cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კინარი
ტაილანდი
ტაილანდის საერთაშორისო ავიახაზები ყოველთვიურ ჟურნალს უშვებს სახელწოდებით კინარი.
სახელმწიფო გადატრიალება იტალიაში (1943)
მინი|[[ბენიტო მუსოლინი (დუჩე)]] სახელმწიფო გადატრიალება იტალიაში, იქ უფრო ცნობილი, როგორც „25 ივლისი“ (Luglio) — იტალიაში 1943 წლის 25 ივლისს მომხდარი სახელმწიფო გადატრიალება. მეორე მსოფლიო ომში იტალიის ფაქტობრივი დამარცხცებით უკმაყოფილო ფაშისტმა ფუნქციონერებმა პრემიერ-მინისტრი ბენიტო მუსოლინის მიმართ ოპოზიციურად განწყობილი რამდენიმე დაჯგუფება ჩამოაყალიბეს და დიდი ფაშისტური საბჭოს მოწვევა მოითხოვეს. იტალიის პარლამენტის ქვედა პალატის თავმჯდომარემ დინო გრანდიმ, მეფე ვიტორიო ემანუელე III-ის მხარდამჭერით გაატარა საბჭოში რეზოლუცია, რომელიც ითვალისწინებდა მეფისთვის უმაღლესი ძალაუფლების, ისევე როგორც უმაღლესი მთავარსარდლობის გადაცემას და ხელისუფლების ფაშისტური ინსტიტუტების დათხოვნას. 26 იანვარს „დუჩე“ მეფემ გამოიძახა აუდიენციაზე, ხოლო შემდეგ იგი დააპატიმრეს, რის შედეგადაც დასრულდა ფაშისტების 21-წლიანი მმართველობა. მუსოლინის დაცემის შემდეგ ქვეყანაში გერმანული ჯარი შეიჭრა; 1943 წლის 8 სექტემბერს გაფორმდა სამშვიდობო ხელშეკრულება იტალიასა და მოკავშირეებს შორის. 12 სექტემბერს დაპატიმრებული მუსოლინი გერმანელებმა გაათავისუფლეს. იმ დღიდან, დუჩე იტალიის სოციალურ რესპუბლიკას ჩაუდგა სათავეში.
წინაპირობები. უკმაყოფილების პირველი ნიშნები
მინი|ვიტორიო ემანუელე III 1943 წლის დასაწყისში იტალიურ ფრონტზე სიტუაცია კრიტიკას ვერ უძლებდა: 4 ნოემბერს აფრიკული ფრონტის კრახი და 8–12 ნოემბერს ჩამოსხმულმა დესანტმა გზა გაუხსნა მოკავშირეებს იტალიისკენ. გარდა ამისა, სსრკ-ში იტალიური ჯარის დამარცხებამ, ქალაქების მუდმივმა დაბომბვებამ, სურსათ-სანოვაგის და საწვავის უკმარისობამ მოსახლეობის დემორალიზაცია გამოიწვია: მოქალაქეთა უმრავლესობას ღერძი ბერლინი-რომი-ტოკიოს დატოვება სურდა. ჩრდილოეთ აფრიკაში ღერძის ბოლო საყრდენის, ტუნისის შესანარჩუნებლად იტალიას გერმანელების დიდი დახმარება ესაჭიროებოდა. მუსოლინი, დარწმუნებული იმაში, რომ მიმდინარე კონფლიქტში ძირითად როლს ხმელთაშუა ზღვა ითამაშებდა, ყველანაირად ცდილობდა ჰიტლერი თავის აზრზე მოექცია. დუჩეს სურდა, რომ ჰიტლერს საბჭოთა კავშირთან სამშვიდობო ხელშეკრულება გაეფორმებინა და ჯარის დიდი ნაწილი აფრიკულ ფრონტზე გადაესროლა. 1943 წლის 29 აპრილს ორი ლიდერი ერთმანეთს ზალცბურგში შეხვდა. მუსოლინის მიერ შეთავაზებული გეგმა ჰიტლერმა უარყო. ჰიტლერის სკეპტიციზმს იტალიური ჯარის მიმართ იზიარებდნენ ვერმახტის გენერლებიც: მათ უარი უთხრეს იტალიელებს ტუნისის პლაცდარმის დასაცავად დახმარების გაგზავნაზე, რადგან არ სჯეროდათ მათი წინააღმდეგობის. პოლიტიკური არასტაბილურობის კიდევ ერთი ფაქტორი გახდა მუსოლინის ჯანმრთლების მდგომარეობა: მის დეპრესიას დაემატა გასტრიტი და ნერვული წარმოშობის დუოდენიტი. დაავადებების გამო პრემიერ-მინისტრი იშვიათად იყო დაკავებული სახელმწიფო საქმეებით.
ჩამოყალიბებული სიტუაციიდან გამოსავლის პოვნა განხილვის საბაბი გახდა სხვადასხვა დაჯგუფებებისთვის, რომლებშიც შედიოდნენ ანტიფაშისტები, ფაშისტები, სამეფო კარის წევრები და გენერალური შტაბის ხელმძღვანელები. არისტოკრატთა ნაწილი, უმაღლესი კლასების წევრები და ძველი პოლიტიკური ელიტა ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად ცდილობდა დაემყარებინა კავშირი ანტიჰიტლერულ კოალიციასთან. მათთვის არ იყო ცნობილი, რომ კასაბლანკას კონფერენციაზე მოკავშირეებმა მისაღებად მხოლოდ უპირობო კაპიტულაცია მიიჩნიეს. ამერიკელები და ინგლისელები ნაბიჯებს იტალიის უმაღლესი ხელმძღვანელობისგან ელოდებოდნენ და სხვა კონტაქტებს არაფრად აგდებდნენ. 20-წლიანი დიქტატურით დასუსტებული ანტიფაშისტური პარტიები დუჩეს ვერანაირ წინააღმდეგობას ვერ უწევდნენ. მისი პოლიტიკური ოპონენტების დიდი ნაწილი, კომუნისტების და „მოქმედების პარტიის“ გარდა ელოდებოდა, რომ პირველი მეფე ამოქმედდებოდა, მაგრამ, მეფე არ იყო დარწმუნებული იმაში, რომ გადატრიალება წარმატებით დასრულდებოდა. გარდა ამისა, იგი ერიდებოდა კონსტიტუციის დარღვევას და ხედავდა, რომ ომისშემდგომ იტალიაში მონარქიის შენარჩუნების პერსპექტივა არ არსებობდა. მეფეს ეზიზღებოდა ფაშისტებამდელი პოლიტიკოსები, თანაც, ეშინოდა, რომ ომის შემდეგ მოკავშირეები იტალიისგან კონტრიბუციას მოითხოვდნენ და ჯერ კიდევ ენდობოდა მუსოლინის, რადგან სჯეროდა, რომ იგი კვლავ შეძლებდა სიტუაციის გამოსწორებას. მეფემ მოიწვია თავისი საბჭო და მოიშორა ისინი, ვინც მისი ჩანაფიქრების გამოაშკარავებას ცდილობდა. მათ შორის იყო გენერალური შტაბის ახალი ხელმძღვანელი, გენერალი ამბროზიო, მეფის და გერმანელების მიმართ ერთგულად განწყობილი ადამიანი. იგი ომს წაგებულად თვლიდა, თუმცა, ვერ ბედავდა მუსოლინის წინააღმდეგ გამოსვლას მეფესთან კონსულტაციის გარეშე. თავის უახლოეს თანამოაზრეებთან, გენერალ კასტელიანო და კარბონისთან ერთად ამბროზიო ცდილობდა შეიარაღებულ ძალებში არსებულ მნიშვნელოვან თანამდებობებზე მეფის ერთგული ადამიანები „დაესვა“. გარდა ამისა, ამბროზიო ცდილობდა, რაც შეიძლება მეტი ჯარისკაცი გადაესროლა იტალიის ტერიტორიაზე. რა თქმა უნდა, ამ ყველაფერმა გერმანელებს გარკვეული ეჭვები გაუჩინა.
1943 წლის 6 თებერვალს მუსოლინიმ თავისი მმართველობის ისტორიაში მინისტრთა კაბინეტში ყველაზე დიდი ცვლილებები ჩაატარა: თანამდებობა დაკარგა თითქმის ყველა მინისტრმა, მათ შორის გავლენიანებმა გალეაცო ჩიანომ, გრაფმა მორდანო დინო გრანდიმ, ჯუზეპე ბოტაიმ, გვიდო გვიდიმ და ალესანდრო პავოლინიმ. მუსოლინი იმედოვნებდა, რომ ჩატარებული ცვლილებები გამოიწვევდა საზოგადოებრივი აზრის და „ეროვნული ფაშისტური პარტიის“ ელემენტების დაწყნარებას. დუჩემ თავის მიზანს ვერ მიაღწია, რადგან ახალი ფიგურები ზედმეტად „კომპრომისულნი“ აღმოჩდნენ. მაგალითად, საგარეო საქმეთა მინისტრის (რომელიც თვითონ მუსოლინი იყო) მოადგილე ჯუზეპე ბასტიანი გერმანიასა და საბჭოთა კავშირს შორის მშვიდობის მომხრე იყო და ამავე დროს ცდილობდა შეექმნა ბულგარეთის, უნგრეთის და რუმინეთის ალიანსი, რომელსაც იტალია ჩაუდგებოდა სათავეში, რათა წინააღმდეგობა გაეწია ევროპაში გერმანული გავლენისთვის. იმავე წლის აპრილში მუსოლინიმ თანამდებობიდან გადააყენა მეფის ერთგული პოლიციის უფროსი. ამის მიზეზი გახდა უკანასკნელის არაეფექტურობა მარტის გამოსვლების ჩახშობის დროს. მუსოლინიმ აგრეთვე შეცვალა ფაშისტური პარტიის ახალგაზრდა და გამოუცდელი მდივანი ალდო ვიდუსონი და მის ადგილას „მკაცრი ხაზის“ მომხრე, კარლო სკორცა დანიშნა. დუჩე მიზნად ისახავდა პარტია „გამოეცოცხლებინა“.
კონფლიქტის განვითარება
1943 წლის 13 მაისს ტუნისში იტალო-გერმანული ჯარის კაპიტულაციის შემდეგ სტრატეგიული სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა. მოკავშირეებს მიეცათ შესაძლებლობა შეჭრილიყვნენ იტალიის ტერიტორიაზე. იტალიელების და მოკავშირეების შესაძლო დაზავების შემთხვევაში გერმანელებს ჰქონდათ მომზადებული ყოფილი მოკავშირის ტერიტორიის (ოკუპირებული ტერიტორიების ჩათვლით) დაპყრობის და ჯარის განიარაღების გეგმები. მოკავშირეების შესაძლო თავდასხმის მოსაგირებლად მომზადების ფარგლებში გერმანელებს სურდათ ქვეყანაში უფრო მეტი ჯარისკაცი განეთავსებინათ, მაგრამ, მუსოლინის და ამბროზიოს ქვეყნის დამოუკიდებლობის შენარჩუნება სურდათ, ამიტომ, მათ მხოლოდ უფრო მეტი თვითმფრინავი მოითხოვეს. 1943 წლის 11 ივნისს მოკავშირეებმა დაიპყრეს ფაშისტური ციხესიმაგრე პანტელერია. ნათელი გახდა, რომ მათი შემდეგი მიზანი უფრო დიდი კუნძულები, სიცილია, სარდინია ან კორსიკა უნდა ყოფილიყო. მაისის შუა რიცხვებში მეფემ იტალიის ომიდან გასვლის შესახებ დაიწყო ფიქრი. ამ აზრის განვითარებას ხელი შეუწყო სამეფო კარის მინისტრმა, მონარქიის ბედით შეწუხებულმა ჰერცოგმა დაკვარონემ. მუსოლინის წინააღმდეგ პირველი ნაბიჯის გადადგმას საზოგადოება მეფისგან ელოდებოდა, მაგრამ, მონარქი არ ჩქარობდა, რის გამოც ნელ-ნელა ნდობას კარგავდა. მაისის ბოლოში დაკვარონე და მეფის ადიუტანტი, გენერალი პუნტონი შეხვდნენ ძველი პოლიტიკური ელიტის წარმომადგენლებს, ივანოე ბონომის დდა მარჩელო სოლერის. ისინი მუსოლინის გადადგომას და სამხედრო ხელისუფლეების ფორმირებას ითხოვდნენ. 2 და 8 ივნისს ისინი შეხვდნენ მეფეს, თუმცა უკმაყოფილი დარჩნენ მისი პასიურობით. 30 ივნისს ბონომი შეხვდა პრინც უმბერტო II-ს და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე სამი კანდიდატურა დაასახელა: გენერალი ამბროზიო, მარშალი ბადოლიო და მარშალი კავილია. 4 ივლისს უმბერტომ თავისთან მიიწვია ბადოლიო და შეატყობინა, რომ სამეფო კარი არ ეწინააღმდეგებოდა ხელისუფლების შეცვლას. კავილიას კანდიდატურის პლიუსები იყო მისი სიმამაცე და ძლიერი ანტიფაშისტური პოზიცია, მაგრამ, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის დასაკავებლად იგი უკვე საკმაოდ მოხუცებული იყო. მის მინუსად მასონობაც ითვლებოდა. ბადოლიო, რომელიც 1941 წელს, საბერძნეთში იტალიელების დამარცხების შემდეგ გენერალური შტაბის ხელმძღვანელის პოსტის დატოვა მუსოლინის თავის პირად მტრად მიიჩნევდა და შურისძიების გზას ეძებდა. ბადოლიო დაკვარონესტან მეგობრობდა და კავილიას მსგავსად, მასონი იყო. აღსანიშნავია, რომ კავალია და ბადოლიო ერთმანეთის სასტიკი მტრები იყვნენ.
4 ივნისს ვიტორიო ემანუელმა მიიღო გრანდი, რომელიც, მიუხედავად მინისტრის სავარძლის დაკარგვისა, ინარჩუნებდა პარლამენტის თავმჯდომარის პოსტს. მიუხედავად 20-წლიანი ერთობლივი მოღვაწეობისა, გრანდი თვლიდა, რომ მუსოლინის შემდეგ ფაშიზმის დაკნინება დაიწყება; იგი უფრო მემარჯვენე კონსერვატორი იყო, ვიდრე ფაშისტი. პარლამენტის თავმჯდომარეობამდე, გრანდი იყო საგარეო საქმეთა მინისტრი და იტალიის ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში. ზუსტად მას მოიაზრებდნენ დუჩეს შესაძლო მემკვიდრედ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი მუსოლინის ერთგული იყო, თვლიდა, რომ დუჩეს კეთილდღეობისთვის ზოგჯერ მისი ბრძანებების იგნორირება იყო საჭირო. 1943 წლის 25 მარტს მეფემ დააჯილდოვა გრანდი დინასტიის უმაღლესი ორდენით, ანუნციატით, რომელიც უფლებას აძლევდა მას საკუთარი თავისთვის „მეფის ბიძაშვილი“ ეწოდებინა. გარდა ამისა, ტიტულთან ერთად მან სამეფო კართან შეუზღუდავი წვდომა მიიღო. 25 ივლისამდე მეფესთან ბოლო შეხვედრის დროს გრანდიმ მუსოლინის მოკვლის და გერმანელებზე იერიშის მიტანის წინადადება წამოაყენა და შეადარა მეფე სავოიის ჰერცოგ ვიტორიო ამადეო II, რომელმაც ესპანური მემკვიდრეობისთვის ომის დროს უღალატა ფრანგებს და საღვთო რომის იმპერიის მხარეს დადგა, რათა დინასტია ეხსნა. თვითონ გრანდი მზად იყო გამხდარიყო საკრალური მსხვერპლი, რომელიც მეფეს ესაჭიროებოდა და ამას მონარქს ღიად ეუბნებოდა. უკანასკნელმა, თავის მხრივ, შეახსენა მოსაუბრეს, რომ ქვეყანაში კონსტიტუციური მონარქია იყო და რომ მას პარლამენტის ან დიდი ფაშისტური საბჭოს ნებართვის გარეშე მოქმედება არ შეეძლო. ვიტორიო ემანუელე თავს არიდებდა დაჩქარებულ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც შეიძლებოდა ღალატის ეკვივალენტი გამხდარიყო. გრანდი მონარქის უმოქმედობით უკმაყოფილო დარჩა და სიტუაციის განვითარების მოლოდინში რამდენიმე დღით მშობლიურ ქალაქ ბოლონიაში გაემგზავრა.
19 ივნისს შედგა ფაშისტური ხელისუფლების ბოლო სხდომა. კავშირის მინისტრმა ჩინიმ (ერთ-ერთმა ყველაზე გავლენიანმა ინდუსტრიულმა მაგნატმა) პირდაპირ შესთავაზა მუსოლინის ომიდან გასვლის საშუალება მოეძებნა. სხდომის შემდეგ იგი თანამდებობა გადადაგა. ჩინის „გავარდნა“ იყო პრემიერის რეიტინგის დაცემის ერთ-ერთი მიზეზი. ერთგული ქვეშემრდომები, OVRA-ს აგენტები და გერმანელები აფრთხილებდნენ დუჩეს მოსალოდნელ შეთქმულებაზე. ის, თავის მხრივ, არაფრად აგდებდა ამ შეტყობინებებს და სხვების „ზედმეტ შეწუხებას“ კრიმინალური რომანების კითხვას და „დევნის მანიას“ აწერდა. 25 ივნისს მუსოლინი ბოლოჯერ გამოვიდა სიტყვით პრემიერის რანგში და განაცხადა, რომ ერთადერთი იტალიური ტერიტორია, რომლის ოკუპაციასაც მოკავშირეები „სამუდამოდ“ (როგორც გვამები) შეძლებდნენ, იტალიური სანაპირო იყო. აღსანიშნავია, რომ მუსოლინიმ არასწორად მოიხსენია თავისივე ქვეყნის სანაპირო. ბევრი იტალიელისთვის მუსოლინის არეული გამოსვლა იმის მოწმობა იყო, რომ მის თავს რაღაც ცუდი ხდებოდა.
10 ივლისის ღამეს ანგლო-ამერიკული დესანტი სიცილიაში დაეშვა. იტალიური სარდლობა ამას ელოდა, მაგრამ, მათთვის მოულოდნელი იყო, რომ სიცილიაში იტალიელმა ჯარისკაცებმა მალე იწვნიეს მარცხი, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში საერთოდაც ბრძოლის გარეშე დანებდნენ. ბრძოლების პირველ დღეებში იტალიელებს ჯერ კიდევ ჰქონდათ იმედი, რომ სიცილიის შენარჩუნება შესაძლებელი იყო, თუმცა, მალევე გახდა ნათელი, რომ ნახევარკუნძული დაკარგული იყო. 16 ივლისს დუჩე შეხვდა საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეს, ბასტიანის, რომელმაც შესთავაზა მუსოლინის ჰიტლერისთვის ტელეგრამა გაეგზავნათ და გამაგრებების არქონისთვის საყვედური ეთქვათ. მუსოლინი ამ წინადადებას დათანხმდა. თანხმობა მიიღო ბოტაის წინადადებამაც, რის შედეგადაც იტალიელებმა დაიწყეს მოლაპარაკება მოკავშირეებთან, თუმცა, მხოლოდ შუამავლების საშუალებით. შუამავალი უნდა გამხდარიყო ვატიკანელი ბანკირი ფუმი, რომელიც უნდა მოხვედრილიყო დიდ ბრიტანეთში ან პორტუგალიიდან, ან ესპანეთიდან. იმავე დღეს ფუმიმ გადასცა წმინდა ტრაპეზის სახელმწიფო მდივან კარდინალ მალონიეს დოკუმენტი, სადაც მოთხრობილი იყო იტალიურ პოზიციაზე ომიდან ცალმხრივი გასვლის შესახებ.
ფაშისტური ოპოზიცია
ფაშისტური პარტიის ბევრი წევრი დარწმუნდა იმაში, რომ ომი წაგებული იყო. მოკავშირეების სიცილიურმა ოპერაციამ, იტალიური წინააღმდეგობის არარსებობამ და მუსოლინის რეაქციამ ისინი შეარყია. პარტიის ერთი ნაწილი ნაბიჯებს მეფისგან ელოდებოდა, ნაწილი კი მუსოლინისგან. დიდი პრობლემა გახდა ხელისუფლების იმ ორგანოს მოძებნა, რომელიც მის წინააღმდეგ გამოვიდოდა. ოთხი ორგანოდან, ანუ, ეროვნული ფაშისტური პარტიიდან, პარლამენტიდან, სენატიდან და დიდი ფაშისტური საბჭოდან დუჩეზე „გალაშქრება“ მხოლოდ საბჭოს და სენატს შეეძლო, რადგანაც იქ რამდენიმე ოპოზიციურად განწყობილი პოლიტიკოსიც შედიოდა. 22 ივლისს 61-მა სენატორმა მიმართა მუსოლინის და საკანონდმებლო კრების ზედა პალატის მოწვევა სთხოვა, მაგრამ, მუსოლინიმ უარი თქვა. რაც შეეხება საბჭოს, მისი სხდომის ჩატარება და დღის წესრიგის შედგენა მხოლოდ მუსოლინის შეეძლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:პუტჩები
ალიგეინის პლატო
ალიგეინის პლატო აპალაჩების მთების დასავლეთი ნაწილია. აღმოსავლეთით მთავრდება ალიგეინის მთებით. ფართობი 122 ათ. კმ². მაქსიმალური სიმაღლე 821 მ (მთა ელკ-ჰილი). გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთი მიმართულებით მდინარე მოჰოკის ხეობიდან კამბერლენდის პლატომდე. ზოგადად ჩრდილო-დასავლეთისკენ დახრილი პლატო მრავალრიცხოვანი მდინარეებითა და ნაკადებითაა დანაწევრებული. ჩრდილოეთ ნაწილში სათავე აქვთ ალიგეინს, დელავერს, სასკუეჰანასა და სხვებს, ხოლო სამხრეთი ნაწილიდან ოჰაიოს სისტემის მდინარეებს. მოიცავს მყინვარული წარმოშობის ფინგერის ტბებს. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 900–1150 მმ წელიწადში.
მყინვარული ალიგეინის პლატო და უმყინვარო ალიგეინის პლატო მას ორ ნაწილად ჰყოფს. ძირითადად აგებულია ქვიშაქვებით, ალევროლიტებით, თიხაფიქლებით, კონგლომერატებითა და კირქვებით. უმთავრესად დაფარულია ფართოფოთლოვანი ტყით. არის ქვანახშირის, ბუნებრივი აირისა და ნავთობის საბადოები.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
შქერი
შქერი (Rhododendron ponticum) — მარადმწვანე მაღალი, ზოგჯერ ნახევრად გართხმული ბუჩქი მანანასებრთა ოჯახისა. სიმაღლე 3-4 მ. ტყავისებრი მოგრძო ლანცეტა ფოთლები და საკმაოდ ლამაზი მოიისფრო მეწამული ყვავილები აქვს. ყვავილობს მაის-ივნისში, ზოგჯერ, თუ თბილი შემოდგომაა, მერედ აყვავდება ხოლმე ოქტომბერშიც.
უმთავრესად გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში — კოლხეთში. მესამეული ფლორის რელიქტია. იზრდება ქვეტყედ, ზღვის დონიდან 1800 მ-მდე, ფოთლოვან ტყეებში; ხშირად ქმნის თავისებურ ფორმაციას — შქერიანს. მცენარის ყველა ნაწილი შხამიანია. ფოთოლი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. მერქანს სახარატო საქმეში იყენებენ. დეკორატიული მცენარეა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მანანასებრნი
შრი-ლანკის დემოგრაფია
შრი-ლანკის დემოგრაფია ასახავს ქვეყნის მოსახლეობის დემოგრაფიას, მათ შორის მოსახლეობის სიმჭიდროვეს, ეთნიკურ შემადგენლობას, განათლების დონეს, მოსახლეობის ჯანმრთელობას, ეკონომიკური მდგომარეობას, რელიგიური კუთვნილებასა და სხვ.
შრი-ლანკა კუნძულია ინდოეთის ოკეანეში, რომელსაც ხშირად ცეილონსაც უწოდებენ. იგი დაახლოებით ირლანდიის ზომისაა. შრი-ლანკა ინდოეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროდან დაახლოებით 28 კილომეტრშია (18 მილი). ქვეყნის მოსახლეობა 21 მილიონს აჭარბებს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილშია, სადაც კოლომბო, ქვეყნის მთავარი პორტი და სამრეწველო ცენტრი მდებარეობს. მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი დაახლოებით 0,7%-ია. შრი-ლანკა ეთნიკური, ენობრივი და რელიგიური თვალსაზრისით მრავალფეროვანი სახელმწიფოა.
მიმოხილვა
2012 წლის აღწერის მიხედვით შრი-ლანკის მოსახლეობა 20, 359 439 ადამიანს უდრის. მოსახლეობის სიმჭიდროვე ერთ კვადრატულ კმ-ზე 325 ადამიანს უდრის. 1981 წლის აღწერის (ბოლო სრული აღწერის) შემდეგ მოსახლეობა 5 512 689-ით (37.1%) გაიზარდა, რაც 1.1%-იანი წლიური ზრდის ტემპის შესაბამისია. 3 704 470 (18.2%) ადამიანი ურბანულ სექტორებში ცხოვრობდა, რაიონებში, რომლებსაც მუნიციპალური და საქალაქო საბჭოები მართავს.
14 წლამდე ასაკის მოსახლეობა 5 131 666 (25.2%) ადამიანს შეადგენს, ხოლო 60 წელს გადაცილებულთა რიცხვი 2 525 573-ს (12.4%) უტოლდება. სამუშაო ასაკის (15-59) მოსახლეობის რაოდენობა 12 702 700 ადამიანია. დემოგრაფიული დამოკიდებულების კოეფიციენტი 60.2%-ს უდრის. საშუალო ასაკი 32 წელია, ხოლო მედიანური ასაკი 31 წელი. სქესობრივი თანაფარდობის მაჩვენებელი 100 ქალზე 94 მამაკაცს უდრის. შობადობის საშუალო მაჩვენებელი დაქოწინებული ქალებისთვის, რომელთა ასაკიც 15 წელს აღემატება 2.65-ს უდრის. შინამეურნეობების რიცხვი 5 264 282-ს უტოლდება. მათგან 3 986 236 (75.7%) მამაკაცები ხელმძღვანელობენ, ხოლო 1 278 046-ს (24.3%) ქალები.
15 227 773 ადამიანი 15 წელს ზემოთ ასაკობრივ კატეგორიას მიეკუთვნება. 10 322 105 ადამიანი დაქორწინებულია, 3 927 602 არასდროს დაქორწინებულა, 792 947 შრი-ლანკელი დაქვრივებულია, ხოლო 185 119 ― განქორწინებულია.
10 წელზე უფროსი ასაკის მოსახლეობის წერა-კითხვის დონე 95.7%-ს შეადგენს. 5 წელზე გადაცილებული ასაკის მოსახლეობიდან (18 615 577) უმაღლესი განათლება მხოლოდ 499 563 (2.7%) ადამიანს აქვს მიღებული.
ეთნიკური ჯგუფები
შრი-ლანკის მოსახლეობის 4.1%-ს ინდოელი ტამილები შეადგენენ. ბრიტანელებმა ისინი შრი-ლანკაში XIX საუკუნეში ჩაიყვანეს ჩაისა და კაუჩუკის პლანტაციებში სამუშოდ. ისინი შრი-ლანკის ცენტრალურ-სამხრეთ ნაწილში, „ჩაის ქვეყანაში“ დარჩნენ. 1964 წელს ინდოეთსა და შრი-ლანკას შორის დადებული შეთანხმების საფუძველზე შრი-ლანკაში ინდოელი ტამილები „უსამშობლოდ“ გამოცხადდნენ და ინდოელი ტამილები უკან, ინდოეთში გადაასახლეს. ინდოეთმა მათ მოქალაქეობა მიანიჭა და 200 000-მდე მათგანი ინდოეთში დასახლდა. 75 000 ინდოელი ტამილი, რომლებმაც ან რომელთა მშობლებმაც ინდოეთის მოქალაქეობა მიიღეს, შრი-ლანკაში დარჩა. მთავრობის გადაწყვეტილებით ტამილებს ინდოეთში დაბრუნებას არ აიძულებენ, თუმცა შრი-ლანკის მოქალაქეობას ვერ მიიღებენ. 1990-იან წლებში ინდოელი ტამილების დიდმა ნაწილმა შრი-ლანკის მოქალაქეობა მაინც მიიღო, ხოლო ნაწილს მოქალაქეობის უფლება 2003 წელს მიენიჭა.
ეთნიკურ უმცირესობებს მიეკუთვნებიან ვედები, შრი-ლანკის აბორიგენი მოსახლეობა; შრი-ლანკლეი მალაიები, რომლებიც ავსტრონეზიელ მოსახლეთა შთამომავლები არიან; ბიურგერები ― ევროპელი კოლონიზატორების შთამომავლები, მეტწილად პორტუგალიიდან და გაერთიანებული სამეფოდან; ჩინელი მიგრანტები, რომლებიც კუნძულზე XVIII-XIX საუკუნეებში დასახლდნენ; კაფირები ― აფრიკელთა მცირერიცხოვანი შთამომავლობა.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის დემოგრაფია
განახლება (დმანისის მუნიციპალიტეტი)
განახლება (XIX საუკუნემდე — „ერქუშაანთსოფელი“; XIX საუკუნიდან-1949 წლამდე — „ამბარლო“) — სოფელი საქართველოში,  დმანისის მუნიციპალიტეტში (სარკინეთის თემი), მდებარეობს გომარეთის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 1340 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
ისტორია
XIX საუკუნეში აქ დასახლდნენ ოსმალეთის იმპერიიდან გადმოსახლებული ბერძნები, რომლებმაც სოფელს ამბარლო დაარქვეს. სოფლის სახელწოდება „ამბარლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Амбарло“ სახით. XIX საუკუნემდე „ერქუშაანთსოფელი“ ერქვა. „განახლება“ ეწოდა 1949 წლის 12 ივლისს. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა.
ღირსშესანიშნაობები
შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: VII-VIII საუკუნეების ამაღლების ეკლესია და წმინდა ელიას ეკლესია — „ელიაობა“. ეკლესიის სამხრეთი კარის ბალავრის თავზე ამოკვეთილ ასომთავრულ წარწერებში მოცემულია მნიშვნელოვანი ისტორიული ცნობები, რომელთა მიხედვით იგი 1032 წელს არის აშენებული. გეგმით სწორკუთხედში ჩახაზული აფსიდით დამთავრებული ერთნავიანი ნაგებობის გადამხურავი კამარა საბჯენი თაღების მეშვეობით წყვილ პილასტრს ებჯინება. შემოსილია თლილი ქვით. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის სარკმლებს ამკობს დეკორატიული მორთულობა, რომელიც ადგილობრივი ოსტატის მიერაა შესრულებული. შენობას მთელ სიგრძეზე, სამხრეთიდან მიდგმული აქვს გვიანდელი მინაშენი, რომლის კედლის ტლანქ წყობაში გამოყენებულია საფლავის ქვები და ძველი კანკელის ფრაგმენტები.
ზაზა სოფრომაძე
ზაზა სოფრომაძე (დ. 28 ოქტომბერი, 1960, ქუთაისი) — ქართველი ექიმი, თანამდებობის პირი, იურისტი.
1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, ხოლო 1997 წელს ახალგაზრდობის საერთაშორისო ინსტიტუტი „თბილისის“ საერთაშორისო სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ზოგრაფის მონასტერი
ზოგრაფის მონასტერი (ბერძ. Μονή Ζωγράφου) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე, იერარქიით დგას მეცხრე ადგილას. შედის ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის იურისდიქციაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის მონასტრები
Another One Bites the Dust
Another One Bites the Dust (კიდევ ერთი კვდება) — ინგლისური როკ-ჯგუფ Queen-ის სიმღერა. იგი დაწერა ჯგუფის ბას-გიტარისტმა ჯონ დიკონმა და შესულია მე-8 სტუდიურ ალბომში The Game.
იაპონური სტიფნოლობიუმი
იაპონური სტიფნოლობიუმი, იაპონური სოფორა (styphnolobium japonicum) — სტიფნოლობიუმის გვარის მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. გაშლილვარჯიანი ხე 25 მეტრამდე სიმაღლის. სამშობლოა ჩინეთი. აქვს კენტფრთისებრრთული ფოთლები, თითოეულში 9-დან 21-მდე ფოთოლაკი. ფოთლები განლაგებულია სპირალურად. მსგავსი აგებულებისაა მონათესავე მააკია. სხვა პარკოსნებისგან განსხვავებით არ ამყარებს სიმბიოზს ჰაერიდან აზოტის ამთვისებელ კოჟრის ბაქტერიებთან, შესაბამისად არ ამდიდრებს ნიადაგს აზოტით. ყვავილობს ივლის-აგვისტოში, მაშინ როცა სხვა ხეებს დიდი ხანია დასრულებული აქვთ ყვავილობა, ამიტომაც სტიფნოლობიუმი მწერებისთვის ნექტრის მნიშვნელოვანი წყაროა და სამშობლოში კარგი თაფლოვანი მცენარეა. მსხმოიარობს ოქტომბერ-ნოემბერში. ზამთარში ნაყოფი ტოტებზე რჩება და პარკები არ იხსნება. წარსულში ითვლებოდა სოფორას გვარის წარმომადგენლად, სანამ 21-ე საუკუნეში ამ გვარს ჩამოსცილდა სტიფნოლობიუმის და დერმატოფილუმის გვარები.
სტიფნოლობიუმი, ცრუაკაცია რობინია და გლედიჩია წარმოადგენენ ცრუ აკაციებს და მსოფლიოს ზომიერი კლიმატის მქონე ქალაქების, მათ შორის თბილისის, გამწვანებაში გამოყენებული ყველაზე პოპულარული პარკოსანი ხეებია.
სქოლიოს სია
კატეგორია:ფარვანასებრნი
მითი (ფილმი)
„მითი“ — ჰონგ-კონგის მიერ, 2005 წელს საბრძოლო-ფანტასტიკურ ჟანრში გადაღებული ფილმი, რომლის რეჟისორი სტენლი ტონგია, მთავარ როლებს კი ჯეკი ჩანი, ტონი ლონგ კა-ფაი, კიმ ჰი-სანი და მალიკა შერავატი ასრულებენ.
სიუჟეტი
ცინის დინასტიის მმართველობის დროს, გენერალ მენგ ის დაევალა კორეის პრინცესა ოკ-სუს ჩინეთში ჩაყვანა, სადაც პრინცესას მისი მომავალი მეუღლე, ცინის იმპერატორი — ცინ ში ჰუანგი. მგზავრობისას, ჩინეთის არმიას თავს ესხმის კორეის არმია, რომელსაც დავალებული აქვს პრინცესა უკან, კორეაში დააბრუნოს, ამას გენერალი მენგ ი, რომელსაც ფარულად უყვარს კორეის პრინცესა, არ დაუშვებს. იმართება სისხლისმღვრელი ბრძოლა. გენერალი მენგ ი ცდილობს შეინარჩუნოს პრინცესა და არ დაანებოს ის კორეის არმიას. ბრძოლის დროს გენერალი პრინცესასთან ერთად დიდი სიმაღლიდან მდინარეში ვარდება. ამის შემდეგ მენგიმ მარტომ უნდა დაიცვას პრინცესა და ჩაიყვანოს ის ჩინეთში. გზაში პრინცესა ოკ-სუ სიყვარულში უტყდება გენერალს, თუმცა მენგ ი არ ღალატობს თავის იმპერატორს და თუმცა თავადაც უყვარს პრინცესა, არ აღიარებს ამას, წარმატებით ასრულებს მისიას და დიდი მანძილის ფეხით გავლის შემდეგ ოკ-სუ მიჰყავს ჩინეთის დიდი კედლამდე, შემდეგ კი პრინცესას უსაფრთხოდ, ჩინეთის არმიის თანხლებით მიაცილებს ცინის იმპერატორი სასახლეში. თუმცა იმპერატორი უკვე სიკვდილის პირასაა და გენერალი მისგან უკვე ახალ დავალებას იღებს, იმპერატორი მენგ ი-ს აგზავნის სიცოცხლის ელექსირის მოსატანად, იმპერატორის სიცოცხლის გადასარჩენად. უკანა გზაზე მენგ ი-ს ჩასაფრებას მოუწყობს არმის აჯანყებული ნაწილი, რომლებმაც განუდგა იმპერატორს და იმართება მოღალატე პრინცისა და იმპერატორის მოღალატე კანცლერისაგან.
მენგ ი დიდი წვალებით ახერხებს ელექსირი გადასცეს თავისსა და იმპერატორის ერთგულ ჯარისკაცს — ნანგონგ იანს. გენერალი მენგი ი იღუპება. ნანგონგს ელექსირი იმპერატორთან მიაქვს, თუმცა პრინცი და კანცლერი ჯარისკაცს და პრინცესა ოკ სუ-ს ბრალს დებენ სახელმწიფო ღალატში, და, რათა იმპერატორმა არ მიიღოს ელექსირი, პრინცესას და ნანგონგს აიძულებენ დალიონ ელექსირი. ისინიც სვამენ ელექსირს. მათ სამუდამო პატიმრობას უსჯიან ჩინის იმპერიის მავზოლეუმში.
დღევანდელი დრო. არქეოლოგ ჯეკს (გენერალ მენგ ი-ს რეინკარნაცია) გამუდმებით ესიზმრება გენერლის ცხოვრების ეპიზოდები. ერთხელაც, მისი მეგობარი უილიამი სთავაზობს მიიღოს მონაწილეობა იშვიათი მინერალის ძებნაში, რომელიც ნულოვან მიზიდულობას წარმოქმნის. ინდოეთში მოგზაურობის დროს ისინი გადააწყდებიან ჰაერში მოლივლივე აკლდამას. ჯეკი აკლდამაში ნახატს პოულობს, სადაც აღბეჭდილია ულამაზესი პრინცესა. ეს სწორედ ის პრინცესაა, ჯეკი ყოველ ღამე რომ ხედავს თავის სიზმრებში. აკლდამაში, უილიამი კატის ქანდაკებზე უცნაურ, შავ ქვას გადაადგილებს და წამიერად, ჰაერში მოლივლივე აკლდამა ძირს ვარდება. ადგილობრივები მოსაკლავად მისდევენ ჯეკსა და უილიამს. უილიამი გაქცევას ახერხებს, ჯეკი კი მდინარეში ვარდება. ის გონებას კარგავს და დინებას მიაქვს. ცოტა ხანში მას მდინარე ნაპირზე გარიყავს, სადაც ინდოელი გოგონა, სამანტა იპოვის და გადაარჩენს. სამანტას ჯეკის თავის ბიძასთან, კალარიპაიატუს გურუსთან მიჰყავს. სამანტას ბიძა აიძულებს ჯეკს აიღოს დაშნა, რომელიც ჯეკმა აკლდამაში აღმოაჩინა, და შეებრძოლოს გურუს ერთ-ერთ მოწაფეს. ბრძოლის დროს, ჯეკს თვალწინ წარმოუდგება დუელი დასარის პრინცთან, რომელიც მას წინა ცხოვრებაში (გენერალი მენგი ი) გადახდა. ჯეკი მოწაფეს ამარცხებს. მას გურუ წინა ცხოვრებასა და მომავალზე ესაუბრება, არქეოლოგი ყველაფერს ხვდება. მალე ჯეკი სახლში ბრუნდება და ხმალს, როგორც ეროვნულ საგანძურს, ჩინეთის ეროვნულ მუზეუმს გადასცემს. არქეოლოგის ქმედებებს გულისყურით აკვირდება იმ საიდუმლო ორგანიზაციის ლიდერი, რომელიც ჯეკისა და უილიამის საგანძურზე ნადირობას აფინანსებს.
ფართომასშტაბიანი კვლევის შემდეგ უილიამი და ჯეკი ასკვნიან, რომ ანტიგრავიტაციული მასალა პატარა ნატეხია მეტეორიტისა, რომელიც დედამიწაზე ცინის იმპერიის მმართველობის პერიოდში დაეცა. ისინი უზარმაზარი ჩანჩქერის უკან დამალულ ცინის იმპერიის მავზოლეუმს იპოვიან და ჯეკი შიგნით მარტო შედის. უზარმაზარი აკლდამა მეტეორის უამრავ ნაწილს შეიცავს, რაც სრულიად საკმარისია იმისთვის რომ, მთელი აკლდამა, საიმპერატორო სასახლის ჩათვლით ჰაერში ლივლივებდეს. ჯეკი მავზოლეუმში ოკ-სუს და ნანგონგ-ს ხვდება და მათ გაეცნობა როგორც გენერალი მენგი ი. ამ დროს საიდუმლო ორგანიზაციის ლიდერი თანმხლებ პირებთან (მათ შორის უილიამი) ერთად შედის აკლდამაში. ორგანიზაციის ლიდერის მიზანი სიცოცხლის ელექსირის პოვნაა, ამისთვის ის თავისიანებთან ერთად ერთად ბრძოლას გაუმართავს ჩინის იმპერიის ჯარისკაცს. ბრძოლაში ნანგონგის სასარგებლოდ არქეოლოგი ჯეკი, იგივე გენერალი მენგი ი-ც ჩაერთვება. ბრძოლა სრულ უწონადობის პირობებში მიმდინარეობს და შესაბამისად ფილმის გმირებიც დაფრინავენ. ბედად, უილიამი შემთხვევით დაკიდებულ სფეროს ფორმის საგანზე მეტეორის ნატეხს გადაადგილებს, აკლდამაში მეტეორის ნატეხთა ბალანსი ირღვევა, უწონადობა ქრება და დიდი ნგრევა იწყება. უილიამი ვერცხლისწყლის მდინარეში იღუპება. ჯეკი ჩამოქცევის პირას მისული აკლდამიდან გარბის. მას სურს პრინცესაც თან წაიყვანოს. ჯეკი სთხოვს ოკ-სუ-ს წაყვეს მას. თუმცა პრინცესა უარს ამბობს, რადგან გაიგო რომ სინამდვილეში ჯეკი გენერალი მენგი ი არ არის. მაშინ ჯეკი პრინცესას ახსენებს რომ გენერალი მენგი ი მაშინ დაიღუპა, როდესაც ელექსირისთვის აჯანყებულებთან იბრძოდა. პრინცესას გენერლის დაღუპვის არ სჯერა. ის თვლის რომ მენგი ი ჯერ კიდევ ცოცხალია და პრინცესაც გადაწყვეტილი აქვს მუდამ ელოდოს მენგი ი-ს. პრინცესა აკლდამის უსასრულობას უერთდება.
ფილმის ბოლოს ჯეკი ათვალიერებს თავის წიგნს, მისივე არქეოლოგიურ გამოცდილებათა შესახებ. წიგნი უილიამს ეძღვნება.
როლები
! style="background: #ddffdd;"|სახელი ! style="background: #ddffdd;"|სახელი ფილმში
ფინანსური მოგება
მითი კინოეკრანებზე 2005 წლის 23 სექტემბერს, ჰონგ-კონგში გამოვიდა და პირველი სამი დღის განმავლობაში შემოსავალმა 6,230,000$ ჰონგ-კონგური დოლარი შეადგინა. მოგებამ თავის სვლა დაასრულა 17 მილიონ ჰონგ-კონგურ დოლარზე. ეს თანხა მართლაც შთამბეჭდავი აღმოჩნდა და ფილმი შემოსავლების მიხედვით ჰონგ-კონგურ ფილმთა საუკეთესო სამეულს უწია. რაც შეეხება უცხოურ ქვეყნებს, იქ ფილმმა 70 მილიონი ჰონგ-კონგური დოლარის მოგება ნახა.
კრიტიკა
ფილმმა კრიტიკოსებში დადებითი შეფასება დაიმსახურა. ერთ-ერთი კრიტიკოსი სტინა ჩინი წერდა:
DVD
ფილმი DVD დისკებზე პირველად 2009 წლის 4 მაისს დიდ ბრიტანეთში Cine Asia-ს მიერ გამოიცა. 2011 წლის 28 თებერვალს "An Introduction to Cine Asia Featurette"-მა კვლავ დიდ ბრიტანეთში ჩაუშვა გაყიდვაში.
ფილმის კომპოზიციები
„მითის” მუსიკალური თემა გაჟღერდა ფილმში Wujin De Ai (無盡的愛; Endless Love, დაუსრულებელი სიყვარული). „მითში” კი მას კორეულად და ჩრდილო-ჩინურ დიალექტზე ჯეკი ჩანი და კიმ ჰი-სანი ასრულებს. სიმღერაში კორეულ სტროფებს კიმი მღერის, ჯეკი კი ჩრდილო-ჩინურ დიალექტზე დაწერილ სტროფებს ასრულებს.
სიმღერის ალტერნატიულ ვერსია Meili De Shenhua (美麗的神話; Beautiful Myth, ლამაზი მითი), სან ნანისა და ჰან ჰონგის მიერ, მთლიანად ჩრდილო-ჩინურ დიალექტზე სრულდება.
სიმღერა უკვე 2010 წელს ტელესერიალში "მითი" ჰუ ჯიმ და ბაი ბინგმა ჩრდილო-ჩინურ დიალექტზე შეასრულეს.
საინიციატივო ჯგუფი
კალარიპაიატუ საბრძოლო სცენები დაიდგა C. V. N. კალარის სკოლის ოსტატების მიერ, სანილ კუმარ გურუკალის ხელმძღვანელობით. საბრძოლო სცენებში მონაწილეობდნენ: ჯონ ფუ, ვუ განგი, ჰან კვონ ჰუა, ლი ინ სეობი, კენ ლო, [პარკ ჰიუნ ჯინი და უილიამ დიუსბური.
სატელევიზიო სერიალი
2010 წლის 10 იანვარს ჩინეთში, CCTV-8-ს ეთერში 50 სერიისგან შემდგარი ტელესერიალის (მითი) პრემიერა გაიმართა ტელესერიალის პროდიუსერი ჯეკი ჩანი იყო, სტენლი ტონგი კი - შემოქმედებითი დირექტორი. სერიალი სიუჟეტი ფილმის სიუჟეტისგან განსხვავდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ფილმები კატეგორია:ჩინური ფილმები კატეგორია:კორეული ფილმები კატეგორია:ისტორიული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ლოს-სანტოსის პროვინცია
ლოს-სანტოსი (Provincia de Los Santos) – პროვინცია პანამაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ასუეროს ნახევარკუნძულზე. ფართობი  - 3 809,4  კმ². მოსახლეობა - 89 592 კაცი (2010). დედაქალაქი – ლას-ტაბლასი. პროვინცია დაყოფილია 7 ოლქად.
სქოლიო
კატეგორია:პანამის პროვინციები
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის გერბი
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის გერბი — ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო დროშასთან. მიღებულია და დამტკიცებულია ტყიბულის მუნიციპალიტეტის მიერ, 2012 წლის 11 ივნისის №12 დადგენილებით.
აღწერილობა
გერბის ფარი ირიბად არის სამ ნაწილად გაყოფილი: ცენტრში — ზურმუხტოვანი ველი, ზემოთ — ოქროს და ქვევით — სევადი ველი. გერბის ფარის ზურმუხტოვან ველზე ოქროს გელათის სიმბოლოა მოთავსებული, რომლის ცენტრში ჯვარია გამოსახული.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ზურმუხტოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ტყიბული“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტი
რომან გველესიანი
რომან ალექსანდრეს ძე გველესიანი (დ. 17 აგვისტო, 1888 — გ. 2 აპრილი, 1949, ლონდონი, დაკრძალულია ბრომპტონის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე. რუსეთის, საქართველოს და პოლონეთის არმიების პოლკოვნიკი.
დაიბადა რუსეთის არმიის ოფიცრის, ალექსანდრე გველესიანისა და თამარ (ვარვარა) დავითის ასული ჭავჭავაძის ოჯახში. 1909 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო. I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს მსახურობდა ლაიბ-გვარდიის ერევნის მე-13 პოლკის პორუჩიკად, 1916 წლიდან — რჟევის 490-ე ქვეითი პოლკის კაპიტნად. ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV (1915), III (1915) და II (1916), წმ. სტანისლავის III (1915) და II (1916), წმ. ვლადიმერის IV (1916) და III (1917) ხარისხის ორდენებით. 1917 წლის თებერვალში მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1918 წლიდან იყო საქართველოს ჯარის პოლკოვნიკი.
1921 წელს, საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, გველესიანი ემიგრაციაში იყო პოლონეთში, სადაც დაამთავრა ბიდგოშჩის უმცროს ოფიცერთა სკოლა (1923), შემდეგ სწავლობდა ვარშავის უმაღლესი სამხედრო სკოლაში. 1926 წლის ოქტომბრიდან კონტრაქტით მსახურობდა პოლონეთის არმიაში. 1927-1929 წლებში რომან გველესიანი იყო პულავის მენაღმეთა მე-2 პოლკის მეთაურის მოადგილე, ხოლო 1930 წლიდან ირიცხებოდა მე-4 ქვეითი დივიზიის შტაბში. 1938 წლის მარტიდან მსახურობდა მე-6 ქვეითი დივიზიის მეთაურის მოადგილედ. II მსოფლიო ომის (1939-1945) დასაწყისში ხელმძღვანელობდა კრაკოვის გამაგრებულ რაიონს. შემდეგ იმყოფებოდა პრჟემისლში, ბრიგადის გენერალ ბოლესლავ იატელნიცის შტაბში; იცავდა დნესტრის ხაზს. პოლონეთის ოკუპაციის შემდეგ ერთხანს წინააღმდეგობის მოძრაობაში იყო, მალე სხვა პოლონელ სამხედროებთან ერთად ევაკუირებული იყო რუმინეთში, საიდანაც ჯერ საფრანგეთში, შემდეგ კი დიდ ბრიტანეთში გადავიდა. აქტიურად თანამშრომლობდა პოლონურ პოლიტიკურ ემიგრაციასთან. გარდაიცვალა და დაკრძალულია ლონდონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1949 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:პოლონეთის სამხედრო ოფიცრები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ღობი
ღობი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჩიხარეშის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ლენტეხიდან 37 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაღმარანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაღმარანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალექსანდრე ცომაია
ალექსანდრე ვასილის ძე ცომაია (დ. 1907, ქუთაისი, — გ. 1956, ნიუ იორკი) — ქართველი პუბლიცისტი, ანტი-საბჭოთა პოლიტიკური ემიგრაციის მოღვაწე.
სწავლობდა ხაშურის გიმნაზიასა და თბილისის უნივერსიტეტში. 1922 წ. თებერვალში მონაწილეობდა საქართველოს გასაბჭოების წლისთავთან დაკავშირებულ საპროტესტო გამოსვლებში, რის გამოც დაპატიმრებული იყო. 1924 წ. აგვისტოში შეუერთდა აჯანყებულებს სენაკში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ემიგრაციაში გაემგზავრა. ცხოვრობდა საფრანგეთსა და გერმანიაში, სადაც თანამშრომლობდა ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულების ქართულ ემიგრანტულ პრესაში („ახალი ივერია“, „ქართველი ერი“). ბერლინში გამომავალ ჟურნალ „ქართველი ერში“ დაიბეჭდა მისი ნაშრომი „დიდი ილია“. მეორე მსოფლიო ომის დროს ვერმახტის ქართული ლეგიონის შემადგენლობაში იბრძოდა კავკასიის მისადგომებთან. ომის შემდეგ ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასახლდა. აქვე მისი რედაქტორობით გამოდიოდა ჟურნალი „თავისუფალი საქართველოს ხმა“. მისი პუბლიცისტური წერილების ძირითადი ნაწილი რუსულ-ქართულ ურთიერთობებსა და საბჭოთა რეჟიმის მიერ საქართველოში განხორციელებულ რეპრესიებს ეხება. ცოლად ჰყავდა ქართველი პოლიტიკური მოღვაწის, სიმონ მდივანის ასული ელისაბედი. გარდაიცვალა ნიუ-იორკში.
ნიკოლოზ აბაზაძე
ნიკოლოზ ლევანის ძე აბაზაძე (დ. 19 ივლისი, 1863, სოფ. სურამი — გ. 1 ოქტომბერი, 1931, იქვე) —  ქართველი ეთნოგრაფი, სამართალმცოდნე და საზოგადო მოღვაწე. დაამთავრა მოსკოვის  უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1890). მუშაობდა თბილისსა და სურამში. იყო ნაფიცი მსაჯული, ადვოკატთა კოლეგიის წევრი. აბაზაძემ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქართველი ხალხის სოციალური და სამეურნეო ყოფის შესწავლაში. მისი მთავარი შრომებია: "საოჯახო თემი ქართველებში" (1893) და "ხანულობა" წველაში მოზიარეობის წეს-ჩვეულება» (1898, ორივე რუსულ ენაზე). ნიკოლოზ აბაზაძის სახლში, 1952 წლიდან განთავსებულია უკრაინელი პოეტი ქალის, ლესია უკრაინკას (ლარისა კოსაჩის) მუზეუმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები ნ
კარაკალას მონასტერი
კარაკალას მონასტერი (ბერძ. Μονή Καρακάλλου) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. იერარქიით იმყოფება მეთერთმეტე ადგილას. მდებარეობს ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ათანასეს ლავრასა და ივერიის მონასტერს შორის. დღესდღეობით მონასტერში 30 ბერია.
აბორბადი
აბორბადი — მიტოვებული სალოცავების მცვლელი და სახატო წესების შემსრულებელი თუშეთში (წოვათაში). აბორბადობა დამკვიდრდა მას შემდეგ, რაც წოვა-თუშები ალვანში გადასახლდნენ (XIX საუკუნის 30-იანი წლები). აბორბადის თემები მორიგეობით ირჩევდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თუშეთი
ავაგ მხარგრძელი
ავაგ მხარგრძელი (გ. 1250) — XIII საუკუნის II მეოთხედის ქართველი დიდებული, ივანე I მხარგრძელის ძე. მამის სიკვდილის (1227) შემდეგ გახდა სპასალარი, ხოლო 1242 წელს მონღოლეთში პირველი მოგზაურობის შემდეგ რუსუდანის მიერ მიენიჭა ათაბაგის წოდება. ავაგით დასრულდა (იგი უძეოდ გადეგო) მხარგრძელთა ძირითადი შტოს (ივანეს სახლი) მამაკაცთა ხაზი. ავაგს ცოლად ჰყავდა რაჭის ერისთავის კახაბერისძის ასული გვანცა, რომელიც დაქვრივების შემდეგ შეირთო მეფე დავით VII ულუმ.
მხარგრძელი მოღვაწეობდა მონღოლთა მიერ საქართველოს დაპყრობისა და მათი ბატონობის პირველ პერიოდში. მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ამ პერიოდის საქართველოს საშინაო და საგარეო ცხოვრებაში. როდესაც მონღოლები შემოიჭრნენ საქართველოში, ავაგი, ნაცვლად იმისა, რომ ორგანიზებული წინააღმდეგობა გაეწია მტრისთვის, გამაგრდა თავის ციხე კაენში, ხოლო შემდეგ დაუზავდა მტერს და მათთან ერთად მონაწილეობდა ლაშქრობებში. მონღოლებმა — ჯერ ბათო-ყაენთან გაგზავნეს, ოქროს ურდოში, ხოლო შემდეგ — დიდ ყაენთან ყარაყორუმში. აქ ავაგი სხვა ქართველ დიდებულებთან ერთად დავით ნარინის ამალაში შედიოდა და მხარს უჭერდა მის კანდიდატურას სამეფო ტახტზე (დავით ულუს წინააღმდეგ). მხარგრძელი მონღოლებმა ორივე დავითზე ადრე გაგზავნეს საქართველოში, სადაც მას კონფლიქტი მოუხდა ეგარსლან ბაკურციხელთან, რომელიც უმეფობის ხანაში (1245-1247) პირველი კაცი გახდა. საქართველოში დაბრუნების რამდენიმე წლის შემდეგ ავაგი გარდაიცვალა. დაკრძალულია თავის საგვარეულო მონასტერში — ახტალის მონასტერი.
გენეალოგიური ხე
მხარგრძელთა გენეალოგია
სქოლიო
კატეგორია:ამირსპასალარები კატეგორია:გარდაცვლილი 1250 ა
პანამის პროვინცია
პანამა (Provincia de Panamá) – პროვინცია პანამაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, პანამის არხის ორივე მხარეს. ფართობი — 11 887 კმ². მოსახლეობა — 1 713 070 კაცი (2010). დედაქალაქი — პანამა. პროვინცია დაყოფილია 11 ოლქად.
სქოლიო
კატეგორია:პანამის პროვინციები
ფრიდა კალო
ფრიდა კალო (Frida Kahlo; დ. 6 ივლისი 1907, კოიოაკანი, მექსიკა ― გ. 13 ივლისი 1954, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკელი ფერმწერი, მისი ქვეყნის თვითმყოფადი კულტურის რეალიზმის, სიმბოლიზმისა და სიურრეალიზმის კომბინირებულ სტილში ასახვით; კომუნისტური აქტივისტი, მექსიკელი მიურალისტისა და კუბისტი მხატვრის დიეგო რივერას მეუღლე.
ბიოგრაფია
1925 წელს ტრამვაისა და ავტობუსის, რომელშიც ფრიდა იმყოფებოდა, შეჯახების შედეგად ამოვარდნილმა რკინის ხელსაჭიდმა მილმა მას ხერხემალი გაუტეხა და საშვილოსნოში გაუარა. თუმცა ფრიდა გადაურჩა ამ ჭრილობებს და საბოლოოდ სიარულიც შეძლო, მაგრამ პერიოდულმა აუტანელმა ტკივილებმა მას მთელი ცხოვრება გაუმწარა. ამ ინციდენტის შემდეგ, ფრიდა სამედიცინო კარიერას თავს ანებებს და ფერწერას იწყებს. ტილოები, რომლითაც ის საკუთარ განცდებს გამოხატავდა, ხშირად მაყურებელს შოკში აგდებს ქალთა ტკივილისა და მძიმე ცხოვრების გაზვიადებული ასახვით. მისი 143 ფერწერული ტილოდან ორმოცდათხუთმეტი ავტოპორტრეტია და ასახავს პერსონალურ სიმბოლიზმს მწვავე ანატომიური მინიშნებებით. მასზე ასევე ზეგავლენა მოახდინა მექსიკელ ინდიელთა კულტურამ, რაც მის ნამუშევრებში მკვეთრი ფერებითა და რეალიზმისა და სიმბოლიზმის ნარევით გამოისახა. thumb|left|ფრიდა კალო დიეგო რივერასთან ერთად, 1932 მისმა ნამუშევრებმა მექსიკელი მხატვრის და მიურალისტის, დიეგო რივერას ყურადღება მიიქცია, რომელთანაც ფრიდამ მოგვიანებით იქორწინა, დაშორდა, და შემდეგ ხელმეორედ იქორწინა. წყვილის ქორწინება ძალზედ არასტაბილური და მძიმე გამოდგა. მათი უთანხმოებები ხშირად ფიზიკურ შეხლა-შემოხლაში გადადიოდა. პირველი ქორწინებისას რივიერა 42 წლის იყო, ის ფრიდაზე გაცილებით მაღალი იყო და მასზე სამჯერ მეტს იწონიდა. ფრიდამ ერთხელ აღნიშნა კიდეც, რომ მან ცხოვრებაში ორი უბედური შემთხვევა გადაიტანა, ერთი ავტობუსში, მეორის მიზეზი კი დიეგო იყო.
თავად აქტიურ კომუნისტს, ფრიდა კალოს, როგორც ამბობენ, რომანი ჰქონდა ლევ ტროცკისთან, რომელიც მეხიკოში მის სახლში იქნა მოკლული სტალინის აგენტების მიერ 1940 წელს. რამდენიმე ხანში ტროცკის მოკვლიდან, ფრიდამ უარყო მისი ყოფილი მეგობარი და სტალინს მიემხრო. ის აგრეთვე ხშირად აქებდა მაოს, ხოლო ჩინეთს "სოციალიზმის ახალ იმედს" უწოდებდა. მისი სახლი მორთული იყო სიციალისტური ხელოვნების ნიმუშებით და ასევე კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსის, სტალინისა და მაო ძედუნის პორტრეტებით.
მიუხედავად იმისა, რომ ფრიდა კალოს ნამუშევრები ხშირად მოიხსენიება როგორც სიურეალისტური და ისინი რამდენიმეჯერ ევროპელ სიურეალისტებთან ერთადაც იქნა გამოფენილი, თვით ფრიდა ხშირად უარყოფდა მის ამგვარ კლასიფიკაციას. ფრიდას გატაცებამ ქალური თემებით და მისმა ხაზგასმულმა ექსპრესიულობამ ის ფემინისტური კულტის ფიგურად აქცია მე-20 საუკუნის ბოლო ათწლეულებში.
დოკუმენტურ/ბიოგრაფიული ფილმი სახელწოდებით „ფრიდა კალო“ გამოშვებულ იქნა გერმანიაში 1982 წელს. 1984 წელს რეჟისორმა პოლ დე ლუკმა გადაიღო ფილმი „ფრიდა, ნატურალესა ვივა“ (Frida, naturaleza viva), რომელშიც ფრიდას როლს ოფელია მედინა თამაშობს. 2002 წელს კი, სტუდია მირამაქსმა (Miramax) გადაიღო მხატვრული ფილმი სახელწოდებით "ფრიდა", სალმა ჰაიეკით მთავარ როლში.
კალოს არატრადიციული შესახედაობა, გადაბმული წარბებითა და თხელი ულვაშებით (რომელსაც ის არ იშორებდა) თვალშისაცემი იყო, და ამას ის საკუთარ ავტოპორტრეტებშიც ხაზს უსვამდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
ნახევრადხეშეშფრთიანები
ნახევრადხეშეშფრთიანები, ბაღლინჯოები (Hemiptera), მწერების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 0,7 მმ-იდან 12 სმ-მდე აღწევს. აქვთ მწუწნავი პირის აპარატი. აქვთ 2 წყვილი ფრთა, რომლებიც გაუშლელად უფარავს მუცელს. ზოგ ნახევრადხეშეშფრთიანებს ფრთები დამოკლებული აქვთ, ზოგს განუვითარებელიც (საწოლის ბაღლინჯო). აქვთ სუნიანი ჯირკვლები, რომელთა გამონაყოფი აფრთხობს მტერს ან იზიდავს მოწინააღმდეგე სქესის წარმომაგდენელს. გარდაქცევა არასრულია. უმეტესობა ხმელეთზე, ზოგი წყალში ან მის ზედაპირზე ცხოვრობს. ხმელეთის ფორმების უმრავლესობა ფიტოფაგია, იკვებებიან მცენარეთა წვენებით. არიან მტაცებლებიც. ზოგი კი პარაზიტულ ცხოვრებას ეწევა. წყლის ფორმები ცხოვრობენ წყლის სიზრქეში, ზედაპირზე ან წყლის ნაპირას; მათი უმრავლესობა ატმოსფერული ჟანგბადით სუნთქვას, Aphelochiridae-ს ოჯახის წარმომადგენლები კი - წყალში გახსნილი ჟანგბადით. ნახევრადხეშეშფრთიანები გავრცელებული არიან მთელ დედამიწაზე.
ცნობილია 50-მდე ოჯახის 30 ათასამდე სახეობა. საქართველოში გავრცელებულია 37 ოჯახის 600-მდე სახეობა. საქართველოში სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია 70-მდე სახეობა - მათგან პურეულ მარცვლოვანებს აზიანებს მავნე კუსებურა (Eurygaster integriceps) და Notostira -სა  და Trigonotylus-ის გვარების წარმომადგენლები; ბოსტნეულ კულტურებს - ჯვაროსანთა ბაღლინჯოები (Eurydema-ს გვარიდან); საკვებ ბალახებს - იონჯის ბაღლინჯო (Adelphocoris lineolatus); ხეხილოვან კულტურებს - მსხლის ბაღლინჯო (Stehpanitis pyri) და სხვა. ზოგი ფიტოფაგი  ნახევრადხეშეშფრთიანები  მცენარეთა ვირუსულ დაავადებათა გადამტანია (Lygus  გვარის წარმომადგენლები). პარაზიტული ფორმებიდან ცნობილია საწოლის ბაღლინჯო (Cimex lectularius). Cimex-ისა და Oeciacus-ის გვარების ზოგიერთი სახეობა ფრინველებსა და მღრღნელებზე პარაზიტობენ. ხმელეთის მტაცებელი ნახევრადხეშეშფრთიანებიდან ცნობილია სასარგებლო ფორმებიც (Orius-ისა და Nabis-ის გვარების წარმომადგენლები), რომლებიც მწერებისა და ტკიპების კვერცხებს, მატლებსა და ზრდასრულ ფორმებს. წყლის მტაცებელი ფორმებიდან ზოგიერთი ანადგურებს სარეწაო თევზების ქვირითსა და ლიფსიტებს.
ლიტერატურა
*
საქართველო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე
საქართველოს დებიუტი ევროვიზიაზე 2007 წლის შედგა. პირველი წარმომადგენელი იყო სოფო ხალვაში სიმღერით „Visionary Dream“. 2009 წელს საქართველოს სახელით უნდა წასულიყო ჯგუფი სტეფანე და 3G, მაგრამ გავიდნენ კონკურსიდან, რადგან არ შეცვალეს სიმღერის „We don't Wanna Put in“ ტექსტი. უმაღლესი შედეგი ქვეყანას სოფო ნიჟარაძემ და ჯგუფმა „ eldrine “-მა მოუტანეს 2010 და 2011 წლებში სიმღერებით „Sine“ და „ One More Day “.
ხმის მიცემის ისტორია (2007-2012)
საქართველომ მისცა ყველაზე მეტი ქულა... საქართველოს მისცეს ყველაზე მეტი ქულა...
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის დროშა
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის დროშა — ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ. 2012 წლის 11 ივნისს.
აღწერილობა
დროშა ირიბად არის სამ ნაწილად გაყოფილი: ცენტრში — ზურმუხტოვანი ველი, ზემოთ — ოქროს და ქვევით — სევადი ველი. ზურმუხტოვან ველზე ოქროს გელათის სიმბოლოა მოთავსებული, რომლის ცენტრში ჯვარია გამოსახული.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტი
განთიადი (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუსა სადრი
აიათოლა საიდ მუსა სადრი (არაბ. السيد موسى الصدر; სპარს. سيد موسى صدر; ყუმი, ირანი, 15 აპრილი, 1928) —  ირანელი და ლიბანელი შიიტი პოლიტიკური და სულიერი ლიდერი, თეოლოგი და ფილოსოფოსი. უკვალოდ გაქრა 1978 წლის 31 აგვისტოს  ლიბიაში ყოფნისას.
ადრეული წლები
მუსა სადრი დაიბადა ქალაქ ყუმში, აიათოლა სეიდ სადრუდდინ ალ-სადრის ოჯახში. დაწყებითი განათლება მშობლიური ქალაქში მიიღო, შემდეგ გაემგზავრა თეირანში, სადაც 1956 წელს წარმატებით დაამთავრა უნივერსიტეტი პოლიტოლოგიისა და ფიყჰის მიმართულებით.
სადრი ასევე სწავლობდა ნაჯაფში, სადაც მისი მოძღვრები იყვნენ   აიათოლა საიდ მუჰსინ ალ-ჰაქიმი და აბულ ქასიმ ალ-ჰოი. 1955 წელს ის პირველად ეწვია ლიბანს. ტვიროსში შეხვდა აიათოლა აბდულ-ჰუსეინ შარაფუდდინს— შიიტური თემის მოძღვარს. მუსამ კარგი შთაბეჭდილება მოახდინა თავად აიათოლასა და ადგილობრივი საზოგადოების ყველა ცნობილ წარმომადგენელზე. აიათოლა შარაფუდდინის გარდაცვალების შემდეგ, ადგილობრივი საზოგადოების წარმომადგენლებმა მუსა სადრის წერილი გაუგზავნეს  ყუმში, სადაც სთხოვდნენ დაბრუნებულიყო ლიბანში და მათი მოძღვარი გამხდარიყო.
მუსა სადრი ლიბანში 1959 წელს დაბრუნდა. იმ დროიდან ის მუდმივად მოგზაურობდა ქვეყანაში, განსაკუთრებით სამხრეთ ლიბანში, ცდილობდა დაეარსებინა სკოლები და საავადმყოფოები, გამოდიოდა სექტანტური დაპირისპირების წინააღმდეგ. იგი ეწვია ქრისტიანებითა და შიიტი მუსლიმებით დასახლებულ სოფლებს ქვეყნის სამხრეთში.
შიიტ მუსლიმთა უმაღლესი საბჭოს დაარსება
მარცხნივ|მინი|მუსა სადრი და [[გამალ აბდელ ნასერი 1960 წ.]] 1965 წელს მუსა სადრი  შიიტი მუსლიმებისათვის სპეციალური საბჭოს შექმნა მოითხოვა. რიგი შეხვედრების შემდეგ, პრეზიდენტისა და პარლამენტის ნებართვით, 1967 წელს შეიქმნა შიიტ მუსლიმთა საბჭო (არაბ.:  المجلس الإسلامي الشيعي الأعلىა‎), ხოლო მუსა სადრი 1969 წელს მის ლიდერად აიჩიეს. პირველი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი სექტანტური დაპირისპირების წინააღმდეგ იყო  სადრი მუსას 1973  ფეტვა ალავიტებზე, რომლის მიხედვითაც, ყველა ალავიტი, რომელთაც სწამდათ ერთი ღმერთი, მუსლიმად გამოცხადდა (მანამდე ალავიტები ერეტიკოსებად ითვლებოდნენ).
გაუჩინარება
სამოქალაქო ომის მეორე ეტაპის დაწყების შემდეგ 1978 წლის გაზაფხულზე,  მუსა სადრიმ აქტიურად დაიწყო კონფლიქტის მოგვარების გზების ძებნა. ის ჯერ სირიაში გაემგზავრა, ხოლო  1978 წლის 25 აგვისტოს შეიხ მუჰამედ იაკუბთან და ჟურნალისტ აბას ბადრუდინთან ერთად ლიბიაში ჩავიდა მუამარ კადაფთან მოსალაპარაკებლად. 1978 წლის 31 აგვისტოს კადაფთან შეხვედრის შემდეგ, მათ შესახებ არანაირი ცნობა არ ყოფილა. ლიბიის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ  მუსა სადრი იტალიაში გაემგზავრა და, როგორც მტკიცებულება, წარმოადგინა რომის  ერთ -ერთ სასტუმროში ნაპოვნი მისი პირადი ნივთები. იტალიამ ეს უარყო და განაცხადა რომ სადრის პირადი ნივთები სასტუმროში ლიბიის უსაფრთხოების სამსახურებმა გადაიტანეს. ლიბანის პარლამენტმა სადრის გატაცებაში მუამარ კადაფი დაადანაშაულა.
1982 წლის თებერვალში, ამალის ჯგუფის წევრმა ჰამზა აკილ ჰამიიმ გაიტაცა ქუვეით-ბეირუთ-ტრიპოლის თვითმფრინავი და ლიბიის მთავრობისგან მოითხოვა ინფორმაცია მუსა სადრის ადგილსამყოფელისა და მისი დაუყოვნებლივ გათავისუფლების შესახებ.
არაბული სახელმწიფოთა ლიგაში ლიბიის ყოფილი წარმომადგენლის, აბდულ-მუნიმ ალ-ჰუნის თქმით, მუსა სადრი დახვრიტეს კადაფის პირადი ბრძანებით, ციხეში, ქალაქ საბჰას მახლობლად, 1978 წელს. მაგრამ სადრის ოჯახს მიაჩნია, რომ ის ჯერ კიდევ ცოცხალია და იმყოფება ზემოხსენებულ ციხეში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ირანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ირანის სასულიერო მოღვაწეები
ბაღჩა
ბაღჩა (სპარს. باغ - ბაღ, ბაღჩე) — საზამთროს, ნესვის ან გოგრის ნათესი ყამირ ან ნასვენ მიწებზე, თესლბრუნვის მინდორზე, რომელიც ჩვეულებრივ მოშორებულია საცხოვრებელი ადგილიდან. საქართველოში ბაღჩას პატარა ბაღსაც უწოდებენ, სადაც რგავენ ყვავილებს ან მოჰყავთ ბოსტნეული კულტურები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
მაიდოლონგი
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
ფილოთეის მონასტერი
ფილოთეის მონასტერი (ბერძ. Μονή Φιλοθέου) — მამათა მონასტერი ათონის მთაზე. იერარქიით იმყოფება მეთორმეტე ადგილას. მდებარეობს ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ათანასეს ლავრასა და ივერიის მონასტერს შორის. დღესდღეობით მონასტერში 60 ბერია. დაარსებულია X საუკუნეში.
ნაფიჩხოვო
ნაფიჩხოვო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლედარსალე, ნაფიჩხოვო, ხანწკი).