cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ურავლის აგარის სამონასტრო კომპლექსი
მონასტრის სამრეკლო
შენობის ძირითადი მოცულობა კუბია, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ხუთწახნაგა შვერილი აფსიდი ეკვრის. ჩრდილოეთის ფასადის მასიური თაღი მეორე სართულზე კვდრატული მოედნის შესაქმნელად გაავეთეს (ამ მოედნის ზომებია 5.3X5.3 მ). ეკლესიაში და მის გარშემო დაყრილი ორნამენტიანი ქვები ფორმითა და ზომით მხთლოდ სამრეკლოს ფანჩატურის ამოსაყვანად გამოდგება. მონასტერში სამრეკლოსათვის სხვა ნაგებობა არ არის. ანგარიშგასაწევია ერთნავიანი ეკლესიის ზედა სართულზე სპეციალურად შექმნილი კვადრატული მოვდანი, რომლის გამართლება მხოლთდ სამრეკლოს ფანჩატურის აგებით შეიმლება აიხსნას.
სამრეკლოს ორნამენტს ორი ოსტატი კვეთდა. პირველი ოსტატი, რომელსაც გაცილებით მეტი სამუშაო აქვს შესრულებული, ცოცხალ ნახატს იძლევა და მისი კვეთა უფრო ძარღვიანია, იგრძნობა XIII საუკუნის ქვაზე კვეთის ტრადიცია. მეორე ოსტატი (მან ფანჩატურის მნოლოდ ნაწილის შემკობაზე იმუშავა) შედარებით ხისტი, მშრალი ნახატით წარმოგვიდგება, მისი ჭრის ტექნიკაც საგრძნობლად ჩამორჩება პირველი ოსტატის შესრულებას. სამრეკლო, პირველი გაცნობისთანავე, სამცხის პოლიტიკურად დამოუკიდებელი ავტონომიური სამთავროს ადრეულ პერიოდის ხუროთმოძღვრების წრეში ექცევა.
აქ თვალსაჩინოა რეაქცია XII საუკუნის დასასრულისა და XIII საუკუნის პირველი ნახევრის დეკორაციულობის წინააღმდეგ, და, შენობის სიმცირის მიუხედავად, ის საფარა — ზარზმის პერიოდის ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელ მრავალ ნიშანს ატარებს.
აგარის მონასტრის სამრეკლოს საერთო სახე, ხუროთმოძღვრული ელემენტებისა და ორნამენტაციის შესწავლა ძეგლის აგებას XIII-XIV საუკუნეთა მიჯნაზე მიგვანიშნებს, შესაძლოა ეს თარიღი რამდენადმე XIII საუკუნის დასასრულისკენაც გადაიხაროს. ამ პერიოდის სამცხელი ოსტატები ხალისით ამუშავებდნენ ძველ მოტივებს. შვერილი აფსიდი და სამხრეთის სარკმლის თავსართი ძველი ხუროთმთძღვრების რემინისცენცია უნდა იყოს.
სამრევლოს მშენებელი თავისი დროის ხუროთმთძღვრებას კარგად იცნობს, იცავს ეპოქის სტილს, შემუშავებულ ნორმებს, თამამად აგებს იმ დროისათვის ახალი ტიპის არცთუ მარტივი კონსტრუქციის სამრეკლთს. აგარის მონასტრის სამრეკლო დღეისათვის შემორჩენილი ყველაზე ძველი აფსიდიანი სამრეკლოა, ხოლო სამრეკლოთა შორის ერთადერთია შვერილი აფსიდით.
დარბაზული ეკლესია მთავარი ტაძრის ჩრდილოეთით
დარბაზული ეკლესია (გარე ზომებია 6.1X4.0 მ.) ნაგებია ნატენი ქვით. ტაძარში აფსიდის კონქი, კრონშტეინები, საბჯენი თაღი და ცილინდრული კამარა თლილი ქვიშაქვით არის გამოყვანილი. ეკლესიაში ერთადერთი შესასვლელი კარი დასავლეთიდანაა, გარედან არქიტრავით, ხოლო შიგნიდან გადახურული ნახევარწრიული თაღით. ეკლესია აღმთსავლეთის (საკურთხევლის), ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კედლებია გაჭრილი სამი სარკმლით ნათდება. საკურთხევლის სარკმლის თაღი ნალისებურ მოხაზულთბას უახლოვდება, ხოლო თავად ხვრელი ქვედა მხარეს განიერდება. საბჯენი კაპიტელები მრავალნაწილიანია, კაპიტელის ვერტიკალურ სიბრტყეზე ხერხისებური კბილანებით ან ბურთულებით შექმნილი ჰორიზონტალური დეკორია გამოყვანილი.
ინტერიერში დეკორატიული ელემენტების შეტანა ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრებისათვის ჩვეული მოვლენაა. წარსულში ტაძრის ინტერიერი მოსახატად იყო მომზადებული, დღეს ფერადოვანი ლაქების მნოლოდ მცირე ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ამიტომ ყორე წყობა ინტერიერში მოულოდნელი არ ყოფილა. დეკორატიულ ელემენტებად მშენებელმა კაპიტელები გაიაზრა. ინტერიერში მონატულობისა და დეკორის ერთდროული გამოყენება X და XI საუკუნის დასაწყისის მოვლენაა.
საკურთხევლის სარკმლის ძირი შიდა მხარეს განიერდება, თაღი კი წრის 3/4-ს უახლოვდება. ეს საკურთხევლის სარკმლის გადაწყვეტის ძველი ფორმაა. უადრეს ძეგლებში წირთხლები პარალელურია, ძირის გაგანიერება გარდამავალი ხანის მეორე ნახევრიდან იწყება და XI საუკუნის დასასრულამდე გვხვდება მთის არქიტექტურაში.
დარბაზული ეკლესია მთავარი ტაძრის შემდეგაა აგებული და უფრო XI საუკუნის პირველ ნახევარს მიეკუთვნება.
დარბაზული ეკლესია მთავარი ტაძრის სამხრეთით
მთავარი ტაძრის სამხრეთით აგებულია მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია (გარე ზომები 6.1X3.9 მ.). ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან არის. დღეს კარის ღიობი განგრეულია, თუმცა მისი შემორჩენილი ფრაგმენტებით მისი თავდაპირველი სახის აღდგენა დიდი სიზუსტითა შეიძლება. კარი კედელზე ჩრდილთეთით იყო გაწეული. ეკლესიის აფსიდი, ცილინდრული კამარა, საბჯენი თადი და დაკიდული პილასტრები თლილი ქვით არის ამოყვანილი. კედლები, შედარებით უნეშად, ფლეთილი ქვის წყობითაა. აქაც ინტერიერი მთლიანად შელესილი და მოხატული იქნებოდა. ეკლესია სამი სარკმლით ნათდება. თითო სარკმელი აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და დასავლეთის კედლებშია გაჭრილი. ეკლესიის დასავლეთის კედელზე ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღია, რომელიც შეკიდულ პილასტრებზეა დაბჯენილი.
მონასტერში ამ ეკლესიის მდებარეობა მის აგებას სატრაპეზოს დასრულების შემდეგ გვაფიქრებინებს (სხვა შემთნვევაში მშენებელი ამ ეკლესიას მთავარი ტაძრისვენ გაწევდა). ევლესიის სადა, მარტივი კაპიტელები გარდამავალი ხანის დასასრულს გამორიცხავს. დასავლეთის კედელზე მიბჯენილი კრონშტეინები საბჯენი თაღით და დაკიდული პილასტრები მათზე დაბჯენილი თაღით XII საუკუნის შემდეგ აღარ გვხვდება. ევლესია სავარაუდოდ XI-XII საუვუნეებში უნდა იყოს ნაგები, უფრო კი XI საუკუნის დასასრულის ნაგებობა უნდა იყოს.
კალჰუნის ოლქი
კალჰუნის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე თერთმეტი ოლქიდან ერთ-ერთს:
რუსთაველი (მრავალმნიშვნელოვანი)
რუსთაველი შეიძლება აღნიშნავდეს:
თანამედროვე მსოფლიოს შვიდი საოცრება
თანამედროვე მსოფლიოს შვიდი საოცრება — პროექტი, რომლის ფარგლებში 2007 წლის 7 ივლისს (07/07/07) დასახელდა ”ახალი” მსოფლიოს შვიდი საოცრება. ორგანიზებული არასამთავრობო ორგანიზაციის New Open World Corporation (NOWC) მიერ.
თანამედროვე მსოფლიოს შვიდი საოცრება
thumb|center|750px|თანამედროვე მსოფლიოს შვიდი საოცრების ადგილმდებაროება 7 ივლისს 2007 წელს, „სამი შვიდიანის” დღეს, პორტუგალიის დედაქალაქ ლისაბონში დასახელდა თანამედროვე შვიდი საოცრება. ისინი არიან: :
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო საოცრებები
Weltwunder
იხომოვო
იხომოვო (Ихомово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum pilosellum
Lasioglossum pilosellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1936 წელს.
სქოლიო
pilosellum
საქართველოს ბადმინტონის ეროვნული ნაკრები
საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრები ასევე მონაწილეობდა ბადმინტონის მსოფლიო ჩემპიონატზე შერეულ გუნდურ დაპირისპირებაში, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც სუჰანდინატას თასი.
ბალკანეთის ბადმინტონის ჩემპიონატში მონაწილეობა
ბალკანეთის ბადმინტონის ჩემპიონატი არის ტურნირების სერია, რომელიც ორგანიზებულია ბალკანეთის ბადმინტონის ასოციაციის მიერ. ახალგაზრდების გუნდური ჩემპიონატები დაყოფილია ოთხ სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფად, ესენია 19-წლამდელთა, 17-წლამდელთა, 15-წლამდელთა და 13-წლამდელთა ჯგუფები.
19-წლამდელები
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კამერონის ოლქი
კამერონის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე სამი ოლქიდან ერთ-ერთს:
შიპიონე მაფეი
შიპიონე მაფეი (Francesco Scipione Maffei; დ. 1 ივნისი, 1675, ვერონა — გ. 11 თებერვალი, 1755) — იტალიელი მწერალი, დრამატურგი, მარკიზი. ჰქონდა ისტორიული და არქეოლოგიური გამოკვლევები. მისი ნაწარმოებებია ისტორიული ტრაგედია „მეროპე“ (1713) და პიესების სამტომიანი კრებული „იტალიური თეატრი“ (1723). მისმა პიესებმა ხელი შეუწყო იტალიური ტრაგედიის ფორმის განვითარებას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1675 კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1755 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:იტალიელი დრამატურგები
ხევსურეთი
ხევსურეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. იგი მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კალთებზე, ჩრდილოეთის განედის 42°25′-42°27′ და აღმოსავლეთი გრძედის 44°48′-45°18′ შუა. მას უჭირავს დაახლოებით 1050 კმ² ფართობი.
კავკასიონის ქედი ხევსურეთს ყოფს ორ ნაწილად: ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხარე, ანუ პირიქითა ხევსურეთი და სამხრეთ-დასავლეთის მხარე, ანუ პირაქეთა ხევსურეთი. პირიქითა ხევსურეთი შედგება: მიღმახევის, შატილის და არხოტის ხეობებისაგან, პირაქეთი — არაგვის ხეობისაგან.
თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ხევსურეთის მთელი ტერიტორია შედის მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში და ორ თემადაა გაყოფილი: ხევსურეთის (ცენტრი — ბარისახო) და შატილის (ცენტრი — შატილი).
გეოგრაფიული აღწერა
აღმოსავლეთიდან ხევსურეთს ესაზღვრება ჩეჩნეთი და თუშეთი, სამხრეთით — ფშავი, დასავლეთით — ხევი და მთიულეთ-გუდამაყარი, ჩრდილოეთით კი — ინგუშეთი. ქისტეთ-ჩეჩნეთისაგან ხევსურეთს ჰყოფს მითხოსა და მაისტის მაღალი მთები, რომლებიც მიემართებიან ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ, ბისნის მთიდან დაწყებული ტებულოს მთამდის. ხევსურეთისა და ფშავის გამყოფი საზღვარი იწყება მცირე ბორბალოდან და ლიქოკის მთით მიდის აკუშოს წყლის სათავემდის და შემდეგ ბეტისჩრდილზე და კიშხევზე გადადის.
ხევსურეთი მაღალმთიანი მხარეა, რომელიც ღრმა ხევებით არის დაღარული. მისი გეოგრაფიული სახელწოდებაც „ხევ-სურეთი“ აქედან არის წარმომდგარი და ნიშნავს ღრმა ხევებიან ადგილს. ამ სახელწოდებით წყაროებში XV საუკუნიდან იხსენიება. ხევსურეთის ადრინდელი სახელწოდებაა ფხოვი (ასე ეწოდებოდა მას ფშავთან ერთად), ხოლო ხევსურებისა და ფშავლებისა — ფხოველები. ხევსურეთის არაგვის სათავეები გამომდინარეობენ არხოტისთავისა და ანატორის მთებიდან. პირიქითა და პირაქეთა ხევსურეთის წყალგამყოფი არხოტისთავია (3050 მ), რომელზედაც გადადის არხოტ-როშკის გადასასვლელი ბილიკი. ამ გადასასვლელს არხოტელები როშკის გადასასვლელს უწოდებენ, როშკელები — არხოტისას.
ვახუშტი ბატონიშვილი ძველ ხევსურეთს ასე აღგვიღწერს:
ის რომ ხევსურეთად ადრე ბუდე ხევსურეთს, ანუ არაგვის ხევსურეთს მოიაზრებდნენ, ამას ადასტურებს „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ც. „ქრონიკის“ თანახმად, როცა ალექსანდრე მაკედონელმა დაიპყრო ქართლი, მის მმართველად დანიშნულ აზოს საზღვრად დაუდგინა აღმოსავლეთით ჰერეთი, დასავლეთით – ეგრის წყალი, სამხრეთით – სომხითი, ხოლო ჩრდილოეთით – ცროლის მთა („მთაჲ ცროლისაჲ“). ცროლის მთა კი მდებარეობს კავკასიონის მთავარ ქედზე, რომლის აქეთ მხოლოდ არაგვის ხევსურეთია.
იმ უღელტეხილთა შორის, რომლითაც ხევსურეთი თუშეთს, ინგუშეთსა და ჩეჩნეთს უკავშირდება, აღსანიშნავია: შიბუღელე (3447 მ.), ამ უღელტეხილით გადავდივართ მდინარე შან-ჩოჩის ხეობაში. ეს მდინარე არმხის (ქსიტაურის) მარცხენა შენაკადია. შიბუღელედან გადავდივართ აგრეთვე სალაშქროსღელეზე, აქედან კი პირდაპირ მდინარე არმეხის სათავეებში. შიბუღელეთი და სალაშქროსღელეთი ხევსურეთი ინგუშეთს უკავშირდება. ეს ორივე გზა ინგუშეთისაკენ მდინარე არხოტის ხეობიდან იზრდება.
აწუნთის უღელტეხილით გადავდივართ თებულოში (თუშეთში), აქედან ბილიკი გადის თუშეთზე და ჩადის სოფელ ჩამლაში, შემდეგ მიუყვება აღმართს ჩამღის გადასასვლელისაკენ და ჩადის ჩეჩნეთში.
არაგვის ხევსურეთი
ხევსურეთის არაგვის სათავე შედგება როშკა-ქმოსტისა, ბლოსა და გორშეღმის წყლის შენაკადებისაგან, რომელსაც გზაზე ერთვის: გუდანისჭალა, ოხერხევი, ბუჩუკურთისა და ლიქოკის წყალი, დათვისისხევი და აკუშოსხევი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთით მდინარე ხევსურეთის ამ არაგვს სოფელ მოწმაოსთან ერთვის ფშავის ხევის არაგვი და ამ ადგილსაც ორწყალი ეწოდება. ორწყლიდან (1154 მ) ფშავ-ხევსურეთის არაგვი მიდის ჟინვალის მიმართულებით, სადაც მას უერთდება მთიულეთის (თეთრი და შავი) არაგვი, და ეს გაერთიანებული არაგვი მცხეთასთან მტკვარს უერთდება. ორწყლიდან იწყება ხევსურეთის ტერიტორია და ამ არაგვის ხეობაშია მოქცეული პირაქეთი ხევსურეთი.
დასახლებებია: მოწმაო, დათვისი, გველეთი და სხვა.
პირაქეთა ანუ არაგვის ხევსურეთში მთავარი მდინარეა — ხევსურეთის არაგვი. მისი შენაკადებია:
არხოტის ხევსურეთი
მინი|არხვატის რუკა არხოტის ხეობა შემოსაზღვრულია მაღალი მთებით და მყინვარწვერებით, რომელთა სიმაღლე 3000-4000 მეტრამდის აღწევს. არხოტის ხეობაში ჩამონადენი წყლები მდინარედ ერთდება, რომელსაც აგრეთვე არაგვს უწოდებენ. მდინარე არხოტის სათავე იწყება ცირცვლოვანისა და ჭიმღას წყლებისაგან, რომლებიც ჩრდილოეთისაკენ მიედინებიან, მას ერთვის კოლოთანის წყალი, ტანიის წყალი, ბისნის წყალი, ტერღის წყალი და თათელის წყალი. ახიელ-ამღიდან 25 კმ-ის მოშორებით ეს მდინარე შედის ქისტეთში და სოფელ ფეუდან, ხევსურულად „გოშტიგაურიდან“ არაგვის ნაცვლად მას „ასსა“ ეწოდება. აქვეა არხოტისა და ქისტეთის საზღვარი, რომელსაც საქარის მაღალი ჰქვია. არხოტის ხეობაში მცხოვრებ პირიქითა ხევსურებს „არხოტიონებს“ უწოდებენ.
არხოტის ხევსურეთი დასახლებებია: ახიელი, ამღა და ჭიმღა (გაუკაცრიელდა).
პირაქეთა ხევსურეთის არხოტის ხეობაში მთავარი მდინარეა — არხოტისწყალი (მდ. ასა). მისი შენაკადებია:
არდოტის ხევსურეთი
მინიატიურა|გურო-შატილის ხეობა შატილის ან არაგვის წყლის სათავე იწყება დათვისჯვარის მთიდან. ეს პირიქითი და პირაქეთი ხევსურეთის წყალგამყოფი ქედია, რომელზედაც გადის ბარისახო-შატილის გზა. შატილის წყალი რომელსაც ასევე არაგვსაც უწოდებენ, შედგება წუბროვანისა და გუროს წყლის შენაკადებისაგან. სათავიდან შატილის წყალი ჩრდილოეთისაკენ მიმდინარეობს, მას ერთვის: შატილისხევის წაყლი და მითხულის-წყალი.
მინიატიურა|მიღმახევის ხევსურეთი
პირიქეთა ხევსურეთის მიღმახევის ხეობაში მთავარი მდინარეა — ანდაქისწყალი. მისი შენაკადებია:
გეოლოგიური აგებულება და სასარგებლო წიაღისეული
ხევსურეთის მთები უმთავრესად პალეოზოური ასაკის კრისტალური ფიქლებისა და იურული ასაკის თიხაფიქლებისაგან შედგება. ყველა ეს ფიქლები განსაკუთრებით კი იურული ასაკისა, ტკეჩვადობის გასწვრივ ადვილად იმსხვრევა. ის საშენ მასალადაც გამოიყენება. ინტრუზიული სხეულებიდან აქ ვხვდებით: დიაბაზს, გრამოდიორიტებს და დიორიტებს, ვულკანური წარმონაქმნებიდან ბაზალტს.
ხევსურეთის არაგვის ხეობას ახასიათებს აგრეთვე ყინვარობის ნაშთები, რომლებიც მოცემულია უზარმაზარი ლოდების სახით და მიმოფანტულია ჭაუხისა (3852 მ) და როშკის მიდამოებში.
სასარგებლო წიაღისეულებიდან გვხვდება მცირე გამოსავლები ტყვია, ცინკისა და სპილენძის გამადნებისა. მოსაპირკეთებელ მასალებად ვარგისია აქ არსებული დიაბაზური და ბაზალტური სხეულები.
ხევსურეთის ბუნებრივ სიმდიდრეთა ექსპლოატაციის ერთგვარი ცდა 1890 წელს მოახდინა ნ. ფილკევიჩმა, რომელსაც არხოტელებთან ხელშეკრულებაც კი დაუდვია, რომ ნება დაერთოთ მისთვის, ეწარმოებინა არხოტის ხეობაში ვერცხლის, სპილენძისა და ოქროს ძიება და დამუშავება.
ჰავა
ჰავა და კლიმატური პირობები ხევსურეთის სამივე ხეობაში არაერთგვაროვანია. ხევსურეთის ჩრდილოეთი მხარე (არხოტ-შატილ-არდოტი) სამხრეთთან (არაგვის ხეობა) შედარებით უფრი ცივი და სუსხიანია.
პირიქითა ხევსურეთის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2800-4500 მ-ს აღწევს და ამდენად, ალპური ჰავის ზოლს ეკუთვნის. აქ მთელი წლის მანძილზე ცივი ამინდებია. ზამთარი სუსხიანია და თოვლიან-ყინვიანი. იანვრის ტემპერატურა — 12 °C-დან — 18 °C-მდე აღწევს. გაზაფხული გვიან დგება, შემოდგომა — ადრე. ზაფხული გრილია (ივლისის საშუალო ტემპერატურა + 10 °C-დან +14 °C-მდეა), მოკლე და ნესტიანი. პირაქეთა ხევსურეთში ბარისახოსა და გუდანში ჰავა მიეკუთვნება მთის ტყეთა ჰავის ზოლს, სადაც ზომიერად ცივა და წლის საშუალო ტემპერატურა +11 °C, ზაფხული თვილია შემოდგომა — მზიანი. ატმოსფეროს დანალექის წლიური ოდენობა აღწევს 1000 მმ და უმთავრესად მოდის თოვლის სახით.
პირაქეთა ხევსურეთში განსაკუთრებით ბარისახოსა და გუდანის ნაწილი ჰავის მხრივ უნდა მიეკუთვნოს ტყეების ჰავის ზოლს (650-2000 მ), სადაც ზომიერად ცივა და წყლის საშუალო ტემპერატურა +11 °C-დან +5 °C-მდე მერყეობს. ზაფხული აქ თბილია, შემოდგომა კი მზიანი. ატმოსფეროს ნალექის წლიური რაოდენობა საშუალოდ 1000-1200 მმ-მდეა. წვიმიანი და ნისლიანი ამინდები აქ უფრო ზაფხულობით იცის.
შიგა წყლები
ხევსურეთში მოიპოვება მინერალური წყლებიც რომელსაც ვეძას ეძახიან. მათ შორის ცონილია ლიქოკის ვეძა, გუდანის წყარო, ნადირხევის ვეძა, ხახმატის ვეძა და ღულის ვეძა. ამ მჟავე წყლებს შორის ჭარბობს ტუტე-მარილოვანი წყაროები, რომელთა ქიმიურ გამოკვლევას აწარმოებდა რ. კუპცისი 1928 წელს.
მცენარეული საფარი
პირიქითა ხევსურეთი ტყით შედარებით ღარიბია. მაღლა იზრდება ფიჭვი და არყი. დაბლა — ცაცხვი, ცირცელი, დგნალი, თელა, კირცხალა, ქორაფი, იფანი, ლეკი, ღვია, დეკა, ტირიფი და მურყანი. ამ მხარეში მრავლადაა სუბალპური და ალპური მდელოები. სუბალპების მაღალბალახოვანი მდელო მდიდარია მცენარეთა სხვადასხვა სახეებით და იძლევა კარგ თივას.
ცხოველთა სამყარო
ხევსურეთის კლდე-ტყეებში ბუდობენ ფრინველები: არწივი, სვავი, ყაჯარი, ბორა, იხვი, მტრედი, შაშვი, ჩხიკვი, ოფოფი, ყვავი, ბუ, მერცხალი, ქეროზა, პრანწია, მადოულიკა, კუდიტრისა, მწყერი, ტოროლა, როჭო, შურთხი, კაკაბი, ძერა, ორბი, სამურია, კუდბეჭეტა; გავრცელებულია ნადირი: მგელი, დათვი, ტურა, მელა, კურდღელი, კვერნა, მაჩვი, ტყის კატა, ციყვი, კინდოლი, ავაზა, ფსიტი (არჩვი), ჯიხვი; ქვეწარმავლებიდან: გველი და ხვლიკი, მღრღნელებიდან თაგვი; ამფიბიებიდან ბაყაყი; თევზებში ბევრია: კალმახი, გვხვდება ფიჩხული, და მურწაც.
თემები
ხევსურეთი ისტორიულად იყოფოდა თემებად — ტერიტორიულ ერთეულებად. პირაქეთა, ანუ ბუდე ხევსურეთში იყო ხუთი თემი: არაგვის ხეობის თემი, ლიქოკის ხეობის თემი, ბისო, გორშეღმის თემი, წყალსიქითის ხეობა. სამი თემი იყო პირიქით ხევსურეთში: შატილის ხეობა, მიღმახევი და არხოტის ხეობა.
ისტორია
თუ ხევსურეთის ისტორიას გადავხედავთ, ვნახავთ, რომ ძველ ქართულ წყაროებში ხევსურეთი და ფშავი ერთად იხსენიება „ფხოვის“ სახელით. ხოლო აქ ნაპოვნი არქეოლოგიური ნივთები (ბრინჯაოს ნივთები) მიუთითებენ, რომ აქ ჯერ კიდევ პრეისტორიულ ხანაში უცხოვრია ადამიანს.
„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ გვამცნობს, რომ ფხოვი მეოთხე საუკუნეში დასახლებული ყოფილა და წარმართ ფხოველებს ე. ი. ხევსურებსა და ფშაველებს ქრისტიანობა არ მიუღიათ. როგორც ჩანს, ფხოველები მეტად დაუმორჩილებელი და მებრძოლი ხალხი ყოფილა. მაგალითად, თამარ მეფის მეფობის უკანასკნელ წლებში ფხოველნი და დიდოელნი აჯანყებულან და მათ წინააღმდეგ თამარს ლაშქარი გაუგზავნია ივანე მხარგრძელის სარდლობით. ეს უკანასკნელი სასტიკად გასწორებია ფხოველებს და აჯანყებაც ჩაუხშია.
როგორც ვახუშტი ბატონიშვილი გადმოგვცემს „ქართლის ცხოვრებაში“, წინათ ქისტეთ-ჩეჩნები და ლეკები საქართველოსთან მეგობრულ კავშირში იყვნენ და ადმინისტრაციულად თუშ-ფშავ-ხევსურეთთან ერთად შედიოდნენ ხუნძახისა და პანკის-კვეტარის სამოურავოში.
XI საუკუნეში ხევსურეთი (ფხოვი), ჩეჩნეთი (ძურძუკეთი) და ინგუშეთი (ქისტეთ-ღლიღვეთი), ადმინისტრაციულად შედიოდა კახეთში და ექვემდებარებოდა კვეტარის საერისთავოს. ხევსურთა მებრძოლი ბუნება ვერ ეგუებოდა სხვათა მორჩილებას და XV საუკუნეში გასდგომიან გიორგი I-ს (1471-1492). კახეთის მეფე ლევანს (1520-1574) უსისხლოდ მოუხერხებია ხევსუთა, ფშავთა და თუშთა შემორიგება, რადგან მათთვის კახეთის საძოვრები მიუცია.
XVIII საუკუნეში ხევსურები თეიმურაზ II-საც გასდგომიან (1744-1760). ხევსურთა დასამორჩილებლად მეფე ერეკლე II, თეიმურაზის ძე ჯარით მისულა მაგრამ მოუხერხებია ხევსურთა კვლავ უსისხლოდ შემორიგება.
ისტორიულად ხევსურები მუდამ იდგნენ საქართველოს სადარაჯოზე და მტკიცედ მებრძოლ ძალას წარმოადგენდნენ ქვეყნის მტრებთან ბრძოლაში. ისტორიამ, განსაკუთრებით ხალხურმა თქმულებებმა და ლექსებმა, შემოგვინახეს ხევსურთა გმირობის ამბები. მეფე ერეკლე II გამორჩეულად აფასებდა ხევსურთა თავდადებასა და მათ მებრძოლ ბუნებას. ხევსურეთს, როგორც ქისტეთ-ჩეჩნეთისა და ლეკების მოსაზღვრეს, უაღრესად დიდი მნიშვნელობა ეძლეოდა ჩრდილოეთი საზღვრის დასაცავად. როდესაც მეფე ერეკლემ ლეკების თარეშის ასალაგმავად მორიგი ლაშქრობა წამოიწყო, თუშ-ფშავ-ხევსურნი გაათავისუფლა სამეფო ბეგარისაგან, რადგან მათ ევალებოდათ ქისტეთ-ლეკეთის საზღვრის დაცვა.
საუკუნეების განმავლობაში ხევსურეთი პოლიტიკური და ადმინისტრაციული სტატუსით სამეფო ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა. სამეფო ხელისუფლების დასუსტების პერიოდში არაგვის ერისთავები, რომელთაც მთიანეთის საერთო გამგებლობა ევალებოდათ, ცდილობდნენ ხევსურეთზე საბოლოო გაბატონებას. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში ხევსურეთის მნიშვნელობა გაიზარდა, იგი ბარს იცავდა მომხვდური მოთარეშე რაზმების დარბევისაგან. ხევსურები ქმედითად მონაწილეობდნენ ასპინძის ბრძოლაში (1770), კრწანისის ბრძოლაში (1795). მთიულეთის აჯანყებისა (1804) და 1812 წლის კახეთის აჯანყების დროს აქტიურად იბრძოდნენ ცარიზმის კოლონიური პოლიტიკის წინააღმდეგ. XIX საუკუნის 80-იან წლებში დაიწყო ხევსურების სხვა რეგიონებში გადასახლება. XX საუკუნის 50-იან წლებში ხევსურეთის მოსახლეობის ნაწილის ბარად ჩამოსახლებას ნეგატიური სოციალური და ეკონომიკური შედეგი მოჰყვა. 80-იან წლებში დაიწყო ხევსურეთის მიტოვებულ რეგიონებში ცხოვრების გეგმაზომიერი აღორძინება.
დემოგრაფია
ხევსურეთს შეუძლია გამოკვებოს მოსახლეობის მხოლოდ გარკვეული ნაწილი, ამიტომ ნამრავლი იძულებულია სხვაგან გადასახლდეს და თავისი სარჩო იქ მოიპოვოს. ასე გაჩნდა ხევსურთა ახალშენები ხევში (ჯუთა), გუდამაყარში, ერწო-თიანეთში, კახეთში (გომბორი, შირაქი).
ცნობილია, რომ მჭიდრო კავშირი ინგუშ-ჩეჩნებსა (ვაინახებსა) და ქართველ მთიელებს შორის განაპირობებდა ერთი ეთნიკური ელემენტის მეორეში შეჭრას. მთიან ჩეჩნეთში ქართული ელემენტის არსებობაზე მიუთითებს გვარებიც: ხაიხაური, მუხაური, გადამაური, რომლებიც სოფელ მელხისტიდან არიან. ასეთივე ქართული წარმოშობისაა სოფლების შუნდი-მოხკის და ცაცახის მოსახლეობის ნაწილიც. ინგუშეთში მცხოვრები მელსაგოვებიც, რომლებიც ინგუშური გადმოცემით დამაარსებელი არიან ქალაქ „დზაუგისა“ (დღევანდელი ვლადიკავკაზი), წარმოადგენენ ერთერთ შტოს ქართველი მარსაგიშვილებისა. ესეთივე არიან ევლოევები და ევკუროვები (პროფესორ აბრამ შავხელიშვილის მონაცემები). მეორეს მხრივ, მიგრაცია ჩეჩნურ-ინგუშური ეთნიკური ელემენტისა, მიმდინარეობდა ხევსურეთშიც. ეს მიგრაცია განპირობებული იყო ამა თუ იმ პერიოდში ჩეჩნეთ-ინგუშეთში შექმნილი ეკონომიკური თუ პოლიტიკური ვითარებით.
ხევსურეთის მოსახლეობის შემცირება გამოწვეულია უმთავრესად მოსაზღვრე რაიონებში, განსაკუთრებით კახეთის მხარეში გადასახლებით. ასეთი გადასახლება ადგილის სიმცირისა და ეკონომიკური პირობებით არის გამოწვეული და დაიწყო XIX საუკუნის 80-იანი წლებიდან. თავად ხევსურთა რიცხოვნობა, ხევსურეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები ხევსურთა რიცხვისაგან კარდინალურად განსხვავდება და ის გაცილებით დიდი ოდენობით წარმოგვიდგება.
ეთნიკური შემადგენლობა
ხევსურეთის მოსახლეობის თითქმის 100 % შეადგენენ ქართველები.
რელიგია
ქრისტეანობამდელ რწმენა-ჩვევებიდან აღსანიშნავია: ანატორი, ოჩოპინტე.
გზები
ხევსურეთში გზები ადრე არ არსებობდა, იყო მხოლოდ საცალფეხო ბილიკები. ამის გამო ხეობები ერთმანეთისაგან იყვნენ მოწყვეტილნი. 1930 წლიდან დაიწყო ფშავ-ხევსურეთის გზის მშენებლობა; 1934 წლის 25 ნოემბერ ბარისახოში მოხდა ამ გზის საზეიმოდ გახსნა და ხევსურეთში პირველად ავიდა ათი ავტომანქანა. იგეგმებოდა ამ გზით ქისტეთან და გროზნოსთან დაკავშირება.
პირველი დუშეთიდან გადის არაგვის ხეობით, გაივლის ჟინვალს და მაღაროსკარს, ორწყალთან უხვევს ხევსურეთის არაგვის ხეობაში და ბარისახოში შედის.
მეორე საცალფეხო გზა მიდის ფასანაურიდან გუდამაყრის ხეობით. ეს გზა გასდევს შავი არაგვის ხეობას, შემდეგ ის უხვევს ბაკურხევისაკენ და გადადის ფხიტუს ღელეს გადასასვლელზე, საიდანაც უკანა-ახო-ბუჩუკურთით ბარისახოში ჩადის.
მესამე გზა მიდის ხევიდან სნოს ხეობით ჯუმათამდის; აქ ეს ბილიკი ერთის მხრით გადადის ქისტეთში შიბუღელეს გადასასვლელზე (3447 მ), მეორეს მხრით კი არხოტში ცირცლოვანსა და სამთრეხლოზე გადადის და შემდეგ ჩადის კვირაწმინდა-ახიელში. ამის გარდა არის აგრეთვე ხევსურეთ უკანაფშავის გადასასვლელი ბილიკი მათურისა (3167 მ) და ანდაქის გადასავლით. ხევსურეთ-თუშეთის გზა გადადის აწუნტის (3570 მ) გადასასვლელზე.
ჩრდილოეთის მიმართულებით ხევსურეთიდან გზები გადადის არხოტიდან და შატილ-არდოტიდან ქისტეთ-ჩეჩნეთის ტერიტორიაზე, საიდანაც შეიძლება ჩრდილო კავკასიის სხვადასხვა რაიონებში მიმოსვლა.
შიგ ხევსურეთში არის ორი სამიმავლო გზა, რომლითაც ყველა თემი სარგებლობს. ასეთია არხოტისა და შატილ-არდოტის გზა.
არხოტის გზა ცირცლოვანის ხეობით გადადის არხოტის თავზე, როშკის ხორხზე და როშკა-ღელისვაკით ბარისახოში ჩადის.
შატილ-არდოტის გზა არაგვის ხეობით მიდის ბარისახო-ღულიდან გუდანამდე. აქ გზა უხვევს ხახმატის ხეობაში, სოფელ ბისო-ხახმატით გადადის დათვისჯვრის გადასასვლელზე და ჩადის წუბროვანის ხეობაში. აქედან ლებაისკარსა და გუროზე გავლით გზა შატილში მიდის.
სოფლის მეურნეობა
ხევსურეთის ეკონომიკას განსაზღვრავს სახნავი მიწის სიმცირე და გზების არარსებობა, რის გამოც მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა რთულად ვითარდება. ხევსურეთში ასევე მოყავთ თაფლი, ხოლო ცხვრის მატყლისაგან ქალები ქსოვენ შალის ნაწარმს.
ვაჭრობა
ვაჭრობას და აღებ-მიცემას ხევსურები არც წინათ მისდევდნენ და არც ახლა ეწევიან. ხევსურეთის ეკონომიკა დამყარებული იყო ნატურალურ მეურნეობაზე. გაცვლის საგანი აქ ერბო და ძროხა იყო. მათი მიხედვით ხდებოდა ყველა ღირებულების შეფასება.
კულტურა
მართალია, ხევსურეთი კახეთის სამოურავოში შედიოდა, მაგრამ ფაქტობრივად მას ხევისბერები განაგებდნენ თემური ადათ-წესების მიხედვით და თუ თემურ თავისუფლებას მეფის ხელისუფლებისაგან საფრთხე მოელოდა, ხევსურეთი მზად იყო გადადგომისა და ამბოხისათვის. ეს კუთხე მხოლოდ მეფეს ემორჩილებოდა და იქ კერძო მებატონეს ხელი არ ჰქონდა.
ხევსურეთის თემური თავშესაყარი და მთავარი ადგილი იყო გუდანი, სადაც გუდანის წმინდა გიორგის ჯვარი და დროშა ესვენა. აქ იხდიდნენ ხევსურები საღვთოს, აქვე იყო გუდანის ჯვრის ქადაგი, რომელიც ხალხს აცნობდა გუდანის ჯვრის ბრძანებას ლაშქრობისა და ზავის შესახებ.
1930 წელს თავისი ხუთწლიანი მოღვაწეობა ხევსურეთში აღწერა ექიმმა გიორგი თედორაძემ, რომელმაც თავის ნაშრომში ასახა ხევსურების კულტურა და ყოფა-ცხოვრება.
ღირსშესანიშნაობანი
ხევსურეთში არსებულ ბუნებრივ კომპლექსებს განსაკუთრებული ეკოლოგიური, ისტორიულ-კულტურული და ესთეტიკური მნიშვნელობა აქვს, რადგან ქვეყნის კულტურა მეურნეობის ფორმებთან და ადგილობრივ ლანდშაფტთან კავშირში ვითარდება. ძველი მემკვიდრეობის სულიერ და მატერიალურ ფასეულობებს მიეკუთვნება ხევსურეთში ჯერ კიდევ არსებული არქიტექტურულ-კულტურული ძეგლები, რომლებიც ქართული ყოფით კულტურის მნიშვნელოვან ნიმუშებს წარმოადგენდნენ და კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე თავისი არსებობით საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის საქმესაც ემსახურებოდნენ. პირიქითა ხევსურეთის ტერიტორიაზე განთავსებული ძეგლებისათვის დამახასიათებელი ისაა, რომ ისინი თავის თავში აერთიანებენ საფორტიფიკაციო, საკულტო და საყოფაცხოვრებო ორიგინალურ ნიმუშებს. ასეთ ძეგლთა რიცხვს მიეკუთვნებიან შუა საუკუნეების მატერიალური კულტურის ძეგლები: ხახმატის ციხე, ახიელის ციხე, ლებაისკრის ციხე, მუცოს ციხე-სოფელი,არდოტის ციხე-სოფელი, ხახაბოს ციხე-სოფელი, შატილის ციხე-სოფელი, გუდანის ჯვარი, ანატორის ჯვარი, ანატორი, აკლდამები და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
Lasioglossum pilosicaudum
Lasioglossum pilosicaudum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
სქოლიო
pilosicaudum
სურამის ღვთისმშობლის ეკლესია
thumb|250px| სურამის ღვთისმშობლის ეკლესია ჯაბა ლაბაძის ფოტო სურამის ღვთისმშობლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამის ჩრდილოეთ ნაწილში, საავტომობილო გზის პირას, წმინდა გიორგის ტაძრის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. დარბაზული ეკლესია ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთითაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:სურამი
სტორე-მოსეს ეროვნული პარკი
სტორე-მოსე (დიდი ჭაობი) — ეროვნული პარკი სამხრეთ შვედეთში, სმოლანდის ლენში. ამჟამად მოიცავს 100 კმ² ტერიტორიას, რომლიდანაც 77 კმ² 1983 წელს მიუერთეს.
კაპელინო
კაპელინო (Капелино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სტორე-მოსეს ეროვნული პარკი
პარკი სამხრეთ ლაპლანდიის უდიდეს ჭაობებს მოიცავს და ხელსაყრელია ფლორისა და ფაუნის უნიკალური სახეობების საცხოვრებლად. გაყვანილია 40 კმ სიგრძის ფეხით სასიარულო ბილიკები, ფუნქციონირებს სამი ღამისსათევი კაბინა და ფრინველებზე დასაკვირვებელი ერთი კოშკი.
ეროვნულ პარკში შესვლა უფასოა, ტურები გიდის თანხლებით შესაძლებელია ზაფხულში.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ეროვნული პარკები
Attack!!
Attack!! — შვედი სოლო-შემსრულებელ ინგვი მალმსტინის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს ლეიბლზე Epic Records. იგი წარმოადგენს მალმსტინის პირველ ალბომს ჩაწერილს მომღერალ დუგი უაიტთან ერთად. ჩაწერაში ასევე მონაწილეობდა ცნობილი კლავიშებიან საკრავებზე შემსრულებელი დერეკ შერინიანი (ელის კუპერი, Dream Theater, Planet X).
ზოგიერთი შეფასებით, ალბომი უფრო ეგოცენტრულია, მალმსტინის შოუა, საერთო ჯამში კი მოსაწყენია. მიუხედავად ამ ტიპის შეფასებების არსებობისა, ალბომში არის კომპოზიციები, რომლებიც მუსიკალური და საშემსრულებლო დონით ამტკიცებენ მალმსტინის ერთგულებას საკუთარი ხელწერისადმი, კლასიკური ელემენტებისადმი: ინსტრუმენტური Air (ბახის თემაზე აგებული), Baroque & Roll და Majestic Blue, აგრეთვე, მელოდიურობით გამორჩეული კომპოზიციები Stronghold და Touch the Sky, რომლებშიც იკვეთება დერეკ შერინიანის დახვეწილი მუსიკალური გემოვნება და საშემსრულებლო ტექნიკა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგვი მალმსტინის ალბომები კატეგორია:2002 წლის ალბომები
არმანდუ გებუსა
არმანდუ გებუსა (Joaquim Alberto Chissano; დ. 20 იანვარი, 1943, ნამპულა, მოზამბიკი) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის მესამე და მოქმედი პრეზიდენტი.
20 წლის ასაკში გაწევრიანდა ფრელიმოში, რომელიც იბრძოდა მოზამბიკის პორტუგალიისაგან გასათავისუფლებლად. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გახდა პარტიის პოლიტბიუროს წევრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი. 2005 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, ხოლო 2009 წელს აირჩიეს მეორე ხუთწლიანი ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
მაქთიმყული
მაქთიმყული (Magtymguly) — XVIII საუკუნის თურქმენი პოეტი. იყო პოეტ აზადი დოვლეთმამედის შვილი. სწავლობდა ქალაქ ხივაში. ჩვენამდე მოაღწია 10 ათასზე მეტმა ბწკარმა. მან თურქმენული პოეტური ენა დაუახლოვა ხალხის ენას, უარი თქვა არაბულ და სპარსულ მეტრიკაზე, არუდი შეცვალა ხალხური სილაბური სისტემით, გავლენა მოახდინა შემდგომი თაობის პოეტებზე.
სქოლიო
კატეგორია:XVIII საუკუნის ადამიანები კატეგორია:თურქმენი პოეტები
კიევ-პეჩერის ლავრა
thumb|240px|უსპენსკის ტაძარი.
კიევ-პეჩერის ლავრა (Києво-Печерська лавра, Киево-Печерская лавра), აგრეთვე ცნობილი როგორც კიევის ქვაბულთა ლავრა — უძველესი ქვაბულთა მონასტერი კიევში, უკრაინა. დაფუძნდა 1051 წელს ბერების ანტონი და თეოდოსიუსის მიერ და კიევის რუსეთის მართლმადიდებელი ქრისტიანობის უმნიშვნელოვანესი ცენტრი გახდა.
ამჟამად, კიევ-პეჩერის ლავრა, ასევე უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მთავარის მიტროპოლიტ ვოლოდიმირის რეზიდენციის დანიშნულებას ასრულებს.
პირველადი ქრონიკების მიხედვით, ადრეულ მე-11 საუკუნეში, ანტონი, ბერძენი ორთოდოქსი ბერი, მთა ათოს ესფიგმენონის მონასტრიდან, რომელიც წარმოშობით ჩერნიგოვის სამთავროდან იყო, რუსეთში დაბრუნდა და კიევში დაფუძნდა, როგორც კიევის რუსეთის სამონასტრო ტრადიციის მისიონერი. საცხოვრებლად მან მერესტოვის მთის ქვაბულის საკანი აირჩია, რომელიც მდ. დნეპრს გადმოჰყურებდა. მის მოწაფეთა რაოდენობა მალე გაიზარდა. მცირე ხანში კიევის კნიაზმა იზიასლავმა მთელი მთა დაუთმო ანტონის ბერებს, რომელთაც აქ მონასტერი დააარსეს. კომპლექსი კონსტანტინოპოლიდან მოწვეულმა ხუროთმოძღვრებმა ააგეს.
კიევ-პეჩერის ლავრაში მსახურობდა და იქვეა დაკრძალული ქართველი ეპისკოპოსი ანტონი (აბაშიძე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კიევის არქიტექტურა კატეგორია:უკრაინის მონასტრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები უკრაინაში
ცელინი (ბაშკირეთი)
ცელინი  (Сиҙәм; Целинный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1404 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 49 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 3 კმ-ით. .
სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
Lasioglossum pilosigyna
Lasioglossum pilosigyna — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1997 წელს.
სქოლიო
pilosigyna
პალე დე ლა დეკუვერტი
პალე დე ლა დეკუვერტი (ფრანგ. Palais de la découverte - აღმოჩენის სასახლე), პარიზის მუზეუმი და კულტურულ-სამეცნიერო ცენტრი. მდებარეობს მე-8 ოლქში, ფრანკლინ დელანო რუზველტის გამზირზე. იგი შეიქმნა 1937 წელს ჟან პერენის მიერ ხელოვნებისა და ტექნიკის საერთაშორისო გამოფენისათვის.
აქ იმართება სამეცნიერო კონფერენციები, ექსპერიმენტების ჩვენება. მთავარი მიზანია არა მეცნიერების ვულგარიზება, არამედ მისადმი ინტერესის გაღვივება.
სასახლეში არსებობს რამდენიმე თემისადმი მიძღვნილი დარბაზი, ეს თემებია:
არსებობს ასევე:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარიზი კატეგორია:საფრანგეთის მუზეუმები
ლივოვო
ლივოვო (Лъвово) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 29 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ვოლოვარცის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ლივოვო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს მიუნიურ ბეისიმ მიუმიუნი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი ჩარგალში
მინი|300პქ| მუზეუმის საერთო ხედი ჯაბა ლაბაძის ფოტო ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი ჩარგალში — მუზეუმი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩარგალში.
ისტორიული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩარგალის ცენტრალურ ნაწილში. სახლი ერთსართულიანია, ოროთახიანი. ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. წინა მხარეს, გრძივი ფასადის მთელ სიგრძეზე, ხისსვეტებიანი გადახურული აივანი გასდევს. აივანი მხოლოდ გვერდებიდანაა გახსნილი. აივნიდან სწორკუთხა შესასვლელით ვხვდებით ვიწრო ტალანში, რომლის ორივე მხარეს სხვადასხვა ფართობის თითო ოთახია, ორივე ოთახის ფანჯრები აივანზე გამოდის. პატარა ოთახს ორი სწორკუთხა ფანჯარა აქვს, მოზრდილს — სამი. ორივე ოთახში თითო ბუხარია. ოთახებიდან თავდაპირველი ვაჟას მამის (პავლე რაზიკაშვილი, 1831-1890 წლები.) მიერ აგებული პატარა (16 კვადრატული მეტრი) ოთახია, ამ ოთახში დაიბადა და თავისი ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა ცნობილმა ქართველმა პოეტმა ვაჟა-ფშაველამ (ლუკა რაზიკაშვილი 1861-1915 წლები.). მეორე ოთახი (ფართობი 20 კვადრატული მეტრი), რომელიც ვაჟას ოჯახისთვის იყო განკუთვნილი, მუზეუმის გახსნის წელსაა (1935) მიშენებული. 1976 წელს ძეგლზე სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაატარა სპეციალურმა სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწარმოო გაერთიანებამ (ხელმძღვანელი თ. აბრამიშვილი). აღდგა პავლესეული სახლი, შეკეთდა გადახურვა და სხვა. 1986 წელს, აღდგენილ იქნა საბძელ-გომური, წყლის წისქვილი, წყარო. 1987 წელს, მწერლის დაბადების 125 წლისთავზე, აშენდა მუზეუმის საგამოფენო დარბაზით და ერთი ფონდსაცავით (არქიტექტორები: ო. ლითანიშვილი, ა. გურული). მუზეუმის შესასვლელის წინ დაიდგა ვაჟა-ფშაველას ბრინჯაოს ქანდაკება — კვარცხლბეკზე შედგმული დიდი ზომის (სიმაღლე 5 მეტრი) თავი (მოქანდაკე — ბ. ავალიშვილი). ქანდაკების უკან, მუზეუმის სახურავზე, ვიწრო, სწორკუთხა კვარცხლბეკზე დგას არწივის ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც ვაჟას მიერ შექმნილ პოეტურ სახეს განასახიერებს.
ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი დაარსდა 1961 წელს. მასში დაცულია, როგორც პოეტის ცხოვრებასა და მოღვაწეობასთან დაკავშირებული მემორიალური ნივთები, ასევე XIX და XX საუკუნის დასაწყისის ეთნოგრაფიული მასალები. იქვე ინახება პოეტის კრებულების სხვადასხვა პერიოდის გამოცემები. მუზეუმში აგრეთვე დაცულია პოეტისადმი მიძღვნილი ფერწერული, გრაფიკული და სკულპტურული ნამუშევრები, ფოტომასალა და სხვა. მუზეუმის ფონდში, საერთო ჯამში, 2000-ზე მეტი ერთეული ინახება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
Call Me Irresponsible (ალბომი)
Call Me Irresponsible — კანადელ მომღერალ მაიკლ ბუბლეის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2007 წლის 1 მაისს. ალბომი გამოიცა  ლეიბლებზე Reprise Records და 143 Records. 2007 წლის გრემის დაჯილდოებაზე მან გაიმარჯვა წლის საუკეთესო ტრადიციული პოპ-ვოკალის ალბომის ნომინაციაში.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ალბომები კატეგორია:მაიკლ ბუბლეის ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივიდ ფოსტერის პროდიუსერობით კატეგორია:Reprise Records-ის ალბომები კატეგორია:143 Records-ის ალბომები
კისლიაკოვო (ვოლოგდის ოლქი)
კისლიაკოვო (Кисляково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
არმუდუ
200px|მინი|მარჯვნივ
არმუდუ (Armudu) ან არმუდუს ჭიქები (Armudu stəkan), ასევე ბოომალები (Boğmalı) — ნაციონალური ჭიქების ტიპი, რომელთა საშუალებითაც აზერბაიჯანში (და ირანში) სვამენ შავი ბაიხის საკმაოდ მაგარ ჩაის. არმუდუ — აზერბაიჯანულ კულტურაში ჩაის მოხმარების მნიშვნელოვანი დეტალია.
აღწერა
არმუდის ჭიქები შეიძლება იყო ფაიფურის, თიხის, ვერცხლის, მაგრამ კლასიკურ გამოხატულებად მაინც შუშისა და ბროლის მასალა რჩება, რომელთა გამჭვირვალობა ჩაის ფერის დანახვის საშუალებას იძლევა. ჭიქის შევიწროვებული ქვედა ნაწილი სითხეს მაქსიმალურად დიდხანს უნარჩუნებს ტემპერატურას, ხოლო ზემო ნაწილში გაფართოებული ნაწილი ხელის არ დაწვას უზრუნველყოფს ასევე, ამ ჭიქების მცირე მოცულობა (100 გრამი) ჩაის დალევისათვის არც თუ ისე დიდ დროს საჭიროებს, რის გამოც ვერ ასწრებს გემოს ხარისხის დაკარგვას და ისმევა ახლადდაყენებული.
ტრადიცია
ჩაის აზერბაიჯანელებისათვის განსაკუთრებული დატვირთვა აქვს. ნებისმიერ აზერბაიჯანულ სახლში პირველ რიგში ჩაის სთავაზობენ. ყოველთვის ჩაით იწყება სუფრაზე თავშეყრა, და მისითვე მთავრდება იგი. ჩაის დასალევი ეროვნული ჭურჭელი არმუდუს ჭიქაა, რომელიც მსხლის ფორმისაა და ასევე ითარგმნება, ხოლო
სახელწოდება «ბოომალია» ითარგმნება როგორც «შეზღუდული» და მოყვანილობით ქალის წელს შეიძლება შევადაროთ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა კატეგორია:ჩაი
დავით კეზელი
დავით ივანეს ძე კეზელი (დ. 25 ივლისი, 1854 ― გ. 1907) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, მწერალი.
70-იანი წლების I ნახევარში ხელმძღვანელობდა თბილისის სემინარიის მოსწავლეთა ფარულ წრეს. აღმოაჩნდა ხელისუფლების საწინააღმდეგო შინაარსის წერილი და პროკლამაცია "საქართველოს ახალ თაობას". რევოლუციურ საკითხში ხალხოსნურ პოზიციაზე იდგა: გადამწყვეტ როლს ანიჭებდა რჩეულ ადამიანებს, ტალანტებს, გმირებს. დააპატიმრეს 1873 წლის დეკემბერში. გამოძიებამ დამნაშავედ ცნო და მკაცრი სასჯელი ელოდა, მაგრამ არასრულწლოვანების გამო 8 თვის პატიმრობა მიესაჯა. 70-90-იან წლებში და XX საუკუნის დამდეგს ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობას. თანამშრომლობდა "დროებაში", "ივერიაში", "შრომაში", "ცნობის ფურცელისა" და სხვა პერიოდულ გამოცემებში. 1905-07 რევოლუციის პერიოდში აქვეყნებდა წერილებს გორის მაზრის გლეხთა მოძრაობაზე. აღსანიშნავია კეზელის დრამატული საქმიანობა: მისი პიესები ("ორცოლიანი", "ბიძიასთან გამოხმაურება", "დედა და შვილი" და სხვა) წარმატებით იდგმებოდა თბილისის, თელავის, გორისა და სხვა ქალაქების სახალხო თეატრების სცენებზე. კეზელმა ერთ-ერთმა პირველმა თარგმნა რუსულად ვაჟა-ფშაველას ლექსები და 1886 წელს გამოაქვეყნა გაზეთ "ნოვოე ობოზრენიეში". აქტიურად იბრძოდა ქალთა ემანსიპაციისათვის. ამ თემაზე მრავალი წერილი დაბეჭდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. პრესაში თანამშრომლობდა "ზოილის", "დავით სოსლანის", "არაგველის" ფსევდონიმებით. კეზელმა სახალხო გმირის, არსენა ოძელაშვილის უკვდავსაყოფად მის საფლავზე ქვა დადო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1854 კატეგორია:გარდაცვლილი 1907
ჩამა ჩა მაპინდუზი
ჩამა ჩა მაპინდუზი (Chama cha Mapinduzi — რევოლუციის პარტია, რევოლუციური პარტია) — ტანზანიის მმართველი, სოციალისტური მიმართულების პარტია. დაარსდა 1977 წლის 5 დეკემბერს ჯულიუს ნიერერეს ინიციატივით და დღემდე დომინირებს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. პარტიის წინამორბედები იყვნენ 1954 წელს დაარსებული ტანგანიიკის აფრიკის ეროვნული კავშირი და 1957 წელს დაარსებული ზანზიბარის პარტია აფრო-შირაზი.
გამოსცემს გაზეთს „Uhuru“ („თავისუფლება“), რომელიც გამოდის სუაჰილის ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტანზანიის პოლიტიკური პარტიები
დათო ბარბაქაძე
დავით (დათო) ბარბაქაძე (დ. 7 თებერვალი, 1966, თბილისი) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი, პედაგოგი, ესეისტი.
1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიისა და ფილოსოფიის ფაკულტეტი.
1990 წლიდან თბილისის სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში კითხულობდა ფილოსოფიის შესავლის, ფილოსოფიის ისტორიის, რელიგიის ფილოსოფიის, ესთეტიკის, ლოგიკის აკადემიურ კურსებს. 1992-1994 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში (თსუ-ის სოციოლოგიის კათედრაზე), რომელიც ნებაყოფლობით მიატოვა. 1991 წელს დააარსა სალიტერატურო ვიდეო-ჟურნალი, „დათო ბარბაქაძის ჟურნალის“ სახელწოდებით, რომელიც პერიოდულად პრეზენტირდებოდა თსუ-ში 1994 წლამდე. 1994 წელს დააარსა სალიტერატურო ჟურნალი „პოლილოგი“. 1996 წელს დააარსა სალიტერატურო ჟურნალ-გაზეთი „ლიტერატურა“. 2001-2004 წლებში, როგორც თავისუფალი ლიტერატორი, ცხოვრობდა გერმანიასა და ავსტრიაში. 2005-2008 წლებში იყო სსიპ „ირმის ნახტომის“ არასაგნობრივი პროექტების კოორდინატორი. 2014 წლიდან არის თბილისის აპ. ქუთათელაძის სახელობის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის მიწვეული პედაგოგი და უძღვება აკადემიურ კურსებს: „პოეზია და ფილოსოფია“, „ხელოვნების ფილოსოფია და ხელოვნების სოციოლოგია გერმანიაში“, „ევროპული რომანტიზმი“, „ევროპული ლიტერატურული ავანგარდი“ და სხვ. ქართულ ენაზე თარგმნის გერმანულენოვან პოეზიას. არის ევროპელ მწერალთა გაერთიანებისა და ავსტრიის პენ-კლუბის, ასევე რამდენიმე საერთაშორისო საზოგადოებისა და რედკოლეგიის წევრი. საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიღებული აქვს არაერთი ლიტერატურული პრემია და სტიპენდია. მისი ორიგინალური და მთარგმნელობითი შემოქმედება თავმოყრილია 2014 წელს დასტამბულ მრავალტომეულში სახელწოდებით „შედეგები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები დ
რომის საკითხი
რომის საკითხი ― კონფლიქტი რომის პაპსა და იტალიას შორის. წარმოიშვა 1870 წელს, როდესაც იტალიის გაერთიანების პროცესში პაპის ოლქი შევიდა იტალიის სამეფოში, ხოლო რომი გახდა იტალიის დედაქალაქი. რომის პაპმა პიუს IX-მ არ სცნო იტალიის სახელმწიფო. კონფლიქტი დასარულდა 1929 წელს ლატერანის ხელშეკრულებით, რომლითაც შეიქმნა ვატიკანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ისტორია კატეგორია:1870-იანი წლების კონფლიქტები კატეგორია:პოლიტიკური უთანხმოებები კატეგორია:იტალიის ისტორია
1396
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum pilositarsis
Lasioglossum pilositarsis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
pilositarsis
ლუიზა დიოგუ
ლუიზა დიოგუ (Luísa Dias Diogo; დ. 11 აპრილი, 1958) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი ქალი, რომელსაც თანამდებობა ეკავა 2004-2010 წწ.
1983 წელს დაამთავრა ედუარდ მონდლანეს უნივერსიტეტი მაპუტუში. 1980 წლიდან მუშაობდა ქვეყნის ფინანსთა სამინისტროში. 1994 წლიდან ფინანსთა მინისტრის მოადგილეა.
ჟურნალ ფორბსის 2007 წლის აგვისტოს გამოკითხვის შემდეგ დაიკავა 87-ე ადგილი მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ქალბატონს შორის.
ნიკოლოზ შილო
ნიკოლოზ ალექსის ძე შილო (Шило, Николай Алексеевич; დ.  7 აპრილი [ ძვ. სტ. 25 მარტი], 1913, პიატიგორსკი, — გ. 8 ივნისი, 2008, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1970).
ლენინგრადის სამთო ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ (1937) მუშაობდა სსრკ ჩრდიოლეთ-აღმოსავლეთის სხვადასხვა გეოლოგიურ დაწესებულებებში. 1960 წელს გახდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის შორეული აღმოსავლეთის სამეცნიერო ცენტრის ჩრდილო-აღმოსავლეთის კომპლექსური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი (ქალაქი მაგადანი). 1977 წლიდან დასახელებული ცენტრის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე.
ნიკოლოზ შილოს ძირითადი შრომები შეეხება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა გეოლოგიის და გეოქიმიის საკითხებს. პერიგლაციალურ ზონებში მინერალთწარმოქმნის შესწავლის საფუძველზე გამოყო ლითოგენეზისის ახალი — პერიგლაციალური ტიპი.
დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით, საპატიო ნიშნის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენითა და მედლებით. სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები
უოტერგეიტის სკანდალი
thumb|300px|[[უოტერგეიტის კომპლექსი, სადაც გახმაურებულ შეჭრას ჰქონდა ადგილი.]] უოტერგეიტის სკანდალი (The Watergate scandal) — აშშ-ის პოლიტიკური სკანდალი რიჩარდ ნიქსონის პრეზიდენტობის პერიოდში, რომელიც ნიქსონის რამდენიმე უახლოესი მრჩეველის დაპატიმრებითა და თვით პრეზიდენტის გადადგომით დასრულდა 1974 წლის 9 აგვისტოს.
ნიქსონი და მისი შტატი ერთმანეთში შეთანხდმენ შეჭრის გარემოებების დასაფარავად, განსაკუთრებით კი, მისი თეთრ სახლთან კავშირის დასამალად, ამ ფაქტის მოხდენამდე ექვსი დღით ადრე. პრეზიდენტისა და მისი შტატის თანამშრომლების მაკომპრომეტირებელი მტკიცებულებების ორი წლის განმავლობაში შეგროვების შემდეგ, რაც მოიცავდა მისი ყოფილი შტატის თანამშრომლების აღიარებებს სენატის გამოძიებაში, გაირკვა, რომ ნიქსონს ხმის ჩამწერის სისტემა ჰქონდა საკუთარ ოფისში თეთრ სახლში, რომელსაც მრავალი საუბარი ჰქონდა დაფიქსირებული. ამ ფირების ჩანაწერებიდან გამოაშკარავდა, რომ მას პირადად მიუძღოდა ბრალი მართლმსაჯულებისთვის სიმართლის დამალვაში, კერძოდ ამ შეჭრასთან დაკავშირებულ გარემოებებში. ეს ჩანაწერი მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც „კვამლიანი თოფი“ (smoking gun). სასამართლო გარჩევების სერიის ბოლოს აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ საქმეში „აშშ ნიქსონის წინააღმდეგ“ ერთხმად უყარა კენჭი გადაწყვეტილებას პრეზიდენტის მიერ ჩანაწერების გადაცემაზე და ნიქსონი იძულებული გახდა ისინი გამოეაშკარავებინა.
თემთა პალატაში უეჭველი იმპიჩმენტისა, ხოლო სენატში დატუსაღების შესაძლებლობის წინაშე დამდგარი ნიქსონი ათ დღეში გადადგა, რითაც პირველი და ერთადერთი აშშ-ის პრეზიდენტი გახდა, რომელიც ამ პოსტიდან ვადამდე გადადგა. მისმა მემკვიდრემ ამ პოსტზე, ჯერალდ ფორდმა, გამოსცა წინააღმდეგობრივი ნიქსონის შეწყალება ნებისმიერი ფედერალური კანონდარღვევისთვის, რომელიც კი მას ჩადენილი შეიძლება ჰქონდა პრეზიდენტის პოსტზე ყოფნისას.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
იგორ დოლიძე
იგორ დოლიძე (დ. 7 თებერვალი, 1939, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი.
1965 წელს დაამთავრა ლენინგრადის პედიატრიული სამედიცინო სახელმწიფო ინსტიტუტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა - „მეტაბოლური დარღვევების შესახებ წვრილი ნაწლავის კედლებში შოკისა და სისხლკარგვის დროს", დაიცვა 1972 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა - „ნაწლავისმიერი სეფსისის ეტიოლოგია, პათოგენეზი, დიაგნოსტიკა და მკურნალობა თანამედროვე კომპიუტერული ტექნოლოგიის გამოყენებით", დაიცვა 1993 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
იავის ზღვა
thumb|250პქ|იავის ზღვის რუკა იავის ზღვა (Laut Jawa) — ფართო კუნძულთშორისი ზღვა წყნარ ოკეანეში, ზონდის შელფზე. მისი ფართობია 320,000 კმ². როგორც ზღვა, ის ჩამოყალიბდა უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდში. ზღვა გადაჭიმულია ინდონეზიის კუნძულებს — ბორნეოს (ჩრდილოეთით), იავის (სამხრეთით), სუმატრის (დასავლეთით) და სულავესს (აღმოსავლეთით) შორის. ჩრდილო-დასავლეთიდან, კარიმატის სრუტე აკავშირებს სამხრეთ ჩინეთის ზღვასთან.
იავის ზღვაზე მნიშვნელოვან ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს თევზჭერა. ამ ზღვაში, 3.000 სახეობის წყალქვეშა ბინადარია. სწორედ ამიტომ, შექმნილია რამდენიმე ეროვნული პარკი. ზღვის აკვატორია საკმაოდ ბევრ ტურისტს იზიდავს.
1942 წლის თებერვალ-მარტში, ამ ზღვაში მიმდინარეობდა სამხედრო შეტაკება, რომელიც ისტორიაში იავის ზღვის ბრძოლის სახელით შევიდა. ის მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი საზღვაო ბრძოლა იყო. ნიდერლანდების, ბრიტანეთის, ავსტრალიის და აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა წარმატებით მოიგერიეს იაპონიის შეტევა კუნძულ იავაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები კატეგორია:ინდონეზიის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
კობილე (ვოლოგდის ოლქი)
კობილე (Кобылье) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კირასირი
მინი
კირასირები (ზუსტი თარგმანით „აბჯროსნები“) — მძიმე კავალერიის სახეობა. კირასირები ეწოდათ ტანის დამცავი მძიმე აბჯრის, კირასის გამო, რომელსაც ისინი ბრძოლაში იცმევდნენ. კირასირი, როგორც ჯარის სახეობა XVI საუკუნეში გაჩნდა ევროპაში, როგორც მძიმე კავალერია, რომელსაც რაინდული ცხენოსნობა უნდა შეეცვალა. კირასირთა აბჯარი თავდაპირველად სხეულის 2/3 ფარავდა – თავიდან მუხლებამდე. XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნეში კირასირთა აბჯარი მხოლოდ ტანს და თავს იცავდა. კირასირთა მთავარი იარაღი რაინდული ხმალი იყო, რომელიც შემდეგ მძიმე დაშნამ შეცვალა. კირასირთა ცხენები სხვა კავალერიისგან განსხვავებით უფრო მძიმეები და გამძლეები იყვნენ, რათა მებრძოლის აბჯრის სიმძიმისთვის გაეძლოთ. კირასირთა კორპუსში სამსახური ძალიან რთული იყო და იქ მხოლოდ ღონიერ და გამძლე ჯარისკაცებს იღებდნენ კირასირის მინიმალური სიმაღლე 170-180 სმ იყო.