cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრიჯი
ვაჭრობა სრულდება გარკვეული კონტრაქტით, რომელიც წარმოადგენს ერთ-ერთი წყვილის პრეტენზიას, რომ მათი მხარე გააკეთებს აღებების მინიმუმ დეკლარირებულ ოდენობას მათ მიერ დეკლარირებული მასტის კოზირად გამოცხადებისას ან უკოზირო თამაშში. თავად გათამაშების წესები მსგავსია სხვა აღებებზე ორიენტირებული ბანქოს თამაშების წესებისა იმ განსხვავებით, რომ ვაჭრობის სტადიის დასრულების შემდეგ ერთ-ერთი მოთამაშის ხელი (კარტების ერთობლიობა) იხსნება და ღიად განთავსდება მაგიდაზე.
ბრიჯში ეწყობა სპორტული შეჯიბრებები, რა დროსაც ორი ან მეტი მაგიდა თამაშობს ერთი და იმავე დარიგებებით. თამაშის დამთავრების შემდეგ ხდება სხვადასხვა მაგიდებზე მიღწეული შედეგების შედარება. ბრიჯის ასეთ ფორმას სპორტული ბრიჯი ეწოდება. სპორტულ ბრიჯში ტარდება მსოფლიო ჩემპიონატები და ოლიმპიადები.
თამაშის მიმდინარეობა და წესები
ბრიჯის სათამაშოდ საჭიროა მოთამაშეთა ორი წყვილი. ოთხი მოთამაშე განთავსდება მაგიდის ირგვლივ ისე, რომ პარტნიორები ერთმანეთის პირისპირ აღმოჩდნენ. მოთამაშეების აღსანიშნავად ხშირად გამოიყენება გეოგრაფიული მიმართულებები, ანუ ჩრდილოეთი და სამხრეთი შეადგენენ ერთ წყვილს, ხოლო აღმოსავლეთი და დასავლეთი მეორეს. ბრიჯის თამაშის სესია შედგება რამდენიმე დარიგებისაგან.
დარიგებაში ორივე წყვილის მიზანია დარიგებული კარტით შესაძლო მაქსიმალური შედეგის მიღწევა. დარიგების შედეგს განსაზღვრავს ორი ფაქტორი - კონტრაქტი (ანუ ვაჭრობის დროს წყვილის მიერ დეკლარირებული აღებების რაოდენობა) და გათამაშების დროს მიღწეული აღებების რაოდენობა. კონტრაქტის ცნება, რომელიც განასხვავებს ბრიჯს უფრო ადრინდელი ბანქოს თამაშებისგან გულისხმობს წყვილის მიერ ვაჭრობის დროს გაკეთებულ დეკლარაციას, რომ ისინი გააკეთებენ აღებების მინიმუმ გარკვეულ ოდენობას მათ მიერ კოზირად გამოცხადებულ მასტში ან უკოზირო თამაშში. კონტრაქტის აქვს დონე და დენომინაცია. დონე განსაზღვრავს აღებების რაოდენობას, რომელიც წყვილმა უნდა გააკეთოს (საბაზისო) ექვსი აღების დამატებით. ვინაიდან აღებათა მაქსიმალური ოდენობა 13-ის ტოლია, ასეთი წესი გულისხმობს, რომ თამაშის მსურველი წყვილის კონტრაქტი უნდა გულისხმობდეს ამ წყვილის მიერ ნახევარზე მეტი აღებების გაკეთების პრეტენზიას. შესაბამისად არსებობს კონტრაქტის შვიდი დონე, რომლებიც დანომრილია 1-7-მდე და შეესაბამება 7-13 აღების პრეტენზიას. კონტრაქტის დენომინაცია არსებობს 5 სახის, რომლებიც (უმდაბლესიდან უმაღლესისკენ) არის ჯვარი, აგური , გული , ყვავი და უკოზიდოდ. ორ უმდაბლეს მასტს ( და ) მინორები ან მინორული მასტები ჰქვია, ხოლო ორ უმაღლეს მასტს ( და ) მაჟორები. მაგალითად, კონტრაქატი 3 არის წყვილის პრეტენზია, რომ გული იქნება კოზირული მასტი და ისინი აიღებენ 9-ს. მაშასადამე სულ არსებობს 7*5=35 შესაძლო საბაზისო კონტრაქტი, რომელთაგან 1 არის უმდაბლესი, ხოლო 7 უკოზიროდ უმაღლესი.
ვაჭრობის სტადიაზე წყვილები ეჯიბრებიან ერთმანეთს თუ ვინ გააკეთებს უფრო მაღალი კონტრაქტის შეთავაზებას. ის მხარე, რომელიც მოიგებს ვაჭრობას, ანუ გააკეთებს ყველაზე მაღალ საბოლოო განაცხადს, შემდგომ (გათამაშების) სტადიაზე ცდილობს გააკეთოს მინომუმ მის მიერ დეკლარირებული აღებების რაოდენობა. ფართო გაგებით შეიძლება ითქვას, რომ თამაშის მიზანია ვაჭრობის სტადიაზე ოტტიმალური კონტრაქტის დეკლარირება (შეკვეთა) და შემდეგ გათამაშების სტადიაზე აღებების მინიმუმ შეკვეთილი რაოდენობის მიღწევა. თუკი მხარე, რომელიც იგებს ვაჭრობას (გამთამაშებელი მხარე) აკეთებს აღებების შეკვეთილ რაოდენობას (ან მეტს), მაშინ ამბობენ, რომ ამ მხარემ კონტრაქტი შეასრულა და მას მიენიჭება ქულების გარკვეული რაოდენობა. თუ აღებების შეკვეთილი რაოდენობა მიღწეული ვერ იქნა, მაშინ ამბობენ, რომ კონტრქატი ვერ შესრულდა (ჩაჯდა) და მოწინააღმდეგე მხარეს (ვისტიორი მხარე) ეწერება ქულების გარკვეული ოდენობა.
ზოგჯერ შესაძლებელია, რომ წყვილი შეგნებულად უკვეთავს ისეთ მაღალ კონტრქატს, რომლის შესრულების იმედი და საშუალება მას არ აქვს. ასეთ დროს ამ მხარეს იმედი აქვს, რომ ქულები, რომელსაც მოწინააღმდეგე მიიღებს შეკვეთილი კონტრაქტის ჩასმაში უფრო ნაკლები იქნება იმ ქულებზე, რომელსაც მოწინააღმდეგე მიიღებდა მას რომ ოპტიმალური კონტრაქტი ეთამაშა.
დარიგება
ბრიჯს თამაშობენ სტანდარტული (ანგლო-ამერიკული) 52 კარტიანი შეკვრით. რობერულ ბრიჯში (რომელიც არ არის სპორტული ბრიჯის სახეობა) კარტს ურევენ ყოველი დარიგების წინ და ერთ-ერთი მოთამაშე, დამრიგებელი, არიგებს მას თითო-თითოს საათის ისრის მიმართულებით იწყებს რა მისი მარცხენა ოპონენტიდან. შედეგად ყველა მოთამაშეს ურიგდება 13 კარტი. სპორტულ ბრიჯში კარტის შეკვრის არევა და დარიგება ხდება სესიის განმავლობაში ერთხელ. თამაშის მიმდინარეობის დროს მოთამაშეები არ ისვრიან კარტს მაგიდის ცენტრში (როგორც ეს სხვა ბანქოს თამაშებშია მიღებული), არამედ დებენ კარტს თავის წინ და გადააბრუნებენ მას შესაბამისი აღების დასრულების შემდეგ. მიმართულება, რომლითაც დებენ გადაბრუნებულ კარტს კონკრეტული აღების დასრულების შემდეგ მიუთითებს რომელმა მხადემ მოიგო ეს აღება, რაც საშუალებას იძლევა დათვლილი იქნას ორივე მხარის მიერ გაკეთებული აღებების რაოდენობა დარიგების დასრულების შემდეგ. დარიგების დასრულების შემდეგ ყველა მოთამაშე ათავსებს მის კარტს სპეციალური გადასატანი დაფის (კოლოფის) შესაბამის ჯიბეში რომლის საშუალებითაც ხდება ამ დარიგების ტრანსპორტირება სხვა მაგიდებზე, რის შედეგადაც შეჯიბრის მონაწილე ყველა წყვლი თამაშობს ერთსა და იმავე დარიგებებს. შეჯიბრების ბოლოს ხდება სხვადასხვა მოთამაშეების მიერ ერთი და იმავე კარტით მიღწეული შედეგების შედარება. ასეთი მიდგომის შედეგად განსხვავებით ყველა სხვა ბანქოს თამაშისგან, ბრიჯში მოთამაშეების მიერ მიღწეული შედეგი არ არის დამოკიდებული იღბალზე და 'კარტის მოსვლაზე'. ასევე, ვინაიდან დარიგების შემდეგ არ ხდება კარტის არევა, რაიმე გაურკვევლობის შემთხვევაში შესაძლებელია თამაშის მიმდინარეობის აღდგენა და იმის დადგენა, თუ ვის მიერ რა იქნა ნათამაშები. ზოგიერთ შეჯიბრებაში დარიგებებს წინასწარ ამზადებენ, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ერთი და იგივე დარიგებები ერთდროულად უნდა იქნეს გამოყენებული სხვადასხვა ადგილას. ასეთ დროს გამოიყენება კომპიუტერიზებული დასარიგებელი მანქანები.
ვაჭრობა
ვაჭრობა განსაზღვრავს გამთამაშებელ მხარეს და საბოლოო კონტრაქტს. ვაჭრობაში გამარჯვებული მხარის ერთ-ერთი მოთამაშე ხდება გამთამაშებელი, ხოლო წყვილის მეორე წევრი გათამაშების სტადიაზე თამაშში მონაწილეობას აღარ იღებს. დენომინაციისა და დონის განსაზღვრის გარდა, საბოლოო კონტრაქტი შეიძლება იყოს კონტრირებული (ოპონენტების მიერ) ან რეკონტრირებული (გამთამაშებელი მხარის მიერ, ოპონენტების კონტრის შემდეგ). ასეთ შემთხვევაში იზრდება პრემია როგორც კონტრაქტის რეალიზაციისთვის, ასევე ჯარიმა მისი ჩაჯენისთვის.
ვაჭრობის განმავლობაში ყველა მოთამაშე რიგ-რიგობით აკეთებს განაცხადს, რომელიც არის ერთ-ერთი შემდეგი სახის:
ვაჭრობას იწყებს დამრიგებელი, რის შემდეგაც თითოეული მოთამაშე მისი ხელის შეფასების შემდეგ რიგ-რიგობით აკეთებს განაცხადს საათის ისრის მიმართულებით. ვაჭრობა მთავრდება, როდესაც დამრიგებლის პირველი განაცხადის შემდეგ სამი მიმდევრობით მოთამაშე განაცხადებს პასს. თუ ოთხივე მოთამაშემ გაპასა ვაჭრობის პირველივე წრეზე გათამაშება არ ხდება (რობერულ ბრიჯში ასეთ დროს ანგარიში არ იცვლება და ხდება გადარიგება, ხოლო სპორტულ ბრიჯში ასეთ დარიგებაში ორივე წყვილს ეწერება 0 ქულა).
ნომინაციური განაცხადი მიუთითებს გარკვეულ დონესა და ნომინაციას და ფორმალურად გამოხატავს წყვილის სურვილს ითამაშოს განცხადებული კონტრაქტი. შემდეგი მოთამაშეების ნომინაციური განაცხადები უნდა იყოს საკმარისი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყოველი შემდგომი განაცხადი უნდა იყოს უფრო მაღალი (დონით, ან ნომინაციით ერთი და იმავე დონის შემთხვევაში) ვიდრე წინა ნომინაციური განაცხადი. მაგალითად, 3 განაცხადის შემდეგ არ არის დასაშვები არც 2 არც 3 განაცხადი, მაგრამ დასაშვებია როგორც 3, ასევე 4 განაცხადი. განაცხადს, რომელიც წინა განაცხადთან შედარებით ერთ დონეს ან მეტს ტოვებს ნახტომი ჰქვია. მაგალითად 2 განაცხადი 1-ის შემდეგ წარმოადგენს ნახტომს, ხოლო 2 განაცხადი 1-ის შემდეგ ნახტომი არ არის.
კონტრა შეიძლება იქნას განცხადებული მხოლოდ წინა ოპონენტის ნომინაციური განაცხადის შემდეგ. კონტრის ბუნებრივი მნიშვნელობა მდგომარეობს იმაში, რომ მოთამაშე დარწმუნებულია, რომ ნომინირებული კონტრაქტი რეალიზებული ვერ იქნება და შესაბამისად ზრდის შესაძლო ჯარიმას კონტრაქტის ჩაჯენის შემთხვევაში (იმის ფასად, რომ თუ კონტრაქტი მაინც იქნა რეალიზებული გათამაშებელი მხარე მეტ პრემიას მიიღებს). თუმცა, თანამედროვე ბრიჯში კონტრას უფრო ხშირად ხელოვნური (კონვენციური) ხასიათი აქვს და პარტნიორისთვის სპეციფიკური ინფორმაციის გადაცემისთვის გამოიყენება. განაცხადი რეკონტრა შეიძლება გაკეთდეს მხოლოდ ოპონენტის კონტრის შემდეგ. რეკონტრის შემდეგ კიდევ უფრო იზრდება როგორც კონტრაქტის ჩასმისას ჯარიმის ოდენობა, ასევე კონტრაქტის რეალიზაციის პრემია. როგორც კონტრა, ასევე რეკონტრა ძალაშია მხოლოდ მომდევნო ნომინაციურ განაცხადამდე.
ვაჭრობის დათავრების შემდეგ ბოლო ნომინაციური განაცხადი (შესაძლოა კონტრით ან რეკონტრით) ხდება საბოლოო კონტრაქტი, და ამ კონტრაქტის დონე განსაზღვრავს თუ მინიმუმ რამდენი აღება უნდა გააკეთოს გამთამაშებელმა მხარემ კონტრაქტის რეალიზაციისთვის, ხოლო ნომინაცია ადგენს კოზირულ მასტს, ან განსაზღვრავს, რომ ამ დარიგებაში იქნება უკოზირო თამაში.
აღსანიშნავია, რომ ვაჭრობის ადრეულ სტადიაზე განაცხადების მიზანი როგორც წესი არის პარტნიორებს შორის ინფორმაციის გაცვლა და არა საბოლოო კონტრაქტის განსაზღვრა. უმეტესობა მოთამაშეებისთვის განაცხადების დიდი ნაწილის მიზანი არის არა საბოლოო კონტრაქტად ამა თუ იმ კონტრაქტის გამოცხადება, არამედ პარტნიორთან ინფორმაციის ეფექტიანი მიმოცვლა, რის შედეგადაც წყვილი უფრო მეტი სიზუსტით საზღვრავს ოპტიმალურ საბოლოო კონტრაქტს. პარტნიორებს შორის შეთანხმებების ერთობლიობას რომელიც ამა თუ იმ განაცხადია რეალურ მნიშვნელობას განსაზღვრავს ვაჭრობის სისტემა ეწოდება. ბრიჯის წესების მიხედვით წყვილი ვალდებულია სრულად გახადოს ხელმისაწვდომი ოპონენტებისთვის ინფორმაცია მისი ვაჭრობის სისტემის შესახებ. ნებისმიერ მოთამაშეს აქვს უფლება მისი გამაცხადის გაკეთებამდე შეეკითხოს მოწინააღმდეგეს და მიიღოს სრული ინფორმაცია მოწინააღმდეგის მიერ გაკეთებული განაცხადების რეალური მნიშვნელობის შესახებ.
მხარეს, რომელმაც ვერ გაიმარჯვა ვაჭრობაში ჰქვია ვისტიორი მხარე. ვაჭრობაში გამარჯვებული, გამთამაშებელი მხარე ვაჭრობის დასრულების შემდეგ იყოფა შემდეგნაირად: მოთამაშე, რომელმაც პირველმა დაასახელა საბოლოო კონტრაქტის ნომინაცია, ხდება გამთამაშებელი, ხოლო მისი პარტნიორი გათამაშების სტადიაზე თამაშში აღარ მონაწილეობს. მაგალითად, ვთქვათ ვაჭრობა განვითარდა შემდეგნაირად
აღმოსავლეთი და დასავლეთი გახდებიან ვისტიორები, სამხრეთი იქნება გამთამაშებელი (მან პირველმა ივაჭრა ), ხოლო ჩრდილოეთი გათამაშებაში მონაწილებას აღარ მიიღებს. კოზირი იქნება და კონტრაქტის შესასრულებლად გამთამაშებელმა უნდა აიღოს 10. ვინაიდან აღმოსავლეთის კონტრას 2-ზე მოყვა სხვა ნომინაციური განაცხადი (3), საბოლოო კონტრაქტი დაკონტრილი არ არის.
სავაჭრი ყუთები შეიცავენ სპეციალურ ბარათებს ყველა შესაძლო განაცხადისათვის. თუ თამაშის დროს გამოიყენება სავაჭრო ყუთები, მაშინ მოთამაშეები განაცხადებს აკეთებენ არა ვერბალურად, არამედ იღებენ სავაჭრო ყუთიდან შესაბამის ბარათს და დებენ მას მაგიდაზე. ასეთი მეთოდის გამოყენება გამორიცხავს ინტონაციის მეშვეობით არალეგალური ინფორმაციის გადაცემას პარტნიორებს შორის.
გათამაშება
პირველ სვლას ვაჭრობის შემდეგ, რომელსაც პირველი გამოსვლა ჰქვია აკეთებს ის ვისტიორი, რომელიც გამთამაშებლის მარცხნივაა განლაგებული. ამის შემდეგ პამთამაშებლის პარტნიორი აწყობს თავის ხელს მაგიდაზე მასტების მიხედვით ოთხ სვეტად და შემდგომ გათამაშებაში აღარ მონაწილეობს. ამის შემდეგ მის ხელს განკარგავს გამთამაშებელი, რომელიც ირჩევს რა კარტით ითამაშოს მაგიდიდან როდესაც მაგიდაზე გამთავსებული ხელის თამაშის ჯერია.
საბოლოო კონტრაქტის დონე განსაზღვრავს გამთამაშებლის მიზანს კონკრეტულ დარიგებაში. ზემოთ მოყვანილ მაგალითში გამთამაშებელმა უნდა გააკეთოს 10 აღება რათა შეასრულოს კონტრაქტი. კონტრაქტის შესრულების შემთხვევაში გამთამაშებელი მხარე მიიღებს ქულებს კონტრაქტის რეალიზაციისთვის, ხოლო მისი ჩაჯენის შემთხვევაში ვისტიორი მხარე მიიღებს ქულებს.
დარიგების შედეგის დათვლა
თამაშის დროს ორივე წყვლის მიზანია მიიღოს რაც შეიძლება დიდი შეფასება. თუ კონტრაქტი შერულდა, მაშინ მისი რეალიზაციისთვის პრემიის ოდენობას ძირითადად განსაზღვრავს საბოლოო (შეკვეთილი) კონტრაქტის დონე (და არა რეალურად აღებების რაოდენობა). მაგალითად, თუ გამთამაშებელმა უკოზირო კონტრაქტში 13-ვე აიღო, მისი შედეგი ძალიან განსხვავებული იქნება იმის მიხედვით შეუკვეთა მან 1 უკოზიროდ თუ 7 უკოზიროდ. ასეთი წესი აძლიერებს შეჯიბრებითობას ვაჭრობაში - იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც ერთ-ერთ წყვილს გაცილებით ძლიერი კარტი უჭირავს, და ოპონენტები ვაჭრობაში არ ერევიან (ანუ სულ პასავენ), წყვილი მაინც ცდილობს შეუკვეთოს შესაძლო მაღალი საბოლოო კონტრაქტი, რათა მისი რეალიზაციისთვის რაც შეიძლება დიდი პრემია მიიღოს. ეს კი თავის მხრივ ართულებს მიღწეული მაღალი საბოლოო კონტრაქტის რეალიზაციას.
როდესაც გამთამაშებელი ასრულებს კონტრაქტს მისი მხარის მიერ მიღებული ქულები არის შემდეგი კომპონენტების ჯამი
როდესაც გამთამაშებელი ვერ ასრულებს კონტრაქტს, ვისტიორი მხარე იღებს ქულებს იმ აღებებისთვის, რომელიც გამთამაშებელს დააკლდა კონტრაქტის შესრულებამდე.
კონტრაქტის შესრულებისთვის პრემიების სტრუქურა შემდეგნაირია: გამოყოფენ გეიმურ კონტრაქტებს რომლებიც განისაზღვრება, როგორც კონტრაქტი, რომლის შეკვეთილი აღებებში მინიჭებული ქულების ოდენობა 100-ზე მეტია. შესაბამისად გეიმის დომე იცვლება მასტის მიხედვით. უკოზირო თამაშისათვის გეიმის დონე არის 3 (9 აღება, 3*30+10=100), მაჟორებისთვის გეიმის დონე არის 4 (10 აღება, 4*30=120), ხოლო მინორულ მასტებში თამაშის დროს გეიმის დონე არის 5 (11 აღება, 5*20=100). იმის გამო, რომ გეიმის პრემია დიდია, ვაჭრობის საწყისი ეტაპის ძირითადი მიზანი როგორც წესი იმს დადგენაა, შესაძლებელია თუ არა გეიმის თამაში. შემდგომი პრემიები ირიცხება მცირე შლემის (ნებისმიერი 6 დონის კონტრაქტი, ანუ 12 აღება) შეკვეთისა და შესრულებისთვის და დიდი შლემის (ნებისმიერი 7 დონის კონტრაქტი, ანუ 13 აღება) შეკვეთისა და შესრულებისთვის. კონტრატებს, რომლებიც გეიმის დონეზე დაბლა არიან დაბალი კონტრაქტი ეწოდებათ.
ბრიჯში მნიშვნელოვანია ასევე ზონალობის ცნება რომელიც დიდ გავლენას ახდენს ვაჭრობისა და გათამაშების ტაქტიკაზე. თამაშის დროს წყვილი იმყოფება ან ზონაში ან ზონის გარეთ. როდესაც წყვილი ზონაშია, გეიმისა და შლემის პრემიები უფრო დიდია, მაგრამ ასევე უფრო დიდია ჩაჯდომის დროს მოწინააღმდეგის მიერ მიღებული პრემიის ოდენობა. ზონალობის განსაზღვრის წესები სხვადასხვაა რობერულ და სპორტულ ბრიჯში.
პრემიების დარიცხვის სისტემა ბრიჯში ასეთია: შესრულებული დაბალი კონტრაქტისტვის (ზემოთ მოყვანილი ქულების დამატებით) წყვილი იღებს პრემიას 50 ქულის ოდენობით. ანუ კონტრაქტისასთვის 3 სულ ირცხება შემდეგი ქულები: 3*20 + 50 =110 ქულა. კონტრაქტისთვის 3 კი 3*30 + 50 =140 ქულა.
გეიმური კონტრაქტის შესრულებისას 50 ქულიანი პრემიის ნაცვლად პრემია შეადგენს 300 ქულას ზონის გარეთ და 500 ქულას ზონაში. ამუ თუ შესრულებული იქნა კონტრაქტი 4 ზონაში, მაშინ წყვილს დაერიცხება 4*30 + 500 = 620 ქულა. თუ ზნის გარეთ შეკვეთილი იქნა კონტრაქტი 4 და აღებული იქნა 11 (ანუ შესრულებული იქნა 5), მაშინ წყვილს დაერიცხება 4*30 (შეკცეთილი აღებებისთვის) + 30 (ერთი დამატებითი აღებისთვის) + 300 (პრემია ზონის გარეთ გეიმის შესრულებისთვის) = 450 ქულას.
მცირე შლემის შეკვეთისა და შესრულებისთვის გეიმის პრემიის გარდა წყვილი იღებს მცირე შლემის პრემიას ზონის გარეთ 500, ხოლო ზონაში 750 ქულის ოდენობით. მაგალითად, თუ შეკვეთილი და შესრულებული იქნა კონტრაქტი 6 ზონის გარეთ, მაშინ წყვლი მიიღებს 6*20 (აღებებისთვის) + 300 (პრემია გეიმისთვის) + 500 (პრემია მცირე შლემისთვის) =920 ქულას.
დიდი შლემის შეკვეთისა და შესრულებისთვის გეიმის პრემიის გარდა წყვილი იღებს დიდი შლემის პრემიას ზონის გარეთ 1000, ხოლო ზონაში 1500 ქულის ოდენობით. მაგალითად, თუ შეკვეთილი და შესრულებული იქნა კონტრაქტი 7 ზონაში, მაშინ წყვლი მიიღებს 7*30 (აღებებისთვის) + 500 (პრემია გეიმისთვის) + 1500 (პრემია დიდი შლემისთვის) =2210 ქულას.
თუ კონტრაქტი შესრულებული იქნა კონტრაზე, მაშინ აღებებისთვის მინიჭებული ქულები ორმაგდება (ანუ, მაგალითად მინორის შეკვეთილი აღებაზე დაირიცხება არა 20, არამედ 40 ქულა თითოეულზე), და გარდა ამისა გამთამაშებელი მხარე დამატებით იღებს 100 ქულიან პრემიას, ნაცვლად მცირე კონტრაქტის 50 ქულიანი პრემიისა. ანუ 2-ს შესრულება კონტრაზე ნაცვლად 90 ქულისა, მოიტანს 2*2*20 + 100 = 180 ქულას. თუ კონტრირებული კონტრაქტი შესრულდა დამატებითი აღებებით, მაშინ ყოველ დამატებით აღებაზე წყვილს ერიცხება 100 ქულა ზონის გარეთ და 200 ქულა ზონაში. მაგალითად, ზონაში 2-ის შეკვეთა კონტრაზე და 9-ის აღებისას წყვილს ეწერება 2*2*20 + 100 + 200 (ზედმეტი აღებისთვის) = 380 ქულა.
თუ კონტრაქტი შესრულებული იქნა რეკონტრაზე, მაშინ აღებებისთვის მინიჭებული ქულები ოთხმაგდება (ანუ, მაგალითად მინორის შეკვეთილი აღებაზე დაირიცხება არა 20, არამედ 80 ქულა თითოეულზე), და გარდა ამისა გამთამაშებელი მხარე დამატებით იღებს 200 ქულიან პრემიას, ნაცვლად მცირე კონტრაქტის 50 ქულიანი პრემიისა. ანუ 1-ს შესრულება რეკონტრაზე ნაცვლად 90 ქულისა, მოიტანს 1*4*20 + 200 = 280 ქულას. თუ რეკონტრირებული კონტრაქტი შესრულდა დამატებითი აღებებით, მაშინ ყოველ დამატებით აღებაზე წყვილს ერიცხება 200 ქულა ზონის გარეთ და 400 ქულა ზონაში. მაგალითად, ზონაში 1-ის შეკვეთა კონტრაზე და 9-ის აღებისას წყვილს ეწერება 1*4*20 + 200 (რეკონტრირებული კონტრაქტის შესრულებისთვის) + 2*400 (2 ზედმეტი აღებისთვის) = 1080 ქულა.
კონტრის გარეშე კონტრაქტის ჩაჯენის შემთხვევაში ვისტიორ მხარეს ეწერება ზონის გაეთ 50, ხოლო ზონაში 100 ქულა ყოველ დაკლებულ აღებაზე. მაგალითად თუ შეკვეთილი იქნა 5 ზონაში, ხოლო გამთამაშებელმა წაიღო 7, მაშინ ვისტიორ მხარეს დაეწერება 4(სხვაობა შეკვეთილ, 11 და რეალურ 7 აღებას შორის)*100 =300 ქულა. თუ კონტრაქტი ჩაჯდა კონტრაზე, მაშინ ვისტიორ მხარეს ეწერება ზონაში: 100 ქულა პირველ დაკლებულ, 200 ქულა მეორე და მესამე დაკლებულ და 300 ქულა ყოველ შემდგომ დაკლებულ აღებაზე, ხოლო ზონაში: 200 ქულა პირველ დაკლებულ, 300 ქულა მეორე და მესამე დაკლებულ და 400 ქულა ყოველ შემდგომ დაკლებულ აღებაზე. მაგალითად თუ შეკვეთილი იქნა 4 ზონაში კონტრაზე, ხოლო აღებული იქნა 8, მაშინ ვისტიორ მხარეს დაეწერება 200 (პირველ დაკლებულ აღებაზე) + 400 (მეორე დაკლებულ აღებაზე) = 600 ქულა. რეკონტრაზე კონტრაქტის ჩაჯენის შემთხვევაში ვისტიორების ქულები ორმაგდება კონტრირებულ კონტრაქტში ჩაჯენასთან შედარებით.
ბრიჯის წესები
ბრიჯის წესებს ადგენს და მასში ცვლილებები შეაქვს ბრიჯის მსოფლიო ფერედეციას. წესების ბოლო გამოცემა (2007) 93 მუხლისგან შედგება.
ბრიჯის ისტორია
ბრიჯის წარმოშობის ზუსტი ისტორია უცნობია. სავარაუდოდ იგი წარმოიშვა ძველებური ბანქოს თამაშის, ვისტის განვითარების შედეგად.
შეჯიბრებები ბრიჯში
ბრიჯი არის ოსტატობაზე დამოკიდებული თამაში, რომელსაც თამაშობენ შემთხვევითად დარიგებული კარტებით. ეს უკანასკნელი გარემოება აქცევს მას აგრეთვე იღბალზე დამოკიდებულ თამაშად. ბრიჯის შეჯიბრებებში იღბალის ელემენტის გამორიცხვა ხდება სხვადასხვა წყვილების მიერ ერთსა და იმავე დარიგებებში მიღწეული შედეგების შედარების მეშვეობით. ეს მოღწევადია როდესაც არსებობს 8 ან მეტი მოთამაშე (2 ან მეტი მაგიდა), რაც საშუალებას იძლევა ერთ მაგიდაზე ნათამაშები დარიგება ნათამაშები იქნას მეორე მაგიდაზე, ხოლო მიღებული შედეგები ერთმანეთს შედარდეს. ბრიჯის ასეთ ფორმას, რომელიც არ არის დამოკიდებული იღბალზე სპორტული ბრიჯი ეწოდება. სპორტული ბრიჯის შეჯიბრების დასრულების შემდეგ ხდება ერთსა და იმავე დარიგებაში სხვადასხვა წყვილების მიერ მიღწეული შედეგების შედარება, რის საფუძველზეც ხდება გამარჯვებულის გამოვლენა.
შეჯიბრებები სპორტულ ბრიჯში იმერთება სხვადასხვა კლუბებსა და საერთაშორისო ტურნირებში, რომლებშიც ხშირად ერთდროულად ასეულობით სპორტსმენი მონაწილეობს. ბრიჯი და ჭადრაკი სპორტის ერთადერთი ინტელექტუალური სახეობებია, რომლებიც აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ.
ბრიჯის საერთაშორისო შეჯიბრებების დროს ხშირად გამოიყენება სავაჭრო ყუთები და სავაჭრო ეკრანები.
თამაში ინტერნეტში
არსებობს რამდენიმე უფასო და ფასიანი სერვერი, რომელიც მომხმარებელს თვაზობს ბრიჯის თამაშს ინტერნეტში. მათ შორის ყველაზე პოპულარული და ცნობილი არის Bridge Base Online (უფასო) და OKBridge (ფასიანი). ბრიჯის სათამაშო პორტალები აქვს Yahoo!-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიჯი კატეგორია:ბანქო
ნათელა ბასიშვილი
ნათელა ბასიშვილი (დ. 29 სექტემბერი, 1946, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1976 წელს მოსკოვის კარდიოლოგიის ინსტიტუტში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ცენტრალური და რეგიონალური ჰემოდინამიკის მაჩვენებლები არტერიული ჰიპერტონიის დროს სხვადასხვა ჰიპოტენზიური საშულებებით მკურნალობის ფონზე.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ნანიკოს შოუ
ნანიკოს შოუ — თოქ-შოუ, რომელიც 2007—2008 წლებში ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ეთერში გადიოდა. იგი მოიცავდა ყოველგვარ სოციალურ თემას, რის შესახებ საუბარიც საზოგადოებას აინტერესებდა. ნანიკო ხაზარაძის და მისი გუნდის გარდა, შოუს შექმნაში დიდი როლი მიუძღვოდა რუს პროდიუსერს ოქსანა ნაიჩუკს.
თოქ-შოუში მიმოიხილებოდა ისეთი თემები, როგორიცაა ყვითელი პრესა, ნარკომანია, ოჯახური პრობლემები, წარმატებული ქალების საიდუმლო, სექს-ინდუსტრია, უმცირესობები, ბრძოლა გადარჩენისთვის და სხვა. საკითხები განხილული იყო ყველა შესაძლო კუთხიდან — კონკრეტული მაგალითების მოშველიებით, რაც მაყურებელს საშუალებას აძლევდა თავად გაეკეთებინა დასკვნა.
„ნანიკოს შოუ“ „რუსთავი 2“-ის ეთერში გადიოდა კვირაში ერთხელ, პარასკევს 18:30 და განმეორებით კვირას 12:20
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები კატეგორია:რუსთავი 2
იაკობშტადის ქვერეგიონი
იაკობშტადტის ქვერეგიონი (Pietarsaaren seutukunta; Jakobstadsregionen) ― ფინეთის ოსტრობოტნიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 49 830 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქვერეგიონები კატეგორია:ოსტრობოტნიის რეგიონის გეოგრაფია
ლოიანი
ლუოიანგი (洛阳; ფინინი: Luò Yáng) — ქალაქი ჩინეთში, ხენანის პროვინციის დასავლეთით, მდინარე ლუოხესა და ყვითელი მდინარის (ხუანგხე) შესართავთან. აღმოსავლეთით ესაზღვრება პროვინციის დედაქალაქ ჭენგჭოუს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ფინგტინგშანს, სამხრეთით ნანიანგს, დასავლეთით - სანმენსიას, ჩრდილოეთით ძიიუენს და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ძიაოწუოს. 2022 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 6.46 მილიონ ადამიანს. საუკუნეთა მანძილზე ლუოიანგი 9 დინასტიის დედაქალაქი იყო.
სახელწოდება
სახელწოდება - ლუოიანგი, მისი მდებარეობიდან მომდინარეობს, უკავშირდება მდინარე ლუოს და ითარგმნება, როგორც მზიანი ქალაქი მდ. ლუოზე. ისტორიულ წყაროებში, დინასტიების მიხედვით, ლუოიანგი სხვადასხვა სახელით მოიხსენიება: თანგის დინასტიის დროს - ტუნგტუ ანუ აღმოსავლეთის დედაქალაქი; სიძინგი ანუ დასავლეთის დედაქალაქი - სუნგის დინასტიის მმართველობის ხანაში; შენტუ ანუ ღვთიური ქალაქი - უ წეთიენის ზეობის პერიოდში და სხვა.
ისტორია
ლუოი (დღევანდელი ლუოიანგი) ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება ძვ.წ. 2070 წლის ამბებთან დაკავშირებით, როდესაც დღევანნდელი ლუოიანგის შემოგარენის ტერიტორიაზე სიას დინასტია დაარსდა (ძვ. წ. 2070-1600) ქალაქი დაარსდა ძვ. წ. 1108 წელს. მისმა ხელმწიფემ - თაი ქანგმა მდ. ლუოხესთან (მდ. ხუანგხეს აუზი) ქალაქი გააშენა და უწოდა ჭენსიუნი. სიას დინასტიის დამხობის შემდეგ, შანგის დინასტიამ ქალაქი თავის რეზიდენციად გამოაცხადა. 1048 წელს ხდება ლუოიანგის ხელახალი განაშენიანება ჭოუს დინასტიის მიერ, იმდროინდელი იმპერატორის ჭოუ კუნგის დახმარებით.
ლოიანში შემორჩენილია მრავალი (უმთავრესად X ს.) ისტორიული და მხატვრული ძეგლი: ქალაქის გალავანი, სასახლეები, ტაძრები, იმპერატორთა მავზოლეუმები. აღმოჩენილია ნეოლითური კულტურების იანშაოსა და ლუნშანის ნამოსახლარები, ინის ეპოქის და ძვ. წ. IV-III სს ნამოსახლარები და კერემიკის გამოსაწვავი ღუმლები. დასავლეთ ჭოუს დროინდელი დაახლოებით 2 000 ორმო-სამარხი, ხანის ეპოქსი ათასზე მეტი ქვის აკლდამა და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ტარტარუგალზინიო
ტარტარუგალზინიო (Tartarugalzinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაპის შტატში. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ ამაპის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 981 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6 711.950 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.93 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაპის შტატის მუნიციპალიტეტები
დინიკის გველგესლა
დინიკის გველგესლა (Vipera dinniki) — შხამიანი გველების სახეობა გველგესლასებრთა ოჯახისა. ბინადრობს რუსეთში, საქართველოსა და აზერბაიჯანში. საშუალო ზომის გველებია. სხეულის საერთო სიგრძეა 500-550 სმ. აქვს მოკლე კუდი (30-80 მმ). მამალი დედლისაგან განსხვავებით გამოირჩევა შედარებით მცირე ზომებით და გრძელი კუდით. თავის არის ზედა ნაწილი ჩვეულებრივ ბრტყელია. ზედა მხარეზე სხეულის შეფერილობა მონაცისფრო-მომწვანო, მოყვითალო, მოყავისფრო ან ნარინჯის ფერისაა. ზურგზე გასდევს შავი ან ყავისფერი ხაზი. ფერითა და ფორმით დინიკის გველგესლა წააგავს კავკასიურ და ველის გველგესლებს. გავრცელების არეალი მოიცავს მთების სუბალბური სარტყლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფერდობებს დაწყებული ფიშტ-ოშტენიდან (დასავლეთით) აღმოსავლეთ საქართველომდე და აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ-დასავლეთ მხარემდე (აღმოსავლეთით). დინიკის გველგესლა არ ბინადრობს დაბლობ ტერიტორიებზე. იგი უპირატესობას ანიჭებს სუბალპურ და ალპურ ზონებს, მთის ტყეებსა და მდელოებს. გვხვდება ზღვის დონიდან 1500-3000 მ სიმაღლეზე. იკვებება უპირატესად ხვლიკებითა და წვრილი მღრღნელებით, იშვიათად ფრინველებით.
სქოლიო
კატეგორია:გველგესლასებრნი
ქეთრინ გოტანი-ჰარა
მუშაობდა სხვადასხვა პოლიტიკურ თანამდებობაზე. 2009-2011 წლებში ეკავა გენდერული თანასწორობის, ბავშვთა საქმეებისა და საზოგადოების განვითარების მინისტრის მოადგილის თანამდებობა. 2011-2012 წლებში იყო ტრანსპორტისა და საზოგადოებრივი სამუშაოს მინისტრის მოადგილე. 2013-2014 წლებში ეკავა ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის თანამდებობა ჯოისე ბანდას მთავრობაში.
2019 წლის 19 ივნისს 97 ხმით, აირჩიეს მალავის ეროვნული ასამბლეის პირველ ქალ სპიკერად. მისი კონკურენტი იყო ესთერ ჩილენჯე, რომელმაც მიიღო 93 ხმა.
სქოლიო
კატეგორია:მალაველი პოლიტიკოსი ქალები
მირზა ფათალი ახუნდოვის აზერბაიჯანული კულტურის მუზეუმი
მირზა ფათალი ახუნდოვის აზერბაიჯანული კულტურის მუზეუმი — მუზეუმი და კულტურის ცენტრი თბილისში, გორგასლის ქუჩაზე. ატარებს აზერბაიჯანელი საზოგადო მოღვაწის მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელს.
მუზეუმის და კულტურული ცენტრის მთავარი მიზანია აზერბაიჯანული კულტურის ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია საქართველოში, ასევე აზერბაიჯანულის მემკვიდრეობის შენარჩუნება. ცენტრში ტარდება შეხვედრები, გამოფენები    და სხვა კულტურული ღონისძიებები. მუზეუმი მონაწილეობს სხვადასხვა ღონისძიებაზე ქვეყნის ფარგლებს გარეთ.
ისტორია
მუზეუმი შეიქმნა 1982 წელს, საქართველოში მცხოვრები აზერბაიჯანელი ინტელიგენციის მოთხოვნის საფუძველზე. მუზეუმი გაიხსნა ახუნდოვის სახსრებით აშენებულ შენობაში.
თავდაპირველად ფუნქციონირებდა, როგორც აზერბაიჯანელი კლასიკოსის, ახუნდოვის სახლ-მუზეიმი. საქართველოში სამოქალაქო ომის დროს, მუზეუმმა შეწყვიტა მუშაობა და ხელახლა 1993 წელს გაიხსნა. 1996 წელს, მუზეუმს ჰეიდარ ალიევი ესტუმრა.
რესურსები ინტერნეტში
•	მირზა ფათალი ახუნდოვის აზერბაიჯანული კულტურის მუზეუმი
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის მუზეუმები
სკანდინავისტიკა
სკანდინავისტიკა (Nordistikk, nordisk filologi, nordiske språk — ნორდისტიკა, სკანდინავიური ფილოლოგია, ჩრდილოური ფილოლოგია), სკანდინავიური ენების და ლიტერატურების შემსწავლელი მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის სკანდინავიის ხალხებს მათ თანამედროვე და ისტორიულ ენობრივ სივრცეებში კულტურულ-ისტორიული ფენომენების გათვალისწინებით.
ტედ კენედი
ბიოგრაფია
thumb|180px|left|არლინგტონის ეროვნული სასაფლაო ტედ კენედი დაიბადა ბოსტონში (მასაჩუსეტსი) 1932 წლის თებერვალში. მისი სწავლის წლები ჰარვარდში 2 წლით შეწყვიტა სამხედრო სამსახურმა. მან დაამთავრა ვირჯინიის უნივერსიტეტი 1959 წელს და მისი ძმის, ჯონის, 1960 წლის კამპანიაში მონაწილეობდა. 1962 წელს იგი აირჩიეს მასაჩუსეტსის სენატორად. მისი კარიერის გათვალისწინებით იგი იყო პოტენციური პრეზიდენტობის კანდიდატი. 1969 წლის ზაფხულში მისი კარიერა დაირხა, რადგანაც იგი მოყვა საავტომობილო ინციდენტში, რომელმაც ახალგაზრდა გოგონა იმსხვერპლა. ეს ისტორია გადაიზარდა სკანდალში, მაგრამ კენედი მისგან მშრალი გამოვიდა. მაგრამ 1972 წელს უარი განაცხადა პრეზიდენტობის ან ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატობაზე, და 1972 წელს კანდიდატი ჯიმი კარტერი გახდა.
სკანდინავისტიკა
სკანდინავისტიკის ისტორია
ძველ სკანდინავისტიკაზე, როგორც დარგზე, თვალის მიდევნება XVI საუკუნიდანაა შესაძლებელი. XVII საუკუნიდან დაწყებული XIX საუკუნემდე განუწყვეტლივ ფართოვდებოდა სკანდინავიური ენებისა და ლიტერატურების შესწავლა მანამ, სანამ დანიელმა ენათმეცნიერმა რ. რასკმა იგი თანამედროვე შედარებითი ენათმეცნიერული კვლევის საფუძვლად აქცია.
ტედ კენედი
ბიოგრაფია
კარტერის ეკონომიკურ პოლიტიკასთან უთანხმოების გამო, კენედიმ მიიღო მონაწილეობა 1980 წლის საარეჩევნო კამპანიაში. კარტერმა მოუგო კენედის, მაგრამ დემოკრატების გაყოფა დაეხმარა რონალდ რეიგანს კარტერის დამარცხებაში. ედუარდი დარჩა პარლამენტში და დაიმკვიდრა ადგილი იმ უდიდეს ლიბერალ პოლიტიკოსებს შორის, რომლებიცაა ფრანკლინ რუზველტი, ჰარი ტრუმენი, ჯონ კენედი და ლინდონ ჯონსონი.
სკანდინავისტიკა
სკანდინავისტიკის ისტორია
სკანდინავიის ქვეყნებში ახალი სკანდინავისტიკა XIX-XX საუკუნეებში ჩამოყალიბდა ცალკეულ ფილოლოგიებად.
ტედ კენედი
ბიოგრაფია
კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
სკანდინავისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილოლოგია
ჯორჯტაუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჯორჯტაუნი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სადიყჯანი
სადიყჯანი (Sadıqcan, ნამდვილი სახელი: სადიყ მირზა ასად ოღლუ, Sadıq Mirzə Əsəd oğlu; 1846, შუშა — 1902, იქვე) — აზერბაიჯანელი ხალხური მუსიკოსი, თარისტი, აზერბაიჯანული თარის შემქმნელი.
ბიოგრაფია
სადიყ მირზა ასად ოღლუ დაიბადა ქალაქ შუშაში დარაჯის ოჯახში. ბავშვობიდან დიდი ინტერესი გამოიჩინა ხელოვნებისადმი, ასრულებდა ხალხურ სიმღერებს. მამამისმა ასადულაჰმა იგი ცნობილი მუსიკოსის ჰარატ გულუს სკოლაში წაიყვანა. სადიყის ხმის შემოწმების შემდეგ ის იქ მიიღეს. ამ სკოლის კურსდამთავრებულები, გარდა სადიყჯანისა, იყვნენ შუშას ყველაზე ცნობილი მუღამის შემსრულებლები - ჰაჯი ჰუსუ, მაშადი ისი, შაჰნაზ აბასი, ბულბულჯანი, ჯაბარ გარიაგდიოღლუ და სხვები.
XIX საუკუნის დასაწყისისთვის შუშა კულტურის ერთ-ერთი კერა იყო. აქ ჩამოდიოდნენ პოეტები, დრამატურგები, ცნობილი მუსიკოსები და მხატვრები მთელი კავკასიიდან, იმართებოდა თეატრალური წარმოდგენები და იმართებოდა მუსიკალური შეხვედრები. სადიყჯანის, როგორც თარისტის აღიარებისას, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შუშაში გამართულმა მუსიკალურმა მეჯლისებმა და შეხვედრებმა, რომლებიც ცნობილი იყო აზერბაიჯანში. ამ მეჯლისებს აწყობდნენ მირ მოჰსუნ ნავაბი და ხურშიდბანუ ნათავანი. აქ მომღერლები თავის ნიჭის დემონსტრირებას ახდენდნენ.
სადიყი მონაწილეობდა ასეთ მეჯლისებში, რომლის წყალობითაც მისი სახელი ცნობილი გახდა მეზობელ ქვეყნებში. მინი|[[მირზა ფათალი ახუნდოვი|მირზა ფათალი ახუნდოვის სპექტაკლის "მუსიე ჟორდანი - ბოტანიკოსი და დერვიშ მასტალი-შაჰი" ტფილისისაფიშა (29 დეკემბერი, 1886 წ.). ნახსენებია, რომ თარისტი სადიყი დაუკრავს შუალედებში.]] მირზა სადიყი ხშირად მართავდა კონცერტებს შუშასა და ტფილისში. 1886 წლის 29 დეკემბერს ტფილისის „არწრუნის“ თეატრის შენობაში დაიდგა მირზა ფათალი ახუნდოვის პიესის მიხედვით დადგმული სპექტაკლი „მუსიე ჟორდანი - ბოტანიკოსი და დერვიშ მასტალი შაჰი“, რომლის შუალედებში მირზა სადიყი და ცნობილი ხანენდე - მუღამის შემსრულებელი- მირზალი ერთად გამოდიოდნენ.
ცნობილია, რომ მე-18 საუკუნიდან ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში, მათ შორის აზერბაიჯანში, მომღერლებსა და შემსრულებლებს, რომლებმაც ხალხში აღიარება და პოპულარობა მოიპოვეს, სახელი ან ფსევდონიმი „ჯანის“ („სულის“) გამოყენებით მიენიჭათ. ხალხში მირზა სადიყმაც მიიღო სახელი სადიყჯანი. ასეთი პატივი, მის გარდა, მხოლოდ ერთ ცნობილ მომღერალს - აბდულ-ბაგი ზულალოვს, ბულბულჯანს ხვდა წილად.
თავდაპირველად, სადიყჯანი იყო ერთ-ერთი ტრიოს ნაწილი, რომელშიც იყვნენ ჰაჯი ჰუსუ და ათა ბაღდაგიულ ოღლუ. მოგვიანებით ის გადავიდა შუშელი ხანენდეს მაშადი ისის ტრიოში. 1880 წელს ამ სამეულის შემადგენლობაში მან მიიღო მიწვევა თავრიზში ნასერ ალ-დინ შაჰ ყაჯარის ვაჟის, მოზაფარ ალ-დინ შაჰ ყაჯარის ქორწილში. ქორწილში ბევრი სხვა მუსიკოსი და მომღერალიც გამოვიდა, მაგრამ ჰაჯი ჰუსუ და სადიყი საუკეთესო ხანენდედ და თარისტად იქნენ აღიარებულნი. ისინი დაჯილდოვეს დაჯილდოვეს „ შირი-ხურშიდის “ (ლომისა და მზის ორდენი) ორდენით.
XIX საუკუნის 90-იან წლებში სადიყჯანის თაოსნობით შუშაში შეიქმნა ანსამბლი, რომელშიც შედიოდნენ იმდროინდელი ცნობილი მომღერლები და მუსიკოსები. ანსამბლის მუსიკოსებს შორის, აზერბაიჯანელების გარდა, იყვნენ ქართველები, სომხები და ლეკები. ანსამბლის წარმოდგენა გაიმართა შუშას, ბაქოს, განჯას, აშხაბადის, თეირანის, სტამბოლის, დერბენტის, ვლადიკავკაზის საკონცერტო დარბაზებში, ტფილისის ბაღებში („ მუშთაიდში “) და ერევანში.
ბაქოს მუსიკალური შეხვედრის ორგანიზატორის, მაშადი მელიქის ვაჟი, ცნობილი თარისტი და მუსიკოს ბაჰრამ მანსუროვის მამა, მაშადი სულეიმან მანსუროვი, იხსენებდა, რომ როდესაც პირველად ნახა მირზა სადიყი ტფილისში იგი საოცრად უკრავდა თარზე. უკრავდა ვირტუოზულად მიზრაბის გარეშე, ინსტრუმენტს ნიკაპამდე იწევდა და ხანდახან თარს კისერზე იდებდა და ეგრე უკრავდა. ხან კი აშუღებივით ინსტრუმენტის დაკვრისას თავზე ასწევდა.
სადიყჯანი კარგი პედაგოგიც იყო. მის მოწაფეებს შორის იყვნენ ისეთი ცნობილი მუსიკოსები, როგორებიც იყვნენ ყურბან ფირიმოვი, მაშადი ზეინალი, არსენ იარამიშევი, ჰამიდ მალიბეილი, თატევოს არტიუნიანი, მაშადი ჯამილ ამიროვი, შირინ ახუნდოვი და სხვები.
სადიყჯანი გარდაიცვალა 1902 წელს შუშაში, 56 წლის ასაკში.
აზერბაიჯანული თარის შექმნა
მინი|სადიყჯანი აზერბაიჯანული თარით. 1875, შუშა. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ხუთსიმიანი თარის საშემსრულებლო შესაძლებლობები აღარ აკმაყოფილებდა სწრაფად განვითარებადი აზერბაიჯანული მუღამის ხელოვნების მოთხოვნებს და გაჩნდა საკრავის რადიკალური რეკონსტრუქციის საჭიროება. სადიყჯანმა პირველად ჩაატარა არაერთი მნიშვნელოვანი და გაბედული სიახლე თარის შესრულებასა და საკრავის სტრუქტურაში. ეს იყო ფუნდამენტური ცვლილებები საკრავის კორპუსში, ლადებსა და სიმებში. დრომ აჩვენა, რომ ამ ინოვაციამ შედეგი გამოიღო.
სადიხჯანმა ჯერ სიმების რაოდენობა 5-დან 18-მდე გაზარდა, შემდეგ კი 13-მდე შეამცირა. მირზა სადიყმა დაამატა რეზონანსული სიმები, რომლებიც ხმოვანი და ტონალურია. ამან ინსტრუმენტის ტემბრის ეფექტების ხმა უფრო მდიდარი გახადა და გაზარდა შესრულების ტექნიკის შესაძლებლობები. ამ სიმების არსებობამ ხელი შეუწყო თარზე მუღამის განსაკუთრებული ინტერპრეტაციის გაჩენას. ისინი დიდ როლს ასრულებენ რთული ნაწარმოებების შესრულებაში, უზრუნველყოფენ ინსტრუმენტის ჟღრადობის სრულყოფილებას.
თავდაპირველად სიმების რაოდენობის გაორმაგებამ სერიოზული სირთულეები გამოიწვია. ზედმეტი სიმები იწვევდა თარის კორპუსის მოხრილობას, რაც აუარესებდა ჟღერადობის ჰარმონიას. ამის თავიდან ასაცილებლად სადიყჯანს სჭირდებოდა დამატებითი ცვლილებების შეტანა ინსტრუმენტის კორპუსში. კორპუსის სისქის შემცირებამ და ინსტრუმენტის გვერდების გასწორებამ შესაძლებელი გახადა კორპუსის ზედა ნაწილის გაფართოება, რამაც უფრო ძლიერი ხმის გამოცემას შეუწყო ხელი. კორპუსში გაკეთებულმა ცვლილებებმა გაზარდა ინსტრუმენტის ფიზიკურ-აკუსტიკური შესაძლებლობები. შედეგად გაუმჯობესდა ინსტრუმენტის ჟღერადობის შესაძლებლობები.
სადიყჯანმა მთლიანად შეცვალა თარის კორპუსზე ლადების სისტემა. მათი რაოდენობა 27-28-დან 22-მდე შემცირდა. თავად სისტემის წყობა და ლადების თანმიმდევრობა რეგულირდება ხალხური მუსიკის ლადების მიხედვით. ამ ახალმა სისტემამ საშუალება მისცა აზერბაიჯანულ პროფესიონალურ მუსიკას, მათ შორის მუღამ ხელოვნებას, განცალკევებულიყო სპარსული და არაბული მუსიკის დამახასიათებელი ჟღერადობისგან.
სადიხჯანმა ასევე შეიტანა ცვლილებები ინსტრუმენტის გარეგნულ ნაწილში. თარის ყელი და მთლიანი კორპუსი მორთულ იქნა სადაფის ფირფიტებით.
სადიყჯანის მიერ განხორციელებული ცვლილებების შემდეგ განახლებულ ინსტრუმენტს ეწოდა „აზერბაიჯანული თარი“. ხალხმა ამ ტარს „ჯადოსნური თარი“ უწოდა, სადიყჯანს კი „თარის მამა“.
სადიყჯანის შემდეგ უზეირ ჰაჯიბეკოვი თარის სრულყოფით იყო დაკავებული. იგი აგრძელებდა მირზა სადიყის საქმეს.
აზერბაიჯანული თარი ძალიან სწრაფად გახდა პოპულარული ირანის აზერბაიჯანში, სომხეთში, საქართველოში, მოგვიანებით დაღესტანში, თურქმენეთში, უზბეკეთში, ტაჯიკეთსა და თურქეთში. ყველა ამ ქვეყანაში უკრავენ აზერბაიჯანულ ტარს - სადიყჯანის თარს. ძველი თარის მოდელი კვლავ გამოიყენება სპარსელი მუსიკოსების მიერ.
წვლილი აზერბაიჯანულ მუსიკაში
მინი|სადიყჯანის ანსამბლი. მარჯვნიდან მარცხნივ: კამანჩისტი ათა ბაღდაგიულ ოღლუ, სადიხჯანი, [[ბულბულჯანი, ნაღარისტი ჰუსეინბალა, ვასო კიკიალიშვილი. ტფილისი. 1878 წ]] თარის გაუმჯობესებამ ახალი ფურცელი გახსნა როგორც თავად საკრავის, ისე ზოგადად აზერბაიჯანული მუღამის ხელოვნების ისტორიაში.
სადიყჯანმა მნიშვნელოვანი სიახლეები შეიტანა აზერბაიჯანულ მუღამში. მან გააუმჯობესა „სეიგაჰ“ მუღამი „ზაბულას“ ტონებით, ხოლო მუღამი „მირზა ჰუსეინ სეიგაჰ“ - მუღამი „მუხალიფის“ ტონებით. საგრძნობლად გაუმჯობესებულ იქნა მუღამი „მაჰური“.
1897 წელს შუშაში მირზა სადიყმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო რელიგიურ სტილში მუღამ „შაბეჰის“ შექმნაში.
1901 წელს სადიხჯანმა მონაწილეობა მიიღო შუშაში გამართულ პირველ აღმოსავლურ კონცერტში და იქ სოლო მუღამი „მაჰური“ შეასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1846 კატეგორია:გარდაცვლილი 1902 კატეგორია:აზერბაიჯანელი მუსიკოსები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები
715
თარიღი უცნობია
*
ლელა ბაქანიძე
ლელა ბაქანიძე (დ. 9 ოქტომბერი, 1957) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
1979–1988 წლებში იყო შავი ჭირის საწინააღმდეგო საქართველოს სადგურის განსაკუთრებით საშიში ვირუსული ინფექციების ლაბორატორიის ექიმი–ვირუსოლოგი. 1988–1992 წლებში ამავე სადგურის ექიმი–ვირუსოლოგი. 1992–1998 წლებში დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ელ. მიკროსკოპის ლაბორატორიის გამგე. 1998 წლიდან ამავე ცენტრის საინფორმაციო ცენრტის გამგე. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ვირუსების სტრუქტურას და მორფოლოგენეზს. დასტამბული აქვს ერთი მონოგრაფია.
1988 წელს მოსკოვში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ზოგიერთი ტოგა და რეტროვირუსის სტრუქტურა და მორფოგენეზი და შერეული ინფექციების პირობები.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ბოხმეჭა
ბოხმეჭა, მყვრელი (Anguis fragilis) — უფეხო ხვლიკი ბოხმეჭასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს. ზურგის მხარე მურა-ყავისფერია, მუცლისა — მოშავო. გავრცელებულია მთელ ევროპაში, კავკასიაში, დასავლეთ ციმბირში, მცირე აზიაში, ჩრდილოეთ ირანსა და ალჟირში. საქართველოში თითქმის ყველგანაა. უფრო ტყეებში ცხოვრობს. ცოცხლადმშობია. იკვებება მწერებით, მრავალფეხიანებით, ლოკოკინებით. მავნებლების განადგურებით მნიშვნელოვანი სარგებლობა მოაქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოხმეჭასებრნი
გერმანისტიკა
გერმანისტიკა (გერმ. Germanistik) – ჰუმანიტარული, აკადემიური და სამეცნიერო დარგი, რომელიც დაკავებულია გერმანული ენისა და გერმანულენოვანი ლიტერატურის აღწერითა და კვლევით მათი ისტორიული და თანამედროვე ვლენის ფორმებში. გერმანისტიკა ახდენს ახალ-ახალ შემეცნებათა დოკუმენტირებას და გადასცემს ამ სფეროებში დაგროვილ ცოდნას.
გერმანისტიკა ბოლო 50 წლის განმავლობაში დიდი ტემპით ვითარდებოდა მსოფლიო მასშტაბითაც, ამის გამო 1980-იანი წლებიდან მოყოლებული გერმანისტთა შორის მკვიდრდება ორი ცნება;
ფართო გაგებით გერმანისტიკა ამოცანად ისახავს გერმანიკული ენებისა და ლიტერატურების, კულტურების კვლევას და ამდენად იგი შეიძლება გამოიყენებოდეს კრებით სახელწოდებად საკუთრივ გერმანული ფილოლოგიისა, ინგლისური ფილოლოგიისა (ანგლისტიკა) და ჩრდილოური ფილოლოგიისათვის (სკანდინავისტიკა).
გერმანისტიკის სამი ძირითადი დისციპლინა
თანამედროვე გერმანისტიკა იყოფა სამ ურთიერთმოსაზღვრე სპეციალურ ნაწილად;
სამივე ეს ცნება გერმანულენოვანი ლიტერატურის მეცნიერულ დაკვირვებას და კვლევას უკავშირდება, რომელსაც სწავლობენ და ასწავლიან. უშუალოდ იმას კი, თუ რას აღნიშნავს ეს სამი ცნება, საკმაოდ დიდი წინარეისტორია აქვს, რომელიც სათავეს ჰუმანიზმსა და ადრეულ ახალ ხანაში (XV საუკუნე) იღებს.
საბოლოო ჯამში გერმანისტიკა ერთი მხრივ გერმანული ენითა და ლიტერატურით, ხოლო მეორე მხრივ კი ფილოლოგიითა და ლიტერატურათმცოდნეობითაა დაკავებული.
გერმანისტიკა და ნაცია
გერმანისტიკა, იმ ფორმითა და შინაარსით, რომლითაც დღეს ვიცნობთ, XIX საუკუნეში (განსაკუთრებით კი მის მეორე ნახევარში) ყალიბდებოდა. ეს ის დროა, როცა იწყება ლიტერატურულ-პოეტური, ლიტერატურულ-კრიტიკული და ფილოსოფიური დისკუსიები ენასა და ლიტერატურაზე, რითაც გერმანისტიკული საქმიანობის სხვადასხვა სფერო სამეცნიერო სახეს იმკვიდრებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო გერმანისტიკის ცნების შემოსვლა-დამკვიდრება კულტურულსა და პოლიტიკურ ცხოვრებაში.
თავდაპირველად გერმანისტიკა აღნიშნავდა მეცნიერებას, რომელიც დაკავებული იყო გერმანული სამართლით, გერმანული კულტურით, საზოგადოდ გერმანულით. ის მოწოდებული იყო წვლილი შეეტანა გერმანელთა ნაციონალური სახელმწიფო წარმონაქმნის კონსოლიდირების საქმეში. ისეთი ცნებები, როგორიცაა ნაციონალური ენა, ნაციონალური ლიტერატურა და ნაციონალური ფილოლოგია, მიუხედავად მათი დეფინიციური მრავალწახნაგოვნებისა, შეიძლება კორელატიურ ცნებებად განვიხილოთ.
თანამედროვე გერმანისტიკა
გერმანისტიკა დღეს უკვე აღარაა ნაციონალური მეცნიერება იმ აზრით, რომლითაც ის ჩაფიქრებული იყო მისი დაფუძნების ჟამს. იგი წარმოადგენს სამეცნიერო პროგრამატულ, საკლასიფიკაციო ცნებას და მთელ გერმანულენოვან სამყაროში ისტორიულად არსებულ ენაზე შექმნილი მასალის კვლევითაა დაკავებული. გერმანისტიკას ავსტრიაში, შვეიცარიაში, ლუქსემბურგში, ლიხტენშტაინსა და ბელგიაშიც გერმანისტიკა ჰქვია.
პარონიმია ტერმინოლოგიაში: გერმანისტიკული, თუ გერმანული
ქართულ ენაში გერმანისტიკის სამი მიმართულების (ენათმეცნიერება, ლიტერატურათმცოდნეობა, მედიევისტიკა) სახელდებად გამოიყენებენ სიტყვაფორმას 'გერმანისტიკულს' და არა 'გერმანულს' იმ მიზეზის გამო, რომ გერმანულენოვანი სივრცე მხოლოდ გერმანიით არ შემოიფარგლება.
გარდა ამისა, რახან არსებობს დღემდე საკმაოდ საკამათოდ ქცეული საზღვარგარეთული გერმანისტიკის ცნებაც, რომელიც პრინციპულად გულისხმობს გერმანიის სახელმწიფოს საზღვრებს გარეთ (არამარტო ავსტრიის, შვეიცარიის...) არსებულ არაგერმანულ, მაგრამ გერმანული ენითა და ლიტერატურით დაკავებულ (უცხოურ) გერმანისტიკებს, ხოლო ცნებებით "გერმანული ენათმეცნიერება", "გერმანული ლიტერატურათმცოდნეობა", "გერმანული მედიევისტიკა" კი მხოლოდ გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მოქმედი გერმანისტიკული სამეცნიერო დარგები გაიგება, ერიდებიან ამ ცნებათა (- Deutsche Sprachwissenschaft, Deutsche Literaturwissenschaft, Deutsche Mediävistik) გამოყენებას და ამბობენ "Germanistische Sprachwissenschaft", "Germanistische Literaturwissenschaft", "Germanistische Mediävistik".
მაშასადამე მართებული ფორმები არის გერმანისტიკული (და არა გერმანული) ენათმეცნიერება, ლიტერატურათმცოდნეობა და მედიევისტიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანული ენა კატეგორია:ფილოლოგია
ბარბუესი
ბარბუესი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის მონეგროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,60 კმ². მოსახლეობა — 86 კაცი (2020 წ.).
News of the World (ალბომი)
შექმნა
დაიმსახურა რა კრიტიკა საკუთარი პროდიუსერობით ჩაწერილი A Day at the Races-ის გამო, Queen-მა შემდეგი ალბომისთვის სხვა პროდიუსერების დახმარებას მიმართა, თუმცა ჯგუფმა თანაპროდიუსერობის უფლება მაინც დაიტოვა.
40 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა
2017 წელს გამოსულ 40 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავ გამოცემაში შეტანილია მანამდე გამოუცემელი საარქივო მასალები, ისევე, როგორც ალბომის სპეციალური ახალი, „ალტერნატიული“ ვარიანტი, Raw Sessions. აგრეთვე შეტანილია ალბომის გრამფირფიტის ვერსია, ჩაწერილი ანალოგური ფირებიდან და ახალი ერთსაათიანი დოკუმენტური ვიდეო ჯგუფის 1977 წლის ტურნედან.
სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის ალბომები კატეგორია:Queen-ის ალბომები კატეგორია:Elektra Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები
ტიციან ტაბიძის სახლ-მუზეუმი
ტიციან ტაბიძის სახლ-მუზეუმი — ტიციან ტაბიძის მემორიალურ ბინა-მუზეუმი ქალაქ თბილისში, გრიბოედოვის ქუჩა №18. სახლ-მუზეუმში დაცული და ექსპონირებულია პოეტის პირადი ნივთები, არქივი, ბიბლიოთეკა, აგრეთვე მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფოტომასალა და სხვა დოკუმენტები. ამჟამად ტიციან ტაბიძის სახლ-მუზეუმი ავარიულ მდგომარეობაშია. სახლი, სადაც ცისფერყანწელების ერთ-ერთი ლიდერი ცხოვრობდა დამთვალიერებელს ვეღარ იღებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: თბილისის მუზეუმები
სეპულტურა
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური თრეშ-მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ბრაზილიური ჰარდკორ-პანკ ჯგუფები კატეგორია:1984 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ბრაზილიის ატლანტიკური ტყე
thumb|left|250px thumb|250px|[[კურიტიბას ჩანჩქერი]]
ბრაზილიის ატლანტიკური ტყე (Mata Atlântica) — ტყის მასივის რეგიონი, რომელიც შედგება ტროპიკული ნესტიანი, ტროპიკული მშრალი, რიზოფორული ტყეებისა და ტროპიკული სავანებისაგან. იგი გადაჭიმულია ბრაზილიის ატლანტის ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ, ჩრდილოეთით რიო გრანდე დო ნორტეს შტატიდან სამხრეთით – რიო გრანდე დო სულის შტატამდე. ასევე ვრცელდება პარაგვაისა და არგენტინის ტერიტორიებზეც.
ატლანტიკური ტყე შედგება მრავალი ნაირსახეობებისაგან:
ატლანტიკური ტყე განსაკუთრებით უჩვეულოა იმით, რომ ის ვრცელდება სამხრეთის 24 გრადუსი განედის ზემოთაც. იგი ამჟამად მიჩნეულია მსოფლიოს ბიოსფეროს რეზერვად, რომელიც მოიცავს მრავალ გადაშენების პირას მყოფ ფლორისა და ფაუნის სახეობას. მათ შორისაა მაიმუნი ანთარი.
ატლანტიკური ტყის გაჩეხვა ინტენსიურად დაიწყო კოლონიზაციის შემდეგ. გაჩეხილ ტერიტორიაზე ძირითადად შაქრის ლერწამს აშენებდნენ ან ეს ხდებოდა ურბანული მიზნებისთვის.
ამჟამად, ამაზონის ინსტიტუტი განსაკუთრებით აქტიურად ეწევა ტყის ხელახლა განაშენიანებას და შენარჩუნებას ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთის შტატ პერნამბუკუში. მისი ეგიდით, 2007 წლის განმავლობაში, აქ 5 500 ახალი ხე დაირგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში
კუტიასი
კუტიასი (Cutias) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაპის შტატში. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ ამაპის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 634 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 114.732 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.19 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაპის შტატის მუნიციპალიტეტები
რასმუს კრისტიან რასკი
რასმუს კრისტიან რასკი (Rasmus Christian Rask; დ. 22 ნოემბერი, 1787, ბრენდეკილდე (კუნძული ფიუნი) — გ. 14 ნოემბერი, 1832, კოპენჰაგენი) — დანიელი ენათმეცნიერი და პოლიგოტი. საუბრობდა 25-ზე მეტ ენასა და დიალექტზე. კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პროფესორი. ფრანც ბოპთან (Franz Bopp) ერთად დააარსა შედარებითი ინდოგერმანული ენათმეცნიერება.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:დანიელი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1787 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1832
ჰარმოდიუსი და არისტოგიტონი
thumb|250px|ჰარმოდიუსი და არისტოგიტონი, რომაული ასლი ჰარმოდიუსი (დაახ. ძვ. 530 - 514) და არისტოგიტონი (დაახ. ძვ. წ. 550 - 514), ცნობილნი როგორც "განმათავისუფლებლები" და "ტირანთა მკვლელები", ათენის გმირები გახდნენ პესისტრატიდთა ოჯახის დესპოტური მმართველობის დამხობით. პირველი ორი ბერძენი, რომელნიც მათმა თანამემამულეებმა ჩათვალეს ღირსად მათთვის ქანდაკებები დაედგათ.
კატეგორია:ძველი ბერძნები კატეგორია:ტირანის მკვლელები კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის ათენელები
קוטלי הטיראנים
ქვემო შაქშაქეთი
ქვემო შაქშაქეთი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ფცის თემი). მდებარეობს მდინარე ფცის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 650 მეტრი, ქარელიდან 18 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოსოვოს პასპორტი
კოსოვოს პასპორტი (Pasaporta e Kosovës) — სამოგზაურო დოკუმენტი, რომელიც გადაეცემა კოსოვოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს. დოკუმენტი ხელს უწყობს მოქალაქის საერთაშორისო მოგზაურობას, ასევე არის მოქალაქეობის დამადასტურებელი საბუთი. პასპორტები გაიცემა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ, გარდა დიპლომატიური პასპორტებისა, რომელსაც გასცემს საგარეო საქმეთა სამინისტრო. კოსოვოს პასპორტები შეესაბამება საერთაშორისო ავიაციის ორგანიზაციის (იკაო) და მანქანის წაკითხვისთვის საჭირო ყველა ნორმას, მაგრამ ქვეყანის/მოქალაქეობის კოდი RKS არ შეესაბამება ISO 3166-ის და ამით იკაოს მიერ არ არის დადასტურებული. პასპორტის დიზაინი 2008 წლის 14 მარტს გამოქვეყნდა. პირველი პასპორტი 2008 წლის 30 ივლისს გაიცა და 2009 წლის 20 მაისს კოსოვოს მოქალაქეებისათვის 300 ათასი პასპორტი გაიცა.
პასპორტის ახალი დიზაინი შინდისფერია, კოსოვოს რესპუბლიკის გერბით გარეკანი გვერდის შუაგულში. სიტყვა „პასპორტი“ დაწერილია პასპორტის გარეკანზე ალბანურად, სერბულად და ინგლისურად. ამ ენაზეა დაბეჭდილი პასპორტის ყველა შესაბამისი ინფორმაცია. მოქალაქეებისათვის, რომლებიც 18 წლის ან უფრო მაღალი ასაკისაა, პასპორტი გაცემიდან 10 წლის განმავლობაში მოქმედებს. ახალი ეროვნული პასპორტების დანერგვამდე, გაერო-ს ადმინისტრაციამ 2 წლიანი ვადის სამგზავრო დოკუმენტს აძლევდა. ამ სამგზავრო დოკუმენტაციის გაცემა 2008 წელს შეწყდა, ხოლო დარჩენილი დოკუმენტები 2010 წლამდე მოქმედებდნენ.
ბიომეტრიული პასპორტი
2011 წლის 31 ოქტომბრიდან, კოსოვოს ხელისუფლებამ დაიწყო ახალი კოსოვოს ბიომეტრიული პასპორტის გაცემა.
სახეები
არსებობს ოთხი სახის პასპორტი: ჩვეულებრივი, ოფიციალური, დიპლომატიური და სამგზავრო დოკუმენტი. განაცხადის საფასური 25 ევროს შეადგენს.
პასპორტის საინფორმაციო გვერდი
პასპორტის საინფორმაციო შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას: მე-3 გვერდზე, მფლობელის სურათის გარდა, თითის ანაბეჭდი და ხელმოწერაც არის მოცემული.
დამოუკიდებლობა
2017 წლის 27 თებერვლის მდგომარეობით, გაეროს 111 წევრმა ქვეყანამ ოფიციალურად აღიარა კოსოვო. ამავე ქვეყნებმა ასევე აღიარებენ კოსოვოს პასპორტს.
მხოლოდ პასპორტები
გარდა ამისა, სხვა ქვეყნებმა აღიარეს კოსოვო პასპორტი, როგორც სამგზავრო დოკუმენტი, თუმცა კოსოვოს, როგორც ქვეყანას არ აღიარებენ. სიტუაცია ტაივანის პასპორტის მსგავსია, როდესაც ქვეყნების უმეტესობა ტაივანის პასპორტს ცნობს, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი არ აღიარებენ ტაივანს.
ქვემოთ მოცემული ქვეყნები ოფიციალურად აცხადებენ, რომ ისინი აღიარებენ კოსოვოს პასპორტს, როგორც სამგვზავრო დოკუმენტს, ხოლო კოსოვოს დამოუკიდებელ ქვეყანად არ აღიარებენ: