cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პალენსიის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|პალენსიის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე პალენსიის პროვინცია (Palencia) შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 191 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
პალენსიის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 4 კომარკაში: მონტანია-პალენტინა, ტიერა-დე-კამპოსი, პარამოს-ვალიესი და ელ-სერატო-პალენტინო.
პალენსიის პროვინციის ფართობია 8 052 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 160 321 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია პალენსია, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდია. პალენსიის პროვინციის ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია სერვერა-დე-პისუერგა (323,21 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — მუდა (6,81 კმ²).
სქოლიო
*
ტყაია
ტყაია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ჩხორიის თემი. მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 125 მეტრი, ზუგდიდიდან 17 კილომეტრის დაშორებით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 683 ადამიანი.
ეტიმოლოგია
სოფლის დღევანდელი ტერიტორია დადიანების მმართველობის ჟამს მთლიანად ტყით ყოფილა დაფარული და იგი მთავართა საყვარელ სანადირო ადგილს წარმოად­გენდა. მიუთითებენ სოფლის სახელწოდებასაც აქედან წარმოიშვაო — ტყაია, მეგრულად — ტყიანი ადგილი.
სოფელში დგას XIX საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.
Ian Anderson Plays the Orchestral Jethro Tull
Ian Anderson Plays the Orchestral Jethro Tull — ბრიტანელი პროგრესული როკ-მუსიკოს იენ ანდერსონის საკონცერტო ალბომი. იგი გამოვიდა 2005 წელს, ლეიბლზე ZYX Music. დისკზე შეტანილია ანდერსონის მიერ 2004 წლის 8 დეკემბერს გამართული კონცერტის ჩანაწერი, რომლის ფარგლებშიც შესრულდა ჯეთრო ტალის სიმღერების ორკესტრული ვერსიები. იგი ასევე გამოცემულია DVD დისკის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:იენ ანდერსონის ალბომები
რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია (Biserica Ortodoxă Română) — ავტოკეფალური, მართლმადიდებელი ეკლესია, უკავია მე–7 ადგილი მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში.
პირველი საეკლესიო ორგანიზაცია რუმინეთში IV საუკუნეში დაარსდა, ხოლო ავტოკეფალური ეკლესიის სტატუსით არსებობს 1925 წლის 4 თებერვლიდან.
ეკლესია იყოფა 5 სამიტროპოლიტო ოლქად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან საეპისკოპოსო ეპარქიებად, არის 296 მონასტერი და 97 მამათა და დედათა სავანისაგან. ჰყავს 20 მილიონიანი მრევლი.
უმაღლესი მმართველი ორგანოა წმინდა სინოდი, რომლის შემადგენლობაშიც შედის პატრიარქი და რუმინეთის ეკლესიის მღვდელმთავრები.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
მონტანიასი
მონტანიასი (Montanhas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 413 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 138.82 კმ²-ზე. ფართობი 82 214 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
აბაზგების აჯანყება
აბაზგების აჯანყება — აჯანყება აბაზგიაში ბიზანტიელების წინააღმდეგ, გაიმართა 550 წელს.
აჯანყების უშუალო საბაბი გახდა ბიზანტიელთა მიერ აბაზგიაში მმართველობის ახალი წესების და ქვეყნის საბოლოო დამორჩილების ცდა. პროკოპი კესარიელის სიტყვით,
აჯანყდნენ, კვლავ აირჩიეს საკუთარი მთავრები (დასავლეთ აბაზგიაში — სკეპარნა, აღმოსავლეთ აბაზგიაში — ოფსიტე) და ირანის შაჰს სთხოვეს დახმარება. ხოსრო ანუშირვანმა აჯანყებულებს ლაშქარი მიაშველა, მაგრამ ამ დახმარებას რეალური შედეგი არ მოჰყოლია. ბიზანტიის დამსჯელმა ლაშქარმა ალყა შემოართყა აბაზგებს, რომლებიც ტრაქეის მიუვალ ციხეში იყვნენ გამაგრებულები. თავგანწირული ბრძოლის შემდეგ აბაზგები იძულებული გახდნენ ციხე დაეთმოთ. მტერმა მოაოხრა დაპყრობილი მიწა-წყალი. აბაზგია უშუალოდ ბიზანტიას დაემორჩილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:ეგრისის დიდი ომი
ეთნოგრაფია
მინი|[[იზმირის ეთნოგრაფიული მუზეუმი]] მინი|ეთნოგრაფიული მუზეუმი [[ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში]] ეთნოგრაფია (ბერძნ. ethnos - ტომი, ხალხი და grapho - ვწერ, სიტყვასიტყვით - ხალხის აღწერა) — ხალხის ყოფისა და კულტურის წარმოშობისა, განსახლებისა და კულტურულ-ისტორიული კავშირის შემსწავლელი ჰუმანიტარული მეცნიერება.
ეთნოგრაფია
ტერმინი „ეთნოგრაფია“ პირველად 1607 წელს იხმარეს, თუმცა ამ მეცნიერული დისციპლინის აღსანიშნავად იგი საბოლოოდ დღემდე არ დამკვიდრებულა.
ეთნოლოგიის კვლევის საგანი
ეთნოგრაფია იკვლევს ეთნიკური კულტურათა საერთო და განსხვავებულ ფორმებს, მათი განვითარების კანონზომიერებებს, იმას, თუ რა წვლილი შემოუტანია კაცობრიობას კულტურის საგანძურში ამა თუ იმ ხალხს. ეთნოგრაფია იმასაც სწავლობს, თუ რა განაპირობებს და ასაზრდოებს სხვადასხვა ხალხში დამკვიდრებულ ზნე-ჩვეულებებს, ტრადიციებს, ყოფაქცევის ნორმებს.
ტერიტორიული მოცულობის მიხედვით ეთნოგრაფია არის ზოგადი და რეგიონალური. ეთნოგრაფიის მთავარი წყაროა უშუალოდ ცოცხალ სინამდვილეში მოპოვებული ეთნოგრაფიული მასალა, რომლის ფიქსირების დროს ეთნოგრაფია ემყარება საველე კვლევა-ძიების მეცნიერულ მეთოდს ინფორმატორთა გამოკითხვით ან შესწავლილ ობიექტზე უშუალო დაკვირვებით. საველე მასალასთან ერთად იგი ფართოდ იყენებს მომიჯნე დისციპლინების (ენათმეცნიერება, ისტორია, არქეოლოგია, გეოგრაფია, ფოლკლორი, ხელოვნებათმცოდნეობა, ანთროპოლოგია და სხვ.) მონაცემებს.
ეთნოლოგიის ისტორია
ეთნოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი მეცნიერება, XIX საუკუნის შუა წლებში ჩამოყალიბდა, ეთნოგრაფიული ცოდნის საწყისები კი შორეული წარსულიდან მომდინარეობს. იგი უკავშირდება ძველ ეგვიპტის, შუმერის, ბაბილონის, ასურეთის, პალესტინის, ხეთის ურარტუს, ძველი სპარსეთის, ჩინეთის, ინდოეთის და სხვ. წერილობით წყაროებს და მატერიალური კულტურის ძეგლებს.
ადამიანებს ძველთაგანვე აინტერესებდათ მახლობელი თუ შორეული ხალხების ყოფის თავისებურებანი, მათი ზნე-ჩვეულებები და რწმენა-წარმოდგენები. ადამიანის განსახლება დედამიწაზე ერთბაშად არ მომხდარა. ჰესიოდეს ეპოქის (ძვ. წ. VIII-VII სს.) ეთნიკური სამყარო ვიწრო გეოგრაფიულ არესა და ხალხთა მცირე რაოდენობას მოიცავდა.
სტრაბონის „გეოგრაფიაში“ მოხსენიებულია 800-ზე მეტი ხალხი, განსახლებული ევროპოდან ინდოეთამდე და ჩრდილოეთ აფრიკიდან ბალტიის ზღვამდე. დღეს კი დაუსახლებელი ადგილები დედამიწაზე თითქმის აღარ დარჩა. თუ ნეოლითის ხანაში დედამიწის მოსახლეობა 1 მლნ. კაცს შეადგენდა, დღეს იგი 7 მლრდ-მდე გაიზარდა, ხოლო ეთნოსთა რიცხვი 4000-მდე ივარაუდება. უძველესი ხანის წერილობით ძეგლებში წარმოდგენილია არა მარტო აღწერილობითი ეთნოგრაფიული მასალა, არამედ თეორიული საკითხების გადაჭრის ცდებიც. მაგ., ბიბლიაში ხალხთა ერთ-ერთი უძველესი გენეალოგიური ცხრილია წარმოდგენილი; ჰეროდოტე დაინტერესებული იყო ხალხთა წარმოშობის საკითხებით, მათ შორის კოლხების ეთნოგენეზით. მნიშვნელოვანი ეთნოგრაფიული დაკვირვებებია ძვ. ქვეყნის ხალხებზე, მათ შორის ქართველ-კავკასიელებზე ჰიპოკრატეს და ქსენოფონტის, სტრაბონის, ტაციტუსის და სხვათა შრომებში.
შუა საუკუნეებში ხალხთა დიდმა გადასახლებებმა და ახალი ქვეყნების გაცნობამ გამოიწვია ეთნოგრაფიული ცოდნისა და თვალსაწიერის გაფართოება მანამდე უცნობი ხალხების ყოფა-ცხოვრებაზე. ამის ანარეკლი ჩანს ბიზანტიელი მწერლების (კოსმა ინდიკომპლევსტი, მავრიკიოსი, კონსტანტინე პორფიროგენეტე, პროკოპი კესარიელი და სხვ.), აგრეთვე ირანელი, არაბი, შუააზიელი და ჩინელი მოგზაურების, მისიონერებისა და გეოგრაფების შრომებში (ბირუნი, იბნ ჰაუკალი, იბნ ფადლანი, მასუდი, პლანო კარპინი, რუბრუკი, მარკო პოლო და სხვა).
XV-XVII საუკუნეებში დიდმა გეოგრაფიულმა აღმოჩენებმა უცნობ ხალხთა შესახებ სრულიად ახალი მასალა შესძინა ეთნოგრაფიას. ახალაღმოჩენილ ქვეყნებში ევროპულ სავაჭრო კაპიტალს, უპირველეს ყოვლისა, მათი ბუნებრივი სიმდიდრე აინტერესებდა. კოლონიზატორები ამერიკელ ინდიელებს „ღვთის ნასახ“ ადამიანებად არ თვლიდნენ, რადგანაც მათი არსებობა ეწინააღმდეგებოდა შუასაუკუნეობრივ წარმოდგენებს ყველა ხალხის ნოეს შვილებისაგან წარმომავლობის შესახებ. ინდიელთა ყოფა-ცხოვრებაზე იწერებოდა ფანტასტიკური შრომები, რომლებიც ცნობილია „კურიოზების ლიტერატურის“ სახელწოდებით. მიუხედავად ამისა, იმდროინდელ ეთნოგრაფიულ აღწერათა შორის შეინიშნება მეცნიერებისათვის ღირებული რელაციები [იტალიელი ზღვაოსნის ანტონიო პიგაფეტას (დაახლოებით 1491-1535) დაკვირვებები კუბაზე (1525), ესპანელი მისიონერის საჰაგუნის მიერ ჩაწერილი ტექსტები და სხვა].
XVIII საუკუნეში ამერიკელი ინდიელთა შესახებ ეთნოგრაფიული მასალის დაგროვებას შედეგად მოჰყვა მისი მეცნიერული გააზრების ცდები. მკვლევრები სხვადასხვაგვარად აფასებდნენ განვითარების დაბალ საფეხურზე მყოფი ხალხების მდგომარეობას. ჰობზის აზრით, პირველყოფილი ხალხების საზოგადოებრივი ურთიერთობა დამყარებული იყო შუღლსა და მტრობაზე, მუდმივ ქიშპსა და ომებზე, პრინციპზე — „ადამიანი ადამიანისათვის მგელია“.
ჟან-ჟაკ რუსო, პირიქით, მათ ყოფა-ცხოვრებას აიდეალებდა და კაცობრიობის ბედნიერი ბავშვობის ხანად მიიჩნევდა. ამის საპირისპიროდ, ფრანგი მისიონერი ჟოზეფ ლაფიტო (1670-1740), რომელიც დიდხანს ცხოვრობდა ამერიკელ ინდიელებს შორის და რომელმაც დიდძალი ეთნოგრაფიული მასალა შეაგროვა, ასაბუთებდა, რომ ახალაღმოჩენილი ხალხების საზოგადოებრივი განვითარების საფეხური ევროპელების მიერ ადრე განვლილი ეტაპია და რომ ეს საფეხური განვლეს როგორც ძვ. ბერძნებმა, ისე რომაელებმა. ლაფიტო პირველი ევროპელი იყო, რომელმაც გამოიყენა შედარებითი მეთოდი ეთნოგრაფიაში. იმავე ხანებში საქართველოში ამ მეთოდს წარმატებით იყენებდა ვახუშტი ბატონიშვილი.
ეთნოლოგიის მიღწევები
XIX საუკუნის I ნახევარში გაიზარდა ინტერესი ევროპის ხალხთა ეთნოგრაფიისადმი. შეიქმნა გათხრითი არქეოლოგია, რის შედეგადაც დადასტურდა ლაფიტოს თვალსაზრისი ევროპაში განვითარების უძველესი საფეხურის არსებობის შესახებ.
გაიშიფრა ეგვიპტური იეროგლიფები და ასურულ-ბაბილონური ლურსმული დამწერლობის ძეგლები. იმ დროს შეიქმნა ეთნოლოგიაში მითოლოგიური მიმართულება. დაგროვდა სამუზეუმო ეთნოგრაფიული კოლექციები, შეიქმნა ეთნოგრაფიის საზოგადოებები პარიზში, ლონდონში, ნიუ-იოკრსა და პეტერბურგში, რასაც მოჰყვა ეთნოგრაფიული მუზეუმების დაარსება. მომწიფდა ეთნოგრაფიის დამოუკიდებელ მეცნიერებად ჩამოყალიბების საკითხი. ეთნოგრაფიის ცალკე სამეცნიერო დისციპლინად ჩამოყალიბებას დაემთხვა ევოლუციური სკოლის ფორმირება, რომელიც კულტურის ევოლუციის პროგრესულ იდეაზე იყო დაფუძნებული (ადოლფ ბასტიანი, იოჰან ბახოფენი, თ. ვაიცი, ჯონ მაკლენანი, იულიუს ლიპერტი, ედუარდ ტაილორი, ლუის მორგანი და სხვები). ამ სკოლის წარმომადგენლები კაცობრიობის კულტურას განიხილავდნენ როგორც პროგრესული განვითარების ერთიან, კანონზომიერ პროცესს. მაგრამ მათ ეს კაცობრიობის „ფსიქიკური ერთიანობიდან“ გამოჰყავდათ, კულტურის ევოლუციური განვითარება მიაჩნდათ სწორხაზოვან პროცესად ყოველგვარი ნახტომების გარეშე და ამდენად იდეალისტურ პოზიციებზე იდგნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეთნოგრაფია
ფრანჩესკო პეტრარკა
ფრანჩესკო პეტრარკა (Francesco Petrarca, წარმოთქმა: ; დ. 20 ივლისი 1304 – გ. 19 ივლისი 1374) — იტალიელი პოეტი და ჰუმანისტი, დანტესთან ერთად წარმოადგენს რენესანსის ფუძემდებელს.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ჰუმანისტები კატეგორია:იტალიური რენესანსი კატეგორია:დაბადებული 1304 კატეგორია:გარდაცვლილი 1374
Lasioglossum zingowli
Lasioglossum zingowli — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1939 წელს.
სქოლიო
zingowli
ჟუსარი
ჟუსარი (Jussari) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 467 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 356.735 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.13 კმ²-ზე.
სალმა ჰაიეკი
ბიოგრაფია
სალმა ჰაიეკი დაიბადა ქალაქ კოაცაკოალკოსში. დედამისი, დიანა ხიმემენეს მედინა, ესპანური წარმოშობის ოპერის მომღერალია, ხოლო მამამისი, სამი ჰაიეკ დომინგესი, ნავთობის კომპანიის ხელმძღვანელი, ლიბანური წარმოშობისაა, რომელიც ერთხანს ქალაქ კოაცაკოალკოსის მერად არჩევის კენჭისყრაშიც კი მონაწილეობდა.
სალმა ჰაიეკი იზრდებოდა საკმაოდ შეძლებულ ოჯახში. 12 წლის ასაკში სასწავლებლად მიავლინეს გოგონებისათვის განკუთვნილ კათოლიკურ სკოლა-ინტერნატში ლუიზიანაში. აქ ყოფნის დროს სალმას დაუსვეს დიაგნოზი — დისლექსია. სკოლიდან წასვლის შემდეგ, რაც გამოწვეული იყო ყოფაქცევის უარყოფითი დახასიათებით, სალმა ჰაიეკი გარკვეული დროით დაბრუნდა მექსიკაში, საიდანაც სულ მალე თავის ნათესავთან აშშ-ში, ჰიუსტონში გადავიდა საცხოვრებლად. შემდეგ მან ჩააბარა იბეროამერიკულ ინსტიტუტში, სადაც სწავლობდა საერთაშორისო ურთიერთობებზე.
კარიერა
23 წლის ასაკში სალმა ჰაიეკმა როლი მიიღო მექსიკურ ტელენოველაში „ტერეზა“ (1989). ამ სერიალის ხარჯზე მოიპოვა ეროვნული ვარსკვლავის სტატუსი. მოგვიანებით, 1994 წელს ითამაშა მექსიკურ ფილმში „ხეივნის საოცრება“. ამ როლისთვის მიენიჭა მექსიკის კინოპრემია „არიელის ჯილდო“. ამერიკის შეერთებულ შტატებში სალმა ჰაიეკი როგორც ემიგრანტი გამოჩნდა. 1991 წელს დასახლდა ლოს-ანჟელესში, სადაც შეუდგა სამსახიობო ხელობის შესწავლას სტელა ადლერთან. 1995 წელს რობერტ როდრიგესმა სალმა ჰაიეკი მიიწვია გადაღებებზე ფილმში „სასოწარკვეთილი“, სადაც მისი პარტნიორი გახდა ანტონიო ბანდერასი. ამ ფილმის შემდეგ სალმა ასე თუ ისე ცნობილი ხდება ჰოლივუდის წრეებში და შესაბამისად ყურადღება მიიპყრო კინოსტუდიების მხრიდან. 1996 წელს მცირე როლი მიიღო ფილმში „მზის ჩასვლიდან განთიადამდე“, სადაც თამაში მოუწია კვენტინ ტარანტინოსთან და ჯორჯ კლუნისთან. 1997 წელს ჰაიეკმა მეტიუ პერისთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა რომანტიკულ კომედიაში „აჩქარებით ქვეყანა არავის აუშენებია“. 1999 წელს ვილ სმიტთან ერთად მოუწია თამაში დიდბიუჯეტიან ფილმში „ველური, ველური დასავლეთი“, ხოლო გარკვეული დროის შემდეგ ფილმში „დოგმა“.
2000 წლისათვის სალმა ჰაიეკმა დააარსა საპროდიუსერო კომპანია „ვენტანაროსა“, სადაც შეუდგა ფილმებისა და სატელევიზიო პროექტების წარმოებას. ამ მოღვაწეობაში მისი პირველი გამოცდა იყო ფილმი „პოლკოვნიკს არავინ სწერს“, რომელიც წარდგენილი იყო ოსკარის პრემიაზე, როგორც საუკეთესო უცხოური ფილმი. 2002 წელს გამოვიდა ცნობილი ფილმი „ფრიდა“, სადაც მან მთავარი როლი შეასრულა და ასევე ფილმს პროდიუსირებაც გაუწია. ამ როლისთვის სალმა ჰაიეკი ნომინირებული იყო ოსკარის პრემიაზე, როგოროც საუკეთესო მსახიობი. ფილმი რეალურ ისტორიაზეა დაფუძნებული და მასში გაშუქებულია მექსიკელი ფერმწერის ფრიდა კალოს ცხოვრება-მოღვაწეობა. ფილმში ერთბაშად ცნობილმა მსახიობებმა მოიყარეს თავი: ალფრედ მოლინა, ჯეფრი რაში, ეშლი ჯადი, ანტონიო ბანდერასი, ედვარდ ნორტონი და სხვ.
2005 წლის დეკემბერში ჰაიეკმა გადაიღო მუსიკალური კლიპი მომღერალ პრინსისთვის, სახელწოდებით „Te Amo Corazon“, („I love you, sweetheart“). 2006 წლის სექტემბერში იგი იყო ტელესერიალ „უშნო ბეტი“-ს საშემსრულებლო პროდიუსერი, რომლის ტრანსლირება მთელ მსოფლიოში წარმოებდა 2006-2010 წლებში.
პირადი ცხოვრება
სალმა ჰაიეკი ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქეა. იგი ოთხი წლის განმავლობაში (1999-2003) ხვდებოდა ედვარდ ნორტონს, ხოლო შემდეგ დაახლოებით ერთი წლის განმავლობაში (2003-2004) ჯოშ ლუკასთან ჰქონდა ურთიერთობა.
ერთ დროს სალმა ჰაიეკი დაქორწინებას აპირებდა ფრანსუა ანრი პინოსთან, რომლისგანაც 2007 წლის 21 სექტემბერს პირველი შვილი შეეძინა. თუმცა 2008 წელს წყვილი ერთმანეთს გაშორდა. შვილი სალმას დარჩა. 2009 წლის 23 აპრილს წყვილმა აღადგინა ურთიერთობა და საბოლოოდ სალმა ჰაიეკი და ფრანსუა ანრი პინო დაქორწინდნენ.
სალმა ჰაიეკი სიმაღეში 157 სმ-ია; მას მეგობრული ურთიერთობა აქვს პენელოპე კრუზთან, ეშლი ჯადთან და ვალერია გოლინოსთან.
იდი ამინი
იდი ამინ დადა (დ. 17 მაისი, 1928, 1925 ან 1930, კამპალა, უგანდა — გ. 16 აგვისტო, 2003, ჯიდა, საუდის არაბეთი) — უგანდის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. უგანდის მუდმივი პრეზიდენტი 1971–1979 წლებში. აფრიკის ყველაზე მკაცრი ტოტალიტარული რეჟიმის დამაარსებელი. უგანდის არმიის გენერალი. შეფასებების თანახმად მის რეჟიმს ემსხვერპლა 300 000 - 500 000 ადამიანი, რომელთაგან 2 000 საკუთარი ხელით ჰყავს მოკლული.
სქოლიო
კატეგორია:უგანდის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
Neivamyrmex bureni
Neivamyrmex bureni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
ვახტანგ გორგასლის ორდენი
ვახტანგ გორგასლის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო. ჯილდოვდებიან საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებმაც სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლებში გამოიჩინეს გმირული თავდადება და მამაცობა, უნარიანი ხელმძღვანელობით უზრუნველყვეს სამხედრო ნაწილებისა და ქვეგანაყოფების წარმატება, შეიმუშავეს და განახორციელეს საბრძოლო ოპერაციები. ვახტანგ გორგასლის ორდენი სამი ხარისხისაა. დაჯილდოება ხდება შემდეგი თანამიმდევრობით: III ხარისხის ორდენით ჯილდოვდებიან სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას გამოვლენილი მაღალი საბრძოლო მომზადებისათვის; II ხარისხის ორდენით ჯილდოვდებიან სამხედრო ხელმძღვანელობის საბრძოლო დავალების წარმატებით შესრულებისათვის; I ხარისხის ორდენით ჯილდოვდებიან ერისა და სამშობლოს წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, თავდადებისა და თავგანწირვისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის ორდენი
ხულიო იგლესიასი
ხულიო იგლესიასი (სრული სახელი ხულიო ხოსე იგლესიას დე ლა კუევა, Julio José Iglesias de la Cueva; დ. 23 სექტემბერი, 1943) — ესპანელი მომღერალი და კომპოზიტორი, რომელიც მისმა მეტყველმა მუსიკამ ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად შემსრულებლად აქცია. XXI საუკუნის დასაწყისში, მას გაყიდული ჰქონდა მრავალ ენაზე შესრულებილი ასეულობით მილიონი ალბომი. მან გაყიდა 300 მილიონზე მეტი ჩანაწერი, რომელიც სულ 14 ენაზე და 77 ალბომადაა გამოსული. Sony Music Entertainment-ის მონაცემების თანახმად, ის შესულია მუსიკის ისტორიაში 15 ყველაზე გაყიდვადი შემსრულებლის სიაში. იგლესიასი მსოფლიო ყურადღების ცენტრში 1970—1980-იან წლებში მოექცა, როგორც რომანტიკული ბალადების შემსრულებელი. მისი წარმატება მუსიკის სხვა ჟანრების მოსინჯვის შემდეგაც გაგრძელდა. ხულიო იგლესიასი ასევე მომღერალ ენრიკე იგლესიასის მამაა.
ბიოგრაფია
იგლესიასი მადრიდში დაიბადა და უფროსი ვაჟი იყო ხულიო იგლესიას პუგასა და მარია დელ როსარიო დე ლა კუევა ი პერიგნატის ოჯახში. მამის ოჯახი გალისიიდან იყო, დედის კი ანდალუსიიდან.
1960-იან წლებში იგი მადრიდის უნივერსიტეტში სამართალს სწავლობდა და ამავე დროს მადრიდის რეალის მეკარე იყო. 1963 წლის 22 სექტემბერს ხულიო ავტოავარიაში მოჰყვა, რა დროსაც ზურგის ტვინი დაიზიანა. იგი ამბობდა: „მე ავტოავარია მომიხდა, ძალიან, ძალიან უცნაური ავარია, მანქანაზე კონტროლი დავკარგე და გადავაბრუნე, რამაც ქვედა კიდურების დამბლა გამოიწვია... სამი წლის განმავლობაში ძალიან, ძალიან ცუდად ვიყავი“. მისი ექიმი ფიქრობდა, რომ იგი ვეღარასდროს გაივლიდა, თუმცა, ჯანმრთელობამ ნელ-ნელა მაინც იწყო აღდგენა. ხელების გავარჯიშების მიზნით, ხულიომ გიტარაზე დაკვრა დაიწყო. როდესაც საბოლოოდ გამოჯანმრთელდა, აკადემიური სწავლება დაასრულა და ინგლისური ენის შესასწავლად გაერთიანებულ სამეფოში გაემგზავრა.
1971 წელს ცოლად შეირთო ფილიპინელი ესპანელი ჟურნალისტი ისაბელ პრეისლერი, რომელთანაც სამი შვილი შეეძინა — ჩაბელი, ხულიო და ენრიკე. 1979 წელს ისინი გაეყარნენ. 1981 წელს, მამამისი ხულიო იგლესიას პუგა ბასკმა ტერორისტებმა გაიტაცეს, მაგრამ ორი კვირის შემდეგ ცოცხალი იპოვეს, რამაც ხულიოს ბავშვებთან ერთად ფლორიდაში, მაიამიში გადასახლებისკენ უბიძგა.
2010 წლის 24 აგვისტოს, 20 წლიანი ურთიერთობის შემდეგ ხულიო იგლესიასი და მირანდა რინსბურგერზე დაქორწინდა. ჯვრისწერა პარიზში შედგა. წყვილს სამი ვაჟი და ტყუპი გოგონა ჰყავთ. როდესაც ხულიო 60 წლის იყო, 2004 წელს, 89 წლის მამამისმა, ხულიო იგლესიას პუგამ ნახევარძმა აჩუქა, 2006 წელს კი ნახევარდა.
დისკოგრაფია
პლატინის ან ალმასის სტატუსის მქონე ალბომები
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
აღას ხიდი
აღას ხიდი (Ağa körpüsü) — ქალაქ შუშას განჯასთან დამაკავშირებელი ერთადერთი საქარავნო გზა. მდებარეობს მდინარე დაშალთის შესართავთან. იბრაჰიმხალილ ხან ჯავანშირის ასულმა გოვჰარ აღამ საკუთარი ხარჯებით ააგო ხიდი. ეს ერთთაღოვანი ხიდი, 25 მეტრი სიგრძისა და 7 მეტრი სიგანისაა. ის წრიული წესით იყო აგებული. ეს ხიდი გახდა სატრანსპორტო გზა შუშასა და ჩრდილოეთ ქალაქებს შორის, სადაც არა მხოლოდ სავაჭრო ქარავნები, არამედ ხალხის დიდი მასებიც გადაადგილდებოდნენ. ამ დიდებულ ხიდს მოგვიანებით სახალხოდ ეწოდა „აღას ხიდი“ მისი მშენებლის საპატივსაცემოდ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
ფეხბურთი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
პლეი-ოფი
კატეგორია:ფეხბურთი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ენდრიუ ლუგ ოლდემი
მინი|მარჯვნივ
ენდრიუ ლუგ ოლდემი (დ. 1944 წლის 29 იანვარს) — ინგლისელი პროდიუსერი, მენეჯერი, იმპრესარიო და მწერალი. 1963-1967 წლებში იგი ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მენეჯერი და პროდიუსერი იყო.
სხვადასხვა მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს შორის, რომელიც ოლდემმა როლინგ სტოუნზთან მიმართებაში მიიღო, იყო:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:როლინგ სტოუნზი კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
დუჟიანისებრნი
დუჟიანისებრნი (Cercopidae) — მწერების ოჯახი თანაბარფრთიანისნაირთა რიგისა. აქვს 3-10 მმ სიგრძის ყავისფერი ან მწვანე, ზოგჯერ ლაქებიანი სხეული. ოჯახში 3 ათასამდე სახეობაა. გავრცელებულია ყველა მატერიკზე. საქართველოში 10 სახეობაა. ყველაზე ხშირად გვხვდება მურყნის დუჟიანა (Aphrophora alni) და ჩვეულებრივი დუჟიანა (Philaenus spumarius). ზრდასრული დუჟიანისებრნი კარგად ფრენენ და დახტიან; მატლი ნაკლებმოძრავია და თავისივე გამოყოფილ ქაფში ცხოვრობს. დუჟიანისებრნი იკვებებიან მცენარეთა წვენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახევრადხეშეშფრთიანები
ტყაიის წმინდა გიორგის ეკლესია
მინი|300პქ|ტყაიის წმინდა გიორგის ეკლესია წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია — ეკლესია საქართველოში, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყაიაში.
ტაძრის ისტორია
სოფელი ტყაია ზუგდიდის რაიონის ერთ-ერთი ლამაზი სოფელია, რომელიც ზუგდიდიდან 17 კილომეტრის დაშორებით მდ. ენგურის მარცხენა მხარეს მდებარეობს. სოფლის დღევანდელი ტერიტორია დადიანების მმართველობის ჟამს მთლიანად ტყით ყოფილა დაფარული და იგი მთავართა საყვარელ სანადირო ადგილს წარმოადგენდა. მიუთითებენ სოფლის სახელწოდებასაც აქედან წარმოიშვაო -„ტყაია“ მეგრულად ტყიან ადგილს ნიშნავს.შემდგომში დადიანებს ეს ადგილები ჩიქოვანებისათვის უანდერძიათ, რომელთა შთამომავლობა დღესაც ცხოვრობს სოფელში.
გასული საუკუნის პირველ წლებში სოფლის მკვიდრმა სიმონ ბეჟანის ძე ჩიქოვანმა, რომელსაც მემკვიდრე არ მიეცა, თავისი საცხოვრებელი ადგილ-მამული დაულოცა ახლო ნათესავს - ბარდღა კადირბის ძე ჩიქოვანს, რომელსაც სამსონის ანდერძის მიხედვით ნაჩუქარ ადგილას უნდა აეშენებინა წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. ბარდღა ჩიქოვანმა მონდომება არ დაიშურა და ეკლესია 1910-1912 წლებში ააშენა. კედლების ასაშენებელი აგური იქვე, ადგილზე გამოწვეს, თუნუქის სახურავი სტამბოლიდან ჩამოიტანეს. ღვთის შემწეობითა და სოფლის თანადგომით დიდებული ეკლესია აშენდა 1910–1912, სადაც ანდერძის მიხედვით სიმონ ჩიქოვანი და მისი მეუღლე ეკლესიში დაასაფლავეს.
ახალაშენებულ ეკლესიაში 1914 წელს ეპისკოპოს ლეო­ნიდეს კურთხევით მედავითნედ დაუდგენიათ ამავე სოფლის მკვიდრი ნი­კოლოზ ქუხილავა, რომელიც 1925 წლიდან სამღვდელო ხარისხში აყვანი­ლი მეუფე სვიმეონის ლოცვა-კურთხევით, სიცოცხლის ბოლომდე მიუხე­დავად მრავალი განსაცდელისა, აღასრულებდა ღვთისმსახურებას.
1990 წლიდან ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა დაიწყეს ეკლესიის აღ­დგენითი სამუშაობები, დემურ ფიფიას თაოსნობით. ეკლესია ახლიდან გა­დაიხურა თუნუქის სახურავით, რომელიც მოსკოვიდან გამოაგზავნა ბო­რის ხვიჩიამ. ეკლესიის ინტერიერის გასალამაზებლად და საჭირო ინვენტა­რის შესაძენად დიდად იღვაწეს ბარდღა ჩიქოვანის შვილებმა და შვილიშ­ვილებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქია კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
დონ კიხოტი
thumb|160პქ|მარჯვნივ|დონ კიხოტი და სანჩო პანსა, უკან ჩანს სერვანტესის ქანდაკება ([[მადრიდი)]] „დონ კიხოტი“ (Don Quijote), სრული სახელია „მახვილგონიერი იდალგო დონ კიხოტი ლამანჩელი“ (El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha) — ესპანელი მწერლის მიგელ დე სერვანტესის რომანი. მიეკუთვნება ესპანური ლიტერატურის „ოქროს ხანას“. თავდაპირველად გამოიცა ორ წიგნად 1605 და 1615 წლებში. ითვლება ესპანური და მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უბრწყინვალეს ნიმუშად. ნაწარმოების მნიშვნელობა კარგად ჩანს იმ ფაქტიდან, რომ ზოგიერთი მკვლევარის თანახმად, „დონ კიხოტი“ მსოფლიო ტირაჟით მხოლოდ ბიბლიას ჩამორჩება. თავდაპირველად, რომანი ჩაფიქრებული იყო, როგორც პაროდია შუა საუკუნეების სარაინდო რომანებზე, თუმცა საბოლოოდ ნაწარმოებში აისახა სერვანტესის პერიოდის ესპანეთის სრული სურათი, ყველა დადებითი, თუ უარყოფითი მხარით. დიდი ადგილი უჭირავს ასევე ზოგადსაკაცობრიო და საყოველთაო სიბრძნეს, რომელიც კონკრეტული ქვეყნით და საუკუნით ვერ შემოიფარგლება. „დონ კიხოტის“ ასეთი პოპულარობის ერთ-ერთი მიზეზი არის ის, რომ მასში მსუბუქი იუმორისტული და ხშირად სატირული ფორმით არის გადმოცემული ღრმად ფილოსოფიური აზრები ცხოვრების შესახებ.
სიუჟეტი
thumb|left|200px|დონ კიხოტი ([[გუსტავ დორე)]] ნაწარმოების მთავარი გმირია ლამანჩელი აზნაური, ალონსო კეხანა, (იგივე „დონ კიხოტი“), რომელმაც მთელი შეგნებული ცხოვრება სარაინდო რომანების კითხვაში გაატარა და საბოლოოდ, როგორც თავად ავტორი აღნიშნავს, ''„სავსებით ჭკუანაღრძობმა ისეთი უცნაური საქმე განიზრახა, როგორიც ამქვეყნად არც ერთ გიჟს ფიქრადაც არ მოსვლოდა. სახელდობრ ის, რომ მეტად საჭიროდ მიაჩნდა, როგორც პირადი დიდების მოსახვეჭად, ისე კიდევ სამშობლოს სასარგებლოდაც, მოგზაური რაინდი გამხდარიყო, იარაღი აესხა, ცხენზე შემჯდარიყო, ქვეყნისქვეყნად ხიფათისა და ფათერაკების საძებნელად ეხეტიალა,-ერთი სიტყვით, ყოველივე ის გაეკეთებინა, რასაც ჩვეულებრივ სჩადიოდნენ რომანებში ამოკითხული მოგზაური რაინდები: დათრგუნული ჭეშმარიტება აღედგინა, არავითარ საფრთხესა და გაჭირვებას არ მორიდებოდა, დევნილთა და უპატრონოთ გამოსარჩლებოდა და ამით საუკუნო სახელი და დიდება დაემკვიდრებინა“.
სულ ნაწარმოებში მოთხრობილია დონ კიხოტის სამი გამგზავრება. მესამე გამგზავრება აღწერილია „დონ კიხოტის“ მეორე ნაწილში. მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ნაწილი მთლიანობაში ერთ განუყოფელ ნაწარმოებს შეადგენს, ითვლება რომ მეორე ნაწილი უფრო ღრმა და ფილოსოფიურია. პირველი გამგზავრების დროს მომხდარი რამდენიმე „წარუმატებელი“ ფათერაკის შემდეგ რაინდი გადაწყვეტს გაითვალილწინოს შეცდომები და მეორედ უფრო მომზადებული გაემგზავროს: კერძოდ, დონ კიხოტი დაითანხმებს თანასოფლელ გულუბრყვილო გლეხს, სანჩო პანსას გახდეს მისი საჭურველმტვირთველი და სამაგიეროდ პირდება რომ მომავალში რომელიმე კუნძულის გუბერნატორად დანიშნავს, რომელსაც ბედი ხელში ჩაუგდებთ (ასეთი შემთხვევები ხშირად ხდებოდა მის მიერ წაკითხულ სარაინდო წიგნებში). მთელი ნაწარმოები დაყოფილია თავებად, რომლებიც ერთ რომელიმე კონკრეტულ ისტორიას, ანუ „ფათერაკს“ აღწერს, თუმცა ასევე შიგადაშიგ ჩართულია სხვა, მცირე ზომის მოთხრობები და ისტორიები, რომლებსაც დამოუკიდებელი სიუჟეტი გააჩნიათ.
პუბლიკაცია და პოპულარობა
„დონ კიხოტის“ პირველი ნაწილი გამოქვეყნდა 1605 წელს და ძალიან სწრაფად დაიმსახურა საზოგადოების არნახული ყურადღება როგორც ესპანეთში, ისე მთელ ცივილიზებულ მსოფლიოში. ნაწარმოები მალევე ითარგმნა თითქმის ყველა ევროპულ ენაზე და დღემდე ინარჩუნებს ყველა დროის ერთ ერთი საუკეთესო რომანის სტატუსს. რაც შეეხება სერვანტესის მიერ შექმნილ ლიტერატურულ სახეებს, მათი პოპულარობა ხანდახან თვით ავტორისასაც კი აჭარბებს: დედამიწაზე არ არსებობს მეტ ნაკლებად განათლებული ადამიანი, რომელმაც არ იცოდეს თავქარიანი კეთილი იდალგოსა და მისი ერთგული საჭურველმტვირთველის ფათერაკებით სავსე მოგზაურობების შესახებ. სერვანტესის პერსონაჟები საყოველთაო ეპითეტებადაც კი იქცნენ: ადამიანს, რომელსაც ახასიათებს დადებითი, მაგრამ ხშირად უტოპიური იდეალებისკენ სწრაფვა დღემდე „დონ კიხოტად“ მოიხსენიებენ. ასევე არსებობს ტერმინი დონკიხოტიზმი, რომელიც ზეიდეალურობის სინონიმად ითვლება. „დონ კიხოტმა“, როგორც ნაწარმოებმა გააჩინა მრავალი იდიომატური გამოთქმაც, მათ შორის ქართულ ენაშიც, მაგ.: „ქარის წისქვილებთან ბრძოლა“, რაც არარეალურ, გამოგონილ მოწინააღმდეგეებთან ბრძოლას ან ამის სურვილს ნიშნავს.
სქოლიო
კატეგორია:1605 წლის რომანები  კატეგორია:მიგელ დე სერვანტესის რომანები კატეგორია:პიკარესკული რომანები კატეგორია:სატირული რომანები
Neivamyrmex californicus
Neivamyrmex californicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
Lasioglossum zipangu
Lasioglossum zipangu — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1994 წელს.
სქოლიო
zipangu
პედრუ-ველიუ
პედრუ-ველიუ (Pedro Velho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 114 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 73.24 კმ²-ზე. ფართობი 192 708 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
დროშის მოედანი (შუშა)
დროშის მოედანი (Şuşa bayraq meydanı) — მოედანი ქალაქ შუშაში. მდებარეობს ქალაქის ზედა ნაწილში. გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში ტერიტორიაზე დაარსდა ბაქოს 26 კომისრის სახელობის პარკი. სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ ქალაქის ოკუპაციის შემდეგ პარკი დაინგრა და ავარიულ მდგომარეობაში ჩავარდა. აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ ქალაქის გათავისუფლების შემდეგ პარკის კეთილმოწყობა განხორციელდა, ხოლო პარკის სამხრეთ ნაწილში აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშით დროშის ბოძი დამონტაჟდა. პარკს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშის მოედნის სახელი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ლევან ბეჟაშვილი
ლევან ბეჟაშვილი (დ. 9 ნოემბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
1996 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1996–1997 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტში. 1997 წლიდან 2003 წლამდე მუშაობდა საქართველოს პარლამენტის აპარატში. 2003–2004 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე.
მასკოტი (ბაია)
მასკოტი (Mascote) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
ლევან ბეჟაშვილი
ბიოგრაფია
2016 წლიდან საქართველოს ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის პარტიის პოლიტიკური საბჭოს წევრია.
მასკოტი (ბაია)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 640 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 709.253 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.64 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ლევან ბეჟაშვილი
ბიოგრაფია
2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ გურჯაანი-საგარეჯო-დედოფლისწყარო-სიღნაღის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 28,07% (23980) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზე უარი განაცხადა (პარტიასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
მარკუს ანტონიუსი
მარკუს ანტონიუსი (M·ANTONIVS·M·F·M·N; დ. 14 იანვარი, ძვ. წ. 83 — გ. 1 აგვისტო, ძვ. წ. 30) — ძველი რომის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, რომელმაც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი როლი ითამაშა რომის რესპუბლიკის იმპერიად გარდაქმნის პროცესში.
ანტონიუსი იულიუს კეისრის მხარდამჭერი იყო და მასთან ერთად იბრძოდა გალიის დაპყრობისა და სამოქალაქო ომის დროს. სანამ კეისარი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ესპანეთში პოლიტიკურ ოპონენტებს ანადგურებდა, ანტონიუსი იტალიას განაგებდა. ძვ. წ. 44 წელს კეისრის მკვლელობის შემდეგ, ანტონიუსი დაუკავშირდა კეისრის კიდევ ერთ თანამებრძოლს, მარკუს ემილიუს ლეპიდუსსა და კეისრის დისშვილიშვილსა და შვილობილს, ოქტავიანეს. ამ სამეულმა ჩამოაყალიბა სამხედრო ხუნტა, რომელიც ისტორიაში მეორე ტრიუმვირატის სახელითაა ცნობილი. ძვ. წ. 42 წელს, ფილიპის ბრძოლაში, ტრიუმვირებმა დაამარცხეს კეისრის მკვლელები, ლიბერატორები და რესპუბლიკის მართვა-გამგეობა ერთმანეთში გაინაწილეს. ანტონიუსმა რომის აღმოსავლეთი პროვინციები მიიღო ეგვიპტის ვასალი სამეფოს ჩათვლით, რომელსაც კლეოპატრა VII ფილოპატორი მართავდა. მას პართიასთან ომში რომის ჯარების მთავარსარდლობაც დაუმტკიცდა.
ტრიუმვირებს შორის დაძაბული ურთიერთობა სუფევდა, რადგანაც თითოეული მათგანი უფრო მეტი პოლიტიკური ძალაუფლებისაკენ ისწრაფვოდა. ძვ. წ. 40 წელს ანტონიუსსა და ოქტავიანეს შორის კინაღამ სამოქალაქო ომიც კი დაიწყო. ანტონიუსი ოქტავიანეს დაზე, ოქტავიაზე დაქორწინდა. ამ ქორწინების მიუხედავად, ანტონიუსს სასიყვარულო ურთიერთობა აკავშირებდა კლეოპატრასთან, რომელმაც მას სამი შვილი გაუჩინა, რამაც კიდევ უფრო გაამწვავა მისი ურთიერთობა ოქტავიანესთან. ძვ. წ. 36 წელს ლეპიდუსი ტრიუმვირატიდან გააძევეს, ძვ. წ. 33 წელს ანტონიუსსა და ოქტავიანეს შორის უთანხმოებამ კი საბოლოოდ დაუპირისპირა ერთმანეთს დარჩენილი ტრიუმვირები. მათი მტრული დამოკიდებულება ძვ. წ. 31 წელს სამოქალაქო ომში გადაიზარდა, როდესაც ძვ. წ. 32 წელს რომის სენატმა, ოქტავიანეს მითითებით, ომი გამოუცხადა კლეოპატრას და ანტონიუსი მოღალატედ გამოაცხადა. მომდევნო წელს, ანტონიუსი ოქტავიანესთან გამართულ აქციუმის ბრძოლაში დამარცხდა. ის და კლეოპატრა ეგვიპტეში გაიქცნენ, სადაც თავი მოიკლეს.
ანტონიუსის სიკვდილის შემდეგ, ოქტავიანე რომაული სამყაროს უპირობო მმართველად იქცა. ძვ. წ. 27 წელს სენატმა მას ავგუსტუსის ტიტულიც უბოძა, რითაც საბოლოოდ დასრულდა რომის რესპუბლიკის იმპერიად გარდაქმნის პროცესი, ოქტავიანე კი მისი პირველი იმპერატორი გახდა.
ცხოვრების ადრეული წლები
ანტონიუსის პლებეური გვარის მქონე მარკუსი ძვ. წ. 83 წლის 14 იანვარს დაიბადა რომში. მამამისი და სეხნია, მარკუს ანტონიუს კრეტიკუსი, ასევე, ცნობილი მამის სეხნია, ორატორ მარკუს ანტონიუსის ვაჟი იყო. ეს უკანასკნელი მარიუსის ტერორის დროს ძვ. წ. 87-86 წლების ზამთარში მოკლეს. დედამისი იყო იულია ანტონია, იულიუს კეისრის შორეული ბიძაშვილი. ძვ. წ. 82 წელს, რომში სულას შესვლისას ანტონიუსი ჯერ ისევ ჩვილი იყო.
რომაელი ორატორის, მარკუს ტულიუს ციცერონის მიხედვით, ანტონიუსის მამა არაკომპეტენტური და კორუმპირებული იყო და ძალაუფლებაც მხოლოდ იმიტომ გადაეცა, რომ მისი ბოროტად ეფექტურად გამოყენების უნარი არ ჰქონდა. ძვ. წ. 74 წელს მას ხმელთაშუა ზღვაში მეკობრეების გასანადგურებლად სამხედრო ხელმძღვანელობა მიენიჭა, მაგრამ ძვ. წ. 71 წელს გარდაიცვალა, ისე, რომ რაიმე მნიშვნელოვანი პროგრესის მიღწევა ვერ შეძლო. უფროსი ანტონიუსის სიკვდილმა ანტონიუსი და თავისი ძმები, ლუციუსი და გაიუსი დედის, იულიას, ზრუნვის ამარად დატოვა. დედამისი, მოგვიანებით, პუბლიუს კორნელიუს ლენტულუს სურაზე, ძველი პატრიციული არისტოკრატიის გამოჩენილ წევრზე დაქორწინდა. მიუხედავად იმისა, რომ ლენტულუსი თავის პოლიტიკურ წარმატებას ფინანსური მოგებისათვის იყენებდა, თავისი მფლანგველური ცხოვრების წესის გამო მაინც გამუდმებით ვალებში იყო ჩაფლული. იგი მთავარი ფიგურა იყო კატილინას მეორე შეთქმულებაში და ამის გამო ძვ. წ. 63 წელს, კონსულ ციცერონის ბრძანებით, სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასაჯეს. მისმა სიკვდილმა ანტონიუსებსა და ცნობილ ორატორს შორის შუღლი ჩამოაგდო.
ანტონიუსის ცხოვრების ადრეული პერიოდი ხასიათდება მშობლების არასაკმარისი ზრუნვით. პლუტარქეს მიხედვით, მან თავისი სიყმაწვილის წლები ძმებსა და მეგობრებთან ერთად რომში ხეტიალში, აზარტულ თამაშებში, სმასა და სკანდალურ სასიყვარულო ურთიერთობებში გაატარა. ციცერონის მიხედვით, მას ჰომოსექსუალური ურთიერთობა ჰქონდა გაიუს სკრიბონიუს კურიონთან. მისი, როგორც ახალგაზრდა კაცის პოლიტიკური აქტივობების შესახებ სანდო ინფორმაცია ცოტაა, თუმცა ცნობილია, რომ ანტონიუსი დაკავშირებული იყო პუბლიუს კლოდიუს პულქერსა და მის ქუჩის ბანდასთან. ის, ასევე, შესაძლოა დაკავშირებული ყოფილიყო ლუპერქალის კულტთან, რამდენადაც მოგვიანებით, მას ამ გუნდის ქურუმად მოიხსენიებდნენ. 20 წლის ასაკში ანტონიუსს უკვე უზარმაზრი ვალი ჰქონდა. მევალეებისაგან თავის დაღწევის იმედით, ძვ. წ. 58 წელს იგი საბერძნეთში გაიქცა, სადაც ათენში ფილოსოფიასა და რიტორიკას სწავლობდა.
სამხედრო სამსახური
მომდევნო, ძვ. წ. 55 წელს გაბინიუსი ჩაერია პტოლემეთა ეგვიპტის პოლიტიკურ საქმეებში. ძვ. წ. 58 წელს ფარაონი პტოლემე XII თავისივე ქალიშვილის, ბერენიკა IV-ის მიერ მოწყობილი ამბოხების შედეგად, ტახტიდან ჩამოაგდეს, რამაც იგი იძულებული გახადა თავშესაფარი რომში ეძებნა. პომპეუსის დაპყრობით წლებამდე პტოლემემ მისი მხარდაჭერის მოპოვება შეძლო და ამ პირველმა იგი რომის მოკავშირედაც დაასახელა. გაბინიუსის ეგვიპტეში შეჭრა პტოლემესათვის ტახტის დაბრუნებას ისახავდა მიზნად. ეს ქმედება ეწინააღმდეგებოდა რომის სენატის ბრძანებებს, თუმცა იგი დაამტკიცა პომპეუსმა, რომის წამყვანმა პოლიტიკოსმა, თუმცა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ტახტის მაძიებელმა მეფემ მას ქრთამის სახით 10 000 ტალანტი გადაუხადა. ბერძენი ისტორიკოსი, პლუტარქე გადმოგვცემს, რომ სწორედ მარკუს ანტონიუსმა დაარწმუნა გაბინიუსი, რომ საბოლოოდ, მოქმედებაზე გადასულიყო. ეგვიპტის სამეფოს მესაზღვრე ძალების დამარცხების შემდეგ, გაბინიუსის არმიას სასახლეზე უნდა მიეტანა იერიში, თუმცა მცველები ბრძოლის დაწყებამდე დანებდნენ. პტოლემე XII-ის ტახტზე აღდგენის შემდეგ, გაბინიუსმა ალექსანდრიაში ორი ათასი რომაელი ჯარისკაცისაგან შემდგარი გარნიზონი დატოვა, რომელთაც პტოლემეს ხელისუფლება უნდა დაეცვათ. თავისი მხარდაჭერის სანაცვლოდ, რომმა სამეფოს საქმეებზე მნიშვნელოვანი უფლებები მოიპოვა, განსაკუთრებით, ქვეყნის შემოსავლებსა და მოსავლებზე.
ეგვიპტეში კამპანიისას ანტონიუსი პირველად შეხვდა კლეოპატრას, პტოლემე XII-ის 14 წლის ქალიშვილს. რომაელი ისტორიკოსი აპიანე მოგვიანებით აცხადებდა, რომ მარკუსის სწრაფვა ეგვიპტელი პრინცესასადმი სწორედ ამ შეხვედრის შემდეგ დაიწყო.
სანამ ანტონიუსი გაბინიუსთან აღმოსავლეთში მსახურობდა, რომში საშინაო მდგომარეობა შეიცვალა. ძვ. წ. 60 წელს რესპუბლიკაზე კონტროლის დასამყარებლად სამმა პიროვნებამ, მარკუს ლიცინიუს კრასუსმა, გნეუს პომპეუს მაგნუსმა და გაიუს იულიუს კეისარმა, ჩამოაყალიბეს საიდუმლო კავშირი, რომელიც მოგვიანებით, პირელი ტრიუმვირატის სახელით გახდა ცნობილი. კრასუსს, რომის უმდიდრეს ადამიანს, უკვე დამარცხებული ჰქონდა სპარტაკის მონათა აჯანყება ძვ. წ. 70 წელს; პომპეუსმა ძვ. წ. 60-იან წლებში აღმოსავლეთი ხმელთაშუაზღვისპირეთის უმეტესი ნაწილი დაიპყრო, კეისარი კი პონტიფექს მაქსიმუსი და ესპანეთის ყოფილი სარდალი იყო. ძვ. წ. 59 წელს კრასუსის დაფინანსებით, კეისარი კონსულად აირჩიეს, რათა გაეგრძელებინა კრასუსისა და პომპეუსის ინტერესებისათვის ხელსაყრელი სამართლებრივი მუშაობა. სანაცვლოდ, ძვ. წ. 58 წლიდან მან მიიღო ილირიკუმის, ციზალპური და ტრანსალპური გალიების ხუთწლიანი გუბერნატორობა. კეისარმა თავისი გუბერნატორობა გალიის დასაპყრობად საწყის წერტილად გამოიყენა. ძვ. წ. 55 წელს, როდესაც კონსულების თანამდებობებს კრასუსი და პომპეუსი იკავებდნენ, კეისრის მმართველობის ვადა კიდევ ხუთი წლით გახანგრძლივდა. ფაქტობრივად, რომი ამ სამი კაცის აბსოლუტური ძალაუფლების ქვეშ იმყოფებოდა. ტრიუმვირატის წევრებმა გამოიყენეს დემაგოგი პუბლიუს კლოდიუს პულქერი, ანტონიუსის აღმზრდელი, რათა გადაესახლებინათ თავიანთი პოლიტიკური მოწინააღმდეგეები, რომელთაგან აღსანიშნავია ციცერონი და კატონ უმცროსი.
ადრეული სამხედრო სამსახურის პერიოდში, ანტონიუსი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილზე, ანტონია ჰიბრიდა უმცროსზე, გაიუს ანტონიუს ჰიბრიდას ქალიშვილზე. ძვ. წ. 54-30 წლებს შორის პერიოდში წყვილს ერთი ქალიშვილი, ანტონია პრიმა ეყოლა. გაურკვეველია ეს ანტონიუსის პირველი ქორწინება იყო თუ არა.
გალიური ომები
პუბლიუს კლოდიუს პულქერთან კავშირმა ანტონიუსს საშუალება მისცა კიდევ უფრო მეტისათვის მიეღწია. კლოდიუსს, მიუხედავად კრასუსის გავლენისა, დადებითი პოლიტიკური ურთიერთობა ჰქონდა იულიუს კეისართან. მან უზრუნველყო ძვ. წ. 54 წელს ანტონიუსის კეისრის სამხედრო შტაბში მოხვედრა. ეს უკანასკნელიც გალიის დაპყრობაში ჩაერთო. კეისართან მსახურობისას, ანტონიუსი წარმოჩნდა, როგორც შესანიშნავი სამხედრო ხელმძღვანელი. შემდგომში დროებითი გაუცხოების მიუხედავად, ანტონიუსსა და კეისარს მეგობრული ურთიერთობა აკავშირებდათ, რამაც ამ უკანასკნელის მკვლელობამდე გასტანა. მისმა გავლენამ ანტონიუსის დიდი პოლიტიკური წინსვლა უზრუნველყო. გალიაში ერთწლიანი სამსახურის შემდეგ, კეისარმა იგი რომში გაგზავნა, რათა ოფიციალურად დაეწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა ძვ. წ. 52 წელს კვესტორის არჩევნებში მონაწილეობის მიღებით, როგორც პოპულარების ფრაქციის წარმომადგენელს. ანტონიუსს კეისრის დახმარება დაეკისრა. ისიც გალიაში დაბრუნდა და უმეთაურა კეისრის კავალერიას ალეზიის ბრძოლაში გალების მეფე ვერცინგეტორიქსზე მოპოვებული გამარჯვებისას. სამსახურის მომდევნო წელს კეისარმა ანტონიუსი ლეგატის თანამდებობამდე დააწინაურა და ორი ლეგიონის (ჯამში, დაახლოებით 7 500 ჯარისკაცი) მეთაურობა ჩააბარა.
ამ დროისათვის კეისარს, პომპეუსსა და კრასუსს შორის არსებული კავშირი, პრაქტიკულად, დაირღვა. ძვ. წ. 54 წელს გარდაიცვალა კეისრის ქალიშვილი იულია, რომელიც პომპეუსზე კავშირის განმტკიცების მიზნით იყო დაქორწინებული, მომდევნო წელს კი კარეს ბრძოლაში კრასუსიც მოკლეს. მათ მიერ შექმნილი სტაბილურობის გარეშე, კეისარსა და პომპეუსს შორის არსებული განხეთქილება კიდევ უფრო გაიზარდა. გალიის დაპყრობით შეძენილმა კეისრის დიდებამ კიდევ უფრო დაძაბა მისი კავშირი პომპეუსთან, რომელიც თავისი ყოფილი მოკავშირისადმი გაზრდილი ეჭვებით დაშორდა კეისრის დემოკრატიულ პოპულარების პარტიას და დაუახლოვდა ოლიგარქიულ ოპტიმატებს, რომელთაც კატონი მეთაურობდა. ერთმანეთს გამუდმებით უპირისპირდებოდნენ კეისრის მომხრეები კლოდიუსის მეთაურობით და პომპეუსის მხარდამჭერები ტიტუს ანიუს მილონის მეთაურობით. ძვ. წ. 52 წელს მილონმა შეძლო კლოდიუსის მოკვლა, რამაც გამოიწვია ფართო ამბოხებები და სენატის შესაკრები შენობის, კურია ჰოსტილიის დაწვა კლოდიუსის ქუჩის ბანდის მიერ. ანარქიამ, თავის მხრივ, სენატი პომპეუსისკენ მიაბრუნა. ლუციუს კორნელიუს სულას სულ ოცდაათი წლით ადრინდელი რეპრესიების შიშის გამო, სენატორებმა თავი შეიკავეს პომპეუსისათვის დიქტატორის უფლებამოსილების გადაცემით, თუმცა იგი იმ წლის ერთადერთ კონსულად გამოაცხადეს და ამით უჩვეულო, თუმცა შეზღუდული ძალაუფლება მიანიჭეს. პომპეუსმა ქალაქში მყოფ შეიარაღებულ ჯარისკაცებს წესრიგის აღდგენა და კლოდიუსის ბანდის ნარჩენების განადგურება უბრძანა.
ანტონიუსი კეისრის სამხედრო შტაბში ძვ. წ. 50 წლამდე დარჩა და ეხმარებოდა გალიის „გაწმენდით“ ღონისძიებებში, რათა უზრუნველყოფილიყო მისი დაპყრობები. ომის დამთავრების შემდეგ, ანტონიუსი კვლავ რომში გაიგზავნა, რათა პომპეუსისა და სხვა ოპტიმატებისაგან კეისრის დამცველის როლი ეკისრა. კეისრის მხარდაჭერით, რომელიც პონტიფექს მაქსიმუსის სტატუსის პყრობით რომაული რელიგიის თავი იყო, ანტონიუსი ავგურების კოლეგიაში მიიღეს, რომელიც მნიშვნელოვან საღვთისმსახურო თანამდებობას წარმოადგენდა. ავგურები პასუხისმგებელნი იყვნენ ჩიტების ფრენაზე დაკვირვებით რომაელი ღმერთების ნების განმარტებაზე. რამდენადაც ყველა საჯარო ქმედება ხელსაყრელ მომასწავებელ ნიშანს საჭიროებდა, კოლეგიას მნიშვნელოვანი გავლენა გააჩნდა რომაულ საზოგადოებაზე. ძვ. წ. 49 წელს ანტონიუსი აირჩიეს ათი სახალხო ტრიბუნიდან ერთ-ერთად. თავისი ახალი თანამდებობით ანტონიუსს შეეძლო კეისრის მისი პოლიტიკური მტრებისაგან დაცვა, რამდენადაც უფლება ჰქონდა ვეტო დაედო თავისი მფარველისათვის არახელსაყრელი ნებისმიერი ქმედებისათვის.
სამოქალაქო ომი
კეისარსა და პომპეუსს შორის არსებული შუღლი ძვ. წ. 49 წლის დასაწყისში ღია დაპირისპირებაში გადაიზარდა. ამ წლის კონსულები, გაიუს კლავდიუს მარცელუს უფროსი და ლუციუს კორნელიუს ლენტულუს კრუსი მტკიცე ოპტიმატები და კეისრის მოწინააღმდეგეები იყვნენ. პომპეუსი, მიუხედავად იმისა, რომ რომში რჩებოდა, ესპანეთის გუბერნატორად მსახურობდა და რამდენიმე ლეგიონი ემორჩილებოდა. იანვარში თანამდებობის დაკავებისთანავე ანტონიუსმა პრობლემის გადასაჭრელად დაუყოვნებლივ მოიწვია სენატის სხდომა და როგორც კეისარს, ასევე, პომპეუსს შესთავაზა დაეთმოთ თავიანთი იმჟამინდელი, მმართველის მდგომარეობები და დაბრუნებოდნენ უბრალო რიგითი მოქალაქის სტატუსს. მის შეთავაზებას დადებითად შეხვდა სენატორთა უმეტესობა, თუმცა კონსულები და კატონი მკაცრად შეეწინააღმდეგნენ მას. ანტონიუსმა ახალი წინადადება წამოაყენა: კეისარს უნდა შენარჩუნებოდა მხოლოდ ორი თავისი რვა ლეგიონიდან და ილირიკუმის გუბერნატორობა თუ მას უფლებას მისცემდნენ დაუსწრებლად ეყარა კენჭი კონსულობაზე. ამ შეთანხმებას სასამართლოსაგან მისი იმუნიტეტი უზრუნველეყო. კეისარს კონსულობა იმისთვის სჭირდებოდა, რომ თავი დაეცვა პომპეუსის მხრიდან სამართლებრივი დევნისაგან. მიუხედავად იმისა, რომ პომპეუსმა ეს დათთმობა დამაკმაყოფილებლად მიიჩნია, კატონმა და ლენტულუსმა უკან დახევაზე უარი განაცხადეს. ამ უკანასკნელმა ანტონიუსი სენატის სხდომიდან ძალის გამოყენებითაც კი გამოაგდო. ისიც სიცოცხლის დაკარგვის შიშით რომიდან გაიქცა და თავი კეისრის ბანაკს შეაფარა, რომელიც მდინარე რუბიკონის ნაპირებზე მდებარეობდა, კეისრის კანონიერი სამფლობელოს სამხრეთ საზღვარზე.
ანტონიუსის გაგდების დღეებში, ძვ. წ. 49 წლის 7 იანვარს სენატი ხელახლა შეიკრიბა. კატონის მეთაურობითა და პომპეუსის მდუმარე მხარდაჭერით, სენატმა გამოსცა „საბოლოო დეკრეტი“ (senatus consultum ultimum), რომლითაც კეისარს მმართველობას ართმევდა და რომში დაბრუნებას უბრძანებდა, რათა სასამართლოს წინაშე წარმდგარიყო ომში ჩადენილი დანაშაულებებისათვის. სენატი იქამდეც კი მივიდა, რომ კეისარს მოღალატედ და ხალხის მტრად გამოცხადებითაც კი დაემუქრა თუ იგი დაუყოვნებლივ არ დაშლიდა ჯარს. რამდენადაც ანტონიუსის გამოძევების შემდეგ პრობლემის მშვიდობიანად გადაჭრის ყველა იმედი გაქრა, კეისარმა იგი საბაბად გამოიყენა რომზე თავისი მსვლელობისათვის. როგორც ტრიბუნის, ანტონიუსის პიროვნება ხელშეუხებელი იყო და ამდენად, არაკანონიერი იყო მისთვის ზიანის მიყენება ან მის მიერ დადებული ვეტოს არმიღება. სამი დღის შემდეგ, 10 იანვარს, კეისარმა გადალახა მდინარე რუბიკონი და დაიწყო სამოქალაქო ომი. სამხრეთისაკნ მსვლელობისას კეისარმა ანტონიუსი თავის მოადგილედ დანიშნა.
კეისრის სწრაფმა იერიშმა პომპეუსი გააკვირვა. იგი ოპტიმატების სხვა ლიდერებთან ერთად იტალიიდან საბერძნეთში გაიქცა. რომში შესვლის შემდეგ, ნაცვლად პომპეუსის დევნისა, კეისარი ესპანეთისაკენ გაემართა, რათა პომპეუსის ერთგულები დაემარცხებინა. ამასობაში, ანტონიუსი, რომელსაც უკვე პროპრეტორის პოსტი ეკავა, მიუხედავად იმისა, რომ პრეტორად არასდროს უმსახურია, იტალიის გუბერნატორად და იქ განთავსებული არმიის მეთაურად დაინიშნა, ხოლო მარკუს ლეპიდუსი, კეისრის შტაბის ერთ-ერთი ოფიცერი თავად რომის ადმინისტრაციის დროებით ხელმძღვანელად დაინიშნა. თუმცა ანტონიუსი პოპულარული იყო თავის ჯარისკაცებში, მოქალაქეთა უმეტესობას ეზიზღებოდა იგი, რადგანაც ლიდერობისაკენ დიდი ინტერესი არ გააჩნდა.
ძვ. წ. 49 წლის დასასრულისათვის კეისარმა, რომელიც მანამდე უკვე მართავდა გალიას, ოპტიმატებს წაართვა და საკუთარ კონტროლს დაუმორჩილა იტალია, ესპანეთი, სიცილია და სარდინია. ძვ. წ. 48 წლის დასაწყისში იგი მოემზადა შვიდი ლეგიონით გადამჯდარიყო საბერძნეთში და დაპირისპირებოდა პომპეუსს. კეისარმა ილირიკუმის დაცვა გაიუს ანტონიუსს, მარკუსის უმცროს ძმასა და პუბლიუს კორნელიუს დოლაბელას ანდო, თუმცა პომპეუსის ძალებმა შეძლეს მათი დამარცხება და მასთან ერთად ადრიატიკის ზღვაზე კონტროლიც მოიპოვეს. გარდა ამისა, ორი ლეგიონი, რომელსაც ისინი მეთაურობდნენ, პომპეუსს დანებდა. მათი ფლოტის გარეშე კეისარს აკლდა ასე აუცილებელი სატრანსპორტო გემები, რათა თავისი შვიდი ლეგიონი საბერძნეთში გადაესხა. იგი საბრძოლველად მხოლოდ ორი ლეგიონით გაემართა, დანარჩენი ხუთის მეთაურობა კი ანტონიუსს მიანდო და ბრუნდიზიუმთან დატოვა მითითებით, რომ როგორც კი შეძლებდა შეერთებოდა მას. ძვ. წ. 48 წლის დასაწყისში ლუციუს სკრიბონიუს ლიბომ პომპეუსის ფლოტი ჩაიბარა, რომელიც რამდენიმე 50 გალერისაგან შედგებოდა. ბრუნდიზიუმისაკენ მსვლელობისას მან ანტონიუსი ბლოკადაში მოაქცია, თუმცა ამ უკანასკნელმა შეძლო მისი მოტყუება და ლიბოც რამდენიმე სატყუარა გემს გამოედევნა. მისი ესკადრა ხაფანგში მოექცა და იერიშის ქვეშ აღმოჩნდა. ლიბოს ფლოტის უმეტესობამ თავის დაღწევა მოახერხა, თუმცა მისი ძალების ნაწილი დაატყვევეს. ამის შემდეგ ანტონიუსი კეისარს შეუერთდა საბერძნეთში ძვ. წ. 48 წლის მარტში.
პლუტარქეს მიხედვით, საბერძნეთის კამპანიისას ანტონიუსი კეისრის პირველი გენერალი და რეპუტაციის მხრივ, მის შემდეგ პირველი კაცი იყო. ანტონიუსი კეისარს ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში შეუერთდა და დირაქიუმთან პომპეუსის რიცხვობრივად აღმატებული არმიის მიერ გარშემორტყმული აღმოჩნდა. რადგანაც საკვების რესურსები კლებულობდა, კეისარმა ივლისში პომპეუსის ბანაკზე ღამეული თავდასხმის ბრძანება გასცა, თუმცა ამ უკანასკნელის უფრო დიდმა არმიამ შეტევის მოგერიება შეძლო. ბრძოლის გაურკვეველი შედეგის მიუხედავად, იგი მაინც პომპეუსის ტაქტიკურ გამარჯვებად უნდა ჩაითვალოს, თუმცა მას კეისრის ბანაკზე კონტრ-შეტევის ბრძანება არ გაუცია და ამ უკანასკნელმაც შეუფერხებლად შეძლო უკან დახევა. მოგვიანებით კეისარმა აღნიშნა, რომ სამოქალაქო ომი იმ დღესვე დასრულდებოდა პომპეუსს რომ მისთვის შეეტია. კეისარმა თესალიაში დახევა მოახერხა, პომპეუსი კი დევნაში იმყოფებოდა.
ფარსალოსის დაბლობზე თავდაცვითი პოზიციის დაკავების შემდეგ, კეისარი მოემზადა პომპეუსის არმიასთან გადამწყვეტი ბრძოლისათვის, რომელიც მისას რიცხვობრივად ორჯერ აღემატებოდა. ძვ. წ. 48 წლის 9 აგვისტოს გამართულ ფარსალოსის ბრძოლაში კეისარი მეთაურობდა პომპეუსის მოპირისპირე მარჯვენა ფრთას, ხოლო ანტონიუსი — მარცხენას, რაც ხაზს უსვამს მისი, როგორც კეისრის პირველი გენერლის სტატუსს. ეს ბრძოლა კეისრისათვის გადამწყვეტი გამარჯვების მომტანი აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო ომი ფარსალოსთან არ დასრულებულა, ბრძოლა კეისრის ძლიერების გამოვლინებად და რესპუბლიკის ფაქტობრივი დასასრულის აღმნიშვნელად იქცა. ბრძოლამ კეისარს მისთვის ასე საჭირო ლეგიტიმურობა მისცა, რამდენადაც მანამდე რომაული სამყაროს უმეტესი ნაწილი, იტალიის გარდა, პომპეუსსა და ოპტიმატებს უჭერდა მხარს, როგორც რომის კანონიერ მთავრობას. პომპეუსის დამარცხების შემდეგ, სენატის უმეტესობა კეისარს დანებდა, მათ შორის იყო მრავალი ჯარისკაცი, რომლებიც მანამდე მის წინააღმდეგ იბრძოდნენ. თავად პომპეუსი პტოლემეების ეგვიპტეში გაიქცა, თუმცა ფარაონ პტოლემე XIII-ს კეისრის მხრიდან ანგარიშსწორების შეეშინდა და იგი ჩასვლისთანავე მოკლეს.