cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ისაბელ კლარა ეუხენია
უკანასკნელი წლები
დაქვრივების შემდეგ ისაბელ კლარა ეუხენია ფრანცისკელთა კათოლიკურ ორდენს შეუერთდა და მონაზვნად აღიკვეცა. მან შემდეგში დიდი წვლილი შეიტანა ლას-დესკალსას-რეალესის მონასტრის მშენებლობაში, რომელშიც შემდეგში მისი მამიდა/დედამთილი, იმპერატრიცა მარია ესპანელი ცხოვრობდა. უკანასკნელ წლებში ისაბელამ თავადვე გააჩუქა თავისი კოლექციის უამრავი ეგზემპლარი. იგი გარდაიცვალა 1633 წლის 1 დეკემბერს ბრიუსელში, 67 წლის ასაკში. დაკრძალულია ალბერტის გვერდით, ბრიუსელში მდებარე წმინდა მიქაელისა და წმინდა გულუდას სახელობის კათოლიკურ კათედრალში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1566 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1633 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:ნიდერლანდების მონარქები კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები
გიორგი ალბუთაშვილი
გიორგი ალბუთაშვილი (დ. თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), მსოფლიოს არაოფიციალური ჩემპიონატის გამარჯვებული (2006, მანჩესტერი, ინგლისი, 70 კგ), ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2004, გდინია, პოლონეთი, 63 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ისაბელ არაგონელი
ადრეული ცხოვრება
ინფანტა ისაბელმა ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში გამოავლინა თავისი დიდი ენთუზიაზმი რწმენისადმი. იგი ყოველთვის იცავდა მარხვას, ყოველდღე ესწრებოდა მესას და ქველმოქმედებასაც ეწეოდა.
ქორწინება და დედოფლობა
მარცხნივ|მინი|436x436პქ|მეფე დინიშ I და დედოფალი ისაბელ არაგონელი 1281 წელს, 10 წლის ისაბელი დააქორწინეს ინფანტ დინიშ პორტუგალიელზე. მათი ქორწინება მხოლოდ 1288 წელს აღინიშნა, როცა დინიში 26 წლის გახდა, ისაბელი კი 17-ის. ქორწინებიდან სულ ერთ წელიწადში, 1282 წელს მეფე აფონსუ III გარდაიცვალა და პორტუგალიის მეფე დინიშ I გახდა, ისაბელი კი დედოფლად გვევლინება. აღსანიშნავია, რომ წყვილს ბედნიერი ქორწინება ჰქონდა. დინიში კარგ მონარქთან ერთად პოეტიც იყო, რაც ისაბელს ძალიან მოსწონდა. იგი ასევე დაინტერესებული იყო დაბალი ფენების ცხოვრებით, რის გამოც პორტუგალიელებმა მას Rei Lavrador, ანუ ფერმერი მეფე შეარქვეს.
დედოფალი ისაბელი ჩუმად განაგრძობდა თავისი ახალგაზრდობისას ჩვეულ რელიგიურ რიტუალებსა და ღარიბებისა და ავადმყოფების დახმარებას. მისი ეს ქმედებები იმ პერიოდში ბევრი ადამიანისთვის განსჯის საგანი გახდა. საბოლოოდ, მისმა ლოცვამ და მოთმინებამ შეძლო დინიშის შეცვლა, რომელიც მანამდე „ცოდვილ“ ცხოვრებას ეწეოდა. მინი|279x279პქ|ორი პარტიის მებრძოლთა შორის ჩამდგარი დედოფალი ისაბელი, 1323 წელი. ისაბელი აქტიურად ინტერესდებოდა პორტუგალიის პოლიტიკით. 1297 წელს, დედოფალმა გადამწყვეტი როლი შეასრულა ალკანიცეს ხელშეკრულების დადებისას, სადაც ხელი დინიშმა და კასტილიის მეფე სანჩო IV-მ მოაწერეს, რამაც კასტილია-პორტუგალიის საზღვრები საბოლოოდ დაადგინა. 1304 წელს, ისაბელი და დინიში ესპანეთში დაბრუნდნენ, რათა გაესაჩივრებინათ კასტილიის მეფე ფერდინანდ IV-ისა და არაგონის მეფე ხაიმე II-ის (ისაბელის ძმა) არბიტრაჟი.
1322 წელს პორტუგალიაში სამოქალაქო ომი დაიწყო. ომი ისაბელის ქმარსა და ვაჟს, ინფანტ ალფონსოს შორის მიმდინარეობდა, რა დროსაც დედოფალი ისაბელი მთავარ შუამავლად იქცა. აფონსუ მოითხოვდა დინიშის არალეგიტიმური ვაჟის, ინფანტი სანშუსათვის მემკვიდრეობის რიგიდან ამოგდებასა და გადასახლებას, რაზეც დინიში უარს აცხადებდა. როგორც ცნობილია, დინიშნა აფონსუს მოკვლაც კი მოინდომა, თუმცა დედოფალი მათ შუაში ჩადგა და არ დაუშვა ამ ტრაგედიის მოხდენა. ქვეყანაში მშვიდობა საბოლოოდ 1324 წელს აღსდგა, როდესაც სანშუ პორტუგალიიდან გადაასახლეს, აფონსუმ კი ერთგულება შეჰფიცა მამას.
ქვრივი დედოფალი
მარცხნივ|მინი|დედოფალი ისაბელი ფეხებს ჰბანს გლახაკებს სამოქალაქო ომის დასრულებიდან მალევე, 1325 წელს დინიშ I გარდაიცვალა და მეფე ისაბელის ვაჟი — აფონსუ IV გახდა. ამ დროს მან მთელი თავისი ქონება სანტა კლარა-ველას მონასტერს შესწირა, რომელიც ჯერ კიდევ 1314 წელს თვითონ დააარსა კოიმბრაში. იგი შეუერთდა წმ. ფრანსისკეს ორდენს და მთელი დარჩენილი ცხოვრება ღარიბებისა და ავადმყოფების დახმარებას დაუთმო. როგორც ცნობილია, 1293 წელს, დიდი შიმშილობისას მან სამეფო სასახლის სარდაფებიდან ამოატანინათ დიდძალი ფქვილი და კოიმბრაში დაარიგებინათ. იგი იმითაც იყო ცნობილი, რომ ყოველთვის ძალიან უბრალოდ ეცვა და ძალზედ თავმდაბლურად საუბრობდა. იგი ხშირად სტუმრობდა ობოლთა და ქვრივთა თავშესაფარს და საჩუქრებს არიგებდა. ისაბელმა დააარსა კოიმბრას, ლეირიასა და სანტარემის საავადმყოფოები. იგი ყოველთვის ცდილობდა, რომ ქვეყანაში მშვიდობა შეენარჩუნებინა. 1336 წელს ისაბელმა ძლივს შეაჩერა თავისი ვაჟი აფონსუ IV, რომელიც დიდი ჯარებით მიემართებოდა კასტილიის მეფე ალფონსო XI-ის წინააღმდეგ, რომელიც მისი დის, დედოფალ კონსტანცა პორტუგალიელის ვაჟი იყო. თავიდან მას შვილმა არ დაუჯერა და თავისი ჯარებით მაინც დაიძრა კასტილიისკენ, თუმცა ეშტრემოშის ველზე, სადაც ორი მეფის ჯარები ერთმანეთს უნდა შეხვედროდა ისაბელი სასწრაფოდ ჩავიდა და ორი დიდი არმიის შუაში ჩადგა. მეფეებმა ჯარების დაძვრა ვერ გაბედეს, რითაც ისაბელმა კვლავ შეაჩერა ბრძოლა და სამშვიდობო მოლაპარაკებები დაიწყო. მოლაპარაკებების შედეგად აფოსნუ IV ბეატრის კასტილიელზე დაქორწინდა, ხოლო ალფონსო XI-მ ცოლად აფონსუს ასული, მარია პორტუგალიელი შეირთო. საქმის მოგვარებისთანავე, დედოფალს ციებ-ცხელება შეეყარა და ჩალოგინდა. ამავე წლის 4 ივლისს, იგი ეშტრემოშში გარდაიცვალა, 64-65 წლის ასაკში. დავის ეფექტურად გადაჭრის გამო, ჯერ კიდევ სიცოცხლეში მოიპოვა „მშვიდობისმყოფლის“ წოდება. მინი|368x368პქ|წმინდა დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის ხატი მიუხედავად იმისა, რომ ტრადიციისამებრ მეფე და დედოფალი ერთად უნდა დაკრძალულიყვნენ და დინიში ოდიველაში იყო დაკრძალული, ისაბელი მისი სურვილის გამო კოიმბრაში დაკრძალეს, მის მიერ დაარსებულ სანტა კლარას მონასტერში. XVII საუკუნეში მომხდარი დიდი წყალდიდობის გამო, ადგილობრივმა გლეხებმა დედოფლის ნეშტი გაადაარჩინეს და სანტა კლარა-ა-ნოვაში გადაასვენეს და აქ დიდი პატივით დაკრძალეს. წმინდანად შერაცხვის შემდეგ მისი ნეშტი მთავარ სამლოცველოში გადაასვენეს, სადაც იგი ოქრო-ვერცხლის სარკოფაგში ჩაასვენეს.
ბეატიფიკაცია
ისაბელის წმინდანად შერაცხვა ჯერ კიდევ 1526 წელს გადაწყვიტა რომის პაპმა კლემენტ VII-მ, მაგრამ რეფორმაციული ტალღების გამო ამისათვის ვერ მოიცალა. ამ საქმეს პაპები ერთი საუკუნის შემდეგ კვლავ მიუბრუნდნენ და 1625 წლის 25 მაისს, რომის პაპმა ურბან VIII-მ მოახდინა ისაბელის ბეატიფიკაცია. ურბან VIII-მ მისი ხსენების დღედ მისივე გარდაცვალების თარიღი, ანუ 4 ივლისი დაასახელა. 1694 წელს, პაპმა ინოკენტი XII-მ ჩასწორება შეიტანა და მისი ხსენების დღედ 8 ივლისი გამოაცხადა, რადგან სხვა შემთხვევაში იგი ემთხვეოდა წმინდა მოციქულ პეტრესა და პავლეს დღესასწაულს. 1955 წელს, პაპმა პიუს XII-მ გააუქმა ეს ჩასწორება და მისი ხსენების დღედ ისევ 4 ივლისი გამოაცხადა. 1819 წლიდან მოყოლებული, წმინდა ისაბელი ითვლება სან კრისტობალ დე ლა ლაგუნას ეპარქიისა და ეკლესიის მფარველად. აღსანიშნავია, რომ ამერიკელი კათოლიკეები მისი ხსენების დღეს 5 ივლისს აღნიშნავენ, რადგან 4 ივლისი ამ ერის დამოუკიდებლობის დღეს ემთხვევა.
კულტურული ასახვა
1947 წელს, ესპანელებმა ისაბელის ცხოვრებაზე გადაიღეს ფილმი, სახელად „წმინდა დედოფალი“, სადაც მისი როლი მარუჩი ფრენსომ ითამაშა. რენესანსულ პერიოდში, ისაბელმა ფართო ასახვა ჰპოვა პორტუგალიელი მხატვრების წყალობით, რომლებმაც მისი ცხოვრების თემატიკაზე უამრავი ტილო შექმნეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1271 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1336 კატეგორია:პორტუგალიის დედოფლები კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:ბარსელონის დინასტია კატეგორია:არაგონის ინფანტები
აირარატი
აირარატის პროვინცია დიდი სომხეთის შემადგენლობაში რჩებოდა 650 წლამდე. 650 წელს კი დიდი სომხეთი დაიპყრეს არაბებმა და აირარატი მათ ხელში გადავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდი სომხეთი კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:დიდი სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
თეიმურაზ შაბურიშვილი
თეიმურაზ შაბურიშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1935, თბილისი — გ. 27 ნოემბერი, 2020, კუკიის სასაფლაო) — ქართველი ინჟინერი.
ბიოგრაფია
1959-1961 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ „კავგიპროტრანსში“ ტექნიკოსად და ინჟინრად. 1961-1980 წლებში მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასტრანსმშენში“ სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1980-1989 წლებში ამავე ტრესტის მმართველის მოადგილე. 1989 წლიდან ხელმძღვანელობდა საქართველოს ძეგლთა დაცვის მთავარ სამმართველოსთან არსებულ აღმოსავლეთ საქართველოს სამმართველოს. 1991 წლიდან მუშაობდა სს „ხიდმშენში“. აქტიურად მონაწილეობდა და ხელმძღვანელობდა თბილისის აეროვაგზლის, ავტოვაგზლისა და რკინიგზის სადგურების მშენებლობას, თბილისის ელმავალთმშენებელი და ელექტროვაგონშემკეთებელი და ელექტროვაგონშემკეთებელი ქარხნების რეკონსტრუქციას, „მარაბდა-ახალქალაქისა“ და „ზუგდიდი-ჯვრის“ ახალი სარკინიგზო ხაზების მშენებლობას, ამიერკავკასიის რკინიგზის „თბილისი-სამტრედიისა“ და „გარდაბან-კიროვაბადის“ (აზერბაიჯანში) მე-2 სარკინიგზო ხაზების ელექტრიფიცირებას, საცხოვრებელი სახლების, სანატორიუმების, დასასვენებელი სახლების, სამდინარო ხიდების მშენებლობას. ჩართული იყო სომხეთში მიწისძვრით დაზარალებული ობიექტების აღდგენა-მშენებლობაში (1967), იაკობ გოგებაშვილის (ვარიანში) და ივანე მაჩაბლის სახლ-მუზეუმების, ალავერდის ტაძრის, შუამთის მონასტრის, სურამის ციხის, ბოდბის წმ. ნინოს ეკლესიის და აღმოსავლეთ საქართველოს სხვა ძეგლების აღდგენაში. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საუწყებო ჯილდოები, საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი სატრანსპორტო მშენებლობის სამინისტროს სახელობითი საჩუქარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ფოლკლორი: გრძელი ტბის სტუდიის სესიები (ფილმი)
ფოლკლორი: გრძელი ტბის სტუდიის სესიები (Folklore: The Long Pond Studio Sessions) - 2020 წლის ამერიკული დოკუმენტური მუსიკალური ფილმი, რომლის რეჟისორი და პროდიუსერია ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი ტეილორ სვიფტი, გამოვიდა 2020 წლის 25 ნოემბერს, Disney + ზე. ფილმში სვიფტი ასრულებს სიმღერებს თავისი მერვე სტუდიური ალბომ ფოლკლორიდან (2020) და ასევე გვიყვება თითოეული სიმღერის ისტორიას პროდიუსერებთან : ჯეკ ანტონოფთან და აარონ დესნერთან ერთად.
ეს სვიფტის მეოთხე ფილმია 1989 მსოფლიო ტური (2015), Taylor Swift: Reputation Stadium Tour (2018) და Miss Americana (2020)-ს შემდეგ. ფილმმა ფართო მოწონება დაიმსახურა. ფილმის გამოსვლასთან ერთად გამოვიდა ფოლკლორის ახალი ვერსია სადაც შესული იყო ფილმში ცოცხლად შესრულებული ალბომის სიმღერები.
ფილმი ჰიბრიდია დოკუმენტურ ფილმსა და საკონცერტო ფილმს შორის. ფილმში ასევე აღინიშნა რომ სვიფტი, დესნერი და ანტონოფი პირველად შეიკრიბნენ ერთად COVID-19 -ის გამო. მათ დისტანციურად ჩაწერეს ალბომი. ფილმში ასევე დისტანციურად სრულდება "Exile" ჯასტინ ვერნონის და ტეილორ სვიფტის შესრულებით.
გამოხმაურება
ფილმმა მიიღო საყოველთაო აღიარება კინოსა და მუსიკის კრიტიკოსებისგან. Rotten Tomatoes-ზე ფილმს აქვს მოწონების მაჩვენებელი 100% 11 მიმოხილვის საფუძველზე, საშუალო რეიტინგი 7.30 / 10. Metacritic-ზე მას აქვს 76 /100 -დან 7 მიმოხილვის საფუძველზე. ენდრიუ ბარკერიმ Variety-ში შეაქო ულამაზესი გარემო, პეიზაჟები, შესრულება და მუსიკა. IMDb-ზე ფილმს აქვს 8.5 / 10-დან.
ფილმმა მიიღო ასევე კარგი შეფასებები:NME- ს მწერალ უილ რიჩარდსგან, The New York Times-სგან, Jon Pareles -სგან, Sydney Urbánek-სგან , Rolling Stone-სგან და IndieWire–სგან.
ფოლკლორი (ალბომი)
ალბომს გამოსვლისთანავე დადებითი შეფასებები მოჰყვა და მაღალი ქულები დაიმსახურა სხვადასხვა საიტზე (მაგ. Metacritic-88, AnyDecentMusic 8.5)
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული კინო კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ვაჩნაძიანის მეორე კოშკი
ვაჩნაძიანის მეორე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის სამხრეთით, გუჯიაურებად წოდებულ ტერიტორიაზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
მეორე სართულის კედლები პირველი სართულის კედლებთან შედარებით ოდნავ თხელია, რის გამოც სართულშუა გადახურვის დონეზე, სართულის მთელ პერიმეტრზე შექმნილია მცირე საფეხური, რომელსაც გადახურვის კოჭები ეყრდნობოდა, ამგვარი საფეხური მესამე და მეოთხე სართულებს შორისაცაა, მაგრამ იგი აქ მხოლოდ სამ კედელს გაუყვება. მესამე სართულზე არის ბუხარი, რამდენიმე სწორკუთხა ნიშა და სათოფურები აღმოსავლეთ კედლის შუაში და სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ფართო ღიობებია, რომლებითაც შესაბამისი კედლების მხარეს მოწყობილ ღია აივნებზე გადიოდნენ. აღმოსავლეთ აივანი კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევდა, სამხრეთ აივანი ბევრად უფრო პატარა ყოფილა. ამჟამად აივნებზე გასასვლელი ორივე  ღიობი ამოშენებულია, ხოლო აივნებიდან მხოლოდ მათი  საყრდენი ხის კონსოლების ნაწილებიღაა შემორჩენილი. აღმოსავლეთ აივანზე გამოსასვლელი სწორკუთხა კარის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა. მეოთხე სართულის კედლების მხოლოდ ნახევარია შემორჩენილი. სამხრეთით ბუხარია საკმაო რაოდენობითაა სათოფურები განათებისთვის სართულის თითოეულ კედელში თითო ფართო ღიობია.
ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი
ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი ასევე ცნობილია, როგორც დავით აღმაშენებლის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი ან კოპიტნარი — აეროპორტი ქალაქ ქუთაისიდან 14 კილომეტრით დასავლეთით. ის ერთ-ერთია საქართველოს სამ საერთაშორისო აეროპორტს შორის, თბილისის საერთაშორისო აეროპორტისა და ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტთან ერთად. ასაფრენი ბილიკის სიგრძე 2 600 მეტრს შეადგენს და სრულიად აკმაყოფილებს თანამედროვე სტანდარტებს.
განახლება
სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გამო აეროპორტი 2011 წლის ნოემბერში იქნა დახურული. მისი ხელახლა გახსნა კი 2012 წლის 27 სექტემბერს მოხდა. ამ ცერემონიას ესწრებოდნენ საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი და Wizz Air-ის მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი ჯოზეფ ვარადი. ქუთაისის აეროპორტმა პირველი რეისი მის ოფიციალურ გახსნამდე 1 თვით ადრე 2012 წლის 28 აგვისტოს მიიღო, რომელსაც სატვირთო Boeing 747 ასრულებდა. ბიუჯეტურმა ავიაკომპანია Wizz Air-მა ავიარეისების შესრულება სექტემბრიდანვე დაიწყო კიევისა და ქუთაისის აეროპორტებს შორის. ქუთაისის აეროპორტის პრიორიტეტია მიიზიდოს დაბალფასიანი ავიაკომპანიები და შექმნას განსაკუთრებული გარემო ავიაკომპანიებსა და აეროპორტებს შორის. აეროპორტი აღჭურვილი იქნება უმაღლესი ხარისხის სანავიგაციო და მეტეოროლოგიური სისტემებით.
მიზანი
ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტის მიზანი დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიების მოზიდვა და კონკურენტული გარემოს შექმნაა. ბილეთის ხელმისაწვდომი ფასი საქართველოს ტურისტულად აქტიურ ზონას ხდის და საშუალებას აძლევს ადგილობრივ მგზავრებს სხვადასხვა მიმართულებით დაბალ ფასად იმოგზაურონ.
შესაძლებლობები
აეროპორტს ადგილმდებარეობით რეგიონში საკვანძო მნიშვნელობა აქვს. თბილისიდან ორას კილომეტრში მდებარე ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი,  300 კმ რადიუსით უკავშირდება თურქეთს, სომხეთს, აზერბაიჯანსა და რუსეთს. ხელსაყრელი კლიმატური პირობების და ინფრასტრუქტურის გამო, ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი სათადარიგო მნიშვნელობისაა. აქ ნებისმიერი ამინდის და ხილვადობის პირობებში შესაძლებელია რეისის მართვა. აეროპორტის შესაძლებლობებში ერთდროულად 600 მგზავრის მომსახურება შედის. მას შეუძლია ერთდროულად მიიღოს ორი და გაამგზავროს სამი რეისი.
სტატისტიკა
მგზავრთა ნაკადის საგრძნობი მატება 2012 წელს, აეროპორტის ხელახლა გახსნიდან მალევე აღინიშნა, ძირითადად ეს განაპირობა Wizz Air-ის ფრენებმა ქუთაისიდან პოლონეთის და უკრაინის აეროპორტების მიმართულებით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აეროპორტები კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი
ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვი
ჯაჰანგირ შირგაშთ-ოღლუ ჯაჰანგიროვი (Cahangir Şirgəşt oğlu Cahangirov; დ. 20 ივლისი, 1921— გ. 25 მარტი, 1992) — საბჭოთა და აზერბაიჯანული კომპოზიტორი, დირიჟორი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1964). მესამე ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1950).
ბიოგრაფია
ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვი დაიბადა 1921 წლის 20 ივლისს სოფელ ბალახანში. დაამთავრა ა. ზეინალის სახელობის მუსიკალური სკოლა, შემდეგ კი ბაქოს კონსერვატორია. 1944 წლიდან 1960 წლამდე პერიოდში ჯაჰანგიროვი ხელმძღვანელობდა გუნდს აზერბაიჯანის სსრ სამაუწყებლო კომიტეტს. მის მიერ დაწერილი სიმღერების უმეტესი ნაწილი პირველად შეასრულა მისმა მომღერლების გუნდმა. ამის შემდეგ, იგი იყო აზერზაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. გარდაიცვალა 1992 წლის 25 მარტს. ის დაკრძალეს ბაქოში საპატიო სამარხის ხეივანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები კატეგორია:XX საუკუნის აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ჰირბოვეცი
ჰირბოვეცი (Hîrbovăţ) — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 447 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
კუნძულთა რკალები
მინი|რიუკიუს კუნძულები წარმოქმნიან კუნძულთა რკალს მინი|კუნძულთა რკალები კუნძულთა რკალები — თანამედროვე გეოსინკლინური სისტემების ტექტონიკური სტრუქტურები, რომლებიც რელიეფში გამოსახულია კონტინენტიდან ოკეანისაკენ გარდამავალ ზონებში. კუნძულთა რკალები ხაზობრივი მთათა სისტემებია, — ვულკანური კუნძულების ჯაჭვი, რომლებიც განაპირა ზღვების ქვაბულებს გამოყოფენ ღრმა ზღვის ღარებისაგან.
კუნძულთა რკალები ბაზალტური, ანდეზიტ-ბაზალტური და ანდეზიტური შედგენილობის ვულკანოგენური წყებებით აგებული წყალქვეშა ქედებია, რომელთა თხემები ცალკეული კუნძულების სახითაა ამოწვდილი წყლის ზედაპირზე. ამ ქედების სიგანეა 40-50 და 200-400 კმ, ხოლო სიგრძე 1000 კმ და მეტი. ხშირად კუნძულთა რკალები ორი პარალელური ქედით არის წარმოდგენილი, რომელთაგან გარე, ღრმა ზღვის ღარისაკენ მიმართული ქედი მხოლოდ წყალქვეშაა. ამ შემთხვევაში ქედები ერთმანეთისაგან გათიშულია 2-3 კმ სისქის ნალექებით ამოვსებული 3-4,5 კმ სიღრმის გასწვრივი დეპრესიით.
კუნძულთა რკალების უმეტესი ნაწილი წყნარი ოკეანის ჩრდილო და დასავლეთ კიდეზეა და ინდოეთის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ განაპირა მხარეს. კუნძულთა რკალები ცნობილია ანტილ-კარიბის რეგიონსა და სკოშის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში. კუნძულთა რკალების საზღვრებზე ღრმა ზღვის ღარებთან ერთად წარმოიქმნება აკრეციული პრიზმები.
კუნძულთა რკალები ფორმირდება ფილების კონვერგენტული საზღვრების არეებში, სადაც ოკენური ფილა იძირება ოკეანური ფილის ქვეშ. კუნძულთა რკალების 2 ტიპი გამოიყოფა 1). ენსიალური და 2). ენსიმატური. ენსიალური კუნძულთა რკალის მაგალითია იაპონიის კუნძულები, ენსიმატურის მარიანას კუნძულთა რკალი. ენსიალური კუნძულთა რკალი ხასიათდება სქელი კონტინენტური ქერქით და განვითარებული გრანიტული ფენით. ენსიმატური კუნძულთა რკალებისათვის, რომელთა გრანიტული ფენა სუსტად არის განვითარებული, დამახასიათებელია ტიტანით ღარიბი და მაგნიუმით მდიდარი ანდეზიტები — ბონინიტები. ასევე კუნძულთა რკალებისთვის ვულკანური მოქმედებების ბოლო საფეხურზე დამახასიათებელია გამჟავიანების ტენდენცია.
კუნძულთა რკალებისთვის დამახასიათებელია ინტენსიური ვულკანიზმი, სეისმურობა, მომატებული სითბური ნაკადი. კუნძულთა რკალების კომპლექსთან დაკავშირებულია ოქროს, სპილენძ-პორფირული, სპილენძ-ალმადნური, სპილენძ-ალმადან-პოლიმეტალური მადნები, რკალისწინა დანალექ აუზებში ცნობილია ნავთობისა და ბუნებრივი აირის ბუდობები. კუნძულთა რკალები, — დედამიწაზე ცნობილი ყველაზე უფრო გრანდიოზული მთათა ჯაჭვებია. სწორედ მათ ფარგლებში ფიქსირდება ხშირად დამანგრეველი მიწისძვრები. გაგება კუნძულთა რკალები და ვულკანური რკალები ერთმანეთს არ თანხვდება.
სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:სანაპიროსა და ოკეანური რელიეფის ფორმები
ფუტკრის-დედა
ფუტკრის-დედა ან Ophrys caucasica (Xarı-bülbül — ხარი-ბიულბიული, Սարդակիր Մեղվակիր ფუტკარი-ობობა) — კავკასიისთვის ენდემური ყვავილოვანი მცენარე. განიხილება, როგორც აზერბაიჯანის ყარაბაღის რეგიონის „ოფიციალურ მცენარედ“. გვხდება აზერბაიჯანის, საქართველოს, კერძოდ კახეთში მისი ნახვა შესაძლებელია სოფლების შაქრიანისა და უჯარმის მიდამოებში, სომხეთის და რუსეთის მრავალ ტერიტორიებზე.
ეს სახეობა, „Delforge P.“-ის მიხედვით, გავრცელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ანატოლიის სანაპირო მასივებიდან, ტრაპიზონიდან დასავლეთით, სავარაუდოდ კასპიის ზღვამდე.
ერიკ სატი
ერიკ სატი (Erik Satie; დ. 17 მაისი, 1866 — გ. 1 ივლისი, 1925) — ფრანგი კომპოზიტორი და პიანისტი, XX საუკუნის პირველი მეოთხედის ევროპული მუსიკის რეფორმატორი.
ფუტკრის-დედა
გამოფენა
2014 წელს, რუსეთში აზერბაიჯანის ფედერალური ეროვნული კულტურული ავტონომიის მიერ გაიმართა გამოფენა სახელწოდებით „ხარი-ბიულბიული, მშვიდობის და სიყვარულის მცენარე“. 2014 წლის მარტში, შეერთებული შტატების ბოტანიკური ბაღის კონსერვატორიაში გაიმართა ხარი-ბიულბიულის პრეზენტაცია გაიმართა.
ერიკ სატი
სატი გვიანი XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის ფრანგული ავანგარდის გავლენიანი ხელოვანი იყო. მისი შემოქმედება მომდევნო პერიოდის ხელოვნების მიმდინარეობების, მათ შორის მინიმალიზმისა და აბსურდის თეატრის, წინამორბედად ითვლება, მისი „ავეჯის მუსიკა“ კი ემბიენტისა და ფონური მუსიკის ადრეულ ფორმად მიიჩნევა. სატის ყველაზე ცნობილი ნაშრომია საფორტეპიანო კომპოზიციები „გიმნოპედიები“.
ფუტკრის-დედა
სიმბოლო
ყვავილი, 2020 წლის ყარაბაღის ომის შედმეგ, ხსოვნის დღის ხატად გადაიქცა აზერბაიჯანში, ომში დაღუპული აზერბაიჯანელი ჯარისკაცების პატივსაცემად.
ერიკ სატი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:ფრანგი პიანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მუსიკოსები კატეგორია:მამაკაცი კლასიკური პიანისტები კატეგორია:ფრანგი სოციალისტები კატეგორია:ფრანგი კომუნისტები კატეგორია:დადაიზმი კატეგორია:კაბარე
ფუტკრის-დედა
სქოლიო
კატეგორია:ჯადვარისებრნი კატეგორია:აზერბაიჯანის ენდემური მცენარეები
დავით ანჰაღთი
დავით ანჰაღთი (Դավիթ Անհաղթ), იგივე დავით უძლეველი — VI საუკუნის სომეხი ფილოსოფოსი, ნეოპლატონიკოსი. მისი თხზულებები შემორჩენილია ბერძნულად და ძველი სომხური თარგმანებით.
შემოქმედება
მინი|დავით ანჰაღთის დართული კომენტარები პორფირის ისაგოგიაზე, Biblioteca Ambrosiana, D 47 sup., fol. 24v. დავითის სულ ოთხი თხზულებაა შემორჩენილი. აქედან სამი როგორც ბერძნულად, ისე — ამ ტექსტების სომხური თარგმანითაა ჩვენამდე მოღწეული, ხოლო ერთი კი — მხოლოდ სომხურად. აღსანიშნავია, რომ სომხური ტექსტებიდან არცერთი ავტორის ხელიდან არაა გამოსული: დავითი ქრისტიანი ნეოპლატონიკოსია, რომლისთვისაც თეოლოგია და ფილოსოფია თანაბარი მნიშვნელობის ცნებებია. იგი უარყოფს მითოსს, როგორც ფაქტობრივ მოცემულობას, თუმცა, უარს არ ამბობს ქრისტიანული მოდელების ალეგორიულ განმარტებაზე. მას ფილოსოფიის არსებობაც ღმერთის არსებობიდან გამოჰყავს. დავითის აზრით, თუ ღმერთი არსებობს, მაშინ მის ცნებაში იგულისხმება სამყაროს შექმნა და ასევე მასზე ზრუნვა. რა თქმა უნდა, ეს ზრუნვა ბრძნული იქნება, რაც იმის ნიშანია, რომ სიბრძნე არსებობს. თუკი არსებობს სიბრძნე, მაშინ არსებობს მისკენ მისწრაფებაც და ეს სწრაფვა იგივეა რაც ფილოსოფია.
განსხვავებით ლეონ მელიქსეთ-ბეგისაგან რომელიც დავით ანაღთს დავით გარეჯელთან აიგივებდა, შალვა ნუცუბიძე თვლიდა, რომ იგი იყო IV სირიელი მამა, პეტრე იბერის ერთ-ერთი მოწაფე, რომლის ნაშრომების ქართულად თარგმნა XVIII საუკუნეში პეტრე იბერის იდეების გავლენით აიხსნება (სომხურიდან მეფე ერეკლე II-ის ბრძანებით გადაიღეს დოსითეოს ნეკრესელმა და ფილიპე ყაითმაზაშვილმა). უცნობ წყაროზე დაყრდნობით დავით რექტორი დავით ანაღთს ათონში მოღვაწე პეტრიწის „თანამოწაფედ“ თვლიდა. მ. რაფავამ დაასაბუთა, რომ დავითის ფილოსოფიურ განსაზღვრებათა წყაროა V საუკუნის ბერძენი ფილოსოფოსის ამონიოს ჰერმიას შეხედულებანი.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:სომეხი თეოლოგები კატეგორია:სომეხი ფილოსოფოსები კატეგორია:ნეოპლატონიზმი
გიორგი ამბროლაძე
გიორგი ამბროლაძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, კონსტანცა, რუმინეთი, 75 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, სოფია, ბულგარეთი, 70 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ანტონივკა (დუნაივცის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის დუნაივცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 123 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუნაივცის რაიონის სოფლები
Strangeitude
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის ალბომები კატეგორია:Ozric Tentacles-ის ალბომები
მაღალი საზოგადოება (სერიალი)
მაღალი საზოგადოება (Yüksek Sosyete) — თურქული ტელესერიალი, რომლის ჩვენება დაიწყო 2016 წლის 16 ივნისს. ეს არის პროდიუსერ ბურაქ საღიაშარის ერთ-ერთი პირველი ნამუშევარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქული ტელესერიალები
ამამბაი
ამამბაი (Amambai) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ დორადუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 730 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.26 კმ²-ზე. ფართობი 4 202 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
მარიო აბდო ბენიტესი
მარიო აბდო ბენიტესი (Mario Abdo Benítez; დ. 10 ნოემბერი, 1971, ასუნსიონი), ცნობილია ზედმეტსახელით „მარიტო“ (Marito ) — პარაგვაელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი, პარაგვაის პრეზიდენტი (2018 წლის 15 აგვისტოდან) კოლორადოს პარტიიდან. პარაგვაის სენატის პრეზიდენტი 2015-2016 წლებში.
მარიო აბდო ბენიტესი დაიბადა 1971 წლის 10 ნოემბერს ასუნსიონში, რუთ ბენიტეს პერიესა და მარიო აბდო ბენიტეს უფროსის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ადგილობრივ სკოლაში მიიღო. 1989 წელს, ალფრედო სტრესნერის გადადგომის შემდეგ გადავიდა აშშ-ში, სადაც დაამთავრა პოსტის უნივერსიტი. პარაგვაიში დაბრუნების შემდეგ მსახურობდა პარაგვაის შეიარაღებული ძალებში. 2005 წლიდან დაიწყო მისი აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობა. 2013 წლის 1 ივლისიდან 2018 წლის 1 მარტამდე იყო პარაგვაის სენატის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
ვაჩნაძიანის მესამე კოშკი
ვაჩნაძიანის მესამე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 400-დე მეტრზე, კალაურისხევის მარცხენა ნაპირზე, კალაურისხევსა და უსახელო ღელეს შორის მოქცეული ტერიტორიაზე. განეკუთვნება XVII საუკუნეს.
კოშკი გეგმით კვადრატულია ზემოთკენ შევიწროვებული, ნაგებია რიყის ქვით. კედლები შიგნიდან და გარედან ბათქაშითაა გასწორებული. შემორჩენილია სამი სართული და მეოთხე სართულის კედლების ნაწილი. პირველი სართული საცხოვრებელი ყოფილა. დანარჩენები საბრძოლო. პირველი სართული შელესილია, რაც მას უფრო კეთილმოწყობილს ხდის. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს კარი გარედან თაღოვანია. შიგნით კი თარაზულად ყოფილა გადახურული. კარის ორივე წირთხლში საურდულე ხვრელია. ბუხრის მარცხნივ ნიშების გადახურვის დონეზე, ერთი ცალმაგი სათოფურია მსგავსი თითო სათოფური შესასვლელის გვერდებზეცაა. სართულის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებში თითო შეწყვილებული სათოფურია, რომელთაგან ერთი ხვრელი შესაბამის კედლებში მოწყობილი სწორკუთხა ნიშაში მოქცეული ერთი უსათოფურო ნიშა ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში. კოშკის პირველი სართული მეორესაგან იზოლირებულია, მათ შორის საიდუმლო სართული ყოფილა. მესამე სართულზე აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო სათოფურია, ხოლო ჩრდილოეთისაში — ორი. მეოთხე სართულის თითოეულ კედელში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, ორ-ორი სათოფურია. სართულს შუა გადახურვა ხის ყოფილა, გადახურვის დასაყრდნობად სართულებს შორის, ოთხივე კედელზე, მცირე საფეხურია მოწყობილი, რომელიც ყოველი მომდევნო სართულის კედლების სისქის შემცირებითაა გამოყვანილი. გარედან მესამე სართულის დონეზე ოთხივე კედელში ჩასმულია ერთმანეთისაგან თანაბარი მანძილით დაშორებული ცხვრის ორ-ორი რქა. კოშკის მიმდებარე ტერიტორიაზე ერთმანეთისაგან მცირე მანძილით დაშორებული რამდენიმე ნაგებობის კვალი შეიმჩნევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კალეჯიკის ციხე
კალეჯიკის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი თურქეთში, არაკლიდან ტრაპიზონისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, ქალაქის გასასვლელში. იგი ბათუმიდან 109 მილითაა დაშორებული. ციხე კალეჯიკის და იალიბოიუს შესაყარზე, ზღვისკენ წინ წაზიდულ ნახევარკუნძულისებრ კონცხზეა დაშენებული და ზედ ზღვას გადაჰყურებს.
რაც შეეხება საკუთრივ ციხეს, მისი გალავნის კედლების დიდი ნაწილი თითქმის საძირკვლის დონემდეა მონგრეული. შემორჩენილი ნაშთების მიხედვით დაახლოებით შეიძლება წარმოდგენა ვიქონიოთ მის გეგმაზე. ნაგებობის გეგმას კლდოვანი ბორცვის კონფიგურაცია განსაზღვრავს. შემორჩენილია ციტადელი, რომელიც ბუნებრივ ბორცვზეა მორგებული და მთელს შემოგარენს და ზღვის დიდ აკვატორიას აკონტროლებს. ციხის ამ მონაკვეთში აქა-იქ შემორჩენილია კედლის წყობები. ჩანს, რომ ბორცვის წვერი, რომელიც საკმაოდ დიდ ფართს მოიცავს საგულდაგულოდ ყოფილა თავის დროზე  გამაგრებული. ციხის ამ ნაწილის კედლებში ჩართული იყო კოშკები. ციხის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში არსებული კოშკის გეგმაც კი იკითხება. იგი ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. დღემდე შემორჩენილია საძირკვლის ზემოთ ქვის წყობის ორი რიგი. წყობა თარაზულია. გამოყენებულია საკმაოდ კარგად დამუშავებული ქვის კვადრები. ამ კოშკის ძირითადი ფუნქცია უნდა ყოფილიყო ბუნებრივად შედარებით ნაკლებად დაცული სამხრეთი მხარის გაკონტროლება. აქედან ასევე შესანიშნავად მოჩანს მთელი სივრცე ოთხივე მხრივ. ასეთივე კოშკის საძირკვლის დონემდე დანგრეული ნაშთებიღაა შემორჩენილი ციხის ამ მონაკვეთის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეშიც.
საკმაოდ კარგადაა შემონახული ციტადელის სამხრეთი კედელი თითქმის მთელს სიგრძეზეც. შემორჩენილი ნაწილის მაქსიმალური სიმაღლე 2,5-2,7 მეტრია. კედლის სისქე 80 სანტიმეტრიდან 1 მეტრამდე. მტერი ციხის შიდა ტერიტორიაზეც რომ მოხვედრილიყო, ციხის ცენტრალურ ნაწილში მისი შეღწევა თითქმის შეუძლებელი იყო. ციხეს, როგორც შემონახული ნაშთების მიხედვით დასტურდება, საკმაოდ კარგად გამართული გალავნის კედლებიც ჰქონდა. დღემდე კარგადაა დაცული სამხრეთ-აღმოსავლეთით მთელ სიგრძეზე არსებული გალავნის დიდი ნაწილი. ადგილობრივთა გადმოცემით, ციხეს ასეთივე გალავანი გარს ერტყა სამხრეთითაც, რომელიც ბუნებრივად ყველაზე სუსტად დაცული ტერიტორია იყო. კედელი ცენტრალური გზის გაყვანა-გაფართოებისას დაუნგრევიათ.რაც შეეხება დასავლეთისა და ჩრდილოეთის მხარეებს, ისინი ისედაც ბუნებრივად მიუვალია, მაგრამ ციხის მშენებლებს, მიუხედავად ამისა კლდოვან შვერილებს შორის არსებული შედარებით დაბალი ადგილები თუ შუალედური სივრცეები საკმაოდ მყარი და სქელი კედლებით შეუვსიათ და გაუმაგრებიათ. დღემდე გადარჩენილი გალავნის აღმოსავლეთინკედლის მაქსიმალური სიმაღლე  5,5 მეტრს აღწევს. დაცული სიგრძე კი 28-30 მეტრია. წყობა თარაზულია. გამოყენებულია ბაზალტისა თუ თირი ქვის, საკმაოდ კარგად დამუშავებული ნიმუშები და მოთეთრო ფერის დუღაბის თხელი ფენა. აქ არის სხვადასხვა სახის კერამიკული ნაწარმის, მათ შორის სინოპური ამფორის ფრაგმენტები და სოლენის ტიპის კრამიტის ნატეხები. როგორც ჩანს, ციხე ფუნქციონირებას იწყებს საკმაოდ ადრეული პერიოდიდან და აგრძელებს არსებობას ადრებიზანტიურ ეპოქასა თუ ომდევნო ხანებში.
კონსტანტინ მონსტროვი
კონსტანტინ მონსტროვი (დ. 1874, სამარის გუბერნია — გ. თებერვალი, 1920) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, ბასმაჩების მოძრაობის მონაწილე, გლეხთა არმიის ლიდერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა სამარის გუბერნიაში. მეფის მთავრობამ მისი ოჯახი გადაასახლა თურქესტანში. მუშაობდა საშუალო დონის ჩინოვნიკად. 1914 წლიდან საკუთრებაში გადაეცა მიწის დიდი ნაკვეთები. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ არჩეულ იქნა რუსი კოლონისტებისგან შემდგარი გლეხთა არმიის სარდლად. თავდაპირველად არმია თანამშრომლობდა საბჭოთა ხელისუფლებასა და წითელ არმიასთან. ბოლშევიკთა მიერ გატარებული მიწის რეფორმებისა და რეპრესიების შემდეგ, 1919 წლიდან იწყებს ბოლშევიკთა წინააღმდეგ შეიარაღებულ შეურიგებელ ბრძოლას. წარმატებული სამხედრო მოქმედებების შედეგად ფერღანიდან განდევნა წითელი არმიის ნაწილები და დაეუფლა თურქესტანის მნიშვნელოვან ნაწილებს, ქალაქებს ჯალალაბადსა და ოშს. 1919 წლის შემოდგომიდან, წითელი არმიის მიერ კოლჩაკის დამარცხების შემდეგ, წითელი არმიის გამოთავისუფლებული ჯარები გადასროლილ იქნა თურქესტანში. 1920 წლის დასაწყისისთვის გლეხთა არმია მარცხდება, 23 იანვარს კი ბოლშევიკებს მონსტროვი ტყვედ აჰყავთ. თანამებრძოლებთან ერთად დახვრიტეს იმავე წლის თებერვალში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1920 კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
აზერ ზეინალოვი
ბიოგრაფია
დაამთავრა სამი უმაღლესი სასწავლებელი - აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი (სარეჟისორო განყოფილება), იტალიის აგოსტინო სტეფანის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია (ვოკალური განყოფილება) და ბაქოს მუსიკალური აკადემია (ვოკალური განყოფილება).
1990 წლიდან - რაშიდ ბეიბუტოვის სახელობის სახელმწიფო სიმღერის თეატრის სოლისტი.
1996 წლიდან - აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. მთავარი მსახიობია აზერბაიჯანელი და ევროპელი კომპოზიტორების ოპერებში. ასევე ცნობილია როგორც სიმღერების, რომანების და ხალხური სიმღერების შემსრულებელი. მას უამრავი გასტროლები აქვს ჩატარებული მსოფლიოს დიდ საკონცერტო დარბაზებში.
2001 წლიდან - აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვოკალური განყოფილების ხელმძღვანელი.
2016 წლიდან - ვოკალური განყოფილების ხელმძღვანელი აზერბაიჯანის ეროვნულ კონსერვატორიაში.
მიგელ ტროვოადა
მიგელ ტროვოადა (Miguel dos Anjos da Cunha Lisboa Trovoada; დ. 27 დეკემბერი, 1936) — სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრი 1975-1979 წლებში და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი 1991-2001 წლებში. 2014 წლის 16 ივლისს, იგი გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენლად და გვინეა-ბისაუში მდებარე გაეროს ინტეგრირებული სამშვიდობო ოფისის (UNIOGBIS) ხელმძღვანელად დაინიშნა. აღნიშნულ თანამდებობების დაკავებამდე, ტროვოადა გვინეის ყურის კომისიის აღმასრულებელი მდივანი იყო.
აზერ ზეინალოვი
ბიოგრაფია
სახელმძღვანელო „ვოკალური შესრულება“-ს ავტორი.
მიგელ ტროვოადა
ბიოგრაფია
მიგელ ტროვოადა დაიბადა 1936 წლის 27 დეკემბერს, სან-ტომეში. მან ანგოლის საშუალო სკოლა დაამთავრა და შემდეგ, სწავლა ლისაბონის უნივერსიტეტში, სამართლის ფაკულტეტზე განაგრძო. 1960 წელს, ტროვოადამ, ყოფილ თანაკლასელ მანუელ პინტუ და კოშტასთან თანამშრომლობით, „სან-ტომე და პრინსიპის გათავისუფლების კომიტეტი“ (CLSTP) დააარსა, რომელსაც, 1972 წელს, „სან-ტომე და პრინსიპის განმათავისუფლებელი მოძრაობა“ ეწოდა. 1961-1975 წლებში, გაბონში მდებარე საკუთარი შტაბ-ბინების ხელმძღვანელობისთვის, მას საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა. ტროვოადას მეშვეობით, 1972 წელს, აფრიკული ერთიანობის ორგანიზაციის (OAU) აღიარება მოხდა.
აზერ ზეინალოვი
ბიოგრაფია
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:საბჭოთა მომღერლები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები კატეგორია:ტენორები
მიგელ ტროვოადა
ბიოგრაფია
პორტუგალიაში, მიხაკების რევოლუციით ესტადო-ნოვოს რეჟიმის დამხობის შემდეგ, მიგელ ტროვოადა სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა (12 ივლისი, 1975 — 9 აპრილი, 1979). თუმცა, პრეზიდენტსა და მას შორის არსებული ურთიერთობა დაიძაბა, რაც საბოლოოდ, იმით დასრულდა, რომ პრეზიდენტმა კოშტამ, 1979 წელს, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა გაუქმებულად გამოაცხადა. რამდენიმე თვის შემდეგ, ტროვოადას ბრალად დაედო მთავრობის წინააღმდეგ შეთქმულება. 21 თვის განმავლობაში, იგი პატიმრობაში იმყოფებოდა და გათავისუფლების შემდეგ, ქვეყნიდან, საფრანგეთში გააძევეს. 1990 წლის მაისში, დემოკრატიული კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, მიგელ ტროვოადა სამშობლოში დაბრუნდა და საპრეზიდენტო არჩევნებში საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა.
1991 წელს, ტროვოადამ ქვეყნის ისტორიაში პირველად გამართულ მრავალპარტიულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი გახდა. 1996 წელს, იგი მეორე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად. თანამდებობის დაკავებისას, იგი არც ერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი არ იყო, მაგრამ პირველი ვადის მიწურულს, მან ახალი პოლიტიკური პარტია — „დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოძრაობა“ (ADI) ჩამოაყალიბა.
1995 წლის 15-დან 21 აგვისტომდე მიმდინარე პუტჩის პერიოდში, მისი მთავრობა დაამხეს.
პრეზიდენტმა ტროვოადამ, თანამდებობა 2001 წლის 3 სექტემბერს დატოვა, მას შემდეგ, რაც ქვეყნის მომავალ პრეზიდენტად ფრადიკე დე მენეზეში აირჩიეს.
მიგელ ტროვოადას შვილი, პატრის ტროვოადა, აგრეთვე, პოლიტიკოსია და 2008 წელს სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტები
ანტონივკა (ემილჩინეს რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ემილჩინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 106 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ემილჩინეს რაიონის სოფლები
ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი
ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი — 1930 წელს დაარსებული ისტორიული მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, ინტელექტუალის, განმანათლებლის, პუბლიცისტის, პედაგოგის, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის, ეკოლოგიისა და დარვინიზმის პრობლემებისადმი მიძღვნილ უამრავი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორის, ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელს ატარებს.
მუზეუმი ფუნქციონირებს აზერბაიჯანის გეოლოგიის და გეოფიზიკის ინსტიტუტის ეგიდით.
თავდაპირველად მუზეუმი ფუნქციონირებდა, როგორც მხარეთმცოდნეობის პედაგოგიური წრე 1920 წელს. თავად საბუნებისმეტყველო მუზეუმი დაარსდა 1930 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო მუზეუმის ბიოლოგიის განყოფილების ბაზაზე.
1945 წელს მუზეუმი შევიდა აზერბაიჯანის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის შემადგენლობაში. 1944 წლიდან დაწესებულებას მიენიჭა ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელი.
შემდგომში, რესპუბლიკაში არსებული მუზეუმების რეკონსტრუქციასა და სარესტავრაციო სამუშაოების ჩატარების მიზნით დაარსებულ იქნა სამეცნიერო-სარესტავრაციო ცენტრი. აღნიშნული დაწესებულებები დღესაც ფუნქციონირებენ.
2014 წლის იანვარში მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საბუნებისმეტყველო ისტორიის ეროვნული მუზეუმის დებულების დამტკიცების შესახებ. დებულების თანახმად იგეგმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიასთან ეროვნული მუზეუმის შექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები
გომურგოი
გომურგოი (Gömürgöy) — მთა აზერბაიჯანში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ლერიქის რაიონის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 2493 მ. წარმოადგენს თალიშის მთების უმაღლეს წერტილს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
დელაკეუ (ანენი-ნოის რაიონი)
დელაკეუ (Delacău) — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 23 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 240 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
წინუბნის კოშკი
წინუბნის კოშკი — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ წინუბნის განაპირას, 400 მ-ზე განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
შენობა ორსართულიანია, გეგმით თითქმის კვადრატულია (3,2 X 3 მ) და ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდება. ნაშენია ნატეხი ქვით. კედლები გარედან კარგად გათლილი და თარაზულ რიგებად დაწყობილი შირიმის კვადრებით არის შემოსილი. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: პირველი სართული მთლიანად მიწით არის ამოვსებული, სახურავზე აყრილია საფარი და ზედ მცენარეებია ამოსული, მორღვეულია სამხრეთ-დასავლეთ კუთხე და კედლების ზედა ნაწილები, ფასადებს საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი აკლიათ. კოშკს შესასვლელი მეორე სართულიდან ჰქონია. აღმოსავლეთ ფასადზე კვადრატული ფორმის ღრმა ნიშია, რომლის ზემოთ, მეორე სართულის კედლის შემორჩენილ ნაწილში, ვიწრო სარკმელია. ერთი სწორკუთხა სარკმელი ამავე სართულის დასავლეთ კედელშიცაა. მეორე სართული ორფერდა ჭერით არის გადახურული. ორფერდაა სახურავიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კატალინა მიკაელა ჰაბსბურგი
კატალინა მიკაელა ჰაბსბურგი (Catalina micaela de Austria; Infanta Catherine michelle of spain) (დ. 10 ოქტომბერი ,1567 — გ. 6 ნოემბერი, 1597) — ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის და მისი მესამე, ფრანგი მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეტა დე ვალუას უმცროსი ქალიშვილი. სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე I-ის მეუღლე. სავოიის ჰერცოგინია 1585–1597 წლებში.
ბიოგრაფია
მინი|კატალინა მიკაელას გერბი|მარცხნივ
კატალინა მიკაელა დაიბადა 1567 წლის 10 ოქტომბერს, ესპანეთის სამეფო ოჯახში. დაბადებიდან ერთ წელიწადში კატალინას დედა მშობიარობას გადაჰყვა. მამამ კი კატალინა ბრწყინვალე განათლებით უზრუნველყო. კატალინას ისტორიკოსები ახასიათებენ როგორც ლამაზ, ჭკვიან და ამპარტავან ქალს, რომელმაც კარგად იცოდა თავისი სოციალური სტატუსის ფასი. როცა კატალინა გაიზარდა, მამამ მაშინვე დაიწყო ფიქრი მის გათხოვებაზე. ფილიპემ კარგად იცოდა, რომ სავოია რომელიც ახლა უვე, ძლიერი სახელმწიფო იყო, ძლიერ საფრთხეს წარმოადგენდა ესპანეთის იტალიური პროვინციებისათვის. სწორედ ამიტომ კატალინა მიკაელა 1585 წლის 11 მარტს ქალაქ სარაგოსაში მიათხოვა სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე I-ს. ახლად დაქორწინებული წყვილი სავოიის დედაქალაქ ტურინში 1585 წლის 10 აგვისტოს ჩავიდა.
სავოიელებს თავიდან საშინლად არ მოსწონდა კატალინა, თავისი ქედმაღლობის, ესპანური ქცევების, ძვირფასი ძაცმულობისა და პომპეზურობის სიყვარულის გამო. თუმცა საქმის ვითარება ძალიან მალე შეიცვალა. ეს მაშინ მოხდა როცა გამოავლინა თავისი პოლიტიკური და დიპლომატიური უნარი, რომლითაც მან გადაარჩინა სავოიის ავტონომია, რომელსაც საფრთხეს ესპანეთი უქადდა. მან უარი თქვა ესპანეთის შეთავაზებაზე და ესპანური გარნიზონი მილანიდან ტურინის დასაცავად გამოიყვანა. კატალინა ასევე რეგულარულად მუშაობდა სავოიის არმის შეიარაღების გაუმჯობესებაზე. კატალინა მიკაელა ამას გარდა სავოიაში ხელს უწყობდა ხელოვნების განვითარებასაც. მან ააშენებინათ უამრავი საუცხოო ნაგებობა, მათ შორის ხელოვნების გალერეა. იგი მფარველობდა უამრავ გამოჩენილ მხატვარს, როგორიცაა ტორვოტო ტაშო, ჩიაბრა, მარინი, ტასონი და ბოტორო. კატალინა მიკაელა გარდაიცვალა 1597 წლის 6 ნოემბერს, 30 წლის ასაკში.
ოჯახი
მინი|შარლ ემანუელი, კატალინა მიკაელას მეუღლე კატალინა მიქაელა 1585 წელს ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ კარლო ემანუელე I-ს, მათ  10 შვილი შეეძინათ:
ლიტერატურა
undefined
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1567 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1597 კატეგორია:სავოიის ჰერცოგინიები კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
ანტონიუ-ჟუანი
ანტონიუ-ჟუანი (Antônio João) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 681 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ დორადუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 208 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.17 კმ²-ზე. ფართობი 1 145 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
რეინჰოლდ ბერზინსი
რეინჰოლდ ბერზინსი (Reinholds Bērziņš დ. 1888 — გ. 19 მარტი, 1938) — ლატვიელი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე,.
ბიოგრაფია
რსდმპ წევრი 1905 წლიდან. 1914 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის ფრონტებზეა. 1916 წელს დაამთავრა პრაპორშჩიკთა სკოლა. ფრონტებზე ეწეოდა აქტიურ ბოლშევიკურ პროპაგანდას. 1917 წელს აირჩიეს მე-40 არმიის აღმასკომის თავმჯდომარედ, იმავე წელს მე-2 არმიის სამხედრო რევოლუციური კომიტეტის წევრად. 1917 წლის ბოლოდან 1918 წლის დასაწყისამდე მეთაურობდა ლატვიურ წითელ ნაწილებს, მონაწილეობდა ცენტრალური რადას ლიკვიდაციაში. 1918 წლის იანვრიდან მე-2 რევოლუციური არმიის და დასავლეთის ფრონტის სარდალია. 1918 წლის ივნისიდან რსფსრ ციმბირის უმაღლესი სამხედრო ინსპექციის წარმომადგენელი და ურალ-ციმბირის ფრონტის სარდალი. იმავე წლის ნოემბერში ინიშნება მე-3 არმიის სარდლად. 1919–1920 წლებში დასავლეთის, სამხრეთის, სამხრეთ-დასავლეთის და თურქესტანის ფრონტების სამხედრო-რევოლუციური საბჭოების წევრია. 1924 წლის ივლისიდან დასავლეთის სამხედრო ოლქის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი. არმიიდან დემობილიზაციის შემდეგ 1927–1937 წლებში ეკავა სხვადასხვა ხელმძღვანელი თანამდებობები საბჭოტა კავშირის სამხედრო მრეწველობისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატებში. 1937 წლის 10 დეკემბერს აპატიმრებენ. 1938 წლის 19 მარტს კი საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის განაჩენის საფუძველზე დახვრიტეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:ლატვიელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
ოფი (საფეხბურთო კლუბი)
ოფი (ΟΦΗ - Όμιλος Φιλάθλων Ηρακλείου — ჰერაკლიონის გულშემატკივართა კლუბი (Omilos Filathlon Irakleiou) — საბერძნეთის საფეხბურთო კლუბი, დაარსდა ჰერაკლიონში, კუნძულ კრეტაზე. საბერძნეთს გარეთ კლუბი ცნობილია, როგორც „ოფი კრეტა“, თუმცა კრეტა რეალურად არ არის კლუბის ოფიციალური სახელის ნაწილი. საბერძნეთის ორი მთავარი ქალაქის, ათენის და სალონიკის გარეთ დაარსებულ კლუბებს შორის „ოფის“ ყველაზე მეტი მატჩი აქვს ჩატარებული საბერძნეთის სუპერლიგაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის საფეხბურთო კლუბები
გასპარ კორიოლისი
გიუსტავ გასპარ კორიოლისი (Gaspard-Gustave de Coriolis; დ. 21 მაისი, 1792 — გ. 19 სექტემბერი, 1843) — ფრანგი მათემატიკოსი და ინჟინერი. კორილიოსი იმ მეცნიერთა ჯგუფს მიეკუთვნება, როლებმაც მნიშვნელოვანი გარდაქმნა შეიტანეს XIX საუკუნეში მექანიკის დამუშავებასა და გადმოცემის სისტემაში. იგი გამოყენებითი მექანიკის ერთ-ერთი დამაარსებელია. მის სახელს უკავშირდება ისეთი მნიშვნელოვანი ცნება, როგორიცაა „მექანიკური მუშაობა“. აგრეთვე კორილიოსი ცნობილია თავისი გამოკვლევებით ჰიდრავლიკის სფეროში, ლოკომოტივის თეორიაში და სხვა მრავალ საკითხებში. მიუხედავად იმისა, რომ კორილიოსის მოღვაწეობამ ღრმა კვალი დატოვა მეცნიერებასა და ტექნიკაში, მისი ცხოვრების შესახებ ძალიან მცირე ინფორმაციაა ცნობილი.
ბიოგრაფია
გასპარ კორიოლისი დაიბადა 1792 წლის 12 მაისს, პარიზშში. მას დამთავრებული აქვს ქალაქ ნანსის ლიცეუმი. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, 1808 წელს იგი მიიღეს პოლიტენიკურ სკოლაში. ეს სკოლა მან წარმატებით დაამთავრა 1812 წელს, მიმოსვლის გზათა ინჟინრის წოდებით. მოღვაწეობის სფეროდ მან პედაგოგიური მუშაობა აირჩია. 1817 წელს იგი დაბრუნდა პოლიტექნიკურ სკოლაში და დაიწყო რეპეტიტორობა ანალიზსა და მექანიკაში. 1820-იანი წლებიდან მას უკვე მიჰყავდა დამოუკიდებელი კურსი მექანიკაში. 1838 წელს კორიოლისი გახდა ამავე დაწესებულების დირექტორი. კორილოლისი ბავშვობიდან სუსტი ჯანმრთელობის ადამიანი იყო („ყოველ დილით წარმოიშობოდა პრობლემა, თუ როგორ გაეტანა თავი საღამომდე“).
მოღვაწეობა
ზემოთაღნიშნულ პოლიტექნიკურ სკოლაში ანალიზსა და მექანიკის კურსს 1816 წლიდან ხელმძღვანელობდა კოში. კორიოლისის გამოკვლევა მკვეთრად განსხვავებულია კოშის ბევრად უფრო აბსტრაქტული მოკვლევებისაგან. კოშს სურდა მათემატიკური ანალიზისათვის დაექვემდებარებინა ფიზიკის ყველა განყოფილება (გამონაკლისი იყო ელექტროობა და მაგნიტიზმი). ყურადღებას ამახვილებდა მათემატიკურ და არა ფიზიკურ საკითხზე, თუმცა კოშის საპირისპირო იყო კორიოლისი, რომელიც შემდგომში წარმოგვიდგა ტექნიკური მექანიკის ერთ-ერთ დამფუძნებლად. პონსელესთან ერთად მან განავრცო იმდროინდელი იდეები მექანიკური მუშაობის შესახებ და პირველმა შემოიტანა მეცნიერებაში ეს ტერმინი ზუსტი მნიშVნელობით. მისი ეს მიღწევა საკმაოდ გვიან იქნა შეფასებული. „მექანიკური მუშაობის“ ცნებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა ენერგიის მუდმივოდის კანონის დადგენისათვის. კორიოლისის „მყარ სხეულთა მექანიკისა და მანქანათა სიმძლავრის გამოთვლის კურსი“ არსებითად განსხვავებული იყო იმდროისთვის გაბატონებულ ლაგრანჟის „ანალიზური მექანიკის“ კურსისაგან. ლაგრანჟის საპირისპიროდ, იგი ისწრაფვოდა შეესწავლა და განეზოგადებინა ძალთა მოქმედება მანქანებში ყველა გარემოების (მათ შორის ხახუნის) გათვალისწინებით.
1836 წელს კორიოლისი აირჩიეს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. ეს ამტკიცებს მის დიდ მეცნიერულ ავტორიტეტს.
კორიოლისი გარდაიცვალა 1843 წელს 51 წლის ასაკში, პარიზში. მისი სახელი არის იმ 72 სახელს შორის, რომელიც აღნიშნულია ეიფელის კოშკზე.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
სოფიკო აფხაზავა
სოფიკო აფხაზავა (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ), აბუკებსა და მოზარდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის „ევრაზიის თასი“  გამარჯვებული (2018, ერევანი, სომხეთი), ჭაბუკებს შორის კუნგფუს მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ემეიშანი, ჩინეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქალები სპორტში ს
ბორსეკი
ბორსეკი (Borsec) — ქალაქი და ბალნეოლოგიური კურორტი რუმინეთში, ჰარგიტის ჟუდეცში. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 2,573 ადამიანი. მდებარეობს ტრანსილვანიის თვალწარმტაც კუთხეში, ჯურჯეუს მთების მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. დამახასიათებელია ზომიერად ნოტიო საშუალო მთიანი კლიმატი. საშუალოწლიური ტემპერატურაა 5°С. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა — 7°С, ივლისის საშუალო ტემპერატურა 14,5°С. ნალექები 800 წელიწადში. სამკურნალო საშუალება: ჰიდროკარბონატული კალციუმ-მაგნიუმიანი ტიპის ცივი ნახშირორჟანგიანი წყაროები, რომელთა წყალი გამოიყენება აბაზანებისათვის, სასმელად და ბოთლებში ჩამოსასხმელად. არის სანატორიუმი, დასასვენებელი სახლი, ბალნეოლოგიური დაწესებულება და სხვა. სეზონი — მთელი წელი.
ჟორჟე ფონსეკა
ჟორჟე ფონსეკა (დ. 30 ოქტომბერი, 1992) — პორტუგალიელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -100კგ წონით კატეგორიაში. 2019 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი.
რესურები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:პორტუგალიელი ძიუდოისტები
მამედ ორუჯოვი
მამედ მამედალი-ოღლუ ორუჯოვი (Məmməd Məmmədəli oğlu Orucov; დ. 20 მაისი, 1920, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ.  	9 ივლისი, 1994, მოსკოვი) — აზერბაიჯანელი და რუსი ჰობოიზე დამკვრელი და მასწავლებელი. კომპარტიის წევრი 1946 წლიდან.
ბიოგრაფია
ნიკოლაი სოლოდუევის მოსწავლე. 1945-1977 წლებში მოსკოვის დიდი თეატრის ორკესტრის სოლისტი. 1966 წლიდან არის მოსკოვის კონსერვატორიის პედაგოგი, ხოლო 1981 წლიდან — მისი პროფესორი. სტუდენტებს შორის: ვიაჩესლავ ლუპაჩოვი, ალექსანდრე კორესკოვი და სხვები. კლასიკური ნაწარმოებების ჩანაწერების ავტორი ჰობოისთვის.