cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dark Horse (ალბომი)
Dark Horse — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის ალბომი. გამოშვებულია Living in the Material World-ის ჩაწერიდან ერთი წლის შემდეგ. ალბომი Dark Horse ჩაიწერა Apple Records-ის და EMI-ის სტუდიებში, 1974 წელის სექტემბერ-ოქტომბერში. ამ ალბომის ჩაწერაში ჰარისონს ეხმარებოდნენ: რინგო სტარი, ერიკ კლეპტონი, ბილი პრესტონი და სხვები. ალბომში შესულია 9 სიმღერა, მათი საერთო ხანგრძლივობა შეადგენს 41:19 წუთს. ალბომ Dark Horse-ს შემდეგ ჯორჯ ჰარისონმა 1975 წელს გამოუშვა ახალი სტუდიური დისკი Extra Texture (Read All About It).
აშშ-ში ამ ალბომმა #4 ადგილი დაიკავა.
სიმღერების სია
ალბომში შესული ყველა სიმღერა ჯორჯ ჰარისონს ეკუთვნის.
სქოლიო
კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონის ალბომები კატეგორია:1974 წლის ალბომები
ბილგაჩევო
ბილგაჩევო (Бильгачево) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 48 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ქობულეთის მუნიციპალიტეტი
ქობულეთის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
ისტორია
მინი|[[ხინოწმინდა|მარცხნივ]] ქობულეთი განსაკუთრებით მდიდარია ქვის ხანის, ადრე ფეოდალური და ანტიკური ძეგლებით. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ქვის ხანის ორი არქეოლოგიური ძეგლი (ხუცუბნისა და ქობობულეთის არქეოლოგიური ძეგლები) და ერთი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ძეგლი (ჩაისუბანი).
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია წარმოადგენდა ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარის, გურიის ნაწილს, ქვემო გურიას, ხოლო რელიგიური დაყოფით შედიოდა ხინოწმინდის საეპისკოპოსოში. ქვემო გურიაში იყო თავდგირიძეების, გუგუნავების და მანველიშვილების სათავადოები. XVIII საუკუნიდან ოსმალეთის იმპერიამ დაიწყო ქვემო გურიის თანდათანობითი დაპყრობა. 1703 წელს ოსმალეთმა დაიპყრო ბათუმისა და ჩაქვის მხარეები და უშუალოდ დაუმეზობლდა ქვემო გურიას, ხოლო 1768-1774 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ საბოლოოდ მიისაკუთრა ქვემო გურია. ოსმალებმა ჯერ 1769 წელს აიღეს ციხისძირი და ქობულეთი, ხოლო 1772 წლის მაისში ხინოწმინდა.
საზღვარი ოსმალეთსა და გურიის სამთავროს შორის მდინარე ცხრაფონაზე გაივლო. დაიწყო ამ მხარის გამაჰმადიანების პროცესი, რომელიც ერთი საუკუნე გაგრძელდა. ოსმალეთის შემადგენლობაში აღნიშნული ტერიტორია ქმნიდა ჩურუქ-სუს კაზას (ოლქს), რომელიც ლაზისტანის სანჯაყში შედიოდა. რუსეთის იმპერიას ჩურუქ-სუს მიერთება შეეძლო 1829 წელს, მაგრამ ადრიანოპოლის ხელშეკრულებაში დაშვებული ტექნიკური ხარვეზის გამო პირიქით, საზღვარმა უფრო ჩრდილოეთით გადაიწია და მდინარე ჩოლოქზე გაიარა.
1865 წლის მონაცემებით ჩურუქ-სუს კაზაში 16 სოფელი შედიოდა, სადაც იდგა 1403 სახლი, მოქმედებდა 17 მეჩეთი, ათი მედრესე 18 წისქვილი, 145 დუქანი და 5 ყავახანა, ცხოვრობდა 3592 ქართველი მუსლიმი და 538 ჩერქეზი მუჰაჯირი. მოსახლეობა აწარმოებდა სიმინდსა და სამშენებლო ხე-ტყეს. 1873 წელს დიმიტრი ბაქრაძის ცნობით ადგილობრივ მოსახლეობას ჰქონდა თურქული გვარები, მაგრამ ახსოვდათ ქართული წარმომავლობა და იყენებდნენ ქართულ გვარებსაც.
ჩურუქ-სუს მითვისება რუსეთის იმპერიამ მოახერხა 1878 წელს რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ. რუსეთმა ის ბათუმის ოლქის ბათუმის ოკრუგის შემადგენლობაში შეიყვანა კინტრიშის უბნის სახით. 1930 წელს შეიქმნა ქობულეთის რაიონი. 1962-64 წლებში შედიოდა ჩაქვის რაიონის შემადგენლობაში ცენტრით დაბა ჩაქვში. 1964 წლის 7 აპრილს ჩაქვის რაიონი გაუქმდა და ისევ აღდგა ქობულეთის რაიონი ცენტრით ქალაქ ქობულეთში. 2006 წლიდან ქობულეთის რაიონს ეწოდა ქობულეთის მუნიციპალიტეტი.
გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტი მდებარეობს საქართველოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ის მოქცეულია შავ ზღვას, მდინარე ჩოლოქსა და მესხეთის ქედს შორის. მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი (საზღვრის სიგრძე 55 კმ.), სამხრეთ-დასავლეთით – ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი (საზღვრის სიგრძე 24 კმ.), სამხრეთით – ქედის მუნიციპალიტეტი (საზღვრის სიგრძე 33 კმ.), სამხრეთ–აღმოსავლეთით – შუახევის მუნიციპალიტეტი (საზღვრის სიგრძე 21 კმ.). ზღვისპირა ზოლის სიგრძეა 24 კმ. მუნიციპალიტეტს უჭირავს 711,8 კმ² ფართობი. მუნიციპალიტეტში სასოფლო-სამეურნეო და საცხოვრებელი დანიშნულებით გამოიყენება 21 170 ათასი კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი, რაც შეადგენს მთელი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის 29,4 %-ს. მუნიციპალიტეტში დაცული ტერიტორიების ფართობი შეადგენს 30 252 ჰექტარს, მთელი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის 42 %-ს. დაცულ ტერიტორიებს მიეკუთვნება: კინტრიშის სახელმწიფო ნაკრძალი, თიკერის აღკვეთილი თავისი ფლორითა და ფაუნით. იშვიათი მცენარეებითაა სავსე ისპანის ჭაობი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტში ტყის რესურსების საკმაო რაოდენობისაა და ტყიანობის კოეფიციენტი 65 %-ს აღემატება. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ტყის შემქმნელი მერქნიანი სახეობებიდან ყველაზე მეტად გავრცელებულია წიფელი, წაბლი და მურყანი.
რელიეფი
მუნიციპალიტეტი მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულებით: ტორფი, ცეცხლგამძე თიხები, მაგნეტიტური ქვიშები. დიდი რაოდენობით მოიპოვება სამშენებლო ქვა, ქვიშა და ხრეში.
ნიადაგები
ზღვისპირა ვაკე-დაბლობზე ძირითადად გავრცელებულია ალვიური, ეწერი და ჭაობის ტორფიანი ნიადაგები, გორაკ-ბორცვებზე კი წითელმიწები ჭარბობს, ზოგან ჩამოყალიბებულია ყვითელმიწები. ქობულეთ-ჩაქვის ქედის ქვემო ნაწილში გავრცელებულია ტყის ყომრალი ნიადაგები, ზემო ნაწილში – გაეწრებული ტყის ყომრალი ნიადაგი, მაღალმთიან ზონაში – კორდიანი (ალაგ-ალაგ კორდიან-ტორფიანი) მთის მდელოს ნიადაგები. ხევ-ხეობების ციცაბო უბნებზე კი საკმაოდ სუსტად განვითარებული ნიადაგებია.
სტიქიურ-გეოლოგიური მოვლენები
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ვულკანოგენური წარმონაქმნები უმეტეს შემთხვევაში ქიმიურად გამოფიტულია და ხასიათდება მკვეთრად დაქვეითებული ფიზიკურ-მექანიკური თვისებებით. ეს გარემოება ხელსაყრელ პირობას ქმნის სტიქიური გეოლოგიური პროცესების განვითარებისათვის. ამ პროცესების განვითარებაში დიდ როლს თამაშობს ასევე რელიეფის მორფოლოგია. გრავიტაციული პროცესები (ჩამოქცევა, მეწყერი, ჩამოშლა) უმეტესად ვითარდება ციცაბო რელიეფის პირობებში, რომლის დახრის კუთხე 25 %-ს აღემატება.
ფერდობების ამგები ქანების გაწყლიანება-გადამძიმებამ გამოიწვია ისედაც სუსტი სტატიკური წონასწორობის დარღვევა და გრავიტაციული პროცესების განვითარება. დაზიანებული ფართობების უმეტესობა გამოყენებულია სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებად, რაც დიდ ზეგავლენას ახდენს მეწყრული პროცესების აქტივიზაციაზე. სადრენაჟო არხები არ არის გაყვანილი სასოფლო გზების გასწვრივაც, რის გამოც წარმოქმნილი ღვარცოფული ნაკადები უსისტემოდ მიედინება და ხელს უწყობს გეოლოგიური პროცესების აქტივიზაციას.
სტიქიური ბუნებრივი პროცესების განვითარებას ხელი შეუწყო XX საუკუნის 50-იანი წლებიდან მდინარეთა ხეობებიდან ინტენსიურად ქვებისა და ხრეშის ამოღებამ საცხოვრებელი სახლებისა და სამრეწველო ობიექტების მშენებლობისათვის, აგრეთვე საძირკვლისა და გზების მყარი გრუნტის შექმნისათვის. მთიან პირობებში, ტყეების გაჩეხვამ მშენებლობისა და შეშისათვის, აგრეთვე აფეთქებითა და მძიმეწონიანი ტრაქტორებით გზების გაყვანამ სოფლებში და ალპურ საძოვრებზე, ალპური საძოვრების გადატვირთვამ ჭარბი პირუტყვის ძოვებით.
ჰავა
მუნიციპალიტეტის ვაკე-დაბლობსა და გორაკ-ბორცვებზე ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა. მთებში სიმაღლის მატების შესაბამისად ჰავა ჯერ ზომიერად ნოტიო ხდება, შემდეგ – გრილი. საშუალო წლიური ტემპერატურა იცვლება 13,50 °C-დან (ზღვისპირა ზოლში) - 30 °C-მდე (მთა ხინო). აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა - 17 °C, ხოლო აბსოლუტური მაქსიმალური ტემპერატურა 42 °C. ნალექის საშუალო რაოდენობა წელიწადში 2500–3000 მმ-ს შეადგენს. უხვნალექიანობით გამოირჩევა შემოდგომა და ზამთარი. ვაკე-დაბლობ და გორაკ-ბორცვიან ნაწილებში იშვიათად იქმნება თოვლის საფარი. მთებში თოვლის საბურველის სიგრძე ზოგჯერ 5–6 მეტრსაც აღწევს და 6–7 თვის განმავლობაში ჩერდება. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ხშირია ნისლი.
შიგა წყლები
ქობულეთის მუნიციპალიტეტი მდიდარია მდინარეებითა და წყაროებით. მუნიციპალიტეტის მთავარი მდინარეებია: კინტრიში, ჩაქვისწყალი, ჩოლოქი, დეხვა, აჭყვა. ზემო და შუა დინებაში მთის ტიპის მდინარეებია. მდინარეებს ახასიათებს ღრმა და ვიწრო, ზოგან კანიონისებრი ხეობები. მდინარეები შერეული საზრდოობისაა და ძირითადად წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით საზრდოობენ. გაზაფხულსა და შემოდგომაზე ადგილი აქვს წყალდიდობას, წყალმოვარდნა მოსალოდნელია წლის ნებისმიერ სეზონში. ზღვისპირა დიუნების აღმოსავლეთით გადაჭიმულია ჭაობების ზოლი.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე 8 სოფელში (ხალა, შუაღელე, კვირიკე, ხუცუბანი, ჩაქვი, ქობულეთი, ჭახათი, ლეღვა) გამოვლენილია მინერალური და თერმული წყლები.
ტბები
კინტრიშის ნაკრძალში, ხინოს მთის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 2050 მეტრზეა სარბიელის ტბა, ტბიყელის ტბა ზღვის დონიდან 1900-2000 მეტრზე მდებარეობს. ტბას გააჩნია ოვალური ფორმა, მისი მაქსიმალური სიღრმე 18-20 მეტრს აღწევს. ტბიყელის ტბა ატმოსფერული ნალექებით, გამდნარი თოვლითა და მიწისქვეშა წყლებით იკვებება. ტბის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მიწისქვეშა არხის გავლით ტბიდან გამოედინება 4 წყარო და მათგან იქმნება პატარა მდინარე. ტბაში მცირე რაოდენობით არის წყლის ფლორისა და ფაუნის წარმომადგენლები. მასთან ახლოსაა ასევე ტბიყელისა და სიძერძალის ტბები. სოფელ ხინოწმინდაში მდებარეობს შავი ტბა, რომლის ფართობი 21 648 კვადრატული მეტრია, მაქსიმალური სიღრმე კი 7 მეტრი.
ფლორა და ფაუნა
ქობულეთის მუნიციპალიტეტში 1600-მდე სახეობის მცენარეა, მათ შორის 20 % რელიქტური და ენდემურია. ხელოვნურადაა გაშენებული ფიჭვი. ისპანის ჭაობი კი ტორფის შემქმნელი ხავსებით, ისლით, ჭილით, ლერწმითა და სხვა მცენარეებით არის დაფარული. გორაკ-ბორცვებსა და მთისწინებზე გაბატონებულია მარადმწვანე ქვეტყიანი კოლხური ტყეები, სადაც ჭარბობს მუხა, ცაცხვი, იფანი, ქვეტყეში – შქერი, წყავი, ბზა, მოცვი, იელი, თხილი, ლიანებიდან – სურო, სვია, კატაბალახა, გარეული ვაზი და სხვ. ტყეებში დიდი რაოდენობით იზრდება გარეული ხეხილი – მაჟალო, პანტა, ლეღვი, ზღმარტლი. 600-700 მ-დან 1500-1600 მ-მდე შერეული ფართოფოთლოვანი ტყის ზონაა, სადაც ძირითადად წიფელნარი ტყეები გვხვდება. აქ იზრდება აგრეთვე რცხილა, წაბლი, ცაცხვი, ბოყვი და ნეკერჩხალი. 1600-1700 მ-დან ტყეში წიფელთან ერთად გვხვდება ნაძვი, სოჭი და იშვიათად ფიჭვიც. ტყის ზემო საზღვართან ტანბრეცილა წიფლის, არყისა და ციცრელისაგან შექმნილი სუბალპური ტყეებია. 1900-2000 მ ზემოთ სუბალპური მდელოებია, სადაც გავრცელებულია: ბასრისპირა, ნემსიწვერა, გერანიუმი, შვრიელა, წივანა, დიყი, დეზურა, შროშანა და სხვ. ბუჩქოვნებიდან მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გავრცელებულია: დეკა, ისელი, მაჯაღვერი. მდელოებს მუნიციპალიტეტში იყენებენ საზაფხულო საძოვრებად.
ბარში მცირე რაოდენობით არიან: ტურა, მაჩვი, ზღარბი. მდინარეებში ბევრია: წვერა, ღორჯო, კეფალი, კალმახი. ჭაობიანი უბნებისათვის დამახასიათებელია ჭაობის კუ, ბაყაყი, ტრიტონი, ტბორებში – ლიმეა.
დემოგრაფია
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემების მიხედვით ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის რიცხოვნობა 2021 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენს 70,7 ათას ადამიანს. აქედან საქალაქო დასახლებაში ცხოვრობს 28,3 ათასი, ხოლო სასოფლო დასახლებაში 42,4 ათასი ადამიანი. საშუალო სიმჭიდროვე 1კმ² -ზე შეადგენს 126,5 ადამიანს.
მმართველობა
მუნიციპალიტეტის თვითმმართველობის ორგანოებს წარმოადგენენ მუნიციპალიტეტის საკრებულო და მერია. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის 21 ტერიტორიული ერთეული.
საკრებულო
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოა მუნიციპალიტეტის საკრებულო, რომელიც შედგება 39 წევრისაგან. არჩევნები ტარდება ყოველ 4 წელიწადში ერთხელ. ბოლო არჩევნები გაიმართა 2021 წლის ოქტომბერში.
ტრანსპორტი
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის საერთაშორისო მნიშვნელობის გზა – საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2, რომლის სიგრძე მუნიციპალიტეტის ფარგლებში შეადგენს 21 კილომეტრს. სახელმწიფო მნიშვნელობის გზების სიგრძეა 19 კმ, ხოლო ადგილობრივი მნიშვნელობის გზების სიგრძე – 240 კმ. საერთაშორისო და სახელმწიფო მნიშვნელობის გზები მთლიანად დაფარულია შავი საფარით, ხოლო ადგილობრივი მნიშვნელობის გზების მხოლოდ 67 კილომეტრია დაფარული შავი საფარით. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე სულ 87 ხიდია, მათ შორის 5 საერთაშორისო მნიშვნელობის გზებზე, 10 - სახელმწიფო მნიშვნელობის გზებზე და 72 - ადგილობრივი მნიშვნელობის გზებზე.
ტურიზმი
მუნიციპალიტეტში მდებარეობს ტურიზმის საინფორმაციო ცენტრი, რომელიც უცხოელ და ადგილობრივ ვიზიტორებს აწვდის საჭირო ინფორმაციას ღირსშესანიშნაობების, ტურისტული ინფრასტრუქტურის, არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლების, კულტურული ღონისძიებების, ფესტივალების, სახალხო დღესასწაულების, დაცული ტერიტორიების, ტრანსპორტის და სხვა საკითხების შესახებ. ცენტრი ასევე ეხმარება ვიზიტორებს სასურველი ტურების დაგეგმვაში.
განათლება
ქობულეთის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს 29 საბავშვო ბაღი, 46 საჯარო და 3 კერძო სკოლა. 2022 წლის მდგომარეობით, საბავშვო ბაღებში 3300 აღსაზრდელი ირიცხება, ხოლო სკოლებში მოსწავლეთა რაოდენობა 12 500-ს შეადგენს.
მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებს კულტურის ცენტრი, საბიბლიოთეკო განყოფილება, მოსწავლე ახალგაზრდობის სახლი და საზოგადოებრივი კოლეჯი.
კულტურა
ქობულეთის მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებს ქობულეთის მუზეუმი, რომელიც აერთიანებს განათლების ისტორიის, კულტურის ისტორიის, ქობულეთის ისტორიისა და არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიულ ექსპოზიციებს. აქვეა გამოფენილი მხატვრისა და მოქანდაკის, ვაჟა ვერულიძის ნამუშევრები.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს:
ფესტივალები და სახალხო დღესასწაულები
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე წლის განმავლობაში სხვადასხვა ფესტივალი იმართება, რომელთაც მრავალი საერთაშორისო თუ ადგილობრივი ვიზიტორი სტუმრობს.
სპორტი
ქობულეთის მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებს ა(ა)იპ „ ქობულეთის სასპორტო  სკოლა“, რომელსაც გააჩნია შემდეგი სპორტული ინფრასტრუქტურა:
სასპორტო სკოლის ორგანიზებით ტარდება სამი ტურნირი:
ღირსშესანიშნაობები
კინტრიშის ხეობაში შემორჩენილია თაღოვანი ხიდები. შუა საუკუნეების ხიდებია ვარჯანაულის ხიდი, ცხემვანის ხიდი, ტყემაკარავის ხიდი, თემარკოფის ხიდი, ასევე სოფელ ქობულეთის XIX საუკუნის ხიდი, რომელიც ამჟამად ფუნქციურად დატვირთულია.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლებია:
ელიას ციხე, პეტრას ციხე, მამუკას ციხე.
კვირიკეს ჯამე, დაგვას ჯამე, ხუცუბნის ჯამე, ხალას ჯამე.
ქობულეთის მუზეუმი.
სქოლიო
*
ოძისური
აღმოჩენილია გასული საუკუნის 70-იან წლებში რევაზ კიკაჩეიშვილის მიერ შიდა ქართლში, ახალგორის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მუქი ლურჯი, მკვრივკანიანია, რბილობი წვნიანი აქვს, სასიამოვნო მომჟაო-მოტკბო გემოთი.
ოძისური ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-160 დღეა, ხოლო სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 200-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 25.0-30.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-9 გ/ლ-ს.
ოძისურისგან მზადდება სუფრის მშრალი წითელი ღვინო, რომელსაც კარგად ეტყობა ნაზი ჯიშური არომატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხახვილო
ხახვილო (Russula virescens) — სოკოს სახეობა ხრაშუნასოკოსებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ცენტრალურ ამერიკას.
Recovery (ემინემის ალბომი)
Recovery — ამერიკელი რეპერ ემინემის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2010 წლის 18 ივნისს. თავდაპირველად მას ერქვა Relapse 2 და დადასტურებული იყო, როგორც ემინემის მიერ 2009 წელს გამოცემული მეორე დისკი, ალბომის Relapse შემდეგ, მაგრამ გამოცემა გადაიდო 2010 წლისათვის. მოგვიანებით დისკის სახელი შეიცვალა. ინგლისში იგი გამოვიდა 2010 წლის 10 ივნისს, მთელ ევროპაში - 18 ივნისს, ხოლო აშშ-ში - 22 ივნისს.
სინგლები
ალბომიდან პირველი სინგლის სახით 2010 წლის 29 აპრილს გამოვიდა Not Afraid, რომელმაც ბილბორდის ჰიტ-აღლუმში #1 ადგილი დაიკავა. 9 აგვისტოს ალბომის მეორე სინგლი, Love the Way You Lie გამოვიდა. თავად სიმღერამ ასევე დაიკავა პირველი ადგილი ბილბორდის ჰიტ-აღლუმში. No Love, ალბომის მესამე სინგლი, გამოვიდა 2010 წლის 5 ოქტომბერს და ბილბორდის ჩარტში მხოლოდ #23 ადგილი დაიკავა.
ხახვილო
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა, იხმარება ახალი, გამხმარი და დამწნილებული. იზრდება ფოთლოვან, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან ჯგუფებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. მიკორიზას წარმოქმნის სხვადასხვა სახეობის ხეებთან.
Recovery (ემინემის ალბომი)
სინგლები
ალბომის მეოთხე და უკანასკნელი სინგლია Space Bound, გამოცემული 2011 წლის 10 ივნისს. რადიოეთერში წარმატებული აღმოჩნდა სიმღერები 25 to Life, Won't Back Down, Cinderella Man, Talkin 2 Myself, და Cold Wind Blows, რომლებიც სინგლების სახით არც გამოცემულა.
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის ალბომები კატეგორია:ემინემის ალბომები კატეგორია:ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ემინემის პროდიუსერობით კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:Shady Records-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Geffen A&M Records-ის ალბომები კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის ალბომები
ხახვილო
სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იაკობ კრისტიან შეფერმა 1774 წელს როგორც Agaricus virescens. ხრაშუნა სოკოების გვარში გადაიტანა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1836 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5—15 სმ, თავიდან ნახევარსფეროსებრია, შემდეგ ამოზნექილი და ბრტყლად ჩაჭყლეტილი,
ნაცრისფერ-მწვანე მუქ-მწვანემდე, ჟანგმიწისფერი ზონებით. ცენტრში უფრო მუქია და ახასიათებს მწვანე ფერის ლაქები. ზედაპირი დახეთქილი ან დანაწევრებულია. ქუდის კანი თხელია და ადვილად იფრცქვნება.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები საკმაოდ ხშირი, ფეხისგან თითქმის თავისუფალი, ერთმანეთს ძარღვების საშუალებით უკავშირდებიან. კრემისფერი ან თეთრია, ხშირად მომურო ლაქებით.
ფეხის სიგრძე — 5-12 სმ, სისქე — 2-4 სმ, როგორც წესი ცილინდრული, ნორჩობაში მკვრივია, სიბერეში — რბილი, თეთრი, ზოგჯერ წითელ-მომურო, ზოგჯერ დაფარულია ყავისფერი ლაქებით. ასაკთან ერთად, ან დაზიანების შემთხვევაში, ფეხი შესაძლოა, ოდნავ გაყავისფრდეს.
სპორების ფხვნილი — თეთრი ან ყვითელი. სპორები — 5,5-10×4,5-7 მკმ, თითქმის სფეროსებრი, ელიფსისებრი ან კვერცხისებრი, ეკლიანი. ბაზიდიუმი — კვერხითისებრი, 24-33x6-7.5 მკმ, უფერული, თითოულ მათგანში 2-4 სპორაა მოთავსებული. პილეოცისტიდების გარეშე.
ეკოლოგია და გავრცელება
იზრდება ფოთლოვან, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან ჯგუფებად მიკორიზას წარმოქმნის სხვადასხვა სახეობის ხეებთან, მათ შორის მუხასთან, წიფელთან, ვერხვთან, ნაძვთან და ა.შ.
ევროპაში, ხახვილო ზაფხულიდან შემოდგომამდე ხარობს. მექსიკაში ხახვილოს სეზონი აპრილში იწყება. მისი ჩრდილოეთ ამერიკაში არსებობა სადავო საკითხია, ვინაიდან ამ კონტინენტზე ხახვილოს მსგავსი სახეობები Russula parvovirescens და Russula crustosa იზრდება. ხახვილო ფართოდ გავრცელებულია აზიაშიც, მათ შორის ინდოეთში, რუსეთში, მალაიზიაში, კორეაში, ფილიპინებში, ნეპალში, ჩინეთში, იაპონიაში, ტაილანდსა და ვიეტნამში. აგრეთვე აღმოჩენილია ჩრდილოეთ აფრიკასა და ცენტრალურ ამერიკაში. საქართველოში გავრცელებულია ყველგან.
სეზონი — ივნისიდან ოქტომბრამდე.
მსგავსი სახეობები
ხახვილოს მოკრეფისას აუცილებელია სიფრთხილის გამოჩენა, რადგანაც გამოუცდელ მესოკოვეს, იგი შესაძლოა აერიოს მომაკვდინებლად შხამიან სახეობა შხამასოკოში. შხამასგან განსხვავებით, ხახვილოს არ გააჩნია საყელო და ბოლქი.
კვებითი ღირებულება
ხახვილოში აღმოჩენილია იმუნური სისტემის მასტიმულირებელი, ანტიოქსიდანტური, ქოლესტერინისა და შაქრის დამწევი თვისებები, რაც პოლისაქარიდების დამსახურებაა. წყალში უხსნადი ბეტა-გლუკანში (RVS3-II) შემავალი სულფატებს სარკომას საწინააღმდეგო თვისებები გააჩნია, წყალში ხსნადი RVP კი, ძლიერი ანტიოქსიდანტია.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები
ღმერთების დაღუპვა (ფილმი)
ღმერთების დაღუპვა (La caduta degli dei) — ლუკინო ვისკონტის გერმანული ტრილოგიის პირველი ფილმი. ერთობლივი გერმანულ-იტალიური ისტორიული ფილმი ეხება რიომის პუტჩის დროს მომხდარ ამბებს. სახელწოდება მოდის რიხარდ ვაგნერის ოპერიდან ღმერთების დაღუპვა, რომელიც ნიბელუნგების ბეჭდის ციკლის ბოლო ნაწილია. ფილმში ნაჩვენებია მეწარმეთა ოჯახის, ესენბაკების თანამშრომლობა ნაციონალ-სოციალისტებთან და მათი განადგურება.
სიუჟეტი
მოქმედება მიმდინარეობს 1933 წელს, გერმანიაში. ბარონი იოახიმ ფონ ესენბეკი, მეტალურგიული კონცერნის მფლობელი აღნიშნავს დაბადების დღეს ოჯახის წევრებისა და პარტნიორების გარემოცვაში. ნადიმის დროს ბარონი ვიცე-პრეზიდენტად დანიშნავს კონსტანტინს, ნაცისტური პარტიის წევრს, რომელსაც ასევე მაღალ თანამდებობაზეა მოიერიშეთა რაზმში. იოახიმი გადაწყვეტილებას ნაციზმის მზარდი აღმავლობით ხსნის. ამით უკმაყოფილო დარჩება ლიბერალური შეხედულებების მქონე ჰერბერტ ტალმანი, რომელიც აქამდე თავად იყო ვიცე-პრეზიდენტი. ტალმანი ხვდება, რომ გერმანიაში აღარ დაედგომება და გაქცევას გადაწყვეტს. ამით ისარგებლებს ფრიდრიხ ბრუკმანი, რომელიც ესენბაკთა საგვარეულოს წევრის, სოფის საყვარელია და მოკლავს იოახიმს. მას მხარს უჭერს აშენბახი, ესენბეკების შორეული ნათესავი და სს-ის მაღალი თანამდებობის პირი. მკვლელობაში ეჭვმიტანილი ტალმანი აღმოჩნდება, რომელიც გაიქცევა ქვეყნიდან, ხოლო საწარმო მემკვიდრეობით დარჩება სოფის შვილს, მარტინს. ეს უკანასკნელი დედის ჩაგონებით საწარმოს მმართველად ბრუკმანს დანიშნავს.
მარტინი, რომელიც პედოფილია, შეაცდენს ებრაელ ბავშვს, ლიზა კელერს, რომელიც თავ მოიკლავს. კონსტანტინი ამ ფაქტის გამო შანტაჟს მოუწყობს მარტინს, რომელიც იძულებული გახდება, რომ კონსტანტინი დანიშნოს საწარმოს მმართველად. სოფი და ბრუკმანი გადაწყვეტენ, თავიდან მოიცილონ კონსტანტინი. ამაში მათ კვლავ აშენბახი დაეხმარებათ. 1934 წლის 30 ივნისს, ვისზეესთან სს ჩახოცავს სა-ს მეთაურობას, მათ შორის კონსტანტინს, რომელსაც უშუალოდ ბრუკმანი მოკლავს.
აშენბახი, რომელიც ესენბეკების ოჯახის წევრებს მხოლოდ ნაციზმის ინტერესებისთვის იყენებდა, ახლა გადაწყვეტს სოფისა და ბრუკმანის წინააღმდეგ წასვლას. ის კარგად გამოიყენებს მარტინის სიძულვილს დედისადმი, ააამხედრებს მას სოფის წინააღმდეგ და შეიყვანს ნაცისტურ პარტიაში. მარტინი საწარმოს ერთადერთი მმართველი ხდება, მაგრამ ის მთლიანად ნაცისტური პარტიის კონტროლქვეშაა. ფილმის ბოლოს მარტინი საქორწილო რიტუალს მოუწყობს სოფისა და ბრუკმანს. ის ახალდაქორწინებულებს "საჩუქრად" კალიუმის ციანიდის ორ კაფსულას გადასცემს. ფილმი მთავრდება სცენით, როცა სს-ის მუნდირში გამოწყობილი მარტინი დგას გვამების წინ და იძლევა ნაცისტურ სალამს.
გამოხმაურება
ლუკინო ვისკონტის არცერთ ფილმს არ გამოუწვევია ასეთი დავა, როგორც "ღმერთების დაღუპვამ" გამოიწვია. მას ბრალს დებდნენ ნაციზმის თემის არასათანადო, მელოდრამატულ ასახვაში. მიუხედავად ამისა, ფილმმა 1970 წელს მიიღო პრიზები:
ჰელმუტ ბერბერმა (მარტინ ფონ ესენბაკი) პირველად ითამაშა დიდი როლი და საერთაშორისო ვარსკვლავი გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1969 წლის ფილმები კატეგორია:ლუკინო ვისკონტის ფილმები კატეგორია:გერმანული ფილმები კატეგორია:იტალიური ფილმები კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები კატეგორია:გერმანულენოვანი ფილმები კატეგორია:ისტორიული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ოხტოურა
ოხტოურა, ოხტოური, დიდი ადანასური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
დასავლეთ საქართველოს — იმერეთის ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ვენახებში შერეული სახითაა შემორჩენილი.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური ან მომრგვალო ფორმის, მუქი წითელი ფერის. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ მკვრივი და წვნიანია.
ოხტოურა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 160-162 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 100-125 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-6.0 გ/ლ-ს.
ოხტოურა გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ვარდისფერია, მსუბუქი და ნაკლებექსტრაქტული. უკეთესი ხარისხის ღვინის მიღება შესაძლებელია, როდესაც ჯიში აგროვებს 17%-ზე მეტ შაქარს (დაგვიანებული რთველი).
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Tetraponera zavattarii
Tetraponera zavattarii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დავით ჩქოტუა
მინი|360x360პქ|დავით ჩქოტუა. დავით ჩქოტუა (დ. 11 იანვარი, 1849, სოფელი საბერიო, — გ. ივლისი, 1929, რიყე ) — აფხაზი პუბლიცისტი და რუსთველოლოგი.
ბიოგრაფია
აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის მიხეილ შერვაშიძის ერთადერთი ვაჟის, გიორგი შერვაშიძის ძიძიშვილი და ერთგული თანამებრძოლი. დაიბადა სამურზაყანოს სოფელ საბერიოში. დაამთავრა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია. 1869–1875 წლებში სწავლობდა ჯერ ოდესის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო, ხოლო შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტებზე. პეტერბურგში სწავლების პერიოდში იგი აქტიურად თანამშრომლობდა გაზეთ „დროებასთან“. 1875 წლიდან გიორგი შერვაშიძემ მიიწვია აღმოსავლეთ საქართველოში თავისი მამულების მმართველად. თბილისში დაუახლოვდა ტერგდალეულებს, ჩაერთო მათ მოძრაობაში.
დავით ჩქოტუა თავის უმცროს ძმასთან, ნიკოლოზთან ერთად დაადანაშაულეს 1876 წლის 22 ივლისს მომხდარ ნინა ანდრეევსკაიას გატაცებასა და მკვლეოლბაში. საბოლოოდ მიუსაჯეს 20 წლიანი კატორღა. ნიკოლოზი სასამართლომ საბოლოო ჯამში გაამართლა. დავით ჩქოტუამ კატორღა სრულად მოიხადა და 1906 წელს მძიმედ დაავადებული დასახლდა მშობლიურ სოფელ საბერიოში სადაც იგი ეწეოდა მეცნიერულ მოღვაწეობას. იგი დაინტერესებული იყო რუსთველოლოგიით. მუშაობდა „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ ვრცელ მონოგრაფიაზე, რომელიც ამჟამად დაკარგულია, შემორჩენილია მისი ნაშრომის ძალიან მცირე ნაწყვეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1849 კატეგორია:გარდაცვლილი 1929 კატეგორია:აფხაზი მწერლები დავით
Wherever We May Roam Tour
Wherever We May Roam Tour იყო ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის 1991-1992 წლებში გამართული საკონცერტო ტურნე. იგი ჩატარდა მათი სტუდიური ალბომის, Metallica, მხარდასაჭერად, რომელიც გამოვიდა 1991 წლის 13 აგვისტოს. ტურნეს სახელწოდება აღებულია აღნიშნულ ალბომში შემავალი სიმღერიდან Wherever I May Roam. ხშირად, ჯგუფის წევრები ცალკეულ ინტერვიუებში მთლიანად ტუნესაც ასე მოიხსენიებდნენ.
ტურნეს მსვლელობისას, 1992 წლის 20 აპრილს მეტალიკა გამოვიდა სიმღერების შემცირებული სიით ფრედი მერკურისადმი მიძღვნილ საღამოზეც უემბლის სტადიონზე, ინგლისში. 1992 წლის 17 ივლისიდან 6 ოქტომბრამდე ჩრდილოეთ ამერიკაში ყოფნისას ტურნე დაემთხვა Guns N' Roses-ის ტურნეს Use Your Illusion Tour და ჩამოყალიბდა ცალკე ტურნედ სახელწოდებით Guns N' Roses/Metallica Stadium Tour. 1992 წლის 13 და 14 იანვრის შოუები სან დიეგოში მოგვიანებით გამოიცა სასაჩუქრე ყუთის სახით სახელწოდებით Live Shit: Binge & Purge, ხოლო ტურნე და ალბომის შექმნის პროცესი აისახა დოკუმენტურ ფილმში A Year and a Half in the Life of Metallica.
სიმღერების სია
(აღებულია 1992 წლის 9 მაისის შოუდან კალიფორნიაში)
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის ტურნეები კატეგორია:1991 წლის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:1992 წლის საკონცერტო ტურნეები
გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. გულრიფშის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად:
რესურსები ინტერნეტში
*
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2012)
2012 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები — რიგითი საპრეზიდენტო არჩევნები აშშ-ში, რომელიც გაიმართა 2012 წლის 6 ნოემბერს. რესპუბლიკური პარტიის კანდიდატი იყო მიტ რომნი, ხოლო დემოკრატიულ პარტიას წარმოადგენდა ბარაკ ობამა, მოქმედი პრეზიდენტი.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები კატეგორია:2012 წლის არჩევნები
Lasioglossum vulsum
Lasioglossum vulsum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
სქოლიო
vulsum
ფრანსისკო პისარო
ფრანსისკო პისარო გონსალესი (Francisco Pizarro y González; დ. დაახლ. 1475 — გ. 1541) — ესპანელი ავანტიურისტი, კონკისტადორი, ინკების იმპერიის დამპყრობელი და ქალაქ ლიმას დამაარსებელი.
ბიოგრაფია
პისარო დაიბადა ქალაქ ტრუხილიოში (ესტრემადურა). დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა ტრადიციულად მას 16 მარტს აღნიშნავენ. ცნობები მის ადრეულ ბიოგრაფიაზეც არ მოიპოვება. პისარომ წერა-კითხვა არ იცოდა, შესაბამისად, შეიძლება დავასკვნათ, რომ მისი განათლებით არავინ დაკავებულა.
1502 წელს ახალი მსოფლიოს ზღაპრული სიმდიდრის ამბებით მოხიბლული პისარო სამხრეთ ამერიკაში გაემგზავრა.
1531 წელს ის უკვე მესამე ექსპედიცაიში მიდის ინკების იმპერიის დასაპყრობად. 1535 წელს მან ინკების დედაქალაქი კუსკო დაიპყრო და ქალაქი ლიმა დააარსა.
1538 წელს პისაროსა და მის თანამებრძოლ ალმაგროს შორის უთანხმოება გაჩნდა ძალაუფლების განაწილებასთან დაკავშირებით. პისარომ სალინასთან ბრძოლაში ალმაგრო დაამარცხა და სიკვდილით დასაჯა იგი. თუმცა მოკლული ალმაგროს შვილმა მის თანამოაზრეებთან ერთად პისაროს წინააღმდეგ შეთქმულება მოაწყო და 1541 წლის  26 ივნისს მოკლა იგი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონკისტადორები კატეგორია:დაბადებული 1475 კატეგორია:გარდაცვლილი 1541 კატეგორია:ქალაქების დამაარსებლები
მოძვი
მოძვი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჯალაურთის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ფრონის (ყვირილის აუზი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 738 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Eciton amazona
Eciton amazona — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eciton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Coldplay
Coldplay — ბრიტანული როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1996 წელს, წამყვან ვოკალისტ კრის მარტინის და წამყვან გიტარისტ ჯონი ბაკლენდის მიერ ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში სწავლისას. . მას შემდეგ, რაც სახელით Pectoralz გამოსვლა დაიწყეს, მათ შეურთდა გაი ბერიმენი, რომელიც ბას-გიტარაზე უკრავდა. ჯგუფმა სახელი შეიცვალა და Starfish გახდა. უილ ჩემპიონი მას დაემატა დრამერის, ბეკ-ვოკალისტისა და მულტი-ინსტრუმენტალისტის სახით, რითაც საბოლოო შემადგენლობა ჩამოყალიბდა. ხშირად მეხუთე წევრად ასახელებენ მენეჯერ ფილ ჰარვისაც. 1998 წელს ჯგუფმა ოფიციალურად Coldplay დაირქვა, სანამ ჩაწერდა და გამოსცემდა სამ EP-ს: Safety (1998), Brothers & Sisters (1999) და The Blue Room (1999). უკანასკნელი იყო ჯგუფის პირველი ჩანაწერი წამყვან ლეიბლზე, მას შემდეგ, რაც Coldplay-მ Parlophone-თან კონტრაქტი გააფორმა.
მსოფლიო წარმატება ჯგუფმა მოიპოვა 2000 წლის სინგლით „Yellow“, რასაც მოჰყვა იმავე წლის სადებიუტო ალბომი Parachutes, ნომინირებული მერკურის ჯილდოზე. ჯგუფის მეორე ალბომმა A Rush of Blood to the Head (2002) კრიტიკოსთა აღიარება მოიპოვა და რამდენიმე ჯილდო მიიღო, მათ შორის NME-ს წლის ალბომის ჯილდო. შემდეგი ალბომი, 2005 წლის X&Y ძირითადად დადებითად იქნა შეფასებული, თუმცა კრიტიკოსთა ნაწილი თვლიდა, რომ იგი წინასთან შედარებით უფრო სუსტი იყო. მეოთხე ალბომს Viva la Vida or Death and All His Friends (2008), ჩაწერილს ბრაიან ინოს პროდიუსერობით, ძირითადად დადებითი შეფასებები ახლდა, ისევე, როგორც გრემის ჯილდოზე რამდენიმე ნომინაცია და გამარჯვებაც. 2011 წლის 24 ოქტომბერს გამოვიდა მეხუთე სტუდიური ალბომი Mylo Xyloto, რომლის შეფასებები არაერთგვაროვანიდან დადებითამდე მერყეობდა. ალბომი მოექცა 34 ქვეყნის ჩარტების სათავეში და 2011 წელს ბრიტანეთის ყველაზე გაყიდვად როკ-ალბომად იქცა. 2014 წლის 16 მაისს გამოვიდა მეექვსე ალბომი, Ghost Stories, რომელიც მოხვდა iTunes-ის მაღაზიის გაყიდვების სათავეებში, 100-ზე მეტ ქვეყანაში.
ჯგუფს მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო და ნომინაცია, მათ შორის Brit-ის რვა ნომინაცია საუკეთესო ბრიტანული ჯგუფის ნომინაციაში (სამჯერ გამარჯვებით) და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ხუთი ჯილდო. სულ Coldplay ფლობს გრემის შვიდ ჯილდოს 25 ნომინაციაში. ჯგუფმა მსოფლიოში გაყიდა 80 მილიონი ჩანაწერი. 2009 წლის დეკემბერში Rolling Stone-ის მკითხველების გამოკითხვის საფუძველზე Coldplay მოექცა 2000-იანი წლების საუკეთესო შემსრულებელთა სიის მეოთხე ადგილზე.
ჯგუფი არის სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური ღონისძიებისა და ორგანიზაციის აქტიური მხარდამჭერი - ასეთებია Oxfam-ის კამპანია Make Trade Fair და Amnesty International. Coldplay წარსულში გამოსულა მრავალ საქველმოქმედო კონცერტზე ან მიუღია მონაწილეობა ამა თუ საქველმოქმედო აქციაში, როგორიც არის Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, The Secret Policeman's Ball, Sport Relief და Teenage Cancer Trust.
ჩამოყალიბება და პირველი წლები (1996–99)
კრის მარტინის და ჯონი ბაკლენდის მიერ ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში გაცნობა მოხდა 1996 წელს, სწავლის დაწყების პირველ კვირაში. შემდეგი წლის განმავლობაში ისინი გეგმავდნენ ჯგუფის ჩამოყალიბებას და შექმნეს დუეტი, რომელსაც Pectoralz დაარქვეს. გაი ბერიმენი, მარტინისა და ბაკლენდის კლასელი, ჯგუფს მოგვიანებით შეუერთდა. 1997 წლისთვის ისინი, სახელით Starfish, გამოდიოდნენ კემდენში გამართულ ადგილობრივ კონცერტებზე, სხვადასხვა პრომოუტერის წინაშე. მარტინის თხოვნით, უკანასკნელის სკოლის მეგობარი ფილ ჰარვი, რომელიც ოქსფორდის უნივერსიტეტში კლასიკურ ენებს სწავლობდა, ჯგუფის მენეჯერი გახდა. ჰარვი უფრო გვიანდელ პერიოდში ჯგუფის მეხუთე წევრადაც კი ითვლებოდა. მუსიკოსების შემადგენლობას, საბოლოოდ, შეემატა უილ ჩემპიონი, რომელიც პერკუსიაზე უკრავდა. ბავშვობიდან იგი უკრავდა ფორტეპიანოზე, გიტარაზე, ბას-გიტარასა და სასტვენზე. დასარტყმელი საკრავები მალე ისწავლა, მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე გამოცდილება არ ჰქონია. საბოლოოდ ჯგუფმა აირჩია სახელი Coldplay, რომელიც ტიმ კრომპტონმა, ერთ-ერთმა სტუდენტმა შესთავაზა - მას იგი საკუთარი ჯგუფისთვის იყენებდა. 1997 წლისთვის მარტინმა გაიცნო კლასიკური ენების ფაკულტეტის კიდევ ერთი სტუდენტი, ტიმ რაის-ოქსლი. სურეიში გატარებული ერთ-ერთი შაბათ-კვირისას ორივემ ფორტეპიანოზე საკუთარი სიმღერები დაუკრა. მარტინმა ოქსლის ნიჭი შეამჩნია და შესთავაზა Coldplay-ში კლავიშისტის სახით შემოერთება, მაგრამ ტიმი უკრავდა Keane-ში, რომელიც უკვე აქტიური იყო. Keane-ს და Coldplay-ს მეორე შემადგენლობა უცვლელი იყო და ორივე ჯგუფი კვარტეტებად დარჩა.
1998 წელს Coldplay-მ შეზღუდული რაოდენობით გამოსცა Safety EP-ის 500 ასლი. დისკების უმეტესობა გადაეცა მეგობრებსა და კომპანიებს, 50 კი გასაყიდად გამოვიდა. იმავე წლის დეკემბერში Coldplay-მ გააფორმა კონტრაქტი დამოუკიდებელ ლეიბლ Fierce Panda-სთან. ჯგუფის პირველი გამოცემა ამ ლეიბლზე იყო სამი სიმღერისგან შემდგარი Brothers and Sisters EP, რომელიც სწრადად იქნა ჩაწერილი 1999 წლის თებერვალში, სამი დღის განმავლობაში.
საბოლოო გამოცდების ჩაბარების შემდეგ, Coldplay მოხვდა Parlophone-ზე, გააფორმა რა 1999 წლის დასაწყისში კონტრაქტი, რომელიც ითვალისწინებდა ხუთი ალბომის გამოცემას. ჯგუფის გლესტონბერის ფესტივალის ფარგლებში პირველად გამოჩენის შემდეგ დაიწყო მესამე EP-ის ჩაწერა, რომელიც The Blue Room-ის სახელით გამოიცა. მისი 5000 ასლი ოქტომბერში საჯარო გაყიდვაში გამოვიდა, ხოლო სინგლი „Bigger Stronger“ BBC Radio 1-ის ეთერში მოხვდა. The Blue Room-ის ჩაწერის სესიები მეტად მღელვარე იყო - ჩემპიონი დროებით გააგდეს ჯგუფიდან, მაგრამ მარტინმა საბოლოოდ ინანა ამ გადაწყვეტილების მიღების შესახებ და ალკოჰოლის აქტიური მოხმარება დაიწყო. საბოლოოდ, ჯგუფმა მოაგვარა ყველა უთანხმოება და ჩამოაყალიბა კოლექტივის ხელუხლებლობის შენარჩუნების წესებიც. U2-სა და R.E.M.-ის გავლენის ქვეშ მყოფმა Coldplay-მ გადაწყვიტა დემოკრატიულად მუშაობა და წევრებს შორის შემოსავლის თანაბრად განაწილება, ხოლო ნებისმიერი, ვინც მძიმე ნარკოტიკების გამოყენებას დაიწყებდა, ჯგუფს დატოვებდა.
Parachutes (1999–2001)
თავდაპირველად ჯგუფი გეგმავდა სადებიუტო ალბომის ორი კვირის განმავლობაში ჩაწერას. მიუხედავად ამისა, ტურნეების და ცალკე ცოცხალი გამოსვლების გამო ჩაწერამ გასტანა 1999 წლის სექტემბრიდან 2000 წლის აპრილ-მაისამდე. ალბომი ჩაწერილი იქნა Rockfield Studios-ში, Matrix Studios-ში და Wessex Sound Studios-ში, პროდიუსერ კენ ნელსონის თანაშემწეობით, თუმცა სიმღერების დიდი რაოდენობა ჩაწერილი იქნა ლივერპულის Parr Street Studios-ში (სადაც სტუდიის სამ ოთახს იყენებდნენ). ახალი ალბომის სიმღერების მიქსზე მუშაობა მიმდინარეობდა მაიკლ ბრაუერის, ამერიკელი ხმის ინჟინერის თანაშემწეობით, ნიუ-იორკში. იმავე პერიოდში მათ დაუკრეს Carling Tour-ზე, სადაც გამოდიოდნენ ახალი ჯგუფები.
ჰიტური სიმღერის გარეშე EP-ის გამოცემის შემდეგ Coldplay-მ წარმატება იქონია Parachutes-ის წამყვანი სინგლით „Shiver“, რომელიც 2000 წლის მარტში გამოვიდა და ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის 35-ე პოზიციამდე ავიდა. 2000 წლის ივნისი იქცა ჯგუფის ისტორიის მნიშვნელოვან მომენტად - Coldplay გაემგზავრა პირველი ტურნეს ფარგლებში, რომელსაც ახლდა გლესტონბერის ფესტივალზე გამოსვლა. დიდი წარმატება იქონია კიდევ ერთმა სინგლმა - „Yellow“. ითამაშა რა როლი, როგორც Coldplay-ს პირველმა გამოცემამ, რომელიც ხუთეულში მოხვდა, „Yellow“ ავიდა ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის მეოთხე პოზიციამდე და Coldplay-სადმი ინტერესმა იმატა. „Yellow“ და „Shiver“ თავდაპირველად გამოვიდა EP-ებზე, 2000 წლის გაზაფხულზე. პირველი 2000 წლის 26 ივნისს ბრიტანეთში სინგლის სახითაც გამოიცა. აშშ-ში სიმღერა გამოვიდა, როგორც წამყვანი სინგლი ჯერ გამოუცემელი ალბომიდან. 2000 წლის ოქტომბერში სიმღერა მოხვდა აშშ-ის კოლეჯებისა და ალტერნატიული რადიოების ეთერში.
Parachutes, პირველი სტუდიური ალბომი, ჯგუფმა გამოუშვა 2000 წლის 10 ივლისს, ბრიტანეთში, ლეიბლზე Parlophone. ალბომის დებიუტი შედგა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის პირველ პოზიციაზე. ჩრდილოეთ ამერიკაში იგი 2000 წლის 7 ნოემბერს ლეიბლზე Nettwerk გამოვიდა. გამოცემის შემდეგ იგი სხვადასხვა ფორმატებში გამოიცა. ბრიტანულმა და ამერიკულმა ლეიბლებმა იგი 2000 წელს CD-ზე გამოსცეს, მოგვიანებით კი, 2001 წელს, აშშ-ში იგი Capitol-ის მიერ აუდიოკასეტაზე გამოიცა. მომდევნო წელს Parlophone-მა ალბომი გრამფირფიტაზე გამოუშვა. ჯგუფმა აგრეთვე CD-ზე შეზღუდული რაოდენობით გამოსცა ალბომის მესამე სინგლი „Trouble“, „Yellow“-ს რემიქსით. იგი დაიბეჭდა 1000 ასლის ოდენობით, მხოლოდ ფანებისთვის და ჟურნალისტებისთვის. „Yellow“ და „Trouble“ გაერთიანებული სამეფოსა და აშშ-ის რადიოეთერში აქტიურად გადიოდა.
Parachutes 2000 წლის სექტემბერში ნომინირებული იქნა მერკურის მუსიკალურ ჯილდოზე ევროპაში წარმატების შემდეგ ჯგუფმა დაიწყო ჩრდილოეთი ამერიკის ათვისება, სადაც ალბომი 2000 წლის ნოემბერში გამოსცა. 2001 წლის თებერვალში მან დაიწყო ტურნე აშშ-ის კლუბებში. 2001 წლის თებერვალში Brit-ის დაჯილდოებაზე Coldplay-მ მოიპოვა ჯილდოები საუკეთესო ბრიტანული ჯგუფისთვის და ალბომისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ Parachutes-მა აშშ-ში შედარებით ნელი ტემპით მოიკიდა ფეხი, საბოლოოდ მან ამ ქვეყანაში ორმაგი პლატინის სტატუსი მოიპოვა. ალბომმა კრიტიკოსებისგან მაღალი შეფასებები მიიღო, ისევე, როგორც 2002 წელს - გრემის ჯილდო საუკეთესო ალტერნატიული ალბომის კატეგორიაში. კრის მარტინი Parachutes-ის გამოცემის შემდეგ ამბობდა, რომ ალბომის წარმატებამ ჯგუფის სტატუსი გაზარდა „მსოფლიოს უდიდეს, საუკეთესო ჯგუფამდე.“
ჟენშენი
ჟენშენი (Panax ginseng; 人参 „სიცოცხლის ფესვი“, სიტყვასიტყვით „ადამიანი-ფესვი“) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი სამკურნალო მცენარე არალიისებრთა ოჯახისა. ფესვი მთავარღეძიანია, ხორცოვანი, მოთეთრო-ნაცრისფერი ან მოყვითალო, მცირედ დატოტვილია და ადამიანის სხეულს ჰგავს. ღერო სწორია, მისი სიმაღლეა დაახლოებით 50 სმ. თათისებრრთული გრძელი ყუნწიანი ფოთლის როზეტის ცენტრიდან აღმართულია საყვავილე ღერო, რომელზეც მარტივი კალათაა. ნაყოფი წითელი კენკრაა.
Coldplay
A Rush of Blood to the Head (2001–04)
Parachutes-ის წარმატების შემდეგ Coldplay სტუდიას 2001 წლის სექტემბერში დაუბრუნდა, შემდეგ სტუდიურ ალბომზე სამუშაოდ, კვლავ კენ ნელსონთან ერთად. ვინაიდან ჯგუფი ლონდონში მანამდე დიდი ხნით არასოდეს გაჩერებულა, ალბომზე კონცენტრირება უჭირდათ. მათ სცადეს ლივერპულში მუშაობის გაგრძელება, სადაც Parachutes-ის ზოგიერთი სიმღერა ჩაწერეს. კრისი ამბობდა, რომ იქ ჩასულებს აეკვიატათ ჩაწერის იდეა. „In My Place“ იყო პირველი დასრულებული სიმღერა. იგი გამოიცა შემდეგი ალბომის წამყვანი სინგლის სახით. მარტინი ამბობდა: „ერთი რამის გამო განვაგრძეთ - „In My Place“-ის ჩაწერის შემდეგ. დანარჩენი სიმღერები მოგვიანებით გაჩნდა.“
ჩინამპები
ჩინამპები (chinampa, chināmitl) — მოცურავე კუნძულები, რომლებსაც აღმართავდნენ-ხოლმე მესოამერიკის კოლუმბამდელი ხალხები სოფლის მეურნეობის საწარმოებლად. ჩინამპებს წელიწადში რამდენიმჯერმე მოჰქონდათ მოსავალი. აცტეკები ჩინამპებს აგებდნენ ტესკოკოს ტბაზე.
ჭაობიან დაბლობებში მიწაში არჭობდნენ ხიმინჯებს, შემდეგ მათ აერთებდნენ მესრით. დანაყოფების შიგნით მეტრობით იყრებოდა მიწის ფენები. წვიმის სეზონებში ჩინამპები კუნძულებად იქცეოდა. წამოწეულ ველებზე გამუდმებით ემატებოდა წყლის მცენარეების ორგანული ნივთიერებები. ეს საშუალებას იძლეოდა, ნიადაგის ნაყოფიერება ყოველთვის მაღალ დონეზე ყოფილიყო.
მიწათმოქმედების ამ სისტემის აყვავების პერიოდია ჩვ. წ. 600-900 წლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:ცენტრალური ამერიკა კატეგორია:ხელოვნური კუნძულები
Coldplay
A Rush of Blood to the Head (2001–04)
ჯგუფმა ალბომისთვის 20-ზე მეტი სიმღერა შექმნა. „In My Place“ და „Animals“ სრულდებოდა ცოცხლად, სანამ ჯგუფი ჯერ კიდევ Parachutes-ით ტურნეს მართავდა.. ახალი ალბომის სახელწოდება ცნობილი გახდა ჯგუფის ოფიციალური საიტიდან. A Rush of Blood to the Head გამოვიდა 2002 წლის აგვისტოში, რასაც ახლდა რამდენიმე წარმატებული სინგლის გამოცემაც, როგორიც იყო „Clocks“ და ბალადა „The Scientist“. უკანასკნელი დაიწერა ჯორჯ ჰარისონის „All Things Must Pass“-ის (1970) შთაგონებით.
2002 წლის ივნისიდან 2003 წლის სექტემბრამდე ჯგუფმა გამართა მასშტაბური საკონცერტო ტურნე. მათ მოიარეს ხუთი კონტინენტი, მნიშვნელოვანი ფესტივალების ჩათვლით, როგორიც იყო გლესტონბერის ფესტივალი, V2003 და Rock Werchter. მრავალ კონცერტზე გამოიყენებოდა დახვეწილი განათება და ინდივიდუალური ეკრანები. ტურნეს გაგრძელებისას სიდნეიში ჩაიწერა მასალა, რომელიც გამოიცა DVD-სა და CD-ზე, სახელწოდებით Live 2003. Brit-ის 2003 წლის დაჯილდოებაზე, რომელიც ერლს კორტის საგამოფენო დარბაზში გაიმართა, Coldplay-ს მეორედ მიენიჭა წლის საუკეთესო ბრიტანული ჯგუფის წოდება და, ასევე მეორედ - ჯილდო საუკეთესო ბრიტანული ალბომისთვის. 2003 წლის 28 აგვისტოს Coldplay-მ „The Scientist“ ნიუ-იორკში, MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე შეასრულა და მიიღო MTV-ის სამი ჯილდო.
2003 წლის დეკემბერში Rolling Stone-ის მკითხველებმა Coldplay აირჩიეს საუკეთესო შემსრულებლად და წლის საუკეთესო ჯგუფად. ამავე პერიოდში Coldplay-მ ჩაწერა The Pretenders-ის 1983 წლის სიმღერის „2000 Miles“ ქავერ-ვერსია, რომელიც საკუთარ საიტზე ჩამოსატვირთად გამოაქვეყნა. იგი იქცა ბრიტანეთში წლის ყველაზე ჩამოტვირთვად სიმღერად. სიმღერის გაყიდვიდან შემოსული თანხა გადაეცა კამპანიებს Future Forests და Stop Handgun Violence. A Rush of Blood to the Head-მა 2003 წლის გრემის დაჯილდოებაზე მიიღო წლის საუკეთესო ალტერნატიული ალბომის ჯილდო. შემდეგ, 2004 წელს მან მიიღო გრემი წლის ჩანაწერისთვის, სიმღერისთვის „Clocks“.
X&Y (2004–06)
thumb|Coldplay-ს გამოსვლა ბარსელონაში [[Twisted Logic Tour-ის დროს, 2005]] 2004 წლის განმავლობაში ჯგუფი თითქმის არ ჩანდა და ისვენებდა ტურნესგანმ, მაგრამ გამოუშვა სატირული ვიდეო, ჩაწერილი გამოგონილი ჯგუფ The Nappies-ის სახელით. მესამე სტუდიური ალბომი X&Y გამოიცა 2005 წლის ივნისში, ევროპასა და ბრიტანეთში. იგი იქცა 2005 წლის ყველაზე გაყიდვად ალბომად, წლის ბოლოსთვის საერთო ჯამში გაყიდული 8.3 მილიონი ასლით. წამყვანი სინგლი „Speed of Sound“ მოხვდა რადიოეთერში და ონლაინ-მაღაზიებში 18 აპრილს, ხოლო 2005 წლის 23 მაისს გამოიცა CD-ზე. X&Y გამოჩნდა 20 ქვეყნის ალბომის ჩარტის სათავეებში და ბრიტანეთის ჩარტების ისტორიაში გაყიდვების მხრივ მესამე ადგილი დაიკავა. იმავე წელს გამოვიდა კიდევ ორი სინგლი - „Fix You“ (სექტემბერში) და „Talk“ (დეკემბერში). კრიტიკოსთა რეაქცია ალბომზე ძირითადად დადებითი იყო, თუმცა ნაკლები ენთუზიაზმით სავსე, ვიდრე მის წინამორბედთან დაკავშირებით. The New York Times-ის კრიტიკოსი ჯონ პარელესი წერდა, რომ Coldplay „ათწლეულის ყველაზე აუტანელი ჯგუფია“, ხოლო NME-მ ალბომი შეაფასა 10-დან 9 ქულით და დაწერა, რომ იგი იყო „საიმედო, გაბედული, ამბიციური, სინგლებით სავსე...X&Y ბორბალს არ იგონებს, მაგრამ იგი აძლიერებს Coldplay-ს, როგორც თავისი დროის ჯგუფს.“
Coldplay-სა და U2-ს შედარება ხშირი გახდა. კრის მარტინი მოგვიანებით ამბობდა, რომ მიმოხილვები, რომლებშიც შერეულიდან უარყოფით შეფასებებამდე ეწერა, მნიშვნელოვანი იყო U2-სთან Coldplay-ს შედარებით, რამაც მას (კრისს) შვება მოუტანა.
2005 წლის ივნისიდან 2006 წლის ივლისამდე მიმდინარეობდა ჯგუფის ტურნე Twisted Logic Tour, რომელიც დასრულდა მნიშვნელოვან ფესტივალებზე გამოსვლით (კოაჩელას ფესტივალი, უაიტის კუნძულის ფესტივალი, გლესტონბერის ფესტივალი და Austin City Limits Music Festival). 2005 წლის ივლისში ჯგუფი გამოჩნდა Live 8-ზე, ლონდონის ჰაიდ პარკში, სადაც The Verve-ის ვოკალისტ რიჩარდ ეშკროფტის მონაწილეობით ამ უკანასკნელი ჯგუფის „Bitter Sweet Symphony“ შეასრულა. 28 აგვისტოს Coldplay-მ „Speed of Sound“ შეასრულა MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე, მაიამიში. სექტემბერში მათ b-მხარის სახით უკვე ცნობილი „How You See the World“-ის ახალი ვერსია ჩაწერეს, War Child-ის ალბომ Help!: A Day in the Life-ისთვის. 2006 წლის თებერვალში Coldplay-მ Brit-ის დაჯილდოებაზე მოიპოვა საუკეთესო ალბომის და საუკეთესო სინგლის ჯილდოები. ალბომიდან გამოვიდა კიდევ ორი სინგლი - „The Hardest Part“ da „What If“, ხოლო მეექვსე და საბოლოო „White Shadows“ მხოლოდ მექსიკაში, 2007 წლის ივნისში გამოიცა.
Viva la Vida or Death and All His Friends (2006–09)
2006 წლის ოქტომბერში Coldplay-მ დაიწყო მეოთხე სტუდიური ალბომის ჩაწერა. იგი პროდიუსერ ბრაიან ინოს მონაწილეობით იწერებოდა და გამოიცა სახელწოდებით Viva la Vida or Death and All His Friends. ჩაწერისგან შესვენებისას მათ 2007 წლის დასაწყისში ლათინური ამერიკის რამდენიმე ქალაქი მოიარეს. ლათინურ ამერიკასა და ესპანეთში ტურნეს დროს ეკლესიებსა და სხვა ადგილებში ჩაწერას, ჯგუფის აღიარებით, მოჰყვა ესპანური გავლენა. წლის დარჩენილი თვეები Coldplay-მ კვლავ ინოუსთან ერთად გაატარა.
thumb|300px|ცოცხალი გამოსვლა [[BBC-ის სატელევიზიო ცენტრის შენობასთან, ტურნე Viva la Vida Tour, 2008]]
მარტინი Viva la Vida-ს აღწერდა, როგორც Coldplay-ს ახალ მიმართულებას: ცვლილებას წინა სამი ალბომის შემდეგ, რომლებსაც ისინი „ტრილოგიას“ უწოდებდნენ. მისი თქმით, ალბომში ნაკლები ფალსეტო გამოიყენებოდა, ვინაიდან მან დაუშვა უფრო დაბალ რეგისტრებშიც სიმღერა. სხვადასხვა სიმღერაში, როგორიც იყო „Violet Hill“, შეტანილი იყო გიტარის მოშლილი რიფები და ბლუზური ტონები.
„Violet Hill“ გამოცხადებული იქნა, როგორც პირველი სინგლი, ხოლო რადიოსთვის იგი 2008 წლის 29 აპრილს გავრცელდა. პირველი ეთერის შემდეგ იგი ერთი კვირის განმავლობაში ჯგუფის საიტზე უფასოდ იყო ხელმისაწვდომი და ჩამოტვირთვების რაოდენობა აღემატებოდა 2 მილიონს. კომერციული ჩამონატვირთი 6 მაისს გამოვიდა. „Violet Hill“ მოხვდა ბრიტანეთის საუკეთესო 10-ეულში, აშშ-ის საუკეთესო 40-ეულში და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებშიც წარმატებული იყო. სიმღერა „Viva la Vida“ აგრეთვე ექსკლუზიურად iTunes-ზე გამოიცა. იგი იქცა ჯგუფის პირველ #1 ჰიტად Billboard Hot 100-ში, ისევე, როგორც ჯგუფის პირველ ბრიტანულ #1 ჰიტად - უკვე ჩამოტვირთვების გათვალისწინებით. ჩამოტვირთვების მიხედვით იგი აგრეთვე იყო ჯგუფის პირველი #1 სინგლი ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში.
გამოცემის შემდეგ Viva la Vida or Death and All His Friends მოხვდა მსოფლიო ჩარტების სათავეებში და 2008 წლის ყველაზე გაყიდვად ალბომად იქცა. ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში მან პირველი ადგილი დაიკავა, მიუხედავად იმისა, რომ გაყიდვაში მხოლოდ სამი დღით ადრე გამოიცა. ამ პერიოდის განმავლობაში იგი გაიყიდა 302 000 ასლის ოდენობით. BBC-მ მას უწოდა იმ დროისთვის „ბრიტანეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი ჩანაწერი“. ივნისის ბოლოსთვის მან დაამყარა რეკორდი, როგორც ყველა დროის ყველაზე ხშირად ჩამოტვირთულმა ალბომმა. 2008 წლის ოქტომბერში Coldplay-ს მიენიჭა Q-ს ორი ჯილდო - ალბომისთვის Viva la Vida or Death and All His Friends და დღეს მსოფლიოში არსებული საუკეთესო შემსრულებლისთვის. 9 ნოემბერს მსოფლიო მუსიკის დაჯილდოებაზე მონტე-კარლოში Coldplay დასახელდა 2008 წელს მსოფლიოს ყველაზე გაყიდვად შემსრულებლად. მათ აგრეთვე მოიპოვეს კიდევ ორი ჯილდო, მსოფლიოს ყველაზე გაყიდვადი როკ-შემსრულებლის და დიდი ბრიტანეთის ყველაზე გაყიდვადი შემსრულებლის კატეგორიებში. Viva la Vida or Death and All His Friends-ს მოჰყვა Prospekt's March EP, გამოცემული 2008 წლის 21 ნოემბერს. მასში მოხვდა Viva la Vida or Death and All His Friends-ის ჩაწერის შემდეგ დარჩენილი რამდენიმე სიმღერა. EP ვრცელდებოდა ცალკე, მაგრამ აგრეთვე გამოიცა Viva la Vida or Death and All His Friends-ის ახალ ტირაჟთან ერთად. „Life in Technicolor II“, შეტანილი ამ EP-ში, სინგლის სახით გამოვიდა.
thumb|left|Coldplay-ს გამოსვლა 2008 წლის ოქტომბერში