cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ინკოტერმსი
CIP (carriage and insurance paid to ...)
მოცემული ტერმინის გამოყენებისას გამყიდველს აქვს იგივე ვალდებულება, რაც CPT-ის შემთხვევაში. გარდა ამისა, გამყიდველი იხდის ტრანსპორტირების პერიოდში ტვირთის დაზღვევისათვის საჭირო სადაზღვევო პრემიას. იგი ამზადებს აგრეთვე ტვირთს ექსპორტისათვის.
DAF (delivered at frontier)
გამყიდველი ასრულებს ტვირთის ჩატანის ვალდებულებას, როდესაც იგი ექსპორტისათვის მომზადებულ საქონელს საზღვართან დასახლებულ პუნქტსა თუ ადგილში ათავსებს - მიმდებარე ქვეყნის საბაჟომდე.
DAT (delivered at terminal) გადაზიდვა ტერმინალზე
გადაზიდვა ტერმინალზე (პორტის ტერმინალის ან დანიშნულების ადგილის დასახელება) გამყიდველი იხდის ტერმინალამდე გადაზიდვისთვის, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც მიეკუთვნება იმპორტის ანგარიშწორებას და კისრულობს ყველანაირ რისკს ტვირთის ტერმინალში დაცლამდე
DAP (delivered at place) მიტანის ადგილი
მიტანის ადგილი (დანიშნულების ადგილის დასახელება) გამყიდველი იხდის გადაზიდვის გადასახადს მითითებულ ადგილამდე, გარდა საფასურს დაკავშირებულს იმპორტის ანგარიშსწორებისა, პასუხისმგებლობაში იღებს ყველა რისკს მანამდე სანამ ტვირთს არ გადმოტვირთავს მყიდველი.
DES (delivered ex ship)
გამყიდველი ასრულებს ტვირთის მიწოდების ვალდებულებას. ამ დროს იგი იმპორტისათვის მომზადებულ საქონელს მყიდველს დანიშნულების პორტში გემბანზე აწვდის. მოცემულ პორტამდესაქონლის მიწოდების რისკი და ხარჯები გამყიდველს ეკისრება
DES ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ საზღვაო და შიდასახმელეთო საწყალოსნო გადაზიდვების შემთხვევაში.
DEQ (delivered ex quay)
გამყიდველის მოვალეობა ჩაიტანოს საქონელი შესრულებულად ითვლება, როდესაც იგი უზრუნველყოფს მყიდველს იმპორტისათვის მომზადებული საქონლით დანიშნულების პორტის სანაპიროზე. საქონლის მოცემულ ადგილამდე მიტანისათვის ყოველგვარი ხარჯი (გადასახადები და ა.შ.) და ნივთის დაღუპვის ან განადგურების რისკი უნდა იკისროს გამყიდველმა.
Polyrhachis coronata
Polyrhachis coronata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ინკოტერმსი
DEQ (delivered ex quay)
აღნიშნული ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ საზღვაო და შიდასახმელეთო საწყალოსნო გადაზიდვების შემთხვევაში.
Polyrhachis coronata
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ინკოტერმსი
DDU (delivered duty unpaid) მიწოდება განბაჟებამდე
გამყიდველის მიერ ტვირთის მიწოდების ვალდებულება შესრულებულად ითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც იგი უზრუნველყოფს მყიდველს იმპორტირების ქვეყანაში საქონლის დანიშნულების ადგილას მიტანას. საქონლის დანიშნულ ადგილას მიტანისათვის ყოველგვარი ხარჯი, რისკი, ღირებულება (გარდა საბაჟო გადასახადებისა და სხვა ხარჯებისა რაც აუცილებელია იმპორტირებისათვის) უნდა იკისროს გამყიდველმა. თუ მყიდველმა ვერ მოამზადა საქონელი იმპორტისათვის, მან უნდა იკისროს აქედან გამომდინარე დამატებითი ხარჯები.
DDP (delivered duty paid) მიწოდება განბაჟებით
გამყიდველის მოვალეობა, მიაწოდოს ტვირთი, შესრულებულად ითვლება, როდესაც იგი მყიდველს საქონლით უზრუნველყოფს დანიშნულ ადგილას - იმპორტირების ქვეყანაში. მოცემულ ადგილას მიტანამდე საქონლის შემთხვევით დაღუპვის ან განადგურების რისკი, აგრეთვე ყველა ხარჯი და გადასახადი, ეკისრება გამყიდველს.
ინკოტერმს 2000
ინკოტერმს 2000 შედგებოდა 13 ტერმინისაგან:
ინკოტერმს 2010
წესები ნებისმიერი ტიპის ტრანსპორტისათვის:
ინკოტერმს 2010 მიერ განსაზღვრული გადაზიდვის 7 პირობა:
ინკოტერმს 2010 მიერ განსაზღვრული საზღვაო გადაზიდვის 4 პირობა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ვაჭრობა
Shiver (სიმღერა)
„Shiver“ — ინგლისურ როკ ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა სადებიუტო ალბომი, Parachutes. ის ასევე პირველი სინგლია ამ ალბომიდან.
„Shiver“ Coldplay-ს სიმღერებიდან ერთ-ერთი უძველესი სიმღერაა, და ხშირად სრულდებოდა ჯგუფის ადრეულ კონცერტებზე 1999 წლიდან. ის კონტრასტში მოდიოდა Parachutes-ის სხვა სიმღერებთან, როგორებიცაა „Yellow“, „Everythings not Lost“, და „Trouble“, რომლებიც დაახლოებით ახალ 2000 წელს დაიწერა.
A Rush of Blood to the Head Tour-ის გვიანდელ გამოსვლებში ეს სიმღერა ამოვარდნილი იყო შესასრულებელი სიმღერების სიიდან. ჯგუფის წევრები ხუმრობდნენ, რომ ისინი ის დაიღალნენ ამ სიმღერის უკანასკნელი შვიდი წლის განმავლობაში შესრულებით.
მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო Shiver-ზე გრანტ ლიმ გადაიღო. მასში ნაჩვენები იყო Coldplay, სტუდიაში დაკვრის დროს. ეს ვიდეო Coldplay-ს ისტორიაში იყო რიგით პირველი, რომელიც MTV-ის დღის ეთერში გაუშვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1999 წლის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სინგლები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები კატეგორია:Parlophone-ის სინგლები
ბინგავანი
ბინგავანი (ოფიციალურად ბინგავანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Bingawan; Bayan ng Bingawan) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 164 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
რუსეთ-სპარსეთის ომი (1826-1828)
რუსეთ-ირანის ომი 1826-1828 — მორიგი ომი რუსეთის იმპერიასა და ყაჯარების იმპერიას შორის კავკასიაში გაბატონებისთვის.
სპარსეთმა გაერთიანებული სამეფოს წაქეზებით 1826 წლის ივლისში ომის გამოუცხადებლად დაიწყო სამხედრო მოქმედება. აბას-მირზა 60-ათასიანი არმიით შეიჭრა ყარაბაღის სახანოში, აიღო განჯა და ალყა შემოარტყა შუშის ციხესიმაგრეს. სპარსული კავალერიით საქართველოსკენ დაიძრა ალექსანდრე ბატონიშვილი. სპარსელებმა ზაფხულის განმავლობაში დაიბრუნეს წინა ომის დროს დაკარგული ტერიტორიები და ბაქოს მიადგნენ. ერევნის ხანი დაემუქრა ბორჩალოს.
საქართველოს მთავარმართებელმა ალექსი ერმოლოვმა შეძლო ძალების თავმოყრა და კონტრშეტევაზე გადასვლა. რუსეთის ჯარში მოხალისედ მიდიოდნენ ქართველებიც. 1826 წლის 3 სექტემბერს ერმოლოვმა შამქორის ბრძოლაში დაამარცხა ირანელები, ხოლო 13 სექტემბერს დაამარცხა ისინი განჯასთან. აბას-მირზა იძულებული გახდა მოეხსნა შუშის ციხის ალყა, მოგერიებულ იქნა ერევნის ხანის თავდასხმა ბორჩალოზე. კიდევ უფრო გაძლიერდა რუსეთის შეტევა 1827 წლიდან, მას შემდეგ, რაც ერმოლოვის ნაცვლად დაინიშნა ივანე პასკევიჩი. პასკევიჩმა 1827 წლის 26 ივნისს დაიკავა ნახიჩევანი, ხოლო 1 ოქტომბერს ერევანი. ამ გამარჯვების გამო პასკევიჩს ეწოდა მეტსახელი „ერევანსკი“, ხოლო თბილისის მთავარ მოედანს პასკევიჩ-ერევანსკის მოედანი. ქართველი გენერლის გიორგი ერისთავის ხელმძღვანელობით რუსეთის არმიამ გადალახა არაქსი და შევიდა თავრიზში. ამით რუსეთის არმიას გზა გაეხსნა თეირანისკენ. ირანის შაჰი იძულებული გახდა მიეღო ზავის პირობები.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთ-ირანის ომები კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ევტერპე (მუზა)
ევტერპე ან ევტერპა („გამამხიარულებელი“) — ბერძნულ მითოლოგიაში ერთ-ერთი 9 მუზათაგანი, ზევსისა და ტიტანიდი მნემოსინეს ქალიშვილი, ლირიკული პოეზიისა და მუსიკის მუზა. გამოხატავდნენ ფლეიტითა და ლირით ხელში.
რესის დედა რომელიც მდინარის ღვთაების სტრიმენოსისაგან შეეძინა. დიოდოროსის ეტიმოლოგიის მიხედვით, სახელი მიიღო მაყურებელთა „სიამოვნება“ საგან (ტერპეინ), რომლებიც განათლების სიკეთეს იღებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:მუზები კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ევტერპე (მრავალმნიშვნელოვანი)
სახელწოდება ევტერპე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ირმულასებრნი
ირმულასებრნი (Tragulidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი წყვილჩლიქოსანთა რიგისა. სხვა მცოხნელებისაგან განსხვავებით, კუჭში წიგნარა არ გააჩნიათ, მათი სხეულის სიგრძე 45—100 სმ აღწევს, მასა 2—15 კგ. რქები არა აქვთ.
ცნობილია ირმულასებრთა 2 გვარი: აფრიკული ირმულა (Hyemoschus) ერთი სახეობით და აზიური ირმულა ანუ კანჩილი (Tragulus). გავრცელებული არიან ტროპიკულ აფრიკის, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, დიდი ზონდის კუნძულების ტენიან ტყეებში. იკვებებიან მცენარეულობით. ზოგჯერ მწერებსაც ჭამენ.
ლიტერატურა
* კატეგორია:წყვილჩლიქოსნები
საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია
საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემია (Académie des sciences) — სამეცნიერო ორგანიზაცია, დაარსებული 1666 წელს ლუი XIV–ის მიერ, ჟან-ბატისტ კოლბერის წინადადებით.
იყო ერთ–ერთი პირველი მეცნიერებათა აკადემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცნიერების ეროვნული აკადემიები
აშშ-ის მიმდებარე მცირე კუნძულები
აშშ-ის მიმდებარე მცირე კუნძულები (United States Minor Outlying Islands) — მოიცავს წყნარ ოკეანეში მდებარე 8 და კარიბის ზღვაში მდებარე 1 კუნძულოვან ტერიტორიას.
აქ შემავალი ყველა კუნძული მდებარეობს წყნარ ოკეანეში, გარდა კუნძულ ნავასასი. დღეისათვის აქ არსებული კუნძულების უმრავლესობაზე მუდმივი მოსახლეობა არ ცხოვრობს (2014). ამასთან ერთად კუნძულებზე იმყოფება სამხედრო და სამეცნიერო ობიექტების დროებითი პერსონალი. 2000 წლის აღწერის შედეგად მათი რიცხვი შეადგენს 316 ადამიანს.
ამ ტერიტორიას ადრე მინიჭებული ჰქონდა ზედა დონის ინტერნეტ დომენი .Um. 2007 წელს, მისი გამოუყენლობის მიზეზით, იგი გაუქმდა.
კუნძულთა ჩამონათვალი
thumb|400px|წყნარ ოკეანეში არსებული აშშ-ის მიმდებარე მცირე კუნძულების რუკა აშშ-ის მცირე მიმდებარე კუნძულებში შედიან:
ცფათი
ცფათი (, Tzfat; صفد, Ṣafad) — ქალაქი ისრაელის ჩრდილოეთში, ებრაელთა ოთხი წმინდა ქალაქიდან ერთ-ერთი. ქალაქი მდებარეობს, ზღვის დონიდან 900 მეტრ სიმაღლეზე, ზემო გალილეის მთების ერთ-ერთ მწვერვალზე. 2007 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 28,500 ადამიანს.
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
Polyrhachis craddocki
Polyrhachis craddocki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რადიოაქტიური დაშლა
რადიოაქტიური დაშლა, რადიოაქტიურობა (radioactif < radio და activus) — ქიმიური ელემენტის არამდგრადი იზოტოპის თავისთავადი (სპონტანური) გარდაქმნა სხვა იზოტოპად (ჩვეულებრივ სხვა ელემენტის იზოტოპად), რომლის მოვლენის არსი მდგომარეობს ძირითად ან დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობის აგზნებულ (მეტასტაბილურ) მდგომარეობაში მყოფი ატომური ბირთვის შედგენილობის თავისთავად ცვლილებაში. ბირთვების ასეთ გარდაქმნებს თან სდევნ ელემენტარული ნაწალაკების ან სხვა ბირთვების. მაგალითად, ბირთვების (α-ნაწილაკების) გამოსხივება, ყველა ცნობილი რადიოაქტიური, გარდაქმნა მიკროსამყაროსათვის დამაბასიათებელი ფუნდამენტური ურთიერთქმედების შედეგია. ძლიერი ურთიერთქმედებები (ბირთვული ძალები) იწვევენ გარდაქმნებს, რომლებსაც თან სდევს ბირთვული ნაწილაკების, მაგალითად, α-ნაწილაკების, პროტონების ან ბირთვის გახლეჩის პროდუქტების გამოსხივება. სუსტი ურთიერთქმედება ვლინდება ბირთვების β-დაშლისას. ელექტრომაგნიტური ურთიერთქმედება იწვევს კვანტურ გადასვლებს ერთი და იმავე ბირთვის სხვადასხვა მდგომარეობას შორის და განაპირობებს γ-გამოსხივებას. ეს გადასვლები არ იწვევს ბირთვების შედგენილობის ცვლილებას და ამიტომ, თანამედროვე კლასიფიკაციით, რადიაქტიურ გარდაქმნებს არ მიეკუთვნებიან. რადიოაქტიურისაგან უნდა განვასხვავოთ გარდაქმნები შედგენილი ბირთვებისა, რომლებიც მიიღება ბირთვული რეაქციების დროს ბირთვსამიზნეების მიერ მათზე დაცემული ბირთვული ნაწილაკის შთანთქმის შედეგად.
კვლევის ისტორია
რადიოაქტირობის აღმოჩენის თარიდად ითვლება 1896 წელი, როდესაც ა. ბეკერელმა აღმოაჩინა ურანის მიერ უცნობი სახის გამჭოლი სხივების გამოსხივება. მალე აღმოჩენილ იქნა თორიუმის რადიოაქტიურობა, ხოლო 1898 წელს ცოლ-ქმარმა მ. სკლოდოვსკა-კიურიმ და პ. კიიურიმ აღმოაჩინეს ორი აახალი რადიოაქტიური ელემენტი — პოლონიუმი და რადიუმი. 1903 წელს ე. რეზერფორდმა და ფ. სოდიმ დაადგინეს რომ α-ნაწილაკების გამოსხივებას სდევს ქიმიური ელემენტის გარდაქმნა. მაგალითად, რადიუმისა — რადონად. 1913 წელს კ. ფაიანსმა და ფ. სოდიმ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ჩამოაყალიბეს წანაცვლების წესი, რომელიც ახასიათებს იზოტოპების გადანაცვლებას ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში სხვადასხვა რადიოაქტიური გარდაქმნის დროს. 1934 წელს ი. ჟოლიო-კიურიმ და ფ. ჟოლიო-კიურიმ აღმოაჩინეს ხელოვნური რადიოაქტიურობა, რომელმაც შემდგომში უაღრესად დიდი როლი შეასრულა. დღეისათვის ცნობილი რადიოაქტიური იზოტოპების საერთო რიცხვიდან (≈2000) მხოლოდ ≈300-ია ბუნებრივი, დანარჩენი ბირთვული რეაქციების შედეგად ხელოვნურად იქნა მიღებული.
რადიოაქტიური დაშლის ტიპები
რადიოაქტიურობის ყველა ცნობილი სახე შეიძლება ორ ჯგუფად დაიყოს, ელემენტარულ (ერთსაფეხურიან) და რთულ (ორსაფეხურიან) გარდაქმნებად. პირველ ჯგუფს მიეკუთვნება: 1. ალფა-დაშლა, 2. ბეტა-დაშლის ყველა ვარიანტი (რომლებსაც თან ახლავს ელექტრონის ან პოზიტრონის გამოსხივება ან ორბიტული ელექტრონის ჩაჭერა), 3. ბირთვების სპონტანური დაშლა, 4. პროტონული რადიოაქტიურობა, ნაწინასწარმეტეველებია, მაგრამ ჯერ არ არის დამზერილი 5 ორპროტონული რადიოქტიურობა და ორნეიტრონული რადიოაქტიურობა.
ორსაფეხურიან რადიოაქტიურ გარდაქმნებს მიეკუთენება ე. წ. დაგვიანებული ნაწილაკების, პროტონების, ნეიტრონების, α-ნაწილაკების, ტრიტიუმისა და ბირთვების გამოსხივებისა და დაგვიანებული სპონტანური დაშლის პროცესები. დაგვიანებული პროცესების წინასწარი სტადია აუცილებლად არის β-დაშლა, რომელიც განაპირობებს ბირთვული ნაწილაკების შემდგომი გამოსხივების დაყოვნებას.
ალფა-დაშლა
ალფა-დაშლა ბირთვების თავისთავადი გარდაქმნაა, რომლის დროსაც გამოსხივდება ორი პროტონი და ორი ნეიტრონი ბირთვის სახით. α-დაშლის შედეგად ბირთვის მუხტი მცირდება 2, ხოლო მასური რიცხვი 4 ერთეულით. α-რადიოაქტიური ბირთვების ნახევრად დაშლის პვრიოდი ექსპონენციალურადაა დამოკიდებული გამოსხივებული α-ნაწილაკის ენერგიაზე. ცნობილია 200-ზე მეტი α-რადიოაქტიური ბირთვი, რომლებიც პერიოდულ სისტემაში -ის შემდეგ არიან განლაგებული.
ბეტა-დაშლა
ბეტა-დაშლა პროტონებისა და ნეიტრონების თავისთავადი ურთიერთგარდაქმნაა, რომელიც ბირთვში მიმდინარეობს. მას თან სდევს ელექტრონის (e^-) ან პოზიტრონისა (e^+) და ნეიტრინოს (\nu_e) ან ანტინეიტრინოს (\tilde\nu_e) შთანთქმა ან გამოსხივება.
სპონტანური დაშლა
სპონტანური დაშლა მძიმე ბირთვების თავისთავადი დაშლაა ორ (იშვიათად 3 და 4) ნამსხვრევად-პერიოდული სისტემის შუაში მოთავსებული ელემენტების ბირთვებად.
ბირთვების თავისთავადი დაშლა და α-დაშლა ზღუდავს ახალი ტრანსურანული ელემენტების მიღების შესაძლებლობას.
პროტონული და ორპროტონული რადიოაქტიურობა
რადიოაქტიურობის ერთეულებია — კიური, რეზერფორდი და სხვა.
რადიოაქტიურობის აღმოჩენამ უდიდესი გავლენა მოახდინა მეცნიერებისა და ტექნიკის განვითარებაზე. ენერგეტიკის, მრეწველობისა და ადამიანის მოღვაწეობის სხვა დარგების მიღწევები და პერსპექტივები, რომლებიც დაკავშირებულია ბირთვული ენერგიის ათვისებასთან, განპირობებულია სწორედ ქიმიური ელემენტეის თავისთავადი გარდაქმნების უნარის აღმოჩენით, რადიოაქტიურობის აღმოჩენასთან, შესწავლასა და გამოყენებასთან დაკავშირებული შრომებისათვის მრავალ მეცნიერს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიკასა და ქიმიაში, მ. შ. ა. ბეკერელს, პიერ და მარი კიურებს, ე. რეზერფორდს, ფრედერიკ და ირენ ჟოლიო-კიურებს, ე. ფრმის, ი. იენსენს, გ. სიბორგს და სხვათა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რადიოაქტიურობა
ანდიკის ციხე
ანდიკის ციხე — კომპლექსური ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტ სოფელ ფოლადაურში.
ციხე განთავსებულია მდინარე ლოქის წყლისა და მის მარჯვენა შენაკადს შორის მდებარე ნიკოდაღის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში. აკონტროლებდა ლოქისხეობაში მიმავალ ისტორიულ გზას სომხეთ-საქართველოს შორის. ნაგებია ნატეხი ქვით კირდუღაბზე. წარმოადგენს თხემს შემოვლებულ სამკუთხა ფორმის გალავანს, რომელიც სამხრეთიდან ჩრდილოეთითაა წაგრძელებული. კედლების სისქე საშუალოდ 1.2 მეტრია. კუთხეები მომრგვალებული აქვს. სამხრეთით ვიწროა, და კედელი გარედან ფართო კონტრფორსითაა გამაგრებული. ასეთივე კონტრფორსია ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში. სამხრეთ ნაწილში კედელზე 5.5 მ დიამეტრის კოშკი აქვს მიდგმული. ორსენაკიანი ნაგებობის კვალი იკითხება დასავლეთი კედლის შუა ნაწილშიც. ასევე ნაგებობათა ბუდეები გაირჩევა ციხის ეზოში. ციხე ძალიან ცუდადაა შემორჩენილი. რეალურად ახლა განირჩევა კუთხეების კონტრფორსები და სამხრეთით კედელზე მიდგმული კოშკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ტარანაკის რეგიონი
ტარანაკის რეგიონი (Taranaki Region) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულის დასავლეთ ნაწილში. ქვეყნის რეგიონებს შორის ფართობის სიდიდით მეათეა. სახელი ეწოდა მისი მთავარი ღირსშესანიშნაობის — ტარანაკის მთისგან.
რეგიონის მთავარი ქალაქია ნიუ-პლიმუთი, სადაც მთლიანი მოსახლეობის 60 % იყრის თავს. ქალაქი გაშენებულია ტარანაკის ჩრდილოეთ ნაწილში. 250px|მინიატიურა|მარცხნივ|[[ტარანაკის მთა]] 2005 წლიდან, რეგიონი იყენებს სარეკლამო ბრენდს „Like no other“.
ეკონომიკა
2003 წელს, ტარანაკის მთლიანი შიდა პროდუქტი US$4,4 მლრდ-ს შეადგენდა, ახალი ზელანდიის მშპ-ის 3 %-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
არგენტინა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არგენტინამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბინდი (პერსონაჟების სია)
აქ წარმოდგენილია მწერალ სტეფანი მეიერის ბინდის საგის პერსონაჟთა სია და ბიოგრაფიები.
ვოლტურები
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ვოლტურების კლანი - ალეკი, მარკუსი, არო, კაიუსი და ჯეინი
ბიანვენი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინური ლიტერატურა
ბინდი (პერსონაჟების სია)
ვოლტურები
ვოლტურები – ძველი და ყველაზე დიდი ვამპირების კლანი სტეფანი მეიერის მიერ შექმნილი ბინდი საგის სერიიდან რომლებიც ცხოვრობენ იტალიაში (ვოლტერა). პირველად მათი  სახელი გვხვდება საგის პირველ ნაწილში ”ბინდი”. ისინი თავის რიგებში მხოლოდ  ძლიერ  და ნიჭიერ ვამპირებს იღებდნენ,  რომლებიც გამორჩეული  ნიჭით იყვნენ დაჯილდოებულნი. ვოლტურების რიგებში მხოლოდ ერთი ადამიანი ქალი-მესაიდუმლეა(Gianna), მას აქვს იმედი, რომ ვოლტურები ვამპირად გარდაქმნიან. თუმცა საგის IV ნაწილში „განთიადი” მას კლავენ.
ვოლტურების ლიდერები არიან ძველი ვამპირები არო, რომელიც  კითხულობს  ადამიანის აზრებს შეხებით; მარკუსი რომელიც ადამიანებს  შორის   დამოკიდებულებას გრძნობდა; და ვოლტურების მესამე  ლიდერი კაიუსი, რომლის ნიჭზეც წიგნში საუბარი არაა. მათ ყველას ჰყავთ  ცოლები,  რომლებიც კლანის  მართვაში ასევე  იღებენ  მონაწილეობას. აროს ცოლი – სულფიცია (Sulpicia), კაიუსის ცოლი - აფინოდორა (Athenodora), და მარკუსის ცოლი - დიდიმა (Didyme), ამ უკანასკნელის ნიჭი იმაში მდგომარეობდა, რომ შეეძლო  სხვები  გაებედნიერებინა.
კლანში შედის 32 ვამპირი, მათი უმეტესობის სახელი რომანში არ განიხილება.
ეგვიპტური კლანი
ამ კლანის ყველა წევრი და-ძმასავით ჰგვანან ერთმანეთს. მათ ყველას ერთნაირად აქვთ ძალიან მუქი შავი თმა და ერთნაირი კანი.
კანირ-დუპი
კანირ-დუპი (Kanir-Dup) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 593 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
საუდების საგვარეულო
საუდების საგვარეულო-საუდის არაბეთის მმართველი სამეფო ოჯახი. იგი შედგება დირიას საამიროს დამაარსებლის მუჰამედ ბინ საუდის შთამომავლებისგან, რომელიც ცნობილია როგორც პირველი საუდის სახელმწიფო (1727–1818) და მისი ძმები, თუმცა ოჯახის მმართველი, ძირითადად, აბდულაზიზ ბინის შთამომავლები არიან.
აბდულ რაჰმანი, საუდის არაბეთის თანამედროვე დამაარსებელია. სამეფო ოჯახის ყველაზე გავლენიანი თანამდებობა არის საუდის არაბეთის მეფე, აბსოლუტური მონარქი. საერთო ჯამში ოჯახი დაახლოებით 15000 წევრს შეადგენს; თუმცა, ძალაუფლების, გავლენისა და სიმდიდრის უმეტეს ნაწილს ფლობს მათგან 2000 ადამიანი. სამეფო ოჯახის შეფასებით მათი ქონება 1,4 ტრილიონ დოლარს შეადგენს. ეს მაჩვენებელი მოიცავს Saudi Aramco-ს, ნავთობისა და გაზის სახელმწიფო კომპანიის საბაზრო კაპიტალიზაციას და მის უზარმაზარ აქტივებს წიაღისეული საწვავის რეზერვებში.
Cadillac
კადილაკი (Cadillac) — ჯენერალ მოტორსის მფლობელობაში არსებული ამერიკული ბრენდი. მისი ნაწარმები იყედება 50 ქვეყანაში, ყველაზე მასშტაბურად კი აშშ-სა და კანადაში.
ისტორია
ამ ცნობილი მარკის დაარსების თარიღად 1902 წელს ასახელებენ, რომელმაც XVII საუკუნეში მოღვაწე ფრანგი მეცნიერის სერჟ კადილაკის სახელი ეწოდა. კომპანიამ დამოუკიდებლად მხოლოდ 1918 წლამდე იარსება. შემდეგ კი იგი უდიდეს ამერიკულ საავტომობილო კონცერნ „ჯენერალ მოტორსს“ შეუერთდა და იქ მისთვის შესაფერისი ადგილიც დაიკავა. აღსანიშნავია ისიც, რომ სწორედ „კადილაკია“ პირველი მყარსახურავიანი ავტომობილის წინამორბედი და შემქმნელი. „კადილაკი“ დღემდე განაგრძობს ხალხის განცვიფრებას. მისი სახელი „უმაღლესი ხარისხის“ სინონიმადაც კი მოჰყავთ, რაც შეეხება კომპანიის სლოგანს, ის ასე ჟღერს: „ცხოვრება, თავისუფლება და პაექრობა“. ამ მარკის გაყიდვების უდიდესი ნაწილი ამერიკასა და კანადაში ხდებოდა, თუმცა ბოლო წლების მონაცემებით მათ არც ევროპელები ჩამორჩებიან. კადილაკი ამერიკის ყველა პრეზიდენტს ემსახურებოდა. მისი მფლობელები იყვნენ ცნობილი მსახიობები და მომღერლები.
საუდების საგვარეულო
საუდის არაბეთის ტახტის მემკვიდრეობა შეიქმნა იმისთვის, რომ პირველი მეფის, აბდულაზიზის ერთი ვაჟიდან მეორეზე გადასულიყო. მეფე სალმანმა, რომელიც ამჟამად მეფობს, პირველად შეცვალა შემდეგი მეფისნაცვალი, მისი ძმა მუქრინი, თავისი ძმისშვილით მუჰამედ ბინ ნაიფით. 2017 წელს მუჰამედ ბინ ნაიფი შეცვალა მოჰამად ბინ სალმანმა, მეფე სალმანის ვაჟმა, მემკვიდრე პრინცის თანამდებობაზე ერთგულების საბჭოს მიერ 34 ხმიდან 31 ხმის დამტკიცების შემდეგ. მონარქია მემკვიდრეობითი იყო 2006 წლამდე, როდესაც სამეფო ბრძანებულებით გათვალისწინებული იყო მომავალი საუდის მეფეების არჩევა საუდის პრინცების კომიტეტის მიერ.
Cadillac
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები კატეგორია:General Motors კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
საუდების საგვარეულო
პოლიტიკური ძალაუფლება
საგვარეულოს მეთაური არის საუდის არაბეთის მეფე, რომელიც არის საუდის არაბეთის სამეფოს სახელმწიფო მეთაური და მონარქი. მეფე თითქმის აბსოლუტურ პოლიტიკურ ძალაუფლებას ფლობს. მეფე ნიშნავს მინისტრებს, რომლებიც მისი სახელით ზედამხედველობენ მათ შესაბამის სამინისტროებს. თავდაცვის, შინაგან საქმეთა და საგარეო საქმეთა მინისტრები, როგორც წესი, საუდის ოჯახის წევრების ხელშია, ისევე როგორც ყველა ცამეტი რეგიონალური გუბერნატორი. თუმცა, პორტფელების უმეტესობა, როგორიცაა ფინანსები, შრომა, ინფორმაცია, დაგეგმვა, ნავთობის საქმეები და მრეწველობა, ტრადიციულად გადაეცა უბრალო მოსახლეობას, ხშირად უმცროსი ალ საუდის წევრები მსახურობენ მათ მოადგილედ. საუდის ოჯახის წევრები ასევე ფლობენ სამეფოს სამხედრო და სამთავრობო დეპარტამენტის პოსტებს. სამეფოში საბოლოო ძალაუფლება ყოველთვის ეყრდნობოდა ალ საუდებს, თუმცა ულემების, სავაჭრო საზოგადოებისა და ზოგადად მოსახლეობის მხარდაჭერა იყო სამეფო ოჯახის პოლიტიკური სტატუს კვოს შენარჩუნების გასაღები.
სიმდიდრე
საუდის არაბეთის სამეფო ოჯახს ეკუთვნის ძვირადღირებული იახტა Kingdom 5KR, საფრანგეთის რივიერაში, ანტიბში. 2015 წლის ივნისში, Forbes-მა ბიზნესმენი პრინც ალ-ვალიდ ბინ ტალალი, საუდის არაბეთის პირველი მეფის შვილიშვილი მსოფლიოს 34-ე უმდიდრეს ადამიანად დაასახელა, რომლის ქონება დაახლოებით 22,6 მილიარდი აშშ დოლარია.
2020 წლის მონაცემებით, მთელი სამეფო ოჯახის ერთობლივი ქონება შეფასებულია დაახლოებით 100 მილიარდ დოლარად, რაც მათ ყველაზე მდიდარ სამეფო ოჯახად აქცევს ყველა მონარქს შორის, ისევე როგორც ერთ-ერთ უმდიდრეს ოჯახად მსოფლიოში. სამეფო ოჯახის სიმდიდრის ზოგიერთი შეფასებით, 1,4 ტრილიონ დოლარს აღწევს.
სქოლიო
კატეგორია:საუდების საგვარეულო
Polyrhachis crassispinosa
Polyrhachis crassispinosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იფხის რელიეფები
იფხის რელიეფები — კულტულური მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, სვანეთში, მესტიის მუნიციპლაიტეტის სოფელ იფხში. იფხის ეკლესიის აღმოასვლეთი ფასადზე, კეხში მოცემულია რელიეფური კომპოზიცია. კომპოზიციის ცენტრში წარმოდგენილია ჯიხვის თავის გამოსახულება, გვერდით დათვი უნდა იყოს გამოსახული, რომლის თავი დაზიანებულია (მომტვრეული აქვს ყურები, დაზიანებულია ცხვირის ნაწილი და ა.შ.) მეორე მხარეს წარმოდგენილი უნდა იყოს ვერძის ფიგურა, რომელიც ახლა მოტეხილია და ჩაყოლებულია ეკლესიაში, საკუთხევლისწინა ჯვრის კვარლხბეკში. ჯიხვის გამოსახულებას შორის ორი, სრულად ბრტყელი რელიფით გამოსახული ხელის მტევანია მოცემული, რომლებიც ცენტრისკენ მიმართულნი არიან წარმოდგენილი, ისინი თითქო ცენტრისკენ მიუთითებენ. კომპოზიციის ზევით, ცენტრში ასრულებს სამი ერთმანეთზე გადასული წრის გამოსახულება, რომელიც ფონზე ჩაჭრილი ხაზებითაა გამოყვანილი. კომპოზიცია რამდენიმე ნაწილისაგან შედგება, მაგრამ საბოლოოდ ერთიანდება ცენტრში მოთავსებული ჯიხვის მეშვეობით. გვერდით განთავდებული სკულტპურული გამოსახულებანი: დათვის თავი, ხელის მტევნები აწონასწორებენ მთლიან კომპოზიციას, ხოლო ზევით “დასმული” წრეები ერთგვარად ასრულებენ კიდეც მთელს კომპოზიციას და მსუბუქ აქცენტს სვამს მასზე.
რესურსები ინტერნეტში
1. https://memkvidreoba.gov.ge/objects/stoneengrave/stoneengraveMembershipObject?id=2
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
ფილიპე II (ესპანეთი)
ფილიპე II (Felipe II, Felipe II, Filippo II, Filips II, Philipp II., Philippe II; დ. 21 მაისი, 1527, პალასიო-დე-პირმენტელი, ვალიადოლიდი, ესპანეთი ― გ. 13 სექტემბერი, 1598, ესკორიალი, სან-ლორენცო-დე-ელ-ესკორიალი, ესპანეთი) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე (1556-1598), პორტუგალიისა და ალგარვის მეფე (1580-1598, ფილიპე I-ის სახელით), ინგლისისა და ირლანდიის მეფე (1554-1558, როგორც მერი I-ის მეუღლე), ასევე მილანის ჰერცოგი (1540 წლიდან), ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე (1554 წლიდან) და ესპანური ნიდერლანდების მონარქი (1556 წლიდან).
საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ისა და დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის ვაჟი. ჯერ კიდევ მამის სიცოცხლეშივე, მისი გადადგომის შემდეგ ფილიპემ მემკვიდრეობით მიიღო ესპანეთის იმპერია, რომელიც თავისი ძლიერების ზენიტში იყო და უზარმაზარ ტერიტორიებს ფლობდა დედამიწის ექვს კონტინენტზე. სწორედ მეფე ფილიპეს პატივსაცემად დაერქვა აზიაში ახლად აღმოჩენილ კუძულოვან სახელმწიფოს ფილიპინები. მისი მმართველობის პერიოდში ესპანეთმა მიაღწია თავისი ძლიერების პიკს, დამყარდა რა აბსოლუტიზმი და მისივე მმართველობის დროს დაიწყო იმპერიის დაცემა, თუმცაღა, ეს პერიოდი მაინც ოქროს ხანის სახელითაა ცნობილი.
ფილიპეს ხანგრძლივი მმართველობის პერიოდში ესპანეთი ხუთჯერ გამოცხადდა გაკოტრებულად: 1557, 1560, 1569, 1575 და 1596 წლებში. ამასთან ერთად, მის ხისტ და შეუმწყნარებელ პოლიტიკას შედეგად მოჰყვა კალვინისტ ნიდერლანდელთა დიდი უკმაყოფილება, რამაც ვილემ ორანელის მეთაურობით ჰოლანდიის რევოლუციას ჩაუყარა საფუძველი, რომელიც ოთხმოცწლიანი ომის სახელითაცაა ცნობილი. 1581 წელს ვილემმა მოახერხა და მანამდე ესპანეთის მფლობელობაში მყოფი ჩრდილონიდერლანდური საგრაფოების ტერიტორიებზე ჩამოაყალიბა ნიდერლანდების რესპუბლიკა.
ფილიპემ გამეფებიდან სულ რამდენიმე წელში დაასრულა საფრანგეთთან მიმდინარე იტალიური ომები და გააფორმა კატო-კამბრეზის ხელშეკრულება, რომელმაც დაამტკიცა ესპანეთის მმართველობა იტალიაში. ღრმად მორწმუნე მეფე ფილიპე თავის თავს კათოლიკური ევროპის დამცველად მოიაზრებდა, რის გამოც იგი არაერთ ომში ჩაება. იგი აქტიურად იბრძოდა როგორც ოსმალეთის იმპერიის, ისე პროტესტანტული რეფორმაციის წინააღმდეგ. 1572 წელს მან ლეპანტოს ბრძოლაში დაამარცხა ოსმალები. 1584 წელს კი ფილიპემ ხელი მოაწერა ჟუანვილის ხელშეკრულებას, რომელიც ითვალისწინებდა საფრანგეთში ჩამოყალიბებული კათოლიკური ლიგის დაფინანსებას. აღნიშნული კათოლიკური ლიგა შემდეგი ათწლეულის განმავლობაში აქტიურ ბრძოლას აწარმოებდა ფრანგი კალვინისტების წინააღმდეგ, რაც სამოქალაქო ომში გადაიზარდა. 1580 წელს, ისარგებლა პორტუგალიაში ავისის დინასტიის შეწყვეტით და მან, როგორც მანუელ I-ის შვილიშვილმა, თავი პორტუგალიის მეფედ გამოაცხადა, რითაც იგი ესპანეთს მიუერთა და ჩამოაყალიბა იბერიის უნია. 1588 წელს მან ომი გამოუცხადა პროტესტანტულ ინგლისს და მის წინააღმდეგ ე.წ. „ უძლეველი არმადა “ გააგზავნა, თუმცა ინგლისელთა თავდასხმამ და შტორმმა ფლოტი ჯერ კიდევ მანამდე გაანადგურა, სანამ კუნძულამდე მიაღწევდა. არმადის მარცხმა საგრძნობლად შეარყია ესპანეთის ავტორიტეტი და მის ეკონომიკასაც დიდი ზარალი მიაყენა.
ფილიპეს მმართველობისას ესპანეთის არმიას საშუალოდ 9,000 ახალი ჯარისკაცი ემატებოდა, კრიზისის დროს კი ეს რიცხვი 20,000-მდე იზრდებოდა. 1567-1574 წლები ესპანეთიდან და იტალიიდან 43,000-მდე მოხალისე გამოვიდა, რათა ნიდერლანდებში კალვინისტების წინააღმდეგ ებრძოლათ.
ვენეციის ელჩი პაოლო ფაგოლო მეფე ფილიპეს ასე აღწერდა: „მსუბუქი აღნაგობისა და მრგვალი სახისაა, ღია ცისფერი თვალებით, გარკვეულწილად გამოკვეთილი ტუჩებითა და ვარდისფერი კანით, რის გამოც იგი ძალიან მიმზიდველია. იგი ძალიან გემოვნებიანად იცვამს და ყველაფერი, რასაც ის აკეთებს, თავაზიანობითა და გრაციოზულობითაა აღსავსე“. მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში ფილიპე სულ ოთხჯერ იყო დაქორწინებული და აღსანიშნავია, რომ მისი ოთხივე ცოლი მასზე ადრე გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა ძემ, ფილიპე III-მ დაიკავა, რომელიც მას მეოთხე ცოლისაგან ჰყავდა.
დაბადებამდელი პერიოდი და მშობლები
ფილიპეს დაბადებამდელი პერიოდი ესპანეთში დიდ ძვრებს უკავშირდება. მის გაჩენამდე 35 წლით ადრე მისი დიდი ბებია, დედოფალი ისაბელ I კასტილიელი ახერხებს დაიპყროს იბერიის ნახევარკუნძულზე არსებული მუსლიმთა უკანასკნელი დასაყრდენი ― გრანადა აიღო და დაასრულა შვიდასწლიანი რეკონკისტა. ამავე წელს მან დააფინანსა კოლუმბის მოგზაურობა და საფუძველი ჩაუყარა ესპანეთის კოლონიურ იმპერიას. 1504 წელს ისაბელი გარდაიცვალა და კასტილიაში მის ტახტს მისი ასული, ხუანა იკავებს (ფილიპეს ბებია), რომელმაც თავის თანამმართველად ავსტრიელი მეუღლე, ფილიპე I დაისვა, რითაც დაიწყო ესპანეთში ჰაბსბურგთა მმართველობა. ხუანას მამას არ მოსწონდა არაგონშიც ფილიპეს გამეფების იდეა, ამიტომაც იგი სასწრაფოდ დაქორწინდა საფრანგეთის მეფე ლუი XII-ის დისწულ ჟერმენა დე ფუაზე, რათა ახალი მემკვიდრე გაეჩინა, მაგრამ ამაოდ. მარცხნივ|მინი|325x325პქ|ფილიპეს მშობლები, იმპერატორი კარლი და დედოფალი ისაბელი 1506 წელს ფილიპე I მოულოდნელად გარდაიცვალა. ივარაუდება, რომ იგი მისმა სიმამრმა, ფერდინანდ არაგონელმა მოწამლა. ამ ფაქტმა იმდენად ცუდად იმოქმედა მის ქვრივ ხუანაზე, რომ დედოფალი ჭკუიდან შეიშალა, რაც იმაში გამოიხატებოდა, რომ ფილიპეს ცხედრის დაკრძალვაზე უარი თქვა, მას მთელს ესპანეთში დაატარებდა და ყველას აიძულებდა ეგლოვათ, თუმცა ლამაზ ქალებს მასთან ახლოს მაინც არ აკარებდა. ღამღამობით იგი მის კუბოს ხსნიდა, მასთან წვებოდა და ასე იძინებდა. ამ ფაქტებმა აიძულა სამეფო ოჯახის წევრები, რომ ხუანა მონასტერში ჩაეკეტათ და კასტილიაში მის თანამმართველად ფილიპეს მამა, კარლი დაინიშნა, რომელსაც მამიდამისი, სავოიის ჰერცოგის ქვრივი მარგარეტ ავსტრიელი ზრდიდა და-ძმებთან ერთად.
უკვე 1516 წელს ფერდინანდ არაგონელიც გარდაიცვალა და ფილიპეს მამა კარლოს I-ის სახელით ხდება გაერთიანებული ესპანეთის პირველი მეფე. ამ ამბიდან სულ მალე იგი საცოლის ძებნასაც იწყებს, რათა მემკვიდრის გაჩენით უზრუნველეყო თავისი მმართველობა. სხვადასხვა პერიოდში მის საცოლეებად მოიაზრებოდნენ მისი დეიდაშვილი, ინგლისის მეფე ჰენრი VIII-ის უფროსი ასული, პრინცესა მერი ტიუდორი (შემდეგში ფილიპეს მეორე ცოლი) და ასევე საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის ქალიშვილები: შარლოტა და ლუიზა ვალუები, თუმცა მათთან მოლაპარაკებები სხვადასხვა მიზეზთა გამო ჩაიშალა. მთელ ამ მიზეზთა გამო, კარლოსმა უარი თქვა ინგლისურ და ფრანგულ ქორწინებებზე და გადაწყვიტა პორტუგალიასთან შეწყვეტილი ალიანსი გაეახლებინა. იმავდროულად, 1519 წელს კარლოსის მეორე პაპა, საღვთო რომის იმპერატორი მაქსიმილიან I გარდაიცვალა და ტახტი მის ნაცვლადაც მან დაიკავა კარლ V-ის სახელით. შემდგომში მეზობელ პორტუგალიასთან ალიანსი 1521 წელს, მას შემდეგ შეწყდა, რაც ფილიპეს მამიდის, დედოფალ ელეონორას ქმარი, მეფე მანუელ I გარდაიცვალა, მისი განახლება კი მხოლოდ ახალი დინასტიური ქორწინებით შეიძლებოდა. ამის გამო კარლმა 1525 წლის თებერვალში თავისი ნაბოლარა და, ეკატერინე ავსტრიელი ცოლად შერთო მანუელის ძეს, მეფე ჟუან III-ს, სულ მალე, 1526 წლის 10 მარტს თავადაც დაქორწინდა ჟუანის უფროს დაზე, პრინცესა ისაბელ პორტუგალიელზე. ასე შეუღლდნენ ფილიპეს მშობლები. აღსანიშნავია ისიც, რომ კარლი და ისაბელი ღვიძლი დეიდაშვილები იყვნენ. ქორწინებიდან მალევე კი დედოფალმა ისაბელმა თავისი პირველი ორსულობის შესახებაც გამოაცხადა.
ბავშვობა და განათლება
მარცხნივ|მინი|302x302პქ|პრინცი ფილიპეს ნათლობა ფილიპე დაიბადა 1527 წლის 21 მაისს პალასიო-დე-პირმენტელში, ვალიადოლიდში. იგი იმპერატორ კარლ V-ისა და დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის პირველი საერთო შვილი და, შესაბამისად, ტახტის მემკვიდრე იყო, რის გამოც მას დაბადებისთანავე მიენიჭა ჯერ ასტურიის, შემდეგ კი ხერონას პრინცის წოდება. აღსანიშნავია, რომ ახალშობილ პრინცს სახელი მისი პაპის, კასტილიის მეფე ფილიპე I ლამაზის პატივსაცემად დაარქვეს. დაბადებიდან სულ რამდენიმე დღეში პრინცი ფილიპე ვალიადოლიდში კათოლიკედ მონათლეს. მისი გაჩენიდან სულ ერთ წელიწადში, 1528 წლის 21 ივნისს დაიბადა ფილიპეს ღვიძლი და, ინფანტა მარია. მშობლების გადაწყვეტილებით და-ძმა ერთად იზრდებოდა, დედოფალმა ისაბელმა კი მათ აღმზრდელებად თავისი პორტუგალიელი სეფექალი, დონა ლეონორ დე მასკარენასი მიუჩინა. მინი|299x299პქ|ჩვილი ფილიპე დედასთან ერთად, შესრულებულია ანტონიო დე ოლანდას მიერ გარდა დისა, ფილიპე სხვა ესპანელი დიდებულების ვაჟებთან ერთად იზრდებოდა სამეფო კარზე, რის გამოც მას ახლო, ბავშვობის მეგობრობა აკავშირებდა რაი გომეს დე სილვასა და ლუის დე რეკესენსთან, რაც მათი ცხოვრების ბოლომდე გაგრძელდა. უკვე 1535 წლის 24 ივნისს დაიბადა ფილიპეს მეორე ღვიძლი და, ინფანტა ხუანაც, რომელიც მათთან ერთად იზრდებოდა.
როდესაც წამოიზარდა მამამისმა ფილიპე აღსაზრდელად ხუან მარტინეს სილისეოს, ტოლედოს მომავალ არქიეპისკოპოსს მიაბარა. მასთან ერთად მომავალი მონარქის აღზრდა-განათლებაზე ზრუნავდა იმ დროის გამოჩენილი ჰუმანისტი, ხუან კრისტობალ კალვეტე დე ესტრელია. ისინი ზრუნავდნენ მის რელიგიურ განათლებაზე, რის გამოც ფილიპე ღრმადმორწმუნე და, როგორც ხშირად იხსენიებენ, „ფანატიკოს“ კათოლიკედ ჩამოყალიბდა. ამის გარდა, საცხოვრებელი გარემოდან გამომდინარე, მასზე ბავშვობიდანვე დიდი გავლენა ჰქონდა ესპანურ კულტურას. პირველი ენა, რომელიც მან ისწავლა ესპანური იყო, შემდეგში დედის გავლენით მან პორტუგალიურიც შეისწავლა, თავისი აღმსარებლობიდან გამომდინარე კი საბოლოოდ ლათინურსაც მაღალ დონეზე დაეუფლა. თუმცაღა, მამისაგან განსხვავებით, იგი არ ამჟღავნებდა პოლოგლოტურ უნარებს, რის გამოც მას სხვა ენები, როგორებიცაა ფრანგული, გერმანული, ან იტალიური, აღარ უსწავლია. როგორც ცნობილია, იგი დიდ ინტერესს იჩენდა ხელოვნების, განსაკუთრებით კი მხატვრობისა და მუსიკისადმი და ასევე დიდად უყვარდა ნადირობა.
ვინაიდან მამამისი საღვთო რომის იმპერატორიც იყო, ფილიპე მას ხშირად ვერ ხედავდა, რამეთუ კარლ V წლების განმავლობაში ავსტრიაში იმყოფებოდა ხოლმე, ესპანეთის მართვას კი ცოლს, დედოფალ ისაბელს ანდობდა. ამის გამო, ამ პერიოდის ესპანეთში საგრძნობლად იყო გაზრდილი პორტუგალიელთა გავლენა, რაც იმაშიც გამოიხატებოდა, რომ სამეფო ბავშვებს პორტუგალიელი ქალბატონები ზრდიდნენ. თუმცაღა, ყველაფერი შეიცვალა მას შემდეგ, რაც 1539 წლის 1 მაისს დედამისი, დედოფალი ისაბელ პორტუგალიელი 35 წლის ასაკში მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მკვდარი ბავშვი გააჩინა. ამ დროს ფილიპე 11 წლის იყო. საყვარელი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იმპერატორ კარლს სხვა ცოლი აღარ შეურთავს.
მმართველობა
მარცხნივ|მინი|301x301პქ|პრინცი ფილიპე 1549-50 წლებში, შესრულებულია [[ტიციანი|ტიციანის მიერ]]
კლავდია დევდარიანი
კლავდია მანუილის ასული დევდარიანი (დ. 20 სექტემბერი, 1910, სოფ. მირონწმინდა, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 21 მარტი, 2003, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პედაგოგი. საქართველოს დამსახურებული მასწავლებელი (1970).
დაამთავრა ქუთაისის ქალთა სასწავლებელი (1926), შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი (1930). სხვადასხვა დროს მუშაობდა: ხარაგაულში — მასწავლებლად, თბილისში — საქართველოს მწერალთა კავშირში (საბავშვო სექციის მდივანი), საქართველოს განათლების სამინისტროში, მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში (სამხატვრო საბჭოს წევრი).
ფილიპე II (ესპანეთი)
ძალაუფლების ზრდა
მას შემდეგ, რაც დედოფალი ისაბელი გარდაიცვალა, ესპანეთი რეგენტის გარეშე დარჩა და ვინაიდან იმპერატორი კარლი ქვეყანაში არ იმყოფებოდა, დედის გარდაცვალების შემდეგ რეგენტი პრინცი ფილიპე გახდა. აქედან გამომდინარე, ესპანეთში მისი ფაქტობრივი მმართველობა ჯერ კიდევ მაშინ დაიწყო, როდესაც ის სულ 11 წლის იყო. მინი|420x420პქ|პრინცი ფილიპე 1554 წელს, შესრულებულია ტიციანის მიერ იმავდროულად, ევროპაში ჰაბსბურგებსა და ფრანგ ვალუებს შორის დიდი დავა მიმდინარეობდა, თუ ვის დარჩებოდა მილანის საჰერცოგო, რომლის უკანასკნელი მმართველი, ჰერცოგი ფრანჩესკო II ჯერ კიდევ 1535 წელს აღესრულა. მისი გარდაცვალებით შეწყდა სფორცას დინსატიაც, ამიტომაც ტახტზე პრეტენზია საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-მა ისევ განაცხადა, როგორც მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტის ასულის, ვალენტინას შთამომავალმა, თუმცა საქმე არც ისე მარტივად იყო. ფრანჩესკოს ცოლად ჰყავდა იმპერატორ კარლ V-ის დისწული, პრინცესა კრისტინა დანიელი, რომელიც ჰაბსბურგებს ერთგულად ემსახურებოდა, რამეთუ როდესაც დანიაში მამამისის, მეფე კრისტიან II-ის მმართველობა დაამხეს, სწორედ მათ შეიფარეს ისინი. ამიტომ, ჯერ კიდევ მის სიცოცხლეშივე, კრისტინამ მოახერხა დაერწმუნებინა ქმარი, ჰერცოგი ფრანჩესკო, რომ მისი უშვილოდ დაღუპვის შემთხვევაში ტახტი იმპერატორ კარლის მემკვიდრის, ანუ პრინცი ფილიპესათვის დაეტოვებინა. ამრიგად, ფრანჩესკოს ანდერძის მიხედვით, მილანის ახალი ჰერცოგი სწორედ ფილიპე გახდა, თუმცა ოფიციალურად ჰერცოგად იგი მხოლოდ 1540 წლის 11 ოქტომბერს სცნეს.
კლავდია დევდარიანი
1932 წლიდან თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებთან. 1934 წელს ჟურნალ „პიონერში“ გამოაქვეყნა პირველი საბავშვო მოთხრობა „აღარ დაბრუნდა“. საბავშვო მოთხრობების კრებული „პნიას ქოჩორა“ 1941 გამოსცა. დევდარიანს ეკუთვნის: „მოთხრობები“ (1950), „დიდ გზაზე“ (1951); ბიოგრაფიული რომანები: „სიჭაბუკე პოეტისა“ (1957; ცალკე წიგნად, 1960), „სიცოცხლე და უკვდავება“ (1964, 1988), „ყმაწვილკაცობა მემატიანისა“ (1980); რომანები: „ძველი ფუძე“ (1966), „ორი რომანი“ (1988); მოთხრობა „დრო და სივრცე“ (1970, 1975, 1989); მხატვრული ნარკვევი „ცრემლი ვაზისა“ (1988); პიესა „დღეს ჩვენ ვფიქრობთ ბარათაშვილზე“ (დაიდგა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში 1970) და სხვ. დაჯილდოებულია ი. გოგებაშვილის სახელობის მედლით (1970), შიო მღვიმელის სახელობის პრემიით (1989), ღირსების ორდენით (1999).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ფილიპე II (ესპანეთი)
ძალაუფლების ზრდა
იმავდროულად, 1541 წლის ნოემბერში იმპერატორი კარლი ესპანეთში ბრუნდება და ფილიპეც კარგავს რეგენტობას, თუმცა 1543 წლის მაისში მან ქვეყანა ისევ დატოვა და რეგენტად კვლავ ფილიპე დატოვა. მეორე რეგენტობა მან ხუთ წელს, 1548 წლამდე შეინარჩუნა. ამ წელს იმპერატორი კარლი მადრიდში თავის ძმისწულთან, ერცჰერცოგ მაქსიმილიან ავსტრიელთან ერთად ჩავიდა და იგი თავის უფროს ქალიშვილ მარიაზე დააქორწინა. 1548 წლის 1 ოქტომბერს კარლმა უკვე ფილიპესთან ერთად დატოვა ესპანეთი, ამიტომაც ამ ქვეყნის რეგენტობა მარიასა და მაქსიმილიანს ჩააბარა. შემდეგი წლების განმავლობაში იმპერატორის ბრძანებით პრინცი ფილიპე მოგზაურობდა იტალიაში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და ნიდერლანდებში, რათა გაეცნო ის ქვეყნები და ხალხები, რომელთა მართვაც შემდეგში მოუწევდა. უკვე 1551 წლის 12 ივლისს იგი ესპანეთში დაბრუნდა და უკვე მესამედ და საბოლოოდ გახდა რეგენტი.
მას შემდეგ, რაც ნათელი გახდა, რომ ფილიპე ინგლისის დედოფალ მერი I-ზე უნდა დაქორწინებულიყო, იმპერატორმა კარლმა გადაწყვიტა, რომ ის რომ დედოფლისათვის შესაფერის საქმროდ ექცია, მეფის წოდება მიეცა, თუმცა ესპანეთის გვირგვინის დათმობა ჯერ კიდევ არ სურდა. ამის გამო, 1554 წლის 25 ივლისს, მერისა და ფილიპეს ჯვრისწერის დღეს, იგი იმპერატორმა ნეაპოლისა და სიცილიის მეფედ გამოაცხადა, თავის მხრივ ქორწინებით კი იგი ინგლისისა და ირლანდიის მეფეც გახდა, თუმცა აქ იგი ძალაუფლებას მეუღლესთან იყოფდა. ამის გამო, 1554 წელს კარლმა მას ჩამოართვა ესპანეთის რეგენტობა და თავის მეორე ქალიშვილს, პორტუგალიის პრინცის ქვრივ ხუანას გადასცა, რამეთუ ფილიპე ქორწინების შემდეგ ცოლის სამშობლოში, ანუ ინგლისში დარჩა და აღარ შეეძლო ესპანეთის მართვა.
კარლ V-ის გადადგომა და პირველი წლები
მარცხნივ|მინი|347x347პქ|კარლ V-ის ტახტიდან გადადგომის ცერემონია, ნახატი შესრულებულია 1841 წელს აღსანიშნავია, რომ საყვარელი მეუღლის გარდაცვალებამ დიდი და უარყოფითი გავლენა იქონია კარლ V-ზე. იგი გამუდმებით უკვეთავდა ისაბელის ახალ-ახალ პორტრეტებს, რომელთაც მის ძველ პორტრეტზე დაყრდნობით ქმნიდნენ და ამასთან, უარს აცხადებდა ახალ ქორწინებაზე. ამის პარალელურად, იგი გადაიღალა ორი იმპერიის მართვითა და გამუდმებული ომებით მეზობლებთან თუ თავის ქვეშევრდომებთან, ამიტომაც 1556 წლისთვის მან ტახტიდან გადადგომა გადაწყვიტა. ამ წლის 16 იანვარს ბრიუსელში იმპერატორი კარლ V ოფიციალურად გადადგა ტახტიდან, მაგრამ ეს არ მომხდარა ისე, როგორც მოსალოდნელი იყო, ანუ მთელი სამფლობელოები მხოლოდ ფილიპეს არ დარჩენია. კარლს არ სურდა მის ვაჟსაც ასე ეწვალა ორი ერთმანეთისაგან რადიკალურად განსხვავებული იმპერიის მართვაზე, ამიტომაც საღვთო რომის იმპერია, გერმანია და ავსტრია მთლიანად თავის ძმას, ფერდინანდ I-ს დაუტოვა, მთელი დანარჩენი სამფლობელოები კი ფილიპეს. ამრიგად, 1556 წლის იანვარში ფილიპე გახდა ესპანეთის მეფე, ასევე ბურგუნდიის ჰერცოგი და ნიდერლანდური პროვინციების მონარქი. გადადგომის შემდეგ კარლი ესპანეთში გადასახლდა და მონასტერში წავიდა, სადაც 1558 წელს გარდაიცვალა, ისაბელის პორტრეტების გარემოცვაში.
ესპანეთის მეფედ გახდომისას ფილიპე ინგლისში ცხოვრობდა ცოლთან ერთად და ვინაიდან მას ტახტის მემკვიდრე სჭირდებოდა, მის გაჩენამდე ლონდონში დარჩენა გადაწყვიტა. ამის გამო ესპანეთის რეგენტად მისი და, ხუანა დარჩა. ამრიგად, მისი მეფობის პირველი წლები ფილიპემ ინგლისში გაატარა და მერისთან ერთად ცდილობდა ამ ქვეყნის ისევ კათოლიკურ რწმენაზე მოქცევას. მას შემდეგ, რაც 1558 წლის ნოემბერში დედოფალი მერი უშვილოდ აღესრულა, ფილიპე კვლავ ლონდონში დარჩა და ხელი სთხოვა ახლადგანსვენებული მეუღლის დას, უკვე დედოფალ ელისაბედ I-ს, რომლისგანაც უარის მიღების შემდეგ იგი იძულებული გახდა 1559 წლის 8 სექტემბერს ჩასულიყო ესპანეთში და თავად დაეწყო ქვეყნის მართვა.
საშინაო პოლიტიკა
მინი|349x349პქ|ფილიპე II ახალგაზრდობაში, შესრულებულია ანტონიო მოროს მიერ
დონ კარლოსი და მემკვიდრის პრობლემა
ფილიპეს პირველ ცოლთან 1545 წელს შეეძინა ვაჟი, რომელსაც ფილიპეს მამის პატივსაცემად კარლოსი დაარქვეს. კარლოსს კუზი ჰქონდა და ამასთან ფსიქოლოგიური პრობლემებიც. ეს გამოწვეული იყო იმით, რომ ფილიპე და კარლოსის დედა, მარია პორტუგალიელი ბიძაშვილები იყვნენ. მარია კარლოსის მშობიარობას გადაჰყვა. მიუხედავად კარლოსის პრობლემებისა იგი მაინც ითვლებოდა ესპანეთის ტახტის მემკვიდრედ, თუმცა რეალურად იგი ვერ გააგრძელებდა ჰაბსბურგთა დინასტიას. მალე ფილიპემ მეორე ცოლი შეირთო, რომელთანაც შვილი საეთოდ არ ჰყოლია რაც კიდევ უფრო ამძიმებდა გვარის გაგრძელების საკითხს. ამას ემატებოდა, ისიც რომ კარლოსს ცოლს არავინ ატანდა, ამგვარად ჩაიშალა ნიშნობა საფრანგეთის პრინცესა ელიზაბეტა ვალუასთან, და შემდგომ მეორე ნიშნობა ავსტრიის პრინცესა ანა ჰაბსბურგთან. 1559 წელს ფილიპემ მესამე ცოლი შეირთო, თუმცა ისიც მშობიარობას გადაჰყვა 1568 წელს, მაგრამ ვერც მან ვერ შესძლო მემკვიდრის გაჩენა. ფილიპეს მესამე ცოლთან ორი გოგონა დარჩა. 1568 წელს დონ კარლოსიც გარდაიცვალა და ესპანეთის ტახტის მემკვიდრედ ქალი გვევლინება. მარცხნივ|მინი|294x294პქ|დედოფალ ანას მიერ პრინცი ფერდინანდის გაჩენა 1570 წელს ფილიპემ მეოთხე ცოლი შეირთო თავისი დისწულის, ანა ავსტრიელის სახით. ანამ 1571 წელს ფილიპეს ვაჟი, ასტურიის პრინცი ფერდინანდი გაუჩინა. ამას 1573 წელს მოჰყვა მეორე ვაჟის, კარლოს ლორენცოს გაჩენა, რომელიც 1575 წელს გარდაიცვალა, თუმცა იმავე წელს დედოფალმა მესამე ვაჟი, პრინცი დიეგო გააჩინა. 1578 წელს პრინცი ფერდინანდი, ანუ ტახტის პირველი მემკვიდრე გარდაიცვალა, რის გამოც ასტურიის პრინცად დიეგოს აცხადებენ და იმავე წელს დედოფალი ანა კიდევ ერთ ვაჟს აჩენს პრინცი ფილიპეს სახით. 1580 წელს ანა, ხოლო 1582 წელს პრინცი დიეგოც გარდაიცვალა, რის გამოც ესპანური მემკვიდრეობა ისევ დადგა საფრთხის ქვეშ, ვინაიდან მეფის ერთდაერთი მემკვიდრე პრინცი ფილიპე იყო, რომელიც სუსტი ბავშვი იყო. ცნობილია, რომ ამის გამო ფილიპე II-ის ბრძანებით სარაგოსას საკათედრო ტაძარში მუდმივი ლოცვა აღევლინებოდა სამეფო ბავშვების ჯანმრთელობისათვის. შემდეგში სწორედ პრინცმა ფილიპემ მოახერხა მამის ტახტის დაკავება და ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტოს გაგრძელება.
მორისკების აჯანყება და არაგონის კრიზისი
1567 წელს გრანადის გუბერნატორმა პედრო დე დეზამ ფილიპეს ბრძანებით გამოაცხადა საგანგებო რეჟიმი. ეს გულისხმობდა, რომ გრანადაში აღარ იქნებოდნენ განსხვავებული რელიგიის, ეთნოსის, შეხედულებების და კულტურის მატარებელი ხალხი. ამან გამოიწვია გრანადელების დიდი უკმაყოფილება რამაც საბოლოოდ მიგვიყვანა 1571 წლის ალპუარასის აჯანყებამდე. თუმცა ეს აჯანყება ფილიპემ სასტიკად ჩაახშო.
ანტონიო პერესი 1579 წლამდე მეფის მდივანი იყო არაგონში. იგი დააპატიმპრეს ხუან დე ესკობედოს მკვლელობისათვის, დონ ხუანი ავსტრიის იმპერატორის სანდო კაცი იყო და მეფის წინააღმდეგ შეთქმულება ჩაშალა, რის შემდეგაც იგი ანტონიომ შურისძიების მიზნით მოკლა. 1588 წელს ანტონიო ციხიდან გაიქცა და სარაგოსამდე გარბოდა. ფილიპემ სასწრაფო მობილიზაცია გამოაცხადა და მთელი ქვეყნის მასშტაბით დაიწყეს მისი დევნა. თუმცა წარსულში თავისი კარგი მმართველობის გამო ანტონიომ არაგონელებს თავი ძალიან შეაყვარათ, ახლა კი იგი სარაგოსაში შეიფარეს. ფილიპემ დაუყოვნებლივ მოითხოვა ამ კაცის სასამართლოსათვის გადაცემა თუმცა არაგონის მოსახლეობა აჯანყდა. ფილიპე II-მ დიდი ძალმომრეობით ეს აჯანყება ჩაახშო და ანტონიო კვლავ ციხეში გაისტუმრა.
ადმინისტრაციული რეფორმები
მინი|458x458პქ|ფილიპე 1554 წელს, შესრულებულია ტიციანის მიერ ფილიპეს ძირითადი დასაყრდენი შორეულ ექსპედიციებსა და ომებში იყო კასტილია, კასტილიიდან გამოდიოდა ყველაზე მეტი მეომარი და ოქრო. ამიტომაც ფილიპემ დედაქალაქი ვალიადოლიდიდან მადრიდში გადაიტანა. ფილიპე ისევე როგორც მამამისი კარლოსი იყო აბსოლუტური მონარი, იგი პირადად მართავდა და წყვეტდა ყველაფერს ყოველგვარი პარლამენტისა და საბჭოების გარეშე, და იგი ამას მშვენივრად ახერხებდა. ფილიპე II დადიოდა სამოგზაუროდ საკუთარ სამფლობელოებში, ესპანეთის გარეთ: ჰოლანდიაში, ნეაპოლში, მილანში, ბურგუნდიასა და ფლანდრიაში, რათა უკეთ დაენახა რისი გაკეთება იყო იქ შესაძლებელი და არ სურდა მამამისის ბედი სწეოდა, ამიტომაც ხალხში ხშირად გამოდიოდა და კეთილ და ხალხზე შეყვარებულ მონარქად აჩვენებდა თავს. თავისი მმართველობის განსამტკიცებლად ფილიპემ ესპანეთსა და მის დაქვემდებარებულ ქვეყნებში უამრავი რეფორმები გაატარა :
ეკონომიკა
ფილიპეს მეფობის პერიოდში ეკონომიკა ნამდვილად არ იყო კარგ მდგომარეობაში, მიუხედავად ამისა ხალხი მაინც მდიდრულად ცხოვრობდა. ფილიპეს მმართველობის დროს ესპანეთი სამჯერ გამოცხადდა გაკოტრებულად 1557, 1575 და 1596 წლებში. თუმცაღა ეს მხოლოდ ფილიპეს ბრალი არ იყო. ფილიპეს მემკვიდრეობით უამრავ სახელმწიფოსთან ერთად ერგო ვალი, ოცი მილიონი დუკატის ოდენობით. შესაძლებელია ითქვას, რომ შეძლებისდაგვარად ეს ვალი გადაიხადა, მაგრამ მისი გარდაცვალების შემდეგ ეს ვალი გახუთმაგებული იყო. მერი ტიუდორთან ქორწინებისას ფილიპე ესპანეთზე მეტად ინგლისზე ზრუნავდა, ვინაიდან ინგლისის გვირგვინს დაკარგვის საბრთხე ემუქრებოდა, ამ ყველაფერმა კი განაპირობა ის, რომ ესპანეთის ეკონომიკის ნახევარზე მეტს ფილიპე ინგლისს და მის ომებს ახმარდა.
ფილიპეს გამეფებიდან სულ რაღაც ერთ წელიწადში 1557 წელს ესპანეთი ოფიციალურად გამოცხადდა გაკოტრებულად. თუმცა მერის გარდაცვალების შემდეგ, მას მერე რაც ფილიპემ სამუდამოდ დაკარგა ინგლისის გვირგვინი ესპანეთში ეკონომიკის აღორძინება დაიწყო. ფილიპემ რეგიონალურად გაზარდა გადასახადები, ეს იმას ნიშნავს რომ, ყველა ესპანურ საგრაფოსა თუ საჰერცოგოს სხვადასხვა გადასახადი უნდა გადაეხადა, იმის მიხედვით თუ რამდენად მდიდარი იყო ის. ყველაზე საშინელი ტვირთი კასტილიას დააწვა სადაც გადასახადები გაოთხმაგდა. ამას გარდა ფილიპემ მიაგნო ოქროს შოვნის მარტივ გზას, ააგებინა უზარმაზარი საზღვაო ხომალდები და ამერიკის კონტინენტს შეუსია. ამერიკიდან ხომალდებს ტონობით ოქრო, ვერცხლი და ძვირფასი ქვები გადმოჰქონდათ ესპანეთში, რამაც ეს სამეფო მსოფლიოს უმდიდრეს ქვეყნად აქცია. მარცხნივ|მინი|306x306პქ|ფილიპე II 1573 წელს, შესრულებულია სოფონისბა ანგისოლას მიერ როგორც ყოველთვის ესპანეთს მალევე გამოუჩნდნენ სახიფათო კონკურენტები როგორებიცაა: ჰოლანდია, პორტუგალია, ინგლისი და საფრანგეთი. ამიტომაც ფილიპემ სხვა ევროპული მონარქების მსგავსად იტალიელ ბანკირებს მიმართათ. ამას გარდა ამერიკიდან გამოტანილი საგანძურის 20%-ს მთლიანად სამეფო ოჯახი ნთქავდა, დანარჩენს კი არისტოკრატია, გლეხები კი კვლავაც საშინელ მდგომარეობაში იყვნენ. იქიდან გამომდინარე, რომ ესპანეთი ნახევარ ხმელთაშუაზღვას ფლობდა, სხვა ქვეყნების სავაჭრო ხომალდები კი ამ ადგილებში გადაადგილებისათვის უამრავ ფულს იხდიდნან. ესპანეთის ბიუჯეტში აქდან ყოველწლიურად ექვსი მილიონი დუკატი ოქრო შედიოდა.
მიუხედავად ამისა ესპანეთის ეკონომიკური ძლიერება კასტილიაზე იყო დამოკიდებული. კასტილიის ძირითად სავაჭრო საქონელს წარმოადგენდა ბამბა, რომელიც ფართოდ გადიოდა ჰოლანდიაში და კასტილიელი ვაჭრებიც დიდ მოგებას ნახულობდნენ. მაგრამ 1568 წელს დაიწყო ჰოლანდიის რევოლუცია, რომელიც ოთხმოც წელს გაგრძელდა. ჰოლანდიასა და ესპანეთს შორის უკიდურესი დაძაბულობის ფონზე ბამბის რეალიზება შეწყდა. ამ ყველაფერმა კატასტროფულად იმოქმედა ესპანეთის ეკონომიკაზე. ესპანეთი ამ პერიოდში მთელს დედამიწაზე იბრძოდა პირველობისათვის და მას სწორედ ახლა სჭირდებოდა ურყევი ეკონომიკა. ესპანეთმა კვლავ დაიწყო გაკოტრება, მისი ბიუჯეტი ყოველწლიურად უფრო და უფრო მცირდებოდა. 1575 წელს ესპანეთის სამეფო ოფიციალურად გამოცხადდა გაკოტრებულად. ფილიპე ყოველ ღონეს ხმარობდა ეკონომიკის ასაყვავებლად, გაზარდა გადასახადები, დაპყრობილ ქვეყნებს დიდი ხარკი დაადო, იტალიელი ბანკირებისგან აიღო უზარმაზარი სესხი. 1576 წელს ფილიპემ გადასახადები დააკისრათ ეკლესიებს და ყველა პირს რომელსაც ერთი გოჯი მიწა მაინც ებადა. ეკლესიების გადასახადებით ქვეყნის ეკონომიკა 20 %-ით გაიზარდა. საბოლოოდ 1577 წელს ესპანეთი კვლავ დაუბრუნდა თავის სიმდიდრესა და ფუფუნებას, ასე იყო დაახლოებით ოცი წელი.
1585 წელს ინგლისის დასაპყრობად ფილიპემ  დაიწყო უზარმაზარი სამხედრო ფლოტის მშენებლობა რომელსაც „ უძლეველი არმადა“ ეწოდა. ფლოტის მშენებლობისათვის გაიჩეხა თითქმის მთლიანი ესპანეთის ტყეები და მოხმარდა რვა მილიონი დუკატი ოქრო. 1587 წელს ამ ფლოტის მშენებლობა დასრულდა და ლისაბონის პორტიდან დაიძრა ინგლისის ასაოხრებლად, თუმცა ფილიპე დამარცხდა და ესპანეთი საშინლად ცუდ მდგომარეობაში ჩავარდა. ქვეყანაში ამ სამარცხვინო მარცხის გამო ფილიპეს თითქმის ყველა განუდგა და რამდენიმეჯერ გაფიცვაც სცადეს, თუმცა ფილიპემ სისხლით ჩაახრშო. ესპანეთის ეკონომიკა კვლად დაეცა, და 1596 წელს ესპანეთი კვლავ გაკოტრებულად გამოცხადდა. ამის გამო ესპანეთს ჩამოერთვა იმპერიის სტატუსი და მიენიჭა „ზესახელმწიფოს„ ტიტული. ფილიპეს შთამომავლები უშედეგოდ ცდილობდნენ ქვეყნის უსასრულო ვალებიდან ამოთრევას.