cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საფეხბურთო კლუბ ლივერპულის ისტორია (1892–1959)
გაერთიანება
ლიგის მეორედ მოგების შემდგომ წლებში ლივერპული შეზღუდული წარმატებებით სარგებლობდა და ძირითადად სატურნირო ცხრილს შუაში ასრულებდა.1909-10 სეზონში ლივერპული მეორე ადგილს დასჯერდა და რამდენიმე ქულით ჩამორჩა ასტონ ვილას, ეს იყო ბოლო სეზონი როცა რაისბეკი კაპიტონობდა და მშობლიურ პატრიკ ტისლში დაბრუნდა. კაპიტნის წასვლა ლივერპულის თამაშებსაც დაეტყო, 1912-13 სეზონი კლუბისთვის მეთორმეტე პოზიციაზე დასრულდა. 1914 წელს ლივერპული პირველად გავიდა ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში, კრისტალ პალასის სტადიონზე ბარნლიმ 1-0 გაიმარჯვა. მომდევნო წელს ლივერპულის ოთხი მოთამაშე საფეხბურთო ფსონების სკანდალში გაეხვა, თამაში ეხებოდა ლივერპულის მარცხს მანჩესტერ იუნაიტედთან (2-0). თამაშის მსვლელობისას, მარცხის მიუხედავად, ლივერპულის ფეხბურთელი ფრედ პაგნამი იბრძოდა გამარჯვებისთვის, რასაც თანაგუნდელებისგან აგრესია მოყვა. ფეხბურთის ასოციაციამ სკანდალში მონაწილეებს (4 ლივერპულიდან და 3 მანჩესტერიდან) ფეხბურთის თამაში აუკრძალა. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს 1917 წელს არასის ბრძოლაში დაიღუპა ტურნბელი. ფეხბურთის ასოციაციამ ფეხბურთელების კონფლიქტებში გაწვევა გააუქმა.
ომებსშორისი წლები
ტომ უოტსონი 56-ე დაბადების დღის აღსანიშნავად მშობლიურ ქალაქ ნიუკასლს ეწვია, 3 კვირის შემდეგ მწვავე გაციება პნევმონიაში გადაეზარდა და 1915 წლის 6 მაისს გარდაიცვალა. რაისბეკიმ და ორმა ლივერპულის ფეხბურთელმა ნედ დოიგმა და არტურ გოდარმა უატსონის დაკრძალვაში კუბოს წაღებაში მიიღეს მონაწილეობა.
პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში საფეხბურთო ლიგა შეჩერდა. ამ პერიოდში ლივერპული რეგიონალურ ლიგაში ლანკაშირულ სექციაცში ასპარეზობდა. შეჯიბრება ორად გაიყო "ძირითადი ტურნირი" და "დამატებითი შეჯიბრება", ლივერპული პირველი ეტაპის გამარჯვებული გახდა 1917–18 წელს ხოლო მერე ეტაპის 1918–19-ში. ომში ლივერპულის არაერთი ფეხბურთელი იბრძოდა, მათ შორის: ფილ ბრატლი, რობერტ კროუფორდი და ვილფრიდ ბარტროპი, ბარტროპი ერთადერთი იყო ვინც დაიღუპა 1918 წლის 7 ნოემბერს. ალტ=A black and white photograph of a man holding a ball|მარჯვნივ|მინი|[[ელაიშა სკოტი ლივერპულის მეკარე 1912-1934 წლებში]] ომის შემდეგ აღდგენილ სეზონში მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა დევიდ ეშვოთი, გუნდმა ტურნირი მეოთხე ადგილზე დაასრულა. ჯორჯ V გახდა პირველი მონარქი, ვინც ლივერპული მანჩესტერ სიტის თამაშს დაესწრო. მომდევნო 1920-21 სეზონში კლუბი მეოთხე ადგილს დასჯერდა. შოტლანდიელი მცველი დონალდ მაკინლი გახდა გუნდის ახალი კაპიტანი 1922 წლის იანვრიდან 1928 წლამდე. 1921-22 სეზონში ლივერპული ლიგის ჩემპიონი გახდა. სეზონის ბოლოს ექვსი თამაშის დათმობით ტიტულის მოპოვება კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა, თუმცა ბოლო ტურში ვესტ ბრომვიჩთან 4-1 მოგება საკმარისი იყო მესამედ გაჩემპიონებისთვის.
შემდგომი სეზონის შუა პერიოდში ეშვოთმა გუნდი დატოვა, რადგან ოლდჰემ ატლეტიკის გაწვრთნით ის უფრო ახლოს იქნებოდა მეუღლესთან და ქალიშვილთან, რომლებიც სტოკპორტთან ცხოვრობდნენ. შემცვლელი გახდა ლივერპულის ყოფილი მოთამაშე და კლუბის დირექტორი მეთ მაკქუინი. ის განიხილებოდა, როგორც დროებითი მწვრთნელი, მაგრამ ლივერპულის გაჩემპიონებამ მაკქუინს წასვლა გადააფიქრებინა. ლივერპულის წარმატებაში მნიშვნელოვანი წვლილი ჰქონდა მეკარე ელაიშა სკოტს. ჯამში საჩემპიონო სეზონში ლივერპულმა 60 ქულა დააგროვა და ვესტ ბროვიჩის სამი წლის წინანდელი რეკორდი გაიმეორა.
წარმატებასთან ერთად იზრდებოდა მოთამაშეების ასაკიც, ზოგი მათგან, მაგალითად მეკარე სკოტი 1912 წლიდან ირიცხებოდა კლუბში. 1923-24 სეზონი დაიწყო იმის იმედით, რომ ზედიზედ მესამედ იზეიმებდნენ ჩემპიონობას, ლივერპულმა სეზონი მეთორმეტე ადგილზე დაასრულდა. მომდევნო წელს კი მეოთხე ადგილი დაიკავეს, რაც მეორე მსოფლიო ომამდე კლუბისთის საუკეთესო შედეგი აღმოჩნდა. 1925-26 წელს შეიცვალა თამაშგარეს წესები, რამაც მატჩებში გატანილი გოლების რაოდენობა გაზარდა. წესების ცვლილებამ საშუალება მისცა ლივერპულს მოეპოვებინა მნიშვნელოვანი გამარჯვება მანჩესტერ იუნაიტედთან და ნიუკასლთან, ამის მიუხედავად, ლიგა მეშვიდე ადგილზე დასრულდა.
1920-იან წლებში ენფილდზე კოპის სექცია თავიდან დაპროექტდა, რის შემდეგაც ტევადობა გაიზარდა 30,000 დასადგომი ადგილით. იმ დროისთვის ეს ყველაზე დიდი სექცია იყო სადაც ზოგჯერ უფრო მეტი ადამიანი მიდიოდა ვიდრე ზოგიერთ სტადიონზე. მაყურებელთა ზრდამ ლივერპულის შედეგები ვერ შეცვალა, 1928-29 წლის სეზონში გავიდა 90 გოლი, აქედან 30 გორდონ ჰოჯსონის სახელზე იყო, ტურნირი კი მეხუთე ადგილზე დასრულდა. მაკქუინს ადრეული წარმატების გამეორების იმედი ჰქონდა, მაგრამ ავტოვარაიაში მოხვედრის შემდეგ იძულებული გახდა პენსიაზე გასულიყო. მაკქუინი შეცვალა კლუბის მდივანმა ჯორჯ პეტერსონმა. სასურველი შედეგი ვერც ახალი მწვრთნელის პირობებში დადგა, კლუბი არასტაბილურ შედეგებს აჩვენებდა, ლივერპულმა 1930 წლის სექტემბერში ვესტ ჰემ იუნაიტედთან 7-0 მარცხიდან ცხრა დღეში ენფილზე ბოლტონ უონდერერს 7-2 სძლიეს.
1930-იან წლებში კლუბის მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარესდა, 1933-34 სეზონში მეორე დივიზიონში დაქვეითებას 4 ქულით გადაურჩნენ. ვეტერანმა მეკარე სკოტმა კლუბი დატოვა, რადგან მისი ბოლო სეზონი საშინელი აღმოჩნდა, 1934 წლის სტარტზე ათი მატჩიდან ლივერპულმა მხოლოდ ერთი მოიგო, ნიუკასლთა 9-2 წაგების შემდეგ კი სკოტი შეცვალა არტურ რაილიმ. ელაიშა სკოტი კლუბს ბელფასტ სელტიკიდან შეუერთდა და 24 წელი დაყო, ეს ლივერპულის ფეხბურთელისთის რეკორდული მაჩვენებელია. მეკარის ცვლილებამ თამაშის ხარისხი გააუმჯობესა, ლივერპულმა მომდევნო ტურებში ბიმინგემ სიტი დამარცხდა 6–2, ხოლო მიდლზბრო 4-1. ცხრილის ქვედა ნაწილში ჩამოსვლასთან ერთად დაიწყო მოთამაშეების დაკარგვაც, მთავარი მეგოლე ჰოჯსონი (358 თამაში ლივერპულში 233 გოლი) ასტონ ვილაში წავიდა. ტურნირის 19-ე ადგილზე დასრულების შემდეგ 1936 წელს მთავარი მწვრთნელი პატერსონი თანამდებობიდან გადადგა და კლუბში მდივნის საქმიანობას დაუბრუნდა. შემცვლელი გახდა საუთჰემპტონის მწვრთნელი ჯორჯ კეი, თავდაპირველად შედეგები სახარბიელო არ იყო, 1936-37 სეზონის შემდგომი ორი წელი ლივერპულმა ტურნირი 11-ე ადგილზე დასრულდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთვის ლივერპული მუდმივად ცხრილის შუაში ასრულებდა.
ომისშემდგომი ჩემპიონობა და დაღმასვლა
შვიდი სეზონის გამოტოვების შემდეგომ საფეხბურთო ლიგა 1946 წელს აღდგა. განახლებამდე ლივერპული რვა კვირით ამხანაგური თამაშების გასამართად შეერთებულ შტატებში და კანადაში გაემგზავრა, სადაც 10 მატჩში 70 გოლი გაიტანეს. ამ პერიოდში ლივერპულის ფეხბურთელებმა წონაში მოიმატეს საშუალოდ 7 lb. გასტროლებზე კლუბს თან დაყვებოდაThe New York Times-ის ჟურნალისტი, ის ნაწერებში აღნიშნავდა მოთამაშეების წონის მატების შესახებ.
ომის შემდგომ პირველი ტური ენფილდზე დაიწყო, სადაც მიდლზბრომ 0-1 გაიმარჯვა, თამაშს ესწრებოდა 34,140 მაყურებელი. პირველი მარცხის მიუხედავად ამ სეზონში ლივერპული გაჩემპიონდა. წარმატებაში მთავარი როლი ჰქონდა შემტევ ფეხბურთელებს, მანჩესტერ იუნაიტედის 5-0 დამარცხების შემდეგ, კლუბმა ნიუკასლიდან შეიძინა ალბერტ შტუბინსი, ასევე სხვა შემტევი ფეხბურთელები ჯეკ ბალმერი და ბილი ლიდლი. შტუბინის და ბალმერის ანგარიშზე 24 გოლი დაგროვდა, ბალმერმა კი სამჯერ ჰეთ-თრიკი შეასრულა.
კლუბმა ვერ შეძლო სტაბილურობის შენარჩუნება და მომდევნო ორი სეზონი 11-ე და 12-ე ადგილზე დაასრულა. იმედგაცრუების წელი აღმონდა 1949-50 სეზონი, სტარტზე ლივერპული 19 მატჩი დაუმარცხებელი იყო და ლიგის სათავეში იმყოფებოდა, შემდგომ წაგებულმა თამაშებმა ლიგის მოგების იმედები გადაწურა. მიუხედავად ამისა, მერსისაიდული კლუბი წარმატებულად გამოდიოდა ასოციაციის თასზე, ფინალში არსენალთან დამარცხდა 2-0.
ასოციაციის თასის ფინალის შემდეგ ლივერპულის მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარსედა, ჯორჯ კეი შეცვალა დონ უელშიმ. უელშის პირველი სეზონი წარუმატებელი გამოდგა, ლივერპული ასოცაციის თასის მესამე რაუნდიდან მესამე დივიზიონში მოასპარეზე ნორვიჩ სიტიმ გამოაგდო. მომდევნო წელს ენფილდზე რეკორდული რაოდენობა 61,905 ადამიანი დაესწრო ასოციაციის თასის მეოთხე რაუნდს, სადაც ვულვერჰემპტონ უონდერერსი 2-1 დამარცხდა. უელშის ხელმძღვანელობით ლივერპული სულ უფრო ფსკერისკენ ეშვებოდა,1953-54 სეზონი ყველაზე ცუდი აღმოჩნდა ბოლო 50 წლის განმავლობაში, ბოლო ადგილის დაკავების გამო ლივერპული მეორე დივიზიონში დაქვეითდა.
პირველი წელი მეორე დივიზიონში ლივერპულისთვის 11 ადგილზე დასრულდა. ამ წელს ისტორიაში ყველაზე დიდი ანგარიშით დამარცხდა ბირმინგემ სიტისთან 9-1. მიუხედავად იმისა, რომ მომდევნო სეზონში შედეგი გაუმჯობესდა და სატურნირო ცხრილი მესამე ადგილზე დასრულდა, ეს მაინც არ აღმოჩნდა საკმარისი უელშისთვის. ახალ მწვრთნელად დაინიშნა ლივერპულის ყოფილი კაპიტანი და სამწვრთნელო შტაბის წევრი ფილ ტეილორი. ლივერპულმა გაიფორმა ახალი ფეხბურთელები რონი მორანი, ალან ა'კურტი და ჯიმი მელია, მთავარი მიზანი იყო პირველ დივიზიონში დაბრუნება, მაგრამ ეს ვერ მოხერხდა. 1959 წლის იანვარში ასოციაციის თასისი მესამე რაუნდში ლივერპული დამარცხდა არალიგის წევრმა ვორჩესტერ სიტიმ. 1959-60 სეზონი შედარებით კარგად დაიწყო, მაგრამ სეზონის შუაში გუნდი კვლავ ცუდი შედეგების ჩვენებას დაუბრუნდა, ჰადერზფილდ თაუნთან მარცხის შემდეგ ტეილორი გაათავისუფლეს. კაცი, რომელმაც ტეილორი შეცვალა იყო ჰადერზფილდის ყოფილი მთავარი მწვრთნელი ბილი შენკი.
სქოლიო
კატეგორია:ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)
ბეილიქი
ანატოლიის ბეილიქები (Anadolu beylikleri), ასევე ცნობილი როგორც თურქმანული ბეილიქები — მცირე სამთავროები (ან სამეფოები) ანატოლიაში, რომლებიც ბეგების მიერ იმართებოდა. ტერმინი ბეილიქი აღნიშნავს ტერიტორიას რომელიც ბეგის (ბატონი) მიერ იმართება. თავდაპირველად ბეილიქები მე-11 საუკუნეში იქმნება, ხოლო ბეილიქების წარმოქმნის მეორე და უფრო ვრცელი ეტაპი მე-13 საუკუნის მეორე ნახევარში რუმის სასულთნოს დასუსტებას უკავშირდება.
ისტორია
იმისათვის რომ ახლად შემოერთებულ ტერიტორიებზე კონტროლი განემტკიცებინათ, ანატოლიელი ბეგები ისლამური სამყაროდან იწვევდნენ ღაზი მებრძოლებსეს. ღაზი მებრძოლები მულასა და სარდლების შთაგონებით მოტივირებული იყვნენ ისლამური სამყაროს პოზიციების განმტკიცებით. ანატოლიაში არსებულ ქრისტიანულ სამეფო-სამთავროებზე განუწყვეტლივმა თავდასხმებმა კიდევ უფრო გაზარდა ბეილიქების გავლენის არეალი. 1300 წლისთვის კი თურქებმა ეგეოსის ზღვის სანაპიროს მიაღწიეს.
თავდაპირველად ანატოლიურ ბეილიქებს შორის სიძლიერით კარამანიდები და გერმიანიდები გამოირჩეოდა. ოსმალთა ბეილიქი, რომელმაც მოგვიანებით ოსმალეთის იმპერიას დაუდო საფუძველი, ანატოლიის ჩრდილო-დასავლეთში მდებარეობდა და ამ მომენტისათვის ჯერ კიდევ უმნიშვნელო ძალად ითვლებოდა. ეგეოსის ზღვის სანაპიროს გასწვრივ, ჩრდილოეთიდან სამხრეთით, გადაჭიმული იყო კარასიდების, სარუხანიდების, აიდინიდების, მენთეშეს და თეკეს ბეილიქები. ჯანდარიდები (მოგვიანებით ისფენდიარიდები) შავი ზღვის რეგიონს, კასთამონუ და სინოპის მიდამოებს ფლობდნენ.
ოსმალთა ლეგენდარული წინაპარის, ოსმან I-ის დროს ოსმანთა ბეილიქი ბიზანტიის მიმართლებით სამხრეთ-დასავლეთით გავრცელდა და მე-14 საუკუნის პირველ ათწლეულში მარმარილოს ზღვას მიაღწია. კარასიდების ბეილიქის შემოერთებით და 1354 წელს რუმელიაში ექსპანსიებით, ის მალე შედარებით ძლიერ ბეილიქად ჩამოყალიბდა, რომელიც ამ დროისთვის კონკურენციას უწევდნენ კარამანიდებს, ეს უკანასკნელი კი ამ დროისთვის ერთ-ერთ უძლიერეს ბეილიქად ითვლებოდა. მე-14 საუკუნის მიწურულს ოსმალებმა ცენტრალური ანატოლიისკენ დაიწყეს ექსპანსია.
კარამანიდებმა სხვა ანატოლიური ბეილიქების, მამლუქების, აყ-ყოიუნლუს, ბიზანტიის, პონტოელების და უნგრელების დახმარებით რამდენჯერმე სცადეს ოსმალების შეჩერება, თუმცა ყოველი მცდელობა უშედეგო გამოდგა. საუკუნის მიწურულს, ოსმლებმა კარამანიდების სამფლობელოს დიდი ნაწილი და სხვა ნაკლებად ცნობილი ბეილიქები დაიპყრეს. თემურლენგის ლაშქრობებმა, და 1402 წლის ანკარის ბრძოლამ ოსმალოთა ანატოლიაში ექსპანსიები დროებით შეაფერხა.
თუმცა ოსმლთა სახელმწიფომ მეჰმედ I-ის და მისი ძის მურად II-ის მმართველობის დროს მალევე აღიდგინა პოზიციები, და 30 წლის განმავლბოაში მათ დაკარგული ბეილიქების დაბრუნება მოახერხეს. კარამანიდებს უკანასკნელი დარტყმა მეჰმედ II-მ მიაყენა, რომელმაც მათი მიწები დაიპყრო და ანატოლიაში საბოლოოდ განიმტკიცა პოზიციები. შემდეგი ნაბიჯები სელიმ I-მა გადადგა, რომელმაც 1515 წლებში მამლუქების წინააღმდეგ გამართულ სამხედრო კამპანიის პროცესში მანადანიდების და დულკადირის ბეილიქი დაიპყრო, ხოლო მისმა ძემ სულეიმან I-მა 1534 წელს წარმოებული კამპანიით თითქმის გააერთიანა ის ტერიტორიები, რომელზედაც დღეს თურქეთის რესპუბლიკა მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:ანატოლიის ბეილიქები
ვილიაერმოსა-დელ-რიო
ვილიაერმოსა-დელ-რიო (Villahermosa del Río, Vilafermosa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 108,9 კმ². მოსახლეობა — 484 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედი
მინი|180პქ|დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედი დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედი (Canis Major) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ამ თანავარსკვლავედშია ცის ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი სირიუსი, რომლის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდე არის −1,46. ხილვადობის ყველაზე უკეთესი პირობებია დეკემბერსა და იანვარში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
სეთ მერიბრა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
იგორეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იგორეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
რენდსბურგ-ეკერნფერდეს რაიონი
რენდსბურგ-ეკერნფერდეს რაიონი (Kreis Rendsburg-Eckernförde) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი რენდსბურგი. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 2.185,48 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 272 981 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 125 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 58.
რესურსები ინტერნეტში
eckernfoerde.de ოფიციალური საიტი]
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის რაიონები
ლანგა-ცო
ლანგა-ცო, ლანგაკი, რაკასი, რაკშასტალი (拉昂错) — მარილიანი ტბა ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. გაწოლილია მანასაროვარის ტბის დასავლეთითა და კაილასის მთის სამხრეთით, ტიბეტის მთიანეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 4572 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 258 კმ². სიგრძე 28 კმ, სიგანე 18 კმ. ლანგა-ცო განგა-ჩუს 10 კილომეტრიანი ფშანით დაკავშირებულია ტბა მანასაროვართან. ტბაში ოთხი კუნძულია: ტოპსერმა, დოლა, ლაჩატო და დოშარბა. ადგილობრივი ხალხი ამ კუნძულებს თავიანთი იაკებისთვის იყენებს ზამთრის საძოვრებად. ლანგა-ცოს ჩრდილო-დასავლეთ კიდიდან გამოედინება მდინარე ინდის მარცხენა შენაკადი მდინარე სატლეჯი.
ტბის სახელწოდება სანსკრიტზე სიტყვასიტყვით ნიშნავს „დემონის ტბას“. აგრეთვე ცნობილია „რავანა-ტალის“ სახელწოდებით. ინდუისტურ მითოლოგიაში მიჩნეულია, რომ ტბა რავანას მიერაა შექმნილი. ტბაში მდებარეობდა სპეციალური კუნძული, რომელზედაც იგი ყოველდღე შივას მსხვერპლად წირავდა საკუთარი თავიდან ერთ-ერთს. მეათე დღეს, შივამ რავანა დააჯილდოვა ზებუნებრივი ძალებით.
ლანგა-ცო განიხილება როგორც ღმერთების მიერ შექმნილი ტბის — მანასაროვარის საპირისპირო. მანასაროვარს აქვს მომრგვალო ფორმა, მაშინ როდესაც ლანგა-ცოს მოგრძო ნახევარმთვარის მოყვანილობა, რაც შესაბამისად, სინათლისა და წყვდიადის სიმბოლოა. გარდა ამისა, მანასაროვარში წყალი სუფთა და მტკნარია, ხოლო ლანგა-ცოში მარილიანი, მასში არ ხარობს წყალმცენარეები და თევზები. ადგილობრივებს იგი შხამიან ტბად მიაჩნიათ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
მარია მედიჩი (1540-1557)
მარია დე’ მედიჩი (Maria de' Medici; დ. 3 აპრილი, 1540 — გ. 19 ნოემბერი, 1557) — მედიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და ელეონორ ტოლედოელის უფროსი ასული. დანიშნული იყო მოდენას ჰერცოგ ალფონსო II-ზე, თუმცა ქორწინებამდე გარდაიცვალა.
ბიოგრაფია
მარია დაიბადა 1540 წლის 3 აპრილს ფლორენციაში. იგი იყო ტოსკანის ჰერცოგ კოზიმო I-ისა და მისი პირველი მეუღლის, ელეონორ ტოლედოელის პირველი შვილი. მას მხოლოდ ერთი უფროსი ნახევარ-და ჰყავდა მამის ხაზით, სახელად ბია, რომელიც 1542 წელს გარდაიცვალა. მის მშობლებს მის შემდეგ კიდევ ათი საერთო შვილი ეყოლათ, მამამისს კი მათ გარდა კიდევ სამი არალეგიტიმური შვილი ჰყავდა.
კოზიმო I-სა და ელეონორ ტოლედოელს მართალია მრავალი შვილი ჰყავდათ, თუმცა თითქმის ყველა ან ჩვილობაში დაიღუპა, ან უბრალოდ ძალიან ადრე. მაგალითად: სამი ბავშვი ჩვილობაშივე გარდაიცვალა, თავად მარიაც არასრულწლოვანი იყო როცა დაიღუპა, მისი და, ლუკრეციაც ადრეულ ასაკში მოწამლეს, 34 წლის იზაბელა მოკლეს, ფრანჩესკო იდუმალ პირობებში, ასევე ახალგაზრდა გარდაიცვალა და ა.შ. მხოლოდ ფერდინანდო იყო, რომელმაც შედარებით დიდხანს იცოცხლა და ისეთი შთამომავლობაც დატოვა, რომლებმაც გააგრძელეს დინასტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1540 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1557 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ფლორენციელები
გულნარა ჯაფარიძე
გულნარა დავითის ასული ჯაფარიძე (დ. 27 თებერვალი, 1917, ყვარელი — გ. 4 თებერვალი, 1978, თბილისი) — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1946 წლიდან საქართველოს ხელოვნების მუზეუმის მეცნიერ თანამშრომელია, შემდეგ სწავლული მდივანი და განყოფილების გამგე. დიდი წვლილი შეიტანა მუზეუმის ფონდების შესწავლისა და ექსპოზიციების მოწყობაში. 1958–1960 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს კულტურის სამინისტროს სახვიტი ხელოვნების განყოფილებას. იყო მხატვართა კავშირის კრიტიკოსტა სექციის მდივანი, შემდეგ ამავე სექციის თავმჯდომარე.
ახალი და უახლესი სახვითი ხელოვნების თვალსაჩინო მკვლევარი გ. ჯაფარიძე სისტემატურად აწყობდა ქართველი მხატვრების ნამუშევართა გამოფენას ჩვენშიც და უცხოეთშიც. მის კალამს ეკუტვნის არა ერთი საინტერესო მონოგრაფია, 150-მდე სტატია. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ნაშრომები თანამედროვე ლითონმქანდაკებლობაზე. საგულისხმოა, რომ თვით ეს ტერმინიც ქართულ ლექსიკაში მანვე შემოიტანა და დაამკვიდრა. საინტერესო გამოკვლევები მიუძღვნა სოსო გაბაშვილს, თამარ აბაკელიასა და კორნელი სანიძის ცხოვრებასა და შემოქმედებას.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები გ
ბრიჰადირივკა (კოზელშჩინის რაიონი)
ბრიჰადირივკა (Бригадирівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კოზელშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 292 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოზელშჩინის რაიონის სოფლები
სანტა-სესილია (პარაიბა)
სანტა-სესილია (Santa Cecília) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმბუზეირუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 658 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.68 კმ²-ზე. ფართობი 224 303 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლუკა რაზმაძე
ლუკა რაზმაძე (დ. 30 დეკემბერი, 1983) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობდა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე. რაზმაძემ კარიერა 2019 წელს დაასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
წებელდის ციხე
წებელდის ციხე — ციხესიმაგრე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის, გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფელ წებელდაში. კომპლექსში შედის სამეთვალყურეო კოშკები, საეკლესიო ნაგებობები, სასახლის ნანგრევები და სხვადასხვა სახის თავდაცვითი ნაგებობები.
წებელდის ციხე, ბერძნული წყაროების მიხედვით ადრე შუა საუკუნეების საქართველოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენდა. VI საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსის პროკოფი კესარიელის ცნობით, წიბელიუმი იყო კარგად გამაგრებული ციხე-სიმაგრე, რომელიც ლაზთა (დასავლურ-ქართული ტომი) სამეფოს თავდაცვით სისტემაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. ციხე-სიმაგრის ნანგრევებში დღემდე შემორჩენილია: სამეთვალყურეო კოშკები, საეკლესიო ნაგებობები, სასახლის ნანგრევები და სხვადასხვა სახის თავდაცვითი ნაგებობები. გასული საუკუნის დასაწყისში წებელდის ციხის ერთ-ერთი ეკლესიის შესწავლისას აღმოჩნდა ფრესკული მოხატულობის ფრაგმენტებიც.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ტაძრის ამჟამინდელი მდგომარეობის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების განხორციელება  შეუძლებელია.
2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ფილარეტი (დენისენკო)
ფილარეტი (ერისკაცობაში — მიხაილო ანტონის ძე დენისენკო, Михайло Антонович Денисенко; დ. 29 იანვარი, 1929, ბლაგოდატნოე, ამვროსიევკის რაიონი, დონეცკის ოლქი, უკრაინა) — უკრაინელი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე. უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაური (1995), რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ყოფილი მიტროპოლიტი. 2018 წლის ოქტომბრიდან კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საპატრიარქოს მიერ კანონიკურ სტატუსში აღდგენილი.
ბიოგრაფია
200px|მინი|მარცხნივ|პატრიარქი ფილარეტი, 2018 წლის 4 სექტემბერი მოსკოვის საპატრიარქო კიევის მიტროპოლიტებად ყოველთვის ეთნიკურად რუსებს ნიშნავდა. 1966 წელს კიევის მიტროპოლიტად დაინიშნა ეთნიკურად უკრაინელი მღვდელმთავარი ფილარეტი (დენისენკო). 1989 წლიდან, საბჭოთა კავშირის დაშლის პროცესში მან უკრაინის ეკლესიის დამოუკიდებლობის აღდგენისათვის ბრძოლა დაიწყო. 1990 წელს მან მოსკოვის პატიარქ ალექსი II-საგან (რიდიგერი) მიიღო სიგელი, რომლის ძალითაც უკრაინის საეგზარქოსომ მიიღო ავტონომიური თვითმმართველობის უფლება. იმავე წლის ივლისში, უკრაინის ეკლესიის მღვდელმთავართა კრებამ მიტროპოლიტი ფილარეტი ეკლესიის მეთაურად აირჩია. ეს გადაწყვეტილება დაამტკიცა 1991 წლის კიევის საეკლესიო კრებამ, რომელშიც სამღვდელოება და ერისკაცებიც მონაწილეობდნენ. პარალელურად დაიწყო მოძრაობა სრული ავტოკეფალიის მოსაპოვებლად. 1990 წლის ივნისში, კიევში შედგა კრება, რომელმაც კიევის მიტროპოლიის ტახტის მოსაყდრე მსტისლავი (სკრიპნიკი) უკრაინის ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაურად აირჩია, ხოლო თვით ეკლესიას საპატრიარქოს სტატუსი მიანიჭა. მრავალი წლის ემიგრაციის შემდეგ, მიტროპოლიტი მსტისლავი სამშობლოში დაბრუნდა.
1991 წელს უკრაინამ სახელმწიფო დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. იმავე წლის ნოემბერში, კიევო-პეჩორის მოინასტერში შედგა საეკლესიო კრება, რომელმაც ავტოკეფალია გამოაცხადა და დამოუკიდებელი ეკლესიის მეთაურად მიტროპოლიტი ფილარეტი (დენისენკო) აირჩია.
1992 წლის იანვარში სამმა ეპისკოპოსმა უარყო უკრაინის ეკლესიის ავტოკეფალია. მათ ოფიციალურად დაუჭირა მხარი პატრიარქმა ალექსი II-მ. 1992 წლის 30 მარტს შედგა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავართა კრება, რომელშიც მიტროპოლიტი ფილარეტიც მონაწილეობდა. მოსკოვში მასზე ძლიერი ზეწოლა განახორციელეს, რათა გადამდგარიყო უკრაინის ეკლესიის მეთაურობიდან. მიტროპოლიტმა ფილარეტმა კრებაზე განაცხადა, რომ „ეკლესიაში მშვიდობის შენარჩუნებისათვის, მომავალ კრებაზე წარადგენდა გადადგომის თხოვნას“. მიტროპოლიტმა ფილარეტმა ეს განცხადება იმისათვის გააკეთა, რომ მოსკოვიდან ცოცხალი გამოეშვათ. კიევში დაბრუნებულმა მიტროპოლიტმა ფილარეტმა მიიღო გადაწყვეტილება დარჩენილიყო ეკლესიის მეთაურად. მოსკოვის საპატრიარქომ იგი გადაყენებულად გამოაცხადა, რისი უფლებაც მას არ ჰქონდა.
1992 წლის 27 მაისს, მოსკოვიდან მიღებული დირექტივების შესაბამისად, მიტროპოლიტმა ნიკოდიმემ (რუსნაკი), ხარკოვში მოიწვია ე.წ. „მღვდელმთავართა კრება“, რომელმაც მოსკოვის საპატრიარქოს იურისდიქციაში შემავალი უკრაინის ეკლესიის მეთაურად როსტოვის მიტროპოლიტი ვლადიმირი (საბოდანი) აირჩია. 1992 წლის 11 მაისს რუსეთის ეკლესიის მღვდელმთავართა კრებამ მიტროპოლიტი ფილარეტი (დენისენკო) ეკლესიიდან განკვეთა. ამავე წლის 25-26 მაისს კიევში შეიკრიბნენ მიტროპოლიტ მსტისლავის და მიტროპოლიტ ფილარეტის იურისდიქციის წარმომადგენლები და გაერთიანება გამოაცხადეს. ამ გაერთიანების შედეგად ჩამოყალიბდა უკრაინის მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესია - კიევის საპატრიარქო. მეთაურად აირჩიეს მიტროპოლიტი მსტისლავი, ხოლო მის მოსაყდრედ (მოადგილედ) მიტროპოლიტი ფილარეტი.
1993 წლის ივნისში გარდაიცვალა კიევის პატრიარქი მსტისლავი და საეკლესიო კრებამ საპატრიარქო ტახტზე აირჩია მიტროპოლიტი ვლადიმირი (რომანიუკი), 1995 წლის ივლისში გარდაიცვალა კიევის პატრიარქი ვლადიმირი. იმავე წელს, საეკლესიო კრებამ საპატრიარქო ტახტზე აირჩია მიტროპოლიტი ფილარეტი (დენისენკო), რომელიც დღემდე უკრაინის დამოუკიდებელი ეკლესიის მეთაურია.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
ჰაჯიყაბულის რაიონი
ჰაჯიყაბულის რაიონი (Hacıqabul) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი, რომელიც შეიქმნა 1990 წელს რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით. ჰაჯიყაბულის რაიონს ესაზღვრება ქალაქი შირვანი და ასევე აფშერონის, გობუსტანის, შემახის, აღსუს, ქურდამირის, საბირაბადის და სალიანის რაიონები
ისტორია
აბრეშუმის გზაზე მდებარე ჰაჯიყაბულის რაიონი, სხვადასხვა დროს დაპყრობილი იყო არაბთა, სელჩუკთა და სხვა სახელმწიფოების მიერ. ქვეყნის სახანოებად დაყოფის შემდგომ ეს რაიონი შედიოდა შამახის სახანოს შემადგენლობაში. ჩრდილოეთ აზერბაიჯანის რუსეთის სამეფოსთან შეერთების შემდეგ, იგი შედიოდა კასპიის პროვინციის შემადგენლობაში რომელიც დაარსდა 1830 წელს. 1841 წელს კასპიის პროვინციის გაუქმების შემდეგ, რაიონი შედიოდა შამახის გუბერნიის შემადგენლობაში. 1859 წელს შამახის დამანგრეველი მიწისძვრის შემდეგ, გუბერნიის დედაქალაქად დედაქალაქი ბაქო გამოცხადდა. მის დღევანდელ ადმინისტრაციულ ცენტრ ჰაჯიყაბულს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1938 წლის 29 ნოემბერს.
ეკონომიკა
რეგიონში გადის ბაქო-თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალი და აბრეშუმის გზის 82 კილომეტრი. ჰაჯიყაბულში ფუნქციონირებს 35-ზე მეტი სახელმწიფო და კერძო დაწესებულება. ამ დაწესებულებებიდან ყველაზე დიდია მდინარე მტკვრის წყალსადენების ექსპლუატაციის განყოფილებაა. იგი გაიხსნა 1971 წელს და უზრუნველყოფს მიმდებარე ტერიტორიებსა და ქვეყნის დედაქალაქს სასმელი წყლით. გაზსადენის წარმოების დეპარტამენტი და „Kalmaz“-ის მიწისქვეშა გაზსაცავი აკმაყოფილებს რესპუბლიკის ბუნებრივი გაზის მოთხოვნას. რაიონში მოქმედებს რკინიგზაც. მეფრინველეობის მეურნეობები სახელწოდებით „Adishirin“ და „Pirsaat“ ჰაჯიყაბულისა და მიმდებარე რაიონების კვერცხის მოთხოვნილებას აკმაყოფილებს. ორივე მეურნეობა მოქმედებს დამოუკიდებლობის მოპოვების პერიოდიდან. მიუხედავად იმისა, რომ რაიონის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობაზეა დამოკიდებული, ცოტა ხნის წინ ჰაჯიყაბულში ექსპლუატაციაში შევიდა საავტომობილო ქარხანა, რუსული „Russian Gas Group“-სა და „Azermash OJSC“-ს თანამშრომლობის ფარგლებში. გარდა ამისა, 2017 წელს დათარიღებული აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით, ჰაჯიყაბულში შეიქმნება სამრეწველო რეგიონი, რომელიც განიხილება და რეგულირდება აზერბაიჯანის საინვესტიციო კომპანიის „OJSC“ -ის მიერ.
დემოგრაფია
სახელმწიფოს სტატისტიკური კომიტეტის თანახმად, მოსახლეობის რიცხვი 2018 წლის დასაწყისში 74,7 ათას ადამიანს შეადგენდა. მათგან 37,4 ათასი ცხოვრობს ქალაქებში, ხოლო 37,3 ათასი ადამიანი კი სოფლებში.
კლიმატი
ჰაჯიყაბულის რაიონს აქვს მშრალი სუბტროპიკული კლიმატი ცხელი ზაფხულითა და გრილი ზამთრით, მინიმალური ნალექით. ნალექის დონე მნიშვნელოვნად დამოკიდებულია სეზონზე, ამიტომ რეგიონში უფრო მეტი ნალექი ზამთრის პერიოდშია, ზაფხულის პერიოდთან შედარებით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 2 ° C-ია, ხოლო ივლისის კი 26 ° C.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ბარისან დე იბელინი
ბარისან (ბალიან I) დე იბელინი (Barisan d'Ibelin; გ. 1150) — იბელინისა და რამლის სენიორი (ლორდი), იერუსალიმის სამეფოს პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. იბელინთა დინასტიის ფუძემდებელი. ასევე ცნობილია როგორც ბალიან უფროსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა სავარაუდოდ ჩრდილოეთ იტალიაში. მის ცხოვრებაზე არაფერია ცნობილი 1115 წლამდე, როდესაც იგი იაფის საგრაფოს კონსტებლი გახდა. 1122 წელს ერთგული სამსახურისთვის დაქორწინებული იქნა ელვისზე, რამლის სენიორის, ბალდუინ I-ის ქალიშვილზე.
1134 წელს, როდესაც ჰუგო II დე პიუიზე — იაფის გრაფი იერუსალიმის მეფეს — ფულკს აუჯანყდა, ბარისანმა მეფეს დაუჭირა მხარი და მალევე დაიკავა მნიშვნელოვანი ადგილი სამეფო კარზე. 1141 წელს საკუთრებაში მიიღო ახლად-აშენებული იბელინის ციხე, რომელიც მდებარეობდა იაფასა და ასკალონს შორის. ეს უკანასკნელი ჯერ კიდევ ფატიმიანთა ხელში იყო. 1148 წელს ბარისანმა ქორწინების გზით მიიღო რამლის სენიორია. იმავე წელს, მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის მონაწილეთა ჩამოსვლის შემდეგ მონაწილეობდა აკრის საბჭოში, სადაც გადაწყდა დამასკოზე შეტევა.
გარდაიცვალა 1150 წელს. მისი მემკვიდრეობა მისმა ვაჟმა, ჰუგომ მიიღო.
ქორწინება
ბარისანის გარდაცვალების შემდეგ, ელვისი დაქორწინდა იერუსალიმის კონსტებლზე — მანასე დე იერჟზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იბელინები კატეგორია:გარდაცვლილი 1150 კატეგორია:რამლის სენიორები კატეგორია:იბელინის სენიორები
დანგრაიუმი
დანგრაიუმი, დანგრა-იუმცო (当惹雍错) — მარილიანი, გაუდინარი ტბა ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. გაწოლილია ტიბეტის მთიანეთზე, განდისიშანის ქედიდან ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 4528 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 835,8 კმ², მაქსიმალური სიგრძე 71,7 კმ. ბონის მიმდევრებისთვის დანგრაიუმი წმინდა ტბაა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
სობეხოტეპ V
მენჰოტეპრა სებეხოტები (ასევე სებეხოტებ V, სებეხოტებ VI) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მიხედვით სებეხოტები იყო მეცამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი. ხოლო დერელ ბეიკერის მიხედვით სებეხოტები მეცამეტე დინასტიის ოცდამეცხრე ფარაონი იყო. სებეხოტებმა დაახლოებით 3 წელი იმეფა, უცნობია თუ როდის დაიწყო ან დასრულდა მისი მმართველობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
გემის ხერხემლის თანავარსკვლავედი
მინი|210პქ| გემის ხერხემლის თანავარსკვლავედი გემის ხერხემლის თანავარსკვლავედი (Carina) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი, რომლის ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავი კანოპუსი 0,75 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. აღსანიშნავია ისიც, რომ ეს ვარსკვლავი ბრწყინვალებით მთელ ცაზე მეორე ადგილზეა სირიუსის შემდეგ.
ბრიჰადირივკა (ხოროლის რაიონი)
ბრიჰადირივკა (Бригадирівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ხოროლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 491 კაცს შეადგენდა.
გემის ხერხემლის თანავარსკვლავედი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ბრიჰადირივკა (ხოროლის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხოროლის რაიონის სოფლები
იერუსალიმის კედლები
იერუსალიმის კედლები (أسوار القدس; חומות ירושלים) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი იერუსალიმში.
კედლების სიგრძეა 4 018 მეტრი. საშუალო სიმაღლე — 12 მ., ხოლო კედლის საშუალო სიგანე — 2,5 მ., კედელის მთელ სიგრძეზე დატანებულია 34 საყარაულო კოშკი და 7 ჭიშკარი. ორი მცირე კარიბჭე არქეოლოგებმა გახსნეს.
ვიტეზსლავ ვავრა
ვიტეზსლავ ვავრა (Vítězslav Vávra, დ. 16 მაისი, 1953, პრაღა) — ჩეხი მომღერალი და მუსიკოსი.
პოპულარული იყო 1980-იან წლებში, პერიოდში, როდესაც გამოვიდა მისი ჰიტები. ხშირად უწოდებენ „მომღერალ დოლს“, რადგან მისი სიმღერების უმეტესობა შესრულებულია დასარტყმელი საკრავების თანხლებით. სულ გამოუშვა 4 გრამფირფიტა და 4 CD. 2010 წელს კენჭს იყრიდა ჩეხეთის საპარლამენტო არჩევნებში.
პირადი ცხოვრება
მისი მეუღლე იყო მომღერალი ვერა შპინაროვა (1984–2000). მისი შვილია ყოფილი ნეონაცისტი და სამეცნიერო ფანტასტიკური ნაწარმოების ავტორი ფილიპ ვავრა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ჩეხი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ჩეხი მუსიკოსები
ოლეგ არშბა
ოლეგ ნურის ძე არშბა (Олег Нури-иԥа Аршба; დ. 1964) — აფხაზი პოლიტიკოსი. 2019 წლის აფხაზეთის ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატი, პირველ ტურში მიიღო 18 668 ხმა (22,56%).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები ოლეგ
იქს-ადამიანები (ფილმების სერია)
იქს-ადამიანები (X-Men) — ამერიკული სუპერგმირული ჟანრის ფილმების სერია. დაფუძნებულია Marvel-ის ამავე სახელწოდების კომიქსებზე, რომლებიც შექმნეს მწერალმა სტენ ლიმ და მხატვარმა ჯეკ კირბიმ. Marvel-ის სტუდიამ ფილმების სერიის გადაღება დაიწყო 2000 წელს. 2016 წლის ჩათვლით სულ გამოვიდა 9 ფილმი. პირველი ფილმი სერიიდან არის იქს-ადამიანები, რომელსაც დიდი წარმატება ჰხვდა წილად. მისი გაგრძელებაა იქს-ადამიანები 2 (2003), ხოლო რეჟისორმა ბრეტ რატნერმა გადაიღო მესამე ნაწილი სახელად იქს-ადამიანები:უკანასკნელი ბრძოლა (2006).
ფილმებს იქს-ადამიანები, იქს-ადამიანები 2, იქს-ადამიანები:პირველი კლასი, იქს-ადამიანები:მომავლის განვლილი დღეები, სამურავი და დეპული, წილად ჰხვდათ დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. ყველაზე მაღალ რეიტინგებს სერიიდან ფლობს იქს-ადამიანები:მომავლის განვლილი დღეები. რაც შეეხება უკანასკნელი ბრძოლას, იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავსა და ააპოკალიფსს, მიიღეს შერეული მიმოხილვები.
9 გამოსული ფილმით, იქს-ადამიანები არის მეშვიდე ყველაზე შემოსავლიანი ფრენჩაიზი 4.3 მილიარდი დოლარით. 2017 წელს გამოვიდა სერიის რიგით მეათე ფილმი, ლოგანი, სადაც მთავარ როლს ასრულებს ჰიუ ჯეკმენი (ფილმში 2024 წელია და იქს ადამიანები აღარ იბადებიან), აგრეთვე 2017 წელს გამოვიდა სერიალი „ლეგიონი“. 2018 წელს გამოვიდა ფილმი დედპული.
2019 წლის 20 მარტს The Walt Disney Company-მ დახურა 21st Century Fox-ის შეძენის გარიგება. დისნეის გენერალურმა დირექტორმა ბობ აიგერმა გამოაცხადა, რომ სტუდია აპირებს იქს-ადამიანების, სამურავის და ფანტასტიკური ოთხეულის გადატვირთვას და Marvel-ის კინოსამყაროში ინტეგრირებას.
მონაწილეობენ
მონიშვნები:
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:იქს-ადამიანები (ფილმების სერია) კატეგორია:ამერიკული ფილმების სერიები
ჩრდილოეთ ფრიზიის რაიონი
ჩრდილოეთ ფრიზიის რაიონი (Nordfriesland) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ჰუზუმი. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 2046,98 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 166 654 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 81 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 54.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის რაიონები
რეინირი
რეინირი (Mount Rainier) — მოქმედი ვულკანი, კასკადოვანი მთების უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს აშშ-ის ვაშინგტონის შტატში. სიმაღლე 4392 მ. მთის ძირზე და კალთების ქვედა ნაწილზე წიწვოვანი ტყეა (სოჭი, ფიჭვი და სხვ.), 2600–2800 მ სიმაღლეზე — ალპური მდელოები, უფრო მაღლა — მარადიული თოვლი და მყინვარები (საერთო ფართობი 140 კმ²). უკანასკნელად ამოიფრქვა 1894 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
ვილიამალური
ვილიამალური (Villamalur, Vilamalur) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,5 კმ². მოსახლეობა — 102 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
წებელდის კანკელის ფრაგმენტები
წებელდის კანკელის ფრაგმენტები — შუა საუკუნეების მცირე ფორმის ქართულ არქიტექტურულ ნიმუშებს შორის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ადგილი უჭირავს საკურთხევლის კანკელის ორ ფილას, რომელიც XIX საუკუნეში სოფელ წებელდასთან აღმოჩნდა და დათარიღებულია VII-VIII საუკუნეებით. წებელდის საკურთხევლის კანკელის ფრაგმენტზე გამოსახულია ორნამენტები, მრავალრიცხოვანი ძველი და ახალი აღთქმის სიუჟეტები. ამ რაოდენობის ბიბლიური სიუჟეტით შემკული კანკელი უცნობია ქრისტიანული ხელოვნებისათვის. ეს ფილები გამოსახვის ხერხებითა და ტექნიკით ახლოს დგას საქართველოს სხვა რეგიონების მცირე ფორმის არქიტექტურულ ძეგლებთან.
აღმოჩენის ადგილი
საქართველო, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, სოფელი წებელდა.
ამჟამინდელი მდგომარეობა
წებელდის კანკელის ფრაგმენტები ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის არქეოლოგიური ძეგლები
უმბუზეირუ
უმბუზეირუ (Umbuzeiro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 541 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმბუზეირუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 298 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 49.84 კმ²-ზე. ფართობი 186 554 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელენ ბარკინი
ელენ რონა ბარკინი (Ellen Barkin; დ. 6 აპრილი, 1954) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. 1982 წელს მან მის სამსახიობო კარიერაში დიდი ნაბიჯი გადადგა, როდესაც კომედიურ ფილმ „Diner-ში“ ბეტის როლი შეასრულა. ამ წლებში იგი გადაღებულ იქნა შემდეგ ფილმებში: „Tender Mercies“ (1983), „ბუკარო ბანზაის თავგადასავალი მერვე განზომილებაში“ (1984), „The Big Easy“ (1987), „სიმპატიური ჯონი“ (1989), „სიყვარულის ზღვა“ (1989).
1991 წელს, ფილმ „შეცვლაში“ მთავარი როლის მორგებით, მან Golden Globe-ის ნომინაცია „საუკეთესო მსახიობი ქალი“ მოიგო. იგი გადაღებულია ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: „Trouble man“ (1992), „Into the West“ (1992), „ამ ბიჭის ცხოვრება“ (1993), „ცუდი კომპანია“ (1995), „ველური ბილი“ (1995), „ფანატი“ (1996), „ზაფრა და გულის რევა ლას-ვეგასში“ (1998), „მომაკვდინებლად ლამაზი“ (1999), „დანაშაული და სასჯელი გარეუბანში“ (2000), „უკუღმართი“ (2004), „ენდე მამაკაცს“ (2005), „ოუშენის ცამეტი მეგობარი“ (2007), „ბრუკლინელი პოლიციელები“ (2009), „მეწაღე“ (2014).
1997 წელს, სატელევიზიო ფილმ „Before Women Had Wings-ში“ მონაწილეობით, ელენმა Primetime Emmy Award მოიგო. ხოლო, 2011 წელს, სპექტაკლ, „The Normal Heart-ში“ დებიუტის შექმნით Tony Award for Best Featured Actress in a Play მოიგო. 2016 წლიდან 2019 წლამდე, იგი სატელვიზიო დრამა სერიალში, „ცხოველთა სამეფოში“ იღებდა მონაწილეობას.
იგი არის შემდეგი ფილმების პროდიუსერი: „წერილები ჯულიეტას“ (2010), „Shit Year“ (2010), „კიდევ ერთი ბედნიერი დღე“ (2011).
ადრინდელი ცხოვრება
ელენ ბარკინი 1954 წლის 16 აპრილს ბრონქსში დაიბადა. ელენი ეველინის (ნი როზინი), საავადამყოფოს ადმინისტრატორის, და სოლ ბარკინის, გამყიდველის ქალიშვილია. მისი ოჯახი ებრაელი ემიგრანტები იყვნენ ბელორუსია-პოლონეთის საზღვრიდან.
ბარკინი ნიუ-იორკში ცხოვრობდა, დაამთავრა Parsons-ის საშუალო სკოლა, მას აღებული აქვს „საშემსრულებლო ხელოვნების უმაღლესი სკოლის“ დიპლომი, შემდგომ სწავლა ჰანტერის კოლეჯში გააგრძელა. მას სურდა ესწავლა უძველესი ისტორია. ელენმა სამსახიობო განათლების მიღება ნიუ-იორკში, „მსახიობების სტუდიაში“ დაიწყო. ამერიკული გაზეთზე „Times“ დაყრდნობით, იგი მსახიობობას 10 წლის განმავლობაში სწავლობდა.
პერსონალური ცხოვრება
ელენს ორი შვილი ჰყავს პირველი ქორწინებიდან. არის ჯეკ დანიელის, რომელიც 1989 წელს დაიბადა, და რომი მარიონის (1992) დედა. ელენი და თავისი პირველი მეუღლე, გაბრიელ ბაიერნსი 1993 წელს დაშორდნენ, ხოლო საბოლოოდ, 1999 წელს განქორწინდნენ, თუმცა მათ დღესაც ახლო ურთიერთობა აქვთ. Byrne even attended Barkin's 2000 wedding to multi-billionaire and businessman Ronald Perelman. 2000 წელს იგი ცნობილ ბიზნესმენზე რონალდ პერელმანზე დაქორწინდა, თუმცა 2006 წელს მათი ურთიერთობა განქორწინებით დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ანტონ ჯაფარიძე
ანტონ (ტუტუშა) ქაიხოსროს ძე ჯაფარიძე (დ. 1887, სოფ. ობჩა ბაღდათის რაიონი — გ. 5 ნოემბერი, 1929, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მელიორატორი.
ბიოგრაფია
საშუალო განათლება მიიღო ერევანში, უმაღლესი — ნოვოჩერკასკში. მან დიდი წვლილი შეიტანა კოლხეთის ჭაობის ამოშრობის, დიღმის სარწყავი სისტემისა და აჯამეთის არხების მშენებლობის საქმეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინერ-მელიორატორები კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1929 კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები ა
თესალონიკის ძარცვა (904)
თესალონიკის ძარცვა — X საუკუნის უდიდესი კატასტროფა ბიზანტიის იმპერიისთვის, როდესაც 904 წელს სარაცინმა მეკობრეებმა აიღეს თესალონიკე. თავდაპირველად მუსლიმთა ფლოტმა რენეგატ ლეონ ტრიპოლელის მეთაურობით სირიიდან კონსტანტინოპოლისკენ აიღო გეზი, მაგრამ შემდეგ თავი შეიკავეს იმპერიის დედაქალაქზე შეტევისაგან და გადაწყვიტეს თესალონიკეზე თავდახმა. ეს გადაწყვეტილება სრულიად მოულოდნელი იყო ბიზანტიელებისათვის და მათმა ფლოტმა ვერ შეძლო დროული რეაგირება. ქალაქის კედლები მოძველებული იყო, განსაკუთრებით კი ზღვის მხარეს. ქალაქის დაცვის ორი უფროსი კი ურთიერთსაწინააღმდეგო ბრძანებებს გასცემდა.
ხანმოკლე ალყის შემდეგ სარაცინებმა შეძლეს ზღვისკენ მიმართულ კედლებზე გადასვლა. მათ დაძლიეს თესალონიკელთა წინააღმდეგობა და 29 ივლისს ქალაქი აიღეს. ერთი კვირა მიმდინარეობდა ქალაქის ძარცვა, სანამ მუსლიმები ლევანტში დაბრუნდებოდნენ. მათ გაათავისუფლეს 4 000 მუსლიმი ტყვე და ხელში ჩაიგდეს 60 გემი; აგრეთვე დიდი ალაფი და 20 000-მდე ახალგაზრდა დატყვევებული ადამიანი. ტყვეების უმრავლესობა (მათ შორის იოანე კამინიატე, რომელიც აღწერს ამ მოვლენას) გამოსყიდული ან მუსლიმ ტყვეებში გაცვლილი იქნა იმპერიის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:X საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
ქართლის გაქრისტიანება
ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება ქართლში — IV საუკუნეში, იბერიაში მირიან მეფის დროს ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება.
ქართლის ოფიციალურად გაქრისტიანებასთან დაკავშირებით, მოიპოვება 4 ძირითადი წყარო: მოქცევაჲ ქართლისაჲ, ქართლის ცხოვრება, ბერძნულ-რომაული წყაროები (გელასი კესარიელის და რუფინოსის თხზულებები) და მოვსეს ხორენაცის „სომხეთის ისტორია“, რომელთაგან მოქცევაჲ ქართლისაჲ ითვლება დანარჩენი სამი წყაროსთვის ამოსავალ წერტილად.
რომაელ ისტორიკოსს სოზომენეს პირდაპირ აქვს მითითებული რომ „ქართლის გაქრისტიანება მოხდა 325 წლის (ნიკეის პირველი საეკლესიო კრება) ახლო ხანებში“.
ივანე ჯავახიშვილი ასევე იკვლევდა აღნიშნულ საკითხს, რომელმაც გაქრისტიანების სავარაუდო თარიღად 337 წელი ჩათვალა (კონსტანტინე დიდის გარდაცვალების თარიღი). ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად აღიარება მნიშვნელოვანი წინ გადადგმული ნაბიჯი იყო ხალხის და ქვეყნის განვითარებისთვის. ქრისტიანული რწმენა მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდა ქართული საზოგადოებისა და სახელმწიფოს საგარეო ორიენტაციაზე, ეს განამტკიცებდა კავშირს რომთან და უპირისპირდებოდა ირანის აგრესიულ პოლიტიკას. შეგვიძლია ავღნიშნოთ ისიც რომ საქართველოში ქრისტიანობა პირველი საუკუნიდან არსებობდა, მაგრამ უფრო მნიშვნელოვანი იყო სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება, რადგან ეს ხალხს აერთიანებდა და ერთმანეთთან აახლოვებდა. ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება მნიშვნელოვანი იყო მორალურად, ზნეობრივად და ამან ხელი შეუწყო საქართველოს სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებას.
უკიდურესი საზღვრები
იმისათვის რომ უფრო ზუსტად წარმოვიდგინოთ მოვლენების განვითარება, აუცილებელია დავაწესოთ მოვლენების უკიდურესი ზედა და ქვედა ზღვარი.
ქვედა ზღვარი — 313 წელი
ქვედა ზღვრად ყოველი მიზეზ გარეშე შეგვიძლია ავიღოთ 313 წელი, როგორც ქრისტიანობის საყოველთაო შეწყნარების დასაწყისი.
ქრისტიანობას თავისი არსებობის საწყის ეტაპზე მეტად რთული გზის გადალახვა მოუწია. 313 წლამდე (მილანის ედიქტამდე) რომის იმპერიაში ქრისტიანობის საყოველთაოდ აღიარება სიკვდილით დასჯადი იყო. ქრისტიანობაში იურიდიული საზღვრები 313 წლამდე ფიზიკურად არ არსებობდა და თუკი არსებობდა ის მეტად პირობითი იყო. უფრო განვითარებული იყო ქრისტიანობის რომელიმე ქალაქში არსებობა, სადაც იჯდა მოციქულის მიერ დატოვებული ეპისკოპოსი. ასე მაგალითად, 325 წელს ნიკეის პირველ საეკლესიო კრებაზე მოწვეული იყო ქალაქ პიტიუნტის ეპისკოპოსი სტრატოფილე. პიტიუნტი ასოცირდება როგორც ბიჭვინთასთან, ასევე ლაზეთში ოფთან მდებარე ერთ-ერთ ქალაქთანაც. ასევე 381 წელს კონსტანტინოპოლის პირველ საეკლესიო კრებაზე მოწვეული იყო იბერიის ეკლესიის წარმომადგენელი ეპისკოპოსი პანტოფილე. იბერიად მოიაზრებოდა როგორც ქართლი და ეგრისი, ასევე კაპადოკიის რეგიონში არსებული იბერიის თემიც. არც ერთს და არც მეორე მღვდელთმთავარს ქართული წყაროები არ მოიხსენიებენ ქართლის მღვდელთმთავართა რიგებში.
მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძის სიტყვებით :
ზედა ზღვარი — 327 წელი
ზედა ზღვრად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ქართლის გაქრისტიანებაში მონაწილე პიროვნებების — კონსტანტინე დიდისა და ელენე დედოფლის მოღვაწეობის წლები. ცნობილია, რომ კონსტანტინე დიდი გარდაიცვალა 337 წელს, ხოლო ელენე დედოფალი 327 წელს.
ქართლის გაქრისტიანება უნდა მომხდარიყო ელენესა და კონსტანტინე დიდის სიცოცხლეში ანუ მილანის ედიქტსა და ელენე დედოფლის გარდაცვალებამდე 313-327 წლებში.
წმ. რიფსიმეს წამება — 317 წელი
მინი|წმ. რიფსიმე მაშინ, როდესაც ქრისტიანი ქალწულები — წმინდა ნინო, წმინდა რიფსიმე და სხვები ქართილსაკენ მოეშურებოდნენ, რიფსიმე თავისი მშვენიერებისა და წარმომავლობის გამო სომხეთის მეფე თრდატ I-ის ინტერესის სფერო გახდა. იმის გამო რომ ქრისტიან რიფსიმეს თავი ქრისტესთვის ჰქონდა მიძღვნილი, მტკიცე უარზე იყო ცოლად გაყოლოდა ვინმეს, თუნდაც სამეფო წრის წარმომადგენელს.
317 წელს სომხეთის მეფემ რიფსიმეს ენა მოაჭრა და უბრძანა ქვებით ჩაექოლათ, მისი მეგობარი გაიანე დანააწევრეს და ვეფხვებს შეაჭამეს. რიფსიმეს წამების შემდეგ ნინო ჯავახეთის გავლით მცხეთისკენ ეშურება.
არმაზის დაცემა
არმაზის კერპი განადგურებულ იქნა მისივე დღესასწაულის დღეს — 6 აგვისტოს (ქრისტიანულ ეკლესიაში ფერისცვალება დღე).
თუ მზის დაბნელება იყო 319 წლის 6 მაისს, ხოლო რიფსიმე აწამეს 317 წლის 30 მარტს, მაშინ არმაზის განადგურბის დღე — 6 აგვისტო, შეიძლება ყოფილიყო ან 317, ან 318 წელი.
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
(რიცხვები მოცემულია ძველი სტილით)
ქართლის ისტორიული წყაროების მიხედვით მირიან მეფეს თხოთის მთაზე „მზე დაუბნელდა“. მრავალი მეცნიერი თუ ისტორიკოსი ამოწმებდა აღნიშნულ მოვლენას და ყველა დადიოდა ერთ დასკვნაზე: თხოთის მთის მიდამოებში მირიან მეფის მეფობის პერიოდში არცერთი სრული დაბნელება არ შეინიშნებოდა. საქმე იმაში მდგომარეობდა რომ 1878 წელს თეოდორ ოპპოლცერის მიერ შემუშავებული მყარი რუკები, რომლებზეც დატანილი იყო მზის სრული დაბნელებები არ იყო ზუსტი, რომლითაც ხელმძღვანელობდა მთელი მეცნიერება. 2014 წელს ფრედ ესპენაკის მიერ შეიქმნა ახალი რუკები, რომლის ხელში იყო უფრო დაზუსტებული მონაცემები ციური სხეულების მოძრაობისა და ბრუნვისა.
შარვაშიძეების სასახლე
300px|მინი შარვაშიძეების სასახლე — სასახლე საქართველოში,  აფხაზეთის ავტონომიურ  რესპუბლიკაში,  გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, სოფელი ლიხნი.
ქართლის გაქრისტიანება
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
ძველი მეთოდოლოგიისაგან განსხვავებით, თანამედროვე სატელიტურმა საშუალებებმა დადგინდა, რომ 313-327 წლების ინტერვალში დედამიწაზე მოხდა 10 მზის სრული დაბნელება.
შარვაშიძეების სასახლე
სასახლე მდებარეობს მინდორ ლიხნაშთას ნაპირზე, ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრის მიმდებარედ. თავდაპირველად სასახლე ორსართულიანი იყო და აგებული ყოფილა სხვადასხვა მასალით (კირქვა, ქვიშაქვა, აგური და სხვა). კედლების წყობაში რამდენიმე სამშენებლო ფენა შეიმჩნევა. ამასთანავე, უფრო ძველი XVI-XVII საუკუნეების - აგებულია კირქვის ფილებით. XIX საუკუნეში სასახლე გადააკეთეს და მნიშვნელოვნად გააფართოვეს.
ქართლის გაქრისტიანება
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
აქედან მზის სრული დაბნელება, რომელიც თხოთის მთასთან კავშირში აღმოჩნდა, იყო შესაბამისად: 313, 319 და 320 წლების მზის დაბნელებები, ხოლო აქედან 320 წლისა — 313 წლის მზის დაბნელების აქტიობაზე თხოთის მთის მიდამოებში ოდნავ მეტია, მაგრამ ვერანაირად ვერ მივლენ 319 წლის 6 მაისის თხოთის მთის მზის დაბნელებასთან, რადგანაც ამ დროს ის იმყოფებოდა ეპიცენტრში.
შარვაშიძეების სასახლე
1866 წლის 26 ივლისს აქ დაიწყო რუსეთის ცარიზმის წინააღმდეგ მიმართული აფხაზთა ანტიკოლონიური აჯანყება, რომლის ჩახშობისას, იმავე წლის აგვისტოში, ქუთაისის გუბერნატორმა, რუსეთის გენერალ-ლეიტენანტმა სვიატოპოლსკ-მირსკიმ სასახლე გადაწვა. შარვაშიძეების უზარმაზარი სასახლიდან მხოლოდ კედლებიღა დარჩა.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც სასახლის ამჟამინდელი მდგომარეობის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების განხორციელება  შეუძლებელია. სასახლე მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია, საჭიროებს გადაუდებელ საკონსერვაციო-სარესტავრაციო სამუშაოებს.
ქართლის გაქრისტიანება
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
მინი|მზის სული დაბნელება, მზის აქტივობის მინიმუმში (ჩანახატი) თუ დავაკვირდებით მზის სრულ დაბნელებას, მზის აქტივობის მინიმუმში დავინახავთ მთვარის ოთხ მხარეს გამომავალ სხივებს რომელიც მას ჯვრის ფორმას აძლევს. აღნიშნული მდგომარეობა იყო თხოთის მთაზე 319 წელს და შესაბამისად მირიან მეფემ ეს აღნიშნული ჯვრის სიმბოლოც დაინახა.
შარვაშიძეების სასახლე
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ქართლის გაქრისტიანება
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
ზოგადად მირიან მეფე ნებროთიანთა დინასტიის პრიველი წარმომადგენელი იყო და მისთვის უცხო არ იყო ასტრონომია და მათ შორის მზის დაბნელების მოვლენაც, რომელიც არც თუ იშვიათად ხდება. ძველი ასტრონომებისთვის ასევე საკმაოდ ცნობილი იყო მზის დაბნელების ჯვრისმაგვარი სხივები მზის აქტივობის მინიმუმში. მინი|სასანიდების დინასტიის ოთხსივიანი დროშა მინი|ბოლნური ჯვარი წუღრუღაშენში მინი|ფეხზე მდგარი ბოლნური ჯვარი ვალეში სპარსეთში, მირიანის დროს სასანიდების დინასტიას ჰქონდა ოთხსხივიანი დროშა, რომელიც სავარაუდოდ მზის დაბნელებასთან კავშირში იყო. აღნიშნული ტიპი ახლოს დგას ადრეულ პერიოდში გავრცელებულ „ბოლნურ ჯვართან“, რომელიც წარმოადგენს ფეხზე მდგარ გამოსახულებას.
შარვაშიძეების სასახლე
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სასახლეები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ქართლის გაქრისტიანება
მზის სრული დაბნელება — 319 წლის 6 მაისი
ძველ სამყაროში აღნიშნული ტიპის მზის დაბნელება მეტად მნიშვნელოვან მოვლენად მიაჩნდათ. ამიტომ მირიანი, რომლის მოგვი (ასტრონომი) მძიმე სენისაგან წმინდა ნინომ განკურნა, უნდა ყოფილიყო საქმის კურსში ასეთი მეტად მნიშვნელოვანი მოვლენის არსებობის შესახებ. ამიტომ ასეთი მზის დაბნელება მისთვის უკვალოდ არ ჩაივლიდა.
თვალთ დაბნელება — 318 წლის 20 ივლისი, შაბათი
აღნიშნული მოვლენა ასახულია ქართლის ცხოვრებაში სადაც „დაბნელების“ დღედ 20 ივლისი შაბათია სახელდებული.