cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰოლოკოსტი
ჰომოსექსუალები
სხვადასხვა მონაცემებით დაიღუპა 7 ათასიდან რამდენიმე ათეულათასამდე ჰომოსექსუალი. ოფიციალური მონაცემების თანახმად, სულ, მესამე რეიხის არსებობის წლებში (1933-1945) დაკავებულ იქნა დაახლოებით 100 000 ადამიანი, 50 000 იყო აღიარებული ჰომოსექსუალად და გასამართლებული (ამასთან ერთად, გერმანიაში 1928 წლისთვის ჰომოსექსუალების საერთო რიცხვი ფასდებოდა 1 200 000 ადამიანად). ჰაინც ჰეგერას გამოკვლევის თანახმად, ჰომოსექსუალებისადმი მოპყრობა კონცენტრაციულ ბანაკებში იყო ყველაზე სასტიკი, სიკვდილიანობა კი უფრო მაღალი ვიდრე პოლიტიკურ პატიმრებსა და იეჰოვას მოწმეებში.
იეჰოვას მოწმეები
1933 წლისათვის გერმანიაში 25 000 იეჰოვას მოწმე ითვლებოდა. ათასობით მათგანი აღმოჩნდა იმ პირველთა შორის, ვინც გაგზავნილ იყვნენ ნაცისტურ ბანაკებსა და ციხეებში. ისინი აფიქსირებდნენ თავიანთ ნეიტრალურ პოზიციას ნებისმიერ საკითხში, რომელიც პოლიტიკასა და ომს ეხებოდა. ისინი უარს ამბობდნენ წარმოეთქვათ „Heil Hitler!“, ეღიარებინათ ნაციზმის შოვინისტური იდეოლოგია და ყოფილიყვნენ ჰიტლერის საომარი მანქანის ნაწილი. დაახლოებით 2000 მოწმე დაიღუპა, მათ შორის თითქმის 250 იყო დასჯილი.
შავკანიანი გერმანელები
გერმანელი მოსახლეობა, რომელთაც მშობლები ჰყავდათ - აფრიკიდან გადმოსახლებულნი ან აფრო-ამერიკელები, ისჯებოდნენ სტერილიზაციით. მათ შორის ბავშვებიც. სულ დაახლოებით 400-დან 3000-მდე.
საბჭოთა ტყვეები
ჰოლოკოსტის მსხვერპლად მიჩნეულ არიან ასევე საბჭოთა ტყვეები. მასობრივად იღუპებოდნენ ბანაკებში იმის გამო, რომ უარს ამბობდნენ გერმანელი ხელისუფალნი მათ გამოკვებაზე, ასევე ცალკე სიკვდილის ბანაკებში მიზანდასახულად ანადგურებდნენ. მხოლოდ 1942 წლის განმავლობაში ამ გზით დაიღუპა დაახლოებით 3 000 000 საბჭოთა ტყვე. პირველად კონცენტრაციულ ბანაკებში საბჭოთა ტყვეები ნადგურდებოდნენ, უკვე შემდეგ კი ებრაელები.
სლავები
სლავები მიიჩნეოდნენ არასრულ რასად. თუმცა ამ შემთხვევაში საინტერესოა ომის პერიოდში სლავური რასის კატეგორიებად დაყოფა, რაც ომამდე არ არსებობდა. ყველაზე დაბალ საფეხურზე იყვნენ რუსები, ბელორუსები და უკრაინელები, რომელთა ტერიტორიის გამოყენება გერმანელებს საცხოვრებლად უნდოდათ, ხოლო მოსახლეობას მუშაობით ექსპლუატაციას უწევდნენ. ჰეინრიხ ჰიმლერმა პირდაპირ განაცხადა, რომ სხვა ერების მდგომარეობა მისთვის მხოლოდ მაშინ წარმოადგენს ინტერესის სფეროს, როდესაც ეს ეხება გერმანიის განვითარებას მათი მონური მუშაობის საშუალებით. მართალია რუსეთის ტერიტორია დიდი ხნით არ ჰქონდათ გერმანელებს დაკავებული, თუმცა დროის ნაკლებობდა სისატიკით აანაზღაურეს: მათ დეპორტი გაუკეთეს მოსახლეობას და გაანადგურეს ყველანაირი ინდუსტრიული აღჭურვილობა.
უდაბლეს საფეხურზე იყო ასევე პოლონეთი, რომელმაც ყველაზე დიდ ხანს გაუძლო ნაცისტურ რეჟიმს. ომის განმავლობაში საერთოდ არ არსებობდა პოლონური მთავრობა ან რაიმე ადმინისტრაცია. მოსახლეობას კი პირდაპირ ქუჩებიდან იტაცებდნენ. განსაკუთრებით მწვავე კი იყო ბავშვების მდგომარეობა. „კარგი“ რასული და ფიზიკური მახასიათებლების მქონე ბავშვებს აგზავნიდნენ სპეციალურ ბანაკებში, სადაც ბიჭები, კასტრაციის შემდეგ, იძულებული იყვნენ ჯარში ემსახურათ, ხოლო ჰორმონების მეშვეობით ხდებოდა 8-დან 11 წლამდე გოგოების დაჩქარებული მომწიფება და გასამრავლებლად გამოყენება. დაახლოებით 200 000 პოლონელი ბავშვი ემსხვერპლა მოტაცებას.
თუმცა ჩნდება კითხვა, თუ რატომ იყვნენ აგრესიის მსხვერპლი მხოლოდ კონკრეტული სლავური ჯგუფები და რატომ დაიყვნენ მაინცდამაინც ასე. მით უმეტეს საინტერესოა ის ფაქტი, რომ 1939 წლამდე გერმანიის დამოკიდებულება პოლონეთის მიმართ საკმაოდ პოზიტიური იყო. 1934 წელს გერმანიასა და პოლონეთს შორის არააგრესიულობის პაქტიც კი დაიდო, ასევე ნაცისტური პარტიის არაერთი ლიდერი პატივს სცემდა პოლონეთს, მათ შორის ჰიტლერიც. თუმცა მათ მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა, როდესაც პოლონეთმა უარყო გერმანიის მოთხოვნები დანციგის დათმობის შესახებ და ამასთანავე მიიღო დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერა მისი ტერიტორიების დაცვაში. სწორედ წინააღმდეგობის გაწევის გამო გერმანიამ გამოაცხადა პოლონელები რასობრივად მდაბლად. პოლონეთის მაგალითზე შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ის ქვეყნები, რომლებიც ხელს უწყობნენ გერმანიას, როგორებიც იყო ბულგარეთი და სლოვაკეთი, შესაბამისად ღირსეულად ითვლებოდნენ, ხოლო წინააღმდეგობის გამწევი ქვეყნები გერმანიის თვალში პირიქით არაფრის ღირსნი ხდებოდნენ.
ჰოლოკოსტის უარყოფა
არსებობს მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც ჰოლოკოსტი, როგორც მოვლენა არ არსებობდა იმ სახით, როგორადაც მას საერთაშორისოდ მიღებული ისტორიოგრაფია აღწერს. „გაეროს“ გენერალური ასამბლეა 2005 წლის 21 ნოემბრის რეზოლუციით უარყოფს ნებისმიერ მთლიან ან სანახევროდ უარყოფილ ჰოლოკოსტს, როგორც მოვლენას. 2007 წლის 26 იანვარს კი, ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა ხსოვნის საერთაშორისო დღის წინა დღით, „გაეროს“ გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია,ჰოლოკოსტის, როგორც ისტორიული ფაქტის გასამართლებისა. დოკუმენტს დაეთანხმა 103 ქვეყანა 192 გენასამბლეის წევრთაგან.
სქოლიო
* კატეგორია:მესამე რაიხი კატეგორია:ისრაელის ისტორია კატეგორია:გენოციდი კატეგორია:იუდაიზმი კატეგორია:ებრაელების ისტორია
თეოდორიხ I (ვესტგუთი)
თეოდორიხ I (Theodoricus, Theuderedus, Theodoris, Theodoras) (გ. 451) — ვესტგუთების მეფე. ქვეყანას მართავდა 419–451 წლებში. შვილი ან უფრო მეტად შესაძლებელია სიძე, ალარიხ I-ისა, გამომდინარე იქიდან, რომ მისი შვილი თეოდორიხ II ცნობილია, როგორც ალარიხის შვილიშვილი. ვალიას სიკვდილის შემდეგ თეოდორიხი მეფედ აირჩიეს გუთების საერთო კრებაზე. მას ისტორიკოსები ახასიათებენ როგორც, ფრთხილ და ჭკვიან მმარეთველს. ალბათ სწორედ ამაზე მიუთითებს მისი ხანგრძლივი მეფობაც. მისი მეფობის შემდეგ არ მოგვეპოვება ცნობები მეფეთა არჩევის შესახებ, სავარაუდოა, რომ მან ეს საქმეც მოაგვარა და მეფობა მემკვიდრეობითი გახადა, ამ ვარაუდს ამყარებს ის ფაქტი, რომ მის შემდეგ ზედიზედ მეფობდა მისი 3 შვილი.
ოჯახი
თეოდორიხის მეუღლის სახელი არაა ცნობილი. ცნობილია ის რომ მათ ჰყავდათ 6 ბიჭი:
გარდა ბიჭებისა ცნობილია ასევე, რომ თეოდორიხს ჰყავდა 2 გოგო:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვესტგუთების მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 451 კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
ბრაზილიის სამხედრო გადატრიელება (1964)
1964 წლის ბრაზილიის სამხედრო გადატრიალება  - ბრაზილიის პრეზიდენტის ჟუან გულარტის წინააღმდეგ, ბრაზილიის სამხედროების მიერ 1964 წლის 31 მარტს მოწყობილი პუტჩი. 1961 წლის 25 აგვისტოს ვიცე-პრეზიდენტი ჟუან გულარტი (ცნობილი როგორც ზომიერი ნაციონალისტი "Jango"), დემოკრატიულად არჩეულ პრეზიდენტს ჟანიუ კუადროსის აიძულებს ჯანმრთლობასთან დაკავშირებული პრობლემების მოტივით გადადგომას. ამ დროს ბრაზილიის ჯარი ჟუან გულარტის აიძულებს წავიდეს კომპრომისზე კონგრესთან და დაამტკიცოს საკონსტიტუციო ცვლილება, რითიც ქვეყანაში ხდება საპარლამენტო დემოკრატიის დამყარება, ხოლო ჟუან გულარტი ქვეყნის სუსტი ხელმძღვანელი.
ამის მიუხედავად ჟუან გულარტიმ 1963 წელს რეფერენდუმის საშუალებით მაინც შეძლო საპრეზიდენტო სისტემის აღდგენა. ცივი ომით გაყოფილ სამყაროში მისი რეფორმები ფასდებოდა როგორც სოციალისტური, რაც ჯარის და საზოგადოების მემარჯვენედ განწყობილი ნაწილის წინააღმდეგ წასვლას ნიშნავდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
ლიპარიტისუბანი
ლიპარიტისუბანი, „ლამაზი საყდარი“ — XII საუკუნის მიწურულსა და XIII საუკუნის დასაწყისის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი გომარეთის ჩრდილოეთით, მდინარე ხრამის ხეობის მარცხენა შენაკად ჭოჭიანას მარცხენა ფერდზე. სამონასტრო კომპლექსში შედიოდა ერთნავიანი ეკლესია (XII-XIII საუკუნეები), კოშკი (შუა საუკუნეები), სასახლე (XII-XIII საუკუნეები), ბჭე (XIII საუკუნე), გალავანი (შუა საუკუნეები) და სხვა ნაგებობანი (შუა საუკუნეები). შემორჩენილია ნანგრევები. სამონასტრო კომპლექსთან ახლოს გასული საუკუნის 50-იან წლებში ხრამჰესის მეორე კასკადის მშენებლობის დროს წარმოებული აფეთქებების შედეგად 1956 წელს ტაძარი ერთიანად ჩამოინგრა.
ეკლესია აუშენებიათ თამარ მეფის დროს. სამხრეთ კარიბჭის თავზე არსებული ვრცელი წარწერის ნაწილები აღმოჩენილია (ფრაგმენტები ინახება სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში) და ახალი წაკითხვის შედეგად ასე იკითხება:
„ლამაზი საყდრის მონასტერი“ 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად გახდა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ქვემო ქართლის მხარეში
კოსმოსური ტელესკოპების სია
კოსმოსურ ტელესკოპთა სია შეიძლება დაჯგუფდეს სიხშირეთა ძირითადი დიაპაზონების მიხედვით: გამა-გამოსხივება, რენტგენული, ულტრაიისფერი, ხილული, ინფრაწითლი, მიკროტალღური და რადიო. მრავალ სხვადასხვა სიხშირულ დიაპაზონში მომუშავე ტელესკოპები ყველა შესაბამის სექციაშია შეტანილი. სიაში ასევე შეტანილია კოსმოსური ტელესკოპები, რომლებიც ნაწილაკებს აგროვებენ, მაგალითად, კოსმოსური სხივების ბირთვებს ან ელექტრონებს; ასევე მოცელულია ინსტრუმენტები, რომლებიც გრავიტაციულ ტალღებს აგროვებენ. სიაში შეტანილი არ არის მისიები მზის სისტემაში მდებარე სპეციფიკური სამიზნეებით (მაგალითად, მზე და მისი პლანეტები).
ულტრაიისფერი
ულტრაიისფერი ტელესკოპები დაკვირვებებს ულტრაიისფერ ტალღის სიგრძეში ახორციელებენ. ამ ტალღის სიგრძეებში სინათლეს დედამიწის ატმოსფერო შთანთქავს და შესაბამისად, დაკვირვებები დედამიწის ზედა ატმოსფეროდან ან კოსმოსიდან უნდა ჩატარდეს. ულტრაიისფერი სინათლის გამომყოფ ობიექტებს შორის არის მზე, სხვა ვარსკვლავები და გალაქტიკები.
UV ranges listed at Ultraviolet astronomy.
ზურაბ ქარუმიძე (პოლიტიკოსი)
ზურაბ ქარუმიძე (დ. 17 ივნისი, 1948, თბილისი) — ქართველი  პოლიტიკოსი.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი (2007)
thumb|300px|საპროტესტო აქცია პარლამენტის წინ 2 ნოემბერს. thumb|300px|აქციის დასაშლელად 7 ნოემბერს პოლიციამ ცრემლსადენი აირი და წყლის ჭავლი გამოიყენა. (ვარდების რევოლუციის მოედანი)
საქართველოს პოლიტიკური კრიზისი 2007 წლის ნოემბერში განპირობებული იყო რიგი მოვლენებით, რომლებიც 3 ნოემბერს დაწყებულ სახალხო საპროტესტო აქციას უძღოდა წინ. აქცია დასრულდა პოლიციის მიერ მის მონაწილეთა დაშლით ცრემლსადენი აირის, ხელკეტების, რეზინის ტყვიების, აკუსტიკური თოფებისა და წყლის ჭავლის გამოყენებითა და ქვეყენაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებით. კრიზისის საპასუხოდ პრეზიდენტმა სააკაშვილმა ქვეყანაში ვადამდელი არჩევნები და რეფერენდუმი გამოაცხადა, რომელიც 2008 წლის იანვარში ჩატარდა.
მოვლენების ქრონოლოგია
ძირითადი მოვლენები, რომლებმაც პოლიტიკური კრიზისი გამოიწვია:
thumb|200px|პოლიცია ხელკეტებით სცემს მომიტინგეს.
სქოლიო
კატეგორია:საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია კატეგორია:მიხეილ სააკაშვილი
Diacamma tritschleri
Diacamma tritschleri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Diacamma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სურამისა და ხაშურის ეპარქია
სურამისა და ხაშურის ეპარქია — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპარქია. შეიქმნა 2013 წლის 11 ოქტომბრის წმინდა სინოდის სხდომის გადაწყვეტილების თანახმად, მანამდე ურბნისისა და რუისის ეპარქიის ნაწილი იყო. ამავე გადაწყვეტილების მიხედვით საეპისკოპოსო კანდიდატად გამორჩეულ იქნა ყორანქედის წმინდა ელია წინასწარმეტყველის მონასტრის იღუმენი სვიმეონი. ეპარქიის საზღვრები ემთხვევა ხაშურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებს.
ეპარქიის ტერიტორიაზე მოქმედებს 15-მდე მამათა და დედათა მონასტერი, აგრეთვე არის მოქმედი და რესტავრაციის მოლოდინში მყოფი ეკლესიები. ეკლესიის უდიდეს ნაწილს აქვს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. მათგან აღსანიშნავია წრომის ეკლესია, ხცისის ეკლესია, ალისა და ნაბახტევის ეკლესიები და სხვა რელიგიურად და ისტორიულად მნიშვნელოვანი ადგილები.
სურამისა და ხაშურის ეპარქიის ტერიტორიასთან საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის სამი წმინდანის სახელია დაკავშირებული. ესენი არიან: რაჟდენ პირველმოწამე, მიქაელ ულუმბოელი და დიმიტრი ყიფიანი. ეპარქიაში არის ორი საკათედრო ტაძარი: ხაშურის იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი და სურამის წმიდა გიორგის სახელობის ეკლესია.
ეპარქიაში მიმდინარე თანამედროვე საამშენებლო პროცესებიდან განსაკუთრებით მნიშვენლოვანია ახალი ბანას სამონასტრო-საგანმანათლებლო კომპლექსის მშენებლობა, რომელსაც საფუძველი 2017 წლის 15 ივლისს ჩაეყარა.
მიუხედავად იმისა, რომ ეპარქია 2013 წლიდან არსებობს და ერთგვარად ახალ ეპარქიად მოიაზრება, აღსანიშნავია ტერიტორიის ისტორიული დატვირთვა და წარსულში მისი არსებობა სხვა ეპარქიათა შემადგენლობაში. ამაზე აქ არსებული კულტურული მემკვიდრეობა, ლაპიდარული წარწერები და ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცული არტეფაქტებიც მეტყველებენ.
ისტორია
სურამისა და ხაშურის ეპარქიის ისტორია 2013 წლის 11 ოქტომბრიდან იღებს სათავეს, როდესაც საქართველოს სამოციქულოს ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა რუისისა და ურბნისის ეპარქიის გაყოფის გადაწყვეტილება მიიღო და ეპარქიის მღვდელმთავრად გამორჩეული იქნა ყორანქედის წმიდა ელია წინასწარმეტყველის სახელობის მონასტრის იღუმენი სვიმეონი (ცაკაშვილი). ეპისკოპოს სვიმეონის მღვდელმთავრად ხელდასხმა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით 2013 წლის 10 ნოემბერს, სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა. ახალი ეპარქიის საზღვრები ემთხვევა ხაშურის მუნიციპალიტეტის საზღვრებს, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ქალაქი ხაშური, დაბა სურამი და 70 სოფელი. იგი საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში, შიდა ქართლის მხარეშია წარმოდგენილი და მიუხედავად საკუთრივ სურამისა და ხაშურის ეპარქიის ხანმოკლე ისტორიისა, თავად ეს ტერიტორია ისტორიის სხვადასხვა ეტაპზე გამოირჩეოდა ისტორიული მოვლენებით თუ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებით, შიდა ქართლის დღეობათა კალენდრის საინტერესო ვარიაციებით და დიდი ტრადიციებით.
200px|მინი|მარცხნივ|ხცისის ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის წარწერა სურამისა და ხაშურის ეპარქიის ტერიტორიაზე, კერძოდ სოფელ წრომში მდებარეობს ადრეული შუა საუკუნეების ტაძარი, რომელიც 626–635 წლებშია აგებული ქართლის ერისმთავარ სტეფანოზ II-ის დაკვეთით. სწორედ ამ ტაძარში 457 წლის აგვისტოში აწამეს პირველმოწამე რაჟდენი, მისი წმიდა ნაწილები კი ნიქოზში დაკრძალეს. ტაძარი აგრეთვე უნიკალურია თავისი ჯვარ-გუმბათოვნებით, მოზაიკითა და მოხატულობის შემორჩენილი ფრაგმენტებით. წრომის ეკლესია ეპარქიაში არსებულ ტაძართაგან უძველესია.
სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში დიდი ისტორიულ-კულტურული ადგილი უკავია ჭერათხევის ხეობას და აქ მდებარე არაერთ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს. საისტორიო საბუთებით დასტურდება, რომ ხეობა, რომელიც მდინარე ჭერათხევის 27 კილომეტრიან ზოლს მიუყვება ქუცნა ამირეჯიბის საგამგებლო ტერიტორია იყო და მას მიეწერება ის აღმშენებლობითი საქმიანობა, რაზეც ამ პერიოდში აქ აგებული ან აღდგენილი არაერთი ეკლესია მეტყველებს. აქვე, სოფელ ნაბახტევში მდებარეობს ქუცნა ამირეჯიბის სასახლე და მის მიერვე აგებული ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც უნიკალური ფრესკებითაა გამორჩეული, მათ შორის თავად ქუცნა ამირეჯიბისა და მისი ოჯახის, აგრეთვე იოანე ნათლისმცემლის ფრესკა, რომელიც ხელოვნების მუზეუმში ინახება. შემორჩენილია მე-15 საუკუნეში ქუცნა ამირეჯიბის მიერ შედგენილი სიგელი, რომელშიც იგი განახლებულ ულუმბოს მონასტერს ხეობის სოფლებიდან სწირავს რამდენიმე კომლ მოსახლეს. ქუცნა ამირეჯიბის მეუღლის, რუსა ამირეჯიბის სახელთანაა დაკავშირებული სვეტიცხოვლის ტაძრის აღდგენაც. ქუცნა და რუსა ამირეჯიბების შვილიშვილი იყო ერთიანი საქართველოს მეფე ალექსანდრე I დიდი, რომელმაც ბებიის დაწყებული საქმე გააგრძელა და მანვე განასრულა თემურ ლენგის მიერ დარბეული სვეტიცხოვლის ტაძრის აღდგენა. ეპარქიის ისტორიის შესწავლისთვის საინტერესო წყაროა რუისის სამწყსოს დავთარიც. ჭერათხევის ხეობაში და ეპარქიის თითქმის ყველა სოფელში აღინიშნება დღეობები, რომელიც ერთი რომელიმე წმიდანის ხსენების დღესთანაა დაკავშირებული, ასეთია: ღვთისმშობლობა, გიორგობა, ივანობა (იოანე ნათლისმცემლის ხსენების დღე), გარეგნობა (აღინიშნება აღდგომის მეორე დღეს), კვირიკობა და ა.შ. დღეობათა შესახებ საინტერესო ცნობებია შემონახული XIX საუკუნის პერიოდულ პრესაში.
XIX–XX საუკუნეებში
ეპარქიის წარსულ ცხოვრებაში საინტერესო მოვლენებით გამოირჩევა XIX საუკუნე. ხაშური ხდება სარკინიგზო კვანძი და იწყება მისი ზრდა-განვითარება. აქ სახლდებიან რკინიგზის მუშები, შესაბამისად მათმა სიმრავლემ განაპირობა ხაშურში ტაძრის აგების საჭიროებაც, რომელსაც იმდროინდელი პრესა „რკინის გზის ეკკლესიას“ უწოდებს. იგი 1898 წელს უკურთხებია საქართველოს ეგზარქოს ფლაბიანეს. „ცნობის ფურცელში“ ვკითხულობთ: 200px|მინი|მარჯვნივ|ხაშურის წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია მოგვიანებით, 1899 წელს „რკინის გზის ეკლესია“ შეუკეთებიათ, განუახლებიათ და აქ ქართულ ენაზეც დაუწყიათ გალობა. „ცნობის ფურცელში“ ვკითხულობთ:
ეპარქიის სახელს, კერძოდ წმიდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიას უკავშირდება პარხლის I ოთხთავის აღმოჩენა, რომელსაც ამ ტაძრის წინამძღვართან, მამა მათე სუხიაშვილთან 1889 წელს მიაკვლია და შეისწავლა ექვთიმე თაყაიშვილმა. 1921 წლისათვის ოთხთავი უნივერსიტეტში აღმოჩნდა და შესაბამისად მოხდა მისი მოვლა-პატრონობა. საინტერესოა გაზეთ „ცნობის ფურცელში“ გამოქვეყნებული ცნობა, რომ მამა მათე სუხიაშვილი (სუხიევი) 1899 წელს დეკანოზად ალავერდელ ეპისკოპოს კირიონს (1917–1918 წლებში სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი კირიონ II) უკურთხებია:
ზემოთ წარმოდგენილ სტატიებში დასახელებული „რკინის გზის ეკკლესია“ მდებარეობდა ხაშურში, ამჟამინდელი კულტურის სასახლის მოპირდაპირე მხარეს. საბჭოთა პერიოდში ეკლესია საწყობად აქციეს და დღემდე გადაკეთებულია.
ხაშურის ტერიტორია ეპარქიათა კუთვნილებაში
მართვა-გამგეობის დებულება 1920 წელს გამართულ საქართველოს II საეკლესიო კრებაზე შეიცვალა, თუმცა ურბნისის ეპარქიის საკითხი თითქმის უცვლელი დარჩა. მართვა-გამგეობის შემდეგი რედაქცია სრულიად საქართველოს IV საეკლესიო კრებამ 1927 წლის 27 ივნისს მიიღო. ურბნისის ეპარქიის საკითხი ამ დებულებაშიც უცვლელი დარჩა. საქართველოს საბჭოთა უკუპაციის შემდეგ, იმჟამად საბჭოთა კავშირში მოქმედ სამოქალაქო კანონთან შესაბამისობაში მოსაყვანად მართვა-გამგეობის ახალი დებულება საქართველოს VIII საეკლესიო კრების (1937 წ.) სახელით იქნა მიღებული 1945 წლის 28 მარტის წმიდა სინოდის სხდომაზე. დებულებაში ურბნისის ეპარქის შესახებ ვკითხულობთ:
საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, 1995 წლის 18-19 სექტემბერს მოწვეულ იქნა საქართველოს ეკლესიის XIII გაფართოებული საეკლესიო კრება, რომელზეც მიღებული იქნა გარკვეული მნიშვნელოვანი ცვლილებებით დღემდე მოქმედი საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულება. ამ დებულების მიხედვით თანამედროვე ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედის ურბნისისა და რუისის ეპარქიის შემადგენლობაში. დებულებაში ვკითხულობთ:
2013 წლის 11 ოქტომბრის საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის სხდომის გადაწყვეტილებით ურბნისისა და რუისის ეპარქია გაიყო ორ ნაწილად. შეიქმნა სურამისა და ხაშურის ეპარქია, რომელშიც შედის ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია. კათედრა — სურამსა და ხაშურში, რეზიდენცია — სურამში (დროებითი), გადადის ქვიშხეთში, მღვდელმთავრის წოდება: „ეპისკოპოსი სურამისა და ხაშურისა“.
სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში მოქმედი ეკლესია-მონასტრები
250px|მინი|მარჯვნივ|ქვიშხეთის მთაწმინდის (დავით გარეჯელის) მამათა მონასტერი ეკლესიები: ხაშურის წმიდა იოანე ნათლისმცემლის საკათედრო ტაძარი, წრომის მაცხოვრის ამაღლების საკათედრო ტაძარი, ხაშურის წმიდა მარინეს ეკლესია, ხაშურის გორათის წმიდა იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია, ხაშურის წმიდა ნიკოლოზის ეკლესია, ხაშურის წმიდა ბარბარეს ეკლესია, სურამის წმიდა გიორგის ეკლესია, სურამის ყოვლადწმიდა სამების ეკლესია, სურამის კვირაცხოვლის ეკლესია, სურამის წმიდა მარინეს ეკლესია, სურამის ყოვლადწმიდა, ღვთისმშობლის შობის ეკლესია, ალის კვირაცხოვლის ეკლესია, ცოცხნარის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, ბეკამის სავანეთის წმიდა გიორგის ეკლესია, ცხრამუხის წმიდა ნინოს ეკლესია, ცხრამუხის ყოვლადწმიდა სამების ეკლესია, ოსიაურის ზღუდერის წმიდა გიორგის ეკლესია, ტეზერის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია, სავანისუბნის წმიდა ელიას ეკლესია, ტაშისკარის ტაუსას წმიდა გიორგის ეკლესია, ქვიშხეთის აღდგომის ეკლესია, ხცისის წმინდა გიორგის ეკლესია, ვაყის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია, ვაყის წმიდა ასი ათასი მოწამის ეკლესია, წაღვლის წმიდა სვიმეონ მესვეტის ეკლესია, ნაბახტევის წმიდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, დუმაცხოვის წმიდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესია, ტკოცის წმიდა გიორგის ეკლესია, დიდი ფლევის წმიდა გიორგის ეკლესია, სატივის წმიდა გიორგის ეკლესია. 250px|მინი|მარჯვნივ|ქვიშხეთის აღდგომის სახელობის დედათა მონასტერი და ეკლესია
მამათა მონასტრები:
დედათა მონასტრები:
საგანმანათლებლო კერები
საგანმანათლებლო კერების გაჩენა, ისევე როგორც სრულიად საქართველოში, ეპარქიის ისტორიაშიც ეკლესიასთანაა დაკავშირებული. არაერთი სამრევლო სკოლა არსებობდა ხაშურში, სურამში, ალსა და სხვა სოფლებში. 1895–1922 წლებში, სხვადასხვა პერიოდში იტრიასა და ნაბახტევში მღვდლად მსახურობდა ქრისტეფორე ციცქიშვილი, რომელიც 1927–1932 წლებში იყო საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ქრისტეფორე III. სწორედ მისი დაარსებულია ორკლასიანი სკოლა სოფელ იტრიაში, რომლის გამგეც თავადვე იყო 1898–1905 წლებში. დღეს ეს სკოლა საჯაროა და ქრისტეფორე III-ის სახელს ატარებს (ქრისტეფორე III-ის სახელობის ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამის №4 საჯარო სკოლა). ეპარქიის ისტორიაში მნიშვნელოვანი მოვლენაა გიმნაზიის (ახლანდელი ხაშურის პირველი საჯარო სკოლის) დაარსება, რომლის მშენებლობა 1915 წლის 11 აპრილს დაუწყიათ და საგანგებოდ მისი საძირკვლის კურთხევისთვის თბილისიდან ხაშურში ჩასულა საქართველოს ეგზარქოსი 1914–1916 წლებში პიტირიმ ოკნოვი.
ამჟამად სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში არსებობს საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა დიმიტრი ყიფიანის სახელობის სკოლა-პანსიონი, ხატწერის სკოლა-სახელოსნო.
წმიდანები ეპარქიიდან
200px|მინი|მარჯვნივ|წმიდა დიმიტრი ყიფიანი სურამისა და ხაშურის ეპარქიასთან სამი წმიდანის სახელია დაკავშირებული. ესენია:
ეპარქიის თანამედროვე ვითარება
სურამისა და ხაშურის ეპარქიის საკათედრო ტაძარია იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია, რომელიც ქალაქ ხაშურში მდებარეობს. მისი სარემონტო სამუშაოები დღემდე მიმდინარეობს, ვინაიდან ეს ტაძარი ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში, 10-იან წლებში იქნა აგებული. ის რუსული არქიტექტურით, ხახვისებური გუმბათით იყო წარმოდგენილი. ეკლესია მთელი კომუნისტური პერიოდის განმავლობაში ამ და სხვა ახლომდებარე რაიონებში იმ იშვიათ გამონაკლისთა შორის იყო, რომელიც არ იყო დახურული და შეძლებისდაგვარად ღვთისმსახურებაც სრულდებოდა. 2008–2009 წლებში იგი დაანგრიეს და მის ადგილას სხვა არქიტექტურის ტაძარი ააგეს. წმიდა გიორგის სახელობის საკათედრო ტაძარი მდებარეობს დაბა სურამში.
სურამისა და ხაშურის ეპარქიის მღვდელმთავრის რეზიდენცია დროებით მდებარეობს დაბა სურამში, წმიდა იობ მრავალვნებულის სახელობის დედა მონასტერში, ხოლო უახლოეს მომავალში იგი სოფელ ქვიშხეთში, სუმბათაშვილების აღდგენილ ისტორიულ სასახლეში გადაინაცვლებს, რომელიც წლების მანძილზე მძიმე მდგომარეობაში იყო.
ახალი ბანა
სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში მიმდინარე ტაძრების მშენებლობებიდან ყველაზე მასშტაბური ბანას ტიპის აღდგომის სახელობის ტაძრის მშენებლობაა, რაშიც რამდენიმე კულტურული დაწესებულება და საინიციატივო ჯგუფია ჩართული. 2017 წლის 4 მაისს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტთან, აკადემიკოს როინ მეტრეველთან ჩატარდა თათბირი სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში ბანას სამონასტრო-საგანმანათლებლო ცენტრის დაარსების საკითხზე. თათბირს ესწრებოდნენ: აკადემიკოსი გიორგი კვესიტაძე (აკადემიის პრეზიდენტი), აკადემიკოსი როინ მეტრეველი (აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი), აკადემიკოსი დავით მუსხელიშვილი, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი გურამ ლორთქიფანიძე, პროფესორი მარიამ დიდებულიძე, პროფესორი ზაზა სხირტლაძე, ეპისკოპოსი სვიმეონი, არქიტექტორები: რევაზ ჯანაშია, ლევან ჯანხოთელი და სხვები. ცენტრის მშენებლობა დადებითად შეფასდა და ახალი რეკონსტრუქციით მშენებარე ცენტრს „ახალი ბანა“ ეწოდა.
2017 წლის 15 ივლისს, ხაშურში, ზემო სერზე საფუძველი ჩაეყარა ახალი ბანას მშენებლობას, რომელიც აკურთხა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ, სურამისა და ხაშურის ეპისკოპოსმა სვიმეონმა და წმიდა სინოდის წევრებმა. ღონისძიებას ესწრებოდნენ საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი, აკადემიკოსი როინ მეტრეველი და სხვა მოწვეული სტუმრები. ახალი ბანას საძირკვლის კურთხევაზე უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია II-მ შემდეგი სიტყვები წარმოსთქვა:
საძირკვლის კურთხევას ხაშურში, როგორც ადგილობრივი მოსახლეობა, ისე სხვა სტუმრებიც ესწრებოდნენ.
ეპარქიის აქტივობები
2014 წლის 12 ნოემბერს, წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში ჩატარდა წმიდა დიმიტრი ყიფიანის დაბადებიდან 200 წლისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო კონფერენცია, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ სურამისა და ხაშურის ეპისკოპოსი სვიმეონი, დიმიტრი ყიფიანის შთამომავლები და ეპარქიის სხვა წარმომადგენლები.
2015 წლის 25 აპრილს, ხაშურის პირველ საჯარო სკოლაში გაიმართა სურამისა და ხაშურის ეპარქიის პირველი სამეცნიერო ინტერდისციპლინარული კონფერენცია, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ ადგილობრივი მკვლევარები და სტუდენტები.
2017 წლის 25 მარტს, საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენიდან 100 წელი შესრულდა, შესაბამისად სურამისა და ხაშურის ეპარქიაში თარიღი რამდენიმე ღონისძიებით აღინიშნა:
2017 წლის 15 ივლისი — ხაშურში, ზემო სერზე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ და ეპარქის მღვდელმთავარმა ყოვლადუსამღვდელოესმა სვიმეონმა წმიდა სინოდის სხვა წევრებთან ერთად ახალი ბანას ტაძრის საძირკველი აკურთხეს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები * კატეგორია:დიმიტრი ყიფიანი
იმაბეცუ
იმაბეცუ (今別町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორის პრეფექტურაში, ჰიგასიცუგარუს მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუზე. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორის პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქი გოსიოგავარა, დასახლება სოტოგაჰამა.
მოსახლეობა
დასახლების მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე —  ადამიანი/კმ².
სქოლიო
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
ვილენ ეგიაზაროვი
ვილენ ეგიაზაროვი (დ. 31 მარტი, 1933, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სამხედრო–სამედიცინო აკადემიის ექიმთა მომზადების ფაკულტეტი.
1957–1960 წლებში იყო საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირში სამხედრო საჰაერო ძალების ექიმი–თერაპევტი; 1963–1966 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფაკულტატური თერაპიის კათედრის ასპირანტი; 1971–1979 წლებში მუშაობდა მე–7 საავადმყოფოს ექსპერიმენტული და კლინიკური თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს და უფროს მეცნიერ თანამშრომლად; 1979 წლიდან ქალაქის მე–7 საავადმყოფოს კლინიკურ ორდინატორად, რესპუბლიკური სამეცნიერო–პრაქტიკული რევმატოლოგიური ცენტრის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 50 სამეცნიერო ნაშრომის. ექიმი–რევმატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მეორადი არტერიალური ჰიპოტონიები წყლულოვანი დაავადების და ქრონიკული გასტრიტის დროს“, დაიცვა 1969 წელს.
რესურესბი ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ექიმები
20 აპრილი
20 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 110-ე დღე (ნაკიან წლებში – 111-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 255 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
0420
იპოთეკური სესხის კრიზისი
იპოთეკური სესხის კრიზისი (Subprime mortgage crisis)— ლიკვიდურობის მწვავე შემცირება გლობალურ ფინანსურ ბაზრებზე, რომელიც აშშ-ში წარმოიქმნა საბინაო ბაზრის ჩამოშლის შედეგად. კრიზისმა საფრთხე შეუქმნა საერთაშორისო საფინანსო სისტემას, გამოიწვია რამდენიმე მსხვილი საინვესტიციო და კომერციული ბანკის, სადაზღვევო კომპანიების, იპოთეკური კრედიტორებისა და სხვა საფინანსო დაწესებულებების სრულად გაკოტრება ან გაკოტრებამდე მიყვანა. კრიზისი, როგორც „დიდი რეცესია“ ყველაზე ღრმად კრიტიკული მოვლენა აღმოჩნდა 1929 წელს დაწყებული „დიდი დეპრესიის“ შემდეგ.
კრიზისის მიზეზები
მიუხედავად იმისა, რომ ფინანსური კრიზისის გამომწვევ კონკრეტულ მიზეზებზე ეკონომისტებს შორის წინააღმდეგობრივი მოსაზრებებია, არსებობს ზოგადი თანხმობა იმ ფაქტორებზე, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს კრიზისის დადგომაში.
პირველი, აშშ-ის ფედერალურმა რეზერვმა და ცენტრალურმა ბანკმა ივარაუდეს რა მცირე რეცესია, რომელიც 2001 წელს დაიწყო, შეამცირეს ფედერალური საფონდო განაკვეთები 11-ჯერ 2000 წლის მაისიდან 2001 წლის დეკემბრამდე, 6,5 %-დან 1,75 %-მდე. საპროცენტო განაკვეთის მსგავსმა მნიშვნელოვანმა კლებამ, ბანკებს საშუალება მისცა გაეზარდათ სამომხმარებლო სესხის ოდენობა დაბალ განაკვეთში. მათ შესაძლებლობა მიეცათ სახიფათო და მაღალი რისკის შემცველი მომხმარებლებისთვისაც გაეცათ სესხი. მომხმარებლებმა შექმნილი მომენტი გამოიყენეს და აღებული იაფი სესხებით შეიძინეს სხვადასხვა ტიპის ტექნიკა, ავტომობილები და განსაკუთრებით ბინები. შედეგად 1990-იანი წლების ბოლოს შეიქმნა „საბინაო ბუშტი“, მდგომარეობა, როდესაც ბინებზე სპეკულაციურად ფასები ჭარბი ოდენობით გაიზარდა.
მეორე მიზეზს 1980-იანი წლების დასაწყისში საბანკო კანონების ცვლილება წარმოადგენდა, როდესაც ბანკებს უფლება მიეცათ რისკიანი მომხმარებლებისთვის გაეცათ იპოთეკური სესხი, რომლის გადახდა მომხმარებელს დასაწყისში მცირე შენატანებით შეეძლო და სესხის ვადის ბოლოს თანხის დიდი ნაწილი რჩებოდა გადასახდელი. ამასთანავე ერთად, სესხებზე საპროცენტო განაკვეთი ცვალებადი იყო. ბინებზე ფასების ზრდასთან ერთად, რისკიან მსესხებლებს შეეძლოთ იპოთეკური სესხი სახლის გაყიდვით დაეფარათ და მოგების ნაწილიც დარჩენოდათ. თუკი მსესხებელი ვერ გადაიხდიდა, ბანკებს შეეძლოთ ბინების დასაკუთრება და შემდგომ უფრო ძვირად გადაყიდვა, ვიდრე ამ ბინაზე მათ სესხი გასცეს. წლების განმავლობაში, რისკიანი სესხების გაცემა ბანკებისთვის სარფიან საქმიანობად გადაიქცა. ბანკების უმეტესობა მსგავსი სესხების გაცემით აქტიურად იყო დაკავებული, იცოდნენ რა, რომ რისკიანი მსესხებელი სესხს ვერ დააბრუნებდა, ხშირად ისინი მათ სრულ ინფორმაციას არ აწვდიდნენ. შედეგად რისკიანი იპოთეკების წილი საბინაო სესხებში 2,5 %-დან 15 %-მდე გაიზარდა 1990-იანი წლებიდან 2004-2007 წლებამდე.
მეოთხე, 1999 წელს, დეპრესიის პერიოდის (1933) გლას-სტიგოლის აქტი ნაწილობრივ გაუქმდა და ბანკებს, საფინანსო და სადაზღვევო კომპანიებს უფლება დართო ერთმანეთის ბაზრებზე შესულიყვნენ ან/და ერთმანეთს შერწყმოდნენ. ამან წარმოქმნა იმ ზომის ბანკები, რომელთა გაკოტრება პრაქტიკულად შეუძლებელი ჩანდა. დამატებით, 2004 წელს ფასიანი ქაღალდებისა და ვაჭრობის კომისიამ (SEC) შეასუსტა კაპიტალის ოდენობის ცენზი ბანკების ოპერირებისთვის, რამაც ბანკებს საშუალება მისცა კიდევ უფრო მეტი ინვესტიცია ჩაედოთ MBS-ში. მიუხედავად იმისა, რომ ამ დერეგულაციამ ბანკებს დიდი მოგება მოუტანა, ასევე გაზარდა რისკების ოდენობაც.
მეხუთე, კრიზისამდე არსებულმა გლობალურმა ეკონომიკურმა სტაბილურობამ, რომელიც 1980-იანი წლებიდან დაიწყო და ცნობილია, როგორც „დიდი ზომიერების“ პერიოდი, ეკონომისტები, ფინანსისტები და მთავრობის წარმომადგენლები დაარწმუნა იმაში, რომ ეკონომიკური არასტაბილურობები და რყევები წარსულს ჩაბარდა. მსგავსმა დარწმუნებულობამ, რომელსაც დერეგულაციის იდეოლოგიური კლიმატიც უმყარებდა ზურგს, რომელიც თვლიდა, რომ საფინანსო სექტორი თავად დაარეგულირებდა სექტორს. შედეგად, მოხდა კრიზისის ნიშნების იგნორირებაც, გაგრძელდა სესხების ინტენსიური გაცემა და იპოთეკური ფასიანი ქაღალდებით ვაჭრობა.
კრიზისის მთავარი მოვლენები
2004 წლიდან გარკვეული პროცესები უკვე მიუთითებდა კრიზისის მოახლოებას, თუმცა ეკონომისტთა უმრავლესობამ მისი მასშტაბები და შედეგები ვერ გააცნობიერა. ორი წლის განმავლობაში, 2004 წლიდან 2006 წლამდე, ფედერალურმა რეზერვმა საფონდო განაკვეთები 1,25 %-დან 5,25 %-მდე გაზარდა, რაც აუცილებლად გამოიწვევდა რისკიანი მსესხებლების გაკოტრებას, რომელთაც მოძრავ პროცენტში ჰქონდა სესხი აღებული. ნაწილობრივ განაკვეთის ზრდისა და ნაწილობრივ საბინაო ბაზრის მაქსიმალურმა გაჯერებამ, ბინების გაყიდვა და შესაბამისად, მათზე ფასები შეამცირა. პროცესი 2005 წელს დაიწყო. რისკიანმა მსესხებლები ვეღარ ახდენენ სესხის დაფინანსებას, თუნდაც ბინის გადაყიდვით, რადგან მყიდველთა რაოდენობა შემცირდა. ამასთანავე, შეიქმნა სიტუაციაც, როდესაც ბინისთვის აღებული სესხი უფრო დიდი გახდა, ვიდრე ბინის გაყიდვით მიღებული თანხა. რაც უფრო გაიზარდა გაკოტრებული მსესხებლების რაოდენობა და ფასები ვარდნას განაგრძობდნენ, იპოთეკურმა ფასიანმა ქაღალდებმაც (MBS) დაკარგეს ღირებულება, რაც აისახა ბანკებისა და საინვესტიციო ფირმების აქტივებზე. გამომდინარე იქიდან, რომ იპოთეკური ფასიანი ქაღალდები მხოლოდ ამერიკულ კაპიტალის ბაზრების არ იყიდებოდა, ნათელი გახდა, რომ მოსალოდნელ კრიზისს გლობალური ზეგავლენა ექნებოდა. ამის მიუხედავად, ექსპერტები ამტკიცებდნენ, რომ პრობლემა მასშტაბური არ იყო და მას ფინანსური ბაზრები იოლად გაუმკლავდებოდნენ.
2007 წლისთვის MBS-ის ფასების ვარდნამ მსხვილს ბანკებს, ჰეჯ-ფონდებს და იპოთეკარებს უპრეცედენტო ზარალი მიაყენა, რამაც ისინი იძულებული გახადა დახმარება სახელმწიფოსგან ეთხოვა, მიეღო მისგან სესხი, ან გაერთიანებულიყვნენ უფრო მსხვილ, გამართულ კომპანიებთან ან გამოეცხადებინათ თავი ბანკროტებად. ის კომპანიებიც კი, რომელთაც დანაკარგს გარკვეულწილად გაუმკლავდნენ, უკვე რისკიან აქტივებად გადაიქცნენ. 2007 წლის აპრილში, ერთ-ერთმა მსხვილმა რისკიანმა გამსესხებელმა კომპანიამ, New Century Financial Corp-მა თავი ბანკროტად გამოაცხადა. მას სხვა მისი მსგავსი კომპანიებიც მიყვნენ და შეწყვიტეს ოპერირება. იმის გამო, რომ რისკიანი სესხების გაცემა და MBS-ის გაყიდვა შეწყდა, მსესხებლებმა ბინების კიდევ უფრო დაბალ ფასებში გაყიდვა დაიწყეს, თუმცა გაყიდვების რაოდენობაც მცირდებოდა. აგვისტოში, ფრანგულმა უმსხვილესმა ბანკმა, BNP Paribas-მა მილიარდობით დოლარის დანაკარგი დააფიქსირა, ხოლო ამერიკულმა, American Home Mortgage Investment Corp-მა თავი გაკოტრებულად გამოაცხადა.
იმის გამო, რომ შეუძლებელი იყო განსაზღვრულიყო MBS-ის მიღებული ზარალის ზუსტი ოდენობა, ასევე რთული იყო თავად ბანკებისთვისაც საბანკო პორტფოლიოების სიძლიერის განსაზღვრა, რომლებიც MBS-ს შეიცავდნენ. შედეგად, ბანკებმა ერთმანეთის გადახდისუნარიანობაში ეჭვის შეტანა დაიწყეს, რამაც მათთვის ფედერალური სესხების გაცემა შეწყვიტა და ისინი კიდევ უფრო კრიტიკულ სიტუაციაში აღმოჩნდნენ. ადრეულ აგვისტოში ფედრალურმა რეზერვმა ფედერალური სესხების შესყიდვა დაიწყო, რათა ბანკების ლიკვიდურობა გაეაზრა. მან ასევე დაწია ფედერალური სესხის განაკვეთიც, რომელიც 5,25 %-ს შეადგენდა. ევროპის, ავსტრალიის, კანადისა და იაპონიის ბანკებმაც მსგავს ღია ბაზრის ოპერაციებს მიმართეს. თუმცა ფედერალური რეზერვის ინტერვენციამ ამერიკული ფინანსური ბაზარი ვერ დაარეგულირა, რამაც ფედერალური საფონდო განაკვეთების კიდევ უფრო შემცირება მოჰყვა. პარალელურად, გაერთიანებული სამეფოს მეხუთე იპოთეკურმა კომპანიამ Northern Rock-ს ლიკვიდური აქტივები ამოწურა და ინგლისის ბანკს სესხისთვის მიმართა. ამ ახალმა ამბავმა დეპოზიტორთა შორის პანიკა გამოიწვია, მათ დეპოზიტების მასობრივი გატანა დაიწყეს. კომპანიის ნაციონალიზაცია 2008 წლის თებერვალში ბრიტანეთის მთავრობამ მოახდინა.
მსხვილი იპოთეკარი კომპანიები Fannie Mae და Freddie Mac გაკოტრების წინაშე აღმოჩნდნენ. ამის პრევენციისთვის, ამერიკის ხაზინამ სექტემბერში ორივე კომპანიის ნაციონალიზაცია მოახდინა, შეცვალა მათი ხელმძღვანელები და კომპანიების ვალის დაფარვა გადაწყვიტა, რომელიც 1,6 ტრილიონ დოლარს შეადგენდა.
სექტემბერშივე, 168 წლის საინვესტიციო ბანკმა, Lehman Brothers-მა, 639 მილიარდ დოლარიანი აქტივებით, ამერიკის ისტორიაში უმსხვილესი გაკოტრების შესახებ გამოაცხადა. მისმა გაკოტრებამ ფინანსურ ბაზრებზე გრძელვადიანი შოკი გამოიწვია, რომელმაც დაასუსტა იმ ბანკთა პორტფოლიოები, რომელთაგანაც მას სესხები ჰქონდა აღებული. ამ მოცემულობამ ბაკნებს შორის ნდობა კიდევ უფრო შეარყია და კიდევ უფრო შემცირდა ბანკებს შორის სესხება/გასესხების პროცესი.
Lehman შეეცადა მოეძებნა პარტნიორები და მყიდველები, ასევე იმედი ჰქონდა, რომ მთავრობა მას დაეხმარებოდა, მაგრამ ხაზინამ ჩარევისგან თავი შეიკავა, რადგან მსგავსი მასშტაბის რისკების დაზღვევა საკუთარ თავზე ვერ აიღო. ეს გამოიწვევდა სხვა ბანკებისგანაც საბოლოოდ სახელმწიფოსგან ფულადი დახმარებით გადარჩენის მოთხოვნას. თუმცა, მხოლოდ რამდენიმე დღეში, ფედერალური რეზერვი დათანხმდა ქვეყნის უმსხვილესი სადაზღვევო კომპანიისთვის, American Inaternational Group-ისთვის (AIG) 85 მილიარდ დოლარიანი სესხი გაეცა, რათა მას დანაკარგები აღმოფხვრა. რამდენიმე კვირაში, Washington Mutual-ის, მსხვილი ფინანსური კომპანიის მართვა ფედერალურმა სამსახურმა აიღო ხელში და მეორე დღეს JPMorgan-ს მიყიდა.
ამ დროისათვის, ეკონომისტებსა და ხაზინის დეპარტამენტს შორის არსებობდა თანხმობა იმაზე, რომ სახელმწიფოს ჩარევა აუცილებლობას წარმოადგენდა, რათა ამერიკული ფინანსური ბაზრები სრულად არ ჩამოშლილიყო და შესაბამისად, ამერიკულ ეკონომიკას გრძელვადიანი კრიზისი არ მიეღო. სექტემბერში, ჯორჯ ბუშის ადმინისტრაციამ წარადგინა საკანონმდებლო ინიციატივა „გადაუდებელი ეკონომიკური სტაბილიზაციის აქტი“ (EESA), რომლის მიხედვითაც შეიქმნა “პრობლემური აქტივების დახმარების პროგრამა“ (TRAP). პროგრამის მიხედვით, ქვეყნის ხაზინის ხელმძღვანელ, ჰენრი პოულსონს დაევალა, რომ ამერიკული ბანკებისგან 700 მილიარდი დოლარის ღირებულების პრობლემური იპოთეკური ფასიანი ქაღალდები გამოესყიდა. ინიციატივა კონგრესში წარმომადგენელთა პალატამ დაბლოკა, რადგან ის უოლ სტრიტის უსამართლო დახმარებად მიიჩნია, თუმცა კანონპროექტი შეიცვალა და მოგვიანებით იგი სენატმა დაამტკიცა. 2008 წლის 3 ოქტომბერს კანონს პრეზიდენტმა ბუშმა ხელი მოაწერა.
შემდგომში ფედერალურმა რეზერვმა სხვადასხვა პოლიტიკები გაატარა, რათა კაპიტალის ბაზრების ლიკვიდურობა გაეზარდა და ეკონომიკური ზრდის სტიმულირება მოეხდინა. ფედ-ის პოლიტიკები გაიმეორეს სხვა ქვეყნების ცენტრალურმა ბანკებმაც. 2014 წელს, როდესაც ფედერალური რეზერვის დახმარების პროგრამა დასრულდა, მას ამერიკულ ეკონომიკაში 4 ტრილიონი დოლარი ჰქონდა მობილიზებული. მიუხედავად, არაერთი ეკონომისტის გაფრთხილებისა, რომ ფედ-ის მიერ ფულის ულიმიტო ბეჭდვა ჰიპერინფლაციას გამოიწვევდა, ამერიკის ინფლაციის მაჩვენებელი 2014 წელს მხოლოდ 2 %-ს შეადგენდა.
დღემდე არ არსებობს შეთანხმება, რომ ფედერალური რეზერვის ჩარევამ ამერიკული ფინანსური სისტემისა და ეკონომიკის გადასარჩენად გლობალური ეკონომიკური კატასტროფის პრევენცია მოახდინა. 2009 წელს ბარაკ ობამას ადმინისტრაციამ „ამერიკის აღდგენისა და რეინვესტირების აქტის“ ფარგლებში, რეცესიის დასაძლევად დამატებით 787 მილიარდი დოლარი გამოყო. წლის მეორე ნახევარში ქვეყნის ფინანსური ბაზრები დასტაბილურდნენ და ორწლიანი რეცესიის შემდეგ ქვეყნის ეკონომიკამ ზრდა დაიწყო. 2010 წელს „უოლ სტირის რეფორმისა და მომხმარებელთა დაცვის აქტით“ შემოიღო საბანკო რეგულაციები, რომელიც შემდგომ ფინანსურ კრიზისს ქვეყანას თავს აარიდებდა. შეიქმნა მომხმარებელთა ფინანსური დაცვის ბიუროც, რომელმაც დაარეგულირა რისკიანი იპოთეკური სესხები გაცემა და სხვა ტიპის სამომხმარებლო კრედიტები.
ფინანსური კრიზისის შედეგები
2012 წელს, სენტ-ლუისის ფედერალური რეზერვის ბანკის შეფასებით, ფინანსური კრიზისის განმავლობაში ამერიკელ მოქალაქეთა ქონება 17 ტრილიონი დოლარით შემცირდა, რაც 26 %-იან დანაკრაგს ნიშნავდა. 2018 წლის კვლევით, სან-ფრანცისკოს ფედერალური რეზერვის ბანკის დათვლით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი კრიზისის დაწყებიდან ათი წლის შემდეგ 7 % ნაკლები იყო, ვიდრე ეს კრიზისის არ მოხდენის შემთხვევაში იქნებოდა. მათივე მონაცემებით, საშუალოდ თითოეულმა ამერიკელმა 70 000 დოლარი დაკარგა. 2007-2009 წლებში ამერიკის 7,5 მილიონი მოქალაქე უმუშევარი დარჩა, რამაც უმუშევრობის მაჩვენებელი გააორმაგა. მიუხედავად იმისა, რომ 2018 წლისათვის უმუშევრობის მაჩვენებლი 3,9 %-მდე ჩამოვიდა, სამუშაოების აბსოლუტური უმრავლესობა დაბალანაზღაურებადი და არასტაბილური იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ფინანსური კრიზისები კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკა
კულიკი (ბაშკირეთი)
კულიკი (Кулики; Кулики) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 34 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 54 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (100%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
დედამიწის მაგნიტური ველი
დედამიწის მაგნიტური ველი, გეომაგნიტური ველი — მაგნიტური ველი, რომელიც გენერირებულია დედამიწის შიდა წყაროებით. დედამიწის მაგნიტურ ველს სივრცის ყოველ წერტილში ახასიათებს T მაგნიტური დაძაბულობის ვექტორი, რომლის მიმართულება და სიდიდე მართკუთხა კოორდინატთა სისტემაში განისაზღვრება სამი მდგენელით; X — ჩრდილოეთისა, Y — აღმოსავლეთისა, Z — ვერტიკალურით ან დედამიწის მაგნეტიზმის სამი ელემენტით: H მაგნიტური დაძაბულობის ჰორიზონტალური მდგენელით, D მაგნიტური მიხრილობით და I მაგნიტური დახრილობით. დედამიწის მაგნიტური ველის ელემენტები: D, I, H ან T, X, Y, Z იზომება მაგნიტური ხელსაწყოებით. XVIII საუკუნემდე აკვირდებობდნენ მხოლოდ D და I ელემენტებს, რომლებიც XV და XVI საუკუნეებში აღმოაჩინეს. H მდგენელის ზუსტი აბსოლუტური მნიშვნელობა პირველად განსაზღვრა კარლ ფრიდრიხ გაუსმა ქალაქ გეტინგენში 1832 წელს. მანვე შექმნა დედამიწის მაგნიტური ველის მათემატიკური მოდელი 1839 წელს.
ძირითადი დედამიწის მაგნიტური ველი განიცდის უწყვეტ ნელ ცვლილებას, რომელსაც საუკუნეობრივი სვლა ეწოდება. ძირითადი დედამიწის მაგნიტური ველის სივრცითი განაწილების შესასწავლად მაგნიტური აგეგმვით მიღებული სიდიდების საფუძველზე დგება მაგნიტური რუკები, სადაც მაგნიტური ელემენტების თანაბარი მნიშვნელობები მრუდეებით არის შეერთებული: დედამიწის ზედაპირის რომელიმე უბნისათვის გეომაგნიტური ველის ელემენტების დაკვირვებით მიღებული მნიშვნელობის გადახრას ნორმალურისაგან მაგნიტური ანომალია ეწოდება. ცვალებადი დედამიწის მაგნიტური ველი გაპირობებულია ატმოსფეროს ზედა ფენებში და უფრო მაღლა არსებული ელექტრული დენების სისტემებით. დედამიწის მაგნიტურ ველს შეისწავლის დედამიწის მაგნეტიზმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომაგნეტიზმი კატეგორია:გეოფიზიკა კატეგორია:მაგნეტიზმი
ქარელის მუნიციპალიტეტის გერბი
ქარელის მუნიციპალიტეტის გერბი — ქარელის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ქარელის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის მეწამული ფერის ჰერალდიკური ფარის ცენტრში მოთავსებულია ირიბი ჯვრის ფორმის, ანუ ერთმანეთზე გადაჯვარედინებული საერო და სასულიერო ხელისუფლების აღმნიშვნელი ოქროს კვერთხი. კვერთხთა თავებს შორის მოთავსებულია წმინდა მეფე დავით მეოთხის „აღმაშენებლის“ ოქროს თავსარქმელი — გვირგვინი; კვერთხების მარჯვნივ და მარცხნივ თითო ჰერალდიკური ოქროს ჯვარი, ხოლო კვერთხების ქვემოთ — სამყურას ფორმის მუხის ოქროს ფოთოლი ოქროსივე ორი ნაყოფით (რკოთი).
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ქარელი“.
გერბის შესახებ
გერბის ფარში გამოსახული ფიგურები და გამოყენებული ფერები — მეწამული და ოქრო ქარელის მკვიდრთა გამბედაობასა და დიდსულოვნებაზე, ვაჟკაცობასა და მამულისადმი სიყვარულს განასახიერებს. გერბში მთავარი ფერის (მეწამული) გამოყენებას ისტორიული საფუძველი გააჩნია და ეყრდნობა XVIII-XIX სს. ისტორიულ დოკუმენტებს. ძირითად წყაროს კი წარმოადგენს ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შექმნილი გერბები, სადაც ქართლის რეგიონი ფიქსირდება მეწამული ფერით. გერბის ფარში გამოსახული არაჰერალდიკური ფიგურები — ოქროს ორი ჰერალდიკური ჯვარი — განასახიერებენ 1104 წლის რუის-ურბნისის ძეგლისწერას, ანუ საეკლესიო კრებას, რომელიც ჩატარდა რუისსა და ურბნისში წმინდა მეფე დავით IV აღმაშენებლის მოწვევითა და ხელმძღვანელობით (რაც გადმოცემულია მეფე დავითის ოქროს გვირგვინით. „ძეგლისწერაჲ წმიდისა და ღმრთივ შეკრებულისა კრებისაჲ, რომელი შემოკრბა ბრძანებითა კეთილად მსახურისა და ღმრთივ დაცვულისა მეფისა ჩუენისა დავით აფხაზთა და ქართველთა რანთა და კახთა მეფისა, პირთათვის რომელნი ქუემო მოხსენებულ არიან“.), სადაც სამეფო ხელისუფლების ქვეშ გაერთიანდა საერო და სასულიერო ხელისუფლება (გადმოცემულია ორი ოქროს კვერთხის (საერო და სასულიერო) სახით), რის შედეგადაც საქართველოს სამეფო ძლიერი მმართველობის მქონე სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, რაც გადმოცემულია მუხის ოქროს ნაყოფითა და ფოთლით.
ბარდა სკლიაროსი
300px|მინიატიურა|ბარდა სკლიაროსის გამოცხადება იმპერატორთან ბარდა სკლიაროსი, ბარდა სკლეროსი (Βάρδας Σκλήρος; დ. უცნობია — გ. 991, თრაკია) — X საუკუნის ბიზანტიელი პოლიტიკური მოღვაწე, პატრიკიოსი, აღმოსავლეთ სხოლათა დომესტიკოსი, უზურპატორი. დაწინაურდა იმპერატორი იოანე ციმისკეს დროს (969-976 წწ.). პირველად მასვე უჯანყდა, მაგრამ დამარცხდა და შეიწყალეს. 976 წელს ხელახლა აჯანყდა მცირეწლოვანი ბასილი II-ისა და კონსტანტინე VIII-ის დროს. მალე თითქმის მთელი მცირე აზია სკლიაროსის განმგებლობაში აღმოჩნდა და საფრთხე შეექმნა დედაქალაქსაც. იმპერიის მმართველმა სასწრაფოდ გამოიძახა ექსორიაში მყოფი სარდალი ფოკა ბარდა და აჯანყების ჩახშობა დაავალა. მაგრამ ფოკა ბარდაც დამარცხდა. მაშინ ბიზანტიის მთავრობამ საქართველოს განმგებელს დავით კურაპალატს მიმართა ათონის ივერთა მონასტერში მყოფი თორნიკე ერისთავის საშუალებით. თორნიკე ერისთავმა 12 ათასი რჩეული ქართველი მეომრით ფოკა ბარდასთან ერთად დაამარცხა ბარდა სკლიაროსი (979 წლის მარტი). სკლიაროსმა აღმოსავლეთის ერთ-ერთ მთავარს შეაფარა თავი და იქ დიდხანს იყო ტყვეობაში. 987 წელს სკლიაროსი შეუერთდა აჯანყებულ ფოკა ბარდას, მაგრამ ამ უკანასკნელმა იგი მოატყუა და დაატყვევა. 989 წელს ფოკა ბარდას სიკვდილის შემდეგ, აჯანყებულმა სკლიაროსმა იმპერატორს მორჩილება და პატიების თხოვნა შეუთვალა, რაც მიღებულ იქნა კიდეც. უკვე ხანდაზმული სკლიაროსის შემდგომი ბედი აღარა ჩანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 991 კატეგორია:სკლეროსები
მონრეალის ციხესიმაგრე
მონრეალი — ჯვაროსანთა ციხესიმაგრე არავის აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს კლოვანი და კონუსისებური მთის მწვერვალზე, საიდანაც გადაჰყურებს ხილის ხეებს. დღეს ამ ციხესიმაგრის ნანგრევები, რომელსაც არაბულად უწოდებენ შუბაკს ან შაუბაკს, მდებარეობს ქალაქ შუბაკში.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|200პქ|მონრეალის ციხესიმაგრის კოშკი ციხესიმაგრე ააშენა ბალდუინ I-მა 1115 წელს, მისი ექსპედიციის დროს, როდესაც მან აიღო აქაბა (1116) წითელი ზღვის სანაპიროზე. თავდაპირველად იწოდებოდა,როგორც Krak de Montreal და/ან Mons Regalis, მეფის სასახელოდ, რადგან მან დიდი წვლილი შეიტანა მის აგებაში (Mount Royal). ციხესიმაგრე სტრატეგიულად მდებარეობდა გორის წვერზე, ედომის დაბლობზე, სირიიდან და არაბეთიდან მომავალი პილიგრიმთა და ქარავანთა გზებზე. ეს ბალდუინს საშუალებას აძლევდა გაეკონტროლებინა ეს ტერიტორიები, რადგან პილიგრიმებს და ვაჭრებს სჭირდებოდათ ნებართვა მისით სარგებლობისთვის. იგი გარშემორტყმული იყო ნაყოფიერი მიწებით და ორი ცისტერნით, რომლებიც მთაზე იყო ამოჭრილი და წყაროებით ივსებოდა.
მონრეალი იერუსალიმის სამეფო ოჯახის საკუთრებას წარმოადგენდა 1142 წლამდე, ხოლო შემდეგ იგი ტრანსიორდანიის სენიორიის ნაწილი გახდა. ამასთანავე სენიორიის ცენტრი გახდა, ჩრდილოეთით მდებარე, უფრო ძლიერი ციხესიმაგრე კერაკი. კერაკი მონრეალთან ერთად სამოცი რაინდით ეხმარებოდა იერუსალიმის სამეფოს. მონრეალი ხელში ჩაიგდო ფილიპ დე მილმა, ხოლო სტეფანია დე მილზე ქორწინების შემდეგ რეინალდ დე შატიიონმა. რეინალდი ციხეს მდიდარ ქარავნებზე თავდასხმისთვის იყენებდა, რომლებსაც ადრე თავისუფლად მოძრაობის უფლება ჰქონდათ. რენომ ააშენა გემები და გადაიტანა წითელ ზღვაში, რათა თავს დასხმოდა მექას. ეს ყველაფერი ვერ მოითმინა სალადინმა და 1187 წელს იერუსალიმის სამეფოში შეიჭრა. იერუსალიმის დაპყრობის შემდეგ მან მონრეალსაც შემოარტყა ალყა. კარგი მდებარეობის გამო სალადინმა ვერ შეძლო საალყე მანქანების გამოყენება, მაგრამ ორწლიანი ალყის შემდეგ ციხესიმაგრე დაეცა (1189). მოგვიანებით მონრეალი დაიპყრეს და აღადგინეს მამლუქებმა.
სტრუქტურა
მცირე ნაშთებია შემორჩენილი პირველადი ჯვაროსნული ციხესიმაგრისაგან. არქეოლოგიური გათხრები არ ჩატარებულა, მაგრამ ცნობილია, რომ აქ იყო სამი კედლის კომპლექტი, რომლებიც ნაწილობრივ შემორჩა. კოშკები და კედლები გაფორმებულია მე -14 საუკუნის მამლუქთა სარემონტო სამუშაოების დროს მოჩუქურთმებული წარწერებით, მაგრამ შიდა სივრცეები დანგრეულია. საგუშაგო ჯიხურთან ახლოს, 350 საშიში, მოლიპული, სპირალური და კლდოვანი კიბე ჩადის წყაროსაკენ.
ციხე ამჟამად გამოკვლეულია იტალიის არქეოლოგიური გუნდის მიერ ქალაქ ფლორენციის უნივერსიტეტიდან.
სქოლიო
კატეგორია:იორდანიის ციხესიმაგრეები კატეგორია:იერუსალიმის სამეფოს ციხესიმაგრეები და ფორტიფიკაციები
აზერბაიჯანის მილი მეჯლისი
აზერბაიჯანის ეროვნული კრება (მილი მეჯლისი) (Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi — ეროვნული კრება) — აზერბაიჯანის ერთპლატიანი პარლამენტი; ორგანო, რომელიც ახორციელებს საკანონმდებლო ხელისუფლებას აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში.
ისტორია
მილი მეჯლისი (ეროვნული საბჭო) შეიქმნა აზერბაიჯანის უმაღლესი საჭოს ბაზაზე პარლამენტარული კომისიის თანხმობით 1991 წლის 26 ნოემბერს.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის დეპუტატები ამოირჩევიან მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის ბაზაზე და საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი არჩევნების, თავისუფალი, პირადი და საიდუმლო კენჭისყრის გზით. მილი მეჯლისი შესდგება 125 დეპუტატისაგან, რომლებიც ირჩევიან ხუთი წლით.