cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
წყარო ცოდნისა
"გარდამოცემა" ეძღვნება ქრისტიანული ღვთისმეტყველების არსის ჩვენებას. ან წიგნში ერთიანი, მთლიანი სისტემის სახით წარმოდგენილია ქრისტიანულ–მართლმადიდებლური მოძღვრება, დაფუძნებული რწმენისა და ცოდნის ნაზავზე.
"გარდამოცემაში" მოთხრობილია ღმერთის ერთობის, მიუწვდომლობის შესახებ, წმინდა სამების ბუნებისა და პირთა შესახებ, მათი თვისებების, ერთობისა და განყოფილების შესახებ. მოთხრობილია სამყაროს შექმნაზე, ანგელოზებზე,დემონებზე, ეშმაკის შესახებ, სამყაროს სტიქიებზე, ადამიანზე; ცაკლე თავები ეძღვენება ანთროპოლოგიის, ფსიქოლოგიის საკითხებს. საგანგებო და ვრცელი მსჯელობის საგანია ქრისტოლოგიური ხასიათის საკითხები, ორი ბუნებისა და ერთი ჰიპოსტასის მრავალპლანიანი პრობლემა.განხილულია წმ. ღვთისმშობლის მარადქალწულობის დოგმატი, ხატების, ნათლისღების, ჯვარცმის, სამოთხისა და სხვა ქრისტიანულ საიდუმლოთა არსი.
"გარდამოცემის" წყაროები
"გარდამოცემა" კომპილაციური შრომაა.ავტორის მიერ გამოყენებულია მისი თანამედროვე და უწინარესი დროის მწერლობისა და მეცნიერების ძეგლები. განუსაზღვრელად მრავარიცხოვანია ის წყაროები, რომლებსაც იყენებს იოანე დამასკელი.
უპირველეს ყოვლისა, ეს არის ბიბლია. ავტორი ხშირად მიმართავს ციტატებს ძველი და ახალი აღთქმიდან, მიუთითებს ბიბლიურ ეპიზოდებზე, ზოგჯერ კი წყაროს დაუსახელებლად იძლევა ბიბლიის ამა თუ იმ ადგილის პერეფრაზს, ან განმარტებას. ბიბლიის შემდეგ ყველაზე უხვად იოანე დამასკელი იყენებს პატრისტიკის გამოჩენილ წარმომადგენელთა თხზულებებს, როგორიცაა: კლიმენტი ალექსანდრიელი, წმ.ანასტასი სინელი, წმ ათანასე ალექსანდრიელი, წმ კირილე ალექსანდრიელი, წმინდა ბასილი დიდი, წმ გრიგოლ ნაზიანზელი, წმ გრიგოლ ნოსელი, წმ დიონისე არეოპაგელი, წმ მაქსიმე აღმსარებელი და სხვა. უნდა აღინიშნოს, რომ გარდა ეკლესიის მამათა ნააზრევისა, დამასკელის მიერ წყაროდ არცთუ იშვიათად გამოყენებულია საეკლესიო კრებათა დადგენილებები.
სასულიერო მწერლობის გარდა, იოანე დამასკელი სარგებლობს "გარეშეთა", ანუ წარმართ მოაზროვნეთა შეხედულებებით. განსაკუთრებით საგრძნობია არისტოტელეს გავლენა. ეს განსაკუთრებით ირეკლება ქრისტიანული მოძღვრების ცნებების ინტერპრეტაციისათვის მოხმობილი ლოგიკურ–ფილოსოფიური ტერმინების გამოყენებაში... ამ მხრივ "გარდამოცემა" შესანიშნავი ნიმუშია ქრისტიანული ფილოსოფიისა, რომლის მიხედვით ყოველგვარი პოზიტიური ცოდნა ჩაყენებულია ქრისტიანული მოძღვრების დაცვის სამსახურში.
"გარდამოცემის" ბერძნული ხელნაწერები და გამოცემები, თარგმანები
"წყარო ცოდნისას" მიმართ დიდ ინტერესზე და მის შეუვალ ავტორიტეტზე მეტყველებს ის, თუ როგორ ზრუნავდნენ აღმოსავლელი ღვთისმეტყველნი მის ფართო გავრცელებეზე, რაც გამოვლინდა ბერძნული ორიგინალის ტექსტის შემცველ ხელნაწერთა სიმრავლეში. ბერძნულ ხელნაწერებში სხვადასხვანაირი სურათი დასტურდება "გარდამოცემის" შემადგენლობის თვალსაზრისით. ზოგ ნუსხაში 100 თავია წარმოდგენილი, ზოგში 103, ზოგან კი 104. ადრინდელ ხელნაწერებში "გარდამოცემა" ოთხ წიგნად დაყოფილი არაა. როგორც ჩანს ამგვარი დაყოფა თავად წიგნის ავტორს არ ეკუთვნის. ბერძნულ ნუსხებში განსხვავებული სურათია თავების თანმიმდევრობის მხრივაც. ცვლილებები თავთა რაოდენობისა და თანმიმდევრობის მხრივ ხელნაწერთა ადამწერებს ეკუთვნით.
"გარდამოცემა" ადრეულ ხანაშივე ითარგმნა სხვადასხვა ენაზე. ყველაზე ადრინდელ თარგმანებს წარმოადგენენ ძველი სლავური, არაბული და ქართული.
ლათინურად რამდენიმე თარგმანი არსებობს "გარდამოცემისა". პირველი ლათინური თარგმანი განხორციელდა პაპის, ევგენიუს III–ის ბრძანებით, XII საუკუნეში. იმავე საუკუნეში პეტრე ლომბარდიმ შეასრულა "გარდამოცემის" გამოკრებილი თარგმანი.
"გარდამოცემის" ბერძნული ორიგინალის რამდენიმე გამოცემა არსებობს. 1531 წელს განხორციელდა "გარდამოცემის" ბერძნული ტექსტის პირველი გამოცემა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მ. ლეკიენის გამოცემა, რომელშიც გათვალისწინებულია ძირითადი ბერძნული ხელნაწერები და წარმოადგენს მეცნიერულ–კრიტიკულ ტექსტს. ეს გამოცემა გარკვეულად შევსებული და გადამუშავებული სახით განმეორებულია მინის გამოცემაში.
უკანასკნელად "გარდამოცემა" გამოიცა პატრისტიკული ტექსტებისა და შტუდიების სერიაში, მისი ავტორია ბონიფაციუს კოტერი. ეს გამოცემა ითვალისწინებს ყველა ადრინდელ გამოცემას. ბერძნული ხელნაწერები დაჯგუფებულია გრაკვეულ ჯგუფებად და ტექსტის დადგენისათვის გამოყოფილია ცალკეული ჯგუფები. გამოცემას ახლავს კრიტიკული აპარატი, ხალნაწერთა ვარიანტების და გამოყენებულ წყაროთა ჩვენებით. ტექსტებს ახლავს გამოკვლევა, გამოყენებულ წყაროთა ინდექსი და სიტყვათა ლექსიკონი.
"გარდამოცემის" ქართული თარგმანები
ქართული თეოლოგიური და ფილოსოფიური მწერლობა თავისი განვითარების შინაგანი ტენდენციების გამო X-XI სს–ში აქტიურად დაინტერესდა "წყარო ცოდნისათი". საქართველოს კულტურულ – იდეოლოგიურ ცხოვრებაში მიმდინარე ტენდენციებით იყო განპირობებული ის ფართო, თითქმის ტატანური შემოქმედებითი და მთარგმნელობითი მოღვაწეობა, რომელსაც ათონის ლიტერატურული სკოლის სახით სათავე დაუდეს ეფვთიმე და გიორგი მთაწმინდელებმა, შემდგომში თვისობრივად ახალ საეხურზე აიყვანეს შავი მთის სამწერლობო ცენტრებში ეფრემ მცირემ და არსენ იყალთოელმა, მკვეთრად ჩამოყალიბებული ელინოფილური ტენდენციები მიეცა გელათის ლიერატურული სკოლის მოღვაწეთა მიერ  და ბოლოს, დასრულებული სახე მიიღო იოანე პეტრიწის შემოქმედებაში. Х საუკუნის საქართველოში ერის კულტურულ–სულიერი მოთხოვნილებების, ასევე ბიზანტიასთან კულტურულ–სარწმუნოებრივი თანაზიარობის წყალობით, ყველა პირობა არსებობდა, ეთარგმნათ ისეთი თხზულებები, რომლებიც სანდო, ჭეშმარიტი მართლმადიდებლობის პოზიციებიდან დაანახვაბდნენ ერს ქრისტიანული მოძღვრების ჭეშმარიტ არსს, არგუმნეტაციისა და დეფინიცების დონეზე განუმარტავდნენ ამ მოძღვრების თეორიულ საფუძვლებს.
"წყარო ცოდნისა" შუა საუკუნეებში ორჯერ ითარგმნა ქართულად: პირველად, ეფრემ მცირის, ხოლო მეორედ –არსენ იყალთოელის მიერ. ეს ორჯერ თარგმნის ისტორია ძალზედ საყურადღებოა. ცნობილია რომ არსენ იყალთოელს მონაწილეობაც კი მიუღია ეფრემის თარგმანში.ამ საკითხთან დაკავშირებით აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს. ზოგნი ხელმეორედ თარგმნის ფაქტს მთარგმნელთა მსოფლმხედველობრივად განსხვავებული პოზიციებით ხსნიან,ნაწილთა შეხედულებით მიზეზები იმ გარემოებაშია, რომ მათ განსხვავებული რედაქციის ბერძნული დედნები ჰქონდათ ხელთ და რაც მთავარია, მიზეზი უნდა ვეძიოთ ეფრემისა და არსენის მთარგმნელობითი მეთოდების განსხვავებაში.
ძირითადი მიზეზი იმისა, რომ არსენ იყალთოელმა ეფრემ მცირესთან ადრინდელი თანამშრომლობის მიუხედავად, ხელმეორედ თარგმნა ეს თხზულება, არის ის, რომ არსენ იყალთოელი სარგებლობდა ისეთი ბერძნული ნუსხით, რომელიც რედაქციულად განსხვავდებოდა ეფრემის ბერძნული დედნიდან.
მეორე, ასევე არსებითი მიზეზი, მდგომარეობს იმაში, რომ არსენ იყალთოელმა, როგორც ჩანს, დაინახა, რომ ეფრემის თარგმანი ბერძნულ ორიგინალთან სიახლოვის მხრივ, ასევე ტერმინოლოგიურად, საღვთისმეტყველო ტერმინების სიზუსტითა და სისტემურობით, ვერ იდგა იმ სიმაღლეზე, როგორითაც გამოირჩევა მისი, ეფრემის უფრო გვიანდელი თარგმანები. ამ ვითარების გამო არსენ იყალთოელმა აუცილებლად ჩათვალა ხელმეორედ ეთარგმნა "გარდამოცემა" და "დიალექტიკა". აღსანიშნავია, რომ ტრილოგიის მეორე ნაწილი, – "წვალებათათვის" არ უთარგმნია არც ეფრემს. ეს ძალზედ საყურადღებო ფაქტია, რადგან თავად ბიზანტიურ მწერლობაში დგას წიგნის ამ ნაწილის ავთენტურობის საკითხი. ფაქტია, რომ ქართველი მთარგმნელები ტრილოგიის ამ ნაწილს არ იცნობენ. მით უმეტეს, რომ ცნობილია ქართველი მთარგმნელების მთავარი პრინციპი წიგნის მთლიანომის დაურთვევლობაზე.ეფრემი სასტიკი წინააღმდეგია იმისა, რომ წიგნის მთლიანობა დაარღვიონ, მისი ერთი ნაწილი თარგმნონ, მეორე კი უთარგმნელად დატოვონ. არსენიც ამავე პრინციპს იზიარებს, და შეიძლება ითქვას მეტად, ვიდრე ეფრემი. ამიტომაც სრულიად გამორიცხულია მათ არ ეთარგმნათ "წვალებათათვის", იგი დამასკელის "წყარო ცოდნისას" ნაწილად რომ მიეჩნიათ. არც ეფრემი, არც არსენი ამ ნაწილის ავტორად არ თვლიდნენ იოანე დამასკელს. როგორც ჩანს, ეფრემ მცირე, ასევე არსენ იყალთოელი სარგებლობდნენ "წყარო ცოდნისას" იმ ბერძნული დედნებით, რომლებშიც ტრილოგიის ნაცვლად მხოლოდ ორი ნაწილი – "დიალექტიკა" და "გარდამოცემა" იყო წარმოდგენილი. "წვალებათათვის" წიგნის ავტორად კი ეპიფანე კვიპრელი იყო მიჩნეული.
თარგმნის დრო
კორნელი კეკელიძის მოსაზრებით, ეფრემ მცირემ "წყარო ცოდნისა" თარგმნა XI ს–ის 90–იან წლებში შავ მთაზე, კასტანას მონასტერში მოღვაწეობის დროს. არსებობს აზრი, რომ ეფრემმა "წყარო ცოდნისა" თარგმნა დიონისე არეოპაგელის შრომების თარგმნის შემდეგ. ეს მოსაზრება ემყარება იმას, რომ "გარდამოცემაზე" დართულ სქოლიოებში ეფრემი იმოწმებს ადგილებს დიონისე არეოპაგელის შრომებიდან. უკანასკნელ წლებში ეფრემ მცირის საღვთისმეტყველო ტერმინოლოგიაზე დაკვირვების შედეგად გამოითქვა აზრი, რომ "გარდამოცემა" ეფრემის მიერ უფრო ადრე იქნა თარგმნილი, ვიდრე არეოპაგიკული კორპუსი. არეოპაგისტიკის თარგმანები ეკუთვნის ეფრემ მცირის მოღვაწეობის ბოლო პერიოდს. საფიქრებელია, რომ ეფრემმა დამასკელის "წყარო ცოდნისა" თარგმნა XI ს–ის 80–იან წლებში.
რაც შეეხება იყალთოელის თარგმანს, კ.კეკელიძის აზრით, იგი შესრულებულია ეფრემის თარგმნიდან ორი–სამი ათწლეულის შემდეგ. არსენის თარგმანი შესულია მის ცნობილ კრებულ "დოგმატიკონში". იგი დასტურდება კრებულის დასაწყისში, მეორე ადგილზე, ანასტასი სინელის "წინამძღუარის" მომდევნოდ. "დოგმატიკონის" შედგენა, კრებულის ანდერძ–მინაწერების მიხედვით, არსენს დაუწყია კონსტანტინოპოლში, მანგანას წმ. გიორგის მონასტერში და დაუმთავრებია საქართველოში, შიო–მღვიმის მონასტერში. საფიქრებელია, რომ "დოგმატიკონის" შედგენის დაწყებას ემთხვეოდეს დასაწყისი სტატიების თარგმნა. ბოლო ქრონოლოგიურ მიჯნად უნდა მივიღოთ 1103 წელი, რადგან როგორც გარკვეულია, რუის–ურბნისის ძეგლისწერა ერთ–ერთ წყაროდ იყენებს "დოგმატიკონის" სტატიებს.
არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, საფიქრებელია, რომ არსენმა "წყარო ცოდნისა" თარგმნა XI საუკუნის ბოლო ათეულში.
ქართული თარგმნის თავისებურებანი
ეფრემისა და არსენის თარგმანების შედარებისას პირველი, რაც თვალში ხვდება მკითხველს, არის ის დიდი სიახლოვე, რაც მათ შორის არსებობს. მთელი რიგი ადგილები სიტყვასიტყვით ემთხვევა ერთმანეთს. როგორც ჩანს, არსენ იყალთოელმა, რომელიც მონაწილეობდა ეფრემის თარგმანში, ზოგი ადგილი შემდგომ სიტყვასიტყვით გადაიტანა თავის თარგმანში.
მიუხედავად ასეთი თანმხვედრი ადგილებისა, ეფრემის და არსენის თარგმანები მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისგან. ზოგჯერ ეფრემის თარგმანში დასტურდება ორიგინალთან შედარებით გავრცობილი ან შემოკლებული ადგილები, ზოგჯერ არსენის თარგმანშია ანალოგიური ვითარება.
გარდა ტექსტობრივი წაკითხვისა, ქართული თარგმანები ბერძნული ორიგინალისგან სხვაობენ ზოგიერთი თავისა და ქვეთავის სათაურებით. ზოგჯერ თარგმანებში არ არის დედნის ტექსტში არსებული ქვეთავები და პირიქით, დედნის ესა თუ ის თავი ცალ–ცალკე ქვეთავებად არის დაყოფილი.
თარგმანებსა და ორიგინალის ტექსტს შორის არსებული განსხვავებანი შიძლება ნაწილობრივ მთარგმნელთა ინიცატივას მივაწეროთ. ამ მხრივ ეფრემ მცირე მეტ თავისუფლებას იჩენს სათარგმნი ორიგინალის მიმართ. მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ ეფრემ მცირისა და არსენ იყალთოელის მთარგმნელობით პრინციპებს: ზედმიწევნითი სიახლოვით გადმოიღონ ქართულად ორიგინალის ტექსტი, უნდა ვიფიქროთ, რომ თარგმანებში არსებულ განსხვავებათა უმრავლესობა ახასიათებდა იმ ბერძნულ ნუსხებს, რომლითაც ისარგებლეს ქართველმა მთარგმნელებმა.
აშკარაა, რომ ეფრემისა და არსენის თარგმანების სახით დაცულია იოანე დამსაკელის "გარდამოცემის" ისეთი რედაქცია, რომელიც ბერძნული ტექსტის გამოცემებში გათვალისწინებული არაა. ეს გარემოება განუზომლად ზრდის ქართული თარგმანების მნიშვნელობას ბერძნული ორიგინალის კვლევის ისტორიისათვის.
ხელნაწერები
"გარდამოცემის" ეფრემ მცირესეული თარგმანის ტექსტი ერთადერთი ხელნაწერით არის მოღწეული. ეს არის A-24 ხელნაწერი, რომელიც XII საუკუნისაა. ხელნაწერი წარმოადგენს კრებულს, რომელშიც დასტურდება ეფრემ მცირის მიერ შესრულებული თარგმანები. ხელნაწერში მრავლად დასტურდება არშიებზე გადატანილი სქოლიოები. დასტურდება სქემებიც. ხელნაწერს აშკარად ეტყობა რედაქტორ–გადამწერის საქმიანობის კვალი. გადაწერის მომენტში მექანიკურად გამოტოვებული სიტყვები და წინადადებები აღდგენილია არშიებზე, ტექსტში სათანადო ადგილები ტექნიკური ნიშნებით არის მითითებული.
"გარდამოცემის" არსენ იყალთოელის თარგმანები დასტურდება შემდეგ ნუსხებში: S ფონდის 162(1740 წ.), 358(1735 წ.), 1463(XII ს.), 2574(XIII-XIV სს.), 2744 (XIX ს.),4579(XIX ს.)
А ფონდის 66(XVIII ს.), 157(XVIII ს.), 1346(1737 წ.) H ფონდის 147(XIII ს.). ამ უკანასკნელ ნუსხაში დაცულია მხოლოდ ზანდუკი და ეპისტოლე კოზმა მაიუმელს.
თანამედროვე ქართული თარგმანი
იოანე დამასკელის "გარდამოცემა" თანამედროვე ქართულ ენაზე გამოიცა თბილისის სასულიერო აკადემიის გამომცემლობის მიერ 2000 წელს.წიგნის პირველ ნაწილში შესულია ეფრემ მცირისა და არსენ იყალთოელის თარგმანები,რომელსაც შესავალი დაურთო მაია რაფავამ.წიგნის მეორე ნაწილი კი წარმოადგენს თარგმანს თანამედროვე ქართულ ენაზე. თარგმანში გათვალისწინებულია როგორც ძველი ბერძნული ორიგინალის ტექსტი, ასევე ძველქართული და რუსული თარგმანები. თარგმანის ავტორია ედიშერ ჭელიძე, რომლის მნიშვნელობაზეც თავად მთარგმნელი მის მიერვე დართულ შესავალში საუბრობს:
"ძველი ქართული საღვთისმეტყველო ენა თანამედროვე მკითხველისთვის საწვდომი არ არის, რის გამოც ეკლესიურ მოძღვრებას დაწაფებული „კეთილმოსწავლე“ იძულებული ხდება მიმართოს უცხო ენას, კერძოდ რუსულს და ამ ენაზე არსებული თარგმანებით იხელმძღვახელოს. ეს პროცესი რამდენიმე კუთხით არის არასახარბიელო: (I) ხდება მოწყვეტა იმ მრავალსაუკუნოვანი ტრადიციისგან, რაც უდიდესი სულიერი ღვაწლით დააფუძნეს ჩვენმა საღვთო წინაპრებმა; (II) უმრავლეს შემთხვევაში მცდარად გაიგება რუსულენოვანი საღვთისმეტყველო ტექსტები, რაც ხელს უწყობს სხვადასხვა სამოძღვრო გაუკუღმართებათა წარმოქმნას; (III) რუსული თარგმანები (ყოველ შემთხვევაში, ის თარგმანები მაინც, რომელთა შესწავლის საშუალებაც ჩვენ გვქონდა) არ არის დაზღვეული თავისუფალი, ორიგინალთან ტერმინოლოგიურად და აზრობრივად არაადეკვატური, მთარგმნელის მიერ თავისებურად გააზრებული, ამა თუ იმ შემთხვეეაში კი არსებითი ცვლილებების შემცველი და უაღრესად მცდარი ადგილებისგან, რაც მკითხველს ზოგჯერ ავალდებულებს აუცილებელ სიფრთხილეს. (IV) ყველაზე მძიმე შედეგა მაინც ისაა, რომ ძველი ქართულისა და ძველი ბერძნულის სანაცვლოდ რუსულზე ორიენტირება განაპირობებს თანამედროვე ქართული ენის საღვთისმეტყველო ცხოველმყოფელობის გაფერმკრთალებას, მისთვის არსობრივად განმასულიერებელი წყაროების გადაკეტვას. რა თქმა უნდა, საყოველთაოდაა ცნობილი ის მდიდარი საეკლესიო ლიტერატურა, რაც რუსულ ენაზე შეიქმნა და ამ ლიტერატურას მნიშვნელოვანი დახმარების გაწევა შეუძლია ყველასთვის, ვინც ღირსეულად იცის ეს ენა, მაგრამ, ამავე დროს, უთუოდ უნდა გვახსოვდეს: ქართველი მკითხველისათვის არსებობს საეკლესიო ღვთისმეტყველების ორი გასაღები. ესენია ძველი ქართული და ძველი ბერძნული ენები. პირველი მათგანის დაუფლებით ჩვენს წინაშე იხსნება და მისაწვდომი ხდება ის საღვთო საუნჯე, რაც უდიდეს ქართველ მთარგმნელ-ღვთისმეტყველთა ზეადამიანური შრომითა და ძალისხმევით შეიქმნა (ამ ძალისხმევის დასადასტურებლად კიდევ ერთხელ გადავიკითხოთ თუნდაც წმ. არსენის ზემოციტირებული სიტყვები). ამასთან, ძველი ქართული საუნჯის შეთვისებით პირდაპირი გზა გვეხსნება მეორისკენ, თავადი წყაროსკენ, ბერძნულენოვანი საღვთისმეტყველო წიაღისკენ, რაც არათუ აუქმებს პირველს, არამედ, პირიქით, გაცილებით მეტ ღირსებას სძენს მას. აღნიშნული ორი გასაღების საფუძველზე უნდა შეიქმნეს მესამე გასაღებიც, მკვიდრად და ბუნებითად დაფუძნებული ზემორე ორზე: თანამედროვე ქართული საღვთისმეტყველო ენა. ეს არის ზეამოცანა ამჟამინდელი თაობებისა, რისი განხორციელების დროსაც ყველა სხვა ენას (მათ შორის, რუსულს) უთუოდ ეკისრება დამხმარე ფუნქცია, მაგრამ ძირითადი და პირველადი მნიშვნელობისა, კვლავ აღვნიშნავთ, მხოლოდ ორია: ძველი ქართული და ძველი ბერძნული."
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტიანული ლიტერატურა კატეგორია:მართლმადიდებლობა კატეგორია:ქრისტიანული თეოლოგია
ჩიკაგო სპაირი
ჩიკაგო სპაირი (Chicago Spire, ადრე ცნობილი როგორც Fordham Spire) — ამჟამად მშენებარე 150 სართულის ცათამბჯენი ჩიკაგოში, აშშ, რომელიც 2010 წელს უნდა დასრულებულიყო. მისი სიმაღლე გადამცემი ანძების გარეშე 2000 ფუტი უნდა გახდეს, რითაც ის გაუსწრებს ჩიკაგოს ამჟამინდელ უმაღლეს შენობას - სირს ტაუერს, ნიუ-იორკის მშენებარე ფრიდომ ტაუერსა და ტორონტოს ტელეანძას, რითაც ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე მაღალი ნაგებობა გახდება. შენობაში 1300 საცხოვრებელი ბინა იქნება, თითეული $600.000-დან $5 მილიონამდე ეღირება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩიკაგოს არქიტექტურა კატეგორია:აშშ-ის ცათამბჯენები
The Mix
The Mix — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის 1991 წლის რემიქსული ალბომი. 2009 წელს იგი გამოვიდა ბოქს-სეტის The Catalogue შემადგენლობაში.
ტრადიციული კომპილაციის გამოცემის სანაცვლოდ, ჯგუფმა გადაწყვიტა უკვე არსებული კომპოზიციების ახალი არანჟირებით და ციფრული ტექნოლოგიებით ჩაწერა. თავის მხრივ, კომპილაცია საკონცერტო ალბომის სტილშია შესრულებული, რადგან ყველა კომპოზიცია ერთ დუბლშია ჩაწერილი.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Elektra Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:ალბომები რალფ ჰიუტერის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ფლორიან შნაიდერის პროდიუსერობით
მასიმილიანო ფუკსასი
მასიმილიანო ფუკსასი (Massimiliano Fuksas; დ. 1944, რომი, იტალია), იტალიელი არქიტექტორი.
არქიტექტურა შეისწავლა ლა საპიენცას უნივერსიტეტში 1969 წელს რომში, სადაც მისი პირველი სტუდია გახსნა. შემდეგ, ჯერ პარიზში (1989) და ვენაში (1993) ხსნის ფილიალებს. 1994-97 წლებში ის ბერლინისა და ზალცბურგის ურბანული კომისიების წევრი იყო. მრავალი წლის განმავლობაში განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა ქალაქგეგმარების პრობლემების შესწავლას, კერძოდ გარეუბნების განვითარებას.
ამჟამად ფუკსასი მოწვეული პროფესორია რამდენიმე უნივერსიტეტში, მათ შორის პარიზის არქიტექტურის სპეციალურ სკოლაში და კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ნიუ-იორკი. ფუკსას პროექტით შენდება თბილისში დელისის კომერციული ცენტრი და ცათამბჯენი "ურბანული ბაღები".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:იტალიელი არქიტექტორები
გოულანი
გოულანი (Goulane; An Gabhlán) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
კაპიტოლიუმი (ვაშინგტონი)
thumb|300px|კაპიტოლიუმი კაპიტოლიუმი (United States Capitol) — შენობა, რომელშიც მოთავსებულია აშშ-ის კონგრესი. კაპიტოლიუმი არის ვაშინგტონის ყველაზე მაღალი შენობა, მშენებლობა დაიწყო 1793 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც მის საძირკველში პირველი ქვა დადო ქვეყნის პირველმა პრეზიდენტმა ჯორჯ ვაშინგტონმა. შენობა აგებულ იქნა მოყვარული არქიტექტორის უილიამ თორთონის მიერ. კაპიტოლიუმის დღე 18 სექტემბერს აღინიშნება.
გოულანი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კაპიტოლიუმი (ვაშინგტონი)
კონგრესის პირველი სხდომა ამ შენობაში შედგა 1800 წლის 21 ნოემბერს. შენობაში 540 ოთახია, აქ არის როგორც სენატის, ასევე წარმომადგენელთა პალატის ადგილსამყოფელი. გუმბათის საერთო სიგრძე 89 მეტრი, ხოლო მისი დიამეტრი 11 მეტრია. გუმბათი დგას მძლავრ 36 კოლონაზე (36 კოლონა წარმოადგენდა იმ დროისთვის შტატების რაოდენობას). კაპიტოლიუმის შენობიდან პირდაპირ მიემართება მოლი, რომელიც წააგავს სახელგანთქმულ ელისეს მინდვრებს პარიზში. მოლის მეორე ბოლოში დგას დედაქალაქის მნიშვნელოვანი ორიენტირი — ვაშინგტონის მონუმენტი.
საუმცროსო
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
მარიელი
მარიელი (Mariel) — მუნიციპალიტეტი და ქალაქი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 5 მ სიმაღლეზე. დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს დასავლეთით დაახლოებით 40 კილომეტრში.
1980 წელს მარიელიდან 125.000 კუბელი გადაასახლეს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ოკეანეში მგზავრობისას გადასახლებულთა გარკვეული ნაწილი დაიღუპა. 2004 წლის მდგომარეობით მარიელის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენდა 42.504 ადამიანს.
269 კმ² ფართობზე მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 158,0 ადამიანს კმ²-ზე.
გლოლის ბერის საყდარი
გლოლის ბერის საყდარი — XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ გლოლაში, ონის მუნიციპალიტეტში. ეკლესია ერთადერთია, რომელმაც გლოლის „ზედქალაქის“ შუა საუკუნეთა უამრავ ნაგებობათაგან სრული სახით მოაღწია. ეკლესია მცირე ზომისაა – 3,6 X 2,2 მ. ექვთიმე თაყაიშვილის თქმით, „ეკლესიის აშენებას მიაწერენ დავით აღმაშენებელს და მას „საბეროს“ უწოდებდნენ, ვინაიდან აქ მწირს უცხოვრია“. ეკლესია XIII საუკუნეში მოუხატავთ. 1910–იან წლებამდე აქ შემორჩენილი იყო თამარ მეფის ფრესკა, რომელიც დაზიანდა და წაიშალა უყურადღებობის გამო. ეკლესიას ადგილობრივი მოსახლეობა „სულტანეთ წმინდა გიორგით“ მოიხსენიებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აბზელილოვოს რაიონი
აბზელილოვოს რაიონი  (Әбйәлил районы; Абзелиловский район) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია სოფ. ასკაროვო.
გეოგრაფია
200px|მინი|მარცხნივ|ჩანჩქერი მდინარე [[მოგაკი|მოგაკზე]] რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის ურალისპირეთის ცენტრალურ ნაწილში. მისი ტერიტორიის ფართობია 4,3 ათ. კმ². რაიონის ტერიტორიის ნაწილი დაფარულია ტყით. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე დიდი და პატარა კიზილი, იანგელკა, სათავეს იღებს მდინარე საკმარა, რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს 33 ტბა. რაიონზე გაივლის ურალთაუსა და ირენდიკის ქედები, რომელთა გაგრძელებასაც წარმოადგენს ქედი კრიკტითაუ (უმაღლესი მწვერვალი მთა კარატაში — 1118 მ.).
ბაშკირეთის ყველაზე ღრმა ტბა არის ბანოე (28 მ.), აქვე მდებარეობს მარილიანი ტბა მულდაკული, ორივე მათგანი ბუნების ძეგლია 1965 წლიდან. მულდაკულის ტბაზე მდებარეობს ბაშკირეთში ერთადერთი თევზსაშენი.
ისტორია
აბზელილოვოს რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი. აბზელილოვოს რაიონი მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით. 1950-იანი წლებიდან მოიპოვებენ ოქროს, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში კუსიმოვის, ელემბეტოვისა და ნიაზგულოვის საბადოებში მოიპოვებდნენ მარგანეცს მაგნიტოგორსკის მეტალურგიული კომბინატისათვის. რაიონი ასევე მდიდარია მარმარილოს, იასპისა და კირქვის საბადოებით.
მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: ბაშკირები  — 88,6 %, რუსები — 8,6 %, თათრები — 1,6 %, სხვა ეროვნების პირები — 1,2 %.
ადმინისტრაციული დაყოფა
აბზელილოვოს რაიონში არის 91 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში.
სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონი
ჭოჭიანი
ტოპონიმი ჭოჭიანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სან-ისიდრო (ლეიტე)
სან-ისიდრო (ოფიციალურად სან-ისიდროს მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa San Isidro; Bayan ng San Isidros) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 722 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ილიამპუ
ილიამპუ (Illampu) — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის ჩრდილოეთში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით, მასზე ოდნავ მაღალი მთის, ანკოუმას ჩრდილოეთით, ქალაქ სორატის სიახლოვეს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6368 მეტრია და ბოლივიის სიმაღლით მეოთხე მწვერვალს წარმოადგენს.
ილიამპუს მწვერვალი საკმაოდ მახვილია და მთამსვლელთათვის საკმაოდ ძნელად დასაპყრობი. მასზე პირველი ასვლა 1928 წლის 7 ივნისს, გერმანელებისა და ავსტრიელების მიერ განხორციელდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის მთები
არაგვის ხეობა
მინი|270პქ|არაგვის ხეობა მინი|270პქ|მდინარე არაგვი არაგვის ხეობა — ხეობა ქართლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. არაგვის ხეობაში აღმოჩენილია ძველი ქვის ხანის (ბაზალეთის პლატო), ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლები (დიდველი-ხადას ხეობა, ჟინვალი, არაგვისპირი). ცნობილია ხადის, ჭიკაანის, ჩაბახურის, ფასანაურის, ჟინვალის, დუშეთის, ბულაჩაურის გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლები. არაგვისა და მტკვრის შესართავთან უკვე ბრინჯაოს ხანაში ყოფილა დიდი დასახლება, რომლის საფუძველზე ანტიკურ ეპოქაში ქართლის (იბერიის) სამეფოს ძველი დედაქალაქი მცხეთა წარმოიქმნა. წინაელისტურ არაგვზე გადიოდა აღმოსავლეთი საზღვარი ზენა სოფლისა, რომელსაც შემდგომში შიდა ქართლი და სასპასპეტო ეწოდებოდა. იგივე არაგვი იყო, ერთი მხრით, ქართლისა და, მეორე მხრით, კახეთ-კუხეთის, ხოლო მოგვიანო ხანებში კახეთის საზღვარი (IX-XI სსუკუნეებში კახეთის სამთავროს გაძლიერებასთან დაკავშირებით, ქართლ-კახეთის საზღვარი ქსნის ხეობაზე გადიოდა. გვიან საუკუნეებში ქართლისა და კახეთის სამეფოთა საზღვარი არაგვსა და გუდამაყრის ქედს გასდევდა).
არაგვის ხეობაზე უძველესი დროიდან გადიოდა ჩრდილოეთ კავკასიის დამაკავშირებელი გზა ამიერკავკასიასა და მახლობელ აღმოსავლეთთან. ბერძენი გეოგრაფი სტრაბონი მის შესახებ აღნიშნავს: „ჩრდილოეთით მცხოვრები მომთაბარეებიდან დაახლოებით სამი დღის ძნელი ამოსასვლელია, ხოლო ამის შემდეგ არის საცალფეხო გზა მდინარე არაგოსის ვიწრო ხეობაში, დაახლოებით ოთხი დღის სავალი, ხოლო გზის ბოლო ძნელად ასაღები კედლით არის გამაგრებული“ (ყაუხჩიშვილი თ., სტრაბონის გეოგრაფია, 1957, გვ. 129). ქართული წყაროების მიხედვით არაგვის ხეობის მთიანი ნაწილი წმ. ნინოს (IV ს.) ადრეული სამისიონერო მოღვაწეობის სფერო იყო, ადრინდელი ფეოდალური ხანიდან არაგვის ხეობაში შედიოდა რამდენიმე თემი: ფხოვი (ფშავ-ხევსურეთი), გუდამაყარი (გუდამაყრის ხევი), წილკანი (თეთრი არაგვის ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორია, შემდგომდროინდელი ხადა), ცხავატი - ტერიტორია სოფ. ქვეშეთის სამხრეთით, მთიულთკარამდე (ახლანდელი სოფ. ხამუშა). თავდაპირველად ცხავატი, ხოლო შემდეგ ხადა-ცხავატი შეადგენდა მთიულეთს. ხეობის ნაწილს მთიულთკარის სამხრეთით, დაახლოებით ანანურამდე, ეწოდებოდა ჭართალი, ხოლო მის სამხრეთით ვრცელ თემს - ბაზალეთი, რომელიც სამუხრანომდე აღწევდა, ხეობის სამხრეთ-აღმნოსავლეთ ნაწილი (არაგვის მარცხენა ნაპირი) შეადგენდა წობენისა და ხერკის ანუ საგურამოს თემებს.
არაგვის ხეობა წილკნის საეპისკოპოსოში შედიოდა, ადმინისტრაციულა — ქართლის საერისთავოში, რომელსაც მონღოლთა ბატონობის დროიდან გამოეყო არაგვის საერისთავო. არაგვის ხეობაში XI-XIII საუკუნეებში განსაკუთრებულ აღმავლობას მიაღწია ქ. ჟინვანმა (ჟინვალი), რომელიც ამ მუნიციპალიტეტში სამეფო ხელისუფლების დასაყრდენი იყო.
არაგვის ხეობა არაერთხელ ყოფილა როგორც ჩრდილოეთიდან, ისე სამხრეთიდან შემოსეულ დამპყრობლებთან ბრძოლის ასპარეზი. იგი ავბედობის დროს ქართლის ბარის მცხოვრებთა თავშესაფარიც იყო.
1881 წლიდან საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ, არაგვის ხეობაზე გამავალი გზის მნიშვნელობა გაიზარდა. მოსახლეობას დაეკისრა გზის შეკეთება-გაფართოების სამუშაოები, ჯარის სურსათითა და ტრანსპორტით უზრუნველყოფა, მძიმე ბეგარამ მთიულეთის მოსახლეობის აჯანყება გამოიწვია (მთიულეთის აჯანყება 1804). დასაწყისში არაგვის ხეობა ადმინისტრაციულად შედიოდა დუშეთის მაზრაში. ახლანდელი ადმინისტრაციული დაყოფით ამ ტერიტორიის ნაწილი დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის, ნაწილი მცხეთისაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
აჰაურა
აჰაურა (Ahaura) — მდინარე ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. სათავეს იღებს სამხრეთ ალპების დასავლეთ კალთებზე. ერწყმის მდინარე გრეის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მდინარეები
მეორე ტურკმენოვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 156 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 76 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 115 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
სტატისტიკა (ფუნქცია)
სტატისტიკა წარმოადგენს სტატისტიკური შერჩევის გარკვეულ რიცხვით მახასიათებელს (მაგალითად, შერჩევითი საშუალო, მოდა ან მედიანა). მათემატიკური განსაზღვრის მიხედვით, სტატისტიკა ეწოდება ზომად ფუნქციას, რომელიც განსაზღვრულია შერჩევაზე. სტატისტიკა დამოუკიდებელია შერჩევის განაწილებაზე (ანუ მისი ფორმა ცნობილი უნდა იყოს შერჩევამდე).
კატეგორია:მათემატიკური სტატისტიკა
Yes (ალბომი)
Yes — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის სადებიუტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1969 წელს. ეს არის ერთ-ერთი პირველი ალბომი პროგრესული როკის ჟანრში.
რვა სიმღერიდან ორი არის სხვა მუსიკოსების მიერ შექმნილი - ესენია The Beatles-ის „Every Little Thing“ და The Byrds-ის „I See You“. ორივე სრულდება Yes-ის ორიგინალური ინტერპრეტაციით, რომელიც ჯაზურ ტონს უფრო ატარებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ბევრმა კრიტიკოსმა დისკი დადებითად შეაფასა, კომერციულად იგი წარუმატებელი იყო, რადგანაც ჯგუფიც და პროდიუსერებიც გამოუცდელები იყვნენ. ჩარტებში მისი წარმატება დაჩრდილა ლედ ზეპელინის პირველმა სტუდიურმა ალბომმა, რომელიც იმავე წელს გამოვიდა.
ალბანეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალბანეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ალბანეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დერიბრინი
დერიბრინი (Derrybrien; Daraidh Braoin) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ევროპის V გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე ექვს ქვეჯგუფად დაყოფილი 24 გუნდი (თუმცა შემდეგ ბევრმა გუნდმა უარი თქვა თამაშზე) შესარჩევ ტურნირებში იბრძოდა ფინალის შვიდი საგზურის მოსაპოვებლად. სსრ კავშირის გუნდი პირდაპირ იყო დაშვებული ფინალში. გუნდებში 8 ძირითდი და 2 სათადარიგო მოთამაშე იყო.
ფინალში გუნდები თითქოს სამ ჯგუფად დაიყვნენ. პირველში მარტო სსრ კავშირის გუნდი იყო, რომელმაც უპრობლემოდ მოიგო ჩემპიონატი. მეორეში უნგრელები და იუგოსლავიელები იყვნენ. ისინი მეორე ადგილისათბის იბრძოდნენ და წარმატება იუგოსლავოელებს ხვდათ. მესამე ჯგუფში კი დანარჩები გუნდები იყვნენ. მათი მაქსიმუმი მეოთხე ადგილი იყო და ეს ბრძოლა პოლონელებმა მოიგეს.
პირველი ეტაპი
პირველი ჯგუფი
მეორე ჯგუფი
მესამე ჯგუფი
მეოთხე ჯგუფი
მეხუთე ჯგუფი
მეექვსე ჯგუფი
ფინალი
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
ჩემპიონის შემადგენლობა
ბორის სპასკი 5 (+3=4-0), ტიგრან პეტროსიანი 4,5 (+2=5-0), ვიქტორ კორჩნოი 4 (+3=2-1), ანატოლი კაპროვი 5 (+4=2-0), მიხეილ ტალი 4 (+2=4-0), ვასილი სმისლოვი 4 (+3=2-0), ეფიმ გელერი 4,5 (+4=1-0), გენადი კუზმინი 3 (+2=2-1), ვლადიმერ ტუკმაკოვი 4 (+3=2-0), იური ბალაშოვი 2,5 (+1=3-0).
დაფებზე საუკეთესონი
! style="background: #ddffdd;"|დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
საუნჯე
„საუნჯე“ — ქართული ლიტერატურულ-მხატვრული ალმანახი. საქართველოს მწერალთა კავშირის ორგანო. გამოდიოდა 1974 წლიდან თბილისში, 2 თვეში ერთხელ. ალმანახში იბეჭდებოდა როგორც უცხოური, ისე საბჭოთა კავშირის ხალხთა ლიტერატურის საუკეთესო ნაწარმოებთა თარგმანები (პროზა, პოეზია, კრიტიკული წერილები, ესეები). თავდაპირველად ალმანახის გამოსცემდა გამომცემლობა „მერანი“. შემდეგ გამოსცემდა მხატვრული თარგმანისა და ლიტერატურის ურთიერთობათა მთავარი სარედაქციო კოლეგია. მთავარ რედაქტორად მუშაობდნენ კონსტანტინე ლორთქიფანიძე (1974—1976), შოთა ნიშნიანიძე (1976—1982). 1982 წლიდან 1988 წლამდე რედაქტორი მუხრან მაჭავარიანი. ტირაჟი 10 ათასი (1985).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ალმანახები
იოანე ზედაზნელი (IX საუკუნე)
იოანე ზედაზნელი — ღირსი მამა ჩვენი იოანე, ზედაზნის წინამძღვარი, სარკინოზთაგან წამებული. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 25 დეკემბერი (12 დეკემბერი).
წმინდა იოანე მოღვაწეობდა ზედაზნის მონასტერში, რომელიც დააარსა ღირსმა |იოანე ზედაზნელმა (ხს. 7 მაისს), ანტიოქიიდან ჩამოსულმა ბერმა, რომელიც ღვთისმშობლის გამოცხადებით მოვიდა ქართლში სარწმუნოების განსამტკიცებლად და ქვეყანაში ბერ-მონაზვნური ცხოვრების ასაღორძინებლად.
თანდათან ზედაზენი საქართველოს სულიერებისა და კულტურის ჩაუქრობელ ლამპრად იქცა. ზედაზნელი მამები ზრუნავდნენ მონასტრის კეთილდღეობაზე, ეწეოდნენ აღმშენებლობით საქმიანობას.
არსენ II-ის (XIII ს. I ნახევარი) მიერ შედგენილ ზედაზნელ წინამძღვართა სიაში („სახელები წმიდათა მამათა, ქრისტეს მიერ აღსრულებულთა ზედაძენს შინა შემდგომად იოანესსა“) მოხსენიებულია იოანე, „რომელი მოიკლა სარკინოზთაგან ზედაზენს შინა მახჳლითა“. ეს მოხდა IX საუკუნეში.
საქართველოს ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა მოძალადე ურწმუნოთა ხელით აღსრულებული ბერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ნიჟნეტაგიროვო
ნიჟნეტაგიროვო (Түбәнге Таһир) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 498 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 63 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 108 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99 %).
მესენია
მესინია (Μεσσηνία) — ნომი საბერძნეთში, პელოპონესის პერიფერიაში. ნომის ჩრდილოეთით მდებარეობს მთაგრეხილი ტაიგეტოსი, რომელიც ყოფს ერთმანეთისგან ლაკონიას და მეინიას.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კალამატა.
სხვა დიდი ქალაქები:
ისტორია
thumb|ძველი მესინიას რუკა ძველ დროში გადმოცემით მესინია დასახლებული იყო ლელეგებით. ჰომეროსის თანახმად მესინიაში იყო ნესტორის სამეფო პილოსი. მესენიის ომების შედეგად მესენია იმყოფებოდა სპარტის მმართველობის ქვეშ. ძვ. წ. 369 წელს თებეელების სპარტაზე გამარჯვების შემდეგ მესინიამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა. იმავე წელს იქნა დაარსებული მესინიას ახალი დედაქალაქი მესინი.ძვ. წ. I საუკუნეში მესინია შევიდა რომის იმპერიის შემადგენლობაში.
მთები
უდიდესი მთაა — პროფიტოს ილიასი (Προφήτης Ηλίας) 2404 მ.), ტაიგეტოსის მთაგრეხილში.
ეკონომიკა
კალამატა — მესინიას ნომის სავაჭრო და სამრეწველო ცენტრია, აგრეთვე მნიშვნელოვანი ნავსადგური. სოფლის მეურნეობის სექტორში მთავარი ადგილი უკავია: ლეღვს, ვაზს, ფორთოხალს, ზეთისხილს და ზეთისხილის ზეთს.
მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული მესინია იყოფა 6 მუნიციპალიტეტად. მარცხნივ|200 პქ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ბრაგა (რაიონი)
ბრაგის ოლქი მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთ პორტუგალიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ბრაგა. შედის ჩრდილოეთის რეგიონის შემადგენლობაში. მას ესაზღვრება შემდეგი ოლქები: ვიანა-დუ-კაშტელუ ჩრდილოეთით, ვილა-რეალი აღმოსავლეთით და პორტუ სამხრეთით. მისი ფართობია 2,673 კვ.კმ. და პოპულაციაა 831 368 მოსახლე.
მუნიციპალიტეტები
რაიონი დაყოფილია14 მუნიციპალიტეტად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ოლქები
ეროვნული გმირის ორდენი
მინი|ეროვნული გმირის ორდენი. ეროვნული გმირის ორდენი — საქართველოს უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდო, რომელიც საქართველოს ეროვნული გმირის წოდებასთან ერთად ენიჭება პირს საქართველოსთვის განსაკუთრებული, გამორჩეული გმირული ქმედებისათვის. დაწესდა 2004 წლის 24 ივნისს.
აღწერა
ეროვნული გმირის ორდენის ნიშანი წარმოადგენს ხუთჯვრიან კომპოზიციას – ოქროს დიდი ჯვარი, მკლავთა შორის ოთხი ოქროს მცირე ჯვრითა (იმეორებს საქართველოს სახელმწიფო დროშის კომპოზიციას) და ჯვრების ფრთებში მეწამული (წითელი) მინანქრით. ჯვრის კომპოზიციის საკიდს წარმოადგენს ძვირფასი თვლებით მოოჭვილი ოქროს „ივერიული“ გვირგვინი (სახელმწიფო გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებული სუვერენიტეტის სიმბოლო). ორდენი საკიდთან დაკავშირებულია ვაზის წნულის ორნამენტული ოქროს დეტალით.
ეროვნული გმირის ორდენის ესკიზის ავტორია მხატვარი-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
ქრისტიანული დემოკრატია
ქრისტიანული დემოკრატია — ეკლესიისგან ავტონომიური პოლიტიკური მოძრაობა, რომელიც გამოდის პოლიტიკურ არენაზე სოციალური და ეკონომიკური პრობლემების გადაჭრის დაპირებით, ქრისტიანული პრინციპების დაცვით.
ევროპაში ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის იდეოლოგი იყო კათოლიკური ეკლესია, თუმცა მართლმადიდებლურ ქვეყნებში მოძრაობა შესაბამისად მართლმადიდებლურ დოგმატებს იცავს. მოძრაობის ძირითადი მიზანია ქრისტიანული მოსახლეობის, მისი იდენტურობის დაცვა და თანამედროვე საზოგადოებაში ადგილის დაკავება. თავდაპირველი დოქტრინის თანახმად ქრისტიანული დემოკრატია მოუწოდებდა ჰარმონიისკენ ურთიერთდახმარებასა და სამართლიანობას შორის. მომავალში იდეოლოგიას დაემატა რამდენიმე სხვა კონცეფციაც - სუბსიდიარობა, პერსონალიზმი, სოლიდარიზმი, პოპულარიზმი და სოციალურად ორიენტირებული საბაზრო ეკონომიკა.
მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში მოძრაობამ ითამაშა სერიოზული როლი დასავლეთ ევროპაში ლიბელარული დემოკრატიის, როგორც ერთადერთი ლეგიტიმური პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბებაში. ქრისტიანულ დემოკრატიულმა პარტიებმა შეცვალეს ჩილეს, იტალიის, გერმანიის და აღმოსავლეთ ევროპის მრავალი ქვეყნის დიქტატორული რეჟიმი. დღეისათვის ქრისტიან-დემოკრატები გამოხატავენ სამართლებრივი სახელმწიფოსკენ მისწრაფებას. ქრისტიან-დემოკრატები მიისწრაფებიან სოციალური სახელმწიფოსკენ პიროვნებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების შენახვის პირობით. პოლიტიკურ სპექტრში მიისწრაფიან ცენტრიზმისკენ.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:დემოკრატია კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები კატეგორია:ქრისტიანობა *
ჟიული შარტავა
ჟიული შარტავა (დ. 7 მარტი, 1944 — გ. 27 სექტემბერი, 1993) — საქართველოს ეროვნული გმირი, ქართველი პოლიტიკური, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსა და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარე, გენერალ-მაიორი.
1993 წლის 27 სექტემბერს - სოხუმის დაცემის დღეს - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სხვა წევრებთან ერთად (გურამ გაბესკირია, რაულ ეშბა, ვახტანგ გეგელაშვილი, მამია ალასანია, ალექსანდრე ბერულავა და სხვები) დახვრიტეს სეპარატისტებმა.
სიკვდილის შემდეგ მინიჭებული აქვს საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება.
განათლება
მინი|250პქ|მარცხნივ|ჟიული შარტავას აკვანი ჟიული შარტავა დაიბადა სენაკში, 1944 წლის 7 მარტს, პედაგოგების, კალისტრატე და ნინო შარტავების ოჯახში. 1951–1961 წლებში სწავლობდა სენაკის მეორე საჯარო სკოლაში, რომელიც ამჟამად მის სახელს ატარებს.
საშუალო სკოლის ოქროს მედალზე დამთავრების შემდეგ ჟიული შარტავამ ჩააბარა პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტზე.
იგი აქტიურად მონაწილეობდა სტუდენტური სამეცნიერო კონფერენციების მუშაობაში. ინსტიტუტის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ ჟიული შარტავა ჩაირიცხა ასპირანტურაში, თუმცა უმაღლესი სასწავლებლის კომკავშირის კომიტეტის მდივნად არჩევის გამო მან არ გააგრძელა სამეცნიერო მოღვაწეობა.
ადრეული კარიერა
მალე ჟიული შარტავა დააწინაურეს საქართველოს კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტში, ჯერ მეორე მდივნის, ხოლო შემდგომ პირველი მდივნის თანამდებობაზე. ამ თანამდებობაზე მან 8 წელი იმუშავა და ბევრი ნოვატორული წამოწყება მიიყვანა ბოლომდე. ჟიული შარტავას სახელს უკავშირდება შავნაბადაზე ახალგაზრდული კომპლექსის დაფუძნება. ჟიული შარტავას საქართველოს ალკკ ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივნობის პერიოდს უკავშირდება აგრეთვე ყოველწლიური ქართულ-აფხაზური ახალგაზრდული ზეიმების მოწყობა რუხში. ცნობილია მის გამოკვეთილი ეროვნული პოზიცია 1978 წლის 14 აპრილის კრიზისის დროს, როდესაც ქართველი ახალგაზრდობა გმირულად აღუდგა წინ საკავშირო ცენტრის მცდელობას საქართველოს სსრ-ის ახალი კონსტიტუციიდან ამოეღოთ მუხლი ქართული ენის სახელმწიფო სტატუსის შესახებ.
1980 წელს ჟიული შარტავა ინიშნება საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის, მოგვიანებით კი ორგანიზაციულ-პარტიული მუშაობის განყოფილების ხელმძღვანელად. სწორედ ამ დროიდან ხდება იგი საქართველოს პარტიული ლიდერის ედუარდ შევარდნაძის უახლოესი თანამებრძოლი. ჟიული შარტავა მის სავარაუდო „მემკვიდრედაც“ კი მოიაზრებოდა რესპუბლიკის პირველი პირის პოზიციაზ, მაგრამ, მის კარიერულ წინსვლას ხელი შეუშალა ხელისუფლების ცვლამ 1985 წელს. ჟიული შარტავას მოუწია ცენტრალური კომიტეტიდან წასვლამ და პარტიული მუშაობა რუსთავში გააგრძელა. 1980-იან წლებში იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს წევრი.
ჟიული შარტავა დროებით რუსეთში გადავიდა. მან მოსკოვში დაამთავრა სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური აკადემია და 1990 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. ამავე პერიოდში ეწეოდა აქტიურ სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სადაც პროფესორ ნოდარ ლომინაძის ხელმძღვანელობით განაახლა და წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „დისკრეტული წარმოების დაგეგმვისა და ოპტიმიზაციის, მოდელებისა და მეთოდების კვლევა და დამუშავება“.
1992 წელს იყო საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრი. 1992 წლიდან – საქართველოს რესპუბლიკის პარლამენტის დეპუტატი რუსთავის მაჟორიტარული ოლქიდან. 1993 წლის შემოდგომისთვის, ჟიული გეგმავდა მონოგრაფიის „ოპტიმალური არჩევანი“ გამოცემას და სადოქტორო დისერტაციის წარდგენას თემაზე: „დისკრეტული პროცესების მოდელირება და ოპტიმიზაცია მართვაში“.
დამოუკიდებელი საქართველო
1992 წელს ჟიული შარტავა აირჩიეს საქართველოს პარლამენტის წევრად რუსთავის მაჟორიტარული ოლქიდან. მალე მას მოუწია უმნიშვნელოვანესი სახელმწიფო დავალების შესრულება — 1993 წლის 18 ივლისს აფხაზეთში გახურებული სამხედრო მოქმედებების დროს საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურმა და უმაღლესმა მთავარსარდალმა ედუარდ შევარდნაძემ ჟიული შარტავა სრულიად მოულოდნელად ფრონტის წინა ხაზზე გააგზავნა და აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოსა და თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარედ დანიშნა. 250px|მინიატიურა|მარცხნივ|ტანკერ „ჟ. შარტავას“ მაკეტი ჟიული შარტავა აქტიურად შეუდგა თავის მოღვაწეობას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელმძღვანელის რანგში. მაგრამ მისი სწრაფვა და მონდომება, როგორმე შეეჩერებინა ძმათამკვლელი ომი და აფხაზეთში მშვიდობა დაემყარებინა, ამაო გამოდგა – მოვლენები სულ სხვა სცენარით განვითარდა.
აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1993 წლის ივნისში, საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის განკარგულებით დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოსა და აფხაზეთის თავდაცვის საბჭოს თავმჯდომარედ. 1993 წლის 27 სექტემბერს უშუალოდ ხელმძღვანელობდა მთავრობის სახლის დაცვის ოპერაციას, რომლის დროსაც აფხაზურმა სეპარატისტულმა დაჯგუფებამ თანამებრძოლებთან ერთად ტყვედ აიყვანა და დახვრიტა. მოგვიანებით, ჟიული შარტავას ცხედარი ქართულ მხარეს გადაეცა.
დაკრძალულია თბილისში, ვაკის პანთეონში. 2004 წელს, სიკვდილის შემდეგ, დაჯილდოვდა ეროვნული გმირის ორდენით.
ხსოვნა
2004 წელს ჟიული შარტავას მიენიჭა საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება. დაჯილდოებულია „წმინდა გიორგის„ ოქროს და „ვახტანგ გორგასლის“ პირველი ხარისხის ორდენებით. სენაკში შეიქმნა ჟიული შარტავას მუზეუმი. მისი სახელი მიენიჭა ქუჩებს (გამზირებს) და საჯარო სკოლებს თბილისში, ქუთაისში, ბათუმში, რუსთავში. დაიდგა ძეგლები რუსთავსა და სენაკში. 2014 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში დაფუძნდა ჟიული შარტავას სახელობის სახელმწიფო პოლიტიკის და მართვის სადოქტორო სკოლა.
2020 წელს გამოიცა ჟიული შარტავას საფოსტო მარკა 2019–2020 წლის მარკების თემატური გეგმის ფარგლებში „ეროვნული გმირი“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
კალტრა
კალტრა (Caltra; Cealltrach) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1829)
1829 წლის ადრიანოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება რუსეთსა და ოსმალეთის იმპერიას (თურქეთი) შორის, რითაც დამთავრდა რუსეთ-თურქეთის 1828—1829 წლების ომი.
ხელმოწერილი იქნა წელს ადრიანოპოლში (ედირნე) რუსეთის მხრიდან ხელს აწერენ — ალექსეი ორლოვი და ფეოდორ პალენი, თურქეთის მხრიდან ხელს აწერენ — მეჰმედ სადიკ-ეფენდი და აბდულ კადირ-ბეი. საზავო ხელშეკრულება შედგებოდა 16 სტატიისაგან, ცალკე უპირატესობის აქტებისაგან მოლდავეთის სამთავროსა და ვლახეთის სამთავროსათვის და კონტრიბუციის განმარტებითი აქტისაგან.
ადრიანოპოლის ხელშეკრულება ადასტურებდა თურქეთის მთელ ტერიტორიაზე რუსეთის ქვეშევრდომთათვის თავისუფალი ვაჭრობის უფლებას, რუსეთის ქვეშევრდომები თურქეთის ტერიტორიაზე სარგებლობდნენ სასამართლო იმუნიტეტით. ასევე თურქეთი უზრუნველყოფდა რუსეთისა და უცხოური სავაჭრო გემების თავისუფალ გასვლას ბოსფორისა და დარდანელის სრუტეებში. თურქეთმა 18 თვის განმავლობაში კონტრიბუციის ვალდებულება აიღო (1,5 მილ. ჰოლანდიური მანეთი).
თურქეთი ეთანხმებოდა 1826 წლის აკერმანის კონვენციას, რითაც სერბეთის ავტონომიის დაცვის ვალდებულებას იღებდა. ცალკე აქტი უზრუნველყოფდა დუნაისპირა სამთავროების – მოლდავეთისა და ვლახეთის (ვალახიის) ავტონომიას. აკერმანის კონვენციის მიხედვით, ასევე დგინდებოდა ამ სამთავროების მთავრების სამუდამო (სიკვდილამდე) მმართველობა. საჭირო რეფორმების გატარებამდე იქ რჩებოდა რუსეთის ჯარი. თურქეთი ასევე დათანხმდა 1827 წლის ლონდონის კონვენციას - საბერძნეთის ავტონომიის მინიჭების შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:მოლდოვის ისტორია კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები კატეგორია:1829
სან-მიგელი (ლეიტე)
სან-მიგელი (ოფიციალურად სან-მიგელის მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa San Miguel; Bayan ng San Miguel) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 753 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
აჰურირი
აჰურირი (Ahuriri) — მდინარე ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, ოტაგოს რეგიონში.
სათავეს იღებს სამხრეთ ალპების აღმოსავლეთ კალთებზე. მიედინება 70 კმ სიგრძეზე, გადაკვეთს მაკენზის აუზს და ჩაედინება ბენმორეს ტბაში, საიდანაც კვლავ გაედინება და ერწწმის წყნარ ოკეანეს.
მდინარის ზემოწელის დიდი ნაწილი აჰურირის კონსერვაციულ პარკს მიეკუთვნება, სადაც შესანიშნავი პირობებია ანკესით სათევზაოდ.
უახლოესი ქალაქია ომარამა.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მდინარეები
ანკოუმა
ანკოუმა (Ancohuma) — მწვერვალი ბოლივიაში. მდებარეობს ანდების შემადგენელი ნაწილის, კორდილიერა-რეალის ჩრდილოეთში, ტიტიკაკას ტბის აღმოსავლეთით, მასზე ოდნავ დაბალი მთის, ილიამპუს სამხრეთით, ქალაქ სორატის სიახლოვეს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 6427 მეტრია და ბოლივიის სიმაღლით მესამე მწვერვალს წარმოადგენს.
ილიამპუსგან განსხვავებით, ანკოუმას მწვერვალი უფრო ნაზია და მთამსვლელთათვის შედარებით ადვილად დასაპყრობი. მასზე პირველი ასვლა 1919 წლის 11 ივნისს განხორციელდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის მთები
ადისონი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ადისონი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
შოთა ნიშნიანიძე
შოთა ნიშნიანიძე (ოფიციალურად მამაგეიშვილი; დ. 18 მარტი, 1929, თბილისი — გ. 23 ივლისი, 1999, იქვე) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა ვაჟთა 37-ე სკოლაში. ფიზიკურად მეტად ძლიერი იყო და სპორტისკენაც ჰქონდა მიდრეკილება. განათლების სამინისტროს ფეხბურთის გუნდში თამაშობდა ცენტრალურ მცველად. ერთ-ერთი ვარჯიშის დროს მხარი დაიზიანა და საერთოდ ჩამოშორდა სპორტს.
მეთერთმეტე კლასში უკვე საკმაოდ ჰქონდა დაგროვილი პატარ-პატარა ლირიკული ლექსები. იმ დროისათვის შოთას დედობილთან ცხოვრობდა მისი მოსკოველი ბიძაშვილი. მან იოსებ ნონეშვილთან წაიყვანა. იოსებს რამდენიმე ლექსი მოსწონებია და „ახალგაზრდა კომუნისტში“ გამოუქვეყნებია.
1947 წელს დაამთავრა სკოლა და იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მაგრამ მალევე გაირიცხა პირველი სემესტრის დამთავრებამდე ლექციების გაცდენის გამო. შემდეგ, მეორედ ჩაირიცხა უნივერსიტეტში ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტი დაამთავრა 1954 წელს. 1958 წელს მწერალთა კავშირმა გორკის ინსტიტუტთან არსებულ უმაღლეს ლიტერატურის კურსებზე მიავლინა.
1964 წელს დროებით დაიწყო მუშაობა გამომცემლობა „მერანის“  ქართული მხატვრული ლიტერატურის რედაქციის გამგედ. 1974 წელს მუშაობა დაიწყო მწერალთა კავშირის მთავარ ლიტერატურულ კონსულტანტად.
1958-60 წლებში სწავლობდა მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის უმაღლეს ლიტერატურულ კურსებზე. 1968–1974 წლებში იყო გამომცემლობა „მერანის“  ქართული მხატვრული ლიტერატურის რედაქციის გამგე; 1974–1977 წლებში — მწერალთა კავშირის კონსულტანტი, 1976–1982 წლებში — ალმანახ  „საუნჯის“ მთავარი რედაქტორი, 1981–1984 წლებში-საქართველოს მწერალთა კავშირის მდივანი, 1984–1986 წლებში ამ კავშირის თავმჯდომარე. სიცოცხლის ბოლო წლებში რედაქტორობდა ჟურნალ "საუნჯეს".
მას დაწერილი აქვს ბელეტრისტული ოცი პოემა, რომელიც არ გამოქვეყნებულა. შოთა ნიშნიანიძის პირველი პოეტური კრებული „მე და შენ“ გამოვიდა 1956 წელს. ამ დროიდან მოყოლებული პოეტმა არაერთი წიგნი გამოსცა, რომელთაც მკითხველთა ფართო საზოგადოების დიდი სიყვარული და პატივისცემა მოიპოვეს. ნაყოფიერი ლიტერატურული და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისთვის იგი დაჯილდოებული იყო სხვადასხვა ორდენებითა და მედლებით. 1975 წელს გახდა შოთა რუსთაველის, ხოლო 1977 წელს გალაკტიონ ტაბიძის პრემიების ლაურეატი.
შოთა ნიშნიანიძე გარდაიცვალა 1999 წელს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
შენიშვნები
<references group ="კომ." />
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 შოთა კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი