cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გორათი
ისტორია
გორათში მდებარეობს იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის ეკლესია, რომელიც XV-XVI საუკუნეებით თარიღდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
იუსტაინ გორდერი
იუსტაინ გორდერი (Jostein Gaarder) — ცნობილი ნორვეგიელი მწერალი, პუბლიცისტი, ფილოსოფიის გამავრცელებელი, საბავშვო მოთხრობებისა და წიგნების ავტორი. მისი წიგნები მრავალ ენაზეა ნათარგმნი და გამოცემული ათეულობით მილიონ ეგზემპლარად მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში.
გორდერის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად „სოფის სამყარო“ იქცა, რომელსაც აქვს ქვესათაური „რომანი ფილოსოფიის ისტორიის შესახებ“. ეს რომანი 53 ენაზე იქნა გადათარგმნილი და დაბეჭდილი ეგზემპარების რაოდენობა ოცდაათ მილიონს აღწევს; მხოლოდ სამი მილიონი კი გერმანიაში გაიყიდა.
ქართულად ნათარგმნია ასევე მისი „ფორთოხლის გოგონა“.
1997 წელს გორდერმა ცოლთან, სირი დანევიგთან ერთად დააფუძნა „სოფის პრემია“, რომელიც ყოველწლიურად გაიცემა „ეკოლოგიისა და გავითარების“ სფეროში მიღწევებისთვის. ფულადი ჯილდო კი ასი ათას აშშ დოლარს შეადგენს.
2005 წელს იუსტაინი დაჯილდოებულ იქნა ნორვეგიის წმინდა ოლაფის სახელობის სამეფო ორდერით და იმავე წლის ბოლოს მიიღო საპატიო წოდება თრინიტი-კოლეჯში (დუბლინი, ირლანდია).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები
ისრაელ გრამატიკოსი
ისრაელ გრამატიკოსი — X საუკუნის ცნობილი ევროპელი მეცნიერი. მოღვაწეობდა მეფე ათელსტანის დროს. დიდი ალბათობით წარმოშობით იყო ბრეტონელი. ისრაელი ასევე იყო შემდგარი პოეტი. ხშირად წერდა გრამატიკულ და თეოლოგიურ ტრაქტატებს, სადაც მის კომენტარებს ურთავდა ფილოსოფოსების და თეოლოგების ნაშრომებს. ხშირად წერდა ჰერმენევტიკული სტილით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენათმეცნიერები კატეგორია:შუა საუკუნეების მწერლები
გრიგოლ რცხილაძე
გრიგოლ (გიგო) სვიმონის ძე რცხილაძე (დ. 1876, ფანიანი, სიღნაღის მაზრა — გ. 8 ნოემბერი, 1934, თბილისი ) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი, კრიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, შემდეგ სწავლა გააგრძელა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1902 წელს დაამთავრა. ადრევე ჩაება საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობაში. მონაწილეობდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის დაფუძნებაში. 1902 წლიდან მუშაობდა ამ პარტიის გამოცემის, გაზეთ „ცნობის ფურცლის“ რედაქციაში, წერდა მოწინავეებს და ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს. 1906-1907 წლებში იყო სოცუიალ-ფედერალისტური გაზეთების „შრომის“ და „მეგობრის“ რედაქტორი. 1908 წლის 3 სექტემბერს აირჩიეს „სიტყვაკაზმული მწერლობის საზოგადოების“ საბჭოში. საბჭომ რცხილაძის რედაქტორობით გამოსცა ლიტერატურული კრებული „გრდემლი“, ბესიკის ნაწარმოებები და სხვა მრავალი. მისი სტატიები იბეჭდებოდა „ზანგის“ ფსევდონიმით. 1909 წელს დააპატიმრეს და ერთი წელი გაატარა მეტეხის ციხეში. იყო სოციალ-ფედერალისტების პროგრამის ავტორი და პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე. 1909-1914 წლებში იყო „სახალხო გაზეთის“ თანარედაქტორი. იყო აგრეთვე „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ წევრი.
1917 წელს გამოაქვეყნა წიგნი „ამიერკავკასიის თვითმმართველობა“. იმავე წელს მონაწილეობდა ინტერპარტიული საბჭოს სხდომებში, ნოემბერში მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნულ ყრილობაში. იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსების საზოგადოების გამგეობის წევრი. 1918 წელს შედიოდა დელეგაციაში, რომელმაც დადო ხელშეკრულება ოსმალეთთან. 1919 წის მარტში აირჩიეს საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში სოციალისტ-ფედერალისტების სიით. მოგვიანებით აირჩიეს სოციალისტ-ფედერალისტების ფრაქციის თავმჯდომარედ.
საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკას და მუშაობდა ადვოკატად და სხვადასხვა დაწესებულებებში იურისკონსულტად. 1923 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამოქალაქო სამართალში. ამ დარგში აქვს გამოკვლევები და თეორიული ხასიათის წერილები. იყო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1924-1925 წლებში დაპატიმრებული იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის საქმესთან დაკავშირებით. სასამართლომ მას შეუფარდა 3-წლიანი პატიმრობა, თუმცა, როგორც საბჭოთა ხელისუფლებისთვის არასაშიში პირი, სასჯელისგან გაათავისუფლა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
მცხეთის სამაროვანი
მცხეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის ქალაქ მცხეთაში, ფიქრისგორაზე. ამჟამად აქ მცხეთის რაიონული საავადმყოფოს კორპუსი დგას. თარიღდება IV-IX სს-ით. სამაროვანი 1975 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მცხეთის მუდმივმოქმედმა არქეოლოგთა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. აფაქიძე). მოგრძო სწორკუთხა ქვაყუთები ჩადგმული იყო 0,5-0,8 მ სიღრმეზე. მათი გრძივი კედლები თითო ან წყვილი ფილაქვისგან შედგება, ხოლო განივი კედლები — თითო ფილაქვისგან. დაუდევრად დამუშავებული ფილაქვები ერთმანეთთან ცუდადაა მორგებული. ფარღიატების შესავსებად გამოყენებულია რიყის ან ნატეხი ქვა. სამარხები საოჯახოა. შიგ ესვენა ერთიდან ოთხამდე მიცვალებული, გულაღმა, გულხელდაკრეფილი, თავით დასავლეთისკენ. სამარხებში აღმოჩნდა ძოწის და გიშრისთავიანი რკინისა და ბრინჯაოს საკინძები, ოქროს წყვილი ნახევარსფეროსებრი კილიტი, რკინის ბეჭედი, მშვილდსაკინძი, დანისპირი, ძოწის მძივები, მინის სანელსაცხებლე და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია: მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კოხიანა
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დურუიტოარეა-ნოუე
დურუიტოარეა-ნოუე (Duruitoarea Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 123 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 912 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
პატე (კუნძული)
პატე (Pate Island) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, ყველაზე დიდი ლამუს არქიპელაგის კუნძულებს შორის. შედის კენიის შემადგენლობაში. ფართობი — 80 კმ².
Don't Believe the Truth
Don't Believe the Truth — ინგლისური როკ-ჯგუფ Oasis-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2005 წლის 30 მაისს, ლეიბლზე Big Brother Records. ალბომი გაყიდვიდან ერთი კვირის განმავლობაში მოხვდა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის #1 პოზიციაზე და გაიყიდა 238.000 ასლის ოდენობით. აშშ-ში იგი მოხვდა მე-12 პოზიციაზე და პირველ კვირაში გაიყიდა 65.000 ასლის სახით.
პატე (კუნძული)
გეოგრაფია
კუნძული პატე მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, კენიის ნაპირებიდან გამოყოფილია ვიწრო სრუტით (სიგანე დაახლოებით 2,8 კმ). ფაქტობრივად შედგება მატერიკული წარმოშობის რამდენიმე კუნძულისაგან, რომლებიც მიქცევის დროს ერთდება მარჯნული დანალექებით. სიგრძე — 25,4 კმ. სიგანე — 10,7 კმ-მდე. ნაპირები დაბლობზეა, ექვემდებარება წყლით დაფარვას.
Don't Believe the Truth
სქოლიო
კატეგორია:Oasis-ის ალბომები კატეგორია:2005 წლის ალბომები კატეგორია:Big Brother Recordings-ის ალბომები
პატე (კუნძული)
გეოგრაფია
კლიმატი — ეკვატორიალური მშრალი. წლის საშუალო ტემპერატურა მერყეობს 23 °C-დან 33 °C-მდე. ადგილი აქვს სასმელი მტკნარი წყლის სეზონურ უკმარისობას.
ბუნება
კუნძულის ბუნება ადამიანის მიერ მნიშვნელოვნადაა შეცვლილი. დომინირებს ქოქოსის პალმის, მიხაკის ხის, თამბაქოს და სხვა მცენარეების კულტურული ნარგავები. მაგრამ კუნძულელები ფრთხილად ეპყრობიან გარემოს: კუნძულზე შეზღუდულია შინაური პირუტყვის რაოდენობა და ავტოტრანსპორტის გამოყენება, შენარჩუნებულია მანგროს ტყეები, რომელშიც ბინადრობენ თევზების, ზღვის კუების და დიუგონების ბევრი სახეობა.
ისტორია
ძველი ხელნაწერების თანახმად, კუნძულის კოლონიზაცია მოხდა VII საუკუნეში სირიელი არაბების ჯგუფის მიერ. მათ დასავლეთ სანაპიროზე დააარსეს ქალაქი პატე. 1204 წელს აქ დამკვიდრდა ნაბჰანის არაბული დინასტია, რომელმაც ხელისუფლება შეინარჩუნა 1866 წლამდე და ჰქონდა ფუმამარის სამეფო ტიტული. XIV საუკუნის შუაში უმარის დინასტიის წარმომადგენელმა შეძლო დაემორჩილებინა აღმოსავლეთი აფრიკის სანაპიროს მნიშვნელოვანი ნაწილი. შესაძლებელია, რომ XV საუკუნეში კუნძულს ესტუმრა ჩინელი ზღვაოსანი ჯენ ხე.
XVI საუკუნეში ქალაქი პატე სუაჰილის ხალხის ყველაზე დიდ დასახლებულ პუნქტებს შორის გახდა ბოლო, რომლებიც დაემორჩილნენ პორტუგალიას. ლეგენდის თანახმად, ფუმამარამ გადაწყვიტა გამოეხატა შეგუება, როდესაც გაიგო, რომ სამხრეთის ყველა ქალაქი უკვე განადგურებული იყო. შედეგად ნაბჰანის დინასტიამ მიიღო შესაძლებლობა შემდგომში ემართა პატე. პორტუგალიელების ცდებმა ადგილობრივი მაცხოვრებლებისთვის თავს მოეხვიათ ქრისტიანობა შედეგი ვერ მოიტანა — ძირითადი რელიგია რჩებოდა ისლამი. XVI—XVII საუკუნეებში ასევე გამოირჩეოდნენ შედარებით დამოუკიდებელი სახელმწიფოები ცენტრებით დასახლებებში სიუ და ფაზა.
XVII საუკუნეში პატეს მმართველებმა დაამყარეს კავშირი ომანთან პორტუგალიელების წინააღმდეგ, რისთვისაც მათ დაანგრიეს ქალაქი 1678 წელს. XVII საუკუნის ბოლო — XVIII საუკუნის პირველი ნახევრის პერიოდი გახდა სწრაფი ეკონომიკური განვითარების ხანა, რომელსაც ხელი შეუწყო ომანის სულთნებთან პროტექტორატმა და შავკანიანი მონებით ვაჭრობამ.
XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის — XIX საუკუნის პირველი ნახევრის პერიოდში პატეს მმართველებმა მხარი დაუჭირეს მომბასას არაბებთან ბრძოლაში (მასკატის და ომანის სასულთნოს წინააღმდეგ, რომლის ცენტრმა XIX საუკუნეში გადაინაცვლა ზანზიბარში), მაგრამ ის დამთავრდა ფაქტობრივი დამარცხებით. ქალაქ სიუსთან ახლოს ზანზიბარის სულთნის ბრძანებით აიგო ციხე-სიმაგრე.
1873 წელს მონებით ვაჭრობა აიკრძალა. ზანზიბარიდან ჩამოსულებმა პატეზე შექმნეს მიხაკის პლანტაციები. მაგრამ 1890 წელს პატე აღმოჩნდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატის ქვეშ, რომელმაც უცხოელებს შეუზღუდა ამ რაიონში მოხვედრა. შედეგად კუნძულის ეკონომიკა დაეცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კენიის კუნძულები
პოკემონი
პოკემონი (ポケモン) — მედია-ფრენჩაიზი, რომელსაც ფლობს და მართავს The Pokémon Company, იაპონური კონსორციუმი, რომელშიც შედიან Nintendo, Game Freak და Creatures. საავტორო უფლებებს ამ ფრენჩაიზზე მფლობს სამივე კომპანია, თუმცა სავაჭრო ნიშნის მფლობელი მხოლოდ Nintendo არის. პოკემონი 1995 წელს სატოში საძირიმ გამოიგონა. სერიის პერსონაჟები არიან „პოკემონები“, გამოგონილი არსებები, რომლებსაც მართავენ ადამიანები, ერთმანეთთან საბრძოლველად.
ვარჯანაულის ხიდი
ხიდი მაღალია. აქვს მკვეთრად გამოხატული ნახევარწრიული მოხაზულობა. ნაგებია თლილი ქვის კვადრებითა და ყორე­ქვით კირის დუღაბზე. ხიდის ორივე მხარის შვერილი საპირე რკალისათვის გამოყენებულია თლილი ქვა, კირით ხსნარზე. საპირე ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი. თაღი და ხიდის ნაპირები „მოპირკეთებულია“ სუფთად თლილი ქვის კვადრებით. ხიდი ეყრდნობა ბურჯებს, რომლებიც ორივე ნაპირზე კლდეშია ჩაჭრილი. მეტად საყურადღებოა ისიც, რომ თაღის ქვედა პირისათვის განკუთვნილი ქვები რკალის წყობაში გამოყენებული ქვების სიმეტრიულადაა ჩალაგებული, ისე, რომ მთლიანი თაღი ერთ მონოლითად გამოიყურება. ამავე დროს ეს ქვებიც კარგადაა დამუშავებული და საპირე ქვებთან ერთად ძალიან სასიამოვნო ელფერს აძლევს მთლიან ნაგებობას. გამოირჩევა მსუბუქი კონსტრუქციებით და დახვეწილი პროპორციები. ორგანულად იწერება გარემოში და შთაბეჭდილებას ტოვებს მნახველზე.
ხიდის ჰორიზონტალური სიგრძე ბურჯიდან ბურჯამდე 14,6 მ-ია, სავალი ზედაპირის სიგრძე — ­28,1 მ, სიგანე შუა წელზე — ­2,6 მ, ნაპირზე ბურჯებთან ­— 3,5 მ. სიმაღლე წყლის დონიდან თაღამდე­ — 7,9 მ, ხოლო თაღის ზედაპირამდე — 8,6 მ­-ია. ქარგლის ბუდეების ზომებია: 0,36 X 0,42 მ და 0,38 X 0,32 მ. ხიდის კამარა ერთ მხარეს ეყრდნობა კლდეს, ხოლო მეორე მხარეს ბურჯს, რომელიც დაუმუშავებული ქვის რეგულარული წყობითაა ამოყვანილი. ხიდის სავალი ნაწილი ნაპირებისაკენ დაქანებულია და ცენტრში ქმნის წყალგამყოფს ატმოსფერული ნალექების გადასაყვანად. ხიდის სავალი ნაწილი რიყის ქვებითაა მოკირწყლული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში კატეგორია:აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
ვაკეპანტები
ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები ვაკეპანტებს არ იცნობენ, არც ქართულ ისტორიულ და ეკონომიკური ხასიათის ძეგლებში გვხვდება. შედიოდა ისტორიულ საციციანოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
რეიგანის დოქტრინა
რეიგანის დოქტრინა — გამოცხადებული იქნა 1985 წლის 6 თებერვალს აშშ-ის პრეზიდენტი რონალდ რეიგანის მიერ, სახელმწიფო კავშირის მიმართვაზე: „ჩვენ არ უნდა გავტეხოთ იმ ადამიანების რწმენა, რომლებიც საკუთარ სიცოცხლეებს რისკავენ--ყველა კონტინენტზე ავღანეთიდან ნიკარაგუამდე--რათა შევეწიააღმდეგოთ საბჭოთა აგრესიას და დავიცვათ უფლებები რომლებიც დაბადებიდან ჩვენია“. ის იყო რონალდ რეიგანის ადმინისტრაციის სტრატეგია საგერო საქმეებისათვის, შეეჩერებინათ სსრკ-ის საერთაშორისო გავლენა ცივი ომის მიწურულს. რეიგანის დოქტრინა, როგორც სსრკ-ის წინააღმდეგ საბრძოლო სტრატეგია ძალაში იყო 1980-იანების დასაწყისიდან ცივის ომის დასრულებამდე 1991 წელს.
რეიგანის დოქტრინას მიხედვით, აშშ-მ მხარდაჭერა და დახმარება გაუწია ანტი-კომუნისტურ პარტიზანულ და წინააღმდეგობრივ მოძრაობებს სსრკ-ის გავლენის სფეროების განადგურების მიზნით აფრიკაში, აზიაში და ლათინურ ამერიკაში. დოქტრინა შექმნილი იყო როგორც ცივი ომმში საბოლოო გამარჯვების მომტანი სტრატეგია.
წინაპერიოდი
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პერიოდში ტრადიცია გააგრძელა ტრუმანის დოქტრინამ 1947 წელს, რომელის იხედვითაც დახმარება გაეწიათ საბერძნეთის და თურქეთის მთავრობებს რათა ისინი საბჭოთა გავლენისგან დაეცულნი ყოფილიყვნენ ცივი ომის საწყის ეტაპზე; მას მოჰყვა ეიზენჰაუერის დოქტრინა, კენედის დოქტრინა, ჯონსონის დოქტრინა, ნიქსონის დოქტრინა და კარტერის დოქტრინა რომელთაგანაც ყოველი მათანი ორიენტირებული იყო სხვადასხვა დიდ საერტშორისო გამოწვევებსა და პრეცედენტებზე.
კარტერის ადმინისტრაცია და ავღანეთი
რეიგანის დოქტრინას ერთი კომპონენტი რონალდ რეიგანის პრეზიდენტობამდე აღმოცენდა, ავღანეთში ჯიმი კარტერი და მისი ადმინისტრაცია ლიმიტირებულ სამხედრო დახმარებას უწევდნენ ავღანეთის მოჯაჰიდ მეომრებს სსრკ-ის წინააღმდეგ ავღანეთის ომში. მოჯაჰიდების მხარდაჭერის იდეა პირველად წინ წამოწია ჯიმი კარტერის ნაციონალური უსაფრთხოების მრჩეველმა, ზბიგნიევ ბრენზისკიმ და განხორციელებული იქნა აშშ-ის სადასვერვო სამსახურების მიერ.
წარმოშობა და მხარდამჭერები
რეიგანის ადმინისტრაციის არჩევის შემდეგ, მემკვიდრეობის ფონდმა და სხვა საგარეო საქმეთა კონსერვატიულმა იდეების ცენტრებმა დაინახეს კარტერის ავღანური პოლიტიკის პოლიტიკური გაფართოების საშუალება უფრო მაშტაბურ დოქტრინაში, რომელშიც შევიდოდა ანტი-კომუნისტური წინააღმდეგობის მოძრაობების მხარდაჭერა სსრკ-ის მოკავშირე ქვეყნებში აზიაში, აფრიკაში და ლათინურ ამერიკაში. პოლიტიკურ ანალიტიკოს ტომას ბოდენჰეიმერზე და რობერტ გულდზე დაყრდნობით, „სწორედ მემკვიდრეობის ფონდმა მოახერხა ჩვეულებრივი პოლიტიკური თეორიის მყარ სამოქმედო გეგმად გადაქცევა. მემკვიდრეობის ფონდმა „გაძევების“ თეორიისათვის მიზანში ამოიღო ცხრა სახელმწიფო: ავღანეთი, ანგოლა, კამბოჯა, ეთიოპია, ირანი, ლაოსი, ლიბია, ნიკარაგუა და ვიეტნამი“.
შედეგად, ავღანეთისაგან განსხვავებით რეიგანის დოქტრინა სწრაფად შევიდა ძლაში ანგოლასა და ნიკარაგუასთან მიმართებაში. აშშ-მ სამხედრო დახმარება გაუწია ანგოლას უნიტას და ნიკარაგუას „კონტრას“, ისე რომ ომი არც ერთი სახელმწიფოსთვის არ გამოუცხადებიათ. მეკვიდრეობის ფონდთან გაკეთებული მიმართვისას 1989 წლის ოქტომბერში, უნიტას ლიდერმა ჟონას სავიმბიმ მემკვიდრეობის ფრონდის ძალისხმევას „დიდი დახმარების დიდი წყარო“ უწოდა „არცერთი ანგოლელი არ დაივიძყებს თქვენს ძალისხმევას. თქვენ ღოხვედით ჯამბაში და წაიღეთ ჩვენი შეტყობინაბა კონგრესია და ამდინისტრაციისათვის“. აშშ-მ უნიტას დახმარება მხოლოდ მას შემდეგ დაიყო, რაც კონგრესმა გააუქმა კლარკის ამენდმენტი, კანონი რომლიც აშშ-ს უკრძალლავდა დამხმარებოდა უნიტას სამხედრო მიზნებისათვის.
ნიკარაგუაში და ანგოლაში გამარჯვებების შემდეგ, მაიკლ ჯონსი და მემკვიდრეობის ფონდი ითხოვდენ რაიგანის დოქტრინაში ეთიოპიის შეყვანასაც, ისინი ფიქრობდნენ რომ ეთიოპიის 1984-985 წლების შიმშილი მენგისთუ ჰაილე მარიამის კომინისტური, პრო-საბჭოთა აგრაკულტურული პოლიტიკებით იქნა გამოწვეული. ასევე მათი თქმით მენგისთუს გადაწყვეტილება, რომ მიცა უფლება სსრკ-ისთვის გამოეყენებინა ერიტრეას პორტები წითელ ზღვაში იყო სტრატეგიული გამოწვევა აშშ-ის თავდაცვის ინტერესებისათვის ახლო აღმოსავლეთში და ჩრდილოეთ აფრიკაში.
მემკვიდრეობის ფონდი და რეიგანის ადმინისტრაცია ასევე ფიქრობდნენ რეიგანის დოქტრინაში კამბოჯას შეყვანას. კამბოჯის კომუნისტური მთავრობის წინააღმდეგ მებრძოლი წინააღმდეგობის მოძრაობები იყვნენ ყოფილი ხმერის რეჟიმის წევრები, რომელიც ადამიანების უფლებათა ანგარიშის მიხედვით XX საუკუნეში ყველაზე ცუდი იყო. ამიტომაც, რეიგანმა სამხედრო დახმარება მხოლოდ პატარა წინააღმდეგობის მოძრაობების ხმერის ხალხთა გათავისუფლების ფრონტის (KPNLF) კოალიციას გაუწია.
მემკვიდრეობის ფონდისა და ამერიკის საწარმოო ინსტიტუტისაგან ძლიერიერი მხარდაჭერის, რეიგანის დოქტრინას ლიბერტარიანული ქატოს ინსტიუტი ეწინააღმდეგებოდა იმ იდეათ რომ 1986 წელს „მესამე მსოფლიოს „წვალებები“ მიმდეინარეობდა არენებში და მოიცავდნენ რომლებიც აშშ-ის უსაფრთხოებების ლეგალური საჭიროებების გარეთ იყო. აშშ-ის ასეთ კონფლიქტებში ჩარევა აფართოებს რესპუბლიკის უკვე ზედმეტად დიდ ვალდებულებებს მნიშვნელოვანი წამრატებების მღწევის გარეშე და სსრკ-ის გავლენის მაგივრად აშშ-ის გავლენის შემცირებას იწვევს.“
პოპ კულტურაში
„ჩარლი უილსონის ომი“, ოქროს გლუბუსზე გამარჯვებული და ოსკარზე ნომინირებული Universal Pictures-ის ფილმი, რომლიც 2007 წლის დეკემბერში გამოივდა და აღწერს აშშ-ის სამხედრო დახმარებას ავღანეთის მოჯაჰიდი მებრძოლების მიმართ სსრკ-ის ავღანეთში შეჭრის შემდეგ ავღანეთის ომში. „მაიამი“, ჟოან დიდიონის წიგნი რომელიც აღწერს აშშ-ის მცდელობებს ჩამოეგდო კომუნისტური მთავრობები, ფიდელ კასტროს კომუნისტური კუბის ჩათვლით.
სქოლიო
კატეგორია:რონალდ რეიგანი კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტების დოქტრინები კატეგორია:ავღანეთის ომი (1979-1989) კატეგორია:მემკვიდრეობის ფონდი (აშშ) კატეგორია:კონსერვატიზმი ჩრდილოეთ ამერიკაში კატეგორია:ანტიკომუნიზმი
ჯაკ იაგაზიაკი
ჯაკ იაგაზიაკი (Monika Jagaciak; დ. 15 იანვარი, 1994) — პოლონელი მოდელი, პროფესიონალურ კარიერაში ცნობილია, როგორც ჯაკ იაგაზიაკი. 2007 წელს IMG Models- თან ხელმოწერის შემდეგ, Jagaciak-ს სააგენტოს მიერ მიენიჭა მეტსახელი "Jac".
კარიერა
იაგაზიაკი-ის სამოდელო კარიერა დაიწყო 2007 წელს მას შემდეგ, როცა იგი მისმა ძმამ წაიყვანა, პოლონეთის სავაჭრო ცენტრში GAGA Models სააგენტოს ღია კასტინგზე. შემდეგ იაგაზიაკი აიყვანა სამოდელო სააგენტო IMG– მა, იაგაზიაკმა ხელი მოაწერა IMG–თან კონტრაქტს და 2007 წლის ივლისში იგი გამოჩნდა ფრანგული ბრენდის  Jalouse– ის გარეკანზე. იაგაზიაკის დიდი კარიერული შესვენება მოხდა 13 წლის ასაკში, როდესაც იაგაზიაკი წავიდა საბერძნეთში Hermes-ის კამპანიაში მონაწილეობის მისაღებად  შემოდგომა/ზამთრის 2007 წლის სეზონისთვის, დარია ვერბოისთან ერთად, სცემეს 600 მოდელი მათ შორის იაგაზიაკიც. იაგაზიაკმა მოგვიანებით ინტერვიუში განაცხადა, რომ კამპანიაში მონაწილეობამდე მას არასდროს გაუგუა Hermes-ის შესახებ და არც სმენია ფოტოგრაფის პიტერ ლინდბერგის შესახებ. იაგაზიაკის ფოტოებმა აღშფოთება გამოიწვია ზოგიერთ კრიტიკოსისგან, რომლებიც აღშფოთებულნი იყვნენ ასეთი ახალგაზრდა ასაკში გოგონების სექსუალიზებული ფოტოებით. მალევე, იაგაზიაკი თავისი კარიერის განვითარებისთვის  საზღვარგარეთ გამგზავრება გადაწყვიტა და 2008 წელს იგი გაემგზავრა იაპონიაში, სადაც გამოჩნდა ჟურნალ  Elle-ს გარეკანზე. 2008 წლის მაისში, იგი მეორედ გამოჩნდა ფრანგული Jalouse– ის ყდაზე, ხოლო 2008 წლის ოქტომბერში იაგაზიაკი კიდევ ერთხელ გამოჩნდა იაპონური ჟურნალის გარეკანზე Harper's Bazaar– ის ყდაზე. იაგაზიაკი უნდა გამოჩენილიყო Australian Vogue– ის გარეკანზე, მაგრამ რედაქტორმა იაგაზიაკი დაიწუნა მისი ახალგაზრდა ასაკის გამო.ასაკობრივი რეგულაციების გამო მას მოუწია მრავალი მოდის ჩვენების გამოტოვება.
იაგაზიაკის წარმატების მიუხედავად, იაგაზიაკის ახალგაზრდულ ასაკში მოდის ინდუსტრიაში ყოფნამ დიდი წინააღმდეგობები გამოიწვია. 2008 წელს, 14 წლის ასაკში, ავსტრალიის მოდის კვირეულზე შეუსაბამოდ იქნა მიჩნეული იაგაზიაკის გარეგნობა რადგან კრიტიკოსები ფიქრობდნენ რომ ხალგაზრდა მოდელების სექსუალიზაცია არ შეიძლება. მოდის ინდუსტრიაში ახალგაზრდა მოდელების სექსუალურობის შესახებ გარკვეული კრიტიკის შემდეგ, ავსტრალიის მოდის კვირეულის ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, რომ 16 წლამდე ასაკის ყველა ბავშვს აიკრძალოს სიდნეის შოუებზე პოზიორობა.
ცხოვრების სტილი და ქორწინება
იაგაზიაკი დაიბადა პოზნანში, ვილკოპოლსკაში, პოლონეთში,იაგაზიაკი არის ათლეტური ოჯახიდან. იაგაზიაკი და მისი ოჯახი ცხოვრობენ მოსინაში,ქალაქს სამხრეთით 20 კილომეტრზე აკრავს პარკი. თავისუფალ დროს იაგაზიაკი სიამოვნებით ერთობა სპორტით და ხატვით. მიუხედავად იაგაზიაკის დატვირთული კარიერისა, იგი განათლებას ძალიან მნიშვნელოვანად თვლის და დიდ დროს უთმობს განათლების მიღებას.
2017 წელს იაგაზიაკი ცოლად გაჰყვა ბერნისლავ ჯანკიჩი, სერბ ფოტოგრაფს.
2019 წლის 10 აგვისტოს. იაგაზიაკი დედა გახდა და გააჩინა მილა ჯანკიჩი,
ქსოვრისის ციხე-დარბაზი
ქსოვრისის ციხე-დარბაზი — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსოვრისის ცენტრში. ძეგლი თარიღდება XVIII საუკუნით.
ციხე-დარბაზის გალავანი, კოშკი, ეკლესია და სასახლე ნაგებია რიყის ქვით, ასევე კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგური.
გალავანი გეგმით ოთხკუთხაა (30×38 მ). მისი კედლები სამიარუსიანია, მათი საშუალო სისქე 1 მეტრია. პირველი იარუსი ყრუა, ხოლო მეორე და მესამე იარუსებზე სათოფურებია. გალავანი ძლიერაა დაზიანებულია
გალავანზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მიდგმული კოშკი ოთხსართულიანია, ცილინდრული (დიამეტრი 5 მეტრი; სიმაღლე 14 მეტრამდე). კოშკის პირველი და მეორე სართული შიგნითაც ცილინდრულია, ხოლო მესამე — კვადრატული. პირველ სართულში შესასვლელი ეზოდანაა. ამ სართულის კედლებში სამეურნეო დანიშნულების 4 ნიშია. იქვეა ჭა. მეორე და მესამე სართულზე თითო ბუხარი და რამდენიმე ცალმაგი და ორმაგი სათოფურია. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (არ შემორჩენილა).
ციხე-დარბაზის ეკლესია დარბაზულია (9,8×6,2 მეტრი), დგას გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში. ეკლესიას დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით თითო შესასვლელი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთის კედელში ერთი სარკმელია (სამხრეთ სარკმელი გვიანდელია). დარბაზი გადახურულია საბჯენ თაღზე დამყარებული შეისრული კამარით.
ფასადებზე (გარდა დასავლეთისა), სწორკუთხედებში ჩასმულია შეისრული დეკორატიული თაღები. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფასადზე აგურის წყობით გამოყვანილია თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. ამავე ფასადებზე შემორჩენილი სამშენებლო მხედრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აუგიათ 1712 წელს, რატიშვილ ზურაბს და მის მეუღლეს სოლოღაშვილის ასულს ანას.
ციხე-დარბაზის თავდაპირველი სასახლიდან აღარაფერია შემორჩენილი. ნანგრევებზე, სამხრეთით, მიდგმული სასახლე XIX საუკუნისაა და მრავალჯერაა გადაკეთებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
დემეშკანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
როსის ტერიტორია
როსის ტერიტორია (Ross Dependency) — ანტარქტიდის სექტორი, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს ახალი ზელანდია, არის ახალი ზელანდიის სამეფოს ნაწილი. მოიცავს ყველა იმ ტერიტორიას, რომლებიც მდებარეობენ ს. გ. 60°-ის სამხრეთით და ა. გ. 160°-ის და დ. გ. 150°-ს შორის. ტერიტორიამ დასახელება მიიღო ბრიტანელი მეზღვაურის ჯეიმზ კლარკ როსის პატივსაცემად, რომელმაც აღმოაჩინა როსის ზღვა.
ტერიტორია მოიცავს ვიქტორიას მიწის ნაწილს, როსის შელფურ მყინვარს, ბალენის, როსის, სკოტის და რუზველტის კუნძულებს.
სამეცნიერო სადგურები
პოლარული სადგურები სკოტი (ახალი ზელანდია) და მაკ მერდო (აშშ) — ერთადერთი მთელი წლის განმავლობაში მოქმედი სადგურებია ამ სექტორში. მათი მომსახურებისთვის მოქმედებს ორი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი, რომელიც უზრუნველყოფს გარე სამყაროსთან კავშირს მთელი წლის განმავლობაში. ზაფხულობით ტვირთები ჩადის საზღვაო გზით.
იურისდიქცია
1841 წელს მკვლევარმა ჯეიმზ კლარკ როსმა აღმოაჩინა ვიქტორიას მიწა, რომელიც, იქვე მდებარე ტერიტორიებთან ერთად, მის მიერ გამოცხადდა დიდი ბრიტანეთის საკუთრებად. 1923 წელს დიდმა ბრიტანეთმა მმართველობაში გადასცა ეს ტერიტორია ახალ ზელანდიას. ახალი ზელანდიის გენერალ-გუბერნატორი ასევე იყო როსის ტერიტორიის გუბერნატორიც. ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმების პირობების თანახმად, რომელზეც ახალმა ზელანდიამ ხელი მოაწერა 1959 წელს, არც ერთ სახელმწიფოს არ აქვს უფლება წამოაყენოს ახალი პრეტენზიები მოცემულ ტერიტორიაზე. ახალი ზელანდია ინარჩუნებს კონტროლს ტერიტორიაზე, მაგრამ ისეთნაირად, რომ არ შებღალოს სხვა ქვეყნების უფლებები და არ დაარღვიოს ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმება. ახალი ზელანდიის ტერიტორიული პრეტენზიები მიღებული რომ ყოფილიყო, მაშინ ის მიიღებდა უზარმაზარ ტერიტორიას, რომელიც საკმაოდ ბევრჯერ აღემატებოდა მისსავე ტერიტორიას და იგი მთლიანად დაფარული იქნებოდა ყინულით.
დროშა
დღეისათვის, მხოლოდ ეროვნული ახალი ზელანდიის დროშაა როსის ტერიტორიის ოფიციალური სიმბოლო. მეორე «ოფიციალური» დროშა, ერთ დროს იყო ახალზელანდიური საფოსტო დროშა, რომელიც აღნიშნავდა სკოტის ბაზის საფოსტო განყოფილებას. ახალზელანდიური ვექსილოლოგი ჯეიმზ დიგნანმა დააპროექტა დროშა, რომელიც ხმარებაში შევიდა ტერიტორიის აღსანიშნავად, მაგრამ არ გახდა მის ოფიციალურ სიმბოლოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
ხცისის ნასოფლარი და ნაეკლესიარი
ხცისის ნასოფლარი და ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალოტეტის სოფელ ხცისის სასაფლაოზე, ადგილ არაკაანთხრვში. თარიღდება გვაინდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარი შედგება რამდენიმე ნასახლარი ბუდისგან. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგებ შენობათა ნაშთები და წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის ნანგრევები. დარბაზული ეკლესია ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. კედლები მოპირკეთებულია ქვიშაქვის კვადრებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფლორა კარიმოვა
ფლორა კარიმოვა (Flora Ələkbər qızı Kərimova; დ. 23 ივლისი, 1941, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოპულარული მომღერალი, სამოქალაქო უფლებათა აქტივისტი და აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი.
ადრეული ცხოვრება
ფლორა კარიმოვა, თავისუფლების აქტივისტი და საბჭოთა-ევროპული პოპის, როკის და ჯაზის სტილის მუსიკალური ჟანრების დამაარსებელი, დაიბადა ბაქოში, 1941 წლის 23 ივლისს. მისივე თქმით, ის იყო არასასურველი შვილი; მისი დედა ცდილობდა ორსულობის შეწყვეტას, თუმცა ამის გაკეთება კანონიერი გზით საბჭოთა კავშირში არსებული აბორტსაწინააღმდეგო კანონების გამო შეუძლებელი იყო.
ადრეული კარიერა
1965 წელს ფლორა კარიმოვა ჩაირიცხა ნარიმანოვის სამედიცინო ინსტიტუტში სამედიცინო ბიზნესის სპეციალობით; ხსენებულ ინსტიტუტში სწავლა 1971 წელს. შემდეგ, 1972-1977 წლებში, იგი სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ვოკალური ხელოვნების სპეციალობით, სადაც მან ხმა გააძლიერა ოთხ ოქტავარზე. ამ პერიოდში იგი გახდა გამოჩენილი პოპულარული აზერბაიჯანელი საბჭოთა პოპ მომღერალი. კარიერის ადრეულ ეტაპზე, 1955-1967 წლებში, იგი ძირითადად პოპ და კლასიკურ სტილს მღეროდა. მოგვიანებით, 1967 წელს ფლორა კარიმოვამ პირველად იმღერა ეროვნულ ორკესტრთან ერთად. მისი უნიკალური და ბრწყინვალე, ჯერჯერობით არაჩვეულებრივი, მიმზიდველი ხმა აღელვებდა და მნიშვნელოვნად იზიდავდა აუდიტორიას.
პირველი ქალი მძღოლი საბჭოთა აზერბაიჯანში
1967 წელს, იგი გახდა პირველი აზერბაიჯანელი საბჭოთა ქალი-მძღოლი, რომელიც მართავდა პირველ ჟიგულის მანქანას. იგი თავის მანქანაში ხშირად ჩნდებოდა მუსიკალური ესკიზებით.
აზერბაიჯანის პირველი სახალხო არტისტი
ფლორა კარიმოვას ჩაწერილი და გამოუშვებული აქვს ოცზე მეტი სოლო ალბომი. 1992 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის წოდება. ამრიგად, ფლორა კარიმოვა დამოუკიდებელი აზერბაიჯანის ისტორიაში გახდა პირველი მომღერალი, რომელსაც ეს ტიტული მიენიჭა.
პირადი ცხოვრება
კარიმოვა ორჯერ არის დაქორწინებული, ჰყავს ქალიშვილი და ვაჟი. მისი პირველი ქორწინება შედგა პროფ. დოქტორ. იბრაჰიმ ტოპჩუბაშოვისტან, 1969 წელს. მეორედ დაქორწინდა 1988 წელს, ფაიკ შაფიევზე.
1987 წელს იგი მეორედ დაქორწინდა ფაიკ ბეიზე, რომელიც საბჭოთა მილიონერი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები
გრენლანდიელი ესკიმოსები
300პქ|მინი|მარჯვნივ|გრენლანდიელთა ოჯახი, [[1917 წ.]] გრენლანდიელი ესკიმოსები (თვითდასახელება — kalatdlit) — ესკიმოსური ხალხი, გრენლანდიის აბორიგენული მოსახლეობა. რაოდენობა გრენლანდიაში 50 ათ. კაცი, დანიაში — 7,1 ათ. (2006, შეფასება). ლაპარაკობენ გრენლანდიურ ენაზე, გავრცელებულია დანიური ენაც. უმთავრესად ლუთერანები არიან, 1% ტრადიციულ რწმენის მიმდევარია.
ძირითადად განსახლებული არიან კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე; გამოიყოფა რამდენიმე ასეული ადამიანისაგან შემდგარი ჯგუფები: აღმოსავლეთ გრენლანდიელები (ანგმასალიკი) — აღმოსავლეთ სანაპიროზე და პოლარული გრენლანდიელები (ყველაზე ჩრდილოეთით მცხოვრები აბორიგენული მოსახლეობა მსოფლიოში) — ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. მისდევენ ზღვის ნადირთრეწვას და მეთევზეობას, XIX საუკუნის ბოლოდან დაკავდნენ ვირთევზის სავაჭრო მრეწველობით, XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან — კრევეტების. არსებობს ინტელიგენცია, მოსამსახურეები, ვითარდება პროფესიული ხელოვნება. ძლიერ აკულტურირებულები და მეტისირებულები არიან დანიელთა მიერ. შემორჩენილია ტრადიციული სარეწაო და სადღესასწაულო ტანისამოსი; პოლარულ გრენლანდიელებს აქვთ საცხოვრებლის თოვლისაგან აგების ტრადიცია (იგლუ).
ლიტერატურა
კატეგორია:გრენლანდიელი ესკიმოსები კატეგორია:ინუიტების ჯგუფები კატეგორია:არქტიკის აბორიგენი ხალხები კატეგორია:გრენლანდიის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:გრენლანდიური კულტურა
ევროპის ოლიმპიური კომიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები კატეგორია:ოლიმპიური ორგანიზაციები
გიორგი რცხილაძე
გიორგი (გულო) ვასილის ძე რცხილაძე (დ. 14 აპრილი, 1909, თბილისი — გ. 2 სექტემბერი, 1969, იქვე) — ქართველი სპორტსმენი (სპორტული ტანვარჯიში), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1936). საბჭოთა კავშირის სამგზის აბსოლუტური ჩემპიონი (1932, 1933, 1934), საბჭოთა კავშირის ნაკრების ლიდერი 1930­-იან წლებში. საქართველოს კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე. თბილისის სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე (1953–19­68).
ბიოგრაფია
გიორგი რცხილაძე დაიბადა ცნობილი საზოგადო მოღვაწის ვასილ რცხილაძის ოჯახში. მუსიკის ნიჭით დაჯილდოებული ახალგაზრდა ხდება თბილისის კონსერვატორიის სტუდენტი, მაგრამ ჭაბუკი გაიტაცა ტანვარჯიშმა. ამ დროიდან მისი ცხოვრების საქმედ იქცა ტანვარჯიში და სპორტულ-ფიზკულტურული მოძრაობა.
გიორგი რცხილაძე იყო ჩვენში სპორტული მოძრაობის ცნობილი საზოგადოების შევარდენის ერთ-ერთი მესვეურის, ცნობილი ტანმოვარჯიშის გიორგი ეგნატაშვილის მოწაფე და მიმდევარი. ამ სკოლიდან გამოსულმა ახალგაზრდებმა გაუთქვეს სახელი 30-იან წლებში ქართულ ტანვარჯიშს, როდესაც 1932 წელს გ. რცხილაძემ და გ. ეგნატაშვილის მეორე მოწაფემ, გიორგი ბაბილოძემ ფურორი მოახდინეს სსრ კავშირის ჩემპიონატზე ლენინგრადში; აბსოლუტურ პირველობაზე პირველი და მეორე ადგილები გაიყვეს. ამის შემდეგ გ. რცხილაძემ კიდევ ზედიზედ სამჯერ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული და 1936 წელს ერთ-ერთ პირველს ჩვენს ქვეყანაში მიენიჭა სსრ კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. სულ მალე იგი ასევე წარმატებით გამოვიდა მუშათა ოლიმპიადაზე ანტვერპენსა და პარიზში.
როგორც ნიჭიერმა ორგანიზატორმა, გ. რცხილაძემ განვლო სახელოვანი გზა სკოლის ფიზკულტურის მასწავლებლიდან თბილისის საქალაქო სპორტული ორგანიზაციის ხელმძღვანელამდე. სადაც კი მუშაობდა, იყო ეს თბილისის უნივერსიტეტი, სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი, მოსკოვის ფიზკულტურის ცენტრალური ინსტიტუტი, სპორტსაზოგადოება „დინამოს“ რესპუბლიკური საბჭო, ყველგან გამოირჩეოდა მაღალი, დახვეწილი პროფესიონალიზმითა და თავდადებული მუშაობით.
1972 წელს თბილისის უმაღლესი სპორტული ოსტატობის ტანვარჯიშის სპეციალიზებულ სკოლას ამ გამოჩენილი სპორტსმენის სახელი მიენიჭა. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969 კატეგორია:ქართველი სპორტული ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ქიურდაჯი
ქიურდაჯი (Kürdhacı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
ტაივანის ტურიზმი
ტაივანის ტურიზმი ქვეყნის ეკონომიკის ერთ-ერთი მთავარი ინდუსტრია და შემოსავლის წყაროა. 2015 წლისთვის ტაივანმა დაახლოებით 10 მილიონი საერთაშორისო ტურისტი მიიღო. ტურიზმთან დაკავშირებულ საკითხებს ტაივანის ტურიზმის ბიურო და ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სამინისტრო განაგებს.
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის მოხსენების მიხედვით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით (4.5 ქულა) ტაივანი მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 30-ე ადგილზეა.2015 წელთან შედარებით ტაივანმა სიაში 2 ადგილით მაღლა აინაცვლა. 2017 წელს ტაივანს 10 439 785 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, ხოლო საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები 14 387 000 000$-ს გაუტოლდა, რაც საშუალოდ ყოველი ტურისტის მიერ დახარჯულ 1 378.1$-ს უდრის. მოგზაურობისა და ტურიზმის სექტორში 295 005 სამუშაო ადგილია შექმნილი, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილებიის 2.3%-ს შეადგენს. საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 1.8%-ია. ტაივანს საუკეთესო მაჩვენებლები სახმელეთო და საზღვაო ინფრასტრუქტურის (მე-16 ადგილი, 5.2 ქულა) და ადამიანური რესურსებისა და შრომის ბაზრის (მე-19 ადგილი, 5.3 ქულა) სვეტებში აქვს, ხოლო ყველაზე ცუდი გარემოს მდგრადობის შენარჩუნებისა (75-ე ადგილი, 4.1 ქულა) და მოგზაურობისა და ტურიზმის პრიორიტიზაციის (56-ე ადგილი, 5.4 ქულა) სვეტებში.
ტურისტული დანიშნულების ადგილები
ტაივანში უამრავი ტურისტული დანიშნულების ადგილია.მთავარ ეროვნულ სიმბოლოებს შორის აღსანიშნავია:
საერთაშორისო ტურისტების სტატისტიკა
ნებისმიერი მიზნით ტაივანში ჩასულ საერთაშორისო ტურისტთა პირველი თორმეტეული:
შიდა ტურიზმი
2015 ტაივანელთა 87%-მა ქვეყნის შიგნით იმოგზაურა. ყველაზე პოპულარული ტურისტული დანიშნულების ადგილი კენდინის ეროვნული პარკი იყო. შვებულების დროს თითოეულმა ვიზიტორმა საშუალოდ 9 323 ახალი ტაივანური დოლარი დახარჯა.
შემოსავალი და დარჩენის ხანგრძლივობა
2013 წელს ტურიზმის სექტორიდან პირდაპირი და არაპირდაპირი სახით მიღებული შემოსავალი 366.8 მილიარდ ახალ ტაივანურ დოლარს (12.3$ მილიარდი) გაუტოლდა, რაც წინა წელთან შედარებით 4.7%-ით მეტია. თუმცა 2012 წელთან შედარებით ყველი ტურისტის მიერ საშუალოდ დღიურად დახარჯული თანხა 4.37%-ით ნაკლები იყო - 224.07$. 2015 წელს თითეულმა ტურისტმა ტაივნაში საშუალოდ 6.63 ღამე დაჰყო.
საერთაშორისო აეროპორტები
ტურისტების უმეტესი ნაწილი ტაივანში საჰაერო სატრანსპორტო საშუალებებით ჩადის. ყველაზე დიდი აეროპორტი - ტაოიუანის საერთაშორისო აეროპორტი ყველაზე მეტ ტურისტს ემსახურება. საერთაშორისო ტურისტებს ასევე ემსახურება: გაოსიუნის საერთაშორისო აეროპორტი სამხრეთ ტაივანში, ტაიჩანის აეროპორტი ცენტრალურ ტაივანში და ტაიპეის სუნშანის აეროპორტი ცენტრალურ ტაიბეიში.
სახმელეთო ტრანსპორტი
ტურისტებს კუნძულის გარშემო მოგზაურება ტრანსპორტის სხვადასხვა სახეობის გამოყენებით შეუძლიათ. პოპულარულ სახმელეთო ტრანსპორტის სახეობებს შორისაა ტაივანის მაღალი სიჩქარის რკინიგზა, მეტროპოლიტენები: ტაიბეის მეტროპოლიტენი, ტაოიუანის მეტროპოლიტენი და გაოსიუნის მეტროპოლიტენი. პოპულარულია ტაქსი და ტურისტული ავტობუსები („ტაივანის ტურისტული შატლები“).
სქოლიო
კატეგორია:ტაივანის ტურიზმი ტაივანი
წაღვლის მეორე ნამოსახლარი და სამაროვანი
წაღვლის მეორე ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლის სამხრეთით, 700-800 მეტრზე, ადგილ ოსანაძეების ახოზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ფეოდალური ხანით. 1976 წელს მიწის სამუშაოების დროს აქ აღმოჩნდა ადამიანის ძვლები, ბრინჯაოს იარაღი, თიხის ჭურჭლის ნატეხები, აგრეთვე ქვევრები და დუღაბით ნაგები დანგრეული საწნახელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თერგვისი (ნასოფლარი)
თერგვისი — ნასოფლარი დღევანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობდა ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდ. ტილიანას აუზში.
ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები ამ სოფელს არ იცნობენ. ისტორიულ დოკუმენტებში XVIII საუკუნის 80-იანი წლებიდან გვხვდება დერგვისის ფორმით. 1782 წლის ერთ-ერთი დოკუმენტის მიხედვით, რომელიც სოფელ ნაბახტევის აღწერას წარმოადგენს, დერგვისში მდებარეობს ფაფაკერაშვილის მიწის ნაკვეთი. დოკუმენტში ნათქვამია:
დოკუმენტით არ ჩანს, რომ ამ დროს დერგვისი (თერგვისი) დასახლებული პუნქტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
Happy New Year (სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:1980 წლის სინგლები კატეგორია:ABBA წლის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სინგლები კატეგორია:A-Teens-ის სიმღერები კატეგორია:საახალწლო სიმღერები კატეგორია:Epic Records-ის სიმღერები
ლომისა (ნასოფლარი)
ლომისა — ნასოფლარი დღევანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობდა მდინარე ჭერათხევის ზემო წელში, ხაშურისა და საჩხერის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ზეიკანი (რიშკანის რაიონი)
ზეიკანი (Zăicani) — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 110 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიშკანის რაიონის სოფლები
ჩერნობილელების მემორიალი (არმავირი)
ჩერნობილელების მემორიალი (Памятник чернобыльцам) — მემორიალი რუსეთში. წარმოადგენს ქალაქ არმავირის ერთ-ერთ არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობას. მდებარეობს თემატურ ჩერნობილელების პარკში. ჩერნობილელების ხსოვნისადმი მიძღვნილი პირველი მემორიალი 1996 წელს დაიდგა. 2013 წელს მისი დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილას 2014 წელს ჩერნობილელების ახალი მემორიალი აღიმართა.
პირველი მემორიალი
მემორიალის დადგმის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი არმავირის კაზაკთა წრის ესაული ალექსანდრე ივანოვი იყო. ხოლო პროექტი არქიტექტორმა ნიკოლოზ სამბუროვმა, მოქანდაკე ვ. ბატრაკოვმა და მხატვარმა ნატალია ბერეზოვსკაიამ შეასრულეს. მემორიალის ექვსტონიანი საძირკველი 1996 წლის 26 ივნისს ჩაასხეს, ხოლო 1996 წლის 12 ივლისს მემორიალი უკვე გაიხსნა. თავისი შესახედაობის გამო მემორიალმა არაოფიციალური სახელი „ხის მემორიალი“ მიიღო.
მემორიალი წარმოადგენს ორ 9-ტონიან მარმარილოს სვეტს. 3,5 მეტრის სიმაღლის ვერტიკალურ და ოდნავ გადახრილ სვეტზე ამოკვეთილია ხე, რომლიდანაც სისხლი წვეთავს და კავშირ „ჩერნობილის“ ემბლემა. სისხლიდან ალფა, ბეტა და გამა რადიაციული დასხივების სიმბოლოები „ცვივა“. ეს გამოხატავს მსოფლიოს მწუხარებას და „გაუცხოების ზონაში“ რადიაციისგან მრავალი ცოცხალი არსების მუტაციას. ხის ცოტა ზევით ამოკვეთილია მართლმადიდებლური ჯვარი.
2010 წლის დასაწყისში გადაწყდა, რომ „ხის მემორიალი“ თავისი იდეითა და დანიშნულებით სრულად ვერ შეესაბამებოდა ჩერნობილელების მემორიალს. ამიტომ, 2013 წელს მონუმენტის დემონტაჟი განხორციელდა, ხოლო მის ადგილზე ახალი მემორიალი აღიმართა.
მეორე მემორიალი
ახალი მემორიალის მშენებლობა 2013-2014 წლებში მიმდინარეობდა. მისი გახსნა 2014 წლის 20 სექტემბერს შედგა. მემორიალი წარმოადგენს გისოსებიან გლობუსს, რომლის შიგნითაც ატომია გამომწყვდეული (ასახიერებს ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის ავარიის საფრთხეს მთელი მსოფლიოსათვის). ხუთი მამაკაცი გლობუსს საკუთარი სხეულით ეღობება (ხუთი მამაკაცი გამოხატავს კონტინენტების რაოდენობას, მოხალისეები, რომლებიც „მსოფლიოს კატასტროფისაგან დასაცავად“ გადაეღობნენ). ახალი მემორიალის ავტორი — არმავირელი მოქანდაკე სერგეი კამიშიანია.
სქოლიო
კატეგორია:არმავირის ძეგლები
ანგლოფონები
ანგლოფონები (Anglophone, ბერძნული სიტყვებიდან — ანგლოს, ანუ „ინგლისური“ და ფონოს, ანუ „ხმა“) — ფართე გაგებით პლანეტის ინგლისურენოვანი მოსახლეობა, ანუ, ისეთი ქვეყნების მოსახლეობა, როგორებიცაა ინგლისი, აშშ, კანადა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია და ბევრი სხვა. დაახლოებით 360-დან 400 მილიონ ადამიანამდე ლაპარაკობს ინგლისურ ენაზე, როგორც მშობლიურ ენაზე. მათგან ნახევარზე მეტი (231 მილიონი) ცხოვრობს აშშ-ში, შემდეგ მოდიან დიდ ბრიტანეთში მაცხოვრებლები — დაახლოებით 60 მილიონი. დიდი ბრიტანეთი არის ქვეყანა, სადაც პირველად დაიწყო ინგლისურ ენაზე ლაპარაკი.
ინგლისური ენა მშობლიურ ენაზე მოლაპარაკეთა რაოდენობის მიხედვით მესამე ენაა, ჩინური ენისა და ესპანურის შემდეგ.
ინგლისური ენის ძირითადი დიალექტების გარდა, მაგალითად, ბრიტანული ინგლისური, ამერიკული ინგლისური, ავსტრალიური ინგლისური, სამხრეთაფრიკული ინგლისური, ახალზელანდიური ინგლისური და ისეთი ქვეყნების სუბ-დიალექტებზე, როგორებიცაა ფილიპინები, იამაიკა და ნიგერია ასევე ლაპარაკობს მილიონობით ადამიანი, დაწყებული ანგლო-კრეოლური ენებიდან, რომლებიც სტანდარტულ ინგლისურზეა დაფუძნებული.
ინგლისურენოვანი ქვეყნების უმრავლესობა
thumb|350px|alt=Map highlighting countries where English is spoken natively by the majority of the population.|{{legend|#FF0000|ქვეყნები, სადაც ინგლისურ ენაზე ლაპარაკობს მოსახლეობის უმრავლესობა.}} არსებობს 6 ქვეყანა, სადაც ინგლისურ ენაზე ლაპარაკობს მოსახლეობის უმრავლესობა. ეს ქვეყნებია აშშ (მინიმუმ 231 მილიონი), გაერთიანებული სამეფო (60 მილიონი) კანადა (19 მილიონი), ავსტრალია (მინიმუმ 17 მილიონი), ირლანდია (4,2 მილიონი) და ახალი ზელანდია (3,7 მილიონი). ყველა ეს ქვეყანა ასევე გაერთიანებულია ანგლოსფეროს ტერმინით.
ამას გარდა, კარიბების ბევრი ქვეყანა, როგორებიცაა იამაიკა და ტრინიდადი და ტობაგო მოსახლეობის უმრავლესობა ლაპარაკობს ინგლისურ ენაზე დაფუძნებულ კრეოლურ ენაზე, ანუ იამაიკურ კრეოლურ ენაზე. ინგლისურ ენაზე მოლაპარაკე სხვა დიდი ჯგუფები გვხვდება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში (4,8 მილიონი), ნიგერიაში (4 მილიონი, 5 %) და სინგაპურში (1 მილიონი 17 %).
ინგლისური ენა ძირითადი ენაა კუნძულოვან სახელმწიფოებში და ტერიტორიებზე: ანგილია, ანტიგუა და ბარბუდა, ბაჰამის კუნძულები, ბარბადოსი, ბელიზი, ბერმუდის კუნძულები, ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორია, ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები, კაიმანის კუნძულები, დომინიკა, ფოლკლენდის კუნძულები, გიბრალტარი, გრენადა, გუამი, გერნსი, გაიანა, მენი, ჯერსი, მონსერატი, ნაურუ, პიტკერნის კუნძულები, წმინდა ელენე, ამაღლება და ტრისტანი-და-კუნია, სენტ-კიტსი და ნევისი, სენტ-ვინსენტი და გრენადინები, სამხრეთი გეორგია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულები, ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები.
ქვეყნები, სადაც ინგლისური ოფიციალური ენაა
thumb|350px|ქვეყნები, სადაც ინგლისური ენა ოფიციალურია ზოგიერთ ქვაყანაში, სადაც ინგლისური ენა არც თუ ისე გავრცელებულია, იგი წარმოადგენს ოფიციალურ ენას; ასეთი ქვეყნების რიცხვში შედიან: ბოტსვანა, კამერუნი, მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები, ფიჯი, განა, ჰონგ-კონგი, ინდოეთი, კენია, კირიბატი, ლესოთო, ლიბერია, მალტა, მარშალის კუნძულები, მავრიკი, ნამიბია, ნიგერია, პაკისტანი, პალაუ, პაპუა-ახალი გვინეა, ფილიპინები (ფილიპინური ინგლისური), რუანდა, სენტ-ლუსია, სამოა, სეიშელის კუნძულები, სიერა-ლეონე, სინგაპური, სოლომონის კუნძულები, შრი-ლანკა, სუდანი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, სამხრეთი სუდანი, ესვატინი, ტანზანია, უგანდა, ზამბია და ზიმბაბვე. ასევე არსებობენ ქვეყნები, სადაც ტერიტორიის ნაწილზე ინგლისური ენა წარმოადგენს ერთ-ერთ ოფიციალურ ენას, მაგალითად, კოლუმბიის სან-ანდრეს-ი-პროვიდენსია და ნიკარაგუის მოსკიტების სანაპირო. ამის მიზეზია ინგლისური კოლონიზაციის გავლენა ამ რეგიონში.
ინდოეთში ცხოვრობს ყველაზე უფრო მეტი ადამიანი, რომლებისთვისაც ინგლისური მეორე ენაა (ინდური ინგლისური); დევიდ კრისტალი (2004 წელი) ამტკიცებს, რომ, როგორც მშობლიურ, ასევე მეორე ენაზე ინგლისურად მოლაპარაკე ადამიანები უფრო ბევრნი არიან, ვიდრე მსოფლიოს სხვა ნებისმიერ ქვეყანაში.
ინგლისური ენა ერთ-ერთია იმ 11 ოფიციალური ენიდან, რომლებსაც აქვთ თანაბარი სტატუსი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში არსებულ სხვა ოფიციალურ ენებთან (სამხრეთაფრიკული ინგლისური). ინგლისური ასევე ოფიციალური ენაა ავსტრალიის (ნორფოლკი, შობის კუნძული და ქოქოსის კუნძულები) და აშშ-ის (ამერიკის სამოა, გუამი, ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები, პუერტო-რიკო (პუერტო-რიკოში ინგლისური ოფიციალური ენაა ესპანურთან ერთად) და აშშ-ის ვირჯინის კუნძულები) თანამედროვე დამოკიდებულ ტერიტორიებზე, და დიდი ბრიტანეთის ყოფილ კოლონია ჰონგ-კონგზე.
მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის ფედერალურ ხელისუფლებას არ აქვს ოფიციალური ენის სტატუსი, ინგლისურ ენას იგი გააჩნია 50 შტატიდან 32-ში. მიუხედავად იმისა, რომ ინგლისური შორს დგას ოფიციალური ენის სტატუსისაგან, იგი მაინც მთავარი ენაა დიდი ბრიტანეთის მთელ რიგ ყოფილ კოლონიებში და პროტექტორატებში, როგორებიცაა: ბაჰრეინი, ბანგლადეში, ბრუნეი, კვიპროსი და არაბთა გაერთიანებული საამიროები.
ინგლისური, როგორც გლობალური ენა
thumb|350px|ქვეყნები სადაც ინგლისური ენა მოსახლეობის უმრავლესობისათვის მშობლიური ენაა აღნიშნულია ლურჯი ფერით ; ცისფერი ფერით აღნიშნულია ყოფილი ბრიტანეთის იმპერიის ქვეყნები, სადაც ინგლისურად ლაპარაკობს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ინგლისური ენა საკმაოდ ფართედაა გავრცელებული მთელ მსოფლიოში, ამიტომ მას ხშირად ეძახიან „საერთაშორისო ენას“, თანამედროვეობის „ერთაშორისი ურთიერთობის ენას“ და მიუხედავად იმისა, რომ ის უმრავლეს ქვეყნებში არ წარმოადგენს ოფიციალურ ენას, დღეისათვის ბევრ ქვეყანაში ყველაზე უფრო ხშირად მას ასწავლიან უცხო ენის სახით. საერთაშორისო შეთანხმებით ინგლისური ენა ოფიციალური ენაა საავიაციო და საზღვაო კომუნიკაციებში. ინგლისური გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის და სხვა ბევრი საერთაშორისო ორგანიზაციების ერთ-ერთი ოფიციალური ენაა, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის ჩათვლით.
ინგლისურ ენას ევროპის კავშირის ქვეყნებში ყველაზე უფრო მეტად სწავლობენ და ევროპელებს შორის უცხოური ენების სარგებლობის აღქმაში ინგლისურის სასარგებლოდ იხრება მოსახლეობის 67 %, რომელმაც გაუსწრო გერმანულს — 17 % და ფრანგულს — 16 % (2012 წლის მდგომარეობით). 2012 წელს ევროპის კავშირის არაინგლისურენოვან ქვეყნებს შორის ზრდასრული მოსახლეობის პროცენტული შემადგენლობა, რომლებსაც შეუძლიათ ილაპარაკონ ინგლისურ ენაზე შემდეგია: ნიდერლანდები — 90 %, მალტა — 89 %, შვედეთი და დანია — 86 %, კვიპროსი და ავსტრია — 73 %, ფინეთი — 70 %, საბერძნეთი, ლუქსემბურგი, სლოვენია და გერმანია 50 %-ზე მეტი. 2012 წელს, მათ გარდა, ვისთვისაც ინგლისური მშობლიური ენაა, ევროპელთა 38 % თვლის, რომ მათ შეუძლიათ ილაპარაკონ ინგლისურ ენაზე.
ინგლისურ ენაზე დაწერილი წიგნები, ჟურნალები და გაზეთები არსებობს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში და ინგლისური ენა ყველაზე უფრო გავრცელებული ენაა მეცნიერებაში. 1997 წლის მონაცემებით სამეცნიერო სტატიების 95 % დაწერილი იყო ინგლისურ ენაზე, თუმცა მხოლოდ მათი ნახევარი მოდის ინგლისურენოვანი ქვეყნების ავტორებზე.
ინგლისური ენის მოხმარების გაფართოებამ დიდი გავლენა იქონია ბევრ სხვა ენაზე, რამაც მოიტანა ენის ასიმილაცია და ენის გაქრობა, ასევე ენობრივი იმპერიალიზმის პრეტენზიები. ინგლისური ენა თვითონ გახდა უფრო ღია ენის ასიმილაციისთვის, როგორც რამდენიმე სხვადასხვა რეგიონალური ენის წარმოშობის წყარო.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისური ენა კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის დემოგრაფია კატეგორია:აშშ-ის დემოგრაფია კატეგორია:კანადის დემოგრაფია კატეგორია:ავსტრალიის დემოგრაფია
ქუშჩულარი (ლაჩინი)
ქუშჩულარი (Kuşçular, Աղավնատուն) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
მორგენთაუს გეგმა
მარჯვნივ|300პქ|მინი|მორგენთაუს წინადადება გერმანიის დანაწილების შესახებ მორგენთაუს გეგმა (Morgenthau-Plan) — მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მოკავშირეთა ოკუპაციის შემდეგ შემუშვებული გეგმა, რომლის მიხედვითაც გერმანიას უნდა დაწესებოდა ისეთი შეზღუდვები, რომელიც შეაჩერებდა მას სამომავლო შეიარაღებული კონფლიქტების ინიციატივისაგან. რაც უნდა მომხდარიყო მისი შეიარაღების ინდუსტრიის გაქრობითა და სხვა საკვანძო მრეწველობის დარგების შემცირებით ან განადგურებით, რომელთა წარმატებასაც ემყარებოდა გერმანიის სამხედრო ძალა. ეს მოიცავს ყველა სამრეწველო ქარხნის და აღჭურვილობის განადგურებას რურის რეგიონში. აღნიშნული გეგმა პირველად შეიმუშავა ამერიკის შეერთებული შტატების ხაზინის მდივნმა ჰენრი მორგენთაუმ მემორანდუმში სახელწოდებით დანებების შემდგომი პროგრამა გერმანიისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ მორგენთაუს გეგმას გარკვეული გავლენა ჰქონდა 1947 წლის 10 ივლისამდე (JCS 1779–ის მიღება) გერმანიის ოკუპაციის მოკავშირეთა დაგეგმვის შესახებ, საბოლოოდ იგი მაინც არ მიიღეს. ამერიკის შეერთებული შტატების პოლიტიკა მიმართული იყო „ინდუსტრიული განიარაღებისკენ“, მაგრამ იგი შეიცავდა უამრავ „ხარვეზს“. ნებისმიერი მოქმედება შემოიფარგლებოდა რა მოკლევადიანი სამხედრო ზომების მიღებით და ხელს უშლიდა მაღაროებისა და სამრეწველო ქარხნების ფართომასშტაბიან განადგურებას. 1947 წლიდან, აშშ-ის პოლიტიკა მიზნად ისახავდა „სტაბილური და პროდუქტიული გერმანიის“ აღდგენას, რასაც მალევე მოჰყვა მარშალის გეგმა.
მორგენთაუს მემორანდუმი
ორიგინალ მემორანდუმს, რომელიც დაიწერა ჯერ კიდევ 1944 წლის იანვარი-სექტემბრის პერიოდში, ხელი მოაწერა თავად მორგენთაუმ. ეს მემორანდუმი დასათაურებული იყო, როგორც „გერმანიის დანებების შემდგომი შემოთავაზებული პროგრამა“. დოკუმენტი დღეს დაცულია ფრანკლინ რუზველტის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკასა და მუზეუმში. მორგენთაუს შვილის თქმით, შტატების სახაზინო დეპარტამენტის უფროსს ჰარი დექსტერ უაიტს დიდი გავლენა მიუძღვის მემორანდუმის შედგენაში.
ა. პოლონეთმა უნდა მიიღოს აღმოსავლეთ პრუსიის ნაწილი, რომელიც არ შევა საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში. ბ. საფრანგეთმა უნდა მიიღოს საარი და ტერიტორიები, რომლებიც ესაზღვრებიან მდინარე რაინსა და მოზელს. გ. უნდა შეიქმნას საერთაშორისო ზონა, რომელშიც შევლენ რურისა და მიმდებარე ტერიტორიები. დ. გერმანიის დარჩენილი ნაწილი უნდა დაიყოს ორ ნაწილად: (1) სამხრეთ გერმანია, რომელშიც შევა ბავარია, ვიურტენბერგი, ბადენი და ზოგიერთი მცირე ტერიტორია. (2) ჩრდილოეთ გერმანია, რომელიც გააერთიანებს ყოფილი პრუსიის დიდ ნაწილს, საქსონიას, თიურინგიასა და ზოგიერთ მცირე ტერიტორიებს.