cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეთანი
ეთანი სინთეთიკურად პირველად მიღებული იქნა 1834 წელს მაიკლ ფარადეის მიერ, კალიუმის აცეტატის ელექტროლიზის მეშვეობით. სახელწოდება ეთანი წარმოადგენს IUPAC-ის ნომენკლატურის ორგანული ქიმიის წარმოებულს. "ეთ-" ("ETH-") აღნიშნავს ნახშირბადის 2 ატომის არსებობას, და "-ანი" მიუთითებს რომ მათ შორის არის ერთი ბმა კავშირი.
ფიზიკური თვისებები
ეთანი — უფერო, უსუნო აირია.
ეთანის ბარიერი
მოლეკულური სუბსტრუქტურის ბრუნვა გრეხილი კავშირის ირგვლივ ჩვეულბრივ საჭიროებს ენერგიას. მინიმუმ ენერგიას რომელიც საჭიროა კავშირის 360 გრადუსით შემობრუნებისათვის ეწოდება ბრუნვის ბარიერი. ეთანი იძლევა ასეთი ბრუნვის ბარიერის კლასიკურ მარტივ მაგალითს, რომელსაც ზოგჯერ უწოდებენ "ეთანის ბარიერს". ცენტრალური ნახშირბად-ნახშირბადის კავშირის ორივე ბოლოზე არის სამი თავისუფალი მბრუნავი წყალბადი, იმ პირობით, რომ გააჩნიათ საკმარისი ენერგია რათა გადალახონ ნახშირბად-წყალბადის კავშირების ბარიერი, მოლეკულის ორივე ბოლოში.
ქიმიური თვისებები
ქიმიური ფორმულაა C2H6. ყველაზე დამახასიათებელი რეაქციაა წყალბადის ჩანაცვლება ჰალოგენებით, რომელიც მიმდინარეობს თავისუფალ რადიკალური მექანიზმით.
ლაბორატორიის პირობებში, ეთანი შეიძლება მივიღოთ ელექტროლიზის კოლბაში. აცეტატის მარილის წყლის ხსნარის ელექტროლიზით. ანოდზე აცეტატი იჟანგება, წარმოიქმნება ნახშირბადის დიოქსიდი და მეთილის რადიკალები, მეთილის რადიკალების მაღალი რეაქტიულობის ხარჯზე ისინი კომბილირდებიან და ქმნიან ეთანს:
მეორე მეთოდი, ძმრის ანჰიდრიდით და პეროქსიდით, რომელიც კონცეპტუალურად მსგავსია. ეთანის ქიმია ასევე ძირითადად მოიცავს თავისუფალი რადიკალების რეაქციას. ეთანს შეუძლია შევიდეს რეაქციაში ჰალოგენებთან, განსაკუთრებულად ქლორთან და ბრომთან, თავისუფალი რადიკალების ჰალოგენირებით. ეს რეაქცია მიმდინარეობს ეთილენის რადიკალების გავრცელებით:
რადგანაც ეთანის ჰალოგენირება შეიძლება გაგრძელდეს და გავრცელდეს თავისუფალი რადიკალების ჰალოგენირების გარეთაც, ამ პროცესს მივყავართ რამდენიმე ჰალოგენირებული პროდუქტის ნარევის შექმნამდე.
წვა
წვა ხდება თავისუფალი რადიკალების რეაქციების რთული სერიებით. ეთანის წვის ქიმიური კინეტიკის კომპიუტერულმა მოდელირებამ აჩვენა ასობით რეაქცია. ეთანის წვის რეაქციების სერიაში მნიშვნელოვანია ეთილენის რადიკალისა და ჟანგბადის რეაქცია, და მიღებული ზეჟანგის შემდგომი დაშლა ეთოქსად და ჰდროქსილის რადიკალად.
მსგავსი რეაქციები იღებენ მონაწილეობას ეთილენის წარმოებაში ეთანის ორთქლის კრეკინგით.
ფიზიოლოგიური ქმედება
გააჩნია ნარკოტიკული ზემოქმედება. ნორმალურ პირობებში, ეთანი წარმოადგენს საწვავ აირს. ჰაერთან არევისას მოცულობის 3,0% - 12,5%-მდე, ის წარმოქმნის ფეთქებად ნარევებს. იქ სადაც ეთანი ინახება როგორც კრეოგენული სითხე საჭიროა უსაფრთხოების დამატებითი ზომები. თხევად ეთანთან პირდაპირმა კონტაქტმა შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული წაყინვა. ამას გარდა, თხევადი ეთანიდან აორთქლებული ორთქლი, სანამ ის არ გათბება ოთახის ტემპერატურამდე, ჰაერზე მძიმეა და შეუძლია მიწაზე იხოხოს ან გროვდება დაბალ ადგილებში. ჭურჭელში სადაც იყო ეთანი შეიძლება სიცოცლისათვის საჭირო ჟანგბადის ნაკლებობა აყოს. ამას გარდა არის გაგუდვის საშიშროება, ეთანი არ წარმოადგენს მწვავე ან ქრონიკულ ტოქსიკური რისკის ნივთიერებას.
მიღება
მრეწველობაში ეთანს მიიღებენ ნავთობისაგან და ბუნებრივი აირიდან. მეთანის შემდეგ, ეთანი წარმოადგენს ბუნებრივი აირის სიდიდით მეორე კომპონენტს. სხვადასხვა საბადოს ბუნებრივ აირში ეთანის შემცველობა მერყეობს მოცულობის 1%-ზე ნაკლებიდან 6%-ზე მეტამდე. 1960 წლამდე, ეთანს და უფრო მსხვილ მოლეკულებს როგორც წესი არ ანცალკევებდნენ ბუნებრივი აირის მეთანის კომპონენტებისაგან, არამედ უბრალოდ წვავდნენ მეთანთან ერთად როგორც საწვავს. მაგრამ დღეს, ეთანი წარმოადგენს მეტად მნიშვნელოვან ნავთობქიმიურ ნედლეულს, და მას ანცალკევებენ ბუნებრივი აირის სხვა კომპონენტებისაგან. ეთანი ასევე შეიძლება გამოყოფილ იქნას ნავთობის აირისაგან. აიროვანი ნახშილწყალბადების ნარევები, რომლებიც წარმოიქმნებიან როგორც ნავთობის გადამუშავების გვერდული პროდუქტი. ქარხნების მშენებლობის და გაშვების ეკონომიკა შესაცვლელია, მაგრამ თუკი დაუმუშავებელი აირის მიწოდების შეფარდებითი ღირებულება აღემეტება ეთანის გამოყოფის ღირებულებას, მაშინ ქარხანა არ შეიძლება გაშვებულ იქნას.
გამოყენება
მრეწველობაში ეთანს ძირითადად გამოიყენებენ - ეთილენის მისაღებად. მის და ორთქლის ნაზავს მოკლე დროით აცხელებენ მაღალ ტემპერატურამდე (900 °C ან კიდევ უფრო მაღლა), მძიმე ნახშირწყალბადები იშლებიან მჩატე ნახშირწყალბადებად, და გაჯერებული ნახშირწყალბადები ხდებიან გაუჯერებლად. ეთილენის წარმოებისათვის ეთანი საუკეთესოა, ამიტომაც ეთანის ორთქლური კრეკინგი საკმაოდ სელექციურია ეთილენისათვის, იმ დროს როცა მძიმე ნახშირწყალბადების ორთქლის კრეკინგი იძლევა პროდუქტების ნარევს სადაც ეთილენი უფრო ნაკლებადაა და ბლომადაა უფრო მძიმე ალკანები (ოლეფინები), როგორებიცაა პროპილენი და ბუტადიენი და არომატული ნახშირყალბადები. ეთანის ჟანგვა ქლორირებამ დიდი ხანია აჩვენა პოტენციურად ეკონომიური მიმართულება ვინიქლორიდისათვის ვიდრე ეთილენის ქლორირებაა. ამ რეაქციის ჩატარების ბევრი პროცესი იქნა დაპატენტებული. საუდის არაბეთში, იანბუში ფირმა SABIC განაცხადა 30000 ტ / ძმრის მჟავის წარმოების ქახნის აშენების შესახებ ეთანის ჟანგვის გზით. ამ პროექტის ეკონომიკური მიზანშეწონილობა გათვლილია ეთანის დაბალ ფასზე საუდის არაბეთის საბადოებთან სიახლოვის გამო, და ის ვერ იქნება კონკურენტუნარიან მათანოლის კარბონილირებისას მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში. ეთანი შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც მაცივარ აგენტი გაცივების კრიოგენულ სისტემებში. გაცილებით მცირე მასშტაბით სამეცნიერო კვლევებში თხევადი ეთანი გამოიყენება ელექტრონულ მიკროსკოპში.
ატმოსფერული და დედამიწის დამატებითი ეთანი
ეთანი ხდება აირი რომელიც ტოვებს თავის კვალს ატმოსფეროში, დღეს მისი კონცენტაცია ზღვის დონეზე არის 0,5 ppbv,  მაგრამ ალბათ მისი ინდუსტრიალიზაციამდე კონცენტრაცია იყო ბევრად ნაკლები ვიდრე ახლა, რადგანაც ეთანის მნიშვნელოვანი ნაწილი ატმოსფეროში ჩნდება როგორც მოპოვებადი საწვავის სახეობა. თუმცა ეთანი სასათბურე ეფექტის გამომწვევი აირია, ის გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე მეთანი, და ასევე ნაკლებად ეფექტურია მასასთან შედარებით. ის ასევე აღმოჩენილი იქნა როგორც ატმოსფეროს კომპონენტი ყველა ოთხ გიგანტ-პლანეტაზე, სატურნის მთვარის ტიტანის ატმოსფეროში. ატმოსფერული ეთანი არის მეთანის აირზე მზის ფოტოქიმიური ზემოქმედების შედეგი, ამ ატმოსფეროებში: მოკლე ტალღების ულტრაიისფერ ფოტონებს 160 ნმ შეუძლიათ მეთანის მოლეკულების ფოტო-დისოციაცია მეთილის რადიკალად და წყალბადის ატომად. როდესაც ორი მეთილენის რადიკალი რეკომბინირდებიან შედეგად წარმოიქმნება ეთანი:
2007 წლის დეკემბერში ზონდმა "კასინიმ" ტიტანის სამხრეთ პოლუსთან აღმოაჩინა სულ ცოტა ერთი ზღვა ანუ ტბა მაინც რომელსაც დღეს უწოდებენ ონტარიო ლეკუს მისი დედამიწის ონტარიოს ტბასთან მსგავსების გამო (მიახლოებით 20 000 კმ²). შემდგომი ინფრაწითელი სპექტრული მონაცემების ანალიზის შედეგად 2008 წლის ივნისში წარმოადგინეს უფრო დაწვრილებითი მტკიცებულება თხევადი ეთანის არსებობის შესახებ ონტარიოს ლაკისში. 1996 წელს, ეთანი აღმოჩენილ იქნა კომეტა ხიაკუტაკეზე, და მას შემდეგ ის სხვა რამდენიმე კომეტაზეც იყო ნანახი. ეთანის არსებობა მზის სისტემის ამ ნაწილში შეიძლება დაკავშირებული იყოს, იმასთან რომ ეთანი არის როგორც მზის ნისლიანობის თავდაპირველი კომპონენტი, რისგანაც როგორც ვარაუდობენ წარმოიქმნება მზე და პლანეტები. 2006 წელს დეილ კუიკშანკმა NASA / Ames Research Center და მისმა კოლეგებმა განაცხადეს ეთანის სპექტროსკოპული აღმოჩენის შესახებ პლუტონის ზედაპირზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორგანული ქიმია კატეგორია:ალკანები კატეგორია:ნახშირწყალბადები
ძვ. წ. 521
გარდაიცვალნენ
*
ხმელთაშუა ზღვის კავშირი
მინი|300პქ|კავშირის წევრები 2008 წლის ივლისში: ლურჯი - ევროკავშირის ქვეყნები, მწვანე დანარჩენი წევრები, დაშტრიხული მწვანე - დამკვირვებელი. ხმელთაშუა ზღვის კავშირი (აკრონიმი UfM, Union méditerranéenne / Union pour la Méditerranée; Mediterranean Union) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს ხმელთაშუაზღვისპირა ქვეყნებს ევროპასა და აფრიკაში. ორგანიზაცია დაარსდა 2008 წლის 13 ივლისს საფრანგეთის პრეზიდენტ ნიკოლა სარკოზის ინიციატივით. თავდაპირველად ეს იდეა შემოთავაზებული იყო, როგორც თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანების ალტერნატივა, თუმცა ეს იდეა უარყოფილ იქნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
ფახრ-ალ-დინ ასად გორგანი
ფახრ-ალ-დინ ასად გორგანი — XI საუკუნის სპარსი პოეტი. წარმოშობით იყო გორგანიდან. მოღწეულია მისი რამდნეიმე ლირიკული ლექსის ფრაგმენტი და სამიჯნურო პოემა ვისი და რამინი. პოემიდან ირკვევა, რომ გორანი ახლდა სელჩულ სულთან თოღრულ-ბეგს ისპაჰანის აღების დროს 1042 წელს. ამ დროს მიიღო პოეტმა ვისის და რამინის სამიჯნურო ამბის სპარსულად გალექსვის დაკვეთა. ფაბულის ნასესხობის მიუხედავად გორგანმა შექმნა ორიგინალური რომანი, რომელიც სპარსული რომანული ეპოსის პირველი სრულყოგილი ნიმუშია.
სქოლიო
კატეგორია:XI საუკუნის ადამიანები კატეგორია:სპარსელი პოეტები
აჯაჟვი
აჯაჟვი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (მოქვის თემი), მდინარე მოქვის მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 9 კმ, ოჩამჩირიდან 9 კმ. სახელწოდება აფხაზურია და „ბებერ მუხას“ ნიშნავს. 1930 წელს მოქვის თემში შედიოდა აჯას, ხოლო 1949 წელს აჯაჟვის სახლწოდებით. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:მოქვის თემის სოფლები
ქომ-ომბო
ქომ-ომბო (كوم أمبو) — ქალაქი ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში, ასუანის მუჰაფაზაში. ქომ-ომბო გაშენებულია მდინარე ნილოსის ნაპირებზე. ქალაქი 50 კილომეტრითაა დაცილებული მუჰაფაზის დედაქალაქ ასუანს.
გალერეა
<Gallery> Image:Kom Ombo Temple Relief.jpg|გამოსახულება ქომ ომბოს ტაძარში. Image:KomOmbo 2004-12.jpg|გამოსახულება ქომ-ომბოს ტაძარში. Image:Kom Ombo 01.jpg|ქალაქი ქომ-ომბო. </Gallery>
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ასუანის მუჰაფაზა
იტალიკური ენები
იტალიკური ენები — ინდოგერმანული ენების ოჯახში შემავალი ერთ-ერთ ქვეჯგუფი. კელტურ ენებთან ამ ენათა ადრე ნავარაუდევი ნათესაობა დღემდე ვერ დამტკიცდა.
რესურსები ინტერნეტში
*
ნიკოლოზ გორბუნოვი
ნიკოლოზ გორბუნოვი (დ. 9 ივნისი, 1892 — გ. 7 სექტემბერი, 1937) — რუსი საბჭოთა მოღვაწე, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1935).
ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა პეტერბურგის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი. მონაწილეობდა თებერვლის რევოლუციაში. 1917 წლის ნოემბრიდან იყო ლენინის პირადი მდივანი. 1919-1920 წლებში იყო არმიაში. 1923-1929 წლებში იყო მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებლის რექტორი.1932-1935 წლებში ხელმძღვანელობდა ტაჯიკეთ-პამირის კომპლექსურ ექსპედიციას. 1936-1937 წლებში იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის თავმჯდომარე.
Polyrhachis rufipalpis
Polyrhachis rufipalpis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლატიფ ქერიმოვი
ლატიფ ქერიმოვი (Lətif Hüseyn oğlu Kərimov; 4 ნოემბერი, 1906, შუშა, ელიზავეტპოლის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — 8 სექტემბერი, 1991, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ორნამენტული მხატვარი, ხალიჩების მწარმოებელი, ხელოვნების ისტორიკოსი.
ბიოგრაფია
ლატიფ ქერიმოვი დაიბადა 1906 წლის 4 ნოემბერს (17 ნოემბერს) შუშაში, რუსეთის იმპერიის ელიზავეტპოლის გუბერნიაში. მამამისი, მაშადი ჰუსეინი, მექუდე იყო, დედამისი, თელი, ხალიჩების მქსოველი. 1910 წელს ოჯახი საცხოვრებლად ირანში, ქალაქ მეშჰედში გადავიდა და ყარაბაღულ კვარტალში დასახლდა. 14 წლის ასაკში ადგილობრივი მედრესეს დამთავრების შემდეგ, ლატიფ ქერიმოვმა დედის გზას გაჰყვა და დაიწყო მუშაობა ხალიჩების მაღაზიაში. ისწავლა ხალიჩების ქსოვის ხელოვნება.
ქერიმოვი თეირანში საბჭოთა საკონსულომ მიიწვია რუსეთის კულტურული კლუბის წევრად, სადაც შემდგომში ითამაშა უზეირ ჰაჯიბეკოვის პიესებში და დააარსა აზერბაიჯანის მრავალხმიანი გუნდი.
1929 წელს ლატიფ ქერიმოვმა მიიღო საბჭოთა მოქალაქეობა და ირანის მთავრობამ მას საბჭოთა კავშირში გადასვლის შესაძლებლობა მისცა. სსრკ-ში ჩასვლისთანავე ის მშობლიურ ქალაქ შუშაში დასახლდა და ცოლად შეირთო გოგონა, სახელად შოვქათი. ის დაინიშნეს იმპორტის ინსტრუქტორად ხალიჩების ქარხანაში. გარდა ამისა, მან დააარსა და ჩაატარა ხალიჩების ქსოვის კურსები ირანული მეთოდით, რაც იმ მომენტამდე უცნობი იყო ყარაბაღელი მქსოველებისთვის. მოგვიანებით მან გახსნა მსგავსი კურსები ყუბასა და ბაქოში. ამ პერიოდის განმავლობაში, ლატიფ ქერიმოვმა მოამზადა მრავალი სახელმძღვანელო ხალიჩების ქსოვის ტექნოლოგიაზე, გააუმჯობესა მანქანური ხალიჩების ქსოვის ტექნიკა; შეიმუშავა ფუნდამენტურად ახალი სტილის ორნამენტები და ხალიჩების შეღებვის ტექნიკა.
ხალიჩების გარდა, ქერიმოვი წარმატებით მუშაობდა სამკაულებზე, ხის კვეთაზე და შენობების დეკორატიულ ინტერიერზე.
1940-იან წლებში ქერიმოვი დაკავებული იყო ნიზამი განჯევის სახელობის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მუზეუმი ინტერიერის მორთვით.
1945 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის არქიტექტურისა და ხელოვნების ინსტიტუტის სახვითი ხელოვნების განყოფილების გამგედ.
1954 წელს მოაწყო თავისი პირველი პერსონალური გამოფენა, რომელშიც შედიოდა ხალიჩები, არქიტექტურული დეკორაციები, ხის ჩუქურთმები, ფაიფურის ვაზები, სამკაულები და გრაფიკული ელემენტები.
1955 წელს მიენიჭა „აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის“ წოდება. მისი ძალისხმევითა და მისი ენთუზიაზმით 1967 წელს ქალაქ ბაქოში დაარსდა აზერბაიჯანის ხალიჩისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, მსოფლიოში პირველი ასეთი მუზეუმი. მუზეუმს მისი სახელი მიენიჭა 1991 წელს.
ქერიმოვის მიერ ნაქსოვი ხალიჩების ნაწილი ინახება ანკარას, სტამბოლისა და თეირანის მუზეუმებში.
ლატიფ ქერიმოვი გარდაიცვალა 1991 წლის 8 სექტემბერს ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში ბაქოში.
ბოლნისის ეპარქია
ისტორია
1917 წელს ავტოკეფალიის აღდგენის მიუხედავად, ეპარქიაში ქრისტიანული ცხოვრების გამოცოცხლება მხოლოდ 80-იან წლებში დაიწყო. ძველი ბოლნისის ეპარქია, აგარაკ-წალკის საერთო სახელწოდებით არსებულ ქვემო ქართლის ეპარქიაში იყო გაერთიანებული. ბოლნისი ცალკე ეპარქიად გამოყოფა 1995 წელს წმიდა სინოდის გადაწყვეტილების საფუძველზე მოხდა. იმ დროიდან მას ბოლნისისა და დმანისის ეპარქია ეწოდა. ეპარქიის მწყემსმთავრად მანამდე აგარაკ-წალკის მთავარეპისკოპოსი თადეოზი იქნა განწესებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები
ედუარდ ჯენერი
ედუარდ ენტონ ჯენერი (Edward Jenner; დ. 17 მაისი, 1749 − გ. 26 იანვარი, 1823) — ინგლისელი მეცნიერი, რომელიც სწავლობდა გარემოს. აღიარებულია, როგორც ყვავილის ვაქცინის შემქმნელი და ზოგჯერ „იმუნოლოგიის მამას“ უწოდებენ.
გარდაიცვალა, 1823 წლის 26 იანვარს, 73 წლის ასაკში, ინსულტის შედეგად. მას ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი ჰყავდა, მაგრამ უფროსი ვაჟი ტუბერკულოზის შედეგად გარდაიცვალა 21 წლის ასაკში.
ვაქცინა
ჯენერმა შეამჩნია, რომ ფერმერები, რომლებსაც ძროხებისგან გადაედოთ ყვავილი, შემდგომში ამ დაავადებით აღარ ავადდებოდნენ. აღმოჩნდა, რომ ძროხებისთვის დამახასიათებელია ყვავილის შედარებით მსუბუქი ფორმა.ჯენერმა დაასკვნა, რომ ფერმერბს, რომლებმაც ყვავილის მსუბუქი ფორმა გადაიტანეს, ამ დაავადების მიმართ გამოუმუშავდათ იმუნიტეტი და ამიტომ მათთვის საშიში უკვე აღარ იყო. 1790 წლის 14 მაისს ჯენერმა პირველი აცრა 8 წლის ჯეიმზ ფიპს შეუყვანა ყვავილით დაავადებული ძროხის გამონაყარიდან აღებული სითხე, რის შემდეგაც ბავშვი ყვავილით აღარ დაავადდა. ამით ჯენერმა პირველმა დაადგინა ვაქცინაციის უდიდესი მნიშვნელობა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1794 კატეგორია:გარდაცვლილი 1823
დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკი
დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკი (Дмитрий (Дмитрий Харитон Рюрик Мирон) Иванович Святополк-Мирский; დ. 1825, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 18 იანვარი, 1899, ნიცა) — თავადი, რუსი გენერალი, კავკასიის ომების, ყირიმის ომის და 1877—1878 წლების რუსეთ -თურქეთის ომის მონაწილე.
ბიოგრაფია
სამხედრო სამსახური დაიწყო კავკასიაში 1841 წელს, იბრძოდა ჩეჩნებისა და დაღესტნელების წინააღმდეგ, რისთვისაც 1845 წლის 1 იანვარს მიიღო უნტერ-ოფიცრის წოდება. ომავე წლის 1 ივლისს დაღესტანში, დარგუს ექსპედიციის დროს ანდის სიმაღლეების შტურმში მამაცობისათვის მიენიჭა პრაპორშჩიკის წოდება. 1846 წლის კამპანიისას (იანვარ–სექტემბერი) მონაწილეობდა შამილის წინააღმდეგ ბრძოლებში. 1847 წელს გროზნის და და ვოზდვიჟენსკის ციხეებთან ბრძოლაში თავის გამოჩენისთვის მიენიჭა პოდპორუჩიკის (14 სექტემბერი) და პორუჩიკის (6 დეკემბერი) წოდებები. 1848 წლის იანვარ–თებერვალში მონაწილეობდა მცირე ჩეჩნეთის ბრძოლებში, აპრილიდან მივლინებით იმყოფებოდა დაღესტნის რაზმში, აულ გერგებილის ალყის სამუშაოებზე. 23 ივნისს დაიჭრა მკერდის არეში. 1850 25 ივნისს მიენიჭა შტაბს-კაპიტნის წოდება. 1850 წლის 17 თებერვლიდან იყო კავკასიის არმიის შტაბის მეთაურის, პავლე კოცებუს ადიუტანტი და ამ წლის ბოლომდე იმყოფებოდა თბილისში, ხოლო 1851 წლის კამპანიისას, იანვარ–მარტში იბრძოდა ჰაჯი-მურატის და შამილის წინააღმდეგ, რისთვისაც 18 ივნისს მიენიჭა კაპიტნის წოდება. მომდევნო წელს, ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისთვის, მიენიჭია მაიორობა. 29 სექტემბერს დაინიშნა კავკასიის ცალკე კორპუსის მთვარსარდლის, მიხეილ ვორონცოვის ადიუტანტად და იყო ალექსანდრე ბარიატინსკის უშუალო დაქვემდებარებაში, რომელთან ერთადაც ბრძოლაში დაღესტნის მთიელთა წინააღმდეგ 1853 წლის 9 იანვარს მიენიჭა ვიცე-პოლკოვნიკის წოდება.
მთიელთა წინააღმდეგ ბრძოლებში გამოჩენილი მამაცობისთვის დაჯილდოებულია წმინდა ვლადიმირის IV ხარისხის ორდენით, ბაბთით (23 სექტემბერი, 1848, გერგებილის აღებისთვის) და წმინდა ანას III ხარისხის ორდენით, ბაფთით (3 დეკემბერი, 1849, 1849 წლის კამპანიაში თავის გამოჩენისთვის).
მონაწილეობდა ყირიმის ომში, რისთვისაც 1854 წლის 14 მაისს დაჯილდოვდა წმინდა ანას II ხარისხის ორდენით (ბაიანდურის ბრძოლისთვის), ხოლო 1855 წლის 27 თებერვალს (კურიუკ-დარას ბრძოლისთვის) მიენიჭა ალმასის ნიშნები აღნიშნულ ორდენთან. ნიკოლოზ მურავიოვის კავკასიის მთავარსარდლად დანიშვნისას ღიად გააკრიტიკა ეს უკანასკნელი გახმაურებული წერილით, რომელშიც იცავდა ალექსი ერმოლოვს და მისეულ წესებს. 1855 წელს იძეულებული გახდა დაეტოვებინა კავკასია, იმყოფებოდა ყირიმში აზოვის ქვეითთა პოკში, სადაც შავ მდინარესთან ანგლო–ფრანგებთან ბრძოლისას დაიჭრა. იმავე წლის 19 ნოემბერს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება და ოდესის ეგერთა პოლკის მე–2 ბატალიონის მეთაურად დაინიშნა, ხოლო 11 სექტემბერს – გენერალ-ფელდმარშალ დიბიჩ-ზაბალკანსკის ქვეითი პოლკის მეთაურად.
1856 წლის 12 იანვარს დაჯილდოვდა წმინდა გიორგის IV ხარირსხის ორდენით – "სევასტოპლის დაცვისთვის".
ყირიმის ომის დასრულების შემდეგ სვიატოპოლკ-მირსკი დაბრუნდა კავკასიაში. 1857 წლის 6 სექტემბერს ხელმძღვანელობდა ყაბარდოს პოლკს, რომლითაც ჩეჩნეთის მთიან ნაწილში მოაწყო სამხედრო კამპანია და 12 ივლისს დაინიშნა ყუმუხის ოლქის მმართველად, შეთავსებით პოლკის მეთაურად. 1859 წლის 12 აპრილს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება და დაინიშნა კასპიისპირა მხარის არმიის შტაბის უფროსად. იმავე დროს ჩაირიცხა მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის სვიტის წევრად. 1859 წელს მთიელთა წინააღმდეგ კამპანიაში მეთაურობდა გენერალკ-ადიუტანტ ა. ე. ვრანგელის დაღესტნის რაზმის საბრძოლო შტაბს და მონაწილეობა მიიღო გუნიბის წარმატებულ შტურმში; ამ გამაგრებული აულის აღებისთვის 1859 წლის 22 სექტემბერს დაჯილდოვდა წმინდა ანას I ხარისხის ორდენით, ხმლებით და 1860 წლის 3 იანვარს – წმინდა ვლადიმირის III ხარისხის ორდენით, ხმლებით.
შამილის დატყვევებისა და აღმოსავლეთ კავკასიის დამორჩილების შემდეგ იყო ყუბანის ოლქის არმიის სარდლის თანაშემწე.
1861 წლის 23 აპრილს დაჯილდოვდა წმინდა ვლადიმერის II ხარისხის ორდენით, ხმლებით; იმავე წლის 21 სექტემბერს მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და დაინიშნა თერგის ოლქის მმართველად. 1863 წლიდან 1867 წლის 23 აპრილამდე ეკავა ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორის თანამდებობა. ამ პერიოდში მან ჩაახშო აფხაზთა აჯანყება (1866 წლის ივნის–აგვისტო) და აფხაზეთში ახალი ადმინისტრაციული და სასამართლო წეს-რიგი დაამყარა. 1866 წლის 16 ივნისს მიენიჭა გენერალ-ადიუტანტის წოდება და დაჯილდოვდა თეთრი არწივის და წმინდა ალექსანდრე ნეველის ორდენებით. 1869 წელს არჩეულ იქნა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილების ნამდვილ წევრად და საპატიო თავმჯდომარედ. 1873 წლის 30 აგვისტოს მიიღო ინფანტერიის გენერლის წოდება.
ტამბოვი
ტამბოვი (Тамбов) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ტამბოვის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ნავმისადგომი მდინარე ცნის (ვოლგის აუზი) მარცხენა ნაპირზე. ქალაქი ამფითეატრის მსგავსად არის შეფენილი მდინარე ცნის მოსახვევის დამრეც ფერდობზე. ქალაქი ტამბოვი დაარსდა 1636 წელს როგორც ციხესიმაგრე მოსკოვის სახელმწიფოს ყირიმისა და ნოღაის თათრებისაგან დასაცავად. 1796 წლიდან საგუბერნიო ცენტრია. 1830 წელს ტამბოვში მოხდა „ქოლერის აჯანყება“.
სქოლიო
კატეგორია:ტამბოვის ოლქის ქალაქები
დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკი
ბიოგრაფია
გარდაიცვალა 1899 წლის 18 იანვარს საფრანგეშთი, ქ. ნიცაში.
ოჯახი
დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკი დაქორწინებული იყო სოფიო იაკობის ასულ ორბელიანზე (1831—1879), რომელთანაც ჰყავდა ერთი ვაჟი და სამი ქალიშვილი: პეტრე (1857—1914), რუსეთის იმპერიის მომავალი შინაგან საქმეთა მინისტრი, სახელმწიფო საბჭოს წევრი; ნინო/ნინა (1852—1926), სტავროპოლის და ვიბორგის გუბერნატორის, გენერალ დენის (Voldemar Kaarle von Daehn) მეუღლე; ოლღა, გათხოვებადმე იმპერატრიცა მარია ფიოდოროვნას (ალექსანდრე III-ს მეუღლე) ფრეილინა და მისი მუდმივი მეგობარი; და მარია (1853—1889), გენერალ-მაიორ ი. მ. ორბელიანის მეუღლე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1825 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1899 კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსეთის გენერლები
ილია ვეკუა
ილია ნესტორის ძე ვეკუა (დ. 6 მაისი [ძვ. სტ. 23 აპრილი], 1907, პირველი შეშელეთი, სოხუმის ოკრუგი ― გ. 2 დეკემბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი და მექანიკოსი. სსრკ-ის მეცნიერებათ აკადემიის (1958) და საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის (1946) აკადემიკოსი, სოციალისტური შრომის გმირი (1969). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი (1972-1977), ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. მისი პირადი არქივი დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.
ბიოგრაფია
ილია ვეკუამ საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1925 წელს, სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე.
1930 წელს მან წარმატებით დაამთავრა ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და რეკომენდაცია მიეცა ლენინგრადის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში ჩარიცხვისათვის. ასპირანტურის გავლის შემდეგ, 1933 წელს, ილია ვეკუა თბილისში დაბრუნდა და მუშაობა დაიწყო უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. იგი კითხულობდა ლექციებს თანამედროვე მათემატიკის მრავალ დარგში. ილია ვეკუა ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე იყო სამეცნიერო სემინარებისა, სადაც საკუთარი შედეგების შესახებ ხშირად გამოდიოდა მოხსენებით. აქედან დაიწყო მისი მრავალმხრივი პედაგოგიური მეცნიერული და ორგანიზატორული მოღვაწეობა.
1937 წელს ილია ვეკუამ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „დრეკადი ტალღების გავრცელება უსასრულო ფენაში“. იმავე წელს აირჩიეს დოცენტად. 1939 წელს წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ელიფსური ტიპის დიფერენციალურ განტოლებათა ამოხსნების კომპლექსური წარმოდგენა და მისი გამოყენება სასაზღვრო ამოცანების ამოხსნისათვის“. 1940 წელს იგი უკვე პროფესორია. 1940-1944 წლებში ილია ვეკუა უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის დეკანი იყო.
1944 წელს ილია ვეკუა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1946 წელს აკადემიკოსად აირჩიეს.
1944-1947 წლებში ილია ვეკუა იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრორექტორი სამეცნიერო ნაწილში, 1947-1951 წლებში - თსუ—ის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის გამგე. 1948 წელს მან გამოაქვეყნა ფუნდამენტური მონოგრაფია „ელიფსურ განტოლებათა ამოხსნის ახალი მეთოდები“. ამ მონოგრაფიისათვის მას 1950 წელს სსრკ-ის სახელმწიფო და ლენინური (1963) პრემია მიეკუთვნა.
1951 წელს ვეკუა მოსკოვში გადავიდა და იქ განაგრძო მეცნიერული მოღვაწეობა. 1952 წელს იგი ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის უნივერსიტეტის დიფერენციალური განტოლებების კათედრის პროფესორად აირჩიეს, სადაც 1959 წლამდე იმუშავა.
1958 წელს სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად აირჩიეს. 1959 წელს ახალდაარსებული ნოვოსიბირსკის უნივერსიტეტის პირველ რექტორად დაინიშნა. იყო ჟურნალ „Сибирский математический журнал“-ის რედკოლეგიის წევრი. 1959-1961 წლებში-ჟურნალ „Вестник Академии наук СССР“- ის რედკოლეგიის წევრი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების ჰიდროდინამიკის ინსტიტუტის თეორიული განყოფილების გამგე და სხვ.
1964 წელს ილია ვეკუა თბილისში დაბრუნდა. მას პატივი ხვდა, ორჯერ ყოფილიყო უნივერსიტეტის რექტორი – 1953 წლის ივლისიდან იმავე წლის სექტემბრამდე და 1966 წლის აპრილიდან 1972 წლის აპრილამდე. უნივერსიტეტში მან განახორციელა მრავალი ღონისძიება: დააარსა რამდენიმე ახალი ფაკულტეტი,   კათედრა,   კაბინეტი,  1966 წელს უნივერსიტეტთან შეიქმნა გამოყენებითი მათემატიკის პრობლემური ლაბორატორია, რომელიც თანამედროვე ტექნიკური მოწყობილობით აღიჭურვა. მის ბაზაზე მოგვიანებით ჩამოყალიბდა გამოყენებითი მათემატიკის ინსტიტუტი, რომლის დირექტორი ვეკუა იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ინსტიტუტს ილია ვეკუას სახელი მიენიჭა. ასევე, ილია ვეკუას სახელს ატარებს ფიზიკა-მათემატიკის ქალაქ თბილისის N42 საჯარო სკოლა.
ჯილდოები
1969 წელს, როგორც გამოჩენილ მეცნიერსა და საზოგადო მოღვაწეს, ილია ვეკუას სოციალისტური შრომის გმირის წოდება მიენიჭა. დაჯილდოებული იყო 5 ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. 1972 წლის მაისში ვეკუა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტად აირჩიეს. ამ პოსტზე მან თავისი მასწავლებელი ნიკო მუსხელიშვილი შეცვალა.
ილია ვეკუა გარდაიცვალა 1977 წლის 2 დეკემბერს. დაკრძალულია მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:ქართველი მექანიკოსები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ი
Electronic Meditation
Electronic Meditation — ჯგუფის Tangerine Dream სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1970 წელს, ლეიბლზე Ohr.
დისკი ჩაწერილი იქნა ნაქირავებ ქარხანაში, ბერლინში, 1969 წლის ოქტომბერში, ორფირიანი ჩამწერის Revox დახმარებით. ალბომის მუსიკალური სტილისტიკა წარმოადგენს თავისუფალი ჯაზური იმპროვიზაციების, ელექტრონული მუსიკის და ინსტრუმენტული როკის სინთეზს. მასზე გამოყენებულია როგორც სტანდარტული, ასევე ჯგუფის წევრების მიერ აწყობილი ინსტრუმენტების ფართო სპექტრი. გარდა ამისა, გამოიყენება სხვადასხვა სპეციფიკური ხმოვანი ეფექტიც.
ეს არის ჯგუფის ერთადერთი დისკი, რომელზეც უკრავენ ფრეზე, შულცე და შნიცლერი. 2002 წლის გამოცემა შეიცავს ანოტაციას, სადაც მითითებულია, რომ ალბომზე ასევე უკრავდნენ ჯიმი ჯექსონი (ორგანი) და ტომას კაიზერლინგი (ფლეიტა).
სქოლიო
კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:Tangerine Dream-ის ალბომები კატეგორია:1970 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Ohr-ის ალბომები
ოუენ ჰარგრივზი
მინი|მარჯვნივ|ოუენ ჰარგრივზი ოუენ ლი ჰარგრივზი (Owen Lee Hargreaves; დ. 20 იანვარი, 1981, კალგარი, კანადა) — ინგლისელი ფეხბურთელი.
მანჩესტერ იუნაიტედი
ოუენ ჰარგრივზი 2007 წლამდე მიუნხენის ბაიერნში ასპარეზობდა. 2007 წლის 20 მაისს ბაიერნის ხელმძღვანელობა დათანხმდა ტრანსფერს იმ შემთხვევაში თუკი მანჩესტერული კლუბი 17 მილიონს გადაიხდიდა. ეს რეკორდული თანხა იყო გერმანული კლუბისთვის. 24 მაისს ჰარგრივსი თავის აგენტთან ერთად ჩაფრინდა იუნაიტედის ქერინგტონის ბაზაზე. 2007 წლის 1 ივლისს კი ხელი მოაწერა თავის 4 წლიან კონტრაქტს მანჩესტერ იუნაიტედთან.
პირველი სეზონი მანჩესტერ იუნაიტედში ჰარგრივზისთვის არც ისე წარმატებული გამოდგა. მისი დებიუტი შედგა მანჩესტერულ დერბიში, რომლის შემდეგაც მან ახალ წლამდე მხოლოდ 10 მატჩი ჩაატარა სასტარტო შემადგენლობაში. 1 იანვრიდან კი მისი საქმე უეკთესობისკენ წავიდა. 2007-08 წლების სეზონში ჰარგრივსმა ჩაატარა 23 მატჩი ძირითად შემადგენლობაში და 11-ჯერ შეცვლაზე შემოვიდა. ოუენმა ინგლისური გრანდის შემადგენლობაში გაიტანა 2 გოლი, და აქედან ერთ-ერთი იყო საუცხოო ჯარიმა ლონდონის არსენალის კარებში, რის შედეგადაც გამარჯვება იუნაიტედს დარჩა და თავისი ტრიუმფალური სეზონის ბოლოს ოუენ ჰარგრივზმა გულზე ჩემპიონთა ლიგის კიდევ ერთი ოქროს მედალი ჩამოიკიდა.
2008-09 სეზონი ოუენმა თითქმის მთლიანად გამოტოვა და გაემგზავრა ამერიკაში, რათა გაეკეთებინა ოპერაცია ორივე მუხლზე და მოეშორებინა ის ქრონიკული ტრავმიანობა, რომელიც მას თამაშის საშუალებას არ აძლევდა. ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა და იგი გუნდს დაუბრუნდა.
ეროვნული ნაკრები
2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც ჩატარდა გერმანიაში, ინგლისელები გავიდნენ 1/4 ფინალამდე და ჰარგრივზი ცნეს ეროვნული ნაკრების საუკეთესო მოთამაშედ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
დალია გრიბაუსკაიტე
დალია გრიბაუსკაიტე (Dalia Grybauskaitė; დ. 1 მარტი, 1956, ვილნიუსი, ლიტვის სსრ) — ლიეტუველი პოლიტიკოსი, ლიეტუვის ყოფილი ფინანსთა მინისტრი, ლიეტუვის პირველი ქალი პრეზიდენტი 2009-2019 წლებში.
პოლიტიკური კარიერა
1983 წელს სანქტ-პეტერბურგიდან დაბრუნების შემდეგ, 27 წლის დალიამ მუშაობა დაიწყო ვილნიუსის უმაღლეს პარტიულ სკოლაში, სადაც 1990 წლამდე კითხულობდა პოლიტეკონომიას. 1988 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ეკონომიკის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1990–1991 წწ. მუშაობდა ეკონომიკის ინსტიტუტში სწავლულ მდივნად. 1991–2001 წწ. მუშაობდა მაღალ სახელმწიფო თანამდებობებზე. 2001–2004 წწ. ლიეტუვის ფინანსთა მინისტრია.
2009 წლის 26 თებერვალს ოფიციალურად დაასახელეს ლიეტუვის პრეზიდენტობის კანდიდატად, ხოლო 17 მაისს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო ხმების 68.18% და გახდა ლიეტუვის ისტორიაში პირველი ქალი-პრეზიდენტი.
2014 წლის 11 მაისს, ლიეტუვის რესპუბლიკაში საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური გაიმართა. არჩევნებში მონაწილე 7 კანდიდატს შორის დალია გრიბაუსკაიტემ 45,92%-ით ხმების ყველაზე მეტი რაოდენობა მიიღო. მეორე ტური იმავე წლის 25 მაისს შედგა, სადაც ხმების 57,90%-ით დალია გრიბაუსკაიტე ლიეტუვის რესპუბლიკის პრეზიდენტად მეორე ვადით აირჩიეს.
დალია გრიბაუსკაიტე ლიეტუვის პრეზიდენტის პოსტს 2019 წლის 12 ივლისამდე იკავებდა.
პირადი ცხოვრება
დალია გრიბაუსკაიტე გათხოვილი არ ყოფილა. ლაპარაკობს ლიეტუვურად, ინგლისურად, რუსულად, ფრანგულად და პოლონურად.
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ლიეტუველი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
Polyrhachis rufipes
Polyrhachis rufipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გიორგი მგელაძე
გიორგი (გიო) მგელაძე (დ. 3 იანვარი, 1969) — ქართველი რეჟისორი, სცენარისტი და მსახიობი. 1993 წელს დაამთავრა თბილისის თეატრალური უნივერსიტეტის კინოსაოპერატორო ფაკულტეტი (ლ. პაატაშვილის სახელოსნო). ფილმი „არა, მეგობარო!“ — მგელაძის სარეჟისორო დებიუტია. მიღებული აქვს გრან–პრი და პროტესტანტული ჟიურის სპეციალური პრიზი ობერჰაუზენის მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ფესტივალზე (გერმანია, 1993); ჟიურის სპეციალური პრიზი საერთაშორისო კინოფესტივალზე „მოლოდისტ“ (კიევი, უკრაინა. 1993); მიღებული აქვს სხვადასხვა ფესტივალების ჟიურის სპეციალური დიპლომები (1993, 1997, 1998).
Celebration (მადონას ალბომი)
Celebration — მომღერალ მადონას სიმღერების კომპილაციური ალბომი, გამოცემული 2009 წელს, ლეიბლთან Warner Bros. Records მისი კონტრაქტის ამოწურვის ნიშნად. გარდა ჰიტ-სიმღერებისა, კრებულში შეტანილია ახალი სიმღერაც, Revolver, ლილ უეინის მონაწილეობით. სხვადასხვა გამოცემაში ასევე დამატებულია It's So Cool. გარდა აუდიოგამოცემისა, გამოვიდა Celebration-ის DVD Celebration: The Video Collection.
სპეციალური გამოცემა
შეტანილია 36 სიმღერა.
დისკი
დისკი 2
სტანდარტული გამოცემა
შეტანილია 18 სიმღერა.
სქოლიო
კატეგორია:მადონას კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2009 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაილ როჯერსის პროდიუსერობით კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტიუარტ პრაისის პროდიუსერობით
გორგანის ყურე
გორგანის ყურე ― კასპიის ზღვის ყურე ირანის სანაპიროსთან. ხმელეთში შეჭრილია 63 კილომეტრზე. სიგანე 11 კილომეტრი, სიღრმე 4 მეტრამდე. გორგანის სრუტით უერთდება ზღვას. სანაპირო დაჭაობებული დაბლობია. ყურის ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები გორგანი, ბენდერ-შაჰი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპიის ზღვის ყურეები კატეგორია:ირანის გეოგრაფია
აყვარაში (ოხურეის თემი)
აყვარაში — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ოხურეის თემი), მდინარე ოხურეიზე (ანარიის შენაკადი. ზღვის დონიდან 80 მ, ოჩამჩირიდან 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ოხურეის თემის სოფლები
ამფისბენისებრნი
ამფისბენისებრნი (Amphisbaenidae <ამფი... და ბერძნ. bainō – მივდივარ) — ხვლიკისნაირთა ქვერიგის ოჯახი. აერთიანებს 17 გვარსა და 120-მდე სახეობას. გავრცელებულია უმთავრესად ტროპიკულ ამერიკასა და აფრიკაში, აგრეთვე სამხრეთ ევროპასა და წინა აზიაში. ამფისბენისებრნი მიწაში ბინადრობენ, იკვებებიან უხერხემლო ცხოველებით. აქვთ ჭიისებრი, უკიდურებო (ზოგ სახეობას წინა კიდურები აქვს) სხეული, მხოლოდ მარცხენა ფილტვი და განუვითარებელი თვალები. სოროში ყოფნისას შეუძლიათ მოძრაობა კუდის მხრიდანაც (აქედან წარმოდგება სახელწოდება).
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვლიკები
ქაფრ-ელ-დავარი
ქაფრ-ელ-დავარი (كفر الدوار) — ქალაქი ეგვიპტეში. გიზის მუჰაფაზის მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში. 2005 წლის მონაცემებით ქაფრ-ელ-დავარის მოსახლეობა 265 300 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:გიზის მუჰაფაზა
პრუდენტე დი მორაისი
პრუდენტე დი მორაისი (Prudente José de Moraes Barros; დ. 4 ოქტომბერი, 1841, იტუ, სან-პაულუ — გ. 3 დეკემბერი, 1902, პირასიკაბა, სან-პაულუ) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის მესამე პრეზიდენტი (1894-1898).
ბიოგრაფია
პრეზიდენტი მორაისი დაიბადა სან-პაულის შტატის იტუს რაიონში, 1841 წლის 4 ოქტომბერს. 1863 წელს სან-პაულუს სამართლის სკოლა დაამთავრა. ამის შემდეგ გადავიდა პირასიკაბაში, სადაც 2 წლის განმავლობაში ეწეოდა ადვიკატის პრაქტიკას.
1865 წელს დაიწყო მისი პოლიტიკური კარიერა. გაწევრიანდა ლიბერალურ პარტიაში და აირჩიეს პირასიკაბის ქალაქის მუნიციპალიტეტის წევრად. 1873 წლიდან რესპუბლიკური პარტიის წევრია.
1889-1890 წწ. ეკავა სან-პაულუს შტატის გუბერნატორის თანამდებობა. შემდეგ გახდა სენატორი, ხოლო 1891-1894 წწ. იყო სენატის ვიცე-სპიკერი.
პრეზიდენტობა
1894 წლის 1 მარტს ბრაზილიაში გაიმართა პირველი საერთო სახალხო არჩევნები, რომელშიც გაიმარჯვა პრუდენტე დი მორაისმა. მან მიიღო 276583 ხმა და დაამარცხა თავისი მთავარი კონკურენტი აფონსუ პენა. 15 ნოემბერს დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა. იგი ბრაზილიის პირველი პრეზიდენტია, რომელიც საყოველთაო სახალხო არჩევნების შედეგად აირჩიეს. ასევე პირველი პრეზიდენტია სამოქალაქო პროფესიით (ადვოკატი). მისი მართველობის დროს მიმდინარეობდა კანუდოსის აჯანყება (1893–1897), რომელიც სასტიკად ჩაახშო ბრაზილიის არმიამ. გარდა ამისა, მორაისმა გადაჭრა რამდენიმე მნიშვნელოვანი საგარეო პოლიტიკური საკითხი: დააზუსტა საზღვარი არგენტინასთან, აღადგინა დიპლომატიური ურთიერთობა პორტუგალიასთან, აიცილა ტერიტორიული პრეტენზიები დიდ ბრიტანეთთან.
საინტერესო ფაქტები
ქალაქი პრეზიდენტი-პრუდენტი სახელს მის პატივსაცემად ატარებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
ლიბია-ჩადის კონფლიქტი
ლიბია-ჩადის კონფლიქტი — სამხედრო-საომარი მოქმედება ჩადის ტერიტორიაზე 1978-1987 წლებში, რომელშიც ჩართული იყო ლიბიისა და საფრანგეთის არმიები, ჩადის სხვადასხვა პოლიტიკური დაჯგუფებების სამხედრო ძალები.
ლიბია 1978 წლამდეც ერეოდა ჩადის საშინაო საქმეებში, აქტიური ჩარევა განახორციელა პირველი სამოქალაქო ომში, რომლის განმავლობაშიც ოთხჯერ მოახდინა ჩადის ინტერვენცია: 1978, 1979, 1980-1981 და 1983-1987 წლებში. ყველა შემთხვევაში მუამარ კადაფი მხარს უჭერდა ერთი მხრივ სამოქლაქო ომს, მეორე მხრივ სამოქალაქო ომის მეორე მხარეს მდგომ საფრანგეთს. 1981 წელს გამოაცხადა ლიბიისა და ჩადის გაერთიანება, რომელიც რეალურად არ განხორციელებულა.
ომის უკანასკნელ ფაზაში, რომელსაც ეწოდება ტოიოტის ომი, ლიბიის ძალები დამარცხდნენ და განდევნეს ჩადიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის ისტორია კატეგორია:ჩადის ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის ომები
Polyrhachis rufofemorata
Polyrhachis rufofemorata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Thirteen (რობერტ მაილზის ალბომი)
Thirteen (სტილიზებული, როგორც TH1RT3EN) — მუსიკოს რობერტ მაილზის მეხუთე და უკანასკნელი სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2011 წლის 7 თებერვალს. სინამდვილეში, ეს არის მაილზის მესამე ალბომი, ჩაწერილი დამოუკიდებლად. დისკი გამოირჩევა ალტერნატიული და პროგრესული როკის ემბიენტთან და ელექტრონულ ჟღერადობასთან აღრევით. ყველა კომპოზიცია მასზე ინსტრუმენტულია, ხოლო რაოდენობა ცამეტს შეადგენს, რაც ალბომის სახელწოდებადაც იქცა. ალბომი გამოიცა CD და შეზღუდული დიჯიპეკის სახით. მისი ციფრული ვერსია შეიცავს დამატებით სიმღერას. ალბომის გამოცემის შემდეგ კომპოზიციები „Miniature World“, „Deep End“, „Black Rubber“ და „Antimony“ ოფიციალურად ჩაიწერეს რემიქსების სახით და ყველა გამოიცა A-მხარიან დისკზე. ალბომიდან აგრეთვე გამოვიდა სინგლი „Miniature World“.
სქოლიო
კატეგორია:რობერტ მაილზის ალბომები კატეგორია:2011 წლის ალბომები კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები
ტამბუკანის ტბა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტავროპოლის მხარის ტბები კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის ტბები
ამფიუმისებრნი
ამფიუსებრნი (Amphimidae) — კუდიანი ამფიბიების ოჯახი. შეიცავს ერთ გვარს, ერთ სახეობას — ამფიუმას (Amphiuma means). გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ამფიუსებრთა სხეულის სიგრძე 100 სმ-ს აღწევს. მოკლე და განუვითარებელ კიდურებს ისინი ვერ იყენებენ. სუსტად განვითარებული უქუთუთოო თვალები ნაზი კანით აქვთ დაფარული. დედალი კვერცხს ნოტიო ნიადაგში ყრის, გარს ეხვევა და ასე რჩება ლარვების გამოჩეკამდე. ზრდასრულ ამფიუსებრთ ფილტვებთან ერთად აქვთ შინაგანი ლაყუჩები და ლაყუჩის გარეგანი ხვრელები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კუდიანი ამფიბიები
იქედნისებრნი
იქედნისებრნი (Tachyglossidae) — ძუძუმწოვარი ცხოველების ოჯახი ერთგასავლიანების რიგისა. ამჟამად გაერთიანებულია 2 გვარი: იქედნე (Tachyglossus) თავისი ერთადერთი სახეობით — ავსტრალიური იქედნე (Tachyglossus aculeatus), და პროიქედნე (Zaglossus) 3 სახეობით, ხოლო ტასმანიური იქედნე (Tachyglossus aculeatus setosus) არის ავსტრალიური იქედნეს (Tachyglossus-ის) ქვესახეობა. ავსტალიური იქედნეს სხეულის სიგრძე 50 სმ აღწევს. ზურგი დაფარული აქვს გრძელი რქოვანი რკლებით. მოკლე ფეხები მთავრდება მძლავრი ბრჭყალებით, რომლებიც მომარჯვებულია მიწის სათხრელად. კბილები არ აქვს. სხეულის ტემპერატურა დამოკიდებულია გარემოს ტემპერატურაზე. დედალი კვერცხს ატარებს ჩანთით. ნაშიერი აქ იჩეკება და იკვებება რძით.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ერთგასავლიანები
ასპინძის ბრძოლა
ასპინძის ბრძოლა — 1770 წლის 20 აპრილს ქართველთა ბრძოლა ოსმალეთის ლაშქართან ერეკლე II-ის სარდლობით რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1768-1774) დროს. საქართველოში შემოსულ რუსთა საექსპედიციო რაზმს, რომელსაც ამიერკავკასიის ფრონტზე ოსმალთა ძალების ნაწილი უნდა მიეზიდა, ერეკლე II-მ შესთავაზა რუს-ქართველთა ერთობლივი ძალით ახალციხეზე გალაშქრება. მისი მიზანი იყო მესხეთის განთავისუფლება ოსმალთა ბატონობისაგან.
ისტორია
1770 მარტში სურამში რუსებისა და ქართველთა ჯარები შეერთდნენ. რუსთა სამხედრო რაზმს (1200 კაცი) გენერალი გოტლიბ ტოტლებენი მეთაურობდა, ქართულ ლაშქარს (დაახლოებით 7 ათასი კაცი) - ერეკლე II. 24 მარტს შეერთებული მხედრობა ბორჯომის ხეობით ახალციხისაკენ დაიძრა და 14 აპრილს აიღო სადგერის ციხე, 17 აპრილს კი ალყა შემოარტყა აწყურის ციხეს. აქ ერეკლე II-მ უშუალოდ ახალციხეზე გალაშქრება მოითხოვა, რადგან აწყურის ძნელად მისადგომი ციხის მცირერიცხოვანი გარნიზონის წინააღმდეგ ბრძოლა დროისა და ძალის დაკარგვად მიაჩნდა, ხოლო ციხის ღრმა ზურგში მოტოვება, მისი აზრით, თავისთავად გადაწყვეტდა აწყურის საკითხს. ტოტლებენი შეუძლებლად თვლიდა გამაგრებული ციხის ზურგში მოტოვებას და ამიტომ საიერიშო ღონისძიებათა მომზადებას შეუდგა, მაგრამ ციხის გარემოცვისა და ბრძოლის მისეული გეგმა არასწორი იყო. ამით ისარგებლა ახალციხის ფაშამ და 18 აპრილს აწყურის ციხეში 2000-კაციანი დამხმარე რაზმი შეგზავნა.
19 აპრილს ტოტლებენი თავისი რაზმითურთ მოულოდნელად უკან დაბრუნდა. მტერმა დრო იხელთა, ციხიდან გამოიჭრა და თავს დაესხა ქართველებს. ერეკლე II-მ სწრაფი კონტრშეტევით უკუაგდო მტერი და ასპინძისკენ დაიძრა. ქართველთათვის გზა რომ გადაეჭრა, ახალციხის ფაშამ 1500 მეომარი გამოიყვანა ახალქალაქისა და ხერთვისის ციხეებიდან, მაგრამ ერეკლემ ეს რაზმი დაამარცხა და უკუაქცია. მალე ასპინძასთან მტრის ძირითადი ძალები გამოჩნდა. ოსმალ-ლეკთა 8-ათასიანი კორპუსის დიდ ნაწილს ერეკლემ მტკვარზე გადმოსვლის საშუალება მისცა, ღამით კი აღაბაბა ერისთავს, სვიმონ მუხრანბატონსა და ხუდია ბორბაჩალოელს მალულად გადაახერხინა ხიდის თავხეები ("ისრები"). ამით მტერს უკანდასახევი გზა მოეჭრა. 20 აპრილს ქართველები მტრის პირისპირ საბრძოლო წყობით განლაგდნენ: მარჯვენა ფლანგს დავით ორბელიანი სარდლობდა, მარცხენას - გიორგი ბატონიშვილი (შემდგომში გიორგი XII), ცენტრს – ერეკლე II, რომელიც საერთო ხელმძღვანელობასაც ახორციელებდა.
ბრძოლა ქართველთა შეტევით დაიწყო. მტერმა ვერ გაუძლო დარტყმას და უწესრიგოდ იწყო უკან დახევა ხიდისაკენ. თავხეებგადახერხილი ხიდი ჩაინგრა და ასობით ოსმალ-ლეკი თან ჩაიტანა ადიდებულ მტკვარში. მტერმა ბრძოლის ველზე 4 ათასი მოკლული დატოვა. დაღუპულთა შორის იყვნენ ოსმალთა კორპუსის მთავარსარდალი, რამდენიმე ცნობილი ფაშა და ბეგი. ერეკლემ ორთაბრძოლაში მოკლა ლეკთა ბელადი მალაჩილა (კოხტა-ბელადი). ქართველებმა ხელთ იგდეს ტყვეები, დროშები, ცხენები და დიდძალი იარაღი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
ჯონ კუინსი ადამსი
ჯონ კუინსი ადამსი (John Quincy Adams; დ. 11 ივლისი, 1767, ბრეინტრი, მასაჩუსეტსი — გ. 23 თებერვალი, 1848, ვაშინგტონი) — ამერიკელი დიპლომატი და პოლიტიკოსი, ამერიკის შეერთებული შტატების რიგით მე-6 პრეზიდენტი 1825-1829 წლებში. იგი მოღვაწეობდა როგორც სენატში, ასევე წარმომადგენელთა პალატაში. ადამსი სხვადასხვა დროს იყო ფედერალისტური პარტიის, დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიის, ნაციონალ-რესპუბლიკური პარტიის, ანტიმასონური პარტიის და ვიგების პარტიის წევრი.
იგი იყო აშშ-ის მეორე პრეზიდენტის ჯონ ადამსის და მისი მეუღლის აბიგაილ ადამსის ვაჟი. როგორც დიპლომატი ადამსი ბევრ საერთაშორისო მოლაპარაკებაში მონაწილეობდა. სახელმწიფო მდივნის რანგში მონაწილეობას იღებდა მონროს დოქტრინის შემუშავებაში. როგორც პრეზიდენტი იგი გამოდიოდა მოდერნიზაციის და განათლების სისტემის გაუმჯობესების პროგრამით, მაგრამ ეს პროგრამა კონგრესმა დაბლოკა. 1828 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იგი ენდრუ ჯექსონმა დაამარცხა.
პრეზიდენტის პოსტიდან წასვლის შემდეგ ადამსი აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში, რაც ერთადერთი შემთხვევაა აშშ-ის პრეზიდენტთა შორის. წარმომადგენელთა პალატაში იგი იყო ძლიერი ოპონენტი მონათმფლობელთა ძალაუფლებისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1767 კატეგორია:გარდაცვლილი 1848 კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი
კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი — მწვავე პოლიტიკური კრიზისი კოტ-დ’ივუარში. დაიწყო საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის შემდეგ, 2010 წლის 28 ნოემბერს. მიმდინარეობდა ქუჩის შეტაკებები კოტ-დ’ივუარის სახალხო ფრონტის ლიდერ, მოქმედ პრეზიდენტ ლორან გბაგბოსა და მის მოწინააღმდეგე ალასან უატარას მომხრეებს შორის, რომლებიც მხარს უჭერდნენ გაერთიანებული რესპუბლიკელების პარტიას. არეულობის პერიოდში დაიღუპა 1000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარის ისტორია კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
ჰილდურ გუდნადოტირი
ჰიდურ გუდნადოტირი (Hildur Guðnadóttir; დ. 4 სექტემბერი, 1982) — ისლანდიელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი. პროფესიონალი ჩელისტი. მას დაუკრავს და მუსიკები ჩაუწერია ბენდებთან, როგორებიცაა: Pan Sonic, Throbbing Gristle, Múm და Stórsveit Nix Noltes. თანამშრომლობს Animal Collective-სა და Sunn O)))-სთან. გუდნადოტირი ასევე ქმნის სოლო ნამუშევრებს.
ჰილდურმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა ფილებსა და სერიალებში მუსიკალური კომპოზიციების შექმნის გამო.მან მუსიკალურად გააფორმა სიკარიო 2 (2018) და HBO-ს მინისერიალი ჩერნობილი (2019). ჩერნობილისთვის მან მოიპოვა პრაიმტაიმის ემის ჯილდო, ბრიტანეთის აკადემიის სატელევიზიო ჯილდო და გრემი. 2019 წლის ფსიქოლოგიური თრილერის, ჯოკერის კომპოზიციის შექმნისთვის ჰილდურმა მოიგო ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის. მან ასევე მოიგო ოქროს გლობუსი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის და BAFTA საუკეთესო მუსიკისთვის, რითაც პირველი სოლო ქალი შემსრულებელი გახდა, რომელმაც ამ ორში გამარჯვება მოახერხა.
ადრეული წლები
ჰილდური დაიბადა 1982 წელს რეიკიავიკში, ისლანდიაში და გაიზარდა ჰაბნარფიორდურში. მის ოჯახში ყველა მუსიკოსია. მამამისი - გუდნი ფრანცსონი კომპოზიტორი, კლარნეტზე დამკვრელი და მასწავლებელია, დედა - ინგველდურ გუდრუნ ოლაფსდოტირი კი საოპერო მომღერალი. ჰილდურის ძმა, თორარინ გუდნასონი ჯგუფ Agent Fresco-ს წევრია. ჰილდურმა ჩელოზე დაკვრა ხუთი წლის ასაკში დაიწყო და პირველი პროფესიონალური კონცერტი 10 წლისამ დედასთან ერთად რესტორანში გამართა. მან რეიკიავიკის მუსიკალურ აკადემიაში ჩააბარა, სწავლა კი ისლანდიის ხელოვნების აკადემიასა და ბერლინის ხელოვნების უნივერსიტეტში გააგრძელა.
ჰილდური ამჟამად 2012 წელს დაბადებულ შვილთან ერთად ბერლინში ცხოვრობს. ის დაქორწინებულია ინგლისელ კომპოზიტორ, პროდიუსერ და მუსიკოს სემ სლეიტერზე. სწორედ ის ეხმარეობოდა ჰილდურს მრავალ პროექტში, მათ შორისაა ჯოკერი და ჩერნობილი. ის იოჰან იოჰანსონთან ერთად ხშირად მუშაობდა და სტუდიასაც იზიარებდა.
კარიერა
2006 წელს ჰილდურმა გამოუშვა სოლო ალბომი, Mount A Lost In Hildurness-ის ფსევდონიმით, სადაც მან „იმდენად მცირე ხალხი დაიხმარა რამდენიც შეძლო“. ალბომი ჩაიწერა ნიუ-იორკსა და ჰოლარში, სკაგაფიორდურის მუნიციპალიტეტში, ისლანდიის ჩრდილოეთში. 2009 წელს გამოვიდა მისი მეორე სოლო ალბომი,  Without Sinking დიდ ბრიტანეთში დაფუძნებული კომპანიის, Touch-ის ეტიკეტით.
ჩელოსა და ჰალდოროფენზე დაკვრასთან ერთად ჰილდური ასევე მღერის და არანჟირებას უკეთებს მომღერალთა გუნდს. მან არანჟირება გაუწია Throbbing Gristle-ის მომღერალთა გუნდს ავსტრიასა და ლონდონში. როგორც კომპოზიტორმა მან შექმნა მუსიკალური ნაწარმოები Sumardagur-ისთვის („ზაფხულის დღე“), რომელიც ისლანდიის ეროვნულ თეატრში დაიდგა. 2012 წელს მუსიკალურად გააფორმა დანიური ფილმი მძევლები ( Kapringen). 2018 წელს გართ დეივისის ფილმი მარიამ მაგდალინელი (იოჰან იოჰანსონთან ერთად) და სტეფანო სოლიმას ფილმი სიკარიო 2. 2019 წელს ჰილდურმა იმუშავა HBO-ის მინისერიალზე ჩერნობილი. მისმა ნამუშევრებმა კრიტიკოსების მხრიდან მოწონება დაიმსახურა და მუსიკოსს პრაიმტაიმის ემის ჯილდო და გრემი ერგო კატეგორიაში სახელწოდებით: „საუკეთესო მუსიკალური გაფორმება ვიზუალურ მედიაში“.
გუდნადოტირმა კომპოზიტორის როლი შეასრულა ტოდ ფილიპსის 2019 წლის ფსიქოლოგიური თრილერის ჟანრის ფილმში სახელწოდებით ჯოკერი. ფილმში მთავარ როლებს ხოაკინ ფენიქსი და რობერტ დე ნირო ასერულებენ. სწორედ ამ უკანასკნელისთვის ჰილდურმა მოიპოვა ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალის 76-ე დაჯილდოებაზე, ოქროს გლობუსსა და პრემიოს საუნდტრეკების დაჯილდოებაზე. ამ გამარჯვებით გუდნადოტირი ოქროს გლობუსის ამ კატეგორიაში პირველი ქალი სოლო შემსრულებელი გახდა, რომელმაც ეს პრემია მოიპოვა. ოსკარის 92-ე დაჯილდოებაზე ჰილდურმა მოიგო ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, რითაც პირველი ქალი გამარჯვებული გახდა ორიგინალური დრამატული მუსიკალური გაფორმებისა და ორიგინალური მუსიკალური ან კომედიური გაფორმების კატეგორიების გაერთიანების შემდეგ (2000). ჰილდური პირველი ისლანდიელია, რომელმაც ოსკარი მოიგო.
სოლო
1.Mount A (როგორც Lost in Hildurness-მა) (12 Tónar, ისლანდია, 2006) (ხელმეორედ გამოვიდა Touch Music-ის მიერ 2010 წელს)
2. Without Sinking (Touch, 2009), ვინილის ვერსიითა და დამატებითი ტრეკებით 2011 წელს
3. Leyfðu Ljósinu (Touch, 2012), მრავალარხიანი USB ვერსიით
კოლაბორაცია
1.Rúnk – Ghengi Dahls (Flottur kúltúr og gott músik) 2001
2. Mr. Schmucks Farm – Good Sound (Oral 2005)
3. Stórsveit Nix Noltes – Orkídeur Hawai (12 Tónar/Bubblecore 2005)
4. Angel and Hildur Guðnadóttir – In Transmediale (Oral 2006)
7. Valgeir Sigurðsson – Equilibrium Is Restored (Bedroom Community 2007)
8. Ben Frost – Theory of Machines (Bedroom Community 2006)
9. Skúli Sverrisson – Sería (12 Tónar 2006)
10. Pan Sonic – Katodivaihe/Cathodephase (Blast First Petite 2007)
11. Múm – Go Go Smear the Poison Ivy (Fat Cat 2007)
13. Múm - Sing Along to Songs You Don't Know (Morr Music 2009)
14. The Knife – Tomorrow, In a Year (2010)
15. Wildbirds & Peacedrums – Rivers (The Leaf Label 2010)
16. Sōtaisei Riron + Keiichirō Shibuya – Blue (Strings Edit) feat. Hildur Guðnadóttir (Commmons 2010)
17. Skúli Sverrisson – Sería II (Sería Music 2010)
18. Hauschka – Pan Tone (Sonic Pieces 2011)
20. Craig Sutherland – Strong Island (2017)
21. Sunn O))) – Life Metal (2019)