cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბერლინი (უისკონსინი)
სქოლიო
კატეგორია:გრინ-ლეიკის ქალაქები
კრისტალ პალასი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი „კრისტალ პალასი“ (Crystal Palace Football Club) — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა სამხრეთ ნორვუდში, ლონდონი. ასპარეზობს ინგლისის პრემიერლიგაში. „კრისტალ პალასი“ იყო ერთ-ერთი პრემიერლიგის დამაარსებელ კლუბებს შორის.
კლუბი დაარსდა 1905 წელს, ცნობილ კრისტალის სასახლეში, ასოციაციის თასის ფინალის სტადიონის (ასოციაციის თასის ფინალი ამ სტადიონზე იმართებოდა 1895-1914 წლებში) მფლობელების მიერ, რომელიც მდებარეობდა ისტორიული სასახლის ფარგლებში. ამ სტადიონზე კლუბი 1915 წლამდე მართავდა საშინაო მატჩებს, შემდეგ პირველი მსოფლიო ომის გამო საშინაო არენის შეცვლა მოუწია. 1924 წლიდან „კრისტალ პალასის“ საშინაო არენა სელჰერსთ პარკია.
„კრისტალ პალასი“ ასოციაციის თასის ფინალისტი იყო ორჯერ, 1990 და 2016 წლებში, ორივე შემთხვევაში „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ დამარცხდა. კლუბის საუკეთესო სეზონი იყო 1990-91 წლების, როდესაც „პალასმა“ ინგლისის უმაღლეს ლიგაში დაიკავა მე-3 ადგილი, „არსენალისა“ და „ლივერპულის“ შემდეგ. კლუბმა ვერ შეძლო ევროტურნირებზე გამოსვლა, ეიზელის სტადიონის კატასტროფის შედეგად უეფა-ს მიერ ინგლისურ კლუბებზე დაწესებული შეზღუდვების გამო.
1991 წელს „კრისტალ პალასმა“ მოიპოვა სრული შემადგენლობის თასი, უემბლიზე, ფინალში დაამარცხა „ევერტონი“. „პალასი“ 2-ჯერ გახდა ინგლისის დონით მეორე ჩემპიონატის გამარჯვებული და გახდა კლუბი, რომელმაც ყველაზე მეტი გამარჯვება მოიპოვა უმაღლეს ლიგაში აღსაზევებელ პლეი-ოფებში, 4-ჯერ გაიმარჯვა ფინალში.
1973 წელს, კლუბმა შეიცვალა ზედმეტსახელი და „მეშუშეების“ მაგივრად ეწოდა „არწივები“. ასევე კლუბის სიმბოლო გახდა წითელი და ლურჯი ვერტიკალური ზოლები. მანამდე „პალასი“ თამაშობდა კლარეტი და ლურჯი ფერებით. „კრისტალ პალასს“ აქვს მტრობა „ბრაიტ ენდ ჰოუვ ალბიონთან“, მათ დაპირისპირებას მ23 დერბი ეწოდება. ასევე თანამოქალაქე სამხრეთ ლონდონის კლუბებთან, „მილუოლთან“ და „ჩარლტონ ატლეტიკთან“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ლონდონი კატეგორია:კრისტალ პალასი (საფეხბურთო კლუბი) კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის კლუბები
ქვემო ქარზმანი
ქვემო ქარზმანი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს მდინარე ყვირილის ზემო დინების ხეობაში. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, საჩხერიდან 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 34 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
სვიმეონი
სვიმეონი, საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე XII საუკუნის I ნახევარში, გიორგი ჭყონდიდელის დისწული; ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი (1118-1141), ბედიელ-ალავერდელი (1124 წლიდან). ეკუთვნოდა დავით აღმაშენებლის მომხრეთა დასს. შირვანის აღების შემდეგ მეფემ საქმეთა გამგებლად იქ სვიმეონი დატოვა.
იტალიური ენციკლოპედია
იტალიური ენციკლოპედია - "ენციკლოპედია ტრეკანი", "იტალიანა"; სრული დასახელებაა "მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების იტალიური ენციკლოპედია". იტალ. l’Enciclopedia Italiana di scienze, lettere ed arti — უმსხვილესი იტალიური უნივერსალური ენციკლოპედია.
სვიმეონი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
იტალიური ენციკლოპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენციკლოპედიები კატეგორია:იტალიური ენციკლოპედიები
ჭითაწყარი
ჭითაწყარი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ჩხოუშის მარცხენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 60 მეტრი, ზუგდიდიდან 4 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3293 ადამიანი.
ანდრია პასტუხოვი
thumb|ანდრია პასტუხოვი ანდრია ვასილის ძე პასტუხოვი (დ. 30 აგვისტო [ძვ. სტ. 18 აგვისტო ], 1860, დერკულის ცხენთსაშენის დაბა ხარკოვის გუბერნია — გ.  5 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 23 სექტემბერი] , 1899, პიატიგორსკი), რუსი ტოპოგრაფი და მთამსვლელი. 1882 წლიდან მუშაობდა კავკასიის სამხედრო ოლქის ტოპოგრაფიულ განყოფილებაში. ძირითადად მონაწილეობდა ცენტრალური კავკასიონის მაღალმთიანის ტოპოგრაფიულ აგეგმვაში. ავიდა მყინვარმწვერზე, უშბაზე, დიდ და მცირე არარატზე, ალაგიოზზე (არაგაწი). 1890 წელს რუს მთამსვლელთა შორის პირველი ავიდა იალბუზის დასავლეთ მწვერვალზე, 1896 — აღმოსავლეთ მწვერვალზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მთამსვლელები კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
ყარაბაღული ცხვარი
270პქ|thumb|ყარაბაღული ცხვარი
ყარაბაღული ცხვარი (Qarabağ qoyunu, Ղարաբաղյան ոչխարի ցեղ) — აზერბაიჯანში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული, უძველესი და გავრცელებული ცხვრის ჯიში. გავრცელებულია მთიანი ყარაბაღის, ქალბაჯარის, საქართველოს, მილის ვაკის და მუღანის ვაკის ტერიტორიაზე. არსებობს მოსაზრება, რომ ყარაბაღული ცხვრის ჯიში, შინაური ცხვრისა და ცენტრალური აზიის კუდიანი ცხვრის შეჯვარებით გამრავლდა. ამ ჯიშის ცხვარი, ცხიმიანი კუდით, ტკბილი ხორცით და შედარებით რბილი მატყლით გამოირჩევა. ხშირად ყარაბაღული ცხვარი ნამატს წელიწადში ორჯერ იძლევა. გამოირჩევა გამძლეობით. ერკემლის წონა 60-65 კგ შეადგენს, ხოლო ნერბის 45-50 კგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ალპური ქვის ჟასმინი
ალპური ქვის ჟასმინი (ლათ. Androsace alpina) — მაღალ მთებში გავრცელებული ალპების ენდემური მცენარე ტკაცუნასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი 1-იდან 3 სმ-მდე სიმაღლის ბალახებია. გვხვდება ალპის მთებში. გვირგვინი 7-8 მმ სიგანისაა, ფერად მოვარდისფრო ან თეთრია. გავრცელებულია მორენებს შორის, ზოგჯერ თოვლის საზღვრის ზევით, ზღვის დონიდან 2200-4200 მ სიმაღლეზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტკაცუნასებრნი
პალამუსეს მუნიციპალიტეტი
პალამუსეს მუნიციპალიტეტი (Palamuse vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, იიგევამაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იიგევამაას მუნიციპალიტეტები
კუმიაზი
კუმიაზი (Ҡомъяҙы; Кумьязы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 532 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 76 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ჯაჰანგირ ბეგ ქაზიმბეგოვი
ჯაჰანგირ ბეგ ქაზიმბეგოვი (Cahangir bəy Kazımbəyov; დ. 15 მარტი, 1894 — გ. 17 იანვარი, 1955) — აზერბაიჯანის არმიის პოლკოვნიკი, განჯის აჯანყების (1920) ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
1919 წლის იანვარში შევიდა ადრ-ის არმიაში. სამხედრო მინისტრის არტილერიის გენერალ მეჰმანდაროვის 14 იანვრის ბრძანებით, დაინიშნა 1-ლი ქვეითი დივიზიის მე-3 ქვეითი განჯის პოლკის მეთაურის განკარუგელებაში. სამხედრო უწყების 3 ივლისის № 276 ბრძანებით დაინიშნა მე-3 ქვეითი განჯის პოლკის მეთაურად.
სამხედრო განყოფილების 1920 წლის 24 მარტის № 167 ბრძანებით პოდპოლკოვნიკი ჯაჰანგირ ბეგი პოლკოვნიკის ჩინში იქნა გადაყვანილი.
არის განჯის აჯანყების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, რომელიც საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ იყო მიმართული. მას შემდეგ, რაც აჯანყებულებმა ქალაქზე კონტროლი აიღეს, ქაზიმბეგოვი დაინიშნა განჯის გარნიზონის უფროსად. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, მცირედი რაზმით დაიხია საქართველოში. აქედან ის ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში. 1923 წელს ჩავიდა პოლონეთში და იმავე წელს გახდა პოლონეთის არმიის ოფიცერ-კონტრაქტორი. გაიარა პოლონეთის შეიარაღებული ძალების მსმენელთა კურსი, მეთაურობდა ბატალიონს და პოლკს.
მეორე მსოფლიო ომის წლებში ის გახდა აზერბაიჯანული ემიგრანტული მოძრაობის ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე. სწორედ მას გამოეცხადა ნდობა გაეხსნა 1943 წელს ბერლინში გამართული აზერბაიჯანელთა ეროვნული ყრილობა.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ რაღაც პერიოდი იტალიაში ცხოვრობდა, შემდეგ თურქეთში დამკვიდრდა. გარდაიცვალა 1955 წელს ბერლინში, საიდუმლოებით მოცულ გარემოებაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1955 კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
ბაგრატ I (აფხაზთა მეფე)
ბაგრატ I (გ. 893) — „აფხაზთა სამეფოს“ მეფე (887–893), მეფე  დემეტრე II-ის ძე.
გიორგი I-ის სიკვდილის შემდეგ ბაგრატის, როგორც ტახტის მემკვიდრის, წინააღმდეგ შეთქმულება მოაწყვეს ქვრივმა დედოფალმა და იოანე შავლიანმა. ბაგრატ I-მა თავი კონსტანტინოპოლს შეაფარა. ბიზანტიის კეისრის დახმარებით ბაგრატ I დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა, მოკლა მეფე ადარნასე, ძე იოანე შავლიანისა, ტახტი დაიჭირა და ადარნასეს ქვრივი (გვარამ მამფლის ასული) შეირთო ცოლად. 885 ბაგრატ I-მა ბიზანტიიდან დააბრუნა ცოლისძმა ნასრა და მას ტაო-კლარჯეთის მფლობელთა წინააღმდეგ თავისი ლაშქარი მიაშველა. ბაგრატ I-ის ეს ღონისძიება კლარჯეთში დამკვიდრებას ისახავდა მიზნად, მაგრამ უშედეგოდ დამთავრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 893
სონა ჰაჯიევა
ბიოგრაფია
სონა ჰაჯიევა დაიბადა 1907 წლის 25 ივნისს ნუხაში (ახლანდელი შაქი) მსახიობ აზიზა მამედოვას ოჯახში. ვინაიდან მამა ერთი წლის ასაკში გარდაეცვალა, მას და მის ძმას ბაბუა აბდულბაგი ზულალოვი (ბულბულჯანი) ზრდიდა. აბდულბაგი ერთ დროს ტიფლისის ერთ-ერთ ცნობილ მომღერლად ითვლებოდა. ის ხან ტიფლისში ცხოვრობდა, ხან აშხაბადში და ხან ბაქოში ჩადიოდა. ამგვარად, სონა ჰაჯიევას დედამ, აზიზა მამედოვამ, რომელიც 1919 წლიდან ბაქოში ცხოვრობდა, ბედი თეატრს მიაბა. დედაც და შვილიც ერთსა და იმავე წელს გამოვიდნენ სცენაზე ბაქოში. სონას დებიუტი თეატრალურ სამყაროში 13 წლის ასაკში შედგა სპექტაკლში „საღამოს მოთმინება“.
მირზააღა ალიევმა და ჰაჯიაღა აბასოვმა, იმ პერიოდის გამოჩენილმა მსახიობებმა, დაინახეს ახალგაზრდა გოგონას სასცენო ნიჭი და სონა ჰაჯიევა ბაქოს მუშათა თეატრში მიიწვიეს. ჰაჯიევა სხვადასხვა როლების შესრულებასთან ერთად აზერბაიჯანის რეგიონებში გასტროლებზე დადიოდა და სოფლის მუშების წინაშე გამოდიოდა.
1923 წელს სონა ჰაჯიევამ პირველი როლი შეასრულა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სცენაზე. თეატრის დირექტორს რზა თაჰმასიბს მოეწონა აბდურაჰიმ ბეი ჰაგვერდიევის მიერ შექმნილი სალიმას როლი ერთ-ერთ პიესაში. მოგვიანებით სონა ჰაჯიევა მრავალი წლის განმავლობაში მუშაობდა ამ თეატრში და ქმნიდა პერსონაჟებს, რომლებიც ყურადღებას იპყრობდნენ თანამედროვე და კლასიკური დრამატურგების პიესებში. ეს ის პერიოდი იყო, როცა სონა ჰაჯიევა ოპერისა და ბალეტის თეატრში უნდა გამოსულიყო. რადგან მსახიობი ვერ იპოვეს. ჰუსეინგულუ სარაბსკის იმდენად მოეწონა სონა ჰაჯიევას სამსახიობო ოსტატობა და ხმა, რომ ყოველთვის სურდა მისი ნიჭი გამოეყენებინა. მაყურებლებმა დიდი ინტერესით მიიღეს სონა ჰაჯიევას მიერ შექმნილი ლეილი, ასლი, ასია, შაჰსანემი.
სონა ჰაჯიევამდე ოპერაში ქალის როლებს მხოლოდ მამაკაცები ასრულებდნენ. ამ მიზეზით, უზეირ ჰაჯიბეკოვი და მუსლიმ მაგომაევი ცდილობდნენ უზრუნველყოთ, რომ სონა ჰაჯიევა, რომელსაც ჰქონდა ფართო შემოქმედებითი შესაძლებლობები, ყოველთვის გამოსულიყო ოპერის სცენაზე. სონა ჰაჯიევა თუ ერთ სცენაზე მუღამს მღეროდა, მეორე სცენაზე დრამატულ ან კომიკურ იმიჯს ქმნიდა. მის მიერ შექმნილმა პერსონაჟებმა ძლიერად და ემოციურად გადასცა მაყურებელს აზერბაიჯანელი ქალის მძიმე ბედი და ტანჯვა.
1920 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე სონა ჰაჯიევამ შექმნა სხვადასხვა პერსონაჟები სახელმწიფო დრამატული თეატრის სცენაზე, რომელიც მოიცავდა აზერბაიჯანის კლასიკური დრამატურგებისა და მსოფლიო დრამატურგების შემოქმედებას.
1941-1945 წლებში სონა ჰაჯიევა ხშირად გამოდიოდა სამხედრო ჰოსპიტალებში, ჯარში მებრძოლი ჯარისკაცების წინაშე. თავდაუზოგავი შრომისთვის დაჯილდოვდა მრავალი ორდენითა და მედლით, დაჯილდოვდა საპატიო წოდებებით.
1949 წელს სონა ჰაჯიევას მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტის საპატიო წოდება, დაჯილდოვდა „ღირსების ორდენით“ და სხვა მედლებით. მსახიობი 1979 წლის 4 დეკემბერს 72 წლის ასაკში ბაქოში გარდაიცვალა. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანზე ბაქოში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მსახიობები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
სუნის დინასტია
სუნის დინასტია — ჩინეთის იმპერატორთა დინასტია (960-1279 წწ.). მისი დამაარსებელია მხედართუფროსი ჯაო კუანინი, რომელიც ცნობილია სატაძრო სახელით ტაიძუ (960-976 წწ.). მისი და მისი მემკვიდრის ტაიძუნის (976-997 წწ.) დროს მიმდინარეობდა ბრძოლა ქვეყნის გაერთიანებისათვის. 1127 წლიდან ჯურჯენების მიერ ქვეყნის ჩრდილოეთის მიტაცების შემდეგ სუნის ხელისუფლება გავრცელდა მხოლოდ სამხრეთ ჩინეთზე. 1279 წელს სუნის დინასტია მოსპეს მონღოლმა დამპყრობლებმა, რომლებმაც ჩინეთში იუანის დინასტია (1279-1368 წწ.) გააბატონეს.
სუნის დინასტია დაარსების პერიოდშივე ბევრად უფრო მცირე ტერიტორიას მოიცავს, ვიდრე თანგის დინასტიის მიწებია. XI-XII საუკუნიდან, სუნი იძულებულია გამოუცხადოს ვასალიტეტი სახელმწიფოს, რომელიც ყალიბდება ჩრდილოეთით. ამავე პერიოდში კიდევ უფრო ჩრდილოეთით, მონღოლეთში ძალიან მნიშვნელოვანი პოცესები მიმდინარეობს, ისინი ტომური გაერთიანებების შექმნას იწყებენ.
ჩინეთმა მიიღო მხედველობაში ეს ახალი ძლიერი ძალა, რომელიც გამოჩნდა ჩრდლოეთით და გადაწყვიტა რომ ის შეიძლება ყოფილიყო მისი ახალი მოკავშირე ამ ჩრდილოეთის ბარბაროსებთან წინააღმდეგ ბრძოლაში. შესაბამისად მიაღწიეს კიდეც შეთანხმებას თუკი გაერთიანებული ძალებით ჩინეთი და მონღოლეთი დაამხობდნენ ძინის დინასტიას ჩინეთი მიიღებდა სანაცვლოდ ხენანის პროვინციას და ნამდვილად გაილაშქრეს ერთად ძინის წინააღმდეგ. 1234 წელს დაეცა ძინი და ეს არის ამავე დროს თარიღი როცა მონღოლებმა მთლიანად დაიმორჩილეს ჩრდილოეთ ჩინეთი. თუმცა მას შემდეგ რაც მონღოლებმა მთლიანად თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქციეს ჩრდილოეთი აღარ სჭირდებათ სუნთნ მოკავშირეობა და უკვე შემდეგივე წელს 1235 წელს პირველად ილაშქრებენ სუნის წინააღმდეგ. თუმცა აქ დახვდათ იმაზე ბევრად უფრო დიდი წინააღმდეგობა,ვიდრე მოელოდნენ.1251 წელს მიიღეს გადაწყვეტლება, რომ გაორმაგებული სამხედრო ძალები გადმოესხათ ამ ტერიტორიაზე. და უკვე 1257 წლიდან შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ფაქტობრივად ალყაშია სუნი. ამ დროს მას უტევენ ჩრდილოეთ ჩინეთიდან, ტიბეტიდან.
1276 წელს მონღოლებმა მოახერხეს და ხუბილაი ხანის მეთაურობით დაიპყრეს სუნის დედაქალაქი ხანჭოუ. ეს არის წელი, როცა შეგვიძლია ვთქვათ, რომ სუნის დინასტია დაეცა და ამავე წელს ხუბილაი ხანმა გამოაცხადა მონღოლური იუანის სახელმწიფო - იუანის დინასტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის დინასტიები
ბარალეთი
ბარალეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბარალეთი, იხტილა). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ბარალეთისწყლის ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 1680 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 16 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 770 კაცი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ცენტრში დგას XI საუკუნის ქართული ეკლესია — სამნავიანი ბაზილიკა, რომლის აღმოსავლეთ კედელზე ასომთავრული წარწერაა: „ჯავახთუფლის“ მეფედ დაჯდომა განსაკუთრებით აღუნიშნავთ ბარალეთში. რადგანაც იმ დროისთვის (1213) საქართველოში ბაზილიკები აღარ შენდებოდა, სავარაუდოა, რომ ეს ცნობა უფრო ადრინდელი ეკლესიის აღდგენას ან შეკეთებას გულისხმობდეს. სოფლის აღმოსავლეთით, ნასოფლარ სირგვთან ახლოს, აღმართულია კარგად შენახული 6 მეტრის სიმაღლის სტელა.
სოფლის ღირშესანიშნაობებიდან აგრეთვე აღსანიშნავია ჯავახური დარბაზი: გოგოლაძეებისა და ბერძენიძეების დარბაზი, რომლის გვირგვინიც პირდაპირ კედლიდან იწყება.
ცნობილი ადამიანები
1900-1902 წლებში სოფლის ექიმად მუშაობდა საზოგადო მოღვაწე ივანე გომართელი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აკაკი წერეთლის მწვერვალი
აკაკი წერეთლის მწვერვალი — კლდოვანი მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთი შტოქედ — შავანის ქედზე (მდინარეების ხდის და არმხის წყალგამყოფი), შავანის მასივში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3780 მ. 1938 წელს მდინარე ხდის ხეობიდან მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრა ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და მას აკაკი წერეთლის სახელი უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ფუღუ
ფუღუ (Suncus etruscus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი მწერიჭამიების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 45 მმ, კუდისა — 31 მმ, მასა — 1,5 გ აღწევს. ძუძუმწოვრებს შორის ყველაზე მომცროა. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება მხოლოდ თბილისის მიდამოებში. როგორც უნიკალური და მცირე არეალის მქონე სახეობა, შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. იკვებება მწერებით. ფუღუს ბიოლოგია ჯერჯერობით არ არის შესწავლილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიგასებრნი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
გუანახაი
გუანახაი (Guanajay) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ კუბაში, არტემისის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1781 წელს. მუნიციპალიტეტის ფართობი უდრის 113 კმ²-ს. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 28.429 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 251.6 ადამიანი კმ²-ზე.
ქალაქი გუანახაი განლაგებულია ბორცვიან ტერიტორიაზე. დამახასიათებელია რბილი კლიმატი. როდესაც კუნძულს ესპანელები ფლობდნენ იმ დროს გუანახაი იყო გადაჯდომის ბაზა კუნძულზე მოსული ესპანელი მეომრებისათვის. მოგვიანებით ქალაქმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა როგორც საკურორტო ზონამ. კუბის რევოლუციამდე იყო პინარ-დელ-რიოს პროვინციის ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
შალაური (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)
შალაური — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ლაშურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, საჩხერიდან 12 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი წმენდა
მინი|მარჯვნივ|300პქ|საბჭოთა კავშირში რეპრესიების მსხვერპლთდამი მიძღვნილი მემორიალი; ქვა სოლოვეცის საგანგებო დანიშნულების ბანაკიდან; დაიდგა [[1990|1990 წლის 30 ოქტომბერს.]] დიდი წმენდა, დიდი ტერორი, სტალინური რეპრესიები (Большая чистка, Большой терор, Ста́линские репре́ссии) — საბჭოთა კავშირში განხორციელებული მასობრივი რეპრესიები კიროვის მოკვლის მომენტიდან (1 დეკემბერი, 1934) იოსებ სტალინის გარდაცვალებამდე (5 მარტი, 1953). უფრო ადრინდელი სამოქალაქო ომისა და 1920-იანი წლების რეპრესიებისგან გამოირჩეოდა თვით მმართველი პარტიის წევრების (სკპ) მოსობრივი განადგურებით (პოლიტიკური და ფიზიკური). რეპრესიების უნებლიე თუ ნებაყოფლობით მონაწილეებად გახდა კომპარტიისა და სსრკ-ის პრაქტიკულად ყველა უმაღლესი ხელმძღვანელი, ვინაიდან ყველა იყო იძულებული, როგორც მინიმუმ, კენჭი ეყარა „ხალხის მტრის“ დაგმობის მხარდასაჭერად, რასაც ხშირად თან ახლავდა შესაბამისი დოკუმენტების ხელმოწერაც.
რეპრესიების ზოგიერთი აქტიური ორგანიზატორი (გ. იაგოდა, ნ. იეჟოვი, ნ. კრილენკო, პ. პოსტიშევი, ვვ. აბაკუმოვი) თავად გახდნენ მათი მსხვერპლი, სხვები (ლავრენტი ბერია, ვ. დეკონოზოვი და შსს-სა და სუკ-ის თანამშრომელთა სხვა ჯგუფი) გასამართლებულ იქნენ უკვე სტალინის სიკვდილის შემდეგ. საბჭოთა კავშირის ხელმძღვანელობა რეპრესიების ორგანიზატორთა ფართომასშტაბანი დევნით დაინტერესებული არ იყო, ვინაიდან თავად იყო მასში მონაწილე. 1956 წლის შემდეგ რეპრესიებში თანამონაწილეობის ბრალდება შეიძლება გამოყენებულიყო მსხვილი პარტიული ლიდერის თანამდებობიდან გადასაყენებლად პოლიტიკურ ბრძოლაში, თუმცა, ასეთი შემთხვევები განკერძოებული იყო, ხოლო 1964 წლიდან ამგვარი პრეცედენტი აღარ განმეორებულა.
ვალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვალი შეიძლება იყოს:
სლავური ენები
thumb|right|300px|სლავური ენების გავრცელების არეალი thumb|right|300px|სლავური ქვეყნები {{legend|#008000|სადაც [[აღმოსავლეთსლავური ენები არის ეროვნული}} {{legend|#7cdc87|სადაც დასავლეთსლავური ენები არის ეროვნული}} {{legend|#004040|სადაც სამხრეთსლავური ენები არის ეროვნული}}]]
ზოგადი მიმოხილვა
სლავური ენები წარმოადგენს სლავი ხალხების ენებს, რომელთაც ჰყოფენ სამ დიდ აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ სლავთა ენების შტოდ. მხარეთა გეოგრაფიული ათვლის ცენტრად მიიჩნევა დასავლეთი ევროპა.
სლავურ ენებზე მოლაპარაკეთა რიცხვი 300 მილიონს აღემატება, რომელთაგან ყველაზე მეტი (საერთო რიცხვის ნახევარზე მეტი) მოლაპარაკე რუსულსა ჰყავს, ხოლო ყველაზე მცირე (1–დან 2 მლნ–მდე მოსაუბრე) სლოვენებსა და მაკედონიელებს.
სლავური ენებისთვის დამახასიათებელია მეტ–ნაკლები სიმძლავრით გამოკვეთილი პალატალური კორელაციები, ნომინალური და ვერბალური სისტემების მდიდარი ფლექსია. მარტივი და რთული (შედგენილი) ზედსართავების ბრუნება და სხვადასხვა ენაში სხვადასხვანაირი სიმძლავრით გამოკვეთილი ზმნურ ასპექტთა სისტემა.
აღმოსავლეთსლავური ენები
უკრაინა და განსაკუთრებით ბელორუსია (ახალი სახელწოდებით ბელარუსი) დამოუკიდებლობის პირობებშიც ვერ ახერხებს რუსული ენის ექსპანსიიდან გამოსვლას.
ორივე ქვეყანაში ორენოვნება სუფევს, რომელიც ზოგჯერ რუსულის სასარგებლოდ უფრო იხრება. მიუხედავად ამისა უკრაინაში იყო მცდელობები მდგომარეობა ქვეყნის სახელმწიფო ენის სასარგებლოდ შემოებრუნებინათ. საამისოდ ხელისშემშლელ ფაქტორს უკრაინის აღმოსავლეთ ნაწილში რუსულენოვანი მოსახლეობა წარმოადგენდა, რომელიც ამ რეგიონში ერთენოვანია და უკრაინის ერთი კუთხიდან ამ კუთხეში საცხოვრებლად გადასული უკრაინელი ყოველთვის ვერ მოახერხებს შეინარჩუნოს საკუთარი ენა, რასაც ვერ ვიტყვით რუსული ენის მდგომარეობაზე მთელი უკრაინის მასშტაბით.
2019 წლის 16 ივლისს, უკრაინის უმაღლესი რადის მიერ მიღებულ კანონზე პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს ხელმოწერიდან ორი თვის შემდეგ, ქვეყანაში ამოქმედდა დადგენილება უკრაინის სახელმწიფო ენის შესახებ. მის მიხედვით, ერთადერთ ოფიციალურ სახელმწიფო ენად გამოცხადდა უკრაინული, მაღალი თანამდებობის პირებისათვის სავალდებულო გახდა ენის ცოდნა, ბეჭდურ მედიაში სულ მცირე ნახევარი უკრაინულად უნდა იყოს დაწერილი, ოფიციალური დოკუმენტების შედგენა მხოლოდ უკრაინულ ენაზე გახდა შესაძლებელი და სხვ.
ბელარუსში ენობრივი საკითხი არც კი დგას დღის წესრიგში.
დასავლეთსლავური ენები
დასავლეთსლავური ენები თავის მხრივ იყოფა სამ - ჩრდილოურ, ცენტრალურ და სამხრეთულ ჯგუფად.
სამხრეთსლავური ენები
სამხრეთსლავური ენები თავის მხრივ იყოფა ორ - აღმოსავლურ და დასავლურ ჯგუფად.
გენეტიკური თვალსაზრისით სამხრეთსლავური ენების შტო  სხვა დანარჩენი ორი სლავურ შტოს ენათაგან განსხვავებით ყველაზე ნაკლებადაა ჰომოგენური, რაც განაპირობა მათ ისტორიულმა მობილურობამ.
ისტორიიდან
ყველა სლავი ხალხის უძველეს სამშობლოდ მიჩნეულია V -VI საუკუნემდე არსებული სივრცე, რომელიც მოიცავდა პრიპჲეტის ჭაობების (პოლესჲე) სამხრეთ, კარპატების ჩრდილოეთ, შუა დნეპრის დასავლეთ და აღმოსავლეთ, და ასევე ვისლას აღმოსავლეთ ნაწილს. დაახლოებით ამ გეოგრაფიულ მდებარეობას წარმოაჩენს არა მარტო შიდა ურთიერთობების, არამედ სუბსტრატების სახით შემორჩენილი სლავური წარმოშობის ტოპონიმებისა და ურთიერთნასესხობათა კვლევა–ძიება; სლავები ჩრდილოეთით გერმანელ ტომებს ემეზობლებოდნენ, სამხრეთდასავლეთში ვენეტებსა და ილირებს, ჩრდილოაღმოსავლეთით ბალტიელ ხალხებს, აღმოსავლეთით დასავლელ ფინელებს, ხოლო სამხრეთაღმოსავლეთით სხვადასხვა ირანელ და თრაკიელ ტომებს (ეს უკანასკნელნი ზემო ვისლასთან უკვე ცხოვრობდნენ). სლავებს უშუალო კონტაქტები ჰქონდათ ბერძნებთან და რომაელებთან. პირველ ხანებში სლავების სამშობლო შედარებით მცირე არეალს მოიცავდა. მოგვიანებით მათ ეს სივრცე გაიფართოვეს და „საერთო სლავური პერიოდის“ დამდეგს დღევანდელი პოლონეთისა და უკრაინის ნაწილები დაიკავეს, ხოლო ჩრდილოეთით ბალტიის ზღვას მისწვდნენ. ამ მოხაზულ სივრცეში მდებარეობდა სლავი ტომების უძველესი სამშობლო, სადაც მათ უაღრესად ერთიან უძველეს ენაზე უნდა ესაუბრათ. ამ ენას მეცნიერულ ლიტერატურაში უძველეს სლავურს და საერთო სლავურს უწოდებენ. ენობრივი ერთიანობა და სიახლოვე ამ ენებმა დღემდე შეინარჩუნეს.
სქოლიო
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა კატეგორია:ფილოლოგია
ჩხერიმელა ხარაგაული (საფეხბურთო კლუბი)
ისტორია
მინი|250პქ|მარცხნივ|ორჯონიკიძის რაიონის პირველობის გამარჯვებული რაიკოოპერატივის გუნდი. 1983 წელი მინი|250პქ|მარჯვნივ|ჩხერიმელა 1987 წელი საფეხბურთო კლუბი ჩხერიმელა დაარსდა 1982 წელს ძმებ მურთაზ და სოსო აბაშიძეების მიერ. ჩხერიმელა ასპარეზობდა მაშინდელ საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში, დასავლეთ საქართველოს ზონალურ პირველობაზე.
1987 წლიდან ხელმძღვანელობამ (პრეზიდენტი – თემიკო დევდარიანი) გუნდის შემადგენლობა გააძლიერა, გუნდში მოიყვანა თბილისელი მოთამაშეები და შედეგად გუნდი „ბ“ ლიგიდან „ა“ ლიგაში გადავიდა.
საქართველოს საბჭოთა კავშირიდან გამოსვლის შემდეგ 1990 წლის 30 მარტს ჩატარდა საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის პირველი მატჩი. შესაბამისად, ჩხერიმელაც შეუერთდა ახალ ეროვნულ ჩემპიონატს და გამოდიოდა საქართველოს მეორე ლიგის დასავლეთის ზონაში.
1996-97 წლებისთვის გუნდი დაიშალა და 12 წლის მანძილზე ხარაგაულში მხოლოდ ახალგაზრდული გუნდები არსებობდა.
2009 წელს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს და გამგეობის ინიციატივით მოხერხდა გუნდის აღდგენა და ჩემპიონატში ჩართვა. ჩხერიმელა საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში მეორე ლიგიდან ჩაერთო და დასავლეთ ზონაში გამოდიოდა, სადაც პირველსავე წელს მეოთხე ადგილი დაიკავა და საქართველოს ჩემპიონატის პირველი ლიგის საგზური მოიპოვა.
სტადიონი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ჩხერიმელა 1991 წელი ხარაგაულის საფეხბურთო მოედანი აშენდა 1981 წელს. 1986 წელს მოედანზე მოეწყო დასაჯდომები. 2010–11 წლებში მოხდა სტადიონის რეაბილიტაცია. შერემონტდა და დაემატა ტრიბუნები, განახლდა მოედნის საფარი. დღეისათვის ტრიბუნა დაახლოებით 400 მაყურებელს იტევს. ამჟამად სტადიონი ატარებს „ჩხერიმელას“ ყოფილი ფეხბურთელის და მისი ერთ–ერთი დამაარსებლის სოსო აბაშიძის სახელს.
მინი|მარჯვნივ|სოსო აბაშიძის სახელობის საფეხბურთო მოედანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი
სვიფი (ფარის თემი)
სვიფი  — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ფარის თემში (სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1550 მ., მესტიიდან 37 კმ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ლახამულის მეცხოველეობის მეურნეობა. სოფელში დგას X საუკუნის ძეგლი — წმინდა გიორგის სახელობის ქვის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
აბუნას პროვინცია
აბუნა — პროვინცია ბოლივიაში, პანდოს დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. სახელი მიიღო მდინარე აბუნასგან, რომელიც მას ბრაზილიისგან გამოყოფს. პროვინცია ბოლივიის დაბლობში მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 120-250 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ასევე 350 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 7 468 კმ²-ია.
მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 2 996 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო 2010 წლისთვის, სავარაუდოდ 3 729 უნდა გამხდარიყო.
მინი|250პქ|მარცხნივ|[[რიო-აბუნა|მდინარე აბუნა]]
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია სანტა-როსა-დელ-აბუნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანდოს დეპარტამენტის პროვინციები
სვიმონი (ინაურიძე)
სვიმონი (გვარად ინაურიძე) — გარეჯის მრავალმთის დოდოს მონასტრის წინამღვარი 1746-1760. დოდოს მონასტრის გაუქმების შემდეგ მეფე ერეკლე II-მ და საბა ნინოწმინდელმა სვიმონი გადაიყვანეს იოანე ნათლისმცემლის მონასტრის არქიმანტრიტად, სადაც მოღვაწეობდა 1760-1772 წლებში. საკუთარი სახსრებით დოდო მონასტერს შეუძინა ადგილ-მამული თბილისში, მისი ინიციატივით იოანე ნათლისმცემლის მონასტერმა ნასყიდობით თუ შეწირულების გზით მიიღო საშემოსავლო ობიექტები სოფ. საბუეში, გიორგიწმინდასა და თვალში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
ადილ რამი
ადილ რამი (عادل رامي, Adil Rami; დ. 27 დეკემბერი, 1985; ბასტია, საფრანგეთი) — მაროკოული წარმოშობის ფრანგი ფეხბურთელი, ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „სევილიისა“ და საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ლილის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სევილიის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კუნდაშლი
კუნდაშლი (Көндәшле; Кундашлы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 597 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (69%).
მონრო (გრინის ოლქი)
მონრო (Monroe) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის გრინის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 10 827 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 865.5 კაცი/კმ². ფართობი 12,51 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 12,51 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 12,51 კმ² (მთლიანი ფართობი) უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:გრინის ოლქის ქალაქები
აშაღი-აღჯაქენდი
აშაღი-აჯაქენდი  (Aşağı Ağcakənd; Շահումյան) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 207 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)
ბაგრატ I, ერისთავთა შორის ბაგრატ II (გ. 945) — ქართველთა მეფე 937–945, კლარჯეთის ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი, ძე ადარნასე II-ისა. მეფედ იხსენიება იშხნის წარწერაში. ატარებდა მაგისტროსის ბიზანტიის ტიტულს 923–945 წლებში.
აზადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აზადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სანავიგაციო აქტები
სანავიგაციო აქტები — უცხოური კონკურენციისაგან ინგლისის საზღვაო ვაჭრობის დასაცავად ინგლისის პარლამენტის მიერ მიღებული აქტები. პირველი სანავიგაციო აქტი მიიღეს 1381 წელს. 1651 წლის აქტის თანახმად, ინგლისსა და მის სამფლობელოებში აფრიკიდან, ამერიკიდან და აზიიდან საქონლის შემოტანა შეიძლებოდა მხოლოდ ინგლისური გემებით, ხოლო ევროპული საქონლისა – ინგლისის ან ექსპორტიორი ქვეყნის გემებით. ამ აქტმა, რომელიც ჰოლანდიის საშუამავლო ვაჭრობისა და თევზჭერის წინააღმდეგ იყო მიმართული, ინგლის-ჰოლანდიის 1652-1654 წლების ომი გამოიწვია. სანავიგაციო აქტები მერკანტილიზმის პრინციპებს ემყარებოდა და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ინგლისის საზღვაო ვაჭრობის განვითარებაში.
აკანათი
აკანათი, კაკანათი (ფშაური „სასხიპურა“, ხევსურული „საჩიტურა“, თუშური „სასხლეტი“, „ბალუ“, სვანური „ნეჯიდ“, „ღერენჯიკა“) — ძუის მახე ფრინველთა დასაჭერად. მაგრად დაჭიმულ ღვედზე დამაგრებულია სასხლეტიანი რკალი, რომელზეც ჩიტის მისაყტუებლად სიმინდის ან პურეულის მარცვალი ჰკიდია. როგორც კი ჩიტი მარცვლის კენკვას დაიწყებს, სასხლეტი დასხლტება, რკალი ჩამოვარდება და ჩიტს დაიჭერს. არის სხვანაირი აკანათიც: ცხრილს ან ვარცხლს წამოაპირქვავებენ და ჯოხზე ისე დაატუდებენ, რომ ჩიტს შიგ შესვლა შეეძლოს. ცხრილქვეშ საკენკი ყრია. შევა თუ არა ჩიტი საკენკის ასაკენკად, დამალული მონადირე აკანათის ჯოხზე გამობმულ ძუას ან ძალს გამოსწევს, ჯოხი გამოეცლება, აკანათი დაემხობა და ჩიტი შიგ მოემწყვდევა.
სანავიგაციო აქტები
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისის ისტორია კატეგორია:საერთაშორისო ვაჭრობა
ფუიანგი
ფუიანგი (გამარტივებული ჩინური: 阜阳, ტრადიციული ნიშნები: 阜陽, ფინინი: Fùyáng) — საოლქო დონის ქალაქი ანხოის პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჩინეთი. მას ესაზღვრება: პოჭოუ ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან, ხუაინანი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან, ლუანი სამხრეთიდან და ხენანის პროვინცია ყველა დანარჩენი მხრიდან.
რუინი
ცინის დინასტიის ჩამოყალიბების პერიოდში ფუიანგის ტერიტორიას რუინი (汝陰) ეწოდებოდა. რუინი კლასიფიცირებული იყო, როგორც უძველესი პროვინციის, იუჭოუს შემადგენელი ნაწილი. ხანის დინასტიის დასაწყისში რუინი სიახოუ ინგის (ძველი წელთაღრიცხვით 172) მიერ იმართებოდა, რომელიც ლიუ პანგთან ერთად იბრძოდა სიანგ იუს წინააღმდეგ ჩუ-ხანის დაპირისპირების (ძვ. წ. 206–202) პერიოდში.სიახოუ ინგი მოგვიანებით ლიუ პანგს დაეხმარა ხანის დინასტიის ჩამოყალიბებაში. ამ დინასტიის დაარსების შემდეგ, სიახოუ ინგის ტიტული შეიცვალა და ის „რუინის ლორდი (მბრძანებელი)“ (汝陰侯) გახდა. რუინის მეორე მმართველი სიახოუ ინგის ვაჟი, სიახოუ წაო (夏侯灶) (ძველი წელთაღრიცხვით 165) გახდა, რომლის სამარხიც ფუიანგში 1977 წელს იქნა აღმოჩენილი.
ოუიანგ სიუ
ოუიანგ სიუ (ჩინელი ესეისტი, ისტორიკოსი, პოეტი და ეპიგრაფერი) 1072 წელს გარდაიცვალა თანამედროვე ფუიანგის ტერიტორიაზე, ანხოი. მას საზოგადოებაზე ძალიან დიდი გავლენა ჰქონდა. მისმა მოწინააღმდეგემ, ვან ანშიმ სიუს მისი პერიოდის უდიდესი განმანათლებელი უწოდა.
თანამედროვე ისტორია
2004 წელს, ჩვილების საკვების გაყიდვამ ფუიანგში სკანდალი გამოიწვია. ჩინეთის სახელმწიფო მედიამ გამოაცხადა, რომ ფუიანგში 50-60 ჩვილი ბავშვთა კვებისათვის განკუთვნილი საკვებით მოიწამლა და გარდაიცვალა. გარდაცვლილი ბავშვების უმეტესობა ღარიბი ოჯახიდან იყო. ფუიანგის მაიორმა, ლიუ ცინგციანგმა ჩინეთის კომუნისტური პარტიისაგან კრიტიკა მიიღო საკვების უსაფრთხოების კონტროლის არ არსებობის გამო. ინციდენტის გამო ვიცე მაიორი მა მინგიუე იძულებული გახდა გადამდგარიყო. შედეგად იაფი საბავშვო საჭმელების 55 ბრენდი ხმარებიდან ამოიღეს.
2007 წლის დასაწყისში ჩინეთის სახელმწიფო მედიამ გამოაქვეყნა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ინგცუანის რაიონში არსებულმა შენობამ, „თეთრმა სახლმა“ საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი დამოკიდებულება გამოიწვია. ცნობილი გახდა, რომ „თეთრი სახლის“ მშენებლობა 30 მილიონი ჩინური იუანი დაჯდა, რაც რაიონის მთლიანი ბიუჯეტის თითქმის მესამედს წარმოადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ საზოგადოებაში შენობა „თეთრი სახლის“ (白宫) სახელწოდებითაა ცნობილი, ნაგებობა ამერიკის შეერთებული შტატების კაპიტოლიუმს ჰგავს.
2008 წლის მარტში ხელის, ფეხისა და პირის ღრუს დაავადების გავრცელება დაიწყო ფუიანგში. საერთო ჯამში აღირიცხა ინფიცირების 25 000 შემთხვევა, რომელთაგან 13 მაისის მონაცემებით 42 გარდაიცვალა.
2017 წელს ფუიანგის ავტომაგისტრალზე ავტოსაგზაო შემთხვევიშ შედეგად 18 ადამიანი გარდაიცვალა.
კლიმატი
ფუიანგისათვის დამახასიათებელია მუსონების გავლენით წარმოქმნილი ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია Cwa). ქალაქში ზამთარი, ძირითადად, გრილი და ნესტიანია, ზაფხული კი ცხელი და ნალექიანი. ამინდის ხშირი ცვლილების გამო, ადგილობრივები ხშირად აღნიშნავენ, რომ „ფუიანგს ოთხი სეზონი გაზაფხულობით აქვს“.
საავტომობილო გზები
ნანკინისა (ძიანსუს პროვინცია) და ლოიანის (ხენანის პროვინცია) დამაკავშირებელი მაგისტრალი ფუიანგში გადის.
რკინიგზა
ფუიანგში მდებარეობს დიდი ზომის რკინიგზის სადგური. ქალაქო ანხოის პროვინციის სატრანსპორტო ცენტრადაა მიჩნეული. ფუიანგის მიმართლებით, ჯერჯერობით, არ არსებობს ჩქაროსნული მატარებლების მარშრუტი. შანგციუს, ხეფეისა და ხანგჭოუს ჩქაროსნული რკინიგზა ამჟამად შენდება და მარშრუტს მოგვიანებით ფუიანგის დასავლეთის რკინიგზის სადგურიც დაემატება.
საჰაერო ტრანსპორტი
ჩინეთის მნიშვნელოვანი ქალაქებიდან ფუიანგში მოხვედრა ფუიანგის სიგუანის აეროპორტის საშუალებითაა შესაძლებელი.
სქოლიო
კატეგორია:ფუიანგი კატეგორია:ანხოის ქალაქები
Single Ladies (Put a Ring on It)
Single Ladies (Put a Ring on It) - ბიონსე ნოულსის პოპულარული სიმღერა. იგი შეტანილია მის მესამე სტუდიურ დისკში I Am... Sasha Fierce. სინგლი გამოიცა ლეიბლზე Columbia Records.
სქოლიო
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები კატეგორია:2008 წლის სინგლები
ოპერა გარნიე
thumb|right|300px|ოპერა გარნიეს მთავარი ფასადი thumb|300px|თეატრის დიდი ფოიე გარნიეს სასახლე (Palais Garnier), აგრეთვე ცნობილი როგორც ოპერა გარნიე (ფრანგ. Opéra Garnier), ან უბრალოდ პარიზის ოპერა — 2200 მაყურებელზე გათვლილი ოპერის თეატრი პარიზის მე-9 ოლქში. შარლ გარნიეს პროექტის ნეობაროკოს სტილის ეს გრანდიოზული შენობა ქალაქის ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია. ოპერის გამზირის ბოლოს, იმავე სახელწოდების მეტროს სადგურთან ახლოს მდებარე შენობა XIX საუკუნის ეკლექტური არქიტექტურის განსაკუთრებულ ნიმუშს წარმოადგენს. მისი აგება უკავშირდება ნაპოლეონ III-ისა და პრეფექტ ოსმანის მიერ წამოწყებულ პარიზის განახლების პროექტს.
1875 წელს შენობის გახსნის დღიდან, ოპერის თეატრს ოფიციალურად "მუსიკის ეროვნული აკადემია — ოპერის თეატრი" (Académie Nationale de Musique - Théâtre de l'Opéra) ერქვა. ეს სახელი მან 1978 წლამდე შეინარჩუნა, როდესაც მას "პარიზის ოპერის ეროვნული თეატრი" დაარქვეს. ხოლო მას შემდეგ, რაც საოპერო დასი ბასტილიის ოპერის თეატრში გადავიდა, 1989 წელს მისი დასრულების შემდეგ, თეატრს "გარნიეს სასახლე" დაარქვეს, თუმცა მისი უფრო ოფიციალური სახელი "მუსიკის ეროვნული აკადემია" დღემდე შემორჩა შენობის მთავარი ფასადის კოლონადის თავზე. მიუხედავად სახელების ხშირი ცვლისა და საოპერო დასის ბასტილიის ოპერის თეატრში გადასვლისა, პარიზელები ამ შენობას დღემდე "პარიზის ოპერას" უწოდებენ, ისევე როგორც ყველა დანარჩენ თეატრს, სადაც პარიზის ოპერისა და ბალეტის დასი მისი დაარსებიდან დღემდე მთავარ წარმოდგენებს მართავდა.
კონკურსი ახალი ოპერისთვის
thumb|left|200px|[[ემე მილეს « აპოლონი, პოეზია და მუსიკა », ოპერის შენობის თავზე აღმართული კომპლექსი]]
გარნიეს სასახლე პარიზის დიდი რეკონსტრუქციის გეგმის ნაწილი იყო, რომელიც საფრანგეთის მეორე იმპერიის პერიოდში ნაპოლეონ III-მ ჩაიფიქრა. ამ მიზნისთვის მან სამოქალაქო მშენებელი (ქალაქმგეგმავი) ბარონი ოსმანი შეარჩია. 1858 წლის 14 იანვარს, ლე პალეტიეს ქუჩაზე, სადაც დღევანდელი გარნიეს ოპერა მდებარეობს, იტალიელი ანარქისტები ნაპოლეონ III-ზე თავდასხმას ახორციელებენ. მართალია მთავარი სამიზნე გადარჩა, მაგრამ რვა ადამიანი დაიღუპა და დაახლოებით ასორმოცდაათი დაიჭრა.
ზუსტად მეორე დღეს ამ ადგილზე იმპერატორმა ახალი დარბაზის აგება გადაწყვიტა. იგი უნდა გამხდარიყო პარიზის მაღალი საზოგადოების თავშეყრის ადგილი. ნაპოლეონმა ოსმანს უფლება მისცა შენობის ადგილისთვის 12.000 კვ.მ. მიწა გაეთავისუფლებინათ. 1861 წელს გამოცხადდა კონკურსი „მუსიკისა და ცეკვის საიმპერატორო აკადემიის“ პროექტზე. 171 კონკურსანტს შორის იყო ახალგაზრდა არქიტექტორი შარლ გარნიე. პროექტში მონაწილეებს ანონიმურობის დაცვისათვის მიჩნეული ჰქონდათ ნომრები და საკუთარი დევიზი. გარნიეს ნომერი იყო 38, დევიზი კი - „მე ბევრის იმედი მაქვს და ცოტას ველი“.
1861 წელს, 30 მაისს ჟიურიმ, რომლის თავმჯდომარე იყო ნაპოლეონ I-ის შვილი, პრინცი ვალევსკი, გამარჯვებულად ცნო 39 წლის ჯერ კიდევ უცნობი არქიტექტორი შარლ გარნიე. პროექტისთვის გამოიყო 29 მილიონი ფრანკი, თუმცა შემდეგში მას ფინანსთა მინისტრმა 30% ჩამოაჭრა.
ადგილმდებარეობა
ადგილი, სადაც ოპერის შენობა უნდა აგებულიყო, გარშემორტყმული იყო მაღალი შენობებით და ასიმეტრიული რომბისებური ფორმა ჰქონდა. გარნიეს ამ შენობების აღება და მათ მაგივრად ბაღების გაშენება სურდა, რათა მნახველებს უფრო უკეთ შეეფასებინათ ახალი შენობის მთელი სიდიადე, მაგრამ ოსმანმა მას ამის უფლება არ მისცა. რამდენადაც მეზობელი შენობები გაცილებით მაღალი იყო ვიდრე გარნიეს მიერ დაგეგმილი ოპერის შენობა, არქიტექტორი იძულებული გახდა უკანასკნელ მომენტში შეეცვალა პროექტი და დაემატებინა ატიკური სართული, რათა საიმპერატორო სასახლეს საჭირო პომპეზურობა შეენარჩუნებინა. შენობის საძირკველი იმავე წელს ჩაიყარა, მშენებლობა კი 1962 წელს დაიწყო.
thumb|right|200px|შარლ გარნიეს პორტრეტი
მშენებლობა
ლეგენდის თანახმად, მშენებლობის პერიოდში ნაპოლეონის მეუღლე ევგენიას გარნიესთვის უკითხავს თუ რომელ სტილში აშენდებოდა თეატრი — ბერძნულში თუ რომაულში, გარნიემ უპასუხა: "ეს ნაპოლეონ III-ის სტილი იქნება, მადამ!"
მშენებლობის პროცესი ძლიერ გაჭიანურდა. ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა, რომელიც ბეტონის საძირკვლის ჩაყრას ხელს უშლიდა, იყო ჭაობიანი ნიადაგი, რომელიც ნესტს მიწისქვეშა წყლებისგან ისრუტავდა. საძირკვლიდან წყლის ამოტუმბვას რვა თვე დასჭირდა. შემდგომი გაჭიანურების მიზეზი ჯერ ფრანკო-პრუსიის ომი გახდა, შემდეგ მეორე იმპერიის დაცემა, ბოლო კი პარიზის კომუნა. ამ პერიოდში მშენებლობა კანტიკუნტად გრძელდებოდა. ერთი პერიოდი ჭორიც გავრცელდა, რომ თეატრის მშენებლობა საერთოდ შეწყდებოდა.
1867 წელს უნივერსალური ექსპოზიციისთვის იმპერატორის თხოვნით გაიხსნა შენობის მთავარი ფასადი. თუმცა შენობა ჯერ დასრულებული არ იყო.
1875 წლის ინაუგურაცია
1874 წლის ბოლოსთვის გარნიემ მუშათა მასიურ არმიასთან ერთად სასახლის მშენებლობა დაასრულა, რასაც მთელი პარიზი ზეიმით შეხვდა. სასახლის ფორმალური ინაუგურაცია 1875 წლის 15 იანვარს შედგა გრანდიოზული გალა კონცერტით. საზეიმო ბალის რეპერტუარი შედგებოდა ფრომენტალ ჰალევის 1835 წლის ოპერა "La Juive" (ებრაელი ქალი) მესამე აქტისგან, ჯაკომო მეიერბეერის 1836 წლის ოპერა "Les Hugenots" (ჰუგენოტები) ნაწყვეტებთან ერთად. საბალეტო დასმა შეასრულა გრან დივერტისმენტი პარიზის ოპერის ბალეტმეისტერი ლუი მერანტეს მიერ, რომელიც შედგებოდა განთქმული სცენისგან "Le Jardin Animé" იოზეფ მაზიერის 1867 წლის განახლებული "Le Corsaire"-დან (კორსიკელი), ლეო დელიბეს მუსიკის თანხლებით.
ოპერის შენობის საბოლოო გახსნას 1875 წლის 28 ოქტომბერს ესწრება რესპუბლიკის პრეზიდენტი მაკ-მაონი, ლონდონის ლორდ-მერი, ამსტერდამის ბურგმისტრი, ესპანეთის სამეფო ოჯახი და ორი ათასამდე მოწვეული სტუმარი სხვადასხვა ქვეყნიდან. წარმოდგენილ იქნა ჯაკომო მეიერბერის ჰუგენოტებიდან და ლუდვიკ ჰალევის ებრაელი ქალიდან ნაწყვეტები.
პრეზენტაციაზე თავად არქიტექტორი მიწვეული კი იყო, მაგრამ მას უნდა გადაეხადა მეორე ლოჟაში ადგილის ფასი. ამ ფაქტმა დიდი აღშფოთება დაიმსახურა პრესაში. თუმცა ეს იყო სიმბოლო იმისა, რომ ახალ ხელისუფლებას არ სურდა კავშირი ჰქონოდა იმ ადამიანებთან, რომლებიც იმპერატორს ემსახურებოდნენ.
არქიტექტურული კომპოზიცია
thumb|right|200px|პეროს ლირიკული დრამა გარნიეს ქმნილებაში სხვადასხვა სტილი ერთმანეთში ირევა, მაგრამ ყველას ბაროკო სჭარბობს. არქიტექტორის მთავარი შთაგონების წყარო იყო ბორდოს დიდი თეატრი და გვიანი რენესანსის იტალიური სასახლეები.
შენობის არქიტექტურა გამოირჩევა გამოყენებული მასალების მრავალფეროვნებით. გარედან, ისევე როგორც შიგნით, გამოყენებულია კირქვა, სხვადასხვა ფერის მარმარილო. ნახატების ნაწილები მოოქროვილია და ხაზს უსვამს ინტერიერის პროპორციებს. არქიტექტორი ხშირად იყენებს რკინასაც, რაც უკვე თანამედროვეობის მაჩვენებელია. თუმცა რკინას გარედან ფარავს ქვითა და თიხით. მეტალს იგი მხოლოდ პრაქტიკული მიზნებისთვის იყენებს.
ფასადები, გარეთა დეკორაციები
thumb|left|200px|ჟან-ბატისტ კარპოს ცეკვის ალეგორია
სამხრეთის მთავარი ფასადი
დიდი ფასადი ოპერის მოედანზე გადის და მოედნის პერსპექტივას აგვირგვინებს. მისი შტრიხები და პროპორციები ეკლექტიკური არქიტექტურის ძირითად არსს გამოხატავს. გარნიემ თავად აირჩია ის 15 მხატვარი, მოზაიკოსი და 73 მოქანდაკე, რომლებიც მონაწილეობას მიიღებდნენ ორნამენტების შექმნაში, ძირითადმა ორნამენტმა, „ცეკვა“, რომელიც ფასადის ჩრდილოეთ ნაწილს ამშვენებს პურიტანების აღშფოთება გამოიწვია გამომწვევი ხასიათის გამო. ერთ-ერთმა პურიტანმა დეკორაციას მელნით სავსე ბოთლი ესროლა. 1964 წელს დაზიანებული დეკორაცია შეცვლილ იქნა პოლ ბელმონდოს მიერ შექმნილი ასლით, ორიგინალი კი ორსეის მუზეუმში ინახება. მთავარი ფასადის სვეტებს შორის მრავალი დიდი კომპოზიტორის ბრინჯაოს ბიუსტია ჩადგმული.
დასავლეთის გვერდითი ფასადი
thumb|right|200px|ჩრდილოეთის უკანა ეზო შესასვლელში მწვანე მარმარილოს კოლონათა მწკრივია, რომელთაგან ორის თავზე აღმართულია ბრინჯაოს დიდი საიმპერატორო არწივი. ორმაგი რამპა გამიზნული იყო იმპერატორის უსაფრთხოებისთვის და საშუალებას აძლევდა ეტლებს პავილიონის შიგნით გაჩერებულიყვნენ.
არქიტექტორის გარდაცვალების შემდეგ, 1898 წელს გადაწყვიტეს აღემართათ მისი ქანდაკება, რომლის ინაუგურაცია 1903 წელს მოხდა. ეს არის შარლ გარნიეს ბრინჯაოს მოოქროვილი ბიუსტი, რომელსაც ორივე გვერდს ქალი პერსონაჟები უმშვენებს.
აღმოსავლეთის გვერდითი ფასადი
ეს მხარეც, ისევე, როგორც დასავლეთის ფასადი, იწყება მწვანე მარმარილოს კოლონებით. აღმართულია რამდენიმე ბრინჯაოს ქალის ფიგურა. აქვე არის პავილიონი, რომელიც თავიდან გათვლილი იყო პრივილეგირებულთათვის, რათა გაეადვილებინა მათთვის შენობაში, კერძოდ კი კულისებში, მოცეკვავეებთან შესვლა.
შიგნითა დეკორაციები და განლაგება
thumb|left|დარბაზისა და სალონებისაკენ მიმავალი დიდი კიბე thumb|right|200px|დიდი იტალიური დარბაზი მიუხედავად იმისა, რომ შენობა მის წინამორბედთან შედარებით ოდნავ მცირეა, გარნიეს სასახლე, რომლის ფართობი 11.000 კვ.მ-ია, დაახლოებით 2,200 ადამიანს იტევს. დარბაზის ცენტრალური აბაჟურის წონა ექვს ტონას აღემატება. დარბაზის უზარმაზარი სცენა 450 მსახიობს იტევს.
ინტერიერი მრავალი ჩახლართული კორიდორის, წრიული კიბეების, ნიშებისა და აივნებისგან შედგება, რაც ინტერმისიის დროს დიდი რაოდენობით ადამიანთა მოხერხებულად გადაადგილებისა და მყუდროდ მუსაიფის საშუალებას იძლევა. ხავერდის, ოქროს ფოთლებისა, ქერუბიმებისა და ნიმფების სიუხვით, შენობის ინტერიერი ტიპიურია ბაროკოსეული ფუფუნებისთვის.
დარბაზის ჭერი, აბაჟურის ირგვლივ, 1964 წელს ხელახლა მოხატა მარკ შაგალმა. ამ ნამუშევარმა საზოგადოებაში არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია, ვინაიდან მრავალთა აზრით შაგალის ნამუშევარი კონტრასტული იყო თეატრის ზოგად სტილთან. ამ ნახატმა ასევე ძველი მიურალი გაანადგურა. ორივე ტილოს ერთობლივს წონას XIX საუკუნის დროინდელმა წებომ ვერ გაუძლო და საბოლოოდ ჩამოიქცა.
1896 წელს აბაჟურის ერთ-ერთი გადამწონი ჩამოვარდა სპექტაკლის დროს და ერთი მაყურებელი იმსხვერპლა. ეს ფაქტი, ასევე მიწისქვეშა ტბა და საოპერო თეატრის სხვა ელემენტები გახდა 1910 წელს გასტონ ლეროს შთაგონება მისი კლასიკური გოტიკური რომანისთვის "ოპერის უჩინმაჩინი" (Le Fantôme de l'Opéra).
მოდერნიზაციები
thumb|250px|მთავარი სამხრეთ ფასადი რესტავრაციის შემდეგ 1881 წლიდან დიდ დარბაზში ჩნდება ელექტრო განათება. 1950-იანი წლების დასაწყისში დამონტაჟდა ახალი ლიფტები მომსახურე პერსონალის, მსახიობებისა და ადმინისტრაციისათვის. დამონტაჟდა სუბტიტრაჟის მოწყობილობა, წარმოდგენების აღქმის გაადვილებისთვის. 1969 წელს თეატრში ახალი ელექტროგაყვანილობა დაამონტაჟეს, ხოლო 1978 წელს თავდაპირველი საცეკვაო ფოიეს ნაწილი სარეპეტიციო ოთახად გადააკეთეს საბალეტო დასისთვის, არქიტექტორი ჟან-ლუპ რობერის პროექტით. 1994 წელს დაიწყო თეატრის საფუძვლიანი რესტავრაცია, რომლის დროსაც განახლდა სცენის მექანიკური და ელექტრომოწყობილობა, ასევე აღდგა საწყისი დეკორაციები, გამაგრდა შენობის საფუძველი და საყრენები. რეკონსტრუქცია 2006 წელს დასრულდა.
გავლენა
thumb|250px|ვარშავის ფილარმონია (1901) ამ შენობის სტილი შთაგონების წყარო გახდა მრავალი არქიტექტორისთვის მომდევნო ოცდაათი წლის განმავლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოპერის თეატრები კატეგორია:საფრანგეთის თეატრები კატეგორია:პარიზი
ანატოლი რეინგარდი
ანატოლი რეინგარდი (Рейнгард, Анатолий Людвигович; დ. 10 ოქტომბერი  [ძვ. სტ. 28 სექტემბერი],   1879, ხარკივი, — გ. 1 ოქტომბერი 1945, ტომსკი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1937). 1903 წელს დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. გეოგრაფიის პროფესორი იქვე. აგრეთვე 2 წელი სწავლობდა ბერლინის უნივერსიტეტში. 1930-იან წლებში ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტის უფროსი გეოლოგი. გეომორფოლოგიისა და მეოთხეული გეოლოგიის სპეციალისტი. 1937 წლის სექტემბერ-დეკემბერში პატიმრობაში იმყოფებოდა. ბრალი დასდეს შპიონაჟში. სამეცნიერო ექსპედიციურ გამოკვლევებს მეტწილად კავკასიასა და ფერღანაში ატარებდა. ანატოლი რეინგარდს ეკუთვნის პირველი ცნობები საქართველოს გეომორფოლოგიის შესახებ (1917). მის შრომებში ვხვდებით აგრეთვე საქართველოს, ამიერკავკასიის და საერთოდ კავკასიის ყელის ტერიტორიის გეომორფოლოგიური დარაიონების ცდას (1912, 1937, 1941 წწ.).
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
ნაივური. სუპერი
„'''ნაივური. სუპერი'''“ (Naiv.Super.) — თანამედროვე მწერლის ერლენდ ლუს 1996 წლის რომანი. ქართულ ენაზე 2008 წელს ითარგმნა.
შინაარსი
25 წლის სტუდენტი ერთ დღეს აღმოაჩენს, რომ მისმა ჩვეულებრივმა ცხოვრებამ და, საერთოდ, ყოფიერებამ აზრი დაკარგა. ის ვეღარ ხედავს საგნების ურთიერთკავშირს, აღარაფერი აღაფრთოვანებს. ბევრს ფიქრობს დროზე, კოსმოსზე, ადამიანებზე. თუმცა, ამავდროულად, ბავშვურად ცდილობს, თამაშით - ბურთის კედელზე სროლით თუ სათამაშო დაფის კაკუნით გაექცეს ყოველდღიურ ერთფეროვნებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერლენდ ლუს ნაწარმოებები კატეგორია:1996 წლის რომანები
ტონგა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტონგამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში იასპარეზა. ტონგა თამაშებზე 2 სპორტის სახეობაში, ხუთი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ტონგა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უილიამ პატრიკ სტიუარტ-ჰიუსტონი
ადრეული ცხოვრება
მათი ბინა 102 "Upper Stanhope" ქუჩაზე მდებარეობდა, რომელიც გერმანული საჰაერო დაბომბვის დროს განადგურდა 10 იანვარს, 1942 წელს. ბრიჯიტმა დაწერა მანოსკრიპტი, რომელსაც ერქვა: „ჩემი სიძე ადოლფ ჰიტლერი“. სადაც ის წერდა, რომ ადოლფი მასთან და ალოისთან ლივერპულში გადავიდა საცხოვრებლად და იქ 1912 წლის ნოემბრიდან 1913 წლის აპრილამდე ცხოვრობდა, როგორც ბრიჯიტმა აღნიშნა ამის მიზეზი ავსტიაში სამხედრო გაწვევისთვის თავის არიდება იყო.
1914 წელს, ალოისმა ბრიჯიტი და მათი ვაჟი მიატოვა ევროპის სათამაშო ტურის გამო. მოგვიანებით ალოისი გერმანიაში დაბრუნდა, პირველი მსოფლიო ომის გამო ვერ ხერხდებოდა ერთმანეთთან კავშირი, ალოისმა ოჯახი მიატოვა, რის გამოც უილიამის გაზრდა მის დედას ალოისის გარეშე მოუწია. ალოისმა ხელახლა იქორწინა, 1920 წლისთვის კი ალოისმა ძველ ოჯახთან კონტაქტი აღადგინა და ბრიჯიტს წერილი მისწერა, სადაც ის სთხოვდა რომ უილიამი მასთან ვაიმარის რესპუბლიკაში გაეგზავნა. საბოლოოდ 1929 წლისთვის როდესაც უილიამი 18 წლის იყო ბრიჯიტი დათანხმდა ალოისს. იმ დროისთვის ალოისს მეორე ცოლისგან კიდევ ერთი ვაჟი ჰაინც ჰიტლერი ჰყავდა, ჰაინცი მისი ნახევარძმისაგან განსხვავებით ნაციონალ-სოციალისტური იდეოლოგიის ერთგული იყო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს საბჭოთა კავშირში პატიმრობის, დაკითხვებისა და წამების შემდეგ გარდაიცვალა.
ნაცისტური გერმანია
1920 წელს უილიამ პატრიკ ჰიტლერი გერმანიაში დაბრუნდა რათა მისი ბიძის ადოლფ ჰიტლერის პოლიტიკური წინსვლით ესარგებლა. ადოლფმა უილიამს ბანკში სამუშაო დააწყებინა. მოგვიანებით უილიამი ოპელის ავტოქარხანაში მუშაობდა, ამის შემდეგ კი იმავე სფეროში ავტომობილების დილერად განაგრძო მუშაობა. მაგრამ უილიამი ამ სამუშაოებით უკმაყოფილო იყო და ბიძისგან უკეთეს სამუშაოს მოითხოვდა, თან ადოლფს აშანტაჟებდა და ემუქრებოდა, რომ თუ უკეთეს სამუშაოს არ მოუძებნიდა, ის ოჯახის უხერხულ ისტორიებს გაზეთებს მიჰყიდდა.