cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სკელიგი (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2009 წლის ფილმები
კორნ-და-ტინიძონგი
კორნ-და-ტინიძონგი (Corn da Tinizong) — მთა ალბულის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სავონინისა და ბერგიუნის მუნიციპალიტეტებს შორის, გრაუბიუნდენის კანტონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Technomyrmex brevicornis
Technomyrmex brevicornis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus sklarus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
NGC 7291
NGC 7291 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1876 წლის 21 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Technomyrmex butteli
Technomyrmex butteli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩრდილოეთ მაკედონიის რადიოსადგურების სია
ქვემოთ მოცემულია ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის რადიოსადგურების სია.
დომინგო ნიეტო
thumb|right|170px|დომინგო ნიეტო დომინგო ნიეტო (Domingo Nieto y Márquez; დ. 5 აგვისტო, 1803, ილო, პერუ — გ. 17 თებერვალი, 1844, ლიმა, პერუ) — პერუელი  პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. პერუს დიდი მარშალი (1828). 1843–1844 წწ. ეკავა პერუს პრეზიდენტის თანამდებობა.
ხარულის ქედი
ხარულის ქედი — კავკასიონის სამხრეთი ტოტი. გამოეყოფა მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედს მწვერვალ ლაღზწითთან. თითქმის მერიდიანული მიმართულებისაა. არის ერთი მხრივ, მდინარეების დიდი ლიახვისა და პატარა ლიახვის, მეჯუდისა და ლეხურის, მეორე მხრივ, მდინარეების არაგვისა და ქსნის წყალგამყოფი. ბოლოვდება ზებეყურის მასივით.
ხარულის ქედის თხემზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ განლაგებულია მწვერვალები : ყელი (3628), ქნოღო (3284 მ), გალავდური (3230 მ), წითელი ხატი (3026 მ), ძირისი (2594 მ), ცხრაწყარო (2347 მ), მთაწმინდა (2276 მ), ზებეყური (2118 მ). აგებულია იურული, ცარცული და პალეოგენური, უმთავრესად ტერიგენული ქანებით. ქედის ჩრდილოეთ, 3000 მეტრზე მაღალ მონაკვეთზე არის ძველი გამყინვარების ნიშნები.
ქედის თხემის უმეტესი ნაწილი ალპურ სარტყელშია და მდელოს ბალახეულით არის შემოსილი, კალთები ტყიანია.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები
სერბო-ხორვატისტიკა
სერბო-ხორვატისტიკა — სამეცნიერო-აკადემიური დისციპლინა და სპეციალობა, რომელიც სერბულ-ხორვატული ენისა დიალექტების, ენის ისტორიის შესწავლითაა დაკავებული.
სერბო-ხორვატისტიკას სხვაგვარად ასევე სერბულ-ხორვატულ ფილოლოგიასაც უწოდებენ, მაგრამ სიტყვა ფილოლოგია მაინც ამ მეტად მრავალფეროვანი სამეცნიერო დისციპლინის მხოლოდ ერთ ნაწილს აღნიშნავს.
სერბო-ხორვატისტიკა არის სლავისტიკური, კერძოდ კი დასავლეთსლავისტიკური მეცნიერების ერთ-ერთი დარგი, თუმცა თავისი უფრო ფართო მნიშვნელობით შეიძლება მოიცავდეს ყოფილი იუგოსლავიის ისტორიულ-პოლიტიკურ, ქვეყანათმცოდნეობით, კულტუროლოგიურ შესწავლასა და კვლევას.
ცნების ისტორია და დღევანდელი მდგომარეობა
უწინ სერბო-ხორვატისტიკა მოიაზრებოდა სერბ, ხორვატ და ბოსნიელ ხალხთა ლიტერატურების, საერთოდ კულტურების შემსწავლელ დარგადაც. იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ წარმოქმნილ ქვეყნებში, ამ ლიტერატურებისა და კულტურების სახელწოდებების შესაბამისად ქვეყნების მიხედვით მოხდა სერბო-ხორვატისტიკის როგორც დარგის სეპარაცია სამ ძირითად სერბისტიკად, ხორვატისტიკად და ბოსნისტიკად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
Camponotus singularis singularis
Camponotus singularis singularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ალმინუ-აფონსუ
ალმინუ-აფონსუ (Almino Afonso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 236 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმარიზალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 871 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.04 კმ²-ზე. ფართობი 128 038 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ერზინჯანი
ერზინჯანი (ზაზაკი; ქურთული: Erzingan, Երզնկա Erznka, ანტიკური Erez) — ქალაქი და ერზინჯანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი აღმოსავლეთ ანატოლიაში, თურქეთში. მისი მეზობელი ქალაქებია: ერზურუმი, სივასი, თუნჯელი, მალათია, ბაიბურთი და სხვ. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,185 მეტრზე. მოსახლეობა შეადგენს 107,000 კაცს (2000).
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
საფრიჭა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი საფრიჭა შეიძლება აღნიშნავდეს:
აზერბაიჯანის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტო
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტო (აზერბაიჯანულად: Azərbaycan Respublikası Dövlət Turizm Agentliyi) — სამთავრობო ორგანო, რომელიც შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით კულტურისა და ტურიზმის სფეროში სახელმწიფო მმართველობის გაუმჯობესების მიზნით.
ისტორია
სააგენტო შეიქმნა 2018 წლის 20 აპრილს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ბაზაზე.
2018 წლის 21 აპრილს პრეზიდენტის ბრძანებით ,,აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ახალი შემადგენლობის შესახებ" ფუად ნაგიევი დაინიშნა სახელმწიფო ტურიზმის სააგენტოს თავმჯდომარედ.
სტრუქტურა
პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის განკარგულებით, სააგენტო მოიცავს: აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტოს აპარატურას (განყოფილებები და სექტორები) და რეგიონალური ტურიზმის სამსახურებს.
პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტოს საქმიანობის უზრუნველყოფის შესახებ“ პრეზიდენტის ბრძანებულებით, დასაქმებულთა რაოდენობა განისაზღვრა 55 საშტატო ერთეულით.
საქმიანობის სფეროები
პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის ბრძანებით სააგენტოს განსაზღვრული საქმიანობებია:
მონაწილეობა მიიღოს შესაბამის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმირებაში და უზრუნველყოს ამ პოლიტიკის განხორციელება;
შესაბამის სფეროში ნორმატიული საქმიანობის განხორციელება; მინი|296x296პქ|აზერბაიჯანის ემბლემა განახორციელოს სახელმწიფო რეგულირება, სახელმწიფო კონტროლი და კოორდინაცია შესაბამის სფეროში;
ტურიზმის განვითარების მიზნით სხვა სამთავრობო უწყებებთან, საწარმოებსა და ორგანიზაციებთან, აგრეთვე ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან, მათ შორის საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან დაკავშირებული საქმიანობის უზრუნველყოფა;
ორგანიზება გაუწიოს ზემოთ აღნიშნული ტერიტორიის მიზანმიმართულ გამოყენებას და უზრუნველყოს მათი შენარჩუნება;
ეროვნული კულინარიული მაგალითების დაცვა და პოპულარიზაცია.
შესაბამის სფეროში ნორმალიზაციის საქმიანობიდან გამომდინარე ამოცანების შესრულება;
შესაბამის სფეროსთან დაკავშირებული სახელმწიფო პროგრამებისა და განვითარების კონცეფციების შემუშავება და განხორციელება;
უზრუნველყოს ადამიანისა და სამოქალაქო უფლებებისა და თავისუფლებების განხორციელება საქმიანობასთან დაკავშირებით;
დაქვემდებარებული სააგენტოების მეშვეობით ტურიზმის მომსახურების გაუმჯობესების უზრუნველყოფა;
ჩაატაროს სამეცნიერო კვლევები და გამოკვლევები ტურიზმის სფეროში არსებული ვითარების, განვითარების სამომავლო მიმართულებებისა და პერსპექტივების დასადგენად;
ჯანმრთელობის, სპორტის, მთის და ზამთრის ტურიზმის, კულტურული, ექსტრემალური, საქმიანი, ეკოლოგიური ტურიზმის, პლაჟის, სანადირო ტურიზმისა და სხვა სახის ტურიზმის განვითარების უზრუნველყოფა;
მონაწილეობა მიიღონ ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარებაში, შესაბამისი საჰაერო, საზღვაო, საავტომობილო და სარკინიგზო ქსელების ჩათვლით და ითანამშრომლონ შესაბამის უწყებებთან ამ ფაქტორების გავითარების მიზნით;
უზრუნველყოს საზღვაო სამგზავრო ტრანსპორტის სერვისების განვითარება კასპიის ზღვაში, აგრეთვე ბაქოს წყალსატევში;
ტურიზმის საგანმანათლებლო პროგრამებში ინვესტიციების წახალისება;
შესაბამის სფეროში სხვა აღმასრულებელი ხელისუფლების მუშაობის, აგრეთვე შესაბამისი ორგანოების, ასოციაციების და იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია;
შესაბამის სფეროში საერთაშორისო ურთიერთობების კოორდინაცია, საერთაშორისო ორგანიზაციებში გაერთიანება.
საერთაშორისო თანამშრომლობა
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტო ამჟამად თანამშრომლობს მრავალ საერთაშორისო ორგანიზაციასთან, როგორიცაა მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაცია, შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობა (BSEC), თურქულენოვანი ქვეყნების თანამშრომლობის საბჭო, დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაცია (სუამი), ეკონომიკური თანამშრომლობა ორგანიზაცია (ECO) და რამდენიმე სხვა ორგანიზაცია.
2018 წლის 2 ნოემბერს ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტომ მონაწილეობა მიიღო ბისეკის მიერ სტამბოლში გამართულ კონფერენციაში.
2018 წლის 7 აგვისტოს, თურქულენოვანი ქვეყნების თანამშრომლობის საბჭოსთან კავშირის ფარგლებში, ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტოს და აზერბაიჯანის ტურიზმის ბიუროს წარმომადგენლებმა მონაწილეობა მიიღეს ასტანაში ტურიზმის სამუშაო ჯგუფის მე -13 სესიაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები კატეგორია:აზერბაიჯანის სამინისტროები
მირონცხება
წმინდა მირონის ცხება მონათლულს სულიწმიდის მეშვეობით ანიჭებს სასიცოცხლო ძალას. ესაა უფლის მადლის გადმოსვლის ნიშანი მოსანათლავზე, რომელიც ამით ეკლესიის წიაღში გადადის და სულიერი ცხოვრება ქრისტიანი კაცისა იწყება. რიტუალი სრულდებოდა ეპისკოპოსის მიერ ხელის დადებით, შემდეგ მორწმუნეთა გამრავლების გამო გამარტივდა მირონის – სურნელოვანი ნახარში ზეთის წაცხებით შუბლზე, ყურებზე, ნესტოებზე, თვალებზე, ხელ–ფეხზე. ხელის დადება კი მღვდლობის წესად დაკანონდა (II და IV საეკლესიო ყრილობები ხელის დადებას აღარც ახსენებენ). საქმე მოციქულთა უკვე იძლევა ამ წესის გასაღებს, რასაც იესოს სიტყვები მიუთითებს სახარებაში („ბანილ იყვნეს სახელითა უფლისა იესოსითა. მაშინ დასხმიდეს ხელთა მათ ზედა, და მიაქუნდა სული წმინდა“). ხელის დადება, მერე მირონცხება ახალ აღთქმაში სხვაგანაც ნახსენებია. აქედან მომდინარეობს ტერმინი ხელდასხმა.
ალეხანდრო სილვა
ალეხანდრო სილვა — ჩილელი გიტარისტი, რომელიც მოღვაწეობს მძიმე მეტალის ჟანრში. უკეთ ცნობილია, როგორც მისი საკუთარი ჯგუფის, Alejandro Silva Power Cuarteto, დაფუძნებელი და მთავარი გიტარისტი.
სილვამ გიტარის დაკვრა თოთხმეტი წლის ასაკიდან დაიწყო. 2004 წელს G3-ის ტურნეზე ჩილეში მან დაუკრა ისეთ გიტარისტებთან ერთად, როგორებიც არიან მარტი ფრიდმანი, ჯო სატრიანი, სტივ ვაი და ბილი შიჰანი.
ალეხანდრო სილვა არის ასევე გიტარის მასწავლებელი და ხმის ინჟინერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მძიმე მეტალ გიტარისტები კატეგორია:G3
ნიმბას მთის ნაკრძალი
ნიმბას მთის ნაკრძალი – ნაკრძალი გვინეასა და კოტ-დ’ივუარში, მდებარეობს ნიმბას მთებში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია 1981 წლიდან. 1992 წლიდან შეტანილია საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიაში. გარდა ამისა ნაკრძალის გვინეიური ნაწილი შედის მსოფლიოს ბიოსფერული რეზერვატების ქსელში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გვინეაში კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კოტ-დ'ივუარში
NGC 7292
NGC 7292 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1872 წლის 6 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ძამა
ძამა — მდინარე ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში, სათავე აქვს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2140 მეტრ სიმაღლეზე, ერთვის მტკვარს მარჯვნიდან აგარაში. სიგრძე 42 კმ. აუზის ფართობი 342 კმ². მთავარი შენაკადებია: ტყემლოვანისწყალი, სათიბე და ღვანანა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. ახასიათებს წყალმოვარდნები ზაფხულ-შემოდგომაზე.
საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ ზღუდერთან 3,23 მ³/წმ (1987 წლის მონაცემები). იყენებენ სარწყავად.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ლაოკოონი
იგი იყო ანკეტის შვილი (ჰიგინის მიხედვით), ანჰისის ძმა და აპოლონის ქურუმი. მან აპოლონის ნების საწინააღმდეგოდ იქორწინა და ქვეყანას საკუთარი შვილები მოუვლინა. ემფორიონის თანახმად, აპოლონი სასტიკად განრისხდა მასზე, ვინაიდან ლაოკოონი და მისი მეუღლე აპოლონის ქანდაკების ქვეშ შეწყვილდნენ. ერთ-ერთი ტროელის, ანთენორის გადმოცემით, მისი ორი შვილი ტყუპები იყვნენ.
ერთი ვერსიით, აპოლონმა ლაოკონის მოსაკლავად გააგზავნა ორი გველი, რომლებმაც ზღვა გადაცურეს და შეჭამეს ლაოკოონის შვილები ანტიფანტი და თიმბროსი, ხოლო შემდეგ თვით ლაოკოონიც მოგუდეს. მეორე ვერსიით, ყველაფერი ათენას განრისხებას მოჰყვა და გველებმა თავი ათენას ქანდაკების ფარს შეაფარეს (ან ისინი კუნძულ კალიდნიდან მოცურდნენ და ადამიანებად გადაიქცნენ). არქტინის ვერსიით, გველებმა მხოლოდ ლაოკოონი და მისი ერთი შვილი მოკლეს. ერთ-ერთი მითის მიხედვით კი გველების მიერ მხოლოდ მისი შვილები იქნენ გაგუდულნი, ხოლო თვით ლაოკოონი ცოცხალი გადარჩა, რათა სამუდამოდ ეტირა საკუთარი ბედი. ლაოკოონს ვხვდებით სოფოკლეს ტრაგედიაში “ლაოკოონი” (370-377). აქ იგი ანჰისის ძმაა.
ლაოკონის ისტორიამ მხატვრობაშიც ჰპოვა ასახვა – მაგალითად ელ გრეკომ შექმნა რამდენიმე ნახატი, რომლებზეც ქურუმი და მისი შვილებია გამოხატული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ტროელები
წოფი I
წოფი I — გვიანდელი აშელისა და ადრინდელი მუსტიეს ხანის ძეგლი სოფ. წოფის (მარნეულის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად. ბანასწყლის მარცხენა ნაპირზე. წარმოადგენს გამარმარილოებული კირქვის ნაპრალში მოწყობილ ღია ტიპის ძეგლს, სადაც ადამიანი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ცხოვრობდა. აღმოჩენილია 1957 (აკად. ნ. ბერძენიშვილი), გათხრილია 1957-1958 (გ. გრიგოლია). კულტურული ფენის საერთო სისქე 3 მ-ზე მეტია. გამოვლინდა 5 საცხოვრებელი ჰორიზონტი, რომლებიც ერთმანეთისაგან მხოლოდ შეფერილობით განსხვავდება. მოპოვებულია 2800 ქვის ნივთი (მათ შორის ნუკლეუსები, ანატკეცები, სახოკები, წვეტანები და სხვა). წოფი I-ის ქვის ინდუსტრია არალევალუაზური, არაფაცეტირებულია, ახლოს დგას მუსტიეს კულტურის ვარიანტთან და ჯერჯერობით ცალკეა საქართველოს პალეოლითურ ძეგლებს შორის. წოფი I-ში დადგენილია ცხოველთა 11 სახეობა. წოფი I-ის ფაუნა: ბეწვიანი მარტორქა, ნამარხი ცხენი და ვირი, ნიამორი, დაღესტნური ჯიხვი, კეთილშობილი ირემი, დომბა, დათვი და სხვა.
წოფის ინვეტარში აღმოჩენილია „შომუ-თეფეს ტიპის“ შემადგენელი ნამგლის ჩანართები. არის აგრეთვე ამ ნამოსახლარზე ცნობილი დაკბილული მსხვილრეტუშიანი სამკელი დანა. აქვე ნაპოვნი ორი დიდი ზომის ობსიდიანის ლამელა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Camponotus singularis rufomaculatus
Camponotus singularis rufomaculatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ანტონიუ-მარტინსი
ანტონიუ-მარტინსი (Antônio Martins) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმარიზალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 907 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.2 კმ²-ზე. ფართობი 244 897 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
Technomyrmex cheesmanae
Technomyrmex cheesmanae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანთროპოსოფია
მინი|შტაინერის დიზაინით [[1920 წელს შექმნილი პირველი გოეთეანუმი, დორნახი, შვეიცარია.]] ანთროპოსოფია — სულიერი ფილოსოფია, დაფუძნებული რუდოლფ შტაინერის მიერ, რომელსაც თანამედროვეობაში მოჰყავს ცენტრალური ევროპის სულიერი ტრადიციები. ეს ფილოსოფია განიხილავს ობიექტური, გონებრივად აღსაქმელი სულიერი სამყაროს არსებობას, რომლის პირდაპირი წვდომაც შესაძლებელია შინაგანი განვითარებით — უფრო სპეციფიკურად გრძნობადი განცდებისაგან დამოუკიდებელი აზროვნების ფორმის ცნობიერად გამომუშავებით. სულიერი სამყაროს კვლევაში ანთროპოსოფია ისახავს ფიზიკური სამყაროს საბუნებისმეტყველო-მეცნიერული კვლევების დარი სიზუსტის და სიცხადის მიღწევას.
ანთროპოსოფიური საზოგადოების საერთაშორისო ცენტრი გოეთეანუმი მდებარეობს დორნახში, შვეიცარიაში.
ისტორია
მეოცე საუკუნის დასაწყისისთვის შტაინერის ინტერესები სულ უფრო და უფრო შორს მიდიოდა სულიერ კვლევებში. მისმა კვლევებმა დაინტერესება ჰპოვა მათ რიგებშიც ვინც უკვე ორიენტირებულნი იყვნენ სხვადასხვა სულიერი იდეებისკენ; მათ შორის იყო თეოსოფიური საზოგადოება. თეოსოფია იმ დროს საკმაოდ პოპულარული იყო გერმანულ და ავსტრიულ ეზოთერულ წრეებში. შტაინერის იდეებს თეოსოფიურ საზოგადოებაში დადებითად შეხვდნენ, რამაც გამოიწვია მისი ინდივიდუალობის გამყარება და მანამდე არსებული ერთგვარი დუმილის დარღვევა რომელიც მისთვის დამახასიათებელი იყო ადრეულ წლებში. სწორედ აქ იპოვა მან არამარტო მისი ეზოთერული პარტნიორი და რიგით მეორე ცოლი, მერი ფონ სივერსი (ბერლინის თეოსოფიური შტაბბინის მფლობელი), არამად პასუხი მისსავე „ავტობიოგრაფიაში“ დასმულ კითხვაზე: „...როგორ ვიპოვო გზა რომ გამოვხატო ის რასაც მე შინაგანად პირდაპირ, ცხადლივ აღვიქვამ ჩემი თანამედროვეებისათვის გასაგები ცნებებით?“
შტაინერმა თავის თავზე იტვირთა ლიდერის როლი თეოსოფიური საზოგადოების სექტორზე გერმანიაში, გახდა რა მისი მდივანი 1902 წელს, მისი ლიდერობის დროს წევრთა რაოდენობა დრამატულად გაიზარდა, რამდენიმე პიროვნებიდან სამოცდაცხრა ლოჟამდე.
1907 წლისთვის ბზარი შტაინერსა და ძირითად თეოსოფიურ საზოგადოებას შორის აშკარა გახდა. საზოგადოება თუ ორიენტირებული იყო აღმოსავლურ და განსაკუთრებით ინდურ მიდგომაზე, შტაინერი ცდილობდა განევითარებინა გზა რომელიც მოიცავდა ქრისტიანობისა და მეცნიერების შერწყმას. გახლეჩა მოხდა საბოლოოდ, როდესაც იმდროინდელი თეოსოფიური საზოგადოების პრეზიდენტმა, ანი ბეზანტმა, დაიწყო ჯიდუ კრიშნამურტის რეინკარნირებულ ქრისტედ გაცხადება. შტაინერი ამას სასტიკად უარყოფდა და ნებისმიერ შედარებას კრიშნამურტსა და ქრისტეს შორის აბსურდად მიიჩნევდა; მრავალი წლის შემდეგ კრიშნამურტიმ აგრეთვე უარყო ეს მტკიცება. შტაინერი გამოეყო თეოსოფიურ საზოგადოებას. მას მიჰყვა გერმანული სექტორის წევრების უმრავლესობა, ისევე როგორც სხვა ეროვნული სექტორების წევრებიც.
1912 წელს შეიქმნა ანთროპოსოფიური საზოგადოება. I მსოფლიო ომის შემდეგ ანთროპოსოფიურმა მოძრაობამ ახალი მიმართულებები დაისახა. ჩამოყალიბდა პროექტები როგორიცაა სკოლები, ცენტრები განსაკუთრებული საჭიროებების მქონეთათვის, ორგანული ფერმები და სამედიცინო კლინიკები. 1923 წელს შტაინერმა დააარსა „სულიერი მეცნიერების სკოლა“, ამ სკოლის სულიერ საფუძვლად მან დაწერა მანტრული პოემა „დაარსების საფუძვლის მედიტაცია“ სადაც გამოხატა ადამიანის სამშვინველის ასპექტები გარე და სულიერ სამყაროებთან მიმართებით. ერთი წლის შემდეგ კი, 1925 წელს, შტაინერი გარდაიცვალა.
მეორე მსოფლიო ომმა დროებით შეაფერხა ანთროპოსოფიული მოძრაობა ევროპის უმეტეს წილზე, რადგანაც ანთროპოსოფიული საზოგადოება და მისი შვილობილი მოძრაობები აღიკვეთნენ ნაციონალ–სოციალისტების მიერ. ფაქტობრივი მონაცემებით, არც ერთი ანთროპოსოფი არასოდეს გამხდარა ნაციონალ–სოციალისტური პარტიის წევრი.
2007 წლის მონაცემებით, ანთროპოსოფიული საზოგადოების ეროვნული ფილიალები დაარსებულ იქნა 50 ქვეყანაში და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით 10,000მდე ინსტიტუტი აგრძელებდა მუშაობას ანთროპოსოფიის საფუძვლებზე. იმავე წელს ანთროპოსოფიულ საზოგადოებას ეწოდა ევროპული ისტორიის ყველაზე მნიშვნელოვანი ეზოთერული საზოგადოება. .
ანთროპოსოფიის ეტიმოლოგია
ტერმინი ანთროპოსოფია არის ბერძნული ენიდან — ανθρωποσοφία, ἄνθρωπος ნიშნავს ადამიანს, ხოლო σοφία — სიბრძნეს. შტაინერამდე ეს ტერმინი გამოყენებული აქვთ ოკულტისტ აგრიპა ფონ ნეთესჰაიმს, ალქიმიკოსს თომას ვოჰანს და ფილოსოფოსებს იმანუელ ჰერმან ფიხტესა და რობერტ ციმერმანს; შტაინერს თავისი სადოქტორო თეზისი სწორედ ფიხტეზე აქვს დაწერილი. იგი აგრეთვე ესწრებოდა ციმერმანის გაკვეთილებს ვენის უნივერსიტეტში.
შტაინერმა თავისი ფილოსოფიის ამ სიტყვით მოხსენიება თეოსოფიის შენაცვლებით ადრეულ 1900-იან წლებში დაიწყო.
კეჟერაშვილი
საკუთარი სახელი კეჟერაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ანთროპოსოფია
სულიერი ცოდნა და თავისუფლება
შტაინერმა განასხვავა ანთროპოსოფიური მიდგომა როგორც კონვენციური მისტიციზმისაგან, რომელსაც მისი აზრით აკლდა ზუსტი ცოდნის სიცხადე, ასევე საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებისგან, რომელთაც ის მიიჩნევდა როგორც გარე სამყაროს კვლევით თვითნებურად შეზღუდულს.
ადამიანური ბუნების არსი
შტაინერი ადამიანის შემადგენლობაში განიხილავდა ფიზიკურ სხეულს, რომელსაც საერთო ბუნება აქვს არაორგანულ სამყაროსთან, სიცოცხლის სხეულს (ე.წ. ეთერულ სხეულს), რომელსაც ფლობს ყველა ცოცხალი არსება (მათ შორის მცენარეებიც), გრძნობელობის და ცნობიერების მატარებელ ასტრალურ სხეულს, აგრეთვე წარმოდგენილს ცხოველებში და ეგოს, რომელიც განამტკიცებს თვით–ცნობიერების უნარს და უნიკალურია ადამიანებისთვის.
ანთროპოსოფია აღწერს ადამიანის ცნობიერების ხანგრძლივ განვითარებას შემდეგნაირად: ადამიანი ევოლუციის საწყის ეტაპებზე ფლობდა რეალობის ინტუიციურ აღქმას, რომელიც ასევე მოიცავდა სულიერი რეალობების ნათელხილვურ აღქმას. კაცობრიობა პროგრესულად ავითარებდა ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს და შესაბამისად ელეოდა ინტუიციურ და ნათელხილვურ განცდებს, რომელნიც იქცნენ ატავისტურ გადმონაშთებად. ცნობიერების მზარდმა ინტელექტუალიზაციამ, რომელიც თავდაპირველად ევოლუციის პოზიტიურ მიმართულებას წარმოადგენდა, განაპირობა ჭარბი დამოკიდებულება აბსტრაქციაზე და კავშირის გაწყვეტა როგორც ბუნებრივ ასევე სულიერ რეალობებთან. ამრიგად ევოლუციაში წინ წაწევა საჭიროებს ახალ უნარებს რომლებიც გააერთიანებენ ინტელექტუალური აზროვნების სიცხადეს „იმაგინაციურთან“, და კიდევ უფრო შორს ცნობიერად მოპოვებულ „ინსპირაციულ“ და „ინტუიციურ“ ხედვასთან.
ანთროპოსოფია საუბრობს ადამიანის სულის რეინკარნაციაზეც, რომ ადამიანი გადის არსებობის სხვადასხვა საფეხურებს, განიცდის რა ინკარნაციას დედამიწაზე ფიზიკურ სხეულში, ცხოვრობს დედამიწაზე, ტოვებს სხეულს და შედის სულიერ სამყაროში, სანამ კვლავ დაბრუნდება დედამიწაზე ახალი სიცოცხლისათვის. ფიზიური სხეულის სიკვდილის შემდეგ ადამიანის სული აჯამებს განვლილ ცხოვრებას, აღიქვამს რა მის მოვლენებს მათი გადმოსახედიდან ვის მიმართაც იგი სიცოცხლეში ქმედებდა. ამ პროცესსა და შემდგომი სიცოცხლისათვის მომზადების ფაზამდე ხდება რთული ტრანსფორმაცია. ინდივიდუალის კარმული მდგომარეობა საბოლოოდ განსაზღვრავს მშობლების ვინაობას, ფიზიკურ სხეულს, მიდრეკილებებს და უნარებს რომლებიც უზრუნველყოფენ გამოწვევებს და შესაძლებლობებს შემდგომი განვითარებისთვის.
შტაინერმა აღწერა ზოგიერთი წინაპირობა რომელიც განსაზღვრავს ადამიანის სხვადასხვა ცხოვრებებს შორის ურთიერთდამოკიდებულებას, ანუ კარმას.
ქრისტე ლუციფერსა და არიმანს შორის
ლუციფერი და არიმანი (სატანა) ანთროპოსოფიაში წარმოდგენილნი არიან ორ პოლარულ, ძირითადად, ავი ზეგავლენის მქონე ფიგურებად სამყაროსა და ადამიანის განვითარებაში. შტაინერმა აღწერა მათი როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი ასპექტები. მან დაახასიათა ლუციფერი შემდეგნაირად: „თამაშობს ადამიანის ამპარტავნებაზე და სთავაზობს მას ღვთაებრიობის ილუზიას, მაგრამ ასევე აქეზებს კრეატიულობასა და სულიერებას; არიმანი როგორც ბნელი სული, რომელიც აცდუნებს ადამიანებს რომ „...უარყონ მათი კავშირი ღვთიურ სამყაროსთან და მთელი არსებით იცხოვრონ მატერიალურ პლანზე, მაგრამ ასევე ხელს უწყობს ინტელექტსა და ტექნოლოგიას. ორივე ფიგურა განაპირობებს ავისმომტან შედეგებს როდესაც მათი გავლენა უადგილო და ცალმხრივია, თუმცა ამავდროულად მათი ზეგავლენა აუცილებელია ადამიანის თავისუფლების არსებობისათვის .“
გამოყენება
ანთროპოსოფიამ გამოყენება ჰპოვა შემდეგ სფეროებში:
ვალდორფის განათლება
ეს არის პედაგოგიური მოძრაობა 1000–ზე მეტი ვალდორფის სკოლით (ამ სახელის საფუძველია პირველი ასეთი სკოლა, დაარსებული შტუტგარტში 1919 წ.) მსოფლიოს 60–მდე ქვეყანაში; მათი უმრავლესობა დამოუკიდებელი (კერძო) სკოლებია. ვალდორფის სკოლები იღებენ სრულ ან ნაწილობრივ სამთავრობო დაფინანსებას ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში, ავსტრალიასა და ამერიკის შეერთებული შტატების ზოგიერთ ნაწილში.
ანთროპოსოფიული მედიცინა
შტაინერს წაკითხული აქვს ლექციების სერიები ექიმებისა და სამედიცინო სტუდენტებისათვის. აქედან დაედო საფუძველი ალტერნატიულ სამედიცინო მოძრაობას, რომელიც დღეს ასობით ექიმს მოიცავს, ძირითადად, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში და გააჩნია საკუთარი კლინიკები, საავადმყოფოები, სამედიცინო სკოლები. ყველაზე ფართოდ გამოყენებული მეთოდი წარმოადგენს ფითრის ექსტრაქტების გამოყენებას კიბოს თერაპიაში.
განათლება და მომსახურება განსაკუთრებულ საჭიროებების მქონეთათვის
1922 წელს იტა ვეგმანმა შვეიცარიაში დააფუძნა ანთროპოსოფიული ცენტრი ზონენჰოფი, განსაკუთრებული საჭიროებების მქონეთა განათლებისათვის. 1940 წელს კარლ კიონიგმა დააარსა „კემპჰილის მოძრაობა“ შოტლანდიაში. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით გავრცელდა და განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ბავშვებისა და ზრდასრულებისათვის ამჟამად 100–ზე მეტი კემპჰილის საზოგადოება და სხვა ანთროპოსოფიული თავშესაფარი არსებობს მსოფლიოს 22–მდე ქვეყანაში.
არქიტექტურა
შტაინერს დაახლოებით 13–მდე შენობის დიზაინი ეკუთვნის, რომელთაგან ბევრი უნიკალური ორგანულ-ექსპრესიული არქიტექტურის მნიშვნელოვანი ნიმუშია. მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, აღსანიშნავია გოეთეანუმის ორი შენობისა დორნახში, შვეიცარიაში. ანთროპოსოფი არქიტექტორების შემდგომი თაობების მიერ ათასობით სხვა შენობა იქნა აგებული.
სია იმ არქიტექტორებისა, რომლებზეც ანთროპოსფიულმა სტილმა ძლიერი ზეგავლენა იქონია, მოიცავს იმრე მაკოვეცს უნგრეთში, ჰანს შარუნსა და იოახიმ ებლეს გერმანიაში, ერიკ ასმუსენს შვედეთში, კენჯი იმაის იაპონიაში, თომას რაუს, ანტონ ალბერტსსა და მაქს ვან ჰუუტს ჰოლანდიაში, კრისტოფერ დეისა და კემპჰილის არქიტექტორებს გაერთიანებულ სამეფოში, თომფსონს და როუზს ამერიკაში, დენის ბაუმენს კანადაში, და ვალტერ ბარლეი გრიფინსა და გრეგორი ბერჯესს ავსტრალიაში.
ერთ–ერთ ყველაზე ცნობილ თანამედროვე მაგალითს ანთროპოსოფიული არქიტექტურისა წარმოადგენს „აი–ენ–ჯი ჰაუსი“, „აი–ენ–ჯი ბანკის“ შენობა ამსტერდამში, რომელსაც რამდენიმე ჯილდო აქვს მოპოვებული თავისი ეკოლოგიური დიზაინისა და დამოუკიდებელი ეკოლოგიისადმი მიდგომის გამო, როგორც ავტონომიურ შენობასა და როგორც ეკოლოგიური არქიტექტურის მაგალითს.
ევრითმია
შტაინერის მიერ ჩამოყალიბებულმა ევრითმიის ხელოვნებამ ადრევე გაითქვა სახელი. ევრითმია იღვწის ცეკვის სულიერი საფუძვლების განახლებისაკენ, სიტყვებისა და მუსიკის ხილულ მოძრაობებში გამოხატვის გზით. აქტიური სასცენო ჯგუფები და სასწავლო ცენტრები ამჟამად 12 ქვეყანაში მდებარეობს.
სოციალური ფინანსები
მსოფლიოს გარშემო არსებობს რიგი ბანკები, კომპანიები, საქველმოქმედო ორგანიზაციები და სკოლები, დაკავებული ბიზნესის კოოპერატიული ფორმების განვითარებისთვის, რომლებიც სარგებლობენ შტაინერის იდეებით ეკონომიკური ასოციაციების შესახებ, ისახავენ რა მიზნად მსოფლიოს ეკონომიკაში ჰარმონიული და სოციალურად პასუხისმგებლური როლის მიღწევას. პირველ ანთროპოსოფიულ ბანკს წარმოადგენდა “Gemeinschaftsbank für Leihen und Schenken” ბოხუმში, გერმანიაში, დაარსებული 1974 წელს. ინგლისურენოვან სამყაროში ანთროპოსოფიიდან აღმოჩენილი ბანკების მაგალითებია: ტრიოდოს ბანკი, დაარსებული 1980 წელს და ამჟამად მოქმედი გაერთიანებულ სამეფოში, ნიდერლანდებსა და ესპანეთში, ლა ნეფი საფრანგეთში და “RSF Social Finance” სან ფრანცისკოში.
სოციალური მიზნები
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, შტაინერი განსაკუთრებით აქტიური და ცნობადი იყო გერმანიაში, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ის ფართოდ კითხულობდა ლექციებს სოციალურ რეფორმებზე წინადადების წამოყენებით. შტაინერი ნაციონალიზმის მკაცრი კრიტიკოსი იყო, რომელსაც დრომოჭმულად მიიჩნევდა, მხარს კი უჭერდა სოციალური სოლიდარობის მიღწევას, ინდივიდუალური თავისუფლების გზით. პეტიცია, რომელიც მოითხოვდა რადიკალურ ცვლილებებს გერმანულ კონსტიტუციაში და გამოხატავდა მის ძირითად სოციალურ იდეებს, ფართოდ იყო გავრცელებული. შტაინერის მთავარი წიგნი სოციალურ რეფორმაზე არის „სოციალური განახლებისკენ“.
სულიერი განვითარების გზები
შტაინერის მიხედვით, არსებობს რეალური სულიერი სამყარო, საიდანაც მატერიალურმა თანდათან განიცადა კონდენსაცია და ევოლუცია. შტაინერი თვლიდა რომ სულიერი სამყაროს კვლევა სწორ გარემოებებში შესაძლებელია პირდაპირი განცდით, ეთიკური და შემეცნებითი თვით-დისციპლინის მკაცრი ფორმების პრაქტიკის პირობებში. შტაინერმა მრავალი ისეთი სავარჯიშო აღწერა, რომელიც, მისი აზრით, ასეთი დისციპლინის განმტკიცებას ემსახურებოდა. მათი ყველაზე ვრცელი განხილვა მოცემულია წიგნში „როგორ შევიმეცნოთ ზენა სამყაროები“. ამ სავარჯიშოების მიზანია ცნობიერების უფრო მაღალი დონეების განვითარება მედიტაციისა და დაკვირვების გზით.
შტაინერი თვლიდა რომ მისი კვლევის წარმოდგენილი ანგარიშები მნიშვნელოვან დახმარებას გაუწევდა სხვებს სულიერი გამოცდილებების შეძენის დროს. იგი აცხადებდა რომ სულიერი სავარჯიშოების კომბინაცია (მაგ.: კონცენტრაცია საგანზე, როგორიცაა მცენარის თესლი), მორალური განვითარება (ფიქრების, გრძნობების და ნების კონტროლი შერწყმული თვისებებთან, როგორიცაა: გახსნილობა, შემწყნარებლობა და დამყოლობა) და სხვა სულიერი მკვლევარების მოხსენებების გაცნობა საუკეთესო შედეგებს მოუტანდა ინდივიდუალს სულიერ განვითარებაში წინსვლისთვის. ის განუწყვეტლივ უსვამდა ხაზს, რომ ნებისმიერი შინაგანი, სულიერი ვარჯიში ისე უნდა განხორციელებულიყო რომ არანაირი ზემოქმედება არ მოეხდინა ადამიანის ჩვეულებრივ ცხოვრებისეულ პასუხისმგებლობებზე.
ანთროპოსოფიაში, შემოქმედებითი ექსპრესია განიხილება როგორც პოტენციურად ფასეული ხიდი სულიერ და მატერიალურ რეალობებს შორის.
შინაგანი განვითარების საწინდრები და საფეხურები
შტაინერის მიერ წამოყენებული სულიერი გზის საწინდრები მოიცავს სერიოზული შემეცნების დაწყების ნებას, ფაქტობრივი მტკიცებულების პატივისცემასა და პასუხისმგებლურ დამოკიდებულებას. ამ გზაზე პროგრესისათვის მთავარი კი შემდეგი თვისებების ჰარმონიული გამომუშავებაა :
შტაინერი აღიქვამს მედიტაციას როგორც კონცენტრაციას და აზროვნების ძალის გაუმჯობესებას. ცნობიერად რაიმე იდეაზე, გრძნობაზე ან განზრახვაზე ყურადღების გადატანით მედიტანტი მიზნად ისახავს ჯანსაღი აზროვნების მიღწევას. შტაინერის ხედვით, კონვენციური გრძნობად–მატერიალური ცოდნა მიიღწევა აღქმისა და ცნებების ურთიერთდაკავშირებით. ეზოთერული წვრთნის ანთროპოსოფიული გზა გამოკვეთს ზე–გრძნობადი ცოდნის სამ შემდგომ საფეხურს, რომელიც ინდივიდუალის სულიერი პროგრესის გზაზე არაა აუცილებელი მკაცრი რიგითობით გამოიხატოს.
სულიერი სავარჯიშოები
შტაინერმა აღწერა რიგი სავარჯიშოებისა, რომელიც მისი რწმენით სულიერი განვითარების საწინდარი იყო. მრავალი სხვა დამტკიცდა სხვა ანთროპოსოფების მიერ. საყრდენ პრინციპს წარმოადგენს ის, რომ „სულიერი აღქმისაკენ გადადგმულ თითოეულ ნაბიჯს თან უნდა უძღოდეს სამი ნაბიჯი მორალურ განვითარებაში“. ანთროპოსოფიის მიხედვით, მორალური განვითარება ამჟღავნებს, თუ რა ხარისხით აქვს ადამიანს თავის შინაგან განვითარებაზე კონტროლი მოპოვებული და როგორ შეუძლია სხვა ადამიანებთან სულიერი თანაცხოვრება ჰარმონიაში. ის აჩვენებს რეალურ პროგრესს სულიერ განვითარებაში, რისი ნაყოფიც შეიცნობა სულიერ აღქმაში. ის ასევე გარანტიას იძლევა ყალბი აღქმების ან ილუზიების (რომელთაც შესაძლოა ადგილი ჰქონდეთ როგორც გარე, ისევე შინაგან სამყაროში) და ნამდვილი აღქმების გარჩევაში ან, უკეთ რომ ჩამოვაყალიბოთ, სუბიექტური ელემენტების ზეგავლენისა და ობიექტური რეალობის გარჩევაში.
ადგილი დასავლურ ფილოსოფიაში
შტაინერმა განავითარა გოეთეს კონცეფცია იმაგინაციური ძალისა, რომელსაც შეუძლია გრძნობით აღქმული საგნის ფორმისა (მისი გარე გამოხატულების გამოსახულება) და მასზე არსებული წარმოდგენის (მისი შინაგან სტრუქტურის ან ბუნების გამოსახულება) სინთეზი. შტაინერმა ამ კონცეფციას დაამატა ის, რომ აზროვნების განვითარებაში შემდგომი საფეხურიც არსებობს, როდესაც მოაზროვნე საკუთარ აზროვნების პროცესს აკვირდება. „დაკვირვების ორგანო და დაკვირვებული აზროვნების პროცესი ამგვარად ერთი ხდება, ისე რომ მიღწეული მდგომარეობა ერთდროულად წარმოადგენს აღქმას აზროვნებით და აზროვნებას აღქმით.“
ამგვარად, შტაინერის ხედვით, ჩვენ შეგვიძლია გადავლახოთ სუბიექტ-ობიექტის დანაწევრება შინაგანი ქმედებით, მიუხედავად იმისა, რომ ნებისმიერი ადამიანური განცდა სწორედ ამ დანაწევრებით იწყება. ამასთან დაკავშირებით, შტაინერი განიხილავს ნაბიჯს — გარე შთაბეჭდილებებით განპირობებული აზროვნებიდან გარე შეგრძნებებისაგან თავისუფალი აზროვნებისკენ. ის ახასიათებს ამგვარ აზრებს, როგორც მათემატიკურს ან ლოგიკურს. შტაინერი მიიჩნევდა, რომ ამგვარად მან წარმოადგინა თავისუფალი ნებელობის წყარო აზროვნებაში და განსაკუთრებით გარე შეგრძნებებისგან თავისუფალ აზროვნებაში.
ეპისტემური საფუძვლის მქონე, შტაინერის ანთროპოსოფიული ნამუშევრები წარმოდგენილია „თავისუფლების ფილოსოფიაში“. ადრეულ შრომებში შტაინერი ცდილობდა გადაელახა დეკარტისეული იდეალიზმი და კანტისეული სუბიექტივიზმი გოეთეს კონცეფციის განვითარებით ადამიანური არსის შესახებ, როგორც ბუნებრივ–ზებუნებრივი მთლიანობა — ბუნებრივი, როგორც კაცობრიობა ბუნების პროდუქტი და ზებუნებრივი, როგორც, ჩვენი, ადამიანების შემეცნებითი უნარი, რომლითაც შეგვიძლია ბუნების სფეროდან გაღწევა და ამ ძალების არეკვლა ფილოსოფიაში, ხელოვნებასა და მეცნიერებაში. შტაინერი იყო ერთ–ერთი პირველი ევროპელი ფილოსოფოსი, რომელმაც გადალახა სუბიექტ–ობიექტის დანაწევრება დასავლურ აზროვნებაში. მიუხედავად მისი ნაკლები ცნობადობისა ფილოსოფიის წრეებში, მისი ფილოსოფიური იდეები აიტაცა ოუენ ბარფილდმა (ხოლო მისი გავლით გავლენა იქონია ინკლინგსზე, ქრისტიანი მწერლების ოქსფორდულ ჯგუფზე, ჯონ ტოლკინის და კლაივ ლიუისის მონაწილეობით) და რიჩარდ ტარნასმა.
მეცნიერებისა და სულის ერთიანობის შესაძლებლობა
შტაინერს სწამდა მეცნიერული აზროვნების სიცხადის გადატანისა სულიერ გამოცდილებებზე, რომელთა სამყოფელს იგი აღიქვამდა როგორც ობიექტურად არსებულ სულიერ სამყაროს. შტაინერმა ცნო მათემატიკა, რომელიც აღწევს სიზუსტეს თვით აზროვნებაში, ამგვარად შინაგან განცდებში და არა ემპირიულ დაკვირვებაში, როგორც სულიერ გამოცდილებაში თავისი ეპისტემოლოგიის საფუძვლად.
ქრისტე როგორც დედამიწის ევოლუციის ცენტრი
შტაინერის ნაწერები, მიუხედავად იმისა, რომ პატივისცემას გამოხატავს ყველა რელიგიისა და კულტურული განვითარების მიმართ, აქცენტს აკეთებს დასავლურ ტრადიციაზე, როგორც თანამედროვე მოთხოვნილებების შესაბამისად განვითარებულზე. ის ახასიათებს ქრისტეს და მის მისიას დედამიწაზე, როგორც ინდივიდუალური ცნობიერების მომტანს, რითიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ადამიანის განვითარებაში. ამავდროულად:
ამგვარად, ანთროპოსოფია მიიჩნევს, რომ არსებობს ქმნილება, რომელსაც ერთიანობაში მოყავს პრე–ქრისტიანული რელიგიები ქრისტიანულთან და არ არის წარმოდგენილი არც ერთი ცალკეული რელიგიით. ეს ქმნილება, შტაინერის მიხედვით, არა მარტო სამოთხიდან დაცემის გამომსყიდველია, არამედ უნიკალური საყრდენი წერტილია დედამიწის ევოლუციური პროცესებისა და კაცობრიობის ისტორიის.
გამოჩენილი მხარდაჭერები
ანთროპოსოფიას დროის მანძილზე ჰყოლია ცნობილი მხარდაჭერები თავად მოძრაობის გარეთ. მათ შორის ყოფილა ბევრი მწერალი, მხატვარი და მუსიკოსი: სოლ ბელოუ, ანდრეი ბელი, , იოზეფ ბოისი , ოუენ ბარფილდი, ვასილი კანდინსკი  ; ნობელის ლაურეატები სელმა ლაგერლოფი , ალბერტ შვაიცერი, ანდრეი ტარკოვსკი , ბრუნო ვოლტერი და ალტერნატიული ნობელის პრიზიორი იბრაჰიმ აბულეიში.
მეცნიერული საფუძვლები
მიუხედავად იმისა, რომ რუდოლფ შტაინერი ვენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს სწავლობდა, მან სადოქტორო ნაშრომი ეპისტემოლოგიაში დაიცვა და მისი შრომების ძალზე მცირე ნაწილი უკავშირდება პირდაპირ ემპირიულ მეცნიერებებს. მის მოწიფულ შრომებში, როდესაც ის ეხებოდა მეცნიერებას, ხშირად იყო წარმოდგენილი გოეთესებური მეცნიერება, როგორც თანამედროვე მატერიალისტური მეცნიერების ალტერნატივა.
მის პირველად ინტერესს წარმოადგენდა მეცნიერული მეთოდოლოგიის გამოყენება შინაგანი გამოცდილებების სფეროში და შტაინერმა უწოდა კიდეც ანთროპოსოფიას “Geisteswissenschaft” (პირ.: გონის მეცნიერება, კულტურული ან სულიერი მეცნიერება), ტერმინი, რომელიც ჩვეულებრივ გამოიყენება გერმანულში ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებთან მიმართებით.
კარლო ვილმანი მიუთითებს რომ, ანთროპოსოფიული მეთოდოლოგია არ გვთავაზობს შესაძლებლობას მისი უტყუარობის უარსაყოფად, გარდა სულიერი გამოძიებისა თავისივე საკუთარი პროცედურებით, აგრეთვე ინტერსუბიექტური მტკიცება ხდება შეუძლებელი საყოველთაოდ მიღებული მეცნიერული მეთოდებით; ამგვარად ის ვერ ერგება პოზიტივისტური მეცნიერების კრიტიკას. პიტერ შნაიდერი ამგვარ წინააღმდეგობებს უწოდებს უსაფუძვლოს, რადგან თუ არაგრძნობადი, არაფიზიკური სფერო არსებობს, მაშინ, შტაინერის მიხედვით, ნამდვილი, შეურეველი ფიქრის გამოცდილება სწორედ ამ სფეროს ეკუთვნის და, შესაბამისად, შეუძლებელი იქნებოდა ემპირიული საფუძვლის მქონე ზეგრძნობადი შინაარსის შესაძლებლობის გამორიცხვა.
რელიგიური ბუნება
როგორც მკაფიოდ სულიერი მოძრაობა, ანთროპოსოფია ხშირად მოუხსენებიათ რელიგიური ფილოსოფიად. 2005 წელს კალიფორნიის ფედერალურმა სასამართლომ დაადგინა, რომ ჯგუფი, რომელიც ამტკიცებდა ანთროპოსოფიის რელიგიურ ბუნებას, პრივილეგირებულს სახელმწიფოს მხრიდან, ვერ უზრუნველყო საკმარისი მტკიცებულებები. ეს საქმე გასაჩივრების სტადიაშია. 2000 წელს საფრანგეთის სასამართლომ დაადგინა, რომ სამთავრობო მინისტრის მოხსენიება ანთროპოსოფიისა, როგორც კულტი, იყო ცილისმწამებლური.
რასობრივი განცხადებები
ანთროპოსოფიული იდეები, რასობრივ დებატებში, ერთი მხრივ, გაკრიტიკებული ყოფილა მათი ძლიერი პოზიციის გამო რასიზმის წინააღმდეგ: "1930იანი წლების შუიდან მოყოლებული, ნაციონალურ-სოციალისტურმა იდეოლოგებმა შეუტიეს ანთროპოსოფიულ მსოფლმხედველობას, როგორც ნაცისტურ-რასისტული და ნაციონალისტური პრინციპების საწინააღმდეგოს. ანთროპოსოფია მიიჩნევდა „სისხლს, რასას და ნათესაობას“, როგორც პრიმიტიულ ინსტინქტებს, რომლებიც უნდა დაძლეულიყო." მეორე მხრივ, გაკრიტიკებული ყოფილა რასების საფეხურებრივი განლაგების გამო, რომელსაც მიაწერენ შტაინერის ფილოსოფიას: "...რასასთან მიმართებით, ცნობიერების ევოლუციის გულუბრყვილო ვერსია, თეორია, რომელიც საფუძველს უქმნის როგორც ანთროპოსოფიას ასევე ვალდორფის განათლებას, ზოგჯერ აყენებს ერთ რასას მეორის ქვემოთ განვითარების სხვადასხვა განზომილებებში." ანთროპოსოფიულმა საზოგადოებამ ამერიკაში განაცხადა:
ივანე იანტბელიძე
ივანე (ვანო) იანტბელიძე (დ. 14 იანვარი, 1954, სამტრედია) — ქართველი მსახიობი, თელავის ვაჟა-ფშაველას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1986).
ბიოგრაფია
ივანე იანტბელიძე დაიბადა 1954 წლის 14 იანვარს ქალაქ სამტრედიაში. 1971 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, 1975 წელს კი — შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1975 წლიდან თელავის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია, 2001 წლიდან კი — ამავე თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.
მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია, ასევე საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ყოველწლიური პრემია სეზონში შესრულებული საუკეთესო სახისათვის „ალალე“ (1987) და „ჰენრიხ მეოთხე“ (1993), პრიზი მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის ფილმში „ორი ხევსური“ (2006).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თელავის საპატიო მოქალაქეები (2014) კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები
ჩითახევი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)
ჩითახევი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, (დვირის თემში). მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში. მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 950 მეტრი, ბორჯომიდან 10 კილომეტრი.
სოფლის ტერიტორიაზე მდინარე მტკვარზე აგებულია ჰესი. სოფლის მახლობლად დგას „მწვანე მონასტერად“ წოდებული ჩითახევის წმინდა გიორგის მონასტერი, რომელიც XIII საუკუნეზე გვიანდელი უნდა იყოს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი.
თეჯენი (მდინარე)
სქოლიო
კატეგორია:ავღანეთის მდინარეები კატეგორია:ირანის მდინარეები კატეგორია:თურქმენეთის მდინარეები
მეღვრეკისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
მეღვრეკისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეღვრეკისის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (9,8 X 6,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კარის ჩარჩო, კუთხეები და ზედა სარტყელი მოპირკეთებულია რუხი ქვით. სამხრეთით კარი და ორი სარკმელია, აღმოსავლეთითა და დასავლეთით - თითო სარკმელი. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით. ეკლესიას სამხრეთით და დასავლეთით აქვს მინაშენები.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კრუშევოს მანიფესტი
კრუშევოს მანიფესტი — სავარაუდი მანიფესტი, რომელიც გამოქვეყნდა კრუშევოს რესპუბლიკის რევოლუციური კომიტეტის მიერ 1903 წლის ილინდენის აჯანყების დროს. მანიფესტი დაწერეს ნიკოლა კარევმა და ნიკოლა კიროვმა. მასში გამოკვეთილია აჯანყების მიზნები. იგი მოუწოდებს მუსლიმან მოსახლეობას, შეუერთდეს მთავრობის ძალებს ტირანიისა და მონობის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რათა მოიპოვონ თავისუფლება და დამოუკიდებლობა. მანიფესტის ტექსტი პირველად გამოქვეყნდა 1923 წელს. ამ მანიფესტის ორიგინალი შემორჩენილი არ არის და მისი ისტორიული უტყუარობა საკამათოა.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
ხუდაფერინის ხიდები
ხუდაფერინის ხიდები (Xudafərin körpüsü,, Խոդա Աֆարինի կամուրջ) — შუა საუკუნეების (დაახლოებით XII—XIII საუკუნეების) ორი საფეხმავლო ხიდი, რომლებიც კვეთენ მდინარე არაქსს სოფელ კუმლაქსა და ხუდაფერინთან. მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს ირანი, ხოლო მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს აზერბაიჯანის ჯაბრაილის რაიონი. 2020 წლის 18 ოქტომბრამდე, მარჯვენა ნაპირი მდებარეობდა ოკუპირებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ჰადრუთის რაიონში.
ხიდებიდან ერთ-ერთი, 15 თაღიანი, სამუშაო მდგომარეობაშია, ხოლო მეორე 11 თაღიანი დანგრეულია (შემორჩა მხოლოდ სამი შუა თაღი). მიუხედავად იმისა, რომ წერილობითი წყაროები 15 თაღიანი ხიდის მშენებლობას VII საუკუნეს მიუთითებს, მას მაინც XII საუკუნეს მიაკუთვნებენ, რომელიც შემდგომში აღადგინეს და გაარემონტეს. 11 თაღიანი ხიდი სავარაუდოდ XIII საუკუნეში, ჰულაგუიანების ეპოქაში აშენდა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
Camponotus singularis
Camponotus singularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კვანჭილაშვილი
საკუთარი სახელი კვანჭილაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ავღანეთის საგარეო ურთიერთობები
ავღანეთის საგარეო ურთიერთობები 2021 წელს ქაბულის დაცემის შემდეგ, რასაც საერთაშორისო საზოგადოების მიერ აღიარებული ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკის დაცემა და თალიბანის რეჟიმის დამყარება მოჰყვა, გარდამავალ ფაზაშია. ახალი რეჟიმი, ავღანეთის ისლამური საამირო, არცერთ სახელმწიფოს უღიარებია. მართალია, ზოგიერთ სახელმწიფოს ისლამურ საამიროსთან არაფორმალური დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს, მაგრამ ისლამური რესპუბლიკის წარმომადგენელთათვის ფორმალური ურთიერთობები შეზღუდულია.
ისტორია
საბჭოთა კავშირის შეჭრამდე ავღანეთი ნეიტრალური სახელმწიფო იყო. იგი საგარეო ურთიერთობებში მიუმხრობლობის პოლიტიკას ირჩევდა და იმ სახელმიწოფოებს შორისაა, რომელთაც პირველი და მეორე მსოფლიო ომების დროს ნეიტრალური პოზიცია ეკავათ. საერთაშორისო ფორუმებზე ავღანეთი ძირითადად აზიისა და აფრიკის მიუმხრობელი ქვეყნების პოზიციას იკავებდა. 1950-იან და 1960-იან წლებში, ცივი ომის დროს ავღანეთი როგორც საბჭოთა კავშირის, ისე ამერიკის მხრიდან იღებდა ეკონომიკურ მხარდაჭერას, თუმცა საბჭოთა კავშირისგან განსხვავებით, აშშ-მა ავღანეთისთვის ექსტენსიური სამხედრო დახმარების გადაცემაზე უარი თქვა, რის გამოც დაუდ ხანსა და სსრკ-ს შორის ურთიერთობები დათბა, თუმცა ოფიციალურად ავღანეთი კვლავ მიუმხრობელი დარჩა. 1978 წლის აპრილში გადატრიალების შემდეგ ნურ მუჰამედ თარაქის მთავრობამ საბჭოთა კავშირთან და მის კომუნისტ სატელიტებთან კიდევ უფრო ახლო კავშირები დაამყარა.
1979 წლის დეკემბერში საბჭოთა კავშირის შეჭრის შემდეგ, ავღანეთის საგარეო პოლიტიკა სსრკ-ის პოლიტიკის შესაბამისი იყო. 1988 წელს ჟენევის შეთანხმების ხელმოწერით მაჰემდ ნაჯიბულამ ავღანეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის ისმალურ სამყაროშა და მიუმხრობლობის მოძრაობაში იზოლაციის დასრულება სცადა, მაგრამ უშედეგოდ.
საბჭოთა ოკუპაციის პერიოდში დასავლური სახელმიწფოების დიდ ნაწილს, მათ შორის აშშ-საც, ქაბულში მცირე დიპლომატიური მისიები ჰყავდათ. 1989 წელს ავღანეთიდან საბჭოთა კავშირის გასვლის შემდეგ სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ შექმნილი არასტაბილური მდგომარეობის გამო ბევრმა სახელმწიფომ მაშინვე უკან გაიწვია მისიები.
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2004)
2004 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები 2 ნოემბერს გაიმართა, სადაც მოქმედმა პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა დემოკრატი სენატორი ჯონ კერი დაამარცხა.
კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები კატეგორია:2004 წლის არჩევნები‎
ავღანეთის საგარეო ურთიერთობები
ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკა
2001 წლის ოქტომბერში ამერიკის შეჭრისა და ბონის შეთანხმების შემდეგ ახალმა მთავრობამ ჰამიდ ქარზაის ხელმძღვანელობით ბევრ სახელმწიფოსთან, რომლებთაც ავღანეთს კომუნისტური რეჟიმის დამყარებამდე და სამოქალაქო ომამდე ახლო დიპლომატიური ურთიერთოები ჰქონდა, დიპლომატიური კავშირების ხელახლა დამყარება დაიწყო.
ავღანეთის მთავრობა ქვეყნის ეკონომიკის, ინფრასტრუქტურისა და სამხედრო სფეროს მხარდასაჭერად უწყვეტი მხარდაჭერის მიღებაზე იყო ფოკუსირებული. ავღანეთის ისლამური რესპუბლიკა ახლო დიპლომატიურ ურთიერთობებს ინარჩუნებდა ჩრდილოეთ ამერიკასთან, ევროპის კავშირთან, სამხრეთ კორეასთან, იაპონიასთან, ავსტრალიასთან, ინდოეთთან, პაკისტანთან, ჩინეთთან, რუსეთთან და ახლო აღმოსავლეთთან, ისევე როგორც აფრიკის ზოგიერთ სახელმწიფოსთან.
2021 წელს ქაბულის დაცემამდე ავღანეთის საგარეო ურთიერთობები საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში შედიოდა, რომელსაც ჰანიფ ათმარი მეთაურობდა.
ორმხრივი ურთიერთობები
ავღანეთსა და აშშ-ს შორის ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები 1920-იან წლებში დაიწყო, თუმცა ამ ორ სახელმწიფოს მანამდეც ჰქონდა კონტაქტი, როდესაც 1830-იანი წლების ბოლოს იოსია ჰარლანი ავღანეთს ეწვია. თეირანში ცხოვრებისას უილიამ ჰარისონ ჰორნიბრუქი აშშ-ის არარეზიდენტი დესპანის ფუნქციას ასრულებდა ავღანეთში 1935-1936 წლებში.
აშშ-ის პირველი ოფიციალური დიპლომატიური მისია ქაბულში 1942 წელს ჩავიდა. ავღანეთში აშშ-ის საელჩო 1948 წელს გაიხსნა. ლუის გოეთე დრეიფუსი, რომელიც მანამდე აშშ-ის დესპანის ფუნქციას ასრულებდა, 1949 წლიდან 1951 წლამდე ავღანეთში აშშ-ის ელჩი იყო. ავღანეთის პირველი ოფიციალური ელჩი აშშ-ში ჰაბიბულაჰ ხან თარზი იყო, რომელიც ელჩის მოვალეობას 1948-1953 წლებში ასრულებდა.
არგენტინა ოფიცალურადაა აღიარებული ავღანეთის მიერ, რომლის საელჩოც ვაშინგტონში, აშშ-ში მდებარეობს. ავღანეთი აღიარებულია არგენტინის მიერ. მისი საელჩო ისლამაბადში, პაკისტანში მდებარეობს.
ავღანეთის საელჩო მდებარეობს ვენაში. ავსტრია ავღანეთთან დიპლომატიურ ურთიერთობებს ისლამაბადში, პაკისტანში მდებარე საელჩოდან ამყარებს.
ავღანეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობები 1994 წლის 16 ნოემბერს დამყარდა. ავღანეთის საელჩო ბაქოში მდებარეობს, ხოლო აზერბაიჯანი ქაბულში საელჩოს განთავსებას მომავალში აპირებს.
ავღანეთსა და ბჰუტანს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 2010 წელს დამყარდა.
ევროპა
ავღანეთსა და ბულგარეთს შორის ფორმალური ურთიერთობები 1961 წლის 12 ივლისს დაიწყო. ავღანეთის საელჩო ბულგარეთში სოფიაში მდებარეობს, ხოლო ბულგარეთს ქაბულში აქვს საელჩო. ავღანეთის საელჩო მდებარეობს პრაღაში, ხოლო ჩეხეთის საელჩო ქაბულში მდებარეობს.
ავღანეთსა და დანიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1947 წელს დაიწყო. 1967 წლის 24 მაისს საჰაერო მომსახურების შეთანხმებას მოეწერა ხელი ქაბულში. 1979 წლის 2 მარტს ავღანეთისთვის დანიის მხრიდან სესხის შესახებ ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი.
2001 წლიდან დანიის შეიარაღებული ძალები საერთაშორისო უშიშროების დახმარების ძალების ფარგლებში ავღანეთის ომში იყვნენ ჩართული. ბრიტანეთის შეიარაღებულ ძალებთან ერთად დანიის შეიარაღებული ძალები ჰელმანდის პროვინციაში თალიბანთან შეტაკებებში მონაწილეობდნენ. დანიას თავისი შეიარაღებული ძალების მხარდასაჭერად ორი F-16 Fighting Falcon აქვს ყირგიზეთში მანასის ავიაბაზაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ავღანეთის საგარეო ურთიერთობები
ხორხე ლუის ბორხესი
ხორხე ლუის ბორხესი (Jorge Luis Borges [ˈxorxe ˈlwis ˈβorxes]) (სრული სახელი Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo ფრანცისკო ისიდორო ლუის ბორხეს ასევედო), (დ. 24 აგვისტო, 1899, ბუენოს-აირესი, არგენტინა ― გ.  14 ივნისი,  1986, ჟენევა, შვეიცარია) — არგენტინელი მწერალი და პოეტი.
ბიოგრაფია
მამა, ხორხე გილიელმო ბორხესი, ადვოკატი და ფსიქოლოგიის პროფესორი, ლიტერატურულ მოღვაწეობასაც ეწეოდა, მაგრამ შვილისგან განსხვავებით, წარმატებას ვერ მიაღწია. დედა, ლეონორ ასევედო სუარესი ინგლისურიდან მთარგმნელად მუშაობდა. ბორხესების ოჯახი ორენოვანი იყო, ამიტომ მომავალი მწერალი ბავშვობიდან ერთ დონეზე ფლობდა ინგლისურ და ესპანურ ენას. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ბორხესი ჟენევაში სწავლობს, გარკვეულ დროს ატარებს იტალიასა და ესპანეთში. ამ პერიოდისთვის ხორხე ლუის ბორხესი ესპანეთში ულტრაისტული ავანგარდული მიმდინარეობის წევრია. ჟურნალში Grecia ქვეყნდება უოლტ უიტმანის სტილში დაწერილი მისი პირველი ლექსი, ჰიმნი ზღვას.