cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლეონარდ ეილერი
ბიოგრაფია
განათლება მიიღო ბაზელის უნივერსიტეტში. 1727–1741 წლებში მუშაობდა პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიაში. დაწერა საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი „არითმეტიკის სახელმძღვანელო“ (1738–1740), წარმატებით მუშაობდა რუსეთის რუკების შედგენაზე, მონაწილეობდა სხვადასხვა ტექნიკურ ექსპერტიზაში. პეტერბურგში ცხოვრების პირველ პერიოდში დასაბეჭდად მოამზადა 80 და გამოაქვეყნა 50–ზე მეტი ნაშრომი მათემატიკასა და მექანიკაში. 1741 წელს მუშაობა დაიწყო ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიაში მათემატიკის კლასის დირექტორისა და გამგეობის წევრის თანამდებობაზე. ეილერმა საფუძველი ჩაუყარა ტურბინების თეორიას, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა როგორც ოპტიკური ტექნიკის განვითარებაში, ისე მასალათა გამძლეობის მოძღვრებაში. სწავლობდა ქარის წისქვილების მოწყობილობას. 1766 წელს ეილერი ოჯახთან ერთად ხელმეორედ ჩავიდა პეტერბურგში. მიუხედავად ხანდაზმულობისა და უსინათლობისა, მისი შრომისუნარიანობა არ დაქვეითებულა. პეტერბურგში ცხოვრების მეორე პერიოდში მან დასაბეჭდად მოამზადა 400-მდე შრომა, მათ შორის რამდენიმე დიდტანიანი წიგნი.
ეილერი იყო ბერლინისა და პარიზის აკადემიების, აგრეთვე ლონდონის სამეფო საზოგადოებისა და სხვათა წევრი. დაწერა 850–მდე სამეცნიერო შრომა. საინტერესოა მისი მეცნიერული მიმოწერა (3000 წერილიდან მხოლოდ ნაწილია გამოქვეყნებული). ეილერი მოღვაწეობდა მათემატიკისა და მექანიკის ყველა დარგში, მათემატიკურ ფიზიკაში, ოპტიკაში, მუსიკის თეორიაში, ბალისტიკაში, საზღვაო მეცნიერებაში, სადაზღვევო საქმეში და სხვ. მათემატიკური ანალიზის საშუალებით მან პირველმა ფართოდ გადმოსცა წერტილის დინამიკა. დაამუშავა მყარი სხეულის კინემატიკა და დინამიკა და მიიღო უძრავი წერტილის ირგვლივ მყარი სხეულის ბრუნვის განტოლებები, რითაც საფუძველი ჩაუყარა გიროსკოპების თეორიას. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მდგრადობის თეორიაში. გააღრმავა მთვარის მოძრაობის თეორია. შრომების დიდი ციკლი მიუძღვნა მათემატიკური ფიზიკის ამოცანებს (სიმების, ფირფიტებისა და მემბრანების რხევის საკითხებს). ეილერმა საგრძნობლად გააფართოვა მათემატიკური ანალიზის ფარგლები: საფუძველი ჩაუყარა კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორიას, შექმნა ვარიაციათა აღრიცხვა, დიფერენციალური განტოლებების თეორიის საფუძვლები, გაამდიდრა თვით დიფერენციალური და ინტეგრალური აღრიცხვა (ცვლადთა გარდაქმნა, ერთგვაროვანი ფუნქციები, ეილერის ჩასმები, ეილერ–მაკლორენის შეჯამების ფორმულა, მწკრივთა თეორია, ჯაჭვწილადების თეორია), საფუძველი ჩაუყარა სპეციალურ ფუნქციათა თეორიას (გამა–ფუნქცია, ელიფსური ინტეგრალები, ჰიპერბოლური და ცილინდრული ფუნქციები, ინტეგრალური ლოგარითმი და სხვა). რიცხვთა თეორიას მან უძღვნა 100-ზე მეტი მემუარი, დაამტკიცა პიერ ფერმას მიერ გამოთქმული მრავალი მოსაზრება, დაამუშავა ხარისხოვან ნაშთთა და კვადრატულ ფორმათა თეორიის დაფუძვლები. აღმოაჩინა, მაგრამ ვერ დაამტკიცა კვადრატულ ნაშთთა შექცევადობის კანონი, გამოიკვლია დიოფანტური ანალიზის მრავალი ამოცანა, პირველად მან გამოიყენა მათემატიკური ანალიზის მეთოდები დაყოფათა თეორიისა და მარტივ რიცხვთა თეორიაში.
დიდია ეილერის დამსახურება მათემატიკის სხვა დარგებშიც, პიერ სიმონ ლაპლასის თქმით ეილერი იყო XVIII საუკუნის II ნახევრის მათემატიკოსების მასწავლებელი.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი მათემატიკოსები კატეგორია:შვეიცარიელი ფიზიკოსები
ლოს-ტოხოსი
ლოს-ტოხოსი (Los Tojos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის სახა-ნანსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 89,5 კმ². მოსახლეობა — 387 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
ინდიანაპოლის ჯეტსი
გუნდის ისტორია
ჯეტსი შეუერთდა BAA-ს მას შემდეგ, რაც თამაშობდა ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგაში როგორც ინდიანაპოლის კაცკისი. ჯეტსი იყო იმ 4 გუნდიდან ერთ-ერთი (მინეაპოლის ლეიკერსი, ფორტ-უეინი პისტონსი და როჩესტერ როიალზი), რომელიც გადავიდა BAA-ში 1948-49 წლების სეზონისთვის. მიუხედავად ამისა, გუნდი ერთ სეზონში გაუქმდა და ჩანაცვლებული იქნა ინდიანაპოლის ოლიმპიანსით.
სეზონის შედეგები
მნიშვნელობა: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
პაატა ქურდოვანიძე
პაატა ქურდოვანიძე (დ. 10 მარტი, 1954, სოფ. კელასური, გულრიფშის რაიონი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ქ. კრასნოდარის ყუბანის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (აბაშის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები პაატა
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი H
შედეგები
<div id="ისლანდია v ნორვეგია">
<div id="პორტუგალია v კვიპროსი">
<div id="დანია v ისლანდია">
<div id="ნორვეგია v პორტუგალია">
<div id="კვიპროსი v ნორვეგია">
<div id="პორტუგალია v დანია">
<div id="ისლანდია v პორტუგალია">
<div id="კვიპროსი v ისლანდია">
<div id="ნორვეგია v დანია">
<div id="ისლანდია v დანია">
<div id="პორტუგალია v ნორვეგია">
<div id="ნორვეგია v ისლანდია">
<div id="კვიპროსი v პორტუგალია">
<div id="დანია v ნორვეგია">
<div id="ისლანდია v კვიპროსი">
<div id="კვიპროსი v დანია">
<div id="ნორვეგია v კვიპროსი">
<div id="დანია v პორტუგალია">
სქოლიო
კვალიფიკაცია
NGC 7527
NGC 7527 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 5 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ოსაკის უნივერსიტეტი
ოსაკის უნივერსიტეტი ერთ-ერთი ყველაზე პროდუქტიული კვლევითი დაწესებულებაა იაპონიაში. იგი არაერთმა ცნობილმა მკვლევარმა და მეცნიერმა დაამთავრა ან აქ მუშაობდა, მათ შორის: ჰიდეკი იუკავამ (ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში), ოსამუ ტეზუკამ (მანგის ოსტატი), ჰიდესაბურო ჰანაფუსამ (ლასკერის პრემიის მფლობელი), რიოტარო შიბამ (მწერალი), შიმონ საკაგუჩიმ (იმუნოლოგი) და სხვ.
ისტორია
უნივერსიტეტის აკადემიური ტრადიციები ოსაკის კაიტოკუდომდე (懐徳堂, ედოს პერიოდის სკოლა ადგილობრივი მოქალაქეებისთვის) და ტეკიჯუკუმდე (適塾, სამურაების სკოლა) მიდის. ოსაკის უნივერსიტეტის თანამედროვე ისტორია 1869 წელს ოსაკის საქმიან ნაწილში ოსაკის პრედექტურის სამედიცინოს სკოლის დაარსებით იწყება. 1919 წელს სკოლას ოსაკის პრეფექტურის სამედიცინო კოლეჯის სტატუსი მიენიჭა. 1931 წელს სამედიცინო კოლეჯი ახლად დაარსებულ მეცნიერების კოლეჯს შეერწყა და ოსაკის საიმპერიო უნივერსიტეტად ჩამოყალიბდა, რომელიც მეექვსე საიმპერიო უნივერსიტეტი იყო იაპონიაში. ორი წლის შემდეგ უნივერსიტეტს ოსაკის ტექნიკური კოლეჯი შეუერთდა, რომელიც ინჟინერიის სკოლად ჩამოყალიბდა. უნივერსიტეტს ამჟამინდელი სახელი 1947 წელს ეწოდა.
ორგანიზაცია
ოსაკის უნივერსიტეტს 11 ფაკულტეტი აქვს საბაკალვრო პროგრამებისთვის და 16 სკოლა შემდგომი საფეხურებისთვის. საბაკალვრო პროგრამებს ახორციელებს ჰუმანიტარული მეცნიერებების, უცხოური კვლევების, სამართლის, ეკონომიკის, მეცნიერების, მედიცინის, სტომატოლოგიის, ფარმაცევტული მეცნიერების, ინჟინერიისა და საინჟინრო მეცნიერების სკოლები. შემდგომი საფეხურის პროგრამები ხორციელდება: ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა, სამართლისა და პოლიტიკის, მეცნიერების, ეკონომიკის, მედიცინის, სტომატოლოგიის, ფარმაცევტულ მეცნიერებათა, ინჟინერიის, საინჟინრო მეცნიერების, ენისა და კულტურის, საერთაშორისო საჯარო პოლიტიკის, ინფორმაციულ მეცნიერებათა და ტექნოლოგიების, მოწინავე ბიომეცნიერბებეის, სამართლისა და ბავშვთა განვითარების სკოლებში.
ოსაკის უნივერსიტეტს აქვს 21 კვლევითი ინსტიტუტი, 4 ბიბლიოთეკა და 2 საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი. უნივერსიტეტს განათლებისა და კვლევების ზღვისგადაღმა ცენტრები აქვს სან-ფრანცისკოში, გრონინგენში, ბანგკოკსა და შანხაიში.
რეიტინგი
ოსაკის უნივერსიტეტი ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული უნივერსიტეტი იაპონიაში. Center for World University Rankings-ის 2019 წლის რეიტინგის მიხედვით ოსაკის უნივერსიტეტი მე-3 ადგილზეა იაპონიის და 53-ე ადგილზეა მსოფლიოს მასშტაბით. 2019 წელს Times-ის უმაღლესი განათლების უნივერსიტეტების მსოფლიოს რეიტინგში ოსაკის უნივერსიტეტი მე-3 იყო იაპონიის უნივერსიტეტებს შორის. Tokyo Kanzai-ის „ნამდვილად ძლიერი უნივერსიტეტების“ რეიტინგში ოსაკის უნივერსიტეტს მესამე ადგილი ეკავა 2009 წელს, ხოლო 2008 და 2010 წელს ― მე-4.
ოსაკის უნივერსიტეტის იაპონიის მასშტაბით ერთ-ერთი ყველაზე პროდუქტიული კვლევითი ინსტიტუტია. Thomson Reuters-ის მიხედვით ოსაკის უნივერსიტეტი იაპონიის სამ საუკეთესო კვლევით უნივერსიტეტს შორისაა, ხოლო ინოვაციების მხრივ მეორე ადგილზეა ქვეყნის მასშტაბით (22-ე მსოფლიოს მასშტაბით). კვლევითი სტანდარტი განსაკუთრებით მაღალია იმუნოლოგიაში (პირველი ადგილი იაპონიის მასშტაბით, მე-4 ― მსოფლიოს მასშტაბით), მასალათმცოდნეობასა (მე-4 ― იაპონიაში, მე-15 ― მსოფლიოში) და ქიმიაში (მე-5 ― იაპონიაში, მე-14 ― მსოფლიოში).
ცნობილი კურსდამთავრებულები
უნივერსიტეტის ცნობილ კურსდამთავრებულებს შორის არიან: ჰინტარო ნაგაოკა ― ოსაკის უნივერსიტეტი პირველი პრეზიდენტი, იაპონიაში ფიზიკის ერთ-ერთი პიონერი, ჰიდეკი იუკავა ― ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში (1949), იოიჩირო ნამბუ ― ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში (2008), აკირა იოშინო ― ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში (2019), ჰიროში იშიგურო ― გემინოიდური რობოტების შემქმნელი, ტაკეო მაცუბარა ― იაპონელი ფიზიკოსი, 1961 წლის ნიშინას მემორიალური პრემიის მფლობელი, ოდა მინორუ ― იაპონელი ასტრონომი და ასტროფიზიკოსი, ტოკიოს უნივერსიტეტის ემერიტუსი. იოშიაკი არატა ― ბირთვული რეაქციების კვლევების ერთ-ერთი პიონერი იაპონიაში, ტოდამიცუ კიშიმოტო ― იაპონელი იმუნოლოგი, ოსაკის უნივერსიტეტის მე-14 პრეზიდენტი, კრაფორდის პრემიის ლაურეატი (2009), ტოშირო ჰირანო ― იაპონელი იმუნოლოგი, ოსაკის უნივერსიტეტის მე-17 პრეზიდენტი, კრაფურდის პრემისი ლაურეატი (2009), აკიო მორიტა ― Sony-ის თანადამფუძნებელი, ოსამუ ტეზუკა ― იაპონელი მანგის ოსტატი, ანიმატორი, შიზუო კაკუტანი ― მათემატიკოსი, იელის უნივერსიტეტის პროფესორი, კაკუტანის ფიქსირებული წერტილის თეორემის ავტორი, და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ოსაკის უნივერსიტეტი კატეგორია:1931 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები კატეგორია:იაპონიის ეროვნული უნივერსიტეტები
მუისნეს კანტონი
მუისნე (Muisne) — კანტონი ეკვადორში, ესმერალდასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მუისნე. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 25 080 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ესმერალდასის პროვინციის კანტონები
Camponotus quadrimaculatus opacatus
Camponotus quadrimaculatus opacatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
The Freewheelin' Bob Dylan
სიმღერების სია
ალბომის პირველ ტირაჟში შეტანილია სიმღერები, რომლებიც ლეიბლმა Columbia შემდგომ გამოცემებში სხვა ჩანაწერებით ჩაანაცვლა. ესენია „Rocks and Gravel“, „Let Me Die in My Footsteps“, „Gamblin' Willie's Dead Man's Hand“ და „Talkin' John Birch Blues“. ორიგინალური გამოცემის სტერეო და მონო ასლები ამჟამად იშვიათობას წარმოადგენს.
პირველი ტირაჟის სიმღერების სია:
სქოლიო
კატეგორია:ბობ დილანის ალბომები კატეგორია:1963 წლის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯონ ჰემონდის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ტომ უილსონის პროდიუსერობით
მილოსი
მილოსი (Μήλος), მელოსი (Μῆλος) — კუნძული ეგეოსის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, კიკლადების არქიპელაგში. საბერძნეთის ტერიტორია. ფართობი 158 კმ². ჩრდილოეთ ნაპირზე ღრმა უბეებია, დანარენები სწორხაზოვანია. აგებულია კრისტალური და ვულკანური ქანებით. დაბლობებს ცვლის ბორცვები და დაბალმთიანეთები (სიმაღლე 773 მ-მდე). დაფარულია ხმელთაშუაზღვიური ბუჩქოვანი მცენარეულობით. განვითარება მიწათმოქმედება (ხორბალი, სიმინდი, ზეთისხილის დამუშავება), თევზჭერა. მოიპოვებენ მარმარილოს. დასახლებული პუნქტები — მილოსი, ადამასი.
ფინიკიაში ობსიდიანის ექსპორტის წყალობით კუნძულმა შეძლო გამხდარიყო ადრეული ეგეოსის ცივილიზაციის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი. კუნძულის 50–100 მეტრის სიღრმის უბე წარმოადგენს დატბორილ კრატერს, რომელიც ჩამოყალიბდა ვულკანის ძლიერი ამოფრქვევის შედეგად, რამაც სამხრეთით დაახლოებით 2,4 კილომეტრის სიგანის ყელი შექმნა. მილოსი, კუნძილის დედაქალაქი და მთავარი ქალაქი, მდებარეობს ადამასიდან, მთავარი პორტიდან, ჩრდილოეთით. ქალაქიდან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს კატაკომბები, სადაც კონტინენტური საბერძნეთიდან ადრეულმა ქრისტიანებმა თავშესაფარი ჰპოვეს. ადამასის აკროპოლისში 1820 წელს აღმოაჩინეს ცნობილი ვენერა (აფროდიტე) მილოსელი.
ათენის ბრიტანულმა სკოლამ მელოსთან 1896–1899 წლებში გათხარა კლიმოსის აკროპოლისი (ძვ. წ. 1000–800 წწ.). აღმოაჩინეს სასახლე, სატანვარჯიშო დარბაზი და უფრო გვიანი დროის რომაული თეატრი. თუმცა, ბრიტანული სკოლის მიერ მილოსზე აღმოჩენილი ყველაზე მნიშვნელოვანი ძეგლია ფილაკოპი, რომელიც აპოლონიასთან, მილოსის მეორე პორტთან, ახლოს მდებარეობს, პლაკას კონცხზე. ფილაკოპი ბრინჯაოს ხანის ბოლოს მეზობელ თერაზე (სანტორინიზე) ვულკანის ამოფრქვევამდე აყვავებული დასახლება იყო. 1974 წელს ფილაკოპიში აღმოჩენილმა მტკიცებულებებმა შეცვალა ადრინდელი ვარაუდები იმის შესახებ, რომ ამოფრქვევამ კუნძული გაანადგურა: ცხოვრების უწყვეტობაში წყვეტა არ დაფიქსირებულა. უძველესი ქალაქი თარიღდება ძვ. წ. 2300–2000 წლებით. ამავე ადგილზე გაიზარდა მეორე ქალაქიც (2000–1550 წწ.). მესამე ქალაქი (1550–1100 წწ.), რომელიც უპირატესად მიკენურ ცივილიზაციას მიეკუთვნება, მილოსზე კიკლადური ცივილიზაციის ყველაზე სრულ განვითარებას წარმოადგენს. დაახლოებით ძვ. წ. 1100 წელს ფილაკოპი დორიელმა ახალმოშენეებმა დაანგრიეს.
კლასიკურ ხანაში გოგირდის, შაბისა და ობსიდიანის საბადოთა წყალობით კუნძულმა ფართო კომერციული ცნობადობა შეიძინა. მხატვრები აქაურ მიწას პიგმენტად იყენებდნენ. ცნობილია ძვ. წ. VI საუკუნის მოხატული ლარნაკებითა და საიუველირო ხელოვნებით. დღეს ექსპორტზე გააქვთ ბენტონიტი, პერლიტი, კოალინი, ბარიუმი, თაბაშირი, დოლაბები, მარილი; მოჰყავთ ფორთოხალი, ზეთისხილი, ყურძენი, ბამბა, ქერი.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის კუნძულები
შალვა მაღლაკელიძე
შალვა მაღლაკელიძე (დ. 2 მაისი, 1893, დიხაშხო, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 7 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი და სამხედრო მოღვაწე, ვერმახტის ქართული ლეგიონის მეთაური.
ბავშვობა და ადრეული წლები
შალვა მაღლაკელიძე დაიბადა სოფელ დიხაშხოში (დღევანდელი ვანის მუნიციპალიტეტი), შეძლებული გლეხის, ნიკოს მაღლაკელიძის ოჯახში. იმ დროში გლეხის შვილისათვის განათლების მიღება ადვილი არ იყო, მაგრამ მამამისს ფული არ დაუნანებია, რომ მის ვაჟს აზნაურებისა და თავადიშვილების გვერდით ესწავლა. წერა-კითხვა 6 წლის ასაკში სოფლის დიაკვანმა, სერაპიონ ადეიშვილმა შეასწავლა, შემდეგ სოფელ სალხინოს სკოლაში შეიყვანეს. 1904-1905 წლებში სწავლობდა ამაღლების სამასწავლებლო რუსულ სკოლა-პანსიონში, რომელიც ისტორიკოს თედო ჟორდანიას ეკუთვნოდა. გამოირჩეოდა ნიჭიერებითა და სიბეჯითით.
შვილის წარმატებებით ფრთაშესხმულმა მამამ რეპეტიტორებად დაუქირავა ადგილობრივი სტუდენტები: შალვა სანებლიძე, მღვდლის შვილი, მედიკური ფაკულტეტიდან და სალხინოს აზნაური კოლია ლორთქიფანიძე, იურიდიული ფაკულტეტიდან და ქუთაისის კერძო ქართულ გიმნაზიაში ჩააბარებინა. თბილისის ქართულ სათავადაზნაურო გიმნაზიასთან ერთად ეს სასწავლებელი წარმოადგენდა საქართველოში საშუალო განათლების უმნიშვნელოვანეს კერას. აქ თავმოყრილი იყვნენ მასწავლებლები, რომლებიც შემდეგ ცნობილი სწავლულები გახდნენ. მიუხედავად რუსი ჩინოვნიკების აქტიური ჩარევისა გიმნაზიის მოწაფეები მაინც გულმხურვალე პატრიოტებად ყალიბდებოდნენ.
შალვა მაღლაკელიძემ გიმნაზია 1914 წელს დაამთავრა. სწავლის გაგრძელებას ყაზანის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე აპირებდა, მაგრამ განგებამ სულ სხვანაირად ინება. მატარებელში მასთან ერთად მგზავრობდნენ — მისი მეზობელსოფლელი, მოსკოვის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტის მეორე კურსის სტუდენტი ტიციან ტაბიძე და კიდევ ერთი მოსკოველი სტუდენტი — შალვა ხუნდაძე. ყაზანში წასასვლელად როსტოვში სხვა მატარებელზე გადაჯდომა იყო საჭირო, მაგრამ მეგობრებმა შალვას ამის საშუალება არ მისცეს და ყაზანის ბილეთით მოსკოვში წაიყვანეს. ასე გახდა შალვა მაღლაკელიძე მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტი.
კარიერის დასაწყისი და ემიგრაცია
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ შალვა მაღლაკელიძე დაიშნა საგანგებო რწმუნებულად სამხედრო და სამოქალაქო საქმეებისათვის სამაჰმადიანო საქართველოში (არტაანი, ფოცხოვი, ახალციხე, ახალქალაქი). საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პირობებში, მას მეტად დამოუკიდებელი პოზიცია ეკავა მთავრობისგან და ცდილობდა მხოლოდ სახელმწიფო ინტერესებით ემოქმედა. სომხეთ-საქართველოს ომის დროს, მისმა დამოუკიდებელმა ნაბიჯებმა და იმან, რომ მთავრობის ნებართვის გარეშე ტფილისისა და ბორჩალოს არაქართული მოსახლეობა კანონგარეშე გამოაცხადა, ნოე ჟორდანია წყობიდან გამოიყვანა და მაღლაკელიძე დააპატიმრებინა, თუმცა მისი გასამართლება ვერ მოახერხა. მაღლაკელიძის მხარდამჭერებმა იგი სასამართლო დარბაზიდან გაათავისუფლა. მოგვიანებით მსახურობდა ქუთაისის მაზრის კომისრად, შემდეგ ტფილისის გუბერნიის კომისრად. 1919 წელს დაინიშნა ტფილისის გენერალ-გუბერნატორად, 11 თებერვალს კი ბორჩალოს მაზრის გენერალ-გუბერნატორად.
1921 წლის 23 თებერვალს, მას შემდეგ რაც, წითელი არმია საქართველოსკენ დაიძრა, შალვა მაღლაკელიძე აფხაზეთის გენერალ-გუბერნატორად დანიშნეს რუსეთის IX არმიისათვის წინააღმდეგობის გასაწევად. აფხაზეთიდან სამ კვირაში წამოვიდა, ამ დროს მენშევიკური მთავრობა უკვე ბათუმში იყო და საზღვარგარეთ წასასვლელად ემზადებოდა, შალვა მაღლაკელიძე ბოლშევიკებთან მოსალაპარაკებლად დატოვეს მთავრობის თავმჯდომარის მოადგილესთან, გრიგოლ ლორთქიფანიძესთან და სამხედრო მინისტრთან, პარმენ ჭიჭინაძესთან ერთად.
მას შემდეგ რაც ბოლშევიკები ხელისუფლებაში მოვიდნენ, ცოლ-შვილთან ერთად მშობლიურ სოფელს შეაფარა თავი. მეუღლე გერმანელი ჰყავდა წარმოშობით ლატვიიდან. მამისეულ სახლში დიდხანს არ გააჩერეს. 1921 წლის 13 მაისს დააპატიმრეს და მომდევნო წლამდე ციხეში ამყოფეს. განთავისუფლების შემდეგ მოახერხა ლატვიაში, ცოლის ნათესავებთან გაღწევა. ოჯახი რიგაში დააბინავა, თვითონ კი, პარიზში მყოფი საქართველოს მთავრობის რეკომენდაციით, 1923 წელს პრაღაში გაემგზავრა სწავლის გასაგრძელებლად. თავად შალვა არც ერთი პარტიის წევრი არ ყოფილა, გიმნაზიის წლებიდანვე კონსტიტუციური მონარქიის მომხრე იყო.
მეორე მსოფლიო ომი
1941 წლიდან, პოლკოვნიკი შალვა მაღლაკელიძე თავისი ვაჟით გაიოზით, რომელსაც ლეიტენანტის წოდება ჰქონდა, გერმანულ არმიაში, ფრონტის წინა ხაზზე იბრძოდა. გენერალ მიხეილ წულუკიძესთან და პოლკოვნიკ სოლომონ ზალდასტანთან ერთად იგი ხელმძღვანელობდა მესამე რაიხის ქართულ ლეგიონს, რომელიც 1941 წელს ქართველ პატრიოტთა მიერ ჩამოყალიბდა საბჭოთა კავშირთან საბრძოლველად. ლეგიონში იბრძოდა 30 300 ქართველი ემიგრანტი. ისინი გადანაწილებულნი იყვნენ: ვერმახტის, აბვერისა და სს-ის ქვედანაყოფებში. მათ საბოლოო მიზანს წარმოადგენდა საქართველოს ბოლშევიზმისგან გათავისუფლებას. 1941 წელს შალვა მაღლაკელიძის ინიციატივით საბრძოლო მოტივაციის ამაღლების მიზნით დაწესდა ქართული ლეგიონის თამარ მეფის ორდენი. 1943 წელს მაღლაკელიძის ნაწილები უკვე კავკასიონთან იმყოფებოდნენ. ლეგიონის საქართველოში შემოსვლისთანავე კათოლიკოს-პატრიარქ კალისტრატე ცინცაძეს და მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტ ნიკო მუსხელიშვილს დამოუკიდებლობის აღდგენა უნდა გამოეცხადებინათ. გერმანელებმა საჭოთა ჯარის დამარცხება ვერ შეძლეს და ამ გეგმის აღსრულება ვერ მოხერხდა. 1943 წლის 3 იანვრამდე დაჰყო ქართულმა ჯარმა საქართველოს საზღვრებთან, ყველაზე გვიან დატოვა პოზიციები და ბრძოლით გაიკაფა უკან დასახევი გზა. 1943 წლის ბოლოს პოლონეთში ისევ ყალიბდება ქართული ლეგიონი 7 ბატალიონის შემადგენლობით, რომელთაც საზეიმო ვითარებაში გადაეცათ საბრძოლო დროშები და მიენიჭათ შემდეგი სახელები: "შალვა მაღლაკელიძე", "გიორგი სააკაძე", "მეფე ერეკლე II", "დავით აღმაშენებელი", "თამარ მეფე", "შოთა რუსთაველი", "ილია ჭავჭავაძე". ლეგიონერები, გაიოზ მაღლაკელიძის რედაქტორობით, გამოსცემდნენ გაზეთ "საქართველოს" (1942-1945 წწ.). 1944 წელს, დაბადების 50 წლისთავზე, შალვა მაღლაკელიძეს ვერმახტის გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრებამდე შალვა მაღლაკელიძე თავმჯდომარეობდა გენერალ ვლასოვის არმიის ეგრედ წოდებულმა "რუსეთის ხალხთა განმათავისუფლებელ კომიტეტში" (конр) შემავალ "კავკასიის კომიტეტს".
ომის დამთავრების შემდეგ საბჭოთა რუსეთმა ამერიკელებს რამდენიმე გენერლის, მათ შორის მაღლაკელიძის, გადაცემა მოსთხოვა. ამერიკელებმა იგი დააპატიმრეს, მაგრამ შვილისა და მეგობრების დახმარებით გენერალმა ჯერ შვეიცარიაში, შემდეგ რომში გადასვლა მოახერხა. 1948-1950 წლებში მოღვაწეობდა იტალიაში. აქ მეორედ იქორწინა პოლონეთში დაბადებულ-გაზრდილ ქართველზე, მარიამ ცოტაძეზე, რომელიც რომში სამედიცინო აკადემიაში სწავლობდა. საქართველოში იტალიის ყოფილი ელჩის, ინსაბოტოს დახმარებით, შალვა მაღლაკელიძე გაერთიანდა მასონთა ლოჟაში. მათი რეკომენდაციით სამხედრო მრჩევლად აიყვანა პაკისტანის არმიის გენერალმა აიუბ-ხანმა, რომელიც შემდეგ პაკისტანის პრეზიდენტი გახდა. იტალიელი გენერლის ამადარის გვარით ბატონი შალვა მეუღლესთან ერთად ყარაჩიში გადავიდა საცხოვრებლად. 1950 წელს შეეძინათ ქალიშვილი, თამარი. აიუბ-ხანი მას ძალზე აფასებდა და როცა მისი პაკისტანში ყოფნა სახიფათო გახდა მან პირადად უშუამდგომლა გენერალ ადენაუერთან. 1953 წლის დასაწყისში შალვა მაღლაკელიძე დასავლეთ გერმანიაში ჩავიდა და კონრად ადენაუერის სამხედრო მრჩეველი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები შალვა კატეგორია:გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველი კოლაბორაციონისტები კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები კატეგორია:ქართველი მონარქისტები
რიბეირა (ესპანეთი)
რიბეირა (Riveira‎; Ribeira‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ბარბანსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 69 კმ². მოსახლეობა — 26 848 კაცი (2020 წ.).
გერმანელი ამერიკელები
thumb|250px| გერმანული წარმოშობის ამერიკელები ძალიან ხშირია აშშ-ში; ღია ლურჯისფრად აღნიშნულია ოკრუგები, რომლებშიც 2000 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით დომინირებს გერმანული წარმოშობის მოსახლეობა
2010 წელს აშშ-ში ჩატარებულ სახალხო აღწერაში 47 911 129-მა ადამიანმა, ანუ ამერიკის მოსახლეობის 17,1%-მა აღნიშნა რომ ის გერმანელია, ან ჰყავს გერმანელი წინაპრები.
ისტორია
გერმანელმა ემიგრანტებმა ამერიკის ტერიტორიაზე დასახლება XVII საუკუნის მიწურულს დაიწყეს. თავდაპირველად გერმანული დასახლებები წარმოიშვა პენსილვანიის შტატში, რომლის მოსახლეობის 2/3 1775 წელს გერმანულენოვანი იყო. პენსილვანიაში ჩამოყალიბდა გერმანული ენის ერთ-ერთი ფორმა ე.წ. პენსილვანიური გერმანული (Pennsylvania Dutch), რომელზეც დღესაც ლაპარაკობენ ამერიკაში მცხოვრები გერმანელების ნაწილი.
1848 წელსა და პირველ მსოფლიო ომს შორის დაახლოებით 6 000 000-მა გერმანელმა მიაშურა ამერიკას. ემიგრაციის მთავარი მიზეზი ეკონომიური სიდუხჭირე იყო.
გერმანელი ემიგრანტების დისკრიმინაციას ამერიკაში არ ჰქონია ადგილი. მათი ინტეგრაცია ამერიკულ საზოგადოებაში ადვილად ხდებოდა. გერმანელებს დიდი გავლენა ჰქონდათ განსაკუთრებით ფინანსურ, პოლიტიკურ და კულტურულ სფეროებზე.
მას შემდეგ, რაც გერმანიაში ჰიტლერის მეთაურობით ნაციონალურ-სოციალისტური რეჟიმი დამყარდა, კიდევ ასი ათასობით გერმანელმა დატოვა სამშობლო და ამერიკაში ემიგრანტად იქცა.
დღესდღეობითაც საკმაოდ ბევრი გერმანელი მიდის ყოველ წლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში საცხოვრებლად.
დემოგრაფია
პროცენტულად (მოცემულია ამერიკის 10 შტატი, რომლებშიც პროცენტულად ყველაზე მეტი გერმანელი ამერიკელი ცხოვრობს):
ჩრდილოეთი დაკოტა - 46,9%
სამხრეთი დაკოტა - 44,5%
უისკონსინი - 43,9%
ნებრასკა - 42,7%
მინესოტა - 38,4%
აიოვა - 35,7%
მონტანა - 27%
ოჰაიო - 26,5%
უაიომინგი - 25,9%
კანზასი - 25,8%
ამერიკის შეერთებული შტატების ქალაქების გერმანული სახელები
კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
დეტროიტ ფალკონსი (კალათბურთი)
გუნდის ისტორია
ფალკონსი თამაშობდა 1946-47 წლების სეზონში BAA-ში და დაასრულა სეზონი დასავლეთ დივიზიონში მე-4 ადგილზე 20-40 შედეგით. ფოვარდი/ცენტრი სტენ მაისიკი იყო გუნდის ვარსკვლავი, რომელმაც 895 ქულა მოაგროვა (14.9 თითო მატჩში) და დასახელდა BAA-ს პირველ გუნდში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
სანტა-კიტერია
სანტა-კიტერია (Santa Quitéria) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 822 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 260.681 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.05 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვერა ბურჯანაძე
ვერა ბურჯანაძე (დ. 1907, სოფელი ობჩა ― 1990) იყო ქართველი ჰუმანიტარი, 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე.
ბიოგრაფია
ვერა ბურჯანაძე 1907 წელს ბაღდათის რაიონის სოფელ ობჩაში, მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა. 1921 წლის შემდეგ ძმებთან, შალვასა და ვლადიმერთან (ლადიკო) ერთად წინააღმდეგობის იატაკქვეშა ქსელში აქტიურად იყო ჩართული. ისინი საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ახალგაზრდული ორგანიზაციის წევრები იყვნენ და ბაღდათის, სვირისა და ქუთაისის ზონებში მოქმედებდნენ. ორგანიზაციებს ერთმანეთთან აკავშირებდნენ, ტყეში გასულ მებრძოლთა ჯგუფებს სურსათითა და ინფორმაციით ამარაგებდნენ და მომავალი შეიარაღებული გამოსვლისთვის ემზადებოდნენ.
იმერეთში აჯანყების ჩახშობასა და მასობრივ დახვრეტებს სხვა მებრძოლებთან ერთად ვერას ძმა ლადიკო ბურჯანაძეც ემსხვერპლა. ქუთაისის საბჭოთა უშიშროების სამსახურის საგანგებო კომისიის რეგიონულ განყოფილებაში პატიმრობისას ვერას ნოემბრის ამნისტიამ მოუსწრო და გაათავისუფლეს, მაგრამ მანამდეც, სარდაფში ყოფნისასვე დაიწყო დაპატიმრებულთა შორის „ციხის ტელეგრაფით“ კავშირის აღდგენა და მათი ორგანიზება.
ამნისტიით გათავისუფლების შემდეგ სხვებთან ერთად ვერა კვლავ იატაკქვეშა ორგანიზაციების აღდგენას შეუდგა. მოსახლეობაში საბრძოლო სულისკვეთებას აღვივებდა, დაზარალებულთა დასახმარებლად შემოწირულობებს აგროვებდა და მოქალაქეებს ანტისაბჭოთა ლიტერატურით ამარაგებდა. 1926 წელს მშობლიურ სოფელ ობჩაში აგვისტოს აჯანყების ორი წლისთავის მოსახსენიებელი პროკლამაციებიც გაავრცელა.
1926 წლის 22 დეკემბერს სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს დავალებით იატაკქვეშა ორგანიზაციის სხვა წევრებთან ერთად ვერა ბურჯანაძეც დააპატიმრეს და თბილისში გაგზავნეს. 1927 წლის 16 მაისს საქართველოს სსრ და ამიერკავკასიის სფსრ „გეპეუს“ ადმინისტრაციული გადასახლების კოლეგიამ რსფსრ-ის საკონცენტრაციო ბანაკებში 3 წლით გადასახლება მიუსაჯა.
დანიშნულების ადგილამდე გადაყვანისას, ვერა გარკვეული ხნით მოსკოვში, ბუტირსკის ციხეში გააჩერეს. დიდი ხნით გადაასახლეს ციმბირში, მინუსინსკში კრასნოიარსკის მხარე, აღმოსავლეთი ციმბირი, სადაც უკვე ქაართველ პოლიტპატიმართა სათვისტომო იყო ჩამოყალიბებული. გადაასახლეს ვერა უმცროსი ძმა შალვა ბურჯანაძეც. გადასახლებულთა უმრავლესობას ყოველ 3 წელიწადში ერთხელ მექანიკურად უგრძელებდნენ გადასახლების ვადას: ან ადგილზე ტოვებდნენ, ან რუსეთის სხვა ზონებში აგზავნიდნენ.
1936 წელს ვერა თავის მეორე ქმართან, ბესო კვანტალიანთან ერთად საქართველოში, სამტრედიაში დაბრუნდა, მაგრამ მომდევნო წლის 27 ივლისს ორივე დააპატიმრეს. 1937 წლის 8 სექტემბერს ბესარიონ კვანტალიანს დახვრეტა მიუსაჯეს, ხოლო ვერას კვლავ 10 წლით გადასახლება არხანგელსკის ოლქში, კარგოპოლის „ლაგერში“.
ვერამ გადასახლებაში 1937 წელს მისჯილ 10 წლიან ვადაზე დამატებით 4 წელი მოიხადა და საქართველოში 1951 წელს დაბრუნდა. იგი 1990 წელს გარდაიცვალა.
პირადი ცხოვრება
სოფელში, სანათესაოსა და იატაკქვეშეთში ვერა ბურჯანაძე ცნობილი იყო როგორც ფაცო (ფაცურა).
გადასახლებაში ვერა პოლონელ პოლიტპატიმარ ქირურგზე დაქორწინდა, რომელიც მალე დააპატიმრეს და დახვრიტეს. მეორედ იქორწინა პოლიტპატიმარ ბესარიონ კვანტალიანზე, რომელიც 1927 წლიდან იყო გადასახლებული.
ვერა ბურჯანაძეს სამედიცინო განათლება ჰქონდა მიღებული და ციხის საავადმყოფოში ექთნად მუშაობდა.
ფრანც I შტეფანი
ფრანც I შტეფანი (Franz 1. Stephan; დ. 8 დეკემბერი, 1708, ნანსი, ლოთარინგია, საღვთო რომის იმპერია ― გ. 18 აგვისტო, 1765, ვენა, ავსტრია, საღვთო რომის იმპერია) ― ლოთარინგიისა და ბარის ჰერცოგი (1729-1737) და შემდეგში ტოსკანის დიდი ჰერცოგი (1737-1765), რომელმაც იქორწინა იმპერატორ კარლ VI-ის ქალიშვილზე, იმპერატრიცა მარია ტერეზიაზე და გახდა საღვთო რომის იმპერატორი (1745-1765) და ავსტრიის ერცჰერცოგი (1740-1765). მეუღლესთან ერთად დააარსა ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტია, რომელიც 1918 წლამდე მართავდა იმპერიას. იგი იყო ჰერცოგ ლეოპოლდ I ლოთარინგიელისა და ელიზაბეტ შარლოტ ორლეანელის ძე, რომელმაც ლოთარინგია საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის სიმამრს, პოლონეთის ყოფილ მეფე სტანისლავ ლეშჩინსკს დაუთმო, სანაცვლოდ კი ტოსკანა მიიღო. მას შემდეგ, რაც სტანისლავი გარდაიცვალა, ფრანც შტეფანის მემკვიდრული დომენი, ლოთარინგია, საფრანგეთს მიუერთდა.
ადრეული ცხოვრება
ფრანც შტეფანი დაიბადა 1708 წლის 8 დეკემბერს ნანსში, ლოთარინგიის საჰერცოგოში. იგი იყო ჰერცოგ ლეოპოლდ I-ისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ელიზაბეტ შარლოტ ორლეანელის უფროსი ძე. მამამისის დედა, ელეანორა ავსტრიელი, საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ III-ის შვილი იყო, ხოლო ფრანცის დედა თავად საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ძმისწული და სარდინიის დედოფლის და იყო. ფრანც შტეფანი ბავშვობიდანვე ძალიან ახლოს იყო თავის და-ძმასთან: შარლ ალექსანდრესთან და ანა შარლოტასთან. მარცხნივ|მინი|341x341პქ|ფრანც შტეფანი დედასთან ერთად 1723 წელს საღვთო რომის იმპერატორი კარლ VI ყოველთვის ეხმარებოდა მათ ოჯახს, რამეთუ, გარდა იმისა, რომ ისინი ბიძაშვილები იყვნენ, ლოთარინგიელები გამორჩეულად ერთგულად ემსახურებოდნენ იმპერატორს. კარლ VI-მ თავიდანვე განაცხადა, რომ თავის უფროს ასულსა და მემკვიდრეს, ერცჰერცოგინია მარია ტერეზიას პრინც ლეოპოლდ კლემენს ლოთარინგიელს მიათხოვებდა, ხოლო მას შემდეგ, რაც ლეოპოლდ კლემენსი გარდაიცვალა, იგი ფრანც შტეფანით ჩაანაცვლა. ამის გამო მშობლებმა ფრანც შტეფანი ვენის საიმპერატორო კარზე გააგზავნეს, სადაც მარია ტერეზიასთან იზრდებოდა იმის ჩაგონებით, რომ ერთ დღეს უნდა დაქორწინებულიყვნენ. აღსანიშნავია, რომ ამ ტაქტიკამ გაამართლა და წყვილს ერთმანეთი შეუყვარდა.
უკვე 1729 წელს მამამისი გარდაიცვალა და ლოთარინგიის ახალი ჰერცოგი ფრანც შტეფანი გახდა. 1731 წლიდან იგი ინგლისელ მასონთა მაღალი ლოჟის წევრი, საბოლოოდ კი ერთ-ერთი მთავარი მასონი ხდება.
1732 წელს მარია ტერეზიამ უზრუნველყო ფრანც შტეფანის უნგრეთის ლორდ-ლეიტენანტად დანიშვნა. მართალია თავად ფრანც შტეფანი ამ პოსტის მიღებით დიდად გახარებული არ იყო, თუმცა მარია ტერეზიას სურდა იგი თავისთან ახლოს ასე მაინც დაეტოვებინა. 1732 წელს იგი უნგრეთის ქალაქ პრესბურგში (ახლანდელი ბრატისლავა) გაემგზავრა.
სიტუაციას ის ართულებდა, რომ ესპანეთის დედოფალ ისაბელ ფარნეზეს უკვე ჰქონდა ამბიცია ტოსკანაზე და იგი თავისი ძის, დონ კარლოსისათვის უნდოდა. ისაბელსა და ტოსკანის უკანასკნელ დიდ ჰერცოგს, ჯან გასტონე მედიჩის, ნათესაური კავშირი ჰქონდათ ისაბელის ბებიის, მარგერიტა მედიჩის ხაზით, რის გამოც, დონ კარლოსს უფრო ეკუთვნოდა ტახტი, თუმცა იმპერატორის ჩარევამ სიტუაცია შეცვალა.
საბოლოოდ, 1736 წლის 31 იანვარს ფრანც შტეფანი დათანხმდა მარია ტერეზიაზე ქორწინების სანაცვლოდ ლოთარინგიის დათმობაზე, თუმცა მაინც ყოყმანობდა. ცნობილია, რომ ამ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას მან სამჯერ დაადო მელნიანი ბუმბული და უკან აიღო, სანამ ხელს მოაწერდა. ლოთარინგიის დათმობას განსაკუთრებით მისი დედა და ძმა ეწინააღმდეგებოდნენ. 1 თებერვალს კი მან მარია ტერეზიასაგან წერილი მიიღო, რომ თუ მამამისს ვაჟი ეყოლებოდა, ისინი დანარჩენ მემკვიდრეობასაც დაკარგავდნენ და მხოლოდ ტოსკანა დარჩებოდათ.
ქორწინება
მარცხნივ|მინი|295x295პქ|ფრანც შტეფანი და მარია ტერეზია 1747 წელს 1736 წლის 12 თებერვალს ვენის ავგუსტინელთა ეკლესიაში ფრანც შტეფანი და მარია ტერეზია დაქორწინდნენ. უკვე 1737 წლის 5 იანვარს პონტომელიაში ესპანეთსა და ავსტრიას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ჰაბსბურგები ნეაპოლისა და სიცილიის მეფედ სცნობდნენ დონ კარლოს ესპანელს, სანაცვლოდ კი იღებდნენ ჩრდილოეთ იტალიაში მდებარე პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალის საჰერცოგოებს. ამასთან ერთად, ესპანეთმა საბოლოოდ სცნო ფრანც შტეფანი ტოსკანის დიდ ჰერცოგად. იმავე წლის 10 იანვარს ესპანურმა ჯარებმა ტოსკანიდან გასვლა დაიწყეს, რის შემდეგაც ისინი 6,000-მა ავსტრიელმა ჩაანაცვლა.
1737 წლის 9 ივლისს უკვე ჯან გასტონე მედიჩიც გარდაიცვალა და ფრანც შტეფანი საბოლოოდ გახდა დიდი ჰერცოგი. აღსანიშნავია, რომ ფრანც შტეფანი და ჯან გასტონეც ბიძაშვილები იყვნენ, რამეთუ ჯან გასტონე და ფრანც შტეფანის მამა, ორივე ლოთარინგიის ჰერცოგ ფრანსუა II-ის შვილიშვილები იყვნენ, გარდა ამისა, დედების ხაზით ისინი ორივე საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ისა და დედოფალ მარია მედიჩის შთამომავლები იყვნენ. 1737 წლის ივნისში ფრანც შტეფანი კვლავ უნგრეთში წავიდა თურქებთან საბრძოლველად. 1738 წლის ოქტომბერში იგი ვენაში დაბრუნდა, იმავე წლის 17 დეკემბერს კი მარია ტერეზიასთან ერთად გაემგზავრა ტოსკანაში, ფლორენციის მოსანახულებლად. ისინი ვენაში 1739 წლის 20 იანვარს დაბრუნდნენ.
უკვე 1744 წელს ფრანც შტეფანის ძმა, შარლ ალექსანდრე ლოთარინგიელი დაქორწინდა მარია ტერეზიას დაზე, ერცჰერცოგინია მარია ანა ავსტრიელზე, რის შემდეგაც მარია ტერეზიამ ისინი ჰაბსბურგთა ნიდერლანდების შტატჰალტერებად დანიშნა.
მმართველობა და გარდაცვალება
მინი|293x293პქ|ფრანც შტეფანი და მარია ტერეზია შვილებთან ერთად, 1754 წელი. 1740 წლის 20 ოქტომბერს იმპერატორი კარლ VI გარდაიცვალა. მისი ანდერძის თანახმად, ტახტი მარია ტერეზიამ დაიკავა, თუმცა მალევე, მისმა ბიძაშვილმა მარია ამალია ავსტრიელმა ტახტზე პრეტენზია გამოთქვა და დაიწყო ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისთვის. ომის პირობებში საღვთო რომის იმპერატორად მარია ამალიას ქმარი, ბავარიის კურფიურსტი კარლ VII ალბრეხტი აირჩიეს, ისვე გახდა ბოჰემიის მეფეც და მეტიც, ამით ისარგებლა პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-მ და ავსტრიას სილეზია წაართვა. თუმცა, ამ წარუმატებლობების მიუხედავად, მარია ტერეზიამ მოახერხა ბოჰემიის ტახტის დაბრუნება, ფრანც შტეფანი ავსტრიის ერცჰერცოგად გამოაცხადა და საბოლოოდ, 1745 წლის 13 სექტემბერს იგი საღვთო რომის იმპერატორადაც აარჩევინა, რითაც დასრულდა ომი.
ფრანც შტეფანი კმაყოფილი დარჩა, მან მიიღო წოდებები და ძალაუფლება მთლიანად თავის ცოლს გადააბარა, რომელსაც სახელმწიფოთა მართვა კარგად ეხერხებოდა. იმპერატორი არც დიპლომატიაში და არც პოლიტიკაში არ აქტიურობდა, რის გამოც მთელი ძალაუფლება მარია ტერეზიას დარჩა. ამის მიუხედავად, მარია ტერეზიამ მას ფინანსებისა და ეკონომიკის მართვა ჩააბარა, რომელსაც იგი წარმატებით უძღვებოდა გარდაცვალებამდე. ვალებში ჩაფლული და გაკოტრებული ავსტრია, შვიდწლიანი ომის ბოლოს ფრანც შტეფანმა ინგლისსა და საფრანგეთზე უკეთეს ეკონომიკურ სიტუაციაში ჩააყენა. იგი ასევე დიდ ინტერესს იჩენდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისადმი და მხარს უჭერდა მათ განვითარებას.
ცნობილია, რომ ქორწინების პერიოდში ფრანც შტეფანს მრავალი რომანი ჰქონდა, მისი საყვარლების სრული სია ცნობილი არცაა. თუმცა, მისი ყველაზე გახმაურებული რომანი პრინცესა მარია ვილჰელმინა აუერშპერგთან იყო, რომელიც მასზე 30 წლით იყო უმცროსი. ამ კონკრეტულ სკანდალურ რომანზე საუბრობდნენ არა მხოლოდ საიმპერატორო კარსა და არისტოკრატიაში, არამედ იბეჭდებოდა გაზეთებშიც კი.
იგი სრულიად მოულოდნელად გარდაიცვალა 1765 წლის 18 აგვისტოს 56 წლის ასაკში ინსბრუკის ოპერიდან დაბრუნებისას ეტლში. ფრანც შტეფანი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში, საიმპერატორო მავზოლეუმში.
მარია ტერეზია ამის შემდეგ აღარ გათხოვილა და ფრანც შტეფანისაგან თექვსმეტი შვილი დარჩა, მათ შორის საფრანგეთის ლეგენდარული დედოფალი მარია ანტუანეტა. გარდაცვალების შემდეგ საიმპერატორო ტახტზე იგი მისმა ძემ, იოზეფ II-მ შეცვალა, რომელიც 1790 წელს უშვილოდ აღესრულა და მისმა ძმამ, ლეოპოლდ II-მ ჩაანაცვლა. საბოლოოდ, მარია ტერეზიამ მმართველობა გარდაცვალებამდე, ანუ 1780 წლამდე შეინარჩუნა, ხოლო მათი შთამომავლები ავსტრია-უნგრეთის იმპერიას 1918 წლამდე მართავდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1708 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1765 კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:გერმანიის მეფეები კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:ტოსკანის ჰერცოგები კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგები
გურაბო (პუერტო-რიკო)
გურაბო (Gurabo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს ცენტრალურ აღმოსავლეთ რეგიონში, სან-ლორენსოს ჩრდილოეთით, ტრუხილიო-ალტოს სამხრეთით, კაგუასის აღმოსავლეთით და კაროლინასა და ხუნკოსის დასავლეთით. მოიცავს 9 ბარიოსა და გურაბო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
მონასტერი (გდუს თემი)
მონასტერი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მ, ახალგორიდან 17 კმ, ქსნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 42 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:გდუს თემის სოფლები
სარეველა მცენარეები
სარეველა მცენარეები — მცენარეები, რომელთა არსებობა სავარგულებზე არასასურველია. სარეველა მცენარეების რამდენიმე ათასი სახეობა არსებობს და მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. საქართველოში დაახლოებით 1000 სახეობაა.
ზოგადი მიმოხილვა
სარეველა მცენარეები კარგად ეგუებიან ადგილობრი პირობებს, სწრაფად ვითარდებიან და ვრცელდებიან, დიდ ზიანს აყენებენ სოფლის მეურნეობას — თრგუნავენ, ერევიან კულტურულ მცენარეებს, ნიადაგიდან დიდი რაოდენობით იღებენ ტენსა და საკვებ ნივთიერებას, ხელს უწყობენ მავნებლობისა და დაავადებების გავრცელებას, ზოგიერთი მათგანი ფესვიდან გამოყოფს მავნე ნივთიერებებს. ხვიარა სარეველა (ხვართქლა, ყანის ჭლექი და სხვა) ნათესის ჩაწოლას იწვევს, რაც ართულებს მანქანით მოსავლის აღებას; ზოგი  (მაგ. ბუსუსნაყოფა, ჰელიოტროპი) თესლი ადამიანისა და სასოფლო-სამეურნეო ცხოველისათვის მომშხამველია, სათიბ-საძოვრებზე შხამიანი სარეველა მცენარეებით იწამლება პირუტყვი და სხვა. არსებობს სარეველა მცენარეების 3 ბიოლოგიური ტიპი: თესლიანი მოკლეხნოვანი, ვეგეტაციური მოკლეხნოვანი და მრავალწლოვანი.
თესლიან მოკლეხნოვანთა გამრავლება, გავრცელება და განახლება ხდება თესლითა და ნაყოფით, ერთხელ მსხმოიარობენ და კვდებიან, მათ შორის არიან ერთ- და ორწლოვანები. მათგან რამდენადმე განსხვავდებიან პარაზიტი სარეველები, რომლებიც პარაზიტობენ მასპინძელი მცენარის ღეროზე (აბრეშუმა), ფესვებზე (კელაპტარა) და ნახევრად პარაზიტები (კორდისკბილა, ხრიალა და სხვა).
მრავალწლოვანი სარეველების მიწისქვეშა ორგანოები დიდხანს ცოცხლობენ, ყოველწლიურად იძლევიან ამონაყარს, რომელიც 1-2 წელს ცოცხლობს და ნაყოფის მოცემის შემდეგ იღუპება. ასეთებია ფუნჯაფესვიანები, მთავარღეძიანები, ფესურიანები და ფესვნაყრიანები.
ადგილსამყოფელისა და სპეციალიზაციის მიხედვით სარეველა მცენარეები არიან რუდერალური (მრავლდებიან ნაგვის საყრელ ადგილას, საცხოვრებლის ან სანაკელის ახლოს, გზის გასწვრივ და სხვა). სეგეტალური (სარეველები სახნავში, მდელოზე, ვენახში, ხეხილის ბაღში, პარკებში და სხვაგან). ბუნებრივი სავარგულების სარეველა მცენარეები და სპეციალური ფართობების სარეველა მცენარეები ცალკე გამოიყოფა საკარანტინო სარეველები, რომელთა გავრცელებაზე მკაცრი კონტროლია დაწესებული (აკონტროლებს საკონტროლო სამსახური). სარეველა მცენარეების წინააღმდეგ იყენებენ აგრეთვე აგროტექნიკურ, ქიმიურ, ბიოლოგიურ და კომპლექსურ ღონისძიებებს.
საქართველოს ზოგიერთი მავნე, შხამიანი და სარეველა მცენარე
მავნე მცენარეები, რომლებიც იზრდებიან ბუნებრივ სათიბ-საძოვრებზე შეიძლება დაიყოს ორ ჯგუფად: ნამდვილ სარეველებად და პირობით სარეველებად. ნამდვილ სარეველებს მიეკუთვნება: ა) შხამიანი მცენარეები (შხამა, შვიტა, ტილჭირი, ზოგიერთი ბაია, უცუნა, კრაზანა და სხვ.), აგრეთვე ბალახები, რომლებიც მავნე გავლენას ახდენენ ცხოველთა რძეზე, ხორცზე და საერთოდ ცხოველთა პროდუქციაზე (ღანძილი, ნივრები, გარეული ხახვები, რძიანა, ქრისტესისხლა და სხვ.), ბ) მცენარეები, რომლებიც მდელოს ისე მოედებიან ხოლმე, რომ მას გამოუყენებლად ხდის (სხვადასხვა ნარი, თეთრი გვირილა), გ) ბალახები, რომლებსაც ცხოველი ან საერთოდ არ ჭამს ან ჭამს მხოლოდ მის მცირე რაოდენობას (მარმუჭი, ღიღილო, სიბალდია და სხვ.), დ) დაბალი მცენარეები, რომლებსაც ცხოველი ვერც მოძოვს და ვერც იცელება და თავიანთ ვეგეტაციას ამთავრებენ მდელოს სათიბად გამოყენებამდე, ვ) მცენარეები, რომლებიც მავნე გავლენას ახდენენ სხვა ძვირფას მცენარეთა ზრდა-განვითარებაზე (პარაზიტები და ნახევრადპარაზიტები). პირობით სარეველა მცენარეებს მიეკუთვნება მდელოს მცენარეების ის ნაწილი, რომლებიც შხამს არ შეიცავენ და არ ვნებენ პირუტყვს, მაგრამ მცირემოსავლიანია და დაბალი კვებითი თვისებები აქვს. არის მცენარეთა ისეთი ჯგუფი, რომლებიც შეიცავენ ეთეროვან ზეთებს, რითაც აუმჯობესებენ სხვა მცენარის გემოს, მადას უღვივებენ ცხოველებს და ხელს უწყობენ საკვების მონელებას (კვლიავი, ფარსმანდუკი და სხვა). მათი არსებობა ბალახნარში მცირე რაოდენობითაც კი მიჩნეულია სასურველ მოვლენად. მცენარეთა ქიმიური შედგენილობა მნიშვნელოვნად იცვლება სეზონისა და გარემო პირობების ცვალებადობის მიხედვით. ამასთან დაკავშირებით იცვლება მცენარის კვებითი თვისებებიც. ზოგ მცენარეს ერთ რომელიმე რაიონში აშკარა შხამიანი მცენარის თვისებები აქვს, ხოლო სხვა რაიონში ამ უარყოფით თვისებებს მოკლებულია. მაგალითად, ტილჭირი ყველგან ითვლება შხამიან მცენარედ, ხოლო სკანდინავიაში მას შხამიან მცენარედ არ თვლიან. ან მაგალითად, სამხრეთ საქართველოს ზეგანზე ფართოდ გავრცელებულია ყანების სარეველა ღიმი, რომლის ნორჩ ყლორტებს მოსახლეობა საკვებად იყენებს, — ან მწნილად დებს, ან მის ტუბერებს (გორგლებს) აშრობს, ფქვავს და პურის ფქვილს ურევს — ლიტერატურაში მოხსენებულია, როგორც შხამიანი მცენარე. ზოგჯერ შხამიანი ნივთიერებანი დაგროვილია მცენარის ფესვებში, ფესვურებში ან ბოლქვებში და გორგლებში (ტუბერებში), რაც შეიძლება გახდეს შინაური ცხოველის, განსაკუთრებით, ღორის მოწამვლის მიზეზი. ცხოველთა მოწამვლის წყარო ძირითადად საძოვრისა და სათიბის ზოგიერთი მცენარეა, მაგრამ ხშირად ცხოველებისათვის საშიშია აგრეთვე ტყისა და ჭაობების ზოგიერთი ბალახოვანი და აგრეთვე კულტურული მცენარეც. შხამიანი მცენარეები გვხვდება საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე, მათი რაოდენობა ზოგან უფრო მეტია, განსაკუთრებით ნახევრადუდაბნოებში და ველებში, ანდა ტყეში (განსაკუთრებით ისეთ მრავალფეროვან ტყეში, როგორიცაა კოლხეთის ტყე).
გვიმრანაირებიდან უმეტესობა მხოლოდ საეჭვოდ შხამიანი მცენარეა. მათ შორის პირველ რიგში ყურადღების ღირსია შვიტა, ხოლო გვიმრების მეტი ნაწილი საშიშროებას არ წარმოადგენს, თუ არ მივიღებთ მხედველობაში ტყეებში ფართოდ გავრცელებულ მდედრობით და მამრობით გვიმრას და აგრეთვე უმთავრესად დასავლეთ საქართველოში გავრცელებულ ეწერის გვიმრას. ცხოველი მას ჭამს მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში.
შიშველთესლოვნებიდან შხამიანებს მიეკუთვნება ისეთი ცნობილი და ფართოდ გავრცელებული ხემცენარეები, როგორიცაა: უთხოვარი, ღვია, ჯორის ძუა, ფიჭვი, ნაძვი და სხვ. ჩამოთვლილი მცენარეები ცხოველთა საკვებად არ ჩაითვლება, მაგრამ საკვების უქონლობის დროს თუ შეჭამა ცხოველი იწამლება. ამ მხრივ უფრო საშიშია უთხოვარი.
ცხოველებისათვის შხამიანია აგრეთვე ჭაობის შემდეგი მცენარეები: წყლის მრავალძარღვა, წყლის მანანა, იმერული ისლი და სხვ. მარცვლოვანთა ოჯახის წარმომადგენელი ვაციწვერას სახეობები, თაგვიყანა და სხვები, იწვევს ცხოველთა გარეგანი და შინაგანი ორგანოების მექანიკურ დაზიანებას. ვაცისწვერას წვეტიანი მარცვალი ცხვრის მატყლში შეიჭრება, ფხის მოძრაობით მას შეუძლია გახვრიტოს ცხვრის ტყავი და მიაყენოს ცხოველს სასიკვდილო ჭრილობა, ზოგი მათგანი აზიანებს ცხოველთა პირის ღრუს ლორწოვან გარსს (მაგ. ძიგვა).
სქოლიო
კატეგორია:მებაღეობა კატეგორია:მცენარეთა დაცვა კატეგორია:მცენარეთა ეკოლოგია კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
ერნესტ ჰემინგუეი
ერნესტ მილერ ჰემინგუეი (Ernest Miller Hemingway; დ. 21 ივლისი, 1899 — გ. 2 ივლისი, 1961) — ამერიკელი მწერალი, რომანისტი და ჟურნალისტი. მისი გამორჩეული წერის სტილი ხასიათდება მკაცრი მინიმალიზმით და მან მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია მეოცე საუკუნის ლიტერატურის განვითარებაზე. ჰემინგუეის პროტაგონისტები, როგორც წესი, სტოიციზმით გამოირჩევიან, და მიჩნეულია, რომ ისინი თავად ავტორის საკუთარი ხასიათის გამოხატულება უნდა იყოს — მისი გმირები არიან მამაკაცები, რომელებმაც „ზეწოლას ღირსეულად უნდა გაუძლონ“. მის ნამუშევართა უმრავლესობა ამჟამად ამერიკული ლიტერატურის კლასიკად მიიჩნევა.
1916 წელს მან სასკოლო ჟურნალში დაბეჭდა საბავშვო მოთხრობა „მანიტუს სასამართლო“, რომელშიც აღწერილი იყო ჩრდილოეთის ეგზოტიკა და ინდიელების ფოლკლორი. შემდეგ ნომერში მან დაბეჭდა მოთხრობა „ყველაფერი კანის ფერშია“, სადაც მან აღწერა კრივის ბინძური მხარეები. 1916 წლის ზაფხულში სკოლის დამთავრების შემდეგ მან გადაწყვიტა, მშობლებისგან დამოუკიდებლად ჩრდილოეთ მიჩიგანში წასვლა სამოგზაუროდ, თავის მეგობრებთან ერთად.
ჰემინგუეი ნაწილი იყო 1920-იანი წლების პარიზის უცხოელ მწერალთა პლეადის „დაკარგული თაობა“, ტერმინი, რომელიც პირველად გამოიყენა და პოპულარული გახადა გერტრუდ შტაინმა. ის დატვირთულ სოციალურ ცხოვრებას ეწეოდა, ოთხჯერ იქორწინა, ცხოვრების მანძილზე კი მრავალი სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა.
ჰემინგუეის მიღებული აქვს პულიცერის პრემია (1953) და ნობელის პრემია ლიტერატურაში (1954) ნაწარმოებისთვის „მოხუცი და ზღვა“. 1961 წელს, 61 წლის ასაკში მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
ადრეული წლები
thumb|left|230px|ჰემინგუეის ოჯახის ფოტო, [[1905 წ. მარცხნიდან: მარსელინა, სანი, კლარენსი, გრეისი, ურსულა და ერნესტი]] ერნესტ მილერ ჰემინგუეი დაიბადა 1899 წლის 21 ივლისს, ჩიკაგოს ერთ-ერთ გარეუბან ოკ-პარკში, ილინოისის შტატში მამამისი - კლარენს ედმონდს ჰემინგუეი - იყო ფსიქიატრი, ხოლო დედამისი - გრეის ჰოლ-ჰემინგუეი - მუსიკოსი. ორივენი იყვნენ კარგად განათლებულნი და საკმაოდ პატივსაცემი პიროვნებები ოკ-პარკის კონსერვატიულ საზოგადოებაში. როდესაც კლარენსი და გრეისი დაქორწინდნენ 1896 წელს, გადავიდნენ საცხოვრებლად გრეისის მამის, ერნესტ ჰოლის სახლში, ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს თავიანთ პირველ შვილს სახელი. ჰემინგუეი ამბობდა, რომ მას არ მოსწონდა თავისი სახელი, რადგან იგი უკავშირებდა მას ოსკარ უაილდის გულუბრყვილო, სულელ პერსონაჟს დადგმიდან „იყო ერნესტის მნიშვნელობა“. ოჯახის შვიდოთახიანი სახლი, პატივსაცემი სამეზობლოში, მოიცავდა გრეისის მუსიკალურ სტუდიასა და კლარენსის მედიცინურ ოფისს.
ჰემინგუეი დადიოდა ოკ-პარკ და რივერ-ფორესტის სკოლაში 1913 წლიდან 1917 წლამდე, სადაც ვარჯიშობდა სხვადასხვა სპორტში: ბოქსი, თხილამურები, ფეხბურთი, წყალბურთი. ჰქონდა კარგი ნიშნები ინგლისურში. ერნესტი და მისი და, მარსელინა, ორი წლის განმავლობაში უკრავდნენ სკოლის ორკესტრში უმცროს ასაკში მეცადინეობდა ჟურნალისტიკაში, ასწავლიდა ფენი ბიგსი. კლასის საუკეთესო მწერლებს საშუალება ჰქონდათ განეთავსებინათ საკუთარი ნაწარმოები სკოლის გაზეთში The Trapeze. ერნესტსა და მარსელინას ჰქონდათ განთავსებული თავისი სტატიები ამ გაზეთში; ჰემინგუეის პირველი სტატია, გამოქვეყნებული 1916 წლის იანვარში, ეხებოდა ჩიკაგოს სიმფონიური ორკესტრის ადგილობრივ შესრულებას. მან გააგრძელა წვლილის შეტანა ამ საქმეში და დაიწყო როგორც Trapeze-ს, ასევე Tabula-ს (სკოლის გაზეთისა და ყოვეწლიური წიგნი) რედაქტირება. მსგავსად მარკ ტვენის, სტივენ კრეინის, თეოდორ დრაიზერისა და სინკლერ ლიუისისა, ჰემინგუეიც იყო ჟურნალისტი სანამ შეუდგებოდა ნოეველების წერას. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან დაიწყო რეპორტიორად მუშაობა The Kansas City Star-ში მიუხედავად იმისა, რომ იგი მხოლოდ ექვსი თვე მუშაობდა ამ გაზეთში, იგი შემდეგაც იყენებდა Star-ის წერის სტანდარტს: „გამოიყენე მოკლე წინადადებები. პირველი პარაგრაფი უნდა იყოს მოკლე. გამოიყენე ენერგიული ინგლისური. იყავი პოზიტიური, და არა ნეგატიური.“
პირველი მსოფლიო ომი
thumb|220px|ჰემინგუეი, ქ. მილანი, 1918 სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ჰემინგუეი ერთ ხანს ადგილობრივ გაზეთში თანამშრომლობდა, მერე კი ევროპაში გაემგზავრა. იქ მაშინ პირველი მსოფლიო ომი მძვინვარებდა და ახალგაზრდა მწერალმა გადაწყვითა ბრძოლებში მიეღო მონაწილეობა. თავდაპირველად უარი უთხრეს ომში გაგზავნაზე, რადგან კრივის გაკვეთილებზე თვალი სერიოზულად დაზიანებოდა. ბოლოს მაინც მოახერხა ნებართვის მიღება და 1918 წლის გაზაფხულზე წითელი ჯვრის ავტოკოლონაში ჩაირიცხა, რომელიც იტალიაში მიემგზავრებოდა. მალევე გაამწესეს იტალია-ავსტრიის ფრონტზე, და ორი თვე არც კი გასულიყო, რომ ცეცხლის ხაზზე მოხვდა და მძიმედ დაიჭრა. ყუმბარის ნამსხვრევებს სულ დაეცხრილა, ორასზე მეტი ჭრილობა ჰქონდა. მიუხედავად დიდი ტრავმისა, მაინც მოახერხა დაჭრილი იტალიელი ჯარისკაცი უსაფრთხო ადგილას გადაეყვანა. მაშინვე მილანში გადაიყვანეს და ზედიზედ რამდენიმე ოპერაცია გაუკეთეს. ეს ყველაფერი თითქმის ზედმიწევნით არის აღწერილი რომანში „მშვიდობით, იარაღო!“. ჰემინგუეი სამხედრო მამაცობისთვის ორჯერ დააჯილდოვეს იტალიური ორდენებით.
ჰოსპიტალში სამკურნალოდ მყოფს ამერიკელი მედდა შეუყვარდა. ათი წლის შემდეგ ეს სასიყვარულო ამბავი, ასევე სამხედრო გამოცდილება დაედო საფუძვლად მის ცნობილ რომანს „მშვიდობით, იარაღო!“
სამწერლო წარმატება
ოუკ-პარკში ომის გმირად დაბრუნებული იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ მის მშობლიურ მხარეში ცხოვრება საკმაოდ მოსაწყენი იყო და ჩიკაგოური ჟურნალის რედაქციაში მოეწყო სამუშაოდ. სწორედ იქ გაიცნო მწერალი შერვუდ ანდერსონი, რომელმაც დაარწმუნა, ამერიკული დასავლეთის „უსულობას“ გასცლოდა და ევროპაში გამგზავრებულიყო. 1921 წელს, ჰედლი რიჩარდსონზე დაქორწინების შემდეგ, ჰემინგუეი ევროპაში გაემგზავრა.