებული. წყალი ტბაში ორ ფენადაა დაყოფილი: ზედა ფენად, რომელიც წყალში ჟანგბადის დიდ რაოდენობას შეიცავს და ქვედა ფენად, ანუ უჟანგბადო ფენად. ჟანგბადის კონცენტრაცია ტბის წყალში 15 მ სიღრმემდე კლებულობს დაახლოებით ხუთი მემილიონედიდან ნულამდე. ფენებად ტბის წყლის გაყოფა მუდმივია, ხოლო წყლების სეზონური შერევა არ ხდება. მედუზების პოპულაცია თითქმის დაიღუპა 1998-1999 წლების ეკოლოგიური კატასტროფის შედეგად. ტბის წყლის ტემპერატურა ელ-ნინიოს შედეგად იმდენად გაიზარდა, რომ ზოოქსანტელები ვერ გადარჩნენ. ამ გარემოებამ, სავარაუდოდ გამოიწვია თითქმის მთელი პოპულაციის განადგურება. თუმცა, 2000 წლის დასაწყისისთვის პოპულაციის რაოდენობა კვლავ გიაზარდა ამჟამინდელ ნიშნულამდე.
სქოლიო
კატეგორია:პალაუს ტბები
გოვერნადორ-ნუნის-ფრეირი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 401 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.49 კმ²-ზე. ფართობი 1 037 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქართული წარმოების ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები
thumb|270პქ|ქართული წარმოების ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნების სამი მოდელი ქართული ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები წარმოადგენს საბჭოური, ბულგარული და რუმინული ყუმბარმტყორცნების ქართულ ანალოგებს. დამზადებულია სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ 2012 წელს. მათი პირველი საჯარო ჩვენება 2012 წლის 26 მაისს მოხდა, თბილისში გამართულ სამრეწველო აღლუმზე.