cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ახაზია (ისრაელი)
ახაზიას მეფობის მეორე წელს მას განუდგა მოაბის მეფე. იგი მალე საკუთარი სახლის სახურავიდან გადმოვარდა და მოკვდა.
891
თარიღი უცნობია
*
ჭიხარულა
ჭიხარულა — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ბალანთის თემში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ტბა ტაბაწყურის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე ბარალეთისწყლის ზემოთში, ზღვის დონიდან 1860 მეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 255 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნივთიერებათა ნაერთი
ნივთიერებათა ნაერთი იგივე ნარევი
წედისის ხვედელას ეკლესია
წედისის ხვედელას ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ წედისში. მდებარეობს სოფელში, საავტომობილო გზის პირას. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (6,4 X 4,5 მ), ნაგებია ქვიშაქვის მოზრდილი კვადრებით, გამოყენებულია შირიმიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აფსიდის ღერძზე შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმელია. აფსიდში, სხვადასხვა სიმაღლეზე, სწორკუთხა ნიშებია. ორი — ჩრდილოეთ მხარეს, ერთი — სამხრეთით. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედლის შუაშიცაა. დარბაზის კამარა წყვილ კრონშტეინზე დაყრდნობილ საბჯენ თაღს. ჩრდილოეთით, სარკმლის გასწვრივ დიდი ნიშია (სამსხვერპლო?).
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახაზია (იუდეა)
ახაზია ისრაელში იყო თავის ნათესავთან იეჰორამთან ერთად, რიდესაც მის წინააღმდეგ აჯანყდა მისი მხედართმთავარი იეჰუ. ახაზია ისრით იყო დაჭრილი და მალე გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იუდეის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 842
სუფთა ნივთიერება
კატეგორია:ქიმია
Crassispira asthenes
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნაერთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნაერთს აქვს მრავალი მნიშვნელობა:
პაატა შამუგია
პაატა შამუგია (დ. 20 მარტი, 1983, გალი) — თანამედროვე ქართველი პოეტი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ორგზის ლაურეატი. 2015 წელს ის გახდა პირველი პოეტი, რომელმაც ორჯერ მიიღო პრემია „საბა“ საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის — პირველად „დაუჯდომელისთვის“ და მეორედ „შიზოგადოებისთვის“. „შიზოგადოება“ გახდა საფრანგეთში პრემია მალარმეს ფინალისტი 2022 წელს.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1983 წლის 20 მარტს აფხაზეთში. ცხოვრობს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, უახლესი ლიტერატურის სპეციალობით. 2007 წლიდან მუშაობს სხვადასხვა გამომცემლობაში, აქვეყნებს ლექსებს პერიოდიკაში და წერს კრიტიკულ ესეებს.
ფართო საზოგადოებისათვის პაატა შამუგია ცნობილი გახდა სკანდალური წიგნით „ანტიტყაოსანი“. წიგნმა სკანდალი გამოიწვია იმით, რომ ის ამ კლასიკური ტექსტის პაროდირებული ვერსია იყო.
სამწლიანი პაუზის შემდეგ (2010) პაატა შამუგიამ გამოსცა პოეტური კრებული „უპირატესობა“, რომელიც გამოსვლისთანავე მოექცა ყურადღების ცენტრში. წინა კრებულისგან განსხვავებით, „უპირატესობა“ არ გამხდარა სკანდალის მიზეზი, პირიქით — კრიტიკამ დადებითად მიიღო ავტორის წიგნი, დაიწერა რეცენზიები, სადაც ავტორს ახალი ქართული პოეზიის გამორჩეულ სახედ მიიჩნევენ.
2011 წელს გამოვიდა ავტორის ახალი წიგნი სახელწოდებით „დაუჯდომელი“, რომელშიც ავტორი რელიგიური თემების გადამუშავებითა და მძაფრი სოციო-პოლიტიკური პათოსით ამბობს სათქმელს.
2014 წელს პაატა შამუგიამ გამოსცა კრებული „შიზოგადოება“, რომელიც გამოსვლისთანავე ლიტერატურული წრეების განხილვის საგანი გახდა. პოეტი და კრიტიკოსი შოთა იათაშვილი ამ კრებულზე საუბრისას აღნიშნავს:
პოეტ ეკა ქევანიშვილის თქმით:
მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, სპარსულ, ფრანგულ, თურქულ, რუსულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ, სომხურ და გერმანულ ენებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
არიონი
არიონი [ Ἀρίων; დ. ძვ. წ. VII ს.-ის ბოლო, ლესბოსი – გ. ძვ. წ. VI ს.-ის დასაწყისი, კორინთი(?)] — ძველი ბერძენი პოეტი, საგუნდო ლირიკის წარმომადგენელი. მისი თხზულებები არ შემორჩენილა. ითვლება დითირამბის (მანამდე — ზეპირი სახალხო პოეზიის ერთ-ერთი ფორმა) ლიტერატურული ფორმის შემქმნელად, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედო ტრაგედიის ჟანრობრივ სტრუქტურას. არიონის ფიგურა ძლიერ გამითებულია; მასთან დაკავშირებული ლეგენდებიდან ყველაზე მეტად ცნობილია ჰეროდოტეს მიერ გადმოცემული, რომლის თანახმადაც არიონი ზღვაში მეკობრეებისგან დელფინმა იხსნა და იგი ხმელეთამდე მიიყვანა (სიუჟეტი შემდგომში ალექსანდრე პუშკინმა გამოიყენა თავის ლექსში „არიონი“).
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
სობისი
სობისი — გორის რაიონის სოფლების ზემო სობისისა და ქვემო სობისის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
კავკასიის არქეოგრაფიული კომისია
კავკასიის არქეოგრაფიული კომისია (Кавказская археографическая комиссия) — რუსეთის იმპერიის სამეცნიერო ორგანიზაცია 1864-1917 წლებში.
ისტორია
დაარსდა თბილისში კავკასიის მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს უფროსის ბარონ ალექსანდრე ნიკოლაის ინიციატივით 1864 წლის აპრილში. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის დანიშნულება იყო შეეკრიბა, შეესწავლა და გამოსაცემად მოემზადებინა კავკასიის უმაღლესი მმართველობის არქივის მასალა, რომელსაც უნდა წარმოედგინა კავკასიაში რუსეთის ნახევარ საუკუნეზე მეტი ხნის მფლობელობის ისტორია. არქივს თავდაპირველად ერქვა მთავარმართებლის კანცელარიის არქივი, 1845 წლიდან — კავკასიის მეფისნაცვლის კანცელარიის არქივი, ხოლო 1859 წლიდან — მეფისნაცვლის მთავარი სამმართველოს არქივი. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის განკარგულებაში იყო არქივმცოდნეების მთელი შტატი, რომელიც თავს უყრიდა და სწავლობდა ისტორიულ მნიშვნელობის საქმეებს. საარქივო მასალის მოწესრიგება, ჯერ კიდევ 1843 წელს დაევალა საქართველოს მთავარმართებლის გენერალ ალექსანდრ ნეიდგარდტის განკარგულებით შედეგენილ კომისიას. კავკასიის არქეოგრაფიულმა კომისიამ 20 წლის შემდეგ უკვე მოწესრიგებული არქივი ჩაიბარა და გამოსაცემად ძირითადად მეფის რუსეთის მფლობელობის დადებითი მხარეების ამსახველი მასალა შეარჩია. ამგვარი მუშაობის შედეგად ბევრი საყურადღებო დოკუმენტი ვერ მოხვდა კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიის მიერ გამოსაცემად შერჩეულ აქტებში, მაგრამ ის, რაც გამოიცა, დიდმნიშვნელოვანია კავკასიის ისტორიისათვის. კავკასიის არქეოგრაფიული კომისიამ გამოსცა 12 ტომი. კომისიის მუშაობაში განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვით კომისიის პირველ თავმჯდომარეს ადოლფ  ბერჟეს და პირველ მუდმივ წევს ნ. ბერძნიშვილს (ბერძენოვი).
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სამეცნიერო ორგანიზაციები
How Do U Want It
„How Do U Want It“ — ამერიკელი რეპერ ტუპაკ შაკურის სიმღერა და სინგლი, ალბომიდან All Eyez on Me. იგი გამოვიდა 1995 წელს. სიმღერამ აშშ-ს ბილბორდის ჩარტში #1 პოზიციას მიაღწია. ბრიტანეთში იგი #17 პოზიციაზე მოხვდა. სიმღერაში გამოყენებულია კუინსი ჯოუნსის კომპოზიციის „Body Heat“ ნაწყვეტები და ჟღერს კრიტიკოს დელორეს ტაკერის მისამართით დაცინვა.
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის სიმღერები კატეგორია:1996 წლის სიმღერები
ოხოჯა
ოხოჯა, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ოხოჯის (ოქუმის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 230 მ, ოჩამჩირიდან 32 კმ, ტყვარჩელიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:აგუბედიის თემის სოფლები
საჩხერე
საჩხერე — ქალაქი საქართველოში, იმერეთის მხარეში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზებით უკავშირდება ზესტაფონსა და სოფელ გომს, სარკინიგზო ხაზით უკავშირდება ზესტაფონს. ქალაქში ბაზირებულია საფეხბურთო კლუბი ჩიხურა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ყვირილის ნაპირებზე, საჩხერის ქვაბულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ქალაქის ძირითადი ნაწილი განაშენიანებულია მდინარის მარჯვენა ნაპირის სუსტად დახრილ ტალღოვან ფერდობზე. ზღვის დონიდან 500-550 მეტრი, მანძილი თბილისიდან 170 კილომეტრი საავტომობილო გზით, 232 რკინიგზით, ქუთაისიდან 91 კილომეტრი.
საჩხერეში ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და შედარებით მშრალი, ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 11,7 °C, იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0,4 °C, ივლისისა — 20 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -28 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 37 °C. ნალექები 900 მმ წელიწადში.
ისტორია
ქალაქის დასავლეთ ნაწილში აღმოჩენილია არქეოლოგიური ძეგლი ნაჩერქეზევი, რომელიც ადრინდელ ბრინჯაოს ხანას მიეკუთვნება.
საჩხერე, როგორც დასახლებული პუნქტი, ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში დაწინაურებულ სავაჭრო პუნქტს წარმოადგენდა. ვახუშტი ბატონიშვილის გადმოცემით საჩხერე მდინარე ყვირილას მარცხენა მხარეს იყო გაშენებული. ის მდებარეობდა აღმოსავლეთიდან დასავლეთ საქართველოსაკენ მიმავალ გზაზე, რომელიც „ჭერათხევის“ ხეობით კვეთდა ლიხთ-იმერეთის მთას; ფრანგი მოგზაური ჟან შარდენი და ევროპელი მისიონერები თავიანთ ჩანაწერებში მიუთითებდნენ სწორედ ამ მარშრუტს, რომელიც ინდოეთიდან და ირანიდან მომავალ სავაჭრო გზას წარმოადგენდა და თბილისს იმერეთის სამეფოსთან აკავშირებდა. საჩხერის სტრატეგიულ ადგილმდებარეობას ხაზი აქვს გასმული მეფე-პოეტ არჩილ II-ის ნაწარმოებში „თეიმურაზისა და რუსთველის გაბაასება“, სადაც საჩხერე წარმოდგენილია აღმოსავლეთისა და დასავლეთის შემაერთებელ პოლიტიკურ ხიდად. საჩხერე წერეთლების საკუთრება იყო. ცნობილია, რომ XVII საუკუნის დამდეგს შაჰ-აბასისაგან ლტოლვილმა კახეთისა და ქართლის მეფეებმა, თეიმურაზ პირველმა და ლუარსაბ მეორემ თავიანთი მხლებლებით გარკვეული დრო სწორედ საჩხერეში, წერეთლებთან დაჰყვეს.
1830-იან წლებში საჩხერე მცირე დაბას წარმოადგენდა, სადაც ქართველები და სომხები ცხოვრობდნენ. წერეთლების სახლები განლაგებული იყო დაბის ჩრდილოეთით მდებარე ბორცვზე. 1926 წლისთვის საჩხერის თემი შედგებოდა 15 სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 8103 ადამიანს, ხოლო ფართობი 142,9 კმ²-ს.
ქალაქად გამოცხადდა 1964 წელს. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო კვების და მსუბუქი მრეწველობა. მოქმედებდა ღვინისა და საკონსერვო ქარხნები, ბამბის სართავი ფაბრიკა, სხვადასხვა წვრილი საწარმოები.
ისტორიული ძეგლები
საჩხერის ჩრდილოეთით დგას XVIII საუკუნის 30-იან წლებში პაპუნა წერეთლის მიერ აშენებული ციხე სიმაგრე მოდინახე, იგივე მოდიმნახე. გადმოცემის თანახმად თავად პაპუნა წერეთელს მოუსურვებია დიდი ფეოდალის, დავით აბაშიძის ქალის შერთვა, მაგრამ აბაშიძეს უარით გამოუსტუმრებია, მიზეზად კი ის დაუსახელებია, რომ მას ციხე არ ჰქონდა. ამის შემდეგ პაპუნა წერეთელს ციხე აუშენებია და სასიმამროსთვის შეუთვლია „მოდი ნახეო“. სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდა ფალავანდიშვილების და წერეთლების ფეოდალურ საგვარეულოებს. XIX საუკუნეში მოდინახეს ციხემ დაკარგა სტრატეგიული მნიშვნელობა. მოდინახე ცნობილი არქეოლოგიური ძეგლიცაა. აქ გაითხარა 3 ნამოსახლარი, მოპოვებულია მრავალფეროვანი სამეთუნეო ნაწარმი, ბრინჯაოს იარაღი და სამკაული, ოქროსა და ვერცხლის ნივთი, კოლხური და რომაული მონეტა.
საჩხერიდან 10 კილომეტრით დაშორებულია ეხვევი, X საუკუნის ერთნავიანი ეკლესია.
გარდა ამისა, ქალაქში დგას XIX საუკუნის რამდენიმე შენობა. მათ შორისაა ნასტამბარი იმერეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ ქუთაისის სტამბამ მუშაობა შეწყვიტა. თავადმა ზურაბ წერეთელმა და მისმა შვილმა, გრიგოლმა სტამბა საჩხერეში, თავიანთ სასახლეში გადაიტანეს.
აღსანიშნავია რკინიგზის სადგურის შენობა. 1904 წელს ელისაბედ წერეთლის ინიციატივით რკინიგზის ხაზი საჩხერემდე გაიყვანეს და შესაბამისად აშენდა რკინიგზის სადგურიც. შენობა მიწისძვრამ დაანგრია, თუმცა 2000 წელს პირვანდელი სახით აღადგინეს. შემორჩენილია ასევე ელისაბედ წერეთლის სასახლეც.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 6140 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
საჩხერეში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქალაქები
თეიმურაზ კვანტალიანი
თეიმურაზ კვანტალიანი (დ. 17 აგვისტო, 1953, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი.
1974-1978 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. 1990 წელს დაამთავრა სცენარისტთა და რეჟისორთა უმაღლესი კურსები მოსკოვში (ნ. მიხალკოვისა და ვ. გრამატიკოვის სახელოსნო).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
ტაგანროგის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
ტაგანროგის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი (Таганрогский Историко-краеведческий музей) — ტაგანროგის სახელმწიფო ლიტერატურული და ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ფილიალი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
მისამართი:347900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა 41.
ისტორია
მუზეუმი დაარსდა XIX საუკუნის ბოლოს ანტონ ჩეხოვის ინიციატივით. 1902 წელს ჩეხოვის თხოვნით ხატვის საიმპერატორო აკადემიამ მუზეუმს გამოუგზავნა რუსი მხატვრების 8 ნამუშევარი. ნახატებს შორის იყო იული ფედერსის, ს. ვასილკოვსკის და ვ. შტემბერგის ნამუშევრები. თავად ჩეხოვმა მუზეუმს გადასცა თავისი კუთვნილება ლევ ტოლსტოის ფოტო მისივე ხელმოწერით.
სამუზეუმო ექსპოზიციას უკავია 15 დარბაზი. ექსპონატები დაყოფილია კოლექციებად:„იმპერატორი ალექსანდრე I“, „ნიკოლაი ალფერაკის ოჯახი“, „პეტრე I და სამხრეთ-რუსული პოლიტიკა“, „არქეოლოგია“, „მეტალი“, „იარაღი“, „კერამიკა“, „მინა“, „ქსოვილები“, „ფერწერა“, „სკულპტურა“, „ნუმიზმატიკა“.
მუზეუმის არქოლოგიურ კოლექციაში დაახლოებით 78 580 ექსპონატია. არქეოლოგიური ექსპოზიცია შეიქმნა ჩრდილო-აღმოსავლეთი აზოვისპირეთის ქვის ხანის კულტურის ძეგლების გათხრების შედეგად. არქოლოგიური კოლექციის ნაწილი მუზეუმმა მიიღო 1903 წელს საიმპერატორო არქეოლოგიური კომისიისაგან.
მუზეუმის ფონდში დაცულია ძვლის, ქვისა და ბრინჯაოს ნივთები. ასევე დაცულია ოქროს ურდოს დროინდელი მასალები ნეკლინოვის, მატვეევო-კურგანისა და ციმლიანის რაიონებიდან.
კაკადუ
ლიტერატურა
კატეგორია:თუთიყუშისნაირნი
ტაგანროგის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
ისტორია
მუზეუმის ყველაზე დიდი ექსპონატია ბრინჯაოს მოოქროვილი, ლოტოსის ფორმაში მჯდომი ბუდას ქანდაკება.
დარბაზში „ტაგანროგელები XX საუკუნის ომებში“ წარმოდგენილია იარაღი - ხმლები, შაშხანები, ტყვიამფრქვევი, ნაღმები; სამხედრო ფორმები, დოკუმენტები.
მუზეუმის შენობა
ნიკოლაი ალფერაკის სასახლე განეკუთვნება ისტორიისა და არქიტექტურის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლებს. სასახლე აგებულია 1848 წელს. ეკუთვნოდა ტაგანროგელ მსხვილ ვაჭარს ნიკოლაი ალფერაკის. პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი, არქიტექტორი ანდრეი შტაკენშნეიდერი. თავის დროზე ალფერაკის სასახლე იყო ქალაქის კულტურული ცხოვრების ცენტრი. სასახლის მახლობლად ააშენეს დერეფნული სისტემის ფლიგელი, სადაც ცხოვრობდნენ ალფერაკის შვილების მასწავლებლები და გუვერნორები.
1870-იან წლებში სასახლის მფლობელი გახდა ვაჭარი ნეგროპონტე, რომელმაც ქონება გაყიდა ნაწილ-ნაწილ. სასახლე ბაღით იყიდა მყიდველთა საზოგადოებამ კომერციული შეხვედრებისათვის. სასახლეში იმართებოდა კონცერტები, რომელსაც სხვადასხვა დროს ესწრებოდნენ ანტონ ჩეხოვი, პეტრე ჩაიკოვსკი ტაგანროგში სტუმრობისას.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის მუზეუმები კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კუხალაშვილი
საკუთარი სახელი კუხალაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
სხეული (მრავალმნიშვნელოვანი)
სხეულს აქვს მრავალი მნიშვნელობა მათ შორის:
სპარსეთის ყურის ომი
„სპარსეთის ყურის ომი“ შეიძლება ნიშნავდეს:
Lehen Golkoko Gerra Golfoorlog (1990-1991) I. Körfez Savaşı Війна в Перській затоці (1990)
პერსევსი
პერსევსი (Περσεύς) — ძველბერძნული მითოლოგიის გმირი, არგოსის მეფის, აკრისიოსის ქალიშვილის და ძველბერძნული პანთეონის მთავარი ღმერთის, ზევსის ვაჟი. გორგონა მედუზას მკვლელი და ანდრომედას გადამრჩენელი. ნახსენებია „ილიადაში“ (XIV 320).
პერსევსი არის ელინისტური ეპოსის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პერსონაჟი, იგი ასევე ითვლება ბერძენ გმირთა პლეადის ერთ-ერთ ყველაზე წარჩინებულ წევრად. პერსევზე მითის გავლენა იგრძნობა ასევე გამოჩენილი რუსი პოეტის, ალექსანდრე პუშკინის ნაწარმოებში „ზღაპარი მეფე სალტანისა“ („Сказка о царе салтане“). პერსევსზე მითების უმრავლესობა მოთხრობილია ოვიდიუსის პოემაში „მეტამორფოზი“. ოვიდიუსის პოემის ინტერპრიტაციის მიხედვით არსებობს პერსევსზე მითის რემდენიმე ვარიანტი.
ეტიმოლოგია
სახელ პერსევსის ბუნდოვნებისა და მისი მფლობელის ლეგენდარული ხასიათის გამო, ბევრი ეტიმოლოგი გვერდს უვლის მის ახსნას, იმ მოსაზრებით რომ ის შეიძლება წინარებერძნული წარმოშობისა იყოს. თუმცა, სახელ პერსევსის, ასევე მისი ცოლისა და ნათესავების, მშობლიური ქალაქი ბერძნული იყო. არსებობს ვარაუდი, რომ სახელი შესულია ბერძნულში პროტო-ინდო-ევროპულიდან. ამასთან დაკავშირებით, რობერტ გრეივზი მხარს უჭერდა სახელის მხოლოდ ბერძნულ წარმოშობას.
პერსევსი უნდა წარმოდგებოდეს ძველბერძნული ზმნიდან - perthein-დან, რაც გაჩანაგებას, გაძარცვას, განადგურებას ნიშნავს, და რომლის ერთ-ერთი ფორმაც ჩანს ჰომეროსისეულ ეპიტეთებში. ბერძნულში, –εύς სუფიქსი როგორც წესი გამოიყენება არსებითი სახელის საწარმოებლად, ამ შემთხვევაში ზმნის ფუძე 'Περσ-დან. შესაბამისად მივიღეთ პერს-ეუს-ი, ანუ ქალაქების მძარცველი; მაშასადამე, ეს არის პროფესიით ჯარისკაცის, პირველი მიკენელი მეომრის მეტსახელი.
სიტყვა Περσ-ის წარმოშობა კიდევ უფრო ბუნდოვანია. ჯ. ბ. ჰოფმანი ასახელებს შესაძლებელ ძირს, როგორიცაა *bher-, რომელიც წარმოდგება ლათინური სიტყვიდან ferio - დარტყმა. ეს, შეესაბამება ჯულიუს პოკორნის *bher-ს(3), „ფხაჭნა, ჭრა“. *bh- ბერძნულში გადმოდის როგორც ph-. ეს სირთულე, შეიძლება გადაიჭრას ასოთშეთანხმენა –th–ს დისიმილაციის ვარაუდით perthein-ში; ანუ მარტივად, ბერძნებმა არჩიეს არ ეთქვათ - *pherthein.
Crassispira ballenaensis
Crassispira ballenaensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
პერსევსი
ეტიმოლოგია
ბერძნული ხალხური ეტიმოლოგია სახელ პერსევსს აკავშირებს სპარსელ ხალხთან, რომელთაც მაშინ „პერსაის“ ეძახდნენ. თუმცა ადგილობრივ სახელში, ყოველთვის ერია ასო-ბგერა „ა“ (ფარსი). ჰეროდოტე მოგვითხრობს, რომ სპარსელებს ეს სახელი ეწოდათ, პერსევსის უფროსი ვაჟის, პერსესის გამო. რა თქმა უნდა ეს ამბავი იცოდნენ სპარესელებმაც და სწორედ ამის გამოყენებით აპირებდა ქსერქსე არგოსელების მოსყიდვას  საბერძნეთთან ომის დროს, თუმცა არაფერი გამოუვიდა.
Crassispira ballenaensis
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პერსევსი
ეტიმოლოგია
ცირუს გორდონმა (ცნობილი თავისი გაბედული თეორიებით), წამოაყენა ვარაუდი, რომ პერსევსი არის სემიტური სახელი, „პ-რ-ს“-სგან წარმოშობილი, რაც ნიშნავს „ჭრას“. თუმცა, რაიმე კავშირი ძველბერძნებსა და სემიტებს შორის შეუძლებელი იყო, თვითონ ბერძნები იგებდნენ „პერსეუსს“ როგორც გამაანადგურებელს, სავარაუდოდ „პ-რ-ს“-ეც ამასვე ნიშნავდა.
პერსევსის დაბადება
არგოლისის სახელგანთქმულმა მეფემ აბასმა ცოლად ითხოვა აგლაე და ტყუპი ვაჟი შეეძინა: აკრისიოსი და პროიტოსი. სანამ პატარები იყვნენ ერთთავად კინკლაობდნენ და როდესაც წამოიზარდნენ, ერთმანეთის დაუძინებელი მტრები გახდნენ. აბასმა სიკვდილის წინ თავისი სამეფო ორივე შვილს დაუტოვა და დაუბარა - ერთად ემართათ. მაგრამ ძმები ასე არ იქცეოდნენ. მათ შორის შუღლი უფრო გამწვავდა, როდესაც აკრისიოსმა შეიტყო, რომ პროიტოსს შეეცდინა მისი ქალიშვილი დანაე და მასთან სასიყვარულო სარეცელი გაეზიარებინა. ავის მქმნელი ძმა გაიქცა ლიკიაში, სადაც შეირთო იქაური მეფის, იობატოსის ქალიშვილი ანტეა. შემდეგ ლიკიის ჯარს ჩაუდგა სათავეში და მამისეული ტახტის დაპატრონება გადაწყვიტა. სისხლისმღვრელი ბრძოლა გაიმართა, მაგრამ ვერც ერთმა მოიპოვა გამარჯვება. საბოლოოდ შეთანხმდნენ და სამეფო ორ ნაწილად გაყვეს: აკრისიოს ერგო არგოსი და მისი შემოგარენი, ხოლო პროიტოსს – ტირანსი, მიდია და არგოლისის სანაპიროები.
აკრისიოსს გვარის გამაგრძელებელი არ ჰყავდა და ამიტომ მისანთან მივიდა. ორაკულმა უთხრა, რომ გვარის გამგრძელებელი არ ეყოლებოდა, მაგრამ მის ქალიშვილს დანაეს გაუჩნდებოდა ვაჟი, რომელიც მას მოკლავდა. აკრისიოსს შეეშინდა და თავისი ერთადერთი ქალიშვილი სპილენძის მაღალ კოშკში გამოკეტა, სადაც შეღწევა შეუძლებელი იყო. ზევსს შეუყვარდა დანაე და ოქროს წვიმის სახით შეაღწია კოშკში. დანაეს ზევსისაგან ვაჟი შეეძინა. ეს რომ აკრისიოსმა გაიგო, შვილი და შვილიშვილი სკივრში ჩასვა და ზღვაში გაუშვა. ისინი ერთმა მეთევზემ გადაარჩინა და მეფე პოლიდექტესს მიჰგვარა, რომლის კარზეც გაიზარდა პერსევსი.
პერსევსი სერიფოსზე
მეფე პოლიდექტესს დანაე გულში ჩაუვარდა და მისი ცოლად შერთვა გადაწყვიტა, მაგრამ ქალმა უარყო მისი სიყვარული, რადგან უხეში მეფე მას არ იზიდავდა. პოლიდექტესი ყველანაირად ცდილობდა დანაესგან თანხმობის მიღებას. როდესაც პერსევსი გაიზარდა, მეფე მიხვდა, რომ თავის განზრახვას ასრულება არ ეწერა, ამიტომ მისი თავიდან მოშორება გადაწყვიტა. მან ხალხი მოიწვია, წვეულება გამართა და განაცხადა, რომ ოინომაოსის ქალიშვილის ჰიპოდამეას შერთვას აპირებდა. ხოლო საცოლის წინაშე საკადრისი ურვადით რომ წარმდგარიყო, თითოეული სტუმრისგან საქორწინო საჩუქრად თითო ცხენს ითხოვდა. პირველად ამ თხოვნით პერსევსს მიმართა, რომ მისგან პირობა ჩამოერთმია. მას ეგონა რომ არაფრისმქონე პერსევსი, რადგანაც პირობას ვერ შეასრულებდა, კუნძულიდან გაიქცეოდა. პერსევსს ჯერ უარი აღმოხდა, მაგრამ მერე ჩაფიქრდა და ხელმწიფეს ასე უთხრა:
მეფემაც, თითქოს სიტყვაზე დაიჭირაო, ასე მიაგება:
პერსევსი კლავს გორგონა მედუზას
ქალღმერთმა ათენამ უჩინრად მოუსმინა პერსევსისა და მეფის საუბარს და გადაწყვიტა, ახალგაზრდა ჭაბუკს მფარველად მოვლინებოდა. მით უმეტეს, რომ თავად გორგონა მედუზას დაუძინებელი მტერი იყო. თავდაპირველად მან პერსევსი წაიყვანა კუნძულ სამოსზე, სადაც სამივე დის გამოსახულება იდგა, რათა მედუზა დებისაგან განესხვავებინა, რადგან სამივე და ერთმანეთს საოცრად ჰგავდა. ასევე, ათენამ გააფრთხილა ჭაბუკი, რომ მედუზასათვის პირდაპირ არ შეეხედა, თორემ იმწამსვე ქვად იქცეოდა. და თავის დასაცავად თავისი სარკესავით მბზინავი ფარი აჩუქა. ჰერმესმა კი პერსევს უძღვნა თავისი ანდამატის ნამგალი და ასწავლა გორგონა მედუზას წინააღმდეგ მისი გამოყენება. ამის გარდა პერსევსს კიდევ ესაჭიროებოდა ფრთიანი სანდლები, უჩინმაჩინის ქუდი და ჯადოსნური აბგა, რომელშიც მედუზას მოკვეთილი თავი უნდა ჩაედო. ეს ყველაფერი ჰადესის საკუთრება იყო, რასაც სტიქსელი ნიმფები ინახავდნენ, მაგრამ გმირს ნიმფების ადგილსამყოფელს ვერავინ მიასწავლიდა. მათი ადგილსამყოფელი იცოდნენ მხოლოდ გორგონების დებმა გრაიებმა.
სამივე დას ერთი საზიარო თვალი ჰქონდათ, რომელსაც რიგრიგობით ხმარობდნენ. ვისაც ხილული თვალი ეპყრა, იმას დაჰყავდა თავისი ორი უსინათლო და. შემდეგ, ის ამ თვალს მეორეს გადასცემდა, მეორე – მესამეს და ასე გრძელდებოდა. ჰერმესმა პერსევსი იქვე ჩაასაფრა. თვალის გადაცემისას, იმ ერთადერთ მომენტში, როდესაც სამივე და ვერ ხედავდა, ჰერმესი სამალავიდან გადმოხტა და ეს საუნჯე წაართვა დებს. უმწეო და შეწუხებულმა გრაიებმა პერსევს ვედრება დაუწყეს და აღუთქვეს, რომ თუ თვალს დაუბრუნებდა, ყველაფერს შეუსრულებდნენ. მაშინ ჭაბუკმა სტიქსელი ნიმფების ადგილსამყოფელის გამხელა მოსთხოვა. მათაც სხვა გზა არ ჰქონდათ და თვალის სანაცვლოდ პირობა შეუსრულეს. პერსევსი იმ წამსვე იქ გაჩნდა, საჭირო ნივთები წამოიღო და გაფრინდა ჰიპერბორეელთა ქვეყანაში.
კუნძულზე პერსევსმა თვალი მოკრა მძინარე დებს. ისინი ისე გავდნენ ერთმანეთს, რომ მათ შორის მედუზა ვერ ამოიცნო. აქაც ჰერმესი დაეხმარა და განაპირას მწოლიარეზე მიანიშნა. პერსევსმა ათენასეული ფარი ისე დაიჭირა, რომ გორგონა მედუზას სახე ზედ არეკლილიყო, ჰერმესის ნამგალი მოუქნია და სიცოცხლეს გამოასალმა. მედუზას თავწაჭრილი სხეულიდან ამოხტნენ ფრთიანი ცხენი პეგასი და ბუმბერაზი ქრისაორი. პერსევსმა სწრაფად დაავლო ხელი გორგონა მედუზას თავს და აბგაში ჩადო. ამ დროს გამოეღვიძათ მედუზას დებსაც და დის მკვლელს დაუწყეს ძებნა, მაგრამ პერსევსმა უჩინმაჩინის ქუდი დაიხურა, ფრთიანი სანდლები ჩაიცვა და იქაურობას გაეცალა. როდესაც ლიბიას გადაუფრინა მედუზას მოჭრილი თავიდან სისხლმა იწვეთა და მიწას დიდ წითელ ლაქად დააჩნდა. ამ სისხლიდან იშვნენ შხამიანი გველები, ყოველგვარმა ცოცხალმა არსებამ ის არემარე მიატოვა და გორგონა მედუზას სისხლიდან აღმოცენებულმა გველებმა ლიბია უდაბნოდ აქციეს.
პერსევსი და ატლასი
ჰიპერბორეელთა შორეული მხარიდან წამოსულმა პერსევსმა მრავალ ქვეყანას გადაუფრინა და ბოლოს დაეშვა ტიტან იაპეტოსის ვაჟის, ატლასის საუფლოში. აქ ერთ-ერთ ბაღში, რომელსაც ჰესპერიდების ბაღი ერქვა, ოქროსფოთლებიანი და ოქროსტოტებიანი ხე იდგა, რომელიც ოქროს ვაშლებს ისხამდა. ამ გასაოცარ ხეს ატლასი თვალისჩინივით უფრთხილდებოდა და განსსაკუთრებით მას შემდეგ რაც ქალღმერთმა თემისმა უწინასწარმეტყველა, რომ მის ვაშლებს ზევსის ერთ-ერთი ვაჟი დაისაკუთრებდა. ატლასმა ბაღს უზარმაზარი გალავანი შემოავლო, მცველად ცეცხლისმფრქვეველი დრაკონი დაუყენა და იმ დღიდან ყველა გამვლელს ეჭვის თვალით უყურებდა. ხოდა როდესაც მგზავრობით დაქანცული პერსევსი ატლასს მიადგა და ღამის გასათევი სთხოვა, ისიც გაუმჟღავნა, რომ ზევსის ვაჟი იყო და თავისი გმირობის ამბავიც მოუყვა, ატლასს ეჭვიც აღარ შეპარვია იმაში, რომ ეს ჭაბუკი მისი ვაშლების მოსატაცებლად იყო მოსული. მან პერსევსს მასპინძლობაზე ცივი უარი განუცხადა და თან ამის მიზეზიც აუხსნა. პერსევსმა გაბრაზება არ შეიმჩნია და ატლასს უთხრა, რომ მისთვის ძღვენი ჰქონდა მოტანილი. აბგიდან მედუზა გორგონას თავი ამოიღო და სახეში მიუშვირა. იმწამსვე, გოლიათი ატლასი უზარმაზარ მთად იქცა, თმა-წვერი ხშირ ფოთლოვან ტყეებად გადაებურდა, ხელ-ფეხი ფრიალო კლდეებად ექცა, თავი – მთის მწვერვალად, რომელიც ცას მიებჯინა. მას შემდეგ ატლასს ცის თაღი თავითა და მხრებით უჭირავს. thumb|250px|პერსევსი ებრძვის ურჩხულს ანდრომედას გამოსახსნელად
ანდრომედას ხსნა
ლეგენდის თანახმად, პერსევსმა გადაუფრინა ეთიოპიას, კეფევსის სამეფოს და ზღვისკენ გადმოწვდილ ერთ ქარაფზე მიჯაჭვული ნახევრადშიშველი ასული დაინახა. ფრენის გაგრძელება აღარ ისურვა და მასთან მივიდა. ის იყო ანდრომედა, კეფევსისა და კასიოპეას ასული, რომელიც კლდეზე მიეჯაჭვათ და ზღვის ურჩხულის შესაჭმელად გაემეტებინათ. ანდრომედას დედას კასიოპეას დაექადნა, ამქვეყნად ყველაზე ლამაზი ვარ და ზღვის მშვენიერ ნერეიდებსაც ვჯობივარო. განაწყენებულ ნერეიდებს ზღვის მეუფე პოსეიდონისთვის შეეჩივლათ ეს ამბავი. პოსეიდონმაც გადაწყვიტა კასიოპეას დასჯა. მან წყლიდან საშინელი ურჩხული ამოუშვა, რომელიც ირგვლივ ყველაფერს ანადგურებდა. შეწუხებულიყო ხალხი ურჩხულის შიშით გარეთ ვერ გადიოდა. მეფემ რჩევის საკითხავად მისანს მიმართა. მისანმა უთხრა: „შენი მშვენიერი ასული მსხვერპლად შესწირე ურჩხულს და მაშინღა დაიცხრობს ზღვის მეუფე რისხვას!“. ეს რომ ხალხს გაეგო, შევარდნილიყო მეფის სასახლეში, გამოეყვანა მისი ასული და კლდეზე მიეჯაჭვა ურჩხულის შესაჭმელად.
ქალი შიშით გაჰყურებდა ზღვას, საიდანაც ურჩხული უნდა ამოსულიყო. სწორედ ამ დროს მოვიდა პერსევსი. მან გადაწყვიტა, რადაც არ უნდა დასჯდომოდა, ეხსნა საბრალო ასული, რომელიც ასე მწარედ ისჯებოდა დედის შეცოდების გამო. მან კეფევს და კასიოპეას სიტყვა ჩამოართვა, რომ თუკი მათ ქალიშვილს სიკვდილისგან იხსნიდა, ცოლად უნდა მიეცათ. თუმცა ანდრომედას მშობლებს უკვე ჰყავდათ ქალიშვილისთვის საქმრო შერჩეული, მაინც ეხვეოდნენ და ემუდარებოდნენ, რომ მათი ქალიშვილი გადაერჩინა და ჯილდოდ, მის ცოლობას პირდებოდნენ. ამ დროს ზღვიდან ხმაური შემოისმა და ნაპირისკენ საზარელი არსება გაექანა. პერსევსმა ფრთიანი სანდლები ამოიცვა და ჰაერში აიჭრა. ურჩხულმა პერსევსის ვეება ჩრდილს მოჰკრა თვალი და მისკენ გაემართა. ამით ისარგებლა გმირმა და ურჩხულს ზურგში ჩასცა მახვილი. ურჩხული ქარაფეფს მიაწყდა. პერსევსი უფრო ზევით აიჭრა, რომ ურჩხული ვეღარ მისწვდომოდა, დრო იხელთა და მახვილი შიგ ხახაში ჩასცა. გმირი მიწაზე დაეშვა და ყოველი შემთხვევისთვის, ბუჩქში გადანახულ მედუზას თავს მიაშურა, რომ ჩანთაში ჩაემალა, სანამ ვინმე ნახავდა. სიხარულით გულანთებული ანდრომედა პერსევსს გულში ჩაეკრა, მისი მშობლებიც მადლობდნენ ჭაბუკს. პერსევსმა მადლობის ნიშნად სამსხვერპლოები აღუმართა ჰერმესს, ათენასა და ზევსს. პირველ სამსხვერპლოზე მოზვერი დაკლა, მეორეზე – ფური და მესამეზე – ხარი. შემდეგ კი სასახლისკენ გასწიეს და დაპირებული ქორწილი გადაიხადეს.
thumb|left|250px| პერსევსი ქვად აქცევს ფინევსა და მის ჯარისკაცებს
პერსევსი და ფინევსი
ქორწილში ერთადერთი კასიოპეა იყო მოწყენილი. მას პერსევსის სიძეობა მაინცდამაინც გულზე არ ეხატებოდა და სიძედაც ის ერჩია ვისზედაც ქალიშვილი ადრე იყო დანიშნული. ამ დროს შემოისმა მეომართა ფეხის ხმა და იარაღის ჩხარუნი. თურმე ფინევსს, ანდრომედას უწინდელ საქმროს, გაეგო საცოლის გათხოვების ამბავი და საბრძოლველად შეჭურვილი რაზმის თანხლებით წასულიყო ქორწილის ჩასაშლელად. გაბრაზებული ფინევსი ემუქრებოდა პერსევსს, რომ მისი აღსასრულის დღე იყო დამდგარი და მას ვერაფერი იხსნიდა. კასიოპეამ ფინევსის მხარე დაიჭირა, ხოლო მეფე კი სხვაგვარად მოიქცა, მან ახლად მოსულს სიტყვა შეაწყვეტინა და იმაში დაადანაშაულა, რომ მან მაშინ არაფერი იღონა, როდესაც მისი საცოლის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა. ფინევსს ამის საპასუხოდ არაფერი ჰქონდა სათქმელი. ის საქმის განსასჯელად არც იყო მოსული, მხოლოდ ბრაზი და ზიზღი ამოძრავებდა. მან სიტყვის უთქმელად შუბი სტყორცნა გმირს და მან კი მარჯვედ აიცდინა ნასროლი. გაიმართა სასტიკი ბრძოლა. პერსევსმა ფინევსის მრავალი მეომარი სიცოცხლეს გამოასალმა. ისინი ყოველი მხრიდან გარს შემოეხვივნენ პერსევს და ცდილობდნენ ძალის ერთიანობა გამოეყენებინათ მის წინააღმდეგ. ახლა კი მიხვდა გმირი, რომ მისი ერთადერთი ხსნა გორგონა მედუზას თავის გამოყენება იყო. თავის ყველა მომხრეს შეტრიალება უბრძანა და აბგიდან მედუზას თავი ამოიღო. ვინც კი მას თვალებში შეხედა, უმალ მარმარილოს ქანდაკებად იქცა. და ასე ერთმანეთის მიყოლებით ჩალაგდნენ მარმარილოს მწკრივებად. ეს რომ ფინევსმა ნახა მუხლებზე დაემხო და პერსევს ემუდარებოდა, არ მოეკლა. პერსევსმა ღიმილით უთხრა: „ნუ გეშინია, მახვილით არ შეგეხები, ამიერიდან ასე დაჩოქილი იქნები მუდამ“, და გორგონა მედუზას თავი სახეში შეაფეთა.
პერსევსის დაბრუნება სერიფოსზე და აკრისიოსის სიკვდილი
იმ ავბედითი ქორწილის შემდეგ, პერსევსი კეფევსის სამეფოში დიდხანს აღარ გაჩერებულა. ის, ანდრომედასთან ერთად სერიფოსზე დაბრუნდა. ხომალდიდან გადმოსვლისთანავე დედის ამბავი იკითხა და გაიგო, რომ პოლიდექტესს ჰიპოდამეას ცოლად შერთვა არც კი უფიქრია და ისევ დანაეს ხელში ჩაგდებას ლამობდა. ქალი თავის დასახსნელად ზევსის ტაძარს შეეფარა და იქიდან აღარ გამოდიოდა. გაბრაზებული პერსევსი პოლიდექტესის სასახლისკენ გაეშურა. როდესაც დარბაზში შევიდა, ნახა რომ მეფე თავის მეგობრებთან ერთად ღრეობდა. მისი შესვლა ვერავინ შეამჩნია, რადგან მეფეს პერსევსი უკვე მკვდარი ეგონა. მას ვერ წარმოედგინა, რომ გორგონა მედუზას კლანჭებს ვინმე გადაურჩებოდა. პერსევსი მეფეს წარუდგა და მოახსენა, რომ მისი დავალება შეასრულა. მეფემ და მისმა მეგობრებმა მისი მონაყოლი ტრაბახად მიიჩნიეს და სიცილი დააყარეს. პერსევსი ისედაც გაცეცხლებული იყო, ასეთმა დახვედრამ კი რისხვა გაუათკეცა, იგი დასწვდა მედუზას თავს და მეფეს შესძახა:„რაკი არ გჯერა,აჰა, შენი თვალით დარწმუნდი!“ და როდესაც მეფე ქანდაკებად იქცა, წამსვე სამარისებული სიჩუმე ჩამოვარდა. პერსევსმა არც დანარჩენი სტუმრები დაინდო და მათაც მეფის ბედი გაიზიარეს.
ჭაბუკმა სტიქსელ ნიმფებს დაუბრუნა ჰადესის ნივთები: უჩინმაჩინის ქუდი, ჯადოსნური აბგა და ფრთიანი სანდლები; გორგონა მედუზას თავი კი ათენას გადასცა, რომელმაც ის თავის ფარზე დაიმაგრა.
პერსევსმა სერიფოსის მმართველობა დიქტისს ჩააბარა, რომელმაც ერთხელ უკვე იხსნა ის და დედამისი სიკვდილისგან. თვითონ კი ანდრომედასთან და დანაესთან ერთად არგოსისკენ გასწია. აკრისიოსმა, რომ შეიტყო პერსევსის დაბრუნება, არგოსიდან შორს გადაიხვეწა. პერსევსი კი არგოსის მეფე გახდა.
მართალია, აკრისიოსი განერიდა, იმას ვისი ხელითაც სიკვდილი ჰქონდა ნაწინასწარმეტყველები, მაგრამ თავის წერას მაინც ვერ ასცდა: ერთხელაც ტევტამიდოსმა, რომლის სამეფოსაც აკრისიოსმა თავი შეაფარა, თამაშობა-შეჯიბრებები გამართა. მათში პერსევსიც მონაწილეობდა და მისგან გატყორცნილი დისკო შემთხვევით მოხვდა პაპამისს და იმსხვერპლა. პერსევსი ძალიან დაღონდა, მან აკრისიოსი დიდი პატივით დაკრძალა ათენას ტაძარში. ამ შემთხვევის შემდეგ, არგოსში გმირი ვეღარ გაჩერდა და მან თავისი სამეფო გაუცვალა თავის ნათესავს, ტირინსის მეფეს, პროიტოსის ძეს, მეგაპენთესს. პერსევსს მიეწერა ქალაქ მიკენის დაარსება, რომლის უშველებელი კედლები, ისევე როგორც ტირინსისა, გოლიათი კიკლოპების ხელით იყო აშენებული.
პერსევსის შთამომავლობა
პერსევსსა და ანდრომედას შვიდი შვილი ჰყავდათ: ექვსი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. ჯერ კიდევ ელადაში დაბრუნებამდე მათ ეყოლათ პერსესი, სპარსელთა მამამთავარი. შემდეგ მიკენში ეყოლათ ალკეოსი, სთენელოსი, ჰელეიოსი, მესტორი, ელექტრიონი და გორგოფონე. ამრიგად პერსეიდებში ჰერაკლესა და მის მტერს ევრისთევსს შორის ახლო ნათესაური კავშირია.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ზევსის შვილები
ვოლანდი
ვოლანდი (Woland; რუს: Воланд) რუსი საბჭოთა მწერლის მიხეილ ბულგაკოვის რომანის „ოსტატი და მარგარიტას“ ერთ-ერთი გმირი.
აღწერა
ვოლანდი არის იდუმალი უცხოელი და პროფესორი, რომლის მოსკოვში სტუმრობა მსოფლიოს ყირამალაზე დააყენებს. ის სხვადასხვა ადამიანს განსხვავებულად ეცხადება. ერთი ამბობს, რომ ის იყო დაბალი, ოქროს კბილებიანი და მარჯვენა ფეხით კოჭლობდა. მეორე ამბობს, რომ ეს კაცი იყო ძალიან მაღალი და კოჭლობდა მარცხენა ფეხით. მესამე ლაკონიურად ამტკიცებს, რომ ამ კაცს განსაკუთრებული არაფერი ჰქონდა.
ვოლანდის სახელი (Woland) თავისთავად არის გოეთეს ფაუსტის დემონის სახელის ვარიანტი: მებრძოლი ვოლანდი (Voland) ან ფალანდი. ეს რგოლი კარგადაა გამოკვეთილი ნოველის დასაწყისში. თუმცა, ვოლანდს მისი სახელით იშვიათად მოიხსენიებენ. მისი ბანდა „მესირს“ (ფრ: messir - ბატონის ან ოსტატის საპატიო ტიტული) ეძახის.
მისი დემონური ამალა შეიცავს გრძნეულებს, ვამპირებსა და გიგანტურ მოლაპარაკე კატას.
სქოლიო
კატეგორია:ოსტატი და მარგარიტა
Dolichohippus
Dolichohippus — კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ქვეგვარი ცხენების გვარისა. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — გრევის ზებრას. სხვა ზებრებთან შედარებით, რომლებიც ქვეგვარ ზებრებში არიან თავმოყრილი, გრევის ზებრა ზომით შედარებით დიდია და მისი ზოლებიც განსხვავებულია.
სქოლიო
კატეგორია:ცხენი *
Crassispira bandata
Crassispira bandata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კეთილშობილი ლითონები
კეთილშობილი ლითონები — ისეთი ლითონები, რომლებიც არ განიცდიან კოროზიასა და დაჟანგვას, რაც განასხვავებს მას სხვა ლითონებისაგან. ისინი აგრეთვე წარმოადგენენ ძვირფას ლითონებს, თავიანთი იშვიათობის გამო. ძირითადი კეთილშობილი ლითონებია — ოქრო, ვერცხლი, ასევე პლატინა და დარჩენილი 5 ლითონი პლატინის ჯგუფის ლითონებიდან — (რუთენიუმი, როდიუმი, პალადიუმი, ოსმიუმი, ირიდიუმი). ზოგიერთი ავტორი კეთილშობილ ლითონებს მიაკუთვნებს ასევე ტექნოციუმს, რომელიც ბუნებაში არ გვხვდება (ამასთან ერთად ის რადიოაქტიურია, ნახევრადდაშლის მცირე პერიოდით).
ძველი დრო
თვითნაბადი ოქრო და ვერცხლი ადამიანისათვის რამდენიმე ათასწლეულია რაც ცნობილია; ამას ადასტურებენ ის ნაკეთობები, რომლებიც ნაპოვნი იქნა მრავალრიცხოვან სამაროვნებში და პრიმიტიული მოპოვების კერები, რომლებიც შემორჩა ჩვენს დრომდე. ძველ დროში ძვირფასი ლითონების მოპოვების ძირითადი ცენტრები იყო ზემო ეგვიპტე, ნუმიბია, ესპანეთი, კოლხეთის სამეფო (კავკასია); არსებობს ცნობები მათი მოპოვებისა ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, აზიაში (ინდოეთი, ალტაი, ყაზახეთი, ჩინეთი). კოლხეთში ოქროშემცველ ქვიშრობებიდან ძვირფას ლითონს მიიღებდნენ ცხვრის ტყავით (ოქროს საწმისი) გამორეცხვის მეშვეობით სადაც შეკრეჭილი ბეწვი იჭერდა ოქროს მარცვლებს, ასევე გამოსარეცხი ხონჩებისა და ციცხვების მეშვეობით. მადნებიდან ძვირფასი ლითონი მიიღება, ქანების გაცხელებით, მათ დახეთქვამდე, შემდეგ მას აქუცმაცებენ ქვის როდინებში, გადალესვით და გამორეცხვით. მარცვლებს სიდიდის მიხედვით ანცალკევებდნენ საცერების მეშვეობით. ძველ ეგვიპტეში ცნობილი იყო მჟავეების მეშვეობით ოქროსა და ვერცხლის შენადნობების გამოყოფა. ოქროს გამოყოფა ვერცხლისწყლის ამალგამირების მეშვეობით ან ნაწილაკების შეგროვებით ცხიმიანი ზედაპირის დახმარებით (ძველი საბერძნეთი). კუპელირება ხდება თიხის ჭურჭელში, სადაც შიგნით ათავსებენ ტყვიას, სუფრის მარილს, კალას და ქატოს.
XI —VI ს. ჩ. წ. ა. ვერცხლს მოიპოვებდნენ ესპანეთში მდინარეების ტახოს, დუეროს, მინიოს და გუადიაროს ხეობებში. VI—IV ს. ჩ. წ. ა დაიწყო ტრანსილვანიასა და დასავლეთ კარპატების ძარღვული და ქვიშრობი საბადოებიდან ოქროს მოპოვება.
შუა საუკუნეების პერიოდის მოპოვება
შუა საუკუნეებში (XVIII ს-ის ბოლომდე) მოიპოვებოდა ძირითადად ვერცხლი, ოქროს მოპოვება შემცირდა ხელმისაწვდომი წყაროების ამოწურვის გამო. XVI ს. ესპანელები იწყებენ კეთილშობილი ლითონების მოპოვებას სამხრეთ ამერიკაში : 1532 წ-დან — პერუსა და ჩილეში, ხოლო 1537 წ-დან — ახალ გრანადაში (თანამედროვე კოლუმბია). ბოლივიაში 1545 წ. დაიწყო «ვერცხლის მთის» პოტოსის დამუშავება. 1577 წ. ბრაზილიაში აღმოჩენილ იქნა ოქროშემცველი ქვიშრობები. XVI ს. ბოლოსათვის ამერიკაში ოქროსა და ვერცხლს მოიპოვებდნენ 5-ჯერ უფრო მეტს ვიდრე ევროპაში ამერიკის აღმოჩენამდე.
პლატინის აღმოჩენა
XVI ს. 1-ლ ნახევარში ესპანელმა კოლონიზატორებმა მიაქციეს ყურადღება ძნელად დნობად მძიმე თეთრ ლითონს, რომელიც ოქროსთან ერთად პარალელურად მოიპოვებოდა ოქროს ქვიშრობებში ახალ გრანადაში. ვერცხლთან გარე მსგავსების გამო (plata) მას მისცეს შემცირებული სახელი «პლატინა» (platina), ქართულად — "ვერცხლუკა". პლატინა ძველთაგან იყო ცნობილი, თვითნაბადი პლატინა მოიპოვებოდა ოქროსთან ერთად და უწოდებდნენ მას «თეთრ ოქროს» (ძველი ეგვიპტე, ესპანეთი, აბისინია), «ბაყაყის ოქრო» (კუნძული ბორნეო) და ა.შ. თავდაპირველად ესპანელები პლატინას თვლიდნენ ცუდ მინარევად, ამიტომაც გამოცემულ იქნა სახელმწიფო დეკრეტი, რომლის მიხედვით პლატინა უნდა გადაეყარათ ზღვაში. პლატინის პირველი მეცნიერული აღწერა წარმოადგინა უოტსონმა 1741 წ. კოლუმბიაში მისი სამრეწველო მასშტაბით მოპოვების დაწყების გამო (1735).
პალადიუმის, როდიუმის, ირიდიუმის, ოსმიუმისა და რუთენიუმის აღმოჩენა
1803 წ. ინგლისელმა მეცნიერმა ვოლასტონმა აღმოაჩინა პალადიუმი და როდიუმი, ხოლო 1804 წ. ინგლისელმა მეცნიერმა ტენატმა აღმოაჩინა ირიდიუმი და ოსმიუმი. 1808 წ. რუსმა მეცნიერმა ა. სნიადიცკიმ, სამხრეთ ამერიკიდან ჩამოტანილი მადნის კვლევისას, გამოჰყო ახალი ქიმიური ელემენტი, რომელსაც მან უწოდა ვესტიუმი. 1844 წ. ყაზანის უნივერსიტეტის პროფესორმა კლაუსმა ყოველმხრივ შეისწავლა ეს ელემენტი და რუსეთის პატივსაცემად უწოდა რუთენიუმი.
გავრცელება ბუნებაში და მოპოვება
1828 წ. რუსმა მეცნიერმა ვ.ვ. ლუბარსკიმ გამოაქვეყნა ნამუშევარი პირველ პლატინის საბადოზე მსოფლიოში, რომელიც აღმოჩენილ იქნა ურალის მთებში. პლატინის 95 % 1915 წ. ძირითადად მოიპოვებოდა ქვიშრობების საბადოებში, დანარჩენი რაოდენობა კი მიიღებოდა სპილენძისა და ოქროს ელექტროლიტიკური რაფინირების მეშვეობით.
საბადოებიდან კეთილშობილი ლითონების გამოსაყოფად XIX ს. იქმნებოდა მრავალრიცხოვანი ოქროსგამომყოფი მანქანების კონსტრუქციები (მაგალითად, ბუტარა, ვაშგერდი). XIX ს. 1-ლ ნახევრიდან ურალში ფართოდ გამოიყენებოდა ბუტარა. XIX ს. 30-იან წლებში საბადოებში გამოიყენეს წყალი მაღალი წნევით ქანების გამოსარეცხად. შემდეგში ამ მეთოდის სრულყოფით შეიქმნა წყალმტეხი — ჰიდრომონიტორის პროტოტიპი. XIX ს. დასაწყისში წყლით გაჯერებული ქანებიდან ოქროს და პლატინის მოპოვებისათვის გამოიყენებდნენ მიწახაპია, ხოლო 1870 წ. ახალ ზელანდიაში ამ მიზნისათვის გამოიყენეს — დრაგა.
ХІХ საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული ღრმა საბადოების დამუშავება რუსეთში დაიწყო მიწისქვეშა მეთოდით, ხოლო 90-იან წლებში ნერგავენ ექსკავატორებს და სკრეპერებს.
ლითონური პლატინის ტექნოლოგია
პლატინის გასუფთავება და დამუშავება გაძნელებული იყო მისი დნობის მაღალი ტემპერატურით (1773,5 °С). XIX ს. 1-ლ ნახევარში ა. ა. მუსინ-პუშკინმა მიიღო ჭედადი პლატინა მისი ამალგამის გახურებით. 1827 წ. რუსმა მეცნიერებმა პეტრე სობოლევსკიმ და ვასილი ლუბარსკიმ წარმოადგინეს ნედლეული პლატინის გასუფთავების ახალი ხერხი, რამაც საფუძველი ჩაუყარა ფხვნილის მეტალურგიას. წლის განმავლობაში ამ ხერხით პირველად მსოფლიოში გასუფთავებულ იქნა მიახლოებით 800 კგ პლატინა, ანუ მოხდა პლატინის დამუშავება დიდი მასშტაბით. 1859 წ. ფრანგმა მეცნიერებმა ანრი ეტიენ სენტ-კლერ დევილმა და ანრი ჟულ დებრემ პირველად მოახდინეს პლატინის გამოდნობა ჟანგბად-წყალბადის ალზე ღუმელში. ოქროს ელექტროლიზი პირველი 1863 წ. ჩაატარეს, წარმოებაში ეს მეთოდი გამოიყენეს და დაინერგა ХІХ ს-ის 80-იან წლებში.
ციანური პროცესი
ამალგამაციის გარდა, 1886 წ. პირველად რუსეთში იქნა გამოყენებული ოქროს გამოყოფა მადნის ქლორირებით (კოჩკარსკის საბადო ურალში). 1896 წ. იმავე საბადოზე პირველად რუსეთში გაშვებული იქნა ქარხანა სადაც ოქროს მისაღებად ციანირების მეთოდი გამოიყენებოდა (პირველი ასეთი ქარხანა აშენებულ იქნა იოჰანესბურგში (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა) 1890 წ.). მალევე ციანირების მეთოდი გამოიყენეს მადნეულიდან ვერცხლის გამოსაყოფად.
ჰადსაკერის შემცვლელი
ჰადსაკერის შემცვლელი (The Hudsucker Proxy) — ძმები კოენების 1994 წლის კომედიური ფილმი.
კეთილშობილი ლითონები
ციანური პროცესი
1887—1888 წწ. ინგლისში ჯ. ს. მაკ-არტური და ძმებმა რ. და უ. ფორესტებმა მიიღეს პატენტი მადნიდან ოქროს მიღების მეთოდზე, სადაც მადანს ამუშავებდნენ ტუტე ციანური ხსნარების ნაზავით და ამ ხსნარში თუთიის ბუბრბუშელის ირგვლივ ოქრო იყრიდა თავს. 1893 წ. ჩატარდა ოქროს თავმოყრა დალექვა ელექტროლიზით, 1894 წ. — თუთიის მტვრით. სსრკ-ში ოქროს მოიპოვებდნენ ძირითადად ოქროს ქვიშრობებში; მსოფლიოში კი ოქროს 90 % — მოიპოვება მადნეულის საბადოებში.
კეთილშობილი ლითონების მისაღებად მიწისქვეშა მადნების დამუშავება 1,5 ჯერ უფრო ძვირი ჯდება ვიდრე ქვიშრობის საბადოების დამუშავება. ვერცხლს ძირითადად მოიპოვებენ მადნის საბადოებში. ის ძირითადად გვხვდება ტყვია-თუთიის საბადოებში, რომელიც იძლევა მთლიანად მიღებული ვერცხლის რაოდენობის მიახლოებით ნახევარს; სპილენძის საბადოებიდან მიიღებენ 15 %, ოქროს საბადოებიდან 10 % ვერცხლს; მიახლოებით 25 % კი მოდის ვერცხლის ძარღვულ საბადოებზე. პლატინის ჯგუფის ლითონების მნიშვნელოვან რაოდენობას მიიღებენ სპილენძ-ნიკელოვანი მადნებიდან. ამ კეთილშობილ ლითონებს ადნობენ სპილენძთან და ნიკელთან ერთად, და უკანასკნელების გასუფთავებისას ელექტროლიზით ისინი რჩებიან ნალექში.
ჰიდრომეტალურგია
კეთილშობილი ლითონების მისაღებად ფართოდ გამოიყენებენ ჰიდრომეტალურგიის მეთოდებს, გამდიდრებასთან ხშირად კომბინირებით. კეთილშობილი ლითონების გრავიტაციული გამდიდრება იძლევა საშუალებას გამოყოს ლითონის მსხვილი ნაწილაკები. ამას ამატებენ ციანირებას და ამალგამაციას. ციანირებისათვის ყველაზე მიზანშეწონილია ქლორიანი ვერცხლი; სულფიდურ ვერცხლიან მადნებს ხშირად ციანირებას უტარებენ პირველადი ქლორული მოწვის შემდეგ. ოქროსა და ვერცხლს ციანურ ხსნარებიდან ლითონურ თუთიით უყრიან თავს (ჯდება თუთიაზე, "ილექება"), იშვიათად ნახშირით და ფისებით (იონიტებით). მიახლოებით ვერცხლის 80 % მიიღებენ ძირითადად პირომეტალურგიის მეშვეობით, დანარჩენს კი — ამალგამაციით და ციანირებით.
აფინაჟი
მაღალი სიწმინდის კეთილშობილ ლითონებს იღებენ აფინაჟის მეთოდით. ამ დროს ოქროს დანაკარგი (დნობის ჩათვლით) შეადგენს 0,06 %, ოქროს შემადგენლობა აფინირებულ ლითონში შეადგენს არანაკლებ 999,9 სინჯისა; პლატინური ლითონების დანაკარგები შეადგენს არაუმეტეს 0,1 %. მიმდინარეობს მუშაობა ციანური პროცესის ინტენსიფიკაციაზე (წნევის ქვეშ ციანირება ან ჟანგბადის დაბერვით), იძიებენ არატოქსიკურ გამხსნელებს ლითონების გამოსაყყოფად, მუშავდება კომბინირებული მეთოდები (მაგალითად, ფლოტაციურ-ჰიდრომეტალურგიული), გამოიყენება ორგანული რეაგენტები და სხვა. კეთილშობილი ლითონების თავმოყრა ციანურ ხსნარებიდან ეფექტურად ხდება იონოგამცვლელი ფისების მეშვეობით. წარმატებით მოიპოვებიან ლითონები საბადოებიდან ბაქტერიების დახმარებით (იხ. ბაქტერიული ტუტირება).
სავალუტო ლითონები
ინარჩუნებენ სავალუტო ლითონების ფუნქციას, ძირითადად, ოქრო (იხ. ფული). ადრე ვერცხლი ფართოდ გამოიყენებოდა როგორც ფული, მაგრამ შემდეგ, ბაზრის მეტისმეტად გაჯერებისას, მან ფაქტობრივად დაკარგა ეს ფუნქცია. ეხლა ვერცხლი ინახება ზოგიერთი ცენტრალური ბანკის სავალუტო რეზერვის შემადგენლობაში, მაგრამ საკმაოდ მცირე რაოდენობით. ვერცხლი, როგორც სხვა ძვირფასი ლითონი შეიძლება გამოყენებული იქნას კერძო პირებისა და კომპანიების მიერ როგორც დანაზოგი. ვერცხლზე ფიუჩერსები აქტიურად გამოიყენება სპეკულანტების მიერ.
გამოყენება ქიმიურ მანქანათმშენებლობაში და ლაბორატორულ ტექნიკაში
მდგრადი ლითონები გამოიყენება ისეთი ნაწილების დასამზადებლად, რომლებიც მუშაობენ აგრესიულ გამოში — ტექნოლოგიური აპარატები, რეაქტორები, ელექტრო გამაცხელებლები, მაღალტემპერატურული ღუმელები, ოპტიკური მინის დასამზადებელ აპარატურაში და მინის ბოჭკოს, თერმოწყვილების, წინააღმდეგობის ეტალონებისა და სხვა.
გამოიყენებიან სუფთად, როგორც ბილითონი (ბიმეტალი) და შენადნობებშიც (იხ. პლატინის შენადნობები). ქიმიურ რეაქტორებს და მის ნაწილებს მთლიანად ამზადებენ კეთილშობილი ლითონებისაგან ან ფარავენ კეთილშობილი ლითონის თხელი ფირფიტით კილიტით. პლატინის საფარველს აპარატებში გამოიყენებენ წმინდა ქიმიური პრეპარატების დამზადებისას და კვების მრეწველობაში. როდესაც პლატინის ან პალადიუმის ქიმიური მდგრადობა და ძნელად დნობადობა არასაკმარისია, მათ ცვლიან პლატინის და ამ თვისების მომატების უნარის მქონე ლითონების შენადნობებით: ირიდიუმი (5-25 %), როდიუმი (3-10 %) და რუთენიუმი (2-10 %). ამ ლითონების გამოყენების კარგ მაგალითს წარმოადგენს მათი გამოყენება ქვაბებისა და თასების დასამზადებლად სადაც ხდება ტუტეების დნობა ან მარილმჟავასთან, ძმრის მჟავეებთან მუშაობა; ავტოკლავების, დისტილატორების, კოლბებისა და სხვა.
გამოყენება მედიცინაში
მედიცინაში კეთილშობილი ლითონები გამოიყენებიან ინსტრუმენტების, ხელსაწყოების ნაწილების, პროთეზების, ასევე სხვადასხვა პრეპარატების დასამზდებლად, ძირითადად ვერცხლის საფუძველზე. პლატინისა და ირიდიუმის შენადნობი, პალადიუმი ოქროსთან თითქმის შეუცვლელია ნემსების დასამზადებლად. სამედიცინო პრეპარატებიდან, რომლებიც შეიცავენ კეთილშობილ ლითონებს ყველაზე გავრცელებულია ვერცხლის ნიტრატი, პროტარგოლი და სხვა. კეთილშობილ ლითონებს გამოიყენებენ სხივური თერადიის დროს (რადიოაქტიური ოქროს ნემსები ავთვისებიანი სიმსივნეების დასაშლელად), ასევე პრეპარატებში რომლებიც ამაღლებენ ორგანიზმის დაცვით თვისებებს.
ლოცვა
thumb|[[ბორობუდურის ბერები]] ლოცვა — რელიგიური პრაქტიკის სახე, რომლის დროსაც ინდივიდი ცდილობს ღმერთთან ან სულთან დაკავშირებას. ლოცვა შეიძლება იყოს ინდივიდუალური ან ჯგუფური, რომელიც შეიძლება მოხდეს საზოგადოებაში ან კერძოდ. ლოცვისათვის იყენებენ სიტყვებს ან სიმღერას. არსებობს სხვადასხვა სახის ლოცვები — შუამდგომლობის, ვედრება, მადლიერების და დიდების. ლოცვა მიმართულია ღმერთისდმი, სულისადმი ან თუნდაც რომელიმე პიროვნებისადმი. ადამიანები ბევრი, განსხვავებული მიზეზების გამო ლოცულობენ.
ლოცვა ზოგჯერ სიტყვებთან, მუსიკასთან ან ჰიმნთან ერთად ფიზიკურ პრაქტიკასაც შეიცავს.
მეცნიერთა ნაწილი ფიქრობს, რომ ყველაზე მეტად ლოცვა ეფექტურია ავადმყოფ ან დაშავებული ადამიანებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგია
პოლიკარპე კაკაბაძე
პოლიკარპე მალხაზის ძე კაკაბაძე (დ. 7 მარტი [ ძვ. სტ. 23 თებერვალი], 1893, სოფელი დიდი კუხი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 ოქტომბერი, 1972, თბილისი) — ქართველი დრამატურგი.
ბიოგრაფია
1911 წელს დაასრულა ბათუმის ვაჟთა გიმნაზია. მისი პირველი ნოველა „ბრძენი მოქანდაკე“ დაიბეჭდა 1915 ჟურნალში „თეატრი და ცხოვრება“ (N 46).
კაკაბაძის პირველი მნიშვნელოვა დრამატული ნაწარმოებია რევოლუციური ბრძოლის ამსახველი პიესა „გზაჯვარედინზე“ (1917), რომელიც წარმატებით დაიდგა ბაქოს სცენაზე 1918 წელს (რეჟისორი ალექსანდრე წუწუნავა). 1919 წელს კაკაბაძის მიერ დაარსებულ ჟურნალში შვიდი მნათობი დაიბეჭდა მისი პიესები „სისხლი სინათლემდე“ (N 1) და „სამი ასული“ (N 2). 1925 წელს რუსთაველის სახელობის თეატრის სცენაზე დაიდგა მისი დრამა „ლისაბონის ტუსაღები“ (რეჟისორი დოდო ანთაძე).
დიდი პოპულარობით სარგებლობდა კაკაბაძის კომედია „ყვარყვარე თუთაბერი“ (1928), რომელიც ქართული საბჭოთა კომედიოგრაფიის საუკეთესო ნიმუშია. ღრმად შთამბეჭდავია და კლასიკური სრულყოფით გამოირჩევა მძაფრი ისტორიის ქარტეხილების ფონზე შემთხვევით ამოტივტივებული გაიძვერა მედროვის ყვარყვარეს მხატვრული სახე. ქართული ფოლკლორის გმირის ნაცარქექიას ნიღბით აღჭურვილი ყვარყვარე ზოგადსაკაცობრიო ტიპიც არის. პიესა პირველად დადგა კონსტანტინე მარჯანიშვილმა 1929 წელს, ახლებური იყო რობერტ სტურუას 1974 წლის დადგმა (რუსთაველის სახ. თეატრი). 1938 წელს მარჯანიშვილის სახ. თეატრში დაიდგა კაკაბაძის კომედია „ოლმეურნის ქორწინება“ (1937), რომელშიც მეტყველად აისახა ახალი საბჭოთა ადამიანის სულიერი ფორმირების პროცესი. პიესა დრამატურგის ახალ გამარჯვებად იქცა.
საბჭოთა ხალხის მშვიდობიანი შრომის თემას ეძღვნება კაკაბაძის 40-50-იან წლებში შექმნილი პიესები:„შეხვედრა მშენებლობაზე“, „ბედნიერი სამჭედლო“, „ციცინათელა“, „პაექრობა“, რომელთა გადამუშავების საფუძველზე დრამატურგმა 1964 წელს ახალი პიესა „ცხოვრების ჯარა“ შექმნა. კაკაბაძის ისტორიულ პიესას (კომედია)„კახაბერის ხმალი“ („დავით მერვე“, 1954) უხვად ასაზრდოებს ქართულ ფოლკლორული სახეები. პიესა პირველად დაიდგა 1957 წელს ქუთაისში (რეჟისორი თ.მაღალაშვილი), 1965 წელს კი — თბილისში (მარჯანიშვილის სახ. თეატრი, რეჟისორი გრიგოლ  ლორთქიფანიძე).
სიცოცხლის ბოლო ათწლეულში კაკაბაძე ინტენსიურად მუშაობდა ისტორიულ დრამისა და ტრაგედიის ჟანრში. ამ პერიოდში მან გამოაქვეყნა დრამატული პოემები „მეფე ვახტანგ პირველი გორგასალი“ (1966), „მეფე ბაგრატ მეშვიდე“ (1967), ტრაგედია „მეფე დიმიტრი თავდადებული“ (1971).
კაკაბაძემ სიცოცხლეშივე მოიპოვა თანამედროვე კრიტიკისა და საზოგადოებრიობის დიდი აღიარება. მისი „ყვარყვარე თუთაბერის“ მიხედვით შექმნილია ფილმი „ყვარყვარე“ (1978, რეჟისორი დიმიტრი აბაშიძე). კაკაბაძე დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები პ
მებრძოლთა კლუბი
მებრძოლთა კლუბი — ჩაკ პალანიკის პირველი და ყველაზე განთქმული რომანი. გამოიცა 1996 წელს. მისი მიხედვით 1999 წელს რეჟისორმა დევიდ ფინჩერმა გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩაკ პალანიკის ნაწარმოებები კატეგორია:1996 წლის რომანები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები კატეგორია:1990-იანი წლების რომანები
რუსეთის ტერიტორიული ექსპანსია
მონღოლებისგან გათავისუფლების შემდეგ, რუსეთმა მისი მეზობელი ტერიტორიები მიიერთა. რუსეთი სამეფო ივანე IV-ის მმართველობის დროს იერთებს ციმბირის, ყაზანის და ასტრახანის სახანოებს. შფოთის წლებში რუსეთმა დაკარგა ეს მოპოვებული წარმატებები მაგრამ, შემდგომში რუსეთმა კვლავ აღიდგინა თავისი სიძლიერე და განაგრძო მეზობელი ტერიტორიების დაპყრობა.
რუსეთის იმპერიის ტერიტორიული ექსპანსია
რუსეთის იმპერიად გამოცხადების შემდეგ, მას მრავალი ტერიტორია შეუერთდა. პირველი ომი რომელიც იმპერატორმა პეტრე დიდმა დაიწყო იყო ჩრდილოეთის ომი, ამ ომის შემნდეგ რუსეთს შეუერთდა ბალტიისპირეთის ვრცელი ტერიტორიები და ფინეთი.
მოგვიანებით ოსმალეთთან და ირანთან წარმოებული ომების შემდეგ რუსეთმა მყარად მოიკიდა ფეხი სამხრეთით.