cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩილეს პოლიტიკური სისტემა
ჩილეს პოლიტიკური სისტემა ეფუძნება საპრეზიდენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკის მოდელს, სადაც სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურია ჩილეს პრეზიდენტი. მოქმედებს მრავალპარტიული სისტემა. აღმასრულებელი ხელისუფლება ეკუთვნის მთავრობას, ხოლო საკანონმდებლო ხელისუფლება განაწილებულია მთავრობასა და ორპალატიან ეროვნულ კონგრესს შორის. აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებისგან აბსოლუტურად განცალკევებულია სასამართლო ხელისუფლება.
ჩილეს ამჟამინდელი კონსტიტუცია მოწონებული და მიღებული იქნა 1980 წლის სექტემბრის ეროვნულ პლებისციტზე, დიქტატორ აუგუსტო პინოჩეტის სამხედრო ხუნტის მმართველობისას. იგი ძალაში შევიდა 1981 წლის მარტში. 1988 წელს, პინოჩეტის ძალაუფლების დამხობის შემდეგ, ჩილეში განაცხადეს, რომ უნდა შეენარჩუნებინათ 1980 წლის პლებისციტის შედეგები და კონსტიტუციაში მხოლოდ მცირედი შესწორებები შეეტანათ. 2005 წლის სექტემბერში, პრეზიდენტმა რიკარდო ლაგოსმა, ხელი მოაწერა კონგრესის მიერ კონსტიტუციაში შეტანილ რამდენიმე შესწორებას.
ჩილეს ამჟამინდელი პრეზიდენტია სებასტიან პინერა (2010 წლის მარტიდან).
რესურსები ინტერნეტში
*
აინა
აინა (Ayna) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ალბასეტეს პროვინციის სიერა-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 147 კმ². მოსახლეობა — 591 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
ციმაკურიძე
საკუთარი სახელი ციმაკურიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
შოყა
შოყა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ფხეროს თემში. მდებარეობს ფერსათის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე. დაბა ადიგენიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით, ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 30 კილომეტრით. სოფელში არის განვითარებული შუა საუკუნეების ნაეკლესიარი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 98 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაცრისფერი გოლიათი
ნაცრისფერი გოლიათი — ნორმალურ-ბეწვიანი, მსხვილი ბოცვრების ტყავ-ხორცეულის სამამულო ჯიში. გამოყვანილია უკრაინის სსრ პოლტავის ოლქის პეტროვსკის მემხეცეობის საბჭოთა მეურნეობაში ადგილობრივი ბოცვრების ფლანდრიულ ჯიშებთან შეჯვარების გზით. გავრცელებული იყო ყოფილ სსრკ-ის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ რაიონებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:შინაური ცხოველები
პერიმეტრი
პერიმეტრი (ძვ. ბერძ.: περιμετρέο, ვზომავ გარშემოწერილობას) — გეომეტრიაში მრავალკუთხედის გვერდების სიგრძეთა ჯამი. პერიმეტრი აღინიშნება P \, ასოთი. წრეწირის პერიმეტრს წრეწირის სიგრძე ეწოდება და l \, ასოთი აღინიშნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:სიგრძე
ტორნოვკა
ტორნოვკა (Торновка; Торновка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით.
სამანტა ფაუერი
სამანტა ფაუერი, ინგლ.Samantha Jane Power (დ.1970 წ.) - ირლანდიელი წარმოშობის ამერიკელი დიპლომატი, ჟურნალისტი, პუბლიცისტი, აშშ-ს მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში 2013-17 წწ.
ადრეული პერიოდი
სამანტა ფაუერი ირლანდიის დედაქალაქ დუბლინის მახლობლად დაიბადა. ცხრა წლის ასაკში ოჯახთან ერთად იგი ემიგრაციაში აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც ჯერ პითსბურგში და შემდეგ ატლანტაში დასახლდა. 14 წლის ასაკში მას მამა გარდაეცვალა ალკოჰოლით გამოწვეული გართულებების შედეგად.
სამანტამ სკოლა ჯორჯიის შტატში დაამთავრა. მას საკუთარი მომავალი სპორტულ ჟურნალისტიკაში წარმოედგინა, თუმცა მას შემდეგ, რაც "სი-ბი-ეს სპორტში" სტაჟირებისას იხილა პეკინში 1989 წლის 4 ივნისს მომხდარი ხოცვა-ჟლეტის დაუმონტაჟებელი ვიდეო-კადრები, ინტერესი საგარეო პოლიტიკის მიმართ გაუძლიერდა. 1992 წელს მან დაამთავრა პრესტიჟული იელის უნივერსიტეტი ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა განხრით.
1993-96 წლებში ფაუერი ჟურნალისტის რანგში აშუქებდა შეიარაღებულ კონფლიქტებს ბოსნიაში, ზიმბაბვეში, სუდანში, კოსოვოში, რუანდაში და აღმ.ტიმორში ოთხი სხვადასხვა მედია საშუალებისთვის, მათ შორის ჟურნალ "ეკონომისტისთვის". ამერიკაში დაბრუნების შემდეგ მან სწავლა გააგრძელა ჰარვარდის უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტზე.
კარიერის დასაწყისი
1998-2002 წწ. ფაუერი უნივერსიტეტთან არსებული ჯონ კენედის სახელობის სასწავლებლის აღმასრულებელ დირექტორად მუშაობდა. იგი შეუდგა კვლევების გამოქვეყნებას, მათ შორის გამოსცა პირველი წიგნი, რომელიც საერთაშორისო პოლიტიკას, კერძოდ, თანამედროვე ეპოქაში გენოციდის საკითხს ეხებოდა. ფაუერი ამტკიცებდა, რომ ჰოლოკოსტის, იუგოსლავიის ომების და სხვა ტრაგედიების მაგალითზე ადამიანის უფლებათა დაცვა ქვეყნების სუვერენიტეტზე მნიშვნელოვანია, რაც ჰუმანიტარული მიზეზით სამხედრო ჩარევას აუცილებელს ხდის განსაკუთრებით მაშინ, როცა დიდი რაოდენობით ხალხის სიცოცხლეს საშიშროება ემუქრება. იგივე ლაიტმოტივით არის გამსჭვალული მისი მეორე წიგნი, რომელიც ხუთი წლის შემდეგ გამოიცა.
ფაუერმა იმდენად გაითქვა სახელი, რომ ჟურნალმა "თაიმმა" 2004 წელს ის აშშ-ს ყველაზე გამოჩენილ მკვლევართა ასეულში შეიყვანა. მომდევნო წელს ილინოისის შტატის სენატორთან ბარაქ ობამასთან შეხვედრის შემდეგ სამანტა საგარეო პოლიტიკის სფეროში მისი უფროსი მრჩეველი გახდა.
ბარაქ ობამას გვერდით
ფაუერი შეუერთდა მომავალი პრეზიდენტის მხარდამჭერ ჯგუფს, შემდეგ კი - მის საპრეზიდენტო კამპანიას საერთაშორისო ურთიერთობების საკითხებში ექსპერტის სახით. ობამას გამარჯვების შემდეგ ის სახელმწიფო დეპარტამენტის განხრით ხელისუფლების გადაბარებაზე პასუხისმგებელ პირთა ჯგუფში დაინიშნა.
2009 წელს სამანტა ფაუერმა თეთრ სახლში გადაინაცვლა, სადაც ეროვნული უშიშროების საბჭოში დაიკავა ადამიანის უფლებებათა საკითხებში პრეზიდენტის მრჩევლის პოსტი. მისი მეთაურობით შემუშავდა ადამიანის უფლებათა დარღვევების პრევენციის და მასზე პასუხისმგებელი პირების დევნის სტრატეგია. საკუთარი მყარი შეხედულებებიდან გამომდინარე, ჰუმანიტარული საჭიროების მოტივით ფაუერმა მხარი დაუჭირა ლიბიაში და სირიაში სამხედრო ინტერვენციის დაწყებას. ობამას მმართველობის მეორე ვადის დასაწყისში, 2013 წლის თებერვალში, იგი დაინიშნა გაეროში აშშ-ს მუდმივ წარმომადგენლად.
მოღვაწეობა გაეროს შტაბ-ბინაში
მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში ობამას საგარეო-პოლიტიკურ გუნდს არაერთი აქტუალური საერთაშორისო თავსატეხი გააჩნდა, განსაკუთრებით ტერორიზმის თვალსაზრისით და რუსეთთან დაკავშირებით. სამანტა ფაუერი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში. ადმინისტრაციის წარმატებად ჩაითვალა ჩრდ.კორეის წინააღმდეგ მიღებული სანქციების შემოღება, ირანთან ბირთვულ სფეროში მიღწეული შეთანხმება, კუბასთან ურთიერთობების ნორმალიზაცია, "ისლამური სახელმწიფოს" ლიკვიდაციისკენ მიმართული სამხედრო კამპანია, მაგრამ სირიასთან თუ უკრაინასთან მიმართებაში პროცესები მისთვის საკმაოდ არასასურველი მიმართულებით განვითარდა.
სამანტა ფაუერი ხშირად მონაწილეობას იღებდა გაეროს უშიშროების საბჭოს სხდომებზე მძაფრ პოლემიკაში რუსეთის წარმომადგენელთან ვიტალი ჩურკინთან. თანამდებობის დატოვებამდე მცირე ხნით ადრე მან "ატლანტიკურ საბჭოში" გამოსვლისას კრემლის საგარეო პოლიტიკა დაახასიათა, როგორც თავდასხმა მსოფლიო წესრიგზე ქაოსის დათესვის მიზნით, ხოლო რუსული ავიაციის მიერ სირიაში სკოლების, საავადმყოფოების და ჰუმანიტარული დახმარების კოლონების დაბომბვას ბარბაროსობა უწოდა.
დაბრუნება
2017 წლის აპრილში სამანტა ფაუერი დაუბრუნდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში ნაყოფიერ პედაგოგიურ საქმიანობას. სხვა საინტერესო პროექტებში მონაწილეობის გარდა, მან აგრეთვე, მუშაობა დაასრულა მეოთხე წიგნის გამოცემაზე. 2021 წლის იანვარში პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა გამოაცხადა, რომ მან სამანტა ფაუერი აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ხელმძღვანელად შეარჩია.
აღიარება
2003 წელს დაწერილი წიგნის გამო მიენიჭა პულიცერის პრემია.
Foreign Policy-მ მსოფლიოს ას მოაზროვნეს შორის შეიყვანა, თაიმმა კი ორჯერ დაასახელა იგი 100 ყველაზე გავლენიან პირთა შორის.
"საგარეო საკითხებში ჩვენი ერთ-ერთი უპირველესი მოაზროვნე". ბარაქ ობამა
ოჯახი
ობამას საპრეზიდენტო კამპანიის დროს სამანტა შეხვდა სამართალმცოდნე კას სანშტეინს, რომელზეც იქორწინა 2008 წელს. წყვილს ორი შვილი ჰყავს.
რესურსები ინტერნეტში
ვებ-გვერდი
გვერდი ტვიტერში
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
ენისკორტი
ენისკორტი (Enniscorthy; Inis Córthaidh) — ქალაქი ირლანდიაში, უექსფორდის საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია).
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 9 538 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 8 964 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:უექსფორდის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
Solenopsis juliae
Solenopsis juliae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჭოღოშვილი
საკუთარი სახელი ჭოღოშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ფასილ-გების ციხესიმაგრე
ფასილ-გების ციხესიმაგრე – ციხესიმაგრე ეთიოპიაში, მდებარეობს ამჰარის რეგიონის ქალაქ გონდერში. XVI–XVII საუკუნეებში ციხესიმაგრე წარმოადგენდა ეთიოპიის მეფის ფასილიდასის და მისი მემკვიდრეების რეზიდენციას.
ძველი ქალაქი გარშემორტყმულია 900-მეტრიანი გალავნით, რომლის მიღმაც მდებარეობს სასახლეები, ტაძრები, მონასტრები და უნიკალური საზოგადოებრივი და კერძო ნაგებობები. არქიტექტურა ინდური და არაბული სტილის ნაზავია. მოგვიანებით სასახლე ბაროკოს სტილში შეცვალეს, რაც მისიონერი იეზუიტების დამსახურებაა.
1979 წელს ფასილ-გების ციხესიმაგრე შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეთიოპიაში
დაბალი ტაუერნი
დაბალი ტაუერნი (Niedere Tauern) — ქედი აღმოსავლეთ ალპებში, ავსტრიაში. მოქცეულია შტირიისა და ზალცბურგის ტერიტორიებზე. სიგრძე 120 კმ. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლეა 2863 მ (მთა ჰოხგოლინგი). დაბალი ტაუერნი დაყოფილია 4 ნაწილად: რადშტედტის ტაუერნი (2711 მ), შლადმინგის ტაუერნი (2862 მ), როტენმანერის ტაუერნი (2475 მ) და ზეკაუერის ტაუერნი (2417 მ). უღელტეხილებიდან აღსანიშნავია: რადშტადტის ტაუერნის უღელტეხილი (1738 მ) და სელკის უღელტეხილი (1788 მ). შემოსაზღვრულია ჩრდილოეთით მდინარე ენსის ხეობით, სამხრეთით მდინარე მიურტალის ხეობით, დასავლეთით და სამხრეთით მაღალი ტაუერნით. აგებულია გრანიტებით, გნასიებით, ფიქლებით, კირქვებით. ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე არის ტყეები, რომელიც შედგება სოჭისგან და ლარიქსისგან. უფრო მაღლა — მდელოებია. კალთების ქვემო ნაწილებში მოჰყავთ შვრია და ჭვავი.
ქედი ემთხვევა დაახლოებით უკანასკნელი გამყინვარების ალპური ფარის საზღვრებს, რის გამოც აღმოსავლეთი მონაკვეთი მოკლებულია გამყინვარებას. იგი იშვიათი სახეობის მცენარეების თავშესაფარია. განვითარებულია ტურიზმი. ზაფხულის კურორტები და ზამთრის სპორტული ცენტრები განლაგებულია მაღალმთიანეთში.
Black Sabbath
1979 წლიდან ოზი ოსბორნი წასული იყო Black Sabbath-ის შემადგენლობიდან. იგი შეცვალა რონი ჯეიმზ დიომ, ჯგუფ „რეინბოუს“ ვოკალისტმა. წლების განმავლობაში მთავარ ვოკალებს ასევე ასრულებდნენ იენ გილანი, გლენ ჰიუზი და ტონი მარტინი. 1997 წელს კვლავ შეიკრიბა ორიგინალური შემადგენლობა (ოსბორნთან ერთად) და ტურნეს შემდეგ გამოსცა საკონცერტო ალბომი Reunion, ხოლო მასში შეტანილი „Iron Man“, რომელიც პირველად ალბომზე Paranoid გამოჩნდა, გახდა „გრემის“ მფლობელი.
დაბალი ტაუერნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:ავსტრიის ქედები
Black Sabbath
უკანასკნელ პერიოდში, დიოს გარდაცვალებამდე, ჯგუფის წევრები ბატლერი და დიო დაკავებულები იყვნენ პროექტით Heaven & Hell. 2011 წლის 11 ნოემბერს, ჰოლივუდში, კლუბში Whisky a Go Go შედგა ჯგუფის ორიგინალურ წევრთა პრეს-კონფერენცია. Black Sabbath-მა გააჟღერა ოფიციალური ინფორმაცია გაერთიანების შესახებ. მოგვიანებით ცნობილი გახდა, რომ ტონი აიომი მკურნალობდა ლიმფომას, ხოლო ბილ უორდმა (დასარტყმელი საკრავები) უარი თქვა ტურნეში მონაწილეობაზე არახელსაყრელი კონტრაქტის გამო. Black Sabbath-ის მე-19 სტუდიური ალბომი 13, ჩაწერილი სამი წევრის მიერ, გამოვიდა 2013 წლის ივნისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისური როკ-ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:Black Sabbath კატეგორია:1968 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:Kerrang!-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:1970-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2011 წელს აღდგენილი ჯგუფები
ელჩე-დე-ლა-სიერა
ელჩე-დე-ლა-სიერა (Elche de la Sierra) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ალბასეტეს პროვინციის სიერა-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 680 კმ². მოსახლეობა — 3520 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
ბალებისხევი
ბალებისხევი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ-დასავლეთ კიდეში. ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, თიანეთიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უწლევის ღვთისმშობლის ეკლესია
უწლევის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ უწლევის აღმოსავლეთით, გზის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (5,6X9 მ), ნაგებია ქვიშაქვით, სამხრეთით და დასავლეთით სწორკუთხა შესასვლელებია. არაწესიერი ფორმის ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომელსაც დაქანებული ძირი აქვს. მსგავსი სარკმლებია სამხრეთით და დასავლეთით. ჩრდილოეთით მაღალი თაღოვანი ,ხოლო სამხრეთით შედარებით მცირე სწორკუთხა ნიშია. დარბაზი ნახევარწრიული კამარითაა გადახურული.
ეთიოპია-საქართველოს ურთიერთობები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა მინი|მარჯვნივ|250პქ|ეთიოპიის დროშა ეთიოპია-საქართველოს ურთიერთობები წარმოადგენს ურთიერთობებს ეთიოპიასა და საქართველოს შორის. ეთიოპიასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1993 წლის 29 ივნისს. ეთიოპია-საქართველოს შორის თანამშრომლობა ძირითადად საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში მიმდინარეობს.
ეკონომიკური თანამშრომლობა
ეთიოპიასა და საქართველოს შორის 2000 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 	21.2 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო იმპორტმა 1,1 ათასი აშშ დოლარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
277
თარიღი უცნობია
*
რუდოლფ ავსტრიელი (1788-1831)
thumb|160px|ერცჰერცოგი რუდოლფი ერჰჰერცოგი რუდოლფ ავსტრიელი (გერმ.: Rudolf von Österreich) (* 8 იანვარი 1788, ფლორენცია; † 24 ივლისი 1831, ოლმიუცი) - იყო ჰაბსბურგ-ლოტარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი, ოლმიუცის ფიურსტ-არქიეპისკოპოსი და კარდინალი.
ბიოგრაფია
რუდოლფი 1805 წელს მღვდლად ეკურთხა. 1819 წელს ოლმიუცის ფიურსტ-არქიეპისკოპოსად იქნა დანიშნული, ხოლო 1820 წელს კარდინალის რანგში იქნა აყვანილი.
რუდოლფი ხელოვნების დიდი მოყვარული და მეცენი იყო. ის უკრავდა ფორტეპიანოზე და თვითონ წერდა კიდეც მუსიკალ ნაწარმოებებს. ის ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის მოსწავლე და დამფინანსებელი იყო. ბეთჰოვენის ვენაში ცხოვრების ხარჯებს, დაახ. 1500 ტალერს ის თავისი ხაზინიდან იხდიდა. რუდოლს ბეთჰოვენმა მიუძღვნა შემდეგი ნაწარმოებები: ოპუს 58, 73, 81ა, 96, 97, 106, 111, 133, 134 და “მისსა სოლემნის”, იგივე ოპუს 123, რომელიც რუდოლფის ოლმიუცის არქიეპისკოპოსად დანიშვნის დღისათვის იქნა დაწერილი.
Solenopsis kabylica
Solenopsis kabylica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
რუდოლფ ავსტრიელი (1788-1831)
ოჯახი
მშობლები:
აბრამცევოს კოლონია
thumb აბრამცევო (რუს. Абра́мцево) — სოფელი (2004 წლამდე ქალაქის ტიპის დაბა) მოსკოვის ოლქის სერგიევო-მოსადსკის რაიონში, რუსეთი. სოფლის მოსახლეობა 200 ადამიანს შეადგენს (2004) და ძირითადად აქ მდებარე სახლ-მუზეუმით არის ცნობილი. ეს ადგილი XIX საუკუნეში სლავური ხელოვნების მოღვაწეთა თავშეყრის ცენტრი გახდა.
Solenopsis kabylica
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რუდოლფ ავსტრიელი (1788-1831)
ოჯახი
რუდოლფი დასაფლავებულია ვენაში, იმპერატორთა საძვალეში (ახალი საძვალე - ეპისკოპოსთა მწკრივი)
კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:დაბადებული 1788 კატეგორია:გარდაცვლილი 1831
აბრამცევოს კოლონია
ისტორია
აბრამცევოს მამული თავდაპირველად მწერალ სერგეი აქსაკოვს ეკუთვნოდა. სხვა მწერლები, მათ შორის ნიკოლაი გოგოლი, აქ სტუმრების სახით ჩამოდიოდნენ. აქსაკოვის მასპინძლობისას სტუმრები აქ რუსეთის ხელოვნების დასავლური გავლენისგან დაღწევის გზებსა და წმინდა ეროვნული სტილის აღორძინებაზე ბჭობდნენ. 1870 წელს, აქსაკოვის გარდაცვალებიდან 11 წელიწადში, მამული სავა მამონტოვმა, მდიდარმა ინდუსტრიალისტმა და ხელოვნების მეცენატმა, იყიდა.
მამონტოვის პატრონობით აქ ძირითადად რუსული თემები და ხალხური შემოქმედება დომინირებდა. 1870-იან და 80-იან წლებში, აბრამცოვოში ხელოვანთა კოლონია დაარსდა, რომლებიც შუასაუკუნეების რუსული ხელოვნების ხარისხისა და სულიერების აღორძინებას ცდილობდნენ, ბრიტანეთში იმავე დროს განვითარებული არტს-ენდ-კრაფტს მოძრაობის მსგავსად. აქ შეიქმნა რამდენიმე სახელოსნო, სადაც ოსტატები ხელით ავეჯს, კერამიკულ ფილებს და აბრეშუმის ტილოებს ქმნიდნენ რუსული თემებითა და გამოსახულებებით.
ერთობლივად ვასილი პოლენოვმა და ვიქტორ ვასნეცოვმა აქ სადა, თუმცა შთამბეჭდავი, ეკლესია შექმნეს, რომლის ფრესკები პოლენოვმა, ვასნეცოვმა, ილია რეპინმა და მიხაილ ნესტეროვმა მოხატეს. ხალხური თემებით შექმნილი ქანდაკებები ვიქტორ ჰარტმანსა და მარკ ანტოკოლსკის ეკუთვნი. XX საუკუნის დამდეგისთვის აბრამცევოში რუსულ ფოლკლორულ თემებზე დაიდგა თეატრალური და საოპერო ნაწარმოებები (მათ შორის რიმსკი-კორსაკოვის „ყინულის დედოფალი“), რომელთათვის სცენური დეკორაციები ვასნეცოვმა, მიხაილ ვრუბელმა და სხვა გამოჩენილმა მხატვრებმა შექმნეს.
კატეგორია:რუსული ხელოვნება კატეგორია:რუსეთის მუზეუმები
ინდულგენცია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ისტორია კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში
ხეცურიანი
საკუთარი სახელი ხეცურიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
გია ყანჩელი
გია ყანჩელი (დ. 10 აგვისტო, 1935, თბილისი — გ. 2 ოქტომბერი, 2019, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სახალხო არტისტი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1981), ღირსების ორდენის კავალერი (1995).
ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გეოლოგის სპეციალობით. დიპლომის აღებისთანავე სწავლა გააგრძელა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიაში საკომპოზიციო ფაკულტეტზე, რომელიც 1963 წელს დაამთავრა. 1972 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში მუსიკალური ნაწილის გამგედ. 1979 წელს იგი საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი გახდა.
განსაკუთრებულად აღსანიშნავია მისი სიმფონიური თხზულებები. 1977 წელს შექმნილმა სიმფონიამ „ინ მემორია მიქელანგელო“ მას საერთაშორისო აღიარება მოუტანა.
ნაყოფიერად თანამშრომლობდა რუსთაველის თეატრთან. მას ეკუთვნის რობერტ სტურუას საუკეთესო სპექტაკლებისათვის შექმნილი მუსიკა („კავკასიური ცარცის წრე“, „რიჩარდ III“, „ჰამლეტი“, „ქალი-გველი“, „მეთორმეტე ღამე“).
გარდაიცვალა 2019 წლის 2 ოქტომბერს. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
არაჩვეულებრივი გამოფენა
1967 წელს ელდარ შენგელაია „არაჩვეულებრივი გამოფენის“ გადასაღებად ემზადებოდა. მუსიკას იგი თავის პირველივე ფილმებში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდა, პირველივე ფილმებში გამოცდილ კომპოზიტორებთან ერთად მუშაობდა, მაგრამ მაინც არ იყო კმაყოფილი – როგორც მოგვიანებით განაცხადა, მას სჭირდებოდა კომპოზიტორი, „დრამატურგიული, მონტაჟური აზროვნებით“... „არაჩვეულებრივ გამოფენაზე“ მუშაობა თითქმის დაწყებული იყო, როცა ელდარ შენგელაიამ თავისი თაობის ხელოვანის, გია ყანჩელის, პირველი სიმფონია მოისმინა და მაშინვე გადაწყვიტა, რომ გია ყანჩელის მუსიკა „კინემატოგრაფიულია“.
შერეკილები
1974 წელს ელდარ შენგელაიამ გადაიღო ფილმი „შერეკილები“, რომლის მუსიკაც ძალიან სწრაფად გახდა პოპულარული. აი რას იხსენებს მომღერალი ნანი ბრეგვაძე ფილმის მუსიკის შესახებ: ''გია ყანჩელის მუსიკას კიდევ ერთი თავისებურება ახასიათებს. კომპოზიტორი თითქმის არასდროს იყენებს ფოლკლორს. ამ თვალსაზრისით, ელდარ შენგელაიას გარკვეული პრობლემა შეექმნა „შერეკილებზე“ მუშაობისას. მთელი ეს ფილმი ხომ ფოლკლორული მოტივებისგან უნდა აწყობილიყო. ბოლოს გადაწყდა, ფილმის მუსიკა გია ყანჩელთან ერთად ჯანსუღ კახიძეს დაეწერა – ექსპერიმენტმა გაამართლა. მუსიკალური სიჭრელე ძალიან მოუხდა ამ ფილმ-ზღაპარს, მაყურებლის ხსოვნაში კი დარჩა გია ყანჩელის ვალსი, რომელიც, მართლაც რომ, ფრენის განწყობილებას უქმნიდა მაყურებელს. ვალსი მთელი ამ მხიარული და, ამავე დროს, ძალიან სევდიანი ზღაპრის კამერტონია. გია ყანჩელის მუსიკალური მოტივი არ არის „ფოლკლორული თემა“, მაგრამ თითქოს მიისწრაფვის ფოლკლორისკენ, ე.ი. ბუნებისკენ, რომელიც ფინალში, ერთაოზის სიმღერაშია ჩაქსოვილი („ჩიტი-გვრიტი მოფრინავდა“). მუსიკალური დრამატურგიის ასეთი განვითარება, ერთი მხრივ, „შერეკილების“ იდეას გამოხატავს, – ადამიანს შეუძლია გადალახოს ყოფის შეზღუდულობა, მონობის მარწუხები, - მეორე მხრივ კი, გია ყანჩელის შემოქმედების თავისებურებას – კათარზისს, რომელიც განუწყვეტლივ იქმნება კომპოზიტორის საუკეთესო ნაწარმოებებში, მათ შორის - კინომუსიკაში.''
თეატრალური ნამუშევრები
რუსთაველის თეატრი გრიბოედოვის რუსული თეატრი სამეფო უბნის თეატრი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2007) გ
პუენტე-ალტო
პუენტე-ალტო (Puente Alto) — ქალაქი და კომუნა ჩილეში. ამავე სახელობის კომუნის ადმინისტრაციული ცენტრი. შედის კორდილიერის პროვინციისა და სანტიაგოს რეგიონის შემადგენლობაში.
კომუნის ფართობი – 88,2 კმ². მოსახლეობა — 627 263 კაცი (2007), სიმჭიდროვე — 7111,83 ად/კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ქალაქები კატეგორია:ჩილეს კომუნები
ტროშკინო
ტროშკინო (Трошкин; Трошкино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 284 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 39 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (62%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ნაცროვანი სოკოები
ნაცროვანი სოკოები (Erysiphales) — სოკოების რიგი ჩანთიანი სოკოების კლასისა. შეიცავს 20 გვარის 100-მდე სახეობას; ჩვეულებრივ პარაზიტებია. მრავალუჯრედიანი მიცელიუმი მოთეთრო-მონაცრისფრო ფიფქის სახეით ვითარდება მცენარის სხვადასხვა ორგანოს ზედაპირზე (ექტოტროფული), იშვიათად ფოთლის ძირითად ქსოვილში — მეზოფილში (ენდოტროფული). სოკო იკვებება მიცელიუმის სპეციალური გამონაზარდებით — ჰაუსტორიებით. ნაცროვანი სოკოების უმრავლესობა მშრალ პირობებში ვითარდება. იწვევენ როგორც ველურ, ისე კულტურულ მცენარეთა დაავადებას, რომელიც ჩვენში „ნაცრის“ სახელითაა ცნობილი. აღსანიშნავია ვაზის, მარცვლეული კულტურების, გოგროვანების, მუხის, ვაშლის ნაცარი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
აბსურდი
აბსურდი (absurdus) — რაიმე ალოგიკური, რომელიც საღ აზრს ეწინააღმდეგება.
აბსურდულად ითვლება შეხედულება, რომელიც გარეგნულად წინააღმდეგობრივი არ არის, თუმცა მის გაანალიზებას წინააღმდეგობამდე მივყავართ. მაგ. წინადადებაში „ალექსანდრე მაკედონელი უშვილო მშობლების გაზრდილი იყო“ არის მხოლოდ მტკიცება და არ არის უარყოფა, და შესაბამისად, არ არის აშკარა წინააღმდეგობა. თუმცა აშკარაა, რომ ამ მტკიცებიდან გამომდინარეობს წინააღმდეგობა: „ზოგიერთ მშობლებს ჰყავთ შვილები და ამავე დროს არ ჰყავთ ისინი“. აბსურდს განარჩევენ უაზრობისგან. უაზრობა არც ჭეშმარიტებაა და არც სიცრუე, მას ვერ დავუპირისპირებთ სინამდვილეს, რომ გავარკვიოთ, შეესაბამება იგი მას თუ არა. აბსურდული გამონათქვამი კი გააზრებულია და საკუთარი წინააღმდეგობის ძალით სიცრუე გამოდის. მაგ. გამოთქმა „თუ წვიმა მოდის, მაშინ ტრამვაი“ არის უაზრო, ხოლო გამოთქმა „ვაშლი გაჭრილი იქნა სამ არათანაბარ ნახევრად“ კი უაზრო არ არის, თუმცა აბსურდულია.
ფილოსოფიაში აბსურდი გამოხატავს კოფლიქტს ადამიანის მისწრაფებას, მისწვდეს ხელშეუვალ ღირებულებებსა და ცხოვრების აზრს, და ადამიანურ უუნარობას შორის, აღმოაჩინოს რაიმე. ამ კონტექსტში აბსურდი არ გულისხმობს "ლოგიკურ შეუძლებლობას", ის გამოხატავს "ადამიანურ შეუძლებლობას". სამყარო და ადამიანური გონება ცალ-ცალკე არ იწვევს აბსურდს. აბსურდს იწვევს მათი დაპირისპირებული ბუნება, რომლებიც ერთდროულად არსებობენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლოგიკა
Absurd Absurdi Absurde Absurd Absurd Абсурд
მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოყენებული ასაფეთქებელი ნივთიერებესის სია
ჩამოთვლილ ასაფეთქებელ ნივთიერებებში უმეტესად შედიოდა: TNT (იგივე ტროტილი), RDX (იგივე გექსოგენი) და PETN (იგივე პენტაერიტრიტტეტრანიტრატი).
* კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
ალბრეხტ II (ბრაუნშვაიგი)
ალბრეხტ II (გერმ.: Albrecht II.) მეტსახელად "სქელი" (გერმ.: der Fette) (* 1268; გ. 1318) - იყო ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგი და ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელ-გეტინგენის ფიურსტი.
ალბრეხტის სამფლობელოები მოიცავდნენ საჰერცოგოს ყოფილი ნორტჰაიმის მიწებს. გარდა ამისა მას ეკუთვნოდა ობერვალდის მხარეც, რომელიც შედიოდნენ ქალაქები: გეტინგენი, მიუნხენი, გრონა, ნორტჰაიმი და მდინარეების დაისტერისა და ლაინეს შორის მდებარე მიწები.
1292 წელს ძმის, ვილჰელმის სიკვდილის შემდეგ ალბრეხტი მემკვიდრეობის გამო 7 წელი ეომებოდა უფროს ძმას ჰაინრიხს. ქალაქ გეტინგენის სამხედრო დახმარების შემდეგ ალბრეხტმა ძმა დაამარცხა და ჰაინრიხი 1291 წელს დაარსებული გრუბენჰაგენის ფიურსტობას დასჯერდა.
კატეგორია:ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგები კატეგორია:დაბადებული 1268 კატეგორია:გარდაცვლილი 1318
ლიეტორი
ლიეტორი (Liétor) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ალბასეტეს პროვინციის სიერა-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 309,01 კმ². მოსახლეობა — 1150 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
ენდრუ ჯექსონი
ენდრუ ჯექსონი (Andrew Jackson; დ. 15 მარტი, 1767 — გ. 8 ივნისი, 1845) — აშშ-ის სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის მე-7 პრეზიდენტი (1829-1837), დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა შოტლანდიელ-ირლანდიური ემიგრანტის ოჯახში. სისტემატური განათლება არ მიუღია. მუშაობდა ადვოკატად სამხრეთ კაროლინაში, 1788 ტენესის პროკურორად დანიშნეს. მონაწილეობა მიიღო ტენესის ძირითადი კანონების შედგენაში (1796), შემდეგ ამ შტატის წარმომადგენელი იყო კონგრესში. ერთი ხნით ჩამოშორდა პოლიტიკურ ცხოვრებას. ინგლის-ამერიკის ომის დაწყებისას, 1812 წელს ჯექსონი ტენესის შტატის პოლიციის უფროსად დანიშნეს გენერალ-მაიორის ჩინით, შემდეგ მთელი ჯარის სათავეში დააყენეს; 1815 წელს ნიუ-ორლეანთან სასტიკად დაამარცხა ინგლისელები. 1821 წელს ფლორიდის (რომელიც ესპანელებს წაართვეს) პირველი გუბერნატორი გახდა. ჰარვარდის უნივერსიტეტმა დაუცველად მიანიჭა იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. ჯექსონის პორტრეტი გამოსახულია 20 დოლარიან ბანკნოტზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:ფლორიდის გუბერნატორები კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1767 კატეგორია:გარდაცვლილი 1845 კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
ჯავახია
საკუთარი სახელი ჯავახია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
Solenopsis knuti
Solenopsis knuti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ჯავახია
კატეგორია:ქართული გვარები
Solenopsis knuti
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჯაჯანაშვილი
საკუთარი სახელი ჯაჯანაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ჰოხგოლინგი
ჰოხგოლინგი (Hochgolling) — მთა ავსტრიაში. წარმოადგენს დაბალი ტაუერნის უმაღლეს წერტილს. სიმაღლე 2863 მ. აღმართულია ავსტრიის ფედერალური მიწების — შტირიისა და ზალცბურგის საზღვარზე. აგებულია კრისტალური ქანებით. პირველად ასვლა განხორციელდა 1791 წლის 8 აგვისტოს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის მთები
აშშ-ის შტატების მეტსახელების სია
ცხრილში მოცემულია აშშ-ის შტატების მეტსახელების სია, რომელიც მოიცავს როგორც ოფიციალურად დამტკიცებულ მეტსახელებს, ისე სხვა ტრადიციულად გავრცელებულ სახელს. შტატების ოფიციალური მეტსახელები აღნიშნულია მუქი შრიფტით.
ზაზა პაპუაშვილი
ზაზა პაპუაშვილი (დ. 20 ოქტომბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, პოლიტიკოსი, რეჟისორი.
ბიოგრაფია
1986 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი. იმავე წლიდან რუსთაველის თეატრის მსახიობია. აღსანიშნავი როლებია: კირილე მიმინოშვილი („სამანიშვილის დედინაცვალი“), კლავდიუსი („ჰამლეტი“), სეხიზმუნდო („ცხოვრება სიზმარია“), მასხარა („მეფე ლირი“), იანგ ზუნი („სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“), მაკბეტი („მაკბეტი“), მინდია („ლამარა“), ბაჩა („მერე რა რომ სველია სველი იასამანი“), პანტალონე („ქალი გველი“), ჰამლეტი („ჰამლეტი“), მალვოლიო („როგორც გენებოთ ანუ შობის მეთორმეტე ღამე“), ესტრაგონი („გოდოს მოლოდინში“), დარისპანი („დარისპანის გასაჭირი“), სევდიანი უცნობი („ვანილის მოტკბო, სევდიანი სურნელი“).
მანსარდა
მანსარდა (mansarde) — სათავსი (ძირითადად საცხოვრებელი) შენობის სხვენში, რომლის სახურავის ყოველი ფერდი შედგება ზემო — დამრეცი და ქვემო — ციცაბო ნაწილებისაგან.
ზაზა პაპუაშვილი
ბიოგრაფია
დადგმული აქვს სპექტაკლები ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობისა და შოთა რუსთაველის სახელობის დარამატულ თეატრებში.
მანსარდა
მანსარდა იძლევა დამატებით სასარგებლო ფართობს, ხოლო მანსარდული სახურავი ზრდის შენობის მოცულობას. სახურავის ეს კონსტრუქცია პირველად გამოიყენა არქიტექტორმა ფრანსუა მანსარმა, რომლის გვარიდანაც მოდის მანსარდის სახელწოდება. ფართო გაგებით, მანსარდა ეწოდება მაღალი სახურავის ქვეშ მოთავსებულ ნებისმიერ სათავსს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ზაზა პაპუაშვილი
ბიოგრაფია
2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის მტაწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის დიდუბის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ზაზა კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ჯიგდა-ხათუნი
ჯიგდა-ხათუნი — საქართველოს დედოფალი, დავით VII ულუს პირველი მეუღლე (გ. XIII საუკუნის 50-იანი წლების დამდეგს). მონღოლი ქალი, რომელიც დავითს მონღოლთა დიდი ყაენის კარზე ყოფნის დროს უნდა შეერთო დაახლოებით 1247, როდესაც დავითი ბათო-ყაენის ურდოში გაემგზავრა, საქართველოს გამგებლობა ჯიგდა-ხათუნსა და მესტუმრე ჯიქურს ჩააბარა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
Solenopsis krockowi
Solenopsis krockowi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კიზინი
კიზინი - ”მყრალი”, მიწისძვრისა და სიკვდილის ღმერთი, მმართველი მიწისქვეშა, მიცვალებულთა სამეფოსი. ცხოვრობდა მაიას ჯოჯოხეთში - მითნალი-ში. (კიზინი შეიძლება ყოფილიყო ერთ-ერთი განსახიერება სიკვდილის ღმერთის - აჰ პუჩი-ისა). მაიას მითის თანახმად, ”მის სამფლობელოში არ ხვდებიან ბრძოლაში დაღუპული მეომრები და მშობიარობასგადაყოლილი ქალები”. კიზინი გამოისახებოდა, როგორც მოცეკვავე ჩონჩხი სიგარით ხელში. სიკვდილის ღმერთი, ომის ღვთაება - ნაკონი-თან ერთად ხშირად გამოისახებოდა მსხვერპლშეწირვის სცენებში, ასევე არსებობს ჩანახატი, სადაც ჩანს, თუ როგორ თხრის და ანადგურებს კიზინი, წვიმის ღმერთის - ჩაქი-ის მიერ დარგულ ხე-მცენარეულობას. ცნობილია კიზინი-ის ე.წ. ”სიკვდილის ყელსაკიდი”, რომელზეც გამოსახულია ნერვულ სისხლძარღვებზე ჩამოკიდებული ადამიანის თვალი. ესპანელთა მიერ მაიას სამეფოს დაპყრობის შემდგომ კიზინი გაიგივდა ეშმაკთან.
კატეგორია: მაიას მითოლოგია
იტალიური ომი (1551—1559)
იტალიური ომი (1551—1559) (ასევე ცნობილია როგორც ომი ჰაბსბურგებსა და ვალუას შორის) — XVI საუკუნის პირველი ნახევრის   იტალიური ომების სერიის ფინალი. შედეგად საფრანგეთმა უარი თქვა ჩრდილოეთ იტალიაზე. იტალიის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილში დიდი ხნით გაბატონდა ესპანეთი, ხოლო იტალია პოლიტიკურად დაქუცმაცდა.
საფრანგეთის მეფე ანრი II, რომელიც უკმაყოფილო იყო  კრეპიში დადებული ზავით, ისარგებლა ზოგიერთი გერმანელი მთავრის უკმაყოფილებით და პროტესრანტებს დახმარებას დაპირდა თუ ისინი  კარლ V-ს აუჯანყდებოდნენ.
1551 წლის 5 ოქტომბერს  დაიდო შეთანხმება ანრი II, სა და საქსონიის კურფიურსტ მორიცს შორის, რომელიც სათავეში ჩაუდგა იმპერატორით უკმაყოფილო მთავრებს. ფრანგებმა კურფიურსტს მისცეს სუბსიდია 240 000 ჩერვონეცის ოდენობით, რისთვისაც მორიცი და მისი მოკავშირეები შეთანხმდნენ, რომ მეფისთვის გადაეცათ იმპერიის ქალაქები  მეცი, ტული, ვერდენი და კამბრა. ამ ქალაქებში შესვლის შემდეგ, ანრი II - მ  აიძულა მაგისტრატები მიეღოთ ფრანგული გარნიზონები, შეცვალა საქალაქო საბჭოების წევრები და გაანადგურა მეცის თავისუფლებები.
საბრძოლო მოქმედებები ხმელეთზე
მეციდან ანრი II გადავიდა ლოთარინგიაში, სადაც აიღო რამდენიმე ქალაქი. იმპერატორმა კარლ V-მ კამპანიისთვის მზადება დაიწყო. 1552 წლის 20 ოქტომბერს 56000 ჯარისკაცით მან გადალახა რაინი შვარცბურგში და მეორე დღეს ალყა შემოარტყა მეცს. მეცის ალყა, რომელსაც გმირულად იცავდა ფრანსუა გიზი, გაგრძელდა 1553 წლის 21 ოქტომბრიდან 2 იანვრამდე; საკვების ნაკლებობამ და დაავადებამ იმპერიული არმიის ნახევარზე მეტი იმსხვერპლა, ამიტომ კარლს მოუხდა ალყის მოხსნა და  უკან დახევა ნიდერლანდებისკენ. 1552-53 წლებში ნიდერლანდებში არ ყოფილა გადამწყვეტი შეტაკებები და ორივე მხარის სამხედრო მოქმედებები შემოიფარგლებოდა ქალაქების ალყითა და მცირე შეტაკებებით. 1554 წელს, რანტში (არტუაში), პირველად მოხდა სერიოზული, მაგრამ გადამწყვეტი ბრძოლა სავოიის ჰერცოგ ფილიბერტის ესპანურ არმიასა და ფრანსუა დე გიზის ფრანგულ ჯარებს შორის; მიუხედავად ამისა, ფრანგები იძულებულნი გახდნენ მოეხსნათ რანტის ალყა და უკან დაეხიათ საკუთარ საზღვრებთან.
სიენას რესპუბლიკისთვის გაწეული საფრანგეთის დახმარება, რომელსაც 1553 წელს თავს დაესხნენ ფლორენციის საჰერცოგო და იმპერია, წარუმატებელი აღმოჩნდა და 1554 წელს მარჩიანოს ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, სიენას რესპუბლიკამ 1555 წელს არსებობა შეწყვიტა და გახდა. ფლორენციის საჰერცოგოს ნაწილი.
ჯომარჯიძე
საკუთარი სახელი ჯომარჯიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იტალიური ომი (1551—1559)
საბრძოლო მოქმედებები ხმელეთზე
1556 წელს კარლ V- ის ტახტიდან გადაგდების შემდეგ, მისი ქონება გაიყო ფერდინანდ I-სა და ფილიპე II-ს შორის, ხოლო ომის ცენტრი ფლანდრიაში გადავიდა, სადაც 1557 წელს ფილიპ II-მ სავოიის ჰერცოგ ემანუელ ფილიბერთან ერთად სენტ-კვენტინის ბრძოლაში დაამარცხა ფრანგები. ფილიპე II-ის ინგლისის დედოფალ მარიამთან ქორწინების შედეგად ინგლისი  ომში ჩაება ესპანეთის მხარეზე, რის შემდეგაც საფრანგეთის ჯარებმა აიღეს კალე და გაძარცვეს ესპანეთის ნიდერლანდები.
მოლინიკოსი
მოლინიკოსი (Molinicos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ალბასეტეს პროვინციის სიერა-დელ-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 144 კმ². მოსახლეობა — 813 კაცი (2020 წ.).
იტალიური ომი (1551—1559)
საბრძოლო მოქმედებები ხმელეთზე
ამასობაში იტალიაში ომი გაგრძელდა. ალბას ჰერცოგი იცავდა მილანის საჰერცოგოს დე ბრისაკის ფრანგული არმიისგან.
ჯომარჯიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
მოლინიკოსი
სქოლიო
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
იტალიური ომი (1551—1559)
საბრძოლო მოქმედებები ხმელეთზე
ომი მძიმე ტვირთად აწვა მის ყველა მონაწილეს და 1557 წელს მოხდა „ორმაგი დეფოლტი“: ესპანეთმა და საფრანგეთმა უარი განაცხადეს ვალების გადახდაზე. გარდა ამისა, საფრანგეთსაც და ესპანეთსაც სჭირდებოდათ ზომების მიღება პროტესტანტული  რეფორმაციის აღზევების პირობებში. ამიტომ გადაწყდა სამშვიდობო მოლაპარაკებების დაწყება.
საზღვაო ბრძოლა
საფრანგეთის მეფე ანრი II,-მ ხელი მოაწერა მოკავშირეობის ხელშეკრულებას სულთან სულეიმანთან, რომლის მიხედვითაც საფრანგეთისა და თურქეთის ფლოტებმა დაიწყეს ერთობლივი სამხედრო ოპერაციების განხორციელება ხმელთაშუა ზღვაში ჰაბსბურგების წინააღმდეგ, რამაც საფრანგეთს საშუალება მისცა სახმელეთო ჯარების ძირითადი ნაწილის კონცენტრირება მოეხდინა   რაინზე. იმპერიის მხარეს იბრძოდა გენუელი ადმირალი ანდრეა დორია, რომელმაც 1550 წლის 8 სექტემბერს მოახერხა ტუნისის ქალაქ მაჰდიას დაპყრობა.
ბრძოლა ზღვაზე დაიწყო იმით, რომ 1551 წელს თურქებმა მოაწყვეს ტრიპოლის ალყა, ხოლო მარსელიდან ფრანგული გალერები შეუერთდნენ თურქეთის ფლოტს. როდესაც ანრი II, თავს დაესხა კარლ V- ს 1552 წელს, თურქებმა დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში ასი გალერი გაგზავნეს. საფრანგეთ-თურქეთის ფლოტმა გაძარცვა კალაბრიის სანაპირო, დაიპყრო ქალაქი რეჯიო დი კალაბრია, დაამარცხა ანდრეა დორია კუნძულ პონცასთან ბრძოლაში და 1553 წელს კორსიკაზე შეიჭრა. ოსმალეთის ფლოტი ტურგუტ რეისის მეთაურობით განაგრძობდა შეტევას ესპანეთის სამფლობელოებზე დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში: ორანის ალყა 1556 წელს წარუმატებლად დასრულდა, თუმცა თურქებმა მოახერხეს ბუჟიოს დაბრუნება 1554 წელს, დაამარცხეს გენუის ფლოტი 1555 წელს პიომბინოსთან. 1558 წელს ოსმალეთის ფლოტმა ანრი II,-ის თხოვნით  გაძარცვა ბალეარის კუნძულები.
ზავი
ხანგრძლივმა ომმა ფინანსურად გამოფიტა მებრძოლი მხარეები და აიძულა დაედოთ კატო-კამბრეზის ზავი 1559 წლის აპრილში, რომლითაც დასრულდა იტალიური ომები (1494-1559 წწ.). კატო-კამბრეზის ზავმა განამტკიცა ესპანეთის ბატონობა მილანის საჰერცოგოში, ნეაპოლის სამეფოში, სიცილიასა და სარდინიაში.
მტკვარი
მტკვარი (Kura, Kür) — ამიერკავკასიის უდიდესი მდინარე, სათავე აქვს თურქეთში 2742 მ-ზე, ყიზილ-გიადუკის მთის აღმოსავლეთ კალთაზე. ერთვის კასპიის ზღვას აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. სიგრძე 1515 კმ, აუზის ფართობი 188 ათ. კმ². საქართველოში მოქცეულია მტკვრის შუაწელის დაახლოებით 400 კმ მონაკვეთი. მტკვარი ყველაზე გრძელია აზერბაიჯანში, სადაც მისი სიგრძე 906 კმ-ს უდრის.
მტკვრის აუზი მოიცავს: სომხეთის ტერიტორიას მთლიანად, აზერბაიჯანისა და საქართველოს ტერიტორიის დიდ ნაწილს, აგრეთვე თურქეთისა და ირანის ტერიტორიის ნაწილს.
ეტიმოლოგია
მისი ანტიკური სახელწოდებაა Cyrus, თურქები და აზერბაიჯანელები Kür-ს უწოდებენ.
ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება
მდინარე მტკვარი სათავეში ჯერ ვულკანურ ქანებში ჩაჭრილ ვიწრო ხეობაში მიედინება, შემდეგ განიერ ხეობაში. გიოლის ქვაბულში ტოტს ქმნის, ქვაბულის განაპირას ისევ ვიწრო ხეობაში მიედინება, ფართო ხეობას ივითარებს დაჭაობებულ არტაანის ველზე. საქართველოში ვარძიის მახლობლად შემოდის და ჯავახეთისა და ერუშეთის ვულკანურ მთიანეთებს შორის ღრმა კანიონში მიედინება (თმოგვის ციხესთან კანიონი 400-500 მ სიღრმისაა).
სოფელ ხერთვისს ქვემოთ ხეობა განიერდება, მდინარის ორივე მხარეს ტერასებია. დაბა ასპინძასთან სოფელ მინაძემდე ხეობის ზოგიერთი მონაკვეთი ვიწროა. მინაძიდან მტკვარი ახალციხის ქვაბულზე გადის. ხეობა შემდეგ ისევ ვიწროვდება, მტკვარი სოფ. წნისიდან ტაშისკარამდე მესხეთისა და თრიალეთის ქედებს შორის მიედინება და ბორჯომის ხეობას აჩენს. სოფ. ტაშისკარიდან ძეგვამდე მტკვრის ხეობა განიერი, ჭალიანია, მდინარე ზომიერად დაკლაკნილი და ძლიერ დატოტვილია, წარმოქმნის მრავალ კუნძულს, ჩქერსა და ლუბრმას. ზოგიერთი კუნძული ჭალის ტყითაა დაფარული.
სოფელ ძეგვთან მტკვარი მცხეთის ვიწრობში შედის, აქ ხეობა ციცაბკალთებიანი, თბილისის ქვაბულში კი განიერი და ტერასებიანი. მტკვარი აქ ზომიერად დაკლაკნილი და ალაგ-ალაგ დატოტვილია, წარმოქმნის პატარა კუნძულებს. თბილისში, მეტეხის ციხესთან, მტკვრის კალაპოტი შევიწროებულია, ქვემოთ კი ძლიერ იტოტება და განიერ კუნძულებს ქმნის (ორთაჭალის მონაკვეთზე).
თბილისის ქვაბულის შემდეგ მტკვარი ქვემო ქართლის ვაკეზე მიედინება და ტიპური ვაკის მდინარეა განიერი ჭალითა და დაბალი ნაპირებით. კალაპოტი ზომიერად დაკლაკნილი და ძლიერ დატოტვილია, წარმოქმნის მრავალ კუნძულს, რომელთა ნაწილი ტყითაა შემოსილი. ჭალაში მრავალი ნარიონალია.
წყალდიდობისაგან დასაცავად მდინარე მოქცეულია ხელოვნურ ზვინურებს შორის, რომლის სიგრძე 560 კმ-ია. ქ. სალიანთან მტკვარს მარჯვნიდან გამოეყოფა ტოტი აკუშა, რომელიც სამხრეთისკენ მიედინება და დამოუკიდებლად ერთვის კასპიის ზღვას კიროვის ყურეში. შესართავამდე 25 კმ-ზე მტკვარი ორ ტოტად იყოფა და ქმნის დელტას, რომლის ფართობია დაახლოებით 100 კმ².
მტკვრის მარჯვენა შენაკადებია: ფარავანი (სიგრძე 74 კმ), ბორჯომულა (სიგრძე 29 კმ), გუჯარეთისწყალი (სიგრძე 43 კმ), ძამა (სიგრძე 42 კმ), ტანა (სიგრძე 39 კმ), თეძამი (სიგრძე 51 კმ), ალგეთი (სიგრძე 108 კმ), ქცია-ხრამი (სიგრძე 201 კმ), აღსთაფა (სიგრძე 121 კმ), თოუზჩაი, განჯაჩაი (სიგრძე 99 კმ), ტერტერი (სიგრძე 184 კმ), ხაჩინჩაი, არაქსი (სიგრძე 1072 კმ); მარცხენა: ფოცხოვისწყალი შენაკად ქვაბლიანით (სიგრძე 64 კმ), ლიახვი (სიგრძე 115 კმ), ქსანი (სიგრძე 84 კმ), არაგვი (სიგრძე 112 კმ), იორი (სიგრძე 320 კმ) და ალაზანი (სიგრძე 390 კმ);
ოროგრაფია
გეოლოგთა გამოკვლევით მდინარე მტკვარი მიოპლიოცენში, ე. ი. 10-15 მლნ წლის წინათ, ახალქალაქის ვაკიდან წალკას მიუყვებოდა და იალღუჯასჯან ზღვის უბეს ერთვოდა. ეს იყო ძველი მტკვარი. კავკასიონიდან ჩამომავალი მდინარეები კი ცივ-გომბორის ქედის ზოლს მიუყვებოდა; შემდეგში მოხდა დანაოჭება, წარმოიშვა კახეთის ქედი, რის გამოც მდინარეს გზა გადაეკეტა. მუხრან-საგურამოს აწინდელი ტაფობიც დანაოჭებული მიოპლიოცენური ნალექებით ამოივსო. მდინარე ახლა მცხეთიდან სამხრეთისაკენ, თრიალეთის ქედის გავლით მიედინებოდა. მაგრამ დაახლოებით ამავე პერიოდში სამხრეთ საქართველოში მოხდა ვულკანიზმი, რითაც ლავების ზედაპირებმა უზარმაზარი ფართობები დაფარა, ხეობები ამოივსო და მტკვარმა და მისმა შენაკადებმა წარმოშვა ტბები (ჯავახეთის ტბები). ამან საბოლოოდ დაუკეტა მტკვარს ხეობა და მტკვარმა ახალი გზა იპოვნა ახალციხის ტაფობისაკენ. მაგრამ იმ დროს თანამედროვე მტკვრის სისტემა ჯვრის მონასტერზე მაღლა მიედინებოდა, ჯერ განედურად ქარსნისხევიდან და შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. მტკვრის კალაპოტი 625 მეტრით უფრო მაღლა იყო. შემდეგ მდინარე უფო ღრმად ჩაიჭრა და უფრო სამხრეთით გადაიწია. მიყვებოდა ჯერ თანამედროვე თბილისის დეპრესიას და მახათას, შემდეგ ლოტკინის გორა ავლაბრის ტერასა გამოკვეთა და ასე თანდათან მიიღო თანამედროვე სახე.
ჰიდროლოგიური რეჟიმი
მტკვრის აუზი მეტად მრავალფეროვანი ლანდშაფტებით ხასიათდება, რაც არსებით გავლენას ახდენს მდინარის რეჟიმზე. მტკვარი შერეული საზრდოობის მდინარეა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა, ზაფხულისა და ზამთრის წყალმცირობა.
გაზაფხულის წყალდიდობა მარტის პირველ ნახევარში იწყება, მაისის დასაწყისში მაქსიმუმს აღწევს, ივნისის ბოლოს კი თავდება. ივლისს-აგვისტოში მტკვარზე წყალმცირობაა. შემოდგომაზე წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნები იცის. ხოლო ზამთრობით მდგრადი წყალმცირობა.
მტკვრის საშუალო წლიური ხარჯი ხერთვისთან 32,6 მ³/წმ, ლიკანთან 84,1 მ³/წმ, ძეგვთან 143 მ³/წმ, თბილისთან 205 მ³/წმ, მინგეჩაურთან 402 მ³/წმ, შესართავთან 580 მ³/წმ. მტკვარს წლიურად კასპიის ზღვაში 18,1 კმ³ წყალი შეაქვს.
მტკვრის ჩამონადენი წლის სეზონების მიხედვით ასეთია:გაზაფხულზე ჩამოედინება წლიური ჩამონადენის 48,5 %, ზაფხულში — 26,9 %, შემოდგომაზე — 13,7 %, ზამთარში — 10,9 %. ჩამონადენის განაწილება საზრდოობს კომპონენტების მიხედვით: მიწისქვეშა წყლები — 38,6 %, თოვლის წყლები — 36,6 %, წვიმის წყლები — 24,8 %.
წყალდიდობის დროს მტკვარი დიდი რაოდენობის წყალს ატარებს, ცალკეულ წლებში კი კატასტროფული წყალდიდობა იცის: 1968 მტკვრის ხარჯი ხერვისთან 742 მ³/წმ იყო, ლიკანთან — 1520 მ³/წმ, ძეგვთან — 2170 მ³/წმ, თბილისთან — 2450 მ³/წმ, შესართავთან 2240 მ³/წმ, წყალდიდობა გამოიწვია უჩვეულო დათბობამ აპრილის შუა რიცხვებში, რასაც თოვლის ინტენსიური დნობა მოყვა. მას დაემატა ინტენსიური წვიმები. მინიმალური ხარჯი ზამთარში იცის, იშვიათად კი ზაფხულში. მინი|მარცხნივ|290პქ|მტკვარი არაგვის შესართავთან მინიმალური ხარჯი ხერთვისთან 5,5 მ³/წმ (1941), თბილისთან 27,2 მ³/წმ (1954), შესართავთან — 60 მ³/წმ (1962). წყალდიდობის დროს მტკვარს დიდი რაოდენობით ნაშალი მასალა მოაქვს. მყარი ჩამონადენი შეადგენს თბილისთან 10 მლნ. ტ, შესართავთან 36 მლნ. ტ, რის გამოც მტკვრის დელტა ყოველწლიურად 100 მ-ით იზრდება.
დანიშნულება
მტკვარს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს საქართველოსა და აზერბაიჯანისათვის. მტკვრისა და მისი შენაკადების წყალი საქართველოს ფარგლებში რწყავს 315 ათ. ჰა-ზე მეტ ფართობს, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე თითქმის 1 მლნ. ჰა-ს. მტკვარი მნიშვნელოვანი ჰიდროენერგეტიკული რესურსია. აგებულია ჩითახევჰესი, ზაჰესი, ორთაჭალჰესი, მინგენჩაურჰესი. ჰესები აგებულია მის შენაკადებზეც. მტკვრის წყალს ფართოდ იყენებენ ფაბრიკებსა და ქარხნების ტექნიკური წყლით უზრუნველსაყოფად.
მტკვარი სანაოსნოა პატარა გემებისათვის მინგეჩაურის წყალსაცავიდან შესართავამდე. წარსულში იყენებდნენ ხე-ტყის დასაცურებლად ბორჯომის ხეობიდან თბილისამდე. მტკვარი მდიდარია თევზით. მის შესართავთან იჭერენ სვიას, თართს, ტარაღანას, სალამურას, ფარგას და სხვა თევზებს.
მტკვრის ნაპირებზეა ქალაქები: არტაანი, ბორჯომი, გორი, მცხეთა, თბილისი, რუსთავი, მინგეჩაური, ევლახი, საბირაბადი, ალი-ბაირამლი, სალიანი და სხვა ქალაქები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მდინარეები კატეგორია:თურქეთის მდინარეები კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი ან ჯუჯა ბჰარალი (Pseudois schaeferi) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის ცისფერი ცხვრების გვარისა. გავრცელებულია შიდა ჩინეთსა და ტიბეტში. იგი დიდხანს განიხილებოდა, როგორც კუკუ-იამანის ქვესახეობა.
ფრონტონი
ფრონტონი (ფრანგ. fronton < ლათ. frons, ნათესაობითი ბრუნვა frontis - შუბლი, წინა მხარე) — არქიტექტურაში, შენობის ფასადის, პორტიკის, კოლონადის დამაგვირგვინებელი ნაწილი (ჩვეულებრივ სამკუთხედის ფორმისა), რომელიც შემოფარგლულია სახურავის 2 ფერდითა და კარნიზით. ფრონტონის არეს (ტიმპანი) ხშირად ამკობენ ქანდაკებით, რელიეფით და სხვა.
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი პირველ რიგში ზომით განსხვავდება ბჰარალისგან, ზრდასრული მამრი იწონის 35 კგ-მდე (კუკუ-იამანის ნახევარს). ამ სახეობებში სქესობრივი დიმორფიზმი ნაკლებად შესამჩნევია, ორივე სახეობის მდედრი ერთმანეთს ძალიან ჰგავს. მისი ბეწვი არის რუხი ნაცრისფერი, ვერცხლისფერი ბზინვარებით, ბჰარალთან შედარებით მუქია. მამრების რქები პატარა, თხელი და უფრო მომრგვალებულია.
ფრონტონი
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ჯუჯა ცისფერი ცხვარი
2000 წლისთვის შემორჩენილი იყო ჯუჯა ცისფერი ცხვრის 200 ინდივიდი. ამგვარი შემცირების მიზეზი ნადირობა და შეზღუდულ საძოვრებზე ადამიანების და შინაური ცხოველების გამოჩენა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ 1995 წელს ჟუბალონგის გარშემო შეიქმნა 142.4 კვადრატული კილომეტრიანი რეზერვი, მაგრამ ადამიანის საქმიანობა გრძელდება.
ის ძირითადად კლდოვან ფერდობებზე ცხოვრობს, ზოგადად ძალიან მაღალი სიმაღლეებზე, როგორიცაა ზღვის დონიდან 8500 და 9500 ფუტი. ჯუჯა ცისფერი ცხვარი ცხოვრობს მშრალ ადგილებში, მთათა ხეობებში. დილით მიდიან საბალახოდ, ხოლო დღის ბოლოს ბრუნდებიან შინ. ჩვეულებრივ, ისინი ცხოვრობენ დაახლოებით, ექვსინდივიდიან ჯგუფებად, თუმცა წარსულში, როდესაც ისინი უფრო მრავალრიცხოვნები იყვნენ, 10–30-ინდივიდიან ჯგუფებად ცხოვრობდნენ. სქესობრივ სიმწიფეს 1–2 წლის ასაკში აღწევენ, მაგრამ ჩვეულებრივ, მამრები 7 წლის ასაკამდე არ წყვილდებიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცისფერი ცხვრები
ტვინ პიქსი (ეპიზოდების სია)
ამერიკული დრამატული ტელესერიალ „ტვინ პიქსის“ პრემიერა გაიმართა 1990 წლის 8 აპრილს, ABC Network-ზე. ჩვენება 1991 წლის 10 ივნისს დასრულდა. სერიალის შემქმნელები არიან დევიდ ლინჩი და მარკ ფროსტი. იგი მოიცავს 30 ეპიზოდს და 2 სეზონს. ორიგინალური პილოტი და მეორე სეზონის პირველი ეპიზოდი ერთსაათიანებია, ხოლო დანარჩენი ეპიზოდების ხანგრძლივობა 45 წუთამდეა. ABC-მ სერიალის წარმოება შეაჩერა მეორე სეზონის დაბალი რეიტინგის გამო.
2001 და 2007 წელს გამოვიდა სერიალის ორივე სეზონის DVD ვერსიები. სრული კომპლექტი, „The Definitive Gold Box Edition“, გაყიდვაში 2007 წლის 30 ოქტომბერს გამოჩნდა, სხვა დამატებითი ვიდეოებით. სრული სერიალი (ისევე, როგორც ფილმი „ტვინ პიქსი: მომყევი, ცეცხლო“) Blu-ray-ზე, კიდევ უფრო მეტ მასალასთან ერთად, 2014 წლის 29 ივლისში გამოვიდა.
სერიალის მთავარი პერსონაჟია დეილ კუპერი, გამოძიების ფედერალური ბიუროს სპეციალური აგენტი, რომელიც ჩადის გამოგონილ ქალაქ ტვინ პიქსში (ვაშინგტონის შტატი), რათა გამოიძიოს სკოლის მოსწავლე ლორა პალმერის იდუმალებით მოცული მკვლელობა. სრულმეტრაჟიან ფილმში „ტვინ პიქსი: მომყევი, ცეცხლო“ მოთხრობილია იმ მოვლენების შესახებ, რომლებიც ამ გამოძიებას წინ უსწრებდნენ. ფილმი 1992 წლის 28 აგვისტოს გამოვიდა.
სერიალის პერსონაჟების როლებს ასრულებენ: კაილ მაკლაქლენი (დეილ კუპერი), მაიკლ ონტკინი (შერიფი ჰარი ს. ტრუმენი), მედხენ ამიკი (შელი ჯონსონი), დენა ეშბრუკი (ბობი ბრიგზი), რიჩარდ ბაიმერი (ბენჯამინ ჰორნი), ლარა ფლინ ბოილი (დონა ჰეიუორდი), შერილინ ფენი (ოდრი ჰორნი), უორენ ფროსტი (ექიმი უილ ჰეიუორდი), პეგი ლიპტონი (ნორმა ჯენინგზი), ჯეიმზ მარშალი (ჯეიმზ ჰარლი), ევერეტ მაკგილი (დიდი ედ ჰარლი), ჯეკ ნენსი (პიტ მარტელი), კიმი რობერტსონი (ლუსი მორანი), რეი უაიზი (ლილანდ პალმერი), ჯოან ჩენი (ჯოზი პაკარდი) და პაიპერ ლორი (კეთრინ მარტელი).
2015 წლის 6 ოქტომბერს დადასტურდა, რომ სერიალი გაგრძელდებოდა Showtime-ზე. მისი პრემიერა გაიმართა 2017 წლის 21 მაისს. სეზონში შედის 18 ეპიზოდი.