cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სურინამი
XXI საუკუნე
2010 წლის 19 ივლისს ძალაუფლებაში ყოფილი დიქტატორი დეზი ბაუტერსე დაბრუნდა, იგი სურინამის პრეზიდენტად აირჩიეს. არჩევნებში გამარჯვებამდე, ბაუტერსე 24 ადამიანთან ერთად 15 დისიდენტის მკვლელობაში იყო ბრალდებული. 2012 წელს, სასამართლო განაჩენის გამოტანამდე ორი თვით ადრე, ეროვნულმა ასამბლეამ შეცვალა კანონი ამნისტიის შესახებ, რისი საშუალებთაც ბაუტერსეს და მის თანამონაწილეთა შეწყალება მოხდა. 2015 წლის 14 ივლისს იგი ახალი ვადით აირჩიეს. 2019 წელს, სურინამის სასამართლომ მას 1982 წლის დეკემბრის მკვლელობებში ჩართულობისთვის 20 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
2020 წელს სურინამის პრეზიდენტი გახდა ჩან სანტოხი.
პოლიტიკა
სურინამის რესპუბლიკის მმართველობის ფორმა წარმომადგენლობითი დემოკრატიაა. ქვეყანაში 1987 წელს მიღებული კონსტიტუცია მოქმედებს. ხელისუფლების საკანონმდებლო ორგანო 51 წევრისგან შემდგარი ერთპალატიანი ეროვნული ასამბლეაა, რომლის არჩევნებიც ხუთ წელიწადში ერთხელ ტარდება.
სურინამის პრეზიდენტი ეროვნული ასამბლეის მიერ, მის წევრთა ორი მესამედის თანხმობის შემთხევაში ხუთი წლის ვადით ირჩევა.
ხელისუფლების სასამრთლო შტოს სათავეში დგას სურინამის იუსტიციის უმაღლესი სასამართლო. მისი წევრები განუსაზღვრელი ვადით პრეზიდენტის მიერ, ეროვნულ საბჭოსთან და სახელმწიფო მრჩეველთა საბჭოსთან კონსტულტაციის შემდეგ ინიშნებიან.
გეოგრაფია
სურინამი სამხრეთ ამერიკის ყველაზე პატარა დამოუკიდებელი სახელმწიფოა. მისი ფართობია 165 000 კმ. სურინამი მდებარეობს ჩ.გ. 1° და 6°N და დ. გ. 54° და 58°-ს შორის. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება საფრანგეთის გაიანა, სამხრეთიდან ― ბრაზილია, დასავლეთიდან ― გაიანა, ხოლო ჩრდილოეთიდან ― ატლანტის ოკეანე.
სურინამის უმაღლესი მწვერვალია იულიანატოპი, რომელიც ზღვის დონიდან 1,286 მეტრზე მდებარეობს.
სურინამში ტყის მასივი ტერიტორიის 90.2%-ს იკავებს, რა მონაცემითაც ქვეყანა პირველია მსოფლიოში.
კლიმატი
სურინამში ცხელი და ნესტიანი ტროპიკული ჰავაა. წლის მანძილზე ტემპერატურა მნიშვნელოვნად არ იცვლება. საშუალო ფარდობითი ტენიანობა 80%-დან 90%-მდეა, ხოლო საშუალო ტემპერატურა 29-დან 34-მდე მერყეობს.
წელიწადისთვის დამახასიათებელია ორი წვიმიანი და ორი მშრალი სეზონი. წვიმიანი სეზონი აპრილიდან აგვისტომდე და ნოემბრიდან თებერვლამდე გრძელდება, ხოლო მშრალი სეზონი ― აგვისტოდან ნოემბრამდე და თებერვლიდან აპრილამდე.
ნაკრძალები
ცენტრალური სურინამის ნაკრძალი, რომელიც ხელუხლებელი ტყის მასივებითა და ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა, 2000 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიყვანა.
სურინამის ტერიტორიის 16% ეროვნულ პარკებსა და ტბებს უკავია.
ეკონომიკა
სურინამის დომინანტური ეკონომიკური ბოქსიტის ინდუსტრია იყო, რომელზეც 2016 წელს მშპ-ს 15%-ზე მეტი, ხოლო ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლის 70%-ზე მეტი მოდიოდა. ბოქსიტთან ერთად ქვეყნის ძირითადი საექსპორტო პროდუტებია ბრინჯი, ბანანი და კრევეტები. ცოტა ხნის წინ, ქვეყანამ ნავთობისა და ოქროს გაყიდვაც დაიწყო. სურინამის მოსახლეობის 25%-ზე მეტი სოფლის მეურნეობის სფეროშია დასაქმებული. ქვეყნის ეკონომიკის მთავარი საყრდენი კომერციული სფეროა. მისი მთავარი სავაჭრო პარტნიორები არიან ნიდერლანდები, აშშ, კანადა, კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნები, მათ შორის გამორჩეულად ტრინიდადი და ტობაგო და ყოფილი ნიდერლანდების ანტილის კუნძულები.
2010 წლის მონაცემების მიხედვით, სურინამის მშპ 4.794 მილიარდი, ხოლო მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 9,900, ხოლო მშპ-ს წლიური ზრდა 3.5% იყო.
2012 წლის მონაცემების მიხედვით, ქვეყნის ექსპორტიდან მიღებული შემოსავალი 2.563 მილიარდი იყო, ხოლო იმპორტის საერთო ღირებულებამ 1.782 მილიარდი შეადგინა.
დემოგრაფია
2012 წლის აღწერის მიხედვით, სურინამის მცხოვრებთა რიცხვი 541,638-ია. მათი 90% დედაქალაქ პარამარიბოში ან სანაპიროზეა დასახლებული.
სურინამი ერთ-ერთი ყველაზე ეთნიკურად და კულტურულად მრავალფეროვანი ქვეყანაა მსოფლიოში, რაც ხანგრძლივი კოლონიალიზმის შედეგია. მოსახლეობის 37%-ს აფრო-სურინამელები შეადგენენ, რომლებიც ორ ეთნიკურ ჯგუფად, კრეოლებად და მარონებად იყოფიან. სურინამელი მარონები, რომლებიც გაქცეული ტყვეების შთამომავლები არიან, ქვეყნის მოსახლეობის 21.7%-ს შეადგენენ და ექვს ჯგუფად იყოფიან. სურინამელი კრეოლები, რომლებივ აფრიკელი ტყვეებისა და ნიდერლანდელების შთამომავლები არიან, მოსახლეობის 15.7%-ს შეადგენენ.
სხვა მრავალრიცხოვან ეთნიკური ჯგუფს წარმოადგენენ ჩინელები, რომელთა რიცხვიც 2011 წელს 40,000-ზე მეტი იყო; ასევე ლიბანელები, მათ შორის ძირითადად მარონიტები; ებრაელები, კერძოდ, სეფარდები და აშქენაზები; ბრაზილიელები, რომელთა უმრავლესობა ოქროს მაღაროებშია დასაქმებული.
აბორიგენი ტომები ქვეყნის მოსახლეობის 3.7%-ს წარმოადგენენ.
რელიგია
2012 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 48.4% ქრისტიანია, მათ შორია 26.7% ― პროტესტანტი და 21.6% ― კათოლიკე. მეორე უდიდესი რელიგია ინდუიზმია, რომელსაც მოსახლეობის 22.3% აღიარებს. ინდუისტთა პროცენტული წილით სურინამი დასავლეთ ნახევარსფეროში გაიანასა და ტრინიდადი და ტობაგოს შემდეგ მესამე ადგილს იკავებს. ისლამის მიმდევრები მოსახლეობის 13.9%-ს შეადგენენ, რა მაჩვენებლითაც ქვეყანა დასავლეთ ნახევარსფეროში პირველ ადგილზეა. 2012 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 7.5% არცერთი რელიგიის მიმდევარი არაა.
განათლება
სურინამში 13 წლიანი და სამსაფეხურიანი ზოგადი განათლების სისტემაა, რომელიც მხოლოდ 12 წლის ასაკამდეა სავალდებულო. დაწყებითი საფეხური ― 6, საბაზო საფეხური ― 4, ხოლო საშუალო საფეხური 3 წელი გრძელდება.
ქვეყნის მთავარი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა ს ანტონ დე კომის სახელობის უნივერსიტეტი.
ბიომრავალფეროვნება
სურინამში ბიომრავალფეროვნების დონე საკმაოდ მაღალია. 2016 წლის ოქტომბერში, სურინამში ეკოსისტემის საკვლევად 16-მა მეცნიერმა სამკვირიანი ექსპედიცია ჩაატარა, რომლის შედეგადაც მათ 60 სახეობის ბაყაყი და 11 სახეობის თევზი აღმოაჩინეს. ჯამში მეცნიერებმა 1,378 სახეობის ცხოველი აღრიცხეს.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Lasioglossum semisculptum
Lasioglossum semisculptum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1911 წელს.
სქოლიო
semisculptum
ტუკანუ (ბაია)
ტუკანუ (Tucano) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 52 391 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 801.292 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.7 კმ²-ზე.
I Want It That Way
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:1998 წლის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სინგლები
Prionopelta opaca
Prionopelta opaca — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionopelta-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტურია
ტურია (Turia) — მდინარე ესპანეთში, რომელიც სათავეს იღებს ტერუელის პროვინციაში. მიედინება ვალენსიის პროვინციაში და ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში, ქალაქ ვალენსიაში. მდინარის სიგრძეა 280 კმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ქვედა ბერეთისა
ქვედა ბერეთისა — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ნიგოზეთის თემში). სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ტერიტორიაზე, მდინარე დუმალას ხეობაში შემორჩენილია ბერეთისას ციხე.
საპიტიახშო
საპიტიახშო, საპიტიახჩო — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, თრიალეთში, მდინარე ქციის მარჯვენა მხარეზე საპონაურისა და ცხვარეთის ხევების პირდაპირ სოფელი დააარსა ჯავახეთიდან ოსმალთა მიერ დევნილმა მოსახლეობამ, სახელიც  ჯავახეთში მიტოვებული სოფლის მიხედვით დაერქვა. ჯავახეთის საპიტიახშო მოხსენიებულია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (XVI საუკუნე).
ქვედა ბერეთისა
გეოგრაფია
სოფელი მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე დუმალის ნაპირას. ქვედა ბერეთისა ყველაზე დაბალი ადგილია მდინარე დუმალას ხეობაში, (ზღვის დონიდან 840 მეტრი). სოფელი მდებარეობს ჭიათურიდან 17, ნიგოზეთიდან 6 კილომეტრის დაშორებით.
საპიტიახშო
ლიტერატურა
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ქვედა ბერეთისა
გეოგრაფია
სოფელს ჩრდილოეთით ესაზღვრება სოფლები უსახელო და წყალშავი, რომელთაგან გამოყოფს მდინარე რკვიანასა და დუმალას წყალგამყოფი სერი. სამხრეთით მას ესაზღვრება სოფელი ქბილარი, რომლისგანაც გამოყოფილია დუმალასა და ახაშმულას წყალგამყოფით. დასავლეთის საზღვარი გადის მდინარე დუმალას ხეობაზე, აქედან ქვედა ბერეთისას ესაზღვრება სოფელი მანდაეთი. ხოლო აღმოსავლეთით კი მას ესაზღვრება სოფელი ზედა ბერეთისა. ქვედა ბერეთისა ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ ვრცელდება საშუალოდ 5 კმ-ზე, ხოლო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ 4 კმ-ზე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 495 ადამიანი.
არქეოლოგია
ქვედა ბერეთისას ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ორი არქეოლოგიური ძეგლი: საწურბლიის შახტი და პირაღია კლდის მღვიმე. მღვიმეები მდებარეობს მდინარე ახაშმულის აუზში, ზღვის დონიდან 895-920 მეტრზე, გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებსა და მერგელებში.
ეკონომიკა
ეკონომიკის ძირითადი დარგია სოფლის მეურნეობა. გავრცელებულია მემინდვრეობა, მემცენარეობა, მესაქონლეობა. სოფელში ასევე არის ქვის კარიერი, მდინარე დუმალაზე კი აგებულია ხელოვნური წყალსაცავი.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
როლანდ ემერიხი
ემერიხი დაიბადა შტუდგარტში, დასავლეთ გერმანიაში. 1977 წელს ჩაირიცხა მიუნხენის კინოსა და ტელევიზიის უნივერსიტეტში. პირველი ფილმი „The Noah's Ark Principle“ გადაიღო 1984 წელს, რომელიც ნაჩვენები იქნა ბერლინის 34-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე. 1985 წელს, თავის დასთან ერთად დააფუძნა კინოკომაპანია Centropolis Entertainment.
მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის სატურნი საუკეთესო რეჟისორისთვის. არის გეი და ლგბტ თემის უფლებების აქტივისტი. 2017 წელს დაქორწინდა ომარ დე სოტოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:როლანდ ემერიხი კატეგორია:გერმანელი კინორეჟისორები კატეგორია:გერმანელი სცენარისტები კატეგორია:ლგბტ რეჟისორები კატეგორია:ლგბტ სცენარისტები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმების რეჟისორები კატეგორია:ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:მამაკაცი სცენარისტები
ძვ. წ. 385
სქოლიო
*
უაუა
უაუა (Uauá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 302 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 950.274 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.24 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ელისონ დიუბუა
ელისონ დიუბუა (დ. 24 იანვარი, 1972) — ამერიკელი მწერალი, რომელიც ამტკიცებს, რომ მედიუმის ნიჭითაა დაჯილდოებული. მრავალი წელია, ის აშშ-ის პოლიციას ეხმარება დამნაშავეთა ამოცნობასა და დაკავებაში. სერიალ „მედიუმში“ მთავარი როლის შემსრულებელი პატრიცია არკეტი ელისონს განასახიერებს.
ბიოგრაფია
ელისონ დიუბუა დაიბადა 1972 წლის 24 იანვარს ფენიქსში, არიზონა. 1990 წელს დაამთავრა Corona del Sol High School. კოლეჯში სწავლისას მუშაობდა საოლქო პროკურორის ოფისში სტაჟიორად. დაამთავრა Arizona State University და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში.
ელისონი თავის თავს უწოდებს მედიუმს და არა ექტრასენს, რადგან თვლის რომ ეს ტერმინი იწვევს ნეგატიურ დამოკიდებულებას. ის ამტკიცებს რომ გარდაცვლილთა სულებთან საუბარი 6 წლის ასაკიდან შეუძლია. მისი თქმით ამ უნარს იყენებს რათა დაეხმაროს გარდაცვლილებს მათ ცოცხალ ახლობლებთან დაკავშირებაში. ის აგრეთვე ეხმარება პოლიციას დანაშაულთა გამოძიებაში.
სერიალი „მედიუმი“
მინი|[[პატრიცია არკეტი ელისონ დიუბუას როლში]]
სერიალი „მედიუმი“ გამოდიოდა 2005-2011 წლებში ტელეარხებზე NBC და CBS და ეფუძნება ელისონ დიუბუას წიგნს Don't Kiss Them Good-Bye.
სერიალში ელისონ დიუბუას როლს თამაშობს მსახიობი პატრიცია არკეტი.
მიუხედავად განსხვავებებისა ელისონ დიუბუას პერსონაჟსა და მის რეალურ ცხოვრებას შორის მაინც ბევრი მსგავსებაა. სერიალშიც მის ქმარს ჰქვია ჯო და აეროინჟინერია. ასევე როგორც რეალობაში ისევე სერიალში მას ჰყავს სამი ქალიშვილი, თუმცა განსხვავდება მათი სახელები (სერიალში მათ ჰქვიათ არიელი, ბრიჯიტი და მარი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ოკულტისტები კატეგორია:არიზონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
Drama (Yes-ის ალბომი)
Drama — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეათე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1980 წელს. მას გამოარჩევს ის, რომ 2011 წლის Fly from Here-ამდე ეს იყო ჯგუფის ერთადერთი სტუდიური ალბომი ჯონ ანდერსონის მონაწილეობის გარეშე. ამ დროისთვის Yes რიკ უეიკმენმაც დატოვა.
1980-2008 წლებში კონცერტებზე სიმღერები ამ ალბომიდან არ სრულდებოდა, თუმცა 2008 წელს ახალ ვოკალისტ ბენუა დევიდთან ერთად საკონცერტო პროგრამას დაემატა „Machine Messiah“ და „Tempus Fugit“.
თოვლნარი
thumb|თოვლნარი თოვლნარი — თოვლის, ფირნისა და ყინულის უმოძრაო გროვები ქარისა და მზისგან დაცულ ადგილებში, რომელიც შეიძლება იყოს სეზონური ან მუდმივი. თოვლნარი სეზონურია, თუ ირგვლივ დადებულ თოვლზე უფრო მეტხანს ინახება, ხოლო მუდმივია, თუ მთელი წლის განმავლობაში არ დნება. სეზონური თოვლნარის სისქე ჩვეულებრივ 2–4 მ-ს შეადგენს.
Drama (Yes-ის ალბომი)
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები: ჯეფ დაუნზი, ტრევორ ჰორნი, სტივ ჰაუ, კრის სკუაირი და ალან უაიტი, გარდა მითითებულისა.
სიმღერები 13–16 აღებულია პარიზული სესიებიდან (1979 წელი, ანდერსონი, ჰაუ, სკუაირი, უეიკმენი და უაიტი). ჩაწერილია როი თომას ბეიკერის პროდიუსერობით. სიმღერები 9-16 მანამდე გამოუცემელი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:Yes-ის ალბომები კატეგორია:1980 წლის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები როჯერ დინის გარეკანის დიზაინით
თოვლნარი
თოვლნარი გაბატონებულია მდგრადი თოვლის საფარის ზონებში. ვაკეებზე თოვლნარი დამახასიათებელია ტუნდრისა და სტეპებისთვის, ხოლო მთებში — სუბნივალური და ალპური სარტყლებისათვის. სტეპებში ნიშანდობლივია ხეობებისთვის, ტუნდრაში — ნაპირის ბექისთვის, პატარა ხეობებისთვის და ხევებისთვის, სერებისა და ბორცვების მთისძირებისთვის, მთებში — ეროზიული ჩაჭრილობისა და კალაპოტის კარნიზებისთვის, კალთების ბექობებისთვის და მთისძირისთვის.
თოვლნარი მდგრადი წარმონაქმნია, მუდამ განიცდის განახლებას რელიეფის ერთსა და იმავე ფორმაზე, ხელს უწყობს კარების წარმოშობას. მრავალრიცხოვანი გალღობის, გაყინვისა და კრისტალიზაციის შედეგად თოვლნარის ფენაში ფირნი წარმოიქმნება.
სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:თოვლი
Formazioni nevose perenni
Lasioglossum semiviride
Lasioglossum semiviride — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
semiviride
ქვედა გეზრული
ქვედა გეზრული — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (გეზრულის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ჭიათურიდან 30 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 274 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Larger than Life (სიმღერა)
Larger than Life — ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1999 წელს. შეტანილია ალბომში Millennium.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:1998 წლის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სინგლები
ქართლის საპიტიახშო
ქართლის საპიტიახშო — იბერიის (ქართლი) სამეფოს დიდმოხელის — ქართლის პიტიახშის — საგამგეო ერთეული, რომელიც ძველ ქართულ წყაროებში დადასტურებულ გაჩიანის ანუ სამშვილდის საერისთავოს ტერიტორიას მოიცავდა. ქართლის პიტიახში, ფაქტობრივად, სამშვილდის ერისთავი უნდა ყოფილიყო. ეს ტერიტორია ხშირად სომხეთის სამეფოს პოლიტიკური გავლენის ქვეშ ხვდებოდა, რის გამოც მის გამგებელს სომხურ წყაროებში ხან ქართლის, ხანაც გუგართა პიტიახში ეწოდებოდა (იხ. გუგარები, გოგარენე). არსებობს მოსაზრება, რომ გუგართა საპიტიახშო (ქართლის საპიტიახშო) უნდა წარმოქმნილიყო ძვ. წ. I საუკუნეში, ტიგრან II-ის ინიციატივით, როგორც სომეხთა სამეფოს ჩრდილოეთ განაპირა ადმინისტრაციული ერთეული, რომელსაც უნდა დაეცვა სამეფოს ჩრდილოეთი საზღვრები.
III-IV საუკუნეებში ჩრდილოეთისაკენ (ქართლისაკენ) სომხეთის ექსპანსიის შედეგად ფართოვდებოდა გუგართა საპიტიახშოს ტერიტორიაც. სომხეთის წყაროების მიხედვით, გუგარქი უკვე მოიცავს არა მხოლოდ დებედის ხეობას, არამედ ძველი ქართული პროვინცია გაჩიანს და მთელ გვიანდელ ზემო ქართლსაც (მესხეთს). IV საუკუნის მეორე ნახევარში გუგარეთი კვლავ ქართლს შეუერთდა და მის მმართველს ამიერიდან ეწოდებოდა ქართლის პიტიახში, რომელიც ფაქტობრივად იგივე სამშვილდის ერისთავი იყო. V საუკუნეში ცნობილი არიან ქართლის პიტიახშები არშუშა და ვარსქენი, ხოლო VI საუკუნეში — არშუშა პიტიახში. ფეოდალური ურთიერთობის განვითარების შედეგად თანდათან მოისპო ქართლის სამეფოს ძველი ადმინისტრაციული ერთეული, მათ შორის ქართლის  სამეფოც. გადაგვარდა პიტიახშის ინსტიტუტიც. VIII საუკუნის 70-იან წლებში სამშვილდის მფლობელნი, ქართლის პიტიახშთა ჩამომავალნი, ფეოდალური ქართლის ჩვეულებრივი მთავრები არიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:იბერიის სამეფო
საბაწმიდის ლავრა
საბაწმიდის ლავრა — უძველესი და უმნიშვნელოვანესი მონასტერი პალესტინაში, იერუსალიმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 13-15 კმ-ზე. სავანე დააარსა ცნობილმა საეკლესიო მოღვაწემ საბა განწმედილმა (439-532) V საუკუნის 80-იან წლებში, იქ შეიქმნა ქრისტიანული მწერლობის მრავალი მნიშვნელოვანი ძეგლი ბერძნულ, ქართულ, სირიულ, სომხურ, არაბულ ენებზე.
ქართველები საბაწმინდაში
საბაწმიდის ლავრაში ქართველი ბერები ადრევე დასახლდნენ. VIII-X საუკუნეებში არაბთა მომძლავრების გამო სამშობლოდან გადახვეწილმა ქართველმა ბერებმა შეიმუშავეს ბიბლიური წიგნების ე.წ. საბაწმიდური რედაქცია (დაახლოებით IX ს.),განავითარეს ორიგინალური ჰიმნოგრაფია (ბასილი საბაწმიდელი, იოანე-ზოსიმე), თარგმნითი ლიტერატურა. გახშირდა ხელნაწერთა დამზადება, დაოსტატდნენ კალიგრაფები (მაკარი ლეთეთელი, გიორგი თბილელი, იოანე-ზოსიმე). იქ დამზადებულ ხელნაწერთაგან მნიშვნელოვანია 864 წლის ე. წ. სინის მრავალთავი - უძველესი ქართული თარიღიანი ხელნაწერი; ჭილ-ეტრატის იადგარი (IX საუკუნე) და სხვა. საბაწმინდის ლავრის ცხოველი ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან. იქ შექმნილი ლიტერატურული პროდუქცია ქართველ მწიგნობართა და პილიგრიმთა საშუალებით გავრცელდა როგორც პალესტინაში, ისე საქართველოშიც და საგრძნობი გავლენა მოახდინა ქართული მწერლობის შემდგომ განვითარებაზე. გრიგოლ ხანძთელის დროს საბაწმიდის ლავრიდან სამხრეთ საქართველოში გადმოინერგა საბაწმიდური ტიპიკონი (IX საუკუნე), რომლის ახალი რედაქცია (XII საუკუნე) მთელ საქართველოში გავრცელდა.
XI საუკუნიდან არაბთა მოძალებისა და სავანის ხშირი დარბევის გამო ქართველმა მოღვაწეებმა სხვა მონასტრებს მიაშურეს და ხელნაწერებიც ახალ სადგომებში გადაიტანეს. ამიტომაც საბაწმიდის ლავრის ქართულ ხელნაწერთა უმრავლესობა სინის მთაზეა დაცული; ორიოდე მათგანი ინახება თბილისსა და პეტერბურგში.
ლიტერატურა
კატეგორია:იერუსალიმი
Prionopelta punctulata
Prionopelta punctulata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionopelta-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვალენსიის პროვინცია
thumb|250px ვალენსიის პროვინცია (Provincia de Valencia) — პროვინცია ესპანეთში, ვალენსიის ავტონომიური რეგიონის ცენტრალური ნაწილი. მისი დედაქალაქია ვალენსია
ვალენსიის პროვინცია გარშემორტყმულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ალიკანტე, ალბასეტე, კუენკა, ტერიუელი, კასტელიონი. აღმოსავლეთ მხარეს ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.
ფართობი: 10.563 კმ2
ყორნისი
გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 790 მეტრი, ცხინვალიდან 25 კილომეტრი, აგარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 22 კმ.
ისტორია
1933 წელს სახელი ეწოდა ოსი რევოლუციონერის, საბჭოთა ხელისუფლებისათვის მებრძოლი ზნაურ აიდაროვის პატივსაცემად. 1936-1991 წლებში იყო ზნაურის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1972 წელს მიენიჭა დაბის სტატუსი და იყო ყოფილი სადაბო საბჭოს ცენტრი (შედიოდა: ალიბარი, ახალსოფელი, ზემო ოქონა, თიღვა, ისაკყაუ, ნაბაკევი, ნედლათი, სუნისი, ქვემო ოქონა, შინდარა, ხუნდისუბანი). 1991 წელს ეწოდა ყორნისი და დაკარგა რაიონული ცენტრის სტატუსი, რადგან ზნაურის რაიონი შეუერთდა ქარელის რაიონს. . 1990-იანი წლების დასაწყისიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე-ფაქტო აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ზნაურის რაიონში, არის ამავე რაიონის და სადაბო საბჭოს (12 სოფელი) ცენტრი. საქართველოს კანონმდებლობით ყორნისი შედის თიღვის მუნიციპალიტეტის თიღვის ადმინისტრაციულ ერთეულში.
სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის დაბები კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
მარიცა
მარიცა (Марица; Εβρος; Meriç) — მდინარე ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, ძირითადად ბულგარეთში. ქვემოთში წარმოადგენს საზღვარს საბერძნეთსა და თურქეთს შორის. სიგრძე 480 კილომეტრი. აუზის ფართობი 54 ათ. კმ². სათავე აქვს რილის მთებში. მიედინება თრაკიის დაბლობზე. კვეთს აღმოსავლეთ როდოპის შტოქედებს და ერთვის ეგეოსის ზღვას. უმთავრესად საზრდოობს წვიმის წყლით. იყენებენ სარწყავად. სანაოსნოა ქალაქ ედირნეს ქვემოთ. მარიცის ნაპირზე გაშენებულია ქალაქები: პაზარჯიკი, პლოვდივი (ბულგარეთი), ედირნე (თურქეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები კატეგორია:თურქეთის მდინარეები კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
სპასოვკა
სპასოვკა — სოფელი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, გორელოვკის თემში. 2002 წლის მონაცემებით სოფელ სპასოვკის მოსახლეობა შეადგენს 381 ადამიანს. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა: N1 ქართულენოვანი და N2 სომხურენოვანი სოფლის მთავარი სამეურნეო დარგია მეცხოველეობა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ბუღდაშენის (მდინარე ფარავნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 2040 მ სიმაღლეზე, საქართველოს, სომხეთისა და თურქეთის საზღვართან ახლოს. ქალაქ ნინოწმინდიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. ჰავა მკაცრია.
ისტორია
სოფელი ჯერ კიდევ გვაროვნულ ხანაში იყო ათვისებული. ისტორიულ ხანაში იგი ჯავახთა ტომის საცხოვრებელს წარმოადგენდა. სახელწოდება სპასოვკა XIX საუკუნიდან დამკვიდრდა. ის ქართულად „საძოვარს“ ნიშნავს. სოფლის მოსახლეობას ძირითადად დუხობორები შეადგენდნენ. 90-იან წლებში სოფელში დასახლდნენ მეკეიძეებიდან გადასახლებული ეკომიგრანტები.
სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩენ ინკე
ჩენ ინკე (ჩინ. 陈寅恪) (დ. 3 ივლისი, 1890 — გ. 7 ოქტომბერი, 1969) — ჩინელი ისტორიკოსი, კლასიკური ლიტერატურის მკვლევარი, ლინგვისტი. მისი ღირსშესანიშნავი ნაშრომია ლიუ რუშის ბიოგრაფია.
ბიოგრაფია
ჩენ ინკე დაიბადა 1890 წელს ჩანგშაში, პროვინცია ჰუნანში, ჩენის მამა ჩენ სანლი ცნობილი პოეტი იყო, ასდღიანი რეფორმის ოთხი წევრიდან ერთ-ერთი და სანჯიანგის სკოლის მთავარი მასწავლებელი. ჩენ ინკემ დაამთავრა ნანჯინგში სკოლა და ვან ჰანგში სინოლოგიის მაგისტრის წოდება მიიღო. იგი სწავლობდა კლასიკურ ფილოსოფიას და ისტორიას. 1902 წელს იგი თავის ძმასთან ერთად იაპონიაში ჩავიდა. 1905 წელს იგი ფეხის დაზიანების გამო იძულებული იყო დაბრუნებულიყო ჩინეთში და სწავლა ფუდანის სკოლაში, შანხაიში განაგრძო. 1910 წელს მან მიიღო უფლება სწავლა ბერლინის უნივერსიტეტში, გერმანიაში გაეგრძელებინა. შემდეგ იგი ციურიხის უნივერსიტეტში და პარიზის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში სწავლობდა. 1914 წელს პირველი მსოფლიო ომის გამო იგი დაბრუნდა ჩინეთში. 1918 წელს იგი ისევ საზღვარგარეთ გაემგზავრა სასწავლებლად. ჰარვარდში სანსკრიტი და ტრიპიტაკა ისწავლა, შემდეგ ბერლინში სწავლობდა აღმოსავლურ პალეონტოლოგიას, მონღოლურ, ტიბეტურ, მანჯურულ, სპარსულ და თურქულ, ლათინურ და ბერძნულ ენებს. ზემოთ ჩამოთვლილი ენებნის გარდა ჩენი საუბრობდა ინგლისურად, გერმანულად, ფრანგულად, სანსკრიტზე და ტრიპიტაკაზე. სია სენგ იუმ ერთხელ მას უთხრა: „მშვენიერია რომ უცხო ენებზე წიგნების კითხვა შეგიძლია. მე ვერ ვკითხულობ წიგნებს, ვინაიდან მარტო ჩინური ვიცი და ყველა ჩინური წიგნი უკვე წაკითხული მაქვს“.
1925 წლის მარტში იგი დაბრუნდა ჩინეთში, როდესაც ვუ მიმ დაპატიჟა ცინგუას უნივერსიტეტში. 1928 წლიდან იგი ამ უნივერსიტეტში ჩინური ლიტერატრურის, გრამატიკის და ისტორიის პროფესორი გახდა. იგი დამატებით პეკინის უნივერსიტეტშიც მოღვაწეობდა. ამავე წლის ზაფხულში იგი შანხაიში ჩავიდა, სადაც ცოლად ტანგ ფენი მოიყვანა, ფორმოსას რესპუბლიკის ყოფილი პრეზიდენტის, ტანგ ჯინგსონგის შვილიშვილი. ამ პერიოდში იგი ძირითადად კითხულობდა ლექციებს ბუდისტური ტექსტებისა და ვეის, ჯინის, სამხრეთისა, ჩრდილოეთის, სუის და ტანის დინასტიების დროინდელ ისტორიული დოკუმენტების თარგმნაზე, სიუ და ტანის დინასტიების ისტორიაზე და იუან ჟენის და ბაი ჯუის პოემების კვლევებზე.
1939 წელს ჩენ ინკემ მოწვევა მიიღო ოქსფორდის უნივერსიტეტიდან ჩინეთის ისტორიაში ლექციების წასაკითხად. მაგრამ ომის გამო მან ვერ შეძლო წასვლა. ამ პერიოდსი იგი ჰონგკონგში ცხოვრობდა, 1941 წლამდე, სანამ ქალაქი იაპონელებმა არ აიღეს. შემდეგ იგი გუილინში გადავიდა და 1942 წლის ივლისიდან გუანგქსის უნივერსიტეტში ასწავლიდა, 1943 წლის დეკემბერში კი იენჩინგის უნივერსიტეტში გადავიდა. 1946 წელს იგი კვლავ დაპატიჟეს ცინგუას უნივერსიტეტში. 1948 წელს კი იგი გუანჯოუში ლინგნანის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. უნივერსიტეტების აქტიურად ცვლის პერიოდში იგი ასწავლიდა ჯინის სამხრეთის, ჩრდილოეთის და ტანის დინასტიების პერიოდის ისტორიას. 1960 წელს იგი გახდა ჩინეთის კულტურის და ისტორიის კვლევის ინსტიტუტის ვიცე პრეზიდენტი.
ჩენი იდევნებოდა კულტურული რევოლუციის პერიოდში. იგი ამტკიცებდა რომ მას არაფერი ჩაუდენია ჩინელი ხალხისთვის საზიანო 40 წლიაქნი სწავლების პერიოდში. მისი ხელნაწერები დაწვეს და აკრძალეს. 1969 წლის 7 ოქტომბერს იგი გარდაიცვალა.
კვლევა
ჩენ ინკე ამბობდა რომ კვლევა დაფუძნებული უნდა იყოს დამოუკიდებელ აზროვნებაზე. იგი სათავეში ედგა ისტორიული კვლევების ორ ინსტიტუტს და ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი იყო. 1953 წელს ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიისადმი მიმართვაში ჩენმა თქვა: ”ჩინეთის უძველესი ისტორიის ინსტიტუტი არ უნდა ემორჩილებოდეს მარქსიზმს და არ უნდა სწავლობდეს პოლიტიკას”. თავისი შეხედულებების გამო მას უთანხმოება ჰქონდა კომუნისტურ იდეოლოგიასთან, რამაც მისუი დევნა გამოიწვია. ეს არ ხმაურდებოდა 1980-ან წლებამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინელი ისტორიკოსები კატეგორია:ჩინელი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
სუ-9
სუ-9 (ნატოს კლასიფიკაციით „Fishpot“) — ერთ ძრავიანი საბჭოთა სარაკეტო ნებისმიერ ამინდში მფრენი გამანადგურებელ-გზაგადამჭრელი თვითმფრინავი.
განვითარება
სუ-9-ს პროექტი დაიწყო ცაგის აეროდინამიკის კვლევის ინსტიტუტში კორეის ომის დროს. პროექტში ჩადებული იყო რეაქტიული ავიაციის სხვადასხვა ინოვაციური დეტალები. თვითმფრინავის პირველი გაფრენა 1956 წელს განხორციელდა პროტოტიპ T-405-ის სახელით. სუ-9-ის შემუშავება დასრულდა სუ-7 თან ერთად, რომლებიც პირველად იხილეს 1956 წლის 24 ივნისს ტუშინოს ავიაშოუზე სადაც სუ-9მ დაჯაბნა სუ-7ი. სუ-9 შეიარაღებაში მიიღეს 1959 წელს.
ჯამში გამოშვებულია 1,100 სუ-9. არსებობს ვერსია რომ სუ-9 ტიპის თვითმფრინავების მოდერნიზება მოხდა სუ-11-ის დონემდე. სუ-9 ის ექსპორტი არ მომხდარა არც ერთ საბჭოთა კავშირის კლიენტ სახელმწიფოში მათ შორის ვარშავის პაქტის ქვეყნებში. დარჩენილი სუ-9-ები და სუ-11-ები შეიარაღებიდან საბოლოოდ ამოიღეს 1970-იან წლებში. თუმცა ხდებოდა ზოგიერთის საცდელ თვითმფრინავად გამოყენება. სუ-9 ჩანაცვლებულ იქნა მოდერნიზებული სუ-11-ით და უფრო თანამედროვე სუ-15-ით და მიგ-25-ით.
1962 წლის 4 სექტემბერს მოდერნიზებულმა სუ-9-მ ვლადიმერ ილიუშინის პილოტაჟით დაამყარა მსოფლიო რეკორდი აბსოლუტური სიმაღლის აღებაში 28,852მ (94,658ფ). ნოემბერში ვლადიმერ ილიუშინმა იმავე სუ-9-ით დაამაყარა სიმაღლისა და სისწრაფის რეკორდები.
დიზაინი
სუ-9-ის ფიუზელაჟი და კუდის დიზანი მსგავსია სუ-7-ისა. განსხვავება არის მხოლოდ მის ფრთებში. მან სუხოისგან მიიღო აეროდინამიკური მუხლუჭი კორპუსის კიდეში ისევე როგორც სუ-7-მა ტურბორეაქტიული ძრავა ლიულკა ალ-7. თვითმფრინავის ცხვირის შემწოვ კონუსზე შესაძლებელია ასევე რადარის დაყენება. სუ-9-ის კონსტრუქცია დაფუძნებულია ადრეულ თვითმფრინავ ტ-9-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუხოის თვითმფრინავი კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
1064
თარიღი უცნობია
*
ხალახალა
ხალახალა (ოფიციალურად ხალახალის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Jalajala) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი რისალის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 017 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:რისალის მუნიციპალიტეტები
Empty Sky
Empty Sky — ბრიტანელ მუსიკოს/სიმღერების ავტორ ელტონ ჯონის სადებიუტო ალბომი. იგი გამოვიდა 1969 წელს, ლეიბლზე DJM Records.
მოგვიანებით ელტონ ჯონი აღნიშნავდა, რომ სტილთან დაკავშირებით დარწმუნებული არ იყო და მზად იყო, ლეონარდ კოენის მსგავსი სიმღერებიც დაეწერა.
სქოლიო
კატეგორია:ელტონ ჯონის ალბომები კატეგორია:1969 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:1969 წლის ალბომები კატეგორია:MCA Records-ის ალბომები
ძვ. წ. 386
გარდაიცვალნენ
*
Prionopelta undet
Prionopelta undet — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionopelta-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Lasioglossum sequoiae
Lasioglossum sequoiae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1936 წელს.
სქოლიო
sequoiae
კორონელ-ჟუან-სა
კორონელ-ჟუან-სა (Coronel João Sá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 066 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 825.767 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.67 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Show Me the Meaning of Being Lonely
— ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1999 წელს. შეტანილია ალბომში Millennium.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:1998 წლის სიმღერები კატეგორია:1999 წლის სინგლები
ადამის შექმნა
„ადამის შექმნა“ (La creazione di Adamo) — მიქელანჯელოს ფრესკა, დაწერილი სავარაუდოდ 1511 წელს, არის სიქსტეს კაპელას ჭერზე დაწერილი ფრესკებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული. ფრესკაზე აღწერილია სიუჟეტი ძველი აღთქმიდან — ღმერთის მიერ პირველი ადამიანის, ადამის შექმნა:
150პქ|მინიატიურა|მარცხნივ|ფრესკის დეტალი
„ადამის შექმნა“ სიქსტეს კაპელის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფერწერული კომპოზიციაა. ღვთის მარჯვენა ხელი მამართულია ადამისაკენ. მათი ხელები ერთმანეთს არ ეხება. სავარაუდოდ, მიქელანჯელომ ამით ღვთიურისა და ადამიანურის ერთმანეთთან მიუწვდომლობა გამოხატა.
სქოლიო
კატეგორია:მიქელანჯელო კატეგორია:ფრესკები კატეგორია:ვატიკანი
创世纪 (壁画)
ლეონის სამეფო
მინი|ლეონის სამეფო 1037 წელს ლეონის სამეფო — ესპანური სამეფო პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში X–XIII საუკუნეებში. წარმოიშვა ალფონსო III–ის (მეფე 866–910 წწ.) მიერ ასტურიის სამეფოს გაყოფის შემდეგ. 924 წელს ლეონი, გალისია და ასტურია კვლავ გაერთიანდნენ და შეადგინეს სამეფო ლეონი (დედაქალაქი – ლეონი). X საუკუნის 50–იანი წლებიდან ლეონის სამეფო კონტრიბუციას უხდიდა კორდოვის სახალიფოს. ალფონსო V (994–1027 წწ.) აღადგინა ლეონის სამეფოს ძლიერება, 1037 წელს მდინარე კარიონის ნაპირას მომხდარ ბრძოლაში ლეონის მეფე ბერმუდო III დაიღუპა და ფერდინანდ I–მა (მეფე 1037–1065 წწ.) ლეონი და კასტილიის სამეფო გააერთიანა ლეონ–კასტილიის სამეფოდ (გაერთიანებული იყო 1157 წლამდე). საბოლოოდ ეს ორი სახელმწიფო გაერთიანდა 1230 წელს ფერდინანდ III–ის დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
პროტექტორატი
პროტექტორატი დაფუძნებულია ორ სახელმწიფოს შორის ხელშეკრულებაზე, რომლის თანახმადაც ერთი მხარე თავის თავზე იღებს ვალდებულებას, რომ დაიცავს მეორე მხარეს საგარეო თავდასხმის შემთხვევაში. ამის საპასუხოდ, პროტექტორატში მყოფი სახელმწიფო ვალდებულებას იღებს არ იმოქმედოს პროტექტორის წინააღმდეგ და მესამე სახელმწიფოსთან ურთიერთობაში გაითვალისწინოს პროტექტორი სახელმწიფოს ინტერესები. სახელმწიფო, რომლის მიმართაც ხორციელდება პროტექტორატი, არ კარგავს თავის სახელმწიფოებრიობას.
იტალიის ყოფილი პროტექტორატები
ევროპაში:
კოლონიალური იმპერია:
ლიტერატურა
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს
„მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“ (მგს) — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. დაფუძნდა 1999 წელს. პარტია მხარს უჭერს ეკონომიკაში პროტექციონისტულ პოლიტიკას.
დაარსება
პარტია დაარსდა 1999 წლის აპრილში, ის შეიქმნა 1990 წელს დაფუძნებული „საქართველოს მეწარმეთა კავშირის“ ბაზაზე. 1998 წლისთვის „მეწარმეთა კავშირი“ 100-ზე მეტი ქარხნის დირექტორს აერთიანებდა. კავშირი მოითხოვდა საერთაშორისო სავალუტო ფონდის აქციზების და ტარიფების გაუქმებას, ალკოჰოლურ სასმელზე, თამბაქოს პროდუქციასა და ფუფუნების საგნებზე დაწესებული გადასახადების გაუქმებას. მისი ზეწოლით საქართველოს მთავრობამ 1990-იანი წლების ბოლოს დაწია გადასახადი ადგილობრივი ლუდის წარმოებაზე და გაზარდა აქციზი იმპორტირებულ ლუდზე. 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში ახალმა პარტიამ წარმატებას მიაღწია და 15 მანდატი მოიპოვა.
საპარლამენტო პარტია, 1999-2008 წლები
მოძრაობის პირველი ყრილობის მიერ პარტიის თავმჯდომარედ 4 წლის ვადით აირჩა გოგი თოფაძე, თავმჯდომარის მოადგილედ ზურაბ ტყემალაძე, პოლიტიკური მდივნის თანამდებობა კი თამაზ ბეჟანიშვილმა დაიკავა. გიორგი (გოგი) თოფაძე პარტიის თავმჯდომარე 2005 წლამდე იყო. 2005 წლიდან იგი გახდა პარტიის ლიდერი, თავმჯდომარის თანამდებობა კი ზურაბ ტყემალაძემ დაიკავა. 2010 წლის 14 აპრილს გაიმართა პარტიის V. ყრილობის მიერ პარტიის ლიდერად აირჩა გოგი თოფაძე, პარტიის თავმჯდომარედ – ზურაბ ტყემალაძე, ხოლო თავმჯდომარის მოადგილედ თამაზ ბეჟანიშვილი.
პირველად პარტიამ 1999 წლის 31 ოქტომბერს გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და გადალახა 7 % იანი ბარიერი. მგს-მ ქვეყნის მასშტაბით 151 685 ხმა დააგროვა. პროპორციული სიით პარლამენტში 14 დეპუტატი გავიდა. ლანჩხუთის რაიონიდან მაჟორიტარი დეპუტატი ოთარ მენაბდე გახდა. საკანომდებლო ორგანოში პარტიიდან სულ 15 დეპუტატი შევიდა. „მრეწველების“ გარდა პარლამენტში ორი სახელისუფლებო ძალა იყო წარმოდგენილი: ედუარდ შევარდნაძის „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“ და აჭარის რეგიონის ლიდერის ასლან აბაშიძის პარტია  „აღორძინება“. ამრიგად, „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“ წარმოადგენდა ერთადერთ ოპოზიციურ ძალას მაშინდელ პარლამენტში. პარტიამ საკანონმმდებლო ორგანოში შესვლისთანავე შექმნა ფრაქცია „მრეწველები“ რომლის თავმჯდომარე  გოგი თოფაძე გახდა.
2003 წლის 2 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ კვლავ მიიღო მონაწილეობა. პარტიამ შესძლო პარლამენტში მანდატების მოპოვება. ამ პერიოდში ქვეყყანაში სიტოაცია უკიდურესად დაიძაბა და მოხდა „ვარდების რევოლუცია“. დაინიშნა ახალი საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც 2004 წლის 28 მარტს ჩატარდა. ამ არჩევნებში „მრეწველები“ და „ახალი მემარჯვენეები“ ერთიანი ბლოკით გამოდიოდნენ: „მემარჯვენე ოპოზიცია – მრეწველები, ახლები“. ბლოკმა მოახერხა საარჩევნო ბარიერის გადალახვა და საკანონმდებლო ორგანოში 23 დეპუტატით შევიდა: 15 პარტიული სიით და 8 მაჟორიტარული წესით. ბლოკმა საერთო ჯამში ამომრჩეველთა ხმების 7,56% მიიღო.
thumb|მარცხნივ|ზურაბ ტყემალაძე – პარტიის თავმჯდომარე 2006 წლის ადგილობრივი თვითმართველობის არჩევნებში პარტიამ ქვეყნის მასშტაბით 59 965 ხმა დააგროვა და სხვადასხვა რაიონის საკრებულოებში 28 მანდატი დააგროვა - 4 მაჟორიტარული წესით და 24 პროპორციული სიით.
2008-2012 წლები
2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ მიიღო მონაწილეობა თუმცა საარჩევნო ბარიერი ვერ გადალახა. პარტიის არსებობის ისტორიაში 2008 წლის არჩევნებში „მრეწველებმა“ მიიღეს ყველაზე ცოტა ხმების ოდენობა, სულ –  16 440 ხმა (0,93%). ამ არჩევნების დროს ისინი საარჩევნო ბლოკში იყვნენ გაერთიანებულები „ეროვნულ დემოკრატიულ პარტიასა“ და პოლიტიკურ პარტია „ერთობასთან“ ერთად. 2010 წლის ადგილობრივი თვითთმართველობის არჩევნებში პარტია დამოუკიდებლად მონაწილეობდა. მან მთელი ქვეყნის მასშტაბით 71 304 ხმა მოაგროვა, რამაც ჯამში 4,19% შეადგინა. სულ ადგილობრივი თვითმართველობის არჩევნებში მთელი საქართველოს მასშტაბით პარტიამ 42 დეპუტატი გაიყვანა სხვადასხვა რაიონის საკრებულოებში. აქედან 25 მაჟორიტარული წესით, ხოლო 17 პროპორციული სიით. პარტიამ თბილისის მასშტაბით 27 791 ხმა მოაგროვა (6,23%). 2010 წლისთვითმმართველობის არჩევნებზე გარდა საკრებულოს წევრებისა, თბილისის მოქალაქეებს  უნდა აერჩიათ დედაქალაქის მერი. პარტიამ მერის თანამდებობაზე წარადგინა მრეწველების ლიდერი. თბილისის მერის არჩევნებში გიორგი (გოგი) თოფაძემ 23 401 ხმა დააგროვა (5,19%).
2012 წლიდან
2012 წლის 11 აპრილს გამოცხადდა, რომ მრეწველთა პარტია შეუერთდა ბიძინა ივანიშვილის კოალიციას „ქართული ოცნება“. ბლოკ „ბიძინა ივანიშვილი - ქართული ოცნების“ 200 კანდიდატისგან შემდგარ საარჩევნო სიაში 19 მრეწველი იყო წარმოდგენილი. 2012 წლის 1 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციის გამარჯვების შედეგად, „მგს“ საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტში 5 დეპუტატითაა წარმოდგენილი: გიორგი თოფაძე, ზურაბ ტყემალაძე, თამაზ ყაჭეიშვილი, დემურ ბაშელეიშვილი და ზაზა ჭილაძე.
პარტიის სტრუქტურა
მოძრაობის უმაღლესი ხელმძღვანელი ორგანოა ყრილობა, რომელიც მოიწვევა მინიმუმ ოთხ წელიწადში ერთხელ. ყრილობებს შორის პერიოდში პარტიას ხელმძღვანელობს მოძრაობის სათათბირო. სათათბირო მოიწვევა წელიწადში ერთხელ მოძრაობის მთავარი კომიტეტის მიერ. მოძრაობის აღმასრულებელ ორგანოს წარმოადგენს მთავარი კომიტეტი (მოძრაობის გამგეობა), რომელიც არჩევა ოთხი წლის ვადით მოძრაობის ყრილობის მიერ. იგი უზრუნველყოფს ყრილობისა და სათათბიროს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესრულებას. მთავარი კომიტეტის სხდომები ტარდება მინუმუმ თვეში ერთხელ.
მოძრაობის უმაღლესს თანამდებობის პირს წარმოადგენს ლიდერი. მოძრაობის ლიდერი იმავდროულად არის მთავარი კომიტეტის და  სათათბიროს წევრი. ლიდერი შეუზღუდავად წარმოადგენს პარტიას მესამე პირებთან ურთიერთობაში. პარტიის ლიდერთან ერთად წარმომადგელობაზე უფლებამოსილი პირია მოძრაობის თავმჯდომარე. ასევე პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე ან პოლიტიკური მდივანი – თავმჯდომარის ან ლიდერის დავალებით. პარტიის საქმიანობას და სტრუქტურის მმართვას ახორციელებენ თავმჯდომარე, მისი მოადგილე და მდივნები (პოლიტიკური მდივანი და ორგანიზაციული მდივანი). მოძრაობის სტრუქტურასა და მუშაობის წესს ადგენს პარტიის თავმჯდომარე, ლიდერთან და  მთავარ კომიტეტთან შეთანხმებით. ლიდერს, თავმჯდომარეს და მის მოადგილეს ოთხი წლის ვადით ირჩევს ყრილობა, ხოლო პოლიტიკურ და საორგანიზაციო მდივნებს ამავე ვადით ირჩევს სათათბირო.
საფინანსო საქმიანობას აკონტროლებს სარევიზიო კომისია. კომისია შედგება 3 წევრისგან და ისინი აირჩევიან 4 წლის ვადით ყრილობაზე.
სიმბოლიკა და დევიზი
მარჯვნივ|60px მრეწველების სიმბოლოკაა ოქროს საწმისი, რომელზედაც მუქ შინდისფერ ფონზე თეთრი ასოებით გამოსახულია მოძრაობის სახელწოდება და აბრევიატურა „მგს“. პარტიის დევიზია „გადავარჩინოთ მრეწველობა - მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს!“
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები საქართველოში
ქვედა ჭალოვანი
ქვედა ჭალოვანი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (წირქვალის თემი). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 546 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1578
თარიღი უცნობია
*
Prionomyrmex janzeni
Prionomyrmex janzeni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Prionomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბარბარა ლისკოვი
ბარბარა ლისკოვი (Barbara Liskov; დაბადების სახელი ბარბარა ჯეინ ჰუბერმანი; დ. 7 ნოემბერი, 1939, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მეცნიერი ქალი ინფორმატიკის დარგში, რომელმაც პიონერული წვლილი შეიტანა პროგრამირების ენებში და განაწილებულ სისტემაში.
ბარბარა ლისკოვის მნიშვნელოვანი ნამუშევარი მოიცავს ლისკოვის ჩანაცვლების პრინციპის შემუშავებას, რომელიც აღწერს მონაცემთა აბსტრაქციის ფუნდამენტურ ბუნებას და გამოიყენება ტიპების თეორიაში (ინფორმატიკის განყოფილება) და ობიექტზე ორიენტირებულ პროგრამირებაში. მისი ნამუშევარი აღიარებულია 2008 წლის ტიურინგის პრემიით. ლისკოვი ერთ-ერთი პირველი ქალია, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი კომპიუტერულ მეცნიერებაში შეერთებულ შტატებში და მეორე ქალი, რომელმაც მიიღო ტიურინგის პრემია. ამჟამად ის არის ინსტიტუტის პროფესორი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ლისკოვი დაიბადა 1939 წლის 7 ნოემბერს, ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია), ებრაულ ოჯახში, ჯეინის (ძვ. დიკჰოფი) და მოსე ჰუბერმანის ოთხი შვილიდან უფროსი. მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკაში ფიზიკაში კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლიში 1961 წელს. ბერკლიში მას თავის სპეციალობაში მხოლოდ ერთი პარალელ კლასელი ქალი ჰყავდა. მან განაცხადი შეიტანა მათემატიკის სამაგისტრო პროგრამებზე ბერკლისა და პრინსტონში. იმ დროს პრინსტონი არ იღებდა ქალ სტუდენტებს მათემატიკაში. იგი მიიღეს ბერკლიში, მაგრამ იქ სიარულის ნაცვლად, გადავიდა ბოსტონში და დაიწყო მუშაობა, სადაც დაინტერესდა კომპიუტერებითა და პროგრამირებით. იგი მუშაობდა Mitre-ში ერთი წლის განმავლობაში, სანამ ჰარვარდში პროგრამულ სამუშაოს იღებდა და ენების თარგმანზე მუშაობდა.
შემდეგ მან გადაწყვიტა სკოლაში დაბრუნება და კვლავ შეიტანა განცხადება ბერკლიში, ასევე სტენფორდსა და ჰარვარდში. 1968 წელს, როდესაც მას მიენიჭა ხარისხი სტენფორდის უნივერსიტეტიდან, ბარბარა გახდა ერთ-ერთი პირველი ქალი შეერთებულ შტატებში, რომელსაც მიენიჭა დოქტორის ხარისხი კომპიუტერული მეცნიერების სფეროში. სტენფორდში იგი მუშაობდა ჯონ მაკართისთან და მხარდაჭერა მიიღო ხელოვნურ ინტელექტში სამუშაოდ. მისი სადოქტორო დისერტაციის თემა იყო კომპიუტერული პროგრამა საჭადრაკო ენდშპილის სათამაშოდ, რისთვისაც მან შეიმუშავა მნიშვნელოვანი თეორია.
კარიერა
სტენფორდის დამთავრების შემდეგ, ლისკოვი დაბრუნდა „Mitre Corporation“-ში მეცნიერ-თანამშრომლად.
პირადი ცხოვრება
1970 წელს იგი დაქორწინდა ნათან ლისკოვზე. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, მოსე, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი კომპიუტერულ მეცნიერებაში MIT-ში 2004 წელს და ასწავლის კომპიუტერულ მეცნიერებას „უილიამისა და მერის კოლეჯში“.
ჯილდოები და აღიარება
ბარბარა ლისკოვი არის ეროვნული საინჟინრო აკადემიის, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიისა და გამოთვლითი მანქანების ასოციაციის (ACM) წევრი. 2002 წელს იგი აღიარებულ იქნა MIT-ის ერთ-ერთ საუკეთესო ქალ-პროფესორად და აშშ-ს მეცნიერების 50 საუკეთესო პროფესორ-პედაგოგთა კადრს შორის. 2002 წელს ჟურნალმა „Discover“ ლისკოვი შეიყვანა „მეცნიერებაში 50 ყველაზე მნიშვნელოვან ქალთა“ შორის.
ლისკოვმა მიიღო 2008 წლის ტურინგის პრემია ACM-ისგან 2009 წლის მარტში, პროგრამირების ენების დიზაინისა და პროგრამული მეთოდოლოგიის შემუშავებისთვის, რამაც გამოიწვია ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების განვითარება. კონკრეტულად, ლისკოვმა შეიმუშავა პროგრამირების ორი ენა, CLU — 1970-იან წლებში და Argus — 1980-იან წლებში. ACM-მა დაასახელა მისი წვლილი „პროგრამირების ენისა და სისტემის დიზაინის პრაქტიკულ და თეორიულ საფუძვლებში, განსაკუთრებით მონაცემთა აბსტრაქციასთან, შეცდომის ტოლერანტობასთან და განაწილებულ გამოთვლებთან“. 2012 წელს იგი შეიყვანეს ეროვნული გამომგონებლების დიდების დარბაზში.
ნაშრომები
ლისკოვი არის ოთხი წიგნისა და ასზე მეტი ტექნიკური ნაშრომის ავტორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში კატეგორია:კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები
ჟერემუაბუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 661 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 761.114 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.91 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
რიტა სომეხი
რიტა სომეხი (Ρίτα της Αρμενίας), აგრეთვე ცნობილია, როგორც რიტა II (Ռիտա II; დ. 10 იანვარი, 1278 ― გ. ივლისი, 1333) ― კილიკიის სომხეთის პრინცესა ჰეთუმიანთა დინასტიიდან. სომხეთის მეფე ლევონ III-ისა და დედოფალ კერან ჰეთუმიანის ასული. ბიზანტიის დედოფალი 1294-1320 წლებში, როგოც იმპერატორ მიხეილ IX-ის მეუღლე. იმპერატორ ანდრონიკე III-ის დედა.
ადრეული წლები
რიტა დაიბადა 1278 წლის 10 იანვარს. იგი იყო კილიკიის სომხეთის მეფე ლევონ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ კერან ჰეთუმიანის ასული. აღსანიშნავია, რომ რიტას ტყუპისცალი და ჰყავდა, სახელად თეოდორა, რომელიც შემდეგში თესალიის მმართველ იოანე I დუკასის ძეს მიათხოვეს. მსგავსად დისა, მშობლებმა რიტასაც ბერძენი ქმარი შეურჩიეს, რათა კიდევ უფრო დაახლოვებოდნენ ბიზანტიის იმპერიასთან. მარცხნივ|მინი|307x307პქ|რიტას ქმარი, მიხეილ IX
ქორწინება და შვილები
ცნობილია, რომ კონსტანტინოპოლის სამეფო კარზე რიტა მარიას სახელით იყო ცნობილი. წყვილს სულ ოთხი შვილი შეეძინა:
მინი|რიტას ვაჟი, იმპერატორი ანდრონიკე III
დედოფლობა
1294 წლიდან მოყოლებული რიტა ბიზანტიის უმცროსი დედოფალი იყო, რამეთუ მისი ქმარი მხოლოდ თანამმართველი იყო მთავარი იმპერატორისა, რის გამოც უფროსი დედოფალი რიტას ქმრის დედინაცვალი, ირინე მონფერატელი იყო. 1303 წლიდან იმპერატორი ანდრონიკე და დედოფალი ირინე ცალ-ცალკე რეზიდენციებში ცხოვრობდნენ, რის გამოც სამეფო კარის მთავარ ქალად რიტა იქცა. მისი ძალაუფლება განსაკუთრებით გაიზარდა 1317 წლის შემდეგ, როდესაც დედოფალი ირენე გარდაიცვალა, რამაც რიტა ბიზანტიის ერთადერთ დედოფლად და, შესაბამისად, ქვეყნის ყველაზე გავლენიან ქალად აქცია.
მისი ერთპიროვნული დედოფლობა მხოლოდ სამ წელს გაგრძელდა. ჯერ კიდევ 1319 წლიდან რიტას ცხოვრება მთლიანად შეიცვალა. მართალია უფროსი ძე, პრინცი ანდრონიკე არ გარდაცვლილა, თუმცა რიტას მისი დაკარგვისა და შეთქმულებების ძალიან ეშინოდა. ამის გამო დედოფალმა ბრძანება გასცა, რომ პრინცს გამუდმებით უნდა ხლებოდნენ დაცვის წევრები, ხოლო ვინც უნებართვოდ მის აპარტამენტებში შესვლას ეცდებოდა უნდა დაეპატიმრებინათ, გაძალიანების შემთხვევაში კი ადგილზევე მოეკლათ. სწორედ ამიტომ, ძმასთან ღამით უნებართვოდ მისული რიტას მეორე ძე, პრინცი მანუელი მისმა დაცვის გუშაგებმა ვერ იცნეს და მოკლეს.
ამ ტრაგიკულმა მოვლენამ საშინლად იმოქმედა იმპერატორ მიხეილის ჯანმრთელობაზე, რომელიც მალევე, 1320 წლის 12 ოქტომბერს გარდაიცვალა. ასე დასრულდა რიტას დედოფლობაც, თუმცა სამეფო კარზე იგი მაინც ყველაზე გავლენიან ქალად რჩებოდა. მათმა გარდაცვალებამ ერთობ დაძაბა ურთიერთობა იმპერატორ ანდრონიკესა და პრინც ანდრონიკეს შორის. პაპა-შვილიშვილს შორის დაძაბულობა სამოქალაქო ომშიც კი გადაიზარდა, რომელიც 1328 წელს, ანდრინიკე II-ის გარდაცვალებითა და ანდრინიკე III-ის გამეფებით დასრულდა. ამასობაში, დაქვრივებულმა რიტამ მიატოვა ხმაურიანი სამეფო კარი და მონასტერში გადასახლდა, სადაც იგი მონაზვნად აღიკვეცა ქსენეს სახელით. იგი სამოქალაქო ომის დასრულებისა და ძის გამეფებიდან ხუთ წელში, 1333 წელს აღესრულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1278 კატეგორია:გარდაცვლილი 1333 კატეგორია:ჰეთუმიანები კატეგორია:ბიზანტიის დედოფლები კატეგორია:პალეოლოგოსები
ტომ კრუზი
ტომ კრუზი (Tom Cruise; დ. 3 ივლისი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. იგი იყო ნომინირებული სამჯერ ამერიკულ კინოაკადემია ოსკარზე და მოგებული აქვს ორი ოქროს გლობუსი. ტომ კრუზის როლებიდან აღსანიშნავია „წვიმის კაცი“, სადაც ითამაშა დასტინ ჰოფმანთან ერთად.
ცხოვრების ადრეული წლები
ტომ კრუზი დაიბადა 1962 წლის 3 ივლისს, ნიუ-იორკში. ოჯახში იგი იყო მესამე შვილი. მას ასევე ჰყავს 3 და. დედამისი იყო მსახიობი, ხოლო მამა ინჟინერი. სამსახურის შოვნის მიზნით ოჯახი ხშირად იცვლიდა საცხოვრებელ ადგილს. 14 წლის ასაკში მას უკვე გამოცვლილი ჰქონდა 15-მდე სკოლა. ბავშვობიდან განუვითარდა ერთგვარი სიმაღლის კომპლექსი. ის სკოლაში ყოველთვის ცდილობდა ესაუბრა მასზე დაბალ ბავშვებთან, რათა დაბალი არ გამოჩენილიყო. ამ კომპლექსის გამო იგი სპორტის რამდენიმე სახეობით იყო დაკავებული. სწავლა მაინცდამაინც არ გამოსდიოდა, რადგან მას, ასევე როგორც დედამისს, აწუხებდა დისლექსია. ეს დაავადება მას მას შემდეგ განუვითარდა, რაც მას აიძულეს მარჯვენა ხელით წერა, როდესაც იგი მემარცხენე იყო. ამ პრობლემებთან დაკავშირებით იგი გადაიყვანეს სპეც-კლასში, მაგრამ იგი ამ დაავადებისგან არ განიკურნა და დაბრუნდა ჩვეულებრივ კლასში.
12 წლის ასაკში, ოჯახი მამამ მიატოვა და ოჯახი ძალიან მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში ჩავარდა. მისი დები სწავლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდნენ, რათა ოჯახში შემოსავალი შემოეტანათ.
ერთი წლის განმავლობაში ტომი დადიოდა სასულიერო სემინარიებზე, შემდეგ კი უბრალო კოლეჯში შევიდა, სადაც მონაწილეობას იღებდა თეატრალურ დადგმებში. სწორად აქ მიხვდა, რომ ეს მისი საქმე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
სოციალისტური რესპუბლიკა
300პქ|მინი|რუკაზე ნაჩვენებია ყველა ის სახელმწიფო რომლებიც თავისი ისტორიის პერიოდში როდისმე იყვნენ სოციალისტურები სოციალისტური რესპუბლიკა — სოციალისტური წყობის ქვეყნებისათვის დამახასიათებელი რესპუბლიკური მმართველობის ფორმა. ასეთი სახის რესპუბლიკები ადრე უფრო მეტი იყო (საბჭოთა კავშირისა და სოციალისტური ბანაკის გაქრობის შემდგომ მათი რიცხვი მნიშვნელოვნად შემცირდა), მაგრამ ისინი დღესაც არიან შემორჩენილნი, როგორებიცაა კუბის რესპუბლიკა, კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა და ა.შ. რესპუბლიკური მმართველობის ამ სახეს შემდეგი დამახასიათებელი ნიშნები აქვს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები *
საქართველოს ციხესიმაგრეების სია
აქ წარმოდგენილია საქართველოში არსებული ისტორიული ციხესიმაგრეების სია.
სქოლიო
*
პობლეტის მონასტერი
thumb|250px
სანტა მარია დე პობლეტის მონასტერი (Real Monasterio de Santa María de Poblet) — ქრისტიანული მონასტერი, რომელიც დაარსდა 1151 წელს. მდებარეობს კონკა დე ბარბერაში, კატელონია, ესპანეთი. მონასწერი დააარსეს ფრანგმა ბერებმა. მთავარი არქიტექტორი იყო არნაუ ბარგესი.
იგი იყო სამეფო პანთეონი არაგონის გვირგვინის ხაიმე I-დან მოყოლებული.
1991 წელს, მონასტერი შეიყვანეს იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებში (კრიტერიუმი I, IV).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კატალონიის მონასტრები კატეგორია:ქრისტიანული მონასტრები ესპანეთში კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში