cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ყაზანგიული
ყაზანგიული (Qazangül) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ზაქათალის  რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ზაქათალის რაიონის სოფლები
უდაბნოს შავი მიწის გორასამარხების ველი
უდაბნოს შავი მიწის გორასამარხების ველი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, უდაბნოს მთების ძირში, უდაბნოს ყოფილი მეცხვარეობის საბჭოთა მეურნეობის ტერიტორიაზე. ე.წ. შავი მიწის ველზე. განეკუთვება ძვ.წ II ათასწლეულის შუა ხანებს.
სამაროვანზე 1982-1984 წლებში კახეთის არქეოლიგიური ექსპედიციის უდაბნოს რაზმმა (ხელმძღვანელი დ. ევავაძე) აღმოაჩინა 18 გორასამარხი, რომელთა ყრილები ძლიერ იყო დაზიანუბილი მიწის სამუშაოების დროს. გაითხარა ხუთი ქვაყრილიანი და ქვამიწაყრილიანი გორასამრხი (დიამტერი 8 მეტრიდან 16 მეტრამდე; სიმაღლე - 30-იდან 80 სანტიმეტრამდე). ყრილის ცენტრაულრი ნაწილის ქვეშ ძველი ველის დონიდან 1-1,30 მეტრი სიღრმეზე, გამართული იყო ქვიშაქვის ერთი ან რამდენიმე ფილით გადახურული, ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით დამხობილი სამრხი ორმო. რამდენიმე სამარხში მიცვალებულის დაკრძალვის წესის დადგენა ვერ მოხერხდა. ერთ-ერთ სამარხში აღმოჩნდა თავის ქალა და ადამიანის მიმოფანტული ძველბი, რომელთა ნაწილი ჭურჭელზე ეწყო, ნაწილი კი - ჭურჭლის ქვეშ. დანარჩენ სამარხებში მიცვალებული ესვენა მარჯვენა გვერდზე, ძლიერ მოხრილი კიდურებით, თავით ჩრდილო-დასავლეთით ან დასავლეთით.
სამარხებში აღმოჩნდა, როგორც ხელით ნაძერწი, ისე ჩარხზე დამზადებული თიხის ჭურჭელი: ქოთნები, ქვაბქოთნები, ქილები და ჯამები. ჭურჭლის დიდი ნაწილი ფრაგმენტულად არის წარმოდგენილი. დამზადებულია მსხვილ მარცვლიანი ქვიშანარევი, ან კარგად განლექილი თიხით. ზოგჯერ კეცს ურევია თეთრი ან ოფსიდიანის მინარები. გამომწვარია შავად, მუქყავისფრად, ლეგა ნაცრისფრად, მოწაბლიაფროდ ან მოვარდიაფროდ - შავი ლაქებით. ჭურჭელი შემკულია სხვადასხვანაირი ორნამენტით: სავარხლის კბილის შტამპით შესრულებული. თავშექცევით დატანილი სამკუთხედების ორი რიგით, კიდეებით ერთმანეთზე მიერთებული, წვეროთი ქვემოთ მიმართული, ამოღარული ხაზით შევსებული სამკუთხედებით. ორი პარალელური, ამოღარული ხაზით, რომელთა შორის ირიბი ნაჭდევებია დატანილი, ორი პარალელური, წერტილოვანი ხაზით, რომელიც იწყება ჭურჭლის ყელთან და სპირალისებრად ეშვება ჭურჭლის ფსკერისაკენ. ამოღარულ დატეხილ ხაზებს შორის შტამპით დატანილი ორფა, ტეხილი ხაზითა და ჰორიზონტალურად განლაგებული, კაუჭისმაგვარი ორნამენტის ერთი რიგით.
ერთ-ერთ სამარხში გამოვლინდა ცხვრის ძველები. სამაროვანზე მოპოვებულია ბრინჯაოს მხოლოდ ერთი ნივთი - სატევარი, რომელსაც ყუნწზე ნახვრეტი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სიღრმის შტაბი
შტაბს ხელმძღვანელობს ცაჰალის ოფიცერი ალუფის რანგში.
ამჟამად შტაბის ხელმძღვანელია ალუფი მონი კაცი.
ისტორია
ისრაელის სახელმწიფომ მტრული ქვეყნების სტრატეგულ სიღრმეში სპეციალური ოპერაციების წარმოება შტაბის ჩამოყალიბებამდე ბევრად ადრე დაიწო. ისრაელის თავდაცვის ძალების ჩამოყალიბესთანავე სიღრმითი ოპერაციები იშვიათობა არ იყო, გასაკუთრებით 1950-60-იან წლებში მწვანე ხაზის მიღმა. ამ სახის ოპერაციებს ხშირ შემთხვევაში ახორციელებდა „ქვედანაყოფი 101“, რომელიც ისრაელის სახელმწიფოს ჯარის ერთ-ერთი პირველი სპეციალური ოპერაციების რაზმი იყო. ზოგ შემთხვევაში, მაგალითად კარამეში, ოპერაციაში მონაწილეობდნენ თავდაცვის ძალების სხვადასხვა კორპუსები, მათ შორის ჯავშანსატანკო და ქვეითი.
მოწინააღმდეგეს ტერიტორიაზე შედარებით შორ მანძილზე ოპერაციების წარმოებისთვის იყენებდნენ საჰაერო ტრანსპორტს. ეგვიპტე-ისრაელის გამოფიტვაზე ომის დროს სტრატეგიულ სიღრმეზე ოპერაციებისთვის გამოიყენებოდა შვეულმფრენები. მიუხედავად იმისა, რომ სპეცრაზმების მტრის ზურგში გადასასხმელად შვეულმფრენები ფართოდ გამოიყენებოდა, მაშინდელმა გენერალური შტაბის უფროსმა ჰაიმ ბარ-ლევმა უარი თქვა მსგავსი ღინისძიებების ერთიანი სამართავი სამეთაურო ცენტრის ჩამოყალიბებაზე.
შტაბის შექმნა
2011 წელს ცაჰალის გენერალური შტაბის უფროსმა, ბენი განცმა, სიღრმის შტაბის შექმნის გადაწყვეტილება მიიღო; შტაბისთვის კადრების შერჩევის პროცესს ხელმძღვანელობდნენ ალუფები ავივ ქოჩავი, იდო ნეჰუშტანი და გადი აიზენკოტი. განცის დავალებით, გადი აიზენკოტმა ჩრდილოეთის სარდლობის უფროსის თანამდებობიდან გადადგომის შემდგომ სათავეში ჩაუდგა სპეციალურ ჯგუფს, რომელსაც ევალებოდა პრობლემის შესწავლა, ახლო აღმოსავლეთში სტრატეგიული ცვლილებების, ჯიჰადის გლობალური საფრთხის და ისრაელის თავდაცვის ძალების რეგიონში გაშლის აუცილებლობის დაზუსტება.
გადი აიზენკოტის ჯგუფის მიერ დადებული დასკვნით, ცაჰალი საჭიროებდა უწყებათაშორის შტაბს, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება მტრის ტერიტორიის სიღრმეში კომპლექსური ოპერაციების ჩატარებაზე, ვინაიდან რეგიონალური სარდლობების შესაძლებლობები და მოვალეობები შეზღუდულია და მოიცავენ მხოლოდ რამდენიმე ათეულ კილომეტრს ისრაელის საზღვრის მიღმა, ასევე, მომავალ კონფლიქტებში მონაწილეობა მოუწევთ არა მხოლოდ საფრონტო ძალებს, არამედ ზურგში განთავსებულ ძალებსაც, მაგალითად სარაკეტო ძალებს.
გადაწყვეტილების თანახმად, შტაბი უშუალოდ დაექვემდებარა გენერალური შტაბის უფროსს და მასში 100-მდე ოფიცერი და ჯარისკაცი იმსახურებს. აღნიშნული გენერალური შტაბის უფროსს და მის მოადგილეს საშუალებას მისცემს გათავისუფლდნენ მოწინააღმდეგის ტერიტორიის სიღრმეში, მათ შორის ლიბანში და ღაზის სექტორში იარაღის კონტრაბანდის აღკვეთის ოპერაციების დაგეგმვის და ჩატარების რუტინული სამუშაოსგან. გარდა ამისა, შტაბს ევალება სპეცდანიშნულების სამხედროების მოზიდვა სპეცოპერაციებისა და ომის დროს, რომლებიც წარიმართება მტრის ტერიტორიის სტრატეგიულ სიღრმეში (ამავე დროს, აღნიშნული სამხედროები სტრუქტურულად დარჩებიან იმ ფორმირებების მმართველობაში, რომლებსაც ისინი ექვემდებარებიან).
სიღრმის შტაბის პირველ ხელმძღვანელად ალუფი შაი ავიტალი დაინიშნა, საიარეტ მატკალის წევრი და 98-ე სადესანტო დივიზიის მეთაური. ავიტალმა ცაჰალში აქტიური მსახური 2002 წელს დაასრულა, თუმცა, სიღრმის შტაბის ხელმძღვანელობისთვის ხელახლა ჩადგა ისრაელის თავდაცვის ძალების სამსახურში. ავიტალის ამ თანამდებობაზე დანიშვნის მიზეზად დასახელდა მისი პროფესიული გამოცდილება მეთაურების იმ თაობასთან, რომლებიც ხელმძღვენლობენ ჯარის სხვადასხვა სახეობას რომლებსაც სიღრმის შტაბი გაუწევს კოორდინაციას. შაი ავიტალმა სიღრმის შტაბის ხელმძღვანელობას 2012 წლიდან შეუდგა. სიღრმის შტაბში თანამდებობებზე დაინიშნნენ სპეციალურ ქვედანაყოფებში მუშაობის მდიდარი გამოცდილების მქონე ოფიცრები, მათ შორის ალუფი (გენერალ-მაიორი) მონი კაცი და ტატ-ალუფი (ბრიგადის გენერალი) გალ ჰირში, რომელიც იყო ავიტალის თანაშემწე რეზერვში მსახურისას, ასევე სხვადასხვა თანამდებობებზე დაინიშნნენ ჰაგაი პელეგი და ამოს ბენ-აბრაამი. 2014 წლის სექტემბრიდან შტაბის ხელმძღვანელი გახდა რონი ნუმა, ხოლო 2015 წლის თებერვალს ამ თანამდებობაზე დაინიშნა ტალ რუსო. 2017 წლის მაისში სიღრმის შტაბის მეთაურად მონი კაცი დაინიშნა.
სქოლიო
კატეგორია: ისრაელის სამხედრო შენაერთები
ენინგენი
ენინგენი (Ehningen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბებლინგენის რაიონში. თემის ფართობია 17,8 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 8 020 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ბონფინოპოლის-დი-მინასი
ბონფინოპოლის-დი-მინასი (Bonfinópolis de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 938 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 865 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.17 კმ²-ზე. ფართობი 1 850 487 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მერაბ შარიქაძე
მერაბ შარიქაძე (დ. 17 მაისი, 1993) — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების კაპიტანი. თამაშობს ფრანგული პრო-დ2-ის კლუბ ორიაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები კატეგორია:დაბადებული 1993
ნოდარ გიორგაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნოდარ გიორგაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხალედი (მუსიკოსი)
ხალედ ჰაჯ იბრაჰიმი (خالد حاج إبراهيم, დ. 29 თებერვალი, 1960) — ალჟირელი მუსიკოსი, მომღერალი და კომპოზოტორი. ცნობილი, როგორც „ხალედ“. დაიბადა ალჟირში, ქალაქ ორანში. მას ასევე უწოდებენ „რაის მეფეს“. ის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული არაბი მომღერალია. მისი ერთ-ერთი სიმღერა „Alech Taadi“ გამოყენებულია 1997 წლის ფილმ მეხუთე ელემენტში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:ალჟირელი მომღერლები
ქარაბურჯი
ქარაბურჯი  (Qaraburc) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	458 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
იბშირ მუსტაფა-ფაშა
იბშირ მუსტაფა-ფაშა (İbşir Mustafa Paşa დ. 1607, აფხაზეთი — გ. 11 მაისი, 1655, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
იბშირ ფაშა დაიბადა 1607 წელს, აფხაზეთში. მისი ბიძა, იყო ერზურუმის, ხოლო შემდეგში ბოსნიის ბეილერბეი, აბაზა მეჰმედ-ფაშა. მოგვიანებით, მუსტაფა სულთნის კარზე მოხვდა. 1635 წელს, იგი მონაწილეობდა ერევნის ლაშქრობაში. ამ ლაშქრობის შემდეგ, იგი დაინიშნა ქემენქეშ ქარა მუსტაფა ფაშას ქეთჰუდად.
იგი ასევე მონაწილეობდა ბაღდადის ბრძოლაში, 1638 წელს. 1639 წელს, სულთანმა მურად IV-მ იგი ბუდინის ბეილერბეიდ დანიშნა. მის შემდეგ მას ეკავა სილისტრის (თანამედროვე ბულგარეთი), რუმელიის, მარაშის, ვანის, მოსულისა და ქარამანის ბეგლარბეგობის თანამდებობები.
1651 წელს, მუსტაფა ფაშა გახდა ალეპოს ბეილერბეი. მან იქ რამდენიმე რეფორმა გაატარა. მათ შორის იყო: მოაწესრიგა გადასახადები, ააშენა სკოლა და ა.შ. 1654 წელს, სულთანმა მეჰმედ IV-მა დიდი ვეზირი ქოჯა დერვიშ მეჰმეთ ფაშა გადააყენა და მის ნაცვლად სწორედ იბშირ ფაშა დანიშნა. მისი ვეზირობა სულ რაღაც 6 თვეს გაგრძელდა.
1655 წლის 11 მაისს, აჯანყებული სიფაჰების ჯარისკაცების დაჟინებული თხოვნით, სულთანმა მეჰმედმა იგი სიკვდილით დაასჯევინა.
ოჯახი
1653 წელს მან ცოლად შეირთო სულთან აჰმედ I-ის ქალიშვილი, აიშე სულთანი. ამის შემდეგ ის გახდა ოსმანების დინასტიის სიძე (დამატი).
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:ოსმალეთში მოღვაწე ქართველები კატეგორია:დაბადებული 1607 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1655
ლოკომოცია
მინი|მფრინავი თევზი ლოკომოციის დროს ლოკომოცია (locus motio) — ადამიანისა და ცხოველების აქტიური გადაადგილება სივრცეში. ლოკომოციას მიეკუთვნება ცურვა, ხმელეთზე გადაადგილების სხვადასხვა ფორმა და ფრენა. ლოკომოციის მეშვეობით ცხოველები მოიპოვებენ საკვებს, თავს აღწევენ მტერს და სხვ. არსებობს ლოკომოციის მრავალი საშუალება— ამებასებური მოძრაობიდან რთულ ლოკომოტურ აქტებამდე. ლოკომოცია იცვლებოდა და რთულდებოდა ცხოველთა ევოლუციის პროცესში, რაც დამოკიდებული იყო ცხოველთა ცხოვრების ნირზე, მათი სხეულის აგებულებაზე. განსაკუთრებით რთული და მრავალფეროვანი ლოკომოცია ახასიათებს ხერხემლიან ცხოველებს: ცურვა, ფრენა, პლანირება, ძრომა, ხტომა, ბრაქიაცია (ხელებზე ქანაობა), სიარული, სირბილი.
ლიტერატურა
* კატეგორია:დინამიკა
ნოდარ ჯავახიშვილი
ბიოგრაფია
ნოდარ ჯავახიშვილი 1972-1977 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ეკონომიკის ფაკულტეტზე, სპეციალობა — ფინანსები და კრედიტები.
1977 წელიდან 1991 წლამდე სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა სახბანკში. 1993-1998 წლებში იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი. მისი პოლიტიკური კარიერა 1999 წელს დაიწყო. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. იყო საფინანსო საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, თავმჯდომარე. 2011-2014 წლებში იყო სააქციო საზოგადოება „ქართუ ბანკის" - გენერალური დირექტორი. 2014 წლიდან 2015 წლამდე საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე, ხოლო 2015-2016 წლებში იყო მინისტრი.
ჰყავს მეუღლე და 2 შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სიღნაღში დაბადებულები ნოდარ
ალექსანდრე სკრიაბინი
ალექსანდრე სკრიაბინი (Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин; დ. 6 იანვარი 1872 [ძვ. სტ. 25 დეკემბერი,  1871], მოსკოვი — გ.    27 აპრილი  [ძვ. სტ. 14 აპრილი] , 1915, იქვე) — რუსი კომპოზიტორი და პიანისტი. 1884 წლიდან სწავლობდა ნიკოლაი ზვერევის კლასში, სადაც ასევე იყო რახმანინოვი, 1888-1892 წლებში კი მოსკოვის კონსერვატორიაში. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ: არენსკი, ტანეევი და საფონოვი. მიუხედავად იმისა, რომ სკრიაბინი ადვილად ვერ აწვდენდა ხელს ოქტავაზე, ის საოცარ პიანისტად ჩამოყალიბდა და საერთაშორისო საკონცერტო კარიერაც დაიწყო 1894 წელს. სკრიაბინმა კონსერვატორიის წლებში დაიწყო მუსიკის შეთხზვა. მის ადრეულ ნაწარმოებებში შოპენის გავლენა იგრძნობა. ესენია: ნოქტიურნები, მაზურკები, პრელუდიები და ეტიუდები ფორტეპიანოსათვის. XIX საუკუნის ბოლოს კომპოზიტორმა დაიწყო საორკესტრო ნაწარმოებების შექმნა. ამ დროს მას უკვე ჰქონდა სოლიდური კომპოზიტორის რეპუტაცია და 1898 წელს მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორიც გახდა. 1903 წელს სკრიაბინმა მიატოვა მეუღლე და ოთხი შვილი და თავის ახალგაზრდა თაყვანისმცემელ ქალთან ერთად ევროპაში გაემგზავრა. დასავლეთ ევროპაში ყოფნისას, რაც ექვსი წელი გაგრძელდა, სკრიაბინმა დაიწყო საკუთარი ორიგინალური სტილის განვითარება, ეძებდა ახალ ჰარმონიულ სტრუქტურებსა და ჟღერადობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1915 კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი პიანისტები
ყაბისდერა
ყაბისდერა (Qəbizdərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
გიორგი კახელიშვილი
გიორგი კახელიშვილი (დ. 22 მაისი, 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსული „სახალინის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სახალინის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
ტოლუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუკრეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მერაბ დვალიშვილი
მერაბ დვალიშვილი (დ. 10 იანვარი, 1991) — ქართველი შერეული საბრძოლო ხელოვნების (MMA) მებრძოლი, რომელიც ამჟამად იბრძვის აბსოლუტურ საბრძოლო ჩემპიონატში (UFC).
საწყისი წლები
დვალიშვილი გაიზარდა თბილისში. ახალგაზრდულ ასაკში მან დაიწყო ვარჯიში ქართულ ჭიდაობაში, სამბოსა და ძიუდოში. 21 წლის ასაკში საცხოვრებლად გადავიდა აშშ-ში და გახდა პროფესიონალური შერეული ორთაბრძოლების მებრძოლი. მისი მწვრთნელები არიან რეი ლონგო და მატ სერა.
2019 წელს დვალიშვილმა სამბოს მსოფლიო ჩემპიონატზე, 68კგ წონით კატეგორიაში დაიკავა მეორე ადგილი. ის ფინალში რუს სტეფან კობენოვთან დამარცხდა.
UFC
დვალიშვილმა პროფესიონალურ კარიერაში ჩატარებული 16 ბრძოლიდან, 12 მოიგო, მათ შორის ორში გამარჯვება ნოკაუტით მოახერხა. მისი დებიუტი UFC-ში 2017 წლის 9 დეკემბერს, ფრენკი საენზის წინააღმდეგ შედგა. შეხვედრაში მსაჯთა გადაწვეტილებით საენზმა გაიმარჯვა.
სქოლიო
კატეგორია:დვალიშვილები კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კაპივარი-დი-ბაიშუ
კაპივარი-დი-ბაიშუ (Capivari de Baixo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტურბანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 674 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 406.36 კმ²-ზე. ფართობი 53 337 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ზახარიე ორფელინი
ზახარიე ორფელინი (Захарије Орфелин, ნამდვილი გვარი — სტეფანოვიჩი) (დ. 1726 — გ. 19 იანვარი, 1785, ნოვი-სადი, ჰაბსბურგთა მონარქია) — სერბი პოლიმატი, პოეტი, მწერალი და ისტორიკოსი. ადამიანი, რომელიც პირველმა დაიწყო წიგნების ბეჭდვა სერბულ ენაზე. დააფუძნა ჟურნალი „სლავურ - სერბული მაღაზია“.
ბიოგრაფია
ზახარიე ორფელინი დაიბადა 1726 წელს ვუკოვარში. დაწყებითი განათლება თითქმის არ მიუღია. სწავლობდა გრავირებასა და ფერწერას ვენეციაში. მთელი ცხოვრების მანძილზე სიღარიბეში ცხოვრობდა. ერთი პერიოდი მუშაობდა მასწავლებლად. 1757 წლიდან იყო სრემსკი-კარლოვიცის მიტროპოლიტის პავლე ნენადოვიჩის მდივანი. 1768 წელს ორფელინმა ვენეციაში გამოსცა ჟურნალი „სლავურ-სერბული მაღაზია“, სადაც იგი მოუწოდებდა მშობლიურ ენაზე ლიტერატურის შექმნას.
ორფელინის საქმიანობა შთაგონებულია თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის იდეებით. საკუთარ პოემებში მან გაამჟღავნა სერბი ხალხის თავისუფლებისკენ სწრაფვის სურვილი.
ასევე ცნობილია მისი „ოდები“ და „მელოდიები“, რომლებიც დაწერილია პატრიოტულ თემებზე და შეიცავს სერბეთის გათავისუფლების იდეას. ასევე წერდა თეოლოგიურ თხზულებებს.
ორფელინის გარდაიცვალა 1795 წლის 19 იანვარს ქალაქ ნოვი-სადიში.
ორფელინის მიმდევრები სერბული ენის შემოღებაში იყვნენ: დოსიტეი ობრადოვიჩი და ვუკ კარაჯიჩი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1726 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1785 კატეგორია:სერბი მწერლები კატეგორია:სერბები კატეგორია:სერბები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:სერბი ისტორიკოსები
ბურიტისი (მინას-ჟერაისი)
ბურიტისი (Buritis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 538 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 737 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.35 კმ²-ზე. ფართობი 5 225 186 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბანგალი
ბანგალი (বাঙালি নদী) — ბანგლადეშის ჩრდილოეთ ნაწილის ერთ-ერთი მთავარი მდინარე (მეტად ცნობილი როგორც ჩრდილოეთ ბენგალი). 2007 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შეიძლებოდა ბანგალი შერწყმოდა მდინარე ჯამუნას (ბანგლადეშის მდინარე). ეს მოვლენა გამოიწვევს დიდ ცვლილებებს ბანგლადეშის ამ რეგიონში.
ეტიმოლოგია
XVIII საუკუნის გვიან პერიოდში ბრიტანეთის ინდოეთის წინააღმდეგ გაჩაღდა მოძრაობები ბანგლადეშის ჩრდილოეთ ნაწილში. აჯანყების ორი ცენტრიდან ერთ--ერთი მდებარეობდა ბოგრას, მეორე კი რანგპურის რაიონში. ორივე მათგანი მდინარე ბანგალის სანაპიროებზე მდებარეობს. სახელი „ბანგალი“ ამ პერიოდს უკავშირდება, თუმცა მისი წარმომავლობა დღემდე უცნობია.
გეოგრაფია
მდინარე სათავიდან გაიბანდას რაიონამდე ცნობილია როგორც „გაჰოტი“. გაიბანდაში ბანგალი ორ ნაწილად იყოფა — ერთი ნაწილი აგრძელებს გზას როგორც „გაჰოტი“ და უერთდება მდინარე კარატოიას შერპურში (ბოგრას რაიონი); მდინარის მეორე ნაწილი მიედინება სამხრეთით და იყოფა ისევ ორად ბოგრაში. ეს ორი ნაწილი ჩაედინება ჯამუასა და კარატოას მდინარეებში.
მცირე ხნის წინ ბანგალის ძირითადმა წყარომ ტისტამ მოცულობითი შემცირება დაიწყო. ნელ-ნელა ბანგალის ძირითადი საზრდო მდინარე ჯამუნას წყალი ხდება. ზოგიერთი მეცნიერი, მათ შორის მდინარეთა კვლევის ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი აბდულ ვაჯედი ფიქრობს, რომ სწორედ ჯამუნა უნდა ჩაითვალოს ბანგალის მთავარ მასაზრდოებელად.
რეგიონის სხვა მდინარეების მსგავსად, ბანგალი გადის რამდენიმე დანაყოფს და იერთებს სხვადასხვა სახის შენაკადებს. „Bogra District Gazetteer-ის“ ინფორმაციით ბანგალის მდინარე მიედინება სარიქანდში სამხრეთ-აღმოსავლეთით და აღწევს ჩოუ-გატას. ამის შემდეგ ჯურიგაჩაში ის იტოტება ორად. დასავლეთ განშტოებას ჰქვია ჰალ-ჰალია და მიედინება ბოგრაში სამხრეთის მიმართულებით. აღმოსავლეთი ნაწილი აგრძელებს გზას როგორც „ბანგალი“ დუნატ თანაში. დუნატშივე, კერძოდ ბათუაბარში ეს ორი ნაწილი კვლავ ხვდება ერთმანეთს, შეერწყმება და გზას აგრძელებს „ფულჯურის“ სახელით, ეს უკანასკნელი გვერდს იქცევს დასავლეთის მიმართულებით სამხრეთ პანტაბარის მახლობლად და ჩამოედინება ადგილზე რომელსაც კაჩარი ალიანის სახელით იცნობენ. აქ მისი სახელი იცვლება ხანპურ მოჰონათი და მცირე ხანში უერთდება კარატოას. აქედან გაერთიანებული ბანგალი-კარატოას მდინარე აგრძელებს გზას მოდიაბაგში, ჰიმაბარში და შერპურში.
შემაშფოთებელი მდგომარეობა
მეცნიერები შეაშფოთა ბანგალის ამჟამინდელი მდგომარეობამ. „Pani Unnoyon Board-ზე“ (წყლის რესურსების განვითარების საბჭო) დაყრდნობით, ყოველ წლიურად მდინარე ჯამუნა გადაადგილდება 80 მეტრით და უახლოვდება ბანგალს, ამით მდინარის არსებობას საფრთხე ემუქრება და მისი აუზის ეროზიას იწვევს. 2007 წლის მონაცემით მდინარეებს ერთმანეთიგან მხოლოდ 300 მეტრი აშორებთ, დაახლოება დღესაც გრძელდება. ინჟინერები სწუხან იმის გამო, რომ თუ ორი მდინარე შეერწყმება ერთმანეთს, 1 000 კილომეტრ კვადრატის ფართობს 9 მეტრის სიმაღლის წყლით დაფარავს. ბოგრა და სირაჯგანჯი მთლიანად წყლის ქვეშ აღმოჩნდება. წყალი დაფარავს ბოგრა-ნაგარბარის გზას, ბანდგაბაჰუს ხიდი კი ფუნქციას დაკარგავს.
სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშის მდინარეები
დეკენპფრონი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
გუანდრა
გუანდრა — ძვ. წ. IV ათასწლეულის II ნახ. და III ათასწლეულის ნასახლარი ახალ ათონთან, ზღვასა და აჯიკაფსარის ბორცვიან მასივებს შორის, დაბალ ტერასაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქარაძორი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
VTech 3D Gamate
3D Gamate არის პირველი სათამაშო კონსოლი, რომელიც გარკვეულწილად მოიცავდა 3D ეფექტებს. მასზე ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ სამი თამაში: „Escape“, „Formula 500“ და „Death Corridor“, რომლებიც მოგივანებით გამოვიდა ProScreen-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:VTech კატეგორია:1983 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:1983 წელი ვიდეო თამაშებში კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
ყიმირი
ყიმირი (Qımır) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
კორმესი
კორმესი (Κоρμεσιоς) — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 721-738 წლებში. დულოს დინასტიის წარმომადგენელი. კორმესის შესახებ ძალიან მწირი მონაცემები არსებობს. ისტორიკოსები დიდი ხნის განმავლობაში ტერველის მემკვიდრედ სევარს მიიჩნევდნენ.
კორმეს-ხანი პირველად მოხსენიებულია 716 წელს თეოფანე აღმსარებელის მატიანეში. სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც ტერველმა ბიზანტიასთან დადო, ხელი მოაწერა თავად ტერველმა, ან ბულგარელების წარმომადგენელი იყო კორმესი. ამ ფაქტის საფუძველზე ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ კორმესი იყო თანამმართველი, რაც ნაკლებად სავარაუდოა, ან ტერველის შვილი.
მადარის ცხენოსნის ქვეშ, არის წარწერა, რომელშიც მოხსენიებულია კორმესი, მაგრამ ტექსტი ძალიან დაზიანებულია და ჯერ კიდევ არაა სრულად აღდგენილი.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები
ანა მარია დე ბრაგანსა
ანა დე ჟესუს მარია დე ბრაგანსა (Ana de Jesus Maria de Braganza; დ. 23 ოქტომბერი, 1806 — გ. 22 ივნისი, 1857) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ნაბოლარა ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
ანა მარია დაიბადა 1806 წლის 23 ოქტომბერს მაფრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან VI-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კარლოტა ხოაკინა ესპანელის ნაბოლარა ასული. როდესაც იგი ორი წლის გახდა, ნაპოლეონის შემოჭრის გამო მისი ოჯახი ბრაზილიაში გაიქცა და იქიდან მხოლოდ 1824 წელს დაბრუნდა.
1827 წლის 5 დეკემბერს, იგი დაქორწინდა ლულეს მარკიზსად და ვალე-დე-რეის გრაფ ნუნო ჟუზე სევერო დე მენდოსა როლიმ დე მურა ბარეტოზე. რამდენიმე წელიწადში მისი ქმარი პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრი გახდა. ქორწილი აჟუდას სასახლეში შედგა და დიდი სკანდალიც გამოიწვია, რადგან სამეფო ოჯახის წევრი დაბალი წარმომავლობის მარკიზზე დაქორწინდა. ამის გამო იგი პორტუგალიის ისტორიაში პირველი პრინცესა გახდა, რომლის ქმარიც არ იყო სამეფო წარმომავლობის.
ქორწინების მიზეზი პოლიტიკური არ ყოფილა. როგორც ცნობილია, ამის მიზეზი ის იყო, რომ ანა მარია ნუნოსაგან დაფეხმძიმდა, მათი შვილი კი 1827 წელს, ქორწილიდან 22 დღეში დაიბადა. ზემოთ ხსენებული სკანდალური ქორწინება არ ყოფილა დალოცვილი ანას მამის, მეფე ჟუან VI-ის მიერ. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ანა მარიას არც მშობლები და არც ძმები არ დასწრებიან მის ქორწილს.
1831 წელს პორტუგალიაში აბსოლუტიზმი დამყარდა, რის გამოც ანა მარია თავის ქმარ-შვილთან ერთად გაიქცა პორტუგალიიდან და მთელ ევროპაში მოგზაურობდა. მათი ქორწინება 1835 წელს დასრულდა დე-ფაქტო გაყრით.
უკანასკნელი წლები ანა მარიამ სწორედ ევროპაში მოგზაურობაში განვლო და გარდაიცვალა 1857 წლის 22 ივნისს რომში, იტალიაში, 50 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ლისაბონში, ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.
საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ — ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც საქართველოში 2000 წლიდან ეწევა აქტიურ საქმიანობას. ის „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მოძრაობის ერთ-ერთი ეროვნული ბიუროა. საერთაშორისო გამჭვირვალობა ბერლინში მდებარე სამდივნოს და 90-ზე მეტი დამოუკიდებელი ეროვნული ბიუროს მეშვეობით მოღვაწეობს ადგილობრივ, ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე. ეროვნულ დონეზე საერთაშორისო გამჭვირვალობის ბიუროები ემსახურებიან ანგარიშვალდებულებისა და გამჭვირვალობის ზრდას, ახდენენ ქვეყანაში არსებული მთავარი ინსტიტუტების მონიტორინგს და კორუფციის აღმოსაფხვრელად საჭირო რეფორმებს ადვოკატირებენ.
მინიჭებული უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება – ასე განმარტავს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ კორუფციას. ორგანიზაცია თვლის, რომ კორუფციის პრევენცია უფრო ეფექტურია, ვიდრე უკვე არსებულ კორუფციასთან ბრძოლა, ამიტომ ისეთი სფეროების მონიტორინგს აწარმოებს, სადაც კორუფციის რისკები მეტია.
მისია
ორგანიზაციის მისიაა, დაეხმაროს მთავრობასა და ზოგადად საზოგადოებას იმ სექტორთა რეფორმირების პროცესის წინ წაწევაში, სადაც დღეს კორუფცია ჯერ კიდევ არსებობს, ააშენოს და გააძლიეროს ინსტიტუტები და ხელი შეუწყოს კარგ მმართველობას.
ბოლო წლებში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ გახდა ადვოკატირებაზე დაფუძნებული წამყვანი არასამთავრობო კვლევითი ორგანიზაცია საქართველოში.
ორგანიზაცია
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორია ეკა გიგაური. ორგანიზაციას 50-მდე თანამშრომელი ჰყავს და ოფისები აქვს ქუთაისში, ბათუმსა და ზუგდიდში.
საქმიანობა
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ საქმიანობის მთავარი მიმართულებებია: ანტიკორუფციული პოლიტიკა, სასამართლო დამოუკიდებლობის გაძლიერება, საჯარო ფინანსების მონიტორინგი, პარლამენტის მონიტორინგი, საარჩევნო გარემო, არჩევნებზე დაკვირვება, ადგილობრივი ხელისუფლების საქმიანობის მონიტორინგი, საკუთრების უფლებები, მედიის გარემო და საბაზრო ეკონომიკის პრინციპების დაცვა.
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ თავისი საქმიანობით ცდილობს საქართველო გახდეს ქვეყანა, სადაც მოქალაქეები პოლიტიკის შექმნაში მიიღებენ მონაწილეობას, სადაც მთავრობისა და ბიზნესის გამჭვირვალედ და ღიად მუშაობა ჩვეულებრივი ყოველდღიურობა იქნება და სადაც კორუფციის შემთვხვევები არც ერთ დონეზე არ იარსებებს.
ანტიკორუფციული პოლიტიკა
ანტიკორუფციული პოლიტიკის ჩარჩოში „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველომ“ შეისწავლა სხვადასხვა ქვეყანაში მოქმედი წარმატებული ანტიკორუფციული უწყებების საქმიანობის პრაქტიკა და ამ კვლევის საფუძველზე მოამზადა საკანონმდებლო წინადადებების პაკეტი.
2014 წელს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის განახლების პროცესში, რომელიც კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოსა და მისი სამდივნოს ხელმძღვანელობით მიმდინარეობა. ორგანიზაციის ზოგიერთი წინადადება და რეკომენდაცია ამ დოკუმენტების საბოლოო ვერსიებშიც აისახა.
გარდა ამისა, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ აწარმოებდა საქართველოს მთავრობის მიერ ეკონომიკური თანამშრობლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ანტიკორუფციული ქსელის რეკომენდაციების შესრულებას.
ეროვნული ანტიკორუფციული სისტემის შეფასება
„საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ ბერლინის სამდივნოს მიერ მომზადებული მეთოდოლოგიის მიხედვით ხორციელდება და 12 ძირითად ინსტიტუტს მოიცავს, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ კორუფციის პრევენციისა და მასთან ბრძოლის მხრივ. ეს ინსტიტუტებია პარლამენტი, მთავრობა, სასამართლო ხელისუფლება, საჯარო სამსახური, სამართალდამცავი უწყებები, სახალხო დამცველი, საარჩევნო ადმინისტრაცია, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, პოლიტიკური პარტიები, მედია, სამოქალაქო საზოგადოება და ბიზნესი.
ეროვნული ანტიკორუფციული სისტემის შეფასება „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველომ“ პირველად 2011 წელს გამოაქვეყნა, ხოლო 2014 წელს დაიწყო მუშაობა შეფასების მეორე ანგარიშზე, რომელმაც დაადგინა, თუ რამდენად შეიცვალა მდგომარეობა თითოეულ ინსტიტუტში ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში. კვლევის საბოლოო დოკუმენტი 2015 წლის ზაფხულში გამოქვეყნდა.
კონკურენციის პოლიტიკა
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველო“ ბაზარზე სამართლიანი კონკურენციის ხელშემწყობი პირობების შესაქმნელად ქმედითი სახელმწიფო პოლიტიკის საჭიროებაზე და, შესაბამისად, ქვეყანაში ეფექტიანი კონკურენციის პოლიტიკის არსებობის მნიშვნელობაზე,თავის ანგარიშებში მიუთითებს. ორგანიზაციამ მონაწილეობა მიიღო კონკურენციის პოლიტიკის რეფორმის პროექტის და კონკრეტული რეკომენდაციების შემუშავებაში, რომელიც ხელისუფლებამ ეფექტიანი კონკურენციის პოლიტიკის დანერგვის მიზნით უნდა განახორციელოს. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ რეკომენდაციით განხორციელდა ბევრი მნიშვნელოვანი სიახლე: ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელი სტრუქტურა – კონკურენციის სააგენტო; ჩამოყალიბდა კონკურენციის სააგენტოს დამოუკიდებლობის გარანტიები; დაზუსტდა „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედების სფეროები; კონკურენციის მარეგულირებელი კანონმდებლობის დარღვევისათვის გათვალისწინებული ჯარიმები იმგვარად დაზუსტდა, რომ ამ ჯარიმებს ანტიკონკურენტული ქმედების პრევენციის ფუნქციაც ჰქონდეს და სხვა.
მედია
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს“ მედიის გუნდი მონიტორინგს უწევს მედიისა და სატელეკომუნიკაციო სექტორის საქმიანობას. რეგულარულად ქვეყნდება კვლევები მაუწყებელთა მფლობელების, სარეკლამო ბაზრის განვითარების, საზოგადოებრივი მაუწყებლის, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საქმიანობისა და სხვა საკითხების შესახებ. ორგანიზაცია მონაწილეობს მედიასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ინიციატივების შემუშავებასა და ანალიზში. ასევე, ატარებს ტრენინგებს ჟურნალისტებისთვის ღია მონაცემების ბაზების გამოყენების კუთხით და მონიტორინგს უწევს საქართველოში ციფრულ მაუწყებლობაზე გადასვლის პროცესს.
პარლამენტი
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ საპარლამენტო გუნდს ოფისები აქვს თბილისსა და ქუთაისში მდებარე პარლამენტის შენობებში. ორგანიზაციის საპარლამენტო გუნდი შემდეგი მიმართულებებით მუშაობს: საკანონმდებლო პროქტების ანალიზი, დასკვნები მომზადება, კომიტეტის სხდომებში დასწრება და მონაწილეობა, კანონპროექტებთან დაკავშირებით ე.წ. ფოკუს ჯგუფების მოწყობა; საკანონმდებლო წინადადებების მომზადება; პარლამენტში მიმდინარე მოვლენების შესახებ მოსახლეობის ინფორმირება, საპარლამენტო მონიტორინგის ვებგვერდის chemiparlamenti.ge-ს ადმინისტრირება, ყოველკვირეული საპარლამენტო პოდკასტის მოზადება, მოკლეტექსტური შეტყობინების დაგზავნა მნიშვნელოვან საკანონმდებლო სიახლეებზე.
უფასო იურიდიული დახმარება
უფასო იურიდიული დახმარების და ადვოკატირების ცენტრი (ALAC) უზრუნველყოფს უფასო იურიდიული კონსულტაციებსა და სასამართლო წარმომადგენლობას იმ პირებისთვის, ვისაც არ აქვს შესაძლებლობა იყოლიოს ადვოკატი. ცენტრები ფუნქციონირებენ „საერთაშორისო გამჭვირვალობა − საქართველოს“ ოფისებში თბილისში, ქუთაისში, ბათუმსა და ზუგდიდში. ორგანიზაციის იურისტები მოქალაქეებს მობილური კლინიკების მეშვეობით ოფისს გარეთაც, სოფლებსა და დაბებშიც ეხმარებიან. მობილური კლინიკა გულისხმობს ორგანიზაციის იურისტების ვიზიტს იმ ადგილებში, სადაც მოსახლეობა მასიურად გარკვეული სამართლებრივი პრობლემის წინაშე დგას. ხშირად ასეთი პრობლემები საკუთრების უფლებას ეხება. ორგანიზაცია უზრუნველყოფს ძირითადად ორი ტიპის დახმარებას ახორციელებს, საკუთრების უფლების დაცვა და საჯარო მოხელეთა უკანონო გათავისუფლების შემთხვევებზე რეაგირება.
კორუფციის კვლევები
„საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ სამდივნო მთელი მსოფლიოს მასშტაბით რეგულარულად აქვეყნებს ორ კვლევას. ესენია: კორუფციის აღქმის ინდექსი (CPI) და გლობალური კორუფციის ბარომეტრი (GCB).
„კორუფციის აღქმის ინდექსი“ ყოველწლიურად ახდენს ქვეყნების რანგირებას იმის მიხედვით, თუ რამდენად კორუმპირებულად აღიქმება საჯარო სექტორი ამა თუ იმ ქვეყანაში. ეს საკმაოდ კომპლექსური ინდექსი რამდენიმე გამოკითხის და კვლევის შედეგია. კვლევები და გამოკითხვები, რომლებიც ინდექსის გამოყვანისას გამოიყენება ცნობილ ინსტიტუტებსა და ორგანიზაციებს ეკუთვნის. კორუფციის აღქმის ინდექსის გამოთვლისას ასევე იყენებენ იმ ბიზნესმენებისა და მეცინერების შეფასებებს, რომლებიც ცხოვრობენ ან მუშაობენ მოცემულ ქვეყანაში.
„გლობალური კორუფციის ბარომეტრი“ საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის საფუძველზე დგება. ბარომეტრი წარმოდგენას გვაძლევს იმაზე, თუ რამდენად ეფექტურად თვლიან მოქალაქეები მთავრობის მიერ გატარებულ რეფორმებს და მიიჩნეევნ თუ არა კორუფციას კვლავ პრობლემად ქვეყანაში.
კამპანიები
„საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“ წარმატებული ადვოკატირების კამპანიებია: „ეს შენ გეხება − ისევ გვისმენენ“ და „ჩვენ ვირჩევთ ევროპას“.
სქოლიო
კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
ალექსანდრე კალანდაძე (არქეოლოგი)
ალექსანდრე ნესტორის ძე კალანდაძე (დ. 2 აპრილი, 1909, ხიდისთავი — გ. 16 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დაოქტორი (1970).
ბიოგრაფია
1936 წელს მონაწილეობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აფხაზეთის ექსპედიციის მუშაობაში. 1937-1941 წლებში მუშაობდა ენის, ისტორიის და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში, ამავე პერიოდში ხელმძრვანელობდა არქეოლოგიურ გათხრებს მცხეთაში. 1939 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, შემდეგ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში ჯერ უფროს მეცნიერ მუშაკად, შემდეგ ქვის ხანის არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელად. სისტემატურად იკვლევდა ქვის ხანის ნამოსახლარებს. 1946-1976 წლებში ხელმძღვანელობდა მცხეთის, 1951-1953 წლებში სოხუმის, 1963-1972 წლებში წონის არქეოლოგიურ გათხრებს. გამოიკვლია და შეისწავლა ძველი ქალაქები და საქალაქო ცხოვრება და მდაბიოთა საცხოვრებელი სახლები სამტავროსა და ნარეკვავზე.დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ალექსანდრე
ვინიეგრა-დე-აბახო
ვინიეგრა-დე-აბახო (Viniegra de Abajo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ანგიანოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 65,68 კმ². მოსახლეობა — 75 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-რიოხის ქალაქები
ნარცხლის ნამოსახლარები
ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძთვანელობით. ძეგლზე აღმოჩნდა ხუთი ნამოსახლარი.
პირველი ნამოსახლარი გამართულია თავმრგვალი ბორცვის თხემზე, რომელსაც გამშემოუყვება ორი თავდაცვითი თხრილი. თხემზე შეიმჩნევა ქაოსურად დაყრილი დიდი ლოდები. ბორცვის დასავლეთ ნაწილში კედელიცაა.
მეორე ნამოსახლარი ფორმით ოთხკუთხედს წააგავს, მას ერთრიგად შემოსდევს დიდი ლოდები, რომლებიც შესაძლოა თავდაცვითი გალავნის ნაწილი ყოფილიყო და თავდაცვითი თხრილი. ძეგლზე აიკრიფა მცირე რაოდენობის თიხის ჭურჭლების ფრაგმენტები.
მესამე ნამოსახლარი სამი მხრიდან ბუნებრივადაა დაცული, აღმოსავლეთით შემოზღუდულია დამრეცი ფერდობით, სამხრეთიდან მშრალი ხევით, ხოლო ჩრდილოეთიდან ნარცხლისხევი. ძეგლი რელიეფს მხოლოდ დასავლეთიდან ებმის, სადაც ხელოვნური თავდაცვითი თხრილია გაჭრილი. ნამოსახლარის თხემი ოთკუთხაა. იგი სწრორია და აღმოსავლეთითი ოდნავაა დაფერდებული. ნამოსახლარის კიდეზე შეინიშნება ქვის წყობა, რომლებიც შესაძლოა თავდაცვითი გალავნის ნაწილი ყოფილიყო. ძეგლზე ძალზედ მწირე ასაკრები არქეოლოგიური მასალა აღმოჩნდა.
მეოთხე ნამოახლარი მოგრძო ოთხკუთხა ფორმისაა, რომელიც სიგრძივ დამხობილია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ. ბორცვის ჩრდილო-დასავლეთით შეიმჩნევა სუსტად გამოხატული, თავდაცვითი თხრილი. ნამოსახლარზე აქა იქ დიდი ლოდები ყრია. ძეგლზე აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, მათ შორის შავად გამომწვარი, ვარდისფერ სარჩულიანი კერამიკა, ობსიდიანის ანატკეცები და ქვის სარკმელები.
მასალა ინახება სიღნაღის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია
250პქ|მინი|მარჯვნივ ავნევის ღვთისმშობლის ეკლესია — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ავნევში. გეგმით ჯვრის ფორმისაა, ნაგებია ქვითკირით, მოპირკეთებულია თლილი ქვით. გუმბათი დაბალია. დასავლეთის მხრიდან მიდგმულ კარიბჭეში ჩაშენებულ ბარელიეფიან ქვაზე გამოსახულია ნათლისღება. იგი დაბალი ხელოვნებითაა შესრულებული; სიუჟეტი ასეთია: მდინარეში ჩამდგარია ქრისტე, მის მარცხენა მხარეს დგას ანგელოზი ხელში სურით, ქრისტეს თავზე აზის მტრედი (სულიწმინდა), მარჯვნივ დგას იოანე და მას ნათელს სცემს, მის ფეხებთან სამი თევზია. სამხრეთის კართან ჩაშენებულ მეორე ქვაზე გამოსახულია მამაკაცი ხელში ჯვრით, მარცხნივ — ადამიანის მკლავი ჯვრით და ფოთლოვანი ტოტით. ორივე ბარელიეფი ერთი სტილისაა, ერთი ოსტატის გაკეთებულია და ჩაშენებული უნდა იყოს ეკლესიის შეკეთების დროს — XVIII–XIX საუკუნეების მიჯნაზე. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ეკლესია შეუკეთებია ს. მარანელსა და დ. ჭიღლაძეს. დაბალი ოსტატობით შესრულებული რელიეფები მიუთითებს, რომ იგი ძალიან ძველი არ უნდა იყოს. ეკლესიის ირგვლივ მრავალი სამლოცველო და ნიშია. სალოცავად და ღამის გასათევად მორწმუნეები მოდიოდნენ როგორც ახლო, ასევე შორეული სოფლებიდან.
სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
მეთიუ სტივენსი
მეთიუ სტივენსი (Matthew Stevens; დ. 11 სექტემბერი 1977, კარმარტენშირი; უელსი) — უელსელი პროფესიონალი სნუკერისტი. სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ფინალისტი და დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის გამარჯვებული. ერთ-ერთი უძლიერესი უელსელი სნუკერისტი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უელსელი სნუკერისტები კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
ხუსტუპი
ხუსტუპი (Խուստուփ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ კაპანის სამხრეთით. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3206 მეტრია და წარმოადგენს ხუსტუპ-კატარის ქედის უმაღლეს მწვერვალს. მის სიახლოვეს მიედინება მდინარე ვაჩაგანი.
PC Format
PC Format — კომპიუტერული ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა დიდ ბრიტანეთში და მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანში სპეციალური ლიცენზიის მეშვეობით. 1991-2015 წლებში იგი იყო კომპანია Future plc-ის Format-ის სერიის ჟურნალების ნაწილი, რომლებიც მოიცავდნენ სტატიებს ვიდეო თამაშებსა და გასართობ ინდუსტრიაზე. ჟურნალი აქვეყნებდა ვიდეო თამაშების სიახლეებს, მიმხილვებსა და პრევიუებს და ასევე - კომპიუტერულ სიახლეებს და მიმოხილვებს პროგარმული და აპარატული უზრუნველყოფის შესახებ.
ხუსტუპი
მთა ცნობილია იმით, რომ მის შემოგარენში იბრძოდა ცნობილი სომეხი მხედართმთავარი გარეგინ ნჟდე. იგი სწორედ ამ მთის ძირას არის დაკრძალული.
PC Format
სქოლიო
კატეგორია:სახლის კომპიუტერების ჟურნალები კატეგორია:გაუქმებული ბრიტანული კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:1991 წელს დარსებული ჟურნალები კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები კატეგორია:2015 წელს გაუქმებული ჟურნალები კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები
ხუსტუპი
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ფლორა (საფეხბურთო კლუბი)
„ფლორა“  (FC Flora) — ესტონული კლუბი, დაარსდა ქალაქ ტალინში. კლუბი არის ესტონეთის ჩემპიონატის 11-გზის ჩემპიონი და ესტონეთის თასის 6-გზის გამარჯვებული.
შედეგები უეფა-ს საკლუბო ტურნირებზე
1Q – 1-ლი საკვალიფიკაციო ეტაპი; 2Q – მე-2 საკვალიფიკაციო ეტაპი
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის საფეხბურთო კლუბები
ლუკრეცია დ’ესტე
ლუკრეცია დ’ესტე (დ. 16 დეკემბერი 1535 — გ. 1598) — ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ასული. ურბინოს ჰერცოგინია 1570-1578 წლებში როგორც ფრანჩესკო მარია II-ის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ლუკრეცია იყო ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე II-ისა და მისი ცოლის, საფრანგეთის პრინცესა რენე დე ვალუას შუათანა ქალიშვილი. დედის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XII და მისი მეორე ცოლი, დედოფალი ანა ბრეტონელი. ხოლო მამის ხაზით მისი ბებია-პაპა იყვნენ ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგი ალფონსო I და მისი მეორე ცოლი, რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ასული ლუკრეცია ბორჯია, ვის პატივსაცემადაც ეწოდა მას სახელი.
ლუკრეციასა და მის უმცროს დას, ელეონორას ტორკუატო ტასომ მიუძღვნა თავისი ცნობილი ნოველა O figlie di Renata, ანუ რენატას ქალიშვილები (ლუკრეციას დედას, რენეს იტალიელები რენატას ეძახდნენ).
1570 წლის 18 თებერვალს იგი დაქორწინდა ურბინოს ჰერცოგ ფრანჩესკო მარია II დელა როვერეზე. ქორწინება რვა წლის მანძილზე გაგრძელდა, მიუხედავად მათი ასაკობრივი სხვაობისა. ერთად-ერთი პრობლემა ის იყო, რომ ლუკრეციას გათხოვებამდე რომანი ჰქონდა გრაფ ერკოლე კონტრართან, რაც მისი გათხოვების შემდეგაც გაგრძელდა. მას შემდეგ რაც ეს ამბავი მისი ძმის, ჰერცოგ ალფონსო II-ის ყურამდე მივიდა, ყველაფერი აირია. მან საჯაროდ განაცხადა ეს და მოკლა ლუკრეციას საყვარელი. ამის მიუხედავადაც, ლუკრეციას ოჯახი არ აინტერესებდა და ვერც ბავშვს ვერ აჩენდა. მალე მან ახალი საყვარელი გაიჩინა.
1578 წელს ფრანჩესკო მარია II გასცილდა ლუკრეციას, რის შემდეგაც იგი ფერარაში დაბრუნდა. ამის შემდეგ ფრანჩესკომ მეორე ცოლი შეირთო, თავისი ბიძაშვილი ლივია დელა როვერე.
ლუკრეცია დ’ესტე გარდაიცვალა 1598 წელს, ფერარაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1535 კატეგორია:გარდაცვლილი 1598 კატეგორია:დ’ესტე კატეგორია:მოდენის პრინცესები
შაშიანის ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია
შაშიანის ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაშიანის შუაში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი ოდნავ შეისრული თაღითაა გადახურული და შიგნით სწორკუთხა შეღრმავებულ არეშია ჩასმული. აღმოსავკლეთით ოდნავ ნალისებრი მოხაზულობის აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია დაბალი, თარაზულად გადახურული სარკმელი. სარკმლის სამხრეთით და ჩრდილოეთ თითო ოთხკუთხა ნიშაა, ხოლო ქვემოთ, კედლიდან ოდნავ დაშორებით, ოთხკუთხა ნიაშაა, ხოლო ქვემოთ, კედლიდან ოდნავ დაშორებით, ოთხწახნაგა ტრაპეზი დგას. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია მხრებით, რომლებსაც კონქის თაღი ეყრდნობა. დასავლეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ქარგილზე სხმული ცილინდრული კამარით. ფასადები სადაა. კედლები დასრულებულია თაროსებრი ლავგრანდით. 2010 წელს ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ, საერთაშორისო საქვლმოქმედო ფონდ „ქართუს“ დაფინანსებით ეკლესია გარემონტდა: გამაგრდა მორყეული საპირე, რამაც სახურავის დახრილობა ნაწილობრივ შეცვალა. ეკლესია გადახურულია კრამიტით. ეკლესიას გარს ევლებოდა დაბალი გალავანი (შემორჩენილია ფრაგმენტები)
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გრაფენაუ
გრაფენაუ (Grafenau) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბებლინგენის რაიონში. თემის ფართობია 13,04 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 6 418 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ყარაჰასანლი (შარურის რაიონი)
ყარაჰასანლი  (Qarahəsənli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	737 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
კაბესეირა-გრანდი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 453 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.26 კმ²-ზე. ფართობი 1 031 409 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სევარი
სევარი (Севар) — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 738-753 წლებში. დულოს დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი.
სევარის შესახებ ინფორმაცია შემონახულია მხოლოდ ბულგარეთის ხანების სიაში. მის მიხედვით ცნობილია, რომ იგი მმართველი დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო და ბრძოლებს არ აწარმოებდა ბიზანტიასთან. წლების მანძილზე ისტორიკოსები მას მიიჩნევდნენ ტერველის მემკვიდრედ.
დულოს დინასტიის დასრულების შესახებ არსებობს ორი ჰიპოთეზა. ერთი ჰიპოთეზის თანახმად სევარს მემკვიდრე არ დარჩენია, მეორე ჰიპოთეზის თანახმად ბულგარეთის სამეფოში სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები
იემიშჩი ჰასან-ფაშა
იემიშჩი ჰასან-ფაშა (Yemişçi Hasan Paşa; დ. 1535 — გ. 1603, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1601-1603 წლებში.
ჰასან-ფაშა იყო ადგილობრივი თურქი, რომელმაც ბავშვობა როგავაში გაატარა .შემდეგ იგი გადავიდა ბრიზრენში, სადაც დაწყებითი განათლება მიიღო სტამბოლის სამხედრო აკადემიაში. სამხედრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ ჰასან-ფაშა გახდა იმპერიის დიდი ვეზირი. იგი სიკვდილით დასაჯა მეჰმედ III-მ 1603 წელს. დაქორწინებული იყო მურად III-ის ქალიშვილზე. სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა იყო მისი შვილიშვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1535 კატეგორია:გარდაცვლილი 1603
საბუნჩი (ზაქათალა)
საბუნჩი (Sabunçu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
ვინიეგრა-დე-არიბა
ვინიეგრა-დე-არიბა (Viniegra de Arriba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ანგიანოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 38,46 კმ². მოსახლეობა — 36 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-რიოხის ქალაქები
ქარკოფი
ქარკოფი (Քարկոփ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 419 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.69 კმ²-ია.
აზორკი
აზორკი, არსოკი — ქართლის (იბერიის) მეფე ძვ. წ. II-I სს.-ის მიჯნაზე. ლეონტი მროველის მიხედვით არსოკ/აზორკი არის ქართლში ორმეფობის (იხ. ორმეფობა) მესამე წყვილის წარმომადგენელი. მისი თანა-მეფე იყო არმაზელი.
პ. ინგოროყვას მიაჩნდა, რომ აზორკი/არსოკი უნდა იყოს არმაზის ბილინგვაში მოხსენიებული ქართლის მეფე ხსეფარნუგი და მის სახელს ასე კითხულობდა: [ფ]არ[ნ]უკ. რაც შეეხება არმაზელს, პ. ინგოროყვას აზრით, მარტო ეს სახელი კმარა იმის დასამტკიცებლად, რომ თანამეფეები აზმაზის პიტიახშები იყვნენ. სწორედ ამ სახელიდან იყო ნაწარმოები, მისი აზრით, [ფ]არ[ნ]უკის თანამეფის სახელი არმაზელი.
ეტიმოლოგია
სახელი XVII-ა მეფისა [ფ][არ][ნ]უკ. მოღწეულ ხელნაწერებში ეს სახელი დაზიანებულად არის დაცული. არსებული დაწერილობანი ამ სახელისა მომდინარეობენ ფორმისაგან: არნუკ (ႠႰႬႭჃႩ).
„მოქცევაჲ ქართლისაჲ“: ႠႰႬႭჃႩ → ႠႰႱႭჃႩ || ႠႰႱႭჃႩ.
ლეონტი მროველი: ႠႰႬႭჃႩ → ႠႰႪႭჃႩ || ႠႰႻႭჃႩ || ႠႪႭႻႩ.
ძველ-ქართულ ონომასტიკონში დამოწმებულია სახელი: ბარნუკი (=ფარნუკი), ხსე-ფარნუგი, ნა-ბარნუგი.
ქართული ხელნაწერების არ[ნ]უკი, როგორც ირკვევა, წარმოადგენს დაზიანებულს დამწერლობას ამ სახელისა: „ფარნუკი“. (მაშასადამე, აქაც დაზიანებულია სახელის დასაწყისი, როგორც ამას სხვა შემთხვევაშიაც ვხედავთ „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს ხელნაწერში: ადეროკ — დეროკ — როკ).
რომ ეს დაზიანებული დამწერლობა სახელისა „არნუკი“ არის „[ფ]არნუკი“, ეს დასტურდება შემდეგის მიხედვით:
ა) იმ ხანაში, როდესაც ქართული მატიანეები უჩვენებენ არნუკის=[ფ]არნუკის მეფობას, ახლად აღმოჩენილი სერაფიტის ძეგლის წარწერა ასახელებს იბერიის მეფეს იმავე სახელით: ხსე-ფარნუგი (=ფარნუკი).
ბ) ქართული მატიანეების თანახმად მეფე [ფ]არნუკი არის მემკვიდრე ფარსმანისა. ხოლო სერაფიტის ძეგლის წარწერის თანახმადაც მეფე ხსე-ფარნუგი არის მემკვიდრე ფარსმანისა.
მცხეთა-არმაზში აღმოჩენილი სერაფიტის სტელის წარწერაში, როგორც აღნიშნული გვქონდა, მოიხსენება იბერიის ორი მეფე, რომლებიც მეფობდნენ შემდეგი თანმიმდევრობით: 1. ფარსმანი და 2. ხსე-ფარნუგი. წარწერიდან ირკვევა აგრეთვე, რომ მეფე ფარსმანის დროს არმაზელ პიტიახშად ყოფილა პუბლიკი-აგრიპა (ხსე-ფარნუგის დროინდელი პიტიახში მოხსენიებული არაა). შევადაროთ ეს ნუსხა ქართულ მატიანეთა მეფეთა სიის სათანადო ნაწილს:
„იმიერი“ მეფეები არიან სრულიად იბერიის მეფეები: მატიანეში მოხსენებული XVI მეფე ფარსმანი — ეს არის იგივე წარწერაში მოხსენებული მეფე ფარსმანი; ხოლო XVII მეფე [ფ]არ[ნ]უკი — არის იგივე ხსე-ფარნუგი.
სერგი გორგაძის მიხედვით აზორკი არისიგივე მითრიდატე II.
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის მეფეები კატეგორია:ფარნავაზიანები
ყირიმის მუზეუმი
ყირიმის მუზეუმი (Музей Крыма) — ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ყირიმში. განთავსებულია სოფელ ყირიმის კულტურის სახლში. 1987 წელს მიიღო სახალხო მუზეუმი სტატუსი. სოფლის მუზეუმში შესაძლებელია ამთვალიერებელი გაეცნოს ანისის შტოს სომხების ისტორიასა და ყოფა-ცხოვრებას ..
მუზეუმის მისამართი: 344113, როსტოვის ოლქი, სოფელი ყირიმი, მიასნიკიანის ქუჩა, კულტურის სახლი.
მუზეუმის ისტორია
სომხური კულტურის სახალხო მუზეუმი მდებარეობს როსტოვის ოლქის მიასნიკოვის რაიონის სოფელ ყირიმში. ამჟამინდელი სოფლის მოსახლეები არიან ყირიმის ნახევარკუნძულიდან გადმოსახლებული სომხების შთამომავლები.