cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რომი (სასმელი)
მინი|რომის სექცია სასმელების მაღაზიაში. რომი — ძლიერი სპირტიანი სასმელი, რომელიც შაქრის ლერწმის საკმაოდ რთული გზით გადამუშავების შედეგად მიიღება. არსებობს რომის რამდენიმე სახეობა. ღია ფერის რომს, ანუ უფერო, ოქროსფერი და მუქი რომი. სიტყვა რომის (rum) წარმომავლობა უცნობია. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ის სიტყვისგან rumbullion მომდინარეობს, რაც „დიდ ხმაურს“ ნიშნავს. მეორე ვარიანტის მიხედვით, რომი სპირტიანი სასმელებისთვის განკუთვნილი ბოკლის სახელწოდებიდან rummers მომდინარეობს, რომელსაც ჰოლანდიელი მეზღვაურები იყენებდნენ. სხვა ვარიანტებს შორისაა ლათინური სიტყვის saccharum (შაქარი) შემცირებული ვერსია და ფრანგული arôme (არომატი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
ლას-გუიას-ორიენტე
ლას-გუიას-ორიენტე (Las Guías Oriente) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 274 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
საიდა (თევზი)
საიდა (Pollachius virens) — ზღვის თევზი ვირთევზასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 120 სმ, მასა 10 კგ აღწევს. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჩვეულებრივ არის ბარენცის ზღვაში, შედის თეთრ ზღვაშიც. ახასიათებს მიგრაცია: გაზაფხულზე — ჩრდილოეთში, შემოდგომაზე — სამხრეთში. იკვებება წვრილი თევზებით და კიბოსნაირებით. საკვების ძებნაში დღე და ღამე ვერტიკალურად მოძრაობს. ტოფობს იანვარ-აპრილში. რეწვის ობიექტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვირთევზასნაირნი
Levneg du Köhler (Fisch) Pollachius virens Pollachius virens Seiti Lieu noir Ufsi 북대서양대구 Ledjūrio menkė Koolvis Sei Sei Czarniak Сайда Gråsej
მონრეალის ივერიის ღვთისმშობლის ხატი
ივერიის მონრეალის ღვთისმშობლის ხატი 1981 წელს დაიწერა ათონის წმიდა მთაზე. იგი წარმოადგენს ივერიის (ივერონის) ღმრთისმშობლის ხატის ასლს. ხატის ისტორია განუყრელად დაკავშირებულია ესპანური წარმოშობის ჩილელის, იოსებ (ხოსე) მუნიოს კორტესის ცხოვრებასთან.
ისტორია
იოსების მშობლები იყვნენ კათოლიკები. იოსებმა 14 წ. ასაკში მიიღო მართლმადიდებლობა. ოჯახი გაგებით შეხვდა იოსების არჩევანს. იოსებ მუნიოსი იყო ხატმწერი და ასწავლიდა ხელოვნების ისტორიას მონრეალის უნივერსიტეტში. 1982 წლის შემოდგომაზე იოსები მეგობრებთან ერთად ათონის მთაზე გაემგზავრა, რადგან დიდი სურვილი ჰქონდა მოენახულებინა ხატწერის მდიდარი ტრადიციებით განთქმული წმინდა დანიელის სკიტი. სკიტისაკენ მიმავალთ გზა აებნათ და შემოაღამდათ. ბილიკმა ისინი ქრისტეს შობის სახელობის ღარიბულ სკიტში მიიყვანა, სადაც თოთხმეტი ხატმწერი ბერი მოღვაწეობდა. მათ სიხარულით მიიღეს სტუმრები და შემდეგ მიიწვიეს ხატწერის სახელოსნოში. იოსებმა სახელოსნოში დაინახა ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ასლი, რომლის წაბრძანებაც გადაწყვიდა ამერიკაში, მაგრამ ბერებმა ხატი მას არც აჩუქეს, და არც მიყიდეს. მეორე დღეს ბერებმა თავიანთი ნებით გადასცეს იოსებს ეს ხატი. იოსებ მუნიოსი მონრეალში (კანადა) დაბრუნდა 1982 წლის 3 ნოემბერს. 24 ნოემბერს ღამის სამ საათზე ხატმა დაიწყო ძლიერი კეთილსურნელება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ბედიანი (ფილმი)
ბედიანი — გიორგი ლევაშოვ-თუმანიშვილის 1993 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმი ასახავს თანამედროვე ცხოვრებას. მოქმედების ადგილია ფსიქიატრიული საავადმყოფოს ნარკოლოგიური განყოფილება, რომელიც გააზრებულია, როგორც სამყაროს მოდელი. ფილმის ავტორები სევდანარევი იუმორით მოგვითხრობენ მარადიულ პრობლემებსა და მუდმივ ფასეულობებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1993 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
Polyrhachis io
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კვესტორი
ძვ. წ. 367 წლამდე, სანამ სისხლის სამართლის საქმეების განხილვა კონსულების კომპეტენციაში შედიოდა, კვესტორები მხოლოდ საქმის წინასწარ გამოძიებას აწარმოებდნენ, ხოლო შემდეგ, როდესაც ეს მოვალეობა პრეტორებს დაეკისრათ, კვესტორების ფუნქცია ხაზინის ზედამხედველობით და არქივების მართვით შემოიფარგლა.
თავდაპირველად კვესტორები ორნი იყვნენ, ხოლო ძვ. წ. 421 წლიდან ოთხნი გახდნენ, თან ამ თანამდებობის მიღება უკვე პლებეებსაც შეეძლოთ. სულას რეფორმის შემდეგ ძვ. წ. 81 წელს კვესტორთა რაოდენობამ ოცს მიაღწია, ხოლო კეისრის დროს ორმოცს.
კვესტორების ნაწილი თვითონ რომში განაგებდა ფინანსებს, ნაწილი იგივე მიზნით მოქმედ ლეგიონებში მსახურობდა, ნაწილი - პროვინციებში და ნაწილიც საპორტო ქალაქებში აკონტროლებდა საბაჟო გადასახადებს.
ძვ. წ. 180 წლის კანონის მიხედვით კვესტორს 10 წელი უნდა ემსახურა ჯარში, რადგან ჯარში წასვლა 17 წლიდან შეიძლებოდა, ესე იგი კვესტორი 27 წელზე უმცროსი ვერ იქნებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
ნიქსონი (ფილმი)
ნიქსონი (Nixon) — ამერიკული ბიოგრაფიული ფილმი, რომელშიც მოთხრობილია აშშ-ის პრეზიდენტ რიჩარდ ნიქსონის პოლიტიკური და პირადი ცხოვრების შესახებ. მას განასახიერებს ენტონი ჰოპკინზი. ფილმში ასევე თამაშობენ ჯოან ალენი, ჯეიმზ ვუდსი, ედ ჰარისი და სხვ. ფილმის რეჟისორია ოლივერ სტოუნი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1995 წლის ფილმები კატეგორია:ოლივერ სტოუნის ფილმები
ჯანი როდარი
ჯანი როდარი (დ. 23 ოქტომბერი, 1920, ომენია, იტალია — გ. 14 აპრილი, 1980) — იტალიელი მწერალი და ჟურნალისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა საბავშვო წიგნებით. 1970 წელს მან მიიღო ჰანს ქრისტიან ანდერსენის სახელობის ჯილდო და დღემდე ითვლება XX საუკუნის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საბავშვო მწერლად. მისი წიგნები, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია რომანი „ჩიპოლინოს თავგადასავალი“, ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:იტალიელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:იტალიელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი ჟურნალისტები კატეგორია:იტალიელი კომუნისტები კატეგორია:იტალიელი ანტიფაშისტები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ჟურნალისტები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:იტალიელი მარქსისტი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი რომანისტები
ამერიკელი ღმერთები
ამერიკელი ღმერთები — ამერიკული ფანტასტიკური დრამატული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც დაფუძნებულია ნილ გეიმანის 2001 წლის ამავე სახელწოდების რომანზე ,,ამერიკელი ღმერთები ''. სერიალის ჟანრი არის ზღაპრული და მისტიური. სერიალის პირველი სეზონის პრემიერა შედგა 2017 წლის 30 აპრილს. 2017 წლის მაისში სერიალის მეორე სეზონი გამოვიდა, რომლის პრემიერა შედგა 2019 წლის 10 მარტს. მომდევნო კვირას Starz-მა განაახლა ამერიკელი ღმერთები მესამე სეზონისთვის,რომლის პრემიერა შედგა 2021 წლის 10 იანვარს. 2021 წლის მარტში სერიალი დამთავრდა,სამი სეზონის შემდეგ. სერიალს დადებითი გამოხმაურება მოყვა და მიიღო ორი ნომინაცია გამორჩეული დიზაინისა და განსაკუთრებული ვიზუალური ეფექტებისთვის, მან ასევე მიიღო სამი ნომინაცია კრიტიკოსთა არჩევანის მე-8 სატელევიზიო დაჯილდოებაზე, მათ შორის საუკეთესო დრამატული სერიალი.
სიუჟეტი
სერიალის ერთ-ერთ გმირს შედოუს მნიშვნელოვანი წარსული აქვს, მაგრამ ახლა მას მხოლოდ მის ცოლთან ერთად მშვიდი ცხოვრება სურს. მაგრამ მისი ცოლი უბედური შემთხვევის მსხვერპლი გახდება. როდესაც იგი შინ ბრუნდება ვეტმფრენით, საშინელი შტორმისას, მის ყურადღებას უცნაური ადამიანი მიიპყრობს. ის საკუთარ თავს მისტერ ოთხშაბათს ეძახის. მან შედოუზე ბევრად მეტი იცის, ვიდრე ეს შესაძლებელია. ის შედოუსს აფრთხილებს, რომ კიდევ ერთი შტორმია მოსალოდნელი და ამის შემდეგ მის გარდა აღარაფერი იქნება ისეთი, როგორიც ახლაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები
კასრის ამბავი
კასრის ამბავი (A Tale of a Tub) 一 ირლანდიული წარმოშობის ინგლისელი სატირიკოსის, ჯონათან სვიფტის რიგით მეორე და ერთ-ერთი ყველაზე ფართომაშტაბიანი სატირული ნამუშევარი, რომელიც 1704 წელს გამოიცა. კრიტიკოსთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ზემოხსენებული ავტორის შემოქმედებაში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე, ზოგის აზრით კი საუკეთესო, სატირულ ნაწარმოებს წარმოადგენს. ესაა ერთგვარი პროზაული პაროდია, რომელიც ე.წ. „დიგრესიებად“ არის დაყოფილი, რომელთა ფონზეც სამი ძმის ისტორიას ვეცნობით. თითოეული მათგანი დასავლური ქრისტიანობის სამ უმთავრეს დენომინაციას 一 კათოლიციზმს, პროტესტანტიზმსა და კალვინიზმს 一 სიმბოლიზირებს, რის გამოც, ხშირად, ჯოვანი ბოკაჩოს ცნობილ ნაშრომის, დეკამერონის მეხუთე ნაწილსაც კი უკავშირებენ ხოლმე.
იგავი „სამი ძმის შესახებ“ დასცინის ყოველგვარ რელიგიურ ექსცესიასა და განდგომილებას, ხოლო დიგრესიები წარმოადგენენ ლიტერატურის, პოლიტიკის, თეოლოგიის, ბიბლიური თემატიკისა და მედიცინის შესახებ შესრულებულ თანამედროვე პაროდიათა სერიას 一 მაშინ, როცა ავტორი ნაწარმოებზე მუშაობდა, პოლიტიკური და რელიგიური ინსტიტუტები ჯერ კიდევ გაუმიჯნავად მოქმედებდნენ გაერთიანებულ სამეფოში, შესაბამისად, ავტორი ამ ფაქტის მწვავე გაქილიკებას ვერ გასცდა.
ნაშრომმა დღის შუქი ავტორის შემოქმედებითი პერიოდის იმ ეტაპზე იხილა, როცა ის საკუთარ ტექსტებს ფსევდონიმის ქვეშ აქვეყნებდა, თუმცა ამ ნაწარმოების საკუთარი სახელის ქვეშ მიწერა იმდენად არ სურდა, რომ მის ავტორად, თავდაპირველად, მისი ბიძაშვილი, თომასი იყო გასაღებული 一 პიროვნება, რომელმაც სვიფტის ცხოვრებაში რელიგიური გარდატეხა მოახდინა.
ნაშრომი XIX საუკუნემდე განიხილებოდა, როგორც თავდასხმა ქრიასტიანულ მრწამსზე. ტექსტი, ძირითადად, საშინელ შეფასებას იღებდა ადგილობრივი გავლენიანი პირებისგან, მაგალითად უილიამ უოტონი, ავტორის თანამედროვე ინგლისელი თეოლოგი წერდა, რომ „ავტორმა წამოიწყო ერთგვარი თამაში ღმერთისა და რელიგიის, ჭეშმარიტებისა და მორალური ფასეულობების, სწავლისა და მრეწველობის ფონზე, რათა ბოლოში ერთი რამ დაასკვნას 一 შეექმნას საზიზღარი წარმოდგენა ყველაფერზე, რაც უკავშირდება ქრისტიანობას“. ერთ-ერთი კომენტატორი სვიფტს, ნაწარმოების გამო, შეადარა კრეისერს, რომელიც ყოველგვარ სიბინძურეს ისრუტავს.
ნამუშევრის წყალობით ჯონათან სვიფტი საკმაოდ პოპულარული გახდა სხვადასხვა საზოგადოებრივ ჯგუფებს შორის, თუმცა, მისი ნამუშევრის არსი, ძირითადად, არასწორად აღიქვეს, მათ შორის თავად დედოფალმა ანამ, რომელმაც ესე სათქმელი ღვთის გმობად მიიჩნია. შეიძლება ითქვას, რომ ნაწარმოებმა ავტორი, იმ დროს, ყველანაირ უპირატესობას ჩამოაშორა, მის წინააღმდეგ განეწყო თავად ადგილობრივი ანგლიკანური ეკლესიაც, თუმცა, მაინც, მიიჩნევა მის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ ნაშრომად.
სქოლიო
კატეგორია:სატირული ნამუშევრები კატეგორია:სატირული რომანები კატეგორია:1704 წლის ნაწარმოებები
იოანე მოსხი
იოანე მოსხი (დ. 550— გ. 634) — ბიზანტიელი პროზაიკოსი, საეკლესიო მოღვაწე. მისი უაღრესად პოპულარული ნოველების კრებულს ბერძნულად ეწოდება „ლიმონარი“ („მდელო“), ქართულად — „სამოთხე“. როგორც ბერძნული „ლიმონარის“, ისე ქართული „სამოთხის“ დღესდღეობით ცნობილი უძველესი ხელნაწერები X საუკუნისაა. გამოითქვა მოსაზრება, რომ „სამოთხე“ ბერძნულიდან კი არ თარგმნილა, არამედ ორიგინალურ ნაწარმოებთა კრებულია და ნოველები ერთიმეორეზე დამოუკიდებლად დაიწერა ბერძნულადაც და ქართულადაც ერთი და იმავე პირის, იოანე მოსხის მიერ. იოანე მოსხს ბიზანტიელები უწოდებდნენ მესხს, ანუ ქართველს.
კატეგორია:დაბადებული 550 კატეგორია:გარდაცვლილი 634 კატეგორია:ბიზანტიელი მწერლები
დასავლეთსლავური ენები
thumb|right|300px|{{legend|#7cdc87|ქვეყნები სადაც დასავლეთსლავური ენები არის ეროვნული}} დასავლეთსლავური ენები რიცხობრივად სამი მთავარი და რამდენიმე მცირე ენისაგან შედგება, პოლონური, ჩეხური და სლოვაკური განვითარებული სალიტერატურო ენებია.
დასავლეთსლავური ენები თავის მხრივ იყოფა სამ - ჩრდილოურ, საშუალო და სამხრეთულ ჯგუფად.
დასავლეთსლავისტიკა, როგორც დარგი
დასავლეთსლავისტიკა არის სლავთმცოდნეობის ( სლავისტიკის ) ერთ–ერთი ქვედარგი, რომელიც დასავლეთსლავური ქვეყნების (უპირველეს ყოვლისა მათი ენებისა და კულტურების) შესწავლითაა დაკავებული. დასავლეთსლავისტიკა თავის მხრივ ძირითადი დასავლეთსლავური ენების მიხედვით დაიყოფა პოლონისტიკად, ბოჰემისტიკად და სლოვაკისტიკად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სლავური ენები კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
ფოლადაანთკარი
ფოლადაანთკარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 694 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გამარჯვების თემის სოფლები
პრეტორი
დროთა განმავლობაში პრეტორთა დანიშნულება იცვლებოდა, თავდაპირველად პრეტორებს უწოდებდნენ უმაღლეს მაგისტრატუსებს — კონსულებს და დიქტატორებს.
ძვ. წ. 367 წლიდან კი პრეტორი დაერქვა კონსულზე ქვემოთ მდგომ მაგისტრატუსს. ამ დროიდან პრეტორის ფუნქცია განისაზღვრა სასამართლოებში საქმეების გარჩევით, ხოლო კონსულის ქალაქში არ ყოფნის დროს, პრეტორს ეკუთვნოდა უმაღლესი ხელისუფლება.
Polyrhachis isacantha
Polyrhachis isacantha — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
პრეტორი
თავდაპირველად პრეტორი შეიძლებოდა გამხდარიყო მხოლოდ პატრიციუსი, მას ისევე როგორც კონსულს ცენტურიების კომიციაზე ირჩევდნენ ერთი წლის ვადით. ძვ. წ. 337 წლიდან კი ეს თანამდებობა პლებეებისთვისაც გახდა ხელმისაწვდომი.
Polyrhachis isacantha
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პრეტორი
ძვ. წ. 246 წლიდან მეორე პრეტორის არჩევაც დაიწყო. პირველ პრეტორს ერქვა Praetor urbanus - ქალაქის პრეტორი და იგი არჩევდა საქმეებს რომლებიც მხოლოდ რომის მოქალაქეებს ეხებოდათ, მეორე პრეტორი კი Praetor peregrinus იხილავდა საქმეებს რომლებიც რომის მოქალაქეებსა და უცხოელებს, ან მხოლოდ უცხოელებს ეხებოდათ.
ხოტეურა
ხოტეურა, ხოტევური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
პრეტორი
იმპერიის ზრდამ გამოიწვია პრეტორების რაოდენობის ზრდა. ძვ. წ. 227 წლიდან პრეტორებს ირჩევდნენ სიცილიაშიც და სარდინიაშიც. ორი ესპანური პროვინციის დამატების შემდეგ, ძვ. წ. 197 წლიდან კი ორივე პროვინციას ჰყავდა თითო პრეტორი. პროვინციული პრეტორი ვადის გასვლის შემდეგ ხშირად ინიშნებოდა პროვინციის პროპრეტორად ან პროკონსულად, ანუ მმართველად.
ხოტეურა
თავდაპირველად გავრცელებული იყო სოფელ ხოტევში, საიდანაც მიღებული აქვს სახელწოდება.
პრეტორი
სულამ პრეტორთა რაოდენობა 8-ს გაუტოლა, ხოლო კეისარის დროს უკვე 16 პრეტორი ირჩეოდა. ავგუსტუსმა რამდენიმე რეფორმის შედეგად პრეტორთა რაოდენობა 12-მდე დაიყვანა. ტიბერიუსმა კი ისევ 16-მდე გაზარდა.
ხოტეურა
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამი, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს ხშირი აბლაბუდისებრი შებუსვა. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ხშირად უფორმო, საკმაოდ კუმსია ან თხელი. მარცვალო საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური, მუქი-წითელი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ნაკლებწვნიანია, წვენი — შეუფერავი.
პრეტორი
ადრეული იმპერიის პერიოდში პრეტორთა ფუნქციები პრაქტიკულად არ შეცვლილა, შემდგომში მათ აკვედუკებზე მეთვალყურეობაც დაევალათ.
ხოტეურა
ბოტანიკური აღწერა
ხოტეურა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 100-125 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 12-14 გ/ლ-ს.
გამოიყენება საშუალო ხარისხისა და საკმაოდ ხალისიანი სუფრის მსუბუქი ღვინის მისაღებად.
ბედის უკუღმართობა
სიუჟეტი
კომედია მოგვითხრობს როგორ ებრძვის ღარიბი გლეხი ქურდობის ცდუნებას, მაგრამ მოპარული ჯორი ცოდვას არ ჩაადენინებს და პატრონთან მიაყვანინებს თავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1968 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ხოტეურა
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
პრეტორი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
ნიკოლოზ აბაშიძე
ნიკოლოზ აპოლონის ძე აბაშიძე  (დ. 13 ივნისი  [ ძვ. სტ. 1  ივნისი], 1897, ხონი ―  გ.  28 აპრილი, 1965, თბილისი)  —  ქართველი მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
1907–1917 წლებში სწავლობდა ხონის გიმნაზიაში. გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვარშავის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სამედიცინო ფაკულტეტზე. რევოლუციის შემდეგ სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1924 წელს.
1952–1965 წლამდე იყო საქართველოს რესპუბლიკის სერიოლოგიური ლაბორატორიის მთავარი ექიმი.
1961 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ექიმის წოდება. იყო სამეცნიერო შრომების და მონოგრაფიების ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 ნ კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ხონში დაბადებულები
ლიანო-მარინი
ლიანო-მარინი (Llano Marín) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 408 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
მაგისტრატები
მაგისტრატები, მაგისტრატურები (Magistratus) — არჩევითი თანამდებობა ძველ რომში. მაგისტრატები უმთავრესად აღმასრულებელ ხელისუფლებას წარმოადგენდნენ. ის ხელშეუხებელი პიროვნება იყო და სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების პერიოდში არ შეიძლებოდა მისი გადაყენება ან სამართალში მიცემა. მაგისტრატად არჩევა დიდი პატივი იყო, მათ არანაირი ანაზღაურება არ ეკუთვნოდათ, პირიქით მოვალეობის შესასრულება ხშირად საკუთარი სახსრებით უწევდათ. მაგისტრატები ორ ტიპად იყოფოდა:
ყველა მაგისტრატი ცენზორის და დიქტატორის გარდა თითო წლის ვადით ირჩეოდა. დიქტატორს სენატი და კონსულები 6 თვის ვადით ირჩევდნენ, ხოლო ცენზორებს 5 წლის ვადით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
ჩიპოლინოს თავგადასავალი
ჩიპოლინოს თავგადასავალი - მწერალ ჯანი როდარის მიერ 1951 წელს გამოცემული ზღაპარი-რომანი, რომელიც მის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად ითვლება.
სიუჟეტი
უფლისწული ლიმონი სასტიკი მმართველია. ერთ დღეს იგი ეწვევა თავისი ქვეყნის ერთ-ერთ სოფელს, რათა გაიცნოს გლეხები. მოხუცი ჩიპოლონე (ხახვი) მას შემთხვევით აბიჯებს ფეხზე, რის გამოც მას იჭერენ და ციხეში უკრავენ თავს. მისი ბიჭუნა, ჩიპოლინო, დარწმუნებულია, რომ ოდესმე გაათავისუფლებს მამას. იმ დროიდან მისი ცხოვრება იცვლება.
სიუჟეტი უფრო რთულდება, როდესაც საბრალო გოგრა აშენებს პატარა სახლს (აგურებით, რომლებსაც მთელი ცხოვრების მანძილზე აგროვებდა). ლიმონის რწმუნებული, პომიდორი, ირწმუნება, რომ მას ამის უფლება არ აქვს, ვინაიდან ეს მიწა სხვებს ეკუთვნის. გოგრას ასახლებენ, მაგრამ ჩიპოლინო, რომელიც, ფაქტობრივად, აჯანყების ერთ-ერთი ინიციატორია, არ ჩერდება და ბოლომდე იბრძვის უდანაშაულო ხალხის განთავისუფლებისათვის და უსამართლო მმართველების დამხობისათვის.
კატეგორია:ჯანი როდარის ნაწარმოებები კატეგორია:1951 წლის რომანები
კალათბურთი
thumb|250px|ქალ კალათბურთელთა მატჩი. კალათბურთი — გუნდური სპორტის სახეობა, რომელშიც ორი გუნდი, თითოეულში ხუთი მოთამაშით ცდილობს ქულები მოაგროვოს მოწინააღმდეგის კალათში ბურთის მოხვედრით ორგანიზებული წესების მიხედვით.
ისტორია
1891 წელს სპრინგფილდის (მასაჩუსეტსი, აშშ) კოლეჯის ანატომიის მასწავლებელმა ჯეიმზ ნეისმიტმა დაამუშავა პირველი წესები და 1891 წლის დეკემბერს პირველი მატჩიც მოაწყო. მალე ახალი თამაში მთელმა ამერიკამ აღიარა, მოგვიანებით კი დანარჩენმა მსოფლიომაც გაიცნო.
მოედანი, ბურთი, წესები
მოთამაშეთა რაოდენობა ყოველ გუნდში 5-5 კაცით განისაზღვრება. თამაშის დროს ჩაგდებული ბურთისათვის გუნდს ერიცხება 2 ან 3 ქულა, ყოველი რეალიზებული საჯარიმო ტყორცნისათვის 1 ქულა, გამარჯვებულია ის გუნდი, რომელიც მეტ ქულას დააგროვებს. შეხვედრა შედგება ოთხი 10-წუთიანი (სუფთა დრო) მეოთხედისგან. მეოთხედებს შორის შესვენება 2 წუთია. გამონაკლისია შესვენება მეორე და მესამე მეოთხედებს შორის, რომელიც 15 წუთი გრძელდება. მატჩის ფრედ დამთვრების შემთხვევაში ინიშნება დამატებითი 5-წუთიანი ტაიმი (ან ტაიმები), გამარჯვებულის გამოვლენამდე. დაშვებულია ნებისმიერი რაოდენობის შეცვლები. ყველა შეცვლილ მოთამაშეს უფლება აქვს დაბრუნდეს მოედანზე.
კალათბურთს ხელით თამაშობენ. დაშვებულია ბურთის ხელით ტარება, გადაცემა და ტყორცნა, როგორც ცალი, ასევე ორი ხელით. არ შეიძლება ორ ნაბიჯზე მეტის გადადგმა ბურთის დაუგდებლად, ბურთიანად ახტომა და დახტომა, მეტოქის საჯარიმო ზონაში სამ წამზე მეტხანს ყოფნა. გუნდს ბურთის მეტოქის ნახევარზე გადატანისათვის ეძლევა 8, ხოლო შეტევისათვის სულ — 24 წამი, რომლის გასვლის შემდეგ ბურთი მეტოქეს გადაეცემა. მწვრთნელს უფლება აქვს თითოეულ ტაიმში აიღოს ერთი წუთშესვენება (მეოთხეში — ორი). მოთამაშე ჯარიმდება ყველა ამ წესის დარღვევისათვის, აგრეთვე ბლოკირებისათვის და უხეში თამაშისათვის. მოთამაშე ჯარიმდება როგორც ჩვეულებრივი ჯარიმით, ასევე პერსონალური შენიშვნით. 5 პერსონალური შენიშვნის მიღების შემთხვევაში მოთამაშე ტოვებს მოედანს. ოთხი გუნდური შენიშვნის შემდეგ ყოველი ჯარიმა სრულდება საჯარიმო ტყორცნებით. ჩაგდებული საჯარიმო იძლევა 1 ქულას. თამაშის მსვლელობისას 2-ქულიან ზონიდან ჩაგდებული ბურთი ფასდება 2, ხოლო 3-ქულიანი ზონიდან ჩაგდებული - სამ ქულად.
მნიშვნელოვანი ტურნირები
კალათბურთში, ისევე როგორც სპორტის ბევრ სხვა სახეობაში უმთავრესი ტურნირია ოლიმპიური თამაშების პროგრამით გათვალისწინებული კალათბურთელთა ტურნირი, რომელსაც კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაცია საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტთან ერთად ატარებს. ასევე უმნიშვნელოვანესი ტურნირია მსოფლიოს ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა შორის.
გარდა ამისა ზონალური (კონტინენტალური) კომისიები ატარებენ თავიანთი კონტინენტების ჩემპიონატებს და საკლუბო ტურნირებს.
მეტად პოპულარულია ტურნირი, რომელსაც ატარებს ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია — NBA, რომელიც საკლუბო დონეზე იმართება ამერიკულ და კანადურ კლუბებს შორის.
შ
შ, ⴘ, Ⴘ, Შ (შინი) — ქართული ანბანის ოცდამეხუთე ასო (ძველ ქართულში ოცდამერვე იყო). შეესაბამება უკანანუნისმიერ შიშინა თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ცხრაასს (900).
კალათბურთი
ლიტერატურა
კატეგორია:კალათბურთი კატეგორია:გუნდური თამაშები
შ
მოხაზულობა
შ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზისა და წრეების კომბინაციაა, რომელსაც კვადრატის ნახევარი უკავია. VI საუკუნეში რკალური ფორმები აქვს. შ ნუსხურში გვერდზე გადახრილია და ქვედა სამ ხაზშია მოთავსებული. მხედრულში იგი ზედა სამ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ხოლმის ღვთისმშობლის ხატი
thumb|300px|ხოლმის ღვთისმშობლის ხატიხოლმის ღვთისმშობლის ხატი (8 სექტემბერი) – ბრძანდება ფსკოვის გუბერნიის ქალაქ ხოლმში. ხატს აქვს ჭრილობის ნიშნები: ერთი მარცხენა მხარეზე, მეორე ღვთისმშობლის მარჯვენა ხელზე. პირველი მშვილდისრის შედეგია, რომელიც თათარმა ესროლა. თათარი მყისვე დაბრმავდა. მეორე კი შუბის კვალია, რომელიც ურწმუნო მეომარმა სტყორცნა, რის გამოც თავი გვერდზე მოექცა. როდესაც ხოლმს შემოესია თათართა ხანი და ერთი შეტევით უნდა აეღო იგი, მაშინ თავადებმა ცრემლებითა და ვედრებით გამოაბრძანეს ხოლმის ღვთისმშობელი და პირით თათრებისაკენ დააბრძანეს. თათრები შეძრწუნდნენ. ხოლმის მთა ამაღლდა ღრუბლამდე და შეშინებულები უკუიქცნენ. ერთხელ მნათემ შენიშნა ტაძრიდან გამომავალი სინათლე და მიუახლოვდა მას. იქიდან მოისმოდა ანგელოზთა გალობა, რომლებიც ადიდებდნენ ღვთისმშობელს. გახსნა ტაძრის კარები და იხილა, რომ ნათელს გამოსცემდა ღვთისმშობლის ხატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ტიხონ ხრენიკოვი
ტიხონ ხრენიკოვი (დ. 28 მაისი, 1913, ელეცი — გ. 2007) — რუსი კომპოზიტორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1963).
ბიოგრაფია
1936 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია. 1948 წლიდან იყო სსრკ-ის კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე. 1961 წლიდან იყო მოსკოვის კონსერვატორიის პედაგოგი, 1963 წლიდან კი პროფესორი. ავტორია ოპერებისა, სიმფონიებისა, საფორტეპიანო და სავიოლინო კონცერტებისა. დაწერილი აქვს მუსიკა კინოსა და თეატრისთვის. იყო სსრკ-ის VI–XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:რსფსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:რსფსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:რსფსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXVII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ ცკ-ის წევრობის კანდიდატები კატეგორია:რუსი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი პიანისტები კატეგორია:XX საუკუნის პიანისტები კატეგორია:რუსი ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი კლასიკური მუსიკოსები
დავით XI
დავით XI, დაუთ-ხანი — ქართლის ხანი (ზოგიერთი ქართული წყაროს მიხედვით, ქართლის მეფე) 1569–1578, ლუარსაბ I-ის ძე. სამედიცინო წიგნის, იადიგარ დაუდის ავტორი.
დავით XI-მ უღალატა ძმას სიმონ I-ს და თავის მომხრე ქვემო ქართლის თავადებთან — ბარათაშვილებთან ერთად 1561 წელს ირანს გაემგზავრა და შაჰ-თამაზ I-ს ეახლა ყაზვინს. იგი გაამაჰმადიანეს, ვასალობის რაყამი უბოძეს, ქართლის ხანად დანიშნეს (1562) და ყიზილბაშთა ჯარით საქართველოში გამოგზავნეს. დავით XI განაგებდა მხოლოდ თბილისსა და ქვემო ქართლს, რომელიც ამ დროს ირანს ეპყრა. დანარჩენი ქართლი სიმონ I-ს ემორჩილებოდა, რომელსაც ფეოდალთა დიდი ნაწილი ერთგულობდა. ქართლში „ორიანობა“ (ორმეფობა) დამყარდა. დავით XI-მ 1569 წელს ფარცხისის ბრძოლაში ყიზილბაშთა დახმარებით სიმონი დაამარცხა და ქართლის ერთადერთი მმართველი გახდა. დატყვევებული სიმონი ირანში გაგზავნეს. მაგრამ თავადთა უმეტესობა საჩინო ბარათაშვილის მეთაურობით კვლავ განაგრძობდა დავით XI-ისა და ყიზილბაშების წინააღმდეგ ბრძოლას. დავით XI წელიწადში 20000 დუკატს უხდიდა ირანს ხარკად. 1578 წელს, როდესაც ოსმალეთის დიდი არმია ლალა მუსტაფა-ფაშას მეთაურობით საქართველოში შემოიჭრა, დავით XI-მ თბილისი გადაწვა და თავი ლორეს შეაფარა. ოსმალებმა ქართლი საფაშოდ გამოაცხადეს და თბილისში ფაში დასვეს. 1578 წელს ირანის მთავრობამ სიმონ I ტყვეობიდან გაათავისუფლა და ქართლში დააბრუნა ოსმალთა წინააღმდეგ საბრძოლველად, დავით XI-მ ციხეები ოსმალთა სარდალს გადასცა, თვითონ კი სტამბოლში წავიდა, სადაც პატივით მიიღეს და სარჩოდ ორი სანჯაყი უბოძეს. დავით XI-ის ვაჟებმა ბაგრატმა და ხოსრომ ჯერ კახეთს შეაფარეს თავი, შემდეგ კი სპარსეთში წავიდნენ. დავით XI-მ ოსმალეთში რამდენიმე წელი დაჰყო და იქვე გარდაიცვალა. ოსმალეთში ყოფნის დროს ორი ოსმალური კარაბადინისაგან ერთი ქართული საექიმო წიგნი (იადიგარ დაუდი) შეადგინა და საქართველოში გამოგზავნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის მეფეები კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
ზუა
ზუა — ურარტული წარწერების მიხედვით დიაოხის სამეფო ქალაქი. ზუსტი ადგილმდებრეობა უცნობია. ზოგიერთი მეცნიერის მტკიცებით სავარაუდოდ მდებარეობდა მდ. ჭოროხის აუზში, ან ცოტა აღმოსავლეთით ერზურუმი-ყარსის მახლობლად. ზუას ეტიმოლოგია უცნობია.
ურარტუს მეფის, მენუას (ძვ. წ. 810–786 წწ.) კლდეზე ამოკვეთილი წარწერები იაზილითაშიდან (თანამედროვე ეშექ-ილიასი თურქეთი) იუწყება:
მენუას დროს დიაოხის „სამეფო ქალაქის“ ეპითეტით მოხსენიებული ქალაქი შაშილუ არგიშთი I-ის დროს ურარტუს დაქვემდებარებაში გადადის, ხოლო დიაუხის „სამეფო ქალაქად“ უკვე ქალაქი – ზუა ჩანს.
სქოლიო
კატეგორია:დიაოხის სამეფო კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში (ფილმი)
"ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში" (ფრანგ. საერთაშორისო სახელწოდება: La Vie en rose) (ორიგინალი, ფრანგული სახელწოდება: La Môme, ქართულად: ბავშვი) — 2007 წლის ფრანგული ფილმი, რომელიც გადაღებულია სეზარის ჯილდოს ნომინანტი რეჟისორის – ოლივიე დაჰანის მიერ. ფილმი მოგვითხრობს ფრანგი მომღერლის – ედიტ პიაფის შესახებ.
ჯილდოები
ილმმა მიიღო ხუთი სეზარი, მათ შორის საუკეთესო ქალი მსახიობისათვის. ასევე მარიონ კოტიარმა დაიმსახურა ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ოსკარი გადაეცა მსახიობს ფრანგულენოვანი როლისათვის. ის ასევე არის პირველი ფრანგი მსახიობი, რომელმაც აიღო ბაფტა ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის და ასევე პირველია, რომელმაც მიიღო ოქროს გლობუსი კომედიაში ან მიუზიკლში უცხოენოვანი ფილმისათვის. ეს ფილმი ასევე გახდა პირველი ფრანგული ფილმი, რომელმაც აიღო ორი ოსკარი.
ოსკარი
BAFTA
ოქროს გლობუსი
სეზარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2007 წლის ფილმები კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:ბიოგრაფიული ფილმები
ბერძნული ხელოვნება
thumb ბერძნული ხელოვნება — სხვა ძველი ხალხებისაგან განსხვავებით, ბერძნები ხელოვნებაში ადამიანურ გრძნობებს ადიდებდნენ. ჯერ კიდევ პირველი ბერძნების გამოჩენამდე, ეგეოსის ზღვაში მდებარე კიკლადების კუნძულებზე შეიქმნა უძველესი ხელოვნების ნიმუშები, რომლებიც, ძირითადად, მარმარილოს ქანდაკებას წარმოადგენს. ძვ. წ. XX საუკუნის ნახევრად აბსტრაქტული სკულპტურები თავისი სტრუქტურით თითქოს წააგავს მათ. ბერძნულ კულტურაზე ასევე დიდი გავლენა ჰქონდა კუნძულ კრეტაზე არსებულ მინოსის კულტურას. კრეტელების თიხისა და ლითონის ნაკეთობები კარგად შეისწავლა და დახვეწა ბერძნულად მოლაპარაკე ხალხმა, რომელიც ძვ. წ. XX საუკუნეში საბერძნეთის მიწებზე დასახლდა. ეს ხალხი ცნობილია მიკენელების სახელით (ქალაქ მიკენეს მიხედვით). მიკენელები ომის მოყვარულნი იყვნენ. მათ მიერ შესრულებულ ოქროს თასებსა თუ ბრინჯაოს ხმლებზე ამოტვიფრული იყო ბრძოლისა და ნადირობის სცენები.
ხელოვნების ჰუმანიზირება
ძვ. წ. XII საუკუნეში მიკენის საზოგადოების დაცემას უწესრიგობის ხანგრძლივი ეპოქა მოჰყვა. მისი დასრულების შემდეგ კი ამოტივტივდა საზოგადოების ახალი ტიპი ე.წ. ქალაქი-სახელმწიფო მისთვის დამახასიათებელი ჰუმანური ხელოვნებით. მისი განსხვავებული ხასიათი უკავშირდებოდა ბერძნულ რელიგიას, რომელიც ღმერთებს და ქალღმერთებს ზებუნებრივი ძალის ადამიანურ არსებებად წარმოსახავს. ქანდაკება ბერძნული წარმოსახვითი ხელოვნების ყველაზე მნიშვნელოვანი დარგია, თუნდაც იმიტომ, რომ მათი მხატვრობის ნიმუშები ისტორიაშია დაკარგული. თუმცა უდიდესი სიდიდისა და ამბიციის ქანდაკება, მონუმენტური სკულპტურა, მხოლოდ ძვ. წ. VII საუკუნეში, სავარაუდოდ, ეგვიპტესთან დამყარებული კონტაქტების შედეგად აღმოცენდა. ბერძნული სკულპტურის პირველი პერიოდი ცნობილია, როგორც არქაიკა და ძვ. წ. 480 წლამდე გაგრძელდა. იგი ხასიათდება შიშველი ჭაბუკების, კუროსებისა და გრძელ სამოსში გახვეული ქალწულების ქანდაკებებით.
გაცოცხლებული ფიგურები
200პქ|მინი|ლაოკონი და მისი შვილები სულ მალე ასეთი „გაშეშებული“ ფიგურები, რომლებსაც მანამდე მაყურებელი მხოლოდ წინიდან უცქერდა, გადაიქცნენ „მოქნილ“ ფიგურებად, რომლებიც მოქანდაკეებმა თითქოს გააცოცხლეს. კუროსების მანამდე პირობითი დამუშავება, ახლა უკვე დეტალური და ზუსტი გახდა. დიდი ყურადღება დაეთმო ჭაბუკების მუსკულატურის დახვეწილ წარმოჩენას. კორების ქანდაკებები კი უფრო ნაზი და სათუთი „ქსოვილებით“ შემოსეს. ბერძნული ქანდაკება განვითარდა ძვ. წ. 480-323 წლებში და იგი ბერძენ ხელოვანთა წარმატებების მწვერვალად ითვლება.
ახალი განვითარება
არქაული ფორმის პირობითობის დაძლევა და უფრო „მოძრავი“ ქანდაკებების შექმნა სახვითი ხელოვნების განვითარებაში თითქოს საკმარისი სიახლე უნდა ყოფილიყო, თუმცა ხელოვნების ისტორიაში სხვა ბევრი ცვლილებაც მოხდა. მსგავსი პროგრესი შეინიშნებოდა რელიეფურ სკულპტურასა და ბრინჯაოს ქანდაკებაშიც. კლასიკური სკულპტურის ბევრი შედევრი ისტორიაში დაიკარგა და მხოლოდ მათი სახელებია ცნობილი. მათ შორის არის ათენასა და ზევსის ტაძრის ქანდაკებები, რომელიც მოქანდაკე ფიდიასს ეკუთვნის. გადარჩენილი მარმარილოს ნამუშევრების უმეტესი ნაწილი შექმნილი იყო არა ინდივიდუალური განხილვისათვის არამედ ტაძრის საერთო დეკორაციის გარკვეულ ელემენტად. ასევე იყო რელიეფები, რომლებიც მთელს ფასადს გაჰყვებოდა, აგრეთვე სამკუთხა ფრონტონების ცალკეული ფიგურები. ასეთი ფრონტონები შენობის ყველა ბოლოში გვხვდებოდა.
კულტურის გავრცელება
ძვ. წ. 334 წლიდან ალექსანდრე დიდის დაპყრობებმა ბერძნული კულტურის მთელ ახლო აღმოსავლეთში გავრცელება გამოიწვიეს ძვ. წ. 323 წელს, ალექსანდრეს სიკვდილის შემდეგ, მისი იმპერია დაიშალა. ამას კლასიკური პერიოდის დასრულება და ე.წ. ელინისტური პერიოდის აყვავება მოჰყვა. ამ დროს დომინანტური ადგილი ეგვიპტესა და სელევკიდების იმპერიას ეჭირა. ეს დიდი სახელმწიფოები ბერძნული კულტურის უფრო მნიშვნელოვან ცენტრებს წარმოადგენდნენ, ვიდრე თავად ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები. თუმცა ელინისტური ხელოვნების სული დიდად განსხვავდებოდა მისი კლასიკური წინამორბედისაგან. კლასიციზმის მიერ იგნორირებული რეალურობის ბევრი ასპექტი გამოასშარავდა. მათ შორის სიმახინჯე, ტკივილი და შიში. ელინისტური ხელოვნება მდიდრული და კაშკაშა იყო. ბერძნული ხელოვნებით ასევე მოხიბლული იყვნენ რომაელები, რომლებმაც მისი მიბაძვა დაიწყეს და ამ კულტურის გავლენა დასავლეთით და ჩრდილოეთით გაავრცელეს. ბევრი ბერძნული შედევრის შესახებ ინფორმაციამ დღეს ჩვენამდე რომაელების წყალობით მოაღწია. ისინი ყიდულობდნენ ხელობნების ნიმუშების ასლებს, რომლებმაც არსებობა ორიგინალების განადგურების შემდეგაც განაგრძეს. როგორც შემოქმედები, რომაელები ბერძნულ კულტურაზე იყვნენ დამოკიდებულნი, თუმცა ჰქონდათ თავიანთი დამოუკიდებელი სკულპტურული ტრადიცია, რეალისტური პორტრეტი. ეს ტრადიცია აღმოცენდა წინაპართა იმ ბიუსტების ნიმუშებიდან, რომლებსაც რომაელები თავიანთ სახლებში ინახავდნენ. ეს ბიუსტები სულაც არ წარმოადგენდა ხელოვნების ნიმუშებს, ეს უბრალოდ წინაპრების ზუსტი გამოსახულების გადმომცემი საგნები იყო. ბევრი სხვა რომაული ქანდაკება, რომელიც ხშირად ღმერთებისა და იმპერატორების გაიდიალებულ პორტრეტებს შეიცავდა, ელინისტურ სტილს მიეკუთვნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული ხელოვნება კატეგორია:ხელოვნების ისტორია
Polyrhachis ithona
Polyrhachis ithona — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალი
ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალი — მდებარეობს აფხაზეთში, გაგრის ზონაში, შავი ზღვის სანაპიროზე, ბიჭვინთის კონცხზე. დაარსდა 1926 წელს, საერთო ფართობია 164,7 ჰა. ტყით დაფარულია 123 ჰა, რომლის უმეტესი ნაწილი (69,7) რელიქტურ ბიჭვინთის ფიჭვს უკავია; გარდა ფიჭვისა გვხვდება ქართული მუხა, წაბლი, კავკასიური რცხილა, ჯაგრცხილა, ცაცხვი, იფანი, კოლხური ბზა და სხვა. ბიჭვინთის ფიჭვის ნაკრძალი მსოფლიო მნიშვნელობისაა. ეს სახეობა მესამეულ პერიოდს განეკუთვნება და ყირიმკავკასიური ფლორის უკანასკნელ ნაშთად ითვლება.
ნაკრძალის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში ბიჭვინთის ფიჭვის გავრცელება მკვეთრად მცირდება და იცვლება ბზის დაჯგუფებით (ცალკეული ეგზემპლარის სიმაღლე 10 მ აღწევს). ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალში გვხვდება კოლხური ხოხობი, გარეული ღორი, შველი, კავკასიური და ტელეუტური ციყვი, კვერნა და სხვა. ნაკრძალში ტარდება სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოები ფიჭვის დაცვისა და მომრავლების მიზნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ნაკრძალები
სამხედრო გადატრიალება პაკისტანში (1958)
მინი|[[მუჰამედ აიუბ-ხანი|მუჰამედ აიუბ ხანი]] სამხედრო გადატრიალება პაკისტანში მოხდა 1958 წლის 7 ოქტომბერს. გადატრიალება მოაწყო არმიის გენერალმა მუჰამედ აიუბ ხანმა. 1958 წლის 7 ოქტომბერს პაკისტანის პრეზიდენტმა ისკანდერ მირზამ გამოსცა პროკლამაცია 1956 წლის კონსტიტუციის გაუქმების შესახებ. გამოცხადების შესაბამისად, რესპუბლიკის პარლამენტი დაითხოვეს და ქვეყნის ისტორიაში პირველი საომარი მდგომარეობა შემოიღეს. ამავე დროს, ისკანდერ მირზამ მუჰამედ აიუბ ხანი შეიარაღებული ძალების უზენაეს მეთაურად დანიშნა. მაგრამ აიუბ ხანმა უარი თქვა პრეზიდენტის ხელში მარიონეტი გამხდარიყო. 1958 წლის 27 ოქტომბერს მუჰამედ აიუბ ხანმა აიძულა ისკანდერ მირზა დაეტოვებინა ქვეყანა და თავი პრეზიდენტად გამოაცხადა.
წინაპირობები
1956 წელს პაკისტანის დამფუძნებელმა კრებამ დაამტკიცა კონსტიტუცია, რომელიც განსაზღვრავდა პაკისტანის სტატუსს. ბრიტანეთის იმპერიის დამოუკიდებელი სამფლობელოდან ქვეყანა გარდაიქმნა პაკისტანის ისლამურ რესპუბლიკად. გენერალ-მაიორი ისკანდერ მირზა, პაკისტანის უკანასკნელი გენერალური გუბერნატორი, გახდა შტატის პირველი პრეზიდენტი. თუმცა, ახალი კონსტიტუციის მიღებას ქვეყანაში პოლიტიკური არასტაბილურობა მოჰყვა. პაკისტანის ორ პროვინციად (დასავლეთ და აღმოსავლეთ პაკისტანად) დაყოფის გადაწყვეტილება პოლიტიკურად სადავო იყო და ქვეყნის მართვა გართულდა. მირზამ ერთ წელიწადში ზედიზედ რამდენიმე  პრემიერ მინისტრი შეცვალა, რამაც გააძლიერა საზოგადოებრივი აზრი, რომ პაკისტანელი პოლიტიკოსები ძალიან სუსტი და კორუმპირებულები არიან ქვეყნის ეფექტურად მართვისთვის. არმიის წრეებში უკმაყოფილება მწიფდებოდა.
საომარი მდგომარეობა
მინი|[[ისკანდერ მირზა]] 1958 წლის 7 ოქტომბერს ისკანდერ მირზამ პაკისტანში საომარი მდგომარეობა გამოაცხადა. მან გააუქმა 1956 წლის კონსტიტუცია და უწოდა მას "უმოქმედო" და  "საშიში კომპრომისებით" სავსე. მან გაათავისუფლა პრემიერ მინისტრი ფეროზ ხანი და დაითხოვა ეროვნული ასამბლეა და პროვინციული საკანონმდებლო კრებები. მირზამ ასევე აკრძალა ყველა პოლიტიკური პარტია და ქვეყნის ახალ პრემიერ-მინისტრად პაკისტანის არმიის მეთაური გენერალი აიუბ ხანი დანიშნა.
კონსოლიდაცია
მუჰამედ აიუბ ხანმა თავი პაკისტანის ერთპიროვნულ მმართველად გამოაცხადა. იგი გახდა პრეზიდენტიც და პრემიერ-მინისტრიც. პაკისტანის მომავალი სამხედრო მმართველებისგან განსხვავებით, როგორებიც იყვნენ გენერალი მუჰამედ ზია-ულ-ჰაკი და გენერალი პერვეზ მუშარაფი, მუჰამედ აიუბ ხანი არ ითავსებდა პრეზიდენტის და შეიარაღებული ძალების მეთაურის პოსტებს ერთდროულად. მან ჯარის ახალ მთავარსარდლად გენერალი მუჰამედ მუსა დანიშნა.
რეაქცია
გადატრიალება პაკისტანის მოსახლეობამ დადებითად განიხილა, როგორც მთავრობის არასტაბილურობისა და სუსტი პოლიტიკური ლიდერებისგან განთავისუფლება. ხალხს ჰქონდა იმედი, რომ ძლიერი ცენტრალური ხელმძღვანელობა შეძლებდა ეკონომიკის სტაბილიზაციას და დემოკრატიის მდგრადი ფორმის აღდგენას. აიუბ ხანის რეჟიმს ასევე მხარი დაუჭირეს უცხოეთის მთავრობებმა, განსაკუთრებით აშშ-მ.
სქოლიო
კატეგორია:1958 წლის კონფლიქტები კატეგორია:პაკისტანის ისტორია კატეგორია:პაკისტანის ისტორია პერიოდების მიხედვით კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები ქვეყნის მიხედვით
საერთაშორისო მდინარეები
საერთაშორისო მდინარეები — მდინარეები, რომლებიც ორი ან რამდენიმე სახელმწიფოს ტერიტორიას კვეთენ. საერთაშორისო მდინარეებს იყენებენ ნაოსნობის, თევზჭერისა და სხვა მიზნებისათვის. თითოეული მოსაზღვრე სახელმწიფო ახორციელებს სუვერენიტეტს საერთაშორისო მდინარეების იმ მონაკვეთზე, რომელიც მის სახელმწიფო საზღვრის ფარგლებშია. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმ საერთაშორისო მდინარეების რეჟიმის მოწესრიგებას, რომლებიც რამდენიმე სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მიედინება და უშუალოდ ზღვას ერთვის. ჩვეულებრივ, ასეთი საერთაშორისო მდინარეების რეჟიმი განისაზღვრება დაინტერესებულ მონაპირე სახელმწიფოთა შეთანხმებით და მასზე ყველა სახელმწიფოს სავაჭრო გემების ცურვის თავისუფლებით.
ასეთი საერთაშორისო მდინარეებია დუნაი, კონგო, ამაზონი და სხვა. საერთაშორისო მდინარეების სხვადასხვაგვარი გამოყენებისა და მათ გაუჭუჭყიანებასთან ბრძოლის საკითხების შესათანხმებლად მონაპირე სახელმწიფოები ქმნიან სათანადო სპეციალურ კომისიებს.
დიაოხი
დიაოხი ასევე დაიაენი და ტაოხი — ქართველ ტომთა უძველესი სახელმწიფო, რომელიც წარმოიქმნა ძვ. წ. XII საუკუნეში შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და განადგურდა კიდევ ერთი ქართული სამეფოს კოლხას მიერ ძვ. წ. VIII საუკუნეში. დიაოხი მოიხსენიება ასურულ, ბერძნულ და ურარტულ წარწერებში.
გეოგრაფია და ტოპონიმიკა
დიაოხი ასურეთის ჩრდილოეთითა და შავი ზღვის აღმოსავლეთით მდებარეობდა, ანუ თანამედროვე საქართველოს სამხრეთ-დასავლეთ ტერიტორიაზე. ასურელები ქვეყანას დაიაენს უწოდებენ, ხოლო ურარტუ დიაოხის სახელით მოიხსენიებს. ძვ. წ. V საუკუნეში ქსენოფონტი დიაოხის მკვიდრთა შთამომავლობას ტაოხების სახელით იხსენიებს. აქედან მომდინარეობს საქართველოს ერთ-ერთი ისტორიული მხარის – ტაოს – სახელწოდება.
დაპირისპირება ურარტუსთან
მართალია ტიგლათფილესერის გარდაცვალების შემდეგ ასურეთი სუსტდება, მაგრამ დიაოხს ახალი მეტოქე უჩნდება ურარტუს სახით. ურარტუ საფრთხეს უქმნის, არა მარტო დიაოხის, არამედ ასურეთის სამეფოსაც, ამიტომ თუკი აქამდე ერთმანეთს ეომებოდნენ დიაოხის მეფე სიენი და ასურეთის მონარქი ტიგლათფილესერ I, ამჯერად მათმა შთამომავლებმა ასიამ და სალმანასარ III-მ კოალიცია შექმნეს და ერთობლივი ძალით დაუპირისპირდნენ ურარტუს. ძვ. წ. IX საუკუნის ბოლოს და VIII საუკუნის დასაწყისში ურარტუმ დაამარცხა ასურეთი და დიაოხი მარტოდმარტო აღმოჩნდა მის წინააღმდეგ. დიაოხი ჯერ მენუამ დაამარცხა და დახარკა. ამის შესახებ ნახსენებია მის ერთ-ერთი წარწერაში, სადაც მენუა უტუფურსს იხსენიებს, ხოლო დიაოხს ძლიერ ქვეყანას უწოდებს. ამავე უტუფურსს მოუხდა ბრძოლა მენუას ძის - არგიშთის წინააღმდეგ. მანაც დაამარცხა და დახარკა დიაოხი.
დაპირისპირება კოლხასთან
დასუსტებულ დიაოხს ამჯერად კოლხას წინააღმდეგ უხდება წასვლა, რომელიც დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე ადრეკლასობრივი სახელმწიფოა. კოლხას არ გასჭირვებია ძლიერ დასუსტებული დიაოხის დამარცხება. ძვ. წ. VIII საუკუნეში დიაოხის ქვეყანამ არსებობა შეწყვიტა, იგი კოლხეთის სამეფომ გაანადგურა. აღნიშნულ ფაქტს ადასტურებს არგიშთი I-ს მემკვიდრის სარდურ II-ს წარწერა, რომელიც ამ ტერიტორიაზე ლაშქრობისას აღარ იხსენიებს დიაოხს, მის წარწერაში მხოლოდ კოლხა მოიხსენიება.
ეკონომიკა
დიაოხში განვითარებული იყო ლითონების (განსაკუთრებით სპილენძის, აგრეთვე ოქრო-ვერცხლის) მოპოვება-დამუშავება. ასევე განითარებული იყო მესაქონლეობა.
სქოლიო
*
გიორგი (საკუთარი სახელი)
გიორგი — საკუთარი სახელი, რომელიც მომდინარეობს ბერძნული სახელიდან გეორგიოს (Γεώργιος), რომელიც თავის მხრივ წარმოებულია ბერძნული სიტყვისგან გეორგოს (Γεωργός), „მიწათმოქმედი“. სიტყვა Γεωργος ნაერთი სიტყვაა, წარმოებული სიტყვებისგან გე (Γῆ), „მიწა“, და ერგონ (ἔργον), „ვმუშაობ“. იგი მთელ მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული, ხოლო საქართველოში, სამოქალაქო რეესტრის მონაცემებით, ყველაზე გავრცელებული სახელია, რომელსაც ატარებს 151 239 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული სახელები
მადაგასკარის პორტების სია
სქოლიო
კატეგორია:მადაგასკარის პორტები და ნავსადგურები მადაგასკარი
TVPaint
TVP Animation (აგრეთვე ცნობილი როგორც TVPaint, Mirage და Aura) — ციფრული ანიმაციის შესაქმნელი პროგრამული პაკეტი, რომლის შემქმნელია TVPaint Developpement (საფრანგეთი).
ტექნოლოგია TVPaint ასევე ვრცელდება სახელწოდებებით Newtek Aura და Bauhaus Mirage, თუმცა ამჟამად, პროგრამა TVP Animation საკუთარი სახელწოდებით იწარმოება.
თავდაპირველად TVP Animation შეიქმნა პლატფორმისათვის Amiga. მოგვიანებით იგი ადაპტირებული იქნა Microsoft Windows-ის და ეპლის სისტემებისათვის. ამჟამად პროგრამის უკანასკნელი ვერსიაა 9.5.
სერგეი ხრისტიანოვიჩი
სერგეი ხრისტიანოვიჩი (დ. 27 ოქტომბერი, 1908, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 2000) — რუსი მექანიკოსი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1943). დაამთავრა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მუშაობდა სახელმწიფო ჰიდროლოგიურ ინსტიტუტში, ცენტრალურ აეროჰიდროდინამიკურ ინსტიტუტში. მისი ნაშრომები ეხებოდა სითხეების, აირების, დეფორმირებადი მყარი სხეულების მექანიკას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:რუსი მექანიკოსები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები კატეგორია:რსფსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები კატეგორია:საბჭოთა მექანიკოსები
ხოფათური
ხოფათური, ქვაფათური, ხაფათური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ივანე ჯავახიშვილი თვლიდა, რომ ხოფათური გავრცელებული უნდა ყოფილიყო სოფელ ხოფეს მიდამოებში, საიდანაც წარმოიშვა ვაზის სახელწოდება. მისივე მოსაზრებით, ქვაფათური, ხოფათურის ფონეტიკური სახეცვლილებაა.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, განივოვალური ან მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად მცირედაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, დატოტვილი და თხელი. მარცვალი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ოვალური, ღია-მწვანე, მზის მხარეს მოქარვისფრი-ელფერით. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. მცირედაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საკმაოდ წვნიანია, მაგრამ უფრო ხორციანი, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ხოფათური ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდვ 194 დღეა. სრულ სიმწიფეში 20-25 ოქტომბრიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 133 გრამია, სა-ჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5-8.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და საკმაოდ ხარისხიანი სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
პირწმინდა
პირწმინდა (Ajuga genevensis) — მრვალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღეროს ძირში მხოხავი ყლორტები არა აქვს; ღერო 10-50 სმ სიმაღლისაა, სწორად მდგომი ან ძირთან წამოწეული. ზედა ნაწილში, ძირითადად, ბეწვით არის შემოსილი. ფესვთანური ფოთლები მოგრძონიჩბისებურია ან უკუკვერცხისებური. კიდეები მსხვილმრგვალკბილაა, ზოგჯერ – კიდემთლიანი, ღეროსეული ფოთლები უკუკვერცხისებურია. გვირგვინი ცისფერია, იშვიათად – თეთრი ან ვარდისფერი, გარედან ოდნავ შებუსულია. იზრდება ტყეებში, ბუჩქნარებში, ტყის პირას, მდელოებზე, მდინარეთა ნაპირებზე, შედარებით იშვიათად – სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებში. დაბლობიდან მთის ზედა სარტყლამდე. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს მთელ კავკასიას, თითქმის მთელ ევროპასა და მცირე აზიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:ტუჩოსანნი
ეპირის დესპოტატი
ეპირი ბიზანტიისა და სხვა პროვინციებისაგან მკვეთრად გამოირჩეოდა თავისი ეთნიკური სიჭრელით: შუა და სამხრეთ მაკედონიაში სლავური ელემენტები ჭარბობდა, სამხრეთ ეპირში და თესალიაში – ბერძნული, ხოლო ჩრდილოეთ ეპირში უმრავლესობას ალბანელები შეადგენდნენ. გარდა ამისა, მრავლად იყვნენ მომთაბარე და ბინადარი ვლახები. ეპირის დესპოტატმა მემკვიდრეობით მიიღო მმართველობის ბიზანტიური სისტემა (ბიზანტიის მემკვიდრეობისათვის ბრძოლაში იყო ჩაბმული ლათინთა და ნიკეის იმპერიებთან და ბულგარეთთან). ეპირის დესპოტატის ტერიტორიისათვის ერთმანეთს ეომებოდნენ ნეაპოლის სამეფო და ბიზანტიის იმპერატორები – პალეოლოგოსები. XIV საუკუნის I ნახევარში ეპირის დესპოტატი ბიზანტიის გავლენაში მოექცა, შემდეგ სერბებს, ალბანელებსა და იტალიელებს დამორჩილდა. 1468 წელს ეპირის დესპოტატი ოსმალებმა დაიპყრეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
ჰარი ტრუმენი
ჰარი ტრუმენი (Harry S. Truman; დ. 8 მაისი, 1884 ―  გ.   26 დეკემბერი, 1972) — აშშ-ის 33-ე პრეზიდენტი (1945–1953), დემოკრატიული პარტიიდან;
1945 წლის იანვარში აირჩეს აშშ–ის ვიცე–პრეზიდენტად. 1945 წლის 12 აპრილს ფრანკლინ რუზველტის გარდაცვალების შემდეგ, აშშ–ის კონსტიტუციის მიხედვით დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა და 1948 წელს მეორე ვადით აირჩიეს. thumb|left|ჰარი ტრუმენი [[პოტსდამის კონფერენციაზე]] 1945 წელს მან გასცა ბრძანება ჰიროსიმასა და ნაგასაკის ატომურ დაბომბვაზე. ტრუმენი იყო ნატოს შექმნის ერთ–ერთი ინიციატორი. მისი მოღვაწეობისას შეიქმნა აშშ–ის თავდაცვის დეპარტამენტი და მიიღეს კანონი ნაციონალური უსაფრთხოების შესახებ, დაარსდა გაერო, დაიწყო ცივი ომი და გაჩაღდა ბრძოლა კომუნისტებთან (მაკარტიზმი), დაიწყო კორეის ომი 1950–1953, ევროპაში დაინერგა მარშალის გეგმა.
მიუხედავად იმისა, რომ ტრუმენის საგარეო პოლიტიკა რადიკალური მეთოდებით გამოირჩეოდა, აშშ–ში მას მაინც ერთ–ერთ მნიშვნელოვან პრეზიდენტად მიიჩნევენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ახალი კუმისი
ახალი კუმისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კუმისის ტბის სამხრეთ სანაპიროსთან, რკინიგზის სადგურ „კუმისის“ სიახლოვეს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 92 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კუმისის თემის სოფლები
ბიჭვინთის ყურე
ბიჭვინთის ყურე — ყურე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე ბზიფის შესართავთან. სოხუმისა და ბათუმის ყურეებთან ერთად წარმოადგენს აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის უდიდეს ყურეს. მოქცეულია კავკასიური რივიერის ფარგლებში.
ბიჭვინთის ყურის დასავლეთ ნაწილში ზღვის სიღრმე 50 მ აღწევს, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით 20 მ. ყურეს დასავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან ეკვრის ბიჭვინთის კონცხი ფართო პლაჟით, ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან — მიუსერის მაღლობი, რომელიც ზღვაში ციცაბოდ ეშვება.
ერთვის რამდენიმე მდინარე, რომელთაგან მნიშვნელოვანია რიაფში. ფსკერი ლამიანია, აღმოსავლეთ ნაწილში გვხვდება წყალქვეშა ქვები. დასავლეთიდან აკრავს ბიჭვინთის ნაკრძალი, ხოლო აღმოსავლეთიდან მიუსერის ნაკრძალი. სანაპიროზე გაშენებულია დაბა ბიჭვინთა. XX საუკუნის დასაწყისში დელფინების რეწვის მნიშვნელოვანი ადგილი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ყურეები კატეგორია:შავი ზღვის ყურეები
ლოს-პოლიოსი
ლოს-პოლიოსი (Los Pollos) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 405 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
Polyrhachis jacksoniana
Polyrhachis jacksoniana — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ცა ეცემა მათ თავზე (ასტერიქსი)
„ცა ეცემა მათ თავზე“ („Le ciel lui tombe sur la tête“) — რიგით 33-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი და მხატვარია ალბერ უდერზო. კომიქსი გამოიცა 2005 წლის 14 ოქტომბერს.
უდერზოს თქმით, ეს გამოცემა უოლტ დისნეის ეძღვნება, რომელმაც მასზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ეს გამოცემა ასევე გამოირჩევა იმით, რომ მასში უცხოპლანეტელები ჩნდებიან.