cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პაველ კლუშანცევი
ბიოგრაფია
1945 წელს დაბრუნდა ლენინგრადის სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების სტუდიაში, იყო ოპერატორი, რეჟისორ-დამდგმელი და სცენარისტი. 1962 წელს გადაიღო „ქარიშხლების პლანეტა“, რომელსაც საფუძვლად დაედო ალექსანდრე კაზანცევის ამავე სახელწოდების მოთხრობა. საბჭოთა კავშირში ფილმი არ აღიარეს, თუმცა ფილმის გაქირავებაზე უფლება მსოფლიოს 28 ქვეყანამ მოიპოვა, ხოლო აშშ-ში გამოვიდა ამ ფილმის ხელახლა დამონტაჟებული ორი ვერსია — „მოგზაურობა ისტორიამდელ პლანეტაზე“ (1965) და „მოგზაურობა ისტორიამდელი ქალების პლანეტაზე“ (1968), რომლებშიც კლუშანცევის ორიგინალურ მასალებთან ერთად იყო დამატებული გადაღებები ამერიკელი მსახიობების მონაწილეობით (უკანასკნელ ფილმში აგრეთვე გამოიყენებოდა სხვა საბჭოთა სამეცნიერო-ფანტასტიკური სურათის „ზეცა გვეძახის“ ფრაგმენტები).
საბუნჩი (სომხეთი)
საბუნჩი — პატარა ქალაქი სომხეთში, არარატის პროვინციაში.
პაველ კლუშანცევი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
მარი ანა ფოქსი
ადრეული წლები
ფოქსი დაიბადა კანტონში, ოჰაიოს შტატში. დაამთავრა ნოტრ-დამისა და დართმუზის კოლეჯები, ქიმიის მიმართულებით. 1977 წელს შეუერთდა ტექსასის უნივერსიტეტის ფაკულტეტს, 1994 წელს კი ამავე უნივერსიტეტის კვლევის განყოფილების ვიცე-პრეზიდენტი გახდა.
კარიერა
ფოქსი იყო ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, სამეცნიერო კვლევითი საზოგადოება „Sigma Xi-ის“ პრეზიდენტი. 1969 წელს ნოტრ-დამის კოლეჯის დასრულების შემდეგ მეცნიერების ბაკალავრის ხარისხი მოიპოვა, დართმუზის კოლეჯის დასრულების შემდეგ კი 1974 წელს ფილოსოფიის დოქტორი გახდა. მოგვიანებით, 1998 წელს ფოქსი ჩრდილოეთ კალიფორნიის შტატის უნივერსიტეტის მეთორმეტე კანცლერი გახდა. ის უნივერსიტეტის პირველი ქალი აღმასრულებელი მეთაური იყო 2004 წლის ივლისამდე.
ჯორჯ ბუშის გუბერნატორობის პერიოდში ტეხასში ფოქსი ბუშის მეცნიერების დარგის მრჩევლის თანამდებობას იკავებდა.
პირადი ცხოვრება
ფოქსი დაქორწინებული იყო ქიმიის პროფესორ ჯეიმზ უაიტსელზე. ისინი ხუთი შვილს ზრდიდნენ, საკუთარი წინა ქორწინებებიდან.
გარდაიცვალა 2021 წლის 9 მაისს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ქიმიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები კატეგორია:ამერიკელი ქიმიკოსები
კოზელშჩინის რაიონი
კოზელშჩინის რაიონი (Козельщинський район) — რაიონი უკრაინაში, პოლტავის ოლქში. მისი ფართობია 900 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 19 460 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 21,6 კაცს კმ²-ზე. კოზელშჩინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კოზელშჩინა.
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|ვალენსიის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე ვალენსიის პროვინცია შედის ვალენსიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 266 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 17 კომარკაში: ვალიე-დე-ალბაიდა (35 მუნიციპალიტეტი), რიბერა-ალტა (35), საფორი (31), უერტა-ნორტე (22), კოსტერა (19),  ლოს-სერანოსი (19), კამპო-დე-ტურია (16), კამპო-დე-მორვედრე (16), რიბერა-ბახა (12), უერტა-სური (12), ოია-დე-ბუნიოლი (9),  უერტა-ოესტე (9), რეკენა-უტიელი (9), კანალ-დე-ნავარესი (8), რინკონ-დე-ადემუსი (7), ვალიე-დე-კოფრენტესი (7) და ვალენსია (1).
ვალენსიის პროვინციის ფართობია 10 841,82 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2 591 875 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ვალენსია, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია რეკენა (814,21 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — ემპერადორი (0,03 კმ²).
სქოლიო
*
სუბალპური მაღალბალახეულობა
სუბალპური მაღალბალახეულობა — ბალახოვანი მცენარეულობის ტიპი კავკასიისა (განსაკუთრებით მის დასავლეთ ნაწილში) და პალეარქტიკის მთიან რაიონებში. შექმნილია უხეშღეროიანი, ფესურიანი, ბოლქვიანი, დიდფოთლებიანი და კაშკაშაყვავილებიანი მცენარეებით, რომელთა სიმაღლე 1,5 — 3 მ აღწევს. სუბალპური მაღალბალახეულობა ვითარდება ტენიანი ჰავის პირობებში და ნათელ ადგილებში, ზღვის დონიდან 1500—2200 მ სიმაღლეზე. სუბალპური მაღალბალახეულობა ან არყნარ-წიფლნარში, ნეკერჩხლიან ტანბრეცილ და პარკულ ტყეებში, ნაძვნარ-სოჭნარის ველობებზე გვხვდება, ან წმინდა რაყას ქმნის. სუბალპური მაღალბალახეულობის ცენოზების თავისებურება პირველად აღწერეს ფრანგმა მოგზაურებმა და ბოტანიკოსებმა სომიემ და ლევიემ სვანეთში, მდინარე ნენსკრის სათავეებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფლორა
ასტერიქსი და პიქტები
„ასტერიქსი და პიქტები“ („Astérix chez les Pictes“) — რიგით 35-ე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი ჟან-ივ ფერია, ხოლო მხატვარი - დიდიე კონრადი. კომიქსი გამოიცა 2013 წელს.
სიუჟეტის მიხედვით, მთავარი გმირები, ასტერიქსი და ობელიქსი არხით გადადიან შოტლანდიაში, სადაც პიქტებს ხვდებიან. ეს არის მათი მეორე მოგზაურობა ბრიტანეთის კუნძულებზე, 1965 წლის კომიქსის ასტერიქსი ბრეტონში შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:2013 წლის წიგნები
კარლ ჰაინრიხ როზენბუში
კარლ ჰაინრიხ ფერდინანდ როზენბუში (Karl Heinrich Rosenbusch; დ. 24 ივნისი 1836, აინბეკი, — გ. 20 იანვარი 1914, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი პეტროგრაფი და გეოლოგი. ძირითადად მუშაობდა პეტროგრაფიის დარგში. სწავლობდა გეტინგენისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. 1869 წელს ფრაიბერგის სამთო აკადემიაში მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. 1873 წლიდან სტრასბურგის უნივერსიტეტის, 1878-1908 წლებში ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის მინერალოგიისა და გეოლოგიის პროფესორი, 1888 წლიდან, ერთდროულად, — ბადენის გეოლოგიური კომიტეტის დამფუძნებელი და დირექტორი. როზენბუშის ძირითადი შრომები შეეხება ქანების ოპტიკური კვლევის მეთოდებსა და თეორიული პეტროგრაფიის საკითხებს. როზენბუში მაგმური ქანების მრავალფეროვნებას მაგმის დიფერენციაციით ხსნიდა. გამოყო ქანთა მეტამორფიზმის სხვადასხვა ტიპები. 1886 წელს შემოგვთავაზა ტერმინი დინამომეტაროფიზმი. გააუმჯობესა პოლარიზაციული მიკროსკოპი. როზენბუშის სახელი ეწოდა იშვიათ მინერალს — როზენბუშიტი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოლოგები
F♯ A♯ ∞
F♯ A♯ ∞ (წარმოითქმის „F-sharp, A-sharp, Infinity“ — „ფა დიეზი, ლა დიეზი, უსასრულობა“) — კანადური პოსტ-როკ ჯგუფ Godspeed You! Black Emperor-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც პირველად გამოვიდა 1997 წლის 14 აგვისტოს „კონსტელეიშენ რეკორდის“ მიერ ვინილზე და 1998 წლის 8 ივნისს „კრანკის“ მიერ CD-ზე. ჩაიწერა Hotel2Tango-ში, მონრეალში. ალბომი მოკლებულია ტრადიციულ ტექსტს და ძირითადად ინსტრუმენტულია. მასში შედის გრძელი სიმღერები ცალკეულ მოქმედებებად. F♯ A♯ ∞ თავდაპირველად გამოვიდა ძალზე შეზღუდული რაოდენობით და გავრცელდა ცოცხალი წარმოდგენებისა და ზეპირი რეკლამის საშუალებით.
სქოლიო
კატეგორია:1998 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Godspeed You! Black Emperor-ის ალბომები
ევროპე
ევროპე (ბერძნ.) – უძველესი წინაბერძნული ღვთაება, მიწათმოქმედთა მფარველი ქალღმერთი. გვიანი ხანის ზოგიერთი თქმულების მიხედვით, ევროპე ფენიქსის ასულია. შედარებით გავრცელებული მითოსის თანახმად კი – ფინიკიის მეფის, აგენორისა, რომელსაც ტელეფასასგან შეეძინა კადმოსი და ევროპე, მათ სხვა შვილებიც ჰყავდათ. thumb|right|ევროპის სტატუა, ქალაქი [[ვალეტა, პალაცო ფერერია]] thumb|left|ევროპეს მოტაცება, [[ტიციანი (1562 წელი)]] thumb|left|ევროპეს მოტაცება, [[რემბრანდტი, (1632 წელი)]] thumb|ევროპეს მოტაცება, [[ფრანსისკო გოია, (1772 წელი)]] ევროპე მეტად ლამაზი იყო. იგი ხშირად სეირნობდა ხოლმე ტიროსის სანაპიროზე თავის მეგობრებთან ერთად. ერთხელ, ევროპე იხილა ზევსმა და შეიყვარა. მან უბრძანა ჰერმესს აგენორის ჯოგი ზღვასთან რაც შეიძლება ახლოს მიედენა. თავად კი უზარმაზარი ღაბაბითა და სულ ერთი ბეწო მარგალიტის რქებით მოსილი თეთრთოვლა ხარის სახე მიიღო და ჯოგს შეერია. ხარის სილამაზით მოხიბლულმა ევროპემ შიში დაძლია და მშვენიერ ცხოველს გაეთამაშა: ხან ყვავილებით ამოუვსო პირი, ხან გვირგვინები დაადგა მარგალიტის რქებზე. ბოლოს ზურგზეც მოაჯდა და არც კი შემკრთალა, როდესაც ხარმა მოულოდნელად ზღვის სიღრმეში შეცურა.
ზევსმა კრეტაზე ამოიყვანა ახლა უკვე შეშინებული ევროპე, რომელსაც მარჯვენა ხელი მარგალიტის რქაში ჩაევლო მისთვის, მარცხენათი კი ჯერ კიდევ ეკავა ყვავილებით სავსე კალათა. აქ ღმერთი არწივად გარდაისახა და კამკამა წყაროს ტირიფთა ჩრდილში თანაეყო მშვენიერ ქალწულს. ევროპემ მისგან სამი შვილი შვა: მინოსი, რადამანთისი და სარპედონი. დიდხანს ეძებეს აგენორის ვაჟებმა ევროპე, მაგრამ მის კვალსაც ვერ მიაგნეს. ბოლოს კადმოსი დელფოს ეწვია, სადაც პითიამ ურჩია, შეეწყვიტა ევროპეს ძებნა. მოგვიანებით ევროპე ცოლად მოიყვანა კრეტის მეფე ასტერიონმა, რომლის შემდეგაც სამეფო ტახტზე ავიდა სახელოვანი მინოსი. ევროპეს კულტი გავრცელებული იყო თებესა და კრეტაზე. კრეტაზე მას თაყვანს სცემდნენ ელოტისის სახელით.
ანტიკურ ხელოვნებაში ევროპეს მოტაცება მხატვართა რჩეულ სიუჟეტად იქცა. მას ხშირად ვხვდებით ლარნაკთა და ფრესკულ ფერწერაში. ევროპეს მოტაცებაა აღბეჭდილი ლორენის, ტინტორეტოს, ვერონეზეს, ტიციანის, რემბრანტის, ტიეპოლოსა და სხვა სახელოვან მხატვართა ტილოებზეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღვთაებები
ნოემბერიანის რაიონი
ნოემბერიანის რაიონი (Նոյեմբերյանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937–1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი ნოემბერიანი.
ისტორია
ნოემბერიანის რაიონი დაარსდა 1937 წელს. 1953 წელს რაიონი გაუქმდა, ისევ აღდგა 1950-იანი წლების მეორე ნახევარში.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და ტავუშის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 538 კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 11 სასოფლო საბჭოს: არჭისი, ბაღანისი, ვერინ-ქიორფილინი, ვოსკეპარი, დოსტლინი, კალაჩინი, კოტიღეხი, კოღბი, კოშკოტანი, ლამბალინი, ნოემბერიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
აღმოსავლეთი ტაილანდი
200px|thumb|upright|right|ჩრდილოეთი ტაილანდის რუკა შესაბამისად ექვსი რეგიონის დაჯგუფების სისტემით
აღმოსავლეთი ტაილანდი (ประเทศไทยภาคตะวันออก) — რეგიონი ტაილანდში. აღმოსავლეთით ესაზღვრება კამბოჯა და დასავლეთით ცენტრალური ტაილანდი.
გეოგრაფია
რეგიონის რელიეფი ხასიათდება მოკლე მთიანი ქედებით, რომელსაც ენაცვლება პატარა აუზების მდინარეები, რომლებიც მიედინება ტაილანდის ყურეში.
აღმოსავლეთ სანაპიროზე ტაილანდს აქვს რამდენიმე კუნძული: კო-სიჩანგი, კო-ლანი, კო-სამეთი და კო-ჩანგი.
ეკონომიკა
ბოსტნეულის გაზრდა და მოვლა, ძირითადი კომპონენტია რეგიონში სოფლის მეურნეობის. ასევე მნიშვნელოვან როლს ეკონომიკაში თამაშობს ტურიზმი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
აღმოსავლეთ ტაილანდის რეგიონი იყოფა 7 პროვინციად.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის რეგიონები
ქიორიადი
ქიორიადი (Köryədi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,360 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ოხტის კაშხალი
ოხტის კაშხალი  (Охтинская плотина) — ძველი ჰიდროტექნიკური ნაგებობა სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს მდინარე ოხტაზე, შესართავიდან 9 კილომეტრში, კომუნის ქუჩის დასაწყისში. იგი პრაქტიკულად არის ოხტის წყალსაცავის საკეტი და წყალსაგდები. 2005 წლიდან 2016 წლამდე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა კაშხალზე აკრძალული იყო მის ავარიულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით. კაშხალზე ამჟამად დავს ავტობუსი № 168 ლადოგის ვაგზლიდან და № 164 სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ რაიონ ვესიოლი-პასელიოკიდან.
ისტორია
1715 წელს დენთის ქარხანასთან ააგეს პირველი ხის კაშხალი, რომლის დანიშნულებაც იყო წყლის მიწოდება ოხტის ქარხანაში. ქარხანა ააშენეს პეტრე I-ის განკარგულებით. უკვე XVIII საუკუნეში ქარხანა უმსხვილესი რუსული სახაზინო მანუფაქტურა გახდა. კაშხლის დახმარებით მიღებული ენერგია მთლიანად ხმარდებოდა წარმოებას.
1824-1828 წლებში კაშხლის პირველი კაპიტალური რემონტი მიმდინარეობდა ინჟინერ პ. პ. ბეზინის ხელმძღვანელობით. ხის კაშხალი თუჯის კაშხლად გადააკეთეს.
1864-1868 წლებში კაშხალი გადააკეთეს ინჟნერ კ. ფ. გუსმანის ხელმძღვანელობით. რეკონსტრუქცის დროს ფართოდ გამოიყენეს ბეტონი.
დიდი სამამულო ომის დროს კაშახალი დაზიანდა. დაინგრა მისი ცენტრალური საგდული. 1965 წელს კაშხალი გადააკეთეს, გაამაგრეს და გააფართოეს. 2005 წელს აკრძალეს მასზე საავტომობილო მოძრაობა ავარიული მდგომარეობის გამო. 2016 წლის 29 აპრილს გარემონტებული კაშხალი გახსნეს ავტოტრანსპორტისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კაშხლები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
სან-ბენიტოს რაიონი
სან-ბენიტოს რაიონი (Distrito de San Benito) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის კონტუმასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 370 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 613 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 486.55 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კონტუმასის პროვინციის რაიონები
სან-ფელიპე (სამბალესი)
სან-ფელიპე (ოფიციალურად სან-ფელიპეს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Felipe) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 033 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამბალესის მუნიციპალიტეტები
ოტო ზელცი
ოტო ზელცი (Otto Selz; დ. 14 თებერვალი, 1881 – გ. 27 აგვისტო, 1943) — გერმანელი ფსიქოლოგი. დაამთავრა მიუნხენის უნივერსიტეტი. ზელცი ვიუცბურგის სკოლის ფუძემდებელთან, ოსვალდ კიულპესთან ერთად მუშაობდა ბონის უნივერსისტეტში. 1923 წლიდან ხელმძღვანელობდა მანჰეიმის ფსიქოლოგიისა და პედაგოგიკის ინსტიტუტს. იყო ჟურნალების „Archiv fur die gesamte Psychologie” და „Psychotechnische Zeitschrift” რედაქტორი. 1933 წელს ებრაული წარმოშობის გამო გაათავისუფლეს სამსახურიდან. 1939 წლიდან ემიგრაციაში იყო ნიდერალნდებში. 1943 წელს ამსტერდამში დააპატიმრეს და გადაყვანილი იქნა აუშვიცის საკონცენტრაციო ბანაკში, სადაც რამდენიმე თვეში მოკლეს.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მეცნიერები კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები
ვალია-პერჟეი (ჩიმიშლიის რაიონი)
ვალია-პერჟეი (Valea Perjei) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 759 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
სან-ჟოზე-დუს-პინიაისი
სან-ჟოზე-დუს-პინიაისი (São José dos Pinhais) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 906 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 264 210 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 279.16 კმ²-ზე. ფართობი 946 435 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰათი (გუბადლი)
ჰათი (Hat) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
კოტელვის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის რაიონები
აძიკვა
საკუთარი სახელი აძიკვა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქურაქჩი
ქურაქჩი  (Kürəkçi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,851 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
წაქვის წმინდა გიორგის ეკელსია
წაქვის წმინდა გიორგის ეკელსია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში სოფელ წაქვის სამხრეთ-ააღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე, მაღალ ადგილას, მოვაკებულ ადგილზე, დასავლეთიდან გვიანი მინაშენით.
ძეგლის აღწერა
ეკლესია ძირითადად ხით არის ნაშენი, ხოლო მინაშენი ქვითა და აგურით, რომელიც გარედან მთლიანად გალესილია. გადახურულია ღარიანი კრამიტით, სამხრეთის კალთის დაზიანებული ადგილი დაფარულია თუნუქით. გეგმაში ეკლესია მართკუთხაა, აღმოსავლეთით ბრტყელი აბსიდით, დევს ტრაპეზის ქვა. აბსიდის წინ გაკეთებულია ხის კანკელი, მას მხოლოდ აღსავლის კარი აქვს. კანკელის თავზე გადებულ პროფილირებულ ხის ძელზე მიმაგრებულია დეკორატიულად მორთული, ხის ერთი ფიცრისგან გამოჭრილი დაფა, რომელზედაც ტალღოვანი ფორებია გამოკვეთილი და ქვედა ნაწილში დასრულებულია ნახევარწრიული რკალით, რომელიც ბოლოვდება შუბის ისრის ფორმის დეტალებით. კანკელის ოდნავ ჩრდილოეთით დევს მეორე საკურთხევლის ქვა. შესასვლელი სამხრეთის მხრიდან აქვს, იგი ოთკუთხაა. ხის ეკლესიას სამხრეთიდან ოთხ ოთკუთხა სვეტზე შემდგარი ღია გალერეაა მოწყობილი. ასეთივე გალერეაა მოწყობილი ჩრდილოეთის მხარეს. ეკლესია დგას მარტივ ქვის ცოკოლზე და მინაშენით მოქცეულია ოთხქანობიან გადახურვის ქვეშ. ეკლესიის გარშემო არის ძველი საფლავის ქვები და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია მრავალი ზედაშეს ქვევრები. დღეისათვის მხოლოდ ორი ქვევრია ღვინით სავსე, დანარჩენი ცარიელია და დაზიანებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ხის ტაძრები საქართველოში
Sardinella
Sardinella — თევზების გვარი ქაშაყისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 20-40 სმ აღწევს. გავრცელებულია ატლანტის, ინდოეთის და წყნარ ოკეანეებში. დაახლოებით 20-მდე სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებში. გვხვდება შავი ზღვის საქართველოს ნაპირებთან (ბათუმის ყურე). პელაგიური პლანქტოფაგი თევზებია. ცოცხლობს 3-იდან 6-7 წლამდე. გვარის ზოგიერთი წარმომადგენელი ასრულებს ვერტიკალურ სადღეღამისო მიგრაციას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქაშაყისებრნი
კოტელნიკოვო
კოტელნიკოვო (Котельниково) — ქალაქი (1955 წლამდე დაბა), რუსეთის ვოლგოგრადის ოლქში. კოტელნიკოვოს რაიონის ცენტრი. რკინიგზის სადგული ვოლგოგრად-სალსკის ხაზზე, სასოფლო-სამეურნეო მანქანათსამშენებლო არმატურის, საკონსერვო, რძის, აგურის ქარხნები. რკინიგზის ტრანსპორტის საწარმოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვოლგოგრადის ოლქის ქალაქები
ჯონ ლინდლი
ჯონ ლინდლი (John Lindley; დ. 5 თებერვალი, 1799, კატონი — გ. 1 ნოემბერი, 1865, ტარნემ-გრინი) — ინგლისელი ბოტანიკოსი. ახალგაზრობიდან სწავლობდა ბოტანიკას; 1829–1860 წლებში იყო ლონდონის უნივერსიტეტის ბოტანიკის პროფესორი. ამას გარდა, 40 წლის განმავლობაში მუშაობდა ლონდონის მებაღეობის საზოგადოების მდივნად. სამეცნიერო მოღვაწეობა დაიწყო ვარდების შესახებ მონოგრაფიის გამოქვეყნებით („Rosarum Monographia“, 1820), მომდევნო წელს დაიწყო „Collecta Botanica“-ის დაბეჭვდა (I–VIII). ლინდლის ეკუთვნის ნაშრომები: „Digitalium Monographia“ (ლონდონი, 1821), „Synopsis of the British Flora“ (1829), „An introduction to the natural system of Botany“ (1839, 3 გამოც.), „Natural System of Botany“ (ლონდონი, 1835) — ამ უკანასკნელში გადმოსცა მცენარეთა სამეფოს მისეული სისტემა. სხვა მრავალრიცხოვან ნაშრომთა შორის აღსანიშნავია: „First principles of Botany“; შემდგომში ეს ნაშრომი (1852 წელს გამოიცა მე-7 გამოცემა) გამოვიდა სათაურით: „Elements of Botany“, „The genera and species of orchidaceous plants“ (ლონდონი, 1830–1840), „The fossil Flora of Great-Britain“ (ლონდონი, 1831–1837), „Nixus plantarum“ (ლონდონი, 1833); „Flora medica“ (1838), „Sertum orchidaceum“ (1838), „The theory of horticulture“ (1840), „Pomologia Britannica“ (1841), „The vegetable kingdom“ (ლონდონი, 1846), „The flower garden“ (ლონდონი, 1851–1853) და სხვ. მის პატივსაცემად ვარდისებრთა ოჯახის ერთ-ერთ გვარს Lindleya უწოდეს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ბოტანიკოსები კატეგორია:საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:ბრიოლოგები კატეგორია:ინგლისელი მიკოლოგები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2008-2009
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2008-2009 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 78-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2009 წლის 30 აგვისტოს და დასრულდა 2010 წლის 21 მაისს. რიგით 20-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ცხრა ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „რეალ ბეტისი“, „ნუმანსია“ და „რეკრეატივო“.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
ვლადიმირ კოტელნიკოვი
ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე კოტელნიკოვი (Владимир Александрович Котельников; დ. 24 აგვისტო, 1908, ყაზანი — გ. 11 თებერვალი, 2005, მოსკოვი) — საბჭოთა მეცნიერი რადიოტექნიკის დარგში. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953). ორგზის სოციალური შრომის გმირი (1969 და 1978). სკკპ წევრი 1948 წლიდან.
დაამთავრა მოსკოვის ენერგეტიკის ინსტიტუტი 1931 წელს. 1954 წლიდან სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის რადიოტექნიკის და ელექტრონიკის ინსტიტუტის დირექტორი, 1970 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. მისი მთავარი შრომები ეხება რადიომიღების მეთოდების სრულყოფის პრობლემებს, აგრეთვე პოტენციური დაბრკოლებამდგრადობის თეორიას. კოტელნიკოვის ხელმძღვანელობით, სსრკ-ში მიმდინარეობდა მუშაობა მარსის, ვენერასა და მერკურის რადიოლოკაციის დარგში. ამერიკის ინჟინერთა ინსტიტუტის საპატიო წევრი (1964), ჩეხოსკოვაკიის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1965), პრაღის უმაღლესი ტექნილოგიური სასწავლებლის საპატიო დოქტორი (1967). სსრკ-ს სახელმწიფო პრემია (1943 და 1946), ლენინური პრემია (1964). დაჯილდოებულია 5 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კონსტანტინე გაბაშვილი
კონსტანტინე გაბაშვილი (დ. 6 თებერვალი, 1992, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამო-2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:კიშინიოვის ზიმბრუს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
ქორქუთი (შეჰზადე)
შეჰზადე ქორქუთი (Şehzade Korkut; დ. 1467, ამასია — გ. 13 მარტი 1513, ემეთი) — ოსმალეთის სულთნის, ბაიაზიდ II-ისა და მისი ხარჭის, ნიგარ ხათუნის ვაჟი. ოსმალეთის დროებითი მმართველი (რეგენტი) და მანისისა და ანტალიის სანჯაყების სანჯაყ-ბეი.
ბიოგრაფია
ქორქუთი 1467 წელს ამასიაში დაიბადა, როცა მამამისი ჯერ არ იყო ტახტზე ასული და მართავდა ამასიას. ის წლოვანებით ძმა აჰმედზე პატარა იყო, მაგრამ რაღაც პერიოდის განმავლობაში სულთან ბაიაზიდს ყველაზე მეტად ის მოსწონდა და ტახტის მემკვიდრედ თვლიდა. 1481 წელს, როცა ქორქუთის ბაბუა, მეჰმედ II გარდაიცვალა და ტახტზე ბაიაზიდი ავიდა, ქორქუთი 18 დღის განმავლობაში გახდა რეგენტი, სანამ ბაიაზიდი დედაქალაქში ჩავიდოდა, რადგან ბაიაზიდს ეშინოდა, ძმა ჯემს მისთვის არ ჩაესწრო მისთვის დედაქალაქში და არ დაეკავებინა ტახტი.
ოსმალური ტრადიციის მიხედვით, ყველა შეჰზადეს უნდა ემართა ანატოლიაში მდებარე ერთ-ერთი სანჯაყი. ბედნიერი ის იყო, ვისაც მბრძანებელი დედაქალაქთან ახლოს მდებარე სანჯაყში გაგზავნიდა, რადგან მამის გარდაცვალების შემდეგ, ვინც უფრო მალე ჩავიდოდა დედაქალაქში, მას შეეძლო დაეკავებინა სულთნის ტახტი და ამაში ვერავინ შეედავდებოდა. თავდაპირველად, ბაიაზიდის ფავორიტი უფროსი ვაჟი, შეჰზადე აჰმედი იყო, რომელიც 1481 წელს მანისის სანჯაყის მმართველად დანიშნა. მანისა ითვლებოდა საუფლისწულო დომენად და ვინც იქ მსახურობდა იყო ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრე. 1483 წელს ბაიაზიდმა ქორქუთი მანისაში გაგზავნა, ხოლო აჰმედი — ამასიაში. ასე რომ, სავარაუდოდ, ბაიაზიდი მხარდაჭერას სწორედ ქორქუთს უცხადებდა.
ბრძოლა ტახტისთვის
1502 წელს, მისდა მოულოდნელად, სულთან ბაიაზიდ II-მ იგი თექეს (დღევანდელი ანტალია) სანჯაყში გაგზავნა, რომელიც მდებარეობდა სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში და ბევრად შორს იყო დედაქალაქისგან ვიდრე მანისა. როგორც ჩანდა, ბაიაზიდის რჩეული არც მომავალი სულთანი, სელიმი ყოფილა. ბაიაზიდი უპირატესობას კვლავ შეჰზადე აჰმედს ანიჭებდა, რომელიც წარმატებით განაგრძობდა ამასიის მართვას.
ქორქუთი მივიდა ფადი-შაჰთან და სთხოვა, რომ დაებრუნებინა მისთვის ყოფილი ადგილი, რაზეც მტკიცე უარი მიიღო. ქორქუთი მიხვდა, რომ ტახტზე ასვლის შანსები ძალზე შეუმცირდა, თუმცა 7 წლის განმავლობაში ის წარმატებით განაგრძობდა თექეს მართვას. 1509 წელს ის ამბოხებისთვის მოემზადა და ეგვიპტეში გაიქცა იმ იმედით, რომ იქიდან დახმარებას მიიღებდა, მაგრამ მან ეგვიპტეშიც უარი მიიღო და უთხრეს, რომ დაუდევრად მოიქცა. ბაიაზიდმა აპატია შვილს ეგვიპტეში გაქცევა და ის ოსმალეთში მოიხმო. ქორქუთის გემს უცნობი პირები თავს დაესხნენ, თუმცა მან გაქცევა მოახერხა და უვნებებლად ჩავიდა ოსმალეთში.
დედაქალაქში დაბრუნების შემდეგ, მან დიდ ვეზირ ჰადიმ ალი-ფაშასა და ძმა აჰმედთან ერთად ჩაახშო შაქჰულუს აჯანყება.
ბაიაზიდი იყო მოხუცი და ავადმყოფი. ქორქუთმა გადაწყვიტა ფარულად გამგზავრებულყო მანისაში, რადგან ძალიან ახლოს იყო ბაიაზიდის სიკვდილი. მანისის შემდეგ, ის მალულად ჩავიდა დედაქალაქში.
ტახტზე უარის თქმა
ქორქუთი დედაქალაქში შეხვდა თავის უმცროს ძმას, შეჰზადე სელიმს, რომელიც იყო ტრაპიზონის წარმატებული მმართველი. ქორქუთმა და სელიმმა მოლაპარაკებები აწარმოეს. სელიმმა დაარწმუნა ძმა, რომ უარი ეთქვა ამბოხებაზე და დაბრუნებულიყო საკუთარ სანჯაყში. ქორქუთი დაბრუნდა საკუთარ სანჯაყში და სელიმის დასანახად, სამუდამოდ უარი თქვა ტახტსა და ძალაუფლებაზე. მას მონაწიელობაც არ მიუღია იმ დაპირისპირებაში, რომელიც სელიმსა და აჰმედს შორის ძალიან მწვავედ მიმდინარეობდა ბაიაზიდის მმართველობის ბოლო 2 წელიწადში.
სიკვდილით დასჯა
სელიმი ოსმალეთის მე-9 სულთანი გახდა 1512 წელს, ბაიაზიდის გადადგომის შემდეგ. ქორქუთი არ ეწინააღმდეგებოდა ძმის მმართველობას, მაგრამ სელიმმა მისი შემოწმება გადაწყვიტა. მან ძმას რამდენიმე გავლენიანი მმართველის სახელით გაუგზავნა ყალბი წერილები. წერილებში ეწერა, რომ ესა თუ ის მმართველი აჯანყებას სთავაზობდა ქორქუთს სელიმის წინააღმდეგ. ქორქუთმა ყველას საპასუხო წერილი მისწერა და ეს წერილები რა თქმა უნდა სელიმის ხელში აღმოჩნდა. სელიმი პასუხებით მიხვდა, რომ ქორქუთი ამბოხებას აპირებდა და 1513 წლის 13 მარტს, ემეთში სიკვდილით დაასჯევინა.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1467 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1513 კატეგორია:შეჰზადეები
ალდაგი
ალდაგი — პირველი კერძო სადაზღვევო კომპანია საქართველოში, რომელიც 1990 წელს დაარსდა.
კომპანიაში შესაძლებელია ავტომობილის, ქონების, სამოგზაურო, აგრო, საპენსიო, მესამე პირის წინაშე პასუხისმგებლობისა და სიცოცხლის დაზღვევის შეძენა. კომპანიის პროდუქტებს შორისაა ასევე ავტო სტარტი, ტურის დაზღვევა, „ალდაგი ბიზნესი“ — სპეციალური სადაზღვევო პროგრამა მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის.
ალდაგის ოფისები ფუნქციონირებს თბილისში და საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში — თელავი, გორი, ქუთაისი, ზუგდიდი, ფოთი, ბათუმი.
ისტორია
სადაზღვევო კომპანია ალდაგი 1990 წელს დაარსდა.
2006 წლის ბოლოს სადაზღვევო კომპანია „ბი სი აი-მ“ სადაზღვევო კომპანია „ალდაგის“ აქციების 100% შეისყიდა. ამ წლის 22 ივნისს განხორციელდა აღნიშნული კომპანიების იურიდიული გაერთიანება, სახელწოდებით „ალდაგი ბისიაი“, რომელმაც ბაზრის 36% დაიკავა.
2012 წელს „ალდაგმა“ სადაზღვევო კომპანია „იმედი L“ შეიძინა, რომლის შედეგადაც კიდევ უფრო გაიზარდა კომპანიის ბაზრის წილი.
2014 წელს, კომპანიის აქციონერთა გადაწყვეტილებით, „ალდაგმა“ მსოფლიოში აპრობირებულ ბიზნეს მოდელს მიმართა და გაიმიჯნა დაზღვევის ორი მიმართულება — ჯანმრთელობის დაზღვევა და არაჯანმრთელობის დაზღვევა.
2017 წელს კომპანიამ „World Finance Global Insurance Awards-ისგან“ საქართველოში საუკეთესო მზღვეველის სტატუსი მიიღო.
2018 წელს კომპანია „Global Brand Magazine-ის“ მიერ საქართველოში ავტოდაზღვევის საუკეთესო ბრენდად დასახელდა.
ფინანსური მონაცემები
ფინანსური მონაცემები სსიპ საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურის მიხედვით
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სადაზღვეო კომპანიები კატეგორია:1990 წელს დაარსებული ქართული კომპანიები
ალბანური სამზარეულო
მინი|[[ტოლმა.]] ალბანური სამზარეულო — ხმელთაშუა ზღვის სამზარეულო იტალიური და თურქული კულინარიის გავლენით. ალბანური სამზარეულო გამოირჩევა როგორც შავი წიწაკის ასევე ხმელთა შუა ზღვის ისეთი მცენარეების გამოყენებით როგორიცაა: ორეგანო, პიტნა, რეჰანი, როზმარინი. აქტიურად იყენებენ საქონლის ხორცს და თევზეულს. ბოსტნეული კულტურები ასევე თითქმის ყველა კერძში გამოიყენება.
ალბანელების მთავარი საჭმელი არის მეორე საუზმე. რომელიც ძირითადად შედგება მოშუშული ხორცისგან ან თევზისგან (gjellë). მთავარი კერძი არის ნელ ცეცხლზე მომზადებული ხორცი სხვადასხვა ბოსტნეულით, ასევე კიტრის და პომიდვრის სალათი, ბულგარული წიწაკა, ზეთის ხილი. სალათს აზავებენ მარილით ზეითუნის ზეთით და ძმრით ან ლიმონის წვენით.
მაღალმთიან რეგიონებში იყენებენ შებოლილ ხორცს და შინაურ პირობებში მომზადებულ კონსერვებს. ალბანურ სამზარეულოში ცხოველების შინაგან ორგანოები და თავიც გამოიყენება და დელიკატესად ითვლება. რძის ნაწარმი ძირითადად არ განიხილება ცალკე კერძად და მას ხშირად პურთან ან ალკოჰოლურ სასმელთან ერთად მირთმევენ. ზღვის პროდუქტები უფრო მეტად სანაპირო ქალაქებშია პოპულარული.
სალათები
მინი|ფერმერული ბაზარი.
სუპები
მინი|[[ტარატორი.]]
დესერტი
მინი|[[ფახლავა]]
სასმელები
მინი|[[ბოზა.]] არა ალკოჰოლური სასმელებიდან ალბანეთში ყველაზე მეტად მინერალური წყლებია პოპულარული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური სამზარეულო კატეგორია:ევროპული სამზარეულო კატეგორია:ბალკანური სამზარეულო კატეგორია:ხმელთაშუაზღვისპირეთის სამზარეულო კატეგორია:ალბანური კულტურა
ფილიპ I (ორლეანი)
ფილიპ I ორლეანელი (Philippe I d'orléans; დ. 21 სექტემბერი, 1640, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 9 ივნისი, 1701, სენ-კლუ, საფრანგეთი) — საფრანგეთისა და ნავარის მეფე ლუი XIII-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ანა ავსტრიელის ნაბოლარა ვაჟი. საფრანგეთის „მეფე მზის“ ლუი XIV-ის უმცროსი ძმა. 1661 წლიდან მიიღო ორლეანის ჰერცოგობა, ასევე ვალუასა და შარტრის საჰერცოგოები. 1671 წელს ფილიპის სახელოვანი გამარჯვების აღსანიშნავად კიდევ უბოძა ნემურის, დუკედომის, კუსისა და ფოლემბრეის საჰერცოგოები. მისი ძმის მეფობისას იგი ასევე ატარებდა მონსინიორის წოდებას.
დაბადება
მარცხნივ|მინი|266x266პქ|მარცხნივ ფილიპი, მარჯვნივ კი მისი ძმა ლუი ფილიპი დაიბადა 1640 წლის 21 სექტემბერს შატო დე-სენ-ჟერმენ-ან-ლაიში, თავისი დედის დაბადების დღის წინა დღეს. იგი იყო საფრანგეთისა და ნავარის მეფე ლუი XIII-ისა და მისი ცოლის, დედოფალი ანა ავსტრიელი ნაბოლარა ვაჟი. როგორც მეფის ვაჟი, იგი ატარებდა Fils de France-ს (ანუ საფრანგეთის შვილის) წოდებას. მას ჰყავდა უფროსი ძმა, საფრანგეთის დოფინი ლუი დე ბურბონი, ამიტომ იგი ტახტის რიგით მეორე მემკვიდრე.
დაბადებიდან სულ ერთ საათში იგი მეფის მოძღვარმა, მეუფე დომენიკმა იგი კათოლიკედ მონათლა და სწორედ მან უწოდა სახელი ფილიპი. ლუი XIII-ს სურდა, რომ ფილიპი არტუას გრაფად დაენიშნა, თუმცა მან პატივი სცა ტრადიციებს და მას ანჟუს ჰერცოგის წოდება უბოძა, რაც წესად იყო, რომ საფრანგეთის მეფეთა მეორე ვაჟებს ეს წოდება უნდა ჰქონოდათ. ნათლობის შემდეგ ფილიპი სამეფო აღმზრდელს მარკიზა დე ლანსაკს მიაბარეს, რომელმაც თავის მოვალეობას თავი წარმატებით გაართვა. ფილიპი მასთან 1643 წლამდე იზრდებოდა.
პატარა მონსინიორი
1643 წელს მამამისი, მეფე ლუი XIII გარდაიცვალა, ტახტზე კი მისი ხუთი წლის ძმა, მეფე ლუი XIV ავიდა, მისი მცირეწლოვანების გამო კი რეგენტად მათი დედა, დედოფალი ანა ავსტრიელი დაინიშნა. ანამ ქვეყნის მართვა ფაქტიურად თავის ფავორიტს, კარდინალ ჯულიო მაზარინს უბოძა. ამ პერიოდში გავრცელდა ჭორები რომ ანა და ჯულიო დაქორწინდნენ. ანა თავის ვაჟებს მკაცრი კონტროლის ქვეშ ზრდიდა. როგორც წესი, რადგანაც ფილიპი მეფის ძმა იყო, ორლეანის ჰერცოგის წოდება უნდა ჰქონოდა, მაგრამ ამ დროისთვის ამ ტიტულს ჯერ კიდევ ლუი XIII-ის ძმა, ფილიპის ბიძა, გასტონ დე ბურბონი ატარებდა, რის გამოც მას მიენიჭა პატარა მონსინიორის წოდება. ამ დროისთვის გასტონს ჰქონდა დიდი მონსინიორის წოდება. მარცხნივ|მინი|322x322პქ|მონსინიორ ფილიპი 1654 წელს ბავშვობაში ფილიპი საყოველთაოდ იყო აღიარებული როგორც მიმზიდველი და ინტელექტუალური. მონტესპიერის ჰერცოგინიამ მას "მსოფლიოში ყველაზე საყვარელი ბავშვი" უწოდა. ხოლო მოგვიანებით, დედამისის მეგობარმა და მრჩეველმა, მადამ დე მოტევილმა ფილიპს "ცოცხალი ინტელექტი" უწოდა.
1647 წელს იგი ძალიან მძიმედ დაავადდა. იგი სასწაულებრივად გადაურჩა სიკვდილს, რის შემდეგაც სამეფო კარის ეპისკოპოსმა განაცხადა, რომ ღმერთი მისი ნაჩქარევი ნათლობის გამო სჯიდა მას, ამიტომაც 1648 წლის 11 მარტს ფილიპი ხელმეორედ მონათლეს. მისი ნათლიები იყვნენ ბიძამისი, ჰერცოგი გასტონი და მამიდამისი, ინგლისის დედოფალი ანრიეტა მარია დე ბურბონი. დედამისმა ფილიპის განათლებაზე თვალყურის დევნება მაზარინს დაავალა, რომელმაც პატარა უფლისწულს საუკეთესო რეპეტიტორები დაუქირავა. მას საფუძვლიანად შეასწავლეს ლიტერატურა, ისტორია, მათემატიკა, უცხო ენები და ცეკვა. მიუხედავად ამისა ანა ავსტრიელი და მაზარინი ფილიპს დიდ დროს არ უთმობდნენ და ძირითადად ლუიზე იყვნენ კონცენტრირებულნი.
როცა ფილიპი რვა წლის იყო, 1648 წელს საფრანგეთში სამოქალაქო ომი დაიწყო, რომელიც 1653 წლამდე გაგრძელდა. ომის პერიოდში, 1651 წელს დიდებულები იმდენად გათავხედდნენ, რომ მეფის სასახლეს შემოარტყეს ალყა. ამ დროს სამეფო ოჯახი სასწაულებრივად გადაურჩა ამოხოცვას, მაზარინის საიდუმლო გვირაბის წყალობით, რომლითაც სამეფო ოჯახი სასახლიდან გაიპარა. აქედან მოყოლებული, უსაფრთხოების მიზნით სამეფო ოჯახი ლუვრის სასახლიდან გადასახლდა. 1654 წლის 7 ივნისს, ლუი XIV-ის კორონაციის დროს სწორედ ფილიპმა დაადგა თავის ძმას თავზე საფრანგეთის მეფის გვირგვინი. მთელი ცხოვრების მანძილზე, ფილიპი ცნობილი იყო ეტიკეტისა და წესების მკაცრი დაცვის სიყვარულით.
1658 წლის ივნისის ბოლოს ლუი მძიმედ დაავადდა. ხალხი ფიქრობდა, რომ მას განუკურნებელი დაავადება ტიფუიდი ჰქონდა, რის გამოც ტახტის მემკვიდრედ ფილიპი განიხილებოდა. როგორც მომავალი მეფე, ფილიპი ყველას ყურადღების ცენტრში მოექცა. ინფექციის გადადების შიშით ლუისთან აღარავინ შედიოდა. ამგვარი კრიზისის დროს დედოფალი ანა თავისი უმცროსი ვაჟისადმი საოცრად ყურადღებიანი და მოსიყვარულე გახდა. თუმცა სულ რამდენიმე კვირაში ლუი საოცრად მომჯობინდა, მალე კი მთლიანად განიკურნა. ამის შემდეგ ფილიპი ყველას, მათ შორის ანა ავსტრიელსაც მიავიწყდა. 1658 წლის 25 ოქტომბერს სენ კლოდში ფილიპმა შეისყიდა დიდი მიწები, სადაც საკუთარი სასახლის მშენებლობა დაიწყო, რაც მომავალში მისი რეზიდენცია და საყვარელი ადგილი გახდა.
ორლეანის ჰერცოგი
1660 წლის თებერვალში, ფილიპის ბიძა, გასტონ დე ბურბონი გარდაიცვალა. ვინაიდან გასტონს მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ დარჩა, ორლეანის ჰერცოგი ფილიპი გახდა. ტრადიციულად, ორლეანის ჰერცოგი ყოველთვის მეფის ძმა, ან მისი შთამომავალი იყო. ამრიგად, გასტონის გარდაცვალებიდან ერთ წელიწადში, 1661 წლის 10 მაისს, პარიზის პარლამენტში ლუი XIV-მ თავისი ძმა, ფილიპ I აკურთხა ორლეანისა და ვალუას ჰერცოგად. მან აგრეთვე მიანიჭა მონტრაგის ლორდის წოდებაც.
გასტონის გარდაცვალების შემდეგ დასრულდა სამეფო კარზე არსებული მარადიული დაპირისპირება, რომელიც გასტონსა და ანა ავსტრიელს შორის მიმდინარეობდა. გარდა ამისა, გასტონის მთელი ქონება ავტომატურად გადავიდა სახელმწიფოს (ანუ ლუი XIV-ის) კუთვნილებაში. მასში შედიოდა დიდძალი თანხა და ოქროულობა, სასახლეები ლანგედოკში, ბლუასა და შამბორდში.
ჰომოსექსუალობა
მინი|242x242პქ|შევალიერ დე გიზი, ფილიპის უცვლელი საყვარელი ღრმა ბავშვობიდანვე დედოფალი ანა ფილიპს მიმართავდა მეტსახელებით, როგორიცაა "ჩემი პატარა გოგო" და ასევე აცმევდა როგორც ქალს. იგი ამას იმიტომ აკეთებდა, რომ ლუი ფილიპს არ დაეჩრდილა. სწორედ ამიტომ ფილიპს გაუჩნდა მიდრეკილება მამაკაცებისა და ქალური აქსესუარებისადმი, რაც მთელი სიცოცხლე შეინარჩუნა. საფრანგეთის სამეფო კარზე გამართულ წვეულებებსა და ბანკეტებზე ფილიპი ძალიან ხშირად ჩნდებოდა ქალის კაბაში გამოწყობილი და მორთულ-მოკაზმული, რაც უკვე აღარავის უკვირდა (მისი ცოლების ჩათვლით). გარდა ამისა მის კაბინეტში ხშირად რჩებოდნენ მამაკაცები. იგი დაუფარავად და საჯაროდ ეფლირტავებოდა კიდეც სამეფო კარის მამაკაცებს. თუმცა მიუხედავად მისი ორიენტაციის საჯაროობისა, ლუი და სამეფო ოჯახის წევრები მაინც ცდილობდნენ მისი ამ ქმედებების დამალვას და ამისთვის მას ცოლიც კი შერთეს, რომელთანაც შვილებიც შეეძინა. 1658 წლიდან ფილიპის ჰომოსექსუალობა უკვე ყველასათვის ცნობილი გახდა, მას შემდეგ რაც ჯულიო მაზარინიმ მას კაცთან შეუსწრო საწოლში. თუმცა მიუხედავად იმისა, რომ მას ცოლ-შვილი ჰყავდა, გაიჩინა კაცი საყვარელი შევალიერ დე გიზის სახით, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე გვერდით ჰყავდა.
პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, ვაჟი მემკვიდრის გაჩენის მიზნით ლუიმ ფილიპს ცოლად გერმანელი დიდგვაროვანი ქალი შერთო ცოლად, რომელთანაც შეეძინა შვილები. თუმცა ახალი ცოლის მიუხედავად, ფილიპს შევალიერი კვლავ გვერდით ჰყავდა. როცა მათ კრიტიკაზე ჩამოვარდებოდა საუბარი, შევალიერი ყოველთვის ანრი III-ის (საფრანგეთის მეფე 1574-89 წლებში) სამეფო კარს ახსენებდათ, რომელზეც ასევე დადიოდა საფუძვლიანი ჭორები, რომ ჰომოსექსუალი იყო. მალე ფილიპმა კიდევ ერთი საყვარელი გაიჩინა ანტუან კოიფერის სახით, რომელიც შემდგომში ძალიან დაეხმარა ფილიპის ქვრივს მისი სიკვდილის შემდეგ.
მიუხედავად ორი ცოლისა და უამრავი კაცი საყვარლისა, აღსანიშნავია შევალიერისა და ფილიპის ურთიერთობა. შევალიერს უყვარდა ის და გამუდმებით იცავდა მას. სამეფო კარზე მას აღწერდნენ როგორც :" შურისმაძიებელი, ბრუტალური და ზიზღიანი". შევალიერი გიზების უძლიერესი დინასტიის წარმომადგენელი იყო, რომელიც ბატონობდა საფრანგეთსა და ლოთარინგიაში. თავდაპირველად მისი ორიენტაციის გამჟღავნებას უდიდესი სკანდალების სერია და შეურაცყოფა მოჰყვა. ცნობილია, რომ მისმა ძმამ, შევალიერის მოკვლაც კი სცადა. 1670 წელს შევალიერი ლუის წინააღმდეგ შეთქმულებაში ამხილეს, რის გამოც დაატუსაღეს, თუმცა ფილიპმა გაანთავისუფლებინა. ამის შემდეგ იგი დროებით ლიონში გადასახლდა. თუმცა მომავალი წლის თებერვლიდან იგი კვლავ დაუბრუნდა ფილიპსა და სამეფო კარს.
ქორწინება პრინცესა ჰენრიეტა ინგლისელზე
მინი|313x313პქ|პრინცესა ჰენრიეტა ინგლისელი 1660 წლის 9 ივნისს ლუი XIV-ისა და მარია ტერეზა ესპანელის ქორწინების შემდეგ, დედოფალმა ანა ავსტრიელმა ყურადღება გაამახვილა მისი მეორე ვაჟის, ფილიპის ქორწინებაზე. თავიდან იგი ფიქრობდა ფილიპისა და მისი ბიძაშვილის, გასტონის ასულის ანა მარია ლუიზა დ'ორლეანის დაქორწინებას. ანა მარია დედამისის, მარი დე ბურბონის ერთად-ერთი მემკვიდრე იყო მონტესპიერის ტახტზე, რის გამოც ანას სარძლოდ მოეწონა. თუმცა მადმუაზელ ანა მარიამ ქორწინებაზე უარი თქვა, მიზეზად კი განაცხადა, რომ ფილიპი ბავშვივით იყო მიჯაჭვული დედამისზე. ყოველივე ამის შემდეგ, მას მერე რაც 1660 წელს ინგლისში სტიუარტების რესტავრაცია განხორციელდა, ანა ავსტრიელმა მოისურვა თავისი მულის, ჩარლზ I-ის ქვრივის, დედა-დედოფალ ანრიეტა მარია ფრანგის ნაბოლარა ასულის, პრინცესა ჰენრიეტა ინგლისელის ფილიპზე დაქორწინება. ინგლისელებმა წინადადება მიიღეს, თუმცა მათ სურდათ ჰენრიეტა ლუიზე დაქორწინებულიყო, მაგრამ რადგან მას ცოლი უკვე ჰყავდა, მისი ძმაც გამოდგებოდა. მათი ქორწილი დააყოვნა ჰენრიეტას უფროსი დის, ორანჟ-ნასაუს პრინცესა მერი სტიუარტის გარდაცვალებამ. გლოვის გადავლის შემდეგ, 1660 წლის 22 ნოემბერს საფრანგეთის სამეფო კარმა ფილიპის სახელით ითხოვა ჰენრიეტას ხელი. ჩარლზ II დის გათხოვებას დათანხმდა, თუმცა, საკმაოდ დიდი კომპენსაციის სანაცვლოდ. ფრანგებმა ამისათვის გადაიხადეს 840,000 ეკიუ, ხოლო ჰენრიეტას კომფორტულად მგზავრობაზე 20,000 ეკიუ დახარჯეს, ამასთანავე ჰენრიეტას დაენიშნა 40,000-იანი ყოველთვიური პენსია და კერძო რეზიდენციად გადაეცა მონგარსის სასახლე. ჰენრიეტამ ინგლისი 1661 წლის იანვარში დატოვა. 1661 წლის 30 მარტს, ჰენრიეტა და ფილიპი დაქორწინდნენ. ჰენრიეტამ დიდი პოპულარობა მოიპოვა საფრანგეთში. ჰენრიეტა ყოველთვის ეფლირტავებოდა ლუი XIV-ს და ისიც იმავით ჰპასუხობდა. ამით იგი ქმარს აეჭვიანებდა და დროებით მას მამაკაცებსაც კი ავიწყებდა.
1662 წლიდან ჰენრიეტა და ფილიპი სენ-კლოდის სასახლეში გადასახლდნენ, სადაც ამავე წლის 26 მარტს ფილიპი პირველად გახდა მამა. ჰენრიეტამ მას გოგონა გაუჩინა, სახელად მარია ლუიზა, რომელიც შემდგომში ესპანეთის დედოფალი გახდა. ის ფაქტი, რომ მან გოგონა გააჩინა, ჰენრიეტას იმედი ძალიან გაუცრუა და ისიც კი განაცხადა, რომ შეუძლიათ ბავშვი მდინარეში გადაეგდოთ. ეს ძალიან შეურაცხმყოფელი გახდა დედოფალ ანასთვის, რომლისთვისაც მარია ლუიზა პირველი შვილიშვილი იყო. ამის შემდეგ, ფილიპისათვის მარია ლუიზა მთელი ცხოვრების მანძილზე უსაყვარლეს შვილად დარჩა. 21 მაისს გოგონა კათოლიკედ მოინათლა, ამავე დღეს ნათლობის აღსანიშნავად საოცარი კარნავალი მოეწყო, სადაც ფილიპს პრუსიის მეფესავით ეცვა და მასავით იქცეოდა, ასევე საოცარი კოსტიუმებით იყვნენ წარმოდგენილნი სხვა სტუმრებიც.
1664 წელს ჰენრიეტამ ვაჟი გააჩინა, ფონტენბლოს სასახლეში, რომელსაც დაბადების თანავე მიენიჭა ვალუას ჰერცოგის წოდება. ამის აღსანიშნავად ფილიპმა ჰენრიეტას ძმას, ინგლისის მეფე ჩარლზ II-ს მისწერა: " შენმა დამ გამთენიისას მოულოდნელად მშვენიერი ვაჟი გააჩინა, ორივე კარგადაა, ბავშვი ჯანმრთელია". 1666 წელს ბავშვი მოულოდნელად საშინელ კრუნჩხვებში ჩავარდა და გარდაიცვალა კიდეც. პატარა ჰერცოგის დაკარგვა ჰენრიეტამ დიდად არ განიცადა. თუმცა ცოლისგან განსხვავებით, ფილიპი დიდ ხანს გლოვობდა გარდაცვლილ შვილს. ამავე წლის 20 იანვარს გარდაიცვალა ფილიპის დედაც, დედა-დედოფალი ანა ავსტრიელი. მარცხნივ|მინი|238x238პქ|ფილიპი თავისი ფავორიტი შვილის, პრინცესა მარია ლუიზას პორტრეტით 1667 წელს ფილიპი მონაწილეობდა დევოლუციურ ომში, რა დროსაც ორსული ჰენრიეტა სენ-კლოდში ცხოვრობდა. ფილიპმა თავი გამოიჩინა ტურნეისა და დოას ბრძოლებში. მიუხედავად ბრძოლისა, ფილიპს კარავში შეატყობინეს, რომ მისი მეუღლე სენ-კლოდში ძლიერ ავადმყოფობდა. ფილიპმა მიატოვა ბრძოლა და ცოლთან წავიდა, მისი გამოჯანმრთელების შემდეგ კი კვლავ ბრძოლის ველზე დაბრუნდა. ახლად დაბრუნებულმა ფილიპმა 1667 წელსვე აიღო ქალაქი ლილი.
1670 წლის იანვარში, ფილიპის საყვარელი შევალიერ დე გიზი მეფის წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის გამო დააკავეს, თუმცა მალევე გამოუშვეს, რის შემდეგაც იგი ჯერ ხმელთაშუა ზღვის პირეთში, შემდეგ კი ლიონში გადასახლდა. იგი საბოლოოდ რომშიც კი ჩავიდა და პაპს ჰენრიეტას და ფილიპის განქორწინება სთხოვა. ამან ფილიპიც და მეფეც ძალიან განარისხა და მაღალი წრიდან გააძევეს, თუმცა მალევე ფილიპს გული მოულბა და დაარწმუნა ლუი, რომ შევალიერი სამეფო კარზე კვლავ დაებრუნებინა.
1669 წლის 27 აგვისტოს ჰენრიეტამ კიდევ ერთი გოგონა გააჩინა, სახელად ანა მარია, რომელიც 1670 წლის 8 აპრილს მონათლეს.
ჰენრიეტა მალევე პოლიტიკაშიც ჩაება. 1670 წელს ლუიმ იგი გააგზავნა ინგლისში, სადაც ამავე წლის 1 ივნისს დადო დუვრის საზეიმო ხელშეკრულება. ამ ხელშეკრულების მიხედვით ინგლისი და საფრანგეთი მოკავშირეები ხდებოდნენ, ინგლისი კი კვლავ რომის კათოლიკურ ეკლესიას უბრუნდებოდა. ასევე ეს ხელშეკრულება გამიზნული იყო ჰოლანდიის წინააღმდეგ, რომელსაც ფრანგები ებრძოდნენ, თუმცა ამას მოჰყვა შემდგომში ანგლო-ჰოლანდიური ომის დაწყება. საფრანგეთში დაბრუნებიდან მალევე ჰენრიეტა და შევალიერი საშინლად გადაემტერნენ ერთმანეთს, თუმცა მიუხედავად ამისა ისინი მაინც ერთ სასახლეში ცხოვრობდნენ. 1670 წლის 26 ივნისს, იგი ქმრის საძინებელში დარჩა. 29 ივნისს, საღამოს ხუთ საათზე ჰენრიეტამ ერთი ჭიქა შაქრიანი წყალი დალია, რის შემდეგაც მალევე იგრძნო გაუსაძლისი ტკივილი თავის არეში, საწოლზე დაემხო და სიმწრისაგან ატირდა. ამავე დროს, მასთან გაჩნდა მისი ქმარი, მეფე ლუი XIV, დედოფალი მარია ტერეზა და სამეფო კარის მკურნალი. ღრმადმორწმუნე დედოფალმა, როცა ასე გატანჯული ჰენრიეტა იხილა, დაუყოვნებლივ მოაყვანინა მოძღვარი და ჰენრიეტა აზიარებინა. ექიმმა განაცხადა, რომ ჰერცოგინია მოწამლული იყო. ჰენრიეტას კუჭის ამოურეცხეს, მაგრამ დაგვიანებული იყო. საბოლოოდ, 1670 წლის 30 ივნისს, შუადღის 2 საათზე, ჰენრიეტა ინგლისელი გარდაიცვალა.
მეორე საცოლის ძიება
მინი|ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი საფრანგეთის სამეფო კარზე ჰენრიეტას გარდაცვალებას ყველა ძალიან გლოვობდა, თუმცა არა მისი ქმარი. სწორედ ამიტომ ლუი XIV-მ მალევე დაიწყო მისთვის მეორე საცოლის ძებნა, რათა მამრობითი სქესის მემკვიდრე გაჩენილიყო. ლუიმ კვლავ თავიანთ ბიძაშვილს, მონტესპიერის ჰერცოგინიას მიმართა და ვაკანტური ადგილის დაკავება შესთავაზა. მეორე შეთავაზებაზეც ჰერცოგინიამ უარი განაცხადა. ამ ამბიდან მალევე, ლუიმ ძმისთვის ახალი საცოლე შეარჩია. ეს იყო კურპფალცის კურფიურსტ კარლ I ლუისის და, პრინცესა ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი. მას რეკომენდაცია გაუწია ანა გონძაგამ, რომელიც სამეფო კარზე გავლენიანი ქალი იყო. ელიზაბეთ შარლოტას (შემოკლებით ლიზელოტა), ძალიან ხშირი ურთიერთობა ჰქონდა თავის მამიდასთან, ჰანოვერის დედოფალ სოფია კურპფალცელზე. მთელი ცხოვრების მანძილზე, ლიზელოტამ სოფიას 50 000 წერილი მისწერა, სადაც აღწერდა საფრანგეთის სამეფო კარზე ცხოვრებას. ლიზელოტა ფილიპის პირველი განსვენებული მეუღლის, ჰენრიეტას ბიძაშვილი იყო, რადგან ჰენრიეტას მამა ჩარლზ I და ლიზელოტას ბებია, დედოფალი ელიზაბეთ სტიუარტი და-ძმანი იყვნენ.
ქორწინება პრინცესა ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელზე
მარცხნივ|მინი|ლიზელოტა შვილებთან ერთად სანამ ფილიპი და ლიზელოტა დაქორწინდებოდნენ, ლიზელოტა კათოლიციზმზე მოექცა. ამის შემდეგ, 1671 წლის 16 ნოემბერს ისინი დაქორწინდნენ. იგი არ იყო ისეთი მიმზიდველი და ქარიზმატული, როგორიც ჰენრიეტა. როცა ფილიპმა ის პირველად დაინახა განაცხადა: "როგორ შევძლებ მასთან ერთად ?". თუმცა მიუხედავად ამისა, ლიზელოტამ სამეფო კარზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა. იგი ცნობილი გახდა თავისი გაუთლელობით, ხისტი ხასიათითა და თავდაპირველად ძველმოდურობითაც. ცნობილია, რომ ფილიპი მასთან სარეცელის გაყოფისგან თავს იკავებდა, თუმცა მან მოვალეობის შესრულება მოსთხოვა და განუცხადა, რომ საფრანგეთში მხოლოდ მემკვიდრის გასაჩენად იმყოფებოდა. მას შემდეგ, რაც მათ შვილები შეეძინათ, ლიზელოტამ განაცხადა, თუ რა საშინელებაა, როცა ქმარს კაცი საყვარელი ჰყავს.
ასეა თუ ისე, წყვილი ქორწინების პირველ წლებში ბედნიერად ცხოვრობდა. ეს ყველაფერი მანამდე გაგრძელდა, სანამ შევალიერ დე გიზი 1672 წელს იტალიიდან გაბრუნდა. 1673 წელს ლიზელოტამ ვაჟი გააჩინა სახელად ალექსანდრე ლუი, რომელიც მალევე აკურთხეს ვალუას ჰერცოგად. ალექსანდრე ლუი 1676 წელს გარდაიცვალა, თუმცა ლიზელოტამ 1674 წელს მეორე ვაჟი გააჩინა, სახელად ფილიპი. ამას მოჰყვა 1676 წელს გოგონას, ელიზაბეთ შარლოტას გაჩენა. ამის შემდეგ წყვილი შეთანხმდა და ცალკე საწოლებში იწვნენ. ლიზელოტა არა მხოლოდ კარგი დედა, არამედ გადასარევი დედინაცვალიც იყო და საოცრად ზრუნავდა ფილიპის და ჰენრიეტას გოგონებზე. ლიზელოტას და ფილიპის ვაჟი, ფილიპი მომავალში ორლეანის ჰერცოგი და საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის რეგენტი გახდა. ასევე ფილიპმა, ლიზელოტას კარნახით დააარსა საკუთარი, ორლეანების დინასტია.
პირველი ქორწინებიდან
პირველად დაქორწინდა პრინცესა ჰენრიეტა ინგლისელზე, რომელიც იყო მისი მამიდის, ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის დედოფალ ანრიეტა მარია დე ბურბონისა და მეფე ჩარლზ I-ის ნაბოლარა ასული, მასთან 6 შვილი ჰყავდა:
მეორე ქორწინებიდან
მეორედ დაქორწინდა პრინცესა ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელზე, რომელიც იყო პფალცის კურფიურსტ კარლ ლუის I-ისა და მისი ცოლის, შარლოტა ჰესენ-კასელის ასული. მასთან სულ 3 შვილი შეეძინა:
წინაპრები
ფილიპ I-ის წინაპრები
გრემის ღვთისმშობლის ეკლესია
გრემის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემის სამხრეთ განაპირას, მდინარე ინწობის პირას, ეკლესიის კედლები ორ სხვადასხვა პერიოდის ფენას შეიცავს. თავდაპირველი ფენა სავარაუდოდ XVI საუკუნით თარიღდება, მოგვიანდებით განახლებული ნაწილები კი XVIII საუკუნით. აღდგენილია საკურთხევლის გადახურვა. აქა-იქ კედლების ნაწილები და შენობის გარე კუთხეები. აღდგენის დროს ჩრდილოეთ კედელში, სომხური საეკლესიო წესების შესაბამისად მოწყობილია სანათლავი ნიშა.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (5,15x4,7მ), უაფსიდო. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი დასავლეთიდანა აქვს. კარი გარედან გადახურულია შეისრული თაღით. შიგნიდან -სწორკუთხაა. დარბაზის აღმოსავლეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მის ქვემოთ, კედელს მოგვიანებით აგებული აგურის ტრაპეზი ეკვრის.ერთი ბრტყლად გადახურული, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. სარკმლის ღიობი შიგნიდან თითქმის კარის სიგანეა. საკურთხეველი დარბაზისგან არ არის გამოყოფილი, გადახურულია ტლანქად ნაწყობი, შეისრული კამარით. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში მცირე სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი, სანათლავი ნიშას ზემოთ კი, ერთ დონეზე - ორი სათოფური. დარბაზი გადახურულია აგურის წესიერი წყობით გამოყვანილი კამარით, რომლის უმეტესი ნაწილი, კედლებთან ერთად შელესილია. შენობის გარეგნობა მარტივია, ტლანქი, კედლები დასრულებულია ქვიშაქვის ლავგარდნით, რომელიც, როგორც ჩანს, აღმოსავლეთით მდგარ ეკლესიას ეკუთვნოდა. ლავგარდნის პროფილს თარო, ოდნავ შეზნექილი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს (შემორჩენილია მხოლოდ რამდენიმე ქვა). ეკლესიას დასავლეთიდან ეკვრის სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც დასავლეთ ფასადის წყობაში ჩასმულ მარმარილოს ფილაზე არსებული წარწერის თანახმად, 1947 წელს აუგია სოფელ შილდის მკვიდრ ქეთევან ლობაურს „ძველი ნაშთის” ადგილას რომელიც 1946 წელს წყალს წაუღია. მინაშენი აგურითაა ნაგები. გადახურულია ხის ნივნივებზე გამართული ორფერდა სახურავით. ეკლესიის შორიახლოს (აღმოსაცლეთით) მდგარა აგურით ნაგები ეკლესია, რომლის კედლების ნანგრევები მდინარე ინწობის კალაპოტშია ჩაცვენილი. მათგან ზოგიერთს ქვიშაქვის ლავგარდნის რამდენიმე ქვა შემორჩა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არსენი იაცენიუკი
არსენი იაცენიუკი (Арсеній Петрович Яценюк; დ. 22 მაისი, 1974, ჩერნოვცი, უკრაინა) — უკრაინის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. უკრაინის პრემიერ-მინისტრი 2014 წლის 27 თებერვლიდან 2016 წლის 14 აპრილამდე. 2005-2006 წლებში იყო უკრაინის ეკონომიკის მინისტრი. 2007 წელს იკავებდა უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას. 2007-2008 წლებში – უკრაინის უმაღლესი რადის თავმჯდომარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
ანა ჰაიდი
ანა ჰაიდი (Anne Hyde; დ. 12 მარტი, 1637 — გ. 31 მარტი, 1671) — გამოჩენილი ინგლისელი არისტოკრატი. იორკისა და ალბანის ჰერცოგინია როგორც ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ II-ის პირველი მეუღლე, რომელიც მის გამეფებამდე გარდაიცვალა. 1660 წელს, მისი და ჯეიმზის ქორწინებას დიდი სკანდალი მოჰყვა, რომლის ჩასაცხრობადაც მეფემ ანას მამას ერლის წოდება უბოძა. მისი და ჯეიმზის მრავალი შვილიდან აღსანიშნავნი არიან ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის დედოფალი მერი II და დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის დედოფალი ანა.