cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი
გავრცელება
ჩრდილოეთი და ცენტრალური ამერიკის მხოლოდ 2 ქვეყანაშია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი გავრცელებული (ა.შ.შ.-ს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 12 შტატში (ტექსასი, ოკლაჰომა, ლუიზიანა, არკანზასი, ალაბამა, მისისიპი, ტენესი, კენტუკი, ჩრდილოეთი კაროლინა, სამხრეთი კაროლინა, ჯორჯია, ფლორიდა) მექსიკის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთითა და აღმოსავლეთით). ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის მქონე იმ ქალაქებში (ჰიუსტონი, ნიუ ორლეანი, სავანა და ა.შ.), რომლებიც მექსიკის ყურესთან ახლოს არიან, ძალიან იშვიათია თოვლი, თუმცა იმ ქალაქებში (დალასი, მემფისი, ატლანტა, ნეშვილი და ა.შ.), რომლებიც ა.შ.შ-ს სუბტროპიკული ზონის ჩრდილოეთით არიან, შედარებით ხშირია, მაგრამ დაბალი, დაახლოებით 7 სმ. მთლიანობაში. ტექსასის იმ ქალაქებში (ოსტინი, სან ანტონიო), რომლებიც რაც შეიძლება მოშორებულნი არიან მექსიკის ყურეს, ხშირია ნალექიანობა მაისში (პიკი სექტებერსა ან ოქტომბერში), გვალვა კი შუა ზაფხულში.
როგორც ზოგადად სამხრეთ ამერიკის, ასევე ბრაზილიის, პარაგვაისა და ბოლივიის სამხრეთითაა ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი გავრცელებული, ისევე, როგორც ურუგვაის მთელ ტერიტორიაზე, არგენტინის ჩრდილოეთით და პერუს დასავლეთ ნაწილში.
ავსტრალია
ცხოველები
მინი|პანტერა ხეზე მინი|208x208პქ|ულტისოლი სითბოდან და მრავალი მარადმწვანე მცენარიდან გამომდინარე, ნოტიო სუბტროპიკულ კლიმატში მრავალი სახეობის ცხოველს აქვს სასიცოცხლო პირობები. სხვადასხვა ფრინველებს, რეპტილიებს, ძუძუმწოვრებსა და ამფიბიებს. დიდი ზომის ცხოველებიდან კი პანტერა, ირემი და ზღვის გოჭია გავრცელებული. სითბოდან გამომდინარე, ისეთი მრავალი ცივსისხლიანი რეპტილიისთვისაა აუცილებელი ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი, როგორებიცაა ალიგატორი, კუ, გველი, ამფიბიებიდან კი ბაყაყები. აღსანიშნავია, რომ პანტერასთვის ძალიან ხელსაყრელია მოცემული კლიმატი, ვინაიდან იგი თავისი კლანჭებით ხეზე ცოცდება ზოგიერთი მტაცებლისგან თავდასაცავად და სწორედ ისეთი ხეებია ნოტიო სუბტროპიკულ კლიმატში, როგორებსაც პანტერა იყენებს, ხოლო ალიგატორისთვის სწორედ ისეთი მცენარეებია გავრცელებული, რომლებიც მას ეხმარება ნადირობისას კამუფლაჟში დასამალად, ისევე, როგორც შვლის ნუკრს, თუმცა მას თავდასაცავად და გარდა ამისა, ტემპერატურის შენარჩუნებაში ეხმარება, პატარა სხეული და ფეხები კი მტაცებლების მიერ თავდასხმისას გასაქცევად ძალიან მოსახერხებელია.
მოსავალი
ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის მქონე თითოეულ ქვეყანაში ძალიან მნიშვნელოვანია აგრიკულტურა. ზამთრის ერთ-ერთ მთავარ მოსავალს ხორბალი წარმოადგენს, ხოლო ზაფხულში სხვადასხვა რეგიონში განსხვავებული მოსავალი მოჰყავთ, თუმცა მათგან ყველაზე ხშირი და მნიშვნელოვანია სოიო და სიმინდი, რომელთა მოსაყვანადაც სწორედაც რომ ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატისთვის დამახასიათებელი სინოტივეა საჭირო. ამ კლიმატის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მდებარე ნიადაგის ტიპს, ძირითადად წარმოადგენს ულტისოლი, რომელიც ფერით მოწითალოა და მდიდარია ჩანარეცხი მინერალებით, ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში - მოლისოლი (ხასიათდება სქელი, შავი ფერით, რომელიც მდიდარია კირით და შეიცავს კირქვასა და ლიოსს.                            ჩრდილოეთ ამერიკის ნოტიო სუბტროპიკულ კლიმატურ ტერიტორიებზე მცენარეებიდან კარგად ხარობს სამხრეთის მაგნოლია და არდიზია, ხოლო სამხრეთ ამერიკაში - არაუკარია, სეკვოია და ტანოაკია გავრცელებული აზიაში, ხოლო აგათისი და კომბოსტოს ხე - ავსტრალიაში.
რესურსები ინტერნეტში
https://www.britannica.com/science/humid-subtropical-climate https://www.earthonlinemedia.com/ebooks/tpe_3e/climate_systems/humid_subtropical.html https://openscience.ge/bitstream/1/1566/1/MA%20Thesis%20Gvasalia%20Gvanca.pdf https://www.worldatlas.com/articles/what-is-a-humid-subtropical-climate.html https://321boat.com/all-about-the-humid-subtropical-climate/ https://en.wikipedia.org/wiki/Humid_subtropical_climate https://www.quora.com/What-are-some-characteristics-of-humid-subtropical-locations
სქოლიო
კატეგორია:კლიმატი კატეგორია:ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი კატეგორია:კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია კატეგორია:ამინდი კატეგორია:ჩრდილოეთი ამერიკის კლიმატი კატეგორია:სამხრეთი ამერიკის კლიმატი კატეგორია:აფრიკის კლიმატი კატეგორია:ევროპის კლიმატი კატეგორია:აზიის კლიმატი
ბაპტისტ ჯაბიკონი
მინიატიურა
ბაპტისტ ჯაბიკონი Baptiste Giabiconi (დ. 9 ნოემბერი, 1989) — ფრანგი მოდელი და მომღერალი. იგი არის Chanel-ის, Fendi-ს და Karl Lagerfeld-ის სახე.
ადრეული ცხოვრება
დაიბადა მარინიანში, კორსიკელთა ოჯახში. მამამისი წარმოშობით ბასტიელია, ხოლო დედა - კალვიდან. ბავშვობა გაატარა მორიანი-პლაჟში, მოგვიანებით კი საცხოვრებლად. მარსელში გადავიდა.
სამოდელო კარიერა
2008 წელს ჯაბიკონიმ გააფორმა კონტრაქტი DNA Model Management-თან (ნიუ-იორკი). იმავე წელს Karl Lagerfeld-მა იგი აიყვანა Chanel-ის მამაკაც სახედ. პერიოდულად ჩნდება თანამშრომლობს Vogue-თან, Harper's Bazaar-თან, Elle-თან, Numero Homme-თან, V Man-თან, Marie Claire-თან, Purple-თან, Giorgio Armani-სთან და L'Officiel Hommes-თან.
2010 წლის გაზაფხულზე Roberto Cavalli-ს კამპანიაში მონაწილეობდა, კეიტ მოსთან ერთად და იქცა Coca Cola Light-ის სახეთ (კოკო როშასთან ერთად).
models.com-ის მსოფლიოს 50 საუკეთესო მამაკაცი მოდელის სიაში ბაპტისტი თითქმის ორი წლის განმავლობაში პირველ ადგილს იკავებდა.
მუსიკა
სადებიუტო სინგლი "Showtime" 2010 წელს გამოსცა. 2012 წელს My Major Company-სთან, ფანების მიერ დაფინანსებულ ლეიბლთან დაიწყო თანამშრომლობა და 2012 წელს გამოუშვა სადებიუტო სტუდიური ალბომი Oxygen. საფრანგეთის ჩარტში მან #1 ადგილი დაიკავა. ალბომის წამყვანი სინგლი იყო "One Night In Paradise", ხოლო შემდეგი, "Speed of Light (L'amour & les étoiles)", 2012 წლის სექტემერში გამოვიდა.
Danse avec les stars
2011 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში მონაწილეობა მიიღო ფრანგული Danse avec les stars-ის მეორე სეზონში. მისი პარტნიორი იყო ფოვ ჰაუტო.
ნაომი კემპბელი
2009 წელს სუპერმოდელი ნაომი კემპბელი მოსკოვში შეხვდა გიაბიკონის და უთხრა: "ასე არ ხდება - ყველას აქვს ნაკლი. შენ კი არც ერთი გაქვს"
კარლ ლაგერფელდი
კარლ ლაგერფელდმა ინტერვიუში დაახასიათა ბაპტისტი: "ის არის ჟიზელ ბიუნდხენის ბიჭური ვერსია - გამხდარი, მაგრამ ათლეტური. კარგია ტანსაცმლით, მაგრამ საუკეთესოა ტანსაცმლის გარეშე".
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1989
ნიუპორტი (მეიოს საგრაფო)
ნიუპორტი (Newport, ისტორიულად ცნობილია, Ballyveaghan ; Baile Uí Fhiacháin) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, უესტპორტის ჩრდილოეთით.
2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 590 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
სუპერძმები მარიო
სუპერძმები მარიო (Super Mario Bros.) — 1993 წლის კინოფილმი, რომელიც გადაღებულია როკი მორტონისა და ანაბელ იანკელის მიერ. ფანტასტიკურ-სათავგადასავლო კომედიური ჟანრის ფილმია. გადაღებულია კომპიუტერული თამაშის Super Mario Bros.-ისა და მარიოს ფრენჩაიზის მოტივების მიხედვით, მარიოსა და ლუიჯის პერსონაჟების მონაწილეობით. ფილმს სახელი ეწოდა 1985 წლის ვიდეო თამაშის Super Mario Bros.-ის მიხედვით, თუმცა საკვანძო პერსონაჟების, პერსონაჟების სახელებისა და მოვლენების გარდა ფილმის სიუჟეტი არ ემთხვევა თამაშის სიუჟეტს. მთავარ როლებში მონაწილეობებ: ბობ ჰოსკინსი, ჯონ ლეგუიზამო, დენის ჰოპერი და სამანთა მეთისი. ფილმის რელიზი შედგა აშშ-ში 1993 წლის 28 მაისს. კომერციული თვალსაზრისით ფილმმა მარცხი განიცადა, თუმცა ნომინირებული იყო სატურნის ჯილდოზე ორ ნომინაციაში.
სიუჟეტი
სიუჟეტის ცენტრში იმყოფებიან წყალსადენის ხელოსნები ბრუკლინიდან ძმები მარიო და ლუიჯი, რომლებიც მიწისქვეშა პარალელურ სამყაროს იპოვიან, რომელსაც დიქტატორი მეფე კუპა განაგებს. ეს არის ქალაქი, რომლის მოსახლეობა დინოზავრების პირდაპირი შთამომავლები ადამიანები-ხვლიკები არიან. მათ სურთ თავი დააღწიონ მიწისქვეშა ტყვეობას და კუპას მეთაურობით დაიპყრონ მთელი დედამიწა. მათ უნდა გადაარჩინონ პრინცესა დეიზი.
საუნდტრეკი
ფილმის საუნდტრეკი გამოვიდა ლეიბლზე Capitol Records. მასში შეტანილია როქსეტის ორი სიმღერა, გამოცემული სინგლების სახით. ერთ-ერთია „Almost Unreal“, რომლის მუსიკალური ვიდეოშიც მოხვდა ფილმის კადრები. ფილმის ორკესტრული მუსიკის ავტორია ალან სილვესტრი.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ანტიუტოპიური ფილმები კატეგორია:Hollywood Pictures-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები მარიოს შესახებ კატეგორია:1993 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Capitol Records-ის საუნდტრეკები
Mind the Gap (სკუტერის ალბომი)
Mind the Gap — გერმანული ჰარდ-დენს ჯგუფ სკუტერის მეათე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს. ალბომიდან გამოიცა და პოპულარული გახდა რამდენიმე სინგლი - "Jigga Jigga!", "One (Always Hardcore)", "Shake That!" და "Suavemente". სპეციალურ გამოცემას მოჰყვება დისკი 10th Anniversary Concert, საკონცერტო ჩანაწერი, რომელიც მანამდე მხოლოდ ჩამოსატვირთი ვერსიის სახით ვრცელდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:სკუტერის ალბომები კატეგორია:2004 წლის ალბომები
ჩილეს ანტარქტიდული ტერიტორია
ჩილეს ანტარქტიდული ტერიტორია (Territorio Chileno Antártico) — ჩილეს ტერიტორიალურ-პოლიტიკური პრეტენზიების ერთობლიობა ანტარქტიდაში. ადმინისტრაციულად წარმოადგენს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის ანტარქტიკა-ჩილენას პროვინციის ანტარქტიკის (Antártica) კომუნას, რომელიც დაარსდა 1961 წლის 11 ივლისს.
მოსახლეობა — 130 ადამიანი (2002 წელი), ზამთარში მცირდება 80 ადამიანამდე.
ტერიტორია — დასავლეთის გრძედის 53° და 90°-ს შორის სექტორი, და სამხრეთის განედის 60°-დან სამხრეთი პოლუსამდე. ხმელეთის ფართობია — 1 250 257,6 კმ². მდებარეობს ანტარქტიდაში, ესაზღვრება:
ქვეყნების უმრავლესობა არ სცნობს ჩილეს სუვერენიტეტს ამ ტერიტორიაზე (იხ. შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ). არგენტინა და დიდი ბრიტანეთი ამ ტერიტორიის დიდ ნაწილზე თვითონ აცხადებენ პრეტენზიას. ამ ტერიტორიაზე პრეტენზიის გამოთქმის მომენტში მასზე უკვე პრეტენზია წამოყენებული ჰქონდათ არგენტინას და დიდ ბრიტანეთს.
კატეგორია:ჩილეს რეგიონები კატეგორია:ჩილეს პროვინციები
ტატიანა ოსტაშჩენკო
ბიოგრაფია
ტატიანა ოსტაშჩენკო დაიბადა 1974 წლის აგვისტოში ლვოვში სამხედრო მოსამსახურის ოჯახში.
1996 წელს მან წარჩინებით დაამთავრა ლვოვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ფარმაცევტული ფაკულტეტი (ახლანდელი დანილო ჰალიცკისსახელობის ლვოვის ეროვნული სამედიცინო უნივერსიტეტი). 1998 წელს დაამთავრა უკრაინის სამხედრო სამედიცინო აკადემია.
1998 წლიდან მსახურობდა ჯარში და ეკავა შემდეგი თანამდებობები:
მარცხნივ|მინი|[[ვოლოდიმირ ზელენსკი ტატიანა ოსტაშჩენკოსთან ერთად დაჭრილი ჯარისკაცების მოსანახულებლად სამხედრო ჰოსპიტალში]] 2020 წელს მან აიმაღლა ოპერატიულ-ტაქტიკური მომზადების დონე ნატოს ეგიდით გამართულ  კურსებზე, ასევე გაიარა კურსები თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის რეფორმისა და სტრატეგიული ლიდერობის შესახებ კრანფილდის უნივერსიტეტში (დიდი ბრიტანეთი).
2021 წლის 30 ივლისს დაინიშნა უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამედიცინო ძალების მეთაურად. ტატიანა ოსტაშჩენკო გახდა შეიარაღებული ძალების ცალკეული ფილიალის პირველი ქალი მეთაური უკრაინის შეიარაღებული ძალების ისტორიაში, ისევე როგორც პირველი ქალი — უკრაინის შეიარაღებული ძალების ბრიგადის გენერალი.
როგორც უკრაინის თავდაცვის მინისტრმა ანდრეი ტარანმა განაცხადა:
ღვინუკა
ღვინუკა — რაჭული თეთრასა და რაჭული ძელშავისგან დაყენებული თეთრი და წითელი მშრალი ღვინოების მწარმოებელი მცირე ზომის ღვინის ბრენდი რაჭიდან, რომელიც შექმნა 19 წლის მეღვინე ზუკა მაისაშვილმა.
კომპანიის ოფიციალური საიტის თანახმად, მისი მიზანია გააცოცხლოს რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში დავიწყებული და გადაშენების პირას მყოფი ვაზის ჯიშები, შემდგომ კი მათგან აწარმოოს ღვინოები.ამისთვის პირველ ეტაპზე სადემონსტრაციო ნაკვეთზე გაშენდება რაჭული მცვივანის ვაზის ჯიში.
ღვინუკა საკუთარ ისტორიას უკავშირებს ზურაბ (ზურაბა) მაისაშვილის სახელს. 1850-იანი წლებისთვის მაღალმთიანი რაჭის სოფელ წესში დაიბადა ზურაბ (ზურაბა) მაისაშვილი. ზურაბი ადრევე დაობლდა და მისმა ბიძებმა გადაწყვიტეს 12 წლის ზურაბას ვლადიკავკაზში წაყვანა. მოგვიანებით წიფის გვირაბისა და რკინიგზის გაყვანის დაწყების შემდეგ ზურაბა მაისაშვილმა უბრალო მუშიდან-უბნის უფროსამდე (ანუ მთავარ ინჟინრამდე) განვლო გზა.
წიფის გვირაბის ძირითადი სამუშაოები 1887 წლისთვის დასრულდა. ზურაბა მაისაშვილმა გადაწყვიტა მთელი მისი დაგროვილი დანაზოგები და კაპიტალი თავისი მშობლიური მხარისთვის მოეხმარა. მან შეიძინა ჰექტრობით მამულები, დაიწყო ამ მიწების დამუშავება და სხვადასხვა წარმოების განვითარება (მეცხოველეობა, მევენახეობა, მემარცვლეობა, ხის წარმოება), ააშენა დიდი რაჭული ოდა და  დიდი მარანი, სადაც ტონობით ღვინო იწურებოდა ქვევრებში.
ამავდროულად, ამ ყველაფერთან ერთად მეცენატობასაც მისდევდა, რადგან უშუალოდ ზურაბას და მისი თანამოაზრეების დაფინანსებით აშენდა მისი მშობლიური სოფლის, წესის და მიმდებარე სოფლების (ხიმში, კვაცხუთი) სკოლები.
ზურაბა მაისაშვილი დაახლოებით 1919 წლისთვის გარდაიცვალა. პირველი წლები მის მიერ დატოვებულ მემკვიდრეობას მისი შვილები განაგებდნენ, რომლებსაც განათლება რუსეთის იმპერიის წამყვან უნივერსიტეტებში ჰქონდათ მიღებული, ხოლო გასაბჭოების შემდეგ მაისაშვილების ოჯახს არსებული ქონება და სიმდიდრე კომუნისტებმა ჩამოართვეს, როგორც მდიდარ გლეხებს, განაკულაკეს, მხოლოდ პატარა მიწის და ორი ოთახის დაუტოვეს. ის უნიკალური სახლი, რომელშიც მაისაშვილები ცხოვრობდნენ (უნიკალური რადგან ლურსმნის გარეშე იყო აგებული ხის დიდი რაჭული ოდის ტიპის სახლი) კომუნისტებმა დაშალეს და მისგან სამედიცინო პუნქტი, სკოლა და ბაღი ააშენეს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები კატეგორია:2019 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:ღვინის მწარმოებელი კომპანიები
მსხლის ფსილა
მსხლის ფსილა, მსხლის ფოთოლრწყილი (Psylla pyri) — მავნე მწერი ფოთოლრწყილისებრთა ოჯახისა. მოზამთრე ინდივიდები ფერად მუქი-მურაა, შუა ზურგის ზოლი მონაცრისფრო-ბრინჯაოსფერია. წინა ფრთები გამჭირვალეა, აქვს შავი ძარღვები. ზაფხულის თაობისა უფრო ღია ფერისაა. მკერდი ნარინჯისფერ-ყვითელია, მუცელი — მომწვანო ყვითელი. სხეული წაგრძელებულია, მუცელი მოიისფერო ან მომწვანო ლურჯი, ასეთივე ფერისაა ზურგის გასწვრივი ზოლი. კვერცხი მოგრძოა, მოკლე წანაზარდით, რძისებრ-თეთრი ან ღია-ყვითელი ფერისაა. ფსილა როგორც პირდაპირ, ისე არაპირდაპირ ზიანს იწვევს. მწერის მიერ დაზიანების შემთხვევაში ყლორტები არ იზრდება, ნაყოფი არ სრულდება და მურა ლაქებით იფარება, რის გამოც იგი შეუხედავია. მსხლის ფსილის მთავარი მკვებავი მცენარეა მსხალი (როგორც კულტურული, ისე ტყის), იშვიათად ვაშლი. იმავე ქერქის ქვეშ, მის ნაპირებში, ჩამოცვენილ ფოთლებქვეშ და სხვა თავშესაფრებში იზამთრებს. მარტის ბოლოს ან აპრილში გამოზამთრებული ფსილები დამატებითი კვების შემდეგ კვერცხის დებას იწყებენ ყლორტებზე და კვირტის ფუძესთან. მატლები მცენარის წვენს წუწნიან კოკრებიდან, ახალგაზრდა ფოთლებიდან, მწვანე ყლორტებიდან, ყვავილის და ნაყოფის ყუნწიდან. გამოჩეკიდან ზრდის დასრულებამდე 30–40 დღე სჭირდება. აღსანიშნავია, რომ ჭარბი ტენიანობა ამა თუ იმ ხარისხით ამუხრუჭებს მწერის განვითარებასა და გამრავლებას, რაც დასტურდება დასავლეთ საქართველოსთან შედარებით, აღმოსავლეთ საქართველოში მისი ინტენსიური გამრავლებით.
სქოლიო
კატეგორია:ფოთოლრწყილისებრნი კატეგორია:მავნებელი მწერები კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა
ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშა (თურქ. Ohrili Hüseyin Paşa; დ. ოჰრიდი, მაკედონია — გ. 20 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი ორჯერ: 1621 წლის 9 მარტიდან 17 სექტემბრამდე და 1622 წლის 20 მაისს.
ჰუსეინ-ფაშა დაიბადა მაკედონიის ტერიტორიაზე, ქალაქ ოჰრიდში, რომელიც იმ დროს ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო.
1621 წლის 9 მარტს, სულთან ოსმანმა ალი-ფაშას მკვლელობის შემდეგ დანიშნა დიდ ვეზირად. მან ეს პოსტი იმავე წლის 17 სექტემბრამდე შეინარჩუნა.
პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემში ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას როლს განასახიერებს თურქი მსახიობი ისა თელჯი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია: სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1622
ნატონინი
ნატონინი (ოფიციალურად ნატონინის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Natonin) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი მთის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 339 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:მთის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
პაკორ II
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
მეშაშამბული
მეშაშამბული (Meşəşambul) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	3 438 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
დასთა
დასთა (Dəstə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	 4 313 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
მირინდა
მირინდა — უალკოჰოლო გაზიანი სასმელი.
ისტორია
სასმელი შეიქმნა 1958 წელს, საფრანგეთში. ხოლო 1970 წელს იგი შეიძინა PepsiCo–მ.
მირინდა ამერიკაში 2003 წელს გამოჩნდა, თავდაპირველად სასმელი გაიყიდა, მინიმალურ ფასად რათა კონკურქენცია გაეწია ფანტასთვის.
სასმელი ბრაზილიაში 1996 წელს გამოჩნდა, მაგრამ 1997 წელს გაყიდვა შეწყდა, დაბალი პოპულარობის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გამაგრილებელი სასმელები
ჩარლზ ფრიმანტლი
მინი|200პქ|ჩარლზ ფრიმანტლი ჩარლზ ფრიმანტლი (Charles Fremantle; დ. 1 ივნისი, 1800 — გ. 25 მაისი, 1869) — დიდი ბრიტანეთის სამეფო ფლოტის კაპიტანი. სუონ-რივერის კოლონიის დამაარსებელი ავსტრალიაში. ქალაქი ფრიმანტლი ატარებს მის სახელს. კაპიტანი ფრიმანტლი გარდაიცვალა 1869 წელს და დაკრძალულია ლონდონში ბრომპტონის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამეფო ფლოტის ადმირალები კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1800 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1869
ოროზი
ოროზი — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ოროზი სამეფო ტახტზე პაკორ II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 109 წელს და დასრულდა 128, მის შემდეგ კი ტახტზე მითრიდატე IV ავიდა.
The Captain & the Kid
The Captain & the Kid — ელტონ ჯონის  29-ე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2006 წლის 18 სექტემბერს. იგი არის მუსიკოსის რიგით მეორე ავტობიოგრაფიული ალბომი, დაწერილი ტექსტების ავტორი ბერნი ტოპენის მონაწილეობით, 1975 წლის Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy-ს ერთგვარი გაგრძელების სახით. მასში მოთხრობილია მოვლენები, რომლებიც ალბომის პერსონაჟების ცხოვრებაში 30 წლის მანძილზე დატრიალდა.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ელტონ ჯონი და ბერნი ტოპენი.
სქოლიო
კატეგორია:ელტონ ჯონის ალბომები კატეგორია:2006 წლის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Geffen A&M Records-ის ალბომები
მაგანის აეროპორტი
მაგანის აეროპორტი (Аэропорт Маган) (IATA: GYG, ICAO: UEMM) — აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ იაკუტსკიდან 12 კმ-ში, სოფელ მაგანში. აეროპორტი განკუთვნილია მცირე ზომის თვითმფრინავების მისაღებად.
პარასელისი
პარასელისი (ოფიციალურად პარასელისის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Paracelis) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი მთის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 168 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
ბალნეარიუ-აროიუ-დუ-სილვა
ბალნეარიუ-აროიუ-დუ-სილვა (Balneário Arroio do Silva) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 10 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არარანგუის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 586 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 100.63 კმ²-ზე. ფართობი 95 259 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ყარაბაღის მთიანეთი
ყარაბაღის მთიანეთი (Ղարաբաղի բարձրավանդակ; Qarabağ yaylası) — ვულკანური ლავური მთიანეთი ამიერკავკასიაში, მცირე კავკასიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, სომხეთსა და აზერბაიჯანში. გაწოლილია ზანგეზურისა და ყარაბაღის ქედებს შორის, მდინარე არაქსის მარცხენანაპირეთში. წარმოადგენს სომხეთის მთიანეთის ნაწილს. მაქსიმალური სიმაღლე 3616 მ (მთა დალიდაღი). მთიანეთზე არის ჩამქრალი ვულკანური კონუსები. ასეთია მაგალითად, ყიზილბოღაზი (3581 მ). აგებულია ვულკანური და დანალექი ქანებით. გვხვდება ქვაყრილები. ყარაბაღის მთიანეთის სამხრეთ ნაწილშია სევის ტბა. მთიანეთის დიდი ნაწილი შემოსილია სუბალპური მდელოთი. გვხვდება მუხის ტყეები. გამოიყენება საძოვრად.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთიანეთები კატეგორია:აზერბაიჯანის მთიანეთები
პანდემონიუმი (ლორენ ოლივერის რომანი)
სიუჟეტი
წიგნში გრძელდება დელირიუმში განვითარებული მოვლენები. ლინა ტევრში მარტოა. პანდემონიუმი დაყოფილია თავებად — „მაშინ“ (დრო მას შემდეგ, რაც ლინამ საზღვარი გადაკვეთა) და „ახლა“ (ამჟამინდელი ცხოვრება), ხოლო მე-13 თავის შემდეგ, ისინი გაერთიანებულია.
„მაშინ“ — სამწუხაროდ, ტევრი არ აღმოჩნდა ისეთი გასაოცარი, როგორც ლინა ფიქრობდა. ახლა იგი დაუძლურებულია და მას ხალხი პოულობს, ხალხი, რომელიც მას გადაარჩენს, გამოჯანმრთელებაში დაეხმარება და ოჯახის წევრად მიიღებს...
„ახლა“ — ლინა ნიუ-იორკში ცხოვრობს, რეივენთან და ტეკთან ერთად — მეგობრებთან ერთად, რომლებიც ტევრში გაიცნო, რომელთაც იგი სიკვდილს გადაარჩინეს. ახლა ლინა „ამერიკა დელირიის გარეშე“-ს („ადგ“) წევრია. „ადგ“-ს ერთ-ერთი მიტინგის მსვლელობის დროს, იგი სნეულთა დაჯგუფებამ — „ფასკუნჯებმა“ გაიტაცეს, „ადგ“-ს ახალგაზრდული ფრთის პრეზიდენტთან — ჯულიენ ფაინმენთან ერთად, რომელსაც არ შეუძლია დელირიისგან განკურნების პროცედურის ჩატარება, ვინაიდან, იგი თავის ტვინის სიმსივნითაა დაავადებული. მას შემდეგ, რაც ჯულიენი მას საკუთარი მამის, „ადგ“-ს და დელირიის შესახებ თავისი რეალური მოსაზრების შესახებ უყვება, ლინას იგი უყვარდება...
გამოხმაურება
პანდემონიუმი New York Times-ის ბესტსელერია. წიგნის შეფასებები ძირითადად დადებითია. The Independent-მა წიგნი დადებითად შეაფასა:
სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის რომანები კატეგორია:დისტოპიური რომანები
ბაღები ყურესთან
ბაღები ყურესთან (ინგლ: Gardens by the Bay) — სინგაპურში, ცენტრალურ რეგიონში, საზღვაო წყალსაცავის მიმდებარე ხელახლა ათვისებულ 110 ჰექტარზე (250 აკრი) გაშენებული ბუნების პარკი. პარკი სამი ბაღისგან შედგება: ყურის სამხრეთი ბაღი, ყურის აღმოსავლეთი ბაღი და ყურის ცენტრალური ბაღი. ყველაზე დიდი ყურის სამხრეთი ბაღი 54 ჰექტარზეა (130 აკრი) გაშენებული. აქ მდებარე ყვავილის გუმბათი მსოფლიოში ყველაზე დიდი მინის სათბურია.
ბაღები ყურესთან სინგაპურის გეგმის ნაწილია, რომელიც „ბაღი–ქალაქის“ (Garden City) „ბაღში მდებარე ქალაქად“ (City in the Garden) გარდაქმნას ისახავს მიზნად. ქალაქში მწვანე საფრისა და ფლორის გაზრდით გეგმა ცხოვრების ხარისხის ხანგრძლივობის გაზრდისკენაცაა მიმართული.
პარკი სინგაპურის ტურისტულ დანიშნულების ადგილებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია. 2014 წელს პარკს 6.4 მილიონი ტურისტი ეწვია, 2015 წლის ნოემბერში კი ის ჯამში ოცმა მილიონმა ტურისტმა მოინახულა.
ყურის ცენტრალური ბაღი
ყურის ცენტრალური ბაღი ყურის სამხრეთ და ყურის აღმოსავლეთ ბაღებს ერთმანეთთან აკავშირებს. ბაღს 15 ჰექტარი (37 აკრი) მიწა უკავია. წყლის გასწვრივ მდებარე 3 კმ სიგრძის სასეირნო ბილიკი ქალაქის ცენტრს ააღმოსავლეთ ნაწილთან აკავშირებს.
ყურის აღმოსავლეთი ბაღი
ყურის აღმოსავლეთი ბაღის 32 ჰექტარზეა (79 აკრი) გაშენებული. 2 კმ სიგრძის სასეირნო ბილიკი წყალსაცავს ესაზღვრება. ყურის აღმოსავლეთი ბაღის შიდა პარკი 2010 წლის ზაფხულის ახალგაზრდული ოლიმპიადისთვის შეიქმნა. ბაღის პირველი ნაწილი საჯაროს 2011 წლის ოქტომბერსი გაიხსნა, რის შემდეგაც ტურისტებს ერთ-ერთ კაშხალზე ასვლის ალტერნატიული შესაძლებლობა გაუჩნდათ. ყურის აღმოსავლეთი ბაღი დაგეგმარებულია როგორც ფართო ტროპიკული ფოთლის ფორმის ბაღების სერია, სადაც ყოველ ბაღს საკუთარი ლანდშაფტური დიზაინი, მახასიათებლები და თემა გააჩნია. ბაღი ტურისტებს ქალაქის მთლიანი ხედის ნახვის შესაძლებლობას აძლევს.
ყურის სამხრეთი ბაღი
ყურის სამხრეთი ბაღი 2012 წლის 29 ივნისს გაიხსნა. 54 (130 აკრი) ჰექტარზე გაშენებული ბაღი სამ ბაღს შორის ყველაზე დიდია და მიზნად ისახავს ტროპიკული მემცენარეობისა და ბაღის ხელოვნების წარმოჩენას. ბაღის დიზაინი ჯადვარისებრნი მცენარეებითაა შთაგონებული, როგორც ტროპიკებისა და სინგაპურის ახლებურად წარმოჩენის საშუალება.
სათბურები
ბაღების კონსერვატორიების კომპლექსი 2 კონსერვატორიისგან შედგება: ყვავილის გუმმბათისაგან და ღრუბლის ტყისაგან. ორივე წყალსაცავის მახლობლად მდებარეობს კონსერვატორიები WilkinsonEyre-ის დიზაინითაა შექმნილი და მიზნად ისახავს ბაღების შიგნით ყველანაირი ამინდის საგანმანათლებლო-გასართობი სივრცის შექმნას. ორივე კონსერვატორია ძალიან დიდია (საშუალოდ 1 ჰექტარის (2.5 აკრი) ფართობის), ხოლო ყვავილის გუმბათი მსოფლიოში შუშის ყველაზე დიდი უსვეტო სათბურია.
სათბურების კონსტრუქცია ორი რამის გამოა მნიშვნელოვანი: 1.ასეთი ფართო შუშისჭერიანი სათბურები დამატებითი შიდა ელემენტების,როგორიცაა სვეტები, გარეშეა აშენებული. 2. სათბურებში მინიმუმადეა დაყვანილი გარემოზე ადამიანის ზემოქმედება. წვიმის წყალი ზედაპირიდან გროვდება და გამაგრილებელ სისტემაში ცირკულირების შემდეგ სუპერხეებს უკავშირდება. სუპერხეები ცხელი ჰაერის გასაწოვად და ცირკულირებული წყლის გაგრილებისთვიაც გამოიყენება.
ყვავილის გუმბათი
ყვავილის გუმბათი დაბალი, მაგრამ ღრუბლის ტყის სათბურთან შედარებით უფრო დიდი (1.2 ჰექტარი (3 აკრი) ფართობის) სათბურია. სათბურში რბილი, მშრალი კლიმატია და ხმელთაშუა ზღვისა და სხვა ნახევრად-არიდული ტროპიკული რეგიონების (მაგ: ავსტრალიის ნაწილი, სამხრეთ ამერიკა, სამხრეთ აფრიკა) ყვავილებია წარმოდგენილი. ყვავილის გუმბათი 38 მეტრის სიმაღლისაა და ტემპერატურას 23 და 25 გრადუსებს შორის ინარჩუნებს, ღამღამობით ცოტა უფრო ნაკლებადაც. ყვავილის გუმბათი 7 სხვადასხვა „ბაღს“ მოიცავს, მათ შორის ისეთს, როგორიცაა ზეთისხილის წარაფი.
ღრუბლის ტყე
ღრუბლის ტყე მაღალი, მაგრამ ცოტათი უფრო პატარა (0.8 ჰექტარი (2 აკრი) ფართობის) სათბურია. სათბურში სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, შუა და სამხრეთ ამერიკის რეგონებისთვის დამახასიათებელი, ტროპიკული მთის რეგიონების, ზღვის დონიდან 1000-3000 მეტრზე მდებარე გრილი და ტენიანი გარემოს პირობებია. სათბურში მდებარეობს 42 მეტრის სიმაღლის „ღრუბლის მთა,“ სადაც პლატფორმის მეშვეობით ვიზიტორებს მთის ირგვლივ შემოვლა შეუძლიათ. 35 მეტრის სიმაღლეზე მდებარე ჩანჩქერი ვიზიტორებს გამაგრილებელი ჰაერით უზრუნველყოფს.
ღრუბლის მთა რამდენიმე დონისაგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთისგან თემატიკით განსხვავდება: დაკარგული სამყარო, გამოქვაბული, ჩანჩქერის ხედი, ღრუბლის მთის გალერეა, ღრუბლის მთის თეატრი და საიდუმლო ბაღი.
ბავშვების ბაღი
ბავშვების ბაღი 10 მილიონი აშშ დოლარით მთლიანად დააფინანსა შორეული აღმოსავლეთის ორგანიზაციამ (ინგ: Far East  Organisation). ბაღი 6 წლამდე ასაკისა და 6-დან 12-წლამდე ასაკის ბავშვებისთვისაა განკუთვნილი. ბაღი 2014 წლის 21 იანვარს გაიხსნა. იგი ხის სახლისა და სათავგადასავლო ბილიკის მახლობლად მდებარეობს. სათავგადასავლო ბილიკი ტრამპლინებს, წონასწორობის დვირებს, დაკიდული ხიდებსა და სხვა გასართობებს მოიცავს.
ბაღი სამშაბათიდან ხუთშაბათის ჩათვლით დილის 10 საათიდან საღამოს 7 საათამდეა ღია. შაბათობით, კვირაობითა და საჯარო დასვენების დღეებში კი დილის 9 საათიდან საღამოს 9 საათამდე. ბაღი ორშაბათობითაა დაკეტილი, ხოლო თუკი ორშაბათი საჯარო დასვენების დღეა, მომდევნო დღეს არ მუშაობს.
სქოლიო
კატეგორია:სინგაპურის პარკები კატეგორია:სინგაპურის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:სინგაპურის ტურიზმი სინგაპური
თომას სარჯენტი
თომას ჯონ სარჯენტი (Thomas John Sargent; დ. 19 ივლისი, 1943, პასადინა, კალიფორნია) — ამერიკელი ეკონომისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკაში (2011) კრისტოფერ სიმსთან ერთად. კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) ბაკალავრი (1964), ჰარვარდის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორი (1968). სხვადასხვა დროს მოღვაწეობდა პენსილვანიის (1970—1971), მინესოტის (1970—1971), ჩიკაგოს (1991—1998), სტენფორდის (1998—2002), პრინსტონისა (2009-დან დღემდე, არამუდმივად) და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტებში (2002-დან).
ნემერსის პრემიის ლაურეატი (1996). ეკონომიკური დინამიკის საზოგადოების (1989—1992), ეკონომეტრიკული საზოგადოებისა (2005) და ამერიკის ეკონომიკური ასოციაციიის (2007) პრეზიდენტი.
სენ-მალო
სენ-მალო (Saint-Malo) — ქალაქი ბრეტანში, ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთში.
2009 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 47 045 კაცს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 1 286 კაცი/კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ყარაბაღის ქედი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები კატეგორია:სომხეთის ქედები
მითრიდატე IV (პართია)
მითრიდატე IV — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. მითრიდატე IV სამეფო ტახტზე ოროზის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 128 წელს და დასრულდა 147, მის შემდეგ კი ტახტზე ვოლოგეზ III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
პატრიცია დეიტოსი
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე, მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი ანტონიო მარია მარგო, რომელზეც 2017 წელს დაქოწრინდა და ერთი შვილი, უმბერტო (დ. 2003).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:იტალიელი მომღერლები კატეგორია:იტალიელი მოდელები
იუგოსლავიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
იუგოსლავიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები წარმოადგენდა იუგოსლავიას საერთაშორისო ასპარეზზე. ფუნქციონირება შეწყვიტა 1992 წელს, იუგოსლავიის ომების მიმდინარეობის დროს. ფიფა-ს და უეფა-ს მიერ იუგოსლავიის ნაკრების მემკვიდრედ განიხილება სერბეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები.
ისტორია
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე შეიქმნა სერბთა,ხორვატთა და სლოვენთა სამეფო. 1919 წელს ზაგრებში ხორვატიის საფეხბურთო კავშირის ბაზაზე დაარსდა იუგოსლავიის საფეხბურთო კავშირი. ერთი წლის შემდეგ შეიქმნა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, რომელსაც მონაწილეობა უნდა მიეღო იმ წელს ბელგიაში გასამართ ოლიმპიურ თამაშებში. ტურნირზე და ისტორიაში პირველი მატჩი იუგოსლავიის საფეხბურთო ნაკრებმა ითამაშა ჩეხოსლოვაკიის წინააღმდეგ, რომელშიც 0:7 დამარცხდა.
1930 წელს იუგოსლავიის ნაკრებმა მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო ჩემპიონატში, რომელიც ურუგვაიში გაიმართა. ბოშკო სიმონოვიჩის ხელმძღვანელობით იუგოსლავიის ნაკრებმა მე-3 ადგილზე გავიდა.
1948, 1952 და 1956 წლებში გამართულ ოლიმპიურ თამაშებზე იუგოსლავიის ნაკრებმა ვერცხლის მედლები მოიპოვა, აქედან მესამე ტურნირზე მელბურნში ნაკრებში ბევრი ახალი მოთამაშე გამოჩნდა, მათ შორის იყვნენ მეკარე პეტარ რადენკოვიჩი და ნახევარმცველი დრაგან შეკულარაცი. მათმა გამოჩენამ გაამართლა, რადგან იუგოსლავიის ნაკრებმა ფინალამდე მიაღწია, სადაც დაძაბულ ბრძოლაში საბჭოთა კავშირის გუნდთან დამარცხდა 0:1.
1960 წლის ევროპის ჩემპიონატზე იუგოსლავიის ნაკრებმა მეოთხე ადგილი დაიკვა. იმავე წელს გუნდმა გაიმარჯვა რომის ოლიმპიურ თამაშებზე, რაც გახდა იუგსლავიის ნაკრებისთვის ისტორიაში პირველი მოგებული საერთაშორისო ტურნირი. 1962 წელს ჩატარებულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ბოლო 30 წელიწადში იუგოსალვიის ნაკრებმა პირველად მიაღწია ნახევარფინალს, სადაც ჩეხოსლოვაკიის ნაკრებთან დამარცხდა 1:3.1964 წლის ევროპის ჩემპიონატზე და 1966 წლის მსოფლიოს პირველობაზე იუგოსლავიის ნაკრები ვერ გავიდა. ამ იმედგაცრუებების შემდეგ გუნდის ახალ მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა რაიკო მიტიჩი, რომელიც აქამდე ექვსი წელი „ცრვენა ზვეზდაში“ მუშაობდა. 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხედფინალში იუგოსლავიამ საფრანგეთი (ორი მატჩის ჯამში 6:2), ხოლო ნახევარფინალში ინგლისი (1:0) დაამარცხა. ფინალში იუგოსლავიის ნაკრები მასპინძელ იტალიის ნაკრებს უნდა შეხვედროდა.ორი მატჩის ჯამში იტალიელებმა გაიმარჯვეს 3:1 და ტიტულს დაეუფლნენ.
1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იუგოსლავიის ნაკრები ვერ გავიდა.ორი წლის შემდეგ გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე იუგოსლავები ასპარეზობას გამოთიშა საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა მეოთხედფინალურ სტადიაზე. გუნდებს შორის გამართული პირველი მატჩი ბელგრადში უგოლო ფრით დასრულდა, ხოლო მოსკოვში „წითელმა არმიამ“ 3:0 დაამარცხა მეტოქე.
1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის პირველი ეტაპი იუგოსლავიის ნაკრებმა წარმატებით დაძლია. ჯგუფის პირველ მატჩში იუგოსლავთა გუნდმა 0:0 ითამაშა ბრაზილიისთან, შემდეგ გაანადგურა ზაირის ეროვნული ნაკრები ანგარიშით 9:0, ხოლო ბოლო შეხვედრაში დაუზავდა შოტლანდიას 1:1. ნაჩვენები შედეგების წყალობით იუგოსლავიის ნაკრებმა ჯგუფში 1-ლი ადგილი დაიკვა, რითაც მეორე ეტაპზე თამაშის უფლება მოიპოვა. გუნდები კვლავ ჯგუფებად დაიყვნენ, იუგოსლავთა გუნდს მეტოქეებად ერგო გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის, შვედეთის და პოლონეთის ეროვნული ნაკრებები. იუგოსლავიის ნაკრებმა ჯგუფში ბოლო ადგილი დაიკვა და ტურნირს გამოეთიშა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
დანიის ისტორია
დანიის ერთიანი სამეფოს ისტორია VIII საუკუნეში დაიწყო. ისტორიულ დოკუმენტებში გეოგრაფიული მხარე და იქ მცხოვრები ხალხი,დანიელები, ახ. წ. VI საუკუნის დასაწყისიდამ მოიხსენიება. ეს დოკუმენტებია იორდანისისა და პროკოპი კესარიელის ნაშრომები. დანიელები ქრისტიანები იყვნენ. 960 წელს მათ უკვე სამეფო შექმნეს. ამჟამად დანიის სახელით ცნობილ არეალს აქვს მდიდარი პრეისტორია, რომელიც, დაახლოებით 12 000 წლის განმავლობაში არსებობდა მრავალი პრეისტორიული კულტურითა და მოსახლეობით.
დანიის ისტორიამ გავლენა იქონია ჩრდილოეთ და ბალტიის ზღვებს შორის მდებარე ტერიტორიებზე. 1814 წელს დანიამ შეინარჩუნა კონტროლი ძველ ნორვეგიის კოლონიებზე: ფარერის კუნძულებზე, გრენლანდიასა და ისლანდიაზე. XX საუკუნეში ისლანდიამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა, გრენლანდია და ფარერის კუნძულები გახდნენ დანიის სამეფოს განუყოფელი ნაწილები. ჩრდილოეთ შლეზვიგი დანიის ტერიტორიის ნაწილი გახდა 1920 წლის რეფერენდუმის შემდეგ. მეორე მსოფლიო ომის დროს 1940 წელს ნაცისტური გერმანიის მიერ ოკუპირებული იყო დანია, მაგრამ საბოლოოდ, 1945 წელს გაათავისუფლეს ბრიტანული ძალების დახმარებით. მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისა შემდეგ, ცივი ომის დაწყების შემდეგ, 1949 წელს, დანია შეუერთდა ნატოს სამხედრო ალიანსს, როგორც დამფუძნებელი წევრი.
პრეისტორიული დანია
სკანდინავიის რეგიონს აქვს მდიდარი პრეისტორია. ბოლო გამყინვარების პერიოდის განმავლობაში, ყველაზე მეტად სკანდინავია იყო ყინულით დაფარული. დანიას აქვს უნიკალური ბუნებრივი პირობები არტეფაქტების შესანარჩუნებლად, რაც გულისხმობს მდიდარ და მრავალფეროვან არქეოლოგიურ ნიმუშებს, რომელიც ნათლად აღწერს ტერიტორიის პრეისტორიულ კულტურას.
ქვის და ბრინჯაოს ხანა
გამყინვარება დასრულდა დაახლოებით 13 000 წლის წინ, რამაც საშუალება მისცა ადამიანებს განეგრძოთ ცხოვრება იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც ყინულით იყო დაფარული. თანამედროვე დანიაში აღმოჩენილ ადრეულ პრეისტორიულ კულტურებში შედის მაგმელოსური კულტურა (ძვ. წ. 9 500-6 000 წწ.); ერტებელის კულტურა (ძვ. წ. 5 300-3 950 წწ.) და ა.შ.
ე. წ. ბორალური პერიოდის განმავლობაში, ამ ადრეული ლანდშაფტის პირველი მკვიდრნი იყვნენ ძალიან მცირე და მიმოფანტული მოსახლეობა. ძვ. წ. 8300 წელს ტემპერატურა მკვეთრად გაიზარდა, ზაფხულის ტემპერატურამ დაახლოებით 15°C-ით მოიმატა. ტემპერატურის მატებასთან ერთად, ზღვის დონეც გაიზარდა. მთელს მსოფლიოში ცნობილი, უძველესი ნამგალი ნაპოვნია დანიაში, რომლებიც დაახლოებით ძვ. წ. 8000 წლით თარიღდება.
რკინის ხანა
პრე-რომაულ რკინის ხანაში (ძვ. წ. IV-I საუკუნეები) დანიასა და სამხრეთ სკანდინავიაში ტემპერატურამ იკლო, შეიზღუდა სოფლის მეურნეობა. ადგილობრივ ჯგუფებს უწევდა სამხრეთ გერმანიაში მიგრაცია. დაახლოებით ამ პერიოდში ხალხმა ტორფის ბუჩქების საბადოებიდან რკინის მოპოვება დაიწყო.
რომის პროვინციებმა განაგრძო სავაჭრო ურთიერთობები დანიელ ან პროტო-დანიელ ხალხებთან, რასაც დანიის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი რომაული მონეტები გვიდასტურებს. ყველაზე ადრეული ცნობილი რუნული წარწერა თარიღდება ძვ. წ. 200 წლით. გასული საუკუნეებში გაშენებული მიწის გაფუჭებამ ხელი შეუწყო ჩრდილოეთ ევროპაში მიგრაციების ზრდას, ისევე, როგორც - კონფლიქტების ზრდას ტუტონიკულ ტომებსა და გალიის დასახლებებს შორის. რომაული ნიმუშები განსაკუთრებით ხშირად გვხვდება I საუკუნეში. ზოგჯერ ამ პერიოდის განმავლობაში, როგორც ცხოველური, ისე ადამიანის მსხვერპლშეწირვა ხდებოდა.
დაახლოებით V-VII საუკუნეებში ჩრდილოეთ ევროპამ განიცადა მასობრივი მიგრაცია. ამ პერიოდს და მის მატერიალურ კულტურას მოიხსენიებენ, როგორც „გერმანულ რკინის ხანას“.
ვიკინგების ხანა
IX საუკუნეში ვიკინგების ხანის დასაწყისით დანიაში პრეისტორიული ხანა მთავრდება. დანიელები VIII-XI საუკუნეებში ვიკინგების სახელით იყვნენ ცნობილი. ვიკინგები პირველად დასახლდნენ ისლანდიაში IX საუკუნეში. ისინი კარგად ვაჭრობდნენ ევროპის სანაპიროებსა და მდინარეებზე, ასევე აწარმოებდნენ სავაჭრო მარშრუტებს სხვა ქალაქებსა თუ სახელმწიფოებში.დანიელი ვიკინგები ყველაზე აქტიურები იყვნენ ბრიტანეთში, ირლანდიაში, საფრანგეთში, ესპანეთში, პორტუგალიასა და იტალიაში. ვიკინგების რეიდები ფართომასშტაბიანი იყო საფრანგეთში და ნიდერლანდების სანაპიროს გასწვრივ.
IX საუკუნის დასაწყისში, კარლოს დიდის ქრისტიანული იმპერია გაფართოვდა დანიელთა სამხრეთ საზღვართან. დანიელები გაერთიანდნენ და ოფიციალურად გაქრისტიანდნენ 965 წელს მეფე ჰარალდის საშუალებით.
ქრისტიანობა
დანიაში ქრისტიანობის ისტორია დაკავშირებულია ვიკინგების ხანის ისტორიასთან. მრავალი წვრილი სამეფო არსებობდა მთელ იმ რეგიონში, რომელსაც მრავალი წლის განმავლობაში დანიას უწოდებდნენ. ახალმა რელიგიამ, ძველი ნორვეგიული რელიგიური ჩვეულებები ჩაანაცვლა. ამ რელიგიას მეფისთვის მრავალი უპირატესობა ჰქონდა. ქრისტიანობის გავრცელება საღვთო რომის იმპერიისგან გარკვეული მხარდაჭერის გამოცხადების მიზეზი გახდა. ყოველივე ეს საშუალებას აძლევდა მეფეს თავი დაეღწია მისი მრავალი მოწინააღმდეგისაგან. არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ ამ ადრინდელ პერიოდში დანიის ეკლესიამ შეძლო სტაბილური ადმინისტრაციის შექმნა, რომელითაც ჰარალდს შეეძლო თავისი სამეფოზე უფრო ეფექტიანი კონტროლის დამყარება. ამ დროის განმავლობაში ცენტრალური პოლიტიკური და რელიგიური იდეოლოგია შემუშავდა.
ინგლისმა დანიის კონტროლი 1035 წელს დაკარგა. კანუტე IV 1085 წლის ბოლოს შეიჭრა ინგლისში. იგი ასევე გეგმავდა კიდევ ერთ თავდასხმას ინგლისზე. კანუტე თანდათანობით იწყებდა იმის გაცნობიერებას, რომ დანიის გლეხებსა და დიდებულებს ტიტულის დაწესება დაეხმარათ მონასტრებისა და ეკლესიების გაფართოებასა და დაფინანსებაში. კანუტე IV გარდაიცვალა 1086 წლის 10 ივლისს. მისი სიკვდილი ვიკინგების ხანის დასასრულს აღნიშნავს.
XII საუკუნის დასაწყისში დანია გახდა სკანდინავიის დამოუკიდებელი პროვინცია. ამ ამბიდან, გარკვეული დროის შემდეგ, შვედეთმა და ნორვეგიამ შექმნეს საკუთარი საეპისკოპოსოები. XII საუკუნის შუა ხანები დანიის სამეფოსთვის რთული დრო აღმოჩნდა. დაიწყო სამოქალაქო ომები. 1180-იან წლებში დანიის კონტროლის ქვეშ მოექცნენ მაკლენბურგი და პომერანიის საჰერცოგო. ახალ სამხრეთ პროვინციებში დანიელებმა ხელი შეუწყეს ქრისტიანობის გავრცელებას.
1202 წელს, ვალდემარ II გახდა მეფე და დაიწყო „ჯვაროსნული ლაშქრობა“ ტერიტორიებისთვის, განსაკუთრებით თანამედროვე ესტონეთისთვის. ამის შემდეგ, სამეფოს დანიის ესტონეთი დაერქვა. იმ დროიდან მოყოლებული ვალდემარმა ყურადღება გაამახვილა შიდა საქმეებზე. ერთ-ერთი მათგანი იყო ფეოდალური სისტემის ცვლილება. ამან გაზარდა დიდებულთა ოჯახების ძალაუფლება. გლეხებმა დაკარგეს ტრადიციული უფლებები და პრივილეგიები, რომლებიც მათ ვიკინგების დროიდან მოყოლებული ჰქონდათ. დანიის მეფეს გაუჭირდა კონტროლის შენარჩუნება სამეფოში. XII საუკუნის განმავლობაში ეკონომიკა გაფართოვდა, მაგრამ XIII საუკუნე სირთულეების პერიოდად იქცა, რამაც გამოიწვია სამეფო ხელისუფლების დროებითი დაშლა.
სქოლიო
*
ჰელმუთ ვეიდლინგი
მინიატიურა|ჰელმუთ ვეიდლინგი 1943 წელს ჰელმუთ ვეიდლინგი (Helmuth Weidling; დ. 2 ნოემბერი, 1891, ალბერშტადტი — გ. 17 ნოემბერი, 1955) — გერმანული არმიის არტილერიის გენერალი. ბერლინის უკანასკნელი კომენდანტი.
დაიბადა 1891 წელს საქსონიის ქალაქ ალბერშტადტში, მედიცინის დოქტორის ოჯახში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1914 წლიდან მართავდა დირიჟაბლს. 1915 წელს მიიღო ობერ-ლეიტენენტის წოდება. მოგვიანებით საჰაერო ფლოტის მეთაურიც გახდა. 1938 წლიდან პოლკოვნიკია.
მეორე მსოფლიო ომში იბრძოდა პოლონეთში, საფრანგეთსა და ბალკანეთში. 1945 წლის 2 მაისს ხელი მოაწერა კაპიტულაციას და ტყვედ ჩაბარდა საბჭოთა ჯარებს. საბჭოთა სასამართლომ მიუსაჯა 25 წლიანი პატიმრობა. გარდაიცვალა ვლადიმირის ციხეში 1955 წლის 17 ნოემბერს გულის უკმარისობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი გენერლები კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
დირნისი
დირნისი (Dırnıs) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 470 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
მანგალია
მანგალია (Mangalia) — საპორტო ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუმინეთში, შავი ზღვის ნაპირზე, კონსტანცის ჟუდეცის შემადგენლობაში. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 33,434 ადამიანი. საზღვაო კურორტია. არის ღირსშესანიშნავი ობიექტები. გზატკეცილით უკავშირდება ქალაქ კონსტანცას.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ლუ ანდრეას-სალომე
ლუ ანდრეას-სალომე ან ლუ სალომე (Lou Andreas-Salomé; დაბ.: ლუიზა გუსტავის ასული ფონ სალომე; დ. 12 თებერვალი, 1861, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 5 თებერვალი, 1937, გეტინგენი) — რუსი და გერმანელი მწერალი, ფილოსოფოსი და ფსიქოანალიტიკოსი. მეგობრობდა ნიცშესთან, ფროიდთან და რილკესთან.
ბიოგრაფია
დაიბადა სანქტ-პეტერბურგში. მამამისი რუსი აზნაური იყო, რომელსაც მემკვიდრული აზნაურობა ნიკოლოზ I-ის მიერ, 1830 წელს გადაეცა. გენერლის ასული, ფონ სალომე, ოჯახში ყველაზე უმცროსი იყო, რომელსაც ხუთი ძმა ჰყავდა. როგორც მისი ყველა ძმა, ლუიზაც სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის უძველეს გერმანულ სკოლაში — პეტრიშულეში, 1874-1878 წლებში. 1878 წელს, მამამისი, გენერალი გუსტავი სალომე გარდაიცვალა. გოგონას პირველი სიყვარულის ობიექტი ჰოლანიდელი პასტორი გიიო გახდა, რომელიც პეტერბურგში ლექციებს კითხულობდა. სწორედ მან უწოდა პირველად გოგონას „ლუიზას“ ნაცვლად „ლუ“ — სახელი, რომელიც შემდგომ ცნობადი ხდება.
სუსტი ჯანმრთელობის გამო, იგი გადადის რომში, სადაც მალვიდა ფონ მეიზენბუგის წრეში ხვდება. ეს უკანასკნელი გარიბალდის, ვაგნერის, ნიცშეს მეგობარი და გერცენის აღმზრდელი იყო. ამ სალონის ერთ-ერთმა მომსვლელმა, ნიცშეს მეგობარმა, პაულ რეემ აქ გაიცნო ლუ სალომე. ისინი ერთმანეთს დაუახლოვდნენ. გოგონა სთავაზობს მას ერთგვარი საგანმანათლებლო კომუნის დაარსების პროექტს. პროექტის თანახმად, ამ კომუნაში გაწევრიანება შეეძლებოდა ყოველ ახალგაზრდას ნებისმიერი სქესისა, რომელსაც განათლების მიღება მოესურვებოდა. ლუიზა სთავაზობს სახლის აღებას, სადაც ყოველს თავისი ოთახი ექნებოდა, მაგრამ საერთო მიმღებით. რეეს იდეა მოეწონა, მაგრამ სალომეს ხელი სთხოვა, რაზეც უარს იღებს, ვინაიდან ლუს მასთან მხოლოდ მეგობრობა სურდა. კომუნის იდეა ვერ განხორციელდა. ისინი მოგზაურობდნენ, ეწვიეს პარიზსა და ბერლინს.
რევაზ სიხარულიძე
რევაზ ილიას ძე სიხარულიძე (დ. 1 მაისი, 1921, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 1973, იქვე) — ქართველი მხატვარი.
ბიოგრაფია
1939 წელს თბილისის პირველი საცდელ-საჩვენებელი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში ქანდაკების ფაკულტეტზე. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ იაკობ ნიკოლაძე და ნიკოლოზ კანდელაკი. 1945 წელს წარჩინებით დაამთავრა აკადემია. 1946–1959 წლებში პერიოდულად მონაწილეობდა ახალგაზრდა მხატვართა ნამუშევრების გამოფენებში. რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთები დადებითად აფასებდა ახალგაზრდა ხელოვანის შემოქმედებას, მის მიერ მაღალი გემოვნებით ხეზე შესრულებულ მინიატურულ კომპოზიციას, ქვის დამუშავების თავისებურ მანერასა და ტექნიკას. ნიჭიერი მოქანდაკე ავადმყოფობის გამო ადრევე ჩამოსცილდა თავის საყვარელ სპეციალობას და ხელი მიჰყო მთარგმნელობით საქმიანობას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ დიდი გემოვნებით ნათარგმნი ალექსანდრე კუპრინის მოთხრობები.
ლუ ანდრეას-სალომე
ურთიერთობა ნიცშესთან
1886 წელს, სალომემ ფრიდრიხ კარლ ანდრეასი გაიცნო, უნივერსიტეტის დამრიგებელი, რომელიც აღმოსავლურ ენებს (სპასრულსა და თურქულს) შეისწავლიდა. ფრიდრიხ კარლ ანდრეასი ლუზე 15 წლით უფროსი იყო და მტკიცედ სურდა მისი ცოლად მოყვანა. თავისი გადაწყვეტილების სერიოზულობის დასამტკიცებლად, იგი მის თვალწინ თვითმკვლელობის მცდელობას მიმართავს (გულმკერდში დანა ჩაირტყა). ხანგრძლივი ფიქრის შემდგომ, ლუ თანხმდება ცოლობაზე, მაგრამ ერთი პირობით: ისინი არასდროს დაამყარებენ ერთმანეთთან სექსუალურ ურთიერთობას. 43 წლის განმავლობაში, რომელიც ერთმანეთთან თანაცხოვრებაში გაატარეს, როგორც ბიოგრაფები ამტკიცებენ, ეს არც არასდროს მომხდარა. 1901 წელს მთებში კვდება პაულ რეე, მოწმეთა გარეშე. გაურკვეველია, ეს უბედური შემთხვევა იყო თუ სუიციდი.
რევაზ სიხარულიძე
ბიოგრაფია
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:ქართველი მხატვრები რევაზ კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ლუ ანდრეას-სალომე
ურთიერთობა რილკესთან
1897 წელს, 36 წლის სალომემ დამწყები პოეტი, 21 წლის რილკე გაიცნო. მათ ორჯერ იმოგზაურეს რუსეთში (1899, 1900). ლუ ასწავლის მას რუსულ ენას, აცნობს დოსტოევსკისა და ლევ ტოლსტოის ფსიქოლოგიზმს. რილკე, ისევე, როგორც სხვა მრავალი სალომეზე შეყვარებული, ცხოვრობს მასთან და ანდრეასთან ერთად, მათსავე სახლში. იგი უძღვენდა მას ლექსებს, მისი რჩევის მიხედვით შეცვალა თავისი „ქალური“ სახელი „რენე“ უფრო მკაცრ სახელზე — „რაინერზე“, მისი ხელწერა იცვლება და თითქმის განურჩეველი ხდება ლუს წერის მანერისგან. ოთხი წლის შემდგომ, ლუ ტოვებს პოეტს, ვინაიდან მასაც, როგორც ლუს სხვა მრავალ საყვარელს, სურდა, რომ განქორწინებულიყო. რილკე ამბობდა, რომ ამ ქალის გარეშე იგი ვერასდროს იპოვიდა საკუთარი ცხოვრების გზას. ისინი ცხოვრების ბოლომდე მეგობრებად რჩებიან. რილკეს სიკვდილამდე, 1926 წელს ყოფილი საყვარლები ერთმანეთთან მიმოწერას განაგრძობდნენ.
ურთიერთობა ფროიდთან
1911 წელს, ლუ ვეიმარში, საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკურ კონგრესში იღებს მონაწილეობას, სადაც გაიცნობს ფროიდს. ისინი დამეგობრდნენ. ფროიდს არ ჰქონდა მესაკუთრეობრივი მოთხოვნილებები მის მიმართ. სალომე ლუ შეისწავლის ფსიქოანალიზს. იგი გაწევრიანდა ფროიდის მოსწავლეთა წრეში. მისი გახმაურებული წიგნი „ეროტიკა“, ევროპაში ხუთჯერ ხელახლა გამოსცეს. ანა ფროიდთან თანაავტორობით, მან ჩაიფიქრა ბავშვური ფსიქიკის შესახებ სახელმძღვანელოს გამოცემა. 1914 წლიდან, იგი იწყებს მუშაობას პაციენტებთან და მეცნიერების გამო, ბელეტრისტიკას ტოვებს (ლუმ 139 სამეცნიერო სტატია დაწერა). იგი ქმართან ერთად, გეტინგენში დასახლდა, სადაც გახსნა ფსიქოთერაპევტული პრაქტიკა და ბევრს შრომობდა.
გარდაიცვალა 1937 წელს. ლუს გარდაცვალების შემდგომ, გეტინგენში ნაცისტებმა მისი ბიბლიოთეკა სრულიად დაწვეს.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ქალი მწერლები კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი ქალი მწერლები
ქურთები სომხეთში
thumb|250px|[[ქურთები სომხეთში (1862 წელი)]] ქურთები სომხეთში — ეთნიკური უმცირესობა ხოხეთში, რომლებიც ძირითადად განხახლებულნი არიან სომხეთის დასავლეთ ნაწილებში. ერევანის აღმოსავლეთმცოდნეობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში არსებობს ქურთული განყოფილება. სომხეთიში მხოვრები ქურთები პირველები იყვნენ, რომელთაც მიუწვდებოდა ხელი მედიაზე, როგორიცაა რადიო, ასევე განათლებასა და პრესაზე თავიან მშობლიურ ენაზე, მაგრამ ძირითადად ქურთი მოსახლეები, 1939 წლიდან 1959 წლამდე აღწერილნი იყვნენ როგორც აზერბაიჯანელები ან როგორც სომხები.
ქურთები სომხეთში
1918–1920 წლების სომხეთის პირველ რესპუბლიკაში ქურთებმა მიიღეს პოლიტიკური უფლებები, ქურთი წარმომადგენელი აირჩიეს სომხეთის პარლამენტში, ზოგიერთი ქურთი გახდა სომხური არმიის ოფიცერი და ამის შემდეგ შეიქმნა მოხალისე ქურთთა რაზმები.
საბჭოთა პერიოდის დროს სომხეთში გამოიცა დიდი რაოდენობით ქურთული ლიტერატურა, გაიხსნა ეროვნული სკოლები და ქურთული რადიო. დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის თანახმად, საბჭოთა სომხეთი ქურთული ლიტერატურის მთავარი ცენტრი იყო. 1925 წელს ორმოცზე მეტი სკოლა გაიხსნა სომხეთში სპეციალურად მათთვის.
1937 წელს, სტალინიზმის პერიოდში, სომხეთში მცხოვრები ქურთები იძულებითი მიგრაციის მსხვერპლნი გახდნენ და ათასობით ქურთი მოსახლე იძულებული იქნა დაეტოვებინა სომხეთის ტერიტორია.
1992-1994 წლების განმავლობაში აზერბაიჯანის ლაჩინისა და ქალბაჯარის რაიონებში მცოვრები ქურთული უმცირესობა იძულებული გახდა დაეტოვებინა რეგიონები და გაქცეულიყვნენ, მთიანი ყარაბაღის ომის დროს სომეხთა შემოსევის გამო. სომხეთმა ეფექტურად დაიპყრო ყოფილი რეგიონი რომელსაც „წითელი ქურთისტანი“ ეწოდებოდა (1923-1929 წლებში), რადგან ეს ტერიტორია წარმოადგენდა მნიშვნელოვან დერეფანს, რომელიც აკავშირებდა სომხებსა და დანარჩენ არმიის სომხეთის რესპუბლიკას.
ამჟამად ქურთები გაერთიანებული არიან სომხეთის ოთხ საზოგადოებრივ გაერთიანებაში. სომხეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის განყოფილების გარდა, სომხეთში სომეხ მწერალთა კავშირში ასევე არსებობს ქურთი მწერლების განყოფილება.
კულტურული ურთიერთობები
გამოჩენილმა სომეხმა კომპოზიტორმა კომიტასმა შეაგროვა მრავალი სომხური, ქურთული და თურქული ხალხური სიმღერა, და 1897 წელს მან ბერლინის ვილჰელმ ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტში მიიღო ქურთული მუსიკის სწავლების ხარისხი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის დემოგრაფია კატეგორია:ქურთები
ვოლოგეზ III
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
მატვეევ-კურგანის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი (Матвеево-Курганский краеведческий музей) — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სოფელ მატვეევ-კურგანში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
მუზეუმის მისამართი: 346500, როსტოვის ოლქი, სოფელი მატვეევ-კურგანი, პირველი მაისის ქუჩა № 18.
ისტორია
მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარსდა 1999 წლის 10 თებერვალს როსტოვის ოლქის მატვვეო-კურგანის რაიონის ადმინისტრაციის უფროსის № 79 განკარგულების შესაბამისად. ამ პერიოდისთვის სოფელში იდგა საჭიროება გადაერჩინათ და დაეცვათ რაიონის კულტურული მემკვიდრეობის მასალები.
მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის პირველი ექსპონატები ჩამოყალიბდა მას შემდეგ, რაც საბრძოლო დიდების მუზეუმმა გადასცა მას რამდენიმე ნივთი სოფლის მოსახლეობის პირადი არქივიდან. მუზეუმის გახსნა გაიმართა 2000 წელს და მიეძღვნა მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა კავშირის გამარჯვების 55-ე წლისთავს.
მატვეევო-კურგანის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს გააჩნია ოთხი საგამოფენო დარბაზი.