cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პონტოს სამეფო
ისტორია
მითრიდატე VI ევპატორმა შემოიერთა კოლხეთი, საიდანაც გაჰქონდა ძელქვა, სელი, კანაფი, ცვილი და ლაშქრად გაჰყავდა კოლხი მხედრები და ზღვაოსნები. დაიმორჩილა მცირე არმენია და კავშირი შეკრა თრაკიასთან, იბერიასთან, დიდ არმენიასა და პართიასთან. დაიწყო I, ე. წ. მითრიდატული ომი (ძვ. წ. 89-85/84 წწ.) რომთან. ზედიზედ დაიპყრო გალატია, პაფლაგონია, კაპადოკია, შეიჭრა ბითინიაში. მისი ბრძანებით აზიაში გაჟლიტეს 80 ათასი რომაელი და იტალიელი. ჯარები გადასხა საბერძნეთში. მას მიემხრო ათენი. დაპყრობილ ოლქებში მონებს ათავისუფლებდა. მითრიდატე VI ევპატორის სოციალურმა პოლიტიკამ მცირე აზიის ბერძნული ქალაქების დიდკაცობის უკმაყოფილება გამოიწვია და ისინი მის წინააღმდეგ აჯანყდნენ, რამაც ხელი შეუწყო რომაელების გამარჯვებას ლუციუს კორნელიუს სულას მთავარსარდლობით. დარდანოსში დადებული ზავის თანახმად, მითრიდატე VI იძულებული გახდა დაპყრობილ ტერიტორიებზე უარი ეთქვა. რომს გადასცა ფლოტი და სამხედრო კონტრიბუცია გადაიხადა. ძვ. წ. 83 წელს რომაელებმა ომი განაახლეს (II მითრიდატული ომი, ძვ. წ. 83-81 წწ.), შეიჭრნენ პონტოს სამეფოში, 400 სოფელი გაძარცვეს და ააოხრეს. მითრიდატე VI ევპატორმა რომაელები დაამარცხა მდ. ჰალისთან, მაგრამ მის შემდგომ წინსვლას ხელი შეუშალა კოლხეთის აჯანყებამ. სულას ინიციატივით კვლავ დაიდო ზავი პონტოს სამეფოსა და რომს შორის.
სქოლიო
* კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:რომის პროვინციები კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
ალექსანდრე მაკაროვი
კომუნისტური პარტიის წევრი 1930-იანი წლების დასაწყისიდან. უკრაინის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი (1961). სსრკ უმაღლესი საბჭოს კავშირის საბჭოს 6-11 მოწვევის დეპუტატი (1962-1989) დნეპროპეტროვსკის ოლქიდან.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე მაკაროვი დაიბადა 1906 წლის 12 სექტემბერს სოფელ ციმლიანსკაიაში (ახლანდელი ქალაქი ციმლიანსკი ) მართლმადიდებელი ვაჭრის ოჯახში. დაამთავრა ტექნიკური სასწავლებელი, შემდეგ როსტოვის რკინიგზის ინჟინრების ინსტიტუტი (1933), დაეუფლა თბოენერგეტიკის ინჟინერის სპეციალობას. მუშაობდა როსტოვში, შემდეგ ბელორუსში მოგილევის ავტოსარემონტო ქარხანაში.
1939 წლის სექტემბრიდან ივანე ლიხაჩოვის განკარგულებით  დაინიშნა გორკის კრასნაია ეტნას ავტონორმალური ქარხნის დირექტორად.
1940 წლის აგვისტოში საბჭოთა კავშირის კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარე რ. ზემლიაჩკასგან მიიღო გააფრთხილება  "კრასნაია ეტნას" ქარხანაში   დეფექტური საქონლის მაღალი პროცენტით გამოშვების შესახებ, ხოლო 1940 წლის 8 სექტემბერს  ქარხანაში დეფექტური პროდუქტების წარმოების ზრდის გამო, რსფსრ უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეების სასამართლო კოლეგიის ოფისის სხდომა გაიმართა, ბრძანებულების საფუძველზე. სსრკ 1940 წლის 10 ივლისის უზენაეს საბჭოს „უხარისხო პროდუქციის წარმოებაზე პასუხისმგებლობის შესახებ" მიესაჯა თავისუფლების აღკვეთა 8 წლით. სასჯელს არქტიკაში იხდიდა. მონაწილეობა მიიღო კოტლას-ვორკუტას სარკინიგზო ხაზის მშენებლობაში ( ჩრდილოეთ პეჩორის რკინიგზა ).
ალექსანდრე მაკაროვი 1942 წლის გაზაფხულზე ვადაზე ადრე გაათავისუფლეს.
1942 წლის თებერვალში ყაზახეთში .დაინიშნა მცირე ძრავის ქარხნის დირექტორად.
1943 წლიდან, სვერდლოვსკის ოლქის ქალაქ ირბიტში, თავდაცვის სახელმწიფო კომიტეტთან შეთანხმებით, ალექსანდრე მაკაროვი ხელმძღვანელობდა ირბიტის მოტოციკლების ქარხანას.
1948 წლიდან სამუშაოდ გადაიყვანეს დნეპროპეტროვსკში.
1954 წლის თებერვლიდან 1961 წლის მარტამდე იყო ქარხნის მთავარი ინჟინერი, ხოლო 1961 წლის მარტიდან 1986 წლის ნოემბრამდე ხელმძღვანელობდა სამხრეთ მანქანათმშენებელ ქარხანას.
ალექსანდრე მაკაროვი გარდაიცვალა 1999 წლის 9 ოქტომბერს დნეპროპეტროვსკში. ის დაკრძალეს ზაპოროჟიეს სასაფლაოს გმირთა ხეივანში.
ჯილდოები
ალექსანდრე მაკაროვი იყო არაერთი ჯილდოს მფლობელი, ის ორჯერ გახდა სოციალისტური შრომის გმირი (1961, 1976); მიიღო ლენინის ხუთი ორდენი (1959, 1961, 1966, 1969, 1976 წლებში); ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი ; შრომის წითელი დროშის სამი ორდენი ; ასევე პრინცი იაროსლავ ბრძენის V ხარისხის ორდენი ( 1996 წლის 10 სექტემბერი ) — უკრაინის სახელმწიფოს წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისტვის  თავდაცვის სფეროში, სარაკეტო და კოსმოსური ტექნოლოგიების შექმნისა და მისი დაბადებიდან 90 წლისთავთან დაკავშირებით ; მეგობრობის ორდენი ( 1996 წლის 11 სექტემბერი, რუსეთი ) -— ინჟინერიის განვითარებაში შეტანილი დიდი პირადი წვლილისთვის, ხალხებს შორის მეგობრობისა და თანამშრომლობის განმტკიცებისთვის ;
გახდა სსრკ-ს  დამსახურებული მანქანათმშენებელი ( 1986 წლის 5 სექტემბერი ) და უკრაინის სსრ დამსახურებული მანქანათმშენებელი (1981).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:რეპრესირებულები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:რუსეთის მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
ნიგერიული შიმპანზე
ნიგერიული შიმპანზე (Pan troglodytes vellerosus და აგრეთვე Pan troglodytes ellioti) — შიმპანზეს სახეობა.
სერამის ზღვა
thumb|250px|სერამის ზღვის მდებარეობა სერამის ზღვა — კუნძულთშორისი ზღვა მალაის არქიპელაგის კუნძულებს — სერამს, ბურუს, სულას, ობის, მოსოლსა და ახალ გვინეას შორის. ფართობი — 161 ათასი კმ², საშუალო სიღრმე 1074 მ, მაქსიმალური — 5319 მ. გრუნტი ქვიშიანი ლამია. ნაპირებთან ბევრია რიფი. წყლის საშუალო ტემპერატურა ზედაპირზე 27-28 °C, მარილიანობა დაახლოებით 34 ‰. მოქცევა არასწორი ნახევარდღეღამურია, სიმაღლე 1,7-2,3 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ნიკო მარი
ნიკოლოზ (ნიკო) იაკობის ძე მარი (დ. 6 იანვარი, 1865 /ძვ. სტ. 25 დეკემბერი, 1864 ; ქუთაისი — გ. 20 დეკემბერი, 1934, ლენინგრადი, რუსეთი) — ენათმეცნიერი, ფილოლოგი, აღმოსავლეთმცოდნე, არქეოლოგი, კულტურის ისტორიკოსი. რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1912).
ბიოგრაფია
ქართულ ხელნაწერთა შესასწავლად 1898 გაემგზავრა ნიკოდიმ კონდაკოვის ექსპედიციაში ათონის მთაზე, 1902 — სინის მთაზე ი. ჯავახიშვილთან ერთად. ათონის მთაზე მარმა აღმოაჩინა ბევრი ლიტერატურული ძეგლი, გადმოწერა და გააკეთა მათი აღწერილობა. ამ საგაზნე სამეცნიერო საზოგადოების წინაშე წარდგა მოხსენებით, 1900 წელს კი გამოსცა ათონის აგიოგრაფიული ძეგლების სრული აღწერილობა. ათონის მთაზევე დაიწყო მან ზრუნვა ქართული ბიბლიის გამოცემისთვის: გადაიწერა ზოგი ადგილი ეზრადან, მთლიანად გადაწერა ორი პატარა წიგნი (რუთისა და იონასი) და გადაიღო ნეემიას წიგნის ფოტოასლი. 1905 წელს შეადგინა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პროექტი-წესდება, რომელიც 1934 წელს გამოქვეყნდა. 1910 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიამ გადაწყვიტა ბიბლიის მეცნიერული გამოცემა. შედგა კომისია, რომლის თავმჯდომარე იყო ნიკო მარი, წევრები კი ივანე ჯავახიშვილი, იოსებ ყიფშიძე და აკაკი შანიძე. 1910 წელს პეტერბურგში გამოსცა გამოკვლევა „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ. 1913 წლიდან იყო პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტის დეკანი, 1924–1930 წლებში ლენინგრადის საჯარო ბიბლიოთეკის დირექტორი, 1930-იდან — სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი.
ენათმეცნიერება
მარი იკვლევდა სომხურ ენას, ქართულს და მის ნათესაობას სხვა ენებთან. პირველი სტატია „ბუნება და თვისება ქართული ენისა“ 1888 წელს გამოაქვეყნა „ივერიაში“ წამოაყენა ჰიპოთეზა (1888–1916), რომ ქართული ენათესახება სემიტურ ენებს და ქართველურ ენებს იაფეტური ენები უწოდა (ბიბლიური ნოეს შვილის — იაფეტის სახელიდან). სემიტური და იაფეტური ენები ერთი (ნოეტური) ოჯახის ორ შტოდ გამოაცხადა. მთის კავკასიური ენათა შესწავლის შედეგად მარმა იაფეტური ენების წრეში შეიტანა აფხაზურ-ადიღური, ჩაჩნური და დაღესტნური ენებიც (1916–1920) და იაფეტური დამოუკიდებელ ენათა ოჯახად მიიჩნია. შემდგომში იაფეტურ ენათა ოჯახს მიაკუთვნა ბასკური, აგრეთვე წინა აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის მკვდარი ენები: პელაზგური, ეტრუსკული (1920–1923). ნაშრომში „იაფეტური კავკასია და მესამე ეთნიკური ელემენტი ხმელთაშუა ზღვის კულტურის შექმნაში“ (1920) მარმა იაფეტური ეთნიკური ელემენტი ქრონოლოგიურად უფრო ძველად ცნო, ვიდრე სემიტური და ინდოევროპული — იაფეტიდები ხმელთაშუა ზღვის აუზის უძველეს მოსახლეობას წარმოადგენდნენო; ამიტომ სემიტურთან ნათესაობის საკითხი მოიხსნა. აღიარებულ იქნა იაფეტურ ენათა შეჯვარება ჯერ სემიტურ, ხოლო უფრო გვიან ინდოევროპულ ენებთან.
მომდევნო პერიოდში მარი მივიდა იმ დასკვნემდე, თითქოს იაფეტიზმები დასტურდება მსოფლიოს ყველა ენაში. მან იაფეტური ენები გამოაცხადა მეტყველების უძველეს საფეხურად (სტადიად), ხოლო — ენათა ოჯახის ცნება უარყო.
1923 წლიდან (ნაშრომი „ხმელთაშუა ზღვის ინდოევროპული ენები“) მარმა გაწყვიტა კავშირი ადრინდელ ენათმეცნიერებასთან, რომელიც ბურჟუაზიულ იდეოლოგიაზე დაფუძნებულ მეცნიერებად გამოაცხადა; უარყო მისი პრინციპები, როგორც მიუღებელი მარქსისტული მეცნიერებისათვის და შექმნა „ახალი საენათმეცნიერო მოძღვრება“, რომელსაც, როგორც მარქსისტულ თეორიას, ძალით ახვევდა თავს საბჭოთა ენათმეცნიერებას. ამ თეორიაში ენა მიჩნეულია ზედნაშენად და კლასობრივ მოვლენად, მარი თვლიდა, რომ ბგერითი ენა იმთავითვე კლასობრივი იყო, არაკლასობრივი ენა არასოდეს არსებულაო. მან უარყო ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი მონათესავე ენათა ოჯახების არსებობა და წამოაყენა სტადიალური განვითარების პრინციპი. ამ პრინციპის თანახმად ენები ერთმანეთისაგან განსხვავდება არა წარმოშობის, არამედ განვითარების სტადიების მიხედვით, ხოლო თვით სტადიების რაოდენობა მარის არ გაურკვევია.
1926 მარიმ შექმნა პირველი აფხაზური ანბანი ლათინურ დამწერლობის საფუძვლებზე. ამ ანბანმა 1928 წელს ცვლილება განიცადა ხოლო შემდეგ საერთოდ გაუქმდა და შეიცვალა ქართული ანბანის საფუძველზე შექმნილი აფხაზური დამწერლობით.
1950 წელს საენათმეცნიერო დისკუსიამ ნათელყო, რომ ახალი საენათმეცნიერო მოძღვრება არ არის მარქსისტული თეორია და რომ ამ თეორიის ძირითადი დებულებები მეცნიერულად გაუმართლებელია.
ფილოლოგია
left|frame|ნ. მარი (სიბერეში) მარის დიდი დამსახურება მიუძღვის ქართული და სომხური ფილოლოგიის განვითარებაში. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მან ქართველურ ენათა შესწავლის საქმეში (განსაკუთრებით ახალი საენათმეცნიერო მოძღვრების შექმნამდე). გამოაქვეყნა (რუსულ ენაზე) „ძველი ქართული ენის გრამატიკის ძირითადი ტაბულები“ (1908), „ჭანურის გრამატიკა“ (1910), „ძველი ქართული სალიტერატურო ენა“ (1925), „ქართული ენა“ (ფრანგულად, მ. ბრიერთან ერთად, 1931), რიგი საყურადღებო წერილებისა სვანური ენის შესახებ. მოგვცა მრავალი ანგარიშგასაწევი ეტიმოლოგია ქართველურ ენათა მასალაზე. მთის კავკასიური ენებიდან მარმა ყველაზე დიდი ყურადღება დაუთმო აფხაზურს და რამდენიმე გამოკვლევა უძღვნა. თავისი მნიშვნელობა არ დაუკარგავს მარის წერილებს სომხურის, როგორც ნარევი ენის, შესახებ (1911–1919). მარმა 1921 წელს პეტროგრადში დააარსა "იაფეტიდოლოგიური (1922-იდან — "იაფეტური") ინსტიტუტი", რომელიც 1933 შეცვალა „ენისა და აზროვნების ინსტიტუტმა“. მარის ინიციატივით შეიქმნა შემდეგი სამეცნიერო სერიები „Тексты и разыскания по армяно-грузинской филологии“, 1900-1913; „Материалы по яфетическому языкознанию“, „Яфетический сборник“, 1922-1932; „Язык и мышление“, 1933-1949; „Христианский Восток“, „Bibliotheca Armeno-Georgica“, „Monumenta hagiographica Georgica“ და სხვა.
მწერლობა და კულტურა
მარმა დიდი ამაგი დასდო ქართულ სასულიერო და საერო მწერლობისა და კულტურის საკითხების შესწავლის ფუნდამენტური მონოგრაფიული გამოკვლევებით. მან ძველი ხელნაწერების მიხედვით, სათანადო მეცნიერული კომენტარებით, ლექსიკითა და რუსული თარგმანითურთ გამოსცა „პეტრე იბერის ცხოვრება“ (1896), იპოლიტე რომაელის „თარგმანებია ქება-ქებათაჲ“ (1901), ბასილი კესარიელის „ფიზიოლოგი“ (1904), ანტიოქე სტრატიგის „იერუსალიმის წარტყვევნის“ არაბული ტექსტის ქართული თარგმანი (1909), განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო გიორგი მერჩულეს „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრება“ (1911). იოანე პეტრიწისადმი მიძღვნილი გამოკვლევებით (ЗВО ტ. XIX, 1909) მარმა საფუძველი ჩაუყარა ქართულ საზოგადოებრივი და ფილოსოფიური აზრის განვითარების ისტორიულ შესწავლას. მინიატიურა|ანისის ექსპედიცია, 1912 წელი მნიშვნელოვანი გამოკვლელები უძღვნა მარმა ქართული კლასიკური საერო მწერლობის ძეგლებს: პირველმა გამოსცა გამოკვლევითა და კომენტარებითურთ „აბდულმესიანი“ და „თამარიანი“ („ძველი ქართველი მეხოტბენი“, რუსულ ენაზე, 1902). გააშუქა „ამირანდარეჯანიანთან“, „ვისრამიანთან“, „შაჰნამესთან“, „რუსუდანიანთან“, დაკავშირებული ქართულ-სპარსული და ქართულ-არაბული ლიტერატურული ურთიერთობების საკითხები. მარმა საფუძველი ჩაუყარა რუსთველოლოგიას, როგორც სამეცნიერო დისციპლინას, განსაკუთრებული ღვაწლი დასდო ვეფხისტყაოსნის ტექსტის საკითხების, რუსთაველის იდეოლოგიისა და მისი ეპოქის შესწავლას, გამოსცა პოემის პროლოგისა და ეპილოგის ტექსტები («შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ შესავალი და დასკვნითი სტროფები», რუსულ ენაზე, 1910) სათანადო გამოკვლევითა და რუსული თარგმანითურთ; მნიშვნელოვანია მისი ნაშრომი რუსთაველის ეპოქისა და კულტურული გარემოს შესახებ „ვეფხისტყაოსანი და ახალი კულტურულ-ისტორიული პრობლემა“ (1917).
ისტორია
დიდია მარის დამსახურება საქართველოს ისტორიის მეცნიერულ შესწავლაშიც. ფეოდალური ხანის ცალკეულ გაურკვეველ პრობლემათა გაშუქების გარდა (ტაო-კლარჯეთის ისტორიის საკითხები, ანისში აღმოჩენილი ეტიფანე ქართლის კათალიკოსის წარწერის ანალიზი და სხვა), მას ეკუთვნის „საქართველოს ისტორია“ (პეტერბურგი, 1906) რუსულ ენაზე, რომელშიც გადმოცემულია ქართველი ხალხის ისტორია ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის დასასრულიდან; განხილულია ქართული კულტურის ისტორიული საკითხები (დამწერლობის, ქრისტიანობის წარმოშობა, ლიტერატურის ისტორია და სხვა); ყურადღება ექცევა ქართველი ხალხის ეთნოგენეზის პრობლემასაც. საქართველო-კავკასიის უძველესი ხანის ისტორია ერთ მთლიანობაშია გადაწყვეტილი (ქართველ-კავკასიურ ტომთა მცირე აზიიდან მიგრაციის, ქართველ-ურარტუელ ტომთა ნათესაობის, ქართველ-ბასკური პარალალების საკითხები და სხვა).
არქეოლოგია
მინი|ნიკო მარის საფლავი [[სანქტ-პეტერბურგი|სანქტ-პეტერბურგში.]] მარის მეცნიერულ მოღვაწეობაში გარკვეული ადგილი უჭირავს არქეოლოგიასაც. მის მიერ ჩატარებულ გათხრებს ანისში (1892-იდან) დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა შუა საუკუნეების სომხურ ქალაქებისა და კულტურის ისტორიის შესწავლისათვის. 1893 დაიწყო ვორნაკის სამაროვანის გათხრა, განსაკუთრებით ნაყოფიერი იყო გათხრები ვანის ტბის (თურქეთი) სამხრეთ სანაპიროზე 1916. აქ მარმა გაშიფრა ი. ორბელის მიერ აღმოჩენილი ურარტუს მეფის სარდურ II-ის (760-730) ცნობილი სოლისებრი წარწერა, რომლის ერთ-ერთ მუხლში მოხსენიებული იყო კულხას (კოლხას) ქვეყანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1865 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:არმენოლოგები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:აფხაზოლოგები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კურუპაიტის ბრძოლა
კურუპაიტის ბრძოლა — პარაგვაული ომის გადამწყვეტი ბრძოლა.
პარაგვაელებმა ასევე წარმატებით განახორხიელეს მათი ძალების დამაბნეველი მანევრები: სანგრები ბრაზილიელთა ცეცხლმა გაანადგურა, მაგრამ პარაგვაელები სხვაგან იყვნენ განლაგებულნი. მოკავშირეთა ძალების (ბრაზილიელები და არგენტინელები) დანაკლისი შეტაკებაში თითქმის 20% იყო, სულ 20 000 კაციდან. პარაგვაიმ კი ასზე ნაკლები კაცი დაკარგა. მარცხმა მოკავშირეთა სარდლობაში ცვლილებები გამოიწვია. პარაგვაის ეს უდიდესი წარმატება საბოლოო ჯამში გამანადგურებელ პარაგვაულ ომში ამით შემოიფარგლა, რადგან სამხედრო ლიდერმა ფრანსისკო სოლანო ლოპესმა დამარცხებულ მოკავშირეებზე კონტრშეტევა არ განახორციელა. საბოლოო ჯამში, კურუპაიტის ბრძოლა მხოლოდ დროებითი წარმატება იყო იმ ომში, რომელშიც პარაგვაის მოსახლეობა თითქმის მთლიანად ამოსწყდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაული ომი კატეგორია:პარაგვაის ბრძოლები კატეგორია:ბრაზილიის ბრძოლები კატეგორია:არგენტინის ბრძოლები კატეგორია:ურუგვაის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
სამედიცინო გეოგრაფია
thumb|360პქ|მწვავე ინფექციური დაავადების ჰეპატიტი A-ს გლობალური გავრცელების რუკა ([[2005)]] სამედიცინო გეოგრაფია — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ადამიანის დაავადებათა და პათოლოგიურ მდგომარეობათა გავრცელებას, გავრცელების მიზეზებს და გეოგრაფიული გარემოს გავლენას მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე. სამედიცინო გეოგრაფია ვითარდება გეოგრაფიისა და სამედიცინო ბიოლოგიურ მეცნიერებათა მიჯნაზე, მჭიდროდ უკავშირდება ეკოლოგიას, ეპიდემიოლოგიას, ჰიგიენას, ფიზიკურ და ეკონომიკურ გეოგრაფიას.
სამედიცინო გეოგრაფიის ცნება დაკავშირებულია იტალიელი მეცნიერის ბერნარდინო რამაცინის სახელთან (XVII საუკუნე). სამედიცინო გეოგრაფია, როგორც მეცნიერება, ყალიბდება XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. რუსეთში სამედიცინო გეოგრაფიას უკავშირდება ო. გუნის, ა. ვლადიმირსკის, ი. ჩისტოვიჩის, ნ. გაისკის სახელებს. სამედიცინო გეოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ინგლისელმა მეცნიერმა ს. ჰენენმა, ფრანგმა შ. ბუდენმა და სხვ. XX საუკუნეში ამ დარგში მოღვაწეობდნენ დ. ზაბოლოტნი და ე. პავლოვსკი. ამ უკანსაკნელის მოძღვრება, ე. წ. ტრანსმისიურ დაავადებათა ბუნებრივი კერობრიობის შესახებ (1939) საფუძვლად დაედო ეპიდემიოლოგიური გეოგრაფიის ჩამოყალიბებას.
სამედიცინო გეოგრაფია შეისწავლის ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსთა ზემოქმედებას მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე (კომპონენტური სამედიცინო გეოგრაფია, სამედიცინო ლანდშაფტმცოდნეობა, სამედიცინო-გეოგრაფიული ქვეყანათმცოდნეობა), გარემოს ზემოქმედებას დაავადებათა გავრცელების საზღვრებსა და არეალების სტრუქტურაზე (ნოზოგეოგრაფია), ბუნებრივ გარემოსა და მოსახლეობის ჯანმრთელობას შორის არსებული კავშირების ტერიტორიულ არაერთგვაროვნებას (სამედიცინო გეოგრაფიული დარაიონება); ამუშავებს სამედიცინო-გეოგრაფიული რუკების შედგენის პრინციპებსა და მეთოდებს.
სამედიცინო გეოგრაფია აქტიურად მონაწილეობს პრობლემის „ადამიანი და ბიოსფერო“ შესწავლაში. სამედიციო-გეოგრაფიული კვლევა საშუალებას იძლევა სხვადასხვა ტერიტორიებისათვის წინასწარ გავითვალისწინოთ ადამიანის ორგანიზმზე გარემოს გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილი ახალი ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსების ზემოქმედების ხასიათი და შედეგები.
სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევის ორგანიზაციას ეწევა საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სამედიცინო-გეოგრაფიული კომისია. სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევა წარმოებს მოსკოვის გეოგრაფიულ ინსტიტუტში, შორეული აღმოსავლეთის გეოგრაფიულ ინსტიტუტში (ირკუტსკი) და სხვ. სამედიცინო-გეოგრაფიული გამოკვლევები ტარდებოდა ვახუშტის გეოგრაფიულ ინსტიტუტშიც.
სამედიცინო გეოგრაფია საქართველოში
საქართველოს სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევის ჩანასახი ჯერ კიდევ ადრეულ საუკუნეებში აღინიშნება (კარაბადინები). პირველი მეცნიერული სამედიცინო-გეოგრაფიული კვლევა საქართველოში ჩაატარა მ. ტოროპოვმა (1864). 1962 წელს თბილისში საქართველოს გეოგრაფიულ საზოგადოებაში, ალექსანდრე ჯავახიშვილის ინიციატივით, შეიქმნა სამედიცინო-გეოგრაფიის სექცია, რომელიც კოორდინაციას უწევდა რესპუბლიკის სამედიცინო და გეოგრაფიულ დაწესებულებებში მიმდინარე სამედიცინო-გეოგრაფიული ხასიათის სამუშაოებს.
შაქრის კაცი
შაქრის კაცი (ინგ. Sugar Man) - გამოგონილი პერსონაჟი, ბოროტმოქმედი მუტანტი Marvel Comics-ის მსოფლიოდან. შექმნილია მწერალი სკოტ ლობდელისა და მხატვარი კრის ბაჩალოს მიერ. პირველად გამოჩნდა კომიქსში Generation Next #2 (1995 წელს).
შაქრის კაცი მკითხველმა აპოკალიფსის ეპოქის მოვლენებიდან გაიცნო, როდესაც მარველის მსოფლიოს ისტორიამ ჩვეული გზიდან გადაუხვია. ამ მსოფლიოს პერსონაჟების უმრავლესობა მარველის ძირითადი რეალობის სუპერგმირებისა და ბოროტმოქმედების ალტერნატიულ ვერსიებს წარმოადგენენ, შაქრის კაცს კი, როგორც ჩანს, არ გააჩნია დედამიწა-616-ის ორეული.
ალუტიიკური ენა
ალუტიიკური ენა (ასევე სუგპიაკი ან სუგისტუნი) — სამხრეთ-დასავლეთ ალასკაში ქალაქ ბეთელის მიდამოებში გავრცელებული ენა, ენათესავება იუპიკის ენას. გამოყოფენ ორ დიალექტს, კონიაგსა და ჩუგაჩს. მათგან პირველი გავრცელებულია ალასკის ნახევარკუნძულსა და კოდიაკის კუნძულზე, ხოლო მეორე კენაის ნახევარკუნძულისა და პრინც ვილიამის სრუტის მიდამოებში. ამჟამად ალტუიიკის ხალხი ცდილობს ენა შეასწავლოს 3000 ალტუიიკს, რათა ენის გადარჩენას შეუწყოს ხელი. მიუხედავად ამისა, დღეს ამ ენაზე მხოლოდ 400 ადამიანი საუბრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესკიმოსურ-ალეუტური ენები კატეგორია:აშშ-ის ენები
დივანხანა (შუშა)
დივანხანას მოედანი ან ბაზარბაში (Divanxana meydanı və ya Bazarbaşı) — პირველი და უდიდესი ქალაქის მოედანი, რომელიც მდებარეობს შუშას ციხის შიგნით, განჯის კარიბჭის გავლისას. ამ მოედნიდან სათავეს იღებს რასტა ბაზარი, ქალაქის უდიდესი სავაჭრო ქუჩა.
ისტორია
დივანხანას მოედანი, რომელიც მდებარეობს ყარაბაღის ხანის სასახლის წინ, ციხის სხვა ნაწილებისგან იზოლირებული იყო ციხის კედლებში ყოფნით (ასევე უწოდებენ ციხეს), რომელიც სასახლეს აკრავდა XIX საუკუნის პირველ ნახევრამდე. იმ დროს მოედნის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ყარაბაღის ხანის სასახლის კომპლექსის სხვადასხვა დამხმარე ნაგებობები.
ყარაბაღის სახანოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ, შუშაში ჩატარებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დროს, დაინგრა ხანის სასახლის მიმდებარე ციხის კედლების ნაწილი, მათ შორის მოედანზე მდებარე შენობები, რის შემდეგაც დივანხანას მოედანი გაიხსნა. იმ პერიოდის შემდეგ მოედანმა „ბაზარბაშის“ სახელწოდება მიიღო. ამ სახელწოდების ჩამოყალიბების მთავარი მიზეზი, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი, არის ის, რომ იმ დროს განვითარებული და კომერციული რიგების მქონე რასტას ბაზრობის ქუჩა ამ მოედნიდან აიღო თავისი დასაწყისი.
ყარაბაღის ხანის სასახლე
ყარაბაღის ხანის სასახლე არის ისტორიული სასახლე, რომელიც იყო ყარაბაღის სახანოს დამაარსებლის, პანაჰალი ხანის რეზიდენცია. პანაჰალი ხანის დროს სასახლე არა მხოლოდ ხანის რეზიდენცია იყო, არამედ ის ამ სასახლეშიც ცხოვრობდა ხანის ოჯახთან ერთად. ყარაბაღის ხანის სასახლე ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობაა შუშაში, რომელიც აშენებულია შუშას ციხის პარალელურად და გარშემორტყმულია ციხის კედლებით. ამ თვალსაზრისით ყარაბაღის ხანის სასახლე ერთგვარ ციხეს წააგავს. ზოგიერთ წყაროში სასახლის სახელწოდება დაკავშირებულია იმ ფაქტთან, რომ მას აქვს მკაცრი თავდაცვის სისტემა.
დიდი სასახლის კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს დივანხანას მოედნის ჩრდილოეთით, ერთ-ერთი მთავარი კომპოზიციური დომინანტია არა მხოლოდ მოედანზე, არამედ ქალაქ შუშაში (იუხარი გოვჰარ აღა მეჩეთთან ერთად).
ბაზარბაშის ქარვასლა
ბაზარბაშის ქარვასლა მდებარეობს დივანხანას მოედნის სამხრეთით და წარმოადგენს მოედნის სამხრეთ საზღვრებს. ქარვასლას აგება მე-19 საუკუნით თარიღდება. ავალოვის 51 ქარვასლა მდებარეობს ორ პარალელურ ქუჩას - რასტა ბაზრისა და საათლის ქუჩებს შორის, სამხრეთიდან დივანხანას მოედანზე. სამხრეთით ქარვასლას მშენებლობამ უზრუნველყო დივანხანას მოედნის სამხრეთით გაშლილ კომერციულ ქუჩებთან კავშირი.
აღა კაჰრამან მირსიაბ ოღლუს ქარვასლა
აღა კაჰრამან მირსიაბ ოღლუს ქარვასლა დივანხანას მოედნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს მდებარეობს. ქარვასლა აშენდა მე-19 საუკუნეში. შენობას გეგმაში კვადრატული ფორმა აქვს. ქარვასლის სამხრეთ ფასადმა წარმატებით დაასრულა დივანხანას მოედნის არქიტექტურული ანსამბლი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ჰარუკი მურაკამი
ჰარუკი მურაკამი (村上春樹 — მურაკამი ჰარუკი; დ. 12 იანვარი, 1949) — თანამედროვე იაპონელი მწერალი და მთარგმნელი. მისი ნამუშევრები ზოგადად ხასიათდება, როგორც „ადვილად ხელმისაწვდომი, თუმცა ღრმად კომპლექსური“.
ჰან სოლო
ჰან სოლო — „ვარსკვლავური ომების“ პერსონაჟი. მის როლს ფილმის IV-VII ეპიზოდებში ასრულებს ჰარისონ ფორდი.
ჰარუკი მურაკამი
ბიოგრაფია
მურაკამი დაიბადა კიოტოში 1949 წელს, თუმცა მთელი ახალგაზრდობა კობეში გაატარა. მამამისი ბუდისტი მღვდლის შვილი იყო; დედამისი კი ოსაკელი ვაჭრის ქალიშვილი. ორივე იაპონურ ლიტერატურას ასწავლიდა.
ბავშვობიდან მურაკამი დასავლური კულტურის გავლენას განიცდის, განსაკუთრებით კი დასავლური მუსიკისა და ლიტერატურის. ის გაიზარდა ისეთ ამერიკელ მწერალთა ნაწარმოებებზე, როგორებიც იყვნენ კურტ ვონეგუტი და რიჩარდ ბრაუტიგანი, რის გამოც ხშირად გამოიკვეთება მის თანამემამულეთაგან დასავლური ზეგავლენით. იაპონური ლიტერატურა ხშირად ხაზს უსვამს ენის სილამაზეს, რამაც შესაძლოა კომპოზიცია შეზღუდოს, მაშინ როცა მურაკამის სტილი შედარებით თავისუფალი და სხარტია.
ჰან სოლო
ფილმში ჰანი სკეპტიკოსია, არ სწამს ძალის არსებობის. ჩანს, რომ ფულის გამო ნებისმიერ რისკზე წამსვლელია, მაგრამ IV-VII ეპიზოდების განმავლობაში მისი ხასიათი იცვლება.
ჰარუკი მურაკამი
ბიოგრაფია
მურაკამი თეატრალურ ხელოვნებას სწავლობდა ვასედას უნივერსიტეტში ტოკიოში, სადაც მის მომავალ მეუღლეს, იოკოს, შეხვდა. პირველი სამსახური აუდიოდისკების მაღაზიაში დაიწყო, სადაც მისი ერთ-ერთი უმთავრესი გმირი, ტორუ ვატანაბე (ნოვეგიული ტყე), მუშაობს. 25 წლის ჰარუკი მურაკამიმ 1974 წელს ჯაზ-ბარი „Peter Cat“ გახსნა კოკობუნძიში, ტოკიო, რომელიც 1974-82 წლებში ჰქონდა. მის რომანთა უმრავლესობას მუსიკალური თემა აქვს და სათაურები გარკვეულ სიმღერას მიუთითებს.
ჰან სოლო
ჰანს ჰყავს დამხმარე, ვუკი სახელად ჩუბაკა (იგივე ჩუი). ორივე მოგზაურობს გალაქტიკაში ჰანის ხომალდ ათასწლიანი შავარდენით. თუმცა ჰანის ძირითად საქმიანობას მაინც კონტრაბანდის გადაზიდვა წარმოადგენს.
ჰარუკი მურაკამი
ბიოგრაფია
1978 წელს ბეისბოლოს თამაშის ყურებისას, უცბად იგრძნო, რომ რომანის დაწერა შეუძლია. ბარის დაკეტვის მერე დიდხანს იჯდა ხოლმე მურაკამი თავისივე ბარშივე და რომანს წერდა, ეს იყო უსმინე ქარის სიმღერას, რომელიც 1979 წელს გამოვიდა და მიიღო ჯერ ჟურნალ გუნძო-ს პრესტიჟული პრემია ახალბედა ავტორებისთვის, შემდეგ კი ლიტერატურული ჟურნალ ნომა-ს პრემია. ხოლო წლის ბოლოს იგივე წიგნი 150 000 ტირაჟით გაიყიდა. ასე დაიწყო ჰარუკი მურაკამის წარმატებული ლიტერატურული კარიერა.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:XX საუკუნის იაპონელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:ჰარუკი მურაკამი კატეგორია:XXI საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:XXI საუკუნის იაპონელი რომანისტები კატეგორია:იაპონელი ესეისტები კატეგორია:იაპონელი ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:იაპონელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:იაპონელი მთარგმნელები კატეგორია:იერუსალიმის პრემიის მფლობელები კატეგორია:მაგიური რეალიზმის მწერლები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:კიოტოელი მწერლები კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები
ჰან სოლო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
Figuren aus Star Wars
კულუსუკი
კულუსუკი (Kulusuk) — დასახლება გრენლანდიაში, სერმერსოოკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 286 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
ჯორჯ მეისონი
მინი|250პქ|ჯორჯ მეისონი
ჯორჯ მეისონი (George Mason IV; დ.11 დეკემბერი, 1725, ვირჯინია — გ. 7 ოქტომბერი, 1792) — ამერიკელი პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1725 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1792
Lasioglossum meruense
Lasioglossum meruense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
meruense
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო (ICJ) (International Court of Justice; Cour internationale de justice), ზოგჯერ ცნობილი, როგორც მსოფლიო სასამართლო — გაეროს მთავარი სამართლებრივი ორგანო. მდებარეობს ქალაქ ჰააგაში (ნიდერლანდები). გაეროს საერთაშორისო სასამართლო ექვსიდან ერთადერთი მთავარი ორგანოა, რომელიც ნიუ-იორკში არ არის განთავსებული. სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა, საერთაშორისო სამართლის პრინციპების გათვალისწინებით, განიხილოს სახელმწიფოთაშორისი სამართლებრივი დავები, ასევე, მის კომპეტენციაში შედის მისცეს სამართლებრივი შეფასებები იმ საკითხებს, რომლებიც გაერთიანებული ერების სხვა ორგანოებისა და სპეციალური სააგენტოების მიერ იქნება განსახილველად ინიცირებული.
ისტორია
სასამართლოს შექმნა, იმ პროცესის კულმინაციაა, რომელიც საერთაშორისო დავების მშვიდობიანად გადაწყვეტის იდეის განხორციელებას ისახავდა მიზნად. ზემოაღნიშნული საზოგადო მიზანი სათავეს ჯერ კიდევ ანტიკური ხანიდან იღებს.
გაერთიანებული ერების ქარტიის 33-ე მუხლი, სახელმწიფოთაშორისი დავების მშვიდობიანად გადაწყვეტის შემდეგ მეთოდებს ითვალისწინებს: მოლაპარაკება, გამოკითხვა, მედიაცია, კონსულტაცია, არბიტრაჟი, სასამართლო დარეგულირება, რეგიონალური სააგენტოებისთვის მიმართვა ან შუამავლობა. ზოგიერთი ზემოაღნიშნული მეთოდი ითხოვს მესამე მხარის ჩართულობასაც, ამის მგალითია - მედიაცია. ისტორიულად, მედიაცია და არბიტრაჟი სასამართლოების წინამორბედი ინსტიტუტებია. მათი ხილვა შეგეძლოთ ძველ ინდოეთსა და ისლამურ სამყაროში, ხოლო, სასამართლოების მრავალი მაგალითი შეგვიძლია ასევე, ანტიკურ საბერძნეთში, ჩინეთსა და არაბულ ტომებში ვიპოვოთ. ამასთან, სასამართლო სისტემა აქტიურად გამოიყენებოდა შუასაუკუნეების ევროპულ საზღვაო სამართალსა და ვატიკანურ კულტურაში.
გასული საუკუნისთვის სხვადასხვა ქვეყნის სუვერენებისთვის მნიშვნელოვანი გახდა შექმნილიყო ისეთი სამართლებრივი ინსტიტუციები, რომლებიც საერთაშორისო სამართლის პრინციპებზე დაყრდნობით შეაფასებდნენ სამართლებრივ დავებს. სწორედ ამ მიზნებისთვის სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა ორგანიზაცია შეიქმნა. საერთაშორისო მართლმსაჯულების სისტემის ისტორიას რამდენიმე მნიშვნელოვანი ორგანო ჰქონდა და აქვს. მათ შორის: ჰააგის სამშვიდობო კონფერენცია და მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო სასამართლო, საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო და გაეროს საერთაშორისო სასამართლო.
ჰააგის სამშვიდობო კონფერენცია და მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო სასამართლო
1899 წლის ჰააგის სამშვიდობო კონფერენცია, რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ II-ის მიერ იქნა ინიცირებული, რამაც დაუდო კიდეც სათავე თანამედროვე საერთაშორისო არბიტრაჟს. აღნიშნულ კონფერენციაზე, სადაც ევროპის პატარა ქვეყნები, რამდენიმე აზიური ქვეყანა და მექსიკა მონაწილეობდნენ განხილვებში, დანერგილ იქნა მნიშვნელოვანი ინოვაციები საერთაშორისო მშვიდობისა და შეიარაღების საკითხებში. კონფერენცია დასრულდა „მშვიდობის დამყარებისა და საერთაშორისო დავების შესახებ“ კონვენციის მიღებით, რომელიც ეხებოდა არა მხოლოდ არბიტრაჟს, არამედ, დავის მშვიდობიანად გადაწყვეტის სხვა მეთოდებსაც, როგორებიცაა შუამავლობა (Good Office) და მედიაცია.
1899 წლის კონვენციამ სათავე დაუდო მუდმივმოქმედ მექანიზმს, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელი იქნებოდა საარბიტრაჟო პალატების ჩამოყალიბება და მათი მუშაობის სათანადოდ მხარდაჭერა. ეს უწყება ცნობილია, როგორც მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო სასამართლო. მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო სასამართლო შედგებოდა, კონცენციის ხელმომწერი ქვეყნების მიერ დანიშნული იურისტებისგან. თითოეულ ქვეყანას შეეძლო დაენიშნა ოთხი წარმომადგენელი, რომელთაგანაც აირჩეოდა თითოეული საარბიტრაჟო ტრიბუნისთვის წარმომადგენელი. კონვენციის თანახმად, ასევე შეიქმნა მუდმივმოქმედი ბიურო, რომელიც ჰააგაში მდებარეობდა და უზრუნველყოფდა კორესპონდენციის განაწილებას, რეგისტრაციის პროცესსა და სამდივნოს მუშაობას.
1900 წელს დასრულდა მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო სასამართლოს ჩამოყალიბება, ხოლო, 1902 წელს მან დაიწყო მუშაობა. ორგანიზაცია დღემდე აქტიურად განაგრძობს ფუნქციონირებას.
საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო
საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლოს შექმნით, მრავალსაუკუნოვანი მცდელობა, მსგავსი ინიციატივა რეალური გამხდარიყო, განხორციელდა. თუმცა, საერთაშორისო სასამართლომ ამ სახით 1920 წლიდან 1946 წლამდე იარსება.
ორგანიზაციას საფუძველი 1920 წელს ერთა ლიგამ დაუდო, მისი სათავო ოფისი, ჰააგაში განთავსდა, ხოლო, თავმჯდომარედ ბელგიელი ბარონი დეშამი დანიშნეს.
1922 წლიდან 1940 წლამდე, საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედმა სასამართლომ სახელმწიფოთაშორისი 29 დავა განიხილა და 27 მოსაზრება გააჟღერა სხვადასხვა საკითხთან მიმართებით. სასამართლოს მუშაობის განმავლობაში მრავალჯერ დამტკიცდა, რომ მსგავსი ორგანოს არსებობა ძალიან მნიშვნელოვანი იყო.
ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა
ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა — პარაგვაული ომის (1865–1870) ყველაზე სისხლიანი ბრძოლა, რომელშიც არგენტინის რესპუბლიკა, ბრაზილიის იმპერია და ურუგვაის აღმოსავლური რესპუბლიკა ერთიანი ძალებით გამოდიოდნენ პარაგვაის წინააღმდეგ, რომელსაც მარშალი ფრანსისკო სოლანო ლოპესი მართავდა.
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო
მეორე მსოფლიო ომის დაწყებასთან ერთად, 1939 წელს, საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო, სერიოზული გამოწვევების წინაშე დადგა. სასამართლო ბოლოს 1939 წელს შეიკრიბა, ხოლო, 1940 წლის 26 თებერვალს ბოლოჯერ გამოსცა სამართლებრივი აქტი.
ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა
ბრძოლა 1866 წლის 2 მაისს გაიმართა. პარაგვაის არმიამ 2000 კაცი დაკარგა, 300 კი მოკავშირეთა ძალებს ტყვედ ჩაუვარდა.
ოქროს კვეთა
thumb|250px|მონაკვეთი ოქროს კვეთით. მთელი სიგრძე a + b ისე შეფარდება დიდ a -ს, როგორც a მცირე b -ს. ოქროს კვეთა (ოქროს პროპორცია, ოქროს შუალედი) — ჰარმონიული გაყოფა მთელისა ისეთ ორ არატოლ ნაწილად, როდესაც მცირე ნაწილი ისე შეეფარდება დიდს, როგორც დიდი მთელს და პირიქით, მთელი ისე შეეფარდება დიდს, როგორც დიდი მცირეს. ალგებრულად ოქროს კვეთა დაიყვანება შემდეგი განტოლების ამოხსნამდე:
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო
საბოლოოდ, გადაწყდა სასამართლოს გარდაქმნა და ახალ პოლიტიკურ რეალიებთან მისი შერწყმა, რამაც საფუძველი დაუდო გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს.
ოქროს კვეთა
. სადაც \varphi ოქროს კვეთის რიცხვია.right|thumb|200px|ოქროს კვეთის განლაგება
ალასი
მინი|ტიპური ალასი მინი|ალასი ალასი (Алаас) — ბრტყელი, ჩაკეტილი ან ნახევრადჩაკეტილი ქვაბულისებრი ოვალური ფორმის დადაბლება. გავრცელებულია რუსეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მრავალწლოვანმზრალი ქანების განლაგებაში, უმეტესწილად სახაში. ჩვეულებრივ გვხვდება მდინარეების ვილიუის, ალდანისა და ლენის ფართო ტერასებზე. ფართობი ათეული და ასეული კვადრატული მეტრიდან რამდენიმე კვადრატულ კილომეტრამდე. სიღრმე 15-30 მ.
ოქროს კვეთა
მათემატიკური თვისებები
კატეგორია:ალგებრული რიცხვები კატეგორია:ოქროს კვეთა კატეგორია:პლანიმეტრია კატეგორია:ირაციონალური რიცხვები კატეგორია:მათემატიკური მუდმივები
ალასი
წარმოიქმნება კლიმატის დათბობისას, მიწისქვეშა ყინულის გალღობის შედეგად, რომელსაც თან სდევს გრუნტის ჩაწოლა (თერმოკარსტი და სუფოზია). დაფარულია მდელო-სტეპის მცენარეულობით. ფსკერი ხშირად დაკავებულია რელიქტური ტბებითა და ჭაობებით. დამახასიათებელია ტორფდანაგროვები. ალასი კრიოლითოზონის უნიკალური ლანდშაფტია თავისებური ნიადაგითა და მდელოს მცენარეოლობით, რომელიც დინამიკურ სისტემას წარმოადგენს, რომლის ჩასახვა და ზრდა-განვითარება უწყვეტადაა დაკავშირებული გეოგრაფიულ გარემოსთან.
თერმოკარსტული წარმოშობის ალასები ოდითგანვე იპყრობს მკვლევართა ყურადღებას. უღრმესი ალასები მოქცეულია აბალახის ტერასებზე, ხოლო უმნიშვნელო სიღრმეების ალასები ბესტიახისთვისაა ნიშანდობლივი. ალასი ძირითადად გამოიყენება სათიბად; ადგილ-ადგილ მოხნულია. იგი ავტონომიური ბიოტოპია.
ცენტრალური სახის ალასები მნიშვნელოვან სამეურნეო როლს ასრულებენ. ზოგჯერ ალასებს უწოდებენ მდინარეების გამომშრალ ნარიონალებს, სუფოზიურ ღრმულებსა და რელიეფის სხვა ფორმებს. ყველაზე დიდი ალასია მიურიუ, რომელიც აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 13,2 კმ-ზე. იაკუტელების დასახლებები უმთავრესად ალასების ფარგლებშია მოქცეული.
სქოლიო
კატეგორია:მრავალწლოვანი მზრალობა
უკან მოუხედავად გაიქეცი (2006 წლის ფილმი)
უკან მოუხედავად გაიქეცი (Running Scared) — რეჟისორ უეინ კრამერის კინოფილმი, თრილერი. მონაწილეობენ: პოლ უოკერი, კამერონ ბრაიტი, ვერა ფარმიგა, ჩეზ პალმინტერი, კარელ როდენი. ფილმი გამოშვებულია 2006 წელს აშშ-ში.
სიუჟეტი
მრავალი წლის განმავლობაში ნიუ-ჯერსში მცხოვრები ჯოუი გაზელი წარმატებით მოღვაწეობდა ორ ამპლუაში, როგორც მზრუნველი მეოჯახე და ბანდიტური დაჯგუფების წევრი. ნარკომოვაჭრეების გარიგების ჩაშლის შემდეგ რამდენიმე მოღალატე პოლიციელი დაიღუპება. ერთ-ერთი განგსტერი ჯოუის იარაღს გადასცემს და მის მოშორებას თხოვს. ჯოუი ცეცხლასროლ იარაღს საკუთარ სახლში ათავსებს. სიტუაცია მას შემდეგ გართულდება, რაც მეზობელი ბიჭი ჯოუის იარაღს მოპარავს თავისთან სახლში წაიღებს და იმავე საღამოს საკუთარ სახლში რამდენიმეჯერ გასროლას მოახდენს. ჯოუის უწევს ამ იარაღის ძებნა და მისი უკან დაბრუნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
გაეროს საერთაშორისო სასამართლო
1942 წელს ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანმა და დიდი ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მდივანმა, გამოხატეს ინიციატივა, რომ ჩამოეყალიბებინათ ახალი ორგანო ან გარდაექმნათ საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო საერთაშორისო სასამართლოდ მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდგომ. ამერიკული მხარე მიიჩნევდა, რომ მიზანშეწონილი იყო საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლოს იურისდიქციით გათვალისწინებული უფლებამოსილებების გაფართოება.
პარალელურად, 1943 წლის 30 ოქტომბერს, კონფერენციის ფარგლებში, ჩინეთმა, საბჭოთა კავშირმა, გაერთიანებულმა სამეფომ და აშშ-მ მიაღწიეს შეთანხმებას, რომლის საფუძველზეც აღიარეს ისეთი გენერალური საერთაშორისო ორგანიზაციის შექმნის აუცილებლობა, რომელიც დაფუძნებული იქნებოდა სუვერენულ თანაბრობაზე, მშვიდობისმოყვარეობაზე, დიდი თუ პატარა ქვეყნისთვის ხელმისაწვდომობაზე, საერთაშორისო უსაფრთხოებასა და მშვიდობაზე.
დეკლარაციამ საფუძველი დაუდო ოთხი ძალის (აშშ, გაერთიანებული სამეფო, საბჭოთა კავშირი და ჩინეთი) განცხადებას, რომლის საფუძველზეც 1944 წლის 9 ოქტომბერს ჩამოყალიბდა გენერალური საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც მოიცავდა საერთაშორისო სასამართლოსაც. 1945 წლის აპრილში, 44 ქვეყნის იურისტის მონაწილეობით სამართლის კომიტეტმა, ჯ. ჰექვორთის (აშშ) ხელმძღვანელობით, დაიწყო დოკუმენტის მომზადება, რომელიც გახდა კიდეც გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს სტატუტი.
სან-ფრანცისკოში გამართულ კონფერენციაზე, სადაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი მიზეზი დასახელდა თუ რატომ იყო აუცილებელი ახალი სასამართლოს ჩამოყალიბება, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო შემდეგი:
სან-ფრანცისკოს კონფერენციამ არ დაივიწყა საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლოს ღვაწლი და ახალი სასამართლო სწორედ მის ისტორიულ მემკვიდრეობას დაუკავშირა. 1946 წელს საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლომ გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს (ICJ) გადასცა სრული არქივი, ხოლო, თავად საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლო ყველა წევრმა უფლებამოსილების ვადა შეიწყვიტა. ამავე წლის აპრილში, ამჯერად უკვე ICJ-თვის ჩატარდა ახალი არჩევნები, რომლის საფუძველზეც, ახალი საერთაშორისო სასამართლოს თავმჯდომარედ ჟოზე გუსტავო გერედო აირჩიეს, რომელიც საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლოს უკანასკნელი პრეზიდენტი იყო. გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს აპარატიც ძირითადად, წარსულში, საერთაშორისო სამართლის მუდმივმოქმედი სასამართლოს აპარატის თანამშრომლებით დაკომპლექტდა. 1946 წლის აპრილში გაეროს საერთაშორისო სასამართლო მუშაობას ოფიციალურად შეუდგა და 1947 წლის მაისში პირველი საქმეც მიიღო, რომელიც კორფუს არხს უკავშირდებოდა, სადაც დიდი ბრიტანეთი ალბანეთს უჩიოდა.
შემადგენლობა
გაეროს საერთაშორისო სასამართლო შედგება თხუთმეტი მოსამართლისგან, რომლებიც ცხრა წლის ვადით არიან არჩეულნი გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე და გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ. არჩევის პროცედურები გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს სტატუტის 4-19 მუხლებით არის დარეგულირებული.
ერთი ქვეყნიდან ერთზე მეტი მოსამართლის არჩევა აკრძალულია. ასევე, სტატუტის მიხედვით, საჭიროა მოსამართლეები განეკუთვნებოდნენ სამართლის სხვადასხვა ოჯახებს (ანგლო-ამერიკული სამართალი, კონტინენტური ევროპის სამართალი და სოციალისტური სამართალი (ამჟამად პოსტ-კომუნისტური სამართალი)). არაფორმალურად, მოსამართლეთა არჩევის პროცესში ასევე გათვალისწინებულია, გეოგრაფიული წარმომავლობაც.
სტატუტის მეექვსე მუხლის მიხედვით, მოსამართლეების არჩევისას არ ენიჭება მნიშვნელობა მათ წარმომავლობასა ან/და მოქალაქეობის საკითხს. თუმცა, ისინი უნდა იყვნენ მაღალი მორალური ღირებულებების მატარებელნი. ასევე, ისინი უნდა იყვნენ სამოსამართლეო პრაქტიკითა და საერთაშორისო სამართალის ცოდნით სახელგანთქმული, ცნობილი იურისტები. საერთაშორისო სამართლის მოსამართლეები არ უნდა იკავებდნენ სხვა თანამდებობას ან/და ეწეოდნენ საადვოკატო პრაქტიკას.
მოსამართლისთვის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტა შესაძლებელია მხოლოდ სხვა მოსამართლეების ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით, რომელიც უნდა ეფუძნებოდეს შესაბამის წინაპირობებს.
როგორც უკვე აღინიშნა, სასამართლო შედგება 15 მოსამართლისგან. სტატუტის 21-ე მუხლის მიხედვით მოსამართლეები თავიანთი შემადგენლობიდან 3 წლის ვადით ირჩევენ პრეზიდენტსა (თავმჯდომარეს) და ვიცე-პრეზიდენტს (ვიცე-თავმჯდომარეს).
Ad hoc მოსამართლეები
Ad hoc მოსამართლე, როგორც წესი არის მოსამართლე, რომელიც სპეციალური ცოდნის მეშვეობით, სპეციფიკური პროექტისთვის, საქმისთვის ან განსაზღვრული პერიოდით არის აყვანილი მართლმსაჯულების განმახორციელებელი ორგანოს მიერ. ამ პრაქტიკას გაეროს საერთაშორისო სასამართლოც სტატუტის 31-ე მუხლში იზიარებს და ნებას რთავს კონკრეტული დათქმების გათვალისწინებით, კონკრეტულ საქმეებზე აიყვანეს Ad hoc მოსამართლეები.
საშინაო სასამართლოებისგან განსხვავებით, მსგავსი სისტემა მეტნაკლებად უცნაურია, თუმცა, მსგავსი შესაძლებლობა გამართლებულია იმით, რომ მოსამართლეს, რომელიც სპეციალურ ცოდნას ფლობს, შეუძლია მეტად ეფექტიანი გახადოს სასამართლოს მსჯელობა ამა თუ იმ საკითხთან მიმართებით. თუმცა, ეს სისტემა საბოლოო ჯამში ორგანოს სასამართლო ბუნებასთან წინააღმდეგობაშიც კი მოდის, რადგან საბოლოო შედეგი პრაქტიკიდან გამომდინარე არაეფექტიანობაზე მიუთითებს. პრაქტიკამ ცხადყო, რომ Ad hoc მოსამართლეები (არა ყოველ ჯერზე) თითქმის ყოველთვის იმ სახელმწიფოს სასარგებლოდ მოქმედებენ, რომლებმაც ისინი დანიშნეს.
პალატები
გაეროს საერთაშორისო სასამართლო სრული შემადგენლობის სასამართლოდ იყო ჩაფიქრებული, თუმცა, უკანასკნელი 15 წლის განმავლობაში იგი პალატებად დაიყო. სტატუტის 26-ე 29-ე მუხლები სასამართლოს აღჭურავს უფლებით შეიქმნას მცირე პალატები 3 ან 5 მოსამართლით. 26-ე მუხლით ორი სახეობის პალატაა გათვალისწინებული: პირველი, პალატები სპეციალური კატეგორიის საქმეებისთვის, და მეორე - Ad hoc პალატები, კონკრეტული დავების მოსასმენად. 1993 წელს, 26-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, შეიქმნა სპეციალური პალატა და აღიჭურვა უფლებით განეხილა გარემოსდაცვითი საკითხები.
ამჟამინდელი შემადგენლობა
2020 წლის მაისის მდგომარეობით გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს ამჟამინდელი შემადგენლობა შემდეგნაირია:
იურისდიქცია და სამართალწარმოება
გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს იურისდიქცია გაეროს წევრ ყველა ქვეყანაზე ვრცელდება. მისი უფლებამოსილება კი, ორი მიმართულებით ვლინდება:
იურისდიქცია სადავო საკითხებთან დაკავშირებით
საკუთარი იურისდიქციის განხორციელების პროცესში გაეროს საერთაშორისო სასამართლო განიხილავს სამართლებრივი ხასიათის დავებს, რომლებიც მათ საერთაშორისო სამართლის პრინციპების შესაბამისად, სახელმწიფოების მიერ გადაეცემათ. საერთაშორისო-სამართლებრივი დავა შესაძლოა გულისხმობდეს, როგორც სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოების დადგენას, ისე, კონფლიქტსაც ან სამართლებრივი შეხედულებებისა და ინტერესების შეჯახებას.
ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა
ესტერო-ბელიაკოს ესტუარი პარაგვაიში, ნიეემბუკუს დეპარტამენტში მდებარეობს.
მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
იურისდიქცია სადავო საკითხებთან დაკავშირებით
მხოლოდ სახელმწიფოებს შეუძლიათ მიმართონ გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს და წარსდგნენ მის წინაშე. სხვა ნებისმიერი სუბიექტი ამ შესაძლებლობას მოკლებულია.
სტატუტის 35-ე მუხლი აყალიბებს პირობებს, რომლის საფუძველზეც სახელმწიფოებს შეუძლიათ მიმართონ სასამართლოს. სასამართლო უფლებამოსილია განიხილოს დავა მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ, შესაბამისი სახელმწიფოები აღნიშნულის შესახებ თანხმობას განაცხადებენ და აღიარებენ სასამართლოს იურისდიქციას.
იურისდიქცია საკონსულტაციო საკითხებთან დაკავშირებით
იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ გაეროს საერთაშორისო სასამართლოში დავის უფლება მხოლოდ სახელმწიფოებს აქვთ, საზოგადოებრივი (სამთავრობო) საერთაშორისო ორგანიზაციები ამ შესაძლებლობას მოკლებულნი არიან. თუმცა, სპეციალური პროცედურა, კერძოდ, საკონსულტაციო პროცედურა, ასეთი ტიპის ორგანიზაციებისთვის ხელმისაწვდომია.
მიუხედავად იმისა, რომ საკონსულტაციო დასკვნას, რომელიც სასამართლოს საკითხთან მიმართებით გამოაქვს, არ აქვს სავალდებულო აღსრულების ძალა, მას აქვს ძლიერი სამართლებრივი წონა და მორალური ეფექტი. ზემოაღნიშნული დასკვნები ხშირად გამხდარან დიპლომატიური ინსტრუმენტები და ხელი შეუწყვიათ მსოფლიო მშვიდობისთვის.
სამართალწარმოება
სამართალწარმოების წესი სტატუტის III თავით არის დარეგულირებული და 39-ე მუხლიდან 64-ე მუხლმდეა გაწერილი. სამართალწარმოების ენებია ფრანგული და ინგლისური, თუმცა, შუამდგომლობის შემთხვევაში ნებისმიერი ენის გამოყენებაა დასაშვები. 43-ე მუხლით საქმისწარმოება დაყოფილია ორ ნაწილად: წერილობით და ზეპირ სამართალწარმოებებად.
ზეპირი სამართალწარმოება შედგება სასამართლოს მიერ მოწმეების, ექსპერტების, წარმომადგენლების, რწმუნებულებისა და ადვოკატების მოსმენისაგან. ყველა საკითხი წყდება დამსწრე მოსამართლეთა ხმების უმრავლესობით. ხმების თანაბრად განაწილების შემთხვევაში, გადაწონის თავმჯდომარის ან მისი შემცვლელი მოსამართლის ხმა.
გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს კრიტიკა
სასამართლო ხშირად კრიტიკის ობიექტი გამხდარა საკუთარი გადაწყვეტილებების გამოტანის წესის, პროცედურებისა თუ უფლებამოსილებების ნაწილში. ძირითადი კრიტიკა ზოგადი ხასიათისაა და არ იკვეთება ცალკეული მოსამართლისა თუ კონკრეტული გადაწყვეტილებების შესახებ უკმაყოფილებანი. ძირითადი კრიტიკა შემდეგი საკითხების გარშემოა:
გაეროს საერთაშორისო სასამართლო და საქართველო
2008 წლის 12 აგვისტოს საქართველომ გაეროს საერთაშორისო სასამართლოში აღძრა სარჩელი რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ, რადგან „მათი ქმედებები საქართველოს ტერიტორიასა და მის საზღვრებთან ახლოს არღვევდა 1965 წლის საერთაშორისო კონვენციას, რასობრივი დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“, საქართველო ამტკიცებდა რომ: „რუსეთის ფედერაცია საკუთარი სახელისუფლებო ორგანოების მეშვეობით, სახელმწიფო აგენტებისა და სხვა ფიზიკური თუ იურიდიული პირების მეშვეობით, რომლებიც ახორციელებდნენ სამთავრობო უფლებამოსილებებს, ასევე ე.წ სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის სეპარატისტული ძალების  მეშვეობით, სხვა აგენტების მეშვეობით, მოქმედებდნენ რუსეთის ფედერაციის მითითებებით, ხელმძღვანელობითა და კონტროლით.“ აქედან გამომდინარე, რუსეთის ფედერაცია უნდა მიჩნეულიყო დამნაშავედ, რადგან დაარღვია ნაკისრი ვალდებულებები, რომლებიც კონვენციის შესაბამისი მუხლებიდან გამომდინარეობდა.
მიუხედავად იმისა, რომ საკითხი გაეროს საერთაშორისო სასამართლომ არ განიხილა, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილის ნინო კალანდაძის აზრით, ჰააგის მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს გადაწყვეტილება იყო მნიშვნელოვანი იმ კუთხით, რომ „სასამართლომ გაითვალისწინა და დააკმაყოფილა საქართველოს მთავარი არგუმენტი, კერძოდ ის, რომ მან იურიდიულად აღიარა და დაადასტურა, რომ რუსეთის ფედერაცია არის საქართველოსა და რუსეთს შორის კონფლიქტის მონაწილე მხარე და სწორედ ის არის კონფლიქტის მხარე და არა რომელიმე მესამე მხარე, როგორც ამის წარმოჩენას წლების განმავლობაში ცდილობდა რუსეთის ფედერაცია და, ყველაზე მთავარი, რომ ეს დავა მიმდინარეობდა, სწორედ რუსეთის მხრიდან განხორციელებული ეთნიკური წმენდის საკითხებზე.“
სხვადასხვა ქართველი მეცნიერისა თუ პოლიტიკური მოღვაწის აზრით, საქართველოს მხრიდან სარჩელი არასწორად იყო ფორმულირებული. ზოგიერთი პოლიტიკოსის აზრით, სარჩელი მოუმზადებელი იყო, რაც საბოლოოდ პოლიტიკური დავის საგანი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:გაეროს ორგანოები
ესტერო-ბელიაკოს ბრძოლა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაული ომი კატეგორია:პარაგვაის ბრძოლები კატეგორია:ბრაზილიის ბრძოლები კატეგორია:არგენტინის ბრძოლები კატეგორია:ურუგვაის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
ჯო პეში
ჯო პეში (Joe Pesci; 9 თებერვალი, 1943) — ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი და მუსიკოსი. ცნობილია მოძალადეთა როლების შესრულებით. თანამშრომლობდა მარტინ სკორსეზესთან და თამაშობდა მის განგსტერულ ფილმებში რობერტ დე ნიროს გვერდით. არის ოსკარის ლაურეატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
იუგა
იუგა (სანსკ. युग yuga ”წყვილი”) — დროის პერიოდი ინდუიზმში, სამყაროს განვითარების ერთ-ერთი ხანა — მისი დაბადების, ზრდის, დაკნინების და განადგურების ციკლი.
არსებობს ოთხი იუგა:
1467
თარიღი უცნობია
*
იუგა
ინდუიზმის მიხედვით კაცობრიობა ამჟამად მეოთხე — კალი-იუგაში იმყოფება და საქმე მის განადგურებისაკენ მიდის (აპოკალიფსური ხანა).
კატეგორია:ინდური ასტრონომია კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:ჯაინისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:დროის საზომი ერთეულები კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:შაბდისკენ მიმავალი გზები კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფია
ომი დამოუკიდებლობისათვის ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში
ომი დამოუკიდებლობისათვის ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში — ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ომი ესპანეთის ბატონობის წინააღმდეგ ამერიკის ესპანეთის კოლონიებში. ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში ესპანეთის ბატონობა XVI საუკუნეში დამყარდა. XIX საუკუნის დასაწყისში ესპანეთის ამერიკული კოლონიები შეადგენდა 4 ვიცე-სამეფოს (ახალი ესპანეთი (მექსიკა), პერუ, ახალი გრანადა, ლა-პლატა) და 4 საგენერალკაპიტნოს (გვატემალა, ვენესუელა, ჩილე, კუბა).