cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფიორდლანდის ეროვნული პარკი
ფიორდლანდის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. 12 500 კმ² ფართობით წარმოადგენს ქვეყნის ყველაზე დიდ ეროვნულ პარკსა და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის — ტე-ვაჰიპაუნამუს ნაწილს. მართავს ახალი ზელანდიის კონსერვაციის დეპარტამენტი.
გეოგრაფია
გამყინვარების პერიოდში, მყინვარებმა ბევრი ღრმა ფიორდი წარმოქმნა, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილია მილფორდ-საუნდი. სხვა დანარჩენს შორის აღსანიშნავია დაუტფულ-საუნდი და დასკი-საუნდი. პარკის ტერიტორიაზე აღმართულია მწვერვალი ასპაირინგი.
სანაპირო ზოლი ციცაბოა და გამოირჩევა ფიორდებით, რომლებიც სამხრეთ ალპების სამხრეთი კალთების ხეობებიდან იწყება. ჩრდილოეთ საზღვართან მდებარე ზოგიერთი მწვერვალის სიმაღლე 2 000 მეტრს აღწევს.
ველური ბუნება
პარკში გავრცელებული ველური ბუნების წარმომადგენლებს შორის არიან დელფინები, სელაპები და ფრინველები. ასევე თაგვების, ღამურების, კურდღლებისა და ირმების სახეობები. ფრინველებს შორის გამოირჩევა კაკაპო — ერთადერთი უფრთო თუთიყუში მსოფლიოში. ასევე ახალი ზელანდიის მკვიდრი კივი. წარმოდგენილია ნოტოფაგუსის ხეების უღრანი ტყეები.
აგა
აგა (Rhinella marinus) — ცხოველი გომბეშოსებრთა ოჯახისა. გამოირჩევა დიდი ზომით (25 სმ). აქვს თვალბედისზედა ძვლოვანი ქედები და ყბა-ყურის დიდი ჯირკვლები. კანის ჯირკვლების გამონაყოფი შხამიანია. გვხვდება სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. იკვებება მწერებით, მოლუსკებითა და სხვა პატარა ცხოველებით. აშენებენ შაქრის ლერწმის მავნებლების მოსასპობად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გომბეშოსებრნი კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
ფიორდლანდის ეროვნული პარკი
საქმიანობები
პარკი პოპულარულია ალპინიზმის სახეობებისა და განსაკუთრებით მოხეტიალეებს შორის. იგი მათ საკმაოდ ბევრ გამოწვევას სთავაზობს. გაყვანილია რამდენიმე ტრასა, თუმცა უდიდესი ნაწილი გზების გარეშე ხეტიალობს.
ტურისტების დიდ ნაწილს ასევე იზიდავს მილფორდ-საუნდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ეროვნული პარკები
სალომე ჯიქია
სალომე ჯიქია (დ. 5 მარტი 1986, ზუგდიდი, საქართველო) — ქართველი საოპერო მომღერალი (კოლორატურული სოპრანო).
ბიოგრაფია
ბოლო დროის ერთ-ერთი წარმატებული ქართველი სოპრანო სალომე ჯიქია 1986 წლის 5 მარტს ზუგდიდში დაიბადა. მას საოპერო მუსიკის სიყვარული დედისგან გადაედო.
სალომემ სა­მუ­სი­კო ათ­წ­ლე­დი და თბილისის სახელმწიფო კონ­სერ­ვა­ტო­რი­ა ფორტეპიანოს განხრით დაამთავრა. სწავლის პარალელურად ოპერის თეატრის გარდერობში მუშაობდა და მომღერლობაზე ოცნება არ ასვენებდა. ­ბა­კა­ლავ­რიატის მე­სა­მე კურ­ს­ზე იყო, როდესაც მეცადინეობა დაიწყო ოპე­რის სო­ლისტ თე­მურ გუ­გუშვილ­თან და ნელ-ნელა, ბუნებრივად გადავიდა საფორტეპიანოდან საოპერო მუსიკაში.
2008-2011 წლებში ვოკალის ხელოვნებას  ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო სამუსიკო სკოლაში პროფესორ გოჩა ბეჟუაშვილთან ეუფლებოდა. 2013-2014 წლებში კი სწავლა იტალიის ქალაქ რომში, სანტა ჩეჩილიას ეროვნული აკადემიის საოპერო სტუდიაში განაგრძო ლეგენდარულ მომღერალ რენატა სკოტოსთან.
განათლება
თბილისის კონსერვატორია 2010 წელს დაამთავრა და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ფორტეპიანოს სპეციალობაში, მისი პედაგოგი იყო მანანა დოიჯაშვილი. კონცერტებზე 2009 წლიდან გამოდიოდა, თავდაპირველად, როგორც პიანისტი, ზოგჯერ პირველ განყოფილებაში უკრავდა, მეორეში კი მღეროდა.
მოღვაწეობა
2010 წელს სალომე გახდა პაატა ბურჭულაძის საქველმოქმედო ფონდ „იავნანას“ სტიპენდიანტი. 2012 წელს რამდენიმე გამარჯვება მოიპოვა. ის არის თურქეთის საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალის გრან-პრისა და სომხეთის ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსის გრან-პრის, ასევე, ლადო ათანელის მომღერალთა საერთაშორისო კონკურსის პირველი პრემიის მფლობელი (2012 წელს).
სალომე ჯიქიას დებიუტი საქართველოში 2011 წელს შედგა, როდესაც საერთაშორისო მუსიკალურ ფესტივალ „ღამის სერენადებში“ მიიღო მონაწილეობა. იტალიაში კი 2013 წელს გაიცნეს როზინას პარტიით მოცარტის ოპერაში „ცრუ უბრალოება“.
2014 წელს მომღერალი „მოცარტის საუკეთესო შესრულებისთვის“ ფრანსისკო ვინიასის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსზე ბარსელონაში მაქს კლაინის და მადრონიტა ანდრეუს სახელობის სპეციალური პრიზით დაჯილდოვდა. 2016 წლის მაისში პოლონეთში სტანისლავ მონიუშკოს სახელობის IX საერთაშორისო ვოკალურ კონკურსზე გადაეცა ქალის ვოკალის კატეგორიაში პირველი პრემია და აგრეთვე, პრიზი პოლონელი კომპოზიტორის მონიუშკოს ნაწარმოების საუკეთესო შესრულებისთვის. გარდა ამისა, სალომე ჯიქია გახდა ლოძის დიდი თეატრის დირექციის პრიზის მფლობელი — სალომე ოპერა „ჰალკაში“ მონაწილეობისთვის მიიწვიეს.
ქართველმა სოპრანომ 2017 წელს იმღერა ლონდონის სამეფო ოპერის თეატრ „კოვენტ-გარდენის“ სცენაზე დადგმულ მოცარტის ოპერა „მითრიდატე პონტოელში“ და შექებაც დაიმსახურა. მუსიკის ყველა მიმომხილველმა ერთხმად აღნიშნა და განსაკუთრებით გაუსვა ხაზი სალომეს ვოკალურ და საშემსრულებლო ოსტატობას სიფარეს პარტიაში.
მომღერალი ევროპაში საკონცერტო პროგრამებითაც წარმატებით მოგზაურობს. განსაკუთრებული რეზონანსი გამოიწვია მისმა გამოსვლებმა ცნობილ ტენორ ხოსე კარერასთან ერთად. მათი ერთობლივი გამოსვლა პირველად „ჩექ ინ ჯორჯიას“ ფარგლებში, ქუთაისში შედგა. როგორც ჩანს, ესპანელი ტენორი სალომეს ვოკალური შესაძლებლობებით მოიხიბლა და გამოსამშვიდობებელ მსოფლიო ტურნეში მიიწვია. მათ ერთად იმღერეს დუბაიში, ბრიუსელსა და სეულში.
­2019 წელს სალომე ჯიქია ვიხილეთ მარტინ სკორსეზეს დოკუმენტურ ფილმში, რომლის სახელწოდებაა „The Oratorio“. ფილმი ამერიკულ-იტალიური პროდუქციაა. მასში გადაღებულია კონცერტი, რომელიც 2018 წელს იტალიაში, კალიარის საოპერო თეატრსა და ნიუ-იორკში, წმინდა პეტრეს ტაძარში ჩატარდა. ამ მხრივ აღსანიშნავია, რომ 200 წლის წინ ამერიკელმა მსმენელმა სწორედ ამ ეკლესიაში მოისმინა პირველად იტალიური საოპერო მუსიკა მარია მალიბრანის შესრულებით.
სალომე ჯიქიას ევროპული გამოსვლები სულ უფრო ხშირად ექცევა მსოფლიო მედიის ყურადღების ცენტრში. მასზე ფრანგული გამოცემა „ფიგარო“ წერს: „ჩვენ ველით, რომ ახალგაზრდა ქართველი სოპრანო, მალე მსოფლიოს დაიპყრობს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
დავით დარჩიაშვილი
დავით შანშეს ძე დარჩიაშვილი (დ. 16 დეკემბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (2002).
1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, 1990 წელს — ასპირანტურა. 2001 წელს — ჯორჯ მარშალის უსაფრთხოების კვლევის ცენტრი (გერმანია). 1990–1991 წლებში იყო ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირის წევრი და გაზეთ „ქართველი ერის“ (ტრადიციონალისტთა კავშირის ორგანო) რედაქტორი. 1991–2004 წლებში იყო თსუ-ის რუსეთის ისტორიის კათედრის მეცნიერ თანამშრომელი, საქართველოს პარლამენტის კვლევითი დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, ფონდ „ღია საზოგადოება — საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი (2004–2008). არის სამხედრო-სამოქალაქო ურთიერთობების და უსაფრთხოების კვლევის ცენტრის (კავკასიური ინსტიტუტი) დირექტორი (1997 წლიდან), ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (2006 წლიდან).
2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა —გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. ავტორი მონოგრაფიისა: „ჯარისკაცები, პოლიტიკოსები, მოქალაქენი“ (2000).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები დავით
ჰენოთეიზმი
ჰენოთეიზმი (ბერძნ. εἷς θεός ჰეის თეოს — ერთი ღმერთი) არის პოლითეიზმის სახეობა, რომლის დროსაც მრავალ სხვა ღვთაებას შორის ერთ-ერთი მათგანი ითვლება მთავარ და ყველაზე ძლიერ ღმერთად.
კატეგორია:პოლითეიზმი კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფია
უაინა კაპაკი
thumb|right|200px|უაინა კაპაკი უაინა კაპაკი (Wayna Qhapaq, Huayna Cápac; დ.  1476,  ტუმიპამპა – გ. 1527, კოლუმბია) — ინკების იმპერიის მე-11 მმართველი. ტუპაკ ინკა იუპანკის შვილი.
ისტორია
კეჩუას ენაზე მისი სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „ახალგაზრდა მმართველი", მართლაც, როდესაც მან ინკას ტიტული ჩაიბარა 1493 წელს, იგი 17 წლის იყო. იგი ქვეყანას მართავდა 1527 წლამდე და იმპერია გაუნაწილა თავის ორ შვილს უასკარს და ატაჰუალპას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ინკების მმართველები კატეგორია:ყვავილით გარდაცვლილები
უწყვეტი
უწყვეტი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
რადგანაც ამ ჯიშის ყუნწი ხელით ძალიან ძნელი მოსაწყვეტია, მისთვის უწყვეტი დაურქმევიათ.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, კვერცხისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან მცირე ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ძალიან კუმსი. მარცვალი მცირე ზომისაა, ოვალური. მწვანე შეფერვის, კანი — სქელი და მვვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია.
უწყვეტი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-182 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-125 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 11.0-13.0 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მომჟავო, დაბალექსტრაქტული და არაჰარმონიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მოგესალმებით ქარასტანში (ფილმი)
მოგესალმებით ქარასტანში − ქართულ-რუსულ-ბრიტანულ-გერმანული კომედიური ფილმის პროექტი.
ფილმის სცენები გადაიღეს ახალციხეში, რაბათის ციხესიმაგრეში. პარალელურად, მიმდინარეობდა მოსახლეობის გადაღება სოფელ ძველში. გადაღებები 2013 წლის 20 თებერვალს დასრულდა. ეკრანებზე მისი ჩვენება 2014 წლისთვის იგეგმება.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმის პროექტი კატეგორია:კომედიური ფილმები
საპატის ნახევარკუნძული
220პქ|მინი|საპატის ნახევარკუნძული საპატის ნახევარკუნძული (Península de Zapata) — ნახევარკუნძული კუბის სამხრეთ სანაპიროს გასწვრივ. მდებარეობს მატანსასის პროვინციაში. ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია კასონესის ყურით, სამხრეთით ბროას უბით, ხოლო აღმოსავლეთით ბატაბანოს ყურით. ნახევარკუნძულზე ვრცელდება სიენაგა-დე-საპატის ეროვნული პარკი. აღმოსავლეთი საზღვარი მიუყვება პლაია-ხირონს. უკიდურესი დასავლეთი ნაწილია პუნტა-გორდას კონცხი.
ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი დაჭაობებულია.
საპატის ნახევარკუნძულს კუბის ისტორიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია, კერძოდ 1961 წელს აქ კუბელმა ემიგრანტებმა სცადეს ფიდელ კასტროს რეჟიმის დამხობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის ნახევარკუნძულები
Carnival Ecstasy
Carnival Ecstasy — Fantasy class-ის საკრუიზო გემი, რომელიც 1991 წლიდან კომპანია Carnival Cruise Lines-ისთვის ოპერირებს. იგი გამოირჩევა აუზით, ოთხი მორევით, რესტორნების, ღამის კლუბების, კაზინოებისა და დაუბეგრავი მაღაზიების ფართო არჩევანით. ამჟამად იგი დაცურავს ოთხ-ხუთ-დღიან კრუზიებში ფლორიდის ნავსადგურ პორტ-კანავერალიდან, აღმოსავლეთ კარიბების მიმართულებით. იგივე მარშრუტით დაცურავს მისი ორი დობილი გემი — Carnival Sensation და Carnival Dream. ოთხდღიანი კრუიზი ყოველ ხუთშაბათს იწყება და მისი ბოლო გაჩერებაა ბაჰამის კუნძულების ქალაქი ნასაუ, კუნძული პატარა სან-სალვადორი ან ფრიპორტი. ხუთდღიანი კრუიზი ყოველ ორშაბათს ან შაბათს იწყება და მისი გაჩერებებია ნასაუ, ფრიპორტი და კუნძული პატარა სან-სალვადორი ან კოკო-კეი. 2014 წლის დასაწყისიდან, Carnival Ecstasy მაიამიში გადაინაცვლებს და ჩაანაცვლებს გემ Carnival Imagination-ს.
ისტორია
ქარიშხალ კატრინას შემდეგ, გემმა ექვსი თვე ახალ ორლეანში გაატარა, სადაც ის ევაკუირებულთა და მუშათა საცხოვრებლად გამოიყენებოდა. აიგო 1991 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.
ბოლშებასაევო
ბოლშებასაევო (Оло Басай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
Carnival Ecstasy
სუიციდი
2007 წლის 1 ივლისს, ამერიკელი დეივიდ რიტჩესონი Carnival Ecstasy-ის გემბანიდან გადახტა და თავი მოიკლა.
ბოლშებასაევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 267 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 74 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 37 კმ-ით.
Carnival Ecstasy
ხანძარი
1998 წლის 20 ივლისს, გემი 2 565 მგზავრითა და ეკიპაჟის 916 წევრით მაიამიდან კი-ვესტის მიმართულებით მიდიოდა, როდესაც მთავარ სამრეცხაოში ხანძარი გაჩნდა, დაახლოებით 17:00 საათზე. სავენტილაციო სისტემის საშუალებით ცეცხლმა გემბანისკენ გადაინაცვლა, სადაც საშინელი სიცხე და კვამლი დატრიალდა. როდესაც გემი მაიამისკენ, ღუზის ჩასაშვებად გაემართა, მოძრაობის უნარი დაკარგა და დრეიფი დაიწყო. სპეციალისტებმა რადიოსიგნალის საშუალებით აშშ-ის სანაპირო დაცვის დახმარების ჯგუფი გამოიძახეს. ხანძრის ჩაქრობასა და გემის გადაყვანას 8 საბუქსირო გემი დასჭირდა. ცეცხლი საბოლოოდ 21:09 საათზე დაამარცხეს. მცირე დაზიანებები მიიღო ეკიპაჟის თოთხმეტმა წევრმა და რვა მგზავრმა.
ბოლშებასაევო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
კოპაკაბანის ნახევარკუნძული
მინი|250პქ|კოპაკაბანის ნახევარკუნძული (მარცხნივ) მინი|250პქ|ტიტიკაკას ტბის თანამგზავრული ფოტო კოპაკაბანის ნახევარკუნძული (Península de Copacabana) — ნახევარკუნძული სამხრეთ ამერიკაში, ტიტიკაკას ტბაში. მისი სამხრეთი ნაწილი ეკუთვნის პერუს, ჩრდილოეთი - ბოლივიას.
ნახევარკუნძულს სახელი ეწოდა ბოლივიის ტერიტორიაზე მის სიახლოვეს მდებარე ქალაქ კოპაკაბანისგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის გეოგრაფია კატეგორია:პერუს გეოგრაფია კატეგორია:ტიტიკაკა
ტომასის პროცესი
ტომასის პროცესი (თომასის პროცესი) წარმოადგენს ფოსფორიანი თუჯების ფოლადად გადაკეთების პროცესს მასში დამჟანგავი აირის გაქრევის მეშვეობით. გადაკეთება ძირითადად მიმდინარეობს თუჯის ისეთი ძირითადი მინარევების ამოწვით - დაჟანგვით, როგორიცაა სილიციუმი, მანგანუმი, ფოსფორი და ნაწილობრივ გოგირდი. დაჟანგვის პროცესი გარდა შებერილი ჰაერის ჟანგბადისა, მიმდინარეობს აგრეთვე რკინის მადნის ჟანგბადით და ხენჯით, რომელიც კონვერტერში გაქრევის დროს შეიტანება. დაჟანგული მინარევები გადადის წიდაში (გარდა აქროლადებისა). წიდაში გადადის აგრეთვე გოგირდი MnS და CaS-ის სახით.
მიქსერების განყოფილებიდან სპეციალური ციცხვებით თხევადი გაერთგვაროვნებული თუჯი თომასის კონვერტერს მიეწოდება. მის ჩასხმამდე კონვერტერში გაანგარიშებით განკუთვნილი კირის მთელი ულუფა იტვირთება.
ბესემერის პროცესის მსგავსად, თომასის პროცესში მინარევების დაჟანგვა უმთავრესად ცირკულაციის ზონაში მიმდინარეობს. ამასთან, თომასის პროცესში იჟანგება არა მხოლოდ ნახშირბადი, მანგანუმი და სილიციუმი, არამედ ფოსფორიც. ფოსფორის დაჟანგვის შედეგად წარმოქმნილი ფოსფორის ანჰიდრიდი წიდაში გადადის იონების ფორმით.
როგორც ბესემერის პროცესის შემთხვევაში, თომასის პროცესშიც არჩევენ სამ პერიოდს, მხოლოდ იმ განსხვავებით, რომ პირველი ორი პერიოდი შედარებით დაბალ ტემპერატურაზე მიმდინარეობს. ეს შეიძლება აიხსნას, უპირველეს ყოვლისა, თომასის თუჯების შედარებით დაბალი დნობის ტემპერატურით (1050 - 1100°C); მეორეც, დაბალი ტემპერატურა პროცესის დასაწყისში განპირობებულია, აგრეთვე, ცივი კირის არსებობითა და თუჯში სილიციუმის მცირე შემცველობით.
თომასის პირველ პროცესში მიმდინარეობს სილიციუმის, მანგანუმისა და ნაწილობრივ ფოსფორის ინტენსიური ამოწვა. შედარებით ნელა მიმდინარეობს ნახშირბადისა და რკინის ამოწვის პროცესები. ფოსფორის დაჟანგვის პოდუქტს - ფოსფორის ანჰიდრიდს - P2O5-ს ვერ შესწევს წიდაში დაკავების უნარი, თუ მასში არ არსებობს მისი შემაკავებელი კალციუმი ჟანგი CaO, რომელიც P2O5-თან იძლევა მდგრად კალციუმის ტეტრაფოსფატს. ამასთან, კირი მხოლოდ მესამე პერიოდის დასაწყისიდან გადადის აქტიურ თხევად მდგომარეობაში. ამასთან დაკავშირებით თომასის პროცესის პირველ პერიოდში ლითონში არსებული ნაშირბადის მაღალი შემცველობით წარმოებს ფოსფორის ანჰიდრიდიდან თავისუფალი ფოსფორის აღდგენა და ლითონში გადასვლა. ამის გამო ფოსფორის დაჟანგვისა და ეგზოთერმული სითბო მთლიანად შთაინთქმება მისი აღდგენის ენდოთერმული რეაქციით. ამ პერიოდში დაჟანგული სილიციუმი, მანგანუმი და რკინა წარმოქმნის რკინისა და მანგანუმის ორმაგ სილიკატს, რომელიც რეაგირებს კირთან.
თომასის პროცესის მეორე პერიოდი იწყება სილიციუმის მთლიანად და მანგანუმის ნაწილობრივი ამოწვის შემდეგ. რომელიც მიმდინარეობს კონვენტერში ლითონის ტემპერეტურის აწევით (100 – 150 C°-ით). ეს უკანასკნელი ნაშირბადის ინტენსიური ამოწვით ხასიათდება და მიმდინარეობს კონვერტერის ხახიდან კაშკაშა ალის ამოტყორცნით (ბესემერის პროცესის მსგავსად). ამასთან ერთად მიმდინარეობს მანგანუმის შედარებით ნელი ჟანგვა. მეორე პერიოდის შუაში წიდიდან ლითონი ნაწილობრივ აღდგება, ხოლო მეორე პერიოდის ბოლოს იგი კვლავ იჟანგება. ნახშირბადის თითქმის მთლიანად ამოწვის შემდეგ იწყება მესამე პერიოდი, რომელიც ხასიათდება ფოსფორის ინტენსიური ამოწვით. ფოსფორის ჟანგი ამ პერიოდში უერთდება წიდაში გახსნილ კირს და წარმოქმნის მასთან კალციუმის ტეტრაფოსფატის მდგრად ნაერთს. ფოსფორთან ერთად მიმდინარეობს კირის ამოწვაც.
დნობის ბოლოს მიიღება რბილი, ნახშირბადმცირე ფოლადი. მასში ნახშირბადის შემცველლობის გაზრდა შესაძლოა სარკისაბრი თუჯის მეშვეობით, რომელიც ციცხვში თხევადი სახით მიეწოდება. დანახშირბადიანების მეორე მეთოდს კონვერტერში ფოლადის ფერომანგანუმით წინასწარ განჟანგვა წარმოადგენს.
უშაფათი
უშაფათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლეგოგინე, ლეკოკაიე, უშაფათი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 85 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 389 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შალვა დარჯანია
შალვა ელიზბარის ძე დარჯანია (დ. 31 მაისი, 1928, ქუთაისი) — ქართველი ინჟინერ-მექანიზატორი.
დაამთავრა საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი (1957). 1976–1995 წლებში იყო სამთო მიწათმოქმედებისა და სუბტროპიკული კულტურების სამეცნიერო-კვლევითი და საკონსტრუქტორო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ჩაის საკრეფი მანქანების განყოფილების უფროსი. 1995–2000 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო–სამეურნეო მანქანათმშენებლობის სამეცნიერო-კვლევითი და საკონსტრუქტორო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის „საქაგრომანქანის“ პროექტის მთავარი კონსტრუქტორი. ჩაის საკრეფი მანქანის — „საქართველოს“ შექმნისათვის მიენიჭა ლენინური პრემია (1967, სხვებთან ერთად), დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
აგავა
აგავა (Agáve) — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. აქვს მოკლე ღერო და როზეტისებრად შეკრული დიდი, ხორციანი, ზოგიერთ სახეობას ეკლიანი და ჭრელი ფოთლები. ყვავის ერთხელ, 6-15 წლის ასაკში, მაისიდან აგვისტომდე.
აგავის ბევრი სახეობის ფოთლებისაგან იღებენ ბოჭკოს (სიზალი, გენეკენი და სხვა) და ამზადებენ თოკებს, ჯაგრისებსა და უხეშ ქსოვილს. ნარჩენებისაგან მზადდება შესაფუთი ქაღალდი. აგავის შაქრიანი წვენისაგან ალკოჰოლიან სასმელებს აყენებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აგავასებრნი კატეგორია:სართავი კულტურები
ლეონიდე (კათოლიკოს-პატრიარქი)
ლეონიდე (ერისკაცობაში ლონგინოზ სოლომონის ძე ოქროპირიძე; დ. 15 თებერვალი, 1861, დისევი (ახლანდელი ერედვის მუნიციპალიტეტი) — გ. 24 ივნისი [ ძვ. სტ. 11 ივნისი], 1921) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და მცხეთა-თბილისის მთავრეპისკოპოსი 1919–1921 წლებში. ეპისკოპოს ალექსანდრე ოქროპირიძის ძმისშვილი. იყო აღიარებული მქადაგებელი, დაბეჭდილია მისი ქადაგებანი. დაკრძალულია თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარში.
დაიბადა 1861 წლის 15/28 თებერვლს გორის მაზრის სოფ. დისევში. პირველდაწყებითი განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, შემდეგ სწავლობდა თბილისისა და სტავროპოლის სემინარიებში. 1884 წელს ბიძის, წმ. ეპისკოპოს ალექსანდრეს რჩევით, სწავლა კიევის სასულიერო აკადემიაში განაგრძო.
1888 დაამთავრა კიევის სასულიერო აკადემია. 1888–1897 წლებში ეწეოდა მისიონერულ მოღვაწეობას. იგი იყო კავკასიაში მართლმადიდებლური ქრისტიანობის აღმდგენი საზოგადოების სკოლების ინსპექტორი, საქართველოს საეპარქიო სასწავლებელთა საბჭოს წევრი; ზედაზნის, ხირსის, იოანე ნათლისმცემლის მონასტერთა ზედამხედველი; ქართული ბიბლიის გამსწორებელი კომიტეტის თავმჯდომარე და საქართველოს იმერეთის სინოდის კანტორის წევრი. აქტიურად იბრძოდა საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის (დამოუკიდებლობის) აღსადგენად. 1898 წლიდან 1918 წლამდე იყო გორის, იმერეთისა და გურია-სამეგრელოს ეპისკოპოსი, თბილისის მიტროპოლიტი.
1917 წლის 12 მარტიდან 1917 წლის 17 სექტემბრამდე იყო საქართველოს ეკლესიის დროებითი მმართველი. 1917 წლის სექტემბერში საქართველოს ეკლესიის I კრებაზე კენჭს იყრიდა კათოლიკოს-პატრიარქად, თუმცა 12 ხმით დამარცხდა კირიონ II-სთან. კირიონ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, 1920 წელს, საქართველოს ეკლესიის II კრებაზე არჩევნების გარეშე დამტკიცებულ იქნა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად. 1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის დროს, ნოე ჟორდანიასა და ექვთიმე თაყაიშვილის მოწოდებების მიუხედავად, ლეონიდემ უარი განაცხადა თბილისის სიონისა და მცხეთის სცეტიცხოვლის საგანძურის ემიგრაციაში წაღებაზე და საგანძური ეპისკოპოს ნაზარს ქუთაისში დაამალვინა.
1921 წლის 11 ივლისს, ოთხშაბათს საღამოს 17:30 საათზე თბილისში საპატრიარქო რეზიდენციაში ქოლერით გარდაიცვალა. ზოგიერთი ცნობით, სენის მიზეზი მტკვრის წყლის სასმელად გამოყენება გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ტალარუბიასი
ტალარუბიასი (Talarrubias) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ლა-სიბერიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 339,3 კმ². მოსახლეობა — 3406 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
მამაი, თეოდოტე და რუფინე
მამაი, თეოდოტე და რუფინე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 სექტემბერი, ახალი სტილით - 15 სექტემბერი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამე მამაი დაიბადა პაფლაგონიაში, კეთილმსახური და დიდგვაროვანი ქრისტიანების, თეოდოტესა და რუფინეს ოჯახში. ჭეშმარიტი ღვთის აღსარებისთვის წარმართებმა მისი მშობლები შეიპყრეს და კაბადოკიის კესარიის საპყრობილეში გამოამწყვდიეს. უწყოდა რა საკუთარი ხორციელი უძლურების შესახებ, თეოდოტე მხურვალედ ევედრებოდა უფალს, წამებამდე მიეღო მისი სული. ნეტარის ლოცვა შესმენილ იქნა და იგი დილეგშივე გარდაიცვალა. მწუხარებით შეპყრობილმა რუფინემ, რომელიც იმ დროისათვის ფეხმძიმედ იყო, უჟამოდ შვა ძე, ღმერთს შეავედრა იგი და მეუღლის გვერდით აღმოხდა სული. ღვთისმოშიშმა ქრისტიანმა ამიამ, რომელმაც სასწაულებრივი გამოცხადებით შეიტყო ამის შესახებ, მიწას მიაბარა წმინდა ცხედრები, მათი ახალშობილი ყრმა კი თან წაიყვანა. ხუთი წლის ასაკში დედობილმა იგი წერა-კითხვის შესასწავლად მიაბარა. „ფრიად სურვილითა სწავლისაჲთა მან მრავალთა თანამოჰასაკეთა სძლო სწავლულებითა“.
იმ ხანებში ტახტზე ავიდა უსჯულო ავრელიანე (270-275). იგი ყრმებსაც კი აიძულებდა, მსხვერპლი შეეწირათ კერპებისათვის. „ადვილ წარსატყუენველ ჰგონებდა მათ ვერაგი იგი სიჩოჲსათჳს ჰასაკთა მათთაჲსა“. ბავშვები, „ვითარცა ჭეშმარიტად ყრმანი“, ემორჩილებოდნენ ბილწი თვითმპყრობელის ნებას, გონებით ბრძენი მამაი კი მტკიცედ ერთგულებდა ჭეშმარიტ სარწმუნოებას და გვერდით მყოფ თანატოლებსაც ასწავლიდა, მხოლოდ ყოვლისმპყრობელი ღვთისთვის შეეწირათ „მსხუერპლი, სიტყჳერი და სულიერი“. როცა ამის შესახებ მმართველ დემოკრიტეს მოახსენეს, ყმაწვილი შეიპყრეს. მამაის ბრწყინვალე წარმომავლობის გამო დემოკრიტემ მისი წამება ვერ გაბედა და იმპერატორთან გაგზავნა. ავრელიანე ჯერ ალერსით, შემდეგ მუქარით ეცადა მის გადმობირებას, მაგრამ ამაოდ: წმინდანმა ახოვნად აღიარა ქრისტე და უშიშრად ამხილა უსულო კერპების თაყვანისმცემელთა უგუნურება. გააფთრებულმა მტარვალმა სასტიკი სატანჯველები დაატეხა თავს მარტვილს. ბოლოს, ყელზე ლოდგამობმული, ზღვაში გადააგდეს; მაგრამ ანგელოზი შეეწია უფლის რჩეულს, დახრჩობას გადაარჩინა და უბრძანა კესარიის მახლობლად, უდაბნოში მდებარე მთას შეხიზნვოდა.
მალე ხმა წმინდა მამის ღვთივსათნო ცხოვრების შესახებ მთელ კესარიას მოედო. შეშფოთებულმა მმართველმა მხედართა რაზმი გაგზავნა მის შესაპყრობად. უფლის რჩეული წინ მიეგება მეომრებს, თავისთან მიიწვია და კეთილად უმასპინძლა. ამის შემდეგ მამაიმ თავისი ვინაობა გაუმხილა სტუმრებს და ჩაბარდა. მმართველმა ალექსანდრემ საშინელი და ხანგრძლივი სატანჯველებით აწამა ნეტარი, შემდეგ ცეცხლში ჩააგდო, მაგრამ უვნებელი დარჩა, მხეცებს მიუგდო დასაგლეჯად, მაგრამ მათ კრძალვით თაყვანისსცეს და ამბორს-უყვეს... ეს სასწაულები „ქვისაცა მოლბობად კმა-იყვნეს“, მაგრამ მმართველი კიდევ უფრო გაფიცხდა და ერთ-ერთ მკლავმაგარ ქვეშევრდომთაგანს რკინის სამთითით მისი განგმირვა უბრძანა. სასიკვდილოდ დაჭრილმა მარტვილმა გაჭირვებით მიაღწია ქალაქგარეთ მდებარე ერთ გამოქვაბულს, მიწვა და მიიძინა საუკუნო ძილით. წმიდანის აღსასრულის წინ „ჴმაჲ ზეგარდამო მოიწია, რომელი მოუწოდდა მოღუაწესა საყოფელთა მიმართ მკჳდრ წარუვალთა“.
მორწმუნეებმა უფლის სათნომყოფლის ცხედარი მისი მიცვალების ადგილზევე დაკრძალეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სეფიეთის განძი
სეფიეთის განძი — რომაული ვერცხლის მონეტების განძი, რომელიც აღმოჩნდა 1931 წელს სოფელ სეფიეთში (აბაშის მუნიციპალიტეტი). შემორჩენილია 377 მონეტა. განძის შემადგენლობაში იყო ტრაიანეს (98—117), ადრიანეს (117—138), ანტონინუს პიუსის (138—161), მარკუს ავრელიუსის (161—180), კომოდუსის (180—192), კრისპინას (180), პერინაქსის (193), ნიგერიუსის (193—197), კოლოდიუს ალბინუსის (193—197), სეპტიმიუს სევერუსის (193—211), იულია დომნას (193—217), გეტას (211—212), კარაკალას (211—217), ჰელიაგაბალუსის (218—222), ალექსანდერ სევერუსის (222—235) მონეტები. განძის 365 ეგზემპლარი დენარია, აქედან 118 ცალი მოჭრილია რომში. 158 ცალი — ემესაში (სირია), 11 ცალი დრქმაა და კესარეის ზარაფხანას მიეკუთვნება, 1 — კესარეულ დრაქმის მინაბაძია. განძის გვიანდელი მონეტა მოჭრილია 222 წელს ალექსანდერ სევერუსის სახელით.
აგათისი
აგათისი (Agathis) — წიწვოვანი მცენარეების გვარი არაუკარიისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 20-მდე სახეობა. ზოგის სიმაღლე 50 მ აღწევს.
ძირითადად გვხვდება ავსტრალიაში, ახალ გვინეაში, ახალ ზელანდიაში, პოლინეზიის, მელანეზიისა და ფილიპინის კუნძულებზე. XX საუკუნიდან გაავრცელეს დასავლეთ საქართველოში როგორც კულტურული მცენარე.
აგათისის მერქანი ძვირად ფასობს. ზოგიერთი სახეობა იძლევა მაღალხარისხოვან მაგარ და გამჭვირვალე ფისს: აგათისი ალბა (Agathis dammara) - კოპალს, ახალზელანდიური აგათისი (Agathis australis) - კაურის (კაურიკოპალს).
ლიტერატურა
კატეგორია:არაუკარიისებრნი
ვახტანგ გორგასლის აჯანყება
ვახტანგ გორგასლის აჯანყება — დაწყებული 482 წელს ირანის წინააღმდეგ.
ვახტანგ მეფეზე „ქართლის ცხოვრებაში“ ცელკე თხზულება არის შესული „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“, რომლის ავტორია ჯუანშერი. ვახტანგ I იყო შესანიშნავი სარდალი და მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოღვაწე. იბრძოდა ქართლის განთავისუფლებისათვის ირანელთა უღლისაგან. საქართველოს გაერეთიანებისათვის, ქვეყნის ცენტრალიზაციისთვის, შეუზღუდავი სამხედრო ხელისუფლებისათვის. 60-იან წლებში ვახტანგ I ირანელებმა ქართლის ლაშქრით შუა აზიაში გაიწვიეს საომრად. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო აქტიური მოქმედება ქართლისან ირანელთა განდევნისათვის. ვახტანგს ძლიერი ოპოზიცია ჰყავდა, მათ ზურგს უმაგრებდა ირანი. პირველი იერიში მეფემ ეკლესიაზე მიიტანა. ჩაატარა მისი რეორგანიზაცია, შეცვალა ქართლის ეკლესიის მეთაური და ეპისკოპოსთა თავის მაგივრად კათალიკოსობა დააწესა. ქართლის ეკლესიას მოუპოვა ავტოკეფალია. შექმნა ახალი საეპისკოპოსოები. სამეფო დომენში (კახეღ-კუხეთ, ჰერეთი) ხუთი ახალი ეპისკოპოსი დანიშნა. ამ აქციით ვახტანგმა ეკლესია უფრო მეტად სამეფო ხელისუფლებას დაუქვემდებარა, მოუპოვა დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ასპარეზზე და გაააქტიურა კავშირი კონსტანტინოპოლთან, რასაც დიდი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა ირანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ვახტანგმა ხელთ იგდო კავკასიონზე გადმოსასვლელები, რომლებიც მანამდე ირანელებს ეჭირათ და დაუკავშირდა ჩრდ. კავკასიის ჰუნებს. ვახტანგ I-მა მოხერხებულად ისარგებლა ირანის გართულებული ვითარებით შუა აზიაში და 482 წელს დაიწყო აჯანყება. მან მოაკვლევინა ქართლის ოპოზიციონერ ფეოდალთა მეთაური ვარსქენ პიტიახში. თავდაპირველად წარმატება აჯანყებულთა მხარეს იყო, მაგრამ ვახტანგმა ვერ მიიღო დაპირებული დახმარება ჰუნებისაგან. არც ბიზანტია დაეხმარა. ამას დაერთო შინაურ მტერთა აშლილობა და 483–484 წლებში ირანელებთან შეტაკება ვახტანგის დამარცხებით დამთავრდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
ფითრა
ფითრა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ერთეული ძირებია გავრცელებული საჩხერისა და ზესტაფონის მუნიციპალიტეტებში. შედარებით მეტადაა გავრცელებული სოფელ სანახშირეში (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი).
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან სოლისებური, მთლიანი ან სამ-ნაკვთიანი, ძალიან იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად განტოტვილი. საშუალო სიკუმსისაა ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელი აქვს, რთულად სცილდება რბილობს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდაა დაფარული. რბილობი წვნიანია და ოდნავ კნატუნა, სასიამოვნო გემოთი.
ფითრა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-180 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 150-200 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-9.5 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის თეთრი, მშრალი, ექსტრაქტული, სასიამოვნო და ხალისიანი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
უოსაჩი
უოსაჩი, უოსატჩი (Wasatch Range) — ქედი აშშ-ში, იუტისა და აიდაჰოს შტატებში. კლდოვანი მთების დასავლეთი და დიდი აუზის რეგიონის აღმოსავლეთი კიდე.
ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 396 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ 118 კმ-ზე. ვრცელდება დიდი მლაშე ტბისა და სოლტ-ლეიკ-სიტის აღმოსავლეთით და უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში შეიცავს ბეარ-რივერის ქედს.
სოლტ-ლეიკ-სიტის სამხრეთით და აღმოსავლეთით მდებარე მრავალი მწვერვალის სიმაღლე 3400 მ-ს აღემატება, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ტიმპანოგოსი (3582 მ) და ნიბო (3637 მ), რომელიც უოსაჩის უმაღლეს წერტილს წარმოადგენს.
დანაწევრებულია რამდენიმე გამჭოლი ხეობით. აგებულია ფიქლებითა და კონგლომერატებით. დასავლეთი კალთა ციცაბოა, აღმოსავლეთი დამრეცი. მდინარე ოგდენის სათავის რეგიონი მოიცავს კეშის, იუინტისა და უოსაჩის ეროვნული ტყის ნაწილსა და ტიმპანოგოსის მღვიმის ეროვნულ ძეგლს. განვითარებულია სამთო მრეწველობა და ტურიზმი.
მორმონები, რომლებიც ხეობაში 1847 წლიდან ცხოვრობდნენ, ქედის მდინარეებს სარწყავად იყენებდნენ. ადგილობრივი იუტების ენაზე უოსაჩი ნიშნავს „უღელტეხილს“ ან „დაბალ უღელტეხილს მაღალ ქედზე“.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქედები
მოძრავი სურათები
— მოკლე ანიმე, რომელიც 50 კადრისგან შედგება. მისი შექმნელის შესახებ მონაცემები არ მოიპოვება, თუმცა, ცნობილია, რომ ეს არის პირველი ანიმე, შექმნილი იაპონიაში.
კადრები 2005 წლის 31 ივლისს აღმოაჩინა ნაცუკი მაცუმოტომ, ოქსფორდის ხელოვნებათა უნივერსიტეტის ლექტორმა, რომელმაც კიოტოში ოჯახის კუთვნილი ძველი პროექტორი აღმოაჩინა (მრავალ სხვადასხვა ანიმაციურ ფილმთან ერთად). მანამდე ითვლებოდა, რომ უძველესი ანიმე იყო „ამბავი მეკარე მუკუძო იმოკავასი“.
პროექტორში შემონახული იყო 50 კადრი, რომელიც ცელულოიდის ფირზე იყო დახატული. თავად ანიმაციური სეგმენტი გრძელდება დაახლოებით 3 წამს. მასზე წარმოდგენილია ბიჭუნა მატროსულით, რომელიც დაფაზე კანჯიზე წერს: მოძრავი სურათები (活動写真), შემდეგ მაყურებლისკენ იხედება და პატივისცემის ნიშნად, ქუდს იხსნის.
შულკა
შულკა (Шүлкә) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 181 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 46 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 91 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
ვლადიმერ თალაკვაძე
ვლადიმერ მანუელის ძე თალაკვაძე (დ. 5 თებერვალი, 1914, სოფ. მთისპირი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1999) — საბჭოთა არმიის პოდპოლკოვნიკი, მეორე მსოფლიო ომის დროს პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე ბელორუსიის სსრ-ის ტერიტორიაზე.
წითელ არმიაში მსახურობდა 1933 წლიდან. მონაწილეობდა პოლონეთის აღმოსავლეთის (დასავლეთ ბელორუსის) ოკუპაციაში (1939), ფინეთთან ომში (1939-1940). გერმანიასთან ომის საწყის ეტაპზე 1941 წლის ივნისში მეთაურობდა 126-ე მსროლელი დივიზიის ბატალიონს. 1941 წლის აგვისტოდან სათავეში ედგა ბელორუსიის ტერიტორიაზე მოქმედ პარტიზანულ ჯგუფს, 1942 წლის ივნისიდან — პარტიზანულ რაზმს „გროზნი“ («Грозный»), 1943 წლის მარტიდან — ს. მ. კოროტკინის სახელობის პარტიზანულ ბრიგადას. მისი მეთაურობით ბრიგადის პარტიზანებმა ჩაატარეს 80-ზე მეტი საბრძოლო ოპერაცია, რომლის დროსაც გაანადგურეს მოწინააღმდეგის 25 გარნიზონი, მწყობრიდან გამოიყვანეს 256 ავტომანქანა, ხელთ იგდეს საბრძოლო ნადავლი. 1944-1957 წლებში მსახურობდა საბჭოთა კავშირის არმიაში. თადარიგში გასვლის (პოდპოლკოვნიკის წოდებით) შემდეგ ცხოვრობდა და მუშაობდა საქართველოში. დაჯილდოებული იყო წითელი დროშისა და წითელი ვარსკვლავის ორდენებით, მედლით „სამამულო ომის პარტიზანს“ (I ხარისხი).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდი სამამულო ომის პარტიზანები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:სამამულო ომის პარტიზანის I ხარისხის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
აგარა (ქედა)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტი
ყაფლან I გირეი
ყაფლან I გირეი (I Qaplan Geray, قاپلان كراى‎; დ. 1678 — გ. 1738, ჩეშმე, ოსმალეთის იმპერია) — ყირიმის ხანი სამჯერ: 1707–1709, 1713–1716 და 1730–1736  წლებში, სელიმ I გირეის ვაჟი.
ბიოგრაფია
ყაფლან გირეი მამამისისა და მისი ძმა გაზის მმართველობის პერიოდში დანიშნული იყო ნურედინად. ის მამის, სელიმ გირეის მსგავსად გამოირჩეოდა სამეხდრო ნიჭით. 1707 წელს პირველად მიიღო ხანის ტიტული. ყაფლანი შეეცადა ჩერქეზი მთავრების ყირიმის სახანოს დაქვემდებარებაში დაბრუნებას. გადავიდა 10 ათას კაციანი არმიით ჩერქეზეთში, მაგრამ დამარცხდა, რის გამოც 1709 წელს ოსმალებმა გადააყენეს თანამდებობიდან და მისი უფროსი ძმით, დევლეთ II გირეით შეცვალეს.
1713 წელს ყაფლან გირეი ისევ დაბრუნდა სახანოს ხელისუფლების სათავეში. მეორე მმართველობის დროს მოუწია ყუბანში მცხოვრები ნოღაელების ამბოხის ჩახშობა. ამ აჯანყებას მისი ძმისშვილი, ბაჰთი გირეი მეთაურობდა. ამის შემდგომ ოსმალებმა ყაფლან I გაიწვიეს ჰაბსბურგები წინააღმდეგ ომში დასახმარებლად, მაგრამ ყირიმელმა ბეგებმა უარი თქვეს მისთვის სამხედრო ძალის მიწოდებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ხანმა მაინც მოახერხა ჯარის შეკრება და უნგრეთის საზღვრამდე მიყვანა, მან დააგვიანა, რადგან ოსმალები უკვე დამარცხდნენ. 1716 წელს აჰმედ III-ის ბრძანებით ყაფლანმა დატოვა ყირიმის ტახტი მისი ნათესავის, დევლეთ III-ის სასარგებლოდ და საცხოვრებლად ბურსაში გადავიდა.
1730 წელს ოსმალეთმა ყაფლან I გირეი მესამედ დააბრუნა ყირიმის ტახტზე. 1735 წელს სულთან მაჰმუდმა მას სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ ლაშქრობის დაწყება უბრძანა. ყაფლანმა სულთანს ურჩია, გულდასმით აწონ-დაწონილიყო და ეფიქრა ამ ომის ყველა შესაძლო შედეგზე. ირანი გაძლიერებული რუსეთის იმპერიის მოკავშირე იყო და ყირიმელთაგან ასეთ აგრესიას შეიძლება გამოეწვია რუსებთან ახალი ომი. სულთანმა არ გადაიფიქრა თავისი გადაწყვეტილება, ყაფლან გირეიც დაემორჩილა მის ბრძანებას და ჩრდილოეთ კავკასიის გავლით სეფიანთა ფრონტისკენ გაემართა. მარბიელი ლაშქრობების შემდეგ არგუნის ხეობაში ჩეჩნების დიდ წინააღმდეგობას შეხვდა, რის შედეგადაც სასტიკად დამარცხდა. რუსეთის ჯარებმა, როგორც ყაფლანი ელოდა, წამოიწყეს შეტევა ყირიმზე და 1736 წლის გაზაფხულზე დამანგრეველი თავდასხმა მოაწყვეს სახანოს ტერიტორიაზე. მათმა შემოსევამ გამოიწვია მრავალი მსხვერპლი და ნგრევა (კერძოდ, დედაქალაქ ბახჩისარაიში არსებული ხანის სასახლე გადაწვეს, ასევე ყირიმის სახანოს ერთადერთი პორტი კეზლევი). სულთნის ბრძანებით ყაფლანი ნაჩქარევად დაბრუნდა ყირიმში, მაგრამ ჯარში გამეფებული განხეთქილების გამო, მან ვერ შეძლო თავდაცვის სათანადო ორგანიზება. რუსეთის არმიამ ყირიმი ეპიდემიის გამო დატოვეს.
ამის შემდგომ, ოსმალთა სულთნის დივანის განკარგულებით ყაფლან გირეი ჩამოშორდა სახელმწიფო საქმიანობას და თურქეთში გადასახლდა. გარდაიცვალა 1738 წელს, ეგეოსის ზღვის პირას მდებარე ქალაქ ჩეშმეში, დაკრძალეს იქვე. მოგვიანებით მისმა ვაჟმა, სელიმმა შეძლო ყირიმის ხანის ტიტულის მიღება.
სქოლიო
კატეგორია:ყირიმის ხანები კატეგორია:ყირიმის სახანო კატეგორია:გირეის დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1678 კატეგორია:გარდაცვლილი 1738 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
აგარაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აგარაკი შეიძლება აღნიშნავდეს:
საქართველო-ჩეხეთის ურთიერთობები
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:ჩეხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
ტალავერა-ლა-რეალი
ტალავერა-ლა-რეალი (Villar del Rey) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ბადახოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 61,5 კმ². მოსახლეობა — 5314 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
ფორთოკა
ფორთოკა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, სოლისებური, ხუთნაკვთიანი, ძლიერად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად ფრთიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოლურჯო-შავი ფერის. რბილობი საშუალო სიმკვრივისა. წვენი — შეუფერავი.
სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 169-171 დღეა. სიმწიფის პერიოდი — საგვიანო.
გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გრიგოლ თალაკვაძე
გრიგოლ (გიგოლა) ანდრიას ძე თალაკვაძე (დ. 24 მარტი, 1914, ოზურგეთი — გ. 16 დეკემბერი, 2001, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1981).
სასცენო მოღვაწეობას ეწეოდა 1942 წლიდან ოზურგეთის (1942–1943, 1946–1949), ზესტაფონის (1943–1945), თბილისის მოზარდ მაყურებელთა (1949–1952) და სანკულტურის (1952–1963) თეატრებში, ხოლო 1963 წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის სა­ხელმწიფო აკადემიურ თეატრში. ასრულებდა უპირატესად სახასიათო როლებს. მის მიერ შექმნილ სცენურ სახეებს ახასიათებს მკაფიო ინდივიდუალობა და ბუნებრიობა. კინოროლებიდან აღსანიშნავია სრულიად განსხვავებული ხასიათის სახეები. დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით (1999).
თალაკვაძის როლებიდან აღსანიშნავია: პეტუა (ა. ცაგარელის „ციმბირელი“), იერემია წარბა (გ. წერეთლის „პირველი ნაბიჯი“), ფაშა ეფენდი (ვ. გუნიას „და-ძმა“), ონისე (ა. ყაზბეგის „ხევისბერი გოჩა“), ოსმან-აღა (დ. ჭონქაძის „სურამის ციხე“), თავადი კოწია (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), იოველი (ო. იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება“), კაკუტა (პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე“), მწყემსი (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“), სპირიდონი (ნ. აზიანის „უკანასკნელი მასკარადი“), ნოე (ნ. წულეისკირის და გ. გეგეჭკორის „ძველი სამრეკლო“), ბერდია (კ. გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“). კინოროლებიდან აღსანიშნავია: ილო („რაც მოგივა დავითაო“, 1959), სოლომან მორბელაძე („კარდაკარ“, 1960, დ. კლდია­შვილის მიხედვით), ზოსიმე („ბურთი და მოედანი“, 1961), თეოფილე („ჭიაკოკონა“, 1961), კოწია („მე ვხედავ მზეს“, 1965), ილარიონი („შეხვედრა წარსულთან“, 1966), ილიკო პერტია („დათა თუთაშხია“, 1978), კოწია („გამოაღეთ ფანჯრები“, 1981), მიტო („დღეს ღამე უთენებია“, 1983), გოკიელი („ორშაბათი ჩვეულებრივი დღეა“, 1984) და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ვაჟა-ფშაველა (პიესა)
ვაჟა-ფშაველა, ანუ უნახავის დანახვა — მითო-რიტუალური პიესა ერთ მოქმედებად და თერთმეტ სცენად, ჟანრობრივად ფსიქოდრამა, დაწერილი 2011-2012 წლებში მიხო მოსულიშვილის მიერ.
შინაარსი
მითო-რიტუალური პიესა „ვაჟა-ფშაველა, ანუ უნახავის დანახვა“ მოგვითხრობს ქართველი პოეტის, ვაჟა-ფშაველას ცხოვრებაზე.
მოქმედების დრო: ბოლო წამები 1915 წლის 27 ივლისის 19.00 საათამდე, - ეს არის ვაჟა-ფშაველას სიცოცხლის ბოლო წამები.
მოქმედების ადგილი წარმოადგენს ტფილისის წმინდა ნინოს სამხედრო ლაზარეთს, პალატას ოფიცრების განყოფილებაში, მეოთხე სართულზე, სადაც ლაშარის ხატის წმინდა მუხაც დგას. ეს კი იმას მიანიშნებს, რომ ვაჟა-ფშველას რეალობა და წარმოსახვა ერთ მთლიანობაში არის წარმოდგენლი.
თუკი, ერთი მხრივ, ავადმყოფ ვაჟასთან ახლობლები (მათ შორის, ნიკო ფიროსმანაშვილი) და მედდები არიან, მეორე მხრივ სამძიმარი (ქაჯის ქალი, ყელ-ღილიანი და ოქროს თმა-ქოშიანი, ხახმატის ჯვრის, იგივე ხახმატის წმინდა გიორგის მიერ ქაჯეთიდან წამოყვანილი და მისი მოდე. შეიძლება, უბრალო მოკვდავს ძილში გამოეცხადოს. ზოგჯერ მოკვდავი ქალის სახეს იღებს და მამაკაცს თავს აყვარებს, როგორც წაწალი) გამოეცხადება ვაჟას და ცდილობს, ქაჯავეთში წაიყვანოს, რასაც ხელს უშლიან მინანი (სულის მატირალი, ქადაგი ქალი) და ბერი გიორგი (მუხის ანგელოზი, ცას აბია ოქროს შიბით (თოკის კიბით) და თიბავს კიდეც).
კეთილისა და ბოროტის ბრძოლის ასპარეზად არსთა გამრიგეს სწორედ ვაჟა აურჩევია, უკვე ეს სტრიქონებიც უთქმევინებია: „და უფსკრულს დასცქერს პირიმზე მოღერებულის ყელითა“ და ჩვენ ამ პიესიდან გავიგებთ, ვაჟა-ფშაველა უფსკრულს აირჩევს თუ პირიმზეს...
ჯილდოები
პრიზი თუმანიშვილის სახელობის ფონდის, თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრის და ქალაქ თბილისის მერიის კულტურული ღონისძიებების ცენტრის ერთობლივი პროექტის ,,ახალი ქართული პიესა 2012"-ის კონკურსზე (ჟიური: მანანა ანთაძე, მანანა ანასაშვილი, ირინა ღოღობერიძე, გიორგი ყაჯრიშვილი, ნიკა წულუკიძე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:2012 წლის პიესები კატეგორია:პიესები კატეგორია:ქართული პიესები კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის პიესები
უფსალის საკათედრო ტაძარი
მინი|200პქ|უფსალის საკათედრო ტაძარი უფსალის საკათედრო ტაძარი (Uppsala domkyrka) — ლუთერანული ტაძარი შვედეთის ქალაქ უფსალაში, აგებული XIII საუკუნეში. ის ერთ-ერთი უძველესი ეკლესიაა ქვეყანაში, ხოლო 118.7 მეტრით ყველაზე მაღალია სკანდინავიაში. დიდი ხნის განმავლობაში ტაძარს ქვეყნის მმართველების კორონაციისთვის იყენებდნენ, ამჟამად კი აქ საეკლესიო ღვთისმსახურებას ატარებს შვედეთის არქიეპისკოპოსი.
დასავლეთ საქართველოს სამედიცინო ცენტრი
დასავლეთ საქართველოს სამედიცინო ცენტრი — მულტიპროფილური რეფერალური ტიპის ჰოსპიტალი ქალაქ ქუთაისში. დაარსდა 2005 წელს, როგორც აკად. ზ. ცხადაიას სახელობის დასავლეთ საქართველოს ინტერვენციული მედიცინის ეროვნული ცენტრი. 2013 წლიდან არის კომპანია „ევექსის ჰოსპიტლების“ ნაწილი და ქსელში შემავალი ყველაზე მსხვილი ჰოსპიტალი.
უფსალის საკათედრო ტაძარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:შვედეთის ეკლესია
დასავლეთ საქართველოს სამედიცინო ცენტრი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ჰოსპიტლები კატეგორია:ქუთაისი
ტყირი
ტყირი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, თეკლათის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: გოლასკური, თეკლათი, რეკა, საგვარამიო, ტყირი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ცივის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 15 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით, სოფელ თეკლათიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2,5 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 ადამიანი.
დინგირი ბანდა ვიჯეტუნგა
დინგირი ბანდა ვიჯეტუნგა - შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 1993-1994 წლებში, პრემიერ-მინისტრი 1989-1994 წლებში, და ჩრდილოეთ-დასავლეთის პროვინციის გუბერნატორი 1988-1989 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა საშუალო კლასის სინჰალი ბუდისტის ოჯახში. განათლება მიიღო სანტ ენდრიუს კოლეჯში, კანდის მუნიციპალიტეტის ქალაქ გამპოლაში. იგი თავიდანვე ახლო კავშირში იყო პოლიტიკურ წრეებთან. გაერთიანებულ ნაციონალურ პარტიაში გაწევრიანდა 1946 წელს. პარლამენტის რიგებს დაუბრუნდა 1977 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად და გახდა ინფორმაციისა და რადიომაუწყებლობის მინისტრი ჯუნიუს ჯაიევარდენეს კაბინეტში. მისი პრემიერობის დროს ეკავა ტელეკომუნიკაციების, გზათა და სოფლის მეურნეობის მინისტების პოსტები. 1993 წლის 1 მაისს, საპირველმაისო აღლუმზე, კოლომბოში "თამილის ვეფხვებმა" მოკლეს ქვეყნის პრეზიდენტი რანასინგჰე პრემადასა და კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტის თანამდებობა პრემადასას საპრეზიდენტო ვადის გასვლამდე დაიკიავა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა ვიჯეტუნგამ.
გარდაცვალება
დინგირი ბანდა ვიჯეტუნგა გარდაიცვალა 2008 წლის 21 სექტემბერს კანდის ჰოსპიტალში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შრი-ლანკის პრეზიდენტები კატეგორია:შრი-ლანკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:შრი-ლანკის პრემიერ-მინისტრები
ტალიგა
ტალიგა (Táliga) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის ლიანოს-დე-ოლივენსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31 კმ². მოსახლეობა — 678 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
სევასტი თალაკვაძე
სევასტი გერასიმეს ძე თალაკვაძე (დ. 1888 — გ. 26 ივნისი, 1937) — ქართველი რევოლუციონერი, მწერალი.
1904 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის ბოლშევიკური ფრაქციის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში, 1904-1907 წლებში ხელმძღვანელობდა არალეგალურ სტამბას გურიაში, სოფელ მთისპირში. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების ძალადობრივი დამყარების (1921) შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ.შ., იყო საქართველოს წიგნის პალატის დირექტორი. 1928-1929 წლებში გადასახლებული იყო, როგორც „ნაციონალ-უკლონისტი“ და თბილისის „ტროცკისტული ცენტრის“ წევრი. ავტორია პუბლიკაციებისა საქართველოში ბოლშევიკური მოძრაობის შესახებ, ასევე რამდენიმე რომანისა, მ.შ., „ბელადის პორტრეტი“ (1935). 1934 წელს მონაწილეობდა საბჭოთა მწერალთა პირველ საკავშირო ყრილობაში მოსკოვში. 1936 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური საქმიანობის“ და ლავრენტი ბერიას წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით და 1937 წლის ივნისში დახვრიტეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
კეპლერ-22
„კეპლერ-22“ — ვარსკვლავი, რომელიც გედის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. მის ორბიტაზე პლანეტა აღმოაჩინეს, რომელიც სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავს. „კეპლერ-22“ ოდნავ პატარა და ცივია მზეზე, რომელსაც ჰელიუმზე მძიმე ელემენტების დაბალი რაოდენობა გააჩნია. ის G5 სპექტრული ტიპის ვარსკვლავია, ხოლო მისი სიკაშკაშის კლასი ისევ გამოუცნობი რჩება. მისი სიკაშკაზე მზის 79%-ს აღწევს, რომელიც ძირითადად მისი გარე ატმოსფეროდან მოდის, რომლის ტემპერატურაც 5,518 K-ს აღწევს. დაახლოებითი მანძილი ამ ვარსკვლავამდე 620 სინათლის წელიწადია (190 პარსეკი)
პლანეტური სისტემა
2011 წლის 5 დეკემბერს კეპლერის მისიაზე მომუშავე მეცნიერებმა განაცხადეს, რომ მათ აღმოაჩინეს დედამიწის მსგავსი პლანეტა, რომელიც ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავდა. მათ ამის აღმოსაჩენად კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპი გამოიყენეს. ეს იმიტომ არის ასე საყურადღებო, რომ ის არის პირველი პლანეტა, რომელიც დედამიწის ზომისგან დიდად არ განსხვავდება (2-ჯერ დიდი) და დაადასტურეს, როგორც სასიცოცხლო ზონაში მბრუნავი პლანეტა.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:გედის თანავარსკვლავედი კატეგორია:პლანეტური სისტემები
იშეი
იშეი (Ишәй) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 239 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 75 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 130 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
პედრო დიეს კანსეკო
პედრო დიეს კანსეკო (Pedro Díez-Canseco Corbacho) — (დ. 31 იანვარი, 1815, არეკიპა, პერუ — გ. 3 აპრილი, 1893, ჩორილიოსი, პერუ) — პერუელი  სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამჯერ 1863, 1865  და 1868    ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა. მისი შვილიშვილი ვიქტორ ანდრეს ბელაუნდე იყო გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი, ხოლო შვილთაშვილი ფერნანდო ბელაუნდე ტერი პერუს პრეზიდენტი 1960–იან  მისი და კი ცოლად ჰყავდა პერუს ოთხგზის პრეზიდენტს რამონ კასტილიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1815 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
მოწაფის ხმა
„მოწაფის ხმა“ — ყოველკვირეული გაზეთი, გამოდიოდა 1924–1925 წლებში თბილისში. თანამშრომლობდნენ მ. ორახელაშვილი, ა. გაწერელია, მ. გველესიანი, ს. ლორთქიფანიძე, დ. წერეთელი, შ. ღამბაშიძე და სხვები. გამოსცემდა მოსწავლეთა სარედაქციო კოლეგია (მ. გველესიანი, მ. მდივანი, ნ. აღნიაშვილი) და განათლების სახალხო კომისარიატის სოციალური აღზრდის მთავარმმართველობა. ტირაჟი 3 ათასი ცალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
მოწინავე
მოწინავე — ხორბლის სელექციური ჯიში. შექმნილია საქართველოს სასელექციო სადგურში ჩრდილოეთ ოსეთის ჰიბრიდული ფონდიდან მასობრივი გადარჩევის გზით. რბილი ხორბლის სახესხვაობაა (ერითროსპერმუმი).
საშუალო-საადრეო და მაღალმოსავლიანია. აქვს სწორმდგომი ღერო. მარცვალი შეიცავს 12-14% ცილას. გამოირჩევა შეუნაცვლელი ამინმჟავის — ტრიფტოპანის გადიდებული შემცველობით და ჯიშთწარმოქმნის მაღალი უნარით.