cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გიორგი III (იმერეთის მეფე)
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1639 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ქეთევან ანდრონიკაშვილი
ქეთევან ანდრონიკაშვილი (დ. 1754 — გ. 2 ივნისი, 1782) — გიორგი ბატონიშვილის (შემდგომში ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფე გიორგი XII) პირველი მეუღლე.
ნარილიოს-დელ-რებოლიარი
ნარილიოს-დელ-რებოლიარი (Narrillos del Rebollar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,41 კმ². მოსახლეობა — 40 კაცი (2022 წ.).
ქეთევან ანდრონიკაშვილი
ბიოგრაფია
ქეთევანი დაიბადა ქიზიყში, მოურავ პაპუნა ანდრონიკაშვილის ოჯახში, დედამისის შესახებ ცნობები არ არსებობს. ცნობილია, რომ ქეთევანს ჰყავდა სამი ძმა — მელქისედეკი, იესე და რევაზი.
ნარილიოს-დელ-რებოლიარი
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ქეთევან ანდრონიკაშვილი
ბიოგრაფია
ქეთავანი 12 წლის ასაკში გიორგი ბატონიშვილზე გაათხოვეს. წყვილს 12 შვილი შვილი გაუჩნდათ. ქეთევანი თეიმურაზის მშობიარობას გადაჰყვა.
1778 ოქტომბერში შიდა ქართლიდან თბილისში მიმავალ ანდრონიკაშვილს ღართისკართან დაუხვდა ხუთასამდე ლეკი. ქეთევანს თან ახლდა სამასამდე ცხენოსანი — მორიგე ჯარის რაზმი. გულადმა ქალმა თვით იკისრა მცველთა მეთაურობა და სასტიკად დაამარცხა ლეკთა მოთარეშე რაზმი. ერეკლე II ამალით შეეგება თავის რძალს და პატივის ნიშნად აღლუმი გაუმართა. დასაფლავებულია დავითგარეჯაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1754 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1782 ქ კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
ვალასტე
ვალასტე (Valaste juga) — ყველაზე მაღალი ჩანჩქერი ესტონეთში (სიმაღლე — 30,5 მეტრი) და ბალტიის ქვეყნებში. 1996 წელს მეცნიერებათა აკადემიის კომისიამ იგი აღიარა ბუნებრივ მემკვიდრეობად და ესტონეთის ეროვნულ სიმბოლოდ.
მდებარეობს იდა-ვირუმაას მაზრაში, ქალაქ კოჰტლა-იარვესთან ახლოს. ზამთარში ჩანჩქერი იყინება.
ვალასტე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული მარშრუტია ესტონეთში. ჩანჩქერის კარგად დასათვალიერებლად აშენდა სპეციალური ბაქანი.
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ჩანჩქერები
აჭყვა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აჭყვა შეიძლება აღნიშნავდეს:
საბრინა ფერილი
საბრინა ფერილი (Sabrina Ferilli; დ. 28 ივნისი 1964, რომი, იტალია) — იტალიელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
ბიოგრაფია
საბრინა ფერილი დაიბადა 1964 წლის 28 ივნისს, იტალიის დედაქალაქ რომში. კარიერა დაიწყო 1980-იანი წლებიდან, როგორც კინომსახიობმა. მუშაობდა რომის კინემატოგრაფიულ ცენტრში, სადაც მონაწილეობას იღებდა ადგილობრივ დრამატულ დადგმებში. პირველი წარმატებული ფილმი იყო „წითელი ამერიკელი“, რომელიც გამოვიდა 1991 წელს. შემდგომ მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა პროექტებში. აღსანიშნავია ასევე ფილმი „შესანიშნავი ცხოვრება“. შემდეგ წლებში სერიალებსა და ფილმებში გვევლინებოდა მეორეხარისხოვან როლებში. 2000 წელს გადაიღო ჟურნალ Max-სთვის, რომელიც საბოლოო ჯამში 1 მლნ. ეგზემპლარად გაიყიდა.
საბრინა ფერილი ცნობილია ასევე როგორც საფეხბურთო კლუბ რომას გულშემატკივარი. 1998 წელს ფერილი საზოგადოებას დაპირდა, თუ რომა იტალიის ჩემპიონი გახდებოდა იგი სტრიპტიზს იცეკვებდა. 2001 წელს საფეხბურთო კლუბი რომა იტალიის ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა, სადაც საბრინა ფერილიმ რომში დიდი ცირკის ტერიტორიაზე პუბლიკის თანდასწრებით სტრიპტიზი იცეკვა.
კოვალედა
კოვალედა (Abejar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის პინარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 104,36 კმ². მოსახლეობა — 1601 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
პიერ გამარა
პიერ გამარა (Pierre Gamarra; დ. 10 ივლისი, 1919, ტულუზა — გ. 20 მაისი, 2009, არჟანტოი) — ფრანგი მწერალი.
ბიოგრაფია
პიერ გამარა დაიბადა 1919 წელს ტულუზაში. სწავლის დასრულების შემდეგ დიდხანს პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს „წინააღმდეგობის“ მოძრაობაში ჩაება. ომის შემდეგ ჟურნალისტად მუშაობდა ჯერ ტულუზაში, ხოლო შემდეგ კი პარიზში, ჟურნალ „ევროპაში“. 1947 წელს გამოსცა რომანი „ცეცხლოვანი სახლი“, შემდეგ „ღარიბი ბავშვები“, „სკოლის მასწავლებელი“, „სიმონის ცოლი“, „პირინეის რაფსოდია“, „მკვლელს — გონკურის პრემია“. ნოველების კრებულებიდან გამოირჩევა „ადამიანთა ხელები“, „მეთუნის სიყვარული“. გამარას გამოქვეყნებული აქვს ლექსების კრებულებიც: „ციხე-სიმაგრე არასის სიმღერა“, „სიყვარულის სიმღერა“.
გამარას ნაწარმოებებში მოქმედება ძირითადად მშობლიური ლანგედოკის პეიზაჟების ფონზე იშლება. მწერალი დიდი სიყვარულით აღწერს სამხრეთის პატარა ქალაქებსა და მის მაცხოვრებლებს, გლეხების მძიმე ცხოვრებას. მისი გმირები უბრალო ადამიანები არიან.
გამარამ დაწერა შესანიშნავი, ჰუმანიზმით გაჟღენთილი პატარა ზღაპრები, რომლებიც ამაღლებულად უმღერიან სიყვარულს, თავისუფლებას, მეგობრობას და რომლებშიც გამოსჭვივის რწმენა ადამიანებისა და მათი მომავლისადმი.
გამარა გარდაიცვალა 2009 წლის 20 მაისს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი პოეტები კატეგორია:ფრანგული წინააღმდეგობის წევრები
მეტეხი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
მეტეხი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: მეტეხი, ბარნაბიანთკარი, სადგური მეტეხი). ზღვის დონიდან 560 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. სოფელში ჯერ კიდევ ადრინდელ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია ადამიანს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2105 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum halophitum
Lasioglossum halophitum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1927 წელს.
სქოლიო
halophitum
Turridrupa acutigemmata
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აჭყვა (ქობულეთი)
აჭყვა — აჭარის ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა აჭყვისა და ქვედა აჭყვის ძველი სახელწოდება. 1886 წელს სოფელში გაიხსნა სასწავლებელი
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
Suits (ალბომი)
Suits — მუსიკოს და ვოკალისტ ფიშის მეოთხე სოლო-ალბომი. გამოვიდა 1994 წელს. ეს დისკი იყო რიგით პირველი, რომელიც გამოიცა ფიშის საკუთარ ლეიბლზე Dick Bros Record Company (მოგვიანებით ის Polydor-ს შეუერთდა).
მიუხედავად იმისა, რომ დისკს განსაკუთრებული სარეკლამო კამპანია თან არ ახლდა, ბრიტანულ ჩარტში მან #18 ადგილს მიაღწია. ალბომიდან გამოცემულმა ორმა სინგლმა „Lady Let It Lie“ და „Fortunes of War“ დისკის წარმატებაში დიდი როლი ითამაშეს. საგულისხმოა რომ აქედან პირველი გამოიცა ოთხი სხვადასხვა სახით, ოთხი კვირის მანძილზე. ყოველ ვერსიაში სასათაურო კომპოზიცია განსხვავებულად სრულდებოდა როგორც ჩვეულებრივი, ასევე აკუსტიკური სახით. მიუხედავად ამისა, მაღაზიებში არ ესმოდათ ფიშის მიდგომის და ერთად ყიდდნენ სინგლის ოთხივე ვერსიას.
1998 წლის გამოცემა
ამ გამოცემას ასევე თან ახლავს:
<LI>Out Of My Life – 03:45
</OL>
სქოლიო
კატეგორია:ფიშის ალბომები კატეგორია:1994 წლის ალბომები
გაუგზავნელი წერილი
გაუგზავნელი წერილი  — მიხეილ კალატოზიშვილის 1959 წლის მხატვრული ფილმი. ფილმი ასახავს საბჭოთა გეოლოგების მიერ ალმასის საბადოს ძიებას. ფილმი მონაწილეობდა 1960 წლის კანის კინოფესტივალის პროგრამაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები კატეგორია:1959 წლის ფილმები კატეგორია:საბჭოთა შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები კატეგორია:მიხეილ კალატოზიშვილის ფილმები
აპუარემა
აპუარემა (Apuarema) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 463 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 150.686 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49.53 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ნაროს-დელ-პუერტო
ნაროს-დელ-პუერტო (Narros del Puerto) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,37 კმ². მოსახლეობა — 31 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
კუბილია
სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
Turridrupa albofasciata
Turridrupa albofasciata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პაატა ანდრონიკაშვილი
პაატა ანდრონიკაშვილი — ქართლ-კახეთის სამეფოს სამხედრო მოღვაწე, ერეკლე II-ის ერთგული თანამებრძოლი.
XVIII საუკუნის 60-იან წლებში ერეკლე II-მ ანდრონიკაშვილი საარტილერიო საქმის შესასწავლად რუსეთს მიავლინა. აქ მან რუსეთის არმიის არტილერიის ოფიცრის წოდება მიიღო. 70-იან წლების I ნახევარში დაბრუნდა სამშობლოში და დაევალა საარტილერიო საქმის ხელმძღვანელობა. 1778 ებოძა სამეფო არტილერიის მეთაურობა (თოფჩიბაშობა). ანდრონიკაშვილი ხელმძღვანელობდა საქართველოში სამხედრო წარმოების ევროპულ წესზე გარდაქმნას, რაც ერეკლე II-ის თაოსნობით დაიწყო.
Lasioglossum hamatum
Lasioglossum hamatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
hamatum
ანდრია მოციქული
ანდრია მოციქული (Ανδρέας), ასევე მართლმადიდებლურ ტრადიციაში პირველწოდებული  ; დ. ძვ. წ. 6 — გ. 30 ნოემბერი, 60) — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი, წმინდა პეტრეს ძმა. ხსენების დღე მართლმადიდებლურ ტრადიციაში 12 მაისი [ძვ. სტ. 29 აპრილი] და 13 დეკემბერი [ძვ. სტ. 30 ნოემბერი], დასავლურ ტრადიციაში - 30 ნოემბერი.
ამ წყაროზე დაყრდნობით ქართულ ძეგლებში პირველი გარკვეული ცნობა ანდრიას საქართველოში მოღვაწეობის შესახებ გიორგი მთაწმიდელს (XI საუკუნის II ნახევარი) მოეპოვება. ის საქართველოს ეკლესიის დამფუძნებლად ანდრია მოციქულს თვლიდა და ანტიოქიის პატრიარქთან პაექრობის დროს ქართული ეკლესიის დამოუკიდებლობის უფლებას ამ ცნობაზე დამყარებით ამტკიცებდა. შემდგომში, ეფრემ მცირემ ეს ცნობა წმინდა ნინოს მქადაგებლობითი მოღვაწეობის ფაქტს შეუთანხმა და საქართველოში ქრისტიანობის მეორეგზის ქადაგების აუცილებლობას გამნარტება მოუძებნა. რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებამ (1103) ეფრემის ეს დებულება უცილობელ ჭეშმარიტებად ცნო და დააკანონა.
ცხოვრება
ანდრია პირველწოდებული იყო იესოს პირველი მოწაფე რომელიც იქნა ამორჩეული (მათ.4:18). ანდრია კაპერნაუმში ცხოვრობდა და თევზაობდა გალილეის ტბაში. გადმოცემის თანახმად ანდრია და იოანე ზებედესი იყვნენ წმინდა იოანე ნათლისმცემელის მოწაფეები.
ქადაგება
thumb|წმ. პეტრე და ანდრია მოციქულების ხატი სულთმოფენობის შემდეგ მოციქულებმა კენჭი ყარეს თუ ვის სად ექადაგა. ანდრია მოციქულს ქადაგება წილად ხვდა: შავი ზღვის სანაპირო, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი და სკვითეთი (დღევანდელი რუსეთი).
პირველი მისიონერული მოგზაურობა
გადმოცემის თანახმად თავიდან მოციქული ქადაგებდა იუდეას სამარიაში, ასევე ღაზაში. ღაზადან გადავიდა პალესტინის ქალაქ ლიდაში (სადაც შემდგომში მოწამეობრივად აღესრულა წმინდა გიორგი). შემდგომ გადავიდა ანტიოქიაში და იქიდან ედესაში (ქ. ურფა, თურქეთი). გ.36 წელს წმინდა ანდრია მოციქული გადავიდა ბიზანტიის ბერძნულ ქალაქში, რომელიც შემდგომ გახდა კონსტანტინეპოლი. აქ მან დაადგინა ეპისკოპოსად სტაქო სამოცდაათაგანი. შემდგომ იქადაგა კაპადოკიაში, გალატიაში, ასევე იყო ბერძნულ პონტოს სამეფოში (დღევანდელი ჩრდ. თურქეთი), ხოლო შემდეგ გაემართა საქართველოში და შემდეგ სომხეთში. ამით თავისი ქადაგება დაასრულა და დაბრუნდა იერუსალიმში.
მეორე მისიონერული მოგზაურობა
მეორე მისიონერული მოგზაურობისას, მოციქული იერუსალიმიდან ანტიოქიაში გაემართა, შემდეგ ჩაჯდა გემში, რომელიც მიდიოდა ეფესოში, რათა შეხვედროდა იოანე მოციქულს. გზად მან რამდენიმე დღე დაჰყო კვიპროსზე (იმ ადგილს დღესდღეობით წმ. ანდრიას კონცხი ეწოდება). როცა კუნძულზე მოწყურებული მგზავრები ღელვამ მოიცვა, რადგან წყლის რესურსები გემში ამოწურულიყო, მაშინ წმინდა ანდრიამ მხურვალე ლოცვის შემდგომ სასწაულებრივად კლდიდან წყარო გამოადინა. ეფესოს შემდეგ დაბრუნდა ანტიოქიაში, აქედან გადავიდა ნიკეაში, შემდეგ ისევ ეწვია პონტოს და საქართველოს. საქართველოში ქადაგების შემდეგ მოციქული გაემართა პართეთში. გზად ქურთისტანი უნდა გაევლო და გადასულიყო გედროზიას უდაბნოში (ბალოხისტანი) - ახლანდელი პაკისტანი-ირანის საზღვრის ახლოს. მაშინ იქ კინოკეფალები (ძაღლისთავიანი ადამიანები) ცხოვრობდნენ. სირიული ტექსტების თანახმად, პირველად იხილა რა წმინდა ანდრიამ ეს ხალხი, შეშინდა, თუმცაღა შემდგომ მიხვდა, რომ იქ მისი ყოფნა ღვთის ნება იყო. სირიული წყაროები მოგვითხრობს, რომ შემდეგ წმინდა ანდრია პაკისტანის და ავღანეთის გავლით მოხვდა სოგდიანში (თანამედროვე სამარყანდი და ბუხარა). ბოლო დრომდე ამ ფაქტის აღქმა შეუძლებელი იყო, რადგანაც ისმებოდა შეკითხვა - რანაირად შეეძლო მოციქულს ამხელა გზის გავლა. მაგრამ, თუ გავითვალისწინებთ აბრეშუმის გზას, ეს ყველაფერი სავსებით შესაძლებელი ხდება. ყველა ძველი მკვლევარი ერთხმად ამტკიცებდა, რომ წმინდა ანდრია იყო ცენტრალურ აზიაში, თუმცაღა კონკრეტული მასალები ჩვენამდე მოღწეული არ არის. უნდა აღინიშნოს, რომ არსებობს სამი სხვადასხვა წყარო, რის საფუძველზეც შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ანდრია მოციქული იმყოფებოდა და ქადაგებდა დასავლეთ ჩინეთსა, ცენტრალურ და ამოსავლეთ აზიაში. პირველი გადმოცემა ყაზახეთიდანაა, მეორე სირიიდან ხოლო მესამე აქვთ ბულგარებს, რომლებიც რუსეთის ტერიტორიაზე ეწეოდნენ რა მომთაბარე ცხოვრებას, საბერძნეთის გავლით დასახლდნენ იტალიასთან ახლოს. სადაც მათ მრავალი ტაძარი ააშენეს ანდრია მოციქულის სახელზე. როგორც ამტკიცებს IX საუკუნის მწიგნობარი ეპიფანე კონსტანტინეპოლელი, ანდრია მოციქული იყო ჩინეთის ჩრდილოეთითაცო, სკვითებისა და მასაკების მიწაზე (ტერიტორია მონღოლეთს, ყაზახეთსა და ალტაის შორის, საიდანაც შემდგომ წამოვიდნენ ბულგარები და თურქები). ასევე არსებობს გადმოცემა, რომ წმინდა ანდრიამ იქადაგა ალტაიში, საიდანაც სტეპების გავლით გაემართა კასპიის ზღვისკენ, სადაც უქადაგა სახარება ალანებს. იქიდან გაემართა ქურთისტანში, სადაც შემთხვევით გადაურჩა მოწამეობრივ სიკვდილს. იქიდან კი დაბრუნდა იერუსალიმში.
მესამე მისიონერული მოგზაურობა
გადმოცემას თუ დავუჯერებთ, ანდრია მოციქული თავის მესამე მისიონერულ მოგზაურობაში გაემგზავრა მოციქულთა პირველი კრების შემდეგ გ.49 წელს. აფრიკის ქვეყნებში მის მოგზაურობას გვამცნობს ეთიოპიური კოპტური წყარო, ასევე ბერძნული აპოკრიფები, რომლებმაც მხოლოდ გრიგოლ ტურელის ძალისხმევით მოაღწია ჩვენამდე, რომელმაც შერწყა რა ეს ინფორმაცია, გადმოსცა ლათინურ ენაზე. წესით, ანდრია მოციქულს არ უნდა ექადაგა აფრიკაში, რადგანაც ეს მისი წილხვედრი მხარე არ იყო, ეტყობა საამისოდ მიზეზი არსებობდა. მას, როგორც ცნობილია წილად ერგო: ვიფინია, საბერძნეთი და აღმოსავლეთ სკვითეთი. კოპტური წყაროებიც იუწყებიან, რომ ანდრია მოციქული დადიოდა ბერბერების მიწაზე, მაგრამ კონკრეტულად რომელ ადგილებზეა საუბარი, რთული სათქმელია, რადგანაც ბერბერებით დასახლებული იყო ეგვიპტე - სიბას ოაზისში, მაროკო, მავრიტანია, მალი და ნიგერია. ბერბერები იყვნენ თანამედროვე კაბილების (ტუარეგები) წინაპრები, რომლებიც ალჟირში ცხოვრობდნენ. კოპტური აპოკრიფის მიხედვით ანდრია მოციქული გაემართა ანტროპოფაგების (კაციჭამიები) ქვეყანაში მოციქულ მათეს გამოსახსნელად. კონკრეტულად კი დიდი ტბების რაიონში (ტანზანია, უგანდა, რუანდა, კონგო) და გაემართა ზიმბაბვეს ახლოს მდებარე ხევისკენ. თუმცაღა აპოკრიფში ზოგჯერ მოციქულ მათეს მაგივრად მატათა მოციქული მოიხსენიება (შესაძლოა მსგავსების გამო. მათე-MATHEUS-Матфее და მატათა-MATHIAS-Матфий). მატათა მოციქული კი, როგორც ცნობილია რომ გაემგზავრა საქართველოში, ხოლო მათე მოციქული კი ალექსანდრიასა და ეთიოპიაში. ზოგიერთი მკვლევარი აღნიშნავს, რომ „კაციჭამიების ქვეყანა“ მართლაც არსებობდა შავი ზღვის პირას, იგი მდებარეობდა პონტოში - სინოპის რაიონში (ჩრდ. თურქეთი). აქვე უნდა გავიხსენოთ სახელი „მეორე ეთიოპია“, რომელიც მატათა მოციქულის ცხოვრებაშია აღნიშნული. აპოკრიფზე დაყრდნობით გადაჭრით რთული სათქმელია, იყო თუ არა ანდრია მოციქული აფრიკის სიღრმეში, რადგანაც მოციქული ანდრია მოიხსენიება აფრიკის ქვეყნების მხოლოდ ეთიოპიურ წყაროებში. თუ დავეყრდნობით ამავე აპოკრიფს, ანდრია მოციქულმა გაათავისუფლა დატყვევებული მოციქული და დაამხო მიქაელ მთავარანგელოზის ძალით მათი უძლეველი კერპი, რის შემხედვარე ხალხი მოიქცა და მოინათლა. იქიდან კი ანდრია მოციქული თავისუფლად შეიძლებოდა ,დაბრუნებულიყო ეთიოპია-ნილოსის გავლით იერუსალიმში.
მეოთხე მისიონერული მოგზაურობა
ღვთისმშობლის მიძინების შემდეგ, ანდრია მოციქულმა დატოვა იერუსალიმი და გაემგზავრა თავის ბოლო მოგზაურობაში. გადმოცემით ცნობილია რომ, ის ისევ ეწვია პონტოს სამეფოს, მერე გადავიდა საქართველოში და გაემართა აზოვის ზღვისკენ, იქიდან გადავიდა ყირიმში და ზევით აყვა დნეპრს ვიდრე კიევამდე; ასევე შავი ზღვისპირეთის სკვითების ქვეყნებში. ყირიმში სევასტოპოლისა და ხერსონის ბერძნებთან დააარსა ქრისტიანული ეკლესია. დნეპრისპირეთიდან, სადაც ახლა დგას კიევი, უნდა გამგზავრებულიყო ჩრდილოეთით სადაც, დღესდღეობით მდებარეობს მოსკოვი, ნოვგოროდი, და ლადოჟის ტბის მიმართულებით ვალაამისკენ. ადგილობრივი გადმოცემის მიხედვით, მოციქული იყო სალოვკის კუნძულზეც, თუმცაღა ამის მტკიცებულება არ არსებობს. სავარაუდოდ ვალაამიდან გაემართა ბალტიის ზღვისკენ; იქიდან შოტლანდიაში და თანამედროვე პოლონეთისა და სლოვენიის გავლით მივიდა რუმინეთში, სადაც მან დაყო ოცი წელი. რუმინეთიდან კი გაემგზავრა ხერსონი-ყირიმში, სინოპში, მაკედონიაში, ეპირში, თესალია, ლამია, ლუტრაკიონსა და კორინთეში.
მოწამეობრივი აღსასრული
thumb|left|ანდრია მოციქულის წამება (ნიურემბერგის ქრონიკა, 1493) უკანასკნელი ქალაქი, სადაც მოციქულმა იქადაგა, ქალაქი პატრა (საბერძნეთი) იყო, წმიდანის ლოცვით, ამ ქალაქში უამრავი ადამიანი განიკურნა და მოექცა ქრისტეს სჯულზე, მაგრამ ქალაქის თავი ეგაეტი კვლავ ერთგული რჩებოდა ცრუ ღვთაებისა. უღმრთო ხელისუფალმა ბრძანა, ჯვარს ეცვათ უფლის რჩეული. წმიდანი სიხარულით შეხვდა განაჩენს და თავისით ავიდა ჯვარზე. ტანჯვა რომ გაეხანგრძლივებინა, ეგაეტმა ბრძანა, ძელზე კი არ მიელურსმნათ, არამედ დაეკიდათ ნეტარი. წმინდა მოციქული ორი დღე ქადაგებდა ირგვლივ შეკრებილთა წინაშე. ბოლოს, წმიდანის მადლმოსილი სიტყვებით შეძრულმა ხალხმა მოითხოვა, ჯვრიდან ჩამოეხსნათ იგი. უღმრთო ეგაეტმა განკარგულება გასცა, გაეთავისუფლებინათ წმიდანი, მაგრამ ანდრიამ მხურვალედ შესთხოვა უფალს, ჯვარზე აღსრულების ღირსი გაეხადა. თუმცაღა მეომრები დიდხანს ცდილობდნენ მის ჩამოხსნას მაგრამ ამაოდ. სიკვდილის წინ წმინდა ანდრიამ დალოცა მის წინ შეკრებილი მორწმუნეები და მიაბარა თავისი ნეტარი სული ღმერთს. ეს მოხდა 62 წელს.
მოციქულის წმინდა ნაწილები
thumb|წმ. ანდრია მოციქულის თავის ქალა და ჯვარი რომელზეც გააკრეს. ქ. პატრა, წმ. ანდრიას ეკლესია. thumb|left|ქ. ამალფის ტაძარი, რომელშიც წმ. ანდრია მოციქულის ნაწილები ინახება thumb|შოტლანდიის დროშა, რომელიც ანდრიას სამახსოვროდ ზედ მის ჯვარს ატარებს წმინდა ანდრია მოციქული თავდაპირველად, 62 წელს დაკრძალული იყო ქ. პატრაში (საბერძნეთი), სადაც ეგაეტის ბრძანებით წმინდანი ჯვარს აცვეს. 357 წელს კონსტანტინე დიდის ვაჟმა - კონსტანციუსმა, წმიდა მოციქულის უხრწნელი ნაწილები პატივით გადაასვენა კონსტანტინოპოლში, ლუკა მახარებელისა და ტიმოთე მოციქულის ნაწილთა გვერდით. IX საუკუნის მეორე ნახევარში, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის თავის ქალა დააბრძანეს ქ. პატრას წმინდა ანდრიას სახელობის ეკლესიაში. 1460 წელს, ოსმალთა იმპერიის მიერ მცირე აზიის ტერიტორიების დაპყრობის გამო, პატრას არქონტმა თომა პალეოლოგმა სიწმინდის გადარჩენის მიზნით, წმინდა ანდრიას თავის ქალა გადააბრძანა რომში, სადაც ის იყმყოფებოდა 1964 წლამდე. დღესდღეობით წმინდა ანდრია პირველწოდებულის თავის ქალა დაბრძანებულია მოციქულის წამების იარაღის - ჯვრის გვერდით  ქ. პატრას წმინდა ანდრიას სახელობის ეკლესიის საკურთხეველში. ანდრია მოციქულის წმინდა ნაწილების ძირითადი ნაწილი ათონიის მთაზე იმყოფება: მკლავი X საუკუნიდან დაბრძანებულია წმინდა ათანასეს ლავრაში, ერთი ტერფი ინახება ელია წინასწარმეტყველის სავანეში, ხოლო მეორე ტერფი, წმინდა ათონის წმინდა პანტელეიმონის მონასტერში. წმინდა ანდრიას მარჯვენა მკლავი XVI საუკუნიდან დაბრძანებულია მოსკოვში, კრემლის ხარების ეკლესიაში. ვენეციაში წმიდა ანდრია პირველწოდებულის წმიდა ნაწილები 1208 წლიდანაა დაბრძანებული, რომლებიც ჯვაროსნებმა კონსტანტინეპოლის წმიდა მოციქულთა სახელობის ეკლესიიდან გაიტაცეს. 2002 წლის 15 აგვისტოს, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის წმინდა ნაწილები საჩუქრად გადაეცა საქართველოს საპატრიარქოს. იგი საქართველოში ჩამოაბრძანეს ვატიკანის ნუნცმა კლაუდიო გუჯეროტიმ და ვენეციის კარდინალმა მარკო ჩემ.
იდა-ვირუმაა
იდა-ვირუმაა (Ida-Virumaa ან Ida-Viru maakond) — რუსულენოვანი მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი იიჰვი. მაზრის შემადგენლობაში შედის 23 მუნიციპალიტეტი: 7 ქალაქი (ვირუ) და 16 თემი.
ისტორია
იდა-ვირუმაა ერთ-ერთი ყველაზე ძველი რეგიონია ესტონეთში. X-XIII საუკუნეებში შემოიჭრნენ ვიკინგები. XIII საუკუნის დასაწყისში დაიპყრეს გერმანელმა ჯვაროსნებმა. 1219-1220 წლებში დანიელებმა, რომელთა ბატონობაც საუკუნეზე მეტ ხანს გაგრძელდა. XIV საუკუნიდან ტევტონთა ორდენის ხელშია, ხოლო ლივონიის ომის შემდეგ რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაშია.
გეოგრაფია
მაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს ესტონეთის:
მოსახლეობა
მაზრის მოსახლეობა, ისევე როგორც მთელი ესტონეთისა, მცირდება. მაზრის შობადობის კოეფიციენტი 2006 წელს იყო 9,4 %, ხოლო სიკვდილიანობისა - 15,3 %. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის მაზრები
აბოვიანი
აბოვიანი (1963 წლამდე — სოფელი ელარი) — ქალაქი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ერევნიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 10 კილომეტრზე. წარმოადგენს ერევნის აგლომერაციის ქალაქ-თანამგზავრს. ერევანთან დაკავშირებულია საავტომობილო გზითა და რკინიგზის ხაზით, რომლის საშუალებითაც დედაქალაქი უკავშირდება ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რაიონებს. ამის გამო ქალაქს ხშირად უწოდებენ ერევნის „ჩრდილოეთის კარიბჭეს“. ქალაქის ადგილზე მდებარეობდა სოფელი ელარი, რომელსაც 1961 წელს ეწოდა სომეხი მწერლის ხაჩატურ აბოვიანის სახელი. 1963 წელს სოფლის ადგილზე ჩამოყალიბდა ქალაქი აბოვიანი. აბოვიანიდან 6 კილომეტრზე მდებარეობს კურორტი არზნი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის ქალაქები
აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტი
აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტი (აფხაზეთის რევკომი) — აფხაზეთში, 1921-1922 წლებში საბჭოთა ხელისუფლების საგანგებო დროებითი ორგანო, საკანონმდებლო და განმკარგულებელი ფუნქციებით.
შეიქმნა 1921 წლის 6 მარტს საბჭოთა რუსეთ-საქართველოს ომის დასასრულს აფხაზეთში საბჭოთა რუსეთის საოკუპაციო ძალების მიერ და მოქმედებდა 1922 წლის 12 თებერვლის აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობამდე.
საბჭოთა რესპუბლიკების არსებობის პირველ ეტაპზე, ქვეყნის უმაღლესი სახელმწიფო ძალაუფლების ორგანოები იყვნენ არა საბჭოები, არამედ რევოლუციური კომიტეტები, რომლთა წევრებს საბჭოებისაგან გასხვავებით „ირჩევდა“ არა ხალხი, არამედ ნიშნავდნენ „ზემოდან“, შესაბამისად დანიშნულ დროებით მთავრობას არჩეულისაგან განასხვავებდა დაბალი ლეგიტიმაციის ხარისხი და უფლებამოსილება.
აფხაზეთში ისევე, როგორც დანარჩენ საბჭოთა რესპუბლიკებში ფუნქციონირებდა ერთი რესპუბლიკის და მრავალი რაიონული, საოლქო, საქალაქო, სასოფლო რევკომი. აფხაზეთის შემთხვევაში რევოლუციური კომიტეტის მთავარი ბირთვი რსფსრ-ში სოჭის რაიონში ჩაისახა და შესაბამისად იმთავითვე ემორჩილებოდა რკპ ცკ-ის კავბიუროს, რომლის პარალელურად 1921 წელს გასაბჭოებამდე სოხუმში დაარსდა მეორე, იატაკქვეშა აფხაზეთის დროებითი რევკომი, რომელიც სკპ ცკ-ს ექვემდებარებოდა. აფხაზეთში საბჭოების გამოცხადებიდან მალევე რევკომები შეთანხმდნენ, რომ საბჭოების ყრილობამდე აფხაზეთში იმოქმედებდა მხოლოდ რკპ ცკ-ს კავბიუროს დაქვემდებარებული რევკომი. მიუხედავად აღნიშნულისა აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობამდე რამდენიმე თვით ადრე, კარსმომდგარი ამიერკავკასიის ფედერაციის შექმნის გამო აფხაზეთის კომუნისტური პარტია რკპ-დან სკპ-თი ჩანაცვლდა.
ისტორია
რევოლუციურმა კომიტეტებმა დიდი როლი შეასრულეს საბჭოთა წყობის დამყარების საქმეში. ისინი, როგორც წესი იქმნებოდნენ ოქტომბრის რევოლუციის მზადების პარალელურად. პირველი ასეთი კომიტეტი იყო პეტროგრადის სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტი, რომელიც შეიქმნა 1917 წლის 12(25) ოქტომბერს პეტროგრადის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს მიერ კპ ცკ-ის დადგენილებით.
სსრკ-ში არ არსებობდა არცერთი რესპუბლიკა, მხარე თუ ოლქი, რომ არ არსებულიყო რევოლუციური კომიტეტები. აფხაზეთში ე. ეშბას ხელმძღვანელობით პირველი სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტები ჯერ კიდევ 1918 წლის გაზაფხულზე გამოჩდნენ. 1918-1921 წლებში აფხაზეთში საბჭოთა ხელისუფლების დამხობის პერიოდში სამხედრო-რევოლუციურმა კომიტეტმა თავისი ფუნქციონირება შეწყვიტა, თუმცა არსებობას მაინც განაგრძობდნენ ადგილობრივი იატაკქვეშა კომუნისტური კომიტეტები.
აფხაზეთის რევკომები საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისათვის ბრძოლაში
აფხაზეთის ბოლშევიკები რკპ(ბ)-ის ტფილისისა და კავკასიის სამხარეო კომიტეტების ხელმძღვანელობით აძლიერებდნენ თავიანთ პოზიციებს საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე საბოლოო გამარჯვებისათვის. 1920 წლის დამლევსა და 1921 წლის დასაწყისში საქართველოში არსებულმა პოლიტიკურმა პროცესებმა ხელი შეუწყვეს რევოლუციურ კომიტეტებს სამხედრო იერიში მიეტანათ მათ შორის აფხაზეთზეც.
1921 წლის იანვარში საქართველოს კპ ცკ ასრულებდა რა რკპ(ბ) ცკ-ის კავბიუროს დირექტივებს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება საქართველოში მომხდარიყო შეიარაღებული აჯანყება.
თებერვლის დასაწყისში რკპ(ბ) ცკ-ის კავბიუროს წარმომადგენელმა ა. საჯაიამ წერილობით მიმართა აფხაზეთის სახალხო საბჭოს „დამოუკიდებელი ფრაქციის“ წევრ მ. ცაგურიას საქართველოში მენშევიკური მთავრობის დამხობის გარდაუვალობის შესახებ და მოუწოდა გაენთავისუფლებინათ მშორმელი აფხაზი ხალხი და აღემართათ რევოლუციის წითელი დროშა.
აფხაზეთის ბოლშევიკებმა იბრძოდნენ რა რკპ (ბ) ცკ-ის კავბიუროს დირექტივებისა და საქართველლოს კპ(ბ) ცკ-ის გადაწყვეტილებებისათვის მოეხდინათ შეიარაღებული აჯანყება აფხაზეთში, დაიწყეს ენერგიული ბრძოლა მხარის რევოლუციური ძალების მობილიზაციისათვის. 14 თებერვალს სოხუმში რკპ(ბ) ცკ-ის კავბიუროს უფლებამოსილისა და საქართველოს კპ (ბ) ცკ-ის წარმომადგენლის მ. კარაგოდსკის აქტიური მონაწილეობით ჩატარდა პარტიის წევრთა არალეგალური შეხვადრა, რომლებმაც მოისმინეს რა მ. კარაგოდსკის მოხსენება „სოხუმის ოკრუგში ორგანიზაციის მდგომარეობის შესახებ“, მიღებულ იქნა დადგენილება გაძლიერებულიყო სამუშაოები შეიარაღებული აჯანყების მოსამზადებლად. შეხვედრაზე არჩეულ იქნა საქართველოს კპ(ბ)-ის სოხუმის საოლქო კომიტეტი ი. ჟვანიას ხელმძღვანელობით.
თებერვლის შუა რიცხვებში საქართველოში დაიწყო ბოლშევიკთა საერთო აჯანყება საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წინააღმდეგ. 16 თებერვალს შეიქმნა საქართველოს რევოლუციური კომიტეტი, რომელმაც ხელში აიღო აჯანყების ხელმძღვანელობა. არაუგვიანეს 16-17 თებერვლისა სოჭშის რაიონში ფორმირდა აფხაზეთის რევკომი ე. ეშბას, ნ. ლაკობას და ნ. აქირთავას შემადგენლობით. ამავდროულად, დაახლოებით 18 თებერვალს საქართველოს კპ(ბ) სოხუმის საოლქო კომიტეტმა შექმნა იატაკქვეშა დროებითი რევკომი ი. ჟვანიას (თავმჯდომარე), მ. ცგურიასა და ი. სვერდლოვის მონაწილეობით, რათა პრაქტიკულად განეხორციელებინათ შეიარაღებული აჯანყება. აფხაზეთის დროებითი რევკომმა ადგილზე შექმნა რევვკომები და მზადებაში მოყავს მხარის რევოლუციური ძალები.
17 თებერვალს აფხაზეთის რევკომის თხოვნის საპასუხოდ გაიცა ბრძანება ყუბანის IX წითელი არმია დახმარებოდა აფხაზეთის მოსახლეობას საბჭოთა წყობის დამყარებაში. 19 თებერვალს მეამბოხეთა რაზმმა წითელი არმიის მხარდაჭერით აიღეს სოფელი პილენკოვო. 22-23 თებერვალს წითელმა არმიამ დაიკავა გაგრა, 25 თებერვალს — ლიხნე, 26 თებერვალს — გუდაუთა.
მიუხედავად იმისა რომ ზღვიდან საქართველოს ჰყავდა საფრანგეთის საზღვაო მხარდაჭერა, წითელ არმიასთან უთანასწორო ბრძოლაში აფხაზეთის და შემდგომ სრულიად საქართველოს შენარჩუნება ვერ მოხერხდა.
საქართველოს შეიარაღებული ძალებმა შესძლეს გამაგრებულიყვნენ ახალი ათონის რაიონში. 27-28 თებერვალს გაიმართა დიდი ბრძოლა ახალ ათონთან. 3 მარტს უთანასწორო ბრძოლის შედეგად ქართული მხარე იძულებული იყო დაეხია და გამაგრებულიყო ქალაქ სოხუმში. ამავე დროს სოხუმში არსებულმა დროებითმა იატაკქვეშა რევკომმა საომარი მოქმედებები დაიწყო და 3-4 მარტს მეამბოხეთა შეიარაღებული რაზმით შევიდა სოხუმში. 4 მარტს დილით დროებითმა რევკომმა ციხეებიდან გაანთავისუფლა დაპატიმრებული ბოლშევიკები, დაიკავა სამთავრობო შენობები, ტიპოგრაფია და გამოსცა №1 დადგენილება, რომლითაც საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა აფხაზეთში დამხობილად გამოაცხადა. იმავე დღეს სოხუმში წითელი არმია შევიდა გაგრისა და გუდაუთის მაზრების მეამბოხეთა რაზმთა თანხლებით.
4 მარტს აფხაზეთის რევკომის ხელმძღვანელებმა (ე. ეშბა, ნ. ლაკობა, ნ. აქირთავა) ვ. ლენინს დეპეშით აცნობეს აფხაზეთში სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვება.
აფხაზეთის რევკომის ჩამოყალიბება
გასაბჭოებულმა აფხაზეთმა დაიწყო აფხაზეთის ტერიტორიაზე მენშევიკური მთავრობისა და ოპოზიციურად განწყობილი საზოგადოების ლიკვიდაცია და ქვეყნის ახალი მმართველობითი ორგანოების შექმნა. აღნიშნულის განსახორციელებლად აფხაზეთი ხელმძღვანელობდა რკპ(ბ) მდიდარი გამოცდილებითა და სამხედრო ეკონომიკური მხარდაჭერით, როგორც საბჭოა რუსეთის, ისე საქართველოს მხრიდან.
1921 წლის 6 მარტს სოხუმში მოწვეულ იქნა რევკომის გაფართოებულ სხდომა. სხდომაზე მონაწილეობდნენ: სოჭში ფორმირებული აფხაზეთის რევკომის, აფხაზეთის დროებითი იატაკქვეშა რევკომის, რკპ(ბ) ცკ-ის წარმომადგენლებისა და ყუბანის IX წითელი არმიის მეთაურთა წარმომადგენლები. სხდომაზე დაინიშნა აფხაზეთის რევკომის ახალი შემადგენლობა და დაფუძნდა აფხაზეთის რკპ (ბ) საორგანიზაციო ბიურო. ახლადფორმირებული აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტის წევრებად არჩეულ იქნენ: ე. ეშბა (თავმჯდომარე), ნ. ლაკობა და ნ. აქირთავა.
საწყის ეტაპზე რევკომები არ ხელმძღვანელობდნენ რამე ინსტრუქციით და შესაბამისად განსაზღვრული არ იყო მათი უფლება-მოვალეობები. აღნიშნულს კიდევ ის გარემოება ართულებდა, რომ მსგავსი ინსტრუქცია არც გასაბჭოებულ საქართველოში არსებობდა. აპრილში საქართველოს სსრ-ის რევკომმა გამოსცა მთელი რიგი საკანონმდებლო აქტები, რომლებიც ეძღვნებოდა ადგილობრივ რევკომებს. მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო 8 აპრილით დათარიღებული დეკრეტი სამაზრო, საქალაქო და სათემო რევკომების ორგანიზებისათვის. საქართველოს სსრ-ის რევკომის დეკრეტის საფუძველზე, აფხაზეთის რევკომის დავალებით აფხაზეთის შინაგან საქმეთა კომისარიატმა შეიმუშავა თავისი ინსტრუქცია რევკომების ორგანიზაციის თაობაზე.
სამაზრო რევკომებში ფორმირდა მართვის, შრომისა და სოცუზრუნველყოფის, სამხედრო, სახალხო განათლების, მიწის, კვების, სამეურნეო, სახალხო ჯანდაცვის განყოფილლებები. თითოეულ მათგანს ჰქონდა თავისი კონკრეტული ფუნქცია და ამოცანები. 19 აპრილს აფხაზეთის რევკომის განყოფილებების რეორგანიზაციის შედეგად წარმოიქმნა სახკომები.
გასაბჭოებული აფხაზეთი რკპ (ბ) ცკ კავბიუროს (მდივანი გ. ორჯონიკიძე) გამგებლობის ქვეშ მოექცა. 28 მარტს ბათუმში გაიმართა საოკუპაციო ორგანოთა — რკპ(ბ) ცკ-ის კავბიუროს, საქართველოს კომპარტიის ხელმძღვანელობის და აფხაზეთის რევკომის წარმომადგენელთა თათბირი გ. ორჯონიკიძის, შ. ელიავას, ს. ქავთარაძის, მ. ტოროშელიძის, ე. ეშბასა და ნ. ლაკობას მონაწილეობით. მათ განიხილეს საკითხი აფხაზეთში საბჭოთა ხელისუფლებისა და კომპარტიის სტრუქტურის შესახებ და დაადგინეს: „აფხაზეთის საბჭოების ყრილობამდე საბჭოთა აფხაზეთის რსფსრ-სთან თუ საქ. სსრ-სთან ფედერაციის საკითხი რჩება ღიად და აფხაზეთი ცხადდება სოციალისტურ რესპუბლიკად. პარტიული ორგანიზაცია კონფერენციამდე ატარებს სახელს — რკპ(ბ)-ს ორგბიურო აფხაზეთში და მუშაობს რკპ(ბ) ცკ-ის კავბიუროს დირექტივების შესაბამისად. საქართველოს რევკომის დეკრეტები უნდა წარმოადგენდნენ მასალას აფხაზეთის რევკომისათვის, რათა ორივე რევკომის მოქმედებაში წინააღმდეგობა არ იყოს“. თათბირის ეს გადაწყვეტილება გახდა საფუძველი 31 მარტს აფხაზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის გამოცხადებისა.
21 მაისს საქართველოში რუსეთის საოკუპაციო სახელისუფლებო დროებითმა ორგანომ — რევკომმა აღიარა, აფხაზეთში, ასევე რუსეთის საოკუპაციო სახელისუფლებო დროებითი ორგანოს — რევკომის მიერ დაარსებული აფხაზეთის სსრ-ის დამოუკიდებლობა, მაგრამ იქვე გამოთქვა იმედი, რომ საკითხი საქართველოსა და აფხაზეთის ურთიერთობა საბოლოოდ გადაწყდებოდა ორივე რესპუბლიკის „მუშათა და გლეხთა საბჭოების პირველ ყრილობაზე“.
სახალხო მეურნეობის ორგანიზების ღონისძიებები
აფხაზეთის რევოლუციურ კომიტეტთან არსებული სახალხო მეურნეობის ხელშეწყობისათვის საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების დღიდან დაიწყო რიგი ღონისძიებების გატარება. 5 მარტს პირველი ორგანო რომელიც აფხაზეთში შეიქმნა იყო სახალხო მეურნეობის საბჭო (Совнархоз), 1921 წლის ივნისში გაარდაიქმნა მოეურნეობის სახალხო კომისარიატად (Наркомхоз).
სოციალისტური მეურნეობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო მრეწველობის ნაციონალიზაციის დეკრეტი. შემდეგ აფხაზეთის რევკომმა დაიწყო საბანკო დაწესებულებების, საპარიკმახეროების, აბანოების, სამრეცხაოების და სხვა კომუნალური საწარმოების ნაციონალიზაციაც.
კვების პოლიტიკის პრაქტიკული შესრულება რევკომის კვების განყოფილებას დაევალა. შემდგომში მის ბაზაზე შეიქმნა კვების სახალხო კომისარიატი (Наркомпрод).
12 აპრილს რევკომის დადგენილებით შეიქმნა საბჭოთა მეურნეობები (Совхоз).
აფხაზეთის პარტიული ორგანიზაცია რკპ ცკ-ისა და სკპ ცკ-ის დაქვემდებარებაში
თათბირის ეს გადაწყვეტილება გახდა საფუძველი 1921წლის 31 მარტს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა აფხაზეთის გამოცხადებისა.
რუსეთის საოკუპაციო სახელისუფლებო ორგანომ საქართველოში — რევკომმა 1921 წლის 21 მაისს აღიარა სსრ აფხაზეთი, მაგრამ იქვე გამოთქვა იმედი, რომ საკითხი სსრ საქართველოსა და სსრ აფხაზეთის ურთიერთობის შესახებ საბოლოოდ გადაწყდებოდა ორივე რესპუბლიკის „მუშათა და გლეხთა საბჭოების პირველ ყრილობაზე“. აფხაზეთის მშრომელთა წარმომადგენლების I ყრილობამ (1921 წლის 28 მაისი), უფრო სწორად, მისმა ორგანიზატორებმა გაითვალისწინეს ეს გარემოება და შეკრებილთ მიაღებინეს გადაწყვეტილება როგორც „დამოუკიდებლობის“ მოწონების, ისე ყველა საბჭოთა რესპუბლიკის მშრომელებთან, „პირველ რიგში, კულტურით, ეკონომიკური და გეოგრაფიული მდგომარეობით, ყოფით ყველაზე ახლოს მდგომი საბჭოთა საქართველოს მუშებთან და გლეხებთან“ უმჭიდროესი კავშირის დამყარების შესახებ; ყრილობამ იმედი გამოთქვა, რომ საქართველოსა და აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობა „საბოლოოდ განსაზღვრავდა აფხაზეთისა და საქართველოს ძმური თანამშრომლობის ფორმებს“.
ნ. სოკოლოვსკის მშვენივრად ესმოდა, რომ „დამოუკიდებელი“ აფხაზეთი სინამდვილეში წარმოადგენდა ავტონომიურ რესპუბლიკას საქართველოს ფარგლებში. შემდგომშიც შს სახალხო კომისარიატს არაერთხელ გამოუგზავნია სოხუმში შესასრულებლად სავალდებულო განკარგულებები. საქართველოს რევკომიც აფხაზეთს საკუთარ ტერიტორიად მიიჩნევდა. 1921 წლის 14 აპრილის სხდომაზე მან განიხილა ტყვარჩელის მაღაროების საკითხი, 21 აპრილს 1 მილიარდი მანეთის კრედიტი გაუხსნა აფხაზეთს, 30 მაისს იმსჯელა ბზიფის კონცესიების შესახებ. იგივე საკითხი საქართველოს კომპარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა (სკპ ცკ) აფხაზეთის დამოუკიდებლობის „აღიარების“ დღეს — 1921 წლის 21 მაისს განიხილა და დაადგინა, რომ არაა წინააღმდეგი საქართველოს „მთავრობის მიერ ამ კონცესიის დადებისა, თუ ის არის სოლიდური და სასარგებლო“.
იმავე წელს დაისვა საკითხი და დაიწყო პრაქტიკული ნაბიჯების გადადგმა არსებული ფორმალობის აღმოსაფხვრელად, რუსული ანექსიის შედეგად ცენტრსა (თბილისსა) და რეგიონს (სოხუმს) შორის დროებით წარმოქმნილი სამართლებრივი ვაკუუმის შესავსებად. 1921 წლის 5 ივლისს კავბიურომ მიიღო გადაწყვეტილება, გაწეულ იქნეს პარტიული მუშაობა იმ მიმართულებით, რომ ავტონომიური რესპუბლიკის სახით აფხაზეთი შევიდეს საქართველოს შემადგენლობაში. იმავე წლის 23 ივლისს აფხაზეთის პასუხისმგებელ მუშაკთა თათბირზე ნ. ლაკობამ განაცხადა: „საბჭოთა საქართველო ან აფხაზეთი დამოუკიდებლები არიან სამეურნეო და ეკონომიკური თვალსაზრისით, მაგრამ პოლიტიკურად ყველა ისინი ცენტრს ემორჩილებიან კომპარტიის მეშვეობით საქართველოს კომპარტიის ცკ-სა და რკპ ცკ-ს კავბიუროს სახით, ამიტომ სავსებით სულ ერთია, ვისთანაც უნდა მოახდინოს აფხაზეთმა ფედერირება“; ნ. ლაკობა საუბრობდა საქართველოს რუსეთთან მიერთების შეუძლებლობაზე და საქართველოსთან ფედერირების აუცილებლობაზე, გამომდინარე ეთნოგრაფიული, ისტორიული და ყოფაცხოვრებითი პირობებიდან. თათბირმა თავის რეზოლუციაში აღნიშნა, რომ საქართველოს რევკომის დეკლარაცია დამოუკიდებლობის შესახებ (1921 წლის 21 მაისი) აძლევს აფხაზ ხალხს „მაქსიმალური ავტონომიური უფლებების გარანტიას“, სრული დამოუკიდებლობა კი „პრაქტიკულად განუხორციელებელია“; ამიტომ თათბირმა ახლო მომავალში საქართველოსთან ფედერაციული კავშირის დამყარების რწმენა გამოთქვა. იგივე გადაწყვეტილება მიიღო პასუხისმგებელი მუშაკების 1921 წლის 15 ოქტომბრის თათბირმაც. ასეთივე იყო „მშრომელთა“, განსაკუთრებით სამურზაყანოელთა სურვილი, რომ არაფერი ვთქვათ აფხაზეთის სხვა რაიონებში მცხოვრებთა უმრავლესობაზეც — ძირითადად ქართველობაზე. 1921 წლის 1 ნოემბერს კავბიურომ საჭიროდ მიიჩნია აფხაზეთ-საქართველოს მომავალი ხელშეკრულების პროექტის შემუშავება, რისთვისაც შეიქმნა კომისია ე. ეშბას, შ. ელიავასა და საქართველოში რუსეთის წარმომადგენლის — ლეგრანის მონაწილეობით. ათდღიან ვადაში მას უნდა დაესრულებინა ხელშეკრულების პროექტის შემუშავება. 14 ნოემბერს ე. ეშბამ ამიერკავკასიის ფედერაციაში აფხაზეთის უშუალოდ შესვლის წინადადება წამოაყენა. კავბიუროს 1921 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება იყო თავისებური პასუხი ე. ეშბას ახალ „ინიციატივაზე“: „1. ეკონომიკურად და პოლიტიკურად მიზანშეუწონლად ჩაითვალოს დამოუკიდებელი აფხაზეთის არსებობა. 2. წინადადება მიეცეს ამხანაგ ეშბას, წარმოადგინოს თავისი საბოლოო დასკვნა სახელშეკრულებო საწყისებზე აფხაზეთის საქართველოს ფედერაციის შემადგენლობაში ან ავტონომიური ოლქის საწყისებზე რსფსრ-ში შესვლის შესახებ“. კავბიუროს ეს დადგენილება მნიშვნელოვანია იმით, რომ მასში განსაზღვრულია აფხაზეთის სტატუსი საბჭოთა რუსეთის კრიტერიუმების მიხედვით — ავტონომიური ოლქი.
საბჭოთა საქართველოს იურისდიქციის აფხაზეთზე სრულად გავრცელების გზაზე დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა კავბიუროს 1921 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილებას აფხაზეთში რკპ-ს ორგბიუროს ორგანიზაციულად საქართველოს კომპარტიის ცკ-სთან დაკავშირებისა და ამ უკანასკნელის შემადგენლობაში ე. ეშბას შეყვანის შესახებ.
16 დეკემბერს დროებითი მთავრობის წარმომადგენლებმა, ერთის მხრივ სსრ საქართველომ და სსრ აფხაზეთმა ხელი მოაწერეს საკავშირო ხელშეკრულებას. დოკუმენტის მეოთხე პუნქტი პირდაპირ მიუთითებდა, რომ აფხაზეთი გახდა კავშირის არა სრულუფლებიანი წევრი, არამედ საქართველოს შემადგენელი ნაწილი. მასში ნათქვამია: „ყველა სამხარეო გაერთიანებაში, კერძოდ, ამიერკავკასიის რესპუბლიკების ფედერაციაში აფხაზეთი შედის საქართველოს მეშვეობით, რომელიც აძლევს მას თავისი ადგილების ერთ მესამედს“. მიუხედავად დროებითი მთავრობების მიერ მიღწეული შეთანხმებისა, რომელიც არ დადებულა ხახლხის მიერ არჩეულ მთავრობებს შორის და გააჩნდა დაბალი ლეგიტიმაცია, 1922 წლის 17 თებერვალს უკვე არჩეულმა აფხაზეთის საბჭოების პირველმა ყრილობამ მოიწონა აღნიშნული შეთანხმება საქართველოსთან, რითაც ხელშეკრულებას მეტი ლეგიტიმაცია შეეძინა.
აფხაზეთის სსრ-ს შესვლა საქართველოს სსრ-ს შემადგენლობაში დაადასტურა სრულიად საქართველოს საბჭოების I ყრილობაზე მიღებულმა 1922 წლის კონსტიტუციამ, რომელშიც ვკითხულობთ: „საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკაში თავისუფალი თვითგამორკვევის საფუძველზე შედიან: აჭარის ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკა, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი და აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკა; უკანასკნელი უკავშირდება საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკას — ამ რესპუბლიკათა შორის დადებულ, განსაკუთრებულ საკავშირო ხელშეკრულების საფუძველზე“. თავის მხრივ საქართველოს საბჭოების პირველ ყრილობაზე მიღებული 1922 წლის კონსტიტუციისა, აფხაზეთის საბჭოების პირველ ყრილობაზე არ იქნა მიღებული თავისი საკუთარი ძირითადი კანონი — კონსტიტუცია. კონსტიტუციაზე ფიქრი მხოლოდ 1925 წლიდან იქნა დაწყებული, ხოლო ოფიციალური პირველი კონსტიტუცია მხოლოდ 1927 წელს იქნა მიღებული. შესაბამისად აფხაზეთისთვის პირველი ოფიციალური ლეგიტიმური დოკუმენტი, რომელშიც ის დაფიქსირდა იყო საქართველოს 1922 წლის კონსტიტუცია, რომელშიც აფხაზეთი მასში მოხვედრიდან წლების მანძილზე საკუთარი კონსტიუციის გარეშე იმყოფებოდა, რაც იმაზე მეტყველებს რომ ოფიციალური გაერთიანების მომენტში აფხაზეთს არ ჰქონდა ცალსახად კანონის დონეზე ოფიციალურად დაფიქსირებული საკუთარი სახელმწიფო პოზიცია.
აფხაზეთის რევკომის ფუნქციონირების დასასრული
1921 წლის ბოლოს, რკპ(ბ) ცკ-სა და საქართველოს კპ(ბ) ცკ-ს კავბიუროს აქტიური მხარდაჭერით განხორციელებული ღონისძიებებით მიღებულმა შედეგებმა ცხადყო, რომ აფხაზეთის რევოლუციურმა კომიტეტებმა თავიანთი თავი ამოწურეს. დღის წესრიგში დადგა მუდმივი სახელმწიფო ორგანოების — საბჭოებისადმი ძალაუფლების გადაცემის საკითხი.
დეკემბრის შუა რიცხვებიდან დაიწყო აფხაზეთის საბჭოების არჩევნებისთვის მზადება. 26 დეკემბერს წარმოიქმნა აფხაზეთის საბჭოების საარჩევნო კომისია ნ. ლაკობას თავმჯდომარეობით. 28 დეკემბერს აღნიშნულმა კომისიამ დააფუძნა მაზრებში საარჩევნო კომისიები და არჩევნების განხორციელებისათვის გადაჭრა რიგი საორგანიზაციო საკითხები.
1922 წლის 2 იანვარს მიღებულ იქნა საბჭოებში არჩევნების წარმოების ინსტრუქცია, რის საფუძველზეც დაიწყო წინასაარჩევნოდ მზადება. იანვრის ბოლოს სოფლის საბჭოების არჩევნები ჩატარდა, 2-3 თებერვალს — სოხუმის საქალაქო საბჭოში. 5-10 თებერვალს ჩატარდა სამაზრო საბჭოების ყრილობები, რომლებზეც მოსმენილ იქნა რევკომთა მოხსენებები. სამაზრო საბჭოების ყრილობამ აირჩია ძირითადად კომუნისტებისაგან შემდგარი აღმასრულებელი კომიტეტები. აღნიშნულ სამაზრო ყრილობებზე აირჩიეს სრულიად აფხაზეთის საბჭოების ყრილობის დელეგატები.
12 თებერვალს მოწვეულ იქნა სრულიად აფხაზეთის საბჭოების I ყრილობა. ყრილობაზე მოხსენებით გამოსული იყო ე. ეშბა, რომელმაც წაიკითხა მოხსენება აფხაზეთის რევოლუციური კომიტეტების მიერ გაწეული სამუშაოების შესახებ. დელეგატებმა აფხაზეთის რევკომების მოღვაწეობა დადებითად შეაფასეს, რის შემდეგაც ე. ეშბამ აფხაზეთის რევკომების მოღვაწეობა დასრულებულად გამოაცხადა, სახელმწიფო ძალაუფლება გადაეცა აფხაზეთის საბჭოებს, ხოლო რევკომებმა შეწყვიტეს ფუნქციონირება.
კომენტარები
<references group="კ"/>
კატეგორია:აფხაზეთის სსრ
გიორგი III (საქართველოს მეფე)
გიორგი III (დ. უცნობია — გ. 1184, სტაგირი, კახეთი) — საქართველოს მეფე 1156 წლიდან, დემეტრე I-ის ძე, ბაგრატიონთა გვარის შთამომავალი. მისი მეფობის პერიოდი, თამართან ერთად საქართველოს ისტორიაში ოქროს ხანად მოიხსენიება. ეს იყო იმპერიის, დიპლომატიური წარმატების, სამხედრო ტრიუმფისა, განათლების, კულტურის, სულიერი და ხელოვნების აყვავების ერა საქართველოში. მისი სრული წოდება იყო „უზენაესი მეფე გიორგი, ღვთის ნებით, მეფეთ მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანშათა და შაჰანშათა და მბრძანებელი ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა“.
გამეფება
მამამ გიორგი III ჯერ თანამოსაყდრედ გამოაცხადა (უფროსი ძმის დავით V-ის გარდაცვალებისა და სამეფო ხელისუფლების სათავეში დაბრუნების შემდგომ), მოგვიანებით კი საკუთარ სიცოცხლეშივე გაამეფა. ასეთი ღონისძიება აუცილებელი იყო, რადგანაც დიდგვაროვან ფეოდალებს დავით V-ის ძის (დემნა, იგივე დემეტრე) სახით ჰყავდათ ტახტის პრეტენდენტი ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ საბრძოლველად.
საგარეო პოლიტიკა
დავით აღმაშენებლის მსგავსად, გიორგი III აქტიურ საშინაო და საგარეო პოლიტიკას ატარებდა. მისი მეთაურობით ქართველები განაგრძობდნენ ბრძოლას თურქ-სელჩუკების წინააღმდეგ. თამარის პირველი ისტორიკოსი მოგვითხრობს, რომ გიორგი III გამეფების შემდეგ, ალბათ 1160 წელს დაიძრა „ქალაქსა ზედა კაღზევანსა და წარმოტყუენა ყოველნი ჴევნები პლდოვანი და ქალაქები აშორნისა, სომეხთა მეფედ წოდებულისა შაჰერმენისა“ ამრიგად, მას დაულაშქრავს ვანანდის სამხრეთითა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით არეზის მარცხენა და მარჯვენა ნაპირებზე მდებარე სუქმან II-ის სამფლობელოები. ამ შორეული რეიდის განხორციელება მოსახერხებელი იყო ტაშირიდან, შირაკის გადაჭრით. შესაძლოა, რომ მეფე აპირებდა დაეჭირა ყარსისა და ანისის სამხრეთით მდებარე სტრატეგიული ხაზი და სამხრეთიდან მოეხდინა შადდადიანთა ანისის ბლოკირება. შაჰ-არმენმა სწრაფი რეაგირება მოახდინა გიორგი III-ის ლაშქრობაზე. 1160 წლის ოქტომბერში სუქმან II–ის ლაშქარი მისი სიმამრის ადრადინის სარდლობით მეფის წინააღმდეგ დაიძრა. თურქებს თან ახლდნენ გამუსლიმებული ქართველებიც რენეგატ ვასაკის მეთაურობით, რომელმაც მეგზურობა იკისრა. ბრძოლა მოხდა ოლთისის ოლქში, სადაც შაჰ-არმენის ჯარს შესვლა შეეძლო ვანანდის – ყარსის საამიროს ტერიტორიის გავლით. ჩანს, ყარსი ამ დროს სუქმან II-ის გავლენის სფეროში იყო. ბრძოლა ქართველთა გამარჯვებით დასრულდა. საქართველოს საზღვრების გასამტკიცებლად 1161 წელს გიორგი III-მ ანისზე გაილაშქრა, ქალაქი აიღო და მისი მართვა-გამგეობა ამირსპასალარ ივანე ორბელს მიანდო, ხოლო თანაშემწედ სარგის მხარგრძელი დაუნიშნა. 1162 წელს ქართველებმა სომხეთის ძველი დედაქალაქი დვინი აიღეს.
შინა მდგომარეობა
მინი|273x273პქ|თამარ მეფის, ლაშა-გიორგისა და გიორგი მესამის ფრესკები [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანიის მონასტრის ჩრდილოეთ მკლავში.]] გიორგი III-ის დროს საქართველოში განსაკუთრებით გამრავლდნენ ფეოდალურო წარმოებიდან გამოძევებული ე. წ. გლახაკნი და მეკობრენი. ლაშქარში შეიქმნა ქონების შეძენის მიზნით უცხო ქვეყნების ბოლომოუღებელი რბევისადმი მიდრეკილება, ქვეყანაში გახშირდა ღალატი და გარეშე დამპყრობელთა მხარეზე გადასვლა. განსაკუთრებით თავგამოდებით ებრძოდნენ ცენტრალური სამეფო ხელისუფლებას დიდგვაროვანი აზნაურები. 1177 დაიწყო დიდი ამბოხება ამირსპასალარ ივანე ორბელის მეთაურობით. მას გვერდში ედგნენ დიდგვაროვანი ფეოდალები: ივანე ვარდანის ძე, შოთა, ძე ართავაჩოს ძისა, ქავთარ ივანეს ძე და სხვები. ამბოხებულები თითქოსდა დემნა (დემეტრე) უფლისწულის ინტერესებს იცავდნენ, სინამდვილეში კი სამეფო ხელისუფლების შეზღუდვისა და თავიანთი უფლებების გაფართოებისათვის იბრძოდნენ. აჯანყება რამდენიმე თვეს გაგრძელდა. 1178 დასაწყისში გიორგი III-მ შეძლო მისი ჩახშობა. იგი განსაკუთრებით სასტიკად მოეპყრო აჯანყების მოთავეებს — ორბელები სიკვდილით დასაჯეს, დემეტრე უფლისწულს თვალები დასთხარეს და დაასაჭურისეს. გიორგი III-მ ორბელთა მამულები თავის ერთგულებს უწყალობა, მათ შორის დიდი ნაწილი ყუბასარს, რომელიც მეფემ ორბელთა სამთავრო პატივში აიყვანა და საქართველოს ამირსპასალარად დანიშნა. გიორგი III-მ ასევე „უგვარო“, აზნაურის ნაყმევი აფრიდონი მსახურთუხუცესის თანამდებობაზე დააწინაურა.
ქორწინება და შვილები
დაახ. 1155 წელს გიორგი ირთავს ბურდუხანს (გურანდუხტი), ოსეთის მეფის ხუდანის ქალიშვილს. მათი უფროსი ქალიშვილი თამარი გიორგის შემდეგ ტახტის მემკვიდრე ხდება. უმცროსი ქალიშვილი, რუსუდანი, მიჰყვება მანუელ კომნენოსს (ბიზანტიის ხანმოკლე იმპერატორის ანდრონიკუსის უფროსი ვაჟი). რუსუდანი და მანუელი იყვნენ ტრაპიზონის მეფის ალექსიუს I-ის მშობლები. გიორგი III-ს კიდევ ჰყავდა ერთი ქალიშვილი, რომელიც ხარჭისაგან შეეძინა. მისი სახელი უცნობია. იგი არზრუმელ უფლისწულ მუტაფრადინს შერთეს ცოლად.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1184 კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
კალინინგრადი
კალინინგრადი (Калининград, 1946 წლამდე კენიგსბერგი) — საპორტო ქალაქი რუსეთში, კალინინგრადის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც არის რუსული ნახევრადექსკლავი პოლონეთსა და ლიეტუვას შორის ბალტიის ზღვაზე. ქალაქის მოსახლეობა 2010 წლის მონაცემებით არის 431 500. ეთნუკური შემადგენლობა არის შემდეგი - რუსი 77,9 %, ბელარუსი 8,0 %, უკრაინელი 7,3 %, ლიეტუველი 1,9 %, გერმანელი 0,6 % და პოლონელი 0,5 %.
გერმანული ქალაქი კენიგსბერგი, რომელიც დაარსდა 1255 წელს ოკუპირებულ იქნა საბჭოთა ჯარების მიერ 1945 წელს და 1946 წელს დაარქვეს კალინინგრადი.
სახელწოდება
კრულევიეცი 1255 წელს აშენდა ტევტონთა რაინდების მიერ მდინარე პრეგოლას შენაკადთან აღმართული ციხის გარშემო. ამ ციხეს Königsberg, ანუ სამეფო მთა ერქვა. ქალაქს ლიეტუვურად Karaliaučius,, ხოლო - Королевец ეწოდებოდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქალაქი საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო 1946 წელს კომუნისტურმა ხელისუფლებამ მას სახელი შეუცვალა და კალინინგრადი უწოდა - მიხეილ კალინინის საპატივსაცემოდ (რომელიც, მათ შორის, კატინში პოლონელების მასობრივი მკვლელობის შესახებ მიღებულ გადაწყვეტილებაზეა პასუხისმგებელი).
დაძმობილებული ქალაქები
კალინინგრადის დაძმობილებული ქალაქები არიან:
სქოლიო
კატეგორია:კალინინგრადი კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ქალაქები
სამგორის სარწყავი სისტემის ზემო მაგისტრალური არხი
მინიატიურა|არხი სოფ. [[მარტყოფი|მარტყოფთან]] სამგორის სარწყავი სისტემის ზემო მაგისტრალური არხი — არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, ივრის ზეგანზე. წყალს იღებს მდინარე ივრიდან და სოფელ პალდოსთან (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) მოწყობილი სათავე ნაგებობის საშუალებით. ივრის წყალი ამ არხით ჩადის თბილისის ზღვაში. არხის სიგრძეა 42,39 კმ, სარწყავი ქსლის ჯამური სიგრძე — 312,6 კმ, მაქსიმალური გამტარუნარიანობა — 13 მ³/წმ. ექსპლუატაციაშია 1952 წლიდან. არხი რწყავს 29,2 ათ. ჰა ფართობს, ძირითადად გარდაბნის მუნიციპალიტეტის, აგრეთვე თბილისის მიწებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სარწყავი არხები
კონტინენტური არმია
thumb|200px|კონტინენტალური არმია, 1799–1783 კონტინენტალური არმია იყო გაერთიანებული სამხედრო სტრუქტურა, რომელსაც მართავდა 13 კოლონია, ბრიტანეთთან ბრძოლისას, ამერიკის რევოლუციის დროს. არმია შეიქმნა კონტინენტალური კონგრესის რეზოლუციის თანახმად 1775 წლის 14 ივნისს. არმიის უმეტესი ნაწილი დათხოვნილი იქნა პარიზის ზავის შემდეგ 1783 წლის 3 ნოემბერს. არმიის მცირე ნარჩენი იდგა ვესტ პოინტთან და სხვა სასაზღვრო პოსტებზე, ვიდრე კონგრესმა 1784 წლის 3 ივნისის რეზოლუციის თანახმად არ შექმნა აშშ-ის არმია.