cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რუდოლფ ფონ იერინგი
მეცნიერული ღვაწლი
იერინგმა უაღრესად დიდი გავლენა მოახდინა XIX საუკუნეში გერმანული იურიდიული მეცნიერების განვითარებაზე. მის კალამს ეკუთვნის „რომის სამართლის სული მისი განვითარების სხვადასხვა საფეხურებზე“ (4 ტომად, 1852-1865), რომელშიც იგი შეეცადა არა მარტო აეხსნა რომაული სამათლის განვითარების მიზეზები და პირობები, არამედ დაედგინა ზოგადად სამართლის განვითარების კანონზომიერებები. ასევე აღსანიშნავია იერინგის შრომა „მიზანი სამართალში“ (2 ტომად, 1877-1883), რომელშიც იგი ამტკიცებს რომ „მიზანი არის მთელი სამართლის შემოქმედი“. ამ ნაშრომით იერინგი საბოლოოდ გაემიჯნა ე.წ. ცნებათა იურისპრუდენციას, რითაც ლოგიკური დასასრული ჰპოვა იდეურმა "ფერიცვალებამ" (Bekehrung), რომელიც გავრცელებული შეხედულების თანახმად „რომის სამართლის სულში“ იღებს სათავეს. განსაკუთრებით მწვავედ და მახვილგონივრულად დასცინის მეცნიერი ცნებათა იურისპრუდენციას თხზულებაში „იურიდიულ ცნებათა ზეცაში“ (1884).
სამოქალქო სამართლის დოგმატიკისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო მისი ნაშრომები მფლობელობის და წინასახელშეკრულებო ვალდებულებების (culpa in contrahendo) შესახებ („culpa in contrahendo-ს შესახებ“).
იერინგმა განსაკუთრებული ზეგავლენა იქონია სისხლის სამართლის სოციოლოგიურ სკოლაზე და ე.წ. ინტერესთა იურისპრუდენციაზე (ფილიპ ჰეკი). იერინგის მეთოდოლოგიური და თეორიული შეხედულებები დღემდე ინარჩუნებენ აქტუალურობას გერმანულენოვანი ქვეყნების სამართლის მეცნიერებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი იურისტები კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
აქსიოლოგია
აქსიოლოგია (, axiā — ღირებულება, λογία — მოძღვრება) — ფილოსოფიური მოძღვრება ღირებულებებზე. ღირებულებებში იგულისხმება იდეები, იდეალები, შეხედულებები, პრინციპები, რომლებიც საფუძვლად უდევს ადამიანთა ცხოვრების წესს. აქსიოლოგიის ამოცანაა ღირებულებების ონტოლოგიური სტატუსის დადგენა, იმის გარკვევა, თუ როგორაა თავისი ბუნებით ღირებულება — სუბიექტური თუ ობიექტური, რელატიური თუ აბსოლუტური, ცვალებადი თუ მარადიული. აქსიოლოგიამ უნდა ნათელყოს ღირებულებების კავშირი ღირებულ ობიექტებთან, ჯერარსთან, სუბიექტთან. ამრიგად, აქსიოლოგიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ყველა იმ მეცნიერებისათვის, რომლებიც ღირებულების ცალკეულ სახეს ეხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
მანუელ ოდრია
მანუელ აპოლინარიო ოდრია (Manuel Apolinario Odría; 26 ნოემბერი 1896, ტარმა — 18 თებერვალი 1974, ლიმა) — პერუელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პერუს ორგზის პრეზიდენტი 1948-1950 წწ. და 1950-1956 წწ.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ტარმაში. 1915 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია და მუშაობა დაიწყო პერუს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა ეკვადორთან ომში პოდპოლკოვნიკის წოდებით, ხოლო ომის დამთავრების შემდეგ (1942) მიიღო გენერლის წოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
ბათა ქექია (ფილმი)
ბათა ქექია — რეჟისორ ლეილა გორდელაძის 1978 წლის ფილმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1978 წლის ქართული ფილმები
რეჟისორი
რეჟისორი
კატეგორია:კინოპროფესიები კატეგორია:თეატრალური პროფესიები
Director de cinema Filminstruktør Filmregisseur Film director Director de cine Elokuvaohjaaja במאי קולנוע Redatelj Filmrendező Sutradara 映画監督 영화 감독 Diretor de cinema Regizor de film Кинорежиссёр Filmregissör Yönetmen S 電影導演
პაპუნა წერეთელი
პაპუნა ქაიხოსროს ძე წერეთელი (დ. 1740 ―  გ. 1790) — იმერეთის სამეფოს სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე. ზემო ქვეყნის სარდალი, მოლარეთუხუცესი. სოლომონ I-ის პოლიტიკური მიმდევარი და მისი ერთგული თავადი. მონაწილეობდა სოლომონის მიერ როსტომ რაჭის ერისთავის დამარცხებასა და მისი ოჯახის სასტიკად დასჯაში. 1779 წელს იყო იმერთა ჯარის „სპასალარი“ რუხის ბრძოლაში. დიდი როლი შეასრულა დავით II გიორგის ძის გამეფებაში, შემდეგ ბერი წულუკიძესთან ერთად მეთაურობდა თავადთა იმ ჯგუფს, რომელმაც დავით გიორგის ძე ტახტიდან ჩამოაგდო და სოლომონ II-ის სახელით გაამეფა ტახტის პრედენდენტი დავით არჩილის ძე. პაპუნა წერეთლის სახელთანაა დაკავშირებული მოდინახეს ციხის აშენება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1740 კატეგორია:გარდაცვლილი 1790 პ კატეგორია:ქართველი თავადები
დოპლერის ეფექტი
thumb|200px|ტალღის წყარო მოძრაობს მარცხნივ. ე.ი. მარცხნივ ტალღის სიხშირე იზრდება, ხოლო მარჯვნივ მცირდება.
დოპლერის ეფექტი — მიმღების ან გადამცემის ურთიერთ მოძრაობით გამოწვეული ტალღის სიგრძისა და სიხშირის ცვლილება. ამ მოვლენას ვხვდებით ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც, მაგალითად როდესაც დამკვირვებლის გვერდით გაივლის მანქანა ჩართული სირენით. წარმოვიდგინოთ რომ სირენა გამოსცემს გარკვეულ ტონს და იგი არ იცვლება. როდესაც მანქანა არ მოძრაობს დამკვირვებლის მიმართ, მას ესმის ზუსტად ის ტონი რომელსაც გამოსცემს სირენა. ხოლო თუ მანქანა მოძრაობს დამკვირვებლისკენ, ხმის ტალღის სიხშირე გაიზრდება, სიგრძე კი შემცირდება(ავტომობილის მოძრაობის გამო ყოველი ახალი ტალღა ნაკლებ დროში აღწევს დამკვირვებლამდე) და დამკვირვებელი გაიგებს უფრო მაღალ ტონს, ვიდრე სინამდვილეში გამოსცემს სირენა. იმ შემთხვევაში როდესაც მანქანა შორდება დამკვირვებელს იგი გაიგებს უფრო დაბალ ტონს, რადგან ხმის ტალღის სიხშირე შემცირდება, სიგრძე კი გაიზრდება(ყოველი ახალი ტალღა მეტ დროს ანდომებს დამკვირვებლამდე მიღწევას).
ტალღისთვის (მაგ. ხმის), უნდა იყოს გათვალისწინებული მოძრაობა როგორც წყაროს აგრეთვე მიმღების. ელექტრომაგნიტური ტალღებისთვის (მაგ. სინათლე), მნიშვნელოვანია მხოლოდ წყაროს და მიმღების ფარდობითი მოძრაობა.
პირველად ეს ეფექტი იყო აღწერილი ქრისტიან დოპლერის მიერ 1842 წელს.
არსი
200px|right|დოპლერის ეფექტი 180px|right|დოპლერის ეფექტი
თუ წყარო მოძრაობს, ტალღებს შორის მანძილი (ტალღის სიგრძე) დამოკიდებულია მოძრაობის სისწრაფეზე და მიმართულებაზე. თუ წყარო მიმღების მიმართულებით მოძრაობს, ე.ი. ეწევა მის მიერ გამოსხივებულ ტალღებს, ტალღის სიგრძე მცირდება. თუ შორდება - ტალღის სიგრძე იზრდება.
სადაც \omega_0 — სიხშირე, რომლითაც წყარო წარმოშობს ტალღებს. c — ტალღების გავრცელების სისწრაფე. v — წყაროს სისწრაფე (დადებითი თუ უახლოვდება, უარყოფითი თუ შორდება).
უძრავი მიმღებით რეგისტრირებული სიხშირე
იგივე, თუ მიმღები მოძრაობს ტალღების პირისპირ, იგი არეგისტრირებს მათ უფრო ხშირად და პირიქით. უძრავი წყაროსთვის და მოძრავი მიმღებისთვის.
დავამატოთ ფორმულაში სიხშირის მონაცემი I ფორმულიდან II ფორმულაში, მივიღებთ ზოგად ფორმულას.
- (3)
რელატივისტური დოპლერის ეფექტი
ელექტრომაგნიტური ტალღის შემთხვევაში ფორმულა გამოდის ფარდობითობის სპეციალური თეორიიდან. რადგან ელექტრომაგნიტურ ტალღას არ ესაჭიროება არანაირი მატერიალური გამტარი, შესაძლებელია განვიხილოთ მხოლოდ დამკვირვებლის და წყაროს სიჩქარე.
სადაც с — სინათლის სიჩქარე, v — მიმღების და წყაროს სიჩქარე (დადებითი თუ შორდებიან ერთმანეთს), θ - კუთხე ტალღის ვექტორს და წყაროს სიჩქარეს შორის.
რელატივისტური დოპლერის ეფექტი განპირობებულია ორი მიზეზით: უკანასკნელი ფაქტორი იწვევს პერპენდიკულარულ დოპლერის ეფექტს, როდესაც კუთხე ტალღის ვექტორს და წყაროს სიჩქარეს შორის უდრის. ამ შემთხვევაში სიხშირის ცვლილება წარმოადგენს რელავისტურ ეფექტს, რომელსაც კლასიკური ანალოგი არ გააჩნია.
დოპლერის ეფექტის დაკვირვება
thumb|200px|უძრავი მიკროფონი იწერს ხმას რომელსაც ორი მარცხნივ მოძრავი მანქანა გამოსცემს. ქვემოთ შეგიძლიათ იხილოთ ორივე ხმის სიხშირე, რომელსაც მიკროფონი იღებს.
დოპლერის რადარი
რადარი, რომელიც ზომავს არეკლილი სიგნალის სიხშირის ცვლილებას. სიხშირის ცვლილებისას გამოითვლება ობიექტის რადიალური სისწრაფე (ობიექტზე და რადარზე გამავალი სისწრაფის პროექცია). დოპლერის რადარები ფართოდ გამოიყენება ფრინავი ობიექტების, გემების, ავტომობილების, ჰიდრომეტეორების (მაგ. ღრუბლების) სისწრაფის გამოსავლენად.
სითხის ნაკადის არაინვაზიური გაზომვა
დოპლერის ეფექტის დახმარებით იზომება სითხის ნაკადის სისწრაფე. ამ მეთოდის უპირატესობა ის არის რომ არ საჭიროებს არანაირ მოწყობილობას თვით ნაკადში. სისწრაფე იზომება სითხეში დამოუკიდებელი წვეთების ზებგერის გაფრქვევის მეთოდით.
ავტოსიგნალიზაცია
ავტომობილის მახლობლად ან შიგნით მოძრავი ობიექტების გამოვლენა.
ხელოვნება და კულტურა
ერთ-ერთი ამერიკული კომედიური სერიალის «The Big Bang Theory» ეპიზოდში დოქტორ შელდონ კუპერი ჰელოუინის მასკარადზე მიდის დოპლერის ეფექტის სიმბოლურ ტანსაცმელში. ხოლო ყველა ფიქრობს რომ ის ზებრას ასახიერებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტალღური მოვლენები კატეგორია:ტალღების თეორია კატეგორია:ფარდობითობის სპეციალური თეორია
ლეგანესი (საფეხბურთო კლუბი)
„ლეგანესი“ (Club Deportivo Leganés) – ესპანეთის საფეხბურთო კლუბი ამავე სახელწოდების ქალაქიდან, მადრიდის გარეუბანი. შეიქმნა 1928 წელს. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ ბუტარკეზე, რომელიც 10 954 მაყურებელს იტევს.
ისტორიის მანძილზე კლუბი ძირითადად ასპარეზობდა ქვედა ლიგებში. 1977 წელს, „ლეგანსი“ დაბრუნდა ტერსერა დივიზიონში, სადაც გაატარა 7 წელი, სანამ ჩემპიონატი მე-3 დონის იყო, შემდეგ ესპანეთის დონით მე-4 ჩემპიონატი გახდა.
კლუბის სტაბილური განვითარების შემდეგ, 1987 წელს, „ლეგანესი“ აღზევდა სეგუნდა დივიზიონი ბ-ში, 6 სეზონის შემდეგ კი სეგუნდა დივიზიონში გადავიდა. სეგუნდაში გატარებულ 11 სეზონში საუკეთესო შედეგი, მე-8 ადგილი დააფიქსირა 2-ჯერ, 1995-97 წლებში.
2013-14 წლების სეზონამდე კლუბმა დონით მე-3 ჩემპიონატში იასპარეზა, შემდეგ სეგუნდა დივიზიონში აღზევდა, სადაც 2 სეზონი გაატარა. 2015-16 წლების სეზონში დაიკავა მე-2 ადგილი ჩემპიონატში და კლუბის ისტორიაში პირველად, „ლეგანესი“ პრიმერა დივიზიონს შეუერთდა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ლეგანესი (საფეხბურთო კლუბი)
ოტო ლევი
ოტო ლევი (Otto Loewi; დ. 3 ივნისი, 1873, მაინის ფრანკფურტი — გ. 25 დეკემბერი, 1961, ნიუ-იორკი) — ავსტრიელი ფიზიოლოგი და ფარმაკოლოგი. დაამთავრა სტრასბურის უნივერსიტეტი. 1909–1938 წლებში იყო გრაცის უნივერსიტეტის პროფესორი; 1940 წლიდან ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი, სამედიცინო კოლეჯის განყოფილების ხელმძღვანელი. ნერვული აგზნება ქიმიური გადაცემის თეორიის ერთ-ერთი შემქმნელი. აჩვენა, რომ გულის მოქმედების რეგულაცია (მასში ნერვული იმპულსების მიწოდება) ხორციელდება ნერვული დაბოლოებების მიერ გამოყოფილი ფიზიოლოგიურად აქტიური ნივთიერების (მედიატორის) მეშვეობით, რომელსაც შემდგომში აცეტილქოლინი ეწოდა. 1936 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია (ჰენრი ჰალიტ დეილთან ერთად).
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი ფიზიოლოგები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში კატეგორია:ავსტრიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ვენის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრები
ეპისტემოლოგია
ეპისტემოლოგია (ἐπιστήμη და ), გნოსეოლოგია — ფილოსოფიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის შემეცნების პროცესის კანონზომიერებებს, არკვევს, რა არის ჭეშმარიტება და როგორ შეიმეცნება იგი, როგორია სუბიექტისა და ობიექტის მიმართება შემეცნების პროცესში და, საერთოდ, შესაძლებელია თუ არა შემეცნება. ონტოლოგიასთან ერთად იგი შეადგენს თეორიულ ფილოსოფიას. ტერმინი „გნოსეოლოგია“ შემოვიდა და აქტიურად გამოიყენებოდა გერმანულ ფილოსოფიაში XIX საუკუნეში, ხოლო ტერმინი „ეპისტემოლოგია“ ანგლო-ამერიკულ ფილოსოფიაში დამკვიდრდა XX საუკუნიდან.
XVII–XVIII სს-ში გნოსეოლოგიას მიიჩნევდნენ კვლევის სპეციალურ ფილოსოფიურ დარგად, ამ მხრივ განსაკუთრებით აქტიურობდნენ: ინგლისელი ფილოსოფოსი ჯ. ლოკი (1632–1704), რომელმაც ემპირისტული გნოსეოლოგიის პრინციპების საფუძველზე უარყო თანდაყოლილი იდეების არსებობა და მთელი საკაცობრიო ცოდნა ცდისეულად გამოაცხადა; ი. კანტი, რომელმაც რეალობა, როგორც თავისთავადი ნივთის სამყარო თვით შემეცნებისაგან დამოუკიდებლად გამოაცხადა (ობიექტი, მისი აზრით, არსებობს მხოლოდ სუბიექტის მოღვაწეობის ფორმებში). გნოსეოლოგიას ხშირად აიგივებენ ეპისტემოლოგიასთან (ბერძნ. epistēmē – მეცნიერული ცოდნა და logos – მოძღვრება), რაც ზუსტი არ ტო არის, რადგან გნოსეოლოგიის ცნება გამოიყენება როგორც შემეცნების პროცესის, ასევე საერთოდ ცოდნის კანონზომიერებათა შემსწავლელი მეცნიერების აღსანიშნავად, ხოლო ეპისტემოლოგია მოძღვრებაა მხოლოდ მეცნიერული ცოდნის შესახებ. მათი გაიგივების, უფრო სწორად, ეპისტემოლოგიაზე შემეცნების თეორიის დაყვანის მცდელობა თვალსაჩინოა უახლეს ქართულ ფილოსოფიურ ლიტ-რაში (ვ. რამიშვილი).
შემეცნების შესაძლებლობის უარმყოფელ თეორიას აგნოსტიციზმი ეწოდება, ხოლო იმ ფილოსოფიურ მიმდინარეობას, რომელიც არც ამტკიცებს და არც უარყოფს შემეცნების შესაძლებლობას, არამედ ასაბუთებს, რომ როგორც ერთი, ისე მეორე მხარე მიზანს ვერასდროს მიაღწევს – სკეპტიციზმი.
ერთმანეთისგან განსხვავდება გრძნობადი, ანუ ემპირიული, და რაციონალური, ანუ ლოგიკური, შემეცნება. ემპირიული შემეცნების ფორმებია: შეგრძნება, აღქმა და წარმოდგენა, ხოლო რაციონალური შემეცნებისა – ცნება, მსჯელობა და დასკვნა. მათთან მჭიდროდაა დაკავშირებული ინტუიციური შემეცნება – რაიმეს უეცარი მიხვედრა, ჭეშმარიტების ერთგვარად მოულოდნელი გაცხადება. არსებობს ინტუიციის სხვადასხვა ფორმა (გრძნობადი, ინტელექტუალური, მხატვრული, რელიგიური და სხვ.). მათგან შემეცნების პროცესში უპირატესად მონაწილეობს მხოლოდ ინტელექტუალური ინტუიცია. თუმცა ინტუიციური შეიძლება იყოს მხოლოდ შემეცნება და არა ცოდნა, როგორც შემეცნების პროდუქტი – ინტუიციურად შეცნობილი მხოლოდ ლოგიკური დასაბუთების შემდეგ მიიღებს ცოდნის ხასიათს. ნებისმიერი შემეცნების მიზანი არის ჭეშმარიტების აღმოჩენა. ჭეშმარიტება არის სინამდვილის სწორი, ადეკვატური ასახვა. მისი საპირისპიროა შეცდომა, რომელიც სინამდვილეს წარმოსახავს მცდარად. როცა ამტკიცებენ ჭეშმარიტების ობიექტურობას, ეს ნიშნავს, რომ იგი არ ექვემდებარება სუბიექტურ თვითნებობას. ამავე დროს იგი რელატიური, ანუ ფარდობითია. ამის გაცნობიერება შესაძლებლობას იძლევა შეცდომების პერმანენტული გამორიცხვის გზით უზრუნველვყოთ შემეცნების პროცესის სრულყოფა გნოსეოლოგია ასაბუთებს შემეცნების სამი ურთიერთდაკავშირებული ფორმის არსებობას: მეცნიერებამდელი, ანუ წარმოდგენებით აზროვნება, კონკრეტული-ცნებისეული, ანუ მეცნ. შემეცნება, და ფილოსოფიური შემეცნება, რომელიც ხორციელდება უზოგადესი ანუ ფილოს. ცნებების – კატეგორიების მეშვეობით. ხშირად გნოსეოლოგიაზე დაჰყავდათ მთელი ფილოს. თეორია. ეს არასწორი ტენდენცია განსაკუთრებით მას შემდეგ გაჩნდა, რაც ახალწარმოშობილმა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებმა თითქოს კვლევის ობიექტებად დაინაწილეს ყოფიერების სფერო და, ამდენად, ონტოლოგია ზედმეტად აქციეს.
საქართველოში გნოსეოლოგიის აქტუალური პრობლემები ყოველთვის იყო ქართვ. ფილოსოფოსების ყურადღების ცენტრში. შემეცნების თეორიის ცალკეულ საკითხებს ვხვდებით იოანე პეტრიწის, სულხან-საბა ორბელიანის, ანტონ I-ის, ი. ხელაშვილის, იოანე ბატონიშვილის, ს. დოდაშვილისა და სხვ. ქართვ. მოაზროვნეთა თხზულებებში. კერძოდ, შ. ნუცუბიძემ ბ. ბოლცანოს ონტოლოგიური ჭეშმარიტების თეორიის საფუძველზე შეიმუშავა ორიგინ. გნოსეოლოგიური მოძღვრება – ალეთოლოგია. მაგრამ ამ მოძღვრების დედაარსი მდგომარეობს არა აზროვნებისა და შემმეცნებელი სუბიექტისაგან ჭეშმარიტების აბსოლუტურად დამოუკიდებელი სახით არსებობის დაშვებაში, არამედ იმის დასაბუთებაში, რომ ჭეშმარიტება არის ფსიქოლოგისტური და ანთროპოლოგისტური დანაშრევებისაგან თავისუფალი ფენომენი. ამ სახით შ. ნუცუბიძის შეხედულება თითქოს ეხმიანება და ერთგვარად წინ უსწრებს კ. პოპერის საინტერესო თეორიას ცოდნის ონტოლოგიური ბუნების შესახებ. პოპერის მიხედვით, შემმეცნებელი სუბიექტის მიერ მოპოვებული ცოდნა მისი ავტორის (შემეცნების სუბიექტის) ცნობიერებასთან ერთად, როგორადაც იგი ფიქსირდება წიგნებსა და ჟურნალებში, ცოდნას წარმოადგენს იმ შემთხვევაშიც კი, როცა მას არავის ცნობიერება არ ითვისებს.
ფილოსოფიის გნოსეოლოგიაზე დაყვანის ტენდენციას, რომელიც ჯ. ლოკის, ი. კანტისა და ნეოკანტიანელებისაგან მომდინარეობდა, ეხმაურებოდნენ ქართველი ფილოსოფოსებიც, კერძოდ, კ. ბაქრაძეს მიაჩნდა, რომ ფილოსოფია არსებითად გნოსეოლოგია არის და რომ ფილოსოფია საგანია შემეცნების კანონზომიერება. ამ თვალსაზრისს, ქართული ფილოსოფიური აზრის ისტორიისათვის დიდი კულტურული ღირებულება ჰქონდა, რადგან ადასტურებდა ქართველ ფილოსოფოსების ინტერესს დასავლურ ფილოსოფიურ აზროვნებაში მიმდინარე პროცესებისადმი.
თავის დროზე შემეცნების აქსიომატურ საფუძვლებს იკვლევდა მ. გოგიბერიძე („შემეცნების აქსიომატური დასაბამი“, 1926). მის მიერ დაწყებული შემეცნების მტკიცე და საიმედო საწყისების ძიების ერთგვარი გაგრძელებაა ს. შ. ავალიანის ფსევდოაბსოლუტური ჭეშმარიტების თეორია, რომლის მიხედვით ფსევდოაბსოლუტურობა შემეცნების უზოგადესი კანონზომიერებაა. თუმცა ჯერ კიდევ დასაზუსტებელია კავშირი შემეცნების აქსიომატურ საფუძვლებსა, მტკიცე და საიმედო საწყისებსა და ფსევდოაბსოლუტურს შორის.
გნოსეოლოგიის კვლევის ობიექტისა და არეალის გაფართოების თვალსაზრისით თვალსაჩინო ღვაწლი მიუძღვის ა. შეროზიას, რომელმაც დაადგინა, რომ არაცნობიერის კვლევა კი არ ხელყოფს გნოსეოლოგიას, არამედ პირიქით, უფრო აღრმავებს მას.
ს. წერეთელმა დაადგინა ჭეშმარიტების დიალექტიკური ბუნება, რითაც ბიძგი მისცა დიალექტური ლოგიკის ჩამოყალიბებას და ლოგიკის, შემეცნების თეორიისა და დიალექტიკის იგივეობის შემდგომ დასაბუთებას. საქართველოში გნოსეოლოგიური აზრის განვითარების თვალსაზრისით განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს ნ. კვარაცხელიას შეხედულება შემეცნების ობიექტისა და სუბიექტის მიმართების საკითხზე. მისი აზრით, ადამიანი არის არა მხოლოდ შემეცნების სუბიექტი, არამედ თვით წარმოადგენს შემეცნების ობიექტს, ანუ გნოსეოლოგიურ პრობლემას. ამ პრობლემის გადაწყვეტაში თვითშემეცნების მონაწილეობა გვაახლოებს შემეცნების სუბიექტისა და ობიექტის ურთიერთობის შემდგომ დაზუსტებასთან.
აღნიშნულ ამოცანას თავისებურად ეხმაურება ბ. ბრეგვაძის თვალსაზრისი, რომლის მიხედვით ჭეშმარიტების კრიტერიუმი თვით აზრში, ცნობიერებაში უნდა ვეძიოთ. ცხადია, ეს დებულება არ იწვევს პრაქტიკის კრიტერიუმის უგულებელყოფას. პირიქით, აქ აზრს ენიჭება ჭეშმარიტების შეფასების (და არატრადიციული აზრით – საზომის) დანიშნულება. ამდენად, პრაქტიკა, როგორც ჭეშმარიტების საზომი და აზრი, როგორც ჭეშმარიტების შემფასებელი, ერთმანეთს საჭიროებენ. უნდა აღინიშნოს, რომ გნოსეოლოგიური პრობლემების აქსიოლოგიური პოზიციიდან განხილვის ერთ-ერთი პირველი ინიციატორი იყო დ. ბეჭვაია. კერძოდ, მან ოსტატურად გაარკვია ქართ. ფილოს. მონაპოვარი გნოსეოლოგიური კატეგორიის – ფსევდოაბსოლუტურის – აქსიოლოგიური დანიშნულება და ამით ერთმანეთთან დააკავშირა აღნიშნული დარგები. მიუხედავად ამისა, ჯერ კიდევ ბოლომდე გარკვეული არ არის განსხვავება ფსევდოაბსოლუტურსა და ჰ. ფაიჰინგერის (1852–1933), ფრ. ნიცშესა და პრაგმატისტების ფიქციონალისტურ შეხედულებებს შორის.
Still I Rise
Still I Rise — ტუპაკ შაკურისა და ჯგუფის Outlawz ალბომი, რომელიც გამოიცა მისი მკვლელობის შემდეგ, 1999 წელს. ალბომში შეტანილია ტუპაკის იშვიათი მასალა, რომელიც ჩაიწერა აუთლოუზთან ერთად. ალბომში შეტანილია ცნობილი სიმღერება Baby Don't Cry (Keep Ya Head up II), რომელიც ქალებს ეძღვნება და ახლოს არის სიმღერებთან Brenda's Got a Baby და Keep Ya Head Up.
Polyrhachis geminata
Polyrhachis geminata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სიმონ წერეთელი
სიმონ ზურაბის ძე წერეთელი (დ. 1773) — წერეთელთა სათავადო სახლის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი. სოლომონ II-ის პოლიტიკის მიმდევარი, მისი ამალის წევრი. 1810 წელს თბილისიდან გაქცეულ მეფეს ახალციხის საფაშოში გაჰყვა, შემდეგ კი — ემიგრაციაში თურქეთში. სამშობლოში დაბრუნდა მეფის გარდაცვალების შემდეგ (1816) და შეურიგდა რუსეთის მთავრობას. 1819–1820 წლებში იმერეთის აჯანყების დროს რუსეთის მთავრობის ერთგულებისათვის კაპიტნის ჩინი უბოძეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1773 ს
ჩარლსტონი
thumb|[[ჯოზეფინ ბეიკერი ჩარლსტონის ცეკვისას]] ჩარლსტონი (Charleston), ცეკვა, რომელსაც სახელი სამხრეთ კაროლინის ქალაქი ჩარლსტონის პატივსაცემად დაერქვა. ამ რიტმმა აშშ-ის მუსიკალურ მეინსტრიმში გავრცელება ჰპოვა ბროდვეის შოუს „Runnin' Wild“ პრემიერის შემდეგ. ამ შოუში ჯეიმზ ჯონსონის დაწერილი სიმღერის „ჩარლსტონი“ პრემიერა გაიმართა, რომელიც მყისვე ჰიტი გახდა.
მიუხედავად აფროამერიკული წარმოშობისა ჩარლსტონი თავბრუდამხვევი წარმატებით სარგებლობდა ამერიკული საზოგადოების ფართო წრეებში 1920-იან წლებში. თუმცა დასაწყისში ჩარლსტონი პროვოკაციულ, ამორალურ ცეკვად ითვლებოდა.
კატეგორია:ცეკვები
ცხენიკუდა
ცხენიკუდა (Erigeron canadensis) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო 30-150 სმ სიმაღლისაა, სწორად მდგომი, ჩვეულებრივ, ზედა ნაწილში დატოტვილი, შეფოთლილი, დაფარულია მარტივი, გაფშეკილი ბეწვით. ფოთლები ხაზურ-ლანცეტაა, მჯდომარე. ქვედა ფოთლები ყუნწიანია, ფართოდ დაკბილული. ყვავილედი შედარებით ვიწრო საგველაა. კალათები მრავალრიცხოვანია, ყვავილები – თეთრი. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების რუდერალურ ადგილებში, ნათესების მახლობლად, მდელოებზე და ტყეში, მდინარეებსა და ტბებთან, გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს ევროპას, შუა აზიას, აღმოსავლეთ აზიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას, ავსტრალიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
საპატიო ნიშანი
„საპატიო ნიშანი“ (Орден «Знак Почёта») — ორდენი, რომელიც დააწესა ცენტრალურმა აღმასრულებელმა კომიტეტმა (ცაკი) 1935 წლის 25 ნოემბერს. ამ ორდენით სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი აჯილდოებს ცალკეულ მოქალაქეებსა და კოლექტივებს მრეწველობაში, სოფლის მეურნეობაში, ტრანსპორტზე და ვაჭრობაში მაღალი მაჩვენებლებისათვის; სამეცნიერო-კვლევითი, კულტურულ-საგანმანათლებლო და სპორტულ მოღვაწეობაში განსაკუთრებული მიღწევებისათვის, დიდი ეკონომიკური მნიშვნელობის გამოგონებისა და ტექნიკისს გაუმჯობესებისათვის; საბჭოთა არმიისა და სსრკ თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცებისათვის. ორდენის ნიშანი ვერცხლისაგან მზადდება. იბნევენ შრომის წითელი დროშის ორდენის შემდეგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები
თ
თ, ⴇ, Ⴇ, Თ (თანი) — ქართული ანბანის მერვე ასო (ძველ ქართულში მეცხრე იყო). შეესაბამება წინაენისმიერ ხშულ-მსკდომ ფშვინიერ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ცხრას (9).
მოხაზულობა
თ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ნახევარწრისა და ხაზის ურთიერთკომბინირებაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. იგი ნუსხურში მარჯვნივაა გადახრილი. თ მხედრულში ერთიანი, მომრგვალებული კონტურის მქონეა. ნუსხურსა და მხედრულში იგი შუა ორ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
როსკილე
როსკილე (Roskilde) — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, როსკილეს მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი.
როსკილე ძველი ქალაქია და ვიკინგების ხანით თარიღდება, შედის ევროპის უძველეს ქალაქთა ქსელში. წარმოადგენს რეგიონის ეკონომიკურ ცენტრს.
როსკილეს რკინიგზის სადგური მთავარი გაჩერებაა კოპენჰაგენსა და მის დასავლეთით მდებარე დანიის სხვა რეგიონებს შორის. ქალაქის მოსახლეობა 2012 წლის მონაცემებით 47 828 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქში არსებობს საფეხმავლო ქუჩა, რომელიც ცენტრისკენ ეშვება და გამოირჩევა მრავალი მაღაზიით, რესტორნითა და კაფეთი. დანარჩენი დანიიდან და მსოფლიოდან ტურისტებს რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა იზიდავს. ადგილობრივ უნივერსიტეტს აქვს საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც მსოფლიო მასშტაბით სტუდენტებს საშუალებას აძლევს 1 წლით ისწავლონ.
ადამ ბრემენელისა და საქსონ გრამატიკოსის ცნობით, 980-იან წლებში დანიის მეფე ჰარლად I ლურჯკბილამ როსკილეში ეკლესია და სამეფო მამული ააგო. საქსონ გრამატიკოსი სახელ როსკილეს ლეგენდარულ მეფე როარს უკავშირებს, რომელიც სავარაუდოდ აქ VI საუკუნეში ცხოვრობდა. ჰარალდი მის მიერვე აგებულ ეკლესიაში დამარხეს, რომლის ადგილასაც დღეს როსკილეს საკათედრო ტაძარი დგას.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
9 (2009 წლის ფილმი)
9 — 2009 წლის ამერიკული ანიმაციური ფილმი. მისი რეჟისორები არიან ტიმ ბარტონი და ტიმურ ბეკმამბეტოვი. ფილმის პერსონაჟების როლებს ახმოვანებენ: ელაიჯა ვუდი, ჯენიფერ კონელი, კრისპინ გლოვერი, მარტინ ლანდაუ და კრისტოფერ პლამერი. ფილმი სამგანზომილებიანი ანიმაციის ტექნიკით არის შექმნილი და ეფუძნება 2005 წლის მოკლემეტრაჟიან სიუჟეტს 9.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2009 წლის ანიმაციური ფილმები
ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია
ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია – დაცული ტერიტორია კირიბატის შემადგენლობაში შემავალ ფენიქსის არქიპელაგზე. მისი ფართობია 408,250 კმ². 2010 წელს იუნესკომ იგი აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კირიბატიში
სტარი-სინტაში
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან 39 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (70 %).
განძის პლანეტა
განძის პლანეტა (Treasure Planet) — Walt Disney Feature Animation-ის 2002 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. მისი დისტრიბუტორი იყო Buena Vista Pictures. „განძის პლანეტა“ არის უოლტ დისნეის სტუდიების რიგით 43-ე ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმი. იგი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის არის და ეფუძნება რობერტ ლუის სტივენსონის რომანს „განძის კუნძული“, თუმცა მასში მოქმედება მიმდინარეობს კოსმოსში. ფილმი ერთდროულად გამოვიდა ჩვეულებრივ და IMAX-ის კინოთეატრებში. მასში გამოიყენება როგორც ტრადიციული ორგანზომილებიანი, ასევე სამგანზომილებიანი ანიმაციის ტექნიკა.
ფილმის სცენარის ავტორები, პროდიუსერები და რეჟისორები არიან რონ კლემენტსი და ჯონ მასკერი. იდეა მათ თავდაპირველად წარადგინეს იმავე შეკრებაზე, რომელზეც „პატარა ქალთევზას“ იდეა განიხილეს. იგი აგრეთვე არის იტალიური მინისერიალის „განძის კუნძული ღია კოსმოსში“ ინტერპრეტაცია. პერსინაჟების როლებს ახმოვანებენ ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი, ბრაიან მარი, ემა ტომპსონი, დევიდ ჰაიდ პირსი, მარტინ შორტი, როსკო ლი ბრაუნი, ლორი მეტკელფი და პატრიკ მაკგუენი (რომლისთვისაც ეს უკანასკნელი როლი იყო). მუსიკის ავტორია ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი, ხოლო სიმღერების — ჯონი რეზნიკი. მიუხედავად კრიტიკოსთა დადებითი შეფასებისა, ფილმი გაქირავებაში ჩავარდა. მისი წარმოება ღირდა 140 მილიონი აშშ დოლარი, შტატებსა და კანადაში შემოსავალმა მხოლოდ 38 მილიონი შეადგინა, მსოფლიოში კი — მხოლოდ 110 მილიონი. 2002 წელს იგი ნომინირებული იყო ოსკარზე, საუკეთესო ანიმაციური ფილმის კატეგორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ფილმები კატეგორია:2002 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:სტიმპანკური ფილმები
ერნსტ ბუში (გენერალ-ფელდმარშალი)
მინი|220პქ|ერნსტ ბუში ერნსტ ვილჰელმ ბერნჰარდ ბუში (Ernst Wilhelm Bernhard Busch: დ. 6 ივლისი, 1885, ესენი — გ. 17 ივლისი, 1945, ალდერსჰოტი, ნოტინგემშირი, ინგლისი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ვერმახტის გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის სარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
ძვ. წ. 107
გარდაიცვალნენ
*
ბაკულას ღორები (ფილმი)
ბაკულას ღორები — 1976 წლის ფილმი, გადაღებული დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.
სიუჟეტი
ფილმი კომედიური ჟანრისაა. მეზობლის ღორების გაუთავებელმა შემოსევამ აიძულა გალაქტიონი დახმარებისათვის მიემართა სოფლის სასამართლოს მოხელისათვის, ბიუროკრატულ მანქანასთან შახლამ მას თვალწინ გადაუშალა მართლმსაჯულების ორგანოების სრული გულგრილობა მშრომელი ადამიანის ინტერესების მიმართ. ნაწარმოები გამოირჩევა სიუჟეტური განვითარების უჩვეულობით, ფსიქოლოგიურ ხასიათთა სიზუსტით და კოლორიტულობით.
Polyrhachis geometrica
Polyrhachis geometrica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვარლამ თაყაიშვილი
ვარლამ სიმონის ძე თაყაიშვილი (დ. 1850, ლიხაური — გ. 1934) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ისტორიკოს ექვთიმე თაყაიშვილის უფროსი ძმა.
1879 წელს სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში. დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია გიორგი კვინიტაძესთან ერთად. 1895 წელს იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის გენშტაბის სამხედრო მიმოსვლის უფროსი. 1903 წლიდან იყო ელიზავეტოპოლის გენერალ-გუბერნატორი. 1905 წელს მიანიჭეს გენერალ-მაიორის წოდება. ცხოვრობდა პეტერბურგში. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა და ეროვნული არმიის რიგებში ჩადგა. ჰქონდა გენერალ-მაიორის წოდება. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1850 კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჩაჩაპოიასი
ჩაჩაპოიასი — ქალაქი ჩრდილოეთ პერუში, ამასონასის რეგიონისა და ჩაჩაპოიასის პროვინციის დედაქალაქი. იგი მდებარეობს ზღვის დონიდან 2,235 მეტრზე. ჩაჩაპოიასი მოქცეულია მდინარე ამაზონის ხეობაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 20,279 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს ქალაქები
ამინოდონტისებრნი
ამინოდონტისებრნი (Amynodontidae), პრიმიტიული მარტორქების ამომწყდარი ოჯახი. ცხოვრობდნენ პალეოგენში (ეოცენი, ოლიგოცენი) ევრაზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ბინადრობდნენ ჭაობებში და მდინარეთა ნაპირებზე. სხეულის ზომითა და პროპორციებით წააგავდნენ ბეჰემოთს. ჰქონდათ მოკლე და მსხვილი (წინა ფეხებზე 4-4 თითო, უკანაზე 3-3), დიდი ქალა, მძლავრი ეშვები, რედუცირებული საჭრელები და მცირე ძირითადი კბილები.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები კატეგორია:პრეისტორიული ძუძუმწოვრები
ქაიხოსრო წერეთელი
ქაიხოსრო პაპუნას ძე წერეთელი ( გ.  28 ივლისი, 1828) —  იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, XVIII საუკუნის 90-იანი წლებისა და XIX საუკუნის I მეოთხედის „ზემო ქვეყნის“, „ზემო მხარის“, ანუ ზემო იმერეთის უკანასკნელი სარდალი.
სოლომონ II-ის პოლიტიკის მიმდევარი. 1810 რუსი მოხელეების მიერ დაპატიმრებული სოლომონ II წერეთლის ინიციატივით თბილისიდან ახალციხის საფაშოში გააპარეს. იმერეთის აჯანყების დამარცხების შემდეგ თვით წერეთელიც ემიგრაციაში გაჰყვა მეფეს. კონსტანტინეპოლში მან საფრანგეთის საქმეთა რწმუნებულს გადასცა სოლომონ II-ის წერილი ნაპოლეონისადმი, რომლითაც მეფე მას მფარველობას სთხოვდა. ეს ცდა უშედეგოდ დამტავრდა. 1816 წერეთელი სამშობლოში დაბრუნდა და მალე რუსეთის მთავრობას შეურიგდა. აქტიური მონაწილეობა მიიღო ცარიზმის კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ მოწყობილ 1819–1820 იმერეთის აჯანყების ჩაქრობაში. ერთგული სამსახურისათვის 1821 იმპერატორმა პოლკოვნიკობა უბოძა.
ანდრეი კობილა
XIV საუკუნეში, როდესაც მრავალი მოსკოველი ბოიარი საკუთარ წარმომავლობას დასავლურ ფესვებს უკავშირებდნენ, გაჩნდა ვარაუდი ივანე კალიტას სამსახურში პრუსიიდან კობილას ჩამოსვლაზე. გვიანდელი გენეალოგიები კობილას საგვარეულოს უფრო აზვიადებენ და მას განთქმული პრუსიელი მიწათმფლობელი გლანდ კამბილას შვილად იხსენიებენ. შემდგომ გამოკვლევათა მთელი რიგი დიდი ან მცირე ვარაუდით კობილას წარმოშობას ნოვგოროდს მიაწერენ, პრუსიული ფესვებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:გარდაცვლილი 1351
ფრეგლების კლდე
ფრეგლების კლდე (Fraggle Rock) — საბავშვო თოჯინური სატელევიზიო სერიალი, რომლის ავტორია ჯიმ ჰენსონი. სერიალის ძირითადი პერსონაჟები იყვნენ მაპეტების სტილის ფრეგლები. შოუ გადიოდა 1983-1987 წლებში, ტელეარხებზე CBC (კანადა), ITV (ბრიტანეთი), HBO (აშშ) და TV1 (ახალი ზელანდია). შოუს დიდი პოპულარობა ხვდა წილად.
სიუჟეტის მიხედვით, ფრეგლები არიან არსებები, რომლებიც ცხოვრობენ კლდის გამოქვაბულებში. მათთან ერთად ასევე ცხოვრობენ მომცრო ზომის მშენებელი დუზერები. მაყურებლებში დიდი პოპულარობა ჰქონდა ერთ-ერთ პერსონაჟს, მერჯორის, რომელიც ასევე ცნობილია ’ნაგვის გროვის’ სახელით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრეგლების კლდე
ძვ. წ. 105
გარდაიცვალნენ
*
მწვავე კლდისდუმა
მწვავე კლდისდუმა (Sedum acre) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. საყვავილე ყლორტების სიმაღლე 10 სმ-მდეა, უნაყოფო ყლორტებისა – 3 სმ-მდე. მცენარე შიშველია. ფოთლები რიგ-რიგად არის განლაგებული, კვერცხისებური, მჯდომარე. ყვავილედი ქოლგისებურ-ფარისებურია. გვირგვინი ოქროსფერ-ყვითელია. იზრდება მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, კლდიან ადგილებში. საქართველოში გავრცელებულია სპორადულად თითქმის ყველგან. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, შუა და მცირე აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:მსუქანასებრნი
კანადის ეროვნული გალერეა
მინი|250პქ|კანადის ეროვნული გალერეა კანადის ეროვნული გალერეა (Musée des beaux arts du Canada) დაარსდა 1880 წელს, დღევანდელი შენობა კი გაიხსნა 1988 წელს. მდებარეობს დედაქალაქ ოტავაში და წარმოადგენს კანადის პირველ ხელოვნების გალერეას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის არქიტექტურა კატეგორია:მუზეუმები
შრომითი დიდების ორდენი
შრომითი დიდების ორდენი (Орден Трудовой Славы) — სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1974 წლის 18 იანვრის ბრძანებულებით დაწესებული ორდენი. შრომითი დიდების ორდენით აჯილდოებენ მრეწველობის, ტრანსპორტის, მშენებლობის მუშებს და ამ დარგების წარმოების ოსტატებს, კოლმეურნეებსა და სოფლის მეურნეობის მუშაკებს მრავალი წლის თავდადებული მაღალნაყოფიერი შრომისათვის. შრომითი დიდების ორდენი 3 ხარისხისაა: I, II და III. ორდენის უმაღლესი ხარისხია I ხარისხი. სამივე ხარისხის ორდენი მზადდება ვერცხლისაგან. შრომითი დიდების ორდენს ატარებენ მკერდის მარცხენა მხარეს, დიდების ორდენის გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის ორდენები
ვატიკანის დროშა
thumb|250px|ვატიკანის ეროვნული დროშა
ვატიკანის დროშა მიღებულ იქნა 7 ივნისს, 1929 წელს, რომის პაპ პიუს XI-ის ხელმოწერილ, ლატერანის ხელშეკრულების მიხედვით, იტალიაში, ახალი შექმნილი დამოუკიდებელი სახელმწიფო ორგანოს მიერ, წმინდა საყდარი. ვატიკანის დროშა არის, პაპის ოლქის დროშის ძველი მოდელი.
პაპის ოლქის დროშა
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები დროშა
ბერი წულუკიძე
ბერი კაციას ძე წულუკიძე, ასევე წულიკიძე (გ. 1789) — იმერეთის სამეფოს XVIII საუკუნის II ნახევრის სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე, სოლომონ I-ის პირველი ვეზირი, ვაკის (ქვემო იმერეთი) სადროშოს სარდალი, ქუთაისის მოურავი და ბოქაულთუხუცესი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1789 კატეგორია:მოურავები ბ
ვიკინგური მეტალი
ვიკინგური მეტალი (ასევე ვიკინგ მეტალი) — მძიმე მეტალის ექსტრემალური ქვეჟანრი, რომელიც ხასიათდება დიდი სისწრაფით, კლავიშების მდიდარი ჰიმნისებური ხმით, მდიდარი და დრამატული ინტერესით სკანდინავიური მითოლოგიისადმი, სკანდინავიური კერპთაყვანისმცემლობისა და ვიკინგთა ეპოქისადმი.
სქოლიო
კატეგორია:მძიმე მეტალის ჟანრები
ყველა ძაღლი სამოთხეში მიდის
ყველა ძაღლი სამოთხეში მიდის (All Dogs Go to Heaven) — რეჟისორ დონ ბლუთის 1989 წლის ანიმაციური ფილმი. ფილმი გამოუშვა კომპანიამ Sullivan Bluth Studios.
სიუჟეტის მიხედვით, ძაღლი ჩარლი ბრუნდება სამოთხიდან და გადაარჩენს გოგონა ანა-მერის, რომელსაც, თავის მხრივ, ემუქრება საშიშროება კარფეისისგან — ჩარლის მკვლელისგან.
კონსტანტინე I
კონსტანტინე I შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იოტა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინს იოტა შესაძლოა ჰქონდეს შემდეგი მნიშვნელობები:
თაყაიშვილები
თაყაიშვილები — ქართველ აზნაურთა საგვარეულო გურიიდან. წარმოდგება XVII საუკუნის დასაწყისიდან ცნობილი სალუქვაძეების (სალუქაძეების) გვარიდან, რომლის წარმომადგენელმა, სახელად თაყამ, გურიელისგან აზნაურობა მიიღო. XVII-XVIII საუკუნეებში აჭის მონასტრის წინამძღვრად ცნობილია სალუქვაძე-თაყაიშვილების სამი წარმომადგენელი: იოსებ მეიერუსალიმე, ნიკოლოზი და იოსები, ასევე 1794 წელს გარდაცვლილი შემოქმედელი ეპისკოპოსი იოსები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
სინტაშტამაკი
სინტაშტამაკი (Иҫке Күсәрбай; Старокучербаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 208 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან 35 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 41 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (78 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ძვ. წ. 104
გარდაიცვალნენ
*
ვეტივერია
ვეტივერია (Vetiveria) — მრავალწლოვან მარცვლოვანთა გვარი. დაახლოებით 10 სახეობაა. გვხვდება აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ცხელ ქვეყნებში.
პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს Vetiveria zizaniodes-ს, რომელიც ველურად იზრდება ინდოსტანში, ინდოჩინეთში, ცეილონზე. აფხაზეთში და აჭარაში მოჰყავთ ერთწლოვან კულტურად. ვეტივერიას ფესვი შეიცავს სურნელოვან ეთეროვან ხეთს, რომელსაც იყენებენ საპარფიუმერიო მრეწველობაში. სოხუმის ეთერზეთოვანი კულტურების საცდელ სადგურში კლონური სელექციით გამოყვანილია ვეტიმერიას კლონი № 11, რომელიც გამოირჩევა ეთეროვანი ზეთის მაღალი შემცველობით (ჰაერმშრალ ფესვებში 3,4-4%-მდე) და კარგი საპარფიუმერიო თვისებებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ვესტ ჰაილანადური თეთრი ტერიერი
West Highland White Terrier West Highland White Terrier Вэст хайленд вайт терьер Batı Highland beyaz teryesi
ლეკსიკონ ვოკაბულამ ნოვიმ პო ალფავიტუ
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსიკონი
Polyrhachis gestroi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გაბრიელა ისლერი
ისლერი კურთხევის ფონდის სამყაროს, ქალთა ჩართულობის გაზრდის მიზნით შექმნილი საქველმოქმედო ორგანიზაციის დამაარსებელია. 2018 წლიდან გაბრიელა ისლერი მის ვენესუელას დირექტორია.
ადრეული წლები
ისლერი დაიბადა ვალენსიაში, ვენესუელაში, მაგრამ გაიზარდა და ისწავლა მარაკაიში. მას აქვს ხელოვნების ბაკალავრის დიპლომი მენეჯმენტისა და მარკეტინგის განხრით. მას აქვს შვეიცარიული და გერმანული ფესვები და ასევე ფლობს შვეიცარიის მოქალაქეობას. ბაბუამისი შვეიცარიელი იყო ლოზანადან. მოდელის გვარი, ისლერი ცნობილი შვეიცარული გვარია. 14 წლის ასაკში გაბრიელამ სამოდელო კარიერა დაიწყო.
მის ვენესუელა 2012
ისლერი, რომელიც 180 სანტიმეტრის სიმაღლისაა პირველად მის გურიაკოს შესარჩევ კონკურსზე წარსდგა. მან ამ კონკურსში გაიმარჯვა და 24 ფინალისტს შორის მოხვდა. მის ვენესუელას შესარჩევ ღონისძიებაზე, რომელიც კარაკასში 2012 წლის 30 აგვისტოს ჩატარდა, ისლერმა გაიმარჯვა და მოიპოვა უფლება თავისი ქვეყანა მის სამყაროს სილამაზის კონკურსზე წარედგინა. ის გუარიკოს მეცხრე წარმომადგენელია, რომელმაც ეროვნულ კონკურსში გამარჯვება მოახერხა.
მის სამყარო 2013
2013 წლის 10 ნოემბერს ისლერმა მონაწილეობა მიიღო იამამაის მილიონ დოლარიანი საცურაო კოსტუმების პრეზენტაციაზე სასტუმრო Crowne Plaza-ში, მოსკოვში.
21 ნოემბერს მოდელმა წამყვანის როლი შეასრულა ლათინური გრემის დაჯილდოებაზე ლას-ვეგასში, ილია კურიაკსა და ვალდერამასთან ერთად. ისლერმა მონაწილეობა მიიღო ელიზაბეთ გლასერის პედიატრული ადამიანის იმუნოდეფიციტური ვირუსების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებაში, რომელიც ჰილარი კლინტონის პატივსაცემად ჩატარდა Best Buy Theatre–ში, 2013 წლის 3 დეკემბერს ნიუ-იორკში.
4 დეკემბერს მან მონაწილეობა მიიღო როკფელერის ნაძვის ხის საზეიმოდ ანთების 81-ე ღონისძიებაზე, როკფელერის ცენტრში, ნიუ-იორკში. 11 დეკემბერს მის სამყარო ვენესუელაში არაოფიციალური ვიზიტით გაემგზავრა შობის ოჯახთან ერთად გასატარებლად.
მან იმოგზაურა ბალიში, ინდონეზიაში 7 იანვარს სადაც მან გადაიღო რეკლამა YOU•C1000-სთვის. 2014 წლის 17 იანვარს მოდელმა იმოგზაურა კანკუნში, მექსიკაში იამამაის ფოტოსესიაში მონაწილეობის მისაღებად ფადილ ბერიშასთან ერთად. 26 იანვარს ის კვლავ ეწვია ინდონეზიას მის ინდონეზიის შესარჩევად. 2014 წლის თებერვალში ისლერი დაესწრო ნიუ-იორკის მოდის კვირეულს. 2014 წლის 14 თებერვალს ის დაესწრო ვალენტინობის დღის სადილს რაშის საგანმანათლებლო პროგრამების მხარდასაჭერად.
27 თებერვალს, 2014 წელს ისლერმა მონაწილეობა მიიღო მის რუსეთი 2014-ის პრესკონფერენციაში მოსკოვში მეგან იანგთან (მის მსოფლიო) და ელმირა აბდრაზაკოვასთან (მის რუსეთი) ერთად. მან მის რუსეტი 2014-ის შესარჩევ კონკურსზე ჟიურის როლი მოირგო. 7 მარტს მან იმოგზაურა მაიამიში კადილაკის სამოდელო შოუში მონაწილეობის მისაღებად. 8 მარტს ისლერი დაესწრო ემინ აგალაროვის კონცერტს ასევე მაიამიში. 24 აპრილს გაბრიელა ისლერმა წამყვანის როლი შეითავსა ბილბორდის ლათინური მუსიკალურ დაჯილდოებაზე მაიამიში დავიდ ჩოკაროსთან ერთად. ის ასევე დაესწრო Project Sunshine-ის საქველმოქმედო ღონისძიებაში ვალდორფ-ასტორიას სასტუმროში 29 აპრილს ნიუ-იორკში.
2014 წლის სექტემბერში მოდელი შეუერთდა ნია სანჩესსა და ქეთრინ ლი გრაჰამს Mercedes-Benz-ის მოდის კვირეულზე ნიუ-იორკში. მოდის კვირეულზე ისლერმა გაიცნო მის სამყაროს ტიტულის მატარებლები, სტეფანია ფერნანდესი და დაიანა მენდოსა, რომლებიც ვენესუელელები არიან. ის ასევე დაესწრო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ლიდერების ფორუმს.
2015 წლის 25 იანვარს ისლერმა თავისი ტიტული პაულინა ვეგას, მის კოლუმბია 2014-სა და ახალ მის სამყაროს გადასცა მაიამიში, ფლორიდაში.
მის სამყარო 2013-ის ტიტულის მოპოვების შემდეგ გაბრიელა ისლერმა მოინახულა ქვეყნები: ავსტრია, აზერბაიჯანი, ბაჰამის კუნძულები, კანადა, კოლუმბია, კიურასაო, ჩეხეთი, დომინიკელთა რესპუბლიკა, ეკვადორი, ინდონეზია, მექსიკა, მაროკო, ფილიპინები, სლოვაკეთი, ვატიკანი, რუსეთი და ვენესუელა. ის არაერთხელ ესტუმრა ამერიკის შეერთებულ შტატებს.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელელი მოდელები კატეგორია:მის ვენესუელას გამარჯვებულები კატეგორია:მის სამყაროს გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1988
ი
ი, ⴈ, Ⴈ, Ი (ინი) — ქართული ანბანის მეცხრე ასო (ძველ ქართულში მეათე იყო). შეესაბამება წინა რიგის მაღალ აწეულობის არალაბიალიზებულ ხმოვან ბგერას. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ათს (10).
მოხაზულობა
ი-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომპინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ი ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივ გადახრილი. მხედრულში ი-ს მარტივი რკალური ფორმა აქვს. ნუსხურსა და მხედრულში იგი შუა ორ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ღადანა
ღადანა — ლეონტი მროველის მიხედვით, ქართლის (იბერიის) მეფის ფარსმან ქველის მეუღლე, რომელიც მეფობდა ქართლის მე-17 მეფის ფარსმანის მცირეწლოვნობის ჟამს (ვარაუდით II-III საუკუნეების მიჯნა).
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის სამეფო კატეგორია:პართია კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
დავით IX
დავით IX (გ. 1360) — საქართველოს მეფე 1346-1360 წლებში, გიორგი V ბრწყინვალის ძე.
აღნიშნული მძიმე ვითარების მიუხედავად, დავით IX სახელმწიფოებრივ აღმშენებლობით მუშაობას ეწეოდა. თმოგვის ციხის 1350 წლის წარწერის თანახმად, დავით მეფის მითითებით, განაახლეს ციხის ზღუდე. მეფეს, აგრეთვე, ყურადღება მიუქცევია მონღოლთა ბატონობის დროს საერო ფეოდალების მიერ საეკლესიო მამულების მიტაცების ფაქტებისათვის. მან მცხეთის ეკლესიას დაუბრუნა დავით VII ულუს მიერ დიდებული აზნაურებისათვის, ორბოძლელებისათვის გადაცემული მცხეთის ეკლესიია გლეხები და მიწები ძამისა და ხვედურეთის ხეობიდან (დავით მეფეს ორბოძლელისათვის 1200 თეთრი გადაუხდია, რათა მას ეკლესიის მამულები დაეთმო).
ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, დავით მეფის მეუღლე იყო დედოფალი სინდუხტარი, რომელიც თითქოს სამცხის მთავრის, აღბუღას და ყოფილა. მეფის ერთი ქალიშვილი, გულშარი იოანე ქსნის ერისთავზე გაუთხოვებიათ, ხოლო მეორე, გულქან-ხათუნი, ტრაპიზონის იმპერატორის უმცროს ვაჟზე, მანუილზე დაუქორწინებიათ. ეს ქორწინება, რასაკვირველია, პოლიტიკური ქმედება იყო და მიზნად საქართველოსა და ტრაპიზონის იმპერიის პოლიტიკური კავშირის განმტკიცებას გულისხმობდა.
დავით IX გარდაიცვალა 1360 წელს, გეგუთში. დაკრძალულია გელათის მონასტერში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეფეები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:გარდაცვლილი 1360
ბაკურხეველი ხევსური
ბაკურხეველი ხევსური — რეჟისორ გოდერძი ჩოხელის 1980 წლის ქართული ფილმი.
სიუჟეტი
მოქმედება მიმდინარეობს საქართველოს მაღალმთიანი რაიონის სოფელში. ფილმის მხატვრული სამყარო პირობითია. გმირი, ბუნებით ხალისიანი, ახალგაზრდა ხევსური, ცდილობს როგორმე შეეწინააღმდეგოს ცხოვრების მონოტონურობას, უცნაურად ეთამაშება სიკვდილს, მის თოფში ერთადერთი ტყვიაა, რომლის გავარდნას მაყურებელი ფილმის დასაწყისიდანვე დაძაბული ელოდება. თოფი კი სწორედ მაშინ გაისვრის როცა მაყურებლის ყურადღება შენელებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1980 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:გოდერძი ჩოხელის ფილმები
ფიოდორ კოშკა
ფედორ კობილინი, მეტსახელად კოშკა (კატა) (რუს.: Фёдор Андреевич Кобылин (Кошка)) (დ. ? - გ. 1407), ანდრეი კობილას უმცროსი ვაჟი, რომანოვების დინასტიისა და შერემეტევის გვარის წინაპარი. ის იყო დმიტრი კონსკოისა და მისი ვაჟის ვასილი I-ის დუმას უხუცესი ბოიარი. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, კოშკა მოსკოვს მართავდა დიმიტრის კულიკოვოს ბრძოლაში ყოფნისას. 1393 წელს, წერილობითი ცნობების თანახმად, ის იყო წარგზავნილი ნოვგოროდთან სამშვიდობო ხელშეკრულების მოსალაპარაკებლად.
ფედორის ქალიშვილი ანა როსტოვის მთავარს, ხოლო აკულინა კი მიკულინის მთავარს მისთხოვდა, მისი შვილიშვილი მარია იაროსლავ ვოროვსკიზე გათხოვდა, რუსეთის მეფე ვასილი II-ის სიმამრზე. ფედორს სამი ვაჟი ჰყავდა: ივანე კოშკინი, ფედორ კოშკინი და ალექსანდრე კოშკინი.
კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:გარდაცვლილი 1407
პეტრე ამირანაშვილი
პეტრე ვარლამის ძე ამირანაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 1907, სოფელი ნიგოეთი, ახლანდელი ლანჩხუთის რაიონი — გ. 26 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943), სსრკ სახალხო არტისტი (1950), სომხეთის სახალხო არტისტი (1974), ზ. ფალიაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1971).
ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორ ო. ბახუტაშვილ-შულგინას კლასი). იმავე წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. ამირანაშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული საოპერო ხელოვნების ჩამოყალიბებისა და განვითარებაში. მის შემოქმედებას ახასიათებს ეროვნული თვითმყოფობა, მგზნებარე ტემპერამენტი და ვოკალურ-დრამატული განსახიების სანიმუშო მთლიანობა. ამირანაშვილმა ხელი შეუწყო ქართველ კომპოზიტორების ახალი ოპერების წარმატებას. აღსანიშნავია მისი კაკო (ანდრიაშვილის „კაკო ყაცაღი“), ავთანდილი (მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“, სახელმწიფო პრემია, 1947), გოჩა (აზმაიფარაშვილის „ხევისბერი გოჩა“) და განსაკუთრებით ჩალხია (თაქთაქიშვილის „მინდია“). ამირანაშვილის არტისტიზმი სრული ძალით გამოვლინდა არაქართულ ოპერებშიც, ევგენი ონეგინის (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), გრიაზნოის (რიმსკი-კორსაკოვის „მეფის საცოლე“), ამონასროს, რიგოლეტოს, დი-ლუნას, იაგოს (ვერდის „აიდა“, „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „ოტელო“), ესკამილიოს (ბიზეს „კარმენი“), ფიგაროს (როსინის „სევილიელი დალაქი“), ტონიოს (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), სკარპიას (პუჩინის „ტოსკა“) და სხვა პარტიებში.
იგი წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის, ლენინგრადის, კიევის, მინსკისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქების, აგრეთვე სახალხო დემოკრატიული ქვეყნების საოპერო სცენებზე. 1962-1976 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში. აქვე არსებობს ამირანაშვილის სახელობის სტიპენდია. გადაღებულია კინოფილმში "ქეთო და კოტე" (თავადი ფანტიაშვილი, რეჟისორი ვ. ტაბლიაშვილი, 1948). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და 4 სხვა ოედენითა და მედლით.
დასაფლავებულია თბილისის დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დაკრძალულია მისი მეუღლე — ქეთევან ნიკიფორეს ასული (დ. 30 ივნისი, 1915, სოხუმი — გ. 17 მარტი, 1991, თბილისი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია: ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნიკოლოზ აღნიაშვილი
ნიკოლოზ (ნიკო) აღნიაშვილი (დ. 1901 წლის 14 თებერვალი, ბათუმი — გ. 1928 წლის 5 ოქტომბერი, კრაკოვი, პოლონეთი) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის იუნკერი, შემდეგში პოდჰალეს (მთიანი რეგიონი სამხრეთ პოლონეთში) ქვეით მსროლელთა პოლკის პორუჩნიკი (შეესაბამება ლეიტენანტის წოდებას).
ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ, ნიკო აღნიაშვილი სხვა ქართველ იუნკრებთან და სამხედრო მოსამსახურეებთან ერთად იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. პოლონეთის მაშინდელმა ხელისუფალმა, მარშალმა იუზეფ პილსუდსკიმ ორასამდე ქართველი სამხედრო მიიწვია პოლონეთში. მათ შორის იყო იუნკერი ნიკო აღნიაშვილიც. სამხედრო სასწავლებლების დამთავრების შემდეგ, ქართველებმა საკონტრაქტო ოფიცრებად დაიწყეს სამსახური პოლონეთის არმიაში.
2009 წელს პოლონეთის ეროვნულმა არქივმა საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადასცა XX საუკუნის 20-იანი წლების პოლონურ-ქართული ურთიერთობების ამსახველი რამდენიმე მნიშვნელოვანი დოკუმენტის ასლი, რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ, ზუსტად დავადგინოთ იმ ქართველი იუნკრების ვინაობა, რომლებიც მარშალ პილსუდსკის უშუალო მითითებით ჩარიცხეს პოლონეთის სამხედრო სკოლებში. ჩარიცხულთა სიაში, სხვა ქართველ იუნკრებთან ერთად, არის იუნკერი ნიკოლოზ აღნიაშვილიც.
ნიკო აღნიაშვილი სრულიად ახალგაზრდა, ოცდაშვილი წლის ასაკში გარდაიცვალა. დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვაზე ამოკვეთილი ქართული წარწერა გვამცნობს: „ნიკო აღნიაშვილი, იუნკერი საქართველოს სამხედრო სკოლისა“, ხოლო პოლონური წარწერა იუწყება: „ღმერთმა გაანათლოს ნიკო აღნიაშვილი, მამაცი ქართველი ერის შვილი. გაძევებული რუსების მიერ სამშობლოდან, სამშობლოს მონატრებული გარდაიცვალა კრაკოვში. ღმერთო, მიეცი თავისუფლება საქართველოს!“ საფლავის ქვაზე ასევე არის ნიკოს ფოტოსურათიც, ქვაზე გადატანილი. ქართულ და პოლონურ წარწერებს შორის კი კავკასიელთა სიმამაცის სიმბოლოს, ხანჯლის გამოსახულებაა ამოკვეთილი.
2011 წელს პოლონეთში დავით ყოლბაიას, პიოტრ ჰლებოვიჩისა და პიოტრ ვარიშის ავტორობით გამოიცა ალბომი „უცნობი საქართველო. ქართველებისა და პოლონელების საერთო ბედი“. ალბომში სამშობლოზე დარდით გარდაცვლილი ოცდაშვიდი წლის ნიკო აღნიაშვილის საფლავის სევდის მომგვრელ ფოტოს მთელი გვერდი აქვს დათმობილი.
ნიკო აღნიაშვილზე სხვა ცნობების უქონლობა იმითაც აიხსნება, რომ ის ახალგაზრდა გარდაიცვალა, მაგრამ უმთავრესი მიზეზი მაინც ის არის, რომ ოკუპირებული საქართველოდან გადახვეწილები ერიდებოდნენ ოჯახის წევრებთან კონტაქტს, ხოლო საქართველოში დარჩენილები ემიგრაციაში წასულთა სახელების ხსენებასაც კი გაურბოდნენ, მოსალოდნელი რეპრესიების შიშით. საბჭოთა პერიოდის საქართველოში პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრების შესახებ არაფერი იცოდნენ — პოლიტიკური მიზეზების გამო ეს თემა საქართველოშიც და საბჭოთა კავშირის სატელიტად ქცეულ კომუნისტურ პოლონეთშიც მკაცრად ტაბუირებული იყო მისი პოლიტიკური არაკომფორტულობის გამო — პოლონეთის არმიის ქართველი ოფიცრები საქართველოშიც და პოლონეთშიც ბოლშევიკური რუსეთის წინააღმდეგ იბრძოდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 1928 კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კონდიციონერი
კონდიციონერი (Conditioner, ხშირად არასწორად მოიხსენიება როგორც „კონდენციონერი“) — მოწყობილობა ბინებში, სახლებში, ოფისებში, ავტომობილებში კლიმატური პირობების ოპტიმიზაციისათვის, ასევე შენობებში ჰაერის გასუფთავებისათვის არასასურველი ნაწილაკბისაგან. მისი დანიშნულებაა შენობაში ჰაერის ტემპერატურის დაწევა სიცხისას, ან (იშვიათად) — ჰაერის ტემპერატურის აწევა წლის ცივი პერიოდის დროს.