cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიზაბეთ ცუ ვიდი
ბიოგრაფია
ელიზაბეთი დაიბადა 1843 წლის 29 დეკემბერს გერმანიაში. იგი იყო ვიდის მთავარ ჰერმანისა და მისი მეუღლის, მარია ნასაუელის ქალიშვილი. დედის მხრიდან მისი ბიძა-დეიდა იყვნენ: ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი ადოლფი და შვედეთისა და ნორვეგიის დედოფალი სოფია ნასაუელი. ასევე დედის მხრიდან, ელიზაბეთს ბიძაშვილ-დეიდაშვილებად ერგებოდნენ შემდეგი ევროპელი მონარქები: ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი ვილემ IV, ნიდერლანდების დედოფალი ემა ცუ ვალდეკ უნდ პირმონტი და შვედეთის მეფე გუსტავ V. მარცხნივ|მინი|314x314პქ|დედოფალი ელიზაბეთი ახალგაზრდობაში როდესაც თექვსმეტი წელი შეუსრულდა, ელიზაბეთი მოიაზრებოდა დიდი ბრიტანეთის ტახტის მემკვიდრის, უელსის პრინც ედუარდის საცოლედ (მომავალში მეფე ედუარდ VII), რომელიც თავად დედოფალ ვიქტორიას უფროსი ვაჟი იყო. მათი საქორწინო მოლაპარაკებები მალევე ჩაიშალა და ვიქტორიამ თავისი ვაჟი დანიის მეფე კრისტიან IX-ის ქალიშვილ ალექსანდრა დანიელზე დააქორწინა.
1861 წელს, ბერლინში ელიზაბეთი დააქორწინეს პრინც კარლ ფონ ჰოენცოლერნ-ზინგმარინგენზე. 1869 წელს მისი ქმარი რუმინეთის მეფედ აირჩიეს კაროლ I-ის სახელით, რითაც ელიზაბეთი რუმინეთის პირველი დედოფალი გახდა. აღსანიშნავია, რომ რუმინელები მას ელიზაბეტას უწოდებდნენ.
1870 წელს ბუქარესტში დედოფალმა თავისი ერთადერთი შვილი, პრინცესა მარია გააჩინა, რომელიც 1874 წელს, 3 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ელიზაბეთი აღარ დაორსულებულა.
1877-1878 წლებში რუმინეთმა ოსმალეთის იმპერიასთან დაიწყო ომი, რომელიც რუმინელთა ტრიუმფით დასრულდა. ამ პერიოდში დედოფალი ელიზაბეთი აფინანსებდა დაჭრილი ჯარისკაცების მკურნალობასა და გარდაცვლილების ოჯახების პატრონობას. ამის გამო მან რუმინელ ხალხში დიდი პოპულარობა მოიპოვა, რის გამოც მოგვიანებით დაარსდა დედოფალ ელიზაბეტას ორდენი. ამ დამსახურებისათვის მას გადაეცა ესპანეთის დედოფალ მარია ლუიზა პარმელის სახელობის ქალბატონების საპატიო ღირსების ორდენი. იგი ამ ორდენის რიგით 835-ე კავალერი გახდა. დედოფალი ელიზაბეთი დიდ დროს უთმობდა ლიტერატურასა და ხელოვნებას. გარდა გერმანულისა და რუმინულისა, მან კარგად იცოდა ინგლისური და ფრანგული. მისი მეოხებით რუმინულად ითარგმნებოდა პოემები, ნოველები, ისტორიები. ცნობილია, რომ მას აფორიზმების კოლექციაც კი ჰქონდა.
მას შემდეგ, რაც აშკარა გახდა, რომ დედოფალი მემკვიდრეს ვერ გააჩენდა, 1881 წელს კაროლ I-მა თავისი ძმისწული, პრინცი ფერდინანდი იშვილა და ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. რუმინეთში ჩასულმა ფერდინანდმა მალევე გააბა რომანი დედოფალ ელიზაბეთის სეფექალ ელენა ვაკარეშკუსთან. ისინი მალე ისე დაახლოვდნენ, რომ ფერდინანდი ელენას ცოლად შერთვასაც აპირებდა, რის გამოც ელიზაბეთმა ელენა პარიზში გადაასახლა. ამის შემდეგ დედოფალი თავის შვილობილს ევროპაში სამოგზაუროდ გაჰყვა, რათა მისთვის საცოლე შეერჩიათ. არჩევანი დედოფალ ვიქტორიას შვილიშვილზე, პრინცესა მარია ედინბურგელზე შეაჩერეს, რომელიც ფერდინანდმა მალევე შეირთო ცოლად და მასთან ერთად დაბრუნდა რუმინეთში.
1914 წლის 10 ოქტომბერს კაროლ I გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი ფერდინანდ I-მა დაიკავა. ამ ამბიდან არც თუ ისე დიდი ხნის შემდეგ, 1916 წლის 2 მარტს, 72 წლის დედოფალი ელიზაბეთი ბუქარესტში გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1843 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1916 კატეგორია:რუმინეთის დედოფლები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები კატეგორია:ვიქტორიასა და ალბერტის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
დავით ბააზოვი
მინიატიურა|მარჯვნივ|ოჯახთან ერთად
დავით ბააზოვი (დ. 1883, ცხინვალი — გ. 1946, თბილისი) — ქართველ ებრაელთა სათვისტომოს ერთ-ერთი ლიდერი, საზოგადო მოღვაწე, საქართველოში სიონისტური მოძრაობის წარმომადგენელი, რაბინი. მონაწილეობდა 1903 წელს გამართულ ბაზელის სიონისტურ კონგრესში.
ადრეული წლები
ბააზოვი ქალაქ ცხინვალში 1883 წელს დაიბადა და პირველადი განათლებაც აქვე, ადგილობრივ სინაგოგაში მიიღო. მოგვიანებით მან სწავლა გააგრძელა სიონისტური განათლების ორ ცენტრში, სლუცკსა და ვილნიუსში, სადაც დაეუფლა ებრაულ ფილოსოფიას და რომელიმე დიდ თანამედროვე ქალაქში რაბინად დარჩენას საქართველოში დაბრუნება არჩია. უკეთეს პირობებში შრომის ნაცვლად ბააზოვმა დასავლეთ საქართველოს მაღალმთიანეთს, დაბა ონს მიაშურა და რაჭის პატარა დასახლებაში დაიწყო მრევლის შემოკრება, წერა-კითხვის არმცოდნე ბავშვებისთვის საბაზო სკოლის ჩამოყალიბება. ბააზოვის სახელს უკავშირდება ლაილაშის სინაგოგისადმი გამოვლენილი განსაკუთრებული ყურადღებაც.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
რაბინი პოლიტიკურ ასპარეზზე მალე გამოჩნდა. უპირველეს ყოვლისა, იგი ისრაელის სახელმწიფოს ჩამოყალიბებისთვის აგორებული საერთაშორისო მოძრაობის აქტიური მონაწილე იყო. ამასთანავე, უპირისპირდებოდა ცარისტულ რეჟიმს და თანაუგრძნობდა მეფისა თუ სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ მებრძოლ ქართველ აქტივისტებს. იგი მთელ საქართველოში მოგზაურობდა და, შესაბამისად, მრავალ სხვადასხვა ქალაქში უცხოვრია. მაგალითად, 1918 წლისთვის ბააზოვი ახალციხეში აღმოჩნდა. პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში კავკასიის ეს მაზრა დროებით დაიკავეს თურქებმა, რომლებიც ყველა მეთოდით ცდილობდნენ ადგილობრივი ქართული მოსახლეობის შევიწროებასა და დასჯას. უმძიმესი იყო ახალციხელი სომხების მდგომარეობაც, რომელთაც სამხედროები ფიზიკურ განადგურებასაც კი უქადდნენ. მათ დავით ბააზოვი ქომაგობდა.
საბჭოთა ეპოქა
საბჭოთა პერიოდში ბააზოვმა საკუთარი შესაძლებლობები სრულად მიმართა სასკოლო საქმის განვითარებისკენ და მთელ საქართველოში დაიწყო ზოგადსაგანმანათლებლო ებრაული სასწავლებლების ჩამოყალიბება.
1930-იან წლებში მას შვილი დაუხვრიტეს, თავად კი ციმბირში გადაასახლეს. სიცოცხლის უკანასკნელი წლების განმავლობაში ბააზოვი კვლავ თბილისში დაბრუნდა. ის 1947 წელს გარდაიცვალა.
𐋅
𐋅 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ფუვამულა
ფუვამულა (მალდივური: ފުވައްމުލައް) — დასახლებული კუნძული (ატოლი) მალდივის რესპუბლიკაში. ის შედის გნავიანი ატოლის ადმნინისტრაციული ერთეულის შემადგენლობაში. ადგილობრივები საუბრობენ მალდივურსიგან განსხვავებულ დიალექტზე - დივეჰი ბას.
სახელი
ფუვამულა ნიშნავს "არეკას კაკლის პალმების კუნძულს", ადგილობრივ ენაზე ფუვას ეძახიან. მსოფლიოს სხვა ადგილები: პინანგი მალაიზიაში და გუვაჰატი ინდოეთის ასამის შტატში ასევე ამ კაკლის სახელს ატარებენ. კუნძულის თავდაპირველი სახელი შეიძლება ყოფილიყო მულაჰი, მაგრამ მალდივის სხვა იგივე სახელის მქონე კუნძულისგან გასარჩევად (მულაჰი) ამ კუნძულს ფუვამულაჰს ეძახიან (რაც ნიშნავს მულაჰი არეკას კაკლების პალმებით).
საზღვაო რუკებზე და ზოგიერთი გეოგრაფი ამ კუნძულს უწოდებენ ფუა მულაკუ-ს. ძველ ფრანგულ რუკებზე კუნძული მოხსენიებული იყო როგორც - Poue Molluque.
ისტორია
ფუვამულა ისტორიის შესახებ ბევრი არაა ცნობილი, თუმცა შემორჩენილია ისტორიული წარსულის გარკვეული ნაშთები, მათ შორის ბევრი ბუდისტური სტუპები ცნობილი როგორც Fua Mulaku Havitta. მკვლევარების ან განძის მაძიებლების მიერ ჩატარებული უწესრიგო გათხრების შედეგად მათი საწყისი ფორმები დაკარგულია. დღეისთვის ნანგრევების სიმაღლე დაახლოებით 12 მეტრია და მცირე ბორცვებს წააგავს.
ისლამური პერიოდის მონუმენტებიდან ყველაზე ცნობილია: Gen Miskit, მარჯნის ქვებისგან აშენებული მეჩეთი და სასაფლაო. ის კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. გენ-მისკი ფუვამულას უძველეს მეჩეთად მიიჩნევა.
მიიჩნევა, რომ ბოლო ათსსი წლის განმავლოვბაში კუნძულის მოსახლეობა ეპიდემიების გამო სამჯერ გაწყდა და შემდეგ ისევ მოხდა კუნძული თავიდან დასახლება. ბოლო ეპიდემიის დროს გადარჩენილები გაიხიზნენ მეზობელ კუნძულებზე: ადუ, ჰუვადჰუ და ჰადჰუმანტი. იქ ისინი აპიდემიის გასვლამდე რამდენიმე წელი დარჩნენ.
სამხრეთი და ჩრდილოეთი ატოლების გაყოფის დროს (1959–1963) ფუვამულა სუვადივეს შემადგენლობაში შედიოდა. იმ წლებში ცენტრალური ხელისუფლების მიერ რასგფანოში ნავით გაგზავნილი ჯარისკაცების წარუმატებელი განლაგების მცდელობის გარდა არაფერი მნიშვნელოვანი მომხდარა. ადგილობრივები შეიკრიბნენ სანაპიროზე და ნავს ქვები დაუშინეს. ჯარისკაცების საპასუხო ცეცხლის შედეგად ორი კუნძულელი დაიჭრა და ერთი გარდაიცვალა.
2007 წლის 4 თებერვალს სათემო ცენტრის შენობა ხანძარმა გაანადგურა. ცეცხლი დილის სამ საათზე დაიწყო, რეგიონალური სახანძრო სამსახური, მალდივის პოლიციის სამსახური, და ადგილობრივები ერთობლივი ძალით ორი საათის განმავლობაში აქრობდნენ ცეცხლს. ხანძრის გაჩენის მიზეზს პოლიცია იძიებდა, თუმცა ოფიციალური რეპორტი არ გამოქვეყნებულა. პოლიციის განცხადებით ხანძრის მიზეზი სავარაუდოდ მოკლე ჩართვა გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ატოლები კატეგორია:მალდივის გეოგრაფია
29 (რიცხვი)
ოცდაცხრა — ოცდამეცხრე ნატურალური რიცხვი. არის ოცდარვის მომდევნო და ოცდაათის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 29. 29 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ოცდაცხრა“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოცი და ცხრა (იგულისხმება ოცზე ცხრა ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ხეთის დრამატული წრე
ხეთის დრამატული წრე — თეატრალური დასი საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ერთ-ერთი აქტიური წრე იყო ხეთაში. 1895 წლიდან, როგორც ადგილობრივ, ისე სხვადასხვა სოფლებში მართავდნენ წარმოდგენებს, თუმცა ოფიციალურად 1919 წლის 10 აგვისტოს დაარსდა. სცენის მოყვარეების მუშაობას შენობის არქონა აბრკოლებდა. პირველი წარმოდგენა თ. კობახიძის სახლში გაიმართა. დაიდგა გ. ერისთავის „ძუნწი“. ვ. ნაჭყებიას თაოსნობით, ჟურნალ „თეატრი და ცხოვრება“ დასახმარებლად ვ. გუნიას „და-ძმა“ დაიდგა. ხეთის დრამატული წრის წევრები იყვნენ: ვ. ნაჭყებია, პ. მეუნარგია, ე. კობახიძე, ს. კობახიძე, ტ. და ნ. ლატარიები, სონია, ნადია და თეოდოსა დავითის ასული კობახიძეები და სხვა. მათ ფინანსურად ეხმარებოდნენ: თ. ქირია, ი. ლატარია და სევერინე ბუკია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თეატრის ისტორია
ტაბერა (ორჰეის რაიონი)
ტაბერა (Tabăra) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 168 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 024 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ლეონიდ კანტოროვიჩი
ლეონიდ კანტოროვიჩი (Леонид Канторович; დ. 19 იანვარი, 1912, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 7 აპრილი, 1986, მოსკოვი) — საბჭოთა მათემატიკოსი და ეკონომისტი. ხაზობრივი პროგრამირების ერთ-ერთი ავტორი. 1975 წელს მიანიჭეს ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში „რესურსების ოპტიმალური განაწილების თეორიაში შეტანილი წვლილისთვის“ (ტიალინგ კუპმანსთან ერთად). მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო.
ბიოგრაფია
ლეონიდ კანტოროვიჩი დაიბადა 1912 წელს, ებრაელი ექიმ-ვენოროლოგის, ხაიმ (ვიტალი) კანტოროვიჩისა და დანტისტ პესი გირჩევნას ოჯახში. 1926 წელს ჩააბარა ლენინგრადის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტზე, 4 წლის შემდეგ დაასრულა ბაკალავრიატი და სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში. 1930-1939 წლებში იყო მასწავლებელი, ხოლო შემდეგ უკვე პროფესორი ლენინგრადის სამრეწველო მშენებლობის ინჟინერთა ინსტიტუტში. 1935 წელს დისერტაციის დაუცველად მიენიჭა ფიზიკა-მათემატიკის დოქტორის ხარისხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში კატეგორია:საბჭოთა ეკონომისტები კატეგორია:საბჭოთა მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
𐋆
𐋆 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ყიფიანთუბნის ნაეკლესიარები
ყიფიანთუბნის ნაეკლესიარები, ამაღლების ეკლესიები — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყიფიანთუბნის ძველ სასაფლაოზე. შემორჩენილია ორი ერთმანეთის გვერდით აგებული ეკლესიის ნაშთი. ჩრდილოეთით მდგომი ეკლესია უფრო ადრინდელია, ნაგები იყო რიყის ქვით. შემორჩენილია მისი ჩრდილოეთის კედელი და ნალისებრი აფსიდის ჩრდილოეთის გვერდი. მეორე ეკლესია სტილისტური ნიშნებით გვიანდელ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება. ნაგები იყო რიყის ქვითა და აგურით. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთის კედელი, რომლის ღერძზე გაჭრილია ფართო სწორკუთხა სარკმელი. სარკმლის ქვეშ ორი შეისრული ნიშია. ამ ეკლესიაში ოთხი საფლავის ქვა დევს. 1983 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესიების ნანგრევებზე დაიწყო ახალი შენობის აგება. ძველი ეკლესიების შემორჩენილი კედლები მოქცეულია ახალი ნაგებობის შიგნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დენჩენი
დენჩენი (Dănceni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 133 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 796 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
სოსო ლიპარტელიანი
სოსო ლიპარტელიანი (დ. 3 თებერვალი, 1971, ხოფური, ლენტეხის რაიონი) — ქართველი ძიუდოისტი. ატლანტის 1996 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი, ევროპის ვერცხლის პრიზიორი (1993). მსოფლიოს ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი სამბოში (1993).
სოსო ლიპარტელიანი პირველი სპორტსმენია, რომელმაც საქართველოს სახელით ოლიმპიური მედალი მოიპოვა.
სხვა მიღწევები:
სოსო ლიპარტელიანის შედეგები 1996 წელს, ატლანტის ოლიმპიადა-ზე:
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
იმიტაციის თამაში
იმიტაციის თამაში (The Imitation Game) — 2014 წლის ამერიკული, ისტორიული ფილმი, რომელიც ასახავს მათემატიკოსი და ლოგიკოსი ალან ტიურინგის მოღვაწეობას მეორე მსოფლიო ომის დროს. ალანი ცდილობდა გაეტეხა გერმანელების სამხედრო შიფრი „Enigma“, რომლითაც ისინი სარგებლობდნენ. ფილმმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის.
ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:ბიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ კატეგორია:ფილმები ჰომოსექსუალიზმის შესახებ კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული ფილმები
ეკატერინე II-ის ძეგლი (კრასნოდარი)
ეკატერინე II-ის ძეგლი (Памятник Екатерине II) — ძეგლი რუსეთის ქალაქ კრასნოდარში. აიგო იმპერატორ ეკატერინე II-ის საპატივმცემლოდ. ძეგლი 1907 წელს გაიხსნა. 1920 წელს ის ბოლშევიკებმა დაანგრიეს, ხოლო 2006 წელს კვლავ აღადგინეს.
კომპოზიცია
იმპერატორს ხელში სკიპტრა და სამეფო სფერო უჭირავს, ხოლო თავად კი ბრძენი და დიდებულია გამოხატული რომელიც სამეფო ძოწეულით არის შემოსული. კვარცხლბეკის ცენტრალურ ნაწილში განთავსებულია ტექსტი. მარცხნივ საბრძოლო დროშებისა და სამხედრო ნიშნების ფონზე გამოსახულია თავადი გრიგორი პოტიომკინი. მარჯვნივ შავი ზღვის კაზაკთა დანაყოფის პირველი სამი ყოშის ატამანი: ანტონ გოლოვატი, სიდორ ბელი და ზახარი ჩეპეგა დგას. ძეგლის უკანა მხარეს გამოსახულია კობზარი გამყოლით, აგრეთვე რუსეთის მიერ ყუბანელი კაზაკების მონაწილეობით მოპოვებული გამარჯვებების სია.
ძეგლის ისტორია
ძეგლის პროექტი 1895 წელს ცნობილმა მხატვარმა და მოქანდაკემ მიხეილ მიკეშინმა ყუბანელი კაზაკების შენაერთის 200 წლის იუბილისათვის შეიმუშავა. მოულოდნელმა გარდაცვალებამ მიკეშინს სამუშაოს დასრულების საშუალება არ მისცა, მისი საქმე განსაკუთრებული საჯარისო სამშენებლო კომისიის უშუალო ზედამხედველობით მოქანდაკე ბორის ედუარდსმა გააგრძელა. ძეგლის მშენებლობას საფუძველი 1896 წლის შემოდგომაზე ჩაეყარა, ხოლო მისი გახსნა მხოლოდ 1907 წლის 6 მაისს მოხერხდა.
2011 წელს ეკატერინე II-ის ძეგლი სოჭშიც გაიხსნა, რომელიც კრასნოდარში არსებული ძეგლის შემცირებულ ასლს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
30 (რიცხვი)
ოცდაათი — ოცდამეათე ნატურალური რიცხვი. არის ოცდაცხრის მომდევნო და ოცდათერთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 30. 30 არის მესამე ათეულის პირველი ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოცდაათი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოცი და ათი (იგულისხმება ოცზე ათი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
მე გაჩუქებ მზეს
მე გაჩუქებ მზეს (I'll give you the sun) — ჯენდი ნელსონის ახალგაზრდული რომანი, რომელიც გამოქვეყნდა 2014 წლის სექტემბერში. იგი ავტორის რიგით მეორე რომანია, რომელმაც მას არაერთი ჯილდო მოუტანა, მათ შორის 2015 წელს მიიღო პრინტსის ჯილდო, მოზარდთა საუკეთესო ნაწარმოებისთვის. .
რომანში მოთხრობილია ორი ტყუპის ნოასა და ჯუდის ამბავი, რომლებიც ერთმანეთთან წარმოუდგენლად ახლოს არიან ცამეტ წლამდე, თუმცა სამი წლის განმავლობაში უკვე თითქმის აღარ ესაუბრებიან ერთმანეთს. მათი ცხოვრების ადრეული წლების შესახებ, ბრძოლისა და საიდუმლოს შესახებ რომელმაც გავლენა იქონია მის წარსულზე, აწმყოსა და მომავალზე ნოა საუბრუბს. გვიანდელ პერიოდზე კი ჯუდი. ის აღწერს როგორ შეიცვალა მისი ცხოვრება  ლამაზ, მაგრამ ამპარტავან და იმედგაცრუებულ ბიჭთან შეხვედრის შემდეგ. ჯუდი ასევე შემთხვევით ხვდება იდუმალებით მოცულ ხელოვანს, რომელიც მის და ნოას ცხოვრებას სამუდამოდ ცვლის.
სქოლიო
კატეგორია: ჯენდი ნელსონის რომანები კატეგორია: ახალგაზრდული რომანები
სერანოპოლის-დუ-იგუასუ
სერანოპოლის-დუ-იგუასუ (Serranópolis do Iguaçu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფოს-დუ-იგუასუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 568 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.44 კმ²-ზე. ფართობი 483 658 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ევგენი ლანსერე
thumb|ევგენი ლანსერე ევგენი ლანსერე (Евге́ний Евге́ньевич Лансере́; დ. 4 სექტემბერი, 1875, პავლოვსკი — გ. 13 სექტემბერი, 1946, მოსკოვი) — რუსი მხატვარი, გრაფიკოსი, ილუსტრატორი, ცნობილი მოქანდაკე ე. ა. ლანსერეს შვილი. რსფსრ-ის სახალხო მხატვარი (1945). იყო გაერთიანება „Мир искусства-ს“ წევრი და გაერთიანების ჟურნალის თანამშრომელი. განიცადა ა. ბენუასა და კ. სომოვის გავლენა.
1920-1934 წლებში ცხოვრობდა თბილისში, მუშაობდა ეთნოგრაფიული მუზეუმში. 1922–1934 წლებში ლანსერე თბილისის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი და ფერწერის ფაკულტეტის დეკანი იყო. არის საქართველოს სსრ სახელმწიფო გერბის თანაავტორი და ასფსრ სახელმწიფო გერბის ავტორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ფრანგული წარმომავლობის ცნობილი რუსი ხელოვანების ოჯახში. 1892-1895 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის მხატვართა წამახალისებელი საზოგადოების სამხატვრო სკოლაში. 1895 წელს მიემგზავრება ევროპაში და პარიზში სწავლას იწყებს ჯერ ფილიპო კოლაროსის აკადემიაში (1895-1896), შემდეგ — როდოლფ ჟულიანის აკადემიაში (1896-1897). 1898 წელს იღებს დაკვეთას და ასრულებს გრაფიკულ ნამუშევრებს 1899 წელს ეკატერინე ბალაბანოვას მიერ პეტერბურგში გამოცემული წიგნისთვის „ლეგენდები ბრეტანის ძველი ციხესიმაგრეების შესახებ“. 1907-1908 წწ-ში თანამშრომლობს ნიკოლაი ევრეინოვთან და თეატრის ისტორიკოსთან, მემუარისტ ბარონ ნიკოლაი ფონ დერ ოსტენ-დრიზენთან ერთად მონაწილეობს „ძველებურ თეატრის“ დაარსებაში. ასრულებს თეატრის სპექტაკლებისთვის ესკიზებს (ბალეტი „სილვია“, „პატრიკის ტაძრები“). 1911 წელს ქმნის ნამუშევარს ტემპერაში - „პეტრე პირველის დროის ხომალდები“, რომელსაც ტრეტიაკოვის გალერეა იძენს. თანამშრომლობს არქიტექტორებთან და აპროექტებს საინტერესო ინტერიერებს („კაფე ბელგრადში“); მუშაობს კედლის მხატვრობაში (ფრესკა მოსკოვის დიდ სასტუმროში, პლაფონისა და ფრიზის მოხატულობა ტარასოვების სახლში, პეტერბურგში ფრესკა Café de France-ში). პირველი მსოფლიო ომის დროს (1914-1915) სამხედრო მხატვარი-კორესპონდენტია კავკასიაში. მისი ნახატები ღია ბარათებად იბეჭდებოდა. 1917-1919 წწ-ში ცხოვრობს დაღესტანში, თემირ-ხან-შურაში. 1919 წელს მუშაობს მხატვრად ანტონ დენიკინის მოხალისეთა არმიის სამაუწყებლო-პროპაგანდისტულ ბიუროში.
ცხოვრება თბილისში
1920 წელს გადავიდა თბილისში, სადაც 14 წელს დაჰყო. 1920 წელს მუშაობას იწყებს მხატვრად საქართველოს ისტორიისა და ბუნების ცენტრალურ მუზეუმში (შემდგომში სიმონ ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმი), რაც მას საშუალებას აძლევს გაეცნოს საქართველოს კულტურას, ისტორიას, მატერიალურ ძეგლებს. როგორც გაზეთი „საქართველოს რესპუბლიკა“ (11. VI. 1920) იუწყება, მხატვრები ლანსერე, ნიკოლაძე, შევარდნაძე, ერისთავი და შარლემანი შეუდგნენ დამოუკიდებელი საქართველოსთვის ახალი ფულის ნიშნების პროექტის შედგენას. მაგრამ 1921 წლის ანექსიის შემდეგ ე. ლ. იოსებ შარლემანთან ერთად უკვე ქმნის გასაბჭოებული საქართველოს გერბს. 1920-იანი წწ-ის დასაწყისში აფორმებს ეგნატე ნინოშვილის „პალიასტომის ტბას“; 1921 წელს ჯერ კიდევ საქართველოს დამოუკიდებლობის დროს, ის გიორგი ჩუბინაშვილის მიერ ორგანიზებულ დავით გარეჯის ექსპედიციაშია. ქმნის ფერწერულ ნამუშევრებს: „ლავრას საგუშაგო კოშკი მზის ჩასვლისას“, „უდაბნოს მონასტერი.საერთო ხედი მთის წვერიდან. თბილისის მხარეს“, „ლავრას შიდა ეზო“ და სხვ. საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ექსპედიციებშია: შიო მღვიმეში, გურიაში, მცხეთაში, ზედაზენზე, ბეთანიაში, ქუთაისში, დაღესტანში, სომხეთში, აზერბაიჯანში. უნიკალური იყო მისი ექსპედიცია 1927 წელს სვანეთში, სადამდეც 30-კმ-იანი ლეჩხუმის უღელტეხილის ფეხით გადასვლით მიაღწია და სადაც აწარმოა დღიურის ჩანაწერები, პირადი წერილები და უმდიდრესი სახვითი მასალა (ჩანახატების 3 ალბომი, 30 ნამუშევარი ტემპერით, სანგინით, ნახშირითა და აკვარელით), რომელიც ძირითადად ასახავს ზემო სვანეთის 14 თემის ყოფას. ამზადებს მაკეტებს წიგნებისთვის თბილისზე, სადაც შედის 12 ლითოგრაფია თბილისის ხედებით და სვანეთში ექსპედიციისას შესრულებული სერიისთვის (არც ერთი წიგნი არ გამოიცა). 1922 წელს ვალერიან სიდამონ-ერისთავთან ერთად მუშაობს მხატვრად ივანე პერესტიანის ფილმზე „სურამის ციხე“. 1922 წელს მონაწილეობს თბილისის სამხატვრო აკადემიის დაარსებაში. იყო მისი პროფესორი, ფერწერის ფაქულტეტის დეკანი. 1927 წელს თბილისის სამხატვრო აკადემიის მივლინებით ნახევარი წლით მიემგზავრება პარიზში. 1930 წელს მოხატა საქართველოს ისტორიის მუზეუმის ვესტიბიული. 1937 წელს გიორგი ჩუბინაშვილმა უკვე მოსკოვში მცხოვრები ე. ლანსერე მოიწვია შოთა რუსთაველის საიუბილეო გამოფენაზე მონაწილეობისთვის. სერია მიძღვნილი რუსთაველის ეპოქის ქართული ხუროთმოძღვრებისადმი სწორედ ამ გამოფენასთან დაკავშირებით შეიქმნა.
1934 წლიდან ცხოვრობდა მოსკოვში, სადაც ასწავლიდა არქიტექტურულ ინსტიტუტში და სამხატვრო აკადემიაში, ასევე პეტერბურგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:რუსი მხატვრები
ტელეშეუ (ორჰეის რაიონი)
ტელეშეუ (Teleşeu) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 134 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 344 ადამიანს შეადგენდა.
𐋇
𐋇 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ალექსანდრე მდივანი
ალექსანდრე მდივანი (დ. 1892, სოფ. ძეგვი — გ. 3 აპრილი, 1938) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არმიის ოფიცერი, კაპიტანი. იყო ქალაქ თბილისი საბჭოს წევრი და საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი. ხელი მოაწერა 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტს. ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდეგ, მსახურობდა თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის შტაბის უფროსად. გერმანიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის და ანტისაბჭოთა კონტრრევოლუციურ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის ბრალდებით დააპატიმრეს და დახვრიტეს.
მარიამი (იმერეთის დედოფალი)
მინი|იმერეთის დედოფალი მარიამი (1784-1841) მარიამ კაციას ასული დადიანი (დ. 1783/1784 — გ. 19 მარტი, 1841, სანქტ-პეტერბურგი) — იმერეთის სამეფოს უკანასკნელი დედოფალი, სოლომონ II-ის მეუღლე, კაცია II დადიანის ქალიშვილი. რუსეთის იმპერიის მიერ 1810 წელს იმერეთის დაპყრობის შემდეგ მარიამი რუსეთის ხელისუფლებამ საქართველოდან გაასახლა.
ბიოგრაფია
მარიამი 1783/1784 წელს ოდიშის მთავრის ოჯახში დაიბადა, მამამისი იყო კაცია II დადიანი. 1790-იანი წლებში მარიამი დააქორწინეს იმერეთის მეფე სოლომონ II-ზე. წყვილს ორივე შვილი სიყრმეშივე გარდაეცვალა. ამიტომ, 1804 წელს, სოლომონმა რუსეთის მთავრობის ზეწოლით თავის მემკვიდრედ მისივე ძველი მეტოქის, დავით II-ის ძე კონსტანტინე ბატონიშვილი დაასახელა. იმავე, ელაზნაურის შეთანხმების თანახმად იმერეთის სამეფო იძულებული გახდა რუსეთის ქვეშევრდომობა მიეღო. 1810 წლის თებერვალში რუსეთმა სოლომონი ტახტიდან გადაყენებულად გამოაცხადა და იმერეთის დაპყრობას შეუდგა.
1810 წლის მარტში სოლომონმა რუსთა ტყვეობას თავი დააღწია და იმერეთში სახალხო აჯანყებას ჩაუდგა სათავეში. მარიამი ამ ბრძოლაში მეუღლის გვერდით იდგა. საქართველოს მთავარმართებელის, ალექსანდრე ტორმასოვის ბრძანებით გენერალმა სიმონოვიჩმა მარიამ დედოფალი, მისი და (თავად დავით მიქელაძის მეუღლე) და სოლომონის და მაია (თავად მალხაზ ანდრონიკაშვილის მეუღლე) დააპატიმრა და ციხეში მოათავსა. სამივე დიდგვაროვანი ქალის სურსათით უზრუნველყოფა მათივე მამულებს ეკისრებოდა; მათთვის ფულის გადაცემა იკრძალებოდა. თავად სიმონოვიჩი პატიმრების მიმართ სიფრთხილის გამოჩენის მომხრე იყო, რადგან შიშობდა, რომ ქალბატონების უდიერი მოპყრობა აჯანყებას გაარღმავებდა. გათავისუფლების შემდეგ მარიამმა თავი ოდიშის მმართველს, დედოფალ ნინოს შეაფარა. ამ დროისთვის დამარცხებული სოლომონი იძულებული გახდა ოსმალეთის ტერიტორიაზე გადასულიყო. საბოლოოდ, მარიამი დაითანხმეს რუსებს ჩაბარებოდა და 1810 წლის ნოემბერში სამხედრო ესკორტის თანხლებით თბილისში გადაიყვანეს. მალევე, დედოფალი მარიამი და სოლომონის და — მაია რუსებმა ვორონეჟში გაასახლეს. დეპორტირებულმა დედოფალმა საქართველოს ახალი მთავარმართებლის, ფილიპ პაულუჩის შუამდგომლობით სოლომონს წერილი გაუგზავნა, განწირული ბრძოლის შეწყვეტა და ოსმალეთიდან დაბრუნება სთხოვა.
1815 წელს სოლომონი დევნილობაში გარდაიცვალა. მეუღლის სიკვდილმა დედოფალზე მძიმე გავლენა მოახდინა. ამის შემდეგ მას ნება დართეს მოსკოვში, 1817 წელს კი პეტერბურგში დასახლებულიყო. რუსეთის მთავრობამ მას პენსია დაუნიშნა და წმინდა ეკატერინეს ორდენის დიდი ჯვარი უბოძა. ერთ-ერთი ცნობით, მისი სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში მარიამმა რუსეთის იმპერატორს პირადად სთხოვა ციმბირში გადასახლებაში მყოფი, სოლომონის ერთგული ყმისთვის — ივანე სარალიძისთვის დაბრუნების უფლება მიეცა. გათავისუფლებული სარალიძე დედოფალმა პეტერბურგში საკუთარ სახლში დააბინავა, მაგრამ მეორე დილით გულის შეტევით გარდაცვლილი იპოვა. თავად მარიამი 1841 წელს, 58 წლის ასაკში გარდაიცვალა პეტერბურგში, დაკრძალეს იქვე.
მარიამი დედოფალი ცნობილი იყო, როგორც მწიგნობრობის მფარველი. მისი ბრძანებით 1804 წელს გადაიწერა „თიმსარიანი“ და „სიბრძნე სიცრუისა“. დედოფლის კარზე მოღვაწეობდა ცნობილი მწერალი იონა ხელაშვილი, შემორჩენილია მათი მიმოწერაც. რუსეთში ცხოვრების პერიოდში მარიამს ურთიერთობა ჰქონდა ისტორიკოს პლატონ იოსელიანთან, რომელმაც დედოფალს მის მიერ 1838 წელს გამოცემული იოანე შავთელის „აბდულმესია“ მიუძღვნა წარწერით: „მათ უმაღლესობას, მეფისა სოლომონ II-სა მეუღლეს დედოფალ მარიამ კაცია დადიანის ასულს მდაბლად მიუძღვნის ტფილისის სემინარიის შინა ფილოსოფოსი და ფიზიკის მასწავლებელი. ღვთის მეტყველების კანდიდატი პლატონ იოსელიანი. აგვისტოს 24-სა 1838 წელსა, ტფილისი“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1783 კატეგორია:გარდაცვლილი 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი მარიამი კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები კატეგორია:იმერეთის დედოფლები
თამარ ჩუგოშვილი
თამარ ჩუგოშვილი (დ. 11 აგვისტო, 1984, ქ. გურჯაანი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, 2010-2012 წლებში საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე, 2016-2020 წლებში საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ და პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. 2019 წლის 21-25 ივნისს ასრულებდა პარლამენტის თავმჯდომარის მოვალეობას. 2019 წლის ნოემბერში საპარლამენტო უმრავლესობა დატოვა.
განათლება
2001-2006 წლებში სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და მიღებული აქვს სამართლის მაგისტრის ხარისხი. 2014-2015 წლებში სწავლობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის კენედის სახელობის სახელმწიფო მართვის სკოლაში და მიღებული აქვს მაგისტრის ხარისხი სახელმწიფო მართვაში.
თამარ ჩუგოშვილს სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს სხვადასხვა საკონკურსო პროგრამები: ჰარვარდის კენედის სკოლის ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის პროგრამა „ჰარვარდის მოედნიდან - ოვალურ კაბინეტამდე“ (ოქტომბერი, 2014 - მაისი, 2015, კემბრიჯი, აშშ.); აშშ სახელმწიფო დეპარტამენტის პროფესიული პრაქტიკის პროგრამა (ვაშინგტონი, აშშ კონგრესის სამართლის ბიბლიოთეკა, 2010).
სამუშაო გამოცდილება
2010-2012 წლებში თამარ ჩუგოშვილი იყო საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე, იმავე პერიოდში „დამოუკიდებელი და გამჭვირვალე მართლმსაჯულებისთვის“ — 32 არასამთავრობო ორგანიზაციისგან შექმნილი კოალიციის თავმჯდომარე და 100-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაციისგან შექმნილი სამოქალაქო საზოგადოების ეროვნული პლატფორმის მმართველი კომიტეტის წევრი.
2016 წლიდან თამარ ჩუგოშვილი იყო პარტია - ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს საერთაშორისო მდივანი, 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“ და პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, საქართველოს პარლამენტის გენდერული თანასწორობის საბჭოს თავმჯდომარე, ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ისრაელის სახელმწიფოს პარლამენტებთან მეგობრობის ჯგუფების ხელმძღვანელი, საქართველოს პარლამენტის ხაზინადართა საბჭოს თავმჯდომარე, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში (PACE) საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის ხელმძღვანელი და ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის სოციალისტების, დემოკრატებისა და მწვანეთა ჯგუფის ვიცე-პრეზიდენტი. 2017 წლიდან - ქალ პოლიტიკურ ლიდერთა ქსელის (WPL) ელჩი საქართველოში.
2019 წლის ნოემბერში დატოვა „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
უფლებების დაცვის და სამთავრობო სამოქმედო გეგმის შემუშავება
თამარ ჩუგოშვილის სახელს უკავშირდება საქართველოს ადამიანის უფლებების დაცვის პირველი ეროვნული სტრატეგიის და სამთავრობო სამოქმედო გეგმის შემუშავება. 2014 წლის აპრილში საქართველოს პარლამენტმა მიიღო ადამიანის უფლებათა დაცვის პირველი ეროვნული სტრატეგია, რასაც მალე მოჰყვა საქართველოს მთავრობის მიერ საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვის სამთავრობო სამოქმედო გეგმის (2014-2015 წლებისთვის) შემუშავება. კოორდინაციისა და მონიტორინგისთვის მინისტრთა კაბინეტმა შექმნა უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფი — ადამიანის უფლებათა დაცვის საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობს პრემიერ-მინისტრი. საბჭოს საქმიანობის ადმინისტრირებას უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის ადამიანის უფლებათა დაცვის სამდივნო. საბჭო არის მაღალი რანგის ორგანო, რომელიც უზრუნველყოფს ყველა რელევანტური მხარის თავმოყრას კონკრეტულ საკითხებზე სამსჯელოდ.
საკონსტიტუციო რეფორმა
თამარ ჩუგოშვილი აქტიურად იყო ჩართული საქართველოში მიმდინარე საკონსტიტუციო რეფორმის პროცესში (2017-2018), როგორც სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის მდივანი და საკონტაქტო პირი ვენეციის კომისიასთან, „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ კონსტიტუციურ კანონებთან დაკავშირებით ორი საყოველთაო-სახალხო განხილვის საორგანიზაციო კომისიის წევრი და საკანონმდებლო აქტების კონსტიტუციასთან ჰარმონიზაციის საპარლამენტო კომისიის წევრი. საქართველოს კონსტიტუციის ახალი რედაქციის მიხედვით, რომელიც 2018 წელს დამტკიცდა, საქართველო პასუხობს საპარლამენტო მმართველობის რესპუბლიკის ყველა მოთხოვნას და ადამიანის უფლებები გაცილებით მაღალი სტანდარდით არის დაცული.
საქართველოს პარლამენტის ახალი რეგლამენტი
თამარ ჩუგოშვილი უძღვებოდა საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის რეფორმას. პარლამენტის ახალი რეგლამენტი, 2018 წლის დეკემბერში იქნა მიღებული და უზრუნველყოფს საპარლამენტო საქმიანობის საქართველოს კონსტიტუციის ახალ რედაქციასთან შესაბამისობას.
საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრი
თამარ ჩუგოშვილის ხელმძღვანელობით შეიქმნა საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრი, რომლის მიზანია პარლამენტის კვლევით/ანალიტიკური ქმედუნარიანობის გაძლიერება, პარლამენტის საკანონმდებლო საქმიანობის გაუმჯობესება და გამჭვირვალობის ხარისხის ზრდა.
საქართველოს პარლამენტის გენდერული თანასწორობის საბჭო
თამარ ჩუგოშვილი ხელმძღვანელობს საქართველოს პარლამენტის გენდერული თანასწორობის საბჭოს, რომლის მთავარი მიზანი გენდერულ საკითხებზე სისტემური და კოორდინირებული მუშაობის უზრუნველყოფაა. საბჭო ხელს უწყობს საქართველოს პარლამენტის მიერ გენდერულ სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრას. ის აგრეთვე პასუხისმგებელია გენდერული თანასწორობის სფეროში საკანონმდებლო ბაზის შექმნასა და განვითარებაზე. საბჭო ახდენს საქართველოს პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოების საქმიანობის კონტროლს და ხელს უწყობს გენდერული თანასწორობის შესახებ ცნობიერების ამაღლებას.
თამარ ჩუგოშვილის თავმჯდომარეობის ფარგლებში, გენდერული თანასწორობის საბჭომ:
მომზადდა საკანონმდებლო ინიციატივები ქალთა ეკონომიკურ-პოლიტიკური გაძლიერებისთვის, ხოლო, საბჭოს მიერ შემუშავებული კანონპროექტი სექსუალური შევიწროების რეგულირებაზე მიიღო საქართველოს პარლამენტმა და, შესაბამისად, სექსუალური შევიწროება საქართველოში დასჯადი გახდა.
საქართველოს პარლამენტის ახალი რეგლამენტის და, შესაბამისად, გენდერული თანასწორობის საბჭოს გაზრდილი საზედამხედველო ფუნქციის ფარგლებში, საბჭომ დაიწყო თემატური მოკვლევების პროცედურა, რაც გულისხმობს აქტუალური საკითხის შესწავლასა და გადაწყვეტილების პროექტის მომზადებას, რეკომენდაციების გაცემას შესაბამისი უწყებებისთვის. თამარ ჩუგოშვილი აქტიურად უჭერს მხარს ქალთა პოლიტიკური ჩართულობის გაზრდას, ქალთა ეკონომიკურ გაძლიერებას, ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის პრევენციას და საბჭოს საქმიანობის ფარგლებში მონაწილეობს ცნობიერების ასამაღლებელ მრავალ ადგილობრივ და საერთაშორისო ღონისძიებაში.
ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭო
თამარ ჩუგოშვილი არის ღია მმართველობის მუდმივმოქმედი საპარლამენტო საბჭოს წევრი და ხელმძღვანელობს საბჭოში შექმნილ სამუშაო ჯგუფს - „პარლამენტის ეფექტიანობისა და გამჭვირვალობის გაძლიერება ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვით“. აღნიშნული სამუშაო ჯგუფი ხელს უწყობს პარლამენტსა და კერძო სექტორს შორის თანამშრომლობის უკეთესი მექანიზმების ჩამოყალიბებასა და კერძო სექტორის მეტ ჩართულობას გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში. კერძოდ, შეიქმნა დაინტერესებულ პირთა რეესტრი (კერძო სექტორი - ბიზნეს ასოციაციები) და რეგისტრირებულ პირებს საშუალება ექნებათ საწყის ეტაპზევე მიიღონ ინფორმაცია იმ ინიცირებული კანონპროექტების შესახებ, რომლებმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინონ ბიზნეს სექტორის საქმიანობაზე.
ნაშრომები და პუბლიკაციები
თამარ ჩუგოშვილი არის ავტორი ნაშრომებისა: მართლმსაჯულება საქართველოში (2010); უმაღლესი აუდიტის სამსახურის კონცეფცია (2008); საქართველოს ეროვნული და საერთაშორისო ანტიკორუფციული ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი (2008); პრეზიდენტისა და მთავრობის სარეზერვო ფონდების მონიტორინგი; ინფორმაციის თავისუფლება საქართველოში (2007).
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წევრები კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გურჯაანში დაბადებულები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი
წაღვლის პირველი ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის აღმოსავლეთით, ადგილ ბარბაციკარში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ნაგებობის გეგმა არ იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
იტალიის მუსიკალური ინდუსტრიის ფედერაცია
იტალიის მუსიკალური ინდუსტრიის ფედერაცია (Federazione Industria Musicale Italiana, (FIMI)) — ორგანიზაცია, რომელიც აკვირდება იტალიის მუსიკალური ჩანაწერების პრაქტიკულად ყველა ასპექტს. ის დაარსდა 1992 წელს, Associazione Fonografici Italiani (AFI)-ის დაშლის შემდეგ. 2011 წელს FIMI წარმოადგენს 2500 კომპანიას, რომლებიც მუშაობენ შოუ-ბიზნესის სფეროში.
FIMI ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციისა და იტალიელ მწარმოებელთა ფედერაციის (Confindustria) წევრია. ორგანიზაციის ძირითადი მიზანია — იტალიური ხმისჩამწერი ინდუსტრიის ინტერესების დაცვა.
1995 წლიდან დაწყებული FIMI ასევე პასუხს აგებს მუსიკალური ალბომების ოფიციალური იტალიური ჩარტების გაყიდვაზეც, ხოლო 1997 წლიდან აქვეყნებს სინგლების ოფიციალურ ჩარტებს. 2008 წლის 1 იანვარს, CD-სინგლების გაყიდვების შემცირებასთან დაკავშირებით, ორგანიზაციამ შეცვალა ფიზიკური CD ჩარტები digital downloads-ზე, რომელიც დაფუძნებულია ლეგალურ ინტერნეტში.
2010 წლის ივლისში ორგანიზაციის პრეზიდენტი გახდა ენცო მაცა.
სერთიფიკაციები
იტალიაში მოთხოვნები მუსიკალური ჩანაწერების გაყიდვაზე ერთნაირია, როგორც შიდა, ასევე საერთაშორისო რეპერტუარისთვის.
სინგლები
სინგლების სერთიფიცირება მიმდინარეობს 1999 წლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები კატეგორია:მუსიკალური ინდუსტრიის ასოციაციები
გრადეცი (ზაგრები)
გრადეცი (Gréc, ) — კაპტოლთან ერთად შუა საუკუნეების ზაგრების ისტორიული ცენტრი. ის მდებარეობს ზაგრების ისტორიულ რაიონ – გორნი-გრად–მედვეშჩკში.
ისტორია
გრადეცს ოქროს ბულა 1242 წელს ბელა IV–მ მიანიჭა. ეს მნიშვნელოვანი დოკუმენტი იყო, რომლის მიხედვითაც გრადევცს ეწოდებოდა "გრადეცის თავისუფალი სამეფო ქალაქი, ზაგრების მთაზე". ამ განკარგულებით გრადეცი პირდაპირ მეფეს დაექვემდებარა. ქალაქის მოსახლეობას ჰქონდა უფლება აერჩიათ საკუთარი მაგისტრი (gradski sudac), რომელიც თანამედროვე მერის როლსს ასრულებდა.
ქალაქის ირგვლივ დამცავი ნაგებობების მშენებლობა მონღოლების ევროპაში შეჭრის დროს დაიწყეს. გალავნის მშენებლობა 1242–1261 წლებში მიმდინარეობდა. დამცავი კედლები დასახლებას სამკუთხედის ფორმას აძლევს. გალავანი ადგილებში მართკუთხედი და ნახევრად წრიული კოშკებითაა გამაგრებული.
გრადეცს ჰქონდა ოთხი ძირითადი შესასვლელი: დასავლეთი კარიბჭე მეშნიკის ქუჩაზე, ახალი ჩრდილოეთ კარიბჭე, დვერცე სამხრეთით და კამენიტა ვრატა (ქვის კარი). გრადეცსი თავდაპირველი შესასვლელებიდან ქვის კარი ერთადერთია რომელიც დღემდე ორიგინალური სახით შემორჩა.
იხილეთ აგრეთვე
კაპტოლი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატიის ისტორია
Ԝ
Ԝ, ԝ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
𐋈
𐋈 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ცხენი პალტოთი (ძეგლი)
ცხენი პალტოთი (Конь в пальто) — ძეგლი რუსეთის ქალაქ სოჭში. კომპოზიცია ცნობილი რუსული ანდაზის გმირს ეძღვნება. ძეგლის ქალაქის ცენტრში 2007 წელს დაიდგა და ანეკდოტურ პერსონაჟს განასახიერებს, რომელიც ზღაპრისთავში „Кто, кто? Конь в пальто!“ ფიგურირებს. ძეგლის ავტორი სოჭელი მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანია.
ძეგლის აღწერა
წარმოსადეგი ცხენი ძვირფასი ინგლისური პალტოთი, მარცხენა ჩლიქში ჭიქა ღვინითა და საფირმო ჩიბუხით ზის. ცხენი ფართო ღიმილიანი სახით ამბობს: жизнь, мол, удалась!
მდებარეობა
მდებარეობს რუსეთის ქალაქ სოჭის ცენტრალურ რაიონში, ტეატრალნაიას ქუჩაზე.
შექმნის ისტორია
ფიგურა „ცხენი პალტოთი“ 2007 წელს სოჭელმა მოქანდაკე აკოფ ხალაფიანმა დაამზადა. ძეგლის დასამზადებლად დიდი დიამეტრის წყალსადენის შავი ლითონისგან დამზადებული მილის 80 კილოგრამიანი ნაწილი გამოიყენეს. მონუმენტზე მუშაობისას მოქანდაკემ სამჭედლო ქურა, ჩაქუჩი, ურო და შემდურებელი აპარატი გამოიყენა.
ძეგლის ხარჯების დაფინანსება თავის თავზე ერთ-ერთმა სოჭელმა მეცენატმა აიღო. მთლიანმა ხარჯმა 120 000 რუბლი შეადგინა. ძეგლი ქალაქმა სოჭმა შეიძინა.
ინტერნეტ-რესურსები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ტრებუჟენი
ტრებუჟენი (Trebujeni) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 83 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 449 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
ჩარლზ ლემი
ჩარლზ ლემი (Charles Lamb; დ. 10 თებერვალი, 1775 — გ. 27 დეკემბერი, 1834) — ინგლისელი მწერალი. 1794 წელს გამოაქვეყნა პირველი სონეტები. 1801-02 წწ.-ში გამოვიდა ლემის პიესა „ჯონ ვუდვილი“. თავის დასთან (მერი ლემი) ერთად გამოაქვეყნა „შექსპირის პიესების მიხედვით დაწერილი მოთხრობები“ (1807), „საბავშვო პოეზია“ (1808) და სხვა. მნიშვნელოვანია მისი ესეები შექსპირისა და ჰოგუართის შესახებ.
დიდი ბეკმის სარკოფაგი
დიდი ბეკმის სარკოფაგი — არქოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ბეკმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე. ეკლესია კართას აღმოსავლეთით 100 მეტრზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. სარკოფაგს ქვიშაქვის ნავისებური ხუფი აქვს. ხუფის ერთ ბოლოზე ჯვარია ამოკვეთილი. სარკოფაგი ერთი ქრისტიანი მიცვალებულისთვისაა განკუთვნილი. სარკოფაგის ძირითადი ნაწილი დატოვებუკლია ადგილზე; ხუფი ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Everything at Once (ალბომი)
Everything at Once — შოტლანდიური ჯგუფ Travis-ის მერვე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2016 წლის 29 აპრილს. გამოსვლას აგრეთვე ახლდა თანმხლები ფილმის DVD-ზე გამოცემა. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2016 წლის 17 მარტს, Alamo Drafthouse Cinema-ში, პროგრამის South by Southwest ფარგლებში.
უფლისციხის ქუჩისპირა ბაქანი
უფლისციხის ქუჩისპირა ბაქანი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის შუა უბნის ცენტრში, მთავარი ქუჩის პირას, მის დასავლეთ მხარეს, საგანგებო დანიშნულების ნაგებობებს შორის. თარიღდება ელინისტური ხანით. ქუჩისპირა ბაქანი ოთხკუთხაა (12,3x10,75 მეტრი), აღმოსავლეთის მხრიდან საფეხურებით უკავშირდება ქუჩას. სამხრეთით მას ესაზღვრება დიდეზოიანი სახლი, ჩრდილოეთით და დასავლეთით — კლდეში ნაკვეთი კედლები (სიმაღლე 4,5 მეტრი), რომლებიც მიეკუთვნება ანსამბლის ძირითად შენობებს. ჩრდილო კედელი პირვანდელი სიგრძით არის შემორჩენილი. დასავლეთ კედელს აკლია სამხრეთ კუთხე. კედლები ელინისტური ხანისაა და მოწმობს, რომ აქ ერთი დიდი (მინიმალური ფართობი — 100 კვადრატული მეტრი) ორსვეტიანი დარბაზი უნდა მდგარიყო. ასეთი დიდი და განცალკევებით მდგარი დარბაზი გამონაკლისს არ წარმოადგენს უფლისციხის ანსამბლისთვის. დარბაზის განსხვავებული მდებარეობა და სიდიდე გვაფიქრებინებს, რომ ნაგებობას საერთო კომპოზიციაში თვალსაჩინო ადგილი ეკავა. მით უმეტეს, რომ ქუჩის მეორე მხარეს ტერასები გაცილებით დაბლაა განლაგებული და ბაქანზე აღმართული ნაგებობის ფასადს წინ არაფერი ეფარებოდა. ქუჩისპირა ბაქანის გარშემო არსებული ნაგებობები და კლდის აღდგენილი ბუნებრივი ფორმა გვაფიქრებინებს, რომ დარბაზის სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლები, აგრეთვე გადახურვა, კლდეში კი არ იყო ამოკვეთილი, არამედ სხვა მასალით იყო აშენებული. ამას მოწმობს უფლისციხეში არქეოლოგიური გათხრების დროს მოპოვებული მაგარი ქვის არქიტექტურული დეტალებიც — კაპიტელები, სვეტის ნაწილები და სხვა, რომლებიც კლდეში ნაკვეთი ანსამბლის ძირითადი სამშენებლო პერიოდისაა. დარბაზის ნანგრევის შემდეგ, ფეოდალურ ხანაში მისი კედლები და იატაკი გამოუყენებიათ საცხოვრებელი სახლკარებისათვის. შემორჩენილია სახლის აღმოსავლეთ კედელი (ნაგებია ქვით), კედლებში დატანებულია შესასვლელის წირთხლი და ხის კარის ნარჩენები. იატაკში, მესერის ჩასადგმელად, ამოჭრილია მცირე დიამეტრის ბუდეები. ეს გვაფიქრებინებს, რომ ბაქანზე ყოფილა თიხით შელესილი, წნულით გადახურული ხუთი ოთახი. სახლის გეგმა ნათლად არ იკითხება. იატაკში სხვადასხვა დროს ამოკვეთილია სამეურნეო დანიშნულების ორმოები (ძირითადად თონეების, ქვევრების, საწარმოო ჩარხების ჩასადგმელად), რომელთაგან ელინისტური ხანისაა ჩრდილო-დასავლეთ კედელთან ამოჭრილი ღრმა ორმო. შენობის გადახურვა დაბალი ყოფილა. კედლებში შემორჩენილია გადახურვის კოჭების ბუდეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:უფლისციხე
ვერა-კრუს-დუ-უესტი
ვერა-კრუს-დუ-უესტი (Vera Cruz do Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 650 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფოს-დუ-იგუასუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 973 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.43 კმ²-ზე. ფართობი 327 090 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Ԛ
Ԛ, ԛ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ზიმბრენი
ზიმბრენი (Zîmbreni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 67 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 171 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
სპიროპირანი
სპიროპირანი – ორგანული ქიმიური ნაერთი, რომელიც ცნობილია ფოტოქრომული თვისებებით, რაც უზრუნველყოფს მის გამოყენებას სამედიცინო და ტექნოლოგიურ სფეროებში. სპიროპირანი აღმოაჩინეს მეოცე საუკუნის დასაწყისში. ოციანი წლების შუა ხანებში ფიშერმა და ჰირშბერგინმა დააფიქსირეს მათი ფოტოქრომული მახასიათებლები და შექცევადი რეაქცია. 1952 წელს ფიშერმა და თანამშრომლებმა პირველად დააანონსეს ფოტოქრომია სპიროპირანებში. მას შემდეგ მრავალი კვლევა ჩატარდა ფოტოქრომული ნაერთების შესახებ, რომლებიც გაგრძელდა დღემდე.
სპიროპირანი არის 2H-პირანის იზომერი, რომელსაც  მეორე პოზიციის წყალბადის ატომი ჩანაცვლებული აქვს ციკლური ბირთვით, რომელიც მიბმულია პირანის მოლეკულის მეორე პოზიციის ნახშირბადის ატომზე სპირო ბმით. არსებობს ნახშირბადის ატომი, რომელიც საერთოა ორივე ბირთვისთვის, პირანის ციკლისა და ჩანაცვლებული ციკლისთვის. მეორე ბირთვი, ანუ ჩანაცვლებული, ჩვეულებრივ ჰეტეროციკლურია, მაგრამ არსებობს გამონაკლისებიც.
როდესაც სპიროპირანი გახსნილია პოლარულ გამხსნელში ან როდესაც ის იღებს სითბოს ( თერმოქრომიზმი ) ან გამოსხივებას ( ფოტოქრომიზმი ), იგი ხდება ფერადი, რადგან მისი სტრუქტურა იცვლება და იგი გარდაიქმნება მეროციანინის ფორმაში.
სტრუქტურული განსხვავება სპიროპირანისა და მეროციანინის ფორმას შორის არის ის, რომ პირველში რგოლი დახურულ ფორმაშია, მეორეში კი - გახსნილია. ფოტოქრომია გამოწვეულია C-სპირო-O ბმის ელექტროციკლური რღვევით ფოტოაგზნების ზემოქმედებისას.
ფოტოქრომია არის მოვლენა, რომელიც იწვევს ნივთიერების ფერის ცვლილებას გამოსხივების მეშვეობით. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ფოტოქრომია ქიმიური ნივთიერების შუქით გამოწვეული  ფერის ცვლილებაა. სპიროპირანები ერთ-ერთი ფოტოქრომული მოლეკულებია, რომლებმაც ბოლო დროს უფრო მეტი ინტერესი გამოიწვია. ეს მოლეკულები შედგება ორი ჰეტეროციკლური ფუნქციური ჯგუფისგან, რომლებიც განლაგებულია ორთოგონალურ სიბრტყეებში, რომლებიც დაკავშირებულია ნახშირბადის ატომით. სპიროპირანები ფოტოქრომიის ერთ-ერთი უძველესი წარმომადგენლებია. მყარ მდგომარეობაში სპიროპირანს არ ახასიათებს ფოტოქრომია. ხსნარში და მშრალ მდგომარეობაში 250ნმ-დან 380ნმ-მდე (დაახლოებით) გამოსხივებას შეუძლია CO-ს ბმის დარღვევით გარდაქმნას სპიროპირანი მის ფერად გასხივებულ მეროციანინის ფორმაში. უფერო მოლეკულების სტრუქტურა, რეაქციის სუბსტრატი (N), უფრო თერმოდინამიკურად სტაბილურია, ვიდრე პროდუქტი - დამოკიდებულია გამხსნელზე, რომელშიც ის ინახება. მაგალითად, NMP- ში (N-მეთილ-2-პიროლიდონი) წონასწორობა შეიძლება უფრო მეტად გადაიხაროს მეროციანინის ფორმაზე (სოლვატოქრომული ეფექტები). სპიროპირანის ფოტოიზომერებს აქვთ ციანინების მსგავსი სტრუქტურა, მიუხედავად იმისა, რომ ის არ არის სიმეტრიული პოლიმეთინის ჯაჭვის ცენტრის მიმართ, კლასიფიცირებულია როგორც მეროციანინი (სურათი 2). ცენტრი|მინი|450x450პქ| სურათი 2: სპიროპირანი ( 1 ) მეროციანინამდე ( 2 ) დასხივების შეწყვეტის შემდეგ, ხსნარში მყოფი მეროციანინი იწყებს გაუფერულებას და უბრუნდება თავდაპირველ ფორმას, სპიროპირანს (N). Პროცედურა:
აპლიკაციები
სპიროპირანის ფოტოქრომული, თერმოქრომული, სოლვატოქრომული და ელექტროქრომული მახასიათებლები ტექნოლოგიის სფეროში მათ განსაკუთრებულ მნიშვნელოვანს ხდის. მათი აპლიკაციების უმეტესობა ეფუძნება მათ ფოტოქრომიულ თვისებებს.
სპიროპირანებზე, სპიროქსაზინებზე და [2H]ქრომენებზე დაფუძნებული ფოტოქრომული ნაერთები გამოკვლეულია მათი ვერცხლისგან თავისუფალი სინათლისადმი მგრძნობიარე თვისებების გამო, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას ოპტიკური ჩაწერის მონაცემებისთვის, მათ შორის თხელი ფირები, ფოტოგამრთველები (სენსორები, რომლებიც არჩევენ გარკვეული ტალღის სიგრძის შუქს), მსუბუქი ფილტრები მოდულირებული ტრანსმისიით და მინიატურული ჰიბრიდული მრავალფუნქციური მასალებით.
იწ გამოსხივებისადმი მგრძნობიარე ახალი მედიის შექმნისა და სპიროპირანის პოტენციალის წყალობით ოპტიკური ჩაწერის მონაცემებისთვის, შესაძლებელია ნახევარგამტარული ლაზერები, როგორც გამოსხივების გამააქტიურებელი წყარო. სპიროპირანი იონური კომპლექსებით და სპიროპირანის კოპოლიმერებით, რომლებიც ფხვნილისა და ფირის მასალების ნაწილია, ასევე გამოიყენება ოპტიკური მონაცემების ჩასაწერად და მისი შენახვის ხანგრძლივობის გაზრდისთვის.
სპიროპირანის სხვა ჯგუფმა, რომელიც შეიცავს ინდოლინს ან აზოტის ჰეტეროციკლებს და ინდოლინსპიროთიაპირანებს, იპოვეს მათი გამოყენება ფოტოქრომული მასალების ფირის ფორმებში პოლიესტერის ფისების გამოყენებით. ფისები მაღალი რეფრაქციული ინდექსით გამოიყენებოდა ფოტოქრომული ლინზების დასამზადებლად. გარდა ამისა, სპიროპირანი გამოიყენება კოსმეტიკაში.
ფოტოქრომულ ნაერთებში შემავალი მოდიფიცირებული სპიროპირანის პოლიმერების ახალმა ტიპებმა გამოყენება ჰპოვეს ფოტორეცეპტორების შესაქმნელად. როდოპსინთან ერთად, როგორც ნაერთი, მიიღება ფოტოსიგნალის დონის ასამაღლებლად.
სპიროპირანის კიდევ ერთი კოლექცია, რომელიც ხასიათდება ულტრაიისფერი გამოსხივების მიმართ მათი მგრძნობელობით, არის დეტექტორები ორგანოების დასაცავად, სინათლის ფილტრების წარმოებისთვის მოდულირებული გადაცემით ან ფოტოქრომული ლინზებით.
ატმოსფეროში პეროქსიდაზას აქტივობის და NO2-ის დონის განსაზღვრა კარბოქსილირებული სპიროპირანის აპლიკაციებია.
დღეს სპიროპირანი ყველაზე მეტად გამოიყენება როგორც მოლეკულური ლოგიკური მოწყობილობები, ფოტოქრომული და ელექტროოპტიკური მოწყობილობები, მოლეკულური და სუპრამოლეკულური ლოგიკური ჩამრთველები, ფოტოგადამრთველები და მრავალფუნქციური ხელოვნური რეცეპტორები.
სპიროპირანი შეიძლება გამოყენებულ იქნას დნმ-ის კონფორმაციული მდგომარეობის შესამოწმებლად, რადგან გარკვეული წარმოებულები შეიძლება შევიდეს დნმ-ში ღია ფორმით.
სპიროპირანი გამოიყენება ამინომჟავების ფოტო კონტროლირებადი გადაცემისთვის ორ ფენებსა და მემბრანებში, ცვიტერიონულ მეროციანინსა და პოლარულ ამინომჟავებს შორის ნუკლეოფილური ურთიერთქმედების გამო. სპიროპირანის გარკვეული ტიპები აჩვენებს რგოლის გახსნას ანალიზის ამოცნობისას, მაგალითად თუთიის იონები.
ცნობები
კატეგორია:ფოტოქრომია კატეგორია:სპირო კომპონენტები კატეგორია:პირანები კატეგორია:სპიროპირანები
ხარისჩლიქა
ხარისჩლიქა (Asarum) — მცენარეთა გვარი ძირმწარასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია. მხოხავი ფესურა და მიწისზედა მოკლეგანუვითარებელი ღერო აქვთ.
100-მდე სახეობა უმთავრესად გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში, ევროპაში, კავკასიაში დასავლეთ ციმბირსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში გვხვდება ამ გვარის მხოლოდ 1 სახეობა — ქართული ხარისჩლიქა.
იზრდება ტყესა (უმთავრესად წიფლნარში) და დაჩრდილულ ბუჩქნარში. დეკორატიული მცენარეა. იყენებენ ხალხურ მედიცინაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძირმწარასებრნი
ლა-დიგი
ლა-დიგი (La Digue, La Digue) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი კუნძული. მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში.