cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დმანისის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი
დმანისის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი — მუზეუმი დმანისის რაიონის სოფელ პატარა დმანისში, საქართველო. დაარსდა 1983 წელს. არის ისტორიული კლასიფიკაციის. ინახება 2345 ექსპონატი. სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრო.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გაერთიანება კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
აჰუროა
აჰუროა (Ahuroa) — მდინარე ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ნორთლანდის რეგიონში. პატარა ქალაქ უაიპუს სიახლოვეს ერწყმის მდინარე უაიპუს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მდინარეები
ტუბინსკი (ბაშკირეთი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1220 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 79 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
ლია სტურუა
ლია სტურუა (დ. 15 მაისი, 1939) — ქართველი პოეტი. გალაკტიონ ტაბიძისა და საქართველოს სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი.
ბიოგრაფია
ლია დაიბადა 1939 წლის 15 მაისს, თბილისში. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის 24-ე საშუალო სკოლა. იმავე წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, შემდეგ - ასპირანტურაში. 1974 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე - „ფერის მხატვრული ფუნქცია გ. ტაბიძის პოეზიაში“.
მუშაობდა უნივერსიტეტში — კითხულობდა ლექციებს, იმავდროულად, შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში — უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად.
1999 წლიდან მუშაობს გ. ტაბიძის მუზეუმში ლიტერატურულ კონსულტანტად.
პირველი წიგნი, ლექსების კრებული „ხეები ქალაქში“, გამოსცა 1962 წელს. გამოცემული აქვს 12-ზე მეტი ლექსების წიგნი, პროზაული — „ბედნიერი სიჩუმე“, „რძეში ჩავარდნილი ქვა“ (შეგრძნებების რომანი). წერს ესეებს, წერილებს. მისი ლექსები თარგმნილია გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ და ფინურ ენებზე.
1997 წელს ნორვეგიის ტელევიზიამ გადაიღო ფილმი ლია სტურუასა და იუნა მორიცზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები ლ
სერხი რობერტო
სერხი რობერტო კარნისერი  Sergi Roberto Carnicer; დ. 7 თებერვალი, 1992, რეუსი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონისა“ და ესპანეთის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი. კლუბში თამაშობს ასევე მარჯვენა მცველის პოზიციაზე.
2009–2013 წლებში ირიცხებოდა „ბარსელონის“ მეორე გუნდში, მაგრამ ხშირად იძახებდნენ ძირითად გუნდში. მისი დებიუტი ძირითად გუნდში 2010 წლის ოქტომბერში შედგა, ესპანეთის თასზე გამართულ შეხვედრაში. ჩემპიონთა ლიგაზე პირველი შეხვედრა ჩაატარა მადრიდის „რეალის“ წინააღმდეგ, სანტიაგო ბერნაბეუზე გამართულ მატჩში, რომელშიც კატალონიელებმა 2-0 იმარჯვეს.
2013 წლის ივლისიდან „ბარსელონის“ ოფიციალური წევრია. 2016 წელს, მთავარმა მწვრთნელმა, ლუის ენრიკემ სერხი რობერტოს პოზიცია შეუცვალა და მარჯვენა მცველად დააყენა პრიმერა დივიზიონის მატჩებში. ახალი პოზიცია სერხიმ კარგად მოირგო და გუნდისათვის არანაკლებ პროდუქტიული გახდა.
საკლუბო
ბარსელონა:(19)
ადერკი
ადერკი, როკი — ლეონტი მროველის მიხედვით იბერიის მეათე მეფე. მისივე ცნობით, მისი მეფობის დროს ელიოზ მცხეთელმა და ლონგინოზ კარსნელმა მცხეთაში ჩამოიტანეს ქრისტეს კვართი. მისი მეფობის წლების შესახებ აზრთა სხვადასხვაობაა: ვახუშტის მიაჩნია, რომ ადეროკი დაიბადა ძვ. წ. 30 წელს და მეფობდა ახ. წ. 1–57 წლებში. იგი ემყარებოდა თვით „მეფეთა ცხოვრების“ ცნობას, რომ ადეროკი 30 წლისა გამეფდა და იმეფა 57 წელი. ხოლო რაც შეეხება მისი გამეფების თარიღს, სწორედ იმ წელს იშვა იესო ქრისტე. ახ. წ. I საუკუნის I ნახევარი მიაჩნია ადეროკის ზეობის ხანად ს. გორგაძესაც (1–30). პ. ინგოროყვა მის მეფობას ათარიღებს ძვ. წ. 27–ახ. წ. 30 წლებით. გ. მელიქიშვილის აზრით, ადერკი მოღვაწეობდა ძვ. წ. II ს-ის დასაწყისში; იგი ადერკს მითრიდატე I-თან აიგივებს. ანალოგიურად ათარიღებენ მის მეფობას ს. კაკაბაძე და გ. მამულია. ლეონტი მროველის მიხედვით ადერკს ჰყავდა ორი შვილი: ბარტომი და ქართამი, რომელთაც გაუყო სამეფო და მისი გარდაცვალების შემდეგ გამეფდა ორივე უფლისწული, რითაც ქართლში ორმეფობის ხანა დაიწყო.
გენეალოგია
ლეონტი მროველი და თეიმურაზ ბატონიშვილი ბარტომიდან ადერკამდე მეფეთა სიას განსხვავებულად წარმოგვიდგენს.
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები კატეგორია:ფარნავაზიანები
იოთამ ზედგენიძე
წმინდა იოთამ ზედგენიძე (გ. 1465) — საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 12 ნოემბერი (30 ოქტომბერი).
წმინდა იოთამ ზედგენიძე სიმხნევით, სარწმუნოებითა და მეფის ერთგულებით ცნობილი აზნაურიშვილი იყო. კეთილმსახურებით აღზრდილ წმინდანს კარგად ესმოდა რომ მირონცხებული მეფის ერთგულება ქვეყნისა და წმინდა ეკლესიის სიყვარულს ნიშნავდა. 1446 წელს საქართველოს მეფედ აკურთხეს გიორგი VIII, ძე ალექსანდრე დიდისა. „ყოვლითა სიკეთითა და სამღთო-სამჴედროთი სრულმან და აღმკულმან“ თავისი მეფობის ოცი წელი ქვეყნის ერთიანობის შენარჩუნებისათვის ბრძოლას შეალია. მისი მეფობის ჟამს „განრისხნა ღმერთი ქრისტიანეთა ზედა ცოდვათა ჩუენ ქრისტეიანეთათჳს და აღიღო სულტანმა მაჰმად კონსტანტინეპოლი“.
ამასობაში საქართველოში მდგომარეობა ისევ დაიძაბა. სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე მეფეს განუდგა. 1463 წელს კი, ჩიხორთან გამარჯვების შემდეგ, ქუთაისის გამგებელმა ბაგრატმა იმერეთის მეფედ გამოაცხადა თავი.
1465 წელს გიორგი მეფე სამცხეს წარემართა ყვარყვარე ათაბაგთან საომრად, „რათა შურ-აგოს ათაბაგსა“. ფარავნის ტბასთან დაბანაკებულ გიორგის „შემოუჩინნეს განდგომილთა მოღალატენი, რათა მოკლან იგი და ტაძრეულნივე თჳსნი“. მეფის ამალაში მყოფმა იოთამ ზედგენიძემ, შეიტყო მეფის წინააღმდეგ არსებული საზარელი შეთქმულების შესახებ და გააფრთხილა იგი. „მეფემან არა ირწმუნა“, - წერს ვახუშტი „ქართლის ცხოვრებაში“, - „ვინაჲთგან უგონებელ იყო მათგან ღალატი მეფისა“. როდესაც ერთგულმა კარისკაცმა მართალი და უბოროტო მეფე მტყუვარ ქვეშევრდომთა ღალატში ვერ დაარწმუნა, შესთავაზა: „უკეთუ ვცბი და არა ჭეშმარიტ არს სიტყუა ჩემი, აწ გევედრები, რათა არა მოიკლა თავი ცუდად, არამედ ღამესა ამას მე დავწვე დაგებელსა შინა შენსა და უკეთუ მომკლან მე მგონებელთა შენთა მეფედ, გარნა ნუ დაივიწყებ ძეთა ჩემთა“. მეფე დათანხმდა, თუმცა სრულიად დარწმუნებული იყო, რომ იოთამ ზედგენიძის ეჭვიანობის მიზეზი სიყვარული და ერთგულება იყო და მას არავითარი საფრთხე არ ემუქრებოდა. „ღამესა ამას შემოვიდნენ მობირებულნი იგი და მოკლეს იოთამ და განერა მეფე მათგან“.
დილით, როდესაც გიორგი სამეფო კარავში შევიდა, მისი საყვარელი კარისკაცი სისხლში ცურავდა. მან სინანულით დაიტირა იოთამი, მტრები კი შეიპყრა და „მოსწყვიდნა ყოველნი“. მადლიერმა მეფემ წყალობით აავსო წმინდა იოთამ ზედგენიძის შთამომავლობა — უბოძა ამილახორობა.
უფლის ცხებულისათვის, ღვთივდადგენილი მეფისათვის თავდადებული იოთამი საქართველოს ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:XV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქართლის სპასპეტები
ადიში (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ადიში შეიძლება აღნიშნავდეს:
კასლბლეიკნი
კასლბლეიკნი (Castleblakeney; Gallach) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
მონტეკრისტო (ტელესერიალი)
„მონტეკრისტო“ — არგენტინული ტელესერიალი, ალექსანდრე დიუმას რომანის „გრაფი მონტე-კრისტო“ ახლებური ინტერპრეტაცია. შედგება 145 ეპიზოდისგან.
სუმბატ ლიპარიტის ძე ორბელი
სუმბატ ლიპარიტის ძე ორბელი (გ. 1273) — საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ორბელთა აჯანყების (1177-1178) შემდეგ საქართველოდან გადახვეწილ ორბელების შთამომავალი.
მონტეკრისტო (ტელესერიალი)
სცენარის ავტორია მარსელო ნაჩის, ხოლო რეჟისორი - ადრიანა ლორენსონი. სერიალი გადიოდა ტელეარხზე „Telefe“.
კასლბლეიკნი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მონტეკრისტო (ტელესერიალი)
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
სუმბატ ლიპარიტის ძე ორბელი
ძმის — ელიგუმის გარდაცვალების შემდეგ გვარის უფროსი გახდა. იყო ნიჭიერი, მოხერხებული და ვერაგი პოლიტიკოსი, რომელმაც ცხოვრების მიზნად დაისახა ორბელთა სახლის სამოქალაქო-პოლიტიკური უფლებების აღდგენა და ამის მისაღწევად არაერთი მეტოქე დაღუპა (მათ შორის მესტუმრე ჯიქური, გვანცა დედოფალი და სხვა).
1251-1252 წლებში ორბელი მონღოლთა მთავარმა ბაჩუ-ნოინმა მიავლინა მანგუ-ყაენთან, რომლისგანაც ის "ენჩუდ" ანუ "ხასად" დაბრუნდა, რითაც იგი უშუალოდ ყაენზე დამოკიდებული გახდა. სხვა დიდებულებისაგან შევიწროებული ორბელი მალე კვლავ ურდოში გაემგზავრა, სადაც ყაენისგან ახალი იარლიყი მიიღო, რომლის ძალითაც ორბელთა საგვარეულო მამულების შემოკრებას შეუდგა. მან მიაღწია იმას, რომ დავით ულუმ გააუქმა გიორგი III-ის მიერ გამოცემული დოკუმენტი, რომლითაც ორბელი სამოქალაქო უფლებები ჰქონდათ აყრილი. ამის შემდეგ ორბელმა ხელთ იგდო უმემკვიდრეოდ დარჩენილი ავაგ ათაბაგის მამული, რომელიც მალევე დაკარგა სადუნ მანკაბერდელთან ქიშპში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორბელები კატეგორია:გარდაცვლილი 1273
ჩაჩაკომანი
ჩაჩაკომანი (Chachacomani) — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის მთათა სისტემაში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6074 მეტრია, ბოლომდე ზუსტი სიმაღლე დაუდგენელია და შეიძლება ცდომილება 20 მეტრს შეადგენდეს, თუმცა დადასტურებულია, რომ 6000 მეტრზე მაღალია. მიიჩნევა კორდილიერა-რეალის ერთ-ერთ ყველაზე ძნელად დასაპყრობ მწვერვალად.
მთის ძირში, წარმოიქმნება რამდენიმე განსხვავებული მიკროკლიმატი, რომელიც ხელს უწყობს ფრინველთა მრავალი სახეობის გავრცელებას.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის მთები
ლუი არაგონი
მინი|მარჯვნივ|ლუი არაგონისა და მისი მეუღლის, [[ელზა ტრიოლეს საფლავი]]
ლუი არაგონი (Louis Aragon; დ. 3 ოქტომბერი, 1897 ― გ. 24 დეკემბერი, 1982) — ფრანგი პოეტი, ნოველისტი და რედაქტორი. ფრანგული კომუნისტური პარტიის პოლიტიკური მხარდამჭერი და გონკურტის ლიტერატურის საზოგადოების წევრი.
ბიოგრაფია
ლუი არაგონი დაიბადა 1897 წელს პარიზში. 1918 წლიდან სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტი არაგონი ომში მონაწილეობდა. ფრონტზე დაუახლოვდა ორ ფრანგ პოეტს: ანდრე ბრეტონსა და ფილიპ სუპოს. სამივემ ერთად ჩამოაყალიბა ჟურნალი „ლიტერატურა“. არაგონი ჯერ დადაისტურ მიმართულებას ეზიერება, ხოლო შემდეგ „სიურრეალისტური რევოლუციის“ ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი ხდება. 1920–26 წლებში გამოაქვეყნა სიურრეალისტური სულისკვეთებით გამსჭვალული ლექსების კრებულები: „სიხარულის ცეცხლი“, „მუდმივი მოძრაობა“ და მოთხრობები: „ტელემაქეს თავგადასავალი“ და სხვა. ამავე წლებს მიეკუთვნება მისი რომანიც ლექსად „პარიზის გლეხი“. 1927 წელს არაგონი ფრანგულ კომუნისტურ პარტიაში შევიდა და 1930 წელს საბჭოთა მწერლების ყრილობასაც დაესწრო ხარკოვში. ამ პერიოდში იგი დასცილდა სიურრეალისტებს და ლიტერატურული შემოქმედებით დაიწყო თავისი პოლიტიკური მრწამსის გამოხატვა. ლექსების კრებული „ვაშა ურალს!“ ეძღვნება საბჭოთა ხალხის გმირულ შრომას.
თავის რეალისტურ და მებრძულ პოზიციებს არაგონი ნათლად აჩენს პროზაულ სერიებში „რეალური სამყარო“, რომელიც ათი რომანისაგან შედგება. ესენია: „ბაზელის ზარები“, „მდიდარი უბნები“, რომლისთვისაც მას 1939 წელს რენოდოს ლიტერატურული პრემია მიენიჭა, „იმპერიალის მგზავრები“, „ორელიენი“ და რომან „კომუნისტების“ ექვსი წიგნი.
არაგონის პოეტურმა ძალამ ყველაზე მეტად მეორე მსოფლიო ომის წლებში იჩინა თავი. „წინააღმდეგობის მოძრაობის“ აქტიურმა წევრმა არაგონმა თავისი პოეზიით გამოაცოცხლა „მრგვალი მაგიდის“ რაინდების მებრძული სული, ჯვაროსნების ძველი სიმღერები და შარლ ორლეანის მწველი ნოსტალგია, რითად საბრძოლველად აღანთო ფრანგთა გულები. პოეტმა ამ პერიოდში გამოაქვეყნა ლექსების კრებულები: „იარა გულში“, „ელზას თვალები“, „ფრანგული განთიადი“, „გრევის მუზეუმი“, „თვალები და მეხსიერება“. ომისდროინდები ბევრი ლექსი სიმღერად იქცა, დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და როგორც ლექსები, ასევე სიმღერები სამუდამოდ შევიდა ფრანგულ პოეზიის საგანძურში.
არაგონი მრავლად წერდა პოლიტიკურ ესეებს, კრიტიკულ წერილებს ლიტერატურასა და ხელოვნებაზე („კურბეს მაგალითი“, „სტენდალის სინათლე“ და სხვა.). ცნობილია მისი გალექსილი ავტობიოგრაფია „დაუმთავრებელი რომანი“. 1962 წელს საფრანგეთში გამოიცა „პარალელური ისტორია ამერიკისა და საბჭოთა კავშირისა“; საბჭოთა კავშირის ისტორიის ავტორია არაგონი, ამერიკისა კი – ანდრე მორუა.
ლუი არაგონი გარდაიცვალა 1982 წლის 24 დეკემბერს, პარიზში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი პოეტები კატეგორია:საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ფრანგული წინააღმდეგობის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კუიანტაევო
კუიანტაევო (Ҡуянтау) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 933 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 59 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (60%) რუსები (29%).
ვიანა-დუ-კაშტელუ (რაიონი)
ვიანა-დუ-კაშტელუს ოლქი მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ესპანეთით, ხოლო სამხრეთიდან ბრაგის ოლქით. შედის ჩრდილოეთი რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობი შეადგენს 255 კვ.კმ-ს. ხოლო 2006 წლის მონაცემების მიხედვით ოლქში ცხოვრობს 252 011 მოსახლე, შესაბამისად სიმჭიდროვე შეადგენს 111,8 ადამიანს კვ.კმ-ზე. ოლქის ცენტრი არის ქალაქი ვიანა-დუ-კაშტელუ.
მუნიციპალიტეტები
რაიონი დაყოფილია 10 მუნიციპალიტეტურ ერთეულად:
ხვითი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 218 ადამიანი.
ისტორია
სოფლის მახლობლად დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - ბენისის წმინდა გიორგის ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Girl In Red (მუსიკოსი)
2021 წლის იანვარში მისმა სინგლებმა „I Wanna Be Your Girlfriend" (2017) და „We Fell in Love in October" (2018) გაყიდვებისთვის ოქროს სერტიფიკატი მიიღეს აშშ-ში.
ცხოვრება
მუსიკოსის ბაბუამ იცოდა გიტარაზე და ფორტეპიანოზე დაკვრა. მან თავისი პირველი გიტარა საშობაოდ მიიღო ბაბუისგან 2012 წელს. მან თვითონვე ისწავლა ფორტეპიანოსა და გიტარაზე დაკვრა.
2015 წელს მუსიკოსმა დაიწყო მუსიკის წერა და მისი ატვირთვა SoundCloud-ზე „Lydia X“-ის სახელით. მოგვიანებით მან Girl In Red დაირქვა. ახალი სახელით მან გამოაქვეყნა თავისი სადებიუტო სინგლი „I Wanna Be Your Girlfriend" სთრიმინგ პლატფორმა SoundCloud-ზე 2016 წლის ნოემბერში, სადაც კომპოზიციამ დააგროვა დაახლოებით 5 ათასი მოსმენა ხუთი თვეში.
ულვენის 2018 წლის სინგლებმა „Summer Depression" და „Girls" დააგროვეს მილიონობით ნახვა და მოსმენა. 2019 წლის დასაწყისში მან მოიპოვა თავისი პირველი ჯილდო GAFFA Awards-ზე.
ულვენმა ატვირთა„I Wanna Be Your Girlfriend" Apple Music-ზე 2018 წლის მარტში. „I Wanna Be Your Girlfriend" მოხვდა ნიუ-იორკ ტაიმზის სიაში „2018 წლის 68 საუკეთესო სიმღერა". მან გამოუშვა თავისი სადებიუტო EP, Chapter 1, 2018 წლის 14 სექტემბერს. ასევე, მუსიკოსმა გამოუშვა ახალი სინგლი „We Fell in Love in October“ 2018 წლის ნოემბერში, რომელიც 14-ე ადგილზე გავიდა აშშ-ის როკ ჩარტში. 2019 წლის დეკემბერში ულვენმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს ბრიტანული მუსიკის სადისტრიბუციო კომპანია AWAL-თან.
2019 წლის 6 სექტემბერს, მუსიკალური დისტრიბუტორის AWAL-ის მეშვეობით, მან გამოუშვა მისი მეორე EP, Chapter 2. მუსიკოსმა დაიწყო თავისი პირველი საერთაშორისო ტურნე „World in Red" 2019 წლის ოქტომბერში, სადაც იმღერა ისეთ ქალაქებში, როგორებიცაა დუბლინი და სან ფრანცისკო. ულვენი იყო ნომინირებული „წლის ახალბედას" კატეგორიაში 2019 წლის P3 Gull-ის დაჯილდოებაზე. 2020 წლის ნოემბერში მან გამოუშვა სადღესასწაულო სინგლი „Two Queens in a King Sized Bed“. იმავე თვეში მან მოიგო „წლის არტისტის“ ნომინაცია 2020 წლის P3 Gull Awards-ზე.
ულვენმა გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი, სახელწოდებით If I Could Make It Go Quiet, 2021 წლის 30 აპრილს. ასევე მუსიკოსმა გამოუშვა ალბომში შემავალი ოთხი სინგლი: „Midnight Love", 2020 წლის აპრილში, „Rue" 2020 წლის აგვისტოში, „Serotonin" 2021 წლის მარტში და „You Stupid Bitch" 2021 წლის აპრილში. 2022 წელს მუსიკოსმა კონტრაქტი დადო ირვინგ აზოფის ლეიბლთან Global Music Rights (GMR). 2022 წლის 14 ოქტომბერს მან გამოუშვა თავისი ახალი სინგლი, „October Passed Me By", რომელიც არის კომპოზიციის, „We Fell in Love in October“, გაგრძელება. Girl in Red იმღერებს ტეილორ სვიფტის მომავალი ტურნეზე The Eras Tour, რომელიც დაიწყება 2023 წლის გაზაფხულზე.
პირადი ცხოვრება და ინსპირაცია
მუსიკოსი ახლა ცხოვრობს ოსლოში. ის არის გეი და ქვიარი. იგი სწავლობდა მუსიკის არანჟირებასა და სიმღერების წერას Westerdals Oslo-ის ხელოვნების, კომუნიკაციისა და ტექნოლოგიების სკოლაში. ულვენმა 2021 წელს განაცხადა, რომ მას დაუსვეს ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობისა და გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობის დიაგნოზი.
მუსიკოსის თქმით მის მუსიკალურ სტილზე ყველაზე დიდი გავლენა ტეილორ სვიფტმა და მისმა დისკოგრაფიამ იქონია. ის წერს ინდი-პოპის ჟანრის სიმღერებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:ნორვეგიელი მუსიკოსები კატეგორია:ნორვეგიელი მომღერლები კატეგორია:ნორვეგიელი შემსრულებლები კატეგორია:ნორვეგიელები
ალჟირი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალჟირმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ალჟირი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Time and a Word
Time and a Word — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1970 წელს.
მეორე ალბომზე მუშაობისას ჯგუფმა გადაწყვიტა სიმებიანი არანჟირების გამოყენება. ამის გამო პიტერ ბენქსის როლი ჯგუფში შეიზღუდა. ჯგუფში დაძაბულობამ იჩინა თავი და 1970 წლის შემდეგ მან დატოვა Yes. მოგვიანებით მათ შეუერთდა სტივ ჰაუ.
აშშ და ბრიტანული ვერსიების ყდები განსხვავდება: ბრიტანულს აქვს შავ-თეთრი სურათი შიშველი ქალით, აშშ-ში კი, ცენზურის გამო გარეკანზე გამოსახეს უბრალოდ Yes-ის წევრები (პიტერ ბენქსთან ერთად)
Time and a Word-ში გამოყენებული სიმიანების გამო ბევრმა გააკრიტიკა ჯგუფი, მაგრამ იგი მაინც დიდი ინტერესით მიიღეს. ალბომში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა Yes-ის ჟღერადობა და ის სტილი, რომელიც დაცული იყო მომავალ სტუდიურ ალბომებში.
სიმღერების სია
სიმღერები 9–11 პირველად გამოიცა დასავლეთ გერმანიაში გამოსულ Time and a Word-ის ადრეულ ვერსიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Yes-ის ალბომები კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Rhino Records-ის ალბომები
სასის წყალსაცავი
სასის წყალსაცავი (Embalse Zaza, La Presa Zaza) — უდიდესი ხელოვნური წყალსაცავი კუბაში. მდებარეობს ცენტრალურ კუბაში, სანქტი-სპირიტუსის პროვინციაში. წყალსაცავის ჩრდილო-დასავლეთით 10 კილომეტრში მდებარეობს ქალაქი სანქტი-სპირიტუსი. წყლის სარკის ფართობი შეადგენს 113,5 კმ²-ს. წყლის საშუალო მოცულობა 750 მლნ. მ³. წყალსაცავი შექმნილია მდინარე სასის ხეობაში, რომელიც სათავეს იღებს სიერა-დელ-ესკამბრაის მთებში. მდინარე სასა კუბაში კაუტოს შემდეგ სიგრძით მეორე მდინარეა. წყალსაცავი საზრდოობს არაერთი მდინარის წყლით. 3 წლის განმავლობაში აშენდა 6 კილომეტრის სიგრძის კაშხალი, რომლის მშენებლობა საბოლოოდ დასრულდა 1971 წლის 7 დეკემბერს. მშენებლობა დაჯდა 27 მილიონი კუბური პესო. 1978 წელს დაემატა ჰესიც.
სასის წყალსაცავი გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიების სარწყავად, აგრეთვე განვითარებულია თევზჭერა. 1980-იან წწ. წყალსაცავში მოაშენეს მტკნარი წყლის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი თევზი არაპაიმა (Arapaima gigas).
ემანუელ დე გრუში
ემანუელ დე გრუში (ფრანგ. Emmanuel de Grouchy), მარკიზი (დ. 23 ოქტომბერი, 1766, პარიზი — გ. 29 მაისი, 1847, სენტ-ეტიენი) — საფრანგეთის სამხედრო მოღვაწე, მარშალი (1815); ნაპოლეონის ომების მონაწილე.
ბიოგრაფია
სამხედრო სამსახურში იყო 1779 წლიდან. არისტოკრატიული წარმოშობის მიუხედავად მხარი დაუჭირდა საფრანგეთის რევოლუციას, რესპუბლიკურ არმიას შეუერთდა და მალე დივიზიის გენერლობა მიიღო. მონაწილეობდა ვანდეის ომში (1793), ირლანდიის ექსპედიციაში (1797). 1798 წელს იყო პიემონტის გუბერნატორი. თავი გამოიჩინა იტალიაში რუსეთისა და ავსტრიის ჯარების წინააღმდეგ ბრძოლებში 1799 წელს. ნოვის ბრძოლაში 14 ჭრილობა მიიღო და ტყვედ ჩავარდა. გათავისუფლების შემდეგ საფრანგეთში დაბრუნდა; შემდეგ მონაწილეობდა ჰოჰენლიდენის ბრძოლაში ავსტრიელების წინააღმდეგ (1800). თავდაპირველად ნაპოლეონ ბონაპარტის ოპოზიციაში იყო, შემდეგ მის სამსახურში ჩადგა და მონაწილეობდა მის ყველა მნიშვნელოვან ომში. 1809 წ. ავსტრიასთან ომის დროს სარდლობდა ოიჟენ ბოარნეს „იტალიის არმიის“ კავალერიას. 1812 წ. ნაპოლეონის რუსეთში ლაშქრობის დროს მეთაურობდა კავალერიულ კორპუსს. მოკავშირეების შეტევის დროს მონაწილეობდა თავდაცვით ბრძოლებში საფრანგეთის ტერიტორიაზე (1814 წ.). 1815 წ. ნაპოლეონის პირველი გადაგომის შემდეგ წოდება და ტიტულები ჩამოართვეს. „ასი დღის“ დროს კვლავ იმპერატორს მიემხრო და გახდა საფრანგეთის მარშალი და პერი. ვატერლოოს კამპანიის დროს სარდლობდა კორპუსს, რომელიც ლინის ბრძოლის შემდეგ უკანდახეული პრუსიელები უნდა გაენადგურებინა; თუმცა გრუშიმ ეს ვერ შეძლო, რამაც გადაწყვიტა ვატერლოოს ბრძოლის ბედი. ამის შემდეგ გრუშიმ მოიპოვა უმნიშვნელო გამარჯვება ვავრთან და შეძლო არმიის ნარჩენების უკანდახევის ორგანიზება პარიზის მიმართულებით. ბურბონთა მეორე რესტავრაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც 1821 წლის ამნისტიამდე დარჩა. როიალისტები მის სიკვდილით დასჯას ითხოვდნენ, ბონაპარტისტები კი ვატერლოოს კამპანიის დროს დაშვებული შეცდომების გამო მოღალატედ მიიჩნევდნენ. 1830 წ. ივლისის რევოლუციის შემდეგ მეფე ლუი ფილიპმა მარშლისა და პერის წოდებები დაუბრუნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1766 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1847
კარლ-ჰაინც რუმენიგე
კარლ-ჰაინც „კალე“ რუმენიგე (Karl-Heinz "Kalle" Rummenigge; დ. 25 სექტემბერი, 1955, ლიპშტადტი, ჩრდ. რაინ-ვესტფალია, გფრ) — გერმანელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო ფუნქციონერი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. ითვლება თავისი დროის მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო და გერმანიის ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ფეხბურთელად. 1980 და 1981 წლებში ჟურნალმა France Football-მა დაასახელა ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად და გადასცა ოქროს ბურთი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 42-ე ადგილზე დასახელდა.
საკლუბო კარიერა
სხვადასხვა დროს იცავდა მიუნხენის „ბაიერნის“, მილანის „ინტერისა“ და ჟენევის „სერვეტის“ ღირსებას.
სანაკრებო კარიერა
სამი მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე, აქედან ორგზის (1982 და 1986) მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (ორივეჯერ იყო ნაკრების კაპიტანი). 1979 წელს ნათამაშები აქვს თბილისში ბორის პაიჭაძის სახელობის დინამო არენაზე დასავლეთ გერმანიის ნაკრების შემადგენლობაში სსრკ ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში, სადაც 2 გოლი გაიტანა.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
კარლ-ჰაინც რუმენიგემ მსოფლიო ჩემპიონატების 19 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა (აქედან 10 შეხვედრაში კაპიტნის რანგში) და 9 ბურთი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1984 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
ჩილეს სამზარეულო
მინი| Mote con huesillo ჩილეს გასტრონომია ძირითადად მოდის ესპანური ტრადიციული სამზარეულოს, ჩილეის ძირძველი მაპუჩეს კულტურისა და ადგილობრივი ინგრედიენტების კომბინაციიდან, რაც მოგვიანებით მნიშვნელოვან გავლენას იღებს სხვა ევროპული სამზარეულოებიდან, განსაკუთრებით გერმანიიდან, იტალიიდან, დიდი ბრიტანეთიდან და საფრანგეთიდან. ჩილეში კვების ტრადიცია და რეცეპტები გამოირჩევა მრავალფეროვანი არომატით და ინგრედიენტებით, ქვეყნის მრავალფეროვანი გეოგრაფია და კლიმატი შესანიშნავია სოფლის მეურნეობის პროდუქტების, ხილისა და ბოსტნეულის ფართო სპექტრსათვის. გრძელი სანაპირო ზოლი და ხალხთა ურთიერთობა წყნარ ოკეანესთან ჩილეს სამზარეულოს უმატებს ზღვის პროდუქტების უზარმაზარ ვარიაციას, ქვეყნის წყლებში თევზის უნიკალური სახეობები, მოლუსკები, კიბოსნაირნი და წყალმცენარეები ცხოვრობენ, ჟანგბადით მდიდარი წყლის წყალობით. ჩილე ასევე არის მსოფლიოში ღვინის უდიდესი მწარმოებელი და ჩილეს მრავალი რეცეპტი გაუმჯობესებულია. ჩილეს სამზარეულოს ასევე ბევრი მსგავსება აქვს ხმელთაშუაზღვის სამზარეულოსთან, რადგან მატრალური რეგიონი, სამხრეთით 32 °-იდან 37 ° -მდეა გადაჭიმული, რაც არის ერთ-ერთი ხმელთაშუა ზღვის კლიმატის ზონა არსებული ხუთიდან.
ისტორია
ესპანელი დამპყრობლების მოსვლისთანავე, პედრო დე ვალდივიას მეთაურობით, 1540 წელს შემოვიდა პროდუქტები, რომლებიც ჩილელური სამზარეულოს ძირითადი ნაწილი გახდა - ხორბალი, ღორი, ცხვარი, პირუტყვი, ქათამი და ღვინო - ხოლო ადგილობრივი მოსახლეობა ხელს უწყობდა კარტოფილს, სიმინდს, ლობიოს, და ზღვის პროდუქტების წარმოებას. ამ ძირითადი ინგრედიენტების სხვადასხვა კომბინაცია ქმნის ჩილეს ყველაზე დამახასიათებელ კერძებს. კოლონიურ დროში კვება მძიმე და მრავალფეროვანი იყო. სადილი ყოველთვის უფრო მძიმე იყო, ვიდრე ვახშამი. იწყებოდა თევზის კერზით, ხორცით ან ფრინველით, რასაც მოჰყვებოდა "Guiso" ქათამი ჩოქლოთი (ახალი ტკბილი სიმინდი) და კარტოფილით. საჭმელს თან ახლავს პურის 3 სახეობა: ტორტილა, ესპანური პური (ცხიმიანი ცომისგან) და ჩილეული პური (ბრტყელი და ხრაშუნა). სადილი და ვახშამი სრულდებოდა მცენარეული ინფუზიებით. მიირთმევდნენ ასევე პაიკოს, საჭმლის მონელების გასაუმჯობესებლად და ბოლოს ხილის დესერტად, ძირითადად მარწყვსა და ლუკუმას შეექცეოდნენ.
მეცხრამეტე საუკუნის განმავლობაში ჩილემ დაიწყო საკუთარი დამოუკიდებლობის ჩამოყალიბება და საკვებიც ამის ნაწილი გახდა. იმიგრაცია, რომელიც ახალგაზრდა რესპუბლიკის დასაწყისში შეზღუდული და შემთხვევითი იყო, ახლა აქტიურად წახალისდა ჩილეს მთავრობის მიერ XIX საუკუნის ბოლოდან მე -20 საუკუნის დასაწყისამდე. პროდუქციის მრავალფეროვნება გაიზარდა ქვეყნის სამხრეთით გერმანელი ემიგრანტების ჩამოსვლის შემდეგ, რომლებმაც ძლიერი გავლენა მოახდინეს ჩილეს სამზარეულოზე. მათ თან მოჰქონდათ ღორის კერძები, ძეხვეული და ნამცხვრები. დღეს ბერლინელები და კუჩნები მთელ ჩილეს საცხობებშია გავრცელებული. იტალიელმა ემიგრანტებმა შემოიტანეს მაკარონი და ხორცის პროდუქტები და ისეთ ქალაქებში, როგორიცაა კაპიტან პასტენი ჩილეში, ისინი კვლავ ამზადებენ პროშუტოს ისე, როგორც პირველი იტალიელი ემიგრანტები.
მეოცე საუკუნეში საფრანგეთის კულტურამ ძლიერი გავლენა მოახდინა ჩილეზე, მათ შორის მის სამზარეულოზე (საკვები): ფრანგულმა გასტრონომიამ და ტექნიკამ გავლენა მოახდინა საჭმლის მომზადებაზე და შეცვალა ზოგიერთი კერძებიც, მაგალითად ესპანური ტორტილა, რომელიც ჩანაცვლდა ომლეტით. იტალიელებთან, გერმანელებთან და ფრანგებთან ერთად მოვიდნენ ხორვატები, ბერძნები, პალესტინელები, ბელგიელები და ბასკები. XXI საუკუნეში ჩილე თანამედროვე და წარმატებული ქვეყანაა, რომელსაც აქვს ძლიერი ეკონომიკური ზრდა, რაც უფრო მეტ ერთჯერად შემოსავალს იძლევა და შესაბამისად, მდიდარი გასტრონომიული ინდუსტრიის განვითარებაც ხდება.
თევზი და ზღვის პროდუქტები
ჩილეს სამზარეულოსთვის დამახასიათებელია თევზისა და ზღვის პროდუქტების მრავალფეროვნება და ხარისხი, გეოგრაფიული მდებარეობისა და ფართო სანაპირო ზოლის გამო. ჰუმბოლდტის დინებას მოაქვს ზღვის პროდუქტების მარაგი, რომელიც იკრიბება წყნარი ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ, ჩილეს წყლების პერპენდიკულარულად. ის მოიცავს:
თევზი
• Albacore
• Codfish (Bacalao)
• Hake (Merluza)
• Sciaenidae (Corvina)
• Tuna
• Jurel
• Reineta (Southern Ray's bream, Brama australis)
• Congrio
• Patagonian toothfish (Lubina)
• Swordfish (albacora)
ზღვის პროდუქტები
• Abalone
• Macha similar to Ensis macha
• Prawn
• choros
• Clam
• Centolla Chilena
• crab (Jaiba)
• Shrimp
• Oyster
• Lobster
• Langosta de Juan Fernández
• Locos
• Picorocos
• Squid (Jibia)
• Sea urchin (Erizo)
აღდგომის კუნძული ან რაპა ნუის სამზარეულო
აღდგომის კუნძულის სამზარეულო მოიცავს როგორც ჩილეულის, ასევე პოლინეზიის კერძებს. იგი მოიცავს თევზის ბევრად უფრო სახეობებს, ვიდრე ხმელეთის სამზარეულო და ზოგიერთ ხილსა და ტუბერს, რომელთა პოვნა შეუძლებელია ჩილეში.
სენდვიჩები და ჩილეს სწრაფი კვება
სწრაფი კვების დიდი ქსელების გარდა, რომლებიც მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაშია, ჩილეს აქვს საკუთარი ტრადიციული "სწრაფი კვება". ტრადიციული ემპანადა შეგიძლიათ მიირთვათ დამოუკიდებლობის სექტემბრის დღესასწაულებზე ან სწრაფად სადილის დროს. ჰოთ-დოგის ჩილეული ვერსია უფრო რთულია, ვიდრე ჩრდილოეთ ამერიკის სტანდარტული ჰოთდოგები: ისევე როგორც მდოგვი და კეტჩუპი, მასზე შეიძლება დაემატოს ავოკადო, დაჭრილი პომიდორი, კომბოსტო და მაიონეზი. ცივი ზამთრის განმავლობაში, Sopaipillas ასევე პოპულარული საუზმეა, რომელსაც ქუჩებში მიირთმევენ.
პასტა
მაკარონი ძალიან ხშირად გვხვდება ჩილეს ყოველდღიურ საჭმელებში, მაგრამ არც ისე განსხვავებულად არის მომზადებული სხვა ქვეყნებისგან, გარდა თავად მაკარონის სახელისა და ფორმების გარკვეული ცვლილებებისა. ბოლონეზი, თეთრი სოუსი (ბეშამელი) და კრემისებრი სოუსი ყველაზე გავრცელებულია.
ემპანადასი
ემპანადა გავრცელებულია მრავალ კულტურაში, სხვადასხვა სახელწოდებით. ჩილეში ემპანადას შეიძლება ჰქონდეს გამორჩეული შიგთავსი და ასევე შეიძლება მოხარშული იყოს განსხვავებული ხერხებით, რათა მათ ძალიან გამორჩეული არომატი და ფორმა ჰქონდეს. ამ მიზეზით, ემპანადას გამყიდველები ჩილეში (იქნება ეს რესტორანი, ქუჩის სტენდი, ბაზრობა და ა.შ.) ყოველთვის აზუსტებენ, მათი ემპანადა შემწვარია თუ გამომცხვარი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს სამზარეულო
ლარგეტო
ლარგეტო ( იტალ. larghetto, კნინობითი  ლარგოდან) აღნიშნავს ზომიერად ნელ ტემპს, რომელიც უახლოვდება  ანდანტეს. XVIII საუკუნის დასაწყისიდან იხმარება აგრეთვე ადაჯიოზე ნელი ტემპის აღსანიშნავად.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
ჯონ ლენონი
ჯონ უინსტონ ონო ლენონი (John Lennon), ბრიტანული იმპერიის ორდენის მფლობელი, (დ. 9 ოქტომბერი, 1940 — გ. 8 დეკემბერი, 1980) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მუსიკოსი და მშვიდობის აქტივისტი. იგი ცნობილი გახდა, როგორც The Beatles-ის, მუსიკაში ყველა დროის წარმატებული და კრიტიკოსების მიერ აღიარებული ჯგუფის წევრი და ერთ-ერთი დამაარსებელი. The Beatles-ის წევრ პოლ მაკ-კარტნისთან ერთად მისი შემოქმედებითი ძალების გაერთიანება წარმოადგენს XX საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე ნაყოფიერ თანამშრომლობას. ჯორჯ ჰარისონის და რინგო სტარის თანამონაწილეობით The Beatles-მა 1960-იანებში მსოფლიო წარმატება მოიპოვა.
დაბადებული და გაზრდილი ლივერპულში, ჯონი მოზარდობისას მონაწილეობდა სკიფლის მოძრაობაში. მისი პირველი ჯგუფი, The Quarrymen იყო The Beatles-ის წინამორბედი. მას შემდეგ, რაც The Beatles 1970 წელს დაიშალა, ლენონი სოლო კარიერით დაკავდა და გამოსცა კრიტიკოსების მიერ აღიარებული სხვადასხვა ალბომი, როგორიც არის John Lennon/Plastic Ono Band და Imagine. აგრეთვე აღსანიშნავია სიმღერები Give Peace a Chance და Imagine. მუსიკალურ ბიზნესს ჯონი 1975 წელს ჩამოშორდა და ძირითადად, ოჯახით იყო დაკავებული. თუმცა, 1980 წელს გამოიცა მისი ახალი დისკი Double Fantasy. ეს მოხდა მის მკვლელობიდან სამი კვირის შემდეგ.
მუსიკის, მწერლობის, ნახატების, კინოფილმებისა თუ ინტერვიუების ხასიათით, ლენონმა შეიძინა მეამბოხე პიროვნების იმიჯი. იგი აკეთებდა სკანდალურ პოლიტიკურ განცხადებებს და ცნობილია, როგორც მშვიდობის აქტივისტი. 1971 წელს იგი დასახლდა ნიუ-იორკში, სადაც ვიეტნამის ომის კრიტიკის გამო რიჩარდ ნიქსონის ადმინისტრაცია ცდილობდა მის დეპორტირებას. ამის კიდევ ერთი მიზეზი ის არის, რომ ჯონი სიმღერები ხშირად ჟღერდა ანტისაომარი მოძრაობის ფარგლებში, ჰიმნების სახით.
2012 წლისათვის ლენონის მიერ აშშ-ში გაყიდული დისკების რაოდენობა 14 მილიონ ერთეულს აღემატება. როგორც ავტორს, თანაავტორს ან შემსრულებელს მას ეკუთვნის ბილბორდის 100-ეულის #1 პოზიციაზე მოხვედრილი 25 სინგლი. 2002 წელს BBC-მ ჩაატარა გამოკითხვა „100 უდიდესი ბრიტანელი“, სადაც ჯონი მერვე ადგილზე დასახელდა. 2008 წელს ჟურნალ როლინგ სტოუნის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში ჯონი დასახელდა ყველა დროის საუკეთესო მომღერლებს შორის რიგით მეხუთედ. გარდაცვალების შემდეგ, 1987 წელს იგი შეყვანილი იქნა სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზში, ხოლო 1994 წელს - როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში.
1940–1957: ადრეული წლები
ლენონი დაიბადა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის ინგლისში, 1940 წლის 9 ოქტომბერს, ლივერპულში, ჯულიასა და ალფრედ ლენონის ოჯახში. ალფრედი იყო ვაჭარი მეზღვაური, წარმოშობით ირლანდიელი, რომელიც შვილის დაბადებისას ქვეყანაში არ იმყოფებოდა. მშობლებმა ბიჭუნას ჯონ უინსტონ ლენონი დაარქვეს, მამის მხრიდან ბაბუის, ჯონ „ჯეკ“ ლენონისა და პრემიერ-მინისტრ უინსტონ ჩერჩილის პატივსაცემად. მამა შინ ხშირად არ იყო, მაგრამ აგზავნიდან ფულად ჩეკებს იმ მისამართზე, რომელზეც ლენონი დედასთან ერთად ცხოვრობდა. ჩეკების გამოგზავნა შეწყდა, როდესაც იგი 1944 წლის თებერვალში დაიკარგა. ექვსი თვის შემდეგ იგი შინ დაბრუნდა, მაგრამ ამ დროისთვის ჯულიას ურთიერთობა ჰქონდა სხვა მამაკაცთან და ფეხმძიმედ იყო, ამიტომ მეუღლესთან ურთიერთობის აღდგენაზე უარი თქვა. მას შემდეგ, რაც დამ, მიმი სმითმა, ლივერპულის სოციალურ სამსახურში ორჯერ იჩივლა, ჯონზე მეურვეობა ჯულიამ მას გადასცა. 1946 წლის ივლისში მამამ ჯონს სმითთან მიაკითხა და ბიჭუნა ბლეკპულში წაიყვანა. მას სურდა ჯონის ახალ ზელანდიაში ფარულად თან წაყვანა. თავის პარტნიორთან, ბობი დიკინსთან ერთად, ჯულია მას გაჰყვა და ჯონს მოსთხოვა არჩევანია გაკეთება. ლენონმა ორჯერ აირჩია მამასთან დარჩენა, მაგრამ, როდესაც დედა მიდიოდა, აცრემლებული, უკან გაჰყვა. მამასთან შემდეგი შეხვედრა ჯონს მხოლოდ 20 წლის შემდეგ ჰქონდა.
იგი ხშირად დადიოდა ბიძაშვილთან, სტენლი პარკსთან, რომელიც ფლიტვუდში ცხოვრობდა. შვიდი წლის შემდეგ პარკსებს ჯონი თან სამოგზაუროდ ან ადგილობრივ კინოთეატრებში დაჰყავდათ. სასკოლო არდადეგების დროს ისინი ხშირად ეწვეოდნენ ჯონს ლილა ჰარვისთან, კიდევ ერთ ბიძაშვილთან ერთად და ხშირად, კვირაში ორჯერ-სამჯერ მოგზაურობდნენ ბლეკპულში, სხვადასხვა სანახაობაზე დასასწრებად. ისინი ესწრებოდნენ ბლეკპულ ტაუერის ცირკის წარმოდგენებს, სადაც გამოდიოდნენ დიკი ვალენტაინი, ართურ ესკი, მაქს ბაიგრეივზი და ჯო ლოსი. პარქსი იხსენებდა, რომ ჯონს განსაკუთრებით მოსწონდა ჯორჯ ფორმბი. მოგვიანებით პარქსები საცხოვრებლად შოტლანდიაში გადავიდნენ და სამი ბიძაშვილი სასკოლო არდადეგებს იქ ერთად ატარებდა. პარქსი იხსენებდა, რომ სამივე ძალიან ახლოს იყო. „ჯონი ცხრა წლის იყო და 16 წლამდე ედინბურგიდან გავყვებოდით და ვმოგზაურობდით საოჯახო დერნესში მდებარე ნაკვეთამდე.“ როდესაც ჯონი 14 წლის იყო, ბიძია ჯორჯი ღვიძლის სისხლდენით გარდაიცვალა, 52 წლის ასაკში.
ლენონს ანგლიკანური წესით ზრდიდნენ. იგი დადიოდა დავდეილის საშუალო სკოლაში. 1952 წლის სექტემბრიდან 1957 წლამდე, როდესაც ჩააბარა 11 პლუს ტიპის გამოცდა, იყო ლივერპულის კუორი ბენკის კოლეჯის მოსწავლე. ჰარვი წერს, რომ იგი იყო „მხიარული, იუმორის კარგი გრძნობით, მეგობრული, ცოცხალი ბიჭუნა.“ სასკოლო ჟურნალ The Daily Howl-ისთვის იგი ხშირად ხატავდა კარიკატურებს, მაგრამ მხატვრის ნიჭის მიუხედავად, სკოლაში ცუდი მოსწრება ჰქონდა. „ნამდვილად ცუდად ექნება საქმე...უიმედოა...უფრო კლასს ართობს...და სხვებს დროს აკარგვინებს.“
დედამისმა პირველი გიტარა 1956 წელს აჩუქა - ეს იყო იაფი აკუსტიკური Gallotone Champion, რომლისთვისაც შვილს „ასესხა“ 5 ფუნტი და 10 შილინგი - იმ პირობით, რომ გიტარა მასთან იქნებოდა და არა მიმისთან (მან იცოდა, რომ მიმის არ მოსწონდა შვილის მუსიკალური მიდრეკილებები). მიმი სკეპტიკურად უყურებდა ჯონის იმედს, რომ ოდესმე ცნობილი გახდებოდა და იმედი ჰქონდა, რომ მომავალში იგი მუსიკისგან დაიღლებოდა. მიმი ხშირად ეუბნება: „გიტარა კარგია, ჯონ, მაგრამ ამით ვერ იცოცხლებ.“ 1958 წლის 15 ივლისს, როდესაც ბიჭუნას 17 წელი შეუსრულდა, დედას, გზად შინისაკენ, როდესაც იგი სმითებისგან ბრუნდებოდა, მანქანა დაეჯახა და მოკლა.
განათლების ძირითადი სერტიფიკატის, O-დონის გამოცდა ლენონმა წარუმატებლად გაიარა, ამიტომ მხოლოდ დეიდის და დირექტორის ჩარევის შემდეგ მოხვდა ლივერპულის სამხატვრო კოლეჯში. იქ მან დაიწყო სხვადასხვა სამოსის ტარები დათუნიას გამოსახულებით და სახელი გაითქვა კლასებში წესრიგის დარღვევით და მასწავლებლების გაღიზიანებით. თავდაპირველად იგი გააგდეს ხატვის ლექციებიდან, მოგვიანებით კი გრაფიკულიდან და საბოლოოდ გააფრთხილეს, რომ დასჯიდნენ, რაც, ყველაფერთან ერთად გულისხმობდა ნატურის ხატვისას შიშველი მოდელის სახით ჯდომას. ყოველწლიური გამოცდა მან ვერ ჩააბარა, მიუხედავად იმისა, რომ ეხმარებოდა კურსელი და მომავალი მეუღლე სინთია პაუელი. სწავლის დასრულებამდე, უკანასკნელ სასწავლო წლამდე იგი გამოაგდეს.
1957–66: ჩამოყალიბება, კომერციული წარმატება და საკონცერტო წლები
thumb|left|ლენონი (მარჯვნივ) და The Beatles 1964 წელს, [[ბიტლომანია|ბიტლომანიის პიკი.]] 15 წლის ასაკში, 1956 წელს ლენონმა სკიფლ-ჯგუფი, The Quarrymen ჩამოაყალიბა (სახელწოდება ჯგუფმა შეიძინა კუორი ბენკის სკოლის პატივსაცემად). 1957 წლის ზაფხულისთვის ისინი ასრულებდნენ „სიმღერების ენერგიულ პროგრამას“, რომელშიც შედიოდა სკიფლის და როკ-ენ-როლის ჟანრის სიმღერები. მაკ-კარტნი ლენონმა მეორე კონცერტის დღეს გაიცნო. იგი ჩატარდა ვულტონში, წმინდა პეტრეს სახელობის ეკლესიის ეზოში, ვულტონში. კონცერტის შემდეგ ჯონმა მაკ-კარტნის ჯგუფში გაერთიანება შესთავაზა.
მაკ-კარტნი იხსენებდა, რომ დეიდა მიმიმ იცოდა, რომ ჯონის მეგობრები დაბალი კლასის წარმომადგენლები იყვნენ და ბიჭებს ხშირად ადევნებდა თვალს, როდესაც პოლი ჯონს შინ აკითხავდა. პოლის ძმა მაიკი ამბობდა, რომ მაკ-კარტნის მამასაც არ მოსწონდა ეს მეგობრობა, ფიქრობდა რა, რომ ჯონი მშვილს რამე უსიანოვნებაში ჩაითრევდა. თუმცა, მოგვიანებით მან ჯგუფს ნება დართო 20 Forthlin Road-ზე მდებარე სახლში რეპეტიციები ჩაეტარებინათ. ამ პერიოდკში 18 წლის ლენონმა დაწერა პირველი სიმღერა "Hello Little Girl", რომელიც ხუთი წლის შემდეგ ჯგუფმა The Fourmost შეასრულა და სიმღერით ბრიტანეთის ათეულში მოხვდა.
მაკ-კარტნის ინიციატივით The Quarrymen-ს წამყვანი გიტარისტის სახით შეუერთდა მისი მეგობარი, ჯორჯ ჰარისონი ლენონი თვლიდა, რომ ის მეტად ახალგაზრდა იყო (მაშინ ჯორჯი 14 წლის იყო). მაკ-კარტნის თხოვნით, ჰარისონმა ჯგუფთან ერთად ინსტრუმენტული „Raunchy“ დაუკრა ავტობუსის სახურავზე და ლენონი დათანხმდა. ბასისტის სახით ჯგუფს მოგვიანებით დაემატა სტიუარტ სეტკლიფი, ლენონის მეგობარი სამხატვრო სკოლიდან. ლენონი, მაკ-კარტნი, ჰარისონი და სეტკლიფი 1960 წლის დასაწყისში გახდნენ "The Beatles". იმავე წლის აგვისტოში ისინი ჰამბურგში გაემგზავრნენ, სადაც 48 კონცერტი ჩაატარეს. ვინაიდან დრამერი ჯერ არ ჰყავდათ, ძიების რთული პროცესის შედეგად პიტ ბესტი აიყვანეს. ლენონს 19 წელი შეუსრულდა და დეიდა შეშინებული იყო ამ მოგზაურობით, ამიტომ ჯონს ეხვეწებოდა, სწავლისთვის მიეხედა. ჰამბურგში პირველი ვიზიტის შემდეგ ჯგუფი გერმანიაში 1961 წლის აპრილში დაბრუნდა, მოგვიანებით კი - კიდევ ერთხელ, 1962 წლის აპრილში. როგორც ჯგუფის სხვა წევრები, ჰამბურგში ლენონი პრელუდინის მომხმარებელი გახდა, რაც მას ეხმარებოდა, საღამოს კონცერტების დროს ენერგიულად ყოფილიყო. ამას ამფეტამინი დაემატა.
ბრაიან ეპსტაინი, რომელიც The Beatles-ის მენეჯერი 1962 წელს გახდა, მანამდე შემსრულებლების მენეჯმენტის მხრივ გამოუცდელი იყო, მაგრამ მან გავლენა იქონია წევრების ჩაცმულობაზე და სასცენო ქცევაზე. თავდაპირველად ლენონი მის მცდელობებს ეწინააღმდეგებოდა და სურდა, ჯგუფს უფრო პროფესიონალური გარეგნობა ჰქონდოდა, მაგრამ მოგვიანებით დანებდა და განაცხადა „სისხლიანი ბუშტებით გამოვალ, ოღონდ გადამიხადონ.“სეტკლიფი ჰამბურგში დარჩა და ბასზე მაკ-კარტნი გადაერთო, ხოლო ბესტი რინგო სტარის მიერ იქნა ჩანაცვლებული. 1970 წელს დაშლამდე ჯგუფის შემადგენლობა ასეთი იყო. მათი პირველი სინგლი "Love Me Do" გამოვიდა 1962 წლის ოქტომბერში და ბრიტანეთის ჩარტში #17 იყო. სადებიუტო ალბომ Please Please Me-ის ჩაწერას 10 საათიც არ დასჭირდა. ჯგუფმა იგი 1963 წლის თებერვალში ჩაწერა, როდესაც ლენონი გაიცებული იყო - ეს კარგად შეიმჩნევა იმ დღეს ჩაწერილ "Twist and Shout"-ში. ლენონის და მაკ-კარტნის ერთობლივი ძალებით დაიწერა ალბომის 14-დან 8 სიმღერა. გარდა რამდენიმე გამონაკლისისა (მათ შორის იყო ალბომის სახელწოდება), მომავალში ლენონის საყვარელი მეთოდი, სიტყვების თამაში სიმღერებში ჯერ არ გამოიყენებოდა: „უბრალოდ პოპულარულ სიმღერებს ვწერდით, ყოველგვარი აზრის გარეშე, მხოლოდ ჟღერადობაზე ვმუშაობდით. სიტყვებს მნიშვნელობა არ ჰქონდა.“ 1987 წელს მაკ-კარტნიმ განაცხადა, რომ The Beatles-ის სხვა წევრები ჯონს კერპად თვლიდნენ: „ჩვენი პატარა ელვისის როლს ასრულებდა...ყველა ჯონზე იყო დამოკიდებული. იგი იყო უფროსი და ნამდვილად ლიდერი - ყველაზე მიხვედრილი და ჭკვიანი.“
მნიშვნელოვანი წარმატება ბრიტანეთში ჯგუფმა 1964 წლის დასაწყისში მოიპოვა. ლენონი ჯგუფთან ერთად ტურნეში იმყოფებოდა, როდესაც დაიბადა მისი პირველი შვილი, ჯულიანი. სამეფო ოჯახის წინ გამოსვლისას, ლენონმა იხუმრა - „შემდეგი სიმღერისთვის თქვენ დახმარებას ვითხოვ. ვინც იაფ ადგილებზე ზის, ტაში დაუკარით. დანარჩენებმა, ძვირფასეულობა ათამაშეთ.“ ბრიტანეთში ბიტლომანიის დაწყებიდან ერთი წლის შემდეგ ედ სალივანის შოუში, 1964 წლის თებერვალში შედგა ჯგუფის ამერიკული დებიუტი, რასაც მსოფლიო ვარსკვლავობა მოჰყვა. ორ წლიანი ტურნეს, ფილმების გადაღების და სიმღერების შექმნის პარალელურად ჯონმა დაწერა ორი წიგნი In His Own Write და A Spaniard in the Works. The Beatles საბოლოოდ აღიარეს ბრიტანეთის უმაღლეს წრეებშიც და 1965 წელს დედოფალმა ოთხივეს გადასცა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი.
რამდენიმე თვეში, მარტში, Evening Standard-ის ჟურნალისტ მორინ კლივის ინტერვიუში ლენონმა ისაუბრა ქრისტიანობის შესახებ: „ქრისტიანობა გაქრება,“ განაცხადა მან. „იგი გაუჩინარდება და შემცირდება. ამაზე კამათს არ ვაპირებ. მე მართალი ვარ და ჩემს სიტყვებსაც გაამართლებენ. ჩვენ ამჟამად ვართ უფრო პოპულარული ვიდრე იესო, არ ვიცი, რომელი უფრო ადრე გაქრება, როკ-ენ-როლი თუ ქრისტიანობა. იესო მართალი იყო, მაგრამ მისი მიმდევრები - შტერი და ჩვეული. სწორედ მათი სიჩლუნგეა, რომ აფუჭებს ყველაფერს.“ ინგლისში კომენტარი შეუმჩნეველი დარჩა, მაგრამ როდესაც აშშ-ის ჟურნალმა Datebook იგი ხუთი თვის შემდეგ დაბეჭდა - აგვისტოში ჯგუფის აშშ-ის ტურნეს წინ - ამერიკულ ბიბლიურ სარტყელში მან გამოიწვია დავა. ვატიკანმა საპროტესტო წერილი გამოაქვეყნა, ხოლო ესპანეთისა და ჰოლანდიის რადიოსადგურებში და სამხრეთ აფრიკის ეროვნულ სამაუწყებლო საშუალებებში შეწყდა ჯგუფის ტრანსლირება. ეპსტაინმა Datebook დაადანაშაულა ლენონის სიტყვების კონტექსტიდან ამოგლეჯაში. პრეს-კონფერენციაზე ლენონმა განაცხადა: „რომ მეთქვა, რომ ტელევიზიაა უფრო პოპულარული, ვიდრე იესო, ყველაფერი მშვიდად ჩაივლიდა.“ ლენონი ამტკიცებდა, რომ იგი გულისხმობდა იმას, თუ როგორ ხედავენ სხვა ადამიანები მათ წარმატებას, მაგრამ ჟურნალისტების მხრიდან მინიშნების შემდეგ შეაჯამა: „თუკი ისურვებთ, რომ მოვინანიო, თუკი ეს ბედნიერებას მოგიტანთ, მაშინ, კარგი, ბოდიშს ვიხდი.“
1967–1970: სტუდიური წლები, წაშლა და სოლო ნამუშევრები
thumb|250px|left|The Beatles ასრულებს "[[All You Need Is Love"-ს გადაცემის Our World ეთერში.]] დაღლილი საკონცერტო გამოსვლებით, 1966 წლის 29 აგვისტოს ჯგუფმა გამართა უკანასკნელი კონცერტი. ლენონი კოლექტივის დატოვებაზეც ფიქრობდა. ლსდ-ის გაცნობის შემდეგ იგი ჰალუცინოგენს ხშირად იყენებდა და მთელი წლის განმავლობაში მისი გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა. ბიოგრაფ იენ მაკ-დონალდის თქმით, ამან სრულიად შეცვალა მისი პიროვნება. 1967 წელს გამოსულ "Strawberry Fields Forever"-ზე Time წერდა, რომ ეს იყო „გამაოგნებელი გამომგონებლობა“. ჯგუფის ალბომმა Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band წარმოაჩინა ლენონის, როგორც ტექსტების ავტორის ნიჭი, ადრეული წლების სასიყვარულო სიმღერებთან შედარებით.
აგვისტოში ჯგუფმა გაიცნო მაჰარიში მაჰეშ იოგი და დაესწრო მის მიერ ჩატარებულ ტრანსცენდენტური მედიცინის სეანსებს, რომლებიც ბანგორში (უელსი) ჩატარდა. ამ შეხვედრების პერიოდში მათ აცნობეს ეპსტაინის გარდაცვალების შესახებ. მოგვიანებით ლენონი ამბობდა: „მარცხი განვიცადეთ. მივხვდი, რომ უსიამოვნებაში ამოვყავით თავი. ნამდვილად ვერ წარმოვიდგენდი, რა შეგვეძლო, გარდა მუსიკის დაკვრისა და მეშინოდა. ვიფიქრე, რომ ყველაფერი დასრულდა და მეშინოდა“. მოგვიანებით, მაჰარიშის აშრამში ჩატარებულმა სპეციალურმა სარეაბილიტაციო კურსმა, რომელიც სამი თვით დაიგეგმა, ჯგუფის ისტორიას ერთ-ერთი ნაყოფიერი პერიოდი შემატა, რომლის დროსაც შეიქმნა მრავალი სიმღერა. ალბომებში The Beatles და Abbey Road მოხვდა მათი დიდი ნაწილი.
1967 წლის ოქტომბერში კინოთეატრებში გამოვიდა ლენონის მონაწილეობით გადაღებული შავი კომედია „როგორ მოვიგე ომი“. მაკ-კარტნიმ ორგანიზება გაუწია ეპსტაინის ზედამხედველობის გარეშე შექმნილ პირველ ფილმს „ჯადოსნური იდუმალი მოგზაურობა“, რომელიც იმავე წლის დეკემბერში გამოვიდა. მიუხედავად იმისა, რომ მან კრიტიკულად არ გაამართლა, მისმა საუნდტრეკმა დიდი წარმატება იქონია, ლენონის მიერ ლუის კეროლის გავლენით დაწერილი "I Am the Walrus"-ით. ეპსტაინის გარეშე ჯგუფის წევრები მოექცნენ სხვადასხვა ბიზნეს-საქმიანობაში. 1968 წლის თებერვალში მათ ჩამოაყალიბეს Apple Records-ის და სხვა ფილიალებისგან შემდგარი მულტიმედიური კორპორაცია Apple Corps. ლენონი ამ გადაწყვეტილებას აღწერდა, როგორც ბიზნესის სტრუქტურაში თავისუფლების მიღწევის მცდელობას. თუმცა, ნარკოტიკებთან ექსპერიმენტებისა და იოკო ონოსთან ურთიერთობის, ისევე, როგორც მაკ-კარტნის დაგეგმილი ქორწინების გამო, Apple-ს ესაჭიროებოდა პროფესიონალური ხელმძღვანელობა. თავდაპირველად ლენონმა თხოვნით მიმართა ლორდ ბიჩინგს, თუმცა მან უარი განაცხადა და ლენონს ურჩია, მუსიკაზე კვლავ ემუშავა. ამიტომ შემდეგი იყო ალენ კლაინი, რომელიც როლინგ სტოუნზის და სხვა ჯგუფების მენეჯმენტს ბრიტანული შემოჭრის პერიოდში ეწეოდა. კლაინი ჯონმა, ჯორჯმა და რინგომ Apple-ის აღმასრულებელ დირექტორად დანიშნეს, თუმცა ცნობილი იყო, რომ მაკ-კარტნის ამ კონტრაქტისთვის ხელი არასოდეს მოუწერია.
1968 წელს ლენონმა მონაწილეობა მიიღო ფილმში The Rolling Stones Rock and Roll Circus (რომელიც 1966 წლამდე არ გამოსულა), Dirty Mac-ის წევრის როლში. სუპერჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ ლენონი, ერიკ კლეპტონი, კით რიჩარდსი და მიტჩ მიტჩელი, ფილმში აგრეთვე ონოს გამოსვლისას ჩნდება. ონოსთან ლენონმა 1969 ლის 20 მარტს იქორწინა. მოგვიანებით მათ გამოსცეს 20 ლითოგრაფი სერიიდან "Bag One", რომელიც მათ თაფლობის თვეს ასახავდა, თუმცა აქედან რვა უხამსი ხასიათის იყო და ჩამორთმეული იქნა. ლენონი The Beatles-ის გარდა 1968-1969 წლებში მუსიკას ონოსთან ერთად იწერდა. მათ გამოსცეს სამი ალბომი - Unfinished Music No.1: Two Virgins (უფრო მეტად ცნობილი გარეკანით), Unfinished Music No.2: Life with the Lions და Wedding Album. 1969 წელს მათ ჩამოაყალიბეს Plastic Ono Band და გამოუშვეს საკონცერტო ალბომი Live Peace in Toronto 1969. 1969-1970 წლებში ლენონმა გამოსცა სინგლები "Give Peace a Chance" (რომელიც 1969 წელს ვიეტნამში ომის საპროტესტო ჰიმნად იქცა), "Cold Turkey" (ჯონის სიმპტომების შესახებ, რომლებიც ჰეროინისადმი მიდრეკილებამ გამოიწვია) და "Instant Karma!". ბრიტანეთის ნიგერიის სამოქალაქო ომში მონაწილეობის და მისი ვიეტნამის ომში ამერიკის მხარდაჭერის პროტესტის ნიშნად ჯონმა დედოფალს დაუბრუნა მედალი, თუმცა ამან არ შეცვალა მისი, როგორც ბრიტანეთის იმპერიის კავალერის სტატუსი.
ლენონმა The Beatles 1969 წლის სექტემბერში დატოვა და გადაწყვიტა, მედიაში ამის შესახებ არ ესაუბრა. თუმცა, 1970 წლის აპრილში მაკ-კარტნიმ სადებიუტო სოლო ალბომი გამოსცა და ღიად ისაუბრა ჯგუფიდან წასვლაზე, რამაც ლენონი გააღიზიანა - „ღმერთო! იდეა მიითვისა!“ იგი მოგვიანებით წერდა - „ჯგუფი მე ჩამოვაყალიბე და მე დავშალე. მარტივია.“ ჟურნალ Rolling Stone-თან უფრო გვიანდელ ინტერვიუებში იგი საუბრობდა, რომ პოლზე გამწარებული იყო: „სულელი ვიყავი, რომ არ მოვიქეცი ისე, როგორც პოლი და არ გამოვიყენე ეს საშუალება, რათა საკუთარი ალბომი გამეყიდა.“ მან აგრეთვე ისაუბრა სხვა წევრების კეთილგანწყობაზე ონოს მიმართ და იმაზე, რომ მასაც, ჰარისონსაც და სტარსაც „მობეზრდათ პოლის დამხმარე მუსიკოსების სახით არსებობა...ბრაიან ეპსტაინის გარდაცვალების შემდეგ ჩვენ მარცხი განვიცადეთ. პოლი გააქტიურად და გვმართავდა. მაგრამ როგორც მივდიოდით წინ, თუკი წრეებს ვურტყამდით?“
1970–1972: თავდაპირველი სოლო წარმატება და აქტივიზმი
thumb|190პქ|left|სინგლის "[[Imagine (სიმღერა)|Imagine" რეკლამა, Billboard, 1971 წლის 18 სექტემბერი.]] 1970 წელს ლენონმა და ონომ ლოს-ანჯელესში ექიმ ართურ ივანოვის ზედამხედველობით გაიარეს ძირითადი თერაპიის კურსი. იგი მიზნად ისახავდა ბავშვობაში მიღებული ემოციური ტრავმებისგან გათავისუფლებას და ოთხი თვის განმავლოვაში გრძელდებოდა, კვირაში ორი ნახევარ-ნახევარი დღის სახით. ექიმს სურდა წყვილთან უფრო ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში მუშაობაც, თუმცა მათ ჩათვალეს, რომ მეტი დახმარება აღარ ესაჭიროებოდათ და ლონდონში დაბრუნდნენ. ლენონის სადებიუტო სტუდიური სოლო ალბომი John Lennon/Plastic Ono Band (1970), მაღალი შეფასებებით აღინიშნა. კრიტიკოსი გრაილ მარკუსი წერდა: „ჯონის სიმღერის „God“ უკანასკნელ სტროფში ვოკალური შესრულება, შესაძლოა, როკში საუკეთესოც იყოს.“ ალბომში შეტანილია "Mother", რომელშიც ლენონი დაუბრუნდა ბავშვობაში მიტოვების გრძნობებს, და ბობ დილანის სტილის "Working Class Hero", იერიში ბურჟუაზიულ სოციალურ სისტემა, განსაკუთრებით სტრიქონით "you're still fucking peasants", რომელიც არ ესიამოვნა სხვადასხვა მაუწყებელს. იმავე წელს ტარიკ ალის რევოლუციურმა პოლიტიკურმა ხედვამ, რომელიც ნათელი გახდა ლენონთან ინტერვიუს დროს, შთააგონა ჯონი, დაეწერა "Power to the People". ალისთან ერთად იგი აგრეთვე აპროტესტებდა ჟურნალ Oz-ის შეურაცხყოფაში უსამართლოდ დადანაშაულებას და მის სასამართლო დევნას. შედეგებს ჯონმა უწოდა „ამაზრზენი ფაშიზმი“ და ონოსთან ერთად (სახელით Elastic Oz Band) გამოსცა სინგლი "God Save Us/Do the Oz", აგრეთვე შეუერდა ჟურნალის მხარდამჭერ საპროტესტო აქციას.