cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბიორნლანდეტის ეროვნული პარკი
გეოგრაფიულად, იგი ლაპლანდიის უკიდურეს სამხრეთში მდებარეობს, ვესტერბოტენის ლენში, პატარა დასახლება ფრედრიკას სიახლოვეს. პარკი გამოირჩევა ღრმა ხეობებითა და უფსკრულებით. დიდია ინტერესი მისი პირველყოფილი ტყეებისადმი. შედარებით დაბალია ინეტერესი ფაუნისადმი, რაც განპირობებულია კლიმატისა და გარემო პირობების სიმკაცრით.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ეროვნული პარკები
მახისმაღალი
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
დიდგორმაღალი
დიდგორმაღალი — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა შენაკადების — ასკისწყლისა და ლაჯანურის წყალგამყოფ ხარიშის ქედზე. სიმაღლე 2241 მ. აგებულია ზედალიასური ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. რელიეფის ფორმები ნაზკონტურებიანია. კალთები დაფარულია სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ბრედა (აიოვა)
ბრედა (Breda) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის კეროლის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 483 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ლობო (ბატანგასი)
ლობო (ოფიციალურად ლობოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Lobo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 40 736 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
ფრანიო ტუჯმანი
ფრანიო ტუჯმანი (Franjo Tuđman; დ. 14 მაისი 1922, ველიკო-ტრგოვიშჩე — გ. 10 დეკემბერი 1999, ზაგრები) — ხორვატიის სახელმწიფო, პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, პუბლიცისტი. დამოუკიდებელი ხორვატიის პირველი პრეზიდენტი. მარშალი.
მისმა ეროვნულმა პარტიამ (ხორვატიის დემოკრატიული გაერთიანება) მოიგო პირველი არჩევნები ხორვატიაში, 1990 წელს. იგი პრეზიდენტად 2–ჯერ აირჩიეს. მან არჩევნების მეორე წელს, ხორვატიის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ძალაუფლებას გარდაცვალებამდე, 1999 წლის 10 დეკემბრამდე ფლობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატი პოლიტიკოსები კატეგორია:ხორვატიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
მეხუთე მთა
„მეხუთე მთა“ — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს ისტორიული რომანი, დაწერილია 1996 წელს. წიგნში ბიბლიის დროინდელი მოვლენებია ასახული, კერძოდ კი ძვ. წ. IX საუკუნის ფინიკია და 23 წლის ელია წინასწარმეტყველს ეხება. სიუჟეტის მიხედვით, მას უფლის ნებით, ქვრივი ქალი შეუყვარდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პაულო კოელიოს ნაწარმოებები კატეგორია:ბრაზილიური რომანები კატეგორია:1996 წლის რომანები
ეგნატე გაბლიანი
ეგნატე გიორგის ძე გაბლიანი (დ. 1881, დაბა მესტია, — გ. 1937) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ეთნოგრაფი და პუბლიცისტი, სვანეთის მკვლევარი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია, შემდეგ პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1900-იან წლებში იყო სვანეთის ბოქაული, შემდეგ ბეჩოს რაიონის უფროსი. იმდროინდელ პრესაში ფართოდ აშუქებდა სვანეთის პრობლემებს; აგროვებდა ზეპირსიტყვიერების ნიმუშებს; იკვლევდა სვანების ყოფას, ფოლკლორს. ავტორია რამდენიმე წიგნისა, რომელთაგან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „თავისუფალი სვანეთი“ (1927 წ.). იყო სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიის წევრი.
გაბლიანი იყო საქართველოს 1921–1924 წლების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის თვალსაჩინო მოღვაწე, სვანეთის 1921 წლის ამბოხების ერთ-ერთი მეთაური ნესტორ გარდაფხაძესთან და ბიძინა პირველთან ერთად. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს ეროვნული აჯანყების მომზადებაში. დაპატიმრებული იყო ჩეკისტების მიერ 1922 და 1924–1926 წლებში. ამნისტიის შემდეგ გაბლიანი მუშაობდა ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე მესტიაში. იყო მესტიის ეთნოგრაფიულ-ისტორიული მუზეუმის დამაარსებელი და პირველი დირექტორი, ზუგდიდი-მესტიის საავტომობილო გზისა და მესტიაში აეროპორტის მშენებლობის ერთ-ერთი ინიციატორი. დახვრიტეს 1937 წელს არალეგალური ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
სანტა-ისაბელის კანტონი
სანტა-ისაბელი (Santa Isabel) — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სანტა-ისაბელი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 18 015 ადამიანს შეადგენდა.
მესხეთი
მინი|260x260პქ|სამცხე საქართველოს საზღვრებში მინი|260px|ისტორიული მესხეთის მხარეები მინი|ისტორიული მესხეთის მხარეები VIII-X საუკუნეებში.|250პქ მესხეთი — ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს (ზემო ქართლი) ზოგადი სახელწოდება. ანტიკური წყაროებში (სტრაბონი, ძვ. წ. 64/63 — ახ. წ. 23/24) მოიხსენიება ეს ტერიტორია „მოსხიკეს“ სახელწოდებით (მოსხური ქვეყანა, მესხების მხარე) ეწოდებოდა. აღსანიშნავია, რომ ძველი ქართული წყაროები „მესხეთს“ არ ახსენებენ და ამ მხარის სახელწოდებად X-XVI სს-ში ზემო ქართლი იხმარებოდა. მის პარალელურად არსებობდა ტერმინები შიდა ქართლი და ქვემო ქართლი. ზემო ქართლი მოიცავდა მტკვრის აუზის ზემო ნაწილს (სამცხე, ჯავახეთი, არტაანი, ერუშეთი, კოლა) და ჭოროხის აუზს მთლიანად (აჭარა, კლარჯეთი, შავშეთი, ტაო, სპერი). იგი სამხრეთიდან მდინარეების ევფრატისა და არაქსისაგან იფარგლებოდა ე. წ. მოსხური მთებით.
მესხეთს მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა ქვეყნის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში, რასაც გამოჩენილ ქართველთა სიტყვებიც ადასტურებს:
ისტორიული მესხეთის ტერიტორია (სამცხე, ჯავახეთი, თორი, კოლა, არტაანი, ერუშეთი, შავშეთი, კლარჯეთი, ტაო, სპერი, ჭანეთი) ცენტრალიზებული ფეოდალური საქართველოს ერთ მესამედს შეადგენდა, რაც დაახლოებით 34,2 ათას კვ. კმ-ია. აქედან დღეისათვის 9,4 ათასი კვ.კმ საქართველოს შემადგენლობაშია მოქცეული, ხოლო დიდი ნაწილი თურქეთის რესპუბლიკის ფარგლებშია.
მესხეთი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში
პირველად 1828 წლის რუსეთ-ოსმალეთის ომის შედეგად რუსეთის იმპერიის ფარგლებში შევიდა და „საქართველოს“ „შეუერთდა“ ძველი მესხეთის ნაწილები: ქობლიანი, ოძრხე (აბასთუმანი), ახალციხე, აწყვერი, ასპინძა, ხერთვისი, ახალქალაქი, ჭაჭარაქი, ფოცხოვი და აბოცი (ჩილდირი); ანუ ძველი სამცხე, ჯავახეთი, პალაკაციო (აბოცი) და ერუშეთი.
მთელი ეს მხარე რუსეთის იმპერიის დროს მოქცეული იყო შემდეგ ადმინისტრაციულ ერთეულებში: ახალციხის მაზრა (სამცხე), ახალქალაქის მაზრა (ჯავახეთი), ბათუმის ოლქი (აჭარა, ქობულეთი, შავშეთი), ყარსის ოლქი (ერუშეთი, ფოცხოვის უბანი, არტაანი ანუ არდაგანი და ოლთისი).
ტერიტორია
thumb|right|260px|ართვინის ოლქი რუსეთის დროს შემოერთებული ტერიტორია შემდეგი ფართობისა იყო: ახალციხის მაზრა – 2706 კვადრატული კილომეტრი; ახალქალაქის მაზრა – 2793; ბათუმის ოლქი – 3779; ართვინის ოლქი – 3339; ფოცხოვის უბნი – 588; არტაანის ოლქი – 5137; ოლთისის ოლქი – 3051. სულ მესხეთის ტერიტორია უდრიდა 21 393 კვადრატულ კილომეტერს ანუ მთელი საქართველოს მესამედზე მეტს. ძველი მესხეთის ნაწილებიდან ოსმალეთის საზღვარში დარჩა ჭანეთი ანუ ლაზისტანი და ზემო ჭოროხზე მდებარე ნაწილი.
ისტორიული ჩანაწერები
ექვთიმე თაყაიშვილი წერს:
„ადგილები, რომელნიც ერგო რუსეთს ოსმალეთისაგან ბერლინის ტრაქტატის ძალით 1878 წელს რუსის მთავრობამ გაჰყო ორ ადმინისტრაციულ ოლქად, ყარსისა და ბათუმისა. ყარსის ოლქს შეადგენდა ოკრუგები ყარსისა, ყაღიზმანისა, არგადანისა და ოლთისისა. ისტორიულად და ეთნოგრაფულად ყარსის და ყაღიზმანის ოკრუგები ეკუთვნოდა სომხეთს, არდაგანისა და ოლთისის საქართველოს. ოლთისის ოკრუგი ხელოვნურად იყო მიწერილი ყარსის ოლქზე, გეოგრაფიულად ის უნდა შესულიყო ბათუმის ოლქში, ვინაიდან ის მოქცეულია ჭოროხის შემდინარე ოლთისის წყლის არემარეში, და ჭოროხხი ეკუთვნის შავი ზღვის აუზს, ხოლო ყარსის სხვა ოკრუგები ეკუთვნიან კასპიის ზღვის აუზს. არდაგანის ოკრუგი, რომელიც მდებარეობით წარმოადგენს ზეგანის პლატოს, გაყოფილი იყო უჩასტკებად: ჩილდირისა, არდაგანისა, გელისა და ფოცხოვისა. პირველი სამი უჩასტკა მდებარეობს მტკვრის ზემო წელზე, ხოლო ფოცხოვის უჩასტკა ფოცხოვის წყალზე. ეს უჩასტკაც ხელოვნურად იყო მიწერილი არდაგანის ოკრუგზე, ვინაიდან გეოგრაფიულად ფოცხოვი სრულიად არ შეადგენს არდაგანის ზეგანის პლატოს ნაწილს, არამედ ეკუთვნის ახალციხის ტერასას და შეიცავს ფოცხოვის წყლის აუზის ნაწილს“. ამ ადმინისტრაციულმა პოლიტიკამ მერმედ გამოიღო ნაყოფი და საქართველოს ტერიტორიული საზღვრების საკითხი მეტად გაართულა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
Spending My Time
— შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში Joyride. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1991 წლის სიმღერები
თრთვილი
მინი|თრთვილი ფოთლებზე მინი|თრთვილი ბალახზე თრთვილი — ყინულის წვრილი კრისტალები, რომელიც წარმოიქმნება ღამით დედამიწის ზედაპირის 0°C-ზე დაბლა რადიაციული გაცივებისას. ამ დროს წყნარ ამინდში ნიადაგის, ბალახისა და სხვა საგნების მიმდებარე ჰაერის ფენის ტემპერატურა იმდენად ეცემა, რომ წარმოიქმნება ხელსაყრელი პირობა მათ ზედაპირზე ჰაერში მყოფი წყლის ორთქლის სუბლიმაციისათვის. თრთვილი გამოიყოფა თოვლის ფიფქის მსგავსი ყინულის კრისტალების სახით.
თრთვილის წარმოქმნისათვის ყველაზე ხელსაყრელია ღია უქარო ღამეები და ზედაპირის უსწორმასწოროებანი, რომელსაც გააჩნია მცირეოდენი სითბოგამტარიანობა (მაგ., ღია ნიადაგური საფარი). ტყეს დიდი გავლენა აქვს ნამსა და თრთვილზე. იგი განსაკუთრებით შეიმჩნევა ზამთარში ნისლიანი ამინდის დროს. მისგან გამოიყოფა წვრილი წყლის წვეთები და მომცრო მყინვარული კრისტალები. საქართველოში თრთვილი ხშირად გვიან შემოდგომაზე აღინიშნება. თრთვილის კრისტალებს სუსტი ყინვებისას აქვთ ექვსწახნაგა პრიზმის, ზომიერი ყინვებისას ფირფიტის, ხოლო ძლიერი ყინვებისას ბლაგვი ნემსის ფორმა. თრთვილის წარმოქმნისათვის ყველაზე ხელსაყრელია დაბალი ტემპერატურაგამტარობის მქონე ნათელი წყნარი ღამეები და სხეულის ხორკლიანი ზედაპირები. ძლიერი ქარი აბრკოლებს თრთვილის წარმოქმნას, თუმცა სუსტი ქარი, რომელიც იწვევს ნოტიო ჰაერის ყველა ახალი მასის ცივ ზედაპირთან ურთიერთშეხებას პირიქით, ხელს უწყობს თრთვილის წარმოშობას.
ხალხში და მხატვრულ ლიტერატურაში კრისტალურ ჭირხლს ხშირად თრთვილს უწოდებენ, რაც შეცდომაა და იმისათვის, რომ არ აგვერიოს ცნებები, უნდა აღინიშნოს, რომ თრთვილი არ წარმოიქმნება ძაფისებრ ზედაპირებზე. თრთვილის ნაწილაკები თოვლის ფიფქებს წააგავს, თუმცა მისგან ნაკლებად სწორი ფორმით განირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:ატმოსფერული ნალექები
თექე
თექე (Теке) — მწარე-მლაშე ტბა ყაზახეთში. ფართობი 265 კმ². საშუალო სიღრმე 0,5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1 მ. დამახასიათებელია ციცაბო და ფლატოვანი ნაპირები, რომელიც ადგილ-ადგილ შეჭრილ-შემოჭრილია. არის პატარა კუნძულები. შემოვლებულია მლაშობების ფართო ზოლით. საზრდოობს თოვლის, ნაწილობრივ, გრუნტის წყლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
1326
თარიღი უცნობია
*
მაიკ რეზერფორდი
მაიკლ ჯონ კლეოტ კროუფორდ რეზერფორდი (დაიბადა 1950 წლის 2 ოქტომბერს) — ინგლისელი მუსიკოსი, რომელიც უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ჯგუფ ჯენესისის ერთ-ერთი დამაარსებელი, გიტარისტი და დამატებითი ვოკალისტია. აგრეთვე ცნობილია საკუთარი ჯგუფით Mike + The Mechanics.
ადრინდელი წლები
რეზერფორდის მამა, კროუფორდ რეზერფორდი იყო ეროვნული სამხედრო-საზღვაო ძალების კაპიტანი. 13 წლის ასაკში მაიკმა ჩარტერჰაუსის სკოლაში გაიცნო ტონი ბენქსი, პიტერ გებრიელი და ენტონი ფილიპსი. მოგვიანებით მათ ჩამოაყალიბეს ჯგუფი ჯენესისი.
ბასი/გიტარა
რეზერფორდის ბას გიტარაზე დაკვრის სტილი გამორჩეულია, რადგანაც მაიკს დაკვრის ორიგინალური ტექნიკა გააჩნია. პროგრესული როკის ჟანრში მისი სოლო პარტიები საკმაოდ ცნობილია.
რეზერფორდი აგრეთვე ცნობილია, როგორც პიონერი 12 სიმიანი გიტარის გამოყენებაში.
სოლო
სანამ ჯენესისი ისვენებდა სტუდიური და საკონცერტო მოღვაწეობისგან, მაიკმა ჩაწერა ორი სოლო ალბომი Smallcreep's Day და Acting Very Strange, მოგვიანებით, 1985 წელს ჩამოაყალიბა ჯგუფი Mike + The Mechanics. ამ ჯგუფის ყველაზე ცნობილი სიმღერებია All I Need Is a Miracle, The Living Years, Silent Running და Over My Shoulder.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:ინგლისელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ჯენესისის წევრები კატეგორია:Mike + The Mechanics-ის წევრები
მარიას სვეტი (ტრირი)
მარიას სვეტი აშენდა XIX საუკუნეში ქალაქ ტრირში კათოლიკურ და პროტესტანტულ მოსახლეობას შორის ურთიერთდაპირისპირებების ფონზე.
2007 წლის გაზაფხულზე ტრირის ეპარქიის სახსრებით ჩატარდა ძეგლის სრული სარესტავრაციო და სარეგენერაციო სამუშაოები. სამუშაოების დასრულების შემდეგ 2007 წლის 14 სექტემბერს სვეტი ხელახლა აკურთხეს. კურთხევა აღასრულა ეპისკოპოსმა რაინჰარდ მარქსმა.
კატეგორია:ტრირი კატეგორია:გერმანიის შენობა-ნაგებობები
პორფილე ჩანჩიბაძე
პორფილე ჩანჩიბაძე (დ. 26 დეკემბერი [ძვ. სტ. 13 დეკემბერი], 1901, ოზურგეთი — გ. 14 მარტი, 1950, მოსკოვი) — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი.
ბიოგრაფია
პორფილე ჩანჩიბაძე დაიბადა ქალაქ ოზურგეთში, გიორგი ჩანჩიბაძისა და ელისაბედ სირაძის ოჯახში. განათლება მიიღო ზვანის ორკლასიან სასწავლებელში, შემდეგ კი ოზურგეთის ვაჟთა გიმნაზიაში. მშობლების სურვილის მიუხედავად ექიმობას ჯარისკაცობა არჩია. საბჭოთა არმიაში იყო 1921 წლიდან.
მეორე მსოფიო ომი
მეორე მსოფლიო ომში პორფილე ჩანჩიბაძე თავდაპირველად მეთაურობდა 107-ე მოტომსროლელ დივიზიას. მისი მეთაურობით დივიზიამ ქალაქ ბელთან გაანადგურა გერმანებეის მე-20 სატანკო დივიზია. ჩანჩიბაძემ დივიზია 28 დღიანი ალყიდან გაიყვანა. ალყიდან გამოსვლისას დივიზიამ ფეხით გაიარა 400 კმ, ალყიდან გამოყვანილი იქნა 3500 ჯარისკაცი და მთელი საბრძოლო ტექნიკა. ამის შემდგომ ჩანჩიბაძე სარდლობდა 30-ე არმიის მოძრავ ჯგუფს, რომელიც ორ დივიზიას აღემატებოდა. მისმა შენაერთმა 1941 წლის 16-18 დეკემბერს წარმატებით შეასრულა დავალება. 1942 წლის შემოდგომაზე ჩანჩიბაძე დაინიშნა მე-13 გვარდიული მსროლელთა კორპუსის მეთაურად. კორპუსი მონაწილეობდა სტალინგრადის ბრძოლაში. კორპუსმა გაანადგურა ფონ მანშტაინის რამდენიმე სატანკო და ქვეითი დივიზია, ბრძოლით გაიარა 500 კმ და გაათავისუფლა 200-მდე დასახლება. 1943 წლის გაზაფხულზე მე-13 კორპუსი ჩანჩიბაძის მეთაურობით მონაწილეობდა ყირიმის გათავისუფლებაში. ჩანჩიბაძემ მაისში აიღო ქალაქი სევასტოპოლი.
1944 წლის ივნისიდან ჩანჩიბაძე სარდლობდა მე-2 გვარდიული არმიის ჯარებს და მონაწილეობდა ბალტიისპირეთის გათავისუფლების ოპერაციაში. 300 კილომეტრიანი მარშის შემდეგ გადალახა მდინარე ნემნა და მონაწილეობა მიიღო აღმოსავლეთ პრუსიის შეტევით ოპერაციაში, რომლის დროსაც გაარღვია სამი ძლიერი გამაგრებული ზოლი, გაანადგურა მოწინააღმდეგის სამი დივიზია და გაათავისუფლა 228 დასახლება.
1945 წლის 19 აპრილს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება, ხოლო 2 ივლისს - გენერალ-პოლკოვნიკის სამხედრო წოდება. ომის შემდეგ ჩანჩიბაძეს ეკავა სამეთაურო თანამდებობები. იყო სსრკ მეორე მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. გარდაიცვალა 1950 წლის 14 მარტს, 48 წლის ასაკში. დაკძალეს მოსკოვში, ნოვოდევიჩის პანთეონში.
ჯილდოები
დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით. 1945 წლის 19 აპრილს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1950 კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან კატეგორია:არმიათა სარდლები დიდ სამამულო ომში კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
ფრედერიკ IX
ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
ჯაჯანიძე
საკუთარი სახელი ჯაჯანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Lasioglossum pabulator
სქოლიო
pabulator
ბრიჯუოტერი (აიოვა)
ბრიჯუოტერი (Bridgewater) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ადაირის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 182 კაცს.
ისმეთ ინენიუ
ისმეთ ინენიუ (Mustafa İsmet İnönü; დ. 24 სექტემბერი, 1884, იზმირი, თურქეთი — გ. 25 დეკემბერი, 1973, ანკარა, თურქეთი) — თურქეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, თურქეთის მე-2 პრეზიდენტი. ქემალ ათათურქის შემცვლელი.
სამხედრო კარიერა
წარმოშობით ქურთი ისმეთ ინენიუ დაიბადა 1884 წლის 24 სექტემბერს ქალაქ იზმირში, ოსმალეთის იმპერიის ჩინოვნიკის ოჯახში. 1903 წელს დაამთავრა სტამბოლის სამხედრო ინჟინრების საიმპერატორო სკოლა, შემდეგ კი საარტილერიო სასწავლებელი. სამხედრო სამსახური დაიწყო ბალკანეთში. 1908 წელს ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის დროს იყო ათათურქის ახლო თანამებრძოლი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა კავკასიისა და პალესტინის ფრონტებზე მუსტაფა ქემალის დაქვემდებარებაში, სადაც მიაღწია პოლკოვნიკის ჩინს. 1915 წლის ოქტომბრიდან მე-2 არმიის შტაბის უფროსია, შემდეგ მე-20 და მე-3 საარმიო კორპუსების სარდალი. პირველი მსოფლიო ომის ბოლო მსახურობდა სამხედრო მინისტრის სამდივნოში. ომის დასრულებისა და ბრიტანელების მიერ სტამბოლის ოკუპაციის შემდეგ მიემხრო მუსტაფა ქემალის მიერ ანატოლიაში დაწყებულ წინააღმდეგობის მოძრაობას და დაინიშნა ანატოლიაში მოქმედი ე. წ. ნაციონალური ძალების მეთაურად, შემდეგ კი დიდი ეროვნული კრების მთავრობის დასავლეთის ფრონტის სარდლად. მიენიჭა გენერლის ჩინი. 1922-24 წლებში მუშაობდა თურქეთის გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობაზე.
პოლიტიკური კარიერა
თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დასრულებისას ხელმძღვანელობდა თურქეთის დელეგაციას მუდანიისა და ლოზანის კონფერენციებზე. რესპუბლიკური მმართველობის დამყარების შემდეგ გახდა ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი და ეს თანამდებობა ეკავა 1937 წლამდე, ხოლო ათათურქის გარდაცვალების შემდეგ 1938 წლის 11 ნოემბერს აირჩიეს თურქეთის პრეზიდენტად და ამ თანამდებობაზე დარჩა 1950 წლამდე. 1950 წელს თავი დაანება პოლიტიკურ ცხოვრებას, თუმცა პოლიტიკაში დაბრუნდა 1960 წლის სამხედრო გადატრიალების შემდეგ და ეკავა პრემიერ-მინისტრის პოსტი 1961–1965 წლებში. პოლიტიკიდან საბოლოოდ წავიდა 1972 წელს.
გარდაიცვალა 1973 წლის 25 დეკემბერს, ანკარაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის პრეზიდენტები კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:თურქი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ბლო-იუნგფრუნი
ბლო-იუნგფრუნი (Blå Jungfrun) — შვედეთის კუნძული ბალტიის ზღვაში. უფრო ზუსტად, ის მდებარეობს კალმარის სრუტეში, სმოლანდისა და ელანდის პროვინციებს შორის. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ოსკარსჰამნის მუნიციპალიტეტს. კუნძული დაუსახლებელია და მისი ფართობი 0,7 კმ²-ია, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 86 მეტრზე მდებარეობს. 1926 წელს, კუნძულზე ეროვნული პარკი შეიქმნა. როგორც ეროვნული პარკი, შეზღუდულია მასზე თავისუფლად მოგზაურობა. მაგალითად, აკრძალულია ცეცხლის დანთება და ღამისთევა.
კუნძული ნაწილობრივ კლდეებითაა დაფარული, ნაწილობრივ კი ხშირი ტყეებით. ყველაზე გავრცელებული ფრინველია შავი კაირა. აქვეა რამდენიმე მღვიმე და უძველესი ქვის ლაბირინთი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ეროვნული პარკები
დავათის სტელა
მინი|დავათის სტელის ფრაგმენტი დავათის სტელა — ქართული საკულტო-მემორიალური ძეგლი. აღმოჩენილია დუშეთის მუნიციპალიტეტში სოფელ დავათში ჟინვალის არქეოლოგიური ექსპედიციის მზვერავთა რაზმის მიერ 1980 წელს, მდინარე არაგვის მარცხენა შენაკადის, აბანოსხევის სათავესთან VIII–IX საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესიის ინტერიერში. იგი სხვადასხვა ანალოგიური სტელების ნაწილებთან ერთად მშენებლებს შესამკობად ჩაუშენებიათ ნავების გამმიჯნავი ბურჯის კუთხეებში. ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ 1984 წელს სტელების ნაწილები ბურჯიდან გამოიღო. ამჟამად ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
რამინ რამიშვილის აზრით ეს სხვა არაფერია თუ არა შესაბამისი ციფრი 5000+300+20=5320. ქართული დამწერლობის დაარსებად ძვ. წ. 284 წელი მიიჩნევა, ე. ი. ბიბლიის მიხედვით ქვეყნის შექმნიდან ქრისტეს შობამდე კი 5604 წელი მოითვლება. დავათის სტელაზე მინიშნებული რიცხვი 5320 სხვა არაფერია თუ არა 5604-284=5320.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული წარწერები კატეგორია:სტელები
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი (Supercopa de España) — საფეხბურთო გათამაშება ესპანეთში, სადაც ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის და ესპანეთის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ესპანეთის თასის მეორე ფინალისტი დაუპირისპირდება. სუპერთასი თამაშდება 1982 წლიდან.
გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბარსელონა“, რომელმაც 14-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბარსელონა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ფეხბურთი კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
ისლანდიური კრონი
ისლანდიური კრონი — ფულის ერთეული ისლანდიაში. მიმოქცევაში შემოღებულია 1885 წლიდან. ოფიციალურად მიმოქცევაშია შემდეგი ნომინალის მონეტები — 1, 5, 10, 50, 100 კრონი და ბანკნოტები ნომინალით 10, 50, 100, 500, 1000, 2000 და 5000 კრონი. ძირითადი ფერებია მოწითალო-მოყავისფრო. თეორიულად კრონი შედგება 100 ეირესგან, მაგრამ 2003 წლის 1 ოქტომბრიდან ნომინალით 1 კრონზე დაბალი მონეტები მიმოქცევიდან ამოიღეს, ხოლო ბანკნოტები ნომინალით 10, 50 და 100 უკვე აღარ გამოდის.
2008 წლის ფინანსური კრიზისი
2008 წლის ფინანსურმა კრიზისმა გამოიწვია ისლანდიური კრონის კურსის დაცემა 53 %-ით ამერიკულ დოლართან მიმართებაში. 2009 წლის იანვარში ისლანდიის მთავრობის წარმომადგენელმა განაცხადა: „კრონი მკვდარია ჩვენ გვჭირდება ახალი ვალუტა. ერთადერთი ალტერნატივა არის ევრო“.
Church of Your Heart
— შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში Joyride. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როქსეტის სიმღერები კატეგორია:1991 წლის სიმღერები
ჯებაშვილი
საკუთარი სახელი ჯებაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
დიდგორობა
დიდგორობა — სახალხო დღესასწაული, რომელიც ტარდება 12 აგვისტოს, 1121 წელს მომხდარ დიდგორის ბრძოლაში ქართველთა გამარჯვების აღსანიშნავად. როგორც წესი, დღესასწაულის დროს იმართება სახალხო სეირნობა, ფოლკლორული ანსამბლების კონცერტები, დოღი, ტურნირი ჭიდაობასა და მკლავჭიდში.
ისტორია
ისტორიულად დიდგორობა იყო ხალხური რელიგიური დღესასწაული ქართლში, რომელიც იმართებოდა 7 (20) მაისს დიდგორის ველზე, სოფელ დიღომთან. დღეობაზე მოდიოდნენ დიღმის ხეობის, ქართლ-კახეთის ზოგიერთი სოფლისა და თბილისის მცხოვრებნი. მოსულთა შორის იყვნენ ხელოსნები და ვაჭრები, რომლებიც ჩამოტანილი საქონლით ვაჭრობდნენ. დიდგორის მთის ძირში „მისალოცავში“ საკულტო წესები სრულდებოდა. აქვე კლავდნენ შესაწირს, ნათლავდნენ ბავშვებს და მართავდნენ პურობას. დიდგორის მთის წვერზე მხოლოდ ის მლოცველები ადიოდნენ, ვისაც წინასწარ ჰქონდა დათქმული. აქ შემონახულია წმინდა გიორგის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის საკურთხეველთან ადრე აღმართული ყოფილა ფალოსის ქვის გამოსახულება (ამჟამად დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში). დღეობაზე იმართებოდა ჯირითი. ყველა მოჯირითეს „მოვიდა გორაზე“ (ასე ეწოდებოდა მცირე გორას) ერთხელ მაინც უნდა შეეჭენებინა ცხენი. ქართლის გარდა დიდგორობა ხევსურეთშიც იცოდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
კრასნოდარის აკადემიური დრამატული თეატრი
მაქსიმ გორკის სახელობის კრასნოდარის აკადემიური დრამატული თეატრი (Краснодарский академический театр драмы) — დრამატული თეატრი კრასნოდარში.
თეატრის ისტორია
თეატრი დაარსდა 1920 წლის 29 აპრილს. მაშინ მას ზამთრის თეატრი ეწოდა. ზამთრის თეატრის ჩამოყალიბებამ საფუძველი ჩაუყარა ეკატერინოდარ-კრასნოდარის მთელ თეატრალურ ცხოვრებას. მის შექმნაში მონაწილეობდნენ გამოჩენილი კულტურის მოღვაწეები ს.მარშაკი, დ.ფურმანოვი და ცნობილი ინოვაციური რეჟისორი ვ.მეიერჰოლდი, რომელიც იმ დროს ყუბანის ხელოვნების განყოფილების ხელმძღვანელად მუშაობდა. ახლად შექმნილმა შემოქმედებითმა ჯგუფმა გახსნა თავისი პირველი თეატრალური სეზონი მაქსიმ გორკის პიესის მიხედვით დადგმული სპექტაკლით. 1932 წელს თეატრს ეწოდა დიდი რუსი მწერლის მაქსიმ გორკის სახელი, რომელსაც დღემდე ატარებს. სწორედ ამ თეატრში იწვევდა ეკატერინოდარის მაყურებელთა აღფრთოვანებას შალიაპინის, ლ. სობინოვის, ე. გელცერისა და ა. დუნკანის შემოქმედება.
დიდი სამამულო ომის დროს, როდესაც კრასნოდარი გერმანულმა ჯარებმა დაიკავეს, თეატრის დასი სოჭში გადაიყვანეს. რეევაკუაციის ბრძანება გამოიცა 1943 წლის 26 მაისს. გათავისუფლებულ კრასნოდარში ევაკუაციიდან დაბრუნებულ მსახიობებს თავიანთი თეატრის ადგილზე ნანგრევები დახვდათ. 1943 წელს ზამთრის თეატრის შენობა ააფეთქეს გერმანულმა ჯარებმა, რომლებსაც ერთწლიანი ოკუპაციის შემდეგ ქალაქის დატოვება მოუწიათ.
თეატრის ახალი შემოქმედებითი აღმასვლა დაკავშირებულია 50-იანი წლების ბოლოს გამოჩენილი მსახიობისა და რეჟისორის, რსფსრ (შემდგომში სსრკ) სახალხო არტისტის, მიხეილ კულიკოვსკის ჩამოსვლასთან. მისი ხელმძღვანელობის პერიოდი გახდა ყუბანის თეატრალური ხელოვნების ისტორიაში მნიშვნელოვანი შემოქმედებითი ეპოქის დასაწყისი — კლასიკის საუკეთესო რეპერტუარი და გასტროლები დედაქალაქში. 1973 წელს, ოქტომბრის რევოლუციის მოედანზე მდებარე ახალ შენობაში თეატრმა ახალმოსახლეობა აღნიშნა. 1973 წლის 30 მარტს დასმა ბოლო სპექტაკლი ითამაშა ძველ სცენაზე, 4 აპრილს კი თეატრის მსახიობები ახალ სცენაზე გამოვიდნენ. 1996 წელს თეატრს მიენიჭა საპატიო წოდება „აკადემიური“.
2020 წლის 29 აპრილს თეატრმა აღნიშნა 100 წლის იუბილე.
სხვადასხვა დროს თეატრის მთავარი რეჟისორები იყვნენ: ვიქტორ იპატოვი, სსრკ სახალხო არტისტი მიხეილ კულიკოვსკი (1959-1984 წწ.), რუსეთის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე რუდოლფ კუშნარიოვი (სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1988 წლიდან 2001 წლამდე), იური ილინი (2000 წლიდან), გენადი ნიკოლაევი, ალექსეი ლარიჩევი (2007-2010 წწ.), რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი ალექსანდრე ოგარიოვი (2010-2012 წწ.), კონსტანტინე დემიდოვი (2018-2020 წწ.).
არ შეიძლება არ აღინიშნოს თეატრალური მხატვრები, რომლებშიც კრასნოდარის დრამატულ თეატრს ყოველთვის უმართლებდა. სხვადასხვა ათწლეულების თეატრის ყველაზე გამორჩეული მთავარი მხატვრები იყვნენ: რსფსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე ანატოლი ფოკინი, ანისიმ არედაკოვი, სერგეი აბოლმაზოვი. მათი შემოქმედება (ფოტოსურათები, დეკორაციის მაკეტები, კოსტიუმების ესკიზები, ბუტაფორიები და რეკვიზიტები) სათუთად ინახება თეატრის არქივსა და ქალაქის მუზეუმებში.
მწერლებისა და დრამატურგების საიუბილეო წლებში თეატრი აწყობს სარეჟისორო ლაბორატორიებს, რომელთაგან ზოგიერთი ნამუშევარი შემდეგ სრულფასოვანი სპექტაკლების სახით აგრძელებს არსებობას თეატრის სცენებზე („მეშჩანები“, 2018; „პიკის ქალი“, 2019).
2020 წლის აგვისტოს მონაცემებით, თეატრალურ დასში 49 მსახიობია. მათგან ერთი სახალხო (ანატოლი გორგული), 5 რუსეთის დამსახურებული და 2 რსფსრ დამსახურებული არტისტი, ერთი რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული არტისტი (ო. სვეტლოვა) და 9 ყუბანის დამსახურებული არტისტი.
ამჟამად კრასნოდარის აკადემიური დრამატული თეატრი რჩება ყუბანის კულტურის მთავარ ცენტრად. სპექტაკლებს ყოველ სეზონზე ესწრება 100 ათასზე მეტი მაყურებელი. თეატრის რეპერტუარში 30-ზე მეტი სპექტაკლია ყველა ასაკის მაყურებლისათვის.
თეატრის სცენები
კრასნოდარის ტერიტორიის კულტურის სახელმწიფო ავტონომიური დაწესებულებას — „მაქსიმ გორკის სახელობის კრასნოდარის აკადემიურ დრამატულ თეატრს" აქვს შემდეგი სცენები:
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის თეატრები კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1920 წელს დაარსებულები კატეგორია:დრამატული თეატრები კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ტაპირისებრნი
ტაპირისებრნი (Tapiridae) — ძუძუმწოვარი ცხოველების ოჯახი კენტჩლიქოსნების რიგისა. აქვთ მასიური ტანი, პატარა ხორთუმი დინგზე, მოკლე ყურები, კუდი და ფეხები (წინა ფეხებზე 4-4 თითი, უკანაზე 3-3). თითები ჩლიქებით მთავრდება. მათი სხეულის სიგრძე 180-250 სმ, სიმაღლე 75-120 სმ, მასა 200-300 კგ აღწევს, გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ყველაზე გავრცელებულია ამერიკული ტაპირი, რომელიც ფერად შავია, და ორთუკიანი ტაპირი, რომელიც ბირმაში, ტაილანდში, მალაკის ნახევარკუნძულზე და კუნძულ სუმატრაზე გვხვდება. ტაპირისებრნი ბინადრობენ ნოტიო-ჭაობიან ტყეში. მაკეობა 400 დღე-ღამე გრძელდება. შობს ერთ ნაშიერს. იყენებენ ტაპირისებრთა ხორცსა და ტყავს.
ლიტერატურა
* კატეგორია:კენტჩლიქოსნები
ოტერლო
ოტერლო (Otterlo) — პატარა სოფელი ნიდერლანდებში, გელდერლანდის პროვინციაში, ჰოგე-ველიუვეს ეროვნული პარკის სიახლოვეს. კრელერ-მიულერის მუზეუმი, რომელსაც სახელი ეწოდა ჰელენ კრელერ-მიულერის პატივსაცემად, მდებარეობს სიახლოვეს და გააჩნია ვინსენტ ვან გოგის ფერწერული ნამუშევრების მნიშვნელოვანი კოლექცია.
ოტერლო იყო დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტი 1818 წლამდე, ხოლო შემდეგ გაერთიანდა ედეს მუნიციპალიტეტთან.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების სოფლები
თემურლენგის მესამე ლაშქრობა საქართველოში
თემურლენგის მესამე ლაშქრობა — შუააზიელი მხედართმთავრის თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობების ერთ–ერთი ეტაპი. ლაშქრობა მოეწყო 1394 წლის გაზაფხულზე. მიმდინარეობდა სამცხე-საათაბაგოს ტერიტორიაზე.
მიმდინარეობა
1387 წლის ლაშქრობის შემდეგ თემურლენგი 1394 წლამდე საქართველოში აღარ გამოჩენილა. თემურლენგმა აზიაში და ირანში "წესრიგის" დამყარების შემდეგ რამდენიმეჯერ თოხთამიშის წინააღმდეგ ილაშქრა. 1391 წლის 18 ივნისს დიდი ბრძოლა მოხდა თემურლენგსა და თოხთამიშის არმიებს შორის კუნდუხჩასთან ჩისტიპოლსა და სამარას შორის. აღნიშნული ბრძოლა თემურლენგის გამარჯვებით დასრულდა. შემდეგ შუა აზიაში დაბრუნდა და დაიწყო მზადება ახალი ლაშქრობისათვის ირანისა და მისი მიმდებარე ქვეყნების, მათ შორის ამერკავკასიის დასაპყრობად.
1392-1393 წწ. თემურლენგმა ილაშქრა და ააოხრა ცენტრალური ირანის ქალაქები, შემდეგ ბაღდადი, სირია და ა. შ. 1394 წლის გაზაფხულზე მოადგა სამხრეთ საქართველოს და ოთხი სარდალი 40 000-იანი ლაშქრით გააგზავნა სამცხე-საათაბაგოს დასრბევად. სამცხიდან დაბრუნებული ლაშქარი კოლის ველზე შეუერთდა თემურლენგის მთავარ ლაშქარს. სამცხის ლაშქრობის მიზანი, როგორც ჩანს უნდა ყოფილიყო ნადავლის მოპოვება და მთავარი ლაშქრის მომზადება ახალი უფრო დიდი ლაშქრობისათვის, რომელიც შედგა იმავე წლის შემოდგომაზე არაგვის ხეობაში თვით თემურლენგის მეთაურობით.
ლიტერატურა
3
საგდუხტი
ისტორიული ცნობები
ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისას“ მიხედვით, საგდუხტი რანის ირანელი მმართველის ბარზაბოდის ასული იყო. მშვიდობისა და მეგობრობის ნიშნად იგი ქართლის ტახტის მემკვიდრე მირდატს მიათხოვეს. საგდუხტი ქრისტიანი გახდა და სამეფოში სარწმუნოების განმტკიცებისათვის იბრძოდა; ააშენა სამშვილდის სიონი. მირდატს და საგდუხტს სამი შვილი ჰყავდათ: ორი ასული — ხვარანძე და მირანდუხტი და ვაჟი სახელად ვარანგ–ხვასროთანგ ანუ ვახტანგი. მირდატ მეფის გარდაცვალების შემდეგ, ვახტანგის მცირეწლოვანების ჟამს, სამეფოს საგდუხტი განაგებდა მამამისის ბარზაბოდის მფარველობით. მემატიანის გადმოცემით, საგდუხტი ძლიერ წუხდა ქართველთა შორის მაზდეანობის გავრცელების გამო და ქრისტიანობის დაცვას ბარზაბოდთან შუამავლობით ცდილობდა.
გამოთქმულია ვარაუდი საგდუხტისა და ზნაკვაში აღმოჩენილ ასომთავრულ წარწერაში მოხსენიებულ საჰაკდუხტის იგივეობის შესახებ (ი. ჯავახიშვილი, ს. ჯანაშია, კ. თუმანოვი).
სახელისათვის
საგდუხტი (იგივე საჰადუხტი) შედგენილი ანთროპონიმია, წარმოქმნილი ძველი აღთქმისეული ისააკისა (სპარს. საჰაკი) და ძველ-სპარსული სიტყვისგან „დუხტ“ — „ქალიშვილი“. ქართულ წყაროებში ცნობილია ამ სახელის წმინდანიც.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები კატეგორია:მიჰრანიდები
ხასანბეგურა
ხასანბეგურა — ქართული ხალხური სიმღერა, ისტორიულ-საგმირო ხასიათისა, გავრცელებულია გურიასა და აჭარაში.
სიმღერაში ასახულია შუხუთფერდის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა 1854 წელს რუს-ქართველთა და ოსმალეთის ჯარებს შორის ყირიმის ომის (1853-1856) დროს. ოსმალების მხარეს იბრძოლა რენეგატი ჰასან-ბეგ თავდგირიძე. რომელიც ბრძოლის ველზე დაეცა.
მელოდია
სიმღერაში მონაწილე ხმებს ახასიათებს მდიდარი მელოდიური განვითარება, ურთიერთშორის ურთულესი კონტრაპუნქტული შეხამება. მას შენაცვლებით ასრულებენ ტერცეტი (მთქმელი, კრიმანჭული და ბანები) და ორხმიანი გუნდი (მთქმელები და ბანები).
ტექსტი
ხასანბეგი თავდგირიძე გარისხული ღვთისგან ერთი
თათრის ფაშობა იშოვნა სულ მთლად დაივიწყა ღმერთი
შეკვეთილში შემოვიდა იძახოდა ჰოლანგეთი
[ღენერალმა უოსტატა დაუტოვა ოზურგეთი]
ლანჩხუთამდე მას ვაცალოთ მერე ჩვენ გვიყუროს ერთი
ჩვენ გახლავართ გურულები დავამარცხეთ შუხუთფერში
ჯარი სულ მთლად გავუწყვიტოთ მთხრობლად არ გაუშვათ ერთი
ხასანბეგი თავდგირიძე თავმოჭრილი დევინახე
რომ გევიგე თუ ვინ იყო, ვაი! მეთქი დევიძახე
წინა ღამით მან გადაგვწვა მით დაიგო ცუდი მახე
რადგან ჩემი ძმაი იყო ბოლოს მაინც მე დავმარხე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
მარადისობის ჭიშკართან
მარადისობის ჭიშკართან — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული 1890 წელს სენ-რემი-დე-პროვანსში, თავისივე მინაწერით. ნამუშევარზე მუშაობა ვინსენტმა დაასრულა მაისის მიწურულს, როდესაც მისმა ფსიქოლოგიურმა მდგომარეობამ და ჯანმრთელობამ კრიტიკულ ზღვარს მიაღწია. ორი თვის შემდეგ კი ვინსენტი გარდაიცვალა. მიჩნეულია რომ ეს თვითმკვლელობა იყო.
ნამუშევარი ცნობილი იყო „მოწყენილი მოხუცი კაცის“ სახელით მანამ, სანამ 1970 წელს ნამუშევარი რაიზონის კატალოგში ახლანდელი სახელით შევიდა.
ნახატზე გამოსახულია ომის ვეტერანი და პენსიონერი ადრიანუს იაკობუს ზუიდერლანდი, რომლის შესახებ ჩანაწეერებიც 1882 წლიდან გვხვდება ვან გოგის სახელთან. მან ნამუშევრების დიდი სერიაც კი მიუძღვნა მოხუცს, სადაც გვხვდება როგორც ფანქრით, ასევე აკვარელის საღებავებით შესრულებული ნახატები. შთაგონების წყაროს ამ ნახატისათვის წარმოადგენს ჰუბერტ ვონ ჰერკომერის „კვირა ჩელსის საავადმყოფოში“, განსაკუთრებით პოპულარული ნამუშევარი, რომელზეც გამოსახულია მომაკვდავი ომის ვეტერანი, რომელიც ამჟამად ხელოვნების სამეფო აკადემიის მფლობელობაშია. ვან გოგი ამ მუზეუმის სტუმარი 1875 წელს იყო. ვან გოგი ამ ნახატის შესახებ წერს:
ვან გოგმა ნამუშევრის ლითოგრაფია ორ დღეში შექმნა. მან დაწერა:
არსებობს ვინსენტის 7 ლითოგრაფია, რომელთაგან ერთ-ერთიც ანოტირებულია „მარადისობის ჭიშკარზე“.
გენეზისი
|thumb|left|upright|ექიმ ფელიქს რეის პორტრეტი (F500, JH1659), 1889, ზეთი, ტილო, [[პუშკინის მუზეუმი. რეის არ მოეწონა საკუთარი პორტრეტი და გააჩუქა. ]]
ვინსენტ ვან გოგი იტანჯებოდა ფსიქიკური დაავადებით, განსაკუთრებით ცხოვრების უკანასკნელი ორი წლის განმავლობაში. ოფიციალური დიაგნოზი დაისვა არლის საავადმყოფოს მიერ, მას შემდეგ, რაც ვან გოგმა შობის დღესასწაულის შემდეგ ყური მოიჭრა და საავადმყოფოში აღმოჩნდა — „გამძაფრებული მანია დელირიუმის ფორმებით“.
ვან გოგის დიაგნოზის შესახებ თანამედროვე რეალობაშიც ვერ თანხმდებიან. ვარაუდები არსებობს როგორც ეპილეფსიის ასევე ბიპოლარული ფსიქოზის შესახებ, რისი გამწვავების მიზეზიც შესაძლოა ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მიღება, მწეველობა და ვენერიული დაავადებები იყო. სიმპტომები სხვადასხვა იყო, ყველაზე მძიმე მანიფესტაციები მოიცავდა გონების არევასა და გაურკვევლობას, არეულობას იმ პერიოდში, როდესაც მას ხატვა და წერილების წერაც კი უჭირდა ფსიქიკური აშლილობის პიკის დროს. სწორედ ასეთი შეტევის გამო აღმოჩნდა ვინსენტი არლის ჰოსპიტალში. შეტევების განმეორების შემდეგ კი, 1889 წელს, ის ნებაყოფლობით ჩაეწერა სენ-რემი-დე-პროვანსის თავშესაფარში, სადაც ის 1890 წლის ჩათვლით ცხოვრობდა.
1890 წლის 22 თებერვალს, ვინსენტი განსაკუთრებით მტანჯველი შეტევით იტანჯებოდა, ამ ეპიზოდს იან ჰულსკერმა მხატვრის ყველაზე მტანჯველი და სევდიანი პერიოდი უწოდა, რამაც აპრილის ბოლომდე გასტანა. ამ დროის განმავლობაში, ვინსენტმა მხოლოდ ერთხელ შეძლო მიეწერა საკუთარი ძმის, თეო ვან გოგისთვის, 1890 წლის მარტში, რის შემდეგაც მან ფიზიკურად ვეღარ შეძლო წერილის დაწერა. მას ამის შემდეგ აღარ მიუწერია ძმისათვის, თუმცაღა ბოლო წერილში ნათლად ჩანს, რომ მას შეეძლო დაეხატა მიუხედავად მისი სევდისა და მელანქოლიისა.
სწორედ ეს ნახატებია, რომელშიც იან ჰულსკერის თქმით, ნათლად ჩანს ვინსენტის ფსიქოლოგიური კოლაფსი, რაც მის შემოქმედებაში იშვიათია.
მარადისობის ჭიშკარი აპრილის წერილში ნახსენები არაა, თუმცაღა შეგვიძლია ვიგულისხმოთ. ჰუსკლერის თქმით, წერილში უნდა იყოს მასზე საუბარი, რომლის შესახებ ლითოგრაფიაც მრავლისმთქმელია. ცალსახაა, რომ ნამუშევარი წარსულში დამაბრუნებელი და ემოციურია მხატვრისთვის და 1970 წლის რაისონისა და ჰაასკლერის კატალოგების მიხედვით, ის სწორედ სენ-რემიშია შესრულებული.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1890 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ტაპირი
ტაპირები (Tapirus) —კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი ტაპირისებრთა ოჯახისა. გვარში ოთხი სახეობაა:ბეირდის ტაპირი, ბრაზილიური ტაპირი, მთის ტაპირი, მალაიური ტაპირი, მათგან ყველაზე გავრცელებულია მალაიური ტაპირი და ბეირდის ტაპირი.იკვებებიან მცენარეებით,აქვთ მოგრძო დინგი,სხეულის ფორმით ჰგვანან ღორებს,არიან ფრთხილი ცხოველები,მათი ბუნებრივი მტერია იაგუარი, ანაკონდა,ნიანგი. ბინადრობენ აზიაში,სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში.
კატეგორია:ტაპირისებრნი *
თერთმეტი წუთი
თერთმეტი წუთი (Onze Minutos) — ბრაზილიელი მწერლის პაულო კოელიოს 2003 წელს შექმნილი ლიტერატურული ნაწარმოები. ახალგაზრდა მეძავზე დაწერილი რომანი.
შინაარსი
ამბავი ინტელექტუალური მეძავისა, რომელიც ბრაზილიიდან ევროპაში მიემგზავრება უკეთესი ცხოვრების საძებნელად. ერთი შეხედვით, ჰოლივუდურ კინოსურათს ჩამოჰგავს რომანი თავისი სიუჟეტით, თუმცა, პაულო კოელიოს ფენომენური ნიჭი ჩასწვდეს ქალი ბუნების სიღრმეებს, ნაწარმოებს სერიოზულობას და მეტ აზრიანობას სძენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიური რომანები კატეგორია:პაულო კოელიოს ნაწარმოებები კატეგორია:2003 წლის რომანები
ინგოლფრ არნარსონი
ინგოლფრ არნარსონი (Ingólfur Arnarsson) — წარჩინებული ნორვეგიელი, ისლანდიის აღმომჩენი. IX საუკუნის დასასრულს საცხოვრებლად გადავიდა ისლანდიაში თავის გარემოცვასთან ერთად და კუნძულზე პირველი დასახლება დააარსა.
სევილია-დე-ოროს კანტონი
სევილია-დე-ორო (Sevilla de Oro) — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სევილია-დე-ორო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 5 234 ადამიანს შეადგენდა.
ინგოლფრ არნარსონი
ინგოლფრის ისტორია აღწერილია „დასახლების წიგნში“. ინგოლფრმა მოუწოდა სხვა ვიკინგებს გამოყოლოდნენ მის კვალს. დაკრძალულია ისლანდიაში.
სევილია-დე-ოროს კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
ინგოლფრ არნარსონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკინგები კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
ფრიდლანდის ბრძოლა
ფრიდლანდის ბრძოლა — რუსეთისა და საფრანგეთის ჯარების უკანასკნელი ბრძოლა 14 ივნისს რუსეთ-პრუსია-საფრანგეთის 1806-1807 წლების ომში აღმოსავლეთ პრუსიის ქალაქ ფრიდლანდის (ახლანდ. პრავდინსკი კალინინგრადის ოლქი) მახლობლად. მდინარე ალეს დასავლეთ ნაპირზე არახელსაყრელი პოზიცია ეკავა რუსეთის არმიას. ნაპოლეონ I-ის ჯარებმა რუსეთის არმიის გარშემორტყმისა და განადგურების მიზნით დაარტყა მის მარცხენა ფრთას. რუსეთის ჯარის მარცხენა ფრთამ, რომლის სარდალიც იყო გენერალი პეტრე ბაგრატიონი, საარტილერიო ცეცხლითა და ცხენოსანთა ჯარის კონტრშეევებით უკუაგდო მტრის ჭარბი ძალების შეტევები და უზრუნველყო რუსეთის არმიის გადასვლა ალეს აღმოსავლეთ ნაპირზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:პრუსიის ბრძოლები
ზელას ბრძოლა
ზელას ბრძოლა —   შეტაკება, რომელიც მოხდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 47 წლის 2 აგვისტოს. გაიუს იულიუს კეისარსა და ბოსფორისა და პონტოს მ ეფე ფარნაკე II-ს შორის ძვ.წ 48-47 წლების პონტოს ომის დროს.
ფარნაკესთან სამშვიდობო მოლაპარაკების წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ, კეისარი, რომელიც ჩქარობდა კამპანიის დასრულებას, გადამწყვეტ შეტევაზე გადავიდა. მისი ძალები მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდა მტრის ჯარებს და შედგებოდა ოთხი ლეგიონისგან: რომის VI "რკინის" ლეგიონი (ათასზე ნაკლები), XXII "დეიოტაროვის" ლეგიონი და ორი ლეგიონი, რომლებიც მანამდე მონაწილეობდა ნიკოპოლის ბრძოლაში, რაც რომაელების დამარცხებით დასრულდა,
ბრძოლა მოხდა პონტოს ქალაქ ზელასთან, სადაც მითრიდატე VI ევპატორი ძვ.წ. 67 წელს. დაამარცხა ლეგატის ლუკულუს ტრიარიუსის არმიამ. ქალაქის ირგვლივ მაღალი ბორცვების რამდენიმე ხაზს ღრმა ხეობები ყოფდა. ფარნაკემ დაიკავა ყველაზე მაღალი ბორცვი ქალაქიდან სამი მილის დაშორებით სადაც ოცი წლის წინ მამამისის ბანაკი იყო განლაგებული. კეისარი ჯერ მტრისგან ხუთი მილის მოშორებით  დაბანაკდა, შემდეგ გადაწყვიტა მეფის ახლოს მიმდებარე ბორცვი დაეკავებინა, ვიდრე ამას მტერი მოიფიქრებდა. ეს იქნებოდა მისთვის ხელსაყრელი პოზიცია. ძველი წელთაღრიცხვით 67 წელს  იქ უკვე რომაული ბანაკი განლაგდა. ღამით კეისარმა ფარულად გადაიყვანა ჯარები და დაიწყო სიმაგრეების მშენებლობა.
როდესაც ფარნაკემ დაინახა კეისრის სამზადისი,  2 აგვისტოს დილას, თავისი ბანაკის წინ ჯარი შეკრიბა. კეისარს სჯეროდა, რომ ეს იყო ჩვეულებრივი დემონსტრაცია, რომელიც მიზნად ისახავდა რაც შეიძლება მეტი ჯარისკაცის განდევნას საფორტიფიკაციო სამუშაოების დროს რომის VI ლეგიონიდან, ამიტომ იგი შემოიფარგლა მხოლოდ ერთი საბრძოლო ხაზის განლაგებით თავისი ბანაკის წინ. უეცრად ფარნაკეს არმია ხეობაში ჩავიდა და შემდეგ ბორცვზე კეისრის ბანაკში შტურმით შევარდა. "ალექსანდრიის ომის" ავტორი წერს, რომ კეისარმა ვერ დაუშვა შეტევა მჭიდრო რიგებით ციცაბო ფერდობზე, ვინაიდან თვლიდა, რომ ვერც ერთი გონიერი სამხედრო ლიდერი ამას ვერ გაბედავდა. მისი აზრით, ასეთი სარისკო ტაქტიკის მიზეზი შეიძლება ყოფილიყო მოულოდნელობის ეფექტის გამოყენების მცდელობა (ლეგიონერების უმეტესობა დაკავებულები იყვნენ მიწის სამუშაოებით), რომაული ჯარების მცირერიცხოვნობა და მტრის ზედმეტი რწმენა საკუთარ ძალებში. ფარნაკეს ელჩებმა კეისარს მოახსენეს, რომ მათმა ჯარმა 22 ბრძოლა ჩაატარა დამარცხების გარეშე.
კეისრისთვის ეს თავდასხმა  მართლაც მოულოდნელი იყო. მან  ნაჩქარევად მოაწყო ჯარი, როცა ფარნაკემ ბრძოლაში შეიყვანა ოთხთვლიანი ეტლები. თანამედროვე ისტორიკოსები გონივრულად ეჭვობენ ეტლების გამოყენების შესაძლებლობას მთიან რეგიონში ციცაბო ბორცვის შტურმის დროსაც კი. თუმცა, ფსევდო-კეისრის გადმოცემით, ეტლებმა რომაელებში დიდი დაბნეულობა გამოიწვიეს, თუმცა ისინი მალევე  გაფანტეს მეტალის ჭურვებით. ქვეითი ჯარი მათ ფეხდაფეხ მიჰყვებოდა, მაგრამ ციცაბო აღმართი აძნელებდა მეომართა მოქმედებას. რომაელთა მარცხენა ფლანგზე რომის VI ლეგიონი იყო პირველი, ვინც მტერი ფერდობზე უკუაგდო, შემდეგ პონტოს ჯარები ხეობაში გადაისროლეს სხვადასხვა მხარეს.
თავად ხეობაში  ჯარების დიდი კონცენტრაციის გამო ჭყლეტა დაიწყო,  ჯარისკაცები ერთმანეთზე ეცემოდნენ, ამ დროს წამოეწიათ მტრისგან ნასროლი ჭურვები. რომაელები დაეშვნენ ბორცვზე და დახოცეს მტრის მეომრები. ზოგიერთმა პონტოელმა მოახერხა იარაღის დაყრით, გადაელახა ხეობა და ასულიყო ბანაკში. რომაელები გაეკიდნენ, შეძლეს გორაზე ასვლა, დაძლიეს ბანაკის დასაცავად დარჩენილი ჯარების წინააღმდეგობა და მოახერხეს ბანაკის დაპყრობა.
ფარნაკეს ლაშქრის ძირითადი ნაწილი დახოცეს ან ტყვედ ჩავარდა,  თავად ფარნაკემ მოახერხა სინოპში გაქცევა ათას მხედართან ერთად.
ლეგენდის თანახმად, ამ საოცრად იოლი გამარჯვების მოპოვების შემდეგ, კეისარმა განაცხადა: ” პომპეუსისთვის ადვილი იყო თავი დიდებულად წარმოეჩინა და ის ხალხი დაემარცხებინა, ვინც ბრძოლა არ იცის”. მან რომში თავის მეგობარ გაიუს მათიუს კალვენას ცნობილი შეტყობინება გაუგზავნა, სადაც სამი სიტყვით აღწერა პონტოს სამეფოს წინააღმდეგ გამართული ბრძოლა: "მივედი, ვნახე, გავიმარჯვე“.
სქოლიო
კატეგორია:იულიუს კეისრის ბრძოლები კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. 47
Lasioglossum pacatum
Lasioglossum pacatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
pacatum
ჭრეშის ეკლესია
ჭრეშის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნინის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭრეშში.
ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ნაგებობაა. ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. წყობა არეულია, შიგნიდან და გარედან ნაწილობრივ გალესილია. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარის გადახურვის ფორმა არ ირკვევა ჩამორღვეულობის გამო. კარი ნაოთხალიანია, წირთხლებში საურდულე ფოსოებია დატანებული. განათებულია დასავლეთის და აღმოსავლეთის თაღოვანი სარკმლებით. საკმლების თავსართად შიდა მხრიდან გათლილი ბაზალტის თაღოვანი ქვაა გამოყენებული. აფსიდა [ნახევარწრიულია, მხრით გამოყოფილი დარბაზისგან. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. არასრული ნახევარსფეროს ფორმის კონქი მხარზე გადასულ თაღს ეყრდნობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფერეიდნული კილო
ფერეიდნულ კილოზე საუბრობენ ფერეიდანში, ირანის ერთ-ერთ პროვინციაში მცხოვრები ქართველები. ეს კილო წარმოიქმნა კახურისაგან; სამ-ნახევარი საუკუნის წინ შუა სპარსეთში (ირანში) გადასახლებული კახელების ქართული მეტყველებისაგან; ეს მეტყველება იზოლირებულად განვითარებისა და სპარსულის გავლენის გამო ახალ ქართულ კილოდ ჩამოყალიბდა.
წყაროები
კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები და კილოები
ჯობაძე
საკუთარი სახელი ჯობაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
კვირისტავა
კვირისტავა (Zinnia) — ბალახოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. 20-მდე სახეობა ველურად იზრდება ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში.
დეკორატიულ მებაღეობაში გავრცელებულია მშვენიერი კვირისტავა (Zinnia elegans), რომლის ყვავილედში არის 2 სახის — ენისებრი და მილისებრი ყვავილი, ფერად თეთრი, ვარდისფერი, წითელი, ალისფერი, ნარინჯისფერი და იისფერი. კვირისტავას ყვავილის დიამეტრი 12-14 სმ აღწევს. ცნობილია აგრეთვე კვირისტავა ჰაგეანა (Zinnia Haageana), რომელსაც მოყვითალო-ნარინჯისფერი ყვავილები აქვს.
დედამიწის გარეთ
2016 წლის იანვარს ნასამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კვირისტავა არის პირველი მცენარე, რომელიც დედამიწის გარეთ, კოსმოსში საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე აყვავდა. თუმცა რამდენიმე მედია საშუალებამ გავრცელებული ინფორმაცია უარყო.
სქოლიო
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
1327
თარიღი უცნობია
*
მცირე არალის ზღვა
მცირე არალის ზღვა (Солтүстік Арал теңізі) — მარილიანი ტბა ყაზახეთში. წარმოადგენს შრობადი არალის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილს. წარმოიქმნა 1987 წელს არალის ზღვის გაშრობის შედეგად. მდებარეობს ზღვის დონიდან 42,2 მ სიმაღლეზე. ფართობი 3300 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 18 მ. მარილიანობა 12 ‰. ერთვის მდინარე სირდარია. ბევრია ყურე. ტბის შემადგენლობაშია ბერგის სრუტის ნაწილი, რომელიც დაფარულია ქოქარალის კაშხლითა და წყალსაგდებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
მაქსიმო ხერესი
მაქსიმო ხერეს ტელერია (ესპ. Máximo Jerez Tellería, დ. 6 ივნისი, 1818, ლეონი — გ. 11 აგვისტო, 1881) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, იურისტი და სამხედრო ლიდერი მე-19 საუკუნის ნიკარაგუაში. ნიკარაგუის მე-7 პრეზიდენტი ტომას მარტინესთან ერთად.
მაქსიმო ხერესს მიიჩნევენ უდიდეს ლიბერალ მოაზროვნედ ნიკარაგუის ისტორიაში. ხერესი იყო ცენტრალური ამერიკის გაერთიანების მომხრე.
ფრანსისკო კასტელონთან ერთად მომხრე იყო ამერიკელი ავანტურისტის უილიამ უოლკერის ნიკარაგუაში ჩამოყვანისა. 1855 წლის 31 ოქტომბერს იგი, უოლკერის დროებით მთავრობაში, რომელსაც უძღვებოდა პატრისიო რივასი, დაინიშნა ნიკარაგუის საგარეო საქმეთა მინისტრად. 1856 წელს იგი წარუმატებლად მონაწილეობდა ნიკარგაუის საპრეზიდენტო არჩევნებში. უოლკერის ინიციატივით პრეზიდენტმა რივასმა 1856 წლის 10 მარტს დანიშნა არჩევნები, თუმცა იმავე წლის 14 მარტს გააუქმა დეკრეტი, რის გამოც ხერესს ურთიერთობა გაუფუჭდა უოლკერთან.
1857 წლის 23 იანვარს ხერესმა კონსერვატორ ტომას მარტინესთან ერთად შექმნა სამთავრობო ხუნტა უილიამ უოლკერის წინააღმდეგ. უოლკერის დამარცხების შემდეგ მათი ხუნტა ხელისუფლებაში მოექცა და თავი გამოიცხადეს ნიკარაგუის რიგით მეშვიდე პრეზიდენტებად. 1858 წელს ხერესი იყო ნიკარაგუის ელჩი კოსტა-რიკაში. აღნიშნულ თანამდებობაზე ყოფნის დროს მან ხელი მოაწერა ჩანე-შარის შეთანხმებას, რომლის ძალითაც ორ სახელმწიოფს უნდა დაეცვა საზიარო საზღვარი.
1876 წელს სალვადორში მყოფმა ხერესმა მოაწყო ექსპედიცია, რომელიც მიზნად ისახავდა პედრო ხოაკინ ჩამოროს ჩამოგდებას. თუმცა ეს ექსპედიცია წარუმატებელი აღმოჩნდა. მაქსიმო ხერესის სახელის უკვდავსაყოფად ქალაქ ლეონში დგას მისი მონუმენტი.
ბრიჯტონი
ბრიჯტონი (Brighton) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ვაშინგტონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 652 კაცს.
ამერიკული ტაპირი
ამერიკული ტაპირი (Tapirus bairdii) — კენტჩლიქოსანი ცხოველი ტაპირისებრთა ოჯახისა. დარქმეულია ამერიკელი ზოოლოგის, სპენსერ ფულერტონ ბეირდის (1823—1887) პატივსაცემად. უდიდესი ძუძუმწოვარი ცხოველია ცენტრალურ ამერიკაში.
სქოლიო
კატეგორია:ტაპირები
ფარნავაზი
საკუთარი სახელი ფარნავაზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ემილ ბალაევი
ემილ ნაზიმ ოღლუ ბალაევი (Emil Nazim oğlu Balayev; დ. 17 აპრილი, 1994) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. აღდამის „ყარაბაღისა“ და აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. თამაშობს მეკარის პოზიციაზე. 2019 წელს ბალაევი დასახელდა აზერბაიჯანის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.
საკლუბო კარიერა
ახალგაზრდულ პერიოდში ბალაევი იყო საფეხბურთო კლუბ „ნეფთჩის“ ახალგაზრდული აკადემიის წევრი. 2011 წელს დაწინაურებული იქნა ძირითად გუნდში. ბალაევის დებიუტი შედგა 2012–13 წლების აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის სეზონში 2012 წლის სექტემბერში, „სუმგაითის“ წინააღმდეგ. 2013 წელს ბალაევი ერთი სეზონით იჯარით გადავიდა საფეხბურთო კლუბ „არაზ-ნახჩევანში“.
გიიომ აპოლინერი
გიიომ აპოლინერი (Guillaume Apollinaire; ნამდვილი სახელი: ვილჰელმ ალბერტ ვლადიმირ აპოლინარის დე ვაზ-კოსტროვიცკი, Wilhelm Albert Vladimir Apollinaris de Wąż-Kostrowitcki; დ. 26 აგვისტო, 1880, რომი ― გ. 9 ნოემბერი, 1918, პარიზი) — ფრანგი პოეტი, „მირაბოს ხიდის“ ავტორი. მისი შემოქმედება მოიცავს ასევე ნოველებსა და ეროტიკულ რომანებს. მანვე შემოიტანა კალიგრამები. აპოლინერის შემოქმედებამ გავლენა მოახდინა თითქმის ყველა ავანგარდულ მიმდინარეობაზე, მანვე დაუდო საფუძველი სიურრეალიზმს („ტირეზიას კერტები“, 1917).
ემილ ბალაევი
საკლუბო კარიერა
2019 წლის იანვარში აზერბაიჯანული „საბაილიდან“ ბალაევი ყაზახეთის პრემიერ ლიგის კლუბ „ტობოლში“ გადავიდა. მისი დებიუტი ყაზახეთის პრემიერ ლიგაში 2019 წლის 9 მარტს, „ირტიშ პავლოდარის“ წინააღმდეგ შეხვდა. მატჩი „ტობოლის“ გამარჯვებით, ანგარიშით 3–0 დასრულდა. 2020 წლის 31 იანვარს ბალაევმა კლუბთან ორმხრივი თანხმობით „ტობოლი“ დატოვა.
2020 წლის 3 მარტს სფეხბურთო კლუბმა „ზირამ“ გამოაცხადა, რომ ბალაევი გუნდთან კონტრაქტზე ხელს 2019–20 წლების სეზონის ბოლომდე აწერდა. მან კლუბი სეზონის ბოლოს, კონტრაქტის ამოწურვის შემდეგ დატოვა.