cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სორღაქტან ბექი
ბიოგრაფია
იმდროინდელი მონღოლი ქალების მსგავსად, სორღაქტანსაც დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა სამეფო კარზე. აღსანიშნავია, რომ ბევრი უფრო განვითარებული კულტურისგან განსხვავებით მონღოლეთში ქალებს ბევრი უფლება ჰქონდათ. ეს იმითაც იყო გამოწვეული, რომ მამაკაცები ძირითადად შორეულ ლაშქრობაში იმყოფებოდნენ და ოჯახის მართვის პასუხისმგებლობა ქალზე გადადიოდა. მიუხედავად იმისა, რომ თავად გაუნათლებელი იყო, იგი აღიარებდა, რომ იმპერიის მართვისათვის კარგი განათლება აუცილებელი იყო. სწორედ ამიტომ, იგი თავის ვაჟებს ბავშვობიდანვე ასწავლიდა არა მხოლოდ მონღოლურ წერა-კითხვას, არამედ რამდენიმე უცხო ენას, არითმეტიკასა და დიპლომატიურ ხრიკებს. ვაჟების გაჩენის შემდეგ სორღაქტანის ძალაუფლება კიდევ უფრო გაიზარდა, რის გამოც მან შეისწავლა უცხო რელიგიები და საბოლოოდ კათოლიკე მისიონერების გავლენით იგი ქრისტიანად მოინათლა, თუმცა სხვა რელიგიებს ყოველთვის პატივს სცემდა. ამის გამო, მისი ოთხივე ვაჟი რელიგიურ საკითხში ტოლერანტული შეხედულებით გამოირჩეოდა. შემდგომში, ამას მოჰყვა მონღოლთა იმპერიაში რელიგიური თავისუფლების გამოცხადება. სორღაქტანმა დააფინანსა ბუხარაში მადრასის მშენებლობა. აღსანიშნავია, რომ იგი ყოველთვის ერთნაირად სწყალობდა ქრისტიანებსა და მუსულმანებს.
რამდენადაც ცნობილია, მოგვიანებით უგედეიმ სორღაქტანს ცოლობაც კი სთხოვა, თუმცა მისგან უარი მიიღო. ამის შემდეგ ყაენმა მას თავის ვაჟზე, გეიაკზე დაქორწინება შესთავაზა (ხშირად მონღოლთა ქვრივები ქმრის ნათესავებზე ქორწინდებოდნენ, ამიტომაც ეს შეთავაზება შეურაცხმყოფელი არ ყოფილა), თუმცა ამაზეც მტკიცე უარი მიიღო, რადგან განაცხადა, რომ მის ვაჟებს ყურადღება სჭირდებოდა.
1236 წელს სორღაქტანმა ყაენს ჰებეის პროვინციის გადაცემა მოსთხოვა, რაც ხანმა მცირე დაყოვნების შემდეგ შეასრულა. მოთხოვნისას მან განაცხადა, რომ ეს პროვინცია მისმა ქმარმა დაიპყრო, რის გამოც მისი მემკვიდრეობა იყო. აღსანიშნავია, რომ ამ განცხადებამ სორღაქტანსა და უგედეის შორის უთანხმოება ჩამოაგდო, რის გამოც ყაენმა მას ტერიტორიებისა და ჯარის ნაწილი ჩამოართვა.
1241 წელს უგედეის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა დაიკავა, რის გამოც 1246 წლამდე ქვეყანას მისი ქვრივი, თურეგენე ხათუნი მართავდა, როგორც რეგენტი. მან მოახერხა ყურულტაიში თავისი ვაჟი გაემარჯვებინა და ყაენად დაესვა. დედის რეგენტობის დასრულების შემდეგ ხანი შორეულ ლაშქრობაში წავიდა, სადაც 1248 წელს ბრძოლაში მოკლეს.
ამით ისარგებლა ამბიციურმა სორღაქტანმა და თავისი უფროსი ვაჟი, მუნქე ტახტის პრეტენდენტად გამოაცხადა. ვინაიდან ტახტს სხვა კანდიდატებიც ჰყავდა, საჭირო გახდა ყურულტაის ჩატარება, სადაც 1251 წელს მუნქემ გაიმარჯვა და ოფიციალურად გახდა მონღოლეთის დიდი ყაენი. იგედეისა და გეიაკის ოჯახები ცდილობდნენ მის დამხობას, თუმცა მუნქემ ისინი დაატყვევა და უსასტიკესი მეთოდებით ამოხოცა.
ამ ამბიდან მალევე, 1252 წლის თებერვალში, ან მარტში გარდაიცვალა სორღაქტანი, დაახლოებით 62 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს განსუს პროვინციაში, დღევანდელი ჩინეთის ტერიტორიაზე, ქრისტიანულ ეკლესიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1190 კატეგორია:გარდაცვლილი 1252 კატეგორია:მონღოლი პოლიტიკოსი ქალები
ემილია ვაშარიოვა
ემილია ვაშარიოვა (Emília Vášáryová, [ˈɛmiːlija ˈʋaːʃaɾijɔʋa]; დ. 18 მაისი, 1942) — სლოვაკი სასცენო და სატელევიზიო მსახიობი, რომელსაც ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „სლოვაკური თეატრის პირველი ლედი“. დაახლოებით ორმოცდაათ წლიანი კარიერის განმავლობაში, ემილიამ მრავალი ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის: დამსახურებული არტისტის ჯილდო (1978), ალფრედ რადოკის ჯილდო (1996), „ჩეხეთის ლომის“ ჯილდო, Artis Dramaticae Honoris Causa-ს საპატიო დოქტორის ჯილდო (2006), და ჯილდო ELSA (2010). ემილიას და არის ყოფილი დიპლომატი, მაგდალენა ვაშარიოვა. ჩეხური მედია მას „ჩეხეთისა და სლოვაკეთის ურთიერთობების საპატიო კონსულს“ უწოდებს.
ადრეული წლები
ემილია ვაშარიოვა დაიბადა ჰორნა შტუბნაში, სლოვაკეთის პირველ რესპუბლიკაში, მაგრამ, ამის მიუხედავად, ემილია დასთან, მაგდალენასთან ერთად (ის მოგვიანებით პოპულარული მსახიობი გახდა) გაიზარდა ბანსკა-შტიავნიცაში, იქ სადაც მათი მშობლები ასწავლიდნენ. მისი მამა, იოზსეფ ვასარი (წარჩინებული უნგრული გვარის წარმომადგენელი) სლოვაკური ენის ლიტერატურასა და გრამატიკას ასწავლიდა გიმნაზიაში, ხოლო დედა, ჰერმინა გერმანული ენის მასწავლებელი იყო.
ვაშარიოვა ბავშვობიდანვე თამაშობდა მოყვარულთა თეატრში, ასევე დაკავებული იყო ტანვარჯიშით. შტიავნიცის საშუალო სკოლაში სწავლისას ემილია აირჩიეს მცირე ზომის როლზე უნგრულ - სლოვაკურ ფილმში წმინდა პეტრეს ქოლგა. მან ახალგაზრდა გოგონას როლი შეასრულა, რომელსაც მხოლოდ ერთი ხაზი: „მოვდივარ, მოვდივარ!“ ჰქონდა სათქმელი. ფილმი 1958 წელს, ქრისტეს შობის დღესასწაულზე გამოვიდა, მაგრამ საბოლოო, მონაწილეთა სიაში ემილია ვაშარიოვა მოხსენიებული არ იყო.
1960-იანი წლები
thumb|ვაშარიოვა [[2011 წელს Bratislavský bál-ზე, სადაც ბრატისლავური მოცვის პრემიით დააჯილდოვეს]] მიუხედავად იმისა, რომ ემილიამ თავდაპირველად უნივერსიტეტში ენათმეცნიერებისა ან ხელოვნების ისტორიის შესწავლა გადაწყვიტა, ე. წ. „კონფიდენციალური ფაილების“ (ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტიის მიერ გაცემული დოკუმენტი) არ არსებობის გამო, ემილიამ ბრატისლავას საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემიაში სწავლა დაიწყო და თან თეატრში თამაშობდა.
კოლეჯში სწავლისას მან მოიპოვა ორი მეორეხარისხოვანი როლი შავ-თეთრ ფილმებში. ეს ფილმებია: „მსვლელობა ყოველთვის არ არის გასართობი“ (1960) და „ახალგაზრდობაში“ (1962). მის მიღწევებს მოჰყვა მთავარი როლი (როგორც „დიანა“) ვოიტეხ იასნის ფილმში „როდესაც კატა მოდის“, რომელშიც ჯადოსნური კატა იმ ადამიანების თვისებებს შეიძენს, რომლებსაც ხედავს. ფილმის პრემიერა 1963 წლის მაისში, კანის კინოფესტივალზე შედგა, სადაც მან ორი მთავარი ჯილდო მოიპოვა, მათ შორის კანის კინოფესტივალის ჟიურის პრიზი. ფილმმა მრავალი ჯილდო მოიგო ესპანეთის, საბერძნეთის, კოლუმბიისა და იტალიის სხვადასხვა საერთაშორისო ფესტივალებზე.
1964 წელს, ლადისლავ ხუდიკის შეთავაზე დათანხმების შემდეგ, ემილია 1 აგვისტოს სლოვაკეთის ეროვნულ თეატრს შეუერთდა. თავდაპირველად ემილია ამჩნევდა უკმაყოფილებას უფროს მსახიობებს, რომლებსაც ვარაშიოვა ძალიან ახალგაზრდა და გამოუცდელი ეგონათ. მანამდე ის ტამაშობდა ახალ სცენაზე, ბრატისლავაში, სადაც ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტის, გუსტავ ჰუსაკის მეუღლის, მაგდა ჰუსაკოვა-ლოკვენცოვას როლს ასრულებდა.
ეროვნულ თეატრში ემილიას დებიუტი უილიამ შექსპირის პიესის, ჰამლეტის დადგმაში შედგა, სადაც ოფელიას როლი შეასრულა. შექსპირის ზაფხულის ღამის სიზმარში ელენას როლისა და ლოპე დე ვეგას მოცეკვავე ოსტატში ფლორელის როლებისთვის ემილიამ იანკო ბოროდაჩის ჯილდო მოიპოვა 1967 წელს.
ფილმებიდან ემილია გამოჩნდა „ხუმარას ზღაპარში“, რამაც ფილმის რეჟისორს, კარელ ზემანს ორი ჯილდო, სან-ფრანცისკოს საერთაშორისო კინოფესტივალისა (1964 წელი) და ადის-აბებას (1964 წელი, ეთიოპია) საერთაშორისო კინოფესტივალის ჯილდოები მოუტანა.
ემილიასთვის სხვა სრულმეტრაჟიანი ფილმები იყო: „წმინდა ელიზაბედის მოედანი“ (1965), „ოსტატი შემსრულებელი“ (1966), „დრაკონის დაბრუნება“ (1967) და „სხვა გზა არაა“ (1968). ამასთან ერთად ემილიამ დაიწყო სატელევიზიო კარიერა და ბრნოში 1967 წლის ყველაზე პოპულარული ქალი მსახიობის ტიტული მოიგო.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვაკი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მსახიობები
ჰოლოშნიცა
ჰოლოშნიცა (Holoşniţa) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 64 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 125 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ირლანდიური სეტერი
ირლანდიური სეტერი (sotar rua) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ირლანდიაში XVIII საუკუნეში.
ირლანდიური სეტერია წინაპრებს შორისაა ძველესპანური მეძებარი (ესპანეთის საზღვრებს გარეთ უცნობია), სეტინგ-სპანიელი და სხვადასხვა ესპანური სეტერები. სამშობლოში, ირლანდიაში, ამ სეტერს ოდესღაც "modder rhu" ("წითელი ძაღლი"), ასევე, წითელ სპანიელს ეძახდნენ. ენერგიული და სიცოცხლის მოყვარული ირლანდიური სეტერი შესანიშნავად გრძნობს თავს ოჯახში, თუმცა დიდი ფიზიკური დატვირთვა სჭირდება. უფრო მკვირცხლი, ვიდრე სხვა კომპანიონი ძაღლები, ეს დაუოკებელი ენერგიის მქონე ძაღლი დაუღალავად დაჰქრის პარკებსა და მდელოებზე. კარგად ეგუება ბავშვებს და სხვა ძაღლებს.
შედარებით გვიანი მომწიფების და დაუოკებელი ენერგიის გამო ირლანდიურ სეტერს დაუმსახურებლად თვლიან თავქარიან და გადაჭარბებულად აქტიურ ძაღლად. ირლანდიურ სეტერს აქვს თხელი გრძელი ყურები, სწორი და დაკუნთული ფეხები, გრძელი, აბრეშუმისებრი ბალანი, რომელსაც განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ნუშისებრ თვალებს ყვითელი გამოხედვა ახასიათებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონადირე ძაღლები კატეგორია:ირლანდიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
აკასიასი
აკასიასი (Acacías) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 800 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 129 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დიდი 10
დიდი ათი — საქართველოს უმაღლესი, ნახევრად-პროფესიონალური სარაგბო ჩემპიონატი. პირველი გათამაშება ჩატარდა 1990 წელს. ამჟამინდელი ფორმატით ჩემპიონატში ათი გუნდი მონაწილეობს. ჩემპიონობის მოპოვება ყველაზე მეტჯერ თბილისის „ლოკომოტივმა“ (10-ჯერ) შეძლო.
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს რაგბის კავშირი
სქოლიო
კატეგორია:რაგბი
საყდრისფერდი
საყდრისფერდი— არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანის ჩრდილოეთით, გლდანისხევის მრჯვენა ნაპირზე, ადგილ საყდრისფერდში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელ რკინისა და ფეოდალური ხანით. ძეგლი დაზიანებულია. ნამოსახლარი შედგება ნასახლარისა და სამროვანისაგან.
ნასახლარზე გამოვლინდა ნახშიროვან-ნარცოვანი მძლავრი კულტურული ფენა. აიკრიფა თიხის ჭურჭლის ნატეხები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
დასავლეთის ფრონე
დასავლეთის ფრონე — მდინარე საქართველოში, თიღვისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში, ფცის მარჯვენა მდგენელი. სათავე აქვს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1582 მ-ზე. სიგრძე 38 კმ, აუზის ფართობი 385 კმ². მარჯვნიდან ერთვის ლოპანისწყალი, ნაცარგორისღელე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, არამდგრადი წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან — 3,3 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის მდინარეები
უაილიაბამბის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
ბაკაივკა (პრილუკის რაიონი)
ბაკაივკა (Бакаївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის პრილუკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 722 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრილუკის რაიონის სოფლები
ჰრისტიჩი
ჰრისტიჩი (Hristici) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 226 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 240 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
დიდმანიანი
დიდმანიანი — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანის ჩრდილო-დასავლეთით 3-4 კილომეტრზე, ჯოხთანის ხეობის მარცხენა ნაპირას, ადგილ დიდმანიანში, ტყით დაფარულ ნასოფლარზე. გამოვლინდა ნასახლარი ბუდეები და წითლად და ჩალისფრად გამომწვარი ადრინდელი ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
Little Dancer
Little Dancer — იაპონური ტრამვაის ვაგონების მარკა, რომლებსაც კომპანია Alna Shario აწარმოებს.
მიმოხილვა
ვაგონს სახელი მისი მცირე ზომიდან გამომდინარე ეწოდა. Little Dancer წარმოდგება ორი სიტყვისგან: Little,_ინგლისურად_ პატარა; Dansa,_იაპონურად_ტერფი. ამ მარკის ვაგონებს აქვთ უნიფიცირებული გოგორწყვილები და შესაბამისად ძველი მოდელის ვაგონების მქონე ტრამვაის სისტემებს იოლად შეუძლიათ Little Dancer-ზე გადასვლა. მისი L,S და A ტიპის ვაგონები ნახევრადდაბალიატაკიანია, ხოლო U ტიპისა,_100% დაბალიატაკიანი.
L ტიპი
L ტიპის ვაგონები არის შესახსრული, სამსექციური და ნახევრადდაბალიატაკიანი. სამივე სექციას აქვს ურიკა (ბორბლები).
U და Ua ტიპი
U და Ua ტიპის ვაგონები არის 100% დაბალიატაკიანი.
C ტიპი
C ტიპის ვაგონები არის ორსექციური და დასახელება მიღებულია სიტყვიდან "Combination". კატეგორია: იაპონური ტრამვაის ვაგონები
Beggars Opera
Beggars Opera — პროგრესული როკ-ჯგუფი შოტლანდიის ქალაქ გლაზგოდან. ჩამოყალიბდა 1969 წელს გლაზგოში გიტარისტ რიკი გარდინერის მიერ.
1970 წელს ჯგუფმა კონტრაქტი დადო Vertigo Records-სთან და გამოსცა პირველი ალბომი „Act One“ და სინგლი „Sarabande“, რომელიც ევროპის რამდენიმე ქვეყნის ჩარტებში მოხვდა. მომდევნო წელს გამოვიდა მეორე ალბომი „Waters of Change“. ამ ალბომიდან სინგლმა „Time Machine“ გერმანიაში წარმატება მოიპოვა. ამ ქვეყანაში ჯგუფი ხშირად აწყობდა ტურნეებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფები კატეგორია:1969 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:შოტლანდიური როკ-ჯგუფები
გო ჩოკ ტონგი
გო ჩოკ ტონგი (დ. 20 მაისი, 1941, სინგაპური) — სინგაპურელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის მეორე პრემიერ-მინისტრი ლი კუან იუს შემდეგ 1990 წლის 28 ნოემბრიდან 2004 წლის 12 აგვისტომდე.
ბიოგრაფია
გო ჩოკ ტონგი დაიბადა 1941 წლის 20 მაისს. საშუალო განათლება მიიღო რაფლზას ინსტიტუტის კოლეჯში. კოლეჯის დასრულების შემდეგ სწავლა გააგრძელა სინგაპურის ეროვნულ უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა ეკონომიკას.
1964 წელს გო ჩოკ ტონგმა მუშაობა დაიწყო სინგაპურის მთავრობის ადმინისტრაციის ეკონომიკური დაგეგმვის განყოფილებაში. 1966 წლიდან 1967 წლამდე სწავლობდა აშშ-ში, უილიამსის კოლეჯში, სადაც „ეკონომიკის განვითარების“ კურსის დასრულების შემდეგ მიიღო ეკონომიკის მაგისტრის ხარისხი.
1969 წლიდან გო ჩოკ ტონგი მუშაობდა ეროვნული გადაზიდვის კომპანიაში Neptune Orient Lines-ში, ეკავა საპროექტო დაგეგმარების განყოფილების მმართველის, ხოლო შემდეგ ფინანსური დირექტორის თანამდებობა. 1973 წლის ნოემბრიდან 1977 წლის სექტემბრამდე გო ჩოკ ტონგი იყო კომპანიის მმართველი დირექტორი.
1990 წლის 28 ნოემბერს გო ჩოკ ტონგი გახდა სინგაპურის მეორე პრემიერ-მინისტრი და შეცვალა ლი კუან იუ. 2004 წლის 12 აგვისტომდე გო დარჩა მთავარ სახელმწიფო თანამდებობაზე. ახალი პრემიერ-მინისტრის ლი სიან ლუნის თხოვნით დარჩა მთავრობაში უფროსი მინისტრის თანამდებობაზე და ასევე ხელმძღვანელობდა სინგაპურის სავალუტო სამმართველოს. ეს თანამდებობები ეკავა 2011 წლამდე.
1979 წლიდან გო ჩოკ ტონგი შედიოდა მმართველი სახალხო მოქმედების პარტიის მთავარ აღმასრულებელ კომიტეტში, ეკავა გენერალური მდივნის თანამდებობა (1979-1984 წწ.), გენერალური მდივნის პირველი მაოდგილის (1984-1992 წწ.) და გენერალური მდივნის (1992-2004 წწ.) თანამდებობები. 2004 წლის დეკემბერში გომ დატოვა პარტიის თავჯდომარის თანამდებობა.
2011 წლის 24 ივნისს იაპონიის მთავრობამ დააჯილდოვა ამომავალი მზის ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:სინგაპურის პრემიერ-მინისტრები
დიღმის წმინდა გიორგის ეკლესია
დიღმის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თბილისის სოფელ დიღმის განაპირას, აღმოსავლეთით, აგებულია X-XI საუკუნეებში.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია თლილი ქვით. XVI-XVII და XIX საუკუნეებში ეკლესია შეუკეთებიათ, საშენ მასალად გამოიყენეს აგური. დგას სწორკუთხა სწორკუთხა სამსაფეხურიან ცოლოკზე, შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის ნახევარწრიული აფსიდა შეისრული კონქით მთავრდება. აფსიდის ცენტრში სარკმელია, რომლის გვერდებზე ორი პატარა და ორი დიდი ნიშია. საკურთხეველში სწორკუთხა სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის გრძივ კელდებზე წყვილი პილასტრია. შესასვლელის მარჯვნივ, დასავლეთ კედლის კუთეებთან მდებარე პილასტრები ორსაფეხურიანია, ხოლო მარჯვნივ ერთსაფეხურიანი. გვიანდელი შეისრული კამარის საბჯენი თაღი ამ პილასტრებს ეყრდნობა, სამხრეთის კედელში ერთი სარკმელია. ინტერიერში კედელები შელესილია და დაფარულია XIX-XX საუკუნის მდარე მხატვრობით.
აღმოსავლეთის და სამხრეთის ფასადების მორთულობის ძირითადი ელემენტებია სარკმელი და რელიეფური გამოსახილებები. აღმოსავლეთ სარკმლის დეკორს მხოლოდ თავსართი წარმოადგენს. სამხრეთის სარკმელი სიგანით ორჯერ უფრო დიდია აღმოსავლეთისაზე. ამ სარკმლის ორივე მხარეს ბაზისიანი და კაპიტელიანი ნახევარწრიული შეწყვილებული ნახევარსვეტებია, რომლებსაც ზემოთ ორმაგი გრეხილი აერთიანებს.
სამხრეთ ფასადზე სამი წარწერაა, აღმოსავლეთისაზე ოთხი. ამ წარწერებით ირკვევა, რომ ეკლესიის აგებაში მონაწილეობა მიუღია რამდენიმე პირს, რომლებიც ისტორიულ წყაროებში არ არიან ცნობილი. დამწერლობა ნარევია, ასოების უმრავლესობა ასომთავრულია, ბევრია ნუსხურიც.
ეკლესიაზე დასავლეთით მიშნებულია გეგმით კვადრატული ნაგებობა, რომელიც XVIII საუკუნეს მიეკუთვნება. კარი სამხრეთითაა. მის პირდაპირ ერთი სარკმელია. დასავლეთ კედელში ჩაშენებულია ნახევარწრიული ბუხარი, რომლის წეულ არეს ზემოდან საზღვრავს ოვალური თაღი, რომელიც ტრომპების საშუალებით გადადის სფერულ გუმბათზე. ფასადი მოპირკეთებულია თლილი კვადრებით. ნაგებობას მარტივი ფორმის ლავგარდანი აქვს. სახურავი სამფერდაა. მასზე დაშენებულია სამრეკლო, ოთხ სვეტზე მდგარი ფანჩატური. სვეტებს აქვთ კაპიტელი და ორსაფეხურიანი ბაზისი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ვასილ ჯორჯაძე (სამხედრო ინჟინერი)
ვასილ ნიკოლოზის ძე ჯორჯაძე (დ. 29 თებერვალი, 1856, სოფ. გრემი, ახლანდ. ყვარლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 დეკემბერი, 1927, თბილისი, დაკრძალულია სოფ. გრემის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო ინჟინერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1916).
დაამთავრა კიევის სამხედრო გიმნაზია. 1872 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიაში. მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის ომში (1877-1878). თავი გამოიჩინა ყარსის იერიშში, რისთვისაც წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენი მიიღო (1878). 1882 წლიდან სამხედრო ინჟინრად მუშაობდა თბილისში, ქუთაისში, ბაქოში, მაჰაჩყალაში, სტავროპოლში. 1906 წლიდან იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის საინჟინრო სამმართველოს შტაბ-ოფიცერი. თადარიგში გავიდა 1916 წელს პოლკოვნიკის ხარისხით. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1914) და წმ. ანას II (1915) ხარისხის ორდენებით.
სამხედრო სამსახურთან ერთად სამოქალაქო საინჟინრო საქმიანობასაც ეწეოდა. კავკასიაში პირველმა მან დაიწყო რკინაბეტონის ასაწყობი კონსტრუქციების დამზადება (1907 წელს დააპროექტა და განახორციელა რკინაბეტონის თხელი კედლების კონსტრუქცია). ქართული გიმნაზიის (ახლანდელი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) მშენებლობაზე ხელმძღვანელობდა ბეტონისა და რკინაბეტონის სამუშაოებს (1900-1906), ამავე დროს განაგებდა თბილისის უნივერსიტეტის მშენებლობისათვის მატერიალური სახსრების შეგროვების საქმესა და ხელმძღვანელობდა საირიგაციო მშენებლობას მდინარე არაქსის ველზე, აგრეთვე მდინარე დურუჯის სარეგულაციო სამუშაოებს, აქტიურად მონაწილეობდა მდინარე ალაზანზე შაქრიანის ხიდის მშენებლობაში. იმ პერიოდის პრესაში (ჟურნალი „კავკაზსკოე სელსკოე ხოზაისტვო“, გაზეთი „კავკაზი“ და სხვ.) გამოქვეყნებული აქვს სტატიები მთის მდინარეთა რეგულირებისა და ნიაღვრის წყლებთან ბრძოლის, ტყისა და ბუნების დაცვის შესახებ.
ჯორჯაძე ასევე იყო ცნობილი სპორტსმენი, კავკასიაში ერთ-ერთი პირველი ველომრბოლელი, საქართველოში ველომოყვარულთა ნაკრების შემქმნელი და დამფუძნებელი; თბილისში (მ. შ. დ. უზნაძის ქუჩაზე ყოფ. ველოდრომი), სტავროპოლსა და ვლადიკავკაზში ველოტრეკების მშენებლობის ინიციატორი. ცნობილია ჯორჯაძის 1894 წლის პუბლიკაცია „საზოგადოებისთვის მავნე რეკლამები და მათთან ბრძოლა“ (რუსულ ენაზე), რომელიც ავტორმა ველოჟურნალებში „ველოსიპედსა“ და „სამოკატში“ განთავსებული არასაიმედო სარეკლამო განცხადებების საპასუხოდ გამოაქვეყნა და რუსეთის საზოგადოებაში პირველად წამოჭრა არაკეთილსინდისიერი რეკლამების საკითხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1856 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველი ველომრბოლელები ვასილ კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
ბარანკა-დე-უპია
ბარანკა-დე-უპია (Barranca de Upía) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3.232 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 315 კმ²-ია.
ბაკაი (ვოზნესენსკის რაიონი)
ბაკაი (Бакай) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ვოზნესენსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 245 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვოზნესენსკის რაიონის სოფლები
სამხრეთი კამარინესი
სამხრეთი კამარინესი (ტაგ: Timog Camarines; ბიკ: Habagatan na Camarines) — პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს ბიკოლის რეგიონში, კუნძულ ლუსონზე. პროვინციის დედაქალაქია პილი. სამხრეთ კამარინეს ჩრდილო-დასავლეთიდან ჩრდილოეთი კამარინესი და კესონის პროვინცია ესაზღვრება, სამხრეთით კი — ალბაი. პროვინციის აღმოსავლეთით კატანდუანესი მდებარეობს, რომლისგანაც მაქედის არხი გამოყოფს.
სამხრეთი კამარინესი ბიკოლის რეგიონის (V რეგიონი) 6 პროვინციას შორის უდიდესია როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. პროვინციის შემადგენლობაშია ორი ქალაქი: ნაგა, რომელიც პროვინციის რელიგიური, კულტურული, ფინანსური, კომერციული, ინდუსტრიული და ბიზნეს ცენტრის ფუნქციას ასრულებს; და ირიგა, შემადგენელი ქალაქი, რომელიც რინკონადის ბიკოლური ენის ცენტრია. პროვინციაში მდებარეობს ბუჰის ტბა, სადაც Mistichthys luzonensis-ის სახეობის თევზებს აშენებენ. სამხრეთი კამარინესი კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფი ისაროგ აგტის ენის (რომელიც ერთ-ერთია ფილიპინებში საფრთხის ქვეშ მყოფ სამ ენას შორის) სამშობლოა.
ისტორია
1573 წელს ბიკოლის პროვინცია დაარსდა. 1636 წელს მას კამარინესი გამოეყო, რომელიც 1829 წელს ორ ნაწილად, ჩრდილოეთ კამარნესად და სამხრეთ კამარინესად დაიყო. 1854-1857 წლებში ორი პროვინცია კვლავ გაერთიანდა და ამბოს-კამარინესი ეწოდა. (ესპანურად ambos „ორივეს“ ნიშნავს). პროვინციები კიდევ ერთხელ გაერთიანდა 1893 წელს, თუმცა 1917 წელს პროვინცია კვლავ გაიყო.
1829 წელს ამბოს-კამარინესიდან გამოყოფის შემდეგ ჩრდილოეთ კამარინესის დედაქალაქად დაეტი გამოცხადდა. პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა ქალაქები: ტალისაი, ინდანი, ლაბო, პარასალე, მამბულაო (ამჟამინდელი ხოსე-პანგანიბანი), კაპალონგა, რაგაი, ლუპი და სიპოკოტი. 17 წლის შემდეგ სიპოკოტი, ლუპი და რაგაი სამხრეთ კამარინესის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო სირუმა ჩრდილოეთ კამარინესს გადაეცა.
საომარი მდგომარეობა
1972 წლის 23 სექტემბერს პრეზიდენტმა ფერდინანდ მარკოსმა სატელევიზიო ეთერში განაცხადა, რომ ფილიპინებში, მათ შორის სამხრეთ კამარინესში საომარი მდგომარეობა ცხადდებოდა,. რის შემდეგაც მარკოსის 14 წლიანი ერთპიროვნული მმართვლეობის ხანა დაიწყო. მართალია საომარი მდგომარეობა 1981 წლის 17 იანვარს ფორმალურად შერბილდა, მაგრამ მარკოსმა ძალაუფლება 1986 წლის თებერვლამდე შეინარჩუნა.
პროვინციული დედაქალაქის გადატანა
სამხრეთ კამარინესის ყოფილი დედაქალაქი ნაგა 1573 წელს დაარსდა როგორც ნუევა-კასერესი. ეს სახელი ესპანეთში მდებარე ქალაქის შესაბამისად ეწოდა. ნაგა კოლონიის ხუთ სამეფო ქალაქს შორის ერთ-ერთი იყო. 1917 წლის 10 მარტს, ფილიპინების 2711-ე საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე ნაგა პროვინციულ დედაქალაქად გამოცხადდა. 1955 წლის 6 ივნისს 1336-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ სამხრეთ კამარინესის დედაქალაქად პილი გამოცხადდა, რომელიც ამ ფუნქციას დღემდე ასრულებს.
რელიეფი
სამხრეტი კამრინესი ბიკოლის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. ფართობის მიხედვით ის რეგიონის უდიდესი პროვინციაა. პროვინციის ცენტრში ბიკოლის ვაკე მდებარეობს, რომელსაც ირგვლივ მთები არტყამს გარს, მათ შორის ისროგისა და ირიგის მთები. პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში კარამოანის ნახევაკუნძულის მთები მდებარეობს, რომლებიც აღმოსავლეთით კატანდუანესს გაჰყურებს.
პროვინციის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში მდინარე ბიკოლი მიედინება, რომელიც სან-მიგელის ყურეში ჩაედინება. ასოგის მთა სამი ტბითააა გარშემორტყმული: ბუჰი, ბატო და ბააო.
კლიმატი
სამხრეთი კამარინესი, ისევე როგორც ქვეყნის სხვა რეგიონები, ტროპიკულ სარტყელშია მოქცეული. მშრალი სეზონი მარტიდან მაისამდე გრძელდებოდა, ხოლო წვიმების სეზონი წელიწადის დანარჩენ პერიოდს მოიცავს. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობა 2 565 მმ-ია. სამხრეთი კამარინესის საშუალო ტემპერატურა 27.0 °C-ია (80.6 °F).
ადმინისტრაიცული დაყოფა
სამხრეთი კამარინესი 35 მუნიციპალიტეტს მოიცავს. პროვინციის შემადგენლობაში შედის ორი ქალაქიც.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით პროვინციის მოსახლეობა 1 925 544 ადამიანს შეადგენს. მოსალხეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 360 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე. სამხრეთი კამარინესი მოსახლეობის რაოდენობით პირველ ადგილზეა ბიკოლის პროვინციებს შორის.
2010 წლისთ აღწერით პროვინციაში 1 822 371 ადამიანი ცხოვრობდა. შინამეურნეობების რაოდენობა 288 172-ს აღწევდა, რომელთა საშუალო ზომაც 5.37-ს უდრიდა, რაც საშუალო ეროვნულ მაჩვენებელს (4.99) მნიშვნელოვნად აღემატება.
ბაღიაანთკარის ეკლესია
ბაღიაანთკარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ლაფანაანთკარის სამხრეთით, 1 კილომეტრზე, ტყის პირას, საგანგებოდ მოსწრორებულ მოედანზე. აგებულია VI საუკუნის შუა წლებში. სამხრეთიდან აქვს მინაშენი, რომელიც განვითარებულ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება. 1985 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.
ეკლესია ორნავიანია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კუთხეები, აფსიდის მხრები, ნავთა გამყოფი თაღები და სარკმლის ღიობი შირიმით არის გამოყვანილი. ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანადაა ჩამოშლილი მთავარი და ჩრდილოეთის ნავის კამაროვანი გადახურვა. დანგრეულია ჩრდილოეთი, სამხრეთი და დასავლეთი კედლების უმეტესი ნაწილი. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული მინაშენი. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა - მინაშენიდან. ეკლესიის მთავარი ნავი აღმოსავლეთით საკმაოდ ღრმა, ნალისებრი აფსიდითაა დასრულებული. აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროვებული თაღოვანი სარკმელია, მის ქვემოთ, კედელზე, სწორკუთხა ტრაპეზია მიშენებული. აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდში მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით. იგი ნაწყობია მცირე ზომის, ერთმანეთთან კარგად მორგებული რიყის ქვით. შემორჩენილია ნალისებრი სატრიუმფო თაღის ორივე ქუსლის წყობა, რომლებიც ეყრდნობა შირიმის პროფილირებულ იმპოსტებს. საკურთხეველი დარბაზის იატაკის მიმართ სამი საფეხურითაა შემაღლებული და დარბაზისგან კანკელით იყო გამოყოფილი, რომლისგანაც მხოლოდ შირიმის რვაწახნაგა ბოძის ნაწილია შემორჩენილი.
სამხრეთი კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში თითქმის პარალელურ წირთხლებიანი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთის ნავი მთავარ ნავთან შედარებით სამჯერ უფრო ვიწროა. აღმოსავლეთიდან მას სწორკუთხა გეგმის კამაროვანი სადგომი - სამკვეთლო ეკვრის, რომელიც ნავთან დაკავშირებულია ვიწრო, სწორკუთხა კარით. სამკვეთლო განათებულია აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმლით. ეკლესიის ინტერიერში შემორჩენილია ნალესობის ფრაგმენტები. ეკლესიის კედლების გარეთა პერანგი თითქმის მთლიანად ჩამოშლილია. ნანგრევებში აღმოჩნდა შირიმის თაროსებრი ლავგარდნის რამდენიმე ქვა, რომელთა წინა სიბრტყე დეკორატიული თაღების მწკრივითაა დამუშავებული. შენობა გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით. ეკლესიის გარშემო და მინაშენში გამოვლენილია განვიათრებული შუა საუკუნეების სხვადასხვა ტიპის რამდენიმე უინვენტარო სამარხი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კიჩესის რაიონი
კიჩესის რაიონი (Distrito de Quiches) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3012 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 779 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18.91 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 146.98 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
მილისწყაროს წმინდა გიორგის ეკლესია
მილისწყაროს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მილისწყაროში, განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო (6,5 x 6,1 მეტრი), ნაგებია რიყის ქვით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილები. აღმოსავლეთით, კედლის შუა ნაწილში, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ცეპილოვა
ცეპილოვა (Ţepilova) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 893 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ხონთქარა
ხონთქარა, ბარაბული (Mullus) — თევზების გვარი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მათი წაგრძელებული სხეული მსხვილი ქერცლითაა დაფარული. ზურგზე 2 ფარფლი აქვთ. გავრცელებული არიან ატლანტიკის ოკეანეში, ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში. შავი ზღვის საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში გვხვდება ჩვეულებრივი ხონთქარას ქვესახეობა – Mullus barbatus ponticus. ამ გვარის წარმომადგენლები ზომით პატარა თევზებია, 8-15 სმ სიგრძისა. ძვირფასი თევზია, აქვს ძალიან გემრიელი ხორცი. იჭმება ნედლი, დამარილებული, შებოლილი დაკონსერვებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
Spirit (Depeche Mode-ის ალბომი)
პრომოკამპანია
2016 წლის 11 ოქტომბერს ჯგუფმა გამოაცხადა, რომ გამართავდა ტურნეს Global Spirit Tour, ახალი ალბომის მხარდასაჭერად. 2017 წლის ზაფხულის ევროპული სასტადიონო ტურნე დაიწყება 5 მაისს, სტოკჰოლმში და დასრულდება კლუჟ-ნაპოკაში (რუმინეთი), 23 ივლისს.
კრიტიკოსების შეფასება
Spirit-მა კრიტიკოსებისგან ძირითადად დადებით შეფასებები მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯეიმზ ფორდის პროდიუსერობით კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:Depeche Mode-ის ალბომები კატეგორია:Mute Records-ის ალბომები
კასტილია-ლა-ნუევა
კასტილია-ლა-ნუევა (Castilla la Nueva) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8.702 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 503 კმ²-ია.
იგორ მარჩუკი
იგორ მარჩუკი (დ. 17 თებერვალი, 1969) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. არის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. არის პარტია „ხალხის მსახურის“ წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1969
იალპუჰის ტბა
იალპუჰის ტბა (Ялпуг) — ლიმანური წარმოშობის ტბა უკრაინის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოდესის ოლქში. წარმოადგენს ფართობით უკრაინის უდიდეს ტბას. მდებარეობს მდინარე დუნაის მარცხენანაპირეთში, ზღვის დონიდან 2,4 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 149 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 5,5 მ. კუჰურლუის ტბის მეშვეობით უკავშირდება მდინარე დუნაის. ტბის ქვაბული წაგრძელებული ფორმისაა. აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაპირები ამაღლებულია, დანაწევრებულია ხევებით, ხოლო სამხრეთი ნაპირები ქვიშიანია, სანაპიროს უკიდურესი ჩრდილო ნაწილი დაჭაობებულია და დაფარულია ლელქაშით. სამხრეთით, იალპუჰი სრუტით დაკავშირებულია კუგურლუის ტბასთან. სრუტის ყველაზე ვიწრო ნაწილში XX საუკუნის 70-იან წლებში აშენდა ჯებირი ხიდთან ერთად, რომელზედაც გაიყვანეს გზა იზმაილი — რენი.
ჯებირის აშენების შემდეგ, იალპუჰსა და კუგურლუის ტბებს შორის არსებული წყალცვლა შემცირდა თითქმის მესამედით, რამაც გაზარდა იალპუჰის გაბინძურების დონე. მტკნარწყლიანია. ტბის წყლით კვება უმეტესწილად ხორციელდება მდინარე დუნაისთან წყალცვლით ტბა კაგურლუის გავლით. ჩრდილოეთ მხრიდან ტბას ერთვის მდინარე იალპუჰი, აღმოსავლეთით — პატარა მდინარეები მინზული და კარასულაკი.
ამჟამად, ტბის წყლის ბალანსზე გავლენა მდინარეებს პრაქტიკულად არ აქვთ, ვინაიდან, მნიშვნელოვანი დარეგულირების გამო, მდინარეების ჩამონადენი ტბაში თითქმის შეწყდა. აგრეთვე, წყლის ბალანსზე გარკვეული გავლენა აქვს წვიმის წყლებს. ზაფხულში წყლის ტემპერატურა უდრის 24-25 °C-ს, ზამთარში იყინება, ყინულოვანი რეჟიმი არასტაბილურია.
წყლის მინერალიზაცია 1-1,5 გ/ლ. ტბის ფსკერი დაფარულია მუქი-რუხისფერი, ხოლო ჩრდილოეთით — შავი გოგირდწყალბადის ტალახით, წყალმარჩხ ადგილებში ფსკერი ქვიშიანია. ტბის ნაპირები შემოსილია ლელქაშითა და ისლით, გვხვდება წყალმცენარეები. მდიდარია იქთიოფაუნით. გვხვდება თევზების 40 სახეობა, ბევრია კიბოსნაირნი. ტბის ჩრდილო სანაპიროზე, მდინარე იალპუჰის შეერთების ადგილას, განლაგებულია ქალაქი ბოლგრადი.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ტბები
ლუი ბლერიო
ლუი ბლერიო (Louis Blériot; დ. 1 ივლისი, 1872, კამბრე — გ. 1 აგვისტო, 1936, პარიზი) — ფრანგი ინჟინერი, თვითმფრინავების კონსტრუქტორი და პილოტი, ავიაციის ერთ-ერთი პიონერი. 1900 წლიდან დაიწყო პლანერებისა და ირნიტოპტერების აგება, 1906 წლიდან თვითმფრინავებისა. 1909 წელს პირველმა გადაუფრინა ლა-მანშის სრუტეს. ბლერიოს სისტემის თვითმფრინავები შემდგომ ფართოდ გავრცელდა საფრანგეთის ავიაციაში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ინჟინრები კატეგორია:ფრანგი ავიაკონსტრუქტორები კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
დიღმის წმინდა მარინეს ეკლესია
დიღმის წმინდა მარინეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თბილისის სოფელ დიღომში. მიეკუთვნება გვიანდელ ფეოდალურ ხანას. XIX საუკუნეში იგი გადაუკეთებიათ.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია აგურით და მთლიანად შელესილი ყოფილა. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან გადახურულია არქიტრავით, შიგნიდან, ნახევარწრიული თაღით. აღმოსავლეთით ღრმა ნახევარწრიული აფსიდია. გრძივ კედლებზე ერთსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა შეისრული საბჯენი თაღები. პილასტრებს შორის გადაყვანილი ნახევარწრიული დეკორატიული თაღები ღრმა ნიშებს ქმნის. სამხრეთის კლდეში სამი ფართო სარკმელია, აღმოსალვეთსა და დასავლეთში კი თითო.
აღმოსავლეთ ფასადზე, საკურთხევლის ორივე მხარეს ორი დაბალი სამკუთხა ნიშია, რათა კონქური სათაურები მთლიანად ქვისგანაა გამოკვეთილი. ეკლესიას აგურის ორი რიგისაგან შედგენილი ლავგარდანი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
პიგმენტები (ქიმია)
პიგმენტები ქიმიაში (ლათ. pigmentus — საღებავი) —  სხვადასხვა ფერის მაღალი დისპერსიულობის ფხვნილები, რომლებსაც იყენებენ პლასტმასების, რეზინის, ქაღალდისა და სხვების შესაღებად, პოლიგრაფიული, სამღებრო და სხცა საღებავების  დასამზადებლად. პიგმენტები განსხვავდება ხსნადი საღებრებისაგან წყალში უხსნარობით. ორგანული პინგმენტები სხვადასხვა აგებულების სინთეზური მღებავი ნივთიერებებია. დიდი მნიშვნელობა აქვს მონო- და დიაზოპიგმენტებს. მათი ფერი იცვლება მომწვანო-მოყვითალოდან ბორდო ფერამდე. ფთალოციანინური პიგმენტები (სპილენძის კომპლექსები ფთალოციანინთან) ღია ცისფერია. სპილენძის ფთალოციანინი ქლორირებისას იძლევა კაშკაშა მომწვანო პიგმენტებს. ფთალოციანინური პიგმენტები გამოირჩევა მაღალი მედეგობით. არაორგანული პიგმენტებს მიეკუთვნება ბუნებრივი მინერალები ან სინთეზური პროდუქტები (ზოგიერთი სულფიდი, სელენიდი, ჟანგი, ქრომატები). პიგმენტებს იყენებენ ლაქ-საღებავების წარმოებაში, ბოჭკოების შესაღებად და სხვა.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ქიმიური ნივთიერებები კატეგორია:ფერი
ზედავაკე
ზედავაკე — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანის ჩრდილოეთით 2,5 კილომეტრზე, ვეჯინის ხევის მარჯვენა მხარეს, ადგილ ზედა ვაკეში. ნასოფლარი ამჟამად მცენარეებითაა დაფარული, შეიმჩნევა ნასახლარი ბუდეები (5X4; 4X3 მეტრზე და ა. შ.), აიკრიფა ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ნატეხები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ბაკაი (რეშეტილივკის რაიონი)
ბაკაი (Бакай) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის რეშეტილიკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 205 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეშეტილივკის რაიონის სოფლები
აბრაჰამ მასლოუ
აბრაჰამ მასლოუ (Abraham Maslow; დ. 1 აპრილი, 1908, ნიუ-იორკი — გ. 8 ივნისი, 1970, მენლო-პარკი, კალიფორნია) — ამერიკელი ფსიქოლოგი, ჰუმანისტური ფსიქოლოგიის დამფუძნებელი. ფართოდ არის ცნობილი ე.წ. „მასლოუს პირამიდა“, რომელიც ხშირად მასლოუს მიეწერება - დიაგრამა, რომელიც იერარქიულად წარმოადგენს ადამიანის მოთხოვნილებებს, თუმცა კი არცერთ მის პუბლიკაციაში ასეთი სქემა არ გვხვდება; პირიქით, ის თვლიდა, რომ მოთხოვნილებათა იერარქია არ არის ფიქსირებული და უმეტესწილად დამოკიდებულია ყოველი ადამიანის ინდივიდუალურ თავისებურებებზე. „მოთხოვნილებათა იერარქია“, შემოტანილი მეცნიერებაში, სავარაუდოდ, მოთხოვნილებათა იერარქიის იდეის გამარტივებული გადმოცემისათვის, პირველად 1970-იანი წლების გერმანულენოვან ლიტერატურაში გვხვდება, მაგალითად, უ. სტოპის სახელმძღვანელოს პირველ გამოცემაში (1975 წელი). მისმა მოდელმა მოთხოვნილებათა იერარქიისა ფართო გავრცელება ჰპოვა ეკონომიკაში, დაიკავა რა მნიშვნელოვანი ადგილი მოტივაციისა და მომხმარებელთა ქცევის თეორიის აგებაში.
ბიოგრაფია
მასლოუს და - ანთროპოლოგი და ეთნოგრაფი რუთ მასლოუ ლუისი (1916 – 2008), იყო ანთროპოლოგ ოსკარ ლუისის მეუღლე.
მასლოუს მეცნიერული შეხედულებები
frame|მარჯვნივ|მასლოუს პირამიდა მასლოუ თვლიდა, რომ ყველა თვითაქტუალიზირებად ადამიანს საერთო დამახასიათებელი თვისებები გააჩნია: ასეთი თვითაქტუალიზირებადი პიროვნებები, მასლოუს აზრით, იყვნენ აბრაჰამ ლინკოლნი, თომას ჯეფერსონი, ალბერტ აინშტაინი, ელეონორა რუზველტი, ჯეინ ადამსი, უილიამ ჯემსი, ალბერტ შვაიცერი, ოლდოს ჰაქსლი და ბარუხ სპინოზა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:ბრუკლინში დაბადებულები კატეგორია:პერსონოლოგები კატეგორია:ჰუმანისტური ფსიქოლოგია კატეგორია:ამერიკის ფსიქოლოგიური ასოციაციის პრეზიდენტები კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგები
ჩერლინა
ჩერლინა (Cerlina) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 40 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 300 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ბზიანის ქედის ეკლესია
ბზიანის ქედის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ლაფანაანთკარის სამხრეთ-დასავლეთით, 2 კილომეტრზე, ბზის ხეების კორომში. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ნატეხი ქვითა და შირიმის კვადრებით ნაგები დარბაზული ეკლესია თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. ეკლესიის შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. აღმოსავლეთით განიერი მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდია. მის ღერძზე შემორჩენილია პარალელურწირთხლებიანი სარკმლის ქვედა ნახევარი. ნანგრევებში აღმოჩნდა შირიმის ქვაში გამოკვეთილი სარკმლის თაღი და კონქის თაღის რამდენიმე ქვა.
ეკლესიას სამხრეთის მხრიდან ეკვრის ნანგრევებად ქცეული სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული. აფსიდის სამხრეთის გვერდში ღრმა, სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალექსეი ტოლსტოი
გრაფი ალექსეი კონსტანტინეს ძე ტოლსტოი (დ. 5 სექტემბერი [ძვ. სტ. 24 აგვისტო], 1817, სანქტ-პეტერბურგი —  გ. 10 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 28 სექტემბერი] , 1875, სოფ. კრასნი როგი, ჩერნიგოვის გუბერნია) — რუსი მწერალი, პოეტი, დრამატურგი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი 1873 წლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:დეისტები კატეგორია:რუსი დეისტები კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1817 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
ნურხაცი
ნურხაცი (努爾哈赤; დ. 8 აპრილი, 1559 — გ. 30 სექტემბერი, 1626) — მანჯურიელი (ჯურჯენი) ხანი. 1583 წლიდან ძიანჯოუს ჯურჯენების მეთაური ლიაოდუნის ნახევარკუნძულზე. იყო ჩინეთის მინის იმპერიის ნომინალური ვასალი. 1616 წლისთვის გააერთიანა ჯურჯენული ტომები. ნურცახის დაპყრობებში დიდი როლი ითამაშა ჯურჯენების მიერ ჩამოყალიბებულმა სამხედრო-სახელმწიფო ორგანიზაციამ, ცნობილმა სახელით „რვა დროშა“. 1616 წლის თებერვალში თავი ხანად გამოაცხადა, დააარსა დინასტია გვიანი ძინი (ხოუ ძინი). 1609 წელს ხარკი შეუწყვიტა მინის იმპერიას, დაარღვია მისი საზღვარი. 1618 წლიდან წარმატებულ ომებს აწარმოებდა მინთან, დაიპყრო მისი რამდენიმე ქალაქი. 1626 წელს დამარცხდა მინის გენერალ იუან ჩუ-ხუანთან ქალაქ ნინიუანზე მიტანილი მორიგი იერიშის დროს. ნურხაცის მემკვიდრის აბახაის (ტაი ძუნის) დროს დინასტიას ეწოდა ცინი (1636), ხოლო ჯურჯენებს — მანჯურიელები.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1559 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1626 კატეგორია:ცინის დინასტიის იმპერატორები
ვასილ ჯორჯაძე (მხატვარი)
ვასილ დიმიტრის ძე ჯორჯაძე, ბაზილ ჯორჯაძე (Basile Djordjadze) (დ. 29 მაისი, 1886, თბილისი, — გ. 10 დეკემბერი, 1952, პარიზი, დაკრძალულია სენტ–ჟენევიევ დე ბუას სასაფლაოზე) — ქართველი ფერმწერი, რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკი.
დაამთავრა თბილისის კადეტთა ქვეითი სასწავლებელი (1901). სპეციალური სამხატვრო განათლება არ მიუღია; სამხედრო სასწავლებელში ხატვას ასწავლიდა ოსკარ შმერლინგი. იყო სახვითი ხელოვნების წამახალისებელი კავკასიური საზოგადოების წევრი. 1914 წელს საზოგადოებამ თბილისში ჯორჯაძის პერსონალური გამოფენაც მოაწყო. I მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში იყო თბილისის გრენადერთა პოლკოს პოდპოლკოვნიკი. იბრძოდა ჯერ თურქეთის, შემდეგ გალიციის ფრონტზე. დაიჭრა და ტყვედ ჩავარდა. 1918 წელს საქართველოშო დაბრუნდა. 1919-1920 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სამხატვრო საზოგადოების გამოფენებში. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. ცხოვრობდა პარიზში. 1925 წელს პარიზში მოღვაწე ქართველ მომღერალთა გუნდისთვის შექმნა ძველაქართული კოსტუმები. 1926 და 1945-1953 წლებში იყო დამოუკიდებელ მხატვართა საზოგადოების („დამოუკიდებელთა სალონი“) წევრი. 1945 წელს მისი ნამუშევრები წარმოდგენილი იყო პარიზში გამართულ რუს მხატვართა და მოქანდაკეთა გამოფენაზე. ჯორჯაძის ნამუშევრები დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ხელოვნების მუზეუმში (1958 წელს შესწირა მხატვრის დამ, მუსიკოსმა თამარ ჯორჯაძემ), თბილისის ისტორიის მუზეუმში („ქარვასლა“) და საზღვარგარეთის კერძო კოლექციებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში ვასილ
სიცოცხლის უფლება
სიცოცხლის უფლება — ადამიანის უფლებების კონცეფციაში ერთ-ერთი ფუნდამენტური და აბსოლუტური უფლება. ის გულისხმობს, რომ ყოველ ადამიანს აქვს სიცოცხლის თანდაყოლილი უფლება. ეს უფლება კანონითაა დაცული. არ შეიძლება ადამიანის სიცოცხლის თვითნებური აღკვეთა. სიცოცხლის უფლება იწყება ადამიანის დაბადების მომენტიდან და მთავრდება გარდაცვალების (ტვინის უჯრედების ფუნქციონირების შეუქცევადად შეწყვეტა) მომენტში. სიცოცხლის უფლება ერთი მხრივ სახელმწიფოს ადამიანის სიცოცხლის ხელყოფას უკრძალავს (ნეგატიური ვალდებულება), მეორე მხრივ მისი სიცოცხლის აქტიურად დაცვას ავალდებულებს (პოზიტიური ვალდებულება)
სიცოცხლის უფლება განეკუთვნება ბუნებით უფლებათა რიგს. ის არ ექვემდებარება დათქმებსა და გადახვევებს, გარდა საერთაშორისო სამართალში დაშვებული გამონაკლისისა იმ შემთხვევაში, როცა კანონზომიერ საომარ მოქმედებებს შედეგად მოსდევს სიცოცხლის ხელყოფა. აგრეთვე გამონაკლისია შემთხვევა, როდესაც კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პირს სასამართლო სასიკვდილო განაჩენს გამოუტანს. სიცოცხლის ხელყოფა მართლზომიერი ქმედებაა აუცილებელი მოგერიების დროს.
სიცოცხლის უფლება დაცულია ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციიის მე-3 მუხლით. საქართველოს კონსტიტუციაში სიცოცხლის უფლება დაცულია მე-10 მუხლით: „ადამიანის სიცოცხლე დაცულია. სიკვდილით დასჯა აკრძალულია“.
სიცოცხლის უფლება ხშირად ირღვევა. ფართო მასშტაბებით განხორციელებული გარკვეული ჯგუფის სიცოცხლის აღკვეთა შეიძლება გაუთანაბრდეს გენოციდს, რაც აკრძალულია საერთაშორისო სამართლით. სიცოცხლის უფლება უკავშირდება ისეთ თემებს, როგორიცაა ევთანაზია, სიკვდილით დასჯა, აბორტი, აუცილებელი მოგერიება და სხვა.
სიკვდილით დასჯა
საერთაშორისო პაქტი სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებათა შესახებ არ ავალდებულებს წევრ სახელმწიფოებს სიკვდილით დასჯის გაუქმებას, მაგრამ შესაძლებლად მიიჩნევს მის გამოყენებას მხოლოდ ყველაზე მძიმე დანაშაულისათვის. სიკვდილით დასჯა არ გამოიყენება 18 წელზე ახალგაზრდა პირთა და ფეხმძიმეთა მიმართ. საქართველოში სიკვდილით დასჯა გაუქმებულია 1997 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:სიცოცხლე
ატლასის მთები
ატლასის მთები (Atlas) — დიდი მთათა სისტემა აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ვრცელდება მაროკოს, ალჟირისა და ტუნისის ტერიტორიებზე. გადაჭიმულია ხმელთაშუა ზღვის გასწვრივ დაახლოებით 2000 კმ-ზე. მაქსიმალურ სიმაღლეს მაროკოში აღწევს (მთა თუბკალი, 4167 მ), ტუნისის ფარგლებში კი დაბალ მთებსა და გორაკ-ბორცვებს წარმოადგენს. ალჟირში და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ მაროკოს ტერიტორიაზე ჩრდილოეთით აღმართულია თელ-ატლასის, ხოლო სამხრეთით — საჰარის ატლასის მთაგრეხილები. მაროკოში ატლასის მთების ჩრდილოეთ ნაწილს ელ-რიფის ატლასი ეწოდება, მის სამხრეთით აღმართულია შუა, მაღალი ატლასისა და ანტიატლასის მთაგრეხილები. ატლანტის ოკეანისკენ საფეხურებად ეშვება მაროკოს მესეტა (1000–800 მ) და ოკეანისპირა ვიწრო დაბლობში გადადის.
ატლასის მთების წარმოშობა ალპურ დანაოჭებასთანაა დაკავშირებული. მის აგებულებაში მესამეულის დანალექ ქანებთან ერთად მონაწილეობენ მეზოზოური და პალეოზოური ასაკის ქანებიც. სამხრეთ ნაწილში ატლასის მთები აფრიკის ბაქნიდან სამხრეთ ატლასის რღვევის ხაზითაა გამოყოფილი. მეორე რღვევის ხაზი ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს მიჰყვება. მასთან დაკავშირებულია ახალგაზრდა ვულკანიზმი და მიწისძვრები. წიაღისეულიდან მოიპოვება რკინის მადანი და პოლიმეტალები.
ატლასის ჩრდილოეთ ნაწილში სუბტროპიკული ხმელთაშუა ზღვის ჰავაა, სამხრეთში ნახევარუდაბნოს ტიპისაა. ნალექები ძირითადად შემოდგომასა და ზამთარში მოდის (1000 მ-მდე). მაქსიმალური რაოდენობით ნალექები (1800 მმ) აღნიშნულია თელ-ატლასის ქედის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ფერდობებსა და მაღალი ატლასის ქედზე ზღვის დონიდან 2000–2500 მ-ზე მაღლა. ატლასის მთათა უმეტეს ნაწილზე წელიწადში 400–600 მმ ნალექი მოდის, სამხრეთ რაიონებში — 300 მმ-მდე. იანვრის საშუალო ტემპერატურა მთათა ქვედა სარტყელის სანაპირო რაიონებში 10–12°C, შიგა რაიონებში 4–6°C; 1500 მ-ზე მაღლა 4–5 თვე დევს თოვლი. ზაფხული მშრალია და ცხელი. ივნისის საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით 25°C. აბსოლუტურ მაქსიმალური ტემპერატურა შიგა რაიონებში 40°C, სამხრეთში — 49°C. მდინარეთა უმრავლესობა წვიმის წყლით საზრდოობს. ზაფხულში თითქმის ყველა შრება, შედარებით წყალუხვია უმ-ერ-რბია, სებუ (ატლანტის ოკეანის აუზი), შელიფი, მულუია, (ხმელთაშუა ზღვის აუზი).
ატლასის მთების ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნაწილში ყავისფერ ნიადაგებზე, ზღვის დონიდან 800 მ-მდე გავრცელებულია ხეშეშფოთლიან ტყეთა კორომები, კორპის მუხის ტყეები და მაკვისის ტიპის ბუჩქნარები. მშრალ შიგა რაიონებში რუხ-ყავისფერ ღორღიან ნიადაგზე ნახევარუდაბნოს მეჩხერი მარცვლოვანი მცენარეულობაა. ელ-რიფის და თელ-ატლასის ქედებზე 1200 მ-მდე ქვამუხისა და კორპის მუხის მარადმწვანე ტყეებია, 1700 მ-მდე შერეული ტყეები, მარადმწვანე მცენარეებთან ერთად აქ ფართოფოთლიანები და წიწვიანებიც ხარობს. 2200 მ-მდე მთის ყავისფერ გამოტუტულ და ტყის ყომრალ ნიადაგზე წიწვიანი (ატლასის კედარი) ტყეებია.
ცხოველთა სამყარო გაღარიბებულია. შემორჩენილია მაიმუნები. თითქმის ყველგანაა ტურა, სამხრეთით ბინადრობს აფთარი, ზოგიერთი ჩლიქოსანი. ბევრია გადამფრენი ფრინველი. მრავალფეროვანია ქვეწარმავალთა სამყარო. სახნავი მიწები თავმოყრილია მდინარეთა ხეობებში. მოჰყავთ მარცვლეული, ციტრუსები, ყურძენი, ბოსტნეული. მისდევენ მომთაბარე და ნახევრად მომთაბარე მეცხოველეობას (წვრილფეხა რქოსანი საქონელი).
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქედები კატეგორია:ალჟირის ქედები კატეგორია:ტუნისის ქედები
რაგაშის რაიონი
რაგაშის რაიონი (Distrito de Ragash) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3500 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 769 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13.28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 208.45 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
მარგარეტ ჰამილტონი (მეცნიერი)
მარგარეტ ჰიფილდ ჰამილტონი (დ. 17 აგვისტო, 1936 ) — ამერიკელი კომპიუტერული მეცნიერი, პროგრამების ინჟინერი და ბიზნესმენი. ის იყო პროგრამული ინჟინერიის  განყოფილების   დირექტორი   მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური   ინსტიტუტის ინსტრუმენტალურ ლაბორტორიაში, სადაც შექმნა კიდეც აპოლოს კოსმოსში გასაფრენად საჭირო პროგრამა. 1986 წელს გახდა „ჰამილტონის ტექნოლოგიების“ დამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი კემბრიჯში, მასაჩუსეტსში. ჰამილტონმა გამოაქვეყნა 130-ზე მეტი ნაშრომი, 60-ზე მეტი პროექტის მოხსენება და 6 ძირითადი პროგრამა, რაშიც თვითონ უშუალოდ მონაწილეობდა. 2016 წლის 22 ნოემბერს მარგარეტ ჰამილტონი NASA-ს აპოლოს მთვარის მისიაში წამყვანი როლისათვის აშშ-ის პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მიერ დაჯილდოვდა თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით.
ადრეული ცხოვრება
მარგარეტ ჰიფილდი  დაიბადა   პაოლიში,   ინდიანას შტატში,   კინეტ   ჰიფილდისა  და რუთ  ესთერის  ოჯახში. ჰენკოკის უმაღლესი  სკოლის   დამთავრების  შემდეგ 1955   წელს სწავლობდა   მათემატიკას   მიჩიგანის   უნივერსიტეტში,   სადაც   ბაკალავრის   ხარისხი მოიპოვა. მოკლე პერიოდის განმავლობაში უმაღლეს სკოლაში ასწავლიდა მათემატიკასა და  ფრანგულს,   რათა   დაეფინანსებინა   ქმრის   განათლება   ჰარვარდის უნივერსიტეტში. გარკვეული  ხნის   შემდეგ   კი   გადასახლდა   ბოსტონში,   მასაჩუსეტსში,   ბრანდეისის უნივერსიტეტში აბსტრაქტული მათემატიკის შესასწავლად. მას ტექნოლოგიური სამყაროს შეცნობის გარდა სხვა ინტერესიც ჰქონდა და თვლიდა, რომ მამამისმა, რომელიც იყო ფილოსოფოსი და პოეტი და ბაბუამ (სკოლის დირექტორი) მნიშვნელოვანი  ზეგავლენა მოახდინეს მისი ფილოსოფიისკენ სწრაფვაზე. 1961 წლიდან  1963  წლამდე   მარგარეტი  მუშაობდა SAGE პროექტზე ლინკოლნის ლაბორატორიაში, სადაც პროგრამა AN/FSQ-7 computer   (the   XD-1)-ის ერთ-ერთი შემქმნელთაგანი იყო, იმ მოწყობილობისათვის, რომელსაც უნდა აღმოეჩინა მტრულად განწყობილი სამხედრო თვითმფრინავები.
NASA
ჰამილტონი  შემდგომში   შეუერთდა   ჩარლზ   სტარკ   დრეიპერის   ლაბორატორიას მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ   ინსტიტუტში,   სადაც   მიმდინარეობდა   აპოლოს   კოსმოსურ მისიაზე   მუშაობა. ჰამილტონის  გუნდის   მიზანი   იყო   შეექმნათ   ხომალდის   შიდა საფუნქციონირო   პროგრამა,   რომელიც   შეიცავდა   სხვადასხვა   მეცნიერის   მიერ დამუშავებულ   ალგორითმებს. გუნდის  მეორე   ნაწილი   კონცენტრირებული   იყო პროგრამის  შეცდომის  აღმომჩენი  და  გამომოსწორებელი  ნაწილის დამუშავებასა  და დახვეწაზე. მარგარეტმა შესანიშნავი   გამოცდილება   მიიღო   იმ   პერიოდში,   როდესაც კომპიუტერული   მეცნიერების   შემსწავლელი   კურსები   არც   ისე   აქტუალური   იყო, ხოლო პროგრამული ინჟინერიის კურსები არც კი არსებობდა.