cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯორჯ გორდონ ბაირონი
შემოქმედება
ბაირონის თარგმნა საქართველოში XIX საუკუნიდან დაიწყო, მის პირველ ქართველ მთარგმნელთა შორის იყვნენ ი. ჭავჭავაძე და ა. წერეთელი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი პოეტები კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1788 კატეგორია:გარდაცვლილი 1824 კატეგორია:რომანტიკოსი პოეტები
შარიაჟი
300პქ|მინი|ტექტონიკური საფარველის კონსტრუქცია მინი|300პქ|ტექტონიკური ფილა და ოროგენული მონაკვეთი შარიაჟი (charriage; < charrier — აგორება) — დედამიწის ტექტონიკური საფარველი. დანალექი და ვულკანური, ზოგჯერ მაგმური და მეტამორფული ქანების ფირფიტის ფორმის მქონე მასები (სისქე პირველი ასეული მეტრებიდან რამდენიმე კილომეტრამდე), რომლებიც მათი პირველადი განლაგების ადგილიდან გადაადგილებულია ჰორიზონტალური მიმართულებით 100 კმ-მდე, და მეტად. შარიაჟი ქვემოდან შემოფარგლულია დამრეცტალღოვანი ან თითქმის ბრტყელი ზედაპირით.
შარიაჟის ქვემდებარე ქანებს, რომლებსაც არსებითი ჰორიზონტალური გადაადგილება არ განუცდიათ, ავტოქთონი ეწოდება, თვით შარიაჟის ქანებს — ალოქთონი. ზოგჯერ რელიეფის დადაბლებულ ადგილას ავტოქთონის ქანები გამოდის დედამიწის ზედაპირზე, ეგრეთ წოდებული ტექტონიკური სარკმლის სახით, ხოლო ალოქთონის ქანები ეროზიულ შთენილ მთებს წარმოადგენენ.
შარიაჟები ძირითადად გეოსინკლინურ სისტემებში გვხვდება. მათი წარმოქმნის მიზეზია განივი ჰორიზონტული შეკუმშვა, რომელიც გეოსინკლინურ სისტემებში მიმდინარეობს, და აგრეთვე ქანების დაცოცება. პირველად შარიაჟი XIX საუკუნის ბოლოს აღწერეს ალპებში, კლდოვან და სკანდინავიის მთებში. მსხვილი შარიაჟები გამოვლინებულია კავკასიაში, კარპატებში, ურალში, ტიან-შანში და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
ციხისოფელი
ციხისოფელი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი). მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1200 მ, ახალგორიდან 25 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:გდუს თემის სოფლები
ბრუნო პელეტიე
ბრუნო პელეტიე (დ. 7 აგვისტო, 1962, კარლბურგი, კვებეკი, კანადა) — ფრანგულენოვანი მომღერალი კვებეკიდან, კანადა.
ბიოგრაფია
პელეტიე დაიბადა კარლბურგში, ქალაქ კვებეკის ერთ-ერთ გარეუბანში. პატარაობოდანვე დაინტერესდა მუსიკით და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე.
1983 წელს პელეტიემ თავის მეგობრებთან ერთად ჩამოაყალიბა ინგლისურენოვანი როკ ჯგუფები Amanite და Sneak Preview. მას სურდა საფრანგეთში ჩასვლა და იქ გაგრძელება კარიერისა. თუმცა მანამდე, ჩამოაყალიბა ჯგუფი Pëll. 23 წლის ასაკში ჩადის მონრეალში და მღერის   კლუბებში. 1989 წელს იგი მონაწილეობას მიიღებს როკმუსიკალურ შეჯიბრში, სადაც დაჯილდოვდება სპეციალური პრიზით. 1991 წელს მონაწილეობა მიიღო მიუზიკლში Vu d'en haut, რომელიც წარდგენილი იქნა მონტგოლფირის ფესტივალზე სანტ-ჟენ-სურ-რიჩელიუში. მომავალ წელს შეუერთდა მუსიკალურ სპექტაკლს Les fous du rockn'roll, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო ორმოცჯერ.
კარიერა
1992 წლის ოქტომბერში ჩაწრეს თავის პირველ ალბომს და მონაწილეობას მიიღებს როკ ოპერაში La Légende de Jimmy ჯეიმზ დინის როლში. ოპერის ავტორები არიან ლუკ პლამონდონი და მიშელ ბერგერი. 1994 წელს პელეტიე მიიწვიეს სპექტაკლში, FrancoFolies de La Rochelle, მონაწილეობის მისაღებად. იმავე წლის სექტემბერში კი შეუერთება პარიზის მოგადორის თეატრს, რათა შეასრულოს თავისი პარტია მიუზიკლში Starmania. წლის ბოლომდე იგი ოთხასჯერ ითამაშებს თავის როლს მიუზიკლში. იმავდროულად 1995 წლისთვის ასრულებს თავისი მეორე ალბომის ჩაწერას. 1997 წელს კი მესამე ალბომს ჩაწერს, რომელიც 200 000-იანი ტირაჟით გაიყიდა. სწორედ ამ ალბომის გამო დაჯილდოვდა ფელიქსის პრიზით, როგორც წლის საუკეთესო მამაკაცი მომღერალი. იმ პერიოდში იღებენ კვებეკურ სერიალში Omertà II.
ამავე პერიოდში პელეტიე მუშაობს მონრეალის სახელოვან სიმფონიურ ორკესტრთან. მისთვის დიდი წარმატება იყო ხელმეორედ გაწევრიანება აღნიშნულ ორკესტრში 2002 წლის დეკემბერში, სადაც მონაწილეობას მიიღებს სააღდგომო მელოდიების ჩაწერაში- ალბომი Concert de Noël.
2006 წელს დადგმულ მიუზიკლში დრაკულა, რომელიც არის გათანამედროვებული ისტორია დრაკულაზე, პელეტიე შეასრულებს წამყვან როლს. დასის ალბომი ჩაიწერა 2005 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადელი მომღერლები კატეგორია:ფრანგულენოვანი მომღერლები კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
ახალდაბა (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)
ახალდაბა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში მდინარე წყალწითელას ზემო აუზში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ტყიბულიდან 17 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაკი სადაო
არაკი სადაო (荒木貞夫; დ. 26 მაისი, 1877 ― გ. 2 ნოემბერი, 1966) — იაპონიის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, გენერალი (1933-იდან). მეთაურობდა „ახალგაზრდა ოფიცრების“ დაჯგუფებას, რომელიც კუხარას, ნაკაძიმასა და სხვა კონცერნებთან იყო დაკავშირებული. 1931–1934 არაკი სამხედრო მინისტრი იყო, 1938—1939 — განათლების მინისტრი, 1920—1940-იან წლებში — იაპონიის იმპერიალისტური აგრესიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი და იდეოლოგი. 1948 წელს, არაკის საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალმა სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა. 1955 წელს გაათავისუფლეს ავადმყოფობის გამო.
მემენტო (ფილმი)
მემენტო — კრისტოფერ ნოლანის 2000 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი. მისი სცენარი, რომელიც ასევე კრისტოფერ ნოლანმა დაწერა, ადაპტირებულია მისი უმცროსი ძმის, ჯონათან ნოლანის, მოთხრობიდან „Memento Mori“. მთავარ როლს ასრულებს გაი პირსი, რომელიც თამაშობს ლეონარდ შელბის, ანტეროგრადიული ამნეზიით დაავადებულ ადამიანს. საწყის სცენებში, რომელიც სიუჟეტის დასასრულს გვიჩვენებს, ნაჩვენებია თუ როგორ კლავს ლეონარდი ტედს (ჯო პანტოლიანო).
არაკი სადაო
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1966 კატეგორია:იაპონელი გენერლები კატეგორია:იაპონელი სამხედრო მოღვაწეები
მემენტო (ფილმი)
მემენტო არის მაგალითი ისეთი ფილმებისა, რომელთა სიუჟეტი და თხრობის მსვლელობა განსხვავებულია. მოთხრობილი ისტორია იყოფა ორ ნაწილად, რომელთაგან ერთი ნაჩვენებია ფერადი გამოსახულებით, ხოლო მეორე შავ-თეთრით. ეს უკანასკნელი დალაგებულია ქრონოლოგიურად და ასახავს ლეონარდს, რომელიც ესაუბრება უცნობ გმირს ტელეფონით სასტუმროს ოთახში. ლეონარდის გამოძიება ცოლის მკვლელობის შესახებ კი მოთხრობილია ფერად ნაწილში უკუქრონოლოგიურად. ყოველი ფრაგმენტის დაწყების დროს, მაყურებელმა არ იცის წინამდებარე მოვლენების შესახებ, რაც მათ ლეონარდის მსგავს გაურკვევლობაში აგდებს. სრული სიუჟეტი აშკარავდება მხოლოდ ფილმის ბოლოს, როდესაც სიუჟეტის ორივე ნაწილი ერთიანდება.
მემენტოს პრემიერა გაიმართა 5 სექტემბერს ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. მან კინოკრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა. მსგავსი გამოხმაურება მიიღო მან ოქტომბერში ევროპის თეატრებში გამოჩენის შემდეგ. კრიტიკოსებმა განსაკუთრებით მოიწონეს მისი უნიკალური, არასწორხაზოვანი თხრობის სტილი და მეხსიერების, გარემოს აღქმის შურისძიების თემა. ფილმმა წარმატებას მიაღწია კინოგაქირავებაში. მან დაიმსახურა მრავალი ჯილდო, მათ შორის აკადემიის ჯილდო ორიგინალური სცენარისა და მონტაჟისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2000 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანის ფილმები
ტაკეო არისიმა
არისიმა ტაკეო (有島武郎; დ. 4 მარტი, 1878 ― გ. 9 ივნისი, 1923) — იაპონელი მწერალი. წარმოშობით არისტოკრატი. გატაცებული იყო ძენბუდიზმით, შემდეგ — ქრისტიანობითა და ტოლსტოის მოძღვრებით. გაეცნო კროპოტკინის, კაუცკის, ენგელსის შრომებს. სიცოცხლის მიწურულში ამტკიცებდა სოციალისტური რევოლუციის გარდაუვალობას. 1922 თავისი მიწები გლეხებს დაურიგა. 1923 წელს თავი მოიკლა.
მისი ნაწარმოებებია რომანი „ქალი“ (1913-1919) და ნოველა „კაენის შთამომავალი“ (1917). არისიმა ტაკეოს შემოქმედების მთავარი თემაა საზოგადოებისაგან გარიყული ამაყი ადამიანის ცხოვრება. მისი განდგომილი გმირების ამბოხი მარტოკაცის უნაყოფო პროტესტია. ბოლო წლებში დიდ ყურადღებას უთმობდა პუბლიცისტიკას.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
Camponotus curviscapus
Camponotus curviscapus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სარა ჯესიკა პარკერი
სარა ჯესიკა პარკერი (Sarah Jessica Parker; დ. 25 მარტი 1965, ნელსონვილი, ოჰაიო, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. უმუშავია ტელევიზიაში, კინოში და თეატრში. ყველაზე უკეთ ცნობილია მის მიერ განსახიერებული გაზეთის ავტორის — კერი ბრედშოუს როლისთვის, HBO-ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“ (1998—2004), რომელმაც მას ოთხი ოქროს გლობუსის, ორი კინომსახიობთა გილდიის და ორი ემის ჯილდო მოუტანა. ამავე როლს პარკერი განასახიერებს სერიალის სრულმეტრაჟიან ვერსიაში, რომელიც აშშ-ს კინოთეატრებში 2008 წლის 30 მაისს გამოვიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ებრაელი მსახიობები კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში კატეგორია:ემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ასანუმა ინეძირო
ასანუმა ინეძირო (浅沼稲次郎; დ. 27 დეკემბერი, 1898 ― გ. 12 ოქტომბერი, 1960) — იაპონიის სოციალ-დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწე. 1923 დაამთავრა ვასედის უნივერსიტეტი. 1925-1940 ეკავა ხელმძღვანელო პოსტები იაპონიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიებში. ასანუმამ აქტიური მონაწილეობა მიიღო იაპონიის სოციალისტური პარტიის (ისპ) შექმნაში (1945 წლის ნოემბერი). 1948-1951, 1955-1960 წლებში იყო ისპ ცაკ-ის გენერალური მდივანი. 1951-1955 წლებში — იაპონიის მემარჯვენე სოციალისტური პარტიის ცაკ-ის თავმჯდომარე. 1935 წლიდან ცხრაჯერ იქნა არჩეული პარლამენტში. 1958-1960 წლებში იყო იაპონია-აშშ-ის „უშიშროების ხელშეკრულების“ წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. გადაჭრით გამოდიოდა ამერიკის იმპერიალიზმისა და იაპონიის რეაქციის წინააღმდეგ. მოკლა ფაშისტმა ტერორისტმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
შატილი
შატილი — ქართული სამშენებლო ხელოვნების ერთ-ერთი უნიკალური ძეგლია. კლდეზე შეფენილი სოფელი ერთდროულად საცხოვრებელიც იყო და ციხესიმაგრეც. იგი საუკუნეთა მანძილზე დარაჯობდა საქართველოს ჩრდილოეთ გადმოსასვლელებს (ამჟამად აღდგენილია).
სოფლის კიდეებს მიუყვება ერთმანეთთან მიჯნით ნაგები ციხე-სახლების რიგი და იქმნება ერთიანი, მიუვალი დამცველი კედელი, რომელიც საიმედოდ კეტავს სოფელს. გარე სამყაროსთან შატილს არღუნის ხეობაში გამავალი ერთადერთი ვიწრო გზა აკავშირებს. შატილის განაშენიანება ტერასულია, შენობათა ძირითადი ტიპია ბრტყელსახურავიანი სახლი და კოშკური საცხოვრებელი. სოფელს შენობებს შორის მთელ სიმაღლეზე აუდის ვიწრო ქვის კიბე, აქა-იქ შემორჩენილია ძვლებისაგან შეკრული ფიცარნაგები — გადასასვლელები, რომელთა მეშვეობით მტრის შემოსევის შემთხვევაში შესაძლებელი იყო მთელი სოფლის შემორბენა ქუჩაში გამოუსვლელად.
1970-იანი წლებში დაიწყო შატილის რესტავრაცია-ადაპტაცია (არქიტექტორები თ. აბრამიშვილი, ნ. მინდორაძე, ი. შარაშენიძე).
2007 წლის 24 ოქტომბრიდან შატილი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ბენჯამინ ბატონის უცნაური ისტორია
ბენჯამინ ბატონის უცნაური ისტორია (The Curious Case of Benjamin Button) — 2008 წლის ამერიკული, დრამის ჟანრის ფილმი, რომელიც შეიქმნა 1921 წელს ამავე სახელწოდებით გამოცემული სკოტ ფიცჯერალდის მოთხრობის მიხედვით. ფილმის რეჟისორია დევიდ ფინჩერი, ხოლო სცენარისტები - ერიკ როთი და რობინ სუიკორდი. ფილმში მთავარ როლებს თამაშობენ ბრედ პიტი და კეიტ ბლანშეტი. ფილმი გამოვიდა 2008 წლის 25 დეკემბერს.
სიუჟეტი
XX საუკუნის დასაწყისში, 80 წლის ასაკში ქვეყანას ევლინება ბენჯამინ ბატონი (ბრედ პიტი), რომელიც ცხოვრობს პირიქით, ანუ იბადება მოხუცად და ყოველდღე უფრო და უფრო ახალგაზრდავდება. იგი სირთულეს აწყდება, როდესაც შეუყვარდება 30 წლის ქალი (კეიტ ბლანშეტი). ფილმის მოქმედება იწყება პირველი მსოფლიო ომის დროს (სიუჟეტის მიხედვით ბატონი იბადება 1918 წელს, მისი დასრულებისთანავე) და გრძელდება 2005 წლამდე.
ჯილდოები
2009 წლის ოსკარის დაჯილდოებაზე წარდგენილ იქნა 13 ნომინაციაში, მათ შორის – საუკეთესო ფილმისათვის, საუკეთესო რეჟისორისათვის, საუკეთესო მსახიობისათვის და საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობისათვის. ფილმმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის, საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის და საუკეთესო გრიმისთვის
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:დეივიდ ფინჩერის ფილმები კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები
დაგლას ჰაიდი
thumb|დაგლას ჰაიდი
დაგლას ჰაიდი (Douglas Hyde, Dubhghlas de hÍde ან მეტსახელად An Craoibhín Aoibhinn; დ. 17 იანვარი, 1860 — გ. 12 ივლისი, 1949) — ინგლისელ-ირლანდიელი ენათმეცნიერი, რომელიც 1938–1945 წლებში ირლანდიის პირველი პრეზიდენტი იყო. მან დააარსა გელური ლიგა, ირლანდიის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კულტურული ორგანიზაცია.
ირლანდიური ენის ერთ-ერთი პირველი პროფესორი ირლანდიის ეროვნულ უნივერსიტეტში, ცნობილი პოეტი და ფოლკლორისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
ახალსოფელი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემი), მდებარეობს ტყიბულის წყალსაცავის ჩრდილოეთ ნაპირზე. ზღვის დონიდან 530 მეტრი, ტყიბულიდან 6 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 299 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტროცკიზმი
მინი|ტროცკი [[1900 წელს, ციმბირში გადასახლების დროს]] ტროცკიზმი — მარქსისტული თეორია ლ. ტროცკის ინტერპრეტაციით. ის თავს ორთოდოქს მარქსისტად მიიჩნევდა.
ტროცკიზმმა ვერ პოვა პრაქტიკული განვითარება. ლევ ტროცკი 1929 წლის თებერვალში გადაასახლეს საბჭოთა კავშირიდან, თუმცა მას არ შეუწყვეტია იდეოლოგიური ბრძოლა და სიცოცხლის განმავლობაში მუდმივად აკრიტიკებდა საბჭოთა კავშირის მმართველობას. სწორედ ასეთი ქმედებების გამო ესპანელმა რამონ მარკადერმა სტალინის დაკვეთით 1940 წლის 20 აგვისტოს წერაქვით სასიკვდილოთ დაჭრა ლევ ტროცკი, ეს უკანასკნელი კი შემდეგ დღეს კი საავადმყოფოში გარდაიცვალა. ტროცკისტული იდეოლოგიის მიმდევრებიც იდევნებოდნენ და იხვრიტებოდნენ, რის შედეგადაც თეორია მხოლოდ თეორიად დარჩა, ხოლო მთავარი მიზანი, რომელიც სტალინის ბოუროკრატიული მმართველობის დამხობას გულისხმობდა — მიუღწეველი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარქსიზმი კატეგორია:ეპონიმური პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:ლენინიზმი კატეგორია:მარქსისტული აზროვნების სკოლები
დემავენდი
დემავენდი — პოტენციურად მოქმედი ვულკანი ირანში, ელბურსის ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მაზანდარანის ოსტანის ტერიტორიაზე. სიმღლე 5610 მ. წარმოადგენს ირანის უმაღლეს წერტილს. დემავენდის დამრეცი კონუსის სიმაღლე ქედის თხემიდან 1,5 კმ. აგებულია ძირითადად ანდეზიტური ლავებით. არის თანამედროვე მყინვარები. კალთებზე ცხელი აირებისა და გოგირდოვანი წყაროების გამოსასვლელებია.
1944 წელს დემავენდზე ჩატარდა პირველი საბჭოთა მასობრივი ასვლა, რომელსაც ქართველი მთასვლელები კონსტანტინე ჯავრიშვილი (საერთო ხელმძღვანელი), კ. ასტახიშვილი, ი. ივანიშვილი და რ. ჩხეიძე ხელმძღვანელობდნენ. მითოსის თანახმად, თრაეტონამ აქ მიაჯაჭვა აჟიდაჰაკა, რომელიც აქ, ცეცხლისმფრქვეველ ღრმულში ამაოდ ღრღნის ბორკილებს.
სქოლიო
კატეგორია:ირანის მთები კატეგორია:ირანის ვულკანები
ასიკაგა
მინი|150პქ|დინასტიის გერბი ასიკაგა — შუა საუკუნეების იაპონიის სამხედრო ფეოდალური მმართველთა - სოგუნების მეორე დინასტია (1336 (1338) - 1573). დააარსა ასიკაგა ტაკაუძიმ. აშიკაგას დინასტიისა 15 შოგუნი იყო. აშიკაგას ძალაუფლება მტკიცე არ ყოფილა ადგილობრივი ფეოდალების (დაიმიო) გაძლიერების გამო. XV საუკუნის შუა ხანებიდან დაიწყო ფეოდალური შინა ომები, გაძლიერდა გლეხთა მოძრაობა, სახელმწიფო სამთავროებად დაიშალა, რამაც დაასუსტა აშიკაგას ძალაუფლება. აშიკაგას დინასტია 1573 დაამხო ოდა ნობუნაგამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ისტორია კატეგორია:დინასტიები
რიუნოსკე აკუტაგავა
რიუნოსკე აკუტაგავა (芥川 龍之介, მეტსახელად - 澄江堂主人 ჩოკოდო შუჯინ; დ. 1 მარტი, 1892, ტოკიო ― გ. 24 ივლისი, 1927, იქვე) — იაპონელი მწერალი, ახალი იაპონური ლიტერატურის კლასიკოსი. კომპოზიტორ იასუსი აკუტაგავას და დრამატურგ ხიროსი აკუტაგავას მამა. ცნობილია თავისი მოთხრობებითა და ნოველებით. 1935 წელს იაპონიაში დაწესდა აკუტაგავას სახელობის ლიტერატურული პრემია.
ადრეული წლები
აკუტაგავა რიუნოსკე დაიბადა 1892 წლის 1 მარტს ტოკიოში, რძის გამყიდველის ნიიხარა ტოსიძეს ღარიბ ოჯახში (მამამისი დედაქალაქის გარეუბანში საძოვრებსაც ფლობდა). იაპონური კალენდრის მიხედვით, მისი დაბადება დაემთხვა დრაკონის თვეს, დრაკონის დღეს, დრაკონის საათს. ამიტომ მას სახელად რიუნოსკე დაარქვეს, რადგან ამ სახელის პირველი იეროგლიფი „რიუ“ აღნიშნავს „დრაკონს“. დაბადებისას რიუნოსკეს დედა 33 წლის იყო, ხოლო მამა 42 წლისა, რაც ძველი იაპონური ტრადიციის მიხედვით ცუდ ნიშნად ითვლებოდა. ცრურწმენის მიხედვით, ბავშვს მძიმე ცხოვრება და ტრაგიკული ბედი ელოდა. მშობლებმა გადაწყვიტეს ბავშვი გასაზრდელად უშვილო ბიძასთან (დედის ძმა) აკუტაგავა მიტიასთან გაეგზავნათ, რომლის გვარიც მიიღო შემდგომ მწერალმა.
რიუნოსკეს დაბადებამდე ერთი წლით ადრე გარდაიცვალა მისი უფროსი და. დედა ამ უბედურებას თავის თავს აბრალებდა და ფსიქიკურად დაავადმყოფდა. დედის შეშლილობა მთელი ცხოვრება გასდევდა მწერალს. მწერლის ბავშვობა და ყრმობა თითქოს ჩვეულებრივად მიმდინარეობდა, იგი კარგად სწავლობდა და უცხო ენებსაც ადვილად ითვისებდა, მაგრამ არავინ იცოდა, რომ რიუნოსკე ბავშვობიდან ჰალუცინაციებითა და უძილობით იტანჯებოდა. ეს კი მომავალ მწერალს დედისგან ერგო მემკვიდრეობით, რომელსაც თვითმკვლელობის მცდელობებიც ჰქონდა.
რიუნოსკეს ბიძა, აკუტაგავა მიტიასი ტოკიოს პრეფექტურის სამშენებლო განყოფილების უფროსად მუშაობდა და საკმაოდ შეძლებულ ადამიანად ითვლებოდა. რიუნოსკეს მან მისცა არამარტო საკუთარი გვარი, არამედ, შესანიშნავი განათლება და აღზრდა. მიტიასის ოჯახი ძველ ინტელიგენტურ ოჯახს განეკუთვნებოდა, მისი წინაპრები იყვნენ ედოს პერიოდის (ტოკუგავას სამხედრო-ფეოდალური დიქტატურა, XVII-XIX ს.) მწერლები, მეცნიერები და ინახავდა ძველ კულტურულ ტრადიციებს.
1910 წელს რიუნოსკემ წარჩინებით დაამთავრა ტოკიოს მუნიციპალური საშუალო სკოლა, და იმავე წელს, ინგლისური ენისა და ლიტერატურის შესწავლის მიზნით ჩააბარა პირველ კოლეჯში, ლიტერატურულ განყოფილებაზე. 1913 წელს აკუტაგავამ დაამთავრა კოლეჯი და ტოკიოს საიმპერატორო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ინგლისური ლიტერატურის განყოფილების სტუდენტი გახდა.
სალექციო პროცესმა იმედები გაუტეხა ახალგაზრდა ლიტერატორს, ლექციები უინტერესო გამოდგა, და მან თავი დაანება უნივერსიტეტში სწავლას. მისი ძირითადი საქმიანობა გახდა ჟურნალ „სინსიტე“-ს („Shinshichō“ „ახალი დინება“) გამოცემა. ჟურნალის გარშემო აკუტაგავამ და მისმა მეგობრებმა - ახალგაზრდა ლიტერატორებმა, კუმემ და კიკუტიმ - ჩამოაყალიბეს გაერთიანება „სინგიკოხი“ („ახალი ხელოვნების სკოლა“). ჯგუფის წევრებმა თავი გამოაცხადეს „ანტინატურალისტებად“, და ნატურალისტური სკოლის კრიტიკით გამოდიოდნენ. ჯგუფი აღიარებდა ლიტერატურას, როგორც უპირველეს ყოვლისა, ხელოვნების ფასეულობას. განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ ფორმას, მკვეთრად გამოხატულ ფაბულას, ლიტერატურულ გამონაგონს, მოითხოვნდნენ მასალის მრავალფეროვნებას და ფერადოვნებას, აფასებდნენ ენის გამომსახველობით მხარეს.
ლიტერატურული კარიერა
250px|thumb|left|მარცხნიდან მეორე - აკუტაგავა რიუნოსკე, 1919 წ. ჟურნალი „სინსიტე“ სამჯერ დაიხურა და სამჯერვე აღადგინეს იმავე სახელწოდებით. მესამეჯერ აღდგენისას, პირველივე ნომერში, რომელიც 1914 წლის 14 თებერვალს გამოვიდა, მკითხველმა დაინახა მისთვის ახალი ლიტერატურული სახელი აკუტაგავა, ანატოლ ფრანსის ნოველის „ბალთაზარის“ თარგმანზე. ხოლო მაისის ნომერში ჟურნალ „სინსიტე“-ში დაიბეჭდა მისი პირველი ნოველა „მოხუცი“. შემდეგ დაიბეჭდა მისი ნოველები: „რასიომონის კარიბჭე“ (1915 წ.), „ცხვირი“ (1916 წ.).
საზოგადოებამ შეამჩნია ლიტერატურის სამყაროში ახალი ტალანტის დაბადება. „რასიომონის კარიბჭის“ გარდა, ამ პერიოდში, აკუტაგავამ დაწერა ჰაიკუს ჟანრის ლექსები - „ჰაიკუს კრებული“.
აღიარება ღრმა ფსიქოლოგიზმისა და რაფინირებული სტილის მეოხებით მოიპოვა. აკუტაგავა რიუნოსკე ცოცხალი სინამდვილისგან განდგომილი ხელოვანი იყო. ბევრი ნოველის სიუჟეტი მან აიღო არა თანამედროვე ცხოვრებიდან, არამედ შუა საუკუნის ლეგენდებიდან და ლიტერატურული ძეგლებიდან, რათა გამიჯვნოდა, მისი აზრით, უხამს, უგვანო რეალობას და მთელი ყურადღება გადაეტანა აბსტრაქტული ადამიანის რთული, ხშირად არაბუნებრივი სულიერი პროცესების წარმოსახვაზე „უსიერ ტყეში“, 1922; „ამბავი სიკეთის გადახდისა“, (1922).
აკუტაგავა რიუნოსკეს ნაწარმოებებს ლირიზმით შეზავებული სკეფსისისა და პესიმიზმის დაღი აზის, რასაც განაპირობებდა ბურჟუაზიული ყოფასთან მისი ეთიკური მოთხოვნების შეუთავსებლობა. აქედან - მწერლის საგანგებო ინტერესი რელიგიის მიმართ („ნანკინელი ქრისტე“, „ო-გინი“, „კბილანები“, 1927). აქედან გამომდინარეობს აკუტაგავა რიუნოსკეს დაბეჯითებული ესთეტიზმი; ხელოვნებისა და ცხოვრების დაპირისპირებისას იგი უპირატესობას ყოველთვის ხელოვნებას ანიჭებს („ცხოვრება იდიოტისა“, 1927; „წამებანი ჯოჯოხეთისა“, 1918).
სიცოცხლის ბოლო წლები
ბოლო წლებში გაუმძაფრდა ფსიქიკური გადაძაბვა, თვითმკვლელობაზე ფიქრი აეკვიატა, რაც ასახულია მის უკანასკნელ მოთხრობებში „კბილებიანი ბორბლები“, „ცხოვრება იდიოტისა“, „წერილები ძველ მეგობარს“. 1927 წლის აპრილის დასაწყისში აკუტაგავამ დაამთავრა „კბილებიანი ბორბლები“, სადაც პროტოკოლური სიზუსტით აღწერა ტოკიოში ერთ-ერთი უკანასკნელი მგზავრობისას თავისი განცდები, ადამიანებთან შეხვედრები და საუბრები. მოთხრობა მომწამვლელი ნაღველითაა სავსე. ცხადი იყო, რომ ცხოვრება უკვე მობეზრებოდა - ვერ ურიგდებოდა არამარტო სამყაროს, არამედ საკუთარ თავსაც. ტრაგიკული თხრობა ასეთი სიტყვებით მთავრდება: „წერის ძალა აღარა მაქვს. ასეთ სულიერ ყოფაში ცხოვრება - აუწერელი ტანჯვაა! ნუთუ ვერ მოიძებნება ვინმე, ვინც წყნარად მიმახრჩობდა მძინარეს?“
აკუტაგავა ადრეული წლებიდან ცდილობდა ამ ცხოვრებიდან წასვლას. პოპულარობას ადრე მიაღწია, ცხოვრების სხვა გარეგანი გამოვლინებებიც საკმაოდ კეთილსაიმედოდ წარიმართა: მტკიცე ოჯახი, ლიტერატურული წარმატება, მკითხველთა სიყვარული. თუმცა თვითონ აკუტაგავა მიიჩნევდა, რომ მისი არსებობა ჯოჯოხეთია და ჯოჯოხეთი გახდა მისი შემოქმედების ერთ-ერთი მთავარი თემა. მწერალს მთელი ცხოვრება ეშინოდა სიგიჟის (დედის სულიერი აშლილობის გამო) და შემოქმედებითი უნაყოფობის. ბოლო წლებში შიში გადაიზარდა აკვიატებულ იდეად, ნევრულმა დაძაბვამ გამოიწვია ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება, უძილობა, გადაღლა.
1927 წლის 24 ივლისს, გამთენიისას, აკუტაგავა რიუნოსკემ ვერონალის სასიკვდილო დოზა მიიღო და, სრულ სიმშვიდეში, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. იგი მხოლოდ 35 წლის იყო.
სიკვდილის წინ მან მოასწრო დაეწერა „ცხოვრება იდიოტისა“, რომელიც მისი შემოქმედების მწვერვალად იქცა. მოთხრობა ადამიანის მარტოობის, დროისა და ისტორიის მიმართ მისი უძლურების აღსარებაა. აქ ისევ ჩნდება დეკადენსისა და მოდერნიზმის აშკარა მოტივები - გვამების აღწერა, ბავშვობაზე და შეშლილ დედაზე უსიხარულო მოგონებები, იგრძნობა ავტორის შიში საზოგადოების მიმართ. „კალმიანი ხელი უთრთოდა. ნერწყვმა უმწეო ბავშვივით დაუწყო დენა. გონება ნათელი ჰქონდა მხოლოდ გამოღვიძების შემდეგ, დაძინებას კი უამრავი ვერონალით ახერხებდა. და გონებასაც სულ ნახევარი ან ერთი საათით თუ უბრუნდებოდა ჩვეული ძალა. აუწყველ და ამოუხაპავ სიბნელეში მიიზლაზნებოდა დრო. თითქოს წვრილ მახვილზე იყო დაყრდნობილი, რომელსაც ალესილი პირი გადასტეხოდა“ („ცხოვრება იდიოტისა“, 1927 წლის ივნისი. მოთხრობა თავის მეგობარს დაუტოვა და სამუდამოდ დაემშვიდობა შემდეგი წარწერით: „ალბათ, არც ერთი თვითმკვლელი ბოლომდე დარწმუნებული არ არის იმ მოტივში, რის გამოც თავს იკლავს“.
თვითმკვლელობამდე იგი რამდენიმე დღის განმავლობაში საწერი მაგიდიდან არ ამდგარა. 23 ივლისსაც მისი კაბინეტის ფანჯრებში გვიანობამდე სინათლე ენთო - იგი მუშაობდა ხელნაწერზე, ხოლო დილით მკვდარი იპოვეს. გადმოცემის მიხედვით, თვითმკვლელობამდე ცოტა ხნით ადრე უთქვამს შემდეგი ბოლო ფრაზები: „ბუნება მაღელვებს ისე როგორც არასდროს, რადგან სამყაროს ვუყურებ უკანასკნელად“.
1935 წელს მისი მეგობრის, მწერალ კიკუტი კანოს მიერ დაწესებული იქნა აკუტაგავა რიუნოსკეს სახელობის პრემია, რომელსაც წელიწადში ერთხელ გადასცემენ იაპონიის საუკეთესო ახალგაზრდა ლიტერატორებს. აკუტაგავა რიუნოსკეს სახელობის პრემიის დევიზია „წმინდა ლიტერატურისათვის“, მაშინ როცა ნაოკის სახელობის პრემის დევიზია - „ლიტერატურა მასებისათვის“.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
სამხრეთი ვაზირისტანი
300px|thumb|ვაზირისტანის რუკასამხრეთ ვაზირისტანი (ურდუ/جنوبی وزیرستان) (აჰგმაძაი) - პაკისტანის ტერიტორიაზე თვითაღიარებული სახელმწიფოს ვაზირისტანის სამხრეთ რეგიონი, რომლის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი მეჰსუდები არიან.
სამხრეთ ვაზირისტანის დედაქალაქია ქალაქი ვანა.
კატეგორია:ვაზირისტანი
შალვა კარმელი
შალვა კარმელი (გოგიაშვილი) (დ. 1899, ქუთაისი – გ. 19 იანვარი, 1923, თბილისი) — ქართვლი პოეტი, ცისფერყანწელთა წევრი.
ბიოგრაფია
მამა - პავლე გოგიაშვილი, ავეჯის ოსტატი, ზემო სიმონეთიდან ჩასახლებულა ქუთაისში. დედა - მატრონე კუტალაძე, დიასახლისი. შალვა ქუთაისის გიმნაზიაში შესულა სასწავლებლად. მისი გიმნაზიელი მეგობარი იოსებ ბარათაშვილი იგონებს:
შალვა კარმელის გიმნაზიაში  სწავლის  დროს  შექმნილი ნაწარმოებები  სასწაულებრივად  გადაურჩა  ხანძარს. შალვა გოგიაშვილმა ფსევდონიმად "კარმელი" აირჩია. კარმელი ბიბლიური მთაგრეხილია პალესტინაში და ქალაქი ხაიფა კარმელის მთის ძირში მდებარეობს. ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს იეზუიტმა ბერებმა ამ მთაზე 1156 წელს დააარსეს მონასტერი და დასაბამი მისცეს "კარმელისტების"  ორდენს. კარმელისტები ფეხშიშველნი დადიოდნენ, ქრისტესავით უქონელნი იყვნენ და მხოლოდ ღმერთს ემსახურებოდნენ.
1918-19 წლებში თბილისში ცხოვრობდა. 1920 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიტყვიერების ფაკულტეტის სტუდენტი გახდა. ცხოვრობდა ამჟამინდელ გრიბოედოვის ქუჩაზე, ტიციან ტაბიძის მახლობლად.
1921 წელს შალვა კარმელი აირჩიეს სრულიად საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრად და ამავე წელს იგი ოფიციალურად შედის "ცისფერყანწელთა" ორდენში, როგორც  ნამდვილი წევრი. იგი ყველაზე ახალგაზრდა იყო მათ შორის. თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებში: "საქართველო", "სამშობლო", "მეოცნებე ნიამორები", "ბარიკადი" "რუბიკონი" და ა.შ.
1921 გამოვიდა შალვა კარმელის პირველი წიგნი "ბაბილონი", გამოსაცემად გამზადებული ჰქონდა ორი ახალი კრებული: "აპოკალიფსის ცხენები" და "თეთრი გიორგი". ეს ორი გამოსაცემად გამზადებული წიგნი შალვა კარმელის გარდაცვალების შედეგად გამოუცემელი დარჩა და ინახებოდა რაჟდენ გვეტაძესთან. გვეტაძის გარდაცვალების შემდეგ წიგნები უგზო-უკვლოდ დაიკარგა.
შალვა კარმელის ლექსების წიგნი საბჭოთა პერიოდში პირველად უნდა გამოსულიყო 1959 წელს, მაგრამ კომუნისტური იდეოლოგიის "ფხიზელმა" მუშაკებმა წიგნის ტირაჟი გაანადგურეს, როგორც იდეოლოგიურად მიუღებელი.
1970 წელს პოეტ შალვა კარმელის უმცროსი ძმის - მწერალ კუკური გოგიაშვილის ძალისხმევით, მაინც გამოვიდა შალვა კარმელის ლექსების მცირე კრებული "ლექსები", ბატონ კოლაუ ნადირაძის შესავალი წერილით.
1982 წელს შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორისა და საქართველოს მწერალთა კავშირის ხელმძღვანელობის დახმარებით ხელმეორედ გამოვიდა შალვა კარმელის ლექსების წიგნი "ბაბილონი". წიგნის შესავალი ეკუთვნის ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორ გურამ ბენაშვილს.
შალვა კარმელს მკურნალობის კურსი ჩაუტარებია აბასთუმანში, რასაც ადასტურებს მის პირად არქივში არსებული სამედიცინო ცნობა, გაცემული აბასთუმნის საკურორტო მმართველობის მიერ 1922 წლის 10 სექტემბერს.
1922 წლის 13 სექტემბერს შალვა  აბასთუმნიდან  ჩამოდის ქუთაისში და შემდეგ თბილისში, მაგრამ შერყეული ჯანმრთელობა საშუალებას არ აძლევს, გააგრძელოს აქტიური  ლიტერატურული მოღვაწეობა. 1923 წლის 19 იანვარს ენა ჩაუვარდა და 25 იანვარს, ღამის პირველ საათზე, გარდაიცვალა, სიკვდილის წინ შეძლო რამდენიმე სიტყვის თქმა: უკანასკნელი სურვილი იყო, რომ მის დასაფლავებას დასწრებოდნენ მეგობრები ახალი მწერლობის კავშირიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ცისფერყანწელები
გრიგოლ აბაშიძე
გრიგოლ გრიგოლის ძე აბაშიძე (დ. 1 აგვისტო, ზედა რგანი, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 29 ივლისი, 1994, თბილისი) — ქართველი პოეტი და პროზაიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1936). აბაშიძის ოჯახი რეპრესირებული იყო სტალინის მმართველობის დროს. ლექსებს აქვეყნებდა 1934 წლიდან. პირველი კრებული გამოსცა 1938 წელს. მისი შემოქმედება ჟანრობრივად მრავალფეროვანია. ავტორია ისტორიული და თანამედროვე თემაზე დაწერილი მრავალი ლექსისა, ლექსთა ციკლებისა — „სამხრეთის საზღვარზე“ (1949), „ლენინი სამგორში“ (1950, ორივე ციკლისთვის — სახელმწიფო პრემია, 1951), „თუნდ დავიარო მთელი სამყარო“ (1959), რომლებშიც საბჭოთა პოეზიის პათოსი და კონფორმიზმი დაკავშირებულია სამყაროს ლირიკულ და რომანტიკულ აღქმასთან.
აბაშიძის ლირიკული ლექსების თემაა ბრძოლა მეორე მსოფლიო ომის წლებში („მტრები“, 1941; „გაზაფხული“, 1945; „მას დიდება“, 1944; „ძლევამოსილი“, 1945). აბაშიძის შემოქმედებაში ახალი სახით აღდგა ტრადიცია კლასიკური პოემისა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სიუჟეტით და გამოკვეთილი ხასიათებით („გიორგი VI“, 1942; „ძლევის ქედი“, 1943; „ზარზმის ზმანება“, 1946; „ციხის ლეგენდა“). საქართველოს წარსულს ეხება აბაშიძის ისტორიული რომანები „ლაშარელა“ (1957), „დიდი ღამე“ (1963). ამ თხზულებებში ასახულია XII–XIII საუკუნეების მიჯნაზე ქართველი ხალხის მიერ გადატანილი ტრაგედია, რომელშიც მწერალმა შეძლო ჩაექსოვა შორეული მომავლის ოპტიმისტური პერსპექტივებიც. ხოლო მოთხრობები „ქვევრი“ (1961 — სათაურით „შემოღამება ქვევრში“), „ცხოვრება წინ არი“ (1964) და რომანი „ყორნალი“ (1967) მწერლის დროების აქტუალურ პრობლემებს ეხება. მასვე ეკუთვნის პიესა „მოგზაურობა სამ დროში“ (1961), რომელიც ხელოვნების დანიშნულების თემას აშუქებს, აგრეთვე მრავალი საბავშვო ლექსი და პოემა. თარგმნა ა. მიცკევიჩის, ი. ნერუდას, პეტეფის, მ. ემინესკუს, ხ. ბოტევის, ი. ვაზოვისა და სხვების ლექსები და პოემები. აბაშიძის ნაწარმოებები თარგმნილია უცხოურ ენებზე.
იყო ჟურნალ „ნიანგის“, „დროშისა“ და „მნათობის“ რედაქტორი. 1967 წლიდან საქართველოს მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი, ხოლო 1973 წლიდან — თავმჯდომარე. 1970-იდან სსრკ მწერალთა კავშირის სამდივნოს წევრი. 1979 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად.
დასაფლავებულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
სკკპ წევრი 1944 წლიდან. იყო სსრკ უმაღლესი საბჭოს VIII–IX მოწვევის დეპუტატი. საქართველოს სსრ უმაღლესის საბჭოს VI მოწვევის დეპუტატი.
შემოქმედება
thumb|130პქ|გრიგოლ აბაშიძის ექვსტომეულის პირველი ტომი
ჯილდოები
მინიჭებული ჰქონდა სოციალისტური შრომის გმირის წოდება (1974), 2 ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენები.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1984) გ კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
დისკურსი
დისკურსი — სამეტყველო სისტემის სოციალურად განპირობებული ორგანიზაცია და განსაზღვრული პრინციპები, რომელთა შესაბამისად კლასიფიცირდება და წარმოდგება რეალობა დროის ამა თუ იმ პერიოდებში.
1960-70-იან წლებში დისკურის განიხილებოდა, როგორც წინადადებათა ან სამეტყველო ქმედებათა ურთიერთდაკავშირებული და შეთანხმებული თანმიმდევრობა.
თანამედროვე მიდგომების პოზიციდან კი დისკურსი არის რთული საკომუნიკაციო მოვლენა, რომელიც ტექსტის გარდა მოიცავს ასევე ამ ტექსტის გასაგებად აუცილებელ ექსტრალინგვისტურ ფაქტორებს (სამყაროს შესახებ ცოდნა, აზრი, ადრესატის მიზნები).
კატეგორია:ენათმეცნიერება კატეგორია:სოციოლინგვისტიკა
ასურეთი
მინი|300პქ|პირველი იმპერიის – ასურეთის რუკა
ასურეთი (ܐܬܘܪ; אשור; አሦር; Ασσυρία) — ძველი სახელმწიფო დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე. ჩამოყალიბდა ძვ. წ. II ათასწლეულში შუამდინარეთის ჩრდილოეთ ნაწილში და იარსება ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლომდე. ამ დროს ასურეთის მოსახლეობა ეთნიკურად, ენით, კულტურით დიდად არ განსხვავდებოდა ბაბილონის მოსახლეობისაგან. სემიტურ ენათა ოჯახში შემავალი ასურული ენა ერთიანი ასურულ-ბაბილონური ანუ აქადური ენის დიალექტია.
ასურელები თაყვანს სცემდნენ ბაბილონის ღვთაებათა მთელ პანთეონს, თუმცა მის სათავეში აყენებდნენ საკუთარ ასურელ ღვთაებას — ასურს. ამ ღვთაების სახელი ერქვა სახელმწიფოს დედაქალაქს, ხოლო მთელი ქვეყანა „ასურის ქვეყნად“, ე. ი. ასურეთად იწოდებოდა. სახელმწიფოს დედაქალაქი ასური მდებარეობდა მდინარე ტიგრის ნაპირზე. საკუთრივ ასურეთს თავდაპირველად ეკავა საკმაოდ მცირე ტერიტორია ტიგრის ზემო წელზე; სამხრეთით, დაახლოებით, მდინარეების ქვემო ზაბისა და ტიგრის შესართავიდან აღმოსავლეთ ზაგროსისა და ჩრდილო-დასავლეთით მასიოსის მთებამდე. დასავლეთიდან ამ ვიწრო ზოლს ემიჯნებოდა სირია-მესოპოტამიის ვრცელი უდაბნო.
სამხრეთ შუამდინარეთისაგან (ბაბილონეთისაგან) განსხვავებით, სადაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ხელოვნურ რწყვას, ასურეთში მიწათმოქმედება შესაძლებელი იყო ხელოვნური რწყვის გარეშე. ასურეთის გარშემო მდებარე მთები მდიდარი იყო ნადირითა და წიაღისეულით. არქეოლოგიური აღმოჩენები მოწმობს, რომ უკვე IV ათასწლეულში აქ ჰქონიათ იმ დროის კვალობაზე საკმაოდ განვითარებული სამიწათმოქმედო კულტურა, მიწათმოქმედებასთან ერთად მესაქონლეობასაც მისდევდნენ. ბევრი მკვლევარი ფიქრობს, რომ ამ დროს ასურეთის ტერიტორიაზე უნდა ეცხოვრა ხურიტულ ანუ სუბარულ ტომებთან ახლო მდგომ არასემიტურ მოსახლეობას. თანდათანობით ამ ადგილების სემიტიზაციამ ინტენსიური ხასიათი მიიღო. დასავლეთიდან შემოიჭრა დასავლეთი სემიტური-ამორეული, ხოლო სამხრეთიდან — აღმოსავლეთი სემიტური ბაბილონიის (აქადური) მოსახლეობა, ადგილობრივი ხურიტული მოსახლეობა სემიტურს შეერია. აქადური ენა სალაპარაკო ენად იქცა. ბაბილონურმა რელიგიამ და კულტურამაც ასურეთში ღრმად გაიდგა ფესვები. ასურეთის სემიტიზაციის (აქადიზაციის) პროცესი ძირითადად დასრულდა ძვ. წ. 2000 წლისათვის, როდესაც ასურეთი შუამდინარეთსა და მცირე აზიას შორის მიმდინარე ინტენსიური საშუამავლო-სატრანზიტო ვაჭრობის ცენტრად იქცა.
ასურის საქალაქო თემ-სახელმწიფოს სათავეში მდგომი პირები თავდაპირველად იწოდებოდნენ არა მეფეებად, არამედ „იშაქუმებად“ (შესატყვისია ბაბილონელთა „პატეისის“ ანუ „ენისისა“). მათ ეპყრათ ქვეყანაში უმაღლესი სამხედრო და საკულტო-რელიგიური (უზენაესი ქურუმის) ძალაუფლება. ძვ. წ. III ათასწლეულში და II ათასწლეულის დასაწყისში ქ. ასური და მის კონტროლქვეშ მყოფი ტერიტორია, ისევე როგორც სხვა ცენტრები, ემორჩილებოდნენ ბაბილონეთის ძლიერ ხელისუფალთ, ძვ. წ. XVIII საუკუნის დასაწყისში ასურეთში შეიქმნა ვრცელი სამეფო მეფე შამშიადად I-ის მეთაურობით. ასურის გარდა, სამეფოს მნიშვნელოვან ცენტრებად იქცა ქალაქები არბელა, ნინევია და სხვა. ძვ. წ. XVIII საუკუნეში ასურეთი დაიმორჩილა ბაბილონეთის ძლიერმა მეფემ ხამურაბიმ. ამასობაში მცირე აზიაში დიდი ძვრები მოხდა. შემოსეულმა ტომებმა გაანადგურეს ასურელთა ახალშენები, გადაუჭრეს ასურეთს მცირე აზიისაკენ მიმავალი გზები, რამაც საშუამავლო ვაჭრობის დაცემა და საერთოდ ასურეთის დასუსტება გამოიწვია.
სარგონ II ებრძოდა ურარტუს და ახალი ტერიტორიები წაართვა. მან და მისმა მემკვიდრე სინახერიბმა (ძვ. წ. 705 - ძვ. წ. 680) გააფართოვეს ასურეთის საზღვრები აღმოსავლეთითაც მიდიისა და ელამის მიმართულებით. ასარხადონმა (ძვ. წ. 680 - ძვ. წ. 669) დაიპყრო ეგვიპტე და ა. შ. ამავე დროს დაიწყო დიდი შინაგანი და საგარეო გართულებები, გამწვავდა ბრძოლა ქვეყნის სამხედრო პარტიასა და ქურუმობას შორის, ქურუმებს ზურგს უმაგრებდნენ ბაბილონეთის სავაჭრო ცენტრები. ასურეთმა მძიმე ბრძოლები გადაიხადა ჩრდილოეთიდან შემოსულ სკვითებთან და კიმერიელებთან. ასურბანიფალს (ძვ. წ. 669 - ძვ. წ. 633) დიდი ბრძოლა მოუხდა ამბოხებულ ბაბილონეთთან. ასურეთს ამ დროს ჩამოსცილდა ეგვიპტეც. ძვ. წ. 605 გაძლიერებული მიდიისა და ბაბილონეთის კოალიციამ ბოლო მოუღო ასურეთის სახელმწიფოს. მისი ტერიტორია გამარჯვებული სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა. თვით ასურელები თანდათანობით არამეულ მოსახლეობაში გაითქვიფნენ და თავიანთი ეთნიკური ინდივიდუალობა დაკარგეს.
ლიტერატურა
*
ძანგათი
ძანგათი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი). მდებარეობს ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ჭურთის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1350 მ, ახალგორიდან 32 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ არ ცხოვრობს. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
Don't Tread on Me (მეტალიკის სიმღერა)
Don't Tread on Me — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის სიმღერა. გამოიცა, როგორც მეორე სინგლი ჯგუფის მეხუთე სტუდიური ალბომიდან Metallica. სიმღერის სახელწოდება დაკავშირებულია ამერიკის რევოლუციურ ომთან. ფრაზა „Don't Tread On Me“ ამერიკის ისტორიული, გადსდენის დროშის კონსტიტუციური დევიზი იყო. ალბომის გარეკანზე გამოსახული დახვეული გველიც ამ დროშიდან არის აღებული.
ინსტრუმენტული შესავალი იყენებს ცნობილ რვა ბარიან ფაზას სიმღერიდან „America“, რომელიც პოპულარული გახდა ფილმისა და მიუზიკლის „დასავლეთის მხარის ისტორია“ გამოსვლის შემდეგ. ტექსტის პირველივე ხაზი „liberty or death, what we so proudly hail“ მინიშნებაა ამერიკელი რევოლუციონერის, პატრიკ ჰენრის ცნობილ ფრაზაზე: „მომეცი თავისუფლება ან სიკვდილი“.
სიმღერა ცოცხლად არასოდეს შესრულებულა მეტალიკის მიერ. ამის ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზია ის ფაქტი, რომ ჯეიმზს არ მოსწონს იგი. 2001 წლის აპრილის ინტერვიუში ჟურნალ პლეიბოისთან ჯეიმზმა განაცხადა:
სიმღერამ აშშ-ში ბილბორდის ჩარტში ცხელი მეინსტრიმული როკ ტრეკები მიაღწია 21-ე ადგილს, მიუხედავად იმისა, აქ იგი გამოშვებული იქნა მხოლოდ პრომო სინგლის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სინგლები კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
Camponotus curviansatus
Camponotus curviansatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დაკრძალვა
დაკრძალვა — სამგლოვიარო ცერემონიის სახით ადამიანის ან საგნის მიწაში მოთავსება. დაკრძალვა უკანასკნელი პატივის მიგებაა — ცერემონია, რომელიც ასახავს ადამიანების დამოკიდებულებას გარდაცვალებულისა და სიკვდილისადმი.
დაკრძალვის ტრადიციები
მიცვალებულის დაკრძალვა ორმოებსა და გამოქვაბულებში, რაც გარდაცვლილზე ზრუნვის გარკვეულ გამოხატულებად და რელიგიურ წარმოდგენების საწყისადაა მიჩნეული, ჯერ კიდევ შუა პალეოლითიდან არის ცნობილი. მსოფლიოში სიკვდილსა და დაკრძალვასთან დაკავშირებული სხვადასხვა ტრადიცია არსებობს. ინდუისტები, ბუდისტები და სიქები მიცვალებულს წვავენ (კრემაციას უკეთებენ). ინდუისტები თუკი შესაძლებლობა მიეცათ, მიცვალებულის ფერფლს მდინარე განგზე მოაბნევენ. მათი აზრით, ყველაფერი ცოცხალი ერთია და ამიტომ ადამიანის ფერფლის წმინდა მდინარეში ჩაბნევა კეთილი ბოლოა.
დღეს ქრისტიანებს შეიძლიათ ან დასაფლავება აირჩიონ, ან კრემაცია. დაკრძალვის ცერემონია ეკლესიაში ან სასაფლაოზე, ან კრემატორიუმთან მდებარე სამლოცველოში ტარდება. თუ გარდაცვლილი მორწმუნე არ იყო, საერო დაკრძალვას უწყობენ და მის ცხოვრებას ქებით მოიხსენიებენ. ტრადიციული ირლანდიური დაკრძალვა, რომელზეც ნათესავ–მეგობრები იკრიბებიან, მიცვალებულის ნეშტისათვის ღამისთევის ჩვეულებას წააგავს.
საქართველოში
არქეოლოგიური გათხრების შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე დადასტურებულია მიცვალებულთა მიწაში დაკრძალვის სხვადასხვა წესი: ორმოსამარხებში, ქვაყუთებში, კრამიტსამარხებში. განსაკუთრებით საყურადღებოა მიცვალებულის ეტლზე, კევრზე და ქვევრში დაკრძალვის წესები (მიწაში ჩადგმული სამარხის ერთ-ერთი უძველესი სახეობა — ქვაყუთი — აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში ეთნოგრაფიულმა ყოფამ ბოლო დრომდე შემოინახა). ანტიკური ხანიდან გვხვდება მთლიანკვეთილი სარკოფაგები, მავზოლეუმის ტიპის აკლდამები (ბაგინეთი, არმაზისხევი და სხვ.), სადაც სამეფო დიდკაცობასა და მათი ოჯახის წევრებს მარხავდნენ. აკლდამებში დაკრძალვის წესი აღმოსავლეთ საქართველოს მთამ (ხევსურეთი, ფშავი, თუშეთი, ხევი) გვიანობამდე შემოინახა. დასავლეთ საქართველოში, კოლხეთში გავრცელებული ყოფილა ჰაერზე დაკრძალვა (ხეზე, ფიცარნაგზე დ.). გვხვდება აგრეთვე მეორეული დაკრძალვის წესიც (დაკრძალულის გადასვენება სხვა ადგილას). თანამედროვე ხალხებში გავრცელებულია დაკრძალვის ორი წესი — მიცვალებულის მიწაში დამარხვა და კრემაცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაკრძალვა
შეიხ მუზაფარ შუქორი
thumb|შეიხ მუზაფარი შეიხ მუზაფარ შუქორი (დაბ. შეიხ მუზაფარ შუქორ ალ მასრი ბინ შეიხ მუსტაფა; 27 ივლისი, 1972) — მალაიზიელი ექიმი და პირველი მალაიზიელი, რომელიც კოსმოსში გაფრინდა. გაფრენა განხორციელდა 2007 წლის 10 ოქტომბერს კოსმოსური ხომალდით სოიუზ ტმა-11 ექსპედიცია 16-ის წევრებთან ერთად საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურში გადასასვლელად. დედამიწაზე დაბრუნდება ექსპედიცია 15-ის წევრებთან ერთად ცხრა დღეში.
კატეგორია:მალაიზიელები კატეგორია:მალაიზიელი ექიმები კატეგორია:მალაიზიელი კოსმონავტები კატეგორია:დაბადებული 1972
ახალსოფელი (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფელი — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, სამგორის ვაკეზე, მდინარე საცხენისისწყალზე. თემის ცენტრი (სოფლები: მუხროვანი, საცხენისი). ზღვის დონიდან 820 მ, გარდაბნიდან 45 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1549 ადამიანი.
ისტორია
სოფელი XIX საუკუნის პირველ ნახევარში გაჩნდა. 1831 წელს მარტყოფელი გუგუნაშვილების, კახაბრიშვილების, ბიძინაშვილების, სალთხუციშვილების, კობიაშვილების და სხვა გვარის წარმომადგენლებმა თხოვნით მიმართეს მარტყოფის მამასახლისს სვიმონ შინჯიკაშვილს, სოფლის მოსახლეობის მომრავლების გამო ნება დაერთო მათთვის გადასახლებულიყვნენ კლდისწყაროდ წოდებულ მარტყოფისავე კუთვნილ მიწაზე. მათი თხოვნა დაკმაყოფილდა და 14 კომლი დასახლდა კლდისწყაროდ წოდებულ მიწაზე. პირველი მოსახლენი იყვნენ კახაბრიშვილები, ბიძინაშვილები, გოგოჩაშვილები, გუგუნაშვილები და კობიაშვილები. შემდეგ მათ შეუერთდნენ მარტყოფიდან გადასახლებული სხვა გვარის წარმომადგენლებიც. დასახლების პროცესი XIX საუკუნის ბოლოს დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:ახალსოფლის თემის სოფლები
მარქსიზმ-ლენინიზმი
სქოლიო
კატეგორია:მარქსიზმი კატეგორია:კომუნიზმი კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:სტალინიზმი * კატეგორია:დიალექტური მატერიალიზმი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის იდეოლოგია კატეგორია:სახელმწიფო იდეოლოგიები კატეგორია:ეპონიმური პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:მარქსისტული აზროვნების სკოლები კატეგორია:ჩინეთის კომუნისტური პარტიის იდეოლოგია
Comunisme
ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი
ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ ბარლინგტონში დაიბადა უილიამ და ელიზაბეთ (ფენიმორ) კუპერების ოჯახში. მამამისი აშშ-ის კონგრესის წევრი იყო. ჯეიმზის დაბადებიდან სულ მალე, ოჯახი ნიუ-იორკის შტატში, მამამისის მიერ დაარსებულ სოფელ კუპერსტაუნში გადავიდა.
13 წლის ასაკში, კუპერი იელის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, მაგრამ ხარისხი ვერ მიიღო, რადგან უნივერსიტეტიდან ის ცელქობის გამო გარიცხეს — სხვა სტუდენტს კარი ჩამოუგდო, ასევე მაიმუნს წვრთნიდა რომ პროფესორის სკამზე დაჯდომა ესწავლა. ამის შემდეგ, ჯეიმზმა სავაჭრო გემზე მეზღვაურად დაიწყო მუშაობა, 18 წლის ასაკში კი აშშ-ის სამხედრო საზღვაო ძალებს შეუერთდა. 1811 წელს, მან გემის გარდემარინის სტატუსი მიიღო, რაც ნაბეჭდ ქაღალდზე თომას ჯეფერსონის ხელმოწერით იყო დადასტურებული.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1789 კატეგორია:გარდაცვლილი 1851 კატეგორია:ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ქრისტიანი მწერლები კატეგორია:რომანტიზმი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
მერგელი
მინი|250პქ|გაშიშვლებული მერგელები, სამხრეთი [[ისრაელი]] მინი|250პქ|სანაპირო მერგელების ფორმაცია, სამხრეთი [[სიცილია]] მერგელი (Mergel) — თიხა-კარბონატული შემადგენლობის დანალექი ქანი. შეიცავს 30-90% კარბონატს (ჩვეულებრივ კალციტი, იშვიათად — დოლომიტი), 70–10% უხსნად ნაშთს (თიხის მინერალები და სხვ.). ქანთწარმომქმნელი კარბონატული მინერალების მიხედვით განარჩევენ კალციტიან და დოლომიტიან მერგელებს. უხსნად ნაშთში თუ ჭარბობს, ქანი კაჟმიწიანი მერგელების ჯგუფს მიეკუთვნება. მერგელებს ძირითადად იყენებენ ცემენტის წარმოებაში. მერგელი, რომელიც 75–80% შეიცავს, პორტლანდცემენტის ნედლეულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანალექი ქანები
Camponotus cuneiscapus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
როპშა
როპშა (Ропша) — დაბა რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, როპშის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე სტრელკას ნაპირას, ფინეთის ყურის სანაპიროებიდან სამხრეთით 20 კილომეტრში, ხოლო სანქტ-პეტერბურგის სამხრეთ-დასავლეთით 49 კილომეტრში.
ისტორია
თანამედროვე როპშას ადგილას პირველი დასახლებები ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში (დაახ. 5-6 ათასი წლის წინ) არსებობდა. ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ბალტიისპირელ-ფინური წარმოშობის ხალხით: ჩუდები, ვოდები და იჟორები. VIII—IX საუკუნიდან ამ ტერიტორიებზე დასახლდნენ ილმენის სლოვენები. როპშა — ლენინგრადის ოლქის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი დასახლებული პუნქტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ბზიაური
ბზიაური — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემი), მდებარეობს ოკრიბის წვრილმთიანეთში, მდინარე ტყიბულის მარცხენა ნაპირზე იქ, სადაც ტყიბულის წყალსაცავი იწყება. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ტყიბულიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი.
აპიუს კლავდიუს კაუდექსი
აპიუს კლავდიუსი კაუდექსი (ლათ. Appius Claudius Caudex) — რომის კონსული ძვ. წ. 264 წელს. აპის კლავდიუს ბრმის შვილიშვილი. მონაწილეობას იღებდა პირველ პუნიკურ ომში.
264 წელს იგი მარკუს ფულვიუს ფლაკუსთან ერთად არჩეული იყო კონსულად. მისი კუნსულობის დროს გადაწყდა მესინაში მყოფი მამერტინელების დახმარება სირაკუზის ტირანი ჰიერონ II-ის წინააღმდეგ. მამერტინელებმა რომის გარდა დახმარება კართაგენსაც სთხოვეს. ვინაიდან რომს სურდა სიცილიის საკუთარ გავლენის სფეროში მოქცევა, მან ეს თხოვნა საბაბად გამოიყენა და აპიუს კლავდიუსი ორი ლეგიონით სიცილიაში ჩავიდა. მან დაიკავა რეგიუმი და ღამით გადაკვეთა სრუტე, სადაც სირაკუზელების და კართაგენელების ალყაში იყო მესინა. ბრძოლაში კლავდიუსმა ორივე არმია დაამარცხა და ქალაქი გაათავისუფლა.
სწორედ აპიუსთან დადო ჰიერონმა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც სირაკუზელები რომის მოკავშირეები გახდნენ და ეხმარებოდნენ მთელი ომის განმავლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები კატეგორია:კლავდიუსები კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის რომაელები
კონსტანტინეს ბაზილიკა
ტრირის კონსტანტინეს ბაზილიკა წარმოადგენდა რომაულ სასახლე–დარბაზს. დარბაზი მოიცავს ანტიკური ხანიდან მემორჩენილ დიდ სივრცეს. ნაგებობის შიდა სივრცის განზომილებები ასეთია; 33 მ. სიმაღლე, სიგრძე 67 მ., სიგანე 27,2.
ბაზილიკა შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურის საგანძურის სიაში. 1856 წელს ევანგელისტურ საეკლესიო საზოგადოებას გადაეცა „სამარადჟამოდ“ და მას შემდეგ გამოიყენება ეკლესიად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრირი კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
პოლიქრონიოს ხუცესი
პოლიქრონიოს ხუცესი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 20 ოქტომბერი. წმინდა მოწამე პოლიქრონიოს ხუცესი ბავშვობიდანვე ქრისტიანული მსოფლმხედველობით იზრდებოდა, იგი ღარიბი მიწათმოქმედის შვილი იყო. როდესაც სრულწლოვანებას მიაღწია, წმინდანმა დატოვა მშობლიური სახლი, კონსტანტინოპოლს მიაშურა და ერთი მდიდარი მეპატრონის ზვრებში დაიწყო მუშაობა. ბატონი გაოცებული იყო მისი მუყაითობით და საზღაურსაც უშურველად უხდიდა. აღებული ფულით ნეტარმა ტაძარი ააგო. არსებობს ცნობა, რომ პოლიქრონიოსი მედავითნის ხარისხში მონაწილეობდა I მსოფლიო კრების (325 წ., ნიკეა)სხდომებზე. მალე იგი ხუცესად აკურთხეს. უფლის რჩეული არიანელმა მწვალებლებმა ღვთისმსახურების დროს მოკლეს ტაძრის საკურთხეველში (IV საუკუნე).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წელი.
კირქვა
კირქვა — დანალექი ქანი; შედგება უმთავრესად კალციტისაგან, იშვიათად — არაგონიტისაგან, შეიძლება შეიცავდეს ტერიგენული ან აუტიგენური მინერალებისა და ქანების ნატეხებსაც. წარმოშობის მიხედვით განარჩევენ ბიოგენურ (ზოოგენურ, ფიტოგენურ), ქემოგენურ და შერეული წარმოშობის კირქვებს. გვხვდება ნამსხვრევი და მეტასომატური კირქვებიც. მეტამორფიზმის შედეგად კირქვა გადაიქცევა მარმარილოდ. კირქვა, ჩვეულებრივ, ილექება ზღვებში, იშვიათად — ლაგუნებშიც. იყენებენ მშენებლობაში, მეტალურგიაში, სოფლის მეურნეობაში.
სქოლიო
კატეგორია:დანალექი ქანები
კურტ დალიუგე
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
Camponotus cuneidorsus
Camponotus cuneidorsus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მარცვალსაფქვავი წისქვილი
მინი|220პქ|წლის წისქვილი წისქვილი (მარცვალსაფქვავი) — მარცვალსაფქვავი მრეწველობის საწარმო, სადაც მარცვალს ფქვილად გადაამუშავებენ. თანამედროვე მარცვალსაფქვავ წისქვილში საავტომობილო, რკინიგზის, წყლის ტრანსპორტს განტვირთავენ მექანიკური და პნევმატური დანადგარებით. მარცვალს ათავსებენ ელევატორებში. მარცვალსაწმენდ განყოფილებაში მარცვალს მინარევებისგან წმენდენ სეპარატორებით, ტრიერებით და მაგნიტური აპარატებით. შემდეგ მარცვლის ზედაპირს წმენდენ მშრალი ან სველი ხერხით და საფქვავად მომზადებული მარცვლეული კულტურების სხვადასხვა ტიპს საფქვავი პარტიის მისაღებად ერთმანეთში აურევენ.