cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აბოლჰასან ბანისადრი
აბოლჰასან ბანისადრი (დ. 22 მარტი, 1933 —— გ. 9 ოქტომბერი, 2021) — ირანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ ქვეყნის პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი (1980-1981 წწ.).
ბიოგრაფია
დაიბადა დასავლეთ ირანში ჰამადანის პროვინციაში და არის ცნობილი აიათოლა საიედ ნასრულ ბანისადრის შვილი. სწავლობდა დედაქალაქის ისლამურ სკოლაში. დაამთავრა თეირანის უნივერსიტეტის ჯერ თეოლოგიური, ხოლო შემდეგ იურიდიული ფაკულტეტები. სოციოლოგიურ ინსტიტუტში დაკავებული იყო სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობით ეკონომიკის სფეროში.
მან პოლიტიკური საქმიანობა დაიწყო ხელმოწერების შეგროვებით, რომლის მიხედვითაც ითხოვდნენ ნავთობის წარმოების ნაციონალიზაციას. 1960 წელს გაწევრიანდა ანტიშაჰისტური სტუდენტური გაერთიანების რიგებში. ორჯერ იჯდა ციხეში ანტისამთავრობო გამოსვლებში მონაწილეობისათვის და დაიჭრა 1963 წლის ამბების დროს. 1964 წელს გაიქცა საფრანგეთში, სადაც შეუერთდა დევნილობაში მყოფ ისლამურ ოპოზიციას, რომელსაც სათავეში ედგა აიათოლა ჰომეინი და შევიდა მისი უახლოესი მრჩევლების „ოთხეულის“ შემადგენლობაში (აბას ამირ-ენტეზამი, სადეკ გოთბზადე და იბრაჰიმ იაზდი). სწავლობდა და ასწავლიდა საფრანგეთში 17 წლის განმავლობაში, სორბონის უნივერსიტეტში მიიღო დოქტორის ხარისხი. პროფესორის ხარისხით კითხულობდა ლექციებს განვითარებადი ქვეყნების ეკონომიკაში.
1980 წლის 25 იანვარს აირჩიეს ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად ოთხწლიანი ვადით, არჩევნებში მიიღო ამომრჩეველთა ხმების 76,5 %. 4 თებერვალს ოფიციალურად დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. ჰომეინი გახდა ქვეყნის უზენაესი მმართველი, რომელსაც ნებისმიერ დროს ჰქონდა უფლება თანამდებობიდან გადაეყენებინა პრეზიდენტი ბანისადრი. პრეზიდენტის ინაუგურაცია გაიმართა ჰოსპიტალში, სადაც გულის შეტევის გამო იწვა აიათოლა ჰომეინი.
ბანისადრი არ იყო სასულიერო პირთა წარმომადგენელი. ხომეინი ამტკიცებდა, რომ ისლამურმა სასულიერო პირებმა არ უნდა დაიკავონ ყველა თანამდებობა მთავრობაში და რევოლუციის დროს იგი მხარს უჭერდა ბანისადრს, მაგრამ მალევე მათ შორის ურთიერთობა გაფუჭდა. უზენაესმა მმართველმა ბანისადრი დაადანაშაულა ირან-ერაყის ომის დროს ჯარების ადეკვატურად ხელმძღვანელობის შეუძლებლობის გამო და გამოიყენა უზენაესი მეთაურის უფლებამოსილება, თანამდებობიდან გადააყენა პრეზიდენტი.
1981 წლის 21 ივნისს მეჯლისმა ბანისადრი იმპიჩმენტის წესით გადააყენა „ისლამურ სასულიერო პირებთან დაპირისპირების გამო“. 21-22 ივნისის ღამეს ისლამის რევოლუციის მცველთა კორპუსმა (ელიტური ირანული სამხედრო-პოლიტიკური ფორმირება) მოახდინა პრეზიდენტის სახლისა და რეზიდენციის ბლოკირება და დააპატიმრა უდიდესი გაზეთის რედაქტორი. 22 ივნისის დილით აიათოლამ ხელი მოაწერა პრეზიდენტის გათავისუფლების ბრძანებას. 29 ივლისს ბანისადრი ირანელი ხალხის მოჯაჰედების ორგანიზაციის მეთაურ მასუდ რაჯავისთან ერთად ქვეყნიდან საფრანგეთში გაიქცა. ბანისადრი დღემდე საფრანგეთში ცხოვრობს და ეწევა საზოგადოებრივ მოღვაწეობას, წერს სტატიებს ირანზე და გამოდის ისლამური რეჟიმისა და მათი ლიდერების წინააღმდეგ.
1991 წელს გამოსცა წიგნი „ჩემი საუბრის დრო: ირანი, რევოლუცია და აშშ-ის საიდუმლო საქმეები“, სადაც საუბრობს იმ გეგმაზე თუ როგორ სურდა ჰენრი კისინჯერს შეექმნა პალესტინის სახელმწიფო ხუზისტანის ოსტანის ტერიტორიაზე. ასევე ზბიგნევ ბზეჟინსკისა და სადამ ჰუსეინის საიდუმლო მოლაპარაკებებზე ირან-ერაყის ომის წინ.
ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა 2021 წლის 9 ოქტომბერს პარიზში, 88 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ირანის პრეზიდენტები კატეგორია:ირანელი პოლიტიკოსები
ლუსაგიუღი
ტოპონიმი ლუსაგიუღი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტაინოს ხალხი
250px|მინიატიურა|ტაინოს სოფლის რეკონსტრუქცია კუბაში 250px|მინიატიურა|ტაინოს კერამიკა 250px|მინიატიურა|ტაინოების ბურთით სათამაშო მოედანი ტაინო — ბაჰამის კუნძულების, დიდი ანტილებისა და ჩრდილოეთ მცირე ანტილების ადგილობრივი მენაოსნე ხალხი. ისინი სამხრეთ ამერიკელი არავაკების ერთ-ერთი ხალხი იყო, ტაინოს ენა კი სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილის არავაკულ ენათა ოჯახს ეკუთვნოდა.
როდესაც 1492 წელს ქრისტეფორე კოლუმბი ამერიკას მიადგა, კუნძულ ისპანიოლაზე ტაინოს ხუთი სამფლობელო და ტერიტორია იყო, რომელთაგან თითოეულს მეთაურობდა კასიკი, რომლებსაც ხარკს უხდიდნენ. სამფლობელოებად იყო დაყოფილი პუერტო-რიკოც. ესპანელთა მიერ დაპყრობის პერიოდში, ტაინოს უსმხვილეს დასახლებულ ცენტრში 3 000-მდე ადამიანი სახლობდა.
ისტორიულად, ტაინოები მეზობელი კარიბის ტომების მტრები იყვნენ. კარიბები თავის მხრივ ასევე სამხრეთ ამერიკული წარმოშობისანი იყვნენ და ძირითადად მცირე ანტილის კუნძულებზე სახლობდნენ. ამ ორ ჯგუფს შორის ურთიერთობები დიდი შესწავლის საგანია. XV საუკუნეში, ტაინოს ტომები გადაადგილებას იწყებენ კარიბების აუზის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, რადგან მათ თავს ესხმოდნენ კარიბები. ამ უკანასკნელთ ქალები ტყვედ მიჰყავდათ, რის შედეგადაც ბევრმა კარიბმა ქალმა ტაინოზე საუბარი ისწავლა.
1492 წელს ბაჰამის კუნძულებზე, კუბაზე, ისპანიოლასა და მოგვიანებით პუერტო-რიკოზე მოსულ ესპანელებს პირველ ექსპედიციაში ქალები არ ჰყავდათ. არაკანონიერ ცოლებად მათ ტაინოს ქალები აიყვანეს, რომლებთანაც შეეძინათ მეტისი ბავშვები. ესპანელთა მხრიდან ასევე ხშირი იყო ტაინოს ქალებზე ძალადობა. მეცნიერთა აზრით, კუბაში მნიშვნელოვანი რასობრივი და კულტურული შერევა მოხდა.
ესპანელი კოლონისტების მიერ გაშენებული დასახლებების, დამონების, სოციალური განხეთიქლებისა და დაავადებების შედეგად, ტაინოს ხალხი ამოწყდა. 1518 დეკემბერში ან 1519 წლის იანვარში ისპანიოლაზე პირველად იფეთქა ყვავილის ეპიდემიამ. 1518 წელს ეპიდემიამ გადარჩენილ ადგილობრივთა 90% იმსხვერპლა. ახალი დაავადების მიმართ მათ იმუნიტეტი არ გააჩნდათ. 1548 წლისთვის, ტაინოს ხალხიდან 500 ადამიანზე ნაკლებიღა დარჩა.
ლუსაგიუღი (არაგაწოტნი)
მოსახლეობა
1829 წელს სოფლის ტერიტორიაზე დასახლდა 29 ოჯახი, 157 ადამიანი (81 მამაკაცი, 76 ქალი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
სლობოზია-ჰოდოროჯეა
სლობოზია-ჰოდოროჯეა (Slobozia-Hodorogea) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 141 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 552 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
დიდი ფართობისა და მოსახლეობის გამო ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა ადმინისტრაციულად დაყოფილია 5 დონისაგან შემდგარი სისტემით. ქვეყნის კონსტიტუციის მიხედვით (დე იურე), მთელი ტერიტორია იყოფა 3 დონის ადმინისტრაციულ ერთეულებად, თუმცა რეალურად (დე ფაქტო) 5-დონიან დაყოფას ვხვდებით: პროვინციის, ოლქის, მაზრის, თემისა და სოფლის.
სამუხლუ
სამუხლუ (Samuxlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  1 637 კაცი.
ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
სქოლიო
*
სამუხლუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
კლეტ-კოტას გამომცემლობა
კლეტ-კოტას გამომცემლობა (გერმ. Klett-Cotta Verlag) — საგამომცემლო ერთობა კლეტის ჯგუფის საწარმოში.
ისტორია
კოტას გამომცემლობა, რომელიც 1659 წლიდან არსებობდა კლეტის ჯგუფმა შეიძინა 1977 წელს. ერნსტ კლეტის გამომცემლობის (ერნსტ კლეტის საერთო გამომცემლობა) ბელეტრისტული და სამეცნიერო მთელი სუბსტანცია გადატანილი იქნა კლეტ-კოტას პროგრამაში.
კლეტ-კოტას თემები
გამომცემლობა გამოსცემს წიგნებისა და ჟურნალების საკმაოდ ფართო თემატურ სპექტრს: ლიტერატურიდან ფენტეზიმდე, აგრეთვე ლიტერატრუას ისტორიის, პოლიტიკისა და ფილოსოფიისა, თუ ფსოქთერაპიისა და ფსიქოლოგიის დარგებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გამომცემლობები კატეგორია:გერმანიის გამომცემლობები
კამურთოს ნამოსახლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Nokia Lumia Icon
Nokia Lumia Icon არის მაღალი დონის სმარტფონი, რომელიც დამზადდა კომპანია Nokia-ს მიერ და მუშაობს Windows Phone 8.1 ოპერაციულ სისტემაზე, რომელსაც აწარმოებს კომპანია Microsoft-ი. მოდელი დაანონსდა 2014 წლის 12 თებერვალს, და გამოვიდა აშშ-ში Verizon Wireless-ზე (ამერიკის უდიდესი უკაბელო ტელეკომუნიკაციის პროვაიდერი), 2014 წლის 20 თებერვალს. ეს მოდელი გამოვიდა ექსკლუზიურად Verizon-ისთვის და აშშ-ს ბაზრისთვის; მისი საერთაშორისო ვერსია არის Nokia Lumia 930.
2015 წლის 11 თებერვალს, Verizon-მა Icon-ისთვის გამოუშვა Windows Phone 8.1 ოპერაციული სისტემა და Lumia Denim განახლება.
ხელმისაწვდომობა
Lumia Icon-ის ძმობილი - Nokia Lumia 930 გამოვიდა 2014 წლის აპრილში. ეს ორი მოდელი თითქმის ერთმანეთის იდენტურია როგორც გარეგნობით, ასევე მონაცემებით. თუმცა, 930 იყენებს GSM კავშირგაბმულობას და მასში თავიდანვე ჩატვირთულია Windows Phone 8.1 სისტემა და Lumia Cyan განახლება, და ის სამართლიანად შეიძლება ჩაითვალოს Icon-ის საერთაშორისო ვერსიად. იმის გამო, რომ 930 შემდგომში განახლდა Denim-ზე (რომელშიც შესულია Windows Phone 8.1-ის განახლება), Verizon-ი გააკრიტიკეს რომ Icon-ისთვის ჯერ Cyan განახლებაც კი არ იყო გამოსული. ახლა Verizon Wireless-მა Icon-ი პირდაპირ Denim-ზე განაახლა, ანუ გამოტოვა Cyan. სისტემური და სხვა ფაქტორების განსხვავება მაქსიმალურად იქნა აღმოფხვრილი.
სახელწოდება
დამზადების პერიოდში, Nokia Lumia Icon ცნობილი იყო მოდელის ნომრით. წინასწარი პროტოტიპის სურათები მეტყველებდა იმაზე რომ ტელეფონს დაერქმეოდა Lumia 929. სწორედ ასეთია Nokia-ს ტრადიციული პრაქტიკა, რაც უფრო დიდია მოდელის ნომერი, მით უფრო მაღალი დონისაა ტელეფონი. საბოლოოდ გამოსვლისას, ტელეფონმა ჩვეულებრივ დაიტოვა მოდელის ნომერი 929, მაგრამ ეს იყო პირველი Lumia, რომლის სახელწოდება არა მოდელის ნომერი, არამედ გარკვეული სახელია.
გამოხმაურება
Lumia Icon-მა საკმაოდ პოზიტიური გამოხმაურება მიიღო, ზოგიერთმა მიმომხილველმა მას საუკეთესო Windows Phone-ი უწოდა, და განსაკუთრებით ხაზი გაუსვეს კამერის ხარისხს, ეკრანს, და სიჩქარეს, მაგრამ ისიც აღნიშნეს რომ ტელეფონი დაბლოკილია (locked) მხოლოდ ერთი ოპერატორისთვის (Verizon) და ფოტოების გადაღების დროს კამერა ნელ გადასვლებს აკეთებს. სმარტფონის დიზაინზე აზრი ორად გაიყო, ერთნი აქებდნენ მეტალის კორპუსს როგორც სოლიდური და კლასიკური გადაწყვეტა, მეორენი კი უკმაყოფილებას გამოთქვამდნენ რომ ის არის ზედმეტად უტილიტარული და კონსერვატიული.
Engadget-ის (ტექნოლოგიური ბლოგის ქსელი) თანამშრომელმა, ბრედ მოლენმა (Brad Molen) Lumia Icon-ს ასე უწოდა: "მაღალი დონის სოლიდური Windows Phone-ი, რომელსაც დიდხანს ველოდით. მას გასაოცარი ეკრანი აქვს, დიდი სისწრაფე და მრავალი ფოტოგრაფიული ფუნქცია, მაგრამ ექსკლუზიურად მხოლოდ Verizon-ისთვის გამოშვება ძალიან შეამცირებს მასზე მოთხოვნას." PCWorld-ის (გლობალური კომპიუტერული ჟურნალი) თანამშრომელმა, მარკ ჰეკმენმა (Mark Hachman) კი განაცხადა: "თუ შენ აპის (app) მეგობარი ხარ, მაშინ უმჯობესია შეიძინო iPhone-ი ან Android-ის ტელეფონი, რომელიც იღებს third-party აპლიკაციებს. მაგრამ Icon-ი და Lumia 1520, ორივე აშკარად საუკეთესო Windows Phone-ია ბაზარზე. რომელი აირჩიოთ, უბრალოდ დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელი ზომა გირჩევნიათ." Wired-ის (ტექნოლოგიური სიახლეების ვებსაიტი) თანამშრომელმა, ქრისტინა ბონინგტონმა (Christina Bonnington), აღნიშნა, რომ საუკეთესო Windows Phone-ს ჯერ კიდევ ბევრი ნაკლი აქვს, და ხაზი გაუსვა ზარის არც ისე კარგ ხარისხს, შეაქო კორპუსის სოლიდური ხარისხი, უკაბელო დატენვის მხარდაჭერა, და მძლავრი პროცესორი.
სქოლიო
კატეგორია:Windows Phone კატეგორია:Nokia-ს მობილური ტელეფონები
ХхьӀв
ХхьӀв, ххьӀв — კირილური დამწერლობის პენტაგრაფი. გამოიყენება არჩიბულ ენაში. აღნიშნავს ბგერა [χːˤʷ], ხოლო მისი ლაბიალიზებული — ххьI [χːˤ], რომელიც ფარინგალიზირებული ყრუ უვულარული ფრიკატივის [χˤ]-ის „ძლიერი“ დუბლიკატია, გამოსახული ტრიგრაფით хьI-ის საშუალებითთავის მხრივ იგი х ([χ])-ის გაუთვალისწინებელი წარმოებულია. ამის გარდა ამავე ენაში არსებობს პენტაგრაფი ккъӀв.
კატეგორია:კირილური პენტაგრაფები
72 (რიცხვი)
სამოცდათორმეტი — სამოცდამეთორმეტე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდათერთმეტის მომდევნო და სამოცდაცამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 72. 72 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდათორმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და თორმეტი (იგულისხმება სამოცდაათზე ორი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
Les Greatest Hits
1996 წელს გამოვიდა ალბომის ახალი გამოცემა. მასში „King Midas“ (ახალი სიმღერა) ენაცვლება „Stand Up for Myself“-ს. იგი აგრეთვე შეტანილია ალბომის აშშ გამოცემაში.
ამ ალბომში შეტანილ ახალი სიმღერების ჩაწერაში კვლავ მონაწილეობდა კამილა ჰენემარკი, რომელიც ჩაენაცვლა მიხაელა დორნონვილ დე ლა კურს.
ჩარტებში ალბომს დიდი წარმატება ხვდა წილად. 2009 წლის ბოლომდე იგი გაიყიდა 4.1 მილიონი ასლის ოდენობით. აშშ-ში ეს არის ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი, 1 მილიონზე მეტი გაყიდული ასლით.
სქოლიო
კატეგორია:Army of Lovers-ის ალბომები კატეგორია:1995 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Stockholm Records-ის კომპილაციური ალბომები
КкъӀв
КкъӀв, ккъӀв — კირილური დამწერლობის პენტაგრაფი. გამოიყენება არჩიბულ ენაში. ამის გარდა ამავე ენაში არსებობს პენტაგრაფი ХхьӀв.
კატეგორია:კირილური პენტაგრაფები
გიოირიუჯლიუქი
გიოირიუჯლიუქი (Göyrüclük) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
Microsoft Lumia 435
Microsoft Lumia 435 — Microsoft Mobile-ის მიერ წარმოებული მობილური ტელეფონი, რომლის წარდგენაც მოხდა 2015 წლის იანვარში. ამავე წლის მარტში Microsoft Mobile-მა გამოუშვა Microsoft Lumia 435-ის შედარებით დაბალფასიანი მოდელი Microsoft Lumia 430. ტელეფონის საერთო მასა 134.1 გრამია, ზომები 118.1 x 64.7 x 11.7 მმ. აღჭურვილია 2 მეგაპიქსელიანი, 1600 x 1200 გაფართოების მქონე ძირითადი კამერით და 0,3 მეგაპიქსელიანი ფრონტალური კამერით.
Microsoft Lumia 430
2015 წლის მარტში კომპანიამ Microsoft Lumia 430 Dual SIM გამოუშვა, რომელიც შედარებით დაბალფასიანი მოდელია და აღჭურვილია ორი სიმ-ბარათით. ასევე ჩაშენებული აქვს Lumia Camera და მისი ოპერაციული სისტემა განახლებულია Windows 10-მდე. ეს კონკრეტული მოდელი გათვლილია აზია-ოკეანეთისა და აფრიკის ქვეყნებისთვის, მისი გაყიდვა 2015 წლის აპრილის ბოლოდან დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:Windows Phone
მენესოს პირველი ეკლესია
წრიული გალავნით შემოზღუდული ეზოს შუაში მოზრდილი დარბაზული ეკლესიის ნანგრევებია, რომელსაც სამხრეთით და ჩრდილოეთით სწორკუთხა მინაშენები აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მონტგომერი კლიფტი
მონტგომერი კლიფტი (Montgomery Clift; დ. 17 ოქტომბერი, 1920 — გ. 23 ივლისი, 1966) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი კაცი. ხშირად ასრულებდა მსხვერპლი გმირების როლებს. 1956 წელს მოხვდა ავტოავარიაში, რამაც უარყოფითად იმოქმედა მის კარიერაზე. ოთხჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
ჩიჩი
ჩიჩი (Çiçi) (ასევე, დარე-ჩიჩი და დერა-ჩიჩი) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 814 კაცი.
მდებარეობს მთისწინეთში. ზოგიერთი მკვლევრის აზრით, ტოპონიმი კომპონენტებისაგან შედგება ჩუ (ხე) თათრულ ენაზე და – ჩი (ნახ. პროფესიის აღმნიშვნელი) აზერბაიჯანულ ენაზე, რაც ნიშნავს „ხისმჭრელს, ხის დამუშავებას“.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
სტეპ-სოჩი
სტეპ-სოჩი (Step-Soci) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 93 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 006 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
Jesus Christ Superstar (ალბომი)
Jesus Christ Superstar — ამავე სახელწოდების როკ-ოპერის თანმხლები ალბომი. მისი ავტორები არიან ენდრიუ ლოიდ უებერი და ტიმ რაისი. ალბომში, ისევე, როგორც ფილმში და სასცენო დადგმაში, წარმოდგენილია იესო ქრისტეს ცხოვრების უკანასკნელი დღეების ინტერპრეტაცია – იერუსალიმში შესვლიდან ჯვარცმამდე. BBC-მ ჩანაწერის ეთერში გაშვებაზე უარი განაცხადა, თვლიდა რა, რომ იგი მკრეხელური იყო.
სიმღერების სია
კომპოზიციების ავტორები – ტიმ რაისი (ტექსტები) და ენდრიუ ლოიდ უებერი (მუსიკა).
სქოლიო
კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:როკ-ოპერები კატეგორია:იესო ქრისტე სუპერვარსკვლავი კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები კატეგორია:ენდრიუ ლოიდ უებერის ალბომები კატეგორია:ტიმ რაისის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტიმ რაისის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ენდრიუ ლოიდ უებერის პროდიუსერობით
ისრაელ მილიტოსიანი
ისრაელ მილიტოსიანი (Իսրայել Միլիտոսյան, დ. 17 აგვისტო, 1968, ლენინაკანი, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი კარიერადასრულებული ძალოსანი. 1989 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება.
ადრეული ცხოვრება
დაიბადა ლენინაკანში, სომხეთის სსრ-ში (ახლანდელი გიუმრი, სომხეთი), ქალაქში რომელიც ცნობილია მსოფლიო დონის ძალოსნებით. მილიტოსიანმა ძალოსნობაში ასპარეზობა 1980 წელს ვარდან მილიტოსიანის ზედამხედველობის ქვეშ დაიწყო და 1987 წელს შეუერთდა საბჭოთა ეროვნულ ნაკრებს.
კარიერა
ისრაელ მილიტოსიანი იყო მისი დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ძალოსანი. მილი ოლიმპიური დებიუტი შედგა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში, სეულში. 67.5 კილოგრამ კატეგორიის სპორტსმენებს შორის მან ვერცხლის მედალი მოიპოვა ჯამში აწეული 337.5 კილოგრამი წონით; იგი ოქროს მედალოსან ჯოაკიმ კუნზს მხოლოდ 2.5 კილოგრამით ჩამორჩა. დამარცხების მიუხედავად, მილიტოსიანმა ატაცში 155 კილოგრამის აწევით ახალი რეკორდი დააფიქსირა.
მომდევნო წელს 1989 წლის ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატსა და ამავე წლის ძალოსანთა ევროპის ჩემპიონატის მოგებით მილიტოსიანი გახდა ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონი. ათენში გამართულ ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მან ატაცში მსოფლიოს ახალი რეკორდი დაამყარა (158.5 კგ).
საბჭოთა კავშირის დაშლის მიუხედავად, ისრაელ მილიტოსიანმა და სხვა საბჭოთა სპორტსმენებმა ერთი გუნდის ქვეშ, სახელად გაერთიანებული გუნდი, იასპარეზეს 1992 წელს ბარსელონაში ჩატარებულ ოლიმპიურ თამაშებში. ატაცში მილიტოსიანმა 155 კილოგრამი აწია, ხოლო აკვრაში 182.5 კილოგრამი; ამით მას ჯამში 337.5 კილოგრამი გამოუვიდა და ამჯერად მოიპოვა ოლიმპიური ოქროს მედალი; მეორეადგილოსანს მან 10 კილოგრამით აჯობა. დღევანდელ დღემდე მილიტოსიანი რჩება უკანასკნელ სომეხად, რომელმაც ოლიმპიური ოქრო ძალოსნობაში მოიპოვა.
1992 წლის ოლიმპიადის შემდეგ, ისრაელ მილიტოსიანი მშობლიური სომხეთის სახელით ასპარეზობდა.
1994 წელს, ამავე წლის სოკოლოვში გამართულ ძალოსანთა ევროპის ჩემპიონატში, მან უკვე მესამედ გააუმჯობესა მსოფლიო რეკორდი ატაცში. სომხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის ისტორიაში მილიტოსიანი არის პირველი ძალოსანი რომელმაც მსოფლიო რეკორდი გააუმჯობესა. იგი სიმხეთს წარადგენდა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე; აღნიშნული ოლიმპიადა მან მე-6 ადგილით დაასრულა.
ისრაელ მილიტოსიანმა ძალოსნობის კარიერა დაასრულა 1999 წელს. შემდგომ იგი ძალოსანთა მწვრთნელად მუშაობდა მშობლიურ გიუმრიში.
პირადი ცხოვრება
ისრაელ მილიტოსიანი არის საბჭოთა-სომეხი ოლიმპიური მედალოსანის (ძალოსნობაში), ვარდან მილიტოსიანის ბიძაშვილი და კურსელი. ვარდანი იყო პირველი საბჭოთა-სომეხი ძალოსანი რომელმაც ოლიმპიური მედალი მოიპოვა, ხოლო უკანასკნელი - ისრაელ მილიტორიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:სომეხი ძალოსანი კატეგორია:სომეხი სპორტსმენი კატეგორია:ოლიმპიური მედალოსნები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კალგა
კალგა (qalğa, قالغا‎; qalğay, قالغاى‎) — ტიტული ყირიმის სახანოში, რომლის მატარებელიც ითვლებოდა სახანოს ტახტის მემკვიდრედ და ხანის შემდეგ პირველ პირად. კალგას წოდება დაწესდა 1486 წელს, ყირიმის მე-3 ხანის, მენლი I გირეის მმართველობის პერიოდში. კალგას პირადად ხანი ნიშნავდა. ის აუცილებლად უნდა ყოფილიყო გირეის დინასტიის წევრი, არ აქვს მნიშვნელობა ხანის ვაჟი იქნებოდა, ძმა თუ ნათესავი. კალგას ტიტული მატარებელი გირეიები ყირიმში ავტორიტეტით სარგებლობდნენ, განაგებდნენ ხაზინასა და სახელმწიფო საქმეების დიდ ნაწილს. მათი რეზიდენცია იყო სიმფეროპოლის სასახლე. კალგას შემდეგ მესამე პირისა და მეორე მემკვიდრის ტიტული იყო — ნურედინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:წოდებები
73 (რიცხვი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
პეტრე III-ის სასახლე
პეტრე III-ის სასახლე (Дворец Петра III) — XVIII საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი, სასახლე ორანიენბაუმის სასახლეებისა და პარკების ანსამბლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აგებულია 1758-1762 წლებში არქიტექტორ ანტონიო რინალდის პროექტის მიხედვით ტახტის მემკვიდრის პეტრე თედორეს ძისათვის და წარმოადგენდა პეტერშტადტის მთავარ შენობას. სასახლე შემონახულია ჩვენს დრომდე და მასში განთავსებულია მუზეუმი „პეტრე III-ის სასახლე“. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.
ისტორია
1743 წელს ორანიენბაუმი საჩუქრად გადასცეს ტახტის მემკვიდრეს პეტრე თედორეს ძეს. აქ მისთვის 1759-1762 წლებში სამხრეთის ჭაობის ნაპირზე ააშენეს ციხესიმაგრე პეტერშტადტი. ციხესიმაგრის პარალელურად ააშენეს სასახლე პეტრე III-ისათვის. სასახლე იყო ერთადერთი ორსართულიანი შენობა ციხესიმაგრეში და კარიბჭესთან ერთად ქმნიდა ერთიან ანსამბლს. მისი პატარა ზომები, პირველ რიგში, აიხსნება იმით, რომ სასახლე საცხოვრებლად არ იყო განკუთვნილი. ეს უფრო პავილიონი იყო, სადაც შეიძლებოდა დასვენება სადილის შემდეგ. სასახლის პირველი სართული ძირითადად სამსახურებივ ხასიათს ატარებდა.
სასახლე იყო ანტონიო რინალდის პირველი დამოუკიდებელი ნამუშევარი რუსეთში, რომელიც შესრულებული იყო როკოკოს სტილში, რომელმაც განვითარება ვერ ჰპოვა რუსეთში და პრაქტიკულად მალევე ჩაანაცვლა კლასიციზმმა.
პეტრე III-ის გარდაცვალების შემდეგ სასახლე და პეტერშტადტის ციხესიმაგრე მიატოვეს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ორანიენბაუმის პარკი გადავიდა სატყეო ტექნიკუმის ხელში, რომელიც აქ დააარსეს 1918 წელს. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ორანიენბაუმი იმყოფებოდა ე. წ. ორანიენბაუმის პლაცდარმის ტერიტორიაზე.
სასახლის რესტავრაცია მიმდინარეობდა 1953-1955 წლებში. 1980-იან წლებში კი მიმდინარეობდა არქეოლოგიური გათხრები ვ. ა. კორენცვიტის ხელმძღვანელობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კევინ ოუენსი
კევინ სტინი (Kevin Steen; დ. 7 მაისი, 1984) — კანადელი რესლერი, რომელიც გამოდის WWE-ს რინგზე კევინ ოუენსის სახელით. იგი არის ყოფილი PWG-ს, AAW-ს, და ROH-ის მსოფლიო ჩემპიონი. ასევე იგი არის WWE NXT-ის ყოფილი და ამჟამინდელი WWE Raw-ის მსოფლიო ჩემპიონი.
Combat Zone Wrestling (2004-2006, 2008)
კევინ სტინის დებიუტი CZW (Combat Zone Wrestling)-ში შედგა 2004 წლის 10 სექტემბერს შოუ High Stakes-ზე, სადაც დამარცხდა. თავდაპირველად იგი იყო გუნდში ელ ჯენერიკოსთან. 2005 წლის მაისში მან მიიღო მონაწილეობა ტურნირში "CZW Best of the Best tournament", სადაც მან მიაღწია ფინალურ სტადიას, მაგრამ დამარცხდა. აგვისტოში მან მოიპოვა CZW-ს რკინის კაცის ჩემპიონის ტიტული, რომელიც დაკარგა შოუ CZW Trapped-ზე. მას დააკლდა ზუსტად ერთი დღე იმისათვის, რომ ეტარებინა ეს ტიტული ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში.
Pro Wrestling Guerilla (2005-2008)
CZW-ს პარალელურად, კევინ სტინი გამოდიოდა PWG (Pro Wrestling Guerilla)-ს რინგზე. იქ მისი დებიუტი შედგა 2005 წლის მაისში. იმავე წლის 6 აგვისტოს მან მოიპოვა PWG-ს ჩემპიონის ტიტული, რომელიც წაართვა ეი ჯეი სტაილზს შოუ Zombies [Shouldn't Run]-ზე. ეს ტიტული კი მას ეჭირა 4 თვის განმავლობაში. 2006 წელს მან და ელ ჯენერიკომ აღადგინეს თავისი ალიანსი და 2007 წლის 29 ივლისს მათ შოუ Giant Size Annual #4-ზე მოიპოვეს კომპანიის გუნდური ჩემპიონების ტიტული, რომელიც ატარეს 3 თვის განმავლობაში. ტიტულების დაკარგვით გაბრაზებულმა სტინმა შექმნა ახალი გუნდი PAC-თან და შეეცადა ახლიდან მოეპოვა გუნდური ჩემპიონობა. ეს მატჩი ჩატარდა "ტიტული კარიერის წინააღმდეგ"-ით წესით. სტინმა და PAC-მა ამ მატჩში წააგეს, რის გამოც კევინს მოუწია კომპანიის დატოვება.
გუნდი და დაპირისპირება ელ ჯენერიკოსთან
პირველი გუნდური ჩემპიონის ტიტულები ელ ჯენერიკომ და კევინ სტინმა მოიპოვეს 2008 წლის 19 სექტემბერს, რომელიც ეჭირათ 2009 წლის 10 აპრილამდე.
NXT (2014-2015)
2014 წლის 12 აგვისტოს WWE-მ განაცხადა, რომ კევინ სტინმა ხელი მოაწერა კომპანიასთან და იგი დაიწყებს გამოსვლას მოსამზადებელ ცენტრ NXT-ში შეცვლილი სარინგო სახელით - კევინ ოუენსი. მისი სადებიუტო მატჩი ჩატარდა 2014 წლის 11 დეკემბერს შოუ NXT TakeOver : R Evolution-ზე, სადაც მან დაამარცხა სი ჯეი პარკერი. აღსანიშნავია, რომ იმ მატჩში პარკერმა კევინ ოუენსს ცხვირი გაუტეხა. იმავე საღამოს, სემი ზეინმა (წარსულში ელ ჯენერიკომ) მოიპოვა NXT-ს ჩემპიონის ტიტული. მისი გამარჯვების შემდგომ რინგზე გამოვიდა კევინ ოუენსი, რომელმაც სემის მიულოცა ტიტულის მოპოვება. ცოტა ხნის შემდეგ, როდესაც ეს ორი რინგიდან გამოვიდნენ, კევინ ოუენსი თავს დაესხა სემი ზეინს და შეუსრულა თავისი საფირმო ილეთი - პაუერბომბა რინგის აპრონზე - რინგის რკინის ნაწილზე.
18 დეკემბერს NXT-ს მორიგ ეპიზოდზე დაინიშნა მატჩი კევინ ოუენსსა და ყოფილ ჩემპიონ ენდრიან ნევილს შორის. მატჩში გაიმარჯვა ოუენსმა და მისი დასრულების შემდგომ, ისევე როგორც სემი ზეინს, ჩაუტარა ედრიან ნევილს საფირმო ილეთი - პაუერბომბა აპრონზე. იმ დღის შემდეგ ყოველი შეხვედრისას იგი თავს ესხმოდა სემი ზეინს, რის გამოც სემი ზეინის ინიციატივით დაინიშნა მატჩი NXT TakeOver : Rival-ზე, რომელიც ჩატარდა 2015 წლის 11 თებერვალს. იმ მატჩში ზედიზედ ხუთი პაუერბომბის შემდეგ გაიმარჯვა კევინ ოუენსმა და დებიუტიდან 2 თვის შემდეგ მან მოიპოვა NXT-ს ჩემპიონის ტიტული. 25 მარტს მატჩში ფინ ბალორის წინააღმდეგ, კევინმა წარმატებით დაიცვა NXT-ს ჩემპიონის ტიტული. NXT TakeOver : Unstoppable-ზე ოუენსმა სემი ზეინის წინააღდეგ მატჩ-რევანშში დაამარცხა იგი და ბრძოლის დამთავრების მერე თავს დაესხა მას, სანამ მის დასახმარებლად არ მოვიდა სამოა ჯო, რომლის დებიუტიც იმ საღამოს შედგა. 4 ივლისს WWE Network-ისთვის განკუთვნილ ექსკლუზიურ შოუ Beast In The East-ზე მან წააგო სატიტულო მატჩში ფინ ბალორთან
WWE-ს ძირითადი როსტერი (2015-დღემდე)
PPV Night Of Champions 2015-ზე კევინ ოუენსმა დაამარცხა რაიბეკი და გახდა ახალი ინტერკონტინენტალური ჩემპიონი. მატჩ-რევანშზე 1 ოქტომბრის SmackDown!-ზე მან წააგო სატიტულო მატჩში იმის გამო, რომ იგი ძალიან დიდ ხანს იმყოფებოდა რინგის გარეთ, მაგრამ ამ მარცხის მიუხედავად მას მაინც დარჩა ინტერკონტინენტალური ჩემპიონის ტიტული (დისკვალიფიკაციით ან რინგს გარეთ დიდი ხნით ყოფნის გამო წაგებით ტიტულის მფლობელი არ იცვლება). PPV Hell In A Cell 2015-ზე მან დაამარცხა რაიბეკი და შეინარჩუნა ჩემპიონის ტიტული. Survivor Series 2015-ზე იგი მონაწილეობას იღებდა ვაკანტური მსოფლიო ჩემპიონობის ტიტულის გასათამაშებლად მოწყობილ ტურნირში, მაგრამ იგი დამარცხდა ნახევარფინალში დინ ემბროუზთან. TLC 2015-ზე ოუენსი დამარცხდა სატიტულო მატჩში დინ ემბროუზთან და დაკარგა ინტერკონტინენტალური ჩემპიონის ტიტული. მან მოითხოვა რევანში Royal Rumble 2016-ზე და SmackDown!-ზე დაინიშნა მატჩი მათ შორის Last Man Standing-ის წესებით. იმ მატჩში კევინ ოუენსი დამარცხდა და ვერ შეძლო ტიტულის უკან დაბრუნება.
მას შემდეგ, რაც ფინ ბალორს ტრავმის გამო WWE Raw-ის მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულის ჩაბარება მოუწია, 29 აგვისტოს კევინ ოუენსმა მიიღო მონაწილეობა Fatal-4-Way Elimination მატჩში ბიგ კესის, რომან რეინსის და სეტ როლინსის წინააღმდეგ. ამ მატჩში Triple H-ის ჩარევის შემდგომ გაიმარჯვა კევინმა და გახდა ახალი Raw-ის მსოფლიო ჩემპიონი.
PPV Clash Of Champions 2016-ზე მან დაამარცხა სეტ როლინსი კრის ჯერიკოს ჩარევის დახმარებით და კევინ ოუენსმა პირველად დაიცვა ეს ტიტული.
PPV Hell In A Cell 2016-ზე ჩატარდა მორიგი მატჩი ოუენსსა და სეტ როლინსს შორის. მატჩის დროს კევინმა მსაჯის წინააღმდეგ გამოიყენა ცეცხლმაქრი, რის გამოც იგი შეიცვალა. ამ ცვლილების დროს გალიაში შესვლა მოახერხა კრის ჯერიკომ და მისი დახმარებით კევინ ოუენსმა კიდევ ერთხელ შეინარჩუნა ტიტული.
Survivor Series 2016-ზე იგი კრის ჯერიკოსთან ერთად იყო Monday Night RAW-ს გუნდის კაპიტანი, რომელმაც იმ ღამეს მარცხი განიცადა. შემდგომ RAW-ზე მან კვლავ შეინარჩუნა ტიტული. 12 დეკემბრის RAW-ზე, ჯერიკოსთან კამათის მიუხედავად, კევინმა მასთან ერთად მიიღო მონაწილეობა გუნდურ მატჩში იმჟამინდელი გუნდური ჩემპიონების - The New Day-ს წინააღმდეგ, სადაც დამარცხდნენ. აღსანიშნავია, რომ იმ საღამოს The New Day-მ დაყენა ახალი რეკორდი გუნდური ჩემპიონობის ტიტულის ტარების ხანგრძლივობაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:კანადელი რესლერები
გოგი რატიანი (ფილმი)
გოგი რატიანი — პირველი ქართული საბავშვო მხატვრული ფილმი. გადაღებულია კოტე მარჯანიშვილის მიერ 1927 წელს. ფილმში აღწერილია ორი მეგობრის ამბავი. მასში ნაჩნებია ორი ეპოქა, მენშევიკების დროინდელი და საბჭოთა საქართველო. ის სრულდება პიონერის ყელსახვევიანი ბავშვების სიცილით. ფილმის კადრებში ჩანს მიწისძვრის შედეგად დანგრეული გორი, თბილისის ქუჩები 20-იან წლებში, საპირველმაისო დემონსტრაცია რუსთაველის გამზირზე. ფილმში ჩანან ალექსანდრე წუწუნავა, ტიციან ტაბიძე, კოტე ფოცხვერაშვილი, დიმიტრი შევარდნაძე. ფილმის გადაღების იდეა მარჯანიშვილს ჩარლი ჩაპლინის „ბიჭუნამ“ უკარნახა. რეჟისორს ისე მოეწონა პატარა სვანი ბიჭუნა, რომლის სახელიც უწოდა ფილმს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:საბავშვო ფილმები კატეგორია:1927 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კოტე მარჯანიშვილის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
შათირლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
შათირლი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
Liverpool Sound Collage
Liverpool Sound Collage — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის ემბიენტური ელექტრონული მუსიკის 2000 წლის ალბომი. მის თანაავტორებად აგრეთვე მითითებულები არიან The Beatles, Super Furry Animals და Youth. ალბომი ითვლება მაკ-კარტნის ძირითადი დისკოგრაფიის ნაწილად.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ალბომები კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
ხელოვნების მოედანი
ხელოვნების მოედანი (Площадь Искусств) — მოედანი, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, საინჟინროსა და იტალიურ ქუჩებს შორის.
მოედნის ანსამბლში შედის მიხაილოვსკის სასახლე (რომელშიც ამჟამად განთავსებულია რუსული მუზეუმი), მიხაილოვსკის თეატრი (ყოფილი მ. პ. მუსორსკის ოპერისა და თეატრის აკადემიური თეატრი), გოლენიშევა-კუტუზოვის სახლი, მუსიკალური კომედიის თეატრი, რუსეთის ეთნოგრაფიული მუზეუმი, დ. დ. შოსტაკოვჩის სახელობის სახელმწიფო ფილარმონიის შენობა და სასტუმრო „ევროპა“. შეიქმნა ცნობილი არქიტექტორის კარლ როსის პროექტს მხედვით XIX საუკუნის პირველ ნახევარში.
მოედნის სკვერში 1957 წელს აღმართეს ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი, რომელზეც მუშაობდნენ მოქანდაკე მიხეილ ანიკუშინი და არქიტექტორი ვასილი პეტროვი. შედის სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების შემადგენლობაში, რომელიც არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.
თავდაპირველად ეწოდებოდა მიხაილოვსკის მოედანი. სახელი ცნობილი იყო 1834 წლიდან და მიიღო მიხაილოვის სასახლისაგან. პარალელურად 1836-1846 წლებში გამოიყენებოდა სახელწოდება მიხაილოვსკის სასახლის მოედანი.
1920-იანი წლების დასაწყისში მოედანმა მიიღო სახელწოდება ლასალის მოედანი, გერმანელი სოციალისტის ფერდინანდ ლასალის პატივისცემის ნიშნად.
1940 წლის 26 სექტემბრიდან მოედანმა მიიღო სახელწოდება ხელოვნების მოედანი, რადგან მოედანზე მდებარეობს ფილარმონიის დიდი დარბაზი, მცირე საოპერო თეატრი, რუსული მუზეუმი და კულტურისა და ხელოვნების სხვა დაწესებულება.
შარლოტა ამალია დანიელი
შარლოტა ამალია დანიელი (Charlotte Amalie af Danmark; დ. 6 ოქტომბერი, 1706, კოპენჰაგენი, დანია — გ. 28 ოქტომბერი, 1782, კოპენჰაგენი, დანია) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის პრინცესა. მეფე ფრედერიკ IV-ისა და დედოფალ ლუიზა მეკლენბურგ-გიუსტროველის ასული. მეფე კრისტიან VI-ის და.
ბიოგრაფია
შარლოტა ამალია დაიბადა 1706 წლის 6 ოქტომბერს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ IV-ისა და მისი პირველი მეუღლის, დედოფალ ლუიზა მეკლენბურგ-გიუსტროველის ნაბოლარა შვილი და ერთადერთი ქალიშვილი. მას სახელი ბებიის, დედა-დედოფალ შარლოტა ამალია ფონ ჰესენ-კასელის პატივსაცემად დაარქვეს.
1725 წელს მიმდინარეობდა მისი და საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის საქორწინო მოლაპარაკებები, რომელიც კრახით დასრულდა, რამეთუ დანიის პრინცესამ უარი განაცხადა კათოლიკობის მიღებაზე, რაც ფრანგების უპირველესი მოთხოვნა იყო. წესით, მისი და ლუის ქორწინებით უნდა შექმნილიყო საფრანგეთ-დანიის ალიანსი, რომელიც მიმართული იქნებოდა გაძლიერებული შვედეთის წინააღმდეგ, თუმცა ლუიმ იმავე წელს პოლონეთის პრინცესა მარია ლეშჩინსკაზე იქორწინა და ალიანსი მაინც შეკრა. 1730-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო მისი მეორე საქორწინო მოლაპარაკებები. ამ დროს მას მოიაზრებდნენ დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ II-ის უფროსი ვაჟის, უელსის პრინც ფრედერიკის საცოლედ, თუმცა ეს მოლაპარაკებებიც ჩაიშალა, რის გამოც შარლოტა ამალია მთელი ცხოვრება გაუთხოვარი დარჩა. მარცხნივ|მინი|329x329პქ|ხანში შესული პრინცესა შარლოტა ამალია მსგავსად სხვა გაუთხოვარი პრინცესებისა, შარლოტა ამალიაც დედასთან ცხოვრობდა, დედის გარდაცვალების შემდეგ კი დედინაცვალთან, დედოფალ ანა სოფია რევენტლოვთან. განსხვავებით ძმის, მეფე კრისტიან VI-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია მაგდალენა ბრანდენბურგ-კულმბახელისაგან, შარლოტა ამალიას დედინაცვალთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. იგი მთელი ძალებით ცდილობდა სამეფო კარზე ვინმეს გადამტერებისაგან თავი დაეცვა. მას შემდეგ, რაც 1730 წელს ტახტი კრისტიანმა დაიკავა, შარლოტა ამალია ზამთარში სამეფო კარზე ცხოვრობდა, ზაფხულში კი შარლოტენბორგის სასახლეში.
მისი თანამედროვე მემატიანეთა ცნობებით, პრინცესა შარლოტა ამალია ერთობ ინტერტული ადამიანი იყო, რომელიც ყველასთან თბილი ურთიერთობის შენარჩუნებას ცდილობდა. ამის გამო მას მთელი ცხოვრების განმავლობაში კარგი ურთიერთობა ჰქონდა მამასთან, დედასთან, დედინაცვალთან და ძმასთან და რძალთანაც კი, მიუხედავად იმისა, რომ მათ სძულდათ დედოფალი ანა სოფია. თავისი მშვიდი ცხოვრების წესის გამო, შარლოტა ამალიას არასოდეს ჰქონია გავლენა პოლიტიკაზე.
1771 წლის 8 აპრილს მას მისი ძმისწულის ვაჟმა, შეურაცხადმა მეფე კრისტიან VII-მ უბრძანა სამეფო კარის სამუდამოდ დატოვება. ამის გამო მან დარჩენილი ცხოვრება თავისი ძმისწულის, განსვენებული მეფე ფრედერიკ V-ის ქვრივთან, დედოფალ იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელთან ერთად გაატარა, რომელსაც ასევე ვერ იტანდა კრისტიანი (იგი მისი დედინაცვალი იყო). მას შემდეგ, რაც 1772 წელს დანიის რეგენტი იულიანა მარია გახდა, შარლოტა სოფიაც დაუბრუნდა სამეფო კარს. ამ პერიოდისათვის იგი ძირითადად შავ პარიკს ატარებდა, რაც მალევე შემოვიდა მოდაში მაშინ, როცა მთელს ევროპაში თეთრი ან ვერცხლისფერი პარიკები იყო მოდაში, რის გამოც დანიის სამეფო კარს „შავი პარიკების სამეფო კარი“ უწოდეს. 1778 წლიდან იგი საზოგადოებაში საერთოდ აღარ გამოდიოდა, რადგან თავს ამისათვის ზედმეტად ასაკოვნად მიიჩნევდა.
შარლოტა ამალია მფარველობდა გამოჩენილ დანიელ მწერალ შარლოტა ბადენს, რომელიც იყო მისი სეფექალის, ანა სიუზენ ფონ დერ ოსტენის დისწული, რომლის შუამავლობითაც გაიცნო პრინცესამ ის. სწორედ შარლოტა ამალიამ მისცა მწერალს კარგი განათლება და შემწეობა. შარლოტა ამალია გარდაიცვალა 1782 წლის 28 ოქტომბერს კოპენჰაგენში, 76 წლის ასაკში. მისი ანდერძის მიხედვით მთელი მისი ქონება მოხმარდა ახალი სკოლების მშენებლობას, რომლებიც დაბალი სოციალური კლასის გოგონებისათვის იყო განკუთვნილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1706 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1782 კატეგორია:ოლდენბურგები კატეგორია:დანიის პრინცესები კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
ჩქუნეთის ეკლესის ნანგრევი
ჩქუნეთის ეკლესის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩქუნეთში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.
ნასოფლარ ჭურთაში შემორჩენილი ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კედლების სიმაღლე 1-1,5 მეტრს აღწევს, ზოგან უფრო ნაკლებია. დარბაზული, სწორკუთხასაკურთხევლიანი ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული სარკმელი. ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშაა. სამხრეთი შესასვლელის ღიობის ფორმა დაზიანების გამო არ იკითხება. ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით. მიწის დონე აწეულია. ეკლესიის ფასადებზე შემორჩენილია ნალესობის კვალი. ტერიტორიაზე ყრია შირიმის ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დიურინევ ქადინ ეფენდი
დიურინევ ქადინ ეფენდი (Dürrinev Kadın Efendi; დ. 15 მარტი, 1835 — გ. 4 დეკემბერი, 1895 ) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულაზიზის პირველი ცოლი და მისი ორი შვილის დედა.
ბიოგრაფია
დიურინევ ქადინ ეფენდი დაიბადა აფხაზი თავადის, მაჰმუდ ძიაფშ-იფას და მისი ცოლის, ჰალიმე ჩხოტუას ოჯახში. მისი დაბადების სახელი იყო მელექი (ანგელოზი). დედის მხრიდან ის იყო მეჰმედ V-ის მესამე ცოლის, ნაზფერვერ ქადინ ეფენდი დეიდა.
სამი წლის ასაკში მის უმცროს და აიშე ქემალიფერ ჰანიმთან ერთად მიიყვანეს სასახლეში. აბდულმეჯიდ I-ის ერთ-ერთმა ცოლმა, სერვეთსეზა ქადინ ეფენდიმ გოგონების აღზრდა-განათლება თავის თავზე აიღო. დიურინევ კარგად ხატავდა და საუბრობდა ფრანგულად. მან დახატა თავის გამზრდელის და ბეზმიალემ სულთნის პორტრეტები, რომლებიც მათვე აჩუქა. დოლმაბაჰჩეს სასახლეში შეჰზადე აბდულაზიზის სტუმბრობისას შეჰზადემ დიურინევი შეამჩნია და სერვეთსეზა ქადინ ეფენდის მისი ხელი სთხოვა. თავდაპირველად სერვეთსეზა უარზე იყო, მაგრამ მოგვიანებით თვითონვე შეუთანხმდა ქორწინებაზე.
ისინი დაქორწინდნენ 1856 წლის 20 მაისს დოლმაბაჰჩეს სასახლეში. ქორწინებიდან ერთ წელიწადში მათ შეეძინათ ვაჟი შეჰზადე იუსუფ იზეთინი, ხოლო 1862 წელს დაიბადა სალიჰა სულთანი. 1876 წელს აბდულაზიზის ტახტიდან ჩამოგდების შემდეგ, დიურინევ ქადინ ეფენდი შვილებთან ერთად ფერიეს სასახლეში შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა. მას შემდეგ, რაც მურად V-ის მოკლე მმართველობა დასრულდა, დიურინევ ქადინ ეფენდიმ და მისი ოჯახმა თავისუფლება მოიპოვა, მაგრამ დიურინევმა უკანასკნელი წლები ფერის სასახლეში გაატარა. დაკრძალულია მეჰმედ II-ის აკლდამასთან.
კამურთოს ნამოსახლარი და სამაროვანი
კამურთოს ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ლიკოქისხევის მარჯვენა ნაპირზე, ტყიან ფერდობზე, სოფელ კარწაულთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 1989 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). ნამოსახლარი შედგება ერთმანეთისგან 5-10 მეტრით დაშორებული რამდენიმე ნასახლარი ორმოსგან, რომლებიც დაფარულია ტყითა და ბუჩქნარით. სამაროვანზე გაიხსნა სამი ქვის სამარხი და ორი მიწისქვეშა აკლდამა. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. სამარხები საოჯახოა. გამოვლინდა ბრინჯაოსა და ვერცხლის სასაფეთქლე რგოლები და სამაჯურები, ბრინჯაოს აბზინდიანი ტყავის ქამარი, მინისა და სარდიონის მძივები და სხვა. მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სემ ვუდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1949 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ცხავათის სამონასტრო კომპლექსი
მინი|ცხავათის მონასტერი. ღვთისმშობლის ეკლესია ცხავათის სამონასტრო კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავათში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ცხავატის მონასტერთან დაკავშირებულია ლეგენდა, რომელიც მოგვითხრობს: „მონასტერთან ჩამოდიოდა ირმების ჯოგი, მათ წველიდნენ და რძეს ქალებს ასმევდნენ; ამის შემდეგ რძედამშრალ დედებს რძე უჩნდებოდათ. ერთ-ერთ დღეობაზე ჩამოვიდა ერთი ირემი, რომელიც ჯოგის ჩამოსვლამდე დაკლეს. ამის შემდეგ ირმები მონასტერთან საერთოდ აღარ ჩამოსულან“. ცხავატის სამონასტრო კომპლექსი მდებარეობს სოფლიდან სამხრეთ დასავლეთით 1-1,5 კმ-ზე. კომპლექსი დგას ბორცვზე, რომელსაც სამხრეთ-დასავლეთი და სამხრეთი ფერდები მიუდგომელი აქვს. ამიტომ მონასტრისაკენ მიმავალი ბილიკი ზემოთ აღნიშნული მხარეების გავლით აღმოსავლეთით უხვევს და მძლავრ გალავანს მიადგება. სავარაუდოა, რომ მონასტრის თავდაპირველი კარიც აქ უნდა ყოფილიყო, რაზეც გალავნის სწორედ ამ ადგილზე გამაგრებული ქვის წყობის ორი შრე მიუთითებს. მონასტრის გეგმის ძირითადი ნაწილი მოქცეულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ წაგრძელებულ გალავნის კონტურში, რომლის დასავლეთი მხარე სწორკუთხაა, ხოლო აღმოსავლეთი მომრგვალებული. ისევე, როგორც მონასტრის ყველა ნაგებობა, გალავანიც ნაშენია ადგილობრივი ჯიშის ფლეთილი ქვით.
ღვთისმშობლის ეკლესია
გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში დგას ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც ადგილობრივი წარმოშობის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. ქვა შეძლებისდაგვარად დამუშავებულია სწორკუთხედებად და ამდენად წყობაც სისტემურია. ნაგებობის გეგმა დასავლეთიდან-აღმოსავლეთისაკენ ოდნავ წაგრძელებულ სწორკუთხედშია ჩახაზული. შუა ნავი, რომელიც მთავარია ბაზილიკაში, სწორკუთხასაკურთხევლიანია, თუმცა საკურთხევლის კუთხეებში შემორჩენილი ტრომპები მიუთითებს ამჟამად ჩამონგრეული კონქის თავდაპირველ არსებობზე. საკურთხევლის მოხაზულობისა და გადარჩენილი კედლების მიხედვით კონქი კოლოფისებრი ფორმის უნდა ყოფილიყო. ტრომპები განლაგებულია 1-2-1 პრინციპით. ერთი დამხმარე ტრომპია აღმოსავლეთი სარკმლის თავზეც. ორი წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრი, რომელთაც საბრჯენი თაღები ეჭირათ გარკვეულ განაწილებას ახდენს შუა ნავის სივრცეში. აღმოსავლეთის წყვილი საკურთხეველს გამოყოფს დარბაზისაგან, ხოლო დასავლეთისა ორ ნაწილად ყოფს დარბაზს. წყვილი პილასტრია აგრეთვე დარბაზის სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეებში. დარბაზის სამივე წყვილი პილასტრს მნიშვნელოვანი კონსტრუქციული ფუნქცია ეკისრება და მათ ეჭირა კამარის სამი საბრჯენი თაღი, აგრეთვე ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე წარმოდგენილი ორ-ორი შეწყვილებული თაღედი, რომლებიც თავის მხრივ შუა ადგილზე იმპოსტებს ეყრდნობიან. სივრცის განათება ძირითადად დასავლეთი კედლიდან ხდებოდა, სადაც სამი სარკმელია გაჭრილი, ერთიც საკურთხეველშია. ნაგებობის მაღალი პროპორციების შესაბამისად, სარკმლებიც მაღალზეა გაჭრილი. საკურთხეველში ორი ოთხკუთხა ნიშაა; ასეთივე ნიშაა დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. ეკლესიის ცენტრალურ დარბაზში საინტერესო ფრესკებია. არის ფრესკული წარწერებიც. საფიქრებელია, რომ კედლის მხატვრობა XIII ს. უნდა განეკუთვნებოდეს. ექსტერიერი ძირითადად სადაა; მხოლოდ დასავლეთ კედელზე სამივე სარკმლის თავსართად ქვაში ნაკვეთი ჯვრებია ჩასმული. გარედან გალესილი ყოფილა. ლავგარდანი შირიმის სქელი ფილებისაა. ორ ეკლესიას შორის გალავნის ჩრდილოეთ კედელთან აღმართული ყოფილა ორსართულიანი სამრეკლო, რომლის გარკვეული ნაწილი დღემდეა შემორჩენილი. მთავარი ეკლესიის სამხრეთით გალავნის კედელთან შეიმჩნევა დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ წაგრძელებული ნაგებობის კვალი, სავარაუდოა, რომ ეს ნაგებობა სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში გაჭრილია გასასვლელი, რომელსაც საბერეების კამარაჩამოქცეულ ნანგრევებთან გავყავართ. საბერეები გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ და ჩრდილოეთით თითქმის მთელ სიგრძეზე ორ-სამ რიგად იყო განლაგებული. ძეგლი მნიშვნელოვანია, როგორც არქიტექტურული თვალსაზრისით, ასევე კედლის მხატვრობის საინტერესო ნიმუშებით. მონასტრის გალავნის შიდა და გარე ნაგებობების უმრავლესობა არასახარბიელო მდგომარეობაშია, საჭიროებს გაწმენდასა და გამაგრებას. ტერიტორიის ძირითადი ნაწილი დაფარულია ხშირი მცენარეებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რუსული ენა აზერბაიჯანში
რუსული ენა აზერბაიჯანში — ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ენაა. რომელზეც საუბრობენ როგორც ეთნიკური რუსები, ასევე აზერბაიჯანელები, უკრაინელები, ებრაელები და სხვა უმცირესობები. 1994 წლის მონაცემებით, აზერბაიჯანელთა 38% თავისუფლად საუბრობდა რუსულად, რომელსაც ჰქონდა მეორე ენის სტატუსი.
ისტორია
რუსეთი სამხრეთ კავკასიაში მეცხრამეტე საუკუნის პირველ ნახევარში გაეცნო მოსახლეობას მისი კოლონიზაციის შემდეგ. მას შემდეგ, რაც ყაჯარები იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ თავიანთი ტერიტორიები კავკასიაში, რასაც მოიცავდა გულისტანის ხელშეკრულება, ხოლო ამავე ზავის თანახმად ეს ტერიტორიები რუსეთმა დაიკავა 1830 წლისთვის სკოლები ჩვეულებრივ იყო რუსულენოვანი, რუსულ ენაზე სწავლება არაპოპულარული იყო ეთნიკურ აზერბაიჯანელთა შორის 1887 წლამდე, მანამ, სანამ პირველი პირველი რუსულ-აზერბაიჯანული სკოლა არ დაარსდა დედაქალაქ ბაქოში. ამ სკოლის პროგრამები შეიქმნა იმისთვის, რომ ყველაფერი ყოფილიყო ისლამური მოსახლეობის კულტურული ფასეულობებისა და ტრადიციების შესაბამისი. საბოლოოდ, 240 ასეთი სკოლა შეიქმნა, როგორც ვაჟებისთვის, ასევე გოგონებისთვის, მათ შორის 1901 წელს დაასრსდა ქალთა კოლეჯი, (კოლეჯი შეიქმნა სამხრეთ კავკასიის „გასაბჭოებამდე“). პირველი რუსეთ-აზერბაიჯანული საცნობარო ბიბლიოთეკა გაიხსნა 1894 წელს. 1918 წელს, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის ხანმოკლე პერიოდში, მთავრობამ აზერბაიჯანული ოფიციალურ ენად გამოაცხადა, მაგრამ სამთავრობო დოკუმენტებში რუსული ენის გამოყენება ნებადართული იყო, სანამ ყველა საჯარო მოხელე დაეუფლებოდა ოფიციალურ ენას.
რუსული ენა ხელოვნებაში
მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევრიდან აზერბაიჯანული ხალხური და პოპური სიმღერები რუსულ ენაზე იწერებოდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგადაც კი, აზერბაიჯანელმა მომღერლებმა, განაგრძეს სიმღერების წერა და შესრულება რუსულ ენაზე. საბჭოთა პერიოდის განმავლობაში, „Azerbaijanfilm“-მა გადაიღო ათობით მხატვრული და დოკუმენტური ფილმი რუსულ ენაზე, მათ შორის ისეთი ცნობილი ფილმები, როგორიცაა „ტელეფონი“, „არ ინერვიულო“, „მე შენთან ვარ“, „ასიფი“, „ვასიფი“ და „გამოცდა“. რუსულ ფილმების გადაღება ხდება აზერბაიჯანში პოსტსაბჭოთა პერიოდშიც.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის ენები
ციხისოფლის კვირაცხოვლის ეკლესია
ციხისოფლის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, ხუროთმოძღვრული ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისოფელში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით იყო ნაგები. გეგმა არ იკითხება, რადგან ინტერიერი მთლიანად ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
74 (რიცხვი)
სამოცდათოთხმეტი — სამოცდამეთოთხმეტე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდაცამეტის მომდევნო და სამოცდათხუთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 74. 74 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდათოთხმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და თოთხმეტი (იგულისხმება სამოცდაათზე ოთხი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ლუი I (ორლეანის ჰერცოგი)
ლუი I ორლეანელი (Louis Ier d'Orléans; დ. 13 მარტი, 1372 — გ. 23 ნოემბერი, 1407) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ V-ისა და დედოფალ ჟანა დე ბურბონის ვაჟი. ორლეანის ჰერცოგი 1392-1407 წლებში. გარდა ამისა, იგი ასევე იყო ტურის, ვალუას, ბლუას, ანჟულემის, პერიგორდისა და სუასონის გრაფი.
უნგრეთის, პოლონეთისა და ნეაპოლის მემკვიდრეობა
ლუი დაიბადა 1372 წლის 13 მარტს. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ V-ისა და დედოფალ ჟანა დე ბურბონის მეორე ვაჟი. სწორედ ამიტომ, ვინაიდან იგი მეფე ვერ გახდებოდა, ორლეანის ჰერცოგობა უბოძეს.
დაბადებიდან მალევე, იგი დანიშნეს უნგრეთისა და პოლონეთის მეფე ლუი I-ისა და დედოფალ ელიზაბეტა ბოსნიელის უფროს ქალიშვილ კატალინაზე.
ვინაიდან მეფე ლუი I-ს ვაჟები არ ჰყავდა, სწორედ კატალინა და ლუი დე ვალუა მოიაზრებოდნენ უნგრეთისა და პოლონეთის ტახტის მემკვიდრეებად. გარდა ამისა, კატალინას მამას პრეტენზია ჰქონდა პროვანსსა და ნეაპოლზეც, რომელთა ტახტზეც მისი უნაყოფო ბიძაშვილი — ჯოვანა I იჯდა. თუმცა, 1378 წელს პატარა კატალინა გარდაიცვალა და აქ დასრულდა ლუის ოცნებაც მეფობაზე. 1384 წელს დედოფალმა ელიზაბეტა ბოსნიელმა, ქმრისგან დამოუკიდებლად დაიწყო მოლაპარაკებები თავის მეორე ქალიშვილს, პრინცესა მარიასა და ლუი ვალუას ქორწინებასთან დაკავშირებით. ამ საქმეს ის ართულებდა, რომ მეფე ლუი ავსტრიის ერცჰერცოგ სიგიზმუნდ I-ს უკვე დაპირებული იყო მარიას მითხოვებას. სწორედ ამიტომ, 1384 წელს ელიზაბეტა ბოსნიელმა რომის პაპი მოისყიდა და ჩააშლევინა მარიასა და სიგიზმუნდის ნიშნობა. 1385 წლის აპრილში, ასევე ელიზაბეტამ მოაწყო ლუისა და მარიას მარიონეტული ქორწინება. ამ ქორწინებით დიდად უკმაყოფილონი დარჩნენ თავად უნგრელი დიდგვაროვნები, რასაც ქორწილიდან ოთხ თვეში სიგიზმუნდის ჯარების უნგრეთში შეჭრა მოჰყვა. უნგრეთში შეჭრილმა სიგიზმუნდმა ცოლად შეირთო მარია და ლუის უნგრეთში გამეფების უკანასკნელი შანსი წაართვა.
ასწლიანი ომი
საფრანგეთსა და ინგლისს შორის გაჩაღებული ასწლიანი ომის დროს, ლუის დიდი პოლიტიკური როლი ჰქონდა. მას შემდეგ, რაც მისი უფროსი ძმა, მეფე შარლ VI გაგიჟდა, სწორედ ლუიმ აიღო თავის თავზე ქვეყნის რეგენტობა და შარლის შვილების მეურვეობა, რადგან შარლის ცოლი, დედოფალი იზაბელა ბავარიელი, მხოლოდ ინტრიგების ხლართვით იყო დაინტერესებული. თუმცა აღსანიშნავია, რომ ამ ყველაფერში ლუის დაუპირისპირდა მისი ბიძაშვილი, ბურგუნდიის ჰერცოგი ჟან I. თავად ჟანი, შარლ VI-ის მძახალი იყო და დედოფლის დიდი სიმპათიითაც სარგებლობდა. თუმცა, საფრანგეთის დოფინი და ზოგადად, სამეფო ოჯახის ბავშვები ლუის მეურვეობის ქვეშ იყვნენ, რაც მას დიდ ძალაუფლებას ანიჭებდა.
ლუის ამ ძალაუფლების შენარჩუნება და ჟანის განადგურება სურდა. ორლეანის ჰერცოგი, თამამად აცხადებდა, რომ ინგლისელთა მიერ კალეს დაპყრობა, მხოლოდ ჟანის ბრალი იყო, რომელიც ფრანგებს ჯარით არ დაეხმარა. მსგავსი ბრალდების შემდეგ, მათი მტრობა უკვე ძალიან შორს წავიდა, თუმცა მათმა ბიძამ, ბერის ჰერცოგმა მოახერხა ლუისა და ჟანის შერიგება. ამრიგად, საფრანგეთმა სამოქალაქო ომი აიცილა თავიდან, რაც აუცილებლად მოხდებოდა ბერის ჰერცოგის ჩარევის გარეშე.
მკვლელობა
1407 წლის 20 ნოემბერს, კვირა დღეს, ბერის ჰერცოგმა ოფიციალურად დაადასტურა ორლეანელისა და ბურგუნდიელის შერიგების ამბავი. თუმცა, სამი დღის შემდეგ ლუი სასტიკად მოკლეს პარიზის ქუჩაში, ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ის ბრძანებით. ქუჩაში სეირნობისას, ლუის თავს თხუთმეტი შენიღბული და ნიჩბიანი მამაკაცი დაესხა. მათ იგი ცხენიდან გადმოაგდეს და უსასტიკესად მოკლეს. ის ფაქტი, რომ ეს ყოველივე ბურგუნდიელის დაკვეთილი იყო, იმით აიხსნება, რომ მას სწორედ მკვლელობის დროს აკლდა თავის ამალაში თხუთმეტი კაცი.
ლუი მალევე დაკრძალეს სენ დენის ბაზილიკაში, ორლეანის ჰერცოგი კი მისი ვაჟი შარლი გახდა. 1419 წელს შარლმა მოაკვლევინა ჰერცოგი ჟან I, რითაც მან შური იძია მამის მუხანათური მკვლელობისათვის.
ქორწინება და შვილები
1389 წელს ლუიმ ცოლად შეირთო თავისი მამიდაშვილი, მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტისა და იზაბელ დე ვალუას ასული ვალენტინა ვისკონტი, რომელთანაც ცხრა შვილი შეეძინა:
ლუის ასევე ჰყავდა საყვარელი, მარიეტ დ'ანგიენის სახით, რომელთანაც ჰყავდა ერთი უკანონო ვაჟი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1372 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1407 კატეგორია:ვალუები კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგები კატეგორია:ასწლიანი ომი კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ნიკა ტაბატაძე
ნიკა ტაბატაძე (დ. 1975 წლის 26 მაისს, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი.