cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბოსნიის ომი
ბოსნიელების მხარეს
გარდა მოხალისეებისა, ბოსნიელებს ეხმარებოდა პაკისტანის უწყებათშორისი დაზვერვის სამსახური (ISI) და ირანის ისლამური რევოლუციის მცველთა კორპუსი. ისინი ახერხებდნენ ბოსნიელებისთვის მეტად დეფიციტური ტანკსაწინააღმდეგო იარაღის კონტრაბანდულად შეტანას და რესპუბლიკის არმიისთვის გადაცემას.
ხორვატების მხარეს
ბოსნიის ხორვატები მასობრივად იღებდნენ დახმარებას თავისი თანამემამულეებისგან ხორვატიაში. უცხოელ მოხალისეებს ძირითადად დასავლური ქრისტიანული კულტურის მქონე ქვეყნებიდან წამოსული, მემარჯვენე და ულტრამემარჯვენე შეხედულებების მებრძოლები შეადგენდნენ. მათგან სამი დანაყოფი იყო შედგენილი – ინტერნაციონალური ბრიგადა, გარიბალდის სახელობის ბატალიონი იტალიელებისთვის და ჟაკ დორიოს სახელობის ბატალიონი ფრანგებისთვის. სერბების წინააღმდეგ ხორვატების მხარეს იბრძოდნენ ალბანელი მოხალისეებიც.
ხორვატების მხარეს იბრძოდა შვედი ნეონაცისტი ჯეკი არკლოვი (Jackie Arklöv), რომელიც მონაწილეობდა ხორვატულ ბანაკებში ბოსნიელი ტყვეების წამებაში. მოგვიანებით იგი შვედეთში დააპატიმრეს, მაგრამ მტკიცებულებების არქონის გამო გაათავისუფლეს. 1999 წლის 28 მაისს არკლოვმა სხვა ორ ნეონაცისტთან ერთად მალექსანდერში (შვედეთი) ბანკის გაძარცვისას მოკლა ორი პოლიციელი.
სერბების მხარეს
სერბებს მხარს უჭერდნენ თავისი მოძმეები სერბეთიდან და ჩერნოგორიიდან. მოხალისეები მათ დასახმარებლად ძირითადად აღმოსავლური ქრისტიანული კულტურის მქონე ქვეყნებიდან მიიღეს. რუსი მოხალისეები ორ მოხალისეთა რაზმში იყვნენ განაწილებული – რუს მოხალისეთა რაზმი (Русский Добровольческий Отряд) და მეფის მგლები (Царские волки). ასევე იქ იყო კაზაკ მოხალისეთა რაზმი – პირველი კაზაკური ასეული (Первая Казачья Сотня). ასევე სერბების მხარდამხარ იბრძოდა ბერძნული დაჯგუფება – ბერძენ მოხალისეთა გვარდია (Ελληνική Εθελοντική Φρουρά). ცალკეული მოხალისეები იბრძოდნენ რუმინეთიდან, მაკედონიიდან და სხვა.
სამხედრო დანაშაულები
300პქ|thumb|მოსახლეობის გადაადგილების შედეგი ომის შემდეგ
გენოციდი
ევროპაში პირველი გენოციდი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სწორედ აღმოსავლეთ ბოსნიაში, სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტას ეწოდა. შემდგომ ეს განზოგადდა სერბთა რესპუბლიკის დამოკიდებულებაზე მის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი არასერბული წარმოშობის ადამიანების მიმართ, რაც განსაკუთრებულად სასტიკი მეთოდებით მათ დაშინებას ისახავდა მიზნად, შემდგომი გაძევების მიზნით. სერბთა რესპუბლიკის ლიდერების, რადოვან კარაჯიჩისა და რადკო მლადიჩის მიმართ სწორედ გენოციდის ბრალდებაა წაყენებული ჰააგის ტრიბუნალის მიერ.
ეთნიკური წმენდა
ეთნიკური წმენდის დეფინიცია გაერომ სწორედ ბოსნიასთან დაკავშირებით მიღებულ 780–ე რეზოლუციაში მოახდინა. ბოსნიის ტერიტორიაზე მყოფი სხვადასხვა ეთნოსები ცდილობდნენ მათ კონტროლქვეშ მყოფი ტერიტორია გაეწმინდა სხვა ეთნოსებისგან, რომლებსაც ისინი არ ენდობოდნენ. რისი ნათელი მაგალითებიცაა ბოსნიელების მიერ ხორვატების გაძევება ბუგოინოდან და ხორვატების მიერ ლაშვას ხეობის სოფლების წმენდა ბოსნიელებისგან. თუმცა სერბების ქმედებაც იმავე ხასიათს ატარებდა, ისინი უფრო მძიმე, გენოციდის კატეგორიაში არიან კვალიფიცირებული.
ქიოსემ სულთანი
ქიოსემ სულთანი ასევე ცნობილია, როგორც მაჰფეიქერი (Mâh-Peyker Kösem; დ. 1590 — გ. 2 სექტემბერი 1651) — ოსმალეთის სულთნის, აჰმედ I-ის ცოლი და სულთან მურად IV-ის და იბრაჰიმ I-ის დედა. შვილების მმართველობის დროს იყო ვალიდე სულთანი. მაჰფეიქერ ქოსემ სულთანი ითვლება ოსმალეთის იმპერიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფიგურად. იმპერიას პირადად მართავდა 1623-1632 და 1640-1651 წლებში. სიკვდილის შემდეგ მოიხსნენებდნენ როგორც „ვალიდე-ი მექთულეთ“ (მოკლული დედათ) და „ვალიდე-ი შეჰიდეთ“ (წამებული დედათ).
ადრეული ცხოვრება
ქიოსემი იყო ბერძნული წარმომავლობის. ტინოსის კუნძულზე მცხოვრები მღვდლის ქალიშვილი. მისი ნამდვილი სახელი იყო ანასტასია. იგი იყიდეს როგორც მონა და 15 წლის ასაკში გაგზავნეს კონსტანტინოპოლში, თოფქაფის სასახლეში, აჰმედ I-ის ჰარამხანაში. ჰარემში მოხვედრისა და ისლამის მიღების შემდეგ მას უწოდეს მაჰფეიქერი (მთვარის ფორმის), მოგვიანებით აჰმედმა მას ქიოსემი (წინამძღოლი) შეარქვა. 1605 წლის 8 მარტს დაიბადა აჰმედისა და ქიოსემის შვილი შეჰზადე მეჰმედი. ქოსემმა აჰმედს 10 შვილი — 5 ვაჟი და 5 ქალიშვილი გაუჩინა.
ჰასეკი სულთანი
აჰმედ I-ის მმართველობის ადრეულ წლებში, ჰარემში იერარქიული წყობა შეიცვალა. საფიე სულთანი, აჰმედის ძლევამოსილი ბებია, რომელიც აგრძელებდა ჰარემის მმართველობას ,სულთნის ბრძანებით 1604 წლის იანვარში ძველ სასახლეში გააძევეს. ერთი წლის შემდეგ, 1605 წელს, ჰარემის მმართველი სულთნის დედა ჰანდან სულთანი მოულოდნელად გარდაიცვალა. ვალიდე სულთნის გარდაცვალებამ, ქოსემს ჰარემში ძალაუფლებისკენ გაუხსნა გზა. ცნობილია, რომ აჰმედ I-მა ქოსემზე იქორწინა, ქიოსემის, როგორც ჰასეკი სულთნის მთავარი საზრუნავი, მისი შეჰზადეების (უფლისწულების) დაცვა იყო. ასევე მას უდიდესი წვლილი მიუძღვის, აჰმედის ძმის, მუსტაფა I-ის შეწყალებაში. როგორც ჰასეკი სულთანი, ქიოსემი გასამრჯელოდ დღეში იღებდა 1000 აქჩეს. აჰმედის გარდაცვალების შემდეგ, ქოსემს შეეშინდა, რომ თუ ტახტზე სულთნის უფროსი ვაჟი, ოსმანი ავიდოდა, იგი ძმებს სიკვდილით დასჯიდა. ამიტომ ვარაუდობენ, რომ ქოსემმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა იმაში, რომ ტახტზე აჰმედ I-ის უმცროსი ძმა მუსტაფა ასულიყო. მუსტაფას ტახტზე ასვლის შემდეგ, ქიოსემი გააძევეს ძველ სასახლეში, სადაც ცხოვრობდა მუსტაფა I-ისა და ოსმან II-ის მმართველობის დროს.
ვალიდე სულთანი 1623-1640 წლებში
მინი|230px|ქიოსემის მეორე ვაჟი, [[მურად IV|სულთან მურად IV]] ქოსემმა ძალაუფლება დაიბრუნა,როდესაც მისი ვაჟი მურად IV ტახტზე ავიდა, 1623 წლის 10 სექტემბერს.მისი შვილის მცირეწლოვობის გამო, იგი არა მხოლოდ ვალიდე სულთანი იყო არამედ იმპერიის ოფიციალური რეგენტი (ნაიბ-ი-სულთანატი) და 1623 წლის 10 სექტმებრიდან, 1632 წლის 18 მაისამდე ერთპიროვნულად მართავდა იმპერიას. მურადის მმართველობის ადრეულ წლებში ქიოსემი მისი სახელით მართავდა იმპერიას, ესწრებოდა საბჭოს კრებებს ფარდის მიღმა, იღებდა სახელმწიფო მნიშვნელობის გადაწყვეტილებებს, როგორც რეგენტი. ამ პერიოდში იმპერიაში სრული ქაოსი გამეფდა. ირანმა დაიპყრო ერაყი, ანატოლიის ჩრდილოეთი აჯანყებულებმა დაიკავეს, 1631 წელს აჯანყებული იანიჩრები სასახლეში შეიჭრნენ და დიდ ვეზირთან ერთად სხვა სახელმწიფო მოხელეები დახოცეს. მურადს ეშინოდა,რომ მასაც მისი ძმა ოსმანივით მოკლავდნენ, ამიტომ გადაწყვიტა ძალაუფლების ხელში აღება და ამ მიზეზით ქოსემს 1632 წლის 18 მაისს რეგენტის ტიტული ჩამოართვა. ძალაუფლების ხელში აღების შემდეგ, მურადმა წერტილი დაუსვა ყოველგვარ ანარქიასა და ქაოსს, სასტიკად დასაჯა ყველა დამნაშავე და სულთნის უზენაესი ხელისულფება ხელახლა დაამყარა.
ვალიდე სულთანი 1640-1648 წლებში
მინი|200px|მარცხნივ|ქიოსემის უმცროსი ვაჟი, [[იბრაჰიმ I (ოსმალეთის იმპერია)|სულთან იბრაჰიმი]] ქიოსემის მეორე შვილმა, იბრაჰიმმა, მთელი ცხოვრება ტერორსა და ჯალათების შიშში გაატარა. იგი ყოველდღე ელოდებოდა, რომ მისი ძმა მურადი, სხვა ძმებივით მისი მოკვლის ბრძანებასაც გასცემდა. ქიოსემის წყალობით, იბრაჰიმი მურადის ერთადერთი ძმა იყო, რომელიც სულთანმა არ მოაკვლევინა. მურადის სიკვდილის შემდეგ, ტახტის ერთადერთი მემკვიდრედ იბრაჰიმი გამოცხადდა, რადგან მურადს ყველა უფლისწული მცირე ასაკში დაეღუპა. როდესაც დიდმა ვეზირმა ქემანქეშ მუსტაფა-ფაშამ იბრაჰიმს უთხრა, რომ ტახტზე ის უნდა ასულიყო, მას შეეშინდა და ეგონა რომ მისი ძმა მახეს უგებდა. საბოლოოდ ქიოსემისა და დიდი ვეზირის ლაპარაკის შემდეგ იბრაჰიმი საბოლოოდ ავიდა ტახტზე 1640 წლის 9 თებერვალს. იმის გათვალისწინებით, რომ იბრაჰიმი ფსქირიკურად შეშლილი იყო და არ შეეძლო იმპერიის მართვა, ამიტომ ქოსემს კიდევ ერთხელ მიეცა ძალაუფლების ხელში ჩაგდების შანსი. ქიოსემის წყალობით, იბრაჰიმმა მთელი ყურადღება ქალებსა და გართობაზე გადაიტანა, რამაც საშუალება მისცა ქოსემს მისი სახელით ემართა იმპერია. იბრაჰიმის ქცევებმა ხალხში უკმაყოფილება გამოიწვია. 1647 წელს, დიდმა ვეზირმა სალიჰ ფაშამ, ქოსემ სულთანმა და შეიჰულისლამ აბდურრაჰიმ ეფენდიმ, შეიმუშავეს იბრაჰიმის ტახტიდან ჩამოგდების გეგმა. ეს ამბავი გახმაურდა. სალიჰ ფაშა სიკვდილით დასაჯეს, ხოლო ქოსემ სულთანი ძველ სასახლეში გააძევეს. მომდევნო წელს, იანიჩრებმა აჯანყება მოაწყვეს იბრაჰიმის წინააღმდეგ, ტახტიდან ჩამოაგდეს და სასახლეში გამოკეტეს. ქოსემმა შვილის ტახტიდან ჩამოგდებაზე თანხმობა განაცხადა და დიდ ვეზირს მიმართა: „ის ბოლოს არც მე დამტოვებს ცოცხალს და არც შენ. იმპერიაზე კონტროლს დავკარგავთ. სახელმწიფო ინგრევა. დაუყოვნებლივ უნდა ჩამოვაგდოთ ტახტიდან!“. ახალმა დიდმა ვეზირმა, სოფუ მეჰმედ ფაშამ, შეიჰულისლამს იბრაჰიმის სიკვდილით დასჯის ნებართვა სთხოვა. მისგან წერილი მიიღო, სადაც ეწერა: „თუ იმპერიას ორი ხალიფა ჰყავს, ერთ-ერთი უნდა მოკვდეს“. საბოლოოდ, ქოსემ სულთნის თანხმობის შემდეგ, იბრაჰიმი დაახრჩვეს ჯალათებმა 1648 წლის 18 აგვისტოს. ტახტზე კი იბრაჰიმის მცირეწლოვანი შვილი, მეჰმედ IV ავიდა.
„დიდი ვალიდე“ და რეგენტი 1648-1651 წლებში
იბრაჰიმის სიკვდილის შემდეგ, ქოსემმა თავისი 7 წლის შვილიშვილი მეჰმედ IV, საბჭოს წარუდგინა შემდეგი სიტყვებით: „აი ისიც,ვნახოთ მასთან რას გახდებით!“. ამგვარად, მან მეორედ გამოაცხადა თავი რეგენტად და იმპერიას ღიად მართავდა 1648-1651 წლებში. იმპერიის სათავეში, 7 წლის სულთანი აღმოჩნდა. მეჰმედის ტახტზე ასვლით, მისი დედა თურჰან ჰატიჯე სულთანი გახდა ვალიდე სულთანი. თურჰანის გამოუცდელობისა და ახალგაზრდობის გამო, მისი გავლენა მთლიანად იფარებოდა ქოსემ სულთნის მიერ, რომელიც ორჯერ იყო ვალიდე სულთანი მისი შვილების მმართველობის დროს. მეჰმედ IV-ის მმართველობის დროს, მას მოიხსენიებდნენ როგორც „დიდი ვალიდე“.
გარდაცვალება
თურჰან ჰატიჯე სულთანი ერთადერთი ქალი იყო, რომელიც ქიოსემს ღიად დაუპირისპირდა. საბოლოოდ სწორედ ის გახდა ქოსემ სულთნის სიკვდილის მიზეზი. როდესაც თურჰანი იყო 12 წლის, იგი ყირიმის ხანმა საჩუქრად გააგზავნა სულთნის სასახლეში. ითვლება რომ თურჰანი ქოსემმა გაუგზავნა იბრაჰიმს როგორც ხარჭა. თურჰანი მეტისმეტად ამბიციური ქალი გამოდგა. იგი ბრძოლის გარეშე არ აპირებდა ამხელა ძალაუფლების დათმობას. ძალაუფლებისთვის ბრძოლაში, თურჰანს მხარს უჭერდნენ დიდი ვეზირი და სასახლის შავკანიან საჭურისთა მეთაური,მაშინ როცა ქიოსემის ხელში იანიჩართა არმია იყო. ქოსემმა გადაწყვიტა, მეჰმედ IV-ის ტახტიდან ჩამოგდება და მისი სხვა უფლისწულით შეცვლა. მას სურდა, ისეთი უფლისწული აეყვანა ტახტზე, რომელსაც უფრო ადვილად დასამორჩილებელი და ნაკლებად ამბიციური დედა ეყოლებოდა. მაგრამ გეგმა ჩაიშალა. ქიოსემის ერთ-ერთმა მსახურმა, მელექ ხათუნმა, ქიოსემის გეგმის შესახებ თურჰან ჰატიჯე სულთანს უთხრა. ქიოსემი მისი რეგენტობის მესამე წელს მოკლეს. სასახლეში სწრაფად გავრცელდა ჭორები იმის შესახებ, რომ ქიოსემის მოკვლის ბრძანება თურჰანმა გასცა. 1651 წლის 2 სექტმებრის ღამეს, ქიოსემის საკუთარ ოთახში ფარდით დაახრჩო შავკანიანმა საჭურისმა-„მაღალმა“ სულეიმანმა. ვოიცეხ ბობოვის თქმით კი, ქიოსემი საკუთარი თმით დაახრჩვეს. სიკვდილის შემდეგ, მისი სხეული თოფქაფის სასახლიდან ძველ სასახლეში წაიღეს, ხოლო შემდეგ მისი მეუღლის აჰმედ I-ის მავზოლეუმში დაკრძალეს. მის სიკვდილს მთელი კონსტანტინოპოლი სამი დღე გლოვობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:ვალიდე-სულთნები კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:დაბადებული 1590 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1651 კატეგორია:ქალთა სულთანატი
ჰათი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჰათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მასისის რაიონი
მასისის რაიონი (Մասիսի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937—1995 წლებში. ცენტრი - მასისი.
ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1937 წელს, სახელწოდებით - ზანგიბასარის რაიონი. 1969 წელს, რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა მასისის რაიონი.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ზვეგინცევის სახლი
ზვეგინცევის სახლი (Дом Звегинцева) — ისტორიული შენობა ქალაქ პუშკინში. აშენდა 1836-1839 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტებს. მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე, სახლი №29/23, პუშკინის ქუჩის კუთხეში, ტაძრის მოედანთან.
ისტორია
1835 წელს კერძო საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობისთვის მიწის ნაკვეთები გამოიყო. ხუთივე სახლის პროექტი არქიტექტორ სებასტიან ჩერფოლიომ შექმნა, რომელიც ერთიან დიდ კომპლექსს ქმნის. ზვეგენცევის სახლს მოიხსენიებენ ასევე სხვა სახელითაც კერძოდ — ტიმოფეევის სახლის სახელწოდებით.
1867 წლის ცარსკოე-სელოს რუკის ფრაგმენტზე სახლის ადგილას დატანილია სამრევლო სკოლა.
1890 წელს, პოტაპოვის ნებით სახლი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში გადაეცა წმინდა ეკატერინეს ეკლესიას. 1963 წელს სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის დროსაც წინა ფასადები არ შეცვლილა. აღნიშნული სახლი დიდი ხნის განმავლობაში, რჩებოდა საცხოვრებლად. სახლის პირველ სართულზე განთავსებულია კვების ობიექტები.
არქიტექტურა
სახლი გაფორმებულია კათედრის მოედანზე მდებარე როდაქსის სახლის მსგავსად. იგი სამსართულიანია (ცოკოლის მაღალი სართულის ჩათვლით, რომელიც რუსტირებულია და კვადრატული გეგმისაა. სახლის ფასადი შესანიშნავი სტილით არის გაფორმებული კერძოდ, თხელი სანდრიკებით და ფრიზებით. ჭარბობს ყვავილების ორნამენტი, ფრიზზე მეორდება წყვილი გედის გამოსახულება. გაფორმებაში ჭარბობს ბიზანტიური მოტივები, რომელიც გამოიყენება ძველ რუსულ არქიტექტურაში.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
ნავარის მონარქების სია
ნავარის სამეფოს მთელი ისტორიის მანძილზე სულ 33 მეფე და 7 დედოფალი მართავდა.
შამპანის დინასტია 1234-1284
მინი|188x188პქ|შამპანის დინასტიის გერბი სანჩო VII-ის გარდაცვალების შემდგომ, ნავარის ტახტი მემკვიდრეობით ერგო მის ქალიშვილ - ბლანკას, რომელიც შამპანის ჰერცოგინია იყო. ამიტომაც ნავარის მართვა დაიწყო ბლანკას ვაჟმა თეობალდ I-მა შამპანის დინასტიიდან.
კაპეტის სახლი 1284-1349
1285-1328 წლებში ჟანა I ნავარელისა და ფილიპე IV ფრანგის ქორწინებით საფრანგეთის და ნავარის სამეფოები გაერთიანდნენ. შემდგომში ფილიპესა და ჟანას 3 ვაჟი - ლუი X, ფილიპე V და შარლ IV ამ ორი სახელმწიფოს მეფეები იყვნენ.
ევრეს სახლი 1349-1441
მინი|166x166პქ|ევრეს დინასტიის გერბი მას შემდეგ რაც ფილიპ IV-ის სამი ვაჟი - ფილიპე, ლუი და შარლი უმემკვიდრეოდ გარდაცვალნენ, ნავარის მმართველობა დაიწყო შარლის ქალიშვილმა ჟანა II-მ თავის მეუღლე - ფილიპე III-თან ერთად, რომელიც ევრეს დინასტიის წარმომადგენელი იყო. მას შემდეგ რაც 1328 წელს საფრანგეთის ტახტზე ვალუას დინასტია გამეფდა, ფილიპ III-მ ნავარა გამოყო საფრანგეთისგან და მისი ერთპიროვნული მმართველი გახდა.
ტრასტამარას დინასტია 1425-1479
მინი|268x268პქ|ნავარელი ტრასტამარების დინასტიის გერბი ბლანკა I-ის გარდაცვალების შემდგომ ტახტი მისმა მეუღლემ - ჟან II-მ შეინარჩუნდა, რომელიც ტრასტამარას დინასტიის წარმომადგენელი იყო. იგი ნავარას გარდაცვალებამდე, ანუ 1479 წლამდე მართავდა, მის შემდგომ ტატხზე ავიდა ბლანკას და ჟანის ქალიშვილი ელეონორი.
ნავარის დედოფლისა და მეფის ტიტულისათვის ბრძოლა
1441 წელს, ბლანკა I-ის გარდაცვალების შემდეგ გვირგვინი მისმა მეუღლემ ჟან II-მ მიიღო. იგი ნავარის სამეფოს მანამდე მართავდა სანამ, 38 წლის ასაკში არ გარდაიცვალა. ტახტზე მისი უფროსი ქალიშვილი - ელეონორი ადის, თუმცა ამავე წელს ელეონორიც გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ტახტზე უნდა ასულიყო ელეონორის და - ბლანკა (ნავარის სამეფო ტახტზე ქალსაც და მამაკაცსაც თანაბარი უფლება ჰქონდა, თუმ ქალი უფროსი შვილი იყო მამაკაცზე დიდი უფლებაც კი ჰქონდა), თუმცა ეს გააპროტესტა ბლანკას უმცროსმა ძმა - შარლმა. პოზიციები არც ბლანკამ დათმო, ამიტომაც დაიწყო ბრძოლა ნავარის ტახტისათვის რომელშიც შარლმა გაიმარჯვა. თუმცა შარლის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მაინც ბლანკა ავიდა.
ფოქსის დინასტია 1479-1517
ელეონორ I-ის გარდაცვალების შემდგომ ტახტი მისმა და-ძმამ დაიკავეს. ელეონორის ვაჟმა გასტონ ფოქსმა (იგი ფოქსის დინასტიის წარმომადგენელი იყო, ვინაიდან ელეონორის მეუღლეც ფოქსის დინასტიის ჩამომავალი იყო) ცოლად შეირთო საფრანგეთის პრინცესა - მადლენ ვალუა. შემდგომში ბლანკა II-ის გარდაცვალების შემდეგ როცა გასტონი გარდაცვლილი იყო, მადლენის ნათესავებმა მოახერხეს და ნავარის ტახტზე დასვეს გასტონისა და მადლენის ვაჟი, ელეონორ I-ის შვილიშვილი - ფრანუა ფოქსი. რითაც ნავარაში საფუძველი ჩაეყარა ფოქსის დინასტიას.
ალბრეს დინასტია 1484-1572
მინი|216x216პქ|ალბრეს დინასტიის გერბი კატალინა I თავის მეუღლე - ჟან III-თან ერთად მეფობდა, აქედან გამომდინარე მათი შვილებიც ალბრეს დინასტიის წარმომადგენელნი იყვნენ (ვინაიდან ჟანი ალბრეს დინასტიის ჩამომავალი იყო), აქედან მოყოლებული ალბრეს დინასტიამ ჩაანაცვლა ფოქსის დინასტია.
ბურბონთა სახლი
ჟანა III-ე გათხოვილი იყო ანტუან დე ბურბონზე, მათი შვილებიც ბურბონების დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ. ჟანას გარდაცვალების შემდგომ კი ტახტზე მათი ვაჟი ანრი III ადის, რომელსაც ცოლად საფრანგეთის პრინცესა - მარგარიტა ვალუა მოჰყავს. 1589 წელს უმემკვიდრეოდ დარჩენილმა საფრანგეთის მეფე ანრი III-მ თავის მემკვიდრეებად მარგარიტა და ანრი დაასახელა, სწორედ აქედან მოყოლებული ნავარასა და საფრანგეთს საერთო მონარქები ჰყავთ. 1620 წელს კი ანრის ვაჟმა - ლუი XIII-მ ნავარა საფრანგეთის გვირგვინის ქვეშ გააერთიანა, რითაც ნავარის სამეფომ არსებობა შეწყვიტა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნავარის მეფეები კატეგორია:მმართველთა სიები კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
სახლი ტბასთან (ფილმი)
სახლი ტბასთან (The Lake House) — რეჟისორ ალეხანდრო აგრესტის 2006 წლის ამერიკული ფილმი.
სიუჟეტი
2006 წლის ზამთარში ექიმი კეიტ ფორესტერი გრძნობს, რომ ცხოვრება უნდა შეცვალოს, ამის გამო ტოვებს თავის სახლს ტბასთან და სამუშაოდ ჩიკაგოს საავადმყოფოში გადადის. მაგრამ მას გული სწყდება ლამაზი და მისთვის საყვარელი სახლის დატოვებაზე. წასვლამდე, კეიტი საფოსტო ყუთში წერილს ტოვებს, რომელიც მომავალმა მცხოვრებმა უნდა წაიკითხოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:2006 წლის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ
ენისელის გრძელი გუბეების სამაროვანი
ენისელის გრძელი გუბეების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ენისელში, მდინარეების - ალაზნისა და ინწობის ძველ შესართავთან, 0,2 კილომეტრზე. განეკუთვნება ძველი წელთაღრიცხვით I ათასწლეულის შუა ხანებს. გაითხარა 1976 წელს.
სამაროვანზე გამოვლინდა 18 ორმოსამარხი. მათი ერთი ნაწილი აღმოჩნდა სახნავ მიწაზე და განადგურდა მიწის მოხვნის დროს. მეორე, მეტნაკლებად შემორჩენილი ნაწილი თიხნარ ფენაშია.
სამაროვნის ნიადაგმა ძვლები თითქმის არ შემოინახა, ამიტომ მიცვალებულის პოზის გარკვევა შეუძლებელია. ძეგლზე დადასტურდა: მსხვილმარცვლოვანი ქვიშანარევი თიხისგან და სუფთა, განლექილი თიხისგან ჩარხზე დამზადებული, მოყავისფროდ, მონაცრისფროდ და მოშავოდ გამომწვარი სხვადასხვა ორნამენტებით. შემკული ჭურჭელი: ლანგარი, ჯამი, ქვაბქოთანა, ქოთანი, ქილა, დოქი, დელგი, ხელადა, ტოლნა, კათხა, სასმისი, მათარა, ქვევრი, პირმოყრილი მცირე ჭურჭელი. იარაღ-საჭურველი წარმოდგენილია რკინის მოხრილი დანებით, მასრაგახსნილი, პირის ორივე მხარეს ქედიანი შუბისპირებით. სამკაულები - მრგვალგანივკვეთიანი მავთულისგან დამზადებული, თვეზიფხური ორნამენტით შემკული, ბრინჯაოს სამაჯურით, ერთი ჩქიფით, სხვადასხვა ფერის სარდიონის და პასტის სფერული ფორმის მძივებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჰაქერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჰაქერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კოტერები
მინი|250პქ|კოტერების სახლი [[გერმანიაში]] კოტერები (cotter, ან cottar < გვიანდელ ლათინურად cotarius — ფერმაში მცხოვრები მოჯამაგირე) — ფეოდალურად დამოკიდებულ გლეხთა ფენა ინგლისში, შუა საუკუნეებში და ახლანდელი დროის დამდეგს, რომლებიც მიწის უმცირეს ნაკვეთებს ფლობდნენ. იხსენიებიან ჯერ კიდევ: „საშინელ სამსჯავროს წიგნში“ (1086) წელს. სოფლად კაპიტალიზმის შეჭრამ გამოიწვია კოტერების გადაქცევა სოფლის მეურნეობის ან მანუფაქტურის დაქირავებულ მუშებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:შოტლანდიის ისტორია
სუპერგა
სუპერგა (Superga) — მთა ჩრდილო-დასავლეთ იტალიაში, მდინარე პოს სამხრეთ ნაპირზე, ტურინიდან აღმოსავლეთით. გორაკის სიმაღლე ზღვის დონიდან 672 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს და ყველაზე ცნობილია იმ მთებს შორის, რომლებიც ერთგვარ ამფითეატრს ქმნიან ტურინის გარშემო.
1949 წელს სუპერგის გორაკზე მოხდა ცნობილი ავიაკატასტროფა, როდესაც ლისაბონიდან გამოფრენილი ტორინოს საფეხბურთო კლუბის თვითმფრინავი დაშვებისას ბაზილიკის კედელს დაეჯახა და ჩამოვარდა. შემთხვევისას დაიღუპა თვითმფრინავში მყოფი ყველა ადამიანი, იტალიის მაშინდელი საფეხბურთო ფლაგმანის, მოქმედი და ხუთგზის ჩემპიონი გუნდის ფეხბურთელები და საწვრთნელი შტაბის წევრები, მათ შორის ნამდვილი საფეხბურთო სუპერვარსკვლავი ვალენტინო მაცოლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მთები
მანდირიტუბა
მანდირიტუბა (Mandirituba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 925 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 220 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58.6 კმ²-ზე. ფართობი 379 179 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩენაკი
ჩენაკი (Cenac) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 203 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2098 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ამფითეატრი
მინი|მარჯვნივ|235პქ|კოლიზეუმი რომში, რომელიც აშენდა ახალი წელთაღრიცხვის 70-80 წწ. ამფითეატრი — ღია არენა, რომელიც გამოიყენება სხვადასხვა სახის კულტურული სანახაობის გასამართად.
მეტად გავრცელებული იყო ძველ საბერძნეთში, საიდანაც შემდგომში რომში გავრცელდა. დასახელება ამფითეატრონ (ἀμφιθέατρον) ძველ ბერძნულში ორი სიტყვის შეერთებით შეიქმნა: ამფი (ἀμφί), რაც ითარგმნება, როგორც ირგვლივ, ყველა მხარეს და თეატრონ (θέατρον), ადგილი სანახაობისთვის.
დუმასოკო (გვარი)
დუმასოკო (Suillus) — ბაზიდიუმიანი სოკოების გვარი Boletaceae-ის ოჯახისა. ქუდის დიამეტრი 5-10 სმ აღწევს. ლორწოვანი, მოთეთრო, რუხი, მურა, მოყვითალო და მოყვითალო-მურა სხეული აქვთ. ჰიმენოფორი მილისებრია. ფეხები მთლიანია, წებოვანი ან ლორწოვანი რგოლებითა და მეჭეჭებით. გვარი მოიცავს დაახლოებით 50-მდე სახეობას, რომელთაგან ყველა ძვირფასი საჭმელი სოკოა. გავრცელებულია ევროპაში, ამერიკასა და ავსტრალიაში. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეში, ზაფხულ-შემოდგომით. ყველაზე მეტად ცნობილია Suillus luteus, Suillus flavidus და Suillus variegatus.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები კატეგორია:დუმასოკოსებრნი
ამფითეატრი
ძველ ბერძნულ ამფითეატრებში დანიშნულების მიხედვით სხვადასხვა ადგილები გამოიყოფა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
ქალი საოცრება 1984
„ქალი საოცრება 1984" (ინგლ. Wonder Woman 1984; WW84) — 2020 წლის ამერიკული სუპერგმირული ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია DC კომიქსების პერსონაჟ ქალ საოცრებაზე. ეს არის 2017 წლის ქალი საოცრება-ს გაგრძელება და DC გაფართოებული სამყაროს (DCEU) მეცხრე ნაწილი. ფილმის რეჟისორია პეტი ჯენკინსი, ხოლო სცენარი შექმნა ჯეფ ჯონსმა და დევიდ კელაჰემმა. გალ გადოტი ასრულებს პრინცესა დაიანას / ქალი საოცრებას როლს. სხვა მსახიობებს შორისაა: კრის პაინი, კრისტენ ვიგი, პედრო პასკალი, რობინ რაიტი და კონი ნილსენი. ფილმში მოქმედება 1984 წელს, ცივი ომის დროს ხდება.
გაგრძელების შესახებ საუბარი დაიწყო პირველი ფილმის გამოსვლიდან მალევე 2017 წლის ივნისში და შემდეგ თვეს ის უკვე ოფიციალურად დადასტურდა. ძირითადი გადაღებები 2018 წლის 13 ივნისს დაიწყო, მეტწილად Warner Bros Studios- ში, ლივზდენში, ინგლისში, აგრეთვე კოლუმბიის ოლქსა და ჩრდილოეთ ვირჯინიაში აშშ-ში, ლონდონსა და დუქსფორდში ინგლისში, ტენერიფესა და ფუერტვენტურაზე კანარის კუნძულებზე და ალმერიაზე ანდალუსიაში, ესპანეთი. წარმოება დასრულდა 2018 წლის 22 დეკემბერს, ექვსთვიანი გადაღების შემდეგ, ხოლო დამატებითი გადაღებები 2019 წლის ივლისში მოეწყო.
ქალი საოცრება 1984-ის პრემიერა შედგა 2020 წლის 15 დეკემბერს, DC FanDome ვირტუალური პლატფორმის საშუალებით. საერთაშორისო ბაზრებზე, რომლებსაც არ აქვთ HBO Max, ფილმი თეატრალურად გამოვიდა 2020 წლის 16 დეკემბრიდან. ფილმმა კრიტიკოსების მხრიდან ზოგადად დადებითი შეფასება მიიღო.
განვითარება
პირველი ფილმის რეჟისორმა, პეტი ჯენკინსმა, რომელმაც თავდაპირველად მხოლოდ ერთ ფილმზე მუშაობის კონტრაქტს მოაწერა ხელი, სურვილი გამოთქვა, რომ მიიღებდა მონაწილეობას შემდეგ ფილმშიც. 2017 წლის ივნისში, Variety- სთან ინტერვიუს დროს, კომიქსების მწერელმა ჯეფ ჯონსმა გამოაცხადა, რომ მან და ჯენკინსმა დაიწყეს ქალი საოცრება-ს გაგრძელების სცენარზე მუშაობა.
2017 წლის 22 ივლისს, San Diego Comic-Con-ზე, სტუდიამ ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ ფილმი გაგრძელდებოდა და რეჟისორის პოსტს კვლავ კენკინსი დაიკავებდა. თავდაპირველად განაცხადეს, რომ ფილმის სათაური იქნებოდა ქალი საოცრება 2. 2017 წლის 13 სექტემბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ The Expendables- ის მწერალი დევიდ კელაჰამი შეუერთდებოდა ფილმს და ჯენკინსთან და ჯონსთან ერთად სცენარზე იმუშავებდა.
ფარისებრი ჯირკვალი
მინი| ფარისებრი ჯირკვალი (glandula thyreoideae) — ხერხემლიანების ენდოკრინული ჯირკვალი, რომელიც არეგულირებს ორგანიზმში ენერგიისა და ნივთიერებათა ცვლას. ვითარდება პირველადი ნაწლავის ( ხახა ) ლაყუჩოვანი ჯიბეების ეპითელიუმისაგან და ამიტომ ფარისებრახლო და მკერდუკანა ჯირკვლებთან ერთად განეკუთვნება ბრანქიოგენური ჯგუფის ჯირკვლებს.
ქალი საოცრება 1984
განვითარება
2018 წლის 28 თებერვალს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ფილმი გადაიღებოდა IMAX კინოკამერით შერჩეული სამოქმედო თანმიმდევრობით. 2018 წლის მაისის ბოლოს DCEU- ს პროდიუსერმა ზაკ სნაიდერმა დაადასტურა სოციალურ ქსელ პლატფორმა Vero- ში, რომ ის, მეუღლე დებორა სნაიდერთან ერთად, ქალი საოცრება-ს მეორე ნაწილში პროდიუსერი იქნებოდა. 2018 წლის 13 ივნისს ფილმის სათაურად გამოცხადდა ქალი საოცრება 1984.
ფარისებრი ჯირკვალი
ადამიანის ფარისებრი ჯირკვალი ყველაზე მსხვილი ენდოკრინული ჯირკვალია; მისი მასაა 25 — 40 გ, აქვს ნალისებრი ფორმა; ეხება ფარისებრ ხრტილს (აქედან მოდის სახელწოდება). შედგება ორი გვერდითი წილისა და მათი შემაერთებელი ყელისაგან, საიდანაც ზევითკენ წაიზრდება ე.წ. პირამიდული მორჩი. ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციაზე დამოკიდებულია ორგანიზმის ზრდა და ქსოვილების დიფერენცირება. მისი ჰორმონები უზრუნველყოფს ენერგეტიკული და ბიოსინთეზური პროცესების ოპტიმალურ დონეს.
ქალი საოცრება 1984
წარმოებამდელი პერიოდი
ფილმზე მუშაობა ოფიციალურად დაიწყო 2017 წლის დეკემბრის დასაწყისში გაერთიანებულ სამეფოში. იმავე თვეში რეჟისორმა პეტი ჯენკინსმა განაცხადა, რომ ფილმი სიყვარულის კიდევ ერთი დიდი ისტორია იქნებოდა. 2018 წლის აპრილში დადასტურდა, რომ ფილმში მოქმედება 1980-იან წლებში ხდება.
ფარისებრი ჯირკვალი
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანოები კატეგორია:ადამიანის ანატომია
ქალი საოცრება 1984
მუსიკა
2018 წლის აგვისტოში ჰანს ციმერი გამოცხადდა ქალი საოცრება 1984- ის კომპოზიტორად, რომელმაც შეცვალა პირველი ფილმის კომპოზიტორი, რუპერტ გრეგსონ-უილიამსი.
სქოლიო
კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:DC-ის გაფართოებული სამყაროს ფილმები კატეგორია:ამერიკული სუპერგმირული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი-სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2020 წლის ფილმები
ჯონგ ჰო სოკი
ჯონგ ჰო სოკი (정호석, ცნობილია როგორც ჯეი-ჰოუპი; დ. 18 თებერვალი, 1994, კვანჯუ, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი რეპერი და მოცეკვავე. ცნობილ ბოიბენდ BTS-ის წევრი.
ბიოგრაფია
ჰო-სოკი დაიბადა ქალაქ კვანჯუში. ჰყავს უფროსი და. BTS-ში დებიუტამდე ცეკვავდა NEURON-ში.
კარიერა
2013 წლის 13 ივნისს შედგა ჯეი-ჰოუპის დებიუტი, როგორც BTS-ის წევრის, სინგლით „No More Dream“, ალბომიდან „2 Cool 4 Skool“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მომღერლები
სებასტიან ლოები
მინი|სებასტიან ლოები სებასტიან ლოები (დ. 26 თებერვალი, 1974) — ფრანგი პროფესიონალი რალის, რბოლისა და წრიული რბოლის მრბოლელი. მონაწილეობდა მსოფლიო რალის ჩემპიონატში და სპორტის ამ სახეობის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული მრბოლელია. მას ეკუთვნის ყველაზე მეტი საჩემპიონო ტიტული (9), ყველაზე მეტი გამარჯვება, ყველაზე მეტი საპრიზო ადგილი და ყველაზე მეტი ქულა. ლოებმა 2012 წელს კარიერა დასრულებულად გამოაცხადა, თუმცა 2013 წელს სპორტში დაბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო 2013 წლის რალის ჩემპიონატში, შემდეგ ფია ჯითი სერიის რბოლებში, სადაც მართავდა მაკლარენის ბოლიდს. ამის შემდეგ გადავიდა ციტროენის გუნდში და მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის ფია ტურინგის კლასის ჩემპიონატში.
ლოებმა რალის კარიერა 1995 წელს დაიწყო და 2001 წელს გაიმარჯვა რალის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში. 2002 წელს მან ხელი მოაწერა სიტროენის სარბოლო გუნდთან და 2003 წლის სეზონი მეორე ადგილზე დაასრულა, ჩემპიონობა კი იმ წელს პიტერ სოლბერგმა მოიპოვა. ლოებმა თავისი პირველი ჩემპიონობა 2004 წელს მოიპოვა, რის შემდეგაც ზედიზედ კიდევ რვაჯერ გახდა ჩემპიონი და მოგებული ჩემპიონატების სარეკორდო ზედიზედ 9 ტიტული დააგროვა. რალის ტიტულების გარდა ლოებს ასევე სამჯერ აქვს მოგებული ჩემპიონთა რბოლა, სადაც მონაწილეობას იღებენ ავტოსპორტის სხვადასხვა სახეობების საუკეთესო მრბოლელები. 2006 წელს მოანწილეობა მიიღო ლეგენდარული ლე-მანის 24 საათიან რბოლაში, რომელიც მე-2 ადგილზე დაასრულა. სებასტიან ლოები 2007 და 2009 წლებში დასახელებულია საფრანგეთის წლის სპორტსმენად. მრავალი ექპერტის, სპორტული გამომცემლობებისა და გულშემატკივრის მიერ მიჩნეული და აღიარებულია, როგორც ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ავტო-მრბოლელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ავტომრბოლელები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
ანდრეი გრომიკო
ანდრეი გრომიკო (დ. 18 ივლისი [ ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1909, სოფელი სტარიე-გრომიკი, გომელის მაზრა, მოგილევის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 2 ივლისი 1989, მოსკოვი, რუსეთი) — სსრკ-ს დიპლომატი და სახელმწიფო მოღვაწე,  1957–1985 წლებში სსრკ-ს საგარეო საქმეთა მინისტრი, 1985–1988  წლებში უმაღლესის საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.
1944 წელს ანდრეი გრომიკო გაეროს შექმნასთან დაკავშირებით ვაშინგტონში მოწვეულ დუმბარტონ-ოქსის კონფერენციაზე საბჭოთა დელეგაციას ხელმძღვანელობდა. მონაწილეობდა იალტისა (ყირიმი, სსრკ, 1945 წ.) და პოტსდამის (გერმანია, 1945 წ.) კონფერენციების მომზადებაში და მიმდინარეობაში. ამავე წელს ხელმძღვანელობდა დელეგაციას სან-ფრანცისკოს კონფერენციაზე და სსრკ-ს სახელით ხელი მოაწერა გაეროს წესდებას. 1985 წელს პოლიტბიუროს სხდომაზე მიხეილ გორბაჩოვის კანდიდატურა წამოაყენა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:სსრკ-ის პოლიტიკოსები კატეგორია:სსრკ-ის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:სსრკ-ის  VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის  IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის  X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ცენტრალური ტაილანდი
thumb|upright|ცენტრალური ტაილანდის რუკა შესაბამისად ექვსი რეგიონის დაჯგუფების სისტემით
ცენტრალური ტაილანდი (ประเทศไทยภาคกลาง) — რეგიონი ტაილანდში. ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ისანის რეგიონს და ჩრდილოეთით - ჩრდილოეთი ტაილანდი. ცენტრალური ტაილანდი სამხრეთ ნაწილში ესაზღვრება ტაილანდის ყურე.
thumb|upright|ცენტრალური ტაილანდის რუკა შესაბამისად ოთხი რეგიონის დაჯგუფების სისტემით
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის რეგიონები
კონსტანტინე ხიზანეიშვილი
კონსტანტინე 'კოსტა' ხიზანეიშვილი (დ. 30 აპრილი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ ცენტრალური მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამო-2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
ალექსანდრეს ჭიშკარი (სანქტ-პეტერბურგი)
ალექსანდრეს ჭიშკარი  (Александровские ворота) — კლასიციზმის სტილში აგებული არქიტექტურის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ოხტის ყოფილი დენთის ქარხნის ჭიშკარი. აგებულია 1806 წელს არქიტექტორ თედორე დემერცოვის პროექტის მიხედვით.
აღწერა
ალექსანდრეს ჭიშკარი მდებარეობს მდინარე ოხტის ნაპირზე ილინსკის ბაღის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოხტის კაშხლის შორიახლოს.
კარიბჭის ზედა ნაწილში, როგორც ჩანს, ჩამოკიდებული იყო ზარი. ცოკოლი და კოლონების ბაზისი შესრულებულია თუჯისაგან.
ისტორია
დენთის ქარხნის პირველი ხის (გეორგიევსკის) ჭიშკარი ააშენეს ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში. 1803 წლის 15 აპრილს ოხტის დენთის ქარხანაში მოხდა დენთის ძლიერი აფეთქება, რამაც გამოიწვია მნიშვნელოვანი ზარალი, ასევე განადგურდა გეორგიევსკის ჭიშკარიც. აღდგენით სამუშაოებს, რომელიც 1803-1805 წლებში მიმდინარეობდა, ხელმძღვანელობდა ფ. ი. დემერცოვი. სამუშაოების დასრულების შემდეგ ქარხანას ესტუმრა იმპერატორი ალექსანდრე I, რომლის ვიზიტისთვისაც ააშენეს ახალი, ქვის ჭიშკარი. მშენებლობის პერიოდში იგი მდებარეობდა ქარხნის ტერიტორიაზე, ახლა კი მდებარეობს ქარხნის გარეთ, მისი შესასვლელიდან დასავლეთით.
2016 წელს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა გამოყენებისა და დაცვის სახელმწიფო კომიტეტმა ჭიშკარი შეიტანა ერთიან სახელმწიფო რეესტრში, როგორც რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური მნიშვნელობის ძეგლი.
ამჟამად ჭიშკარი ავარიულ მდგომარეობაშია. კუთხის სათავსოებში შემორჩენილია ღუმელის საბუხრეები. 2010 წელს აღნიშნული სათავსოების ფანჯრები აგურით ამოქოლეს.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
კორორის შტატი
კორორის შტატი (Koror) — შტატი პალაუს რესპუბლიკაში. მდებარეობს კუნძულ ბაბელდაობის სამხრეთ-დასავლეთით. შტატის ტერიტორიაზე განლაგებულია ქვეყნის ძირითადი კომერციული ცენტრები. იგი შედგება რამდენიმე პატარა კუნძულისგან, რომელთაგან ყველაზე დიდია კორორი (იგივე ორეორის კუნძული).
კორორის შტატში 2015 წლის მონაცემებით ცხოვრობს 11 444 ადამიანი, რაც შეადგენს ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის 65 %-ს. შტატის ადმინისტრაციული ცენტრია ქვეყნის ადრინდელი დედაქალაქი (2006 წლის 7 ოქტომბრამდე) და ყველაზე უფრო დიდი ქალაქი კორორი, რომლის მოსახლეობა 2007 წლის მონაცემებით შეადგენს 10 500 ადამიანს. 2006 წლის 7 ოქტომბერს მის ნაცვლად ქვეყნის დედაქალაქად ოფიციალურად გამოცხადდა ქალაქი ნგერულმუდი.
ისტორია
პირველი ევროპელი სტუმარი კორორის, ბაბელდაობის და პელელიუს კუნძულებზე იყო რუი ლოპეს დე ვილიალობოსის ესპანური ექსპედიცია 1543 წლის იანვრის ბოლოს. ეს სამი კუნძული ექსპედიციამ რუკაზე დაიტანა, როგორც Los Arrecifes (ესპანურად — რიფები). 1710 წლის ნოემბერში და დეკემბერში ეს სამი კუნძული პატარა აფრიანი გემ Santísima Trinidad-ით ხელახლა მოინახულა და გამოიკვლია ესპანურმა მისიონერულმა ექსპედიციამ სერჟანტ-მაიორ ფრანსისკო პადილიას ხელმძღვანელობით. ორი წლის შემდეგ კუნძულები დეტალურად შეისწავლა ესპანურმა ექსპედიციამ საზღვაო ოფიცერ ბერნარდო დე ეგოის მეთაურობით.
გეოგრაფია
კუნძული კორორი ხიდებით შეერთებულია სამ მეზობელ კუნძულზე: კორორის კუნძული კორორი-ბაბელდაობის ხიდით ასევე დაკავშირებულია კუნძულ ბაბელდაობზე მდებარე აირაის შტატთან, სადაც მდებარეობს პალაუს საერთაშორისო აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:პალაუს შტატები
მეორე მსოფლიო ომის დანაკარგები
ქვემოთ მოცემულია მეორე მსოფლიო ომის შედეგად მიღებული დანაკარგების სია ქვეყნების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
ბუნებრივი რესურსები
მინი|წვიმის ტყეები მინი|ოკეანე ბუნებრივი რესურსები — ბუნებრივი გარემოს შემადგენელი ბუნებრივი ელემენტები, რომლებსაც იყენებენ საწარმოო ძალთა განვითარების მოცემულ ეტაპზე ადამიანთა საზოგადოების მატერიალურ მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად. ბუნებრივი რესურსების ძირითადი სახეობებია: წიაღისეული, კლიმატური, წყლის, ნიადაგის, მცენარეული, ფაუნისტური რესურსები. XX საუკუნის 2 ნახევრიდან მათ მიემატა ატომური პლანეტურ-კოსმოსური რესურსებიც: როგორც ბირთვული, გეოთერმული, ზღვის მიმოქცევისა და სხვა ენერგიის წყაროები. კაცობრიობის ისტორია მოწმობს, რომ საწარმოო ძალთა განვითარების კვალდაკვალ ხდებოდა ბუნებრივი რესურსების სახეობათა განუხრელი ზრდა. იზრდებოდა არა მხოლოდ რაოდენობა, არამედ თითოეულის მოხმარების წილიც და საზოგადოების სარგებლიანობაც.
XIX საუკუნეში ძრავების გავრცელებამ, რომლებიც სითბურ ენერგიას მექანიკურ და ელექტრულ ენერგიად გარდაქმნის, გამოიწვია წიაღისეული რესურსების მოხმარების არნახული ზრდა. ჩვენს ეპოქაში ბირთვული ენერგეტიკული, რაკეტული ტექნოლოგიური, რადიოელექტრონიკის სწრაფმა განვითარებამ ბუნებრივი რესურსების უმნიშვნელოვანეს სახეობად აქცია რადიოაქტიური, ლითონური და არალითონური ელემენტები (ურანი, გერმანიუმი, სილიციუმი და სხვა). ტექნიკური პროგრესი ზოგჯერ თიშავს კიდეც ამა თუ იმ ბუნების ელემენტს ბუნებრივი რესურსების შემადგენლობიდან, მაგალითად, მცირე საბადოებმა, წყლის ნაკადებმა, მიწის პატარა სავარგულებმა და ა.შ. თანამედროვე ტექნიკურ პირობებში დაკარგეს თავიანთი პირვანდელი მნიშვნელობა.
მატერიალური დოვლათის წარმოების პროცესში ადამიანი აქტიურად ზემოქმედებს ბუნების ცალკეულ ელემენტზე და ცვლის ბუნებრივი რესურსების მთელ კომპლექსს. ბუნებრივი რესურსების ერთი ნაწილი გამოულეველია, რადგან მათ სწორი ექსპლუატაციის კვალდაკვალ თვითგანახლებაც ხდება. არის ისეთი ბუნებრივი რესურსებიც, რომელთა მარაგი თანდათან კლებულობს და საბოლოოდ ამოიწურება. ამიტომ ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება კაცობრიობის უპირველესი საზრუნავია. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნოლოგიური რევოლუცია კიდევ უფრო აფართოებს ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სფეროს და საშუალებას გვაძლევს გამოვავლინოთ ბუნებრივი რესურსების ახალ-ახალი სახეობები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუნებრივი რესურსები
იურიევკა
იურიევკა (Iurievca) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 119 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 526 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ტილდა სუინტონი
ტილდა სუინტონი (Tilda Swinton; დ. 5 ნოემბერი, 1960) — შოტლანდიელი მსახიობი და მოდელი. მოღვაწეობს როგორც მეინსტრიმულ კინოში, ასევე არტჰაუსში.
აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიურო
ტილდა სუინტონი
ფილმოგრაფია
)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
პინიაისი
პინიაისი (Pinhais) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 893 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 117 008 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 921.44 კმ²-ზე. ფართობი 60 896 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩილეტეს რაიონი
ჩილეტეს რაიონი (Distrito de Chilete) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის კონტუმასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 847 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 247 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 133.94 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კონტუმასის პროვინციის რაიონები
უშანგი სახლთხუციშვილი
უშანგი სახლთხუციშვილი (დ. 26 მარტი, 1937, მარტყოფი) — ქართველი მთარგმნელი, პედაგოგი, პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
1963 წელს გაცვლითი პროგრამით უნივერსიტეტიდან სხვა სტუდენტებთან ერთად გაიგზავნა რიგაში ლატვიური ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის შესასწავლად. გარკვეული პერიოდი მუშაობდა სოფელ საცხენჰესის საშუალო სკოლაში (სოფელი სააკაძე, გარდაბნის რაიონი) ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 1965-1969 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ლატვიის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. 1969 წლიდან მუშაობდა თსუ ახალი ქართული ენის კათედრასთან არსებული ფარნაოზ ერთელიშვილის სახელობის ონომასტიკის სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიაში უმცროს ლაბორანტად, უფროს ლაბორანტად, უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1965 წლიდან აქვეყნებდა ქართულ, ლატვიურ და რუსულ ენებზე სტატიებსა და ნარკვევებს, აღწერილი აქვს ტოპონიმიკური მასალა (40 000 ათასამდე ერთეული), ძირითადად კახეთის რეგიონში. 1970 წლიდან ეწევა თარგმნელობით მოღვაწეობას, თარგმნილი აქვს ლატვიელი მწერლის ზ. სკუინის რომანი „კოლუმბის შვილიშვილები“, ჟ. გრივას „ნოქტიურნი“, ა. ბელის რომანი „გალია“, ლატვიელ მწერალთა მოთხრობების კრებული „ქარვის ზღვის პირას“, „თბილისო, თბილისო, თბილისო...“, ვ. ბელშევიცას „სულ იმ ყეყეჩი პაულინეს ბრალია“. გამოცემული აქვს ა. იაკუბანის მოთხრობების კრებული, იან რაინისის „აზრები“, აგრეთვე ორიგინალური ნაშრომი „ლატვიურ-ქართული სასაუბრო ლატვიური ენის გრამატიკის მიმოხილვითა და ლატვიურ-ქართული ლექსიკონით“. 1997 წელს გამოსცა ნარკვევების კრებულის — „ადგილის დედა ანუ რას მოგვითხრობენ ტოპონიმები“, პირველი და მეორე წიგნები, აგრეთვე „ლოჭინის ხეობის ონომასტიკონი“. საქართველოს რადიოსა და ქართულ გაზეთებში „სოფლის ცხოვრება“, „საქართველოს რესპუბლიკა“ ხელმძღვანელობდა რუბრიკას „რას მოგვითხრობენ ტოპონიმები“. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოლოგიისა და გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე კითხულობდა ლექციების კურსს ქართული ონომასტიკის საკითხებზე, ფილოლოგიის მთარგმნელობით განყოფილებაზე კი ბალტიური (ლატვიური) ფილოლოგიის კურსს. უშანგი სახლთხუციშვილი შეყვანილია ლატვიის ენციკლოპედიაში.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ქართულ ტოპონიმთა ისტორია-ეტიმოლოგიისათვის (აღმოსავლეთ საქართველოს მასალების მიხედვით)“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ახალსოფლის თავწმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თედორე კოტანოვი
თედორე ევგენის ძე კოტანოვი (დ. 4 აპრილი, 1914, სოფელი ნეონ-ხარაბა, წალკის რაიონი, — გ. 15 სექტემბერი, 1993, სანქტ-პეტერბურგი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (20. IV 1945). პოლკოვნიკი. სსკპ წევრი 1940 წლიდან. დიდი სამამულო ომის (1941–1945) დროს მონაწილეობდა სევასტოპოლის დაცვაში, ნოვოროსიისკთან, ტაგანროგთან, მარიუპოლთან, ნიკოლაევთან ბრძოლებში. მონაწილეობდა აგრეთვე უკრაინის, ბესარაბიის, რუმინეთის, ბულგარეთის განთავისუფლებისათვის ბრძოლებში. საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა ქ. ნიკოლაევთან ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისათვის. ომის დამთავრების შემდეგ კვლავ სამხედრო სამსახურში იყო. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 3 სხვა ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ალექსანდრე ბელიავსკი (მოჭადრაკე)
ალექსანდრ ბელიავსკი (( Олександр Генріхович Бєлявський), ( Aleksander Henrikovič Beljavski), ( Alexander Genrikhovich Beliavsky) დ. 17 დეკემბერი, 1953, ლვივი,უკრაინის სსრ, სსრკ) ― საბჭოთა, უკრაინელი და შემდეგ სლოვენიელი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (1975), სსრკს ოთხგზის ჩემპიონი. სსრკ-ს ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი, ოთხგზის ოლიმპიადის გამარჯვებული. ფიდეს დამსახურებული მწვრთნელი (2004).
ტურნირები
მოგებული აქვს ტურნირები: ვეიკ ან ზე (1984, 1985), ლონდონი (1985), სოჭი (1986), ტილბურგი (1988), მიუნხენი (1990), ამსტერდამი (1990), ბელგრადი (1993), ჩაჩინი (1996), პოლიანიცია-ზდრუი (1996).
სსრკ-ს ნაკრები
სსრკს ნაკრების შემადგენლობაში 1982 წლიდან ასპარეზობს და ოთხგზის ოლიმპიური ჩემპიონია. საჭადრაკო ოლიმპიადა: ლუცერნი 1982. მეოთხე დაფა. (+5 =4 −1). გუნდური ოქრო, ინდივიდუალური ბრინჯაო სალონიკი 1984. პირველი დაფა. (+7 =2 −1). გუნდური ოქრო, ინდივიდუალური ვერცხლი სალონიკი 1988. მეოთხე დაფა. (+5 =4 −1). გუნდური ოქრო ნოვი სადი 1990. მესამე დაფა. (+4 =6 −0). გუნდური ოქრო ევროპის გუნდური ჩემპიონატი 1983. პლოვდივი. მეხუთე დაფა. (+2 =3 −1). გუნდური ოქრო, ინდივიდუალური ვერცხლი ჰაიფა. 1989. მეორე დაფა. (+2 =4 −1). გუნდური ოქრო მსოფლიოს გუნდური ჩემპიონატი ლუცერნი. 1985. მეხუთე დაფა. (+4 =2 −2). გუნდური ოქრო, ინდივიდუალური ოქრო ლუცერნი. 1989. მეორე დაფა. (+4 =2 −0). გუნდური ოქრო, ინდივიდუალური ოქრო სულ 67 პარტია ითამაშა 33 მოიგო, 7 წააგო, 27 კი ყაიმით დაასრულა. შედეგიანობა 69.4%
სლოვენიის ნაკრები
1996 წლიდან სლოვენიის ნაკრების შემადგენლობაში გამოდის. 2016 წლამდე 11 ოლიმპიადაზე გამოვიდა, თუმც მედალი არასოდეს მოუგია. 9-ჯერ პირველ დაფაზე იყო, ორჯერ მეორეზე. 10-ჯერ იასპარეზა ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე და აქედან 9-ჯერ პირველ დაფაზე იყო, ერთხელ მეორეზე. სამწუხაროდ აქაც უმედლოდ დარჩა. სულ 194 პარტია ითამაშა, 66 მოიგო, 93 ყაიმით დაასრულა და 35 წააგო. შედეგიანობა 58%.
რეკორდები
მისნაირი შედეგი აქვს პოულ კერესს და ვიქტორ კორჩნოის.
კლუბები
1984 წელს სსრკ-ს კლუბ „ტრუდის“ შემადგენლობაში ევროპის საკლუბო ჩემპიონატი მოიგო. გუნდური ბრინჯაო აიღო 2008 წელს კიევის PVK შემადგენლობაში.
მწვრთნელის კარიერა
1980 წელს ანატოლი კარპოვის მწვრთნელი იყო (ბელიავსკი ამას უარყოფდა და ამბობდა რომ მხოლოდ სპარინგობას უწევდა). 1990 წელს გარი კასპაროვს ავარჯიშებდა. 2015 წელს ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე მარია მუზიჩუკს წვრთნიდა და ტიტულიც მოაგებინა. ფიდეს დამსახურებული მწვრთნელი (2004).
სქოლიო
კატეგორია:მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკი კატეგორია:უკრაინელი მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:17 დეკემბერი კატეგორია:1953 წელი სპორტში კატეგორია:უკრაინელი სპორტსმენები
ლეონბერგერი
ლეონბერგერი (Leonberger) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში XIX საუკუნეში.
გერმანულ ქალაქ ლეონბერგის მუნიციპალიტეტის უფროსს, ჰენრიხ ესიგს სურდა მიეღო ქალაქის გერბზე გამოსახული ლომის მსგავსი ძაღლი, ამისთვის მან გამოიყენა ლანდსირი, ნიუფაუნდლენდი, სენბერნარი და პირენეული მთის ძაღლი. შედეგად მიიღო ეს საინტერესო ძაღლი. ლეონბერგერი თითქმის მთლიანად განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს, თუმცა უკანასკნელი რამდენიმე ათეული წლის წინ აღდგა არა მარტო თავის სამშობლოში, არამედ ჩრდილოეთ ამერიკასა და დიდ ბრიტანეთში. როდესაც ლეონბერგერი პირველად გამოჩენაზე აჩვენეს, მას წუნი დასდეს, როგორც რამდენიმე ჯიშის შესაძლო ნარევს (რაც სინამდვილეს შეეფერებოდა). ოფიციალურად ჯიში დარეგისტრირდა 1949 წელს.
ლეონბერგერი ძალიან ლამაზი ძაღლია. ძალიან უყვარს წყალი და სიამოვნებით ჭყუმპალაობს ყველაზე ცივ ამინდშიც კი. ისევე, როგორც სხვა აღდგენილ ჯიშებში, ლეონბერგერს შეიძლება აღენიშნებოდეს მენჯ-ბარძაყის სახსრების დისპლაზია. ლეონბერგერს აქვს ოდნავ დატალღული, გლუვი, ხშირი ბალანი, ფაფუკი, გრძელი კუდი. ყურების სიგანე მათი სიგრძის ტოლია. ის კარგად უძლებს სიცივეს. ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. ადვილად იწვრთნება. ადვილად ეგუება სხვა ძაღლებს. ცუდი მოდარაჯეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები კატეგორია:მოლოსერები
ტოლენსის რეაგენტი
მინი|200პქ|ტოლენსის რეაგენტი შედის რეაქციაში ალდეჰიდთან(მარცხენა სინჯარა) ტოლენსის რეაგენტი — ქიმიური რეაგენტი, რომლის საშუალებით ხდება ალდეჰიდების, ალფა-ჰიდროქსი კეტონების და არომატული ალდეჰიდების ფუნქციონალური ჯგუფების აღმოჩენა. მისი ფორმულაა [Ag(NH3)2]ОН. ამ რეაგენტის ხსნარი შედგება ამიაკში გახსნილი ვერცხლის ოქსიდისაგან. რეაგენტს სახელი ეწოდა გერმანელი ქიმიკოსის ბერნჰარდ ტოლენსის საპატივცემულოდ, რომელმაც აღმოაჩინა ეს რეაგენტი. მაგალითისათვის, როდესაც ტოლენსის რეაგენტი რეაქციაში შედის ალდეჰიდთან, ალდეჰიდი დაიჟანგება მის შესაბამის კარბონმჟავამდე, ხოლო მეტალური ვერცხლი დაილექება არა სინჯარის ფსკერზე, არამედ სინჯარის კედელს გადაეკრება თხელ ფენად. ამიტომაც ამ რეაქციას ასევე ვერცხლის სარკის რეაქციასაც უწოდებენ.
=ლაბორატორიაში მიღება= პირველ ეტაპზე ვერცხლის ნიტრატის და ნატრიუმის ჰიდროქსიდის ხსნარებს ურევენ ერთმანეთს. მიიღება ნატრიუმის ნიტრატი, გამოიყოფა წყალი, ხოლო ვერცხლის ოქსიდი, რომელიც არის ყავისფერი ფერის დაილექება ჭურჭლის ფსკერზე.
რეაქცია 1:
მეორე ეტაპზე ამატებენ ამიაკს. ამდროს ხსნარი შეიცავს [Ag(NH3)2]+ კატიონს, რომელიც ტოლენსის რეაგენტის მთავარი კომპონენტია. რეაქციის შედეგად ასევე გამოიყოფა ნატრიუმის ჰიდროქსიდი
რეაქცია 2:
სხვაგვარად შეიძლება ამიაკის ხსნარს დაემატოს ვერცხლის ნიტრატის ხსნარი.
=გამოყენება= ტოლენსის რეაგენტი გამოიყენება კეტონებისა და ალდეჰიდების ერთმანეთისგან განსასხვავებლად. ტოლენსის რეაგენტი რეაქციაში შედის ალდეჰიდთან, ხოლო კეტონთან არა. გამონაკლისი არის ჭიანჭველა მჟავა იგივე მეთანმჟავა (HCOOH). ჭიანჭველმჟავა ერთადერთი კარბონმჟავაა, რომელიც რეაქციაში შედის ტოლენსის რეაგენტთან. რადგან თუ ჭიანჭველა მჟავის ქიმიურ ფორმულას შევაბრუნებთ მივიღებთ ალდეჰიდის ფუნქციონალურ ჯგუფს ანუ ჭიანჭველა მჟავას აქვს როგორც ალდეჰიდის ისე კარბონმჟავის თვისებები. აგრეთვე ტოლენსის რეაგენტით შესაძლებელია გლუკოზისს და ფრუქტოზის ერთმანეთისაგან განსხვავება. გლუკოზა ალდეჰიდსპირტია, რომელიც შეიცავს ალდეჰიდის და სპირტების ფულქციონალურ ჯგუფებს, ამიტომაც რეაგენტი შედის რეაქციაში გლუკოზასთან, მაგრამ არა ფრუქტოზასთან, რადგან ფრუქტოზა კეტონსპირტია, რომელიც შეიცავს კეტონების და სპირტების ფუნქციონალურ ჯგუფს, კეტონებთან კი ტოლენსის რეაგენტი არ შედის რეაქციაში ანუ იმისათვის რომ ტოლენსის რეაგენტი რეაქციაში შევიდეს ნივთიერებასთან მთავარია კარბონილის ფუნქციონალური ჯგუფი მდებარეობდეს განაპირა მხარეს როგორც ალდეჰიდებშია. ასევე გამოიყენება მედიცინაში, ალკინების ტესტისთვის , მაღალი ხარისხის ტელესკოპის ოპტიკური ლინზების დასამზადებლად ტელესკოპური სარკეების დამზადების მეთოდი ასევე მოიცავს სხვა დანამატებსაც როგორიცაა ტარტარმჟავა და ეთანოლი, ასევე ჭურჭლის მოსავერცლად და სარკეების დასამზადებლად, ხოლო უწინ გამოიყენებოდა ნაძვის ხის სათამაშოების მოსავერცხლად.
=უსაფრთხოება= დაძველებული რეაგენტი უნდა განადგურდეს. განადგურება გულისხმოვს იმას რომ რეაგენტი განზავებული უნდა იქნას მჟავაში, რათა თავიდან იქნას აცილებული ვერცხლის ნიტრიდის წარმოქმნა, რომელიც ძლიერ ფეთქებად ნივთიერებას წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ვერცხლის ნაერთები
ლიჩი (ანტილოპა)
ლიჩი (Kobus leche) — წყვილჩლიქოსანი ძუძმწოვარი წყლის თხების გვარისა.
გავრცელება
ლიჩი გავრცელებულია ბოტსვანის, ნამიბიის, ანგოლის, ზამბიის და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (სამხრეთ ნაწილი) მცირე ტერიტორიებზე. ძირითადად ბინადრობენ წყალსატევებთან ახლოს, ასევე სეზონურად დატბორილ ჭაობებში (ოკავანგოს დელტა). ნაკლებად ღრმა წყალში იკვებებიან ჭაობის მცენარეულობით.
სქოლიო
კატეგორია:წყლის თხები
მარტუნის რაიონი (სომხეთის სსრ)
მარტუნის რაიონი (Հրազդանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი მარტუნი.
ისტორია
მარტუნის რაიონი დაარსდა 1930 წელს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და გეღარქუნიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 135 კმ².