cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლეკლერკი (ტანკი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძირითადი საბრძოლო ტანკები
კავშირი სახალხო მოძრაობისათვის
კავშირი სახალხო მოძრაობისათვის (Union pour un mouvement populaire, UMP) — ლიბერალურ-კონსერვატიული პარტია საფრანგეთში. დაარსდა 2002 წელს საპრეზიდენტო არჩევნების წინ იმისათვის, რომ მხარი დაეჭირა ჟაკ შირაკის კანდიდატურისთვის. არის მემარჯვენე პარტია.
პოლიტიკური ორიენტაცია: აქტიური საგარეო პოლიტიკა, კონსერვატიზმი, რეგიონების განვითარების სტიმულირება, ინტეგრაცია ევროკავშირში
კატეგორია:საფრანგეთის პოლიტიკური პარტიები
იეზუიტთა ორდენი
მინი|300პქ|იეზუიტთა ორდენის ბეჭედი (ჯვარი). იეზუიტთა ორდენი (Societas Jesu - „იესოს საზოგადოება“) — რომაულ-კათოლიკური ეკლესიის ქრისტიანული რელიგიური ორდენი, რომელიც პირდაპირ ექვემდებარებოდა რომის პაპს. დაარსდა 1534 წელს პარიზში ესპანელი კარისკაცი იგნასიო ლოიოლას მიერ, ხოლო 1540 წელს პავლე III-მ დაამტკიცა. იეზუიტები აქტიურად მოღვაწეობდნენ მეცნიერებაში, განათლებასა და მისიონერულ საქმიანობაში.
სტატისტიკა
დღეისთვის იეზუიტები წარმოადგენენ უდიდეს მამაკაცთა კათოლიკურ რელიგიურ ორდენს.
2007 წლის მდგომარეობით
2007 წლის 1 იანვრის მიხედვით მათი რაოდენობა შეადგენდა 19 216-ს, რომელთაგანაც: 13 491 არის კლერკი (სასულიერო პირი), 3 049 სტუდენტი (მომავალი სამღვდელოება), ძმა (არა მღვდელი) და 866 ახალბედა. იეზუიტები მსახურობენ 112 ქვეყანაში ექვს კონტინნტზე, უმეტესობა ინდოეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მათი საშუალო ასაკი იყო 57,3, მღვდლების 63,4, სტუდენტობის 29,9 და  65,5 ძმებისთვის.
თანდიწყარო (თიღვის მუნიციპალიტეტი)
თანდიწყარო — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე თანდიწყაროს (შუა ფრონის შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ყორნისიდან 8 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თერეგვანის თემის სოფლები
Lasioglossum kraussi
Lasioglossum kraussi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1954 წელს.
სქოლიო
kraussi
ექსლ როუზი
უილიამ ექსლ როუზი (დაბადების სახელი - უილიამ ბრიუს როუზი, დ. 1962 წლის 6 თებერვალს) — ამერიკელი მუსიკოსი, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ჯგუფის Guns N' Roses ლიდერი და წამყვანი ვოკალისტი. იგი ამჟამად არის ამ ჯგუფიდან დარჩენილი ერთადერთი ორიგინალური წევრი.
როგორც Guns N' Roses-ის ვოკალისტმა, როუზმა მოიპოვა დიდი წარმატება და აღიარება. 1980-1990-იან წლებში მან, ჯგუფთან ერთად, რამდენიმე რეკორდი დაამყარა, განსაკუთრებით - კონცერტებზე ბილეთების გაყიდვის მხრივ. 2001 წლამდე იგი არ ჩნდებოდა მასმედიის წინაშე. მოგვიანებით იგი გამოჩნდა Guns N' Roses-ის შემადგენლობაში ფესტივალზე Rock In Rio და დრო და დრო მართავდა საკონცერტო ტურებსაც. მისი უკანასკნელი პროექტი იყო ალბომი და ტური Chinese Democracy (2008). ეს ალბომი 10 წლის მანძილზე იწერებოდა.
გამოცემამ Hit Parader როუზი დაასახელად ყველა დროის საუკეთესო მეტალ ვოკალისტების სიის #11 პოზიციაზე, ხოლო ჟურნალმა როლინგ სტოუნი - ყველა დროის 100 საუკეთესო ვოკალისტის სიის #64 პოზიციაზე. გამოცემამ Roadrunner ექსლი დაასახელა მეტალის ისტორიის ჯგუფები 50 საუკეთესო ლიდერის სიის #4 პოზიციაზე. რესურსმა Musicradar მას 2010 წელს უწოდა ყველა დროის #1 წამყვანი ვოკალისტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ამერიკელი მძიმე მეტალ მომღერლები კატეგორია:Guns N' Roses-ის წევრები კატეგორია:L.A. Guns-ის წევრები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
ძველ თბილისში
ძველ თბილისში — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეთერთმეტე  ალბომი. ჩაიწერა 1978 წელს. გამოვიდა 1979 წელს. ალბომში შესულია  11 კომპოზიცია. სიმღერები სრულდება ქართულ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორერას ალბომები კატეგორია:1979 წლის ალბომები
მუსტაფა შელია
ლევან (მუსტაფა) ალექსანდრეს ძე შელია (დ. 11 აგვისტო, 1921 — გ. ნოემბერი, 1943, თბილისი) — ქართველი ანტისაბჭოთა პოლიტიკური აქტივისტი.
1937-1940 წლებში გადასახლებული იყო ანტისაბჭოთა ახალგაზრდული დაჯგუფების წევრობის ბრალდებით. ვადაზე ადრე გაათავისუფლეს, საქართველოში დაბრუნდა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა. II მსოფლიო ომის დროს, გერმანიის ჯარების წინსვლის პერიოდში, 1941 წელს მუსტაფა შელიამ და მისმა თანამოაზრეებმა — ბიძამისმა (დედის ძმამ) ლევან აბდუშელიშვილმა და შალვა სვანიძემ ჩამოაყალიბეს საიდუმლო ორგანიზაცია (უცხოეთში მოქმედი ნაციონალისტური ორგანიზაცია „თეთრი გიორგის“ ანალოგიით), რომლის მიზანიც ომში საბჭოთა კავშირის დამარცხების შემთხვევაში საქართველოს დამოუკიდებელი რესპუბლიკის აღდგენისთვის საფუძვლების შექმნა იყო. ორგანიზაციის იატაკქვეშა საქმიანობაში ჩართული იყვნენ ასევე სტუდენტები ჭაბუა ამირეჯიბი და ამირან მორჩილაძე, ლატვიელი მხატვარი რომან სუტა და სხვები (სულ 20 ადამიანამდე).
შელიას უშუალო ხელმძღვანელობით და რომან სუტას დახმარებით დაჯგუფება თავისი საქმიანობის მატერიალური უზრუნველყოფის მიზნით ბეჭდავდა პურის ყალბ ტალონებს. გამოძიების მასალების მიხედვით, ორგანიზაცია გეგმავდა ანტისაბჭოთა მებრძოლების (მათ შორის, წითელარმიელი დეზერტირების) რეკრუტირებას, დუშეთის რაიონის ტყეებში საიდუმლო საწვრთნელი ბაზის მოწყობას, გერმანიის სარდლობასთან კავშირის დასამყარებლად რადიოგადამცემი სადგურის გამართვას და საქართველოს სამხედრო გზაზე წითელი არმიის მომარაგების შეფერხებას დივერსიების გზით. ამ პერიოდში შელია კონსპირაციულად ცხოვრობდა თბილისში. 1943 წლის 3 ნოემბრის ღამეს საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა კომისარიატის წარმომადგენლებმა მიაგნეს შელიას ადგილსამყოფელს. შელიამ მათ შეიარაღებული წინააღმდეგობა გაუწია და ურთიერთსროლისას სასიკვდილოდ დაიჭრა. ორგანიზაციის დანარჩენი წევრები მალევე დააპატიმრეს. 1944 წელს აბდუშელიშვილი, სვანიძე და სუტა დახვრიტეს, სხვები სხვადასხვა დროით გადაასახლეს ან დააპატიმრეს. მუსტაფა შელია ჭაბუა ამირეჯიბის რომანის „გორა მბორგალის“ (1996) ერთ-ერთი პერსონაჟის, ქემალ თურქიას პროტოტიპია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:ქართველი ანტიკომუნისტები კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
თეა წულუკიანი
თეა წულუკიანი (დ. 21 იანვარი, 1975, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. 2012 წლის 25 ოქტომბრიდან 2020 წლის 29 სექტემბრამდე იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრი (2019 წლის 19 სექტემბრიდან ასევე ვიცე-პრემიერი ). 2020-2021 წლებში საქართველოს პარლამენტის მე-10 მოწვევის დეპუტატი, განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარე. 2021 წლის 19 მარტიდან (ოფიციალურად 22 მარტიდან) საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრი. ვიცე-პრემიერი 2021 წლის 12 ივლისიდან (ირაკლი ღარიბაშვილის კაბინეტი).
ბიოგრაფია
2000-2010 წლებში მუშაობდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოში სხვადასხვა თანამდებობაზე.
2010 წლის 15 მაისს თეა წულუკიანი შეუერთდა პოლიტიკურ პარტიას „ჩვენი საქართველო — თავისუფალი დემოკრატებს“, როგორც პარტიის თავმჯდომარის მრჩეველი ადამიანის უფლებათა დარგში, და მოგვიანებით პარტიის თავმჯდომარის მოადგილედ დაინიშნა.
2012 წლის 21 ოქტომბრიდან  7 ნოემბრამდე იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ნაძალადევის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
2020-2021 წლებში იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები თეა კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
პლასერი (ჩრდილოეთი სურიგაო)
პლასერი (ოფიციალურად პლასერის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Placer; Bayan ng Placer) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 616 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
კურტ ფონ ჰამერშტაინი
მინი|მარჯვნივ|კურტ ფონ ჰამერშტაინი (მარცხნივ) ბარონი კურტ გებჰარდ ადოლფ ფილიპ ფონ ჰამერშტაინ-ექუორდი (Kurt Gebhard Adolf Philipp Freiherr von Hammerstein-Equord) (დ. 26 სექტემბერი, 1878, ჰინრიხსჰაგენი, მეკლენბურგ-შტრელიცი — გ. 24 აპრილი, 1943, ბერლინი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალი და „ვიდერშტანდის“ წევრი.
ბიოგრაფია
ჰამერშტაინ-ექუორდი სამხედრო ტრადიციების მქონე ოჯახში დაიბადა. 20 წლის ასაკში იგი ლეიტენანტის წოდებით ქვეითთა მე-3 გვარდიულ პოლკში დაიწყო მსახური. პირველ მსოფლიო ომში იგი გენერალურ შტაბში მსახურობდა. 1918–1929 წლებში იგი რაიხსვერში მსახურობდა. 1929 წელს ჰამერშტაინ-ექუორდს გენერალ-ლეიტენანტის სამხედრო წოდება მიენიჭა და დაინიშნა რაიხსვერის სამინისტროში არმიის განყოფილების (იგ. გენშტაბი) შეფად.
1930 წელს რაიხსპრეზიდენტმა პაულ ფონ ჰინდენბურგმა მას ინფანტერიის გენერლის წოდება მიანიჭა და დანიშნა სახმელეთო ჯარების ხელმძღვანელობის შეფად.
ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ჰამერშტაინ-ექუორდი ცდილობდა პოლიტიკურად ნეიტრალური რაიხსვერის შენარჩუნებას. მისი ეს მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა და 1934 წლის 31 იანვარს მან თანამდებობდა დატოვა. მის ადგილზე დაინიშნა გენერალ-ლეიტენანტი ვერნერ ბარონი ფონ ფრიჩი.
იმავე წლის სექტემბერში ჰამერშტაინ-ექუორდი საბოლოოდ დაითხოვეს სამხედრო სამსახურიდან, თუმც ვაჭარ ნიკოლაუს-კრისტოფ ფონ ჰალემის საშუალებით „ვიდერშტანდის“ აქტიური წევრი დარჩა. იგი გარდაიცვალა 1943 წელს კიბოს დაავადებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
Vexitomina sinensis
Vexitomina sinensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჟუნდია (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
ჟუნდია (Jundiá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 80 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 582 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 80.24 კმ²-ზე. ფართობი 44 641 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ლუგუსი (სულუ)
ლუგუსი (ოფიციალურად ლუგუსის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lugus; Bayan ng Lugus) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სულუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 043 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულუს მუნიციპალიტეტები
განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი
განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი (ინგლ. The Standard International Standard Classification of Education - შემოკლ, ISCED [აი-ეს-სი-ი-დი]) წარმოადგენს გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის მიერ შემუშავებულ სტანდარტს სკოლის ტიპებისა და სასკოლო სისტემების საკლასიფიკაციოდ და დასახასიათებლად. სტანდარტი განასხვავებს სხვადასხვა დონეს. საერთაშორისო მასშტაბით ხსენებული სტანდარტი გამოდგება ქვეყნების, ან ქვეყნების მოქალაქეების განათლების დონის დასადგენად.
განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტის ჩამოყალიბების ისტორია
განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტი (International Standard Classification of Education) პირველად 1970-იან წლებში გამოიყენეს მსოფლიო მასშტაბით განათლების სფეროში სტატისტიკის შემუშავების მიზნით.
სტანდარტი 1975 წელს ოფიციალურად მიიღეს ჟენევაში ჩატარებულ „განათლების მსოფლიო კონფერენციაზე“ (International Conference on Education), ხოლო 1978 წელს, პარიზში იგი მიესადაგა პედაგოგიური სტატისტიკების ე.წ. ნორმირებებს.
დროთა განმავლობაში, მრავალმხრივი განათლების გაზრდილ შესაძლებლობათა გამო გაჩნდა სხვა ადაპტაციების საჭიროებაც.
ახლანდელი განათლების კლასიფიკაციის საერთაშორისო სტანდარტის ხელახლა შემუშავებული ვერსია მიიღეს 2011 წლის ნოემბერში იუნესკოს გენერალური კონფერენციის 36-ე სხდომაზე და მომდევნო წლებში იგი გამოდგება საერთაშორისო მასშტაბით მთავარ ოფიციალურ საზომად განათლების სისტემათა შედარების საქმეში.
ნულოვანი დონე (სკოლამდელი აღზრდა)
ნულოვანი დონე მოიცავს სკოლამდელ აღზრდას (ინგლ. pre-primary education). სკოლამდელ აღზრდაში შედის ბავშვთა ბაღი და მოსამზადებელი კლასი. ასაკობრივად იგულისხმება 3/5-დან 5/7-მდე წლები.
პირველი დონე (საბაზისო განათლება)
საბაზისო განათლება (ინგლ. primary education, ანდა first step of basic education) - სასწავლო და სასკოლო ვალდებულება. ეყრდნობა კლასის მასწავლებელთა სისტემას, ანუ ცალკე მასწავლებელი ასწავლის კლასს უმეტეს საგნებს. უმეტეს საგნებს გარდა რელიგიისა და შრომისა.
რესურსები ინტერნეტში
* International Standard Classification of Education ISCED 1997 * [http://circa.europa.eu/irc/dsis/employment/info/data/eu_lfs/lfs_main/Related_documents/ISCED_EN.htm Levels of education and training in the EU Labour Force Survey. Classification ISCED 1997] * ISCEDmaps * Levels of Education
კატეგორია:კლასიფიცირების სისტემები კატეგორია:საგანმანათლებლო ეტაპები კატეგორია:იუნესკო
თებოთა
თებოთა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ოჟორულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ყორნისიდან 6 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თერეგვანის თემის სოფლები
დიკასტერია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი დიკასტერია შეიძლება აღნიშნავდეს:
Lasioglossum krishna
Lasioglossum krishna — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1902 წელს.
სქოლიო
krishna
ქვედა შავრა
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბლანკასი
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
სიოგუნი
მინი|[[მინამოტო იორიტომო პირველი სიოგუნი, (1192–1199)]] სიოგუნი (将軍 しょうぐん; სეიი ტაისიოგუნის შემოკლებული სახელწოდება, სიტყვასიტყვით — დიდი მხედართმთავარი, რომელიც იმორჩილებს ბარბაროსებს) — თავდაპირველად იაპონიის იმპერიის სამხედრო წოდება იყო და იმ ჯარების სარდლებს ანიჭიბდნენ, რომლებსაც 794-დან 811-მდე კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში გზავნიდნენ ემისების დასამორჩილებლად.
1192 წელს სიოგუნის წოდება მიენიჭა მინამოტოს ფეოდალური სახლის მეთაურს მინამოტო იორიტომოს. ამ დროიდან სიოგუნს უწოდებდნენ იაპონიის სამხედრო-ფეოდალურ გამგებლებს (რომლებიც მართავდნენ ქვეყანას იმპერატორის სახელით) მინამოტოს (1192-1333), ასიკაგას (1335(1338)-1573), ტოკუგავას (1603-1867) ფეოდალური დინასტიებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის სამხედრო წოდებები
თერეგვანი
თერეგვანი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე დასავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ყორნისიდან 5 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თერეგვანის თემის სოფლები
შერის დეპარტამენტი
შერი — დეპარტამენტი საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ცენტრიში.
ისტორია
იგი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
შერის ფართობია 7235 კმ². 2003 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 314,428 ადამიანს შეადგენს და მას 70-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 43 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. შერის მმართველია ალან რაფეშტაინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
დიკასტერია (საქართველო)
დიკასტერია — საეკლესიო მმართველობის ორგანო, რომელიც სასამართლოს ფუნქციებს ახორციელებდა. იგი დააარსა კათალიკოს ანტონ I-მა და მოქმედებდა XVIII საუკუნის 70-იანი წლებიდან. დიკასტერია ექვემდებარებოდა კათალიკოსს და გადაწყვეტილებებს იღებდა მისი სახელით. აქ განიხილებოდა სასულიერო ხასიათის დავები, მაგრამ ეს საკითხები მხოლოდ დიკასტერიას არ ექვემდებარებოდა — ისინი ასევე შედიოდა მეფის, კათალიკოსის, ბატონიშვილებისა და მდივანბეგთა კომპეტენციაშიც.
შემადგენლობა
დიკასტერიის შემადგენლობა საქმის განხილვისას განისაზღვრებოდა სამი წევრით, თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში, წევრთა რაოდენობას შეიძლება ხუთამდეც მიეღწია. სხდომას თამვჯდომარეობდა დამსწრეთაგან ყველაზე უფრო მაღალი რანგის სასულიერო პირი. კათალიკოს-პატრიარქი იშვიათად მონაწილეობდა დიკასტერიის მუშაობაში, თუმცა იგი ამტკიცებდა მის განაჩენებსა და გადაწყვეტილებებს. დიკასტერია საქმეს განიხილავდა კათალიკოსის რეზიდენციაში.
კომპეტენცია
დიკასტერია განიხილავდა ყოველგვარ დავას მონასტრებსა და ეკლესიებს შორის; ეკლესიებისა და მონასტრების ყმათა ქონების ხელყოფის საკითხებს; საჩივრებს ეკლესია-მონასტრების მიწებისა და ყმების მიმტაცებელთა წინააღმდეგ; სასულიერო პირების ყოველგვარ უღირს საქციელს როგორც ყოფაში, ისე მღვდელთმსახურებაში; სასულიერო პირთა მიერ ჩადენილ დანაშაულებს; შვილად აყვანისა და განქორწინების საკითხებს; უკანონო ქორწინებასთან დაკავშირებულ საკითხებს; ყოფით დავებს ოჯახის წევრთა შორის.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ქართული სასამართლოები
ლაურისილვა
ლაურისილვა (Laurisilva - დაფნის ტყე) — სუბტროპიკული ტყე, რომელიც გავრცელებულია მაღალი ტენიანობის, შედარებით სტაბილური ტემპერატურის არეალებში. ხასაითდება დაფნისებრი მცენარეების გავრცელებით, რომლებიც მარადმწვანეა და ფოთოლპრიალა.
მაკარონეზიის ლაურისილვას რეგიონი
მაკარონეზიის კუნძულებზე დაფნისებრთა ტყეები ზღვის დონიდან 400 - 1200 მეტრზეა გავრცელებული. მოიცავს დაფნისებრთა სახეობებს - Apollonias, Ocotea, Persea, Clethra, Dracaena, Picconia.
ტყეები შედგება 40 მ და მეტი სიმაღლის მარადმწვანე, მაგარმერქნიანი ხეებისგან. მათი უმრავლესობა კუნძულებისათვის ენდემურია.
1999 წელს, იუნესკომ მადეირას კუნძულებზე მდებარე დაფნის ტყეები მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის კუნძულები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ტეპუი
მინი|ტეპუი კუკენანი ტეპუი — მაგიდა მთები, რომელიც ვრცელდება გვიანის ზეგანზე, მეტწილად ვენესუელასა და დასავლეთ გაიანაში. სიტყვა „ტეპუი“ პემონის ადგილობრივ ენაზე აღნიშნავს „ღმერთების სახლს“. პემონის ტომი უმთავრესად გრან-საბანის ტერიტორიაზე სახლობს. ტეპუი რელიეფში გვხვდება როგორც იზოლირებული ობიექტი, სადაც ფართოდ არის გავრცელებული ენდემური მცენარეულობა და ცხოველთა ნაირსახეობა. აღსანიშნავია მაგიდა მთები: სერო-დე-ლა-ნებლინა, სერო-აუტანა, აუიან-ტეპუი და რორაიმა.
ჩვეულებრივ, აგებულია კამბრიუმამდელი კვარციანი ქვიშაქვებით, რომლებიც მკვეთრად არის აზიდული ჯუნგლების თავზე, რითაც თვალწარმტაც ბუნებრივ ლანდშაფტებს ქმნის. აუიან-ტეპუი დასაბამს აძლევს მსოფლიოში ყველაზე მაღალ ჩანჩქერს — ანხელს.
მორფოლოგია
მინი|კარსტული ძაბრი ტეპუი წარმოადგენს ვრცელი ქვიშაქვიანი პლატოს რელიქტს, რომელიც ოდესღაც ფარავდა გრანიტული ფუნდამენტის კომპლექსს ამაზონის აუზისა და ორინოკოს ჩრდილოეთ საზღვრებსა და ატლანტის სანაპიროსა და რიო-ნეგროს შორის. ეს ტერიტორია სუპერკონტინენტ გონდვანის კვალის ნაწილია. დედამიწის ისტორიის მთელი დროის განმავლობაში პლატო ეროზირებული იყო, ხოლო მონადნოკების რელიქტებიდან ჩამოყალიბდა ტეპუი.
სამხრეთ-აღმოსავლეთ ვენესუელაში, გაიანისა და ბრაზილიის საზღვართან, გრან-საბანის ტერიტორიაზე გვხვდება 115 ტეპუი, რომლებიც გარემომცველი ტერიტორიებიდან 1000-3000 მ-მდეა ამაღლებული. ამ 115 ტეპუის საერთო ფართობია დაახლოებით 5000 კმ². დიდი ასაკის გამო, ტეპუისთვის დამახასიათებელია კირქვებში გამომუშავებული კარსტული რელიეფი. აქვე გვხვდება მსოფლიოს უღრმესი კვარციტული მღვიმე აბისმუ-გუი-კოლეტი. ზოგიერთი ტეპუისთვის ნიშანდობლივია დიდი კარსტული ძაბრები.
ფლორა და ფაუნა
მინი|რორაიმა ტეპუი მთლიანად არის იზოლირებული ტყისგან, რის გამოც ისინი „ეკოლოგიურ კუნძულებად“ გვევლინებიან. დიდი სიმაღლეების გამო განვითარებულია კლიმატის სხვადასხვაგვარობა. მაღალ ადგილებში განვითარებულია გრილი ჰავა, ხშირი კოკისპირული წვიმით, ქვემო ნაწილში არის ტროპიკული, თბილი და ნოტიო კლიმატი. საშუალო ტემპერატურა უდრის 8-20°C-ს, ყველაზე მაღალ ადგილებში ტემპერატურა ეცემა 0°C-მდე. ნიადაგი ოლიგოტროფულია. მთების იზოლირებამ განაპირობა ადგილობრივი ფლორისა და ფაუნის განვითარება. ხშირად ტეპუის მოიხსენიებენ როგორც გალაპაგოსის კუნძულებს, რამეთუ ტეპუიზე იზრდება დიდი რაოდენობით უნიკალური მცენარეულობა, ხოლო ფაუნის ზოგიერთი წარმომადგენელი მხოლოდ ტეპუიზეა გავრცელებული.
ტეპუის უმრავლესობა მდებარეობს კანაიმის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, რომელიც შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:რელიეფის ფორმები კატეგორია:ვენესუელის მთები კატეგორია:ბრაზილიის მთები კატეგორია:გაიანის მთები
ვარზეა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
ვარზეა (Várzea) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
Vexitomina suavis
Vexitomina suavis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Lasioglossum kryopetrosum
Lasioglossum kryopetrosum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
სქოლიო
kryopetrosum
სიცოცხლე (თამაშები)
როგორც ჩვეულებრივ თავდაპირველად ობიექტებს აქვთ მაქსიმალური სიცოცხლე, შემდეგ კი ემატებათ ან ეკლებათ (როგორც ჩვეულებრივ შეუძლებელია მაქსიმალურ სიცოცხლეს გადაცდენა). სიცოცხლე მაშინ იკლებს როდესაც ობიექტი მიიღებს დაზიანებას (რაც უფრო ძლიერი "დარტყმა" იქნა მიყენებული, მით მეტი სიცოცხლე იკლებს).
როდესაც პერსონაჟის სიცოცხლე გაუტოლდება ნულს, როგორც ჩვეულებრივ ის კვდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების მექანიზმები
სან-ბენიტო (ჩრდილოეთი სურიგაო)
სან-ბენიტო (ოფიციალურად სან-ბენიტოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Benito; Bayan ng San Benito) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 663 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 6 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
კარლ XV
thumb|კარლ XV (შვედეთი) კარლ XV (Karl XV) (დ. 3 მაისი, 1826, სტოკჰოლმი — გ. 18 სექტემბერი, 1872, მალმიო) — შვედეთის და ნორვეგიის მეფე 1859-1872 წლებში.
ბიოგრაფია
კარლი შვედეთის მეფის ოსკარ I-ის და მისი მეუღლის ჟოზეფინა დე ბოჰარნეს უფროსი ვაჟი იყო.
მას მეუღლედ ჰყავდა პრინც ვილჰელმ ფრიდრიხ კარლ ფონ ორანიენ-ნასაუს ქალიშვილი ლუიზე ფონ ორანიენ-ნასაუ.
კატეგორია:შვედეთის მეფეები კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1826 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1872 კატეგორია:ბერნადოტები
ჩიჩიმეკები
250px|მინიატიურა|ჩიჩიმეკების გავრცელების არეალი დაახლოებით 1500 წლისთვის ჩიჩიმეკები — მექსიკის ძველი ცივილიზაცია, რომელიც არსებობდა 1519 წლამდე.
ჩიჩიმეკების ერი შედგებოდა მომთაბარე ტომებისგან, რომლებიც თანამედროვე მექსიკის ჩრდილოეთით ცხოვრობდნენ. ვარაუდობენ, რომ XII საუკუნის შუა წლებში მათ დაიწყეს ქვეყნის სამხრეთით გადასახლება, ხოლო XIII საუკუნის დასაწყისში შეიჭრნენ ტერიტორიაზე, რომელზეც მანამდე ძველი ტოლტეკების სახელმწიფო იყო. ჩიჩიმეკებმა დააარსეს თავიანთი სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც ტენაიუკა გახდა.
ჩიჩიმეკების მმართველმა კინაცინმა, რომელიც XIII საუკუნის დასაწყისში მართავდა ქვეყანას, დედაქალაქი გადაიტანა ტესკოკოში. ამის შემდეგ უცნობი მიზეზების გამო ჩიჩიმეკების სახელმწიფო დაიშალა, თვითონ ტესკოკო კი დამოუკიდებელი ქალაქი-სახელმწიფო გახდა. სხვა ტომებმა, რომლებიც ჩიჩიმეკების სახელმწიფოში შედიოდნენ, შეძლეს დამოუკიდებელი ქალაქ-სახელმწიფოების დაარსება — ოთომი ჰალტონაკში, აკოლჰუა კოატლინჩანში და ტეპანეკები ასკაპოცალკოში.
დაახლოებით 1418 წელს ტეპანეკებმა შეძლეს ტესკოკოს დაპყრობა და განაგებდნენ მას 1429 წლამდე, როდესაც ისინი ქვეყნიდან აცტეკებმა გააძევეს. 1519 წელს ტესკოკო ესპანელმა კონკისტადორებმა გაანადგურეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:არიდოამერიკის ინდიელები კატეგორია:ჩიჩიმეკები
აკუმულაცია
აკუმულაცია (Accumulatio — დაგროვება) — ხმელეთის ან წყლის აუზში ფხვიერი მინერალური და ორგანული პროდუქტების მექანიკური დაგროვების პროცესების საერთო სახელწოდება. არჩევენ აკუმულაციის ორ ძირითად ტიპს — ვულკანურს და დანალექს (სედიმენტაცია, ნალექთა დაგროვება). აკუმულაციის პროდუქტების დიაგენეზისის შედეგად წარმოიქმნება ვულკანოგენური, დანალექი და ორგანოგენული ქანები.
გამომწვევი გეოლოგიური ფაქტორების მიხედვით განარჩევენ ზღვიურ, მდინარეულ (დელტები, ტერასები და სხვა), ეოლურ (დიუნები, ბარხანები, ლიოსი), მყინვარულ (მორენები, ოზები), ფლუვიოგლაციალურ, ვულკანურ და სხვა აკუმულაციას.
აკუმულაციის შედეგად იქმნება ვულკანური დანალექი ქანები და ასევე აკუმულაციური რელიეფი. სხვადასხვა წარმოშობის ფხვიერი ნალექი ქანების დაგროვების შედეგად წარმოქმნილ ვაკეს აკუმულაციური ვაკე ეწოდება. მაგალითად, მდინარის აკუმულაციური მოქმედებით წარმოიშვა ამაზონის, დასავლეთ ციმბირის, ლომბარდიის, კოლხეთისა და სხვა ვაკეები.
აკუმულაციური რელიეფი — რელიეფის ფორმათა ერთობლიობაა, წარმოქნილი ზღვიური, მდინარეული, ტბიური, მყინვარული, ვულკანური ნალექების არათანაბარი დაგროვების შედეგად. არსებობს რამდენიმე გენეტიკური ტიპის აკუმულაციური რელიეფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები კატეგორია:სედიმენტოლოგია
ლისა
ლისა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ლისის (შუა ფრონის მარცხენა შენაკადი). ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ყორნისიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თერეგვანის თემის სოფლები
მარტყოფი
მარტყოფი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, იალნოს ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ალიხევისა და მარტყოფისწყლის ხეობებში. ზღვის დონიდან 770 მეტრზე. გარდაბნიდან დაშორებულია 55 კილომეტრით. ვაზიანიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7397 ადამიანი.
ახლანდელი მარტყოფის ტერიტორია დასახლებულია I-II საუკუნეებიდან; VI საუკუნემდე აკრიანი (ქვიანი ადგილი) ერქვა. ფიქრობენ, რომ სახელწოდება მარტყოფი მოდის ასურელი მამის ანტონ მარტყოფელის (მარტომყოფელი) სახელიდან. XIII საუკუნიდან აქ რუსთავ-მარტყოფის საეპისკოპოსოს კათედრალი იყო. XV საუკუნიდან სადროშოს ცენტრია, აქ იყო კახეთის მეფეთა ერთ-ერთი რეზიდენცია. 1625 წელს მარტყოფის ველზე გაიმართა ბრძოლა სპარსელთა და ქართველთა ლაშქარს შორის. ძველად მარტყოფი ლიტერატურული საქმიანობის კერაც იყო. აქ მოღვაწეობდნენ პოეტები და მწიგნობრები ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი (XVII-XVIII სს.), იოანე ქობულაშვილი (XVIII ს.), სტეფანე ჯორჯაძე (XVIII ს.) და სხვები.
სოფლის მახლობლად — ულევის ველზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მიკვლეულია ბრინჯაოს ხანის ადრეული პერიოდის გორასამარხები. სოფლის მიდამოებშივე აღმოჩნდა ქართული მონეტების განძი (ძვ. წ. I — ახ. წ. II სს.).
სოფელში შემორჩენილია გუმბათოვანი ეკლესიის ნანგრევები. იგი 1810 წელს ააგო რუსთავის ეპისკოპოსმა სტეფანე II-მ. არის აგრეთვე XVIII საუკუნის რამდენიმე საგვარეულოს საცხოვრებელი-საბრძოლო კოშკი (შინჯიკაშვილების, ძამაშვილების, თუშმალიშვილების). უკეთესად შემოინახა თუშმალიშვილების კოშკი — გეგმით მრგვალი, ოთხსართულიანი ნაგებობა. საშენ მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა, ხოლო კონსტრუქციულად მნიშვნელოვანი ადგილებისათვის და გარედან გასაფორმებლად — აგური. მშენებელი, როგორც ჩანს, გამოცდილი ოსტატი ყოფილა, რაც იგრძნობა პროპორციებსა და სამხრეთ ფასადის ხუროთმოძღვრულ გადაწყვეტაში, აგურის წყობით გამოყვანილ მორთულებაში. სართულებს შორის ასასვლელები დატანებულია კედლებში.
სოფლის მახლობლად, ქედზე V-VI საუკუნეების სამონასტრო კომპლექსია.
სქოლიო
კატეგორია:მარტყოფის თემის სოფლები
კართაგენი
thumb|კართაგენის მდებარეობა thumb|კართაგენის ნანგრევები
კართაგენი (ლათ. Carthago; ბერძნ. Καρχηδων = Karchē'dōn) — ანტიკური ქალაქი-სახელმწიფო ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ჩრდილოეთ აფრიკის ტერიტორიაზე. წარმოიშვა ტვიროსელ ფინიკიელთა სავაჭრო კოლონიის ადგილას (ამჟამინდელი ტუნისის ყურე) დაახლოებით ძვ. წ. IX საუკუნის ბოლოს ხელსაყრელმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ, სავაჭრო კოლონიათა ფართო ქსელმა განამტკიცა კართაგენის ბატონობა დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის სავაჭრო გზებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:კართაგენი
ქვედა ღვარდია
ქვედა ღვარდია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ცახის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ამბროლაურიდან 26 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიკასტერია
დიკასტერია ( — კანონიერი სასამართლო) — ჰეილეისტთა სასამართლო დანაყოფი ძველ ათენში, რომელსაც მიიჩნევენ ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს წინაპრად. დიკასტერია ერქვა მთავარ სასამართლო ადგილს, რომელიც მდებარეობდა ქალაქის მოედანზე. სახალხო მოსამართლეებს დიკასტებსა და ჰელეასტებს უწოდებდნენ. ათენის დიკასტერია გამოირჩეოდა მოსამართლეთა სიმრავლით, სხდომათა საჯაროობითა და უაპელაციო გადაწყვეტილებებით.
დიკასტერია ჰეილეისტთა სასამართლოს დანაყოფია კლისთენეს დემოკრატიული რეფორმებიდან მოყოლებული (ძვ. წ. 508–507), როდესაც ჰეილეია გარდაიქმნა სააპელაციო სასამართლოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი სასამართლოები
კალინგალან-კალუანგი
კალინგალან-კალუანგი (ოფიციალურად  კალინგალან-კალუანგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Kalingalan Caluang; Bayan ng Kalingalan Caluang) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სულუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 549 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულუს მუნიციპალიტეტები
მარულა
მარულა — საცხენოსნო შეჯიბრების ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული სახეობა — დოღი გრძელ მანძილზე საამისოდ საგანგებოდ გავარჯიშებული ცხენებით. წინათ იმართებოდა 20—25 კმ დისტანციებზეც. მარულაში მოზრდილებთან ერთად მონაწილეობდნენ ბავშვებიც. ახლა მარულა რეგლამენტირებულია შეჯიბრების ზუსტი წესებით, დისტანცია ითვალისწინებს 8—10 კმ. მარულა შედის ცხენოსნობის ეროვნულ სახეობათა საქართველოს ჩემპიონატების პროგრამაში. განსაკუთრებით გავრცელებულია ჩოხატაურის, სამტრედიის, გალის, მარტვილის, სენაკის, აბაშის, გუდაუთის, გურჯაანის, ზუგდიდის, ჩხოროწყუს რაიონებში, ქუთაისში და სხვაგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენოსნობა
Lasioglossum kulense
Lasioglossum kulense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
kulense
ტეპანეკები
250px|მინიატიურა|ტეპანეკების გავრცელების არეალი ტეპანეკები — ჩიჩიმეკების მონათესავი მექსიკის ძველი ერი.
XIV საუკუნის დასაწყიში ტეპანეკები თანამედროვე მექსიკის ჩრდილოეთი რაიონიდან მეხიკოს ველზე გადასახლდნენ, ჩიჩიმეკების ცივილიზაციის დაშლის შემდეგ კი ჩამოაყალიბეს საკუთარი, დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც ასკაპოცალკო გახდა. XV საუკუნის 20-იანი წლების მიწურულს აცტეკებისა და ტესკოკოს მოკავშირე ჯარებმა ტეპანეკები გაანადგურეს. უკანასკნელი მმართველი ტყვედ ჩავარდა და ის სიკვდილით დასაჯეს.
ჩვენამდე ტეპანეკების მმართველებიდან მხოლოდ სამის სახელმა მოაღწია:
ლიტერატურა
კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის ინდიელები
პლანეტოლოგია
მინი|მთვარის ფოტოსურათი. გადაღებულია აპოლონ 15-ის მიერ. მინი|იუპიტერის ღრუბლიანობის ზოლები პლანეტოლოგია (ლათ. planeta და ბერძნ. logos – მოძღვრება) — მეცნიერებათა კომპლექსი, რომელიც შეისწავლის პლანეტებსა და მათ თანამგზავრებს; მზის სისტემასა და სხვა პლანეტურ სისტემებს ეგზოპლანეტებთან ერთად. კვლევის სფერო მოიცავს მრავალ ობიექტს, მიკრომეტეორიტებით დაწყებული აიროვანი გიგანტებით დამთავრებული. პლანეტოლოგია შეისწავლის პლანეტების შიდა და გარე გარსებსა და მათ თანამგზავრებს, ფიზიკურ ნივთიერებებსა და ქიმიურ შედგენილობას, ზედაპირის აგებულებას, აგრეთვე მათი ჩამოყალიბებისა და წარმოქმნის პირობებს.
პლანეტოლოგია მიეკუთვნება დისციპლინათშორის სამეცნიერო დარგს, რომელიც თავდაპირველად ჩამოყალიბდა როგორც დედამიწის და ფიზიკის შემსწავლელი მეცნიერება. დღეისათვის პლანეტოლოგია აერთიანებს მრავალრიცხოვან სამეცნიერო დისციპლინებს, როგორებიცაა პლანეტური გეოლოგია (გეოფიზიკა, გეოქიმია), ფიზიკური გეოგრაფია (გეომორფოლოგია, კარტოგრაფია), ატმოსფერული მეცნიერება, თეორიული პლანეტოლოგია და ეგზოპლანეტების კვლევა. გარდა ამისა არსებობს სხვა მომიჯნავე დისციპლინები, როგორებიცაა: კოსმოსის ფიზიკა, ასტრობიოლოგია და დისციპლინები, რომლებიც სწავლობენ მზის გავლენას მზის სისტემის პლანეტებზე.
პლანეტოლოგიაში ერთმანეთთან დაკავშირებულია ექსპერიმენტული და თეორიული შტოები. კოსმოსურ სივრცეზე დაკვირვებითი შედეგები მოგვიანებით შესაძლოა გადაისინჯოს და დაზუსტდეს ექსპერიმენტული კვლევების ხარჯზე; უპირველეს ყოვლისა, ავტომატური კოსმოსური აპარატებით, აგრეთვე დისტანციური ზონდირებითა და ექსპერიმენტული სამუშაოებით დედამიწის ლაბორატორიებში. თეორიული მხარე შეიცავს კომპიუტერულ და მათემატიკურ მოდელირების საშუალებებს. მკვლევრები, რომლებიც დაკავებული არიან პლანეტოლოგიით უწევთ ასტრონომიის, ფიზიკისა და გეოლოგიის შესაბამის დარგებში გარკვევა.
ამჟამად მსოფლიოში არსებობს მრავალი სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი და უნივერსიტეტი, რომელიც სწავლობს პლანეტოლოგიასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ამასთანავე ყოველწლიურად იმართება სამეცნიერო კონფერენციები, გამოიცემა სამეცნიერო ჟურნალები, რომელიც აღნიშნულ თემატიკას ეძღვნება.
სქოლიო
კატეგორია:პლანეტოლოგია
ვერა-კრუსი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
ვერა-კრუსი (Vera Cruz) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 719 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127.77 კმ²-ზე. ფართობი 83 890 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ბუენია
ბუენია (Bueña, Buenya) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 40,746423 კმ². მოსახლეობა — 49 კაცი (2020 წ.).
მარუხი
მარუხი შეიძლება აღნიშნავდეს:
შუბლაძე
საკუთარი სახელი შუბლაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ერი და ლუარი
ერი და ლუარი — დეპარტამენტი საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ცენტრიში.
ისტორია
იგი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
Vexitomina torquata
Vexitomina torquata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჰელენ ჰანტი
ჰელენ ჰანტი (Helen Hunt; დ. 15 ივნისი, 1963) — ამერიკელი მსახიობი ქალი, სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი; ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოს „ოსკარის“ მფლობელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ კალვერ სიტიში (კალიფორნია). კინოში გადაღება ბავშვობიდან დაიწყო, თუმცა წარმატება მთავარმა როლმა მოუტანა სერიალში "უგონოდ შენგან", რომლისთვისაც ოქროს გლობუსი და ემის ოთხი პრემია მიიღო. ყოველი ახალი სერიისთვის ამ ტელეფილმში მისი ჰონორარი მილიონ დოლარს შეადგენდა, რაც ყველაზე მაღალი ანაზღაურებაა ტელემსახიობისთვის ისტორიაში.
ტელესერიალში წარმატების გამო ის კინოსინჯებზეც მოიწვიეს. მისი როლი რომანტიკულ კომედიაში „უკეთესი არ არსებობს" (1997) დაჯილდოვდა ოსკარით საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. თუმცა მისმა მომდევნო ნამუშევრებმა არც თუ ისე კარგ შეფასებას დაიმსახურა კინოკრიტიკოსთაგან. 2012 წელს ფილმში „სესიები“ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის მიიღო რამდენიმე ნომინაცია სხვადასხვა ჯილდოზე.
პირადი და ოჯახური ცხოვრება
1999 წელს ცოლად გაჰყვა მსახიობს ჰენკ აზარიას, თუმცა მომდევნო წელს გაშორდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ალეუტის კუნძულები
ალეუტის კუნძულები (Aleutian Islands) — არქიპელაგი წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. შედის ალასაკის შტატში (აშშ). შედგება 110 კუნძულისა და მრავალი კლდისაგან. გადაჭიმულია 1740 კმ-ზე. ფართობი 37, 8 ათ. კმ².
ალეუტის კუნძულები წყალქვეშა ქედის მწვერვალებია, რომელთა უმრავლესობა ვულკანურ კონუსებს წარმოადგენს. უმაღლესი მწვერვალია შიშალდინის ვულკანი (2857 მ) კუნძულ უნიმაკზე. ალეუტის კუნძულებზე 25 მოქმედი ვულკანია. ჰავა სუბარქტიკული, ოკეანისა; ზამთარი თბილი (თებერვლის საშუალო წლიური ტემპერატურა - 1.4°) და ნოტიოა, ზაფხული გრილი (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 11.9°). ნალექები დაახლოებით 1500 მმ წელიწადში. ხშირია შტორმი.
სუბარქტიკულ მდელოებს მთათა ფერდობებზე გოლცების სარტყელი ენაცვლება. სანაპირო წყლებში ბევრია ლომვეშაპი, სელაპი, თევზი; კლდეებზე „ფრინველთა ბაზარია“. ყველა კუნძულზე აშენებენ ცისფერ მელას. ალეუტის კუნძულები რუსმა მეზღვაურებმა აღმოაჩინეს XVIII საუკუნის შუა წლებში.
1867 წლამდე ეკუთვნოდა რუსეთს, შემდეგ მეფის მთავრობამ ალასკასთან ერთად აშშ-ს მიჰყიდა. მთავარი დასახლებული პუნქტია დაჩ-ჰარბორი (კუნძულ უნალაშკაზე).
ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები
მარუშიანები
მარუშიანები (მარუშისძენი) — დასავლეთ საქართველოს წარჩინებული ფეოდალური საგვარეულო X-XI საუკუნეებში. ამ საგვარეულოს ეკუთვნოდა როგორც ჩანს, ქართლის ერისთავი 970-იან წლებში ივანე მარუშისძე (როგორც მარუში-ან-ი, ისე მარუშის ძე ნაწარმოებია კაცის სახელისაგან — მარუში). მარუშიანთა საგვარეულოდან წარმოიქმნა დასავლეთ საქართველოს დიდი საგვარეულოები: ვარდანისძენი და დადიანები. ამის შემდეგ მარუშიანი, როგორც სახელი, დარჩა ვარდანისძეთა გვარში. ცნობილია 2 მარუშიან ვარდანისძე: XII საუკუნის 80-იან წლებში და XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე (სახელი მარუშიანი XIII-XIV საუკუნეებში გვხვდება დასავლეთ საქართველოს სხვა საგვარეულოებშიც: აფაქისძეებში, ფალქოზისძეებში და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
Lasioglossum kumejimense
Lasioglossum kumejimense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
kumejimense
რომანსი
რომანსი (romance <გვიანდ. ლათ. romanice, სიტყვასიტყვით – რომანულად, ე.ი. ესპანურად) — კამერული და ვოკალური მუსიკის ძირითადი ჟანრი, რომელსაც ასრულებს ერთი მომღერალი: როიალის, არფის, გიტარის თანხლებით. ტერმინი „რომანსი“ წარმოიშვა ესპანეთში, ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში და თავდაპირველად აღნიშნავდა საერო სიმღერას. მისი დახვეწილი კლასიკური სახე ჩამოყალიბდა XVIII-XIX საუკუნეებში. არსებობს რომანსის რამდენიმე სახეობა: ელეგია, ბალადა, ბარკალორა, რომანსი საცეკვაო რიტმებით და სხვ. რომანსი ლირიკულ ჟანრს მიეკუთვნება და მასში გადმოცემულია ადამიანის სულიერი განცდები.
კბილნაპრალასებრნი
კბილნაპრალასებრნი (Solenodontidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი მწერიჭამიების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 30-35 სმ. დაფარულია უხეში ბალნით. აქვთ ვიწრო, ხორთუმისებური და წვრილი დინგი. გავრცელებული არიან დიდი ანტილის კულნძულებზე. ოჯახში 1 გვარია — კბილნაპრალა (Solenodon), რომელიც 2 სახეობას მოიცავს: ჰაიტურ კბილნაპრალას (Solenodon paradoxus) დაკუბურ კბილნაპრალას (Atopogale cubana). კბილნაპრალასებრნი ცხოვრობენ ტყეში. აქტიური არიან ღამით. იკვებებიან მწერებით, ჭიებით, მოლუსკებით, ბაყაყებით, ხვლიკებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწერიჭამიები
კორტანეთი
კორტანეთი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ყვიბისის თემში). ბორჯომის ხეობაში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 820 მეტრი, ბორჯომიდან 9 კილომეტრი. სოფელში არის საბავშვო ბაღი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 333 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰუმი (ხორვატია)
ჰუმი (Hum) – ქალაქი ხორვატიაში, ისტრიის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, ბუზეტის თემში, ისტრიის ჟუპანიაში.
ალტეპეტლი
ალტეპეტლი (Āltepētl) — აცტეკების სახელმწიფოს მსხვილი ადმინისტრაციული ერთეული ეთნოტერიტორიული მაჩვენებლის მიხედვით. სიტყვა დიალექტურია და წარმოიქმნა ნაუატლის ორი ფესვისგან: ā-tl ნიშნავს „წყალს“, ხოლო tepē-tl — „მთას“. ძირითადად მიაკუთვნევენ აცტეკების სამთა კავშირის ერთეულებს.
ჰუმი (ხორვატია)
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 17 ადამიანს (2001) და ამ მაჩვენებლით იგი მსოფლიოში ყველაზე მცირერიცხოვან ქალაქად ითვლება.
ალტეპეტლი
ანალოგები: "cah" მაიას ენაზე და "ñuu" მიჰტეკების ენაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:აცტეკები კატეგორია:მექსიკის ისტორია
ჰუმი (ხორვატია)
ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 349 მეტრზე, ბუზეტიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთით 14 კილომეტრზე.
საინტერეო ფაქტები
ჰუმი შეტანილია გინესის რეკორდების წიგნში, როგორც მსოფლიოს ყველაზე პატარა ქალაქი.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიის ქალაქები
ასკაპოცალკო
ასკაპოცალკო (Azcapotzalco, სიტყვასიტყვით „ჭიანჭველების ბუდეზე“) — ტეპანეკების სახელმწიფო ანაუაკის ველზე (თანამედროვე მეხიკოს ველი) ტესკოკოს ტბის დასავლეთ სანაპიროზე. ასკაპოცალკო თავიდან მფარველი იყო, შემდგომ კი აცტეკების სახელმწიფოსა და მისი მოკავშირეების მთავარი მტერი გახდა. ქალაქის მცხოვრებლებს უწოდებდნენ „ასკაპოცალკას“.
XVII საუკუნის მემატიანე ჩიმაპლაინის თქმით, ასკაპოცალკო დააარსეს ჩიჩიმეკებმა 995 წელს. ყველაზე ცნობილი მმართველი (ტლატოანი) იყო ტესოსომოკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აცტეკები
ქვედა ჭყვიში
ქვედა ჭყვიში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ჭყვიშის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ამბროლაურიდან 22 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 195 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ედუარდზის პლატო
ედუარდზის პლატო (Edwards Plateau) — მაღალი კირქვული პლატო აშშ-ში, ტეხასის შტატში. სამხრეთით და აღმოსავლეთით შემოსაზღვრულია ბალკონესის რღვევით, ჩრდილოეთით ლანოს აზევებითა და ლანო-ესტაკადოთი, დასავლეთით მდინარე პეკოსითა და ჩიუაუის უდაბნოთი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 388 კმ-ზე, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 345 კმ-ზე. ფართობი დაახლოებით 96,770 ათ. კმ². სიმაღლე მერყეობს 140 მ-დან 902 მ-მდე. კანიონების ფსკერის სიმაღლე 100 მ-მდეა. ძირითადად აგებულია კირქვებითა და დოლომიტებით.
ჭარბობს ვრცელი, ბრტყელი ვაკე რელიეფი, რომელიც კონტინენტური ეროზიული პროდუქტების ფლუვიალური სედიმენტაციის შედეგია. ცენტრალური და ჩრდილოეთი ნაწილები, ისევე როგორც სამხრეთი და აღმოსავლეთი ნაწილის ქედები აერთიანებს მომრგვალო, ხშირად, ტალღოვან ბორცვიან რელიეფს. ჩრდილო-დასავლეთით პლატო გადადის მაღალ ვაკეებში, ხოლო ჩრდილოეთით დაბალ გორაკბორცვიან ვაკეებში. მისი სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ხშირად „ჰილ-კანტრის“ სახელითაა ცნობილი, რომელიც წარმოდგენილია კლდოვანი და ციცაბო კალთებით, ხოლო დასავლეთი ვაკე ნაწილი, სადაც ნალექების რაოდენობა შესამჩნევად მცირდება სტოქტონის პლატოს სახელს ატარებს.
ზოგადად პლატოს ტერიტორია მდინარეთა ღრმა ხეობებითაა დანაწევრებული. მაგიდა მთები, ვრცელი გამოზიდვის კონუსები და მშრალი ხევები თითქმის დამახასიათებელ ნიშნებს მოკლებული პლატოს მეტად მნიშვნელოვანი თავისებურებებია. პლატოს აღმოსავლეთი და სამხრეთი კიდეების რელიეფი უსწორმასწოროა, სადაც ჩქარი მდინარეების მიერ კარბონატულ ტერიტორიაზე ვიწრო და ციცაბოკალთებიანი კანიონებია გამომუშავებული. ფართოდაა განვითარებული კარსტული რელიეფი. ამჟამად ცნობილია 130-ზე მეტი მღვიმე, რომელთაგან უგრძესია ჰანი-კრიკი (სიგრძე 33,3 კმ). უმნიშვნელოვანესი და მსოფლიო კლასისაა სონორის კავერნა, რომლის სიგრძე 6108 მ, ხოლო სიღრმე 45,8 მ უდრის. ბევრია კარსტული ძაბრი, რომელთა შორის აღსანიშნავია დევილზისა და ბერინგის კარსტული ძაბრები.
თორნთუეიტის კლიმატის კლასიფიკაციით (1931) ედუარდზის პლატოზე მეზოთერმული, სემიარიდული და არიდული კლიმატია გაბატონებული. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა ფიქსირდება სამხრეთ-დასავლეთით, ხოლო ყველაზე დაბალი ედუარდზის პლატოსა და ლანო-ესტაკადოს საზღვარზე, უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ზაფხული ცხელია (37,7°C), ხოლო ზამთარი ცივი (4,4°C). ზოგადად პლატოს დასავლეთი ნაწილი აღმოსავლეთისაზე ცივია. საშუალო წლიური ტემპერატურა უდრის 13,8–21,1°C-ს. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა მერყეობს 355–889 მმ ფარგლებში, საიდანაც სამი მეოთხედი მოდის ვეგეტაციურ პერიოდზე. ნალექების რაოდენობა იცვლება ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. უფრო მშრალია პლატოს ჩრდილო-დასავლეთი მონაკვეთი. თოვლი იშვიათია.
ედუარდზის პლატოს დასავლეთით მიედინება მდინარე რიო-გრანდეს მარცხენა შენაკადი პეკოსი, ხოლო აღმოსავლეთით ჩამოუდის მდინარე კოლორადო. ნიადაგური თვალსაზრისით პლატოზე ძირითადად გაბატონებულია უსტოლები. მთის ნიადაგი ღრმა, ქვიანი ან ხრეშიანია, ტუტე მუქი თიხოვანი ან თიხნარ-თიხოვანი. ღია ფერის ნიადაგები ციცაბო კალთებზეა, ხოლო ღრმა, ნაკლებად ქვიანი ნიადაგები ხეობებში. დაბლობის ნიადაგი უმეტესად ღრმა, მუქი ნაცრისფერი ან ყავისფერი, ტუტე თიხნარი ან თიხოვანია. ზოგადად, ედუარდზის პლატოს ნიადაგი როგორც წესი თხელია და წვრილმარცვლოვანი.
ედუარდზის პლატოზე გაბატონებულია მაღალი, საშუალო და დაბალი ბალახეულობა, რომელიც ხშირად ტყის მასივებთანაა შერეული. აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილში გავრცელებულია ფართოფოთლოვანი მცენარეულობა. ჭარბობს მშრალი სტეპის ბალახეულობა, სუკულენტები, ბუჩქნარები. მრავალფეროვანია ფაუნა. პლატოს ფარგლებში გვხვდება ძუძუმწოვრების 64 და ფრინველთა 191 სახეობა; საყურადღებოა ბრაკენის მღვიმე, სადაც დაახლოებით 20 მლნ. ღამურა ბინადრობს. ბევრია თევზი; გვხვდება მტკნარი წყლის 14 ენდემური სახეობის თევზი. მოშენებულია საქონელი. რეგიონი ტეხასის შტატში მოჰერისა და მატყლის წარმოების ცენტრია. ქალაქები სან-ანჯელო, ოსტინი, სან-ანტონიო და დელ-რიო დაახლოებით ემთხვევა პლატოს სივრცეს. სიახლოვეს მდებარეობს ბიგ-ბენდის ეროვნული პარკი და რიო-გრანდეს ეროვნული ტყე.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები
გრენობლი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი ბულონი (Grenoble Foot 38) — საფრანგეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ გრენობლიდან, დაარსდა 1892 წელს. 2008 წელს კლუბმა Ligue 2-ში მეორე ადგილი დაიკავა და საფრანგეთის უმაღლეს დივიზიონში Ligue 1-ში გადავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის საფეხბურთო კლუბები
ექსპრესიონისტული არქიტექტურა
thumb|200px|"აინშტაინის კოშკი", [[ერიკ მენდელსონის მიერ.]] ექსპრესიონისტული არქიტექტურა იყო არქიტექტურული მიმდინარეობა, რომელიც ჩრდილოეთ ევროპაში განვითარდა XX საუკუნის პირველ ათწლეულში სახვით და საშემსრულებლო ხელოვნებაში ექსპრესიონიზმის პარალელურად.
ტერმინი "ექსპრესიონისტული არქიტექტურა" თავდაპირველად აღწერდა გერმანელი, ჰოლანდიელი, ავსტრიელი, ჩეხი და დანიელი ავანგარდისტ აქტივისტებს 1910-დან 1924 წლამდე. შემდეგში ამ ტერმინის გადახედვა მოხდა და ის უფრო ადრეულ პერიოდზეც გავრცელდა - 1905 წლიდან, და უკვე მთელ ევროპას მოიცავდა. ამჟამად ეს ტერმინი კიდევ უფრო ვრცელი მნიშვნელობისაა და მოიცავს ნებისმიერი დროისა და ადგილის არქიტექტურას, რომელშიც ამ ორიგინალური მიმდინარეობის ზოგიერთი თვისება აისახა, როგორიცაა: გრეხილობა, ფრაგმენტულობა ან მწვავე და ზედმეტად ხაზგასმული ემოციის აღწერა.
ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოება
ბაშკირეთის რესპუებლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოება ( Башҡортостан Республикаһының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте) — საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა საზოგადოებაში ქალთა სტატუსის, მისი როლის  გაუმჯობესებისთვის  რესპუბლიკის სოციალურ-პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ ცხოვრებაში, ოჯახის გაძლიერების, ბაშკირების ენის, ხალხური ტრადიციების შენარჩუნების,  კულტურის და ხალხური რეწვის განვითარების მიზნით.
„ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოების “შტაბ-ბინა მდებარეობს ბაშკირეთის, ქალაქ უფაში.
ზოგადი მახასიათებლები
1990 წლის 17 ნოემბერს უფაში, დამფუძნებელ ყრილობაზე შეიქმნა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოება.“
2007 წლის მონაცემებით, ბაშკირ ქალთა საზოგადოების საბჭო შედგებოდა 30 ადამიანისგან.
ორგანიზაცია აქტიურად არის ჩართული სხვადასხვა საჯარო ღონისძიებებში, როგორიცაა ბაშკირეთის რაიონებისა და ქალაქების დღეები, ეროვნული დღესასწაულები, კონკურსები, სამეცნიერო და პრაქტიკული კონფერენციები, ბავშვთა სახლების საქველმოქმედო დახმარება, ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაცია და სხვა.
„ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოება“ არის როგორც რესპუბლიკური ("სამაგალითო ახალგაზრდა ოჯახი", "ხილიუკაი", "ბაშკირის ეროვნული კოსტუმი" და სხვა), ასევე რაიონული მასშტაბის  (ბაშკირ სესენსი, "საუკეთესო დედა") კონკურსების და შეჯიბრების ერთ-ერთი ორგანიზატორი "გამარჯობა, თანასოფლელები“, „შეზერე“, „ბიშეკ ირი“ საღამოები და სხვა).
„ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაშკირ ქალთა საზოგადოება“ ფინანსურ დახმარებას უწევს სერმენევსკის ბავშვთა სახლს, სპეციალურ პანსიონს სოფელ ზემო ავზიანში და ბავშვთა სახლს ბელორეცკის რაიონის სოფელ უზიანში. აქტიურად ატარებს სხვადასხვა საქველმოქმედო ღონისძიებებს. ორგანიზაციამ 2013 წელს მოაწყო საქველმოქმედო აქცია, რომელიც გამიზნული იყო აბზელილოვსკის რაიონში სტიქიური უბედურების შედეგად დაზარალებული ადამიანების დასახმარებლად.