cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ღრმა ზღვის ღარი
ღრმა ზღვის ღარი გეგმაში წარმოადგენს სუსტად დახრილ ან იშვიათად სწორხაზოვან ვიწრო ასიმეტრიულ როფს, რომელიც აქტიურად ვითარდება რღვევების გასწვრივ თალასოკრატონების პერიფერიულ ნაწილებში, რომლებიც შეადგენს კუნძულთა რკალების სისტემის ნაწილს. უკანასკნელ შემთხვევაში ღრმა ზღვის ღარები გამოიხატება ან ძალიან მკვეთრად (ალეუტის ღარი, კურილ-კამჩატკის ღარი, ფილიპინების ღარი და სხვა) ან სუსტად (კიუსიუს ღარი, ახალი გვინეის ღარი და სხვა).
ზოგჯერ ღრმა ზღვის ღარი ვრცელდება არა კუნძულთა რკალების ოკეანისკენ მიბჯენილ მხარეს, არამედ განაპირა ზღვის ღრმა წყლის ქვაბულის ფარგლებში (ბანდის ზღვის ღრმა ზღვის ღარი, კუნძულ ლუსონიდან დასავლეთით სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში). სიღრმე მერყეობს 5-11 კმ ფარგლებში. ღრმა ზღვის ღარის სიგრძე შეადგენს რამდენიმე ათას (2000-4000) კმ-ს, სიგანე, პირობითად იზომება იზობათებით 6,5 კმ — რამდენიმე კმ-მდე. ღრმა ზღვის ღარის ფსკერი წარმოადგენს ოკეანესთან შედარებით ინტენსიური ნალექთდაგროვების არეს. ფხვიერი დანალექი საფრის სიმძლავრე ფერდობებზე უმნიშვნელოა, ხოლო ფსკერზე აღწევს 2-3 კმ-ს.
ღრმა ზღვის ღარის განივი პროფილი V-სებრი ფორმისაა, ფერდობები ციცაბოა, საშუალოდ 5°, რღვევებთან თანხვედრის ადგილებში საფეხურებისებრი, ციცაბო. უღრმეს ადგილებში გადის ბრტყელი აკუმულაციური ფსკერის ვიწრო (5-20 კმ) ხაზი. ღრმა ზღვის ღარის ჩაზნექილობის კომპენსაციის ხარისხი სხვადასხვაა და დამოკიდებულია ადგილობრივ ფიზიკურ-გეოგრაფიულ პირობებზე. ჩვეულებრივ ესაა მკვეთრად არაკომპენსირებული როფები, რომლებსაც მკვლევართა უმრავლესობა თანამედროვე გეოსინკლინებს მიაკუთვნებს. ღრმა ზღვის ღარი ყალიბდება ოკეანური ფილის სუბდუქციის ზონაზე.
ღრმა ზღვის ღარის ფერდობები მიქცეულია კუნძულთა რკალებისკენ, ახასიათებს განსაკუთრებული სეისმური აქტივობა, ამასთან, ზედაპირთან ახლოს მყოფი მიწისძვრის კერები დაჯგუფებულია ვერტიკალურად ორიენტირებულ ზონაში. ანომალიური გრავიტაციული ველის ექსტრემუმები ან თანხვდება ღარის ღერძს, ან (ხშირად) არის გადაადგილებული მასთან მიმართებაში კუნძულთა რკალების მხარეს. ღრმა ზღვის ღარის ქვეშ არსებული დედამიწის ქერქის აგებულება რთულია.
ღარების ფსკერული ნალექები პლეისტოცენ-ჰოლოცენური ასაკისაა და წარმოდგენილია ტურბიდიტებით, რომლებიც ზოგჯერ შეიცავენ ტუფების ჰორიზონტებსა და ტუფოგენურ-ტერიგენულ დანალექებს. კურილ-კამჩატკისა და სხვა ღრმა ზღვის ღარების კვლევამ უჩვენა, რომ მათ ქვეშ დაგებულია სუბკონტინენტური (კუნძულთა რკალების მხარისკენ) და ოკეანური (ოკეანის მხარისკენ) ტიპის ქერქები. ღრმა ზღვის ღარის ღერძის ქვეშ მყოფი მძლავრი ბაზალტური ფენა აღწევს 10 კმ-ს.
ღრმა ზღვის ღარის ქვედებულის ასაკი პირობითად შეიძლება მიეკუთვნოს ცარცულს ან პალეოგენურს. ღარების ფსკერული ფაუნა უძველესია, რომელსაც ენდემიზმის მაღალი ხარისხი ახასიათებს. მათი ტექტონიკური აქტივობა მკვეთრად გამოიხატებოდა მთელი გვიანდელი კაინოზოურის განმავლობაში და ნარჩუნდება დღევანდელ დღემდე.
ღრმა ზღვის ღარები აღმოაჩინეს XIX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში ტრანსოკეანური სატელეგრაფო კაბელების გაყვანის დროს. ღრმა ზღვის ღარების დეტალური კვლევა დაიწყო სიღრმეების ექოლოტური გაზომვის გამოყენებასთან ერთად.
შაბანის ციხე
შაბან კალესის ციხე — ციხე თურქეთში მდინარე ხარშიტის წყლის მარცხენა სანაპიროზე. ცენტრალური გზიდან უნდა გადალახო მდინარე ხარშიტი და შეუყვე სოფელ დოხუზ–კონაღის აღმართებს. ამ სოფლის ძველი სახელია ზანდანი. გზაა სოფლის ცენტრამდე ძალზე ცუდია. ციხე, უფრო ზუსტად ციხე-კოშკი სოფლის თავში, ხეობისაკენ წინ წამოზიდულ კლდოვან, პირამიდისებური ფორმის ბორცვზეა დაშენებული. აქედან შესანიშნავად მოსჩანს ხეობა, ოთხივე მხრივ კარგად მოზრდილ მანძილზე. ადგილობრივთა გადმოცემით, ხარშიტის ხეობაზე გამავალი ძველი გზები ძირითადად ხეობის მარცხენა მხარის ზედა ნაწილში იყო გამართული, რადგან აქ რელიეფი შედარებით არაა მკაცრი. ბევრია მოვაკებული ადგილები, რომლებზედაც სოფლებია გაშენებული. მათივე გადმოცემით ძველი გზა სწორედ იმ მაღლა აზიდული ბორცვის ძირში გაივლიდა, რომელზედაც ციხე იყო დაშენებული. ძეგლი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. მხოლოდ აქა-იქ შეინიშნება საძირკვლის ნაშთები. ადგილობრივთა გადმოცემით, იგი დანგრევამდეც მცირე მოცულობის ნაგებობა იყო. როგორც ჩანს, ეს ციხე-კოშკი აქ გამავალ გზას აკონტროლებდა და ამავე დროს მას საგუშაგო-სასიგნალო დანიშნულების ფუნქციაც უნდა ჰქონოდა. ვფიქრობთ, იგი ხეობის როგორც ზედა, ისე ქვედა ზონაში არსებულ საფორტიფიკაციო ნაგებობებთან იყო დაკავშირებული და თავისი ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე შუალედურ რგოლს წარმოადგენდა. ჩანს, რომ ხეობას უკვე ადრებიზანტიური ეპოქიდან მაინც ჰქონდა ერთ ჯაჭვზე ასხმული თავდაცვის სისტემა ზღვის სანაპიროდან ხეობის სათავეებამდე.
ღრმა ზღვის ღარი
სქოლიო
კატეგორია:ღრმა ზღვის ღარები კატეგორია:სანაპიროსა და ოკეანური რელიეფის ფორმები კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:სუბდუქცია
შაბანის ციხე
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
სამვერსიანი რუკა
მინი|სამვერსიანი რუკის ნაკრები ორვერსიანი რუკა (Трехверстная карта) — 1:126 000 მასშტაბის სამხედრო-ტოპოგრაფიული რუკების კომპლექტი, გამოშვებული მეფის რუსეთის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კავკასია კატეგორია:სამვერისიანი რუკები
აგორა
აგორა (ἀγορά) — სახალხო კრება ძველ საბერძნეთში, აგრეთვე ადგილი, სადაც ეს კრება იმართებოდა (ჯერ ბასილევსების სასახლის მახლობლად, შემდეგ — აკროპოლისის ძირში). პოლისის ზრდასთან ერთად აგორამ ქალაქის შუაგულში გადაინაცვლა (საზღვაო ქალაქებში — ნავსადგურის მახლობლად) და საზღვაო პოლიტიკური და ეკონომიკური ცხოვრების ცენტრად იქცა. ძვ. წ. V-VI საუკუნეების ზოგიერთ ქალაქში (კერძოდ ათენში) აგორა რთული ხუროთმოძღვრულის კომპლექსი იყო — სწორკუთხა მოედანს სამი მხრიდან ეკვროდა დორიული პორტიკები, მეოთხე მხარეს კი ორნავიანი „წმინდა სტოა“ (გრძელი ღია გალერეა ან კოლონადა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის არქიტექტურა კატეგორია:მოედნები კატეგორია:სახალხო კრებები კატეგორია:ძველი საბერძნეთის საზოგადოება
ჯანფრანკო ძოლა
ჯანფრანკო ძოლა (Gianfranco Zola; ; დ. 5 ივლისი, 1966) — იტალიელი საფეხბურთო მწვრთნელი და ფეხბურთელი. ჯანფრანკო ძოლა, დაიბადა 1966 წელს ოლენაში, იტალია. ძოლა 1996 წელს, ჩელსის მწვრთნელმა რუდ გულიტმა შეიძინა პარმადან 4.5 მილიონ ფუნტად. ჩელსიში იტალიელმა შვიდი ბრწყინვალე სეზონი ჩაატარა, 297 მატჩი გაიტანა 80 გოლი. 1998 წლის თასების თასის ფინალში, დენის უაიზის ბრწყინვალე გადაცემის შემდეგ, ძოლას სულ რაღაც ერთი შეხები დასჭირდა იმისათვის, რომ ბურთი შტუდგარტის კარში მოეთავსებინა. ასევე საკულტო მომენტია მის კარიერაში გოლი ნორვიჩის წინააღმდეგ. ძოლამ ჩელსი 2006 წელს დატოვა. იტალიის ნაკრებში ჩატარებული აქვს 35 მატჩი, გატანილი აქვს ათი გოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1966
ფრედერიკ სენგერი
ფრედერიკ სენგერი (Frederick Sanger; დ. 13 აგვისტო 1918, რენდკომბი, გლოსტერშირი — გ. 19 ნოემბერი 2013 ) — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი. მას ორჯერ ჰქონდა ნობელის პრემია მიღებული. არის ერთადერთი მეცნიერი ისტორიაში, რომელმაც ორჯერ მიიღო ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. 1958 წელს პრემია მიიღო ცილების, განსაკუთრებით კი ინსულინის, სტრუქტურის დადგენისათვის, ხოლო 1980 წელს (უოლტერ გილბეტთან და პოლ ნაიმ ბერგთან ერთად) ფუნდამენტური გამოკვლევებისათვის ნუკლეინმჟავების ბიოქიმიური თვისებების, განსაკუთრებით რეკომბინირებული დნმ თავისებურებების, კვლევის სფეროში.
მოღვაწეობა
მისი ძირითადი ნაშრომები ეძღვნება ცილებისა და ნუკლეინის მჟავების ქიმიას. აღსანიშნავია, რომ 1945 წლიდან იგი სწავლობდა ინსულინს. მის მიერ შემუშავდა პეპტიდური ამინოჯგუფების იდენტიფიკაციის დინიტრო–ამინობენზოლური მეთოდი – სწორედ ამ მეთოდის დახმარებით გახდა შესაძლებელი ინსულინის ბუნების, მასში ამინოჯგუფების თანმიმდევრობისა და საბოლოოდ მისის სტრუქტურის დადგენა (1944-1954 წწ.). სენგერმა დაადგინა, რომ ინსულინის ბრუტო ფორმულაა C337N65O75S6. სამი სულფიდური „ხიდი“ შედგება ორი ჯაჭვისაგან: ჯაჭვი A-შემდგარი 21 ამინომჟავური ნაშთისაგან და ჯაჭვი B-შემდგარი 30 ამინომჟავური ნაშთისაგან. ამ სამუშაოზე დაყრდნობით შეიქმნა სინთეზური ინსულინი.
ფრედერიკ სენგერის მიერ 1965 წელს შემუშავდა რნმ-ისა და დნმ-ის ფოსფორ 32Р–ით მარკირების მეთოდი, რამაც ხელი შეუწყო აღნიშნული ბიომოლეკულების სტრუქტურულ კვლევას და ამასთან უზრუნველყო კვლევისათვის გამოყენებული ყოფილიყო მცირე ოდენობით საკვლები ობიექტი – 10−6გ. მან დაადგინა 5S რნმ–ის და FX 174 ფაგის დნმ–ის სტრუქტურა. მის მიერ შემუშავდა დნმ–ის პირველადი სტრუქტურის კვლევის მეთოდიც.
ჯილდოები
მიღებული აქვს დიდი ბრიტანეთის დამსახურების ორდენი, ღირსების კავალერის ორდენი და ასევე არის ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის კომანდორი. არის ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1954 წლიდან), მთელი რიგი მეცნიერებათა აკადემიებისა და სამეცნიერო საზოგადოებების წევრი. ასევე ლონდონის სამეფო საზოგადოების (1969) მედალის, ფუნდამენტური სამედიცინო კვლევებისათვის ალბერტ ლასკერის პრემიის (1977) და ორჯერ (1958, 1980) ნობელის პრემიის ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ბიოქიმიკოსები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
დიეგო გოდინი
დიეგო რობერტო გოდინ ლეალი (Diego Roberto Godín Leal; დ. 16 თებერვალი, 1986, როსარიო) — ურუგვაელი ფეხბურთელი, სერია A-ს კლუბ „კალიარისა“ და ურუგვაის ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. არის უეფა-ს ევროპის ლიგის, ევროპის სუპერთასის (ორჯერ), ესპანეთის ჩემპიონატისა და თასის გამარჯვებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ფრანგი ურუგვაელები კატეგორია:ურუგვაელი ფეხბურთელები კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:ურუგვაის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვილიარეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ურუგვაის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები კატეგორია:2007 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2019 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ქანიჟელი სიავუშ-ფაშა
ქანიჟელი სიავუშ-ფაშა (Kanijeli Siyavuş Paşa; დ. ? — გ. 1602) — ბოსნიური ან უნგრული წარმოშობის ოსმალი სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი იყო სამჯერ: 1582 წლის 24 დეკემბრიდან 1584 წლის 28 ივლისამდე. 1586 წლის 15 აპრილიდან 1589 წლის 2 აპრილამდე და 1592 წლის 4 აპრილიდან 1593 წლის 28 იანვრამდე.
თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ცხოვრობდა სტამბოლში და იქვე გარდაიცვალა 1602 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:გარდაცვლილი 1602
გიზო ნიშნიანიძის ქუჩა
გიზო ნიშნიანიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი); ლადო ასათიანის ქუჩიდან ამაღლების გასასვლელამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. გზა მიემართებოდა კოჯრისაკენ და სათავეს იღებდა თბილისში კოჯრის კართან. XIX საუკუნის 40-იან წლებში გზის საწყის მონაკვეთს ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩამდე ეწოდა ალექსი ველიამინოვის სახელი (ახლანდელი შალვა დანიას ქუჩა), ქუჩის შუა ნაწილს — ბაღის ქუჩა (ახლანდელი ლადო ასათიანის ქუჩა), ხოლო ბოლო მონაკვეთს შერჩა გავრცელებული სახელწოდება — კოჯრის გზა. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც კოჯრის ქუჩა. ქუჩაზე შემონახულია XIX საუკუნის II ნახევრის საცხოვრებელი სახლები. 2015 წლის 30 ოქტომბერს მიენიჭა გიზო ნიშნიანიძის სახელი.
სქოლიო
ნიშნიანიძე
კიროვის ძეგლი (დონის როსტოვი)
კიროვის ძეგლი (Памятник Кирову) — სერგეი კიროვის ძეგლი დონის როსტოვში. დგას პუშკინის ქუჩისა და კიროვის პროსპექტის გადაკვეთაზე. ძეგლი გაიხსნა 1939 წელს. აგებულია ზინოვი ვილენსკისა და ვიქტორ ბარინოვის პროექტის მიხედვით. კიროვის ძეგლს გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
1918 წლის გაზაფხულზე სერგეი კიროვი იმყოფებოდა როსტოვში. ის მონაწილეობდა დონის როსტოვის საბჭოების პირველ ყრილობაში.
1939 წლის 30 აპრილს კიროვის ძეგლი საზეიმოდ გაიხსნა ხალხმრავალ შეკრებაზე. ძეგლი დაიდგა სკვერში, რომელმაც მიიღო კიროვის სახელწოდება. მანამდე კი ამ სკვერში იდგა მარმარილოს ქვით აგებული კვართის ეკლესია, რომელიც აიღეს 1930 წელს. როგორც შემდგომში გაირკვა ძეგლის ასაგებად გამოყენებული იყო სწორედ ეკლესიის ნანგრევებიდან დარჩენილი მარმარილო.
მეორე მსოფლიო ომის დროს როსტოვის მცხოვრებლებმა ძეგლი მიწაში ჩაფლეს და ამით დანგრევას გადაარჩინეს, 1945 წელს კი კვლავ აღადგინეს.
თავდაპირველად კიროვის ძეგლი კულტურული მემკვიდრეობის დანიშნულების იყო, 1997 წელს კი მას ეს სტატუსი მოეხსნა ..
2003 წელს კაზაკების საზოგადოებამ „დონის უდიდესი მებრძოლები“ წამოაყენეს წინადადება, რომ სკვერში ეკლესია აღედგინათ და ძეგლი სხვა ადგილას გადაეტანათ. ამ იდეას მხარი დაუჭირა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა და მორწმუნეებმა, ვინაიდან ისინი აღშფოთებულები იყვნენ ძეგლზე არსებული წარწერით „ეშმაკი“. ძეგლის გადატანის წინააღმდეგი მხოლოდ კომუნისტები და როსტოვის ერთ-ერთი პარტიის წარმომადგენლები იყვნენ. საბოლოოდ გაიმართა სახალხო ბჭობა და გადაწყვეტილება მიიღეს ძეგლი გადაეტანათ კიროვის პროსპექტის კუთხეში, პუშკინის ქუჩაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ძეგლები
ვისენტე ალეიქსანდრე
ვისენტე პიო მარსელინო კირილო ალეიქსადრე ი მერიო ( დ. 26 აპრილი, 1898   -  გ.  14 დეკემბერი, 1984 ) — ესპანელი პოეტი, რომელიც დაიბადა სევილიაში. ალეიქსანდრემ მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში 1977 წელს „მისი ნოვატორული პოეზიისათვის, რომელიც ადამიანის გარემოებებს კოსმოსსა და დღევანდელ საზოგადოებაში აშუქებს და ამავდროულად წარმოადგენს ესპანური ტრადიციული პოეზიის განახლებას ომებს შორის“. ის თაობა 27-ის ნაწილი იყო.
ალეიქსანდრეს ადრინდელი პოეზია, რომელიც მან, ძირითადად, თავისუფალი სტილით დაწერა, ძალიან სიურრეალისტურია. იგი ადიდებს ბუნების სილამაზეს სიმბოლოების გამოყენებით, რომლებიც დედამიწასა და ზღვას ასახავს. ალეიქსანდრეს ადრეული ლექსების დიდი ნაწილი მწუხარებით არის სავსე. ისინი ასახავს მის განცდას, რომ ადამიანებმა დაკარგეს ვნება და თავისუფალი სული, რომელიც მან ბუნებაში დაინახა. ის ლუის სერნუდასა და ფედერიკო გარსია ლორკასთან ერთად ესპანური ლიტერატურის ერთ-ერთი უდიდესი პოეტი იყო. მისი პოეზიის მელანქოლია ისევე იყო წარუმატებელი და ეფემერული, როგორც სასიყვარულო ურთიერთობების მელანქოლია.
ალეიქსანდრეს ბისექსუალობა კარგად იყო ცნობილი მისი მეგობრების წრეში, მაგრამ ის ამას საჯაროდ არასოდეს აღიარებდა. მას ჰქონდა გრძელვადიანი სასიყვარულო ურთიერთობა პოეტ კარლოს ბუჟინოსთან.
გარდაიცვალა 1984 წლის 14 დეკემბერს მადრიდში, 86 წლის ასაკში.
მისი ნამუშევრები
მისი პოეზიის ადრეული კრებულები მოიცავს დედამიწის ვნებას (1935) და განადგურება ან სიყვარულს (1933). 1944 წელს მან დაწერა სამოთხის აჩრდილი, პოეზია, სადაც მან პირველად დაიწყო ყურადღების გამახვილება ისეთ თემებზე, როგორებიცაა მეგობრობა, ამხანაგობა და სულიერი ერთიანობა. მოგვიანებით დაწერილი მისი წიგნები მოიცავს გულის ისტორიას (1954) და უზარმაზარ დომინაციას (1962).
ალეიქსანდრე სამართალმცოდნე იყო მადრიდის უნივერსიტეტში. მისი ნამუშევრები ინგლისურ ენაზე ითარგმნა როგორც ვისენტე ალეიქსანდრეს ოცი პოემა (1977) და ხანგრძლივობა სინათლისთვის: ვისენტე ალეიქსანდრე ( რჩეული ლექსები) (1979; Copper Canyon Press, 2007).
პოეზია
მისი პირველი წიგნი Ámbito, რომელიც დაიწერა 1924 და 1927 წლებს შორის და გამოქვეყნდა მალაგაში 1928 წელს, მიიჩნევა პოეტის წარჩინებულ ნაშრომად, რომელსაც ჯერ არ მიუღია საკუთარი აღიარება. ნაწარმოებში ერთხმად გაჟღერდა თეთრი ლექსი და ხუან რამონ ხიმენესის ხელოვნება ხელოვნების ესთეტიკისათვის და ჟორჟ გილენის სიჭარბე, გარდა ამისა, კლასიკური ესპანური პოეზიის ულტრაისტიკური ექოები  ოქროს ხანიდან, განსაკუთრებით ფრაი ლუის დე ლეონი და გონგორა.
სიურეალისტური პოეზია
მომდევნო წლებში, 1928-1932 წლებში, რადიკალური ცვლილებები შეინიშნება ალეიქსანდრეს პოეტურ კონცეფციაში. სიურრეალიზმის წარმომადგენლების (განსაკუთრებით ჟან ნიკოლა არტიურ რემბო და ლოტრეამონის ) და ზიგმუნდ ფროიდის შთაგონებით, იგი ახდენს პროზაული პოეზიის ( დედამიწის ვნება, 1935), ვერლიბრის და აშკარა სიურეალისტური მეთოდების ადაპტაციას ( ხმლები, როგორც ტუჩები, 1932. განადგურება ან სიყვარული, 1935. სამოთხის აჩრდილი, 1944). ეს ყველაფერი კი გადაიქცა პოეტის გამოხატვის ფორმად. ამ ლექსების ესთეტიკა არარაციონალურია და გამოხატვა უახლოვდება „ნაკადს“, რწმენის დოგმატის მიღების გარეშე. სიურრეალიზმთან ერთად, პოეტი არ იღებს არც ერთ ტრადიციას, არც რიტმს და არც საკუთარ თავს ათავისუფლებს. ლუის სერნუდას შეეძლო ეთქვა: „შენი თეთრი ლექსი არ ჰგავს სხვა არაფერს.“ სინამდვილეში, მის სტილს მოაქვს გამოუქვეყნებელი სტილისტიკური სიახლეები, როგორიცაა ინვერსიული შედარება ( ხმლები, როგორც ტუჩები ) ან კავშირის განცალკევების ექვივალენტი ( განადგურება ან სიყვარული ), ჰიპერბოლას ამატებს დაუმუშავებელი ოცნების სიმბოლოს, ამდიდრებს ესპანური პოეტური ენის სტილისტურ შესაძლებლობებს. ისევე როგორც გარსილასო დე ლა ვეგა, გონგორა და რუბენ დარიო, თითოეული მათგანი ლირიკული ენის შესანიშნავი განმაახლებლები იყვნენ წარსულში. პოეტი ზეიმობს სიყვარულს, როგორც ბუნებრივ, უმართავ ძალას, რომელიც არღვევს ყოველგვარ ადამიანურ შეზღუდვას და აკრიტიკებს კონვენციალიზმს, რომლითაც საზოგადოება ცდილობს მის დაპყრობას.
სქოლიო
კატეგორია:სიურრეალისტი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი პოეტები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ლგბტ პოეტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლგბტ ლაურეატები კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:ესპანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურაში
ახაშენი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ახაშენი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტომაშ გარიგ მასარიკი
ტომაშ გარიგ მასარიკი (Tomáš Garrigue Masaryk; დ. 7 მარტი, 1850, გოდონინი, მორავია, — გ. 14 სექტემბერი, 1937, ლანი, ჩეხოსლოვაკია) — ჩეხი სოციოლოგი და ფილოსოფოსი, საზოგადოებრივი და სახელმწიფო მოღვაწე, ჩეხოსლოვაკიის დამოუკიდებლობისათვის მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. სახელმწიფოს ჩამოყალიბების შემდეგ კი მისი პირველი პრეზიდენტი (1918–1935).
დაიბადა უბრალო გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ბრნოში, ვენაში, ლაიფციგში. 1882 წელს გახდა პრაღის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1915 წლიდან მონაწილეობს ჩეხოსლოვაკიის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში იმყოფებოდა შვეიცარიაში, იტალიაში, დიდ ბრიტანეთში, საფრანგეთში, რუსეთში, აშშ-ში, სადაც აქტიურად ეწეოდა პროპაგანდას ჩეხოსლოვაკიის დამოუკიდებლობისათვის. ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაცემის შემდეგ 1918 წელს დაუსწრებლად აირჩიეს ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტად. ერთი თვის შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში.
ჯერ კიდევ მის სიცოცხლეში არსებობდა პრეზიდენტის კულტი, მას „პრეზიდენტ-განმათავისუფლებელს“ უწოდებდნენ. 1935 წელს მისი გადადგომის შემდეგ პრეზიდენტად აირჩიეს საგარეო საქმეთა მინისტრი ედუარდ ბენეში.
გარდაიცვალა 1937 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1850 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
ნოვო-კონიუშენის ხიდი
ნოვო-კონიუშენის ხიდი (Ново-Конюшенный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში გრიბოედოვის არხზე, ქალაქის ცენტრალურ რაიონში. აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს.
მდებარეობა
ხიდი მდებარეობს თავლის მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქრისტეს დაღვრილი სისხლის ტაძართან ახლოს.
უახლოესი მეტროსადგურია (600 მ) „გოსტინი-დვორი“.
სახელწოდება
1917 წლამდე ხიდს ერქვა უფლის აღდგომის ტაძრის ხიდი. 1917 წლის შემდეგ ეწოდებოდა გადაფარებული ხიდი.
1975 წლის ზაფხულში ხიდმა მიიღო სახელწოდება გრინევიცკის ხიდი ნაროდნიკ-ტერორისტის, იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მკვლელის იგნატი გრინევიცკის სახელი, რომელმაც ბომბი ესროლა იმპერატორს ხიდის ახლოს.
1998 წელს ხიდმა მიიღო თავისი თანამედროვე სახელი, ახლოს მდებარე თავლის მოედნის მიხედვით.
ისტორია
ფართო ხის ხიდი აქ ააშენეს ჯერ კიდევ 1880-იან წლებში. მშენებლობის პერიოდში ხიდის სიგანე იყო 115 მეტრი (შედარებისათვის, ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის ყველაზე განიერი ხიდია ლურჯი ხიდი მდინარე მოიკაზე, სიგანე 97,3 მ.). ტაძრის მშენებლობის დასრულების შემდეგ ხიდმა მიიღო სახელწოდება „უფლის აღდგომის ხიდი“, რომელიც შეინარჩუნა 1917 წლამდე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მას ოფიციალურად გადაარქვეს და უწოდეს გადაფარებული ხიდი. თავისი არსებობის მანძილზე ხიდი არაერთხელ გადააკეთეს.
ამჟამინდელი რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1967 წელს ინჟინრების ი. ლ. იურკოვის, ლ. ნ. სობოლევისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით.
იშეევო (იშიმბაის რაიონი)
იშეევო (Ишеево; Ишәй) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. იშეევის სოფსაბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 30 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 14 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 1000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
აგორანომოსი
აგორანომოსი (ἀγορανόμοι) — საგანგებო მოხელე ძველ საბერძნეთში. ევალებოდა სავაჭროებში წესრიგის დაცვა, საწონ-საზომის შემოწმება, ბაჟის აკრეფა, სავაჭრო ხომალდების კონტროლი. ირჩევდნენ წილისყრით. ატიკაში 10 აგორანომოსი იყო: 5 ათენისა და 5 პირეოსისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძნული სამართალი კატეგორია:ძველი ბერძნული ეკონომიკა
პატარა გლდანის ტბა
პატარა გლდანის ტბა — გაუდინარი ტბა აღმოსავლეთ საქართველოში, ქალაქ თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს თბილისის ქვაბულში, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, დიდი გლდანის ტბიდან დასავლეთით, ზღვის დონიდან 530 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,05 კმ², აუზის ფართობი 0,31 კმ². სიგრძე 300 მ, სიგანე 170 მ. მაღალი დონეა გაზაფხულზე, დაბალი — ზაფხულში. ნაპირები სუსტად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. წყალი მლაშეა.
პამპლონიტა
პამპლონიტა (Pamplonita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 767 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 176 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ანსემბურგი
250px|მინი|ახალი ციხესიმაგრე ანსემბურგი (Aansebuerg, Ansemburg) — სოფელი ტუნტანგეს კომუნაში, დასავლეთ ლუქსემბურგში. 2001 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 40-ს შეადგენდა.
ანსემბურგი არის ეიშ ვალეის ნაწილი, რომელიც ცნობილია, როგორც შვიდი ციხესიმაგრის ვალეი. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ორი ციხესიმაგრე ამ შვიდი ციხესიმაგრიდან. ანსემბურგის ახალი ციხესიმაგრე მდებარეობს ერთ კილომეტრზე ან ძველი ციხესიმაგრის მხოლოდ ნახევარი მილით დაბლა, რომელიც ააგო მეწარმე ტომას ბიდარტმა 1639 წელს, დღესდღეობით კი ცნობილია უფრო თანამედროვეობით და ტერასული ბაღებით.
სქოლიო
კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია კატეგორია:ლუქსემბურგის გეოგრაფია
კერენსია
კერენსია (Querência) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 0 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონარანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 033 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.73 კმ²-ზე. ფართობი 17 786 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
იპატინგა
იპატინგა (Ipatinga) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 239 468 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 452.34 კმ²-ზე. ფართობი 164 884 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
BE (Beady Eye-ს ალბომი)
BE — ინგლისური ჯგუფ Beady Eye-ს მეორე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2013 წლის 10 ივნისს. ალბომის პროდიუსერია დეივ სიტეკი.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ლიამ გალაგერი, გემ არჩერი და ენდი ბელი, გარდა მითითებულისა
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:Beady Eye-ს ალბომები
დავიწყებული მეფე
დავიწყებული მეფე (The forgotten king) — რეჟისორ ნიკოლოზ ხომასურიძის მიერ კინოსტუდია „Nikoloz fims-ში“ 2013 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. . მთავარ როლებში: კახა აბუაშვილი, თემო ბარბაქაძე, ნუგზარ ჩიქოვანი, ელგუჯა ბურდული, გივი ჩუგუაშვილი, მიშა არობელიძე და ანა იმნაძე. ფილმი „დავიწყებული მეფე“ გადაღებულია ერთ უწყვეტ დუბლში, 105 წუთი მონტაჟის გარეშე. კინოჩვენებების შემდეგ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ ფილმში მომხდარიყო რამდენიმე მონტაჟური ჭრა.
სიუჟეტი
ფილმის სიუჟეტი დაფუძნებულია საქართველოს ისტორიაში მომხდარ გასაიდუმლოებულ ეპიზოდებზე და აგებულია 1178 წლიდან 2011 წლამდე საქართველოსა და მსოფლიოში მომხდრ რეალურ და გამოგონილ ფაქტებზე. ცნობილი პროდუსერი დემეტრე ორბელი და მისი მეუღლე ელენე ჩამოდიან თბილისში 11.11.11-ში, რომელიც არის ყველაზე ხელსაყრელი დღე დროის პორტალებში სამოგზაუროდ. იურგენ ბორმანის ხელმძღვანელობით ნაცისტური ორგანიზაცია „ანანერბე“-ს წევრები თავს ესხმიან სასტუმროში დემეტრესა და ელენეს, მაგრამ ფუსტი მეომრების ვაჟასა და ნიკოს დახმარებით ისინი გადარჩებიან და აღმოჩნდებიან განდობილი გიორგის სასახლეში, საიდანც გიორგის მიყავს დემეტრე სხვადასხვა ეპოქაში, რათა გაარკვიონ დემნა უფლისწულის ტრაგიკული ბედი, თუ ვინ დაწერა პოემა „ვეფხისტყაოსანი“ და რა საიდუმლო კოდები დაფარა მასში.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართული ისტორიული ფილმები კატეგორია:ქართული ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ნიკოლოზ ხომასურიძის ფილმები
არაკუარი
არაკუარი (Araquari) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 9 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოინვილის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 810 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 64.61 კმ²-ზე. ფართობი 383 986 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
მასტერსი 2015 (სნუკერი)
მასტერსი 2015 (Masters 2015, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Dafabet Masters 2015 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 2015 წლის 11 იანვრიდან 18 იანვრამდე ალექსანდრა-პალასში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა შონ მერფი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ნილ რობერტსონი ანგარიშით 10:2.
სქოლიო
კატეგორია:მასტერსი (სნუკერი) კატეგორია:2015 წელი სნუკერში
ზაურ ხაბეიშვილი
ზაურ ხაბეიშვილი (დ. 11 აგვისტო, 1998, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი. ზუგდიდის „დინამოს“ ნახევარმცველი. კარიერა დაიწყო „სამტრედიაში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები
ანტონ ინგოროყვა
ანტონ ინგოროყვა (დ. 8 იანვარი/თებერვალი, 1948, სოფელი მაკვანეთი, ოზურგეთის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1971 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1971-1974 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ლაბორატორიის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ამ უნივერსიტეტის კომკავშირის კომიტეტის მდივანი, საქართველოს ალკკ თბილისის ნაძალადევის რაიკომის პირველი მდივანი. 1975-1990 წლებში იყო თბილისის მეტროპოლიტენის პარტიული კომიტეტის მდივანი, საქართველოს კპ თბილისის ჩუღურეთის რაიკომის განყოფილების გამგე, რაიკომის მდივანი, ნაძალადევის რაიკომის მეორე მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის განყოფილების გამგე, ჩუღურეთის რაიკომის პირველი მდივანი, თბილისის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, 1991 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დოცენტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1999- 2000 იყო წლებში საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
გიორგი ჩერქეზიშვილი
გიორგი ჩერქეზიშვილი (დ. 13 სექტემბერი, 1979, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ეკონომისტი. საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი 2018 წლის 20 ივნისიდან ამავე წლის 15 ივლისამდე.
ბიოგრაფია
გიორგი ჩერქეზიშვილი დაიბადა 1979 წლის 13 სექტემბერს. 2001 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, გახდა საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ბაკალავრი. 2001-2003 წლებში იგი იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების მაგისტრი. 2001-2002 წლებში იყო ევროკომისიის „TACIS“-ის პროექტის ტექნიკური დახმარება კონტროლის პალატაის ადმინისტრაციული ასისტენტი. 2002-2005 წლებში იგი იყო საქართველოს კონტროლის პალატის საერთაშორისო ურთიერთობებისა და რეფორმების დეპარტამენტის წამყვანი სპეციალისტი. 2005–2006 წლებში იგი იყო საქართველოს ბანკის კორპორატიული დეპარტამენტის ბიზნესის განვითარების მენეჯერი. 2006–2009 წლებში კი ამავე ბანკის კორპორატიული დეპარტამენტის ენერგეტიკის სექტორის წამყვანი ურთიერთობების მენეჯერი. 2009–2013 წლებში იყო საქართველოს ბანკის კორპორატიული დეპარტამენტის ვი-აი-პი ბანკინგის მომსახურების ჯგუფის დირექტორი; 2014 წელს იყო – სს საპარტნიორო ფონდის საინვესტიციო დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე; 2014-2017 წლებში კი ამავე ფონდის საინვესტიციო დეპარტამენტის დირექტორი. 2012-2015 წლებში იყო გრენობლის ბიზნესის უმაღლესი სკოლისა და კავკასიის ბიზნესის სკოლის ორმაგი ხარისხის პროგრამის (საფრანგეთი-საქართველო) ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრი. 2017 წლის მარტიდან 2018 წლის ივნისამდე იყო საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე. 2018 წლის 20 ივნისიდან ამავე წლის 15 ივლისამდე კი იკავებდა ეკონომიკის მინისტრის პოსტს. 2018 წლის 16 ივლისიდან ამავე წლის ოქტომბრამდე იყო კვლავ ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
აღმოსავლეთი სუდანი
thumb|აღმოსავლეთი სუდანის რუკა აღმოსავლეთი სუდანი — ცხელი, მშრალი, ტროპიკული სავანების ეკორეგიონი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში.
იგი წარმოადგენს სავანების ფართე ზოლის აღმოსავლეთ ნახევარს, რომელიც მიემართება აფრიკის აღმოსავლეთისაკენ და დასავლეთისაკენ, მდებარეობს კამერუნის მთიანეთიდან აღმოსავლეთით. საჰელის ზოლში აკაციებით დაფარული მშრალი სავანა მდებარეობს ჩრდილოეთით და მის ფარგლებს გარეთ, რომელიც საჰარის უდაბნოს წარმოადგენს, ხოლო სამხრეთით, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნოტიო ტყეები.
პუერტო-სანტანდერი
პუერტო-სანტანდერი (Puerto Santander) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტში.
აღმოსავლეთი სუდანი
სამხრეთ სუდანის რესპუბლიკის სუდში ჩაფლული მდელოები ამ ტერიტორიას ყოფენ აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად. რელიეფი ძირითადად მოსწორებულია, თუმცა არსებობს ზოგიერთი ჭაობიანი მონაკვეთები ალბერტის ტბის ირგვლივ და ეთიოპიის დასავლეთ ნაწილში.
პუერტო-სანტანდერი
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 112 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აღმოსავლეთი სუდანი
აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით ჭარბობს ტროპიკული კლიმატი წვიმიანი სეზონით, დანარჩენი თვეები მშრალია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია
იუჯინ დებსი
იუჯინ ვიქტორ დებსი (დ. 5 ნოემბერი, 1855 – გ. 20 ოქტომბერი, 1926) — ამერიკელი სოციალისტი პოლიტიკოსი და პროფესიული კავშირის წევრი, მსოფლიოს ინდუსტრიული მუშების (IWW) ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი. ხუთჯერ იყარა კენჭი ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტობის კანდიდატად სოციალისტური პარტიიდან. პრეზიდენტის კანდიდატობის, ასევე მისი ჩართულობის გამო მუშათა მოძრაობებში, დებსი გახდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში მცხოვრები ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სოციალისტი.
მისი პოლიტიკური კარიერის დასაწყისში დებსი იყო დემოკრატიური პარტიის წევრი. 1884 წელს იგი აირჩიეს ინდიანას გენერალური ასამბლეის დემოკრატად. რამდენიმე პატარა კავშირთან მუშაობის შემდეგ, მათ შორის ლოკომოტივის მეხანძრეების საძმო, დებმა დიდი წვლილი შეიტანა ამერიკული რკინიგზის კავშირის (ARU) დაარსებაში. ეს კავშირი იყო ერის ერთ-ერთი პირველი ინდუსტრიული კავშირი. მას შემდეგ რაც პულმანის სასახლის მანქანების კომპანიის მუშებმა ორგანიზება გაუწიეს „გარეული კატების“ გაფიცვას 1894 წლის ზაფხულში, ბედსმა ბევრი შეიყვანა ARU-ში. პულმანის მანქანების გაფიცვას ეროვნული მნიშვნელობა მიანიჭა დებმა ARU-სთან ერთად, ისინი ბოიკოტს უცხადებდნენ მათ რკინიგზას. ამ მოძრაობამ დიდი ზეგავლენა მოახდინა დეტროიტის დასავლეთის სარკინიგზო ხაზებზე, მასში ჩართული იყო 27 შტატის დაახლოებით 250 000-მდე მუშა. ფოსტის მუშაობის გაგრძელების მიზეზით პრეზიდენტმა გროვერ კლივლენდმა გამოიყენა ამერიკის შეერთებული შტატების არმია, რათა დაეშალა გაფიცვა. ვინაიდან დებსი იყო ARU-ს ლიდერი, მას ბრალი წაუყუნეს ბოიკოტის მოწყობის ბრალდებით სახელმწიფოს წინააღმდეგ, რის გამოც იუჯინმა ციხეში გაატარა ექვსი თვე.
ციხეში დებსი კითხულობდა სხვადასხვა ნაშრომებს სოციალური თეორიის საკითხებზე და ექვსი თვის შემდეგ გახდა საერთაშორისო სოციალისტური მოძრაობის აქტივისტი. დებსი იყო ამერიკის სოციალურ-დემოკრატიული პარტიისა (1898) და ამერიკის სოციალისტური პარტიის დამფუძნებელი წევრი (1901).
დებსმა ხუთჯერ იყარა კენჭი ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტად სოციალისტური პარტიიდან. 1900 წელს (მოიპოვა ხმების 0.6%), 1908 (3.0%), 1908 (2.8%), 1912 (6.0%) და 1920 (3.4%). ის ასევე 1916 წელს დაასახელეს ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის კანდიდატად მშობლიური ინდიანას შტატიდან.
ადრეული ცხოვრება
დებსი 1855 წლის 5 ნოემბერს ინდიანის შტატის ქალაქ ტერ-ჰოტში საფრანგეთიდან ემიგრირებული ჟან დანიელ და მარგერიტ მარი ბეტრიშ დებსების ოჯახში დაიბადა. დებსის მამა, შეძლებული ოჯახის შთამომავალი, თავად საფეიქრო ფაბრიკისა და ხორცის ბაზრობის მფლობელი იყო.
სატრანსპორტო ცილები
უჯრედის მემბრანები განვლადია სპეციფიკური იონებისა და სხვადასხვა პოლარული მოლეკულების მიმართ. ამ ჰიდროფილურ ნივთიერებებს, სატრანსპორტო ცილების გავლით, რომლებიც მემბრანას კვეთს, შეუძლიათ თავიდან აიცილონ კონტაქტი ლიპიდის ორმაგ შრესთან.
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
საფრანგეთის რევოლუციისგან შთაგონებული იგი ხშირად უკითხავდა საკუთარ ვაჟს ფრანგულ და გერმანულ კლასიკურ ლიტერატურას. დებსსაც სახელი ფრანგი რადიკალი მწერლების ეჟენ სიუსა და ვიქტორ ჰიუგოს პატივსაცემად დაარქვეს. იუჯინის საყვარელი წიგნი ჰიუგოს „საბრალონი“ ყოფილა, რომელიც სოციალურ უთანასწორობას და ჩაგრულთა ბედს შეეხება და რომელსაც დებსი მთელი ცხოვრების განმავლობაში უბრუნდებოდა.
სატრანსპორტო ცილები
ზოგიერთი სატრანსპორტო ცილა, რომელთაც არხის ცილები ეწოდებათ ჰიდროფილური არხის საშუალებით ფუნქციონირებს, რომელსაც ცალკეული მოლეკულები ან ატომური იონები გამოიყენებენ როგორც გვირაბს მემბრანაში. ცალკეულ უჯრედებში წყლის მოლეკულების გავლას მემბრანაში ხელს უწყობს არხის ცილები, რომელთაც აქვაპორინები ეწოდება. სხვა სატრანსპორტო ცილები, რომელთაც მატარებელი ცილები ეწოდება, თავიანთ თანამგზავრებს მიემაგრება და ფორმას უცვლის, ისე რომ მათ მემბრანაში გავლა შეძლონ.
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
დებსი საჯარო სკოლაში დადიოდა, საიდანაც 14 წლის ასაკში წამოვიდა და მუშაობა ვაგონების საპოხი საშუალებებისგან მწმენდავად დაიწყო, რისთვისაც დღეში 50 ცენტს იღებდა. 1871 წლის დეკემბერში იმის გამო, რომ ლოკომოტივის ერთ-ერთი ცეცხლფარეში სამუშაოზე სიმთვრალის გამო არ გამოცხადდა, მისი საქმის შესრულება დებსს მოუწია. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში დებსი ტერ-ჰოტი-ინდიანაპოლისის ხაზზე ცეცხლფარეშად მუშაობდა.
სატრანსპორტო ცილები
ორივე შემთხვევაში, სატრანსპორტო ცილები სპეციფიკურია იმ ნივთიერების მიმართ, რომლის ტრანსლოკაციასაც ახდენს: მხოლოდ გარკვეულ ნივთიერებას აძლევს მემბრანის გადაკვეთის საშუალებას. მაგალითად, გლუკოზა, რომელიც სისხლშია და სისხლის წითელ უჯრედებს უჯრედული აქტივობისთვის ესაჭიროება, პლაზმური მემბრანის სპეციფიკური სატრანსპორტო ცილების საშუალებით ამ უჯრედებში სწრაფად შედის. გლუკოზის ტრანსპორტერი ისევე სელექტიურია, როგორც მატარებელი ცილა, რომელიც გლუკოზის სტრუქტურულ იზომერ ფრუქტოზასაც კი უკუაგდებს. ამრიგად, მემბრანის სელექტიური განვლადობა დამოკიდებულია როგორც ლიპიდური ორმაგი შრის, ასევე მემბრანაში ჩაშენებული სპეციფიკური სატრანსპორტო ცილების განმასხვავებელ ბარიერზე.
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
1875 წელს დედის მოთხოვნით დებსმა რკინგიზაზე მუშაობას თავი დაანება და ოთხი წლის განმავლობაში სასურსათო მაღაზიაში მუშაობდა, რის პარალელურადაც ღამის ბიზნეს სკოლის გაკვეთილებს ესწრებოდა.
სატრანსპორტო ცილები
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
ექტორ აგოსტი
ექტორ პაბლო აგოსტი (Héctor Pablo Agosti; დ. 20 აგვისტო, 1911, ბუენოს-აირესი — გ. 29 ივლისი ან 29 აგვისტო, 1984, იქვე) — არგენტინელი ფილოსოფოსი და ლიტერატურათმცოდნე. არგენტინის კომპარტიის წევრი.
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
1875 წლის თებერვალში დებსი პროფკავშირულ გაერთიანებას, ლოკომოტივის ცეცხლფარეშთა საძმოს შეუერთდა. 1877 წელს ორგანიზაციის საერთოეროვნულ ყრილობაზე ის ტერ-ჰოტის ლოჟას წარმოადგენდა. 1878 წელს დებსი საძმოს ყოველთვიური გამოცემის ამხანაგ რედაქტორად აირჩიეს. ორი წლის შემდეგ ის საძმოს პირველი მდივანი და ფინანსთა გამგე გახდა. იმავე წელს ჟურნალის რედაქტორობაც თავად ჩაიბარა. საძმოს სტრუქტურებში დებსი 1893 წლამდე, ხოლო ჟურნალში 1894 წლამდე მუშაობდა.
ექტორ აგოსტი
ბიოგრაფია
მისი შრომები „ინხენიეროსი, ახალგაზრდობის დამრიგებელი“ (1945), „ეჩევერია“ (1951), „რეალიზმის დასაცავად“ (1945), „ერი და კულტურა“ (1959) და სხვა, მარქსისტული ესთეტიკისა და სოციალისტური რეალიზმის პრინციპების პროპაგანდას ემსახურება. საინტერესოა მისი ავტობიოგრაფიულ ნარკვევთა კრებული „პატიმარი“ (1938), გამოკვლევები ფრანგული ლიტერატურის ისტორიიდან და ზოგადთეორიული შრომები ეროვნული კულტურის საკითხებზე.
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
ამ პერიოდში ის საკუთარ ქალაქში ცნობილ ადამიანად იქცა. 1879-1883 წლებში ორი ვადით ტერ-ჰოტის ქალაქის საბჭოს მდივანი იყო. 1884 წელს იგი ერთი წლით დემოკრატიული პარტიის რიგებიდან ინდიანის გენერალური ასამბლეის დეპუტატად აირჩიეს.
ექტორ აგოსტი
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინელი კომუნისტები კატეგორია:არგენტინელი ფილოსოფოსები
იუჯინ დებსი
ადრეული ცხოვრება
1885 წლის 9 ივნისს დებსი ქეიტ მეტცელზე დაქორწინდა. მათი სახლი ტერ-ჰოტში დღემდე არსებობს ინდიანის უნივერსიტეტის კამპუსის ტერიტორიაზე და ამჟამად მუზეუმის სახით ფუნქციონირებს. დებსს და ქეითს შვილები არასდროს არ ჰყოლიათ.
პროფკავშირული აქტივიზმი
დებსი რეგულარულად მოუწოდებდა მუშებს გულმოდგინე მუშაობისკენ, პატიოსნებისა და სიბეჯითისკენ, აძლევდა რჩევებს, როგორ გამხდარიყვნენ სანდო და სასურველი სამუშაო ძალა დამქირავებლისთვის. ამასთან, საძმოში მუშაობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ცდილობდა ცეცხლფარეშთათვის ალკოჰოლის რეგულარული მოხმარების ჩვევა მოეშალა.
იმ დროისთვის დებსს სწამდა, რომ „კაპიტალი და მუშა-ხელი ერთმანეთის მეგობრები იყვნენ“ და დამსაქმებლებსა და დასაქმებულებს შორის დავის გაფიცვებით გადაჭრა არასწორად მიაჩნდა. ისტორიკოს დევიდ შენონის შეფასებით,  პროფკავშირული საქმიანობის პირველ წლებში დებსი თითქმის არასდროს ემხრობოდა გაფიცვების ორგანიზებას და აკრიტიკებდა იმდროინდელ ანარქისტებსა და სოციალისტებს, ვინც არეულობისკენ მოუწოდებდნენ მშრომელებს.
1880-იანი წლების ბოლოდან დებსი სულ უფრო მეტად ხვდებოდა, რომ მუშებისთვის ინდივიდუალური პირობების შექმნა საკმარისი აღარ იყო და საჭირო იყო კოლექტიური მოთხოვნების წაყენება. სხვადასხვა პროფესიის მიხედვით დანაწევრებულ საძმოებს შორის კოორდინაცია არ არსებობდა, რის გამოც დამსაქმებლები მარტივად ახერხებდნენ გვერდი აეარათ მშრომელთა მოთხოვნების შესრულებისთვის. დებსის თვალთახედვის ცვლილებაზე დიდი გავლენა ჰქონდა 1888 წლის ბერლინგტონის რკინიგზელთა გაფიცვას, რომელშიც თვითონაც მონაწილეობდა და რომელიც ათთვიანი ბოიკოტის შემდეგ უშედეგოდ დასრულდა.
პულმანის გაფიცვა
თუმცა კავშირის წევრებმა გაფრთხილება არ გაითვალისწინეს და უარი თქვეს პულმანის კომპანიის მიერ წარმოებულ ვაგონებზე ასვლასა და მათ მართვაზე. მას მერე რაც გაფიცვამ სენტ-ლუისში გადაინაცვლა და გაფიცულთა რაოდენობამ 80 000-ს მიაღწია, დებსი გაფიცვას შეუერთდა. 1894 წლის ივლისს ნიუ-იორკ თაიმსის მოწინავე სტატიაში დებსი „საშიშ კანონდამრღვევად და კაცობრიობის მტერად“ იყო მოხსენიებული. გაფიცვისას დებსის აქტიურობის გამო პრესაში პულმანის გაფიცვას „დებსის ამბოხადაც“ იხსენიებდნენ.
ვინაიდან პულმანის კომპანიის მიერ წარმოებული შემადგენლობები ამერიკაში ფოსტის გადატანისთვისაც გამოიყენებოდა, ამერიკის პრეზიდენტმა გროვერ კლივლენდმა ფოსტის მიმოსვლის აღდგენის საბაბით, გაფიცვის ჩასახშობად აშშ-ის რეგულარული არმია გამოიყენა. გაფიცვის ჩახშობას 30 ადამიანი ემსხვერპლა, ათასობით მუშა კი ან შავ სიაში იქნა შეყვანილი ან დააპატიმრეს. დაპატიმრებულთა შორის იყო დებსი, რომელიც სასამართლოს მოთხოვნის შეუსრულებლობისთვის ექვსი თვით ფედერალურ ციხეში გაგზავენს.
სოციალისტ აქტივისტად ჩამოყალიბება
დებსი დაპატიმრებისას სოციალისტი არ ყოფილა. თუმცა საპატიმროში ყოფნის პერიოდში ის და მისი თანამებრძოლები ამერიკაში მოღვაწე ცნობილი სოციალისტებისგან რეგულარულად იღებდნენ წერილებს, წიგნებსა და პამფლეტებს. წლების მერე დებსი იგონებდა:
დებსს საპატიმროში სტუმრობდა ბრიტანელი პროფკავშირელი და სოციალისტი კირ ჰარდი და მილოუკის სოციალისტური გაზეთის რედაქტორი ვიქტორ ბერგერი, ვინც გერმანული სოციალიზმის შესახებ წერდა.ამ პერიოდში დებსი კარლ მარქსისა და სხვა სოციალისტების ნაშრომებს გაეცნო და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა სოციალისტად.
პირველ ეტაპზე დებსი კვლავ არ იყო ჩამოყალიბებული კაპიტალისტური სისტემიდან სოციალიზმზე გადასვლის გზებში. თავდაპირველად დებსს სწამდა, რომ სოციალისტურ პრინციპებზე მოწყობილი მცირე კომუნებით შესაძლებელი იქნებოდა მთელი ამერიკის მოცვა. ჯერ კიდევ პულმანის გაფიცვამდე დებსი მხარს უჭერდა წარმოების საშუალებების კოლექტიურ მფლობელობაში გადანაცვლებას. დებსმა მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ გააცნობიერა, რომ სოციალიზმის დამყარებას ძლიერი რევოლუციური მოძრაობა ესაჭიროებოდა, შესაბამისად წლებთან ერთად დებსის გამოსვლები და ნაწერებიც სულ უფრო რადიკალური ხდებოდა. დებსის ცოლი, ქეითი სოციალიზმს მხარს არ უჭერდა. ცოლ-ქმარს შორის წარმოშობილი უთანხმოების შესახებ მოგვიანებით ამერიკელმა მწერლმა ირვინგ სტოუნმა ბიოგრაფიული რომანი დაწერა, სახელწოდებით „მოწინააღმდეგე სახლში“.
სოციალისტური პარტიების დაარსება
სოციალისტური იდეებით შთაგონებულმა დებსმა ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ძველ თანამებრძოლ მარტინ ელიოტთან ერთად პოლიტიკური კარიერა წამოიწყო. 1897 წელს დებსის მიერ რკინიგზელთა კავშირიდან შემორჩენილი თანამებრძოლების დახმარებით დაარსებულ პარტიაში, „ამერიკულ სოციალ-დემოკრატიაში“, თავიდანვე არსებობდა ორი ძირითადი მიმდინარეობა, ერთი მხრივ ადამიანებისა, ვინც სოციალიზმის პრაქტიკაში გატარებას და შემდეგ ამერიკაში გავრცელებას სოციალისტურ პრინციპებზე აშენებული მცირე კოლონიების დაარსებით ცდილობდა და მეორე მხრივ ადამიანებისა, ვინც მხარს უჭერდა ევროპული სტილის სოციალისტური პოლიტიკური პარტიის დაარსებას, რომელიც ქვეყნის სათავეში მოსვლას არჩევნების საშუალებით მოახერხებდა.
„ამერიკული სოციალ-დემოკრატიის“ 1898 წლის ყრილობაზე ერთობას პოლიტიკურ აქტივისტთა ფრთა გამოეყო და ახალი ორგანიზაცია „ამერიკის სოციალ-დემოკრატიული პარტია“(Social Democratic Party of America) დააარსა, რომელიც „შეერთებული შტატების სოციალ-დემოკრატიული პარტიის“(Social Democratic Party of the United States) სახელითაც იყო ცნობილი.
დებსი პარტიის ხუთკაციანი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად აირჩიეს, რომელიც პარტიის მართვაზე იყო პასუხისმგებელი. პარტიის აღმასრულებელ მდივნად დაინიშნა დებსის ძმა, თეოდორ დებსი, რომელიც პარტიის ყოველდღიურ საქმიანობას კურირებდა. მართალია პარტიაში დებსი სხვა წევრებისგან დამოუკიდებლად არასდროს იღებდა გადაწყვეტილებებს, მაგრამ პულმანის გაფიცვისას მოპოვებულმა პოპულარობამ და სახელმა მას გაზეთებში პარტიის მთავარი წარმომადგენლის სტატუსი დაუმკვიდრა.
1901 წელს სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ ამერიკის უძველეს მუშათა სოციალისტური პარტიიდან წამოსულ წევრებთან ერთად ინდიანაპოლისში გამართულ ყრილობაზე ახალი, „ამერიკის სოციალისტური პარტია“ დააარსა. 1905 წელს დებსი თანაპარტიელებთან ერთად ასევე მონაწილეობას იღებდა საერთაშორისო პროფესიული კავშირის Industrial Workers of the World-ის დაარსებაში.
საპრეზიდენტო არჩევნები
1900 წლის არჩევნებზე სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სახელით დებსი პრეზიდენტობისთვის, ელიოტი კი კონგრესმენობისთვის იბრძოდნენ. ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატ ჯობ ჰარიმანთან ერთად წარმოებული საპრეზიდენტო კამპანიის შემდეგ დებსმა 87 945 ხმა (ხმათა 0,6 %) დააგროვადა საარჩევნო კოლეგიაში არც ერთი ხმა არ მიუღია.
1901 წელს დაარსებული ამერიკის სოციალისტური პარტიის სახელით დებსი ოთხჯერ იღებდა მონაწილეობას ამერიკის საპრეზიდენტო არჩევნებში, 1904, 1908, 1912 და 1920 წლებში. 1904 წლის არჩევნებში დებსმა 402 810 ხმა მიიღო, რაც ხმათა 3 %-ს შეადგენდა. საარჩევნო კოლეგიაში დებსს კვლავ არ რგებია არცერთი ხმა, თუმცა ხმათა საერთო რაოდენობით მესამე ადგილზე გავიდა. 1908 წელს 420 852 ხმა მიიღო, ხმათა 2,8 % და კვლავ ვერ მოიპოვა საარჩევნო კოლეგიაში ხმა.
1912 წლის არჩევნებში უკვე ხმათა 6 % მოაგროვა (901 551 ხმა). ფლორიდის შტატში გამართულ არჩევნებში ის ვუდრო უილსონის შემდეგ მეორე ადგილზე გავიდა და აჯობა პრეზიდენტ უილიამ ჰოვარდ ტაფტსა და ყოფილ პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტს. საარჩევნო კოლეგიაში კვლავ არ მოუპოვებია ხმა. 1920 წლის საპრეზიდენტო არჩვენებში, როცა უკვე ქალებსაც შეეძლოთ ხმის მიცემა დებსმა 913 693 ხმა მიიღო, რაც სოციალისტური პარტიის კანდიდატის მიერ ოდესმე ნაჩვენებ შედეგებს შორის დღემდე საუკეთესოა.
აგრამატიზმი
აგრამატიზმი (αγραμματοσ — უწიგნური, უსწავლელი, დაუწერელი) — ენამოშლილობის სახე, რომელიც გამოიხატება მეტყველებაში (როგორც ზეპირი, ისე წერითი) გრამატიკული სტრუქტურის დარღვევით. აგრამატიზმისათვის დამახასიათებელია წინადადებაში სიტყვების გამოტოვება, მათი შეუსაბამო განლაგება, შეუთანხმებლობა, რთული წინადადების კონსტრუქციაში გაურკვევლობა და სხვა. მაგ., დევს მაგიდა წიგნი (წიგნი დევს მაგიდაზე). აგრამატიზმის მიზეზებია თავის ტვინის სამეტყველო ზონების განუვითარებლობა (ალალია) ან დაზიანება (აფაზია), გონებაჩლუნგობა, სმენის დაქვეითება. აგრამატიზმის შემთხვევაში მიმართავენ ლოგოპედს.
იუჯინ დებსი
საპრეზიდენტო არჩევნები
აღსანიშნავია, რომ დებსმა ეს შედეგი ფედერალურ ციხეში სასჯელს მოხდისას აჩვენა, როცა მას პრეზიდენტობის უფლება არ ჰქონდა, თუმცა პირობას დებდა, რომ არჩევის შემთხვევაში საკუთარ თავს შეიწყალებდა.
ანტისაომარი კამპანია
ევროპაში 1914 წელს პირველი მოსფლიო ომის დაწყებასთან ერთად დებსი შეუერთდა მოძრაობას, რომელიც ომში აშშ-ის ნეიტრალიტეტის შენარჩუნებას უჭერდა მხარს. ომის პირველ წლებში საზოგადო აზრი ამერიკაში ევროპისგან თავის შორს დაჭერას ემხრობდა, თუმცა ამ პოზიციაზე მყოფი ლიბერალური და კონსერვატიული უმრავლესობისგან განსხვავებით,დებსი ომს სოციალისტური პერსპექტივიდან აკრიტიკებდა.
ის ამტკიცებდა, რომ პირველი მსოფლიო ომი, ისევე როგორც სხვა მანამდე არსებული ყველა ომი, მმართველ კლასებს შორის წარმოებული ომი იყო და მუშებს და უბრალო ადამიანებს ამ ომში არაფერი ესაქმებოდათ. 1917 წელს, როცა ომში ამერიკის ჩართვის შესახებ ხმები ვრცელდებოდა, დებსმა კამპანია წამოიწყო, პირადად მოგზაურობდა, აწყობდა გამოსვლებს და აცხადებდა, რომ „კაპიტალისტური მთავრობისათვის, ომში არასდროს წავიდოდა.“
ავადმყოფობამ და გულის პრობლმებმა დებსი ომის პირველ თვეებში მშობლიურ ქალაქს მიაჯაჭვა. სხვადასხვა სოციალისტურ გამოცემებში ის აქტიურად აქვეყნებდა ანტისაომარ სტატიებსა და მოწოდებებს, თუმცა ცენზურის შემოღების მერე ესეც შეუძლებელი გახდა. 1917 წლის დეკემბერში, მას მერე რაც დებსის მეგობარი ქეით ო’ჰერი ანტისაომარი საჯარო გამოსვლისათვის დააკავეს და ხუთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს, დებსი ო’ჰერს სწერდა: „თავს დამნაშავედ ვგრძნობ, რომ ახლა თავისუფალი ვარ.“
1918 წელს აშშ-ის მთავრობამ აკრძალვები კიდევ უფრო გაამკაცრა. პარალელურად დებსმა კვლავ განაახლათავისი კამპანია, ქალაქიდან ქალაქში მოგზაურობა და გამოსვლები. ილინოისისა და ინდიანის შტატების შემდეგ დებსი ოჰაიოში განაგრძობდა მოგზაურობას, სადაც 16 ივნისს ქალაქ კანტონში მისი საბედისწერო სიტყვით გამოსვლა შედგა.
დებსი ორი საათის განმავლობაში მიმართავდა კანტონის ერთ-ერთ პარკში შეკრებილ მსმენელებს. მიმართვისას დებსმამმართველი კლასი ომის ხარჯზე კაპიტალის დაგროვების მცდელობაში ამხილა, საკუთარი აზრის გამოხატვისა და ადამიანთა ომში გაწვევის წინააღმდგეობისათვის მანამდე დაპატიმრებული ამხანაგები დაიცვა და შეაქო რუსი რევოლუციონერები, ვინც ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ რუსეთი პირველი მსოფლიო ომიდან გაიყვანეს და დებსის თქმით, შეძლეს „პირველი ნამდვილი დემოკრატიული წყობის“ დაარსება. დებსმა ასევე გააკრიტიკა აშშ-ის საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რითიც საომარ პერიოდში კვლავ დაშვებულ იქნა ბავშვთა შრომა და იმედიანად განაცხადა, რომ სოციალიზმი კაპიტალიზმზე აუცილებლად გაიმარჯვებდა.
გამოსვლისას დებსმა პირველ მსოფლიო ომს მმართველი კლასის ომი უწოდა:
მეორედ დაპატიმრება
კანტონის გამოსვლიდან ორი კვირის შემდეგ 63 წლის დებსი დააპატიმრეს და აბოხისკენ მოწოდების ბრალდებით გაასამართლეს. სასამართლოზე დებსსმოწმეები არ წარუდგენია და თავდაცვითი სიტყვის წარმოთქმა თავადვე ითხოვა. დებსი ორი საათის განმავლობაში ლაპარაკობდა სასამართლოს წინაშე. 12 სექტემბერს ის დამნაშავედ სცნეს. 18 სექტემბრის მოსმენაზე მის მიერ წარმოთქმული სიტყვა მოგვიანებით კლასიკად იქცა:
1918 წლის 18 სექტემბერს დებსს 10 წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს და ხმის მიცემის უფლება ჩამოართვეს. სასჯელის მისჯამდე დებსმა მისი ყველაზე ცნობილი სიტყვები წარმოთქვა:
დებსმა სასჯელი უზენაეს სასამართლოში გაასაჩივრა. სასამართლომ მსოფლიო ომისა და სოციალიზმის შესახებ მის მიერ წარმოთქმული სიტყვები გააანალიზა. მიუხედავად იმისა, რომ დებსი შეეცადა, ისე წარმოეჩინა საკუთარი ხედვები, რომ თანხმობაში მოსულიყო ჯაშუშობის შესახებ არსებულ კანონთან, სასამართლომ მას მაინც ბრალი დასდო მოქალაქეთა ომში გაწვევის წინააღმდეგ წარმოებულ აგიტაციაში.
დებსი საპატიმროში 1919 წლის 13 აპრილს გაგზავნეს. პირველ მაისს ოჰაიოს შტატის ქალაქ კლივლენდში მისი დაპატიმრების გასაპროტესტებლად ქუჩაში გასულ პროფკავშირელებს, სოციალისტებს, ანარქსიტებსა და კომუნისტებს აშშ-ის კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარე ჩარლზ რუთენბერგი გაუძღვა. დემონსტრაცია პოლიციასთან შეტაკებითა და არეულობით დასრულდა.