cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონსტანტინე ალშიბაია
ბიოგრაფია
ვინაიდან საბჭოთა ხელისუფლება მკაცრად დევნიდა და ავიწროებდა, კაკო ალშიბაია იძულებული გამხდარა საზღვარგარეთ გადახვეწილიყო. 1922 წელს იგი ჩავიდა გერმანიაში ბიძასთან, გრიგოლ ალშიბაიასთან, რომლის რჩევითაც ჩააბარა ბერლინის უნივერსიტეტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე. ორი წლის შემდეგ გადავიდა ფრაიბურგის უნივერსიტეტში, მაგრამ სწავლის დამთავრებამდე ექვსი თვით ადრე, ყველასთვის მოულოდნელად, საფრანგეთში გადასახლდა და 1930 წელს შევიდა „უცხოელთა ლეგიონში“. კაკო ალშიბაია ლეგიონის რიგებში დარჩა 1942 წლის 23 სექტემბრამდე და მრავალ ლაშქრობაში მიიღო მონაწილეობა. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა გერმანელთა მხარეს, აღმოსავლეთის ფრონტზე, რადგან მიაჩნდა რომ ასე შეძლებდა საქართველოს საბჭოეთიდან დახსნას და სამშობლოში დაბრუნებას. ომის შემდეგ ცხოვრობდა პარიზში. ოჯახი არ შეუქმნია. მისი უმცროსი და იყო თამარ ალშიბაია, პოლიტიკური მოღვაწისა და ჟურნალისტის ელისე პატარიძის მეუღლე. კაკო ალშიბაია გარდაიცვალა 1986 წელს. დაკრძალულია ლევილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საჩინოში დაბადებულები
შარადა
შარადა — ლექსი-გამოცანა, რომელიც ემყარება სხვადასხვა სიტყვის ნაწილთა ერთ სიტყვად გაერთიანებას. სახელწოდება მოდის ფრანგული და პროვანსულისაგან. შარადაში გამოსაცნობი სიტყვა დაყოფილია ცალკეულ ასოებად ან ასოთა კომპლექსებად, რომლებიც გარკვეულ საგანზე მიუთითებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიტყვების თამაში
სამართებელზე მორბენალი (საუნდტრეკი)
ფილმ „სამართებელზე მორბენალის“ მუსიკა დაიწერა კომპოზიტორ ვანგელისის მიერ. იგი ძირითადად არის კლასიკური კომპოზიციის და სინთეზატორების ბნელი, მელოდიური შერწყმა, რომელიც ეხმაურება ფილმის რეჟისორ რიდლი სკოტის მიერ წარმოდგენილ ნუარულ მომავალს. ფილმის ოფიციალური საუნდტრეკი არ გამოცემულა 1994 წლამდე, თუმცა მანამდე მუსიკა წარდგენილი იყო BAFTA-ს და ოქროს გლობუსის ჯილდოებზე საუკეთესო კინომუსიკის კატეგორიებში. ამჟამად საუნდტრეკს ელექტრონული მუსიკის ისტორიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.
პოლკის ოლქი (ტეხასი)
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
სამართებელზე მორბენალი (საუნდტრეკი)
თავდაპირველი გამოცემები
საუნდტრეკის პირველი ოფიციალური გამოცემა წარმოადგენს ახალი ამერიკული ორკესტრის მიერ ჩაწერილ ინტერპრეტაციებს. აქ არის ფილმში შეტანილია ზოგიერთი კომპოზიციის ჯაზური, ორკესტრული ვერსიები.
ამ გამოცემაში მოხვდა „Memories of Green“, რომელიც აგრეთვე შეტანილია ვანგელისის 1980 წლის ალბომში See You Later.
1989 წელს ვანგელისმა გამოუშვა კომპილაციური Themes, რომელშიც შევიდა მის მიერ რამდენიმე საუნდტრეკისთვის შექმნილი გამოუყენებელი ნომრები, ისევე, როგორც მუსიკა სხვა ალბომებიდან. აქ პირველად არის ოფიციალურად წარმოდგენილი "End Titles", "Memories of Green" და "Love Theme".
1994 წლის გამოცემა
1994 წელს ვანგელისის მიერ შექმნილი საუნდტრეკის ოფიციალური ვერსია გამოიცა ბრიტანეთში East West-ის (Warner Music), ხოლო აშშ-ში – Atlantic Records-ის მიერ. ბრიტანეთის ჩარტში ალბომმა #20 პოზიციამდე მიაღწია. 2013 წელს მან „ბილბორდის“ გრამფირფიტების ჩარტში #14 ადგილი დაიკავა. ჩანაწერს მიმოხილვებში უწოდებდნენ „შთამბეჭდავს და იდუმალს“ „დაუჯერებელს და სრულყოფილს“, „ატმოსფერულს“, და „სინთეზატორული საუნდტრეკების მწვერვალს“.
ამ გამოცემას ახლავს 12 გვერდიანი ბუკლეტი, რომელიც ძირითადად შედგება ფილმის კადრებისგან. მესამე გვერდზე წარმოდგენილია ვანგელისის ანოტაცია:
მიუხედავად იმისა, რომ კომპოზიციების ნაწილი ჟღერს ფილმში, ნაწილი შეიქმნა ვანგელისის მიერ, მაგრამ ფილმში არ მოხვედრილა. ფილმში შეტანილია სხვა კომპოზიციები ამ ალბომში არ შესულა.
2007 წლის გამოცემა
2007 წელს, ფილმის 25 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემის პარალელურად გამოვიდა სამდისკიანი ალბომი. მასში შეტანილია 1994 წლის ორიგინალური გამოცემა და დამატებითი დისკები - გამოუყენებელი მასალით და მუსიკით, რომელიც განწყობით ახლოს არის ფილმის გარემოსთან.
მიუხედავად იმისა, რომ მითითებულია, თითქოს ეს არის „სრული“ საუნდტრეკი, გამოცემაში არ მოხვდა რამდენიმე მუსიკალური თემა ფილმიდან (თანმიმდევრობის მიხედვით):
მეორე დისკზე, რომელზეც წარმოდგენილია მანამდე გამოუცემელი მუსიკა, შეტანილია ორი დამატებითი კომპოზიცია, რომელთა შორის ერთ-ერთი, „Desolation Path“, არის „Alternate Love Theme/I Dreamt Music“-ის ალტერნატიული ვერსია. ნომერი თავდაპირველად გამოიყენეს ფილმის სამუშაო ვერსიაში, დეკარდის და რეიჩელის სასიყვარულო სცენის ეპიზოდში.
ინსტრუმენტები და მეთოდები
ვანგელისმა ფილმისთვის მუსიკა ჩაწერა საკუთარ სტუდიაში, Nemo Studios, 1982 წელს. სპეციალური ატმოსფერული ხმოვანი ლანდშაფტების მისაღებად მან გამოიყენა მრავალი თანამედროვე ელექტრონული ინსტრუმენტი. სტუდიაში იგი უყურებდა მომავალი ფილმის ნაწყვეტებს, შემდეგ კი ეკრანზე გამოსახულებასთან სინქრონულად იმპროვიზაციებს ასრულებდა. ხმოვანი ეფექტების ჩასაწერად იგი იყენებდა სინთეზატორებს, რომლებზეც ქმნიდა დიეგეტურ და არადიეგეტურ ხმებს. ყველაზე ხშირად გამოიყენებოდა Yamaha CS-80, რომელიც ჟღერს შესავალში და შემდგომში ფილმის სხვა ეპიზოდებში. სხვა სინთეზატორებს შორის არის Roland-ის ოთხი სინთეზატორი: ProMars, Jupiter-4, დასარტყმელი საკრავების სინთეზატორი CR-5000 და VP-330 Vocoder Plus; აგრეთვე Sequential Circuits Prophet-10,, Yamaha GS1 FM და სემპლერი E-mu Emulator. აგრეთვე გამოიყენებოდა Steinway-ს როიალი, Yamaha-ს ელექტრონული როიალი CP-80 და შეცვლილი Fender Rhodes. ვანგელისი, ამასთან ერთად, იყენებდა მრავალ ხალხურ ინსტრუმენტს - გამელანს, გლოკენშპილს, გონგს, დოლს, ტიმპანის და მილისებრ ზარებს.
ბუტლეგები
იმის გამო, რომ ფილმის ოფიციალური საუნდტრეკი წლების განმავლობაში არ გამოცემულა, ვრცელდებოდა მისი ბუტლეგური ვერსიები. 1982 წელს სამეცნიერო ფანტასტიკურ კონვენციებზე გამოჩნდა ერთ-ერთი ასეთი ბუტლეგური კასეტა, რომელმაც პოპულარობა შეიძინა. 1993 წელს Off World Music, Ltd.-მ გამოუშვა ბუტლეგური CD, რომელიც ვანგელისის 1994 წლის ოფიციალურ ალბომზე უფრო მეტად ვრცელი იყო. Gongo Music-ის დისკზე წარმოდგენილია თითქმის იგივე მასალა, თუმცა ასევე – უფრო მეტი რაოდენობით. Deck-ის ვერსია გამოვიდა 2001 წელს და შეიცავს 27 კომპოზიციას. 2002 წელს გამოვიდა Esper-ის გამოცემა, ასევე ბუტლეგი. მას 2003 წელს მოჰყვა კიდევ ერთი, Los Angeles, November 2019. Esper-ის ორდისკიან ვარიანტში გაერთიანებულია როგორც ოფიციალური გამოცემის ჩანაწერები, ასევე Gongo-ს ბუტლეგი და თავად ფილმის კომპოზიციები. საბოლოოდ, გამოვიდა ერთდისკიანი ბუტლეგი 2019, რომელშიც შევიდა ფილმის ემბიენტური ფონი, რასაც ახლდა ხმები Westwood-ის ვიდეო თამაშიდან.
სტუდიური ფირი
„სამართებელზე მორბენალის“ პირველი ბუტლეგური გამოცემის წყარო სავარაუდოდ იყო ხმის ინჟინერი. ეს ვერსია ფილმის ხმის მონტაჟის პერიორიდან მომდინარეობს. მიუხედავად არც თუ კარგი ხარისხისა, იგი დამაკმაყოფილებელი იყო, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ვანგელისის ალბომი ჯერ შორს იყო.
Off World Music
მეორე ბუტლეგი Original Motion Picture Soundtrack: Blade Runner გამოვიდა 1993 წელს Off World Music, Ltd.-ზე, CD-ზე. ხარისხი ამ გამოცემაში უფრო მაღალია, ხოლო მასალა უფრო ვრცელია, ვიდრე ვანგელისის 1994 წლის ვერსიაში. აქ შეტანილია The Ink Spots-ის 1939 წლის „If I Didn't Care“, რომელიც ფილმის სამუშაო ვერსიაში ჟღერს, თუმცა საბოლოო ვარიანტში ჩანაცვლებულია დონ პერსივალის „One More Kiss, Dear“-ით.
Gongo Music
1995 წელს რუმინულმა Gongo Music, Ltd-მ 3000 ასლის სახით გამოუშვა ბუტლეგი. მასში შეტანილია თითქმის იგივე მასალა, რაც Off World Music-ის ვარიანტში, მაგრამ დამატებული მანამდე გამოუცემელი Blimpvert. ამ კომპოზიციაში ჟღერს Ensemble Nipponia-ს „Ogi no Mato“-ს ნაწყვეტი.
Deck-ის გამოცემა
2001 წელს იაპონურმა Deck Art-მა შეზღუდული რაოდენობით (500 ცალი) გამოუშვა ბუტლეგი ხარისხიანი ჟღერადობით. კომპოზიციების სია ამ გამოცემას არ ახლავს, მაგრამ მასში შეტანილია წინა ბუტლეგების მასალა, ისევე, როგორც მუსიკა, რომელიც მათში არ მოხვედრილა.
პაისანდუ (პარანა)
პაისანდუ (Paiçandu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მარინგის შემადგენლობაში.
სამართებელზე მორბენალი (საუნდტრეკი)
Esper-ის გამოცემა
Esper-ის გამოცემის შენიშვნები
სქოლიო
საუნდტრეკი კატეგორია:ფილმების საუნდტრეკები კატეგორია:კიბერპანკური მუსიკა კატეგორია:1994 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:ვანგელისის საუნდტრეკები კატეგორია:EMI Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Atlantic Records-ის საუნდტრეკები
პაისანდუ (პარანა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 936 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 209.69 კმ²-ზე. ფართობი 171 379 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ანტონიო ფლორეს ხიხონი
ბიოგრაფია
ანტონიო ფლერესი, დაიბადა ქალაქ კიტოში, კარონდელეტ პალასში, (პრეზიდენტის რეზიდენცია), როდესაც მისი მამა, ხუან ხოსე ფლორესი, იყო სახელმწიფოს მეთაური. მისი დედა მერსედეს ხიხონ დე ვივანკო იყო კასა ხიხონის ქალიშვილი, რომელიც იყო ქალაქ კიტოს ძველი არისტოკრატული ოჯახის ერთ-ერთი წევრი. გაბრიელ გარსია მორენოს პრეზიდენტობის დროს, ანტონიო ფლორესი იყო ელჩი ლონდონში, პარიზში და ვაშინგტონში. ანტონიო ფლორესი გარდაიცვალა ჟენევაში, (შვეიცარია). მისი მეუღლე იყო ლეონორ რუის დე აპოდაკა ი გრასია-ტეინსა, რომელიც კუბის მაცხოვრებელი იყო. მისი ვიცე-პრეზიდენტი და წინამორბედი იყო პედრო ხოსე სევალიოსი.
გარდაცვალება
ანტონიო ფლორესი გარდაიცვალა 1915 წლის 30 აგვისტოს, ჟენევაში (შვეიცარია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
ოგრე (მდინარე)
ოგრე (Ogre) — მდინარე ლატვიაში, მიედინება ცესის, მადონას და ოგრეს მხარეებში. სიგრძე — 188 კილომეტრი, აუზის ფართობი — 1730 კმ². იგი მოედინება პატარა ტბიდან, რომელიც მდებარეობს ვიძემეს მაღლობზე. წარმოქმნის მეანდრებს, მიედინება დასავლეთით და უერთდება მდინარე დაუგავას. მდინარეების შესართავთან მდებარეობს ქალაქი ოგრე.
მდინარის ძველი სახელწოდებაა — ვოგენე (ან ვოგა), რომელიც წარმოქმნილი უნდა იყოს ფინურ-უგრული სიტყვიდან voog, რაც ნიშნავს ნაკადულს, ტალღას.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მდინარეები
ნიკოლსკის ბაღი
300px|მინი ნიკოლსკის ბაღი (Никольский сад) — ბაღი სანქტ-პეტერბურგში, დაარსდა XVIII საუკუნეში. იგი მდებარეობს კრიუკოვის არხსა და გრიბოედოვის არხების ნაპირებს შორის, რიმსკი-კორსაკოვის გამზირსა და ნიკოლსკის გადაკვეთაზე, კერძოდ ნიკოლსკის მოედანზე.
ისტორია
1753-1762 წლებში ნიკოლსკის საზღვაო ტაძარი აშენდა პარკის ცენტრში, რომლისგანაც პარკმა თავისი სახელი დაერქვა. 1755-1758 წლებში კრიუკოვის არხის მოპირდაპირე მხარეს, ოთხიარუსიანი სათვალთვალო სამრეკლო აშენდა. დღეს, ის სანქტ-პეტერბურგის ერთ-ერთი სიმბოლოა. 1873 წელს, ნიკოლსკის ნაკვეთის ჩრდილოეთით, ცარიელ მოედანზე ვაჭარმა ო. ტუპიკოვმა გააშენა სკვერი. შემდგომ იმპერატორის სურვილით, რომელიც ესწრებოდა სკვერის გახსნას, ის შეუერთდა ნიკოლსკის ბაღს. პარკის განლაგება ლანდშაფტ-რეგულარულია. 1874-1875 წლებში ბაღის რეკონსტრუქცია განხორციელდა. ბაღის გახსნის ცერემონიალზე იმპერატორს სურდა, გაეერთიანებინა წმინდა ნიკოლოზის ტაძრის საეკლესიო ბაღი უშუალოდ მთლიან ბაღის კომპლექსთან, აღნიშნული ტერიტორია ეკუთვნოდა სამეფო ოჯახს. სამღვდელოება უარზე იყო, მათ არ სურდათ საეკლესიო ადგილი საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილად ქცეულიყო ამიტომ იმპერატორი იძულებული გახდა უარი ეთქვა.
ძეგლები
1908 წელს ნიკოლსკის ტაძრის გალავნის მიღმა, გაიხსნა გრანიტის ობელისკი, ცუსიმის ბრძოლაში დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად. ტაძრის ღობესთან ასევე არის განლაგებული ოქტომბრის რევოლუციისა და სამოქალაქო ომის მონაწილეების საერთო მემორიალური საფლავი.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მარისოლ ტურენი
მარისოლ ტურენი (Marisol Touraine; დ. 7 მარტი 1959, პარიზი) — ფრანგი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, სოციალური საკითხებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი 2012 წლის 16 მაისიდან 2017 წლის 17 მაისამდე.
პოლიტიკური კარიერა
პოლიტიკური კარიერა დაიწყო, როგორც საფრანგეთის თავდაცვისა და ეროვნული უსაფრთხოების გენერალურმა მდივანმა.
1988 წლიდან 1991 წლამდე იყო პრემიერ-მინისტრ მიშელ როკარის მრჩეველი. 1997 წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა არჩევნებში და გახდა საფრანგეთის ეროვნული კრების დეპუტატი ენდრი და ლუარის დეპარტამენტიდან. ასევე გახდა პრეზიდენტ ფრანსუა ოლანდის პარტიის წევრი, სადაც პასუხისმგებელი იყო სოლიდარობის პოლიტიკის ფორმულირების საკითხებზე.
1998 წელს აირჩიეს ენდრი და ლუარის დეპარტამენტის გენერალურ საბჭოში, 2002 წელს წააგო ეროვნული კრების არჩევნები ამ დეპარტამენტის მესამე ოლქში, 2007 წელს დაიბრუნა მანდატი. 2008-2011 წლებში ენდრი და ლუარის დეპარტამენტის გენერალური საბჭოს ხელმძღვანელის მოადგილე. 2011-2012 წლებში კი — ხელმძღვანელი.
სოციალისტების მთავრობის მინისტრი
2012 წლის 16 მაისს გახდა სოციალური საკითხებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი ჟან-მარკ ეროს მთავრობაში, ამავე წლის 18 ივნისს შეინარჩუნა პორტფელი ეროს მეორე მთავრობაში.
2013 წელს წამოაყენა წინადადება აეკრძალათ საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში და ასევე 18 წლამდე ასაკის პირთათვის ელექტრონული სიგარეტის გამოყენება.
2013 წლის ივლისში გამოვიდა საკანონმდებლო ინიციატივით თამბაქოსგან თავისუფალი ზონების შექმნის შესახებ - მაგალითად, საზოგადოებრივ პარკებში, პლაჟებზე, საუნივერსიტეტო კამპიუსებში და სკოლების შემოგარენში.
2014 წლის 31 მარტს ფორმირებულ მანუელ ვალსის პირველ კაბინეტში შეინარჩუნა თანამდებობა, ხოლო ვალსის მეორე კაბინეტში 2014 წლის 26 აგვისტოს გახდა სოციალური საკითხების, ჯანმრთელობის დაცვისა და ქალთა უფლებების უზრუნველყოფის მინისტრი.
2016 წლის 6 დეკემბრიდან სოციალური საკითხებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრია ბერნარ კაზნევის მთავრობაში.
2017 წლის 17 მაისს ჩამოყალიბდა ედუარდ ფილიპის მთავრობა, რომელშიც სოციალური საკითხებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის თანამდებობა დაიკავა ანიე ბუზინმა, ხოლო ტურენი თანადებობის გარეშე დატოვეს.
ოჯახი
1989 წლის 4 სექტემბერს მარისოლ ტურენი ცოლად გაჰყვა დიპლომატ მიშელ რევრან დე მენტონს, რომელიც შემდეგ იყო საფრანგეთის ელჩი მალიში (2006-2011 წწ.) და ჩადში (2011-2013 წწ.), ხოლო 2013 წელს დანიშნეს ევროპის კავშირში სპეციალურ წარმომადგენლად საჰელის ქვეყნების საკითხებში. ცოლ-ქმარს ჰყავს სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:საფრანგეთის ეროვნული კრების დეპუტატები კატეგორია:საფრანგეთის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრები
ირავადი
საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით, აქვს მუსონური რეჟიმი. აპრილ-სექტემბერში წყალუხვია, ზამთარში — წყალმცირე. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი ქვემო დინებაში — 13-14 ათ. მ³/წმ, თავსხმა წვიმების დროს — 40 ათ. მ³/წმ აღემატება, რის გამოც წყლის დონე მატულობს 8-11 მ-ით, მდინარის სიგანე იზრდება 4-5-ჯერ. სანაოსნოა შესართავიდან 1440 კმ-მდე. მცირე გემები აღწევენ მიიჩინამდე, 1600 კმ-ს შესართავიდან.
ირავადის ნაპირზეა ქალაქები: მანდალაი, პიი, ჰინტადა, დელტაში — ქალაქი იანგონი. შესართავიდან 300 კმ-ში განშტოვდება 9 მოზრდილ ტოტად. მიანმარის მოსახლეობის დაახლოებით 30 % ცხოვრობს ირავადის დელტაში, აქვეა თავმოყრილი ბრინჯის წარმოების 70 %. იყენებენ სარწყავად, ზემოთში ხე-ტყეს აცურებენ. ძირითადი შენაკადებია: შუელი, მიინგე (მარცხენა); ჩინდუინი (მარჯვენა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მიანმარის მდინარეები
ბრილისი
ბრილისი — არქეოლოგიური ძეგლი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთიულთუბანში. კავთისხევ-ნოსტეს გზის მარჯვენა მხარეს. თარიღდება ქვის ხანით. ზედაპირზე იპოვება კაჟის იარაღები და წარმოების ნაშთები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ერნსტ ლუბიჩი
ერნსტ ლუბიჩი (Ernst Lubitsch; დ. 29 იანვარი, 1892 — გ. 30 ნოემბერი, 1947) — ებრაული წარმოშობის გერმანელ-ამერიკელი კინორეჟისორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
იეცავა (მდინარე)
იეცავა (Iecava) — მდინარე ლატვიაში, უერთდება მდინარე ლიელუპეს მარჯვნიდან ქალაქ ელგავიდან 4 კმ-ით ქვემოთ. სათავეს იღებს იაუნელგავის მხარეში. სიგრძე — 155 კილომეტრი, აუზის ფართობი — 2,172 კმ². ყველაზე დიდი დასახლება მდინარის ნაპირას — ქალაქი იეცავა.
შენაკადები:
ნიკოლოზ ბერუჩაშვილი
ნიკოლოზ ბერუჩაშვილი (დ. 21 აგვისტო 1947, თბილისი — გ. 23 მარტი 2006, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1981), პროფესორი (1983).
ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი. 1971 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1981 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1970-1982 მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური გეოგრაფიის კათედრაზე — დოცენტი, 1982-2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კარტოგრაფია-გეოინფორმატიკის კათედრის გამგე. 1970-2006 წლებში — იყო თსუ-ს მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარის გამგე და 1979-2006 წლებში აეროკოსმოსური მეთოდებით გარემოს მდგომარეობის შესწალის სამეცნიერო კვლევითი ლაბორატორიის გამგე. 1995-2000 წლებში იყო სოროსის ფონდის პროფესორი, 1996-2006 წლებში — საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 2004-2006 საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის მსოფლიო კომისიის ლანდშაფტის ანალიზის პრეზიდენტი. ფრანგ გეოგრაფთან ჟან რადვანთან ერთად ავტორია ატლასისა — „კავკასიის გეოპოლიტიკური ატლასი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
რიობამბა
რიობამბა (სრული სახელი სან-პედრო-დე-რიობამბა, San Pedro de Riobamba) — ქალაქი ცენტრალურ ეკვადორში, ჩიმბორასოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ანდების ხეობაში, მდინარე ჩამბოს ნაპირებზე, დედაქალაქ კიტოდან 200 კილომეტრით სამხრეთით, ზღვის დონიდან 2 754 მეტრზე. რიობამბა მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო ცენტრია, რომელზეც ასევე გაივლის პანამერიკული მაგისტრალი. ეკონომიკის ძირითადი დარგი სოფლის მეურნეობაა.
ისტორია
რიობამბა 1534 წელს ესპანელებმა დააარსეს. 1797 წელს ის სრულად განადგურდა მიწისძვრის შედეგად. მოგვიანებით ქალაქი 14 კილომეტრის დაშორებით ხელახლა ააშენეს.
XIX საუკუნის დასაწყისში, რიობამბა ეკვადორის დამოუკიდებლობის მოძრაობის ცენტრი გახდა.
უშთალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ჯიაჯაყ ჯაყელი
ჯიაჯაყ ჯაყელი — ტრაპიზონის დედოფალი, იმპერატორ ალექსი II-ის მეუღლე.
ჯიაჯაყი იყო სამცხის ათაბაგის ბექა I-ის ასული. ჯიაჯაყისა და ალექსი II-ის ქორწინება შედგა დაახლოებით 1300 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ჯიაჯაყ კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერიის ადამიანები კატეგორია:ქართველი ქალები
ტრაქეოტომია
ტრაქეოტომია (ტრაქეა და στóμα — გაჭრა, გაკვეთა) — სასულის გაკვეთა, გადაუდებელი ოპერაცია სუნთქვის დარღვევის დროს; რეანიმაციის მეთოდი. ტრაქეის განვლადობის დარღვევისას (ანთებითი შეშუპება, სიმსივნე, სახმო იოგების სპაზმი, ტრავმა, უცხო სხეულის მოხვედრა) დაბრკოლების ქვემოთ საჰაერო გზებში ჰაერის მოსახვედრად იყენებდნენ XVI საუკუნიდან, თუმცა იგი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ასკლეპიადეს და გალენოსის დროს. თანამედროვე სამედიცინო პრაქტიკაში ტრაქეოტომიას მიმართავენ მაშინაც, როცა სასუნთქი გზები თავისუფალია (მაგალითად, ცნობიერების დაკარგვისას, როცა გაქრება ხველებისა და სუნთქვის რეფლექსები; ფილტვის შეშუპების, ან გულმკერდის ტრავმის შედეგად სუნთქვის დარღვევის დროს და სხვა). ტრაქეას კვეთენ გასწვრივად (უფრო ხშირად) ან განივად ფარისებრი ჯირკვლის ყელის ზემოთ (ზემო ტრაქეოტომია) ან ქვემოთ (ქვემო ტრაქეოტომია). ტრაქეის განაკვეთში შეჰყავთ მაღალხარისხოვანი ლითონის ან პლასტიკატისგან დამზადებული ორმაგი მილი. შიგნით მდებარე მილს ხანდახან იღებენ სტერილიზაციის მიზნით, ხოლო ტრაქეის ხვრელიდან (ტრაქეოსომა) ხდება პრეპარატების მიწოდება და სუნთქვითი რეანიმაცია. ტრაქეოსტომის ლიკვიდაცია (დეკანულაცია) ხდება სუნთქვის აღდგენის შემდეგ. ტრაქეის დეფექტი ჩვეულებრივ გართულებების გარეშე ხორცდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქირურგია
ბასილი (ტრაპიზონი)
ბასილი დიდი კომნენოსი (Βασίλειος Μέγας Κομνηνός; გ. 6 აპრილი, 1340) — ტრაპიზონის იმპერატორი 1332-1340 წლებში. იმპერატორ ალექსი II-ისა და ჯიაჯაყ ჯაყელის უმცროსი შვილი.
ბიოგრაფია
1330 წელს, როდესაც მისმა უფროსმა ძმამ ანდრონიკე III-მ დაიკავა ტახტი და მოკლა თავისი ორი ძმა მიხეილი და გიორგი, ბასილი იძულებული გახდა კონსტანტინოპოლში გაქცეულიყო. ანდრონიკეს გარდაცვალების შემდეგ, მისი მცირეწლოვანი შვილის მანუელ II-ის მმართველობისას, ტრაპიზონის პრობიზანტიურმა პარტიამ 1332 წლის აგვისტოში კონსტანტინოპოლიდან გამოიწვია ბასილი და ტახტზე აიყვანა. მანუელ II ბერად აღკვეცეს და მონასტერში გამოკეტეს. თავისი მმართველობა ბასილმა დაიწყო იმ ქართველების რეპრესიით, რომელთაც ტრაპიზონის იმპერიაში მაღალი თანამდებობები ეკავათ. ტახტზე ასვლიდან ექვს თვეში მის წინააღმდეგ მანუელ II-ის ხელმძღვანელობით აჯანყება დაიწყო. აჯანყება ჩაახშეს და 21 თებერვალს, სავარაუდოდ ბასილის ბრძანებით იოანე ევნუხმა მოკლა მანუელი.
1335 წელს ბასილი დაუმოყვრდა ბიზანტიის საიმპერატორო კარს და ცოლად შეირთო ანდრონიკე III-ის ასული ირინა პალეოლოგოსი. მალევე ურთიერთობა გაუფუჭდა მასთან და 1339 წელს ცოლად მოიყვანა ირინა ტრაპიზონელი. კონსტანტინოპოლის პატრიარქმა იოანე XIV-მ ირინა ტრაპიზონელი ეკლესიიდან განკვეთა, ხოლო ტრაპიზონის მიტროპოლიტმა გრიგოლმა ბასილისა და ირინა ტრაპიზონელის ქორწინება დაგმო. ირინა ტრაპიზონელისგან ჰყავდა ბაილის შვილები ალექსი და კალო-იოანე.
ბასილი გარდაიცვალა 1340 წლის 6 აპრილს, სავარაუდოდ მოწამლა მისმა კანონიერმა ცოლმა ირინამ, რომელმაც დაიკავა იმპერატორის ტახტი.
რაჩა
რაჩა (Rača) — საცხოვრებელი უბანი სლოვაკეთის ქალაქ ბრატისლავაში.
1926 წლის აღწერაში რაჩა მოხსენიებულია, როგორც ღვნისმწარმოებელი სოფელი. 1946 წლიდან ითვლება ბრატისლავის ნაწილად. ისტორიულად ცნობილი იყო სხვადასხვა სახელებით: ოკოლი (Okol), რაჩიშჩა (Račišča), რეჩა (Recha), რესკა (Résca), რეხენდორფი (Rechendorf), რეტისდორფი (Retisdorf), რეტსერდორფი (Ratsesdorf), რატცერსდორფი (Ratzersdorf), რასტისლავიცე (Rastislavice), რაჩიშდორფი (Račišdorf ), რაჩიშტორფი (Račištorf).
ინტერნეტ-რესურსები
კატეგორია:სლოვაკეთი
პოტერის ოლქი (ტეხასი)
პოტერის ოლქი (Potter County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ამარილო. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
სარანდი (პარანა)
სარანდი (Sarandi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 592 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მარინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 82 847 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 800.74 კმ²-ზე. ფართობი 103 463 კმ²-ია.
ავოკადო
ავოკადო (Persea americana) — მარადმწვანე ხეხილოვან მცენარეთა გვარი დაფნისებრთა ოჯახისა. ავოკადო 10–20 მ სიმაღლის ხეა. მისი ყვავილი ორსქესიანია, მოთეთრო, საგველა ყვავილედში შეკრებილი; ნაყოფი კურკიანაა, ერთთესლიანი, მსხვილი (სიგრძე 5–20 სმ, წონა 250–600 გ), სხვადასხვა ფორმისა, მუქი მწვანე ან თითქმის შავი. ავოკადოს გასახარებლად ხელსაყრელია ნაყოფიერი, ნეიტრალური ან სუსტი მჟავა რეაქციისა და კარგად დრენირებული ნიადაგი. საჭიროა ნარგავების ქარისაგან დაცვა. ავოკადო მსხმოიარობას იწყებს დარგვიდან 4-5 წლის შემდეგ. როგორც სამრეწველო კულტურა, გავრცელებულია დედამიწის მრავალ ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონში, განსაკუთრებით აშშ-ში, კერძოდ, კალიფორნიასა და ფლორიდაში, ბრაზილიასა და ჰავაის კუნძულებზე. არსებობს ავოკადოს 400-ზე მეტი ჯიში.
ერთი ძირი ავოკადო 150–300 კგ მოსავალს იძლევა. ნაყოფი შეიცავს 30%-მდე ცხიმებს, 1,6–2,1% პროტეინს, ვიტამინებს B1, B2, С, D და სხვა; შაქარს თითქმის არ შეიცავს. იყენებენ საკვებად, პარფიუმერიაში და სამკურნალოდ.
ავოკადო ძალიან სასარგებლო პროდუქტია. მასში უჯერი ცხიმოვანი მჟავები, დაახლოებით 20 ვიტამინი და მინერალური ნივთიერებაა. ავოკადოს რბილობს უმატებენ სალათებსა და სენდვიჩებს. დიეტოლოგების აზრით კი, ავოკადოს კურკა შეიცავს სასარგებლო ნივთიერებების ძირითად ნაწილს (70%). მასში ბევრია ანტიოქსიდანტი და უჯრედისი.
სქოლიო
კატეგორია:დაფნისებრნი
ალი I (შირვანი)
ალი I (დ. უცნობია — გ. 917) — მეოთხე შირვანშაჰი, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი, ჰაისამ II-ის შვილი.
იგი შირვანშაჰი მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა. იბრძოდა ხაზარების წინააღმდეგ. 912 წელს დერბენტის ემირთან კოალიციაში ილაშქრა შანდანში, ლაშქრობის შედეგად ტყვედ ჩაიგდეს, გაათავისუფლეს სამთვიანი ტყვეობის შემდეგ. მისი მმართველობის პერიოდში, 914 წელს რუსებმა დალაშქრეს შარვანი და გაძარცვეს მიმდებარე რაიონები. 917 წელს, აბუ ტაჰირ იაზიდმა ალი I და მისი შვილი აბასი სიკვდილით დასაჯა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შირვანშაჰები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 917
მომირ ბულატოვიჩი
მომირ ბულატოვიჩი (დ. 21 სექტემბერი, 1956, ბელგრადი, სსრ, ისფრ — გ. 30 ივნისი, 2019, პოდგორიცა, მონტენეგრო) — იუგოსლავიელი და შემდეგ მონტენეგროელი პოლიტიკოსი. მონტენეგროს პირველი, ფედერალური პრეზიდენტი (1990-1998). იუგოსლავიის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრი (1998–2000).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:მონტენეგროს პრეზიდენტები
ბაირამფაშას რაიონი
ბაირამფაშა (Bayrampaşa) — სტამბოლის 39 რაიონიდან ერთ-ერთია. მდებარეობს ქალაქის ევროპულ მხარეს, ესაზღვრება გაზიოსმანფაშას ჩრდილოეთში, ეიუფს აღმოსავლეთში, ფათიჰს სამხრეთში, ხოლო დავასლეთით ესენლერი აკრავს. 1970 წელს ბაირამფაშის მოსახლეობამ, სტამბოლის მთლიანი მოსახლეობის 4,11% შეადგინა, ხოლო 2000 წელს ეს რიცხვი 2,44% შეადგინა. ბაირამფაშის რაიონი, მოსახლეობის სიმჭიდროვის თვალსაზრისით, წლების განმავლობაში იზრდება. ბაირამფაშა, სტამბოლის ერთ-ერთი მჭიდროდ დასახლებული რაიონია.
ისტორია
1927 წელს, ბულგარეთის ქალაქ პლოვდივიდან ჩამოსახლდნენ აქ პირველი მიგრანტები, რომლებსაც მისცეს უფლება სოფლის მეურნეობით დაკავდნენ ამ ტერიტორიაზე.
1927 წლის ბულგარელ და იუგოსლავიელ მიგრანტებს 1955 წელს, სტამბოლის ორი ძირითადი გამზირის მაცხოვრებლებიც შეუერთდნენ, როდესაც მათი სახლებს არემონტებდნენ. ამით ამ რაიონის მოსახლეობა გაიზარდა. გარდა ამისა, 1950 წლიდან ქარხნების აშენებამ, რაიონი ინდუსტრიულ ზონად აქცია.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის რაიონები
გაბრიელ ღამბარაშვილი
გაბრიელ გრიგოლის ძე ღამბარაშვილი (დ. 24 ივლისი [ ძვ. სტ. 12 ივლისი], 1878, გორი, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია, — გ. 18 ივლისი, 1954, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, თეორიული და პრაქტიკული მეანობა-გინეკოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1912), პროფესორი (1917), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941).
1907 წელს დაამთავრა ბერლინის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. ალექსანდრე გუბარევისა და ვლადიმერ სნეგირიოვის მოწაფე. სტუდენტობის პერიოდში გერმანულ ენაზე გამოაქვეყნა 2 მეცნიერული გამოკვლევა აორტის ანევრიზმისა და ღვიძლის სიდეროზის შესახებ. 1912-17 წლებში მოსკოვის უნივერსიტეტის მეანობა — გინეკოლოგიის კათედრის პრივატ-დოცენტი, 1917-20 წლებში კი ამავე კათედრის პროფესორი იყო, ერთდოულად მუშაობდა მოროზოვის სახელობის სიმსივნეების ინსტიტუტში. მოსკოვში მუშაობის პერიოდში მისი თაოსნობით ქართულ ენაზე იბეჭდებოდა სამედიცინო-საგანმანათლებლო ლიტერატურა. 1920-54 წლებში ღამბარაშვილი განაგებდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის (1930 წლიდან თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის) მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრას. საქართველოში დანერგა მრავალი გინეკოლოგიური ოპერაცია, შეიმუშავა ხელოვნური საშოს შექმნის მეთოდი; შეისწავლიდა რენტგენო და რადიოთერაპიის, ონკოლოგიის, ჰორმონო-თერაპიისა და სხვა საკითხებს. ქართულ ენაზე შეადგინა გინეკოლოგიური სახელმძღვანელო (თბილისი, 1941). წლების მანძილზე იყო საქართველოს მეან-გინეკოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე. ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი 1911 წლიდან. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და შრომის წითელი დროშის ორდენით.
ნიდჟე
ნიდჟე ან ვორასი (Ниџе, Βόρας) — მთიანეთი მაკედონიისა და საბერძნეთის საზღვარზე. მთის უმაღლესი წერტილია — მწვერვალი კაიმაკჩალანი (2521 მეტრი). უმაღლესი მწვერვალის გამო ხშირად თავად მთასაც კაიმაკჩალანს უწოდებენ, ეს სახელწოდება განსაკუთრებით საბერძნეთშია გავრცელებული. მდებარეობითა და გეოლოგიური აგებულებით მთა იაკუბიცისა და ბაბის მსგავსია. ნიდჟე ცნობილია მდიდარი ფაუნით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაკედონიის მთები კატეგორია:საბერძნეთის მთები
პედეძე
პედეძე (Pededze, Pedetsi jõgi) — მდინარე ლატვიასა და ესტონეთში. მდინარის სიგრძე შეადგენს 159 კილომეტრს. მათ შორის ლატვიაში — 131 კილომეტრი, ხოლო ესტონეთში — 26 კილომეტრი. აუზის ფართობი 1,690 კმ²-ს შეადგენს.
უშთალქიშლაყი
უშთალქიშლაყი (Uştalqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 258 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
პედრო ხოსე სევალიოსი
პედრო ხოსე სევალიოს სალვადორი (დ. 1880, — გ. 1892) პედრო ხოსე სევალიოს სალვადორი იყო ეკვადორის პრეზიდენტი 1888 წლის 1 ივლისიდან 1888 წლის 17 აგვისტომდე და ვიცე-პრეზიდენტი 1886 წლიდან 1890 წლამდე. 1891 წლის აპრილიდან აგვისტომდე, როდესაც ეკვადორს მეთაურობდა ანტონიო ფლორესი, სევალიოს სალვადორი იყო საგარეო და შინაგან საქმეთა მინისტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1830 კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
განის ქალაქების სია
ცხრილში წარმოდგენილია განის ქალაქების სია.
სქოლიო
*
რონდოსის რაიონი
რონდოსის რაიონი (Distrito de Rondos) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის ლაურიკოჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 566 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 172 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 42 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 169.42 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლაურიკოჩის პროვინციის რაიონები
მამის დღე
მამის დღე — დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება მამობის აღსანიშნავად და მამებისთვის პატივის მისაგებად. მრავალ ქვეყანაში ის აღინიშნება ივნისის მესამე კვირა დღეს. ზოგიერთ ქვეყანაში ის მიესადაგება წმინდა იოსების ხსენების დღეს.
დღესასწაული პირველად აღინიშნა აშშ-ში 1910 წლის 19 ივნისს, ვაშინგტონის შტატის პატარა ქალაქ სპოკანში. მისი ინციატორი იყო სონორა სმარტ დოდი (Sonora Smart Dodd) არკანზასის შტატიდან, რომელიც გამოცხადდა სპოკანში ახალგაზრდა კაცთა ქრისტიანული ასოციაციის (The Young Men's Christian Association) შეკრებაზე, მამის — უილიამ სმარტის (William Jackson Smart) პატივსაცემად, რომელსაც მეუღლე გარდაეცვალა მეექვსე ბავშვის გაჩენის შემდეგ და რომელმაც მარტომ გაზარდა ექვსი შვილი.
აშშ-ში ეს დღე ეროვნულ დღესასწაულად გამოცხადდა 1966 წელს, პრეზიდენტ ლინდონ ჯონსონის მიერ. ტრადიციულად ამ დღეს ამერიკის მოქალაქეები პატივს მიაგებენ მარტოხელა მამებს. დროთა განმავლობაში ამ დღეს აღნიშნავენ სხვა ქვეყნებშიც, გამოხატავენ რა პატივისცემას მამის, როგორც მშობლის მიმართ.
მამების დღე საქართველოში
მამების დღე პირველად საქართველოში 2016 წლის 19 ივნისს აღინიშნა საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაციის Campus Lions Club Tbilisi-სა და სპეციალურად ამ დღისთვის შექმნილი ორგანიზაცია Happy Father's Day in Georgia-ს მიერ. .
პრესიდიოს ოლქი
პრესიდიოს ოლქი (Presidio County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. მარფა. შეიქმნა 1850 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
მამის დღე
სქოლიო
კატეგორია:დღესასწაულები
აბერდინი (ვაშინგტონი)
აბერდინი (Aberdeen) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ვაშინგტონის შტატის გრეის-ჰარბორის ოლქში. აბერდინი 1884 წელს დააარსა სემუელ ბენმა. ქალაქის ოფიციალური სტატუსი მიიღო მხოლოდ 1890 წლის 12 მაისს. ქალაქი არის გრეის-ჰარბორის ოლქის ეკონომიკური ცენტრი. მის აგლომერაციაში შედის პატარა ქალაქები ჰოკიუმი და კოსმოპოლისი. აბერდინს ზოგჯერ უწოდებენ „ოლიმპიკის ჭიშკარს“, ქალაქი ასევე ცნობილია, როგორც პოპულარული როკ-მუსიკოსის კურტ კობეინის სამშობლო.
სქოლიო
კატეგორია:ვაშინგტონის შტატის ქალაქები
Mighty ReArranger
Mighty Rearranger — რობერტ პლანტის მერვე სოლო ალბომი და მეორე, გამოცემული ჯგუფ Strange Sensation-თან ერთად. იგი გამოიცა 2005 წელს. ალბომში შეთავსებულია მსოფლიო და დასავლური მუსიკის გავლენა, მითური მინიშნებებით რელიგიასა და ბედისწერაზე.
სქოლიო
კატეგორია:Robert Plant and the Strange Sensation-ის ალბომები კატეგორია:2005 წლის ალბომები კატეგორია:Rhino Records-ის ალბომები კატეგორია:Sanctuary Records-ის ალბომები
ალექსანდრე რუცკოი
მინი|ალექსანდრე რუცკოი ალექსანდრე რუცკოი (Алекса́ндр Влади́мирович Руцко́й; დ. 16 სექტემბერი, 1947, პროსკუროვი, კამენეც-პოდოლსკის ოლქი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — რუსი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, სსრკ-ს გმირი (1988), დამსახურებული სამხედრო მფრინავი, ავიაციის გადამდგარი გენერალ-მაიორი, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, საომარ მეცნიერებათა კანდიდატი ა პროფესორი.
1990-1991 წლებში რსფსრ-ის სახალხო დეპუტატი, უზენაესი საბჭოს ეროვნებათა საბჭოს წევრი, უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი.
1991 წლის 10 ივლისიდან 1993 წლის 25 დეკემბრამდე — რუსეთის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (ერთადერთი ადამიანი ისტორიაში, ვისაც ეს პოსტი ეკავა).
1996-2000 წლებში კურსკის ოლქის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი, გუბერნატორი; ფედერაციის საბჭოს წევრი და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის წევრი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე რუცკოი დაიბადა 1947 წლის 16 სექტემბერს, ქალაქ პროსკუროვში (დღევანდელი ხმელნიცკი), უკრაინის სსრ-ის კამენეც-პოდოლსკის (დღევანდელი ხმელნიცკის) ოლქში, საკადრო სამხედროს (ტანკისტი ოფიცერის), მეორე მსოფლიო ომის მონაწილის ოჯახში. . 1964 წელს დაამთავრა რვაწლიანი საშუალო სკოლა. 1964-1966 სწავლობდა საკვირაო სკოლაში, ამავე დროს მუშაობდა საავიაციო მექანიკოსად სამხედრო აეროდრომზე და მეცადინეობდა აეროკლუბის პილოტის განყოფილებაში. ლვოვში გადასვლის შემდე, მუშაობდა ლვოვის საავიაციო-სარემონტო ქარხანაში.
1966 წელს, მას შემდეგ, რაც რუცკოი სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს, მისი მშობლები გადავიდნენ კურსკში, რუცკოის მამის სამშობლოში.
კანდიდატურა
1991 წლის 18 მაისს წამოაყენეს ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად; პრეზიდენტობის კანდიდატი იყო ბორის ელცინი. იქამდე, იყო სხვადასხვა ვერსია იმის შესახებ, თუ ვინ გახდებოდა ელცინის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი: გენადი ბურბულისი, გავრიილ პოპოვი, ანატოლი სობჩაკი, გალინა სტაროვოიტოვა, სერგეი შახრაი. ბევრმა იმდროინდელმა დემოკრატმა ელცინის ეს გადაწყვეტილება შეცდომად მიიჩნია. რუცკოი ელცინმა საბუთების შეტანის ბოლო დღეს აირჩია.
1991 წლის 12 ივნისს აირჩიეს რუსეთის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტად, ბორის ელცინი კი პრეზიდენტად. 10 ივლისს რუცკოი შეუდგა ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებას და ამასთან დაკავშირებით, დათმო დეპუტატის მანდატი.
1991 წლის აგვისტო
1991 წლის 19-21 აგვისტოს, „ГКЧП“-ის მიერ ორგანიზებული პუტჩის დროს, იყო რუსეთის ფედერაციის უზენაესი საბჭოს დაცვის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 19 აგვისტოს დილით იყო ერთ-ერთი პირელი, ვინც თეთრ სახლში მივიდა. 20 აგვისტოში, კრემლში მონაწილეობდა მოლაპარაკებებში ანატოლი ლუკიანოვთან და წარუდგინა მას რუსეთის ხელისუფლების ულტიმატუმი: შეხვედრა მიხეილ გორბაჩოვთან უახლოესი 24 საათის განმავლობაში. 21 აგვისტოს, ივანე სილაევთან და ვადიმ ბაკატინთან ერთად სათავეში ჩუადგა დელეგაციას, რომელმაც გამოიყვანა მიხეილ გორბაჩოვი ფოროსიდან.
1991 წლის სექტემბერში მხარი დაუჭირა საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებას ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ში, სადაც იმ პერიოდში ძალაუფლება ჯოხარ დუდაევმა იგდო ხელთ. ამის შემდეგ, დაიწყო რუცკოის დისკრედიტაცია მედიაში. 1991 წლის დეკემბერში ვიცე-პრეზიდენტმა მხარდაჭერა გამოუცხადა ოფიცერ სერგეი პარფიონოვს, რომელიც დააკავეს რსფსრ-ს ტერიტორიაზე და გადაიყვანეს ლატვიაში.
კონფლიქტი პრეზიდენტთან
რუცკოიმ გააკრიტიკა 8 დეკემბერს ხელმოწერილი ბელოჟევსკის შეთანხმება, რომელმაც შეწყვიტა სსრკ-ს, როგორც ერთიანი სახელმწიფოს არსებობა. მაშინ, რუცკოი შეხვდა პრეზიდენტ გორბაჩოვს და სცადა მისი დარწმუნება, დაეპატიმრებინა ელცინი, შუშკევიჩი და კრავჩუკი. გორბაჩოვმა იგი უარით გაისტუმრა: „არ გინდა პანიკა. შეთანხმებას იურიდიული საფუძველი არ აქვს. ჩამოფრინდებიან, შევიკრიბებით ნოვო-ოგარევოში. ახალი წლისთვის ახალი საკავშირო შეთანხმება იქნება!“.
17-22 დეკემბერს რუცკოი ეწვია პაკისტანს, ავღანეთსა და ირანს, სადაც აწარმოებდა მოლაპარაკებებს საბჭოთა ტყვეების გათავისუფლების შესახებ. რუცკოისთან შეხვედრის შემდეგ, პაკისტანელებმა გადასცეს მოსკოვს სია იმ 54 ტყვისა, რომელიც მოჯაჰედებს ჰყავდათ. 14 მათგანი ცოცხალი იყო. საბოლოო ჯამში, რუცკოის ვიზიტმა დიდი შედეგები ვერ მოიტანა.
რუცკოი მკაცრად აკრიტიკებდა ეგორ გაიდარის კაბინეტს მათი გადაწყვეტილებების მიერ პროვოცირებულ „ფასების ზრდას, მოსახლეობის გაღარიბებას, წარმოების პროგრესირებული ვარდნა, სამხედრო-საწარმო კომპლექსის ჩამოშლას“; ამ ყველაფერს ახასიათებდა, როგორც რუსეთის ეროვნული ინტერესებს მივიწყების შედეგს. რუცკოი აღნიშნავდა, რომ ელცინის მთავრობაში ბევრი ეკონომისტი-მეცნიერი იყო, მაგრამ ცოტა სპეციალისტი-პრაქტიკოსი. ზუსტად მაშინ, რუცკოიმ გაიდარის კაბინეტს უწოდა „ბიჭები ვარდისფერ შარვლებში“ (мальчики в розовых штанишках). ფრაზა, საბოლოო ჯამში, ძალიან ცნობილი გახდა.
საპასუხოდ, 1991 წლის 19 დეკემბერს პრეზიდენტმა ელცინმა ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლის თანახმადაც ვიცე-პრეზიდენტის კონტროლის ქვეშ მყოფი სტრუქტურები მთავრობის კონტროლის ქვეშ გადავიდა.
1992 წლის თებერვალში, ესპანური გაზეთისთვის მიცემულ ინტერვიუში რუცკოი გამოვიდა „ГКЧП“-ის საქმის შეწყვეტისა და ყველა ეჭვმიტანილის გათავისუფლების შემოთავაზებით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
ელენა ბონგუელა აბელი
ელენა ბონგუელა აბელი (Helena Bonguela Abel; დ. 3 ივნისი, 1957, კაჩიუნგო, უამბოს პროვინცია, ანგოლა) — ანგოლელი პოლიტიკური მოღვაწე, პოლიტიკური პარტია უნიტას აქტივისტი ანგოლის სამოქალაქო ომის მონაწილე ჟონას სავიმბის მხარეს. უნიტას ქალთა ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, ანგოლის ეროვნული ასამბლეის დეპუტატი. ანგოლელი პოლიტიკოსისა და უნიტას ერთ-ერთი დამაარსებლის, ჟოზე სამუელ შივალეს ყოფილი ცოლი და ასევე პოლიტიკოსის, ადრიანო საპინიალის დედა.
ბიოგრაფია
ახალგაზრდობიდანვე ელენა აბელი იცავდა ანტიკოლონიულ ნაციონალისტურ შეხედულებებს. 1974 წელს გახდა უნიტას წევრი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ჟონას სავიმბი.
1976 წელს იგი უნიტას მეამბოხე ჯარს შეუერთდა. მან სამხედრო და პოლიტიკური მომზადება პარტიზანულ ბაზებზე გაიარა. 1977 წელს იგი დაესწრო პოლიტიკურ მეცნიერებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კურსს, რომელსაც ჟონას სავიმბი ასწავლიდა.
ელენა ბონგუელა აბელი მონაწილეობდა ანგოლის სამოქალაქო ომში, როგორც უნიტას პოლიტიკური ფუნქციონერი. აქტიურ სააგიტაციო საქმიანობას ეწოდა კვანდო-კუბანგოში. იყო უნიტას ახალგაზრდული ორგანიზაციის მდივანი სერპა-პინტუში. ამავდროულად მუშაობდა დაწყებითი კლასების მასწავლებლად უნიტას მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებზე, მათ შორის მოძრაობის სამხედრო დედაქალაქ ჯამბაში.
1982 წელს აბელი უკვე უნიტას ქალთა ორგანიზაციის ფუნქციონერია. 1980-იან წლები ხელმძღვანელობდა ქალთა ორგანიზაციას ჯამბაში და კვანდო-კუბანგოში. აქტიურად მონაწილეობდა უნიყტას წინასაარჩევნო კამპანიაში 1992 წლის არჩევნებში, მაგრამ დეპუტატი ვერ გახდა, არჩევნები კი დასრულდა ჰელოუინის ხოცვა-ჟლეტით. 1990-იანი წლების მეორე ნახევარში ხელმძღვანელობდა ქალთა ორგანიზაციებს ბაილუნდოში და უამბოში ..
ჟონას სავიმბის გარდაცვალების შემდეგ, 2002 წლის 22 თებერვალს ანგოლის სამოქალაქო ომი შეწყდა. მოხდა უნიტას ლეგალიზაცია და მან მოქმედება დაიწყო როგორც პოლიტიკურმა პარტიამ. ელენა აბელი საცხოვრებლად ლუანდაში გადავიდა და გახდა ქალთა ორგანიზაციის წევრი. შედიოდა უნიტას ცენტრალურ პოლიტიკურ კომისიაში. დაასრულა აგოსტინიო ნეტოს უნივერსიტეტის სოციალური მეცნიერებების ფაკულტეტი ფსიქოლოგიის სპეციალობით.
2012 წლის არჩევნებში ელენა აბელი აირჩიეს ანგოლის ეროვნული ასამბლეის წევრად. შედიოდა ეროვნული უსაფრთხოების საპარლამენტო კომისიის შემადგენლობაში.
2015 წლიდან ელენა აბელი უნიტას ქალთა ორგანიზაციის ეროვნული ხელმძღვანელია. არის უნიტას ხელმძღვანელის ისაიაშ სამაკუვას აქტიური მომხრე]. გამოდის ანგოლის პატრიოტიზმის, დემოკრატიისა და სოციალური სამართლიანობის პოზიციით და საკუთარ დავალებად თვლის ანგოლელი ქალების მობილიზებას ამ იდეების გარშემო. მწვავედ აკრიტიკებს მმარტელ ანგოლის განთავისუფლების სახალხო მოძრაობას ადამიანის უფლებების დარღვევის, ოპოზიციის ჩახშობისა და ანტისოციალური პოლიტიკის გამო (განსაკუთრებით ქალების მიმართ). მონაწილეობდა სიკვდილით დასჯის შესახებ გამართულ დისკუსიებში. არის სიკვდილით დასჯისა და სამუდამო პატიმრობის მოწინააღმდეგე.
ოჯახი
ელენა ბონგუელა აბელი არაერთხელ იყო გათხოვილი. ამჟამად ოფიციალურად ქვრივია. ჰყავს ხუთი შვილი. 1977 წელს ელენა ცოლად გაყვა აჯანყებვულთა ხელმძღვანელს ჟოზე სამუელ შივალეს, უნიტას ერთ-ერთ დამაარსებელს. ეს ქორწინება მალევა დიმხსვრა, მაგრამ წყვილს ჰყავთ შვილი, უნიტას სამხედრო-პოლიტიკური აქტივისტი ადრიანო საპინიალუ.
ელენას უყვარს ამერიკელი პასტორის ჯონ მაქსველის ნაწერები, რომლებიც ითვლება ლიდერების საკითხების წამყვან ექსპერტად. უპირატესობას ანიჭებს კლასიკურ და ქრისტიანულ-ევანგელურ მუსიკას. დასვენების საყვარელი სახეობაა — სეირნობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ანგოლელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ანგოლელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:უნიტა-ს წევრები კატეგორია:ანგოლის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
თურქეთის საფეხბურთო სუპერთასი
თურქეთის საფეხბურთო სუპერთასი (Türkiye Süper Kupası) — საფეხბურთო გათამაშება თურქეთში, სადაც სუპერლიგის და თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალისტი გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1966 წლიდან.
გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია სტამბოლის „გალათასარაი“, რომელმაც 15-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „აქჰისარ ბელედიესპორი“.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ფეხბურთი კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
შარლოტ რემპლინგი
შარლოტ რემპლინგი (Charlotte Rampling; 5 თებერვალი, 1946) — ინგლისელი მსახიობი. მოღვაწეობს როგორც ბრიტანულ, ასევე ფრანგულ და იტალიურ კინემატოგრაფში.
ლევან შარაშენიძე
ლევან შარაშენიძე (დ. 24 მარტი, 1931, თბილისი — გ. 2012) — ქართველი გენერალ-მაიორი. 1979-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის სამხედრო კომისარი.
ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა ალმა-ათას საჰაერო-სადესანტო სამხედრო სასწავლებელი. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მსახურობდა კიევის სამხედრო ოლქში საჰაერო-სადესანტო დივიზიის, საპარაშუტო-სადესანტო პოლკის ოცმეთაურად. 1955 წელს გააგრძელა სამსახური სადესანტო ჯარებში. დაამთავრა პოლიტშემადგენლობის ცენტრალური კურსები და დაინიშნა სამხედრო-საჰაერო დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსის თანაშემწედ, შემდეგ საპარაშუტო-სადესანტო ბატალიონის მეთაურის მოადგილედ პოლიტდარგში. 1963 წელს აირჩიეს პოლკის პროპაგანდისტად და 1967 წელს გააგრძელა სწავლას ვილნიუსის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტზე დაუსწრებლად. 1965 წელს იგი გადაიყვანეს ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში საპარაშუტო-სადესანტო პოლკის მეთაურის მოადგილედ პოლიტდარგში, შემდეგ კი საჰაერო-სადესანტო დივიზიის პოლიტ განყოფილების უფროსად. 1970 წელს დაამთავრა მოსკოვის ვ. ი. ლენინის სახელობის სამხედრო-პოლიტექნიკური აკადემია. 1969-1976 წლებში იყო საჰაერო-სადესანტო დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსი, 1976-1979 წლებში ამიერკავკასიის წითელ დროშოვანი სამხედრო ოლქის პოლიტიკური-სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 1979-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის სამხედრო კომისარი. არჩეული იყო საქართველოს სსრ X და XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 1992 წელს საქართველოს სამოქალაქო ომის შემდეგ იყო დანიშნული დე-ფაქტო მთავრობის თავდაცვის მინისტრად იანვირდან მაისამდე, ხოლო მაისში დაინიშნა სახელმწიფოს მეთაურის მთავარ სამხედრო მრჩევლად. 1994 წელს გავიდა თადარიგში.
რეინსის ოლქი
რეინსის ოლქი (Rains County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ემორი. შეიქმნა 1870 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ვალასინი
ვალასინი (Valasin) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ზურაბ მენთეშაშვილი
ზურაბ მენთეშაშვილი (დ. 30 იანვარი, 1980, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. საფეხბურთო კლუბ „შუქურას“ მთავარი მწვრთნელის ასისტენტი.
საკლუბო კარიერა
საკლუბო კარიერის განმავლობაში თამაშობდა საქართველოს, ლატვიის, რუსეთისა და ისრაელის სხვადასხვა საფეხბურთო კლუბებში.
სანაკრებო კარიერა
2000–2010 წლებში იცავდა საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას, რომლის შემადგენლობაში 40 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.
სამწვრთნელო კარიერა
2019 წლიდან მუშაობდა „თელავის“ მთავარი მწვრთნელის ასისტენტის პოზიციაზე.
2022 წლიდან მუშაობას „შუქურას“ მთავარი მწვრთნელის ასისტენტის პოზიციაზე განაგრძობს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ნორჩი დინამოელის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:რიგის სკონტოს ფეხბურთელები კატეგორია:ვენტსპილსის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები კატეგორია:ისრაელის პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:აშკელონის ჰაპოელის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები ზურაბ
სამური (მდინარე)
სამური (Самурвацl; Самур; Samurçay) — სიდიდით მეორე მდინარე დაღესტანში (რუსეთი). ნაწილობრივ წარმოადგენს რუსეთის (დაღესტანის) და აზერბაიჯანის საზღვარს.
დასახელება
ენათმეცნიერი ოლეგ რუბაჩიოვის მოსაზრებით სამური წარმოსდგება ინდოარიული სიტყვების კომბინაციით: sam — „დან“, var — „წყალი“, ასევე მსგავსი samudrá — „წყალუხვი“. რუსი აღმოსავლეთმცოდნე ვლადიმერ მინორსკი მდინარის სახელს მიაწერს ალანურ ენებს.
ერთი ვერსიით სამურის დასახელება მომდინარეობს რუთულური ენიდან: са — „ერთი“ და мыри — „მდინარე“, ანუ ერთი მდინარე ან მდინარე, რომელიც გაერთიანდა, ერთი გახდა.
ენათმეცნიერ ბუკარ ტალიბოვის მოსაზრებით ჰიდრონიმი სამური გვიანდელი წარმოშობისაა და ის არაიბერიულ-კავკასიური ტომების მიერაა შემოტანილი.
ბევრი მეცნიერი პტოლემესთან და სხვა ანტიკური ხანის მეცნიერებთან ნახსენებ მდინარე ალბანუსს დღევანდელ სამურად მიიჩნევს. ცნობილი მუსლიმანი მოგზაური, ისტორიკოსი და გეოგრაფი ალ-ჰამავი იაკუთი წერდა: „ლეზგები არიან ქვეყანა ლაკედან, იქიდან სადაც მიედინება მდინარე ალბანუსი“.
ლეზგები მდინარეს ЧӀвехер вацI-ს უწოდებენ, რაც ითარგმნება როგორც: „ჩვეხერის მდინარე“. აწ უკვე მიტოვებული სოფელ ჩვეხერის სახელს. ასევე Кулан вац - შუა მდინარეს.
გეოგრაფია
მდინარე სამური სათავეს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ყინულებიდან, მთა გუტოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 3,648 მეტრზე იღებს. შუა XX საუკუნის მონაცემებით, სამურის მკვებავი მყინვარის ფართობი იყო 13.1 კმ²-ს, რაც მდინარის მთლიანი ბასეინის 0,3 %-ს შეადგენს. სათავიდან 7 კილომეტრში ქვევით მას უერთდება მდინარე ხალახური, რომელიც თავის მხრივ სათავეს ზღვის დონიდან 3,730 მეტრზე იღებს. მდინარის სიგრძეა 216 კილომეტრი, ხოლო ბასეინი 7,330 კმ2-ს მოიცავს. ბასეინის 96 % მდებარეობს დაღესტანში ხოლო 4 % — აზერბაიჯანში. მდინარის სათავე და შუა წელი მდებარეობს დაღესტანში, ხოლო მისი ქვედა წელი წარმოადგენს რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვარს. მდინარის ქვედა წელში მდებარეობს სამურის სუბტროპიკული ტყე.
მდინარის წყლის მასა იყოფა შემდეგნაირად: 42% წვიმის წყალი, 32% მიწის-ქვეშა წყლები, 22% თოვლი, 4% ყინულები. მდინარის წყალი ამარაგებს სამურ-აბშერონის არხის საირეგაციო სისტემას, რომელიც ჯეირანბანის წყალსაცავში ჩაედინება.
სქოლიო
კატეგორია:დაღესტნის მდინარეები
ამირან შავაძე
{{ინფოდაფა სპორტსმენი }} ამირან შავაძე (დ. 22 სექტემბერი, 1993) — ქართველი ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე. 2020 წელს რომში, იტალიაში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე, 60კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
ელ-კალაფატე
ელ-კალაფატე (El Calafate) — ქალაქი არგენტინაში, პატაგონიაში. მდებარეობს ლაგო-არხენტინოს ტბის სამხრეთ ნაპირზე, სანტა-კრუსის პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ქალაქ რიო-გალიეგოსიდან 320 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. სახელი მომდინარეობს მცენარე კალაფატესგან (Berberis buxifolia) — პატარა ბუჩქი ყვითელი ყვავილებითა და მუქი ლურჯი კენკრით, რომელიც ძალზე დამახასიათებელია პატაგონიისათვის.
ელ-კალაფატე მნიშვნელოვანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობა და კვანძია ლოს-გლასიარესის ეროვნული პარკის მოსანახულებლად, სადაც მდებარეობს პერიტო-მორენოს მყინვარი, ფიცროისა და სერო-ტორეს მთები.
ისტორია
ქალაქის ისტორია მეოცე საუკუნის ადრეულ წლებში იწყება. თავდაპირველად, ეს ადგილი ერთგვარი თავშესაფარი იყო მატყლით მოვაჭრეთათვის. ქალაქი ოფიციალურად 1927 წელს დაარსდა არგენტინის მთავრობის მიერ, რათა მომხდარიყო დასახლების წახალისება. 1937 წელს გაიხსნა ლოს-გლასიარესის ეროვნული პარკიც, რასაც ინფრასტრუქტურისა და გზების მშენებლობაც მოჰყვა.
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუსის პროვინციის ქალაქები
ტუტსი (ხალხი)
ტუტსი ასევე აბატუტსი, ისტორიულად ვატუტსი-საც უწოდებდნენ. — აფრიკის დიდი ტბების რეგიონში მცხოვრები ხალხი. ტუტსი წარმოადგენს ბანირუანდის და ბარუნდის ეთნიკური ჯგუფების ქვეჯგუფს, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ რუანდაში და ბურუნდიში და ასევე დიდი რაოდენობით წარმოდგენილი არიან: უგანდაში, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ტანზანიაში. ისინი ძირითადად საუბრობენ ბანტუს ჯგუფის რუანდა-რუნდის ენაზე.