cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეკლესიისა და სახელმწიფოს განცალკევება
საზოგადოებაში, ეკლესიისა და სახელმწიფოს პოლიტიკური განცალკევების ხარისხი და სამოქალაქო სახელმწიფო განსაზღვრულია იურიდიული ისნტიტუციებისმიერ და გავრცელებული სამართლებრივი შეხედულებების მეშვეობით, რაც ორგანიზებულ რელიგიასა და სახელმწიფოს შორის სათანადო ურთიერთობას განსაზღვრავს. "მკლავის სიგრძის პრინციპი" გვთავაზობს ურთიერთობას, რომელშიც ორი სოციო-პოლიტიკური ორგანიზაცია, როგორც სხვების უფლებამოსილებისგან დამოუკიდებელნი ურთიერთქმედებენ. „ლაიციზმის“ მკაცრი სეკულარული პრინციპები მიღებულია საფრანგეთში, ხოლო, ისეთი სეკულარული საზოგადოებები როგორებიცაა ნორვეგიაში, დანიასა და ინგლისში კონსტიტუციონალურად აღიარებულ, ოფიციალურ სახელმწიფო რელიგიის ფორმას ინარჩუნებენ.
გვიანი ანტიკური ხანა
thumb|upright|წმ. ავგუსტინე ეკლესიასა და სახელმწიფოს შორის სათანადო ურთიერთობასთან დაკავშირებულ დისკურსში მნიშვნელოვანი წვლილის შემტანი იყო წმ. ავგუსტინე, რომელმაც ნაშრომის „ღვთის ქალაქისათვის“ XIX წიგნის მეჩვიდმეტე თავში გამოიკვლია იდეალური ურთიერთობა „მიწის ქალაქსა“ და „ღვთის ქალაქს“ შორის. ამ ნაშრომში, ავგუსტინემ ჩამოაყალიბა ხედვა, რომ უნდა მოიძებნოს ურთიერთზემოქმედების ძირითადი ნიშნულები „მიწის ქალაქსა“ და „ღვთის ქალაქს“ შორის, მით უმეტეს, რომ ხალხს სჭირდება ერთად ცხოვრება და განსახლება დედამიწის გარშემო. ამრიგად, ავგუსტინე მიიჩნევდა, რომ „დროებითი ქალაქის“ მისიაა დედამიწაზე „ზეციური ქალაქის“ დამყარება გახადოს შესაძლებელი.
შუა საუკუნეების ევროპა
საუკუნეების განმავლობაში, მონარქები მმართველობდნენ საღვთო უფლების იდეით. ზოგიერთ შემთხვევაში მონარქი ამას იყენებდა იმის დასადასტურებლად, რომ მეფეს აქვს უფლება მართოს ორივე, საკუთარი სამეფო და მის საზღვრებში არსებული ეკლესია. ეს თეორია ცნობილია როგორც ცეზაროპაპიზმი. სხვა მხრივ, ასევე არსებობდა კათოლიკური დოქტრინა, რომელშიც პაპს, როგორც ქრისტეს მოადგილეს დედამიწაზე, უნდა ჰქონოდა უმაღლესი ავტორიტეტი მთელი ქრისტიანული ეკლესიის მასშტაბით და ასევე, არაპირადპირი გზით სახელმწიფოზეც. უფრო მეტიც, მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში პაპობა ამტკიცებდა, რომ ჰქონდა დასავლეთ ევროპის კათოლიკე მეფეების გადაყენების უფლება და ცდილობდა მის განხორციელებას, ზოგჯერ წარმატებით, ზოგჯერ წარუმატებლად, როგორც ეს იყო ინგლისის მეფე ჰენრი VIII-ისა და ნავარის მეფე ანრი III-ის შემთხვევაში.
დასავლეთში, ეკლესიისა და სახელმწიფოს განცალკევების საკითხისადმი, შუა საუკუნეებში ორიენტირებულნი იყვნენ მონარქები, რომლებიც მმართველობდნენ სეკულარულ სფეროში და ამავდროულად ხელყოფდნენ ეკლესიის მმართველობას სულიერ სფეროში. ეკლესიის საბოლოოდ გაკონტროლების ეს გადაუჭრელი წინააღმდეგობა იწვევდა ძალაუფლებისათვის ბრძოლას და მმართველთა კრიზისს, განსაკუთრებით ინვესტიტურებისათვის დავაში, რომელიც გადაიჭრა ვორმსის კონკორდატით 1122 წელს. კონკორდატის მიხედვით, იმპერატორი უარს ამბობდა სამღვდელოებისთვის მათი სულიერი, ანუ საეკლესიო ძალაუფლების გამომხატველი რეგალიების გადაცემის უფლებაზე და ასევე თმობდა საკათედრო ტაძრის ან სააბატოს წინამძღვრის არჩევის უფლებას და ეთანხმებოდა კურთხევას საფასურის გარეშე.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგია და პოლიტიკა კატეგორია:კანონმდებლობა რელიგიის შესახებ
კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში (2020)
კორონავირუსის პანდემია ზამბიაში — 2019-2020 წლებში კორონავირუსის პანდემიის მიმდინარეობა ზამბიაში.
კორონავირუსული დაავადება COVID-19-ით ინფიცირებული პირი ზამბიაში პირველად 2020 წლის მარტში გამოვლინდა. ქვეყანაში ინფიცირებულთა რაოდენობამ პიკს 2020 წლის აგვისტოში მიაღწია.
რესურსები ინტერნეტში
ზამბია
იზაბელა მედიჩი
იზაბელა დე’ მედიჩი (Isabella de' Medici; დ. 31 აგვისტო, 1542 — გ. 16 ივლისი, 1576) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და ელეონორა ტოლედოელის ასული. ბრასიანოს ჰერცოგინია როგორც პაოლო ჯორდანო I-ის მეუღლე და ჰერცოგ ვირჯინიო ორსინის დედა.
ბიოგრაფია
იზაბელა დაიბადა 1542 წლის 31 აგვისტოს ფლორენციაში. იგი იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, ელეონორ ტოლედოელის შუათანა ქალიშვილი. იგი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა ჯერ ვეჩოს, შემდეგ კი პიტის სასახლეში. ის ასევე დიდ დროს ატარებდა მამამისის მშობლიურ კასტელოს სასახლეში. მედიჩის ბავშვები ბრწყინვალე განათლებას იღებდნენ სახლში, სადაც მათ დაქირავებული და კვალიფიციური პედაგოგები ასწავლიდნენ. ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობიდანვე, იზაბელამ გამოავლინა აშკარა მიდრეკილება მუსიკისადმი. სამეფო კარზე ლამაზი, მოხდენილი, დახვეწილი, მხიარული და მოქნილი იზაბელა არისტოკრატიაზე კარგ შთაბეჭდილებას ტოვებდა.
1553 წელს, 11 წლის იზაბელა დანიშნეს 12 წლის პაოლო ჯორდანო ორსინიზე, ტოსკანის სამხრეთში მდებარე ბრასიანოს საჰერცოგოს ტახტის მემკვიდრეზე. მედიჩებს ყოველთვის ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ ორსინებთან და ეს ქორწინება ამ კავშირის გამყარებასთან ერთად, მიზნად ისახავდა სამხრეთში მოკავშირის შეძენას. ეს ქორწინება 1558 წელს შედგა კასტელოს სასახლეში. იზაბელას მამამისმა მზითვში 50,000 სკუდო გაატანა და ამასთან მას სრული თავისუფლებაც მიანიჭა, რაც იმ დროის ქალებში არც ისეთი ხშირი იყო.
1562 წელს, დედამისის გარდაცვალების შემდეგ, იზაბელა ფლორენციის პირველი ლედი გახდა, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა მედიჩების პოლიტიკაზე. მიუხედავად ამისა, იგი დიდხანს ვერ აჩენდა ბავშვს. აღსანიშნავია, რომ მას დაორსულების პრობლემა არ ჰქონია, თუმცა ყოველთვის ეშლებოდა მუცელი. ასე იყო, სანამ ოცი წელი არ შეუსრულდა. მისი პირველი ქალიშვილი ფრანჩესკა ელეონორა (აგრეთვე ცნობილი როგორც ნორა), 1571 წელს დაიბადა. მოგვიანებით იგი ცოლად თავის ბიძაშვილ ალესანდრო სფორცას შერთეს. სულ ერთ წელიწადში, 1572 წელს დაიბადა მისი მეორე ვაჟი, სახელად ვირჯინიო, რომელიც მამის მემკვდრე გახდა.
1576 წლის 16 ივლისს, იზაბელა მოულოდნელად ცხენიდან გადმოვარდა და გარდაიცვალა კარეტოში ნადირობის დღესასწაულზე. ცნობილია, რომ როცა მის ქმარს მისი დაღუპვის შესახებ ამცნეს, იგი მუხლებზე დაეცა. ბევრი მიიჩნევდა, რომ ეს ყოველივე დაკვეთილი მკვლელობა იყო. ამასვე ადასტურებდა ფერარას ელჩიც, რომელიც იქ იყო, როცა იზაბელა გარდაიცვალა. მისი ვერსიით, იზაბელა მისივე ქმრის ბრძანებით მოკლეს, რომელიც ეჭვობდა, რომ მის ცოლს რომანი ჰქონდა ტრიოლო ორსინთან, ამის ეჭვს ისიც ბადებდა, რომ პაოლო ჯორდანოს პირადი ექიმების ინფორმაციით იზაბელა ბუნებრივად გარდაიცვალა, რაც ასე არ ყოფილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1542 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1576 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ფლორენციელები კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები
მბუჟი-მაიი
მბუჟი-მაიი (Mbuji-Mayi, 1966 წლამდე — ბაკვანგა) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. აღმოსავლეთ კასაის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყანაში სიდიდით მესამე ქალაქი (კინშასის და ლუბუმბაშის შემდეგ), ალმასების მოპოვების მთავარი ცენტრი.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე სანკურუზე, ზღვის დონიდან 549 მეტრ სიმაღლეზე. არსებობს აეროპორტი, რომელიც იღებს რეგულარულ რეისებს კინშასიდან და ლუბუმბაშიდან.
მოსახლეობა
2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 559 073 ადამიანს.
ისტორია
2000 წლის 20 ნოემბერს აჯანყებულებმა ქალაქის შემოგარენში გაანადგურეს მაიორ სტეფან მადეზოკორეს ზიმბაბვის ბატალიონი, თუმცა იმავე რაიონში ბრძოლის შესახებ ინფორმაცია (კაბინდის პროვინცია) მოდიოდა 1999 წლის 11 ივლისსაც.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ბროვარკი (ჰადიაჩის რაიონი)
ბროვარკი (Броварки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 451 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰადიაჩის რაიონის სოფლები
ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელი
„ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელი“ (ინგლ. Jack the Giant Slayer) — 2013 წლის ამერიკული ფანტასტიკური სათავგადასავლო ფილმი, რომლის რეჟისორი და თანაპროდიუსერია ბრაიან სინგერი, სცენარის ავტორია დარენი ლემკე, კრისტოფერ მაკქუარი. ფილმი დაფუძნებულია ბრიტანულ ზღაპრებზე „ჯეკი გიგანტების მკვლელი„ და „ჯეკი და ლობიო“.ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ: ნიკოლას ჰულტი, ელეონორა ტომლინსონი, სტენლი ტუჩი, იან მაკშეინი, ბილ ნიგი და იუან მაკგრეგორი. ფილმი მოგვითხრობს ჯეკზე, ახალგაზრდა ბიჭზე, რომელმაც უნდა გადაარჩინოს პრინცესა გიგანტურების რასისგან, რომელიც შემთხვევით გიგანტების სამყაროში აღმოჩნდება.
ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელი-ის განვითარება 2005 წელს დაიწყო, როდესაც ლემკემ პირველად წამოაყენა ეს იდეა. დიჯეი კარუსო დაიქირავეს ფილმის რეჟისორად 2009 წლის იანვარში, მაგრამ იმავე წლის სექტემბერში კარუსო შეცვალა სინგერმა, რომელმაც დაიქირავა მაკქუარი და სტუდნი სცენარის შესამუშავებლად. მთავარი გმირები გადაიღეს 2011 წლის თებერვლიდან მარტამდე, ხოლო ძირითადი გადაღებები 2011 წლის აპრილში, ინგლისში დაიწყო, კერძოდ კი სომერსტში, გლოსტერშირში და ნორფოლკში.
ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელის პრემიერა შედგა 2013 წლის 26 თებერვალს, ჰოლივუდში. იგი თეატრალურად გამოვიდა შეერთებულ შტატებში 2013 წლის 1 მარტს. ფილმმა კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი შეფასება მიიღო და შემოსავლების მხრივ თანხა იზარალა.
განვითარება
სცენარისტმა დარენ ლემკემ 2005 წელს CGI- სთან ერთად პირველად შემოიტანა იდეა „ჯეკი და ლობიო“-ს ეკრანიზაციისთვის, მანამ სანამ სხვა ზღაპრის გაცოცხლებული ვარიანტები გამოვიდოდა (როგორიცაა: ალისა საოცრებათა ქვეყანაში (2010), წითელქუდა (2011) და ფიფქია და მონადირე (2012)). ლემკემ ფილმის სცენარი შემდეგნაირად აღწერა: „ ამ ფილმში მამაკაცები არიან დომინანტები და ის ნათლად გვიჩვენებს, თუ როგორ ყალიბდება ბიჭუნა მამაკაცად". და გაავლო პარალელი ვარსკვლავური ომების ლუკ სკაიუოკერსა და ჯეკს შორის. 2009 წლის იანვარში New Line Cinema- მ დაიქირავა კარუსო სცენარის შემქმნელად, რომელიც შემდგომში დაარედაქტირა მარკ ბომბეკმა.  2009 წლის აგვისტოსთვის ცნობილი გახდა, რომ ბრაიან სინგერი სავარაუდოდ შეცვლიდა კარუსოს, რაც ოფიციალურად  2009 წლის სექტემბერში დადასტურდა.
წარმოებამდელი პერიოდი
2010 წლის ოქტომბერში New Line- მა ბრაიან სინგერს უფლება მისცა, რომ ფილმის წარმოება დაწყებულიყო. რეჟისორმა ფილმის გადაღებები გაზაფხულისთვის დანიშნა. 2010 წლის ნოემბერში, სინგერმა დაიწყო მსახიობთა შერჩევა ფილმის მთავარი ქალი და მამაკაცის როლების შემსრულებებზე. აარონ ჯონსონი, ნიკოლას ჰულტი და ანევრინ ბარნარდი განიხილებოდნენ ჯეკის როლის შემსრულებლებად, ხოლო ადელაიდა კეინი, ლილი კოლინზი და ჯუნო ტემპლი - პრინცესას როლისთვის.
გადაღებები
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2011 წლის 12 აპრილს, გაერთიანებულ სამეფოში. 2011 წლის მაისში, წარმოება გადავიდა ინგლისში, სომერსტში, ორი კვირის განმავლობაში, გადაღებები დაინიშნა უელსში, ჩედარში და ქვეყნის სხვა ტერიტორიებზე, როგორიცაა უელსის საკათედრო ტაძარი. ფაზლვუდის ტყე, რომელიც გამირჩევა განსხვავებული ხეებისა და კლდეებით ასევე გამოიყენეს სცენების გადასაღებად. ეს ადგილი ასევე გამოყენებული იყო BBC- ის სერიალში Doctor Who და მერლინი. არსებობს მოსაზრება, რომ იმავე ტყემ შთააგონა ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი, როდესაც დაწერა ჰობიტი. იმავე თვის ბოლოს, გადაღებები შედგა ნორვიჩის საკათედრო ტაძარში, ნორუიჩში, ნორფოლკში.
ჩალოემ-რატანაკოსინის ეროვნული პარკი
გეოგრაფია
ჩალოემ-რატანაკოსინის ეროვნული პარკი მდებარეობს ქალაქ კანჩანაბურიდან 97 კმ-ში. მისი ფართობი 59კმ²-ია და კანჩანაბურის პროვინციის უმცირესი ეროვნული პარკია. პარკის უმაღლესი მწვერვალია კამ პანგი, რომელიც ზღვის დონიდან 1260 მეტრზე მდებარეობს.
ღირსშესანიშნაობები
პარკის უმთავრესი ღირსშესანიშნაობა გამოქვაბულთა სისტემაა. 300 მეტრის სიგრძის ტჰამ ტჰან ლოტ ნოიში უამრავი სტალაქტიტი და სტალაგმიტია. ტჰამ ტჰან ლოტ იაიში სტალაქტიტებისა და სტალაგმიტების გარდა პირველყოფილი ადამიანის ჩონჩხის ნარჩენები და უძველესი იარაღებიცაა აღმოჩენილი.
პარკის ტერიტორიაზე რამდენიმე ჩანჩქერი მდებარეობს. ტჰან ტჰონგი 15 იარუსიანი ჩანჩქერია, ტჰან ნგოენი უფრო მცირეა და 7 იარუსისგან შედგება.
ფლორა და ფაუნა
პარკის ტყეები სამხრეთ-აღმოსავლური ინდო-ჩინური მშრალი მარადმწვანე ტყეებისა და ბამბუკის ტყეების კატეგორიას მიეკუთვნება.
პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობენ ვეფხვები, ლეოპარდები, ბანტენგები, გაურები და თეტრხელა გიბონები. პარკი ცნობილი ბინადარია იშვიათი სახეობის ხის ბაყაყი, რომლის ხმაც ძაღლის ყეფას წააგავს.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ვილიარ-დე-კანესი
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ტარკვინია
ტარკვინია (Tarquinia; Tarquinii, Ταρκυνία) — ქალაქი და კომუნა იტალიაში. ლაციოს რეგიონის ვიტერბოს პროვინციაში.
ჯუზეპე პაზოტო
ბიოგრაფია
მეუფე ჯუზეპე პაზოტო დაიბადა 1954 წლის 6 ივლისს ვერონის რეგიონის სოფელ ბოვოლონეში, იტალიაში. სწავლობდა სტიგმატელ მამათა სკოლაში და შევიდა ამავე კონგრეგაციის სასულიერო სემინარიაში. მუშაობდა დაწყებითი კლასების პედაგოგად და 1979 წელს აიღო თეოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი. 1979 წლის 12 მაისს, ბოვოლონეს ეკლესიაში, კარდინალმა მორეირა ნევესმა, იგი მღვდლად აკურთხა. ხელდასმის შემდეგ პირველი ხუთი წელი მუშაობდა კოლონიოლა აი კოლიში (ვერონა) სასულიერო სემინარიის დირექტორად. შემდეგ გადავიდა სეძანოს მონასტერში, სადაც იყო სულიერების სახლის დირექტორი და ამავე დროს, თავისი კონგრეგაციის პოსტულანტების და ახალგაზრდების პასუხისმგებელი და სტიგმატელთა კონგრეგაციის საბჭოს მრჩეველი იყო.
ტარკვინია
მოსახლეობა 16 401 კაცი (2008 წ.), სიმჭიდროვე 59 ად./კმ². ფართობი 280 კმ². ქალაქის მფარველად ითვლება ღვთისმშობელი.
ჯუზეპე პაზოტო
ბიოგრაფია
ჯუზეპე პაზოტო საქართველოში 1994 წლის სექტემბერში ჩამოვიდა. ქართული ენის შესწავლის შემდეგ ცხოვრობდა ქუთაისში. 1996 წელს დაინიშნა კავკასიის ლათინ კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრატორად, რის შემდეგაც საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში. მისი ხელმძღვანელობით განახლდა მარიამის ზეცად აღყვანების თბილისის ძველი კათოლიკური ტაძარი, რომელიც 1999 წლის 15 აგვისტოს აკურთხა ჯოვანი ბატისტა რემ. იგი 2000 წლის 6 იანვარს რომში, წმიდა პეტრეს ბაზილიკაში რომის პაპმა იოანე პავლე II-მ ეპისკოპოსად აკურთხა.
ტარკვინია
ისტორია
ანტიკურ ეპოქაში ქალაქ ტარკვინიის ადგილზე მდებარეობდა ეტრუსკების ქალაქი, რომელიც სავარაუდოდ ეტრუსკების ქალაქების გაერთიანების ლიდერი იყო. გადმოცემის მიხედვით ქალაქი დააარსა ლიდიიდან გადმოსახლებულმა ტარქონმა. ქალაქში შემორჩენილია ტავდაცვითი კედლის ნაშთები, რომელიც ძვ. წ. V-IV საუკუნეებს მიეკუთვნება. ტარკვინიაში დაიბადა რომის მეხუთე მეფე ლუციუს პრისკუს ტარკვინიუსი.
ჯუზეპე პაზოტო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
ტარკვინია
ისტორია
2008 წელს ქალაქი ტარკვინია და ეტრუსკული ნეკრეპოლისი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ხალფალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხალფალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დიჯო
დიჯო (Dico) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 162 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ირაკლი ჯაბადარი
ირაკლი ალექსანდრეს ძე ჯაბადარი (დ. 17 ოქტომბერი, 1892, თბილისი — გ. 18 აგვისტო, 1937, ნიცა, საფრანგეთი) — ქართველი კომპოზიტორი და პიანისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი საზოგადო მოღვაწის, ჟურნალისტის, რედაქტორ -გამომცემლის ალექსანდრე ჯაბადარის ოჯახში. ყმაწვილს ბავშვობიდან დაჰყვა აბსოლუტური სმენა და იგი მშობლებმა ევროპაში გაგზავნეს სასწავლებლად. უმაღლესი განათლება მიიღო ბრიუსელის კონსერვატორიაში. სამი წლის შემდეგ გადავიდა ვენაში, სადაც იღრმავებდა თეორიულ ცოდნასდა სრულჰყოფდა სამშემსრულებლო ხელოვნებას. 1913 წლის 7 მარტს აქვე, მუსიკოსთა საზოგადოების დარბაზში დვორჟაკის მოწაფის ოსკარ ნედბალის დირიჟორობით შეასრულდა ახალგაზრდა კომპოზიტორის „ქართული რაფსოდია“, რითაც სათავე დაედო ქართულ სიმფონიურ მუსიკას. ამას მოჰყვა სხვა ჟანრის უამრავი ნაწარმოებები, რომლებმაც სახელი გაუთქვეს ახალგაზრდა კომპოზიტორს. მისი ვოკალური ციკლიდან აღსანიშნავია „სულო ბოროტო“, „მერანი“, „ქართული ლეგენდა“, „თბილისური“, „რიჰარდ ჰოიბერგერის ხსოვნას“, „რანინა-რანუნი“, „განცდილი წუთები“ და სხვა. მასვე ეკუთვნის 3 მოქმედებიანი ოპერა „გულნარა“ (ალ. ყაზბეგის მიხედვით). ოპერის ლიბრეტო დაწერა თავად კომპოზიტორმა და მისმა მეუღლემ, უნგრელმა მანდილოსანმა მარგარიტ ბარვზმამ. მასვე ეკუთვნის უნგრულ თემაზე დაუმთავრებელი ოპერა „ბაბე“. კომპოზიტორი ავტორია აგრეთვე ორკესტრთან ერთად სამი საფორტეპიანო და ორი სავიოლონჩელო კონცერტების და სხვა.
მისი გარდაცვალებიდან 30 წლის შემდეგ იგი გადმოასვენეს და დაკრძალეს მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
შტორმარნის რაიონი
შტორმარნის რაიონი (Kreis Stormarn) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ბად-ოლდესლოე. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 766,27 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 224 290 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 293 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 62.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის რაიონები
ბაბუშარის აეროპორტი
ბაბუშარის აეროპორტი (სოხუმის ბაბუშარის აეროპორტი) — აეროპორტი საქართველოში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლების დრანდისა და ბაბუშარის სიახლოვეს, სოხუმიდან დაახლოებით 20 კმ-ში. განლაგებულია კოლხეთის დაბლობზე, შავი ზღვის სანაპიროზე, რომელიც უზრუნველყოფს დაშვებას ორივე მხარედან. აეროპორტში ბაზირებულია აფხაზეთის ეროვნული ავიაკომპანია — აფხაზეთის ავიახაზები და გაეროს ავიაცია. მუშაობს სასაზღვრო საგუშაგო და საბაჟო. დიდი ხნის განმავლობაში აეროპორტი იმყოფებოდა არადამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში და საჭიროებდა კაპიტალურ რემონტს. 2011 წელს აეროპორტი ნაწილობრივ იქნა რეკონსტრუირებული. სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია ბაბუშარის აეროპორტს საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტად არ აღიარებს, რადგან სცნობს საქართველოს ერთიანობას.
1960-იან წლებში აეროვაგზალის შენობაში აშენდა აეროდრომი. 1980-იან წლებში ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი გააფართოვეს. 1993 წელს აეროპორტი დაკეტეს.აფხაზეთის კონფლიქტის შემდეგ აეროდრომში დარჩა რამდენიმე მიტოვებული თვითმფრინავი და დიდი რაოდენობით ნაღმი. დანაღმული იყო აგრეთვე ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი. 2008 წლის 11 აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის დროს პირველად 15 წლის მანძილზე განახორციელეს დაშვება რუსეთის სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავებმა. 2008 წლის 14 სექტემებრს აეროპორტში დაჯდა სამოქალაქო თვითმფრინავი — რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს თვითმფრინავი.
ერავანის ეროვნული პარკი
ერავანის ეროვნული პარკები (อุทยานแห่งชาติเอราวัณ) — ეროვნული პარკი ტაილანდში, ტენასირიმის ბორცვებზე, კანჩანაბურის პროვინციაში. პარკი 1975 წელს დაარსდა და ტაილანდის მე-12 ეროვნული პარკი იყო.
მიმოხილვა
პარკის ფართობი 550 კმ²-ია. მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობა ერავანის ჩანჩქერია, რომელსაც სახელი ინდური მითოლოგიის სამთავიანი თეთრი სპილოს, აირავატას შესაბამისად ეწოდა.
პარკის ტერიტორიაზე ოთხი გამოქვაბული: მი, რუა, წანგ ბაჰდანი და პჰარტატი მდებარეობს. ჩანჩქერის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მკერდის ფორმის ბორცვი, კჰაო ნომ ნანგი მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:1975 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ჯონდო გიორგაძე
ჯონდო პარმენის ძე გიორგაძე (დ. 12 ივლისი, 1934, სოფ. ზემო ხედი, ახლანდ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 2008, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-ელექტრომექანიკოსი, საპატიო რკინიგზელი (2002).
ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტი. 1958 წლიდან მუშაობა დაიწყო თბილისის ელმავალმშენებელი ქარხნის სპეციალურ საკონსტრუქტურო ბიუროში, 1990 წლიდან — იქვე, მთავარ კონსტრუქტორი. 1959–64 წლებში უშუალოდ მონაწილეობდა ქართული ცვლადი დენის „ვლ40” (ВЛ40) მარკის სამგზავრო ოთხღერძიანი და „ვლ10” (ВЛ10) მარკის სატვირთო რვაღერძიანი მაგისტრალური ელექტრომავლების შექმნაში. შემდგომ წლებში მისი ხელმძღვანელობით ქარხანაში დაინერგა მრავალი მნიშვნელოვანი ტექნიკური სიახლე. მუდმივი დენის ოთხღერძიანი ელექტრომავლის 4E1-ის გამოკვლევის, დამუშავებისა და წარმოებაში დანერგვისათვის გიორგაძეს, ავტორთა ჯგუფთან ერთად, მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (2002).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები ჯონდო
მერსეხემრა ინედი
მერსეხემრა ინედი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1672 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1669 წელს. ხოლო თომას შნაიდერის მიხედვით მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1651 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1648 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
გაობაოხუ
გაობაოხუ, გაოიუხუ (高邮湖) — მტკნარწყლიანი ტბა ჩინეთში, ანხოისა და ძიანსუს პროვინციებში. გაწოლილია მდინარე ხუაიხეს სისტემაში, ხუაიხეს ვაკეზე, ზღვის დონიდან 5,7 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 674,7 კმ².
საშუალო სიღრმე 1,4 მ, მაქსიმალური სიღრმე 2,4 მ. წყალმარჩხი ტბაა. დაბალი ნაპირები აქვს, ბრტყელი. გაობაოხუს აღმოსავლეთი ნაპირების გასწვრივ გადის ჩინეთის დიდი არხი, რომელთანაც იგი დაკავშირებულია.
მდინარე სანხე გაობაოხუს აკავშირებს ხუნძეხუს ტბასთან. ამჟამად გაობაოხუ მდინარე ხუაიხეს სისტემის ნაწილია. განვითარებულია ნაოსნობა, თევზჭერა. ტბის წყლები გამოიყენება სარწყავად.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
სოთო-ტსვანა ენები
სოთო-ტსვანა ენები, სოთო ენები — ბანტუს ენების ქვეჯგუფი, რომელიც მშობლიურია აფრიკის სამხრეთ ნაწილში მცხოვრები ხალხის მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის.
ბროვარკი (ჰლობინეს რაიონი)
ბროვარკი (Броварки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰლობინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1449 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰლობინეს რაიონის სოფლები
სოთო-ტსვანა ენები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბანტუს ენები
ფეოდალური რენტა
ფეოდალური რენტა — მიწის საკუთრების რეალიზაციის ეკონომიკური ფორმა. ფეოდალიზმის დროს სოფლის მეურნეობაში მიწის რენტა ზედმეტი პროდუქტის მითვისების გაბატონებული ფორმაა. არსებობს ფეოდალური მიწის რენტის სამი ძირითადი ფორმა: შრომამიგებითი, პროდუქტადი (ღალა) და ფულადი, რომელთაგან თითოეული შეესაბამება საზოგადოებრივი წარმოების განვითარების სხვადასხვა საფეხურს.
ფეოდალური რენტის ფორმები ემყარება არაეკონომიკურ იძულებას. ეს უკანასკნელი არის იძულებითი შრომის ისეთი ფორმა, რომლისის საფუძველია მშრომელთა პირადი დამოკიდებულება ექსპლუატატორთა კლასებზე. იგი ასახავს ისეთ ეკონომიკურ ურთიერთობას, რომლის დროსაც ექსპლუატატორის საკუთრებაა არა მხოლოდ წარმოების საშუალებები, არამედ თვით წარმოების მუშაკებიც. სწორედ ესაა ფეოდალების მიერ ყმა გლეხების ზედმეტი პროდუქტის მითვისების პირობა და წანამძღვარი. არაეკონომიკურ იძულებას. იყენებდნენ ღალის აკრეფისას, საბატონო ბეგარის დროს გლეხების გამოსაყვანად, შინაყმების შესავსებად, სამემკვიდრო იურისდიქციის განსახორციელებლად.
შრომამიგებითი რენტა
შრომამიგებითი რენტა ასახავს ისეთ ურთიერთობას, როცა უშუალო მწარმოებელი (ფეოდალზე დამოკიდებული გლეხი) კვირის ერთ მონაკვეთში ფაქტობრივად ამუშავებს თავის სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთს და იყენებს საკუთარი წარმოების იარაღებს, ხოლო კვირის მეორე მონაკვეთში — ფეოდალის მიწას. ამ შემთხვევაში ყმა გლეხის შრომა განცალკევებულია დროსა და სივრცეში.
პროდუქტადი რენტა
პროდუქტად რენტას მიწის მესაკუთრეს (ფეოდალს) უხდიან ნატურით. შრომამიგებით რენტასთან შედარებით ფეოდალური რენტის ეს ფორმა შეესაბამება საწარმოო ძალების განვითარების უფრო მაღალ საფეხურს, თუმცა ფეოდალური რენტის ეს ორი ფორმა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში პარალელურად არსებობდა და ახლაც ერთდროულად არსებობს ზოგიერთ განვითარებულ კაპიტალისტურსა და განვითარებად ქვეყანაში. პროდუქტადი რენტა გულისხმობს უფრო მაღალ შრომის ნაყოფიერებას. გლეხს მეტი სამეურნეო დამოუკიდებლობა აქვს და უფრო მეტად არის დაინტერესებული თავისი შრომის შედეგებით, იგი თვითონ განაგებს თავის სამუშაო დროს. თუმცა ამ დროს ნაწილი ზედმეტი პროდუქტის ფორმით ეკუთვნის მიწის მესაკუთრეს, მაგრამ გლეხის შრომა თავისთვის და მიწის მესაკუთრისათვის უკვე არ ცალკევდება დროსა და სივრცეში. ფეოდალური რენტის ამ ფორმის განვითარება იწვევს ცალკეული უშუალო მწარმოებლის სამეურნეო მდგომარეობის უფრო მკვეთრ დიფერენციაციას.
ფულადი რენტა
ფეოდალური რენტის უკანასკნელი და უმაღლესი ფორმაა ფულადი რენტა. იგი აღმოცენდა ფეოდალიზმის რღვევის პერიოდში, როცა სასაქონლო წარმოებამ მიიღო უფრო განვითარებული ფორმა. ამრიგად, ფულადი რენტა შეესაბამება საწარმოო ძალების განვითარების უფრო მაღალ საფეხურს. ფულადი რენტის გადასახდელად გლეხი იძულებულია თავისი შრომის პროდუქტი გადააქციოს ფულად. ფეოდალსა და გლეხებს შორის მყარდება ახალი სახელშეკრულებო დამოკიდებულება. მიწის მესაკუთრე გადაიქცევა არენდატორად. თანდათანობით რენტის ფულადი ფორმა გარდაიქმნება კაპიტალისტურ მიწის რენტად, რომელიც გულისხმობს მიწის იჯარით გაცემას და დაქირავებული შრომის გამოყენებას.
რენტა საქართველოში
ფეოდალურ საქართველოში (IX–X საუკუნეებში) ქართველი გლეხის ვალდებულება ფეოდალის მიმართ განისაზღვრებოდა ძირითადად ბეგარით, რომელიც გულისხმობდა როგორც ნატურალურ გადასახადს, ასევე შრომის ვალდებულებას. ამ უკანასკნელს ფეოდალი იყენებდა საბატონო მეურნეობაში და სამშენებლო სამუშაოებზე. ამ პერიოდში დაბეგრილი იყო გლეხის ძირითადი სამეურნეო ერთეული, ე. წ. „ფუძე“, გლეხის „ფუძე“ შედგებოდა მიწის ნაკვეთის, ვენახის, ბაღის, ბოსტნის საცხოვრებელი სახლისა და აუცილებელი სათავსისაგან, უძველესი ცნობა გლეხის მიერ ნაკისრი ბეგარის შესახებ დაცულია ე. წ. ფავნელთა სიგელში. ძველ ქართულ სიგელებში აღნიშნულია შემთხვევები, როცა ერთი გლეხი ორ სხვადასხვა ფეოდალს უხდიდა რენტას. გლეხის დამოკიდებულება იმ ფეოდალის მიმართ, რომელსაც იგი ეკუთვნის, აისახება შრომამიგებით რენტაში. ხოლო დამოკიდებულება მასთან ვის მიწასაც ამუშავებს, პროდუქტად რენტაში. ეს მომენტი ასახულია კახა თორელის საბუთში (XIII საუკუნე). მონღოლთა ბატონობამ საქართველოში გამოიწვია გლეხური მეურნეობის მკვეთრი დაქვეითება. ამ პროცესს აძლიერებდა მონღოლური სამხედრო ბეგარა და ქვეყნის საერთო დაქვეითების პირობებში ქართველი ფეოდალების ცდა: შემცირებული შემოსავალი გაეზარდათ გლეხების ექსპლუატაციის გაძლიერებით (მაგ., საზომ-საწონების გადიდება და სხვ.). ფეოდალური რენტის სამართლებრივი რეგულირება ასახულია XVIII საუკუნის სამართლის წიგნში — „დასტურლამალში“. XVIII საუკუნის საქართველოში გავრცელდა ფეოდალის მიწის იჯარით გაცემის ფორმა. მიწის საზიარო გაცემა წერილობით ფორმდებოდა. საბუთში აღნიშნული იყო, თუ ხარჯების რა ნაწილს კისრულობდა მიწის მესაკუთრე და იჯარადარი და როგორ გაიყოფდნენ მიღებულ მოსავალს (მ. თუმანიშვილის მეურნეობა).
საქართველოს მეფის რუსეთთან შეერთების შემდეგ ფეოდალური რენტის ფორმებში არსებითი ცვლილება არ მომხდარა. კვლავ გაბატონებული იყო შრომამიგებითი და პროდუქტადი რენტები, ხოლო ფულად რენტას საბატონო გადასახადებში უმნიშვნელო ადგილი ეკავა. საქართველოში არსებული გლეხთა საბატონო ბეგარა — გადასახადების სისტემა — არაერთი ცდის მიუხედავად, არ შეცვლილა რუსეთში არსებული ბეგარა-გადასახადების სისტემით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალიზმი კატეგორია:ეკონომიკა კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
ბანგედი
ბანგედი (ოფიციალურად ბანგედის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Bangued) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 382 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 31 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
დიგაჰი (ლერიქი)
დიგაჰი (Digah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
შა-ტინი (სადგური)
შა-ტინი — სადგური ჰონგ-კონგში, ისტ-რეილის ხაზზე. მდებარეობს ქალაქის ცენტრში შა-ტინის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტ-რეილის ხაზი
რეიდერი
რეიდერი (raider < raid — თავდასხმა, თარეში) — სამხედრო ხომალდი ან შეიარაღებული სავაჭრო გემი, რომელიც ატარებს დამოუკიდებელ საბრძოლო მოქმედებებს საზღვაო და ოკეანურ კომუნიკაციებზე მოწინააღმდეგის საბრძოლო ტრანსპორტისა და სავაჭრო გემების გასანადგურებლად. პირველ მსოფლიო ომში (1914–1918) გერმანია რეიდერების სახით იყენებდა კრეისერებს, მათ შორის სავაჭრო გემად შენიღბულ დამხმარე ხომალდებს. მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) დასაწყისში ფაშისტური გერმანია რეიდერის რანგში იყენებდა სახაზო გემ „ბისმარკს“, სამ „ჯიბის“ სახაზო ლაინერს და კრეისერებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბრძოლო ხომალდები კატეგორია:გემების ტიპები
ვილიარეალი
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კასტელიონის ქალაქები
ბროვარკი (ლუბნის რაიონი)
ბროვარკი (Броварки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლუბნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 82 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლუბნის რაიონის სოფლები
პოლარული ცულთავა
პოლარული ცულთავა, პოლარული ცულნისკარტა ან უბრალოდ ცულთავა (Fratercula arctica) — ზღვის ფრინველი ალკისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ატლანტისა და ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროებზე. ბუდობს სოროებში, ჩიტების კოლონიებში. იკვებება თევზით, ძირითადად მექვიშიებით.
სქოლიო
კატეგორია:ცულთავა
დიგოვი
დიგოვი (Digov) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 18 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
სევაჯკარე ჰორი
სევაჯკარე ჰორი (ასევე ჰორი II) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. იგი მართავდა ზემო და შუა ეგვიპტეს დაახლოებით 5 წლის მანძილზე. კიმ რაიჰოლტის მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1669 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1664 წელს. ხოლო თომას შნაიდერის მიხედვით მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1648 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1643 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ჰამლეტ გიორგაძე
ჰამლეტ გრიგოლის ძე გიორგაძე (დ. 25 აპრილი, 1937, თბილისი — გ. 1 მარტი, 2005, იქვე) — ქართველი აგრარიკოს-ეკონომისტი; ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1984).
ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის (ახლანდ. საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი) ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1965 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მოღვაწეობდა საქართველოს სახელმწიფო აგრარულ უნივერსიტეტში: 1970–76 წლებში — მათემატიკური მეთოდებისა და გამოთვლითი ტექნიკის კათედრის გამგედ; 1976–2005 წლებში — სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის კათედრის გამგედ, 1978–80 წლებში — ასევე პრორექტორად. ავტორია სახელმძღვანელოებისა და მონოგრაფიების. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები ჰამლეტ
ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი
ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი Институ́т языка́, литерату́ры и иску́сства имени Гамзата Цадасы ДНЦ РАН — სამეცნიერო და კვლევითი ინსტიტუტი, კავკასიოლოგიის მთავარი ცენტრი დაღესტანში და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რუსეთში.
ინსტიტუტი დაარსებული იქნა დაღესტნის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების სახალხო კომისრის ალიბეკ ტახო-გოდის (Алибе́к Алибе́кович Та́хо-Го́ди; დარგუულად Гlялибекла урши Тахукьади) ინიციატივის საფუძველზე ჯერ კიდევ 1925 წელს როგორც სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის დაღესტნის ფილიალი.
1992 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის დადგენილების თანახმად სასწავლო დაწესებულება დაიყო ორ უმაღლეს სასწავლებლად ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტად და ენის ლიტერატურისა და ხელოვნების ინსტიტუტად.
ინსტიტუტი მდებარეობს მაჰაჩყალაში, მაჰომეტ ჰაჯიევის ქუჩაზე,
ჰამზათ წადასას სახელობის ენის, ლიტერატურის და ხელოვნების ინსტიტუტი ინტენსიურად აწარმოებს რეგიონის სოციოლინგვისტური მონიტორინგს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები კატეგორია:კავკასიოლოგია
იუსუფ ბოლქვაძე
იუსუფ შაიას ძე ბოლქვაძე (დ. 1891, ხულო — გ. 15 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე, ზემო აჭარიდან სამუსლიმანო საქართველოს გამათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი (1918), აჭარის ა.რ. იუსტიციის სახალხო კომისარი (1923), აჭარის ა.რ. ჯანმრთელობის დაცვის სახალხო კომისარი (1923-1924, 1929-1930, 1931), აჭარის ა.რ. მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი (1926-1927), საკავშირო ცაკ-ის ეროვნული საბჭოს წევრი აჭარიდან (1927).
ბიოგრაფია
იუსუფ ბოლქვაძე დაიბადა 1891 წელს ზემო აჭარაში, ახლანდელ ხულოს მუნიციპალიტეტში. მამა, შაია ბოლქვაძე, ხულოს მაზრაში გავლენიანი პიროვნება იყო. იგი 1923 წლის იანვარში ხულოს მაზრის აღმასკომის თავმჯდომარედ დანიშნეს.
ზემო აჭარიდან სამუსლიმანო საქართველოს გამათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი (1918), აჭარის ა.რ. იუსტიციის სახალხო კომისარი (1923), აჭარის ა.რ. ჯანმრთელობის დაცვის სახალხო კომისარი (1923-1924, 1929-1930, 1931), აჭარის ა.რ. მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი (1926-1927), საკავშირო ცაკ-ის ეროვნული საბჭოს წევრი აჭარიდან (1927).
იუსუფ ბოლქვაძე თანამშრომლობდა სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის თავმჯდომარესთან მემედ აბაშიძესთან, აჭარის ცაკ-ის თავმჯდომარესთან ზექერია ლორთქიფანიძესთან, მაღალი ჩინის სხვა სახელმწიფო მოხელეებთან. ამ ფაქტორმაც რამდენადმე განსაზღვრა მისი რეპრესირება. ბრალად დასდეს კონტრრევოლუციური, ანტისაბჭოთა საქმიანობა, თითქოს იყო კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრი, რომელიც მიზნად ისახავდა საბჭოთა ხელისუფლების დამხობას, კაპიტალიზმის აღდგენას და აჭარის ჩამოცილებას საბჭოთა კავშირიდან. იუსუფ ბოლქვაძის ფალსიფიცირებული ბრალეულობის შესახებ მასალები გაიგზავნა საბჭოთა კავშირის უმაღლეს პოლიტიკურ ხელმძღვანელობასთან და მათი თანხმობით საქმე გადაეცა სპეციალურ სამხედრო კოლეგიას, რომელშიც შედიოდნენ მატულევიჩი, ზარიანოვი და კოსტიუშკო.
1937 წლის 13 ივლისს დააპატიმრეს. ამ დროს იგი ხულოს სასოფლო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ მუშაობდა. აღნიშნულ თანამდებობაზე საქართველოს კომპარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის ბიუროს 1936 წლის 16 ოქტომბრის დადგენილებით გაიგზავნა და 8 თვეს იმუშავა. მანამდე აჭარის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის საბჭოთა მეურნეობების ტრესტის მმართველის მოადგილე იყო.
სამხედრო კოლეგიამ იუსუფ ბოლქვაძის საქმე განიხილა 1937 წლის 15 სექტემბერს და იმავე დღეს მიიღო დადგენილება მისი დახვრეტის შესახებ. ბრალდება გააფორმეს სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით: 58-2 (შეიარაღებული აჯანყება) და 58-11 (ყოველგვარი ორგანიზაციული ქმედება მიმართული დანაშაულის მომზადებისა და ჩატარებისათვის). იუსუფ შაიას ძე ბოლქვაძე დახვრიტეს სამხედრო კოლეგიის დადგენილების გამოტანისთანავე.
იუსუფ ბოლქვაძის დაპატიმრების შემდეგ ხელისუფლებამ მოახდინა მისი უძრავ-მოძრავი ქონების კონფისკაცია. ბათუმში ჩამოართვეს საცხოვრებელი სახლი, რომელიც ბაღის (ახლანდელი დ. კლდიაშვილის) ქუჩაზე მდებარეობდა. ხულოს რაიონის აღმასრულებელი კომიტეტის 1937 წლის 7 სექტემბრის დადგენილებით, ასევე ჩამოართვეს საცხოვრებელი სახლი ხულოში, ცოლ-შვილი გამოასახლეს და შენობაში სახელმწიფო დაწესებულება განათავსეს. იუსუფ ბოლქვაძის სახელის სრულად ამოძირკვის მიზნით, შინსახკომმა ოჯახიდან წაიღო საკავშირო და რესპუბლიკური მნიშვნელობის ხელმძღვანელ პირებთან ერთად გადაღებული ყველა ფოტოსურათი და საქმიანი მიმოწერა. იუსუფ ბოლქვაძის ოჯახის წევრებმა და სანათესაომ ტანჯვა-წამებაში გაატარეს ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი. იუსუფ ბოლქვაძის დაპატიმრების შემდეგ შინსახკომმა დააპატიმრა მისი მეუღლე ხატიჯე ხიმშიაშვილი, რომელმაც საპყრობილეში სამი თვე დაჰყო.
კონტრრევოლუციონერ-ტროცკისტობის ბრალდებით 1937-1938 წლებში რეპრესირებულები იყვნენ იუსუფ ბოლქვაძის სიძეები ხასან შუშანიძე, ისკენდერ შავაძე, ისკენდერ მიქელაძე, მამის დეიდაშვილი აბას აბულაძე, რძალი მუხთერ ბოლქვაძე, ბიძაშვილი აღალი ბოლქვაძე. ქალიშვილის ქმარი – ხასან შუშანიძე, რომელიც აჭარკოოპკავშირის სისტემაში მუშაობდა, ასევე, დის ქმრები ისკენდერ შავაძე და ისკენდერ მიქელაძე დააპატიმრეს და ოჯახებში აღარ დაბრუნებულან. ბიძაშვილი აღალი ბოლქვაძე 1938 წელს დახვრიტეს.
იუსუფ ბოლქვაძეს სამი შვილი ჰყავდა: ქალიშვილი თალიკო, ვაჟიშვილები ნუგზარი და ზია. ზია ბოლქვაძე, როგორც კონტრრევოლუციონერ-ტროცკისტის შვილი, 1941 წელს შინსახკომმა დააპატიმრა და მაგადანში გადაასახლა, სადაც ტანჯვა-წამებით დაასრულა სიცოცხლე. მას ოჯახიც კი არ შეუქმნია.
იუსუფ ბოლქვაძის რეაბილიტაციამდე ოჯახმა უმძიმესი მორალურ-პოლიტიკური დამცირება გადაიტანა. საბჭოთა კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის 1957 წლის 1 ივლისის განჩინების საფუძველზე, იუსუფ შაის ძე ბოლქვაძე რეაბილიტირებულია, საქმე წარმოებით შეწყდა დანაშაულის ნიშნების არარსებობის გამო.
ტერტულიანე
მინიატიურა კვინტუს სეპტიმუს ფლორენს ტერტულიანე (Quintus Septimius Florens Tertullianus; დ. 160, კართაგენი, — გ. 225, იქვე) — ქრისტიანი ღვთისმეტყველი და მწერალი. მიიღო იურიდიული და რიტორიკული განათლება. 195 წელს ეზიარა ქრისტეს სჯულს და დაბრუნდა კართაგენში. ბოლოს ეკლესიას გაემიჯნა. ვარაუდობენ, რომ ცხოვრების უკანასკნელ წლებში დააარსა „ტერტულიანისტების“ განსაკუთრებული სექტა.
ტერტულიანე ცოდნას უპირისპირებდა რწმენას. გამოთქმა „მწამს, რადგან აბსურდია“, რომელიც ტრადიციულად ტერტულიანეს მიეწერება, მის შრომებში არ გვხვდება.
ტერტულიანემ შემოიღო მრავალი მნიშვნელოვანი თეოლოგიური ტერმინი.
ხუბიარლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხუბიარლი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
დოი-ინტანონის ეროვნული პარკი
გეოგრაფია
ეროვნული პარკი ჩიანგმაიდან დაახლოებით 60 კმ-თაა დაშორებული. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს სოფლები: კარენი და მეო ჰმნოგი, რომელთა მოსახლეობაც 4500 ადამიანს ითვლის. პარკი ზღვის დონიდან 800 - 2 565 მეტრის სიმაღლეებს მოიცავს და მის საზღვრებში რამდენიმე ჩანჩქერია მოქცეული, მათ შორის: მაე კლანგის, ვაჩირატანის, სირიფუმისა და მაე იას ჩანჩქერები. პარკის ტერიტორიაზე რამდენიმე კლიმატური და ეკოლოგიური განყოფილებაა.
ფლორა და ფაუნა
დოი-ინტანონის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე მარადმწვანე ნისლიანი ტყეები, ტორფის ხავსებისა და ფოთლოვანი ტყეებია. ხარობს რამდენიმე რელიქტური ფიჭვი. ტაილანდის ეროვნულ პარკებს შორის ფრინველთა სახეობების მრავალფეროვნებით მეორეა.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:1972 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
მარკ კადინი
მარკ ლვოვის ძე კადინი (Марк Львович Кадин; დ. 28 აპრილი, 1965, კრამატორსკი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინული წარმოშობის რუსი დირიჟორი და კინორეჟისორი. 2017 წლიდან არის ბულგარეთის ეროვნული რადიოს სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:უკრაინული წარმოშობის რუსები კატეგორია:რუსი კინორეჟისორები კატეგორია:რუსი დირიჟორები
სიმონ ხუნდაძე
სიმონ ირაკლის ძე ხუნდაძე (დ. 15 ნოემბერი, 1897, სოფ. კალაგონი — გ. 21 აგვისტო, 1933, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ისტორიკოსი, სოციოლოგი, ჟურნალისტი, ქართველ სოციალ-ფედერალისტთა ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
1905-1914 წლებში სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში. ჯერ კიდევ ყმაწვილმა მიიპყრო მასწავლებელთა ყურადღება. მეშვიდე კლასელს უკვე წაკითხული ჰქონდა ქართული და რუსული მხატვრული ლიტერატურა, იცნობდა საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიის მკვლევართა ნაშრომებსა და პოლიტიკურ მოღვაწეთა ნარკვევებს. 1914-1917 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1915 წელს გამოაქვეყნა პირველი წერილი. სტუდენტობისას აქტიურად ებმება რევოლუციური წრეების საქმიანობაში. 1917 წელს იარაღით ხელში, რუს სტუდენტებთან ერთად იბრძოდა რევოლუციის ბარიკადებზე. იმავე წელს სრულიად ჩამოყალიბებული პუბლიცისტი და ჟურნალისტი სამშობლოში დაბრუნდა და ხელი მიჰყო ქართული საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიის შესწავლასა და გამომზეურებას. 1922 წელს საქართველოს საბჭოების I ყრილობაზე აირჩიეს ცაკ-ის წევრად.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. პანთეონში მასთან დასაფლავებულია მისი მეუღლე — თამარ ივლიანეს ასული კვერნაძე (დ. 27 ივნისი, 1908, თბილისი — გ. 13 აგვისტო, 1988, იქვე).
ნაშრომები
სიმონ ხუნდაძის კალამს ეკუთვნის მონოგრაფიები: „მასალები ქართული ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი აზროვნების ისტორიიდან“, „სოციალიზმის ისტორიისათვის საქართველოში“, „სოლომონ რაზმაძე“, „ივანე მაჩაბელი“, „გალაქტიონ ტაბიძე“, „არსენას ტიპი ქართულ მწერლობაში“ და სხვა.
აღსანიშნავია ხუნდაძის მოღვაწეობა, როგორც რედაქტორ-გამომცემლისა. მან გამოსცა დიმიტრი ყიფიანის „მემუარები“ (1930), ნიკო ნიკოლაძის „რჩეული ნაწერები“ I ტ (1931), II ტ. (1932), გ. წერეთლის თხზულებათა I ტომი, ეგნატე ნინოშვილის თხზულებათა სამტომეული (1927-1935)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მაჰმუდი (შეჰზადე)
შეჰზადე მაჰმუდი (Şehzade Mahmud; დ. 1584, მანისა — გ. 7 ივნისი, 1603, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, მეჰმედ III-ის უფროსი ვაჟი და იმპერიის ტახტის მემკვიდრე გარდაცვალებამდე.
ბიოგრაფია
შეჰზადე მაჰმუდი დაიბადა 1584 წელს. იმ პერიოდში, მამამისი, მეჰმედ III ჯერ არ იყო ტახტზე ასული და განაგებდა მანისას. მაჰმუდის დედა იყო წარმოშობით აფხაზი ჰალიმე სულთანი. მაჰმუდს ჰყავდა ძმა — მუსტაფა და ნახევარძმები — სელიმი და აჰმედი. 1597 წელს სელიმი გარდაიცვალა.
1595 წელს მურად III გარდაიცვალა და ტახტზე მეჰმედ III ავიდა. შეჰზადე მაჰმუდი თოფქაფის სასახლეში გადავიდა საცხოვრებლად. ოსმალური ტრადიციის მიხედვით, ყველა შეჰზადეს უნდა ემართა ანატოლიაში მდებარე ერთ-ერთი სანჯაყი, მაგრამ მაჰმუდი ჯერ ძალიან ახალგაზრდა იყო და თოფქაფის სასახლის ჰარამხანაში ცხოვრობდა. იგი გამოცხადებული იყო მამის მემკვიდრედ. ამასთან ერთად, მაჰმუდი იანიჩრების დიდი სიყვარულით სარგებლობდა. შეჰზადე სელიმის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ტახტზე ასვლის შანსები კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა.
7 ივნისის ღამეს, ჰარამხანაში, შეჰზადე მაჰმუდის ოთახში ოთხი ჯალათი შევიდა. თავად მეჰმედ III გარეთ იდგა და ელოდებოდა მაჰმუდის სიკვდილს. მას შემდეგ, რაც ჯალათები მაჰმუდის ოთახიდან გამოვიდნენ, იგი შევიდა და დარწმუნდა, რომ მაჰმუდი მკვდარი იყო. მაჰმუდის სიკვდილით დასჯის შემდგომ, ყველა მისი მხარდამჭერი მეჰმედის ბრძანებით ზღვაში გადაყარეს. 22 დეკემბერს თავად მეჰმედ III-ც გარდაიცვალა. ერთ-ერთი ვერსიით, იგი სწორედ შვილზე დარდმა იმსხვერპლა. ტახტზე მაჰმუდის უმცროსი ძმა, აჰმედ I ავიდა. აჰმედის ბრძანებით, მაჰმუდი შეჰზადეს მეჩეთში დაკრძალეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1584 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1603 კატეგორია:შეჰზადეები კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
ბოლინეი
ბოლინეი (ოფიციალურად ბოლინეის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Boliney) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 551 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
ანჰალტ-ბიტერფელდის რაიონი
ანჰალტ-ბიტერფელდის რაიონი (Landkreis Anhalt Bitterfeld) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი კეთენი. რაიონი შედის საქსონია-ანჰალტისფედერალურ მხარეში. იკავებს 1452,74 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 178 002 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 123 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 15 0 82.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონია-ანჰალტის რაიონები
ბროდშჩინა
ბროდშჩინა (Бродщина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კობელიაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 275 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კობელიაკის რაიონის სოფლები
ვილიავიეხა (კასტელიონი)
ვილიავიეხა (Villavieja, La Vilavella) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის პლანა-ბახის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 3125 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
Stewie Griffin: The Untold Story
მინი|DVD გამოცემის გარეკანი Stewie Griffin: The Untold Story — მულტსერიალი გრიფინების მეოთხე სეზონის 28-ე, 29-ე და 30-ე ეპიზოდები, რომლების ეთერშიც გაშვება იგეგმებოდა, როგორც გრიფინების სრულმეტრაჟიანი ფილმის. DVD-ზე გამოვიდა 2005 წლის 27 სექტემბერს (ასევე შეიცავს აუდიო-კომენტარებს და ამერიკელი მამიკოს! პირველი სეზონის ტრეილერს, ტელეჩვენება კი შედგა ტელარხ FOX-ზე, 2006 წლის 21 მაისს.
სიუჟეტის მიხედვით, სტიუი ტელევიზორში ნახულობს კაცს, რომელიც მას ძალიან ჰგავს და ფიქრობს, რომ ის მისი ნამდვილი მამაა. იგი მიემგზავრება სან-ფრანცისკოში, სადაც იგებს, რომ ის კაცი თვითონ არის, ოღონდ, მომავალში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების კომედიური ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:ანიმაციური კომედიური ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული შავი კომედიური ფილმები კატეგორია:20th Century Fox-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Fuzzy Door Productions-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ კატეგორია:ფილმები დაფუზნებული ტელესერიალებზე კატეგორია:გრიფინების (სეზონი 4) ეპიზოდები
ანდრეი ვორობიოვი
მინი ანდრეი ვორობიოვი (Андре́й Ю́рьевич Воробьёв; დ. 17 აპრილი, 1970, კრასნოიარსკი, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. 2013 წლიდან მოსკოვის ოლქის გუბერნატორი, 2012–2013 წლებში იყო მოსკოვის ოლქის გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებელი. 2003–2012 წლებში — სახელმწიფო დუმის დეპუტატი, დუმის მეექვსე მოწვევაში კი „ერთიანი რუსეთის“ ფრაქციის ლიდერი. ასევე რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი, პარტია „ერთიანი რუსეთის“ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ხემზღვანელი და ამავე პარტიის გენერალური საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:რუსი მეწარმეები კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
პაოლო იაშვილის ქუჩა
პაოლო იაშვილის ქუჩა — ქუჩა მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი). პეტრე ჩაიკოვსკის ქუჩიდან ლადო ასათიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. 1835–1850 წლებში ინტენსიურად განაშენიანდა ძირითადად 2–3 სართულიანი საცხოვრებელი სახლებით.
ადრე ერქვა გენერალ ნიკოლოზ რტიშჩევის სახელი. ასევეა დატანილი თბილისის 1867 წლის გეგმაზე. 1922 წელს იოსებ ჯუღაშვილის სახელი დაერქვა. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც პროკოფი ჯაფარიძის ქუჩა. 1990 წელს პაოლო იაშვილის სახელი ეწოდა (იგი ამ ქუჩაზე ცფხოვრობდა). ქუჩაზეა დიმიტრის უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის ინსტიტუტი. შემონახულია XIX საუკუნის საცხოვრებელი სახლები.
ლიტერატურა
იაშვილი
ნიკოლოზ ხომიზურაშვილი
ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა თელავის ვაჟთა გიმნაზია, ხოლო 1925 წელს პირველი ხარისხის დიპლომით თბილისისსახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. გამორჩეული ახალგაზრდა კათედრაზე დაიტოვეს ასისტენტად და როგორც პერსპექტიული სპეციალისტი მიავლინეს გერმანიაში ცოდნის გაღრმავების მიზნით, სადაც მან 3 წელი დაჰყო და მუშაობდა საუკეთესო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებსა და სასელექციო სადგურებში. მისი პირველი მეცნიერული ნაშრომები, გამოქვეყნებული გერმანულ ენაზე შეეხებოდა გენეტიკისა და სელექციის საკითხებს. მის კალამს ეკუთვნის 80-მდე მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოს ხილის ატლასები, მეხილეობის სახელმძღვანელოები და „მეხილეობის“ 2 ტომი. დიდი ღვაწლი მიუძღვის „საქართველოს მეხილეობის“ ოთხტომეულის გამოცემაში. მისი ხელმძღვანელობით საქართველოში დაინერგა ნაგალა ხეხილი. იგი საქართველოში სამრეწვეო მეხილეობის ერთ-ერთი ფუძემდებელია.
ბოლო ათი წელი განაგებდა საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. მან დაამუშავა საყვავილე კვირტების ჩასახვა-განვითარების თეორია, შეისწავლა და იკვვლია ხეხილის ზოგიერთი ჯიშის ციტოემბრიონოლოგიისა და ციტოგენეტიკის საკითხები და სხვა. ინსტიტუტის ბაზაზე მანვე შექმნა უნიკალური სამეცნიერო მუზეუმი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:თელავში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
სობეხოტეპ VII
სებეხოტებ VII — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1664 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1663 წელს. ხოლო თომას შნაიდერის მიხედვით მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1646 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1644 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
აგაჯალი
აგაჯალი  (Agadzhaly) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ნადინ გორდიმერი
ნადინ გორდიმერი (Nadine Gordimer; დ. 20 ნოემბერი, 1923, სპრინგსი, სამხრეთ აფრიკის კავშირი, – გ. 13 ივლისი, 2014, იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) — სამხრეთაფრიკელი მწერალი და პოლიტიკური აქტივისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1991). მისი თხზულებების ძირითადი თემა იყო აპართეიდის პერიოდის მორალური და რასობრივი პრობლემები, გაუცხოება და სამშობლოსგან განშორება.
ბიოგრაფია
გორდიმერი დაიბადა სამხრეთ აფრიკაში პრივილეგირებულ თეთრკანიან, საშუალო ფენის წარმომადგენელ ოჯახში. მამა იყო მესაათე, ებრაელი ემიგრანტი ჟაგარედან (მაშინდელი რუსეთის იმპერია, ახალნდელი ლიეტუვა), დედა — ასიმილირებული ებრაელი ლონდონიდან. გაიზარდა სეკულარულ გარემოში. კითხვა და წერა ადრეულ ბავშვობაში დაიწყო. 15 წლის ასაკში პირველი მოთხრობა გამოაქვეყნა ადგილობრივ ჟურნალში. ფართო ერუდიციამ აშკარად დაანახა აპართეიდის, სამხრეთ აფრიკის რასობრივი სეგრეგაციის ოფიციალური პოლიტიკის, ბნელი მხარეები. გორდიმერი თანდათან აპართეიდის გამოხატულ პოლიტიკურ ოპონენტად ჩამოყალიბდა. მისი ფორმალური უმაღლესი განათლება შემოიფარგლებოდა უითუოთერსრანდის უნივერსიტეტში ერთწლიანი სწავლით. შემდგომში, 1960-იან და 70-იან წლებში, სამწერლობო მოღვაწეობასთან ერთად ლექციებს კითხულობდა და ასწავლიდა ამერიკის შეერთებული შტატების სხვადასხვა სასწავლო დაწესებულებაში. აპართეიდის პირობებში მისი ბევრი ნაწარმოები აკრძალული იყო. სამხრეთ აფრიკაში რასისტული რეჟიმის დასრულების შემდეგ გორდიმერი აქტიურად იყო ჩაბმული აივ/შიდსის წინააღმდეგ კამპანიაში. გარდაიცვალა 2014 წელს, 90 წლის ასაკში.