cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ერებუნის რაიონი
ერებუნის რაიონი (Էրեբունի) — სომხეთის დედაქალაქის, ერევნის თორმეტიდან ერთ-ერთი რაიონი. იგი მდებარეობს ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში. 2011 წლის მონაცემებით ერებუნის რაიონში ცხოვრობს 122 500 ადამიანი.
რაიონს ესაზღვრება შენგავითის, ნორკ-მარაშის, კენტრონის, ნორ-ნორკისა და ნუბარაშენის რაიონები. ასევე კოტაიქის პროვინცია.
რაიონი იყოფა 8 კვარტალად: ერებუნი, ნორ-არეში, სარიტაღი, ვარდაშენი, მუშავანი, ვერინ-ჯრაშენი, ნორ-ბუტანია, კაიარანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერევნის რაიონები
ბექა ციკოლია
ბექა ციკოლია (დ. 1 იანვარი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
იუხარი-დიგაჰი
იერგუჯი (Yuxarı Digah) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ანთოკის საცხოვრებელი სახლი
ანთოკის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ანთოკში ეკუთვნის გოცირიძეებს. სახლის მესაკუთრის გადმოცემით, იგი აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში რაჭველი ხელოსნების მიერ.
სახლის ხუროთმოძღვრულ-კომპოზიციური გადაწყვეტა ასიმეტრიულია. იგი შედგება სხვადასხვა სიდიდის ორი ნაწილისგან. რომელთა შორის ერთი, გაცილებით უფრო მოზრდილი (გარეთა ზომები — 7,7×5,8), ერთსართულიანია. ხოლო მეორე (გარეთა ზომები — 5×5) ორსართულიანი სახლის ორსართულიანი ნაწილის ქვედა სართული კვადრატული გეგმის, რიყის ქვით ნაშენისადგომი. რომლის ზურგი ფერდობშია შეჭრილი) უფრო ადრინდელია. როგორც ჩანს სახლის აგებამდე. ამ ადგილზე რაღაც შენობა იდგა. რომელშიც მშენებლობისას ახალი შენობის კორპუსში ჩართეს. სახლის ერთსართულიანი ნაწილი და ორსართულიანი ნაწილის მეორე სართული ერთი პერიოდისაა. თითოეული მათგანი თითო ოთახისგან შედგება. ისინი სხვადასხვა დონეზე არის განლაგებული (დონეთა შორის სხვაობა დაახლოებით 1.3 მეტრია) და ეზოს მხარეს. ფასადის მთელ სიგრძეზე ხის, გადახურული აივანი გასდევთ. აივნები ერთმანეთთან კიბით არიან დაკავშირებული. კიბე აივნისავე ფარგლებშია—ერთსართულიანი ნაწილის დასვლეთ ბოლოში. ეზოდან ხის შვიდსაფეხურიანი კიბით ჯერ ერთსართულიანი ნაწილის აივანზე ვხვდებით‚ აქედან კი‚ ორსართულიანი ნაწილის აივანზე. ოთახებში შესვლა მხოლოდ აივნიდანაა შესაძლებელი. თავდაპირველად ორსართულიანი ნაწილის მეორე სართულზე ოთახის გარდა‚ მოწყობილი ყოფილა დერეფანი (სიგ. დაახლ. 2 მ) რომელიც სახლის უკანა მხარეს არსებულ ეზოში გადიოდა. მოგვიანებით‚ დერეფნის ორივე ბოლოში კედელი ჩაუშენებიათ და იგი სამზარეულოდ გადაუკეთებიათ. სამზარეულოში‚ ისევე როგორც ოთახში, აივნიდან ვხვდებით, აივანზე კარის გარდა‚ სამზარეულოს ერთი ვიწრო სარკმელიც გამოდის. საკედლე მასალად გამოყენებულია მუხის‚ თლილი ფიცრები (სისქე დაახლოებით 10 სმ. სიგრძე 30-40 სმ.). შენობის კუთხეები გამოყვანილია ჭდობით და 20-25 სანტიმეტრი სიგრძის ნაშვერები დატოვებული. სახლის ერთ სართულიანი ნაწილის სამი კედელი ხისაა და დაყრდნობილია რიყის ქვით ნაშენ ცოკოლზე (სიმაღლე — დაახლ. 1 მეტრი) მეოთხე, უკანა კედელი კი, კვადრატული აგურით და რიყის ქვით არის ნაგები. გარედან კედლის ზედაპირი დანაწევრებულია ორრიგად დაწყობილი. აგურის ჰორიზონტალური შრეებით, რომელთა შორის დარჩენილია არე, შევსებულია ცერად დაწყობილი რიყის ქვით. სწორხაზოვანი რიგებით კედლის ბოლოები მთლიანად აგუტისაა შიგნით კედელი, რომელიც ძირითადად, აგურითაა ნაწყობი კედლის შუაში მთელ სიმაღლეზე, საფეხურით შეღრმავებული.
ნორა ქუთათელაძე
ბიოგრაფია
საკანდიდატო დისერტაცია თემა — «К вопросу рентгенологического изучения сердца больных гипертонической болезнью первой стадии (в молодом возрасте)», დაიცვა 1958 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — «Рендгенологические методы исследования в определении изменения сердца и аорты при гипертонической болезни», დაიცვა 1969 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი რენტგენოლოგები კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნ
ბენისიო დელ ტორო
ბენისიო დელ ტორო (Benicio del Toro; 19 თებერვალი, 1967) — პუერტორიკოელი მსახიობი და პროდიუსერი. არის ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოების მფლობელი. ის რიგით მესამე ოსკაროსანი პუერტორიკოელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუერტორიკოელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი
კვირიას ხატი (ორხევი)
კვირიას ხატი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევის განაპირას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. მთლიანად ჩამონგრეულია გადახურვა, დანგრეულია დასავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი, კონქისგან და ჩრდილოეთ კედლიდან მხოლოდ ნაწილი შემორჩა. შესასვლელი, რომლის აღმოსავლეთ წირთხლიღაა შემორჩენილი, სამხრეთიდანაა. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია შიგნით სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის სამკუთხათაღიანი ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, შემორჩენილია ტრაპეზის ნაწილი. აფსიდი დასრულებულია მოგვიანებით ნაწყობი, არაწესიერი ფორმის კონქით. აფსიდის ორივე მხარში კოჭის თითო ბუდეა.
ეკლესიას სამხრეთიდან სწორკუთხოვანი მინაშენი ეკვროდა. შემორჩენილია მისი აღმოსავლეთ კედელი და კამარის მცირე ნაწილი. აღმოსავლეთ კედლის ღერზძე გაჭრილია სარკმელი, რომელსაც გადახურვა ჩამოშლილი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლაშა ჯღამაია
ლაშა ჯღამაია (დ. 30 ოქტომბერი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, მარტვილის „მერანის“ ნახევარმცველი.
ბუტუნგი
ბუტუნგი, ბუტონი — დიდი ზონდის კუნძულების არქიპელაგის (ინდონეზია) მთაგორიანი კუნძული. მდებარეობს კუნძულ სულავესის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის სიახლოვეს. ფართობი დაახლოებით 4,6 კმ². მოსახლეობა 447 408 კაცი (2010 წ. აღწ.). სიმაღლე 1190 მეტრამდეა. დაფარულია ნოტიო ეკვატორული ტყით. განვითარებულია ტროპიკული მიწათმოქმედება (ყავა, შაქრის ლერწამი, თამბაქო). იღებენ ბუნებრივ ბიტუმს, გააქვთ მერქანი. მისდევენ თევზჭერას. მთავარი ქალაქია ბაუბაუ. ეთნიკური ჯგუფებიდან ცხოვრობენ ბუგისები [ბუგინები (ძირითადად სანაპიროებზე)], ბუტონელები და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
ნავი-მუმბაი
ნავი-მუმბაი (नवी मुंबई, हिन्दी, Navi Mumbai, New Bombay) — ქალაქი ინდოეთში, მაჰარაშტრის შტატში. ქალაქი დაარსდა 1972 წელს, როგორც მუმბაის ქალაქი-თანამგზავრი. ყველაზე დიდი „ხელოვნური“ ქალაქი მსოფლიოში.
ისტორია
ქალაქის მშენებლობა დაკავშირებულია მუმბაის განტვირთვასთან. ნავი-მუმბაის მშენებლობის დაგეგმარება დაიწყო 1971 წელს ჩარლზ კორეასა და რ. ჯჰას ხელმძღვანელობით. მშენებლობისათვის გამოყვეს 150 კილომეტრიანი კონკანის სანაპირო. სახელმწიფომ გამოისყიდა აღნიშნული ტერიტორია კერძო მფლობელებისაგან. 1972 წელს დაიწყო მშენებლობა. 1973 წელს გაიხსნა ვაშის ხიდი, რომელიც აკავშირებს მუმბაისა და ნავი-მუმბაის. 1991 წლიდან 2001 წ,ლამდე მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 318 ათასიდან 704 ათას ადამიანამდე.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს არაბეთის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქის ტერიტორიაზე 23 ტბა მდებარეობს. კლიმატი ტროპიკული და მუსონურია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა — 22 °C - 36 °C.
მოსახლეობა
2011 წლის ინდოეთის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ნავი-მუმბაის მოსახლეობა შეადგენს 1 119 477 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:მაჰარაშტრის ქალაქები
შოთა მილორავა
ბიოგრაფია
გაიზარდა მუსიკალურ ოჯახში, რამაც განსაზღვრა მისი მომავალი. სწავლობდა თბილისის პირველ მუსიკალურ სასწავლებელში. 1947 წელს დაამთავრა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიის საკომპოზიციო კლასი, ანდრია ბალანჩივაძის ხელმძღვანელობით. მუშაობდა სხვადასხვა ჟანრში. იყო კაპელის კონცერტმაისტერი, პედაგოგ-ქორმაისტერი, კინოსტუდია ქართულ ფილმში მუსიკალური რედაქტორი, წერდა სიმღერებს, ოპერეტებს და ინსტრუმენტულ ნაწარმოებებს, შესანიშნავად უკრავდა სხვადასხვა საკრავებზე. ასეთმა მრავალმხრივმა ძიებამ ნიჭიერი შემოქმედი დააყენა ჭეშმარიტ გზაზე, რომელმაც მიიყვანა იგი მუსიკალური კომედიის ჟანრთან. კოპოზიტორმა 30-მდე ოპერეტა შექმნა, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია: „სასიძოები“, „საყვარელი დისწული“, „სიმღერა თბილისზე“, „მხოლოდ შენ ერთს“, „სამი უფროსის მსახური“, „ერთხელ გაზაფხულზე“, „ჩანჩურა“, „კახაბერის ხმალი“ და სხვა. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორი ორდენით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები შ
ალიას ციხე
ალიას ციხე — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაბანოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე საგამის მარჯვენა ნაპირზე, განეკუთვნება გარდამავალ ხანას. კოშკი ზურგიანია, დგას ფერდობზე და პირით ხეობისკენაა მიმართული. ნაგებია მოზრდილი ზომის, უხეშად დამუშავებული ნატეხი ქვის თარაზული რიგებით. ძლიერ დანგრეულია: შემორჩენილია I სართული, II სართულის ზურგისა და გვერდის კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი და მეორე სართულის ზურგის კედელი. შესასვლელი პირველი სართულის სწორი კედლის ღერძზეა გაჭრილი. კარი სწორკუთხა. სართულის შუაში დგას მძლავრი სვეტი, საიდანაც კედლებისკენ გადაყვანილია ოთხი, თითქმის ნახევარწრიული ფორმის შეკიდებული საბჯენი თაღი, რომლებსაც სხმული კამაროვანი გადახურვა ეყრდნობა. თაღები შედგმულია კონსოლებზე, რომელთა გვერდებზე, როგორც სვეტში, ისე კედელში, თითო პატარა და ღრმა სწორკუთხა ღრმულია, რომლებიც, როგორც ჩანს, კამარის ქარგილის საყრდენად გამოიყენებოდა. კოშკის II სართულის შემორჩენილი ნაწილი მთლიანად ნანგრევებითაა ამოვსებული. სართულის გვერდით კედელში გარეთკენ შევიწროებული მოზრდილი ზომის სწორკუთხა სარკმელია. III სართულის კედელი, II სართულის კედელთა შედარებით, შიგნიდან რამდენადმე შემაღლებულია, რაც სართულშუა გადახურვის კოჭების საყრდენ საფეხურს ქმნის. სართულის ზურგის კედელში მოზრდილი სწორკუთხა ნიშია. ეს სართულიც, II-ის მსგავსად, ხის ბრტყელი ჭერით იყო გადახურული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Educare Georgia
Educare Georgia — საგანმანათლებლო ფონდი საქართველოში.
ფონდის მიზანია, ინტერნეტისა და თანამედროვე ტექნოლოგიების მეშვეობით საქართველოში მცხოვრები ნებისმიერი ადამიანისათვის ხელმისაწვდომი გახადოს მსოფლიო დონის განათლება.
ფონდი მუშაობს ისეთ პროექტებზე, როგორიცაა საქართველოში ონლაინ საგანმანათლებლო რესურსების პოპულარიზაცია; თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა სკოლებში; ენის ბარიერის პრობლემის გადაწყვეტა; ინტერნეტისა და კომპიუტერის ხელმისაწვდომობის გაზრდა. Educare Georgia აქართულებს თავისი პარტნიორი საგანმანათლებლო პლატფორმების — „ხანის აკადემიისა“ და Code.org-ის — მასალას და ნერგავს მას სკოლებში. ფონდმა დააარსა, ასევე, პროექტი „ჩართე“ — Charte.ge — ონლაინ პლატფორმა, სადაც ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია, დაუფინანსოს ინტერნეტი და ლეპტოპი სოციალურად დაუცველ უფროსკლასელებს.
საგანმანათლებლო პროექტები
Educare Georgia-მ გააქართულა პარტნიორი ორგანიზაციების პლატფორმები — Khan Academy („ხანის აკადემია“) და Code.org. გახმოვანდა ათასობით ვიდეო და ითარგმნა მილიონობით სიტყვა ისეთ საგნებში, როგორებიცაა მათემატიკა, კომპიუტერული პროგრამირება, ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია და ა.შ. Microsoft-სა და საქართველოს განათლების სამინისტროსთან თანამშრომლობით Educare Georgia-მ 2017 წელს საქართველოში პირველად ჩაატარა პროგრამირების კლუბები.
პროექტი „ჩართე“
პროექტი „ჩართე” (და მისი საერთაშორისო ანალოგი GiveInternet.org) ნებისმიერ ადამიანს საშუალებას აძლევს, დაუფინანსოს ინტერნეტის ყოველთვიური გადასახადი ან კომპიუტერი სოციალურად დაუცველ უფროსკლასელებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები კატეგორია:საქართველოს ფონდები
ფუენტეს-დე-ხილოკა
ფუენტეს-დე-ხილოკა (Fuentes de Jiloca, Fuents de Xiloca) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,352422 კმ². მოსახლეობა — 229 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
იუხარი-თულაქარანი
იუხარი-თულაქარანი (Yuxarı Tüləkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 450 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ქაშადი
ქაშადი (Qəşəd) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	 1 096 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
პლესი ფერგიუსონის წინააღმდეგ
პლესი ფერგიუსონის წინააღმდეგ (Plessy v. Ferguson)  — აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც ამართლებს საზოგადო ტრანსპორტში რასობრივი სეგრეგაციის ლეგალურობას „ცალკეული, მაგრამ თანასწორი“ დოქტრინით.
1892 წელს ჰომერ პლესიმ, რომელიც 1/8-ით შავკანიანი იყო, თეთრკანიანებისათვის განკუთვნილი ვაგონით იმოგზაურა. ლუიზიანის კანონმდებლობის შესაბამისად იგი დააპატიმრეს. პლესიმ მიმართა სასამართლოს, რადგან თვლიდა, რომ შტატის მთავრობამ აშშ-ის კონსტიტუცია დაარღვია, რომელიც კანონის წინაშე თანასწორუფლებიანობის გარანტიას უნდა იძლეოდეს. პლესიმ აპელაცია უზენაეს სასამართლოში შეიტანა, სასამართლოში, რომელმაც 1896 წელს დაადგინა, რომ მოქალაქეების დაყოფა თეთრებად და შავებად, არ არღვევს კონსტიტუციას. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ აშშ-ში სეგრეგაცია გააძლიერა. ზოგიერთმა შტატმა მიიღო კანონი, რომელმაც სეგრეგაცია ნორმალურ მოვლენად გამოაცხადა სკოლებში, სასტუმროებში, რესტორნებში, საავადმყოფოებში, ტრანსპორტში, ტუალეტებში. სასამართლოებში ჰქონდათ ორი ბიბლია, რომელთაგან ერთ-ერთზე დებდნენ შავკანიანები ფიცს.
სეგრეგაციის საკანონმდებლო დონეზე საბოლოო გაუქმება მოხდა 60 წლის შემდეგ. 1963 წელს შედგა 250 ათასი ამერიკელის მარში ვაშინგტონზე, რომლებიც შავკანიანთა და თეთრკანიანთა უფლებების გათანაბრებას ითხოვდნენ. 1963 წელს პრეზიდენტმა კენედიმ, ხალხისადმი მიმართვაში განაცხადა, რომ საჭიროა ახალი კანონმდებლობის მიღება. იმავე წელს კენედი მოკლეს. მისი წინადადებები აისახა კანონში ადამიანის უფლებების შესახებ, რომელიც 1964 წელს მიიღეს და ამით დასრულდა დისკრიმინაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები
ბიყარი
ბიყარი — ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ბიყარისა და ქვემო ბიყარის ძველი სახელწოდება. მდებარეობდა მდინარე მეჯუდას ხეობაში, მთისა და ბარის საზღვარზე. სამხრეთით მეჯუდის ხეობის ბარია, ჩრდილოეთით — მეჯუდის ხეობის მთა, ეგრეთ წოდებული ისროლისხევი.
ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილის სოფელთა სიაში და რუკაზე ბიყარი ორ სოფლად არის აღნიშნული. ვახუშტისავე ცნობით, მთელი ისროლისხევი ბიყარამდე ქსნის ერისთავებს ეკუთვნოდათ. ჩანს, ვახუშტის ეს ცნობა ძველ ვითარებას აღნიშნავს, რამდენადაც XVIII საუკუნეში მთელი გვერდისძირი (ისტორიული თემი, რომელიც ვრცელდებოდა მდინარე მეჯუდიდან მდინარე პატარა ლიახვამდე) ქსნის ერისთავთა მფლობელობაში იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
უნიან-და-ვიტორია
უნიან-და-ვიტორია (União da Vitória) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 752 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნიან-და-ვიტორიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 52 735 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 73.24 კმ²-ზე. ფართობი 719 998 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰორმიზდ III
ჰორმიზდ III ( (გ. 459) — სასანიდური ირანის მე-17 შაჰინშაჰი 457-459 წლებში, იეზდიგერდ II-ის უმცროსი ვაჟი.
ჰორმიზდს ჰყავდა ერთადერთი ქალიშვილი — ბალენდუხტი, (სავარაუდოდ) რომელიც ცოლად გაჰყვა იბერიის მეფეს, ვახტანგ გორგასალს და მას მემკვიდრე, დაჩი გაუჩინა.
წყარო
კატეგორია:გარდაცვლილი 459 კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები კატეგორია:V საუკუნის სასანიანი მონარქები კატეგორია: სპარსეთის მონარქები კატეგორია:სასანიანი შაჰები
ექსპანსიონიზმი
ექსპანსიონიზმი — იდეა რომლის მიხედვითაც სახელმწიფო და მთავრობა აფართოებს საკუთარ ტერიტორიებს ძალუფლების, სიმდიდრის, ეკონომიკური გავლენის ან სამხედრო აგრესიის მეშვეობით იმპერიის აშენების ან კოლონიალიზმის მიღწევის მიზნით.
ანარქია, გაერთიანება და პანნაციონალიზმი ხშირად გამოიყენება ექსპანსიონიზმის გასამართლებლად. ზოგიერთი იდელოლიგიის მიზედვით, როგორიცაა მაგალიტად Manifest destiny, ტრიტორიები ნებისმიერ შემთხვევაში დამპყრობელს დარჩება.
ექსპანსიონიზმის თეორიები
იბნ ხალდუნმა დაწერა რომ ახლად ჩამოყალიბებულ დინასტიებს, რადგანაც მათ აქვსთ სოციალური თანხვედრა ან ასაბაიამი (عصبيّة), შეუძლიათ „ექსპანსიონიზმის ლიმიტამდე მიყვანა“.
საბჭოთა ეკონომისტი ნიკოლაი კონდაირევმა ივარაუდა რომ კაპიტალიზმი ვითარდება 50 წლიანი ექსპანსიურ/სტაგნაციური ციკლებით, რაც ტექნოლოგიური ინოაციებითაა გამოწვეული. დიდი ბრიტანეთი, აშშ, გერმანია, იოპონია და ჩინეთი უკვე იყვნენ მსგავსი თანმიმდევრული ტალღების წინა ფრონტზე.
კრეინ ბრაიტონმა რევოლუციის ანატომიაში დაწერა რომ რევოლუცია არის ექსპანსიონიზმისს მთავარი გამომწვევი მიზეზი, მაგალითად: სტალინისტური სსრკ, აშშ და ნაპოლეონის იმპერიები
კრისტოფერ ბოკერს სჯერა რომ ილუზიას შეუძლია შექმნას ექსპასიონიზმის „ოცნების ფაზა“, ისეთი როგორც ევროპის კავშირში, რომელიც არასტაპილური და ხანმოკლეა.
წარსული მაგალითები
ცარი ნიკოლოზ I-ის მილიტარისტულ და ნაციონალისტურ მმართველობას (1825–1855 წლებში) მოჰყვა დაპყრობითი ომების სპარსეთის (1826-1828 წლებში) და თურქეთის (1828-1829 წლებში) წინააღმდეგ. კავკასიის რეგიონში ჩახშობილი იქნა აჯანყებები. ასევე დაუნდობლად იქნა ჩახშობილი ნოემბრის პოლონერი აჯანყება. 1848 წელს რუსეთის ძალები ავსტირია-უნგრეთის იმპერიაში შევიდნენ უნგრული რევოლციის ჩასახშობად. რუსიფიკაციის პოლიტიკები იქნა გატარებული ეთნიკური უმცირესობების დასუსტების და საბოლოო განადგურებიათვის. ნიკოლასმა ასევე ააშენა კრემლის სასახლე და ახალი საკათედრო ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. მაგრამ საბოლოოდ პანსლავიზმმა და დიდმა ამბიციებმა ოსმალეთის იმპერიასთან კიდევ ერთი ომი გამოიწვია 1853 წელს, სადაც რუსეთის იმპერია დამარცხდა მას შემდეგ რაც დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი ყირიმში შეიჭრნენ. ზოგი ისტორიკოსი ვარაუდობს რომ ნიკოლასი დამარცხების შემდეგ მიღებული მწუხარებით გარდაიცვალა.
გერმანიის მეორე რაიხმა (1871-1918 წლები), ოტო ფონ ბისმარკის მეთაურობით გაიარა ინდუსტრიულ რევოლუციაში, ასევე მოხდა არმიის რეფორმაცია და გაფართოება. მოხდა პოლონელების და კათოლიკეების დევნა. დაარსდა გერმანიის კოლონები აფრიკაში, ჩინეთში და წყნარ ოკეანეში. 1890 წელს კაიზერმა ვილჰელმ II-მ დაითხოვა ბისმარკი და მსოფლიო დონის საზღვაო ძალების აშენება გადაწყვიტა, რამაც შეარაღების რბოლა გამოიწვია ბრიტანეთის იმპერიასთან და საფუძველი ჩაუყარა ბრტანეთის პირველ მსოფლიო ომში ჩაბმას.
1933 წლიდან მესამე რაიხმა ადოლფ ჰიტლერის მეთაურობით, მოახდინა ვერსალის ხელშეკრულების შემდეგ დემილიტარიზირებული რაინლანდის რე-მილიტარიზაცია 1936 წელს, სუდატენლანდის ოკუპაცია და ავსტრიასთან გაერთიანება (ანშლუსი) 1938 წელს და ჩეხოსლავაკიის ჩეხური ნაწილის ანექსირება და სლოვაკურ ნაწილში მარიონეტული მთავრობის განწესება 1939 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ადოლფ ჰიტლერმა და იოსებ სტალინმა გაანაწილეს პოლონეთი ნაცისტურ გერმანიასა და სსრკ-ს შორის 1939 წელის სექტემბერში. აღმოსავლეთით ზეწოლის მიხედვით, რომელიც ლებენსრაუმის მისახწევად იყო შექმნილი, ნაცისტური გერმანია შეიჭრა სსრკში 1941 წელს.
კოლონიალიზმი არის ექსპანსიონიზმის ფორმა, სადაც სახელმწიფო ცდილობს გააფართოვოს ან შეინარჩუნოს ძალაუფლება სხვა ხალხზე ან ტერიტორიაზე, ძირითადად კოლონიზირებული ტარიტორიების რესურსების გამოყენებით კოლონისტი სახელმწიფოს განვითარების მიზნით. ევროპის კოლონიური პერიოდი იყო ერა, რომელიც XV საუკუნიდან XX საუკუნის შუა პერიოდამდე გაგრძელდა, როდესაც ევროპულმა სახელმწიფოებმა მოახდინეს სამხრეთ ამრიკის, ჩრდილოეთ ამერიკის, აფრიკის, აზიის და ოკეანიის კოლონიზირება.
ექსპანსიონისტური ნაციონალიზმი არის ნაციონალიზმის აგრესიული და რადიკალური ფორმა რომელიც პატრიოტულ განწყობას აერთიანებს ეკსპანსიონისტურ იდეებთან. ტერმინი გამოიყენეოდა XIX საუკუნის ბოლოს ევროპული სახელმწიფოების გულგრილობის დაახასიათებლად აფრიკისთვის ბრძოლაში, თუმცა უფრო მეტად ასოცირდება XX საუკუნის მილიტარისტულ სახელმწიფოებთან იტალიის სამეფოს, ნაცისტური გერმანიის, იაპონიის იმპერიის, ალბანეთის (დიდი ალბანეთი), ბულგარეთის სამეფოს (დიდი ბულგარეთი), ხორვატიის (დიდი ხორვატია), უნგრეთის (დიდი უნგრეთი), რუმინეთის (დიდი რუმინეთი) და სერბეთის (დიდი სერბეთი) ჩათვით.
1812 წლის ომის შემდეგ ამერიკულ პოლიტიკაში დომინანტი იდეოლოგიური მოძრაობა Manifest Destiny გახდა, რომელიც აშშ-ს დასავლეთისაკენ გაფაერთოებას მოუწოდებდა. მოძრაობამ გააერთიანა ექსპანსიონიზმი და კონტინელტალიზმი, მექსიკა-ამერიკის ომი 1846-1848 წელბში მთლიანად Manifest Destiny-ის დაეთმო.
ჩინეთი
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას ადანაშაულებენ ექსპანსიონიზმით, ვიეტნამის კუთვნილი კუნძულების მითვისებისათვის სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში.
ირანი
ირანმა, რომლიც მსოფლიოს უდიდესი შიიტი სახელმწიფოა, გააფართოვა გავლენის სფეროები ერაყში, ლიბანში, სირიაში, იემენში და ავღანეთში ადგილობრივი პარტიზანული მებრძოლების შეიარაღებით და მხარდაჭერით.
აშშ
აშშ-მ, ჯორჯ უოლკერ ბუშის მეთაურობით, დაიწყო ავღანეთის ომი 11 სექტემბრის ტერაქტზე საპასუხოთ. და საფრანგეთის წინააღმდეგობის მიუხედავად, შეიჭრა ერაყში, არაზუსტ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, რომ ერაყში არსებობდა მასობრივი განადგურების იარაღები.
აშშ-მ ემბარგო დაადო ისეთ სახელმწიფოებს როგორიცაა კუბა; ააშენა სამხედრო ბაზები მთელი მსოფლიოს ირგვლივ, განსაკუთრებით სპარსეთის ყურის არაბულ სახელმწიფოებში და მხარი დაუჭირა ოპოზიციის დაჯგუფებებს არაბული გაზაფხულისას და სირიის სამოქალაქო ომში, სირიასა და ლიბიაში.
აშშ დოლარის საერთაშორისო დომინაციამ გაზარდა ამერიკული სანქციების გავლენა. საერთაშორისო პოლიტიკის მიზნების შესასრულებლად აშშ-მ სანქცები დაადო ისეთ სახელმწიფოეს როგორებიცაა თუქრეთი, რუსეთი, ვენესუელა და ირანი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:ჩინეთის ისტორია კატეგორია:ისრაელის ისტორია კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ისტორია კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ისტორია კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:კოლონიალიზმის ისტორია კატეგორია:XXI საუკუნის კონფლიქტები კატეგორია:XX საუკუნის კონფლიქტები კატეგორია:XIX საუკუნის კონფლიქტები კატეგორია:ბალკანეთის ისტორია
ჩიუდიულიუბინა
ჩიუდიულიუბინა (Çüdülübinə) — სოფელი აზერბაიჯანში,   ზაქათალის  რაიონში.
ზარდაბი
ზარდაბი (Zərdabi) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4131 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ჯადოსნური ცხოველები. სად ვიპოვოთ ისინი
'ჯადოსნური ცხოველები. სად ვიპოვოთ ისინი' (Fantastic Beasts and Where to Find Them) — 2001 წლის წიგნი, დაწერილი ბრიტანელი მწერლის, ჯოან როულინგის მიერ (ფსევდონიმით ნიუტ სკამანდერი). ეს არის წიგნი, ნახსენები „ფილოსოფიურ ქვაში“. მას აგრეთვე ახლავს ჰარის და რონ უისლის მიერ ხელით დაწერილი შენიშვნები.
აგრეთვე დაგეგმილია წიგნის ეკრანიზაცია, რომლის მოვლენები მიმდინარეობს ჰარი პოტერის ამბებზე 70 წლით ადრე.
ირინე იაშვილი
ირინე იაშვილი (დ. 5 ნოემბერი, 1942, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი.
ბიოგრაფია
ცნობილი მევიოლინე და პედაგოგი ირინე იაშვილი დაიბადა თბილისში, 1942 წლის 5 ნოემბერს. მამა — ლუარსაბ იაშვილი, მევიოლინე, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ალტის კათედრის დამაარსებელი, დედა — თამარ ხაბურზანია, პიანისტი-კონცერტმაისტერი. ირინეს ვიოლინოზე დაკვრა მამამ დააწყებინა. ისიც, ისევე, როგორც მისი დები, მარინე და ნანა იაშვილები, პატარაობიდანვე, 6 წლის ასაკიდან, ესტრადაზე იდგა. 9 წლისამ უკვე სოლო კონცერტი გამართა. 1959 წელს დაამთავრა თბილისის „ნიჭიერთა ათწლედი“, 1964 წელს — ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1957-1961 წლებში ახალგაზრდა მევიოლინე გახდა მოსკოვის მუსიკოს-შემსრულებელთა საკავშირო კონკურსის ლაურეატი, ხოლო ბაქოში გამართულ ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა კონკურსზე I ხარისხის დიპლომი დაიმსახურა. ირინე იაშვილი კონსერვატორიის პირველივე კურსიდან იყო საოპერო სტუდიის ორკესტრის კონცერტმაისტერი. 1964 წელს სწავლა გააგრძელა მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურაში, მაგრამ არ დაუსრულებია, რადგან გათხოვდა და თბილისში დაბრუნდა. ქალბატონი ირინეს მეუღლე ტარიელ დუგლაძე სიმფონიური და საოპერო ორკესტრების დირიჟორი იყო. ირინე იაშვილი ეწეოდა აქტიურ საკონცერტ-საგასტროლო მოღვაწეობას, როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. სამ დას, მარინეს, ირინეს და ნანას ერთობლივი კონცერტები აქვთ გამართული ნიდერლანებში, პოლონეთში, იუგოსლავიაში, რუსეთში, გერმანიაში, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქალაქებში. ირინეს დაუკრავს ისეთ დირიჟორებთან, როგორებიც იყვნენ: ოდისეი დიმიტრიადი, ვახტანგ ფალიაშვილი, გივი აზმაიფარაშვილი, ტარიელ დუგლაძე, კირილ კონდრაშინი, კურტ მაზური და სხვა. იგი გამოსულა ანსამბლში მევიოლინეებთან: მარინე იაშვილთან, იგორ ოისტრახთან, იგორ პოლიტკოვსკისთან, ბორის გუტნიკოვთან; პიანისტებთან: ნანა დიმიტრიადისთან, ელენა ლივშიცთან, მედეა ალთუნაშვილთან; ვიოლონჩელისტებთან: დანიილ შაფრანთან, მსტისლავ როსტროპოვიჩთან, ნატალია გუტმანთან.
1970 წელს მუსიკოსს მიენიჭა რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტის წოდება. ექვსი წლის განმავლობაში ირინე იაშვილი იყო სოლისტი და კონცერტმაისტერი საქართველოს ფილარმონიის სახელმწიფო კამერული ორკესტრისა, რომლის სამხატვრო ხელმძღვანელები იყვნენ მარინე იაშვილი და მისი მეუღლე, იგორ პოლიტკოვსკი. 1964-1993 წლებში იგი მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის სიმებიანი საკრავების კათედრაზე პედაგოგად, 1992 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1994 წლიდან ირინე იაშვილი მოღვაწეობს საზღვარგარეთ. 1994-2012 წლებში სერბეთში, ქ. ნოვი-სადის ხელოვნების აკადემიის პროფესორი იყო. 2013 წელს ქალბატონმა ირინემ და მისმა ქალიშვილმა, მევიოლინე მანანა დუგლაძემ, მიიღეს მიწვევა თურქეთის ქ. ადანის კონსერვატორიიდან, სადაც ამჟამადაც მუშაობენ. ირინე იაშვილს ხანგრძლივი პედაგოგიური მოღვაწეობის მანძილზე აღზრდილი ჰყავს უამრავი სტუდენტი. მარტო სერბეთში მისი მოწაფეთა რიცხვი 50-ს აღემატება, მათ შორის ბევრმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის წამყვან ორკესტრებში მუშაობენ. ერთ-ერთი მათგანია დღეს მსოფლიოში წარმატებული მევიოლინე რომან სიმოვიჩი. ირინე იაშვილის რეპერტუარი შედგება, როგორც ქართული ისე უცხოური ნაწარმოებებისგან: დ. ჩხეიძე — „კონცერტინო“; ა. შავერზაშვილი — „ფანტაზია ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის“; ა. შავერზაშვილი — საფორტეპიანო ტრიო N3; კონცერტები: ჩაიკოვსკი, ვივალდი, ბრამსი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
მეოთხე ფიტნა
მეოთხე ფიტნა (فتنة, فتن; „გამოცდა“, „განსაცდელი“, „არეულობა“) — სამოქალაქო ომი აბასიანთა სახალიფოში, რომლის აქტიური ფაზა 811-819 წლებში მიმდინარეობდა. კონფლიქტი ხალიფა ჰარუნ არ-რაშიდის გარდაცვალების (809) შემდეგ მის მემკვიდრეებს — ალ-ამინსა და ალ-მამუნს შორის უთანხმოებას მოჰყვა. არ-რაშიდის სიცოცხლეში მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, ალ-ამინი, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ბაღდადის ტახტზე ავიდა, მისი უმცროსი ძმა ალ-მამუნი კი მემკვიდრეობის რიგში მეორე იყო და საგამგებლოდ ხორასანი ჰქონდა. ძმებს შორის მემკვიდრეობის საკითხებზე არსებულმა დავამ კიდევ უფრო გაამძაფრა დიდი ხნის დაძაბულობა სახალიფოს ცენტრსა და ხორასანს, ასევე აბასიანთა სახელმწიფოს არაბულ-სპარსულ არისტოკრატიას შორის. 813 წელს ალ-მამუნის ერთგულმა ჯარმა ხანგრძლივი ალყის შემდეგ ბაღდადი აიღო. ალ-ამინი სიკვდილით დასაჯეს და ხალიფად ალ-მამუნი გამოცხადდა. ამ უკანასკნელის მიერ სახალიფოს ცენტრის ხორასანში გადატანას და შიიტების მხარდაჭერის მოსაპოვებლად თავის მემკვიდრედ მაჰმადის შთამომავლის და ალიდების გვარის წარმომადგენლის — ალი ალ-რიდას დასახელებას 817 წელს ბაღდადური დაჯგუფების აჯანყება და ხალიფად ალ-მამუნის ბიძის, იბრაჰიმ იბნ ალ-მაჰდის დასმა მოჰყვა. 819 წელს ალ-მამუნი იძულებული გახდა ბაღდადში გადასულიყო და ალიდებისთვის მემკვიდრეობის უფლება ჩამოერთმია. მომდევნო წლებში მან მოახერხა საკუთარი ძალაუფლების განმტკიცება, თუმცა არეულობამ ეგვიპტეში 827 წლამდე, ხოლო ადგილობრივმა აჯანყებებმა სხვა პროვინციებში, განსაკუთრებით ხურამიტების მოძრაობამ, 830-იან წლებამდე გასტანა. მეოთხე ფიტნამ კიდევ უფრო გააღრმავა ნაპრალი აბასიანთა სუნიტ მხარდამჭერებსა და შიიტებს შორის და დინასტიის პოზიციებს მნიშვნელოვნად შეურყია საფუძველი.
წინაპირობები
მესამე ფიტნის (744-750) შემდეგ ხელისუფლებაში მოსული აბასიანები საკუთარი ლეგიტიმურობას გამყარებას წინამორბედ ომაიანთა ნაკლოვანებებისგან დეკლარირებული გამიჯვნით ცდილობდნენ. ომაიანურ წარსულთან კავშირის გაწყვეტის და ახალი ერის დასაწყისის ნიშნად დედაქალაქიც კი დამასკიდან ბაღდადში გადაიტანეს. თუმცა სახალიფოში არსებული უთანხმოებების გაღრმავებისთვის ამას ხელი არ შეუშლია. ბაღდადს დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა მსხვილ აღმოსავლურ პროვინცია ხორასანთან, საიდანაც თავის დროზე დაიწყო აბასიანთა ტრიუმფალური აღზევება. შესაბამისად, სახალიფოს სამხედრო და ბიუროკრატიული ელიტაც პრობაღდადურ და პროხორასნულ ფრაქციებად დაიყო. აბასიანებს რთული, არაერთგვაროვანი და წინააღმდეგობებით სავსე ურთიერთობა ჰქონდათ წინამორბედ ფიტნებში დამარცხებულ ალიდებთან და მათ მხარდამჭერ შიიტებთან, რომელთა პოლიტიკურ-საზოგადოებრივი პოზიცია მათი განცალკევებული შიდასარწმუნოებრივი თვითშეგნების საფუძველი გახდა. ხშირი იყო უთანხმოება აბასიანთა სხვადასხვა წარმომადგენელებს შორისაც, რისი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიზეზიც ტახტის მემკვიდრეობის მყარად ჩამოყალიბებული წესების არაარსებობა იყო.
ალ-ამინისა და ალ-მამუნის ომი
ხალიფა ჰარუნ არ-რაშიდმა (მართავდა 786-809) შვილებს შორის შესაძლო დაპირისპირების თავიდან აცილება მემკვიდრეობის განაწილებით სცადა: უფროსი ძე, ალ-ამინი სახალიფოს ტახტის მემკვიდრე უნდა ყოფილიყო, მემკვიდრეობის რიგში მომდევნოები კი მისი ნახევარძმები, ალ-მამუნი და ალ-კასიმი იყვნენ. ამავდროულად, ალ-მამუნს, რომელიც უფროსი ძმისგან განსხვავებით, დედით სპარსული სისხლის იყო და სახალიფოს აღმოსავლეთ პროვინციებთან მეტი კულტურული სიახლოვე ჰქონდა, ხორასნის მმართველობა ებოძა. ამგვარად, ალ-მამუნს მხარდამჭერები ირანელთა შორის უფრო ეგულებოდა, ალ-ამინი კი ძირითადად ეყრდნობოდა ბაღდადურ არისტოკრატიას, რომელთა შორის ხორასნელი არაბების შთამომავლები („აბნა ალ-დავლა“) ჭარბობდნენ და ამ პროვინციის საქმეებში ჩარევის უფლებას იჩემებდნენ. ძმებს შორის ღია კონფლიქტი მას შემდეგ დაიწყო, რაც ჰარუნ არ-რაშიდის გარდაცვალების შემდეგ გახალიფებულმა ალ-ამინმა მისი მრჩევლის, ალ-ფადლ იბნ ალ-რაბის მხარდაჭერით, ხორასანში ალ-მამუნის ავტონომიის შეზღუდვა სცადა, ხოლო 810 წელს ტახტის მემკვიდრედ საკუთარი შვილი გამოაცხადა. ალ-მამუნმა, მისი აღმზრდელის და ვეზირის, წარმოშობით ირანელი ალ-ფადლ იბნ საჰლის შთაგონებით, ხალიფას დაუმორჩილება გამოუცხადა. ალ-ამუნის ჯარები ალი იბნ ისას მეთაურობით ხორასანზე დაიძრნენ, მაგრამ ისინი 811 წლის 3 მაისს რეის ბრძოლაში სასატიკად დაამარცხა ალ-მამუნის ირანელმა სარდალმა, ტაჰირ იბნ ალ-ჰუსეინმა; ალი იბნ ისა ბრძოლაში დაიღუპა. ხორასნელთა მცირერიცხოვანი ლაშქრის მოულოდნელ გამარჯვებას კონფლიქტის შემდგომ მიმდინარეობაზე გადამწყვეტი გავლენა ჰქონდა. ტაჰირმა ალ-მამუნის კიდევ ერთი არმია ჰამადანთან დაამარცხა და წინსვლა განაგრძო. ალ-მამუნმა ერაყში მხარდაჭერა მალევე დაკარგა და მომხრეთა მობილიზება სირიაში სცადა, თუმცა კაისიტებისა და ქელბიტების არაბულ ტომებს შორის ტრადიციული ქიშპობის გამო ამ მცდელობას დიდი წარმატება არ მოჰყოლია.
812 წლის გაზაფხულზე ალ-მამუნის ჯარებმა ტაჰირისა და ჰართამა იბნ აიანის სარდლობით ხუზისტანი და ბასრა დაიკავეს და დაამხეს ადგილობრივ მმართველთა ძველი არაბული საგვარეულო — მუჰალაბიდები, აიღეს ქუფა და ალ-მადაინი, შემდეგ კი ბაღდადისკენ გაემართნენ. ამასობაში, ალ-მამუნს მიემხრო მოსული, ეგვიპტე და ჰიჯაზი; სირიაში, აზერბაიჯანსა და სომხეთში ძალაუფლება ადგილობრივმა არაბმა მმართველებმა იგდეს ხელთ; გაძლიერდა სეპარატისტული განწყობები თბილისის საამიროშიც. 813 წლის 28 სექტემბერს ბაღდადი თითქმის ერთწლიანი ალყის შემდეგ დაეცა. ტყვედ ჩავარდნილი ალ-ამინი ტაჰირმა, ალ-მამუნთან შეუთანხმებლად, სიკვდილით დასაჯა, რამაც აბასიანთა სახელს დიდი ჩრდილი მიაყენა..
ალ-მამუნის საბოლოო გამარჯვება
ალ-მამუნი ხალიფად გამოცხადდა, თუმცა მას თავისი სამყოფელი ხორასანაში — ქალაქი მერვი — არ დაუტოვებია, რაც სახალიფოს ცენტრის ბაღდადიდან გადატანას ნიშნავდა. ახალი ხალიფის კარზე მისი ხორასნელი ვეზირის ალ-ფადლ იბნ საჰლის გავლენა კიდევ უფრო გაიზარდა და ის სახელმწიფო საქმეების ფაქტობრივ გამგებლად იქცა, მისი ძმა ალ-ჰასან იბნ საჰლი კი ერაყის ნაცვლად დაინიშნა. ხორასნელთა ჰეგემონიამ ადგილობრივ არაბებში დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია, რისი გამოყენებაც მაჰმადის შთამომავლებმა — ალიდებმა და მათმა შიიტმა მხარდამჭერებმა სცადეს. 815 წლის იანვარში ქუფაში დაწყებული აჯანყება მთელს ერაყს მოედო და მისი ჩაქრობა ოქტომბრამდე ვერ მოხერხდა. ალიდების გამოსვლები მოხდა ასევე იემენსა და თიჰამაში. ალ-მამუნმა სახალიფოში განხეთქილებების აღმოფხვრა და სუნიტებისა და შიიტების დაპირისპირების მოგვარება მოულოდნელი გადაწყვეტილებით სცადა: 817 წლის მარტში მან ალიდების წარმომადგენელი — ალი ალ-რიდა თავის მემკვიდრედ დაასახელა და მას საკუთარი ქალიშვილი მიათხოვა, ერთობის ნიშნად კი აბასიანთა შავი ალამი მაჰმადის ტომის ტრადიციული მწვანე დროშით შეცვალა.
ხალიფის ამ ნაბიჯმა სასურველი შედეგი ვერ გამოიღო: რადიკალი შიიტების გულის მოსაგებად არასაკმარისი აღმოჩნდა, აბასიანთა ლეგიტიმისტი მხარდამჭერები და სუნიტები კი აღაშფოთა. 817 წლის 17 ივლისს აბასიანთა ოჯახის განდგომილმა წევრებმა და მათმა მხარდამჭერებმა ბაღდადში ახალი ხალიფა, ჰარუნ ალ-რაშიდის უმცროსი ძმა და ალ-მამუნის ბიძა — იბრაჰიმ იბნ ალ-მაჰდი გამოაცხადეს. იბრაჰის ძალაუფლება ცნეს ალ-მამუნის უმცროსმა ძმამ, აბუ იშაყმა (მომავალი ხალიფა ალ-მუთასიმი), ერაყის ძველმა ბიუროკრატიამ და „აბნა ალ-დავლას“ წარმომადგენლებმა, ასევე ეგვიპტის ნაცვალმა აბდ ალ-აზიზ ალ-აზდიმ. ამგვარად, სახალიფოში სამოქალაქო ომმა ახალი ძალით იფეთქა. ერაყის ნაცვალი ალ-ჰასან იბნ საჰლი ვასიტში გამაგრდა, მაგრამ აჯანყების გავრცელების შეჩერება ვერ შეძლო. ამავდროულად, ხორასანში, ვეზირი ალ-ფადლ იბნ საჰლი ცდილობდა ალ-მამუნის თვალში სახალიფოს დასავლეთში მიმდინარე ამბები დაეკნინებინა, თუმცა ალი ალ-რიდამ შეძლო სინამდვილის ხალიფამდე მიტანა. 818 წლის იანვარში ალ-მამუნმა სასწრაფოდ დატოვა მერვი და ბაღდადისკენ ხანგრძლივ მგზავრობას შეუდგა. ხორასანში დარჩენილი ალ-ფადლი თებერვალში შეთქმულებმა მოკლეს, იმავე წლის სექტემბერში კი ბაღდადისკენ მიმავალ გზაზე, ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ, გარდაიცვალა ალი ალ-რიდაც. მაშინვე გაჩნდა ეჭვი, რომ ორივეს სიკვდილში ალ-მამუნის ხელი ერია, რაც ხალიფის პოლიტიკაში მკვეთრ ცვლილებებს ნიშნავდა. ალის საფლავი სანაბადში, რომელსაც მოგვიანებით მეშჰედი (სიტყვასიტყვით, „მოწამეობის ადგილი“) ეწოდა, შიიტი მომლოცველების ერთ-ერთ წმინდა ადგილი გახდა.
მინი|იმამ რეზას (ალი ალ-რიდას) სალოცავი [[მეშჰედი|მეშჰედში (ირანი).]]
ამასობაში, ბაღდადში არეულობა სუფევდა. ალ-მამუნის მეტოქე იბრაჰიმს უკვე თვითონ უხდებოდა აჯანყებებთან, შეთქმულებებთან და განდგომილ მხარდამჭერებთან გამკლავება. ივლისში ის იძულებული გახდა ბაღდადიდან გაქცეულიყო, 819 წლის 17 აგვისტოს კი ქალაქში უბრძოლველად შევიდა ალ-მამუნი. ერაყელი სუნიტების შემორიგების მიზნით მან ალიდები მემკვიდრეობიდან გამორიცხა, აღადგინა აბასიანთა შავი ალამი, მოკლული ვეზირის ძმა ჰასან იბნ საჰლი ნაცვლობიდან გადააყენა და ადრე შერისხული ირანელი სარდალი ტაჰირი კვლავ ხალიფის სამსახურში დააბრუნა და საგამგებლოდ ხორასანი მისცა. სახალიფოს ამ ვრცელ და მნიშვნელოვან პროვინციას მისი შთამომავლები — ტაჰირიდები — მომდევნო ნახევარი საუკუნის მანძილზე ფართო ავტონომიის უფლებით მართავდნენ.
ბაღდადში დამკვიდრების შემდეგ ალ-მამუნი მოლაპარაკებებისა და ძალის დემონსტრირების გზით შეუდგა სხვა განდგომილი პროვინციების შემომტკიცებას. 820-იანი წლების განმავლობაში ხალიფის ჯარმა აბდალაჰ იბნ ტაჰირის სარდლობით ჩრდილოეთ სირიასა და ჯეზირეში გამაგრებული კაისიტები დაიმორჩილა, შემდეგ ეგვიპტეში ორ ძირითად დაჯგუფებას შორის დაპირისპირება ალაგმა და ეს მხარეც ხალიფის ძალაუფლებას დაუქვემდებარა, ხოლო ალექსანდრიიდან იქ დაკვიდრებული ალ-ანდალუსიელი ემიგრანტები კრეტაზე გააძევა. მორჩილება გამოაცხადეს ასევე შიიტმა აჯანყებულებმა იემენში. სხვაგან კონსოლიდირების პროცესი უფრო რთული აღმოჩნდა. ჩრდილოეთ აფრიკაში (იფრიქიია) აღლაბიდების დინასტიამ სახალიფოსგან ფაქტობრივ დამოუკიდებლობას მიაღწია. ჩრდილო-დასავლეთ ირანსა და აზერბაიჯანში ალ-მამუნის სარდალმა ისა იბნ აბი ხალიდმა შეძლო განდგომილი ქალაქების დამორჩილება, მაგრამ ბაბექის წინამძღოლობით მთიანეთში გამაგრებული ხურამიტების დაჯგუფების წინააღმდეგობის დაძლევა ვერ შეძლო. ხურამიტების აჯანყება 830-იან წლებამდე გაგრძელდა. სხვადასხვა მიზეზით პერიოდული გამოსვლები გრძელდებოდა ქვემო ერაყში, ეგვიპტეში, კავკასიაში.
შედეგები
ხანგრძლივმა სამოქალაქო ომმა აბასიანთა სახელმწიფოს საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ წესრიგში მნიშვნელოვანი ცვლილებები გამოიწვია. თანდათან დაკნინდა „აბნის“ წარმომადგენელთა და ძველი არაბული ფეოდალური ოჯახების გავლენა, შესუსტდა აბასიანთა აბსოლუტური ძალაუფლება. სახელმწიფო სისტემა უფრო ინკლუზიური გახდა, სადაც არაბების გარდა სხვა ეროვნების წარმომადგენლებიც, განსაკუთრებით ირანელები, მონაწილეობდნენ. სახალიფოს ადმინისტრაციული ერთეულები უფრო მსხვილ პროვინციებად ჩამოყალიბდნენ, სადაც მემკვიდრეობით მმართველთა ადგილობრივი დინასტიები აღზევდნენ (მაგ., ტაჰირიდები ხორასანში, სამანიდები მავერანაჰრში). ამავდროულად, ალ-მამუნი შეეცადა მისი ირანელი კარისკაცებისა და სარდლების გავლენის საპირწონედ შეექმნა ახალი ელიტარული სამხედრო ძალა: თურქი მონაყოფილების ჯარი მისი ძმის, აბუ იშაქის მეთაურობით და ბიზანტიის საზღვრისპირა არაბული ტომების ლაშქარი ხალიფის ძის, ალ-აბასის სარდლობით. ეს სისტემა უფრო დაიხვეწა აბუ იშაქის (ალ-მუთასიმის) ხალიფობის პერიოდში (833-842) და ხელისუფლების ცენტრალიზების და ბიზანტიელებთან და შიდა ოპონენტებთან ბრძოლის უფრო ეფექტიანი მექანიზმი გახდა. გამარჯვების შემდეგ ალ-მამუნმა აბასიანთა ოფიციალური თეოლოგიური დოქტრინაც და 829 წელს სახელმწიფო რელიგიად მუთაზილიზმი გამოაცხადა, რაც ისლამურ სამყაროში დოქტრინული განსხვავებების მორიგების და სოციალური უთანასწორობის შემცირების მცდელობა იყო.
სქოლიო
კატეგორია:არაბთა სახალიფოს ბრძოლები კატეგორია:სამოქალაქო ომები აზიის ქვეყნებისა და ხალხის მონაწილეობით კატეგორია:810-იანები
გალიოკანტა
გალიოკანტა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-დაროკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 29,705795 კმ². მოსახლეობა — 136 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
მეძმარიაშვილი
საკუთარი სახელი მეძმარიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
პაპუნა ფონიავა
პაპუნა ფონიავა (დ. 10 მარტი, 1994) — ქართველი ფეხბურთელი „დინამო ბათუმის“ ცენტრალური ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
სიმონ მთვარაძე
სიმონ ვასილის ძე მთვარაძე (დ. 1905, საგარეჯო — გ. 24 აპრილი, 1968, თბილისი) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი.
ბიოგრაფია
მკითხველთა მოწონებით სარგებლობდა მწერლის პროზაული ნაწარმოებებიც: მოთხრობები „ამბავი ივრის ხეობაში“, „ფალავანი“, რომანები „ლეკთა სარძლო“, „მძლეთა მძლე“, „ჩაშლილი ქორწილი“ და სხვა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აპრილი კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
Dangerous – The Short Films
Dangerous: The Short Films — მაიკლ ჯექსონის ალბომის Dangerous სიმღერების თანმხლები მუსიკალური ვიდეოების კრებული. იგი გამოვიდა VHS, ლაზერული დისკის და ორმაგი Video CD-ის (მხოლოდ აზია) ფორმატებში, 1993 წელს. DVD-ზე გამოიცა 2001 წელს. 2008 წელს ალბომის Dangerous ახალ გამოცემაში შეტანილი იქნა დამატებითი დისკის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის ვიდეო ალბომები კატეგორია:მუსიკალური ვიდეოების კომპილაციური ალბომები
ზეინაბ ბოცვაძის ქუჩა
ზეინაბ ბოცვაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერე) მისასვლელი ძმები კაკაბაძეების ქუჩიდან. წარმოიქმნა XIX საუკუნის ბოლოს. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც ადლერის შესახვევი. XX საუკუნის 70-იანი წლებიდან ქუჩაა. 1995 წელს ზეინაბ ბოცვაძის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ბოცვაძე
ლეონიდების დინასტია
ლეონიდების დინასტია ან თრაკიული დინასტია — ბიზანტიის იმპერატორების დინასტია, მეფობდნენ 457-518 წლებში. დინასტიის წარმომადგენლები ასევე მართავდნენ დასავლეთ რომის იმპერიის სხვადასხვა ნაწილს 474-480 წლებში. დინასტიის დამაარსებელია ლეონ I, რომელიც ხელისუფლებაში გავლენიანი მხედართმთავრების ხელშეწყობით მოვიდა. დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო ანასტასიოს I, რომელიც შვილების გარეშე გარდაიცვალა და არც მემკვიდრე დაუსახელებია, რის გამოც დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიის დინასტიები კატეგორია:დინასტიები
თელეთის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია
თელეთის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ბადიაურის ზემოთ (ჩრდილოეთით), სამიოდე კილომეტრზე, თელეთის გორაზე.
ეკლესია დარბაზულია (5,6X4,9 მეტრზე). შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს, აღმოსავლეთით კი ნახევარწრიული აფსიდი, რომელშიც გაჭრილია მცირე ზომის, თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა. ქვემოთ კი — ოთხწახნაგა ტრაპეზი, რომელიც კედელზეა მიყრდნობილი. დარბაზი კვადრატულია (3,1X3,1 მეტრზე), გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით.
XXI საუკუნის დასაწყისში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია თვითნებურად, სპეციალისტებთან შეთანხმების გარეშე გაარემონტა. რომლის დროსაც კედლები შიგნით გაჯით, ხოლო გარედან ცემენტისა და ქვიშის ხსნარით შელესა. ამის გამო ძეგლს ისტორიული ღირებულება დაეკარგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რომან კვაჭაძე
რომან კვაჭაძე (დ. 1 ივლისი, 1941) — ქართველი პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები რ
გენადი კვაჭანტირაძე
გენადი (გელა) კვაჭანტირაძე (დ. 7 ივლისი, 1956, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი, ხოლო 2001 წელს ამავე უნივერსიტეტის საერთაშორისო ბიზნესის ფაკულტეტი სპეციალობით ბიზნეს-იურისტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი არტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კარმირ-ბლური
thumb|right|280px|[[ურარტუ|ურარტუული დასახლების ნანგრევები კარმირ-ბლურში]] კარმირ-ბლური (Կարմիր Բլուր — „წითელი ბორცვი“) — ბორცვი, მდებარეობს სომხეთში, ერევნის დასავლეთით, მდინარე რაზდანის მარცხენა ნაპირზე. კარმირ-ბლურის ბორცვზე აღმოჩენილია უძველესი ურარტუული ნამოსახლარი ქალაქი-ციხესიმაგრე თეიშებაინი.
კარმირ-ბლურმა არქეოლოგების ყურადღება მიიპყრო 1936 წელს, როდესაც გეოლოგმა ა. დემეხინმა ბორცვზე აღმოაჩინა ქვა ლურსმული წარწერებით. ჩატარებული დაზვერვითი არქეოლოგიური გათხრების შედეგად გამოვლინდა უძველესი დასახლების კვალი. 1939 წლიდან კარმირ-ბლური გახდა სისტემატიური არქეოლოგიური გათხრების ობიექტი.
ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებში კარმირ-ბლურზე მდებარეობდა თეიშებაინი, ხოლო ძვ. წ. XIII-VIII საუკუნეებში ენეოლითისა და ადრე ბრინჯაოს დროინდელი ურარტუმდელი მოსახლეობა. აღნიშნული დასახლება დაიწვა და განადგურდა, სავარაუდოდ, არგიშთი I-ის დროს, ურარტუს ამიერკავკასიაში ექსპანსიის პერიოდში. ამის შემდეგ ერთი საუკუნე დასახლება მიტოვებული იყო, სანამ ურარტუს მეფე რუსა II-მ არ ააგო ბორცვზე ურარტული ქალაქი-ციხესიმაგრე.
ძვ. წ. VI საუკუნეში ციხესიმაგრე დაიპყრეს და გადაწვეს, სავარაუდოდ, სკვითებმა. ხანძრის შემდგომ გაწითლებული აგური, სავარაუდოდ, გახდა ბორცვის სახელწოდების წარმოქმნის მიზეზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ურარტუ კატეგორია:სომხეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ქირლარი
ქირლარი (Qırlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ზარგავა (ყუბის რაიონი)
ზარგავა (Zərqava) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1313 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ხურითა
სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გალიური
გალიური  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის რიბერა-ალტა-დელ-ებროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 41,70903 კმ². მოსახლეობა — 2566 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
დაღლი (ზაქათალა)
დაღლი (Dağlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,   ზაქათალის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,770  კაცი.
ქრისტინე შარაშიძე
ქრისტინე (ჩიტო) შარაშიძე (დ. დეკემბერი, 1889, ბახვი — გ. 10 ნოემბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, პირველი ქართველი ქალი ლექტორი.
ცხოვრების ადრეული წლები
ქრისტინე დაიბადა პედაგოგების, გიგო შარაშიძისა და ნინო ქიქოძის ოჯახში. ქრისტინე შარაშიძის მშობლები სოფელ ბახვში ეწეოდნენ ფართო საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. ბახვის სკოლაში მათი საქმიანობის შედეგად ბახვის სკოლა ამიერკავკასიაში ერთ-ერთი საუკეთესო იყო. ქრისტინემ ოთხი წლისამ ისწავლა კითხვა. დაწყებითი განათლება ბახვის სკოლაში მიიღო.
1899 წლიდან სწავლა გააგრძელა ქუთაისის წმ. ნინოს სახელობის გიმნაზიაში, III კლასში. 1904 წელს გამოვიდა პოლიტიკურ ასპარეზზე. 15 წლის გოგონა არალეგალური სასწავლო წრის - მიწისქვეშა ჯგუფის ორგანიზატორი იყო. ამ წრის წევრებმა რამდენიმეჯერ გამართეს ქუთაისელ მოსწავლეთა ფართომასშტაბიანი დემონსტრაცია, რომელიც მეფის აბსოლუტური ძალაუფლების წინააღმდეგ იყო მიმართული. შარაშიძე მონაწილეობდა აკრძალული ლიტერატურისა და ხელნაწერი გაზეთების გავრცელებაში, რაც საბოლოოდ სკოლიდან გარიცხვის ფასად დაუჯდა. დედის დაჟინებული მოთხოვნით ერთი წლის შემდეგ ჩააბარა დამამთავრებელი გამოცდები ქუთაისის ვაჟთა კლასიკურ გიმნაზიაში.
1905 წელს შარაშიძეების ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში. ქრისტინე და მისი და-ძმები აქტიურად ჩაებნენ 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში. ქრისტინე გახდა რსდმპ წევრი. რევოლუციის მიმდინარეობისას აქტიურად მონაწილეობდა გამოსვლებში, ამზადებდა საგაზეთო პუბლიკაციებს „მოგზაურსა“ და „სხივში“, 1905 წლის ნოემბერში სომეხ-თათართა შეტაკების განმუხტვისას მსახურობდა მედდად თბილისის ქუჩებში.
1906 წელს შარაშიძეების ოჯახი ჭიათურაში გადავიდა საცხოვრებლად. ქრისტინე შარაშიძე ჯერ კერძოდ ამეცადინებდა მოსწავლეებს, 1907 წლიდან კი ასწავლიდა ქუთაისში, მარიამ ყაუხჩიშვილის კერძო გიმნაზიაში. 1910-1911 წლებში იყო ქუთაისის სახალხო უნივერსიტეტის გამგეობის წევრი. ამავე უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს ქართულ ლიტერატურაში თემებზე ქართველი ქალის სახე ქართულ ლიტერატურაში, ნ. ბარათაშვილი, ეგნატე ნინოშვილი და სხვა.
1915 წელს საცხოვრებლად გადავიდა თბილისში, ჩაირიცხა ქალთა უმაღლესი კურსების საისტორიო დარგზე, პარალელურად ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1917 წლიდან 1921 წლამდე იყო საბავშვო ჟურნალ „ჯეჯილის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 1917 წელს არჩეულ იქნა წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრად, 1918 წელს სათანადო თანხის შეწირვის შემდეგ გახდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამფუძნებელი კომიტეტის წევრი.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
1919 წელს არჩეულ იქნა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში როგორც სოციალ- დემოკრატიული პარტიის წევრი. შარაშიძემ კრების პრეზიდიუმის წევრისა და მდივნის თანამდებობა დაიკავა, იყო განათლების კომისიის წევრი. როგორც კომისიის წევრმა, მოიარა ქიზიყის სკოლები და წარადგინა ანგარიში მათი მდგომარეობის შესახებ. პარლამენტის წევრობისას აქცენტს უმთავრესად სახალხო ჯანმრთელობის კანონმდებლობასა და განათლების ხელმისაწვდომობის პრობლემებზე სვამდა. 1920 წელს გამოვიდა მისი ნარკვევი „მებრძოლი ფიქრის პოეტი ნ. ბარათაშვილი“. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო წევრი ქალთა კომიტეტისა, რომელიც მიზნად ისახავდა პოლიტპატიმართა ოჯახების დახმარებას. პირველად დააპატიმრეს 1921 წლის აგვისტოში ოზურგეთში. 1922 წლის 25 თებერვალს, ქვეყნის გასაბჭოების წლის თავის გამო გამართულ საყოველთაო ზეიმის ფონზე, მისი თაოსნობითა და მისივე მოსწავლეების მონაწილეობით, თბილისის მეათე პედაგოგიური ტექნიკუმი პროტესტის ნიშნად გაიფიცა. ამის გამო დააპატიმრეს. დაკითხვაზე განაცხადა:
1922 წლის 23 მარტს მიესაჯა ექვსი თვით დაპატიმრება, წინასწარი პატიმრობის ვადის ჩაუთვლელად, მოათავსეს მეტეხის ციხეში. 1922 წლის 6 მაისს გაათავისუფლეს ძმის, შალვა შარაშიძის თავდებობით ავადმყოფობის გამო. ამის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკურ მოღვაწეობას. 1924-1925 წლებში იყო მასწავლებელთა სახლის ქართული ენის კაბინეტის გამგე. რეპრესიებში მოყვა მისი ოჯახი, ორჯერ დააპატიმრეს მისი მამა, გიგო შარაშიძე, რომელიც 1932 წელს გარდაიცვალა. 1924 წლის სექტემბერში დააპატიმრეს მისი ძმა შალვა შარაშიძე, რომელიც 1934 წელს გარდაიცვალა. ამის შემდეგ თამარ და ქრისტინე შარაშიძეებმა დედა, ნინო ქიქოძე, თბილისში გადაიყვანეს. 1935 წელს უცხოეთში გარდაიცვალა მისი კიდევ ერთი ძმა, დავით შარაშიძე. 1922 წელს დააპატიმრეს მისი სიძე ნიკოლოზ ქარცივაძე, რომელიც ხელმეორედ დააპატიმრეს და დახვრიტეს 1937 წელს, ხოლო და თამარ შარაშიძე შუა აზიაში გადაასახლეს.