cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კორძიანი სხეული
ME SH [null A08.186.211.730.885.390.750]
ნეირო დასახელება: hier-173
TA კოდი: A14.1.09.241
FMA: 86464 ]] კორძიანი სხეული, (/ˈkɔːrpəs kəˈloʊsəm/ ლათინურად „მკვრივი სხეული“) ასევე, კოჟრული კომისურა (შეერთება) — კომისურალური ნერვული ბოჭკოების ბრტყელი კონა, დაახლოებით 10 სმ სიგრძის, ცერებრალური თავის ტვინის ქერქის ქვეშ, ძუძუმწოვრების ტვინში. ის წარმოადგენს გასწვრივი ნაპრალის ნაწილს, ერთმანეთთან აკავშირებს მარცხენა და მარჯვენა ცერებრალურ ნახევარსფეროებს და ამ ნახევარსფეროებს შორის კომუნიკაციას უზრუნველყოფს. კორძიანი სხეული არის ყველაზე დიდი თეთრი ნივთიერების სტრუქტურის მქონე ერთეული ადამიანის ტვინში, შეიცავს რა 200-250 მილიონ აქსონურ პროექციას ან ბოჭკოს.
სტრუქტურა
მინი|კორძიანი სხეული. ტვინის საგიტალურ ჭრილში. მინი|კორძიანი სხეულის ანატომოგრაფია. ალტ= |მინი|საგიტალური განაკვეთი გარდაცვალების შემდგომ . კორძიანი სხეული არის ნათელი ქსოვილების მორკალული ჯგუფი, ტვინის ცენტრში ჰიპოთალამუსის ზემოთ, მისი მანათობელი ტექსტურის მიზეზი მაღალი მიელინის შემცველობაა, რაც გამოვლინდება სწრაფი ნეირონული იმპულსების გადაცემაში. კორძიანი სხეულის პოსტერიორულ დაბოლოებას, ნათხემის ახლოს, ეწოდება სპლენიუმი. ეს არის ყველაზე სქელი ნაწილი, რომელიც ნაწილობრივ ხურავს მესამე პარკუჭს, ტელა ქორიოიდეას და შუა ტვინს, და მთავრდება სქელ, ამოზნექილ, თავისუფალ ჩარჩოდ. სპლენიუმი ბერძნულად ითარგმნება როგორც სახვევი. ტვინის საგიტალური ჭრილი აჩვენებს, რომ კორძიანი სხეულის უკანა დაბოლოება ძლიერადაა წინ წახრილი ისე რომ, ზედა და ქვედა ნაწილები დართულია ერთმანეთზე.
კორძიანი სხეულის ანტერიორულ დაბოლოებას, შუბლის წილებთან ახლოს ეწოდება მუხლი. კორძიანი სხეულის მუხლი არის მოხრილი ქვემოთა და უკანა მიმართულებით გამჭვირვალე ტიხარის საპირისპიროდ და სწრაფად მცირდება სისქელეში. ის წაგრძელებულია უკან როგორც ტრიბუნა, (ამგვარად ეწოდება ჩიტის ნისკარტთან მსგავსების გამო) ქვემოდან უკავშირდება თხელ ტერმინალს, რომელიც გამოჭიმულია პარკუჭთაშორისი ღარიდან და ჩერდება ოპტიკური ღეროს ფუძესთან.
კორძიანი სხეულის არტერიული ტანი (ტრუნკუსი) არის „სახვევსა“ და „მუხლს“ შორის. შევიწროებულ ნაწილს ტანსა და „სახვევს“ შორის ეწოდება კორძიანი სხეულის ყელი.
კორძიანი სხეულის თითოეულ მხარეს ბოჭკოები წრიულად იხვევიან თეთრ ნივთიერებაში და მიემართებიან ცერებრალური ქერქის სხვადასხვა ნაწილებს, იხვევიან „მუხლიდან“ შუბლის წილის არტერიორულ საყრდენში, შემდეგ კი ისევ უკან ჩაიხვევიან კეფის წილში. ამ ორ ნაწილს შორის არის მოთავსებული ბოჭკოების მთავარი სხეული, რომელიც შეიცავს ტაპეტუმს, იგი იჭიმება ჰორიზონტალურად შუბლის წილის თითოეულ მხარეს და ფარავს გვერდითი პარკუჭის ცენტრალურ ნაწილს.
თხელი აქსონები კორძიანი სხეულის „მუხლში“, აკავშირებენ პრეფრონტალურ ქერქს ტვინის ორივე ნახევარს შორის, ეს ბოჭკოები ამოიზრდებიან ჩანგლის მსგავსი ბოჭკოების კონიდან, ტაპეტუმიდან და მიიმართებიან ანტერიორულად. უფრო სქელი აქსონები, შუა ტანში, ან კორძიანი სხეულის წვერო, აკავშირებს მოტორული ქერქის მიდამოებს. პროპორციულად დიდი ნაწილი კორძიანი სხეულისა მიძღვნილია დამატებითი მოტორული რეგიონებისთვის, რომლებიც მოიცავს ბროკას წილსაც. კორძის წინა სხეული, ცნობილი, როგორც „სახვევი“ (სპლენიუმი), კომუნიკაციას უწყობს ხელს და სომატოსენსორული ინფრომაციის გადაცემას უზრუნველყოფს შუბლის წილის ორ ნახევარს, ვიზუალურ ქერქსა და კეფის წილს შორის, მისი ბოჭკოები კი მიიმართებიან პოსტერიორულად. კვლევაში, რომელიც ჩატარდა ხუთიდან თვრამეტ წლამდე ასაკის ადამიანებზე, აღმოჩნდა დადებითი კორელაცია ასაკსა და კოჟრების სისქეს შორის.
სქესობრივი დიმორფიზმი
კორძიანი სხეული და მისი მიმართება სქესთან დებატის საგანი იყო სამეცნიერო და საერო სივრცეში საუკუნის მანძილზე. პირველმა კვლევამ ადრეულ მეოცე საუკუნეში აჩვენა, რომ კორძიანი სხეული განსხვავებული ზომის იყო ქალებსა და კაცებში. ეს კვლევა კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა და საბოლოოდ გზა დაუთმო უფრო მოწინავე „იმიჯინგის“ ტექნიკებს, რომელმაც წარმოაჩინა ადრეული კორელაციების სიმცდარე. თუმცა, გამოთვლითი ნეიროანატომიის მოწინავე ანალიტიკური ტექნიკები, განვითარდა 1990-იან წლებში, რომელთაც აჩვენეს, რომ სქესობრივი განსხვავებები იყო ნათელი, თუმცა შეიმჩნეოდა კორძიანი სხეულის მხოლოდ გარკვეულ ნაწილებში და ისინი კორელაციაში მოდიოდნენ კოგნიტური პერფორმანსის გარკვეულ ტესტებში. ერთმა უახლესმა კვლევამ, რომელშიც იყენებდნენ მაგნიტურ რეზონანსულ ტომოგრაფიას აჩვენა, რომ შუა საგიტალური კორძიანი სხეულის განივი ნაწილი, ტვინის ზომის კონტროლის შედეგად, საშუალოდ პროპორციულად უფრო დიდი აღმოჩნდა ქალებში.
დიფუზიური ტენზორული თანმიმდევრობების მაგნიტურ-რეზონანსულ მანქანებზე გამოყენებამ აჩვენა ზომა, რომლითაც მოლეკულების დიფუზია ხდება ქსოვილის შიგნით და გარეთ, სპეციფიკურ სივრცეში. ანიზოტროპია შეიძლება იყოს გათვლილი და გამოყენებული როგორც ანატომიური კავშირების სიმაგრის არაპირდაპირი გაზომვა. ამ თანმიმდევრობებმა აჩვენა შეთავსებადი სქესობრივი განსხვავებები ადამიანის კორძიანი სხეულის მორფოლოგიასა და მიკროსტრუქტურაში. ასევე გამოყენებული იყო მორფომეტრული ანალიზი, რომ შეესწავლათ სპეციფიკური სამგანზომილებიანი მათემატიკური ურთიერთობები მაგნიტურ რეზონანსული ტომოგრაფიით, რამაც აჩვენა დამაჯერებელი და სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავებები სქესთა შორის. სპეციფიურმა ალგორითმება აჩვენა მნიშვნელოვანი განსხვავებები ორ სქესს შორის ერთ-ერთი კვლევის 70 % შემთხვევაში.
სხვა კორელაციები
ადამიანის კორძიანი სხეულის წინა ნაწილის შესახებ ნათქვამი იყო, რომ იგი მნიშნვნელოვნად დიდი იყო მუსიკოსებში ვიდრე არამუსიკოსებში, ასევე იყო 0,75 სმ-ით ან 11 პროცენტით დიდი ცაციებში და ადამიანებში, რომელთაც ორივე ხელის გამოყენება შეუძლიათ, ვიდრე მემარჯვენეებში. ეს განსხვავება აშკარაა კორძიანი სხეულის წინა და უკანა რეგიონებში, მაგრამ არა „სახვევში“. სხვა მაგნიტურ-რეზონანსულმა მორფომეტრულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კორძიანი სხეულის ზომა დადებით კორელაციაშია ვერბალური მეხსიერების ფუნქციონალურ აქტიურობასთან და სემანტიკური კოდირების ტესტის შესრულებასთან. ბავშვებს, რომლებიც დაავადებულნი არიან დისლექსიით ტენდენციურად აქვთ პატარა და ნაკლებად განვითარებული კორძიანი სხეული, ვიდრე მათ ჯანმრთელ თანატოლებს. დადგინდა, რომ მუსიკალურმა ვარჯიშმა გაზარდა კორძიანი სხეულის პლასტიკურობა გარკვეული დროის სენსიტიური პერიოდის მსვლელობის განმავლობაში. ქვეტექსტი ამისა არის ხელების კოორდინაციის გაზრდა, განსხვავებები თეთრი ნივთიერების სტრუქტურაში და პლასტიკურობის გაზრდა მოტორულ და აუდიტორულ საშენში, რომელიც გამოიყენება შემდგომი მუსიკალური ვარჯიშის დასახმარებლად. კვლევამ შეისწავლა ბავშვები, რომლებმაც დაიწყეს მუსიკალური ვარჯიში ექვსი წლის ასაკამდე (მინიმუმ 15 თვიანი ვარჯიში), მათ აღენიშნებოდათ კორძიანი სხეულის მოცულობის ზრდა. ასევე მოზრდილებს, რომლებიც იწყებდნენ მუსიკალურ ვარჯიშს 11 წლის ასაკის შემდეგ, აღენიშნებოდათ ბიმანუალური კოორდინაციის ზრდა.
ეპილეფსია
მინი|ელექტროენცეფალოგრამა გამოიყენება რათა დაადგინონ რა ზონები იწვევს ეპილეფსიურ შეტევებს სანამ ჩაატარებენ კორძიანი სხეულის ამოკვეთას. უკურნებელი ეპილეფსიის სიმპტომები შესაძლებელია იქნეს შემცირებული კორძიანი სხეულის ამოჭრით, ოპერაციისას, რომელსაც ეწოდება კორპუს კალოსოტომია. ეს მეთოდი ჩვეულებრივად გამოიყენება შემთხვევებისთვის, რომელშიც კომპლექსური ან დიდი ეპილეფსიური შეტევები მიმდინარეობს ეპილოგენეტიკური ფოკუსით ტვინის ერთ მხარეს, ინტერჰემისფერული ელექტრული შტორმის გამოწვევით. შემზადება ამ პროცედურისთვის მოიცავს ელექტროენცეფალოგრამას, „MRI” “PET სკანირებას” და სპეციალიზებული ნევროლოგისტის, ნეიროქირურგის, ფსიქიატრის და ნეირორადიოლოგის შეფასებას, ვიდრე ოპერაცია ჩაითვლება საჭიროდ.
შეფერხება განვითარებაში
კორძიანი სხეულის ფორმირება იწყება პირველი შუალედური აქსონების გადაჯვარედინებით დაახლოებით ადამიანის განვითარების პრენატალური პერიოდის მე-12 კვირას, ხოლო თაგვის ემბრიონული პერიოდის მე-15 დღეს. კორძიანი სხეულის აგენეზისი არის იშვიათი კონგენიალური დაავადება, რომელიც არის ერთ-ერთი ყველაზე ჩვეულებრივი ტვინის მალფორმაცია, რაც შესწავლილა ადამიანებში და რომლის შემთხვევაშიც კორძიანი სხეული ნაწილობრივ ან სრულიად არ არსებობს. კორძიანი სხეულის აგნეზიის დიაგნოსტიკა ჩვეულებრივ ხდება სიცოცხლის პირველი ორი წლის განმავლობაში და ის შესაძლოა ჩამოყალიბდეს, როგორც მწვავე სინდრომი პატარაობისას და ბავშვობისას, უფრო რბილი ახალგაზრდებსა და მოზრდილებში, ან მას საერთოდ არ ჰქონდეს სიმპტომები, იყოს ასიმპტომატური და შემთხვევით გამოვლენილი. კორძიანი სხეულის აგენეზის საწყისი სიმპტომები ჩვეულებრივ მოიცავს შეტევებს, რომლებსაც შეიძლება მოსდევდეს კვების პრობლემები და შეფერხებები თავის აღმართვაში, ჯდომაში, დგომაში და სიარულში. სხვა შესაძლო სისტემები შეიძლება მოიცავდეს გაუარესებებს მენტალურ და ფიზიკურ განვითარებაში, ხელისა და თვალის კოორდინაციაში, ვიზუალურ და აუდიტორულ მეხსიერებებში, ასევე შეიძლება განვითარდეს ჰიდროცეფალია. მსუბუქ შემთხვევებში სიმპტომები როგორიცაა შეტევები, განმეორებადი ლაპარაკი, ან თავისტკივილი შესაძლოა არ გამოვლინდეს წლების განმავლობაში. ზოგიერთი სინდრომი რომელიც ხშირად ასოცირდება კორძიანი სხეულის აგენეზთან არის აიკარდის სინდრომი, ანდერმანის სინდრომი, შაპიროს სინდრომი და აკროკალოსალური სინდრომი.
კორძიანი სხეულის აგენეზისი ჩვეულებრივ არ არის ფატალური. მკურნალობა ჩვეულებრივ მოიცავს სიმპტომების მენეჯმენტს, როგორებიცაა ჰიდროცეფალია და შეტევები, იმ შემთხვევაში თუ ისინი გამოვლინდებიან. ასევე, ამ დაავადების მქონე ბავშვების დიდ ნაწილს აქვს ნორმალური ცხოვრება და საშუალო ინტელექტი, მიუხედავად ამისა ყურადღებიანი ნეიროფსიქოლოგიური ტესტი ააშკარავებს ფაქიზ განსხვავებებს მაღალი ქერქის ფუნქციონირებაში, იგივე ასაკის და განათლების მქონე ინდივიდებში, რომელთაც არ აღენიშნებათ კორძიანი სხეულის აგენეზი. ბავშვები კორძიანი სხეულის აგენეზით, რომელთაც აღენიშნებათ ჩამორჩენა განვითარებაში ან შეტევითი აშლილობები,ასევე შემოწმებული უნდა იყვნენ მეტაბოლურ დაავადებებზეც.
კორძიანი სხეულის აგენეზთან ერთად, მსგავსი სიმპტომები ახასიათებს ჰიპოგენეზს ( ნაწილობრივი ფორმირება), დიზგენეზისს, (მალფორმაცია) და ჰიპოპლაზიას (განვითარების დაბალი დონე, გადაჭარბებული სიგამხდრის ჩათვლით) უახლესმა კვლევებმა, ასევე, თვალსაჩინო გახადა შესაძლო კორელაციები კორძიანი სხეულის მალფორმაციასა და აუტიზმის სპექტრის დაავადებებს შორის.
კიმ პიკი, დიდი მეცნიერი და ფილმის „წვიმის კაცი“ ინსპირაცია, ასევე დაავადებული იყო კორძიანი სხეულის აგენეზისით.
სხვა დაავადებები
წინა კორძიანი სხეულის დაზიანებებმა შესაძლოა გამოიწვიოს აკინეტიკური მუტიზმი ან ანომიური აფაზია. იხილეთ ასევე:
ისტორია
პირველად კორძიანი სხეულსა და გენდერს შორის კავშირი შენიშნა რ. ბ. ბინმა, ფილადელფიელმა ანატომისტმა, რომელმაც 1906 წელს წამოაყენა მოსაზრება რომ „განსაკუთრებული ზომა კორძიანი სხეულისა შეიძლება ნიშნავდეს განსაკუთრებულ ინტელექტუალურ აქტივობას“ და რომ არსებობს გაზომვადი განსხვავებები ქალსა და კაცს შორის. შესაძლოა სწორედ იმ დროინდელი პოლიტიკური კლიმატის გავლენით, ის ამტკიცებდა კორძიანი სხეულის ზომის სხვადასხვაობას რასების სხვაობის მიხედვით. მისი მოსაზრება საბოლოოდ უარყოფილ იქნა ფრანკლინ მალის მიერ, რომელიც საკუთარ ლაბორატორიას ფლობდა.
უფრო ხმაურიანი გავლენა ჰქონდა 1982 წლის ჰოლოვეისა და უტმსინგის სამეცნიერო სტატიას, რომელმაც წამოაყენა აზრი სქესობრივი განსხვავებების არსებობის შესახებ ადამიანის ტვინის მორფოლოგიაში, რომელიც მიემართებოდა განსხვავებებს კოგნიტურ უნარებში. თაიმმა გამოაქვეყნა სტატია 1992 წელს, რომლითაც შემოთავაზებულ იქნა, რომ რადგანაც კორძიანი სხეული ძირითადად უფრო ფართოა ქალების ტვინებში, ვიდრე მამაკაცების ტვინებში, ეს უკანასკნელი შესაძლოა უზრუნველყოფდეს უფრო დიდ ჯვარედინ კავშირებს ნახევარსფეროებს შორის, - რაც შესაძლოა იყოს ბაზა ქალური ინტუიციისთვის.
უფრო ახალმა პუბლიკაციებმა ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში წამოჭრა ეჭვები იმასთან დაკავშირებით მართლაც არის თუ არა კორძიანი სხეულის ზომები სხვადასხვა. 1980-იანი წლებიდან მოყოლებული, 49 კვლევის მეტა ანალიზმა, ლაკოსტე-უტამსინგის და ჰალვეის წინააღმდეგ აჩვენა, რომ არავითარი სქესობრივი განსხვავებები არ არსებობს კორძიანი სხეულის ზომებში, თანაც ისე, რომ მხედველობაში არის მიღებული მამაკაცის უფრო დიდი ტვინის მოცულობა. 2006 წლის კვლევამ, რომელიც იყენებდა მრი-ს თხელ ნაჭერს, აჩვენა რომ არავითარი განსხვავებები არ არის კორძიანი სხეულის სისქეში, როდესაც გათვალისწინებულია საკვლევის სუბიექტის ზომა.
პუჰაიარვი
პუჰაიარვი (Pühajärv) — ტბა ესტონეთში. მდებარეობს ვალგამაის მაზრაში ოტეპიიდან სამხრეთ-დასავლეთით 3 კმ-ზე. ითვლება ესტონეთის ერთ-ერთ ულამაზეს ტბად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესტონეთის ტბები
ბონა ლუქსემბურგელი
ბონა ლუქსემბურგელი (Jutta von Luxembuerg; Bonne de Luxembourg; დ. 20 მაისი, 1315, პრაღა, ბოჰემია — გ. 11 სექტემბერი, 1349, მობისონი, საფრანგეთი), აგრეთვე ცნობილი როგორც იუტა ლუქსემბურგელი, ან ბონა ბოჰემიელი — ლუქსემბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. ბოჰემიის მეფე იოჰან დაბრმავებულისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელიზაბეთ ბოჰემიელის მეორე ქალიშვილი. იყო საფრანგეთის მომავალი მეფე ჟან II კეთილის პირველი მეუღლე, თუმცა იგი ჟანის გამეფებამდე სულ ერთი წლით ადრე დაიღუპა. მათი ათი შვილიდან აღსანიშნავნი არიან საფრანგეთის მეფე შარლ V ბრძენი, ბურგუნდიის ჰერცოგი ფილიპ II მამაცი და ნავარის დედოფალი ჟანა ფრანგი.
ბიოგრაფია
ბონა დაიბადა 1315 წლის 20 მაისს, საღვთო რომის იმპერიისა და ბოჰემიის დედაქალაქ პრაღაში. იგი იყო ბოჰემიის მეფე იოჰან დაბრმავებულისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელიზაბეთ ბოჰემიელის მეორე ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ VII-ის შვილიშვილი იყო.
1326 წელს ბონა დანიშნეს ბარის გრაფ ანრი ბარელზე, თუმცაღა სასიძომ მალევე ჩაშალა ნიშნობა, რის შემდეგაც ბონა წმინდა ესპრიტის სააბატოში გააგზავნეს, სადაც მან გაიცნო და შეუყვარდა საფრანგეთის მეფე ფილიპ VI-ის უფროსი ვაჟი, ნორმანდიის ჰერცოგი ჟან დე ვალუა, რომელზეც მან 1332 წელს იქორწინა კიდეც.
ბონა საფრანგეთში ხელოვნების პატრონაჟად გვევლინება. იგი იყო იმ დროის უამრავი გამოჩენილი ხელოვანის უდიდესი თაყვანისმცემელი და მფარველი.
იგი გარდაიცვალა 1349 წლის 11 სექტემბერს ბურბონული შავი ჭირისგან. მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე თვეში ჟანი საფრანგეთის მეფე ჟან II გახდა, დაქვრივებიდან ექვს თვეში კი ჟანი მეორედ დაქორწინდა ჟანა ოვერნელზე.
შვილები
= ლიტერატურა ==
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1315 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1349 კატეგორია:ლუქსემბურგები კატეგორია:შავი ჭირით გარდაცვლილები
გიორგი ანდღულაძე (მომღერალი)
გიორგი ანდღულაძე (დ. 6 აგვისტო, 1984) — ქართველი ოპერის მომღერალი (ბანი).
კარიერა
ზოგიერთი მისი საოპერო სპექტაკლები:
პუდტოლი
პუდტოლი (ოფიციალურად პუდტოლის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Pudtol) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აპაიაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 491 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აპაიაოს მუნიციპალიტეტები
ბაბანივკა
ბაბანივკა (Бабанівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაპორიჟიის ოლქის პრიაზოვსკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 42 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრიაზოვსკეს რაიონის სოფლები
ალექს ველინგტონი
ალექსანდერ „დაკ” ველინგტონი (დ. 4 აგვისტო, 1893, პორტ-არტური, ონტარიო — გ. 20 სექტემბერი, 1967) — კანადელი პროფესიონალი ყინულის ჰოკეისტი. კვებეკ ბულდოგზის შემადგენლობაში ერთი მატჩი ითამაშა ჰოკეის ეროვნული ლიგაში, 1919–20 წლების სეზონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი   20 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
აგლოფორიტი
აგლოფორიტი (aggloporite, aggloporit) — მსუბუქი ბეტონის ხელოვნური ფოროვანი შემვსები, რომელიც მიიღება თიხოვანი ქანების ან ნახშირის გამდიდრების და წვის ნარჩენების თერმული დამუშავებით და პროდუქტის შემდგომი დამსხვრევით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამშენებლო მასალები
პავიასი
პავიასი (Pavías, Pavies) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 14,41 კმ². მოსახლეობა — 68 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
გრიფინები (სეზონი 9)
ანიმაციური ტელესერიალ „გრიფინების“ მეცხრე სეზონი, რომელიც შეიცავს 18 ეპიზოდს, გადიოდა FOX-ის ეთერში 2010 წლის 26 სექტემბრიდან 2011 წლის 22 მაისამდე. პირველი ეპიზოდი იყო And Then There Were Fewer, ბოლო კი It's a Trap!. სიუჟეტი ტრიალებს გრიფინების ოჯახის ირვგვლივ, რომლის წევრებიც არიან პიტერ გრიფინი, ლოის გრიფინი, მეგ გრიფინი, კრის გრიფინი, სტიუი გრიფინი და ანთროპომორფული ძაღლი ბრაიან გრიფინი. სეზონის აღმასრულებელი პროდიუსერები იყვნენ კრის შერიდანი, დეივიდ გუდმანი, დენი სმითი, მარკ ჰენთმანი, სტივ კალაგანი და სეთ მაკფარლეინი. შოურანერები იყვნენ ჰენთმანი და კალაგანი.
სეზონმა კრიტიკოსებისაგან შერეული შეფასებები მიიღო." მის ფარგლებში გამოვიდა სკანდალური, საკამათო და ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ეპიზოდები: And Then There Were Fewer, Road to the North Pole, New Kidney in Town, And I'm Joyce Kinney, Friends of Peter G., The Hand That Rocks the Wheelchair.   მეცხრე სეზონი იყო პირველი, რომელიც 720p-ს ხარისხით გავიდა ეთერში.
ჯოსერი
მინიატიურა|ჯოსერის ქანდაკება კაიროს მუზეუმიდან. ჯოსერი — ძველი ეგვიპტის ფარაონი, ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 2635–2611 წლებში, III დინასტიის პირველი ფარაონი. პირველი პირამიდის აგება მის სახელს უკავშირდება.
ჯოსერი იყო მეორე დინასტიის უკანასკნელი ფარაონის ხასეხემუისა და დედოფალი ნიმაათაპის შვილი, მისი მმართელობის დროს ზემო და ქვემო ეგვიპტის გაერთიანება დასრულდა, სახელმწიფოს დედაქალაქი საბოლოოდ გახდა მემფისი.
მართალია ჯოსერის წინამორბედი იყო მისი ძმა სანახატი, (ნეფკა) თუმცა ზუსტად მისი მმართელობის დროს ეგვიპტემ მიაღწია ისეთ წარმატებებს, რომ ეგვიპტის ისტორიაში დაიწყო ახალი ერა, ამიტომ მანეთონი სახელდობრ მას მიიჩნევდა მესამე დინასტიის დამაარსებლად.
სახელი
სახელი ჯოსერი, ეგვიპტურ თარგმანში ნიშნავს „ბრწყინვალეს“, „დიდებულს“, ეს სახელი წარმოადგენს ძველ ვერსიას, რომელიც გამოიყენებოდა დიდი ხნის მანძილზე მისი სიკვდილის შემდეგ და გვხვდება მხოლოდ XII დინასტიიის პერიოდამდე, თანამედროვე ჩანაწერებში ჯოსერის სახელი ცნობილია, როგორც „ზეციური“ (ფარაონის ხუთი ოფიციალური სახელიდან ერთ-ერთია ნეჩერიხეტი), ზუსტად ეს  იქნა ამოტვიფრული მონუმენტებზე, რომლებიც აგებულია ფარაონის მმართველობისას.
სახელი ნეჩერიხეტი შედგება ორი ნაწილისგან „ნეჩერი“ (ღვთაებრივი) და „ხეტი“ (კრებული). III დინასტიის ზეციური მეფეების სახელებსა და რეგალიების შემადგენლობაში შედის ღვთაებრივი ტრაქტატები, ცისა და მზის ღმერთზე, მათ ურთიერთდამოკიდებულებასა და პანთეონზე, ამ მდგომარეობის ექოს წარმოადგენს პირამიდათა ტექსტების თეოლოგიური კომპლექსი, ზოგიერთი დათარიღებულია გვიანდელი დინასტიის პერიოდით, ბერძნული წყაროებიდან ცნობილია, როგორც ტოსორფროსი (მანეთონი) და სასორფოსი (ევსები კესარიელი).
მმართველობა
მინი|250პქ|მარცხნივ|[[ჯოსერის პირამიდა|ჯოსერის საფეხურებიანი პირამიდა.]] ჯოსერმა ეგვიპტეს დაუქვემდებარა სინაის ნახევარკუნძული, რომელიც მდიდარი იყო ფირუზისა და სპილენძის საბადოებით, სინაის ნახევარკუნძულზე მცხოვრებ მომთაბარეებზე ჯოსერის გამარჯვების აღსანიშნავი ბარელიეფები არის ვადი-მაჰკარის რაიონში. გვიანდელი, მაგრამ უფრო დამაჯერებელია წარწერა კუნძულ სეხელზე არსებულ ქვის ფილაზე, რომელიც მდებარეობს სიენის (თანამედროვე ასუანი) მახლობლად. ჩვენთის ცნობილია, რომ ჯოსერის მმართველობის დროს მოხდა შიმშილობა, რაც გამოიწვია შვიდწლიანმა გვალვამ.
ჯოსერმა კუნძული ფილი აჩუქა ქალღმერთ ისიდას ქურუმებს, ხოლო კუნძული ელეფანტინა ღმერთ ხნუმის ქურუმებს, რის შედეგადაც, როგორც წარწერებიდან ვგებულობთ, ქვეყანა გვალვას გადაურჩა.
სამხრეთით ჯოსერმა დაიქვემდებარა ნუბიის ჩრდილოეთი ნაწილი თითქმის ტაკამფსომდე, რომელიც 125 კმ-ში მდებარეობს ნილოსის პირველი ჭორომის სამხრეთით. ეგვიპტის სამხრეთ ოლქების დასაცავად, ნილოსის პირველ ჭორომთან შეიქმნა 12 კილომეტრის სიგრძის გამაგრება, რომელიც შემდეგ გახდა ეგვიპტის ოფიციალური სამხრეთ საზღვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მესამე დინასტიის ფარაონები
ხოსე-საბოგალის რაიონი
ხოსე-საბოგალის რაიონი (Distrito de José Sabogal) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მარკოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 075 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 581 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 594.31 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-მარკოსის პროვინციის რაიონები
ღუკასიანის რაიონი
ღუკასიანის რაიონი (Ղուկասյանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937—1995 წლებში. ცენტრი — აშოცქი.
ისტორია
ღუკასიანის რაიონი რაიონი შეიქმნა 1937 წელს.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ტერიტორიის ფართობი 562კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 17 სასოფლო საბჭოს: ბავრინის, ვარდაღბიურის, ღუკასიანის, ძორაშენის, ზუიგაღბიურის, ილინის, კაზანჩინის, კრასარის, მეც-სებასარის, მუსაელიანის, ბალუტლინის, პოკრ-სარიარის, სარაღიუჰის, სარაბატის, თოროსგიუღის, წაღკაშენის, წოღამარგის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
მეჩკუევცი
მეჩკუევცი (Мечкуевци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სვეტი-ნიკოლეს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 633 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:სვეტი-ნიკოლეს თემის სოფლები
საკანიეტი
საკანიეტი (Sacañet, Sacanyet) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 30,5 კმ². მოსახლეობა — 62 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ვახტანგ გეგელაშვილი
ვახტანგ ვახტანგის ძე გეგელაშვილი (დ. 10 დეკემბერი, 1937, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 27 სექტემბერი, 1993, სოხუმი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო მოხელე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს წევრი (1993). სოხუმის დაცემის შემდეგ მოკლეს აფხაზური სეპარატისტული დაჯგუფების წევრებმა.
1962 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო ფიზიკა-ტექნიკურ ინსტიტუტში. 1976–1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივნის თანაშემწედ. 1992 წლიდან იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე და პრეს-ცენტრის წევრი. აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1993 წლის 27 სექტემბერს, ჟიული შარტავასთან ერთად აიყვანეს ტყვედ და დახვრიტეს. მისი ნეშტის იდენტიფიცირება და აფხაზეთიდან გადმოსვენება მოხდა 2017 წელს. დაკრძალულია ქ. რუსთავში. გარდაცვალების შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კონი ბრიტონი
კონსტანცი ელაინ ბრიტონი (Constance Elaine Britton; დ. 6 მარტი, 1967 წელი, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი, აშშ) - ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და პროდიუსერი. მისი დებიუტი შედგა მხატვრულ დამოუკიდებელ კომედიურ-დრამატულ ფილმში The Brothers McMullen (1995) და შემდეგ წელს, იგი შეირჩა ნიკი ფაბერის როლში ABC სიტკომი Spin City- ში. მოგვიანებით მან ითამაშა მოკლემეტრაჟიან ფილმებში "ბრძოლა ფიცჯერალდები" (2001) და "დაკარგული სახლი" (2003) და გამოჩნდა რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა განსაკუთრებული დრამატული ფილმი "პარასკევი ღამის განათება" (2004) და თრილერი ფილმი "ბოლო ზამთარი" (2006)
ადრეული ცხოვრება
ბრიტონი დაიბადა კონსტანს ელენ ვომაკში, ბოსტონში, მასაჩუსეტსის შტატში, ლინდა ჯეინის და ედგარ ალენ ვომაკ უმცროსის ოჯახში. მან თავისი ადრეული წლები გაატარა როკვილში, მერილენდის შტატში. როდესაც იგი შვიდი წლის იყო, იგი მშობლებთან და თავის ძმურ ტყუპ დასთან, სინტიასთან გადავიდა საცხოვრებლად ლინჩბურგში, ვირჯინია, სადაც ის სწავლობდა ე. გ. გლას საშუალო სკოლაში და თამაშობდა სპექტაკლებში ე. გ. გლას საშუალო სკოლის თეატრში; მისი ფოტო ნაჩვენებია ე. გ გლას კურსდამთავრებულთა თეატრში. მან აზიის ფაკულტეტი დაამთავრა დართმუზის კოლეჯის ჩინურ კონცენტრაციაზე და სწავლა განაგრძო პეკინის უნივერსიტეტში პეკინში პირველკურსელ კირსტენ გილიბრანდთან ერთად, რომელიც ახლა აშშ-ს სენატორია ნიუ-იორკიდან. 1989 წელს სწავლის დასრულების შემდეგ, ბრიტონი ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ორი წელი გაატარა თეატრის სამეზობლო პლეიჰაუსის სკოლაში, რომელიც სწავლობდა სანფორდ მაისნერთან.
კარიერა
2006 წლიდან 2011 წლამდე ბრიტონმა ითამაშა ტამი ტეილორის NBC / DirecTV დრამატულ სერიალში Friday Night Lights. ამ როლისთვის მან მიიღო დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან და იყო ნომინირებული ემის ორ პრემიაზე დრამატული სერიალის საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებლისთვის. 2011 წელს მან ითამაშა ვივიენ ჰარმონის როლში FX საშინელებათა-დრამატული სერიალში ამერიკული საშინელებათა ისტორია პირველ სეზონში, რისთვისაც იგი იყო ნომინირებული ემის პრემიაზე გამოჩენილი მთავარი როლის შემსრულებლისთვის მინისერიის ან ფილმისთვის. ბრიტონმა ითამაშა როგორც ქანთრი მომღერალი რეინა ჯეიმსი ABC / CMT მუსიკალურ დრამატულ სერიალში ნეშვილი 2012 წლიდან 2018 წლამდე, რისთვისაც იგი იყო ნომინირებული ემის პრემიაზე დრამატული სერიალის საუკეთესო მთავარი როლის შემსრულებლისთვის და ოქროს გლობუსის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, სატელევიზიო სერიალში - დრამა. 2016 წელს ბრიტონმა განმეორებადი როლი შეასრულა როგორც ფეიტ რესნიკმა, FX– ის ნამდვილ კრიმინალურ ანთოლოგიურ სერიალში American Crime Story. 2018 წელს მან ითამაშა როგორც ები კლარკი Fox– ის პროცედურულ დრამატულ სერიალში 9-1-1, როგორც მთავარი როლით პირველ სეზონში და სტუმრად მესამე სეზონში. მან მიიღო ოქროს გლობუსის პრემია ნომინაციაში საუკეთესო მსახიობი ქალი - მინისერიალი ან სატელევიზიო ფილმი. ფილმში ბრიტონმა ითამაშა რომანტიკულ კომედიურ-დრამაში "მეგობარს ეძებს სამყაროს აღსასრულისთვის" (2012), რომანტიკულ კომედიაში "The To Do List" (2013), კომედი-დრამა "ესაა სად მიგატოვებ" დრამა მე და ერლი და მომაკვდავი გოგონა (2015), მოქმედი კომედია American Ultra (2015), დრამა პროფესორი მარსტონი და საოცრება ქალები (2017) და კომედია-დრამა სტაბილური ჩვევების ქვეყანა (2018).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები
კორონელ-მარტინსი
კორონელ-მარტინსი (Coronel Martins) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 695 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შანშერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 458 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.91 კმ²-ზე. ფართობი 107 299 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
უილიამ გიბსონი
უილიამ ფორდ გიბსონი (William Ford Gibson; დ. 17 მარტი, 1948) — ამერიკული წარმოშობის კანადელი ფანტასტი მწერალი, ესეისტი, რომელიც ფართოდ არის აღიარებული სამეცნიერო ფანტასტიკის ქვეჟანრ კიბერპანკის პიონერად.
უილიამ ფორდ გიბსონი დაიბადა 1948 წლის 17 მარტს, ზღვისპირა ქალაქ კონუეიში, სამხრეთ კაროლინაში. 18 წლის იყო როდესაც დედა გარდაეცვალა, რის შემდეგაც გიბსონმა სკოლა მიატოვა და მოგზაურობა დაიწყო კალიფორნიასა და ევროპაში. 1967 წელს გადავიდა კანადის ქალაქ ტორონტოში. 1972 წელს დაქორწინდა და დასახლდა ვანკუვერში. სწორედ აქ დაიწყო მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1970-იანი წლების ბოლოს. მისი ნამუშევრები მოიცავდა ნუარულ ფიქციას, მომავლის ისტორიებს, რომლებშიც განიხილებოდა ტექნოლოგიების, კიბერნეტიკისა და კომპიუტერული ქსელების ზეგავლენა კაცობრიობაზე. სწორედ გიბსონმა იხმარა პირველად ტერმინი „კიბერსივრცე“ თავის მოკლე მოთხრობაში „აალებული ქრომი“, ხოლო მოაგვიანებით ამ კონცეფციების პოპულარიზაცია მოახდინა თავის განთქმულ რომანში „ნეირომანსერი“. ამ ადრეულ ნამუშევრებს მიეწერება სამეცნიერო ფანტასტიკური ლიტერატურის განახლება, რომელიც 1970-იან წლებამდე შესამჩნევად მივიწყებული იყო.
1999 წელს გაზეთმა „The Guardian“ გიბსონი დაახასიათა როგორც „გასული ორი ათწლეულის ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანისტი“. კარიერის განმავლობაში გიბსონმა შექმნა ოცზე მეტი მოთხრობა, თორმეტი რომანი, (ერთი ბრიუს სტერლინგთან თანამშრომლობით), გამოაქვეყნა სტატიები სხვადასხვა წამყვან ჟურნალ-გაზეთებში. ის ასევე ინტენსიურად თანამშრომლობდა კინო და მუსიკალური ინდუსტრიის წარმომადგენლებთან. მისმა ნამუშევრებმა გავლენა მოახდინა სხვადასხვა ლიეტერატურა, კენემატოფრაფია, მუსიკა, კიბერკულტურასა და ტექნლოგიებზე.
სქოლიო
კატეგორია:უილიამ გიბსონი კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:კანადელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:კიბერპანკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ჰიუგოს პრემიის ლაურეატი მწერლები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ვირტუალური რეალობა კატეგორია:ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ალტერნატიული ისტორიის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ბლოგერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:კანადელი ალტერნატიული ისტორიის ჟანრის მწერლები კატეგორია:კანადელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:კანადელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფუტუროლოგები კატეგორია:ვირჯინიელი რომანისტები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
დონის კოშკი
დონის კოშკი (Башня Дона) — შემორჩენილი სათავდაცვო კედლის ნაწილი კალინინგრადში. აგებულია გერმანელების მიერ და სახელი ეწოდება ფრიდრიხ კარლ დონის პატივისცემის ნიშნად, რომელიც იყო კალინინგრადის გარშემო სათავდაცვო ჯაჭვის შექმნის პროექტის ავტორი.
ისტორია
კოშკი აგებულია 1854 წელს. მდებარეობს ზემო ტბის ნაპირზე. 1945 წლის აპრილში კენიგსბერგის ოპერაციის დროს გამოიყენებდა როგორც გერმანელი ფაშისტების დასაყრდენი პუნქტი. ოპერაციის პერიოდში, რომელიც მიმდინარეობდა 1945 წლის 6-9 აპრილს, წითელი არმიის ჯარისკაცებმა კოშკი ხელში ჩაიგდეს. ამჟამად კოშკში განთავსებულია კალინინგრადის ქარვის მუზეუმი.
კალინინგრადის ცენტრში მდებარე ზედა ტბის (იგივე ჭაობის) ნაპირზე მდებარეობს საფორტიფიკაციო ნაგებობა დონის კოშკი. ნაგებობა როსგარტენის კარიბჭესთან ერთად ქმნის ერთიან კომპლექსს, რომელიც ააგეს 1853 წელს. დონის კოშკი დააპროექტეს არქიტექტორებმა: ინჟინერ-კაპიტანმა ირფიუგელბრეხტმა და ინჟინერ-ლეიტენანტმა ფონ ჰაილემ. კოშკის მშენებლობა მიმდინარეობდა საინჟინრო კორპუსის ხელმძღვანელის ერნს ლუდვიგ ფონ ასტერის ხელმძღვანელობით.
დონის კოშკის აგებით მოხდა ფრანგი ინჟინერ-მშენებლის მ. მონტალამბერის იდეის განხორციელება, რომელსაც სურდა დიდი სათავდაცვო ნაგებობის აგება. გეგმით მრგვალი შენობის დიამეტრია 34 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 12 მეტრი. ნაგებობა შედგება ორი მიწის ზედა სართულისა და ერთი მიწისქვეშა სართულისაგან. კედლის სისქე 2 მეტრი. ნაგებობას აქვს შიდა ეზო და მშენებლობისათვის გამოყენებულია სპეციალური საფორტიფიკაციო აგური, მიღებული მრავალჯერადი გამოწვის შედეგად.
1945 წლის აპრილის ოპერაციის დროს კოშკში მდებარე გარნიზონი მტერს ბოლოს ჩაბარდა. სწორედ ამ კოშკზე აღმართეს წითელარმიელებმა 10 აპრილს გამარჯვების დროშა. 1974 წლიდან დონის კოშკი ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია და დაცულია სახელმწიფოს მიერ.
ამჟამად კოშკის შენობაში განთავსებულია რუსეთში ერთადერთი ქარვის მუზეუმი უნიკალური ექსპონატებით, რომელთაგან ერთ-ერთი ხუთ კილოგრამს იწონის და ითვლება რუსეთში ყველაზე დიდ ქარვად. კოშკის მახლობლად მდებარეობს ძველი კენიგსბერგის კიდევ ერთი ღირსშესანიშნაობა როსგარტენის კარიბჭე, რომლის მთელი კომპლექსი შემონახულია ჩვენს დრომდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში კატეგორია:რუსეთის კოშკები
ვახტანგ ჭითავა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვახტანგ ჭითავა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლუიზა ულრიკა პრუსიელი
ლუიზა ულრიკა პრუსიელი (Luise Ulrike von Preußen, Lovisa Ulrika av Preussen; დ. 24 ივლისი, 1720, ბერლინი, პრუსიის სამეფო — გ. 16 ივლისი, 1782, სტოკჰოლმი, შვედეთის სამეფო) — ჰოენცოლერნთა დინასტიის წარმომადგენელი. პრუსიის მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ I-ის ასული. შვედეთის დედოფალი 1751-1771 წლებში როგორც მეფე ადოლფ ფრედრიკის მეუღლე. შვედეთის ორი მეფის: გუსტავ III-ისა და კარლ XIII-ის დედა.
ბიოგრაფია
ლუიზა ულრიკა დაიბადა 1720 წლის 24 ივლისს ბერლინში. იგი იყო პრუსიის მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ სოფია დოროთეა ჰანოვერელის ქალიშვილი. დედის მხრიდან მისი ბაბუა იყო ჰანოვერის, დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მეფე ჯორჯ I.
1744 წლის 17 ივლისს, ბერლინში შედგა ლუიზა ულრიკასა და შვედეთის ტახტის მემკვიდრის, პრინც ადოლფ ფრედრიკ ჰოლშტაინ-გოტორპელის ქორწინება. ქორწილი მეორედ გადაიხადეს 1744 წლის 29 აგვისტოს შვედეთშიც. აღსანიშნავია ისიც, რომ მისი მეუღლე შვედეთის ტახტის მემკვიდრე მხოლოდ რუსეთის იმპერიის გავლენით გახდა და არა მემკვიდრეობით.
ახალგაზრდა პრინცესა მალევე ჩაება შვედეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. თავისი ძმის, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ II-ის მსგავსად ლუიზა ულრიკაც ფრანგული კულტურის დიდი თაყვანისმცემელი იყო, რის გამოც მან შვედეთის სამეფო კარზე შეიტანა ფრანგული მოდა და პრო-ფრანგული პოლიტიკა. შვედეთის მომავალი დედოფლის ასეთი მიდრეკილება საფრანგეთისკენ ძალიან აღიზიანებდა რუსეთის სამეფო კარს, რომელიც ყველანაირად ცდილობდა შვედურ პოლიტიკაზე გავლენის მოხდენას.
შვედეთში ჩასვლისთანავე ლუიზა ულრიკა აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, ასევე დაკავდა სამხატვრო და კულტურული პატრონაჟით. იმ ეპოქაში მცხოვრები ყველა სხვა დედოფლის მსგავსად, ლუიზა ულრიკასაც ძალიან უყვარდა ფუფუნება, მისი უზრუნველყოფა კი სამეფო ხაზინას ერთობ ძვირი უჯდებოდა. მარცხნივ|მინი|349x349პქ|დედოფალი ლუიზა ულრიკა 1775 წელს 1751 წელს ადოლფ ფრედრიკის ტახტზე ასვლით იგი შვედეთის დედოფალი გახდა. მისმა გავლენებმა მონარქზე, საკმაოდ დაძაბა ურთიერთობა მეფესა და პარლამენტს შორის. ამ პერიოდში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ლუიზა ულრიკა თავის სამკაულების გაყიდდა, რათა დაეფინანსებინა რევოლუცია, რომელიც დააბრუნებდა აბსოლუტურ მონარქიას. მართალია ეს უბრალო ჭორი იყო, მაგრამ პარლამენტმა პრევენციის მიზნით დედოფალს მთელი სამკაულები ჩამოართვა. მთავრობის ამ საქციელმა მართლა უბიძგა მას შეთქმულებაში ჩაბმისაკენ, რომლის მიზანიც რევოლუცია იყო. 1756 წელს შეთქმულება გამოაშკარავდა, რის შემდეგაც ლუიზა ულრიკამ სამღვდელოების მხრიდან გაფრთხილება მიიღო. ამ უაზრო შეთქმულების გამო მეფეთა ძალაუფლება შვედეთში ისე შემცირდა, როგორც მანამდე არასოდეს. ამის შემდეგ შვედეთში კონსტიტუციური მონარქია საბოლოოდ დამყარდა.
შვიდწლიანი ომის პერიოდში დედოფალი კიდევ ერთხელ გამოვიდა მთავრობის წინააღმდეგ, რადგანაც შვედეთი ომში პრუსიის საწინააღმდეგოდ ჩაება. მას შემდეგ, რაც პრუსიამ ომი მოიგო, მთავრობის ძალაუფლებაც შეირყა და დედოფალს სთხოვეს, რომ როგორმე პრუსიასთან სამშვიდობო ხელშეკრულება დაედო. ლუიზა ულრიკამ კარგად გამოიყენა თავისი კავშირები ზავის გასაფორმებლად, რის შემდეგაც ქვეყანაში მისი ავტორიტეტი ამაღლდა.
პარლამენტის დაშლის იმედდაკარგული ლუიზა ულრიკა მოგვიანებით მიხვდა, რომ თავისი მთავარი მოკავშირე თავადვე გამოზარდა პრინცი გუსტავის სახით. საბოლოოდ დედა-შვილმა ძლიერი ალიანსი შეკრა მთავრობის წინააღმდეგ, თუმცა კვლავ ფუჭი აღმოჩნდა მათი იმედები, რამაც პარლამენტსა და სამეფო ოჯახს შორის ურთიერთობა ისევ დაძაბა.
1771 წლის 12 თებერვალს ლუიზა ულრიკა პრუსიელი დაქვრივდა, ტახტი კი მისმა ვაჟმა, გუსტავ III-მ დაიკავა. აქედან დაიწყო მეტოქეობა მასა და მის რძალს, დედოფალ სოფია მაგდალინა დანიელს შორის, რომელზეც იგი ვარაუდობდა, რომ მეფეს ღალატობდა. მას შემდეგ, რაც დედოფალმა ვაჟი გააჩინა, ლუიზა ულრიკამ თავად გაავრცელა ჭორები, რომ პრინცი მეფის ვაჟი არ იყო. ამ ჭორმა საბოლოოდ ისეთი სახე მიიღო, რომ მეფე იძულებული გახდა საჯარო განცხადება გაეკეთებინა და პრინცი თავის შვილად ეღიარებინა. ამის შემდეგ გუსტავს შესძულდა იგი და ლუიზა ულრიკას სამეფო კარზე გამოჩენა აუკრძალა. ამის გამო იგი იძულებული გახდა ერთგვარ გადასახლებაში გაეტარებინა დარჩენილი ცხოვრება, შვარცის ციხესიმაგრეში. გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე მან ვაჟთან შერიგება მოასწრო. იგი 1782 წლის 16 ივლისს გარდაიცვალა, 61 წლის ასაკში.
შვილები
ამის გარდა, მეფეს დედოფალთან კიდევ ერთი ვაჟი ჰყავდა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1720 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1782 კატეგორია:ჰოენცოლერნები კატეგორია:პრუსიის პრინცესები კატეგორია:შვედეთის დედოფლები კატეგორია:დედა დედოფლები
ჯეიმზ ბოლდუინი
ჯეიმზ ბოლდუინი (James Baldwin; დ. 2 აგვისტო, 1924, ნიუ-იორკი — გ. 1 დეკემბერი, 1987, სენ-პოლ-დე-ვანსი) — ამერიკელი მწერალი და პუბლიცისტი. შავკანიანთა უფლებებისათვის აქტიური მებრძოლი. 1946-1956 წლებში ცხოვრობდა ევროპაში. რომანებში „წადით, ეს მთიდან აუწყეთ“ (1953), „ჯოვანის ოთახი“ (1956), „სხვა ქვეყანა“ (1962) ასახავს შავკანიანთა ბრძოლას თავისუფლებისათვის, პიროვნების ბედს თანამედროვე ბურჟუაზიულ საზოგადოებაში. ბოლდუინის პუბლიცისტური ნაწერებიდან აღსანიშნავია „ამერიკის მკვიდრის შენიშვნები“ (1955), „ჩემი სახელი არავინ უწყის“ (1962), „ხვალ კი ხანძარი“ (1963), ავტორია აგრეთვე დრამისა „ბლიუზი მისტერ ჩარლისთვის“ (1963), მოთხრობების კრებულისა „კაცის სანახავად წასვლა“ (1965), რომანებისა „მითხარ, რამდენი ხანია გავიდა მატარებელი“ (1968), „ბიილსტრიტს რომ ენა ჰქონოდა“ (1974), გახმაურებული პუბლიცისტური წიგნისა „არა იყოს სახელი მისი პირსა ზედა გარეგანსა“ (1972) და სხვა. მარტინ ლუთერ კინგის მკვლელობის შემდეგ ბოლდუინმა პროტესტის ნიშნად კვლავ დატოვა ამერიკა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი პუბლიცისტები კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი ათეისტები კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ პოეტები კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ დრამატურგები კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი სოციალისტები კატეგორია:გეი მწერლები
ტყეტუნდრის ზონა
ტყეტუნდრის ზონა — ბუნებრივი ზონა ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბარქტიკულ სარტყელში; გარდამავალია ზომიერი სარტყლის ტყის ზონასა (სამხრეთი) და ტუნდრის ზონას (ჩრდილოეთი) შორის. გადაჭიმულია როგორც 30—50-იდან 300-400 კმ სიგანის ზოლი ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ტყესა და ნათელ ტყეს უკავია ტერიტორიის 10—20% ზონის ჩრდილოეთ ნაწილში და 40—50% სამხრეთ ნაწილში. თბილი პერიოდი დაახლოებით 4 თვემდე გრძელდება. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 335 კჯ/სმ²-მდე (60 კკალ/სმ²-მდე) სითბოს. ივლისა და აგვისტოს საშუალო ტემბერატურაა 10—14°C, იანვარი — 10-დან —40°C-მდე. ღამის წაყინვები და თოვა მოსალოდნელია მთელი წლის განმავლობაში. ნალექები 200—400 მმ წელიწადში, თოვლის საბურველის სისქე 1 მკ აღწევს. მრავალწლიური მზრალი ქანები გავრცელება და აორთქლების სიმცირე იწვევს დაჭაობებას. ნიადაგები (ლებიან-ეწერი და ტორფიან-ჭაობიანი) მწირი და მცირე სისქისაა.ლანდშაფტი ნათელი ტყის, ტუნდრის, ჭაობისა და მდელოს რთულ კომპლექსს წარმოადგენს. ცხოველებიდან ბინადრობს ჩრდილოეთის ირემი, მგელი, სამურავი, კურდღელი; ფრინველებიდან — თეთრი გნოლი, ბატი, იხვი და სხვა. ტერიტორიის 85-90%გამოყენებულია ირმის საძოვრად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუნებრივი ზონები და ბუნებრივი ტერიტორიული დაყოფა
ფორაკი
ფორაკი, ახარბახარი ( Փորակ, Axarbaxar) — სტრატოვულკანი, მდებარეობს ვარდენისის ვულკანურ ქედზე, სევანის ტბის სამხრეთ – აღმოსავლეთით 20 კილომეტრში. ეს ვულკანური ველი მოიცავს საზღვარს სომხეთსა და აზერბაიჯანს(მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა) შორის. ვულკანი მდებარეობს ზღვის დონიდან 3000 მეტრ სიმაღლეზე. გამაგრებული ლავა კი ვულკანის ყველა მხარეს ვრცელდება.
აღწერა
ფორაკი ჩამოყალიბდა ვარდენისის ვულკანურ ჯაჭვში, აქ არის ტრაქიანდეზიტის ნაკადების ოთხი ფენა, ფორაკის ვულკანის შედარებით ახლად წარმოქმნილი სამი ფენისგან, დარჩენილია მხოლოდ კონუსები და ნამსხვრევები. ლავის ორი ნაკადი, რომელიც გადაჰყურებს სევანის ტბას, მასზე არის თხელი ნიადაგის საფარი და მიეკუთნება ჰოლოცენის ადრეულ ხანას.
რამდენიმე არქეოლოგიური ძეგლი (მათგან ერთ-ერთი დათარიღებულია ნახშირბადის რენტგენის საშუალებით ნახშირის ანალიზის შედეგად) წარმოქმნილია ჰოლოცენის ორ უძველეს ეტაპზე, მაგრამ არა უახლეს ეტაპზე.
ლავის ნაკადის მესამე ფენა, რომელიც ფარავს დანარჩენ ორ ფენას, ვარაუდობენ, რომ ამ დროს მოხდა ისტორიულად ვულკანური ამოფრქვევა. ასევე არის მტკიცებულება ძლიერი მიწისძვრაზეც, რომელიც უნდა მომხდარიყო ძვ.წ. 782- დან 773 წლამდე.
ხორხორის წარწერები
ხორხორის წარწერა, რომელშიც ურარტუს მეფე არგიშთი I აღწერს ქალაქ ბეჰრას დაპყრობას (ძვ. წ. 786-764 წწ.), აღნიშნავდა, რომ ალყის დროს ქალაქი განადგურდა მიწისძვრისა და მთა ბამნის ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად. ისტორიკოსები თვლიან, რომ ვულკანი ფორაკი არის იგივე ბამნის მთა და რომ ბეჰრა არის ერთ-ერთი არქეოლოგიური ადგილი ამ მხარეში. ბეჰრას ადგილმდებარეობა სადავოა, თუმცა არგიშთი I – ს მემკვიდრის, სარდურ II – ის მიერ კიდევ ერთი წარწერის იდენტიფიცირება მოხდა, რაც მოწმობს ვულკანი ფორაკის კიდევ ერთი ამოფრქვევის შესახებ.
ვულკანური ამოფრქვევების უფრო ძველი მტკიცებულებებიც არსებობს, მათ შორის ლაკუსტრიული საბადოები, რაც მიუთითებს, რომ ამ ტერიტორიაზე ტყეები დროებით გაუჩინარებული იყო, სავარაუდოდ ეს უნდა გამოეწვია ვულკანის ამოფრქვევას, მისგან წარმოქმნილი ხანძრის შედეგად კი განადგურდებოდა მთლიანი ტყის მასივი მთელ არეალზე, ეს მოვლენები თარიღდება 6,270 BP- ით (Before Present). ასევე აღმოჩენილია პეტროგლიფებიც, რომლებიც დათარიღებულია დაახლოებით 5,000 BP-ით, რაც ასევე მიუთითებს ვულკანურ ამოფრქვევაზე.
ბაბანსკე
ბაბანსკე (Бабанське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ზინკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 4 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზინკივის რაიონის სოფლები
ზურაბ წიქარიძე
ზურაბ წიქარიძე (დ. 7 მაისი, 1943) — ქართველი ინჟინერ-მეტალურგი. ტექნიკურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი.
1967 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი. 1960-1962 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის ლაბორანტი, უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ 1968 წლიდან იყო იმავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1986 წლიდან იყო იმავდროულად საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პედაგოგი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი ინჟინერ-მეტალურგები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1967) კატეგორია:ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
პინა-დე-მონტალგრაო
პინა-დე-მონტალგრაო (Pina de Montalgrao, Pina) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31,6 კმ². მოსახლეობა — 110 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
აგურის წყობა
მინი|ჩვეულებრივი აგურის წყობა აგურის წყობა — გარკვეული წესით განლაგებული და ერთმანეთთან შეკავშირებული (ძირითადად დუღაბით) აგურების ერთობლიობა.
წყობის ფიზიკურ-მექანიკურ თვისებებს განაპირობებს მასალის თავისებურებები, წყობის სახეობა და შესრულების ხარისხი. ქვის სახეობათა მიხედვით განასხვავებენ ხელოვნური და ბუნებრივი ქვის წყობას. პირველს განეკუთვნება აგურის, კერამიკისა და ბეტონის ბლოკების წყობა, მეორეს — სწორი (თლილი) ან არასწორი (ქვაყორე) ფორმის ბუნებრივი ქვის წყობა. ეს უკანასკნელი ორგვარია: ყორე წყობა და ყორებეტონის წყობა. კონსტრუქციის მიხედვით წყობა შეიძლება იყოს მთლიანი, ღრუ ან შერეული. ღრუ წყობა შედგება რამდენიმე შრისაგან, რომელთა შორის დატოვებულ სივრცეს ჩვეულებრივ თბოსაიზოლაციო ,ასალით ავსებენ. შერეული წყობა მთლიანია, იგი შეიცავს სხვადასხვა მასალის რამდენიმე შრეს. სწორი ფორმის ქვის წყობა ქვის ზომის მიხედვით შეიძლება იყოს წვრილქვიანი, მცირებლოკიანი ან მსხვილბლოკიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აგურები კატეგორია:სამშენებლო წყობა
სანტა-მარსელა (აპაიაო)
სანტა-მარსელა (ოფიციალურად სანტა-მარსელას მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Marcela) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აპაიაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 13 317 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აპაიაოს მუნიციპალიტეტები
აგურფხვნილი
აგურფხვნილი (brick dust) — ცემენტის ხელოვნური ჰიდრავლიკური დანამატი, რომელიც მიიღება აგურის ან თიხის ნაკეთობების ლეწის დაფქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აგურები კატეგორია:სამშენებლო მასალები
ბეჯის ვილაიეთი
ბეჯის ვილაიეთი (ولاية باجة) — ტუნისის 24 ვილაიეთიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ჩრდილოეთ ტუნისში. მოიცავს 3 740 კმ²-ის ფართობს, ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 303 032 კაცს (2014 წლის მონაცემებით). დედაქალაქი — ბეჯა.
გეოგრაფია
ვილაიეთი მდებარეობს 105 კმ-ში დედაქალაქიდან და გარშემორტყმულია ვილაიეთებით: ბიზერტა, ზაგვანი, მანუბა, სილიანა და ჯენდუბა.
საშუალო ტემპერატურაა 18°C, ხოლო წლიური ნალექი 350-1000 მილიმეტრამდე აღწევს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად, ვილაიეთი დაყოფილია ცხრა რაიონად (mutamadiyat), რვა მუნიციპალიტეტებად, რვა სოფლის საბჭოდ და 101 სექტორში (imadas). რაიონები და მოსახლეობა 2004 და 2014 წლების აღწერის დროს, ჩამოთვლილია ქვემოთ:
შემდეგი რვა მუნიციპალიტეტი მდებარეობს არიანას ვილაიეთში:
სქოლიო
კატეგორია:ტუნისის ვილაიეთები
ხოსე-მანუელ-კიროსის რაიონი
ხოსე-მანუელ-კიროსის რაიონი (Distrito de José Manuel Quiroz) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მარკოსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 750 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 116 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 36 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 115.42 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-მარკოსის პროვინციის რაიონები
ფერდინანდ I (ავსტრია)
ფერდინანდ I (Ferdinand I, V. Ferdinánd, Ferdinand I; დ. 19 აპრილი, 1793 — გ. 29 ივნისი, 1875) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის უკანასკნელ იმპერატორ ფრანც II-ისა და მარია ტერეზა სიცილიელის უფროსი ვაჟი. გერმანიის კონფედერაციის პრეზიდენტი, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე (ფერდინანდ V-ის სახელით), ავსტრიის იმპერატორი და ლომბარდო-ვენეციის მეფე.
ფერდინანდი ტახტზე მამის დაღუპვის შემდეგ ავიდა, თუმცა არასტაბილური ჯანმრთელობის გამო ქვეყანას ვერ მართავდა. მის სამფლობელოებს ძირითადად პრემიერ-მინისტრი, ან ოჯახის წევრები მართავდნენ. 1848 წელს, რევოლუციის დაწყებისთანავე გადადგა ტახტიდან თავისი ძმის შვილ ფრანც იოზეფ I-ის სასარგებლოდ და ცოლთან ერთად პრაღაში გადასახლდა. აღსანიშნავია, რომ მრავალწლიანი ქორწინების მიუხედავად ფერდინანდს შვილები არ ჰყოლია.
ადრეული წლები
ფერდინანდი დაიბადა 1793 წლის 19 აპრილს. იგი იყო საღვთო რომისა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის უფროსი ვაჟი და მაშასადამე ტახტის მემკვიდრე. მას დაბადებიდან, მშობლებისგან გენეტიკურად გადაეცა ისეთი საშინელი დაავადებები, როგორებიცაა ეპილეფსია, ჰიდროცეფალია, ნერვოლოგიური დარღვევები და მეტყველების დაქვეითებული უნარი. მსგავსი დაავადებებით ხშირად იბადებოდნენ ჰაბსბურგთა ოჯახში, სადაც ძირითადად უახლოესი ნათესავები ქორწინდებოდნენ, ისევე როგორც ფერდინანდის მშობლები, რომლებიც ღვიძლი ბიძაშვილები იყვნენ, ასევე ბიძაშვილები იყვნენ მათი მშობლები და მათი მშობლების მშობლებიც. ანალოგიური შემთხვევა იყო ფერდინანდის დაბადებამდე წინა საუკუნეში ესპანეთის მეფე კარლ II-ის სახით, რომელიც მის მსგავსად უნაყოფო იყო. მიუხედავად ამისა, როგორც ტახტის მემკვიდრე, მშობლებმა მაინც უზრუნველყვეს განათლებით. მისი პედაგოგი ბარონი იოზეფ კალასანც ფონ ერბერგი და მისი ცოლი, ატემის გრაფინია ჟოზეფინა იყო.
მმართველობა
მინი|მარცხნივ|ფერდინანდის კორონაცია პრაღაში 1831 წლის 27 თებერვალს ფერდინანდმა ცოლად სარდინიის მეფის ასული მარია ანა სავოიელი შეირთო. ექიმები მიიჩნევდნენ, რომ მიუხედავად ეპილეფსიური შეტევებისა და სხვა არაერთი დაავადებისა, იგი შეძლებდა მემკვიდრის დატოვებას. ცნობილია, რომ მას მხოლოდ ქორწინების პირველ ღამეს ხუთჯერ დაემართა ეპილეფსიური კრუნჭხვა, რის გამოც მან სამუდამოდ უარი განაცხადა სარეცელის გაყოფაზე, რაც თავისთავად მემკვიდრის გარეშე დარჩენას გულისხმობდა. აღსანიშნავია, რომ ფერდინანდს ყველაზე ახლო ურთიერთობა თავის მზარეულთან ჰქონდა, რომელიც ხშირად უმზადებდა მის საყვარელ ტკბილეულ — კოიდელებს. როდესაც 1835 წელს ფრანც II დაიღუპა და ტახტზე ფერდინანდ I ავიდა, მან პირველად ასეთი რამ განაცხადა: „მე ვარ იმპერატორი და მე კოიდელები მინდა!“.
ფერდინანდი მართალია ასე თუ ისე საღად მოაზროვნე კაცი იყო, მაგრამ ქვეყნის მართვა არ შეეძლო. ეპილეფსიური კრუნჩხვები, რომლებიც დღეში ოცჯერ მაინც ემართებოდა, მას, როგორც იმპერატორს არაქმედითუნარიანს ხდიდა. ამის გამო სამეფო ოჯახისა და უმაღლესი არისტოკრატებისაგან ჩამოყალიბდა საიმპერატორო რეგენტთა საბჭო, რომელიც მთელი ამ წლების მანძილზე ფერდინანდისგან დამოუკიდებლად განაგებდა ყველაფერს.