cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენის პირველი არბიტრაჟი
ძირითადი მოლაპარაკებები
ჩეხოსლოვაკიის დელეგაციას სათავეში ედგა სლოვაკეთის მარიონეტული ხელისუფლების მეთაური იოზეფ ტისო. დელეგაციაში შედიოდნენ აგრეთვე, სლოვაკეთის რესპუბლიკის იუსტიციის მინისტრი ფერდინანდ დურჩანსკი და გენერალი რუდოლფ ვიესტი. პრაღის ხელისუფლებას წარმოადგენდა ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკური დირექტორი დოქტორი ივან კრნო, საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგში. ავტონომიურ კარპატისპირა რუთენიას წარმოადგენდა ი. პარკანი კარპატისპირა რუთენიის მთავრობის უპორტფელო მინისტრი. უნგრეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა საგარეო საქმეთა მინისტრი კალმან კანია და განათლების მინისტრი პალ ტელეკი. ჩეხოსლოვაკიის დელეგაცია (შედგებოდა ძირითადად სლოვაკებისაგან) იყო გამოუცდელი და მოუმზადებელი იმდენად, რამდენადაც მარიონეტულ ხელისუფლებას დიდი საშინაო პრობლემები ჰქონდა, რომელიც სასწრაფო გადაჭრას მოითხოვდა. ამის საწინააღმდეგოდ, უნგრეთის დელეგაცია შედგებოდა გამოცდილი პერსონებისაგან (მაგალითად, პალ ტელეკი იყო გეოგრაფიის ცნობილი ექსპერტი), და უნგრეთის ხელისუფლებას საშუალება ჰქონდა მომავალი მოლაპარაკებების გეგმა განეხილა 8 ოქტომბერს მათთან.
220px|მინიატიურა|უნგრეთის ჯარებმა აიღეს ქალაქი ლუჩენიცა უნგრეთმა მოითხოვა ორი დასახლებული პუნქტის - დაბა ”სლოვენსკე ნოვე მესტო” და ქალაქი ”შაგი” - უკან დაბრუნება, რომელიც პირველი მსოფლიო ომის დროს საზღვრის მიღმა აღმოჩნდა. ჩეხოსლოვაკიის მახრე დათანხმდა ამ მოთხოვნას და უკვე 12 ოქტომბერს დასახლებული პუნქტები გადაეცა უნგრეთს. მოგვიანებით უნგრეთის მადა კიდევ უფრო გაიზარდა და მოითხოვა დამატებით მთელი სამხრეთ სლოვაკეთი. უნგრეთის წარმომადგენელმა კანიამ მიმართა მხარეებს გაჭიანურებული მოლაპარაკებების გამო მიემართათ სასამართლოსთვის. ინგლისმა და საფრანგეთმა არ ისურვეს არბიტრის როლი ეთამაშათ და გამოეთიშნენ არსებულ სიტუაციას. სამწუხაროდ, არ არსებობს რაიმე დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, თუ რატომ თქვეს ამ ქვეყნებმა უარი შემდგომ მოლაპარაკებებზე. მათ ნაცვლად ადგილი დაიკავეს გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა იოახიმ ფონ რიბენტროპმა და იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა გალეაცო ჩიანომ.
მოლაპარაკებების შემდეგ
220px|მინიატიურა|იოახიმ ფონ რიბენტროპი 1938 წლის 5 ოქტომბერს გერმანიამ გადაწყვიტა, რომ სამხედრო თვალსაზრისით, პოლონეთ-უნგრეთის საერთო საზღვარი არასასურველი იყო. აგრეთვე, გერმანიისათვის სასურველი იყო სლოვაკეთი არ გამოყოფოდა ჩეხოსლოვაკიას და დარჩენილიყო ძლიერი გერმანიის გავლენის ქვეშ. მოლაპარაკებების მიმდინარეობის მე-13 დღეს უნგრეთმა ნაწილობრივი მობილიზაცია გამოაცხადა, მალევე სლოვაკეთმა სასაზღვრო ზონაში გამოაცხადა სამხედრო მდგომარეობა. უნგრეთმა დელეგაციები გააგზავნა გერმანიასა და იტალიაში. გრაფი ჩაკი გაემგზავრა რომში და ოთხმხრივი კონფერენციისათვის მზადება, რომელსაც უნდა დაესრულებინა საბოლოოდ მიუნხენის შეთანხმება. 16 ოქტომბერს უნგრეთის ელჩმა კარმან დარანმა გერმანიაში ჰიტლერს გადასცა, რომ უნგრეთი ომისათვის მზადაა. ჰიტლერმა განაცხადა, რომ უნგრებმა მას მოატყუეს, როცა უთხრეს, თითქოს სლოვაკები და რუთინები მზად იყვნენ ნებისმიერ ფასად შეერთებოდნენ უნგრეთს. მან განუცხადა უნგრეთს, რომ თუ ის ამ სიტუაციაში ომს წამოიწყებდა, უნგრეთს არცერთი ქვეყანა მხარს არ დაუჭერდა. მან შესთავაზა უნგრეთს მოლაპარაკებების გაგრძელება და ეთნიკური პრინციპების დაცვა. ამ საუბრის შედეგად რიბენტროპმა ჩეხოსლოვაკიის თანდასწრებით გააფორმა ახალი სასაზღვრო აოლი, რომელსაც „რიბენტროპის ზოლი“ უწოდეს. ის უკეთესად იცავდა ეთნიკურ პრინციპებს თუმცა პრაქტიკულად თითქმის არ განსხვავდებოდა უნგრეთის მიერ ადრე შემოთავაზებული ხაზისაგან.
მოლაპარაკებათა განახლება
იმავე პერიოდში ჩეხოსლოვაკიასა და უნგრეთს შორის აღდგა დიპლომატიური არხებით მოლაპარაკება. 19 ოქტომბერს მიუნხენში ვიზიტის შედეგად 22 ოქტომბერს ჩეხოსლოვაკიამ მიიღო მესამე ტერიტორიული წინადადება: ის დაეთანხმა უნგრეთს დაეთმო მისთვის მიწები სამხრეთ სლოვაკეთში 9.606 კმ² და კარპატისპირა რუთენიაში 1.694 კმ², თუ ჩეხოსლოვაკია შეინარჩუნებდა ბრატისლავას, ნიტრას და კოშიცეს. უნგრეთმა უარყო წინადადება და მოითხოვა, რომ რაც შეიძლება მალე დაეცალათ ტერიტორიები, რათა სადავო მიწებზე ჩატარებულიყო პლებისციტი და კარპატისპირეთს ”დამოუკიდებლად გადაეწყვიტა თავისი მომავალი” და ასევე, გააფრთხილა ჩეხოსლოვაკია, რომ თუ უარყოფს პრეტენზიას, უნგრეთი მოითხოვს დასავლეთ სლოვაკეთში იტალიურ-გერმანულ და აღმოსავლეთ სლოვაკეთსა და კარპატისპირა რუთენიაში იტალიურ-გერმანულ-პოლონურ არბიტრაჟებს. ჩეხოსლოვაკიამ უარყო უნგრეთის მოთხოვნა და დათანხმდა არბიტრაჟებს. ორივე მხარე ვარაუდობდა, რომ მათ პრეტენზიებს მხარს დაუჭერდა გერმანია. იმავე დროს, დიდმა ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა არავითარი ინტერესი არ გამოავლინეს არბიტრაჟების მიმართ, თუმცა მზად იყვნენ მონაწილეობა მიეღოთ ოთხმხრივ კონფერენციაში, თუ ასეთი რამ შედგებოდა.
არბიტრაჟის წინ
1938 წლის 29 ოქტომბერს ჩეხოსლოვაკიამ და უნგრეთმა ოფიციალურად მიმართეს იტალიას და გერმანიას ჩაეტარებინათ არბიტრაჟი.
არბიტრაჟი
220px|მინიატიურა|გალეაცო ჩიანო. იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრი
დელეგაცია
არბიტრაჟი ჩატარდა ვენაში. მასში მონაწილეობდა გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრი იოახიმ ფონ რიბენტროპი და იტალიის საგარეო საქმეთა მინისტრი გალეაცო ჩიანო. უნგრეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა უნგრეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი კალმან კანია, მას თან ახლდა განათლების მინისტრი პალ ტელეკი. ჩეხოსლოვაკიის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა ჩეხოსლოვაკიის საგარეო საქმეთა მინისტრი ფრანტიშეკ ხვალკოვსკი და ივან კრნო. ჩეხოსლოვაკიის დელეგაციის შემადგენლობაში შედიოდა, ასევე, კარპატების რუთენია (პრემიერ-მინისტრი ავგუსტინ ვოლოშინი) და სლოვაკეთი (პრემიერ-მინისტრი იოზეფ ტისო და იუსტიციის მინისტრი ფერდინანდ დურჩანსკი). არბიტრაჟს ესწრებოდა ჰერმან გერინგი.
არბიტრაჟის პროცესი
არბიტრაჟი დაიწყო ვენაში, 1938 წლის 2 ნოემბერს დღის 2 სთ-ზე, ბელვედერის სასახლეში. ჩეხოსლოვაკიისა და უნგრეთის დელეგაციებს მიეცათ თავიანთი არგუმენტების წარმოდგენის საშუალება. ხვალკოვსკის სიტყვა იყო მოკლე და ძირითადად წარმოადგენდა საგარეო საქმეთა მინისტრ ივან კრნოს შეხედულებათა არგუმენტირებას. დელეგაციის დანარჩენ წევრებს უფლება არ მისცეს თავიანთი თვალსაზრისი გამოეხატათ. ამას კატეგორიულად შეეწინააღმდეგა რიბენტროპი, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ტისო და ვოლოშინი წარმოადგენდნენ ჩეხოსლოვაკიის დელეგაციას და ისინი არ განიხილებოდნენ, როგორც მოლაპარაკებათა მესამე მხარე.
რიბენტროპმა და ჩიანომ მოლაპარაკებები გააგრძელეს დელეგაციებთან ვახშმის შემდეგ. შემდეგ, ისინი გავიდნენ მეორე ოთახში, სადაც აგრძელებდნენ რუკის განხილვას. არბიტრაჟის გადაწყვეტილება გამოცხადდა საღამოს 7 სთ-ზე.
არბიტრაჟის გადაწყვეტილება
ჩეხოსლოვაკიას დაევალა, გადაეცა უნგრეთისათვის ტერიტორიები სამხრეთ სლოვაკეთსა და სამხრეთ კარპატისპირეთში სენეცი — გალანტა — ვრაბლე — ლევიცე — ლუჩენეცი — რიმავსკა სობოტა — ელშავა — როჟნიავა — კოშიცე — მიხალიანი — ველკე კაპუშანი — უჟგოროდი — მუკაჩევოს ხაზის ჩათვლით სამხრეთით რუმინეთის საზღვრამდე. ამრიგად, ჩეხოსლოვაკიას დარჩა დასავლეთსლოვაკური ქალაქები - ბრატისლავა და ნიტრა, იმ დროს, როდესაც უნგრეთმა მიიღოს აღმოსავლეთ რეგიონის სამი სადავო ქალაქი და ოთხი დასახლებული პუნქტი ცენტრალურ რეგიონში. გადაცენული ტერიტორიების ფართობმა შეადგინა სულ 11.927 კმ² (მათ შორის დღეისათვის 10.390 კმ² მოდის თანამედროვე სლოვაკეთის ტერიტორიაზე, ხოლო დანარჩენი უკრაინის ტერიტორიაზე.) მასზე ცხოვრობდა 1.060.000 ადამიანი.
სლოვაკეთის არაანექსირებულ ნაწილში დარჩა სლოვაკური ისტორიული მონაცემებით — 67 ათასი უნგრელი, უნგრული ისტორიული მონაცემებით — 70 ათასი.
სლოვაკეთმა დაკარგა ტერიტორიის 21 %, მრეწველობის 20 %, სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების 30 %, ელექტროსადგურების 27 %, რკინის მადნის საბადოების 28 %, ყურძნის ბაღების 50 %, ღორების რაოდენობის 35 %, სარკინიგზო ქსელის 930 კმ. აღმოსავლეთ სლოვაკეთმა დაკარგა თავისი მთავარი ქალაქი კოშიცე. აღმოსავლეთ სლოვაკეთმა და სამხრეთ სლოვაკეთის მრავალმა ქალაქმა დაკარგა სარკინიგზო კავშირი მსოფლიოსთან იმდენად, რამდენადაც ანექსირებულ ტერიტორიაზე გადიოდა ერთადერთი სარკინიგზო ხაზი, ხოლო საზღვარი ჩაკეტილი აღმოჩნდა. კარპატების რუთენიამ დაკარგა ორი მთავარი ქალაქი — უჟგოროდი და მუკაჩევო და მთელი ნაყოფიერი მიწების ფართობი.
პეტრე შოთაძე
პეტრე შოთაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1948, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი ექიმი.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის გადაწყვეტილება
ამას გარდა, არბიტრაჟის შედეგად მესამე რაიხმა მიიღო ბრატისლავის ნაწილი — დევინი და პეტრჟალკა.
პეტრე შოთაძე
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი 1970 წელს.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის გადაწყვეტილება
არბიტრაჟის გადაწყვეტილებაში აღნიშნული იყო, რომ „ორივე მხარე გადაწყვეტილებას ეთანხმება, როგორც არბიტრაჟის მიერ საზღვრების საბოლოო მოგვარების საკითხს.“
პეტრე შოთაძე
1970-1972 წლებში იყო უფროსი ლაბორანტი–ორდინატორი; 1972 წლიდან დიპლომისშემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის ასპირანტი, უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, დოცენტი, პროფესორი, კათედრის გამგე, პრორექტორი სასწავლო დარგში, პირველი პრორექტორი, რექტორი; ავტორია 129 სამეცნიერო ნაშრომის, ერთი გამოგონების, ექვსი რაციონალიზატორული წინადადების; გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფიები: „საზარდულის თიაქარი ბავშვთა ასაკში“ (1974), „ნარკვევები დიპლომისშემდგომი განათლების შესახებ“ (1986), „ჩვილ ბავშვთა ქირურგია“ (1999); მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 3 საკანდიდატო დისერტაცია; დაჯილდოებული იყო აშშ-ის, უნგრეთის, ჩეხეთის, სლოვაკეთის, საბერძნეთის და საქართველოს სამედიცინო საზოგადოებების მედლებითა და დიპლომებით.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის შემდგომ
200px|მინიატიურა|მიკლოშ ხორტი სლოვაკეთისა და კარპატების რუთენიისათვის არბიტრაჟის შედეგები აღმოჩნდა ძალიან წაგებიანი. ხოლო გერმანიას საშუალება მიეცა დაემყარებინა კონტროლი სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ტერიტორიაზე ევროპის ცენტრში — უნგრეთსა და სლოვაკეთზე. ორივე მხარე იმედოვნებდა გერმანიის მხარდაჭერაზე.
პეტრე შოთაძე
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ფილტვის არტერიის ინფუზია ბავშვებში ფილტვების ბაქტერიალური დესტრუქციების დროს“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ბავშვებში ფილტვის ქირურგიული პათოლოგიების იმუნოლოგია და იმუნორეაბილიტაცია“.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის შედეგები
არბიტრაჟის შედეგების გამოცხადებიდან, მალევე, უნგრელი უმცირესობის ლიდერმა სლოვაკეთში - იანოშ ესტერხაზიმ შესთავაზა უნგრეთს - დაებრუნებინა სლოვაკეთისათვის 1000 კმ² ტერიტორია, რომელზეც ცხოვრობდა სლოვაკი მოსახლეობა, კერძოდ, რაიონები: შურანი და პალარიკოვო, რათა მიეღწიათ ორი ერის ხანგრძლივი, მშვიდობიანი თანაარსებობისათვის. მისი წინადადება ბუდაპეშტში უარყოფილ იქნა.
პეტრე შოთაძე
არის ორლეანის საპატიო მოქალაქე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის შედეგები
1938 წლის 5-10 ნოემბერს უნგრეთის შეარაღებულმა ძალებმა დაიკავა გადაცემული ტერიტორიები. 1938 წლის 11 ნოემბერს უნგრეთის რეგენტმა მიკლოშ ხორტმა პირადად მოინახულა ამ ტერიტორიების მთავარი ქალაქი კაშა. ამ დროისათვის ქალაქი დატოვებული ჰქონდა 15 ათას ჩეხსა და სლოვაკს (ჩეხები აქ 1919 წლიდან ცხოვრობდნენ) და კიდევ 15 000 ემზადებოდა ქალაქის დასატოვებლად თვის ბოლომდე. ნებადართული იყო, მხოლოდ 12 ათასი სლოვაკის და არცერთი ჩეხის დარჩენა.
მზექალა შანიძე
მზექალა შანიძე (დ. 16 იანვარი, 1926, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის შედეგები
1938 წლის 12 ნოემბერს უნგრეთის პარლამენტის მიერ ჩეხოსლოვაკიისათვის წართმეული ტერიტორიები ისტორიული ზემო უნგრეთის სახელით ოფიციალურად გაფორმდა უნგრეთის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. უნგრეთის სამეფოს ისტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფის შესაბამისად, ახალ ტერიტორიებზე წარმოიქმნა ორი ახალი მედიე (ოლქი) ადმინისტრაციული ცენტრებით ნოვე ზამკი და ლევიცე. ტერიტორიების ნაწილი შევიდა უკვე არსებული უნგრული მედიების შემადგენლობაში.
რამდენადაც ახალი საზღვარი არბიტრაჟის დროს გატარებული იქნა მსხვილმასშტაბიან რუკაზე, იმდენად საზღვრების დელიმიტაციის დროს უნგრეთმა შეძლო მისი გადაწევა კიდევ უფრო ჩრდილოეთით. ჩეხოსლოვაკია არ აპროტესტებდა ამას, რადგან მის ხელისუფლებას ეშინოდა ახალი არბიტრაჟისა.
მზექალა შანიძე
1951 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა „ფარინგალური ბგერები ძველ ებრაულ ენაში“. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ფსალმუნთა წიგნის ძველი ქართული თარგმანები“, დაიცვა 1974 წელს. მზექალა შანიძე არის საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი, აკადემიკოსი.
ვენის პირველი არბიტრაჟი
არბიტრაჟის შედეგები
1939 წლის 14 მარტს ჰიტლერის ზეწოლით სლოვაკეთმა გამოაცხადა საკუთარი დამოუკიდებლობა. ჩეხოსლოვაკიამ შეწყვიტა არსებობა. ორი დღის შემდეგ ჰიტლერმა აცნობა უნგრეთს, რომ მას შეეძლო 24 სთ-ში დაეკავებინა კარპატების რუთენიის დარჩენილი ნაწილი, მაგრამ არ უნდა შეხებოდა სლოვაკეთის ტერიტორიის დარჩენილ ნაწილს. 1939 წლის 15 მარტს სლოვაკეთის ნაწილის კარპატისპირა რუთენიის ტერიტორიაზე შეიქმნა დამოუკიდებელი კარპატისპირა უკრაინა, რომელიც უკვე 18 მარტს დაიპყრო უნგრეთმა.
მზექალა შანიძე
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია“,   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
1996 წელს მიიღო ღირსების ორდენი, 1990 წელს კი აკაკი შანიძის სახელობის პრემია. 2021 წელს გადაეცა თამარ მეფის ორდენი „ქართველოლოგიის განვითარებაში, ძველი და ახალი ქართული ენისა და ლიტერატურის, საქართველოს ისტორიის, ქართული კულტურული მემკვიდრეობის კვლევაში შეტანილი განსაკუთრებული პირადი წვლილისა და გამორჩეული საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2015) კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:თამარ მეფის ორდენის მფლობელები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მ
ვენის პირველი არბიტრაჟი
ცხოვრება უნგრეთის ხელში გადასულ ტერიტორიებზე
იმის გამო, რომ 1920 წლის ტრიანონის ხელშეკრულებით უნგრეთმა დაკარგა ტერიტორიების დიდი ნაწილი, მისი ეკონომიკა დაეცა. ცხოვრების დონე ომებს შორის პერიოდის ჩეხოსლოვაკიაში უკეთესი იყო, ვიდრე უნგრეთში. აქედან გამომდინარე, უნგრეთისათვის გადაცემულ ტერიტორიებზე მცხოვრები ხალხების ცხოვრების დონე დაქვეითდა: სამუშაო დღე უნგრეთში იყო უფრო ხანგრძლივი, ხელფასი - დაბალი ფასები და გადასახადები - უფრო მაღალი, და ასე შემდეგ.
საარბიტრაჟო დოკუმენტების დარღვევით შემოერთებულ ტერიტორიებზე უნგრეთმა შეიყვანა სამხედრო დანაყოფები, ვერ უზრუნველყო ეროვნული უმცირესობების უფლებები - პირიქით, დაიწყო სლოვაკების, რუსინების, ებრაელების და თვით გერმანელების დევნა და თვალთვალი. დაიხურა სლოვაკური სკოლების უმრავლესობა. სამსახურიდან დაითხოვეს 1,119-დან 862 სლოვაკი მასწავლებელი. 1938 წლის 5 ნოემბერს უნგრეთის გენერალურმა შტაბმა გამოსცა ბრძანება - შემოერთებული ტერიტორიებიდან ჩეხი და სლოვაკი კოლონისტების სრული გაძევება და უნგრეთის მთავრობა მხოლოდ მაშინ წავიდა მოლაპარაკებაზე, როცა შეშფოთებულმა სლოვაკეთის მთავრობამ იძულებით გადადგა ანალოგიური ნაბიჯი მის ტერიტორიაზე მცხოვრები უნგრელების წინააღმდეგ.
ბევრი სლოვაკი, რუმინელი და რუსინი 1942 წელს გაწვეული იქნა მე-2 უნგრულ არმიაში და გაგზავნილი აღმოსავლეთის ფრონტზე. საბჭოთა არმიის მიერ ამ არმიის დამარცხების შემდეგ ოსტროჟ-რასოშანსკის ოპერაციის დროს, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა მიკლოშ კალაიმ 1943 წლის 23 თებერვალს განაცხადა: "მადლობა ღმერთს, რომ უნგრული ჯარის განადგურებით არ განადგურებულა უნგრელი ერი ისე ძლიერ, როგორც სხვა ეროვნების წარმომადგენლები განადგურდნენ დიდი რაოდენობით".
მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ
მას შემდეგ, რაც უნგრეთისათვის გადაცემულ ტერიტორიებზე შემოვიდა საბჭოთა არმია, ყოფილი სლოვაკეთის მიწები კვლავ გადავიდა ჩეხოსლოვაკიის ხელში. ომის შემგომ, ის უნგრელები, რომლებიც არ შედიოდნენ წინააღმდეგობის მოძრაობაში ჩეხოსლოვაკიაში გამოცხადდნენ სამხედრო დამნაშავეებად. გერმანელებისაგან განსხვავებით, მოკავშირეებმა ჩეხოსლოვაკიის ხელისუფლებას არ მისცეს უნგრელთა დეპორტაციის უფლება. ამის ნაცვლად, მოეწყო ე.წ. ”მოსახლეობის გაცვლა”: 68.407 უნგრელი გადაასახლეს ჩეხოსლოვაკიდან უნგრეთში და პირიქით, სლოვაკები უნგრეთიდან გადმოასახლეს ჩეხოსლოვაკიაში. დამატებით, 31.780 უნგრელი გაასახლეს იმიტომ, რომ ისინი სლოვაკეთის ტერიტორიებზე გადმოსახლდნენ ვენის არბიტრაჟების შემდეგ. უნგრელებსა და გერმენალებს მოუწია სლოვაკიზაციის პროცესის გავლა. უფრო ადრე, ჩეხოსლოვაკიაში უნგრელთა ასიმილაციისათვის, დაახლოებით 44 ათასი უნგრელი და 100 ათასი სლოვაკი გაგზავნილ იქნა სამუშაოებზე სუდეტის ოლქში, საიდანაც გასახლებული იქნენ გერმანელები. ორიოდე წლის შემდეგ უნგრელებს უფლება დართეს დაბრუნებულიყვნენ უკან. სამხრეთ სლოვაკეთში. ამ შესაძლებლობით ისარგებლა 24 ათასმა სლოვაკმა. უკანონობის პერიოდი დასრულდა 1948 წელს კომუნისტების მოსვლით ხელისუფლების სათავეში, რის შემდეგაც, გერმანელებისაგან განსხვავებით, უნგრელებმა კვლავ მიიღეს ჩეხოსლოვაკიის მოქალაქეობა და აღდგენილ იქნენ სრულ უფლებებში, გარდა ქონებრივი უფლებებისა. (იხ. ბენეშის დეკრეტები). 1948 წლის ოქტომბერში ჩეხოსლოვაკიის პარლამენტმა ჩეხოსლოვაკიის მოქალაქეობა დაუბრუნა ყველა უნგრელს, რომლებიც ცხოვრობდნენ ჩეხოსლოვაკიის ტერიტორიაზე 1938 წლის 1 ნოემბრამდე და არ იყვნენ ბრალდებულნი სამხედრო დანაშაულში.
ნულიფიკაცია
ჯერ კიდევ მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობაში მოკავშირეებმა ვენის არბიტრაჟების იურიდიული გადაწყვეტილებანი ბათილად გამოაცხადეს იმდენად, რამდენადაც ეს იყო მიუნხენის შეათანხმების პირდაპირი შედეგი. გადაწყვეტილება დადასტურებულ იქნა 1947 წლის პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე, როდესაც ხელმოწერილი იქნა უნგრეთთან სამშვიდობო ხელშეკრულება, სტატია 1(4ა)-ში ნათქვამია: „1938 წლის 2 ნოემბრიდან ვენის არბიტრაჟის გადაწყვეტილებანი ცხადდება ბათილად.“  ხელშეკრულებაში ნათქვამი იყო, რომ ჩეხოსლოვაკიასა და უნგრეთს შორის სასაზღვრო ხაზი აღდგენილია 1938 წლის 1 ნოემბრამდე არსებულ საზღვრებში (ჩეხოსლოვაკის სამი სოფლის (ბრატისლავიდან სამხრეთით) — რუსოვიცეს, ჩუნოვოს და იაროვცეს (თანამედროვე ბრატისლავას V ნაწილის) გარდა). კარპატების რუთენია 1945 წლის ივნისის ბოლოს გადაეცა საბჭოთა კავშირს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიის ისტორია კატეგორია:სლოვაკეთის ისტორია კატეგორია:ჩეხეთის ისტორია კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები ქვეყნების მიხედვით‎
თოროს II
თოროს II  (Թորոս Բ; დ. უცნობია — გ. 6 თებერვალი, 1169) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეექვსე ლორდი (1144/1145 — 1169) ან „მთების ლორდი“, როგორც ამ ქვეყნის მმართველებს უწოდებდნენ.
თოროსი მამასთან და ძმასთან ერთად, 1137 წელს ტყვედ წაიყვანა კონსტანტინოპოლში, ბიზანტიის იმპერატორმა იოანე II-მ. მას შემდეგ რვა წლის განმავლობაში კილიკიის მმართველობა ბიზანტიის ხელში დარჩა. მამისა და ძმისგან განსხვავებით, თოროსმა ტყვეობას თავი დააღწია და 1143 წელს კილიკიაში დაბრუნდა, სამეფოს აღმოსავლეთ ნაწილში შემოკრიბა მომხრეები და ბიზანტიელების დევნა დაიწყო. ჯვაროსნების წარუმატებლობამ ხელი შეუწყო თოროსის განძრახვის შესრულებას. ბიზანტიის იმპერატორი მანუელ I კომნენოსი ცდილობდა მშვიდობიანი გზით მოეწესრიგებინა ურთიერთობა კილიკიის სამეფოსთან, თუმცა თოროსმა მოახერხა და მისი მმართველობის ბოლოს, სრულად გაათავისუფლა სომეხთა სამეფო.
სქოლიო
კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1169 კატეგორია: გარდაცვლილი 6 თებერვალი
ლენტეხი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი ლენტეხი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ველის კატა
ველის კატა (Felis lybica) — მცირე ზომის ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია აფრიკისა და აზიის ტყიან და ღია ადგილებში. სავრაუდოდ პირველი მოშინაურებული კატაა, რომელიც თანამედროვე შინაურ კატაზე დიდი და ძლიერია. დედალს უფრო ღია ბეწვი აქვს, რომელიც ფერად ღია ყავისფერი ან ნარინჯისფერ-ყავისფერია; გასდევს ვიწრო მუქი ზოლები. 40-სანტიმეტრიანი კუდის ჩაუთვლელად, ცხოველის სხეულის სიგრძე 70 სმ-ია, სიმაღლე მინდაოში საშუალოდ 23 სმ-ია, მასა 3,5 კგ-მდეა. ძირითადად იკვებება ფრინველებითა და მცირე ზომის ძუძუმწოვრებით; ნადირობს ღამით, მარტო. შეჯვარება, როგორც წესი, წლის დასაწყისში ახასიათებს, მაკეობა 56 დღემდე გრძელდება, შობს 2–5 ნაშიერს.
ტაქსონომია
ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, არის ტყის კატის (Felis silvestris) ქვესახეობა.
2017 წლის კვლევების თანახმად, მოიცავს სამ ქვესახეობას:
სქოლიო
კატეგორია:კატა
PlayStation 4
PlayStation 4 (PS4) — სახლის ვიდეო თამაშის კონსოლი, შექმნილი Sony Computer Entertainment-ის მიერ. დაანონსდა PlayStation-ის პრესკონფერენციაზე 2013 წლის 20 თებერვალს, პრეზენტაცია შედგა E3-ზე და გამოიცა 2013 წლის 15 ნოემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლო 2013 წლის 29 ნოემბერს - ევროპაში, სამხრეთ ამერიკასა და ავსტრალიაში. როგორც ნაწილი მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლებისა და რიგით მეოთხე კონსოლი სერიიდან, იგი კონკურენციას უწევს Nintendo-ს Wii-ის და Microsoft-ის Xbox One-ს.
მისი წინამორბედისაგან განსხვავებით, PS4-ში გამოყენებულია AMD-ის ტექნოლოგია, AMD Fusion ჩაშენებული x86-64 არქიტექტურის გარშემო. AMD-ის განცხადებით, აღნიშნული პროცესორი AMD Fusion არქიტექტურით დამზადებულ პროცესორებს შორის არის "ყველაზე ძლიერი", რომელიც აქამდე შეუქმნიათ. შექმნელებმა განსაკუთრებული აქცენტი გააკეთეს სოციალურ ურთიერთობასა და სხვა მოწყობილობებსა და სერვისებთან ინტეგრაციაზე, რითაც შესაძლებელია სინქრონიზაციის მოხდენა Playstation 4, PlayStation Vita-სა და Sony Xperia შორის. ხოლო რაც შეეხება კონტროლერს, იგი საგრძნობლად დაიხვეწა წინა მოდელებთან შედარებით - გაუმჯობესებული ღილაკების, ანალოგისა და ინტეგრირებული ტაჩპადის ჩათვლით. კონსოლი მოიხმარს Orbis ოპერაციულ სისტემას, რომელიც წარმოადგენს FreeBSD 9.0-ის მოდიფიცირებულ ვერსიას.
კონსოლის გაყიდვები შესამჩნევად მაღალი იყო. კომპანიის განცხადებით, გაყიდვების პირველ ეტაპზე, PS4 ყველაზე მეტად მოთხოვნადი პროდუქტი აღმოჩნდა Sony-ის კონსოლებს შორის. 2015 წლის მონაცემებით საცალო გაყიდვების რაოდენობამ 30 მილიონს მიაღწია.
სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Sony-ს კონსოლები კატეგორია:PlayStation 4 კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები კატეგორია:2013 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
პუშკინი (ქალაქი)
პუშკინი (Пушкин, 1918 წლამდე — ცარსკოე-სელო, 1937 წლამდე — დეტსკოე-სელო) — ქალაქი რუსეთში, ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის შემადგენლობაში. მიეკუთვნება პუშკინის რაიონს. წარმოადგენს მსხვილ ტურისტულ, სამეცნიერო, სასწავლო და სამხედრო-სავაჭრო ცენტრს, მოიცავს მთელ რიგ ძეგლებს, რომელიც დაცულია იუნესკოს მიერ, ერთიანდება სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრსა და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსებში. 2010 წლის დასაწყისში ქალაქის მოსახლეობა 99 388 ადამიანს, ხოლო ამავე წლის 14 ოქტომბრის აღწერით 92 889 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები
ლიდჯივიუ (უისკონსინი)
ლიდჯივიუ (Ledgeview) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
კონსტანტინე ვაჩეიშვილი
კონსტანტინე (კოტე) ალექსანდრეს ძე ვაჩეიშვილი (დ. 22 ივლისი, 1928, თბილისი — გ. 21 ნოემბერი, 1964, იქვე) — ქართველი კრიმინალისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გამოჩენილი ქართველი იურისტის ალექსანდრე ვაჩეიშვილის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ვაჟთა VI სკოლა. 1945-1950 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, 1952-1953 წლებში იყო თბილისის ვაკის რაიონის ადვოკატთა კოლეგიის წევრი. 1953-1956 წლებშიხარკოვის იურიდიული ინსტიტუტის ასპირანტია. სადაც მოამზადა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: მოწმის ჩვენების ფსიქოლოგია.
1957-1964 წლებში მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში მეცნიერ თანამშრომლად. სწავლობდა საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს ნაშრომები როგორც იურისპრუდენციაში, ასევე ხელოვნების ისტორიის საკითხებზე.
ბიბლიოგრაფია
ტრაგიკულად დაიღუბა თავის ძმასთან გივი ვაჩეიშვილთან ერთად. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი კრიმინალისტები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კ
მორისონი (უისკონსინი)
მორისონი (Morrison) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 651 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 18.2 კაცი/კმ². ფართობი 94,4 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
ნიუ-დენმარკი (უისკონსინი)
ნიუ-დენმარკი (New Denmark) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 482 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 16.5 კაცი/კმ². ფართობი 90.0 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
კონსტანტინე ჩოლოყაშვილი
კონსტანტინე (კოტე) ჩოლოყაშვილი (დ. 18 აგვისტო, 1922, თბილისი — გ. 14 ოქტომბერი, 2013) — ქართველი ისტორიკოსი, ეთნოლოგი, მუზეუმოლოგი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.
1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, დოცენტი. წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს ეთნოგრაფიასა და მუზეუმმცოდნეობაში სულხან საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ა. ქუთათელაძის სახ. სამხატვრო აკადემიაში, თეატრალურ და ფიზკულტურის ინსტიტუტებში. ხელმძღვანელობდა ეროვნულ ფასეულობათა სახელმწიფო ფონდს. იყო თბილისის საკრებულოს წევრი, საქართველოს თავადაზნაურთა და მათ თანამდგომთა საკრებულოს ხელმძღვანელი. მისი თაოსნობით დაარსდა მხარეთმცოდნეობის მუზეუმები ზესტაფონსა და რუსთავში, ბოლნისში კი განახლდა. თვითონ თავის ძირითად საქმედ ქართული საჭურვლის მოვლა-პატრონობა მიაჩნდა.
ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, სადისერტაციო თემა — „საბრძოლო იარაღის წარმოების ისტორიისათვის საქართველოში“, დაიცვა 1959 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2006) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კ
პიტსფილდი (უისკონსინი)
პიტსფილდი (Pittsfield) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 2 433 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 29,2 კაცი/კმ². ფართობი 83,3 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
როკლენდი (უისკონსინის ქალაქი)
როკლენდი (Rockland) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 522 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 26,3 კაცი/კმ². ფართობი 59,2 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
სკოტი (ბრაუნის ოლქი)
სკოტი (Scott) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
ოქროს გლობუსის 73-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 73-ე დაჯილდოება პატივს მიაგებს 2015 წლის საუკეთესო ფილმებს და ამერიკულ სატელევიზიო გადაცემებს. ცერემონია პირდაპირ ეთერში გადაიცემა 2016 წლის 10 იანვარს, კალიფორნიის ბევერლი ჰილსის „ბევერლი ჰილსის სასტუმროდან“ ტელეკომპანია NBC-ის მიერ. ნომინაციები გამოცხადდა 2015 წლის 10 დეკემბერს, ბევერლი ჰილზის სასტუმროში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
ოფსიკიონი
thumb|ბიზანტიის თემები მცირე აზიაში, დაახლოებით 842 წელი. ოფსიკიონის თემი (θέμα Ὀψικίου) — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობდა მცირე აზიაში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. შექმნილი საიმპერატორო არმიის მიერ, ოფსიკიონი იყო, ყველაზე დიდი და პრესტიჟული პროვინცია, თუნდაც იმიტომ რომ ის კონსტანტინოპოლთან ახლოს მდებარეობდა. VIII საუკუნეში რამდენიმე აჯანყებაში ჩარევის მიზეზით, რეგიონი დაიყო სამ ნაწილად.
რაიტსტაუნი (უისკონსინის ქალაქი)
რაიტსტაუნი (Wrightstown) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
კონსტანდინ II
კონსტანდინ II (Կոստանդին Բ; დ. უცნობია — გ. 1130) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მმართველი და რუბენიანების მეოთხე წარმომადგენელი, რომელსაც „მთების ლორდს“ უწოდებდნენ. მისი მმართველობა სულ ერთ წელს გრძელდებოდა (1129 — 1130 ).
რაიტსტაუნი (უისკონსინის ქალაქი)
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 2 013 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 7.8 კაცი/კმ². ფართობი 87.3 კმ².
ოფსიკიონი
ისტორია
თემის უნიკალურმა წარმოშობა, ასევე, აისახა თემის ორგანიზაციის ასპექტზეც. ამდენად, მმართველის ტიტული არ იყო სტრატეგოსი (στρατηγός, მეთაური), როგორც დანარჩენ თემებში, არამედ კომესი (κόμης, აზნაური). თემი, ასევე, არ იყო დანაწევრებული ტურმებად (სამხედრო ოლქებად), მაგრამ ის იყოფოდა დომესტიკებად, რომელიც ძველი რომის არმიის ელიტარული დანაყოფებისაგან შედგებოდა, როგორებიც იყო ოპტიმატონი და ბუკელარიონი, ორივე ტერმინი თარიღდება IV-VI საუკუნეებით.
კონსტანდინ II
ამავე წყაროს მიხედვით კონსტანდინი მამის გარდაცვალებიდან მალევე დაიღუპა სამეფო კარის ინტრიგების გამო. Chronique Rimée de la Petite Arménie-ში ვკითხულობთ :
რაიტსტაუნი (უისკონსინის ქალაქი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
კონსტანდინ II
სხვადასხვა ისტორიკოსის ცნობით კონსტანდინს ვაჟი მემკვიდრე არ დარჩენია, ამის გამო ტახტი ლევონ I-მა მოიპოვა.
ოფსიკიონი
ისტორია
თემის მდებარეობამ, იმპერიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლთან და სხვა თემებისაგან დაწინაურებამ, ასევე კომიტების სიძლიერემ, განაპირობა ოფსიკიონის მმართველების ხშირი აჯანყებები, იმპერატორის წინააღმდეგ. 668 წელს, სიცილიაში, იმპერატორ კონსტანტინე II-ის სიკვდილის შემდეგ, მეზეზიუსმა წამოიწყო წარუმატებელი სამეფო გადატრიალება. პატრიკიოს, ბარასბაკურიოსის მმართველობის დროს, ოფსიკიონი წარმოადგენდა მთავარ ძალას იმპერატორ იუსტინიან II-სთვის (მეფობდა 685–695 და 705–711). იუსტინიანე II-მ თრაკიაში ჩამოასახლა სლავები, იმ მიზეზით რომ გაეძლიერებინა სამხედრო ძალა. თუმცა, არაბებთან პირველ ბრძოლაში 713 წელს, მათი უმრავლესობა გადავიდა არაბების მხარეს. 713 წელს, ოფსიკიონის არმია აჯანყდა ფილიპიკოს ბარდანესის წინააღმდეგ (მეფობდა 711–713), რომელმაც დაამხო და მოკლა იუსტინიანე, ტახტზე თეოდოსიოს III ავიდა (715-717). 718 წელს, ოფსიკიონის კომიტი უშედეგოდ ცდილობდა აჯანყებას ახალი იმპერატორის წინააღმდეგ. 741-742 წლებში, კურაპალატი არტაბასდოსი თემს იყენებდა იმპერატორ კონსტანტინე V-ის დამხობის მიზნით (741–775). 766 წელს, ახალი კომიტი დააბრმავეს, იმპერატორის წინააღმდეგ, წარუმატებელი ამბოხის მოწყობისთვის. ოფსიკიონის აჯანყებები ისავრიელი იმპერატორების წინააღმედ, არ იყო შედეგი მხოლოდ ძალაუფლების ამბიციით: ოფსიკიელები იყვნენ ხატთაყვანისმცმლები, რაც ეწინააღმდეგებოდა, ისავრიანთა დინასტიის, ხატმებრძოლეობის პოლიტიკას. აქედან გამომდინარე, ოფსიკიონის დასუსტების მიზნით, კონსტანტინე V-მ დაანაწევრა ოფსიკიონის თემი და შექმნა ახალი ბუკელარიონის და ოპტიმატიონის თემი.
კონსტანდინ II
სქოლიო
კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1130
ოფსიკიონი
ისტორია
შესაბამისად, ოფსიკიონი ჩამოქვეითდა გუარდიული ფორმირებიდან, ჩვეულებრივ კავალერიულ თემად: თემა დაიყო ტურმებად. თემის მმართველებმა კი თემობრივ იერარქიაში მეექვსე ადგილი დაიკავეს. IX საუკუნიდან თემის მმართველები სტრატეგოსის ტიტულს ატარებდნენ. თემი 6 000 სამხედროს ითვლიდა (დანაწევრებამდე, 18 000). დედაქალაქი გადავიდა ნიკეაში. X საუკუნეში, იმპერატორი კონსტანტინე პორფიროგენეტი, აღნიშნავს რომ, თემი მოიცავდა ცხრა ქალაქს: კოტაიონი, დორილაიონი, მიდაიონი, აპამეამ მირლეია, ლამპსაკოსი, პარიონი, კიზიკოსი და აბიდუსი. 820 წელს, თომა სლავის აჯანყებაში, ოფსიკიონი რჩებოდა იმპერატორ მიხეილ II-ის (820-829) მხარეს. 866 წელს, ოფსიკიონის სტრატეგოსი, თრაკისიონის თემთან ერთად აჯანყდა ბასილი მაკედონელის (867–886) წინააღმდეგ, შემდგომ, იმპერატორ მიხეილ III-ის (842–867) წინააღმდეგ. 930 წელს ბასილი სპილენძის ხელი აჯანყდა იმპერატორ რომანოზ I ლაკაპენოსის წინააღმდეგ (920–944). XII საუკუნეში, კომნენოსების მმართველობის პერიოდში,  ოფსიკიონი გაერთიანდა ეგეოსის ზღვის თემთან. თემი ასევე გადაურჩა IV ჯვაროსნულ ლაშქრობას, და ის ნიკეის იმპერიის ნაწილი გახდა: 1234 წელს, გიორგი აკროპოლიტი აღწერს რომ ოფსიკანიის თემი იტალიელების ხელში გადავიდა (ლათინთა იმპერია).
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის თემები
როკლენდი
საკუთარი სახელი როკლენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სესტრორეცკი
სესტრორეცკი (Сестрорецк) — ქალაქი რუსეთში, ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის დაქვემდებარებაში. მიეკუთვნება საკურორტო რაიონს, წარმოადგენს ზღვისპირა კურორტს თავისი მინერალური წყლებითა და სამკურნალო ტალახით. მდებარეობს კარელიის ყელის სამხრეთ ნაწილში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 37 248 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები
სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (1991)
სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნები 1991 — პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები სომხეთში, რომელიც ჩატარდა 1991 წლის 17 ოქტომბერს. არჩევნები ლევონ ტერ-პეტროსიანის გამარჯვებით დასრულდა. ამ არჩევნებზე მან მოსახლეობის ხმების 83% აიღო, ხოლო ამომრჩეველთა აქტივობამ 70% შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის არჩევნები კატეგორია:სომხეთის არჩევნები
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი
მინი|Heckler & Koch-ის MP5, დღეისთვის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი მსოფლიოში. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი — მჭიდიანი ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღი, რომელიც პისტოლეტის ტყვიებს ისვრის. ამ ტიპის იარაღის აღმნიშვნელი პირველი ტერმინი — „submachine gun“ (პირდაპირი თარგმანით „ქვეტყვიამფრქვევი“) თავდაპირველად დაამკვიდრა ამერიკელმა ჯონ ტ. ტომპსონმა, ტომპსონის პისტოლეტ-ტყვიაფმრქვევის გამომგონებელმა, რათა საკუთარი გამოგონება დაეხასიათებინა, როგორც ავტომატური იარაღი, რომელიც ტყვიამფრქვევზე ბევრად ნაკლები სიძლიერის იყო, თუმცა ტყვიამფრქვევის მსგავსად, ავტომატურ რეჟიმში ისროდა. ზოგ ენაში, მათ შორის გერმანულში, რუსულსა და ქართულში, ეს სახელი დამკვიდრდა არა როგორც „ქვეტყვიამფრქვევი“, არამედ, როგორც „პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი“. რადგანაც სტანდარტული ტყვიამფრქვევი იყენებს შაშხანის ვაზნას და არა პისტოლეტისას, პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები არ ითვლება ტყვიამფრქვევებად. მინი|აშშ-ს ელიტური „ზღვის ლომების“ ორი წევრი, შეიარაღებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებით. პირველი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი შემუშავდა პირველი მსოფლიო ომის დროს, როგორც ახლო მანძილზე საიერიშო იარაღი, რომელიც გამოიყენებოდა სანგრების მოწინააღმდეგეთაგან გასაწმენდად. დღევანდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების პირველი წინაპარი იყო გერმანული MP 18. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების გამოყენებამ პიკს მიაღწია მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, როცა მილიონობით პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი მზადდებოდა რეგულარული არმიების, კომანდოსებისა და პარტიზანებისთვის. მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი გამორჩეული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები და მათი სხვადასხვა ვარიანტები იყო ამერიკული ტომპსონი, გერმანული MP 40 და საბჭოთა PPSh-41, რომლებიც ბრძოლის ველზე ყველაზე გავრცელებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები იყო. ომის შემდეგ ბევრი ახალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი შემუშავდა, როგორებიცაა, მაგალითად, გერმანული Heckler & Koch-ის MP5 და მისი სხვადასხვა ვარიანტები, თუმცა 1980-იანი წლებიდან მოყოლებული დღემდე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის გამოყენება შემცირდა, რადგან უპირატესობა მიენიჭა საიერიშო შაშხანებს, რომლებსაც გააჩნიათ სროლის უფრო დიდი ეფექტური მანძილი და პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევისგან განსხვავებით, შეუძლიათ ჩაფხუტისა და ჯავშანჟილეტის გახვრეტა. ამის მიუხედავად, დღეისთვის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები მაინც გამოიყენება ელიტური სამხედრო დანაყოფებისა და პოლიციის სპეცრაზმების მიერ ახლო მანძილზე ბრძოლებში, განსაკუთრებით შენობებში, ვინაიდან პისტოლეტის კალიბრიანი ავტომატური იარაღი კომპაქტური, სროლისას ადვილად გასაკონტროლებელი და მაღალი საცეცხლე სიხშირისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცეცხლსასროლი იარაღები
პამირ-ალაი
პამირ-ალაი — მთიანი მხარე ცენტრალური აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ფერღანის ხეობიდან სამხრეთით, განლაგებულია ტაჯიკეთში, ნაწილობრივ ყირგიზეთში (ჩრდილო-აღმოსავლეთით), უზბეკეთში (დასავლეთით), თურქმენეთში (სამხრეთ-დასავლეთით), ავღანეთში (სამხრეთით) და ჩინეთში (აღმოსავლეთით). წარმოდგენილია 3 ძირითადი ოროგრაფიული ერთეულით: ჰისარ-ალაით, ტაჯიკეთის დეპრესიით და პამირით.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები კატეგორია:უზბეკეთის ქედები კატეგორია:თურქმენეთის ქედები კატეგორია:ავღანეთის ქედები კატეგორია:ჩინეთის ქედები
მლეჰი
მლეჰი (Մլեհ; დ. უცნობია — გ. 1175) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მერვე ლორდი (1170 — 1175) ან „მთების ლორდი“, როგორც ამ ქვეყნის მმართველებს უწოდებდნენ.
თოროს II-მ მეფობა მლეჰის უფროს ძმას რუბენ II-ს გადასცა, თუმცა მლეჰმა ძმა კილიკიიდან გააძევა და ტახტი დაისაკუთრა. მლეჰი მუსლიმების დახმარებით გახდა კილიკიის მმართველი და მეფობის დროსაც გააგრძელა ქრისტიანების განდევნა სამეფოდან. 1175 წელს მლეჰი ძმისშვილმა, რუბენ III-მ დაამარცხა.
არჩილ ძიძიგური
არჩილ ამბროსის ძე ძიძიგური (დ. 15 აგვისტო, ქუთაისი — გ. 4 აპრილი, 1997, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, ინჟინერი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1958). პროფესორი (1960), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1969).
მლეჰი
ცოლი და შვილები
მლეჰის ცოლი იყო სოფელ გარგარის მმართველ ვასილის შვილი და კათალიკოს გრეგორის და, რომლის სახელი ცნობილი არ არის.
არჩილ ძიძიგური
ბიოგრაფია
არჩილ ძიძიგური დაიბადა 1914 წლის 15 აგვისტოს ქ. ქუთაისში პედაგოგისა და საზოგადო მოღვაწის ოჯახში. 1938 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი. 1939-1941 წლებში სწავლობდა დნეპროპეტროვსკის სამთო ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1945 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია და 1946 წელს მიენიჭა დოცენტის წოდება.
მლეჰი
ცოლი და შვილები
მლეჰს მხოლოდ ერთი უკანონო შვილი ჰყავდა:
სქოლიო
კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1175 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი
არჩილ ძიძიგური
ბიოგრაფია
1952-1957 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტის სამთო განყოფილებას, რომლის ბაზაზეც, მისი ინიციატივით, 1957 წელს ჩამოყალიბდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამთო საქმის (შემდგომ გ. წულუკიძის სახელობის სამთო მექანიკის) ინსტიტუტი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1973 წლამდე. 1958 წელს მან წარმატებით დაიცვა დისერტაცია ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად და 1960 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება.
1961 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1969 წელს — ნამდვილ წევრად. 1964 წელს მიენიჭა საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1968-1970 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო მანქანების, მაღაროს სტაციონარული დანადგარებისა და ტრანსპორტის კათედრას. 1973 წელს აკადემიკოსი არჩილ ძიძიგური დაინიშნა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორად. ამ თანამდებობაზე იგი 1981 წლამდე მუშაობდა. აღნიშნულ პერიოდში მნიშვნელოვანად გაფართოვდა და გაძლიერდა ინსტიტუტი. იგი უმაღლესი საინჟინრო განათლებისა და ტექნიკური მეცნიერების ერთ-ერთ უძლიერეს ცენტრად იქცა.
1978-1988 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის წევრი, ხოლო 1988 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე — ამავე პრეზიდიუმის მრჩეველი. 1978 წელს მისი ინიციატივით საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან ჩამოყალიბდა საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი კომისია, რომელსაც თავმჯდომარეობდა გარდაცვალებამდე.
არჩილ ძიძიგური სამთო მექანიკის, სტაციონარული მანქანებისა და ტრანსპორტის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ქართველი მეცნიერი, სამთო მექანიკოსთა ეროვნული სკოლის ფუძემდებელი და მისი აღიარებული ხელმძღვანელი იყო. აქტიურ მონაწილეობას იღებდა საქართველოში არსებული ყველა მნიშვნელოვანი სამთო ობიექტის დაპროექტებასა და ათვისებაში, რისთვისაც, თავის მოწაფეებთან ერთად, 1973 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია, რომელიც მას, ავტორთა კოლექტივთან ერთად, განმეორებით მიენიჭა 1993 წელს, როგორც უნიკალური „შახტ-ლაბორატორიის“ ერთ-ერთ დამაარსებელსა და მთავარ მეცნიერ-კოლსუნტანტს. უდიდესი დამსახურება მიუძღვის ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგიის შექმნასა და განვითარებაში, რისთვისაც მას, სხვა გამოჩენილ მეცნიერებთან ერთად, 1974 წელს გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია მიენიჭა. იგი, დღიდან ჩამოყალიბებისა, იყო ქართული ენციკლოპედიის მთავარი სარედაქციო კოლეგიის წევრი.
არჩილ ძიძიგური 300-ზე მეტი გამოქვეყნებული მეცნიერული შრომის ავტორია, მათ შორისაა 10 მონოგრაფია, 5 სახელმძღვანელო და 40-ზე მეტი გამოგონება. მისი ხელმძღვანელობით მომზადდა და დაცულია 40-ზე მეტი სადოქტორო და საკანდიდატო დისერტაცია. იგი მრავალი საერთაშორისო კონგრესის, სიმპოზიუმისა და კონფერენციის ორგანიზატორი და მონაწილე იყო. არჩეული იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს IX და X მოწვევის დეპუტატად. 1980 წელს ბათუმის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს.
დაჯილდოებული იყო ქვეყნის უმაღლესი ხარისხის (ლენინის, შრომის წითელი დროშის, ღირსების, ხალხთა მეგობრობისა და საპატიო ნიშნის) ორდენებითა და მედლებით; დაჯილდოვდა საზოგადოება „ცოდნის“ წინაშე უდიდესი დამსახურებისათვის აკადემიკოს ნ. ვავილოვის სახელობის ოქროს მედლითაც.
აკადემიკოსი არჩილ ძიძიგური გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია თავის მეუღლესთან, ქეთევან ჯაყელთან და შვილთან, ნანა ძიძიგურთან ერთად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:ბათუმის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კონსტანდინ I
კონსტანდინ I (Կոստանդին Ա; დ. 1035 – 1040 / 1050 – 1055 — გ. 1100 / 24 თებერვალი 1102 / 23 თებერვალი, 1103) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეორე ლორდი ან „მთების ლორდი“, როგორც ამ ქვეყნის მმართველებს უწოდებდნენ. რუბენიანების დინასტიის წარმომადგენელი. კილიკიის სომეხთა სამეფოს კონსტანდინი 1095 წლიდან 1100 /1102/1103 წლამდე მართავდა. მისი მმართველობის პერიოდში სამეფოს ტერიტორია ძირითადად ტავრის მთის გარშემო ვრცელდებოდა. კონსტანდინი დიდ ყურადღებას ქალაქების აღდგენას უთმობდა. აქტიურად თანამშრომლობდა ჯვაროსნებთან, მაგალითად ანტიოქიის ალყის დროს 1097 წლის ზამთარში. კონსტანდინი სომხური სამოციქულო ეკლესიას აქტიურად უჭერდა მხარს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1100-იანები
კონსტანტინე სეფიაშვილი
კონსტანტინე 'კოკა' სეფიაშვილი (დ. 19 მარტი, 1986) — ქართველი ფეხბურთელი, ფოთის „კოლხეთის“ მეკარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ფოთის კოლხეთის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი
Transmission IV
Transmission IV — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს მეოთხე და უკანასკნელი დისკი სერიიდან Transmission, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ სპეციალურ სერვისზე ხელმომწერთათვის. მასში შეტანილია კომპოზიციის „Moonloop“ სრული ვერსია, რომელიც შემოკლებული სახით მოხვდა 1995 წლის ალბომში The Sky Moves Sideways.
2006 წლის გამოცემა წარმოადგენს ფან-კლუბისთვის გამოცემული ვარიანტის სრულ ასლს, რომელიც 2001 წელს 500 ასლის ოდენობით დაიბეჭდა. ხელახალი გამოცემის რემასტერინგის ავტორია სტივენ უილსონი.
სქოლიოს სია
კატეგორია:Porcupine Tree-ს ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები
ორთა აშლილობა
ორთა აშლილობა — სინდრომი რომელსაც ახასიათებს ადამიანების მიერ ერთმანეთისთვის ბოდვების გაზიარება. ძირითადად ვითარდება სოციალურად იზოლირებულ ოჯახებში, კულტურებში, ლტოლვილებსა და იმიგრანტებში. აშლილობის გავრცელებას ოჯახის ფარგლებში ეწოდება „folie a famille“ („აშლილობა ოჯახში“).
რესურები ინტერნეტში
კატეგორია:სინდრომები
კრის კუპერი
კრის კუპერი (Chris Cooper; 9 ივლისი, 1951) — ამერიკელი მსახიობი. პოპულარული გახდა 1990-იანი წლების ბოლოს. არის ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ლაურეატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
ალამედილია
ალამედილია (Alamedilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების გრანადის პროვინციის ლოს-მონტესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 90,65 კმ². მოსახლეობა — 569 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გრანადის მუნიციპალიტეტები
Recordings (ალბომი)
Recordings — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს კრებული, გამოცემული 2001 წლის მაისში. მასში შეტანილია b-მხარეები ალბომების Stupid Dream და Lightbulb Sun ხმისჩამწერი სესიებიდან. აღსანიშნავია, რომ ამ პერიოდის სიმღერა, "I Fail" და "Novak" ალბომში არ არის შეტანილი. პირველი აქედან იყო შეტანილი 1997 წლის Demo-ში, რომელიც წარმოადგენს ალბომის სიმღერების იშვიათი დემოების კოლექციას. მეორე მოხვდა სინგლში Shesmovedon. თავდაპირველად Recordings შეზღუდული რაოდენობით გამოიცა, მხოლოდ 20.000 ასლის სახით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - სტივენ უილსონი, გარდა სიმღერებისა "Buying New Soul", "Untitled" და "Ambulance Chasing", რომლის ავტორებად ჯგუფის ოთხივე წევრია მითითებული.
სქოლიოს სია
კატეგორია:B-მხარეების კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Porcupine Tree-ს კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2001 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Snapper Music-ის კომპილაციური ალბომები
ლიკანდის თემი
ისტორია
ლიკანდოსის ციხესიმაგრე მდებარეობდა ქალაქ ელბისტანის ტერიტორიაზე, სამხრეთ თურქეთში, ანტიტავრის მთებზე. 903 წელს, სომეხი მლეჰი (მელიასი, ბერძნულ წყაროებში) დასახლდა აქ და ჩამოაყალიბა ნახევრად ავტონომიური სამმართველო. ტერიტორია იყო მეტად სტრატეგიული მნიშვნელობის, რომელიც წარმოადგენდა ბიზანტია და მუსლიმური ემირატების დაპირისპირების ზონას, ის ასევე ანატოლიაში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გადასასვლელი იყო. 905 წელს, იმპერატორ ლეონ VI-ის წინააღმდეგ, ანდრონიკოს დუკასის წარუმატებელ აჯანყებაში მონაწილეობისთვის, მელიასი და სხვა დანარჩენი სომეხი დიდებულები გააძევეს ბიზანტიიდან. 908 წელს, ლეონმა მელიასი მოიწვია და მას ლიკანდოსის ციხის აღდგენა და დაუსახლებელი სასაზღვრო ოლქის გამაგრება დაავალა. მელიასი დავალებას წარმატებით ართმევდა თავს; ოლქში არსებულ აუთვისებელ მიწას და უხვ საძოვრებს შეეძლო ხალხის და ცხენების საკვებით უზრუნველყოფა. დაცლილ ოლქში სომხები ჩამოასახლეს. მელიასმა მალევე შეძლო მომიჯნავე მთიანი ოლქების გაკონტროლებაც.
არაბული წყაროები იუწყებიან, რომ ახალმა პროვინციამ, მნიშვნელოვანი საფრთხის წინ დააყენა მელითენეს საამირო. 909 წელს, ლიკანდოსის ციხეს, არაბები უშედეგოდ დაესხნენ თავს, მათ მხოლოდ უმნიშვნელო, მიმდებარე ტერიტორიების შემოერთება მოახერხეს. ხოლო 915 წელს, მელიასის ჯარმა გააპარტახა არაბული ტერიტორიები. ლიკანდოსის მნიშვნელობა და ასევე მეთაურის წარმატებები მალევე იქნა აღიარებული, 916 წელს კი სამხედრო ოლქმა, თემის სტატუსი მიიღო. 917 წელს, ლიკანდოსის ჯარმა, ბულგარეთის წინააღმდეგ ახელოოს ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა.
X საუკუნეში, თემის ძალებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ბიზანტია-არაბეთის ბრძოლებში, განსაკუთრებით იოან კურკუასის ლაშქრობებში, რომელმაც შეძლო აღმოსავლეთ საზღვრები მდინარე ევფრატამდე გადაეტანა. ასევე თემა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა X საუკუნეში არსებულ სამოქალაქო დაპირისპირებებში. 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, ტერიტორია თურქ-სელჩუკებმა დაარბიეს. 1108 წელს, იმპერატორმა ალექსი I კომნენოსმა, ტერიტორია ანტიოქიის მართველს ბოემონდ I-ს ოფიციალურად გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის თემები
ბობ გეილი
მაიკლ რობერტ „ბობ“ გეილი (დ. 21 მაისი, 1951) — აშშ სცენარისტი, პროდიუსერი და კინორეჟისორი. იგი არის რობერტ ზემეკისის ტრილოგიის „უკან მომავალში“ სცენარის თანაავტორი და პროდიუსერი. კონსულტანტის სახით მუშაობდა ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშის შემუშავებისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
ვალენსინა-დე-ლა-კონსეფსიონი
ვალენსინა-დე-ლა-კონსეფსიონი (Valencina de la Concepción) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის სევილიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25 კმ². მოსახლეობა — 7776 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
ტომარესი
ტომარესი (Tomares) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის სევილიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 5 კმ². მოსახლეობა — 25 455 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
სან-ხუან-დე-ასნალფარაჩე
სან-ხუან-დე-ასნალფარაჩე (San Juan de Aznalfarache) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის სევილიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4 კმ². მოსახლეობა — 21 774 კაცი (2020 წ.).
ფორესტ უიტეკერი
ფორესტ უიტეკერი (Forest Whitaker; დ. 15 ივლისი, 1961) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ცნობილია იდი ამინის როლით ფილმში „შოტლანდიის უკანასკნელი მეფე“, რომლისთვისაც დაიმსახურა ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები.
ლევონ I
ლევონ I  (Լեիոն Ա; დ. უცნობია — გ. 14 თებერვალი, 1140, კონსტანტინოპოლში) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეხუთე ლორდი (1129 /1130 – 1137  ), ან „მთების ლორდი“, როგორც ამ სამეფოს მმართველებს უწოდებდნენ.
ლევონმა მოახერხა ბიზანტიის იმპერიისა და ჯვაროსნების დაპირისპირება ედესის საგრაფოსა და ანტიოქიის სამთავროსთან, თავის სასიკეთოდ გამოეყენებინა. მისი წარმატება ძირითადად სწორედ ამ დაპირისპირებას უკავშირდება, რომელიც ქრისტიანების გამარჯვებით დასრულდა. ბიზანტიელების გამარჯვებით კილიკიის სომეხთა სამეფომაც იხეირა.
მან გააფართოვა თავისი სამეფო კილიკიის ვაკეებიდან ხმელთაშუა ზღვამდე. მისი მმართველობის დროს სომხებსა და ჯვაროსნებს შორის ურთიერთობა აღარ იყო ისეთივე მყარი, როგორც მანამდე. უთანხმოების მთავარი მიზეზი სადავო ტერიტორია გახდა.
საბოლოოდ ლევონი ბიზანტიის იმპერატორმა იოანე II-მ დაამარცხა. სომხების ციხის აღების შემდეგ მან ლევონი და მისი ორი ვაჟი ტყვედ წაიყვანა კონსტანტინოპოლში, სადაც ლევონი მალევე დაიღუპა.