cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქალთა XII საჭადრაკო ოლიმპიადა
ისტორია
დუბაიში 49 ქვეყნის ნაკრები შეიკრიბა. სსრ კავშირის ნაკრებს დაუბრუნდა ნანა იოსელიანი. მეორე დაფაზე თამაშობდა ელენე ახმილოვსკაია, რომელიც მაშინ ჩვენი რძალი იყო, თბილისში ცხოვრობდა და საქართველოს სახელით ასპარეზობდა. ასე რომ ოლიმპიადაზე საბჭოთა ქვეყნის ღირესბას კვლავ თბილისელები იცავდნენ. როგორც შემდგომ გამოირკვა ეს საბჭოთა ქალთა ნაკრების ბოლო გამარჯვება აღმოჩნდა ოლიმპიადებზე. ეს გამარჯვება კი საბჭოელებმა უპრობლემოდ მოიპოვეს. ორი ტურის შემდეგ ექვს გუნდს (სსრ კავშირი, უნგრეთი, რუმინეთი, ჩინეთი, საფრანგეთი და შვეიცარია) ქულათა მაქსიმუმი, 6-6 ქულა ჰქონდათ. მერე დაიწყო ლიდერთა ურთიერთშეხვედრები და საბჭოთა გუნდიც ნელ-ნელა დაცილდა მეტოქეებს. მათი პირველი მსხვერპლი ჩინელები აღმოჩდნენ. მეოთხე ტურში საბჭოთა მოჭდრაკეები რუმინელებს შეხვდნენ, რომლებიც ნახევარი ქულით იყვნენ წინ. მორიგი გამარჯვება და საბჭოელები ერთპიროვნულად დაწინაურდნენ. მეხუთე ტურიდან მოყოლებული კი სხვაობა სულ უფრო და უფრო იზრდებოდა. მეათე ტურის შემდეგ სხვაობა უკვე 3,5 ქულა იყო და ცხადი გახდა, რომ საბჭოელები ვერა მენჩიკის თასს ისევ მოსკოვში დააბრუნებდნენ. ბრძოლა უკვე მეორე-მესამე ადგილებისათვის გაგრძელდა. ამ ბრძოლაში უნგრელები, ჩინელები, რუმინელები და იუგოსლავიელები მონაწილეობდნენ. პირველნი ბრძოლას იუგოსლავიელები გამოაკლდნენ. მერვე ტურში ჩინელებთან სასტიკი მარცხის (0-3) შემდეგ ისინი წელში ვეღარ გასწორდნენ და მეხუთე ადგილს დასჯერდნენ. სამაგიეროდ დაწინაურდნენ უნგრელები. ისინი ნელ-ნელა ზრდიდნენ უპირატესობას და ბოლო ტურის წინ გაინაღდეს კიდეც მეორე ადგილი. მხოლოდ კოეფიციენტებმა გადაწყვიტა მესამე ადგილის ბედი. ეს მაჩვენებელი რუმინელებს უკეთესი აღმოაჩბდათ და მესამე ადგილსაც ისინი დაეუფლნენ. საბჭოთა გუნდში და საერთოდ ოლიმპიადაზე ყველაზე შთამბეჭდავად ითამაშ ნონა გარფინდაშვილმა, რომელმაც ასპროცენტიანი შედეგი აჩვენა, თავისი დაფაც მოიგო და საუკეთესო პერფორმანსიც ჰქონდა.
ტექნიკური შედეგები (პირველი ათეული)
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|კ ! s! style="background: #ddffdd;"|მ ! s! style="background: #ddffdd;"|ფ ! s! style="background: #ddffdd;"|წ ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 3 3 2 2 2 2 2,5 2 2 3 3 2,5 3 1,5 3 3 1,5 1 2,5 1 1,5 2 2,5 2,5 1,5 2,5 3 1,5 3 3 2,5 1 0,5 1,5 3 1 2,5 1 2,5 2,5 1,5 2,5 3 3 1 2,5 2,5 1,5 1,5 3 1 0,5 2 2,5 1 3 2,5 3 2 2 1 1,5 1,5 0 2,5 1 1,5 2,5 3 1,5 2 2 2 2,5 1 2,5 1,5 2 1 2,5 1,5 0,5 2 2 3 1,5 1 3 0,5 3 2,5 1 2 2 2 0,5 1 1,5 2,5 2 2 2,5 2 1,5 0,5 1 3 0,5 0,5 3 2 1,5 3 2,5 1,5 0,5 1,5 2,5 0 2 3 0 1,5 3 1 1,5 3 1,5 1 2 1,5 1 2 2,5 1,5 2 1 0,5 2 1,5
22,5 ქულა 11.🇧🇷 brazil, 12.🇦🇹 austria, 13.🇫🇮 finland 14.🇪🇸 spain, 15.🇫🇷 france, 16.🇺🇸 united states, 17. undefined 18. undefined, 19.🇮🇳 india,  20.🇮🇪 ireland, 21.🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 wales,  22.🇲🇽 mexico 23.🇨🇭 switzerland, 24.🇦🇷 argentina, 25. undefined, 26.🇹🇷 turkey,  27.🇧🇪 belgium-21,  28.🇮🇹 italy 20,5 ქულა 29.🇨🇴 colombia, 30. undefined, 31.🇩🇴 dominican republic, 32.🇧🇩 bangladesh,  33.🇦🇺 australia, 34.🇦🇪 united arab emirates 35.🇮🇶 iraq, 36 undefined,  37.🇻🇪 venezuela,  38. undefined 39.🇯🇵 japan, 40.🇲🇾 malaysia,  41.🇳🇿 new zealand,  42. undefined, 43.🇸🇾 syrian arab republic 44. undefined 45.🇹🇹 trinidad and tobago, 46.🇯🇲 jamaica 47. undefined 48.🇸🇨 seychelles 49.🇵🇦 panama
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇹🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇵🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇩🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇬 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇪🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇫🇷 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
ჟუჟა ვერეცი 9 (+5=8-0), ილდიკო მადლი 10,5 (+7=7-0), მარია ივანკა 7 (+5=4-1), მარია გროში 2,5 (+2=1-2).
undefined
მარგარეტა მურეშნი 5 (+4=2-3), დანიელა ნუცუ 9,5 (+6=7-1), ელიზაბეტა პოლიქრონიადე 8,5 (+6=3-1), გაბრიელა სტანჩუ 7 (+5=4-0).
საუკეთესო პერფორმანსი
! s! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულა
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 12
Clavatulinae
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
რუსთავის სიონი
რუსთავის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი, უფრო ცნობილი როგორც რუსთავის სიონი — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი ქალაქ რუსთავში. აგებულია 2000-2011 წლებში. პროექტის ავტორები არიან დეკანოზი ბესარიონ მენაბდე, ნიკოლოზ აბაშიძე და ნიკოლოზ დადიანი, ხელოვნებათმცოდნე ქეთევან აბაშიძე; მშენებლობას ხელმძღვანელობდა თემურ ბურკიაშვილი. მოქანდაკეები ქალაქ რუსთავის მოქალაქეები იყვნენ. ტაძრის ქტიტორია თამაზ გველუკაშვილი.
ტაძარი ჩახაზული ჯვრის ტიპის ნაგებობას წარმოადგენს, რომელსაც გარშემო გალერეა აკრავს. ეკლესიის სიმაღლე 19 მეტრია. რუსთავის სიონი XI-XII საუკუნეების ქართული ტაძრების ერთგვარ ნაკრებს წარმოადგენს; არქიტექტურულად იგი ნიკორწმინდის, კაცხისა და ბანას ტაძრების შერწყმაა, მისი ჩუქურთმები კი სხვადასხვა ქართული ტაძრების მორთულობებს იმეორებს. რუსთავის სიონი გადახურულია ქვის ლორფინებით. აღსანიშნავია, რომ კედლებსა და თაღებში ჩატანებულია სეისმური სარტყლები, რაც შუა საუკუნეების ქართული არქიტექტურისათვის იყო დამახასიათებელი.
რუსთავის სიონის ტაძარი 2011 წლის 27 აგვისტოს რუსთავისა და მარნეულის მთავარეპისკოპოსმა იოანემ აკურთხა. 28 აგვისტოს კი, ღვთისმშობლის მიძინების დღესასწაულზე (ტაძარი მიძინების სახელობისაა) რუსთავის სიონში პირველი სადღესასწაულო წირვა ჩატარდა; იმავე დღეს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ ტაძარში ღვთისმშობლის პარაკლისი გადაიხადა.
მშენებლობა
რუსთავში ახალი ტაძრის აგების იდეა თამაზ გველუკაშვილს გაუჩნდა, რომელიც ასევე რუსთავის სიონის ქტიტორია. 2001 წლის აგვისტოში (მარიამობისთვეში) მომავალ ტაძარზე საუბრისას გადაწყდა, რომ ახალი ტაძარი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის იქნებოდა. საინიციატივო ჯგუფმა ტაძრის აგებაზე ლოცვა-კურთხევა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქისაგან, ილია II-ისაგან მიიღო, რის შემდეგაც მათ საპატრიარქოსთან არსებულ ხუროთმოძღვრების საბჭოს მიმართეს.
პროექტზე მუშაობა დეკანოზ ბესარიონ მენაბდის ხელშეწყობით დაიწყო. საწყის ეტაპზე რუსთავში ჩამოვიდნენ სპეციალისტები, რომლებმაც შეისწავლეს მომავალი ტაძრის მშენებლობის ადგილი და შეადგინეს გეგმა.
მშენებლობა 2000 წელს დაიწყო. მშენებლობას ათი წლის განმავლობაში სათავეში ედგა თემურ ბურკიაშვილი. მშენებლებად რუსთავის მცხოვრებლები იყვნენ დასაქმებულნი — 600 ადამიანიდან მხოლოდ 30 შეირჩა. თავიდანვე გადაწყვეტილი იყო, რომ ტაძარი ძველი ქართული ხუროთმოძღვრული წესების დაცვით უნდა აგებულიყო; ამ მიზნით მშენებელთა გუნდი მთელი საქართველოს მასშტაბით აკვირდებოდა XI, XII და XIII საუკუნეების მართლმადიდებლურ არქიტექტურას. აღსანიშნავია, რომ მშენებლთაგან უმრავლესობა სპეციალისტი არ იყო და ქვაზე მუშაობას, ჩუქურთმების გამოყვანას ადგილზევე სწავლობდა; მიუხედავად ამისა, როგორც ტაძრის მშენებელი თეიმურაზ ბურკიაშვილი აღნიშნავს, ისინი მუშაობისას იმდენად დახელოვნდნენ, რომ ტაო-კლარჯეთის ქართული ტაძრების რესტავრაციაზეც ალბათ მათ მოუწევთ მუსაობა.
მშენებლობის ყოველი დღე ლოცვით იწყებოდა და სრულდებოდა. იყო შემთხვევა, რომ ხარაჩოდან გადმოვარდა ადამიანი, მაგრამ მთლიანობაში რუსთავის სიონის მშენებლობას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.
ტაძარი აგებულია ნიჩბისიდან მოტანილი ქვიშაქვით; ტაძრის მშენებლები აღნიშნავენ, რომ ეს არის ის ქვა, რომლითაც აშენდა სვეტიცხოველი და ანჩისხატი. XII-XIII საუკუნეების ტაძრების მსგავსად ინტერიერი აგურით ამოიყვანეს, რის შემდეგაც კედლები თლილი ქვით მოაპირკეთეს.
რუსთავის სიონი გამორჩეულია ბოლო დროის ქართულ ტაძრებს შორის იმმხრივ, რომ მშენებლობისას არ გამოყენებულა თანამედროვე ტექნიკა; სამშენებლო მასალად მხოლოდ ქვაა გამოყენებული, დუღაბი კი ძველი ქართული ტრადიციული წესით დამზადდა და მის შემადგენლობაში კვერცხის გულიც შედის. როგორც ტაძრის არქიტექტორები აცხადებენ, ასეთი ტრადიციული წესით აგებული ტაძარი დროთა განმავლობაში უფრო მყარდება და საუკუნეებს უძლებს. ტრადიციული წესებით საქართველოში ტაძარი რუსთავის სიონამდე რამდენიმე საუკუნეა არ აგებულა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსთავის ტაძრები
X (კლაუს შულცეს ალბომი)
X — მუსიკოს კლაუს შულცეს სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1978 წელს. იგი ითვლება მის ერთ-ერთ ცნობილ ალბომად, რომელზეც, ექვსი სხვადასხვა კომპოზიციით სახით წარმოდგენილია კონცეპტუალური პიესები ცნობილ პიროვნებებზე: ფრიდრიხ ნიცშეზე, გეორგ ტრაკლზე, ფრანკ ჰერბერტზე, ვილჰელმ ბახზე, ლუდვიგ ბავარიელზე და ჰაინრიხ კლაისტზე. ეს ალბომი ითვლება ე.წ. ’ბერლინის სკოლის’ კლასიკურ ნამუშევრად.
ალბომის ახალი გამოცემა გამოვიდა 2005 წელს.
სიმღერების სია
დისკი 1
დისკი 2
სქოლიო
კატეგორია:კლაუს შულცეს ალბომები კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კრისტინა იანდა
ბიოგრაფია
თანამშრომლობდა არაერთ ცნობილ რეჟისორთან (ანჯეი ვაიდა, კშიშტოფ ზანუსი, კშიშტოფ კიშლოვსკი, ანჯეი ჟულავსკი, იშტვან საბო და სხვა). 1982 წელს ითამაშა რიშარდ ბუგაისკის გახმაურებულ კრიმინალურ კინოდრამაში „დაკითხვა“. ამ როლისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. მონაწილეობა აქვს მიღებული ასევე ფილმში „დეკალოგი“. იანდა 1981 წელს დაქორწინდა კინოოპერატორ ედვარდ კლოსინსკიზე (1943-2008). ჰყავს სამი შვილი. ცხოვრობს ქალაქ ვარშავის სიახლოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი
გარდატენი
გარდატენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, (ატენის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ვერის (მდინარე ტანის შენაკადი) შესართავთან, ზღვის დონიდან 700 მეტრ სიმაღლეზე. გორიდან დაშორებულია ექვსი კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 643 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჰედ თამიმი
აჰედ თამიმი, არაბ.عهد التميمي‎ (დ.2001) - მდ.იორდანეს დასავლეთ ნაპირზე მცხოვრები პალესტინელი აქტივისტი, რომელიც 16 წლის ასაკში გახდა ისრაელის ოკუპაციის წინააღმდეგ არაძალადობრივი მეთოდებით ბრძოლის სიმბოლო.
ბიოგრაფია
2009 წელს მშობლები გაწევრიანდნენ ოკუპაციის წინააღმდეგ სოფელში შექნილი "სახალხო წინააღმდეგობის კომიტეტის" რიგებში, რასაც მოგვიანებით შვილები და ახლო ნათესავები შეუერთდნენ.
პალესტინური ადმინისტრაციის მეთაურმა მაჰმუდ აბასმა საჯაროდ შეაქო 11 წლის აჰედი იმის გამო, როცა ის ცდილობდა დედის დაცვას დაპატიმრებისას. მსოფლიო მედიაში გავრცელებულ ერთ-ერთ ფოტოსურათზე აღბეჭდილია ჯარისკაცის წინააღმდეგ გაბრაზებული ბავშვის მიერ აღმართული მუშტი, რომელიც შეფასდა, როგორც სითამამის და თავგანწირვის მაგალითი. 2013 წელს თურქეთში მან მიიღო სიმამაცის ჯილდო დაპატიმრებისგან 11 წლის ძმის დახსნის მცდელობის გამო. კარგი ცნობადობის გამო 2017 წლის სექტემბერში აჰედი მონაწილეობდა ბრიუსელში გამართულ კონფერენციაში, რომელიც ეხებოდა ქალთა ბრძოლას სამხედრო ოკუპაციის პირობებში.
15 დეკემბერს მორიგი პროტესტი ჯარის შენაერთთან კონფრონტაციაში გადაიზარდა. ვინაიდან სოფლის მოსახლეობის მხრიდან ადგილი ჰქონდა ქვების სროლას, ისრაელის ძალების წარმომადგენლები შეუდგნენ დაპატიმრებებს. ახალგაზრდების დაშოშმინებისას მათ რეზინის ტყვიით თავში მძიმე ჭრილობა მიაყენეს აჰედის ბიძაშვილს, რომელიც რამდენიმე დღის მანძილზე კომატოზურ ვითარებში იმყოფებოდა.
სოციალურ ქსელში გავრცელდა ვიდეოკადრები, როგორ ცდილობს ქერათმიანი გოგონა ხელის დარტყმით და პანღურით გაუმასპინძლდეს მისი სახლის გვერდით მდგარ ორ ებრაელ ჯარისკაცს. ეს შემთხვევა რამდენიმე დღის შემდეგ მისი დაპატიმრების საფუძველი გახდა. აჰედ თამიმის ბრალი წაუყენეს 12 სამართალდარღვევაში. ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში სკოლის მოსწავლეს ათწლიანი პატიმრობა ემუქრებოდა. ამასთან, ის უნდა წარდგენილიყო სამხედრო სასამართლოს წინაშე, რომელიც ჩვეულებისამებრ ბრალდების მხარის პოზიციას იზიარებს, განსაკუთრებით პალესტინელებთან მიმართებაში.
საერთაშორისო უფლებადაცვითი ორგანიზაციის "საერთაშორისო ამნისტიის" აღშფოთება იმ გარემოებამ გამოიწვია, რომ ბავშვთა უფლებების შესახებ გაეროს კონვენციის თანახმად, არასრულწლოვნის დაპატიმრება ან დაკავება დასაშვებია უკიდურეს შემთხვევაში მხოლოდ მცირე დროის განმავლობაში.
აჰედის გათავისუფლების მოთხოვნით რამდენიმე ქვეყანაში გაიმართა დემონსტრაციები, მისი პორტრეტები კი პალესტინური დასახლებების კედლებზე გავრცელდა, როგორც ბრძოლის ახალი სიმბოლო. საბოლოო განაჩენით, რვა ბრალდება მოუხსნეს გოგონას, ოთხში კი მან თავი დამნაშავედ სცნო, რაც დასრულდა რვათვიანი პატიმრობით და ჯარიმის სახით 1000 ევროს ექვივალენტი თანხის გადახდით.
2018 წლის 29 ივლისს აჰედ თამიმი გათავისუფლდა, ციხეში მიიღო ქალთა სკოლის დამთავრების დიპლომი. სოფელში დაბრუნების შემდეგ მან პირობა დადო, რომ იურიდიულ სფეროში გააგრძელებდა განათლების მიღებას მომავალში თავისი ხალხის უფლებების დასაცავად.
აღიარება
2012 წელს სტამბულში მიიღო სიმამაცის ჯილდო პირადად პრემიერ-მინისტრ რეჯეფ ერდოღანისგან.
ყატარში მდებარე "ალ-ჯაზირას" მაყურებლებმა აჰედი 2017 წლის პიროვნებად დაასახელეს.
რესურსები ინტერნეტში
პატიმრობიდან აჰის თამიმის გათავისუფლების კამპანიის ვებ-საიტი
სქოლიო
კატეგორია:პალესტინის ტერიტორიები კატეგორია:პალესტინელები კატეგორია: დაბადებული 2001
დაშალთი
დაშალთი ( Daşaltı) - აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შუშის რაოინის სოფელი.
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების მიერ. სოფელი, 2020 წლის 9 ნოემბერს აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლა.
ისტორია
სოფელი დაშალთი იყო ის ადგილი, სადაც მდებარეობდა მღვიმე, ადრე მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი ხაზნადაგს უწოდებდა. სოფელი ჩამოყალიბდა მე-18 საუკუნეში, როდესაც ყარაბაღის ხანმა იბრაჰიმხალილ ხანმა დაასახლა აზერბაიჯანული და სომხური ოჯახები ზანგეზურის რაიონის სოფელ დუზებურდიდან, შუშას ციხის სამხრეთი კედლების ძირში, დაშალთში (იგულისხმება კლდის ქვეშ). "). სოფელს სახელი ჰქვია იმ ტერიტორიის მიხედვით, სადაც ის მდებარეობს. სოფელი სომხური შეიარაღებული დაჯგუფებების კონტროლის ქვეშ 1991 წლიდან იყო. 2020 წლის 9 ნოემბერიდან აზერბაიჯანის შეირაღებული ძალებმა ოკუპაციისგან გაათავისუფლეს.
ტოპონიმიკა
დაშალთი არის სოფელის სახელი შუშის რაიონში. ასე ჰქვია შუშას ციხის სამხრეთ კედლის ძირში მდებარე ხეობას. ეს ნიშნავს "კლდოვანს". XIX საუკუნის დასაწყისში ზანგეზურის სოფელ დუზებურდიდან სომხური ოჯახები დასახლდნენ. ამის შემდეგ ამ სოფელს აზერბაიჯანელებში „დაშალთი ნერესის შვილები“ უწოდეს. XIX საუკუნის ბოლოს ამ სოფლიდან დაიბადა სოფლები დაშალთი-ხუზერბურდი და დაშალთი კუნგუთი. სოფელ ხუზებურთის სახელწოდება შუშაში მდებარე გამოქვაბულის "განძის ციხე"-ს სომხური სახელწოდებაა. მაშინ ამ სახელს სომხურად ხწადბერდი ერქვა. მე-19 საუკუნის მიწურულის ინფორმაციით, დღევანდელ შუშას რაიონში ორი სოფელი იყო სახელად დაშალთი: დაშალთი-კუნნეტი და დაშალთი-ხაზაბური.
გეოგრაფია და კლიმატი
სოფელი დაშალთი მდებარეობს მდინარე ზარისლის ნაპირზე, ყარაბაღის ქედის ძირში.
სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
ატლანტის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია
ქვემოთ მოცემულია ატლანტის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია (ბალტიის ზღვის პორტების გამოკლებით).
სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის პორტები და ნავსადგურები
მარდუქი
200px|მინიატიურა| მარდუქი და მისი დრაკონი მარდუქი — ბაბილონური პანთეონის უზენაესი ღვთაება. ძვ. წ. XVIII საუკუნიდან ითვლებოდა ქალაქ ბაბილონის მფარველად. იწოდებოდა „ღვთაება მეუფედ (და) მამად“. მიიჩნევდნენ დედამიწის ღვთაების ეას (შუმერულად ენქის) ვაჟად, თაყვანს სცემდნენ როგორც ნაყოფიერების, მორწყვის, სიბრძნის, სიმართლისა და სინათლის ღვთაებას. სამყაროს შექმნის ბაბილონური მითის მიხედვით მარდუქი იყო ქვეყნიერებისა და ადამიანის შემქმნელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი შუამდინარეთის მითოლოგია კატეგორია:შუმერული მითოლოგია კატეგორია:სიბრძნის ღვთაებები
813
თარიღი უცნობია
*
ელკის პროვინცია
ელკი (Provincia de Elqui) — პროვინცია ჩილეში, შედის კოკიმბოს რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კოკიმბო. პროვინცია მოიცავს 6 კომუნას.
სქოლიო
კატეგორია:კოკიმბოს რეგიონის პროვინციები
ბოლოკარკაზი
ბოლოკარკაზი (Pernis apivorus), მტაცებელი ფრინველი შავარდნისნაირთა რიგისა. სიგრძე 60 სმ. აქვს გრძელი ფრთები და ბოლო. გავრცელებულია ევროპაში, კავკასიაში, მცირე და წინა აზიაში, ირანში, ციმბირში, აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას. იკვებება მწერებითა და მათი მატლებით, ზოგჯერ ბაყაყებით, გველებით, პატარა ფრინველებითა და მღრღნელებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოლოკარკაზები
Clavosurcula
Clavosurcula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ბრიტნი სპირსი
ბრიტნი ჯინ სპირსი (Britney Jean Spears; დ. 2 დეკემბერი 1981) — ამერიკელი მომღერალი. დაიბადა მაკკომბში (მისისიპი) და გაიზარდა კენტვუდში (ლუიზიანა). სიმღერით გამოსვლები დაიწყო ბავშვობიდან, რასაც ასევე ახლდა სასცენო და სატელევიზიო დადგმებში მონაწილეობა. 1997 წელს გააფორმა კონტრაქტი ლეიბლთან Jive Records და 1999 წელს გამოსცა სადებიუტო ალბომი ...Baby One More Time, რომელიც იმ დროისათვის მოზარდი სოლო შემსრულებლის მიერ გამოცემულ ყველაზე გაყიდვად ალბომად იქცა. მუსიკალურ ინდუსტრიაში პირველი ათწლეულის პერიოდში იგი იქცა მეინსტრიმული პოპულარული მუსიკისა და კულტურის მნიშვნელოვან ფიგურად, რასაც მოჰყვა საჯაროდ გამოტანილი პირადი ცხოვრების დეტალებიც. მისმა პირველმა ორმა ალბომმა აქცია პოპ-ხატად და გაყიდვების რეკორდები დაამყარა, ხოლო სიმღერები „...Baby One More Time“ და „Oops!... I Did It Again“ იქცა საერთაშორისო #1 ჰიტებად. სპირსს მიაწერენ 1990-იანი წლების ბოლოს თინეიჯერული პოპის აღორძინებას. 20 წლის ასაკამდე იგი ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად მოზარდ შემსრულებლად იქცა. , რამაც „პოპ-პრინცესის“ სტატუსიც შესძინა.
2001 წელს ბრიტნიმ გამოსცა მესამე სტუდიური ალბომი Britney და მონაწილეობა მიიღო ფილმში „გზაჯვარედინები“. მეოთხე სტუდიურ ალბომზე In the Zone (2003) მან უკვე სრული შემოქმედებითი კონტროლი დაამყარა. ამ ალბომიდან გამოიცა შემდგომში ჩარტების სათავეებში მოხვედრილი სინგლები Me Against the Music, Toxic და Everytime. ორი კრებულის გამოსცემის შემდეგ პირადი პრობლემების გამო სპირსის კარიერა დროებით შეჩერდა. მეხუთე ალბომი, Blackout 2007 წელს გამოიცა და მიუხედავად მცირე პრომო-კამპანიისა, მის სინგლებს Gimme More და Piece of Me დიდი წარმატება ხვდა წილად, სინგლებით „Gimme More“ და „Piece of Me“. მეექვსე სტუდიურ ალბომს, Circus, ახლდა სინგლების Womanizer, Circus და If U Seek Amy გამოცემა. ბრიტნის ყველაზე შემოსავლიანი საკონცერტო ტურნე The Circus Starring Britney Spears 2009 წელს დაიწყო. იმავე წლის ოქტომბერში მან გამოსცა შემდგომში ჩარტების სათავეში მოხვედრილი სინგლი „3“, რომელიც მის კარიერაში „ბილბორდის“ ცხელი ასეულის #1 პოზიციაზე მოხვედრილი რიგით მესამე სინგლი აღმოჩნდა. მეშვიდე სტუდიური ალბომი Femme Fatale მომღერალმა 2011 წელს გამოსცა. იგი იქცა მის პირველ ალბომად, რომლის ზედიზედ სამი სინგლი, Hold It Against Me, Till the World Ends და I Wanna Go მოხვდა აშშ-ის 10 ეულებში. იმავე წელს მის კარიერაში რიგით მეხუთე #1 სინგლად იქცა სიმღერის „S&M“ რემიქსი, ჩაწერილი რიანასთან ერთად.
კარიერის მანძილზე სპირსმა მიიღო მრავალი ჯილდო და ნომინაცია, მათ შორის - გრემი, MTV-ს ვიდეოს 6 ჯილდო, ბილბორდის 9 ჯილდო და ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ხეივანში.
ჰიჯაზ-ნეჯდის ომი
წინაპირობები
პირველი მსოფლიო ომის დროს ჰუსეინ იბნ ალი ალ-ჰაშიმი მხარს უჭერდა ბრიტანელებს, ხოლო ომის შემდეგ, როდესაც ოსმალეთის იმპერიის ნანგრევებზე დაიწყო არაბული სახელმწიფოების ჩამოყალიბება, თავად ჰუსეინი გახდა ჰიჯაზის მეფე, ხოლო მისი ვაჟები აბდულა და ფეისალი  − ტრანსიორდანიის და სირია-ერაყის მეფეები. ალი ჰუსეინი გეგმავდა თავისი სამფლობელოების მემკვიდრედ არაბეთის ნახევარკუნძულზე  უფროსი გამოეცხადებინა.
ჰიჯაზის ჰაშიმიდურ სამეფოსა და ნეჯდის საუდის სასულთნოს შორის კონფლიქტი უკავშირდებოდა ჰუსეინის პრეტენზიას გამხდარიყო სრულიად არაბთა მმართველი. ამან გამოიწვია პირველი ომი საუდ-ჰაშიმიდებს შორის  1919 წელს. 1924 წლის მარტში ჰუსეინმა თავი გამოაცხადა ისლამური სამყაროს ხალიფად, ამას მოჰყვაახალი კონფლიქტი ჰიჯაზსა და ნეჯდს შორის. ომი ცუდად წარიმართა ჰიჯაზისთვის და 1924 წლის ოქტომბერში ჰუსეინმა უარი თქვა ყველა საერო ტიტულზე ალის სასარგებლოდ.
საომარი მოქმედებების მსვლელობა
ნეჯდსა და ჰიჯაზს შორის საომარი მოქმედებების განახლების მიზეზი იყო ჰაჯის დროს  ნეჯდიდან მიმავალი მომლოცველების მიღების აკრძალვა ჰიჯაზის წმინდა ადგილებზე. 1924 წლის 29 აგვისტოს აბდულ-აზიზმა წამოიწყო სამხედრო კამპანია ჰიჯაზის წინააღმდეგ, შეუტია ალ-ტაიფს, რომელიც დანებდა სერიოზული ბრძოლის გარეშე. ალ-ტაიფის დაცემის შემდეგ საუდის და იხვანთა გაერთიანებული ძალები მექაში გადავიდნენ. ჰუსეინმა დახმარებისთვის ბრიტანელებს მიმართა, მაგრამ უარი მიიღო რელიგიურ დავებში ჩაურევლობის საბაბით. მას შემდეგ, რაც ჰუსეინმა კიდევ ერთი უარი მიიღო იორდანიის მეფე აბდულასგან დახმარების თხოვნაზე, ის მექადან ჯედაში გაიქცა. 1924 წლის 13 ოქტომბერს მექა უბრძოლველად დაეცა. 1924 წლის 29 ოქტომბერს ერ-რიადში გამართულმა ისლამურმა კონფერენციამ მექა აბდულაზიზ ალ საუდის საკუთრებად აღიარა.
საუდის არაბეთის ძალების წინსვლასთან და ჯიდას ბლოკადასთან ერთად ჰიჯაზის არმიამ დაიწყო დაშლა. 1925 წლის 12 დეკემბერს დაეცა მედინა, 12 დღის შემდეგ − იანბუ ელ ბაჰრი.
ომის ბოლო ეტაპი იყო ჯიდას ბრძოლა. ჯედა გახლდათ ბოლო დიდი ქალაქი, რომელიც დარჩა ჰაშიმიდების ხელში. ალიმ ქალაქი გაამაგრა და ალყისთვის მოამზადა, მაგრამ საბოლოოდ ჯიდას ლიდერებმა გადაწყვიტეს ქალაქი აბდულ აზიზისთვის გადაეცათ და მეფე ალი წითელი ზღვის გავლით ბაღდადში გაიქცა. ალყა დასრულდა 1925 წლის 17 დეკემბერს.
შედეგები
ჰიჯაზის წარმატებული აღების შემდეგ, აბდულაზიზ იბნ აბდურაჰმან ას-საუდი გამოცხადდა ჰიჯაზის მეფედ. სამეფო შემდგომში შევიდა ნაჯდისა და ჰეჯაზის გაერთიანებულ სამეფოში. აბდულაზიზი გახდა პოლიტიკური გაერთიანების ორივე ნაწილის მეფე.
სქოლიო
კატეგორია:საუდის არაბეთის ისტორია კატეგორია:ჰიჯაზის ისტორია კატეგორია:საუდის არაბეთის ომები კატეგორია:XX საუკუნე საუდის არაბეთში
რეიმონდ პრისტლი
სერ რეიმონდ ედუარდ პრისტლი (Raymond Edward Priestley; დ. 20 ივლისი, 1886 — გ. 24 ივნისი, 1974) — ბრიტანელი გეოლოგი და ანტარქტიკის მკვლევარი.
პრისტლი დაიბადა ტიუკსბერიში, დაწყებითი სკოლის მეთვალყურის ოჯახში. ჩააბარა ბრისტოლის საუნივერსიტიტო კოლეჯში გეოლოგიის ფაკულტეტზე. მეორე კურსის დამთავრების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო შეკლტონის პირველ ექსპედიციაში ანტარქტიკაში (1907-1909). პრისტლი აგროვებდა მინერალებისა და ხავსურას ნიმუშებს მთელი რეგიონის მასშტაბით, მათ შორის როსის ზღვაში, ერებუსის ჩრდილოეთ ფერდობზე, ფერარის მყინვარზე. 1910 წელს მონაწილეობა მიიღო რობერტ სკოტის ექსპედიცია „ტერა-ნოვაში“.
პირველი მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა საფრანგეთში, 46 დივიზიაში. დაჯილდოებულია დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ჯვრით. 1938-1952 წლებში იყო ბირმინგემის უნივერსიტეტის რექტორი.
სქოლიო
კატეგორია:პოლარეთის მკვლევრები კატეგორია:ბრიტანელი გეოლოგები
ზებუნებრივი (ტელესერიალი)
„ზებუნებრივი“ (Supernatural) — ამერიკული დრამა-საშინელებათა ჟანრის სატელევიზიო სერიალი, მთავარ როლებში ჯენსენ ეკლსითა (დინ ვინჩესტერი) და ჯარედ პადალეკით (სემ ვინჩესტერი). ისინი არიან ძმები, რომლებიც ნადირობენ დემონებსა და სხვა პარანორმალურ არსებებზე. გადაღებები მიმდინარეობს კანადის ქალაქ ვანკუვერში. სერიალის დებიუტი 2005 წლის 13 სექტემბერს, ტელეკომპანია WB-ს ეთერში შედგა, ამჟამად კი CW-ს ტელეარხზე გადის. მეორე სეზონი 2008 წლის 28 სექტემბერს გამოვიდა, მესამე კი 2007 წლის 4 ოქტომბერს. 2007 წლის 5 დეკემბერს სერიალის პროდუქცია შეჩერდა 2007-2008 წლის ე.წ. მწერალთა გაფიცვის გამო. ამ დროისათვის მხოლოდ მე-12 სერიის გადაღება იყო დასრულებული. 2008 წლის აპრილ-მაისში გამოვიდა კიდევ 4 სერია და საბოლოო ჯამში მესამე სეზონმა 16 სერია გააერთიანა, თუმცაღა ოცდაორის გადაღება იგეგმებოდა. 2008 წლის 18 სექტემბერს გამოვიდა სერიალის რიგით მეოთხე სეზონი. 2009 წლის 24 თებერვალს შედგა მეხუთე სეზონის დებიუტი. მეექვსე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2010 წლის 24 სექტემბერს. მეშვიდე სეზონის 2011 წლის 23 სექტემბერს.2012 წლის 3 ოქტომბერს შედგა მერვე სეზონის პრემიერა. მეცხრე სეზონის პრემიერა 2013 წლის 8 ოქტომბერს შედგა. 2014 წლის 13 თებერვალს სერიალი ოფიციალურად გაგრძელდა მეათე სეზონამდე.
სერიალის მიმოხილვა
ძმებს დინ და სემ ვინჩესტერებს განსაკუთრებული ნიჭი აქვთ. სემი ცდილობს ნორმალური ცხოვრების მოწყობას მის მეგობარ გოგონასთან ერთად, მაგრამ როდესაც ვინჩესტერები იგებენ რომ მათი მამა უგვზოუკვლოდ დაკარგულია, ისინი მაშინვე საძიებლად მიემართებიან. ახლა მათი ცხოვრების აზრი არაამქვეყნიური არსებებზე ნადირობაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
კასტილიის კონსორტთა სია
კასტილიის კონსორტთა სიაში წარმოდგენილია იმ ქალებისა და მამაკაცების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ კასტილიის მონარქებზე. 932-1037 წლებში მათ გრაფინიების წოდება ჰქონდათ, 1037-1556 წლებში დედოფლის, 1556 წელს კი ესპანური სამეფოები ოფიციალურად გაერთიანდა და კასტილიის დედოფლის წოდებაც გაუქმდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:დედოფლები ქვეყნების მიხედვით
იტალიის გაერთიანება
მინი|130px|იტალიის გაერთიანების პროცესი იტალიის გაერთიანება ან რისორჯიმენტო (იტალ. il Risorgimento) — პოლიტიკური და სოციალური მოძრაობა, რომლის შედეგადაც მეცხრამეტე საუკუნეში იტალიის ნახევარკუნძულის სხვადასხვა სახელმწიფოები გაერთიანდნენ და ერთი სახელმწიფო - იტალია შექმნეს. ამ მოძრაობის დაწყების და დამთავრების ზუსტი თარიღების შესახებ კონსენსუსი არ არსებობს. თუმცა ბევრი მეცნიერი ეთანხმება იმ მოსაზრებას, რომ იტალიის გაერთიანების პროცესი 1815 წელს დაიწყო მაშინ როდესაც ვენის კონგრესი დაიწყო, ნაპოლეონური მმართველობა კი დასრულდა. პროცესის დაბოლოების თარიღად 1861 ან 1871 წლები მიიჩნევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:ავსტრია-უნგრეთის ისტორია
აკროპოლისი
მინი|350პქ|ათენის აკროპოლისი აკროპოლისი (ἀκρόπολις > — ზედა,  — ციხე) — ძველი ბერძნული ქალაქის ყველაზე მაღალი და გამაგრებული ნაწილი, ე. წ. ზედა ქალაქი. ქალაქის რელიგიური და პოლიტიკური ცენტრი. აკროპოლისი იყო პირველადი დასახლებული ადგილი. მის გარშემო შენდებოდა ნაკლებად დაცული ე. წ. ქვედა ქალაქი. აკროპოლისი წარმოადგენდა ციხესიმაგრეს, რომელსაც ომიანობის დროს თავს აფარებდა ქალაქის მოსახლეობა. ჩვეულებრივ აქ ქალაქის მფარველი ღმერთების სახელზე აგებდნენ ტაძრებს. აკროპოლისთა ნანგრევებში (მიკენის, ათენის, არგოსის და სხვა) ნაპოვნია მატერიალური კულტურული მრავალი ძეგლი. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ათენის აკროპოლისის არქიტექტურული და ქანდაკების თვალსაჩინო ნიმუშები (დაახლოებით ძვ. წ. V საუკუნე), რომელთა მნიშვნელოვანი ნაწილი მოთავსებულია ბრიტანეთის მუზეუმში. ათენის აკროპოლისში შექმნილია არქეოლოგიური ნაკრძალი და მუზეუმი.
აკროპოლისი — ქართულად შიდაციხე, ზედაციხე, ზედაქალაქი — ჰქონდათ ძველ ქართულ ქალაქებსაც: მცხეთას, თბილისს ქუთაისს, არქეოპოლისს, ანაკოფიას, ვანს და ა. შ. ბერძენი ისტორიკოსი დიონ კასიოს კოკეინი (155 ან 164-229) თავის „რომის ისტორიაში“ აკროპოლისად იხსენიებს მცხეთის შიდაციხეს (ზედაციხეს), იგი მოგვითხრობს, რომ ძვ. წ. 65 წელს რომაელთა სარდალი გნეუს პომპეუსი იბერიაში შეიჭრა და მიაღწია აკროპოლისამდე. მცხეთის ამ ნაწილს არმაზციხე ეწოდებოდა.
აკროპოლისში როგორც წესი, ყოველთვის იდგა ქალაქის მფარველი ღმერთის ტაძარი. ყველაზე მეტად ცნობილია ათენის აკროპოლისი, რომელიც შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქალაქი კატეგორია:ძველი ბერძნული არქიტექტურა
Clavosurcula schepmani
Clavosurcula schepmani — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კლიმენტ-ვოროშილოვი (ტანკი)
ტანკი კლიმენტ-ვოროშილოვი (კავე) — საბჭოთა მძიმე ტანკი. კლიმენტ ვოროშილოვი იყო საბჭოთა მარშალი, სწორედ ამ ადამიანის პატივსაცემად დაერქვა ტანკს სახელი, რომელსაც შემოკლებით „კავე“-ს ეძახდნენ. პირველი საცდელი ნიმუში დამზადდა 1939 წლის აგვისტოში. ტანკი გამოირჩეოდა ძალიან სქელი ჯავშნით, რომლის გახვრეტა ფაქტობრივად შეუძლებელი იყო. ომის დასაწყისში Panzer III-ს და Panzer IV-ს ეყენა 3.7 cm KwK 36 და 7.5 cm KwK 37 ქვემეხები, სანამ ახალი უფრო ძლიერი ქვემეხების წარმოება არ დაიწყო გერმანიამ, მანამდე ძალიან დიდ პრობლემას წარმოადგენდა „კავე“-ს განადგურება. „კავე“-მდე თითქმის საერთოდ არ იყო სერიულად ნაწარმოები მძიმე ტანკი თუ არ ჩავთვლით ფრანგულ „შარ-ბე1-ბის“ (Char B1bis)-ს.
მეორე მსოფლიო ომის დროს საბჭოთა კავშირმა ამჯობინა გამოეშვა და აქცენტი გაეკეთებინა საშუალო „ტე-34“ T-34-ზე, რომლის წარმოება ბევრად იაფი ჯდებოდა ვიდრე „კავე“, ხოლო ეფექტურობით კი ორივე გამოირჩეოდა. 1941 წლის 22 ივნისისთვის სსრკ ჰქონდა 26 ათასამდე ტანკი, მათ შორის 1400 „ტე-34“ და 711 „კავე-1“ და „კავე-2“.
შექმნის ისტორია
1930-იანი წლების ინჟინერთა აზრით ტანკს უნდა ჰქონოდა ძალიან ძლიერი ქვემეხი და ასევე ძლიერი ჯავშანი თუმცა ძალიან დაბალი სიმარდე ,ტანკი ზოგადად უნდა მორგებულიყო საბჭოთა ტაქტიკას რომელიც ძლიერი დაცვის გარღვევას გულისხმობდა,თუმცა ესპანეთის სამოქალაქო ომში ნათლად გამოჩნდა რომ მსუბუქი ტანკები მართალია სწრაფი იყო, მაგრამ სუსტად შეჯავშნული. სწორედ ამის გამო საჭირო იყო ისეთი ტანკის შექმნა რომელიც იქნებოდა საშუალო სიჩქარის მქონე და ასევე კარგად შეჯავშნული თუმცა ასეთი ტანკი საბჭოთა ინჟინრებმა ვერ შექმნეს.
ზამთრის ომის დროს საბჭოთა ჯარებმა შეიყვანეს მძიმე ტანკები ესემკა, ასევე კავე და ტე-100, ეს ტანკები ყველა საცდელი ვარიანტები იყო და აინტერესებდათ თუ როგორ იბრძოლებდნენ 2 კოშკურიანი ტანკები (ესემკა,ტე-100). კავე-ს აფეთქება ძალიან უჭირდათ მოწინააღმდეგის გამანადგურებელ 37 მმ ქვემეხებს, რადგან მას ძალიან სქელი ჯავშანი ჰქონდა ,სულ მალე 76,2 მმ ქვემეხის მაგივრად ზოგიერთ ტანკს  დაუყენეს ახალი დიდი კოშკურა 152მმ  ქვემეხით და დაარქვეს "კავე-2".
განვითარება
1942 წლისთვის გერმანელებს უკვე დიდი რაოდენობით ჰქონდათ 50 მმ-იანი და 75 მმ-იანი ქვემეხები,ახალ ქვემეხებს უკვე შეეძლოთ "კავე"-ს ფრონტალური ჯავშნის გახვრეტა,გარდა ამისა, კოშკურას ხვრიტავდა MK 101 - ი რომელიც თვითმფრინავ ჰენშელ 129 - ს ეყენა, გარდა ამისა, პრობლემას უკვე  KV-1 - ის 76,2 მმ-იანი ქვემეხიც წარმოადგენდა,ზუსტად იგივე ქვემეხს ხმარობდა ბევრად უფრო მარდი, იაფი და პატარა ტე-34, გარდა ამისა,  T-34 ბევრად უფრო მარტივი ტანკი და იაფი იყო ვიდრე მძიმე "კავე",1943 წლისთვის კი 76,2 მმ-იანი ქვემეხი თითქმის უსარგებლო გახდა,მიუხედევად კარგი დასაწყისისა ტანკის წარმოება თითქმის შეჩერებული იყო თუმცა მისი მოდერნიზაცია მაინც ხდებოდა. 1943 წლის სექტემბრიდან უკვე გამოსული იყო  "კავე"-ს მოდერნიზებული ვარიანტი "კავე-85",  მას დაუყენეს ახალი  85მმ ქვემეხი, მაგრამ  მას ჰქონდა უფრო თხელი ჯავშანი. მალე როდესაც ქარხნების გადატანა მოხდა ურალის მიღმა მალევე გამოისახა რომ "კავე-2" არ იყო მორგებული თანამედროვე ტაქტიკებს, კერძოდ ტანკი ძალიან არამობილური იყო, ასევე ძალიან ნელა ისროდა და უფრო მეტოქის კარგად დაცული ობიექტების გასანადგურებლად იყო შექმნილი ვიდრე ტანკებისას, 1940-41 წ.წ. სულ 322 ცალი "კავე-2" დამზადდა. დრო გადიოდა და გერმანული იარაღის ძალაც იმატებდა,შესაბამისად ჯავშანიც ვეღარ უძლებდა ჭურვებს, ამის გამო 1940 წელს ძალიან გაუძლიერეს ჯავშანი და კვ-1 1942 წლის მოდელი ეწოდა რომელსაც გერმანელები KV-1C-ს ეძახდნენ, ტანკს კარგი ჯავშანი ჰქონდა თუმცა ძრავას ძალიან უჭირდა და კიდევ უფრო არამარდი და მოუქნელი გახდა, გარდა ამისა, თითქმის არ იყო განსხვავება ტე-34ის შეიარაღებასა და ახალ მოდერნიზაციას შორის, ამას კი ძალიან უჩივოდნენ საბჭოთა ტანკისტები, მალევე გამოვიდა ახალი KV-1S (კავე-1ეს),ძველისგან განსხვავებით მას შედარებით ვიწრო და შესუსტებული ჯავშანი ჰქონდა, გარდა ამისა, პირველი საბჭოთა მძიმე ტანკი იყო რომლიდანაც მეთაურს შეეძლო მთლიანი გარემოს დანახვა, ამ ტანკმა წარმოშვა კითხვა თუ რატომ უნდა წარმოებულიყო მძიმე ტანკები რომლებიც ვერაფრით ვერ ჯობდნენ "ტე-34"-ს. .სულ 1239 ცალი "კავე-1ეს" და 137 ცალი "კავე-85" დამზადდა, 1944 წელს კი "კავე"-ები მთლიანად ჩაანაცვლა ახალმა ის-2 - მა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მძიმე ტანკები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის საბჭოთა ტანკები
814
თარიღი უცნობია
*
ლიმარის პროვინცია
ლიმარი (Provincia de Limarí) — პროვინცია ჩილეში, შედის ატაკამის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ოვალიე. პროვინცია მოიცავს 5 კომუნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატაკამის რეგიონის პროვინციები
თამარიანი
თამარიანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფირუდინ შუშინსკი
ფირუდინ შუშინსკი (Firudin Şuşinski, ნამდვილი სახელი: ფირუდინ მუჰამედ ოღლუ გასანოვი; 20 ოქტომბერი 1925, შუშა — 25 ოქტომბერი 1997, ბაქო) —  აზერბაიჯანელი მუსიკათმცოდნე და მკვლევარი, 400-ზე მეტი სტატიის და ნარკვევის  ავტორი, აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ფირუდინ გასანოვი 1925 წლის 20 ოქტომბერს ქალაქ შუშაში დაიბადა. მამამისი მუჰამედ ბეკი, მუჰამედ ჯავარის გვარის, ხოლო დედა საიარხანუმი ჯავანშირების საგვარეულოს წარმომადგენლები იყვნენ. მუჰამედ ბეკი მეგობრობდა მწერალ, ფილოლოგ, მთარგმნელ და სახელმწიფო მოღვაწე ფირიდუნ - ბეკ ქოჩალინსკისთან, ამიტომაც ვაჟიშვილს მისი სახელი დაარქვა. ფიურუდინ შუშინსკი მუსკალურ გარემოში იზრდებოდა, ბავშვობიდან ისმენდა ცნობილ კომპოზიტორთა, მუსიკოსთა, მუღამის შემსრულებელთა და თავისი დროის ვოკალისტთა შესრულებულ სიმღერებს, ყოველივე ამან მუსიკით მის გატაცებას შეუწყო ხელი, რაც შეუმჩნეველი არ დარჩენია მამას, რომელმაც იგი 1931 წელს ქალაქ შუშის მუსიკალურ სასწავლებელში შეიყვანა, სადაც სამი წელი დაჰყო ვიოლინოს კლასში. პარალალეურად წარჩინებით დაამთვარდა საშუალო სკოლა. შუშის პედაგოგიური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მასწავლებლად გაგზავნილ იქნა სოფელ მალიბელში, სადაც მხოლოდ ოთხი თვე გაატარა.
1942 წელს გაწვეულ იქნა ფრონტზე, დიდი სამამულო ომში. 65-ე გენერალ ბატოვის არმიის შემადგენლობაში, რომელიც კურსკის ბრძოლაში იღებდა მონაწილეობას. 9 მაისის გამარჯვებას იგი კიონიგსბერგში შეხვდა.
ომიდან დაბრუნების შემდეგ რამდენიმე ხანი ლიტერატურის მასწავლებლად მუშაობდა ქალაქ აღდამში. 1964 წელს უმაღლესი განათლების მისაღებად ბაქოში ჩავიდა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა. მთიანი ყარაბაღის ისტორიის მთელი სერიოზულობით შესწავლის მიზნით ფირუდინ შუშინსკიმ დიდი დრო გაატარა არქივებში. 1948 სამედ ვურღუნმა შუშინსკის მასალების მომზადება დაავალა თემისათვის: „ვაგიფი ყარაბაღში“. ეს სტატია შუშინსკის პირველი გამოქვეყნებული ნაშრომი იყო. შუშინსკი ასევე დაინტერესებული იყო ნარიმან ნარიმანოვის ბიოგრაფიით, ამ უკანასკნელის იმდროინდელი მკაცრი კრიტიკის მიუხედავად.
1968 წელს გამოქვეყნდა ფირუდინ შუშინსკის წიგნი „შუშა“, რომელიც მისი მშობლიური ქალაქ შუშის ისტორიას და ცნობილ პიროვნებებს ეხებოდა. 70-იან წლებში შუშინსკი აზერბაიჯანელ სახალხო მუსიკოსების ბიოგრაფიებს იკვლევდა. ერთი მეორის მიყოლებით გამოდიოდა მისი წიგნები ჯაბარ ჯარიაგოღლის და სეიდა შუშინსკის შესახებ. 1979 წელს მოსკოვში გამოქვეყნდა მისი წიგნი „აზერბაიჯანის სახალხო მომღერლები და მუსიკოსები“. ფირუდინ შუშინსკი 1997 წლის 25 ოქტომბერს გარდაიცვალა. საკუთარი ანდერძის თანახმად, დაკრძალულ იქნა „შაჰიდების სასაფლაოზე“ ქალაქ ბარდაში.
ბოლობეჭედა
ბოლობეჭედა (Circus) — მტაცებელი ფრინველების გვარი ქორისნაირთა რიგისა. გვარში დღემდე მოღწეული 15 ან 16 და ორი გადაშენებული სახეობაა. მათი სხეულის სიგრძეა 41-60 სმ. გავრცელებულნი არიან თითქმის მთელ მსოფლიოში. საქართველოში გვხვდება მინდვრის, მდელოს, ველისა და ჭაობის ბოლობეჭდები. აპრილ-მაისში დებენ 2-6 კვერცხს. კრუხობენ 30 დღემდე. ყველა ბოლობეჭედა (ჭაობის ბოლობეჭედას გარდა) სასარგებლოა — სპობს მწერებსა და მღრღნელებს.
სქოლიო
კატეგორია:ქორისებრნი *
Clavosurcula sibogae
Clavosurcula sibogae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ვიურცბურგის რეზიდენცია
ვიურცბურგის რეზიდენცია (Würzburg Residenz) — ბაროკოს სტილის არქიტექტურული კომპლექსი გერმანიის ქალაქ ვიურცბურგის ცენტრში. აშენებულია 1719 - 1744 წლებში ვიურცბურგის ეპისკოპოსის კარის არქიტექტორის -  ბალთაზარ ნეიმანის მიერ. შიდა ინტერიერის დეკორირება 1780 წლამდე გრძელდებოდა, გამოირჩევა ფრესკებით, რომლებიც ვენეციელ მხატვარ ჯოვანი ბატისტა ტიეპოლოს ეკუთვნის. გრანდიოზული ინტერიერი მოიცავს დიდ კიბეებს, დიდ მისაღებსა და სამლოცველოს.
Clavosurcula sibogae
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიურცბურგის რეზიდენცია
სასახლე ევროპული ბაროკოს სტილის ნამდვილი შედევრია და მას ვენის შენბრუნის სასახლისა და ვერსალის გვერდით აყენებენ.
კომპლექსი მნიშვნელოვნად დაზიანდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. 1981 წელს კი იუნესკომ ის მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის სასახლეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
თებეს ლეგიონი
თებეს ლეგიონი (აგრეთვე ცნობილი როგორც აგაუნუმის წამებულები) ქრისტიანული ჰაგიოგრაფიის გმირები. რომაული ლეგიონი, რომელიც შედგებოდა ექვსი ათას ექვსას სამოცდაექვსი ადამიანისგან. ჰაგიოგრაფი წმინდა მორისის მიხედვით, მათ მასიურად მოაქციეს ხალხი ქრისტიანობაზე და ეწამნენ ერთად 286 წელს. მათი ხსენების დღე არის 22 სექტემბერს.
ჯამილარი
ჯამილარი (Cəmillər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში.
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.
ისტორია
მთისწინეთში მდებარე სოფელია. სოფელთან არის ამავე სახელწოდების ტბაც. გაშენდა XVIII საუკუნის ბოლოს ყაზახის რეგიონიდან ყარაბაღში გადმოსახლებული ჯამილების ტომის ოჯახების მიერ. ეთნოტოპონიმია.
სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1979 (უმაღლესი ლიგა)
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1979 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 42-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა დონეცკის „შახტიორი“, მესამეზე – კიევის „დინამო“. დაიწყო 24 მარტს და დასრულდა 25 ნოემბერს.
სკრები
მინიატიურა სკრები — სკრაბი (ინგლ. scrub) ქსეროფილური ბუჩქნარი ავსტრალიის მშრალ რაიონებში. მასში გაბატონებულია ან ბუჩქისებრი ევკალიპტები (მალი-სკრები), ან აკაციები (მელგა-სკრები და ბრიგელოუ-სკრები), კაზუარინები, პარკოსანთა და მირტისებრთა ოჯახების ნახევრად ბუჩქები. ბუჩქების სიმაღლე 2 მ აღწევს. სკრების მცენარეებს ცვილისებრი ნაფიფქით დაფარული აქვთ მონაცისფრო-მწვანე ფოთლები. ზოგჯერ ფოთლები გადაქცეულია ფილიდიუმებად (აკაციების) ან ეკლებად. სკრებში ბალახოვანი მცენარეები ძალიან ცოტაა; გვხვდება კორდოვანი მარცვლოვანები, ერთწლოვანი უკვდავები, მლაშობურები, ზოგიერთი სუკულენტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოგეოგრაფია
პაკელონგანი
პაკელონგანი (Pekalongan) — ქალაქი ინდონეზიაში, ცენტრალური იავის პროვინციის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, პაკელონგანის სარეგენტოს დედაქალაქი. წარმოადგენს ცნტრალური იავის ყველაზე მნიშვნელოვან პორტს.
ქალაქი მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში, იავის ზღვის სანაპიროზე. ზღვის დონიდან აბსოლუტური სიმაღლე 16 მეტრს შეადგენს.
გაშენებულია პროვინციის დედაქალაქ სემარანგიდან 77 კმ–ით დასავლეთით.
ქალაქი ჯერ კიდევ XII საუკუნიდან მოიხსენიება. მიმდინარეობდა ვაჭრობა ჩინეთთან. XVII საუკუნეში პაკელონგანი მატარამის სასულთნოს შემადგენლობაში შევიდა და ხელსაყრელი მდებარეობის გამო, სახელმწიფოს უმნიშვნელოვანეს ქალაქად იქცა.
XIX საუკუნის 30–იანი წლებიდან პაკელონგანი რეგიონში შაქრის ერთ–ერთ უმსხვილეს მწარმოებლად იქცა.
პაკელონგანი უდიდესი თევზის სარეწაო პორტია იავაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
ბიტნიკები
thumb|200px|ჯეკ კერუაკი ბიტნიკები (Beat Generation) — საზოგადოებრივი და ლიტერატურული მოძრაობა XX საუკუნის 40-70-იან წლებში. ტერმინი „Beat Generation“ პირველად 1948 წელს გამოიყენა ჯეკ კერუაკმა რომანისტ ჯონ კლელონ ჰოლმსთან თავის მეგობართა წრეზე ლაპარაკისას. ზედსართავს „Beat“ თავიდან „დაღილილის“ მნიშვნელობა ჰქონდა, მაგრამ კერუაკმა მას დაუმატა „upbeat“ და „beatific“-ის კონოტაცია.
ბიტნიკები ბოჰემურ ცხოვრებას ეწეოდნენ და თავისუფალი იყვნენ ყოველგვარი საზოგადოებრივი პირობითობებისგან. მათი შემოქმედება სპონტანური, თითქმის ავტომატური იყო. ბიტნიკების მთავარი წარმომადგენლები იკრიბებოდნენ ნიუ-იორკში. ესენი იყვნენ: ჯეკ კერუაკი, ალენ გინსბერგი, უილიამ ბაროუზი, მოგვიანებით გრეგორი კორსო. გენსურგი და კერუაკი ერთამანეთს სტუდენტობის დროს, კოლუმბიის უნივერსიტეტში შეხვდნენ. 1950-იან წლებში ჯგუფს დაემატა სან-ფრანცისკოელი წარმომადგენლები: კენეტ რექსრო, გარი სნაიდერი, ლოურენს ფერლინგეტი, მაიკლ მაკკლარი, ფილიპ უალენი და ლევ უელჩი.
ბიტნიკები უარს ამბობენ ტაბუებზე, ორგანიზებულ და კორუმპირებულ საზოგადოებაზე, ტრადიციულ ღირებულებებზე. მათ სურთ მარტივი, ბუნებრივი ცხოვრება. გამოდიან მატერიალიზმის, ერთფეროვნების, ზედაპირულობის წინააღმდეგ. სურთ შექმნან მარტივი, ყოველგვარი ცრურწმენებისგან თავისუფალი საზოგადოება. ბიტნიკთა სახასიათო ნაწარმოებები არის: კერუაკის გზაზე და გინზბერგის ჰოლი.
ტერმინი ბიტნიკები, პირველად ჩნდება 1958 წელს, ჰერბ კენის სან ფრანცისკოს ქრონიკებში. ტერმინი წარმოქმნილია რუსული სატელიტისგან სპუტნიკი, რაც თავიდან დამამცირებელ კონოტაციას ატარებდა და აღნიშნული მიმდინარეობის წარმომადგენლებს კომუნისტებთან აიგივებდა. დღეს კი ტერმინი რჩება ახალგაზრდა, გრძელთმიანი და თავისუფალი ადამიანების ემბლემად. 1967 წელს ლეო ფერე წერს სიმღერას რომლის სახელწოდებაა გამარჯობა, ბიტნიკო!
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
სამთავისის საეპისკოპოსო
სამთავისის საეპისკოპოსო – საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო. VI საუკუნის 50-იან წლებში ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ ისიდორემ (ეზდერიო) - აქ ააშენა ეკლესია. 1030 წელს ეპისკოპოსმა ილარიონ ყანჩაელმა სამთავისში ააშენა ახალი დიდებული ტაძარი. თამარის დროს სამთავისის საეპისკოპოსო სამართავად გადაეცათ ჯერ მიქელ, ხოლო შემდეგ ანტონ კათალიკოსებს. სამთავნელ ეპისკოპოსთა სამწყსოს საზღვრები საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა, მაგრამ ძირითადად მაინც მოიცავდა მდინარეების ქსნისა და ლეხურის სოფლებს. სამთავისის საეპისკოპოსო გაუქმდა 1811 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამთავისის საეპისკოპოსო
მეკარე (ფეხბურთი)
thumb|right|220px|მეკარე thumb|220px|მეკარე იგერიებს ფორვარდის შესრულებულ დარტყმას მეკარე (Goalkeeper) — მოთამაშე ფეხბურთში, კარის დამცველი, მისი მთავარი მიზანია — არ მისცეს მოწინააღმდეგე გუნდის ფეხბურთელებს გოლის გატანის საშუალება. თამაშობს კართან ახლოს.
ხელით თამაში
მეკარე — ერთადერთი მოთამაშეა, რომელსაც ბურთთან ხელის შეხების უფლება აქვს, იგი სხეულის ამ ნაწილით იგერიებს მოწინააღმდეგის დარტყმულ ბურთს, აკეთებს პასს. თეორიულად მას ხელით გოლის გატანაც შეუძლია, თუმცა პრაქტიკულად ეს შეუძლებელია და ეს არც მომხდარა.
მეკარეს არ შეუძლია ხელით თამაში შემდეგ შემთხვევებში:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფეხბურთის წესები კატეგორია:ფეხბურთის ტერმინოლოგია
Fodboldpositioner Torwart
ჩოაპის პროვინცია
ჩოაპა (Provincia de Choapa) — პროვინცია ჩილეში, შედის ატაკამის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ილიაპელი. პროვინცია მოიცავს 4 კომუნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატაკამის რეგიონის პროვინციები
ივანე ქავთარაძე
ბიოგრაფია
პოლონეთის არმიის ქართველ ოფიცერთა შორის იყო ივანე (იან) ქავთარაძე. პოლონეთში 1920-იანი წლების დასაწყისიდან ცხოვრობდა. პროფესიით ისტორიკოსი იყო. საქართველოს ისტორიის ლექციებს კითხულობდა ვარშავის აღმოსავლეთის ინსტიტუტში. აღმოსავლეთის ინსტიტუტი 1924 წლის დეკემბერში შეიქმნა, პოლონური აღმოსავლეთმცოდნეობის ტრადიციების განახლების მიზნით. ოციანი წლების მეორე ნახევარში ინსტიტუტთან დაარსდა აღმოსავლეთის შესწავლის სკოლა, რომელიც 1930 წელს განათლებისა და რელიგიის საქმეთა სამინისტროს მიერ იქნა დამტკიცებული.
ირკუტსკი
ირკუტსკი (Иркутск) — ქალაქი რუსეთში, აღმოსავლეთ ციმბირში. ირკუტსკის ოლქისა და ირკუტსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ტრანსციმბირის მაგისტრალის სარკინიგზო და სატრანსპორტო კვანძი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 600 ათ. ადამიანი. მდებარეობს ანგარის ნაპირებზე, მდინარე ირკუტის შერწყმის ადგილზე, ბაიკალის ტბიდან 66 კილომეტრში. კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია. ბაიკალის რიფტულ ზონასთან სიახლოვის გამო ქალაქში ხშირად აღინიშნება სუსტი ბიძგები. მსხვილი სამეცნიერო-საგანმანათლებლო ცენტრია. მრეწველობის წამყვანი დარგებია ავიამშენებლობა, ჰიდროენერგეტიკა და კვების პროდუქტების წარმოება.
ციმბირის უძველესი ქალაქია. დაარსდა 1661 წელს როგორც ციხე-ქალაქი. 1686 წლიდან ქალაქია. 1753 წლიდან ირკუტსკის გუბერნიის ცენტრი, ციმბირისა (1803 წლიდან) და აღმოსავლეთ ციმბირის (1822 წლიდან) გენერალ-გუბერნატორის რეზიდენცია. მონღოლეთთან და ჩინეთთან ვაჭრობის მნიშვნელოვანი სატრანზიტო პუნქტი. ცარიზმის დროს ირკუტსკი და ირკუტსკის გუბერნია პოლიტიკურ დამნაშავეთა გადასახლების ადგილს წარმოადგენდა.
XIX საუკუნის შუა წლებიდან ქალაქში განვითარდა მრეწველობა. 1879 წლის ძლიერი ხანძრის შედეგად ქალაქი დაზარალდა. ქალაქის ისტორიული ცენტრი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში. შემორჩენილია ხის ხუროთმოძღვრების ანსამბლი, სხვადასხვა სტილის ქვის ნაგებობები, „ციმბირის ბაროკოს“ სტილში ნაგები ეკლესიები. ოქტომბრის რევოლუციამდე იყო სავაჭრო ქალაქი.
ირკუტსკი მდებარეობს აღმოსავლეთ ციმბირში, ირკუტსკის წყალსაცავის სიახლოვეს, უახლოეს დიდ ქალაქ ულან-უდედან 439 კილომეტრში. შემოგარენში ხშირია მდელოები, ფიჭვნარი, ფიჭვნარ-არყნარი და სხვ. ქალაქის ფართობია — 27 998 ჰა; აქედან საქალაქო განაშენიანება იკავებს — 11 950 ჰა-ს, ტყე — 6350 ჰა-ს, წყლის სივრცე — 2870 ჰა-ს, ხოლო მდელოები და ჭალა — 4260 ჰა-ს. ქალაქის რელიეფი დანაწევრებულია. სიმაღლე 420-550 მ ფარგლებში მერყეობს. განსაკუთრებულად დაცული ტერიტორიაა ტყეპარკი — სინიუშინა გორა და სხვ.
ქალაქის სახელწოდება წარმოსდგება მდინარე ირკუტისაგან, რომლის სიახლოვეს 1661 წელს დაარსდა ირკუტსკის ციხე-ქალაქი. თავდაპირველად ციხე-ქალაქს ეწოდებოდა იანდაშსკი. სემიონ რემეზოვის 1701 წლის კარტოგრაფიულ ნახაზებზე აღნიშნულია როგორც „გრად ირკუცკოი“.
ირკუტსკში არის 112 სკოლამდელი და 77 ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება, სადაც სწავლობს 59 ათ. ადამიანი. უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებებიდან აღსანიშნავია: ირკუტსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (დაარსდა 1918 წელს), ირკუტსკის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი, ირკუტსკის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, ირკუტსკის სახელმწიფო ლინგვისტიკის უნივერსიტეტი, ბაიკალის ეკონომიკისა და სამართლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და სხვ. არის საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი, რომელიც მოქმედებს 1925 წლიდან.
ქალაქში არის თეატრი, მუზეუმი. ფუნქციონირებს 381 სპორტული ნაგებობა, რომელთაგან 200-მდე მუნიციპალურია. მოქმედებს კულტურისა და ხელოვნების 107 დაწესებულება.
სქოლიო
კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის ქალაქები
თამარინდი
თამარინდი (Tamarindus indica) — ტანმაღალი (30-40 მ), გაშლილვარჯიანი ხე პარკოსანთა ოჯახისა (ცეზალპინიისებრთა ქვეოჯახი). აქვს ფრთისებრ დაყოფილი ფოთლები და მტევნებად შეკრებილი მოყვითალო ყვავილები.
ნაყოფი 20 სმ-მდე სიგრძის პარკია, სამშობლოდ მიიჩნევენ ტროპიკულ აზიას, ვარაუდობენ ტროპიკულ აფრიკასაც. კულტივირებულია ტროპიკებში, უმთავრესად ინდოეთში. მის მომჟავო წვნიან ნაყოფს იყენებენ მედიცინასა და საკონდიტრო წარმოებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცეზალპინიისებრნი
815
თარიღი უცნობია
*
ფიჩორი
1934 წლამდე, რკინიგზის ხაზის ქვემოთ, მდინარე ფიჩორი გაედინებოდა სუსტად გამოხატულ კალაპოტში, რომელსაც ნაპირებიც კი არ გააჩნდა. ამიტომ, ყოველი წყალმოვარდნის პერიოდში იგი ტბორავდა მიმდებარე ტერიტორიის დიდ ფართობებს. 1934 წელს, კოლხეთის დაბლობის დაშრობისა და ათვისების პროგრამის ფარგლებში, „ კოლხიდმშენის “ მიერ განხორციელდა მდინარის კალაპოტის გასწორხაზოვნება და შემოზვინვა 22 კმ-ის მანძილზე. პალიასტომის ტბიდან 17 კმ-ის სიგრძეზე მდინარის კალაპოტი დატოვებულია ბუნებრივ პირობებში.
მდინარეს ერთვის რამდენიმე უმნიშვნელო შენაკადი, რომელთა შორის ყველაზე დიდია სკურდა. წელიწადის მცირე ნალექიან პერიოდში მდინარეში წყლის ნაკადი გაჩერებულია, წყალი იღებს მომწვანო ფერს ჭაობის დამახასიათებელი სუნით. მდინარის ნაკადის ქანობი 0,0001-0,0003 არ აღემატება. მდინარეში წყლის დონეების რყევა დამოკიდებულია მოსული ატმოსფერული ნალექების რაოდენობაზე. მისი წყალშემკრები აუზის ფართობი საპროექტო გაზსადენით გადასასვლელის კვეთში ტოლია 95 კმ²-ის.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიის მხარის მდინარეები
თამარიანი (ნაწარმოები)
„თამარიანი“ — ძველი ქართული ლიტერატურის კლასიკური ეპოქის სახოტბო თხზულება, რომლის ავტორად ტრადიციული ცნობებით, მიჩნეულია ჩახრუხაძე.