cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იუჯინ ო’ნილი
ადრეული ცხოვრება
ო’ნილი ირლანდიური წარმოშობის ოჯახში დაიბადა. მისი მამა, ჯეიმზ ო’ნილი მსახიობი იყო, რის გამოც იუჯინმა ადრეული ბავშვობის წლები სასტუმროს ნომრებში, მატარებლებსა და კულისებში გაატარა. ო’ნილის ორივე მშობელი დამოკიდებულებას ებრძოდა: მამა ალკოჰოლიზმს, ხოლო დედა ნარკომანიას. ისინი მუდმივად თეატრალურ ტურნეებზე იმყოფებოდნენ და შვილისთვის ვერ იცლიდნენ, ამიტომ 1895 წელს ო’ნილი განათლების მისაღებად წმინდა ალოიზის ვაჟთა აკადემიაში, კათოლიკურ სკოლა-ინტერნატში გაგზავნეს. ო’ნილების ოჯახი ზაფხულობით კონექტიკუტის შტატის ქალაქ ახალ ლონდონში, მონტე კრისტოს საზაფხულო კოტეჯში იკრიბებოდა. იუჯინი ერთი წელი პრინსტონის უნივერსიტეტში სწავლობდა, საიდანაც იგი გარიცხეს, რის მიზეზადაც სხვადასხვა ვერსიები სახელდება. ყველაზე სარწმუნო ვერსიის მიხედვით, ო’ნილმა ლუდის ბოთლი ესროლა პროფესორ ვუდროუ უილსონის ფანჯარას, რომელიც მომავალი აშშ-ის პრეზიდენტი გახლდათ.
ო’ნილი რამდენიმე წელი მეზღვაურად მუშაობდა, რა დროის მანძლზეც იგი დეპრესიითა და ალკოჰოლიზმით იტანჯებოდა. მიუხედავად ამისა, ო’ნილს ძლიერ უყვარდა ზღვა და ამ თემას ხშირად იყენებდა თავის პიესებში, რომელთა უმრავლესობაშიც მოქმედება სამგზავრო გემებზე ხდება. იუჯინი საზღვაო ტრანსპორტზე მომუშავეთა გაერთიანებას შეუერთდა, რომლებიც მუშათა კლასისთვის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისთვის იბრძოდნენ. თეატრში მუშაობის დაწყების შემდეგ, ო’ნილს მალევე უფროსი ძმა და მშობლები გარდაეცვალნენ.
კარიერა
1910-იან წლებში ო’ნილის სალიტერატურო საასპარეზო სივრცეს მანჰეტენის რაიონის გრინვიჩის კვარტალი მოიცავდა, სადაც გაიცნო და დაუმეგობრდა ამერიკის კომუნისტური მუშათა პარტიის დამფუძნებელს, ჯონ რიდს, რომლის ცოლთანაც, ლუიზა ბრაიანტთან ხანმოკლე რომანი გააბა. 1981 წელს ჯონ რიდის შესაღებ ფილმი გადაიღეს, სადაც ო’ნილის როლს ჯეკ ნიკოლსონი, ხოლო ლუიზა ბრაიანტის როლს დაიან კიტონი თამაშობს.
1912 წელს ო’ნილი რამდენიმე თვე მუშაობდა გაზეთში „New London Telegraph“, სადაც რეპორტაჟებს წერდა და ლექსებს აქვეყნებდა.
1912-1913 წლებში სანატორიუმში ტუბერკულოზის მკურნალობის შემდეგ, იუჯინმა გადაწყვიტა მთელი თავისი დრო პიესების წერისთვის დაეთმო (მოვლენები, რომლებმაც მას სანატორიუმში მკურნალობა აიძულა, აღწერილია მის პიესაში „გრძელი დღის მოგზაურობა ღამისკენ“). 1914 წელს იუჯინმა ჰარვარდის უნივერსიტეტის დრამის ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ შეწყვიტა.
კოროსტენის რაიონი
კოროსტენის რაიონი (Коростенський район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 1 764 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 27 599 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 16 კაცს კმ²-ზე. კოროსტენის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კოროსტენი.
იუჯინ ო’ნილი
კარიერა
ერთ-ერთ ადრეულ ერთაქტიან პიესაში „ქსელი“ ო’ნილი მსუბუქი ყოფაქცევის ქალთა ცხოვრებას აღწერს, რა თემაზეც მას სულ 14 პიესა აქვს დაწერილი. იმ პერიოდის ამერიკაში, „ქსელი“ იყო მსგავს თემაზე შექმნილი პირველი პიესა, რომელმაც მაყურებლის აღიარება მოიპოვა.
კოროსტენის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
იუჯინ ო’ნილი
კარიერა
ფართო აღიარება მოიპოვა ო’ნილის პიესამ „ჰორიზონტს მიღმა“, რომლის პრემიერაც 1920 წელს  ბროდვეიზე შედგა. პიესამ, რომელმაც კრიტიკოსები ტრაგიკული რეალიზმით მოხიბლა, იუჯინს პულიცერის პრემია მოუტანა. ამ ჯილდოს მფლობელი დრამატურგი სულ ოთხჯერ გახდა, მათ შორის პიესებისთვის „გრძელი დღის მოგზაურობა ღამისკენ“ და „ანა ქრისტი“.
ასევე 1920 წელს დაიდგა „იმპერატორი ჯონსი“, რომელიც იმ პერიოდის ყველაზე აქტუალურ თემას, აშშ-ს მიერ ჰაიტის ოკუპაციას შეეხებოდა.
პოპულარობით სარგებლოს ო’ნილის ერთადერთი კომედიური ჟანრის პიესა „უდაბნო“, რომლის საშუალებითაც დრამატურგი მისთვის სასურველ ბავშვობას აღწერს.
1920-1943 წლებში ო’ნილის რეპუტაცია როგორც ამერიკაში, ისე საზღვარგარეთ მუდმივად იზრდებოდა. მისი პიესები მსოფლიოს მასშტაბით ყველაზე ხშირად თარგმნადი და დადგმადი გახდა.
ოჯახური ცხოვრება
1909-1912 წლებში იუჯინი ქორწინებაში იმყოფებოდა კეთლის ჯენკინსთან, რა პერიოდშიც წყვილს ერთი შვილი, იუჯინ ო’ნილი უმცროსი შეეძინა. 1917 წელს ო’ნილი ცნობილ მწერალს, აგნეს ბოულტონს შეხვდა, რომელიც 1918 წელს ცოლად შეირთო. დაქორწინების შემდეგ წყვილი ნიუ ჯერსის შტატში, პოინტ პლეზში ცხოვრობდა, მომდევნო წლებში კი - კონექტიკუტსა და ბერმუდის კუნძულებზე. მათ ორი შვილი, შეინი და უნა შეეძინათ. აგნეს ბოულტონი იუჯინთან ქორწინების წლებს თავის მემუარულ ნაწარმოებში „გრძელი ამბის ნაწილი“ აღწერს, რომელიც 1958 წელს გამოსცა. წყვილი ერთმანეთს 1929 წელს დაშორდა, მას შემდეგ, რაც ო’ნილმა ოჯახი მსახიობი შარლოტა მონტერეის გამო მიატოვა. განქორწინებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ იუჯინმა შარლოტა ცოლად მოიყვანა. ახალდაქორწინებული წყვილი საცხოვრებლად საფრანგეთში გადავიდა. 1930-იან წლებში ისინი აშშ-ში დაბრუნდნენ და ჯორჯიის შტატში ცხოვრობდნენ. 1937 წელს იუჯინი კალიფორნიაში გადავიდა, სადაც 1944 წლამდე ცხოვრობდა. 1943 წელს იუჯინის ქალიშვილი, უნა ო’ნილი ცოლად ჩარლი ჩაპლინს გაჰყვა, რა დროსაც ცნობილი მსახიობი 54, ხოლო გოგონა 18 წლის იყო. მათი ქორწინების გამო, იუჯინმა უარი თქვა, უნა საკუთარ შვილად ეცნო და მას შემდეგ არც ერთხელ არ შეხვედრია მას.
დრამატურგს ახლო ურთიერთობა არც თავის ვაჟებთან ჰქონია. მისსი პირველი შვილი, იუჯინი, რომელიც უნივერსიტეტში ასწავლიდა, მამის მსგავსად ალკოჰოლიზმით იტანჯებოდა. მან 40 წლის ასაკში თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე. მეორე ვაჟი, შეინი ჰეროინზე იყო დამოკიდებული. იგი ცოლთან ერთად ბერმუდის კუნძულებზე ცხოვრობდა და ავეჯს ყიდდა. შეინი მისი დის მსგავსად, უარყოფილი აღმოჩნდა მამის მიერ, მას შემდეგ რაც იგი ფანჯრიდან გადახტა და თავი მოიკლა.
სიკვდილი
სიცოცხლის ბოლო წლებში დრამატურგს პარკინსონის დაავადება გამოუვლინდა, რის გამოც იგი მუშაობას ვეღარ ახერხებდა.
65 წლის იუჯინ ო’ნილი ბოსტონში, სასტუმრო შერატონის 401-ე ნომერში 1953 წლის 27 ნოემბერს პნევმონიით გარდაიცვალა. მისი უკანასკნელი სიტყვები იყო: „ვიცოდი, რომ სასტუმროს ნომერში დაბადებულს სიკვდილიც აქ მეწერა.“
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ექსპრესიონისტი დრამატურგები კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:პულიცერის პრემიის გამარჯვებულები დრამისთვის კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები კატეგორია:ნიუ-იორკელი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
მუკუზნის ეკლესია
ტერმინი მუკუზნის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხუაინანი
ხუაინანი  — ქალაქი-პრეფექტურა ჩინეთში. მდებარეობს ანხოის პროვიცნციაში.
ნეფრონი
მინი| ნეფრონი (νεφρός — თირკმელი) — თირკმლის მილაკი, ხერხემლიანების თირკმლის მთავარი სტრუქტურულ-ფუნქციური ერთეული. ნეფრონი თხელკედლიანი, მეტ-ნაკლებად დაკლაკნილი მილაკია, რომლის ცალკეული უბნები სპეციალიზებულია შარდის წარმოქმნის სხვადასხვა პროცესის შესასრულებლად. ნეფრონი დაკავშირებულია სისხლის კაპილარების გორგალთან თხელი ჯამისებრი გამონაზარდებით (ე. წ. ბოუმენის კაფსულა) და ქმნის მალპიგის სხეულაკს, რომელშიც ხდება პირველადი შარდის ფილტრაცია.
ნეფრონი შედგება კაპილარული მარყუჟების გორგლისგან, რომელიც მდებარეობს შუმლიანსკ-ბაუმენის კაფსულაში, მომტან და წამღებ არტერიოლებს შორის; პროქსიმალური მილაკისგან; ჰენლის მარყუჟისგან; შემკრებ მილაკში ჩამავალი დისტალური მილაკისგან. შემკრები მილაკი ასრულებს მილაკების სისტემას და მორფოლოგიურად აღარ მიეკუთვნება ნეფრონს. გორგლის მომტან და წამღებ არტერიოლებს შორის განლაგებულია იუქსტაგლომერული კომპლექსი, მათ შორის უჯრედები, რომლებიც ახდენენ რენინის სეკრეციას - პროტეინაზების ქვეკლასის ფერმენტი, რომელიც მონაწილეობს (ასრულებს კატალიზატორის ფუნქციას) ანგიოტენზინოგენის ანგიოტენზინში გარდაქმნის პროცესში. თითოეული თირკმელი შეიცავს 1-1,2 მლნ. ნეფრონს, რომელთა დაახლოებით 85% განლაგებულია ქერქოვან შრეში, ხოლო 15% - ქერქოვანი და ტვინოვანი შრეების საზღვარზე. იუქსტაგლომერული ნეფრონები უშუალო მონაწილეობას იღებენ შარდის ოსმოსური კონცეტრაციის შექმნის პროცესებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თირკმელი კატეგორია:სტრუქტურულ-ფუნქციური ერთეულები
ხუაინანი
სქოლიო
კატეგორია:ანხოის ქალაქები
სოფიის უნივერსიტეტი
სოფიის წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელის სახელობის უნივერსიტეტი ან, უბრალოდ, სოფიის უნივერსიტეტი (Софийският университет „Св. Климент Охридски“; 1944-1989 წლებში სოფიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) — ბულგარეთის უძველესი უმაღლესი სასწავლებელი. დაარსდა 1888 წლის 1 ოქტომბერს. უნივერსიტეტის შენობა აშენდა 1924-1934 წლებში ძმების, ევლოგი და ხრისტო გეორგიევების ფინანსური მხარდაჭერით, რომელთა ქანდაკებებიც ახლა მის ფასადზეა გამოსახული. შენობის ფართობი შეადგენს 18 624 მ²-ს და ჯამში, 324 უძრავ ქონებას ფლობს.
უნივერსიტეტს გააჩნია 16 ფაკულტეტი და სამი დეპარტამენტი, სადაც განათლებას იღებს 21 000 სტუდენტზე მეტი. გარდა ამისა, მის განკარგულებაშია საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკა, გამომცემლობა, კომპიუტერული და სპორტული ცენტრები და რამდენიმე სხვა სტრუქტურა. ამჟამად, უნივერსიტეტის რექტორია ანასტას გერჯიკოვი.
სოფიის უნივერსიტეტი მუდმივად იკავებს ბულგარეთის საუკეთესო უნივერსიტეტის სტატუსს ეროვნული თუ საერთაშორისო რეიტინგებით და QS მსოფლიო უნივერსიტეტის რეიტინგით, ყოველთვის შედის მსოფლიოს უნივერსიტეტების საუკეთესო 4 პროცენტში.
ისტორია
უნივერსიტეტი დაარსდა 1888 წლის 1 ოქტომბერს, ბულგარეთის გათავისუფლებიდან 10 წლის შემდეგ, რათა ემოქმედა, როგორც ბულგარეთის პირველ უმაღლესი განათლების ინსტიტუტს. თავდაპირველად, მას 4 რეგულარული და 3 დამატებითი ლექტორი და 49 სტუდენტი ჰყავდა. იგი დაარსდა, როგორც უმაღლესი პედაგოგიური კურსი. რამდენიმე თვის შემდეგ გახდა უმაღლესი სკოლა, ხოლო 1904 წელს — უნივერსიტეტი. პირველი რექტორი იყო ბულგარელი ენათმეცნიერი ალექსანდრე ტეოდოროვ-ბალანი.
უნივერსიტეტის არსებობის პირველ წლებში მას მხოლოდ სამი ფაკულტეტი ჰქონდა: ისტორიისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1888 წლიდან), მათემატიკისა და ფიზიკის ფაკულტეტი (1889 წლიდან) და სამართლის ფაკულტეტი (1892 წლიდან). ისწავლებოდა ისტორია, გეოგრაფია, სლავური ენები, ფილოსოფია და პედაგოგიკა, მათემატიკა და ფიზიკა, ქიმია, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები და სამართალი. უნივერსიტეტმა პირველი ქალი სტუდენტი 1901 წელს მიიღო, ხოლო მომდევნო წელს, 25 ნოემბერი (ახალი სტილით 8 დეკემბერი), წმინდა კლიმენტ ოჰრიდელის ხსენების დღე, უნივერსიტეტის ოფიციალურ უქმედ გამოცხადდა.
1907 წელს, როდესაც პრინცმა ფერდინანდმა ივან ვაზოვის ეროვნული თეატრი გახსნა, იგი აბუჩად აიგდეს სოფიის უნივერსიტეტის სტუდენტებმა, რის გამოც უნივერსიტეტი 6 თვით დახურეს და ყველა ლექტორი გააგდეს. 1908 წელს ალექსანდრე მალინოვის მეთაურობით ახალი მთავრობის მიერ ძალაუფლების ხელში აღებამდე, კრიზისი არ გადაჭრილა.
ბალკანეთის ომების დასაწყისისათვის, უნივერსიტეტში ფიქსირდებოდა 1 379 სტუდენტი (725 კაცი და 654 ქალი). 1917 წელს დაარსდა მეოთხე, მედიცინის ფაკულტეტი, 1921 წელს — მეხუთე, აგრონომიის ფაკულტეტი, 1923 წელს უნივერსიტეტს დაემატა ვეტერინარული მედიცინისა და თეოლოგიის ფაკულტეტები. 1922-1923 წლებში უნივერსიტეტს ჰქონდა 111 კათედრა და ჰყავდა 205 ლექტორი და 2 388 სტუდენტი, რომელთაგან 1 702 კაცი, 686 კი ქალი იყო.
1924 წლის 30 ივნისს საფუძველი ჩაეყარა უნივერსიტეტის ახალი შენობის მშენებლობას, რასაც ფინანსური სახსრებით უზრუნველყოფდნენ ძმები ევლოგი და ხრისტო გეორგიევები. რექტორატი აიგო ფრანგი არქიტექტორის, ანრი ბრენკონის თავდაპირველი გეგმის მიხედვით, რომელმაც 1907 წელს საგანგებოდ ამისთვის გამართულ კონკურსში გაიმარჯვა. გეგმა განავითარა ნიკოლა ლაზაროვმა და შეასწორა იორდან მილანოვმა, რომელიც, აგრეთვე, მშენებლობასაც ხელმძღვანელობდა, თუმცა ოფიციალურ გახსნამდე (1934 წლის 16 დეკემბერი) გარდაიცვალა.
1929 წლის 27 ოქტომბერს, ვასილი ცანკოვმა უნივერსიტეტის ისტორიაში პირველად დაიცვა სადოქტორო ნაშრომი. მომდევნო წლის 1 ივლისს ალექსანდრე სპასოვმა ქიმიაში დაიცვა სადოქტორო. 1930-1931 წლებში უნივერსიტეტს კიდევ ოთხი დოქტორი დაემატა.
1944 წლის 9 სექტემბრის პოლიტიკური ცვლილებებისა და ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ, ქვეყნის საუნივერსიტეტო სისტემაში რადიკალური ცვლილებები განხორციელდა. 1944-45 წლებში უნივერსიტეტში სწავლობდა 13 627 სტუდენტი, რომელთაც ასწავლიდა 182 პროფესორი და ლექტორი და 286 თანაშემწე. კომუნისტი პროფესორები უნივერსიტეტის მმართველობის სისტემაში დააწინაურეს, ხოლო სხვები ვინც მათ შეხედულებებს არ იზიარებდნენ, გაათავისუფლეს. დაარსდა სპეციალური, პარტიასთან დაკავშირებული კათედრები და უნივერსიტეტი საბჭოთა მოდელის მიხედვით შეიზღუდა. 1947 წელს დაარსდა სამი ახალი ფაკულტეტი: მეტყევეობის, ზოოტექნოლოგიებისა და ეკონომიკის და განხორციელდა მნიშვნელოვანი ცვლილებები, რომელთა ფარგლებშიც, მომდევნო წლებში მრავალი დეპარტამენტი ცალკე ინსტიტუტად ჩამოყალიბდა.
ანტარქტიდაში, ალექსანდრე I-ის მიწაზე არსებობს სოფიის უნივერსიტეტის მთები, რომელთაც ეს სახელი 1988 წელს უნივერსიტეტის ასი წლისთავის იუბილესთან დაკავშირებით ეწოდათ და ანტარქტიდის კვლევის საქმეში უნივერსიტეტის წვლილის დაფასებას წარმოადგენდა.
ფაკულტეტები
სოფიის უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს 16 ფაკულტეტი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოფიის უნივერსიტეტი
მუგანლი
მუგანლი (Muganly) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
სვიმონ V
სვიმონ V, სვიმეონ V — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1547-1548 წლებში.
1548 წლით დათარიღებული საბუთის თანახმად, ლევან კახთა მეფეს თავისი ასულის, ელენეს, ქორწინების გამო (ელენე ბაგრატ მუხრანბატონის ძის – ერეკლეს მეუღლე იყო), კათოლიკოსი სვიმონი საკანონოს ახდევინებს – ოცდაათ კომლ გლეხსა და სამეფო გადასახადებისაგან (საყაენო, საური, ლაშქარ-ნადირობა, საბალახე, პური, ღვინო და ა. შ.) ათავისუფლებს გარეჯის უდაბნოების მამულებს.
N-Gage QD
N-Gage QD — სმარტფონი და მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, N-Gage-ის განახლებული და შემცირებული ვერსია, შექმნილი და გამოცემული ფინური კომპანია Nokia-ს მიერ. დაანონსდა 2004 წლის 14 აპრილს, ხოლო გამოვიდა 2004 წლის მაისში.
კონსოლმა ვერ შეძლო Nintendo-ს Game Boy Advance-ისთვის კონკურენციის გაწევა და ფართო მასების ყურადღების მიპყრობა. იგი მიჩნეულია კომერციულ ჩავარდნად — საერთო ჯამში გაიყიდა 2 მილიონი ასლის ოდენობით.
2005 წლის ნოემბერში Nokia-მ შეწყვიტა კონსოლის წარმოება. მოგვიანებით Nokia-მ N-Cage-ის სათამაშო აღჭურვილობა დანერგა 60 სერიის სმარტფონებში, რომელიც 2007 წელს დაანონსდა როგორც N-Gage პლატფორმა ან „N-Gage 2.0“.
სქოლიო
კატეგორია:2004 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:ARM-ზე დაფუძნებული კონსოლები კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Nokia-ს მობილური ტელეფონები კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:სმარტფონები კატეგორია:2004 წელი ვიდეო თამაშებში
IV ათასწლეული
IV ათასწლეული — დროის მონაკვეთი ჩვენი წელთაღრიცხვის 3001 წლის 1 იანვრიდან ჩვენი წელთაღრიცხვის 4000 წლის 31 დეკემბრამდე.
აღმოჩენები, გამოგონებები
კატეგორია:IV ათასწლეული -999
ბატაისკის სამების ეკლესია
ბატაისკის სამების ეკლესია (Церковь Троицы Живоначальной) — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ბატაისკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 2013 წელს.
ეკლესიის მისამართი: 346880, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ბატაისკი, ანდრია პირველწოდებულის მოედანი № 1.
ისტორია
1854 წელს ბატაისკში ააგეს ოდიგიტრიის ხატის სახელობის ტაძარი, რომელიც თავისი მასშტაბებით არ ჩამორჩებოდა როსტოვის თანამედროვე საკათედრო ტაძარს. ეკლესიის მიმდებარედ განთავსებული იყო ორი სკოლა, სატრაპეზო. 1937 წელს ეკლესია დაანგრიეს. ომამდე ეკლესიის შენობა გამოიყენებოდა ციხედ. მეორე მსოფლიო ომის წლებში, როდესაც ბატაისკი გერმანელებმა დაიპყრეს, ეკლესიას გარს შემოარტყეს მავთულხლართები და გამოიყენებოდა სამხედრო ტყვეებისათვის.
ომის დასრულების შემდეგ ეკლესიის ფუნდამენტზე ააშენეს ლიცეუმი, ახლოს კი - კინოთეატრი, ხოლო 1980-იანი წლების ბოლოს, როდესაც სსრკ-ში დაიწყო გარდაქმნა, ყოფილი ეკლესიის ადგილზე გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი ეკლესია. ბატაისკის მოსახლეობამ მიმართა ქალაქის ხელმძღვანელობას თხოვნით დაეთმო მრევლისთვის კინოთეატრი. მრევლმა მიიღო კიდეც კონოთეატრის შენობა და იგი გადააკეთეს ეკლესიად. 1991 წელს დაიწყო ეკლესიის აღორძინება და აკურთხეს წმინდა სამების სახელზე, ხოლო მისი ერთ-ერთი საკურთხეველი ოდიგიტრიის სახელზე.
წმინდა სამების ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2000 წელს. 2003 წელს დაადგეს ორი გუმბათი ჯვრებით, ხოლო მის წინ მოედანზე დადგეს ანდრია პირველწოდებულის ძეგლი, რომლის გახსნა და კურთხევა შედგა 2003 წლის 27 სექტემბერს.
2006 წელს ეკლესიის მშენებლობის პარალელურად დაიწყო სკოლის ახალი შენობის აშენებაც. საბოლოოდ ეკლესია დაასრულეს 2013 წელს.
ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმნაზონი სერგეი ნალივაიკო.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
.бг
.бг (Punycode: ; България) — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბულგარეთისთვის.
2007 წლის 24 ოქტომბერს UniNet-ის ბულგარულმა ასოციაციამ განაცხადა, რომ ისინი განსახილველად წარადგენენ წინადადებას .бг-ის დომენის შექმნის თაობაზე.
2008 წლის 23 ივნისს ბულგარეთის მთავრობამ ოფიციალურად განაცხადა დომენის დარეგისტრირების საკუთარი სურვილის შესახებ ბულგარეთის სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარის საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და კავშირგაბმულობის დარგში პლამენ ვაჩკოვის ICANN-ის პრეზიდენტ პოლ ტუმისადმი გაგზავნილ წერილში. ზედა დონის ინტერნაციონალიზებული დომენების (Internationalized Domain Names, IDN გამოყენებას 2009 წლის 30 ოქტომბერს მხარი დაუჭირა ICANN-მა.
2010 წლის მაისში ICANN-მა უარყო დომენი .бг ბრაზილიურ დომენ .br-სთან ვიზუალური მსგავსების გამო.
2014 წლის 7 ნოემბერს ICANN-მა თანხმობა განაცხადა დომენზე .бг, უახლოეს მომავალში ბულგარეთის მთავრობა დანიშნავს რეგისტრატორს, ხოლო დომენი მიიღებს საკუთარ რეესტრს.
2016 წლის 5 მარტს ICANN-მა დაამატა დომენი „.бг (.xn--90ae)“ ზედა დონის დომენების სისტემას.
2016 წლის 12 ივლისიდან პირველი სახელი მთლიანად რუსულ ენაზე ხელმისაწვდომია ინტერნეტში მისამართზე http://имена.бг.
სქოლიო
კატეგორია:ზედა დონის ეროვნული დომენები კატეგორია:კომუნიკაციები ბულგარეთში
ხაში (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხაში შეიძლება აღნიშნავდეს:
გერმანე (კათოლიკოს-პატრიარქი)
გერმანე — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1535-1546 წლებში.
გერმანე კათოლიკოსად ლუარსაბ I-ს დაუდგენია. 1546 წლის საბუთის თანახმად, გერმანე კათოლიკოსს ლუარსაბ მეფესთან ერთად აღუწერია სვეტიცხოვლის განძი და ქონება.
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი — ისტორიული სკოლა ოზურგეთის მაზრაში, ამჟამად ქალაქ ოზურგეთის N1 საჯარო სკოლა.
უმაღლესი ლიგა 2014—2015
უმაღლესი ლიგა 2014-2015 — საქართველოს უმაღლესი ლიგის ოცდამეექვსე გათამაშება.
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი
გურიის სასულიერო სამრევლო სასწავლებელი (1846-1876)
XIX საუკუნის დასაწყისში რუსეთის იმპერიის ბიუროკრატია შეუდგა საქართველოში სასულიერო სამაზრო სასწავლებლების გახსნას. იმპერიას სჭირდებოდა რუსული ენის მცოდნე მღვდლები. გურიაში რუსული მმართველობა დამყარდა 1830-იანი წლებიდან. სასულიერო სასწავლებლის გახსნის პირველი მცდელობა გურიაში ჰქონდათ 1833 წელს. შემოქმედელმა ეპისკოპოსმა არსენ მგალობლიშვილმა თბილისში ყოფნისას სიტყვიერი თხოვნით მიმართა საქართველოს ეგზარქოსს სასწავლებლის გახსნის შესახებ. ეგზარქოსმა მას თანხმობა მისცა, თუ სასწავლებელს ადგილობრივი მოსახლეობა შეინახავდა. 1835-40 წლებში გამოყოფილმა კომისიებმა დაადგინა, რომ გურიის ეკლესია-მონასტრების შემოსავლები სასწავლების შესანახად საკმარისი არ იყო. სასწავლებლის გახსნა ივარაუდებოდა 1838 წელს, მაგრამ გადაიდო. 1839 წელს საქართველოს ეგზარქოსი მთავარმართებელ გოლოვინს წერდა, რომ ქუთაისის სასწავლებელი საკმარისი არ იყო და იმერეთსა და გურიაში დამატებითი სკოლები იყო საჭირო. სასწავლებლის გახსნა კვლავ ივარაუდებოდა 1841 წელს, მაგრამ ამ წელს დაწყებულმა გლეხთა აჯანყებამ დააყოვნა ეს საქმე. საბოლოოდ გურიის სამრევლო სასწავლებელი გაიხსნა 1846 წლის 14 აპრილს. გურიის ეპისკოპოს ექვთიმეს განკარგულებით ის გაიხსნა ჯუმათის მონასტერთან. ხელმძღვანელად დაინიშნა თბილისის სასულიერო სემინარიის კურსდამთავრებული ივანე ბეშქენაძე. სასწავლებელი ორკლასიანი იყო და ისწავლებოდა ქართული და რუსული ენა, საღვთო სჯული და არითმეტიკა. მასწავლებელი იყო გიორგი კიკვაძე.
ჯუმათში სასწავლებლის შენახვა შეუძლებელი შეიქნა და 1848 წელს ის გადაიტანეს ოზურგეთში. სასწავლებლის ზედამხედველი 1854 წლიდან იყო დეკანოზი სვიმონ ქიქოძე, ეპისკოპოს გაბრიელ ქიქოძის ძმა. წყაროების მიხედვით ზედამხედველი მეფის რეჟიმის ერთგული მსახური იყო. მას სურდა სკოლა საკუთარი შემოსავლის წყაროდ ექცია და სასწავლებელი საკუთარ ორსართულიან ხის სახლში მოათავსა, რათა მოსწავლეთა მშობლებისაგან ბინის ქირა აეღო. სკოლა იქცა ქიქოძის კერძო დაწესებულებად, მოსწავლეები მუშაობდნენ მის ბაღსა ბოსტანში, უვლიდნენ შინაურ ცხოველებს. ეს გარემოება უკმაყოფილებას იწვევდა მოსწავლეებში. მისი ფინანსური საქმიანობით უკმაყოფილო იყვნენ ადგილობრივი მღვდლები და 1870-1876 წლებში სხვადასხვა ღონისძიებებს მიმართავდნენ მის წინააღმდეგ. სასწავლებელი 1874 წელს გადააკეთეს სამკლასიანად.
უმაღლესი ლიგა 2014—2015
ფორმატი
ჩემპიონატის პირველი ტური გაიმართა 2014 წლის 9, 10 და 11 აგვისტოს. სეზონი ახალი სისტემით იმართება და ეროვნულ პირველობაში 12-ის მაგივრად 16 გუნდი იღებს მონაწილეობას.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი (1876-1917)
1876 წელს სასწავლებელი გახდა ოთხკლასიანი და ეწოდა ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი. ეს სახელი დარჩა 1917 წლამდე. 1876 წლის სექტემბერში სკოლას შეემატა რამდენიმე შესაფერისი უნარის მქონე მასწავლებელი, მათ შორის იყო თბილისის სასულიერო სემინარიის კურსდამთავრებული ახალგაზრდა მასწავლებელი ივანე ლიაძე, რომელიც სამეგრელოდან მიავლინეს ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში ინსპექტორად. მასთან ერთად სკოლაში მივიდა მასწავლებელი ანდრო ბენაშვილი. 1877 წელს ზედამხედველმა მოითხოვა დაეცალა სკოლას სახლი. ქალაქის ყველა შენობა დაკავებული იყო რიონის რაზმების მიერ 1877-78 წლების ოსმალეთ-რუსეთის ომის გამო. გრიგოლ გურიელმა საკუთარი სახლი, ნახევარ ფასად მიჰყიდა მთავრობას სასულიერო სასწავლებლისთვის. სასწავლებელი ზედამხედველის სახლიდან გურიელის სახლში გადავიდა 1878 წლის შუაში. სასწავლებელი ხშირად იყო მაშინდელი პრესის კრიტიკის საგანი.
1878 წლის თებერვალში სასწავლებლის გამგეობამ მიიღო გადაწყვეტილება ლიაძის გაძევების შესახებ. ლიაძის მოხსნამ მოსწავლეთა უკმაყოფილება გამოიწვია, ისინი გაიფიცნენ და ერთ დღეს სკოლაში სრულიად არ გამოცხადდნენ; გაფიცვის მიზანი იყო საყვარელი მასწავლებლის უკანვე დაბრუნება და სწავლის პირობების გაუმჯობესება. ინფორმაცია მოსწავლეთა გაფიცვის შესახებ მთელ პრესას მოედო. გაფიცვების ორგანიზატორები ეგნატე ნინოშვილი და სილიბისტრო ჯიბლაძე სასწავლებლის ადმინისტრაციამ 1878 წლის სექტემბერში გარიცხა. ლიაძემ თავისი სიმართლე მაინც დაადასტურა, ლიაძე დააბრუნეს, ქიქოძეს კი მოხსნეს. ორი წელი ზედამხედველის თანამდებობა ვაკანტური იყო. 1881 წლიდან კი დანიშნეს მიხეილ ილურიძე. მიუხედავად იმისა, რომ სასწავლებელს მიწის კარგი ნაკვეთი და შენობა ჰქონდა, 1884 წელს იგეგმებოდა შენობაზე სართულის დაშენება და ეზოში მოსწავლეთა საცხოვრებლის მშენებლობა. ამისთვის 1700 მანეთი იყო გამოყოფილი. 1885-1890 წლებში ზედამხედველი იყო შიო შიუკოვი. 1890-1896 წლებში — ნიკოლოზ ტატიევი
1896 წლის 1 იანვრისთვის სასწავლებელში 208 მოსწავლე ირიცხებოდა. მის შენახვაზე გურიის სამღვდელოება წელიწადში 11 120 მანეთს ხარჯავდა. 1896-1899 წლებში ზედამხედველი იყო არსენ თოხაძე, 1899-1906 წლებში — სოლომონ ანდღულაძე,1907-1910 წლებში — ტარას ჭიჭინაძე. 1910 წლისთვის სასწავლებელში გალობას ასწავლიდა ფილიმონ ქორიძე. 1910-1911 წლებში ზედამხედველი იყო ანდრეი ჩერნიკოვო, 1912 წელს — ლავროვი, 1915 წელს — ანტონ ბიკოვი.
1917 წლიდან დღემდე
1917-1922 წლებში სასწავლებელს ოზურგეთის გიმნაზია ეწოდებოდა. 1922 წლიდან მას ეწოდა N1 შვიდწლიანი სკოლა და 1928 წელს შეიერთა საქალაქო სასწავლებლის მოსწავლეების ნაწილი. 1930 წელს მიენიჭა ეგნატე ნინოშვილის სახელი. დღეს სკოლას N1 საჯარო სკოლა ეწოდება.
ცნობილი მოსწავლეები
ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებლის ცნობილი მოსწავლეები იყვნენ:
გერმანე (კათოლიკოს-პატრიარქი)
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
ოვიდორი
ოვიდორი (Ouvidor) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 810 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატალანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 467 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.21 კმ²-ზე. ფართობი 413 784 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
კოროსტიშივის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
მელაანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაანის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.
ეკლესია დარბაზულია (10x4,5 მ), ნაგებია მსხვილი რიყის ქვით, კვადრატული აგურით და კირის ხსნარით. კუთხეებში აქა–იქ საფლავის ქვებია ჩასმული. 1982 წელს სოფლის მცხოვრებლებს ეკლესია გაურემონტებიათ და თუნუქის სახურავით გადაუხურავთ. შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან აქვს. კარი აგურით ნაწყობი თაღითაა გადახურული, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ოდნავ შებრტყელებული აფსიდია,რომლის ღერძზე მაღალი და ფართო,თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, მსგავსი თითო სარკმელია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიც.აფსიდის სამხრეთ გვერდში გეგმით ნახევარწრიული, მაღალი ნიშაა. საკურთხეველი დარბაზისაგან ხის კანკელითაა გამოყოფილი. კანკელის წინ ნახევარწრიული ამბიონია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სპრენტ დაბვიდო
სპრენტ არუმოგო დაბვიდო (დ. 16 სექტემბერი, 1972 — გ. 8 მაისი, 2019) — ნაურუელი პოლიტიკოსი. ნაურუს პრეზიდენტი 2011 წლის ნოემბრიდან 2013 წლის ივნისამდე. იყო ნაურუს პარლამენტის წევრი 2004-2019 წლებში. გარდაიცვალა სიმსივნით, 46 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:ნაურუს პრეზიდენტები
ოპერაცია ჩასტისი
ოპერაცია „ჩასტისი“ (Operation Chastise) — 1943 წლის 17 მაისს გერმანიის კაშხლებზე თავდასხმის კოდური სახელწოდება. სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალების ესკადრილიამ მხტუნავი ბომბები გამოიყენა. თავდასხმის შედეგად მდინარე ედერზე მდებარე მიონეს კაშხალი ნაწილობრივ დაინგრა, რამაც გამოიწვია რურის ხეობის სოფლების დატბორვა. ზორპეს კაშხალმა შედარებით მცირე დაზიანება მიიღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
რობერტ ოპენჰაიმერი
ჯულიუს რობერტ ოპენჰაიმერი (Julius Robert Oppenheimer; დ. 22 აპრილი, 1904 — გ. 18 თებერვალი, 1967) — ამერიკელი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი. ატომური ბომბის შექმნის ხელმძღვანელი 1943-1945 წლებში. სწავლობდა ჰარვარდის, კემბრიჯისა და გეტინგენის უნივერსიტეტებში. 1928-1929 წლებში მუშაობდა ლეიდენსა და ციურიხში. 1929 წლიდან კალიფორნიის უნივერსიტეტისა და კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი. 1947 წლიდან პრინსტონის პერსპექტიულ გამოკვლევათა ინსტიტუტის დირექტორი. მაქს ბორნთან ერთად დაამუშავა ორატომიანი მოლეკულების აღნაგობის თეორია (1927), დაადგინა y-სხივებით ელექტრონ-პოზიტრონის წყვილთა წარმოქმნის მექანიზმი (1933) და სხვა. 1941 წლიდან აშშ-ის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. 1939-1945 წლებში ხელმძღვანელობდა ატომური ბომბის შექმნასთან დაკავშირებულ სამუშაოებს. 1943-1945 წლებში იყო ლოს-ალამოსის ლაბორატორიის დირექტორი, ხოლო 1947-1953 წლებში აშშ-ის ატომური ენერგიის კომისიის გენერალური საკონსულტაციო კომიტეტის თავმჯდომარე. რობერტ ოპენჰაიმერი ფართო არის ცნობილი როგორც მანჰეტენის პროექტის სამეცნიერო ხელმძღვანელი, რომლის ფარგლებში მეორე მსოფლიო ომის წლებში მუშავდებოდა ბირთვული იარაღის პირველი ნიმუშები, რის გამოც მას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „ატომური ბომბის მამად“. ატომური ბომბი პირველად გამოსცადეს ნიუ-მექსიკოში 1945 წლის ივლისში.
ოპენჰაიმერის მნიშვნელოვანი მიღწევები ფიზიკის დარგში არის: ბორნი-ოპენჰაიმერის მიახლოება მოლეკულური ტალღური ფუნქციებისათვის, ელექტრონებისა და პოზიტრონების თეორიებზე მუშაობა, ოპენჰაიმერი-ფილიპსის პროცესი ბირთვულ სინთეზში და კვანტური ტუნელირების პირველი წინასწარმეტყველება. თავის მოწაფეებთან ერთად მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეიტრონული ვარსკვლავისა და შავი ხვრელის თანამედროვე თეორიის საკითხების შესწავლაში და აგრეთვე კვანტური მექანიკის, ველის კვანტური თეორიისა და კოსმოსური სხივების ფიზიკის ცალკეული პრობლემების გადაჭრაში. რობერტ ოპენჰაიმერი იყო მეცნიერების მასწავლებელი და პროპაგანდისტი, აშშ-ის თეორიული ფიზიკის სკოლის დამაარსებელ-მამამთავარი, რომელმაც მსოფლიო აღიარება მოიპოვა XX საუკუნის 30-იან წლებში.
როდესაც 1945 წელს ნიუ-მექსიკოს შტატში პირველად გამოცდილი ატომური ბომბის შემდეგ ოპენჰაიმერი იხსენებდა:
ბიოგრაფია
ჯულიუს რობერტ ოპენჰაიმერი დაიბადა ნიუ-იორკში 1904 წლის 22 აპრილს ებრაელის ოჯახში. მამამისი, ქსოვილების შეძლებული იმპორტიორი ჯულიუს სელიგმენ ოპენჰაიმერი აშშ-ში იმიგრირებული იყო გერმანიის ქალაქ ჰანაუდან 1888 წელს. დედამისი ელა ფრიდმანი იყო მხატვარი, რომელიც აგრეთვე იყო იმიგრირებული აშშ-ში გერმანიიდან 1840-იან წლებში. რობერტს ჰყავდა უმცროსი ძმა ფრენკი, რომელიც აგრეთვე ფიზიკოსი გახდა.
1912 წელს ოპენჰაიმერი საცხოვრებლად მანჰეტენზე გადავიდა, სადაც დაბინავდა რივერსაიდ-დრაივზე. ეს რაიონი ცნობილია თავისი მდიდრული ცალკე სახლებითა და ტაუნჰაუსებით. ოჯახის სურათების კოლექცია შეიცავდა პაბლო პიკასოსა და ედუარ ვიუიარის ორიგინალურ ტილოებსა და ასე თუ ისე ვინსენტ ვან გოგის 3 ორიგინალურ ტილოს.
ოპენჰაიმერი გარკვეული დროით სწავლობდა ალკუინის მოსამზადებელ სკოლაში, შემდეგ 1911 წელს სწავლა განაგრძო საზოგადოების ეთიკური კულტურის სკოლაში, რომელიც ფელიქს ადლერმა, მოსწავლეთათვის აღზრდა-განათლების წასახალისებლად დააარსა. პროპაგანდას უწევდა ეთიკური კულტურის მოძრაობას, რომლის ლოზუნგი იყო „Deed before Creed“. ოპენჰაიმერის მამა მრავალი წლის განმავლობაში ამ საზოგადოების წევრი იყო და 1907-1915 წლებში შედიოდა მზრუნველთა საბჭოში.
რობერტ ოპენჰაიმერი მრავალმხრივი მეცნიერი იყო, დაინტერესებული იყო ინგლისური და ფრანგული ლიტერატურითა და განსაკუთრებით მინერალოგიით. 1 წელიწადში მესამე და მეოთხე კლასის პროგრამა დაამთავრა, ხოლო ნახევაწელიწადში მერვე კლასი და ასე გადავიდა მეცხრე კლასში. ბოლო კლასში ქიმიით დაინტერესდა. ჰარვარდის კოლეჯში ერთი წლის შემდეგ, 18 წლისამ ჩააბარა, რადგან წყლულოვანი კოლიტის შეტევა გადაიტანა. სამკურნალოდ იგი ნიუ-მექსიკოში გაემგზავრა, სადაც მოიხიბლა იქაური ბუნებითა და საცხენოსნო სპორტით.
მაპროფილებელ დისციპლინებთან ერთად სტუდენტებს ევალებოდათ ისტორიის, ლიტერატურის, ფილოსოფიის ან მათემატიკის შესწავლა. ოპენჰაიმერმა მოახდინა თავისი „გვიანდელი სტარტის“ კომპენსირება, იღებდა რა სემესტრში 6 კურსს და ჩაირიცხა ფი ბეტა კაპის სტუდენტთა საპატიო საზოგადოებაში. პირველ კურსზე ოპენჰაიმერს საშუალება მიეცა დამოუკიდებელი შესწავლის საფუძველზე სამაგისტრო პროგრამის გავლა ფიზიკაში; შესაბამისად, იგი გათავისუფლდა საწყისი საგნებისაგან და ხელი მოჰკიდა მაღალი სირთულის კურსების შესწავლას. თერმოდინამიკაში მოსმენილი კურსის შემდეგ, რომელსაც პერსი უილიამს ბრიჯმენი კითხულობდა ოპენჰაიმერი გაიტაცა ექსპერიმენტულმა ფიზიკამ. უნივერსიტეტი მან 3 წელიწადში წარჩინებით დაამთავრა.
სწავლა ევროპაში
1924 წელს ოპენჰაიმერმა შეიტყო, რომ იგი კემბრიჯის კრისტის კოლეჯში მიიღეს. მან ერნესტ რეზერფორდს წერილი გაუგზავნა, სადაც თხოვდა კევენდიშის ლაბორატორიში მუშაობის დაწყებას. ბრიჯმენმა თავის სტუდენტს რეკომენდაცია გაუწია და აღნიშნა მისი ანალიტიკური გონება, თუმცა დასკვნაში ისიც აღნიშნა, რომ ოპენჰაიმერს არა ჰქონდა მიდრეკილება ექსპერიმენტული ფიზიკისადმი. რეზერფორდი აღფრთოვანებული არ დარჩა, თუმცა ოპენჰაიმერი კემბრიჯში მაინც გაემგზავრა იმის იმედით, რომ სხვა წინადადებას მიიღებდა. საბოლოოდ, იგი თავისთან მიიღო ჯოზეფ ჯონ ტომსონმა იმ პირობით, რომ ოპენჰაიმერი დაამთავრებდა ლაბორატორიის საბაზისო კურსს. ჯგუფის ხელმძღვანელთან პეტრიკ მეინარდ სტიუარტ ბლეკეტთან ოპენჰაიმერს ანტაგონისტური დამოკიდებულება ჰქონდა. ერთხელ მან ვაშლი დაალბო შხამიან სითხეში და ბლეკეტს მაგიდაზე დაუდო; ბლეკეტმა ვაშლი არ შეჭამა თუმცა ოპენჰაიმერს პრობაცია დაუნიშნეს (გამოსაცდელი ვადა) და უბრძანეს ლონდონში წასვლა ფსიქიატრთან დახმარების მისაღებად.
მისი ბევრი მეგობარი მას ახასიათებს როგორც მაღალსა და გამხდარ ადამიანს, თვითდამანგრეველი საქციელისკენ გადახრილ, გადაყოლილ მწეველს, რომელსაც ხშირად აზროვნებისა და კონცენტრაციის დროს ავიწყდება საჭმლის ჭამაც კი. მის ცხოვრებაში იყო პერიოდები, რომლის დროსაც მისი მელანქოლიურობა და არასაიმედოობა კოლეგებსა და მეგობრებში იწვევდა შეშფოთებას. ერთხელ, შვებულებაში ყოფნის დროს, რომელიც მან აიღო რათა პარიზში შეხვედროდა მეგობარს ფრენსის ფერგიუსონს მოხდა ამაღელვებელი ამბავი. ფერგიუსონმა შენიშნა, რომ ოპენჰაიმერი თავს არ გრძნობდა კარგად და გამხნევების მიზნით უთხრა, რომ ცოლად შეერთო თავისივე (ფერგიუსონის) მეგობარი გოგო ფრენსის კილი. ოპენჰაიმერმა ეს ამბავი ცუდად მიიღო, სკამიდან უეცრად წამოხტა და მისი დახრჩობა სცადა. თუმცა ფერგიუსონმა ადვილად შეძლო თავდასხმის მოგერიება და დარწმუნდა ოპენჰაიმერის ღრმა ფსიქოლოგიურ პრობლემებში. ოპენჰაიმერი მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში განიცდიდა დეპრესიულ პერიოდებს. თავის ძმას მან ერთხელ უთხრა:
1926 წელს ოპენჰაიმერმა დატოვა კემბრიჯი და სწავლა გეტინგენის უნივერსიტეტში განაგრძო მაქს ბორნის ხელმძღვანელობით. იმ პერიოდში გეტინგენი იყო მსოფლიოში თეორიული ფიზიკის ერთ-ერთი წამყვანი ცენტრი. იქ ოპენჰაიმერმა მეგობრები შეიძინა, რომლებმაც მოგვიანებით დიდ წარმატებებს მიაღწიეს, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ვერნერ ჰაიზენბერგი, პასკუალ იორდანი, ვოლფგანგ პაული, პოლ დირაკი, ენრიკო ფერმი და ედვარდ ტელერი. ოპენჰაიმერი დისკუსიების დროს ცნობილი იყო თავისი აღტაცებულობით, ხანდახან სემინარის დროს გამომსვლელებს აწყვეტინებდა ხოლმე საუბარს. ეს ყოველივე იმდენად აღიზიანებდა ბორნის დანარჩენ მოწაფეებს, რომ ერთხელ მარია გეპერტ-მაიერმა სამეცნიერო ხელმძღვანელობას პეტიცია წარუდგინა, რომელსაც თავადვე აწერდა ხელს და სემინარის თითქმის ყველა წევრი, იმ მუქარით, რომ ბოიკოტს გამოუცხადებდნენ მეცადინეობას, თუკი ბორნი ოპენჰაიმერს არ დაამშიდებდა. ბორნმა მაგიდაზე პეტიცია ისე დადო, რომ ოპენჰაიმერს იგი წაეკითხა, — და ამ ყოველივემ ყოველგვარი სიტყვების გარეშე მოიტანა მოსალოდნელი შედეგი.
რობერტ ოპენჰაიმერმა 1927 წელს, 23 წლის ასაკში ბორნის ხელმძღვანელობით დაიცვა დისერტაცია ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად. ზეპირი გამოცდის დასრულების შემდეგ, პროფესორმა ჯეიმზ ფრანკმა როგორც იუწყებიან განაცხადა:
პროფესიული საქმიანობის დაწყება
1927 წლის სექტემბერში ოპენჰაიმერმა შეიტანა განაცხადი და აშშ-ის ეროვნული სამეცნიერო-კვლევითი საბჭოსგან მიიღო სტიპენდია კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში („კალტექი“) სამუშაოების გასატარებლად. ბრიჯმენს აგრეთვე სურდა, რომ ოპენჰაიმერს ჰარვარდში ემუშავა და კომპრომისის სახით მან თავისი 1927-1928 წლების სასწავლო წელი გაყო ისე, რომ ჰარვარდში მას 1927 წელს ემუშავა, ხოლო „კალტექში“ — 1928 წელს. კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში ოპენჰაიმერი დაუახლოვდა ლაინუს პოლინგს, რომლებმაც დაგეგმეს სამუშაო ქიმიური ბმის ბუნების შესახებ, სადაც ოპენჰაიმერი მათემატიკურ ნაწილში დაკავდებოდა, ხოლო პოლინგი შედეგების ინტერპრეტირებას მოახდენდა. თუმცა მათი თანამშრომლობა და მეგობრობა შეწყდა მას შემდეგ რაც პოლინგმა იეჭვა, რომ ოპენჰაიმერი მეტისმეტად ახლო ურთიერთობაში შევიდა მის ცოლთან ავა ჰელენ პოლინგთან. ერთხელ, როდესაც პოლინგი სამუშაოზე იმყოფებოდა ოპენჰაიმერი მივიდა მათ სახლში და უეცრად ავა ჰელენ პოლინგს შესთავაზა შეხვედრა მექსიკაში, თუმცა მან კატეგორიული უარი განაცხდა და ამის შესახებ თავის ქმარს უამბო. შედეგად პოლინგმა იმთავითვე გაწყვიტა ურთიერთობა ოპენჰაიმერთან. შემდგომში, ოპენჰაიმერი პოლინგს სთავაზობდა მანჰეტენის პროექტის ქიმიის განყობილების ჩაბარებას, თუმცა მან უარი განაცხადა, ხოლო მიზეზად თავისი პაციფისტური დამოკიდებულება დაასახელა.
ოპენჰაიმერი მჭიდროდ თანამშრომლობდა ნობელიანტთან ერნესტ ლოურენსთან და მის კოლეგებთან, რომლებსაც ეხმარებოდა სამეცნიერო საკითხებში. 1936 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტმა მას სრული პროფესორის წოდება მიანიჭა წელიწადში 3300 დოლარიანი ხელფასით. სანაცვლოდ მას სთხოვეს კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში შეეწყვიტა საქმიანობა. საბოლოოდ მხარეები იმაზე შეთანხმდნენ, რომ ოპენჰაიმერი სამუშაოდან გათავისუფლდებოდა წელიწადში 6 კვირით, რაც საკმარისი იქნებოდა „კალტექში“ ერთი სემესტრის ჩატარებისათვის.
სამეცნიერო მუშაობა
ოპენჰაიმერის მეცნიერული შრომები მიეძღვნა თეორიულ ასტროფიზიკას, მჭიდროდ დაკავშირებულს ფარდობითობის ზოგად და ატომური ბირთვის თეორიებთან, ბირთვულ ფიზიკასთან, თეორიულ სპექტროსკოპიასთან, ველის კვანტურ თეორიასთან, მათ შორის კვანტურ ელექტროდინამიკასთან. მის ყურადღებას იპყრობდა აგრეთვე რელატივისტური კვანტური მექანიკის ფორმალური მათემატიკა, თუმცა მას ეჭვი ეპარებოდა მის სისწორეში. მის ნაშრომებში ნაწინასწარმეტყველები იყო ზოგიერთი გვიანდელი აღმოჩენა, მათ შორის ნეიტრონის, მეზონისა და ნეიტრონული ვარსკვლავების აღმოჩენა.
გეტინგენში ყოფნისას ოპენჰაიმერმა გამოაქვეყნა მრავალი სამეცნიერო სტატია, მათ შორის ბევრი ნაშრომი ახლახან შემუშავებული კვანტური მექანიკის შესახებ. ბორნთან თანაავტორობით გამოაქვეყნა ცნობილი სტატია „მოლეკულების კვანტური მოძრაობის შესახებ“, რომელიც შეიცავს ეგრეთ წოდებულ ბორნ—ოპენჰაიმერის მიახლოებას, რომელიც იძლევა შესაძლებლობას გაიყოს ბირთვული და ელექტრონული მოძრაობა მოლეკულების კვანტურმექანიკური აღწერის ფარგლებში. ეს ნაშრომი რჩება ოპენჰაიმერის ყველაზე ციტირებად სტატიად. მინი|მარცხნივ|[[ალბერტ აინშტაინი ოპენჰაიმერთან ერთად]] 1920-იანი წლების ბოლოს მისი მთავარი ინტერესი მიმართული იყო სპექტრის თეორიის მიმართ, რომლის ფარგლებში მან შეიმუშავა მეთოდი, რომელიც იძლევა კვანტური გადასვლების ალბათობის გამოთვლის შესაძლებლობას. გეტინგენში, თავის დისერტაციაში მან გამოიანგარიშა ფოტოელექტრული ეფექტის პარამეტრები და ელექტრონული გარსის ელექტრონებისთვის შთანთქმის ზდაპირზე მიიღო შთანთქმის კოეფიციენტი. მისი გათვლები სწორი აღმოჩნდა სპექტრის შთანთქმის რენტგენული გაზომვებისთვის, თუმცა ვერ უთანხმდებოდა მზეზე არსებულ წყალბადის გაუმჭვირვალობის კოეფიციენტს. შემდეგ წლებში აღმოჩნდა, რომ მზე დიდწილად შედგება წყალბადისაგან (და არა მძიმე ელემენტებისაგან, როგორც ეს ადრე მიაჩნდათ) და, რომ ახალგაზრდა მეცნიერის გამოთვლები სინამდვილეში იყო სწორი. 1928 წელს ოპენჰაიმერმა დაწერა ნაშრომი, სადაც კვანტური ტუნელირების ახალი ეფექტის მეშვეობით ახსნილი იყო ავტოიონიზაციის მოვლენა და აგრეთვე დაწერა რამდენიმე სტატია ატომური შეჯახებების თეორიის შესახებ. 1931 წელს პაულ ერენფესტთან ერთად მან დაამტკიცა თეორემა, რომლის თანახმად, ბირთვები, რომლებიც შედგება ფერმიონის კენტი რიცხვებისაგან უნდა ექვემდებარებოდეს ფერმი—დირაკის სტატისტიკას, ხოლო ლუწის შემთხვევაში ბოზე—აინშტაინის სტატისტიკას. ეს მტკიცება ცნობილია როგორც ერენფესტ—ოპენჰაიმერის თეორემა, რომელმაც შესაძლებლობა მისცა ეჩვენებინა ატომური ბირთვის აგებულების პროტონ-ელექტრონული ჰიპოთეზის ნაკლოვანება.
ოპენჰაიმერმა არსებითი წვლილი შეიტანა კოსმოსური გამოსხივების თეორიასა და სხვა მაღალენერგეტიკული მოვლენების საკითხებში, ხოლო მათი აღწერისათვის იმ დროს არსებული კვანტური ელექტროდინამიკის ფორმალიზმს იყენებდა, რომელიც შემუშავებული იყო პოლ დირაკის, ვერნერ ჰაიზენბერგისა და ვოლფგაგ პაულის პიონერულ შრომებში. მან უჩვენა, რომ ამ თეორიის ფარგლებში პერტურბაციის თეორიის მეორე რიგში შეიმჩნევა ინტეგრალების კვადრატიკული უთანხმოება, რომელიც ელექტრონის საკუთარ ენერგიას შეესაბამება. ეს სირთულე მხოლოდ 1940-იანი წლების ბოლოს იქნა დაძლეული, როდესაც განვითარდა ნორმირების პროცედურა. 1931 წელს ოპენჰაიმერმა თავის სტუდენტთან ჰარვი ჰოლთან თანაავტორობით დაწერა სტატია „ფოტოელექტრული ეფექტის რელატივისტური თეორია“, რომელშიც ემპირიულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მათ ეჭვქვეშ დააყენეს დირაკის განტოლება. მოგვიანებით ოპენჰაიმერის ერთ-ერთმა ასპირანტმა უილის ლემბმა დაამტკიცა, რომ ამ ენერგიის დონეების სხვაობას, რომელმაც მიიღო სახელწოდება ლემბის წანაცვლება, ნამდვილად აქვს ადგილი, რისთვისაც მიიღო ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში 1955 წელს.
1930 წელს ოპენჰაიმერმა დაწერა სტატია, რომელშიც, არსებითად, ნაწინასწარმეტყველებია პოზიტრონის არსებობა. ეს იდეა დაფუძნებული იყო პოლ დირაკის 1928 წლის ნაშრომზე, რომელშიც ნაწინასწარმეტყველებია, რომ ელექტრონებს შესაძლებელია ჰქონდეთ დადებითი მუხტი, თუმცა ამასთან ერთად, უარყოფითი ენერგიაც. ზეემენის ეფექტის ასახსნელად ამ სტატიაში მიღებული იქნა ეგრეთ წოდებული დირაკის განტოლება, რომელიც აერთიანებს კვანტურ მექანიკას, ფარდობითობის სპეციალურ თეორიასა და იმ დროს არსებულ ახალ გაგებას ელექტრონის სპინის შესახებ.
ოპენჰაიმერი, რომელიც სარგებლობდა, სანდო ექსპერიმენტული მტკიცებულებებით, უარყოფდა დირაკის თავდაპირველ წინადადებას იმის შესახებ, რომ დადებითად დამუხტული ელექტრონები შესაძლოა ყოფილიყვნენ პროტონები. სიმეტრიის გათვალისწინებით, იგი ამტკიცებდა, რომ ამ ნაწილაკებს უნდა ჰქონოდათ იგივე მასა, რაც ელექტრონებს, იმ დროს როდესაც პროტონები გაცილებით უფრო მძიმეა. გარდა ამისა, ამ გათვლების შესაბამისად, თუკი დადებითად დამუხტული ელექტრონები იქნებოდნენ პროტონები, ნივთიერებას დროის ძალიან მცირე მონაკვეთში უნდა განეცადა ანიჰილირება. ოპენჰაიმერის, ჰერმან ვაილისა და იგორ ტამის არგუმენტებმა დირაკს უარი ათქმევინა დადებითი ელექტრონებისა და პოზიტრონების გაიგივებისაგან და ახალი ნაწილაკის არსებობას პოსტულირება გაუწია, რომელსაც ანტიელექტრონი უწოდა. 1932 წელს ეს ნაწილაკი, რომელსაც ჩვეულებრივ, პოზიტრონს უწოდებდნენ, იქნა აღმოჩენილი კოსმოსური სხივების ნაკადში კარლ დეივიდ ანდერსონის მიერ, რომელმაც ამ აღმოჩენისათვის ნობელის პრემია მიიღო ფიზიკის დარგში 1936 წელს.
1934 წელს ოპენჰაიმერმა უენდელ ფერისთან ერთად განაზოგადა დირაკის ელექტრონის თეორია და მასში პოზიტრონები ჩართო და მიიღო ვაკუუმის პოლარიზების ეფექტი. ოპენჰაიმერი თავის პირველ ასპირანტთან მელბა ფილიპსთან ერთად მუშაობდა დეიტრონული დაბომბვით განცდილი ელემენტების ხელოვნური რადიოაქტივობის გაანგარიშებაზე. ატომების ბირთვის დეიტრონებით დასხივებისას ერნესტ ლოურენსმა და ედვინ მაკმილანმა აღმოაჩინეს, რომ შედეგები ახლოს დგას გიორგი გამოვის ვარაუდებთან, მაგრამ ექსპერიმენტისას ჩართული იყო უფრო მაღალი ენერგიის ახალი მასიური ბირთვები და ნაწილაკები და შედეგმა გაწყვიტა კავშირი თეორიასთან. 1935 წელს ამ შედეგების ასახსნელად ოპენჰაიმერმა და ფილიპსმა შეიმუშავეს ახალი თეორია, რომელმაც მიიღო ოპენჰაიმერ-ფილიპსის პროცესის სახელწოდება, რომელიც დღესაც გამოიყენება.
1930-იანი წლების ბოლოს ოპენჰაიმერი დაინტერესდა ასტროფიზიკით, რაც გამოიხატა მის მიერ დაწერილ რიგ სტატიაში. ამ მხრივ, თავისი პირველი სტატია გამოაქვეყნა რობერტ სერბერთან ერთად 1938 წელს, სადაც თეთრ ჯუჯებს იკვლევდა. შემდეგ, ჯორჯ ვოლკოვთან ერთად გამოაქვეყნა მორიგი სტატია, სადაც მეცნიერებმა უჩვენეს ვარსკვლავების მასის ზღვარი, რომელსაც დღეს ტოლმენ—ოპენჰაიმერ—ვოლკოვის ზღვარი ეწოდება. 1939 წელს ოპენჰაიმერი თავის მოწაფესთან ჰარტლენდ სნაიდერთან ერთად დაწერა სტატია „უსაზღვრო გრავიტაციული კუმშვის შესახებ“, რომელშიც ნაწინასწარმეტყველები იყო იმ ობოექტების არსებობა, რომელთაც დღეს შავ ხვრელებს უწოდებენ. ოპენჰაიმერის შრომებდა ხელი შეუწყო ასტროფიზიკული კვლევების განახლებას აშშ-ში 1950-იან წლებში.
ოპენჰაიმერის ნაშრომები გასაგებად რთული იყო. ფიზიკური პრინციპების დემონსტრაციისთვის მას უყვარდა ელეგანტური, თუმცა უკიდურესად რთული მათემატიკური ხერხების გამოყენება, რის გამოც დაშვებული მათემატიკური შეცდომებისთვის მას ხშირად აკრიტიკებდნენ. „მისი ფიზიკა იყო კარგი, — იძახდა მისი მოწაფე სნაიდერი, — თუმცა არითმეტიკა საშინელი“.
შენიშვნები
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები
თათრის სრუტე
თათრის სრუტე (Татарский пролив) — სრუტე ევრაზიის კონტინენტსა და კუნძულ სახალინს შორის. ნეველსკოის სრუტის, ამურის ლიმანისა და სახალინის ყურის მეშვეობით აერთებს ოხოტისა და იაპონიის ზღვებს. სიგრძე 663 კმ, სიგანე 40 კმ-დან (ჩრდილოეთში) 324 კმ-მდე (სამხრეთში), ნეველსკოის სრუტეში 7,3 კმ-მდე. უმცირესი სიღრმე ფარვატერში 8,0 მეტრი. მატერიკისა და კუნძულის სანაპიროები სამხრეთში მთიანია, ჩრდილოეთში დაბალი, უდიდესი ნაწილი მოვაკებული. ზამთარში იყინება. მოქცევები სამხრეთში ნახევარდღეღამური და შერეულია, სიმაღლეში 2,7 მ-მდე, ამურის ლიმანში — არაწესიერი ნახევარდღეღამური, 2,0 მ-ზე მაღალი. მნიშვნელოვანი პორტებია: ვანინო, ალექსანდროვსკ-სახალინსკი, ნეველსკი, ხოლმსკი (რუსეთი).
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის სრუტეები კატეგორია:იაპონიის ზღვა კატეგორია:რუსეთის სრუტეები
მურადლი
მურადლი (Muradlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	552 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ურამიტა
ურამიტა (Uramita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 895 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 262 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 236 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Rajaz
Rajaz — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Camel-ის მეცამეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1999 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Camel Productions.
სქოლიო
კატეგორია:Camel-ის ალბომები კატეგორია:1999 წლის ალბომები
აიგეპატი
აიგეპატი (Այգեպատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 485 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 516 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.88 კმ²-ია.
ქასალარი
ქასალარი (Qələsər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 163 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
თაბანიასი მეჰმედ-ფაშა
თაბანიასი მეჰმედ-ფაშა (Tabanıyassı Mehmed Paşa; დ. 1589, დრამა — გ. 1639, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1632-1637 წლებში, მურად IV-ის მმართველობის პერიოდში.
ბიოგრაფია
მეჰმედ-ფაშა დიდი ნდობით სარგებლობდა სულთან მურად IV-ის მხრიდან. 1632 წლის 12 მაისს სულთან მურადმა იგი თოფალ რეჯეფ-ფაშას ნაცვლად ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირად დანიშნა.
1635 წელს, მურად IV-ის ბრძანებით, თაბანიასი მეჰმედ-ფაშამ უხელმძღვანელა ოსმალეთის კამპანიას ირანის წინააღმდეგ. ოსმალეთის არმიამ ალყა შემოარტყა ერევანს. ცოტა ხანში მეჰმედ-ფაშას მურადიც შეუერთდა თავის ჯართან ერთად. ერევნის შემდეგ ოსმალებმა თავრიზის აღებაც სცადეს, მაგრამ უშედეგოდ. ისინი იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ და ცოტა ხანში სტამბოლში დაბრუნდნენ.
1636 წელს სპარსელებმა თავიდან შეუტიეს ერევანს და დაიპყრეს იგი. სულთანმა დამარცხება დიდ ვეზირს დააბრალა და 1637 წლის 2 თებერვალს გაათავისუფლა. მის ნაცვლად დიდი ვეზირი ბაირამ-ფაშა გახდა. თაბანიასი მეჰმედ-ფაშა ჯერ სილისტრის, ხოლო შემდეგ ბუდის მმართველად დაინიშნა.
მუსაბეილი (აღსუ)
მუსაბეილი (Musabəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	612 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ანდრია პირველწოდებულის ძეგლი (ბატაისკი)
წმინდა მოციქულ ანდრია პირველწოდებულის ძეგლი (Памятник Андрею Первозванному) — ძეგლი ქალაქ ბატაისკის ისტორიულ ნაწილში როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, ბატაისკის სამების ეკლესიის მახლობლად. აგებულია ქრისტეს თორმეტი მოციქულთაგანის, ანდრია პირველწოდებულის პატივსაცემად. ძეგლის გახსნა გაიმართა 2003 წლის 27 სექტემბერს და დაუკავშირეს ჯვართამაღლების დღესასწაულს.
ექვსმეტრიანი ქანდაკების დამზადებაზე და დადგმაზე მუშაობდა რუსეთის დამსახურებული მხატვარი, მოქანდაკე სერგეი ისაკოვი, მისი საქმიანობა დააფინანსა წმინდა ნიკოლოზის საქველმოქმედო ფონდმა, რომელიც ასევა გამოდიოდა, როგორც პროექტის ინიციატორი. ძეგლის ღირებულების ნაწილი გაიღეს დონელმა კაზაკებმა. ტაძარი დალოცა და აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტმა პანტელეიმონმა. გახსნის ცერემონიას ესწრებდა დონელი კაზაკების ატამანი ნიკოლაი კოზიცინი, ბატაისკის მაცხოვრებლები, დონისა და ზაპოროჟიეს კაზაკები, როსტოვის ნაოსნობის კოლეჯის სტუდენტები. ძეგლი ერთდერთია სამხრეთ რუსეთში რომელიც აგებულია ანდრია პირველწოდებულის სახელზე.
საერთო მონაცემები
ანდრია პირველწოდებულის ძეგლი 6 მეტრი სიმაღლისაა. ქანდაკების კვარცხლბეკი აგებულია შავი ლაბრადორიტისაგან. კვარცხლბეკის ოთხივე კედელზე ამოკვეთილია სიტყვები წმინდანის ცხოვრებიდან. თავად კვარცხლბეკი დგას მცირედ შემაღლებულ შვიდკუთხა სიმაღლეზე, რომელზეც ასვლა ხდება ხუთსაფეხურიანი კიბით.
მოედანს სადაც დგას ძეგლი ეწოდება ანდრია პირველწოდებულის მოედანი. ბატაისკის მოსახლეობა ძეგლს მიიჩნევს ქალაქის ღირსშესანიშნავ ადგილად სამების ეკლესიასთან ერთად, რომლის მშენებლობაც დასრულდა 2004 წელს.
ნიკოლაევკა (ლეოვის რაიონი)
ნიკოლაევკა (Nicolaevca) — სოფელი მოლდოვაში, ლეოვის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 39 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 61 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეოვის რაიონის სოფლები
ზაურალსკი
ზაურალსკი (Зауральский) — დაბა რუსეთში, ჩელიაბინსკის ოლქში. მდებარეობს ქალაქ ემანჟელინსკიდან 7 კმ-ში. 7274 მცხოვრები (2020). დაბაში არის რკინიგზის სადგური („ემანჟელინსკი“) ჩელიაბინსკ – ტროიცკის ხაზზე. მოქმედებს ტრაქტორების ნაწილების ქარხანა, რომელიც უშვებს სათადარიგო და სავალ ნაწილებს ჩელიაბინსკის სატრაქტორო ქარხნისათვის.
უჩგუნი
უჩგუნი (Üçgün) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 913 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
თამაზ თხელიძე
თამაზ თხელიძე (დ. 13 ივნისი, 1953, სოფელი თამარაშენი, ქარელის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ცხინვალის ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი და საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქარელის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)
მანუელ კომნენოსი (Μανουήλ Κομνηνός; დ. 1145– გ. 1185?) — ანდრონიკე I კომნენოსი (1183–1185) უფროსი ვაჟი, მისი პირველი ცოლიდან, რომლის სახელიც უცნობია.
დაახლ. 1180 წელს მანუელი დაქორწინდა გიორგი III ქალიშვილზე რუსუდანზე. აქედან გამომდიანრე ის გახდა თამარ მეფის სიძე. მანუელს და რუსუდანს ორი ვაჟი ეყოლათ: ალექსი და დავით კომნენოსი, რომლებიც მომავალში ტრაპიზონის იმპერიას დაარსებენ. ალექსი სავარაუდოდ დაიბადა 1182 წელს, დავითი სავარაუდოდ 1184 წელს უნდა დაბადებულიყო.