cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აბდულჰამიდ II
მმართველობა
აბდულჰამიდი ტახტზე მისი ფსიქიკურად დაავადებული ძმის, მურად V-ის გადაყენების შემდეგ ავიდა 1876 წელს. იმავე წლის 23 დეკემბერს დაამტკივა ოსმალეთის პირველი კონსტიტუცია. ამ ღონისძიების ძირითადი მიზეზი იყო საშინაო მდგომარეობის გაუმჯობესება და ოსმალეთში დასავლეთის სახელმწიფოების ჩარევის შეკავება მაშინ, როდესაც თურქების სისასტიკემ ბულგარეთის აჯანყების (1876 წლის მაისი) ჩახშობის დროს ევროპაში საყოველთაო აღშფოთება გამოიწვია. 1877 წელს რუსეთთან ომში სასტიკი დამარცხების შემდეგ აბდულჰამიდის ევროპის სახელმწიფოების მიმართ უნდობლობა გაძლიერდა. მან დაითხოვა 1877 წლის მარტში შეკრებილი პარლამენტი, ხოლო 1878 წლის თებერვალში შეაჩერა კონსტიტუციის მოქმედება. ამიერიდად, 30 წლის განმავლობაში სტამბულის ილდიზის სასახლეში განმარტოვებული სულთანი მართავდა ერთპიროვნულად, საიდუმლო პოლიციის ფართო სისტემის, ტელეგრაფის მზარდი ქსელისა და სასტიკი ცენზურის დახმარებით.
ამავდროულად, აბდულჰამიდი ზრუნავდა ოსმალეთში განათლების სისტემის გაუმჯობესებასა და გაფართოებაზე: შეიქმნა არაერთი საშუალო, სამხედრო და პროფესიული სკოლა, დაფუძნდა სტამბულის უნივერსიტეტის წინამორბედი სასწავლებელი — დარულფუნუნი (1900). მოხდა იუსტიციის სისტემის რეორგანიზაცია, განვითარდა სარკინიგზო და ტელეგრაფის ქსელები. მიუხედავად ამისა, სულთნის დესპოტური მმართველობა და ბალკანეთის საქმეებში ევროპელთა ჩარევა სახელმწიფოში მზარდ უკმაყოფილებას იწვევდა. 1908 წლის ივლისში იფეთქა ახალგაზრდა თურქების რევოლუციამ, რამაც აიძულა აბდულჰამიდი კონსტიტუცია აღედგინა. 1909 წელის აპრილში, კონტრრევოლუციის უშედეგო მცდელობის შემდეგ, სულთანი გადააყენეს. მის ნაცვლად ტახტზე აბდულჰამიდის ძმა მეჰმედ V ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1842 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
Quercus similis
Quercus similis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ანტანას ვილკუტაიტისი
ანტანას ვილკუტაიტის-კეტურაკისი (დ. 20 სექტემბერი, 1864 — გ. 17 მარტი, 1903) — ლიეტუველი ინჟინერი, დრამატურგი, პროზაიკოსი და პუბლიცისტი.
დაწყებითი განათლება მიიღო ლიუდვინავასის სკოლაში, ხოლო საშუალო განათლება მარიამპოლეს გიმნაზიაში. შემდეგ სწავლა განაგრძო და დაამთავარა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტი.
1891 წელს, უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ დაინიშნა საქართველოში რკინიგზის ინჟინრად.
გარდაიცვალა 1903 წელს პეტერბურგში. მისი საფლავი უცნობია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
ალიარისი
ალიარისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ალიარის-მასედის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8596 კმ². მოსახლეობა — 6245 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
მურად V
მეჰმედ მურად V (مراد خامس, Beşinci Murat; დ. 21 სექტემბერი, 1840 — გ. 29 აგვისტო, 1904) — ოსმალეთის 33-ე სულთანი. მეფობდა 1876 წლის 30 მაისიდან 31 აგვისტომდე.
იგი იყო სულთან აბდულმეჯიდ I-ისა და მისი ქართველი მეუღლის შევქეფზა სულთნის შვილი. ტახტზე ავიდა 1876 წლის 30 მაისს, მას შემდეგ რაც მისი ბიძა აბდულაზიზი ტახტიდან გადააყენეს. სულთანი იყო სულ სამი თვის განმავლობაში. 31 აგვისტოს გამოაცხადეს შეშლილად და ციხეში ჩასვეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში 1904 წლის 29 აგვისტოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია: დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1904 კატეგორია:ოსმანების დინასტია
Camponotus mitis
Camponotus mitis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (National Basketball Association, NBA) — ჩრდილოეთ ამერიკის მამაკაცთა პროფესიონალური საკალათბურთო ლიგა, რომელიც 30 გუნდისგან შედგება. აქედან 29 გუნდი აშშ-ის, ხოლო 1 გუნდი კი კანადის ტერიტორიაზე მდებარეობს. NBA არის ოთხი უმთავრესი ჩრდილოეთ ამერიკული პროფესიული სპორტული ლიგის წევრი, რომელიც ასევე მოიცავს NHL-ს, NFL-სა და MLB-ს. მოთამაშეების საშუალო მაჩვენებლით, NBA-ის მოთამაშეები ყველაზე მაღალანაზღაურებადი სპორტსმენები არიან.
ლიგა ქალაქ ნიუ-იორკში დაარსდა 1946 წლის 6 ივნისს, სახელწოდებით ამერიკის საკალათბურთო ასოციაცია (Basketball Association of America - BAA). 1949 წელს, როდესაც BAA და უფრო ადრე შექმნილი ნაციონალური საკალათბურთო ლიგა (NBL) გაერთიანდა, ლიგამ სახელი შეიცვალა და დღემდე წარმოდგენილია როგორც „ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია“ (NBA). ლიგის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ნიუ-იორკში, მეხუთე ავენიუს #645-ში მდებარე ოლიმპიკ-ტაუერში. NBA-ის გასართობი ცენტრი და NBA-ის სატელივიზიო სტუდიები განთავსებულია სიკაკუსში, ნიუ-ჯერსის შტატში.
შექმნა და შეერთება
thumb|right|ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის შტაბ-ბინა - „ოლიმპიკ-ტაუერი“ [[მეხუთე ავენიუზე, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ. ]] ამერიკის კალათბურთის ასოციაცია (Basketball Association of America, BAA) 1946 წელს ყინულის ჰოკეის არენების მფლობელების მიერ შეიქმნა. 1946 წლის 1 ნოემბერს, ტორონტოში ონტარიოს შტატში, კანადაში პირველი მატჩი შედგა, რომელზეც „ტორონტო ჰასკისმა“ „ნიუ-იორკ ნიკერბოკერსს“ მეიფლ ლივზ გარდენში უმასპინძლა — ამჟამად ეს მოვლენა აღიარებულია, როგორც NBA-ის ისტორიაში პირველი მატჩი. მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე იმართებოდა პროფესიონალური შეხვედრები კალათბურთში, ამერიკულ საკალათბურთო ლიგასა (ABL) და ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგაში (NBL), BAA იყო პირველი, როდესაც მასშტაბური თამაში დასწრებით შედგა. 1948 წელს, ABL ფინალისტი „ბალტიმორ ბულეტსი“ გადავიდა BAA-ში და მოიგო ლიგის ტიტული, 1948 წლის NBL-ის ჩემპიონმა „მინეაპოლის ლეიკერსმა“ კი მოიგო 1949 წლის BAA ტიტული.
1949 წლის 3 აგვისტოს BAA და NBL გაერთიანდა და შეიქმნა ახალი, ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია (NBA). ახალ ლიგას 17 წევრი გუნდი ჰყავდა, რომლებიც განაწილებული იყო დიდ და პატარა ქალაქებში. შესაბამისად დიდ არენებზე და პატარა სავარჯიშო არენებზე. 1950 წელს NBA დავიდა 11 გუნდამდე; შემცირების პროცესი კი 1953-1954 წლებამდე გაგრძელდა, როდესაც ლიგა 8 გუნდამდე დავიდა. აღნიშნული 8 გუნდი („ნიუ-იორკ ნიქსი“, „ბოსტონ სელტიქსი“, „გოლდენ-სტეიტ უორიორსი“, „ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი“, „როალზი/კინგსი“, „დეტროიტ პისტონსი“, „ატლანტა ჰოუქსი“, „ნეიშენალსი/სიქსერსი“) დღემდე რჩება ლიგაში. თანდათანობით, გუნდები პატარა ქალაქებიდან დიდ ქალაქებში გადადიოდნენ. „ჰოუქსი“ გადავიდა თრი-სიტიში (1951); „მილუოკი“ კი სენტ ლუისში (1955); „როიალზი“ როჩესტერიდან ცინცინატიში (1957); „პისტონსი“ ფორტ უეინიდან დეტროიტში (1957).
იაპონური წარმოშობის ამერიკელმა უატერუ მისაკამ დაამსხვრია NBA ფერების ბარიერი 1947-1948 სეზონში, როდესაც „ნიუ-იორკ ნიქსის“ რიგებში თამაშობდა, 1950 წელს კი აღიარებული იქნა NBA-ის წლის ინტეგრირებულ მოთამაშედ. ამ წელს მოხდა აფრო-ამერიკელების გადასვლა NBA რამდენიმე გუნდში. მათ შორის ჩაკ კუპერის „სელტიქსში“, ნათანიელ კლიფტონის — „ნიქსში“, ერლ ლოიდის — „კეპიტოლზში“. ამ პერიოდში „მინეაპოლის ლეიკერსს“ ჯორჯ მაიკენი ლიდერობდა, რომელმაც პირველი დინასტიის დროს 5 NBA-ის ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო. იმისათვის, რომ გუნდს არ გაეყვანა დიდი დრო და არ ჰქონოდა ბურთის ფლობის უფლება დიდი ხნით, 1954 წელს ლიგამ შემოიღო წესი, რომლის მიხედვითაც თითოეულ გუნდს სასროლად 24 წამი მიეცა, რომლის გასვლის შემდეგ ბურთი უმალვე გადაეცემოდა მოწინააღმდეგეს.
სელტიკის დომინირება / ლიგის გაფართოება
1957 წელს ახალბედა ბილ რასელი „ბოსტონ სელტიქსს“ შეუერთდა, რომელმაც გარდ ბობ ქასისთან ერთად თამაში დაიწყო, მწვრთნელის რანგში კი რედ ორბეხი იმყოფებოდა. ამ სამმა ლიდერობა გაუწია გუნდს, რათა ჩემპიონის 11 ტიტული მოეპოვებინათ 13 სეზონის მანძილზე. ცენტრი — უილტ ჩემბერლენი ლიგას 1959 წელს შემოუერთდა, კერძოდ კი „ფილადელფია უორიორსს“ და 1960-იან წლებში უამრავი ინდივიდუალური რეკორდი დაამყარა, მათ შორის ერთ თამაშში შეძლო 100 ქულის მოგროვება და 55 მოხსნის მითვლა. რასელის და ჩემბერლენის მეტოქეობა ერთ-ერთი უდიდესი დაპირისპირება გახდა მთლიანად ამერიკული სპორტის ისტორიაში.
thumb|[[ბილ რასელი იცავს ფარს უილტ ჩემბერლენისგან 1966 წელს.]] 1960-იანი წლებიც „ბოსტონ სელტიქსი“ დომინირების პერიოდი გამოდგა, რომელსაც კვლავ რასელი, ქასი და ორბეხი ლიდერობდნენ. „ბოსტონმა“ 8 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო ზედიზედ, 1959-1966 წლებში. გამარჯვებების ეს სერია ყველაზე დიდი სერიაა NBA-ის მთელს ისტორიაში. მათ ვერ შეძლეს 1966-67 წლების სეზონში გამარჯვება, თუმცა მომდევნო 2 სეზონში (1967-68 და 1968-69) კვლავ დაიბრუნეს ჩემპიონის ტიტული. საბოლოოდ, 1960-იან წლებში, მთელი ათი წლის განმავლობაში გამარჯვებულის ბანერი მათ 9-ჯერ შევხდათ.
ამ პერიოდის განმავლობაში, NBA განაგრძობდა გაძლიერებას და მოხდა შემდეგი ცვლილებები: „მინეაპოლის ლეიკერსი“ გადავიდა ლოს-ანჯელესში; „ფილადელფია უორიორსი“ გადავიდა სან-ფრანცისკოში; „სირაკუს ნეიშენალსი“ გადავიდა ფილადელფიაში და სახელად „ფილადელფია სიქსერსი“ დაერქვა; „სენტ-ლუის ჰოუქსი“ გადავიდა ატლანტაში; „ჩიკაგო პეკერსი“ (ამჟამად „ვაშინგტონ უიზარდსი“) 1961 წელს გახდა მე-9 გუნდი NBA-ში; 1966-1968 წლებში ლიგა 9 გუნდიდან 14 გუნდამდე გაიზარდა, და დაემატნენ „ჩიკაგო ბულზი“, „სიეტლ სუპერსონიქსი“, „სან-დიეგო როკეტსი“ (რომელიც 4 წელში გადავიდა ჰიუსტონში), „მილუოკი ბაქსი“ და „ფინიქს სანსი“.
1967 წელს, ლიგა ამერიკული საკალათბურთო ასოციაციის (ABA) მსგავსად ახალი ფორმატით წარდგა, რამაც უფრო გაამძაფრა ამ ორი ლიგის ერთმანეთში მეტოქეობა, თუმცა NBA-ს ჰქონდა ვარსკვლავების ძლიერი სკოლა, საიდანაც წამოვიდა კარიმ აბდულ-ჯაბარი. აღსანიშნავია ისიც, რომ NBA-ის ქულების ლიდერი რიკ ბერი გადავიდა ABA-ში, ისევე როგორც 4 ვეტერანი მსაჯი — ნორმ დრაკერი, ირლ სტრომი, ჯონ ვანაკი და ჯოუ გაში.
thumb|left|upright|[[კარიმ აბდულ-ჯაბარი, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მოთამაშე NBA-ში]]
1969 წელს ალან სიგელმა, რომელმაც ერთი წლით ადრე შექმნა ბეისბოლის მთავარი ლიგის ლოგო (MLB), ამჯერად MLB-ს მსგავსი მოდერნიზებული NBA-ის ლოგო შექმნა. ლოგოს გამოსახულება ლეგენდარულ ჯერი ვესტს ჰგავდა, თუმცა ოფიციალურმა მხარემ ეს ფაქტი უარყო და განაცხადა, რომ არ სურდა ლოგო რაიმე ინდივიდუალურთან ყოფილიყო კავშირში, უბრალოდ სურვილი იყო უფრო კლასიკური და ადვილად მისახვედრი ლოგო ჰქონოდათ. ასევე დაამატეს, რომ არანაირი სურვილი არ ჰქონდათ რომელიმე კონკრეტული პიროვნების საიდენტიფიკაციო ლოგო შეექმნათ.
1970-იან წლებში ABA-მ წარმატებით შეძლო რამდენიმე მნიშვნელოვანი ვარსკვლავის გადაბირება, მათ შორის იულიუს ირვინგის. ამ პერიოდში NBA კვლავ განაგრძობდა დიდ ქალაქებში გადასვლას და საბოლოოდ 1966 წლიდან 1974 წლამდე, გუნდების რაოდენობა 9-იდან 18-მდე გაიზარდა. 1970 წელს, „პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსი“, „კლივლენდ კავალიერსი“ და „ბუფალო ბრეივზი“ შეუერთდნენ ლიგას, როდესაც რაოდენობა 17-მდე გაიზარდა. „ნიუ-ორლეან ჯაზი“ კი ლიგას 1974 წელს შეუერთდა და გუნდების რაოდენობა 18-მდე გაზარდა. 1976 წლის შემდგომ პერიოდში ლიგამ წარმატებას მიაღწია და დამატებით 4 გუნდი გადმოიყვანა ABA-დან, რითაც გუნდების რაოდენობა 18-იდან 22-მდე გაიზარდა. ეს გუნდები იყვნენ „სან-ანტონიო სპურსი“, „დენვერ ნაგეტსი“, „ინდიანა პეისერსი“ და „ნიუ-იორკ ნეტსი“. ამ პერიოდში გამოჩნდა რამდენიმე ვარსკვლავიც — კარიმ აბდულ-ჯაბარი, რიკ ბერი, დეივ ქოვენსი, იულიუს ირვინგი, ელვინ ჰეიესი, უოლტ ფრეზიერი, მოსის მელოუნი, არტის გილმორი, ჯორჯ ჯერვინი, დენ ისელი და პიტ მერავიჩი. ამავე პერიოდში ასევე ადგილი ჰქონდა სატელევიზიო რეიტინგის დაცემას, მატჩებზე ნაკლებ დასწრებას, ისევე როგორც მოთამაშეების მიერ ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარებას, რასაც NBA მარცხისკენ მიჰყავდა.
პოპულარობის გაზრდა
1979 წელს ლიგამ დაამატა ABA-ს ინოვაცია 3-ქულიან ჩაგდების შესახებ, რაც ითვალისწინებდა, რომ მოთამაშეს თამაშის მსვლელობისას შეეძლო ჩაეგდო 3-ქულიანი, რაც ინიციატორების აზრით თამაშს უფრო ღიას გახდიდა. იმავე წელს, „ბოსტონ სელტიქსს“ ახალბედა ლარი ბირდი შეუერთდა, „ლოს-ანჯელეს ლეიკერსს“ კი მეჯიკ ჯონსონი, რომლის თამაშებმაც გულშემატკივრებში დიდი ინტერესი გამოიწვია როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მთელ მსოფლიოში. 1984 წელს მათ პირველად ითამაშეს NBA-ის ფინალში ერთმანეთის წინააღმდეგ. საბოლოოდ ჯონსონმა შეძლო მისი ლიდერობით გუნდს 5 NBA-ის ტიტული მოეგო, ხოლო ბირდმა კლუბისთვის 3 ტიტულის მოტანა შეძლო. 1980-იანი წლების დასაწყისში, NBA-ის კვლავ დაემატა ერთი გუნდი — „დალას მევერიქსი“ და გუნდების რაოდენობა 23-მდე გაიზარდა. მოგვიანებით, ლარი ბირდმა 3-ქულიანი შეჯიბრი მოიგო. ახლანდელმა რწმუნებულმა — დევიდ სტერნმა თანამდებობა 1984 წლის 1 აპრილს დაიკავა და მას დღემდე ინარჩუნებს. მისი ამ თანამდებობაზე ყოფნისას NBA მსოფლიოს მასშტაბით ყველაზე წარმატებულ საკალათბურთო ლიგად და ერთ-ერთ ყველაზე წარამტებულ სპორტულ ლიგად ჩამოყალიბდა.
thumb|left|[[მაიკლ ჯორდანი ბურთს აგდებს კალათში]] 1984 წელს ლიგას მაიკლ ჯორდანი შემოუერთდა „ჩიკაგო ბულზში“, რამაც ლიგა უფრო მეტად პოპულარული გახადა. საბოლოოდ ამ პოპულარობამ გამოიწვია უფრო მეტი ქალაქის სურვილი, რომ საკუთარი გუნდი ჰყოლოდათ. 1988 და 1989 წლებში, 4 გუნდი: „შარლოტ ჰორნეტსი“, „მაიამი ჰიტი“, „ორლანდო მეჯიკი“ და „მინესოტა ტიმბერვულვზი“ შემოუერთდნენ ლიგას და ჰქონდათ NBA დებიუტი, გუნდების რაოდენობა კი ლიგაში უკვე 27 გახდა. 1990 წლების პირველ წელს, „დეტროიტ პისტონსმა“ შეძლო მოეგო ზედიზედ ჩემპიონის 2 ტიტული, გუნდს კი ჩაკ დელი და ისაია თომასი ლიდერობდნენ. ჯორდანი და სკოტი პიპენი კი „ჩიკაგო ბულზს“ ლიდერობდნენ და მოახერხეს 2-ჯერ მოეგოთ ზედიზედ 3 ჩემპიონის ტიტული. ჰაკიმ ოლეიუონი კი „ჰიუსტონ როკეტსს“ ლიდერობდა და 1994 და 1995 წლებში მოეგო.
1992 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე „ოცნების გუნდმა“ შეძლო ოქროს მედლის მოგება, გუნდში, სადაც ერთად იყვნენ თავმოყრილი: მაიკლ ჯორდანი, ლარი ბირდი, მეჯიკ ჯონსონი, დევიდ რობინსონი, პატრიკ იუინგი, სკოტი პიპენი, კლაიდ დექსტერი, კარლ მელოუნი, ჯოტ სტოკტონი, კრის მულინი, ჩარლზ ბარკლი და კრისტიან ლეტნერი.
ახალი ერა
ამის შემდეგ, 2005 წელს, სპურსმა ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასი აიღო, ხოლო 2006 წელს, გუნდის ისტორიაში პირველად ამ ტიტულის მოპოვება მაიამი ჰიტმა შეძლო, რომელსაც მექულე გარდი - დუეინ უეიდი და შაკილ ო'ნილი ლიდერობდნენ, ეს უკანასკნელი კი ლეიკერსიდან 2004 წელს იქნა გაშვებული, სერია კი დალას მევერიქსის წინააღმდეგ გამოდგა, სადაც დალასელებმა პირველი ორი თამაშის მოგება შეძლეს, თუმცა სერიაში საბოლოოდ 4-2 დამარცხდნენ. ლეიკერსმა/სპურსმა შემდეგ წლებში დომინირება გააგრძელეს. მეორე მათგანმა 2007 წელს კლივლენდ კავალიერსის წინააღმდეგ გაიმარჯვა, რომელსაც ლიდერად ლებრონ ჯეიმსი ედგა. 2008 წლის ფინალი, ლიგის ისტორიის ყველაზე დიდი დაპირისპირების კიდევ ერთი გადათამაშება გამოდგა, რომელშიც ბოსტონ სელტიქსი და ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი დაუპირისპირდნენ, სადაც სელტიქსი ცდილობდა ისტორიაში მე-17 ტიტულს დაუფლებოდა და მიაღწია კიდევაც საწადელს, მის დიდ სამეულთან ერთად: პოლ პირსი, რეი ალენი და კევინ გარნეტი.
2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე ამერიკის ნაკრები გამოვიდა ბევრი მოდერნიზებული ერის სუპერ ვარსკვლავთან ერთად: კობი ბრაიანტი, ლებრონ ჯეიმსი, დუეინ უეიდი, დუაიტ ჰოვარდი, ჯეისონ კიდი, დერონ უილიამსი, კრის ბოში, კრის პოლი და კარმელო ენტონი. ამ გუნდმა კი შეძლო კვლავ ოქროს მედლის მოპოვება.
thumb|right|upright|[[შაკილ ონილი იყო უკანასკნელი აქტიური მოთამაშე „NBA ისტორიის 50 საუკეთესო მოთამაშეს“ შორის.]] 2009 წელს, ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი კობი ბრაიანტთან ერთად კვლავ დაბრუნდა NBA ფინალში, სადაც ამჯერად დუაიტ ჰოვარდი დაამარცხეს, რომელიც ორლანდო მეჯიკს ლიდერობდა. კობი ბრაიანტმა პირველად მოიგო ბილ რასელის NBA ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდო ონილთან მეწყვილეობის შემდეგ, ეს კი მას შემდეგ რაც 13 სეზონის მანძილზე ლიდერობდა გუნდს.
2010 წლის NBA All Star ჩატარებული იქნა Cowboys Stadium-ზე, პირველად ისტორიაში უამრავი მაყურებლის წინაშე (108 713). სეზონის დასასრულს, ისტორიის №1 მეტოქეობა კვლავ შედგა ფინალში და სარეკორდ მაჩვენებლით მე-12-ჯერ. ლეიკერსმა მე-7 თამაშში შეძლო 83-79 გამარჯვება. სანამ 2010-11 წლის სეზონი დაიწყებოდა, NBA-ში ზაფხულში თავისუფალ აგენტებად იმდენი ვარსკვლავი კალათბურთელი იყო, რომ ისტორიაში ანალოგიური რამ არ მომხდარა. მათ შორის ორი მათგანის აყვანა მაიამი ჰიტმა მოახერხა - ლებრონ ჯეიმსი და კრის ბოში. სეზონი კულმინაცია - სუპერ ფინალი კი 2006 წლის ფინალის გადათამაშება იყო, სადაც ერთმანეთს მაიამი ჰიტი თავის 3 სუპერ-ვარსკვლავით შეხვდა დალას მევერიქსს, რომელსაც დირკ ნოვიცკი ლიდერობდა, საბოლოოდ კი ნოვიცკიმ ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდოს მოპოვება შეძლო, სერია კი დალასელებმა 6 თამაშში დაამთავრეს და გამარჯვებულები გამოვიდნენ, რად მევერიქსისთვის პირველი ტიტული გამოდგა ისტორიაში. სხვა ვეტერანებისთვის როგორებიც არიან შაუნ მერიონი, ჯეისონ კიდი და ჯეისონ ტერი ეს ტიტული პირველი იყო ისევე როგორც დირკ ნოვიცკისთვის.
2011 წლის 1 ივლისს, NBA-მ ისტორიაში მეორე გაფიცვა (lockout) გამოაცხადა. რამდენიმე კვირა სეზონი არ დაიწყო, რადგან გუნდის მფლობელები და მოთამაშეები შეთანხმებას ვერ აღწევდნენ, ოდნავ მოგვიანებით კი ყველაფერი დალაგდა, 2011 წლის 8 დეკემბერს შეთანხმების მიღწევის შესახებ გამოაცხადეს, სეზონი კი კვლავ შემცირდა და 82 თამაშის მაგივრად თითოეულმა გუნდმა 66 მატჩი ჩაატარა.
ტრავმებით სავსე გამოდგა შემოკლებული 66 მატჩიანი 2011-12 წლების სეზონი, რადგან გუნდებს ძალიან მჭიდრო გრაფიკში მოუწიათ თამაში. სეზონი 25 დეკემბერს დაიწყო და პირველი ტური მეტად საინტერესო წყვილებმა გახსნეს, ბოსტონ სელტიქსი 104-106 ნიუ-იორკ ნიქსი, ჩიკაგო ბულზი 88-87 ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი, და ყველაზე დიდ ინტერესს, NBA 2010-11 წლის ფინალისტებს შორის თამაში იწვევდა, სადაც მაიამი ჰიტი და დალას მევერიქსი დაუპირსპირდნენ ერთმანეთს დალასში, თამაში კი 105-94 მოიგო ჰიტმა. წინა წლის სეზონის მსგავსად, ამჯერადაც პლეი-ოფში პირველ ნომრად გასული ჩიკაგო ბულზი გამოვარდა პირველივე რაუნდიდან ფილადელფია სიქსერსის მიერ. ზედიზედ მეორედ გავიდა ფინალში მაიამი ჰიტი, სადაც ამჯერად მას ახალგაზრდა შემადგენლობით დაკომპლექტებული ოკლაჰომა-სიტი თანდერი შეხვდა, ჰიტმა კი ამჯერად შეძლო სერიის 4-1 გამარჯვება.
სხვა განვითარებები
2004 წელს, მას შემდეგ რაც ჰორნეტსი გადავიდა ნიუ-ორლეანში, NBA ჩრდილოეთ კაროლინაში დაბრუნდა, როდესაც დამატებით გუნდად ლიგას 30-ე გუნდი - შარლოტ ბობკეტსი შეემატა.
2005 წელს, ჰორნეტსი 2 სეზონით ოკლაჰომა-სიტიში გადავიდა, რადგან ქარიშხალ კატრინას ზიანი დიდი იყო ნიუ-ორლეანში. 2007 წელს, ჰორნეტსი დაბრუნდა ნიუ-ორლეანში.
2006 წლის 28 ივნისს, წარდგენილ იქნა ახალი ოფიციალური მატჩის ბურთი 2006-07 წლების სეზონებისთვის. ეს ცვლილება პირველი იყო უკანასკნელი 35 წლის განმავლობაში და მეორე ბურთი 60 სეზონის განმავლობაში. ახალი ბურთი შექმნა სპოლდინგის (Spalding) ფირმამ, რომელმაც ახალი დიზაინი და ახალი სინთეტიკური მატერიისგან უფრო უკეთესად გამოყენებადი, უკეთ შესაგრძნობი ბურთი შექმნა ვიდრე ეს მანამდე იყო. მაგრამ ბევრი მოთამაშე ამ ბურთს უარყოფითად ახასიათებდა და აცხადებდა, რომ იგი ძალიან კრობადი იყო, როცა ის მშრალი იყო, ხოლო როდესაც სველდებოდა, ხელში ძალიან ცურავდა.
2008 წლის 2 ივლისს გამოცხადდა, რომ სიეტლ სუპერსონიქსი ოკლაჰომა-სიტიში გადავიდოდა. ოკლაჰომა-სიტი თანდერმა ახალი სახელით თამაში 2008-09 წლების სეზონიდან დაიწყო.
2008 წლის 11 ოქტომბერს, ფინიქს სანსის და დენვერ ნაგეტსის მატჩი ჩატარდა პირველად ღია ცის ქვეშ, რაც ახალი მოდერნიზებული ერის დასაწყისი იყო NBA-ში. მატჩი Indian Wells Tennis Garden-ში შედგა.
2009 წლის 1 სექტემბერს, NBA-სა და მსაჯებს შორის კონტრაქტს ვადა ამოეწურა, რამაც მსაჯების გაფიცვა გამოიწვია. 2009 წლის 1 ოქტომბერს, პირველი პრე-სეზონის მატჩში მსაჯობის როლი ითავსეს WNBA და NBA განვითარების ლიგის მსაჯებმა. ანალოგიური მსაჯების ჩანაცვლება მოხდა 1995-96 წლების სეზონში. NBA-მ და რეგულარულმა მსაჯებმა შეთანხმებას 2009 წლის 23 ოქტომბერს მიაღწიეს.
2011 წელს, პირველი ოფიციალური NBA ლიგის მატჩი ჩატარდა ევროპის მიწაზე. ნიუ-ჯერსი ნეტსი და ტორონტო რაპტორსი ერთმანეთს ლონდონში O2 არენაზე შეხვდნენ 20 000 გულშემატკივრის თვალწინ.
2011 წლის ივლისში, NBA-მ ლიგის 114 თანამშრომელი გაუშვა (დაახლოებით 11% მთლიანი ლიგის ოფისის თანამშრომლებისა), რათა დაეზოგა თანხები.
2011-12 წლების სეზონი, რომლის დაწყებაც დაგეგმილი იყო 2011 წლის 1 ნოემბერს მოქმედ ჩემპიონ დალას მევერიქსა და ჩიკაგო ბუზლს შორის, დიდი კამათის შედეგად გადატანილი იქნა. ლოკაუტი ოფიციალურად 2011 წლის 8 დეკემბერს გამოცხადდა, როდესაც მოთამაშეებმა და მფლობელებმა კონტრაქტების თაობაზე შეთანხმებას ვერ მიაღწიეს. საბოლოოდ სეზონი შობის დღეს დაიწყო.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ფრენსის ელიზა ჰოჯსონ ბერნეტი (Frances Hodgson Burnett; დ. 24 ნოემბერი, 1849 — გ. 29 ოქტომბერი, 1924) — ბრიტანელი მწერალი და დრამატურგი. ცნობილია ავტორობით რომანებისა: პატარა ლორდ ფაუნტლეროი (გამოქვეყნდა 1885–1886 წლებში), პატარა პრინცესა (1905) და საიდუმლო ბაღი (1911).
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
სხვა განვითარებები
2012 წლის 30 აპრილს, ნიუ-ჯერსი ნეტსმა ოფიციალურად შეიცვალა სახელი და ბრუკლინ ნეტსი გახდა. 2012-13 წლების სეზონიდან ისინი ნიუ-იორკ სიტის ქალაქ ბრუკლინში ითამაშებენ.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ფრენსის ელიზა ჰოჯსონი დაიბადა მანჩესტერში, ინგლისში. 1853 წელს მამამისის გარდაცვალებისას 3 წლის იყო. 1865 წელს მისი ოჯახი ემიგრირდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, დასახლდნენ ნიუ-მარკეტში, ტენესის შტატში. ფრენსისმა 19 წლის ასაკში დაიწყო სამწერლო კარიერა, ჟურნალებში აქვეყნებდა პატარა ისტორიებს, რათა დახმარებოდა თავის ოჯახს. 1870 წელს გარდაიცვალა დედამისი. 1873 წელს, ქნოქსვილში, ტენესში, ფრენსისი დაქორწინდა სვენ ბარნეტზე, რომელიც მოგვიანებით ექიმი გახდა. მათი პირველი ვაჟი, ლიონელი, დაიბადა 1 წლის შემდეგ. ორი წლის განმავლობაში ბარნეტები ცხოვრობდნენ პარიზში, სადაც დაიბადა წყვილის მეორე ვაჟი, ვივიანი. შემდეგ დაბრუნდნენ შეერთებულ შტატებში და დასახლდნენ ვაშინგტონში, სადაც ბარნეტმა დაიწყო ნოველების წერა. მისი ერთ-ერთი ნოველა, That Lass o'Lowries's-მა დადებითი შეფასებები მიიღო. პატარა ლორდი ფაუნტლეროი გამოქვეყნდა 1886 წელს, ამ წიგნით საბავშვო ლიტერატურის ჟანრში პოპულარობა მოიპოვა.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
სხვა განვითარებები
2012 წლის ოქტომბერში, NBA-მ ოფიციალურად განაცხადა, რომ დაიწყებდა მოთამაშეების დაჯარიმებას, სიმულიანტობის შემთხვევაში.
გუნდები
1946 წელს დაწყებული NBA მოიცავდა 11 გუნდს, მას შემდეგ ზოგი გუნდი დაემატა, ზოგი გუნდი გაუქმდა, ზოგმაც ქალაქი შეიცვალა და ახალი სახელით მოგვევლინა და საბოლოოდ ამჟამად ლიგაში 30 გუნდია. აქედან 29 გუნდი აშშ ტერიტორიაზე მდებარეობს, ხოლო 1 გუნდი კი კანადის ტერიტორიაზე. ბოსტონ სელტიქსი არის ამჟამად ყველაზე ტიტულოვანი გუნდი, რომელმაც არსებობის მანძილზე 17 ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. მეორე ყველაზე წარმატებულ გუნდად კი ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი ითვლება, რომელსაც საბოლოოდ 16 ჩემპიონის ტიტული ეკუთვნის (11 როგორც ლოს-ანჯელესი და 5 როგორც მინეაპოლისი). ლეიკერსის შემდეგ კი მოდის ჩიკაგო ბულზი, რომელსაც 6 ჩემპიონობა აქვს მოპოვებული, ეს 6 ტიტული კი 8 წლის მანძილზე შეაგროვა 1990 წლიდან მოყოლებული. ასევე აღსანიშნავია სან-ანტონიო სპურსი, რომელმაც 1999 წლიდან მოყოლებული 4 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
1880-იანი წლების დასაწყისში მან ინგლისში ხშირი მოგზაურობა დაიწყო, 1890-იანებში ინგლისში სახლში იყიდა, სადაც დაწერა წიგნი, საიდუმლო ბაღი. მისი უფროსი ვაჟი, ლიონელი 1890 წელს ტუბერკულოზით გარდაიცვალა, რამაც ფრენსისი დეპრესიაში ჩააგდო. სვენ ბარნეტს დაშორდა 1898 წელს, 1900 წელს დაქორწინდა სტივენ თაუნსენდზე, ისინი განქორწინდნენ 1902 წელს. რამდენიმე წლის შემდეგ დასახლდა ნასაუს ოლქში, ნიუ-იორკში, სადაც 1924 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალულია როზლინის სასაფლაოზე.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
გუნდები
ახლანდელი ლიგის ორგანიზაცია 30 გუნდს ანაწილებს 2 კონფერენციაში, ხოლო თითო კონფერენციაში 3-3 დივიზიონია თავისი 5-5 გუნდიანად. უახლოესი (და უკანასკნელი) კონფერენციის და დივიზიონის ცვლილებები მოხდა 2004-05 სეზონის დასაწყისში.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
1936 წელს ცენტრალური პარკის კონსერვატორიის ბაღში მემორიალური სკულპტურა დაიდგა მის პატივსაცემად. ქანდაკებაზე ასახულია საიდუმლო ბაღის ორი ცნობილი პერსონაჟი, მერი და დიკონი.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
გუნდები
NBA-ში სულ 15 გაუქმებული გუნდია. ანდერსონ პეკერსი, პირველი დენვერ ნაგეტსი, ინდიანაპოლის ჯეტსი, შებოიგენ რედ სკინსი და ვატერლოო ჰოუქსი სანამ NBA-ში გადავიდოდნენ, NBL-ში თამაშობდნენ, მაშინ როდესაც ბალტიმორ ბულეტსი თამაშობდა ამერიკის საკალათბურთო ლიგაში, სანამ NBA-ს შეუერთდებოდა. 15 გაუქმებული გუნდიდან, 9 მათგანს მხოლოდ NBA-ში აქვს ნათამაშები. პეკერსი, რედ სკინსი და ჰოუქსი ნაციონალურ პროფესიონალურ საკალათბურთო ლიგაში გადავიდნენ და წარმოადგენენ მხოლოდ იმ გაუქმებულ გუნდებს, რომლებმაც ლიგა დატოვეს და სხვა ლიგაში გადავიდნენ. ბულეტსი უკანასკნელი გაუქმებული გუნდი იყო, რომელმაც NBA 1954-55 წლების სეზონში დატოვა და ამავე დროს ერთადერთი გუნდია, რომელმაც NBA ჩემპიონის ტიტული მოიგო. ჩიკაგო სტეგსი, ინდიანაპოლის ოლიმპიანსი, კლივლენდ რებელსი, პეკერსი და რედ სკინსი პლეი-ოფში ყოველ წელს გადიოდნენ, როდესაც ლიგაში აქტიურები იყვნენ. გაუქმებული გუნდების ქალაქებიდან, ჩიკაგო, კლივლენდი, დენვერი, დეტროიტი, ინდიანაპოლისი, ტორონტო და ვაშინგტონი არიან მხოლოდ ის ქალაქები, რომლებსაც ამჟამად კვლავ ჰყავთ NBA-ში გუნდები.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ბავშვობა მანჩესტერში
ფრენსის ელიზა ჰოჯსონი დაიბადა 141 იორკის ქუჩაზე, ჩიტჰემში, მანჩესტერში 1849 წლის 24 ნოემბერს. ის იყო ედვინ ჰოჯსონის და მისი მეუღლის, ელიზა ბოუნდის მესამე შვილი. ჰოჯსონი ფლობდა ბიზნესს, ყიდდა რკინისა და სპილენძის ნაწარმს. ოჯახი კომფორტულად ცხოვრობდა, ჰყავდათ მსახურები და პირადი ექთანი. ფრენსის ჰყავდა ორი უფროსი ძმა და ორი უმცროსი და.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
საზაფხულო შესვენების შემდეგ, სექტემბრის მიწურულს გუნდები უკვე იკრიბებიან, რათა ვარჯიშები განაახლონ. ვარჯიშის ძირითადი მონაწილე სამწვრთნელო შტაბი და ღირებული მოთამაშეები (განსაკუთრებით ახალბედები), ასევე აკვირდებიან გუნდის ძლიერ და სუსტ მხარეებს, ხდება მომზადება მოთამაშეების გრძელვადიანი რეგულარული სეზონისთვის, სადაც წარდგენილი უნდა იყოს 12 აქტიური მოთამაშე და 3 არააქტიური, რომლითაც რეგულარული სეზონი დაიწყება. გუნდებს შესაძლებლობა აქვთ გადმოიყვანონ კალათბურთელები, რომელსაც 2 წელზე ნაკლები აქვთ NBA გამოცდილება. ვარჯიშების შემდეგ იწყება პრე-სასეზონო თამაშები, სადაც ძირითადად ერთი შტატის ან ახლო შტატის გუნდები ატარებენ ამხანაგურ მატჩებს. NBA რეგულარული სეზონი კი ოქტომბრის ბოლო კვირაში იწყება.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ბავშვობა მანჩესტერში
1852 წელს ისინი გადავიდნენ დაახლოებით ერთი მილის მოშორებით ახლად აშენებულ ტერასაზე, წმინდა ლუკას ეკლესიის მოპირდაპირედ. ერთი წლის შემდეგ, 1853 წლის 1 სექტემბერს, როდესაც დედამისი მეხუთე შვილზე იყო ორსულად, ჰოჯსონი ინსულტით მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის გამოც ოჯახი შემოსავლის გარეშე დარჩა. ფრენსისზე ბებია ზრუნავდა, ხოლო ოჯახური საქმეების მართვა დედამ ჩაიბარა. ბებიისგან ისწავლა წიგნების სიყვარული, მისი პირველი წიგნი იყო ყვავილები წიგნი, რომელსაც ჰქონდა ფერადი ილუსტრაციები და პოემები. მათი შემოსავლის გამო, ელიზას მოუწია უარი ეთქვა ოჯახის სახლზე და შვილებთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად ნათესავებთან პენდლეტონში, სალფორდში.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
რეგულარული სეზონის განმავლობაში, თითო გუნდი 82 მატჩს ატარებს, თითოეული მათგანი 41 მატჩს შინ და 41 მატჩს გასვლაზე. გუნდი თავის დივიზიონის მოწინააღმდეგეს რეგულარული სეზონის განმავლობაში 4-ჯერ ხვდება (16 მატჩი სულ). ასევე, თითო გუნდი ატარებს 6 შეხვედრას სხვა 2 დივიზიონში, რომლებიც იმავე კონფერენციაში არიან 4-ჯერ (სულ 24 მატჩი), ხოლო 4 გუნდთან კი 3 მატჩს (12 თამაში). საბოლოოდ თითო გუნდი 2-ჯერ თამაშობს მეორე კონფერენციის წარმომადგენლებთან (სულ 30 მატჩს). ხუთ სეზონზე მეტს თითო გუნდი თამაშობს 80 თამაშს მის დივიზიონის მოწინააღმდეგესთან (20 თამაშს თითო მეტოქესთან, 10 სახლში და 10 გასვლაზე), ხოლო დანარჩენ იმავე კონფერენციის წამომარდგენლებთან კი 180 მატჩს (18 მატჩს თითო მათგანთან, 9 შინ და 9 გასვლაზე). რაც შეეხება მეორე კონფერენციას, მათ წარმომადგენლებთან 150 მატჩს ატარებს (10 მატჩს თითოეულთან, 5 შინ და 5 გასვლაზე).
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ბავშვობა მანჩესტერში
1863 წელს ელიზა ჰოჯსონი იძულებული გახდა გაეყიდა თავისი ბიზნესი და ოჯახი საცხოვრებლად გადაეყვანა შედარებით პატარა სახლში; ელიზას ძმამ, უილიამ ბონდმა თავის დას შესთავაზა რომ ტენესში თავის ოჯახთან ერთად ეცხოვრათ. ერთი წლის შემდეგ მანჩესტერში გადავიდნენ საცხოვრებლად. 1865 წელს შეერთებულ შტატებში იმიგრირდნენ და დასახლდნენ ნოქსვილთან ახლოს.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
thumb|left|[[მილუოკი ბაქსი თამაშობს შარლოტ ბობკეტსის წინააღმდეგ რეგულარულ სეზონში]] 2008 წელს, NBA გახდა იმ ორი წარმომადგენელს შორის „დიდი ოთხეულიდან“ ჩრდილოეთ ამერიკაში, რომლის რეგულარული სეზონის დროს, ნებისმიერი გუნდი თამაშობს ყველა სხვა გუნდის წინააღმდეგ (მეორე ასეთი ლიგა არის NHL). ყველა გუნდი სულ ცოტა ერთხელ იღებს მეტოქეს და ასევე ერთხელ სტუმრობს ამავე მეტოქეს ყოველ სეზონში. 2008 წლამდე რამდენიმე სეზონით ადრე, NBA იყო ერთადერთი ლიგა, რომელშიც ერთი გუნდი ყველას წინააღმდეგ თამაშობდა.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ტენესში გადასვლა
სამოქალაქო ომის დამთავრების შემდეგ, ფრენსის ბიძამ დაკარგა თავისი ბიზნესის დიდი ნაწილი და ვერ შეძლო ახლად ჩამოსული ოჯახის უზრუნველყოფა. ელიზა თავის ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად წავიდა ნიუ მარკეტში, ნოქსვილის გარეთ. მოგვიანებით ისინი გადავიდნენ ნოქსვილში მდებარე სახლში, რომელსაც ფრენსისმა უწოდა „ნოეს კიდობანი“. მათ მოპირდაპირედ ცხოვრობდა ბარნეტების ოჯახი. ფრენსისი დაუმეგობრდა სვენ ბერნეტს, რომელსაც ფრენსისმა გააცნო ისეთი ავტორების წიგნები, როგორებიც არიან ჩარლზ დიკენსი, სერ უოლტერ სკოტი და უილიამ მაიქპეის თეკერეი. მათი გაცნობიდან არც ისე დიდი ხნის შემდეგ სვენი გაემგზავრა ოჰაიოში, კოლეჯში სასწავლად.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
NBA არის ერთადერთი ლიგა, რომლის გრაფიკი გაწერილია შობის დღესასწაულზეც. ლიგა ატარებდა მატჩებს რეგულარულად ნებისმიერ დღესასწაულზე 1947 წლიდან მოყოლებული, თუმცა შობის დღეს ჩატარებული მატჩი არ იყო ნაჩვენები ტელევიზიით 1983-84 წლამდე. ამ დღეს საერთოდ დანიშნულია ისეთი შეხვედრა, რომელიც დიდ ინტერესსა და მეტოქეობას იწვევს როგორც გუნდებს, ისე ინდივიდუალურად მოთამაშეებს შორის. ამ დღეს ჩატარებული მატჩები შეფასებულია მაღალი რეიტინგით მთლიანი რეგულარული სეზონის განმავლობაში.
თებერვალში რეგულარულ სეზონში შესვენება ხდება, ყველა თამაში ჩერდება და ყველა ელოდება NBA All Star თამაშს. გულშემატკივრები აშშსა და კანადის ტერიტორიაზე ინტერნეტის საშუალებით აძლევენ ხმას. რომელი კალათბურთელიც მიიღებს ყველაზე მეტ ხმას, იმ პოზიციაზე იქნება თამაშში დამწყები NBA All Star თამაშისას. ასევე, მწვრთნელებს ეძლევათ საშუალება ხმა მისცენ დანარჩენ 14 მოთამაშეს. ამის შემდეგ დასავლეთ კონფერენციის მოთამაშეები უპირისპირდებიან აღმოსავლეთ კონფერენციის მოთამაშეებს. მოთამაშე, რომელიც საკუთარ შესაძლებლობების მაქსიმუმს აჩვენებს და გამოსაჩენი პიროვნება იქნება მატჩში, მიიღებს მატჩის MVP ჯილდოს; All Star შესვენების დროს, ამ მატჩამდე არის სხვადასხვა შეჯიბრებები, სადაც ახალბედები იმათ წინააღმდეგ თამაშობენ, ვინც NBA-ში უკვე მეორე სეზონს ატარებენ; ასევე შესაძლებლობების შეჯიბრი, სადაც მონაწილეებმა უნდა აჩვენონ სროლის, პასის გადაცემის და დრიბლინგის ყველაზე სწრაფი დრო; ასევე 3 ქულიანის შეჯიბრება, სადაც მონაწილემ განკუთვნილ დროში ყველაზე მეტჯერ უნდა ჩააგდოს 3 ქულიანი ნასროლი განკუთვნილი პოზიციებიდან; და რაღა თქმა უნდა „NBA ჩატენვის“ (NBA Slam Dunk) შეჯიბრება, სადაც მოთამაშეები ცდილობენ ყველაზე გასართობი და თვალშისაცემი ჩატენვა განახორციელონ კალათში ბურთის, გამარჯვებულს კი ამჯერად ხალხი მესიჯების წყალობით ირჩევს;
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
ტენესში გადასვლა
დედამისი გარდაიცვალა 1870 წელს და ორ წელიწადში მისი ორი და და ძმაც დაქორწინდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ სვენთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა, დაქორწინებას არ ჩქარობდა.
ქორწინება
მან თავისი შემოსავლით შეძლო ინგლისში დაბრუნება, შემდეგ პარიზში გაემგზავრა, სადაც სვენ ბარნეტის ქორწინების შემოთავაზება მიიღო. ისინი დაქორწინდნენ 1873 წლის სექტემბერში. ერთი წლის შემდეგ, 1874 წლის სექტემბერში მათ ეყოლათ პირველი შვილი, ლიონელი. ასევე იმ წელს მან დაიწყო მუშაობა თავის პირველ რომანზე, That Lass o' Lowrie's.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
აპრილის შუა რიცხვებში, რეგულარული სეზონი მთავრდება. ზუსტად ამ დროს იწყება ხმის მიცემა პირად ჯილდოებზე. „წლის მეექვსე კაცის ჯილდო“ - გადაეცემა იმ პიროვნებას, რომელიც სათადარიგოდან აგრძელებს თამაშს უფრო მეტს ვიდრე ძირითად შემადგენლობაში და შესაბამისად კარგად წარმოაჩენს თავს; „წლის ახალბედას ჯილდო“ - გადაეცემა იმ მოთამაშეს, რომელმაც NBA პირველი სეზონი საუკეთესოდ ჩაატარა; „ყველაზე გაუმჯობესებული მოთამაშე“ - იღებს ის პიროვნება, რომელიც წინა სეზონთან შედარებით გაცილებით აუმჯობესებს პერსონალურ თამაშს; „წლის მცველის ჯილდო“ გადაეცემა იმ მოთამაშეს, რომელიც რეგულარულ სეზონში დაცვაში საუკეთესოდ დგას; „წლის მწვრთნელის ჯილდო“ გადაეცემა იმ მწვრთნელს, რომელმაც გუნდისგან მაქსიმალურად შეძლო პოზიტიურის გამოჩენა; „ყველაზე ღირებული მოთამაშე“ ჯილდო გადაეცემა იმ მოთამაშეს, რომელიც მისი გუნდისთვის საუკეთესო თამაშს აჩვენებს და ეხმარება გუნდს წარმატებაში; ასევე სპორტული ახალი ამბების არაოფიციალური (მაგრამ შემდგომ აღიარებული) ჯილდო გუნდის აღმასრულებელ მენეჯერს, რომელიც გუნდისთვის ბევრ და სწორ მიმართულებით გადადგავს ნაბიჯს.
ფრენსის ჰოჯსონ ბარნეტი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1849 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი ნოველისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მწერლები
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
რეგულარული სეზონი
რეგულარული სეზონის დამთავრების შემდეგ ქვეყნდება „ყველა მოთამაშის“ გუნდს, ასევე „ყველა-მცველი“ და  „ყველა-ახალბედა“ გუნდებს, სადაც თითოეულ მათგანში 5 მოთამაშეა. პირველ მათგანში All-NBA არის 3 გუნდი, რომლებშიც შედიან მოთამაშეები რომლებმაც სეზონი საუკეთესოდ ჩაატარეს თითო პოზიციაზე, პირველი გუნდის სტატუსი ყველაზე სასურველია; ყველა მცველის პოზიციაზე ორი გუნდია, რომლებმაც რეგულარული სეზონი დაცვითი მხარეებით ბრწყინვალედ წარმოაჩინა; ასევე 2 გუნდია ყველა-ახალბედას პოზიციაზე, რომლისთვისაც NBA რეგულარული სეზონი პირველი გამოდგა და ასევე კარგად წარმოაჩინა თავი;
პლეი-ოფი
NBA პლეი-ოფი იწყება აპრილის ბოლოსკენ, სადაც თითო კონფერენციიდან 8 გუნდი იღებს მონაწილეობას. 8 გუნდიდან პირველ 4 ადგილში განწესებულია 3 დივიზიონის გამარჯვებული, ხოლო დანარჩენ 5 ადგილს კი საუკეთესო შედეგით დაკავებული გუნდი იპოვებს ფლეი-ოფში ასპარეზობის უფლებას.
პლეი-ოფი არის ტურნირის ფორმატის. ყოველი გუნდი თამაშობს მოწინააღმდეგესთან „საუკეთესო 7“ სერიას, სადაც პირველი გუნდი, რომელიც შეძლებს 4 გამარჯვების მოპოვებას, გადის შემდეგ ეტაპზე, მოწინააღმდეგე კი ეთიშება ასპარეზობას. მეორე რაუნდში, წარმატებული გუნდი ეთამაშება იმავე კონფერენციაში ასევე პირველ რაუნდში წარმატებულად გადალახულ გუნდს. რაც შეეხება იმ საკითხს, თუ ვინ ითამაშებს შინ, ასე გამოიყურება 2-2-1-1-1, ეს კი ნიშნავს რომ უმაღლესი შედეგით მყოფი გუნდი თამაშობს 1, მე-2, მე-5 და მე-7 თამაშებს შინ, ხოლო დაბალი შედეგით გასული გუნდი კი მე-3, მე-4 და მე-6 თამაშს. NBA ფინალში, კი გუნდები 2-3-2 თამაშობენ, ანუ ერთ-ერთი გუნდი ჩაატარებს საშინაო მატჩებს 1, მე-2, მე-6 და მე-7 თამაშებში, მაშინ როდესაც მეორე გუნდის საშინაო მატჩები იქნება მე-3, მე-4 და მე-5 თამაშებში. 2-3-2 წყობა უკვე 1985 წლიდან მოდის და დღემდე ძალაშია.
პლეი-ოფის ფინალური რაუნდი შედგება 7 მატჩიანი სერიისგან ორივე კონფერენციის გამარჯვებულს შორის, რომელიც ცნობილია როგორც NBA ფინალი, რომელიც ივნისში ტარდება. NBA ფინალში გამარჯვებული იგებს ლარი ობრაიანის ჩემპიონის თასს. გამარჯვებული გუნდის ყველა მოთამაშე და მნიშვნელოვანი წევრი, მათ შორის მწვრთნელები, გენერალური მენეჯერი იღებს ჩემპიონის ბეჭედს. ასევე ლიგის დაჯილდოებისას NBA ფინალის ყველაზე ღირებული მოთამაშე (MVP) იღებს ბილ რასელის ჯილდოს.
2006 წლის 2 აგვისტოს, NBA-მ გამოაცხადა ახალი პლეი-ოფის ფორმატი. ახალი ფორმატი ითვალისწინებდა სუსტი დივიზიონის უპირატესობას და ამიტომ 8 ადგილი შემდეგნაირად გადანაწილდა: კონფერენციის გამარჯვებული იკავებს პირველ ადგილს შესაბამისად მაგრამ 4-ეულში (შეიძლება მე-2 ადგილზე, შეიძლება მე-3 ადგილზე და შეიძლება მე-4 ადგილზე) გავიდეს ის გუნდი, რომელმაც დივიზიონი ვერ მოიგო მაგრამ სხვა დივიზიონის ჩემპიონებზე მეტი ქულის დაგროვება შეძლო. 2 ადგილს ასევე 2 სხვა დივიზიონის გამარჯვებული იკავებს. დანარჩენი 4 ადგილი კი საუკეთესო მაჩვენებელს რომელიც დააგროვებს, შესაბამისად ისინი გადიან.
საერთაშორისო შეჯიბრება
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია დროთა განმავლობაში მონაწილეობას იღებდა საერთაშორისო საკლუბო შეჯიბრებებზე. 1987 წლიდან 1999 წლამდე, NBA-ს ჩემპიონები თამაშობდნენ კონტინენტის ჩემპიონების წინააღმდეგ, რომლებიც იყვნენ კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის (FIBA) ჩემპიონები, ხოლო ეს ტურნირი კი მაკდონალდსის ჩემპიონატზე ტარდებოდა. ამ ტურნირს, ყოველ წელს NBA-ის გუნდი იგებდა და სხვა კლუბებს მოგების საშუალებას არ აძლევდა. FIBA ორგანიზებას უწევს მსოფლიო ჩემპიონატს კლუბთა შორის, რომელიც დაიწყო 2010 წლიდან და გეგმებში შედის NBA ჩემპიონის მოწვევა, რომელიც 2011 წლიდან უნდა დაიწყოს.
ჯილდოები
NBA პირველი ინდივიდუალური ჯილდო იყო NBA All-Star მატჩის MVP-ს ჯილდო (Most Valuable Player -MVP) და წლის ახალბედას ჯილდო. ორივე მათგანი პირველად 1953 წელს გადაეცა მოთამაშეებს. 1956 წელს ასევე დაემატა MVP ჯილდო, რომელიც რეგულარული სეზონის საუკეთესო მოთამაშეს გადაეცემოდა. ასევე 1969 წელს შეიქმნა ახალი პირადი ჯილდო ბილ რასელის NBA სუპერ ფინალის MVP ჯილდო. ეს ერთადერთი ჯილდოა რომელიც არ გადაეცემა NBA-სგან და გადაეცემა სპორტული სიახლეებისგან, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ეს ჯილდო ოფიციალურად არის აღიარებული NBA-ს მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია კატეგორია:საკალათბურთო ასოციაციები კატეგორია:სპორტული ლიგები
მხიარული მელოდიები
მინი|მარჯვნივ|200პქ| მხიარული მელოდიები (Merrie Melodies) — კომპანიის Warner Bros. Pictures ანიმაციური ფილმების სერია. გამოდიოდა 1931-1969 წლებში. თავდაპირველად მას უშვებდა სტუდია Harman-Ising Pictures. 1933-1944 წლებში სერიას უშვებდა Leon Schlesinger Productions. 1964-1967 წლებში სერიაზე მუშაობდა DePatie-Freleng Enterprises, ხოლო არსებობის უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში - კვლავ Warner Bros.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანიმაციური სერიალები
სოტონიხა
სოტონიხა (Сотониха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ილინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Quercus sinuata
Quercus sinuata — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
კამნიტზის ხეობა
მინი|250პქ|კამნიტზის ხეობა კამნიტზის ხეობა (Soutěsky Kamenice) — კლდოვანი ღრმა ხეობა ჩეხეთში, ჩეხეთის შვეიცარიის რეგიონში. მასში გაედინება მდინარე კამნიტზი, რომელიც ახლოსვე ერწყმის ელბას.
კამნიტზის ხეობა პირვალად 1877 ერთმა ყმაწვილმა დალაშქრა. შემდეგ, მისასვლელი გზა პრინცმა ედმუნდ კლარი-ალდრინგენმა გაიყვანა, იტალიელი მუშების დახმარებით, რომლებმაც 1889—1890 წლებში ხეობა გააფართოვეს და ნავების გამოყენებაც გახდა შესაძლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია
დონბას არენა
დონბას არენა (Донбас Арена) — საფეხბურთო სტადიონი უკრაინაში, ქალაქ დონეცკში. სტადიონი გაიხსნა 2009 წლის 29 აგვისტოს. მდებარეობს ლენინის პარკში. იტევს 51,504 მაყურებელს. სტადიონი მასპინძლობს დონეცკის „შახტარის“ საშინაო მატჩებს.
სტადიონს მშენებლობაზე დაიხარჯა 250 აშშ დოლარი, 30 მილიონი კი მის ირგვლივ პარკის და სხვა ობიექტების ასაშენებლად.
სტადიონის სახელი მიღებულია ორი სიტყვის შემოკლებით: დონეცკის ბასეინი – დონბასი.
მშენებლობა და დიზაინი
მინი|მარცხნივ|დონბას არენა 2007 წლის აგვისტოში მშენებლობა დაიწყო 2006 წლის 27 ივნისს. მთავარი კონტრაქტორი იყო თურქული კომპანია ENKA. სტადიონის მშენებლობა დასრულდა 2009 წელს და ამავე წელს გაიხსნა. სტადიონის მშენებლობაში დაახლოებით 1600 სპეციალისტი იღებდა მონაწილეობას, ძირითადად თურქები.
სტადიონის დიზაინი შექმნა კომპანია არუპსპორტმა. არუპსპორტის მიერაა დაპროექტებული შემდეგი სტადიონებიც: მანჩესტერ სიტის სტადიონი (მანჩესტერი, ინგლისი), ალიანც არენა (მიუნხენი, გერმანია), პეკინის ეროვნული სტადიონი (პეკინი, ჩინეთი).
დონბას არენა მფრინავ თეფშს წააგავს. მისი ნაპირები შიგნითაა შეზნექილი და შემინულია, გადახურულია ტრიბუნების ნაწილი. სახურავი ისეა მოწყობილი, რომ დღისით მზის სინათლემ სტადიონი გაანათოს. ღამით მუშაობს შიდა და გარე სპეციალური დეკორაციული განათებებით.
გახსნა
სტადიონი ოფიციალურად 2009 წლის 29 აგვისტოს გაიხსნა. ამავე დღეს უკრაინაში აღინიშნება მაღაროელების დღე და ქალაქ დონეცკის დღე. ქალაქი მდებარეობს სამთო მრეწველობის რეგიონში და თარიღიც სიმბოლურად იქნა შერჩეული. ამასთანაა დაკავშირებული სტადიონის მფლობელი გუნდის დონეცკის „შახტარის“ სახელწოდებაც (დონეცკის ქვანახშირის მაღაროელები).
სტადიონზე პირველი მატჩი გამართა დონეცკი „შახტარმა“ კიევის „ობოლონის“ წინააღმდეგ და 4-0 იმარჯვა (უკრაინის პრემიერ ლიგა 2009-2010).
ევრო 2012
დონბას არენა ერთ-ერთი სტადიონია, რომელიც 2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის მატჩებს მასპინძლობდა, მათ შორის D ჯგუფის, მეოთხედფინალისა და ნახევარფინალის თამაშებს.
მატჩები, რომლებსაც დონბას არენამ უმასპინძლა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო სტადიონები
ობერჰაუზენი
ობერჰაუზენი (Oberhausen) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში, რურის რეგიონში, მდინარე ემშერზე. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 212 945 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი ცნობილია გერმანიაში უდიდესი სავაჭრო ცენტრით.
ბანიოს-დე-მოლგასი
ბანიოს-დე-მოლგასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ალიარის-მასედის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 67,64 კმ². მოსახლეობა — 1493 კაცი (2020 წ.).
ობერჰაუზენი
გალერეა
File:Oberhausen bahnhof1.JPG|ობერჰაუზენის ცენტრალური სადგური File:Gasometer Oberhausen aussen.jpg|Gasometer File:Schloss Oberhausen-vom Gasometer.jpg|ობერჰაუზენის ციხესიმაგრე File:Rathaus(Grillopark).jpg|ქალაქის ჰოლი File:Stadttheater Oberhausen.jpg|ტეატრი
ბანიოს-დე-მოლგასი
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
ობერჰაუზენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
ხევის სიონი
მინი|250პქ| ხევის სიონის ხედი ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ჯაბა ლაბაძის ფოტო ხევის სიონი — IX-X საუკუნეების მიჯნის სამნავიანი ბაზილიკა, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფელ სიონში. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვის კვადრებით. ფასადების მორთულობა ღარიბულია. ტაძარში დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის კვალი. ეკლესიის მახლობლად, ციცაბო კლდის პირას დგას ოთხსართულიანი, პირამიდისებრი სადარაჯო კოშკი. იქვე, კვარცხლბეკზე აღმართულია მემორიალური ქვა-სტელა, რომელსაც თავდაპირველად ჯვარი აგვირგვინებდა. ერთ ქვაზე შემორჩენილია ღვთისმშობლისა და ჩვილის გამოსახულების ნაშთი. ხოლო ფუძის რვაკუთხა ქვაზე ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ეკლესიის შესასვლელთან ხევის უხუცესთათვის განკუთვნილი ქვის სავარძლები და სკამებია.
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ცივწყალა
ცივწყალა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, გომის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Camponotus misturus misturus
Camponotus misturus misturus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლაშქრობა
ლაშქრობა — სპორტული ტურიზმის სახეობა. მოგზაურის ფეხით მგზავრობა და თავშესაფარისა და სურსათის ზურგით ტარებას, როგორც წესი, ტურისტულ ლაშქრობას უწოდებენ. მისი პოპულარობის გამო არსებობს უამრავი ფეხით მოგზაურობის ორგანიზაცია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
ლაშქრობისას როგორც წესი გამოიყენება მსუბუქი, კომპაქტური აღჭურვილობა, მათ შორის — პატარა კარავი და საძილე ტომარა, ხოლო შორ ადგილებში ლაშქრობისას — სამყოფი საჭმელ–სასმელი, ფარანი, კარგი რუკა და კომპასი ან GPS.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაშქრობა
მასედა (ესპანეთი)
მასედა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ალიარის-მასედის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 102 კმ². მოსახლეობა — 2839 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
Looney Tunes
მინი|მარჯვნივ|250პქ Looney Tunes — ანიმაციური ფილმების სერია და პერსონაჟები, რომლებიც თავდაპირველად შეიქმნა, როგორც პაროდია უოლტ დისნეის ფილმებზე.
ისტორია
სერიაში გამოყენებული პერსონაჟების ავტორი იყო ლეონ შლეზინგერი. უოლტ დისნეის ფილმებისგან განსხვავებით, პერსონაჟები ერთმანეთს უფრო უხეშად ეპყრობოდნენ. დროთა განმავლობაში სერიალში პერსონაჟების დუეტებიც შეიქმნა - ერთ-ერთი ცნობილია ელმერისა და ბაგზ ბანის დუეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Looney Tunes კატეგორია:ანიმაციური სერიალები
Quercus stellata
Quercus stellata — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი
270პქ|მინი|დედამიწის კვეთი. მოჩანს მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი, მონიშნულია როგორც 2 270პქ|მინი|[[ოფიოლითები, რომელიც ორდოვიციულში ჩაწოლილი იყო „მოხოში“; შემდეგ, ტექტონიკური ძალების შედეგად ამოიზიდა ზედაპირზე]] მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი (მოხოროვიჩიჩის საზღვარი; როგორც წესი ეწოდება მოხო, ან უბრალოდ M) — გამყოფი ზედაპირი დედამიწის ქერქსა და მანტიას შორის, რომელიც დადგენილია სეისმოლოგიური მონაცემებით. გრძივი სეისმური ტალღების გავრცელების სიჩქარე მოხოროვიჩიჩის ზედაპირზე გადასვლისას (ზემოდან ქვემოთ) ნახტომისებურად იზრდება 6,7-7,6-იდან 7,9-8,2 კმ/წმ-მდე, ხოლო განივი ტალღებისა — 3,6-4,2-იდან 4,4-4,7 კმ/წმ-მდე. სხვადასხვა გეოფიზიკური, გეოლოგიური და სხვა მონაცემები გვიჩვენებენ, რომ ნახტომისებურად უნდა იცვლებოდეს ნივთიერებათა სიმკვრივეც: 2,9-3,0-იდან 3,1-3,5 ტ/მ³-მდე. ვარაუდობენ, რომ მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი ერთმანეთისაგან ყოფს სხვადასხვა ქიმიური შედგენილობის ფენებს.
სახელი ეწოდა ხორვატელი მეტეოროლოგისა და გეოფიზიკოსის ანდრია მოხოროვიჩიჩის პატივსაცემად, რომელმაც 1909 წელს პირველმა დაადგინა ამ საზღვართან დაკავშირებული სეისმური ტალღები. ზოგიერთ უნიკალურ რაიონში მოხოროვიჩიჩის ზედაპირი სუსტად არის გამოხატული, ფიზიკური პარამეტრები ვერტიკალზე იცვლება თანდათანობით რამდენიმე კილომეტრის ინტერვალში.
გასული საუკუნის 60-იან წლებში ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ განხორციელდა პროექტი „მოხოლე“, აღსანიშნავია აგრეთვე კოლის ზეღრმა ჭაბურღილი, ყოფილ სსრკ-ში. ამ პროექტების ძირითადი დანიშნულება იყო მოხოროვიჩიჩის ზედაპირის გამოკვლევა.
სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:დედამიწის აგებულება
მეჰმედ V
გარდაიცვალა 73 წლის ასაკში, 1918 წლის 3 ივლისს, ილდიზის სასახლეში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ოსმანების დინასტია
ინტეგრალური გეოგრაფია
ინტეგრალური გეოგრაფია — გეოგრაფიის განშტოება, რომელიც აღწერს და ხსნის ურთიერთქმედების სივრცით ასპექტებს ცალკეულ ადამიანსა ან საზოგადოებას და მათ ბუნებრივ გარემოს შორის, რომელთა ურთიერთქმედებას ადამიანი-ბუნებრივი გარემოს შეწყვილებული სისტემა ეწოდება. ინტეგრალური გეოგრაფია ეძებს როგორც ფიზიკური გეოგრაფიის დინამიკის გაგებას, ისე საზოგადოების ბუნებრივ გარემოზე კონცეპტუალიზაციის გზებს. ამგვარად, გარკვეულწილად, ინტეგრალური გეოგრაფია შეიძლება განხილულ იქნას როგორც ფიზიკური ანთროპოგეოგრაფიის მემკვიდრე — ტერმინი, რომელიც შემოიღო ვენის უნივერსიტეტის პროფესორმა ალბრეხტ პენკმა 1924 წელს. ინტეგრალური გეოგრაფია აშშ-ში უმეტესად იმყოფება კარლ ორტვინ ზაუერის სკოლების გავლენის ქვეშ, რომლის შეხედულება საკმაოდ ისტორიული იყო, ხოლო ამერიკელმა გეოგრაფმა ჯილბერტ ფოულერ უაიტმა განავითარა უფრო გამოყენებითი მიდგომა. კავშირი საზოგადოებრივ გეოგრაფიასა და ფიზიკურ გეოგრაფიას შორის კიდევ უფრო აშკარა იყო ვიდრე დღეს. ვინაიდან მსოფლიოს საზოგადოებრივი გამოცდილება ტექნოლოგიებითაა ნაკარნახევი, კავშირი საზოგადოებასა და გარემოს შორის ხშირად გაურკვეველი რჩება. ამგვარად, ინტეგრალური გეოგრაფია წარმოადგენს ანალიტიკური ხელსაწყოების უკიდურესად მნიშვნელოვან ნაკრებს ადამიანის მიერ გარემოზე ზემოქმედებისა და ყოფნის შეფასებისათვის. ეს ყოველივე ხორციელდება რელიეფსა და ციკლებზე საზოგადოებრივი აქტივობის შეფასების შედეგით. ამ ინფორმაციის მიღების მეთოდები შეიცავს დისტანციურ ზონდირებასა და გეოგრაფიულ საინფორმაციო სისტემას. ინტეგრალური გეოგრაფია გვეხმარება გარემო განვიხილოთ ხალხთან მისი კავშირის თვალსაზრისით. მისი საშუალებით ჩვენ შეგვიძლია სხვადასხვა სოციალური და ჰუმანიტარული მეცნიერებების პერსპექტივების ანალიზი და მათი გამოყენება ხალხის მიერ გარემოს პროცესების გაგებაში. მაშასადამე, იგი ითვლება გეოგრაფიის მესამე განშტოებად, ხოლო სხვა დარგებია ფიზიკური და საზოგადოებრივი გეოგრაფია.
სქოლიო
კატეგორია:გარემოს სოციალური მეცნიერება კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
1875
თარიღი უცნობია
*
თემურ ქეცბაია
თემურ ქეცბაია (დ.18 მარტი, 1968, გალი) — ქართველი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. 1990-იან წლებში საქართველოს ნაკრების წამყვანი მოთამაშე. საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2009–2014 წლებში. კვიპროსის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2022 წლიდან.
ფეხბურთელის კარიერა
საფეხბურთო კარიერა სოხუმის დინამოში დაიწყო. 1987 წელს პერსპექტიული ნახევარმცველი ქართული ფეხბურთის ფლაგმან თბილისის დინამოში გადავიდა. 1992 წელს კვიპროსულ კლუბში (ფამაგუსტას "ანორთოსისი") გადადის,  1994 წელს კი – საბერძნეთში, ათენის "AEK" ირიცხება, რომლის შემდგენლობაშიც საბერძნეთის ჩემპიონი და ფანების კერპი ხდება.