cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გრიგოლ საკვირველთმოქმედი (XI)
ღირსი გრიგოლ საკვირველთმოქმედი — კიევო-პეჩორელი განდეგილი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 8 იანვარი, ახალი სტილით — 21 იანვარი. ცხოვრობდა XI საუკუნეში. წმინდა გრიგოლი მთელი ცხოვრების მანძილზე უმი ბალახის გარდა არაფერს ჭამდა. ამ ბალახს აძლევდა იგი შემწეობის სათხოვნელად მოსულ სნეულებსაც. ისინიც სასწაულებრივად იკურნებოდნენ.
ღირსი გრიგოლი კიევო-პეჩორის მონასტერში ბერად აღიკვეცა ღირსი თეოდოსის (გ. 1074, ხს. 16 მაისს) დროს. წმინდანი ძალიან ბევრს კითხულობდა – მის ერთადერთ ქონებას წიგნები წარმოადგენდა. ღირს გრიგოლს ქურდების გონზე მოყვანის საოცარი უნარი ჰქონდა. მძარცველები რამდენიმეჯერ შემოპარულან მასთან კელიასა და ბაღში, მაგრამ, წმინდა მამისაგან შეგონებულნი, სინანულში ჩავარდნილან და უსჯულო ცხოვრებაზე ხელი აუღიათ. ერთხელ წმინდანი დნეპრზე ჩავიდა წყლის მოსატანად. სალაშქროდ მიმავალმა მთავარი როსტისლავის ჭაბუკმა მეომრებმა სიცილი დააყარეს მას და ჯავრება დაუწყეს. ბერმა უთხრა: განრისხებული სარდლის ბრძანებით ღირს გრიგოლს ხელ-ფეხი შეუკრეს, კისერზე ქვა გამოაბეს და დნეპრში ჩააგდეს. მის წინასწართქმული მაინც ახდა: როსტისლავი ბრძოლიდან ვერ დაბრუნდა – პოლონელებისგან უკუქცეული 20 წლის მთავარი წყალმა შთანთქა.
სასწაულებრივად გადარჩენილი ღირსი გრიგოლ საკვირველთმოქმედი 1093 წელს მიიცვალა და დაკრძალულია კიევო-პეჩორის ლავრაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1093 კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Myopias loriai
Myopias loriai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გარეჯი საგარეჯო (საფეხბურთო კლუბი)
გარეჯი საგარეჯო — ქართული საფეხბურთო კლუბი, რომელიც დაარსდა 1960 წელს, 2021 წლიდან თამაშობს ეროვნული ლიგა 2-ში.
შემადგენლობა
2022 წლის 27 ივლისის მონაცემებით
სტადიონი
საფეხბურთო კლუბი საშინაო თამაშებს თამაშობს საგარეჯოს ცენტრალურ სტადიონზე, რომელიც 2000 მაყურებელზეა გათვლილი. სტადიონს რეკონსტრუქცია 2018 წელს ჩაუტარდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ზღვის კატა
ზღვის კატა — ძუძუმწოვარი ცხოველი ფარფლფეხიანების რიგისა. სქესმწიფე მამლის სიგრძე 2,25 მ-მდეა, წონა 380 კგ-მდე, დედლის სიგრძე 1,6 მ-მდე, წონა 71 კგ-მდე. სხეული დაფარული აქვთ ორგვარი ბალნით: უხეში ფიცახითა და ნაზი ხშირი თივთიკით. ზრდასრული ცხოველი მორუხოა, ახალშობილი — შავი. აქვთ ყურის ნიჟარები. უკანა ფარფლები სხეულის ქვეშ იხრება და ხმელეთზე სიარულის დროს საყრდენია.
ზღვის კატა გავრცელებულია წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში ჩრდილოეთი განედის 32-38°-ზე, ზაფხულობით კი უფრო ჩრდილოეთით გადადიან. არსებობს ზღვის კატის 3 დამოუკიდებელი ჯოგი, რომლებიც გამრავლების დროს თავს იყრიან კომანდორის, ტიულენის, პრიბილოვისა და სან-მიგელის კუნძულებზე. თავშეყრის ადგილზე პირველები მიდიან მამლები, შემდეგ დედლები და ბოლოს ახალგაზრდა ზღვის კატები.
პოლიგამიური ცხოველებია — თითოეულ ჰარამხანაში 30-50 დედალია. მაკეობა 1 წელიწადს გრძელდება. ნაშიერი თვალხილული იბადება, 3 თვემდე რძით იკვებება. სქესობრივ სიმწიფეს დედალი აღწევს 3, მამალი 5-6 წლისა. იკვებებიან თევზითა და თავფეხიანებით. აქვთ ძვირფასი ბეწვი. რეწვა შეიძლება ზაფხულში სათანადო მეცნიერული წესების დაცვით. 1957 წელს სსრკ-მა, კანადამ და იაპონიამ დადეს ხელშეკრულება წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში ზღვის კატის დაცვის, სამეცნიერო გამოკვლევების კოორდინაციისა და რეწვის წესების მოწესრიგების შესახებ. სამხრეთ ნახევარსფეროში ბინადრობს Arctocephalus-ის გვარის 5 სახეობა.
ვილჰელმ რააბე
ვილჰელმ რააბე, (დ. 8 სექტემბერი, 1831, ეშერსჰაუზენი — გ. 15 ნოემბერი, 1910, ბრაუნშვაიგი) — გერმანელი მწერალი. რეალისტურად ასახა XIX საუკუნის გერმანიის პროვინციათა და ბერლინის გარეუბნელ ღარიბთა ცხოვრება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1831 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:გერმანელი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი რომანისტები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
მარიანო ასუელა
მარიანო ასუელა (დ. 1 იანვარი, 1873, ლაგოს-დე-მორენო — გ. 1 მარტი, 1952, მეხიკო) — მექსიკელი მწერალი. სათავე დაუდო მექსიკის რევოლუციის ამსახველ და სოციალურ რომანს.
მისი თხზულებებიდან უპირველეს ყოვლისა აღსანიშნავია: „ვინც ქვემოთ არის“ (1916), რომელიც მექსიკის 1910 რევოლუციის ამბებს ასახავს, აგრეთვე „მარია ლუისა“ (1907), „ხელმოცარულნი“ (1908), „სარეველა“ (1909), „ამხანაგი პანტოხა“ (1937), „რეგინა ლანდა“ (1939), „ახალი ბურჟიაზია“ (1941), „წყევლა“ (გამოქვეყნდა 1955). ამ რომანებმა ასუელას მექსიკის უდიდესი რეალისტი მწერლის სახელი მოუხვეჭა.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:XIX საუკუნის მექსიკელი მწერლები კატეგორია:მექსიკელი რომანისტები კატეგორია:მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის მექსიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მექსიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
ნოჰეძი
ნოჰეძი (野辺地町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, კამიკიტა მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება დასახლებები იოკოგამა, ტოჰოკუ, ჰირანაი, სოფელი როკასიო.
მოსახლეობა
დასახლების მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე —  ადამიანი/კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
Dance with Me (დიჯეი ბობოს ალბომი)
Dance with Me — დიჯეი ბობოს პირველი სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1993 წელს. ზოგიერთ გერმანულენოვან ქვეყანაში ალბომის სინგლმა Somebody Dance With Me, რომელიც მანამდე რამდენიმე თვით ადრე გამოჩნდა, ჩარტებში უიტნი ჰიუსტონის აქტუალური ჰიტი, I’ll Always Love You-ც კი დაამარცხა. გერმანიაში სინგლი გაიყიდა 250.000 ასლის ოდენობით, რაც იმ დროს ევროდენსის ჟანრისათვის წარმოუდგენელი იყო. ალბომიდან მოგვიანებით გამოცემულმა ორმა სინგლმა Keep On Dancing და Take Control ასევე დიდი წარმატება იქონიეს, ისევე როგორც ენერგიულმა სინგლმა Everybody. სინგლს პლატინის სტატუსი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის ალბომები კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
მონათმფლობელობა
thumb|220px|ბრიტანული აბოლიციონისტური საზოგადოების ოფიციალური მედალიონი, 1795. მონათმფლობელობა — სოციალური წყობა, რომლის დროსაც დაშვებულია ზოგიერთი ხალხის (რომელთაც მონებს, ყმებს უწოდებენ) სხვა ხალხის მფლობელობაში ყოფნა. პატრონი სრულად ფლობს საკუთარი მონის (ყმის) პირადობას საკუთრების უფლებით. სხვის საკუთრებაში მყოფი მონა საკუთარ თავს არ ეკუთვნის, უუფლებოა და, შესაბამისად, ვერ განკარგავს თავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოციალური წყობა კატეგორია:ადამიანის უფლებები
ირაკლი შეყილაძე
ირაკლი შეყილაძე (დ. 17 სექტემბერი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, იტალიური „ემპოლისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ემპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
უბისი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 276 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ისტორიზმი
ისტორიზმი — სპეციალური ტერმინი  ენათმეცნიერებაში, რომლითაც ისტორიულად არსებულ, მაგრამ დღეს არარსებულ საგნებსა და მოვლენებს გამოხატავენ. მაგ., ბოლშევიკი, კომკავშირელი, მეჭურჭლეთუხუცესი, და ა. შ..
არქაიზმისაგან განსხვავებით ისტორიზმები არ წარმოადგენენ მოძველებულ სიტყვებს, არამედ ისინი შეიძლება ასევე თანამედროვე ენაში, ან მეტყველებაში გამოიყენებოდნენ. ისტორიზმები წარსულზე საუბრებში გვხვდება წარსულის სურათის გასაცოცხლებლად, ანდა პარალელის გასავლებლად წარსულთან. მაგალითად, სიტყვა ვასალი ისტორიზმია და მისი თანამედროვე ალტერნატიული სიტყვა არ არსებობს, მაგრამ მისი დღეს გამოყენება ამ სიტყვის ისტორიულ მნიშვნელობას გაუსვამს ხაზს ახალ, თანამედროვე კონტექსტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენათმეცნიერება კატეგორია: ისტორია
Myopias maligna
Myopias maligna — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მანქანური თარგმნა
მანქანური თარგმნა (ასევე ავტომატური თარგმნა) — ტექსტის თარგმნა ერთი ენიდან მეორე ენაზე კომპიუტერის(ან ეგმ-ის მეშვეობით). მანქანური თარგმნის იდეალური შემთხვევის დროს მანქანა ასრულებს იმ მოქმედებებს რასაც მთარგმნელი.
მანქანური თარგმნა მოიცავს სამ ეტაპს:
ისტორია
ეგმ-ის გამოგონების შემდეგ მანქანური თარგმნის პირველი ცდა 1954 წელს ჩაატარეს ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტში ლ. დოსტერტის ხელმძღვანელობით(იხილეთ ჯორჯთაუნის ცდა). საქართველოში მანქანური თარგმნის პირველი ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1957 წელს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ელექტრონიკის, ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ინსტიტუტში ა. ელიაშვილის ხელმძღვანელობით. შეიქმნა რუსულიდან ქართულ ენაზე თარგმნის პირველი ალგორითმი. მანქანური თარგმნის კვლევაში არის ორი ასპექტი: გამოყენებითი(ტექსტების თარგმნა, საინფორმაციო საქმის ავტომატიზაცია და სხვა) და თეორიული(ადამიანთა მეტყველების მოდელირება, ლინგვისტიკური აღწერილობისთვის მათემატიკური ფორმალიზმის დამუშავება და სხვა).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ხელოვნური ინტელექტი კატეგორია:კომპიუტერული ენათმეცნიერება *
The Final Album
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Modern Talking-ის ალბომები კატეგორია:BMG-ის ალბომები
Magic (დიჯეი ბობოს ალბომი)
სქოლიო
კატეგორია:1998 წლის ალბომები კატეგორია:დიჯეი ბობოს ალბომები
მემუარები
thumb|right|[[ჰენრი ტოროს მემუარების, „უოლდენის“ სატიტულო გვერდი. (1854)]] მემუარები (memoire, — მოგონება) — ეპიკური ჟანრის პუბლიცისტური ნაწარმოები. იმ პირთა ჩანაწერები, რომელნიც წარსულ ამბავთა მონაწილენი თუ თვითმხილველნი იყვნენ. თხრობის ფორმითა და ასახული მასალის მოწოდებით უახლოვდება დღიურს.
მემუარებში ორი მხარეა საყურადღებო:
ქართულ ლიტერატურაში აღსანიშნავია გაბრიელ მცირის „მემუარული თხრობანი“, ალექსანდრე ამილახვარის „გეორგიანული ისტორია“, თედო სახოკიას „როგორ ვიზრდებოდით ძველად“, შალვა დადიანის „რაც გამახსენდა“, დავით კლდიაშვილის, დიმიტრი ყიფიანის და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:მემუარები კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
გურიის ერისთავები (საგვარეულო)
გურიის ერისთავები — ქართული დიდებული და თავადური საგვარეულო (გვარადქცეული თანამდებობა); შარვაშიძეების განშტოება. თავდაპირველად XV საუკუნეში, გურიელების მთავრობის ჟამს, გურიის ერისთავის თანამდებობა ჯერ ეკავათ გუგუნავებს, XVI საუკუნეში — კობალაძეებს. XVII საუკუნის ბოლოს მამია III გურიელისა და არჩილ II-ს შორის იმერეთის ტახტისთვის ბრძოლაში მამია III-ს უერთგულა მისმა სიძემ, გიორგი შერვაშიძემ, რისთვისაც ჯილდოდ მიიღო ერისთავობა, მამულები, გორმაღალისა და ერკეთის ეკლესიები (სადაც მდებარეობდა მათი საგვარეულო საძვალე). აგრეთვე, საჯავახოს სათავადო. მათი სასახლე მდებარეობს. სოფ. გორაბერეჟოულში.
გვარიდან ცნობილია ეფთვიმე გენათელი (XVII ს.) – ჯუამთისა და გელათის ეპისკოპოსი. რუსეთის იმპერიამ თავადთა სიაში მიიღო 1850 წლის 6 დეკემბერს და მათი გვარი რუსიფიცირებული იყო (რუს. Эристов-Гурийские). გურიის ერისთავებს რუსეთის იმპერიაში არ ჰქონდათ დამტკიცებული თავიანთ გერბი. ვ. ციხისნკიმ წარმოადგინა გერბი, გურიის ერისთავების მიერვე თითქმის დამთხვეულ გურიელების გერბის ჩანახატს, რომელიც მიაწერდა ამ ორ გვარს შორის საერთო წარმომავლობას. ხოლო მ. ვადბოლსკიმ – მათი გერბი ხმლითა და ფარით შეიარეღებული მემომრის გამოსახულებით.
სქოლიო
* *
იულიუს რააბი
იულიუს რააბი, (დ. 29 ნოემბერი, 1891, სანქტ-პელტენი — გ. 8 იანვარი, 1964, ვენა) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე,
ბიოგრრაფია
იყო ავსტრიის ვაჭრობის და ტრანსპორტის მინისტრი კურტ შუშნიგის მთავრობაში. 1938 წელს ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკას. ავსტრიის გათავისუფლების შემდეგ მონაწილეობდა ავსტრიის სახალხო პარტიის შექმნაში, 1945-1951 წლებში იყო ამ პარტიის ვიცე-თავმჯდომარე, ხოლო 1951-1960 წლებში თავმჯდომარე. 1953-1961 წლებში იყო ავსტრიის ფედერაციის კანცლერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:ავსტრიის კანცლერები
პანიპატის ბრძოლა
ტერმინი პანიპატის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს:
რაბაული
რაბაული — ქალაქი და ნავსადგური პაპუა-ახალ გვინეაში, კუნძული ახალი ბრიტანეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირზე, ბისმარკის არქიპელაგის მთავარი სავაჭრო ცენტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის ქალაქები
რუფუს კვინტუს კურციუსი
რუფუს კვინტუს კურციუსი (Quintus Curtius Rufus) — I საუკუნის ძველი რომაელი ისტორიკოსი და რიტორი. ეკუთვნის ნაშრომი „ალექსანდრე მაკედონელის ისტორია“ 10 წიგნად. პირველი 2 წიგნი დაკარგულია, III-X წიგნები მოიცავს პერიოდს ძვ. წ. 333 წლიდან ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილამდე. კურციუსის ეს ნაშრომი ეყრდნობა ალექსანდრე მაკედონელის მოღვაწეობისადმი მტრულად განწყობილ ისტორიულ თხზულებებს, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები
ნიკოლას კეიჯი
ნიკოლას კეიჯი (Nicolas Cage ნამდ. სახელი: ნიკოლას კიმ კოპოლა, დ. 7 იანვარი, 1964)  — ამერიკის კინო-აკადემიის ოსკარის მფლობელი ამერიკელი მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ლონგ-ბიჩზე, კალიფორნია, აუგუსტ კოპოლას (იტალიელი ამერიკელი მწერალი და პროფესორი) და ჯოი ვოგელსანგის (გერმანული წარმოშობის ამერიკელი მოცეკვავე) ოჯახში. მშობლებმა მას ნიკოლას კოპოლა დაარქვეს. მაგრამ მან შეცვალა თავის სახელი ნიკოლას კეიჯით, რათა არ ესარგებლა თავისი ცნობილი ბიძის ფრენსის ფორდ კოპოლას სახელით და თავისით დაეწყო მსახიობის კარიერა. 1976 წელს კეიჯის მშობლები განქორწინდნენ და ის ბევერლი-ჰილსში გადადის მამასთან. კეიჯი ფრენსის ფორდ კოპოლასა და ტალია შაირის ბიძაშვილია.
კეიჯი მსახიობობით ადრეული ასაკიდან დაინტერესდა, რისთვისაც საშუალო სკოლა ადრევე მიატოვა და სამსახიობო კარიერას მიჰყვა. სახელი ადრევე შეიცვალა, რათა განთქმული ბიძის სახელის რეპუტაციით არ ესარგებლა. გვარი კეიჯის კაპიტანი მარველის კომიკსების წიგნის გმირის ლუკ კეიჯისგან ისესხა და ასევე ავანგარდისტი კომპოზიტორი ჯონ კეიჯისგან.
1982 წელს მცირე როლი შეასრულა ფილმში „ერთი წელი რიჯმონტის სკოლაში“ (კოპოლას გვარით), რომლის უმეტესობა მონტაჟის შემდეგ იატაკზე დარჩა. შემდეგი როლები იყო 1983 წლის „მებრძოლი თევზი“ და „გოგონა ხეობიდან“, სადაც ის პირველად შენიშნეს.
ამერიკის კინო-აკადემიის ოსკარი საუკეთესო მსახიობისთვის მოიპოვა ფილმში „ლას-ვეგასის დატოვებისას“ (1995). მან მოიხვეჭა სახელი როლების ცვლით მძაფრსიუჟეტიანი ფილმებიდან უფრო სერიუზულ ხასიათობრივ დრამებზე, და შავი იუმორით. მისი ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევრები იყო „იარაღის მეფე“, სადაც ის ქარიზმატულ იარაღით მოვაჭრეს ასრულებს და „სინოპტიკოსი“, დეპრესიით დაავადებული განთქმული ამინდის მაცნე.
პირადი ცხოვრება
მას ჰყავს ვაჟი, უესტონ კოპოლა კეიჯი (დ. 1990), მოდელი კრისტინა ფულტონისგან. 1995 წლის 8 აპრილს მან იქორწინა მსახიობ პატრიცია არკეტთან, თუმცა ისინი 2001 წელს განქორწინდნენ. 2002 წელს ის ლიზა მარია პრესლიზე ქორწინდება და ოთხ თვეში ისევ განქორწინებაზე შეაქვს საბუთები; საბოლოოდ 2004 წელს გაეყარა. იმავე წლის ივლისში ქორწინდება ყოფილ მიმტან ელის კიმზე. მისგან ეყოლა მეორე ვაჟი კალ-ელ კოპოლა კეიჯი (დაიბადა 2005 წელს ნიუ-იორკში). კეიჯი კომიქსების წიგნების დიდი ფანია, რომელშიც მისი ფავორიტია მარველის კომიქსებიდან მოჩვენება რაიდერი (Ghost Rider).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები
ნეკი (მომღერალი)
ფილიპო „ნეკ“ ნევიანი (Filippo Neviani) (დ. 6 იანვარი, 1972, სასუოლო, მოდენას პროვინცია, იტალია) — იტალიელი მომღერალი-კომპოზიტორი.
ბიოგრაფია
ნეკმა პირველად 8 წლის ასაკში მოკიდა ხელი გიტარას და დასარტყამ ინსტრუმენტებს. დღესდღეობით იგი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და პოპულარული მომღერალია ყველა დროის იტალიელი მომღერლებიდან.
1985 წელს ნეკი დუეტ "Winchester"-ში მღეროდა, ხოლო 90-იან წლებში კი ჯგუფ "White Lady"-ში. 1991-ში ნეკმა სოლო კარიერის დაწყება გადაწყვიტა და მან კასტროკაროს ფესტივალში გადაწყვიტა მონაწილეობის მიღება, სადაც მე-2 ადგილზე გავიდა. 1992 წელს მისი 1-ლი სოლო ალბომი გამოდის სახელწოდებით "Nek". 1993-ში კი იგი სანრემოს ფესტივალზე იღებს მონაწილეობას, სიმღერით "In te (il figlio che non vuoi)" (შენში ბავშია, რომელიც არ გინდა) და მე-3 ადგილზე გადის. 1997 წელს გასაკვირად მან ვერ მიიღო ადგილი სანრემოს ფესტივალზე სიმღერით "Laura non c'è" (ლაურა აღარაა), თუმცა ეგ სიმღერა მალე ჰიტად იქცევა და ყველა ჩარტში თითქმის 1-ლ ადგილს არავის უთმობდა. სიმღერა დაწერილია ლაურაზე, რომელიც ნეკს უყვარდა, თუმცა იგი წავიდა.
2000 წელს გამოდის მისი 10 წლის განმავლობაში შეკრებილი ჰიტები ალბომში "L'anno zero - The best of", თან არა მარტო იტალიურ ენაზე, არამედ ესპანურადაც. ესპანურ "Lo mejor de Nek - El año cero" ალბომში შესულია ძველი ჰიტები და ასევე ორი ახალი სიმღერა დანიელ რონდოს დაწერილი: "Almeno stavolta" (ამ ჯერზე მაინც) და "L'anno zero" (წელი ნოლი).
ამ პერიოდში მან თავისი ერთი ჰიტი "Laura non c'è" დუეტში ფრანგ მომღერალთან სერენასთან ჩაწერა, რაც მსმენელი 2-მაგად მოხიბლა ამ მუსიკამ. 2005 წელს ნეკის ახალი ალბომი "Una parte di me" (ჩემი ნაწილები) გამოდის, სადაც ყველაზე ლამაზ სიმღერად "Lascia che io sia" (ნება მომეცი ვიყო) დასახელდა. ამ სიმღერითვე ნეკმა ფესტივალბარის კონკურსი მოიგო, ასევე ჩარტებშიც ლიდერობდა მისი ეს კომპოზიცია.
2006-ში ახალი ალბომი "Nella stanza 26" (26 ნომერი) გამოდის, ასევე ესპანურადაც "En el cuarto 26". სიმღერები ამ ალბომში დაწერილია უფრო სოციალურ თემებზე, უმეტესად როგორიცაა პროსტიტუცია იტალიაში, რაც ძალიან გაიზარდა, მას ერთხელ წერილიც კი მოუვიდა სადაც ერთ-ერთი მეძავი წერდა რომ იგი ვალდებული იყო ამ საქმით დაკავებულიყო, რათა ოჯახი შეენახა. ზუსტად ამ სიტუაციის და მომენტის გამო დაწერა ნეკმა სიმღერები ამ ალბომში.
ალბომიდან "Notte di febbraio" (თებერვალის ღამეები) ძალიან ბევრი ჰიტი გამოვიდა, მაგალითად "Instabile" (შეცვლადი); "Ancora un giorno di te" (კიდევ ერთი შენი დღე); "Serenità" (სიბრძნე).
სიმღერა "Nella stanza 26"-ს გამო ნეკმა ლუნეციის პრემია მიიღო - პოეზია როკში 2007.
2008 წელს ნეკმა დუეტი იმღერა კრეიგ დევიდთან სიმღერით "Walking Away", რომელიც ერთ-ერთი საუკეთესო იყო ბრიტანულ მუსიკაში. 2009-ში ივნისში ნეკმა მისი ჯერჯერობით ბოლო ალბომი "Un'altra direzione" (სხვა მიმართულებით) გამოუშვა. ალბომში შესულია 12 სიმღერა, მასში ასევე "Walking Away" შევიდა. ეს ალბომი 2 თვის შემდეგ ასევე ესპანურ ენაზეც გამოვიდა.
2011 წელს ნეკმა დუეტში ლ'აურასთან იმღერა სიმღერა "Eclissi del cuore" (გულის დაბნელება), რომელიც 80-იანი წლების ბონი ტაილერის ვერსია იყო. მართალია დღეს ისე ხშირად აღარ წერს ნეკი სიმღერებს, მაგრამ მისი ჰიტები კვლავ აქტუალურია და მსმენელიც ძალზედ ბევრი ჰყავს.
პირადი ცხოვრება
2006 წელს ნეკმა ცოლად პატრისია ვაკონდიო მოიყვანა. მათ ყავთ შვილი ბეატრის ნევიანი, რომელიც 2010 წლის 12 სექტემბერს დაიბადა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
ბოგე
ბოგე (Bogø) — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში, კუნძულ მენის გვერდით. ფართობი 13 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2011 წლის მონაცემებით 1 135 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 873 ყველაზე დიდ ქალაქ ბოგე-ბიუში ცხოვრობს. კუნძულის სიგრძე 7 კმ-ია, სიგანე 3 კმ. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 32 მეტრზე მდებარეობს.
ბოგეს დასავლეთით მდებარეობს პატარა კუნძული ფარე, რომელიც E47/E55 გზატკეცილით კუნძულ ლოლანისა და ფალსტერის გავლით დაკავშირებულია კოპენჰაგენთან, ეს გზა შემდეგ გერმანიაში გრძელდება. ბოგე ყრილი გზით უკავშირდება როგორც ფარეს, ისე მენს.
კუნძულის ლანდშაფტი მრავალფეროვანია და მოიცავს ტყიან არეალებსა და ტრადიციულ სოფლებს.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის კუნძულები
კორჟენევსკის მყინვარი
კორჟენევსკის მყინვარი (Корженевский мөңгүсү) — რთული ხეობის მყინვარი პამირზე, ყირგიზეთში. მდებარეობს იმიერალთაის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ლენინის პიკის აღმოსავლეთით, მდინარე ჯანაიდართაქის (მდ. ყიზილსუს მარცხენა შენაკადი, ვახშის აუზი) სათავეებში. სიგრძე 21,5 კმ, ფართ. 73 კმ². მყინვარი გაწოლილია ღრმა ხეობაში და ეშვება 6210 მეტრიდან 3800 მეტრ სიმაღლემდე. მყინვარის ენის დიდი ნაწილი დაფარულია მორენული საფრით. სახელი ეწოდება აღმომჩენის, საბჭოთა მკვლევარ ნიკოლოზ კორჟენევსკის პატივსაცემად (აღმოაჩინა 1928 წელს).
სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მყინვარები
ფარცხნალი
ფარცხნალი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, ისლარი, ღუდუმექედი). მდებარეობს მდინარე ჯიხველის (ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 440 მეტრი, ხარაგაულიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 254 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბიტურიენტი
აბიტურიენტი — (abituriens — წამსვლელი) — პირი, რომელიც საშუალო სასწავლებელს ამთავრებს, ან აპირებს უმაღლეს სასწავლებელში შესვლას.
ლიტერატურა
კატეგორია:უმაღლესი განათლება
Myopias mandibularis
Myopias mandibularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალექსანდრე ბატონიშვილი
მინი|ალექსანდრე ბატონიშვილი ალექსანდრე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 1770 — გ. 1844, თეირანი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, ერეკლე II-ის ძე.
მოღვაწეობა
აღიზარდა კათოლიკე პატრების მეთვალყურეობით. 17-18 წლისა უკვე მონაწილეობდა ქვეყნის მართვა-გამგეობაში. ხელმძღვანელობდა აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს დანგრეული თბილისის აღდგენას. საუფლისწულო ქვემო ქართლში ჰქონდა. ერეკლეს გარდაცვალების შემდეგ ებრძოდა გიორგი XII-ს. როდესაც ქართლ-კახეთი რუსეთს შეუერთდა, ალექსანდრე ბატონიშვილმა დაიწყო ბრძოლა სამეფოს აღსადგენად. 1802-1803 წლებში დახმარება სთხოვა ამიერკავკასიის (ერევნის, ნახიჭევნის, განჯის) სახანოებს; შემდეგ კი ირანში წავიდა. რუსეთ-ირანის 1804-1813 წლების ომის დროს თეიმურაზ ბატონიშვილთან ერთად იბრძოდა რუსეთის წინააღმდეგ. ამავე დროს წერილებს უგზავნიდა რუსეთის მოხელეებს და ჰპირდებოდა, თუ ქართლ-კახეთის სამეფოს აღადგენდნენ, ბრძოლას შეწყვეტდა.
1812 წლის შემოდგომაზე ალექსანდრე ბატონიშვილი საქართველოში ჩამოვიდა და კახეთის აჯანყებას ჩაუდგა სათავეში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ დაღესტანში გაიქცა და 1818 წლამდე დაჰყო იქ.
1819 წლიდან კლვავ ირანში გაემგზავრა. 1820 წლის მაისში ალექსანდრე ბატონიშვილი დაქორწინდა ერევნის მელიქის სააკ (ისაკ) აღამალიანის 14 წლის ასულ მარიამზე. ჯვრისწერა გაიმართა ეჩმიაძინის ტაძარში. სპარსეთის შაჰის მემკვიდრე და აზერბაიჯანის ჯანიშინმა აბას-მირზამ ალექსანდრეს რამდნეიმე სოფელი აჩუქა სალმატის მაზრაში, საიდანაც მან საცხოვრებლად აირჩია სოფელი ხოსროვი, სადაც სომხები და ასურელები ცხოვრბდნენ. იქვე შეეძინა ვაჟი ირაკლი. მონაწილეობდა რუსეთ-სპარსეთის 1826-1828 წლების ომში. ომში რუსეთის გამარჯვების შემდეგ ოჯახთან ერთად თურქეთის ტერიტორიას შეაფარა თავი, მოგვიანებით კი ცოლ-შვილი მაინც ერევანში, სიმამრის ოჯახში გაგზავნა. 1832 წელს შეთქმულების მონაწილეებს განზრახული ჰქონდათ მისი მოწვევა საქართველოს მეფედ. სიცოცლის ბოლო წლები ალექსანდრე ბატონიშვილმა სიღატაკეში გაატარა. გარდაიცვალა თეირანში. დაკრძალულია იქვე, სომხური ეკლესიის ეზოში.
ოჯახი და შვილები
ალექსანდრეს ასული ელისაბედი გარდაიცვალა თეირანში 1836 წელს, დაკრძალულია სომხურ ეკლესიაში, ტრაპეზის გასწვრივ სამხრეთის უკანა კედელში არის ჩასმული თეთრი მარმარილო რუსული წარწერით:
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები კატეგორია:დაბადებული 1770 კატეგორია:გარდაცვლილი 1844 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები -
გლორია მაკაპაგალ-აროიო
გლორია მაკაპაგალ-აროიო (დ. 5 აპრილი, 1947, სან-ხუანი, ფილიპინები) — ფილიპინების პოლიტიკური მოღვაწე, ფილიპინების პრეზიდენტი 2001—2010 წლებში. ქვეყნის მეორე ქალი პრეზიდენტი და ყოფილი პრეზიდენტის დიოსდადო მაკაპაგალას შვილი.
ბიოგრაფია
მარია გლორია მაკაპაგალ აროიო დაიბადა 1947 წლის 5 აპრილს პოლიტიკოს დიოსდადო მაკაპაგალას ოჯახში. თავისი ბავშვობა მარია გლორიამ კუნძულ მინდანაოზე ქალაქ ილიგანში გაატარა, ხოლო 14 წლის გლორია უკვე საპრეზიდენტო სასახლეში გადავიდა საცხოვრებლად, რადგან მამამისი დიოსდადო მაკაპაგალი 1961  წელს ქვეყნის პრეზიდენტად აირჩიეს. საპრეზიდენტო სასახლეში გლორია 1965 წლამდე ცხოვრობდა, მანამ სანამ მამამისი ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა.
განათლება
საშუალო განათლება და კომერციულ მეცნიერებათა ბაკალავრის ტიტული მომავალმა პრეზიდენტმა მანილას რელიგიურ კოლეჯში მიიღო, შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა ვაშინგტონის ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში. სამშობლოში დაბრუნებულმა ყოფილი პრეზიდენტის ქალიშვილმა გადაწყვიტა ეკონომიკური განათლება გაეფართოვებინა და სწავლა გააგრძელა მანილას უნივერსიტეტში სადაც მიიღო ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტში მასთან ერთად ერთ კურსზე სწავლობდა კიდევ ერთი მომავალი პრეზიდენტი თავისი ქვეყნისა უილიამ ჯეფერსონ ბილ კლინტონი. თითქმის ერთდროულად 2001 წლის 20 იანვარს, მაშინ როცა აშშ-ს პრეზიდენტი ბილ კლინტონი პოსტს ტოვებდა, მისი ფილიპინელი თანაკურსელი მანილაში ეპიფანო დე ლა სანტოსის ტაძართან საზეიმოდ დებდა საპრეზიდენტო ფიცს.
პირადი ცხოვრება
აშშ-ში სწავლის შემდეგ ფილიპინებში დაბრუნებული გლორია ცოლად გაჰყვა ადვოკატ ხოსე მიგელ ტუასონ აროიოს, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა. ქალბატონი გლორია ტაგალური ენის გარდა ფლობს ინგლისურსა და ესპანურს.
სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების პრეზიდენტები კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
ანა დოღონაძე
ანა დოღონაძე (Anna Dogonadze; დ. 15 თებერვალი, 1973) — ქართული წარმოშობის გერმანელი ათლეტი (ბატუტზე ხტომა), რომელმაც 2004 წლის ათენის ოლიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიპოვა. 1996 წლიდან ცხოვრობს გერმანიაში, 1998 წლიდან გამოდის ამ ქვეყნის სახელით. ათენის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (2004), მსოფლიოს სამგზის ჩემპიონი (1990 გუნდური, 1998 სინქრონული, 2001 პირადი), მსოფლიოს თასის მფლობელი, ევროპის ხუთგზის ჩემპიონი, ევროპის აბსოლუტური ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1988). საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. ღირსების ორდენის კავალერი. იგი პროფესიით მასწავლებელია. ჰყავს ერთი ქალიშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი გიმნასტები კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:ქართველი ბატუტზე მხტომელები
ცეპელინი
ცეპელინი (Zeppelin) — მფრინავი აპარატი, რომელიც პირველად გერმანელმა გრაფმა ფერდინანდ ფონ ცეპელინმა შექმნა XX საუკუნის დასაწყისში, ავიაციის პიონერი დავიდ შვარცის ადრე შექმნილი პროექტის საფუძველზე. ცეპელინის პროექტის დიდი წარმატების გამო ეს ტერმინი შერჩა ყველა მყარი კარკასის დირიჟაბლებს.
გერმანიის დამარცხებამ ამ მფრინავი აპარატების გამოყენება დროებით შეაჩერა, თუმცა ჰუგო ეკენერის თაოსნობით, გარდაცვლილი გრაფის შთამომავალი, ცეპელინების სამოქალაქო მიზნებისთვის გამოყენებამ რენესანსი განიცადა 1920-იან წლებში. ცეპელინები ზენიტს 1930-იან წლებში აღწევს, როდესაც ხომალდები LZ 127 Graf Zeppelin და LZ 129 Hindenburg რეგულარულ ტრანსატლანტიკურ რეისებს ახორციელებდნენ გერმანიასა და ჩრდილო და სამხრეთ ამერიკას შორის. ჰინერბურგის კატასტროფამ 1937 წელს საჰაერო გიგანტების პოპულარობის ვარდნას შეუწყო ხელი, თუმცა ცეპელინის ხმარებიდან გასვლის უმთავრესი მიზეზები უფრო პოლიტიკური იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრენი აპარატები კატეგორია:ავიაციის ისტორია კატეგორია:გერმანული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:გერმანული თვითმფრინავები კატეგორია:XX საუკუნე გერმანიში
მაღალი ქუსლები (ფილმი)
მაღალი ქუსლები (Tacones Lejanos) — ესპანელ რეჟისორი პედრო ალმოდოვარის 1991 წელს გადაღებული მელოდრამული ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ მსახიობები მარისა პარედესი, ვიქტორია აბრილი და მიგელ ბოსე. ფილმის შინაარსი დაფუძვნებულია დედისა, რომელიც ცნობილი მომღერალია, და უკვე ზრდასრული შვილის, რომელიც ბავშვობაში მიატოვა, ურთიერთობებზე. შვილი მუშაობს ტელევიზიაში ახალი ამბების წამყვანად. ცოლად მისთხოვდა დედამისის ყოფილ საყვარელს და მეგობრობს დედამისის განმსახიერებელთან. მკვლელობა კი კიდევ უფრო აწეწავს ურთიერთობათა ბადეს.
ფილმი ტოვებს შეგრძნებას, რომ იგი ძალიან ჰგავს სხვა დედაშვილურ მელოდრამებს, „სტელა დალასი“, „სუსტი ჩხვლეტა“, „სიცოცხლის იმიტაცია“ და განსაკუთრებით, „შემოდგომის სონატა“. ფილმი წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.
სიუჟეტი
რებეკა, ახალი ამბების წამყვანი ტელევიზიაში, აეროპორტში ელოდება დედამისს, ბეკი დელ პარამოს, სახელოვან მომღერალს, რომელიც ესპანეთში ბრუნდება მეხიკოდან, თხუთმეტწლიანი ცხოვრების შემდეგ. ლოდინისას, რებეკას ახსენდება თავისი ბავშვობა, 1972 წელს არდადეგებზე როგორ უყიდა დედამ საყურეები და უთხრა, რომ ძალიან უხდებოდა. მალევე ხვდება, რომ იგი განსხვავდება პატარა რებეკასგან. მეორე შემთხვევა მოხდა მადრიდში, სახლში. როცა ბეკი გაამჟღავნებს მეხიკოში წასვლისა და კარიერის იქ გაგრძელების სურვილს და მას შეეწინააღმდეგება თავისი ქმარი, რებეკას მამინაცვალი, რებეკა შეუცვლის თავის წამლებს დამაძინებლებით. მოხდება ისე, რომ მამინაცვალს ჩაეძინება საჭესთან და დაიღუპება, ბეკის კი გახდება თავისუფალი. რებეკას იმედები, დაიმკვიდრებდა დედის გულში ადგილს, გაუცრუვდება, რობა ბეკი მარტო გაემგზავრება მეხიკოში და დატოვებს შვილის მამის ანაბარა. რებეკა ელის დედის დაბრუნებას, რათა მიიღოს სიყვარული და სითბო დედისგან, რომელსაც ასე დანატრებულია. 15 წლის შემდეგ ბეკი ესპანეთში ბრუნდება და ხვდება რებეკას. მათ ურთიერთობებს ართულებს ის ფაქტი, რომ ორივე მკვლელობაშია ეჭვმიტანილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პედრო ალმოდოვარის ფილმები კატეგორია:1991 წლის ფილმები კატეგორია:ესპანური ფილმები კატეგორია:ესპანურენოვანი ფილმები კატეგორია:მელოდრამები
სიტინოჰე
სიტინოჰე (七戸町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, კამიკიტა მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები აომორი, ტოვადა, დასახლებები ტოჰოკუ, ჰირანაი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
სიმონ არველაძე
სიმონ არველაძე (დ. 15 თებერვალი, 1921, ვანის მუნიციპალიტეტი, ფერეთა, საქართველო — გ. 29 დეკემბერი, 2022) — ქართველი კრიტიკოსი, პოეტი, ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
სიმონ არველაძე მეორე მსოფლიო ომგადახდილი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, რომელიც 1952 წელს დაამთავრა. შემდგომ 1952–1959 წლებში მუშაობდა მასწავლებლად ქუთაისში საშუალო სკოლაში, შემდგომ ლექტორად 1960–1965 წლებში ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1974 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში.
სიმონ არველაძე ავტორია, როგორც ფილოსოფიური, აგრეთვე კრიტიკული პუბლიცისტური ნაწარმოებებისა. სხვადასხვა დროს მისი არაერთი წიგნი გამოიცა, მათ შორისაა: „პოეზია და თანამედროვეობა“ (1966 წელი), „ომგადახდილი ვეფხისტყაოსანი“ (1967 წელი), „იდეალი და შემოქმედების თავისუფლება“ (1971 წელი), „კრიტიკული ნარკვევები“ (1971 წელი), „შთაგონება და პოეზია“ (1977 წელი), „შემოქმედებას სიმართლე უყვარს“ (1981 წელი), „სიახლის გრძნობა“ (1986 წელი) და სხვა. 1972 წელს - ფილოსოფიის მეცნიერებათა კანდიდატი, ხოლო 1974 წელს დოცენტი. სიმონ არველაძე არის II მსოფლიო ომის მონაწილე.
საყვარელი მეუღლის ხსოვნას მიუძღვნა მწერალმა მოგონებათა წიგნი, რომელიც ასე დაასათაურა - „ჩვენ ერთად ვართ მაშინაც, როცა ერთად არა ვართ!“.
2021 წლის 15 მარტს სიმონ არველაძეს 100 წლის იუბილე გადაუხადეს.
შემოქმედება
სიმონ არველაძეს პოეტური კალამი და პირველი ლექსები გასული საუკუნის 40-ან წლებში იოსებ გრიშაშვილმა შეუქო და აღსანიშნავია, რომ ხარფუხიდან გულითარი ბარათიც კი გამოუგზავნა: „უცილობლად გეტყობათ პოეტური ნიჭი და მჯერა, კიდევ და კიდევ ბევრს იმეცადინებთ ქართული ლიტერატურული ოჯახის ღირსეული წევრობისთვის...“. საინტერესოა მისი ფილოსოფიური ნაშრომები, რაც დიდწილად არის იმის დამსახურება, რომ სიმონ არველაძემ გაიარა უნივერსიტეტში დიდი სკოლა, სადაც მოისმინა ლექციები დიმიტრი უზნაძის, კოტე ბაქრაძის, პეტრე შარიასა და ალექსანდრე ქუთელიასი.
რესურსები ინტენეტში
კატეგორია: დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია: დაბადებული 1921 კატეგორია: ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია: ვანის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია: საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია: ქართველი პოეტები კატეგორია: ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია: ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია: ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია: II მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია: საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკები კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი
კონსტანტინე I (აფხაზთა მეფე)
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
კანადის გეოგრაფია
thumb|right|250px|კანადის ტოპოგრაფიული რუკა კანადას ტერიტორიის თვალსაზრისით მსოფლიოში მეორე ადგილი უკავია რუსეთის შემდეგ, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში პირველი. კანადას მთელი კონტინენტის 41 % უკავია.
ქვეყანა გამოირჩევა თავისი მრავალფეროვანი ბუნებით. ქვეყანა გაშენებულია მსოფლიოს სამი ოკეანის სამაპიროზე. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანე, აღმოსავლეთიდან ატლანტის ოკეანე, ხოლო დასავლეთიდან წყნარი ოკეანე. ფიზიკურ-გეოგრაფიულ თვალსაზრისით ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოიყოფა 5 მთავარი რეგიონი: აპალაჩები და აკიდია (კანადის სამხრეთ აღმოსავლეთით და მდ. წმინდა ლავრენტის სამხრეთი რაიონი), კანადის ფარი, შიდა დაბლობი, დიდი ვაკეები (ქვეყნის ცენტრალური რაიონი) და კორდილიერები დასავლეთით. ქვეყანა მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. მათი დიდი ნაწილი ქვეყნის ჩრდილოეთითაა, უმკაცრეს კლიმატურ პირობებში ჩრდილოურ არქტიკულ ტერიტორიაზე. კანადა ჰიდროგრაფიული ქსელით უმდიდრესი ქვეყანაა, ქვეყანას მტკნარი წყლის ერთ-ერთი უდიდესი მარაგი გააჩნია. კანადა მდიდარია ფლორით და ფაუნით, უდიდესი ყურადღება ექცევა ბუნების დაცვას. ქვეყნის სამხრეთით, ურბანიზებულ რაიონებში სერიოზული ეკოლოგიური პრობლემებია, სერიოზულადაა დაბინძურებული ატლანტის ოკეანის სანაპიროები.
კანადაში მრავლადაა დიდი მთები. ისინი ძირითადად ქვეყნის დასავლეთ ნაწილშია მოქცეული. კანადის ყველაზე დიდი მწვერვალია ლოგანი, 5610 მეტრი სიმაღლით. ქვეყანაში ასევე მრავლადაა ვულკანები, ისინი ძირითადად ტექტონიკურ ტერიტორიაზე, ქვეყნის დასავლეთით წყნარი ოკეანის სანაპიროსთან მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის გეოგრაფია
Myopias mayri
Myopias mayri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Myopias-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ზღვის კატა (თევზი)
ზღვის კატა (Dasyatis pastinaca) — თევზი ბოლოქაცვიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 2,5 მ-ს აღწევს, წონა — 16 კგ-ს. სხეული შიშველია, მხოლოდ ზურგის შუა ხაზზე რამდენიმე მცირე ხორკლია უკან გადაღუნული ქიცვით. კუდის ფუძესთან აქვს კიდეებდაკბილული დიდი ქიცვი, რომლის ჩხვლეტა სახიფათოა (მის ღარში შხამიანი ჯირკვლოვანი უჯრედებია განლაგებული). ზღვის კატა გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში. საქართველოს სანაპიროებთან ყველგან გვხვდება. მისი სარეწებია ბათუმთან და ანაკლიასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლოქაცვიასებრნი
ჟორჟ ბატაი
ჟორჟ ბატაი (Georges Bataille; დ. 10 სექტემბერი, 1897, ბიიომი, ოვერნი, საფრანგეთი — გ. 9 ივლისი, 1962, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფილოსოფოსი, სოციოლოგი, ხელოვნების თეორეტიკოსი და მწერალი, რომელიც ეწეოდა სოციალური ცხოვრების ირაციონალური მხარეების შესწავლასა და ინტერპრეტაციას.
ბიოგრაფია
ბატაი დაიბადა მცირე პატარა პროვინციალურ ქალაქ ბიიომში, სამხრეთ საფრანგეთში. მას ბავშვობაში რელიგიური განათლება არ მიუღია, 1914 წელს ბატაიმ მიიღო კათოლიციზმი და მოძღვარი გახდა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სწავლობდა სემინარიაში, მაგრამ არ დაუმთავრებია იგი. მოგვიანებით ბატაი იმედგაცრუებული დარჩა რელიგიით და 1920-იანი წლების დასაწყისიდან მოყოლებული თავს ათეისტად მიიჩნევდა.
1918 წელს ბატაი ჩაირიცხა ქარტიის ეროვნულ სკოლაში (ENC), სადაც მან უმაღლესი განათლება მიიღო. 1922 წელს მუშაობა დაიწყო საფრანგეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, სადაც მრავალი წელი გაატარა. 20-იან წლებში მჭიდრო კავშირში იყო ლევ შესტოვთან. შემდეგ იგი ბორის სუვარინის დემოკრატიულ-კომუნისტურ წრეს შეუერთდა.
1931 წლიდან მონაწილეობას იღებდა ალექსანდრ კოირეს რელიგიის ისტორიის სემინარებში უმაღლეს კვლევით სკოლაში. 30-იან წლებში ალექსანდრე კოჟევის სემინარების აქტიური მონაწილე იყო, სადაც აქტიურად თანამშრომლობდა ისეთ ცნობილ პიროვნებებთან, როგორებიც იყვნენ რაიმონ არონი, ანდრე ბრეტონი, მორის მერლო-პონტი და სხვები. 1935 წელს მონაწილეობა მიიღო ჟაკ ლაკანის მიერ ორგანიზებულ ფსიქოანალიტიკური კვლევითი ჯგუფის მუშაობაში.
ბატაი იყო მოძრაობა „კონტრშეტევის“ ერთ-ერთი ინიციატორი, რომელიც 1936 წელს დაიშალა. თავის დროზე მან გააერთიანა სხვადასხვა შემოქმედებითი ორიენტაციის მქონე მემარცხენე ინტელექტუალები. ამ პერიოდში ბატაი დაადანაშაულეს პროფაშისტურ განწყობებში.
1937 წელს ბატაიმ დააარსა საიდუმლო საზოგადოება „აცეფალი“. ერთი წლით ადრე დაიწყო ამავე სახელწოდების ჟურნალის გამოცემა. საზოგადოების სიმბოლოდ თავმოკვეთილი ადამიანი იქცა. ნიცშეს ფილოსოფიის გავლენით საზოგადოებამ ასევე გამოაქვეყნა კვლევა მისტიკური პერსონაჟების შესახებ — და, როგორც ჩანს, ეს არის ის, რასაც ჟაკ დერიდამ უწოდა „ანტისუვერენიტეტი“. ბატაი თანამშრომლობდა ანდრე მასონთან, პიერ კლოსოვსკისთან, როჟე კაიუასთან და ჟან ვალემთან.
1937 წელს ბატაი როჟე კაიუასთან და მიშელ ლეირისთან ერთად, სოციოლოგიური კოლეჯის (Le Collège de Sociologie) ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი გახდა, რომლის ერთ-ერთი ამოცანა იყო „საკრალურის“ სოციოლოგიის შემუშავება, რომელიც სოციალური ცხოვრების ირაციონალური ფაქტების შესწავლით იქნებოდა დაკავებული.
ოჯახი
ბატაი პირველ ქორწინებაში იმყოფებოდა მსახიობ სილვია მაკლესთან 1928 წლიდან. დაშორების შემდეგ, 1934 წელს, სილვია დაუახლოვდა ჟაკ ლაკანს. განქორწინება ბატაისთან მხოლოდ 1946 წელს გააფორმა. ის ლაკანზე დაქორწინდა 1953 წელს. ბატაის ასევე ჰქონდა ურთიერთობა კოლეტ პენიოსთან, რომელიც გარდაიცვალა 1938 წელს.
1946 წელს იქორწინა თავადის ასულ დიანა კოჩუბეიზე. მათ 1948 წლის 1 დეკემბერს ქალიშვილი ჯული შეეძინათ. დიანა დარია ბოჰარნეს შვილიშვილი იყო, დედის მხრიდან ლეიხტენბერგის ჰერცოგ ევგენის შვილთაშვილი.
ბაზისური მატერიალიზმი
ბატაიმ თავის „ბაზისური მატერიალიზმს“ 1920-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ავითარებდა. ბატაი ამას ხატავდა როგორც მცდელობას გაეწყვიტა მატერიალიზმის დომინანტ ტიპთან. ის მხარს უჭერდა აქტიური ბაზისური საკითხის კონცეფციას, რომელიც ანადგურებს მაღალ და დაბალ ოპოზიციებს და ყველა საფუძვლის დესტაბილიზაციას ახდენს. გარკვეული თვალსაზრისით, ეს კონცეფცია ჰგავს სპინოზას სუბსტანციის ნეიტრალურ მონიზმს, რომელიც დუალურად მოიცავს ცნობიერების სუბსტანციასა და მატერიებს, რომელზეც დეკარტი ამახვილებდა ყურადღებას, მაგრამ ის ასევე ეწინააღმდეგება მკაცრ განმარტებას და ურჩევნია პირადი გამოცდილება ზოგად რაციონალიზაციას. ბაზისური მატერიალიზმი იყო ბატაის მთავარი იარაღი დერიდას დეკონსტრუქციების წინააღმდეგ ბრძოლაში, თუმცა ორივე მათგანი იზიარებდა მცდელობას ფილოსოფიური წინააღმდეგობების დესტაბილიზაციისა „მესამე დროებითი პირის“ მეშვეობით.
სიმულაკრი (ადრეული მნიშვნელობით)
ეს ტერმინი შემოიღო ბატაიმ, შემდგომში ინტერპრეტირებული იყო კლოვოსკის, კოჟევის მიერ. დაბოლოს, ბოდრიარმა მას დიდი მნიშვნელობა მიანიჭა და ამ თვალსაზრისით ახლა ყველაზე ხშირად ტერმინი სიმულაკრუმი ბოდრიარის ინტერპრეტაციით გამოიყენება.
ბატაის შემოქმედება
მისი ინტერესის საგნები ძალიან მრავალფეროვანია: მისტიკა, ეკონომიკა, პოეზია, ფილოსოფია, ხელოვნება, ეროსის პრობლემები. იგი ზოგჯერ აქვეყნებდა თავის ნამუშევრებს ფსევდონიმებით, ხოლო ზოგიერთი მისი პუბლიკაცია აკრძალული იყო. თანამედროვეები მას ყველაზე ხშირად უგულებელყოფდნენ: კერძოდ, ჟან-პოლ სარტრს ის სძულდა როგორც მისტიკის დამცველი. ამასთან, სიკვდილის შემდეგ მისმა ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონიეს მიშელ ფუკოზე, ფილიპ სოლერსაზე, ჟაკ დერიდაზე და სხვებზე. მისი გავლენა იგრძნობა ბოდრიარის შემოქმედებაზეც, ისევე როგორც ჟაკ ლაკანის ფსიქოანალიტიკურ თეორიებში.
1935 წელს ბატაი დაინტერესდა სურეალიზმით, მაგრამ არც თუ ისე დიდი ხნით: მის დამფუძნებელთან, ანდრე ბრეტონთან ერთად, ისინი თანდათან ჩამოშრდნენ ამ მიმდინარეობას, თუმცა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ბატაიმ და სიურეალისტებმა განაახლეს მეგობრული ურთიერთობა. პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის, ის საფრანგეთში ძალიან გავლენიანი სოციოლოგიის კოლეჯის წევრი იყო. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ჰეგელის, ფროიდის, მარქსის, მარსელ მოსის, მარკიზ დე სადის, ალექსანდრე კოჟევისა და ფრიდრიხ ნიცშეს თხზულებების შესწავლამ.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კომუნისტები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:ჟორჟ ბატაი კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები კატეგორია:ათეისტი ფილოსოფოსები კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი ათეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ისტორიკოსები კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ფრანგი სოციოლოგები კატეგორია:ფრანგი სიურრეალისტი მწერლები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ეკონომიკის ფილოსოფოსები კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები კატეგორია:სექსუალობის ფილოსოფოსები კატეგორია:ომის ფილოსოფოსები კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები კატეგორია:სიურრეალისტი პოეტები კატეგორია:პარიზელი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ეროტიკული ჟანრის მწერლები
ყირიმული თათრული მუსიკა
ყირიმული თათრული მუსიკა — ყირიმელი თათრების მუსიკალური ფოლკლორი, რომელმაც 990 წელს წარმოშვა ეროვნული პროფესიული მუსიკალური კულტურა. ყირიმულ თათრულ მუსიკას განვითარების დიდი ისტორია აქვს და სათავეს ყირიმის სახანოს დროიდან იღებს.
ფოლკლორი
ყირიმულ-თათრული მუსიკის ჟანრებია: ირი - ასკეტური ბუნების სტეპური რეგიონის სიმღერები; თურქუ - მთიანი და სამხრეთ სანაპირო რაიონების სიმღერები, გამოირჩევა ტექსტურის მრავალფეროვნებითა და სირთულით, ხშირად ასევე რთული ორნამენტითა და რიტმით; დესტანი - ეპიკური ისტორია, რომელიც აგებულია სალაპარაკო ტექსტისა და მუსიკალური ფრაგმენტების მონაცვლეობაზე. მას ძირითადად აშუღები ასრულებენ; თაქმაკი - მოკლე, სწრაფი სიმღერა; ბეითი არის ერთგვარი რეჩიტატივი. დამახასიათებელია ყირიმის სტეპური რეგიონებისთვის, სატირული ან იუმორისტული ხასიათისაა; ჩინი - იმპროვიზაციული ხასიათის სიმღერა. აქვს მოკლე მელოდია, მცირე დიაპაზონი, ზომიერი ან ნელი ტემპი. სრულდება ინდივიდუალური ან ჯგუფური სიმღერების შეჯიბრების დროს ბიჭებსა და გოგოებს შორის; მანე არის განვითარებული ლირიკული სიმღერა, რომელიც გავრცელებულია ყირიმის სანაპირო და მთიან რეგიონებში; მაქამი - იმპროვიზაციული ხასიათის ვოკალურ-ინსტრუმენტული ნაწარმოები. გავრცელებულია ყირიმის სანაპირო და მთიან რეგიონებში.
ყირიმელი თათრების ხალხური ინსტრუმენტული მუსიკა გამოირჩევა საქორწილო მელოდიებით (თოი ჰავალარი), ქორწილში მთელი ანსამბლის მიერ შესრულებული მაგიდის ინსტრუმენტული მელოდიებით(დოლულარ); ნელი და სწრაფი ცეკვებით (აღირ ავალარ; ყაითარმალარ); სხვადასხვა საცეკვაო მელოდიები (ჩეშით ოიუნ ჰავალრი); გასართობი მელოდიები (კონუშმა ვე ეგლენჯე ავალარი).
ყირიმელი თათრების რელიგიური მუსიკა წარმოდგენილია სიმღერების ჟანრებით, რომლებსაც ილაჰი ეწოდება. ილაჰები იყოფა 2 ტიპად: საგუნდო - ილაჰი ტევჰიდები (არაბულიდან - ღვთაებრივი ერთობა ან ღმერთთან შერწყმა) და სოლო - ილაჰი ვაყფი (არაბულიდან - ღვთაებრივი გზა ღმერთამდე).
არსებობს ყირიმულ-თათრული მუსიკის მთის და სტეპური სტილები. მთის თათრებში ხალხური სიმღერების მწერლებსა და შემსრულებლებს ეძახდნენ აშუღებს, სტეპებში შემსრულებლეს კი - კედაი.
ყირიმელი თათრების ტრადიციულ ხალხურ მუსიკალურ ინსტრუმენტებს შორის წარმოდგენილი დავული, დაირა, დუმბელეკი, ზურნა, კამანჩა, საზი და სანტირი. მე-19 საუკუნის ბოლოს მუსიკალურ გამოყენებაში შევიდა კლარნეტი, საყვირი და ვიოლინო, მოგვიანებით კი - ელექტრო გიტარა აკორდეონთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:ყირიმის ისტორია კატეგორია:ყირიმელი თათრები კატეგორია:მუსიკა ეთნიკური ჯგუფების მიხედვით კატეგორია:ყირიმული თათრული კულტურა
ზღვის კომბოსტო
ზღვის კომბოსტო — ლამინარიას გვარის ზღვის წაბლა წყალმცენარეების სარეწაო სახელი. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ცივი და ზომიერად ცივი ზღვების ყველაზე გავრცელებული წყალმცენარეებია. ქმნიან შალდამებს, რომელთა ბიომასა 1 მ2-ზე 5-10 კგ-ზე მეტია.
განსაკუთრებით ფასობს Laminaria japonica, რომელიც იზრდება წყნარი ოკეანის აზიის სანაპიროზე; რუსეთში — იაპონიის ზღვაში, სახალინისა და კურილის კუნძულების სამხრეთ სანაპიროსთან. იყენებენ საჭმელად, აგრეთვე იოდის, მანიტის და სხვ. მისაღებად. მედიცინაში იყენებენ Laminaria saccharina-ს საფაღარათო საშუალებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
მიტიგის საერთაშორისო აეროპორტი
მიტიგის საერთაშორისო აეროპორტი (مطار معيتيقة الدولي) — საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი ლიბიაში, ქალაქ ტრიპოლის ცენტრიდან დაახლოებით 8 კილომეტრში. მდებარეობს ტრიპოლის საერთაშორისო აეროპორტის სიახლოვეს. აშენდა 1995 წელს. აქვს 2 ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი (1829 x 45 მ და 3376 x 45 მ). მდებარეობს ზღვის დონიდან 11 მ სიმაღლეზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბიის აეროპორტები
مطار معيتيقة الدولي Mitiga International Airport Aeropuerto Internacional Mitiga Aéroport de Milaga Sugh el Giumaa Luchthaven Mitiga Internationaal Port lotniczy Mitiga
ფონა (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)
ფონა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, წიფის თემში. მდებარეობს რიკოთის უღელტეხილის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ჩხერიმელის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 940 მეტრზე. ხარაგაულიდან დაშორებულია 33 კილომეტრით. სოფელში არის მარმარილოს საბადო.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელექტრული მუხტი
სხეულის ელექტრული მუხტი შეიძლება იყოს დადებითი ან უარყოფითი. ორი დადებითად დამუხტული სხეული ერთმანეთს განიზიდავს, ისევე როგორც ორი უარყოფითად დამუხტული სხეული, ხოლო საწინააღმდეგო ნიშნის მუხტების მქონე სხეულები ერთმანეთს მიიზიდავს. დამუხტული სხეულების ურთიერთქმედებას სწავლობს ფიზიკის დარგი კლასიკური ელექტროდინამიკა, რომელიც სამართლიანია მანამ, სანამ კვანტური ეფექტები უმნიშვნელოა.
მეოცე საუკუნეში ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად ნაჩვენები იქნა, რომ მუხტი დაკვანტული სიდიდეა: ნებისმიერი სისტემის, ცალკეული სხეულისა თუ ნაწილაკის მუხტი (კვარკების გარდა) არის ელემენტარული მუხტის e-ს ჯერადი, რომელიც ტოლია e = 1,6 × 10 −19 კულონის. პროტონს აქვს e მუხტი, ხოლო ელექტრონს კი −e.
ნახშირი (წიაღისეული)
270პქ|მინი|ქვანახშირი ნახშირი — დანალექი მყარი საწვავი სასარგებლო წიაღისეული. ნახშირი შედგება ორგანული ნივთიერებებისგან (პლანქტონური მიკროორგანიზმების მეშვეობით გარდაქმნილი უმაღლესი და უდაბლესი მცენარეების ნაშთები), მინერალური მინარევებისგან და ტენისგან. ნახშირი დედამიწის ქერქში გვხვდება ფენებრივი და ლინზისებური ბუდობების სახით. აქვს მიწისებრი, მასიური, შრეებრივი ან მარცვლოვანი სტრუქტურა. ყავისფერი, მუქი ყავისფერი, ზოგჯერ თითქმის შავია. ორგანული ნივთიერების წარმოშობის მიხედვით ნახშირი იყოფა 3 ჯგუფად: ჰუმოლითებად, საპროპელიტებად და საპროჰუმოლითებად. ჰუმოლითები შედგება ძირითადად ჭაობში, ტბაში, თხელი ზღვის ყურესა ან ლაგუნაში დალექილი უმაღლესი მცენარეების ნაშთებისაგან.
საპროპელიტები ტბებსა და ლაგუნებში დალექილი უდაბლესი მცენარეებისა და პლანქტონური მიკროორგანიზმების გარდაქმნის პროდუქტია. საპრო-ჰუმოლითები გარდამავალი სახესხვაობაა და შედგება როგორც უმაღლესი, ისე უდაბლესი მცენარეების გარდაქმნილი ნაშთებისგან. ნახშირის წარმოქმნის საწყის სტადიაში მცენარეული ნაშთები გარდაიქმნება ტორფად. ტორფი, განამარხების შემდეგ, შედარებით დაპალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში, გარდაიქმნება მურანახშირად; ეს უკანასკნელი გადიდებული წნევისა და ტემპერატურის ხანგრძლივი ზემოქმედების შედეგად გარდაიქმნება ქვანახშირად; ქვანახშირი ანთრაციტად. ამ სტადიებზე თანდათანობით იზრდება ნახშირბადის შეფარდებითი შემცველობა, რასაც თან სდევს ნახშირის თბოუნარიანობის ზრდაც.
ნახშირი წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად ენერგეტიკულ ნედლეულს, ამას გარდა მას იყენებენ მეტალურგიაში და ქიმიურ მრეწველობაში. საქართველოში ნახშირის საბადოებია: ტყიბულ-შაორის ქვანახშირის საბადო, ტყვარჩელის ქვანახშირის საბადო, ახალციხის მურა ნახშირის საბადო.
ლიტერატურა
კატეგორია:საწვავი
დიეგო ფორლანი
დიეგო ფორლან კორასო (Diego Forlán Corazzo; დ. 19 მაისი, 1979, მონტევიდეო, ურუგვაი) — ყოფილი ურუგვაელი ფეხბურთელი, რომელიც უკანასკნელად თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „კიჩეში“ თავდამსხმელად. 2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის საუკეთესო მოთამაშე ურუგვაის ნაკრების შემადგენლობაში. ტროფეო პიჩიჩის (Trofeo Pichichi) და ოქროს ბუცის ორგზის მფლობელი. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ფეხბურთელად ურუგვაის ფეხბურთის ისტორიაში.
ადრეული წლები
ფორლანი ფეხბურთელების ოჯახში დაიბადა. მამამისი, პაბლო ფორლანი 1970–1975 წლებში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ტიტულოვანი ბრაზილიური კლუბის — „სან-პაულუს“ შემადგენლობაში თამაშობდა. ასევე, იყო 1966 და 1974 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე — ურუგვაის ეროვნული ნაკრების წევრი. ხოლო პაპამისი (დედის მხრიდან), ხუან კარლოს კორასო — 1932–1937 წლებში არგენტინული კლუბის — აველიანედას „ინდეპენდიენტეს“ ნახევარმცველი და შემდგომში, ურუგვაის ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო, რომელმაც ორჯერ — 1959 და 1967 წლებში სამხრეთ ამერიკის თასი (Copa América) მოაპოვებინა ურუგვაის ეროვნულ გუნდს.