cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უინძორელი მხიარული ქალები
სიუჟეტი
უინძორში სასტუმრო „წვივსაკრავში“ დაბინავებული რაინდი სერ ჯონ ფოლსტაფი გადაწყვეტს დაითხოვოს ამფსონები — ბარდოლფი, პისტოლი და ნიმი, რადგან ბევრი ფული ეხარჯება. ბარდოლფს ადვილად მოიშორებს თავიდან, იგი სასტუმროს პატრონთან მიკიტნად დადგება. პისტოლსა და ნიმს კი ავალებს უინძორელი აზნაურების — ფორდისა და პეიჯის ცოლებს სასიყვარულო წერილები წაუღონ. ფულის იოლად მიღების სურვილს ფოლსტაფი მიჰყავს გადაწყვეტილებამდე, გაეარშიყოს მისის ფორდსა და მისის პეიჯს და ხელთ იგდოს მათი ქმრების ქისები, რადგან გაუგია, რომ ქალები ქმრების ფინანსებს განაგებენ.
პისტოლი და ნიმი ფოლსტაფს დახმარებაზე უარს ეუბნებიან, რადგან უღირსს საქმეში მონაწილეობა არ სურთ. ფოლსტაფი წერილებს ფარეშ ბიჭს ატანს, მათ კი დაითხოვს. გაანწყენებულები შურისძიებას გადაწყვეტენ და მისტერ ფორდსა და მისტერ პეიჯს საქმის კურსში ჩააყენებენ.
მისის პეიჯი წერილს მიიღებს თუ არა, ამის შესახებ მისის ფორდს ამცნობს. აღმოჩნდება, რომ მასაც ზუსტად ამ შინაარსის წერილი მიუღია ფოლსტაფისგან. ქალები გადაწყვეტენ, მას ჭკუისსასწავლებელი ოინი მოუწყონ.
პისტოლისა და ნიმის მონათხრობს მისტერ პეიჯი ურწმუნოდ შეხვდება. ფიქრობს, რადგან ისინი ფოლსტაფმა დაითხოვა, სამაგიეროს ასე უხდიან. ფორდს კი ეჭვი აღეძვრება. იგი გადაცმული სხვისი სახელით მიდის ფოლსტაფთან და უამბობს, რომ დიდი ხანია მისის ფორდს ეტრფის, მის მოსახიბლად არ დაუზოგავს არც თავი და არც ფული, მაგრამ ქალის ყურადღება ვერაფრით დაიმსახურა. ახლა ფოლსტაფს სთავაზობს, კარგი საფასურის სანაცვლოდ მან მოხიბლოს მისის ფორდი და ჩამოაშოროს კდემამოსილებისა და პატიოსნების ნიღაბი. ის მზად არის ქალის საიდუმლოში ფული გადაიხადოს. ფოლსტაფი გაანდობს მას, რომ სწორედ იმ დღეს აქვს მისის ფორდთან შეხვედრა დანიშნული. რაკიღა ფორდი ცოლის ღალატში დარწმუნდება, აპირებს გამოააშკარაოს იგი და სახლში სწორედ იმ დროს მივიდეს, როცა მასთან ფოლსტაფი იქნება.
სამზადისში არიან მისის ფორდი და მისის პეიჯიც. ყველაფერი წინასწარ აქვთ დაგეგმილი, თუ როგორ გაამასხარაონ ფოლსტაფი. როცა მათ ფოლსტაფის მოსვლას მოახსენებენ, მისის პეიჯი იმალება. ის არის ფოლსტაფი და მისის ფორდი ერთმანეთს სიყვარულში „გამოუტყდებიან“ რომ მოსამსახურე მისის პეიჯის მოსვლას ამცნობს დიასახლისს. ფოლსტაფი სასწრაფოდ იმალება. სტუმარი „აღელვებული“ შემოდის და მისის ფორდს აუწყებს, რომ მისტერ ფორდი ცოლის ერთგულებაში დაეჭვებულა, სწორედ ახლა იგი უინძორის პოლიციასა და სხვა თანმხლებ პირებთან ერთად სახლისკენ მოემართება, რომ ცოლს საყვარელთან მიუსწროს. მისის პეიჯი სთხოვს ქალს, რომ თუ მასთან მართლაც არის ვინმე, სასწრაფოდ დამალოს ან გააპაროს. მაგალითად, სარეცხის კალათში ჩასვას, დააყაროს ჭუჭყიანი თეთრეული და სამრეცხაოში გაატანოს მსახურებს. მისის ფორდი წუხს იმის გამო, რომ მას მართლაც ჰყავს სტუმარი, მაგრამ იგი ტანად ძალიან დიდია და კალათში ვერ მოთავსდება. ამის გაგონებაზე სამალავიდან გამოდის ფოლსტაფი, კალათს ითხოვს და ირწმუნება რომ ჩაეტევა. მის დანახვაზე მისის პეიჯი „აღშფოთდება“ და მის მიმართ მიწერილ წერილს გაახსენებს. ფოლსტაფი ქალს ხმადაბლა მიმართავს და არწმუნებს, რომ მხოლოდ ის უყვარს, თან კალათში ძვრება. ქალები ზევიდან ჭუჭყიან სარეცხს დააყრიან და კალათს მსახურებს გაატანენ. გეგმის თანახმად, კალათა მათ ტემზის ნაპირზე ჭუჭყიან ორმოში უნდა გადააპირქვაონ. სწორედ ამ დროს სხვა უინძორელებთან ერთად შემოდის მისტერ ფორდი. სარეცხის კალათს ყურადღებას არ მიაქცევს, მთელს სახლს დაათვალიერებს, მაგრამ ვისაც ელოდა, ვერ იპოვნის.
ფოლსტაფი ისევ მიდის შეხვედრაზე ფორდის სახლში. ცოტა ხანში კვლავ მისის პეიჯი ამცნობს მეგობარს საფრთხის მოახლოების შესახებ. მალე მართლაც გამოჩნდება ფორდი იმავე ადამინებთან ერთად. ცოლი შეგნებულად წინ დაახვედრებს სარეცხით სავსე კალათას. ქმარი ამჯერად კალათს დაათვალიერებს. ქალები ფოლსტაფს მოსამსახურე გოგოს ძალოს კაბაში გამოაწყობენ, თავზე მოახვევენ და ასე გააპარებენ. თუმცა მანამდე ფორდისგან გვარიანად მოხვდება, რადგან მოსამსახურის ძალო, როგორც მკითხავი და კუდიანი მას თვალში არ მოსდიოდა და სახლიდან დიდი ხნის დათხოვნილიც ჰყავდა. ძებნა ამჯერადაც უშედეგოდ ჩაივლის.
გადაცმული ფორდი ისევ ფოლსტაფისგან შეიტყობს სიმართლეს. ქალებიც გამოტყდებიან, თუ რა თამაში წამოეწყოთ. ყველა ერთად გადაწყვეტს, კიდევ ერთხელ დასცინონ ფოლსტაფს და ისევ შესახვედრად იწვევენ. უინძორის ბაღში ღამით მისულ ფოლსტაფს ქალები მიეგებებიან, როგორ კი ფოლსტაფი მათთან არშიყს მოჰყვება, გამოჩნდებიან ელფების ტანსაცმელში გადაცმული უინძორელები. რადგან „შეშინებული“ ქალები გაიქცევიან, ფოლსტაფი ელფებთან მარტო რჩება. როგორც უწმინდურსა და ბილწს, ფერიები მას ალყაში მოიქცევენ და ჩქმეტას დაუწყებენ.
ბოლოს ყველა საკუთარი სახით წარდგება ფოლსტაფის წინაშე, დასცინიან და მასხარად იგდებენ მას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შექსპირის კომედიები
ელექტრული გველთევზა
ელექტრული გველთევზა (Electrophorus electricus) — თევზი კობრისნაირთა რიგისა. მისი გველისებურად წაგრძელებული სხეულის სიგრძე 2 მ აღწევს, წონა — 20 კგ. გავრცელებულია სამხრეთ და ცენტრალური ამერიკის მტკნარ წყლებში. აქვს მძლავრი ელექტრული ორგანოები, რომლებიც 650 ვ-მდე ელექტროდენის იმპულსებს წარმოქმნიან. იკვებება მცირე ზომის თევზებით. ადგილობრივი მოსახლეობა საკვებად იყენებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისნაირნი
წვერა (მრავალმნიშვნელოვანი)
წვერა შეიძლება აღნიშნავდეს:
საწკეპელა
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები
ამაზონასი
ამაზონასი (პორტ. Amazonas, AM) — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარე ამაზონის დაბლობზე. ტერიტორიის ათვისება საწყის სტადიაშია.
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
IPad 2
iPad 2 — iPad-ის მეორე თაობა, პლანშეტური კომპიუტერი, რომელიც არის პროექტირებული, განვითარებული და ბაზარზე გატანილი Apple Inc.-ის მიერ. იგი, უპირველეს ყოვლისა არის აუდიო/ვიდეოების, ახალი ამბების, ფილმების, მუსიკის, თამაშების, პრეზენტაციისა და წიგნების პლადფორმა და ხელმისაწვდომია შავი თუ თეთრი დიზაინით. iPad 2-ს აქვს Lithium-Ion-ის პოლიმერული ბატარეა, რომლითაც შესაძლებელია მოწყობილობით 10 საათის განმავლობაში. მას აგრეთვე აქვს Dual core Apple A5-ის პროცესორი, ფრონტალური VGA და 720 პიქსელიანი ეკრანი. უკანა კამერები განკუთვნილია FaceTime ვიდეო გზავნილებისთვის.
მისაწვდომი მოწყობილობები: iPad 16 GB, iPad 32GB, iPad 64GB და კავშირის ორი ვარიანტი, Wi-Fi და Wi-Fi + ფიჭური. Apple iPad 2-ს 3 წელი უზრუნველყოფდა მხარდაჭერით და დღესაც უზრუნველყოფს iOS 8-ით.
Apple-მა iPad 2 2011 წლის 2 მარტს გამოუშვა, ხოლო ორიგინალური iPad-ის წარმოება შეწყდა მას შემდეგ, რაც დამთავრდა iPad 2-ის პრეზენტაცია. მოწყობილობის გაყიდვა დაიწყო 11 მარტს ონლაინ და რეალურ მაღაზიებში, აშშ-ში. Apple-ის გამოგონება გამოქვეყნდა 2 მარტს, 2011, დაიწყო გაყიდვა საიტით და საცალო მაღაზიებში წლის 11 მარტს, 25 სხვა ქვეყანაში იგი 26 მარტს გამოვიდა, მათ შორის დასავლეთ ევროპაში, ავსტრალიასა და კანადაში. Apple-მ განაცხადა, რომ iPad 2-ს გამოუშვებდა ჰონკონგში, სამხრეთ კორეაში, სინგაპურსა და სხვა ქვეყნებში, 2011 წლის 29 აპრილს. მოწყობილობამ დადებითი შეფასებები მიიღო. Apple-მა პირველ თვეში  2.4-2.6 მლნ. მოწყობილობა გაყიდა, აგრეთვე იგი წარმატებით იყიდებოდა 2011 წლის მესამე კვარტალში (11120000 ერთეული)
სქოლიო
კატეგორია:პლანშეტური კომპიუტერები კატეგორია:Apple *2
Stiltskin Live
Stiltskin Live, იგივე She Live — ჯგუფ სტილტსკინის 2007 წლის საკონცერტო ალბომი. მასში შეტანილია 16 სიმღერა ჯგუფის კონცერტიდან, რომელიც გაიმართა ბონში (გერმანია) 2006 წლის წლის 25 ოქტომბერს. უმეტესწილად აქ არის სიმღერები სტილტსკინის ორი სტუდიური და რეი უილსონის სოლო ალბომებიდან.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:სტილსკინის ალბომები
ერიხ რედერი
thumb|200px|გროსადმირალი ერიხ რედერი ერიხ იოჰან ალბერტ რედერი ( Erich Johann Albert Raeder) (დ. 24 აპრილი, 1876, ვანდსბეკი, ჰამბურგი, გერმანია — გ. 6 ნოემბერი, 1960, კილი, გერმანია) — გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გროსადმირალი (1939), ვაიმარის რესპუბლიკისა და მესამე რაიხის საზღვაო ძალების მთავარსარდალი.
ბიოგრაფია
1894 წლიდან მსახურობდა ფლოტში. პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1917 წლიდან, მეთაურობდა კრეისერს. 1928 წლიდან იყო მთავარი საზღვაო შტაბის უფროსი. 1935-1943 წლებში იყო სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მთავარსარდალი. 1943 წელს გადადგა. 1946 წელს ნიურნბერგის სასამართლომ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. 1955 წელს გაათავისუფლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:სამხედრო დამნაშავე კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეები
Rhytidoponera opaciventris
Rhytidoponera opaciventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დან-დიუ-მიდი
დან-დიუ-მიდი (Dents du Midi სამხრეთის კბილები) — მრავალმწვერვალიანი მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარიის ვალეს კანტონში. შედგება შვიდი განსხვავებული მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესი 3 257 მეტრია. მის სამხრეთით მდებარეობს სალფანის ხელოვნური ტბა. გეოლოგიურად წარმოადგენს ოტ-გიფრის მასივის ნაწილს.
ქანების მოწყვეტა
2006 წლის 30 ოქტომბრის დილას, მთიდან მოსწყდა 1 000 000 მ³ მოცულობის ქანი და ზღვის დონიდან 3 000 მეტრზე ჩამოიშალა. არანაირი საფრთხე არ შეჰქმნია ახლომდებარე დასახლება ვალ-დ’ილიეს, მაგრამ უსაფრთხოების ზომების გამო ჩაიკეტა გზები და ბილიკები. როგორც კანტონის გეოლოგებმა განაცხადეს, მეწყერი გამოწვეული იყო ქანების დადნობით, რაც თავის მხრივ ბოლო რამდენიმე წლის ცხელმა ზაფხულმა გამოიწვია.
2012 წლის 17 აგვისტოს შუადღეს, მთიდან კვლავ მოსწყდა 100 000 მ³ მოუცლობის კლდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ჰრადეც-კრალოვე
ჰრადეც-კრალოვე (Hradec Králové; Königgrätz) — ქალაქი ჩეხეთში, ბოჰემიის ჰრადეც-კრალოვეს ადმინისტრაციულ მხარეში. ქალაქის ეკონომიკა კვების მრეწველობის დანადგარების წარმოებას, ფოტოქიმიურ და ელექტრონიკის წარმოებას ეფუძნება. ტრადიციული ინდუსტრია მოიცავს მუსიკალური ინსტრუმენტების წარმოებას, რომელთა შორის საქვეყნოდაა ცნობილი პეტროფის პიანინოები. ქალაქში ფუნქციონირებს ჰრადეც-კრალოვეს უნივერსიტეტი და პრაღის კარლოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლა და ფარმაცევტული დეპარტამენტი.
ქალაქი გაშენებულია მდინარე ელბისა და ორლიცეს შერრწყმის ადგილას.
ისტორია
ჩეხეთის რესპუბლიკის ერთ-ერთი უძველესი დასახლების თავდაპირველი სახელწოდება იყო ჰრადეცი (ციხესიმაგრე), კრალოვე მას მაშინ მიემატა, როდესაც ის ერთ-ერთი დოვრული ქალაქი გახდა პოლონელი ელიზაბეტ რიკსას მმართველობისას (1286–1335), რომელიც აქ 30 წლის მანძილზე ცხოვრობდა და ბოჰემიის ორი მეფის — ვაცლავ II-ისა და რუდოლფ I-ის მეორე ცოლი იყო. დოვერის ქალაქად 1620 წლამდე დარჩა.
კულტურა
2004 წლიდან, ყოველი წლის აგვისტოში ქალაქში იმართება ევროპის უდიდესი ჰიპ ჰოპ ფესტივალი Hip Hop Kemp-ი. ოქტომბერში კი ჯაზის საერთაშორისო ფესტივალი „Jazz goes to town“.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის ქალაქები
ფსევდონიმი
ფსევდონიმი (ψευδώνυμος, pseudónymos — „შეცდომით წოდებული“; „ფსეუდოს“ — ტყუილი და  „ონომა“ — სახელი) — ადამიანის გამოგონილი, ალტერნატიული სახელი. ფსევდონიმებს ხშირად იყენებენ მხატვრები და მწერლები, აგრეთვე მსახიობები და მუსიკოსები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სემანტიკა კატეგორია:ფსევდონიმები
მთიულები
მთიულები — ქართველ მთიელთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი. ძირითადად ცხოვრობენ ისტორიული მთიულეთის ტერიტორიაზე, დუშეთის რაიონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში. მთიულთა კომპაქტური დასახლებები არის შიდა ქართლში, ქვემო ქართლში, კახეთში. საუბრობენ ქართული ენის მთიულურ დიალექტზე და გამოირჩევიან კულტურისა და ყოფის ზოგიერთი თავისებურებებით.
ვახუშტი ბაგრატიონი მთიულებს ასე ახასიათებს:
კატეგორია:ქართველები კუთხეების მიხედვით კატეგორია:ეთნოგრაფია
მარკიზის კუნძულები
მარკიზის კუნძულები (Îles Marquises ან Marquises, Te Fenua ‘Enata/Te Henua Kenana) — ვულკანური წარმოშობის კუნძულების ჯგუფი საფრანგეთის პოლინეზიაში, საფრანგეთის ზღვისიქითა გაერთიანება წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში.
2007 წლის აგვისტოს მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით მარკიზის კუნძულების მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 8632 ადამიანს.
გეოგრაფია
მინი|250პქ|უა-ჰუკა მინი|250პქ|ჰივა-ოა მარკიზის კუნძულების არქიპელაგი ერთ-ერთი ძნელად მისაღწევი ადგილია მსოფლიოში. იგი მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ ტაიტიდან 1371 კმ-ის დაშორებით, უმოკლესი მანძილი ახლომდებარე მატერიკამდე — 4800 კმ-ია (მექსიკამდე). არქიპელაგი იყოფა 2 ჯგუფად: ჩრდილოეთი (რომელსაც მიეკუთვნება კუნძულები ეიაო, ჰატუტუ (ჰატუტაა), მოტუ-ონე, განლაგებულნი ჯგუფის უდიდესი კუნძულის ნუკუ-ჰივას გარშემო: მოტუ-იტი (ჰატუ-იტი), უა-პუ, მოტუ-ოა, უა-ჰუკა) და სამხრეთი (ფატუ-ჰუკუ, ტაჰუატა, მოჰო-ტანი (მოტონე), ტერიჰი, ფატუ-ჰივა, მოტუ-ჰაო, განლაგებულნი ჯგუფის უდიდესი კუნძულის ჰივა-ოას გარშემო). მარკიზის კუნძულები ფართობით 1049 კმ² საფრანგეთის პოლინეზიის უდიდესი არქიპელაგია. მეორე კუნძული საფრანგეთის პოლინეზიაში ფართობის მიხედვით კუნძულ ტაიტის შემდეგ არის კუნძული ნუკუ-ჰივა. კუნძულ მოტუ-ონეს გარდა ყველა კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა. კუნძულების უმაღლესი წერტილია ოავეს მთა, რომელიც მდებარეობს კუნძულ უა-პუზე და მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 1230 მეტრია.
ფართედ გავრცელებული ტროპიკული მცენარეული საფარის ნაცვლად მარკიზის კუნძულები პირიქით, საკმაოდ გვალვიანია. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი მდებარეობენ ტროპიკულ სარტყელში, იქ საკმაოდ ხშირად ქრის განსაკუთრებულად მშრალი პერუს ნაკადის დროს ჩამოყალიბებული აღმოსავლეთის ქარი. ამის გამო, კუნძულებზე ხშირად ხდება გვალვები, ხოლო გარკვეული ნალექები მოდის მხოლოდ იმ კუნძულებზე, სადაც არსებობს შედარებით მაღლობი ადგილები (ზღვის დონიდან დაახლოებით 750 მეტრზე მაღალი). ამას მოაქვს მუდმივი ცვალებადობა წყალმომარაგებაში, რომელმაც ითამაშა მთავარი როლი არქიპელაგის სხვადასხვა კუნძულების ზოგიერთ რაიონში ადამიანების ნორმალური ცხოვრების შენარჩუნებაში. განსაკუთრებით ეს შეიმჩნევა ისტორიულად მეჩხერად დასახლებულ კუნძულ უა-ჰუკაზე (მაქსიმალური სიმაღლე 857 მეტრი) და პერიოდულად საცხოვრებლად უვარგის კუნძულ ეიაოზე (მაქსიმალური სიმაღლე 576 მეტრი). ითვლება, რომ მარკიზის კუნძულები ჩამოყალიბდა მაგმისაგან, რომელიც ამოდიოდა სიღრმისეული ვულკანის ცენტრიდან.
წყალქვეშა მთები
ჩრდილოეთის ჯგუფის ზოგიერთი კუნძულის სიახლოვეს მდებარეობენ წყალქვეშა მთები ან ცელები:
გეოლოგია
არქიპელაგის ძირითადი ნაწილი — ვულკანური წარმოშობისაა (მის ქვეშ მდებარეობს ცხელი წერტილი). კუნძულები წარმოიშვა მარკიზის ვულკანურ რაიონში, წყნარი ოკეანის ფილაქნის ქვეშ. მარკიზის კუნძულები დევს მარკიზის ვულკანურ ფილაქანზე. მიღებულია, რომ თვითონ ფილაქანი, ისევე როგორც არქიპელაგი, ხუთი მილიონი წლისაა. მეორე ჰიპოთეზით, მარკიზის ფილაქანი ცოტა უფრო დიდი ხნისაა კუნძულებზე და აქვს თავისი სარკისებური ანარეკლი ინკის ფილაქანზე, რომელიც მოძრაობს ჩრდილოეთ პერუსაკენ.
მოტუ-ონეს გამოკლებით, ყველა მარკიზის კუნძული — მაღალია. მოტუ-ონე — დაბალი კუნძულია, ორი დაბალი ქვიშოვანი ნაპირით, რომლებიც მდებარეობენ ერთ დონეზე მარჯნულ რიფებთან. საფრანგეთის პოლინეზიის უმეტეს კუნძულებისგან განსხვავებით კუნძულებს გარს არ აკრავს დამცავი ბარიერული რიფები. მოტუ-ონეს, ზოგიერთი უბის და სხვა დაცული ადგილების გარდა, ერთადერთი მარჯნული წარმონაქმნი მდებარეობს საკმაოდ უცნაურ ადგილას: კუნძულ ფატუ-ჰაკუს მწვერვალზე. სამხრეთი ეკვატორული დინება ახდენს კუნძულების ნაპირების გამორეცხვას, რასაც მოაქვს ზღვის გამოქვაბულების წარმოქმნა, რომლებიც მრავლადაა კუნძულების ნაპირებთან. იმ ადგილების გარდა, სადაც ხეობები ეშვებიან მცირე ყურეებთან, კუნძულები გამოირჩევა თავისი მთიანი მწკრივებით, რომლებიც ამ ადგილებში მყისიერად თავდებიან დაშვებული კლდეებით, სადაც ისინი უერთდებიან ზღვას. კუნძულების წარმოშობა თარიღდება 1,3 მილიონი წლიდან (ყველაზე ახალგაზრდაა — ფატუ-ჰივა) 6 მილიონ წლამდე (ყველაზე ასაკოვანი — ეიაო).
ისტორია
პირველი კუნძულებზე დასახლებული ადამიანები იყვნენ პოლინეზიელები, რომლებიც, არქეოლოგიური გათხრების მონაცემებით, იქ დასახლდნენ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 100 წლამდე. ეთნოლოგიური და ლინგვისტიკური გამოკვლევები ადასტურებენ იმას, რომ ისინი მოცურდნენ ტონგას და სამოას მხრიდან.
კუნძულებს თანამედროვე სახელი დაარქვა ესპანელმა ზღვაოსანმა ალვარო მენდანიამ, რომელმაც გაიარა კუნძულების გვერდით 1595 წლის 21 ივლისს. მან სახელი დაარქვა მეცენატ ურტადო გარსიას პატივსაცემად, რომელსაც იმ დროს ეკავა პერუს ვიცე-მეფის თანამდებობა. ფატუ-ჰივას და ტაჰუატას მონახულების შემდეგ, მენდანიამ გააგრძელა მოძრაობა სოლომონის კუნძულებისკენ.
1791 წელს ჩრდილოეთ მარკიზის კუნძულებს ეწვია ბეწვეულებზე მოვაჭრე მეორე რანგის გემის მეთაური ჯოზეფ ინგრეჰემი, რომელმაც მათ დაარქვა ვაშინგტონის კუნძულები. 1813 წელს კომანდორმა დევიდ პორტერმა წამოაყენა პრეტენზია კუნძულ ნუკუ-ჰივაზე, რომლის მიზანი იყო ამ კუნძულის აშშ-თან მიერთება, მაგრამ აშშ-ის კონგრესმა უარი თქვა ამ თხოვნის რატიფიცირებაზე, და 1842 წელს საფრანგეთმა, რომელსაც მხარს უჭერდა კუნძულ ტაჰუატას გვირგვინის პრეტენდენტი ერთ-ერთი ადგილობრივი ტომის ბელადი (ლოტეტე), გაანადგურა პოლინეზიელები, დაიპყრო მარკიზის კუნძულები და დააარსა დასახლება ნუკუ-ჰივაზე (მიატოვეს 1859 წელს). 1870 წელს ფრანგებმა კვლავ დაიპყრეს მარკიზის კუნძულები, რომელიც მომავალში შევიდა საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში.
XIX საუკუნის შუიდან წყნარი ოკეანის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ არქიპელაგზე — მარკიზის კუნძულებზე ევროპელების გამოჩენის შემდეგ გავრცელება დაიწყო სხვადასხვა სახის დაავადებებმა, რომლებიც ადრე იქ არ არსებობდა, შედეგად მოსახლეობის რაოდენობამ დაიკლო 78 000 ადამიანიდან 20 000 ადამიანამდე და XX საუკუნის დასაწყისისათვის შემცირდა 4000 ადამიანამდე. XX საუკუნის განმავლობაში არქიპელაგის მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 8712 ადამიანამდე (2002 წლის ნოემბრის აღწერის მიხედვით) მაგრამ უკვე 2007 წლის აგვისტოსათვის მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა 8632 ადამიანამდე.
პოლიტიკა
მცირედ დასახლებულ მარკიზის კუნძულების მიმართ, რომელიც მდებარეობს 1371 კმ-ში საფრანგეთის პოლინეზიის ყველაზე მრავალრიცხოვანი კუნძულიდან და პოლიტიკური ცენტრიდან — ტაიტიდან, პოლინეზიელი პოლიტიკოსები ფრანგი პოლიტიკოსებისგან განსხვავებით, ხშირად არანაირ ყურადღებას არ ავლენენ. მომავალში თუ გამოცხადდა საფრანგეთის პოლინეზიის დამოუკიდებლობა, მაშინ ზოგიერთი პოლიტიკოსის აზრით მარკიზის კუნძულები გამოვა მისი შემადგენლობიდან და დარჩება საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში. ამ მოსაზრებამ გამოიწვია კამათი ტაიტიზე, სადაც საფრანგეთის პოლინეზიის დამოუკიდებლობის მომხრე ადგილობრივმა პოლიტიკოსებმა, დაადანაშაულეს საფრანგეთის ცენტრალური მთავრობა მარკიზის კუნძულების საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობიდან გამოსვლის პროვოცირებაში.
ხელისუფლება
მარკიზის კუნძულებზე არ არსებობს პროვინციალური ან რეგიონალური ასამბლეები. ადმინისტრაციულად ისინი ქმნიან საფრანგეთის ცენტრალური მთავრობის და საფრანგეთის პოლინეზიის მთავრობის დეცენტრალიზებულ ქვეგანყოფილებებს. მარკიზის კუნძულები ქმნის საფრანგეთის პოლინეზიის ხუთიდან ერთ ადმინისტრაციულ ქვეგანყოფილებას (subdivision administrative des Marquises). ადმინისტრაციული ქვეგანყოფილების ადმინისტრაციის მეთაური — სახელმწიფო ადმინისტრატორი (administrateur d'Etat), რომელსაც ჩვეულებრივ ეძახიან ადმინისტრატორს ან ადმინისტრაციული ქვეგანყოფილების ადმინისტრაციის მეთაურს (chef de la subdivision administrative). ადმინისტრატორი სახელმწიფო მოხელეა, რომელიც ექვემდებარება საფრანგეთის რესპუბლიკის უმაღლეს კომისარს საფრანგეთის პოლინეზიაში, რომლის რეზიდენცია მდებარეობს პაპეეტეში. ადმინისტრატორი და ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოები სხდომებს ატარებენ ადმინისტრაციულ ცენტრ სოფელ ტაიოჰაეში (ადრე ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ატუონა, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ჰივა-ოაზე), რომელიც მდებარეობს კუნძულ ნუკუ-ჰივაზე.
მარკიზის კუნძულების ადმინისტრატორი, რომელიც საფრანგეთის ცენტრალური ხელისუფლების წარმომადგენელია, პასუხისმგებელია:
როგორც საფრანგეთის პოლინეზიის მთავრობის დეცენტრალიზებული ქვეგანყოფილება, მარკიზის კუნძულები ასევე ქმნის საფრანგეთის პოლინეზიის ოთხიდან ერთ ოლქს, რომელიც შეიქმნა 2000 წელს საფრანგეთის პოლინეზიის ასამბლეის (Assemblée de la Polynésie française) განკარგულებით და ასრულებს საფრანგეთის პოლინეზიის დეცენტრალიზებული ქვეგანყოფილების ფუნქციას მარკიზის კუნძულებზე ტაიტიდან მურეამდე. ოლქის ადმინისტრაციის მეთაურია ტავანა-ჰაუ ან სახელმწიფო ადმინისტრატორი, რომლის მიმართაც უფრო ხშირად გამოიყენება პირველი ტიტული. ტავანა-ჰაუს პირადად ნიშნავს რეგიონში სრულუფლებიანი წარმომადგენელი — საფრანგეთის პოლინეზიის პრეზიდენტი (Président de la Polynésie française). ტავანა-ჰაუ (სახელმწიფო ადმინისტრატორი) და ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოები სხდომებს ატარებენ სოფელ ტაიოჰაეში, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ნუკუ-ჰივაზე.
ტავანა-ჰაუ უპირველეს ყოვლისა პასუხისმგებელია:
ასევე მარკიზის კუნძულები საფრანგეთის პოლინეზიაში ქმნის ექვსიდან ერთ საარჩევნო ოლქს, რომლებშიც იმართება ხმის მიცემა ასამბლეის არჩევნებში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მინი|right|250პქ|მარკიზის კუნძულების კომუნები. მარკიზის კუნძულები შეადგენს საფრანგეთის პოლინეზიის ხუთი ადმინისტრაციული დანაყოფიდან ერთ-ერთს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ტაიოჰაე (Taiohae), რომელიც მდებარეობს კუნძულ ნუკუ-ჰივაზე.
მარკიზის კუნძულები შედგება 6 კომუნისაგან (მუნიციპალიტეტები). თითოეული ამ 6 კომუნის ადგილობრივი მოსახლეობა მონაწილეობას იღებს მუნიციპალური საბჭოს და მერის არჩევნებში. 3 კომუნა (ნუკუ-ჰივა, უა-პოუ და ჰივა-ოა) მოსახლეობის დიდი რაოდენობის გამო დაყვეს ასოცირებულ კომუნებად (Commune associée). იმის გამო, რომ არქიპელაგის კუნძულებზე არ არსებობს პროვინციული ან ტერიტორიული ასამბლეები, მარკიზის კუნძულების კომუნებში და ასოცირებულ კომუნებში არჩევნები ტარდება ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში. მუნიციპალური არჩევნები ტარდება ყოველ 6 წელს ერთი და იგივე დღეს, ისევე როგორც საფრანგეთში.
დემოგრაფია
2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, მარკიზის კუნძულების მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 8632 ადამიანს. ამ პერიოდისთვის არქიპელაგის მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა 2002 წლის ნოემბრის აღწერასთან შედარებით 80 ადამიანით. XX საუკუნის დასაწყისისთვის მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა XVI საუკუნესთან შედარებით (იმ დროს მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა დაახლოებით 100 000 ადამიანს) ბევრჯერ. მოსახლეობის დიდი ნაწილი დაიღუპა 1600—1900 წლებში ჩუტყვავილით, რის შედეგადაც მოსახლეობის რაოდენობა შემცირდა 2000 ადამიანამდე.
ენები
მიუხედავად იმისა, რომ საფრანგეთის პოლინეზიის და შესაბამისად მარკიზის კუნძულების ოფიციალური ენებია ფრანგული და ტაიტური, არქიპელაგზე ერთმანეთთან დასაკავშირებლად გამოიყენება მარკიზული ენის სხვადასხვა დიალექტები.
პოლინეზიის ცენტრალურ-აღმოსავლეთის ნაწილში ლაპარაკობენ დიალექტებზე, რომელიც ეკუთვნის მარკიზული ჯგუფის მარკიზულ ენას. მასზე ლაპარაკობს საფრანგეთის პოლინეზიის შემადგენლობაში შემავალი მარკიზის კუნძულების მოსახლეობა. გეოგრაფიული ბადის ხაზის მიხედვით იყოფა 2 ჯგუფად: ჩრდილო-მარკიზული და სამხრეთ-მარკიზული.
ჩრდილო-მარკიზული ენის დიალექტზე ლაპარაკობენ კუნძულებზე უა-პუ და ნუკუ-ჰივა, სამხრეთ-მარკიზული ენის  დიალექტზე — ჰივა-ოა, ტაჰუატა და ფატუ-ჰივა. დიალექტებს, რომელზეც ლაპარაკობს კუნძულ უა-ჰუკაზე მცხოვრები მოსახლეობა, შეცდომით აკუთვნებენ ჩრდილო-მარკიზულ ენებს; სინამდვილეში ეს დიალექტები გარდამავალია. მიუხედავად იმისა, რომ კუნძული ეკუთვნის მარკიზის კუნძულების ჩრდილოეთ ჯგუფს, დიალექტები თავისი მორფოლოგიური და ფონოლოგიური თავისებურებებით უფრო ემსგავსება სამხრეთ-მარკიზულ ენას. ჩრდილოეთი ჯგუფის მოსახლეობა ლაპარაკობს ჩრდილო-მარკიზულ და ტაი-პის ენის დიალექტებზე. ტაი-პის ენის დიალექტზე ლაპარაკობს კუნძულ ნუკუ-ჰივას აღმოსავლეთ ნაწილში მცხოვრები მოსახლეობის ⅓, სადაც ადრე არსებობდა პროვინცია ტაი-პი.
მარკიზული ენების დამახასიათებელი თვისებაა ის, რომ ყველა პოლინეზიურ ენებში გამოყენებული ბგერები და, შეცვლილია ბგერით  (ყრუ ხახისებური მფეთქავი თანხმოვანი ბგერა).
როგორც ყველა დანარჩენ პოლინეზიურ ენებში, მარკიზულ ენებშიც ბევრ ბგერებს შორის ცოტაა თანხმოვანი ბგერები.
აეროპორტები
მარკიზის კუნძულებზე არსებობს 4 აეროპორტი — თითო ჩამოთვლილ კუნძულებზე: ნუკუ-ჰივა, უა-პუ, უა-ჰუკა და ჰივა-ოა. ინვესტიციების არარსებობის გამო შეუძლებელია ასაფრენ-დასაშვები ხაზის მშენებლობა კუნძულ ტაჰუატაზე. კუნძულ ფატუ-ჰივას ცენტრში მდებარე მთის პლატო, იმდენად დიდია, რომ მასზე შეიძლება ასაფრენ-დასაშვები ხაზის მშენებლობა, რაც ხელს აძლევს კუნძულის მცირერიცხოვან მოსახლეობას.
საინფორმაციო საშუალებები
მარკიზის კუნძულებზე მაუწყებლობს ტაიტის რადიო — და ტელევიზია, ტაიტის სატელეკომუნიკაციო ოპერატორები აწარმოებენ სატელეფონო კავშირს. ახლახან «ვინის» სატელეფონო კავშირის მოძრავი სამსახურის ფონდში მიიღეს ახალი მოწყობილობები; 2007 წელს კორპორაციის მოქმედების ზონას დაემატა არქიპელაგი. მარკიზის კუნძულებზე მოქმედებს ვებ-სერვერი «მანა» DSL-ით, რომლის მოქმედების ზონაში, ისევე როგორც «ვინის» მოქმედების ზონაში ხვდებიან ახალი ტერიტორიები.
კულტურა
მარკიზის კუნძულები აღმოსავლეთ პოლინეზიის ცივილიზაციის ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია.
ეკოლოგია
გარეული ცხოველების ზემოქმედების შედეგად მარკიზის კუნძულების ტერიტორიის ნაწილის ეკოსისტემა ნადგურდება. 1992 წელს არქიპელაგის ეკოსისტემის დასაცავად შეიქმნა მარკიზის კუნძულების ბუნების დაცული ტერიტორია.
კრებადობა
კრებადობა მათემატიკაში გამოხატავს მიმდევრობების, მწკრივების, ან მსგავსი მათემატიკური ცნებების გარკვეული სახის ზღვრულ ქცევას. "მათემატიკური ობიექტების" (მაგ. რიცხვების, ფუნქციების) მიმდევრობის კრებადობა არაზუსტად ნიშნავს ამ მიმდევრობის წევრების გარკვეული "საბოლოო" მნიშვნელობისკენ სწრაფვას. ამ "საბოლოო" მნიშვნელობას ეწოდება მიმდევრობის ზღვარი.
კრებადობის კონკრეტული მაგალითებია: რიცხვთა მიმდევრობის კრებადობა, (რიცხვთა) მწკრივის კრებადობა, (ნამდვილი ცვლადის) ფუნქციების მიმდევრობის თანაბარი კრებადობა.
კატეგორია:მათემატიკა კატეგორია:ანალიზი
Medienkonzentration Concentration of media ownership Concentration des médias ריכוזיות תקשורתית Konvergencia (egyértelműsítő lap) Konvergensi media Mediju konverģence
პუბლიუს კორნელიუს ტაციტუსი
thumb|პუბლიუს კორნელიუს ტაციტუსი პუბლიუს (ან გაიუს) კორნელიუს ტაციტუსი (ლათ. Gaius aut Publius Cornelius Tacitus) (დ. 56 — გ. 117) — რომაელი ისტორიკოსი. დაიბადა სავარაუდოდ სამხრეთ გალიაში, წარჩინებულ ოჯახში. განათლების მიღების შემდეგ შევიდა სახელმწიფო სამსახურში. ეკავა პრეტორისა და კონსულის თანამდებობები. 98 წელს გამოსცა ტრაქტატი: „გერმანელების წარმოშობისა და გერმანიის ადგილმდებარეობის შესახებ“. შემდეგში, 98–116 წლებში შექმნა თავისი ორი მთავარი ნაწარმოები „ისტორია“ (Historiae) (14 წიგნისაგან შემდგარი, რომელიც მოიცავს 69–96 წლებში ამ წიგნებიდან დღესდღეობით შენარჩუნებულია I-IVთავები) „ანალი“ (Annalium ab excessu divi Augusti) (16 წიგნისაგან შემდგარი, რომელიც მოიცავს 14-68 წლებში)
წმინდა ემილიანე
წმინდა ემილიანე – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით - 31 ივლისი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამე ემილიანე იმპერატორ იულიან განდგომილის (361-363) მეფობისას აღესრულა ქრისტესთვის. იულიანეს სურდა, წარმართული ღვთაებების კულტი აღედგინა იმპერიაში, ამიტომ ქვეყნის ყოველ კუთხეში დაგზავნა ბრძანება - ამოეხოცათ ყველა ქრისტიანი.
მდინარე დუნაის ნაპირას მდებარე ქალაქ დოროსტოლში, სადაც წმინდა ემილიანე ცხოვრობდა, მეფის წარჩინებული მოხელე კაპიტოლინი ჩავიდა იმპერატორის ბრძანების აღსასრულებლად.
წმინდა ემილიანე წარმართთა შესაკრებელში შევიდა, დაამსხვრია ცრუღმერთების ქანდაკები, დაამხო სამსხვერპლოები და მიიმალა. მალე წარმართებმა შეიტყვეს, რომ საკერპო დარბეული იყო და, გაავებულებმა, ამ დროს შორიახლოს შემთხვევით მიმავალ გლეხს დაუწყეს ცემა. წმინდა ემილიანეს შეებრალა უდანაშაულო გლეხი და საჯაროდ განაცხადა, კერპები მე დავამსხვრიეო. უღმრთოებმა იგი შეიპყრეს და მსაჯულ კაპიტოლინს მიჰგვარეს. კარისკაცის ბრძანებით ნეტარი სასტიკად გვემეს, შემდეგ კი დაწვა მიუსაჯეს. კოცონზე შეგდებული ემილიანე უვნებელი დარჩა. ირგვლივ სასეიროდ შეკრებილი ბევრი წარმართი კი ცეცხლის ალმა შემუსრა. ბოლოს, როდესაც შეშა ჩაიწვა, მარტვილიმა ლოცვით შეჰვედრა სული უფალს, ეს მოხდა 363 წელს. მოგვიანებით კონსტანტინოპოლში წმინდა ემილიანეს სახელობის ტაძარი ააგეს, სადაც გადაასვენეს კიდეც მისი უხრწნელი ნაწილები.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 363
საწოლი (მეფე)
საწოლი მეფისა — საქართველოს მეფის მოსასვენებელი განსაკუთრებული დაწესებულება. აღწერილია ხელმწიფის კარის გარიგებაში (XIV საუკუნე). სასახლეში საწოლი მოიცავდა საკუთრივ დასაწოლ-დასაძინებელ, აგრეთვე „უკაზმავი“ მეფის სამყოფ და საწოლის სამსახურებლისათვის განკუთვნილ ოთახებს. მგზავრობისათვის არსებობდა მოძრავი საწოლი, რომელიც „სიკისტროსანი“ და „სასაგებლე“ ჯორებით გადაჰქონდათ ბარგისუხუცესსა და შუბოსან მესაწოლეებს. საწოლი მსახურთუხუცესის „ჴელისა“ იყო, უშუალოდ კი მას მესაწოლეთუხუცესი განაგებდა. დაცვას უზრუნველყოფდნენ „წინამწოლნი“, „კარის დარაჯა“ და არგნოსანი „საწოლის მეკარე“, კერძო სამსახურს — ფარეშები, ფარეშთუხუცესი და მეღვინე, ხოლო სახელმწიფო საქმეებზე მოხსენება-განკარგულებათა აღნუსხვა და დაწესებულების წლიური ანგარიშის შედგენა-შემოწმება საწოლის მწიგნობარს ევალებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
იაკინთე ამასტრიდელი
იაკინთე ამასტრიდელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით - 31 ივლისი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამე იაკინთე ქალაქ ამასტრიდაში მცხოვრებ კეთილმსახურ ქრისტიანთა ოჯახში დაიბადა. ახალშობილს სახელი სასწაულებრივ გამოცხადებულმა ანგელოზმა დაარქვა. ჩვილი სამი წლისა იყო, როცა უფალმა მისი ლოცვით მიცვალებული ყრმა მკვდრეთით აღადგინა. ამის შემდეგ ორივე ყმაწვილი ერთად იზრდებოდა, ერთად იღვწოდნენ კეთილმსახური ცხოვრებით. ერთხელ წმინდა იაკინთემ იხილა, თუ როგორ სცემდნენ თაყვანს ხეს წარმართები და, მათი გონების სიბრმავით გულშეძრულმა, ხე მოჭრა. ამისთვის უღმრთოებმა იგი სასტიკად აწამეს: კბილები ჩაუმსხვრიეს, ბაწრებით გაკოჭილი ათრიეს, და ბოლოს, საპყრობილეში ჩააგდეს, სადაც შეჰვედრა კიდეც სული უფალს.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ელექტრული ლოქო
ელექტრული ლოქო (Malapterurus electricus) — თევზი ლოქოსებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია მდინარე ნილოსსა და დასავლეთ აფრიკის მდინარეებში. სხეულის სიგრძე 30-50, იშვიათად 100 სმ აღწევს. აქვს პატარა თვალები, ვიწრო ლაყუჩის ნაპრალები, ელექტრული ორგანოები, რომლებიც 360 ვ-მდე ელექტროდენის იმპულსებს წარმოქმნიან. იკვებება პატარა თევზებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლოქოსებრნი
Poisson-chat électrique
ნინიგორი
ნინიგორი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ნინოსხევის (ალაზნის სისტემა) ნაპირებზე. ყვარელი-ლაგოდეხის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: განათლება, გელათი, ზემო გურგენიანი, ზემო ხიზა, ქვემო გურგენიანი, ხიზაბავრა). ზღვის დონიდან 310 მეტრი, ლაგოდეხიდან 5 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩრდილოეთი ტერიტორია
ჩრდილოეთი ტერიტორია (Northern Territory) — ავსტრალიის ტერიტორიული ერთეული ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. 1863 წელს ანექსირებულ იქნა სამხრეთ ავსტრალიის მიერ. 1911-დან გადავიდა ავსტრალიის მთავრობის მმართველობის ქვეშ. 1978 წელს მიენიჭა თვითმმართველობა. მისი სტატუსი ცოტა უფრო დაბალია ვიდრე შტატისა. ესაზღვრება შტატებს: დასავლეთ ავსტრალიას დასავლეთიდან (129-ე აღმოსავლეთ მერიდიანზე), სამხრეთ ავსტრალიას სამხრეთიდან (26-ე სამხრეთ პარალელზე) და კუინზლენდს აღმოსავლეთიდან (138-ე აღმოსავლეთ მერიდიანზე).
ჩრდილოეთიდან ტერიტორიას ეკვრის ტიმორის ზღვა, არაფურის ზღვა და კარპენტარიის ყურე. მიუხედავად იმისა, რომ შტატს უკავია დიდი ფართობი (1 349 129 კმ², მესამეა ავსტრალიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიალურ ერთეულებს შორის), იგი მეჩხერადაა დასახლებული. მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 211 945 ადამიანს (2011), რაც ყველაზე ცოტაა 7 დიდ ავსტრალიის შტატებსა და ტერიტორიებს შორის.
ამ ტერიტორიის ავსტრალიელი აბორიგენებით დასახლება დაიწყო 40 ათას წელზე მეტი ხნის წინათ. ვაჭრები კუნძულ სულავესიდან ყიდულობდნენ ადგილობრივი მაცხოვრებლებისაგან ზღვის პროდუქტებს მინიმუმ XVIII საუკუნეში და, დიდი ალბათობით, კიდევ 300 წლით უფრო ადრეც.
ტერიტორიის სანაპირო ევროპელებმა აღმოაჩინეს XVII საუკუნეში. პირველნი ევროპელებიდან, რომლებმაც სცადეს დაეარსებინათ დასახლება სანაპიროზე იყვნენ ბრიტანელები XIX საუკუნეში, მაგრამ 1869 წელს ქალაქ დარვინის დაარსებამდე ვერც ერთი მათგანი წარმატებით ვერ დამთავრდა. დღეისათვის შტატის ეკონომიკის საფუძველია ტურიზმი (კაკადუს ეროვნული პარკი უკიდურეს ჩრდილოეთში და ულურუ-კატა-ტიუტის ეროვნული პარკი უნიკალური კლდით — ულურუ ცენტრალურ ავსტრალიაში) და სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება.
დედაქალაქი და შტატის უდიდესი ქალაქი — დარვინი. მოსახლეობა ძირითადად კონცენტრირებულია არა სანაპირო რაიონებში, არამედ სტიუარტის შოსეს გასწვრივ. სხვა მსხვილი დასახლებული პუნქტებია — ალის-სპრინგსი, კატრინი, ნჰულუნბაი, ტენანტ-კრიკი.
ჩრდილოეთ ტერიტორიის მოსახლეობას ხშირად უბრალოდ ეძახიან ტერიტორიელებს (Territorians).
გეოგრაფია
ბევრი ძალიან პატარა დასახლებული პუნქტი მიმოფანტულია მთელ ტერიტორიაზე, მაგრამ მსხვილი ცენტრები თავმოყრილია სტიუარტის გზატკეცილის გასწვრივ, რომელიც ერთადერთი გზაა მაგარი საფარით და დარვინს აკავშირებს სამხრეთ ავსტრალიასთან.
ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე განლაგებულია ორი ეფექტიანი ბუნებრივი კლდოვანი წარმონაქმნი, ულურუ და კატა-ტიუტა, რომლებიც ადგილობრივი აბორიგენი მოსახლეობისთვის წმინდანებია და გახდნენ ძირითად ტურისტულ ღირსშესანიშნაობად.
ტერიტორიის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს კაკადუს ეროვნული პარკი, ვეთლენდით და მტაცებელი ცხოველებით. მისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს არაფურის ზღვა, აღმოსავლეთით არნემ-ლენდის ნახევარკუნძული, რომლის რეგიონალური ცენტრია დასახლებული პუნქტი მანინგრიდა, რომელიც მდებარეობს მდინარე ლივერპულის დელტაში. ჩრდილოეთ ტერიტორიის მდინარეთა ქსელი საკმაოდ განვითარებულია.
კლიმატი
ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე გამოირჩევა ორი კლიმატური ზონა.
ჩრდილოეთ ნაწილში, დარვინის ჩათვლით, კლიმატი ტროპიკულია მაღალი ტენიანობით და ორი სეზონით — ტენიანით (ნოემბრიდან აპრილამდე) და მშრალით (მაისიდან ოქტომბრამდე). მშრალი სეზონის განმავლობაში პრაქტიკულად ყოველდღე თბილა და მზეა, საშუალო ტენიანობაა დაახლოებით 30 %. იშვიათი ნალექები მოდის მაისიდან სექტემბრამდე. ყველაზე ცივი თვეებია — ივნისი და ივლისი, როდესაც ტემპერატურა დღისით შეიძლება დაეცეს 14 °C-მდე, მაგრამ უფრო დაბლა იშვიათად. სუსხი მთელი ისტორიული დაკვირვებების მანძილზე ჯერ არ დაფიქსირებულა.
ტენიანი სეზონი ასოცირდება ტროპიკულ ციკლონებთან და მუსონურ წვიმებთან. ნალექების ძირითადი ნაწილი მოდის დეკემბრიდან მარტამდე, როდესაც ხშირია ჭექა-ქუხილი, ხოლო ტენიანობა აღწევს 70 %-ზე მეტს. საშუალოდ ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე მოდის 1570 მილიმეტრზე მეტი ნალექი. ნალექების მაქსიმალური მოცულობა მოდის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, საშუალოდ 1800—2100 მილიმეტრი.
ცენტრალურ რეგიონში კლიმატი ნახევრად უდაბნოს ზონურია, უმნიშვნელო წვიმები, როგორც წესი მოდის ყველაზე ცხელი თვეების დროს — ოქტომბრიდან მარტამდე. წლის საშუალო ნალექების დონე არ აღემატება 250 მილიმეტრს.
ისტორია
ავსტრალიელი აბორიგენები ცხოვრობენ დღევანდელი ჩრდილოეთი ტერიტორიის მიწებზე 40 ათასი წლის განმავლობაში. მათსა და დღევანდელი ინდონეზიის ხალხებს შორის აქტიური სავაჭრო კავშირების კვალი ჩანს, მინიმუმ ბოლო 500 წლის განმავლობაში.
ბრიტანელების პირველი ოთხი ცდიდან დაეარსებინათ დასახლება მკაცრი კლიმატის მქონე ჩრდილოეთის სანაპიროზე სამი წარუმატებლად დამთავრდა დასახლებულთა შიმშილისა და უიმედობის გამო. 1825 წლიდან 1863 წლამდე ჩრდილოეთი ტერიტორია იყო კოლონია ახალი სამხრეთი უელსის ნაწილი, დროის მოკლე პერიოდის გამოკლებით 1846 წლის თებერვლიდან დეკემბრამდე, როდესაც იგი შედიოდა კოლონია ჩრდილოეთი ავსტრალიის შემადგენლობაში. 1863 წლიდან 1911 წლამდე ტერიტორია შედიოდა სამხრეთ ავსტრალიის შემადგენლობაში. ზუსტად ამ პერიოდში 1870 წლიდან 1872 წლამდე აშენდა მიწისზედა სატელეგრაფო ხაზი.
1883—1889 წლებში აშენდა სარკინიგზო ხაზი დარვინსა და პაინ-კრიკს შორის. ეკონომიკურ სისტემაში წინ იდგა მსხვილი რქოვანი პირუტყვისა და სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება. 1911 წელს პირუტყვის რაოდენობა აღწევდა 513 ათას სულს. ვიქტორია რივერ დაუნსის ფერმა იმ დროს მსოფლიოში ითვლებოდა უდიდეს მეცხოველეობის მეურნეობად (დაახლოებით 90 ათასი კმ² გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის თანახმად). ოქრო აღმოჩნდა 1872 წელს გრუვ ჰილში, პაინ-კრიკში, ბროკს-კრიკში და ბურუნდიში, ხოლო სპილენძის საბადო — დეილი რივერში.
1911 წლის 1 იანვარს, ფედერაციის დაარსებიდან ათი წლის შემდეგ, ჩრდილოეთი ტერიტორია გამოეყო სამხრეთ ავსტრალიას და სამართავად გადაეცა თანამეგობრობას.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ტერიტორიის დიდი ნაწილი იმყოფებოდა სამხედროების მმართველობის ქვეშ. ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა თანამეგობრობის დაარსების მომენტიდან, როდესაც ავსტრალიის შტატი ან ტერიტორია იმყოფებოდა სამხედროების მმართველობის ქვეშ. ომის დამთავრების შემდეგ ტერიტორიაზე კონტროლი დაუბრუნდა ფედერალურ მთავრობას.
ავსტრალიელი აბორიგენები აგრძელებდნენ ბრძოლას თავისი უფლებების დასაცავად, თანასწორი შრომის ანაზღაურებისა და მიწის ფლობის უფლების მისაღებად. ჩრდილოეთ ტერიტორიის აბორიგენი მოსახლეობისათვის კანონი მიწის ფლობის შესახებ ძალაში შევიდა 1977 წლის 26 იანვარს.
1978 წლიდან ტერიტორიას ჰყავს თავისი მთავრობა პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით და საკანონმდებლო ასამბლეა.
1996 წელს ჩრდილოეთი ტერიტორია ხანმოკლე დროის პერიოდში იყო ერთ-ერთი იმ, არც თუ ისე ბევრი ადგილებიდან მსოფლიოში, სადაც ლეგალიზებული იყო ნებაყოფლობითი ევთანასია, სანამ ეს კანონი არ გააუქმა ფედერალურმა პარლამენტმა.
პარლამენტი
ჩრდილოეთი ტერიტორიის პარლამენტი შედგება საკანონმდებლო ასამბლეის ერთი პალატისაგან, რომელიც შეიქმნა 1974 წელს და შეცვალა ადრე მოქმედი ნაწილობრივ არჩევითი საკანონმდებლო საბჭო.
საკანონმდებლო ასამბლეის ძალაუფლება ანალოგიურია ავსტრალიის შტატების ძალაუფლებასთან, მაგრამ ის ტერიტორიის პარლამენტთან წარდგენილია არა კონსტიტუციის ძალით, არამედ დელეგირებულია ფედერალური მთავრობის მიერ. ბრიტანეთის დედოფალს წარმოადგენს ჩრდილოეთი ტერიტორიის ადმინისტრატორი, რომლის თანამდებობაც ანალოგიურია შტატის გუბერნატორის თანამდებობასთან.
რამდენიმე წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა აგიტაცია ტერიტორიის სრულყოფილ შტატად გადაქცევისათვის. 1998 წელს ამ საკითხზე რეფერენდუმიც გაიმართა, მაგრამ შედეგი აღმოჩნდა უარყოფითი, რაც მოულოდნელი იყო, როგორც ტერიტორიის, ისევე ფედერალური მთავრობებისათვის, რამეთუ წინასწარი გამოკითხვები აჩვენებდნენ, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა მხარს უჭერდა ტერიტორიის შტატად გარდაქმნას. ჩრდილოეთ ტერიტორიას სთავაზობდნენ სენატში სამ ადგილს, ნაცვლად 12-ისა, რომელიც გარანტირებული აქვს თითოეულ დანარჩენ შტატებს (მოსახლეობის რაოდენობის დიდი სხვაობის გამო. სენატში თანაბარი წარმომადგენელთა რიცხვი ნიშნავდა იმას, რომ, ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლის ერთი ხმა უტოლდებოდა ვიქტორიის ან ახალი სამხრეთი უელსის შტატის 30-ზე მეტი მოსახლის ხმას). თვლიან, რომ რეფერენდუმის უარყოფითი შედეგის მიზეზი გახდა ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლეობის უარყოფითი დამოკიდებულება სენატში მათი წარმომადგენლების რაოდენობის გამო, რომელსაც დაემატა ტერიტორიის მაშინდელი პრემიერ-მინისტრის შეინ სტოუნის ეგრეთ წოდებული «ქედმაღლული მიდგომა» ამ საკითხზე.
ადმინისტრატორი
ჩრდილოეთი ტერიტორიის ადმინისტრატორი თანამდებობაზე ინიშნება ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორის მიერ. ამ კანდიდატურას თანამდებობაზე წარმოადგენს თანამეგობრობის მთავრობა და არა ტერიტორიის მთავრობა, მაგრამ, ჩამოყალიბებული პრაქტიკის მიხედვით, კანდიდატურა შეთანხმებულია ტერიტორიის მთავრობასთან. დღევანდელმა ადმინისტრატორმა ტომ პოლინგმა ფიცი დადო 2007 წლის 9 ნოემბერს.
ფედერალური წარმომადგენლობა
ჩრდილოეთი ტერიტორია ავსტრალიის პარლამენტში წარდგენილია წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის ორ-ორი წევრით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩრდილოეთი ტერიტორია იყოფა ადგილობრივი თვითმმართველობის 17 რაიონად, აქედან 11 საგრაფოა და 5 მუნიციპალიტეტი. ჩრდილოეთი ტერიტორიის პარლამენტმა ადგილობრივ საბჭოებს გადასცა ისეთი უფლებები, როგორიცაა: ქალაქის პლანირება, საგზაო ინფრასტრუქტურა და დასუფთავება. ადგილობრივი საბჭოების ბიუჯეტი ძირითადად ივსება ქონების გადასახადიდან და სამთავრობო გრანტებისაგან.
აბორიგენთა მიწის საბჭოები
ჩრდილოეთი ტერიტორიის აბორიგენთა მიწის საბჭოები აბორიგენთა რაიონული თვითმმართველოებია.
მოსახლეობა
ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლეობის რაოდენობამ 2010 წელს შეადგინა 229 675 ადამიანი, ანუ მთელი ავსტრალიის მოსახლეობის 0,8 %. მოსახლეობის მატება 2009 წელთან შედარებით შეადგინა 1,9 %, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ავსტრალიის ყველა შტატებსა და ტერიტორიებს შორის.
ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლეობა ყველაზე ახალგაზრდაა ავსტრალიაში, 15 წლამდე ასაკის მოსახლეობის მაღალი ხვედრითი წილისა და 65 წლამდე ასაკის მოსახლეობის დაბალი ხვედრითი წილის გამო. მოსახლეობის საშუალო ასაკი 30,3 წელია, რაც თითქმის 6 წლით ნაკლებია მთლიანი ავსტრალიის ამავე მაჩვენებელზე.
2006 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის 13,8 % დაიბადნენ ავსტრალიის ფარგლებს გარეთ. 2,6 % შემოვიდა ინგლისიდან, 1,7 % — ახალი ზელანდიიდან, 1,0 % — ფილიპინებიდან, 0,6 % — აშშ-დან და 0,5 % — აღმოსავლეთი ტიმორიდან.
ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლეობის 54 %-ზე მეტი ცხოვრობს ქალაქ დარვინში (აგლომერაცია ახლომდებარე ქალაქ პალმერსტონთან ერთად — 120 900 ადამიანი). მოსახლეობის ნახევარზე ცოტა ნაკლები ცხოვრობს სოფლად.
DOS
მინი|300პქ|[[FreeDOS-ის სამუშაო პანელი]]
ჩრდილოეთი ტერიტორია
რელიგია
ჩრდილოეთი ტერიტორიის მოსახლეობის 53,6 % საკუთარ თავს თვლიან ქრისტიანებათ. კათოლიკები შეადგენენ მსხვილ რელიგიურ ჯგუფს (20,3 % ტერიტორიის მოსახლეობისა), შემდეგ მოდიან ანგლიკანები (12,7 %), ავსტრალიის გაერთიანებული ეკლესია (7 %) და ლუთერანები (3,6 %). არაქრისტიანულ რელიგიებს შორის ყველაზე პოპულარულია ბუდიზმი (1,4 %), ისლამი (0,5 %) и ინდუიზმი (0,2 %). ტერიტორიის მოსახლეობის დაახლოებით 21,9 % არ თვლის თავს რომელიმე რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენლად.
DOS
DOS (Disk Operating System, ) — დისკური ოპერაციული სისტემა (დოს); პროგრამა, რომელიც ჩაწერილია ნაწილობრივ მუდმივ მეხსიერებაში, ნაწილობრივ დისკზე. იგი ახორციელებს დისკწამყვანის მართვას, ადგენს საჭირო ბილიკებისა და სექტორების მდებარეობას და გამორიცხავს მონაცემთა შემთხვევით დაზიანებას. პირველი საოპერაციო სისტემა მიკროკომპიუტერისთვის იყო CP/M, ხოლო როდესაც გამოვიდა 16-თანრიგიანი მანქანები, პოპულარობა უკვე MS-DOS–მა მოიპოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:DOS კატეგორია:ამერიკული გამოგონებები კატეგორია:დისკური ოპერაციული სისტემები
ჩრდილოეთი ტერიტორია
განათლება
ჩრდილოეთი ტერიტორიის სასკოლო განათლება ითვალისწინებს 6 წლიან სწავლებას დაწყებით სკოლაში, 3 წლიან სწავლებას საშუალო სკოლაში და 3 წლიან სწავლებას უფროს სკოლაში. ბავშვები, როგორც წესი სწავლას იწყებენ 5 წლის ასაკიდან. სკოლის დამთავრების შემდეგ მოსწავლეებს ეძლევათ ჩრდილოეთი ტერიტორიის სერტიფიკატები სწავლის სრული კურსის დამთავრების შესახებ. ასევე მოსწავლეები იღებენ რეიტინგს, რომელიც განსაზღვრავს უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობას. საერთაშორისო ბაკალავრიატის პროგრამით მუშაობს მხოლოდ ერთი სკოლა — კორმილდის კოლეჯი.
კონცელიძე
საკუთარი სახელი კონცელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
კატეგორია:ქართული გვარები
საწურბლე
საწურბლე — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, ალგეთის ხეობაში, მდინარის მარჯვენა მხარეს. ახლანდელი სოფელი მაწევანის (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) დასავლეთით. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნის I ნახევარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ვარისი (პერსონაჟი)
300px|მინი ვარისი (Varys) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის წარდგენილია 1996 წელს გამოცემულ წიგნ „სატახტოთა თამაშში“ და მოგვიანებით ჩნდება წიგნებში „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ირლანდიელმა მსახიობმა კონლეთ ჰილიმ.
ვარისი, ასევე ცნობილი როგორც ობობა, იყო საჭურისი და მსტოვართა უფროსი მეფე რობერტ ბარათეონის მცირე საბჭოში, სანამ არ მოუწია მეფის საბიჯელიდან გაქცევა ტირიონ სანისტერთან ერთად. ის იყო გამოცდილი მანიპულატორი და ჰქონდა მსტოვართა ხაზი ორ კონტინენტზე.
მიუხედავად იმისა, რომ მეფე რობერტ ბარათეონის სამსახურში მან შეასრულა უამრავი დაკვეთილი მკვლელობა, თუმცა, მისი ერთგულება გამომჟღავნდა დეინერის ტარგარიენის სამსახურში, მას სჯეროდა რომ დეინერისის მართველობა მშვიდობას მოუტანდა 7 სამეფოს. მან და ტირიონმა გაცურეს მირინში ერთად, თუმცა, ვოლანტისში გაიყვნენ ეს ორი კი საბოლოოდ შუერთდნენ, დეინერის ტარგარიენის მცირე საბჭოს. ვარისმა მოგვიანებით შეძლო და შეკრა უძლიერესი ალიანსი სადაც გააერთიანა, დორნი, რიჩი და დარგონსტოუნი (ტარგარიენებო) ლანისტერების წინააღდეგ. მოგვიანებით იგი შეუერთდა ტარგარიენების ძალებს დენერისის დაბადების ადგილას, დრაგონსტოუნში. მიუხედავად ორი მოკავშირის დაკარგვისა, რომელიც მან დაიბარა ომის დროს, ვარისმა განაგრძო დენერისის მსახურება, როგორც მისი მსტოვართა ოსტატი დიდი ომის დროს.
ბიოგრაფია
ვარისი, დაიბადა ვიწრო ზღვის გადაღმა, ლისში. ის დაბადებიდანვე მონა იყო, ამიტომაც უწევდა მსახიობთა ჯგუფთან ერთად თავისუფალ ქალაქებში მოგზაურობა, მანამ სანამ, მისმა ბატონმა ჯადოქარს არ მიჰყიდა, მირში. მას ეგონა რომ ჯადოქარი მასზე სექსუალურად იძალადებდა, თუმცა, ვარისის აზრით მას უარესი უნდოდა: ჯადოქარმა მას დაალევინა წამალი რომელიც არ აძლევდა მოძრაობის საშუალებას, თუმცა, ტკივილს არ მაცირებდა ჯადოქარმა მას მოაჭრო სასქესო ორგანო და გამოიყენა ჯადოსნურ რიტუალში. როდესაც ჯადოქარმა ვარისის სასქესო ორგანო ცეცხლში ჩააგდო, ცეცხლი გალურჯდა, ჯადოქარმა უცნაური სიტყვები წარმოთქვა და ხმამ უპასუხა. რიტუალის შემდეგ ჯადოქარმა ის გარეთ გააგდო რადგან, ფიქრობდა რომ ის უსარგებლო იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
Rhytidoponera peninsularis
Rhytidoponera peninsularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სახელმწიფო მინისტრი
ისტორია
სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობა გავრცელებულია საფრანგეთში, მიუხედავად იმისა, რომ ის არაა მოხსენიებული საფრანგეთის 1958 წლის კონსტიტუციაში. მმართველობის ფრანგული მოდელის გავრცელებასთან ერთად სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობა გავრცელდა სხვა ქვეყნებშიც, სადაც შერეული, ნახევრადსაპრეზიდენტო მმართველობაა.
სახელმწიფო მინისტრი, როგორც წესი, ითვლება მთავრობის წევრად. ხშირად ის ინიშნება პრეზიდენტის მიერ, რათა პრეზიდენტმა გაზარდოს საკუთარ მხარდამჭერთა რიცხვი მთავრობის შემადგენლობაში. სახელმწიფო მინისტრების თანამდებობები შემოიღება სახელმწიფოსათვის მნიშვნელოვანი, მაგრამ დროებითი ამოცანების გადასაჭრელად. სახელმწიფო მინისტრი არ მართავს სამინისტროს, მას მხოლოდ მცირერიცხოვანი აპარატი გააჩნია. ამიტომაც სახელმწიფო მინისტრებს „უპორტფელო მინისტრებს“ უწოდებენ.
სახელმწიფო მინისტრები საქართველოში
1995-2004 წლებში არსებობდა ამ სახელმწოდების თანამდებობა საქართველოში, მაგრამ არსებითად, ის არ წარმოადგენდა სახელმწიფო მინისტრს კლასიკური გაგებით, არამედ ეს იყო პრეზიდენტის კანცელარიის უფროსი.
სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობა საქართველოში დაწესდა 2004 წელს. საქართველოს მთავრობის შემადგენლობის ხშირ ცვლასთან ერთად იცვლებოდა სახელმწიფო მინისტრების თანამდებობები და დასახელებები. ამჟამად მოქმედი სახელმწიფო მინისტრებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მთავრობა კატეგორია:სახელმწიფო აპარატი
პარა
პარა (Para) — შტატი ბრაზილიაში მდინარე ამაზონის ქვედა დინებაში. პარა ეკონომიკურად სუსტად განვითარებული შტატია. ადმინისტრაციული ცენტრია ბელენი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მუნტენია
thumb|frame|[[რუმინეთის რუკა. მუნტენია გამოსახულია ყვითლად]] მუნტენია, მოძვ. მულტანია (Muntenia) — ისტორიული ოლქი ვლახეთში, მდინარეებს დუნაისა (სამხრეთ-აღმოსავლეთით) და ოლტს (დასავლეთით) და კარპატებს შორის. ესაზღვრება ოლტენიას, მოლდავეთსა და ტრანსილვანიას. მუნტენიის ისტორიული დედაქალაქია ტირგოვიშტე. უმსხვილესი ქალაქი ბუქარესტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ისტორიული ოლქები კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები
ჭყიმი
ჭყიმი (Anthriscus) — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. მრავალ-, ორ- ან ერთწლოვანი მაღალი ბალახებია. 20-მდე სახეობა იზრდება ევრაზიაში, 7 — საქართველოში, მათ შორის, 1 (A. ruprechtii) კავკასიის ენდემია, 2 (A. schmalhausenii, A. sosnowskyi) — საქართველოსი; ამათ გარდა გვხვდება ღრინჭოლა (A. nemorosa), ჭყიმამხალი (A. cerefolium), ჩალამბარა (A. cerefolium var. trichocarpa ან A. trichosperma). იზრდებიან მთის შუა სარტყელიდან ალპურ სარტყელამდე ბუჩქნარებში, ტყეებში, ჩამონაზვავებზე, მორენებზე.
ჭყიმამხალი (A. cerefolium) მოჰყავთ გურიაში ბოსტნებში. ეს არის თეთრყვავილებიანი 40-70 სმ სიმაღლის მცენარე, რომელიც ოხრახუშს ენათესავება. ნაყოფი მოგრძო ოვოიდურია, დაახლოებით 1 სმ სიგრძისა.
ისტორიულად ჭყიმი კავკასიის ენდემია და თავის დროზე რომაელების მიერ იქნა შემოტანილი ევროპაში.
კულინარია
ჭყიმს იყენებენ, როგორც გარნირს სალათებში, ფრინველის ხორცის, ზღვის პროდუქტების კერძების შესაკმაზად. განსაკუთრებით პოპულარულია ეს მცენარე საფრანგეთში, სადაც მას ომლეტთან და სუპთანაც ხმარობენ. მისი საგემოვნო თვისებები უფრო დახვეწილია ოხრახუშთან შედარებით და მას დაკრავს ძირტკბილას ან ანისულის მცირედი გემოც.
გამოყენებები
ტრადიციულად მას მიეწერება არტერიული წნევის დამწევი თვისებები. ძმართან ერთად იყენებენ სლოკინის სამკურნალოდ. ითვლება საჭმლის მონელების მასტიმულირებელ აგენტად.
სოფლის მეურნეობაში ზოგჯერ იყენებენ ლოკოკინების რეპელენტადაც.
ტოქსიკურობა
დაკრეფვის დროს მისმა წვენმა (განსაკუთრებით, ინტენსიური მზის შუქის პირობებში) შეიძლება გამოიწვიოს ალერგიული ფოტოსენსიბილიზებული რეაქცია, ფიტოფოტოდერმატიტი. სხვა ქოლგოსნებსაც შეიძლება ჰქონდეთ მსგავსი ეფექტი. იმის გამო, რომ გარეგნულად ეს მცენარე ჰგავს კონიოს (Conium), საჭიროა გაფრთხილება, რომ არ აგვერიოს ეს ორი მცენარე, რადგანაც კონიო ძლიერ ტოქსიკურია და საჭმელში მისმა გამოყენებამ შეიძლება სასიკვდილო მოწამლვა გამოიწვიოს.
კულტივაცია
ჭყიმი ყველაზე უკეთესად იზრდება პირდაპირ ნათესიდან, მისი გადარგვა შეიძლება გართულდეს მისი გრძელი მთავარღერძიანი ფესვის დაზიანების გამო.
მას უყვარს გრილი და ტენიანი ადგილები, სხვაგვარ გარემოში იგი ადრე გადადის ყვავილობაზე. ყვავილობაზე ნაადრევი გადასვლის პროფილაქტიკას წარმოადგენს ასევე ფოთლების რეგულარული შეგროვება.