cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრანსუა II (საფრანგეთი)
გამეფება
გიზების აღზევებამ ცუდად იმოქმედა მათ მთავარ მეტოქეზე, საფრანგეთის კონეტაბლ ან დე მონმორანსზე. ახალი მეფის შეთავაზებით მან სამეფო კარი დატოვა და თავის მამულებში გაემგზავრა „დასასვენებლად“. სამეფო კარიდან ასევე გააძევეს ანრი II-ის საყვარელი დიანა დე პუატიეც. მათ გარდა კიდევ მრავალი მსახური და თანამდებობის პირი დაითხოვეს, რომლებიც ხელს უშლიდნენ ეკატერინეს და დე გიზებს, რაც ცნობილია, როგორც „სასახლის რევოლუცია“.
კათოლიკურ-პროტესტანტული დაპირისპირება
ფრანსუა II-ის ხანმოკლე მეფობის პერიოდში რელიგიური კრიზისი დომინირებდა, რომელმაც საფუძველი მოუმზადა შემდეგში რელიგიური ომების დაწყებას. მისმა არაპოპულარულმა და რეპრესიულმა პოლიტიკამ პროტესტანტების მიმართ, განაპირობა ამბუაზის შეთქმულების მოწყობა, რა დროსაც გავლენიანმა ჰუგენოტებმა სცადეს სახელმწიფო გადატრიალების გზით ვალუებისა და გიზების მმართველობის დამხობა. მართალია ამბოხი ჩაახშეს, მაგრამ მზარდი უკმაყოფილების პირობებში მთავრობამ მათთან შერიგება სცადა. ეკატერინე მედიჩის გავლენით ფრანსუამ მოლაპარაკებები დაიწყო ახალი მოძრაობის წარმომადგენლებთან, თუმცა მათი აგიტატორების მიმართ კვლავ შეუმწყნარებელ პოლიტიკას ატარებდა. ამის გამო მოლაპარაკებები ჩაიშალა და ქვეყანაში წვრილ-წვრილი ამბოხები გრძელდებოდა, რამაც ძლიერად შეარყია მეფის ავტორიტეტი.
წინაპრები
ფრანსუა II-ის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1544 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1560 კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:ვალუები კატეგორია:საფრანგეთის დოფინები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ღანირის წმინდა გიორგის ეკლესია
ღანირის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღანირში. ეკლესიის მშენებლობა დაახლოებით 1780 წელს დაუწყიათ და 1804 წელს საბოლოოდ დასრულებულა.
არქიტექტურა
ეკლესია ერთნავიანია, ირგვლივ ხის ლამაზი სვეტებით და დერეფნითაა დამშვენებული. წინათ ყავრით ყოფილა გადახურული, ხოლო გასული საუკუნის დასაწყისში თუნუქით გადაუხურავთ. ეკლესია ეყრდნობა წაბლის ხის 6 სვეტს. ეკლესიის შენობა, რომლის სიგრძე 33 მ, სიგანე 10 მ, სიმაღლე - 10 მეტრია ოვალური ფორმისაა, აგებულია თელისა და წაბლის ფიცრებისგან ყოველგვარი ლურსმნის გარეშე. გადმოცემის თანახმად, მშენებლები იყვნენ გვარად — კაკაბაძეები, ეკლესიის საშენი მასალა კი შესწირა ვინმე ელისბარ გოგიბერიძემ. შენობის ირგვლივ ქვის დიდი ფილებით მოპირკეთებული დახურული აივანია. ღანირის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია მისი სიძველით მთელს საქართველოშია ცნობილი. ამჟამად არსებული ტაძრის აშენებამდე აქ ყოფილა ქვითკირის პატარა ეკლესია, რომლის ნაშთებიც ახლაც არის შემორჩენილი.
სიწმინდეები
ტაძრის უნიკალურობას კიდევ უფრო ზრდის აქ შემონახული ხელოვნების უძველესი ნიმუშები — წარწერები და ხატები, რომლებიც განსაკუთრებით დიდი მხატვრულ-ისტორიული ღირებულებისააა, ვერცხლის უძველესი ჭედული ხატი - წმ. გიორგის გამოსახულებით X-XI საუკუნით თარიღდება. წმინდა გიორგის ხატი 30X25 დაფერილია ოქროს წყალში, (გარდა აშიებისა) და შემკულია 7 თვლით (აკლია ორი თვალი) რომელთაგან ერთს (ზემოთა აშიაზე მჯდომარეს) აქვს წარწერა. ქვედა აშიაზე ხატს აქვს წარწერა ხატი ამჟამად საქართველოს ხელოვნებს მუზეუმში ინახება. ტაძარი შიგნიდან თითქოს ნოეს კიდობანს წააგავს. გარედან კოდობნის ნიშნები არ ეტყობა, ასეთი არქიტექტურის მქონდე ერთადერთი ტაძარია საქართველოში. ტაძარში ინახებოდა ნათლობის ემბაზი, რომელზეც შემდეგ წარწერას ამოიკითხავდით: ემბაზი დაიკარგა 2021 წელს ტაძრის გაძარცვის შემდეგ. ტაძარში ინახება უდიდესი წმინდანის გიორგის მუხლის ნაწილი. 2008 წლის 10 მაისს კანკელს ჩაუტარდა სარემონტო სამუშაოები შეიცვალა მთლიანი კანკელი, გაკეთდა კაკლის ხის ახალი კანკელი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
აგარდი
აგარდი (Ағарҙы; Агарды) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (92 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ნამიბიის დროშა
ნამიბიის დროშა — ნამიბიის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო (გერბთან და ჰიმნთან ერთად), მოქმედებს 1990 წლის 21 მარტიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:ნამიბიის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების დროშები
სვავი
სვავი (Aegipius monachus) — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. ტანად დიდია. ს. 100-110 ცმ., ფ.ს. 250-295 სმ., წონა 7-12 კგ. გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და აზიაში. ვერტიკალურად ზღვის დონიდან 3300 მ-მდე ადის. ბინადრობს ყოფილი სსრკ-ს ტერიტორიაზე. საქართველოში ცხოვრობს მთებში, ზეგნებსა და ღია ადგილებში.
ევრაზიაში გავრეცელებულ მტაცებელ ფრინველებს შორის ყველაზე დიდია. ახალგაზრდა ფრინველის მოყავისფრო-მოშავო შეფერილობა ასაკის მატებასთან ერთად მუქი ყავისფერი ხდება. თავი და კისერი თითქმის მთლიანად ღია ფერის ღინღლით არის დაფარული. გამონაკლისს წარმოადგენს ყელი და არე თვალის გარშემო, რომელიც შავია.
ჰაერში ორბისგან განირჩევა შედარებით გრძელი, სოლისებური კუდით, მუქი შეფერილობით და ფრთების მდგომარეობით, რომლებიც სვავს თითქმის ერთ დონეზე უჭირავს, ორბს კი ოდნავ ზემოთ აქვს აწეული.
მძორისმჭამელ ფრინველთა შორის სვავი ერთ-ერთი უიშვიათესია. ბინადრობს დაბლობში, თუმცა არც თუ იშვიათად მთაშიც გვხვდება.
სვავები მუდმივ წყვილებს ქმნიან. ბუდეს იკეთებენ ძნელად მისასვლელ ადგილებში ხეებზე, იშვიათად კლდეებზე. ბუდეები გარკვეული მანძილითაა ერთმანეთისგან დაშორებული. დედალი სვავი მარტში ერთ კვერცხს დებს. ინკუბაცია 55 დღეს გრძელდება. კრუხობს ორივე „მშობელი“ მორიგეობით. სვავები მძორით იკვებებიან, დიდრონ ძვლებსაც ყლაპავენ და კარკად ინელებენ, იშვიათად ცოცხალ ცხოველებსაც (მღრღნელები, ხვლიკები, კუ, ბატკანი და მისთ.) ეტანებიან. გამაძღარ სვავს ფრენა უჭირს. დაბალი რეპროდუქციის გამო მეტად მცირერიცხოვანია. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სვავები კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
დუმ-მეტალი
ჟანრზე დიდი გავლენა მოახდინა ბლექ საბათის ადრეულმა ნამუშევრებმა, რომელმაც შექმნა პროტოტიპი დუმ-მეტალისთვის ისეთი სიმღერებით, როგორებიცაა Black Sabbath, Electric Funeral და Into the Void. 1980-იანი წლების პირველი ნახევრის განმავლობაში რიგმა ჯგუფებმა ინგლისიდან (Pagan Altar, Witchfinder General), აშშ-დან (Pentagram, Saint Vitus, Trouble) და შვედეთიდან (Candlemass) განსაზღვრეს დუმ-მეტალი დამოუკიდებელ ჟანრად.
სქოლიო
კატეგორია:დუმ-მეტალი კატეგორია:მძიმე მეტალის ჟანრები
კაუაჩი
ადგილობრივი, მუდმივი მოსახლეობა საკმაოდ მცირერიცხოვანი იყო, მაგრამ კაუაჩს, როგორც მთავარ ტაძარს, უამრავი მომლოცველი სტუმრობდა ახლომდებარე ტერიტორიებიდან. სავარაუდოდ, სწორედ ამ სტუმრებმა შექმნეს ნასკას ნახატები. ამ თეორიას ამყარებს ის ფაქტი, რომ კაუაჩის მოსახლეობა საკმაოდ მცირე იყო დ ავერ შექმნიდა ამ გეოგლიფებს და მეორე – ის ცხოველები, რომლებიც ნახატებზეა წარმოდგენილი, მაგალითად მაიმუნი და ვეშაპი, ამ რეგიონში საერთოდ არ იყო გავრცელებული.
დღეისათვის, კაუაჩისთვის უდიდეს პრობლემას წარმოადგენს ძარცვა, იპარავენ მის მოსაპირკეთებელ მასალებს. ტაძარს გარს აკრავს უამრავი სამარხი, რომელთა შესახებაც ბოლო დრომდე არაფერი იყო ცნობილი და რომლებიც მძარცველებისათვის ასევე ძალზე მიმზიდველ ობიექტს წარმოადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
Formica serresi
Formica serresi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
იაკუშიმა
მინი|250პქ|კუნძულის მდებარეობა
Formica serresi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაკუშიმა
იაკუშიმა  (屋久島) — ოსუმის არქიპელაგის კუნძული იაპონიაში. შედის კაგოშიმის ფრეფექტურის შემადგენლობაში. მისი ფართობი დაახლოებით 500 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 15 000 ადამიანი. კუნძულ ტაგენაშიმასგან გამოყოფს ვინსენსის სრუტე. უმაღლესი წერტილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1 935 მეტრია. კუნძული დაფარულია გაუვალი ტყეებით, სადაც ძირითადი ხე საკმაოდ დიდი ასაკის მქონე კრიპტომერიაა, რომელსაც იაპონიაში სუგის ეძახიან.
იაკუშიმას უნიკალური, უძველესი ტყეები 1993 წელს, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა. იაკუშიმა იაპონიის და არა მარტო იაპონიის ყველაზე ტენიანი ადგილია. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი აქ 4 000 — 10 000 მმ-ს აღწევს. როგორც ხუმრობით ამბობენ, აქ თვეში 35 დღე წვიმს.
ყოველწლიურად, ტყეებს 300 000 ტურისტი ნახულობს. ის ნაჩვენებია 1996 წელს გადაღებულ ფილმში Rebirth of Mothra.
კუნძულზე მიმდინარეობდა კომპანია Honda-ს კვლევები წყალბადის საწვავთან დაკავშირებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის კუნძულები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
სინჩი როკა
thumb|right|200px|სინჩი როკა
სინჩი როკა ან სინჩი რუკა (Sinchi Ruq'a ანSinchi Ruqa nisqapas, Sinchi Roca) — საპა ინკა (დაახლ. 1230), ინკების სახელმწიფოს მეორე მმართველი, მანკო კაპაკის შვილი და ლოკე იუპანკის მამა. მიეკუთვნება ურინის დინასტიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ინკების მმართველები
რამსარის კონვენცია
მინი რამსარის კონვენცია (The Convention on Wetlands of International Importance, especially as Waterfowl Habitat) — კონვენცია, რომელიც იცავს საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგის ტერიტორიებს. მიიღეს 1971 წელს ირანის ქალაქ რამსარში. შემდეგში შესწორდა 1987 წელს კანადის სასკაჩევანის პროვინციის ქალაქ რეჯაინაში.
კონვენცია პირველი გლობალური საერთაშორისო ხელშეკრულებაა, რომელიც მთლიანად ეძღვნება ერთი ტიპის ეკოსისტემას.
2 თებერვალს აღინიშნება ჭარბტენიანი ტერიტორიების საერთაშორისო დღე.
საქართველოს ჭარბტენიანი ტერიტორიები
საქართველო რამსარის კონვენციას შეუერთდა 1996 წელს. ქვეყანაში გამოიყო ტერიტორიები, რომლებმაც მიიღეს საერთაშორისო ჭაობის მნიშვნელობა:
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო კონვენციები კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
იოჰანეს იტენი
იოჰანეს იტენი (Johannes Itten; 11 ნოემბერი, 1888 - 27 მაისი, 1967) — შვეიცარიელი მხატვარი, დიზაინერი, მწერალი და ხელოვნებათმცოდნე, ასწავლიდა ბაუჰაუზის სკოლაში.
დაიბადა ზუდერნ-ლინდენში, შვეიცარია. 1904-08 წლებში სწავლობდა დაწყებითი სკოლის მასწავლებლის სპეციალობით. 1908 წელს ფრიდრიხ ფრობელის მეთოდებს გაეცნო და ფსიქოანალიზის იდეებს გაეზიარა. მოგვიანებით ჟენევის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში სწავლობს, თუმცა მალევე ბერნში ბრუნდება, იქაური სწავლების მეთოდებით იმედგაცრუების გამო. მის დრო ბერნ-ჰოფვილის მასწავლებელთა აკადემიაში ერნსტ შნაიდერთან გაცილებით პროდუქტიული აღმოჩნდა, რამაც გავლენა იქონია შემდგომში ბაუჰაუზში მასწავლებლობის დროს.
კატეგორია:შვეიცარიელი მხატვრები კატეგორია:ბაუჰაუზი
პირველი ალკინო
პირველი ალკინო (1 -се Алкин; 1-е Алкино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 65 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 26 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (33 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
წითელხევის თეთრი ეკლესია
300px|მინი|წითელხევის თეთრი ეკლესია წითელხევის თეთრი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ წითელხევში. ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში.
აღწერა
სოფლის დარბაზული ეკლესია ნაგებია შიგნიდან უხეშად თლილი ქვით, ფასადები მოპირკეთებულია ეკლარის მოყვითალო, იდეალურად თლილი კვადრებით. წყობა თარაზულია. ეკლესია არქიტექტურულად წაგრძელებულ სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით შვერილი, სამწახნაგა აბსიდით. სამივე წახნაგში მაღალი თაღოვანი სარკმლებია გაჭრილი. ჩრდილოეთით სამი სხვადასხვა ზომის ნიშაა მოწყობილი. აბსიდის ცენტრში მასიური ტრაპეზის ქვა დგას. სფერული კონქის სატრიუმფო თაღი პროფილირებულ კაპიტელებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ ორსაფეხურიანი სოლეა და ხის კანკელია. კანკელი დაზიანებულია. გრძივ კედლებში გაჭრილი თაღოვანი კარ-სარკმლები ერთმანეთის მიმართ სიმეტრიულადაა განლაგებული. ნაგებობის კედლები ორსაფეხურიანი პილასტრების საშუალებით სამ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პირველი საფეხურებიდან იშლება კედლის დეკორატიული თაღები. მეორე საფეხურებზე დაბჯენილია იმპოსტები, რომელთაც ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. დასავლეთით კამარის თაღი კუთხის პილასტრებს ეყრდნობა. შესასვლელი დატანებულია დასავლეთითაც. ამავე კედელში მოწყობილია სამკვეთლოსთან დამაკავშირებელი კიბის უჯრედი. ინტერიერში კედლებზე შემორჩენილია ნალესობის ფრაგმენტები. ეკლესიის ფასადებზე აქცენტირებულია ღიობთა ლილვოვანი მოჩარჩოება. შესასვლელთა ტიმპანებზე გოლგოთას ჯვრების რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთ კართან მოწყობილია ხუთსაფეხურიანი ბაქანი. ეკლესიის კარნიზი თაროს ფორმისაა. დგას სამსაფეხურიან ცოკოლზე. დასავლეთის კეხზე მოწყობილია სამრეკლო, რომელიც ღია ფანჩატურს წარმოადგენს. ეკლესია დღესდღეობით მოქმედია და რეგულარულად ტარდება წირვა-ლოცვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნავაზი
ნავაზი — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, აღდგომელაანთკარის თემში. მდებარეობს თბილისიდან 35 კმ-ში. 1960 წელს სოფელში აშენდა კულტურის სახლი. სოფელში მოქმედებს ბიბლიოთეკა. სოფელში შემორჩენილია მუხრანბატონის სასახლის ნანგრევები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 573 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარიამ დგებუაძე-ფულარია
მარიამ (ფუცუ) დავითის ასული დგებუაძე-ფულარია (დ. 15 ივლისი/ ახ. სტ. 27 ივლისი, 1887, სოფ. ჩუნეში, ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 ივლისი, 1969, თბილისი) — ქართველი მწერალი.
დაამთავრა ქუთაისის წმინდა ნინოს სასწავლებელი (1906). მუშაობდა მასწავლებლად საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში. პირველი მოთხრობა 1907 წელს გამოაქვეყნა. თანამშრომლობდა უმთავრესად ჟურნალებში — „ნაკადულსა“ და „ჯეჯილში“. 1926–1927 წლებშI ქუთაისში ცალკე წიგნად გამოიცა მოთხრობები: „გრძნობათა ნანგრევებზე“, „მოჩხუბარიძის სიკვდილი“, „ჩაის მკრეფავები“, „რუსუდანი“, „ქალის გული“ და სხვ. 1951 წელს გამოქვეყნდა მისი მოთხრობების კრებული, შემდეგ წლებში რომანები: „ოქროს ბეჭედი“ (1952) და „ტყვარჩელის ლამპიონები“ (1954); ნარკვევი „მოღვაწე ქალები რევოლუციამდელ საქართველოში“ (1957) და „მოგონებები“ (1959). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969 კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ქვემო შავშვები
ქვემო შავშვები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს კვერნაქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ნატახტარი-გორის საავტომობილო გზაზე. შავშვების თემის ცენტრი (სოფლები: ახალი ხურვალეთი, დიდი ხურვალეთი, ნადარბაზევი, ნაწრეტი, პატარა ხურვალეთი, შავშვები, წითელუბანი). ზღვის დონიდან 650 მეტრი, გორიდან 12 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 193 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტუბეტეიკა
მინი|[[ყაზახები|ყაზახური ტუბეტეიკა.]] მინი|[[ყირიმელი თათრების ტუბეტეიკა.]] ტუბეტეიკა (Тебетей, Түбәтәй, Tahiya, Тюбетейка) — ცენტრალური აზიის რეგიონის ტრადიციული ქუდი. დღეისთვის ატარებენ ყირგიზეთში, ყაზახეთში, უზბეკეთში, ტაჯიკეთსა და რუსეთის მუსლიმურ რეგიონებში (ძირითადად თათრები). ტუბეტეიკას ტრადიციულად თურქულენოვანი ხალხები ატარებენ. ტუბეტეიკა გარეგნულად ცენტრალური აზიის კულტურულ ხატს იურტას ჰგავს. უზბეკეთში ის დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშად მიიჩნევა და წარმოადგენს ტრადიციული კოსტიუმის მნიშვნელოვან ნაწილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უზბეკეთის კულტურა კატეგორია:ტაჯიკური კულტურა კატეგორია:ყაზახეთი
ჟდანოვკა (მდინარე)
ჟდანოვკა (Ждановка) — მდინარე სანქტ-პეტერბურგში, ნევის დელტის ერთ-ერთი განშტოება. გამოედინება პატარა ნევიდან და ჩაედინება პატარა ნევკაში. თავდაპირველად, მდინარეს სახელი არ ჰქონდა, ხანდახან კი ნიკოლსკის ან პეტროვსკის მდინარის სახელით მოიხსენიებდნენ. XIX საუკუნეში დაიწყო პეტროვის კუნძულის განაშენიანება დაიწყო, ერთ-ერთი პირველები, რომლებმაც კუნძულზე მიწის ნაკვეთები მიიღეს ძმები: ივანე და ნიკოლაი ჟდანოვები იყვნენ. სწორედ მათი გვარიდან მომდინარეობს მდინარისა და მის მიმდებარედ, რამდენიმე ქუჩის სახელიც. მდინარის საშუალო სიგანე 30 მეტრია, სიგრძე კი 2,2 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მდინარეები
პერანგა (მესხეთის ქედი)
პერანგა — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარე კინტრიშის მარცხენა შენაკადის — მაღალასხევისღელეს სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2235 მ. აგებულია პალეოგენური ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, ტუფ-კონგლომერატებითა და ანდეზიტებით. კალთები ციცაბოა, შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, წვერზე სუბალპური მდელოა.
სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
ახკერპი
ახკერპი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ახქერფზე (მდინარე ბოლნისისწყლის შენაკადი). ზღვის დონიდან 1019 მეტრზე, მარნეულიდან დაშორებულია 60 კილომეტრით.
ისტორია
ახქერფის მიდამოებშია ჰუჯაბის სამონასტრო კომპლექსის გუმბათოვანი ეკლესია, რომელიც XIII საუკუნით თარიღდება. აქვეა ადრინდელი, შუა საუკუნეების სატრაპეზო, გალავანი და სხვა ნაგებობანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 610 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Formica seuberti
Formica seuberti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რომის შვიდი ბორცვი
რომის შვიდი ბორცვი (Sette colli di Roma) – მდებარეობს მდინარე ტიბრის აღმოსავლეთით და ძველი ქალაქის კედლებშია მოქცეული. ეს შვიდი ბორცვია:
ისტორიული ტრადიციის თანახმად, ქალაქი რომი რომულუსმა პალატინის ბორცვზე დააარსა.
იალჩიკაევო
იალჩიკაევო (Ялсыҡай; Ялчикаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 386 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 20 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ბაშკირები (98%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ლილოი
ლილოი (ოფიციალურად ლილოის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Liloy; Bayan ng Liloy) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 213 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 37 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
ფჩელნიკი (ბაშკირეთი)
პჩელნიკი  (Пчельник; Пчельник) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 56 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (93 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
კალიმეტე (კუბა)
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობია 958 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 29,736 ადამიანი. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა 31.0 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
იორ-ალაზნის აუზის კულტურა
იორ-ალაზნის აუზის კულტურა — იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოსახლე, საკმაოდ დაწინაურებული მიწათმოქმედი, მესაქონლე, მეტალურგი და მეთუნე ტომების მატერიალური კულტურა.
ადრინდელი და შუა ბრინჯაოს ხანაში შედიოდა ჯერ მტკვარ-არაქსის კულტურის (ძვ. წ. III ათასწლეული), შემდეგ თრიალეთის კულტურის (ძვ. წ. II ათასწლეულის I ნახევარი) გავრცელების სფეროში. გვიანბრინჯაოს ხანის ადრეული საფეხურისათვის აღნიშნულ ტერიტორიაზე კვლავ მთელი ცენტრალური ამიერკავკასიისათვის დამახასიათებელი კულტურა ჩანს გავრცელებული. დაახლოებით ძვ. წ. XIII საუკუნიდან აღნიშნულ ტერიტორიაზე ძველის განვითარების საფუძველზე ჩამოყალიბდა განსხვავებული კულტურა. მისთვის დამახასიათებელია ე. წ. კახური შედგენილტარიანი სატევრები და მახვილები, ბრინჯაოს მთელმასრიანი შუბისპირები მასრაზე ორი რელიეფური სარტყლით, კონცენტრული ღარებით შემკული თიხის ჭურჭელი და სხვა.
დაახლოებით ძვ. წ. XI საუკუნიდან ამ კულტურის განვითარების შედეგად გაჩნდა 3 ლოკალური ვარიანტი, რომელთა გავრცელება დაახლოებით ისტორიულ კახეთის, კუხეთისა და ჰერეთის საზღვრებს ემთხვევა. მატერიალური კულტურის ეს ჯგუფები ერთმანეთისაგან ძირითადად საბრძოლო იარაღის თავისებურებით განსხვავდება. ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის ბოლოდან, სახელმწიფოს წარმოშობის წინა საფეხურზე, იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოხდა მატერიალური კულტურის ნიველირება, თუმცა ძვ. წ. II ათასწლეულში შემუშავებული ამ კულტურის დამახასიათებელი ზოგი ნიშანი ახ. წ პირველ საუკუნეებშიც გადმოვიდა. ეს გარემოება აღნიშნულ პერიოდში მატერიალური კულტურის განუწყვეტელ განვითარებას ადასტურებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური კულტურები კატეგორია:ძველი ხალხები
ინგლისის თასის ფინალი 1873
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1873 წელი ფეხბურთში
ყაზანბულაგი
ყაზანბულაგი (Qazanbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	623 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
იორამისა და კირილეს ელჩობა
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფო კატეგორია:საქართველოს ისტორია
Formica siamicarubra
Formica siamicarubra — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მეექვსე ალკინო
მეექვსე ალკინო (6-сы Алкин; 6-е Алкино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 61 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 22 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
სე-აკატლ-ტოპილცინი
ტოპილცინ-სე-აკატლ-კეცალკოატლი (პირველი ლერწამი ჩვენი მეფე მფრინავი გველი) — ტოლტეკი რელიგიური და პოლიტიკური მოღვაწე, ღმერთ კეცალკოატლის უმაღლესი ქურუმი, კულუაკანისა და ტოლანის მმართველი. სიკვდილის შემდეგ მექსიკის ხალხების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფოლკლორული გმირი გახდა, რითიც გამოწვეულია აცტეკებსა და მაიაში კეცალკოატლის კულტის პოპულარობა. მისი ბიოგრაფია საბოლოოდ შეერწყა ღვთაებისას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტოლტეკები კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:აცტეკების მითოლოგია
სან-მარტინის პროვინცია
thumb|right|250px|სან-მარტინის პროვინცია. სან-მარტინი — პროვინცია პერუში, სან-მარტინის რეგიონში. სან-მარტინს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლორეტო რეგიონი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 161 736 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 28,7 ადამიანს. სან-მარტინის ფართობია 5 639,82 კმ². პროვინცია იყოფა 14 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის პროვინციები
ვალერი გელბახიანი
ვალერიან (ვალერი) გელბახიანი (დ. 28 მაისი, 1955, საჩხერე) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი და 1985 წელს ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საჩხერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან საინიციატივო ჯგუფი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:საჩხერეში დაბადებულები ვალერი
იუვენტუსის სტადიონი
იუვენტუსის სტადიონი (Juventus Stadium) — საფეხბურთო სტადიონი ტურინში, რომელიც აშენდა დელე ალპის ადგილას. მას შემდეგ რაც იუვენტუსმა გამოისყიდა დელე ალპის ფართობი ტურინის მერიისგან, დაიწყეს სტადიონის დემონტაჟი და შეუდგნენ ახალი სტადიონის მშენებლობას. იუვენტუსი პირველია, და 2016 წლამდე ერთადერთი კლუბი იყო სერია A-ს და ზოგადად იტალიურ საფეხბურთო კლუბებს შორის, რომელიც საკუთარ მფლობელობაში არსებულ სტადიონზე მართავს შეხვედრებს. ახალი სტადიონის მშენებლობის ძირითადი მიზეზი იყო ის რომ დელე ალპის ჰქონდა სარბენი ბილიკები, რაც თავის დროზე გათვალისწინებული იყო ოლიმპიური თამაშების ჩასატარებლად, შედეგად მოედანი გულშემატკივრების ტრიბუნებამდე დაშორებული იყო 49 მეტრით, რაც გულშემატკივრებშიც დისკომფორტს იწვევდა. ახალ, იუვენტუსის სტადიონზე გულშემატკივართა ტრიბუნა 7.5 მეტრით არის დაშორებული მოედნამდე.
სტადიონი გაიხსნა 2011 წლის 8 სექტემბერს და ამავე დღეს ჩატარდა ამხანაგური მატჩი ნოთს ქაუნთისთან რომელიც დასრულდა ანგარიშით 1-1, პირველი გოლი კი მაშინდელმა იუვენტუსის თავდამსხმელმა ლუკა ტონიმ გაიტანა.
პირველი ოფიციალური მატჩი რომელიც იუვენტუსის სტადიონზე გაიმართა, ეს იყო სერია A-ს შეხვედრა, 2011 წლის 11 სექტემბერს პარმას წინააღმდეგ, სადაც იუვენტუსმა გაიმარჯვა ანგარიშით 4-1. პირველი ოფიციალური გოლი შტეფან ლიხტშტაინერის ანგარიშსზეა, მან მატჩის მე-17 წუთზე ანდრეა პირლოს პასით გაიტანა გოლი.
2012 წლის მარტში უეფამ განაცხადა, რომ 2014 წლის უეფას ევროპის ლიგის ფინალური მატჩი გაიმართება იუვენტუსის სტადიონზე. ფინალური მატჩი ჩატარდა 2014 წლის 14 მაისს, სევილიამ პენალტების სერიაში დაამარცხა ბენფიკა და იმ დროისთვის მე-3-დ გახდა თასის მფლობელი.
იონჯა
იონჯა (Medicago) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. უმთავრესად ერთ- და მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა. აქვს 70–90 სმ (ზოგჯერ 150 სმ) სიგრძის ღეროები, რომლებიც ბუჩქს ქმნიან. ფოთოლი სამყურაა, ყვავილედი-მტევანი 15–20 კაშკაშა ყვავილით. ნაყოფი სპირალისებურად დახვეული პარკია. ოვალურთირკმლოსებრი თესლი ყვითელი ან მოყვითალო-წაბლაა. ფესვთა სისტემა მთავარღერძოვანი, მძლავრი და დატოტვილია, ნიადაგში ღრმად (5–10 მ-მდე) ჩადის. იონჯის სამშობლოა ირანი, ცენტრალური აზია და კავკასიის მთები და მთისწინები. საქართველოში იონჯა ყველგან გვხვდება. გავრცელებულია სლავური ადგილობრივი და უნგრული ადგილობრივი ჯიშები. ადგილობრივი ჯიშია ქართული იონჯა.
იონჯების ზოგადი დახასიათება
საქართველოში გავრცელებული იონჯები, მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობისა და განვითარების ციკლის მიხედვით ორ მთავარ ჯგუფად: ერთწლოვანებად და მრავალწლოვანებად, იყოფა.
ერთწლოვანი იონჯები, შედარებით, მოკლე სავეგეტაციო პერიოდით ხასიათდება და განვითარების ციკლით ეფემერ მცენარეთა ჯგუფს ეკუთვნიან; აღმოცენებისთანავე სწრაფად იზრდებიან, ვითარდებიან და ზაფხულის დადგომამდე დაყვავილებასა და თესლის მომწიფებასაც ასწრებენ, შემდეგ კი კვდებიან. მრავალწლოვან იონჯების ჯგუფს ეკუთვნიან ისეთი წარმომადგენლები, რომლებიც თავისი მრავალი წლის სიცოცხლის მანძილზე, ფესვის ყელზე წარმოქმნილი კვირტებიდან, ყოველწლიურად ახალ-ახალ ღეროს ინვითარებენ, იზრდებიან. ყვავილობენ და ნაყოფმსხმოიარობენ.
აღსანიშნავია, რომ იონჯის ერთი სახეობა, ე. წ. სვიისებრი იონჯა, სიცოცხლის ხანგრძლივობის მიხედვით მეტად ცვალებადობს და ბუნებაში მისი 3 სხვადასხვა (ერთწლოვანი, ორწლოვანი, მრავალწლოვანი) ფორმაა ცნობილი.
იონჯის სახეობებს, განსაკუთრებით მრავალწლოვანებს, ახასიათებს მძლავრად განვითარებული ფესვთა სისტემა ფესვი მთავარღერძიანია, ძირში გახევებული, კარგად განვითარებული გვერდითი ფესვთა ქსელით, რომელსაც ნიადაგის სხვადასხვა სიღრმეში საკმაოდ დიდი ფართობი აქვს დაკავებული. იონჯის ფესვებზე, განსაკუთრებით წვრილი ფესვების ქსელზე, ვითარდება აზოტის შემგროვებელი ბაქტერიების კოჟრები, რომელთა საშუალებით ხდება ნიადაგის აზოტოვანი შენაერთებით გამდიდრება.
ფოთლები სამფოთოლაკიანია, რომელთაგან შუა ფოთოლაკი ყუნწიანია, გვერდითები კი მჯდომარე. ფოთოლაკები ცოტად თუ ბევრად დაკბილულია, ზოგჯერ წვერში ამოკვეთილი და წვეტით დაბოლოებული; სხვადასხვა ფორმის (უკუკვერცხისებრი, ოვალური, ვიწრო ხაზური, სოლისებრი და ა. შ.), ზედა მხარეზე ცოტად თუ ბევრად მიტკეცილბეწვიანი, 5–25 მმ სიგრძის და 2–12 მმ-მდე სიგანის.
ყვავილები შეკრებილია, 2–50 ყვავილიან, სხვადასხვა ფორმის. მტევნისებრ ყვავილედებად; იშვიათად ყვავილები მარტოულია; საყვავილე ღერძი მფარავ ფოთოლზე გრძელია ან მოკლე. ჯამი 5-კბილიანია, ბეწვით მოფენილი, იშვიათად შიშველი; გვირგვინი სხვადასხვა ფერისაა (ყვითელი, ცისფერი, იისფერი, იშვიათად მომწვანო ან თითქმის თეთრი), 5-ფურცლიანი; ზედა (გარეთა) ფურცელს, რომელიც დანარჩენებზე დიდია და ძირში ფრჩხილადაა შევიწროებული, აფრა ეწოდება, ორ გვერდითს, თანატოლს ფრთები; ორი (შიგნითა) ერთნაირი ფურცელი კი ურთიერთთანაა შეზრდილი და ქმნის ე. წ. ნავს, რომელშიც მოთავსებულია ბუტკო და 10 მტვრიანა, ამათგან 9 — შეზრდილია და 1 თავისუფალი. ყვავილის გაშლა ყვავილედის ქვედა ნაწილიდან იწყება და თანდათან წვერისაკენ გრძელდება. ბარში მოზარდი იონჯები ყვავილობას უმეტესად, აპრილის თვეში იწყებენ, მთაში გავრცელებული სახეობები კი მაისსა და ივნისში, ე. ი. 1–2 თვით გვიან.
ნაყოფი სხვადასხვა ფორმის პარკია, მეტწილად ერთ ან რამდენიმე წყებად სპირალურად (ლოკოკინის ნიჟარის მსგავსად) დახვეული, ზოგჯერ ნაყოფი ნამგლისებრია ან რკალისებრ მოღუნული, იშვიათად სწორი ან თირკმლისებრი; ნაყოფის ზედაპირი გლუვია ან პატარა ეკლებით მოფენილი (იშვიათად ეკლების ნაცვლად ბორცვებია განვითარებული), სხვადასხვა სახის ბეწვით შებუსვილი, იშვიათად შიშველი. ნაყოფი ერთ ან რამდენიმე თესლიანია. თესლი თირკმლისებრია, მოგრძო-კვერცხისებრი ან ოვალური, ყვითელი, მურა ან მომწვანო ფერის, 1,5–2 მმ სიგრძისა და 1–1,5 მმ სიგანის.
იონჯის უმეტესი წარმომადგენლებისათვის, განსაკუთრებით მრავალწლოვანებისათვის, დამახასიათებელია შედარებით ხანგრძლივი ყვავილობის პერიოდი, რასაც გარკვეული მნიშვნელობა აქვს მეფუტკრეობისათვის. ასევე ხანგრძლივია ნაყოფმსხმოიარობაც. აღსანიშნავია, რომ როგორც მთლიანი დაყვავილება, ასევე ნაყოფის მომწიფებაც, ერთდროულად არ ხდება და ერთ მცენარეზე ერთსა და იმავე დროს ხშირად გვხვდება ყვავილობისა და ნაყოფობის თითქმის ყველა ფაზა, კოკრობიდან დაწყებული შემოსული (მწიფე) პარკებით დამთავრებული.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — მსოფლიოსა და ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი ეროვნული ნაკრები, გაიმარჯვა ფიფა-ს ოთხ მსოფლიო ჩემპპიონატში (1934, 1938, 1982 და 2006), ორ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატში (1968, 2020) და ერთ ოლიმპიურ თამაშებში (ოქროს მედალი 1936 წლის ზაფხულის ილიმპიადაში).
იონჯა
იონჯების ზოგადი დახასიათება
ძირითადი მორფოლოგიური ნიშნები, რომლითაც იონჯის სახეობები განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან შემდეგია: ნაყოფის ფორმა, ზომა, ხვეულების რაოდენობა, ეკლიანობა და შებუსვის ხასიათი; ყვავილის შეფერვა და ზომა; ფოთოლაკების ფორმა და მცენარის საერთო ჰაბიტუსი. იონჯის სახეობათა ზუსტი გარკვევისათვის საჭიროა ვიცოდეთ აგრეთვე მათი ბიოლოგიური თავისებურებანი და გეოგრაფიული გავრცელება.
ქიმიური შედგენილობა
იონჯის ფოთლები და ნაყოფი შეიცავს ნახშირწყლებს, ცილებს, ცხიმოვან მჟავებს, მწარე და მთრიმლავ ნივთიერებებს, ორგანულ მჟავებს, ფლავონოიდებს (გენისტენი, დაიძეინი და სხვ.), ეთერზეთებს, პექტინებს, საპონინებს, ტრიტერპინოიდებს, მცენარეულ სტეროიდებს, ფერმენტებს, ქლოროფილს, ალკალოიდებს, ანთოციანინებს, ასპარგინს, კაროტინოიდებს, ვიტამინებს C, D, E, K და B ჯგუფის, მინერალებს (კალიუმი, კალციუმი, ფოსფორი, მაგნიუმი, მანგანუმი, რკინა, თუთია, სპილენძი, ფტორი და სხვ.).
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ეროვნული ნაკრების ტრადიციული მაისურის ფერი (ისევე როგორც ყველა იტალიური ნაკრები გუნდისა და ათლეტის, გარდა მოტო-სპორტისა) არის ლაჟვარდისფერი (azzurro), შესაბამისად ეროვნული ნაკრების წევრებს მეტსახელად Azzurri უწოდებენ.
იონჯა
იონჯის გეოგრაფიული გავრცელება და ეკოლოგია
გვარი Medicago L. — იონჯა, დაახლოებით 100 სახეობას აერთიანებს და უმთავრესად გავრცელებულია აზიაში (განსაკუთრებით მის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში), ევროპაში და ჩრდილო აფრიკაში. იონჯის სახეობათა სიმრავლით, გამოირჩევა შუა აზია და კავკასია. საქართველოში იონჯის სახეობები თითქმის მთელ ტერიტორიაზეა გავრცელებული, მაგრამ უფრო დიდი რაოდენობით აღმოსავლეთ და სამხრეთ რაიონებში გვხვდება. სახეობრივი შედგენილობით განსაკუთრებით მდიდარია ქვემო ქართლი, თრიალეთი, ჯავახეთი და გარეკახეთი. იონჯის სახეობანი, შედარებით, სიმშრალის მოყვარული მცენარეებია და ძირითადად ჰემიქსეროფიტებისა და ქსეროფიტების ჯგუფს ეკუთვნიან. სახეობათა უმრავლესობა იზრდება სამხრეთ, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ან სამხრეთ-დასავლეთ ფერდობებზე უმთავრესად მშრალ, ქვიან ადგილებში ჩამონაშალებზე და კლდეებზე, აგრეთვე გზის პირებზე, მდინარეთა რიყნარებსა და ზღვისპირა ქვიშნარებზე.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
წარმოშობა და პირველი ორი მსოფლიო თასი (1910-1938)
ამ გუნდის პირველი მატჩი ჩატარდა მილანში 1910 წლის 15 მაისს,სადაც იტალიამ დაამარცხა საფრანგეთი ანგარიშით 6:2.მატჩის შემდეგ ფეხბურთელებმა 4 000 მაყურებლისაგან პრიზად სიგარეტის კოლოფები მიიღო. იტალიელთა გუნდი ასეთი იყო (2-3-5):დე სიმონი (ვარისკო), კალი (ტრერე), ფოსატი, კაპელო (დებერანდი), რიცი, ჩევენინი, ლანა, ბიონიკი. პირველი კაპიტანი იყო ფრანჩესკო კალი.
იტალიამ პირველ საერთაშორისო წარმატებას მიაღწია 1928 წლის ამსტერდამის ოლიმპიურ თამაშებში,სადაც ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.ნახევარფინალში ურუგვაისთან მარცხის შემდეგ, გუნდმა ეგვიპტეს 11:3 მოუგო მესამე ადგილისთვის ბრძოლაში.
იონჯა
იონჯის გეოგრაფიული გავრცელება და ეკოლოგია
სახეობათა დიდი ნაწილი არ ამჟღავნებს განსაკუთრებულ მიდრეკილებას ერთი რომელიმე სუბსტრატისადმი და გვხვდება სხვადასხვა ტიპის ნიადაგებზე. მხოლოდ ზოგიერთ სახეობას ემჩნევა ერთგვარი დამოკიდებულება ამა თუ იმ ნიადაგისადმი. ასეთია მაგალითად: Medicago muria L, Medicago urubica (L.) All., Medicago glandulosa David. პირველი ორი სახეობა მეტწილად ზღვისპირა ქვიშნარებზე იზრდება, მესამე სახეობა კი უმთავრესად კირქვებზე გვხვდება. იონჯის სახეობათა უმრავლესობა უფრო ფართოდ კირქვებზეა გავრცელებული.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
წარმოშობა და პირველი ორი მსოფლიო თასი (1910-1938)
პირველ მსოფლიო ჩემპიონატზე(1930) ვერ გასვლის შემდეგ იტალიის ეროვნულმა გუნდმა ზედიზედ მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატები, ჯერ 1934 წელს, ხოლო შემდეგ 1938 წელს. წარმატებაში დიდი წვლილი შეიტანეს მთავრმა მწვრთნელმა ვიტორიო პოცომ და იტალიის ისტორიაში ერთ-ერთმა საუკეთესო ფეხბურთელმა ჯუზეპე მეაცამ. იმ დროის სხვა ვარსკვლავები იყვნენ: ლუის მონტი, ჯოვანი ფერარი, სილვიო პოლა და ვირჯინიო როსეტა. მასპინძელმა იტალიამ რომში გამართულ ფინალში ჩეხოსლოვაკია 2:1 დაამარცხა რაიმუნდო ორსის და ანჯელო სკიავიოს გოლებით.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ (1946-1966)
1949 წელს, სერია A-ს წინა ოთხი სეზონის გამარჯვებული საფეხბურთო კლუბ ტორინოს ფეხბურთელების ავიაკატასტროფაში დაღუპვის შედეგად იტალიის ნაკრების საწყის თერთმეტეულს 10 კაცი გამოაკლდა. შემდეგ წელს იტალია 1950 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე პირველ რაუნდს ვერ გასცდა, რაც უპირველეს ყოვლისა გამოწვეული იყო გრძელი და ფიზიკურად ძალიან დამღლელი ბრაზილიაში გემით მგზავრობით (საჰაერო მგზავრობა კიდევ ერთი ინციდენტის შიშით არ განხორციელდა).
იონჯა
იონჯის გეოგრაფიული გავრცელება და ეკოლოგია
იონჯის სახეობათა ვერტიკალური გავრცელების საზღვარი ზღვის დონიდან დაწყებული ალპურ სარტყლამდე აღწევს. უმეტესი სახეობანი მთის შუა სარტყელშია თავმოყრილი; ზოგი სახეობა (Medicago glutinosa M. B., Medicago dzhawakhetica Bordz.) უმთავრესად სუბალპებში იზრდება; ხოლო სახეობათა ნაწილი, განსაკუთრებით ერთწლოვანები, ძირითადად მთის ქვედა სარტყელშია, ველებსა და მთისწინეებზე, გავრცელებული.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ (1946-1966)
1954 და 1962 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებზე იტალიამ კვლავ ვერ დასძლია პირველი რაუნდი,1958 წელს კი საერთოდ ვერ გავიდა.1960-იანი წლების დასაწყისში საერთაშორისო ასპარეზზე ორი იტალიური გუნდი — მილანი და [[ინტერი (საფეხბურთო კლუბი)|ინტერი დომინირებდა. ამ შედეგებს კი იტალიის ნაკრები ფეხს ვერ უწყობდა. იტალია მონაწილეობა არ მიუღია ევროპის პირველ ჩემპიონატში 1960 წელს, 1964 წელს კი საბჭოთა კავშირმა მეორე რაუნდში გამოთიშა ასპარეზობას.
იონჯა
იონჯის გეოგრაფიული გავრცელება და ეკოლოგია
იონჯის სახეობანი გარკვეულ მონაწილეობას ღებულობს ბალახნარის სხვადასხვა დაჯგუფებაში, მაგრამ დამოუკიდებელ დაჯგუფებებს და დიდ მასივებს ისინი თითქმის არ ქმნიან. სახეობათა ერთი ნაწილი (Medicago coerulea Less., Medicago onculars All. Medicago minima Crufber) ძირითადად იზრდება ველის ტიპის სხვადასხვა მცენარეულობაში, რომელიც უმთავრესად ზამთრის საძოვრებადაა გამოყენებული, ზოგი სახეობა (Medicago glutinosa M. B., Medicago emiegela Crossh.) გვხვდება ნაირბალახოვან-მარცვლოვან მდელოებზე, რომლებიც ძირითადად ზაფხულის საძოვრებად და სათიბებადაა გამოყენებული.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ (1946-1966)
1966 წლის ჩემპიონატზე იტალიის ნაკრების ასპარეზობა დასამახსოვრებელია ჩრდილოეთ კორესთან 1:0 წაგებით.მიუხედავად იმისა რომ სკუადრა აძურა ჩემპიონატის ფავორიტად მიიჩნეოდა და გუნდში ჰყავდა ჯანი რივერა და ბულგარელი, პირველივე რაუნდზე გამოთიშეს ნახევრად პროფესიონალმა ჩრდილოკორეელებმა და სახლში გაამგზავრეს. ჩრდილოეთკორეელი მეგოლე პაკ დუ იკი შეადარეს დავითს, რომელმაც დაამარცხა გოლიათი.
იონჯა
იონჯების სამეურნეო მნიშვნელობა
ცნობილია იონჯის 100 სახეობა, რომლებიც გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. პირუტყვი იონჯის ყველანაირ საკვებს გემრიელად ჭამს, ადვილად ინელებს (მონელებადობა 70–80%-ს აღწევს). 100 კგ მწვანე მასა შეიცავს 21,7 საკვებ ერთეულს და 4,1 კგ მონელებად ცილას (პროტეინს); 100 კგ თივა — 45,3 საკვებ ერთეულს და 10,3 კგ მონელებად ცილას.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალისტი (1968-1976)
1968 წელს „სკუადარა აძურამ” ევროპის ჩემპიონატის ფინალში იუგოსლავიის დამარცხებით მოიგო პირველი უმთავრსი საერთაშორისო ტურნირი 1938 წლის შემდეგ. ეს მ მატჩი განსაკუთრებულია იმით, რომ ეს იყო ერთადერთი საერთაშორისო ტურნირის ფინალი, რომლის ფინალიც გადათამაშებულ იქნა. მატჩი დამათავრდა ფერ 1:1. წესების თანახმად რამდენიმე დღეში გადათამაშდა და იტალიამ ლუიჯი რივას და ანასტასის გოლებით დაამარცხა მეტოქე.
1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იტალიის ნაკრები ერთ-ერთი ფავორიტი იყო. ევროპის ჩემპიონების რიგებში გამორჩეოდნენ ჯაჩინტო ფაკეტი, ლუიჯი რივა, ჯანი რივერა და ახალი ცენტრფორვარდი რობერტო ბონინსენია. იტალიელები 32 წლის შემდეგ გავიდნენ მუნდიალის ფინალში ერთ-ერთი საუკეთესო მატჩის შემდეგ, სადაც იტალიელებმა 4:3 დაამარცხეს გერმანელები. ეს მატჩი ისტორიაში შევიდა როგორც საუკუნის ბრძოლა. მიუხედავად იმისა რომ ფინალში იტალია დამარცხდა ბრწყინვალედ მოთამაშე ბრაზილიასთან, 1970-იანი წლების ნაკრები ერთ-ერთ საუკეთესო იტალიის ნაკრებად. მექსიკურმა თაობამ თავისი საერთაშორისო წარმატებების ციკლი დაამთავრა 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც ბრძოლას გამოთიშა გრეგორ ლიატოს პოლონეთის ნაკრებმა.
იონჯა
იონჯების სამეურნეო მნიშვნელობა
ყველა საკვები ბალახებიდან იონჯა გამოირჩევა დიდი მოსავლიანობითა და მაღალი კვებითი ღირებულებით. მისი ბალახის თივა შეიცავს 18,0% პროტეინს, 2,7-მდე ცხიმს, 40%-მდე უაზოტო-ექსტრაქტულ ნივთიერებებს და 30%-მდე უჯრედანას. მისი ბალახი და თივა მდიდარია მინერალური ნივთიერებებითა და ვიტამინებით.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონები
1978 წელს არგენტინაში ჩატარებულ მსოფლიო ჩემპიონატზე იტალიელთა ახალი თაობა გამოვიდა, რომელთაგან ყველაზე ცნობილი იყო პაოლო როსი. იტალიამ პირველ რაუნდში ბრწყინვალედ ითამაშა. იგი იყო ერთადერთი გუნდი ჩემპიონატზე,რომელმაც დაამარცხა ტურნირის მასპინძელი და მომავალი ჩემპიონი არგენტინის ნაკრები. შემდეგ იტალიამ მოუგო დასავლეთ გერმანიას, ავსტრიას, მაგრამ ნახევარფინალში დამარცხდა ჰოლანდიასთან და მესამე ადგილისთვის მატჩიც ასევე დათმო 2:1 ბრაზილიასთან. ჰოლანდიასთან წაგებაში მთავარ დამნაშავედ მიიჩნიეს მეკარე დინო ძოფი, რომელმაც შორეული დარტყმა გაუშვა. იტალიამ შემდეგ უმასპინძლა 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატს. ეს იყო პირველი ჩემპიოანტი, რომელიც ჩატარდა ოთხის ნაცვლად რვა გუნდს შორის და სადაც მასპინძელი გუნდი ავტომატურად მოხვდა ფინალურ ეტაპზე. იტალია მესამე ადგილისთვის მატჩში პენალტებით დამარცხდა ჩეხოსლოვაკიასთან.
სერია A-ში მომხდარი სკანდალის შემდეგ, სადაც ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელები, მათ შორის პაოლო როსი დაპატიმრებულები იყვნენ მატჩების გარიგებისთვის, იტალიის ნაკრები 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე საერთო სკეპტიციზმით და დისკომფორტით ჩავიდა.ჯგუფში პოლონეთთან, კამერუნთან და პერუსთან ნათამაშები 3 უღიმღამო ფრის შემდეგ იტალიის ნაკრები ფლეი-ოფში გავიდა. პრესა ხმამაღლა აკრიტიკებდა მწვრთნელ ენცო ბეარზოტის და კაპიტან დინო ძოფის.
იონჯა
იონჯების სამეურნეო მნიშვნელობა
როგორც ყველა პარკოსანი მცენარის, ასევე იონჯის ფესვებზეც დიდი რაოდენობით ვითარდება აზოტის შემთვისებელი ბაქტერიების კოჟრები. ბაქტერიების საშუალებით ხდება ნიადაგის გამდიდრება ისეთი აზოტოვანი შენაერთებით, რომელსაც ადვილად ითვისებს მცენარე. ნიადაგში აზოტისა და მინერალური ნივთიერებების დიდი რაოდენობით დაგროვება ბევრად არის დამოკიდებული ნიადაგში არსებული სასარგებლო მიკროორგანიზმების (ბაქტერიების) სიმრავლეზე. ამ მხრივ იონჯა მეტად პერსპექტიული მცენარეა. ირკვევა, რომ იმ ნიადაგებში სადაც იონჯის ფესვთა სისტემაა განვითარებული ბაქტერიების უფრო დიდი რაოდენობაა ყოველთვის, ვიდრე სხვა მცენარეთა ფესვთა სფეროს ნიადაგებში, იონჯა არა მარტო ამდიდრებს ნიადაგს აზოტითა და მინერალური ნივთიერებებით, აგრეთვე ცვლის და აუმჯობესებს მის ფიზიკურ-ქიმიურ თვისებებს და სტრუქტურას.
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
მსოფლიოს ოთხგზის ჩემპიონები
2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დაწყებამდე იტალიურ ფეხბურთში კიდევ ერთი სკანდალი მომწიფდა, საქმე ეხებოდა ჩაწყობილ თამაშებს, რის გამოც რამდენიმე კლუბი და საფეხბურთო მესვეურები დაისაჯნენ.
2010-2014 წლები
2010 წლის მსოფლიო თასის ჩაგდების შემდეგ იტალიის ნაკრების თავკაცად დაინიშნა ჩეზარე პრანდელი. პრანდელიმ დაიწყო ახალი გუნდის მშენებლობა და ნაკრებში გამოიძახა ბევრი ახალგაზრდა ფეხბურთელი, მათ შორის ისეთები, რომლებსაც ნაკრებში თამაშის გამოცდილება არ ჰქონდათ. პრანდელის გუნდმა კარგად იასპარეზა ევრო 2012-ზე. იტალიამ ჩემპიონატიდან გამოთიშა ინგლისისა და გერმანიის ნაკრებები და გავიდა ფინალში, სადაც დამარცხდა ეპოქალურ ესპანეთის ნაკრებთან 0-4.
იონჯა
დამოკიდებულება აგროკლიმატური ფაქტორებისადმი
იონჯა სითბოს მოყვარული მცენარეა, მაგრამ კარგად იტანს სიცივესაც. წყლის მიმართ დიდი მოთხოვნილებისაა, მაგრამ იტანს გვალვებსაც სიცხეებსაც. იონჯის თესლი გაღივებას იწყებს 2-3°C სითბოს პირობებში, აღმონაცენს შეუძლია დაუზიანებლად გადაიტანოს 5-6°C ყინვა. ეს საშუალებას იძლევა იონჯა ადრე დაითესოს გაზაფხულზე. იონჯა გრძელი დღის მცენარეა და სინათლის მოყვარული. მოყვარული. მისი ტრანსპირაციის კოეფიციენტს 700-900-მდე ითვლიან. იონჯა დათესვის წელსვე ყვავილსა და თესლს იძლევა, მაგრამ ვეგეტაციას ამით არ ამთავრებს. მას შეუძლია 5-6 წლის განმავლობაში მოგვცეს დამაკმაყოფილებელი მოსავალი. საქართველოს სარწყავ პირობებში იონჯა იძლევა წელიწადში 4-5 განათიბს, რომლის თივის მოსავალი ჰექტარზე 150-200 ცენტნერს აღწევს. ამასთან ნიადაგში ტოვებს 100 ცენტრენამდე ორგანულ ნივთიერებათა ანარჩენებს.
სქოლიო
კატეგორია:ფარვანასებრნი
იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
2010-2014 წლები
პრანდელი გაუძღვა გუნდს 2014 წლის მუნდიალზეც, სადაც იტალია მოხვდა „სიკვდილის ჯგუფში“ ინგლისის, ურუგვაისა და წინასწარ აუტსაიდერად შერაცხულ კოსტა-რიკის ნაკრებებთან ერთად. იტალიამ იმედისმომცემად დაიწყო ჩემპიონატი, დაამარცხა რა ინგლისი ანგარიშით 2-1. მიუხედავად ამისა, იტალიამ წააგო დარჩენილი ორი მატჩი და ჯგუფში მესამე ადგილს დასჯერდა. ნაკრების წარმუატებლობა საკუთარ პასუხისმგებლობად მიიჩნია პრანდელიმ და გადადგა მთავარი მწვრთნელის პოსტიდან
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის გამარჯვებულები კატეგორია:იტალიის ფეხბურთი
ყაზანჩი (გორანბოი)
ყაზანჩი (Qazançı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
პოლოცკის სამთავრო
მინი|პოლოცკის სამთავროს მდებარეობა
პოლოცკის სამთავრო — რუსული სამთავრო, რომელიც შეიქმნა პოლოჩინების ტომობრივი გაერთიანების საფუძველზე. მისი ცენტრი იყო ქ. პოლოცკში. მოიცავდა მდინარეების დასავლეთ დვინის, ბერეზინის, ნემანის აუზებს. 1021 წელს, ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ, პოლოცკის სამთავრომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა. XI საუკუნის II ნახევარში პოლოცკის სამთავროს გამოეყო მინსკის, ვიტებსკისა და სხვა სამთავროები, ხოლო XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე პოლოცკის სამთავრო დაეცა, მისი ქალაქების დიდი ნაწილი სმოლენსკმა მიიერთა, ნაწილი კი ლივონიის ორდენმა დაიპყრო. 1307 წელს პოლოცკის სამთავრო ლიეტუვამ შეიერთა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსული სამთავროები კატეგორია:კიევის რუსეთი კატეგორია:ბელარუსის ისტორია კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
Formica sibylla
Formica sibylla — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იოზეფ ალბერსი
იოზეფ ალბერსი (Josef Albers; დ. 19 მარტი, 1888 — გ. 26 მარტი, 1976) — გერმანელ-ამერიკელი მხატვარი, მათემატიკოსი, მასწავლებელი, რომლის ნამუშევრებმა და მეთოდებმა ევროპასა და აშშ-ში ჩამოაყალიბა მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი და ყოვლისმომცველი სწავლების პროგრამა.
ბიოგრაფია
დაიბადა ბოტროპში, ვესტფალია (გერმანია). სწავლობდა ბერლინში, ესენში და მიუნხენში, სანამ 1920 წელს ვაიმარში პრესტიჟულ ბაუჰაუზში შევიდოდა. 1922 წელს დაიწყო დიზაინის ფაკულტეტზე დამწყებთა კურსის სწავლება, ხოლო 1925 წელს პროფესორად დააწინაურეს, ამავე წელს ბაუჰაუზი დასაუში გადავიდა.
1933 წელს ნაცისტების ზეწოლით ბაუჰაუზის დახურვის შემდეგ ალბერსი აშშ-ში გადადის და ჩრდ. კაროლინაში ბლეკ მაუნტენ კოლეჯში იწყებს მასწავლებლობას, სადაც ის ხატვის პროგრამას ხელმძღვანელობდა 1949 წლამდე. აქ მის სტუდენტთა შორის იყვნენ რობერტ რაუშენბერგი, რობერტ მოზერუელი, რეი ჯონსონი და სუზან ვეილი. 1950 წელს ალბერსი იელის უნივერსიტეტში გადადის, სადაც ის დიზაინის ფაკულტეტის ხელმძღვანელი ხდება 1958 წელს პენსიაზე გასვლამდე.
1963 წელს ალბერსმა გამოაქვეყნა „ფერთა ურთიერთქმედება“ (Interaction of Color), სადაც წარმოადგინა თეორია, რომელშიც ის ამტკიცებდა, რომ ფერებს მართავდა შინაგანი და თვალისამხვევი (deceptive) ლოგიკა. ალბერსი აგრძელებდა ხატვას და წერას ნიუ-ჰეივენში, კონექტიკუტი, გარდაცვალებამდე (1976).
მიუხედავად იმისარ, რომ ალბერსი დიზაინერი, ფოტოგრაფი, ტიპოგრაფი და პოეტიც იყო, ყველაზე მეტად ის ცნობილია მისი აბსტრაქტული ფერწერული ნამუშევრებით და თეორიებით. მის ნამუშევართა შორის ყველაზე განთქმულია სერია „კვადრატის პატივსაცემად“, რომელშიც ასობით ნახატი და ლითოგრაფიაა შესული. ამ სერიაში, რომელიც მან 1949 წელს დაიწყო, ალბერსი იკვლევდა თაბახზე კონცენტრირებულად განლაგებულ ბრტყელ ფერად კვადრატთან ქრომატულ ზემოქმედებას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები
ქვემო ნიქოზი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაია ბარათაშვილი
მაია ბარათაშვილი (დ. 3 მარტი, 1969, თბილისი) — ქართველი მომღერალი.
ბიოგრაფია
მაია ბარათაშვილმა 1994 წელს დაამთავრა თბილისის ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1993 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი| არქიტექტურა. პირველადი მუსიკალური განათლება მიიღო N16 მუსიკალურ სკოლაში, პწდაგოგი მ ჩხეტიანი (ფორტეპიანო), მ. სანაძე (ვოკალი); სწავლის პერიოდში შეასრულა მრავალი კლასიკური ნაწარმოები, მათ შორის საფორტეპიანო კონცერტები: ანდრია ბალანჩივაძე N3, ბახი, მენდელსონი, რუბინშტეინი, ბერკოვიჩი, არენსკი; გაიარა ვოკალის კურსი. 1996–2004 წლებში იყო "დავითის ჯაზ–კლუბ–ის" სოლისტი, პარალელურად 1996 წლიდან "თბილისი ბიგ–ბენდი"–ს სოლისტი; 2009-2011წწ. საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელში საერთაშორისო დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და საქართველოს დელეგაციის ხელმძღვანელი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე; 2014 წელს ზაზა მარჯანიშვილთან ერთად განახორციელა პროექტი - "პროექტი ძლიერი ბლუზური აქცენტით", რომლის პრეზენტაცია შედგა ბათუმის ხელოვნების ცენტრში. მოგზაურობს: აზერბაიჯანი, აშშ, გერმანია, თურქეთი, ინგლისი, ისრაელი, ლატვია, ლიეტუა, მონაკო, ნორვეგია, რუსეთი, სომხეთი; 2017 წელს ონლაინ ამერიკულ კონკურსში Made in New York Jazz competition ჟიურიმ ტოპ 2 სოლო ვოკალურ კატეგორიაში (top 2 in solo vocal category) დაასახელა საუკეთესოდ; ჯაზ–მომღერალი. 2020 წლის მარტში დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ გაიხსნა მისი სახელობის ვარსკვლავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ქართველი მომღერლები
ლაშა კემუხტაშვილი
ლაშა კემუხტაშვილი (დ. 9 აპრილი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, ცხინვალის „სპარტაკის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი
მანუკანი (ჩრდილოეთი ზამბოანგა)
მანუკანი (ოფიციალურად მანუკანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Manukan; Bayan ng Manukan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 887 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
პურლიგა
პურლიგა (Пурлыға; Пурлыга) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 67 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 57 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (86 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
მელიტონ კელენჯერიძე
მელიტონ სპირიდონის ძე კელენჯერიძე (დ. 5 თებერვალი, 1864, სოფ. ტაბაკანი, ახლანდელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი  ― გ. 15 აგვისტო, 1942, თბილისი), ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი, ფოლკლორისტი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1894 წელს კიევის სასულიერო აკადემიის დამთავრების  შემდეგ მუშაობდა მასწავლებლად ქუთაისსა და ფოთში. იკვლევდა ხალხური ზეპირსიტყვიერების საკეთხებს, კრებდა და აქვეყნებდა ფოლკლორულ ნიმუშებს. 1893-1894 წლებში ჟურნალ „მოამბეში“ დაიბეჭდა მისი ნაშრომი „სახალხო პოეზია და მისი საპედაგოგო, საესტეტიკო და სამეცნიერო მნიშვნელობა“ (ცალკე წიგნად — 1896, ქუთაისი). 1915 წელს გამოსცა ხალხური ზღაპრების, აფორიზმებისა და გამოცანების კრებული.