cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარქსისტული ფემინიზმი
მარქსისტული ფემინიზმი — ფემინიზმის მიმდინარეობა, რომელიც ქალთა ჩაგვრის საკითხს კლასობრივი უთანასწორობის ჭრილში განიხილავს და ამ პროცესებს მარქსისტულ თეორიაზე დაყრდნობით ხსნის. მარქსისტული ფემინიზმი ქალთა ჩაგვრის ახსნას კაპიტალისტური საზოგადოების შინაგანი ბუნებიდან ცდილობს. იგი ემიჯნება ბურჟუაზიულ ფემინიზმს. მარქსისტულ ფემინიზმის ფუძემდებლებად ითვლებიან კარლ მარქსი და ფრიდრიხ ენგელსი. ნაწარმოებში „ოჯახის, კერძო საკუთრებისა და სახელმწიფოს წარმოშობა“ ფრიდრიხ ენგელსმა განიხილა ქალთა ჩაგვრის ისტორიული საფუძველი, გააკრიტიკა ოჯახის ინსტიტუტი და ეჭვქვეშ დააყენა ნუკლეარული ოჯახის მარადიული არსებობა, რომლის წარმოშობა კერძო საკუთრების გაჩენამ განაპირობა და მიზნად ისახავდა კაცის მიერ ქალის სექსუალობის კონტროლს, რადგან მემკვიდრეობა არ გადასულიყო სხვის ხელში. ამან ქალი მიაჯაჭვა ოჯახს. შრომის ამდაგვარი გადანაწილება კარგად ემსახურება ინდუსტრიულ კაპიტალიზმს, რადგან კერძო ანუ ოჯახის სფეროში ქალის აუნაზღაურებელი შრომის ხარჯზე ხდება კაპიტალის დაზოგვა, მუშახელის შენახვა და გამრავლება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფემინიზმი კატეგორია:მარქსიზმი კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:მარქსისტული აზროვნების სკოლები
ალის წმინდა გიორგის მონასტერი
ალის წმინდა გიორგის მონასტერი — ნაეკლესიარი, პოსოფის რაიონში, ისტორიულ სამცხეში, სოფელ ალში, თანამედროვე სოფელ ალქიოიში (Alköy). ძეგლი მრავალჯერაა მოხსენიებული ისტორიულ წყაროებში. ალის მონასტერი აღწერილია XIX-XX საუკუნის მკვლევართა მიერ და გამოქვეყნებულია მასალა მონასტრის ნაგებობებზე.
ისტორია
ალის წმ. გიორგის მონასტერი სამცხის მნიშვნელოვან სასულიერო კერას წარმოადგენდა. მონასტერი სავარაუდოდ X-XI საუკუნეებში იყო დაარსებული. შემორჩენილია ალის მონასტერთან დაკავშირებული ხელნაწერები, რომლებიც ასახავენ მონასტრის ცხოვრებას. XIX საუკუნის 1870-იანი წლებისთვის მონასტრის ნაგებობები ჯერ კიდევ შემორჩენილი იყო. 1890-იანი წლებისთვის კი მონასტერი მკვლევარებს უკვე ცუდ მდგომარეობაში დახვდათ. ადგილობრივ მოსახლეობას მონასტრის ქვები არა მარტო მეჩეთის, არამედ სასაფლაოების, საკვამურებისა და ღობეების მშენებლობისათვის გამოუყენებია. XX საუკუნის 20-იანი წლებისათვის მონასტრის ნაგებობები, მათ შორის ჯვარგუმბათოვანი ეკლესია, თითქმის სრულიად განადგურდა.
ძეგლის აღწერა
ფოსოფის რაიონის სოფელ ალში დაფიქსირებულია ალის მონასტრის ნაშთები: დანგრეული ეკლესიის ადგილი, სამონასტრო კომპლექსის კედლის წყობა, ემბაზი, ორნამენტიანი ქვები, კედლის მხატვრობის მცირე ფრაგმენტები და საფასადო ქვების გაბნეული დეტალები. რადგან ალის მონასტრის ნაგებობები მთლიანად განადგურებულია, დეტალურად აღვწერთ მისგან შემორჩენილ ფრაგმენტებს.
მთავარი ტაძარი, ადგილობრივი მოსახლეების თქმით, სოფლის დასაწყისშივე ყოფილა, სადაც ამჟამად ბაზისების კვალია შემორჩენილი. მთავარი ტაძრის ადგილიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 30 მეტრზე, მონასტრის სხვა ნაგებობის კვალია. მისგან გადარჩენილია ჩრდილო-დასავლეთი კედელი და დუღაბის მოზრდილი ფრაგმენტები. აქვე, საცხოვრებელი სახლის ღობის კედლებში, გარეთა მხრიდან ჩატანებულია ქვები, რომლებსაც ეტყობა მოხატულობის კვალი. ამავე სახლის ღობის კედლებში, შიდა და გარე მხრიდან ჩატანებულია სამი წრე-რომბული და წრე-წნული ორნამენტის მქონე ქვა, ამავე სახლის ეზოში დგას ემბაზი, რომელიც თითქმის დაუზიანებლადაა შემონახული. იგი მთლიანი ნაცრისფერი ქვისგანაა გათლილი, რვაწახნაგაა და გარედან შემკულია თაღნარით. ემბაზის დიამეტრი 95 სმ, სიმაღლე 85 სმ, ხოლო სიღრმე 45 სმ-ია.
ალის სასაფლაოს ზღუდის კედელზე, მთავარი ტაძრის ადგილის სამხრეთით, დაახლოებით 40 მეტრზე, ვნახეთ ორნამენტიანი ქვა, წრე-რომბული ორნამენტით, დეტალი დაზიანებულია, მომტვრეული აქვს ლილვოვანი კიდურა ნაწილი, რომელიც ჰგავს აქვე ნანახ დეტალებს. სასაფლაოს კედელში ჩატანებულია ლილვიანი ქვა. სასაფლაოსთან საცხოვრებლის კედელში ჩატანებულია კიდევ ერთი წრე-რომბული ორნამენტის მქონე ქვა.
ალის მთავარი ტაძრის ადგილიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 100 მეტრზე, საცხოვრებელი სახლის კედელში აღმოჩნდა კიდევ ორი ორნამენტიანი ქვა.
აქვე მახლობლად, ადგილობრივი მოსახლის ეზოს ღობეში ჩატანებულია მართკუთხედის ფორმის ორნამენტიანი ქვა, რომლის ზედაპირი ნახევრადაა დამუშავებული. ეს, სავარაუდოდ, მრგვალი მცირე სარკმელია.
ალის მთავარი ტაძრის ადგილიდან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 200 მეტრზე, მეჩეთის ეზოს კედელში, მთავარი ტაძრის ადგილის აღმოსავლეთით, დაახლოებით 100 მეტრზე ჩატანებულია კბილანებისებრი ორნამენტის მქონე ქვა (მისი სახე ძნელად გასარჩევია). მეჩეთის ეზოსთან აღმოჩნდა მანამდე ნანახისგან განსხვავებული ორნამენტიანი ქვაც.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
რკინის გუმბათი
„რკინის გუმბათი“ (כיפת ברזל, Iron Dome) — ტაქტიკური რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვითი სისტემა, რომელიც განკუთვნილია არამართვადი ტაქტიკური რაკეტებისაგან ისრაელის დასცვისთვის 4-დან 70 კმ-მდე ფრენის მანძილიდან. შექმნილია კომპანია Rafael-ის მიერ.
სისტემა მოიცავს რაკეტების ამოცნობის, მათი ტრაექტორიის გამოთვლის და ჰაერში განადგურების მექანიზმებს. ის ყველანაირ ამინდში მუშაობს — ნისლშიც, წვიმაშიც და მტვრის ღრუბელშიც. სისტემა აანალიზებს საფრთხეს და ანტირაკეტას მხოლოდ მაშინ უშვებს, თუ საფრთხე დასახლებულ ადგილს ემუქრება. თითოეულ ბატარეას შეუძლია დაიცვას 150 კვადრატული კილომეტრის ფართობის ტერიტორია.
პირველი ბატარეა განთავსდა 2011 წლის 27 მარტს ბეერ-შევასთან ახლოს. 7 აპრილს წარმატებით შეაჩერა ღაზიდან ნასროლი БМ-21-ის რაკეტები. 2012 წლის 10 მარტს The Jerusalem Post-მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ „რკინის გუმბათმა“ ღაზის სექტორიდან გამოტყორცნილი რაკეტების 90% გაანადგურა, რომლებიც დასახლებული პუნქტების დასაბომბად იყო განკუთვნილი. 2012 წლის ნოემბრისათვის ანტისარაკეტო სისტემამ 400-ზე მეტი რაკეტა გაანადგურა. 2014 წელს ისრაელის მთელ ტერიტორიაზე დამონტაჟდა 9 ბატარეა. 2014 წლის ბოლოსათვის, „რკინის გუმბათმა“ ჩამოაგდო 1200 რაკეტა.
ისრაელის ოფიციალური უწყებების განცხადებით, „რკინის გუმბათი“ ღაზის სექტორიდან გამოსროლილი რაკეტების 85–90 პროცენტს უმკლავდება. ზოგიერთ ექსპერტს ეჭვი შეაქვს ამ მაჩვენებლის სანდოობაში, თუმცა ანალიტიკოსების უმეტესობა თანხმდება, რომ სისტემა მუშაობს, რაზეც მეტყველებს ისრაელის მხრიდან მსხვერპლის ნაკლებობა.
2016 წელს აზერბაიჯანის თავდაცვის მრეწველობის მინისტრმა, იავერ ჯამალოვმა განაცხადა, რომ ისრაელისგან შეიძენდა „რკინის გუმბათის“ სისტემას. მას შემდეგ ხელშეკრულებას ინდოეთმა, რუმინეთმა და აშშ-მაც მოაწერეს ხელი.
სქოლიო
კატეგორია:რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვა
შოთა ძაგნიძე
შოთა ძაგნიძე (დ. 31 მაისი, 1957) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მერაბ კოსტავას საზოგადოება“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
შავნიკის მუნიციპალიტეტი
დემოგრაფია
შავნიკის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2013 წელს შეადგენდა 2 077 ადამიანს. . ფართობი 555 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს მუნიციპალიტეტები
ზურაბ ტაბატაძე
ზურაბ ტაბატაზე (დ. 15 მარტი, 1926, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.
ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი.
1950-1956 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის რკინიგზის სახლის მშენებლობაზე — მშენებელ ოსტატად, უბნის უფროსად; მუშაობდა შორეულ აღმოსავლეთში (სსრ კავშირის რკინიგზის ჯარებში სამსახურის დროს), ბატალიონის ინჟინრად, რკინიგზის ნაგებობათა კომპლექსის მშენებლობაზე — უფროს ინჟინრად, საწარმოო-ტექნიკური განყოფილების უფროსის მოადგილედ; 1957 წლიდან 21 წლის განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ სისტემაში: იყო ტრესტ „თბილგაზმშენის“ N1 სამმართველოს მთავარი ინჟინერი, უფროსი, გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ მთავარი ინჟინრის მოადგილე, გაერთიანების უფროსის მოადგილე ეკონომიკის საკითხებში; 1977 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში (შემდგომ ეკონომიკის სამინისტროში) ჯანდაცვის, სოცუზრუნველყოფისა და სამედიცინო მრეწველობის განყოფილების მთავარ სპეციალისტად, განყოფილების უფროსად; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მერაბ ალექსიძის ქუჩა
მერაბ ალექსიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (ქვაყრელი); ტყვარჩელის ქუჩიდან თამარ მეფის გამზირამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში და ზოია რუხაძის სახელი დაერქვა. 1995 წელს მერაბ ალექსიძის სახელი ეწოდა. ქუჩაზე განთავსებულია  გეოგრაფიის, გეოლოგიის, გეოფიზიკის, მათემატიკის, სამშენებლო მექანიკისა და სეისმომედეგობის ინსტიტუტები, ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი და ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკა (1970; არქიტექტორები: გ. ლეჟავა, ვ. ლიბერმანი).
ლიტერატურა
ალექსიძე
ალფრედ ტერ-მკრტიჩიანი
ალფრედ ტერ-მკრტიჩიანი (Ալֆրեդ Տեր-Մկրտչյան; დ. 19 მარტი, 1971, თეირანი, ირანი) — კარიერადასრულებული სომეხი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე, რომელიც ასპარეზობდა საბჭოთა კავშირისთვის, ერთიანი გუნდისა და გერმანიისათვის. არის ოლიმპიური ვერცხლის მედალისტი, ევროპის ჩემპიონი (ერთიანი გუნდისთვის) და მსოფლი ჩემპიონი (გერმანიისთვის).
ბიოგრაფია
ალფრედ ტერ-მკრტიჩიანი დაიბადა 1971 წლის 19 მარტს, ერევანში. 1985 წელს, მოსკოვში ბერძნულ-რომაულ ჭიდაობაში ვარჯიში დაიწყო და ამ სპორტით დიდად მოიხიბლა. 1990 წელს მოიგო ევროპის ახალგაზრდული ჭიდაობის ჩემპიონატი. იგი მალევე გახდა საბჭოთა კავშირის ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ნაკრების წევრი. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, მან მოიპოვა ოქროს მედალი 1992 წლის ჭიდაობის ევროპის ჩემპიონატზე; ამავე წელს ერთიანი გუნდისთვის იასპარეზა ბარსელონაში ჩატარებულ, 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. აღნიშნულ ტურნირში იგი ფინალში გავიდა და ოლიმპიურ ჩემპიონს, ჯონ რონინგენს დაუპირისპირდა. იგი შეხვედრას 1:0 იგებდა, თუმცა ბოლო 7 წამში რონინგენმა ორი ქულა მოიპოვა და შედეგად ტერ-მკრტიჩიანი დამარცხდა; ამ შედეგით ვერცხლის მედალი მიიღო. ამავე წელს ატერ-მკრტიჩიანმა სომხეთის მოქალაქეობა მიიღო. მოგვიანებით იგი მშობლებთან ერთად გაემგზავრა აშშ-ში.
შემდგომ პერიოდში იგი ეძებდა საჭიდაოდ უკეთეს გარემოს ეძებდა და ამ მიზნით დაუკავშირდა საბჭოთა კავშირის ყოფილ თანაგუნდელს, არავატ საბეჯევს, რომელიც გერმანიაში ცხოვრობდა. საბეჯევმა მას რეკომენდაცია გაუწია გერმანიის ფედერალურ მთავრობასთან და 1993 წელს, ტერ-მკრტიჩიანმა მიიღო გერმანიის მოქალაქეობა გერმანული ჭიდაობის კლუბის, VfK სჩიფერსტადის თავმჯდომარის, ლიტზენბურგერ რობერტის დახმარებით, რომელაც კარგი ურთიერთობა ჰქონდა სამთავრობო უწყებებთან. გერმანიაში თავდაპირველად კლუბ „VfK სჩიფერსტადისთვის“ ასპარეზობდა, ხოლო შემდგომ კლუბი შეიცვალა და „KSV კოლერბაჩის“ შეუერთდა.
ალფრედ ტერ-მკრტიჩიანს გერმანიაში წარმატებული მოჭიდავის კარიერა ჰქონდა. ტამპერში გამართულ ჭიდაობის 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მან ოქროს მედალი მოიპოვა. ამ გამარჯვებით იგი გახდა პირველი გერმანელი, რომელმაც მოიგო ჭიდაობის მსოფლიო ჩემპიონატი 52 კგ წონით კატეგორიაში.
ტერ-მკრტიჩიანი ასპარეზობდა ატლანტაში ჩატარებულ1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზეც, თუმცა მედალი ვერ მოიპოვა.
სიდნეიში გამართული 2000 წლის ოლიმპიური თამაშები ტერ-მკრტიჩიანისთვის მესამე ოლიმპიადა იყო. ტურნირში მან მეოთხედფინალამდე მიაღწია, თუმცა საბოლოოდ სამხრეთ კორეელ სიმ კჰონ-ჰო-სთან დამარცხდა. პირველ ტურში ანგარიშით 3:2 ლიდერობდა, თუმცა საბოლოოდ 4:6 დამარცხდა. მეხუთე ადგილისთვის გამართულ მატჩში მან გამარჯვება მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:სომეხი მოჭიდავეები კატეგორია:ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეები
ქიაბაბხანა
ქიაბაბხანა — სასადილო დანიშნულების ქუჩა ძველ თბილისში. ერთი ასეთი რიგი ძველ თბილისში თათრის მოედანთან იყო, გორგასალის ქუჩის გასწვრივ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ყოფილი ქუჩები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (თეიმურაზ ბაგრატიონის 8)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. დგას თეიმურაზ ბაგრატიონის ქუჩაზე (№ 8). აგებულია XIX საუკუნის I ნახევარში. სახლის მთავარ ფასადზე, სადარბაზო კართან ახლოს, მიმაგრებულია მემორიალური დაფა წარწერით, რომლის თანახმად 1864- 1898 წლებში, ამ სახლში ცხოვრობდა გაზეთ „ივერიის“ კორესპონდენტი იოსებ ცისკარიშვილი.
სახლი ორსართულიანია. ნაგებია კვადრატული აგურით. შენობის გეგმის სწორკუთხედი ქუჩის გასწვრივაა დაგრძელებული. ქუჩის გასწვრივაა დაგრძელებული. ქუჩის მხრიდან, პირველი სართულის მარჯვენა ბოლოში, ხის სადარბაზო კარაი, ხისსავე მარკიზით ამავე სართულზე, ოთხი თაღოვანი სარკმელი და ორი თაღოვანი სარკმელი და ორი თაღოვანი ყრუ ნიშაა. შესასვლელის თავზე. მეორე სართულის დონეზე, ოთხკუთხა სარკმელია, თაღოვანი თავსართით. ასეთივე სარკმელია აფასადის მარცხენა ბოლოშიც. მეორე სართულის შუა ნაწილში განიერი, ხის აივანია, მოხარატებული მოაჯირით. გვერდითი ფასადი რიყის ქვის და აგურის შერეული წყობით არის ნაგები. პირველ სართულზე ერთი სწორკუთხა სარკმელია, მეორე სართულზე კი სამი სარკმელი. სამივე სარკმელი დასრულებულია თაღოვანი არქივოლტით, რომელიც ჰორიზონტალურ თაროზე არის დაყრდნობილი. ფასადი სამკუთხა, ყრუ ფრონტონითაა დასრულებული. სახლი თელავის სამოქალაქო არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ალექსანდრე სიმონია
ალტ=Alexandre Simonia|მინი|ალექსანდრე სიმონია ალექსანდრე სიმონია (დ. 17 სექტემბერი, 1920, თბილისი — გ. 22 მარტი, 2003) — ქართველი ინჟინერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1978).
1938 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის მე-2 საშუალო სკოლა. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის მე-3 კურსი. 1941–1942 წლებში სწავლობდა თელავის ქვეითი ჯარის სამხედრო სასწავლებელში, დაეუფლა არტილერისტის სპეციალობას და მიენიჭა ლეიტენანტის წოდება. დიდ სამამულო ომში იბრძოდა მე-20 ბარანოვიჩის მსროლელთა დივიზიის შემადგენლობაში ასეულის მეთაურად. მონაწილეობდა ბრძოლებში ქალაქ ბერლინისთვის და პრაღისთვის. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავისა და სამამულო ომის ორდენებითა და საბრძოლო მედლებით.
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგის სპეციალობით. 1950–1963 წლებში მუშაობდა ოსტატად, ტექნოლოგად და მთავარ ინჟინრად გაერთიანება „საქნავთობში“ და ქარხნებში „ელექტროგამშვები“ და „ელექტროავტომატი“. 1963–1984 წლებში მუშაობდა განყოფილების უფროსად მანქანათმშენებლობის და ელექტროტექნიკის ტექნოლოგიურ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში; მთავარ ინჟინრად „საქმთავარმონტაჟსპეცვშენში“. ამავე პერიოდში, როგორც ტექნოლოგი და მთავარი ინჟინერი მონაწილეობდა სამშენებლო და გამშვებ-ამწყობ სამუშაოებში რიგ სამრეწველო ობიექტებზე, როგორიცაა ზუგდიდის ფაიფურის ქარხანა, რუსთავის მეტალურგიული კომბინატი და ქიმიური ქარხანა, ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანა, ქუთაისის ავტოქარხანა. საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მიყავდა სალექციო კურსი და პრაქტიკული მეცადინეობები. ამუშავებდა საინჟინრო-ტექნოლოგიურ და რაციონალიზატორულ წინადადებებს. ნაყოფიერი შრომისათვის დაჯილდოებულია საპატიო სიგელებით და მედლებით. 1978 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული ინჟინრის წოდება. 1984 წლიდან იყო პერსონალური პენსიონერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1950) კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:სამამულო ომის ორდენის კავალრები
ჰეიდარ ალიევის სანაპირო
ჰეიდარ ალიევის სანაპირო — სანაპირო თბილისში, კრწანისის რაიონში, მარჯვენა სანაპიროს მონაკვეთი აკაკი ბაქრაძის ქუჩიდან ზვიად გამსახურდიას სანაპირომდე. ჰეიდარ ალიევის სახელი ეწოდა 2007 წელს. ამავე წელს გაიხსნა მემორიალი და მონუმენტი, რომელზეც აღნიშნულია მანძილი თბილისიდან ბაქომდე (556 კმ)
ლიტერატურა
ალიევი
სვენ ულრაიხი
სვენ ულრაიხი (დ. 3 აგვისტო, 1988) — გერმანელი ფეხბურთელი. არის მეორე ბუნდესლიგის კლუბ „ჰამბურგის“ მეკარე. 2008-2015 წლებში თამაშობდა „შტუტგარტში“. 2015 წელს გადავიდა მიუნხენის „ბაიერნში“ სადაც 5 წელი გაატარა და გუნდთან ერთად 14 ტიტული მოიგო. ნათამაშები აქვს გერმანიის 16, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.
საკლუბო
ბაიერნი: (14)
ინდივიდუალური
ბაიერნი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები
ვილჰელმ ონეზორგე
ვილჰელმ ონეზორგე (Karl Wilhelm Ohnesorge; 8 ივნისი, 1872, გრეფენჰაინიჰენი, გერმანიის იმპერია — 1 თებერვალი, 1962, მიუნხენი, ბავარია, გდრ) — მესამე რაიხის პოლიტიკური მოღვაწე. პაულ ფონ ელც-რიუბენახის დათხოვნის შემდეგ 1937 წლის 2 თებერვალს დაიკავა მესამე რაიხის ფოსტის მინისტრის პოსტი. ასევე იყო ნაციონალ-სოციალისტური მექანიზირებული კორპუსის ობერგრუპენფიურერი. გარდაიცვალა 1962 წლის 1 თებერვალს, მიუნხენში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები კატეგორია:ნაცისტური პარტიის წევრები
ლარგვისის ციხე
ლარგვისის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლარგვისში. აგებულია 1721-1741 წლებში.
ლარგვისის ციხე მაღალი მთის ფერდობზეა აგებული. იგი ძირითადად ორი ეზოსგან შედგება, რომელთაგან პირველი, სამხრეთით მდებარე, თითქმის ოთხჯერ აღემატება მეორეს. აქვეა ჭიშკრიანი კოშკი, ეკლესია და საცხოვრებელი სახლების ნანგრევები; ციტადელი უფრო მაღლაა. ციხეს ორი შესასვლელი ჰქონია. სამხრეთ-აღმოსავლეთით და დასავლეთით, ამათგან ერთი მთავარია, მეორე - დამხმარე.
ციხის სამხრეთ-დასავლეთი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი კოშკებიდან მხოლოდ პირველის კვალი ჩანს, ხოლო მეორე ორი-სამი მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ორივე კოშკი ნახევარწრედაა, გალავანზეა მიდგმული და მცირე ზომისაა. ციხის დასავლეთი კედელი სხვებზე გაცილებით მაღალი და განიერია. ქვედა იარუსი ყრუა. საბრძოლო ბილიკს სათოფურებიანი თხელი კედელი გასდევს.
ციხის ყველაზე რთულ ნაგებობას ციტადელის კოშკი წარმოადგენს. მისგან მხოლოდ სამი სართულია შემორჩენილი. ეზოდან ოთხი მეტრის სიმაღლეზე შესასვლელია. გარედან კოშკი კვადრატულია, შიგნით კი, გეგმაში ტოლმკლავა ჯვარი იქმნება. კუთხეებში სხვადასხვა სადგომია. ერთ-ერთი მათგანში კიბის უჯრედია მოთავსებული. სამხრეთ-დასავლეთი კუთხის მეორე სართულის ოთახს ქვის მასალის გვირგვინული გადახურვა აქვს. კოშკი უხვადაა აღჭურვილი სარკმლებით, სათოფურებით, ბუხრებითა და ნიშებით. იგი კარგად დაგეგმარებულ კოშკური სახლის იშვიათ ნიმუშს წარმოადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ანბერდი
მინი|300პქ|ამბერდის ციხესიმაგრე ანბერდი, ამბერდი (Ամբերդ) — VII-XIII საუკუნეების ციხესიმაგრე სომხეთში, მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 2 300 მეტრზე, მდინარე ამბერდისა და არხაშანის ხეობებით შემოსაზღვრულ არაგაწის მთის ფერდობზე. ციხის სახელწოდება სომხურად ითარგმნება როგორც „ციხესიმაგრე ღრუბლებში“. ციხესიმაგრის მახლობლად მდებარეობს XI საუკუნის ვაჰრამაშენის ეკლესია. ამბერდიდან 6,4 კმ-ში მდებარეობს ქალაქი ბიურაკანი.
დასახლების კვალი ციხესიმაგრის გარშემო ქვის ხანიდან ჩანს. ბრინჯაოს ხანაში და ურარტუულ პერიოდში ციხესიმაგრე მოძველებული იყო. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით იგი მეფეთა საზაფხულო რეზიდენციას წარმოადგენდა. ციხესიმაგრის ხელახლა აშენება მოხდა VII საუკუნეში კამსარაკანების ფეოდალური საგვარეულოს მიერ.
ოთხი საუკუნის შემდეგ ციხესიმაგრე და მიმდებარე მიწები უკვე პაჰლავუნების მფლობელობაშია და როგორც გრიგორ მაგისტროსი ამბობს იგი გადააკეთა ვაჰრამ პაჰლავუნიმ. 1026 წელს მასვე აუშენებია ციხესიმაგრის ახლოს ვაჰრამაშენის ეკლესია, რომელიც არხაშენის კანიონის პირას დგას. ციხესიმაგრეში შემორჩენილია აბანოსა და წყალსატევის ნაშთები.
1070-იან წლებში ციხესიმაგრეს თურქ-სელჩუკები დაეპატრონენ და სამხედრო ბაზად გადააქციეს. 1193 წელს, ქართველთა ერთიანმა არმიამ ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ძმის ივანე ათაბაგის მეთაურობით გაათავისუფლა ციხესიმაგრე. მათი საგვარეულოს, მხარგრძელების მფლობელობაშია XI-XII საუკუნეების განმავლობაში. ამ პერიოდში ციხესიმაგრე სტრუქტურულად გაძლიერდა, გარე კედლები განახლდა.
1236 წელს მონღოლების შემოსევების პერიოდში ციხესიმაგრე საბოლოოდ განადგურდა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ციხესიმაგრეები
პალადეა
პალადეა (Paladea) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 549 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
ღმერთის ქალაქი (ფილმი)
სიუჟეტი
მეოცე საუკუნის 60-იან წლებში რიოს უბან ღმერთის ქალაქში იზრდება 8 წლის რაკეტა, რომელიც ფოტოგრაფობაზე ოცნებობს და მისი თანატოლი ზე. ზე უფროს ბიჭებთან ერთად მონაწილეობას იღებს შეიარაღებულ ძარცვაში და ჩაიდენს მკვლელობას. 70-იან წლებში ზე უკვე ჩამოყალიბებული ბანდიტია. ის აცნობიერებს, რომ ნამდვილი ძალაუფლება არა ბანდის მეთაურობაში, არამედ ნარკოვაჭრობაშია. ის ანადგურებს სხვა ნარკომოვაჭრეებს და მათ ადგილს იკავებს. ის რიოს ყველაზე მსხვილი ბარიგა ხდება. ბიჭი მეტსახელად „ლამაზმანი“, გადაწყვეტს შური იძიოს ზეზე, რადგან ამ უკანასკნელმა მისი შეყვარებული გააუპატიურა. უბანში ორ დაჯგუფებას შორის ომი ჩაღდება. რაკეტა კი ცდილობს გადაიღოს კარგი ფოტოები, რათა გაზეთის ფოტორეპორტიორი გახდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ფილმები კატეგორია:2002 წლის ფილმები კატეგორია:ბრაზილიური ფილმები კატეგორია:ფერნანდუ მეირელისის ფილმები კატეგორია:კრიმინალური ფილმები
ტულიარა
ტულიარა (Toliara) ყოფილი ტულეარი (Tuléar) — ქალაქი მადაგასკარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ტულიარის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 148 500 ადამიანს. წარმოადგენს ნავსადგურს მოზამბიკის ყურის სანაპიროზე. განვითარებულია ხორცსაკონსერვო მრეწველობა და თევზჭერა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მადაგასკარის ქალაქები კატეგორია:რეგიონალური დედაქალაქები მადაგასკარში
ბოუქდუზი (ბაბექი)
ბოუქდუზი (Böyükdüz) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. 2004 წლის 19 მარტიდან იგი კანგარლის რაიონის შემადგენლობაშია.
სქოლიო
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
ჯუვა
ჯუვა (Cüvə) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 496 კაცი.
საზამთროს მოედანი
საზამთროს მოედანი — ისტორიული მოედანი ძველ თბილისში. მდებარეობდა დღევანდელი სამასი არაგველის ბაღის ტერიტორიაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია
გიულლუ
გიულლუ (Gyullu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
ქაფშიასებრნი
ქაფშიასებრნი (Engraulidae) — თევზების ოჯახი ქაშაყისნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 2-40 სმ ფარგლებშია. შეიცავს 17 გვარს და 140-ზე მეტ სახეობას. ფართოდაა გავრცელებული. ქაფშიასებრთა უმრავლესობა ზღვის ბინადარია, ქარავნული თევზებია, დიდი სარეწაო მნიშვნელობა აქვთ საზღვაო თევზჭერაში. მისი მსოფლიო ნათევზავები წელიწადში 6.5 მილიონ ტონას ცდება. იყენებენ დამარილებულს, შებოლილს და დაკონსერვებულს.
დავუდლუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
დავუდლუ შეიძლება აღნიშნავდეს:
ელიზაბეთ ავგუსტა ზულცბახელი
ელიზაბეთ ავგუსტა ზულცბახელი (Elisabeth Auguste von Sulzbach; დ. 17 იანვარი, 1721, მანჰაიმი, გერმანია — გ. 17 აგვისტო, 1794, რაინ-ნეკარი, გერმანია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. პფალცის კურფიურსტი 1742-1777 წლებში და ბავარიის კურფიურსტი 1777-1794 წლებში როგორც კარლ IV თეოდორის პირველი მეუღლე.
ბიოგრაფია
ელიზაბეთ ავგუსტა დაიბადა 1721 წლის 17 იანვარს მანჰაიმში. იგი იყო მთავარ იოზეფ კარლ ზულცბახელისა და მისი მეუღლის, პფალცგრაფ კარლ III ფილიპის ასულ ელიზაბეთ ავგუსტა ნოიბურგელის ქალიშვილი. დედამისის მამიდები იყვნენ: ესპანეთის დედოფალი მარია ანა ნოიბურგელი, პორტუგალიის დედოფალი მარია სოფია ნოიბურგელი, პარმის ჰერცოგინია დოროთეა სოფია ნოიბურგელი და საღვთო რომის იმპერატრიცა, ავსტრიის ერცჰერცოგინია, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის დედოფალი ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელი.
1742 წლის 31 დეკემბერს ელიზაბეთ ავგუსტა მიათხოვეს მისსავე ბიძაშვილს, პფალცის კურფიურსტ კარლ IV თეოდორს. ეს ქორწინება მხოლოდ იმიტომ მოეწყო, რომ ზულცბახის ტახტი ვიტელსბახებს შეენარჩუნებინათ და სხვა დინასტიის წარმომადგენლებს არ გამოეთქვათ მასზე პრეტენზია, როგორც ხშირად ხდებოდა ხოლმე ევროპაში. კარლ თეოდორი აღწერილი იყო როგორც განათლებული და განმანათლებელი კაცი, ხოლო ელიზაბეთ ავგუსტა როგორც ენერგიული, განათლებული, სიამოვნების მოყვარე და არც ისე ღრმა სულიერების მქონე ქალი. ქორწინების პირველი წლების განმავლობაში ელიზაბეთ ავგუსტა მეტად შესამჩნევად დომინირებდა მეუღლეზე, რაც განსაკუთრებით შვიდწლიან ომში გამოვლინდა, სადაც კარლ თეოდორი ფაქტობრივად მისი მითითებებით მოქმედებდა. უკვე 1760 წლიდან კარლ თეოდორი განთავისუფლდა ცოლის დომინაციისაგან.
1793 წელს, საფრანგეთის ჯარების შესვლის გამო ელიზაბეთ ავგუსტამ დატოვა პფალცი და რაინ-ნეკარში გაიქცა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1794 წლის 17 აგვისტოს, 73 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისი ქმარი მეორედ დაქორწინდა ახალგაზრდა მარია ლეოპოლდინა დე ჰაბსბურგ-ესტეზე, მაგრამ 1799 წელს უშვილოდ გარდაიცვალა.
ნახიდის ნათლისმცემლის ეკლესია
ნახიდის ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახიდში. ეკლესია აგებულია გარდამავალ ხანაში.
კუდუხაანთ უბანში მდებარე ნაგებობამ ჩვენამდე დაზიანებული სახით მოაღწია. დარბაზული ტიპის ეკლესიას სამივე მხრიდან გარშემოსავლელი აქვს. მისი აბსიდის მხოლოდ სამხრეთი ნაწილია შემორჩენილი. აქ კუთხის პილასტრები ორსაფეხურიანია. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილ ღიობს გავყავართ გარშემოსავლელში, რომელიც ასიმეტრიული ფორმის აბსიდითაა დასრულებული. ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი; სარკმლის ძირში ტრაპეზის ქვა დგას. აქვეა მცირე ზომის ბუნის ქვა. ჩრდილოეთით შეისრულთაღიანი ნიშაა. კონქი სფერულია, სატრიუმფო თაღი გადაყვანილია სოლისებრი ქვებით და ეყრდნობა თაროს ფორმის კაპიტელებს. ჩრდილოეთი და დასავლეთი დერეფნები ერთმანეთს უკავშირდება თაღოვანი გასასვლელებით; თაღები ნალისებრია. გარშემოსავლელის დასავლეთი კედელი დაყოფილია მასიური პილასტრებით. მათზე კედლის თაღები გადადის. მალებში მოწყობილია ნიშები. გადახურვა კამაროვანია. სამხრეთ კედელში მოთავსებულია არქიტრავული კარი _ ასეთივე კარით უკავშირდებიან ერთმანეთს სამხრეთი და დასავლეთი გარშემოსავლელები.
ეკლესია მთლიანად ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვა. მარკანტულ ნაწილებში გამოყენებულია შირიმი და თლილი ქვა.
ტივატის მუნიციპალიტეტი
ტივატის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტივატი.
ნახიდის ნათლისმცემლის ეკლესია
ძეგლის ირგვლივ უამრავი ნაგებობის ნაშთია, რომელთა სახეობის დადგენა გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია.
ტივატის მუნიციპალიტეტი
დემოგრაფია
ტივატის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2013 წელს შეადგენდა 14 031 ადამიანს. . ფართობი 46 კმ².
ნახიდის ნათლისმცემლის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტივატის მუნიციპალიტეტი
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს მუნიციპალიტეტები
არამიანცის საავადმყოფო
არამიანცის საავადმყოფო — პირველი საავადმყოფო ძველ თბილისში. საავადმყოფოს სახელწოდება დაკავშირებული იყო ვაჭარ არამიანცის სახელთან, რომელმაც სახსრები გაიღო მის ასაშენებლად. შემდგომში ეწოდებდა პირველი კლინიკური საავადმყოფო. გაიხსნა XX საუკუნის დასაწყისში.
ისააკ ალიხანიანის ქუჩა
ისააკ ალიხანიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან ნიკიფორე ირბახის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც განჯის შესახვევი; 20-იან წლებში — ელიზავეტპოლის ქუჩა, 30-იან წლებში მაჰაჩყალის ქუჩა დაერქვა. 1947 ისააკ ალიხანიანის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ალიხანიანი
ვანთის სამაროვანი
ვანთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ვანთაში. თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვის მეორე და პირველი ათასწლეულის მიჯნით. დაზიანდა ინდივიდუალური სახლების მშენებლობის დროს. ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ შემთხვევით მოპოვებულია ბრინჯაოს მახვილები, შუბის პირები და სხვადასხვა სახის სამკაულები.
არქეოლოგიური მასალა დაცულია თელავის ისტორიულ მუზეუმში. ძეგლზე არქეოლოგიური გათხრები ჩაატარა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი: კ. ფიცხელაური).
რუსლან სტეფანჩუკი
რუსლან ოლექსის ძე სტეფანჩუკი (Руслан Олексійович Стефанчук; დ. 29 ოქტომბერი, 1975 ) — უკრაინელი ადვოკატი, პოლიტიკოსი, უკრაინის უმაღლესი რადის თავმჯდომარე (2021 წლის ოქტომბრიდან).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
უკანაუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია
სოფლიდან დასავლეთით 1 კმ-ზე, მდ. ცხრაზმის მარჯვენა ნაპირას მდებარე მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლის ცენტრში გაჭრილია მაღალი, არქიტრავული სარკმელი. კონქზე გადასვლა ხდება მარტივპროფილიანი ტრომპების საშუალებით. სატრიუმფო თაღის მარცხენა ნაწილი კრონშტეინებს ეყრდნობა, მარჯვენა კი კედლის წყობაში იძირება.ცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღი კრონშტეინებს ეყრდნობა. თაღი შირიმის ქვისაა. დასავლეთ სარკმელი არქიტრავულია. ასეთივეა სამხრეთის შესასვლელიც, რომელსაც ნაოთხალები აქვს. იატაკი მიწაყრილია. ეკლესია ადგილობრივი წარმოშობის სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითა ანაგები. წყობა სწორხაზოვანია. ლავგარდანი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია ფიქალი. სამხრეთიდან მინაშენის კვალი იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ისმეთლი
ისმეთლი (İsmətli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
კისისხევის ღვთისმშობლის ეკლესია
კისისხევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, დგას აზრანიანთ უბანში. თარიღდება XVIII საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვისა და აგურის შერეული წყობით. კონკრეტულ ნაწილებში და კარ-სარკმლების ღიოებები გამოყვანილია კვადრატული აგურით. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია.
შენობას სამი შესასვლელი აქვს სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით, სამივე თაღოვანია და გარედან საფეხურით შეღრმავებულ არეში არის ჩასმული, შიგნიდან კი მაღალ, შეისრულთაღოვანი შეღრმავებაში. ჩრდილოეთით შესასვლელი ამოშენებულია სანახევროდ.
აღმოსავლეთით, გეგმით ნახევარწრიული, ორი საფეხურით შემაღლებული აფსიდია, რითიც ეკლესიის დანარჩენი სივრცისგან წყვილი პილასტრითა და მათზე გადაყვანილი, შეისრულ თაღითაა გამიჯნული, აფსიდში სამი განიერი, ისრულთაღოვანი სარკმელია. მათგან ერთი აფსიდის ცენტრშია. თითო-თითო კი, მის გვერდებში მხრებთან ახლოს. ამ სარკმლების აღმოსავლეთ წირთხლში მოწყობილია მცირე, თაღოვანი ხვრელი, რითაც აფსიდის გვერდებზე, კედლის სისქეში არსებულ. მოგრძო სადგომში სამალავში ვხვდებით. ორივე სადგომი უსარკემლოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული, რის შუაში თითო, მცირე ნიშაა. აფსიდის გვერდებში თითო, გეგმით ნახევარწრიული, ისრულ თაღოვანი ნიშაა. მათ შორის სამხრეთისა, სიმაღლით თითქმის ორჯერ აღემატება ჩრდილოეთისას აფსიდის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი საკურთხევლის ბაქანი პილასტრების ხაზიდან სამოციოდე სანტიმეტრით წინწამოწეულია და ცენტრში ნახევარწერიული ამბიონი აქვს მწყობილი.
დარბაზის გრძივ კედლების, შუაში, მარტივი პროფილის, ქვის იმპოსტით დასრულებული, თითო, მძლავრი პილასტრია, რეებსაც ისრული ფორმის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. თით პოლასტრი დარბაზის დასავლეთ კუთხეებშია. მათზე დასავლეთ კედლის მიმდებარე საბჯენი თაღია გადაყვანილი.
ეკლესიის შიდა სივრცე კარგადაა განათებული. საკურთევლის სარკმლების გარდა, ორ-ორი სარკმელი ეკლესიის გრძივ კედლებშია. ერთიც დასავლეთ კედელში. საკურთხევლის კონქის ქუხლის დონეზე მოწყობილია სამირეზონატორი, ოთხ-ოთხი რეზონატორი ნავისკამარის გვერდებშიცაა. ეკლესიის კამარა და საბენი თაღები შეისრული ფორმისაა, იატაკი კვადრატული აგურითაა ნაწყობი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვარდიგორა (თბილისი)
ვარდიგორა — ისტორული უბანი თბილისში. ტერიტორია ვერეს და ვარდისუბანს ემიჯნება სამხრეთ–დასავლეთიდან, სადაც დასახლება სემიონოვკა განლაგებული, ვარდისუბნის მსგავსად მისი სახელწოდებაც ასკილის ბუჩქების არსებობით უნდა აიხსნას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
ირაკლი წერეთელი (პოლიტიკოსი)
ირაკლი წერეთელი (დ. 26 ოქტომბერი, 1961, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ელოიანის ვაშლოვანის ლომისის ნიში
ელოიანის ვაშლოვანის ლომისის ნიში — საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ელოიანში. აგებულია XIX-XX საუკუნეები.
ძველი ეკლესიის ადგილას მოსახლეობამ მოაწყო რიყის ქვით ნაგები სალოცავი ნიში, რომელიც შემდეგ კი შეულესავთ. ტერიტორიაზე ყრია ეკლესიის ქვები.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თინიკაანის ეკლესია ერთაბრძანებულობა
თინიკაანის ეკლესია ერთაბრძანებულობა — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა  ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თინიკაანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სასაფლაოზე დგას ეკლესია, რომელიც სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კუთხეებში გამოყენებულია თლილი ქვა. ფასადების წყობაში ჰორიზონტალურად  ჩაყოლებულია ფიქალი. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის ცენტრში გაჭრილია ფართო სარკმელი. ეკლესიის კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი, აქედან ყველაზე მაღალი დასავლეთის კედელია. ჩრდილოეთ კედელში ჩანს სარკმლის ქვედა ნაწილი. აღმოსავლეთით ადგილობრივი მოსახლის ვასო პავლიაშვილის მიერ აგებული მცირე სათავსია, რომელშიც ინახება "ლომისას" სახელობის ტოლმკლავა ჯვარი _  მოპირკეთებული ვერცხლის ფირფიტებით. ცენტრში დისკია, ყვავილის გამოსახულებით, შუაგულში კი ჩასმულია სერდოლიტი. ჯვარი დამაგრებულია ვერცხლის ბურთულაზე, რომელზეც მხედრული წარწერაა ამოკაწრული: "თბაფის, კა, მევნი ქყლ: ლომისა მთავარ; მოწამე, წმინდა გიორგი, ჩავლელ, ხორასნს, წვლებით, მოველ, მოგებით გუკლეთებივარ, პავლეთ, შვლებთ, თავსი, საქონლი და მ." აქვეა შენახული ჭედური ხელოვნებით შესრულებული დიდი ზომის ვერცხლის ხატი, რომელზეც გამოსახულია წმინდა გიორგი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ულცინის მუნიციპალიტეტი
ულცინის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ულცინი.
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს მუნიციპალიტეტები
კურდღელაურის წმინდა სტეფანეს ეკლესია
კურდღელაურის წმინდა სტეფანეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ კურდღელაურის ჩრდილოეთ განაპირას, თარიღდება შუა საუკუნეებით.
ძეგლი მცირე ზომის, რიყის ქვით ნაგები, დარბაზული ეკლესიაა, ერთადერთი შესასვლელით დასავლეთიდან აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია.
2005 წელს, სოფლის ადგილობრივმა მაცხოვრებელმა მ. ბედიანიძემ არქიტექტურულ ძეგლს სარეაბილიტაციო სამუშაოები ჩაუტარა და ეკლესია კრამიტით გადახურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პაუსტოვა
პაუსტოვა (Paustova) — სოფელი მოლდოვაში, ოკნიცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 247 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 951 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკნიცის რაიონის სოფლები
ვანქის სასაფლაო
ვანქის სასაფლაო — სომხური სასაფლაო თბილისში. სასაფლაოს დღევანდელი ორბელიანის მოედნის ტერიტორია ეკავა ვანქის მონასტერს, ვანქის უბანსა და ასპარეზს შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის სასაფლაოები
ალექსანდრე ჯატიევი
ალექსანდრე მიხეილის ძე ჯატიევი (ძადთიათი) (დ. 2 (13) აგვისტო, 1891, სოფელი სბა, გორის მაზრა, ახლანდელი ჯავის მუნიციპალიტეტი — გ. 1939) — პროფესიონალი ბოლშევიკი რევოლუციონერი, რუსეთის კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკებისა) სამხრეთ ოსეთის ბოლშევიკური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი. კომუნისტური პარტიის წევრი 1918 წლიდან. მონაწილეობდა საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამხობაში, დამოუკიდებელი საქართველოს წინააღმდეგ  შეიარაღებული გამოსვლების მომზადებაში (1918 წლის მარტი, 1919 წლის ოქტომბერი), 1920 წლის  აპრილიში წინამძღოლობდა   ჩრდილოეთ ოსეთიდან 1920 წელს შემოსული ოკუპანტებს. ცხინვალის წარუმატებელი ოპერაციის დასრულების შემდეგ გადავიდა ვლადიკავკაზში (რუსეთი, ჩრდილოეთ კავკასია), სადაც აირჩიეს პარტიის საოლქო კომიტეტის პრეზიდიუმის წევრად და თერგის ოლქის ცაკის წევრად. მონაწილეობდა თეთრგვარდიელთა წინააღმდეგ ბრძოლებში. გასაბჭოებულ საქართველოში ხელოვნურად შექმნილ სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში ხელმძღვანელი საპასუხისმგებლო თანამდებობები ეჭირა. იყო სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის რევკომის წევრი. დაჯილდოებულია საბჭოთა კავშირის წითელი დროშისა და შრომის წითელი დროშისორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რევოლუციონერები კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
ალდეუელა-დე-ლიესტოსი
ალდეუელა-დე-ლიესტოსი (Aldehuela de Liestos, Aldeyuela de Tiestos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-დაროკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 38,037892 კმ². მოსახლეობა — 51 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ვარდისუბნის ნაეკლესიარები
ვარდისუბნის ნაეკლესიარები — არქიტექტურული ძეგლები სოფელ ვარდისუბანში, სამხრეთითა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
პირველი ნაეკლესიარი
შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ კედლის ნაგლეჯი. დანარჩენი კედლები მიწის პირამდეა დანგრეული. ეკლესია ნაგები იყო რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.
მეორე ნაეკლესიარი
არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, ვენახებში. ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ფრაგმენტი, რომელიც რიყის ქვითა და კირის ხსნარითაა ნაგები.
მესამე ნაეკლესიარი
არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, 5-6 კილომეტრზე, ტყეში. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი. გეგმა არ იკითხება. ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვიტალი ყურაშვილი
ვიტალი ყურაშვილი (დ. 8 სექტემბერი, 1920, ჯოლევი) — ქართველი ექიმი, ვირუსოლოგი, ეპიდემიოლოგი, მიკრობიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი.
ბიგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თეა — „Влияние нервной системы на течение экспериментальной гриппозной инфекции“, დაიცვა 1953 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „Экспериментальнное изучение патогенеза гриппа и формирования противогриппозного иммунитета“, დაიცვა 1966 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი ვირუსოლოგები
დოლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია
დოლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ახალგორში, „ახშადურას“ უბანში, „დოლიანის ნასოფლარზე“, სასაფლაოზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ძეგლი ნაგებია საშუალო ზომის რიყის ქვით და კირის ხსნარით და განეკუთვნება მცირე ზომის ცალნავიან დარბაზულ ეკლესიათა რიგს. გეგმაში სწორკუთხაა და ოდნავ კოლოფისებრი ფორმის საკურთხეველი აქვს. საკურთხევლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში ნიშაა. თითო ნიშაა აგრეთვე დარბაზის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებშიც. საკურთხეველი დარბაზისგან აბსიდის მხრებით იყოფა. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. ამავე კედელზე შემორჩა კარის ზედა სარკმელი. ძეგლის ტექნიკური მდგომარეობა არასახარბიელოა. მთლიანად ჩამოქცეულია კამარა, სატრიუმფო თაღი და საკურთხევლის კონქი; ნაწილობრივ ჩამონგრეულია აღმოსავლეთი კედელი; დანარჩენი სამი კედელი მხოლოდ 1,5-დან 3 მეტრამდეა შემორჩენილი. ეკლესიაში და მის გარშემო ჩამოვარდნილია კედლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიუნაშლი (ბილიასუვარის რაიონი)
გიუნაშლი  (Günəşli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 723 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
ანა სემენოვიჩი
ანა სემენოვიჩი (Анна Семенович; დ. 1 მარტი 1980, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ფიგურისტი, მსახიობი, ტელეწამყვანი და საესტრადო მომღერალი. ჯგუფ „ბლესტიაშიეს“ ყოფილი სოლისტი (2003-2007). სპორტის საერთაშორისო ოსტატი ფიგურულ ციგურაობასა და ყინულზე ცეკვაში. იყო კლუბ „Twizzles“-ის წევრი. არის არაერთი საერთაშორისო შეჯიბრის მრავალგზის მედალოსანი. 21 წლის ასაკში, მენისკის ტრავმის გამო, დატოვა სპორტი და აშშ-დან რუსეთში გადავიდა საცხოვრებლად. შექმნა მუსიკალური კოლექტივი „ჩარლის ანგელოზები“, რომელმაც გარკვეულ ხანში შეწყვიტა არსებობა და სემენოვიჩი სამუშაოდ ტელევიზიაში გადავიდა. გადაღებულია ჟურნალებში: „Maxim“, „XXL“, „FHM“, „Пингвин“. 2005 წლიდან კინოში იღებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მომღერლები კატეგორია:რუსი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
ბერბუკის თემი
ბერბუკის თემი (ყოფ. ბერბუკის თემის საკრებულო) — ადმინისტრაციული ერთეული საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში. შედის სოფლები ბერბუკი, ზემო რეხა, თორტიზა, ქვემო რეხა, სვენეთი, ხელთუბანი. ცენტრი — ბერბუკი (გორიდან 2 კმ).
საბჭოთა პერიოდში ეწოდებოდა ჯერ ბერბუკის სასოფლო საბჭო (სოფსაბჭო). საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს 1940 წლის 31 დეკემბრის დადგენილებით, სახელი შეუცვალეს და „სვენეთის სასოფლო საბჭო“ უწოდეს და ცენტრი გადაიტანეს სოფელ სვენეთში. 1951 წლის 3 ოქტომბრის დადგენილებით, დაუბრუნეს ადრინდელი სახელი და ცენტრი. 1987 წლის მონაცემებით, მასში შედიოდა მტკვარწყალმშენის დასახლებაც. მოქმედებდა 1 საბჭოთა მეურნეობა და 1 კოლმეურნეობა.
ნახიდის კვირაცხოვლის ეკლესია
ნახიდის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახიდში. ეკლესია აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.
ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთითი 1 კმ-ზე. ეკლესია სხვადასხვა ზომის ადგილობრივი წარმოშობის ქვითაა ნაგები.
მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ასეთივე სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სარკმელი. სარკმლის ძირში არქიტრავული ნიშაა მოთავსებული. ასეთივე ნიშებია სამხრეთ კედელშიც.
ეკლესიის კედლები შემორჩენილია 2-2,5 მეტრზე. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. კედლები დეფორმირებულია, გაჩენილია ბზარები, არქიტრავული შესასვლელი ჩრდილოეთ კედელშია. კარი ნაოთხალია. ინტერიერი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით. ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყება
სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყება (Slovenské národné povstanie) ან 1944 წლის აჯანყება — მეორე მსოფლიო ომის დროს სლოვაკთა წინააღმდეგობის მოძრაობის მიერ ორგანიზებული სამხედრო აჯანყება. აჯანყება 1944 წლის 29 აგვისტოს ბანსკა-ბისტრიცაში დაიწყო, სადაც აჯანყებულები შეეცადნენ წინააღმდეგობა გაეწიათ გერმანული სამხედრო ქვედანაყოფებისთვის, რომლებსაც ოკუპირებული ჰქონდა სლოვაკეთის ტერიტორია. აჯანყებულთა მიზანი იოზეფ ტისოსა და მისი კოლაბორაციონისტული მთავრობის დამხობა იყო. აჯანყება წარუმატებელი აღმოჩნდა, მან 1944 წლის 28 ოქტომბერამდე გასტანა. ბანსკა-ბისტრიცის დაცემის შემდეგ ამბოხებულთა სამხედრო ხელმძღვანელობა ვერმახტს ღია ბრძოლაში დანებდა, აჯანყება კი პარტიზანულ ომში გადაიზარდა. საბოლოოდ პარტიზანული ომი 1945 წელს დასრულდა, როდესაც საბჭოთა კავშირის, რუმინეთისა და ჩეხოსლოვაკიის არმიებმა სლოვაკეთი დაიკავეს. სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყება ვარშავის აჯანყების შემდეგ ნაცისტური სისტემის წინააღმდეგ ორგანიზებულ აჯანყებებს შორის ყველაზე დიდია.
ომის შემდგომ პერიოდში, ბევრმა პოლიტიკურმა სუბიექტმა სცადა აჯანყების მისაკუთრება. ჩეხოსლოვაკიის სტალინისტური რეჟიმი აჯანყებას აღწერდა, როგორც კომუნისტური ძალების მიერ ინიცირებულ და მართვად ამბოხებად. სლოვაკი ულტრანაციონალისტები აცხადებდნენ, რომ აჯანყება იყო სლოვაკი ერის წინააღმდეგ მიმართული შეთქმულება, რომლის ერთ-ერთ მთავარ ამოცანასაც წარმოადგენდა სლოვაკეთის მარიონეტული სახელმწიფოს დამხობა და ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფოს აღდგენა, სადაც სლოვაკები ჩეხებზე დომინირებდნენ. სინამდვილეში, სლოვაკეთის ეროვნულ აჯანყებაში ბევრი ფრაქცია მონაწილეობდა, დემოკრატიული წინააღმდეგობა, კომუნისტური პარტიზანები, საერთაშორისო ძალები, მათ უმრავლესობას კი სლოვაკეთის არმიის აჯანყებული ნაწილები წარმოადგენდნენ. ფრაქციების გაერთიანების მიუხედავად, აჯანყებამ სახალხო მხარდაჭერა ვერ მოიპოვა. საერთო ჯამში აჯანყება აერთიანებდა სლოვაკი ერის ყველა რელიგიის, კლასისა და ასაკის ანტინაცისტური პოლიტიკური ფრაქციების წევრებს. დღევანდელ სლოვაკეთში 29 აგვისტოს ეროვნული დღესასწაულის დღე აღინიშნება.
წინასწარი მოლაპარაკებები
ლონდონში, დევნილობაში მყოფი ჩეხოსლოვაკიის მთავრობის ლიდერმა ედუარდ ბენეშმა 1943 წელს შესაძლო აჯანყებისთვის მზადება დაიწყო და სლოვაკეთის არმიის დისიდენტ ნაწილებს დაუკავშირდა. 1943 წლის დეკემბერში, აჯანყებაში მონაწილე სხვადასხვა ჯგუფებმა, დევნილობაში მყოფმა მთავრობამ, ჩეხოსლოვაკელმა დემოკრატებმა და კომუნისტებმა, ასევე სლოვაკეთის არმიამ სლოვაკეთის მიწისქვეშა ეროვნული საბჭო ჩამოაყალიბეს და ხელი მოაწერეს ეგრეთ წოდებული „საშობაო ხელშეკრულებას“. ხელშეკრულება წარმოადგენდა ერთობლივ დეკლარაციას, რომელიც აღიარებდა ბენეშის უფლებამოსილებას და მიზნად ისახავდა ომის შემდგომ ჩეხოსლოვაკიის აღდგენას. ეროვნული საბჭო ასევე პასუხისმგებელი იყო აჯანყების მომზადებაზე.
1944 წლის მარტში სლოვაკეთის არმიის ვიცე-პოლკოვნიკი იან გოლიანი აჯანყებისათვის მოსამზადებელ სამუშაოებს ჩაუდგა სათავეში. შეთქმულებმა შეძლეს და მოიძიეს საჭირო თანხა, საბრძოლო მასალები და სხვა რესურსები, რომელთაც ცენტრალური და აღმოსავლეთი სლოვაკეთის სამხედრო ბაზებზე მოუყარეს თავი. მეამბოხეები საკუთარ თავს ჩეხოსლოვაკიის შინაგან საქმეთა ძალებსა და ჩეხოსლოვაკიის პირველ არმიას უწოდებდნენ. დაახლოებით 3 200 სლოვაკმა ჯარისკაცმა მიატოვა არმია და პარტიზანულ ჯგუფესა და საბჭოთა არმიას შეუერთდნენ. 1944 წლის აპრილში ებრაელები რუდოლფ ვრბა და ალფრედ ვეტცლერი ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკიდან გაიქცნენ, მათ მიერ დაწერილმა მოხსენებამ საბოლოოდ გამოააშკარავა გერმანულ ბანაკებში მომხდარი საშინელებები.
1944 წლის ზაფხულში, პარტიზანები გერმანიის საოკუპაციო ძალების წინააღმდეგ ომში უფრო გაძლიერდნენ, განსაკუთრებით გააქტიურდნენ ჩრდილო-ცენტრალური სლოვაკეთის მთიანეთში. ივლისში, საბჭოთა ჯარები უკვე კროსნოში, პოლონეთში იმყოფებოდნენ. კროსნოდან 40 კილომეტრის მოშორებით კი სლოვაკეთის ჩრდილოეთ საზღვარი მდებარეობდა.
1944 წლის ზაფხულში, სლოვაკეთის არმიის ორმა მძიმედ შეიარაღებულმა დივიზიამ, აღმოსავლეთ სლოვაკეთის საჰაერო ძალებთან ერთად, სლოვაკეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, პრეშოვში გადაინაცვლა, რისი მიზეზიც აჯანყების დაწყების ორი სავარაუდო გეგმიდან ერთ-ერთის განხორციელება იყო. ეს ორი გეგმა იყო:
პრეშოვში გადაყვანილი დივიზიების შტაბის უფროსი პოლკოვნიკი ვილიამ ტალსკი იყო. იგი თანახმა იყო მეამბოხეთა არმიის ხელმძღვანელობაზე, ასევე ეთანხმებოდა სლოვაკეთის ეროვნული საბჭოს აჯანყების დაგეგმარების კომიტეტის გარემოებებიდან გამომდინარე განეხორციელებინათ ორი სავარაუდო გეგმიდან ერთ-ერთი. 1944 წლის 23 აგვისტოს, მეზობელი რუმინეთი, რომელიც მესამე რაიხს ემხრობოდა ალიანსს შეუერთდა. 1944 წლის 27 აგვისტოს კომუნისტი პარტიზანების ჯგუფმა 30 გერმანელი სამხედრო მოკლა. აღსანიშნავია, რომ მოკლული სამხედროები გერმანული ძალების მიერ რუმინეთის დატოვების მისიის წევრები იყვნენ. მეორე დღეს, გერმანულმა ძალებმა აჯანყებულთა დამხობის მიზნით სლოვაკეთის დაპყრობა დაიწყეს.
ძალები
თავდაპირველად, მეამბოხე პარტიზანების რაოდენობა დაახლოებით 18 000 ჯარისკაცს შეადგენდა. 1944 წლის 9 სექტემბერს გამოცხადებული მობილიზაციის შემდეგ მათი რაოდენობა 47 000-მდე გაიზარდა. მოგვიანებით კი საერთო ჯამში მათი რაოდენობა 60 000 ჯარისკაცს შეადგენდა, ამას ემატებოდა 18 000 პარტიზანი 30 ქვეყნიდან. სლოვაკ მეამბოხეებს საკუთარი საჰაერო ძალებიც გააჩნდათ, მათ განკარგულებაში იყო მცირე რაოდენობის თვითმფრინავები, რომელთა უმეტესობაც უკვე მოძველებული იყო.
სლოვაკი მებრძოლების (ჩეხოსლოვაკიის 1-ლი არმია სლოვაკეთში) გარდა, აჯანყაბულთა შორის იყვნენ სხვადასხვა ჯგუფების წარმომადგენლებიც, მათ შორის გაქცეული ფრანგი ტყვეები, საბჭოელი პარტიზანები, ასევე სპეციალური ოპერაციების აღსრულების სამსახურისა და სტრატეგიული სერვისების სამმართველოს თამაშრომლები. სლოვაკები მეტწილად იყენებდნენ ბიპლანებსა და თვითნაკეთ ბრონირებულ მატარებლებს უკეთ აღჭურვილი გერმანული ტექნიკის წინააღმდეგ. 1944 წლის 7 ოქტომბერს ტრი დუბის აეროდრომზე შეერთებული შტატების B-17 Flying Fortress ტიპის ბომბდამშენები დაფრინდნენ, რომელთაც წინ P-51B Mustang ტიპის გამანადგურებლები მოუძღოდნენ. მათ ჩამოიტანეს დამატებითი მარაგი, ასევე ჩამოიყვანეს სტრატეგიული სერვისების სამმართველოს თამაშრომლები, რომელთაც საზღვაო ოფიცერი, ლეიტენანტი ჯეიმზ ჰოლტ გრინი ხელმძღვანელობდა.
აჯანყების დასაწყისი
29 აგვისტოს, 20:00 საათზე იან გოლიანის მეთაურობით მეამბოხეებმა აჯანყება დაიწყეს. 30 აგვისტოს, დილით, აჯანყებულები ბანსკა-ბისტრიცაში შევიდნენ და ქალაქი მათ შტაბად აქციეს. 31 აგვისტოს, გერმანელმა სამხედროებმა აღმოსავლეთ სლოვაკეთის არმია განაიარაღეს და მათი უმეტესობა გერმანულ ბანაკებში გაგზავნეს, ნაწილმა კი გაქცევა შეძლო. ზოგიერთი გაქცეული სახლში დაბრუნდა, ზოგიც საბჭოელების მიერ კონტროლირებად პარტიზანებს შეუერთდა. 5 სექტემბერს გოლიანმა გენერლის წოდება მიიღო და სლოვაკეთში აჯანყებული ყველა ნაწილის მეთაური გახდა. სლოვაკებმა ცენტრალურ სლოვაკეთში 47 000 კაცის მობილიზება შეძლეს. გოლიანის წინასწარი ანალიზით ამბოხებულები გერმანელთა შემოტევებს დაახლოებით ორი კვირის მანზილზე გაუმკლავდებოდნენ. 10 სექტემბრისთვის აჯანყებულები ცენტრალური და აღმოსავლეთ სლოვაკეთის დიდ ნაწილს აკონტროლებდნენ. აჯანყებული აკონტროლებდნენ ორ აეროდრომსაც, მათი გამოყენებით საბჭოთა კავშირის საჰაერო ძალებს აღჭურვილობა გადმოჰქონდა.