cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tritonoturris poppei
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
საპირფარეშოები იაპონიაში
ისტორია
თანამედროვე საკანალიზაციო მოწყობილობის გამოყენება დაიწყო 1884 წელს პირველად კანდაში, ტოკიო ამოაშენეს. დიდი კანტოს მიწისძვრის შემდეგ გადაწყდა სხვა არხების მშენებლობაც გაეგრძელებინათ, რათა თავიდან აეცილებინათ ეპიდემიების გავრცელების საშიშროება.
სანიაღვრე სისტემების მშენებლობა მთელი დატვირთვით მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მოჰკიდეს ხელი, ისე რომ უკვე 2000 წელს მოსახლეობის 60 % იყო ჩართული საერთო ცენტრალურ სანიაღვრე სისტემაში.
დასავლური საპირფარეშოები და ურინალები იაპონიაში პირველად 20–ე საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა. დიდი გამოყენება ჰქონდათ აშშ-ს ოკუპაციის დროს 1945 შემდეგ. უკვე 1977 წელს გასაღების მხრივ უფრო მეტი დასავლური საპირფარეშო გასაღდა ვიდრე ტრადიციული სადგომი კლოზეტი. შვეიცარული და ამერიკული ტექნიკის საფუძველზე ფირმა ტოტომ 1980 წელს ახალი ე.წ. ვოშლეტი განავითარა. იაპონურ ფირმებს დღესაც წამყვანი ადგილი უჭირავთ ტექნიკური თვალსაზრისით პროგრესული საპირფარეშო სისტემების დანერგვა-განვითარებაში.
ტერმინოლოგია
იაპონურ ენაში მოიპოვება საპირფარეშოს აღმნიშვნელი მრავალი სიტყვა. საკმაოდ ხშირად გამოყენებადი სიტყვა არის ტოირე (トイレ), რომელიც არის ერთგვარი შემოკლებული ფორმა ნასესხობისა ტოირეტტო (トイレット). სიტყვა "ტოირე" წარმოადგენს ქართული "საპირფარეშოს" ეკვივალენტს, ანუ იგი აღნიშნავს როგორც საკუთრივ მოსასაქმებელ ადგილს ასევე ზოგადად საპირფარეშო სივრცესაც.
საპირფარეშოების აღმნიშვნელ მრავალ სიტყვათა შორის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებულია ოტეარაი (お手洗い, სიტყვასიტყვით "ხელსაბანი") და არის კალკური თარგმანი ინგლისური სიტყვისა "lavatory" და აქვს ამერიკული "bathroom"–ის ევფემური ფუნქცია.
სხვა ანგლიციზმი, რომელიც უკვე დამკვიდრდა, არის სიტყვა რიზუტორუმ (レストルーム), რომელიც ინგლისური "restroom"–დან).
გამოთქმა ბენჯო (便所, სიტყვასიტყვით "საექსკრემენტო", ან "ექსკრემენტების ადგილი") არაკეთილხმოვანების გამო საზოგადოებრივ გამოყენებაში არ გვხვდება, არამედ უფრო კერძო სფეროში გამოიყენებენ მას, თანაც უმეტესწილად მამაკაცები.
საზოგადოებრივ ადგილებში გავრცელებული წარწერა, რომელიც საპირფარეშო დაწესებულების არსებობაზე მიანიშნებს არის კეშოშიცუ (化粧室 – Keshōshitsu სიტყვასიტყვით „მეიკ–აპ–ოთახი“), ხშირად ერთ ერთი პიქტოგრამასთან კომბინაციაში.
არსებობს სხვა გამოთქმებიც, როგორიცაა კავაია (厠 Kawaya ) ანდა ჰაბაკარი (憚り Habakari ), მაგრამ ამ სიტყვებს იშვიათად გამოიყენებენ და მოძველებულად მიიჩნევა.
საპირფარეშოს ბენკი (便器, „მოსასაქმებელი“) ჰქვია, ხოლო საპირფარეშოს დასაჯდომს კი ბენზა (便座, „სადეფეკაციო დასაჯდომი“). ბავშვებისთვის, მოხუცებულთათვის და უძლურთათვის განკუთვნილ სპეციალურ (ღამის) ქოთნებს ომარუს (御虎子) უწოდებენ.
იაპონიის საპირფარეშოთა ორგანიზაციის დღე, საპირფარეშოების დღე (ინგლ. აბრევიატურით JTA ) არის 10 ნოემბერი, რადგან 11 და 10 რიცხვებს იაპონურად წაიკითხავენ როგორც ლი ტო(ირე), რაც "კარგ საპირფარეშოდ" ითარგმნება. ჯეითიეი–ს თავმჯდომარე ჰიდეო ნიშიოკა ფლობს საპირფარეშოს ქაღალდის 400–ზე მეტ სახეობის კოლექციას.
სადგომი საპირფარეშოები
მინი|იაპონური სადგომი საპირფარეშო. შესასვლელთან სპეციალური საპირფარეშოს ქოშები დევს. კედელზე წარწერა გაუკრავთ, სადაც ხელით მიუწერიათ „გთხოვთ რაც შეიძლება ახლოს დაცუცქდეთ “
ტრადიციული იაპონური საპირფარეშოს ტიპი (იაპონურად 和式 [Washiki] ვაშიკი) არის სადგომი საპირფარეშო, ანუ ის ტიპი, რომელიც გავრცელებულია მთელს აზიაში, რომელსაც ასევე აზიურ საპირფარეშოსაც უწოდებენ. მიუხედავად ამისა, არსებობს დიდი განსხვავება როგორც დასავლური (დასაჯდომი) საპირფარეშოების, ასევე (სადგომ) საპირფარეშოების მშენებლობასა და გამოყენებაში.
იაპონური სადგომი საპირფარეშოები ძალიან ჰგავს პატარა ურინალებს, რომელიც თითქოს არასწორად, ჰორიზონტალურად დაუდგამთ ძირს. უმეტესწილად ისინი ფაიფურისაგანაა დამზადებული, მხოლოდ იშვიათად თუ შეხვდებით (მაგ,; მატარებლებში) უჟანგავი ლითონისაგან.
დასავლური (დასაჯდომი) საპირფარეშოები
დასავლურ საპირფარეშოებს იაპონიაში იოშიკი ტოირე ( 洋式トイレ [yōshiki toire]), ანუ „დასავლური ტიპის საპირფარეშოებს“ უწოდებენ. საპირფარეშოების ეს ტიპი დღესდღეობით ყველაზე მეტადაა გავრცელებული მაღალი ტექნოლოგიის საპირფარეშოებთან ერთად კერძო, ან საოჯახო მეურნეობებში.
მაშინ როცა საზოგადოებრივი დაწესებულებებში (სკოლებში, ტაძრებში, რკინიგზის სადგურებში) სადგომი საპირფარეშოებია გავრცელებული, იაპონელები შინ დასაჯდომ საპირფარეშოებს ანიჭებენ უპირატესობას. ეს განსაკუთრებით შეეხება ხანშიშესულებს, დავრდომილთ, ან ავადმყოფებს, რომელთაც უჭირთ სადგომ საპირფარეშოში ჩაცუცქვა და ბალანსის დაცვა. ზოგ ძველებურ იაპონურ საჭირო ოთახებში კიდევ წააწყდებით დასავლური საპირფარეშოების მართებული მოხმარების შესახებ ილუსტრირებულ ინსტრუქციებს. ეს ინსტრუქციები იმდროიდანაა შემორჩენილი, როცა დასავლური (დასაჯდომი) საპირფარეშოები ჯერ კიდევ არ იყო გავრცელებული.
შესაძლებელია ორი ვარიანტი: ერთ–ერთი საპირფარეშო ძირსაა დამაგრებული, ხოლო მეორე კი სიმაღლით 30 სანტიმეტრიან პოდესტზე დგას, რაც უადვილებს მამაკაცებს ზეზეულად შარდვას. ეს ორივე ვარიანტი განკუთვნილია ტანში გასვლისათვის: ჯდომის ნაცვლად საპირფარეშოს მომხმარებელი დაცუცქდება, თანაც პირით საპირფარეშოს კარისკენ კი არა, უკანა კედლის მიმართაა ჩაცუცქული, ანუ საპირფარეშოში შესული კარისკენ არ მოიბრუნებს პირს, არამედ პირდაპირ შესული შემოუბრუნებლად ჩასარეცხი ავზაკის პირისპირ ჩაიმუხლება. მოსასაქმებელი ჭურჭელი საკმაოდ მცირე ზომისაა და თანაც თხელი. მოსაქმებისას მნიშვნელოვანია სხეულის წონასწორობის დაცვა. იმ უცხოელებისათვის, რომლებიც შინ სხვანაირ საპირფარეშოებს არიან შეჩვეული, ან იაპონიაში ეს–ესაა ჩამოვიდნენ, იქვე მილს ჩასჭიდებენ ხელს და ასე იცავენ ბალანსს. თუკი მილი ძალიან სუსტი კონსტრუქციისა არის, იქვე დამატებით სახელური იქნება დამაგრებული, რათა საპირფარეშოს მომხმარებელმა წონასწორობის დაცვა შესძლოს.
ურინალი (პისუარი )
მინი|იაპონური [[ურინალი (პისუარი)|ურინალი]]
იაპონიაში გავრცელებული ურინალები (პისუარები) და საშარდავი ღარები ძალიან ჰგავს მსოფლიოს დანარჩენ ნაწილებში უმეტესწილად არსებულ საზოგადოებრივ (მამაკაცების) საპირფარეშოებს. მეიჯის–ხანამდე და მის შემდგომაც ურინალებს არამარტო მამაკაცები არამედ ქალებიც გამოიყენებდნენ. ტრადიციულად კიმონოს საცვალის გარეშე, უნიფხვოდ ატარებდნენ ისე, რომ კიმონოს მოხდა ადვილად შესძლებოდათ. მოშარდვისას ისინი ვულვას ოდნავი გადაწევით უმიზნებდნენ ურინალს. ასე ახერხებდნენ იაპონელი ქალები ზეზეულად მოშარდვას. ეს ჩვევა XX საუკუნეში გაჰქრა, მას შემდეგ რაც იაპონელმა მანდილოსნებმა დასავლური ტანისამოსი მოირგეს. დღესდღეობით კიმონოს შიგნით თითქმის ყოველთვის საცვალს იცვამენ. ქალთა ურინალი 1950–იან 1960–იანი წლებში იყო განსაკუთრებით პოპულარული, მაგრამ ვერც ეს ტრადიცია ვერ იქნა შენარჩუნებული. დღეს თუ სადმე ჯერ კიდევ შეიძლება ქალთა ურინალების ხილვა, არის 1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიადასთან დაკავშირებით აგებული ეროვნული სტადიონი.
მოწყობილობა, ინვენტარი, აქსესუარი
იაპონიაში ისევეა გავრცელებული საპირფარეშოს ქაღალდი, საპირფარეშოს ჯაგრისი და ა.შ. დასავლეთში, როგორც დასავლეთში. მიუხედავად ამისა ამ ქვეყანაში მაინც ნახავთ ზოგ ისეთ სპეციფიკურ ნივთს, რომელსაც იაპონიის გადაღმა ძნელად თუ წააწყდებით სადმე.
„ხმაურიანი პრინცესა“
მინი|მარცხნივ|ოტოჰიმე ქალთა საპირფარეშოში
ბევრ იაპონელ ქალბატონს ეხამუშებოდა ის, რომ ვიღაცას შეიძლება გაეგონა მის მიერ საპირფარეშოს გამოყენებისას გამოცემული სპეციფიკური ხმები და ამ მიზეზის გამო სხეულის ფუნქციის ხმების ჩასახშობად ერთ ხერხს მიმართავდნენ ; ისინი გამუდმებით ხელს აჭერდნენ საპირფარეშოს ჩასარეცხ მექანიზმს. ყოველივემ კი ფრიად გაზარდა წყლის მარაგის დიდი რაოდენობით მოხმარება. გაწეულმა სპეციალურმა ახსნა-განმარტებითმა სამუშაოებმა დიდი ვერაფერი შედეგი გამოიღო და ამიტომაც 1980 წლიდან დაინერგა ახალი მოწყობილობა, რომელიც წყლის ჩარეცხვის მსგავს ხმას გამოსცემდა, ამან კი ისევ მნიშვნელოვანწილად შეამცირა წყლის არარაციონალური მომხმარება. ამ მხრივ ერთ-ერთი ცნობილი სამარკო ნიშანია ოტოჰიმე (音姫 [Otohime]), რომელიც სიტყვასიტყვით, იაპონური ღმერთქალის ამავე სახელის მიხედვით შეურჩევიათ და „ხმაურიან პრინცესას“ ნიშნავს. ღმერთქალის ეს სახელი კანჯით იწერებოდა – 乙姫. ოტოჰიმე იყო ზღვის მეფის რჲუჯინის [Ryūjin] ქალი.
ეს აპარატი დღესდღეობით ყველა ახლადაშენებულ საზოგადოებრივ საპირფარეშოშია დაყენებული. ამას გარდა ბევრი ძველი საპირფარეშო აღჭურვეს ოტოჰიმეთი. ოტოჰიმე არის ცალკე მოწყობილობა და მიმაგრებულია კედელზე, ანდა თივთონ ვოშლეტის ფუნქციაშია ინტეგრირებული.
ღილაკზე ხელის დაჭერით, ანდა სენსორზე ხელის აქნევით აქტივირდება და მუშაობაში მოდის ეს მოწყობილობა და გამოსცემს წყლის ჩხრიალის მსგავს ხმაურს. ეს ხმა გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ ისევ წყდება. ამ ნოვაციის დანერგვის შედეგად, სავარაუდოდ ყოველ მოხმარებაზე საშუალოდ 20 ლიტრი წყლის დაზოგვა მოხერხდა. მიუხედავად ამისა, ზოგი ქალბატონი ჯერ კიდევ ფიქრობს, რომ "პრინცესის" ხმა მეტისმეტად ხელოვნურად ჟღერს და საპირფარეშოს მოხმარებისას ჩასარეცხ მოწყობილობაზე გამუდმებულ ხელის დაჭერას ამჯობინებს მაინც. მამაკაცების საპირფარეშოებში ჯერჯერობით არ გაჩენილა „ხმაურიანი პრინცესით“ მომსახურების მოთხოვნა.
საპირფარეშოს ქოშები
მინი|170პქ|სპეციალურად საპირფარეშოსთვის განკუთვნილი წყვილი ქოში
იაპონელთა ცხოვრება ხშირად იყოფა ე.წ. „სუფთა“ და „უსუფთაო“ ადგილებად, ამიტომ ცდილობენ ამ ორ სფეროს რაც შეიძლება ნაკლები შეხება ჰქონდეთ ერთმანეთთან. მაგალითისათვის ბინა არის „სუფთა“, ხოლო გარეთ კი „უსუფთაობაა“. ეს დაყოფა რომ შენარჩუნდეს ბინაში შესვლისას ფეხსაცმელების იხდიან–ხოლმე, რათა „უსუფთაო“ ფეხსაცმელები „სუფთა“ სივრცეში არ მოხვდეს.
ისტორიულად ფეხსაცმელებს სახლში არ ატარებდნენ, არამედ - გარეთ, ქუჩაში. საპირფარეშო მდებარეობდა ეზოში, რომელშიც საგანგებოდ ამ მიზნისთვის განკუთვნილი ფეხსაცმლით შედიოდნენ.
XX საუკუნეში სანიტარულ-ჰიგიენური სიტუაცია მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა, გაჰქრა ეზოს ტულეტი, რომლის მაგივრად თანამედროვედ აღჭურვილი საპირფარეშოები გავრცელდა. თანამედროვედ აღჭურვილი საპირფარეშოები უკვე სახლებშია განთავსებული, მაგრამ საპირფარეშო სივრცე მაინც „უსუფთაო“ სივრცედ განიხილება, რომელშიც სპეციალური ფეხსაცმელებით შედიან. ამ მიზეზის გამო საპირფარეშოს „უსუფთაო“ სივრცესა და საცხოვრებული ბინის „სუფთა“ იატაკს შორის უშუალო შეხება რომ არ იყოს ოჯახებისა და ზოგ საზოგადო საპირფარეშოების შესასვლელებში ე.წ. საპირფარეშოს ქოშები. ამ ქოშებს საპირფარეშოში შესვლისას იცვამენ, ხოლო იქიდან გამოსვლისას ისევ იხდიან-ხოლმე. საპირფარეშოს წინ ქოშების არსებობით შეიძლება ასევე მიხვდეთ საპირფარეშო მოცემულ მომენტში დაკავებულია თუ არა.
საპირფარეშოს ჩასარეცხი ავზაკი
მინი|საპირფარეშოს ჩასარეცხ ავზაკზე მოწყობილი ონკანი შესაძლებელს ხდის უკეთ დაიზოგოს წყლის მარაგი.
ბევრი საპირფარეშო აღჭურვილია სპეციალური წყლის დასაზოგი სისტემით. საპირფარეშოს ჩასარეცხი ავზაკის ხუფზე მომცრო ხელდასაბანი მოწყობილობაა, რომელშიც ხელის დასაბანად საჭირო წყლის რაოდენობაა დამარაგებული. ყოველივე კი მიზნად ისახავს წყლის მომჭირნედ ხარჯვას.
სიტუაცია ევროპაში
დღესდღეობით იაპონური ვოშლეტები ევროპაშიცაა გავრცელებული. არც ისე დიდი ხნის წინ დადგინდა ევროპული ბაზრისთვის საჭირო მოთხოვნები და ნორმები. ამასობაში ტექნიკა ისეა განვითარებული, რომ შეესაბამება ევროპის კონტინენტზე გაყიდულ საშხაპე და საპირფარეშო ტექნიკის წარმოების სფეროში ევროკავშირის სივრცეში მიღებულ და გავრცელებულ სტანდარტებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საპირფარეშო კატეგორია:იაპონური კულტურა
მესა-ვერდეს ეროვნული პარკი
thumb|right|250px|კლდის სასახლე მესა-ვერდეს ეროვნული პარკი (Mesa Verde National Park) — მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კოლორადოს შტატში. ფართობი — 211 კმ².
1978 წელს იუნესკომ მესა ვერდეს ეროვნული პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.
ყოველწლიურად დაცულ ტერიტორიას 700 ათასამდე ტურისტი სტუმრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული პარკები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აშშ-ში
ეხიდო (ვენესუელა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ელჟბიეტა ზავაცკა
ელჟბიეტა ზავაცკა ( პოლ.: [ɛlˈʐbjɛta zaˈvat͡ska] ; დ. 19 მარტი, 1909 – გ. 10 იანვარი, 2009 ) —  ომის დროს  ცნობილი მისი ფსევდონიმით  ზო. უნივერსიტეტის პოლონელი პროფესორი, სკაუტინგის ინსტრუქტორი, სპეცოპერაციების აღმასრულებელი აგენტი და თავისუფლებისთვის მებრძოლი მეორე მსოფლიო ომის დროს. 2006 წლის 3 მაისს პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ დააწინაურა და უბოძა პოლონეთის არმიის ბრიგადის გენერლის წოდება (პოლონური არმიის ისტორიაში მეორე ქალი, რომელსაც ეს წოდება ჰქონდა). ზოგჯერ მას უწოდებენ „ერთადერთ ქალს უხილავ მებრძოლთა შორის". იგი მსახურობდა კურიერად სამამულო არმიაში, ატარებდა წერილებს და სხვა დოკუმენტებს ნაცისტების მიერ ოკუპირებული პოლონეთიდან დევნილობაში მყოფი პოლონეთის მთავრობისთვის ლონდონში და უკან. მისი რეგულარული მარშრუტი გადიოდა ვარშავიდან ბერლინისა და შვედეთის გავლით ლონდონამდე. იგი ასევე პასუხისმგებელი იყო სამამულო არმიის სხვა კურიერებისთვის მარშრუტების ორგანიზებაზე.
ბიოგრაფია
ელჟბიეტა ზავაცკა დაიბადა ტორუნში, პოლონეთის პრუსიის დანაყოფის ნაწილი და დაამთავრა პოზნანის უნივერსიტეტი მათემატიკის განხრით. როდესაც 10 წლის იყო, 1919 წელს, მისი ქალაქი ტორუნი დაბრუნდა ხელახლა დაბადებულ პოლონეთში, რომელმაც დამოუკიდებლობა 1918 წელს დაიბრუნა. მან საშუალო სკოლის დიპლომი პოლონურ ტორუნში მიიღო. 1930-იანი წლების ბოლოს იგი ასწავლიდა რამდენიმე საშუალო სკოლაში, პარალელურად მუშაობდა ინსტრუქტორად Przysposobienie Wojskowe Kobiet-ში (ქალთა სამხედრო წვრთნა). 1939 წელს პოლონეთში შეჭრის დროს იგი იყო სილეზიის ოლქის ქალთა სამხედრო წვრთნის კომენდანტი, რომელიც მონაწილეობდა ლვივის დაცვაში.
1939 წლის ოქტომბერში იგი შეუერთდა შეიარაღებული წინააღმდეგობის სილეზიის ფილიალს საბრძოლო ფსევდონიმით „Zelma“, რომელიც მოგვიანებით შეიცვალა „Zo“. 1940 წლის ბოლოს იგი გადაიყვანეს ვარშავაში და დაიწყო კურიერად მუშაობა. ის ასევე იყო ზაგროდას, სამამულო არმიის საგარეო კომუნიკაციის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე. 1943 წლის თებერვალში მან იმოგზაურა გერმანიაში, საფრანგეთსა და ესპანეთში გიბრალტარში, საიდანაც იგი საჰაერო გზით გადაიყვანეს ლონდონში. ბრიტანეთში მან გაიარა პარაშუტისტის წვრთნები და 1943 წლის 10 სექტემბერს ჩავარდა პოლონეთში, როგორც ამბობენ, რომ იყო „ერთადერთი ქალი მდუმარე უხილავების ისტორიაში“ (სადავოა, რადგან მას არ ჰქონდა დასრულებული სრული სასწავლო კურსი).
1944 წელს ზავაცკა იბრძოდა ვარშავის აჯანყებაში და მისი დამარცხების შემდეგ გადავიდა კრაკოვში, სადაც განაგრძო იატაკქვეშა საქმიანობა. 1945 წელს იგი შეუერთდა ანტიკომუნისტურ ორგანიზაციას თავისუფლება და დამოუკიდებლობა (WiN), მაგრამ მალევე მიატოვა და მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა.
1951 წელს იგი დააპატიმრეს და აწამა ურზად ბეზპიეცზენსტვამ (შინაგან საქმეთა სამინისტროს უსაფრთხოების სამსახური). მას მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა ღალატისა და ჯაშუშობისთვის, მაგრამ სასჯელი შეუმცირდა და 1955 წელს გაათავისუფლეს. ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ მან მიიღო დოქტორის ხარისხი გდანსკის უნივერსიტეტში. ის იყო ტორუნში, მიკოლაი კოპერნიკის უნივერსიტეტის პედაგოგიკის ინსტიტუტის პროფესორი, სადაც დააარსა ანდრაგოგიის განყოფილება. 1978 წელს სლუჟბა ბეზპიეცენსტვამ განყოფილება დახურა. ის იყო სამამულო არმიის ჯარისკაცების მსოფლიო კავშირის აქტიური წევრი და 1980-იან წლებში თანამშრომლობდა სოლიდარობასთან.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:პოლონელი გენერლები კატეგორია:პოლონელი ქალი ჯარისკაცები
აჭარისწყალი (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)
აჭარისწყალი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აჭარისწყალი, კაპნისთავი, კიბე, მაღლაკონი, მაჭახლისპირი, მირვეთი, ხერთვისი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთი კალთის ძირას, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 150 მეტრზე. შავი ზღვიდან დაშორებულია 16 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 274 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum fumidicaudum
Lasioglossum fumidicaudum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
fumidicaudum
პორტ დე ჰალი
thumb|მეტროსადგური პორტ დე ჰალი (Porte de Hal) ან ჰალეპორტი (Hallepoort) — მეტროსადგური და მიწისქვეშა ტრამვაი ბრიუსელში. სადგური განთავსებულია ქალაქის კარიბჭე ჰალესთან, სახელწოდებაც აქედან მოდის.
ჰალეპორტი ფაქტობრივად ორი სადგურისგან შედგება, რომლებიც განსხვავებულ დონეზე მდებარეობენ: მეტროსადგური (ხაზი 2) და მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური (მარშრუტები 3, 23, 55). მეტროსადგური უფრო ქვემოთ არის განთავსებული, ვიდრე მიწისქვეშა ტრამვაის გაჩერება.
მეტროსადგური 1988 წლის 2 ოქტომბერს გაიხსნა, მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური კი — 1992 წლის 3 დეკემბერს. ორივე სადგურს გვერდითი პლატფორმები აქვს.
მიწისქვეშა ტრამვაის სადგური Le Passage inconnu ნამუშევრებით არის შემკული, რაც ბელგიური გრაფიკული რომანების (კომიქსების) Cités obscures მოტივებზეა შექმნილი. Le Passage inconnu წარმოადგენს სადგურის კედლიდან „გამავალი“ მოძველებული ტრამვაის მაკეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტროპოლიტენი კატეგორია:ბრიუსელი
საუდის არაბეთი
საუდის არაბეთი (السعودية‎), ოფიციალურად საუდის არაბეთის სამეფო (المملكة العربية السعودية‎, al-Mamlaka al-‘Arabiyya as-Su’ūdiyya) — ახლო აღმოსავლეთის რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე რელიგიური და ჩაკეტილი ქვეყანა.
არაბეთის სამეფო 1932 წელს ჩამოაყალიბა აბდულ-აზიზ იბნ საუდმა. იბნ საუდმა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ გააერთიანა არაბეთის ნახევარკუნძულზე არსებული დამოუკიდებელი რეგიონები: ჰიჯაზი, ნეჯდი, ელ-ჰასა და ასირი. ტერიტორიების გაერთიანებისთვის საუდი ომებს 1902 წლიდან აწარმოებდა. პირველი ქალაქი რომელიც მან დაიპყრო იყო საუდების საგვარეულო ქალაქი - ერ-რიადი. ახალშექმნილ სახელმწიფოს სათავეში ჩაუდგა ნეჯდის სულთანი — საუდი, აქედან წარმოიშვა ქვეყნის დღევანდელი სახელი. სახელმწიფოს მოწყობა არის აბსოლუტური მონარქია. საუდის არაბეთი არის მუსლიმანური სახელმწიფო ვაჰაბიზმის ძლიერი გავლენით. აქ მდებარეობს პროვინცია ჰიჯაზი — წინასწარმეტყველ მუჰამედის სამშობლო და ისლამის აკვანი. აქ არის მთავარი მუსლიმური სიწმინდეები — მექა და მედინა, სადაც ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანი ასრულებს ჰაჯს. საუდის არაბეთს ასევე ხანდახან უწოდებენ ორი წმინდა მეჩეთის მიწას (მასჯიდ ალ-ჰარამი და მასჯიდ ალ-ნაბავი).
ისტორია
მინი|არაბეთის ნახევარკუნძული 1914 წელს. თანამედროვე საზღვრებში საუდის არაბეთი არსებობს 1926 წლიდან, როდესაც გაერთიანდნენ არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე სამთავროები. ბრძოლაში პირველობა ნეჯდის მმართველმა აბდულ-აზიზ იბნ საუდმა მოიპოვა, რომელიც 1932 წელს მეფედ გამოცხადდა. მისი სიკვდილის შემდეგ, 1953 წლიდან ქვეყანას მისი შვილები ერთპიროვნულად მართავენ. სტაბილურობის შენარჩუნება და ექსტრემიზმთან ბრძოლა ყოველთვის შედიოდა მმართველი ოჯახის ინტერესებში. ამიტომ ქუვეითში ერაყის შეჭრის შემდეგ (1990) აქ განათავსეს აშშ-ის სამხედრო ბაზები. ოპოზიციური აზრის შეზღუდვამ საუდის არაბეთში ხელი შეუწყო „ალ-ქაიდას“ ტიპის ექსტრემისტული დაჯგუფებების აღმოცენებას, რომლებიც თავისი ინტერესებისათვის იყენებენ არაბების უკმაყოფილებას ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის როლის გააქტიურების გამო. 2001 წლის 11 სექტემბერს განხორციელებული ტერაქტის მონაწილენი ძირითადად საუდის არაბეთის მოქალაქენი იყვნენ, რამაც ქვეყანა საკმაოდ რთულ მდგომარეობაში ჩააყენა.
გეოგრაფია
thumb|left ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება იორდანია, ერაყი, ქუვეითი; დასავლეთით კატარი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები და სპარსეთის ყურე; სამხრეთ-დასავლეთით ომანი; სამხრეთით იემენი; დასავლეთით წითელი ზღვა. ფართობი: 1 960 582 კმ². საუდის არაბეთი ერთადერთი სახელმწიფოა რეგიონში, რომელსაც გასასვლელი აქვს როგორც სპარსეთის ყურეზე, ისე წითელ ზღვაზე. ქვეყნის ტერიტორიის 95 %-ზე მეტი უდაბნოს უკავია. მათგან ერთ-ერთია რუბ-ელ-ხალის უდაბნო, რაც „ცარიელ მეოთხედს“ ნიშნავს. ბუნებრივი პირობებიდან გამომდინარე, საუდის არაბეთში არ არის განვითარებული სოფლის მეურნეობა. ქვეყნის ეკონომიკის ძირითადი სექტორია ნავთობმრეწველობა.
პროვინციები
საუდის არაბეთი დაყოფილია 13 პროვინციად (მანატიქ). პროვინციები თავის მხრივ იყოფა გუბერნიებად.
ეკონომიკა
ქვეყანაში ნავთობის საბადოების გახსნის შემდეგ, საუდის არაბეთი დაბალგანვითარებულ უდაბნოს სამეფოდან რეგიონის უმდიდრეს ქვეყნად გადაიქცა.
სქოლიო
* კატეგორია:აზიის ქვეყნები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნები კატეგორია:არაბულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:აბსოლუტური მონარქიები კატეგორია:სამეფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Tritonoturris robillardi
Tritonoturris robillardi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტაბიძისეული
ტაბიძისეული — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
გამოყვანილია მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში დიმიტრი ტაბიძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია საფენა და ხიხვი.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის. სრულ სიმწიფეში მოყვითალო, ქარვისფერი ელფერით, ცვილისებრი ნაფიფქით საშუალოდაა დაფარული. კანი საშუალო სისქის და საშუალო სიმკვრივისაა, რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.
გავრცელებულია შერეული სახით ყვარლის მუნიციპალიტეტის ვენახებში. სელექციურად სუფთა ნარგაობის სახით დაცულია ჯიღაურას ექსპერიმენტულ ბაზაზე. გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ხასიათდება მინდვრის ყვავილების არომატებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
1690
თარიღი უცნობია
*
მერედით ბრუქსი
მერედით ენ ბრუქსი (Meredith Ann Brooks; დ. 12 ივნისი, 1958, ორეგონ-სიტი, ორეგონი, აშშ) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი და გიტარისტი. ცნობილია თავისი 1997 წლის ჰიტ-სიმღერისთვის „Bitch“, რომელიც გრემის ჯილდოზე იყო ნომინირებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ამერიკელი გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კორონი (პალავანი)
კორონი (ოფიციალურად კორონის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Coron) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 855 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 23 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
კალდიეროს ბრძოლა (1796)
კალდიეროს ბრძოლა (1796) — 1796 წლის 12 ნოემბერს კალდიეროს ბრძოლაში ჰაბსბურგთა მონარქიის არმია იოზეფ ალვინჩის მეთაურობით შეებრძოლა საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკის არმიას, რომელსაც მეთაურობდა ნაპოლეონ ბონაპარტი. ფრანგები თავს დაესხნენ ავსტრიის პოზიციებს, რომლებიც თავდაპირველად ეკავათ არმიის მოწინავე გვარდიას, ჰოჰენცოლერნ-ჰეჩინგენის პრინცის, ფრიდრიხ ფრანც ქსავიეს მეთაურობით. მცველები მტკიცედ იკავებდნენ პოზიცებს, სანამ შუადღისას დახმარება მოვიდოდა, ამან ხელი შეუწყო ფრანგების უკან დახევას. ეს იყო იშვიათი ტაქტიკური წარუმატებლობა ბონაპარტისთვის, რომლის ძალები იმ საღამოსვე გადაიყვანეს ვერონაში, მას შემდეგ რაც უფრო დიდი დანაკარგი განიცადეს, ვიდრე მათმა მოწინააღმდეგეებმა. მოქმედება მოხდა პირველი კოალიციის ომის დროს, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციური ომების ნაწილი იყო. კალდიერო არის ქალაქი, რომელიც მდებარეობს ვერონას აღმოსავლეთით დაახლოებით 15 კმ-ში (9.3 მილი).
ბრძოლა იყო მესამე ავსტრიის ძალისხმევის ნაწილი მანტუას ალყის გასათავისუფლებლად. ორი ავსტრიული ჯარი შეიკრიბა მანტუასთან, მთავარი არმია აღმოსავლეთიდან და დამოუკიდებელი კორპუსი ჩრდილოეთიდან. ორივე მათგანი ადრეული წარმატებებით სარგებლობდნენ, რამაც უკან დახია მათ წინ მყოფი ფრანგული ძალები. როდესაც მთავარმა არმიამ ვერონასთვის საფრთხის შემცველ პოზიციას მიაღწია, ბონაპარტმა უბრძანა ანდრე მასენას და პიერ ოჟეროს, რომ მათ დივიზიებს შეტევა დაეწყოთ. ავსტრიის ძლიერმა წინააღმდეგობამ და უამინდობამ ხელი შეუწყო საფრანგეთის დამარცხებას. ბონაპარტი მალევე შეუდგა ახალი სტრატეგიის დაგეგმვას, რომელიც დასრულდა ავსტრიის დამარცხებით არკოლის ბრძოლაში რამდენიმე დღის შემდეგ.
წინა მოვლენები
1796 წლის 2 ნოემბერს არტილერიის გენერალმა, იოზეფ ალვინჩიმ დაიწყო მანტუას ალყის ამოქმედების მესამე მცდელობა 28000 კაციანი არმიით მდინარე პიავეს გადაკვეთით და დასავლეთით წინსვლის გზით. ამავდროულად, მეორე ავსტრიული კოლონა ფელდმარშალ-ლეიტანანტი პოლ დავიდოვიჩის მეთაურობით სამხრეთისკენ დაიძრა ტრენტოს წინააღმდეგ 18000 კაცით. ალვინჩი იმედოვნებდა, რომ ფელდმარშალის დაგობერტ სიგიზმუნდ ფონ ვიურმსერის რელიეფს გაარღვევდა, რომელიც მანტუაში 23,708 კაციანი გარნიზონით იყო ჩაფლული, მათგან კი მხოლოდ 12420 იყო საკმარისი ბრძოლისთვის.
ორმაგი საფრთხის დასაძლევად ბონაპარტმა განათავსა ორი დივიზია, 10,500 კაციანი დივიზია, გენერალ კლოდ-ანრი ბელგრანდ დე ვაბუას მეთაურობით ჩრდილოეთში დავიდოვიჩის წინააღმდეგ და გენერალ ანდრე მასენას 9,500 კაციანი დივიზია ბასანოში, მდინარე ბრენტაზე. რეზერვში იყო დივიზიის გენერალი პიერ ოჟეროს 8300 კაციანი დივიზია ვერონაში და 4300 სხვდასხვა დანაყოფში განთავსებული ქვეითი. დივიზიის გენერალმა ჩარლზ ედვარდ ჯენინგს დე კილმეინმა 8800 კაცით დაბლოკა ვიურმსერის გარნიზონი მანტუაში.
6 ნოემბერს ბონაპარტმა 19500 კაცით, მათ შორის იყვნენ მასენა, ოჟერო და სარეზერვო ბრიგადა, შეუტია ალვინჩის ბასანოსა და ფონტანივას. ბასანოს მეორე ბრძოლაში, ალვინჩიმ და მისმა ორმა დივიზიის მეთაურმა, ფელდმარშალ-ლეიტანანტებმა პიტერ ვიტუს ფონ კვოსდანოვიჩმა და ჯოვანი მარკესე დი პროვერამ გაიმარჯვეს რიცხობრივად უპირატეს მოწინააღმდეგეზე. საფრანგეთის დანაკარგები ასეთი იყო: 3000 მოკლული, დაჭრილი და ტყვედ აყვანილი, ხოლო ალვინჩის არმიაში იყო დაახლოებით 2800 დაღუპული ან დაჭრილი.
დავიდოვიჩმა დაამარცხა ვობუა, კალიანოს ბრძოლაში 7 ნოემბერს, რის შედეგადაც ფრანგების მსხვერპლი შეადგენდა 4400 ადამიანს ხოლო ავსტრიის 3500 ადამიანს. ბონაპარტმა ყურადღება გაამახვილა ჩრდილოეთის საფრთხეზე, როდესაც მან თავისი აღმოსავლეთი ძალა ვერონაში გაიყვანა. დავიდოვიჩი უმოქმედო დარჩა, რადგან მას ჰქონდა მცდარი შთაბეჭდილება, მას ეგონა რომ მასენას დივიზიამ გააძლიერა ვობუა.
ბრძოლა
11 ნოემბრისთვის ალვინჩის წინამძღოლებმა მიაღწიეს კალდიეროს, ვერონას აღმოსავლეთით. იმის იმედით, რომ ვერონაში ევაკუაციის პროცესი იყო, ჰოჰენცოლერნ-ჰეჩინგენის გენერალ-მაიორი პრინცი ფრიდრიხ ფრანც ქსავერი წინ წავიდა. მაგრამ ბონაპარტმა გაგზავნა მასენას და ავჟეროს დივიზიები მდინარე ადიჯზე, რათა ჩართულიყვნენ ავსტრიელების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ჰოჰენცოლერნმა დაკარგა 400 კაცი და დაბრუნდა კალდიეროს ჩრდილოეთით გამავალ ქედზე. ბონაპარტეს გადაწყვეტილი ჰქონდა შეტევა ავსტრიელებზე მეორე დღეს.
ბონაპარტმა სულ 13000 კაცი გაგზავნა ჰოჰენცოლერნის პოზიციაზე თავდასხმისთვის. მასენამ გაილაშქრა ავსტრიელების მარჯვენა დანაყოფის წინააღმდეგ და ოჟერო თავს დაესხა მარცხნივ მყოფებს, ავსტრიელები, რომლებიც რამდენიმე სოფელში იყვნენ გამაგრებულნი, მტკიცე წინააღმდეგობას უწევდნენ საფრანგეთის თავდასხმებს. ძლიერმა წვიმამ, სეტყვამ და ქარიშხალმა ხელი შეუშალა ფრანგ ჯარისკაცებს, რის გამოც მათ გაუჭირდათ მუშკეტების დამზადება. შუადღისას მასენამ დაიწყო წინსვლა ავსტრიის მარჯვნივ. დღის მეორე ნახევარში მოედანზე გამოვიდნენ გენერალ-მაიორ ადოლფ ბრაბეკის და ანტონ შუბირც ფონ ჩობინინის ბრიგადები. მალე ავსტრიელებმა აიძულეს მათ უკან დაეხიათ. პროვერაც გამოჩნდა და უკან დახია ოჟერო. დაღამებამ ფრანგებს საშუალება მისცა უსაფრთხოდ დაბრუნებულიყვნენ ვერონაში.
შედეგი
ფრანგების დანაკარგი შეადგენდა 1000 მოკლულს და დაჭრილს, ასევე 800 კაცი და ორი არტილერია ტყვედ. ავსტრიელების დანაკარგი კი ასეთი იყო: 950 მოკლული და დაჭრილი, 350 კი ტყვედ ჩავარდნილი. ავსტრიელების განდევნის მცდელობის ჩავარდნის გამო, ბონაპარტმა განიზრახა დაეხია მდინარე ადას უკან და პოტენციურად მიატოვა მანტუას ბლოკადა. მაგრამ როდესაც ავსტრიელებმა თავიანთი შესაძლებლობებით არ ისარგებლეს, ფრანგმა სარდალმა გადაწყვიტა კვლავ შეეტია მოწინააღმდეგეზე. ვობუას და კილმენს ყველა ხელმისაწვდომი კაცი ჩამოართვა, ბონაპარტე დაეცა ალვინჩის არკოლას ბრძოლაში 15–17 ნოემბერს და დაამარცხა ავსტრიელები.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:ბრძოლები კატეგორია:1796 წელი ავსტრიაში კატეგორია:1796 წელი საფრანგეთში
ჩემი მშვენიერი ლედი
ჩემი მშვენიერი ლედი (My Fair Lady) — ჯორჯ კიუკორის 1964 წლის ფილმი, ბერნარდ შოუს ნაწარმოებ „პიგმალიონის“ კინოადაპტაცია. ადაპტირება მოახდინა ალან ჯეი ლერნერმა. მთავარ როლებში — ოდრი ჰეპბერნი და რექს ჰარისონი.
ჯილდოები
ოსკარი
ოქროს გლობუსი
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:1964 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ჯორჯ კიუკორის ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
Lasioglossum funebre
Lasioglossum funebre — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1897 წელს.
სქოლიო
funebre
ლუი IX
thumb|ლუი IX წმინდა ლუი IX წმინდა (Louis IX; დ. 25 აპრილი,1214 — გ. 25 აგვისტო, 1270) — საფრანგეთის მეფე 1226–1270 წლებში. კაპეტინგების დინასტიის წარმომადგენელი. ლუი VIII-სა (1187–1226) და ბლანკა კასტილიელის შვილი.
გაატარა მნიშვნელოვანი სახელმწიფო რეფორმები. შეკვეცა სენიორთა სასამართლო უფლებები, პარიზში შექმნა უზენაესი სასამართლო პალატა (მოგვიანებით ეწოდა პარლამენტი) და უმაღლესი ფინანსური ორგანო - საანგარიშო პალატა. 1258 წელს აკრძალა სასამართლო დუელი, სამეფო დომენში - ფეოდალური „კერძო ომები“; დანარჩენ მიწა-წყალზე შემოიღო „მეფის ორმოცი დღე“, რომლის განმავლობაში მოდავეებს შეეძლოთ სამეფო სასამართლოში საქმის გასაჩივრება. სისხლის სამართლის საქმეები, ე. წ. „მეფის შემთხვევები“, დაექვემდებარა მხოლოდ სამეფო სასამართლოს. 1263 და 1265 წლების ორდონანსებით სავალდებულო გახდა სამეფო მონეტის მიღება მთელს სამეფოში. 1270 წლის 1 აგვისტოს ლუი IX-მ წამოიწყო მერვე ჯვაროსნული ლაშქრობა (ტუნისზე), რომლის დროსაც დაიღუპა შავი ჭირით. 1297 წელს პაპმა ბონიფაციუს VIII-მ ლუი IX წმინდანად გამოაცხადა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1214 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1270 კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
მოქალაქეთა პალატა
|thumb|პატრიკ ჰენრის გამოსვლა მოქალაქეთა პალატის წინაშე, 1851, პიტერ როთმელი
მოქალაქეთა პალატა (House of Burgesses) — ვირჯინიის კოლონიის საკანონმდებლო ორგანოს ქვედა პალატა. ის იყო პირველი არჩეული საკანონმდებლო ორგანო ახალ მიწაზე.
ისტორია
მოქალაქეთა პალატა ჩამოყალიბდა ჯეიმზტაუნის სამთავრობო რეფორმების დროს. ჯეიმსთაუნთან მდებარე კოლონიაში, რომელსაც ფლობდა „ლონდონის ვირჯინიული კომპანია“ (Virginia Company of London) პირველივე 12 თვის განმავლობაში დაახლოებით 1 000-ზე მეტი კოლონისტი დასახლდა, ამიტომ მფლობელმა კომპანიამ შემოსავლების გაზრდის მიზნით გადაწყვიტა ცვლილებების შეტანა. მოსახლეებს მიწის პირვატიზაციის უფლება მიეცათ. შეიქმნა საკანონმდებლო ორგანო რომელიც ბრიტანეთის პარლამენტის ანალოგი იყო და მისი შეკრება მხოლოდ წელიწადში ერთხელ ხდებოდა.
არჩევნების ჩატარდა კოლონიის მმართველის, ჯორჯ იარდლის მეთვალყურეობთ.
მოქალაქეთა პალატის პირველი შეხვედრა გაიმართა 1619 წლის 30 ივლისს, ჯეიმსტაუნში.
კატეგორია:ვირჯინია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
მერი ტაილერ მური
მერი ტაილერ მური (Mary Tyler Moore დაიბადა 29 დეკემბერი, 1936. ნიუ-იორკ სიტი, აშშ - გარდაიცვალა 25 იანვარი, 2017) - ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და სოციალური ადვოკატი. იგი ფართოდ იყო ცნობილი გამოჩენილი სატელევიზიო სიტკომის როლებით დიკ ვან დეიკის შოუში (1961–1966) და მერი ტაილერ მურის შოუში (1970–1977).
მისი ორი ყველაზე გამორჩეული როლით, რომლებიც იწვევს გენდერულ სტერეოტიპებსა და ნორმებს, ნიუ იორკ თაიმსმა თქვა, რომ მურის "გამოსვლები [მერი ტაილერ მურის შოუში და დიკ ვან დეიკის შოუში] დაეხმარა ამერიკული ქალის ახალი ხედვის განსაზღვრაში".
ადრეული წლები
მერი ტაილერ მური ტაილერი ნიუ-იორკში დაიბადა ჯორჯ ტილერ მურის (1913–2006), კლერკისა და მარჯორი ჰეკეტის (1916–1992) ოჯახში. მისი ირლანდიელ-კათოლიკური ოჯახი ბრუკლინის ფლეტბუშის უბანში ცხოვრობდა. მოგვიანებით მურსი ცხოვრობდა ნაქირავებ ბინაში, ფალიშინგის შტატში, ქვინსში, 35-ე ავენიუს 144-16 ნომერში. მური სამი შვილიდან ყველაზე უფროსი იყო; ის უმცროს ძმასთან, სახელად ჯონთან და უმცროს დასთან, სახელად ელიზაბეტთან ერთად გაიზარდა.
როდესაც ის რვა წლის იყო, მურის ოჯახმა დატოვა ნიუ-იორკი და გადავიდა ლოს-ანჯელესში, მურის ბიძის, MCA- ს თანამშრომლის რეკომენდაციით. იგი გაიზარდა კათოლიკე და მესამე კლასამდე დადიოდა ბრუკლინის წმინდა ვარდის ლიმას სახელობის საეკლესიო სკოლაში. შემდეგ ის ლოს-ანჯელესის სენტ ამბროსის სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ მოჰყვა Immaculate Heart-ის საშუალო სკოლა ლოს ფელიზის სამეზობლოში. მურის და, ელისაბედი, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა "ტკივილგამაყუჩებლებისა და ალკოჰოლის კომბინაციისგან", ხოლო მისი ძმა გარდაიცვალა 47 წლის ასაკში თირკმლის კიბოთი. მარცხნივ|მინი|მერი ტაილერ მური (1960) მურის მამის დიდი ბაბუა, პოდპოლკოვნიკი ლუის ტილღმან მური ფლობდა სახლს, სადაც ახლა სტოუნუოლ ჯექსონის შტაბის მუზეუმია ვინჩესტერში, ვირჯინია.
კარიერა
მურის სატელევიზიო კარიერა დაიწყო "Happy Hotpoint" -ზე მუშაობით. ხუთი დღის განმავლობაში 39 Hotpoint სარეკლამო რგოლებში გამოჩენის შემდეგ მან მიიღო დაახლოებით $ 6000. იგი ფეხმძიმედ დარჩა, ჯერ კიდევ "ბედნიერი"-ში მუშაობის დროს და ჰოთპოინტმა დაასრულა თავისი სამუშაო, როდესაც ძალიან გაუჭირდა მისი ორსულობის დამალვა ელფის კოსტუმით. მურმა ანონიმურად შექმნა მრავალი ჩანაწერის ალბომის გარეკანი და დენი ტომასის უფროსი ქალიშვილის როლისთვის მან ხანგრძლივი სამუშაო ჩაატარა სატელევიზიო შოუსთვის, მაგრამ იგი უარყვეს.
მურის პირველი რეგულარული სატელევიზიო როლი იყო იდუმალი და გლამურული სატელეფონო მიმღები Richard Diamond, Private Detective-ში. შეცდომით იტყობინებიან, რომ შოუში მისი ხმაც ჩანს, მაგრამ მხოლოდ მისი ფეხები გამოჩნდა კამერაში, რამაც დაამატა პერსონაჟის მისტიკა. [23] მისი ფეხები მე -3 სეზონის მე -3 ეპიზოდში გამოჩნდა, მაგრამ ის სხვა ეპიზოდებში წელის ზევითაც გამოჩნდა, როდესაც წელში ესროლეს, სახეზე ნაწილობრივ მაინც დამალული. ამ დროს, მან მიიღო მონაწილეობა ჯონ კასავეტესის NBC დეტექტიურ სერიალში ჯონი სტაკატოში და ასევე სერიალების პრემიერაში The Tab Hunter Show 1960 წლის სექტემბერში და Bachelor Father ეპიზოდში "Bentley and the Big Board" 1960 წლის დეკემბერში. მური გამოჩნდა ფილმებსა და ტელევიზიაში, მათ შორის იყო ბურბონის ქუჩის ბიტი, 77 Sunset Strip, Surfside 6, ძებნილი: მკვდარი ან ცოცხალი, Steve Canyon,  Hawaiian Eye, Thriller და Lock-Up. ის ასევე გამოჩნდა 1962 წლის თებერვლის ეპიზოდში Straightaway.
ჯანმრთელობის პრობლემებიდ ა გარდაცვალება
მური გამოჯანმრთელებული ალკოჰოლიკი იყო და მას I ტიპის დიაბეტის დიაგნოზი დაუსვეს 1969 წელს, აბორტის გაკეთების შემდეგ. [84] 2011 წელს მას ოპერაცია ჩაუტარდა მენინგიომის, თავის ტვინის კეთილთვისებიანი სიმსივნის მოსაცილებლად. [85] 2014 წელს მეგობრებმა განაცხადეს, რომ მურს გულის და თირკმელების პრობლემები ჰქონდა, გარდა ამისა, ის თითქმის ბრმა იყო.
მური გარდაიცვალა 80 წლის ასაკში, 2017 წლის 25 იანვარს, გრინვიჩის საავადმყოფოში, გრინვიჩში, კონექტიკუტის შტატში, ფილტვების ანთებით გართულებული გულ-ფილტვის დაზიანების შედეგად, აოარატზე მოთავსების შემდეგ. იგი დაკრძალეს Oak Lawn სასაფლაოზე Fairfield, კონექტიკუტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
საშუალო იაპონური ენა
საშუალო იაპონური ენა, ან შუაიაპონური ხანა (იაპონურად 中世日本語, chūsei nihongo) იყო იაპონური ენის ისტორიული განვითარების ერთ-ერთი საფეხური, წარმოადგენს კლასიკური იაპონურიდან ახალ იაპონურზე გარდამავალ ხანას. ამ დროის იაპონურმა არაერთი ძველი ნიშანი უკუაგდო და თავის დღევანდელ ფორმას დაუახლოვდა.
შუაიაპონური ხანა: ქვეპერიოდები
საშუალო, ან შუაიაპონური ენის განვითარებაში ეს ე.წ. გარდამავალი პერიოდი გრძელდებოდა დაახლოებით 500 წელს XII-დან XV საუკუნემდე. მიღებულია ამ ხანის ორ, ადრეულ და გვიან ქვეპერიოდებად დაყოფა. პოლიტიკურ-ისტორიული თვალთახედვით, ადრეული შუაიაპონური არსებობდა ჰეიანისა, - უფრო ზუსტად კი ინსეის დროს, და ასევე კამაკურას ხანაში, ხოლო გვიანი შუაიაპონური კი მურომაჩის ხანაში დაიწყო და დასრულდა.
წანამძღვრები
XII საუკუნის დასასრული იაპონიის ისტორიაში არის ჟამი ჰეიანის პერიოდის არისტოკრატიული საზოგადოებიდან სამურაების ფეოდალურ საზოგადოებაზე გადასვლისა. ამ ცვლილებებს თან ახლდა პოლიტიკური ცენტრის გადატანა აღმოსავლეთისაკენ და მისი აღმართვა შოგუნატეში. ამ დროს გაჩნდა უამრავი ახალი ბუდისტური მოძრაობა, გაიზარდა წერა-კითხვის მცოდნეთა რიცხვი.
XVI საუკუნის შუა ხანებში პორტუგალიელმა მისიონერებმა იაპონიასაც მიაღწიეს, რამაც დასავლური კონცეპტების, აზროვნების ტიპის გაჩენა გამოიწვია ქვეყანაში. იაპონურში გაჩნდა პირველი ევრონასესხობები. ქრისტიანობის (იაპონურად „ქრისტიანობა იაპონიაში“) გასავრცელებლად პორტუგალიელ მისიონერებს მოუწიათ იაპონური ენის შესწავლა-დაუფლება. მათ შეჰქმნეს დიდძალი ლინგვისტური ლიტერატურა გრამატიკებისა და ლექსიკონების სახით. მისიონერები ძირითადად თარგნიდნენ თავიანთ სამისიონერო მიზნებისთვის გამოსადეგარ ლიტერატურას. ეს წყაროები წარმოადგენენ ფასდაუდებელი მნიშვნელობის ნაშრომებს საშუალო იაპონური ენის ენათმეცნიერული კვლევის საქმეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონური ენა
კალვადოსი
კალვადოსი შეიძლება იყოს:
Tritonoturris subrissoides
Tritonoturris subrissoides — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
დაკარგული (ფილმი)
დაკარგული (Missing) — 1982 წლის პოლიტიკური თრილერი. ფილმი ასახავს 1973 წელს ჩილეში მომხდარი სახმედრო გადატრიალებას და მასში აშშ-ს როლს. ფილმი აკრძალული იყო ჩილეში ავგუსტო პინოჩეტის რეჟიმის დროს. მასში ჩილე და პინოჩეტი ნახსენები არაა, თუმცა ისმის ქალაქების, სანტიაგოსა და ვინია დელ მარის დასახელებები.
ჯილდოები
ოსკარი
BAFTA
კანის კინოფესტივალი
Backstreet's Back
Backstreet's Back — ამერიკული ბოიბენდ Backstreet Boys-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1997 წელს. ალბომმა გაზარდა ჯგუფის პოპულარობა მსოფლიოში, უმეტესწილად, ცნობილი ჰიტ-სინგლებით Everybody (Backstreet's Back), As Long as You Love Me და All I Have to Give.
სერტიფიცირებები
!scope="row"|ჰონგ-კონგი (IFPI)
სქოლიო
კატეგორია:Backstreet Boys-ის ალბომები კატეგორია:1997 წლის ალბომები კატეგორია:Jive Records-ის ალბომები
საქართველო XI საუკუნეში
საქართველო XI საუკუნეში — XI საუკუნეში განვითარების ახალ საფეხურზე ავიდა ფეოდალური ურთიერთოები. ახალჩამოყალიბებულ საქართველოს სამეფოს გამოუჩნდნენ მოწინააღმდეგენი დიდაზნაურების, საქართველოს ეკლესიის რეაქციული ფრთის და მტრული სახელმწიფოების სახით. სამღვდელოებას და თავადაზნაურებს აწუხებდათ პრივილეგიების დაკარგვა, ხოლო მეზობელ სახელმწიფოებს საქართველოს გაძლიერება. მიუხედავად შიდა წინააღმდეგობებისა, სამეფო კარის პოლიტიკის შედეგად სამეფოს ტერიტორია იზრდებოდა, ხოლო ბიზანტიის იმპერიის გავლენა საქართველოზე სუსტდებოდა.
ბაგრატ III
1008 წელს გარდაიცვალა მეფეთ-მეფე გურგენი და მისი ტიტული და სამფლობელოები — შავშეთი, კლარჯეთი, სამცხე, ჯავახეთი და ტაო — მიიღო მისმა ძემ, აფხაზთა და ქართველთა მეფემ, ბაგრატ III-მ. ამის შემდეგ ბაგრატმა დაიწყო ბრძოლა კახეთისა და ჰერეთის სამთავროების შემოერთებისთვის. მან დავით ქორეპისკოპოსს ქსნის ხეობის ციხეების გრუისა და წირქვალის ციხეების დაბრუნება მოსთხოვა, რაზეც უარი მიიღო. 1008 წელს ბაგრატმა დავითი ბრძოლაში დაამარცხა და კახეთი და ჰერეთი დაიკავა. თუმცა ბაგრატის უკან გაბრუნებისთანავე დავით ქორეპისკოპოსმა ხელახლა დაიკავა კახეთი. 1010 წელს ბაგრატმა ხელახლა დალაშქრა კახეთ-ჰერეთი, დანიშნა იქ ერისთავები და გახდა მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა და კახთა. კახეთ-ჰრეთის შემოერთების შემდეგ საქართველოს სამეფო უშუალოდ დაუმეზობლდა შედადიანების სამფლობელოს. ამირა ფადლონმა რამდენჯერმე შეუტია კახეთ-ჰერეთის ერისთავებს. საპასუხოდ ბაგრატ III-მ ანისის მეფე გაგიკ I-თან ერთად ფადლონის წინააღმდეგ გაილაშქრა და სასტიკად დაამარცხა ის.
ბაგრატ III-ის დროს დაიწყო ახალი სვეტიცხოვლის შენება, აშენდა ბედიის მონასტერი, ნიკორწმინდა, მოწამეთა, ბაგრატის ტაძარი. ბაგრატი გარდაიცვალა 1014 წლის 7 მაისს ფანასკერტის ციხეში. დაკრძალეს მის მიერვე აგებულ ბედიის ტაძარში. ბაგრატ III-მ მემკვიდრეებს დაუტოვა საქართველოს ერთიანი სამეფო, რომელშიც არ შედიოდა მხოლოდ თბილისის საამირო და ტაშირ-ძორაგეტის სამეფო.
გიორგი I
ბიზანტიასთან ურთიერთობები გამწვავდა ბაგრატ III-ის მემკვიდრეების მეფობის დროს. ბიზანტია ცდილობდა საქართველოს მეფის მოწინააღმდეგე დიდებულების მიმხრობას. ბაგრატის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა გიორგი I (1014-1027). მეფის მცირეწლოვნებით ისარგებლეს კახეთ-ჰერეთის აზნაურებმა და საქართველოს ჩამოაშორეს ეს კუთხეები. კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე III გახდა. გიორგი I-მა გადაწყვიტა ებრძოლა დავით III კურაპალატის მემკვიდრეობისთვის. მან ისარგებლა ბიზანტიის ომით ბულგარეთთან და დაიკავა იმიერ ტაო. 1018 წელს ბულგარეთთან გამარჯვების შემდეგ იმპერატორი ბასილი II საქართველოსკენ დაიძრა. გიორგი I შეეცადა შეექმნა კოალიცია ბიზანტიის იმპერიის წინააღმდეგ. მისი მომხრეები იყვნენ სიმამრი, ვასპურაკანის მეფე სენექერიმ ჰოვანეს არწრუნი, ვანანდის მეფე გაგიკი, ანისის მეფე იოანე-სუმბატი, კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე III. საქართველოს მეფე დაუკავშირდა ეგვიპტის ხალიფა ალ-ჰაკიმს, მაგრამ ალ-ჰაკიმი მოკლეს.
thumb|left|150px|ბიზანტიის იმპერატორი ბასილ II ბულგართმუსვრელი. (იმპერატორის ფეხთით - დამარცხებული ბულგარელი მმართველები). მინიატურა 1021 წელს შირიმნის ბრძოლაში საქართველოს ჯარი დამარცხდა. ბიზანტიელებმა ააოხრეს თრიალეთი, ჯავახეთი, არტაანი და უკან გაბრუნდნენ ტრაპიზონში. დაიწყო საზავო მოლაპარაკებები. ამასობაში ბიზანტიაში აჯანყება დაიწყო, აჯანყებულებთან კავშირი ჰქონდა გიორგი I-ს. ბასილმა დაამარცხა აჯანყებულები, მათი ერთ-ერთი მეთაურის მოკვეთილი თავი კი გიორგის გამოუგზავნა. გიორგი I იძულებული შეიქმნა 1023 წელს ზავი დაედო ბიზანტიელებთან. ზავის თანახმად იმიერ ტაო კვლავ ბიზანტიას დარჩა. ამასთან ერთად, კონსტანტინოპოლში მძევლად გაგზავნეს უფლისწული ბაგრატი სამი წლით. გიორგი I არ წყვეტდა ანტიბიზანტიურ საქმიანობას. 1025 წელს ის დაუკავშირდა ნიკიფორე კომნენოსს, რომელიც ბასილი II-ის წინააღმდეგ აჯანყებას აპირებდა, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია. გიორგი I-მა მოიყვანა მეორე ცოლი ოსთა მეფის ასული ალდე. სავარაუდოდ ის აპირებდა ოსების გამოყენებას ბიზანტიის წინააღმდეგ. ალდესთან მას შეეძინა ვაჟი დემეტრე. 1027 წელს გარდაიცვალა გიორგი I, სამეფო ტახტი დაიკავა ბაგრატ IV-მ.
ბაგრატ IV
1032 წელს ქვეყნის უძლიერესმა ფეოდალმა ლიპარიტ IV ბაღვაშმა და ქართლის ერისთავმა ივანე აბაზასძემ თბილისიდან გაიტყუეს და შეიპყრეს ამირა ჯაფარ III იბნ-ალი, დატყვევებული ამირა მეფეს მიგვარეს და თბილისის დაკავება შესთავაზეს. ლიპარიტის მოწინააღმდეგეებმა ბაგრატ IV-ს ამირა გაათავისუფლებინეს. 1037 წელს, კვლავ ლიპარიტის რჩევით და თანადგომით ბაგრატმა დაიკავა ორბეთის და ფარცხისის ციხეები და თბილისს ალყა შემოარტყა. მათ შეუერთდა კახეთ-ჰერეთის მეფე კვირიკე III. ალყა ორ წელს გაგრძელდა. ალყის დროს მოკლეს კვირიკე III. ქალაქის მცხოვრებნი უმძიმეს მდგომარეობაში ჩავარდნენ, აღარ იშოვებოდა საკვები. ამირა მდინარე მტკვრით აპირებდა გაქცევას, ხოლო ქალაქი სულ მალე დანებებას აპირებდა, მაგრამ ბაგრატმა ლიპარიტის გარეშე თბილისს ალყა მოხსნა.
თბილისის შემოერთების ორი უშედეგო მცდელობის შემდეგ დაიძაბა ურთიერთობები ბაგარტს და ლიპარიტს შორის. მალე კლდეკარის ერისთავი აუჯანყდა მეფეს, ბიზანტიიდან ჩამოიყვანა დემეტრე უფლისწული, შეიჭრა შიდა ქართლში და ატენის აღება სცადა, თუმცა უშედეგოდ. სამხრეთ საქართველოს ბევრი დიდი ფეოდალი მიემხრო დემეტრეს. დემეტრემ ბიზანტიას გადასცა უმნიშვნელოვანესი ციხე ანაკოფია. ბაგრატი ამ დროს კახეთის შემოერთებას ცდილობდა. მან დაატყვევა პანკისის, მაჭის, შტორის და ხორნაბუჯის ერისთავები, აიღო და გადაწვა ბოდოჯის სასახლე თიანეთში, მაგრამ ლიპარიტის გამო იძულებული გახდა თავი დაენებებინა კახეთისთვის. მან ლიპარიტს ქართლის ერისთავობა უბოძა.
გაძლიერებული მეფის წინააღმდეგ მოქმედება დაიწყო ლიპარიტ ბაღვაშმა. მან ანისიდან ქართველი დიდებულები გამოტყუა და დაატყვევა. ამან ბიზანტიას გაუადვილა ანისის სამეფოს დაკავება. ლიპარიტმა 1047 წელს სასირეთის ბრძოლაში დაამარცხა ბაგრატი, რომელიც იძულებული გახდა თბილისი დაეტოვებინა. მალე ბაგრატი კვლავ შეებრძოლა ლიპარტს არყისციხესთან და დამარცხდა. 1048 წელს ტყვედ ჩავარდა სელჩუკთა სახელმწიფო წინააღმდეგ ბიზანტიის მხარეს მებრძოლი ლიპარიტი. ამით ისარგებლა ბაგრატ IV-მ და თბილისი ხელახლა დაიკავა. მაგრამ სელჩუკებმა ლიპარიტი მალე გაათავისუფლეს და ბაგრატმა თბილისი მისი საქართველოში დაბრუნებისთანავე მიატოვა. 1054 წელს ბაგრატი ბიზანტიაში გაემგზავრა. მისი არყოფნისას ლიპარიტმა რუისის ტაძარში მეფედ აკურთხა ბაგრატის ძე გიორგი. სამეფოს რეალური მმართველი ლიპარიტი გახდა. ბიზანტიის იმპერატორმა ბაგრატ IV და ლიპარტიტ IV შეარიგა. მას სჭირდებოდა ძლიერი მოკავშირე თურქ-სელჩუკების წინააღმდეგ. ბაგრატმა ლიპარიტი მესხეთის მთავრად აღიარა. 1058 წელს მესხმა აზნაურმა სულა კალმახის ერისთავმა ლიპარიტი შეიპყრო ბაგრატ IV-ს მიჰგვარა. ლიპარიტი ბერად აღკვცეს და ბიზანტიაში გაგზავნეს. ბაგრატმა ბიზანტიიდან საქართველოში ჩაიყვანა ქართველი ბერი გიორგი მთაწმიდელი და მას ჭყონდიდის ეპისკოპოსობა შესთავაზა, თუმცა უარი მიიღო. ლიპარიტის დამარცხების შემდეგ ბაგრატს საშუალება მიეცა დაეწყო ბრძოლა საქართველოს გაერთიანებისთვის. მეფემ პირველლად კახეთ ჰერეთს შეუტია და რამდენიმე მნიშვნელოვანი ციხე დიკავა. მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა, რადგან თურქ-სელჩუკები უკვე უშუალოდ საქართველოს დაემუქრნენ.
სელჩუკები პირველად საქართველოში 1064 წელს შეიჭრნენ. მათ პირადად სულთანი ალფ-არსლანი მეთაურობდა. ალფ-არსლანმა 1064 და 1068 წლებში დალაშქრა საქართველო. 1064 წელს სელჯუკები სამხრეთ საქართველოში შეიჭრნენ და ახალქალაქს მიადგნენ. ქალაქის გალავნის მშენებლობა ჯერ დამთავრებული არ იყო. მიუხედავად ამისა მესხებმა მტერს სასტიკი ბრძოლა გაუმართეს. ბრძოლა სამი დღე გრძელდებოდა. ისტორიკოსი წერს რომ მდინარე ახალქალაქისწყალი სისხლით შეიღება. მტერმა ქალაქი აიღო, სამხრეთ საქართველო ააოხრა და შემდეგ აიღო ქალაქი ანისი. 1068 წელს თურქ-სელჯუკები აღმოსავლეთ საქართველოს შეესივნენ. კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I სულთანს ეახლა და მორჩილება გამოუცხადა. სელჩუკებმა ააოხრეს ჯერ ქართლი, შემდეგ გადავიდნენ არგვეთში და მკაცრი ზამთრის გამო დაბრუნდნენ უკან. ალფ-არსლნმა თბილისი და რუსთავი განძის ამირა ფადლონ იბნ შავურის გადასცა. თურქების წასვლის შემდეგ ბაგრატმა განძის ამირა სასტიკად დაამარცხა. ბრძოლისველზე ამირა ტყვედ ჩაუვარდა მესხ აზნაურ ისაკ ტოლობელის ძეს. მან ამირა კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართანს გადასცა. ნაგრატმა ამირა აღსართანს ბოჭორმისა და უჯარმის ციხეებში გაუცვალა. ბაგრატმა ფადლონს თბილისი ჩამოართვა, ქალაქის მმართველად ამირათა ერთ-ერთი შთამომავალი დასვა და ხარკი დაუწესა.
1071 წელს მანასკერტის ბრძოლაში ბიზანტია სასტიკად დამარცხდა თურქ-სელჩუკებთან. იმპერატორი რომანოზ IV დიოგენე ტყვედ ჩავარდა. საქართველო სელჩუკთა წინააღმდეგ მარტო დარჩა. 1072 წლის 21 ნოემბერს გარდაიცვალა ბაგრატ IV. ის ჭყონდიდში დაკრძალეს. იმავე წელს სელჩუკთა ტახტზე ავიდა მელიქ-შაჰი, რომლის დროსაც სელჩუკთა სახელმწიფომ ძლიერების პიკს მიაღწია.
გიორგი II
გიორგი II-ს უმძიმეს ვითარებაში მოუხდა მეფობა. ქვეყანა თურქ-სელჯუკების შემოსევებისაგან აოხრებლი იყო. გამეფებიდან რამდნეიმე თვეში მას ურჩობა გამოუცხადეს დიდებულებმა ივანე ლიპარიტის ძემ, ვარდან სვანთა ერისთავმა და ნიანია ქუაბულისძემ. ამ უკანასკნელმა ქუთაისში სახელმწიფო საჭურჭლე გაძარცვა. მეფემ დაამარცხა ფეოდალები, მაგრამ არ დასაჯა. ვარდანს უბოძა ასკალანა, ივანე ბაღვაშს სამშვილდე, ხოლო ნიანიას თმოგვი.
1074 წელს საქართველოში შეიჭრა მელიქ-შაჰი, აიღო სამშვილდე, მოაოხრა მიმდებარე მხარეები და არანში გადავიდა. მელიქ-შაჰმა დაიპყრო განძის საამირო, მის მმართველად საკუთარი სარდალი დასვა და 48 ათასიანი ჯარი დაუტოვა. იმავე წელს მელიქ-შაჰის სარდალი ამ ჯარით საქართველოში შეიჭრა. ფარცხისის ბრძოლაში გიორგი II-მ კახეთ-ჰერეთის მეფე აღსართან I-თან ერთად სასტიკად დაამრცხა თურქ-სელჯუკები. მალე გიორგი II-მ დაიბრუნა ანაკოფიის ციხე და შავშეთის, კლარჯეთის და ჯავახეთის ციხეები. უცნობია, გიორგიმ ბრძოლით აიღო ეს ციხეები, თუ ბიზანტიამ გადასცა მის მოკავშირეს თურქ-სელჩუკების წინააღმდეგ საბრძოლველად. გიორგი II-მ ასევე დაიკავა ქალაქი კარი, ასევე ვანანდის და კარნიფორის სიმაგრეები. ეს ტერიტორიები 1065 წლიდან ბიზანტიას ეკუთვნოდა, თუმცა ამ დროისთვის თურქ-სელჩუკებს ჰქონდათ დაკავებული. სავარაუდოდ გრიგოლ ბაკურიანის ძის პირით ბიზანტიამ ეს ტერიტორიები გიორგი II-ს დაუმტკიცა. მელიქ-შაჰი კარის დაკარგვას არ შეეგუა და ჯარი გაგზავნა ამირა აჰმადის მეთაურობით. თურქ-სელჯუკებმა კარის ციხე დაიბრუნეს და ჯავახეთში შეიჭრნენ. გიორგი II დამარცხდა და დასავლეთ საქართველოში გადავიდა.
განსაკუთრებით დამანგრეველი საქართველოსთვის აღმოჩნდა დიდი თურქობა, რომელიც 1080 წელს დიწყო. თურქები ადრიან გაზაფხულზე შემოდიოდნენ და გვიან შემოდგომაზე მიდიოდნენ. მომთაბარე სელჩუკები დაპყრობილ ტერიტორიებს საძოვრებად აქცევდნენ, ეს კი საქართველოს ფეოდალური მეურნეობის მოშლას იწვევდა, მას საფუძველს აცლიდა და გადაშენების საფრთხეს უქმნიდა. გიორგი II მელიქ-შაჰს ეახლა და ხარკის გადახდა იკისრა. სამაგეროდ თურქებს აღარ უნდა დაერბია საქართველო. მელიქ-შაჰმა გიორგი II-ს გამოაყლოა ჯარი, რომლითაც მას უნდა დაეპყრო კახეთი. გიორგიმ ვეჯინის ციხეს ალყა შემოარტყა, მაგრამ მოულოდნელად მიატოვა ალყა და დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა. კახეთის მეფე აღსართანი ეახლა მელიქ-შაჰს, მიიღო ისლამი და კახეთი დაიმტკიცა. ზავიდან არაფერი გამოვიდა, საქართველო ხარკს იხდიდა, თურქები კი ქვეყანას მაინც აოხრებდნენ, განსაკუთრებით კი სამხრეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს. ქვეყნის მდგომარეობა კიდევ უფრო დაამძიმა, უმძიმესმა მიწისძვრამ რომელიც თითქმის ერთი-წლის განმავლობაში ხდებოდა.