cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანტონიო ნუნიეს ხიმენესი
სქოლიო
კატეგორია:კუბელი რევოლუციონერები კატეგორია:კუბელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კენიის პროვინციები
კენიის პროვინციები – კენიის პირველი დონის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციულად ქვეყანა იყოფა 8 პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან 46 რაიონად და 262 დივიზიონად.
პროვინციები
მინი|მარცხნივ|200px|კენიის პროვინციები
*
გეღამის ქედი
გეღამის ქედი (აღმაღანის ქედი; Գեղամա լեռնաշղթա) — ქედი სამხრეთ კავკასიის ვულკანურ მთიანეთში, სომხეთში, სევანის ტბის დასავლეთით. სიმაღლე 3597 მ-მდე (მთა აჟდააკი). აგებულია ტუფებით და ლავებით. ქედზეა ჩამქრალი ვულკანები. კალთები შემოსილია მაღალმთის მდელოებით. არის საზაფხულო საძოვრები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ქედები
შხეფია
შხეფია (Toxotes jaculator) — თევზი ქორჭილასნაირთა რიგისა, პატარა, 20 სმ-მდე სიგრძის თევზია. ბინადროს ინდოეთისა და წყნარი ოკეანეების აუზის ტროპიკული ნაწილის მტკნარ წყლებში. იკვებება ხმელეთის ორგანიზმებით, ძირითადად მწერებით. აქვს კვების უცნაური ხერხი: წყალსატევის ნაპირას ბალახოვან მცენარეებზე მჯდომ ცხოველს (ხოჭო, ობობა, პეპელა, ჭიანჭველა და სხვა.) პირიდან მარჯვედ ამოსროლილი წყლის შხეფით — 1,5 მ მანძილზე — აგდებს წყალში და სწრაფი მოძრაობით იჭერს. ადამიანის საჭმელი თევზია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
ბულგარეთ-ლათინური ომები
ბულგარეთ-ლათინური ომები- მე-13 საუკუნეში ბულგარეთის იმპერიასა და ლათინურ იმპერიას შორის კონფლიქტების სერია.
წინაპირობა
1185 წელს ბიზანტიის მიერ კონტროლირებად ბულგარეთში დაიწყო აჯანყება ძმები პეტრეს, ასენისა და კალოიანის მეთაურობით, რამაც აღადგინა ბულგარეთის სახელმწიფოებრიობა. როდესაც 1204 წელს ჯვაროსნები ბიზანტიაში გადავიდნენ, ბულგარელებმა მათ სამხედრო დახმარება შესთავაზეს, მაგრამ მათ დახმარება არ მიიღეს. 1204 წლის 13 აპრილს ჯვაროსნებმა აიღეს კონსტანტინოპოლი და ბიზანტიის ტერიტორია ერთმანეთში გაინაწილეს. კონსტანტინოპოლის მიმდებარე ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ლათინური იმპერია, რომელმაც დაიწყო დაპყრობის გეგმების შედგენა ყოფილ ბიზანტიურ მიწებზე - მათ შორის ბულგარეთში.
კალოიანის კამპანიები
1205 წლის დასაწყისში დიდმოთიხში ბიზანტიის აჯანყება დაიწყო, სადაც ჯვაროსანთა გარნიზონი დამარცხდა; შემდეგ ლათინები ადრიანოპოლიდან განდევნეს. აჯანყებულებმა დახმარებისთვის კალოიანს მიმართეს და ის ლათინებისკენ დაიძრა. იმპერატორი ბოდუენი, ბონიფაციესა და მისი ძმის ჰენრის არ დაელოდა და ადრიანოპოლში გადავიდა, სადაც 1205 წლის 14 აპრილს საშინელი მარცხი განიცადა ბულგარელებისა და პოლოვცის რაზმისგან შემდგარი კალოიანის არმიისგან; ლუი ბლუასი, სტეფან დე პერშე და მრავალი სხვა ბრძოლაში დაეცნენ. თავად იმპერატორი ბალდუინი ტყვედ ჩავარდა და მალევე გარდაიცვალა. ჯვაროსნებმა უკან დაიხიეს კონსტანტინოპოლში, ხოლო კალოიანმა აიღო სერესი და ფილიპოპოლი. მინი|268x268პქ|ბალკანეთისა და ანატოლიის მდგომარეობა 1204 წ. 1206 წელს დაიწყო ბულგარელების ახალი შეტევა. იანვარში მათმა მოკავშირეებმა პოლოვციელებმა მოაწყვეს ბანაკი კონსტანტინოპოლის მახლობლად. 1206 წლის განმავლობაში კალოიანმა გაანადგურა თრაკია. რაინდები დამარცხდნენ ყველა შეტაკებაში, ხოლო თრაკია ისე განადგურდა, რომ მე-20 საუკუნეშიც კი შეიძლებოდა ბულგარელების მიერ განადგურებული ქალაქების ნანგრევების პოვნა. კალოიანმა საკუთარ თავს რომეოს მებრძოლი უწოდა, თქვა, რომ შურს იძიებდა ბიზანტიის იმპერატორის ბასილი II მიერ ბულგარელების სისხლიანი ხოცვა-ჟლეტისთვის.
1207 წლის მარტში - აპრილში კალოიანმა ალყა შემოარტყა ადრიანოპოლს, მაგრამ ავადმყოფობამ და უზრუნველყოფის ნაკლებობამ აიძულა უკან დაეხია. 1207 წლის 4 სექტემბერს თესალონიკის მეფე ბონიფაციუს მონფერატი გარდაიცვალა ბულგარელებთან ბრძოლაში მოსინოპოლის მახლობლად. ამის შემდეგ კალოიანმა ალყა შემოარტყა სალონიკს, მაგრამ 1207 წლის ოქტომბერში იგი მოკლეს შეთქმულებმა. გამეფდა მისი ძმისშვილი ბორილი.
ბორილის ლაშქრობები
ბორილის გამეფებისთანავე ბულგარეთი რამდენიმე ძლიერმა ფეოდალმა დატოვა - ალექსი სლავი ცეპინოში წავიდა და სტრეზი პროსეკში. ბულგარეთის დასუსტებით ისარგებლა ლათინთა იმპერატორმა. ანრი I ფლანდრიელმა თავისი არმია ბულგარელთა წინააღმდეგ საბრძოლველად მოამზადა, შეავსო ახალი რაინდები ფლანდრიიდან და ნორმანდიიდან. ბორილი მთლიანად დამარცხდა ფილიპოპოლისში 1208 წლის 1 აგვისტოს, მიუხედავად იმისა, რომ მან შეკრიბა 33000 კაციანი არმია.
როდესაც 1211 წელს იმპერატორი ანრი ლაშქრობიდან საბერძნეთში დაბრუნდა, ბორილმა გაგზავნა რაზმები თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლს შორის მთებში უღელტეხილების დასაკავებლად. ჰენრიმ განდევნა ბულგარეთის ჯარები და 1211 წლის შემოდგომაზე ბრძოლაში დაამარცხა თავად ბორილი. ჰაინრიხმა და ბორილმა მშვიდობა დადეს და შეთანხმდნენ სერბეთის წინააღმდეგ ერთობლივ მოქმედებებზე. მალე ჰაინრიხის დაქორწინდა კალოიანის ქალიშვილზე. ქორწილი დიდებულად აღინიშნა კონსტანტინოპოლში. მინი|ბონიფაციუს მონფერატი არჩეული იყო მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის ლიდერად და თესალონიკის მეფედ სიკვდილამდე.
ლათინური იმპერიის დაცემა
1231 წლისთვის ლათინურმა რეგენტობამ დაასრულა მოლაპარაკებები იერუსალიმის ყოფილ მეფესთან იოანე ბრიენთან, რომელიც მიწვეული იყო კონსტანტინოპოლში ბალდუინ II-ის მცველად და თანაიმპერატორად. ამ ქმედებამ გამოიწვია ბულგარეთისა და ლათინური იმპერიის ალიანსის დარღვევა და ალტერნატიული ალიანსის შექმნა ბულგარეთსა და ნიკეის იმპერიას შორის. ბულგარეთის იმპერატორმა ივან ასენ II-მ ვერ გადაწყვიტა, მხარი დაეჭირა ნიკეელ ბერძნებისთვის თუ ლათინებისთვის და გადამწყვეტი მოქმედება არ განუხორციელებია. საბოლოოდ, ნიკეის იმპერიის მმართველმა მიქაელ VIII პალეოლოგოსმა აიღო კონსტანტინოპოლი და აღადგინა ბიზანტიის იმპერია,რამაც ლათინური იმპერიის დაცემა გამოიწვია.
შარდომეთი
შარდომეთი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, ფარახეთის თემში.
მინი|ციხე სოფელში
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერტა ხაფავა
ბერტა ხაფავა (დ. 15 მაისი, 1941, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1979).
1966 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.
1960 წლიდან მოღვაწეობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში სცენის თანამშრომლად. 1966 წლიდან იყო გორის თეატრის მსახიობი. 1969 წლიდან თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის დასში გადავიდა. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კატა (ე. შვარცის „წითელქუდა“), ქეთინო (ალ. თაბორიძის „დაკარგული დრო“), ბარბარე (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ილია (ვ. იაქაშვილის „ციხის ხევის საიდუმლო“), თხა (გ. ახვლედიანის "ბაბუა და შვილიშვილი"), კოწია (ა. ჭილაშვილის "აცა-ბაცა"), ტურა (გ. ნახუცრიშვილის „ჭინჭრაქა“), რიტა ოსიანინა (ა. ვასილიევის „განთიადი კი აქ წყნარი იცის“), მერი პოპინსი (პ. ტრავერსი „მერი პოპინსი“) და სხვა. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „ნატვრის ხე“ (1976), „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (1977), „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (1978), „სიყვარული ყველას უნდა“ (1980), „არაჩვეულებრივი რეისი“ (1982), „ზოგი ჭირი მარგებელია“ (1984), „ბებია ყველასათვის“ (1986), „ფესვები“ (1987), „ორფეოსის სიკვდილი“ (1996), „სიყვარული და კარტოფილი“ (2003), „დარჩი ჩემთან“ (2011), „გრძელი ნათელი დღეები“ (2013) და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
The Man Who Sold the World (ალბომი)
The Man Who Sold the World (ადამიანი, რომელმაც მსოფლიო გაყიდა) — ინგლისელი მუსიკოს დეივიდ ბოუის მესამე სტუდიური ალბომი. ლეიბლმა Mercury Records იგი აშშ-ში 1970 წლის ნოემბერში, ხოლო 1971 წლის აპრილში ბრიტანეთში გამოსცა. ალბომი წარმოადგენდა მუსიკოსის პირველ ექსპერიმენტს დამხმარე ბენდის „Spiders from Mars“ მონაწილეობით, რომელიც ალბომით The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars (1972) გახდა ცნობილი.
სქოლიო
კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:დეივიდ ბოუის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტონი ვისკონტის პროდიუსერობით კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები კატეგორია:Rykodisc-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
გივი ჭიჭინაძე
ადრეული წლები
სოფელ ქორეთის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ 1953 წელს ჩაირიცხა თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1957 წელს და მუშაობა დაიწყო სოხუმის კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის თეატრში. 1960 წელს კი გადმოიყვანეს თბილისში, რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში. გივი ჭიჭინაძე სამსახიობო მოღვაწეობასთან ერთად ნახევარი საუკუნე ემსახურებოდა საყმაწვილო ლიტერატურას. იგი ლექსებს ბავშვობიდან წერდა, მაგრამ მისი პოეტური ნათლობა 1955 წელს შედგა, როცა გამოაქვეყნა პირველი საბავშვო ლექსების კრებული.
მომდევნო წლები
არჩეული იყო საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის საბავშვო ლიტერატურის სექციის ბიუროს წევრად, საბავშვო თეატრების სამხატვრო კოლეგიის წევრად. მისი ლექსები თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ, ესტონურ და აზერბაიჯანულ ენებზე. ქართველმა ბავშვებში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა მისი პოემებისა და ლექსების კრებული: „წია-წია პაწია“, „წყაროსთვალი“, „დათუნია-დრუნჩა“, „ია, მზე და იამზე“, „თაგვმა კატა დაიჭირა“, „ვინ ადხატავს ცხრათვალა მზეს“, „ყველაზე, ლამაზი“, „რა ახარებთ პინგვინებს“, „ოქროყანა-მზისყანა“.
გივი ჭიჭინაძეს გამოქვეყნებული აქვს ლირიკული ლექსების ორი კრებული: „გამოღვიძება“ და „ნოემბრის ქარი“.
ჰენრიკ პონტოპიდანი
ჰენრიკ პონტოპიდანი (Henrik Pontoppidan; დ. 24 ივლისი, 1857 — გ. 21 აგვისტო, 1943) — დანიელი რეალისტი მწერალი. 1917 წელს კარლ გელერუპთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „დანიის თანამედროვე ცხოვრების გულმართალი აღწერისათვის“.
გივი ჭიჭინაძე
სამსახიობო კარიერა
სოხუმის კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის თეატრის სცენაზე მან განასახიერა როლები: ოპტიმისტენკო - ვლადიმერ მაიაკოვსკის „აბანო“, ბობჩინსკი - ნიკოლოზ გოგოლის, „რევიზორი“ ჯეკობს უმცროსი, ილფისა და პეტროვის „მშვიდობის კუნძული“.
რუსთაველის სახელობის სცენაზე მან განასახიერა შემდეგი როლები: ივანიკა - გაგა ნახუცრიშვილის „ფიროსმანი“, ივლიანე - გ. ხუხაშვილის „ზღვის შვილები“, ნიკოლ - ჟან მოლიერის „გააზნაურებული მდაბიო“, ვანგი - ბერტოლტ ბრეხტის „სეჩუანელი კეთილი ადამიანი“, გენერალი ბერდოსანი - შალვა დადიანის „გუშინდელნი“, რწმუნებული - პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე“, ქიმიის მასწავლებელი - ნოდარ დუმბაძის „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“, ლეონტი - ალექსანდრე ჩხაიძის „სამიდან ექვსამდე“, გაგა ნახუცრიშვილის „სალამურა“ - კინა-ლოკო. გივი ჭიჭინაძე გარდაიცვალა 1999 წლის 13 ნოემბერს, დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები გ
ჰენრიკ პონტოპიდანი
ბიოგრაფია
დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. თავდაპირველად ინჟინრის განათლებას იღებდა, რაც შეწყვიტა და დაწყებით სკოლაში მასწავლებლად დაიწყო მუშაობდა. მოგვიანებით კი ჟურნალისტი და მწერალი გახდა. მისი ლიტერატურული დებიუტი 1881 წელს მოთხრობათა კრებულით „Stækkede Vinger“ (შეკვეცილი ფრთები) შედგა.
პონტოპიდანის შემოქმედების პირველი პერიოდი სოციალურ კრიტიკას წარმოადგენს. იგი თავის მოთხრობებში გლეხთა და პროლეტართა ცხოვრებას აღწერდა. პონტოპიდანი პირველი დანიელი მწერალია, რომელმაც ლიტერატურაში ფერმერთა იდეალიზირებული პორტრეტი დაამსხვრია. 1890 წელს მწერალმა პოლიტიკურ მოთხრობათა კრებული „Skyer“ (ღრუბლები) გამოაქვეყნა, რომელშიც კონსერვატორთა ავტორიტატული დიქტატურის ქვეშ მყოფ დანიას აღწერს. მოგვიანებით პონტოპიდანის ინტერესის სფერო ნატურალისტურმა და ფსიქოლოგიურმა თემებმა მოიცა, თუმცა მას სოციალურ თემებზე წერა არ შეუწყვეტია.
შემოქმედება
პონტოპიდანის ძირითად ნამუშევრებად ითვლება სამი რომანი, რომლებიც მან 1890-1920 წლებში დაწერა.
პონტოპიდანი მოთხრობებსაც წერდა, რომლებშიც პოლიტიკურ, ფსიქოლოგიურ და სექსუალურ თემებს განიხილავდა.
„Isbjørnen“ (პოლარული დათვი) (1887) აღწერს დაპირისპირებას გრენლანდიელ სამრევლოს მოძღვარსა და დანიელ მღვდელს შორის.
„Den gamle Adam“ (მოხუცი ადამი) (1894) არის მოთხრობა კაცის შიშზე ქალისაა და ზოგადად, სექსუალობის მიმართ.
„Ørneflugt “ (არწივების ბრძოლა) (1899) ჰანს ქრისტიან ანდერსენის „მახინჯი იხვის ჭუჭულის“ პირდაპირი გამოძახილია, თუმცა საპირისპირო მორალით.
1933-1943 წლებში პონტოპიდანმა მემუარების ორი განსხვავებული ვერსია დაწერა, რითაც სურდა თავის პიროვნულ განვითარებაზე საკუთარი აზრი დაეფიქსირებინა. მემუარები სათაურით „საკუთარი თავისკენ მიმავალ გზაზე“ გამოქვეყნდა.
ლიტერატურული და კულტურული გავლენა
პონტოპიდანი ნატურალისტ მწერლად მიიჩნევა. მისი ენა უბრალო და მარტივია, თუმცა ასევე გვხვდება სიმბოლოები, ფარული მინიშნებები, ირონია და ობიექტური აღწერა.
პონტოპიდანი ყველაზე ხშირად განხილვადი დანიელი მწერალია, რაც მისი პარადოქსული პერსონაჟით აიხსნება: იგი ლიბერალი, თუმცა ამასთანავე გულმხურვალე პატრიოტი იყო, თანამშრომლობდა სოციალისტებთან, თუმცა ყოველთვის დამოუკიდებელი და ინდივიდუალური პოზიციით. მისი ნაშრომები ხშირად ორაზროვნად და გაუგებრად მიიჩნეოდა. მიკერძოებულობისა და ობიექტურობის სინთეზი ხშირად აბნევდა როგორც მკითხველებს, ისე კრიტიკოსებს.
პონტოპიდანი XX საუკუნის დანიური ლიტერატურის პიონერად მიიჩნევა. მან მოდერნიზმის კრიტიკით გავლენა მოახდინა კულტურულ კონსერვატორებზე პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ.
ბიბლიოგრაფია
თხზულებათა კრებულები
მოთხრობები:
რომანები:
ავტობიოგრაფიული მონახაზები
როლან ბარტი
thumb|როლან ბარტი როლან ბარტი (Roland Barthes [ʀɔlɑ̃ baʀt]; დ. 12 ნოემბერი, 1915 — გ. 25 მარტი, 1980) — ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსი, ლიტერატურის და სოციალურ მეცნიერებათა თეორეტიკოსი, ფილოსოფოსი და სემიოტიკოსი. ბარტის ნაშრომებმა, რომლებიც მრავალ სფეროს მოიცავს, გავლენა მოახდინა სხვადასხვა თეორიულ სკოლაზე, მათ შორის - სტრუქტურალიზმზე, სემიოლოგიაზე, ეგზისტენციალიზმზე, მარქსიზმსა და პოსტსტრუქტურალიზმზე.
საფრანგეთის ინტელექტუალურ სარბიელზე ბარტი 1950-იან წლებში გამოჩნდა. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა სარტრის ნაშრომმა ”რა არის ლიტერატურა?” (1947). ბარტის ნაშრომი ”წერის ნულოვანი ხარისხი” (1953) თავდაპირველად ალბერ კამიუს ჟურნალ ”კომბაში” გამოქვეყნდა, რამაც ავტორი მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ-ერთ წამყვან კრიტიკოსად აქცია. მასში ბარტმა შემოიტანა ”წერის” კონცეფცია, რომელიც სტილისგან, ენისგან და მწერლობისგან გამიჯნა.
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:ფრანგი თეორეტიკოსები კატეგორია:ფრანგი სემიოტიკოსები
ნოაროოტსის მუნიციპალიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიაენემაას მუნიციპალიტეტები
594
თარიღი უცნობია
*
კარლ შპიტელერი
კარლ ფრიდრიხ გეორგ შპიტელერი (Carl Friedrich Georg Spitteler; დ. 24 აპრილი, 1845, ლისტალი — გ. 29 დეკემბერი, 1924, ლიუცერნი) — შვეიცარიელი პოეტი, ცნობილია კარლ-ფელიქს ტანდემის ფსევდონიმით, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში „შეუდარებელი ეპოსის — ოლიმპიური გაზაფხულისათვის“.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1845 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შვეიცარიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შვეიცარიელი პროტესტანტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
საფარ აბიევი
საფარ ახუნდბალა ოღლუ აბიევი (Səfər Axundbala oğlu Əbiyev; დ. 27 იანვარი, 1950) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრი 1995-2013 წლებში. დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობობის სახელმწიფოებს შორის ყველაზე დიდი ხნის მანძილზე იკავებდა წევრი სახელმწიფოს თავდაცვის მინისტრის თანამდებობას.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
გენერალი საფარ აბიევი დაიბადა ბაქოში. ის ეთნიკური ლეზგია. მან 1971 წელს დაამთავრა ბაქოს უმაღლესი სამხედრო კოლეჯი, ხოლო 1982 წელს მოსკოვში ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის სარდლობის ფაკულტეტი და მთელი თავისი პროფესიული ცხოვრება გაატარა შეიარაღებულ ძალებში. აბიევი დაინიშნა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსად და თავდაცვის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლად, როდესაც მინისტრი დადაშ რზაევი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს 1993 წლის 17 ივნისს. ის მუშაობდა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლად 1993 წლის აგვისტომდე, მანამდე სანამ მინისტრის მოადგილე ვაჰიდ მუსაევი დაინიშნებოდა სამინისტროს ხელმძღვანელად. მუსაევი მალევე იქნა განთავისუფლებული ჰეიდარ ალიევის მიერ, 1993 წლის 25 აგვისტოს.. აბიევი განაგრძობდა მუშაობას გენერალური შტაბის უფროსად 1993 წლის 2 ნოემბრამდე. ის თანამდებობაზე ნაჯმადდინ სადიგოვმა შეცვალა. 1995 წლის 6 თებერვალს აბიევი ხელახლა დანიშნეს აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრის თანამდებობაზე. აბიევმა თანამდებობაზე შეცვალა მამედრაფი მამადოვი.
თავდაცვის მინისტრი
აბიევი იყო ჰეიდარ ალიევის დაკრძალვის სახელმწიფო კომისიის წევრი. რამილ საფაროვის შეწყალებისთანავე, აბიევმა საფაროვი დააწინაურა, მიანიჭა მაიორის წოდება, უზრუნველყო ბინითა და რვა წლიანი სახელფასო ანაზღაურებით. 2008 წელს აბიევმა აზერბაიჯანული არმიის 90 წლის იუბილეს აღსანიშნავად ჩაატარა სამხედრო აღლუმი. ამის შემდეგ ის მეთაურობდა ბაქოში, აზდალიქის მოედანზე გამართულ ორ სამხედრო აღლუმს.
საგარეო ურთიერთობები
მისი ბრძანებით, შეიარაღებული ძალების სწავლებისა და განათლების ცენტრი შეიქმნა ოქმის შესაბამისად, რომელიც ხელი მოეწერა აზერბაიჯანსა და თურქეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის 2000 წელს. 2011 წლის ნოემბერში შეერთებული შტატების საზღვაო ძალების მდივანი რეი მაბუსი შეხვდა აბიევს და პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს, რის შემდეგაც მან გამოაცხადა, რომ სამხედრო კავშირები მათ ქვეყნებს შორის გაფართოვდება. 2012 წელს, აბიევმა, თეირანში ირანის თავდაცვის მინისტრთან აჰმად ვაჰიდთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ „არანაირი საფრთხე არ იქნება ირანის წინააღმდეგ აზერბაიჯანის ტერიტორიიდან და ჩვენ არავითარ შემთხვევაში არ დავეხმარებით ირანის ისლამური რესპუბლიკის მტრებს“. ვიკილიქსის მიერ 2010 წლის დეკემბერში გამოქვეყნებული მასალების თანახმად, აბიევი ირწმუნებოდა, რომ 2009 წლის იანვარში მოსკოვში ვიზიტისას, რუსეთის თავდაცვის მინისტრმა ანატოლი სერდიუკოვმა არაოფიციალურად აღიარა სომხეთში რუსული იარაღის გადაცემა, თუმცა ოფიციალურად საპირსპირო თქვა, ინფორმაცია უარყო.
გადადგომა
2013 წლის დასაწყისში იგი ბაქოს საპროტესტო აქციების დროს დემონსტრანტების კრიტიკის ქვეშ მოექცა, მას შემდეგ რაც 7 იანვარს აზერბაიჯანული არმიის ჯარისკაცი ჯეჰუნ კუბადოვი იპოვეს გარდაცვლილი. პირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გარდაცვალების მიზეზი იყო გულის შეტევა, თუმცა კუბადოვის ოჯახმა მოითხოვა გამოძიება, რადგან მათ მიაჩნდათ, რომ ეს იყო მკვლელობა. შადრევნების მოედანზე ასობით დემონსტრანტი შეიკრიბა ლოზუნგებით: „შეწყვიტე ჩვენი ჯარისკაცების მკვლელობა“ და „შენ უნდა გაგვცე პასუხი“. გამოძიებისთანავე აბიევი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბრძანებით გაათავისუფლეს. იმავე წლის შემდეგ, მისი მემკვიდრე ზაქირ ჰასანოვი ეწვია მე-2 არმიის კორპუსს, რომელიც ითვლებოდა აბიევის „ციხესიმაგრედ“. ვიზიტის დროს მან გამოაცხადა ცვლილებები ხელმძღვანელ სტრუქტურებში, მათ შორის 50-მდე ოფიცრის დაწინაურება, რომლებიც „უყურადღებოდ დარჩნენ“ აბიევის დროს.
შემდგომი ცხოვრება
ნათესავებზე დაყრდნობით აბიევი დიდი ხანია არ უკავშირდება თავის ნათესავებს, ხოლი ისინი არ ფლობენ ინფორმაციას მისი ადგილსამყოფელის შესახებ. ამან გამოიწვია ეჭვები იმის თაობაზე, იყო თუ არა იგი გადასახლებაში, ბევრი ამბობდა, რომ ის და მისი უფროსი ვაჟიშვილი რუსლანი ცხოვრობენ ევროპაში. მოგვიანებით, სამხედრო ექსპერტმა გამოავლინა, რომ აბიევი ცხოვრობს ბაქოში და იღებს 3000 მანეთზე მეტ პენსიას. აბიევმა დაწერა სტატია 2020 წლის ყარაბაღის ომის შემდეგ, სადაც მან შეაქო პრეზიდენტ ალიევისა და რეჯეფ თაიპ ერდოღანის როლი, განაცხადა, რომ აზერბაიჯანისა და რუსეთის ურთიერთობებში დაძაბულობა არ იყო მომგებიანი და „სომხები იმ მცირერიცხოვან ერთაგანია მსოფლიოში, რომელსაც არ გააჩნდა არც რეალური ეროვნული ისტორია, არც სამშობლო და არც მიწა“.
Personal life
აბიევს ორი ვაჟი ჰყავს: რუსლანი და რომანი. მისი უფროსი ვაჟი რუსლან აბიევი საგადასახადო სამსახურში მუშაობს. მისი უმცროსი ვაჟი, რომან აბიევი პროკურატურის თანამშრომელია.
სან-ფერნანდუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
სან-ფერნანდუ (São Fernando) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 131 მეტრზე. მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერიდო-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
Auto Bild საქართველო
Auto Bild — მსოფლიოში პოპულარული და მაღალტირაჟიანი ავტოჟურნალი. იგი ევროპის უმსხვილესი საგამომცემლო სახლის Axel Springer-ის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული საერთაშორისო პროექტია (სულ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში Axel Springer 150-მდე დასახელების ჟურნალსა და გაზეთს უშვებს). ჟურნალი Auto Bild 1986 წელს გერმანიაში დაარსდა.
სან-ფერნანდუ (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 401 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.41 კმ²-ზე. ფართობი 404 428 კმ²-ია.
ზემო სავოია
ზემო სავოია — დეპარტამენტი საფრანგეთის დასავლეთ ნაწილში, რონა-ალპებში.
Auto Bild საქართველო
Auto Bild-ი საქართველოში
„Auto Bild საქართველოს“ ყველაზე დიდი ტირაჟი აქვს მაღალპოლიგრაფიულ ჟურნალებს შორის მთელ ამიერკავკასიაში და შესაბამისად, ღირსეული ადგილი უკავია ქართულ მედიაბაზარზე. ჟურნალის მაღალ ხარისხთან ერთად, ეს აქტიურმა მარკეტინგულმა კამპანიამ განაპირობა. „Auto Bild საქართველო“ წევრია ალიანსის, რომელიც საგზაო უსაფრთხოებისთვის იღვწის. „ალიანსი საქართველოს საგზაო უსაფრთხოებისთვის“ საქართველოს პირველი ლედის, სანდრა რულოვსის მხარდაჭერით მოქმედებს.
თბილისის ავტოშოუ
thumb|left|თბილისის მერი 2009 წლის ავტოშოუზე thumb|AutoBild საქართველოს გარეკანი 80-იან წლებში, სასტუმრო ივერიასთან (ვარდების მოედანზე) იმართებოდა ავტომობილების გამოფენა. გამოფენას უამრავი დამთვალიერებელი ჰყავდა, თბილისს საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან და მეზობელი ტვეყნებიდანაც კი სტუმრობდნენ. ამ ტრადიციის აღდგენა „AUTO BILD საქართველომ“ ითავა და 2008 წელს, სურვილი რეალობად აქცია. თბილისობის ფარგლებში გაიმართა გრანდიოზული ავტოშოუ, რომელიც ძალიან წარმატებული გამოდგა. გამოფენაში მონაწილეობა მიიღო დაახლოებით 50-მა ანტიკვარულმა და ხელნაკეთმა მანქანამ. დამთვალიერებელთა რაოდენობამ კი ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა: ვარდების მოედანს 10 ათასზე მეტი ადამიანი ესტუმრა, რომლებიც კმაყოფილებას ვერ მალავდნენ ნანახით. ანალოგიური წარმატებით ჩატარდა 2009 წლის ავტოშოუც, რომელიც ასევე თბილისობის ფარგლებში ჩატარდა. ანტიკვარული მანქანების გამოფენასთან ერთად, გაიყიდა ახალი ავტომობილები - მათმა რაოდენობამ ორივე წელს ერთად, ათს გადააჭარბა. ტრადიცია გრძელდება...
ზემო სავოია
გეოგრაფია
ზემო სავოიის ფართობია 4388 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 631,679 ადამიანს შეადგენს და მას 33-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 144 ადამიანს. დეპარტამენიტის ჩრდილოეთი ნაწილი გაშენებულია, საფრანგეთის ყველაზე დიდი ტბის ჟენევის ტბის ნაპირებზე.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ზემო სავოიის მმართველია კრისტიან მონტეილი.
Lasioglossum morobeense
Lasioglossum morobeense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
morobeense
ზემო სავოია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
Auto Bild საქართველო
ოქროს საჭე
საავტომობილო ოსკარად წოდებული კონკურსი, რომელიც წლის საუკეთესო ავტომობილს ავლენს. გერმანული Auto Bild და მისი თანამოძმე, ევროპის 25 ქვეყნის გამოცემა ერთობლივად ავლენენ წლის საუკეთესო ავტომობილს. 2009 წლიდან კონკურსში მონაწილეობას „Auto Bild საქართველოც“ იღებს. შესაბამისად, ჟურნალის მკითხველებს თავისი წვლილი შეაქვთ ამ დიდ კონკურსში, რასაც „ოქროს საჭე“ ჰქვია.
კონკურსის პრინციპი
მანქანები გადანაწილებულია ექვს კლასში. აქედან ერთ-ერთ კლასში მხოლოდ მკითხველები წყვეტენ, ვინ მიიღებს „ოქროს საჭეს“. დანარჩენ კლასებში მკითხველები ფინალისტებს გამოავლენენ, ფინალში კი გადამწყვეტ სიტყვას ევროპის ყველაზე კომპეტენტური ჟიური ამბობს. ჟიური კი ასე გამოიყურება: 25 ქვეყნის Auto Bild-ის (მათ შორის „Auto Bild საქართველოს“) მთავარი რედაქტორი, მექანიკოსები, ცნობილი მრბოლელები და ცნობილი სახეები. ჟიური 50 წევრისაგან შედგება.
მექანიკოსები მანქანის უსაფრთხოებას, ფასთან შესაბამისობას და გარემოს დაცვის კრიტერიუმებს აფასებენ; მრბოლელები ძრავას, სავალ ნაწილს, მოხვევის სისტემას, მუხრუჭებს და გადაცემათა კოლოფს; ცნობილი ადამიანები დიზაინს, ჯდომის კომფორტს და მომსახურების ხარისხს. ხოლო Auto Bild-ების მთავარი რედაქტორები კი ყველა კრიტერიუმს. ტესტები ოქტომბრის დასაწყისში ტრადიციულად იტალიაში Fiat-ისა და Pirelli-ს სატესტო ტრასაზე ტარდება. ევროპის წლის საუკეთესო ავტომობილის „ოქროს საჭის“ ტიტულის გადაცემის ცერემონილი კი ბერლინში.
უფროსი ჟუზი
უფროსი ჟუზი — ყაზახური ტომების გაერთიანება. ეკავა ტერიტორია შვიდმდინარეთსა და სამხრეთ ყაზახეთში. გარდა ამისა, მოიცავდა დასავლეთ ჩინეთისა და უზბეკეთის გარკვეულ ნაწილს.
XIX საუკუნეში ყაზახეთის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლ. 550 ათ. კაცს. აღნიშნულ გაერთიანებაში შედიოდნენ: დულატები, შაპრაშტები, ალბანელები, სუანები, ჟალაირი, კანლი, სარი-უისინი, სირგელი, ოშაქტები, ისტები, შანშიკილები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
შარლიზ თერონი
ბიოგრაფია
1991 წლის 21 ივნისს მისმა დედამ, გერდამ, მამამისი ცელსასროლი იარაღით მოკლა. ჩარლზი, რომელიც ალკოჰოლიკი იყო, გერდას თავს დაესხა და მასა და შარლიზს მოკვლით ემუქრებოდა. გასროლა თავდაცვად შეფასდა და გერდა არ დასჯილა. ამ დროს შარლიზი 15 წლის იყო.
თერონი 1990-იანი წლების ბოლოს გახდა ცნობილი როლებით ისეთ ფილმებში, როგერებიცაა „ორი დღე ხეობაში“, „მძლავრი ჯო იანგი“, „ეშმაკის ადვოკატი“ და „მეღვინეების წესები“. თერონის მიერ განსახიერებულმა სერიული მკვლელის ეილინ უორნოსის როლმა ფილმში „მონსტრი“ (2003) კრიტიკოსების და კინომოყვარულების მოწონება და არაერთი ჯილდო დაიმსახურა, მათ შორის „ოქროს გლობუსი“, „ვერცხლის დათვი“, „ოსკარი“ ქალის როლის საუკეთესოდ შესრულებისთვის და სხვა. თერონი აფრიკაში დაბადებულთაგან პირველი მსახიობი გახდა, რომელმაც ოსკარი მოიპოვა. 2005 წელს შარლიზი კვლავ წარადგინეს ოსკარის ნომინაციაზე ქალის როლის საუკეთესოდ შესრულებისათვის ფილმში „ჩრდილოეთის ქვეყანა“ (2005). ჰოლივუდის ბულვარზე გახსნილია შარლიზ თერონის სახელობის ვარსკვლავი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
იბნ ალ-ჰაისამი
იბნ ალ-ჰაისამი (დ. 965, ბასრა — გ. 1039, კაირო) — არაბი მეცნიერი. ახალგაზრდობაშივე გადავიდა ეგვიპტეში (კაიროში), სადაც ხალიფა ალ-ფატიმას ემსახურებოდა. მას ეკუთვნის მრავალი შრომა ფიზიკის, მათემატიკის, მედიცინისა და ფილოსოფიის დარგში. განსაკუთრებით საინტერესოა მისი შრომა ოპტიკაში, რომელიც პირველად 1572 წელს გამოქვეყნდა (ლათინურ ენაზე). ეს შრომა ყველაზე სრულად გადმოსცემს იმდროინდელი ოპტიკურ საკითხებს. განსაკუთრებით საინტერესოა მონაცემები თვალის აგებულების შესახებ, რომელიც უახლოვდება თანამედროვე წარმოდგენას. მასში გამოთქმულია აგრეთვე სინათლის გავრცელების სიჩქარის სასრულობის ჰიპოთეზა. მის „ოპტიკაში“ მოცემულია კამერა-ობსკურას ერთ-ერთი ყველაზე ადრინდელი აღწერა.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 965 კატეგორია:გარდაცვლილი 1039
ნივის მუნიციპალიტეტი
ნივის მუნიციპალიტეტი (Nõva vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენემაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიაენემაას მუნიციპალიტეტები
თიმფუ
თიმფუ (ཐིམ་ཕུག།) — ბჰუტანის დედაქალაქი 1961 წლიდან. იგი მოსახლეობის რაოდენობით 98,676 (2005) უდიდესი ქალაქია ბჰუტანში.
თიმფუ — ბჰუტანის რაიონი (ძონხაგი), რომლის ადმინისტრაციული ცენტრიც, ამავე სახელწოდების ქალაქია.
კლიმატი
კლიმატი სუბტროპიკული მუსონურია. ზამთარობით უბერავს კონტინენტური მშრალი ქარი, თუმცა, ჰაერის ცივი მასების გავრცელებას მაღალი მთები ეწინააღმდეგება. ამის გამო წლის ამ სეზონზე ქალაქში ტემპერატურა ცვალებადია და ძალიან დიდ ფარგლებში მერყეობს (ღამით მსუბუქად ყინავს, სამაგიეროდ დღისით ტემპერატურამ შესაძლოა ცელსიუსით 15 გრადუსს, ზოგჯერ მეტსაც მიაღწიოს), ნალექიანობა მცირეა. ზაფხულობით ინდოეთის ოკეანიდან ქარი უბერავს, ნალექიანობა ძალიან მაღალია.
დედაქალაქი
ტაშიჩოს ციხესიმაგრე აგებულია XIII საუკუნეში, როგორც მონასტერი, რესტავრირებულია XX 60-იან წლებში, 1952 წლიდან აქ განთავსებულია ქვეყნის მთავრობა. ზაფხულობით აქ ცხოვრობს აგრეთვე ქვეყნის სასულიერო ლიდერი ჯე კენპო. ქვეყნის მეფეს ჯიგმე სინგე ვანგჩუკს ამ ციხესიმაგრეში აქვს სამუშაო კაბინეტი.
დენჩენჩოლინგის სასახლე, მეფის ოფიციალური რეზიდენცია, მდებარეობს თიმფუს ჩრდილოეთით, ქალაქიდან არცთუ შორს არის აგრეთვე ტანგოს მონასტერი და ჩერის მონასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:აზიის დედაქალაქები კატეგორია:ბჰუტანის ქალაქები
Lasioglossum moros
Lasioglossum moros — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
სქოლიო
moros
სეული
სეული (서울, სოული) — კორეის რესპუბლიკის (სამხრეთ კორეის) დედაქალაქი და ქვეყნის უდიდესი აგლომერაცია.
ეტიმოლოგია
ქალაქი წარსულში ცნობილი იყო, როგორც ვუირიოსონგი (კორ: 위례성), ჰანიანგი (한양), ჰანსონგი (한성) და (იაპონური ოკუპაციის დროს) კეიჯო (京城) ან გიონგსონგი (경성).
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქალაქმა თანამედროვე სახელწოდება მიიღო. სახელწოდება სეული კორეული ენიდან მოდის და „დედაქალაქს“ ნიშნავს. სხვა კორეული ქალაქების სახელწოდებებისგან განსხვავებით სახლწოდება ქალაქ სეულს არ გააჩნია შესაბამისი ჩინური იეროგლიფი.
ისტორია
პირველი დასახლება მდინარე ჰანის მიმდებარედ, სადაც თანამედროვე სეული მდებარეობს ძვ. წ. 4000 წლით თარიღდება.
სეული პირველად მოხსენიებულია, როგორც ვუირიესეონგ, პექჩეს დედაქალაქი (დაარსდა ძვ.წ 18 წელს). ეს ტერიტორია თანამედროვე სეული ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ქალაქის ამ ნაწილში ამ პერიოდის გალავანი დღესაც შემორჩენილია. კორეის სამი სამეფო ცდილობდა ამ სტრატეგილი მნიშნელობის ტერიტორიის დაპყრობას. დროთა განმავლობაში მმართველობა პექჩედან კოგურიოს ხელში გადავიდა, მეექვსე საუკუნისთვის კი ტერიტორია სილამ დაიპყრო.
მეთერთმეტე საუკუნეში კორიომ სილა შეიერთა. სეულში ზაფხულის სასახლე აშენდა, რომელსაც ,,სამხრეთის დედაქალაქს '' უწოდებენ. ამ პერიოდში სეულის უფრო დიდ დასახლებად ჩამოყალიბება დაიწყო. როდესაც ჩოსონის დინასტიამ კორიო ჩაანაცვლა დედაქალაქი სეულში (იმდროინდელ ჰანიანგში) გადაიტანეს. დედაქალაქი აქ დინასტიის დაცემამდე დარჩა. გიეონგბოკგუნგი, რომელიც მე-14 საუკუნეში სეულში აშენდა 1592 წლამდე სამეფო რეზიდენციას წარმოადგენდა. სხვა დიდი ზომის სასახლე, ჩხანდოკუნი ქალაქში 1405 წელს აიგო და სამეფო რეზიდენციას 1611-დან 1872 წლამდე წარმოადგენდა. როდესაც ჩოსონმა სახელწოდება შეივალა და მას კორეის იმპერია დაექვა სეულს მნიშვნელოვანი ფუნქციები დაეკისრა.
თავდაპირველად ქალაქი მთლიანად მასიური, ქვის კედლით იყო გარშემორტყმული, რათა ქალაქის მოსახლეობა გარეული ცხოველების და ქურდების შემოტევებისაგან დაეცვათ. ქალაქი შემდგომში კედლის გარეთაც გაჩნდა და განვითარდა. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ქალაქის ტერიტორიაზე კედლები აღარაა (გამონაკლისია ბუგასკანის მთის მიმდებარე ტერიტორია(북악산)) სეულის ცენტრალურ უბანში დღესაც მდებარეობს კარიბჭეები. განსაკუთრებით პოპულარულია ჰეუნგინჯიმუნისა და სუნგნიემუნის კარიბჭეები. ჩოსონის დინასტიის მმართველობის დროს ყოველდღირუად კარიბჭეები იღებოდა და იხურებოდა ბოსინგაკის ზარების თანხლებით. მე-19 საუკუნის ბოლოს, იზოლაციის ასწლეულების შემდეგ სეულის კარიბჭეები უცხოელებისთვის გაიღო. ამასთანავე ქალაქმა გავითარება და მოდერნიზაცია დაიწყო. სეული გახდა პირველი ქვეყანა აღმოსავლეთი აზიაში, რომელმაც სამეფო სასახლეში ელექტროენერგია შეიყვანა, რომელიც ედისონ ილუმინეითინგის მიერ იქნა აშენებული. ათი წლის შემდეგ სეულში გაკეთდა ქუჩის განათებებიც.
ქალაქის განვითარებას ხელი ვაჭრობამ შეუწყო. სავაჭრო პარტნიორი ქვეყნები იყვნენ საფრანგეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები. 1904 წელს ამერიკელი ანგუს ჰამილტონი სეულს ესტუმრა, რომელმაც აღნიშნა:,,სეულის ქუჩები მომაჯადოვებელი, დიდებული, სუფთა, მშვენივრად გაკეთებული და კეთილმოწყობილია. სეული ძალიან ახლოა იმასთან, რომ გახდეს აღმოსავლეთის უმაღლესი, ყველაზე საინტერესო და ყველაზე სუფთა ქალაქი.“ მარცხნივ|მინი|[[ჩხანდოკუნი]] 1910 წელს ანექსიის ხელშეკრულების შემდეგ, იაპონიამ დაიპყო კორეა და ქალაქს გიეონგსეონგი უწოდა. ქალაქში გაჩნდა იაპონური ტექნოლოგიები, ქალაქის კედელი და რამდენიმე კარიბჭე დაინგრა. მათ გაიყვანეს გზები და ააშენეს დასავლური სტილის ნაგებობები. ქალაქი ამერიკის სამხედრო ძალებმა მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს გაათავისუფლეს.
კორეის ომის დროს სეულის მმართველები მრავალჯერ შეიცვალა. ქალაქი ეკავა საბჭოთა კავშირს, ჩინეთის მიერ მხარდაჭერილ ჩრდილოეთ კორეას და ამერიკის მიერ მხარდაჭერილ სამხრეთ კორეას. ამ ყველაფრის გამო ქალაქი ძალიან დაზიანდა. დედაქალაქი დროებით პუსანში გადავიდა. ომის შედეგად ქალაქის მინიმუმ 191 000 შენობა, 55 000 სახლი და 1000 ქარხანა დაინგრა. მოსი დროს სეულში მიგრანტტა დიდი რიცხვი შევიდა, რამაც 1955 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობა 1,5 მილიონამდე გაზარდა. მინი|[[გიეონგბოკგუნგი]] მოს შემდეგ სეული რეკონსტრუქციასა და მოდერნიზაციაზე კონცენტრირდა. 1960-იანი წლებიდან სამხრეთ კორეის ეკონომიკამ სწრაფად ზრდა დაიწყო. ასევე დაჩქარდა ურბანიზაცია, რის შედეგადაც მუშებმა სეულში და ქვეყნის სხვა დიდ ქალაქებში გადასახლება დაიწყეს. 1970-იან წლებში სეულის ადმინისტრაციული ტერიტორიის ზომა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, რადგან მას შეუერთდა მიმდებარე ქალაქები და სოფლები.
2012 წლის აღწერის მონაცემებით, სეულის ტერიტორიის მოსახლეობა სამხრეთ კორეის მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 20% -ს შეადგენს. სეული გახდა ქვეყნის კულტურული, ეკონომიკური და პოლიტიკური ცენტრი. აქვე დაარსდნენ სამხრეთ კორეის წამყვანი კომპანიები, როგორებიცაა: სამსუნგი, ჰიუნდაი და ელჯი.
სეული იყო 1986 წლის აზიის თამაშებისა და 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის მასპინძელი ქალაქი, ასევე 2002 წლის ფიფას მსოფლიო თასის ერთ-ერთი მასპინძელი ქალაქი.
გეოგრაფია
სეული სამხრეთ კორეის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. მისი ფართობი 605.25 კვადრატული კილომეტრია (233.69 კვადრატული მილი). ის მდინარე ჰანის ჩრდილოეთ და სამხრეთ სანაპიროებზეა გაშენებული. მდინარე ჰანმა და მისმა მიმდებარე ტერიტორიამ კორეის ისტორიაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა. მდინარე ჩინეთთან დამაკავშირებელი იყო ყვითელი ზღვის გავლით. მდინარე ამჟამად ნავიგაციისთვის აღარ გამოიყენება, რადგან სწორედ მასზე გადის საზღვარი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეას შორის. ისტორიულად, ქალაქი სეულის ციხესიმაგრის კედლით შემოსაზღვრული იყო ჩოსონის დინასტიის მმართველობის დროს. კედელი გადაჭიმული იყო თანამედროვე ქალაქის ცენრალურ უნაბში მდებარე ოთხ მთავარ მთას შორის: ნამსანი, ნაქსანი, ბუხანსანი და ინვგანსანი. ქალაქს რვა მთა ესაზღვრება. . გეოგრაფიისა და ეკონომიკური განვითარებიდან გამომდინარე, სეული ძალიან პოლიცენტრული ქალაქს წარმოადგენს. ტერიტორია, რომელიც ძველ დედაქალაქსა და სასახლეებს მოიცავდა სეულის ისტორიულ და პოლიტიკურ ცენტრს წარმოადგენს.
დემოგრაფია
ცენტრი|მინი|1000x1000პქ|სეულის პანორამა სეული გამორჩეულია მოსახლეობის სიმჭიდროვითაც. ქალაქის სიმჭიდროვე დაახლოებით ორჯერ აღემატება ნიუ-იორკის სიმჭიდროვეს და რომთან შედარებით რვაჯერ მჭიდროდაა დასახლებული. 2015 წელს მოსახლეობა 9.86 მილიონი ადამიანი იყო, 2012 წელს კი 10.44 მილიონი. სეულის მოსახლეობა 90-იანი წლების დასაწყისიდან იკლებს, ამის მიზეზებია ცხოვრების მაღალი ხარჯები, ქალაქების გაფართოება და მოსახლეობის დაბერება.
2016 წლის მონაცემებით სეულში 404 037 უცხოელი ცხოვრობდა, რაც სამხრეთ კორეის უცხოელი მოსახლეობის 22.9%-ს შეადგენს. 2010 წლის მონაცემებით კორეაში მცხოვრები უცხოელებიდან 186 631 ჩინელია. მათგან 29,901 სწორედ სეულში ცხოვრობს. ჩინელების შემდეგ სეულში უცხოური წარმოშობის ყველაზე მეტი ამერიკელი ცხოვრობს. მათი რიცხვი 9,999-ს წარმოადგენს.მას ტაივანელები მოჰყვებიან რომელთა რაოდენობაც 8,717 ადამიანია.
სეულის მთავარ რელიგიებს შორის ქრისტიანობა და ბუდიზმია. ნაკლებად გავრცელებული რელიგიები მოიცავს ისლამს და კონფუციანელობას. სეულში არის მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ქრისტიანული კრება, რომელსაც დაახლოებით 830,000 წევრი ჰყავს.
ადგილობრივი სეულელები კორეულის გიეონგის დიალექტზე საუბრობენ. მინი|განგნამის კომერციული ცენტრი
ეკონომიკა
სეული სამხრეთ კორეის ფინანსურ და ბიზნესის ცენტრს წარმოადგენს. მას ქვეყნის მთლიანი ტერიტორიის თითქმის 0.6% უკავია, მაგრამ სახელმწიფოს შემოსავლის 48%-ს წარმოადგენს. გლობალურმა ფინანსურმა ცენტრმა, 2015 წელს მსოფლიოს ყველაზე კონკურენტუნარიან ქალაქებს შორის, სეული მე-6 ადგილზე გაიყვანა. ქალაქმა სამხრეთ კორეის მთლიანი შიდა პროდუქტის 23% შეადგინა.
ტექნოლოგიები
სეული ცნობილია, როგორც მსოფლიოს ,,ყველაზე სადენიანი ქალაქი '' .სეულს აქვს ძალიან ტექნოლოგიურად განვითარებული ინფრასტრუქტურა.
სეული მსოფლიოს ლიდერებს შორისაა ინტერნეტთან კავშირით. სამხრეთ კორეის დედაქალაქს მსოფლიოში ყველაზე სწრაფი ინტერნეტი, 26.1 მბ/ წმ აქვს. 2015 წლიდან, სეულმა უზრუნველყო უფასო Wi-Fi წვდომა გარე სივრცეებში 47,7 მილიარდიანი პროექტის საშუალებით. ინტერნეტი ხელმისაწვდომია 10,430 პარკში, ქუჩაში და სხვა საზოგადოებრივ ადგილებში.
არქიტექტურა
სეულის ტრადიციული გული, ჩოსონის დინასტიის დროინდელი ქალაქი ამჟამინდელი სეულის ცენტრალურ ტერიტორიაზე მდებარეობს აქვეა: სასახლეების უმეტესობა, სამთავრობო ოფისები, კორპორატიული შტაბები, სასტუმროები და ტრადიციული ბაზრები.
ჯონგნოს ქუჩა, რომელიც ნიშნავს „ზარის ქუჩას“, იყო მთავარი ქუჩა და ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული კომერციული ცენტრი. ამ ქუჩაზე მდებარეობს ბოსინაგი, დიდი ზარის პავილიონი. ზარი დღის განმავლობაში მრავალჯერ ირეკებოდა და ქალაქის ოთხ მთავარ კარიბჭეს აკონტროლებდა. ამ ნაწილის ჩრდილოეთით ბუხანის მთა მდებარეობს, სამხრეთ ნაწილში კი - ნამსანი. ცენტრალური ნაწილიდან სამხრეთით ძველი გარეუბნებია: იონგსანის და მაპოს უბნები. მდინარე ჰანის გასწვრივ მდებარეობს უახლესი და უმდიდრესი უბნები, განგნამისა და სეოჩოს უბნები.
თანამედროვე არქიტექტურა
მინი|კორეის ეროვნული მუზეუმის პირველი სართული ქალაქში მდებარეობს მრავალი მაღალი, საოფისე და საცხოვრებელი ცათამბრჯენები. ყველაზე მაღალი შენობა, ლოთე ვორლდ თაუერი, 555 მეტრის სიმაღლისაა. ის 2017 წლის აპრილში ოფიციალურად გაიხსნა. ეს შენობა, გახსნის მომენტში, მსოფლიოს სიმაღლით შენობა იყო. სეულის მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი განგნამის უბანში მდებარეობს, რომელიც ხშირად მასპინძლობს საერთაშორისო გამოფენებსა და კონფერენციებს. 2010 წელს სეული დასახელდა მსოფლიოს დიზაინის დედაქალაქად.
მუზეუმები
სეულში 115 მუზეუმი მდებარეობს. მათ შორისაა ეროვნული და ცხრა მუნიციპალური მუზეუმი. კორეის ეროვნული მუზეუმი ყველაზე მნიშვნელოვანი მუზეუმია სამხრეთ კორეში. ის 1945 წელს დაარსდა და მას შემდეგ მასში 220 000 არტეფაქტის კოლექციაა განთავსებული. 2005 წლის ოქტომბერში მუზეუმი იონგსანის პარკის მიმდებარედ, ახალ შენობაში განთავსდა.
კორეის ეროვნული ფოლკლორული მუზეუმი გიონგბოკგუნგის სასახლის ტერიტორიაზე, ჯონგნოს უბანში მდებარეობს. ის დაარსებულია კორეული ისტორიული ობიექტებისა და კორეელი ხალხის ისტორიის დაცვისა და შენარჩუნების მიზნით.
დაძმობილებული ქალაქები
სეული დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები
სან-ჟუან-დუ-საბუჟი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ხოსე მადრისი
ხოსე მადრის როდრიგესი (José Madriz; დ. 21 ივლისი, 1967, ლეონი — გ. 14 მაისი, 1911, მეხიკო მექსიკა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის 27-ე პრეზიდენტი ლიბერალური პარტიიდან.
როცა 1909 წელს პრეზიდენტი ხოსე სანტოს სელაია გადადგა მადრისმა იტვირთა პრეზიდენტობა. მას ძალა არ დაუშურებია საკუთარი ხელისუფლება გაემყარებინა და შეწინააღმდეგებოდა აჯანყებულებს. ამბოხს შეერთებული შტატებიც უჭერდა მხარს. გამოუვალ მდგომარეობას ქმნიდა ისიც, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები შეჭრილი იყო ნიკარაგუის ტერიტორიაზე. ხოსე მადრისი იძულებული გახდა 1910 წლის აგვისტოში დაეტოვებინა ნიკარაგუა. იგი გარდაიცვალა მეხიკოში, 1911 წლის 14 მაისს.
1936 წელს ახლად შექმნილ დეპარტამენტს მადრისის სახელი დაარქვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1911 კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
იზერი
იზერი — დეპარტამენტი საფრანგეთის დასავლეთ ნაწილში, რონა-ალპებში.
გეოგრაფიული პოლუსები
მინი|220პქ|ანტარქტიდაზე გამავალი პოლუსი გეოგრაფიული პოლუსები (ჩრდილოეთი და სამხრეთი) — დედამიწის ბრუნვის წარმოსახვითი ღერძის მიერ დედამიწის ზედაპირის გადაკვეთის მათემატიკური წერტილები. გეოგრაფიულ პოლუსებში თავს იყრის ყველა მერიდიანი. იქ არ არის გეოგრაფიული გრძედი, ჩვეულებრივი ჰორიზონტის მხარეები, დღე-ღამის მონაცვლეობა, რადგან თითქმის ნახევარი წლის განმავლობაში მზე არ ჩადის და არ ამოდის.
იზერი
ისტორია
იზერი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფიული პოლუსები
გეოგრაფიული პოლუსები უმოძრაოდ არ არიან დედამიწის ზედაპირის მიმართ, ისინი ნელა გადადგილდებიან დღეღამური ბრუნვის მიმართულებით და შემოხაზავენ სპირალისებურ მრუდს.
იზერი
გეოგრაფია
იზერის ფართობია 7431 კმ². 2006 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 1,169,491 ადამიანს შეადგენს და მას 16-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 147 ადამიანს.
გეოგრაფიული პოლუსები
ჩრდილოეთ პოლუსი ყინულით დაფარულ ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეზეა. მას პირველად მიაღწია ამერიკელმა მკვლევარმა რობერტ პირიმ (1909 წლის 6 აპრილი).
სამხრეთ პოლუსი ანტარქტიდაზეა, წყნარი ოკეანის სანაპიროს მახლობლად. მას პირველმა მიაღწია ნორვეგიელმა მკვლევარმა რუალ ამუნდსენმა (1911 წლის 14 დეკემბერი).
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები კატეგორია:გეოდეზია
იზერი
გეოგრაფია
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. იზერის მმართველია ანდრე ვალინი.
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
ანკარის მეტროპოლიტენი
thumb thumb|ანკარის მეტროპოლიტენის სქემა ანკარის მეტროპოლიტენი (Ankara Metrosu) — თურქეთის დედაქალაქ ანკარის მეტროსისტემა. დღევანდელი სწრაფი სატრანზიტო სისტემა შედგება ორი ხაზისგან, რომელთაც Ankaray და Ankara Metro ეწოდება, ამას გარდა არსებობს საგარეუბნო რკინიგზა. სამი დამატებითი ხაზი ამჟამად შენდება, დანარჩენები კი იგეგმება მომდევნო გაფართოებისას. thumb|ქიზილას მეტროსადგური
ისტორია
ანკარის მეტროპოლიტენი 1997 წელს გაიხსნა ქალაქის ცენტრში და ქიზილაის უბნიდან ჩრდილო-დასავლეთით ბათიქენთის გარეუბნის მიმართულებით გადის. ხაზი 14.7 კმ (6.5 კმ მიწისქვეშ, 4.5 მიწისზევით, ხოლო დაჩენილი 3.7 კმ ესტაკადებზე) სიგრძისა და 12 სადგურისგან შედგება.
ანკარის მეტროპოლიტენი ტორონტოს მეტროპოლიტენის H6-ის მოდელის Bombardier-ის მოდიფიცირებულ ვაგონებს იყენებს. სისტემაში სულ 108 ვაგონია, 36 შემადგენლობად იყოფა თითო სამი ვაგონით. ხუთვაგონიანი შემადგენლობა პიკის საათებში გამოიყენება. ვაგონებში დასაჯდომები პლასტმასისგან არის დამზადებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის მეტროპოლიტენები
ხანა ომარხალი
ხანა რზაევის ასული უსოიანი (დ. 15 მარტი 1981, სომხეთის სსრ) — რუსეთის რელიგიათმცოდნე, ფილოსოფიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტისა და გერმანიის გეტინგენის უნივერსიტეტის მასწავლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეზიდები კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:რუსეთის რელიგიათმცოდნეები
1427
თარიღი უცნობია
*
ორუს მუნიციპალიტეტი
ორუს მუნიციპალიტეტი (Oru vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენემაას მაზრაში.
ლუარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ლუარა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხოსე დოლორეს ესტრადა
ხოსე დოლორეს ესტრადა მორალესი (José Dolores Estrada) - ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის 28-ე პრეზიდენტი ლიბერალური პარტიიდან.
იგი პრეზიდენტი გახდა ხოსე სანტოს სელაიას გადადგომის შემდეგ გამეფებული არეულობის დროს და პრეზიდენტის პოსტზე იყო მხოლოდ ერთი კვირა - 1910 წლის 20-დან 27 აგვისტომდე.
გარდაიცვალა 1911 წელს. ხოსე დოლორეს ესტრადა იყო ხუან ხოსე ესტრადას ძმა.
კატეგორია: გარდაცვლილი 1911 კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
ლუარის დეპარტამენტი
ისტორია
ლუარა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
პეტრე შირშოვი
პეტრე პეტრეს-ძე შირშოვი (Пётр Петрович Ширшов; დ. 25  დეკემბერი [ძვ. სტ. 12 დეკემბერი], 1905, ეკატერინოსლავი — გ. 17 თებერვალი, 1953, მოსკოვი) — საბჭოთა ოკეანოგრაფი და ჰიდრობიოლოგი, პოლარეთის მკვლევარი.
ბიოგრაფია
იყო სახელმწიფო მოღვაწე, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1939), საბჭოთა კავშირის გმირი (1938). სკკპ წევრი 1938 წლიდან. მონაწილეობდა არქტიკის ექსპედიციებში, მათ შორის, ყინულმჭრელ „სიბირიაკოვზე“ (1932), გემ „ჩელიუსკინზე“ (1933-34) და მოდრეიფე სადგურ „ჩრდილოეთ პოლუსზე“ (1937-38). 1942-48 წლებში შირშოვი იყო სსრკ საზღვაო ფლოტის სახელმწიფო კომისარი (შემდეგში მინისტრი), 1946 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ოკეანოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი.
შრომები
მთავარი შრომები ეხება პოლარული ზღვების პლანქტონს. შირშოვმა უარყო ჰიპოთეზა ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის მაღალ განედებში სიცოცხლის არარსებობის შესახებ. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 4 სხვა ორდენით, აგრეთვე მედლებით. შირშოვის სახელი დაერქვა უბეს ფრანც-იოსების მიწაზე, წყალქვეშა ქედს ბერინგის ზღვაში, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ოკეანოლოგიის ინსტიტუტს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლარეთის მკვლევრები კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი  17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
Lasioglossum morrilli
Lasioglossum morrilli — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1919 წელს.
სქოლიო
morrilli
შეუბანი
შეუბანი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლაჩთა, ნიგვზნარა, წოლა, ჭალა, ხურუთი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უმცროსი ჟუზი
უმცროსი ჟუზი — ყაზახური ტომების გაერთიანება. შედგებოდა სამი გვარისაგან: ალიმულები, ბაიულები, ჟეტირუ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
595
თარიღი უცნობია
*
ფრანტიშეკ ჰალასი
250px|მინიატიურა|ფრანტიშეკ ჰალასის საფლავი ფრანტიშეკ ჰალასი (დ. 3 ოქტომბერი, 1901, ბრნო ― გ. 27 ოქტომბერი, 1949, პრაღა) ― ჩეხი პოეტი.
გატაცებული იყო პროლეტარული პოეზიით. მონაწილეობას იღებდა ახალგაზრდათა კომუნისტურ, მოგვიანებით — ინტელიგენციის ანტიფაშისტურ მოძრაობებში. ავტორია პოეტური კრებულებისა „სეპია“ (1927), „მამალი აფრთხობს სიკვდილს“ (1930) და სხვა. სამოქალაქო პრობლემატიკაზეა შექმნილი ლექსების კრებული „ყურთამდე“ (1936). ჰალასის ანტიფაშისტური ლექსები გაერთიანდა კრებულში „იმედის ტორსი“ (1938). დაწერა პატრიოტული ლექსების ციკლი „ჩვენი ქალბატონი ბოჟენა ნემცოვა“ (1940). ფაშიზმზე გამარჯვებას მიუძღვნა კრებულები „ბარიკადი“ (1945) და „მწყობრში“ (1948).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
პო (მდინარე)
thumb|295პქ|პო thumb|295პქ|პოს სათავე პო (Po, Padus) — მდინარე იტალიაში, სათავეს იღებს კოტის ალპებში, ჩაედინება ადრიატიკის ზღვაში. მისი სიგრძე — 652 კმ, აუზის ფართობი — 71 057 კვ. კმ (ამ მაჩვენებლით პო იტალიის უდიდესი მდინარეა).
გაედინება პროვინციებში როვიგო, პიემონტი, ლომბარდია, ვენეტო.
დელტაში ხუთ მსხვილ ნაკადად იყოფა. პოს დელტა 1990-იანი წლების ბოლოს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები კატეგორია:პოს აუზი კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ბომბარდირი (არტილერია)
220px|thumb|ბომბარდირი [[მალბროკის ციხესიმაგრეში]]
ბომბარდირი (bombarde, bombarda) — ერთ-ერთი პირველი საარტილერიო იარაღი, რომელიც გამოიყენებოდა ციხესიმაგრეების ალყისა და დაცვისათვის XIV-XVI საუკუნეებში. ბომბარდირები ასევე იყო პირველი საფლოტო იარაღი.
მოწყობილობა
thumb|right|400px|ხელის ბომბარდირი ([[1390-1400), „არმიის მუზეუმი“, პარიზი.]]
პირველი ქვემეხები, რომელებსაც ერქვათ ბომბარდირები, კეთდებოდა ერთად შეკრული რკინის გამოჭედილი რგოლებისაგან. მოგვიანებით ლულა ფორმდებოდა ბრინჯაოთი. ბომბარდირებს ჰქონდათ მოკლე ლულები(5-6 კალიბრი). 14-19 ტონიანი ბომბარდირები ფართოდ გამოიყენებოდა ციხესიმაგრებიის დაცვისა და ალყაში მოქცევისათვის. ისინი ისროდნენ ქვის ბირთვებს, რკინის ნაწილებსა და ისრებს, თუმცა ამტკიცებენ, რომ 1391 წელს გამოიყენებოდა რკინის ბირთვები. ამ ქვემეხის სროლის მანძილი 700 მეტრს აღწევდა. დიდი კალიბრის იარაღის გადაადგილება შესაძლებელი იყო მხოლო დაშლილ მდგომარეობაში. ბომბარდირებს არ გააჩნდათ საბნევი და ეტლი. სროლისას ბომბარდირის რკინის ან ბრინჯაოს ლულა იდებოდა სპეციალურ ხის კუნძზე. ბომბარდირიდან გასროლა ხდებოდა შემდეგი წესით: ლულაში იტენებოდა დენთი, ხოლო შემდეგ კი იდებოდა ბირთვი. ბომბარდირის უკანა მხარე იხურებოდა სახურავით. ფისტონში ტენიდნენ დენთს და ზემოდან ადებდნენ გახურებულ რკინას. აალებული დენთი დიდი ძალით ისროდა ბირთვს. ამ მეთოდით ბომბარდირის სროლის სიჩქარე ძალზედ დაბალი იყო.
ისტორია
1308 წელს ფერდინანდ IV-მ ბომბარდირები გამოიყენა გიბრალტარის ალყაში. 1314 წელს ბელგიელმა ხელოსნებმა დაამზადეს იარაღი და გააგზავნეს იგი ინგლისში დენთის ასაფეთქებლებითურთ. ინგლისის მეფემ ედუარდ III-მ ბომბარდირები გამოიყენა შოტლანდიელების წინააღდმეგ 1327 წელს. 1331 წელს არტილერია გამოიყენებოდა ჩივიდალსა და იტალიაში. ინგლისის ფლოტმა არტილერიის დახმარებით გაიმარჯვა ფრანგებზე საზღვაო ომში, სლეისში 1340 წელს. კრესში ბრძოლისას 1346 წლის აგვისტოში ფრანგებს ესროდნენ სამი ბომბარდირიდან. 1359 წელს ბომბარდა დააყენეს არაგონის მეფის პედრო IV-ს ერთ-ერთ გემზე, რომელითაც მათ გამარჯვება ჰპოვეს კასტილიის საზღვაო ომში.
მოგვიანებით ბომბარდირები შეცვალეს ზარბაზნებმა (ქვემეხებმა) და ჰაუბიცებმა, მაგრამ ბომბარდირები ისევ გამოიყენებოდა XIX საუკუნის ბოლომდე.
საინტერესო ფაქტები
900 მილიმეტრიანი - მსოფლიოში ყველაზე დიდ კალიბრიანი ქვემეხი მეფე-ზარბაზანი ასევე არის ბომბარდირი.
Dehumanizer
Dehumanizer — ინგლისური როკ-ჯგუფ Black Sabbath-ის მეთექვსმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1992 წელს. ალბომი გამოსცეს ლეიბლებმა I.R.S. და Reprise.
სქოლიო
კატეგორია:Black Sabbath-ის ალბომები კატეგორია:1992 წლის ალბომები