cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მანკოვო-ბერიოზოვსკაიის წისქვილი
ისტორია
წისქვილი რეგიონში მცხოვრებმა რამდენიმე მდიდარმა ინვესტორმა, კერძოდ კი ხუტორის ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა ათანასე ანდრიას ძე მოროზოვმა, გრიგორი თევდორეს ძე ნოვიკოვმა და ასევე მაღაზიის მფლობელმა გავრილ ლუკიანეს ძე პოლოზოვმა ააშენეს XX საუკუნის პირველ მეოთხედში (კონკრეტულად 1913 წელს). წისქვილის აგების მიზანი იყო დონის ოლქის ტერიტორიაზე მდებარე ქარის, წყლისა და ორთქლის წისქვილებისათვის კონკურენციის გაწევა. 1913 წლისათვის წისქვილის ძირითადი ნაგებობების მშენებლობა პრაქტიკულად დასრულდა. წისქვილი მოძრაობაში მოჰყავდა ძლიერ ნობელის ერთცილინდრიან გემის ძრავას. წისქვილზე მომუშავე კომპანიის აქციონერებმა წისქვილის წყალობით დიდი მოგება მიიღეს.
1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციისა და ამის შემდეგ დამდგარი მძიმე პერიოდის შემდეგ (რუსეთის სამოქალაქო ომი) წისქვილი დაიხურა მუშახელის სიმცირის გამო, მცირე ხნის შემდეგ კი საერთოდ გაპარტახდა. ამის შემდეგ ძალიან მალე იგი გადავიდა სახელმწიფოს საკუთრებაში და მუშაობდა 1986 წლამდე, რის შემდეგაც ისევ დაიხურა. ამჟამად არის გავერანებული და მიტოვებული.
2015 წელს, XX საუკუნის სამრეწველო არქიტექტურის ძეგლი მანკოვო-ბერიოზოვსკაიის წისქვილი შეიძინა კერძო პირმა.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ადამ ლევინი
მინი ადამ ნოა ლევინი (Adam Levine; დ. 18 მარტი, 1979.) — ამერიკელი მომღერალი, კომპოზიტორი, მულტი-ინსტრუმენტალისტი და მსახიობი. ის არის ჯგუფ maroon 5 - ის სოლისტი, წევრი. მას ჰყავს მეუღლე ბეატი ფინსლო და ასევე ქალიშვილი dunty rosa levine.
ადამი დაიბადა და აღიზარდა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში. ადამმა თავისი მუსიკალური კარიერა დაიწყო 1994 წელს, როდესაც მან დააარსა როკ ჯგუფი კარას ყვავილები, რომლის მთავარი ვოკალისტიც თავად იყო. პირველივე ალბომის გამოსვლის შემდეგ ("The Fourth World" გამოვიდა 1997 წელს) ჯგუფი დაიშალა, რადგან მათმა ნამუშავარმა პოპულარობა საზოგადოებაში ვერ მოიპოვა. 2001 წელს ჯგუფი თავიდან ჩამოყალიბდა, რომელსაც ამავდროულად შუერთდა გიტარისტი ჯეიმზ ვალენტინი, და სახელად დაიქრვა maroon 5. 2002 წელს ბენდმა გამოუშვა თავისი პირველი ალბომი. ("Songs about Jane") ამის შემდგომ ჯგუფმა კიდევ ოთხი ალბომი ჩაწერა, It Won't be Soon Before Long (2007, Hands All Over (2010), Overexposed (2012) and V (2014).
როგორც Maroon 5-ის წევრმა, ლევინმა მიიღო გრემი, გაიმარჯვა ბილბორდის, ამერიკული მუსიკის, MTV Video Music-ის და მსოფლიო მუსიკის დაჯილდოვებეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ამერიკელი ბას-გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი დრამერები კატეგორია:ამერიკელი პიანისტები კატეგორია:ამერიკელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
ქამალ ალექფეროვი
ქამალ ჯამალ-ოღლუ ალექფეროვი (Kamal Camal oğlu Ələkbərov; 20 მარტი 1928, კარიაგინო — 21 მაისი 2009, ბაქო) — აზერბაიჯანელი და საბჭოთა მოქანდაკე, აზერაიჯანის სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982), აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი (2002).
ცხოვრება და ხელოვნება
ქამალ ალექფეროვი 1928 წლის 20 მარტს აზერბაიჯანის სსრ ქალაქ კარიაგინოში დაიბადა. ალექფეროვის წინაპრები რეპრესირებულნი იყვნენ და ოჯახი გაჭირვებაში ცხოვრობდა. ღამღამობით ქამალი თავის სარჩენ სახსრებს პულმანოვის ვაგონების დაცლით შოულობდა, იმისათვის რომ ყველაზე პრესტიჟულ უმაღლეს სასწავლებელში ყველაზე გამოჩენილი ფუნჯის ოსტატებისაგან შეესწავლა ხატვა. 1948 წელს ალექფეროვმა დაამთავრა აზერბაიჯანული სამხატვრო სასწავლებელი[3]. აქ ალექფეროვს სსრკ სახალხო მხატვარი პინხოს საბსაი ასწავლიდა. 1948-დან 1954 წლამდე მატვეი მანიზერთან[3] და ნიკოლაი ტომსკისთან[2] სწავლობდა ერთი წლის განმავლობაში. ალექფაროვის სადიპლომო სამუშაო იყო ბარელიეფი «მშვიდობისათვის».
1953 წლიდან ქამალ ალექფეროვი გამოფენის მონაწილე იყო. მის მიერ შექმნილ სკულპტურებს შორის არის «მენავთობე» (გიფსი, 1954), XII საუკუნის ხუროთმოძღვრის აჯემი ნახჩივანის პორტრეტი (გიპსი, 1955, აზერბაიჯანის ხელოვნებათა ნაციონალური მუზეუმი; მარმარილო, 1958-59), «გოგონა» (მარმარილო, 1956, იქვე), «პარტიზანი მ. სეიდოვი» (ბრინჯაო, 1960), «ქალიშვილი» (ხე, 1961), ასევე კომპოზიცია «მწვერვალის დამპყრობლები» (გიპსი), «მეთევზეთა სიმღერა» (გიპსი, 1962) და სხვ.
ქამალ ალექფეროვი აგრეთვე მონუმენტური სკულპტურების ავტორიცაა. ამგვარად, 1976 წელს ქალაქ ნახიჩევანში აჯემი ნახჩივანის 850-წლის იუბილესთან დაკავშირებით დაიდგა ალიკპეროვის შექმნილი არქიტექტორის ძეგლი. ამავე წელს გაზეთ «ლიტერატურა და ხელოვნებაში» თვითონ ავტორი მოგვითხრობდა საკუთრი ქმნილების გმირის (პერსონაჟის) შესახებ:
ქამალ ალექფეროვს ეკუთვნის კინოსტუდია «აზერბაიჯანფილმის» შენობის წინ დამონტაჟებული ძეგლი მიძღვნილი აზერბაიჯანელი პოეტისა და დრამატურგის ჯაფარ ჯაბარლისადმი. სკულპტორის მშობლიურ ქალაქ ფიზულიში დამონტაჟებული იქნა 18-მეტრიანი მონუმენტი დიდი სამამულო ომის 1941—1945 წლებში მიმდინარე ბრძოლებში დაღუპულთა საპატივცემულოდ. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის 2002 წლის 30 მაისის დადგენლებით კამარლ ალექფეროვს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო მხატვრის წოდება.
ქამალ ალექფეროვი აგრეთვე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. მის მოწაფეებს შორის იყვნენ — სკულპტორი ფახრადინ ალიევი, სახირ კულიევი, აზად ზეინალოვი, ნარიმან მამედოვი, ტელმან კერიმოვი, ზეინალ ასკეროვი და სხვ. სკულპტორი გარდაიცვალა 2009 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოქანდაკეები
მზია ბრეგვაძე
მზია ბრეგვაძე (დ. 26 მარტი, 1942) — ქართველი პარაზიტოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს პარაზიტოლოგთა საზოგადოების წევრი.
ბიოგრაფია
მზია ბრეგვაძე დაიბადა 1942 წლის 26 მარტს, ქალაქ თბილისში. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარული ჰიგიენის ფაკულტეტი.
1971-1976 წლებში თბილისის ვაქცინაციების და შრატების ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი იყო. 1977 წლიდან მუშაობს სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანამშრომლად. 1988 წლის 29-30 მაისს მონაწილეობდა თბილისში გამართული ფალკის საერთაშორისო სიმპოზიუმში. არის 16 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი პარაზიტოლოგები
რუსთავის მთავარანგელოზის ეკლესია
რუსთავის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუსთავში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესია სამხრეთი მინაშენით, როგორც გარედან ისე შიგნით აგებულია ადგილობრივი ჯიშის ღია მოყვითალო ფერის ქვის უხეშად დამუშავებული კვადრებით.
ინტერიერში აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდაა ცენტრში ვიწრო სწორკუთხა სარკმლით. აბსიდს სამხრეთით და ჩრდილოეთით ორი სწორკუთხა ნიშა აქვს. ცენტრში კედელზე მიდგმულია ტრაპეზი. აბსიდის მხრები ორსაფეხურიანია. აბსიდა დარბაზისაგან გამოყოფილია ქვისაგან აშენებული და შელესილი მასიური კანკელით. კანკელი 160 სმ-ის სიმაღლისაა, მის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კუთხეებში სწორკუთხა ნიშებია. აბსიდის კონქი სფერულია.
ცილინდრული კამარისაგან გადარჩენილია აღმოსავლეთი ნახევარი. გრძივი კედლების ცენტრებში მძლავრი პილასტრებია. დასავლეთი კედლის ცენტრალურ ნაწილში არქიტრავული შესასვლელია. მეორე შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ მონაკვეთშია გაჭრილი. მას გარედანაც და შიგნიდანაც ნალისებრი თაღები, შუაში კი განიერი არქიტრავი აქვს.
მთავარ დარბაზს სამხრეთიდან მიდგმული ჰქონდა მინაშენი. მისგან გადარჩენილია სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე და საძირკველი. სამხრეთი ფასადის ცენტრიდან ოდნავ აღმოსავლეთით, კედელში ჩატანებულია კრონშტეინი. სამხრეთ მინაშენს შესასვლელი დასავლეთის კედელში ჰქონდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვლადიმერ ფოკი
ვლადიმერ ფოკი (Влади́мир Алекса́ндрович Фок; დ. 22 დეკემბერი, 1898, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 27 დეკემბერი, 1974, ლენინგრადი) — საბჭოთა თეორიტიკოს-ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
საბჭოთა თეორიტიკოს-ფიზიკოსი ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე ფიკო დაიბადა 1898 წლის 22 დეკემბერს, მეტყევე ინჟინრის ოჯახში. მის მამას მრავალი შრომა ჰქონდა გამოქვეყნებული მეტყევეობის საკითხებზე, მათ შორის „ნარკვევები კავკასიის ტყეების შესახებ“. 1916 წელს ფოკმა დაასრულა პეტროგრადის საშუალო სასწავლებელი და იმავე წელს შევიდა უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. რამდენიმე თვის შემდეგ ნებაყოფლობით გამოვიდა უნივერსიტეტიდან და ჩირიცხა პეტროგრადის საარტილერიო სასწავლებელში. აქ მოკლევადიანი კურსის გავლის შემდეგ ფოკი ფრონტზე გაგზავნეს, საიდანაც დაბრუნდა 1918 წელს. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობას იწყებს ლაბორანტად ოპტიკურ ინსტიტუში აკადემიკოს დ. როჟდესტვენსკისთან და პარალელურად სწავლობს უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1922 წელს ფოკმა დაამთავრა უნივერსიტეტის ფიზიკის განყოფილება. ამ დროს იგი უკვე ჩამოყალიბებული მეცნიერი იყო: გარკვეული ჰქონდა სამეცნიერო მიმართულება მომავალი მუშაობისათვის და დაწერილიც ჰქონდა ორი შრომა — ერთი კვანტურ თეორიაში, მეორე - მათმატიკურ ფიზიკაში. ფოკის მეცნიერული ინტერესი დღემდე ამ ორი დარგით და ფარდობითობის თეორიით შემოიფარგლა.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ფოკი დატოვეს ასპირანტად. მას შემდეგ მრავალმა წელმა განვლო, მაგრამ იგი პეტროგრადის (ლენინგრადის) უნივერსიტეტს არ გაჰყრია. ფოკის სამეცნიერო მოღვაწეობის გარიჟრაჟზე წარმოიშვა ფიზიკის ერთი მეტად მნიშვნელოვანი დარგი - კვანტური მექანიკა, ფოკი ამ ახალი ფიზიკის განვითარებაში ჩაება. იგი საბჭოთა ფიზიკოსებს შორის ერთ-ერთი პიონერია კვანტური მექანიკის დარგში. 1927 წელს ფოკი გეტინგენსა და პარიზს მიავლინეს ერთი წლით.იქიდან დაბრუნებულმა ლენინგრადის უნივერსიტეტში კვანტური მექანიკის კურსის წაკითხვა დაიწყო. 1932 წელს გამოსცა სახელმძღვანელო რუსულ ენაზე კვანტურ მექანიკაში. 1934-1935 სასწავლო წელს ქართველი ასპირანტებისათვის პირველი კურსი კვანტურ მექანიკაში დოცენტმა მ. მირიანაშვილმა წაიკითხა. 1932 წელს ფოკი აირჩიეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად და ლენინგრადის უნივერსიტეტის პროფესორად. სხვადასხვა დროს იგი შეთავსებით მუშაობდა: ლენინგრადის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტში, ოპტიკურ ინსტიტუტში, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში.
ვლადიმერ ფოკის შრომები
რთული ატომების აღნაგობის კვანტური თეორიის დამუშავებისათვის ფოკს 1937 წელს მენდელეევის სახელობის პრემია მიენიჭა, 1937 წელს ლობაჩცევსკის იდეებთან დაკავშირებულ თეორიული ფიზიკის შრომებისათვის ყაზანის ფიზიკა-მათემატიკის საზოგადოების საპატიო წევრად აირჩიეს. 1939 წელს ფოკი სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად აირჩიეს. 1945-1945 წლების სამამულო ომის დასაწყისში ფოკი თავდაცვითი ხასიათის სამუშაოს ეწეოდა. შემდეგ იგი ევაკუირებულ იქნა ჯერ ელაბუგაში, ხოლო 1943-1946 წლებში — მოსკოვში. 1946 წელს ფოკი ლენინგრადს დაუბრუნდა. 1943-1946 წლებში შესრულებულ რიგ სამუშაოთა საფუძველზე, რაც ელექტრომაგნიტურ ტალღათა გავრცელებას შეეხებოდა, ფოკს პირველი ხარისხის სახელმწიფო პრემია მიანიჭეს. 1945-1953 წლებში ფოკი დააჯილდოეს ოჯერ ლენინის ორდენითა და ერთხელ შრომის წითელი დროშის ორდენით. მათემატიკურ ფიზიკაში შექმნილ შრომათაგან აღვნიშნავთ კიდევ ერთს — ნულოვანკუთხეებიანი ოთხკუთხედის კონფორმული გარდაქმნები ნახევარსიბრტყეზე. ფოკის ამ შრომამ გამოყენება ჰპოვა კაბელებში სითბური და ელექტრული ველის განსაზღვრის დროს. 1927 წელს ფოკმა დაამუშავა დიელექტრიკის ელექტრული გარღვევის სითბური თეორია; 1930 წელს — გამრუდებულ მავთულში სკინ-ეფექტის ამოცანა; 1933 წელს ქვეყნდება მისი მონოგრაფია კაროტაჟის თეორიის შესახებ. 1926 წელს ფოკმა გამოაქვეყნა შრედინგერის ტალღური განტოლება.
1930 წელს გამოდის ფოკის შრომათა ციკლი, რომელშიც ავტორი, გაცვლითი ეფექტების გათვალისწინებით, ქმნის თვითთანხმობადი ველის მეთოდს. ფარდობითობის თეორიის საკითხებზე მუშაობა ფოკმა 1939 წელს დაიწყო. მომდევნო შრომებში ფოკმა მიიღო აინშტაინის თორიის ფიზიკური აზრის ზოგადი დასკვნები. ფოკი არაერთხელ ყოფილა საქართველოში. უკანასკნელად იგი 1968 წლის სექტემბერში იყო, გრავიტაციის მეხუთე საერთაშორისო კონფერენციაზე, რომლის ორგკომიტეტს თავად მეთაურობდა.
ვლადიმერ ფოკი გარდაიცვალა 1974 წლის 27 დეკემბერს ლენინგრადში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
მუჰამედ ჯავად ზარიფი
მუჰამედ ჯავად ზარიფი ხონსარი (, დ. 8 იანვარი 1960, თეირანი, ირანი) — ირანელი დიპლომატი და აკადემიკოსი. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2013 წლის 15 აგვისტოდან 2021 წლის 25 აგვისტომდე. 2002-2006 წლებში ირანის ელჩი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში. 1992 წლიდან 2002 წლამდე იგი იყო ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე სამართლებრივ და საერთაშორისო საკითხებში. თეირანის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლის მოწვეული პროფესორი, სადაც ასწავლის დიპლომატიას და საერთაშორისო ორგანიზაციებს.
ბიოგრაფია
ჯავად ზარიფი დაიბადა 1960 წლის 7 იანვარს თეირანში, რელიგიურად მორწმუნე და კონსერვატიული მოვაჭრის ოჯახში. მისი მამა ისპაჰანის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბიზნესმენი იყო, დედა კი თეირანის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბინზესმენის ქალიშვილი. მან განათლება მიიღო სკოლა „ალავი“-ში ("Alavi"), რომელიც არის კერძო რელიგიური დაწესებულება. ახალგაზრდობაში ზარიფი მშობლების მიერ დაცული იყო ტელევიზორისაგან, რადიოსა და გაზეთებისგან, თუმცა ნაცლად ამისა იგი რევოლუციურ იდეებს ალი შარიათისა და სამად ბეჰრანგის წიგნების კითხვით ეზიარა.
ჯავად ზარიფს დაწერილი აქვს მრავალი ნაშრომი განიარაღებაზე, ადამიანის უფლებებზე, საერთაშორისო სამართალსა და რეგიონულ კონფლიქტებზე.
ჯავად ზარიფს გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე წიგნი, მათ შორისაა „საერთაშორისო ორგანიზაციები“, „ახალი საერთაშორისო ტენდენციები“, „მრავალმხრივი დიპლომატია: რეგიონული და საერთაშორისო ორგანიზაციების თეორია და ქმედება“, „ირანისა და ამერიკის კრიზისთან ურთიერთობა, პარადიგმის ცვლილების საჭიროება“, „ისლამი და ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია“ და „ბირთვული იარაღის მუქარასა და გამოყენებაზე აკრძალვა“.
ჯავად ზარიფს ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი (ვაჟი და ქალიშვილი). მისი ორივე შვილი აშშ-ში დაიბადა.
პირველი მისიები აშშ-ში
1982 წლის მაისში ჯავად ზარიფი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ირანის დელეგაციის წევრად დაინიშნა. აღნიშნულ თანამდებობაზე მის დანიშვნას ფორმალური დიპლომატიური გამოცდილება კი არ განაპირობებდა, არამედ ის ფაქტი, რომ ზარიფი კარგად ფლობდა ინგლისურ ენას და ამასთანავე, გააჩნდა კავშირები ამერიკაში.
ზარიფი, როგორც ახალგაზრდა დიპლომატი, ჩართული იყო პროირანული შეიარაღებული პირების მიერ ლიბანში დატყვევებული ამერიკელი მძევლების გათავისუფლების მოლაპარაკებების პროცესში. მიუხედვად იმისა, რომ იმ ეტაპისათვის ამერიკის შეერთებული შტატები არ გამოხატავდა მზაობასა და კეთილგანწყობას ირანის მიმართ, ზარიფი დარჩა ამერიკაში, რათა გაეუმჯობესებინა ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები.
ირანის წარმომადგენელი გაეროში
2002-2007 წლებში მუჰამედ ჯავად ზარიფი იკავებდა გაეროში ირანის წარმომადგენელის თანამდებობას. იგი მჭირდოდ იყო დაკავშირებული ე. წ. „დიდი შეთანხმების“ გეგმის განვითარებასთან, რომელიც მიზნად ისახავდა 2003 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ირანს შორის არსებული საკამათო საკითხების გადაჭრას. აღნიშნული პერიოდის განმავლობაში ზარიფი დახურულ შეხვედრებს მართავდა ვაშინგტონის არაერთ პოლიტიკოსთან, მათ შორის იმ პერიოდის სენატორებთან ჯო ბაიდენთან და ჩაკ ჰეიგელთან. ჯავად ზარიფი თანამდებობიდან 2007 წლის 6 ივლისს გადადგა.
საგარეო საქმეთა მინისტრი
2013 წლის 23 ივლისს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ჰასან რუჰანი ჯავად ზარიფს ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის პოზიციაზე ნიშნავდა, რაც ოფიციალურად დადასტურდა 4 აგვისტოს, როდესაც რუჰანმა ზარიფის კანდიდატურა წარუდგინა პარლამენტს. ჯავად ზარიფის კანდიდატურა პარლამენტმა 232 ხმით დაამტკიცა.
2013 წლის 27 სექტემბერს ზარიფი 5+1 სახელმწიფოების (ჩინეთი, საფრანგეთი, გერმანია, რუსეთი, დიდი ბრიტანეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები) და ირანის შეხვედრის ფარგლებში შეხვდა ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანს - ჯონ კერის. აღნიშნული წარმოადგენდა ამერიკის შეერთებულ შტატებისა და ირანის უმაღლესი დონის პირად შეხვედრას ბოლო 6 წლის მანძილზე. შეხვედრის შემდეგ ჯონ კერიმ განაცხადა 12 ნოემბერს მოლაპარაკებები შეჩერდა. 20 ნოემბერს კი ირანისა და 5+1 სახელმწიფოების წარმომადგენლები კვლავ შეხვდნენ ერთმანეთს.
2014 წლის ოქტომბერში ამერიკელმა, ირანელმა და ევროპელმა დიპლომატებმა კვლავ ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას ირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვასთან დაკავშირებით, თუმცა ოფიციალური პირები კვალავ ამბობდნენ, რომ 24 ნოემბრისათვის მიზნად ისახავდნენ შეთანხმების მიღწევას. 2014 წლის ნოემბერში საბოლოო შეთანხმების მიღების ბოლო ვადად დასახელდა 30 ივნისი, მაგრამ აღნიშნულ დღეს დიპლომატებმა ვადა კიდევ შვიდი დღით გადაწიეს, რადგან ოფიციალური პირების განცხადებით საჭირო იყო უფრო მეტი დრო სანქციებისა და გარკვეული საკითხების გადასაწყვეტად და შესამოწმებლად. 26 ივნისს ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის ზარიფის განცხადებით, მიღწეული იყო მნიშვნელოვანი პროგრესი ძირითადი ტექსტისა და ტექნიკური დანართების თვალსაზრისით.
ბირთვული შეთანხმება
2015 წლის 14 ივლისს ირანსა და 5+1 სახელმწიფოებს შორის ხელი მოეწერა „ერთობლივ ყოვლისმომცველ სამოქმედო გეგმას“ (JCPOA). მიუხედავად იმისა, რომ არსებობდა ძლიერი ოპოზიცია როგორც ირანის, ისე ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობებში, აშშ-ის კონგრესმა მიიღო საკანონმდებლო აქტი, ირანის პარლამენტმა კი დაამტკიცა აღნიშნული შეთანხმება.
ჩარჩო ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ თეირანში დაბრუნებულ ჯავად ზარიფს ირანის მოსახლეობა ისე მიეგება, როგორც ეროვნულ გმირს. უამრავმა ადამიანმა მოიყარა თავი მის მანქანასთან, როდესაც იგი ტოვებდა აეროპორტს. მხარდამჭერები ატარებდნდნ ზარიფისა და პრეზიდენტ ჰასან რუჰანის მხარდამჭერ სლოგანებს, რომელიც 2013 წელს არჩევნებამდე შეჰპირდა მათ, რომ დაასრულებდა იმ სანქციებს, რომლებიც ირანს ჰქონდა დაწესებული ბირთვულ პროგრამაზე არსებული ეჭვების გამო.
ჯავად ზარიფს, რომელიც ხმამაღლა უჭერდა მხარს ბირთვულ შეთანხებას, არაერთი მოწინააღმდეგე ჰყავდა და დიდ ზეწოლას განიცდიდა ისალმური რესპუბლიკის შიგნით სხვადასხვა ძალაუფლებრივი ბლოკებისაგან, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ „ერთობლივ ყოლისმომცველ სამოქმედო გეგმას“. აღნიშნული კრიტიკა უფრო მეტად ინტენისური გახდა მას შემდეგ, რაც ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 2018 წლის მაისში გადაწყვეტილება მიიღო დაეტოვებინა აღნიშნული შეთანხმება და კვლავ დაეწესებინა სანქციები თეირანისთვის. ბირთვული შეთანხმების კოლაფსმა და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან განახლებულმა დაძაბულობამ კი პრეზიდენტისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის მიმართ რელიგური ლიდერების, მოწინააღმდეგე ჯგუფებისა და უკმაყოფილო მოსახლოების მზარდი წინააღმდეგობა გამოიწვია.
გადადგომა
2019 წლის 25 თებერვალს ჯავად ზარიფმა სოციალური ქსელის Instagram გვერდზე გამოაქვეყნა განცხადება საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტიდან გადადგომის თაობაზე:
ირანის უმაღლესმა ლიდერმა ალი ხამენეიმ ასევე მხარი დაუჭირა ჯავად ზარიფს. ირანის ეროვნული სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებულ წერილში პრეზიდენტმა რუჰანმა შემდეგი სიტყვებით მიმართა საგარეო საქმეთა მინისტრს:
ირანის შეიარაღებული ძალების გენერალმა ყასემ სოლეიმანმაც მხარი დაუჭირა ჯავად ზარიფს და განაცხადა, რომ ზარიფი იყო მთავარი პერსონა ქვეყნის საგარეო პოლიტიკაში.
სანქციები
ამერიკის შეერთებული შტატების სახაზინო დეპარტამენტმა ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრს მუჰამედ ჯავად ზარიფს სანქციები დააკისრა, რომელთა საფუძველზეც მას გაეყინა ნებისმიერი აქტივი, რაც კი ამერიკაში გააჩნდა. თავად ზარიფი ამერიკის სანქციებს Twitter-ზე გამოეხმაურა და განაცხადა, რომ შეერთებულმა შტატებმა მას სანქციები დაუწესა რადგან, მისი დღის წესრიგის საფრთხედ მიიჩნევდა. მან ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აღნიშნულ ქმედებას არ ჰქონდა გავლენა არც მასზე და არც მის ოჯახზე, რადგან არ გააჩნდა არანაირი საკუთრება და ინტერესი ირანის საზღვრებს გარეთ:
ირანის საგარეოს საქმეთა მინისტრის წინააღმდეგ ამერიკის მიერ სანქციების დაწესებას ევროკავშირმა უპასუხა. ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო პოლიტიკისა და უსაფრთხოების საკითხებში ფედერიკა მოგერინიმ განაცხადა, რომ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები წუხდნენ აშშ-ის აღნიშნული გადაწყვეტილების გამო და პირობას დებდნენ, რომ მათი მხრიდან კვლავ გაგრძელდებოდა თანამშრომლობა და მუშაობა ჯავად ზარიფთან, ირანის უპირველეს დიმპლომატთან.
მუჰამედ ჯავად ზარიფი და საქართველო
2021 წლის 28 იანვარს ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი ჯავად ზარიფი ოფიციალური ვიზიტით საქართველოს დადაქალაქ თბილისს ეწვია, სადაც პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილთან და პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან შეხვედრები გამართა. ქართველ კოლეგას, დავით ზალკალიანს კი ტელეფონის საშუალებით ესაუბრა, რადგანაც ეს უკანასკნელი კოვიდ-19-ის დადასტურების გამო თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა.
პრეზიდენტ ზურაბიშვილთან შეხვედრისას ჯავად ზარიფმა ირანის მხრიდან საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ მტკიცე მხარდაჭერა გამოხატა. საქართველოს პრეზიდენტმა კი ისაუბრა ოკუპაციაზე და მინისტრს ქვეყნის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული მძიმე ვითარება გააცნო. მან ასევე ხაზგასმით აღნიშნა სტაბილურობის მნიშვნელობა საქართველოსა და რეგიონში. შეხვედრაზე აგრეთვე განიხილეს კორონა ვირუსით გამოწვეულ პანდემიაზე და მის შედეგად შეფერხებულ საქართველო-ირანის ორმხრივ ურთიერთობებზე. სალომე ზურაბიშვილმა ჯავად ზარიფთან ასევე ისაუბრა რეგიონის ეკონომიკურ პოტენციალსა და ახალ მნიშვნელოვან შესაძლებლობებზე, რომელთა გამოყენებაც საქართველოს ეკონომიკის განვითარებას შეუწყობს ხელს.
ირანული მხარის ინფორმაციით, პრეზიდენტ ზურაბიშვილთან შეხვერაზე საგარეო საქმეთა მინისტრმა აგრეთვე ისაუბრა საქართველოში მცხოვრები ირანელი მოქლაქეებისა და სატვირთო ავტომობილების მძღოლების წინაშე არსებულ პრობლემებზე და მთავრობას მათი მოგვარებისაკენ მოუწოდა. ასევე, ჯავად ზარიფმა ხაზგასმით აღნიშნა მთიანი ყარაბაღის შეტაკებების შემდეგ წარმოშობილი რეგიონული თანამშრომლობის შესაძლებლობა, რომელიც სასარგებლო იქნებოდა ყველა მხარისათვის.
ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აგრეთვე შეხვდა საქართველოს პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასა და საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეს — ალექსანდრე ხვთისიაშვილს. საქართველოს მთავრობის პრეს-სამსახურის ინფორმაციით, მხარეებმა ისაუბრეს ორმხრივ ვაჭრობასა და ეკონომიკურ ურთიერთობებზე და ასევე განიხილეს სატრანზიტო და სატრანსპორტო კომუნიკაციის განმტკიცების საკითხები. შეხვედრაზე ასევე განიხილეს საქართველოს როლი რეგიონულ ჭრილში, კერძოდ კი რეგიონის ეკონომიკური განვითარებისა და რეგიონში სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად. ირანული მხარის თანახმად, ჯავად ზარიფმა პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან საუბრისას ყურადღება გაამახილა იმ რიგ პრობლემებზე, რომლებიც ორმხრივ სავაჭრო ურთიერთობებში არსებობს. მან ასევე ისაუბრა იმ შეზღუდვებზე, რაც სატრანზიტო და სატრანსპროტო აქვიტობისთვისაა დამახასიათებელი. ამასთანავე, ჯავად ზარიფმა საქართველოს მთავრობას მადლობა გადაუხადა უკანასკნელი თვეების მანძილზე რამდენიმე ირანელი პატიმრის გათავისუფლებისათვის, რომლებიც სასჯელს ირანში მოიხდიან და ასევე მოუწოდა ოფიციალურ თბილისს სხვა პატიმრების საქმეებზე მუშაობის გაგრძელებისაკენ.
მუჰამედ ჯავად ზარიფის რეგიონული ტური 2021 წლის 25 იანვარს დაიწყო, რომლის ფარგლებშიც იგი შეხვდა მაღალი რანგის პირებს ბაქოში, მოსკოვში, ერევანსა და თბილისში. 29 იანვარს კი ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი ოფიციალური ვიზიტით საქართველოდან თურქეთში გაემგზავრა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრები
ჰიუმაშაჰ სულთანი
ჰიუმაშაჰ ჰანიმ სულთანი (Hümaşah Hanım Sultan; დ. 1540, მანისა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1592, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — შეჰზადე მეჰმედის და ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთნის ერთადერთი შვილი. სულეიმან I-ის და ჰიურემ სულთნის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
ჰიუმაშაჰ სულთანი დაიბადა 1540 წელს მანისაში. 1543 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ჰუმაშაჰი სტამბოლში ბებიასთან, ჰიურემ სულთანთან გაგზავნეს.
1581 წელს ჰუმაშაჰი მეორედ დაქორწინდა გაზი მეჰმედ-ფაშაზე. ჰუმაშაჰს მისგან ერთი ვაჟი ეყოლა.
მესამეჯერ ჰუმაშაჰი ლალა მუსტაფა-ფაშაზე დაქორწინდა. ამ ქორწინებიდან მათ ეყოლათ ვაჟი - სულთანზადე აბდულბაკი-ბეი. .
ჰიუმაშაჰ ჰანიმ სულთანი გარდაიცვალა 1592 წელს სტამბოლში. დაკრძალულია შეჰზადეს მეჩეთში შეჰზადე მეჰმედის გვერდით. .
სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1540 კატეგორია:გარდაცვლილი 1592
ძველმართლმადიდებლები
ძველმართლმადიდებლები — მიმდინარეობა მართლმადიდებლობაში. ცნობილია სხვა სახელებითაც, როგორც „სტაროვერები“ (ძველმორწმუნეები), „სტაროობრიადცები“ (ძველმოწესეები) ან „რასკოლნიკები“ (სქიზმატები). მიმდინარეობა წარმოიშვა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიაში XVII საუკუნის შუა წლებში და ჩამოყალიბდა არამხოლოდ რელიგიურ, არამედ რუსების ეთნოგრაფიულ ჯგუფად. დამაარსებლები იყვნენ დეკანოზი აბაკუმი და ეპისკოპოსი პავლე კოლომნელი. რუსეთის ეკლესიამ ის დაგმო, როგორც სქიზმა. მოსკოვის საპატრიარქო და სხვა მართლმადიდებელი ეკლესიები მას არ აღიარებენ. ძველმართლმადიდებლები ავლენენ განსაკუთრებულ ერთგულებას ძველი წეს-ჩვეულებებისა და მოძღვრებისადმი. მიმდინარეობას ახასიათებს მძაფრი ესქატოლოგიური მოლოდინი, მეტწილად კონკრეტულ თარიღზე მინიშნებით.
ლიტურგია
ძველმართლმადიდებლების სპეციფიური ნიშნებია ნათლისღება წყალში სამჯერ შთაფლვით და არა შესხურებით, ნათლობის შესრულება დაბადებიან მე-7 დღეს, ნათლობისას მზის მიმართულებით სვლა, პირჯვრის ორი თითით გადაწერა, ორჯერ „ალილუია“, „იესუს“ ნაცვლად ძველი ფორმა „ისუს“ გამოყენება, რვაბოლოიანი ჯვარი ოთხბოლოიანის ნაცვლად, თავის მიწამდე დახრით თაყვანისცემა. სხვა ნიშნებით ძველმართლმადიდებლების პრაქტიკა მართლმადიდებლობისგან არ განსხვავდება. დღესასწაულებს აღნიშნავენ ძველი სტილით, იულიუსის კალენდრით.
ძველმართლმადიდებელი მამაკაცები უშვებენ წვერ-ულვაშს, აცვიათ მეტწილად თეთრი სამოსი, ატარებენ ქამარს, რომელიც ფარავს ჭიპს. ქალები თმას არ იჭრიან, ატარებენ გრძელ კაბას და მანდილს. ძველმართლმადიდებლები იცავენ ზნეობის მკაცრ ნორმებს და ძველ ადათ-წესებს. გამოირჩევიან შრომისმოყვარეობით, შედეგად ასრულებენ მნიშვნელოვან როლს სოფლის მეურნეობაში.
ისტორია
XVI-XVII საუკუნეების რუსულ საზოგადოებაში გამოიკვეთა მესიანისტური იდეები. განმტკიცდა აზრი, რომ რუსეთის სამეფო მსოფლიო მართლმადიდებლობის ბურჯია. მიაჩნდათ, რომ ყველაზე წმინდად მართლმადიდებლობა რუსეთში იყო დაცული, ხოლო სხვა ქვეყნებში იგი შეირყვნა კათოლიციზმისა და პროტესტანტობის გამო. ამიტომ გაჩნდა იზოლაციისკენ მიდრეკილება, რაც წინააღმდეგობაში მოდიოდა სახელმწიფოს და რუსი უმაღლესი სასულიერო იერარქების პოლიტიკასთან. მეფე ალექსი Iდა პატრიარქი ნიკონი თავს ბიზანტიისა და კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს მემკვიდრეებად მიიჩნევდნენ, ჰქონდათ კონსტანტინოპოლის აღების გეგმა და რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას ყველა მართლმადიდებლის მფარველად მოიაზრებდნენ.
1653 წელს პატრიარქმა ნიკონმა განიზრახა წმინდა წერილის ხელახალი თარგმნა, X-XII საუკუნეებში ძველ საეკლესიო სლავურზე შესრულებული თარგმანების გასწორება და კორექტირება. რეფორმებს წინააღმდეგობა გაუწია სასულიერო პირების ნაწილმა. დეკანოზი ამბაკუმის პეტროვისა და კოლომნის ეპისკოპოსის პავლეს ინიციატივით შეიქმნა „ღვთისმოსაობის დამცველთა საზოგადოება“. მისი წევრები იყვნენ მღვდლები ლაზარე, დანიელი და ლონგინი, დიაკონი ფეოდორ ივანოვი. მათ ნიკონის რეფორმები ერესად მონათლეს და აპოკალიფსის მოახლოებად მიიჩნიეს. 1666-1667 წლებში რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის კრებამ მოიწონა ნიკონის რეფორმები, დასაჯა და მესამედ გადაასახლა ძველმართლმადიდებლების ლიდერი აბაკუმი. დაიწყო სხვა ძველმართლმადიდებლების დევნა. მათ სჯიდნენ გადასახლებით, დაპატიმრებით, ენის ამოგლეჯით, სხეულის დასახიჩრებითა და ჩამოხრჩობით. 1654 წელს ნოვგოროდში ცეცხლზე დაწვეს პავლე კოლომნელი, ხოლო 1682 წელს ცეცხლზე დაწვეს აბაკუმი სხვა ლიდერებთან, ლაზარესთან, ეპიფანესა და ფეოდორთან ერთად. რეპრესიებმა ვერ შეაჩერა წინააღმდეგობა, მოხდა სოლოვეცის მონასტრის, დონის, მოსკოვის აჯანყებები. ძველმართლმადიდებლებს დევნიდა როგორც ოფიციალური ეკლესია, ასევე მეფის ხელისუფლება. ჯარი ალყაში აქცევდა იმ მონასტრებს, რომლებიც ახალი წიგნების მიღებაზე უარს აცხადებდნენ. საბოლოოდ განხორციელდა სქიზმა (რუსულად „რასკოლ“) და წარმოიქმნა ძველმართლმადიდებლების ეკლესია, რომელიც რუსეთის ეკლესიას დღემდე ნიკონის ეკლესიად იხსენიებს და მის საიდუმლოს ძალადაკარგულად მიიჩნევს. ძველმართლმადიდებლების დევნა შენელდა პეტრე I-ის დროს. 1705 წლის შემდეგ მათ მიეცათ უფლება, ეტარებინათ მოუვლელი წვერი, თუმცა ამისთვის დაწესდა გადასახადი. გადასახადები დაუწესდათ ასევე ეკლესიების აშენებისა და ქადაგების უფლების მოპოვებისთვის. ძველმართლმადიდებლების დევნამ პეტრე I-ის შემდეგ ახალი ძალით იფეთქა და მეტნაკლები სიმწვავით გაგრძელდა 1885 წლამდე. მოგვიანებით ძველმართლმადიდებლები დაიყვნენ ფრაქციებად: მღვდლიან და უმღვდლო ეკლესიებად. პავლე კოლომნელის სიკვდილით დასჯის შემდეგ მათ მხარეს არ იყო არცერთი ეპისკოპოსი და მღვდლად ხელდასხმა ვერ ხდებოდა, ხოლო ძველი მღვდლები გარდაიცვალნენ. ძველმართლმადიდებლების ნაწილმა შესაძლებლად მიიჩნია ეკლესიური ცხოვრების გაგრძელება მღვდლების გარეშე. ასე შეიქმნა უმღვდელოთა, ბეზპოპოვცების ეკლესია. ის ასევე ორ დასად გაიყო ქორწინების საკითხზე უთანხმოების გამო. ერთი ნაწილი მღვდლის გარეშე ქორწინებაზე უარს ამბობდა. ესენი იყვნენ „ფილიპოვცები“, ისინი ვერ მრავლდებოდნენ და მათი რიგების შევსება მხოლოდ მოქცევით ხდებოდა, თუმცა 1920-იან წლებამდე ვერ მიაღწიეს. მეორე ნაწილმა, „ფედოსევცებმა“ დასაშვებად მიიჩნია სამოქალაქო ქორწინება. ძველმართლმადიდებლების ერთმა ნაწილმა მღვდლის გარეშე არსებობა დაუშვებლად მიიჩნია და დაიწყო ოფიციალურად მღვლად კურთხეული პირების გადაბირება და მოქრთამვა. 1848 წელს ავსტრიელმა „პოპოვცებმა“ მიიმხრეს ერთ-ერთი ეპისკოპოსი და ამ გზით აღადგინეს სასულიერო იერარქია. დღეისთვის „ბეზპოპოვცების“ რიცხვი ძალიან მცირეა და ძველმართლმადიდებლების ძირითად ნაწილს „პოპოვცები“ შეადგენენ.
1885 წელს ძველმართლმადიდებლებმა მიიღეს რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სამსახურში მუშაობის უფლება, გაუქმდა მათი დისკრიმინაცია. 1897 წლის აღწერით რუსეთის იმპერიაში 2 240 556 ძველმართლმადიდებელი იყო. რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს ძველმართლმადიდებლების დიდმა ნაწილმა მხარი თეთრ მოძრაობას დაუჭირა. მათ ანტონ დენიკინისა და ალექსანდრე კოლჩაკის არმიებში საგანგებო პოლკები ჩამოაყალიბეს. ბოლშევიკური ხელისუფლების პირველ წლებში ლენინმა დაიწყო ძველმართლმადიდებლების მიმხრობის პოლიტიკა. ძველმართლმადიდებლები ძირითადად ვაჭრები იყვნენ და ისინი გამოსადეგნი იყვნენ ლენინის ნეპის პოლიტიკისთვის. 1921 წლის 5 ოქტომბერს ლენინმა გამოაქვეყნა მშვიდობიანი მოწოდება ძველმართლმადიდებლებისადმი. მიუხედავად ამისა, მოგვიანებით, ძველმართლმადიდებლები კულაკებად მიიჩნიეს და კოლექტივიზაციის დროს რეპრესიები განიცადეს. მათი დიდი ნაწილი წავიდა ემიგრაციაში, მათ შორის ჩინეთსა და რუმნეთში. საბჭოთა კავშირში დაიკეტა ძველმართლმადიდებლების მონასტრები, მოხდა ქონების კონფისკაცია, დაიჭირეს და გაასამართლეს მღვდლები და ეპისკოპოსები. ეკლესიამ რეგისტრაციის უფლება მიიღო მეორე მსოფლიო ომის დროს. 1952 წელს შედგა მორიგების კრება, რომელმაც სხვადასხვა ჯგუფები ერთმანეთთან დააზავა.
ძველმართლმადიდებლები საქართველოში
რუსეთის იმპერიაში დევნის გამო ძველმართლმადიდებლების ნაწილი ამიერკავკასიაში სახლდებოდა. 1897 წლის აღწერით კავკასიის სამეფისნაცვლოში 65 123 ძველმართლმადიდებელი იყო, რაც მოსახლეობის 1,23%-ს შეადგენდა. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ რუსეთში რწმენის თავისუფლება გამოცხადდა, რის გამოც დევნილმა რუსებმა სამშობლოში დაბრუნების გადაწყვეტილება მიიღეს, თუმცა ბოლშევიკების გამარჯვების გამო ყველამ დაბრუნება ვერ გაბედა და რუსეთისკენ მიმავალი ერთი ჯგუფი 1918 წელს გურიაში ზღვის სანაპირო სოფლებში შეკვეთილში, გრიგოლეთსა და მალთაყვაში დასახლდა.
საქართველოში დასახლებული ძველმართლმადიდებლები ჩაკეტილ ცხოვრებას ეწეოდნენ და გარდა სავაჭრო ურთიერთობებისა, სხვა ურთიერთობებში არ შედიოდნენ, თუმცა, გამოირჩეოდნენ სტუმართმოყვარეობით. მათი დღესასწაულები გამოირჩეოდა არა სუფრის გაშლით, არამედ საღვთო წერილის კითხვით და მოწყალების გაცემით. 1980-იანი წლებიდან ძველმართლმადიდებლურ ქადაგებას ეწეოდა მღვდელი მურთაზ ჩახავა. 1989 წელს შეიქმნა საქართველოს ძველმართლმადიდებელთა საღვთო კავშირი. ამავე წელს გამოიცა მურთაზ ჩახავას წიგნი „ერი, ღმერთი და კანონი“. თავდაპირველად ქართული სამრევლო ექვემდებარებოდა რუსეთის არქიეპიკოპოსს, მაგრამ 1991 წელს მურთაზ ჩახავა პერმის ეპისკოპოსმა ეპისკოპოსად აკურთხა იონას სახელით. იონამ 1994 წელს გამოსცა ნაშრომი „იოანე-იონა, რა უნდა ვაკეთოთ, იბერია“. ნაშრომის მიხედვით 2000 წლისთვის ივარაუდებოდა მეორედ მოსვლა. 1995 წლის 5 აგვისტოს თბილისის ზღვის მიდამოებში იკურთხა ძველმართლმადიდებლური გუმბათოვანი ტაძარი. 2003 წელს გარდაიცვალა ეპისკოპოსი იონა. მის შემდეგ ქართველ ძველმართლმადიდებელთა წინამძღვარია 1997 წელს ხელდასხმული ეპისკოპოსი ავთანდილ ხორავა. საქართველოში მცხოვრები ძველმართლმადიდებლების რიცხვი 1000-ს არ აღემატება, 200-მდე ადამიანი ცხოვრობს ფოთში, გრიგოლეთსა და შეკვეთილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები კატეგორია:რუსები
ლერიდა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლერიდა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნიკოლოზ ჭიპაშვილი
ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა ხარაგაულის საშუალო სასწავლებელი და იმავე წელს განაგრძო სწავლა ამიერკავკასიის ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. სწავლისაგან მოუწყვეტლად, 1937 წელს, დაამთავრა რუსთავის აეროკლუბი პილოტის წოდებით.
1941 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დაწყების დროს, ნებაყოფლობით გაიწვიეს წითელი არმიის რიგებში. 1942 წელს, ხარკოვის მისადგომებთან დაიჭრა. დემობილიზაციის შემდეგ სწავლა განაგრძო ინდუსტრიულ ინსტიტუტში. 1944 წელს სტუდენტთა ერთ ჯგუფთან ერთად მონაწილეობდა რუსთავის სამშენებლო რაიონის გეოდეზიურ გადაღებაში. 1945 წელს განაწილებით დაიწყო მუშაობა რუსთავის შინაგან საქმეთა კომისარიატის დაქვემდებარებაში მყოფ ტრესტ ამიერკავკასიის მეტალურგმშენში ჟანგბადის წარმოების მშენებლობის ოსტატად, შემდეგ — ამავე ჟანგბადის წარმოების უფროსად. 1952 წელს დაინიშნა ტრესტ ამიერკავკასიის მეტალურგმშენის უფროსის მოადგილედ, იმავე წელს გადაიყვანეს რუსთავის აზოტსასუქების ქარხნის დირექტორად. მისი მოღვაწეობის დროს დამთავრდა ქარხნის მშენებლობა სრული ტექნოლოგიური ციკლით. ძირითად სამრეწველო ობიექტებთან ერთად ამავე წლებში საექსპლუატაციოდ გადაეცა დამხმარე საამქროები და კულტურულ-საბინაო-სოციალური უზრუნველყოფის ობიექტები. 1952 წელს მას დაავალეს იმ დროს გასაიდუმლოებულ, განსაკუთრებული დანიშნულების თხევადი ჟანგბადის საამქროს მშენებლობა, რომლის პროდუქციით 1957 წელს ბაიკონურში დედამიწის პირველი თანამგზავრი გაუშვეს. 1960-იან წლებში, სახალხო მეურნეობის რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით, იგი გადაიყვანეს რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის საბჭოს ცენტრალურ აპარატში ახალი ტექნიკის განყოფილების უფროსად. „ენგურჰესის“ მშენებლობისათვის საჭირო სპეციალური ჰიდროტექნიკური ცემენტის უზრუნველსაყოფად დანიშნეს რუსთავის ცემენტის ქარხნის ჯერ მთავარ ინჟინრად, შემდეგ — დირექტორად. „დიდი ქიმიის“ ეპოქასთან დაკავშირებით დაისვა საკითხი ა/კ ტერიტორიაზე განლაგებული მოქმედი და მშენებარე ქარხნების მოდერნიზაცია-გადაიარაღების უზრუნველსაყოფად სპეციალური სამმართველოს შექმნის შესახებ იგი გადაიყვანეს ამ სამმართველოს უფროსად. გარკვეული დროის განმავლობაში განაგრძობდა მუშობას რუსთავის საშენ მასალათა კომბინატის მთავარ ინჟინრად. მისი მუშაობის პერიოდში აითვისეს ბაზალტისაგან ბოჭკოსა და ბამბის, პერლიტისა და ფილტროპერლიტის წარმოება. 1998 წელს საზოგადოებრივ საწყისებზე მუშაობდა გაერთიანება „აზოტის“ საკონსულტაციო საბჭოს თავმჯდომარედ. 1999-2000 წლებში ცემენტის ქარხნის გენერალური დირექტორის მრჩევლად საწარმოო-ტექნიკურ საკითხებში. მიღებული აქვს ორდენები და მედლები. ავტორია რამდენიმე გამოგონებისა. საკავშირო სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ხასიათი სტატიები აზოტის შენაერთებისა და ცემენტის წარმოებაზე. ეწეოდა პუბლიცისტურ-ჟურნალისტურ მოღვაწეობას. იყო გაერთიანება „აზოტის“ კოლექტივის საპატიო წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
რუდოლფ აგრიკოლა
რუდოლფ აგრიკოლა (Roelof Huesman, ნამდვილი გვარი ჰუისმანი; დ. 28 აგვისტო, 1443 — გ. 27 ოქტომბერი, 1485, ჰაიდელბერგი) — ადრეული გერმანული ჰუმანიზმის წარმომადგენელი, ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
განათლება მიიღო ჰოლანდიასა და გერმანიაში (ერფურტი, კიოლნი). 1468–1479 წლებში ცხოვრობდა იტალიაში. 1483 წლიდან ასწავლიდა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში. გერმანიაში დაბრუნების შემდეგ ენერგიულად ავრცელებდა ჰუმანისტურ იდეებს. საჯარო ლექციებში, წერილებში, ლექსებსა და ფილოსოფიურ შრომებში მკაცრად აკრიტიკებდა სქოლასტიკას, მოითხოვდა მეცნიერული აზრის თავისუფალ განვითარებას. აგრიკოლა გამოირჩეოდა ინტერესთა მრავალმხრივობით (იცოდა ძველი და ახალი ენები, გატაცებული იყო მუსიკით, ფერწერით და სხვა). მის შრომებში ასახულია ეპოქის მოწინავე პედაგოგიური იდეებიც.
სქოლიო
კატეგორია:შუა საუკუნეების ფილოსოფოსები
ჩრდილოეთ კორეის გერბი
კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის გერბი (조선민주주의인민공화국의 국장) — კსდრს ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო.
2009 წლის კსდრ-ს კონსტიტუციის 169-ე მუხლის მიხედვით
გერბი შექმნილია საბჭოთა კავშირის გერბთა საბაზო კონსტრუქციის ყველა ძირითადი პრინციპის გათვალისწინებით, რომელიც მიღებული იყო ბევრ სხვა ქვეყანაშიც, რაც ნათლად ასახავს კავშირს კომუნისტურ იდეალოგიასთან.
მინი|მარჯვნივ|ჩრდილოეთი კორეის 1946 წლის გერბის პროექტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ეროვნული სიმბოლოები
თიღვის ძველი ნაგებობის ნანგრევი I
თიღვის ძველი ნაგებობის ნანგრევი I — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ თიღვაში, ადგილი „წიფლითი“. აგებულია შუა საუკუნეებში. სწორკუთხა ნაგებობის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვა. დუღაბი სქელია.
კედლების სიმაღლე 80 სმ-ს აღწევს. ძეგლის სახეობის დადგენა არ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნინაკაკის რაიონი
ნინაკაკის რაიონი (Distrito de Ninacaca) — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის პასკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 140 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 742 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 508.92 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
ანტონივკა (ტარაშჩის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქის ტარაშჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 181 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარაშჩის რაიონის სოფლები
ტიურინგის ტესტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინფორმატიკა კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი კატეგორია:ალან ტიურინგი
247 გრადუსი ფარენჰაიტით
247 გრადუსი ფარენჰაიტით (247°F) — რეჟისორების ლევან ბახიასა და ბექა ჯგუბურიას მიერ 2011 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. კინოსტუდია „Sarke studio-ში“.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ფილმები კატეგორია:2011 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
აგრიკულტურა
აგრიკულტურა, აგროკულტურა (agricultura — მემინდვრეობა, მიწათმოქმედება) — აგროკულტურა, მიწათმოქმედების კულტურის ამაღლების ღონისძიებათა ერთობლიობა. მოძველებული ტერმინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მიწათმოქმედება
ზონკარის კოშკი
ზონკარის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზონკარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი ნაგებია ფლეთილი და რიყის ქვით, დუღაბზე. მას ზურგი სამხრეთით აქვს. თითქმის მთლიანად არის შემორჩენილი სამხრეთი კედლის დიდი ნაწილი, ზედა სართულზე კი სარკმელია. ნაგებობის გადახურვა ორქანობიანი ყოფილა. კოშკი ექვსსართულიანი უნდა ყოფილიყო. პირველი სართული მთლიანად მიწითაა ამოვსებული. ჩრდილო-დასავლეთი კედლები მთლიანად დანგრეულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის კოშკები
იალტარანი
იალტარანი (Ялтаран; Ялтыран) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება კულგუნინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 107 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 103 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 23 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
თამარისა და დავითის მონეტები
თამარისა და დავითის მონეტები — თამარ მეფისა და დავით სოსლანის სახელით მოჭრილი მონეტები, რომლებიც სამეცნიერო ლიტერატურაში ცნობილია როგორც თამარის და დავითის მონეტები „ბაგრატიონთა საგვარეულო ნიშნით“.
აღწერილობა
მონეტების შუბლზე გარკვევით იკითხება აბრევიატურა „თრ“ და „დთ“. ორივე მათგანს თავზე უზის ქარაგმის ნიშანი, შესაბამისად, პირველი სახელი იკითხება როგორც „თ(ამა)რ“, ხოლო მეორე — „დ(ავი)თ“. მონეტა, რომ თამარ მეფისა და დავით სოსლანის მმართველობის დროსაა მოჭრილი დასტურდება მასზე დატანილი ქრონოლოგიური მითითებით, სადაც ვკითხულობთ: „ქკ ჳკ“, რაც იშიფრება როგორც „ქ(რონიკო)ნ „ჳკ(420)“, ანუ ქორონიკონით 420 წელი, რაც თანამედროვე წელთაღრიცხვით 1200 წელს შეესაბამება.
მონეტის შუბლზე მოცემულია თამარის და დავითის სახელები, ხოლო ზურგზე — ოთხსტრქონიანი არაბული წარწერა, რომელიც თამარ მეფეს შეეხება. წარწერაში თამარი მოხსენიებულია, როგორც დედოფალთა დედოფალი და იესო ქრისტეს მიმდევარი. თამარის უპირატესობა გამოხატულია მონეტის შუბლზე მისი პირველი მოხსენიებით, ასევე მონეტის ზურგზე არსებული წარწერით. ამ მოცემულობის მიუხედავად, მონეტაზე ჩანს, რომ დავით სოსლანი თავისი მეუღლის თანამოსაყდრეა, რომელიც ქვეყანაში ერთგვარი უმცროსი მეფის სტატუსით სარგებლობს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
გაბილთის ნაგებობის ნაშთი
გაბილთის ნაგებობის ნაშთი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, გორის მუნიციპალიტეტის სოფ. გაბილთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სოფ. გაბილთა მდებარეობს გნუღის ხეობის თავზე. სოფლის განაპირას ფერდობზე შემორჩენილია ნაგებობის ნაშთი, რომელსაც „წითელ ხატობას“ ეძახიან. ნაგებობის გეგმა არ იკითხება, ვინაიდან ამოვსებულიამიწით და ქვებით. კუთხეები გარედან მომრგვალებული აქვს. ნაგები იყო ფლეთილი ქვით, ზოგიერთ ადგილებში შეინიშნება დუღაბი.
აღბიურაკის წყალსაცავი
აღბიურაკის წყალსაცავი, ასევე რაზდანის წყალსაცავი (Աղբյուրակի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთში. მდებარეობს კოტაიქის პროვინციაში, უშუალოდ ქალაქ რაზდანის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1700 მეტრ სიმაღლეზე. წყალსაცავი აგებულია მდინარე რაზდანზე. წყალსაცავის მოცულობა 4 მილიონი მ³-ია. წყალსაცავზე მუშაობს გიუმუშის ჰესი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის წყალსაცავები
ფრანსუა დე მალერბი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1555 კატეგორია:გარდაცვლილი 1628 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები
საბერძნეთი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
პალიანჩაკრის რაიონი
პალიანჩაკრის რაიონი (Distrito de Pallanchacra) — რაიონი პერუში, პასკოს რეგიონის პასკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 115 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 902 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 73.69 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პასკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პასკოს პროვინციის რაიონები
პუბლიკიოს აგრიპა
პუბლიკიოს აგრიპა — იბერიის სამეფოს სახელმწიფო მოღვაწე II საუკუნეში, ფარსმან II-ის დროს. არმაზის ბილინგვის ბერძნულ ტექსტში იხსენიება პიტიახშად, არმაზულ ტექსტში — ეზოსმოძღვრად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის პიტიახშები
გალუანთის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი
გალუანთის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გალუანთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 800 მეტრში.
ნაეკლესიარი მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი საძირკვლის მიხედვით ჩანს, რომ ის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ყოფილა. გათხრა-გაწმენდის გარეშე გეგმის და თარიღის დადგენა ვერ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ორჰან I
ორჰან I (, Orhan Gazi, Birinci Orhan; დ. 1281 — გ. 1359) — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი ოსმანების დინასტიიდან, ქვეყანას მართავდა 1326-1359 წლებში. 1327 წელს მისი მმართველობის პერიოდში მოჭრეს პირველი ოსმალური ვერცხლის ფული (აქჩე), ოსმანების ხელისუფლება ანატოლიაში კიდევ უფრი გაძლიერდა. მოხდა არმიის რეორგანიზაცია, მათი რიგები ქვეითი ჯარით შეივსო, რომლებსაც იანიჩარები უწოდეს. ორჰანის დროს მოეწყო ოსმალთა პირველი ლაშქრობა ევროპაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1281 კატეგორია:გარდაცვლილი 1359
ალექსანდრე გრინი
ალექსანდრ სტეფანოვიჩ გრინევსკი, ცნობილია ფსევდონიმით ალექსანდრ გრინი (დ. 22 აგვისტო, 1880 — გ. 8 ივლისი, 1932) — რუსი მწერალი, ცნობილია რომანტიკული რომანებითა და მოთხრობებით, რომელთა უმრავლესობაში მოქმედება უსახელო ფენტეზი სამყაროშ ვითარდება (ფანები მას მხირად გრინლანდიას უწოდებენ). მწერლის ნაწარმოებთა უმრავლესობაში ვხვდებით ზღვას, მოგზაურობასა და სიყვარულს.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ფენტეზი მწერლები კატეგორია:რუსი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:საბჭოთა რომანისტები კატეგორია:საბჭოთა მამაკაცი მწერლები
ანტონივკა (ტეოფიპოლის რაიონი)
ანტონივკა (Антонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ტეოფიპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 20 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტეოფიპოლის რაიონის სოფლები
ლოყა
ლოყა (Bucca) — ადამიანის სახის ნაწილი ყვრიმალის ძვლიდან ქვედა ყბამდე. ლოყის კანი თხელია. მის ქვეშ მტკიცე კანქვეშა ქსოვილია სახის ვენებითა და არტერიებითურთ. ყველაზე ხშირად დნმ-ის ნიმუშის ასაღებად ლოყას იყენებენ (ლორწოვანი გარსის ნიმუშის აღების მეშვეობით). ლოყა დიდ როლს თამაშობს ემოციისა და მიმიკის ჩამოყალიბებაში.
სტრუქტურა
ლოყის კანი უერთდება ნიკაპს და ყვრიმალებს. ლოყის შიდა გარსი დაფარულია ლორწოვანი ფენით. ლოყის, გარდა იმისა, რომ პირის ღრუს იცავს გარეგანი ზემოქმედებისაგან, ის ასევე მონაწილეობს საჭმლის კბილებს შორის შენარჩუნებაში.
სქოლიო
კატეგორია:თავი კატეგორია:სახე
აგრიპა
აგრიპა (I საუკუნე) — ბერძენი ფილოსოფოსი, გვიანდელი სკეპტიციზმის წარმომადგენელი. ცდილობდა დაესაბუთებინა ჭეშმარიტი ცოდნის წვდომის შეუძლებლობა, სკეპტიკოსებთან ერთად მოითხოვდა თავის შეკავებას მეცნიერული მსჯელობისაგან. ჩვენამდე მოღწეულია აგრიპას ხუთი ტროპი — წინააღმდეგობის შესახებ, დასაბუთების უსასრულობაში სვლის შესახებ, ფარდობითობის შესახებ, დაუსაბუთებელი დებულების მიღების შესახებ, დაასბუთებაში ლოგიკური წრის შესახებ. ეს ტროპები აგრიპამ დაუმატა ენესიდემეს ათ ტროპს. აგრიპას ტროპებში გადმოცემულია შემეცნების პროცესისათვის დამახასიათებელი სიძნელეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსები
საბერძნეთი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საბერძნეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 2 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საბერძნეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იმრე კერტესი
იმრე კერტესი (დ. 9 ნოემბერი, 1929 – გ. 31 მარტი, 2016) — უნგრელი მწერალი. 2002 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში. მისი შემოქმედების ძირითადი თემებია ჰოლოკოსტი, დიქტატურული რეჟიმი და პიროვნული თავისუფლება. კერტესი პირველი უნგრელი ნობელის პრემიის ლაურეატია.
ცხოვრება და შემოქმედება
კერტესი 1929 წლის 9 ნოემბერს უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტში ბურჟუაზიულ ებრაულ ოჯახში დაიბადა. როცა იგი 5 წლის იყო, მისი მშობლები, ლადისლავ და არანკა კერტესები ერთმანეთს გაეყარნენ, რის შემდეგაც იგი სკოლა-ინტერნატში სწავლობდა. 1940 წელს კერტესი საშუალო სკოლაში შევიდა, სადაც სპეციალურად ებრაელ მოსწავლეთათვის განკუთვნილ კლასში სწავლობდა.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, კერტესი უნგრელ ებრაელებთან ერთად ოსვენციმის და ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკებში მოხვდა. დახვრეტისგან თავის დასაცავად 14 წლის კერტესი გერმანელებს არწმუნებდა, რომ 16 წლის მუშა იყო. 1945 წელს ბუხენვალდის საკონცენტრაციო ბანაკი გათავისუფლდა და კერტესი ბუდაპეშტში დაბრუნდა. 1948 წელს მან საშუალო სკოლა დაამთავრა და ჟურნალში რედაქტორად და მთარგმნელად დაიწყო მუშაობა. ხელისუფლებაში კომუნისტების მოსვლის შემდეგ კერტესი სამსახურიდან გაათავისუფლეს, რადგან მან უარი თქვა მათი რეჟიმის მხარდაჭერაზე. გარკვეული დროის მანძილზე იგი საწარმოში მუშაობდა. 1953 წლიდან კერტესმა შტატგარეშე ჟურნალისტური მოღვაწეობა დაიწყო. იგი თარგმნიდა სხვადასხვა გერმანულენოვანი მწერლების ნამუშევრებს, რომელთა შორის იყვნენ ფრიდრიხ ნიცშე, ზიგმუნდ ფროიდი, ლუდვიგ ვიტგენშტაინი და ელიას კანეტი. ალბერ კამიუსა და ჟან-პოლ სარტრის ეგზისტენციალური რომანების ზეგავლენით, კერტესი ტოტულარ საზოგადოებაში ინდივიდის ბედით დაინტერესდა, სადაც მის ცხოვრებას მასზე ზემდგომები წყვეტენ.
მწერლის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია მისი ნახევრად ავტობიოგრაფიული რომანი სახელოწოდებით „უბედობა“ (Sorstalanság), რომელიც 15 წლის ბიჭის ტრაგიკულ გამოცდილებას გვაცნობს, საკონცენტრაციო ბანაკებში გატარებულ დროსა და მის შედეგებზე გვიყვება. კერტესმა რომანი 1969-1973 წლებში დაწერა და 1975 წელს გამოსცა. „უბედობა“ უნგრეთის ტოტალურ კომუნისტურ სისტემას ასახავს, ამიტომ კომუნისტურმა რეჟიმმა წიგნი გამოსვლისთანავე დაგმო. რომანის მიხედვით 2005 წელს უნგრელმა რეჟისორმა ლაიოშ კოლტაიმ კერტეშის სცენარისტობით ფილმი გადაიღო. კერტეშის მომდევნო ნამუშევრები: „ფიასკო“ და „კადიში არდაბადებულ ბავშვზე“ ჰოლოკოსტის ტრილოგიის მეორე და მესამე ნაწილებს წარმოადგენს. უნგრეთში დემოკრატიის დამყარების შემდეგ კერტესის ნამუშევრები ინგლისურ ენაზე ითარგმნა.
2004 წელს მწერალს გოეთეს სახელობის პრემია გადაეცა.
სიცოცხლის ბოლო წლებში კერტესს ჯანმრთელობის პრობლემები აწუხებდა. მას პარკინსონის დაავადების დიაგნოზი დაუსვეს. მწერალი 2016 წლის 31 მარტს ბუდაპეშტში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ებრაელი მწერლები კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:XX საუკუნის უნგრელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ებრაელი მამაკაცი მწერლები