cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დალი მიქაუტაძე
ბიოგრაფია
1978-1979 წლებში ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფიის კათედრის მასწავლებელი. 1979-1982 წლებში — გეოგრაფიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1982-2005 წლებში — გეოგრაფიის კათედრის დოცენტი. 2005 წლიდან მედიცინისა და საბუნებისმეტყვრლო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე გეოგრაფიის მიმართულებით. 2007 წლიდან — ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკუტეტის სასწავლო-სამეცნიერო პროცესის კოორდინატორი. 2006 წლიდან აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი. 2006-2014 წლებში — გეოგრაფიის დეპარტამენტის კოორდინატორი, ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის საბჭოს წევრი. მის სადისერტაციო ნაშრომში გამოკვლეულია ზღვისპირა რაიონების კლიმატური პირობების კავშირი ტროპოსფეროს სრული ენერგიის მდგენელებთან. დადგენილია ურთიერთ-დამოკიდებულება ამ მდგენელებსა და ატმოსფერულ ნალექებს შორის. მიღებულია საპროგნოზო განტოლება თავსხმა ნალექების წინასწარმეტყველებისათვის, 36-72 საათით ადრე. მისი კვლევის ობიექტს შეადგენს ეკოლოგიის საკითხები. ჩატარებული აქვს საინტერესო სამუშოები ატმოსფერული ჰაერის დამაჭუჭყიანებელ ზოგიერთ ინგრედიენტსა და მეტეოროლოგიურ ელემენტებს შორის ურთიერთკავშირის გამოვლენის მიზნით. მიღებული შედეგები გაშუქებულია ხელნაწერ ფონდებში. გამოქვეყნებული აქვს 53 სამეცნიერო ნაშრომი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჰაერის მასების ტრანსფორმაცია შავი ზღვის ზედაპირზე გადმოსვლისას“, დაიცვა 1977 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ანანურის სამაროვანი
ანანურის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ანანურის აღმოსავლეთით, ნასოფლარ ფიტავთან, პირდაპირებად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება III საუკუნით. 1975 წელს მცირე გათხრები ჩაატარა ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. სამაროვანი დაზიანდა საქართველოს სამხედრო გზის ახალი მონაკვეთის მშენებლობის დროს. გაითხარა ხუთი ქვისსამარხი, რომლებშიც აღმოჩნდა: ბრინჯაოს სამი საკინძი შენობის გამოსახულებანი თავით და მინის ბეჭედი. სამარხებში მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ქრისტიანული წესით. გათხრების შედეგად აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალ-დივანია
ალ-დივანია (الديوانية‎), ასევე ცნობილია დივანიის სახელით — ქალაქი ერაყში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და იგი არის ქადისიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქ დივანიის მოსახლეობა 2012 წელს 650 927 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი მდებარეობს 25 მეტრზე ზღვის დონიდან. დივანია მდებარეობს საკუთარი მუჰაფაზის დასავლეთ ნაწილში.
2011 წლის 21 ივნისს, ალ-დივანიაში, ერთ-ერთ ადამიანს ჰქონდა თვითმკვლელობის მცდელობა ქადისიის მუჰაფაზის გუბერნატორის სახლის წინ და ააფეთქა ბომბი, რის შედეგადაც, მართალია, გადარჩა გუბერნატორი, მაგრამ გარდაიცვალა 27 ადამიანი და დაიჭრა 30-ზე მეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერაყის ქალაქები
გიორგი გავაშელიშვილი
გიორგი გავაშელიშვილი (დ. 31 ოქტომბერი, 1989, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ ცენტრალური მცველი, ასევე შეუძლია საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ფოთის კოლხეთის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
წითელი ზეგიგანტი
მარჯვნივ|400პქ|მინი|[[ჰერცშპრუნგ-რასელის დიაგრამა]]
მინი|მარჯვნივ|წითელი ზეგიგანტისა ([[ანტარესის) და მზის ზომების შედარება. წყვეტილი ხაზით აღნიშნულია მარსის ორბიტა. მცირე წითელი გიგანტი არქტურიც ასევე ნაჩვენებია ილუსტრაციაზე.]]
წითელი ზეგიგანტი — K ან M სპექტრული ტიპის ზეგიგანტი ვარსკვლავი. ასეთი ტიპის ვარსკვლავები ყველაზე დიდია სამყაროში მოცულობით, თუმცა ყველაზე მასიური არაა. წითელი ზეგიგანტის საუკეთესო მაგალითებია ბეტელგეიზე და ანტარესი.
მას შემდეგ, რაც ვარსკვლავის ბირთვში წყალბადი ამოიწურება, 10 მზის მასაზე მეტი ვარსკვლავები წითელი ზეგიგანტო ხდება იმ დროის მანძილზე, სანამ ჰელიუმის სინთეზი ხდება. ეს ვარსკვლავები უზარმაზარია და მათი ზედაპირის ტემპერატურა ძალიან დაბალია (3500-4500 კელვინი]). წითელი ზეგიგანტის ექსტრემალური მაგალითებია [[V354 Cephei, KY Cygni, და KW Sagittarii, რომელთა რადიუსი 1500 მზის რადიუსის (დაახლოებით 7 ასტრონომიული ერთეული) ტოლია. უმეტესი წითელი ზეგიგანტის რადიუსი 200-800 მზის რადიუსია. მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა 10-დან 100 მილიონ წელიწადამდეა და ზოგჯერ გროვებშიც შეინიშნება. ამ ვარსკვალვების სიკაშკაშემ შესაძლოა მზისას 500 000-ჯერ გადააჭარბოს. რამდენიმე კარგად ცნობილი წითელი ზეგიგანტებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები
ივანე ციციშვილი
ივანე ციციშვილი (დ. 11 დეკემბერი, 1965 — გ. 1921) — ქართველი  გენერალი. დაამთავრა თბილისის იუნკერთა სასწავლებელი. პოდპორუჩიკი (1892). პორუჩიკი (1896). შტაბსკაპიტანი (1900). კაპიტანი (1904). პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. პოდპოლკოვნიკი (1916 წელს წარჩინებისთვის). მსროლელთა 45-ე პოლკის უფროსი. გენერალ-მაიორი (1917). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. სტანისლავის მე-3 ხარისხის, წმ. ანას მე-3 ხარისხის, წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის იარაღით. 1918–1921 წლებში მსახურობდა ქართულ ჯარში. სომხეთთან ომში (1918 წელი) მეთაურობდა სამხედრო შენაერთებს ვორონცოვკის მიმართულებაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:გარდაცვლილი  1921 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები ი
ჯეინ ანგერი
მინი|მთავარი გვერდი. ჯეინ ანგერი (Jane Anger) — XVI საუკუნის ინგლისელი ავტორი. პირველი ქალი, რომელმაც საკუთარი სქესის დასაცავად ინგლისურ ენაზე ნაშრომი გამოაქვეყნა. ნაშრომის სათაური იყო Jane Anger Her Protection For Women. გამოიცა 1589 წელს. იმ პერიოდისთვის, მხოლოდ ქალის მიერ შესრულებული ნამუშევრის დაბეჭდა, რომელიც არ იყო რელიგიური შინაარსის დიდი იშვიათობაა. ასევე იშვიათი იყო, ქალი რომელიც მამაკაცის უპირატესობას ეჭვქვეშ აყენებდა.
ცხოვრება და კარიერა
მეცნიერებმა ჯეინის შესახებ თითქმის არაფერი იციან. ის მხოლოდ მისი პამფლეტით - Jane Anger Her Protection For Women (1589) არის ცნობილი. იმ დროის ინგლისში ბევრი ჯეინ ანგერი ცხოვრობდა, თუმცა არცერთია პამფლეტის ავტორად აღიარებული. მოირა ფერგუსონის მოსაზრებით მისი გვარი ნაწარმოები იყო ფრანგული "Anjou"-ს გაინგლისურებით. ანი პრესკოტი მიიჩნევს, რომ ჯო ანგერის პოემა, რომელიც პამფლეტშია ნახსენები მისი მეუღლე ან ნათესავი იყო. ზოგიერთი თვლის, რომ ჯეინ ანგერი კაცი მწერლის ფსევდონიმია. ფრანცის ლი თავის წიგნში The Crooked Rib ავიტარებს აზრს, რომ უცნობი ავტორის პოემა: "ye are to yong to bring me in: An old lover to a young gentlewoman" შეიძლებოდა გამხდარიყო ჯეინისთვის პამფლეტის დაწერის მიზეზი.
ნაშრომი
პამფლეტი იცავს ქალებს და სერიოზულ პრეტენზიებს გამოთქვამას ქალების უფლებებზე. ინგლისურ მწერლობაში მსგავსი პრობლემები პირველად გაჟღერდა. ჯეინი იყო პირველი მნიშვნელოვანი ქალი პოლემიკოსი ინგლისში. ის ცალსახად ავითარებდა ფემინისტურ ცნობიერებას. მისი პამფლეტი იყო ტომას ორვინის მამაკაცური უპირატესობის მომხრე ტექსტის - Book His Surfeit in Love, პასუხი. ჯეინის არგუმენტები წარმოადგენს იმ ალუზიების, თქმულებების და მაგალითების კრებულს, რომელიც ასახულია Book His Surfeit-ში, ოღონდ ის განიხილავს იქ მოყვანილ "ბუნებრივ" მტკიცებულებებს მონო-გენდერულ ჭრილში. ჯეინის ტექსტი ეხმიანება ქალის სქესის შესახებ ჩამოყალიბებულ კაცური საწყისის დომინანტურ თეორიის სტერეოტიპებს. აქტიურად უტევს კაც მწერლებს, რომლებიც "დაიღალნენ ქალების მგრძნობიარე გამოღვიძებით". დებატებში ეხება კითხველის ცნობიერებას იმის შესახებ, თუ რამდენად შეუძლიათ ქალებს გამოხატონ საკუთარი ახრი "კაცურ" ემოციებზე. მისი პამფლეტი იქყება მასკულინური თეორიის კრიტიკით. განსაკუთრებით ცდილობს ყურადღების გამახვილებას საგანზე და არა ფორმაზე. ის ხაზს უსვამს წინააღმდეგობას მნიშვნელოვანი მამაკაცი მწერლების მიერ ქალის როგორც მათი შემოქმედების მნიშვნელოვანი ნაწილის და საზოგადოებაში ქალის როლის დაკნინებას შორის. ის აღწერს თუ როგორ ახდენენ მამაკაცები სქესის საფუძველზე ქალის იგნორირებას და ამით არასწორად იგებენ მათ საქციელს. ის ადანაშაულებს მამაკაცებს, რომ ისინი მიიჩნევენ ქალებს უუნაროდ გაიაზრონ მათ მიერ შექმნილი ნაწარმოებების სიღრმე: "ისინი ფიქრობენ, რომ ჩვენ არ დავწერთ რათა ვამხილოთ მათი ცილისმწამებლური სიცრუე." ჯეინი ცდილობს გააბათილოს გავრცელებული ბრალდებები ქალების სისუტეზე და ამბობს, რომ მამაკაცების "ბინძური" გონება იგონებს ქალის ცვალებად ბუნებას. ჯეიმა კარიკატურული სახეების დახატვით შექმნა უნიკალური კომიკური ნაწარმოები. მისმა ნაშრომმა XVI საუკუნის ქალებს გზა გაუხსნა მწერლობაში.
ისტორიული კონტექსტი
ადრეულ თანამედროვე ეპოქაში გოგონებისთვის ფორმალური განათლების მიღების ნაკლები შესაძლებლობა იყო. მიუხედავად ამისა ზოგიერთი წერა კითხვის სწავლას მაინც ახერხებდა. გოგნებისთვის ძირითადად არაფორმალური განათლება იყო ხელმისაწვდომი. ადრეული მწერალი ქალები იყენებდნენ წერის სამ ტექნიკას: italic, secretary, და mixed. წერის პროცესი წიგნის კითხვასთან იყო დაკავშირებული. რადგან წიგნები ძვირი იყო ზოგიერთი ქალი თვითონ აკეთებდა ასლებს და საზღვრებზე ტოვებდა მინაწერებს.
ადრეული ფემინისტური კვლევები მიიჩნევენ, რომ ქალების წერის პროცესი სახლში დაიწყო, რადგან სახლი წარმოაგდენდა მათთვის როგორც საცხოვრებელ ასევე სამუშაო ადგილს. გოგონებისთვის განათლების პირველი ცენტრებიც ასევე სახლებში ჩამოყალიბდა. თავიდან ქალების ნაწერები შეეხებოდა ცხობას, ხელსაქმეს და სახლის საქმიანობას.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ფემინისტები კატეგორია:ბრიტანელი აქტივისტები
გიორგი სუმბათაშვილი
გიორგი ნიკოლოზის ძე სუმბათაშვილი (დ. 6 ივნისი, 1868 — გ. 1921) — ქართველი გენერალი. დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი. პოდპორუჩიკი (1892). პორუჩიკი (1896). შტაბსკაპიტანი (1900).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. მონაწილეობდა 1904-1905 წლების რუსეთ-იაპონიის ომში, სადაც დაიჭრა. კაპიტანი (1904). 1911 წლიდან ირიცხება ვიბორგის 85-ე ქვეითთა ბატალიონში. პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში ნოვოჩერკასკის 145-ე ბატალიონშია. მეთაურობდა ბატალიონს. პოლკოვნიკი (1914, წარჩინებისთვის). 1915-1917 წლებში ცარიცინის 146-ე ბატალიონის მეთაურია. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმ. ვლადიმირის მე-4 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, წმ. ანას მე-4 ხარისხის, წმ. სტანისლავის მე-2 ხარისხის, წმ. ანას მე-2 ხარისხის ხმლებით, წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის, წმ. ანას მე-3 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით, წმ. ვლადიმირის მე-3 ხარისხის ხმლებით. დაჯილდოებული იყო იარაღით.
1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეირაღებულ ძალებში. გენერალი 1918. სომხეთთან ომის დროს იყო გენერალ მაზნიაშვილის მოადგილე. 1921 წლის თებერვალში, ომის დაწყების წინ, იმყოფებოდა სამხრეთ-აღმოსავლეთის ფრონტის სარდლის, გენერალ იოსებ გედევანიშვილის დაქვემდებარებაში. უშუალოდ სარდლობდა ბამბაკის ხეობაში სანაინი-შაგალის მიმართულებაზე განლაგებულ შენაერთებს. ომის პირველ ეტაპზე განცდილი მარცხის გამო იძულებული იყო უკან დაეხია თბილისის მიმართულებით. თბილისიდან უკან დახევისას გენერალმა გიორგი კვინიტაძემ  მარცხენა კოლონის უფროსად დანიშნა. მონაწილეობდა 4-5 მარტის ოსიაურის ბრძოლაში, სადაც სარდლობდა მარჯვენა ფრთას და ასევე უღელტეხილების დაცვას. 18-20 მარტს მონაწილეობდა ბათუმიდან ქემალისტების განდევნაში. ემიგრაციაში არ წასულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები გ
ურბანი
ურბანი შეიძლება ნიშნავდეს:
საქართველოს რეგულარული ჯარის გენერალური შტაბი
რეგულარული ჯარის გენერალური შტაბი — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროს დაქვემდებარებაში შემავალი განყოფილება. შტაბს სათავეში ედგა გენერალური შტაბის უფროსი, რომელიც ომის დროს არმიის საველე შტაბის უფროსად ინიშნებოდა. 1918 წლის ორგანიზაციით გენერალური შტაბი შედგებოდა ექვსი სექციისაგან:
1919 წელს ჩატარდა შეიარაღებული ძალების რეორგანიზაცია, რომლის შემდეგაც გენერალური შტაბის განყოფილებაში დარჩა 4 სექცია:
საარტილერიო და საინჟინრო-სატექნიკო სექციები სამნეო განყოფილების დაქვემდებარებაში გადავიდა, ხოლო 1918 წელს არსებული საორგანიზაციო სექცია - ოპერატიული სექციის დაქვემდებარებაში.
სან-დიეგოს გეგმა
სან-დიეგოს გეგმა (Plan of San Diego; Plan de San Diego) — 1915 წელს უცნობი მექსიკელი ამბოხებულების მიერ, აშშ-ის ტეხასის შტატის ქალაქ სან-დიეგოში შემუშავებული გეგმა, რომლებიც გეგმავდნენ სოციალური არეულობით მიეღოთ პოლიტიკური და ეკონომიკური მოგება. გეგმის განხორციელების მცდელობის შედეგად, დაიწყო ამბოხებულების კონფლიქტი ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, რომელიც ბანდიტური ომის სახელითაა ცნობილი.
გეგმის რეალური მიზანი დებატების საგანია. გეგმაში ლაპარაკი იყო: „ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ შტატებში ხელისუფლების დამხობის მცდელობა“. თუმცა, ზოგიერთი თეორიის თანახმად, გეგმის ნამდვილი მიზანი იყო იმ პირობების შექმნა, რომლითაც აშშ იძულებული გახდებოდა მხარი დაეჭირა მექსიკის რევოლუციაში ერთ-ერთ დაპირისპირებულ მხარეს (რაც საბოლოოდ მოხდა).
გეგმაში გაწერილი იყო: „ყველა ზრდასრული ანგლოსის მკვლელობა აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთის შტატებში“ და „მიწის დაბრუნება მექსიკელებს“, მაგრამ გეგმა ცნობილი გახდა დროზე ადრე, სანამ ის სრულად ამოქმედდებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ აჯანყება არ განხორციელებულა, ტეხასში შეტაკებებს ადგილები მაინც ჰქონდა, რომელიც 1915 წლის ივლისში დაიწყო. შეტაკებებს წინ აღუდგნენ ტეხასელი რეინჯერები, აშშ-ის არმიის ნაწილები და ადგილობრივი თავდაცვითი ჯგუფები. საერთო ჯამში, ტეხასის ტერიტორიაზე განხორციელებულმა 30 რეიდმა (შეტაკებამ) გაანადგურა დიდი რაოდენობით ქონება და ემსხვერპლა 21 ამერიკელი. დღემდე არ არის ცნობილი, ვინ იყო პასუხისმგებელი სან-დიეგოს გეგმის შედგენაზე, მაგრამ არსებობს თეორიები, რომლის მიხედვითაც გეგმის უკან მექსიკელ რევოლუციონერებს ასახელებენ.
ფონი
მექსიკის რევოლუციის პერიოდში, განსაკუთრებით 1910 წლის შემდეგ, პორფირიო დიასის მთავრობა ებრძოდა მეამბოხე ფრაქციებს. ამ ბრძოლებმა გამოიწვია მეამბოხეების ნაწილის დიასის მთავრობის წნეხით აშშ-ში გადასვლა, მათი უმრავლესობა თავი ტეხასის შტატში შეაფარა. მექსიკელი დისიდენტები სამხრეთი ტეხასის პოლიტიკურ წესრიგს არღვევდნენ, რაც შტატის მთავრობას აწუხებდა. სან-დიეგოს გეგმა ამ სოციალური არეულობის შედეგად შემუშავდა.
გეგმის შემუშავება
სან-დიეგოს გეგმის დაწყების თარიღად 1915 წლის 20 თებერვალი განისაზღვრა. გეგმის მიხედვით, თექვსმეტი წლის ზევით ყველა თეთრკანიანი ანგლო-ამერიკელი მამაკაცი უნდა მოეკლათ, სიკვდილსგან მხოლოდ მოხუცები, ქალები და ბავშვები თავისუფლდებოდნენ. ასევე დაისჯებოდნენ მექსიკელი ამერიკელები, რომლებმაც უარს განაცხადებდნენ გეგმაში მონაწილეობაზე. გეგმა მნიშვნელოვან გარანტიას აძლევდა აფრიკელ ამერიკელებს და ამერიკის მკვიდრ მოსახლეობას, ამ უკანასკნელს, გეგმის შესრულების შემთხვევაში მათ მშობლიურ მიწებს დაუბრუნებდნენ.
ლალი კიკნაველიძე
ლალი კიკნაველიძე (დ. 12 მაისი, 1969, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1969 წლის 12 მაისს, თბილისში.
სან-დიეგოს გეგმა
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:1915 წლის დოკუმენტები
ლალი კიკნაველიძე
ბიოგრაფია
1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიისა და კინოდრამატურგიის ფაკულტეტები.
1998-2003 წლებში სწავლობდა საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კინო-ტელე რეჟისურის სპეციალობით.
2002-2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ასევე საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის ინსტიტუტში, სარეჟისორო ჯგუფის რეჟისორის ასისტენტად. 2003 წლიდან იყო პირველი კლასიკური გიმნაზიის დამდგმელი რეჟისორი.
2008 წლიდან არის შემოქმედებითი საწარმოო გაერთიანება „ლირა ფროდაქშენის“ დამფუძნებელი და დირექტორი.
2015 წელს შემოქმედებითი საწარმოო გაერთიანება „ლირა პროდაქშენის“ ბაზაზე, ლალი კიკნაველიძის, როგორც პროდიუსერისა და კინორეჟისორის მონაწილეობით, მიხო მოსულიშვილმა საკუთარი რომანის „დიდი ძუ დათვი“ მიხედვით შექმნა სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმის სცენარი, რომელიც ერთ-ერთი გამარჯვებული გახდა საქართველოს კინემატოგრაფიის ეროვნული ცენტრის , საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს და ქართული წიგნის ეროვნული ცენტრის ერთობლივი პროექტის „21-ე საუკუნის ქართული ლიტერატურული ნაწარმოების მიხედვით სცენარის შექმნის კონკურსში“ (საექსპერტო კომისიის წევრები: ლევან ბერძენიშვილი, ნანა ჯორჯაძე, ვაჟა გიგაშვილი, ლევან თუთბერიძე, დავით ჩუბინიშვილი, ლელა ოჩიაური, დავით გაბუნია, მანანა ანასაშვილი).
კანის ფესტივალის ექსპერტები იზაბელ ფოვიე და ნიკოს პანაიოტოპულოსი ამ კონკურსში გამარჯვებული პროექტების ავტორებთან ერთად მუშაობდნენ სცენარების განვითარებაზე.
2016 წელს ნორვეგიის ქალაქ ჰაუგესუნდის ინტერნაციონალური კინოფესტივალის კოორდინატორის ოისტეინ ეგეს (Øystein Egge) შერჩევის შემდეგ, კინოპროექტი „დიდი ძუ დათვი“ ლალი კიკნაველიძის, როგორც პროდიუსერის მიერ წარდგენილი იყო ნორდიკის ერთობლივი პროექტების ბაზრობაზე
რეჟისორი
thumb|right|ფილმის „კახეთის მატარებლის“ პოსტერი, 2019
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი კინოპროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები ლალი
სვიმეონ სალოსი
სვიმეონ სალოსი (დ. 522, ედესა — გ. 588, იქვე) — VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენების დღეა 3 აგვისტო (ძველი სტილით 21 ივლისი).
ცხოვრება და მოღვაწეობა
ღირსი სვიმეონი, ქრისტესთვის სალოსი და მისი თანამმარხველი იოანე, სირიელები იყვნენ და ქალაქ ედესაში ცხოვრობდნენ VI საუკუნეში. ისინი სიყრმიდანვე გულწრფელად მეგობრობდნენ. უფროსი — სვიმეონი უცოლო იყო და უკვე ხანში შესულ დედასთან ერთად ცხოვრობდა, ახალდაოჯახებულ იოანეს კი მამა და ახალგაზრდა მეუღლე ჰყავდა შინ. როცა სვიმეონს — ოცდაათი, იოანეს კი ოცდაოთხი წელი შეუსრულდა, მათ წმიდა ქალაქ იერუსალიმში იმოგზაურეს. წმიდა ადგილების მოლოცვამ და იქაურ მონასტერთა სიმრავლემ მათში ბერული მოღვაწეობის სურვილი გააღვიძა. მეგობრებმა შინ გაუშვეს მსახურები, თვითონ კი მდინარე იორდანეს სანაპიროზე გაშენებული მონასტრებისკენ გაემართნენ. სვიმეონმა და იოანემ ღმერთს შესთხოვეს, მიენიშნებინა, რომელი სავანე აერჩიათ და გადაწყვიტეს, იმ მონასტერში შესულიყვნენ, რომლის კარებიც ღია დახვდებოდათ. ამ დროს უფალმა ერთ-ერთი სავანის იღუმენს, ნიკონს ძილში ამცნო, გაეღო მონასტრის კარები. წმიდა მეგობრები მიადგნენ მონასტრის ღია კარებს. ღვთის ნებით წინამძღვარმა სიხარულით მიიღო ისინი. საღვთო შურით ანთებული მეგობრები მონასტრულმა ცხოვრებამ ვერ დააკმაყოფილა: მათ აღეძრათ სურვილი, უდაბნოს სიღრმეში შესულიყვნენ და იქ ეღვაწათ განმარტოებით. იღუმენ ნიკონს ღმერთმა განუცხადა თანამოსაგრეთა განზრახვა: სწორედ იმ ღამეს, როცა ისინი სავანის დატოვებას აპირებდნენ, კვლავ გააღო კარიბჭე, შემდეგ მათთან ერთად ილოცა და მძიმე ღვაწლს შემდგართ ლოცვა-კურთხევა გააყოლა. სვიმეონსა და იოანეს მტკიცედ ახსოვდათ აღკვეცისას დადებული აღთქმა. ისინი გამუდმებით ლოცულობდნენ, მკაცრად მარხულობდნენ, შრომობდნენ და ერთმანეთს განამტკიცებდნენ ცთუნებებთან ბრძოლაში. გარკვეული ხნის შემდეგ მამებს ზეგარდმო ეუწყათ, რომ სვიმეონის დედა და იოანეს მეუღლე სასუფევლის ნეტარებას ეზიარნენ. მოსაგრეებმა კიდევ ოცდაცხრა წელი დაჰყვეს უდაბნოში. სვიმეონს, უფლის ნებით, დაებადა აზრი, რომ ისინი მოყვასის სამსახურში უნდა ჩამდგარიყვნენ, რისთვისაც აუცილებელი იყო ერში გასვლა; მაგრამ წმიდა იოანემ ჩათვალა, რომ ჯერ კიდევ არ იყო ამაღლებული უვნებლობის ამ ხარისხამდე და ამიტომ უდაბნოს ვერ დატოვებდა. სვიმეონი იერუსალიმისკენ გაეშურა და თაყვანი სცა უფლის ცხოველმყოფელ საფლავსა და სხვა სიწმიდეებს. საოცარი თავმდაბლობის გამო იგი მხურვალედ ევედრებოდა ღმერთს, ღირსი გაეხადა მოყვასის იმგვარი მსახურებისა, რომ მათგან განდიდება არ დაემსახურებინა. წმიდა მამამ ქრისტესთვის სალოსობის ღვაწლი ირჩია. ქალაქ ემესაში ჩასული ნეტარი შეშლილივით იქცეოდა, უცნაური საქციელის გამო მრავალთაგან ითმენდა დაცინვას, ლანძღვა-გინებას, გვემას, მაგრამ თავის შეურაცხმყოფელთათვის უამრავ სიკეთეს აკეთებდა: ეშმაკებს განასხამდა, სნეულებს კურნავდა, უეცარი სიკვდილისაგან იცავდა განსაცდელში ჩავარდნილთ, ურწმუნოებს ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე მოაქცევდა, ცოდვილებს კი — სინანულად.
ღირსი იოანე დიდად აფასებდა სულიერ ძმას: თუ მასთან უდაბნოში ემესის მკვიდრთაგან ჩავიდოდა ვინმე რჩევა-დარიგების სათხოვნელად, მეუდაბნოე მას სალოს სვიმეონთან გზავნიდა. გარდაცვალებამდე სამი დღით ადრე სვიმეონი ქალაქიდან გაუჩინარდა. ედესელმა მდაბიოებმა, რომლებიც მეგობრობდნენ წმიდანთან, ქოხში მიაკითხეს მას და იქვე ნახეს აღსრულებული. სწორედ მათ მიაგეს უკანასკნელი პატივი უფლის სათნომყოფელს: საეკლესიო გალობის გარეშე წაასვენეს იგი მწირთა და უსახლკაროთა სასაფლაოზე და მიაბარეს მიწას. როცა ნეტარის ცხედარს მიასვენებდნენ, ქალაქის ზოგ მკვიდრს საკვირველი, არაამქვეყნიურად ტკბილი გალობა ესმოდა, მაგრამ ვერ ხვდებოდა, საიდან მოდიოდა იგი. მალე უდაბნოში მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს ღირსმა იოანემაც.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
სქოლიო
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი ასკეტი ბერები
ოთალა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუნები
გიორგი შკინინი
გიორგი შკინინი (დ. 7 მარტი, 1983, თბილისი) — საქართველოს ეროვნულ ნაკრებისა და რუსეთის სარაგბო კლუბ მეტალურგის მოთამაშე ქართველი მორაგბე. მისი დებიუტი საქართველოს ნაკრების შემადგენლობაში შედგა 2004 წელს. სულ ნაკრებში ნათამაშები აქვს 38 მატჩი და მეტოქის ჩათვლის მოედანში შეტანილი აქვს 6 ლელო (30 ქულა). აგრეთვე არის საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული შვიდკაცა ნაკრების წევრი. 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ირლანდიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ჯგუფური ეტაპის მატჩში ქართველების ლელო მის ანგარიშზეა (საბოლოო ანგარიში 14-10).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები კატეგორია:დაბადებული 1983
ვერონის ბრძოლა (1805)
ვერონის ბრძოლა — ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 18 ოქტომბერს. საფრანგეთის არმიას ხელმძღვანელობდა ანდრე მასენა. ავსტრიის არმიას კი ფელდმარშალი კარლ ლუდვიგ ავსტრიელი. ვერონის ბრძოლა მესამე კოალიციის ომის ნაწილია.
ბრძოლა გაიმართა ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქ ვერონასთან. ბრძოლაში ფრანგების მხრიდან მონაწილეობდა 13 ბატალიონი, ავსტრიელების მხრიდან კი 6 ბატალიონი. ვერონას იცავდა ავსტრიის არტილერია. ავსტრიელების შენაერთები ასევე იცავდნენ ქალაქის ხიდებს ფრანგების მოსალოდნელ თავდასხმისაგან. მათ სჯეროდათ რომ შეეძლოთ მტრის მოგერიება.
18 ოქტომბერს, გამთენიისას, მასენამ, ფრანგების ქვეითი ჯარისაგან ჩამოაყალიბა შტურმის კედელი და გასცა პირადი ბრძანება გადასულიყვნენ შეტევაზე. შტურმის კედელს მხარს უჭერდა არტილერია. ფრანგებმა დაიკავეს ხიდები და გაარღვიეს ავსტრიელ ქვეით კორპუსთა რიგები. ერთდღიან ბრძოლაში ავსტრიელები დამარცხდნენ და უკან დაიხიეს. ვერონა დაეცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაპოლეონის ომების ბრძოლები კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:ავსტრიის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კოსოვოს ძეგლები
კოსოვოს ძეგლები მოიცავს ყველა ძეგლს, რომელიც მდებარეობს კოსოვოში. კოსოვოს აქვს მულტიკულტურული და მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობა, რომელიც საწყისს ბრინჯაოს ხანის პერიოდიდან იღებს, რომელსაც მოგვიანებით მოსდევს ილირიული, რომაული, ბიზანტიური/სერბული მართმადიდებლური და ოსმალეთის პერიოდები. კოსოვოში ძეგლების უმრავლესობა ადგილობრივი ხელოსნების მიერაა აშენებული, სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა იმპერიის გავლენის ქვეშ. დღემდე შემორჩენილი ძეგლების უმრავლესობა არის ბიზანტიური/სერბულ მართმადიდებლური და ოსმალური სტილის, რომლებსაც გააჩნიათ ისტორიული, არქიტექტურული, კულტურული და მხატვრული ღირებულებები მსოფლიოს ფასდაუდებელი მემკვიდრეობისთვის. კოსოვოს ძეგლები უნიკალური მემკვიდრეობაა, რომლის ავთენტური სახის შენარჩუნებაზე საზოგადოებამ ერთად უნდა იზრუნოს, რათა უცვლელი სახით გადასცეს ახალ თაობებს. კოსოვოს არქიტექტურული იერსახე ძირძველი სტილით გამოირჩევა, რის გამოც ისინი ითვლებიან ერთ-ერთ ყველაზე ორიგინალურ, კონსტრუქციულ ნაგებობებად როგორც ბალკანეთში, ასევე მთელს მსოფლიოში. კოსოვოს გააჩნდა სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გეოპოლიტიკური მდებარეობა, ვინაიდან მისი ტერიტორიის გავლით კულტურის, მემკვიდრეობის, ისტორიისა და ხელოვნების განვითარებისათვის ძალზედ მნიშვნელოვანი ბუნებრივი სატრანსპორტო გზები გადიოდა. გასულ საუკუნეში, 1998-1999 წლებში მიმდინარე ომის დროს, 500-ზე მეტი ძეგლი იქნა დაზიანებული ან სრულად განადგურებული მტრის ძალების მიერ. იუნესკომ კოსოვოს ძეგლების კლასიფიცირება მოახდინა როგორც: სერბულ-ბიზანტიური ძეგლები, ოსმალეთის ხანის ისლამური ძეგლები და ხალხური არქიტექტურა.
შუა საუკუნეების ძეგლები
მეექვსე საუკუნეში, იუსტინიანე I-მა, რომელიც წარმოშობით დარდანელი იყო, ჰუნების შემოსევის შემდეგ დარდანია მოაქცია ბიზანტიის კონტროლის ქვეშ და რეგიონში ფართო სამშენებლო პროცესში ჩაერთო. 839 წლიდან მეცამეტე საუკუნის დასაწყისამე რეგიონს ბულგარეთი აკონტროლებდა,თუმცა ამ გარკვეულ ეტაპებზე, ბიზანტიას ჰქონდა შესაძლებლობა კოსოვოში თავიანთი მმართველობა აღედგინა. მეცამეტე საუკუნის დასაწყისიდან 1855 წლამდე კოსოვო სერბეთის იმპერიის ნაწილი იყო, რომლის მმარათველი ძალა ნემანიჩის დინასტია იყო. სწორედ ამ პერიოდშ აშენდა შუა საუკუნეების ქრისტიანული ძეგლების უდიდესი ნაწილი. გრაჩანიცას მონასტერი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი|საშუალოpx|მინი|მარჯვნივ
მონასტრები
გრაჩანიცის მონასტერი (სერბ. Манастир Грачаница, ალბან. Manastiri i Graçanicës) — სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტერი კოსოვოში. დაარსდა 1321 წელს, სერბეთის მეფე სტეფან უროშ II მილუტინის მიერ. 1990 წელს, მონასტერი გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში სახელით „კოსოვოს შუა საუკუნეების მონუმენტები“. გრაჩანიცის მონასტერი მეფე მილუტინის ბოლო მონუმენტური შემოქმედებაა. მდებარეობს სოფელ გრაჩანიცაში, სერბულ ანკლავში, რომელიც პრიშტინადან 5 კმ-ში მდებარეობს. მონასტერი XIII საუკუნეში აშენდა ძველი, ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ადგილას, რომელიც VI საუკუნის ადრეულ ქრისტიანულ სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენდა. სამლოცველოს სამხრეთ კედელზე, არსებობს მეფის წარწერა, რომელიც შემდეგნაირად იკითხება: „გრაჩანიცაში მე ვნახე დანგრეული, დამპალი ნანგრევები წმინდა ქალწულის ტაძრისა, რომელიც ლიპლიანის საეპისკოპოსო იყო, ამიტომ ის მიწიდან აღვადგინე და შევამკე ფრესკებითა და ჩუქურთმებით შიგნიდან და გარედან". ძველი მონასტრის კომპლექსიდან მხოლოდ ეკლესიაა შემორჩენილი.
ბანისკას მონასტერი არის სერბული, მართმადიდებლური მონასტერი, რომელიც სერბეთის მეფემ სტეფან უროშ II მილუტინმა დააარსა 1313-1317 წლებში და მდებარეობს მიტროვიცას მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუნისკაში. ბანისკას მონასტერი აშენდა ადრინდელი საკრალური პალეოქრისტიანული ეკლესიის საძირკველზე, რომელსაც ალბანელი ქრისტიანები იყენებდნენ. არქიტექტურასა და ქანდაკების ნაშთებზე აშკარად შეიმჩნევა დასავლური გავლენა. მის დიზაინზე გავლენა იქონია ადრიატიკის სანაპიროს რომაულმა არქიტექტურამ. 1948 წელს, როდესაც კოსოვო იუგოსლავიის შემადგენლობაში იმყოფებოდა, მონასტერი გამოცხადდა განსაკუთრებული მნიშვნელობის კულტურის ძეგლად. დღეს ის ასევე შედის კოსოვოს დაცულ ძეგლთა სიაში. საშუალოpx|მინი|პეჩის საპატრიარქო სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის ადგილსამყოფელი XIV საუკუნიდან, მას შემდეგ რაც მისი სტატუსი საპატრიარქოდ გადაკეთდა. პეჩის საპატრიარქო მონასტერი (სერბ. Пећка патријаршија) — სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტერი ქალაქ პეჩის სიახლოვეს. კომპლექსი წარმოადგენს სერბეთის არქიეპისკობოსებისა და პატრიატქების მავზოლეუმს.
1990 წელს, მონასტერი გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. მონასტრის დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია. სავარაუდოა, რომ წმინდა სავას სიცოცხლეში ეს ტერიტორია ჯიჩის მონასტრის შემადგენლობაში შედიოდა. მოგვიანებით, არქიეპისკოპოსმა არსენი I–მა ააშენა თორმეტი მოციქულის ეკლესია, რადგან მას სურდა, რომ სერბეთის ეკლესიის მეთაურის რეზიდენცია უფრო უსაფრთხო ადგილას და ამავე დროს ქვეყნის ცენტრში ყოფილიყო. სულ მალე, 1250 წელს მან ეკლესიის დეკორირება ბრძანა. 1320 წელს, არქიეპისკოპოსმა ნიკოდიმ I–მა ეკლესიის ჩრდილოეთით სხვა, წმინდა დიმიტრის ეკლესია ააშენა. ათი წლის შემდეგ, 1330 წელს, არქიეპისკოპოსმა დანილო II–მ თავდაპირველი – ღვთისმშობლის ოდიგიტრიის ეკლესიის სამხრეთით, მესამე, წმინდა ნიკოლოზის პატარა ეკლესია ააშენა. 1345 წელს, არქიეპისკოპოს იოანაკიეს II–მ წმინდა დიმიტრის ეკლესია ფრესკებით შეამკობინა. იმპერატორმა დუშან ძლიერმა (1331-1355) პეჩის არქისაეპისკოპოსოს საპატრიარქო სტატუსი მიანიჭა. XIV საუკუნეში, თორმეტი მოციქულის ეკლესიაა მცირედით გადააკეთეს, ოდნავ მოგვიანებით კი ფრესკებით შეამკეს. XII-XV საუკუნეებშ და XVII საუკუნეში, სერბეთის პატრიარქები და პეჩის არქიეპისკოპოსები პეჩის მონასტრის ეკლესიებში იკრძალებოდნენ. 2006 წელს, სამონასტრო კომპლექსს რესტავრაცია ჩაუტარდა.
1990 წელს, ვისოკი-დეჩანის მონასტერი გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2004 წლიდან, ასევე შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. იუნესკო მის ფრესკებს შემდეგნაირად ახასიათებს: „ერთ-ერთი ყველაზე ღირებული ნიმუში პალეოგენური რენესანსისა ბიზანტიურ მხატვრობაში". 2006 წელს, ეთნიკური ალბანელების მხრიდან პოტენციური თავდასხმის გამო, მონასტერმა საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში გადაინაცვლა. ამჟამად დაცულია გაეროს კოსოვოს ძალების მიერ.
ეკლესიები
საშუალოpx|მინი| მიმოხილვა ლევიშკის ღვთისმშობელი, პრიზენი
ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია სერბეთის მართმადოდებლური ეკლესიაა, რომელიც აიგო XII საუკუნეში, ქალაქ პრიზრენში. ოსმალეთის იმპერიის დროს, ის მეჩეთად იყო გადაკეთებული, მაგრამ XX საუკუნის დასაწყისში, კვლავ მართლმადიდებლური ეკლესია გახდა. ლევიშკის ღვთისმშობლის ეკლესია მეთორმეტე საუკუნეში სერბეთის მეფე სტეფან ნემანიამ ააშენა, ძველი, IX საუკუნის ეკლესიის ადგილას, რომელიც საეპისკოპოსოც ბიზანტიის იპმერატორ ბასილი II-ის 1018 წლის სიგელში იხსენიება. 1999 წლის ივნისიდან, ეკლესიას კოსოვოს ძალები იცავენ. მიუხედავად ამისა, 2004 წლის კოსოვოს არეულობისას, იგი ალბანელმა ყაჩაღებმა გადაწვეს. სერბეთის მთავრობამ ეკლესიის დაზიანების შესაფასებლად ექსპერტთა ჯგუფი მიიწვია, მაგრამ არ გადადგმულა არანაირი კონკრეტული ნაბიჯები. ამჟამად ეკლესია მუდმივი ძარცვის საგანია.
1990 წელს, ლევიშკის ეკლესია გაფორმდა როგორც განსაკუთრებული კულტურული მნიშვნელობის მონუმენტი, რომელსაც სერბეთის სახელმწიფო იცავს. 2006 წელს კი ის იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია - აშენდა 1340-იანი წლების დასაწყისში ქალაქ პრიზენში. შენობა მცირე ზომისაა და მისი საკმაოდ კარგად და პროპორცულად კოორდინირებული ზომებით ადგილობრივი არქიტექტურული სტილის ერთ-ერთი ნაწილია. მას ბოლო ათწლეულების განმავლობაში აქტიურად უტარდება რეაბილიტაცია, ვინაიდან წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია კოსოვოს საფრთხის ქვეშ მყოფ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი. საშუალოpx|მინი|მარჯვნივ|წმინდა პეტრეს ბაზილიკური ეკლესია
წმინდა პეტრეს ბაზილიკური ეკლესია მდებარეობს სამთო კოლონია სტარი თრგ-ში, ტრეპჩას მაღაროს მახლობლად, კოსოვკა მიტროვიცადან 9 კილომეტრში. XIV სტარი თრგ იყო თურქეთის კოლონიის დასახლება,რის გამოც მას თურქულ ტრეფჩად მოიხსენიებენ. ეკლესია აიგო XIII საუკუნეში და აქტიურად გამოიყენებოდა XVI საუკუნემდე. წმინდა პეტრეს ბაზილიკააშენდა საქსონი მაღაროელებისა და კათოლიკე ვაჭრებისთვის ქალაქ ტრეპჩაში, რის გამოც იგი ცნობილია, როგორც ლათინური, კათოლიკური და საქსონური ეკლესია, რომელიც წარმოადგენს სამნავიან ბაზილიკას და აგებულია გოთური არქიტექტურული სტილითა და სამშენებლო ტექნიკით. ეკლესიისგან დღეს შემორჩენილია მხოლოდ მისი საძირკველი და აღმოსავლეთის აფსიდის ერთი კედელი, რომელზედაც ჩანს ბიზანტიური ფრესკები. წმინდა პეტრეს ბაზლიკა წაარმოადგენს საჯარო საკუთრებას და დაცულია 1958 წლიდან.
მეჩეთები
პირინაზის მეჩეთი- აშენდა მე-16 საუკუნის მეორე ნახევარში ოსმალეთის ვეზირის პირი ნაზირის მიერ. ლეგენდის თანახმად ითვლება, რომ „ლაზარის ქვა“, რომელიც მეჩეთის ბაღშია გამოიყენეს 1389 წელს კოსოვოს ბრძოლის დროს პრინც ლაზარის მოსაკვეთად, რომელიც გადასვენებამდე, სულთნის ნებართვით იმავე მეჩეთში დაკრძალეს შემდეგ კი რავანიცას მონასტერში გადაასვენეს. ფატიჰის მეჩეთი (ასევე ცნობილი როგორც დიდი მეჩეთი) მდებარეობს პრიშტინის უძველეს ნაწილში, საჰათ კულას (საათის კოშკის) გვერდით. იგი მეჰმედ II ფატიჰმა ააშენა 1461 წელს. მეჩეთს აქვს სამკუთხედიის ფორმის შემოწირულობის მქონე ეზო და არაბესკები, რომლებიც მეჩეთის კედლებსა და ჭერს ამშვენებს. სინან ფაშასს მეჩეთი მდებარეობს ნენქალაჯაში, მდინარე ბისტრიცას მარჯვენა მხარეს. იგი აშენდა მე-17 საუკუნის დასაწყისში და მისი უზარმაზარი გუმბათი ჰარმონიულად არის მორგებული შენობის კვადრატულ ფორმას. რაც შეეხება ინტერიერს, ის შესრულებულია ძლიერ ღია ფერებში და ამშვენებს გეომეტრიული ფიგურების სიჭარბე. იგი ითვლება კოსოვოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მეჩეთად. საშუალოpx|მინი|ფატიჰ მეჩეთი, პრიშტინა
ფატიჰის მეჩეთი (ასევე ცნობილი როგორც დიდი მეჩეთი) - მდებარეობს პრიშტინის უძველეს ნაწილში, საჰათ კულას (საათის კოშკის) გვერდით. იგი აშენდა 1461 წელს მეჰმედ II ფატიჰის მიერ. მას სამკუთხედის ფორმის ეზო აქვს და შიგნიდან კედლებსა და ჭერს ამშვენებს ყვავილოვანი დეკორაციები და არაბესკები. საშუალოpx|მინი|მარჯვნივ|სინან ფაშას მეჩეთი პრიზენი
სინან ფაშას მეჩეთი- მდებარეობს ნენქალაჯაში, მდინარე ბისტრიცას მარჯვენა მხარეს. იგი აშენდა მე-17 საუკუნის დასაწყისში. მისი უზარმაზარი გუმბათი ჰარმონიულად არის მორგებული შენობის კვადრატულ მასაში, ხოლო მისი ინტერიერი შეღებილია ძლიერ ღია ფერებში, შემკული გეომეტრიული დიზაინით. ითვლება კოსოვოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მეჩეთად კოსოვოში.
ჰადუმის მეჩეთი - ააგო ჰადუმ სილეჯმან ეფენდიმ XVI საუკუნის მეორე ნახევარში. ის მიეკუთვნება კლასიკური ოსმალური ეპოქის ხელოვნების ნიმუშს, მაგრამ მიუხედავად ამისა, მას მის სტრუქტურაში აქვს ჩართული მრავალი ტრადიციული მახასიათებელი. მას მხოლოდ ერთი გუმბათი გააჩნია და მის ინტერიერში ბევრი ყვავილოვანი ნახატია. ეს არის არაბესკების/ბაროკოს სტილის შენობების ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითი. ჰადუმის მეჩეთი სითბოს სთავაზობს ქალაქს და  გჯაკოვაში იგი ითვლება ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მეჩეთად. მისი ერთი განსაკუთრებული მახასიათებელი,არის ის რომ გუმბათი დგას კონსტრუქციული ელემენტების ტრომპის ზემოთ, რაც  ისლამური არქიტექტურისთვის უმნიშვნელოვანესი მაგალითია.
გაზი ალი ბეის მეჩეთი - აშენდა 1444 წელს. 1999 წლის ბოლო ომის პერიოდში მისი [მინარე] იუგოსლავიის ყუმბარამ გაანადგურა. 2002 წელს მეჩეთს რესტავრაცია ჩაუტარდა და მინარეთი აღადგინეს, თუმცა სამწუხაროდ, პირვანდელი სახე დაკარგა. გარდა ამისა, მეჩეთისა და მისი შემოგარენის ავთენტურობა დაზიანდა შესასვლელთან კარელისა და ეზოდან რამდენიმე საფლავის ქვის ამოღებით.
ჩარშიას/ბაზარის მეჩეთი - აშენდა 1761 წელს ოსმალეთის შემოსევის დროს. ძველ ნახატებზე დაყრდნობით იგი ოთხკუთხა ნაგებობა იყო, გადახურული ოთხკუთხა სახურავით. ზედა სართულს შესასვლელის მარცხნივ და მარჯვნივ მოთავსებული ცალმხრივი კიბეები აღწევდა. გალერეა კი ქალებისათვის გამოიყენებოდა. მეჩეთი იუგოსლავიის სამხედროებმა 1999 წელს გადაწვეს. ომის შემდეგ კი იგი აღადგინეს.
ბაჯრაკლის მეჩეთი - პეჩის უძველეს ნაწილში, უფრო კონკრეტულად, ძველი ბაზრის ტერიტორიაზე მდებარეობს. იგი აშენდა ოსმალეთის მმართველობის პერიოდში, როდესაც პეჩი შედიოდა მეტოჰია სანჯაკში. მეჩეთის მხატვრობა და დეკორაციები ძირითადად ქვის გამოყენებითაა შესრულებული. ბაჯრაკლის მეჩეთს აქვს მნიშვნელოვანი ისტორიული და მხატვრული ღირებულება.
ლაპის მეჩეთი - მდებარეობს პოდუევოს გზატკეცილის მახლობლად, პრიშტინის ქალაქის ცენტრიდან მოშორებით. მე-15 საუკუნით თარიღდება. მისი სალოცავი ოთახი ექვსი მეტრის სიმაღლეზეა და ის ასევე შედგება დარბაზისგან. 1999 წელს იგი იუგოსლავიის ძალებმა ომის შემდეგ გაანადგურეს. ლაპის მეჩეთი კოსოვოს ძეგლების უმნიშვნელოვანეს ნაწილს წარმოადგენს და არამარტო.
კურშუმლის მეჩეთი - საკრალური ნაგებობა, რომელიც აშენდა მე-16 საუკუნეში პეჩში. მისი თავდაპირველი კონსტრუქცია გუმბათით იყო გადახურული, მაგრამ ამ დროის განმავლობაში იგი შეიცვალა საფარში. ჰაჯათი ასევე არ არის ორიგინალური ფორმით შემონახული. ხანძრის განადგურებამდე მეჩეთს ოთხი წყლიანი სახურავი ჰქონდა. დღესდღეობით მას მხოლოდ მისი ნაშთები აქვს. მის ეზოში აღმოჩენილია ძალიან მნიშვნელოვანი საფლავები და კვალი.
წითელი მეჩეთი - საკრალური ნაგებობა, რომელიც აშენდა მე-17 საუკუნეში პეჩის კაპეშნიცაში, შედგება სალოცავი სივრცისგან, პორტიკისა და მინარეთისგან. მეჩეთი განსაკუთრებულია, რადგან მიჰრაბი კედლიდან ჩანს, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ძალიან მოკრძალებული თვისებით გამოირჩევა. მას აქვს ისტორიული და მხატვრული ღირებულებები.
ჰამამები
დიდი ჰამამი მე-15 საუკუნით თარიღდება. ის იყო ფატიჰის მეჩეთის ნაწილი და გამოიყენებოდა როგორც თურქული აბანო, როგორც მამაკაცებისთვის, ასევე ქალებისთვის. ლეგენდის თანახმად, სულთან მეჰმედ ფატიჰმა უბრძანა ყველა მსახურს დღეში ერთხელ მაინც მიეღო აბაზანა. ახლა მას სახელმწიფო იცავს. 1994 წელს გაჩენილი ხანძრის შემდეგ აბანო ძლიერად დაზიანდა და დღეს ნაგებობისგან მხოლოდ ნაშთებია შემორჩენილი.
მეჰმედ ფაშას ჰამამი - საათის კოშკის გამო მისი დროის სხვა აბანოებისგან გამოირჩევა. იგი აშენდა ქვის ნაგებობაზე 1498 წელს. დღეს ის უმოქმედოა, რის გამოც პრიზენის არქეოლოგიურ მუზეუმად გადაიქცა. დაახლოებით 1972-75 წლებში ჰამამი აღადგინეს და შემდეგ კვლავ მუზეუმად გამოცხადდა, რის შემდეგაც კედელი, რომელიც მამაყაცებსა და ქალებს ჰყოფდა მონგრეულ იქნა.
ძველი ქალაქის ჰამამი - ააშენა თურქმა შემომწირველმა გაზი ალი ბეიმ, რომელმაც ასევე ააგო ჰამამი ვუჩიტრნში ( ალბანურად Vushtrri ), მე-17 საუკუნეში. ჰამამი მდებარეობს კოსოვსკა მიტროვიცას ძველი ქალაქის ცენტრის ბირთვში, სხვა მნიშვნელოვან ძეგლებთა შორის, როგორებიცაა ძველი მეჩეთი, მედრესა, ძველი ბაზარი, ჰანი და საათის კოშკი. თავდაპირველი დანიშნულების შესაბამისად  იგი გამოიყენებოდა მხოლოდ 1953 წლამდე, როგორც მამაკაცთა საზოგადოებრივი აბანო. 1958 წლიდან კი კანონით დაცულ ძეგლთა სიაში მოხვდა. 1959 წლიდან ჰამამი გამოიყენება კოსოვკა მიტროვიცას „არქეოლოგიურ და ეთნოგრაფიულ მუზეუმად“, სადაც გამოფენილია ადგილობრივი ტანსაცმელი, ლითონის ჭურჭელი და სხვა იარაღები. ჰამამი შედგება ცხელი, თბილი და ცივი წყლის სამი დამახასიათებელი ურთიერთდაკავშირებული ნაწილისგან. ცივ მონაკვეთს აქვს მართკუთხა ფორმა, რომლის შუაში მოთავსებულია ექვსკუთხა მარმარილოს შადრევანი, ხოლო მოპირკეთებულია თეთრი მარმარილოს კვადრატული ფილებით. [შესასვლელი დარბაზის შემდეგ არის თბილი წყლის განყოფილება, რომელიც გამოიყენება გაშიშვლებისთვის და ცხელ ნაწილში გაწმენდის რიტუალის მოსამზადებლად. ეს სივრცე შეიცავს 4 სააბაზანო კუბიკს (ჰალვეტი) და 4 გვერდით კუბიკს. ცხელი მონაკვეთის კედლები ნაშენია ქვით და სისქე 85 სმ-ია. მისი ცხრა გუმბათი (რვა პატარა და დიდი ცენტრალური) დაფარულია კრამიტით და ტყვიის რკინის ფურცლებით.
გაზი ალი ბეის ჰამამი - დაცული ძეგლი რომელიც აშენდა გაზი ალი ბეის მიერ მე-15 და მე-17 საუკუნეებში კაცთა წმენდის რიტუალებისთვის. ეს არის ერთ-ერთი უძველესი საზოგადოებრივი აბანო ბალკანეთში. შენობაში ჯერაც შემორჩა თავისი ორიგინალური აშენებული ჩარჩო. მისი ფასადები ნაშენია თლილი ქვებით, დანარჩენი ნაწილები კი რუსტიკული ქვებით. მთავარი აგურის გუმბათი დაფარული იყო ექვსკუთხა ხის სახურავით, რომელიც დღეს წითელი კრამიტით არის შეცვლილი. მას აქვს წრის ფორმის პატარა ხვრელები, რომლებიც გამოიყენებოდა ინსოლაციისთვის. დანარჩენი სამი გუმბათი უფრო მცირეა. ჰამამი შედგება სამი საერთო განყოფილებისგან, როგორიცაა შესასვლელი ცენტრალური დარბაზი, გასაშლელი განყოფილება და გამწმენდი განყოფილება ერთმანეთის წინ ორი საბანაო კუბიკით. დღესდღეობით ჰამამი დაზიანებულია.
ჰაჯი ბეუს ჰამამი აშენდა 1462 - 1485 წლებში, როგორც ჰასან ბეის კომპლექსის ნაწილი, რომელიც გახლდათ იპეკის სანჯაკის ლიდერი. მისი თავდაპირველი ფუნქცია დღესაც შენარჩუნებული აღარ არის. ჰამამი თავდაპირველად აშენდა ქვის და აგურის მონაცვლეობის სტილში, როგორც მამაკაცის ჰამამი, მაგრამ მოგვიანებით გადაწყდა, რომ დაემატებინათ ქალების განყოფილებაც. დღესდღეობით გამოიყენება დურგლების სახელოსნოდ. ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი ათასწლეულის შენობა კოსოვოსთვის და არამარტო.
მავზოლეუმები
მინი|სულთან მურატის მავზოლეუმი სულთან მიურატის საფლავი - მავზოლეუმი, რომელიც შეიცავს ისლამურ-კოსოვარული ბაროკოს ელემენტებს, მდებარეობს მაზგიტში, ზუსტად იმ ადგილას, სადაც სულთან მურატი მოკლეს. იმ ფორმით შენება, რომელიც დღეს შენობას აქვს, მე-19 საუკუნის ბოლოს იქნა დასრულებული.
ჰაჯი ბაბას მავზოლეუმი - თარიღდება მე -17 საუკუნით და მდებარეობს ქალაქის თეკეს,  სეჯდი ბეჯის მეჩეთისა და  ქალაქის შადრევანის გვერდით. მავზოლეუმის სახელი მომდინარეობს იქიდან, რომ ამ ადგილას ჰაჯი ბაბა არის დაკრძალული.
შეჰ ბესიმის მავზოლეუმი მდებარეობს ლუკინაჟში, პრიზენში. იგი დააარსა შეჰ ბექამ იმ დროისათვის მნიშვნელოვანი პირების სასაფლაოების გადასარჩენად. მავზოლეუმის დღედ აღინიშნება 04-5 მაისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსოვოს ძეგლები
ნესტორ მალაზონია
ნესტორ გლახუნას ძე მალაზონია (დ. 22 დეკემბერი, 1892, სოფელი მამათი — გ. 22 დეკემბერი, 1983, იქვე) — ქართველი პოეტი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
მინი|ნესტორ მალაზონიას მემორიალური დაფა ბათუმში ნესტორ მალაზონია 1892 წლის 12 ოქტომბერს დაიბადა სოფელ მამათში ღარიბი გლეხის, გლახუნა მალაზონიას ოჯახში. ჰყავდა 8 დედმამიშვილი. 1905 წელს დაამთავრა სოფლის ორკლასიანი სკოლა. შემდეგ გადავიდა ოზურგეთში და მუშაობდა სახარაზოში. იქვე სწავლობდა საქალაქო სასწავლებელში (დღევანდელი მეორე საჯარო სკოლა). 1907 წელს მოსწავლეთა რეულობის გამო სასწავლებელი დახურეს და სკოლა ვერ დაასრულა. სიყმაწვილეში, 1908-1911 წლებში მუშაობდა ძიმითის სასოფლო სამმართველოს შიკრიკად და სკოლის დამლაგებლად, თან ემზადებოდა სამასწავლებლო სემინარიაში შესასვლელად. 1912 წელ შევიდა ხონის სამასწავლებლო სემინარიაში, სადაც სწავლობდა 1918 წლამდე, 1914-1917 წლების გამოკლებით, როდესაც პირველი მსოფლიო ომის გამო არმიაში იყო გაწვეული. მსახურობდა ტამბოვში და გერმანიის ფრონტზე. 1915 წლის აპრილში მიიღო ჭრილობა და ორი თვის მკურნალობის შემდეგ დაბრუნდა სოფელში. შემდეგ ჩარიცხეს 221-ე სათადარიგო ბატალიონში, ბათუმში, სადაც მოუსწრო თებერვლის რევოლუციამ და დემობილიზაციამ. იმავე წელს დაბრუნდა სემინარიაში, მაგრამ მამისა და ძმის გარდაცვალების, ასევე ხელმოკლეობის გამო, 1918 წელს შეწყვიტა სწავლა და დაბრუნდა სოფელში.
1919 წლის 1 იანვარს დაიწყო მასწავლებლად მუშაობა ჯერ აცანის, შემდეგ მამათის სკოლებში. 1910-1923 წლებში იყო სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1921 წლიდან. 1925 წლიდან ნესტორ მალაზონიამ მუშაობა ბათუმში განაგრძო, სადაც თავდაპირველად ინდუსტრიულ ტექნიკუმის აღმზრდელ-მასწავლებელი იყო. 1930 წელს დაინიშნა განათლების მუშაკთა კავშირის საოლქო გამგეობის პასუხისმგებელ მდივნად, ხოლო 1931 წლიდან თავმჯდომარედ. 1933-1935 წლებში იყო ხულოს რაიონული გაზეთის რედაქტორი; 1935-1937 წლებში აჭარის განათლების კომისარიატის კადრების გამგე; 1937-1938 წლებში იყო გაზეთ „საბჭოთა აჭარის“ ღამის რედაქტორი 1938-1941 წლებში ბათუმის სახელმწიფო გამომცემლობის წარმოების უფროსი; 1941-1951 წლებში გაზეთ „საბჭოთა აჭარის“ სტილისტ-მთარგმნელი; 1951 წლიდან გამომცემლობა „სახელგამის“ რედაქტორი.
სამეცნიერო-ჟურნალისტიკური მოღვაწეობის პარალელურად აქტიურად იყო დაკავებული პოეტური მოღვაწეობით, 1926 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი, 1934 წლიდან მწერალთა კავშირის წევრია. ავტორია წიგნებისა: „პატაკი ოქტომბერს“, (ლექსების კრებული) „გულიზარი“ (პოემა), „გულის ხმა“ (ლექსების კრებული), „ჩვენი ყვავილები“ (საბავშვო ლექსების კრებული), „თაგვი: აჭარული ზღაპარი“, „დაბადებულან გმირები“ (ლექსების კრებული), „რჩეული“ (ლექსების კრებული).
დაჯილდოებულია მედლით „მამაცური შრომისთვის“, ნესტორ მალაზონიას სახელი ეწოდა ქუჩას ქალაქ ბათუმში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ასხის ქუჩა
ასხის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); ლებარდის ქუჩიდან ცაიშის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის დასაწყისში. ადრე ერქვა ჩუღურეთის აგარაკის, შემდეგ – ასხინის ქუჩა, რაც ასხის რუსიფიცირებული ფორმაა. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ასხის ქუჩა. 1939 წელს დაერქვა პოლინა ოსიპენკოს სახელი, 1990 წელს ეწოდა ჩუღურეთის ქუჩა, შემდეგ დაუბრუნდა ძველი სახელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის  რაიონის ქუჩები
ალბერტ აზარიანი
ალბერტ აზარიანი (Ալբերտ Ազարյան; დ. 11 თებერვალი, 1929, ვანაძორი, ამიერკავკასიის სფსრ, საბჭოთა კავშირი) — კარიერადასრულებული სომეხი არტისტული ტანმოვარჯიშე, რომელიც საერთაშორისო ტურნირებზე საბჭოთა კავშირს წარმოადგენდა. არის რგოლით ტანვარჯიშის 1956 და 1960 წლების ოლიმპიადის გამარჯვებული. არის პირველი ტანმოვარჯიშე, რომელიც რგოლით ტანვარჯიშში ორჯერ გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი.
ადრეული ცხოვრება
ალბერტ აზარიანი დაიბადა 1929 წლის 11 თებერვალს ვანაძორში, ამიერკავკასიის სფსრ-ში. 14 წლის ასაკში აზარიანს მამა მარდაეცვალა. ასეთ მდგომარეობაში მას სკოლიდან გამოსვლა და მუშაობის დაწყება მოუწია. როდესაც ის 17 წლის იყო, სომეხმა ელიტარულმა ტანმოვარჯიშეების ჯგუფმა გამოფენა მის ქალაქში გამართა. ამის შემდეგ თინეიჯერი ბიჭები (მათ შორის იყო აზარიანი) შეეცადნენ შეესწავლათ უკვე ანანხი უნარები თუ შესაძლებლობები. არაზიანის ტანვარჯიშმა ისეთი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩამოსულ სპორტსმენებზე, რომ მათ იგი ერევანში მიიწვიეს. 3 წლის შემდეგ იგი გახდა სომხეთის ჩემპიონი რგოლით ტანვარჯიშში და მიიღო სპორტის მასტერის ტიტული.
კარიერა
1953 წელს აზარიანი ასპარეზობდა სსრკ-ის ჩემპინატში. აზარიანი გახდა საბჭოთა კავშირის მამაკაცთა ტანვარჯიშის ნაკრების წევრი და იასპარეზა 1954 წლის მსოფლიო მხატვრული ტანვარჯიშის ჩემპიონატში. აზრარიანთან ერთად გუნდში იყო მისი მეგობარი და თანამემამულე სომეხი ჰარანტ შაჰინიანი. საბჭოთა გუნდმა გუნდურ შეჯიბრებაში ოქრო მოიპოვა, ხოლო თავად აზარიანმა ოქროს მედალი მიიღო რგოლით ტანვარჯიშში. ერთი წლის შემდეგ, ალბერტ აზარიანი შეუერთდა საბჭოთა კავშირის ნაკრებს რათა ესაპარეზა 1955 წლის კაცთა მხატვრული ტანვარჯიშის ევროპის ჩემპიონატში. იგი რგოლით ტანვარჯიშში ევროპის ჩემპიონი გახდა.
1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაში აზარიანმა იასპარეზა კაცთა ტანვარჯიშის შეჯიბრებაში. მან ინდივიდუალურ შეჯიბრებაში მე-7 ადგილი დაიკავა. როგორც აზარიანმა, ისე საბჭოთა კავშირის გუნდმა გუნდურ შეჯიბრებაში ოქროს მედალი მოიპოვა. ორი წლის შემდეგ გაიმართა 1958 წლის მხატვრული ტანვარჯიშის მსოფლიო ჩემპიონატი. საბჭოთა კავშირის გუნდმა აღნიშნულ ჩემპიონატში ოქროს მედალი მოიპოვა, ხოლო ინდივიდუალურ ასპარეზობაში, კერძოდ რგოლით ტანვარჯიშში, ოქროს მედალი მოიპოვა; ამგვარად ალბერტ აზარიანმა ორი ოქროს მედალი მოიპოვა.
ფინალური ოლიმპიური ასპარეზობა აზარიანისთვის შედგა 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე. საბჭოთა გუნდმა ვერ შეძლო ოლიმპიური ტიტულის შენარჩუნება გუნდურ შეჯიბრებაში, პირველი ადგილი დაიკავა იაპონიის გუნდმა. ამის მიუხედავად, ალბერტს აზარიანმა კვლავ მოიგო ოლიმპიური ოქროს მედალი რგოლით ტანვარჯიშში და ამ დაფიქსირებული შედეგით ისტორიაში შევიდა როგორც პირველი ოლიმპიელი, რომელიც რგოლით ტანვარჯშში ორჯერ გახდა ოლიმპიადის გამარჯვებული.
პირადი ცხოვრება
ალბერტ აზარიანს ჰყავს ორი და. აგრეთვე ცოლთან ჰყავს ვაჟი. არცერთი ქალიშვილი მის კვალს არ გაჰყვა, მაგრამ მისი ვაჟი, ედუარდ აზარიანი, მამის მსგავსად გახდა საერთაშორისო ტანმოვარჯიშე. ალბერტი ედუარდის მწვრთნელი იყო მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში. 1980 წლის ოლიმპიურ თამაშებში ალბერტ აზარიანმა ტურნირის ყველა ევენთში მიიღო მონაწილეობა; მან კაცთა არტისტულ გუნდურ ტანვარჯიშში ოქროს მედალი მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:სომეხი ტანმოვარჯიშეები
კრისტოფერ III (დანია)
კრისტოფერ III ბავარიელი (Christoph III. von Bayern, Christoffer 3. af Bayern, Kristoffer III av Bayern, Kristofer III av Bayern; დ. 26 თებერვალი, 1416 — გ. 5 იანვარი, 1448) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე 1440-48, შვედეთის მეფე 1441-48 და ნორვეგიის მეფე 1442-48 წლებში როგორც მეფე ერიკ VII-ის დის შვილი.
ადრეული წლები და ხელისუფლებაში მოსვლა
კრისტოფერი დაიბადა 1416 წლის 26 თებერვალს ბავარიაში. იგი იყო ნოიმარკტის პფალცგრაფ იოჰანისა და მისი მეუღლის, კათარინა პომერანიელის ერთადერთი შვილი. აღსანიშნავია, რომ დედამისის ძმა, იყო თვით დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის მეფე ერიკ VII პომერანიელი, რომელიც თავის მხრივ ტახტზე თავისი უშვილო დეიდის, მარგრეტე I-ის მემკვიდრეობით იჯდა. აქვე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ კრისტოფერის მამა თავად გერმანიის მეფე რუპერტ ბავარიელის ვაჟი იყო.
1439 წელს, უშვილო ერიკ VII-მ თავის მემკვიდრედ თავისი დის შვილი, კრისტოფერ ბავარიელი გამოაცხადა, რის შემდეგაც იგი დანიაში გადასახლდა. ამავე წელს ერიკმა იგი ჯერ რეგენტად დაინიშნა, რადგან აინტერესებდა როგორ გაართმევდა თავს სამი სამეფოს მართვას, რის შემდეგაც იგი 1440 წლის 9 აპრილს დანიის ტახტიდან გადადგა კრისტოფერის სასარგებლოდ. ამას მოჰყვა 1441 წელს შვედეთის, ხოლო 1442 წელს ნორვეგიის ტახტებიდან გადადგომა. ამის შემდეგ, კრისტოფერ III კალმარის უნიის ერთპიროვნულ მმართველად გვევლინება. 1445 წელს, ჩრდილო გერმანიასთან ალიანსის შესაქმნელად ცოლად შეირთო ბრანდენბურგის მარკგრაფის 15 წლის ასული — დოროთეა ბრანდენბურგელი.
გლეხთა აჯანყება
კრისტოფერ III-მ თავისი მმართველობა ფუნენსა და იუტლანდში გლეხთა აჯანყებების ჩახშობით დაიწყო. ფუნენში არსებული ამბოხის ჩახშობის შემდეგ, მან თავისი ყურადღება იუტლანდისკენ გაამახვილა, სადაც ჰენრიკ რევენტლოვის მეთაურობით დაახლოებით 25,000 გლეხი იყო აჯანყებული. ამდენად დიდი რაოდენობით აჯანყებულ გლეხს, თავისუფლად შეეძლო მეფის დამხობა, რის გამოც კრისტოფერს მისი აღმოფხვრისთვის უპირველეს ყოვლისა დიდებულთა მხარდაჭერა სჭირდებოდა. იუტლანდელმა დიდებულებმა მეფეს თავიანთი არმიები აალბორგში გაუგზავნეს და ერთგულებაც აღუთქვეს.
ამასობაში გლეხებს უკვე შეექმნათ სამი გამაგრებული სიმაგრე, სადაც მათ არაერთი გამოცდილი მეომარიც ეხმარებოდათ. კრისტოფერის ბრძანებით იქ მისასვლელი გზები და ტყეები გადაკეტეს, რათა სიმაგრეებში შიმშილობა დაწყებულიყო, რის შემდეგაც 1441 წლის 3 მაისს კრისტოფერის დიდებულთა ჯარები შეესივნენ აჯანყებულებს და ადგილზევე ამოხოცეს უამრავი გლეხი. მეორე ბრძოლა გლეხებსა და მეფეს შორის წმინდა იორგენის მაღლობთან შედგა, სადაც ამჯერად გლეხებმა გაიმარჯვეს და სამეფო არმია გაფანტეს.