cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ექო-მეხსიერება
ადრეული ნამუშევარი
ნელსონ ქოუენის მიერ შემოთავაზებული მოდელი ცდილობს, რომ გაუმკლავდეს ამ პრობლემას ვერბალური სენსორული მეხსიერებისა და სათავსოს უფრო დეტალურად აღწერით. იგი გვთავაზობს ყურადღებამდელი სენსორული სათავსოს სისტემას, რომელსაც შეუძლია დიდი რაოდენობით ზუსტი ინფორმაცის დატევა მცირე დროის განმავლობაში. ის მოიცავს პირველი ფაზის საწყის მონაცემს - 200-400 მწმ-ს და მეორე ფაზას, რომელშიც ინფორმაცია ტრანსფორმირდება უფრო გრძელვადიანი მეხსიერების სათავსოში, რათა მოხდეს მისი ინტეგრაცია სამუშაო მეხსიერებაში, რომლის გაქრობაც 10-20 წმ-ის შემდეგ იწყება.
ნაწილობრივი და სრული ანგარიში
ხატოვანი მეხსიერების ამოცანების შესახებ სპერლინგის (1960) პროცედურების შემდგომ, მეცნიერები დაინტერესდნენ აუდიტორული სენსორული სათავსოს შესახებ ანალოგიური ფენომენის დატესტვით. ექსოებრი მეხსიერება იზომება ქცევით დავალებებით, სადაც მონაწილეებს სთხოვენ, რომ გაიმეორონ ტონების, სიტყვების ანდ მარცვლების რაღაც თანმიმდევრობა, რომელიც მათ წარუდგინეს - ეს ძირითადად მოითხოვს ყურადღებასა და მოტივაციას. ყველაზე ცნობილი ნაწილობრივი მოხსენების დავალებაში მონაწილეებს ეძლეოდთ აუდიტორული სტიმული მარცხენა, მარჯვენა და ორივე ყურში ერთდროულად. შემდეგ მათ სთხოვდნენ, რომ გადმოეცათ თითოეული სტიმულის სივრცითი მდებარეობა და კატეგორიის სახელი. შედეგებმა აჩვენა, რომ ცალ ყურში მოსმენილი ინფორმაციის დროს სივრცითი მდებარეობის გახსენება გაცილებით ადვილი იყო, ვიდრე სემანტიკური ინფორმაციის. ხატოვანი მეხსიერების დავალებების შედეგებთან თანხმობაში, ნაწილობრივი მოხსენებითი მდგომარეობების მოქმედება გაცილებით უპირატესი იყო მთელ მოხსენებით მდგომარეობასთან შედარებით. ასევე, ინტერსტიმულური ინტერვალის (ISI) (სტიმულის წარდგენასა და მის გახსნებას შორის არსებული დროის მონაკვეთი) ზრდასთან ერთად შეინიშნებოდა მოქმედების შენელება/გაუარესება.
აუდიტორული სტიმულის შეცნობა უკუმასკინგის პირობებში
აუდიტორული სტიმულის შეცნობა უკუმასკინგის პირობებში(ABRM) არის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული დავალება სმენის შესწავლის დროს. მის ფარგლებში მონაწილეებს წარედგინებათ მოკლე სამიზნე სტიმული, რომელსაც ინტერსტიმულური ინტერვალის (ISI) შემდეგ მოჰყვება მეორე სტიმული (ნიღაბი). სწორედ ამ ინტერვალის საშუალებით ხდება დროის იმ მონაკვეთის მანიპულაცია, რომლის განმავლობაშიც აუდიტორული ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იქნება მეხსიერებაში. ინტერსტიმულური ინტერვალის 250 მწმ-მდე გაზრდისას უმჯობესდება შესრულების ხარისხი სამიზნე ინფორმაციის სიზუსტის თვალსაზრისით. ნიღაბი არ ახდენს გავლენას ინფორმაციის იმ რაოდენობაზე, რომელიც სტიმულისაგან მიიღება, მაგრამ იგი მოქმედებს, როგორც ხელის შემშლელი ფაქტორი შემდგომი გადამუშავების დროს.
შეუსაბამობის ნეგატიური ეფექტი
შეუსაბამობის ნეგატიური ეფექტის(MMN) ამოცანები არის უფრო ობიექტური, დამოუკიდებელი ამოცანები, რომელთაც შეუძლიათ აუდიტორული სენსორული მეხსიერების გაზომვა და რომელიც არ მოითხოვს ფოკუსირებულ ყურადღებას. ეს ამოცანები იწერს მონაცემებს ტვინის აქტიურობაში ცვლილებების შესახებ ელექტროენცეფალოგრაფიის (EEG) გამოყენებით. იგი იწერს ტვინის აქტიურობაში სტიმულის შემდგომ 150-200 მწმ-ის შემდგომ მოვლენასთან დაკავშირებულ სმენით პოტენციალებს (ERP). ეს სტიმული არის ავტომატური, იშვიათი, ანომალიური სტიმული, რომელიც სტანდარტულ სტიმულთა სიმრავლეშია წარმოდგენილი და რომელიც იძლევა მეხსიერებაზე დაკვირვების საშუალებას.
ნევროლოგიური საფუძველი
როგორც აღმოჩნდა, აუდიტორული სენსორული მეხსიერება განთავსებულია პირველად აუდიტორულ კორტექსში, რომელიც მდებარეობს ყურის მოპირდაპირე მხარეს. ექო-მეხსიერების სათავსო მოიცავს ტვინის სხვადასხვა წილებს მასში ჩართული სხვადასხვა პროცესების გამო. ტვინის რეგიონთა უმრავლესობა მდებარეობს შუბლისწინა კორტექსში (PFC), რადგანაც სწორედ ეს ადგილია, სადაც ხორციელდება აღმასრულებელი კონტროლი და რომელიც პასუხისმგებელია ყურადღებისმიერი კონტროლისათვის. ფონოლოგიური სათავსო და გამეორების სისტემა როგორც ჩანს მარცხენა ნახევარსფეროზეა დაფუძნებული, რადგანაც სწორედ ამ რეგიონში შეინიშნება ტვინის აქტივობა. ამ პროცესში ჩართული ძირითადი რეგიონებია მარცხენა ვენტროლატერალური შუბლისწინა კორტექსი (VLPEC), მარცხენა პრემოტორული კორტექსი (PMC) და მარცხენა უკანა პარიეტალური კორტექსი (PPC). VLPFC-ის ფარგლებში, ბროკას არე არის პასუხისმგებელი ვერბალური გამეორებისა და არტიკულირების პროცესისათვის. ზურგის PMC აგამოიყენება რითმულ ორგანიზებასა და გამეორებაში და ბოლოს, PPC-ს სივრცეში საგნების განლაგების როლი. აქამდე სჯეროდათ, რომ MMN-ის პასუხად გამოვლენილი აუდიტორულ სმენით მეხსიერებასთან კავშირში მყოფი ქერქოვანი არეები არ იყო სპეციფიკურად ლოკალიზებული. თუმცა, შედეგებმა აჩვენა შედარებითი აქტივობა ზედა ტემპორალურ ხვეულში (STG) და ქვედა ტემპორალურ ხვეულში (ITG).
განვითარება
ექოსებრ მეხსიერებასთან დაკავშირებულ ნერვული სტრუქტურების ფარგლებში ასაკთან დაკავშირებული ზრდა აქტივაციაში აჩვენებს, რომ ასაკთან ერთად იზრდება აუდიტორული სენსორული ინფორმაციის დამუშავების ეფექტურობა და ხარისხი.
(MMN) კვლვის შედეგები ასევე მოწმონს, რომ აუდიტორული სენსორული მეხსიერების ხანგრძლიოვბა ასევე იზრდება ასაკთან ერთად, განსაკუთრებით 2-6 წლამდე, დაახლოებით 500-დან 5000 მწმ-მდე. 2 წლის ბავშვებმა აჩვენეს შეუსაბამო ნეგატიურობის პასუხი 1-დან 2 წამამდე, ინტერიმპულსური ინტერვალით - 500 მწმ და 1000 მწმ. სამი წლის ბავშვებმა აჩვენეს შეუსაბამო ნეგატიურობის პასუხი 1-დან 2 წამამდე, წლის ბავშვებმა - 2 წამზე ხანგრძლივი, ხოლო 6 წლის ბავშვებმა - 3-დან 5 წამამდე. ეს განვითარების და კოგნიტური ცვლილებები, რომლებიც ადრეულად ვლინდება, იზრდება ზრდასრულობის პერიოდში, სანამ საბოლოოდ, კვლავ არ შემცირდება ხანდაზმულობის დროს.
მკვლევრებმა აღმოაჩინეს შემცირებული ექოსებრი მეხსიერების ხანგრძლივობა ყოფილ გვიან მოსაუბრეებში (LT’s), Precordial Catch Syndrome (წინაკორდიალური შეფერხების სინდრომი) (PCS)-ის მქონე ბავშვებსა და ტუჩის თანდაყოლილი დეფექტის მქონეებში, რომელთა შემთხვევაშიც ინფორმაცია ქრება 2000 მწმ-მდე. თუმცა, შემცირებული ექოსებრი მეხსიერება არ წარმოადგენს ზრდასრულობაში ენობრივი სირთულეების ქონის წინაპირობას.
კვლევაში აღმოჩნდა, რომ როდესაც სიტყვების წარდგენა ხდებოდა ახალგაზრდა და ზრდასრული პირებისათვის, ახალგაზრდები ჯობნიდნენ ზრდასრულ პირებს, როდესაც სისწრაფე, რომლითაც ხდებოდა სიტყვების წარდგენა, იზრდებოდა.
პრობლემები
აუდიტორული მეხსიერების ნაკლის მქონე ბავშვებს აქვთ განვითარებადი ენობრივი დარღვევები. ამ პრობლემების შეფასება რთულია, რადგანაც ეს ფაქტი შესაძლოა არა მეხსიერებასთან დაკავშირებულ პრობლემებზე, არამედ მოცემული დავალების გაგების უუნარობაზე იყოს დამოკიდებული.
დორსოლატერალურ შუბლისწინა კორტექსსა და ტემპორალურ-პარიეტულ კორტექსში მრავალმხრივი დაზიანების მქონე ადამიანებში დარტყმის/ბიძგის მერე ტარდებოდა MMN ტესტი. კონტროლ ჯგუფში მარჯვენა ნახევარსფეროში იყო უფრო დიდი აქტივობა, მიუხედავად იმისა, ხმა მარკვენა ყურში ისმოდა, თუ მარცხენაში.
ტემპორალურ-პარიეტალური დაზიანების მქონე პაციენტებში MMN იყო მკაფიოდ შემცირებული, როდესაც აუდიტორული სტიმულის წარდგენა ხდებოდა მათი ტვინის დაზიანებული უბნის საპირისპირო მხარეს. ეს მიემართება თეორიას, რომლის მიხედვითაც აუდიტორული სენსორული მეხსიერება მოთავსებულია კონტრალატერალურ აუდიტორულ კორტექსში. შემდგომი კვლევა შემცირებული აუდიტორული მეხსიერების მქონე ადამიანებში აჩვენებს, რომ მუსიკის ან აუდიო წიგნების მოსმენა ყოველდღიურად აუმჯობესებდა მათ ექოსებრ მეხსიერებას. ეს აჩვენებს ტვინის დაზიანების შემდეგ ნერვული რეაბილიტაციის დროს მუსიკის პოზიტიურ გავლენას.
სქოლიო
კატეგორია:მეხსიერების პროცესები
ბაკურციხის წმინდა ბარბარეს პირველი ეკლესია
ბაკურციხის წმინდა ბარბარეს პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაკურციხეში. ეკლესია დგას მაღალაურად წოდებულ ადგილზე, კერძოდ კი, ქუმსიაშვილების უბანში.
ეკლესია მთლიანადაა დანგრეული, თუმცა შემორჩენილია მხოლოდ რიყის ქვისა და კირის დუღაბით ნაგები ჩრდილოეთ კედლის პატარა მონაკვეთი.
2004 წელს, ეკლესიის დასავლეთით, ათიოდე მეტრზე, აშენდა თავისუფალი ჯვრის ტიპის ეკლესია ქუმსიაშვილების ოჯახის ინიციატივითა და ხარჯებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბერენიკა I
მინიატიურა|ბერენიკა I და პტოლემე I ბერენიკა I — პტოლემე I-ის მეორე (ევრიდიკა I-ის შემდეგ) ან მესამე (ტაისის შემდეგ) ცოლი და შესაძლოა მისი და (მამის მხრიდან). პტოლემე I-ის პირველი ცოლის ევრიდიკა I-ის ბიძაშვილი. პტოლემე II-ისა და არსინოე II-ის დედა.
ორჯერ იყო გათხოვილი, მისი პირველი ქმარი იყო მაკედონელი ფილიპე, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი მაგასი, ანტიგონე (პიროსი ეპიროსელის ცოლი) და თეოქსენა. ფილიპი გარდაიცვალა ძვ. წ. 318 წელს. პტოლემე I-თან იქორწინა ძვ. წ. 317 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ქალი ფარაონები
Resident Evil (2002 წლის ვიდეო თამაში)
Resident Evil, იაპონიაში ცნობილი როგორც Biohazard — survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში შექმნილი და გამოცემული კომპანია Capcom-ის მიერ. თავდაპირველად გამოვიდა GameCube-ისთვის 2002 წელს და წარმოადგენს 1996 წელს გამოსული თამაშის, Resident Evil-ის რიმეიკს (რიგით პირველი თამაში Resident Evil-ის სერიიდან).
თამაში შეიქმნა Capcom-სა და Nintendo-ს ექსკლუზიური თანხმობის ფარგლებში. პროექტის რეჟისორია სინძი მიკამი, რომელიც ასევე იყო ორიგინალი Resident Evil-ის რეჟისორი და დიზაინერი. მასზე მუშაობა ჯერ კიდევ 2001 წელს დაიწყო და გახდა კომპანიის ერთ-ერთი პირველი თამაში გამოსული GameCube პლატფორმაზე. ის თავისთავში მოიცავს თანამედროვე ვიზუალურ ეფექტებს, გაუმჯობესებულ გრაფიკას, თავსატეხებს და ასევე გეიმპლეის უამრავ ახალ ელემენტს და სხვადასხვა დეტალებს; სინძი მიკამიმ განაცხადა, რომ აღნიშნული თამაში 70 %-ით განსხვავდება ორიგინალისგან.
გამოსვლის შემდეგ, Resident Evil-ს წილად ჰხვდა მაღალი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისგან. მათ ძირითადად შეაქეს გრაფიკა  და გაუმჯობესებული გეიმპლეი ორიგინალ თამაშთან შედარებით. მას ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ერთ-ერთ საუკეთესო, საშიშ და ვიზულურად შთაბეჭდავ თამაშად Resident Evil-ის სერიიდან. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე რეიტინგები ასე გამოიყურება: GameCube 91/100, PC 82/100, PS4 83/100, Wii 76/100, XONE 82/100. მიუხედავად ამისა, ის კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა (GameCub-ის ვერსია საერთო ჯამში გაიყიდა 1.35 მილიონი ასლის ოდენობით). ამან აიძულა Capcom-ს შეეცვალა სერიის მიმართულება და გაეერთიანებინა მასში მოქმედებითი ჟანრის ელემენტები. 2008 წელს პორტირებული იქნა Wii-ზე, რომელშიც გამოყენებულია მართვის ახალი სისტემა. 2015 წელს თამაში მაღალი გარჩევადობით გამოვიდა შემდეგ პლატფორმებზე: Microsoft Windows, PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360 და Xbox One, რასაც თან მოჰყვა დადებითი შეფასებები და კომერციული წარმატება.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები კატეგორია:GameCube-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები კატეგორია:Resident Evil-ის თამაშები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშის რიმეიკები კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში კატეგორია:Wii-ის თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
ეკვატორიალური პროვინცია
ეკვატორიალური პროვინცია (Équateur) — კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთში. ამ პროვინციას ერთ დროს ეკავა ვრცელი ტერიტორია, მაგრამ 2005 წლის ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ დაიყო რამდენიმე უფრო მცირე ზომის პროვინციებად, რომელთაგან სახელწოდება «ეკვატორიალური» შემორჩა ადმინისტრაციულ ცენტრ მბანდაკას ირგვლივ არსებულ ტერიტორიას.
გეოგრაფია
სამხრეთიდან ეკვატორიალურ პროვინციას ესაზღვრება მაი-ნდომბეს პროვინცია, აღმოსავლეთიდან ჩუაპის პროვინცია, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მონგალის პროვინცია, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთი უბანგის პროვინცია.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პროვინციები
შახტარსკი
შახტარსკი (Шахтарськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 50468 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
ბუენავისტა (კორდობა)
ბუენავისტა (Buenavista) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კორდობის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19.011 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 846 კმ²-ია.
ბაგრატი (კონსტანტინე I-ის ძე)
უფლისწული ბაგრატი — კონსტანტინე პირველის ძე და ბაგრატიონთა დინასტიის წარმომადგენელი. იგი აუჯანყდა ალექსანდრე პირველს, რომელიც იყო მისი ბიოლოგიური ძმა. ეს ამბები აღწერილია მხოლოდ XVIII საუკუნის „საქართველოს ქრონიკებში“ რასაც მოწმობს ის ფაქტი, რომ არცერთ სხვა წყაროში არ გვხვდება აღნიშნული ინფორმაცია. ისტორიკოსი კირილე თუმანოვის XX საუკუნის ჩანაწერების მიხედვით ვიგებთ რომ ბაგრატს ჰყავდა ქალიშვილი თამარი, ასევე ცნობილი, როგორც ნესტან-დარეჯანი, რომელიც 1445 წელს ცოლად გაჰყვა ბიძამისს, კახეთის მეფე - გიორგის, რომელიც ბოლოჯერ იყო ნახსენები 1510 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
ალფრედ ნიუმენი (კომპოზიტორი)
ალფრედ ნიუმენი (Alfred Newman; დ. 17 მარტი, 1901, ნიუ-ჰეივენი — გ. 17 თებერვალი, 1970, ჰოლივუდი) — ამერიკელი კინომუსიკოსი. შექმნილი აქვს მუსიკა ჰოლივუდის მრავალი პროდუქტისთვის. არის კომპოზიტორ ტომას ნიუმენის მამა. ყველა სხვა კომპოზიტორზე მეტჯერ, ცხრაჯერ აქვს მიღებული ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
ჰენრიხ მუატი
ბიოგრაფია
ჰენრიხ მუატი 1846 წელს გაერთიანებულ სამეფოში დაიბადა. იგი ფოლკსტონის კერძო სასწავლებელში სწავლობდა, რომელიც ინჟინრის სპეციალობით დაასრულა. 1865 წელს მან ინგლისის სამოქალაქო ინჟინრის წოდება სამშობლოში, ჩრდილოეთის დიდი რკინიგზის მშენებლობის მთავარი ინჟინრის თანაშემწეობისა და ხუთწლიანი პრაქტიკული გამოცდილების შემდეგ მიიღო. 23 წლის შოტლანდიელი ინჟინერი ინგლისიდან საქართველოში 1869 წელს ჩამოვიდა. კავკასიაში იმდროინდელი მეფისნაცვლის - მიხეილ რომანოვის ბრძანებით მოიწვიეს. 1869 წლის თებერვალში ჰენრიხ მუატი ბრიტანული კონცესიის სხვა წევრებთან ერთად ფოთში გაემგზავრა, სადაც ტფილისი-ფოთის სარკინიგზო მაგისტრალზე საძიებო სამუშაოები მიმდინარეობდა. ამიერკავკასიის რკინიგზის მშენებლობა, 1865 წლიდან, ფაქტობრივად დაწყებული იყო და იგი რუსეთის იმპერიის გზათა მიმოსვლის კავკასიის მხარის რკინიგზების უფროსის, ინჟინერ-კაპიტნის, ბოლესლავ სტატკოვის პროექტის მიხედვით ხორციელდებოდა. 1871 წელს ჰენრიხ მუატი ამიერკავკასიის რკინიგზის მე-5 უბნის (სკრიდან მოლითამდე) უფროსად დაინიშნა. მომდევნო წლებში, შოტლანდიელი ინჟინერი აქტიურად იყო ჩართული ხაშური-ბორჯომისა და ბორჯომ-ბაკურიანის სარკინიგზო ხაზების, წაღვერთან და მოლითთან ხიდ-ვიადუკების, ბაქო-ბათუმის ნავთობსადენის, მდინარე სურამელაზე ხიდის, ხაშურის რკინიგზის სკოლისა და ჩუმათელეთის საგანმანათლებლო დაწესებულების მშენებლობაში. 1884 წელს ჰენრიხ მუატმა რუსეთის იმპერიის მოქალაქეობა მიიღო.
ჰენრიხ მუატს დაევალა მთელი რეგიონისათვის სტრატეგიულად და ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი შავი და კასპიის ზღვების დამაკავშირებელი სარკინიგზო მაგისტრალის უღელტეხილზე გადასაყვანი ურთულესი მონაკვეთის პროექტირება. ჰენრიხ მუატმა ჯგუფთან ერთად სამუშაო წარმატებით დაასრულა და სურამის უღელტეხილზე რკინიგზის გაყვანა სწრაფი ტემპით დაიწყო. ჰენრიხ მუატი საცხოვრებლად ხაშურიდან სურამში, ზინდისის უბანში, აზნაურ ნიკოლოზ აბაზაძის სახლში გადავიდა. ამ სახლში, მოგვიანებით, 1913 წელს, ცნობილი უკრაინელი პოეტი ლესია უკრაინკა გარდაიცვალა. ხოლო 1952 წლიდან, იქ მისი მემორიალური მუზეუმი განთავსდა.
პირადი ცხოვრება
ჰენრიხ მუატი სურამში ხშირად სტუმრობდა ფრანგი ინჟინრის - მიხეილ ზაგიუს ოჯახს, რომელსაც ცოლად ნინა ყარანგოზიშვილი ჰყავდა, აზნაურის ქალი დუშეთიდან. ჰენრიხმა დიასახლისის და, ეკატერინე(კატო) ყარანგოზიშვილი ამ ამ სახლში გაიცნო. წყვილი მალევე დაქორწინდა. ახლადშექმნილმა ოჯახმა სურამში საკუთარი პროექტით სახლიც აიშენა. მათ სამი ვაჟი და ხუთი ქალიშვილი შეეძინათ: მარია, ეკატერინე, არჩილი, ალექსანდრე, ნინა, მიხეილი, სოფიო და დაგმარა.
საზოგადოებრივი საქმიანობა
მუატების სახლს ხშირად სტუმრობდნენ მეგობრები, იმ დროის საზოგადოებისათვის კარგად ცნობილი სახეები: მსახიობი ნატო გაბუნია-ცაგარელი, მწერალი და დრამატურგი შალვა დადიანი, ჟურნალ „ნაკადულის“ რედაქტორი ილია ნაკაშიძე და სხვები. მათი მონაწილეობითა და თანადგომით მუატები საქველმოქმედო საღამოებსა და კონცერტებს მართავდნენ. ქალიშვილებთან ერთად ფორტეპიანოზე თავად ჰენრიხ მუატიც უკრავდა. ჰენრიხ მუატი ქველმოქმედი ინჟინერი ამიერკავკასიის რკინიგზის, ხაშურის ორკლასიანი სკოლის საპატიო მზრუნველიც ყოფილა. ეკატერინე ყარანგოზიშვილი კი მე-19 საუკუნის მიწურულს, სურამში „წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ რწმუნებული იყო. მუატების ქველმოქმედებაზე იმდროინდელი პრესაც აქტიურად წერდა.
1884 წლის აგვისტოში გაზეთი „დროება“ იუწყებოდა, რომ „სურამში გამართულ წარმოდგენაში, „სცენა მომრიგებელ მოსამართლესთან“, მოწონება დაიმსახურა სოფრომ მგალობლიშვილმა და კოტე ყიფიანმა. 1885 წელს „დროება“ კვლავ იუწყებოდა: „ერთ მშვენიერ დღეს სურამში გამოცხადდა, რომ ეკატერინე მუატი აწყობდა კონცერტს. კონცერტი გაიმართა კერძო ბინაში. დარბაზი მაყურებლით გაივსო და საზოგადოება კონცერტით კმაყოფილი დარჩა. კონცერტის მთელი შემოსავალი უკლებლივ გაეგზავნა „წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას“.
მოგვიანებით ჰენრიხ მუატი ამიერკავკასიის რკინიგზის უფროსმა, იოსიფ ნეიგებაუერმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა. ცნობა ინგლისელი ინჟინრის რკინიგზის რომელიმე ხაზის უფროსად დანიშვნის შესახებ არსად გავრცელებულა. ცნობილია მხოლოდ ის, რომ სიცოცხლის უკანასკნელი წლები მან თბილისში, მეუღლესთან ერთად გაატარა.
ჰენრიხ მუატის ოჯახი 1910 წელს საცხოვრებლად თბილისში გადავიდა. მათ თბილისის ქაშუეთის ეკლესიის მშენებლობისთვის გარკვეული თანხა გაუღიათ და ჰენრიხ მუატს თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდებაც დაუმსახურებია. ჰენრიხ მუატი და მისი მეუღე 1921 წელს გარდაცვლილან. კაცი 75 წლის, ხოლო ქალი 76 წლის ასაკში. ორივე მათგანი თბილისის ქაშუეთის ეკლესიის ეზოში განისვენებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1846 კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ნიკოლ ლოთარინგიელი
ნიკოლ ლოთარინგიელი (Nicole de Lorraine; დ. 3 ოქტომბერი, 1608 — გ. 2 თებერვალი, 1657) — ლოთარინგიის ჰერცოგ ანრი II-ისა და მარგერიტა გონძაგას უფროსი ასული. ლოთარინგიის ჰერცოგინია 1624-1625 წლებში. ლოთარინგიის კონსორტ-ჰერცოგინია 1625-1634 წლებში როგორც შარლ IV-ის მეუღლე. განქორწინების შემდეგ მან დატოვა ლოთარინგია და საფრანგეთში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც.
ადრეული წლები
ნიკოლი დაიბადა 1608 წლის 3 ოქტომბერს ნანსში. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ ანრი II-ისა და მისი მეორე ცოლის, ჰერცოგინია მარგერიტა გონძაგას უფროსი ქალიშვილი. იგი თავის უმცროს დასთან, კლოდ ფრანსუაზთან ერთად იზრდებოდა ფუფუნებაში. ვინაიდან მის მშობლებს ვაჟი არ ჰყავდათ ნიკოლი მათ მემკვიდრედ მოიაზრებოდა.
ჰერცოგინია
მარცხნივ|მინი|270x270პქ|შარლ IV და ნიკოლ ლოთარინგიელები 1624 წლის 31 ივლისს ანრი II გარდაიცვალა. როგორც მისი უფროსი ასული, ნიკოლი ლოთარინგიის ჰერცოგინია გახდა. 1625 წლის ნოემბერში მისმა ბიძა-მამამთილმა ფრანსუამ, როგორც რენე II-ის შთამომავალმა, მოითხოვა საჰერცოგოს ტახტი. იმავე წლის 25 ნოემბერს ჩამოაგდეს ნიკოლი და ფრანსუა II ლოთარინგიის ჰერცოგი გახდა. როგორც აღმოჩნდა, მას საერთოდ არ მოეწონა მონარქობა, რის გამოც რამდენიმე დღეში, 1625 წლის 1 დეკემბერს გადადგა ტახტიდან თავისი ვაჟის, შარლ IV-ის სასარგებლოდ. ამის გამო ნიკოლი ლოთარინგიის ჰერცოგინია გახდა, თუმცა ამჯერად მხოლოდ კონსორტის რანკში.
ჰერცოგინია-კონსორტი
1634 წელს შარლმა პაპს დაუმტიკცა, რომ ნიკოლი უნაყოფო იყო და დინასტიის გაგრძელების მიზნით მასთან განქორწინება ითხოვა. ყოველივე ამის შემდეგ, ამავე წლის 19 იანვარს პაპმა მათი ქორწინება გააუქმა, რის შემდეგაც შარლი სასწრაფოდ დაქორწინდა მეორედ.
განქორწინებული ნიკოლი სამუდამოდ წავიდა მშობლიური ლოთარინგიიდან და საფრანგეთში, პარიზში დასახლდა, სადაც გაატარა უკანასკნელი ოცი წელი. იგი პარიზში, 1657 წლის 2 თებერვალს გარდაიცვალა 48 წლის ასაკში, უშვილოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1608 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1657 კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგები კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები
დიკლოს საცხოვრებელი სახლი
სახლი სამსართულიანია. ნაგებია ფიქლით. წყობა მშრალია. პირველ სართულზე (5,2 x 4,8 მეტრი) საქონლის სადგომია, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან აქვს. ამავე კედელში ერთი სარკმელიცაა. სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებთან საქონლის ბაგებია, ჭერში ამოჭრილია მეორე სართულზე ასასვლელი ხვრელი. იატაკზე ფიქალია მოგებული. მეორე სართული (5,1 x 4,6 მეტრი) საცხოვრებელია, შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს. სამხრეთ-დასავლეთ კედელში ორი სარკმელია. სარკმლებს შორის არსებული ხვრელიდან შეიძლება l სართულის კარის გაღება. სამხრეთ-დასავლეთ კედელში ერთი ნიშია, ჩრდილო-აღმოსავლეთისაში - ორი. ჭერში დატანებულია lll სართულზე ასასვლელი ხვრელი. იატაკი დატკეპნილი მიწისაა. მესამე სართულზე (5,1 x 4,6 მეტრი) შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. ამავე კედელში, აგრეთვე სამხრეთ-დასავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლებში, ორ-ორი სარკმელია. დასავლეთისაში - ერთი. ამ სარკმლის ქვემოთ სათოფურია. იატაკი აქაც დატკეპნილი მიწისაა. სართულშუა გადახურვა კოჭოვანია. სამხრეთ-დასავლეთ ფასადზე, სათოფურის ზემოთ, რიყის ქვაზე (0,5 x 0,35 მეტრი) ამოკვეთილია სამი ჯვარი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კედლებში ჩაყოლებულია ორ-ორი თეთრი სამკუთხა ქვა (0,3 x 0,25 მეტრი). სამხრეთ-დასავლეთ კედელზე ასეთივე ქვებით დეკორატიული სამკუთხედია (0,7 x 0,6 მეტრი) გამოყვანილი. სახლს ფიქლის ორფერდა სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ალკერიას-დელ-ნინიო-პერდიდო
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
აფონსუ-კლაუდიუ
აფონსუ-კლაუდიუ (Afonso Cláudio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 350 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 091 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.68 კმ²-ზე. ფართობი 951 419 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპირიტუ-სანტუს შტატის მუნიციპალიტეტები
გომბეშო
გომბეშო (Bufo) — უკუდო ამფიბიების გვარი გომბეშოსებრთა ოჯახისა. ამ გვარის 304 სახეობა გავრცელებულია ყველა კონტინენტზე, გარდა ავსტრალიისა. საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა: მწვანე გომბეშო და ჩვეულებრივი გომბეშო.
სქოლიო
* კატეგორია:გომბეშოსებრნი
ლენქორანის რეგიონი
მოსახლეობა — 893,3 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით), რაც მთლიანი აზერბაიჯანის მოსახლეობის 9,3% შეადგენს. მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ აზერბაიჯანელები, ასევე ცხოვრობენ თალიშები და რუსები.
ბარნიმის რაიონი
ბარნიმის რაიონი (Landkreis Barnim) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ებერსვალდე. რაიონი შედის ბრანდენბურგის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1494,0 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 176 925 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 118 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 12 0 60.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრანდენბურგის რაიონები
ლენქორანის რეგიონი
ეკონომიკა
სოფლის მეურნეობაში დომინირებს: მებოსტნეობა, მეჩაიეობა, მევენახეობა, მარცვლეულის მოყვანა, ციტრუსის მოყვანა. ქვეყანაში წარმოებული ჩაის 99%, ბოსტნეულის 27%, სიმინდის 15%, კარტოფილის 24%, ყურძნის 13% და ხილის 10% მოდის ამ რეგიონის წილზე. ლენქორანის ეკონომიკური რეგიონი ქვეყნაში ციტრუსების მთავარი მწარმოებელია. რეგიონში ასევე განვითარებულია მეთევზეობა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
კანალეტე
კანალეტე (Canalete) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კორდობის დეპარტამენტში.
Wolfenstein: The Old Blood
„Wolfenstein: The Old Blood“ — პირველი პირის შუტერი და მოქმედებითი-სათავგადასავლო ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია MachineGames-მა და გამოსცა Bethesda Softworks-მა 2015 წლის 5 მაისს Microsoft Windows-ის, PlayStation 4-ისა და Xbox One-ის პლატფორმებისთვის. ეს არის „Wolfenstein: The New Order“-ის დამოუკიდებელი დამატება.
სიუჟეტი ვითარდება ალტერნატიულ სამყაროში, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, კერძოდ 1946 წელს. მთავარი გმირი არის პოლონური წარმოშობის ამერიკელი ომის ვეტერანი უილიამ ბ.ჯ. ბლაზკოვიჩი, რომლის მიზანია ნაცისტების საიდუმლო ბაზის აღმოჩენა და ბაზიდან საიდუმლო დოკუმენტის მოპარვა.
თამაშს გააჩნია პირველი პირის ხედვა. მოთამაშე უმეტესად გადაადგილედება ქვეითად, ხოლო სიუჟეტი დაყოფილია თავებად და ფიგურირებს ორი ერთმანეთთან დაკავშირებული კამპანია. მასში წარმოდგენილია სხვადასხვა სახის ცეცხლსასროლი იარაღები, მათ შორის თოფი, ასაფეთქებელი მოწყობილობები და ტაბელური იარაღი, რომლის გამოყენება შესაძლებელია ორი ხელითაც. აგრეთვე ერთ-ერთი მთავარი ელემენტი არის დაცვის სისტემა.
თამაშზე მუშაობა დაიწყო „The New Order“-ის გამოსვლიდან ცოტა ხნის შემდეგ, კერძოდ 2015 წლის 4 მარტს, როდესაც Bethesda Softworks-მა გამოსცა დამატების ოფიციალური ტრეილერი. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო მხოლოდ ციფრული სახით გამოცემა, თუმცა შემდგომში გადაწყდა მისი ფიზიკური ფორმით გამოშვება ევროპა, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. „The Old Blood“ დადებითად იქნა მიღებული ვიდეო თამაშების მიმოხილველებისგან. მათ ძირითადად შეაქეს ინტენსიური შეტაკებები, დამაინტრიგებელი ტერიტორიები და მოქმედებითობას და სტელს შორის ბალანსი. თუმცა უარყოფითად შეაფასეს თმაშის სიუჟეტი. საერთო განხილვების საიტ GameRankings-ზე XONE-ის ვერსია ფლობს 79%, PC ვერსია - 78%, PS4 ვერსია - 77%. ხოლო Metacritic-ზე შეფასება ამგვარად განაწილდა: PC -76/100, PS4 - 76/100, Xbox One – 75/100.
სქოლიო
კატეგორია:2015 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:ალტერნატიული ისტორიის მქონე ვიდეო თამაშები კატეგორია:Bethesda Softworks-ის თამაშები კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:ალტერნატიული ისტორიის მქონე ვიდეო თამაშები კატეგორია:ნაციზმი მახტვრულ ლიტერატურაში კატეგორია:ვიდეო თამაშები ნაცისტური გერმანიის შესახებ კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები კატეგორია:შვედეთში შემუშავებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ნაციზმი მახტვრულ ლიტერატურაში კატეგორია:ნაციზმი მახტვრულ ლიტერატურაში კატეგორია:ვიდეო თამაშების დამატებები კატეგორია:ვიდეო თამაშების პრიკველები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Wolfenstein (სერია) კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ზომბებით კატეგორია:Id Tech-ის თამაშები
დრაგოჟელი
დრაგოჟელი (Драгожел) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 737 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
სლოვიანსკი (ქალაქი)
სლოვიანსკი, სლავიანსკი (Слов'янськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 116694 კაცს შეადგენდა.
კბილის კარიესი
მინი|250პქ კბილის კარიესი — პათოლოგიური პროცესი, რომელიც ვითარდება კბილის ამოჭრის შემდეგ. კარიესის დროს მიმდინარეობს კბილის მაგარი ქსოვილების დემინერალიზაცია და დარბილება, რასაც მოგვიანებით მოჰყვება კარიესული დეფექტის წარმოქმნა ღრუს სახით. კბილის კარიესი უკვე დიდი ხნის წინ იყო ცნობილი. ლიტერატურაში აღწერილია ჯერ კიდევ ჩვ.წ.აღ-მდე 2,5-3 ათასი წლის წინანდელი ცნობები კარიესით დაზიანებული კბილების შესახებ.
დედამიწის სხვადასხვა რეგიონში კარიესის გავრცელება და ინტენსივობა არაერთგვაროვანია. ეს განპირობებულია მრავალი ფაქტორით. უპირველესად უნდა აღინიშნოს ფთორის როლი. დამტკიცებულია, რომ თუ ორგანიზმს საკმარისი რაოდენობით მიეწოდება ფტორი, კბილების კარიესით დაზიანების სიხშირე მცირდება. კარიესის განვითარებაში დიდი როლი ენიჭება კვების ხასიათს. კვებაში აღსანიშნავია ნახშირწყლების როლი. გამოკვლევებით დადგენილია, რომ დიდი რაოდენობით ტკბილეულის მიღება ზრდის კბილების კარიესის ინტენსივობას. ნახშირწყლებთან ერთად კარიესის განვითარებაში დიდ როლს ასრულებს მიკროორგანიზმები, რომლებიც ნახშირწყლების ფერმენტაციის შედეგად წარმოქმნიან რძემჟავას და სხვა ორგანულ მჟავებს.
კარიესის განვითარების მიზეზი
მარჯვნივ|thumb|Streptococcus mutans დადგენილია, რომ კბილის ზედაპირზე მიმაგრებული მიკროორგანიზმების შედეგად მინანქარი განიცდის დემინერალიზაციას და იწვევს კარიესის განვითარებას. მიკროორგანიზმების გარეშე კარიესი არ ვითარდება. კარიესოგენულ ბაქტერიებს მიეკუთვნება: Str. mutans, Str. sanguis, Str. salivarius. კარიესის საწყის სტადიაზე დაზიანების კერაში მიმდინარეობს მინანქრის გამოხატული დემინერალიზაცია. ამ დროს ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილებები აღინიშნება მინანქრის ზედაპირქვეშა შრეში. კარიესულ ლაქაში მიმდინარე დემინერალიზაციის უშუალო მიზეზია ორგანული მჟავები (ძირითადად რძემჟავა), რომლებსაც ნახშირწყლების ფერმენტაციის შედეგად გამოიმუშავებენ კბილის ნადებში შემავალი მიკროორგანიზმები. კბილის კარიესის განვითარების შესწავლისას საყურადღებოა ის ფაქტორები, რომლებიც განაპირობებს მინანქრის დემინერალიზაციას: პირის ღრუს მიკროფლორა, კვების ხასიათი, კვების რეჟიმი, ნერწყვის ხარისხი და რაოდენობა (ნერწყვის რემინერალიზაციური და ბუფერული თვისებები, სეკრეტორული იმუნოგლობულინები, ლიზოციმი), ფტორის შემცველობა სასმელ წყალში. მინანქრის საწყის კარიესულ დაზიანებას შემდეგი მექანიზმი უდევს საფუძვლად: ნახშირწყლების ხშირი მოხმარებისა და პირის ღრუს ცუდი ჰიგიენის შედეგად კარიესოგენული მიკროორგანიზმები მჭიდროდ ემაგრებიან კბილის ზედაპირს და დროთა განმავლობაში წარმოქმნიან კბილის ნადებს. ნახშირწყლების შემდგომი მიღება იწვევს მინანქრის ზედაპირზე PH-ის (მჟავა-ტუტოვანი ბალანსი) ლოკალურ ცვლილებას. იგი აღწევს კრიტიკულ დონეს - 4,5-5,0. თუ წყალბადის იონების ასეთი კრიტიკული დონე (მჟავე არე) ხანგრძლივად შენარჩუნდა, დაიწყება აპატიტების ზედაპირული რღვევა. მჟავების ხანგრძლივი მოქმედების შედეგად დიდდება მინანქრის ზედაპირზე არსებული მიკროსივრცეები. წარმოქმნილ მიკროდეფექტებში ყალიბდება ხელსაყრელი პირობები მიკროორგანიზმების შეღწევისთვის ანუ საბოლოოდ მჟავაწარმომქმნელი კერა მინანქრის ზედაპირიდან გადადის თვით მინანქარში. საბოლოოდ წარმოიქმნება კარიესული დეფექტი.
პათოლოგიური ანატომია
კარიესის კლინიკურ მიმდინარეობაში გამოყოფენ ორ ეტაპს:
მინანქრის კარიესი
მარცხნივ|thumb მარჯვნივ|thumb ყველაზე ხშირად კარიესი მოლარების ფისურებში ვითარდება. ამ შემთხვევაში მინანქრის კარიესი ვრცელდება სიღრმეში მინანქრის პროზმების მიმართულებით და აღწევს მინანქარ-დენტინის საზღვარს, როგორც სამკუთხედი, რომლის ფუძე მიმართულია დენტინისაკენ, ხოლო მწვერვალი კბილის ზედაპირისკენ. ასეთი კონფიგურაციის გამო ზედაპირზე არსებული დეფექტი შეიძლება დიდი ხნის განმავლობაში შეუმჩნეველი დარჩეს და კლინიკურად არც კი გამოვლინდეს. შემდეგ პროცესი ვრცელდება დენტინზე, სადაც იგი იმეორებს დენტინის მილაკების ფორმას და იქმნება კონუსი, რომლის მწვერვალი მიმართულია პულპისაკენ, ფუძე კი მინანქრისკენ. მინანქართან შედარებით დენტინი მეტ ორგანულ ნივთიერებებს შეიცავს, ამიტომ მასში პროცესი მეტად სწრაფად ვითარდება და მალე მინანქარს აღარ აქვს საყრდენი დენტინში. კბილის კონტაქტური, აპროქსიმალური ზედაპირებიდან კარიესული პროცესის დაწყებისას ვითარდება განსხვავებული სურათი. კერძოდ, მისთვის დამახასიათებელია მინანქრის ზედაპირის დიდი ფართობის დაზიანება. იქმნება კონუსი, რომლის მწვერვალი მიმართულია დენტინისაკენ, ხოლო ფუძე კბილის საკონტაქტო ზედაპირისკენ. პროცესის დენტინში გავრცელებისას იქმნება კონუსი, რომლის მწვერვალი მიმართულია პულპისაკენ. მინანქრის კარიესში განიხილება კარიესული ლაქა და ზედაპირული კარიესი. კარიესული ლაქის სტადიაში ერთდროულად მიმდინარეობს დემინერალიზაციის და რემინერალიზაციის პროცესები. კარიესული ლაქის სტადიაში უპირველესი ცვლილებები აღინიშნება პელიკულაში. ხდება მისი გაჯირჯვება, რაც გამოიხატება თეთრი გაუმჭვირვალე ლაქის წარმოქმნით. პროცესი იწყება დისმინერალიზაციით- კრისტალურ ბადეში მიკროელემენტების გადანაწილებით ე.ი ირღვევა მათი ჩვეული ორიენტაცია და მინანქარი თანდათან რბილდება. რეტციუსის ხაზები მკვეთრად არის გამოხატული, რაც დემინერალიზაციის პროცესზე მიუთითებს. დარბილებულ უბანში გროვდება საკვების ნაწილაკები და მიკრობები, რომლებიც ადვილად შეიჭრებიან გაგანიერებულ პროზმათაშორის სივრცეში. მათ მიერ გამოყოფილი ნივთიერებები იწვევენ ლაქის გამუქებას. ამ სტადიაში მოსალოდნელია რემინერალიზაცია და პროცესის სტაბილიზაცია. წინააღმდეგ შემთხვევაში მინანქრის დემინერალიზაცია ძლიერდება, ირღვევა აგრეთვე მინანქარ-დენტინის საზღვარიც. რბილი, პიგმენტური ლაქის არეში ვითარდება ზედპაირული კარიესი.
დენტინის კარიესი
ადრე თუ გვიან პათოლოგიური პროცესი ვრცელდება დენტინზე. რადგან დენტინის კალციფიკაციის ხარისხი შედარებით ნაკლებია (დენტინში 70 %; მინანქარში - 96 %) და იგი წარმოდგენილია დენტინის მილაკებით, კარიესი მასში სწრაფად ვრცელდება. დენტინის კარიესის პათოგენეზის ადრეულ ეტაპზე დენტინში მიმდინარეობს რეაქტიული პროცესები, რაც გაძლიერებული კალციფიკაციით გამოიხატება. ამის გამო დენტინის მილაკები ამოივსება ე.წ. „გამჭვირვალე დენტინით“, მას დენტინის სკლეროზსაც უწოდებენ.ამავე დროს გააქტივებული პულპის ოდონტოპლასტები იწყებენ დენტინის სწრაფ წარმოქმნას. ახლად წარმოქმნილი დენტინის მილაკების ორიენტაცია არარეგულარულია, ამიტომ იგი ნაკლებად შეღღწევადია მიკრობებისთვის. ამ ახლად წარმოქმნილ დენტის „ირეგულარული დენტინი ეწოდება“. ამრიგად დენტინის კარიესის დროს მიკროსკოპულად ვლინდება 4 ზონა:
დიაგნოზი
კბილის კარიესის დიაგნოზი ისმევა ანამნეზის შეკრებით და კლინიკური გამოკვლევით. კლინიკური გამოკვლევები: დათვალიერება, ზონდირება, თერმოდიაგნოსტიკა, ელექტროოდონტომეტრია. დამხმარე გამოკვლევა: რენტგენოლოგიური კვლევა.
ლაქას სტადია
მინანქრის დემინერალიზაციის უბნებს ავლენენ დათვალიერებით, როესაც კბილის გვირგვინის გარკვეულ უბანზე შეცვლილია მინანქრის ნორმალური ფერი და შეინიშნება შემღვრეული თეთრი, ღია ყავისფერი, მუქი ყავისფერი ან შავი ლაქა. თეთრი ლაქა სტადიაზე კარიესი მიმდინარეობს უსიმპტომოდ. ლაქა კარგად მოჩანს კბილის ზედაპირზე მისი გამოშრობის დროს. ტემპერატურულ გამღიზიანებელზე აღმოცენდება ტკივილი, რომელიც სწრაფად გაივლის.
ზედაპირული კარიესი
იგი ვითარდება თეთრი ან ყავისფერი ლაქას ადგილზე მინანქარში მიმდინარე დესტრუქციული ცვლილებების შედეგად. ზედაპირული კარიესისთვის დამახასიათებელია ხანმოკლე ტკივილები, ძირითადად ქიმიური გამღიზიანებლისგან (ტკბილი, მლაშე). ტკივილი აღმოცენდება ასევე ტემპერატურული გამღიზიანებლით. კბილის დათვალიერებით დაზიანების უბანში აღინიშნება მცირე დეფექტი (ღრუ).
საშუალო კარიესი
კარიესული პროცესის ამ ფორმის დროს დარღვეულია დენტინ-მინანქრის საზღვარი, თუმცა კბილის ღრუმდე შენარჩუნებულია შეუცვლელი დენტინის საკმაოდ სქელი ფენა. საშალო კარიესის დროს შეიძლება ჩივილები არ იყოს, თუმცა მექანიკური, ქიმიური და ტემპერატურილი გამღიზიანებლის მიმართ შეიძლება აღმოცენდეს ხანმოკლე ტკივილი, რომელიც გამღიზიანებლის მოცილების შემდეგ სწრაფად გაივლის. კბილის დათვალიერებით ვლინდება მცირე ზომის კარიესული ღრუ, რომელიც ამოვსებულია დარბილებული და პიგმენტური დენტინით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სტომატოლოგია
დანდრი
დანდრი (Dender, Dendre, Tinre) — მდინარე ბელგიაში, ენოსა და აღმოსავლეთ ფლანდრიის პროვინციებში, შელდის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე დაახლოებით 65 კმ. სათავე აქვს ქალაქ ათთან. წარმოიქმნება აღმოსავლეთი და დასავლეთი დანდრის შეერთების შედეგად, 65 მ სიმაღლეზე. ძირითადად საზრდოობს წვიმის წყლით. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: გერარდსბერგენი, ნინოვე და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის მდინარეები
არხელიტა
არხელიტა (Argelita, Argeleta) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,5 კმ². მოსახლეობა — 126 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ბრეჟეტუბა
ბრეჟეტუბა (Brejetuba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აფონსუ-კლაუდიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 915 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.62 კმ²-ზე. ფართობი 344 173 კმ²-ია.
ელენა იაკოვლევა
ელენა იაკოვლევა (Елена Алексеевна Яковлева; დ. 5 მარტი 1961, ნოვოგრად-ვოლინსკი) — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი. რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (1995). რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში (2000). რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი (2002). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2006).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 5 მარტს ქალაქ ნოვოგრად-ვოლინსკში (ჟიტომირის ოლქი, უკრაინის სსრ), სამხედრო მოსამსახურისა და სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომლის ოჯახში. მამის სამსახურის გამო ოჯახს ხშირად უწევდა საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა და ელენამ ბევრი სკოლა გამოიცვალა. 1978 წელს დაამთავრა ხარკოვის №138 საშუალო სკოლა. 1984 წელს — რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტის (ГИТИС) სამსახიობო ფაკულტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები
გრძელდინგა ვეშაპი
გრძელდინგა ვეშაპი (Hyperoodon) — კბილიანი ვეშაპების გვარი დინგნისკარტასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ორ, ერთმანეთთან ძალიან ახლოს მდგომ სახეობას: ჩრდილოური გრძელდინგა ვეშაპი (H. ampullatus) და ბრტყელშუბლა გრძელდინგა ვეშაპი (H. planifrons). საინტერესოა, რომ ამ ორი სახეობის განსახლების არეალები ათასობით კილომეტრითაა ერთმანეთისაგან დაშორებულია: პირველი არქტიკაში გვხვდება, მეორე — სამხრეთ ნახევარსფეროში. აქვთ გრძელი დინგი, ძლიერ განვითარებული შუბლი, რომელში მდებარე პარკში სპერმაცეტია მოთავსებული. გააჩნიათ ორი წყვილი კბილი. მამალი სიგრძეში 9,4 მ-მდეა, დედალი — 8,7 მ. მასა — 6–8 ტ. შეფერილი არიან მეტ-ნაკლებად ერთფეროვნად — რუხად, ასაკის მატებასთან ერთად ფერმკრთალდებიან. იკვებებიან უმთავრესად თავფეხიანებით, აგრეთვე თევზით, იშვიათად — ჰოლოთურიებითა და ზღვის ვარსკვლავებით. ყვინთავენ ღრმად, წყლის ქვეშ ერთ საათამდე შეუძლიათ გაჩერება. მაკეობა 12–15 თვე გრძელდება, 3–3,5 მ სიგრძის ნაშიერს გაზაფხულზე ან ზაფხულში ბადებს. ცხოვრობენ ჯოგებად. სარეწაო ობიექტია, მაგრამ მცირერიცხოვნობის გამო ნადირობა კვოტების მიხედვით მიმდინარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:დინგნისკარტასებრნი
სერეტე
სერეტე (Cereté) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კორდობის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 83.978 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6.293 კმ²-ია.
მანდილატოსი
მანდილატოსი — ბერძნული ფოლკლორული ცეკვა თრაკიაში. ეს არის წყვილების ცეკვა რომლის შესრულების დროსაც წყვილებს უჭირავთ ერთმანეთის ხელები. მანდილატოსი ხშირად სრულდება თრაკიაში და შავიზღვისპირა ქვეყნებში, ქორწინების ცერემონიალებზე. მსგავსი ფოლკლორული ცეკვა სომხეთში ცნობილია როგორც ლაზბარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული ცეკვები
ზემო ჰაფელის რაიონი
ზემო ჰაფელის რაიონი (Landkreis Oberhavel) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ორანიენბურგი. რაიონი შედის ბრანდენბურგის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1795,77 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 203 228 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 113 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 12 0 65.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრანდენბურგის რაიონები
ფოლადის ადამიანი
„ფოლადის ადამიანი“ (Man of Steel) — 2013 წლის კომპანია DC Comics-ის ფილმი. მასში მოთხრობილია ამავე კომპანიის კომიქსების პერსონაჟი სუპერმენის ისტორია. ფილმი ეკუთვნის DC-ის გაფართოებული სამყაროს ფილმების სერიას. მისი რეჟისორია ზაკ სნაიდერი, ხოლო მთავარ, სუპერმენის (კლარკ კენტის / კალ-ელის) როლს ასრულებს ჰენრი კევილი. ფილმი 2013 წლის 14 ივნისს კინოთეატრებში გამოვიდა, 2D, 3D და IMAX ფორმატებში.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ზაკ სნაიდერის ფილმები კატეგორია:ფილმები სუპერმენზე კატეგორია:DC-ის გაფართოებული სამყაროს ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
ჰელენ კელერი
ჰელენ კელერი (Helen Adams Keller დ. 1880 — გ. 1968) — ამერიკელი ავტორი, პოლიტიკოსი და ლექტორი. ის იყო პირველი ერთდროულად ბრმა და ყრუ-მუნჯი ქალი, რომელმაც მიიღო განათლება და სამეცნიერო ხარისხი. კელერისა და მისი მასწავლებელის, ენ სალივანის შესახებ, რომელმაც შეძლო მასთან კომუნიკაციის დამყარება და განათლების მიცემა, შექმნილია სამი ფილმი „სასწაულმოქმედის“ სახელწოდებით, მათგან ყველაზე ცნობილია 1962 წლის ფილმი ენ ბენკროფტის მონაწილეობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
სნიჟნე
სნიჟნე (Сніжне) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 48003 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
დრენოვო (კავადარცის თემი)
დრენოვო  (Дреново) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 393 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 648 ადამიანს შეადგენდა.
რამაზ ბაგრატიონი
რამაზი ქართლის მეფის დავით X-ის და დედოფალ თამარ ჯაყელის ვაჟი იყო. გარდაიცვალა 1554 წელს. მისი მეუღლე იყო ხვარამზე, რომელთანაც ორი ვაჟი ეყოლა: კონსტანტინე და ბაგრატი.
1519 წელს რამაზი იყო ელჩი შაჰ ისმალთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1512 კატეგორია:გარდაცვლილი 1580 კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი
ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი — რეჟისორ რეზო ჩხეიძის მიგელ დე სერვანტესის „დონ კიხოტი“ 1989 წლის ეკრანიზაცია. გადაღებულია „ქართული ფილმის“ მიერ, ბასკეთის ტელევიზიის ხელშეწყობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეზო ჩხეიძის ფილმები კატეგორია:1989 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:1989 წლის ესპანური ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ქიურდ-მაჰრიზლი
ქიურდ-მაჰრიზლი (Kürd Mahrızlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
აიოდარი
აიოდარი (Ayódar, Ayódar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 24,4 კმ². მოსახლეობა — 153 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ჰოლი (დღესასწაული)
ჰოლი — პოპულარული უძველესი ინდუისტური ფესტივალი, ასევე ცნობილია, როგორც ინდური „გაზაფხულის ფესტივალი“, „ფერების ფესტივალი“, ან „სიყვარულის ფესტივალი“.  ფესტივალი ნიშნავს სიკეთის გამარჯვებას ბოროტებაზე. იგი წარმოიშვა და ძირითადად აღინიშნება ინდოეთში, მაგრამ ასევე გავრცელდა აზიის სხვა რეგიონებში და დასავლეთის სამყაროს ნაწილებში ინდოეთის ნახევარკუნძულიდან მომავალი დიასპორის მეშვეობით.
ჰოლი აღნიშნავს გაზაფხულის დადგომას, ზამთრის ბოლოს, სიყვარულის აყვავებას და ბევრისთვის სადღესასწაულო დღეა. ისინი ხვდებიან ერთმანეთს, თამაშობენ, იცინიან, ივიწყებენ ძველ წყენას და ასწორებენ გაწყვეტილ ურთიერთობას. ფესტივალი ასევე აღნიშნავს გაზაფხულის მოსავლის სეზონის დაწყებას. ეს გრძელდება ღამე და ერთი დღე, დაწყებული პურნიმას (სავსე მთვარის დღე) საღამოს ინდუისტური კალენდარული თვის ფალგუნაში, რომელიც მოდის გრიგორიანული კალენდრით მარტის შუა რიცხვებში. პირველი საღამო ცნობილია როგორც ჰოლიკა დაჰანი (დემონი ჰოლიკას დაწვა) ან ჩჰოტი ჰოლი და შემდეგ დღეს ჰოლი, რანგვალი ჰოლი, დულეტი, დულანდი, ან ფაგუა.
ჰოლი არის უძველესი ინდუისტური რელიგიური ფესტივალი, რომელიც პოპულარული გახდა არაინდუსებშიც, კერძოდ, სამხრეთ აზიის მრავალ ნაწილში, ასევე აზიის სხვა  ხალხებში. ინდოეთისა და ნეპალის გარდა, ფესტივალს აღნიშნავენ ინდოეთის ნახევარკუნძულის გარეთ, მაგალითად:   იამაიკა, სურინამი, გაიანა, ტრინიდადი და ტობაგო, სამხრეთ აფრიკა, მალაიზია, გაერთიანებული სამეფო, აშშ, კანადა, მავრიკი და ფიჯი  ბოლო წლების განმავლობაში ფესტივალი გავრცელდა ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ნაწილებში, როგორც სიყვარულის, მხიარულებისა და ფერების საგაზაფხულო დღესასწაული.
ჰოლის დღესასწაულები იწყება ჰოლის წინა ღამით ჰოლიკა დაჰანით, როდესაც ხალხი იკრიბება, ასრულებს რელიგიურ რიტუალებს კოცონის წინ და ლოცულობენ, რომ მათი შინაგანი ბოროტება განადგურდეს ისე, როგორც ჰოლიკა, დემონი მეფის ჰირანიაკაშიპუს და, რომელიც ცეცხლში დაწვეს. მეორე დილას რანგვალი ჰოლი აღინიშნება - ფერების ფესტივალი ყველასთვის უფასოდ, სადაც ადამიანები ერთმანეთს ფერებს აფრქვევენ. წყლის იარაღი და წყლით სავსე ბუშტები გამოიყენება ერთმანეთის გასაფერადებლად. ყველას ჩართულია თამაშში, მეგობარი თუ უცხო, მდიდარი თუ ღარიბი, კაცი თუ ქალი, ბავშვები და უხუცესები. მხიარულება და ფერების ბრძოლა ხდება ღია ქუჩებში, პარკებში, ტაძრებისა და შენობების გარეთ. ჯგუფებს აქვთ დასარტყამი და სხვა მუსიკალური ინსტრუმენტები, დადიან, მღერიან და ცეკვავენ. ხალხი სტუმრობს ოჯახს, მეგობრები და მტრები იკრიბებიან ერთმანეთთან ფერადი ფხვნილების შესაყრელად, იცინიან და ჭორაობენ, შემდეგ ჰოლის დელიკატესებს, საჭმელსა და სასმელებს უზიარებენ ერთმანეთს. ჩვეულებრივ სასმელში შედის ბჰანგი, ( კანაფისგან დამზადებული), რაც დამათრობელია. საღამოს, ფხიზელ მდგომარეობაში, ადამიანები სტუმრობენ მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს.
კულტურული მნიშვნელობა
მარცხნივ|მინი| ჰოლიკას კოცონი, [[რაჯასტანი, 2010.]] ჰოლის ფესტივალს კულტურული მნიშვნელობა აქვს ინდოეთის ნახევარკუნძულის სხვადასხვა ინდუისტურ ტრადიციებს შორის. ეს არის სადღესასწაულო დღე, რომლითაც უნდა დასრულდეს და თავი დააღწიონ წარსულის შეცდომებს, დასრულდეს კონფლიქტები სხვებთან შეხვედრით, დავიწყებით და პატიებით. ადამიანები იხდიან ბოდიშს ან აპატიებენ სხვებს, ასევე ახლებურად იწყებენ ცხოვრებას. ჰოლი გაზაფხულის დაწყებას აღნიშნავს, ბევრისთვის ახალი წლის დასაწყისია, რაც ხალხს საშუალებას აძლევს, შეიცვალონ სეზონები და ახალი მეგობრები შეიძინონ.
კრიშნას ლეგენდა
ინდოეთის ბრაჯის რეგიონში, სადაც ინდუისტური ღვთაება კრიშნა გაიზარდა, ფესტივალი რანგ პაჩმი დღემდე აღინიშნება, კრიშნას მიმართ რადჰას ღვთიური სიყვარულის ხსენების დღე. დღესასწაულები ოფიციალურად გაზაფხულზე იწყება, ჰოლი აღინიშნება, როგორც სიყვარულის ფესტივალი. კრიშნას ხსენების დღის უკან სიმბოლური მითი იმალება. ბავშვობაში კრიშნას გაუჩნდა დამახასიათებელი მუქი კანის ფერი, რადგან ის დემონმა პუტანამ მოწამლა მისი დედის რძით. ახალგაზრდობაში კრიშნა იმედგაცრუებული იყო რადჰას ღია ფერის კანის გამო. დედა სასოწარკვეთილებით დაღლილი სთხოვს, რადჰას მიუახლოვდეს და სთხოვოს, სახე გააფერადებინოს მისთვის სასურველი ფერით. ეს მან გააკეთა და რადჰა და კრიშნა წყვილი გახდნენ. მას შემდეგ, რადჰას და კრიშნას მსგავსად სახის შეღებვა იხსენიება, როგორც ჰოლი.
ჯანმრთელობაზე გავლენა
2007 წელს ჩატარებულმა გამოკვლევამ აჩვენა, რომ მალაქიტის მწვანე, სინთეზური მოლურჯო-მწვანე საღებავი, რომელიც ჰოლის ფესტივალის დროს ზოგიერთ ფერში გამოიყენებოდა, იწვევს თვალის მწვავე გაღიზიანებას, თუ მალევე არ ჩამოირეცხა.
2009 წლის კიდევ ერთი კვლევის თანახმად, ინდოეთში წარმოებული და გაყიდული ზოგიერთი ფერი შეიცავს ლითონზე დაფუძნებულ სამრეწველო საღებავებს, რაც ჰოლის მომდევნო დღეებში ზოგიერთ ადამიანს კანის პრობლემებს უქმნის. ეს ფერები იწარმოება ინდოეთში მცირე არაფორმალური ბიზნესის მიერ, ყოველგვარი ხარისხის შემოწმების გარეშე და თავისუფლად იყიდება ბაზარზე. ფერები იყიდება ეტიკეტირების გარეშე და მომხმარებელს არ აქვს ინფორმაცია ფერების წყაროს, მათი შინაარსისა და შესაძლო ტოქსიკური ეფექტების შესახებ. ბოლო წლებში რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციამ დაიწყო ფერების გამოყენებასთან დაკავშირებული უსაფრთხო პრაქტიკის კამპანია. ზოგი მათგანი ქმნის უსაფრთხო ფერების სპექტრს ბუნებრივი წყაროებიდან, როგორიცაა ბოსტნეული და ყვავილები.
გავლენა გარემოზე
ჰოლის აღნიშვნასთან დაკავშირებული სავარაუდო ეკოლოგიური საკითხია ჰოლიკას ტრადიციული კოცონი, რომელიც, სავარაუდოდ, ხელს უწყობს ტყეების გაჩეხვას. აქტივისტების შეფასებით, ყოველწლიურად 30,000 ჰოლიკა ხანძარს იწვევს, თითოეულში დაახლოებით 100 კილოგრამი ხე იწვის.
გავრცელებული ინფორმაციით, ჰოლის დროს მძიმე მეტალზე დაფუძნებული პიგმენტების გამოყენება იწვევს დროებითი ჩამდინარე წყლების დაბინძურებას.
სქოლიო
კატეგორია:გაზაფხულის დღესასწაულები კატეგორია:ინდური კულტურა კატეგორია:ფესტივალები აზიაში კატეგორია:ფესტივალები
კასპის აკლდამები
მინი|300პქ კასპის აკლდამები — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის  ქალაქ კასპში, დასავლეთით 1 კილომეტრზე, მტკვრის ხეობაში. წარმოადგენს 10-15 მეტრი სიმაღლის კირქვის კონცხებში გამოკვეთილ ძლიერ დაზიანებულ გამოქვაბულთა ცალკეულ ჯგუფს. შემორჩენილია თითქმის სრულად 4 აკლდამა, 3 კლდის ერთ მასივშია გამოკვეთილი, 1 აღმოსავლეთით ორასიოდე მეტრზეა. აკლდამები მიწის ზედაპირიდან 3-5 მეტრითაა შემაღლებული, გამოკვეთილია ლითონის ოთხწახნაგა იარაღით, საკმაოდ სუფთად. მათი სტრუქტურა ძირითადად ტიპურია.
პირველი აკლდამის და მეორე აკლდამის სამხრეთ კამარები გეგმით კუთხემომრგვალებულ კვადრატს უახლოვდება, ჭერი შეისრული კამარისებრია. ორივე სათავსის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში მიცვალებულის დასასვენებელი ნიში-თაროები. კამერების წინ ღია კარიბჭეა, რომლებშიც გაჭრილია კარი. ასეთივე კარიბჭე აქვს მესამე აკლდამას. ამ აკლდამაში ნიში თაროები არ არის. მეოთხე აკლდამას კარიბჭე არ აქვს.
აკლდამაში ნიში-თაროების დამხრობა ნებისმიერია, რაც დამარხვის არაქრისტიანულ წესზე მიგვანიშნებს. მსგავსი აკლდამები საქართველოში ჯერ არარის მიკვლეული. აკლდამები სტრუქტურუით ოდნავ განსხვავდება აქემენიდური, პართული და სასანური ხანის ირანული აკლდამებისგან. შეისრული ჭერი და კვეთის ტექნიკა საერთოს პოულობს გვიანდელი ანტიკური, აგრეთვე ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული კლდის ხუროთმოძღვრების ტრადიციებიდან. პარალელული მასალისა და ისტორიული ფაქტების გათვალისწინებით აკლდამები თარიღდება გვიანდელი ანტიკური ხანით ან IV-VI საუკუნით.
კბილღვედა ვეშაპი
კბილღვედა ვეშაპი (Mesoplodon) — ძუძუმწოვართა გვარი დინგნისკარტასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 6 მ-მდე. ფერად მუქები არიან, ზოგჯერ თეთრი ლაქებით. დინგი სუსტადაა გამოყოფილი დაბალი შუბლ-ცხვირის ბალიშისაგან. თავის ქალის როსტრუმი მაგარი და მონოლითურია; ყბები — გრძელი და ვიწრო. კბილები (1 წყვილი) წაბრტყელებული ფორმისაა, განლაგებულია ქვედა ყბის წინა მხარეს (დედალს ჩვეულებრივ არ ამოსდის). გვარში 15-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან თითქმის ყველა ოკეანეში. გამოირჩევიან მცირერიცხოვნობით, მცირედ შესწავლილები არიან. იკვებებიან თავფეხიანი მოლუსკებითა და თევზით.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:დინგნისკარტასებრნი
გიგო შარაშიძე
გიგო შარაშიძე (დ.6 იანვარი, 1848, საყვავისტყე  ― გ. 9 თებერვალი, 1932, ბახვი) — ქართველი პედაგოგი, ეთნოგრაფი, საზოგადო მოღვაწე.