cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ორგანი (სამხედრო)
thumb|right|ორგანი, [[ლეონარდო და ვინჩის ჩანახატი.|]] ორგანი — მრავალლულიანი ქვემეხი, რომელსაც იყენებდნენ სხვადასხვა არმიაში XVI საუკუნისა და XVII საუკუნის დასაწყისში. სახელწოდება ორგანი წარმოიშვა სასულე მუსიკალური ინსტრუმენტ ორგანთან ორგანის გარეგნული მსგავსების გამო. ორგანს განსაკუთრებულ ლილვზე ან ჩარჩოებზე რამდენიმე რიგად დამაგრებული 6-იდან 24-მდე და მეტი ლულა ჰქონდა (თოფები, პატარა მორტირები, მცირე კალიბრის ქვემეხები). ლულის ფალიები ყოველ რიგში საერთო ღარით ერთდებოდა, რაც შესაძლებელს ხდიდა ერთდროულ გასროლას. მას შემდეგ, რაც ფინთიხი გამოიგონეს ორგანი ხმარებიდან გამოვიდა.
პოლონური მუზეუმი (რაპერსვილი)
ისტორია
XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, ადგილობრივმა მოხელეებმა ნოემბრის აჯანყების შემდეგ სასახლე 99 წლით იჯარით პოლონელ ემიგრანტს, გრაფ ვლადისლავ ბროელ-პლატერს (ემილია პლატერის, 1830 წლის აჯანყების გმირის ნათესავი) გადასცეს, რომელიც შვეიცარიაში 1844 წელს გადასახლდა. გრაფმა საკუთარი ხარჯებით სასახლეს რესტავრაცია ჩაუტარა და 1870 წლის 23 ოქტომბერს იგი გაიხსნა როგორც პოლონური ეროვნული მუზეუმი.
ორგანი (სამხედრო)
ლიტერატურა
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
პოლონური მუზეუმი (რაპერსვილი)
ისტორია
1892 წლიდან მუზეუმში ერთი ან რამდენიმე ბიბლიოთეკარი იყო დასაქმებული. 1892-1896 წლებში მუზეუმში რომანისტი სტეფან ჟერომსკი მუშაობდა. 1895 წელს მუზეუმი ცნობილმა მწერალმა, ბოლესლავ პრუსმა მოინახულა.
სასახლის შესასაველი წინ ბარის კონფედერაციის სვეტი მდებარეობდა, რომელიც ციურიხის უნივერსიტეტის პროფესორის, იულიან სტადლერის დაპროექტებული იყო. 1868 წელს სვეტი გრაფმა პლატერმა საკუთარი სახსრებით მოახსნევინა. თავდაპირველად სვეტი ციურიხის ტბის სანაპიროზე მდებარეობდა, ამგრამ რუსების პროტესტის შემდეგ სასახლის წინ დადგეს, რათა ქალაქში მყოფებს ვერ დაენახათ. სვეტის თავზე არწივია, ფუძეზე კი დათვები და სხვა არსებები არიან გამოსახული. ლათინური წარწერა Magna Res Libertas ითარგმნება როგორც „თავისუფლება დიდი რამაა“. სვეტზე პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის გერბი (რომელზეც არწივია გამოსახული) და ლიეტუვური ვიტისია გამოსახული.
1892-1994 მუზეუმში ჟერომსკისთან ერთად მუზეუმის ბიბლიოთეკარი ზიგმუნტ ვასილევსკიც იყო. მალე ბიბლიოთეკამ და არქივებმა მუზეუმის არტეფაქტებზე უფრო დიდი მნიშვნელობა შეიძინა. 1874 წელს მუზეუმს ლეონარდ ხოძკოს კოლექცია დაემატა. შემდეგსი ბიბლიოთეკას დიდი ემიგრაციის პერიოდთან დაკავშირებული მასალები, ნაბეჭდი მასალა, გრავიურები და რუკები გადაეცა.
1883 წელს ბიბლიოთეკას გრაფ პლატერის არქივები გადაეცა, რომლებიც მნიშვნელოვან ინფორმაციას შეიცავდა 1863 წლის იანვრის აჯანყებისა და აჯანყების შემდეგ შვეიცარიაში ემიგრირებული პოლონელების შესახებ. ბიბლიოთეკამ მიიღო არტურ ვოლინსკის კოლექციებიც ამ აჯანყების შესახებ.
წლების მანძილზე მუზეუმის ბიბლიოთეკას სხვადასხვა ქვეყნის ოჯახებისა და ორგანიზაციების მიერ ნაანდერძევი არქივები დაემატა. 1927 წლამდე ბიბლიოთეკაში იმ პოლონურ პერიოდულ გამოცემებს აგროვებდნენ, რომლებიც პოლონეთის საზღვრებს გარეთ გამოიცემოდა და უცხოურ პერიოდულ გამოცემებსაც, რომლებიც პოლონეთს შეეხებოდა.
XX საუკუნის ბოლოსთვის, რაპერსვილის მუზეუმის ბიბლიოთეკა უდიდესი პოლონური ბიბლიოთეკა იყო პოლონეთის საზღვარგარეთ.
რეპატრიაცია
მუზეუმის დამფუძნებელმა, გრაფმა პლატერმა მუზეუმი ანდერძით პოლონელ ხალხს უსახსოვრა. 1927 წელს, პოლონეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, პლატერის სურვილის შესაბამისად, მუზეუმის კოლექციები პოლონეთში გადაიტანეს: ხელოვნების 3 000 ნიმუში, 2 000 ისტორიული რელიქვია, 20 000 გრავიურა, 9 000 მონეტა და მედალი, 92 000 წიგნი და 27 000 ხელნაწერი. ვარშავაში ამ კოლექციების დიდი ნაწილი, განსაკუთრებით, ბიბლიოთეკა და არქივები, მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელებმა შეგნებულად გაანადგურეს. გერმანელებს ტადეუშ კოსციუშკოს გული გადაურჩა, რომელიც ვარშავის სამეფო სასახლის სამლოცველოშია დასვენებული, რომელიც 1970-იან წლებში ხელახდა აშენდა.
თანამედროვე პოლონეთი
1936 წელს რაპერსვილის სასახლეში თანამედროვე პოლონეთის მუზეუმი დაარსდა და დამოუკიდებელი პოლონეთის ხელოვნების და მიღწევების პოპულარიზებას ისახავდა მიზნად. 1940 წელს, მას შემდეგ, რაც საფრანგეთში მებრძოლი 13 000 პოლონელი ჯარისკაცი შვეიცარიაში გადაიყვანეს, ინტერნირებულთა ბანაკში მუზეუმი საგანმანათლებლო და კულტურულ სამუშაოს ასრულებდა. 1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ მუზეუმი პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის დაქვემდებარებაში გადავიდა. 1952 წელს რაპერსვილის ადგილობრივმა მთავრობამ, იმის შიშით, რომ სასახლე კომუნისტური პროპაგანდის ცეტრი არ გამხდარიყო, მუზეუმი დახურა.
მუზეუმი დღეს
მუზეუმი ხელახლა 1975 წელს გაიხსნა. დღეისთვის მუდმივი გამოფენებია: შვეიცარიელები პოლონეთში და პოლონელები შვეიცარიაში; XIX-XX საუკუნეებში დასავლეთით პოლონელთა ემიგრაციის ისტორია; პოლონელთა ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ისტორია; ცნობილი პოლონელი მეცნიერები და ნობელის პრემიის ლაურეატები; XIX-XX საუკუნეების პოლონელ ხელოვანთა ნახატები; ებრაული კულტურა პოლონეთში; პოლონური სახალხო ხელოვნება. დამატებით, მუზეუმში პოლონეთის ისტორიისა და ხელოვნების შესახებ პერიოდული გამოფენებიც ეწყობა.
პოლონური მუზეუმი მოიცავს ბიბლიოთეკასაც, რომელიც ამჯამად სასახლის ქვემოთ ბორცვზე, ბურგჰოფის სახლშია განთავსებული. მასში პოლონეთის ისტორიისა და კულტურის 20 000-მდე ტომია დაცული, მათ შორის დასავლურ ევროპულ ენებზე შესრულებული ნამუშევრებიც. ბიბლიოთეკის წიგნების კატალოგი ონლაინაცაა ხელმისაწვდომი.
მუზეუმში დაცული არტეფაქტები რამდენიმე საუკუნეს მოიცავს და ისეთ პიროვნებებთანაა დაკავშირებული, როგორებიც იყვნენ: ტადეუშ კოსციუშკო, ჰენრიკ სენკევიჩი, ვლადისლავ რეიმონტი და იან ნოვაკ-იეზიორანსკი.
2008 წელს რაპერსვილის მკვიდრთა ნაწილმა სასახლიდან მუზეუმის გადასატანად პეტიცია შეადგინა. მეორე მხრივ, მუზეუმი სასახლეში დარჩენის კამპანიას ატარებს.
ბიბლიოთეკარები
1927 წლამდე, სანამ მუზეუმის კოლექციების პოლონეთში რეპატრიაცია მოხდებოდა, მუზეუმის ბიბლიოთეკარად რამდენიმე ცნობილი პიროვნება მუშაობდა, მათ შორის: ზიგმუნტ ვასილევსკი (1892-1894), სტეფან ზერომსკი (1892-1896), სტანისლავ გრაბსკი (1899-1901), ფლორიან ზნანეცკი (1901-1910), ადამ ლევაკი (1915-1927) და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:1870 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები სანქტ-გალონის კანტონში კატეგორია:პოლონური კულტურის მუზეუმები საზღვარგარეთ კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კულტურული საკუთრება სანქტ-გალონის კანტონში კატეგორია:ტურისტული ღირსშესანიშნაობები რაპერსვილ-იონაში კატეგორია:შენობა-ნაგებობები რაპერსვილ-იონაში
ვსევოლოდ ზენკოვიჩი
ვსევოლოდ პავლეს ძე ზენკოვიჩი (Зенкович, Всеволод Павлович; დ. 4 თებერვალი [ძვ. სტ. 22 იანვარი], 1910, — გ. 15 აგვისტო, 1994, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1943), პროფესორი (1947). სკკპ წევრი 1953 წლიდან. სახელგანთქმული სპეციალისტი ოკეანოლოგიისა და გეომორფოლოგიის დარგში.
ბიოგრაფია
ვსევოლოდ ზენკოვიჩი დაიბადა 1910 წლის 4 თებერვალს, ქალაქ მოსკოვში. ზენკოვიჩი იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ოკეანოლოგიის (1944-1971) და გეოგრაფიის (1971-1974) ინსტიტუტების ზღვის სანაპირო ზონის ლაბორატორიის გამგე, 1975-1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში და ხელმძღვანელობდა შავი ზღვის სანაპირო ზონის მორფოლოგიისა და დინამიკის ლაბორატორიას.
1991 წლიდან კვლავ გადავიდა მოსკოვში. ვსევოლოდ ზენკოვიჩმა კვლევითი საქმიანობა დაიწყო 1920-იან წლებში ზღვის თევზმეურნეობისა და ოკეანოგრაფიის პოლარულ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1930-იან წლებში მურმანსკში ჩამოაყალიბა ზღვის გეოლოგიის ლაბორატორია. 1937 წლიდან ლექციებს კითხულობდა მოსკოვის ჰიდრომეტეოროლოგიურ ინსტიტუტსა და მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
ვსევოლოდ ზენკოვიჩმა საფუძვლიანად გამოიკვლია ბარენცის, თეთრი, კასპიისა და შავის ზღვის სანაპიროები. ეს იყო გეომორფოლოგიაში ახალი მიმართულების შექმნის პერიოდი. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები ჩაატარა ასევე პოლონეთის, ნიდერლანდების, იუგოსლავიის, ვიეტნამის, ეგვიპტეს, მექსიკის, კუბისა და ჩინეთის ზღვის სანაპირო ზონებში. ავტორია 400-მდე სამეცნიერო ნაშრომის და 50-მდე სამეცნიერო-პოპულარული წიგნისა. პრაქტიკაში შემოიღო კვლევის რიგი მეთოდი, მათ შორის: ლუმინომორფული ინდიკატორები, წყალქვეშა გამოკვლევები და ექსპერიმენტები, ნატანის ბალანსის ანალიზი და სხვა.
ზენკოვიჩმა საფუძველი ჩაუყარა ზღვის ნაპირების მკვლევართა საბჭოთა სკოლას, რომელიც ფართოდ იყო აღიარებული. ზენკოვიჩი იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ზღვის ნაპირთა გეომორფოლოგიის კომისიის წევრი (1964 წლიდან). მეორე მსოფლიო ომში ხელმძღვანელობდა საინჟინრო ჯარების ასეულს.
სსრკ სახელმწიფო (1951) და ლენინური (1964) პრემიები, სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების თედორე ლიტკეს სახელობის ოქროს მედალი (1958). დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით. მიღებული ჰქონდა აგრეთვე სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის დიდი ვერცხლის მედალი (1956).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:რუსი გეოგრაფები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
აბრაამ კარიელი
აბრაამ კარიელი (დ. 350 — გ. 422/423) — კარიელი ეპისკოპოსი. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 27 თებერვალი ძვ. სტ. (14 თებერვალი).
ლიტერატურა
კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:სირიელი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 350 კატეგორია:გარდაცვლილი 422 კატეგორია:გარდაცვლილი 423
1012
მმართველები
*
783
თარიღი უცნობია
*
სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა
მინი|255პქ|აკლდამის შისასვლელი
სვეშტარახის თრაკიული აკლდამა (ბულგ. Свещарска гробница), მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში, რაზგრადის ოლქში, სოფელ სვეშტარახის სიახლოვეს.
აკლდამა აღმოჩენილ იქნა 1982 წელს, მიწაყრილში და მიეკუთვნება ძვ. წ. III საუკუნეს. ესაა თრაკიული სამარხი, რომელიც წარმოაჩენს თრაკიული საკულტო ნაგებობების ძირითად სტრუქტურას. სამარხის არქიტექტურული დეკორაციები უნიკალურადაა მიჩნეული, წარმოდგენილია მრავალი ხელოვნების ნიმუში, მათ შორის ნახევარადამიანები, კარიატიდები და კედლის მხატვრობა. ცენტრალური ოთახის კედლებზე ამოკვეთილია ქალის ათი ფიგურა, რომლებიც ამ ტიპის თრაკიული ხელოვნების უნიკალურ ნიმუშებს წარმოადგენენ, რომლებიც თრაკიის მიწიდან ასე შორს მდებარეობენ.
1985 წელს, იუნესკომ აღნიშნული აკლდამა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში კატეგორია:რაზგრადის ოლქი‎
Clavatula imperialis
Clavatula imperialis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სჯულდება
სჯულდება, სჯულისდება, შჯულისდება — კანონმდებლობა, სამართლის წიგნი ძველ საქართველოში. ტერმინი „სჯულდება“ ასახავს საკანონმდებლო პროცესს — გულისხმობს სჯულის „დადებას“ ანუ შედგენა-შემოღებას, მის „განწესებას“. სახელმწიფო სამართლის კანონმდებლობას (კერძოდ, ვახტანგ VI-ის დასტურლამალსს) „საჴელმწიფო სჯულდება“ ერქვა. სჯულდება ეწოდება იოანე ბატონიშვილის სახელმწიფოებრივი რეფორმების პროექტს, აგრეთვე ალექსი მიხეილის ძის 1649 კანონთა კრებულის ქართულ თარგმანს. „სჯულდება“ სამონასტრო წესდების მნიშვნელობითაც იხმარებოდა (ასე იხსენიება, სახელდობრ, პეტრიწონის მონასტრის 1063 ტიპიკონი).
იტალიური ლიტერატურა
საუკუნეების განმავლობაში ევროპის ტერიტორიის უმეტეს ნაწილში და მათ შორის დღევანდელი იტალიის ტერიტორიაზე ლათინურ ენას იყენებდნენ. 813 წლიდან კი ტურსის შეთანხმება უფლებას იძლევა დაბალი წრის ხალხისათვის გასაგებ, ვულგარულ ენაზე წარიმართოს ქადაგებები. თუმცა ამ ენას ძირითადად ზეპირმეტყველებაში იყენებდნენ, ამიტომ ამ ეპოქიდან მხოლოდ რამდენიმე იურიდიული სახის ტექსტი და ხელშეკრულებაა შემორჩენილი. ამ პერიოდში იტალია ჯერ კიდევ არ არის განსაზღვრული საზღვრების მქონე ქვეყანა, ეს არის დანაწევრებული, სხვადასხვა სამეფოსგან შექმნილი ტერიტორია.
XIII საუკუნიდან ჩნდება პირველი სახალხო ლექსები, რასაც მფარველობენ შეძლებული სასახლის კარები და რელიგიური ორდენები. თავიდან ახალი პოეტური ფორმები ძირითადად ფლორენციასა და ტოსკანიაში ვითარდებოდა და წმინდა სიყვარულს, ქალის მშვენიერებასა და სათნოებას ეძღვნებოდა.
პირველი დიდი ფიგურები: დანტე, პეტრარკა, ბოკაჩო
იტალიური პოეზიისა და ლიტერატურის ფუძემდებლად დანტე ალიგიერია მიჩნეული. თავის ნაწარმოებში ვულგარულ ენაზე მჭერმეტყველების შესახებ, იგი იკვლევს იტალიური ენის შესაძლებლობებს. 1304 წელს წერს ბანკეტს, რაც ვულგარულ იტალიურზე დაწერილი პირველი ფილოსოფიური ნაწარმოებია. ღვთაებრივ კომედიაში კი, რომელიც დღესაც ინარჩუნებს თავის მნიშვნელობას, დანტე  ადამიანის თავისუფლებასა და ღვთაებრივ სამართალს ეხება.
ამ პერიოდში კიდევ ორ ტოსკანელს შეაქვს ფასდაუდებელი წვლილი იტალიური ლიტერატურის განვითარებაში, პეტრარკასა და ბოკაჩოს.
პეტრარკა ანტიკურ ტრადიციებსა და ლათინურ ენას ეტრფის. მისი შემოქმედება დიდი გავლენას ახდენს იტალიურ რენესანსზე. თავის კანცონიერებში, რომლებიც ლირიკული პოეზიის ჭეშმარიტ ნიმუშებად იქცა, პეტრარკა  იყენებს დახვეწილ და მდიდარ ლათინურს.
ბოკაჩო კი ზოგჯერ იტალიურად წერს, ზოგჯერ კი ლათინურად. დეკამერონში იგი ხოტბას ასხამს ბურჟუაზიის ცხოვრების წესს. ამასთან, პირველად იტალიურ ლიტერატურაში, იყენებს პროზაულ თხრობას, რომელზეც იგრძნობა პოპულარული ზღაპრების თხრობის მანერის გავლენა. ზეპირმეტყველებიდან წარმოშობილი თხრობის ამგვარი ტიპი შემდგომში მთელს ევროპაში ვრცელდება.
კატეგორია:იტალიური ლიტერატურა
ვაშინგტონ პოსტი (გაზეთი)
ვაშინგტონ პოსტი (The Washington Post) — უდიდესი და უძველესი გაზეთი ვაშინგტონში, აშშ-ის დედაქალაქში, რომელიც დაარსდა 1877 წლის 6 დეკემბერს. გაზეთმა მსოფლიოში გაითქვა სახელი ადრეულ 1970-იანებში ბობ ვუდვორდისა და კალრ ბერნსტაინის უოტერგეიტის სკანდალის გამოძიებისას, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ნიქსონის პრეზიდენტობიდან გადაყენებაში. პოსტი საყოველთაოდ ითვლება საუკეთესო სამ ამერიკულ გაზეთთა რიგში „The New York Times“-სა (გამორჩეული საერთო ხასიათის რეპორტაჟებითა და საერთაშორისო მიმოხილვით) და „The Wall Street Journal“-თან (საფინანსო მიმოხილვებით) ერთად. პოსტმა რეპუტაცია თეთრი სახლისა და კონგრესის მუშაობისა და აშშ-ის მთავრობის სხვა ასპექტების რეპორტაჟებით მოიხვეჭა.
„The New York Times“-ისა და „The Wall Street Journal“-სგან განსხვავებით „Washington Post“ საკუთარ თავს რეგიონალურ გაზეთად თვლის და მისი ეროვნული გამოცემა დისტრიბუციაში აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს არ სცდება ხოლმე. მის მკითხველთა უმრავლესობა კოლუმბიის ოლქში და ასევე მის შემოგარენში მყოფ მერილენდისა და ჩრდ. ვირჯინიის გარეუბნებშია.
2013 წლის მაისიდან გაზეთის ყოველდღიური ცირკულაცია 474,767 აღემატებოდა, ხოლო მისი საკვირაო გამოცემის ტირაჟი 838,014 აღემატება, რაც მას ქვეყნის მასშტაბით ტირაჟის მიხედვით მეშვიდე ადგილზე აყენებს „USA Today“, „The Wall Street Journal“, „The New York Times“, „Los Angeles Times“, „Daily News“ და „New York Post“ შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ტირაჟი (ისევე როგორც ყველა სხვა გაზეთების) ბოლო დროს ნელ-ნელა ეცემოდა, მას ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ბაზარში-შეღწევადობის რეიტინგი აქვს აშშ-ის მეტროპოლიების ყოველდღიურ გაზეთებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის გაზეთები კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები კატეგორია:აშშ-ის ყოველდღიური გაზეთები
ჟან-მიშელ ჟარი
ჟან-მიშელ ანდრე ჟარი (Jean-Michel André Jarre; დ. 24 აგვისტო, 1948, ლიონი, საფრანგეთი) — ფრანგი კომპოზიტორი და შემსრულებელი. იგი ითვლება ფრანგული ელექტრონული და ნიუ ეიჯის სტილის მუსიკის ერთ-ერთ პიონერად. იგი ასევე არის ნოვატორული თეატრალიზებული ლაზერ-შოუების ავტორი.
მუსიკოსს წარმატება და შემდგომში მსოფლიო აღიარება მოუტანა 1976 წლის ალბომმა Oxygene. იგი ჩაწერილი იქნა შინაურ სტუდიაში და დღეისთვის დაახლოებით 12 მილიონი ასლის ოდენობით არის გაყიდული. 1978 წლის Equinoxe-ს მოჰყვა რეკორდული რაოდენობის მაყურებელი კონკორდის მოედანზე - მილიონზე მეტი (თუმცა, დღეისთვის მან ეს რეკორდი სამჯერ გააუმჯობესა). მან მრავალი ალბომი გამოსცა, მაგრამ 1979 წლის კონცერტმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია მსოფლიოში გამართულ სხვა გამოსვლებზე. ჟარი აგრეთვე იყო პირველი მუსიკოსი დასავლეთიდან, რომელიც კონცერტებით მიიწვიეს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში.
ადრეული ცხოვრება, შთაგონება, განათლება
ადრეულ წლებში ჟარს უჭირდა კლასიკური ფორტეპიანოს შესწავლა, თუმცა მოგვიანებით პედაგოგები შეცვალა და სწავლობდა იმას, რაც თავად სურდა. ინსტრუმენტებით უშუალოდ დაინტერესდა ბაზრობაზე, სადაც დედამისი ანტიკურ ნივთებს, კერძოდ ბორის ვიანის კუთვნილ შტროხის ვიოლინოს ყიდდა. დედას ბიჭუნა ხშირად დაყავდა პარიზის ჯაზურ კლუბში, სადაც გამოდიოდნენ დონ ჩერი, ჩეტ ბეიკერი, ჯონ კოლტრეინი და არჩი შეპი. ჯაზმა შთააგონა, რომ მისი მუსიკა იქნებოდა ტექსტების გარეშე. გავლენა აგრეთვე იქონია პიერ სულაჟის მხატვრობამ. ჟან-მიშელი იხსენებდა, თუ როგორ დაფიქრდა ამ მრავალტექსტურიანი ნახატების ხილვის შემდეგ, რომ „მხატვარივით შეეძლო სიხშიერეებითა და ხმებით“ მანიპულირება. მომავალი მუსიკოსი შთაგონებული იყო კლასიკური, მოდერნისტული მუსიკითაც. 2004 წელს ჟურნალთან The Guardian საუბრისას აღწერდა გავლენას, რომელიც იქონია იგორ სტრავინსკის „წმინდა გაზაფხულმა“:
მოზარდობისას ჟარი ყიდდა ნახატებს, ზოგიერთ მათგანს კი ლიონის გალერეაში წარადგენდა (მაგალითად, L'Œil écoute-ს). იგი აგრეთვე უკრავდა ჯგუფში Mystère IV. როდესაც ლიცეუმში სწავლობდა, დედამ იგი პარიზის კონსერვატორიაში, ჟანინ რეფთან მიიყვანა. ბიჭი ეუფლებოდა ჰარმონიას, ფუგასა და კონტრაპუნქტს. 1967 წელს უკრავდა გიტარაზე ჯგუფში The Dustbins, რომელიც მოგვიანებით გამოჩნდა ფილმში „ყველა ბიჭი და გოგო“ (1967). ჟარი ერთმანეთთან ურევდა სხვადასხვა ინსტრუმენტის ჟღერადობას - ელექტროგიტარას და ფლეიტას, ფირის ეფექტებსა და სხვა ხმებს. ექსპერიმენტები მუსიკასთან განაგრძო 1968 წელს, როდესაც დაიწყო ფირის ციკლების, რადიოებისა და სხვა ელექტრონული მოწყობილობების გამოყენება. 1969 წელს შეუერთდა მუსიკალური კვლევის გავლენიან ჯგუფს (GRM), რომელსაც ხელმძღვანელობდა პიერ შეფერი („კონკრეტული მუსიკის“ ე.წ. „მამა“). ჟარმა შეისწავლა მუგის მოდულარული სინთეზატორი და მუშაობდა კელნში მდებარე კარლჰაინც შტოკჰაუზენის სტუდიაში.
ელისეს მინდვრებთან მდებარე ბინის სამზარეულოში ჟარმა პატარა სტუდია ააწყო. აქ იყო მისი პირველი სინთეზატორი, EMS VCS 3, და EMS Synthi AKS, რომლებიც შეერთებული იყო Revox-ის ჩამწერ მოწყობილობებზე. 1969 წელს რეიმსში გაიმართა გამოფენა, რომლისთვისაც ჟარმა დაწერა ხუთწუთიანი "Happiness Is a Sad Song." პირველი კომერციული ჩანაწერი იყო 1969 წლის La Cage/Erosmachine, ჰარმონიის, ფირის ეფექტებისა და სინთეზატორების ნარევი.
1970-იანები
1971 წელს ჟარმა, ქორეოგრაფ ნორბერტ შმუკის ხელმძღვანელობით, დაწერა მუსიკა ბალეტისთვის AOR. იგი აგრეთვე წერდა მუსიკას ბალეტებისთვის, თეატრისთვის, რეკლამებისთვის და სატელევიზიო გადაცემებისთვის, აგრეთვე მუსიკას და ტექსტებს სხვადასხვა შემსრულებლისთვის, რომელთა შორის იყვნენ პატრიკ ჟუვე და კრისტოფი. მან შექმნა ფილმის „დაწმვარი თავლა“ საუნდტრეკი, ხოლო 1972 წელს ილუზიონიზმის საერთაშორისო ფესტივალისთვის მუსიკის შექმნაზე იმუშავა. იმავე წელს გამოვიდა ჟარის პირველი ალბომი, Deserted Palace. 1973-1974 წლებიდან ჟარი წერდა მუსიკას ფრანსუა არდისთვის და ჟერარ ლენორმანისთვის და ტექსტებს კრისტოფისთვის. იგი აგრეთვე იყო კრისტოფის შოუს რეჟისორი.
1976 წელს მცირე ბიუჯეტით ჟარმა გამოსცა მეორე ალბომი, Oxygène, რომელიც სახლში ჩაწერა. ამ ალბომმა მას საერთაშორისო წარმატება მოუტანა. შემდგარი 6 დანომრილი ტრეკისგან, სადაც უფრო მეტი აქცენტი იყო მელოდიაზე, ვიდრე რიტმზე, იგი იწერებოდა Scully-ს რვატრეკიან მაგნიტოფონზე. ჟარი იყენებდა Eminent 310-ს და Korg Minipops-ის დრამ-მანქანას. ექოს ეფექტი VCS3 სინთეზატორის მიერ გენერირებული ეფექტების თანმხლები იყო. აგრეთვე გამოყენებული იყო სინთეზატორი ARP 2600, რომელზეც მუსიკოსმა კრისტოფის ჩანაწერებში უკვე დაუკრა.
Oxygène თავდაპირველად კარგად არ იყიდებოდა. ჟარს უარი უთხრა რამდენიმე ლეიბლმა, მაგრამ საბოლოოდ მნიშვნელოვანი როლი იქონია ელენ დრეიფუსის, შეფერის ერთ-ერთი სტუდენტის თხოვნამ, რომლითაც მან თავის მეუღლეს მიმართა. Disques Motors-მა საბოლოოდ ალბომი გამოსცა. პირველი ტირაჟი, 50.000 ცალი, წარმოდგენილი იყო მაღალი ხარისხის ტექნიკის მაღაზიებში, კლუბებსა და დისკოთეკებზე, ხოლო 1977 წლის აპრილისთვის ალბომი მხოლოდ საფრანგეთში 70 000 ასლის ოდენობით გაიყიდა. Dreyfus-ის ხელმძღვანელი, სტანისლას ვიტოლდი, ჟურნალთან Billboard ამბობდა: „გარკვეულწილად, ძირითად იმედს ვამყარებთ ჟან-მიშელ ჟარზე. იგი გამორჩეულია და დარწმუნებული ვარ, 1980 წლისთვის მსოფლიოში აღიარებული გახდება.“ Oxygène დღემდე 12 მილიონი ასლის სახით არის გაყიდული და ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ფრანგული ალბომია. ბრიტანეთში მან ჩარტში #2 პოზიცია დაიკავა, კანადაში - #65 და აგრეთვე მოხვდა აშშ-ის საუკეთესო 100-ეულში. "Oxygène IV", შეტანილი ამ ალბომში, ჟარის ყველაზე ცნობილი სინგლია. ბრიტანეთის ჩარტში მას #4 პოზიცია ეკავა.
1980–1984
იმ დროისთვის, როდესაც Les Chants Magnétiques 1981 წლის 20 მაისს გამოიცა, Oxygène და Équinoxe მსოფლიოში 6 მილიონამდე ასლის სახით გაიყიდა. ახალი ალბომი პირველი ორი თვის განმავლობაში მხოლოდ საფრანგეთში 200 000 ეგზემპლარად გაიყიდა. ალბომში მუსიკოსმა გამოიყენა ახალი სინთეზატორი Fairlight CMI და ამ ინსტრუმენტის პიონერად იქცა. მოწყობილობის ციფრულმა ტექნოლოგიამ ჟარს საშუალება მისცა, ხმოვანი ექსპერიმენტები ახალი მიმართულებით წაეყვანა.
ალბომის გამოცემა დაემთხვა ჟარის პირველ საერთაშორისო ტურნეს. 1981 წელს ბრიტანეთის საელჩომ პეკინის რადიოს გადასცა Oxygène-ის და Équinoxe-ის ასლები. ეს იყო თანამედროვე უცხოური მუსიკის ჩინეთის ეროვნულ რადიოში გაჟღერების პირველი შემთხვევა. რესპუბლიკამ ჟარი კონცერტებით მიიწვია. ისინი 18 ოქტომბრიდან 5 ნოემბრამდე ჩატარდა. პირველი, პეკინში, ძირითადად მთავრობის წევრების თანდასწრებით ჩატარდა, მაგრამ მის დაწყებამდე ტექნიკოსებმა აღმოაჩინეს, რომ არ იყო საკმარისი ელექტროენერგიის მიწოდება. პრობლემა გადაწყდა იმით, რომ ახლო მდებარე რაიონებს დროებით შეუწყდა ენერგიის მიწოდება. სტადიონი თითქმის სავსე იყო, როდესაც კონცერტი დაიწყო, მაგრამ პეკინში ავტობუსებმა გადაადგილება საღამოს 10 საათისთვის შეწყვიტეს, ამიტომ ნახევარი სტადიონი გამოსვლის დასრულებამდე დაიცალა. მაყურებლის მოზიდვის მიზნით, ჟარმა და მისმა გუნდმა თავად შეიძინეს ბილეთები და ისინი დაურიგეს ქუჩაში შემხვედრ ბავშვებს (თავდაპირველად ჟარს სურდა, რომ კონცერტები უფასოდ ჩაეტარებინა, თუმცა ჩინეთი ორგანიზატორების მხრიდან მაინც დაწესდა სიმბოლური გადასახადი - 0.20-დან 0.50 გირვანქამდე თითო ბილეთისთვის. თუმცა, მსმენელთა აქტიურობა მაინც არ იყო დიდი - მათ არ ჰქონდათ რეაგირება მუსიკასა და ფერად შოუზე და აპლოდისმენტებსაც ადგილი არ ჰქონდა. მეორე კონცერტი, გამართული შანხაიში, განსხვავებული იყო. ჟარმა მსმენელები აიყოლია მათ შორის გავლით. ჩანაწერები ამ კონცერტებიდან გამოვიდა ორმაგ გრამფირფიტაზე 1982 წელს.
Musique pour Supermarché წარმოადგენდა გამოფენისთვის "Supermarché" დაწერილ მასალას. ლუქსემბურგის რადიომ ჟარის ნებადართვით ეთერში გაუშვა ჩანაწერის სრული ვერსია. 1983 წლის 5 ივლისს მისი ერთადერთი ფიზიკური ასლი პარიზში, აუქციონზე გაიყიდა, 70 000 ფრანკად და, „მუსიკის ინდუსტრიალიზაციის პროტესტის“ მიზნით ჟარმა ზედამხედველის თანდასწრებით დაწვა ჩანაწერის ორიგინალური ფირები. ალბომის მასალის ნაწილი მოგვიანებით სხვა ჩანაწერებში მოხვდა - მათ შორის, Zoolook-ში შეტანილ Diva-ში და Blah Blah Café-ში, ისევე, როგორც Rendez-Vous-ს მესამე ნაწილში. Zoolook-ში უხვად გამოიყენება Fairlight CMI-ის სემპლირების საშუალებები, როგორიც არის მსოფლიოს ხალხთა საუბრის ჩანაწერები. "Diva"-ში ჟღერს ლორი ანდერსონის ვოკალი. ალბომის ჩაწერაში აგრეთვე მონაწილეობდნენ ედრიენ ბელიუ და მარკუს მილერი. ალბომი წინა ნამუშევრებთან შედარებით ნაკლებად წარმატებული აღმოჩნდა და ბრიტანეთის ჩარტში მხოლოდ #47 პოზიციამდე მივიდა.
1985–1989
1985 წელს ჟარი ჰიუსტონის საოპერო თეატრის ხელმძღვანელმა მიიწვია კონცერტზე, რომელიც ეძღვნებოდა ტეხასის 150 წლიან იუბილეს. მიუხედავად იმისა, რომ მუსიკოსი სხვა პროექტებზე მუშაობდა და თავდაპირველად ეს შემოთავაზება არ მოეწონა, მოგვიანებით იგი ქალაქს ეწვია და ქალაქის ხედით მოიხიბლა, რასაც თანხმობა მოჰყვა. 1985 წელს აგრეთვე აღინიშნებოდა ლინდონ ჯონსონის კოსმოსური ცენტრის დაარსების იუბილე და ჟარმა ამ თარიღის აღსანიშნავად, NASA-ს თხოვნით, კონცერტი გამართა.
Rendez-Vous, შემდეგი სტუდიური ალბომი, ორი თვის განმავლობაში იწერებოდა და, ისევე, როგორც Zoolook, შეიცავდა 1983 წლის Musique pour Supermarché-ის ელემენტებს. მისი სამი ნაწილი აღწერს ჰიუსტონის განვითარებას, სოფლის ეკონომიკიდან კოსმოსურ ტექნოლოგიებში ლიდერობამდე. თავისი სტილით უფრო მეტად ბაროკოს მიმართულების, ალბომი შეიცავს ვალტორნებს, ტრომბონებს და ვიოლინოებს, ისევე, როგორც Elka Synthex-ის ჟღერადობას - განსაკუთრებით "Third Rendez-Vous"-ში, რომელსაც ჟარი კონცერტებზე ლაზერული არფით ასრულებს. ალბომზე მუშაობისას ჟარმა ითანამშრომლა რამდენიმე ჰიუსტონელ ასტრონავტთან. მათ შორის იყვნენ ბრიუს მაკ-კენდლის II და ყოფილი ჯაზ-მუსიკოსი რონალდ მაკნერი. უკანასკნელს ცოცხლად უნდა დაეკრა "Rendez-Vous VI"-ში, მაგრამ 1986 წლის 28 იანვარს „ჩელენჯერის“ კატასტროფამ და მაკნერის დაღუპვამ ამ ჩანაფიქრს წერტილი დაუსვა. თუმცა, პარტია ჩაწერა კირკ უოლუმმა. ალბომზე "Rendez-Vous VI" მითითებულია ქვესათაურით "Ron's Piece".
დაახლოებით 2000 პროექტორი უშვებდა გამოსახულებას შენობებზე და გიგანტურ ეკრანებზე, დაახლოებით 370 მეტრის სიმაღლეზე, გადააქცია რა ქალაქის ცათამბჯენები ფეიერვერკებისა და ლაზერების ფონად. Rendez-vous Houston გინესის რეკორდების წიგნში მოხვდა 1.5 მილიონი დამსწრე მსმენელით და მუსიკოსის 1979 წლის რეკორდს გაუსწრო. სანახაობა იმდენად შთამბეჭდავი იყო, რომ ახლომდებარე ავტოსტრადაზე შეიქმნა საცობი. ქალაქის მმართველობა იძულებული იყო, ავტოსტრადა კონცერტის დასასრულამდე დაეხურა. თვეების შემდეგ ლიონში ჟარმა დაახლოებით მილიონი მსმენელის წინაშე კიდევ ერთი კონცერტი გამართა, რომელიც რომის პაპ იოანე პავლე II-ის ვიზიტს ეძღვნებოდა. პაპი თავად მიესალმა მსმენელებს ლიონის საკათედრო ტაძრიდან. გამოსვლის ჩანაწერი შეტანილია In Concert Houston-Lyon-ში.
1988 წელს ჟარმა გამოსცა ალბომი Revolutions. მან რამდენიმე ჟანრი მოიცვა, მათ შორის - სიმფონიური ინდუსტრიული მუსიკა, არაბული მელოდიები, მსუბუქი პოპ-მუსიკა გიტარის თანხლებით და ეთნიკური ელექტრო-ჯაზი. ორსაათიანი კონცერტი Destination Docklands დაიგეგმა 1988 წლის სექტემბრისთვის. მისი გამართვის ადგილი უნდა ყოფილიყო ლონდონის დოკები. ეს ადგილი არჩეული იყო არა მხოლოდ იმის გამო, რომ უმოქმედო იყო, არამედ იმიტომ, რომ ჟარი თვლიდა, რომ ადგილობრივი არქიტექტურა მის მუსიკაზე მორგებული იყო. 1988 წლის დასაწყისში ჟარი შეხვდა ადგილობრივი უწყებების წარმომადგენლებს, მაგრამ რაიონის საბჭო შიშობდა უსაფრთხოების გამო და 12 სექტემბრამდე საბოლოო პასუხი გადადო , შემდეგ კი საერთოდ უარი თქვა ლიცენზიის გაცემაზე. ადგილობრივი მეხანძრეები ასევე განიცდიდნენ, რომ არსებობდა ხანძრის რისკი. თუმცა, ჟარის გუნდი მაინც ეძებდა ალტერნატიულ ადგილმდებარეობებს. საბოლოოდ, სანახაობა მოცურავე სცენაზე გადაიტანეს. დაიგეგმა ორი კონცერტი - 8 და 9 ოქტომბრისთვის.
1990-იანები
1990 წელს გამოვიდა ჟარის ახალი ალბომი En Attendant Cousteau (კუსტოს მოლოდინში), დაწერილი ჟაკ-ივ კუსტოს შთაგონებით. 1990 წელს, ბასტილიის დღეს, ჟარმა გამართა კონცერტი პარიზში, რომელსაც დაესწრო დაახლოებით 2 მილიონი ადამიანი - ამით მუსიკოსმა კიდევ ერთხელ გაუსწრო წინა რეკორდს და გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში კვლავ მოხვდა. ჟარი აპირებდა მექსიკაში, ტეოტიუაკანში, 1991 წლის 11 ივლისის აღსანიშნავი მზის დაბნელების კონცერტის გამართვას. თუმცა, რამდენიმე კვირით ადრე ტექნიკამ დანიშნულების ადგილამდე ვერ მიაღწია. ამასთან, ატლანტიკის ოკეანეში ჩაიძირა დიდი სატვირთო გემი, რომელსაც გადაჰქონდა პირამიდის ფორმის სცენა და სხვა ტექნიკური საშუალებები. ჟარი იმდენად გულგატეხილი იყო, რომ, მისივე თქმით, „მექსიკურ კერძებს შემდეგი ორი წლის განმავლობაში ვერ ეკარებოდა“. ორი წლის შემდეგ მან გამოსცა ტექნო-მუსიკის გავლენით შექმნილი Chronologie. ტექნიკური კუთხით, ეს არის ადრეული ალბომების Oxygène/Équinoxe სტილის კონცეფცია, რომელშიც რიტმულ სექციებს წინ უსწრებს დიდი უვერტიურა. ალბომში აგრეთვე გამოიყენებოდა ჟარის საყვარელი ინსტრუმენტები - ARP 2600 და Minimoog, ისევე, როგორც ახალი სინთეზატორები - Roland JD-800 და Kurzweil K2000.
Chronologie შესრულდა 16 კონცერტზე, რომლებიც ევროპაში გაიმართა Europe in Concert-ის ფარგლებში. მათი მასშტაბი წინა კონცერტებთან შედარებით უფრო მცირე იყო. კონცერტები გაიმართა ლოზანაში, მონ-სენ-მიშელში, ლონდონში, მანჩესტერში, ბარსელონაში, სერვილიაში და ვერსალის სასახლეში, პარიზთან. კიდევ ერთი გაიმართა 1994 წელს, ჰონგ-კონგში, ქალაქის ახალი სტადიონის გახსნის აღსანიშნავად. 1995 წელს, ბასტილიის დღეს გამოსვლისას, ღონისძიებაზე Concert for Tolerance ჟარმა შეასრულა ჰიტების დიდი ნაწილი. ეიფელის კოშკი ამ მოვლენისთვის სპეციალური განათებით მორთეს. შემდეგი წლის დეკემბერში ჟარმა ინტერნეტში გაუშვა საიტი "A Space for Tolerance", რომელზეც ჟღერდა მუსიკა En Attendant Cousteau-დან. საიტზე მომხმარებელს შეეძლო სხვადასხვა ვიზუალური სამყაროს ხილვა.
1997 წელს ჟარი დაუბრუნდა ანალოგური სინთეზატორების გამოყენებას Oxygène 7–13-ის გამოცემით. ალბომი მან GRM-ის პერიოდის ხელმძღვანელს, პიერ შეფერს მიუძღვნა, რომელიც ორი წლით ადრე გარდაიცვალა.
იმავე წლის სექტემბერში ჟარმა გამართა კონცერტი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წინ და კიდევ ერთხელ დაამყარო მსოფლიო რეკორდი - 3.5 მილიონი დამსწრე ადამიანით. მოვლენა ეძღვნებოდა მოსკოვის დაარსებიდან 850 წლისთავს. იმავე დღეს ბრიტანეთში მიმდინარეობდა პრინცესა დაიანას დასაფლავების ცერემონია და მუსიკოსმა მოსკოვში ერთწუთიანი დუმილის შემდეგ შესრულებული "Souvenir of China" მის ხსოვნას მიუძღვნა. 1999 წლის 31 დეკემბერს, ახალი საუკუნის დადგომისას, გიზის დიდ პირამიდასთან გაიმართა კიდევ ერთი დიდი სანახაობა, The Twelve Dreams of the Sun. კონცერტზე შესრულდა ჟარის ახალი ალბომის Métamorphoses სიმღერებიც. შოუში მონაწილეობდა 1000-ზე მეტი ადგილობრივი შემსრულებელი. ღონისძიების ვიზუალური მხარე ეფუძნებოდა ძველ ეგვიპტურ მითოლოგიურ ამბავს მზის მოგზაურობაზე და ადამიანებზე მის გავლენაზე.
2000-იანები
მიუხედავად იმისა, რომ Zoolook იყო ჟარის პირველი ალბომი, რომელშიც უხვად იყო წარმოდგენილი ვოკალური ნაწილები, Métamorphoses (2000) იყო პირველი, რომელიც თითქმის მთლიანად ვოკალებით იყო გაჯერებული. ალბომი ჩაიწერა Pro Tools-ის ადრეული ვერსიით. Métamorphoses სტილისტურად ჟარის ადრეული ნამუშევრებისგან განსხვავდება. ხმოვან ეფექტებს შორის არის მობილური ტელეფონების რადიო ხარვეზები და Macintalk, Macintosh-ის პროგრამა, რომლითაც მოხდა ტექსტის გენერირება სიმღერისთვის "Love, Love, Love". ალბომში ჟღერსს ლორი ანდერსონის, ნატაშა ატლასის და შერონ კორის ვოკალები.
შემდეგი ალბომი იყო 2001 წლის Interior Music, ჩაწერილი სპეციალური აუდიო-ვიზუალური კომპანია Bang & Olufsen-ისთვის. კომერციულად იგი არ გამოცემულა. შემდეგი იყო 2002 წლის Sessions 2000, ექსპერიმენტული სინთ-ჯაზური კომპოზიციების კომპილაცია, რომელიც წინა ნამუშევრებისგან გამოირჩეოდა. Sessions Billboard-მა დადებითად შეაფასა. მისი აზრით, „ჟარმა შექმნა ღრმად დეტალური ხმოვანი ფონი, რომელიც ტოვებს კვლავ მოსმენის სურვილს.“ ოლბორგთან 2002 წლის სექტემბერში გაიმართა კონცერტი, თუმცა მას პრობლემებიც ახლდა - ძლიერი წვიმის გამო. ჟარის კონცერტებზე ერთგვარი ცვლილებაც მოხდა - Rendez-vous Houston-ის შემდეგ მას ეხმარებოდა მუსიკოსების სრული შემადგენლობა, მაგრამ ოლბორგში შემადგენლობაში შედიოდნენ მხოლოდ კლარუპის გოგონათა გუნდი, ფრანსის რიმბერი, Safri Duo და ოლბორგის სიმფონიური ორკესტრი.
2004 წლის სექტემბერში გამოვიდა ჟარის AERO - DVD და CD. ეს იყო პირველი ალბომი მხოლოდ 5.1 სისტემებისთვის. ალბომში შეტანილია ჟარის ცნობილი კომპოზიციების ახლებურად ჩაწერილი ვერსიები. გარეკანზე წარმოდგენილია ან პარილოს თვალები, ხოლო სიმღერების მოსმენის დროს ეს თვალები მოძრაობენ - ისინი გადაიღეს თავად ალბომის მოსმენის დროს. CD ვერსია სუპერ-სტერეო ხარისხით იქნა ჩაწერილი.
როგორც UNESCO კეთილი ნების ელჩი, ჟარი იყო მაროკოში კონცერტის Water for Life ინიციატორი. კონცერტი 2006 წლის 16 დეკემბერს გაიმართა, მსოფლიოს გაუდაბნოების აღსანიშნავად, საჰარაში. ამ უფასო კონცერტს დაესწრო 25 000 მსმენელი. წყლის და სხვა ობიექტების გამოსახულებები ცხრა ვერტიკალურ ეკრანზე იყო პროეცირებული. ეკრანები დამაგრებული იყო დასველებული და გამაგრებული ქვიშვით. ირგვლივ გაყვანილი იქნა რამდენიმე სასმელი შადრევანი, ისევე, როგორც მუდმივი ელექტროკვების წყაროები. ჟარს კონცერტზე 60 ადგილობრივი მუსიკოსი შეუერთდა.
მორიგი სტუდიური ალბომი, Téo & Téa, ჟარმა 2007 წლის 26 მარტს გამოუშვა. სასათაურო სიმღერის ორი პერსონაჟი, შექმნილი კომპიუტერული გრაფიკით, ჟარმა აღწერა, როგორც ტყუპები - გოგო და ბიჭი. ალბომი აღწერს სასიყვარულო ურთიერთობათა სხვადასხვა ეტაპს და აზრს, რომ ასეთ ურთიერთობათა მომავალი გაუთვალისწინებელია. ვირტუალური ინსტრუმენტების და კომპიუტერების შემდეგ, ჟარმა ამ ალბომზე გამოიყენა დიდი რაოდენობით სხვადასხვა მოწყობილობა, როგორიც იყო ახალი პროტოტიპული ინსტრუმენტები. ალბომის გარეკანი შეიქმნა დევიდ ლინჩის ფილმის „გულით ველურნი“ შთაგონებით.
2007 წლის აგვისტოში ჟარმა კონტრაქტი EMI-ს ფრანგულ ფილიალთან გააფორმა. მან 2007 წლის ნოემბერში გამოსცა Oxygène-ის სპეციალური ახალი ცოცხალი ჩანაწერი, 3D DVD, CD და სტანდარტულ DVD ფორმატებში - Oxygène: New Master Recording. პირველად ჟარის კარიერაში, ალბომი ცოცხლად ჩაიწერა, ნებისმიერი წინასწარ გამზადებული ხმების გარეშე, ფრანსის რიმბერის, კლოდ სამარის და დომინიკ პერიეს დახმარებით. ალბომში აგრეთვე შეტანილია სამი დამატებითი კომპოზიცია - Oxygene-ის ნაწილების დამაკავშირებული ჩანაწერები. Disques Dreyfus-მა მოგვიანებით გამოსცა The Complete Oxygène, ჟარის Oxygène-ის და Oxygène 7–13-ის სრული კოლექცია და Oxygène 7–13-ის რემიქსები.
2007 წლის 12-16 დეკემბერს ჟარი პარიზში 10 კონცერტით გამოვიდა, Oxygène Live-ის ფარგლებში. კონცერტები მარინის თეატრში გაიმართა. 2008 წლის ბოლოს ჟარმა რამდენიმე კონცერტი ევროპის თეატრებშიც გამართა, ალბომის Oxygène იუბილეს აღსანიშნავად. როიალ ალბერტ ჰოლში ერთ-ერთი ასეთი კონცერტის წინ ჟარი ბრაიან მეის შეხვდა, რომელმაც შესთავაზა ასტრონომიის საერთაშორისო წლის აღსანიშნავად ტენერიფეზე კონცერტის გამართვა. თუმცა, მცირე დაფინანსების გამო კონცერტი არ გამართულა.
2009 წელს ჟარი არჩეული იქნა World Sky Race-ის სამხატვრო ხელმძღვანელად და საკუთარ თავზე აიღო ასტრონომიის საერთაშორისო წლის კეთილი ნების ელჩის მოვალეობა. 2009 წელს მუსიკოსმა გამართა ევროპული კონცერტების სერია.
2010-იანები
2010 წლის 1 მარტს ჟარმა დაიწყო ტურნეს Indoors მეორე ეტაპი. 10 ივნისს მას ცხოვრებისეული დამსახურებებისთვის Mojo-სგან სპეციალური ჯილდო გადაეცა.
2011 წლის 30 მაისს გამოვიდა ჟარის კომპილაცია Essentials & Rarities - უკანასკნელი ჩანაწერი, რომელიც მუსიკოსმა Disques Dreyfus-ზე გამოსცა. მისი პირველი დისკი შედგება მუსიკოსის ცნობილი ნამუშევრებისგან. მეორე, იშვიათი მასალით, წარმოადგენს Oxygene-ამდე ჩაწერილი მასალის კომპილაციას. ამ ჩანაწერის გამოცემის შემდეგ ჟარს დაუბრუნდა უფლება საკუთარი შემოქმედების გამოცემაზე, რასაც მანამდე ფლობდა Francis Dreyfus Music.
2011 წლის 1 ივლისს მონაკოში ჟარმა გამართა მასშტაბური კონცერტი, რომელიც ალბერტ II-ის, მონაკოს პრინცის ქორწინებას ეძღვნებოდა. 2011 წლის უკანასკნელ თვეებში დასრულდა ჟარის თითქმის სამწლიანი ტურნე. 2013 წელს იგი გამოვიდა კართაგენში, ადგილობრივ მუსიკალურ ფესტივალზე.
2013 წლის ივნისში ჟარი აირჩიეს ავტორებისა და კომპოზიტორების საზოგადოების საერთაშორისო კონფედერაციის (CISAC) პრეზიდენტად.
2015 წლის გაზაფხულზე გამოვიდა ახალი სტუდიური ალბომის პირველი კომპოზიციები. ალბომი, Electronica 1: The Time Machine (სამუშაო სათაური E-Project), შედგება სხვა ცნობილ შემსრულებლებთან თანამშრომლობისას ჩაწერილი კომპოზიციებისგან. მათ შორის არის Gesaffelstein-ის, M83-ის (შეტანილია ფილმში EMIC), ედგარ ფრეზეს, Above and Beyond-ის ; ვინს კლარკის არმინ ვან ბიურენის ჯონ კარპენტერის, Little Boots-ის და პიტ ტაუნსენდის მონაწილეობით შექმნილი მუსიკა. Electronica 1 იქცა 25 წლიანი პაუზის შემდეგ ჟარის პირველ ალბომად, რომელიც ბრიტანეთის ჩარტში მოხვდა - #8 პოზიციაზე. 2016 წელს გამოვიდა ალბომის გაგრძელება - Electronica 2: The Heart of Noise, სხვა ცნობილ შემსრულებლებთან ერთად ჩაწერილი მასალით. ჩაწერაში მონაწილეობდნენ ჰანს ციმერი, გერი ნიუმენი და სხვა შემსრულებლები.
2016 წლის 2 დეკემბერს გამოვიდა ჟარის ახალი ალბომი, Oxygène 3, მესამე და საბოლოო Oxygène-ის სერიაში.
პირადი ცხოვრება
ჟარმა სულ სამჯერ იქორწინა. პირველად იქორწინა ფლორ გილართან. მასთან ერთად მუსიკოსი 1977 წლამდე ცხოვრობდა. მათი შვილი ემილი შარლოტი დაიბადა 1975 (ან 1976) წელს და მოდელი გახდა. მომავალი მეორე მეუღლე, შარლოტ რემპლინგი ჟარმა 1976 წელს, ერთ-ერთ წვეულებაზე გაიცნო. ორივეს ქორწინება იმ პერიოდში დასასრულს უახლოვდებოდა. ჟარმა მოიპოვა მეურვეობა ემილი შარლოტზე და რემპლინგის შვილ ბარნაბიზე. ერთად მათ ეყოლათ ერთი შვილი, დავიდი. 1995 წელს Hello!-ში გამოქვეყნებული ფოტოებიდან ნათელი ხდებოდა, რომ ჟარსა და მის 31 წლის მდივან ოდილ ფრუმენს შორის რომანტიკული ურთიერთობები იყო. 1996 წელს ჟან-მიშელი და რემპლინგი დაშორდნენ. 2002 წელს ისინი ოფიციალურად გაეყარნენ ერთმანეთს. ჟარი დროებით ხვდებოდა იზაბელ აჯანისაც, მაგრამ 2005 წლის მაისში იქორწინა ან პარილოსთან. 2010 წლის ნოემბერში ისინი დაშორდნენ.
ჟარს ჰყავს ნახევარდა სტეფანი ჟარი (მამის სხვა ქორწინებიდან). მისი ნახევარძმა კევინ ჟარი 2011 წელს გარდაიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ მუსიკოსი თავის მამას არ ხვდება, 2009 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ ხსოვნას პატივი მიაგო. მამის შესახებ მან განაცხადა:
დისკოგრაფია
2004 წლისთვის ჟარის მიერ მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული ალბომების რაოდენობამ 80 მილიონი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ელექტრონული მუსიკოსები  კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:Polydor Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Epic Records-ის შემსრულებლები
784
თარიღი უცნობია
*
საბირქენდი
საბირქენდი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ალგეთის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე ალგეთის ნაპირას. ზღვის დონიდან 335 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3403 ადამიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Clavatula knudseni
Clavatula knudseni — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
1013
მმართველები
*
ბაგე
მინი|[[ჩვეულებრივი პომიდორის ბაგე; ელექტრონული მიკროსკოპი.]] ბაგე — ნაპრალისებრი ხვრელი მცენარის ეპიდერმისში. გარშემორტყმულია ორი ნახევარმთვარისებრი მკეტავი უჯრედით. ბაგეების სიგრძე მკეტავ უჯრედებიანად 80 მკმ აღწევს, სიგანე 40 მკმ, ბაგის ხვრელის სიგრძე კი 38 მკმ, სიგანე 7 მკმ. ხვრელის სიდიდის შეცვლით ბაგე არეგულირებს ტრანსპირაციასა და აირცვლას.
ბაგეების ხვრელის სიდიდის ცვლა ანუ ბაგეების მოძრაობა დამოკიდებულია მკეტავი უჯრედების გარსის არათანაბარ სისქესა და ტურგორზე. ტურგორული წნევის ცვლა, თავის მხრივ დამოკიდებულია უჯრედის წყლით მაძღრობის ხარისხზე, რომელსაც ძირითადად ხსნადი შაქრების შემცველობა განაპირობებს. მკეტავი უჯრედების მოცულობის და ფორმის შეცვლა ბაგის ხვრელის ჩაკეტვას ან გაღებას იწვევს. ბაგე ჩვეულებრივ იხურება ღამით და დღის იმ მონაკკვეთში, როდესაც წყლის აორთქლება მნიშვნელოვნად სჭარბობს შეწოვას. ბაგე დამახასიათებელია გვიმრანაირების, თესლოვანი მცენარეებისა და ზოგიერთი ხავსნაირისათვის. ფოთლის ზედაპირის 1 მმ²-ზე არის 100-300-მდე ბაგე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფოტოსინთეზი კატეგორია:მცენარეთა ფიზიოლოგია კატეგორია:მცენარეთა ანატომია კატეგორია:ბოტანიკა
ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი
400px|thumb|right|ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი – გამოეყო სამხრეთის ფედერალურ ოკრუგს დიმიტრი მედვედევის 2010 წლის 19 იანვრის ბრძანებით. მოიცავს ჩრდილოეთ კავკასიის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილს. ოკრუგის ცენტრია ქალაქი პიატიგორსკი, ტერიტორია – 172 360 კმ, მოსახლეობა დაახლოებით – 9.5 მილიონია. ფართობით ყველაზე პატარა ოკრუგია, ამასთანავე ერთადერთი სადაც რუსები არ შეადგენენ უმრავლესობას. მათი რაოდენობა 30% შეადგენს, თუმცა ყველაზე დიდი ეთნიკური ჯგუფია.
Links
კატეგორია:ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგი
რუსული ფუტურიზმი
რუსული ფუტურიზმი (რუს. Русский футуризм) — რუსული ავანგარდის ერთ-ერთი მიმართულება; ტერმინი, რომელიც გამოიყენება რუს პოეტთა, მწერალთა და მხატვართა იმ ჯგუფის აღსანიშნავად, რომელთაც ტომაზო ფილიპო მარინეტის მანიფესტის პრინციპები მიიღეს.
რუსული ფუტურიზმი სავარაუდოდ დაიბადა 1912 წელს, როდესაც მოსკოვში მცხოვრებ მწერალთა ჯგუფმა 1910 წელს დააარსა ჰილეია (რუს.: Гилея [Gileya]) დავიდ ბურლიუკისა და მისი ძმების საკუთარ მამულთან ხერსონში, რომელსაც მყისვე შეუერთდა ვასილი კამენეცკი და ველიმირ ხლებნიკოვი, ხოლო ალქსეი კრუჩენიხი და ვლადიმირ მაიაკოვსკი 1911 წელს) გამოსცა მანიფესტი სათაურით "სილა საზოგადოების გემოვნების სახეში". მიუხედავად იმისა, რომ ზოგადად ჰილეია რუსული ფუტურიზმის ყველაზე გავლენიან ჯგუფად ითვლება, სხვა ცენტრები ჩამოყალიბდა სანქტ-პეტერბურგში (იგორ სევერიანინის "ეგო-ფუტურისტები"), მოსკოვში ("ცენტრიფუგა", ბორის პასტერნაკთან ერთად), კიევში, ხარკოვსა და ოდესაში.
სქოლიო
* კატეგორია:ავანგარდული მიმდინარეობები კატეგორია:რუსული პოეზია კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
ორგვარადმსუნთქავნი
ორგვარადმსუნთქავნი (Dipnoi) — იმ თევზების ქვეკლასი, რომლებიც სუნთქავენ როგორც ლაყუჩებით, ისე ფილტვებით. აქვთ 2 მ-მდე სიგრძის წაგრძელებული და გვერდებიდან შებრტყელებული ან მომრგვალებული სხეული, ქალასთან შეზრდილი ზედა ყბა (ავტოსტილია), ქორდა (მთელი სიცოცხლის განმავლობაში) და შინაგანი ნესტოები — ქოანები. წინა გული ნაწილობრივ გამოყოფილია მარჯვენა და მარცხენა ნაწილებად. აქვთ ფილტვური სისხლის მიმოქცევა.
ქვეკლასში 12 ოჯახია, რომელთაგან 9 ნამარხია, 3 — თანამედროვე. Ceratodidae-ს 1 სახეობა — ნეოცერატოდი — გავრცელებულია ავსტრალიაში, Lepidosirenidae-ს გვარის 1 სახეობა — ლეპიდოსირენი — სამხრეთ ამერიკაში, Protopteridae -ს გვარის 3 სახეობა — პროტოპტერუსები — ცენტრალურ აფრიკაში.
ორგვარადმსუნთქავნი მტკნარი წყლის თევზებია. იკვებებიან უხერხემლოებით, თევზებით, ამფიბიებით, ლეპიდოსირენი და პროტოპტერუსი მშრალ პერიოდში ძილს ეძლევიან. აქვთ სარეწაო მნიშვნელობა. ნეოცერატოდის ჭერა აკრძალულია. ნამარხი ნაშთები ცნობილია დევონური დროიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვლიანი თევზები
სჯულდება მეფისა და დიდი მთავრისა ალექსი მიხეილის ძისა
სჯულდება მეფისა და დიდი მთავრისა ალექსი მიხეილის ძისა — 1649, რუსეთის სახელმწიფო კანონთა კრებული. შედგება 25 თავისა და 967 მუხლისაგან. მისი პროექტი შეადგინა კომისიამ ნიკიტა ოდოევსკის ხელმძღვანელობით (1497 და 1550 სამართლის წიგნების, ლიტვური 1588 სტატუტის, მეფის ბრძანებებისა და ზოგიერთიი სხვა აქტის საფუძველზე) და დაამტკიცა საერობო ყრილობამ. „სჯულდებამ“ ასახა ქვეყნის სერიოზული სოციალური-ეკონომიკური ძვრები, დააკმაყოფილა თავადაზნაურობისა და ქალაქის ზედაფენის მოთხოვნები., იურიდიულად გააფორმა გლეხთა დაყმევეების პროცესი; მემამულემ მიიღო გლეხის გასამართლების, მისი პიროვნებისა და ქონების განუსაზღვრელი განკარგვის უფლება. „სჯულდება“ აწესრიგებდა სასამართლოს ორგანიზაციასა და სამართალწარმოებას, სისხლის სამართლის საკითხებს. სახელმწიფო დანაშაულისათვის დადგენილი იყო სიკვდილით დასჯა. „სჯულდების“ დამახასიათებელი თავისებურებაა სისხლის სამართლს რეპრესიის საერთო გაძლიერრება (გამახეიბრებელი სასჯელები — ხელ-ფეხის, ყურების, ენის მოკვეთა და სხვა). „სჯულდება“ VII—XVIII საუკუნეების რუსეთის ფეოდალური სამართლის ძირითად კოდექსს წამოადგენდა.
„სჯულდება“ ქართულად ორჯერ ითარგმნა — 1729 (ვახტანგ VI-ის თაოსნობით) და 1760 (ერეკლე II-ის ბრძანებით). მის ზოგი დებულება ერთგვარად აისახა იმ წლების ქართულ ნორმატულ აქტებში, უფრო კი XVIII საუკუნის დამლევის სარეფორმო კანონპროექტებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი რუსული სამართალი
ოტელო (ფილმი-ბალეტი)
სიუჟეტი
ასისთავი იაგო ვენეციელ სენატორ ბრაბანციოს შეატყობინებს, რომ მისი ქალიშვილი დეზდემონა ვენეციის ჯარების სარდალმა, მავრმა ოტელომ მოიტაცა. ბრაბანციო ოტელოს დასჯას მოითხოვს, მაგრამ დეზდემონა სენატის წინაშე განაცხადებს, რომ ოტელო მისი კანონიერი ქმარია. იაგო ინტრიგების ხლართვას განაგრძობს. იგი ოტელოს თანაშემწის, კასიოს ადგილის ხელში ჩაგდებას მოახერხებს. ოტელოს დაარწმუნებს, რომ ცოლი კასიოსთან ღალატობს. საბუთად დეზდემონას ცხვირსახოცი მოაქვს. ეჭვებით შეპყრობილი ოტელო დეზდემონას დაახრჩობს. იაგოს ცოლი ემილია ოტელოს მეუღლის უდანაშაულობაში დაარწმუნებს. ოტელო თავს მოიკლავს.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ფილმები კატეგორია:1960 წლის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
ტარიქ იბნ ზიადი
მინი|ტარიქ იბნ ზიადი, 711 წ. ტარიქ იბნ ზიადი ესპანეთის ისტორიასა და ლეგენდებში ცნობილი როგორც ტარიქ ელ ტუერტო (ცალთვალა ტარიქი); ტარიქ ბინ ზეიადი; (არაბ.: طارق بن زياد, გ. 720) — ბერბერი მხედართმთავარი, რომელიც ხელმძღვანელობდა ვესტგუთების ესპანეთის დაპყრობას 711 წელს. ითვლება ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სამხედრო სტრატეგად იბერიის ისტორიაში. თავდაპირველად მუსა იბნ ნუსაირის ქვეშევრდომი (მოადგილე) იყო ჩრდილო აფრიკაში, რის შემდეგაც გაგზანილ იქნა იბერიის ნახევარკუნძულის დასალაშქრად. ზოგიერთი ცნობით ის მოწვეული იყო ვისიგოთების მეფეების მემკვიდრე ვიტიცას მიერ ვისიგოთების სამოქალაქო ომში დასახმარებლად.
711 წლის 29 აპრილს ტარიქის არმია გადმოსხდა გიბრალტარზე (ეს სახელწოდება არაბულად ჯაბალ ტარიქის წარმოებულია და ტარიქის მთას ნიშნავს, ან უფრო ზუსტად ღიბრ ტარიქს - ტარიქის კლდეს). ნაპირზე გადმოსხდომისას გადმოცემით ტარიქს ხომალდების დაწვა უბრძანებია და შემდეგი, მუსლიმანური სამყაროსთვის კარგად ცნობილი, სიტყვით გამოსულა ჯარისკაცების წინაშე:
მურების არმია მთელ ესპანეთს მოედო და 711 წლის ზაფხულში მტკიცე გამარჯვება მოიპოვა ვესტგუთების მეფე როდერიკზე, რომელიც 19 ივლისს გუადალეტეს ბრძოლაში მოკლეს კიდეც. მას შემდეგ ტარიქი ესპანეთის მმართველად დანიშნეს, თუმცა მოგვიანებით გაიწვიეს უკან დამასკოში უმაიადთა ხალიფა ვალიდ I-ის ინიციატივით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერბერები კატეგორია:მუსლიმი მხედართმთავრები კატეგორია:ესპანეთის ისტორია კატეგორია:პორტუგალიის ისტორია
მიანმარი
მიანმარის კავშირის რესპუბლიკა (ბირმ. ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်, აგრეთვე ბირმის კავშირი) — ქვეყანა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება ბანგლადეში და ინდოეთი, ჩრდილოეთიდან – ჩინეთი, სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან – ლაოსი და ტაილანდი, ხოლო სამხრეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან – ანდამანის ზღვა და ბენგალის ყურე. მიანმარი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის უდიდესი ქვეყანაა. მისი ფარობი 676,678 კმ²-ია. 2017 წლის მონაცემებით, მიანმარის მცხოვრებთა რიცხვი დაახლოებით 54 მილიონია. ქვეყნის დედაქალაქია ნაიფიიდო, ხოლო უდიდესი ქალაქია – იანგონი. 1997 წლიდან მიანმარი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის წევრია.
მიანმარმა დამოუკიდებლობა 1948 წელს მოიპოვა. 1962 წლის გადატრიალების შემდეგ, ქვეყანაში ბირმის სოციალისტური პარტიის სამხედრო დიქტატურა დამყარდა.
დამოუკიდებლოს მოპოვების შემდეგ, მიანმარში სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფებს შორის მუდმივად დაძაბულობა სუფევდა, რაც ხშირად დაპირისპირებაში იზრდებოდა. ამ ფაქტმა მიანმარის სამოქალაქო ომს დაუდო საფუძველი, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი სამოქალაქო ომია. ომის მანძილზე, გაერო და სხვა ორგანიზაციები ქვეყანაში ადამიანის უფლებათა დარღვევის ფაქტებზე სისტემატურად აკეთებდნენ განცხადებებს. 1988 წელს მიანმარში სამხედრო გადატრიალების შედეგად მშვიდობისა და განვითარების სახელმწიფო საბჭოს მმართველობა დამყარდა, რომელიც 2010 წლის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ, 2011 წელს დასრულდა. ამ პერიოდიდან ქვეყანაში გაუმჯობესდა ადამიანის უფლებათა დაცვა, საერთაშორისო ურთიერთობები და შემსუბუქდა ეკონომიკური სანქციები, თუმცა სხვადასხვა ეთნიკურ და რელიგიურ ჯგუფებს შორის დაპირისპირების აღმოფხვრას მთავრობა კვლავ ვერ ახერხებდა, რომლის ძალადობრივი ქმედებებიც ხშირად საერთაშორისო კრიტიკის ობიექტი ხდებოდა. 2015 წლის საყოველთაო არჩევნებში გამარჯვება აუნ სან სუ ჩის პარტიამ, დემოკრატიის ეროვნულმა ლიგამ მოიპოვა, თუმცა ქვეყანაში სამხედრო ძალები კვლავ დიდ პოლიტიკურ ძალაუფლებას ფლობენ.
მიანმარი აღმოსავლეთ აზიის სამიტის, მიუმხრობლობის მოძრაობის და BIMSTEC-ის წევრია.
მიანმარი მდიდარია ძვირფასი თვლებით, ნავთობით, ბუნებრივი აირითა და სხვა მინერალური რესურსებით. ქვეყანა ასევე განახლებადი ენერგეტიკული რესურსების სიმდიდრით გამოირჩევა. დიდი მეკონგის სუბრეგიონის ქვეყნებს შორის მიანმარში მზის ენერგიის პოტენციალი ყველაზე მაღალია.
ისტორია
thumb|დროშის აღმართვის ცერემონიალი 1948 წლის 4 იანვარს, მიანმარის დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღეს
დამოუკიდებლობა (1948-1962)
1947 წლის ბირმის დამოუკიდებლობის აქტის საფუძველზე 1948 წლის 4 იანვარს ქვეყანა დამოუკიდებელი რესპუბლიკა გახდა და „ბირმის კავშირი“ ეწოდა. ბრიტანეთის სხვა ყოფილი კოლონიების მსგავსად, ბირმის კავშირი არ გახდა ერთა თანამეგობრობის წევრი. ქვეყანაში ჩამოყალიბდა ორპალატიანი პარლამენტი. 1951-1952, 1956 და 1960 წლებში ჩატარდა მრავალპარტიული არჩევნები.
სამხედრო მმართველობა (1962-2011)
1962 წლის 2 მარტის პუტჩის შედეგად მმართველობის სადავეები სამხედრო ძალებმა გენერალი ნე ვინის ხელმძღვანელობით ჩაიგდეს ხელში. 1962-1974 წლებში ქვეყანას რევოლუციური საბჭო მართავდა, რა დროსაც სოციალისტური მთავრობა საზოგადოებრივი ცხოვრების თითქმის ყველა ასპექტის ნაციონალიზაციას ახდენდა.
1974 წელს ბირმის კავშირის სოციალისტური რესპუბლიკის ახალი კონსტიტუცია იქნა მიღებული. 1988 წლამდე ქვეყანაში ერთპარტიული კონსტიტუციური სისტემა მოქმედებდა, რომელსაც გენერალი და სხვა სამხედრო ოფიცრები სოციალისტური პარტიის სახელით ხელმძღვანელობდნენ. ამ პერიოდის მანძილზე, მიანმარი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ღარიბი ქვეყანა იყო, სადაც მოსახლეობის უმრავლესობა სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ იმყოფებოდა.
გენერალი ნე ვინის მმართველობის პერიოდში სამხედრო დიქტატურის მიმართ პროტესტის ერთეული შემთხვევები გამოვლინდა, რომლებიც ხელისუფლებამ ძალადობრივი გზით ჩაახშო. 1962 წლის 7 ივლისს, მთავრობამ რანგონის უნივერსიტეტთან გამართული დემონსტრაცია დაარბია, რასაც 15 სტუდენტის სიცოცხლე შეეწირა. სამხედროებმა ანტისამთავრობო პროტესტის მონაწილეები დაარბიეს უ ტანის დაკრძალვაზე, 1974 წელს. თავი იჩინა სტუდენტური პროტესტებმა 1975, 1976 და 1977 წლებში, რაც გავლენიანმა ძალებმა მალევე ძალადობრივად ჩაახშეს.