cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქართულ-სელჩუკური ომები
ფარცხისის ბრძოლა
ალფ-არსლანი შეცვალა მალიქ-შაჰმა (1072-1092), რომელმაც კიდევ უფრო გააფართოვა „დიდ სელჩუკთა სახელმწიფო“. 1074 წელს ივანე ლიპარიტის ძე მეორედ განუდგა გიორგი II-ს. ამჯერად მის მეციხოვნეებს გამოსტყუა ქალაქი გაგი და განძის პატრონს ფადლონს გადასცა გარკვეულ საფასურად. ივანე ცდილობდა გარეშე მტერთან კავშირ-ურთიერთობებით გაემაგრებინა თავისი პოზიციები ქვეყანაში. ზუსტად ამ მიზნით, მან საქართველოს წინააღმდეგ წამოსულ მალიქ-შაჰს თავისი შვილი ლიპარიტი მიაგება წინ და „შეაწყნარა სულტანსა“, ამით ივანე გარკვეული ნდობის მოპოვებას ცდილობდა სულთნის წინაშე. ამავე მიზნით იგი ცოტა ხნით სულთანთანაც კი დარჩენილა. როდესაც მალიქ-შაჰმა ივანეს რაღაც დიდი სამსახური მოსთხოვა და საპასუხოდ იგი გაიქცა, გადაწყვიტა მისი მკაცრი დასჯა. სულთანმა თავისი დაპყრობითი საქმიანობა ივანეს მამულებით დაიწყო:
მალიქ-შაჰი რისხვად მოევლინა საქართველოს. სამშვილდია აღების შემდეგ მოარბია ქართლი, დიდი ნადავლი შეკრიბა და უკან გაბრუნდა. შემდგომ განძას დაესხა, ფადლონი ციხეში გამაგრდა, მაგრამ ვერ გაუძლო მტრის ესეოდენ ძლიერ დაწოლას და იგი შეპყრობილ იქნა. განძის მმართველად მალიქ შაჰმა სარანგი დასვა, თან 48 ათასიანი ლაშქარი დაუტოვა. ამ უკანასკნელს ბევრი არ დაუყოვნებია და „ყოვლითა ლაშქრითა მისითა“, აგრეთვე განძის დვინისა და დმანისის ამირების თანადგომით წელგამართული მოადგა საქართველოს.
საქართველოს მეფე გიორგი II სარანგის მიერ გადადგმულ ამ ნაბიჯს არ დაუბნევია (შესაძლოა იგი ელოდა კიდეც ამას). მან შეკრიბა მთელი თავისი ლაშქარი, მოიშველია აღსართან კახთა მეფე და მტერს ფარცხისთან დახვდა. ფარცხისის ბრძოლა საქართველოს ლაშქრის გამარჯვებით დასრულდა. ამ გამარჯვების შემდეგ გიორგი II-ს აუღია ანაკოფია და „მრავალნი ციხენი კლარჯეთისა, შავშვეთისა, ჯავახეთისა და არტაანისა“. „მატიანე ქართლისაჲ“-ს მიხედვით გიორგი II-მ ასევე აიღო კარის ციხე-ქალაქი და „სიმაგრენი ვანანდისა და კარნიფორისაანი“, ხოლო თურქები უკან გააქცია.
დიდი თურქობა
მიუხედავად ფარცხისის ბრძოლაში მიღწეული გამარჯვებისა, XI საუკუნის 80-იანი წლების სასაწყისი თურქ-სელჩუკთა ურიცხვი ბრბოების ახალი შემოსევებით აღინიშნა. დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსი „დიდი თურქობის" დასაწყისად 1080 წელს ასახელებს. („რამეთუ ქორონიკონ იყო სამასი). თურქები შეესივნენ კლარჯეთს, შავშეთს, აჭარას, სამცხეს, ქართლს, არგვეთს. ერთ დღეს დაწვეს ქუთაისი, არტანუჯი და კლარჯეთის უდაბნოები. თურქ-სელჩუკები თოვლის მოსვლამდე დარჩნენ საქართველოში. ასე გაგრძელდა მომავალშიც: გაზაფხულობით შემოვიდოდნენ, ხოლო ზამთარში უკან ბრუნდებოდნენ. მათი შემოსევები განსხვავდებოდა ბიზანტიელებისა და არაბების შემოსევებისგან. თურქული მომთაბარული მეურნეობა საფუძველს აცლიდა ქართულ ფეოდალურ მეურნეობას, მოსახლეობა ტყვედ მიჰყავდათ, ქალაქები და სოფლები გავერანდა. ცხადი იყო, რომ საქართველოს სამეფო თავისი სამხედრო შესაძლებლობებით სელჩუკთა შემოსევებს ვერ გაუძლებდა, საჭირო იყო კომპრომისის და თანაცხოვრების გარკვეული ფორმის მოძებნა.
1083 წელს გიორგი II-მ მოძებნა ასეთი ფორმა, მან აღიარა სელჩუკთა ვასალიტეტის აღიარებით და აიღო ხარკის გადახდის ვალდებულება. ამისთვის ის ისპაჰანში ეახლა მალიქ-შაჰს. საქართველოს სამეფოს მიერ აღებული ხარკი გულისხმობდა ყოველწლიური ფულადი თანხის გადახდას და სელჩუთა ჯარში მეომართა გარკვეული კონტიგენტის გაგზავნას. მალიქ-შაჰმა გიორგი II–ს კახეთი და ჰერეთი უბოძა შემოსაერთებლად. საპასუხოდ საქართველოს მეფემ დიდძალი ხარკი იკისრა მათ სასარგებლოდ. ამ დროს კახეთ-ჰერეთი არ შედიოდა არც საქართველოს და არც სელჩუკების საკუთრებაში, ამიტომაც შაჰმა გიორგი II-ს ჯარი გამოაყოლა მათ დასაპყრობად. ამას მოჰყვა ვეჯინის ციხის აღებისათათვის ბრძოლა. ალყა შემოდგომიდან დაზამთრებამდე გაგრძელდა. თოვლმა მძიმე პირობები მოუტანა მეციხოვნეებს, მარამ სავარაუდოდ დასავლეთ საქართველოში განვითერებულმა მოვლენებმა მეფე აიძულა ალყა მოეხსნა. თურქების ლაშქარს სუჯეთში, იორისპირსა და კახეთში მისცა გამოზამთრების უფლება. ამ მოვლენამ კახეთის მეფე აღსართან I-ს აქტიური მოქმედების საშუალება მისცა. იგი ეახლა მალიქ-შაჰს, მიიღო ისლამი და საპასუხოდ სულთანმა მას კახეთი უბოძა.
დავით აღმაშენებლის განმათავისუფლებელი ბრძოლები
1104-1110 წლებში აღმაშენებელი ებრძოდა მომთაბარეებს და დევნიდა მათ საზამთრო სადგომებიდან. 1110 წელს დავით აღმაშენებელმა აიღო სამშვილდე. სამშვილდის აღებით აღმაშენებელმა მთელი რეგიონი შეიერთა, რადგან სელჩუკებმა მიატოვეს ძერნა და სომხითის სხვა ციხეები. სამშვილდე ადმინისტრაციულად შედიოდა სელჩუკთა უშუალო სამფლობელოში და მისი აღება სელჩუკთა სახელმწიფოსთვის ომის გამოცხადებას ნიშნავდა. საპასუხოდ სელჩუკებმა გაგზავნეს ლაშქარი, რომელიც დავით აღმაშენებელმა თრიალეთის ბრძოლაში დაამარცხა. თრიალეთის ბრძოლამ სელჩუკთა იმპერიას რამდენიმე წლით წაართვა საქართველოს წინააღმდეგ მსხვილი სამხედრო კამპანიის წარმოების შესაძლებლობა, შემდეგი 11 წლის განმავლობაში, დიდგორის ბრძოლამდე, სელჩუკებს საქართველოს წინააღმდეგ ორგანიზებული ლაშქრობა არ მოუწყვიათ. 1110-1114 წლებში არც აღმაშენებლს უწარმოებია აქტიური სამხედრო მოქმედებები.
1115 წელს ანტიოქიის მთავარმა როჯერმა დაამარცხა მოსულის ათაბაგი. ამის შემდეგ აღმაშენებელი კვლავ გააქტიურდა და 1115-1118 წლებში ერთმანეთის მიყოლებით დაიკავა რუსთავის, აგარანის და ლორეს ციხეები. ამით მან ალყა შემოარტყა თბილისს და თბილისის საქართველოს მიერ დაკავება დროის საკითხად იქცა. 1120 წელს აღმაშენებელი გასცდა ქრისტიანულ ტერიტორიებს და ისლამის ტრადიციული გავრცელების არეალებში შევიდა, აპრილ-მაისში საქართველოს ლაშქარმა აიღო შირვანის ქალაქები ყაბალა და შემახა, ნოემბერში აიღო აშორნია, ხოლო 1121 წლის მარტსა და მაისში დაარბია ხუნანი და ბარდავი. 1120 წლიდან დაიწყო საქართველოს საწინააღმდეგო კოალიციის ორგანიზება ილღაზის მეთაურობით.
ანისის შემოერთება
საქართველოს სამეფო, დიდგორის ბრძოლისა და შემდგომ მოპოვებული წარმატებების წყალობით, იწყებს აქტიურ მოქმედებას მეზობელი სომხეთის ყოფილი სამეფოების ტერიტორიების სელჩუკი დამპყრობლებისაგან გათავისუფლებისათვის.
დავითი IV ანისის ასაღებად სომეხმა თავკაცებმა მიიწვიეს. ანისის თავკაცების მისიის შესახებ წერს დავითის ისტორიკოსი: „და აგვისტოსა ოცსა მივიდეს მწიგნობარნი ანელთა თავადთანი და მოახსენეს მოცემა ქალაქისა“. როგორც „ცხოვრება მეფეთ მეფისა დავითისიდან“ ჩანს, ანელი თავადები დავითს ეახლნენ დმანისის შემოერთების (1124 წლის მარტი), სომხეთის ციხეთა დაკავებისა (1124 წლის აპრილი) და ჯავახეთიდან ბასიანამდე დავითის მიერ ჩატარებული სამხედრო ექსპედიციის (1124 წლის ივნისი) შემდეგ, აგვისტოს თვეში. ამ თარიღის მართებულობას ამაგრებს სომეხი ისტორიკოსი მათე ურჰაელი, რომელიც ხაზგასმით აღნიშნავს „კუალ სომეხთა წელთაღრიცხვის 573 (1124) წელს ქართველთა მეფე დავითმა მოახდინა სპარსთა ჯარების სასტიკი ჟლეტა, თითქმის 20 000 კაცი მოსპო და აიღო სომეხთა სატახტო ქალაქი ანი, რომელიც სამოც წელს იმყოფებოდა ტყვეობაში“. ამრიგად, დავითის ისტორიკოსისა და ურჰაეცის ცნობებით სრულიად ნათელია, რომ მეფემ ანისი 1124 წელს აიღო.
ქალაქი ანისი დასავლეთ აზიის მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ცენტრი იყო. ამ პერიოდში ქალაქს მართავდა აბულ-ასვარი შედადიანების დინასტიიდან, რომელმაც 1118 წელს მამამისი მანუჩარი შეცვალა.
აბულ-ასვარი ავიწროებდა ქალაქის ქრისტიანულ მოსახლეობას, უდიერად ეპყრობოდა მათ რელიგიურ რწმენას. ვარდან ბარძბერდეცი გადმოგვცემს, რომ მან ქალაქ ხლათიდან ჩამოიტანა ვერცხლისაგან გამოჭედილი უზარმაზარი ნალი (ნახევარმთვარე) და სომხური ეკლესიის გუმბათზე დაადგმევინა. ამასთან, მან გადაწყვიტა ანისი 60 000 დინარად ქალაქ კარის ამირასათვის (იგი სელჩუკი იყო) მიეყიდა. ბუნებრივია, აბულასვარის ამგვარმა მოქმედებამ ანისის მოსახლეობის დიდი გულისწყრომა გამოიწვია. ანელებმა გადაწყვიტეს დახმარებისათვის მიემართათ საქართველოს მეფისათვის. დავითი თანაგრძნობით შეხვდა ანელ თავადთა თხოვნას, სამ დღეში 60 000 მხედარი შეკრიბა და ანისისკენ გაემართა. სომეხი ისტორიკოსი სამუელ ანელის ცნობით, ანისისა მცხოვრებლებმა ზურგი აქციეს აბულსუვარს და გაუღეს ქალაქის კარი საქართველოს მეფე დავითს.
დავითმა ანისი და მისი მიმდგომი ქვეყანა საქართველოს სამეფოს შემოუერთა და მცველებად მესხი აზნაურები დატოვა. ვარდან ბაზბერდეცის მიხედვით, მეფემ ანისი აბულეთს და მის შვილ ივანეს გადასცა.
დემეტრე I-ისა და გიორგი III-ის ურთიერთობები თურქებთან
დემეტრე I-ის მეფობის დროს მუსლიმური სახელმწიფოები აახლებენ ბრძოლას სამხრეთ კავკასიის მიწების ხელში ჩასაგდებად. ქართველები იძულებულნი გახდნენ ზოგი ადგილი დაეთმოთ მტრისთვის (მაგ. ანისი მუსლიმი მფლობელის ხელთ გადავიდა ყმადნაფიცობის პირობით). 1138 წელს ქართველებმა მეფე დემეტრეს სარდლობით განძა აიღეს, მაგრამ მცირე ხნით შეინარჩუნეს, რის შემდეგაც ეს ქალაქი კარგა ხანს იყო საყრდენ პუნქტი თურქებისთვის საქართველოს წინააღმდეგ ბრძოლაში.
გიორგი III-ის პოლიტიკის ძირითადი ხაზი, წინამორბედ მეფეთა მსგავსად, მუსლიმურ ქვეყნებთან ბრძოლა იყო და ამ ბრძოლაში წარმატებებსაც აღწევდა. 1161 წელს გიორგი მეფემ ანისზე გაილაშქრა, ქალაქი აიღო, ამირსპასალარს, იოანე ორბელს მიანდო მისი მართვა-გამგებლობა, თანაშემწედ კი დიდებული სარგის მხარგრძელი დაუნიშნა.
ამის შემდეგ ქართველები უფრო სამხრეთისკენ მიიწევენ. 1162 წელს გიორგი მესამემ ქალაქ დვინზე გაილაშქრა. თამარის ისტორიკოსის და მათეოს ურჰაეცის სიტყვებიდან ირკვევა, რომ ბრძოლა დვინის წინ გაიმართა, რის შემდეგაც ქართველები უკუქცეულ გადარჩენილ მტერს კვალდაკვალ ქალაქის კარამდე მიჰყვნენ და ზარდაცემულ ლაშქარს შიგ დვინში შეყვნენ, ქალაქი აიღეს და არაქრისტიანული მოსახლეობა დაარბიეს. ქართველთა მხედრობა შინ ნადავლით და ტყვეებით დატვირთული დაბრუნდა. დვინიც საქართველოს მეფეს დაემორჩილა.
საქართველოს ასეთმა აქტიურობამ მუსლიმი ამირები აიძულა, უფრო მეტი ერთსულოვნებით შეკავშირებულიყვნენ და ქართველებისთვის წინააღმდეგობა შეერთებული ძალით გაეწიათ. ადარბადაგანის ათაბაგმა, დიარბაქირის მმართველმა, შაჰ-არმენმა და არზრუმის ამირამ ლაშქარი შეკრიბეს და საქართველოს წინააღმდეგ დაიძრნენ, „მომართეს ქუემოკერძოსა ქუეყანასა სომხითისა და მოადგეს ციხესა გაგისასა, აიღეს იგი და მოაოჴრნეს ყოველი საზღვარნი“. ამის შემდეგ მუსლიმები ანისისკენ დაიძრნენ. მათ ლაშქარს შამსადდინ ილდეღიზი სარდლობდა. ოთხი წლის განმავლობაში ანისს მოსვენება არ ჰქონდა. საქართველოს თანდათან უჭირდა ბრძოლა ანისისათვის. ამიტომაც, როდესაც ილდეღიზმა გიორგი მესამეს ზავი შესთავაზა, საქართველოს მეფე მას კმაყოფილი დაეთანხმა. თანაც „უბოძა ანისი თვისსავე მემამულესა და ითაყვანა თავისა თვისისა ყმადა“. ქალაქი შედადიანებს დაუბრუნდათ. ამირგად, ანისის ახალი მუსლიმი მმართველი საქართველოს მეფის ყმადნაფიცი გამხდარა. მიუხედავად ამისა, ანისის დათმობა, თუნდაც ყმადნაფიცისათვის, ქართველების მარცხად უნდა ჩაითვალოს. ივ. ჯავახიშვილი მ. ბროსესთან ერთად ვარდან ბარძბერდეცის ცნობაზე დაყრდნობით ანისის გადაცემას 1165 წლით ათარიღებს, ბ. სილაგაძე კი 1167 წლით.
1173 წელს, სხვა წყაროებით 1174 წელს, გიორგი მესამემ ანისი აიღო, ქალაქის ამირა შაჰანშაჰი თან წაიყვანა და უკან აღარ გამოუშვა (შაჰანშაჰი ტყვეობაში გარდაიცვალა). როდესაც ეს თურქებმა შეიტყვეს, კვლავინდებურად სცადეს ანისის დაბრუნება და შეერთებული ძალით ქალაქს მიადგნენ. ვარდანის თქმით, ივანე ამირსპასალარს ანისის თურქთათვის დათმობა სურდა, თუმცა ქალაქის მცხოვრებთა დაჟინებული თხოვნით აზრი შეიცვალა. მტერი უკან ხელცარიელი გაბრუნდა. თუმცაღა, წარწერა ანისის ციხის კედელზე გვამცნობს, რომ 1199 წელს ანისს კვლავ შედადიანები განაგებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ომები
ვარდანაშენი
ვარდანაშენი (Վարդանաշեն) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 220 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 125 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.77 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
აგნეს ბურგუნდიელი
აგნეს ბურგუნდიელი (Agnès de Bourgogne; დ. 1407 — გ. 1 დეკემბერი, 1476) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. ბურბონის ჰერცოგინია 1434-1456 წლებში როგორც შარლ I-ის მეუღლე.
ქორწინება და შვილები
1435 წელს აგნესი ცოლად გაჰყვა ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ს, რომელთანაც შეეძინა თერთმეტი შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1407 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1476 კატეგორია:ვალუები
ხანძარი კოლამის ტაძარში
10 აპრილს 2016 წელს, დაახლოებით 03:30 ინდოეთის დროით, პუტინგალის ტაძრში, რომელიც მდებარეობს პარავურში, კოლამში, მოხდა ძლიერი აფეთქება და გაჩნდა ცეცხლი მას შემდეგ, რაც ფეირვერკის ზეიმიდაიწყო. შედეგად, 111 ადამიანი დაიღუპა და 350-ზე მეტი ადამიანი დაშავდა, მათ შორის ზოგიერთი მძიმე დამწვრობით. ადგილობრივების ინფორმაციით, აფეთქება და ხანძარი გამოწვეული იყო ფეიერვერკის შოუთი, რომლებიც გამოიყენებოდა დღესასწაულზე.. ასევე აღმოჩნდა, რომ ტაძარს არ ჰქონდა ნებართვა აღებული ადგილობრივი ხელისუფლებისგან, რომ ჩაატაროს „კონკურენტული ფეიერვერკის შოუ“.
სქოლიო
კატეგორია:ხანძარი
ღამე შეჭამს მსოფლიოს
ღამე შეჭამს მსოფლიოს (La nuit a dévoré le monde) — 2018 წლის ფრანგული საშინელებათა ფილმი, რომლის რეჟისორია დომინიკ როშე, პროდიუსერები არიან კაროლ სკოტა, სიმონ არნალი, კაროლინ ბენიუ, სცენარისტები — ჯერემი გეზი და გიომ ლემანი. მონაწილეობენ: ანდერს დანიელსენ ლიე, გოლშიფთე ფარაჰანი, დენი ლავანი. დაფუძნებულია მარტენ პაჟის ამავე სახელწოდების რომანზე. ფილმის მთვარი გმირია სემი. წვეულების მეორე დღეს იგი აღმოაჩენს, რომ პარიზი მოიცვა ზომბებმა და ცდილობს გადაურჩეს ზომბი-აპოკალიპსს.
„ღამე შეჭამს მსოფლიოს“ პრემიერა გაიმართა ანჟის კინოფესტივალზე 2018 წლის 13 იანვარს, ხოლო, საფრანგეთის კინოთეატრებში ნაჩვენები იქნა 2018 წლის 7 მარტს.
სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:ფრანგული საშინელებათა ფილმები კატეგორია:ფრანგული ზომბი-ფილმები კატეგორია:2018 წლის საშინელებათა ფილმები
ვოტკინსკის წყალსაცავი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ყუშჩუ (ლაჩინი)
ყუშჩუ (Quşçu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
ბუგულმინკა
ბუგულმინკა (Бөгөлмә; Бугульминка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 48 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია აქსიონოვო, რომელიც ასევე დაშორებულია 13 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (43%).
სქოლიო
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
What's Going On (მარვინ გეის ალბომი)
What's Going On — ამერიკელი სოულ-მუსიკოს მარვინ გეის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1971 წლის 21 მაისს, Motown-ის ფილიალ Tamla Records-ზე. იგი ჩაიწერა 1970 წლის ივნისში და 1971 წლის მარტში-მაისში, სტუდიებში Hitsville U.S.A., Golden World, და United Sound Studios (დეტროიტი) და The Sound Factory (დასავლეთი ჰოლივუდი, კალიფორნია). What's Going On იყო პირველი ალბომი, რომლის გარეკანზე Motown Records-ის სტუდიური ბენდი, სესიური მუსიკოსების შემადგენლობა, ცნობილი, როგორც Funk Brothers, ოფიციალურად იქნა მითითებული.
What's Going On ერთგვარი კონცეპტუალური ალბომია, რომელზეც ყველა სიმღერა ერთმანეთს უერთდება. მას სიმღერების ციკლად თვლიან, ვინაიდან ალბომი მთავრდება პირველი სიმღერის რეპრიზით. მასში შეტანილი სიმღერების ტექსტები მოთხრობილია ვიეტნამის ომის ვეტერანის პირით. პერსონაჟი ბრუნდება ქვეყანაში, რომლისთვისაც იბრძოდა და შინ ხვდება მხოლოდ სიძულვილი, უსამართლობა და ტანჯვა. გეის ინტროსპექტული ტექსტები განიხილავენ ნარკოტიკების ბოროტად გამოყენებას, სიღარიბეს და ვიეტნამის ომს. შემსრულებელი აგრეთვე კრიტიკულად განიხილავს გლობალური დათბობის საშიშროებას - დიდი ხნით ადრე, ვიდრე ეს მსოფლიო მედიაში ერთ-ერთ აქტუალურ თემად იქცა.
What's Going On-მა კომერციული და კრიტიკული წარმატება მოიპოვა. 1970-იანების სოულის კლასიკად ჩამოყალიბებული ეს ჩანაწერი 2001 წლის 27 თებერვალს დელუქს-გამოცემის სახით გამოვიდა. მასში შეტანილია ვაშინგტონის კენედის ცენტრში 1972 წლის მაისში გამართული კონცერტის ვიდეო. კრიტიკოსების, მუსიკოსების და ძირითადი მსმენელის მიერ შეფასებით, What's Going On არის პოპულარული მუსიკის ისტორიის ერთ-ერთი წამყვანი ჩანაწერი და XX საუკუნის ერთ-ერთი საუკეთესო ალბომი. 2003 წელს მან Rolling Stone-ის „ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის“ სიაში #6 პოზიცია დაიკავა, ისევე, როგორც ცხრა წლის სიის განახლებულ ვერსიაში.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - მარვინ გეი.
სქოლიო
კატეგორია:1971 წლის ალბომები კატეგორია:მარვინ გეის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:Tamla Records-ის ალბომები კატეგორია:Universal-ის დელუქს-გამოცემები კატეგორია:სიმღერების ციკლები კატეგორია:1960-იანების კონტრკულტურა კატეგორია:ალბომები მარვინ გეის პროდიუსერობით
მუჰამედ ალი ხანი
მუჰამედ ალი ხანი — სპარსეთის შაჰი ზენდების დინასტიიდან. მუჰამედ ალი ხანი სამეფო ტახტზე ქერიმ ხანის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 1779 წელს და დასრულდა 1779 წელს, მის შემდეგ სპარსეთის სამეფო ტახტზე აბოლ ფაზ ხანი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია:ზენდების დინასტიის შაჰები
ვოსკეჰატი (არმავირი)
ვოსკეჰატი (Ոսկեհատ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 428 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 374 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.17 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ხაშურის მეექვსე საჯარო სკოლა
ხაშურის მეექვსე საჯარო სკოლა (სრული სახელი - სსიპ - გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის ქალაქ ხაშურის №6 საჯარო სკოლა) — ქალაქ ხაშურის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. 1893 წ. არსებობდა ორ კლასიანი დაწყებითი სასწავლებელი.
ისტორია
1921 წლიდან რკინიგზის მეორე პირველიდაწყებითი სკოლა გადაკეთდა რკინიგზის მეორე არასრულ შვიდ წლიან საშუალო სკოლად, შემდეგ რკინიგზის მეორე საფაბრიკო-საქარხნო სკოლად. 1938 წლიდან იგი იწოდებოდა ამიერკავკასიის რკინიგზის №16 საშუალო სკოლად.
1945-1946 წლებში სკოლაში 513 მოსწავლე სწავლობდა, 1948 წლისთვის მათი რაოდენობა 728-მდე გაიზარდა, 1950 წლისთვის 822-ს მიაღწია. 1956 წლიდან ეწოდა ამიერკავკასიის რკინიგზის ხაშურის №3 საშუალო სკოლა. 1959 წლიდან სკოლა გადავიდა ახალ შენობაში, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სკოლები
დარტფორდი
დარტფორდი (Dartford) — ქალაქი კენტის საგრაფოში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისში, დარტფორდის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, მნიშვნელოვანი სარკინიგზო კვანძი. განთავსებულია კენტის საგრაფოსა და დიდი ლონდონის საზღვარზე.
ველზე, სადაც ქალაქის ცენტრი მდებარეობს, მდინარე დარენტს კვეთს ლონდონიდან დუვრისკენ მიმავალი ძველი რომაული გზა. სწორედ ამას უკავშირდება ქალაქის სახელწოდება. მდინარის სახელმა კუმშვა განიცადა (დარენტ>დარტ) და დაემატა სიტყვა „ფორდი“ (ford — ფონი). შესაბამისად, დარტფორდი ნიშნავს ადგილს, სადაც ყველაზე მოსახერხებელია მდინარე დარენტზე გადასვლა.
სხვადასხვა ეპოქაში ქალაქს ჰქონდა დიდი რელიგიური, ინდუსტრიული და კულტურული მნიშვნელობა ქვეყნის ცხოვრებაში. თუმცა სტატუსით დღეს იგი დიდი ლონდონის თანამგზავრი ქალაქია, დარტფორდს ღირსეული ადგილი უკავია ინგლისის ისტორიაში.
ისტორია
ქალაქის ტერიტორიაზე პირველი ადამიანი ჯერ კიდევ პრეისტორიულ პერიოდში, დაახლოებით, 250 ათასი წლის წინათ გამოჩნდა. ეს იყო Swanscome ადამიანის სახელით ცნობილ მონადირე-შემგროვებელთა ტომი. ქალაქის ტერიტორიაზე მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნია ქვის, ბრინჯაოსა და რკინის ხანის მნიშვნელოვანი არტეფაქტები.
სავარაუდოდ, საქსონებმა დააარსეს პირველი დასახლებული პუნქტი ახლანდელი ქალაქის ტერიტორიაზე.
უილიამ I დამპყრობლის მმართველობისას, 1086 წელს შედგენილ „საშინელი სამსჯავროს წიგნში“ დარტფორდი მამულის სტატუსით იხსენიება და მეფის საკუთრებაა.
შუა საუკუნეებში დარტფორდმა განსაკუთრებული გეოგრაფიული მნიშვნელობა შეიძინა ძველი რომაული გზის წყალობით. პილიგრიმები და ყველა ჯურის მოგზაურები სწორედ აქ იყრიდნენ თავს, როცა კონტინენტურ ევროპაში სურდათ წასვლა. არაერთმა რელიგიურმა ორდენმა დააარსა თავისი კერა ამ ქალაქში და კიდევ უფრო გაზარდა მისი გეოგრაფიულ-პოლიტიკური მნიშვნელობა. XII საუკუნეში დარტფორდის მამული ტამპლიერ რაინდებს ეკუთვნოდა.
XIV საუკუნეში აქ დაარსდა მონასტერი, რომელიც ანა ბოლეინზე შეყვარებული ჰენრი VIII-ის მიერ კათოლიკური ტაძრების ნგრევისას განადგურდა. დომინიკელებისა და ფრანცისკანელების ორდენთა ბერებმა იმავე XIV საუკუნეში ააგეს ლაზარეთები სნეულთა სამკურნალოდ. სწორედ ამ პერიოდში დარტფორდი ჩამოყალიბდა პატარა, მაგრამ მნიშვნელოვან სავაჭრო ქალაქად.
გლეხების ცნობილი აჯანყებისას დარტფორდი, სავარაუდოდ, აჯანყებულთა სხვადასხვა ჯგუფის შეკრების პუნქტი უნდა ყოფილიყო 1381 წლის ივნისის დასაწყისში.
XV საუკუნეში ინგლისის ორი მეფის სახელი უკავშირდება ქალაქის ისტორიას. 1415 წლის ნოემბერში ჰენრი V-მ მის ქუჩებში ჩაიარა თავისი ჯარებით, სანამ ფრანგებს გაანადგურებდა აზენკურის ბრძოლაში. 1452 წლის მარტში იორკის ჰერცოგმა რიჩარდმა სწორედ დარტფორდში აღიარა ჰენრი VI-სთან დამარცხება. რიჩარდის 10-ათასიანი ჯარის დაბანაკების ისტორიულ ადგილს დღეს იორკის გზა ჰქვია.
XVI საუკუნეში ქალაქის ისტორია პარადოქსული ფაქტებითაა აღსავსე. ჯერ გაპროტესტანტებულმა ჰენრი VIII-მ აიგო სასახლე დარტფორდის მონასტრის მიწასთან გასწორების შემდეგ. მოგვიანებით, მისმა თავგადაკლულმა კათოლიკე ქალიშვილმა, დედოფალმა მერი I-მა არაერთი კენტელი პროტესტანტი დასაჯა სიკვდილით 1553-1554 წლებში. მათ შორის აღსანიშნავია კრისტოფერ უეიდი, რომლის აუტო-და-ფე 1555 წელს გაიმართა. თანამედროვეთათვის უეიდისა და სისხლიანი მერის შურისძიების სხვა მსხვერპლთა მოსაგონრად, ისტ-ჰილზე აღმართულია მოწამეთა მემორიალი.
1576 წელს დაარსდა დარტფორდის სკოლა, რომელიც განათლების მიღების შანსს აძლევდა ტიუდორების ეპოქაში მცხოვრებ უბრალო ხალხს.
1723 წელს დარტფორდში ჩატარდა პირველი დოკუმენტურად დადასტურებული მატჩი კრიკეტში.
1785-1802 წლებში აქ დროებით დაიდო ბინა კენტელ სამეფო მშვილდოსანთა საზოგადოებამ. ქალაქის ერთ-ერთ რაიონს ჯერაც ბოუმენზი (Bowmans - მშვილდოსნის უბანი) ჰქვია.
დემოგრაფია
1801 წელს ქალაქის მოსახლეობა, დაახლოებით, 2 400 ადამიანს შეადგენდა. 2001 წლის მონაცემებით, ეს რიცხვი 85 911-მდე გაიზარდა.
კლიმატი
გაერთიანებული სამეფოს ტერიტორიის უმეტესი ნაწილის მსგავსად, დარტფორდს ოკეანის კლიმატი ახასიათებს. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, როცა საშუალო ტემპერატურა 21 °C-ს აჭარბებს. ზამთარი ხანგრძლივია. განსაკუთრებით ცივა დეკემბერში, იანვარსა და თებერვალში. ნაახალწლევს აქ ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 0 °C-მდე ეცემა.
დაძმობილებული ქალაქები
დარტფორდს რამდენიმე მეგობარი ქალაქი ჰყავს საზღვარგარეთ. მათ შორის აღსანიშნავია:
ცნობილი დარტფორდელები
ადგილობრივი თქმულების თანახმად, 1381 წელს მომხდარი გლეხების აჯანყების მეთაური, უოტ ტაილერი აქაური იყო. ამავე დროს, კენტის საგრაფოს სხვა სამი ქალაქიც აცხადებს პრეტენზიას ინგლისელი გმირის სამშობლოს სტატუსზე. ლეგენდის დასტურად, ქალაქის ცენტრში ტურისტებს აჩვენებენ ლუდხანა „უოტ ტაილერს“, მაგრამ მისი სახელობის პაბები არაერთია ინგლისის მასშტაბით. შესაბამისად, აღნიშნული ფაქტი ნაკლებად გამოდგება სოლიდურ მტკიცებულებად.
დარტფორდის მცხოვრებლები ამაყობენ იმით, რომ ამ ქალაქში დაიბადნენ ლეგენდარული როკ-ჯგუფის „როლინგ სტოუნზ“ წევრები - მიკ ჯაგერი და კით რიჩარდსი. მათ ერთმანეთი დარტფორდის რკინიგზის სადგურზე გაიცნეს.
ასევე დარტფორდის სასახელო შვილები არიან როკ-ჯგუფ „The Pretty Things“-ის დამაარსებლები: ფილ მეი (დ. 1944 წ., წამყვანი ვოკალისტი) და დიკ ტეილორი (დ. 1948 წ., გიტარისტი, რომელიც „როლინგ სტოუნზის“ ბას-გიტარისტი იყო მცირე ხნით 1962 წელს).
დარტფორდში დაიბადნენ სხვა ცნობილი ადამიანებიც: დარტფორდში დაიბადა ადრიან ელმზი (1964-2017), რომელმაც გაერთიანებული სამეფოსა და მსოფლიო ისტორიაში თანამედროვე ჰეროსტრატეს სახელი დატოვა.
მართალია, „რკინის ლედი“ ლინკოლნშირის პატარა ქალაქ გრანტემში დაიბადა, მაგრამ დარტფორდელებმა მაინც იპოვეს მათ მშობლიურ ქალაქთან ცნობილი პოლიტიკოსი ქალის სახელის ლეგალურად დაკავშირების მიზეზი. ბრიტანეთის მომავალ პრემიერ-მინისტრს (1979-1990 წ.წ.) ორჯერ ჩაუვარდა კოვზი ნაცარში, როცა 1950 და 1951 წლებში ამაოდ სცადა ინგლისის პარლამენტში ეყარა კენჭი დრატფორდიდან. მარგარეტ თეტჩერის ასეთი მარცხიც მნიშვნელოვანი ისტორიული მომენტია და პატარა ქალაქის მცხოვრებთა ნაწილი ბრიტანული სარკასტულობით დღემდე „ამაყობს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ქალაქები
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეორე ადგილობრივი კრება
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეორე ადგილობრივი კრება — შედგა თბილისში, 1920 წლის 27 ივნისს.
კრება ჯერ გაიხსნა ქაშვეთის ეკლესიის ტაძრის ზემო სართულზე, ხოლო შემდეგ რეზონანსის გამო გადაიტანეს ქვედა სართულზე.
კრების წინასწარი სათათბირო კომტეტის წევრები იყვნენ: გურია-სამეგრელოს ეპარქიიდან იყო დეკანოზი ი. ბობოხიძე, ალავერდის ეპისკოპოსი პიროსი, თბილისიდან დეანოზი ნ. მაჭარაშვილი, დეკანოზი ი. კაპანაძე და მასწავლებელი ივ. რატიშვილი; საქართველოს საკათალიკოსო საბჭოდან დეკანოზები ცინცაძე, კორნელი კეკელიძე, ქრისტეფორე კაპანაძე და ნიკიტა თალაქვაძე. საკათალიკოსო სასამართლოდან ივანე ბერიშვილი და დეკანოზი ანტონი (თოთიბაძე), თბილისის საოლქოდან ერისკაცი დ. ჩიქოვანი.
კრებას ესწრებოდა ყველა მღვდელთმთავარი: გიორგი ეპისკოპოსი (კრებაზე დაინიშნა ჭყონდიდელად), ქუთაისის ეპისკოპოსი ნაზარი (ლეჟავა), ცხუმ-აფხაზეთის ამბროსი, დავით ურბნელი, პიროს ალავერდელი, ხოლო კრებას თავმჯდომარეობდა მიტროპოლიტი ლეონიდე. კრება დაკომპლექტებული იყო ძირითადად სასულიერო პიებისაგან, საერო წარმომადგენლობა მეტად მწირი იყო.
ლიტერატურა
02
მზებუდობა
მინი|მზებუდობის დროს დედამიწის ჩრდილოეთი და სამხრეთი პოლუსები მზისგან უკიდურესად არათანაბარი მანძილითაა დაცილებული. მზებუდობა — დროის მომენტი, როდესაც მზის ცენტრი გაივლის ეკლიპტიკის ყველაზე ჩრდილოეთით, +23°27' დახრილობის მქონე ზაფხულის მზებუდობის წერტილში, ან ყველაზე სამხრეთით — 23°27' დახრილობის მქონე ზამთრის მზებუდობის წერტილში. ამ წერტილთა მახლობლობაში მზის დახრილობა და, მაშასადამე, მზის საშუადღეო სიმაღლეც, რამდენიმე დღეს თითქმის უცვლელია. აქედანაა „მზებუდობის“ სახელწოდებაც. რადგანაც მზებუდობის ერთსა და იმავე წერტილზე მზის ორ თანმიმდევრულ გავლას შორის პერიოდი არ ემთხვევა კალენდარულ წელიწადს, მზებუდობის მომენტები სხვადასხვა წელს დღე-ღამის სხვადასხვა დროს მოდის: ჩვეულებრივ წელიწადში 5 საათით 48 წუთით და 46 წამით გვიან დგება, ვიდრე წინა წელს, ხოლო ნაკიან წელიწადში — 18 საათით 11 წუთითა და 14 წამით ადრე. ამიტომ მზებუდობის მომენტები ორ მეზობელ კალენდარულ თარიღზე შეიძლება მოდიოდეს. XX საუკუნის II ნახევარში ზაფხულის მზებუდობის წერტილში მზე 21 ან 22 ივნისშია (ზაფხულის მზებუდობა, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ასტრონომიული ზაფხულის დასაწყისი, უგრძესი დღე), ზამთრის მზებუდობის წერტილში კი 21 ან 22 დეკემბერი (ზამთრის მზებუდობა, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ასტრონომიული ზამთრის დასაწყისი, უმოკლესი დღე).
ვაპსების მოძრაობა
ვაპსების მოძრაობა (ესტ.: Vabadussõjalaste Liit) 1929 წელს ჩამოყალიბდა, როგორც ესტონეთის განმათავისუფლებელი ომის ვეტერანების ერთობა, შემდეგ კი ანტიკომუნისტურ და ანტიპარლამენტულ ორგანიზაციად იქცა. 1933 წელს მათ მიერ შემოთავაზებულმა კონსტიტუციურმა რეფორმამ რეფერენდუმით 72,7 %-იანი მხარდაჭერა მოიპოვა ესტონურ საზოგადოებაში. ასოციაციის ლიდერები იყვნენ ანდრეს ლარკა (პრეზიდენტობის კანდიდატი) და არტურ სირკი.
იდეოლოგია
თავიდან მათ შორის ბევრი მოქმედი გენერალი იყო, თუმცა 1930 წლის შემდეგ, როცა მოძრაობა უკვე რადიკალური გახდა, მათ მოუწიათ ორგანიზაციის დატოვება.ამის შემდეგ მათ რიგებში მიიღეს ადამიანები, რომლებიც განმათავისუფლებელ ომში არ იბრძოდნენ. მათი უმრავლესობა საშუალო კლასის დაბალი ფენიდან იყო. 1930-1934 წლებში მოძრაობის ხელმძღვანელი გადამდგარი გენერალ-მაიორი ანდრეს ლარკა იყო, მისი მოადგილე და ნამდვილი ლიდერი - ახალგაზრდა ლეიტენანტი და იურისტი - არტურ სირკი. მათ ბევრი ლოზუნგი და მეთოდი გადმოიღეს მსგავსი გერმანული და ფინური მოძრაობებიდან.
კონსტიტუციური რეფორმა
ეკონომიკური და შიდა პოლიტიკური კრიზისების ფონზე მოძრაობა გაიზარდა, გაძლიერდა და შეძლო გავლენა მოეხდინა ესტონეთის მოსახლეობაზე ისე, რომ 1932 წლის აგვისტოსა და 1933 წლის ივნისში უმრავლესობამ მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ახალი კონსტიტუციის პროექტი უარყო. ამ პროექტების ნაცვლად ვაპსებმა წამოაყენეს საკუთარი რადიკალური და ავტორიტარული პროექტი, რომელიც 1933 წლის ოქტომბერში ჩატარებულ რეფერენდუმში გამარჯვებით მიიღეს. რეფერენდუმში გამარჯვების შემდეგ მოძრაობას პარლამენტში უმრავლესობით მოსვლის იმედი ჰქონდა.
1934 წლის შემოდგომის არჩევნებზე კანდიდატები იყვნენ: ანდრეს ლარკა, იოჰან ლაიდონერი, კონსტანტინ პიატსი და აუგუსტ რეი. მოძრაობამ დიდ ქალაქებში სრული უმრავლესობით გაიმარჯვა. პიატსს ეშინოდა სამოქალაქო ომის და ლაიდონერს (რომელიც ესტონური არმიის გენერალი იყო) შეუთანხმდა და 1934 წლის 12 მარტს საომარი მდგომარეობა გამოაცხადეს, მოხდა გადაატრიალება და ვაპსების მოძრაობის წევრები დააპატიმრეს.1936 წლის 6 მაისს მოძრაობის 150 წევრი სასამართლოს წინაშე წარდგა.143 წევრს გრძელვადიანი პატიმრობა მიესაჯა. სირკი 1934 წლის ნოემბერში ტალინის ციხიდან უცხოეთში გაიქცა და გაურკვეველი მიზეზით დაიღუპა ლუქსემბურგში. მოძრაობის წევრები 1938 წელს ამნისტიის შედეგად გაათავისუფლეს.
ნატო მეტონიძე
საყოველთაო აღიარება მოიპოვა გია ყანჩელის თეატრალურ წარმოდგენაში „ყველას რაიმე აქვს სახსოვარი“ მონაწილეობით. განსაკუთრებით წარმატებული აღმოჩნდა მის მიერ შესრულებული სიმღერა „საით მიდიხარ“ სპექტკლიდან „ხანუმა“.
არის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალის — „საფეხური პარნასისაკენ“ პრემიისა (1994) და წინანდლის პრემიის ლაურეატი (2003).
ბიოგრაფია
ნატო მეტონიძე დაიბადა 1972 წლის 2 ივლისს თბილისში. დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1995 წელს. 1977 წლიდან მღეროდა საბავშვო ანსამბლ „მზიურის” მესამე თაობაში.
სტუდენტობის პერიოდში „მზიურის“ ორ წევრ გოგონასთან ერთად ჩამოაყალიბა ტრიო „ნატალი” და ჯაზ-კვარტეტი „3+1″. კვარტეტმა „3+1” მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „საფეხურები პარნასისაკენ”, სადაც პირველი ადგილი დაიკავა. კონკურსისი შემდეგ იგი შეუდგა სოლო კარიერას. შემდგომში მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „სლავური ბაზარი”, სადაც მე-3 ადგილი მოიპოვა.
2004 წელს, ნატო მეტონიძემ თბილისის ჯაზ-ფესტივალზე მსოფლიოში განთქმულ მესაყვირე კრის ბოტისთან ერთად რამდენიმე სიმღერა შეასრულა, მათ შორის სტინგის კრის ბოტისთვის ნაჩუქარი ერთი სიმღერა. 2010 წელს, მუსკომედიის თეატრში შეასრულა მარიას როლი დავით დოიაშვილის მიუზიკლში „მუსიკის ჰანგები”.
2015 წელს ფილარმონიის საკონცერტო დარბაზში განხორციელდა ნატო მეტონიძის, ნიკოლოზ რაჭველისა და დავით დოიაშვილის მორიგი ერთობლივი თეატრალიზირებული პროექტი „ინტროსპექცია“, რომელშიც მუსიკისა და დრამის თეატრის მსახიობები და საქართველოს ეროვნული სიმფონიური ორკესტრი მონაწილეობდა. 2016 წელს პროექტმა დიდი წარმატება მოიპოვა ნიუ-იორკსა და ფილადელფიაში.
ნატო მეტონიძეს საკონცერტო გამოსვლები ჰქონდა მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის — საფრანგეთი, გერმანია, ესპანეთი, საბერძნეთი, კოსოვო, პოლონეთი, დიდი ბრიტანეთი, ამერიკის შეერთებული შტატები და სხვა.
მიღებული აქვს საერთაშორისო პრიზები, მათ შორისაა მოსკოვის მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი „პარნასი“ და ვიტებსკის „სლოვაკეთის ბაზარი.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი ჯაზ-მომღერლები კატეგორია:წინანდლის პრემიის ლაურეატები ნ
აბუ ლ-ფათჰ-ხანი
აბოლ ფაზ ხანი (დ. 1755 — გ. 1787) — სპარსეთის შაჰი ზენდების დინასტიიდან. აბოლ ფაზ ხანი სამეფო ტახტზე მუჰამედ ალი ხანის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 1779 წელს და დასრულდა 1779 წელს, მის შემდეგ სპარსეთის სამეფო ტახტზე სადიქ ხანი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია:ზენდების დინასტიის შაჰები
წიწინაური
წიწინაური (Polygala) — მცენარეთა გვარი წიწინაურისებრთა ოჯახისა.
აღწერა
230პქ|მინი|მარცხნივ|[[სენეგა (Polygala senega). ბოტანიკური ილუსტრაცია წიგნიდან Köhler’s Medizinal-Pflanzen, 1887.]] მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახები და ნახევრად ბუჩქებია. აქვთ მორიგეობით განლაგებული ფოთლები, ყვავილები — არასწორი, სხედან მტევანში.
გავრცელება
600-მდე სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. საქართველოში გვხვდება 19, მათ შორის 4 — კავკასიის (P. Sosnowskyi, P. mariamae, P. transcaucasica, P. caucasica), 2 კი (P. albovii, P, Imakaschwilii) — საქართველოს ენდემია.
გამოყენება
ამ გვარის ზოგიერთი სახეობა (მაგ., P. senega) სამკურნალოა, იხმარება გველის ნაკბენის საწინააღმდეგოდ, ოფლ- და შარდმდენ საშუალებად; წვრილფოთოლა (P. tenuifolia) და ციმბირული წიწინაურის (P. sibirica) ფესვები შეიცავენ საპონიმებს, რომელთაგან დამზადებული ნახარში ამოსახველებელ საშუალებად გამოიყენება.
სქოლიო
*
ბუდანიარი
ბუდანიარი (Буҙанъяр; Буданьяр) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 61 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია აქსიონოვო, რომელიც ასევე დაშორებულია 26  კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (76%).
სქოლიო
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
სადინლარი
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
გერუსია
გერუსია (γερουσία < γέρων — მოხუცი, უხუცესი) — უხუცესთა საბჭო ძველი საბერძნეთის ქალაქ-სახელმწიფოებში. გერუსია მემკვიდრეობით გადმოვიდა პირველყოფილური წყობიდან, სადაც უხუცესთა საბჭო ტრადიციული სახელისუფლებო ტრიადის (ბელადი – უხუცესთა საბჭო – სახალხო კრება) შუა ელემენტი იყო, მან არსებობა გააგრძელა ჰომეროსის ეპოქაშიც (ძვ. წ. XI–IX სს.), როდესაც პატრიარქალური სამეფო ხელისუფლების მატარებლები მნიშვნელოვან საქმეებს წინასწარ უხუცესთა საბჭოსთან ერთად განიხილავდნენ (ჰომეროსი, ილიადა II 53), და უფრო გვიანაც, არქაიკის პერიოდში (ძვ. წ. VIII–VI სს.), სადაც იგი სახელმწიფო საბჭოდ გადაიქცა (მაგ., კორინთში კიფსელესა და მისი მემკვიდრეების ტირანიის დამხობის შემდეგ, ძვ. წ. VII ს.). გერუსია ყველაზე მეტად ცნობილია ძველ სპარტაში. სავარაუდოდ, სპარტის გერუსიის შემქმნელი უნდა იყოს ლეგენდარული კანონმდებელი ლიკურგე. იგი შედგებოდა 28 უხუცესისგან, რომლებსაც სახალხო კრებაზე ირჩევდნენ 60 წელს გადაცილებული პატივსაცემი მოქალაქეებისგან, და 2 მოქმედი მეფისგან (ასაკის მიუხედავად), ასე რომ სპარტის გერუსიაში სულ 30 წევრი იყო. იგი უმაღლეს სათათბირო და სასამართლო ორგანოს წარმოადგენდა, რომელიც განიხილავდა გადაწყვეტილებათა პროექტებს სახალხო კრებაზე გატანამდე და სისხლის სამართლის საქმეებს.
სქოლიო
კატეგორია:სპარტა კატეგორია:ძველი საბერძნეთის წოდებები
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მესამე ადგილობრივი კრება
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მესამე ადგილობრივი კრება — შედგა გელათში, 1921 წლის 1-5 სექტემბერს და ესწრებოდა 119 დელეგატი. კრების მიზანი იყო საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევნები. პატრიარქის საყდრისთვის ორი კანდიდატურა იყო წარმოდგენილი მიტროპოლიტები ამბროსი (ხელაია) და ნაზარი ლეჟავა. თავდაპირველად არჩევნები ბარათებით წარიმართა იმ მოტივით რომ დამარცხებული თავის კანდიდატურას მოხსნიდა, შესაბამისად ამბროსი ხელაიამ სამოცზე მეტი ხმა მიიღო, ნაზარი ლეჟავამ ორმოცდაათი. შედეგებთან შეუთანხმებლობის გამო გადაწყდა კენჭისყრის ჩატარება, რომლის მიხედვითაც ამბროსიმ 67 თეთრი და 41 შავი კენჭი მიიღო, ნაზარიმ კი 54 თეთრი და ამდენივე შავი.
ძია აუ
მინი|ძია აუ
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მესამე ადგილობრივი კრება
რესურსები ინტერნეტში
03
ეღეგნუტი (არმავირი)
ეღეგნუტი (Եղեգնուտ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 073 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 155 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.37 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
აპელა
აპელა (άπέλλα) — სახალხო კრება სპარტაში. აპელაში მონაწილეობის უფლება ჰქონდა სპარტის ყველა სრუწლოვან მოქალაქეს. აპელას როლი სპარტის პოლიტიკურ ცხოვრებაში უმნიშვნელო იყო, რადგან საკანონმდებლო ინიციატივის დაყენება არ შეეძლო. სახალხო კრებაზე გამოსვლა მხოლოდ მეფეებსა და უმაღლესი თანამდებობის პირებს გააჩნდათ. ხმის მიცემა ყვირილის მეშვეობით ხდებოდა. უპირატესობა იმ მხარეს რჩებოდა, რომელიც უფრო ხმამაღლა იყვირებდა. იმ შემთხვევაში თუ ეს გარკვევით არ ჩანდა, მაშინ ფორმალური კენჭისყრა იმართებოდა. სახალხო კრება უფლებამოსილი იყო გადაეწყვიტა სადავო შემთხვევები, რომელიც ტახტის გადაცემას უკავშირდებოდა, დაენიშნა სამხედრო მეთაურობა, აერჩია ეფოროსები, სხვა მაგისტრატები და გერუსია, გაეწყვიტა ზავის დადების, ომის დაწყების და სამოკავშირეო ხელშეკრულებათა გაფორმების საკითხები. გარდა ამისა, აპელას თანხმობა სჭირდებოდა კანონმდებლბოაში დაგეგმილ ცვლილებების შეტანას.
ძია აუ
„ძია აუ“ (Дядюшка Ау) — საბჭოთა თოჯინური ანიმაციური ფილმების სერია-ტრილოგია, შექმნილი და გამოშვებული 1979 წელს რეჟისორების, იოსებ დოუკშას, მაია ბუზინოვას, ლიდია სურიკოვას და მარია მუატის მიერ. ეფუძნება ფინელი მწერალ ჰანუ მიაკელის ამავე სახელწოდების მოთხრობას (რომელიც რუსულად მწერალმა ედუარდ უსპენსკიმ თარგმნა).
აპელა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარტა
ძია აუ
სიუჟეტი
ანიმაციური ფილმების სერიის მთავარი პერსონაჟია ტყის კაცუნა, ძია აუ, რომელიც სხვადასხვა სიტუაციაში ამოჰყოფს თავს. პერსონაჟს ახმოვანებს ვასილი ლივანოვი.
ძია აუ
პირველ სერიაში ძია აუ ეკამათება საკუთარ ანარეკლს სარკეში, გაიცნობს გოგონას რიმას (რომლის სახლიც ტყესთან ახლოს დგას).
ძია აუს შეცდომა
როდესაც აუს სახლით გვერდით ხეზე ბინას იდებენ ყვავები, იგი გადაწყვიტავს, გადახედოს ბაბუის დატოვებულ წიგნს, რათა დაუმტკიცოს ახალ მეზობლებს, რომ მათ ბაბუის დროს არ უცხოვრიათ. აღმოაჩენს რა მწვანე ხის ხსენებას, შემთხვევით რგავს მას და ასხამს სუპს. ხე იზრდება და ყველაფერს ყლაპავს. აუს გადაარჩენს რიმა.
ძია აუ ქალაქში
ტყე აუს ირგვლივ ამოჩეხილია და გაშენებულია ქალაქი. აუ ზამთრის მძინარობის შემდეგ იღვიძებს და აღმოაჩენს, რომ სახლი დადგეს ახალი შენობის სახურავზე. ამრიგად, აუ პირველად ხედავს ქალაქს, აწყდება სხვადასხვა ელექტრომოწყობილობას, რომელთა მნიშვნელობა არ ესმის.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1979 წლის ანიმაციური ფილმები
კოგნიტური მიკერძოება
კოგნიტური  მიკერძოება — ნორმიდან, ან რაციონალური მსჯელობიდან გადახრის სისტემატური აზროვნების ყაიდა. შეგრძნებების თავისებური აღქმით, ადამიანები ქმნიან საკუთარ „სუბიექტურ სოციალურ რეალობას“. ინდივიდის მიერ კონსტრუირებულმა სოციალურმა რეალობამ (და არა ობიექტურმა ფაქტორებმა), შეიძლება განსაზღვროს მათი ქცევა სოციალურ გარემოში. ამრიგად, კოგნიტურმა მიკერძოებამ, ზოგჯერ შეიძლება გამოიწვიოს აღქმის გამრუდება, არაზუსტი შეფასება, არალოგიკური ახსნა, ან, რასაც ზოგადად, არარაციონალურობა შეიძლება ვუწოდოთ.
სავარაუდოდ, ზოგიერთ კოგნიტურ მიკერძეობას ადაპტაციის ფუნქცია აქვს. კოგნიტური მიკერძოებების გავლენით ქცევა შეიძლება უფრო ეფექტური იყოს მოცემულ კონტექსტში. გარდა ამისა, კოგნიტური მიკერძოებები აიოლებენ სწრაფი გადაწყვეტილებების მიღებას, როდესაც დროულობა უფრო ღირებულია ვიდრე სიზუსტე, როგორც ეს, მაგალითად, ევრისტიკული მეთოდების გამოყენების დროს ხდება. სხვა კოგნიტური მიკერძოებები არიან „თანმდევი“ ადამიანის დამუშავების უნარის შეზღუდვების, რომლებიც გამომდინარეობს ზოგიერთი გონებრივი მექანიზმების ნაკლოვანებებისგან (შეზღუდული რაციონალობა), ან, უბრალოდ, ინფორმაციის დამუშავების შეზღუდული შესაძლებლობისგან.
მუდმივად განვითარებადი კოგნიტური მიკერძოებების სია ეფუძნება ბოლო ექვსი ათეული წლის განმავლობაში ჩატარებულ კვლევებს ადამიანის შეფასებისა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესების შესახებ ისეთ დარგებში, როგორიცაა კოგნიტური მეცნიერება, სოციალური ფსიქოლოგია და ქცევითი ეკონომიკა. კაჰნემანი და ტვერსკი (1996) ამტკიცებენ, რომ კოგნიტურ მიკერძოებებს აქვთ გავლენა სხვადასხვა სფეროზე, მათ შორის არის მედიცინა, მეწარმეობა, მენეჯმენტი და ფინანსები.
მიმოხილვა
მიკერძოება წარმოიშობა სხვადასხვა პროცესის გავლენით, რომლების ერთმანეთისგან გამორჩევა ხანდახან რთულია. ესენია:
მაგალითად, წარმომადგენლობითობის ევრისტიკა განისაზღვრება, როგორც ტენდენცია შეაფასო მოვლენის ხდომილების „სიხშირე, ან ალბათობა“ იმაზე დაყრდნობით თუ რამდენად ჰგავს ეს მოვლენა „ტიპურ შემთხვევას“ (ბაუმეისტერი და ბუშმანი, 2010, გვ.  141). „ლინდას პრობლემა“ არის წარმომადგენლობითობის ევრისტიკის მაგალითი (ტვერსკი და კანემანი, 1983 ). მონაწილეებს მისცეს „ლინდას“ აღწერა, რომელიც მიანიშნებდა იმაზე, რომ ლინდა შეიძლება ფემინისტი ყოფილიყო (მაგალითად, მის შესახებ ეწერა, რომ აწუხებს დისკრიმინაცია და სოციალური სამართლიანობის საკითხები). შემდეგ, მონაწილეებს ჰკითხეს თუ რა იქნებოდა (მათი აზრით) უფრო სავარაუდო; ის რომ ლინდა „(ა) ბანკის მოლარე-ოპერატორია“, თუ — „ბ) ბანკის მოლარე-ოპერატორია და აქტიურ მონაწილეობას იღებს ფემინისტურ მოძრაობაში“. უმრავლესობამ (ბ) პასუხი აირჩია. ეს შეცდომა (მათემატიკურად, პასუხი (ბ) ვერ იქნება უფრო სავარაუდო, ვიდრე პასუხი (ა)) არის „შეკავშირების შეცდომის“ მაგალითი. ტვერსკისა და კანემანის მტკიცებით, ექსპერიმენტის მონაწილეებმა აირჩიეს (ბ) პასუხი იმიტომ, რომ ის უფრო „წარმომადგენლობითი“ იყო იმ ადამიანების, ვინც ჯდებოდა ლინდას აღწერაში. წარმომადგენლობითობის ევრისტიკამ შეიძლება მიგვიყვანოს ისეთ შეცდომებამდე, როგორიცაა სტერეოტიპები და სხვების არასწორი შეფასება (ჰასელტონი და სხვები, 2005, გვ. 726).
ტიპები
მიკერძოებები შეიძლება განვასხვაოთ რიგი ფაქტორების მიხედვით. მაგალითად,
ზოგიერთი მიკერძოება ასახავს სუბიექტის მოტივაციას, მაგალითად, დადებითი თვითწარმოდგენის შენარჩუნების სურვილმა შეიძლება მიიყვანოს ადამიანი ეგოცენტრულ მიკერძოებამდე და უსიამოვნო კოგნიტური დისონანსის თავიდან აცილებამდე. სხვა მიკერძოებები გამომდინარეობს იქიდან, თუ როგორ მუშაობს აღქმა,  ფორმირდება მოგონებები და ხდება განსჯა. ეს განსხვავება, ზოგჯერ აღიწერება „ცხელი და ცივი კოგნიციის“ ჰიპოტეზის ფარგლებში, რადგან მსჯელობის რაგვარობაზე შეიძლება გავლენა ჰქონდეთ სუბიექტის მოტივებს.
„ცივ“ მიკერძოებებს შორის არის
ის ფაქტი, რომ ზოგიერთი მიკერძოება მოტივებით არის განპირობებული, მაგალითად, მოტივაციით დადებითი დამოკიდებულება ჰქონდეს ადამიანს საკუთარი თავის მიმართ იწვევს იმისა, რომ ბევრი მიკერძოება ადამიანს საკუთარ თავზე აქვს მიმართული (მაგ., ასიმეტრიული  გამჭრიახობის ილუზია, საკუთარი თავისადმი მიკერძოება). ასევე, ადამიანები შეიძლება იყვნენ მიკერძოებული შიდაჯგუფებისა და გარეჯგუფების შეფასებისას. შიდაჯგუფებს ხედავდნენ როგორც უფრო მრავალფეროვანს და „უკეთესს“ სხვადასხვა ჭრილში (შიდაჯგუფური მიკერძოება, გარეჯგუფური ერთგვაროვნების ილუზია).
პრაქტიკული მნიშვნელობა
ბევრი საზოგადოებრივი ინსტიტუტი დამოკიდებულია ადამიანების უნარზე მიიღონ რაციონალური გადაწყვეტილებები.
სამართლიანი ნაფიც მსაჯულთა სასამართლო, მაგალითად, მოითხოვს, რომ ნაფიცმა მსაჯულებმა უგულებელყონ საქმის არაარსებითი მახასიათებლები, სათანადოდ შეაფასონ რელევანტური მახასიათებლები, სხვადასხვა შესაძლებლობები განიხილონ მიუკერძოებლად და შეიკავონ მცდარი მტკიცებები. ამ ფსიქოლოგიურ ექსპერიმენტებში აღწერილი სხვადასხვა მიკერძოება ცხადყოფს, რომ ნაფიცი მსაჯულები ხშირად ვერ ახერხებენ ამ მოთხოვნების შესრულებას. თუმცა, ისინი ვერ ახერხებენ ამას სისტემურად; ისე, რომ პროგნოზირებადია.
კოგნიტური მიკერძოებები ასევე უკავშირდება ცრურწმენების სიცოცხლისუნარიანობას მნიშველოვან სოციალურ საკითხებზე. ისინი ასევე აფერხებენ საზოგადოების მიერ მეცნიერული არაინტუიციური ცოდნის მიღებას.
მიკერძოებების შემცირება
კოგნიტური მიკერძოების მოდიფიცირება არის პროცესი, რომლის დროსაც ხდება კოგნიტური მიკერძოებების მოდიფიცირება ჯანმრთელ ადამიანებში, ასევე, ეს პროცესი ეხმიანება შფოთვის, დეპრესიისა და ნივთიერებაზე დამოკიდებულების ფსიქოლოგიურ თერაპიებს, კერძოდ კოგნიტური მიკერძოებების მოდიფიკაციის თერაპიებს (CBMT). CBMT არის თერაპიების ქვეკატეგორია ფსიქოლოგიური თერაპიების სფეროში, რომლებიც ეფუძნება კოგნიტური პროცესების მოდიფიცირებას თერაპიით და თანმხლები მედიკამენტური მკურნალობით (ან მის გარეშე); ზოგჯერ ნახსენები როგორც კოგნიტური დამუშავების გამოყენებითი თერაპიები (ACPT). მიუხედავად იმისა, რომ კოგნიტური მიკეძოების მოდიფიკაციაში იგულისხმება ჯანმრთელი ადამიანების კოგნიტური პროცესების მოდიფიკაცია, CBMT არის მტკიცებულებაზე დაფუძნებული ფსიქოლოგიური თერაპიის მზარდი სფერო, რომლის ფარგლებშიც ხდება კოგნიტური პროცესების მოდიფიკაცია ტანჯვის შემცირებისთვის  დეპრესიის, შფოთვისა და ნივთიერებაზე დამოკიდებულების დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:შემეცნება კატეგორია:კოგნიტიური გადახრები კატეგორია:გადაწყვეტის მიღების თეორია
საქსონიის შვეიცარია
საქსონიის შვეიცარია (Sächsische Schweiz) — პლატოსებრი დაბალმთიანეთი და ეროვნული პარკი გერმანიაში, საქსონიაში, ქალაქ დრეზდენის სიახლოვეს. ჩეხეთის შვეიცარიასთან ერთად ქმნის ელბის ქვიშაქვიან მთებს. სიმაღლე 500-600 მ. უმაღლესი წერტილია მთა გროსერ-ცშირნსტაინი (562 მ). საქსონიის შვეიცარია უმთავრესად აგებულია მეზოზოური ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. დანაწევრებულია მდინარე ელბითა და მისი შენაკადებით. განვითარებულია რელიეფის ეროზიული ფორმები, ზოგიერთი ადგილი მიემსგავსება შვეიცარიის ლანდშაფტს. საქსონიის შვეიცარიის ფარგლებში არის 1000-მდე ასასვლელი მთა. რაიონი პოპულარულია დრეზდენის მაცხოვრებელთა და ალპინისტებს შორის. მოიცავს საქსონიის შვეიცარიის ეროვნულ პარკს. მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობაა კენიგშტაინის ციხესიმაგრე. განვითარებულია ტურიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის პლატოები კატეგორია:საქსონიის შვეიცარია
გორაჟდეს სტამბა
გორაჟდეს სტამბა (Горажданска штампарија ან Goraždanska štamparija) — ერთ ერთი უძველესი ბეჭდური გამოცემმცემლობა სერბულ ენაზე და დღევანდელი ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე პირველი. თავდაპირველად 1519 წელს დაარსდა ვენეციაში, თუმცა ამლევე სერბეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ გადაიტანა სოფელ სოპოტნიკაში სოპოტნიკის წმინდა გიორგის ეკლესიაში, გორაჟდეს მახლობლად. ეს ტერიტორია იმ დროს შედიოდა ოსმალეთის იმპერიის ჰერცეგოვინის სანჯაკში. სტამბა დააფუძნა და მართავდა ბოჟიდარ გორაჟდანინი, ასევე ცნობილი როგორც ბოჟიდარ ლუბიავიცი, რომელიც გორაჯდელი წარმატებული ვაჭარი იყო. მისი ვაჟი თეოდორ ლუბიავიცი მილეშევის მონასტერის მღვდელმონაზონი მართავდა სტამბის საქმიანობას. გამომცემლობამ 1523 წლამდე იმუშავა. გამოსცეს სამი წიგნი, რომლებიც ადრეულ სერბულ გამოცემებს შორის საუკეთესოებად მიიჩნევა.
წინარე ისტორია
1450 წელს გერმანიაში, კონკრეტულად მაინცში, იოჰან გუტენბერგის მიერ საბეჭდი მანქანის გამოგონების შემდეგ წიგნის ბეჭდვის ხელოვნება დანარჩენ ევროპაშიც მალევე გავრცელდა. XV საუკუნის ბოლოსთვის ვენეცია წიგნის ბეჭდვის მსხვილ ცენტრად იქცა. 1493 წელს ზეთას სამთავროს (დღევანდელი მონტენეგრო) მმართველმა ჯურაჯ კრნოევიჩმა ბერმონაზონი მაკარი ვენეციაში საბეჭდი მანქანის შესაძენად და ბეჭდვის შესასწავლად გააგზავნა. 1994 წელს ზეტას იმჟამინდელ დედაქალაქ ცეტინიეში მაკარმა გამოსცა ციტინიეს რვათავი რომელიც საეკლესიო სლავურზე დაბეჭდილი პირველი სერბული ტექსტია. კრნოევიჩის სტამბა 1496 წელს ოსმალების მიერ ზეტას დაპყრობამდე მუშაობდა. 1518 წელს ბოჟიდარ ლუბავიჩი მილეშევას მონასტერში ცხოვრობდა, რომელიც სერბეთის მართლმადიდებლური ეპარქიის კათედრა იყო და 1373 წლიდან ბოსნიის სამეფოს ეკუთვნოდა. მილეშევა და მისი ეპარქიის სხვა დასახლებული პუქტები, მათ შორის ქალაქი გორაჟდეც, მდებარეობდა ჰერცეგოვინას რეგიონში, რომელიც ოსმალეთის იმპერიამ 1465-1481 წლებში დაიპყრო.
ბეჭდვითი საქმიანობა
მინი|260პქ|[[სოპოტნიკის წმინდა გიორგის ეკლესია]] 1518 წლის მეორე ნახევარში ბოჟიდარ ლუბავიჩმა თავისი ვაჟები, ჯურაჯი და მღვდელმონაზონი თეოდორი გაგზავნა ვენეციაში სტამბის საყიდლად და ბეჭდვის შესასწავლად. ძმებმა ლუბავიჩებმა შეიძინეს საბეჭდი დაზგა და დაიწყეს კონდაკის (მღვდლმსახურების წიგნი) ბეჭდვა, რომლის ასლები დასრულებული იყო 1519 წლის 1 ივლისისთვის ვენეციაში ან გორაჟდეს მახლობლად მდებარე წმინდა გიორგის ეკლესიაში. მას შემდეგ, რაც ჯურაჯ ლუბავიჩი 1519 წლის 2 მარტს ვენეციაში გარდაიცვალა, უცნობია მისმა ძმამ საბეჭდი დანადგარი გორაჟდეში იერატიკონზე მუშაობის დასრულებამდე გადაიტანა თუ მის შემდეგ. თეოდორმა წმინდა გიორგის ეკლესიაში მოაწყო გორაჟდეს სტამბა, სადაც სერბულ საეკლესიო სლავურ ენაზე იერატიკონის გარდა კიდევ ორი ​​წიგნი გამოსცა: ფსალმუნნი 1521-ში და ეუხოლოგია 1523-ში. გორაჟდეს ფსალმუნნი გამოცემულ წიგნებში ყველაზე დიდია და 352 ფურცლისგან შედგება. სტამბაში აკინძვა არ ხდებოდა, რადგან ეს წიგნების გამყიდველების საქმე იყო. გორაჟდეში ვაჭრობა კარგად იყო განვითარებული, რადგან ის სამი მნიშვნელოვანი გზის შესაყარზე იყო განთავსებული, რომლებიც აკავშირებდნენ: დუბროვნიკთან, ვრჰბოსნასთან (სარაევო) და კოსოვოსთან.
სქოლიო
კატეგორია:სერბული ლიტერატურა კატეგორია:გამომცემლობები კატეგორია:სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ეკონომიკა
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ეკონომიკა მცირე, მაგრამ სწრაფად მზარდი ინდუსტრიაა. ყარაბაღის ომის შემდეგ ეკონომიკა სწრაფად და სტაბილურად ვითარდება. 1999 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტი 59 მილიონ დოლარს შეადგენდა. 2005 მთლიანი ყარაბაღის რესპბულიკის მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობამ 114 მილიონ დოლარს მიაღწია, რაც 2001 წლის მაჩვენებელზე ორჯერ მეტი იყო. 2009 წელს რესპუბლიკის მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებელი 260 მილიონ დოლარს გაუტოლდა, ხოლო 2010 წელს ეს მაჩვენებელი 320 მილიონ დოლარამდე გაიზარდა.
სადიქ ხანი
სადიქ ხანი — სპარსეთის შაჰი ზენდების დინასტიიდან. სადიქ ხანი სამეფო ტახტზე აბოლ ფაზ ხანის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 1779 წელს და დასრულდა 1781 წელს, მის შემდეგ სპარსეთის სამეფო ტახტზე ალი მურად ხანი ავიდა.
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ეკონომიკა
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა ცნობილია თუთის არაყით (tuti oghi). არაყს ასქერანის რეგიონში Artsakh-Alco ბრენდი აწარმოებს და საექსპორტოდაც გააქვს.
სადიქ ხანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია:ზენდების დინასტიის შაჰები
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ეკონომიკა
ენერგია
მთიანი ყარბააღის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე საბჭოთა პერიოდში მანდაკერტის მახლობლად აგებული ერთი ჰიდროელექტროსადგური ფუნქციონირებს. 2011 წელს მთავრობამ რამდნეიმე პატარა ჰიდროელექტროსადგურის აშენება გადაწყვიტა, რისთვისაც 70-80 მილიონი აშშ დოალრი გამოყო. 2001 წლისთვის მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა ენერგიის 60%-ს სომხეთისდან იღებდა.
გზების მშენებლობა და ინფრასტრუქტურა
მთლიანი ყარბააღის რესპუბლიკის ეკონომიკის მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურაა 15 მილიონი დოლარის ღირებულების გორის-ხანქენდის გზა, რომელიც ომის დასრულებისთანავე აშენდა სომხური დიასპორის მხარდაჭრით. აღნიშნული გზა რესპუბლიკის უმთავრესი გზაა და რეგიონს სომხეთთან და მსოფლიოს სხვა ნაწილებთან აკავშირებს.
ამჟამად 25 მილიონი დოლარის ღირებულების 168 კმ-ის სიგრძის მაგისტრალის მშენებლობა მიმდინარეობს, რომელიც მარდაკერტის პროვინციას ხანქენდთან და მართუნის პროვინციასთან დააკავშირებს.