cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ხოსე სანტოს სელაია
აშშ-ის ოპერაცია ნიკარაგუაში
სელაიას ადმინისტრაციამ დასაჯა დატყვევებული აჯანყებულები. მათ შორის იყო ორი ამერიკელი ვაჭარი. დეკემბრის დასაწყისში აშშ-ის მეზღვაურებმა დაიკავეს ბლუეფილდსის პორტი, იმ მიზეზით თითქოს დაეცვათ ნიკარაგუაში უცხო ქვეყნის მაცხოვრებლები. თუმცა, ეს ბაზა წარმატებით გამოიყენებოდა სელაიას მოწინაარმდეგეთა სამხედრო მხარდაჭერისთვის. 1909 წლის 17 დეკემბერს სელაიამ ძალაუფლება გადასცა ხოსე მადრისს და ქვეყანა დატოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:ნიკარაგუის ეროვნული გმირები
ავია
ავია (Río Avia) — მდინარე მინოს შენაკადი, სიგრძე 36.7 კმ. მასთან ერთდა ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში. იგი სათავეს იღებს ავიონის მუნიციპალიტეტში, მიედინება ლეიროს ბობორასისა და ავიონის მუნიციპალიტეტებს შორის. ერთადერთ ქალაქს, რომელსაც იგი გაივლის, არის რიბადავია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
თარგმანში დაკარგული (ფილმი)
თარგმანში დაკარგული — რეჟისორ სოფია კოპოლას რიგით მეორე მხატვრული ფილმი, „თვითმკვლელი ქალიშვილების“ შემდეგ. მას წილად ხვდა როგორც კომერციული წარმატება, ასევე კინომცოდნეთა დადებითი შეფასებები.
სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება ტოკიოში ვითარდება. ქმრისაგან მივიწყებული მარტოხელა ქალი შარლოტი ტოკიოს ერთ-ერთ სასტუმროში გაიცნობს ხალხისგან მივიწყებული მსახიობ ბობ ჰარისს. მათ შორის მეგობრული ურთიერთობა ყალიბდება.
ჯილდოები
ფილმი წარდგენილი იყო ოსკარის ოთხ ნომინაციაში. ფილმმა მიიღო ჯილდოები:
ოქროს გლობუსი
BAFTA
სეზარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:იაპონური ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2003 წლის ფილმები კატეგორია:სოფია კოპოლას ფილმები
სიუნიქის სამეფო
250px|thumb|სიუნიქის რუკა სიუნიქის სამეფო (Սյունիքի թագավորություն - სიუნიქი თაგავორუთიუნ), სივნიეთი, ბახკის (ბალკსის) სამეფო, კაპანის სამეფო — ფეოდალური სახელმწიფო სომხეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, X საუკუნის II ნახევრიდან XII საუკუნემდე. მოიცავდა სიუნიქის ოლქს – თანამედროვე სომხეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს. მისი დამაარსებელი იყო სიუნიქის მთავარი სმბატი, რომელიც 970 წელს მეფედ აკურთხეს. სამეფოს მართავდნენ ორბელიანთა დინასტიის წარმომადგენლები. სამეფოს პოლიტიკური ცენტრი იყო ღაფანი, ხოლო რელიგიური – ტათევის მონასტერი. სამეფომ განსაკუთრებულ აყვავებას მიაღწია XI საუკუნის პირველ ნახევარში ვასაკ I-სა და სმბატ II-ის მმართველობისას. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა იყო მიწათმოქმედება და მესაქონლეობა. აქ ითვლებოდა 43 ციხე, 48 მონასტერი და ათასზე მეტი სოფელი. 1170 წელს დაიპყრო სელჩუკთა მმართველმა ელდიგუზმა. მონღოლთა ბატონობის დროს სიუნიქის სამეფომ ნაწილობრივ შეინარჩუნა დამოუკიდებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:სომხეთის ისტორია
სამკუთხედი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სამკუთხედი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფეგერაში
ფეგერაში (Făgăraş) — ქალაქი ცენტრალურ რუმინეთში, ბრაშოვის ჟუდეცში. მდებარეობს მდინარე ოლტის ნაპირებზე, ფეგერაშის მასივის ჩრდილოეთით, ბრაშოვიდან 76 კილომეტრში. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 28,330 ადამიანი. დოკუმენტებში პირველად მოხსენებულია 1291 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
1191
თარიღი უცნობია
*
მსოფლიოს ქვეყნები მოსახლეობის მიხედვით (2006-2012)
thumb|400px|მსოფლიოს მოსახლეობა ქვემოთ მოცემულია სუვერენული სახელმწიფოებისა და სხვა ტერიტორიების სია მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. მონაცემები ასახავს 2006-2012 წლის მდგომარეობას.
სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები კატეგორია:სტატისტიკა
კამერალური აღწერა
საქართველოში XIX საუკუნის დამდეგიდან რუსეთის ხელისუფლება შეუდგა ქვეყნის ფისკალურ-ეკონომიკურ შესწავლას. ამ მიზნით ჩატარდა კამერალური აღწერა 1803, 1816-1818, 1821-1824, 1831-1832, 1842-1844 და სხვა წლებში. ამ აღწერებში მოცემულია კომლები და მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა. თითოეული კომლის სულობრივი შემადგენლობა, ეროვნება, მათ მფლობელობაში მყოფი სახელმწიფო, საბატონო ან საეკლესიო სახნავი მიწების ფართობი. საკუთარი ნასყიდი მიწის ფართობი, მარცვლეულისა და პირუტყვის რაოდენობა, თითოეული კომლის წამყვანი საქმიანობა. მაგრამ ყველა აღწერის ცნობები ერთი პრინციპით არ არის შედგენილი. ზოგჯერ აღნიშნულია მხოლოდ კომლის რიცხობრივი შემადგენლობა, ეროვნება და ძირითადი საქმიანობა, გაპარულია მრავალი უხეში შეცდომა, გამოტოვებულია გლეხთა კომლები და სხვა. აღნიშნული ნაკლის მიუხედავად ეს აღწერები მნიშვნელოვანი წყაროა საქართველოს მწარმოებელი მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური ყოფის დასადგენად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციოლოგია
გველთავა (თევზი)
გველთავა (Ophiocephalus argus) — მტკნარი წყლის თევზი გველთავასებრთა ოჯახისა. აქვს 85 სმ-მდე სიგრძის სხეული, 7 კგ-მდე წონა. ქერცლით დაფარული ბრტყელი თავი გველს უგავს. ლაყუჩზედა ორგანოს მეოხებით შეუძლია ჰაერზე სუნთქვა, დაბინძურებულ წყალში ცხოვრება და რამდენიმე დღე სულ უწყლოდ გაძლებაც კი. გვხვდება ამურის აუზსა და ხანკის ტბაში, აგრეთვე ჩინეთსა და კორეაში. იკვებება პატარა თევზებით, ფსკერის ორგანიზმებით. აქვს მცირე სარეწაო მნიშვნელობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გველთავასებრნი
კამერუნი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კამერუნი შეიძლება აღნიშნავდეს:
25 მაისი
25 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 145-ე დღე (ნაკიან წლებში - 146-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 220 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0525
მადონას ბიბლიოგრაფია
2006 - 5-წიგნიანი კომპლექტი
კატეგორია:მადონას ბიბლიოგრაფია კატეგორია:ბიბლიოგრაფიები *
ფლორა (ქალღმერთი)
ფლორა — რომაულ მითოლოგიაში ყვავილთა და გაზაფხულის ქალღმერთი. მიუხედავად იმისა, რომ რომაულ მითოლოგიაში ღვთაებებს შორის იერარქიით საკმაოდ დაბალ საფეხურზე იყო, მისმა სტატუსმა ნაყოფიერების სხვა ქალღმერთთა შორის და მისმა ასოციაციამ გაზაფხულთან მას ყვავილობის ჟამს განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიანიჭა. მისი სახელობის ფესტივალი, ფლორალია, 28 აპრილიდან და 3 მაისამდე იმართებოდა. სახლის შესასვლელებს ყვავილებით ამკობდნენ, თავზე გვირგვინი ედგათ, ცეკვებით, ღვინოს სმითა, ყვავილებით იმართებოდა და ცხოვრების ციკლის განახლების სიმბოლოდ მიიჩნეოდა. მისი ბერძნული ეკვივალენტი იყო ხლორისი. ფლორა დაქორწინებული იყო ფავონიუსზე, ქარის ღმერთზე. ფლორალიები დაარსდა ძვ. წ. 214 წელს. ფლორას აიგივებდბებ ბერძნულ ქლორიდასთან (აყვავებული). ხელოვნებაში გამოსახავდნენ ყვავილებით შემკული ყმაწვილი ქალის სახით (ტიციანი,  ნიკოლა პუსენი, რემბრანდტი და სხვა).
ფლორას სახელმა ხელმეორე აღმავლობა ჰპოვა პოსტ-პაგანიზმის ანტიკურ ხანაში რენესანს ჰუმანისტთა შორის და ამ დროს გაცილებით უფრო პოპულარული გახდა ვიდრე თვით ძველ რომში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომაული ქალღმერთები
Fusiturricula fenimorei
Fusiturricula fenimorei — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნიქსონი
ნიქსონი (Nixon) არის ინგლისური გვარი. ამ გვარის მატარებლები არიან:
ნიქსონი აგრეთვე შეიძლება ნიშნავდეს:
Nixon (surname)
ფლორალია
მინი|'ფლორრას ტრიუმფი' [[ჯოვანი ბატისტა ტეპოლო, (1743წ.). სცენა დახატულია ოვიდიუსის მიერ ფლორალიას აღწერის მიხედვით. ]] ფლორალია — ძველი რომაული ფესტივალი, რომელიც ქალღმერთ ფლორას ეძღვნებოდა. ის ძირითადად აპრილის ბოლოს ან მაისის დასაწყისში ტარდებოდა საცეკვაო რიტუალებით, ღვინის სმითა და ყვავილებით და ცხოვრების ციკლის განახლებას სიმბოლოს წარმოადგენდა. ყვავილთა და მცენარეულობის ქალღმერთი ფლორასადმი მიძღვნილ დღეს რომის პროსტიტუტები საკუთარ დღესასწაულად მიიჩნევდნენ. ამ დღეს ტაძრები მორთული იყო ყვავილებით, ხოლო რომის მოქალაქეები ირთვებოდნენ ფერად ტანსაცმელში ჩვეულებრივი თეთრის ნაცვლად. რომის იმპერიის დროს დღესასწაული გრძელდებოდა ექვსი დღის განმავლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი რომის ფესტივალები
ბურუნდის პრეზიდენტი
thumb|150px|ბურუნდის დროშა
ბურუნდის პრეზიდენტი — ბურუნდის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბურუნდი კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
პარაგვაის პრეზიდენტი
პარაგვაის პრეზიდენტი — პარაგვაის სახელმწიფოს, მთავრობისა და აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით.
პრეზიდენტის სამუშაო ადგილია ლოპესის სასახლე ასუნსიონში, ხოლო რეზიდენცია და საცხოვრებელი ადგილია მბურუვიჩა როგა.
პარაგვაის კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტი თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ხდება მუდმივი სენატორი.
რესურსები ინტერნეტში
*
სერბული ვიკიპედია
სერბული ვიკიპედია სამხრეთ სლავურ ენებზე არსებულ ვიკიპედიებს შორის უდიდესია. შეიქმნა ხორვატულ ვიკიპედიასთან ერთად. სერბული ენა იყენებს ორ ანბანს: კირილიცას და ლათინურს. გარდა ამისა, გამოიყოფა ორი ოფიციალური მახვილი: ეკავური და იეკავური. ერთობლივად ქმნიან მახვილების კომბინაციას, 4 დამწერლობით ვარიანტს. როდესაც სერბული ვიკიპედია დაფუძნდა იგი მხოლოდ კირილიცას და 2 სტანდარტულ დიალექტს იყენებდა, თუმცა მოგვიანებით შეიქმნა ცდები ორი დამწერლობის — კირილიცას და ლათინურის გამოყენებასთან დაკავშირებით. ამისათვის თითოეული სტატიის დინამიკური ტრანსლიტერაციის მიზნით იყო მცდელობა ბოტის გამოყენების შესახებ, რომელმაც დაახლოებით 1000-მდე სტატიის ტრანსლიტერირება მოახდინა, თუმცა შემდეგ ტექნიკური პრობლემების გამო მოქმედება შეწყდა. რამდენიმე თვის შემდეგ, პროგრამული უზრუნველყოფა დასრულებული იქნა და დღეისათვის სერბული ვიკიპედიის მომხარებლებს არსებული სტატიების წასაკითხავად აქვთ საშუალება ამოირჩიონ ორი ანბანიდან ერთ-ერთი, მაგ., სერბული ვიკიპედიაში არსებული სტატია საქართველოზე; ჩანართზე ჩნდება ორი დამწერლობა: კირილიცა და ლათინური.
ამჟამად სერბულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 242 ათ. სტატია.
პარინგის მთები
პარინგის მთები, პარინგულუი (Munții Parâng) — ქედი რუმინეთში, ვრცელდება სამხრეთ კარპატებში. რუმინეთის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ქედი. უმაღლესი მწვერვალის სიმაღლე აღწევს 2519 მ-ს (მთა პარინგულ-მარე). მეტწილად აგებულია კრისტალური ქანებით, პერიფერიული ნაწილი აგებულია პალეოზოური, მეზოზოური და კაინოზოური ასაკის დანალექი ქანებით. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით; უფრო მაღლა სუბალპური და ალპური მდელოებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ქედები
მერაბ მერაბიშვილი
მერაბ მერაბიშვილი (დ. 6 ივლისი, 1931, თბილისი — გ. 11 იანვარი, 2022 ) — ქართველი მეცნიერი, მოქანდაკე, მხატვარი, პედაგოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002), საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1980). საბჭოთა კავშირის სამხატვრო აკადემიის ნამდვილი წევრი (1988-2022), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1996-2022), საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია ქანდაკების განხრით. 1961 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიის პედაგოგია, 1970 წლიდან დოცენტი, 1978 წლიდან პროფესორი; 1991-2005 წლებში თბილისის სამხატვრო აკადემიის ხატვის კათედრის გამგე, 2005 წლიდან მთავარი მრჩეველი. მისი ნამუშევრებია: ალექსანდრე გრიბოედოვის ძეგლი თბილისში (1961, ბრინჯაო, ზომა 5მ.40სმ. (პოსტამენტის გარეშე). საკავშირო კონკურსი I პრემია),  ერეკლე II  ცხენოსანი  ძეგლი თელავში (1972,  ბრინჯაო, ზომა 8.5მ. (პოსტამენტის გარეშე). რესპუბლიკური კონკურსი I პრემია), დიმიტროვის ძეგლი მოსკოვში კონსტანტინე მერაბიშვილთან ერთად (1973  ბრინჯაო, ზომა 6მ. (პოსტამენტის გარეშე). საკავშირო კონკურსი I პრემია), გენერალ  პეტრე ბაგრატიონის ცხენოსანი ძეგლი თბილისში (1984, ზომა 6მ. (პოსტამენტის გარეშე)), შოთა რუსთაველის ძეგლი ბუდაპეშტში, კონსტანტინე მერაბიშვილთან ერთად, ბრინჯაო, (2011),  გენერალ პ. ბაგრატიონის ცხენოსანი ძეგლი მოსკოვში (1999, ბრინჯაო, ზომა 6მ. (პოსტამენტის გარეშე)), აკადემიკოს ნიკოლოზ ბოგოლიუბოვის ძეგლი ქალაქ დუბნაში (2001 ბრინჯაო, ზომა 3 მ. (პოსტამენტთან ერთად)),  პოეტ ილო მოსაშვილის ძეგლი თბილისში (ბრინჯაო, ზომა 3 მ. (პოსტამენტთან ერთად)).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:გარდაცვლილი  11 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი  2022 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მ კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002) კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
ესპანეთის სოციალისტური მუშათა პარტია
ესპანეთის სოციალისტური მუშათა პარტია (Partido Socialista Obrero Español) — პოლიტიკური პარტია ესპანეთში, დააარსა პაბლო იგლესიასმა 1879 წელს. არის ევროპის საციალისტური პარტიისა და სოციალისტური ინტერნაციონალის წევრი. მმართველი პარტიაა 1982-1996 წწ. (პრემიერ-მინისტრი იყო ფელიპე გონსალეს მარკესი) და 2004 წლიდან (პრემიერ-მინისტრია ხოსე ლუის საპატერო).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პოლიტიკური პარტიები
ვანერუ
ვანერუ (Wanneroo) — ქალაქი ავსტრალიაში, მდებარეობს დასავლეთ ავსტრალიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 152 077 ადამიანს. ფართობი — 685,8 კმ². შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ პერთიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით და მოქცეულია ამავე ქალაქის აგლომერაციაში. დაარსდა 1902 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო 1985 წელს. ვანერუ გაშენებულია ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. ქალაქის მერია ჯონ კელი. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი ივლისი და აგვისტო.
ბაგრატიონები
thumb|245პქ|ბაგრატიონების გვარის გენეალოგიური ხე [[ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით]] ბაგრატიონები — საქართველოს სამეფო დინასტია ახ. წელთაღრიცხვით 575 (809) — 1810 წლებში. ბაგრატიონები წარმოშობით სამხრეთ საქართველოს სპერის (ისპირის) პროვინციიდან იყვნენ (ამჟამად თურქეთის ისპირის რაიონი). ქართულ ისტორიულ წერილობით წყაროებზე დაყრდნობით ქართულ ისტორიოგრაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ამ საგვარეულოს სათავე დაუდო ბივრიტიანთა (ბივრატიანთა) ფეოდალურმა საგვარეულომ (ბივრიტიანები ჯერ კიდევ ძვ. წელთაღრიცხვით III საუკუნიდან განაგებდნენ ოძრხეს საერისთავოს).
ბაგრატიონები - ქართლის ერისმთავრები
ბაგრატიონთა საგვარეულოს პირველი წარმომადგენელი იყო ქართლის პირველი ერისმთავარი 575-590 წლებში გუარამ I კურაპალატი. გვარი წარმოშობილი უნდა იყოს გუარამის მამის, ბივრიტიანთა სამთავრო სახლის წარმომადგენლის - ბაგრატისაგან. გუარამის პაპა (დედის მხრიდან) იყო მეფე ვახტანგ გორგასალი. ვინაიდან, გუარამი იყო ქართლის პირველი ერისმთავარი (რაც, რეალურად, ტოლფასი იყო ქართლის მეფობისა), ბაგრატიონთა დინასტიის ისტორიის საწყის თარიღად შეიძლება ჩაითვალოს 575 წელი (ნაცვლად 809 წლისა, როგორც მიუთითებს ქართველ ისტორიკოსთა ნაწილი). გუარამის გარდა ქართლის ერისმთავრებიდან ბაგრატიონთა საგვარეულოს ეკუთვნოდნენ სტეფანოზ I (590-605) და აშოტ I კურაპალატი (786-809).
კლარჯეთის ერისთავები
სტეფანოზ I-იდან აშოტამდე ბაგრატიონები განაგებდნენ კლარჯეთის საერისთავოს. კერძოდ, კლარჯეთის ერისთავები იყვნენ: გუარამ II (619-678), ვარაზბაკური (678-705), ნერსე (705-742) და ადარნასე (742-780).
ტაო-კლარჯეთის სამეფო
809 წელს აშოტ I-მა (კლარჯეთის ერისთავის ადარნასეს ძემ და ქართლის ერისმთავარმა) სამხრეთ საქართველოში შექმნა ტაო-კლარჯეთის ძლიერი სამეფო, რომელსაც თავად განაგებდა 826 წლამდე. აღნიშნულ სამეფოს განაგებდნენ ბაგრატ I (826-876). 826-869 წლებში სამეფოს თანამმართველი იყო ადარნასე I), დავით I (876-881) და ადარნასე II (881-888).
ერთიანი საქართველო
ერთიანი საქართველოს შექმნის თარიღად ითვლება 978 წელი, როდესაც ქართველთა სამეფოს ტახტის თანამპყრობელმა ბაგრატ III-მ (978-1014), რომლის დედა აფხაზთა (დასავლეთ საქართველოს) მეფის ასული იყო, მიიღო აფხაზეთის მეფობა. ბაგრატის შემდეგ გაერთიანებულ ქართულ სამეფოს განაგებდნენ: გიორგი I (1014-1027), ბაგრატ IV (1027-1072), გიორგი II (1072-1089), დავით IV აღმაშენებელი (1089-1125), დემეტრე I (1125-1155, 1155-1156), დავით V (1155), გიორგი III (1156-1184), თამარი (1184-1213), გიორგი IV ლაშა (1213-1223), რუსუდანი (1223-1245), დავით VI ნარინი (1247-1293), დავით VII ულუ (1247-1270), დემეტრე II თავდადებული (1270-1289), ვახტანგ II (1289-1293), დავით VIII (1293-1299, 1300-1308), გიორგი VI (1308-1313), გიორგი V ბრწყინვალე (1299, 1314-1346), დავით IX (1346-1360), ბაგრატ V (1360-1393), გიორგი VII (1393-1407), კონსტანტინე I (1407-1411), ალექსანდრე I დიდი (1411-1442), ვახტანგ IV (1442-1446) და გიორგი VIII (1446-1466).
ერთიანი საქართველოს დაშლა
1466 წელს ერთიანი საქართველო ფაქტობრივად დაიშალა, თუმცა ოფიციალური დადგენილება მიიღეს 1490 წელს, როდესაც კონსტანტინე მეორემ თბილისში დარბაზი მოიწვია და რჩევა ჰკითხა. ვახუშტი ბატონიშვილი გვაუწყებს, რომ მეფეს ასეთი რჩევა მისცეს: „ვინაითგან მტკიცედ დგანან ერთგულებასა ზედა თვისთა რჩეულთა მეფეთა იმერნი და კახნი და კუალად ათაბაგისა სამცხელნი, ამისთვის არა განვიზრათავთ ბრძოლასა, რამეთუ თუმცა მრე ვექმნეთ ერთსა, არღარა მოგბცემს მეორე ნებასამ არამედ ვეცადოთ ჟამი, უკეთუ უალად აგოს ღმერთმან მეფობასალე შენსა“. ამის შემდეგ მეფე და ათაბაგი (ყვარყვარე II ჯაყელი) დაზავდნენ და საკუთარი სამფლობელოების საზღვრები დაადგინეს. საქართველოს დაშლა ოფიციალურად გაფორმდა. იმ დროს, როცა საქართველოს უდიდესი საგარეო საფრთხე დაემუქრა, ქვეყანა დაქუცმაცებული აღმოჩნდა: ქართლის, კახეთის და იმერეთის სამეფოებად ბაგრატიონებით სათავეში და სამცხის სამთავროდ ჯაყელების მეთაურობით.
რუსეთის მიერ ქართული სამეფოების დაპყრობა და ანექსია
უხეშად დაარღვია რა გეორგიევსკის 1783 წლის ხელშეკრულების პირობები, 1801 წელს ცარისტულმა რუსეთმა მოახდინა ქართლ-კახეთის სამეფოს ოკუპაცია და ანექსია. ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფე იყო ერეკლე II-ის ძე გიორგი XII (1798-1800). ცხრა წლის შემდეგ, 1810 წელს რუსეთმა დაიპყრო და გააუქმა იმერეთის სამეფო. იმერეთის უკანასკნელი მეფე იყო სოლომონ II (1789-1810), რომელიც რუს ოკუპანტთა წინააღმდეგ თითქმის 10-წლიანი გმირული ბრძოლის შემდეგ გაიხიზნა ოსმალეთში, ტრაპიზონში, სადაც გარდაიცვალა 1815 წელს. როგორც ქართლ-კახეთის, ისე იმერეთის ბაგრატიონთა სამეფო ოჯახები რუსეთში გადაასახლეს. ასე დასრულდა ბაგრატიონთა სამეფო დინასტიის მრავალსაუკუნოვანი და სახელოვანი ისტორია.
ბაგრატიონთა ქორწინებრივი კავშირები
სხვა სამეფო დინასტიებთან ბაგრატიონთა დინასტიის ნათესაურ ურთიერთობებთან დაკავშირებით უნდა აღინიშნოს, რომ ბაგრატიონებს სხვადასხვა დროს ქორწინებრივი კავშირები ჰქონდათ შირვანშაჰებთან (დღევანდელი აზერბაიჯანი), ბიზანტიის დუკებისა და კომნენოსების დინასტიებთან, ტრაპიზონის იმპერიის (ეს სახელმწიფო 1204 წელს შეიქმნა თამარ მეფის აქტიური მონაწილეობით) კომნენოსთა დინასტიასთან და ა.შ. ამჟამად ბაგრატიონთა სამეფო სახლს დევნილობაში ნათესაური კავშირები აქვს ესპანეთის ბურბონებთან, ჰოჰენცოლერნებთან, რომანოვების რუსულ საიმპერატორო სახლთან დევნილობაში და ა.შ.
ბაგრატიონთა სამეფო სახლი ევროპაში
ბაგრატიონების მნიშვნელოვან ნაწილს მეორეჯერ მოუხდა აყრა და სამშობლოს დატოვება 1921 წელს, ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921) ოკუპაციისა და ფაქტობრივი ანექსიის შემდეგ. ერთ-ერთი, ვინც ოჯახით დატოვა საქართველო და ევროპაში გაიხიზნა, იყო გიორგი ბაგრატიონ-მუხრანელი. ამ უკანასკნელის ძე, - ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი (1909-1977) იყო ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის ერთ-ერთი უთვალსაჩინოესი მოღვაწე. 1942 წელს გერმანიაში სწორედ მისი თაოსნობით დაფუძნდა ეროვნული პოლიტიკური ორგანიზაცია „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“, რომლის უმთავრეს მიზანს შეადგენდა საქართველოს გათავისუფლება საბჭოთა იმპერიის მარწუხებიდან და საქართველოში კონსტიტუციური მონარქიის დაფუძნება. აღსანიშნავია, რომ ამ ორგანიზაციის თანადამფუძნებლები იყვნენ გამოჩენილი ქართველი მოღვაწეები გრიგოლ რობაქიძე, სპირიდონ კედია, შალვა ამირეჯიბი, რევაზ გაბაშვილი, მიხეილ (მიხაკო) წერეთელი, სვიმონ ციციშვილი და სხვანი. ირაკლი ბაგრატიონის პირველი მეუღლე იყო იტალიელი გრაფის ჰუგო პასკუინის ასული - მარია ანტუანეტა (გარდაიცვალა 1944 წელს), ხოლო მეორე, — ესპანელ ბურბონთა სამეფო სახლის წარმომადგენელი, ინფანტა მარია-მერსედესი (გარდაიცვალა 1961 წელს). ირაკლი ბაგრატიონის და - ლეონიდა (დაიბადა 1914 წელს) კი იყო რუსეთის ტახტის მემკვიდრის ვლადიმერ კირილეს ძე რომანოვის (გარდაიცვალა 1992 წელს) მეუღლე. 1940-იანი წლების შუა ხანებში ევროპის მონარქიული სახლების მიერ (მათ შორის ვლ. რომანოვის მიერ) ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელი აღიარეს ევროპაში ქართველ ბაგრატიონთა სამეფო სახლის მეთაურად და ტახტის მემკვიდრედ. ამჟამად ტახტის ოფიციალურ მემკვიდრედ ითვლება მისი უფროსი ვაჟი, - გიორგი (ხორხე) ბაგრატიონი (დაბადებულია 1941 წელს, რომში. ცხოვრობს და მოღვაწეობს ესპანეთში). აქვე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ იგი არის ევროპაში საკმაოდ ცნობილი რაინდული ორდენების: „საქართველოს არწივის ორდენისა“ და „ქრისტეს კვართის ორდენის“ (დააფუძნა ირაკლი ბაგრატიონ-მუხრანელმა 1939 წელს) დიდოსტატი ("Grand Master").
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დინასტიები კატეგორია:საქართველოს სამეფო
ფრინველთა დარგოლვა
thumb|right|დარგოლვილი ფრინველი ფრინველთა დარგოლვა — ფრინველთა ნიშანდების ერთ-ერთი მეთოდი, რომელსაც ფართოდ გარეულ ფორმათა ბიოლოგიის შესასწავლად. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში უკვე დარგოლილია მრავალი ფრთა ფრინველი. დაჭერილ ფრინველს ფეხზე უკეთებენ მსუბუქი ლითონის რგოლს, რომელზედაც ამოტვირფრულია ნომერი და პირობითი მისამართი. რეგისტრაციას ატყობინებენ სახელმწიფოს დარგოლვის ცენტრს.
ფრინველთა დარგოლვა ხდება ბუდობის ადგილებში, სამიგრაციო გზებზე, ნომადობისას, ზამთრობისას, განგურის პერიოდში და სხვა. ფრინველთა დარგოლვა არის ინდივიდუალური და მასობრივი. ფრინველთა დარგოლვის შედეგად ადგენენ ფრინველთა გადაფრენის დროს, მიმართულებას, სიმაღლეს, განსახლებას, სიკვდილიანობის პროცენტს და მიზეზებს, რაც მნიშვნელოვანია თვითმფრინავების უსაფრთხო ფრენისათვის, ნადირობის ვადების კოორდინირებისათვის, პარაზიტებისა თუ დაავადებების გადატანის გზების შესწავლისათვის. 1962 წლიდან პარიზში დაარსდა დარგოლვის საერთაშორისო კომიტეტი, რომლის წევრები არიან ეროვნული დარგოლვის ცენტრების ხელმძღვანელები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორნითოლოგია
არწრუნები
არწრუნები (Արծրունիներ) — გავლენიანი სომხური საგვარეულო, ცნობილია IV საუკუნიდან. მათი საგვარეულო სამფლობელო იყო ადამეკერტი (თანამედროვე ბაშკალი). VII საუკუნეში შეიძინეს რშტუნის საგვარეულო სამფლობელოები ვანის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე. მათი პოლიტიკური ცენტრი იყო ვანი, შემდგომში მათ დაიმორჩილეს მთელი ოლქი და აქ, 908 წელს, ვასპურაკანის სამეფო გამოაცხადეს, რომელმაც 1021 წლამდე იარსება. სამეფო დინასტიის დამაარსებელი იყო გაგიკი. სელჩუკთა შემოსევების შემდეგ მეფე სენექერიმმა თავისი სამეფო ბიზანტიელებს დაუთმო. არწრუნთა საგვარეულო შემდეგ აღთამარის კათოლიკოსის სახელოს ფლობდა.
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:აზიის დინასტიები
თიკ ნათ ჰანი
მარჯვნივ|მინი|თიკ ნათ ჰანი, 2006 თიკ ნათ ჰანი (ვიეტ: Thích Nhất Hạnh; დ. 11 ოქტომბერი, 1926 — გ. 22 იანვარი, 2022) — ვიეტნამელი ბუდისტი ბერი, მასწავლებელი, პოეტი და მშვიდობის მოძრაობის აქტივისტი.
16 წლის ასაკში შევიდა ძენ-ის მონასტერში, შეისწავლა ბუდიზმი და 1949 წელს ბერის წოდება მიენიჭა. სახელი თიკ (ვიეტ: Thích) გამოიყენება ვიეტნამში ბერებისა და მონაზვნებისათვის ბუდა შაკიამუნის კლანის წევრობის აღსანიშნავად. 1960-იანი წლების დასაწყისში საიგონში დააარსა „ახალგაზრდათა სკოლა სოციალური მომსახურებისთვის“, რომლის მიზანი იყო სკოლების, საავადმყოფოებისა და დაბომბილი სოფლების აშენება, ასევე უსახლკაროდ დარჩენილი ხალხის დახმარება. აშშ-ში გაემგზავრა პრინსტონის უნივერსიტეტში სასწავლებლად და შემდეგ ლექტორად კორნელისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში. მარტინ ლუთერ კინგმა 1967 წელს ჰანი ნობელის პრემიის ლაურეატად წარადგინა. 1966 წელს შექმნა ორგანიზაცია „Order of Interbeing“, რომლის ცენტრები მთელ მსოფლიოში დააარსა. 1973 წელს ვიეტნამის მთავრობამ ნათ ჰანის ვიეტნამში დაბრუნებაზე უარი თქვა და ლტოლვილად საფრანგეთში წავიდა.
ნათ ჰანმა დიდი გავლენა მოახდინა დასავლური ბუდიზმის განვითარებაზე. ავტორია 100-ზე მეტი წიგნისა.
სქოლიო
კატეგორია:ბუდიზმი კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი კატეგორია:XX საუკუნის არამხატვრული მწერლები კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გველთევზასნაირნი
გველთევზასნაირნი (Anguilliformes) — ძვლიანი თევზების რიგი. სხეული გველისებრ აქვთ წაგრძელებული; სიგრძე 3 მ აღწევს, წონა — 65 კგ. ცნობილია მათი 25 ოჯახი — მდინარის გველთევზასებრნი (Anguillidae), ზღვის გველთევზასებრნი (Condridae ), მურენისებრნი (Muraenidae) და სხვა. გველთევზასნაირთა უმრავლესობა ზღვებში ცხოვრობს, მდინარის გველთევზასებრნი სიცოცხლის ნაწილს მტკნარ წყლებში ატარებენ. იშვიათად გვხვდებიან შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან. უმრავლესობა მტაცებელია, ზოგი — პარაზიტი (ეკვრიან დიდი ზომის თევზებს და შინაგან ორგანოებს გამოაჭამენ).
ლიტერატურა
*
ჯონ ბენიტესი
კატეგორია:პუერტო რიკოელი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:მადონა (მომღერალი)
1192
თარიღი უცნობია
*
Mozilla Firefox ისტორია
ვერსიების ისტორია
კატეგორია:ბრაუზერები
იაპონიის წარმომადგენელთა პალატა
წარმომადგენელთა პალატა (衆議院 Shūgiin?), იაპონიის დიეტის ქვემო პალატა; შედგება 480 წევრისგან, რომლებიც ოთხწლიანი ვადით ირჩევიან. მათგან 180 არჩეულია 11 მრავალწევრიანი წარმომადგენლობებისგან პარტიული სიებით პროპორციული წარმომადგენლობის სისტემით, ხოლო 300 ირჩევა ერთწევრიანი წარმომადგენლობებისგან. წარმომადგენელთა პალატას უფრო მეტი ძალაუფლება აქვს, ვიდრე ზედა პალატას და მას შეუძლია ზედა პალატის მიერ კანონპროექტებზე დადებული ვეტოს მოხსნა საერთო ხმათა ორი-მესამედით. პალატის დაშლა შეუძლია პრემიერ-მინისტრს, როგორც ეს ტარო ასომ გააკეთა 2009 წლის 21 ივლისს.
შატბერდის კრებული
1888 წელს ნიკო მარმა აღწერა წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ხელნაწერთა ის კოლექცია, რომელიც საოგადოებას დავით რექტორის ძმისშვილმა, მღვდელმა დიმიტრი ალექსი–მესხიშვილმა შესწირა. მათ შორის ყოფილა ის ხელნაწერიც, რომელიც დღეს „შატებრდის კრებულის“ სახელით არის ცნობილი. ნიკო მარის ნებართვის გარეშე კრებულის აღწერილობა გამოქვეყნებულა გაზეთ „ივერიაში“, 239–ე ნომერში. აღწერილობის გამოქვეყნებიდან მოკლე ხანში კრებულს წერილები და გამოკვლევები მიუძღვნეს თევდორე ჟორდანიამ, დიმიტრი ბაქრაძემ, ექვთიმე თაყაიშვილმა (სწორედ მან უწოდა კრებულს სახელწოდება „შატებრდის კრებული“), მოსე ჯანაშვილმა.
შატბერდის კრებული დღეს დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში (S-1141).
გადაწერის ადგილი და დრო
კრებული გადაწერილი უნდა იყოს შატბერდის ლავრაში, რომელიც გრიგოლ ხანძთელს აუშენებია ბაგრატ კურაპალატის შემწეობით. ხელნაწერი თარიღდება X საუკუნის 60–70-იანი წლებით. გვ. 26
შედგენილობა
"შატბერდის კრებული" წარმოადგენს სხვადასხვა წიგნებიდან ამოკრეფილ ეგზეგეტიკური, აგიოგრაფიული და საისტორიო ხასიათის თხზულებების კრებულს. კრებულის შედგენილობა ასეთია:
– ეპიფანე კჳპრელი, საზომთათჳს და საწყაულთა;
– დიომიდე, ფრაგმენტი დიონისიოს თრაკიელის გრამატიკის სქოლიოებიდან;
– იპოლიტე რომაელი, ქრონიკონი;
მჴეცთათჳს სახისა სიტყუაჲ
გამოაქვეყნა ნ. მარმა ქართულ–სომხური პარალელური ტექსტით და რუსული თარგმანით: Физиолог, Армяно-грузинский извод. Грузинский и армянский тексты изследовал, издал и перевел Н. Марр. Тексты и разыскания по армяно-грузинской филологии, книга VI, СПб., 1904.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი კატეგორია:X საუკუნის ხელნაწერები
წერილი (ჯგუფი)
წერილი, წარსულში ცნობილი, როგორც ამორალი — ქართული ალტერნატიული მუსიკის ჟანრის ჯგუფი.
ისტორია
ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1995 წელს თბილისში და მას „ამორალი“ ერქვა. შემადგენლობაში შედიოდნენ: გია თოიძე (ვოკალი, გიტარა); ლევან სვანიძე (ბასი); კოტე კალანდაძე (გიტარა); დათუნა თოიძე (დრამი).
1996 წელს ჩაწერეს სინგლი „ოთხივე მხარეს“. ამავე წელს შედგა მათი დებიუტი ფესტივალზე „მარგარიტა 1996“. 1997 წელს ჯგუფს დაემატა სანდრო კაპანაძე (კლავიში, საქსოფონი), რომელთანაც ერთად ჩაწერეს ალბომი „უძირო გზა“. მალე დასარტყამ ინსტრუმენტებზე დათუნა თოიძე შეცვალა დათო მაჭავარიანმა (კაკადუ), კოტე კალანდაძე კი გიორგი ჟორჟოლიანმა (ჟორჟიკა). 1999 წელს ჯგუფი დროებით დაიშალა.
2001 წელს გია თოიძემ და ლევან სვანიძემ აღადგინეს ჯგუფი ახალი სახელწოდებით „წერილი“. 2005 წელს გამოვიდა ალბომი „სხივი“. 2009 წელს ჩაწერეს რიგით მესამე ალბომი „ამ ქალაქში“.
2014 წელს გამოვიდა ჯგუფის მეოთხე სტუდიური ალბომი დანგრეულ სახლში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ქართული ალტერნატიული ჯგუფები
კლასიკური ეკონომიკა
ალტ=ადამ სმითი|მინი|ადამ სმითი კლასიკური ეკონომიკა (იგივე კლასიკური პოლიტიკური ეკონომიკა) — ეკონომიკური აზროვნების ერთ-ერთი სკოლა. ტერმინი პირველად კარლ მარქსმა გამოიყენა. იგი წარმოიშვა XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში, ბრიტანეთში. კლასიკური ეკონომიკის მიმდევრები არ იყვნენ საერთო აზრის მქონენი ერთი და იგივე საგანთან დაკავშირებით თუმცა, ზოგადად კლასიკური ფილოსოფია ფოკუსირებული იყო ეკონომიკურ ზრდასა და ეკონომიკურ თავისუფლებაზე, უჭერდა მხარს რწმენას, თავისუფალი კონკურენციის შესახებ. კლასიკური ეკონომიკური თეორია ხელს უწყობდა, ქვეყნის მონარქიულიდან კაპიტალისტურ წყობილებაზე გადასვლას, რომელსაც თან ახლავს თვითრეგულირება. კლასიკური ეკონომისტები იყვნენ ლიბერალები, რომლებიც ბაზრის სახელმწიფოსაგან განთავისუფლებას უწყობდნენ ხელს.
კლასიკური ეკონომიკის დასაწყისად მიიჩნევა ადამ სმითის მიერ, წიგნ „ერის სიმდიდრის“ გამოცემა. ამ წიგნში იგი ასაბუთებს, რომ სახელმწიფოს სიმდიდრე იზომება არა მისი ხაზინით არამედ, ეროვნული შემოსავლით. ეს შემოსავალი თავის მხრივ ეფუძნებოდა მოქალაქეების შრომას, რომელიც კოორდინირებული იყო შრომის დანაწილებით და კაპიტალის რეზერვების გამოყენებით. სმითი ყოველთვის ხაზს უსვამდა მონოპოლიების საშიშროებასა და კონკურენციის მნიშვნელობას ბაზარზე. მისმა კვლევებმა ხელი შეუწყო შიდა ვაჭრობის მხარდაჭერას და განაპირობა პროდუქტის ბაზრებზე, უფრო პროდუქტიული და გონივრული ფასების დადება, მიწოდებისა და მოთხოვნის საფუძველზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკონომიკური სწავლებები, მიმართულებები და სკოლები კატეგორია:პოლიტიკური ეკონომია
ღაზნევიდების სახელმწიფო
მინი|ღაზნევიდების სახელმწიფო მისი აყვავების პიკზე ღაზნევიდები — თურქული წარმოშობის დინასტია, რომელიც მართავდა ღაზნეველთა სახელმწიფოს (X-XII სს.). სახელწოდება მომდინარეობს ქალაქ ღაზნიდან, რომელიც მდებარეობს ავღანეთის სამხრეთ აღმოსავლეთში. დინასტია დააარსა 962 წელს სამანიდმა მხედართმთავარმა ალი-თეგინიმ, რომელმაც ქალაქ ღაზნის დამოუკიდებელ მმართველად გამოაცხადა თავი. განსაკუთრებულ ძლიერებას მიაღწია მაჰმუდ ღაზნევის მმართველობისას (998-1030), როდესაც სახელმწიფო მოიცავდა თანამედროვე ავღანეთს, ირანის, ცენტრალური აზიის და ინდოეთის მთელ რიგ რეგიონებს. მისი მმართველები ახალისებდნენ მეცნიერებისა და კულტურის განვითარებას – სამეფო კარზე ცხოვრობდნენ და მოღვაწეობდნენ ცნობილი პოეტები და მეცნიერები: ალ-ბირუნი, ფირდოუსი და სხვები. მასუდ I-ის მმართველობის წლებში (1030-1041 წწ.) სახელმწიფომ დაშლა დაიწყო. 1040 წლისათვის იგი მოიცავდა ავღანეთისა და პენჯაბის მხოლოდ მცირე ნაწილს. ლიკვიდირებულ იქნა XII ს-ის 70-80-იან წლებში ღურიდების მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:ავღანეთის ისტორია კატეგორია:ღაზნევიდები
Fusiturricula maesae
Fusiturricula maesae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მექსიკის ადმინისტრაციული დაყოფა
ყველა შტატს გააჩნია თავისი კონსტიტუცია. მართავს გუბერნატორი, რომელსაც ირჩევენ საერთო პირდაპირი კენჭისყრის საფუძველზე.
აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო რეფერენდუმი 2009
საკონსტიტუციო რეფერენდუმი საპრეზიდენტო ვადის შეზღუდვის მოხსნის წინადადებით აზერბაიჯანში ჩატარდა 2009 წლის 18 მარტს.. წინადადებას ამომრჩევლების 92%-მა მისცა ხმა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეფერენდუმები კატეგორია:2009 წლის რეფერენდუმები
აპა
აპა შეიძლება ნიშნავდეს:
1193
თარიღი უცნობია
*
26 მაისი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
იობი (მთავარეპისკოპოსი)
იობ მთავარეპისკოპოსი — ქართლის ეკლესიის მესამე მამამთავარი დაახ. IV საუკუნის 70–90-იან წლებში. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს მიხედვით — „იყო ნერსე სომეხთა კათალიკოზისა დიაკონი“ (N/Sin48: „ნერსეს სომეხთა კათალიკოზისა მთავარდიაკონი“ ), ეპისკოპოსად დაჯდა თრდატის, ბაკურის ძმის მეფობაში, „მეფეთა ცხოვრების“ მიხედვით — მირდატ ბაქარის ძის. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ მოგვითხრობს, რომ ამ იობის დროს „მეფემან რუჲსთვისა რუჲ გამოიღო და ეკლესიისა საფუძველი დადვა. და მის ზევე ნეკრესს კახეთისასა ეკლესიაჲ აღიშენა განსრულებით“. იობი მთავარეპისკოპოსად ჩანს ვარაზ-ბაკურის („მეფეთა ცხოვრებით“ — ვარაზ-ბაქარი. შეცდომით იქ მას იობის ნაცვლად იაკობი ეწოდება ) დროსაც.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მღვდელთმთავრები
ტაშირის სერი
ტაშირის სერი — მესხეთის ქედის აღმოსავლეთი ბოლოს განშტოება. მდინარეებს ბანისხევსა და ლიკანისხევს შორის (მტკვრის მარცხენა შენაკადები). გამოეყოფა ლომისმთის ერთ-ერთ ტოტს. შუა ნაწილის მწვერვალის სიმაღლე 1654 მ. აგებულია ეოცენური ვულკანოგენური წყებით. შემოსილია ფოთლოვანი და წიწვიანი ტყით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ქედები
ძრავა
მინი|250px|ძრავის სასწავლო მოდელი ძრავა — მანქანა, რომელიც რაიმე ენერგიას გარდაქმნის მექანიკურ ენერგიად. გამოყენებული ენერგია შეიძლება იყოს სითბური, გრავიტაციული, ქარის, წყლის და ა. შ.
ძრავა შედგება მრუდხარა ბარბაცა მექანიზმისგან, რომლის შემადგენლობაში შედის შემდეგი დეტალები: დგუში, დგუშის თითი, ბარბაცა, მუხლა ლილვი და მქნევარა.
სქოლიო
კატეგორია:ტექნიკა
ანდებზე გადასვლა
ანდებზე გადასვლა (Cruce de los Andes) – სამხედრო კამპანია, განხორციელებული ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის პერიოდში. არგენტინისა და ჩილეს არმიები გენერალ ხოსე სან-მარტინის ხელმძღვანელობით ახდენენ ანდებზე გადასვლას ჩილეს დამოუკიდებლობის გამოცხადებისა და ესპანელების ქვეყანაში შესაძლო შემოჭრის თავიდან აცილების მიზნით. მინი|მარცხნივ|150პქ|სან-მარტინის დროშის ორიგინალი გადასვლისთვის მზადება დაიწყო არგენტინის ქალაქ მენდოსაში. სან-მარტინის არმიაში შედიოდა 4 000 ადამიანი, რომელთა 1/3 დაიღუპა მთებში გადასვლის დროს.
1817 წელს სან-მარტინის ჯარისდარცენილი ნაწილი შევიდა სანტიაგოში. ამ დროისთვის ესპანელი როიალისტების ჯარმა უკან, ჩრდილოეთისაკენ დაიხია. 12 თებერვალს ჩაკაბუკოსთან ომის დროს სან-მარტინმა მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. 1818 წლის 12 თებერვალს კი ჩილეს უზენაესმა მმართველმა ბერნარდო ო'ჰიგინსმა გამოაცხადა ქვეყნის დამოუკიდებლობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:ჩილეს ისტორია კატეგორია:არგენტინის ისტორია
Fusiturricula sunderlandi
Fusiturricula sunderlandi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გველი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი გველი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალექსანდრე ბოროდინი
ალექსანდრე პორფირეს ძე ბოროდინი (Александр Порфирьевич Бородин; დ.12 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 31 ოქტომბერი], 1833 —  გ. 27 თებერვალი  [ძვ. სტ. 15 თებერვალი] , 1887) — ქართული წარმოშობის რუსი ქიმიკოსი და კომპოზიტორი. იყო „მძლავრი ჯგუფის“ წევრი. ცნობილია სიმფონიებით, ორი კვარტეტით სიმებიანი საკრავებისათვის და ოპერით „თავადი იგორი“.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ბოროდინი ქართველი თავადის — ლუკა გედევანიშვილისა და ავდოტია ანტონოვას ქორწინების გარეშე შვილი იყო, რომელიც გლეხის, პორფირე ბოროდინის, ვაჟად ჩაწერეს. ალექსანდრეს გატაცება მუსიკისა და ენების მიმართ ბავშვობიდანვე იყო წახალისებული. 1856 წელს დაამთავრა სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია. 1874-იდან სამედიცინო აკადემიური ქიმიური ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. ქალთა უმაღლესი სასწავლებლის, ქალთა საექიმო კურსების ერთ-ერთი ორგანიზატორი და პედაგოგი (1872-1887). XIX ს-ის 50-იან წლებში დაიწყო რომანსების, საფორტეპიანო პიესების კამერულ-საკრავიერი ანსამბლების შექმნა. 1862 წელს გაეცნო მ. ბალაკირევის, ვ. სტასოვის და ამ წრის სხვა წევრთა გავლენით საბოლოოდ ჩამოაყალიბა მისი, როგორც მიხეილ გლინკას მიმდევრის მუსიკალურ-ესთეტიკური შეხედულებანი.
შემოქმედება
ბოროდინის მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია ოპერა „თავადი იგორი“. სამეცნ. და პედ. საქმიანობით გადატვირთული კომპოზიტორი ვერ მუშაობდა ინტენსიურად. ოპერა იწერებოდა 18 წელი და მაინც დაუმთავრებელი დარჩა. (ბოროდინის სიკვდილის შემდეგ იგი დაამთავრეს ნ. რიმსკი-კორსაკოვმა და ალექსანდრე გლაზუნოვმა; დაიდგა 1890, მარიამის თეატრში, სანქტ-პეტერბურგში). ოპერა გამოირჩევა სახეების მონუმ. მთლიანობით, ძლიერი ხალხ. საგუნდო სცენებით და ეროვნული კოლორიტით. „თავადი იგორი“ აგრძელებს გლინკას ეპიკური ოპერის „რუსლანი და ლუდმილას“ ტრადიციებს. ბოროდინი რუსული კლასიკური სიმფონიისა და კვარტეტის ერთ-ერთი შემქმნელია. მისი I სიმფონია (1867) ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვისა და პეტრე ჩაიკოვსკის ამავე ჟანრის ნაწარმოებებთან ერთად წარმოადგენს რუსული სიმფონიზმის ეპიკურ-ჰეროიკული მიმართულების საწყისს. მსოფლიო ეპიკური სიმფონიზმის მწვერვალია ბოროდინის II სიმფონია (1876). კამერულ-საკრავიერი ჟანრის საუკეთესო ქმნილებებია კვარტეტები (I — 1879, II — 1881). ბოროდინი კამერულ-ვოკალური მუსიკის დიდი ოსტატია. მისი ვოკალური ლირიკის ნიმუშია ელეგია „შორეული სამშობლოს ნაპირებისთვის“ (პუშკინის სიტყვებზე). მან პირველმა შემოიტანა რომანსებში 60-იანელთა განმანათ. იდეები („უღრანი ტყის სიმღერა“ და სხვა). შექმნა აგრეთვე სატირულ-იუმორისტული ხასიათის სიმღერები („ყოყლოჩინა“ და სხვა). ბოროდინის შემოქმედებას ამჩნევია რუსული ხალხური და აღმოსავლეთის ხალხთა მუსიკის კვალი („თავადი იგორი“, სიმფონიები, სიმფონიური სურათი „შუა აზიაში“)
ბოროდინის თვითმყოფადმა შემოქმედებამ გავლენა მოახდინა რუს და საზღვარგარეთულ კომპოზიტორებზე. მისი შემოქმედებით ტრადიციებს აგრძელებდნენ საბჭოთა კომპოზიტორები (ს. პროკოფიევი, ი. შაპორინი, გ. სვირიდოვი, ა. ხაჩატურიანი და სხვა). ამ ტრადიციებს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ამიერკავკასიისა და შუა აზიის ხალხთა ეროვნ. მუს. კულტურის განვითარებაში.
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1887 კატეგორია:რუსი ქიმიკოსები კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:XIX საუკუნის კომპოზიტორები კატეგორია:მძლავრი ჯგუფის კომპოზიტორები
გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია
ორგანიზაციას აფინანსებს სხვადასხვა დონორები და მთავრობები და იგი ყოველწლიურად დაახლოებით 300 მლნ. აშშ დოლარს იღებს მათგან. ორგანიზაციის წლიური ბიუჯეტი დაახლოებით 700 მლნ. აშშ დოლარს წარმოადგენს.
ზოგადი მონაცემები
ხსენებული კონფერენცია ირჩევს 49 წევრი-ქვეყნისაგან შემდგარ საბჭოს, რომელიც წარმოადგენს შუალედურ მმართველ ორგანოს. კონფერენცია აგრეთვე ირჩევს გენერალურ დირექტორს, რომელიც ხელმძღვანელობს ორგანიზაციას. დღეისათვის FAO-ს გენერალურ დირექტორია დოქტორი ჟოზე გრაციანო დე სილვა.
FAO, სოფლის მეურნეობის განვითარებისა და შიმშილის აღმოფხვრის მიზნით, მის წევრ ქვეყნებს სთავაზობს საკუთარ გამოცდილებას სასოფლო-სამეურნეო პოლიტიკის შემუშავებაში, ეფექტიანი კანონმდებლობის შედგენასა და ეროვნული სტრატეგიების შექმნაში;
FAO-სთან საქართველოს თანამშრომლობა
2004 წელს FAO-ს აღმოსავლეთ და ცენტრალური ევროპის სუბ-რეგიონულ წარმომადგენელს მიენიჭა საქართველოში FAO-ს წარმომადგენელის უფლებამოსილება, ხოლო ამავე წლის 4 ნოემბერს საქართველოში ოფიციალურად გაიხსნა FAO-ს წარმომადგენლობის ოფისი.
საქართველოში FAO-ს წარმომადგენელია ქალბატონი ფერნანდა გუერიერი.
საქართველოში FAO-ს მანდატია მხარი დაუჭიროს ქვეყნის ძალისხმევას სასურსათო უსაფრთხოების და მდგრადი განვითარების უზრუნველყოფაში.
FAO-ს მიმდინარე პროექტებიდან აღსანიშნავია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკური ორგანიზაციები
მუსიკა მოზამბიკში
მოზამბიკის ფოლკლორი განიცდიდა პორტუგალიური კულტურის ძლიერ გავლენას. მასზე აგრეთვე გავლენა მოახდინა სხვა პორტუგალიურენოვანმა ფოლკლორებმა, როგორებიცაა ბრაზილიის ფოლკლორი, კუბის ფოლკლორი. მოზამბიკის თანამედროვე საცეკვაო მუსიკის ყველაზე პოპულარული სტილია მარაბენტა.
მოზამბიკის კულტურა 1964 წელს დაწყებული დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის განუყოფელი ნაწილი იყო. ეროვნული მოძრაობის ლიდერები იყენებდნენ მოზამბიკის ეროვნულ კულტურას, რათა უბრალო ხალხის მხარდაჭერა მოეპოვებინათ, ამ დროს პორტუგალიელ კოლონიზატორებს წინა პლანზე საკუთარი კულტურა გამოჰქონდათ. 1975 წლიდან, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მოზამბიკმა ევროპული სტილის მუსიკა უკან გასწია და საკუთარი ფოლკლორის ჩამოყალიბება დაიწყო, რომელიც დაეფუძნა ადგილობრივ ხალხურ სტილსა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, ზიმბაბვეს, ტანზანიის, ზამბიის და სამხრეთ აფრიკის ფოლკლორს.
1978 წელს მოზამბიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს ორგანიზებით მოეწყო ეროვნული ცეკვების ფესტივალი, რომელშიც მონაწილეობა ნახევარ მილიონზე მეტმა ადამიანმა მიიღო.
კატეგორია:მოზამბიკის ფოლკლორი კატეგორია:მსოფლიო ფოლკლორი
2018 წლის სომხეთის რევოლუცია
2018 წლის სომხეთის რევოლუცია (სომხეთში ყველაზე ხშირად ცნობილია როგორც #მერჟისერჟინ (სომხ. ՄերժիրՍերժին), რაც ნიშნავს „#უარვყოფთსერჟს“) — ანტისამთავრობო საპროტესტო გამოსვლები სომხეთში 2018 წლის აპრილიდან მაისამდე, რომელსაც სათავეში ედგა სომხეთის პარლამენტის წევრი ნიკოლ ფაშინიანი (პარტია საზოგადოებრივი ხელშეკრულების ლიდერი). საპროტესტო აქციები და მსვლელობები თავდაპირველად სერჟ სარქისიანის ზედიზედ მესამე ვადით არჩევის საპასუხოდ იყო, რომელიც სომხეთის მთავრობის ყველაზე ძლიერი ფიგურას წარმოადგნდა. ფაშინიანმა რევოლუციას ხავერდოვანი რევოლუცია უწოდა.
22 აპრილს, ფაშინიანი დააპატიმრეს, 23 აპრილს გაათავისუფლეს, იმავე დღეს, როდესაც სარქისიანმა თანამდებობა დატოვა და თქვა: „მე ვცდებოდი, ხოლო ნიკოლ ფაშინიანი კი მართალი იყო“. ზოგიერთი ამ მოვლენას მოიხსენიებს როგორც მშვიდობიან რევოლუციას, რომელიც პოსტსაბჭოთა სივრცის სხვა ქვეყნებშიც მომხდარა.
28 აპრილისთვის სომხეთის პარლამენტის ყველა ოპოზიციურმა პარტიამ განაცხადა, რომ მხარს დაუჭერენ ფაშინიანის კანდიდატურას. 1-ელ მაისს დაინიშნა კენჭისყრა ეროვნულ ასამბლეაში; ფაშინიანის პრემიერ-მინისტრად არჩევისთვის, რომელსაც 53 ხმა სჭირდებოდა. მას მოუწევდა რესპუბლიკური პარტიის მინიმუმ ექვსი წევრის ხმის მოპოვება. ფაშინიანი ერთადერთი კანდიდატი იყო, ვინც ხმის მისაცემად გამოცხადდა. ფაშინიანი 59 ხმით აირჩიეს პრემიერ მინისტრად.
წინაპირობა
2012–2017 წლებში სომხეთის მთავრობისადმი ნდობის დონე (25%) და სასამართლო სისტემისადმი (29%) მკვეთრად დაბალი იყო მეზობელ სახელმწიფოებთან შედარებით.
გამოხმაურებები
პარტიის თავისუფალი დემოკრატების ლიდერი და ყოფილი დეპუტატი ხაჩატურ ქობობელიანი დაესწრო საპროტესტო გამოსვლებს და გამოხატა მხარდაჭერა ქმედებების მიმართ. ბევრმა ხელოვანმა გამოსვლებს მხარი დაუჭირა, მათ შორის იყო სერჟ თანქიანიც, რომელმაც აქტივისტებს მიმართა, რომ ერთპარტიული სისტემის წინააღმდეგ ებრძოლათ. სომხური დიასპორის ზოგიერთმა ორგანიზაციამ, კერძოდ ევროპის სომეხთა კონგრესმა, ასევე გამოხატეს მხარდაჭერა ოპოზიციის მიმართ.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის რევოლუციები კატეგორია:სომხეთის რევოლუციები
გველის თანავარსკვლავედი
thumb|300px|გველი გველის თანავარსკვლავედი (Serpens) — ცის ეკვატორზე მდებარე თანავარსკვლავედი. შედგება ორი ნაწილისაგან — თავისა და კუდისაგან, რომლებსაც ერთმანეთისაგან ყოფს გველისმჭერის თანავარსკვლავედი. გველის ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი 2,6 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. საქართველოს ტერიტორიიდან კარგად მოჩანს მაის-ივნისში.
სოფიო დვალიშვილი
სოფიო დვალიშვილი (დ. 27 ნოემბერი, 1990) — ქართველი ეკონომისტი და ფინანსისტი. საქართველოს გენერალური აუდიტორის მოადგილე 2023 წლის 11 აპრილიდან.
გველის თანავარსკვლავედი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ეკვატორთან მდებარე თანავარსკვლავედები
კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი
კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი — ხელოვნების მუზეუმი ფორტ-უერთში, ტეხასში, აშშ-ში. მომხმარებელს სთავაზობს ხელოვნების კოლექციებს, გამოფენებს, საგანმანათლებლო პროგრამებს და ფართო კვლევით ბიბლიოთეკას. მუზეუმი დაფუძნდა კეი და ველმა კიმბელების კერძო კოლექციის ნახატებით, რომლებმაც ასევე უზრუნველყეს კოლექციების შესანახად შენობის აშენება.
შენობა დაპროექტებულია არქიტექტორ ლუი I. კანის მიერ და ფართოდ არის აღიარებული, როგორც უახლესი დროის არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევარი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ვერცხლისფერი ბუნებრივი სინათლე თაღოვანი გალერეის ჭერზე.
სოფიო დვალიშვილი
ბიოგრაფია
დაამთავრა ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი 2011 წელს. საქართველოს უნივერსიტეტში მოპოვებული აქვს საჯარო მმართველობის მაგისტრის (MPA) ხარისხი 2016 წელს.
2014-2016 წლებში, ეფექტიანობის აუდიტის დეპარტამენტში ჯერ აუდიტორის, შემდეგ კი უფროსი, წამყვანი და მთავარი აუდიტორის პოზიციები ეკავა. 2012-2014 წლებში კი, სოციალური სფეროს აუდიტის დეპარტამენტში, აუდიტორ-ასისტენტად მუშაობდა.
2011 წლიდან სოფიო დვალიშვილი აქტიურადაა ჩართული სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და პარტნიორი ორგანიზაციების (შვედეთის ეროვნული აუდიტის ოფისი (NAO), GIZ, USAID, World Bank) ერთობლივ პროექტებში. გავლილი აქვს არაერთი ტრენინგი საჯარო აუდიტის სხვადასხვა საკითხზე როგორც საქართველოში, ისე გერმანიაში, მონტენეგროსა და კორეაში.
ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი
ისტორია
კეი კიმბელი იყო მდიდარი ბიზნესმენი ფორტ-უერტში რომელმაც ააშენა 70-ზე მეტი კომპანია სხვადასხვა ინდუსტრიაში. იგი დაქორწინდა ველმა ფულერზე, რომელმაც 1931 წელს ფორტ-უერტში გამართულ სამხატვრო ჩვენებაზე კიმბელის წაყვანით, გააღვივა კეის ინტერესი ხელოვნებისადმი, ამ ჩვენებაზე კეიმ ერთ-ერთი ბრიტანული ნახატი შეიძინა. მათ შექმნეს კიმბელის სამხატვრო ფონდი 1935 წელს, რათა შექმნილიყო ხელოვნების ინსტიტუტი, ხოლო 1964 წელს მისი გარდაცვალების დროს წყვილს შეგროვებული ჰქონდა სამხრეთ-დასავლეთ შეერთებული შტატების ძველი ოსტატების საუკეთესო ნამუშევრები. კეიმ და ველმამაც თავისი ქონების დიდი ნაწილი დაუტოვეს კიმბელის ხელოვნების, რათა აშენებულიყო პირველი კლასის მუზეუმი. მინი| [[მიქელანჯელო ბუონაროტი|მიქელანჯელო, წმინდა ანტონის ტანჯვა, 1487-1488]] ფონდის სამეურვეო საბჭომ დაიქირავა რიჩარდ ფარგო ბრაუნი, მაშინდელი ლოს-ანჯელესის საგრაფო ხელოვნების მუზეუმის დირექტორი, მუზეუმის დამფუძნებელი დირექტორი, რომელსაც დაევალა დაწესებულების მშენებლობა კიმბელის ხელოვნების კოლექციის შესანახად. თანამდებობის მიღებისთანავე ბრაუნმა გამოაცხადა, რომ ახალი შენობა უნდა იყოს ძვირფასი ხელოვნების ნიმუში. შემოთავაზებულ მუზეუმს გადაეცა 3.8 ჰექტარის ფართობის ოდენობის ადგილი, ფორტ უორთის კულტურულ უბანში, სადაც უკვე არსებობდა სამი სხვა მუზეუმი, მათ შორის ფორტ უერთის ხელოვნების მუზეუმ-ცენტრი (ახლანდელი ფორტ უერთის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი ) და ამონ კარტერის მუზეუმი, რომელიც სპეციალიზირებულია ამერიკულ დასავლურ ხელოვნებაში.
ბრაუნმა ასევე გააფართოვა კიმბელის კოლექცია, ისეთი მნიშვნელოვანი მხატვრული ნაწარმოებების შეძენით, როგორიცაა დუჩო დი ბუონინსენია, ელ გრეკო, პეტერ პაულ რუბენსი და რემბრანდტი.
რიჩარდ ფარგო ბრაუნის გარდაცვალების შემდეგ 1979 წელს, ედმუნდ "ტედ" პილსბერი დაინიშნა მუზეუმის დირექტორად. ადრე ის იყო იელის ახლად გახსნილი ბრიტანული ხელოვნების ცენტრის დირექტორი, რომელიც, შემთხვევით, ასევე დააპროექტა ლუი კანმა. ის ასევე იყო კურატორი იელის ხელოვნების გალერეაში, კანის პირველ ხელოვნების მუზეუმში. პილსბერიმ განაგრძო ხელოვნების შეძენის პროგრამა აგრესიული, მაგრამ დისციპლინირებული გზით. რიჩარდ ბრეტელმა, დალასის ხელოვნების მუზეუმის დირექტორმა, თქვა: ”ის გარკვეულწილად იყო პასუხისმგებელი იმაში, რომ კიმბელის მუზეუმი გადაკეთებულიყო დიდი შენობის მქონე დაწესებულებიდან, კოლექციაში, რომელიც შეესაბამებოდა მუზეუმის არქიტექტურას”.
1989 წელს, პილსბერიმ გამოაცხადა მუზეუმის შენობის გაფართოების გეგმა, მაგრამ გეგმა დაიშალა, რადგან ლუი კანის ორიგინალური სტრუქტურის ნებისმიერი მნიშვნელოვანი ცვლილება შეიძლება მომხდარიყო. 2007 წელს კიმბელმა ეს პრობლემა გადაჭრა, გამოაცხადა გეგმები, რომ დაეშენებინათ დამატებითი, ცალკე შენობა. დაპროექტებულია რენცო პიანოს მიერ, ახალი სტრუქტურა საზოგადოებისთვის გაიხსნა 2013 წლის ნოემბერში.
კიმბელის ხელოვნების მუზეუმი დღეს მოიცავს 350 ხელოვნების ნიმუშს, მიუხედავად კოლექციის სიმცირისა, ნამუშევრები აღსანიშნავად მაღალი ხარისხისაა.
მენეჯმენტი
2007– 2012 წლების გლობალური ფინანსური კრიზისის პირველი წლებში მუზეუმის ქონება $ 466 მილიონიდან 398 მილიონ დოლარამდე შემცირდა. მუზეუმს არ აქვს სპეციალური სახსრები შესყიდვებისთვის. მუზეუმში გაწევრიანებულია 15,000-მდე ადამიანი. 2019 წელს მუზეუმმა ევროპული ხელოვნების კურატორად გიულეიმ კიენცი დანიშნა, რომელიც ადრე მუშაობდა ლუვრში.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:ტეხასის მუზეუმები კატეგორია:სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები ტეხასში კატეგორია:1972 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:კოლექციები კატეგორია:მუზეუმები დაარსების წლის მიხედვით
კამეჩები
კამეჩები — მცოხნელი ძუძუმწოვარი წყვილჩლიქოსანთა რიგის ძროხისებრთა ოჯახისა. შეტანილია პლანეტის ყველაზე დიდტანიანი და ძლიერი ცხოველების ხუთეულში. აქვს მასიური სხეული, მოკლე კისერი, დაბალი და მძლავრი ფეხები, განიერი თავი, დინგის წვეროს ზედა ტიტველი ნაწილი, 4 ძუძუ, გრძელი კუდი გრძელბალნიანი ფუნჯით ბოლოვდება. არსებობს მოშინაურებული და გარეული. კამეჩები ველურ ბუნებაში გავრცელებული არიან სამხრეთ აზიასა და სამხრეთ აფრიკაში, ჯგუფურად ცხოვრობენ. მაკეობა 12 თვემდე გრძელდება. აფრიკული კამეჩი, რომელიც სავანებში ცხოვრობს, სპორტული ნადირობის ობიექტია და ბევრგან უკვე მოისპო.
შინაური კამეჩი
ადამიანმა უძველესი დროიდან მოაშინაურა ინდური, ანუ აზიური შინაური კამეჩი (Bubalus bubalis), რომელიც გავრცელდა სამხრეთ აზიაში, აფრიკასა და სამხრეთ ევროპაში. მოშინაურებულია აზერბაიჯანში, სომხეთში, საქართველოში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. აზიური ში­ნაური კამეჩი იყოფა ინდურ (ანუ მდინარის) და ფილიპინურ (ანუ ჭაობის — კარაბაო) ჯგუფებად. მსხვილი, ღონიერი, დიდტანიანი ცხოველია. სიმაღლე მინდაოში 130 სმ. ცოცხალი მასა ფურკამეჩისა 450 კგ, ზოგჯერ 600 კგ აღწევს, კუროკამეჩისა 700 კგ. კამეჩებს მეურნეობაში 18–20 წლამდე იყენებენ სარძეო ცხოველად, ზოგჯერ მუშადაც. ხასიათდება კარგი სამუშაო თვისებებით. ძროხასთან არ ჯვარდება. ფურკამეჩის ნაყოფიერება 100%-ს აღწევს, ანუ ყოველწლიურად იძლევა 1 ნაშიერს (ზაქს). ლაქტაციური მონაწველი – 1400–1600 კგ, რეკორდული – 4500 კგ რძე. მაღალი წველადობით გამოირჩევიან მურაჰისა (ინდოეთი) და ნილი-რავის (პაკისტანი) ჯიშები. კამეჩებს უმთავრესად აშენებენ ცხელ კლიმატურ პირობებში, მდინარეების, არხებისა და სხვა წყალსატევების მახლობლად. იკვებება უხეში მცენარეული საკვებით (ისლი, ლაქაში, ლერწამი). კამეჩების ძირითადი პროდუქციაა რძე, ხორცი, ტყავი (იხ. კავკასიური კამეჩი).კარგად უძლებს დაავადებებს — ჰერმოსპორიდიოზს, ჯილეხს, თურქულს, ბრუცელოზსა და სხვა. კავკასიური კამეჩის ცალკე ჯილაგია ქართული კამეჩი.