cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მახნოვშჩინა
მახნოვშჩინის სამხედრო ძალაას შეადგენდა მობილური სამხედრო რაზმები, ცხენოსნები და ოთხთვალებზე ამხედრებული ჯარისკაცები, რომლებიც დღე-ღამეში 100 კმ-ს ფარავდნენ. 1918 წლის ნოემბრისთვის მახნოს რაზმი 500 კაცს ითვლიდა. 1919 წლის იანვრისთვის მიაღწია 20 ათასს.1919 წლის თებერვალში მახნოს არმია შეუერთდა წითელ არმიას და იბრძოდა თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ. მაგრამ მახნოველები არ სცნობდნენ რსფსრ სარდლობას. 1919 წლის მაისში თეთრმა გვარდიამ დაამარცხა მახნოს ჯარი. 1919 წლის შემოდგომაზე მახნოს არმიამ 30-35 ათასი კაცია შეადგინა. 1920 წელს წითელი არმია შევიდა მახნოვშჩინის ტერიტორიაზე, მიუხედავად ამისა, მახნომ უარ უთხრა გენერალ ვრანგელს ერთობლივ მოქმედებაზე. 1920 წლის ოქტმბერში ხარკოვში მახნომ ხელი მოაწერა წითელ არმიასთან ერთად ვრანგელის წინააღმდეგ მოქმედების ხელშეკრულებას. 1920 წლის 25 ნოემბერს მიხეილ ფრუნზეს ბრძანებით დაიწყო მახნოვშჩინის განადგურება. 1921 წელს ნეპის შემოღებამ მნიშვნელოვნად შეავიწროვა მახნოვშჩინის სოციალური ბაზა. 1921 წლის 26 აგვისტოს მახნო,მ დნესტრი გადალახა და ჩაბარდა რუმინეთის ხელისუფლებას.
ჯეროლამო რადიჩე
ჯეროლამო რადიჩე (Gerolamo Radice დ. 11 ნოემბერი, 1883 — გ. 19 ნოემბერი, 1948) — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
ჯამშიდ ნახიჩევანსკის სახლ-მუზეუმი
ჯამშიდ ჯაფარკული ორლი ნახიჩევანელის სახლ-მუზეუმი (Cəmşid Naxçıvanskinin ev muzeyi) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწის სახლ-მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს კონტროლის ქვეშ იმყოფება.
ისტორია
130px|მინი|მარცხნივ|2015 წლის საფოსტო მარკა
მუზეუმი 1981 წელს ნახიჩევანსკების ხანების საგვარეულოს ერთ-ერთი წარმომადგენლის, აზერბაიჯანის სამთომსროლელი დივიზიის ბრიგადის მეთაურის ჯამშიდ ნახიჩევანსკის 85-წლისთავთან დაკავშირებით დაარსდა. მუზეუმში წარმოდგენილია ჯამშიდ ნახიჩევანსკის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი 3208 ექსპონატი, მათ შორის ფოტოსურათები, ორდენები და მედლები, დოკუმენტები, წიგნები, წერილები და ჩანაწერები, პირადი და საშინაო ნივთები. განსკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკისადმი მიძღვნილი სტატიები და წიგნები.
შენობა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში აიგო ჯამშიდ ნახიჩევანსკის მამის, ჯაფარგული ხანის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
რუსული ზუთხი
რუსული ზუთხი (Acipenser gueldenstaedtii) — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. ქმნის გამსვლელ და ცოცხალ ფორმებს. გვხვდება კასპიის, შავ და აზოვის ზღვებში. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 8-30 წლისა. მისი სხეულის სიგრძე 2,3 მეტრამდეა, საშუალო წონა 15-25 კგ, ზოგიერთი ეგზემპლარი 80 კგ-ს იწონის. იკვებება უხერხემლოებით, მოლუსკებით, თევზებით.
ტოფობის მთავარი მდინარეა ვოლგა და მისი შენაკადები. XVIII საუკუნეში იჭერდნენ მოსკოვშიც. წარმოდგენილი იყო მდინარე ურალში (ორენბურგამდე), დნეპრში (მოგილიოვამდე), დონში (ზადონსკამდე), ყუბანში (მდ. ლაბის შესართავამდე) და მათ დიდ შენეკადებში. დღეს არეალი შემცირებულია ჰიდროელექტროსადგურთა კაშხლების გამო (მაგ., ვოლგოგრადის ჰესის აშენებამ სახეობას წაართვა ტოფობის ადგილების დაახლ. 80%). რაოდენობა ნარჩუნდება ხელოვნური კვლავწარმოების ხარჯზე.
შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, მინიჭებული აქვს EN კატეგორია.
თბილისის ტრანსავტომატიკა
თბილისის ტრანსავტომატიკა — ეკოლოგიურად სუფთა სპეციალური ტრანსპორტისა და მისი მართვის ავტომატიზებული სისტემების სამეცნიერო-კვლევითი და საპროექტო-საკონსტრუქტორო ინსტიტუტი. იგი ექვემდებარება საქართველოს სახელმწიფო დარგთაშორის სამეცნიერო-ტექნოლოგიურ კომპლექსს "საქსპეცტრანსს". ინსტიტუტი დაარსდა 1980 წელს, საკონსტრუქტორო-ტექნოლოგიურ ბიუროს, "ტრანსპროგრესავტომატიკისა" და საპროექტო ბიუროს, "ბაგირგზაპროექტის" ბაზაზე. დაარსებიდან მისი დირექტორი და გენერალური კონსტრუქტორია საქართველოს საინჟირნო აკადემიის წევრი შ. ორჯონიკიძე. ინსტიტუტის სამეცნიერო კვლევის ძირითადი მიმართულებებია: მთიანი რეგიონებისთვის ეკოლოგიურად სუფთა ავტომატიზირებული საბაგირო მონორელსური, საბაგირო-რელსური და პროგრამული ტრანსპორტის სხვა სისტემების შექმნის სამეცნიერო-კვლევითი და საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოები. ინსტიტუტს აქვს 5 განყოფილება, ქარხანა "ბაგირგზატექნიკა" და რეგიონალური საბაზო ლაბორატორიები. ინსტიტუტში დამუშავდა და წარმოებაში დაინერგა სპეციალური ტრანსპორტი და მისი მართვის ავტომატიზებული სისტემების 21 ახალი მოწყობილობა და კონსტრუქცია. შექმნილ სამეცნიერო-ტექნოლოგიურ პროდუქციაში თანამშრომლებს მიღებული აქვთ პრემიები, ოქროსა და ვერცხლის მედლები, საპატიო დიპლომები. ინსტიტუტს ასევე აქვს ბიბლიოთეკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები
ფრიდრიხ ფრანც III
ბიოგრაფია
ფრიდრიხ ფრანცი დაიბადა 1851 წლის 19 მარტს შლოს ლუდვიგზლოსტში. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის დიდ ჰერცოგ ფრიდრიხ ფრანც II-ისა და მისი მეუღლის, დიდ ჰერცოგინია ავგუსტა როის ცუ კოისტრიცის პირველი შვილი. სახელი დაარქვეს დიდი პაპის, ფრიდრიხ ფრანც I-ის პატივსაცემად.
1885 წლის 15 აპრილს, მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი მეკლენბურგ-შვერინის ახალი დიდი ჰერცოგი ხდება ფრიდრიხ ფრანც III-ის სახელით. ადრეული ასაკიდანვე იგი ასთმითა და სუნთქვასთან დაკავშირებული პრობლემებით იტანჯებოდა. ამის გამო მას არ შეეძლო მისი მშობლიური ჩრდილოეთ გერმანიისათვის დამახასიათებელ ნესტიან ჰავაში მუდმივად ცხოვრება, რის გამოც ექიმთა რჩევით ხშირად დადიოდა სამოგზაუროდ სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვისპირეთში. ცნობილია ისიც, რომ იგი ცდილობდა დაემალა თავისი ჰომოსექსუალობა. ამ საიდუმლოს გამჟღავნებამაც მასზე ცუდად იმოქმედა.
ფრიდრიხ ფრანც III გარდაიცვალა 1897 წლის 10 აპრილს საფრანგეთის ქალაქ კანში, 46 წლის ასაკში. მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა ― ხიდიდან გადახტა. თუმცაღა, სკანდალის თავიდან ასაცილებლად მისი ოჯახის წევრებმა გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად ასთმისაგან გაგუდვა გამოაცხადეს. მის შემდეგ ტახტი მისმა ძემ, ფრიდრიხ ფრანც IV-მ დაიკავა, რომელიც უკანასკნელი დიდი ჰერცოგი გახდა, რამეთუ 1918 წელს გერმანიაში მონარქია დაემხო.
ქორწინება და შვილები
1879 წლის 24 იანვარს ფრიდრიხ ფრანცმა სანქტ-პეტერბურგში ცოლად შეირთო დიდი მთავარი ანასტასია მიხაილოვნა რომანოვა, დიდ მთავარ მიხეილ ნიკოლაევიჩისა და პრინცესა სესილია ბადენელის ერთადერთი ასული, იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილი, ალექსანდრე II-ის ძმისწული და ალექსანდრე III-ის ბიძაშვილი, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1897 კატეგორია:XIX საუკუნის მონარქები კატეგორია:მეკლენბურგ-შვერინის დიდი ჰერცოგები კატეგორია:გეი მამაკაცები
მარტა (ფეხბურთელი)
მარტა ვიეირა და სილვა (Marta Vieira da Silva; დ. 19 თებერვალი, 1986) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „ორლანდო პრაიდსა“ და ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებში. მარტა არის ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატების რეკორდსმენი თხუთმეტი გატანილი გოლით. იგი ამ მაჩვენებლით უსწრებს ბირგიტ პრინცს და ები ვამბახს, რომელთაც 14-14 გოლი აქვთ ამ ტურნირზე გატანილი.
მარტას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „პელე კაბაში“. იგი ექვსჯერ დასახელდა ფიფა-ს საუკეთესო მოთამაშედ. აქედან ხუთჯერ ზედიზედ 2006-2010 წლებში, ხოლო უკანასკნელად 2018 წელს. მარტამ ბრაზილიის ნაკრებთან ერთად ზაფხულის 2004 წლის და 2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე ვერცხლის მედალი მოიპოვა.
2013 წელს იგი 2014 წლის მსოფლიო თასის ელჩი გახდა ისეთ სპორტსმენებთან ერთად როგორებიც არიან: ამარილდო, ბებეტო, კარლოს ალბერტო ტორესი, რონალდო და მარიო ზაგალო.
2016 წლის აგვისტოში, მარტა ერთ-ერთი იმ რვა ადამიანთაგანი იყო, ვისაც ოლიმპიური თამაშებზე ოლიმპიური დროშის გატანის პატივი ერგო.
2017 წელს მარტა შვედეთის მოქალაქე გახდა. ამასთან მან შეინარჩუნა ბრაზილიის მოქალაქეობა.
საკლუბო კარიერა
14 წლის ასაკში მარტა აღმოაჩინა ცნობილმა ბრაზილიელმა მწვრთნელმა ჰელენა პაჩეკომ. მან თავისი პროფესიული კარიერა 2000 წელს ვასკო და გამას ქალთა საფეხბურთო კლუბში დაიწყო. ორი წლის შემდეგ იგი „სანტა კრუზში“ გადავიდა, სადაც ორი სეზონი ითამაშა, შემდეგ კი შვედურ „უმეო იკში“ თამაშობდა.
უმეო იკი
მარტა შვედურ „უმეო იკს“ 2004 წელს შეუერთდა, რის შემდეგაც კლუბი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალში გავიდა, სადაც ორმატჩიან თამაშში გერმანული „ფრანკფურტი“ 8:0 დაამარცხა, მარტამ კი სამი გოლი გაიტანა. შვედეთის ჩემპიონატში „უმეო იკმა“ მეორე ადგილი დაიკავა და 106 გოლი გაიტანა, რაც ოცდათორმეტით მეტი იყო ვიდრე ჩემპიონი გუნდის „იურგორდენის“ მიერ გატანილ გოლები. საბოლოოდ ამ უკანასკნელმა ერთი ქულით აჯობა „უმეო იკს“. მარტას ანგარიშზე 22 გოლი იყო.
მარცხნივ|მინი|250x250პქ| მარტა 2009 წელს 2007 წლის სეზონი „უმეოსთვის“ საკმაოდ წარმატებული გამოდგა, გუნდმა მოიგო შვედეთის ორივე ლიგა და თასი. თასის ფინალში „უმეომ“ „აიკი“ 4:3 დაამარცხა, მარტამ ჰეთ-თრიკი შეასრულა, გადამწყვეტი გოლი კი თამაშის დასრულებამდე სამი წუთით ადრე გაიტანა. მთლიანობაში მარტამ ჩემპიონატში 25 გოლი გაიტანა და მხოლოდ ერთი გოლით ჩამორჩა ლოტა შელინს.. ჩემპიონთა ლიგაში გუნდი ფინალში ინგლისურ „არსენალთან“ დამატებით დროში 0:1 დამარცხდა.
2008 წლის სეზონში მარტამ გუნდთან ერთად კიდევ ერთხელ მოიგო შვედეთის ჩემპიონატი. 2009 წლის იანვარში, ფიფა-მ მარტა წლის ფეხბურთელად დაასახელა. ამ დღეს მარტამ გამოაცხადა, რომ მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ითამაშებდა ამერიკულ „ლოს-ანჯელეს სოლში“.
2005 წელს შვედეთში მარტაზე გადაიღეს დოკუმენტური ფილმი „მარტა — პელეს ბიძაშვილი“.
ლოს-ანჯელეს სოლი
2009 წლის იანვარში, როდესაც მარტა მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა, მან ამერიკულ „ლოს-ანჯელეს ლოსთან“ სამ წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. ამ ტრანსფერთან დაკავშირებით მან განაცხადა: „ჩემთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია ვიყო იქ, სადაც მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელები თამაშობენ. ამერიკული ლიგა მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ლიგად მიიჩნევა, ამიტომაც უნდა გადმოვსულიყავი აქ“.
2009 წლის სეზონში მარტა ლიგის ბომბარდირი გახდა ათი გოლითა და სამი საგოლე პასით. „სოლმა„ ლიგა პირველ ადგილზე დაასრულა, საჩემპიონო ფინალში კი „სკაი ბლუსთან“ 0:1 დამარცხდა.
სანტოსი
ზაფხულის შესვენების დროს მარტამ სამთვიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი „სანტოსთან“, რათა ლიბერტადორესის თასის და ბრაზილიის თასზე ეთამაშა, მარტა თავის გუნდს ორივე ტურნირის მოგებაში დაეხმარა. ლიბერტადორესის თასის ფინალში ერთი, ხოლო ბრაზილიის თასის ფინალში ორი გოლი გაიტანა.
მარჯვნივ|მინი|მარტა ქალთა პროფესიულ ლიგაში 2010 წლის იანვარში მარტა „გოლდ პრაიდში“ გადავიდა, სადაც 24 მატჩი ჩაატარა და 19 გოლი გაიტანა, იგი ზედიზედ მეორე სეზონის საუკეთესო მოთამაშე და ოქროს ბუცის მფლობელი გახდა.
ვესტერნ ნიუ იორკ ფლეში
2011 წლის 25 იანვარს მარტა შეუერთდა საფეხბურთო კლუბ „ვესტერნ ნიუ-იორკ ფლეშს“. მან გუნდთან ერთად მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული და კარიერაში მესამე ოქროს ბურთის მფლობელი გახდა.
ტირესო
მარცხნივ|მინი|მარტა ანა ბროლინთან ინტერვიუს დროს. 2013 წელი 2012 წელს მარტა შვედეთში დაბრუნდა. 2012 წლის 22 თებერვალს ხელი მოაწერა ორწლიან კონტრაქტს საფეხბურთო კლუბ „ტირესოსთან“. მისი ხელფასი დაახლოებით 400,000 აშშ დოლარს შეადგენდა. „ტიროსომ“ 2012 წლის სეზონში პირველად მოიგო შვედეთის ჩემპიონატი. მარტა კი მეხუთედ გახდა ლიგის გამარჯვებული.
2014 წლის ჩემპიონთა თასის ფინალში მარტამ ორი გოლი გაიტანა და მისმა კლუბმა კი გერმანული „ვოლსბურგი“ 4:3 დაამარცხა. ამის შემდეგ გუნდი ფინანსური პრობლემების წინაშე დადგა და იძულებული გახდა მოხსნილიყო ჩემპიონატიდან, ფეხბურთელები კი თავისუფალი აგენტების სტატუსით გაუშვა. სტოკჰოლმის სასამართლომ გამოაქვეყნა მოთამაშეთა ხელფასები და აღმოჩნდა, რომ მარტას ჰქონდა ყველაზე მაღალი ხელფასი, იგი თვეში 168 000 შვედურ კრონს იღებდა.
როსენგარდი
2014 წლის ივლისში მარტამ შვედურ „როსენგარდთან“ ექსთვიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი. კლუბთან ერთად, მარტამ 2014 და 2015 წლებში მოიგო შვედეთის ჩემპიონატი, 2016 წელს თასი, ხოლო 2015 და 2016 წლებში სუპერთასი.
ორლანდო პრაიდი
მას შემდეგ, რაც ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალში „როსენგარდმა“ „ბარსელონასთან“ წააგო, მარტა ამერიკულ „ორლანდო პრაიდში“ გადავიდა. მარტა გოლებისა და პასების რაოდენობით მეორე იყო ლიგაზე და თანაგუნდელებმა იგი ყველაზე ღირებულ მოთამაშედ დაასახელეს. „ორლანდო პრაიდმა“ სეზონი მესამე ადგილზე დაასრულა და პირველად მოიპოვა პლეი-ოფში მონაწილეობის უფლება, ნახევარდფინალში გუნდი „პორტლენდ თორნსთან“ დამარცხდა.
სანაკრებო კარიერა
2007 წლის 26 ივლისს, მარაკანას სტადიონზე მარტამ და ბრაზილიის ქალთა საფეხბურთო ნაკრებმა პანამერიკული თამაშებზე დაამარცხა აშშ-ის ოც წლამდელთა ნაკრები. მარტას პელესაც ადარებენ და მოიხსენიებენ როგორც „პელე კაბით“. პელეც ეთანხმებოდა ამ მოსაზრებას.
მარტა მონაწილეობდა ფიფას 2007 წლის ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატზე. ბრაზილიის ნაკრებმა სამივე ჯგუფური ეტაპის მატჩი მოიგო, ხოლო მარტამ ოთხი გოლი გაიტანა. მეოთხედფინალში ბრაზილიამ ავსტრალია 3-2 დაამარცხა, მარტამ პენალტიდან გაიტანა ერთი გოლი. ნახევარფინალში მან ორი გოლი გაიტანა, ბრაზილიამ კი 4-0 დაამარცხა ამერიკის შეერთებული შტატები. ფინალში ბრაზილია 2-0 დამარცხდა გერმანიასთან. ამ მატჩში მარტამ პენალტი ვერ გამოიყენა. იგი ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე და ოქროს ბუცის მფლობელი გახდა, როგორც ყველაზე მეტი — შვიდი გოლის ავტორი.
მარჯვნივ|მინი|250პქ| მარტას ბრაზილიის 10 ნომრიანი მაისურით მარტა გამოდიოდა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებშიც, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა. ბრაზილია დამარცხდა აშშ-ს ნაკრებთან 0:1. ეს მარტას ზედიზედ მესამე ვერცხლის მედალი იყო საერთაშორისო ასპარეზზე.
2011 წლის ფიფა-ს ქალთა მსოფლიო თასზე მარტა ბრაზილიის ნაკრების წევრი იყო. ბრაზილია მეოთხედფინალში დამარცხდა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან. მან ტურნირზე ოთხი გოლი და ორი საგოლე გადაცემა მიითვალა. ბირგიტ პრინცთან ერთად, მსოფლიო ჩემპიონატებზე მარტა ყველაზე მეტი, 14 გოლის ავტორი გახდა. მან როგორც ტურნირის მეორე საუკეთესო ბომბარდირმა, მოიპოვა ვერცხლის ბუცი.
2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში (რომელიც მისთვის მეოთხე იყო) მარტა გახდა ტურნირის ყველა დროის საუკეთესო მეგოლე 15 გოლით.
მატჩები და გოლები მსოფლიო ჩემპიონატსა და ოლიმპიურ თამაშებზე
მარჯვნივ|მინი|მარტა [[ბერნი|ბერნში, შვეიცარია საქველმოქმედო მატჩში სიღარიბის წინააღმდეგ]] მარტამ მონაწილეობა მიიღო ოთხ მსოფლიო ჩემპიონატზე: აშშ-ში 2003 წელს, ჩინეთში 2007 წელს, გერმნიაში 2011 წელს და კანადაში 2015 წელს; აგრეთვე სამ ოლიმპიადაზე: 2004 წლის ათენის ოლიმპიადაზე, 2008 წლის პეკინის ოლიმპიადაზე და 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიადაზე; ამ ტურნირებზე მან სულ 30 მატჩი ითამაშა და 22 გოლი გაიტანა. მარტა გახდა 2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი, ასევე ათენისა დ პეკინის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალოსანი.
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ქალი ფეხბურთელები
მანჯურია-კორეის მთები
მანჯურია-კორეის მთები — მთის სისტემა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში, ჩრდილოეთ კორეასა და რუსეთში. სიგრძე 1000 კმ-ზე მეტი, სიგანე 500 კმ-მდე. გადაჭიმულია უსურის ხეობიდან ლიაოდუნის ნახევარკუნძულამდე. სიმაღლეები 1-2 ათას მეტრამდე. მაქსიმალური სიმაღლე 2744 მ (ვულკანი პექტუსანი). უმთავრესად აგებულია გრანიტებით, მეტამორფული ფიქლებითა და კირქვებით. ჩრდილო-აღმოსავლეთით განვითარებულია პალეოზოური ნაოჭა სტრუქტურები, სამხრეთ-დასავლეთით — კამბრიულისწინა სტრუქტურები. კაინოზოურში ადგილი ჰქონდა რღვევებსა და ბაზალტური ლავის ამონთხევას, რის შედეგადაც წარმოიშვა პლატოები და ზეგნები. აღმოჩენილია ქვანახშირის, რკინის მადნის, ფერადი ლითონების საბადოები. ჰავა ზომიერი, მუსონურია. ზაფხული თბილი იცის, ზამთარი — ცივი. ატმოსფერული ნალექების მაქსიმუმი ზაფხულშია. მანჯურია-კორეის მთების ცენტრალურ და აღმოსავლეთ რაიონებში გავრცელებულია წიწვოვანი და ფართოფოთლოვანი ტყეები; კალთების ქვედა ნაწილში — ბუჩქოვანი მცენარეულობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ქედები კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ქედები კატეგორია:რუსეთის ქედები
კეიტაი
იმპერატორი კეიტაი (継体天皇; დ. 450 — გ. 531) — იაპონიის 26-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. იმპერატორი ქვეყანას 24 წელი მართავდა.
ლეგენდარული ამბები
იმპერატორი ბურეცუ ქვეყანას VI საუკუნის დასაწყისში მართავდა. მის შესახებ განსხვავებულად წერენ კოძიკი და ნიჰონ სოკი.
კოძიკი წერს, რომ კაიტაის დაბადების თარიღი 485 იყო, ხოლო მისიც გარდაცვალების თარიღი 527 წლის 9 აპრილი. მის ჩანაწერებში იმპერატორი მოიხსენიება, როგორც ოდო ნო მიკოტო.
ნიჰონ სოკი კი კაიტაის დაბადების თარიღად 450 წელს ასახელებს, ხოლო გარდაცვალების თარიღად 531 ან 534 წლის 7 თებერვალს. ისტორიულ წყაროებში იგი მოიხსენება როგორც ოდო ნო კიმი, ჰიკოფუტო ნო მიკოტო და ვო ოფუ ანო ონ ჰიკო ფუდო ნო მიკოტო.
კეიტაი არ ყოფილა მისი წინამორბედის მონარქის მემკვიდრე. კოძიკის და ნიჰონ სოკის თქმით, როცა იმპერატორი ბურეცუ მემკვიდრის გარეშე გარდაიცვალა, იმპერატორ ოძინის მეხუთე თაობის შვილიშვილი მივიდა სასახლის კარზე და მისი ადგილი დაიკავა.
მეუღლეები და შვილები
იმპერატორის მეუღლე ტასირაკა ნო ჰიმემიკო, რომელიც იმპერატორ ნინკენის ქალიშვილი იყო. იმპერატორს მასთან მომავალი იმპერატორი, კიმეი შეეძინა.
მენოკოჰიმე, რომელიც ოვარი ნო მურაძი კუსაკას ქალიშვილი იყო.
ვაკაკოჰიმე, რომელიც მიო ნო ცუნოორი ნო კიმის უმცროსი და იყო.
ჰიროჰიმე, რომელიც საკატა ნო ომატას ქალიშვილი იყო.
ომინოირაცუმე
სეკიჰიმე, რომელიც მანდა ნო მურაძი ომოტის ქალიშვილი იყო.
იამატოჰიმე, რომელიც მიო ნო კიმი კატასის ქალიშვილი იყო
ჰაეჰიმე
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 450 კატეგორია:გარდაცვლილი 531
გრიფინების რეჟისორების სია
აქ წარმოდგენილი არის რეჟისორების სია, რომლებიც მუშაობდნენ Fox-ის ანიმაციურ ტელესერიალ გრიფინებზე''.
სქოლიო
კატეგორია:გრიფინები
შარმა-ადად II
შარმა-ადად II — ასურეთის მეფე. შარმა-ადად II სამეფო ტახტზე კიდინ-ნინუას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1601 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1598 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ერშუმ III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 874
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 874 მიიღეს ერთხმად 1993 წლის 14 ოქტომბერს. უშიშროების საბჭოს წინა 822-ე (1993) და 853-ე (1993) რეზოლუციების დადასტურების შემდეგ, საბჭომ შეშფოთება გამოხატა მთიან ყარაბაღში სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის არსებული კონფლიქტის გამო, საერთაშორისო საზღვრების ხელშეუხებლობასა და შეძენისათვის ძალის გამოყენების დაუშვებლობის გარდა, საბჭომ მოუწოდა მხარეებს შეასრულონ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებას, რომელსაც მიაღწიეს რუსეთის მთავრობისა და ეუთოს მინსკის ჯგუფის მეშვეობით.
საბჭომ, სამშვიდობო პროცესის მიმართ მხარდაჭერის გამოთქმის შემდეგ, მხარი დაუჭირა და მოუწოდა ეუთოს ორივე მხარესთვის წარდგენილ „სასწრაფო ნაბიჯების კორექტირებულ ვადის“ მიღებას, რომელსაც დაეთანხმა სომხეთი, თუმცა უარყო აზერბაიჯანმა, ხოლო ყარაბაღის ხელისუფლებამ გადადო მისი განხილვა. მოგვიანებით, ყარაბაღის ხელისუფლებამ დაეთანხმა ამ წინადადებას, თუმცა აზერბაიჯანმა ისევ უარყო, რადგან „კორექტირებული ვადა“ გულისხმობდა აზერბაიჯანის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან სომხური ძალების გაყვანას, სანაცვლოდ სომხეთისთვის აზერბაიჯანს ემბარგო უნდა მოეხსნა. აზერბაიჯანის მთავრობამ განაცხადა, რომ მათ ექცევიან, როგორც „დამარცხებულ მხარეს“. „კორექტირებული ვადა“ მოიცავდა წინადადებებს, რომლებიც უკავშირდებოდნენ ბოლო პერიოდში ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ძალების გაყვანას და ყველა სახის დაბრკოლებების გაწყვეტას კომუნიკაციებისა და ტრანსპორტირებისათვის; ყველა სხვა საკითხი, რომელიც არ იყო გათვალისწინებული შეთანხმებაში, საბჭოს განცხადებით, უნდა მოგვარებულიყო მშვიდობიანი მოლაპარაკებების გზით.
რეზოლუციამ ასევე მოუწოდა ეუთო-ს მინსკის კონფერენციის ადრეულ მოწვევას, რომელის მიზანი უნდა ყოფილიყო კონფლიქტის მოლაპარაკების გზით მოგვარება, აგრეთვე სთხოვეს გენერალურ მდივნს, ბუტროს ბუტროს-გალის, დაესწროს კონფერენციას და უზრუნველყოს ყველა შესაძლო დახმარება მოლაპარაკებებისთვის. საბჭომ, ასევე ორივე მხარეს მოუწოდა თავი შეიკავონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დარღვევებსა და ხელი არ შეუშალონ საერთაშორისო ორგანიზაციებს, ჰუმანიტარული დახმარების აღმოჩენის მიზნით.
მიმდინარე რეზოლუცია ასევე პირველი რეზოლუცია იყო კონფლიქტის თემაზე, რომელიც რეგიონის ყველა სახელმწიფოს მოუწოდა თავი შეიკავონ ნებისმიერი მტრული ქმედებებისაგან და ნებისმიერი ჩარევისგან კონფლიქტში, რამაც კონფლიქტის გაფართოება შეიძლება გამოიწვიოს. ოქტომბრის ბოლოს, აზერბაიჯანულ-ირანულ საზღვართან საბრძოლო მოქმედებები დაწყები გამო, ირანის პრეზიდენტმა, აქბარ ჰაშემი რაფსანჯანიმ, ირანის შეირაღებული ძალების ნაწილები განალაგა კონფლიქტურ საზღვრებთან, ზუსტად ამის საპასუხოდ, საბჭომ მიმართა რეგიონის ქვეყნებს თავი შეიკავონ.
რეზოლუციამ, ეუთო-ს მოქმედ თავმჯდომარეს, ეუთო-ს მინსკის კონფერენციის თავმჯდომარესა და გენერალურ მდივანს, პროცესის პროგრესის შესახებ და რეგიონში არსებული მდგომარეობის ყველა ასპექტის შესახებ ანგარიშის ჩაბარება დაავალა.
სქოლიო
874 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აზერბაიჯანის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სომხეთის შესახებ კატეგორია:ყარაბაღის კონფლიქტი
გრინგო
გრინგო — სიტყვა რომელიც გამოიყენება ესპანურენოვან ქვეყნებში და ხშირად იხმარება ინგლისურენოვანი „უცხოელების“ დასახასიათებლად, განსაკუთრებით კი ამერიკელების მიმართ. ტერმინი ხშირად გამოიყენება როგორც დამამცირებელი მეტსახელი, მაგრამ იგი თავისთავად როგორც სიტყვა სრულებით არ არის დამამცირებელი.
გრინგო ეს არის ჟარგონი, რომლის გამოყენებაც ხდება დამამცირებელი მხოლოდ შესაბამის გარემოებაში და მნიშვნელობა აქვს იმ კონტექსტს თუ როგორ, როდის და სად იხმარება.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მეტსახელები
ლანჯარი
ლანჯარი (Լանջառ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 237 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.67 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
თბილისის ზოგად-ქირურგიული კლინიკა
თბილისის ზოგად-ქირურგიული კლინიკა — თბილისის მერიის ჯანმრთელობის დაცვის დეპარტამენტის კლინიკა. დაარსდა 1996 წელს ქალაქის ნომერ პირველ საავადმყოფოს მეორე ქირურგიული განყოფილების ბაზაზე.
კლინიკის ბაზაზე 1931 წლიდან ფუნქციონირებს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ქირურგიულ სნეულებათა ნომერ პირველი კათედრა (კათედრის გამგე პროფესორი გ. გოკიელი); სამედიცინო ინსტიტუტის „ვიტა“ ქირურგიული კათედრა. (კათედრის გამგე, ზოგად ქირურგიული კლინიკის დირექტორი ა. მეგრელაძე).
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის საავადმყოფოები
თბილისის საყდრისხევის სამაროვანი
თბილისის საყდრისხევის სამაროვანი — გვიანი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის ხანის ძეგლი თბილისში.
მდებარეობს მდინარე მტკვარის მარცხენა სანაპიროზე, ქინძმარაულის ქუჩის მახლობლად. სამაროვანზე 1978 წელს. გათხარეს ქვაყრილიანი ორსამარხები. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ კიდურბმოხრილად, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე. სამაროვანი ეგრეთ წოდებული სამთავრულ კულტურას განეკუთვნება. აღსანიშნავია, რომ რამდენიმე თიხის ჭურჭელი შავპრიალა ზედაპირზე წითელი საღებავით არის მოხატული. მსგავსი წესით ჭურჭლის მოხატვა კახეთის სინქრონულ ხანის ძეგლებისთვის არის დამახასიათებელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ოლარია (საფეხბურთო კლუბი)
ოლარია (Olaria Atlético Clube) — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროდან. ამჟამად კლუბი გამოდის კარიოკის ლიგაში. დაარსდა 1915 წლის 1 იანვარს. საშინაო მატჩებს ატარებს „რუა-ბარირიზე“.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
გუიდო მოდა
გუიდო მოდა (Guido Moda დ. 11 ივლისი, 1885 — გ. 5 ნოემბერი, 1957) — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
გერმანიის მარშალის ფონდი
გერმანიის მარშალის ფონდი (German Marshall Fund) (სრული სახელი - ამერიკის შეერთებული შტატების გერმანიის მარშალის ფონდი (German Marshall Fund of the United States), შემოკლებით - GMF) — დამოუკიდებელი არაპარტიული საჯარო ანალიტიკური და გრანტის გამცემი ინსტიტუტიცია, რომლის მიზანი არის ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპას შორის თანამშრომლობისა და ურთიერთგაგების ხელშეწყობაა.
ფონდი გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მარშალის გეგმის 25-ე წლისთავზე, 1972 წელს, დაფუძნდა. ფონდის დაარსებისას ჰარვარდში წარმოთქმულ სიტყვაში გერმანიის კანცლერმა ვილი ბრანდტმა აღნიშნა, რომ „''ჩემს მთავრობას სურდა მარშალის გეგმის დაწყების 25-ე წლისთავის აღნივნა უფრო მეტით, ვიდრე სიტყვებით. გერმანიის მთავრობამ, პარლამენტის ნებართვით, გამოყო გარკვეული თანხები მარშალის მემორიალური ფონდის შესაქმნელად. ეს თანხა გამოყოფილია ამერიკა-ევროპის კვლევებისა და კვლევითი პროექტებისთვის.''“
GMF-ის საქმიანობის სფერო მოიცავს ტრანსატლანტიკური და გლობალური საკითხების კვლევასა და ანალიზს; საერთაშორისო კონფერენციების ჩატარებასა და ბიზნესისა და პოლიტიკის სფეროს ლიდერების შეხვედრების მოწყობას; გაცვლითი პროგრამები ევროპელი და ამერიკელი ლიდერებისთვის; დემოკრატიის გაძლიერების ინიციატივების მხარდაჭერა. ფონდის ძირითადი საქმიანობა არის პოლიტიკის დოკუმენტების შემუშავება, ლიდერებოა და სამოქალაქო საზოგადოება.
გერმანიის მარშალის ფონდის შტაბ-ბინა ქალაქ ვაშინგტონში მდებარეობს, ხოლო მისი რეგიონალური ოფისები რამდენიმე ევროპულ დედაქალაქში.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ორგანიზაციები
ანკანი
იმპერატორი ანკანი (安閑天皇; დ. 466 — გ. 536) — იაპონიის 27-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. იმპერატორი ქვეყანას 5 წელი მართავდა.
ლეგენდარული ამბები
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წლები უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
კოძიკი წერს, რომ ანკანი იმპერატორ კეიტაის უფროსი შვილი იყო, რომელიც ქვეყანას VI საუკუნის დასაწყისში მართავდა. როდესაც ანკენი 66 წლის გახდა, კეიტაიმ უარი თქვა მის ტახტზე ასვლაზე, თუმცა 531 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ ანკენი იაპონიის 27 იმპერატორი გახდა.
ანკანს ერთი მეუღლე და 3 ხარჭა ჰყავდა:იმპერატორ ნინკენის ქალიშვილი კასუგა ნო იამადა ნო ჰიმემიკო, კოსე ნო ოჰიტო ნო ოომის ქალიშვილი სატეჰიმე, სატეჰიმეს უმცროსი და კაკარიჰიმე და მონონონბე ნო იტაბი ონ ომურაძის ქალიშვილი იაკაჰიმე.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 466 კატეგორია:გარდაცვლილი 536
ხელოვნური ენა
ხელოვნურ ენას უწოდებენ სპეციალურად შექმნილ ენებს, რომლებშიც ლექსიკა, ფონეტიკა და გრამატიკა საგანგებოდ არის შემუშავებული გარკვეული მიზნების განსახორციელებლად. სწორედ ფუნქციის ეს მიზანმიმართულობა განასხვავებს ხელოვნურ ენას ბუნებრივი ენებისგან.
ზოგჯერ მოცემულ ენებს გამოგონებულ ენებსაც უწოდებენ (ინგლ. invented language). ასეთი ენები უკვე 1000-ზე მეტია დღევანდელ მსოფლიოში, და მათი რიცხვი გამუდმებით იზრდება.
ხელოვნური ენების შექმნის მიზნებს, სხვათა შორის, წარმოადგენს ადამიანის ურთიერთობის გაადვილება, - როგორიცაა საერთაშორისო დამხმარე ენები, კოდები, მხატვრული ლიტერატურისადმი დამატებითი რეალიზმის მინიჭება, ლინგვისტური ექსპერიმენტები, გამოგონებულ სამყაროში კომუნიკაციის გაიოლება, ენობრივი თამაშები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენები *
რიო-მბინი
რიო-მბინი (Río Mbini, ასევე ცნობილია, როგორც ბენიტო ან უელე) — ეკვატორული გვინეის კონტინენტური ნაწილის მთავარი მდინარე. მდინარე ქვეყანას დაახლოებით შუაზე ჰყოფს, იგი მიედინება ქვეყნის კონტინენტურ მაწილში აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით და ჩაედინება ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში, ქალაქ მბინის სიახლოვეს. ამ ადგილებში იზრდება მანგროს ტყეები, რომელიც სიღრმეში შეჭრილია დაახლოებით 20 კმ-ზე. მდინარის მხოლოდ ეს ადგილია ნაოსნობისათვის ხელსაყრელი. მდინარე გამოიყენება მერქნის ტრანსპორტირებისთვის ხე-ტყის გადაზიდვის ოპერაციების დროს. სათავეს იღებს გაბონში და მისი სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 338 კმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:გაბონის მდინარეები კატეგორია:ეკვატორული გვინეის მდინარეები
ლანჯაზატი
ლანჯაზატი (Լանջազատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 020 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 328 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.62 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ბაია კვიციანი
ბაია (ხათუნა) კვიციანი (დ. 12 აპრილი, 1986) — საქართველოს პარლამენტის წევრი. 2021 წლის 27 მაისიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ის პარლამენტში მარიამ ქვრივიშვილის ადგილმონაცვლედ შევიდა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1986 წლის 12 აპრილს. 2007 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი, ხელოვნებათმოცდნეობისა და სოციალური მეცნიერებების სპეციალობით. 2007-2008 წლებში იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ევროინტეგრაციისა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობის დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტი. 2010-2011 წლებში იყო თბილისის მე-9 საჯარო სკოლის ხელოვნების ისტორიის მასწავლებელი. ამავე წლებში იყო საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სპეციალისტი. 2016 წელს – ავიაკომპანია „ჯორჯიან ეარვეისის“ ადამიანური რესურსების მართვის კონსულტანტი. 2016-2018 წლებში იყო მოდის სახლი შპს „დალოოდის“ გენერალური დირექტორი. 2018-2019 წლებში ბრიტანეთის საბჭოს (British Council) - დიდი ბრიტანეთის/საქართველოს სეზონი 2019: ახალი ჰორიზონტის ახალგაზრდული ბორდის წევრი. 2020 წლიდან მულტიდისციპლინარული ხელოვნების მენეჯმენტის პლატფორმა „ედუკოს“ დამფუძნებელი. 2021 წლის 27 მაისიდან არის საქართველოს პარლამენტის წევრი, პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
შარმა-ადად I
შარმა-ადად I — ასურეთის მეფე. შარმა-ადად I სამეფო ტახტზე ლიბაიას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1625 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1614 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე იპტარ-სინი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკა
მინი|კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკის ნაკრები (1890 წ.) (57 კვ) მინიატიურა|კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკის ნაკრები (1892 წ.) (58 კვ) მინი|კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკის ნაკრები (1923 წ.) (89 კვ) კავკასიის ხუთვერსიანი რუკა — კავკასიის მხარის 1:210 000 მასშტაბის ტოპოგრაფიული რუკების კომპლექტი, გამოშვებული მეფის რუსეთის დროს. უშვებდნენ საბჭოთა პერიოდშიც.
ისტორია
ხუთვერსიანი რუკა თბილისში გამოიცა რამდენიმეჯერ:
რუკები გამოიცემოდა 4 ფერში: კონტური — შავი, წყალი და მყინვარები — ლურჯი, რელიეფი — ყავისფერი და ტყეები — მწვანე ფერში.
ტრირემა
220px|მინიატიურა|ბერძნული ტრირემას მოდელი 220px|მინიატიურა|ტრირემა ჭრილში. ნიჩბების განლაგება ტრირემა  (ლათ. triremis, от tres, tria — სამი და remus — ნიჩაბი), ტრიეპა (ბერძნ. Τριήρεις) — სამხედრო ხომალდების კლასი, რომლებსაც იყენებდნენ ხმელთაშუაზღვისპირეთის ანტიკური ცივილიზაციები, განსაკუთრებით ფინიკიელები, ანტიკური პერიოდის ბერძნები და ძველი რომაელები.
ტრირემებმა სახელწოდება მიიღეს სამრიგად დაწყობილი ნიჩბების გამო, რომლებიც ერთმანეთის მიყოლებით ჭადრაკულად იყო განლაგებული. თითოეულ ნიჩაბს ერთი ადამიანი მართავდა. ადრეული ტრირემები წარმოადგენდა უნირემის — ანტიკური საბრძოლო ხომალდების ევოლუციის შედეგს, რომელსაც თითოეულ მხარეს 12-დან 25-მდე ნიჩაბი ჰქონდა განლაგებული და ბირემის — სამხედრო ხომალდები ორმწკრინი ნიჩბებით. შესაძლოა, ტრირემები პირველად ააგეს ფინიკიელებმა. იგი წარმოადგენდა ყველაზე სწრაფმავალ სამანევრო საბრძოლო გემს. ტრირემა დომინირებდა ხმელთაშუა ზღვაში ძვ. წ.VII—IV საუკუნეებში, სანამ არ გამოჩნდა უფრო მსხვილი სამხედრო გემები კვადრირემები და კვინკნირემები. ტრირემები თამაშობდნენ დიდ როლს ბერძენ-სპარსელთა ომებში, ათენის საზღვაო იმპერის შექმნასა და მის დაცემაში, პელოპონესის ომში.
აღწერა
წყლის დონეზე ან წყალზე ცხვირთან ტრირემებს ჰქონდათ ბასრი სხივი (ტარანი), რომელიც მზადდებოდა რკინის ან სპილენძისგან, შესაძლოა დაემზადებინათ ხისგანაც. ასეთ შემთხვევაში მას მოაპირკეთებდნენ რკინით. პირდაპირი ან ოდნავ ზემოთ მიმართული ტარანი გამოიყენებოდა, როგორც შეტევითი იარაღი. ზოგჯერ მას აძლევდნენ ცხოველის ან ფრინველის ფორმას.
ისტორია
ინფორმაცია ტრიერების აწყობისა და წარმომავლობის შესახებ ამ დრომდე საკამათოა. სკულპტურულ რელიეფებზე და კერამიკაზე აღმოჩენილი ხომალდთა გამოსახულებანი მცირერიცხოვანია და მათი დიდი უმრავლესობა მეტად სქემატური და სტილიზებულია. ლიტერატურული წყაროები შემთხვევითი და ქაოტურია. ამიტომ, საკმაოდ რთულია განსაჯო, ისაუბრო უძველესი გემების მოწყობილობის დეტალებზე. ტრირემების შესახებ პირველი ლიტერატურული ცნობები ჩნდება ძვ. წ. VIII საუკუნის ბოლოს. თუკიდიდე იხსენებს ვინმე კორინთელ ამინოკლს, რომელსაც ძვ. წ. 704 წელს აუგია ოთხი ტრირემა კუნძულ სამოსისთვის. თუკიდიდეს ჩანაწერები იყო ინტერპრეტირებული მოგვიანო ავტორების პლინიუსის და დიოდორის მიერ, იმის ნიშნად, რომ ტრირემები კორინთოში იქნა დამზადებული. მალე ასეთი სამხედრო ხომალდების ხელოსნებად მოგვევლინენ ფინიკიელები. შემორჩენილია მე–8 საუკუნის რელიეფური ფრაგმენტები ასურეთის დედაქალაქ ნინევიადან ტვიროსისა და სიდონის ფლოტის გამოსახულებით.
ჰეროდოტე, ასევე, გადმოგვცემს ეგვიპტის მეფე ნეკოსთვის ფინიკიელთა მიერ ტრირემების მშენებლობის შესახებ ინფორმაციას ძვ. წ. 610–595 წ.წ.
საბრძოლო გამოყენება
ბრძოლაში ტრირემა ებმებოდა ყველა ნიჩბით, ხოლო ლაშქრობაში ნიჩბების მხოლოდ ერთი რიგით. ის ავითარებდა სიჩქარეს 8 კვანძამდე. შემხვედრი ქარის დროს შლიდნენ იალქანს. წინა იალქნის ხშირ გამოყენებას მოითხოვდა გვერდითი ქარიც. ლაშქრობისას, დროის უმეტესი ნაწილი, გემის სიჩქარე აღწევდა მხოლოდ 4–5 კვანძს. ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლოს ტრირემები გამოჩნდა ფინიკიაში და გავრცელდა სხვა სახელმწიფოთა ფლოტებშიც. ძველი საბერძნეთის ფლოტში გემებს უწოდებდნენ ტრიერებს (ტრიეპებს), რომის სახელმწიფოს ფლოტში — ტრირემებს. მათ შორის ძირითადი განსხვავება მხოლოდ სააბორდაჟე იალქნებში იყო. მძიმე შეიარაღების სიმცირის გამო, ბერძნული ტრიერები 12 კვანძზე უფრო მეტი სიჩქარით მოძრაობდნენ ბრძოლაში. გემის შეიარაღებაში შედიოდა ამწე, რომელზეც დამაგრებული იყო კავი მოწინააღმდეგის გემბანისა და საბრძოლო კოშკის გასანადგურებლად, აგრეთვე, საბრძოლო კოშკი მეისრეებისთვის. თუმცა, ტრირემების უმთავრეს იარაღს ტარანი წარმოადგენდა, რომელიც მათ წინა მხარეს, გემბანის ცხვირზე, წყლის დონეზე ჰქონდათ გაკეთებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხედრო გემები კატეგორია:საიალქნო გემები კატეგორია:უძველესი გემები კატეგორია:გემების ისტორია კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:გალერები
ზარა ლარსონი
ზარა მარია ლარსონი (Zara Larsson; დ. 16 დეკემბერი 1997, სოლნა, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი მომღერალი და კომპოზიტორი. მან მოიპოვა ეროვნული დიდება, 2008 წლის შვედური ნიჭიერის სეზონში გამარჯვებით, 10 წლის ასაკში. 2010 წელს ლარსონმა გააფორმა ხელშეკრულება „TEN Music Group“-თან და 2013 წლის იანვარში გამოუშვა თავისი სადებიუტო EP ალბომი. სინგლი „Uncover“ მოექცა ჩარტების სათავეში შვედეთსა და ნორვეგიაში. 2013 წლის თებერვალში მისი სინგლი „Uncover“-ი სერტიფიცირებულ იქნა Universal Music Group შვედეთის პლატინით. 2013 წლის ივლისში ალბომი „Introducing“ იყო დამოწმებული „Triple Platinum“-ით. 2013 წლის აპრილში ლარსონმა ასევე ხელი მოაწერა სამწლიან კონტრაქტს Epic Records-თან აშშ-ში.
ბიოგრაფია
ზარა ლარსონი დაიბადა 1997 წლის 16 დეკემბერს კაროლინსკას საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში სოლნაში, სტოკჰოლმის ლენი, შვედეთი.
2008-11: კარიერის დასაწყისი
thumb|right|180px||ლარსონი 2008 წელს
ლარსონი იყო შვედური ნიჭიერის „Talang 2008“ ფინალისტი, რომელიც არის ბრიტანული ნიჭიერის შვედური ვერსია. ლარსონმა მოიგო ნიჭიერის კონკურსი 10 წლის ასაკში და მიიღო ფულადი პრიზი 500,000 SEK-ის ოდენობით. „My Heart Will Go On“ მოგვიანებით გამოვიდა, როგორც ლარსონის სადებიუტო სინგლი. მისი პერმორმანსის ვიდეო ფინალზე მიიღო 15 მილიონი ნახვა YouTube-ზე.
2012–14: გარღვევა 1-ით
thumb|left|180px|ლარსონი 2013 წლის ივნისში
მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან ცოტა ახალი ამბები ისმოდა ოთხი წლის განმავლობაში ზარაზე, ნიჭიერში გამარჯვების შემდეგ, მომღერალი გააფორმა 2012 წელს ხელშეკრულება „TEN Music Group“-თან, თავისი გაფართოებული სადებიუტო ალბომის გამოსაცემად. ლარსონის სადებიუტო EP ეწოდა „Introducing“ და გამოვიდა 2012 წლის 9 დეკემბერს „Uncover“ შემდეგ YouTube-ზე. ალბომი გამოვიდა 2013 წლის 21 იანვარს, რომელშიც ხუთი სიმღერა იყო. „Uncover“ გამოვიდა, როგორც ალბომი სინგლი. მოგვიანებით გახდა №1 შვედეთის ორივე „Sverigetopplistan“ და „DigiListan“ ჩარტში, ასევე მიაღწია №1 ნორვეგიაში და დაიკავა №3 დანიაში, ხოლო 2013 წლის 25 თებერვალს სიმღერა იყო დამოწმებული პლატინიუმით Universal Music Group შვედეთის მიერ, რომელსაც YouTube-ზე 100 მილიონზე მეტმა ადამიანმა უყურა. სიმღერა ასევე შევიდა „Svensktoppen“ ჩარტში. 2013 წლის ივლისში „Sommarkrysset“-ზე გრონა ლუნდში, მან მიიღო სამმაგი პლატინის ჯილდო მისი სადებიუტო EP Introducing ალბომისთვის, რომლის „გაყიდვები აღემატება 120.000 ერთეულს შვედეთში“.
2013 წლის 27 მარტს, ლარსონის შემდეგი EPს ესკიზი იყო გამოვლენილი „She's Not Me (Pt.1)“. შემდეგი EP,Allow Me To Reintroduce Myself, გამოვიდა 2013 წლის 5 ივლისს, რომელშიც ხუთი სიმღერა იყო. ორმაგი სინგლი „She's Not Me“ (რომელიც შედგება „She's Not Me (Pt.1)“ და „She's Not Me (Pt.2)“) ალბომი, გამოვიდა 2013 წლის 25 ივნისს.
2013 წლის 3 აპრილს, ლარსონმა თავის ბლოგზე დაწერა, რომ მან გააფორმა სამწლიანი კონტრაქტი Epic Records-თან აშშ-ში.
2015-დღემდე: მეორე სტუდიური ალბომი და საერთაშორისო წარმატება
2015 წლის 5 ივნისს, ლარსონმა გამოუშვა თავისი სადებიუტო სინგლი „Lush Life“, მისი მეორე სტუდიური ალბომდან. სიმღერა გახდა მისი მეორე ნომერ 1 სინგლი და ოთხგზის პლატინის გამარჯვებული შვედეთში. სიმღერა მიაღწია ტოპ-5 ავსტრალიაში, დანიაში, ნორვეგიაში, ნიდერლანდებში, შვეიცარიაში, ბელგიაში, გერმანიაში, ავსტრიასა და გაერთიანებული სამეფოში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:შვედი მომღერლები კატეგორია:შვედი მუსიკოსები
ჩირახლი (შემახა)
ჩირახლი  (Çıraqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 242 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
მაქს ტობიასი
მორის "მაქს" ტობიასი (დ. 1886; გ. 1912) — ბელგიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
აბდ ალ-კადირი
აბდ ალ-კადირი (عبد القادر الحسيني; დ. 6 სექტემბერი, 1808 მასკარა — გ. 26 მაისი, 1883, დამასკო) — ალჟირის მხედართმთავარი, ეროვნული გმირი, მეცნიერი, პოეტი და ორატორი.
ბიოგრაფია
აბდ ალ-კადირის მამა, მაჰი ად-დინი დედა კი ლალა ზორგა, მაჰი ად-დინის მესამე ცოლი იყო. იგი სწავლობდა მასკარაში, სასულიერო სკოლაში. მიიღო კარგი განათლება და დაეუფლა იარაღის ფლობის ხელოვნებას, საბრძოლო ხელოვნებას. ჯერ კიდევ ახალგაზრდამ სახელი გაითქვა, როგორც მომავალმა მებრძოლმა. აბდ ალ-კადირმა საკუთარი თავი და შესაძლებლობები გამოავლინა ფრაგებთან ბრძოლაში, როდესაც ალჟირი ფრანგებმა დაიპყრეს.
24 წლის ამირა აბდ ალ-კადირი, ალჟირელი ხალხის საყოველთაო სახალხო წინააღმდეგობას ჩაუდგა სათავეში. მიუხედავად ახალგაზრდობისა მან გამოავლინა შესანიშნავი მხედართმთავრის და პოლიტიკოსის ნიჭი და სამხედრო და დიპლომატიური ღონისძიებების ერთობლიობით შექმნა საკმაოდ ვრცელი სახელმწიფო, რომელიც ფრანგების კონტროლქვეშ მყოფი ცალკეული ზღვისპირა ბაზების გამოკლებით მოიცავდა მთელ დასავლეთ ალჟირს. საფრანგეთის კოლონიურ ჯარებთან ბრძოლის პროცესში გაატარა რეფორმები: შექმნა ცენტრალიზებული სახელმწიფო აპარატი, შეზღუდა ცალკეული მეომარი ტომების პრივილეგიები, დააფუძნა იარაღის და დენთის მკეთებელი, სახელოსნოები, გახსნა საფეიქრო მანუფაქტურები, აღკვეთა თურქთა ბატონობისას სისტემადქცეული თანამდებობათა ყიდვა-გაყიდვა, მექრთამეობა და ძალმომრეობა, გააუქმა გადასახადების შესყიდვის სისტემა. ქვეყანა დაჰყო 8 ადმინისტრაციულ ოლქად, შემოიღო საგარეო ვაჭრობის მონოპოლია, საკუთარი ფულის ერთეული, გახსნა მრავალი სასწავლო დაწესებულება.
აბდ ალ-კადირმა შეძლო მეგობრული ურთიერთობა დაემყარებინა მაროკოს სულთანთან და მიეღო მისგან პერიოდული დახმარება იარაღით, ფულით და ცხენებით. 1834 წელს დროებით დაუზავდა ფრანგებს, თუმცა 1845 წელს ომი განახლდა. 1846 წელს აბდ ალ-კადირი ბრძოლაში დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა. 1853 წელს ამნისტიით გაათავისუფლეს. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები დამასკში გაატარა. როგორც ფრანგებს, ასევე არაბებს შორის სარგებლობდა საყოველთაო პატივისცემით სიმამაცის, პატიოსნებისა და სხვა პირადი ღირსებების გამო. 1860 წელს დრუზების ამბოხების გამო საკუთარი რისკის ფასად შეიფარა ათასობით ქრისტიანი. გარდაიცვალა დამასკში 1883 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალჟირის ეროვნული გმირები კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მაისი
თბილისის სამხედრო ცენტრი
შემადგენლობაში შედიოდა პატრიოტულად განწყობილი საკადრო სამხედროები. ცენტრი ენერგიულად შეუდგა აჯანყების მომზადებას, მაგრამ 1923 წლის თებერვალში იგი გასცა ეროვნული-დემოკრატიული პარტიის სტუდენტური ორგანიზაციის წევრმა კალისტრატე (კალე) მესაბიშვილმა. ცენტრის წევრები დააპატიმრეს და დახვრიტეს. მას შემდეგ იყვნენ ცენტრის მეთაურები, გენერლები: კონსტანტინე აფხაზი, ალექსანდრე ანდრონიკაშვილი და ვარდენ წულუკიძე; ოფიცრები: როსტომ მუსხელიშვილი, გიორგი ხიმშიაშვილი, ელიზბარ გულისაშვილი, ალექსანდრე მაჭავარიანი, დიმიტრი ჩრდილელი, სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი, ფარნაოზ ყარალაშვილი, ლევან კლიმიაშვილი, ნიკოლოზ ზანდუკელი, იასონ კერესელიძე, სიმონ ჭიაბრიშვილი და ივანე ქუთათელაძე. დამკომმა აჯანყების ხელმძღვანელობისთვის სამხედრო ცენტრის ნაცვლად სამხედრო კომისია შექმნა. კალე მესაბიშვილი, რომლის ჩვენების საფუძველზეც დააპატიმრეს სამხედრო ცენტრის წევრები, 1923 წლის 1 აპრილს თბილისში დამოუკიდებლობის კომიტეტის დავალებით მოკლა სოციალისტ-ფედერალისტმა მიხეილ კოღუაშვილმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია კატეგორია:საბჭოთა საქართველოს ისტორია კატეგორია:1922 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
არალის მამა იოსების ეკლესია
არალის მამა იოსების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალის ცენტრში. აგებულია 1860 წელს.
ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, ნაგებია ნათალი ქვის კვადრებით. გადახურულია ქვის ფილებით. შესასვლელი დასავლეთ და სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში ოთხ-ოთხი, ხოლო აღმოსავლეთის და დასაველთის კედლებში თითო სწორკუთხა და ოთხ-ოთხი ლუნეტისებური სარკმელია. ტაძარს სამხრეთიდან მიდგმული აქვს სამსართულიანი სამრეკლო, რომლის პირველი სართული ყრუ სივრცეა, მეორე სართული ოთხ სწორკუთხა სვეტებზე გადასული თაღოვანი ფანჩატური, მესამე სართული კი მრგვალ სვეტებზე გადასული თაღოვანი სამრეკლოა. ამ სართულის სვეტები XIX საუკუნის ბოლოს, სამცხე-ჯავახეთის მონოფიზიტურ-კათოლიკური ძეგლებისთვის მახასიათებელი პროფილირებული კაპიტელებით სრულდება. ნაგებობა დახურულია ქვის რვაკუთხა სახურავით. მესამე სართულის სამხრეთ და აღმოსავლეთ სარტყელზე ქართული მხედრული წარწერაა: ტაძარს აღმოსავლეთიდან ტაძრის საპერანგე ქვების შესაბამისი ქვებით მიშენებული აქვს თაღოვანი ფანჩატური მადონას ქანდაკების დასაბრძანებლად, ხოლო სამხრეთიდან დახურული კარიბჭე-სათავსო. ორივე მინაშენი ასევე ქვის ფილებითაა გადახურული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის კათოლიკური ტაძრები
კასუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 283 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.9 კმ²-ზე. ფართობი 2 251 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰალიჩი (უკრაინა)
ჰალიჩი (Галич) — ქალაქი უკრაინაში, ივანო-ფრანკივსკის ოლქში, მდინარე დნესტრის ორივე ნაპირზე. ჰალიჩის რაიონის ცენტრი, რკინიგზის სადგური, საავტომობილო გზების კვანძი. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 6307 ადამიანი. ჰალიჩის ჩრდილოეთით 5 კმ-ზე მდებარეობდა ძველი რუსული ქალაქი. ჰალიჩი პირველად იხსენიება 1140 წელს იპატის მატიანეში. 1144 წლიდან ჰალიჩის სამთავროს ცენტრი იყო. 1199 წელს რომან მსტისლავის ძის დროს გალიჩ-ვოლინის სამთავროს დედაქალაქად იქცა. 1241 წელს მონღოლებმა დაანგრიეს. შემორჩენილია პანტელეიმონის ტაძარი (ქვით ნაგები, მოჩუქურთმებული; აგებულია 1200 წელზე ადრე, გადაკეთებულია XVII საუკუნეში), მიძინების ტაძრის (1157) ქვის კედლების ნაწილები, ქალაქის მიწაყრილებისა და თხრილების ნაშთები. არქეოლოგიური გათხრებით დადგინდა, რომ ჰალიჩი აღმოცენებულია X საუკუნეში. 1940 წლამდე იყო დაბა.
არალის სტელა
მინი|არალის სტელა არალის სტელა — მონუმენტური სახვითი ხელოვნების ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალის ერთ-ერთი უბნის განაპირას. თარიღდება ადრე შუა საუკუნეებით.
სტელა ქვის მასიური სვეტია, ყველა წახნაგი ლილვითაა დასრულებული, თავზე კი ვოლუტია მოცებული. აღმართულია დიდ სამ ლოდზე. თავზე რკინის ჯვრის გამოსახულება აქვს დადგმული, რომელიც გვიანაა გაკეთებული. დასავლეთის წახნაგზე, ზედა ნაწილში ამოკვეთილია 11 სტრიქონიანი ხუცური წარწერა: „ქ. სახელითა ღმრთისაითა აღემართა ძელი ცხორებისაი ხელითა მახასითა სალოცველად მშობელთა მისთათუის ამენ“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტელები
სენკა
იმპერატორი სენკა ასევე ცნობილია, როგორც სენკვა (宣化天皇; დ. 467 — გ. 539) — იაპონიის 28-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. იმპერატორი ქვეყანას 3 წელი მართავდა.
ლეგენდარული ამბები
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წლები უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
როდესაც იმპერატორი ანკენი გარდაიცვალა, რადგანაც მას შვილები არ ჰყავდა, ტახტზე მისი უმცორსი ძმა სენკა ავიდა. იმის გამო, რომ იმპერატორი სენკა ტახტზე ასაკოვანი ავიდა, მისმა მმართველობამ მხოლოდ 3 წელს გასტანა. მისი მმართველობის დროს ქვეყანას სოგა ნო ინამე მართავდა, რომელიც „დიდი მინისტრის“ სახელით არის ცნობილი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 467 კატეგორია:გარდაცვლილი 539
პერლ ბაკი
ადრეული ცხოვრება
პერლ ბაკი 1892 წლის 26 ივნისს დასავლეთ ვირჯინიის ქალაქ ჰილსბოროში დაიბადა. მისი მშობლები 1880 წლიდან ჩინეთში პრესვიტარიანულ მისიონერულ საქმიანობას ეწეოდნენ და აშშ-ში შვილის გასაჩენად იყვნენ დაბრუნებულები. როცა ბაკი ხუთი თვის შესრულდა, მათი ოჯახი ჩინეთში, ქალაქ ნანკინში გადავიდა საცხოვრებლად.
1911 წელს ბაკი აშშ-ში დაბრუნდა და ქალაქ ლინჩბურგში რანდოლფის კოლეჯში ჩააბარა. 1914 წელს მან სწავლა დაასრულა. იგი არ აპირებდა ჩინეთში დაბრუნებას, თუმცა მას შემდეგ, რაც მამამ დედის მძიმე ავადმყოფობაზე შეატყობინა, პრესვიტარიანელი გახდა და მისიონერთა საბჭოს შეუერთდა. ბაკი, მშობლების მსგავსად, 1914-1932 წლებში ჩინეთში მისიონერულ საქმიანობაში იყო ჩართული.
ჩინეთში ცხოვრება და მოღვაწეობა
ჩინეთში დაბრუნების შემდეგ, 1917 წელს ბაკი ეკონომისტ მისიონერზე, ჯონ ბაკზე დაქორწინდა. წყვილი მდინარე ხუაიხეზე გაშენებულ ქალაქ სუძოუში დასახლდა. ამ რეგიონს ბაკი მოგვიანებით თავის რომანებში, „მიწა“ და „შვილები“ აღწერს.
პერლ და ჯონ ბაკები 1920-1923 წლებში ნანკინის უნივერსიტეტში ლექციებს კითხულობდნენ და უნივერსიტეტის კამპუსში ცხოვრობდნენ. პერლ ბაკი ინგლისურ ლიტერატურას სულ სამ სხვადასხვა სასწავლებელში ასწავლიდა. 1920 წელს პერლ და ჯონ ბაკებს ქალიშვილი, კეროლი შეეძინათ, რომელიც ფენილკეტონურიით იყო დაავადებული. 1921 წელს ბაკის დედა გარდაიცვალა. მწერლის ოჯახი 1924 წელს ხანმოკლე დროით აშშ-ში დაბრუნდა, რა დროსაც მან კორნელის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1925 წელს ბაკებმა ჯენის უოლში იშვილეს და იმავე წლის შემოდგომაზე ჩინეთში დაბრუნდნენ.
1927 ნანკინში სამოქალაქო ომი დაიწყო, რომელშიც ერთმანეთს ჩან კაიშის ეროვნული ჯარები და კომუნისტური ძალები დაუპირისპირდნენ. რევოლუციის ძალადობრივ ტალღას ვერ გადაურჩა ბაკების ოჯახი, რომელმაც ქალაქში დარჩენა გადაწყვიტა. რევოლუციური ძალები მათ სახლში შეიჭრნენ და გაძარცვეს, რა დროსაც ისინი ღარიბი ჩინელების ოჯახს აფარებდნენ თავს. ამერიკულმა სამხედრო კატერების დახმარებით ბაკები ნანკინს გაერიდნენ. ისინი ჯერ შანხაიში წავიდნენ, შემდეგ კი იაპონიაში, სადაც ერთი წლის მანძილზე დარჩნენ და კვლავ ნანკინში დაბრუნდნენ.
ნანკინში დაბრუნებულმა პერლ ბაკმა გადაწყვიტა პროფესიონალი მწერალი გამხდარიყო და მთელი თავისი დრო და რესურსი წერისთვის დაეთმო, თუმცა მატერიალური მდგომარეობა მას ამის საშუალებას არ აძლევდა. მას განქორწინება სურდა, რის შემთხვევაშიც იგი ფინანსურ უზრუნველყოფას კარგავდა, ასევე მისი შვილის, კეროლის მზრუნველობაც განსაკუთრებულ ხარჯებს მოითხოვდა. 1929 წელს ბაკი კეროლის დასატოვებლად აშშ-შ დაბრუნდა, სადაც რიჩარდ უოლში, John Day publishers-ის რედაქტორი გაიცნო, რომელიც მისი რომანის „აღმოსავლეთის ქარი: დასავლეთის ქარი“ გამოცემას დათანხმდა. ნანკინში დაბრუნებულმა ბაკმა ერთ წელიწადში რომანი „მიწა“ დაასრულა, რომელიც 1931 წელს გამოქვეყნდა და ბესტსელერი გახდა. 1932 წელს მწერალს რომანისთვის პულიცერის პრემია მიენიჭა.
1931 წელს მწერალი პრესვიტარიანელ ქალთა შეკრებაზე სიტყვით გამოვიდა, რომელშიც უცხოეთში მისიონერული საქმიანობაზე ისაუბრა. ბაკმა თქვა, რომ ქრისტიანულ მრწამსს ჩინელებს დიდი სიამოვნებით აცნობდა, თუმცა მიიჩნევდა, რომ ჩინეთს არ სჭირდებოდა ინსტიტუციური ეკლესია, სადაც დომინანტური პოზიცია მისიონერებს ეკავათ, რომლებიც არ იცნობდნენ ჩინურ კულტურას და პრეტენზია ჰქონდათ, ეკონტროლებინათ ეკლესია. ბაკის სიტყვა ჟურნალში Harper's Magazine გამოქვეყნდა, რასაც სკანდალი მოჰყვა და მწერალი იძულებული გახდა მისიონერთა საბჭოში თავისი თანამდებობა დაეტოვებინა. 1934 წელს ბაკი აშშ-ში წავიდა, მისი მეუღლე კი ჩინეთში დარჩა.
ამერიკაში ცხოვრება და მოღვაწეობა
1935 წელს პერლი ჯონ ბაკს გაეყარა და იმავე დღეს რიჩარდ უოლშზე დაქორწინდა, რომელთანაც ხანგრძლივი საქმიანი და რომანტიკული ურთიერთობა აკავშირებდა. წყვილმა თანაცხოვრების მთელი პერიოდი პენსილვანიაში გაატარა. რიჩარდ უოლში 1960 წელს გარდაიცვალა. 1938 წელს ბაკს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში „მისი მდიდარი და ჭეშმარიტად ეპიკური შემოქმედებისთვის, რომელშიც იგი ჩინელი გლეხების ცხოვრებას აღწერს და ბიოგრაფიული შედევრებისათვის.“ მწერალი პირველი ამერიკელი ქალი ნობელიანტია ლიტერატურაში.