cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალფა კენტავრი
სისტემის შემადგენელი ვარსკვლავები არიან ალფა კენტავრი A, რომელიც მზის მასის 110%, ხოლო სიკაშკაშის 151,9%-ს აღწევს, და ალფა კენტავრი B, რომლის მასა მზის მასის 90,7%-ია, ხოლო 44,5% - სიკაშკაშე. 79,91 წლიანი საერთო ცენტრის გარშემო ორბიტალური პერიოდის განმავლობაში მათ შორის მანძილი იცვლება პლუტონის მზიდან დაშორების მანძილიდან, სატურნის მზიდან დაშორების მანძილამდე.
მესამე ვარსკვლავი, სახელად პროქსიმა კენტავრი, ან ალფა კენტავრი C, შესაძლებელია, გრავიტაციულად არის დაკავშირებული ალფა კენტავრი AB-სთან. პროქსიმა ოდნავ ნაკლები მანძილითაა დაშორებული მზიდან - დაახლოებით 1,29 პარსეკით (4,24 სინათლის წელიწადი), რაც იმას ნიშნავს, რომ ის მზესთან მდებარე უახლოესი ვარსკვლავია, მიუხედავად იმისა, რომ ის შეუიარაღებელი თვალით არ ჩანს. პროქსიმას ალფა კენტავრი AB-დან დაშორების მანძილი დაახლოებით 0,06 პარსეკია, ან 0,2 სინათლის წელიწადი, ან 13 000 ასტრონომიული ერთეული; ეს ექვივალენტურია 400-ჯერ დიდი ნეპტუნის ორბიტისა.
სისტემაში, ასევე შესაძლებელია, არსებობდეს, სულ ცოტა 1 პლანეტა - დედამიწის ზომის ალფა კენტავრი Bb, რომელიც, დადასტურების შემთხვევაში, დედამიწასთან ყველაზე ახლოს მდებარე ეგზოპლანეტა იქნება. პლანეტის მასა, სულ ცოტა, დედამიწის მასის 113%-ს უტოლდება და ალფა კენტავრი B-ს გარშემო ბრუნავს 3,236 დღიანი პერიოდით. დედავარსკვლავის გარშემო 6 მილიონი კილომეტრით დაშორებულ პლანეტაზე, რომელიც ტოლია დედამიწისა და მზის დაშორების 4%-ის და მზისა და მერკურის დაშორების მეათედის, ტემპერატურა 1200 °C-ს მიაღწევს, რაც სიცოცხლის არსებობისთვის ზედმეტად ცხელია. თუმცა, ბოლო ხანებში (2013 წლის 10 ივნისი) გაკეთებული განცხადების მიხედვით, ალფა კენტავრი B-ს გარშემო მბრუნავი დედამიწის მსგავს პლანეტაზე გაკეთებული ადრინდელი განცხადებები შესაძლოა არ იქნეს მხარდაჭერილი.
კომპონენტების აღნიშვნა
სახელი "ალფა კენტავრი" იმას დაარქვეს, რაც მხოლოდ ერთ ვარსკვლავად ჩანს შეუიარაღებელი თვალისათვის და კენტავრის თანავარსკვლავედის ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავს. ტელესკოპის დახმარებით, ის ორმაგ ვარსკვლავურ სისტემად გამოჩნდება ახლო ორბიტით. ამიტომ ეს ცნობილია, როგორც ალფა კენტავრი AB.
ალფა კენტავრი A და B ორმაგი სისტემის ინდივიდუალური ვარსკვლავები არიან, რომლებიც ჩვეულებისამებრ განხილულნი არიან, როგორც ორმაგი სისტემა ალფა კენტავრი AB-ს განსხვავებული კომპონენტები. მესამე კომპანიონი, პროქსიმა კენტავრი (ან პროქსიმა, ან ალფა კენტავრი C), ბევრად მეტი მანძილითაა დაშორებული, ვიდრე A-სა და B-ს შორის მანძილია. ის შესაძლებელია გრავიტაციულადაც დაკავშირებული იყოს AB სისტემასთან. დედამიწიდან თუ დავაკვირდებით, პროქსიმას კუთხური დაშორება 2.2°-ია AB სისტემიდან. ის ისეთი კაშკაშა რომ ყოფილიყო, ტელესკოპის გარეშე რომ დაგვენახა, პროქსიმა კენტავრი შეუიარაღებელი თვალისთვის გამოჩნდებოდა, როგორც ალფა კენტავრი AB-სგან განცალკევებული ვარსკვლავი. ალფა კენტავრი AB და პროქსიმა კენტავრი წარმოქმნიან ე.წ. „ორმაგ ვარსკვლავს“ (ორმაგი ვარსკვლავი არის ვარსკვლავების წყვილი, რომელიც ერთმანეთთან ახლოს ჩანან დედამიწის ღამის ცაზე, როცა მათ ოპტიკური ტელესკოპით აკვირდებიან).
სამივე კომპონენტი ერთად ქმნის სამმაგ ვარსკვლავურ სისტემას, რომელსაც α კენ AB-C (ალფა კენტავრი AB-C) ეწოდება.
სისტემის ბუნება
-0,27-იანი ვარსკვლავიერი სიდიდით, ალფა კენტავრი შეუიარაღებელი თვალისთვის ერთ ვარსკვლავად ჩანს და სირიუსზე და კანოპზე მკრთალია. შემდეგი ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი ღამის ცაზე არქტურია. როდესაც განვიხილავთ ინდივიდუალურ ვარსკვლავებს (მზის გარდა), ალფა კენტავრი A მეოთხეა სიკაშკაშით -0,01 ვარსკვლავიერი სიდიდით, რომელიც სულ ოდნავ მკრთალია არქტურზე (-0,04 ვარსკვლავიერი სიდიდე). ალფა კენტავრი B, 1,33 ვარსკვლავიერი სიდიდით, სულ რაღაც, 21-ეა სიკაშკაშით ღამის ცაზე.
ალფა კენტავრი C, აგრეთვე ცნობილი როგორც პროქსიმა კენტავრი, სპექტრული კლასის - M5 Ve ან M5 Vle ვარსკვლავია, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ის ან მთავარი მიმდევრობის პატარა ვარსკვლავია (V ტიპი), ან ქვეჯუჯა (VI) ემისიური ხაზებით. მისი B-V ფერის ინდექსი არის +1,90 და მისი მასა დაახლოებით 0.123 M☉, ან 129 იუპიტერის მასა არის.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:კენტავრის თანავარსკვლავედი
ფილიპინების გერბი
ფილიპინების გერბი მიღებულია 1940 წელს. ეს არის ფარი, რომელზეც გამოსახულია ცენტრში ფილიპინების მზე 8 სხივით. სხივები წარმოადგენს ფილიპინების 8 ოლქს (ბატანგასი, ბულაკანი, კავიტე, მანილა, ლაგუნა, ნუევა ესიხა, პამპანგა და ტარლაკი); სამი ხუთქიმიანი ვარსკვლავით წარმოდგენილია კუნძულთა სამი ჯგუფი - ლუსონი, ბისაია და მინდანაო, რომელიც შეადგენს ფილიპინების არქიპელაგს. ფილიპინების კოლონიური ეპოქის სახსოვრად ლურჯ ფონზე გამოსახულია თეთრთავიანი არწივი — გაერთიანებული შტატების ეროვნული სიმბოლო, ხოლო მარჯვენა წითელ ფონზე გამოსახულია ფეხშემართული ესპანეთის წარსული ბატონობის სიმბოლო.
წარწერა ლენტზე — „ფილიპინების რესპუბლიკა“ ფილიპინო ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილიპინების ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
ლიზა იასკო
ელიზავეტა (ლიზა) იასკო (დ. 17 ოქტომბერი, 1990) — უკრაინელი პოლიტიკოსი, კულტურის საქმეთა ექსპერტი და კინოპროდიუსერი. უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. უკრაინის საპარლამენტო დელეგაციის ხელმძღვანელი ევროპის საბჭოში.
2021 წლის 1 ოქტომბერს, გავრცელდა ინფორმაცია რომ საქართველოს ექს-პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი საქართველოში დაბრუნდა, ის ამავე დღეს დააკავეს. მის ფეისბუქ-გვერდზე გავრცელებული ვიდეოდან კი ცნობილი გახდა რომ მიხეილ სააკაშვილი ახალ ოჯახს ქმნის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრ ლიზა იასკოსთან. რამდენიმე დღის შემდეგ იასკომ აღნიშნა, რომ სანდრა რულოვსი სააკაშვილის „ყოფილი ცოლი“ იყო. სანდრა რულოვსმა კი განაცხადა, რომ არ იცოდა მიხეილ სააკაშვილისა და ლიზა იასკოს ურთიერთობის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსი ქალები
ლაგუნა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლაგუნა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლაგუნა — წყალმარჩხი ბუნებრივი წყლის აუზი.
ლარისა ლატინინა
ლარისა ლატინინა (Лариса Семенівна Латиніна; Лари́са Семёновна Латы́нина; დ. 27 დეკემბერი, 1934) — ყოფილი საბჭოთა სპორტული ტანმოვარჯიშე სამხრეთ უკრაინიდან. 1956-1964 წლებში მან ინდივიდუალურ ჩათვლაში 14 ოლიმპიური მედალი, გუნდურ ჩათვლაში კი 4 ოლიმპიური მედალი მოიპოვა. ტანმოვარჯიშეთა შორის ლატინინას რეკორდული მაჩვენებელი აქვს — 9 ოლიმპიური ოქროს მედალი. ხოლო 18 ოლიმპიური მედალი 48 წლის განმავლობაში (მაიკლ ფელპსი; 31 ივლისი, 2012) რეკორდული მაჩვენებელი იყო. ინდივიდუალურ ჩათვლაში მოპოვებული მედლების რაოდენობით (14 მედალი) ლატინინა 52 წლის განმავლობაში რეკორდსმენი იყო (მაიკლ ფელპსი; 11 აგვისტო, 2016). მიიჩნევა, რომ ტანვარჯიშში საბჭოთა კავშირის მოწინავე ძალად გადაქცევას სწორედ მისმა უპრეცედენტო მოღვაწეობამ შეუწყო ხელი.
კარიერა
thumb|160px|ლატინინა 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დაჯილდოების ცერემონიალზე 1956 წლის მელბურნის ოლიმპიურ თამაშებზე მისი მთავარი მოწინააღმდეგე უნგრელი აგნეს კელეტი იყო. ლატინინამ მეტოქე მრავალჭიდში დაამარცხა, საბჭოთა კავშირის გუნდმა კი გუნდური ღონისძიება მოიგო. ფინალურ ღონისძიებაში ლატინინამ თავისუფალ ვარჯიშსა და ბჯენით ხტომებში — ოქროს, ნაირსიმაღლის ორძელზე — ვერცხლის მედალი, ხოლო საგნით ჯგუფურ ვარჯიშში კი — ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.
1958 წლის მოსკოვის მსოფლიო ჩემპიონატზე ძალიან წარმატებული ასპარეზობის შემდეგ ლატინინამ 6 შესაძლებლობიდან 5-ში (მრავალჭიდი, ბჯენითი ხტომები, ნაირსიმაღლის ორძელი, დვირი და გუნდური შეჯიბრი) ჩემპიონი გახდა, თავისუფალ ვარჯიშში კი ვერცხლის მედალი მოიპოვა (მიუხედავად იმისა, რომ შეჯიბრებაში მონაწილეობისას 4 თვის ფეხმძიმე იყო). ლატინინა 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ფავორიტი გახდა. მან 9 ქულიანი შეფასებით საბჭოთა კავშირის გუნდს პირველი ადგილი შეუნარჩუნა. ინდივიდუალურად ტანმოვარჯიშემ ორი ოქროს (მრავალჭიდსა და თავისუფალ ვარჯიშში), ორი ვერცხლის (ნაირსიმაღლის ორძელსა და დვირზე) და ერთი ბრინჯაოს (ბჯენით ხტომებში) მედალი მოიპოვა. 1961 წლის ევროპის ჩემპიონატზე ლატინინა 2 ოქროს და 2 ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა. 1962 წელს პრაღაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე მრავალჭიდში ლატინინამ ჩეხოსლოვაკიელი ვერა ჩასლავსკა დაამარცხა. ოქროს მედალი მოიპოვა თავისუფალ ვარჯიშშიც, დვირსა და ბჯენით ხტუმებში-ვერცხლის, ნაირსიმაღლის ორძელზე კი-ბრინჯაოს მედლის მფლობელი გახდა.
1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე თავისუფალ ვარჯიშსა (ტანვარჯიშის ამ სახეობაში ლატინინამ სამივე ოლიმპიურ თამაშზე ოქროს მედალი არავის დაუთმო) და გუნდურ ჩათვლაში ლატინინამ ტიტული დაიცვა, მაგრამ ინდივიდუალურ მრავალჭიდში პირველობა ვერა ჩასლავსკას დაუთმო და ვერცხლის მედალს დასჯერდა. ლატინინამ ვერცხლი მოიპოვა ბჯენით ხტომებში, დვირსა და ნაირსიმაღლის ორძელზე კი-ბრინჯაო.
საერთო ჯამში, ლატინინამ 18 ოლიმპიური მედალი დააგროვა: 9 ოქრო, 5 ვერცხლი და 4 ბრინჯაო. მან სამივე ოლიმპიადაზე, თითქმის ყველა ტურნირში მოახერხა მედლის მოპოვება, ერთადერთი გამონაკლისი იყო 1956 წლის ოლიმპიადაზე, დვირზე ასპარეზობაში დაკავებული მეოთხე ადგილი.
ოჯახი
ლარისა პელაგია ბარაბამუქის (1902-1975) და სემიონ დირიის (1906-1943) ოჯახში დაიბადა. მან სამჯერ იქორწინა. უკანასკნელად, რუსეთის ელექტროტექნიკურ მეცნიერებათა რუსეთის საზოგადოების წევრსა და ყოფილ ველომრბოლელს, იური იზრაილოვიჩ ფელდმანს (დ. 1938) გაჰყვა ცოლად. ქალიშვილი, ტატიანა ივანოვნა ლატინინა (დ. 1958) მოცეკვავეა. ის დედის მიერ მსოფლიო ჩემპიონატის მოგებიდან ხუთი თვის შემდეგ დაიბადა. ლიტინინას ფეხმძიმობის ამბავი მხოლოდ მისმა მწვრთნელმა იცოდა. ჰყავს ვაჟიც.
ჯილდოები
1989: ოლიმპიური ორდენი (ვერცხლი), საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი.
1998: შეიყვანეს ტანვარჯიშის საერთაშორისო დიდების ხეივანში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:სპორტული ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:უკრაინელი სპორტული ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:ოლიმპიური მედალოსნები სპორტულ ტანვარჯიშში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ოქროს მედალოსნები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ვერცხლის მედალოსნები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ბრინჯაოს მედალოსნები კატეგორია:1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1956 კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1960 კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 1964 კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონი სპორტული ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები სპორტულ ტანვარჯიშში
ვალკი
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ივან ნიფონტოვი
ივან ნიფონტოვი (დ. 5 ივნისი, 1987) — რუსი ძიუდოისტი. 2012 წელს -81კგ წონით კატეგორიაში, ზაფხულის ოლიმპიადაზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2009 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2010 წელს ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2015 წელს დამარცხდა ევროპის ჩემპიონატის ფინალში, რომელიც ევროპული თამაშების ფარგლებში გაიმართა. 2009 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. 2014 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ძიუდოისტები კატეგორია:ოლიმპიური ბრინჯაოს მედალოსნები
ოთხი იმპერატორის წელი
ოთხი იმპერატორის წელი — ამ სახელითაა ცნობილი 69 წელი რომის იმპერიის ისტორიაში, როდესაც ქვეყანას ერთმანეთის მიყოლებით ოთხი იმპერატორი (გალბა, ოტონი, ვიტელიუსი და ვესპასიანე) მართავდა.
68 წელს იმპერატორ ნერონის თვითმკვლელობას ხანმოკლე სამოქალაქო ომი მოჰყვა, პირველი სამოქალაქო ომი რომში ძვ. წ. 30 წელს მარკუს ანტონიუსის სიკვდილის შემდეგ. 68 წლის ივნისიდან 69 წლის დეკემბრამდე, რომი მოწმე იყო გალბას, ოტონისა და ვიტელიუსის მონაცვლეობითი აღზევებისა და დაცემისა, სანამ, საბოლოოდ, 69 წელს ტახტი ფლავიუსების დინასტიის პირველმა წარმომადგენელმა, ვესპასიანემ არ დაიკავა. ამ პერიოდის საზოგადოებრივ, სამხედრო და პოლიტიკურ ძვრებს იმპერიული მასშტაბის გამოძახილები ახლდა თან, რომელთაგან აღსანიშნავია ბატავიანელთა აჯანყება.
ნერონიდან გალბამდე
ვინდექსის ამბოხება გალიაში წარუმატებელი გამოდგა. გერმანიის საზღვართან განლაგებული ლეგიონები მასთან საბრძოლველად გაემართნენ და იგი მოღალატედ გამოაცხადეს. რაინის არმიამ, ლუციუს ვერგინიუს რუფუსის მეთაურობით, ვინდექსი ბრძოლაში დაამარცხა და ამ უკანასკნელმა თავი მოიკლა. თავდაპირველად, სენატმა გალბა ხალხის მტრად გამოაცხადა.
68 წლის ივნისში, პრეტორიანელთა პრეფექტმა, ნიმფიდიუს საბინუსმა, რომელსაც თავად სურდა იმპერატორობა, თავისი გეგმის ფარგლებში, თავის ხალხს მოუწოდა გალბასათვის ერთგულება გამოეცხადებინათ. ნერონი უეცრად სრულიად უძლური აღმოჩნდა და სენატმა შეძლო მისი ხალხის მტრად გამოცხადება. იგი ქალაქიდან გაიქცა და თავი მოიკლა. გალბა იმპერატორად აღიარეს და იგი ქალაქში შევიდა ერთადერთი, VII ლეგიონით.
გალბადან ოტონამდე
მოვლენათა ამგვარმა განვითარებამ გერმანულ ლეგიონებს ერთგულების სანაცვლოდ ის ჯილდო კი არ მისცა, რასაც ისინი ელოდნენ, არამედ პირიქით, ბრალდებები, რომლებმაც ტახტისაკენ მიმავალ გზაზე გალბას დაბრკოლებები შეუქმნეს. მათი სარდალი, რუფუსი, ახალმა იმპერატორმა დაუყოვნებლივ შეცვალა. აულუს ვიტელიუსი ზემო გერმანიის გუბერნატორად დაინიშნა. გერმანიაში პოლიტიკური ნდობის დაკარგვამ, აგრეთვე, გამოიწვია საიმპერიო ბატავიანელთა დაცვის დათხოვნა და აჯანყება.
გალბამ პოპულარობა დიდხანს ვერ შეინარჩუნა. რომზე მსვლელობისას, მან გაანადგურა ან უზარმაზარი ჯარიმები აკრიფა იმ ქალაქებიდან, რომელთაც იგი დაუყოვნებლივ არ აღიარეს. რომში მან ნერონის ყველა რეფორმა გააუქმა, მრავალი მნიშვნელოვანი პიროვნებისათვის მატერიალური დახმარების ჩათვლით. წინამორბედების მსგავსად, გალბასაც ეშინოდა შეთქმულებების და ამიტომაც სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასაჯა მრავალი სენატორი და მხედარი. უკმაყოფილო იყო პრეტორიანელთა გვარდიაც. რომში უსაფრთხოდ ჩასვლის შემდეგ, მან პრეტორიანელებს უარი განუცხადა იმ ჯილდოების გადაცემაზე, რომლებიც მათ პრეფექტმა ნიმფიდიუსმა ახალი იმპერატორის სახელით აღუთქვა. უფრო მეტიც, 69 წლის 1 იანვარს, სამოქალაქო წლის დასაწყისში, გერმანიის ლეგიონებმა უარი თქვეს მისთვის ერთგულებისა და მორჩილების ფიცის მიცემაზე და მომდევნო დღეს თავიანთი მმართველი, ვიტელიუსი, იმპერატორად გამოაცხადეს.
რაინის ლეგიონების დაკარგვის ამბის შეტყობის შემდეგ გალბა პანიკაში ჩავარდა. მან იშვილა ახალგაზრდა სენატორი, ლუციუს კალპურნიუს პიზონ ლიცინიანუსი და მემკვიდრედ გამოაცხადა. ამით მან ბევრი ადამიანი გაანაწყენა, უპირველეს ყოვლისა, მარკუს სალვიუს ოტონი, გავლენიანი და ამბიციური კაცი, რომელსაც ეს დიდება თავისთვის სურდა. მან მოქრთამა იმპერატორით უკვე ისედაც ძალზე უკმაყოფილო პრეტორიანელთა გვარდია და იგი თავის მხარეს გადაიბირა. როდესაც გალბამ გადატრიალების შესახებ შეიტყო, ქუჩებისაკენ გაემართა სიტუაციის მოწესრიგების მცდელობით, თუმცა ეს უკვე შეცდომა იყო, რადგანაც მას მხარდამჭერთა მოზიდვა არ შეეძლო. მცირე ხნის შემდეგ, პრეტორიანელებმა ის და ლუციუსი ფორუმზე დახოცეს.
ოტონიდან ვიტელიუსამდე
იმავე დღეს, სენატმა ოტონი იმპერატორად აღიარა. ამბიციურობისა და სიხარბის მიუხედავად, ამ უკანასკნელს ტირანიისა და სისასტიკისაგან სუფთა წარსული ჰქონდა და არსებობდა მოლოდინი, რომ იგი სამართლიანი იმპერატორი იქნებოდა. მიუხედავად ამისა, ოტონის მიერ მშვიდობისა და სტაბილურობის აღდგენის თავდაპირველი მცდელობები მალე კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა, როდესაც გამომჟღავნდა, რომ ვიტელიუსმა გერმანიაში იმპერატორად გამოაცხადა თავი და თავისი არმიის ნახევარი იტალიისაკენ გაგზავნა.
ვიტელიუსის განკარგულებაში იყვნენ რომის იმპერიის საუკეთესო ლეგიონები, რომლებიც გერმანული ომების ვეტერანებისაგან შედგებოდნენ. როგორც გამოირკვა, სწორედ ეს იყო ძალაუფლებაზე მისი პრეტენზიის საუკეთესო არგუმენტები. ოტონს ახალი სამოქალაქო ომის წამოწყება არ სურდა, ამიტომაც მოწინააღმდეგეს ელჩების პირით მშვიდობა შესთავაზა. იგი, აგრეთვე, ვიტელიუსის ქალიშვილზე დაქორწინების წინადადებითაც გამოვიდა, თუმცა უკვე გვიანი იყო. ვიტელიუსის არმიის ნახევარი უკვე იტალიისაკენ მოემართებოდა. რიგი მცირე გამარჯვებების შემდეგ, ოტონი დამარცხდა ბედრიაკუმის ბრძოლაში. თავის გადარჩენისა და კონტრშეტევის წამოწყების მცდელობის ნაცვლად, ოტონმა გადაწყვიტა წერტილი დაესვა ანარქიისათვის და თავი მოიკლა. იგი რომის იმპერატორი სამ თვეზე ცოტა მეტი ხნის განმავლობაში იყო.
ვიტელიუსიდან ვესპასიანემდე
ოტონის თვითმკვლელობის ამბის გახმაურების შემდეგ, სენატმა ვიტელიუსი იმპერატორად ცნო. აღიარების მიღების შემდეგ, ეს უკანასკნელი რომისაკენ გაემართა, თუმცა მმართველობის დასაწყისშივე პრობლემებს შეეჯახა. ქალაქი ძალიან სკეპტიკურად განეწყო, როდესაც იმპერატორმა პონტიფექს მაქსიმუსის თანამდებობის დასაკვებლად ალიის ბრძოლის (ძვ. წ. 390 წ.) წლისთავი შეარჩია, დღე, რომელიც რომაული ცრურწმენით ცუდად იყო მიჩნეული.
მოვლენების განვითარებამ, როგორც ჩანს, მათი სიმართლე დაამტკიცა. რადგანაც ტახტი საიმედოდ იყო დაცული, ვიტელიუსმა ნადიმების, წვეულებებისა (სვეტონიუსი აღნიშნავს, რომ ასეთი დღეში სამი იმართებოდა: დილით, შუადღეს და საღამოს) ტრიუმფალური მსვლელობების გამართვა დაიწყო, რამაც საიმპერიო ხაზინა გაკოტრების პირას მიიყვანა. ვალები სწრაფად იზრდებოდა და გამსესხებლებმა მათი გადახდის მოთხოვნა დაიწყეს. ვიტელიუსმა გამოავლინა თავისი სასტიკი ბუნება, როდესაც ამგვარი მოთხოვნების წამომყენებელთა წამება და სიკვდილით დასჯა ბრძანა. ფინანსური საქმეების საშინელ მდგომარეობაში ჩავარდნასთან ერთად, ვიტელიუსმა იმ მოქალაქეთა დახოცვა დაიწყო, რომლებმაც იგი თავიანთ მემკვიდრედ გამოაცხადეს. ხშირად, მათ ბედს მისი თანამემკვიდრეებიც იზიარებდნენ. უფრო მეტიც, მან ყველა შესაძლო მეტოქის დევნა დაიწყო. იგი მათ ძალაუფლების დაპირებით სასახლეში იწვევდა და აკვლევინებდა.
ამასობაში, ეგვიპტეში, იუდეასა და სირიაში განლაგებულმა ლეგიონებმა იმპერატორად ვესპასიანე გამოაცხადეს. იუდეველთა ამბოხების ჩახშობის დავალებით, 67 წელს ნერონმა ვესპასიანე იუდეის სპეციალურ მმართველად დანიშნა. მან სირიის გუბერნატორის, გაიუს ლიცინიუს მუციანუსის მხარდაჭერაც მოიპოვა. იუდეური და სირიული ლეგიონებისაგან შემდგარი ძლიერი არმია ლუცინიუსის მეთაურობით რომისაკენ დაიძრა. თავად ვესპასიანე ალექსანდრიაში გაემგზავრა, სადაც 1 ივლისს იმპერატორად გამოცხადდა, რითაც კონტროლი მოიპოვა ეგვიპტის სასიცოცხლო მნიშვნელობის მქონე მარცვლეულის მარაგზე. მისი ვაჟი, ტიტუსი, აჯანყებულ იუდეველებთან საბრძოლველად იუდეაში დარჩა. სანამ აღმოსავლეთის ლეგიონები რომს მიაღწევდნენ, აგვისტოში, რეციისა და მეზიის ლეგიონებმაც აღიარეს ვესპასიანე იმპერატორად და მარკუს ანტონიუს პრიმუსის მეთაურობით იტალიაში შეიჭრნენ. ოქტომბერში, პრიმუსის ძალებმა ვიტელიუსის არმიაზე გამანადგურებელი გამარჯვება მოიპოვეს ბედრიაკუმის მეორე ბრძოლაში.
მტრებით გარშემორტყმულმა ვიტელიუსმა უკანასკნელ ღონეს მიმართა ქალაქის მისამხრობად და ქრთამებისა და ძალაუფლების დაპირებების გავრცელება დაიწყო. მან სცადა ძალის გამოყენებით დაებეგრა რამდენიმე მოკავშირე ტომი, როგორებიც იყვნენ ბატავიელები, თუმცა უშედეგოდ. დუნაის არმია უკვე რომის მახლობლად იყო. ვიტელიუსმა, რომელიც აშკარად ხედავდა უშუალო საფრთხეს, დროის მოსაგებად უკანასკნელი ღონე იხმარა და ვესტას ქურუმები ელჩებად გაგზავნა, დროებითი ზავის დადებაზე დაიწყო მოლაპარაკება და მშვიდობაზე ალაპარაკდა. მომდევნო დღეს, მაცნეებმა ამბავი მოიტანეს, რომ მტერი ქალაქის კარიბჭეებთან იყო. ვიტელიუსმა სამალავს შეაფარა თავი და გასაქცევად მოემზადა, თუმცა გადაწყვიტა უკანასკნელად სწვეოდა სასახლეს, სადაც იგი ვესპასიანეს ხალხმა შეიპყრო და მოკლა. ქალაქის აღებისას, მათ იუპიტერის ტაძარი დაწვეს.
მომდევნო დღეს, სენატმა ვესპასიანე იმპერატორად ცნო. იდგა 69 წლის 21 დეკემბერი, წელი, რომლის დასაწყისშიც ტახტზე გალბა იჯდა.
წყაროები
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:ოთხი იმპერატორის წელი კატეგორია:I საუკუნე რომის იმპერიაში კატეგორია:რომის იმპერიის სამოქალაქო ომები
ნილს გუსტავ დალენი
ნილს გუსტავ დალენი (დ. 30 ნოემბერი, 1869, სტენსტორპი — გ. 9 დეკემბერი, 1937, ლიდინგე) — შვედი ინჟინერ-გამომგონებელი. დაამთავრა ციურიხის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1906 წლიდან კომპანია „გაზ-აკუმულატორის“ მთავარი ინჟინერი, ხოლო 1909 წლიდან ხელმძღვანელი. დალენმა გააუმჯობესა აირის ტურბინების და სხვა მანქანების კონსტრუქცია. გამოიგონა ალის ასანთები და ჩასაქრობი ავტომატური მოწყობილობა, რომელსაც იყენებენ, მაგალითად, შუქურებზე. 1912 წელს ნილს დალენი გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკაში კატეგორია:შვედი გამომგონებლები კატეგორია:შვედი ინჟინრები კატეგორია:შვედი ნობელის პრემიის ლაურეატები
წყვეტის სიგნალი
მარჯვნივ|მინი|358x358პქ|წყვეტის წყაროები და პროცესორის მიერ მათთან მოპყრობა წყვეტა (წყვეტის სიგნალი; ინგლ. Interrupt) —  სისტემურ დაპროგრამებაში არის სიგნალი, რომელსაც პროგრამული ან ტექნიკური უზრუნველყოფა პროცესორს გადასცემს და მიანიშნებს მოვლენაზე, რომელსაც დაუყონებლივ ყურადღებას საჭიროებს. წყვეტა პროცესორს აფრთხილებს ისეთი უპირველესი მნიშვნელობის მდგომარეობაზე, რომელიც პროცესორის  მიერ იმ დროს გაშვებული კოდის შეწყვეტას მოითხოვს. პროცესორი ამ დროს მიმდინარე აქტივობებს დროებით წყვეტს, ინახავს მათ მდგომარეობას და მოვლენასთან გასამკლავებლად უშვებს ფუნქციას, რომელსაც წყვეტის დამმუშავებელი (ან წყვეტის მომსახურების  რუტინა; ინგლ. interrupt service routine, ISR) ეწოდება. პროცესორის მიერ მიმდინარე დავალებებზე მუშაობის შეწყვეტა დროებითია და წყვეტის დაამუშავებლის დასრულების შემდეგ ის აგრძელებს ჩვეულებრივ აქტივობებს. არსებობს ორი ტიპის წყვეტა: აპარატურული და პროგრამული.
აპარატურული წყვეტა გამოიყენება მოწყობილობების მიერ, რათა ოპერაციული სისტემისგან ყურადღება მოითხოვონ. აპარატურული წყვეტები შესრულებულია ელექტრონული გამაფრთხილებელი სიგნალებით, რომელიც პროცესორს ეგზავნება თვითონ კომპიუტერის შემადგენილი ნაწილი გარე მოწყობილობიდან, (მაგალითად დისკის კონტროლერი) ან გარე პერიფერიული მოწყობილობიდან. მაგალითისთვის, კლავიატურის ღილაკზე დაჭერას ან მაუსის გამოძრავებას მოქმედებაში მოჰყავს წყვეტები, რომელიც პროცესორს ღილაკზე დაჭერის ან მაუსის პოზიციის წაკითხვას აიძულებს. პროგრამულისგან განსხვავებით (აღწერილია დაბლა), აპარატურული წყვეტები ასინქრონულია და შესაძლებელია ინსტრუქციის შესრულებისას მოხდეს, რაც პროგრამირებაში დამატებით საზრუნავს მოითხოვს. აპარატურული წყვეტის წამოწყების აქტი მოხსენიებულია როგორც წყვეტის მოთხოვნა (ინგლ. interrupt request, IRQ).
პროგრამული წყვეტა გამოწვეულია თვითონ პროცესორში უჩველო გარემოებით ან ინსტრუქციების ნაკრებში განსაკუთრებული ინსტრუქციით, რომელიც შესრულებისას წყვეტას იწვევს. აქედან პირველს ხშირად მახეს ან გამონაკლისს უწოდებენ და ის გამოიყენება პროგრამის შესრულებისას მომხდარი ისეთი განსაკუთრებული შეცდომების ან მოვლენებისას, რომელთა გამკლავებაც თვითონ პროგრამაში ვერ მოხდება. მაგალითად, თუ პროცესორის არითმეტიკულ-ლოგიკურ ბლოკს რიცხვის ნულზე გაყოფა დაევალება, ეს შეუძლებელი მოთხოვნა "ნულზე-გაყოფა" გამონაკლისს გამოიწვევს და კომპიუტერი სავარაუდოდ გამოთვლას მიატოვებს ან შეცდომის ცნობას აჩვენებს. პროგრამული წყვეტის ინსტრუქციები ქვეპროგრამის გამოძახებების მსგავსად მუშაობენ და სხვადასხვა მიზნებისთვის გაომიყენებიან, მაგალითად, დაბალი დონის სისტემური პროგრამული უზრუნველყოფიდან მომსახურების (როგორიცაა მოწყობილობის დრაივერები). კიდევ, კომპიუტერები პროგრამული წყვეტის ინსტრუქციებს ხშირად იყენებენ დისკის კონტროლერთან დასაკავშირებლად დისკზე მონაცემების ჩაწერის ან წაკითხვის მოსათხოვად.
ყველა წყვეტას საკუთარი წყვეტის დამმუშავებელი აქვს. აპარატურული წყვეტების რაოდენობა შეზღუდულია პროცესორისთვის გაგზავნილი წყვეტის მოთხოვნების (IRQ) ხაზების რაოდენობით, მაგრამ შესაძლოა ასობით სხვადასხვაგვარი პროგრამული წყვეტა მოხდეს. წყვეტები კომპიუტერის მრავალდავალებიან სამუშაოსთვის, განსაკუთრებით რეალური დროის გამოთვლებში, ხშირად გამოყენებული მეთოდია. ასეთ სისტემებს წყვეტებით მომუშავეს უწოდებენ.
კჰაო-სოკის ეროვნული პარკი
კჰაო-სოკის ეროვნული პარკი (ტაი: เขาสก) — ეროვნული პარკი ტაილანდში, სურატ ტჰანის პროვინციაში. ეროვნული პარკი 739 კმ² ფართობზეა გადაჭიმული და მოიცავს 185 კმ² ფართობის ჩეოუ ლანის ტბას. ეროვნული პარკი სამხრეთ ტაილანდის ტყეებს შორის ყველაზე დიდი სივრცეა.
გეოგრაფია
ეროვნული პარკის ქვიშაქვისა და შავი კლდეები ზღვის დონიდან 300-600 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მის ტერიტორიაზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით კირქვოვანი მთებია გადაჭიმული, რომლის უმაღლესი მწვერვალიც 950 მეტრია. ქედებისკენ მუსონური წვიმები გადაადგილდება როგორც ტაილანდის ყურიდან, ისე ანდამანის ზღვიდან, რის გამოც ეროვნული პარკი ტაილანდის ერთ-ერთი ყველაზე ნალექიანი რეგიონია. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობა 3500 მმ.-ს უტოლდება. ძლიერი წვიმები და ჩამოცვენილი ფოთლები კირქვის კლდეების ძლიერ ეროზიას იწვევს, რის გამოც დღეისთვის ამ ადგილებში კარსტული მღვიმეებია წარმოქმნილი.
ფლორა
ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე არობს ბამბუკი, რომელიც ბორცვებსა და მდინარეთა ნაპირებზე ნიადაგის ეროზიას ხელს უშლის. პარკის ტერიტორიაზე სწრაფად იზრდება ლიანების რიცხვი. ხეებს დიდი და სქელი ფესვები აქვთ განვითარებული. თეორიის თანახმად, მსგავსი ფესვები ხეებს ქარიშხლისა და წვიმის დროს ნიადაგში სიმყარეს უნარჩუნებს და საკვები ნივთიერებების მოპოვებაში ეხმარება.
ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე სხვადასხვა სახის ველური ხილი ხარობს, მათ შორის: ჯეკფრუტი, მანგოსტანი, დურიანი, რამბუტანი, თურინჯი და ველური ბანანი. ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ხარობს ველური წიწაკა და ჯანჯაფილი. კჰაო-სოკის ეროვნული პარკი ცნობილია ყვავილით bua phut.
ველური ბუნება
კჰაო-სოკის ეროვნული პარკის მსოფლიოს ველური ბუნების სახეობათა 5%-ს შეიცავს. გარეულ ძუძუმწოვართა შორის აქ ბინადრობს: მალაიური ტაპირი, აზიური სპილო, ვეფხვი, ინდური ზამბარი, დათვი, გაური, ბანტენგი, სერაუ, გარეული ღორი, თეთრხელა გიბონი, ციყვი, ირმულა და სხვ.
მსოფლიოში ცნობილი ერთადერთი ტუჩფეხიანი ამფიბია, Scolopendra cataracta (ჩანჩქერის ტუჩფეხიანი) 2001 წელს ეროვნული პარკის მახლობლად აღმოაჩინეს.
კლიმატი
ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე წვიმების სეზონი გვიანი აპრილიდან დეკემბრის ჩათვლით გრძელდება. ტემპერატურა მთელი წლის მანძილზე 22-36 °C-ს შორის ვარირებს. ტენიანობა და თბილი ტემპერატურა ტროპიკული წვიმიანი ტყეების მდიდარი ეკოსისტემის განვითარებისთვის შესაბამის პირობებს უზრუნველყოფს.
ბუნების ისტორია
კჰაო-სოკის ეროვნული პაფკი 160 მლნ წელზე დიდი ხნისაა. პარკი ტექტონიკური მოძრაობების, კლიმატური ცვლილებების, ეროზიებისა და დანალექთა დაგროვებით ჩამოყალიბდა. დაახლოებით 300 მლნ. წლის წინ წყალმარჩხი სივრცეებისა და თბილი ტემპერატურის გამო რეგიონში უზარმაზარი მარჯნული რიფი ჩამოყალიბდა, მიახლოებით 5-ჯერ დიდი, ვიდრე დიდი ბარიერული რიფია. თავდაპირველდ რიფი ჩინეთიდან ბორნეომდე იყო გადაჭიმული. შემდეგ ინდოეთისა და ევრაზიის ფილების შეჯახებას ჰიმალაებისა და რეგიონში კირქვის კარსტების ჩამოყალიბება მოჰყვა. საბოლოოდ, ყინულის დნობის შემდეგ ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე მდინარეებითა და ჩანჩქერებით უხვი ლანდშაფტი ჩამოყალიბდა.
აქტივობები
კჰაო-სოკის ეროვნულ პარკში გარე აქტივობების მოყვარული ტურისტებისთვის ისეთი სათავგადასავლო მარშრუტებია შედგენილი, როგორიცაა: ტრეკინგი, კანოეთი ცურვა, ბამბუკის რაფტინგი და ნავით სეირნობა ჩეოუ ლანის ტბაზე. ეროვნული პარკი ტროპიკული წვიმიანი ტყეა და აქ უამრავი ველური ცხოველი ბინადრობს, როგორებიცაა: ველური სპილოები, სეროუები, ვეფხვები, მალაიური ტაპირები და 180-ზე მეტი სახოების ფრინველი, რომლებზე დაკვირვებაცაა შესაძლებელი. ტრეკინგ ტურებით დაინტერესებულ ტურისტებს გიდების დაქირავებაც შეუძლიათ. ტრეკინგ ტურების დროს შესაძლებელია ჩანჩქერებისა და Rafflesia Kerri Meijer-ის ნახვა. სურვილის შემთხვევაში ტურისტებს ტყეში დარჩენაც შეუძლიათ. კანოეთი ცურვისა და ბამბუკის რაფტინგისთვის მდინარე სოკი გამოიყენება. მდინარეზე სეირნობისას სხვადასხვა სახეობის ცხოველისა და თევზის შემჩნევაა შესაძლებელი. ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე არაერთი მღვიმე მდებარეობს, მათ შორის: ბრილიანტის მღიმე, ხანგ კოუს მღვიმე და ნამ ტალუს მღვიმე, რომლებიც ჩეოუ ლანის ტბასთან არის დაკავშირებული. ნამ ტალუს მღვიმე კჰაო-სოკის ეროვნული პარკის შტაბ-ბინიდან 12 კმ-ის მოშორებით მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ტაილანდის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
არმათიონი
მინი|არმათიონი არმათიონი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი დგას დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო მაჩხაანის შუაში, გზის პირას. თარიღდება XVIII საუკუნით. 2008 წელს საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა დაცვის და გადარჩენის ფონდის დაფინანსებით ძეგლს ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები: განახლდა სახურავი, აღდგა გარეთა კუთხეების მონგრეული ნაწილები, შიგნით ეკლესია შეილესა გაჯით, შენობის ირგვლივ მოეწყო სარინი, ხოლო გზის გასწვრივ კი რიყის ქვის კედელი.
ძეგლის აღწერა
ეკლესია დარბაზულია (9,5x5,7 მეტრი), ნაგებია ძირითადად რიყის ქვით. გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმელთა ღიობები და ლავგარდანი გამოყვანილია კვადრატული აგურით. მთავარი შესასვლელი დასასვლელითაა. კარი შიგნიდან და გარედან სწორკუთხაა. მეორე კარი (ამოშენებულია) ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია. იგი გარედან შეისრული თაღითაა გადახურული, შიგნიდან კი ხის ზღუდრით და მაღალ, შეისრულთაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული.
ეკლესიის შიდა სივრცე დადაბლებულ პროპორციებშია გადაწყვეტილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე გაჭრილია განიერი, ნახევარწრიული თაღით დასრულებული სარკმელი. თითო მსგავსი სარკმელია სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედელში, შესასვლელის ზემოთ. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში ერთი მოზრდილი, შეისრულთაღოვანი და ერთიც მცირე, ოთხკუთხა ნიშაა, სამხრეთ გვერდში კი ერთი მცირე, ოთხკუთხა ნიშა. აფსიდა დარბაზისგან გამიჯნულია შეისრულიფორმის შეკიდული საბჯენი თაღით (რეაბილიტაციის დროს, თაღის ორივე ქუსვლის ჩამოსწვრივ პილასტრი ააგეს). ამ თაღის გარდა, კამარა კიდევ ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი, დარბაზის შუაშია, მეორე კი დასავლეთ კედელთან, ორივე თაღი პილასტრებზეა დაყრდნობილი. შუა საბჯენი თაღის პილასტრები სამსაფეხურიანი კაპიტელებით არის დაგვირგვინებული, დასავლეთ კუთხის პილასტერები კი უკაპიტელოა. სამხრეთ პილასტრის გვერდებზე, თითო განიერი, შეისრულთაღოვანი ნიშაა, რომლებიც იატაკიდან 0,5 მეტრის სიმაღლეზე იწყება. მსგავსი ნიშა ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთნაწილშიცაა. აღმოსავლეთ ნაწილში კი ეკლესიის შესასვლელია მოქცეულია.
კედლები დასრულებულია ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც შედგება ჩვეულებრივად დაწყობილი და კუთხით შვერილი აგურის რიგების მონაცვლეობით.
ეკლესიის სახურავი გადახურულია ღარისებრი კრამიტით. შენობის სახურავის კეხის დასავლეთ კიდეში, კვადრატულ ბაზისზე, აღმართულია გეგმით წრიული, ზემოთკენ ოდნავ შევიწროებული აგურის სამრეკლო, რომელიც ოთხი ნახევარწრიული თაღით გახსნილ, მაღალ ფანჩატურს წარმოადგენს. თაღები ქუსლებთან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი იმპოსტები. თაღებს ლეკალური აგურით ნაწყობი ლილვი შემოუყვება, რომელთა შორის (თაღის დონეზე) თითო, დაახლოებით 0,7 მეტრიანი სიმაღლის ლილვია მოქცეული, მათ ასწვრივ გამოყვანილია უფრო მოკლე ლილვი, რომელიც ლავგარდანზეა მიბჯენილი. თითო ლილვია აყვანილი ღიობების მომაჩარჩოებელი თაღის წვეროდან ლავგარდნამდე. სამრეკლო გადახურულია თუნუქის კონუსისებრი სახურავით, რომელზეც დადგმულია რკინის მაღალი ჯვარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალექსანდრე ნიკურაძე
ალექსანდრე ნიკურაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1900, სამტრედია — გ. 13 ივნისი, 1981, მიუნხენი) — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი პირველი სტუდენტი, ფიზიკის მეცნიერებათა დოქტორი, გეოპოლიტიკოსი, ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა რკინიგზის დეპოს უფროსის ოჯახში.დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია 1917 წელს. 1918 წელს სწავლა დაიწყო თბილისში ახლად გახსნილი ქართული უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. პეტრე მელიქიშვილის რეკომენდაციითა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის ფინანსური თანადგომით, თავის უფროს ძმასთან, ივანე ნიკურაძესთან, ერთად გაიგზავნა გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად 1919 წელს. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ მიიღო გერმანიის მოქალაქეობა. დაამთავრა მიუნხენის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი და იქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფიზიკის სპეციალობით 1928 წელს. მუშაობდა მყარი სხეულების ფიზიკისა და ენერგეტიკის დარგში. სწავლობდა ნაწილაკებს (იონებს, ელექტრონებს). მისი ნაშრომები იბეჭდებოდა გერმანიაში გამომავალ ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში. მათი თანაავტორი ზოგჯერ იყო მისი უახლოესი მეგობარი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი რაჟდენ რუსიშვილი. გამოსცა ფუნდამენტური გამოკვლევა „თხევადი დიელექტრიკები“ 1934 წელს. მოღვაწეობდა მიუნხენის უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებელსა და ბერლინის უნივერსიტეტში ჯერ პრივატ-დოცენტის, ხოლო შემდეგ პროფესორის რანგში. ამის პარალელურად, ნაყოფიერად მუშაობდა გეოპოლიტიკის სფეროშიც. იზიარებდა გეოპოლიტიკის ფუძემდებლის, კარლ ჰაუსჰოფერის, შეხედულებებს. ზოგჯერ წერდა ფსევდონიმით: A. Sanders. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ქართული და სხვა კავკასიელი ერების ემიგრაციის ცნობილ წარმომადგენლებთან. ხელმძღვანელობდა თავის მიერვე დაარსებულ კონტინენტური ევროპის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს, რომელიც 1941–1944 წლებში ფუნქციონირებდა მიუნხენში, ხოლო 1944–1945 წლებში — შვარცენფელდში. იყო გერმანიის მეშვეობით კავკასიის განთავისუფლების მთავარი იდეოლოგი, რომლის ძირითადი მიზანი იყო კავკასიური კონფედერაციის ჩამოყალიბება საქართველოს ჰეგემონიითა და გერმანიის პროტექტორატით. მისი ძალისხმევით დაღუპვას გადაურჩა გერმანელთა ტყვეობაში ჩავარდნილი ათასობით ქართველი, ყოფილი საბჭოთა სამხედრო მოსამსახურე. თანამშრომლობდა გერმანიაში მოქმედ ქართულ ეროვნულ კომიტეტთან და ცალკეულ ემიგრანტულ ორგანიზაციებთან, ასევე პრესასთან, ძირითადად ჟურნალთან „ბედი ქართლისა“. შალვა მაღლაკელიძე იგონებდა, რომ ალექსანდრე ნიკურაძე წერდა: მისი არქივი დაცულია კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:ქართველი კოლაბორაციონისტები
ბიოკო
ბიოკო (Bioko), 1973 წლამდე — ფერნანდო-პო (Fernando Póo), 1973—1979 წლებში — მასიას-ნგემა-ბიიოგო (Macias Nguema Bijogo) — კუნძული ატლანტის ოკეანის ბიაფრის ყურეში (გვინეის ყურის შემადგენელი ნაწილი), ყველაზე დიდი იმ კუნძულებში, რომლებიც ეკუთვნის ეკვატორულ გვინეას; აქ მდებარეობს ამ ქვეყნის დედაქალაქი — მალაბო.
სახელწოდება
ევროპელთაგან პირველმა კუნძული 1471 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიელმა ფერნანდო პომ და მას დაარქვა ფორმოზა. მოგვიანებით კუნძულს მისი პირველი აღმომჩენის პატივსაცემად უწოდეს ფერნანდო-პო. ევროპული გეოგრაფიული სახელწოდებების აფრიკულით შეცვლის კამპანიის დროს კუნძულს 1973 წელს ეკვატორული გვინეის პირველი პრეზიდენტის — ფრანსისკო მასიას ნგემას პატივსაცემად დაარქვეს მასიას-ნგემა-ბიიოგო, რომლის ჩამოგდების შემდეგ დაარქვეს ბიოკო (1979 წელს).
გეოგრაფია
thumb|right|250px|კუნძულ ბიოკოს ხედი ხელოვნური თანამგზავრიდან thumb|right|250px|კუნძულ ბიოკოს რელიეფის რუკა კუნძულის სიგრძეა 70 კმ, სიგანე — 32 კმ, ფართობი — 2017 კმ². ნაპირები დაკლაკნილია, გადაჯდომისთვის სახიფათო. კუნძული მთიანია, ვულკანური წარმოშობის. წარმოიქმნა რამდენიმე ვულკანური კონუსების შეერთებისას სიმაღლით 3008 მეტრამდე (პიკო ბაზილეს მთა, მთელი ქვეყნის უმაღლესი წერტილი). შემდგომში დაიფარა ჩამქრალი ვულკანის ფერფლით, რის გამოც კუნძულის ნიადაგი განსაკუთრებით მდიდარია მიკროელემენტებით, რაც ხელს უწყობს ხეების და ვაზის სწრაფ ზრდას. ადგილობრივი ფერმერები დიდ ძალისხმევას ხარჯავენ, რომ შეეწინაღმდეგონ ვაზის სტიქიურ ზრდას, რომლებიც ხელს უშლიან კაკაოს პლანტაციებს. მთის ფერდოები დაფარულია ნოტიო ტროპიკული ტყეებით. კლიმატი ეკვატორული და ნოტიოა (ნალექები 2500 მმ-მდე წელიწადში).
ისტორია
კუნძული ევროპელების აღმოჩენის მომენტიდან 1778 წლამდე ეკუთვნოდა პორტუგალიას, რის შემდეგაც 1778 წლის ელ-პარდოს შეთანხმების თანახმად გადაეცა ესპანეთს. ესპანეთი მას ფლობდა 1968 წლამდე, შემდეგ კი ის შევიდა ეკვატორული გვინეის შემადგენლობაში.
მოსახლეობა
2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 334 463 ადამიანს. კუნძულის მკვიდრი მოსახლეობაა — ბუბის ტომის ხალხი. ისინი კოლონიალურ პერიოდში ალკოჰოლიზმისა და სხვადასხვა ავადმყოფობების გამო იმყოფებოდნენ გაქრობის პირას, დღეისათვის თანდათანობით ზრდიან საკუთარ რაოდენობას და შეადგენენ კუნძულის 330 ათასიანი მოსახლეობის უმრავლესობას — დაახლოებით 58 %-ს. კუნძულზე ასევე ცხოვრობს ფანგის და იგბოს ხალხი, რომელთა რაოდენობა შეადგენს კუნძულის მთლიანი მოსახლეობის 7 %-ს და ფერნანდინო (ინგლისურენოვანი განთავისუფლებული მონების შთამომავლები, რომლებიც დასახლდნენ კუნძულზე XIX საუკუნეში). მათ გარდა კუნძულის მოსახლეობას შეადგენენ ესპანელები, ემიგრანტები მბინიდან, ნიგერიიდან და კამერუნიდან.
ადმინისტრაციული დაყოფა
კუნძულზე მდებარეობს 2 პროვინცია — ჩრდილოეთ ბიოკო და სამხრეთ ბიოკო.
ეკონომიკა
აწარმოებენ კაკაოს. მთავარი პორტი — მალაბო.
სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები კატეგორია:ეკვატორული გვინეის კუნძულები
მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია
მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია (Церковь Покрова Пресвятой Богородицы) — ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია ვერხნედონის რაიონის სტანიცა მეშკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებული იყო 1857 წელს.
ისტორია
დონის სასულიერო კონსისტერიის ფონდებში ინახება დოკუმენტები, რომელიც დაკავშირებულია მეშკოვსკაიის ეკლესიის მშენებლობასთან. მათში ახსნილია ეკლესიის აშენების აუცილებლობა კონკრეტულად ამ ხუტორში. ხუტორის ეკლესიაში კიდევ ივლიდა ცამეტი დასახლების მრევლი, ეს დასახლებებია: მოზნიაკოვი, პავლოვი, ვერხნიაკოვსკი, ნაზაროვი, პოპოვი, მელოვატსკი, კალმიკოვი, სკილნოვი, ეჟოვი, კოლოდეზნოი, სეტრაკოვი, ალიხოვსკი და ვეჟინსკი.
მეშკოვსკაიის ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია ააგეს 1857 წელს, იგი ხისგან იყო აშენებული, ჰქონდა სამრეკლოცდა ქვის ღობე. ეკლესიას ჰქონდა ორი საკურთხეველი მთავარი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე და ეგვტერისა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1890 წლის 1 ოქტომბერს ეკლესიასთან გაიხსნა წერა-კითხვის სკოლა, რომელსაც 1897 წლის 15 სექტემბერს ეწოდა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. XX საუკუნის დასაწყისში ეკლესია დაიწვა და მის ადგილზე 1903 წელს ააშენეს სამლოცველო სახლი. 1904წელს სტანიცა მეშკოვსკაიაში ააშენეს და აკურთხეს ქვის სამსაკურთხევლიანი ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია.
სსრკ-ში კოლექტივიზაციის დაწყებამდე მასში აღევლინებოდა საეკლესიო მსახურება ახლომდებარე სტანიცებისა და ხუტორებისათვის. მოგვიანებით, ეკლესია გაძარცვეს და გადააქციეს საწყობად. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიაში კვლავ მიმდინარეობდა მსახურება, მაგრამ 1955 წელს ადგილობრივი ხელისუფლების ბრძანებით დაანგრიეს.
1981 წელს სტანიცის მცხოვრებლების სურვილით მიიღეს გადაწყვეტილება ეკლესიის ადგილზე აღემართათ ჯვარი და მემორიალური დაფა, რომელზეც გამოსახული იქნებოდა ძველი  ეკლესია. ჯვარი დაამზადეს 2001 წელს და დადგეს იმ ადგილზე სადაც იდგა ტაძარი.
ამჟამად სტანიცაში მოქმედებს ღვთისმშობლის კვართის სამწყსო, რომელთა წინამძღვარიცაა მღვდელმონაზონი ვლადიმირ ლავლინსკი.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
მაიკლ ჯეი ფოქსი
მაიკლ ჯეი ფოქსი (Michael J. Fox; დ. 9 ივნისი, 1961) — კანადელი მსახიობი, პროდიუსერი, აქტივისტი, ავტორი და ამხმოვანებელი. ცნობილია ტრილოგიაში „უკან მომავალში“ მონაწილეობით. 1991 წელს დაუდგინდა პარკინსონის დაავადება.
ვილია-გობერნადორ-გალვესი
ვილია-გობერნადორ-გალვესი (Villa Gobernador Gálvez) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს სანტა-ფეს პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 74 658 კაცს.
გეი მეგობრული
გეი მეგობრული (Gay-friendly) — ადგილი, პოლიტიკა, ხალხი ან ინსტიტუტები რომლებიც მიესალმებიან გეი ურთიერთობას. (ყველა ადამიანის მიმართ რომელიც მოიხსენიება ლგბტ საზოგადოებაში) ისინი ცდილობენ, რომ შექმნან გეი მხარდამჭერი და მათი ურთიერთობების ხელშემწყობი გარემო სადაც ყველა ადამიანს ექნება თანაბარი უფლებები, ყველა ადამიანს ექნება ურთიერთპატივისცემა, ყველა ადამიანი მოეპყრობა ერთმანეთს თანასწორად და ადამიანები არ განიკითხავენ სხვებს. ეს ტერმინი ჩამოყალიბდა XX საუკუნის ბოლოს სამხრეთ ამერიკაში და სწორად გატარებულმა პოლიტიკამ მოიცვა ყველა სფერო, დაწყებული საგანმანათლებო დაწესებულებით და დამთავრებული სამუშაო ადგილებით, სადაც ხალხის უმეტესობა გახდა გეი ადამიანების მიმართ მიმღები.
გეი მეგობრული ადგილები
ქალაქები რომლებიც მსოფლიოჩი ცნობილნი არიან გეი მეგობრულობით:სან-ფრანცისკო, სიეტლი, თელ-ავივი, ნიუ-იორკი, სიდნეი, რიო-დე-ჟანეირო, მელბურნი, პარიზი, ჩიკაგო, ბრიჯტონი, ამსტერდამი, მონტერია, ლონდონი, ბერლინი და მრავალი სხვა.
სპარტაკუსის საერთაშორისო გეი გზამკვლევმა გამოაქვეყნა გეი მოგზაურობის ინდექსი (Gay Travel Index), სადაც გეი მეგობრული ქვეყნების რეიტინგია. ქვეყნებს ქულები ეწერებათ შემდეგი კომპონენტებით ანტი-დისკრიმინაციული კანონი, ქორწინების თანასწორობა, პარტნიორობის და შვილად აყვანის კანონი, და ლგბტ მარკეტინგი. ამავდროულად, ქულები აკლდებათ შემდეგი ფაქტორების გამო:ანტი-ლგბტ კანონების, აივ ინფიცირებულთა მოგზაურობის შეზღუდვის, რელიგიური წნეხის, და პროსტიტუციის, მკვლელობის და ლგბტ ხალხის სიკვდილით დასჯისთვის.
2013 წელს, სპარტაკუსის გეი მოგზაურობის ინდექსში პირველ 11 ადგილს იკავებდნენ (შვედეთი, დანია, ისლანდია, ნორვეგია, ფინეთი, ბელგია, საფრანგეთი, ნიდერლანდები, გაერთიანებული სამეფო და ესპანეთი), ასევე კანადა, ახალი ზელანდია და ურუგვაი. ბოლო 5 ადგილს კი იკავებენ ირანი, საუდის არაბეთი, რუსეთი, იორდანია და იამაიკა.
სპარტაკუსმა ასევე გამოაქვეყნა გეი მოგზაურობის ინდექსი აშშ-ის მასშტაბით. 2013 წელს, ტოპ 5-ში შედის მხოლოდ ჩრდილოეთის რეგიონები, ასევე ტოპ 10-ში შედის კალიფორნია, ილინოისი და ორეგონი. ბოლო 10 ადგილს იკავებს სამხრეთის რეგიონები, რამდენიმე შტატის გამოკლებით (იუტა, აიდაჰო და მონტანა).
სასარგებლო ბმულები
კატეგორია:ლგბტ უფლებები კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
გრიგორევკა (ალშეევის რაიონი)
გრიგორევკა (Григорьевка; Григорьевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (54%).
სქოლიო
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
ვახტანგ ჩიდრაშვილი
ვახტანგ ჩიდრაშვილი (დ. თელავი, საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2012 -60კგ). ძიუდოში ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლიე პრიზიორი (2009, 2010 - 55კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:თელავში დაბადებულები კატეგორია:თელავის საპატიო მოქალაქეები (2016)
ხოფცის თეთრი გიორგის ეკლესია
ხოფცის თეთრი გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოფცის ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. დარბაზულია (5,3 x 3,7 მეტრი), ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია, კედლები მხოლოდ 0,5-0,8 მეტრი სიმაღლეზეა შემორჩენილი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, დასავლეთ კედელში შესასვლელის კვალი ჩანს. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია (ამჟამად ნანგრევებად ქცეული) წრიული გალავანი (დიამეტრი 14 მეტრი), რომელზეც გარედან სწორკუთხა კოშკი იყო მიდგმული. კოშკი მთლიანად დანგრეულია და მისი ზომების დადგენა არ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვოვჩანსკი
ვოვჩანსკი (Вовчанськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 19082 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
ზემო მაჩხაანის წმინდა ნინოს ეკლესია
ზემო მაჩხაანის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფელ ზემო მაჩხაანის ახალ სასაფლაოზე. ძეგლი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია მხოლოდ რიყის ქვითა და აგურის შერეული წყობით ნაშენი, აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების მცირე ნაწილები, დასავლეთ კედელში კი შესასვლელის ზღურბლის ქვა.
ეკლესიის გეგმა გასუფთავების გარეშე არ იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვემო ქედის საკულტო ნაგებობა
ქვემო ქედის საკულტო ნაგებობა — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ქვემო ქედის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით, 16 კილომეტრზე ეგრე წოდებულ დიდ შავ მთაზე, საქართველოსა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო საზღვართან. ერთგვარ მოედანზე. თარიღდება V-VI საუკუნეებით.
1989-1991 წლებში შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის შირაქის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. ნაგებობა გეგმით ოთხკუთხაა. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია. ნაგები იყო დიდი ზომის ბრტყელი აგურითა და კირის დუღაბით. საძირკველი გარედან გამაგრებულია რიყის ქვით. შენობა გადახურული იყო წითლად გვერდებაკეცილი და კურტანიანი კრამიტით შიგნით დასავლეთ ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებში აღმოჩნდა აგურით ნაგები საკურთხევლის ნაშთები. აგურითვე ყოფილა იატაკი მოგებული. აღმოჩნდა სვეტის ბაზა ანტეფიქსები წითლად გამომწვარი, სიცოცხლის ხის რელიეფური გამოსახულებით, გარშემოყოლილი მცირე ზომის კოპებით; რკინის მრგვალქუდიანი ოთხკუთხაღეროიანი ლურსმნები; დიდი რაოდენობის კერამიკული მასალა.
აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება ქალაქ დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
არგაზის წყალსაცავი
არგაზის წყალსაცავი (Аргазинское водохранилище) — წყალსაცავი რუსეთში, ჩელიაბინსკის ოლქში. შეიქმნა 1946 წელს, მდინარე მიასზე (ტობოლის აუზი). წყალსაცავის შემადგენლობაში შევიდა აგრეთვე ტბა არგაზი. ფართობი 102 კმ², მოცულობა 0,65 კმ³, სიგრძე 11 კმ, საშუალო სიღრმე 6,5 მეტრი. წყლის დონე მერყეობს 6 მეტრის ფარგლებში. წყალსაცავი ახორციელებს ჩამონადენის მრავალწლოვან რეგულირებას. გამოიყენება წყალმომარაგებისა და ენერგეტიკის მიზნებით. განვითარებულია თევზჭერა (ქორჭილა, იდი, წერი, სიგი).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ვანდამი
ვანდამი (Vəndam) — დაბა აზერბაიჯანში, გაბალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   9 507 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაბალის რაიონის დაბები
კლოდ ჟადი
კლოდ ჟადი (Claude Jade; დ. 8 ოქტომბერი, 1948, — გ. 1 დეკემბერი, 2006) — ფრანგი მსახიობი. სახელი გაითქვა „კრისტინას“ როლით ფრანსუა ტრიუფოს ფილმებში: „მოპარული კოცნები“, „ოჯახური კერა“, „გაქცეული სიყვარული“. მან ასევე ითამაშა ამერიკულ, იაპონურ, იტალიურ, გერმანულ, ბელგიურ და საბჭოთა ფილმებში.
ბულონ-სიურ-მერი
ბულონ-სიურ-მერი (Boulogne Sur Mer) — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს ბუენოს-აირესის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 73 496 კაცს.
რაზეზდა-გაინი
რაზეზდა-გაინი (Гәйнә разъезы; Деревня разъезда Гайны) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია აკსიონოვო, რომელიც ასევე დაშორებულია 12 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (79%).
სქოლიო
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
დეიზი რიდლი
დეიზი ჯეზ იზობელ რიდლი (დ. 10 აპრილი, 1992) — ინგლისელი მსახიობი. იგი ასრულებს რეის როლს 2015 წლის ფილმში ვარსკვლავური ომები: ძალის გამოღვიძება. იგი აგრეთვე გაახმოვანებს ტაეკოს 1991 წლის ანიმეს „მოგონებების წვეთები“ ახალ ინგლისურენოვან გამოცემაში.
სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია: დაბადებული 1992 კატეგორია: ინგლისელი მსახიობები
ზმიივი
ზმიივი (Зміїв) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 15305 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის ქალაქები
აზირუ
მინი|აზირუს გზავნილი ამურუდან ფარაონისათვის აზირუ — ამარნის წერილიდან ცნობილი მმართველი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყანა ამურუდან. მისი მმართველი იყო ძვ. წ. 1340 წლიდან ძვ. წ. 1315 წლამდე. ხეთების რეფორმატორი ფარაონის ეხნატონის (ამენჰოტეპ IV-ის) თანამედროვე. თავი გაითავისუფლა ეგვიპტელების ბატონობისაგან, მაგრამ შემდეგ გახდა ხეთების ვასალი და გახდა მათი ინტერესების გამტარებელი რეგიონში.
აზირუ იყო ამურუს მეფის, აბდი-აშირტას ვაჟი და მამის მსგავსად ისიც ატარებდა პოლიტიკას, რომელიც მიზნად ისახავდა ქვეყნის დამოუკიდებლობას. თავის წერილებში ფარაონ ამენჰოტეპ IV-ისადმი, მან დაარწმუნა ეს უკანასკნელი ეგვიპტის ერთგულებაში. აზირუს დანაყოფებმა აიღეს ჩრდილოეთ ბიბლოსის ქალაქები ამია, არდატა ირკატა და ვახლია. შემდეგ იგი დაემუქრა სირიის ქალაქებს კატნას, ტუნიპს, ნიიას და სიმირას. ქალაქი სიმირა იყო ბიბლოსის მეფე რიბ-ადის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ცენტრი. აზირუს მიერ ქალაქ სიმირის აღების შემდეგ, მან მოახერხა და ქალაქიდან გააძევა მეფე რიბ-ადი, რომელიც ასევე ითვლებოდა ფარაონის მოკავშიირედ რეგიონში.
მიუხედავად იმისა, რომ რიბ-ადი მრავალ წერილს აგზავნიდა ეგვიპტის ფარაონის კარზე, რათა ეჩვენებინა აზირუს მაქინაციები და მის წინააღმდეგ აემხედრებინა ფარაონი, მაინც ვერაფერი ვერ მოახერხა, რადგან აზირუს ეგვიპტეში ძლევამოსილი მფარველი ჰყავდა — „ჩრდილოეთის ქვეყნების მმართველი“ დუდუ. მისი დახმარებით ფარაონმა აზირუ დანიშნა ამურუს ახალ მმართველად. ამავე დროს მან მიიღო ფარაონის მოწვევა თებეს სასახლეში, რათა დაემტკიცებინა მისადმი მორჩილება. მიზეზად წერილში ასახელებდა ხეთების მეფე სუფილულიუმა I-ის სიახლოვეს, რომელიც მიდიოდა სალაშქროდ სირიაში.
ეგვიპტეში ხანგრძლივად ყოფნის პერიოდში, დუდუს დახმარებით საბოლოოდ მოახერხა ფარაონის დარწმუნება მისადმი ერთგულებაში და გაათავისუფლეს. დაახლოებით ძვ. წ. 1320 წელს მან ხეთების სამეფოსთან დადო ვასალური ხელშეკრულება.
აზირუ გარდაიცვალა ხეთების მეფე მურსილი II-ის მმართველობის მეშვიდე წელს. გარკვეული დროით ტახტზე ავიდა მისი ვაჟი არი-ტესუპი, ხოლო შემდეგ შვილიშვილი დუპი-ტესუპი.
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ისტორია კატეგორია:ამურუს მმართველები კატეგორია:ლიბანის ისტორია
რობინ რაიტი
რობინ რაიტი (Robin Wright; დ. 8 აპრილი, 1966, დალასი) — ამერიკელი მსახიობი. კარიერის დასაწყისში მონაწილეობდა სერიალში „სანტა-ბარბარა“. 1996-2010 წლებში დაქორწილებული იყო მსახიობ შონ პენზე, რომლისგანაც ჰყავს ორი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ჩეგოლის ლოდები
ნეოკომური კირქვების იზოლირებული შთენილი მასივიდან — მთა ჩეგოლიდან (2928,5 მ) ჩამოგორებული და ჩეგოლის ძველი მყინვარის მიერ გადაადგილებული კირქვის ლოდები ხეობის ფსკერზეა განლაგებული. დიდი (რამდენიმე მეტრი სიგრძის მქონე) ლოდები აქ დაახლოებით ათეულამდეა. ლოდები ყოფილი გამყინვარების უტყუარი საბუთია. ერატიკულ ლოდებზე ფლორა განსხვავებულ ხასიათს ატარებს და შეიცავს სამხრეთი კოლხეთისათვის დამახასიათებელ სახეობებს.
ჩეგოლის ლოდებს მიაკვლია პროფესორმა ლევან მარუაშვილმა. მკვლევრის აზრით, ეს „გიგანტები“ ხეობის ფსკერზე ნეოკომური კირქვების იზოლირებული შთენილი მასივიდან — მთა ჩეგოლიდან ძველი მყინვარის მიერ მათი გადაადგილების შედეგია.