cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პროპაგანდა ფიდე
პროპაგანდა ფიდე საქართველოში
„პროპაგანდა ფიდეს" არქივში უამრავი მასალაა დაცული საქართველოს შესახებ. მისიონერები ჰყვებიან ქართულ კულტურაზე, გეოგრაფიაზე, პოლიტიკაზე. საცავში ინახება ქართველი მეფეებისა და რომის პაპის მიმოწერა, არსებობს 1600 წლით დათარიღებული ხის დაფა ქართული დამწერლობის ნიმუშით და კიდევ უამრავი მასალა, 1633 წლიდან მოყოლებული 1900-იან წლებამდე.
თოლენჯი
თოლენჯი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში სიმონიანთხევის თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 29 კილომეტრით.
მოხსენიებულია XV საუკუნის გარეჯის ისტორიულ დოკუმენტში.
ისტორია
წყაროებში მოიხსენიება თორენჯის სახელწოდებით. თოლენჯისგან არის ნაწარმოები საკუთარი სახელი დოლენჯი და გვარები: დოლენჯიშვილი, თოლენჯიშვილი. თოლენჯი მნიშვნელოვან პუნქტთაგანი იყო იმ სავაჭრო გზის ერთ-ერთ განშტოებაზე, რომელიც ქართლს კავკასიის ალბანეთსა და სომხეთთან აკავშირებდა. XV საუკუნეში თოლენჯი საკათალიკოსო სოფელი იყო და სვეტიცხოვლის სასარგებლოდ გარკვეული გამოსაღები ეკისრებოდა. ალექსანდრე II-მ 1579 წელს სვეტიცხოველს განუახლა თოლენჯზე მფლობელობა. მეფე კონსტანტინე II-მ (1722-1732 წლები) ალიყულიბეგ გარაყანიძეს სოფელ თოლენჯში 8 გლეხი (ბესალაშვილები და პეტრიაშვილები) უბოძა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 208 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარათების სახელმწიფო
220პქ|მინიატიურა|მარჯვნივ|მარათების სახელმწიფო მარათების სახელმწიფო (ზოგჯერ მარათების იმპერია ან მარათების კონფედერაცია) (მარათები मराठा साम्राज्य) — მსხვილი ინდუსური სახელმწიფო, შექმნილი მარათების მიერ 1674 წელს შივაჯის ხელმძღვანელობით თანამედროვე მაჰარაშტრას შტატის და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე. დედაქალაქი — რაიგადი. მარათებს მიაწერენ დიდ მოგოლთა იმპერიის დამარცხებას.
შივაჯის შვილიშვილების მმართველობიდან დაწყებული იზრდება ცენტრიდანული ტენდენციები და ცალკეული ოლქები თავს პეშვას ხელისუფლებიდან დამოუკიდებლად აცხადებენ. 1720-1730-ან წლებსი მარათების სამფლობელოები გარდაიქმნა მარათების სათავადოების კოალიციად, რომელთა შორის, ყველაზე ძლიერი ხდება გვალიარი.
მესამე პეშვა, ბალაჯი ბაჯი რაო (1740-1761) მთელ რიგ რეიდებს აწყობს დეკანიდან ჩრდილოეთის და აღმოსავლეთის მიმართულებით. მარათების ძალები დეკანის შიგნით გაიზარდა მუსულმანური ნიზამის შემდეგ (მათთან გადახდილი ორი ომის შედეგად). მუსლიმთა მთავარი ცენტრები იმ დროისათვის იყო პუნა და ნაგპური.
1761 წელს მარათების მმართველებმა გამანადგურებელი მარცხი განიცადეს პანიპატთან აჰმად შაჰ დურანის ავღანური ჯარებისაგან. ახალ პოლიტიკურ სიტუაციაში მარათელი თავადები ცდილობდნენ თავიანთი სამფლობელოების გაფართოებას. მაგალითად, გვალიარის რაჯამ დაიკავა დელი, ხოლო მალვას მმართველმა რაჯასტანისა და პენჯაბის ნაწილი.
შიდა კონფლიქტებით ისარგებლა ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიამ. ანგლო-მარათების სამი ომის (1775—1782, 1803—1805, 1817—1818) შედეგად, ბრიტანელებმა მარათებს წაართვეს დელი და ზოგიერთი სხვა ტერიტორია. ხოლო თავად რაჯები ბრიტანეთის ვასალებად გადაიქცნენ.
სქოლიო
კატეგორია: ინდოეთის ისტორია კატეგორია:მაჰარაშტრის ისტორია კატეგორია: აზიის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში
ელექტრული ველის დაძაბულობა
ფიზიკაში ელექტრული ველის დაძაბულობა — ვექტორული სიდიდე, რომელიც ახასიათებს ელექტრულ ველს. სივრცის მოცემულ წერტილში მისი მნიშვნელობა ტოლია ამ წერტილში მოთავსებულ საცდელ მუხტზე მოქმედი \vec F ძალის ფარდობისა ამ მუხტის q სიდიდეზე:
SI სისტემაში დაძაბულობის ერთეულია 1ნ/კ. 1ნ/კ არის დახაბულობა ველის იმ წერტილში რომელშიც 1 კ მუხტზე მოქმედებს 1ნიუტონი ძალა
SI სისტემისთვის
ელექტრული პოტენციალის მეშვეობით \vec E ვექტორი შეიძლება გამოვსახოთ როგორც პოტენციალის გრადიენტი აღებული მინუს ნიშნით მაგალითად, წერტილოვანი მუხტისთვის კულონის კანონიდან გამომდინარე გვაქვს
ამ შემთხვევაში სფერული სიმეტრიის გამო ეკვიპოტენციური ზედაპირები სფეროებს წარმოადგენეს. შედეგად წარმოებული ნორმალის გასწვრივ ხდება წარმოებული რადიუსით და ვიღებს ე.წ. კულონის ველს
გაუსის ერთეულთა სისტემისთვის
ამ სისტემაში მსჯელობები ზემოთ განხილულის ანალოგიურია, განსხვავება ის არის, რომ იცვლება პოტენციალის სახე: ხოლო მაქსველის განტოლებისთვის გვექნება და შედეგად გაუსის ერთეულთა სისტემაში გვაქვს
ერთეულები
გაუსის ერთეულთა სისტემაში ელექტრული ველის დაძაბულობის ერთეულია სტატვ/სმ, ხოლო SI სისტემაში ვ/მ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ელექტროდინამიკა კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
იგნაც ტრებიჩ-ლინკოლნი
მინი|250პქ|იგნაც ტრებიჩ-ლინკოლნი იგნაც ტრებიჩ-ლინკოლნი (Ignacz Trebitsch-Lincoln, 4 აპრილი, 1879 — 4 ოქტომბერი, 1943) — XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ავანტიურისტი.
დაიბადა უნგრეთის ქალაქ პაკშში, ორთოდოქსი ებრაელების ოჯახში. ბუდაპეშტში სამსახიობო ხელოვნების სწავლის პერიოდში, რამდენიმეჯერ გამოიჭირეს მცირე ქურდობაზე. 18 წლისა, გაემგზავრა ლონდონში, სადაც 1899 წლის შობის დღესასწაულზე ლუთერანული აღმსარებლობა მიიღო. ბერკლუმის სემინარიის (გერმანია) დამთავრების შემდეგ, გაემართა კანადაში, სადაც მის მიზანს მონრეალელი ებრაელების პრესბიტერიანულ სარწმუნოებაზე მოქცევა შეადგენდა.
კანადელ პრესბიტერიანელებთან უთანხმოების გამო (რაც დაკავშირებული იყო მის ჯამაგირთან), ტრებიჩი 1903 წელს ლონდონში დაბრუნდა, სადაც მან გაიცნო კენტერბერის არქიეპისკოპოსი. მან შეძლო მისი ნდობის მოპოვება, რის შედეგადაც ტრებიჩი კენტის საგრაფოში ვიკარად დანიშნა. აქ მისი მფარველი გახდა გავლენიანი ბიზნესმენი სიბომ რაუნტრი, რომელმაც შეძლო ტრებიჩის დარწმუნება დაეტოვებინა ანგლიკანური ეკლესია და პოლიტიკური კარიერა დაეწყო. რაუნტრის პირადი მოადგილისა და სანდო პირის რანგში (რომელიც ლიბერალური პარტიის სპონსორი იყო), ტრებიჩმა დიდი ბრიტანეთის საპარლამენტო არჩევნებში კენჭი იყარა და გაიმარჯვა კიდეც 1909 წელს. ამის მიუხედავად, 30 წლის ავანტიურისტს ბრწყინვალე პოლიტიკური კარიერა არ ხიბლავდა. მის დღის წესრიგში უპირველეს ყოვლისა გამდიდრება იდგა. თემთა პალატის სხდომებზე დასწრების ნაცვლად, ტრებიჩი ბუქარესტში გაფრინდა, სადაც რუმინეთის ნავთობწარმოებაში ფულის დაბანდებით საკუთარის კაპიტალის გაზრდას გეგმავდა.
პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისისთვის, არშემდგარმა ნავთობმაგნატმა თავი გაკოტრებულად გამოაცხადა, ლონდონში დაბრუნდა და ბრიტანულ დაზვერვას საკუთარი სამსახური შესთავაზა. მას შემდეგ, რაც ტრებიჩმა ბრიტანელებისგან უარი მიიღო, ჰოლანდიაში გაემგზავრა, სადაც გერმანიის დაზვერვასთან სცადა ბედი, რაც წინაზე წარმატებული აღმოჩნდა. ამის მიუხედავად, საჭიროების დროს აშშ-ში ყოფნისას ტრებიჩმა ვერ მოახერხა გერმანიის სამხედრო ატაშესთან, ფრანც ფონ პაპენთან, თანამშრომლობაზე შეთანხმება, რადგანაც ამ უკანასკნელმა არ ისურვა ავანტიურისტთან საქმის დაჭერა. უფულოდ დარჩენილმა ტრებიჩმა ნიუ-იორკულ გაზეთში სკანდალური მასალა გამოაქვეყნა სათაურით: "ბრიტანეთის პარლამენტის წევრის აღსარება, რომელიც ჯაშუში გახდა".
ბრიტანეთის მთავრობამ სკანადლის მისაჩქმალად პინკერტონის სააგენტოს დეტექტივები დაიქირავა და თაღლითობის ბრალდების საფუძველზე აშშ-ს ტრებიჩის ექსტრადიცია მოსთხოვა. შედეგად, თემთა პალატის ყოფილმა წევრმა შემდეგი სამი წელი ბრიტანეთში, კუნძულ უაიტზე მდებარე ციხეში გაატარა. გათავისუფლების შემდეგ, ტრებიჩმა გადაწყვიტა ანგლო-საქსებთან საქმე აღარასოდეს დაეჭირა და ვაიმარის რესპუბლიკაში გადაბარგდა, სადაც 1920 წელს მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კაპის პუტჩის დაგეგმვასა და განხორციელებაში. ამავე პერიოდში, მან გან გაიცნო ულტრამემრჯვენე პოლიტიკოსები - ერიხ ლუდენდორფი და ადოლფ ჰიტლერი. პუტჩის ჩახშობის შემდეგ, ის ჯერ მიუნხენში, ხოლო შემდეგ ვენაში გაემგზავრა. ათასგვარი ინტრიგების მეშვეობით, მან მოახერხა მონარქისტებისა და რეაქციონერების საერთაშორისო ორგანიზაცია "თეთრ ინტერნაციონალში" გაწევრიანება. როგორც კი ორგანიზაციის საიდუმლო საარქივო მასალები მის ხელთ აღმოჩნდა, მან ისინი სხვადასხვა ქვეყნის სადაზვევრო სამსახურებს მიყიდა. ღალატში დადანაშაულებული ტრებიჩი ავსტრიიდან იქნა დეპორტირებული და მანაც ბედის ცდა აღმოსავლეთში გადაწყვიტა.
1920-იან წლებში ტრებიჩი ჩინეთში იმყოფებოდა, სადაც მონაცვლეობით მუშაობდა სხვადასხვა პოლიტიკურ ჯგუფებთან მანამ, სანამ ერთ დღეს ასტრალური ხილვის შედეგად ის ბუდისტად მოექცა და ბერი გახდა. 1931 წელს მან საკუთარი მონასტერი დააარსა შანხაიში, სადაც სიცოცხლის ბოლო წლები მორჩილებისგან ქონების გამოძალვასა და ახალგაზრდა შანხაელი გოგონების შეცდენაში გაატარა. 1937 წელს იაპონელების მიერ ჩინეთის დაპყრობის შემდეგ, ჟაო კუნი (ტრებიჩის ბუდისტური სახელი) მზად იყო დახმარებოდა ჰიმლერსა და ჰესს ტიბეტში ანტი-ბრიტანული ამბოხების მოწყობაში, მაგრამ ის მისიის დაწყებამდე დაიღუპა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
ოპიუმის მეორე ომი
ოპიუმის მეორე ომი — დიდ ბრიტანეთის და საფრანგეთის შეიარაღებული კონფლიქტი   ცინის იმპერიასთან, რომელიც გაგრძელდა 1856 წლიდან 1860 წლამდე. XIX საუკუნის პუბლიცისტიკაში 1859— 1860 წლების საომარი მოქმედებები გამოიყო ცალკე „მესამე ოპიუმის ომად“, თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში 1856-1860 წლების ყველა მოვლენა ერთ კონფლიქტად მოიაზრება.
წინაპირობები
1851 წლიდან 1864 წლამდე ცინის იმპერი ა სამოქალაქო ომში იყო ჩაბმული. მანჯურიის იმპერატორების ძალაუფლების შესუსტება პირველი ოპიუმის ომის შემდეგ გახდა გარდამტეხი წერტილი ამ სახელმწიფოს ისტორიაში. იმპერიის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა ტაიპინის სახელმწიფო, რომელთანაც მანჯურიის მთავრობა დამღლელ ბრძოლას აწარმოებდა.
სამოქალაქო ომის ადრეულ ეტაპზე უცხოელი ვაჭრები და მისიონერები თანაუგრძნობდნენ ტაიპინელებს.
ფორმალურად, დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა შეინარჩუნეს ნეიტრალიტეტი ტაიპინელთა აჯანყების საწყის ეტაპზე. თუმცა, ფაქტობრივად, უკვე 1854 წელს ისინი ცდილობდნენ სამოქალაქო ომის გამოყენებას საკუთარი მიზნებისთვის. ამ ქვეყნების დიპლომატიურმა წარმომადგენლებმა იმპერატორს წარუდგინეს ერთობლივი მოთხოვნა 1842-1844 წლების ხელშეკრულებებთან დაკავშირებით ხელახალი მოლაპარაკებების წარმოების შესახებ. სახელმწიფოები მოითხოვდნენ ჩინეთში შეუზღუდავი ვაჭრობის უფლებას, პეკინში მათი მუდმივი ელჩების მიღებას და ოპიუმით ვაჭრობის ოფიციალურ ნებართვას. ცინის მთავრობამ უარყო ეს მოთხოვნები, მაგრამ ამან არ გამოიწვია ღია კონფლიქტი, რადგან იმ დროს დიდი ბრიტანეთის სამხედრო ძალები დაკავებულები იყვნენ რუსეთთან და სპარსეთთან ომების წარმოებით და ინდოეთში აჯანყების ჩახშობით.
მიზეზები
როდესაც დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და რუსეთმა ყირიმის ომის შემდეგ მოიცალეს, ბრიტანელებმა დაიწყეს საბაბის ძებნა ცინის იმპერიაში სამხედრო კონფლიქტის გასაჩაღებლად. ასეთი მიზეზიც მალე გამოჩნდა: ჩინეთის ხელისუფლებამ დააკავა ინგლისური გემი Arrow-ის დაკავება, რომელიც კონტრაბანდულ ვაჭრობას ეწეოდა.
1856 წლის 8 ოქტომბერს ჩინელი ჩინოვნიკები დიდი ბრიტანეთის დროშის ქვეშ მცურავ ჩინურ გემზ (რეგისტრაციის პორტი - ჰონგ კონგი)  Arrow-ზე ავიდნენ. არსებობდა ეჭვი, რომ ეს გემი ეწეოდა მეკობრეობას, კონტრაბანდას და ოპიუმით ვაჭრობას. თორმეტი ადამიანი დააკავეს და ბრიტანეთის მოთხოვნის მიუხედავად, ისინი არ გაათავისუფლეს. ამ ინციდენტის შემდეგ დიდმა ბრიტანეთმა ომი გამოუცხადა ცინის იმპერიას.
ომის მიმდინარეობა
1856 წლის ოქტომბრის ბოლოს ბრიტანულმა ესკადრონმა დაბომბა გუანჯოუს პორტი. 1857 წლის დასაწყისში საომარ მოქმედებებში მონაწილეობა მიიღეს ამერიკულმა გემებმაც. მალე საფრანგეთი შეუერთდა ინგლისს და ჩარევის მიზეზად აირჩია ფრანგი მისიონერის ოგიუსტ ჩაპდელენის დაპატიმრება და სიკვდილი გუანსის პროვინციაში. მინი|ინტერვენტების ჯარის მიერ განადგურებული ჩინური სოფელი მას შემდეგ, რაც ცინის იმპერიამ 1858 წლის 20 მაისს დაგუს ციხეებისთვის ბრძოლა წააგო, ჩინეთის მთავრობისთვის ცხადი გახდა, რომ შემდგომი წინააღმდეგობა უაზრო იყო. მოკავშირეთა ესკადრის ტიანძინში ჩასვლისთანავე მიიღეს შეტყობინება, რომ ჩინეთის იმპერატორმა დანიშნა ორი კომისარი სამშვიდობო ხელშეკრულების დასადებად. იმპერიის წარმომადგენლები ჩავიდნენ 30 მაისს და ბრიტანეთის, საფრანგეთის, რუსეთისა და შეერთებული შტატების წარმომადგენლებთან მოლაპარაკების შემდეგ ხელი მოეწერა ტიანძინის ხელშეკრულებებს, რომლის მიხედვით ექვსი ახალი პორტი გაიხსნა ევროპული ვაჭრობისთვის, მისიონერებს მიეცათ ჩინეთში თავისუფლად გადაადგილების უფლება, ნებისმიერ დანაშაულში ბრალდებული ყველა უცხოელი გადაყვანილი უნდა ყოფილიყო საკონსულოებში და გაესამართლებინათ თავისი კანონების შესაბამისად, ჩინეთის მთავრობამ საკუთარ თავზე აიღო სამხედრო ხარჯები. 1858 წელს კონფლიქტით ისარგებლა რუსეთმა და   ცინის იმპერიის ხელმძღვანელობა აიგუნის ხელშეკრულების დადებაზე დაიყოლია, რომლის მიხედვითაც რუსეთმა მიიღო უფლებები ამურის მარცხენა სანაპიროზე და კონტროლი უსურიის ოლქზე. მარცხნივ|მინი|პარიზის საგარეო მისიების საზოგადოების მისიონერ ოგიუსტ ჩაპდელაინის სიკვდილით დასჯა გახდა ოპიუმის მეორე ომში [[საფრანგეთი|საფრანგეთის მონაწილეობის ოფიციალური მიზეზი.]] 1858 წელს ხელმოწერილი ტიანძინის ტრაქტატები პეკინში 1859 წელს უნდა   ყოფილიყო რატიფიცირებული. რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე II-ის პირადი წარმომადგენელი, გრაფი, გენერალ-ადიუტანტი, 28 წლის ნიკოლაი  იგნატიევი ჩინეთის დედაქალაქში სახმელეთო გზით ჩავიდა, მაგრამ ინგლისის, საფრანგეთისა და ამერიკის წარმომადგენლებმა ზღვით გამგზავრება არჩიეს. როდესაც მდინარე ბაიხის პირას მივიდნენ, აღმოაჩინეს, რომ წინა წელს განადგურებული დაგუს ციხესიმაგრეები, რომლებიც მდინარის შესართავთან  მისასვლელ გზას  კეტავდნენ, არა მარტო აღდგენილი, არამედ თანამედროვე ყაიდაზე იყო გადაკეთებული. ჩინეთის ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა დასავლეთის დესპანებს შესთავაზა რამდენიმე კილომეტში ჩრდილოეთით მდებარე ბეითანში გადასვლა და იქიდან სახმელეთო გზით პეკინში გამგზავრება, თუმცა მათ უარი განაცხადეს და დახმარებისთვის მიმართეს ინგლისელ ადმირალ ჯეიმზ ჰოუპს, ბაიხთან მისასვლელი ძალის გამოყენებით გაეხსნა. მინი|პეკინში ოკუპანტების მიერ გაძარცვული იუანმინგუანის სასახლის ნანგრევები 1859 წლის 25 ივნისს ადმირალი ჰოუპი დათანხმდა ელჩების თხოვნის შესრულებას. იგი თვლიდა, რომ წინა ომის მაგალითის მიხედვით, ციხეების ერთი დაბომბვა საკმარისი იქნებოდა მდინარის შესასვლელის გასახსნელად. ამასთან, ინგლის-საფრანგეთის ჯარები იმედოვნებდნენ, რომ გამოიყენებდნენ  შეტევის გასული წლის მოდელს მსუბუქი დესანტის გადასხმას. მოულოდნელად წააწყდნენ ჩინეთის მკაცრ თავდაცვას. მნიშვნელოვანი დანაკარგების გამო, იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ შანხაიში და დაელოდნენ ახალ მითითებებს ევროპიდან.
დაგუს ციხე-სიმაგრეებისთვის ბრძოლამ 1859 წლის 25 ივნისს ინგლისსა და საფრანგეთს აჩვენა, რომ შეუძლებელი იყო წარმატების მიღწევა მცირე ესკადრილიით და ორივე მთავრობამ გადაწყვიტა მნიშვნელოვანი საზღვაო და სახმელეთო ძალების გაგზავნა ჩინეთში. ბრიტანეთის ჯარს (12290 კაცი) მეთაურობდა გენერალი ჯეიმზ ჰოუპ გრანტი, საფრანგეთის ჯარს (7650 კაცი) — გენერალი ჩარლზ კუზენ-მონტებანი. 1860 წელს ინგლის-საფრანგეთის ძალები   ჰონგ კონგში შეხვდნენ, გადმოსხდნენ ბეითანში 12 აგვისტოს და 21 აგვისტოს წარმატებით შეუტიეს დაგუს ციხესიმაგრეებს. ციხეები ძლიერ დაზიანდა და გენერალ სენგარინჩის ჯარები იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ. მარცხნივ|მინი|მეორე ჩინეთის ომის მედალი, თაკუს ფორტის გამოსახულებით [[1860.]] მოკავშირეთა ძალებმა დაიკავეს ტიანძინი. 7 სექტემბრამდე დაიცადეს და გააცნობიერეს, რომ ჩინეთის წარმომადგენლები არ აპირებდნენ ნორმალური მოლაპარაკებების წარმოებას, არამედ მხოლოდ დროის მოგებას ცდილობდნენ, მოკავშირეებმა გადაწყვიტეს  ტონგჯოუში ჩასულიყვნენ და მოლაპარაკება გაემართათ ჩინეთის იქაურ წარმომადგენლებთან. 13 სექტემბერს მოკავშირეთა არმიამ მიაღწია საპორტო ქალაქ ჰესიუს. 15 სექტემბრამდე მოხდა ჯარების კონცენტრაცია, ამასობაში დიპლომატიური მოლაპარაკებები განახლდა. სანამ მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა, მონღოლი მთავარი სენგარინჩი, რომელიც მეთაურობდა ცინის ჯარებს, აგროვებდა თავის ჯარს ტონგჯოუს მახლობლად, იმ იმედით, რომ ერთი დარტყმით გაანადგურებდა სუსტ ანგლო-ფრანგულ ძალებს. მოლაპარაკებებს ცინის მხარესთვის უნდა მიეცა დრო მანჯურიული კავალერიის მომზადებისთვის, რომელიც  მთავარ დამრტყმელი ძალას წარმოადგენდა.
17 სექტემბერს ინგლის-საფრანგეთის ჯარებმა მიაღწიეს სოფელ მადაოს, რომელიც მდებარეობს ტონგჯოუდან ათ კილომეტრში. 18 სექტემბრის დილას ისინი კიდევ უფრო მიუახლოვდნენ ტონგჯოუს და ბივაკებში დაბანაკდნენ, რომელთა შესარჩევად წინა დღეს ოფიცრები გაგზავნეს. გამთენიისას ოფიცრებმა დატოვეს ტონგჯოუ და თავიანთ ჯართან შესახვედრად გაემართნენ. გზაში აღმოაჩინეს ჩინელთა ჯარები, რომლებიც სოფელ ჩანძიავანის სამხრეთით საბრძოლო მზადყოფნაში იმყოფებოდნენ. ეს ჯარები დამარცხდნენ, თუმცა სენგერინჩიმ არ მიიჩნია თავი წაგებულად. მანჯურიული კავალერია კონცენტრირებული იყო ტონგჯოუს დასავლეთით და ემზადებოდა გადამწყვეტი ბრძოლისთვის. ჩინეთ-მანჯურიის ჯარების საბოლოო დამარცხებისთვის მოკავშირეთა ძალებს სჭირდებოდათ კიდევ ერთი ბრძოლა. გადამწყვეტი შეტაკება მოხდა  ბრძოლა ბალიქიაოს ხიდთან 21 სექტემბერს.  ჩინეთის  მხარემ ბრძოლაში მონაწილე 50 000-60 000 ადამიანიდან დაახლოებით 3000 დაკარგა. მოკავშირეთა დანაკარგები უმნიშვნელო იყო: ფრანგებს ყავდათ  3 მოკლული და 17 დაჭრილი, ბრიტანელებს — 2 მოკლული და 29 დაჭრილი.
მას შემდეგ რაც მიიღო ინფორმაცია თავისი არმიის დამარცხების შესახებ, იმპერატორი აისინგიორო იჩჟუ გაიქცა რეჰეს პროვინციაში და მოლაპარაკებისთვის დატოვა უმცროსი ძმა, დიდი მთავარი გუნა — აისინგიორო ისინი. რამდენიმე კვირიანი  მოლაპარაკებების შემდეგ ცხადი გახდა, რომ ჩინელები კვლავ ცდილობდნენ დროის მოგებას და მოკავშირეებმა გადაწყვიტეს პეკინისკენ წასულიყვნენ. მინი|[[პეკინი|პეკინის აღება ბრიტანელების მიერ . 1 იანვარი, 1900.]] 5 ოქტომბერს  მოკავშირეთა ორივე არმია დაიძრა და 6 ოქტომბერს მიაღწია ქალაქ პეკინის კედლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეს. დაზვერვის ცნობით, ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში იყო გამაგრებული ბანაკი, რომელიც მანჯურიის ჯარის 10000 ჯარისკაცს  ეკავა. მთავარსარდლებმა გადაწყვიტეს სასწრაფოდ იქ გადასულიყვნენ და მტერი საველე ბრძოლაში დაემარცხებინათ. თუმცა, გაირკვა, რომ ჯარმა ბანაკი წინა ღამეს დატოვა და ინგლისის კავალერიამ, რომელიც მოძრაობდა მარჯვენა ფლანგზე, განაცხადა, რომ ჩინეთის არმიამ უკან დაიხია იმპერატორის საზაფხულო იუანმინგუანის სასახლისკენ, რომელიც მდებარეობდა ქალაქის გალავნის ჩრდილო-დასავლეთით 10-15 კილომეტრში. ამ ამბის მიღების შემდეგ, მოკავშირეთა მთავარსარდალებმა გადაწყვიტეს სასწრაფოდ წასულიყვნენ სასახლისკენ, რომელიც  დაინიშნა ორივე არმიის საერთო შეკრების პუნქტად. მინი|ხელმოწერა ტიანძინის ხელშეკრულებაზე. [[6 ივნისი, 1858.]] უცნობ გზებზე გადაადგილებისას ინგლისის და საფრანგეთის ჯარებმა მალევე დაკარგეს ერთმანეთი; ინგლისურმა კავალერიამ დაკარგა ქვეითი ჯარი და შეუერთდა საფრანგეთის ძალებს. დაღამებისას ფრანგებმა მიაღწიეს იუანმინგუანის სასახლეს, სადაც მათ მხოლოდ მცირე შეტაკება მოუხდათ სასახლის მცველთა 20 კაციან  ცუდად შეიარაღებულ რაზმთან. გზად ინგლისის ჯარები წააწყდნენ მანჯურიის კავალერიის ბივაკს და საბოლოოდ იძულებულნი გახდნენ ღამე შუა გზაზე გაეტარებინათ პატარა სოფელში.
1860 წლის 7 ოქტომბერს დაიწყო როგორც სასახლის, ისევე  მისი მიმდებარე შენობების ერთობლივი ძარცვა. იმის გამო, რომ ბრიტანელები სასახლიდან მოშორებით იყვნენ განლაგებულები, ინგლისელი ჯარისკაცებმა ვერ მიიღეს მონაწილეობა ძარცვაში. ამით მხოლოდ ოფიცრები იყვნენ დაკავებულნი, რომლებსაც გადაადგილების მეტი თავისუფლება ჰქონდათ. სამართლიანობის აღსადგენად გენერალმა გრანტმა, რომელიც მეთაურობდა ბრიტანულ ჯარებს, შექმნა კომისია სამხედროებს შორის ნაძარცვის სამართლიანი განაწილებისთვის.
სასახლის აღებამ აჩვენა, რომ ჩინეთის არმიამ ბოლო მარცხების შემდეგ ყოველგვარი წინააღმდეგობის გაწევაზე უარი განაცხადა.
10 ოქტომბერს მოკავშირეები ქალაქის გალავანთან დაბანაკდნენ. მოკავშირეებმა მოითხოვეს ანდინგმენის ციხის კარიბჭეების კონტროლის ქვეშ გადაცემა. წინააღმდეგ შემთხვევაში  იმუქრებოდნენ ძალით აღებით და ქალაქის დაბომბვით.
შედეგები
1860 წლის 24-25 ოქტომბერს ხელი მოეწერა პეკინის ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც ცინის მთავრობა დათანხმდა დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთისთვის გადაეხადა კონტრიბუცია  8 მილიონი ლიანის ოდენობით, გაეხსნა ტიანძინი საგარეო ვაჭრობისთვის და დაეშვა ჩინელების გამოყენება სამუშაო ძალად (Coolie)  დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის კოლონიებში. ამ მომენტიდან კოულუნის ნახევარკუნძულის სამხრეთი ნაწილი დიდ ბრიტანეთს გადაეცა. ბრიტანელების მიერ ჩინეთში გაყიდული ოპიუმის მუდმივმა ნაკადმა გამოიწვია ჩინელებში ნარკომანიის მასობრივი გავრცელება, მოსახლეობის დეგრადაცია და  გადაშენება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცინის იმპერია კატეგორია:საფრანგეთის ომები კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის ომები კატეგორია:ჩინეთის ომები კატეგორია:ოპიუმის ომები კატეგორია:კოლონიალური ომები
Solenopsis westwoodi
Solenopsis westwoodi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
352
თარიღი უცნობია
*
ჯეკ უორდენი
ჯეკ უორდენი (Jack Warden; დ. 18 დეკემბერი, 1920 ნიუარკი, აშშ — გ. 19 ივლისი, 2006) — ამერიკელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი  19 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
1472
თარიღი უცნობია
*
ტყის კატა
ტყის კატა (Felis silvestris) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კატისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 58-75 სმ, მასა 6კგ, ზოგჯერ 10 კგ-მდე. სხეული მურა ნაცრისფერია, კუდის ბოლო — შავი, გვერდებსა და კუდზე განივი მუქი ზოლები გასდევს. ტყის კატა გავრცელებულია ევროპაში, ახლო აღმოსავლეთში, შუა და ცენტრალურ აზიასა და აფრიკაში. ბინადრობს მთისა და ვაკის ტყეებში, კარგად დაცოცავს ხეებზე. იკვებება მღრღნელებით, ფრინველებით, ზოგჯერ თავს ესხმის ირმისა და შვლის ნუკრს. მაკეობა 63 დღეღამემდე გრძელდება. შობს 3-4 კნუტს. ტყის კატის ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება კავკასიური ტყის კატა (Felis silvestris caucasicus).
ლიტერატურა
კატეგორია:კატები
სიღნაღის მუზეუმი
სიღნაღის მუზეუმი — საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი ქალაქ სიღნაღში. დაცულია ეთნოგრაფიული, არქეოლოგიური და შუა საუკუნეების მასალა. მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს ნიკო ფიროსმანაშვილის ფერწერული კოლექცია.
მუზეუმი დაარსდა 2007 წელს. მუზეუმში გამოფენილია კახეთის სხვადასხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციებზე აღმოჩენილი საყოფაცხოვრებო და საკულტო დანიშნულების ნივთები ქვის ხანიდან ძვ. წ. I საუკუნემდე.
Solenopsis weyrauchi
Solenopsis weyrauchi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეროვნული სასახლის მუზეუმი
ეროვნული სასახლის მუზეუმი (National Palace Museum) — მუზეუმი ტაივანში, რომელსაც აქვს მუდმივი კოლექცია უძველესი ჩინური იმპერიული არტეფაქტებისა და ხელოვნების ნიმუშებისა. კოლექცია მოიცავს ჩინური ხელოვნების 8000 წლიან ისტორიას ნეოლითური ხანიდან თანამედროვემდე. ეროვნული სასახლის მუზეუმი აკრძალულ ქალაქში მდებარე სასახლის მუზეუმის ნაწილია, რომლის ნამუშევრებისა და არტეფაქტების ფართო კოლექცია აგებულია მინგისა და ქინგის დინასტიების იმპერიულ კოლექციებზე.
პეკინის ფილიალი და გადასვლა
1931 წელს, მუკდენის ინციდენტის შემდეგ მალევე, გენერალისიმოს ჩიანგ კაი-შეკის ნაციონალისტურმა მთავრობამ უბრძანა მუზეუმს მოემზადებინა მისი ყველა ძვირფასი ნივთი ქალაქიდან ევაკუაციისთვის, რათა ნივთები იაპონელებს არ ჩავარდნოდათ ხელში. შედეგად, 1933 წლის 6 თებერვლიდან 15 მაისის ჩათვლით, სასახლის მუზეუმის 13,491 ყუთი და 6,066 ექსპონატი უძველესი ნივთების საგამოფენო ოფისიდან, საზაფხულო სასახლისა და საიმპერატორო ჰანლინის აკადემიიდან ხუთ ჯგუფად გადაიტანეს შანხაიში. 1936 წელს კოლექცია გადავიდა ნანკინში მას შემდეგ. მეორე ჩინურ-იაპონური ომის დროს კოლექცია მოგზაურობდა დასავლეთში, სამი მარშრუტით რამდენიმე ადგილას ანშუნისა და ლეშანის ჩათვლით 1945 წლამდე (იაპონიის დანებებამდე). 1947 წელს იგი ნანკინის საწყობში გადაიტანეს.
გადასვლა ტაივანში
ჩინეთის სამოქალაქო ომი განახლდა იაპონელების დანებების შემდეგ, რის შედეგადაც გენერალისიმოს ჩიანგ კაი-შეკმა გადაწყვიტა კოლექციის გადატანა ტაივანში, რომელიც გადაეცა ROC– ს 1945 წელს. როდესაც 1948 წელს კომუნისტებსა და ნაციონალისტებს შორის ბრძოლა გაუარესდა, სასახლის ეროვნულმა მუზეუმმა და კიდევ ხუთმა დაწესებულებამ მიიღეს გადაწყვეტილება ტაივანში ყველაზე ძვირფასი ნივთების გაგზავნის შესახებ. ჰანგ ლი-ვუ, მოგვიანებით მუზეუმის დირექტორი, ხელმძღვანელობდა კოლექციის ზოგიერთი ნაწილის გადატანას სამ ჯგუფად ნანკინიდან ნავსადგურში კეილუნგის ნავსადგურში. იმ დროისთვის, როდესაც ნივთები ჩავიდა ტაივანში, კომუნისტური არმიამ კონტროლი მოიპოვა პეკინის ეროვნული სასახლის მუზეუმის კოლექციაზე, ასე რომ მთლიანი კოლექცია ვერ გაიგზავნა ტაივანში. სულ აკრძალული ქალაქიდან ტაივანში გადატანილი არტეფაქტების 2,972 ყუთი შეადგინა თავდაპირველად სამხრეთში გადატანილი ყუთების მხოლოდ 22%, თუმცა გადატანილი ექსპონატები წარმოადგენდა კოლექციის საუკეთესო ნაწილს.
პეკინის ეროვნული სასახლის მუზეუმის, ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკისა და ეროვნული ბეიპინგის ბიბლიოთეკის ექსპონატები ინახებოდა რკინიგზის საწყობში იანგმეიში, ანუ ტაივანის სრუტის გასწვრივ ტრანსპორტირების შემდეგ გადაიტანეს საწყობში. 1949 წელს იუანმა შექმნა პეკინის ეროვნული სასახლის მუზეუმის, ეროვნული ცენტრალური მუზეუმის მოსამზადებელი ოფისისა და ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკის ერთობლივი მენეჯმენტის ოფისი კოლექციის ორგანიზაციის ზედამხედველობისათვის. უსაფრთხოების მიზნით, გაერთიანებულმა მენეჯერულმა ოფისმა კოლექციის ახალ შესანახ ადგილად აირჩია მთის სოფელი ბეიგო, რომელიც მდებარეობს ვუფენგში, ტაიჩუნგში. 1955 წელს ეროვნული ცენტრალური ბიბლიოთეკის აღდგენით, პეკინის ეროვნული ბიბლიოთეკის კოლექცია ერთდროულად შედიოდა ეროვნულ ცენტრალურ ბიბლიოთეკაში. პეკინის ეროვნული სასახლის მუზეუმის გაერთიანებული მენეჯმენტის ოფისი და ეროვნული ცენტრალური მუზეუმის მოსამზადებელი ოფისი ბეიგოუში დარჩნენ კიდევ ათი წელი. ათწლეულის განმავლობაში, ოფისმა მიიღო გრანტი აზიის ფონდისგან 1956 წლის გაზაფხულზე მცირე ზომის საგამოფენო დარბაზის ასაშენებლად. გამოფენის დარბაზი, რომელიც გაიხსნა 1957 წლის მარტში, დაყოფილი იყო ოთხ გალერეად, რომელშიც შესაძლებელი იყო 200-ზე მეტი ექსპონატის გამოფენა.
ჩრდილოეთ ფილიალი
ეროვნული სასახლის მუზეუმის მთავარი შენობა ტაიბიეში დაპროექტებულია ჰუანგ ბაიუს მიერ და შენდებოდა 1964 წლის მარტიდან 1965 წლის აგვისტომდე. 600 000 -ზე მეტი არტეფაქტის გამოფენის არასაკმარისი სივრცის გამო, მუზეუმმა მოხდა გაფართოება 1967, 1970, 1984 და 1996 წლებში. 2002 წელს მუზეუმმა ჩაატარა 21 მილიონი აშშ დოლარის რეკონსტრუქცია, რომ მუზეუმი განახლებულიყო და უფრო ფართო და თანამედროვე გამხდარიყო. განახლების გამო დაიხურა მუზეუმის დაახლოებით ორი მესამედი და მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა 2007 წლის თებერვალში.
ფერწერისა და კალიგრაფიის მუდმივი გამოფენები ტარდება სამ თვეში ერთხელ. მუზეუმის კოლექციის დაახლოებით 3000 ექსპონატის ნახვა შესაძლებელია მოცემულ დროს. 2014 წელს მუზეუმმა მოაწყო მსოფლიოში ფართოდ პოპულარული გამოფენები, მათ შორის ტან ინის ნახატების და კალიგრაფიული ნამუშევრების, ასევე ქინგის დინასტიის იმპერატორების გამოსახულებების, რომლებიც განახლებული იქნა თანამედროვე მხატვრების მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:1925 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ჩინეთის მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ეროვნული მუზეუმები
ჰიპერბოლა (ენა)
ჰიპერბოლა (ბერძ. hyperbole გაზვიადება) — ტროპის ისეთი სახე, რომელშიც ნეიტრალური სიტყვის ნაცვლად საგანი თუ მოვლენა აღწერილია გაზვიადებული, პათეტიკური გამოთქმით. ტერმინი ბერძნული წარმოშობისაა და გადაჭარბებას, გაზვიადებას ნიშნავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიტორიკა
გაჩუმება
გაჩუმება არის მხატვრული ხერხი, რომელიც მრავალწერტილით აღინიშნება და გამოხატავს დიდი ემოციის (აღფრთოვანების, მწუხარების, გაოცების...) გამო სათქმელის დაუმთავრებლობას. მაგალითად: "შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო, შენ ისე ღრმა ხარ...სამკვიდრო შენს ქვეშ მტრად შემოსულმა ვერავინ ნახა..."(ანა კალანდაძე)
კატეგორია:რიტორიკა
Solenopsis wolfi
Solenopsis wolfi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თოხოლჩა
თოხოლჩა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე თრანულის (ივრის აუზი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1110 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კავკასიური ტყის კატა
კავკასიური ტყის კატა (ლათ. Felis silvestris caucasicus) — ტყის კატის ქვესახეობა, რომელიც გავრცელებულია კავკასიასა და თურქეთში. აქვს მოყავისფრო ბეწვი, მომრგვალებული თავი, მოკლე თათები და შედარებით მოკლე კუდი.
გოგი დოლიძე (მომღერალი)
გიორგი (გოგი) დოლიძე (დ. 5 სექტემბერი, 1954, თბილისი — გ. 8 მარტი, 1996) — ქართველი მომღერალი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მიენიჭა სიკვდილის შემდეგ, 1998 წელს.
ბიოგრაფია
1961–1971 წლებში სწავლობდა თბილისის 24-ე საშუალო სკოლაში, პარალელურად სამუსიკო სასწავლებელში. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ინგლისური ენის სპეციალობით.
მუშაობდა კინოსტუდია ქართულ ფილმში მეთოდისტად.
1979 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე – საქართველოს ტელევიზიის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში რედაქტორად, უფროს რედაქტორად, 1989 წლიდან –ამავე რედაქცისს განყოფილების გამგედ.
1979-1996 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელერადიო კორპორაციის ხალხური შემოქმედების რედაქციაში. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა 1980-1990 წლებში, როგორც შესანიშნავმა სოლისტმა და პარტნიორმა. 1976-1983 წლებში მღეროდა ფოლკლორულ ანსამბლ „ფაზისში“, 1986 წლიდან კი ანსამბლ „ქართულ ხმებში“. ამ ანსამბლთან ერთად გასტროლებით შემოიარა მრავალი ქვეყანა. გოგი დოლიძე ძირითადად მაინც საესტრადო სიმღერების შემსრულებელია. ამ ჟანრით გატაცება ხალხური სიმღერების მისეულ შესრულებაშიც აისახა და განსაკუთრებული ელფერი შესძინა.
გარდაიცვალა 1996 წლის 8 მარტს. გარდაცვალების შემდეგ, 1999 წელს გოგი დოლიძე მეოცე საუკუნის საუკეთესო ქართველ მომღერალ მამაკაცად დაასახელეს. თბილისში, 24-ე სკოლის წინ, სადაც ის სწავლობდა, დაიდგა მისი ბიუსტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
ოპოსუმისებრნი
ოპოსუმისებრნი (Didelphidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ჩანთოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 8-50 სმ, მასა 1,6-5,7 კგ. აერთიანებს 12 გვარის 65 სახეობას. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. ცხოვრობენ ტყეებსა და ჯაგნარში. უმთავრესად მეხეური, ზოგიერთი ნახევრად წყლის ცხოველია. აქტიურობენ შებინდებისას და ღამით. ნაირჭამიები ან მწერიჭამიები არიან. მაკეობა 12-16 დღეს გრძელდება. შობენ 18-მდე ნაშიერს, რომელთაც დედალი 70 დღემდე ჩანთით ატარებს. სანადირო ობიექტია (იყენებენ ხორცს). ჩრდილოამერიკულ ოპოსუმს (Didelphis marsupialis) იყენებენ, როგორც ლაბორატორიულ ცხოველს.
ლიტერატურა
Didelfimorf Didelphimorphia Zarigueia Didelphimorphia Didelphis Didelphimorphia nov:Didelphimorphia Dydelfokształtne Didelphimorphia Didelphimorphia
ქართული ფოტოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ფოტოგრაფია კატეგორია:ფოტოგრაფია
ოპტიკური პარაგრაფები
„ოპტიკური პარაგრაფები“ — ვახტანგ VI-ის „წიგნი ზეთების შეზავებისა და ქიმიისა ქმნისა“ შედგება 279 პარაგრაფისაგან, მათ შორის 55 სამედიცინო შინაარსისაა, აქედან 215-232-მდე პარაგრაფები „ოპტიკური პარაგრაფებია“, სადაც განხილულია ფიზიკური და ფიზიოლოგიური ოპტიკის საკითხები. ტექსტში საკმაოდ ზუსტად და თანამიმდევრულად არის აღწერილი მხედველობის საკორექციო საშუალებათა ყალიბის მომზადების, სათვალის მინების თრაშვისა და გაპრიალების პროცესები, ხელსაწყოების, კერძოდ, დურბინდის დამზადების წესები, გარჩეულია ერთთვალიანი და ორთვალიანი დურბინდი და მოცემულია სხივების გარდატეხის სქემატური გამოსახულება.
ლევ სუხოვი
ლევ ალექსანდრეს ძე სუხოვი (დ. 12 სექტემბერი, 1912 — გ. 7 ივლისი, 1981, თბილისი)  — საბჭოთა ოპერატორი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966). 1936 წელს დაამთავრა „სახკინმრეწვთან“ არსებული ოპერატორის ასისტენთა კურსები და ამავე წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. გადაიღო ფილმები „მაგდანას ლურჯა“ (1956), „მამლუქი“ (1958), „განაჩენი“ (1959), „უდიპლომო სასიძო“ (1961), „აბესალომ და ეთერი“ (1966), „განგაში“ (1968). გადაღებული აქვს დოკუმენტური და სამეცნიერო-პოპულარული ფილმები.
353
თარიღი უცნობია
*
კიტჩენერი
კიტჩენერი (Kitchener) — ქალაქი კანადის პროვინციის ონტარიოს შემადგენლობაში, კიტჩენერის სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქი ტორონტო.
2008 წლის 1 ივნისის აღწერის მიხედვით აქ სახლობს 219 853 ადამიანი. ქალაქის აგლომერაციაში კი 422,514 ადამიანი. კიტჩენერის ფართობი შეადგენს 136.89 კმ²-ს. იგი დაარსდა 1784 წელს, ქალაქში დასახლება დაიწყო ამერიკის რევოლუციის შემდეგ აშშ-დან გამოძევებულმა ლოიალებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის ქალაქები
კუტოლი
კუტოლი (Кәтол) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, შავიზღვისპირა დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: აბააქითი, ახივაა, ბზანა, თოუმიში, ქერქენი). ზღვის დონიდან 100 მ, ოჩამჩირიდან 21 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 9 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. სოფელი „კვიტაული“ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში.
ეტიმოლოგია
აფხაზურ სოფელს ქართულად კვიტოული ჰქვია. მისი ძველი სახელწოდებაა — კვიტაული. სწორედ ამ ფორმით იხსენიება იგი სამეგრელოს მთავრის ლევან II დადიანის 1640 წლის სინოდიკში, რომელშიც აღნიშნულია, რომ მთავარს თავისი ახლადგარდაცვლილი მეუღლის ნესტან-დარეჯანის ცხედარი დაუკრძალავს სოფელ ქიაჩში და ორი პანაშვიდი გადაუხდია კვიტაულის სასახლეში.
იმავე პერიოდში, 1639-1640 წლებში მთავარ ლევან II დადიანთან ჩამოსული რუსი ელჩების — ფედოტ ელჩინისა და პავლე ზახარიევის დაკითხვის ოქმებში სოფელი მოხსენიებულია „Китоули“ ფორმით (Февроля во 8 день начавали в деревне в Китоуле).
სოფლის სახელწოდება კვიტაული XIX საუკუნის მეორე ნახევარშიც იმავე ფორმით იხმარებოდა, როგორც XVII საუკუნეში. ამას გვიმოწმებს, კავკასიაში მართლმადიდებლობის აღმდგენი საზოგადოების 1862-1863 წლების ანგარიშიც, რომელშიც დამოწმებულია სოფელი კვიტაული.
საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ბოლო დრომდე ადგილობრივი მოსახლეობა სოფელს რუსულად კვიტაული (Квитаули), აფხაზები — კუტოლ (Кәтол), ხოლო ქართველები კი — კვიტოულის სახელით მოიხსენიებდნენ. 1967 წლის 20 აპრილის დადგენილებით სოფელს ოფიციალურ სახელად დაუმკვიდრდა სოფლის აფხაზური ვარიანტი — კუტოლი//Кутол.
სქოლიო
კატეგორია:კუტოლის თემის სოფლები
გრენლანდიის დროშა
მინი|250პქ|გრენლანდიის დროშა გრენლანდიის დროშა შეასრულა ადგილობრივმა თუე კრისტიანსენმა. შედგება ორი თანაბარი ჰორიზონტალური, ზედა თეთრი და ქვედა წითელი ზოლისგან. ცენტრისგან ოდნავ მარცხნივ, განთავსებულია დიდი დისკო, რომლის ზედა ნახევარიც წითელია, ქვედა კი თეთრი.
1978 წელს დანიამ გრენლანდიას თვითმმართველობა მიანიჭა, რის შედეგადაც ის დანიის სამეფოში თანასწორუფლებიანი წევრი გახდა. ამის შემდეგ, ადგილობრივმა მმართველობამ დროშაზე კონკურსი გამოაცხადა; სულ შევიდა 555 ვარიანტი, საიდანაც 293 გრენლანდიელებს ეკუთვნოდათ.
საბოლოოდ, 1985 წლის 21 ივნისს, თუე კრისტიანსენის მიერ შექმნილი თეთრ-წითელი დროშა დამტკიცდა.
სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდია კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:გრენლანდიის ეროვნული სიმბოლოები
Solenopsis xyloni
Solenopsis xyloni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
1473
თარიღი უცნობია
*
აბჟანდაძე
საკუთარი სახელი აბჟანდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ელენა დემბო
ელენა დემბო ((Yelena Dembo) დ. 8 დეკემბერი, 1983, პენზა,რსფსრ, სსრკ). ბერძენი მოჭადრაკე, ქალთა შორის საერთაშორისო დიდოსტატი (2001), და საერთაშორისო ოსტატი (2001).
2006
ეკატერინბურგში მე-17 ნომრად იყო განთესილი და პირველივე ეტაპიდან არგენტინელმა კაროლინა ლუჟანმა გამოაგდო 0,5:1,5
2012
ხანტი-მანსიისკშიც რეიტინგით 29-ე ნომერი იყო და პირველ მატჩში ქართველ ნინო ხურციძესთან დამარცხდა 0,5:1,5.
უნგრეთის ქალთა ნაკრები
2002 წელს უნგრეთის ნაკრების შემადგენლობაში ბლედში ქალთა ოლიმპიადაზე მეორე დაფაზე იჯდა და გუნდი ხუთეულში მოხვდა. 2003 წელს პლოვდივში ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი მოიგო, იგი პირველ დაფაზე თამაშობდა და შედეგით მეოთხე იყო.
გამოცემული წიგნები
ჭადრაკზე გამოცემული აქვს ექვსი წიგნი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები ქალთა შორის კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
გიორგი ბერიევი
ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა კალინინის სახელობის ლენინგრადის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი; 1934–1968 წლებში ხელმძღვანელობდა თვითმფრინავთმშენებლობის სპეციალურ საკონსტრუქტორო ბოუროს. მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა ჰიდროთვითმფრინავები (მბრ-2, მრ-1, მდრ-5, მრ-7 ბე-6), რეაქტიული მფრინავი ნავები (რ-1 და ბ-10), ამფიბია თვითმფრინავები (ბე-8 და ბ-12), სახომალდე საკატაპულტე თვითმფრინავები (მე-2 და ბე-4) და სახმელეთო მსუბუქი სამგზავრო თვითმფრინავი (ბე-30). სსრკ სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (1947, 1968). დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.
ჯანღა
ჯანღა, ჯანგითაუ (Джанга) — მწვერვალი სვანეთის კავკასიონზე. მდებარეობს საქართველოს მესტიის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის ყაბარდო-ბალყარეთის საზღვარზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — ხალდეჭალის სათავეში. წარმოადგენს ბეზენგის უზარმაზარი კედლის ნაწილს. აერთიანებს სამ მწვერვალს: აღმოსავლეთ (5038 მ), მთავარ (5078 მ) და დასავლეთ (5058 მ) ჯანღას. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. მთლიანად მოქცეულია ხალდეს მყინვარის აუზში. კალთები 2000 მ ქვევით წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყითაა შემოსილი, ზემოთ სუბალპური და ალპური მდელოებია. ამ რაიონში იღებს სათავეს კავკასიონის ერთ-ერთი უდიდესი მყინვარი ბეზენგი. ჯანღა ალპინიზმის პოპულარული ადგილია.
გიორგი ბერიევი
ბიოგრაფია
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
ჯანღა
1888 წლის 12 სექტემბერს აღმოსავლეთ ჯანღაზე პირველები ავიდნენ ინგლისელი მთამსვლელები (ჯ. კოკინი, უ. ალმერი, კ. როსი), რომლებმაც რამდენიმე დღით ადრე მთავარი შხარა დალაშქრეს, მოგვიანებით კი — უშბა და დიხთაუ. ყველაზე რთული, 5 B კატეგორიის მარშრუტი (სამხრეთ-დასავლეთი კედელი) პირველად ქართველმა მთამსვლელებმა (გრიშა გულბანი — ჯგუფის ხელმძღვანელი, გიორგი ბერძენიშვილი, ჯოკია გუგავა, სოზარ გუგავა, ილო ყავლაშვილი, სულიკო ხაბეიშვილი) გაკვალეს. მთავარ ჯანღაზე პირველასვლა ასევე უცხოელ მთამსვლელებს ეკუთვნით.
გიორგი ბერიევი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ავიაკონსტრუქტორები კატეგორია:რუსი ავიაკონსტრუქტორები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
ჯანღა
ჩრდილოეთიდან მისი აღება არ ხერხდება ყინულცვენისა და ზვავსაშიშროების გამო. ხალდეს მყინვარიდან გაკვალულია ორი მარშრუტი (1960 — ოთარ ხაზარაძე, 1964 — ი. რეფორმატორსკი).
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის მთები
კრიპტონი
კრიპტონი (Kryptonu; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეოთხე პერიოდის, მეთვრამეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIIა) ქიმიური ელემენტია. მისი ატომური ნომერია 36, ატომური მასა — 83.798, tდნ — (−157.37) °C, tდუღ — (−153.415 ) °C, სიმკვრივე — 3.749 გ/სმ3. ერთ ატომიანი ინერტული აირი, ფერის, გემოსა და სუნის გარეშე.
ლევან ფიფია
ლევან ფიფია (დ. 11 აგვისტო, 1978, ჯალი) — ქართველი სამხედრო. უკრაინაში ქართული ლეგიონის მეთაურის მოადგილე.
კრიპტონი
ისტორია
მინი|200პქ|left|უილიამ რამზაი შედის ინერტული აირების ჯგუფში. 1898 წელს შოტლანდიელმა მეცნიერმა უილიამ რამზაიმ და მ. ტრავერიმ (ინგლისელი ქიმიკოსის) მიერ თხევადი აირის შემადგენელი კომპონენტების აორთქლების შემდეგ დარჩენილ ნაშთში (წინასწარ ჟანგბადის, აზოტის, არგონის მოცილების შემდეგ) ნარევში, სპექტრული მეთოდით აღმოჩენილი იქნა ორი აირი: კრიპტონი («ფარული», «საიდუმლო») და ქსენონი («უცხო», «უჩვეულო»). იმავე მეცნიერების მიერ, რამდენიმე კვირის მოგვიანებით, მსგავსი პროცედურებით აღმოჩენილ იქნა ნეონიც. 1904 წელს უ. რამზეის მიანიჭეს ნობელის პრემია კეთილშობილი აირების სერიის აღმოჩენისათვის (მათ შორის კრიპტონიც).
სახელწოდების წარმომავლობა
მოდის κρυπτός — ფარულიდან.
ლევან ფიფია
ბიოგრაფია
დაამთავრა საწყისი საბრძოლო მომზადების, დაზვერვის, სნაიპერთა, საინჟინრო, კავშირგაბმულობის, საპარაშუტო და სამეთაურო სკოლები, არის იარაღის სპეციალისტი. 10 წელი იმსახურა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო ცალკეული სადაზვერვო ქვედანაყოფის სნაიპერთა მეთაური, დაზვერვის ინსტრუქტორი, რეზერვისტთა მომზადების ცენტრის სერჟანტთა კორპუსის ხელმძღვანელი. მონაწილეობდა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში, სამხედრო-სადაზვერვო ოპერაციებში სომალისა და ავღანეთში, არაერთ სპეცოპერაციაში საქართველოს მასშტაბით.
კრიპტონი
ბუნებაში
იგი ატმოსფეროში გვხვდება კვალის სახით. მისი გამოყოფა თხევადი აირიდან ხდება ფრაქციული გამოხდით. სხვა იშვიათ აირებთან ერთად იგი ხშირად გამოიყენება ფლოურესცენცირებულ ნაერთებში.
ლევან ფიფია
ბიოგრაფია
2017 წელს ჩავიდა უკრაინაში და შეუერთდა იქ მებრძოლ ქართულ ლეგიონს სნაიპერად. 2018 წელს მიიღო ქართული ლეგიონის მთავარი სერჟანტის წოდება. ამავე წელს გახდა ქართული ლეგიონის მეთაურის მოადგილე. 2017–2023 წლებში უკრაინაში ქართული ლეგიონის შემადგენლობაში მონაწილეობდა ავდიივკაში, ლისიჩანსკში, ბახმუტში, ორიხოვოში, ჰულიაიპოლეში, ჰოსტომელში, ბუჩაში, ირპინსა და ბორისპილის მიმართულებით ჩატარებულ ოპერაციებში. მონაწილეობდა 38 შტურმში, მიღებული აქვს 2 საბრძოლო ჭრილობა.
კრიპტონი
დედამიწის ქერქში
დედამიწის ქერქში (ლითოსფეროსა და ატმოსფეროს ჩათვლით) კრიპტონის შემცველობა შეადგენს 1.9 × 10-8 %. იგი შეიძლება მივიღოთ თხევადი ჰაერის ფრაქციული გამოხდით. კრიპტონის რაოდენობა სივრცეში დამოკიდებულია მეტეორულ აქტივობასა და მზის ქარებზე. კრიპტონი არის ჰაერის ატმოსფეროში. წარმოიქმნება ბირთვული დაყოფით, მათ შორის ბუნებრივი პროცესების შედეგად, რომელიც მიმდინარეობს რადიოაქტიური ლითონების მადნებში.
ლევან ფიფია
ბიოგრაფია
უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის მიღებული აქვს ქვეყნის ყველაზე საპატიო არასახელმწიფო ჯილდო — უკრაინის სახალხო გმირის წოდება.
კრიპტონი
განსაზღვრა
კრიპტონი ხასიათდება მკვეთრი, მწვანე და ყვითელი ხაზის გამოყოფით (სპექტრალური ხელწერა). იგი წარმოადგენს ურანის დაშლის ერთ-ერთ პროდუქტს. მყარი კრიპტონი თეთრია, ცენტრიკუბური კრისტალური სტრუქტურით, რომელიც წარმოადგენს ყველა კეთილშობილი აირისათვის საერთო თვისებას.
ლევან ფიფია
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022) კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
კრიპტონი
განსაზღვრა
ხარისხობრივად კრიპტონს პოულობენ ემისიური სპექტროსკოპიის მეშვეობით (დამახასიათებელი ხაზებია 557,03 ნმ და 431,96 ნმ). რაოდენობრივად მას განსაზღვრავენ მასური-სპექტრომეტრიულად, ქრომატოგრაფიულად, და ასევე აბსორბციული ანალიზის მეთოდებით.
ფიზიკური თვისებები
კრიპტონი — ინერტული ერთატომიანი აირია, ფერის, სუნისა და გემოს გარეშე.
ქიმიური თვისებები
კრიპტონი ქიმიურად ინერტულია. მკაცრ პირობებში რეაგირებს ფთორთან, კრიპტონის დიფტორიდის წარმოქმნით. შედარებით ეხლახან მიღებული იქნა პირველი ნაერთი კავშირებით Kr-O (Kr(OTeF5)2).
კრიპტონს აგრეთვე შეუძლია წყალთან წარმოქმნას კლარტატები (ჰიდრატები, მაგალითად, Kr × 6H2O), სადაც წყალში მოლეკულათშორისი მანძილები შევსებულია აირის მოლეკულებით. კლარტატები წარმოადგენენ არამდგრად ნაერთებს და მათ არსებობა შეუძლიათ შედარებით დაბალ ტემპერატურაზე. კრიპტონის ატომების მიერ კრისტალჰიდრატის წარმოქმნა იმის მაჩვენებელია, რომ მათ აქვთ პოლარიზაციის უნარი.
1965 წელს გაცხადებული იქნა შემდეგი შემადგენლობის შენაერთის მიღების შესახებ - KrF4, KrO3·H2O და BaKrO4. მოგვიანებით კი მათი არსებობა უარყოფილ იქნა.
2003 წელს ფინეთში პირველად იქნა მიღებული ფოტოლიზის გზით კრიპტონის მატრიცაზე კრიპტონისა და აცეტილენის ნაერთი კავშირებით C-Kr (HKrC≡CH — ჰიდროკრიპტოაცეტილენი).
იზოტოპები
ამ მომენტისათვის ცნობილია კრიპტონის 31 იზოტოპი და კიდევ მისი ზოგი ნუკლიდების 10 აღგზნებული იზომერული მდგომარეობა. ბუნებაში კრიპტონი წარმოდგენილია ხუთი სტაბილური ნუკლიდებით და ერთი სუსტად რადიოაქტიური: 78Kr (იზოტოპური გავრცობადობა 0,35 %), 80Kr (2,28 %), 82Kr (11,58 %), 83Kr (11,49 %), 84Kr (57,00 %), 86Kr (17,30 %)
მიღება
მიიღება სამრეწველო დანადგარებში ჰაერის დაყოფის შედეგად კრიპტონ-ქსენონი ნარევის სახით როგორც პროცესის გვერდითი პროდუქტი.
გამოყოფილი ფრაქციიდან Kr და Xe-ის მოცილებისათვის ნაზავს აცილებენ ნახშირწყალბადებს კატალიტიკურ ღუმელებში t=500-600 С-ის პირობებში და მიმართავენ დამატებითი რექტიფიკაციური მწყობრისაკენ ჟანგბადის მოსაცილებლად. ნაზავის Kr+Xe-ით გამდიდრებისას 98-99 %-მდე, მას მეორეჯერ წმენდენ კატალიტურ ღუმელში ნახშირწყალბადებისაგან, შემდეგ კი ადსორბირების ბლოკში რომელიც ავსებულია სილიკაგელებით (ან სხვა ადსორბენტებით).
აირების ნაზავის გაწმენდის შემდეგ ნახშირწყალბადებისა და ტენის ნარჩენებისაგან, მას ტუმბავენ ბალონებში ტრანსპორტირებისათვის Kr და Xe-ის დაყოფის დანადგარისაკენ (ეს დაკავშირებულია, იმასთან რომ ყოველ საწარმოში, სადაც ექსპლუატაციაშია ჰაერდასაყოფი დანადგარი, არსებობს Kr და Xe-ის დასაყოფი დანადგარიც).
Kr და Xe-ის სუფთა კომპონენტებად დაყოფის შემდგომი პროცესი მიმდინარეობ შემდეგი ჯაჭვით: დარჩენილი ნახშირწყალბადების მოცილება ხდება სპილენძის ჟანგით ავსებულ კონტაქტურ კატალიტიკურ ღუმელებში, 300—400 С-ს ტემპერატურის პირობებში, ხდება ტენისაგან გაწმენდა ცეოლიტით ავსებული ადსორბირებში, შემდეგ აცივებენ, და მიმართავენ გასაყოფად № 1 რექტიფიკაციური მწკრივისაკენ, სადაც მწკრივის კუბური სივრციდან (რექტიფიკაციური მწკრივის ქვედა ნაწილი) აცილებენ თხევად Xе და ი მიემართება № 3 მწკრივისაკენ, სადაც საბოლოოდ იწმინდება Kr-ის მინარევისაგან, შემდეგ კი იტუმბება მემბრანული კომპრესორის მეშვეობით ბალონებში. აიროვანი Kr ცილდება № 1 მწკრივის კონდენსატორის ხუფის ქვემოდან და მიმართავენ № 2 მწკრივისაკენ, სადაც საბოლოოდ წმენდენ აზოტის, ჟანგბადის, არგონის მინარევების ნარჩენებისაგან (მათი დუღილის ტემპერატურა მნიშვნელოვნად დაბალია ვიდრე კრიპტონის დუღილის ტემპერატურა). № 2 მწკრივის კუბური სივრციდან იღებენ სუფთა კრიპტონს და მემბრანული კომპრესორის მეშვეობით ბალონებში.
გამოყენება
გამოიყენება ზემძლავრი ექსიმერული ლაზერების (Kr-F) წარმოებაში.
კრიპტონის ფტორიდი შემოთავაზებულია როგორც სარაკეტო საწვავის მჟანგავი და როგორც საბრძოლო ლაზერების კომპონენტი.
გამოიყენება მინაპაკეტებში როგორც მინებს შორისი სივრცის შემავსებელი, მინაპაკეტებისათვის უფრო მაღალი თბოფიზიკური და ხმის იზოლაციის თვისებების მისაცემად.
კრიპტონოსაგან გამოყოფილი მრავალი სპექტრალური ხაზი იწვევს მის იონიზაციას, რაც საშუალებას იძლევა იგი გამოყენებულ იქნას ფოტოგრაფიაში, როგორც ბრილიანტის თეთრის ნათების წყარო. კრიპტონი, სხვა აირებტან ერთად იძლევა კაშკაშა მომწვანო-ყვითელნათებას. მინი|200პქ კრიპტონს არგონთან ერთად იყენებენ ფლუორესცენციული ნათურების შესავსებად (კრიპტონი 100-ჯერ უფრო ძვირია, ვიდრე არგონი). კრიპტონი ქსენონთან ერთად გამოიყენება გავარვარებული ნათურების შესავსებად. კრიპტონი ასრულებს მნიშვნელოვან როლს კრიპტონ-ფტორიდის ლაზერის მიღებასა და გამოყენებაში.
ექსპერიმენტულ ფიზიკაში თხევადი კრიპტონი გამოიყენება კვაზი-ჰომიგენური ელექტრომაგნიტური კალორიმეტრის მისაღებად. ამის მაგალითია NAM48-ის ცდა CERN-ში, რომელიც შეიცავს დაახლოებით 27 ტონა თხევად კრიპტონს. კრიპტონ-83 გამოყენება ჰპოვა (MRI) - მაგნიტურ რეზონანსულ იმიჯში (გამოსახულება), კერძოდ იგი გამოიყენება ჰიდროფილური და ჰიდროფობური ზედაპირების განსასხვავებლად, რომელსაც მოიცავს აირის სივრცე.
ბიოლოგიური როლი
კრიპტონის ზემოქმედება ცოცხალ ორგანიზმზე ცუდადაა შესწავლილი. შეისწავლება მისი გამოყენების შესაძლებლობა წყალქვეშა საქმეებში, სასუნთქი ნაზავის შემადგენლობაში მაღალი წნევის პირობებში, ასევე როგორც ანესთეზიის საშუალება.
ფიზიოლოგიური ზემოქმედება
კრიპტონის დიდი რაოდენობით შესუნთქვამ შეიძლება გამოიწვიოს გაგუდვა.
კრიპტონის შემცველი აირების ნაზავების შესუნთქვისას, 3,5 ატმოსფეროზე უფრო მაღალი წნევის დროს შეიმჩნევა ნარკოტიკული ეფექტი.
ზარბეგ ბერიაშვილი
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი (1964). საბჭოთა კავშირის ხალხთა III სპარტაკიადის ჩემპიონი (1963) და IV სპარტაკიადის მეორე პრიზიორი (1967). 1964 წლის ტოკიოსა და 1968 წლის მეხიკოს ოლიმპიადების მონაწილე. საბჭოთა კავშირის მრავალგზის (1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1969), ევროპის ოთხგზის (1965, 1966, 1967, 1970) და მსოფლიოს ჩემპიონი (1969). დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენითა და მედლით.
2015 წლის 20 თებერვალს, თბილისში, ჭიდაობის ფედერაციის წინ გაიხსნა ზარბეგ ბერიაშვილისა და როსტომ აბაშიძის ვარსკვლავი. მრავალი წლის მანძილზე, თბილისში მის პატივსაცემად თავისუფალ ჭიდაობაში „ზარბეგ ბერიაშვილის სახელობის თასიც“ ტარდებოდა.
2019 წელს ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაციამ მსოფლიო ჭიდაობაში შეტანილი წვლილისთვის სპეციალური პრიზით დააჯილდოვა.
გარდაიცვალა 2020 წლის 22 აპრილს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია ავჭალის სასაფლაოზე.
2021 წელს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულებით გლდანის რაიონში, რევოლუციის ქუჩას ზარბეგ ბერიაშვილის სახელი მიენიჭა.
საინტერესო ფაქტები
1970 წელს საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაციამ მოაწყო ტრადიციული საახალწლო ანკეტა რესპუბლიკის ათი საუკეთესო სპორტსმენის გამოსავლენად. გამოკითხვის შედეგად ზარბეგ ბერიაშვილი საქართველოს მერვე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1964) კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Solenopsis zambesiae
Solenopsis zambesiae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რიხარდ დავიდ პრეხტი
რიხარდ დავიდ პრეხტი (დ. 8 დეკემბერი,  1964, ზოლინგენი) — გერმანელი მწერალი, პუბლიცისტი და ესეისტი. '''რ. დ. პრეხტმა''' პოპულარობა მოიპოვა სხვადასხვა ფილოსოფიურ თემაზე დაწერილი სამეცნიერო-პოპულარული წიგნებით.
პუბლიკაციები
სტატიები
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები