cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქალთა XXIII საჭადრაკო ოლიმპიადა
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
🇺🇸 united states
ირინა კრუში - 6,5 (+6=1-3), ანა ზატონსკიხი - 8 (+6=4-0), რუსუდან გოლეთიანი - 9 (+7=4-0), კატერინა როჰონიანი - 6 (+4=4-2), თათევ აბრაჰამიანი - 1 (+0=2-1).
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
საუკეთესო პერფორმანსი
! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|კოეფ.
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათდარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 23
Metsatoll
ჩამოყალიბების შემდეგ, 1998 წ. ჯგუფი მოღვაწეობდა ეპიკური მეტალის ჟანრში, ესტონური ფოლკლორის მცირეოდენი დანამატით. ამავე წელს გამოვიდა ჯგუფის სადებიუტო ალბომი სახელად: „Terast mis hangund me hinge“.
2000 წელს ჯგუფს შეემატა ახალი წევრი, ლაური იუნაპუ, მათი კარგი მეგობარი, რომელმაც იცოდა სხვადასხვა ესტონურ ნაციონალურ ინსტრუმენტებზე დაკვრა. ასე დაიწყო ჯგუფის ფოლკ-მეტალისკენ გადახრა.
ჯგუფის შემადგენლობა
ყოფილი წევრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მძიმე მეტალ ჯგუფები
რენე
რენე — კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო რენესა და ქვემო რენეს ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
მითქმა-მოთქმის კონტროლის ცენტრი
თანამედროვე საკომუნიკაციო საშუალებებმა, როგორიცაა ადგილობრივი ინტერნეტ-საიტები და რეგიონული 24-საათიანი სამაუწყებლო არხები, ამგვარი სამსახურების ეფექტურობა შეამცირა. თუმცა, მეორე მხრივ, ტექნოლოგიები, როგორიცაა ელექტრონული ფოსტა, მოკლეტექსტური შეტყობინებები და მისთანა კრიზისის პერიოდში მითქმა-მოთქმის გავრცელებას უფრო აჩქარებს.
მაგ. ქალაქ ბალტიმორს, მერილენდი, მუდმივმოქმედი მითქმა-მოთქმის კონტროლის ცენტრი აქვს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომუნიკაცია
ილქერ ავჯიბაი
ილქერ ავჯიბაი — თურქი ფეხბურთელი, რომელიც არის მეკარე და თამაშობს ქასიმფაშას შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:თურქი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქასიმფაშას ფეხბურთელები კატეგორია:დენიზლისფორის ფეხბურთელები
ისლამოფობია
ისლამოფობია — შიში, ზიზღი ან მიუღებლობა ისლამისა და მუსლიმების მიმართ. ისლამოფობია განსაკუთრებით მაშინ ვლინდება, როდესაც ისლამი განიხილება, როგორც გეოპოლიტიკური ძალა ან ტერორიზმის წყარო. მკვლევარების ნაწილი ტერმინს განიხილავს როგორც ქსენოფობიის ან რასიზმის ნაირსახეობა; ზოგიერთი ექსპერტის აზრით ისლამოფობიის გაძლიერება გამოიწვია 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტულმა აქტებმა და ისლამური სახელმწიფოს შექმნამ.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამოფობია კატეგორია:ქსენოფობია კატეგორია:სიძულვილი კატეგორია:რასიზმი
NGC 7704
NGC 7704 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1827 წლის 13 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ბაცალიგო
ბაცალიგო — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხევსურეთის თემი ), მდინარე ხევსურეთის არაგვისა და მის მარცხენა შენაკად გუდანისჭალის წყალგამყოფის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობზე, ხევსურეთის არაგვის ზემოთში, მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2160 მ, დუშეთიდან 77 კმ.
ბაცალიგო ხალხურ პოეზიაში
სოფელი ბაცალიგო იხსენიება ქართულ ხალხურ პოეზიაში, ე. წ. „თინიბექაის ბალადაში“: ზენ ბაცალიგოს თოვლი სთოვს, ქვენ ბაცალიგოს შრებისა, თინიბექაურთ ციხესა კუთხი მარჯვენა სქდებისა. თავსა ზის შავი ყორანი, ლიბოში გველი ძვრებისა, შიგა წევს თინიბექაი, გულსუწადინოდ კვდებისა, გვერდს უზის ცოლი ლამაზი, სანთელივითა დნებისა.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
დიდი ხურვალეთის წმინდა გიორგის ეკლესია  — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ხურვალეთის ჩრდილოეთით სამ კილომეტრზე. სავარაუდოდ თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (8,5 X 5 მ), ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. სამხრეთითა და დასავლეთით შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელებია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნახევარწრიულ აფსიდში, ერთი თაღოვანი სარკმელია, მის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. აფსიდის გვერდებზე, კედელში, მცირე ზომის სწორკუთხა სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რომლებიც კარით უკავშირდება აფსიდს. ორივე სადგომს აღმოსავლეთით თითო მცირე სარკმელი აქვს. დარბაზის სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია, დასავლეთისაში - ერთი. სარკმლები თაღოვანია და გარეთკენ ვიწროვდება. გრძივ კედლებზე წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღები. პილასტრები დასრულებულია კაპიტელებით. თაღები შირიმის ქვისაა. ეკლესიას შირიმის ქვის თაროსებრი ლავგარდანი და ლორფინის ორფერდა სახურავი აქვს. სარკმლების საპირეც შირიმის ქვისაა. ეკლესიაზე დასავლეთით მიდგმულია სწორკუთხა კარიბჭე, რომლისაგანაც შემორჩენილია წყობის ქვედა რიგები. კარიბჭეს კარი დასავლეთით ჰქონდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
პინდოსი
პინდოსი, პინდი ( და Πίνδος) — ქედი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთში, საბერძნეთის ჩრდილოეთ ნაწილში და ალბანეთში. ყველაზე დიდი მთათა სისტემა საბერძნეთში. მდებარეობს თესალიასა და ეპირს შორის, ბორა-დაგის ქედის სამხრეთ-დასავლეთით. შედგება რამდენიმე ქედისაგან, გაყოფილი ღრმა მდინარის ხეობებით. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 200 კმ-ზე. სიმაღლე 2000 მ-ზე მეტი, უმაღლესი წერტილი — მთა ზმოლიკასი — 2637 მ. აგებულია ძირითადად კირქვებით, ასპიდური ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და ფლიშით. განვითარებულია კარსტი. პინდოსი წყალგამყოფია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილის, იონიისა და ეგეოსის ზღვებს შორის.
პინდოსის ფერდობზე — არის ტროპიკული ბუჩქები, შერეული და წიწვოვანი ტყეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთის ქედები
Camponotus valdeziae
Camponotus valdeziae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Leptomyrmex pallens
Leptomyrmex pallens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ელენთის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია შიდა ქართლში გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით, მდინარე სკრის ხეობის ბოლოში. თარიღდება XVIII საუკუნის ბოლოთი და XIX საუკუნის დასაწყისით.
ეკლესია დარბაზულია (6,6 X 5,25 მ), ნაგებია მცირე ზომის ქვებით. შენობის კამარა, კონქი და კედლების ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია, არ არის შემორჩენილი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კედლის კუთხე. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთით აქვს, სარკმლები - აღმოსავლეთით და დასავლეთით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
არეკიპა
არეკიპა (Arequipa) — მოსახლეობის რაოდენობით მეორე უდიდესი ქალაქი პერუში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. არის არეკიპის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ვულკან ელ-მისტის მთისწინეთში, ნაყოფიერ ხეობაში.
თანამედროვე ეპოქაში არეკიპა წარმოადგენს ქვეყნის სამხრეთი ნაწილის მსხვილ ფინანსურ, სამრეწველო და სავაჭრო ცენტრს. აქვს მჭიდრო ეკონომიკური კავშირები ბრაზილიასთან და ბოლივიასთან. რკინიგზის ხაზით უკავშირდება პერუში ტვირთბრუნვით მეორე ნავსადგურს - მატარანს.
1868 წელს ქალაქი პრაქტიკულად მიწასთან გაასწორა დამანგრეველმა მიწისძვრამ, თუმცა ქალაქს აღუდგინეს პირვანდელი სახე. არეკიპას ცენტრში დაცულია ბაროკოსა და ნეოგოთიკური სტილის ნაგებობები. ქალაქის ისტორიული ცენტრი 2000 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ისტორია
არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით, ხეობა სადაც მდებარეობს ქალაქი არეკიპა ჯერ კიდევ დასახლებული უნდა ყოფილიყო ძვ.წ. ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში. თანამედროვე ქალაქი 1540 წლის 15 აგვისტოს დააარსა ფრანსისკო პისაროს ემისარმა პედრო ანსურეს რედონდომ. იგი გახდა ქალაქის პირველი მმართველიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში
დიცის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (10,7 X 6,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კედლის კუთხეები და სარკმლები თლილი ქვისაა. შესასვლელები სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ღერძზე ვიწრო სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. ორი სარკმელი სამხრეთ კედელშია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. დასავლეთ კედლის ფრონტონის თავზე მოგვიანებით დაუშენებიათ ოთხივე მხარეს სწორკუთხა თაღებით გახსნილი სამრეკლო, რომელსაც პირამიდული სახურავი აქვს. სამრეკლო ამჟამად გადახურულია თუნუქით. ეკლესიის ორფერდა სახურავი ღარიანი კრამიტისაა. შემორჩენილია ეკლესიის სამხრეთისა (სარკმლისა და გადახურვის ფრაგმენტები) და დასავლეთის მინაშენების ნანგრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ქირმანშაჰის ოსტანი
ქირმანშაჰის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 4 ოსტანი: ჩრდილოეთიდან ქურთისტანი, აღმოსავლეთიდან ჰამადანი და ლურისტანი, ხოლო სამხრეთიდან ილამი. ქეირმენშაჰის ოსტანს ესაზღვრება აგრეთვე ერაყი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ქირმანშაჰი. ქირმენშაჰის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 1,879,385 ადამიანს.
ქირმანშაჰის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: სპარსული და ქურთული, საუბრობენ ქურთული ენის სხვადასხვა დიალექტებზეც.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ქირმანშაჰის ოსტანი იყოფა 14 შაჰრესტნად.
ჰიდრა
thumb|ჰერაკლე და ჰიდრა. [[უფიცის გალერეა. ანტონიო დელ პოლაიოლო]] ჰიდრა (Λερναῖα Ὕδρα, Lernaîa Hýdra, წყლის გველი) — საზარელი ურჩხული, ლერნეს ჭაობის ბინადარი, ტიფონისა და ექიდნეს ნაშიერი; ჰერას გამოზრდილი. ცხრა, ას- ან ათასთავიანი და ისეთი გესლიანი, რომ მისი ღვიძლის სისხლით მოწამლული ისრებით უკვდავნიც კი მოურჩენელი წყლულით იტანჯებოდნენ.
ქირმანშაჰის ოსტანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ოსტანები
ჰიდრა
აღწერილობა
საერთო ტრადიციით ცხრათავიანია, მაგრამ ჰერაკლეში ევრიპიდე მირიადთავიანს უწოდებს, თუმცა, ცოტა ქვემოთ (1118) თვითონვე ასთავიანად მიიჩნევს.
მითი
ლერნეს ჭაობის ჰიდრას ჰერაკლე შეება (მეორე გმირობა). შესახტომად გამზადებულ ქვეწარმავალს ფეხი დააჭირა. გველი შემოეტმასნა (თანაც ჭაობიდან ბუმბერაზი კიბორჩხალა ამობობღდა და გმირს ჩაეჭიდა) ჰერაკლე ჰიდრას კომბლის დარტყმებით ზედიზედ აცლიდა თავებს. მაგრამ გველს ერთ მოსხეპილ თავზე ორი ამოსდიოდა. მაშინ გმირმა მეგობარ იოლაოსს უხმო, ცეცხლის დანთება უბრძანა. იოლაოსმა ჭალას ცეცხლი წაუკიდა. მოგიზგიზე მაშხალებს აწვდიდა ჰერაკლეს, გმირი კი მოსხეპილ ადგილს მაშხალით სწვავდა. ბოლოს უკანასკნელ უკვდავ თავს კლდე დააფარა და ბრძოლა დასრულდა. ეს ჰიდრა უდიდესი იყო, თუმცა, ჰიდრა სხვაც მრავალია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კაპის კამეჩი
კაპის კამეჩი (Syncerus caffer caffer) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი აფრიკული კამეჩების გვარისა. აფრიკული კამეჩის ქვესახეობა. უდიდესია ქვესახეობებს შორის. უდიდესი მამრების წონა 910 კგ-ზე მეტია. გავრცელებულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში. სამხრეთით მობინადრე კამეჩები ზომაში ყველაზე დიდები და აგრესიულები არიან. იგი ყველაზე მუქია კამეჩებში, თითქმის შავი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკული კამეჩები
ბოლონესის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ბოლოგნესის პროვინციის მდებარეობა აპურიმაკის რეგიონში ბოლოგნესი — ანკაშის რეგიონის პროვინცია პერუში. პროვინციის დედაქალაქია ჩიკიანი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 3 155 კმ²-ს, მოსახლეობა — 30 725 ადამიანს.
პროვინცია იყოფა თხუთმეტ რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის პროვინციები
კუ (ჭადრაკი)
კუ, ოფიცერი (იუნიკოდი ♗♝) — ჭადრაკის ფიგურა. მოთამაშეები იწყებენ პარტიას ორ-ორი კუთი. პარტიის დასაწყის თეთრ კუებს უკავიათ c1, f1, ხოლო შავ კუებს c8, f8 უჯრები.
კუს შეუძლია დიაგონალზე ნებისმიერ უჯრაზე გადაადგილება, იმ პირობით, თუ მის გზაზე სხვა ფიგურები არ დგანან. კუ ითვლება ეტლზე ნაკლებად, თუმცა მხედარზე მეტად ფასეულ ფიგურად.
კატეგორია:ჭადრაკის ფიგურები
ყარახანიდების სახელმწიფო
ყარახანიდების სახელმწიფო (, ყარახანიან ან, ხაკანია, 黑汗, 桃花石) — ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფო, რომელიც ჩამოყალიბდა აღმოსავლეთ თურქესტანის, შვიდმდინარეთსა და სამხრეთ ტიანშანისპირა ტერიტორიაზე X საუკუნის 90-იან წლებში. იგი შექმნეს თურქმა ტომებმა - უმთავრესად ყარლუყებმა, ჩიღილიმ, იაღმამ. ამ უკანასკნელთაგან წარმოიშვა ყარახანიდების დინასტია, რომელიც მართავდა სამეფოს. X საუკუნის შუა წლებში ზემოჩამოთვლილ ტომებში გავრცელდა ისლამი. თურქების დაპყრობით პოლიტიკას მავერანაჰრში მოჰყვა სამანიდების სახელმწიფოს სწრაფი დაცემა. 992 წელს ყარახანიდების სახელმწიფოს მეთაურმა ბოღრა-ხან ჰარუნმა დაიპყრო ბუხარა, მისი მემკვიდრე ნასრ I მთელ მავერანაჰრს დაეუფლა 996-999 წლებში. ყარახანიდების სახელმწიფო საუფლისწულოებად იყოფოდა, ცენტრალური ხელისუფლება მოისუსტებდა. სხვადასხვა დროს ყარახანიდების სახელმწიფოს დედაქალაქი იყო ქაშგარი. მიწის მფლობელობის უმთავრეს ფორმად დარჩა იქტა. XI საუკუნის 60-70-იან წლებში დაიწყო ყარახანიდების სახელმწიფოს შეჯახება სელჩუკებთან, რასაც მოჰყვა დეცენტრალიზაცია და შინაფეოდალური ომები. დასუსტებული ყარახანიდების სახელმწიფოს სულთან სანჯარის (1118-1157 წწ.) დროს სელჩუკებმა დაიმორჩილეს. XII საუკუნის 30-40-იან წლებში ყარახანიდების სახელმწიფოში შეიჭრნენ და გაბატონდნენ ყარახატაელები. 1212 წელს ყარახანიდების სახელმწიფოს ნარჩენები ხვარაზმის შაჰმა მუჰამედმა შეიერთა.
სქოლიო
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
ალავერდი
ალავერდი — საკათედრო ტაძარი და მონასტერი. ალავერდის ეპარქიის ცენტრი. მდებარეობს ალაზნის ველზე სოფ. ალავერდთან (ახმეტის მუნიციპალიტეტი), თელავიდან 20 კმ-ზე.
ავსტროსლავიზმი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|[[ავსტრია-უნგრეთი 1911 წელს]] ავსტროსლავიზმი – ავსტრია-უნგრეთის სლავი ხალხის პოლიტიკური მოძრაობა XIX საუკუნის შუა წლებში. მოძრაობის პროგრამა შემუშავებული იყო ჩეხეთის ლიბერალურ-ბურჟუაზიული იდეოლოგების მიერ და ითვალისწინებდა ავსტრიის იმპერიის ფედერაციულ სახელმწიფოდ გარდაქმნას ჰაბსბურგების ხელისუფლების ქვეშ.
როგორც პოლიტიკურმა კონცეფციამ, ავსტრიის მონარქიის სლავურ ხალხთა ლიბერალურ-ბურჟუაზიული წრეებისა ავსტროსლავიზმმა გავრცელება იწყო XIX საუკუნის 40-იან წლებში და სხვადასხვა ფორმით პირველ მსოფლიო ომამდე იარსება. ავსტროსლავიზმის, როგორც მოვლენის წარმოშობა, იყო საპასუხო რეაქცია გერმანულ ნაციონალიზმზე და სლავური მიწების გერმანულ კავშირში გაერთიანების მცდელობაზე.
ალავერდი
ალავერდის მონასტერი VI საუკუნის შუა ხანებში დააარსა იოსებ ალავერდელმა. XI საუკუნის დასაწყისში კვირიკე კახთა მეფემ ალავერდის წმ. გიორგის პატარა ეკლესიის ადგილას ააგო საკათედრო ტაძარი, რომელიც უმთავრესად ალავერდის სახელწოდებითაა ცნობილი.
ავსტროსლავიზმი
პირველად ავტროსლავიზმის იდეა წამოაყენა მწერალმა და პოლიტიკურმა მოღვაწემ კარელ ჰავლიჩეკ-ბოროვსკიმ 1846 წელს. 1848–1849 წლების რევოლუციის პერიოდში ავსტროსლავიზმის ვრცელი პროგრამით გამოვიდა ჩეხი ისტორიკოსი ფრანტიშეკ პალაცკი, რომელიც ავსტრიის იმპერიაში მცხოვრები სლავი ხალხების სახელმწიფოდ გამოყოფის წინააღმდეგი იყო და მოითხოვდა მხოლოდ მათ ავტონომიას.
ალავერდი
ისტორია
ალავერდის მონასტერი VI საუკუნეში დააარსა იოსებ ალავერდელმა, ერთ-ერთმა 12 ასურელ მამათაგანმა. მდებარეობს ალაზნის ველზე, კავკასიონის ქედის თოვლიანი მთების ფონზე, თელავიდან 20 კმ-ში. დღეს არსებული წმ. გიორგის ტაძარი XI ს-ის პირველ მეოთხედში ააგო კვირიკე კახთა მეფემ ძველი პატარა ეკლესიის ადგილას. საქართველოში ერთ-ერთი უდიდესი საკათედრო ტაძარი (41,7 მ X 26,4 მ) სიმაღლით 50 მეტრზე მეტია.
ალავერდი XI საუკუნიდან საეპისკოპოსო ცენტრი და ეპარქიის მღვდელმთავართა რეზიდენცია იყო. ამავე საუკუნიდან ალავერდის ტაძარი კახეთის სამეფო სახლის საძვლედაც იქცა.
ავსტროსლავიზმი
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:ავსტრიის ისტორია კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
ალავერდი
ისტორია
ალავერდის ტაძარი მრავალჯერ დაზიანებულა მომხდურთაგან და მიწისძვრებისაგან. მისი პირველი დიდი რესტავრაციისას (ალექსანდრე კახთა მეფის დროს, XV საუკუნის 80-იან წლებში) აღადგინეს გუმბათის ყელი მთლიანად და კედლების ცალკეული ნაწილები. 1742 მიწისძვრის დროს დაზიანებული ალავერდის რესტავრაცია დაიწყო დედოფალმა თამარმა (1750) და დაამთავრა ერეკლე II-მ. ტაძრის ყველა აღდგენილი ნაწილი აგურით არის ნაგები. XIX საუკუნის ბოლოს ალავერდის ტაძარი შიგნით მთლიანად შეათეთრეს. კედლების გაწმენდის შემდეგ (1966) გამოვლინდა მხატვრობის რამდენიმე ფენა: პირველი და უმნიშვნელოვანესია XI საუკუნის მოხატულობის ფრაგმენტები. სამხრეთის მკლავის კედლებზე შემორჩენილია XV-XVI საუკუნეების, ხოლო დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე XVI-XVII საუკუნეების ფრესკები.
ალავერდის ხუროთმოძღვრულ კომპლექსში, რომელსაც გარშემორტყმული აქვს გალავანი (XVII-XVIII სს.), გაერთიანებულია სხვადასხვა დროის ნაგებობები. პალატი, რომელიც საქართველოს ამ ტიპის ნაგებობათა შორის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია, სამსართულიანი შენობაა. მისი ქვედა სართული - დიდი ზომის კამაროვანი დარბაზი, XVI-XVII საუკუნეებში სატრაპეზო ყოფილა. 1615 ახლო პერიოდშია აგებული განჯის მმართველის, ფეიქარ-ხანის აგურის სასახლე, მისი მთავარი სადგომია რვაწახნაგა, კამარით გადახურული და ფართო თაღებით გახსნილი ნაგებობა, რომელზედაც დაბალი, კვადრატული ოთახია მიშენებული. არის სხვა საცხოვრებელი ნაგებობებიც, აგრეთვე აბანო, მარანი, სამრეკლო და სხვა. თავდაპირველად, ალავერდი მამათა მონასტერი იყო. XVII-XVIII საუკუნეებში კი აქ დაარსდა დედათა მონასტერიც, სადაც მონაზვნად აღკვეცილი სამეფო ოჯახის წევრები ცხოვრობდნენ. ალავერდში ლიტერატურულ საქმიანობას ეწეოდნენ ქართველი მწერლები, კალიგრაფები, მწიგნობარნი, მ.შ. ფილიპე ალავერდელი (XVI-XVII სს.), ზებედე მთავარეპისკოპოსი (XVII ს.), ნიკიფორე ირბახი (ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი, XVII ს.), მარიამ-მაკრინე ბაგრატიონი (XVIII ს.) და სხვები.
არქიტექტურა
ტაძარი ერთ-ერთი უდიდესი საეკლესიო ნაგებობაა საქართველოში (41,7x26,4, სიმაღლე 50 მ-მდე). შენობის გეგმას საფუძვლად უდევს ჯვარი, რომლის სამი, ერთმანეთის ტოლი მკლავი ნახევარწრიული აბსიდებით მთავრდება და ქმნის ტრიკონქს. დასავლეთის მკლავი წაგრძელებულია, აქვს გვერდის ნავები. საკურთხევლის აბსიდის ორსავე მხარეს მოთავსებულია სამკვეთლოს და სადიაკვნეს ოთახები. გარედან შენობას სწორკუთხა მოხაზულობა აქვს. ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათი ოთხ ბურჯს ეყრდნობა. ჩრდილოეთით, სამხრეთით და დასავლეთით ტაძარს ღია გალერეები ჰქონდა, რომლებიც XIX საუკუნის დასაწყისში დაუნგრევიათ. ამ სამ მხარეს არის მოთავსებული ტაძრის შესასვლელებიც. შიდა სივრცე გამოირჩევა გრანდიოზულობითა და დახვეწილი პროპორციებით. ინტერიერს კარგად ანათებს ფართო კარ-სარკმელებიდან უხვად შემოსული სინათლე (გუმბათს 16 სარკმელი აქვს). მონუმენტური ფასადები ძუნწად არის მორთული (ეს კახეთის ძეგლების საერთო თავისებურებაა). დამახასიათებელია აღმოსავლეთი ფასადის აგებულება - ხუთი დეკორატიული თაღი და ორი ღრმა სამკუთხა ნიში.
ტაძარი, უმთავრესად კი, გარე და შიგა პირი მოპირკეთებულია შირიმის მოზრდილი კვადრებით. ნაგებობა გადახურული ყოფილა ცისფრად მოჭიქული დიდი ზომის კრამიტის ფილებით, რომელთა ფრაგმენტები დღემდეა შემორჩენილი. შემორჩენილია აგრეთვე წარწერები.
დღევანდელი მდგომარეობა
2011 წლის ივნისში ხანგრძლივმა წვიმებმა ტაძარს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა, რის შედეგადაც XIII საუკუნის ფრესკებს განადგურება ემუქრება. ტაძარში რამდენიმე ადგილზე წყალი ჩადგა. კახეთის საინფორმაციო ცენტრის ცნობით, წყლით დაიფარა ღირსი მამის, იოსებ ალავერდელის საფლავის მიმდებარე ტერიტორიაც. დანესტიანდა და დაობდა კედლები. სპეციალისტების შეფასებით, წვიმების შემთხვევაში ტაძრის და სამონასტრო კომპლექსის დატბორვა ისევ მოსალოდნელია. ასევე, საფრთხე ტაძრის მდგრადობასაც ემუქრება.
საინტერესო ფაქტები
ალავერდის კომპლექსი (წმ. გიორგის ტაძარი, სამრეკლო, პალატი, გალავანი, სასახლე, მარანი, აბანო, კარიბჭე) — საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 7 ნოემბრის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
2007 წლის 24 ოქტომბრიდან ალავერდის მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
თეთრი კარპატები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის ქედები კატეგორია:სლოვაკეთის ქედები
Camponotus vagus vagus
Camponotus vagus vagus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ალავერდი
გალერეა
მინი|მარცხნივ|960პქ| ალავერდის პანორამა დასავლეთიდან ჯაბა ლაბაძის ფოტო
Camponotus vagus vagus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ალავერდი
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
NGC 7705
NGC 7705 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 27 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ქალკედონის საეკლესიო კრება
მინი|600პქ|ქალკედონის მსოფლიო საეკლესიო კრება, [[რენესანსის პერიოდის ჩანახატი]] ქალკედონის მსოფლიო საეკლესიო კრება (მართლმადიდებლებისთვის — მეოთხე მსოფლიო საეკლესიო კრება) — მსოფლიო საეკლესიო კრება, გაიმართა 451 წელს მარკიანეს ზეობისას ქალაქ ქალკედონში, რომის პაპის ლეო I-ის მოწვევით.
ისტორია
კრების მონაწილეთა რიცხვი სხვადასხვა ისტორიულ წყაროში სხვაგვარადაა მოცემული (520, 557, 567, 600, 630, 634, 636, 647, 654, 700). კრებას უნდა განეხილა დიოფიზიტობისა და მონოფიზიტობის საკითხი. კრებას ხელმძღვანელობდა ანატოლი კონსტანტინეპოლელი და გაიხსნა 8 ოქტომბერს და დასრულდა 1 ნოემბერს. კრების განხილვის უმთავრეს საკითხს შეადგენდა კონსტანტინეპოლელი არქიმანდრიტის — ევტიქის სწავლების უარყოფა. ევტიქი ამტკიცებდა, რომ იესო ქრისტეში იყო მხოლოდ ერთი, ღვთაებრივი ბუნება და ერთი ნებისყოფაო. კაცის ბუნება და კაცის ნებისყოფა კი ჩანთქმული იყო ღვთაებრივ ბუნებასა და ნებისყოფის მიერო. ამ სწავლას ეწოდება მონოფიზიტობა ანუ ერთბუნებიანობა. კრებაზე წაკითხულ იქნა პაპ ლევის წერილი, რომელშიც გადმოცემულია დოგმატი, რომ იესო ქრისტე არის ჭეშმარიტი ღმერთი და ჭეშმარიტი კაცი, ჩვენი მსგავსი, ცოდვის გარეშე; განხორციელებისას მას აქვს ერთი პირი და ორი ბუნება, შეერთებული მასში ერთპირად, შეურევნელად და განუყოფელად. მეოთხე საეკლესიო კრებამ რომელსაც ძეგლ მართლმადიდებლობისა ეწოდა, განაჩინა, აღიაროს ქრისტეში შეერთება ორთა ბუნებათა: განუყოფლად, განუყრელად, შეურევნელად და უქცეველად.
ქრისტიანულ ეკლესიაში, განსაკუთრებით მძაფრი იყო დავა იესო ქრისტეს ბუნების შესახებ, რომელიც სხვადასხვა მწვალებლობის საფუძველი გახდა. V საუკუნის შუა ხანებში ალექსანდრიაში წარმოიშვა ახალი მიმდინარეობა – მონოფიზიტობა. მონოფიზიტები ქრისტეს ადამიანურ საწყისს უარყოფდნენ და მასში მხოლოდ ღვთაებრივ ბუნებას აღიარებდნენ. ქალკედონის მსოფლიო საეკლესიო კრებამ, 451 წელს დაგმო მონოფიზიტობა და აღიარა ქრისტეში ღვთაებრივისა და ადამიანურის განუყოფლობა – დიოფიზიტობა.
კრებამ ევტიქი და მისი თანამოაზრენი განკვეთა. მიუხედავად ამისა, აღმოსავლეთის ეკლესიები სირიაში, პალესტინასა და სომხეთში მონოფიზიტური გახდა.
რომის პაპი, რომელიც თავს მსოფლიო ეკლესიის მეთაურად მიიჩნევდა, კონსტანტინოპოლში დედაქალაქის გადატანის შემდეგ, დაუპირისპირდა ბიზანტიის იმპერატორს და, განსაკუთრებით, ახლად აღმოცენებულ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს. კონსტანტინოპოლი, როგორც „ახალი რომი“, რომის კონკურენტი გახდა.
ქალკედონის კრებამ კონსტანტინოპოლს, როგორც იმპერიის დედაქალაქს, განსაკუთრებული უფლებები მიანიჭა. იგი რომის თანასწორ ქალაქად გამოცხადდა, ხოლო კონსტანტინოპოლის საპატრიარქომ მეორე ადგილი დაიკავა რომის შემდეგ.
კრებამ გამოსცა 30 კანონი.
კრების დღესასწაული იზეიმება, სხვა ხუთ მსოფლიო კრებასთან ერთად, როგორც — ექვსი მსოფლიო კრების წმიდა მამათა ხსენება. დღესასწაული გარდამავალია და იგი იდღესასწაულება 16 ივლისის უახლოეს კვირადღეს.
ქალკედონის საეკლესიო კრების 30 კანონი შესულია არსენ იყალთოელის მიერ XII სუაკუნეში ნათარგმნ „დიდ სჯულის კანონში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საეკლესიო კრებები კატეგორია:451
კოხტაგორა
კოხტაგორა — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ განშტოებაზე. სიმაღლე 2155 მ. აგებულია პალეოგენური ასაკის ნალექებით. კალთები შემოსილია მუქწიწვიანი ტყით. კოხტაგორაზე გაყვანილია ბაგირგზები — ბაკურიანიდან (1200 მ) და სოფელ დიდი მიტარბიდან (2500 მ).
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ანდოაინი
ანდოაინი (Andoain, Andoain) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის სან-სებასტიანის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,17 კმ². მოსახლეობა — 14691 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
ნიზამი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნიზამი (არაბული სიტყვა „წესრიგი“, „დისციპლინა“, აგრეთვე — „სისტემა“ ) — ტერმინი შესულია მრავალ ენაში.
კოშკი
thumb|230px|ეიფელის კოშკი პარიზში. კოშკი — გეგმით მართკუთხა, მრავალკუთხა ან წრიული ფორმის ნაგებობა, რომლის სიმაღლე ბევრად დიდია მის ჰორიზონტალურ ზომებზე (დიამეტრზე, ფუძის გვერდზე და სხვა). კოშკი აღმართულია განცალკევებით, ან წარმოადგენს შენობის ნაწილს. თავდაპირველად თავდაცვითი დანიშნულება ჰქონდა, შემდეგ იყენებდნენ როგორც არქიტექტურულ ელემენტს (სამრეკლო, მინარეთი, რატუშის საათიანი კოშკი, შუქურა), საინფორმაციო ნაგებობას (წყალსაწნევი კოშკი, რადიო- და ტელეანძები), აგრეთვე კოსმოსურ ტექნიკაში (ე. წ. მომსახურების კოშკი).
კომპოზიციურად კოშკი ხშირად წარმოადგენდა ქალაქის ხუროთმოძღვრულ დომინანტს. ცნობილია „დახრილი კოშკი“ პიზაში (1174-1372, სიმაღლე 56 მ), კოშკი კამპანილე პიაცა დი სან-მარკოზე ვენეციაში (888-1517, დაინგრა 1902, აღადგინეს 1912, სიმაღლე 100 მ), მოსკოვის კრემლის კოშკები (XV-XVII სს.), ეიფელის კოშკი (1889, სიმაღლე დაახლოებით 300 მ, ინჟინერი ა. ეიფელი, პარიზი). თანამედროვე კოშკებს აგებენ ფოლადის, ხის, რკინა-ბეტონისა და ქვისაგან მეტეოროლოგიური დატვირთვის (ქარი, ტემპერატურა, შემოყინვა) გათვალისწინებით.
ქართული კოშკის ისტორია
ტერმინი კოშკი ქართულ წყაროებში XI საუკუნიდან გვხვდება. მანამდე უწოდებდნენ გოდოლს, მურყვამს. საქართველოში ძირითადად გავრცელებული იყო გეგმით მართკუთხა ან მრგვალი, აგრეთვე ზურგიანი (ერთი ბრტყელი ფასადი და მომრგვალებული ზურგი) კოშკები. სახურავის ფორმისა და საბრძოლო საშუალებათა მიხედვით გვხვდება. კოშკს იყენებდნენ აგრეთვე საცხოვრებლადაც. ჩვეულებრივ ეს იყო სართულიანი ნაგებობა ბოსლითა (ქვედა სართულში) და საბრძოლო ბაქნით (ზედა სართულში). სვანეთში (მესტია, უშგულის თემი), ხევსურეთში (შატილი, მუცო), თუშეთი (ომალო, დართლო), ზემო რაჭაში (ღები, ჭიორა) კოშკური სახლის რამდენიმე ტიპით შექმნილია რელიეფთან ოსტატურად შეხამებული ანსამბლები. ქართლ-კახეთში გვიანდელი საგვარეულო კოშკების I სართულში ხშირად მარანს ან წყაროს აწყობდნენ.
ლიტერატურა
*
ვაჟა აზარაშვილი
ვაჟა აზარაშვილი (დ. 13 ივლისი, 1936, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მუსიკოსი, კომპოზიტორი და პედაგოგი. ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979), საქართველოს სახალხო არტისტი (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (1998), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999).
ბიოგრაფია
ვაჟა აზარაშვილის შემოქმედება ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა: სიმფონიური, კამერულ-ინსტრუმენტული, მიუზიკლი და საესტრადო.
1969 წელს კომპოზიტორმა შექმნა კონცერტი ჩელოსა და კამერული ორკესტრისათვის. ნაწარმოები ამ ჟანრის ქართული მუსიკის საუკეთესო ქმნილებათა რიცხვში შევიდა, რომელმაც წარმატებით გაიუჟღერა როგორც ქართულ, ასევე ევროპულ საკონცერტო დარბაზებში. 70-იანი წლებიდან კომპოზიტორი აფართოებს შემოქმედების ჟანრულ სფეროს — ქმნის ექვს ოპერეტას, ორ ვოკალურ ციკლს — ბანისა და ფორტეპიანოსთვის, და „თეატრალურ ნიღბებს“ ტენორისა და ფორტეპიანოსთვის. 80-იანი წლების დასაწყისში ვაჟა აზარაშვილი პირველად მიმართავს საბალეტო ჟანრს.
1982 წელს შედგა ბალეტ „ხევისბერის“ პრემიერა. ნაწარმოებზე მუშაობისას ფშაური მუსიკალური ფოლკლორის კანონზომიერებებზე დაყრდნობით კომპოზიტორმა თანამედროვე გამომსახველობითი ხერხებიც გამოიყენა. 90-იან წლებში ქვეყანაში შექმნილი მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური ფონის მიუხედავად კომპოზიტორი საკმაოდ ნაყოფიერ შემოქმედებით მოღვაწეობას განაგრძობდა. ამ პერიოდში შეიქმნა სუიტა „ძველი თბილისის სურათები“, ვოკალურ-სიმფონიური ციკლი „პოეტის აღსარება“, „ფანტაზია ძველი თბილისის თემებზე“, რამდენიმე ციკლი ფორტეპიანოსათვის, ვოკალური ციკლი ანა კალანდაძის ლექსებზე და სხვა.
1995 წელს ვაჟა აზარაშვილმა კიდევ ერთხელ მიმართა მუსიკალური კომედიის ჟანრს, როდესაც შექმნა თავისი საუკეთესო მიუზიკლი „მეჩექმე გაბო“.
მთელი თავისი შემოქმედებითი მოღვაწეობის მანძილზე ვაჟა აზარაშვილი ნაყოფიერად მუშაობს საესტრადო მუსიკის სფეროში. ქართული კლასიკური პოეზიიდან კომპოზიტორი ხშირად მიმართავს ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქმნილებებს, ხოლო თანამედროვე პოეტებიდან — მორის ფოცხიშვილის და პეტრე გრუზინსკის ლექსებს.
კომპოზიტორმა მრავალი სიმღერა მიუძღვნა მშობლიურ თბილისს, მათ შორის — „თბილისური ლირიკული", „სიმღერა თბილისზე“, „სიმღერა მეტეხზე“, საყოველთაო პოპულარობით სარგებლობს მისი სიმღერები — „მუსიკა“, „დღეები მიდიან“, „პატარა გოგო“, „მზე ჩემი მეგობარია“, „ისევ წვიმს“, „სიმღერაა მთელი ჩემი ქონება“, „დინამო, დინამო!“ და სხვ. მის სიმღერებს 70-იანი წლებიდან საესტრადო მუსიკის მოყვარულთათვის ფართოდ ცნობილი მომღერლები ასრულებდნენ, მათ შორის — ნანი ბრეგვაძე, გიული ჩოხელი, ვახტანგ კიკაბიძე,  ეთერ კაკულია, თამარ გვერდწითელი, მერაბ სეფაშვილი, ანსამბლები — „ორერა“, „რერო“, „ივერია“, „თეატრონი“ და სხვა. მისი ნაწარმოებები ხშირად სრულდება როგორც საქართველოში, ისე უცხოეთის ქვეყნებში. გამოცემულია გრამფირფიტები და რამდენიმე კომპაქტ დისკი.
ვაჟა აზარაშვილს ქართულ ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისათვის მრავალი საპატიო წოდება და პრემია მიენიჭა. არის საქართველოს სსრ-ის კომკავშირის (1974), საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს (1982), იაკობ გოგებაშვილის სახელობის (1998), ზაქარია ფალიაშვილის სახელობისა (2003) და საქართველოს სახელმწიფო პრემიების (2004) ლაურეატი, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979), საქართველოს სახალხო არტისტი (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (1998), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1999).
კომპოზიტორის პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის საარქივო ფონდში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1999) კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ასუნსიონის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ასუნსიონის პროვინციის მდებარეობა აპურიმაკის რეგიონში 200პქ|მინი|მარჯვნივ|აკოკაჩა ასუნსიონი — ანკაშის რეგიონის პროვინცია პერუში. პროვინციის დედაქალაქია ჩაკასი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 529 კმ²-ს, მოსახლეობა — 9 054 ადამიანს. პროვინციის სტატუსით სარგებლობს 1983 წლიდან.
პროვინცია იყოფა ორ რაიონად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის პროვინციები
ივ მონტანი
ივ მონტანი (Yves Montand, ნამდვილი სახელი ივო ლივი; დ. 13 ოქტომბერი, 1921 — გ. 9 ნოემბერი, 1991) — იტალიური წარმოშობის ფრანგი მსახიობი და მომღერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა იტალიის ქალაქ მონსუმანო ალტოში. დაბადებიდან რამდენიმე თვეში მონტანის ოჯახი იტალიიდან საფრანგეთში გადადის საცხოვრებლად. მონტანი მარსელში გაიზარდა, სადაც ახალგაზრდობაში მისი დის სადალაქოში მუშაობდა, მოგვიანებით კი დოკერად, ქალაქის პორტში. შოუ-ბიზნესში კარიერა მიუზიკ-ჰოლის მომღერლად დაიწყო. 1944 წელს ედიტ პიაფმა აღმოაჩინა პარიზში და საკუთარ დასშო აიყვანა, და მისი მენტორი და საყვარელი იყო.
მონტანს საერთაშორისო აღიარება მრავალრიცხოვან ფილმებში გადაღებულმა როლებმა მოუტანა. 1951 წელს ცოლად ირთავს მსახიობ სიმონა სინიორეს, რის შემდეგაც ისინი ერთობლივად მონაწილეობენ რამდენიმე ფილმში მთელი კარიერის განმავლობაში. ქორწინება საკმაოდ ჰარმონიული იყო და სიმონის გარდაცვალებამდე გრძელდებოდა (1985), მიუხედავად მონტანის გახმაურებული სასიყვარულო ურთიერთობებისა, მათ შორის მერილინ მონროსთან, რომელთ ერთადაც მონტანს მონროს ერთ-ერთ ბოლო ფილმში, „სიყვარულით გატაცებული“, აქვს როლი შესრულებული.
1986 წელს, იმ დროს როდესაც მისი პოპულარობა მნიშვნელოვნდა დაცემული იყო, 65 წლის მონტანი ასრულებს მის ერთ-ერთ საუკეთესო როლებს ორ-ნაწილიან ფილმში: „ჟან დე ფლორეტი“, ჟერარ დეპარდიესთან ერთად და „მანონი წყაროდან“, ემანუელა ბეართან. ფილმმა მსოფლიო კრიტიკოსთა უმაღლესი შეფასება მიიღო და მონტანის პოპულარობა მნიშვნელოვნად გაზარდა.
მისი ერთადერთი შვილი, ვალენტინ მონტანი, მისი თანაშემწის კეროლ ამიელის ვაჟი, 1988 წელს დაიბადა. ცხოვრების ბოლო წლებში პროვანსში ცხოვრობდა. დაკრძალულია პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე, პარიზში, საფრანგეთი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
ყარახატაელების სახელმწიფო
300px|მინი|ყარახატაელების სახელმწიფო 1200 წელს. ყარახატაელების სახელმწიფო — ფეოდალური სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში (დაახლ. 1140-1213 წწ.). დედაქალაქი - ხუსიორდო (ბალასაღუნი) მდინარე ჩუზე. დააარსა კიდანების (მონღოლური ჯგუფის ხალხი) იმპერიის ტომთა კავშირის მეთაურმა - ელიუი დაშიმ, რომელმაც 1124 წელს მიიღო გურხანის ტიტული. 1125 წელს ჯურჯენების მიერ კიდანის იმპერიის განადგურების შემდეგ ელიუი დაში თავის მომხრეთა ჯგუფთან ერთად გაიქცა ჩრდილოეთში. აქ ადრე დასახლებული კიდანების დახმარებით დაიპყრო მთელი თურქესტანი და 1141 წელს იმპერატორი გახდა. გურხანებმა კიდანების ფულის ნიმუშის მიხედვით თავისი ფულიც გამოუშვეს, მაგრამ მხარის ეკონომიკასა და საშინაო ცხოვრებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა ვერ მოახდინეს, ისინი ვასალებისაგან (ბალხი, ხვარაზმი, გაოჩანი და სხვა) ხარკის აღებით კმაყოფილდებოდნენ. ყარახატაელების სახელმწიფოს ორჯერ მართავდა ქალი. სახანოს ეკავა ტერიტორია ამუდარია და ბალხაშის ტბიდან - კუნლუნი და მთიან ბეიშანამდე. 1218 წელს მას ჩინგიზ-ყაენი დაეუფლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
Gold: Greatest Hits
Gold: Greatest Hits — შვედურ პოპ ჯგუფ ABBA-ს სიმღერების კომპილაციური ალბომი. იგი 1992 წლის 21 სექტემბერს, ლეიბლზე PolyGram გამოიცა. ეს არის ჯგუფის პირველი კრებული, გამოცემული მას შემდეგ, რაც PolyGram-მა შეიძინა Universal Music Group და შესაბამისად, უფლებები აბბას მუსიკალურ კატალოგზე. 1998 წელს PolyGram შევიდა Universal Music Group-ის შემადგენლობაში. დღეისათვის გაყიდულია ალბომის 28 მილიონზე მეტი ასლი. Gold: Greatest Hits ამრიგად ითვლება აბბას ყველაზე გაყიდვად და მსოფლიოს მასშტაბით ყველა დროის ერთ-ერთ ყველა გაყიდვად ალბომად.
სიმღერების სია
Gold: Greatest Hits-ში შედის „Lay All Your Love on Me“ (რომელიც საუკეთესო ათეულში მხოლოდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში მოხვდა) და „Thank You for the Music“, რომელიც სინგლზე მხოლოდ შეზღუდული ტირაჟით გამოიცა. 2008 წლამდე, მხოლოდ ავსტრალაზიურ ვერსიაში შეტანილი იყო „I Do, I Do, I Do, I Do, I Do“, ჯგუფის მსოფლიო ჰიტი (გარდა ბრიტანეთის და ირლანდიის). მასში არ შედიოდა „Summer Night City“, რომელიც „Voulez-Vous“-ზე უფრო წარმატებული იყო.
მსოფლიო გამოცემა (გარდა ავსტრალიურის, 2008 წლამდე)
ყველა სიმღერის ავტორები - ბენი ანდერსონი და ბიორნ ულვეუსი, გარდა მითითებულისა.
ავსტრალიური ვერსია (2008 წლამდე)
ყველა სიმღერის ავტორები - ანდერსონი და ულვეუსი, გარდა მითითებულისა.
2014 წლის 40 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა
დისკი 1: (1992 წლის გამოცემა; სიმღერების სია იხილეთ „მსოფლიო გამოცემა“.
დისკი 2: იგივე, რაც More ABBA Gold: More ABBA Hits-ში.
დისკი 3: The Golden B-sides
ვიდეოკასეტა
ყველა სიმღერის ავტორები - ბენი ანდერსონი და ბიორნ ულვეუსი, გარდა მითითებულისა.
DVD
DVD ვერსიაში შეტანილია ორიგინალური ვიდეოკლიპების რესტავრირებული ვერსიები. ყველა სიმღერის ავტორები - ბენი ანდერსონი და ბიორნ ულვეუსი, გარდა მითითებულისა.
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის უდიდესი ჰიტების ალბომები კატეგორია:ABBA-ს კომპილაციური ალბომები კატეგორია:PolyGram-ის კომპილაციური ალბომები
Camponotus vagus kodoricus
Camponotus vagus kodoricus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის ცენტრში. წარწერის თანახმად აგებულია 1835 წელს.
ეკლესია დარბაზულია (13,9 X 7,5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის მარცხენა მხარეს ორი სწორკუთხა საშუალო ზომის, ხოლო მარჯვენა მხარეს ერთი სწორკუთხა მაღალი ნიშია. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა ორ-ორი სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. დარბაზის გრძივი კედლების აღმოსავლეთ მონაკვეთში მდებარე სარკმლების ქვემოთ თითო შეისრული ნიშია. ამ ნიშებსა და მხრებს შორის შელესილობით გამოყვანილია თითო ხატის ჩასასმელი. გრძივ კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღები. შენობის დასავლეთ მონაკვეთში გამართულია ხის პატრონიკე. პატრონიკეში ასასვლელი კიბე დატანებულია დასავლეთ კედელში. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილია. სამხრეთ ფასადზე თაღოვანი შესასვლელი ჩასმულია სწორკუთხა შეღრმავებაში და დასრულებულია სამსაფეხურიანი აგურის ფრიზით. შესასვლელის ზემოთ აგურის წყობით გამოყვანილია შეღრმავებული ჯვარი. ამ ჯვარსა და შესასვლელს შორის ქვიშაქვაზე ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა. ფასადებზე სარკმლები დასრულებულია ფრონტონებით. აღმოსავლეთ სარკმლის ფრონტონზე გამოსახულია ჯვარი. ეკლესიის სახურავზე, დასავლეთით დგას ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი აგურის პატარა სამრეკლო, რომელსაც აგურის პირამიდული სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ასტიგარაგა
ასტიგარაგა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის სან-სებასტიანის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,91 კმ². მოსახლეობა — 7 029 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
მიმინო (ფილმი)
„მიმინო“ — რეჟისორ გიორგი დანელიას მიერ კინოსტუდიაში „მოსფილმი“ 1977 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. მთავარ როლებში: ვახტანგ კიკაბიძე და ფრუნზიკ მკრტჩიანი. საბჭოთა პერიოდის ამ კომედიამ 1977 წელს ოქროს პრემია მიიღო მოსკოვის საერთაშორისო კინოფესტივალზე.
სიუჟეტი
ვალიკო „მიმინო“ მიზანდარი ვერტმფრენის (რომელსაც „პეპელას“ უწოდებს) 34 წლის პილოტია. იგი მუშაობს ქართულ ავიახაზებზე და ქვეყნის ფარგლებში დაფრინავს. ერთხელ აეროპორტში მას ხვდება ყოფილი თანაკურსელი, რომელსაც თან ახლავს თანამშრომელი, ლარისა ივანოვნა. ვალიკოზე იგი დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს. პილოტი გადაწყვიტავს, დიდ ავიაციაში გადავიდეს. ამ მიზნით იგი ტოვებს მშობლიურ სოფელს (სადაც ერთ-ერთი ადგილობრივი მკვიდრი ქალი მასზე შეყვარებულია) და მოსკოვში მიემგზავრება.
იქ ვალიკო მოხვდება სასტუმროს ნომერში, სადაც უკვე ცხოვრობს რუბენ ხაჩიკიანი (სომხეთიდან). ვალიკო ამაოდ ცდილობს ლარისა ივანოვნასთან დაკავშირებას. ამასობაში მას ეხარჯება მთელი ფული. ასევე აღმოჩნდება, რომ ისინი სასტუმროს ამ ნომერში შეცდომით მოხვდნენ.
რუბენი ცდილობს, დაეხმაროს ვალიკოს. ორივე შემთხვევით ხვდება ნუგზარს, რომელთანაც ვალიკოს დას რამდენიმე წლის წინ შვილი გაუჩნდა (ნუგზარმა ორივე მიატოვა). შურისძიების სურვილით, ვალიკო მის ბინაში შერბის, მაგრამ ფიზიკურად ნუგზარს არ ეხება, თუმცა აურზაურს აწყობს. სასამართლო პროცესის მსვლელობისას რუბენი ცდილობს მის სასარგებლოდ ჩვენებების მიცემას. ახალგაზრდა ადვოკატი გოგონა, რომლის კარიერაში ეს პირველი საქმეა, ამტკიცებს ვალიკოს უდანაშაულობას.
მიზანდარი ემშვიდობება რუბენს და ცდილობს შინ დაბრუნებას, თუმცა ფულის უქონლობა აწუხებს. აეროპორტში იგი შემთხვევით გაიცნობს ომის ვეტერან ვოლოხოვს, რომელიც მას თავისი მეგობრების დახმარებით ავიარეისზე მოაწყობს.
მიმინო ხდება დიდი საერთაშორისო ავიაციის თანამშრომელი. მაგრამ ამ დროს იგი უკვე ხშირად ფიქრობს შინ დაბრუნებაზე. ერთხელ უცხოური აეროპორტიდან იგი ცდილობს თელავში ახლობლებთან დაკავშირებას, მაგრამ მას შეაერთებენ თელ-ავივთან, სადაც მისთვის უცნობ ქართველ ემიგრანტს ესაუბრება. ნოსტალგიის გამო იგი საბოლოოდ გადაწყვიტავს, დაუბრუნდეს თავის ოჯახს.
აქტუალობა
მინი|250პქ|ფილმის გმირების ძეგლი [[დილიჯანი|დილიჯანში.]] ფილმი თავის აქტუალობას არ კარგავს XXI საუკუნეშიც.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:რუსული ფილმები კატეგორია:გიორგი დანელიას ფილმები კატეგორია:1977 წლის ფილმები კატეგორია:ფილმები ავიაციის შესახებ კატეგორია:ფილმები ავიატორების შესახებ კატეგორია:მოსფილმის ფილმები კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:სომხურენოვანი ფილმები
Leptomyrmex puberulus
Leptomyrmex puberulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია (X-XI საუკუნეები)
ვარიანის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარიანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ადგილ ფუტუროებში, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ თარიღდება X-XI საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (12,3 X 6,8 მ), ნაგებია დიდი ზომის რიყის ქვით, კონსტრუქციული ნაწილები მოყავისფრო შირიმის ქვისაა. ეკლესიას სამი შესასვლელი ჰქონდა. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ტიმპანით გადახურული თაღოვანი კარია. სამხრეთის და დასავლეთის შესასვლელების მხოლოდ წირთხლებია შემორჩენილი. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმლებია. მეორე სარკმელი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთშია. აფსიდის ორივე მხარეს, კედელში, დაახლოებით 2,5 მ სიმაღლეზე, აფსიდიანი სამკვეთლო და სადიაკვნეა, რაც ეკლესიის თავისებურებას წარმოადგენს. აფსიდებში ვიწრო თაღოვანი სარკმლებია. სადიაკვნეში სწორკუთხა ნიშია. დარბაზის ორსაფეხურიანი პილასტრების პირველ საფეხურზე კედლის თაღები გადადის. აღმოსავლეთ ფასადზე შემორჩენილია საკურთხევლის სარკმლის მარცხენა ორნამენტირებული საპირე და სადა სათაური ქვა, აგრეთვე მარცხენა მცირე სარკმლის რელიეფურ-თავსართიანი სათაური ქვა. საკურთხევლის სარკმლის მსგავსი ორნამენტირებული საპირეთი იყო მოჩარჩოებული სამხრეთის სარკმელიც, რომლისაგანაც ქვედა ნაწილებიღაა შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კარის ტიმპანის ძლიერ დაზიანებული ასომთავრული წარწერა X-XI საუკუნეებს მიეკუთვნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საგაზაფხულო კულტურები
თესვის ვადის მიხედვით საგაზაფხულო კულტურები იყოფა საადრეო (ხორბალი, ქერი, შვრია, ჭარხალი, მზესუმზირა და სხვა) და საგვიანო (სიმინდი, ლობიო, სოია, გოგროვნები და სხვა) კულტურებად. 1980 წელს საქართველოში საგაზაფხულო კულტურებს 360 ათ. ჰა-ზე მეტი ფართობი ეკავათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მებაღეობა
შახვეტილა
შახვეტილა — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ილტოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბუხრები, ვეძები, ნადუქნარი, საბუე, ჩაჩხრიალა, ჭართალა, ჯაბური). ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ახმეტიდან 11 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 99 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აფრიკული ტყის კამეჩი
აფრიკული ტყის კამეჩი, წითელი კამეჩი, ჯუჯა ტყის კამეჩი ან კონგოს კამეჩი (Syncerus caffer nanus) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი აფრიკული კამეჩების გვარისა. აფრიკული კამეჩის ქვესახეობა. ყველაზე პატარაა ქვესახეობებს შორის. მისი სიგრძეა მინდაოში 120 სმ, ხოლო წონა – 270კგ. ფერად მოწითალოა შავი ლაქებით მხრებსა და თავზე. ასევე ყურებზე გააჩნია ფუნჯები. გავრცელებულია ცენტრალურ და დასავლეთ აფრიკის ტყეებში. საკმაოდ განსხვავდება სხვა ქვესახეობებისგან და ზოგჯერ მას ცალკე სახეობადაც განიხილავენ (Syncerus nanus). ტყის და სხვა კამეჩების ჰიბრიდები ხშირია. იგი ერთიანდება კაპის კამეჩთან (Syncerus caffer caffer), დასავლეთ აფრიკულ სუდანურ კამეჩთან (Syncerus caffer brachyceros) და ცენტრალურ აფრიკულ ნილოსის კამეჩთან (Syncerus caffer aequinoctialis). ტყის კამეჩი არის კამეჩების ერთადერთი სახეობა, რომელიც მხოლოდ წვიმიან ტყეებში ცხოვრობს (ნალექი 1500 მმ).
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკული კამეჩები
NGC 7706
NGC 7706 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1827 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
საგამოფენო
საგამოფენო — ვაშლის ადგილობრივი ჯიში. გამოყვანილია აბილაურისა და შამპანური რენეტის შეჯვარებით. მსხმოიარობს მე-5—მე-6 წელს. ნაყოფი მსხვილია, მობრტყო, ღია ყვითელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაშლის ქართული ჯიშები
Camponotus vagus ifranensis
Camponotus vagus ifranensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
C (პროგრამირების ენა)
პროგრამირების ენა C შეიქმნა 1972 წელს, მისი შექმნა პირველად დაიწყო 1969 წელს დენის რიტჩის მიერ, როდესაც ის კენ ტომპსონთან ერთად მუშაობდა Unix ოპერაციული სისტემის დიზაინზე. ძირითადი მიზანი ამ ენის დაწერისას იყო, რომ C ყოფილიყო მოსახერხებელი პროგრამირებისთვის.
დღესდღეობის არსებობს ენის სამი სტანდარტი:
სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირების ენები
Leptomyrmex unicolor
Leptomyrmex unicolor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფიცხელაურები
ისტორია
ქსნის ხეობის ფიცხელაურთა განშტოება დაწინაურდა, მათ აზნაურის წოდება მოიპოვეს და ახალგორის მოურავებიც კი გახდნენ. აზნაურობა ფიცხელაურებს მეფისაგან მიუღიათ, ბრძოლებში დამსახურებისათვის. მეფესვე გადმოუყვანია ისინი ხევიდან ქსნის ხევის სოფელ წირქოლში და იკოთში. ზუსტი დრო ფიცხელაურების გააზნაურებისა ცნობილი არაა, მაგრამ 1744 წლის ერთ-ერთ დოკუმენტში ფიცხელაურები უკვე აზნაურთა შორის იხსენიებიან.
ქსნის ხეობაში ჩასახლებული და გააზნაურებული ფიცხელაურები თავიდანვე დაუპირისპირდნენ ქსნის ერისთავებს. ისინი ჯერ კიდევ მთიელებად თვლითდნენ თავს და მეფისა და „ღმერთის მეტი ბატონი არ იცოდნენ“.
XVIII საუკუნის II ნახევარში ქართლის და შემდეგ ქართლ-კახეთის გაძლიერებული სამეფო ხელისუფლება ვეღარ ითმენდა ისეთი ფეოდალური ერთეულების არსებობას, როგორიც იყო ქსნისა და არაგვის საერისთავოები. 1777 წელს მეფე ერეკლეს მიერ ქსნის საერისთავო გაუქმდა და სხვა საერისთავო აზნაურებთან ერთად ფიცხელაურებიც განთავისუფლდნენ ერისთავთა ბატონობისაგან და ამ დროიდან უკვე სახასო აზნაურების სიაში ირიცხებიან.
მრავალი ინფორმაციაა შემონახული ქართული სამართლის ძეგლებში, რომელთა მიხედვითაც ირკვევა, რომ ფიცხელაურები XVIII საუკუნის ბოლოსათვის ფლობენ ახალგორის მოურავის, სახლთუხუცესის და ბოქაულთუხუცესის თანამდებობებს.
XIX საუკუნის დასაწყისის სხვადასხვა დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ ქსნის ხეობის აზნაურების გავლენა გაძლიერებულა და ახლა უკვე მათ ყმები ჰყავდათ: მდინარე მეჯუდის ხეობაში, ლამისყანაში, იკოთში, ძეგლევში და კორინთაში.
რუსეთის მიერ საქართველოს დაპყრობის შემდეგ, რუსულმა მმართველობამ ერეკლეს მიერ გაუქმებული ქსნის საერისთავოს მამულები ისევ ერისთავებს დაუბრუნა თანამშრომლობის საფასურად, ამ ამბავმა ქსნის ხეობაში მოსახლეობის მღელვარება გამოიწვია, რაც რუსული მმართველობისადმი დაუმორჩილებლობაში გადაიზარდა. 1809 წლის ერთ-ერთ დოკუმენტში ნათქვამია, რომ ქსანზე შფოთის წამომწყებნი და მთავრობის ურჩი აზნაურები არიან ახალგორის მოურავის არჯევან ფიცხელაურის ვაჟები გლახა, ლუარსაბ, ნიკოლოზ და დიმიტრი (დოსითეოზ) ფიცხელაურები.
ფიცხელაურების გვარის ყველაზე გამოჩენილმა მოღვაწემ დოსითეოზ ფიცხელაურმა მთელი თავისი ცხოვრება ფაქტობრივად ერისთავების წინააღმდეგ ბრძოლას შეალია, მაგრამ ქსნის ერისთავებს მხარს უჭერდა ადგილობრივი რუსული მმართველობა და იგი მათ წინააღმდეგ ვერაფერს გახდა. ფიცხელაურ-ერისთავთა მრავალწლიანი დაპირისპირება ერისთავების გამარჯვებით დასრულდა.
1921 წელს ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ხელახალ დაპყრობას ქართული ემიგრაციის ტალღა მოჰყვა ევროპაში. ერთი ფიცხელაური ემიგრანტთა სიაში იხსენიება, საფრანგეთში, სან-ჟენევიევ-დე-ბუას სასაფლაოზე დაკრძალულია ვინმე ალექსი ფიცხელაური, გარდაცვალების წელი 1928.
1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დროს დახვრეტილთა სიაში, მოიხსენიება 21 წლის, მენშევიკების პარტიის წევრი, სართიჭალის მკვიდრი, ნიკოლოზ გიორგის-ძე ფიცხელაური (1903-1.09.1924 წწ.)
სტატისტიკა
2011 წლის სამოქალაქო რეესტრის მონაცემებით საქართველოში ცხოვრობს 1660 ფიცხელაური. მათ შორის:
სქოლიო
*
თედორე გრიგალაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი
მარტინ ბუბერი
მარტინ ბუბერი (מרטין בובר, Martin Buber; 8 თებერვალი, 1878, ვენა, ავსტრია − 13 ივნისი 1965, იერუსალიმი, ისრაელი) — ავსტრიელ-ებრაელი ეგზისტენციალური ფილოსოფოსი, სიონიზმის თეორიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1878 წლის 8 თებერვალს ავსტრიის ქალაქ ვენაში. ახალგაზრდობა გაატარა ლემბერგში (ამჟამად ლვოვი). განათლება აქვს მიიღებული ვენის უნივერსიტეტში, ასევე ბერლინის, ციურიხისა და ლაიფციგის უნივერსიტეტებში. 1911 წელს გამოდიოდა ლექციებით ბერლინში, ექსპრესიონისტულ „ახალ კლუბში“. 1924-1933 წლებში — იუდაიზმის ფილოსოფიისა და ეთიკის პროფესორი მაინის ფრანკფურტის უნივერსიტეტში. 1933 წელს გერმანიიდან შვეიცარიაში გადასახლდა, ხოლო 1938 წელს პალესტინაში, სადაც 1951 წლამდე იყო იერუსალიმის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის პროფესორი, 1960-1962 წლებში ისრაელის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი პრეზიდენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ებრაელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ბიბლიის მთარგმნელები კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1878