cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბლობიტექტურა
ტერმინის წარმოშობა
ტერმინი "ბლობ არქიტექტურა" პირველად არქიტექტორმა გრეგ ლინმა გამოიყენა 1995 წელს მეტაბოლის გრაფიკულ პროგრამაში ციფრული დიზაინის ექსპერიმენტებისას. მალე მას მრავალი სხვა არქიტექტორი და ავეჯის დიზაინერი აჰყვა ამ "ბლობის"-მაგვარი პროგრამის ექსპერიმენტში ახალი და უჩვეულო ფორმების შესაქმნელად. მიუხედავად მისი გარეგნული ორგანიულობისა, ბლობ არქიტექტურა წარმოუდგენელია ამგვარი კომპიუტერული დიზაინის პროგრამების გარეშე. არქიტექტორები ფორმებს კომპიუტერული მოდელირების პლატფორმებზე ალგორითმების მანიპულაციით ქმნიან.
პრეცედენტი
ერთი პრეცედენტია არქიგრამი, 1960-იან წლებში მოღვაწე ინგლისელ არქიტექტორთა ჯგუფი, რომელთაც პიტერ კუკიც ეკუთვნოდა. ისინი დაინტერესებული იყვნენ „გასაბერი“ არქიტექტურით, ასევე ფორმებით, რომელთა შექმნა პლასტმასისგან იქნებოდა შესაძლებელი. რონ ჰერონმა, ასევე არქიგრამის წევრმა, ბლობისმაგვარი არქიტექტურა შექმნა მის 1960-იანი წლების პროექტებში, როგორიცაა „მოსიარულე ქალაქი“ და „მყისიერი ქალაქი“, ისევე როგორც, მაიკლ ვებმა „სინ ცენტრში“. 1970-იან წლებში არქიტექტურაში ამ მიმდინარეობის ექსპერიმენტებმა იმატა შედარებით ფსიქოდელიურ ელფერში. ფრედერიკ კისლერის განუხორციელებელი „უსასრულო სახლი“ ბლობისმაგვარი არქიტექტურის კიდევ ერთი თვალსაჩინო ნიმუშია, თუმცა ის გეგმით სიმეტრიულია და კომპიუტერების გარეშე დაპროექტდა.
ასევე გასათვალისწინებელია, თუ ბლობი ფორმის კუთხით იქნა განხილული ტექნოლოგიის ნაცვლად, ანტონიო გაუდის ორგანული პროექტები ბარსელონაში და ბრუნო ტაუტისა და ჰერმან ფინსტერლინის ექსპრესიონიზმი.
აგებული ნიმუშები
მიუხედავად ვიწრო ინტერპრეტაციისა (კომპიუტერული დიზიანი) ბლობიტექტურა პოპულარულ ლექსიკაში საკმაოდ გავრცელდა და მოიცავს მრუდ და უჩვეულო ფორმის შენობებს, მათ შორის ფრენკ გერის გუგენჰაიმის მუზეუმს ბილბაოში (1997) და "ექსპერიენს მიუზიკ პროექტს" (2000). თუმცა ეს შენობები ვიწრო გაგებით ბლობს არ ეკუთვნის, მიუხიდავად იმისა, რომ ისინი კომპიუტერული დიზაინის პროგრამებით შეიქმნა (CATIA, ამ შემთხვევაში). ამის მიზეზი ის არის, რომ ეს შენობები ფიზიკური მოდელებისგან დაპროექტდა და არა კომპიუტერული მანიპულაციებით.
პირველი სრულიად ბლობ-შენობა აგებული იყო ნიდერლანდებში ლარს სპუიბროეკისა და კას ოოსტერჰუისის მიერ. სახელწოდებით "წყლის პავილიონი" (1993-97), ეს არა მხოლოდ სრულიად კომპიუტერით დამუშავებული ფორმაა, არამედ მას ელექტრონული ინტერაქტიული ინტერიერი აქვს, რომელშიც ხმა და განათება მასში შესულ ადამიანზე რეაგირებს და ტრანსფორმაციას განიცდის.
შენობა, რომელიც ასევე შეიძლება განიხილოს, როგორც ბლობი, არის პიტერ კუკისა და კოლინ ფურნიეს "კუნსტჰაუზი" (2003) გრაცში, ავსტრია. სხვა ნიმუშებია როი მეისონის "ზანადუ ჰაუსი" (1979), ორგანიცისტი ბარტ პრინსის შენობები და ამ სფეროში ჰერცოგ და დე მერონის იშვიათი ექსკურსი "ალიანც არენას" სახით (2005). 2005 წლისთვის ნორმან ფოსტერიც იწყებს ბლობიტექტურით ცდებს მის ადამიანის ტვინის ფორმის ფილოლოგიის ბიბლიოთეკით ბერლინის თავისუფალ უნივერსიტეტში და "სეიჯ გეიტსჰედის" შენობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები კატეგორია:პოსტმოდერნისტული არქიტექტურა კატეგორია:დეკონსტრუქტივიზმი
პალომა პიკასო
პალომა პიკასო (ფრ. Paloma Picasso, დაბადების სახელი — ანა პალომა პიკასო უ ჟილოტ ესპ. Ann Paloma Ruiz-Picasso y Gilot; 1949 წლის 19 აპრილი, ვალურისი, საფრანგეთი)—ფრანგი მოდის დიზაინერი და ბიზნეს-ლედი, კომპანიის Tiffany & Co. სამკაულების დიზაინერი, XX საუკუნის ცნობილი ესპანელი მხატვრის პაბლო პიკასოს და მწერლის ფრანსუაზა ჟილოს უმცროსი ქალიშვილი.
ბავშვობა
პალომა პიკასო დაიბადა 1949 წლის 19 აპრილს, ვალურისში, საფრანგეთი, ცნობილი მხატვრისა და მოქანდაკის პაბლო პიკასოს და მწერლის ფრანსუაზა ჟილოტის ოჯახში. სახელი "პალომა" ესპანურ ენაზე "მტრედს" ნიშნავს. გოგონას ბავშვობამ არაჩვეულებრივ გარემოში ჩაიარა, იგი მუდმივად გარშემორტყმული იყო მხატვრებით და შემოქმედებით ადამიანებით, რამაც მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია მომავალი მოდის დიზაინერის ცხოვრების გზის ჩამოყალიბებაზე.
1953 წელს ფრანსუაზა ჟილომ მიატოვა ქმარი. თან წაიყვანა შვილები პალომა და კლოდი. ამის შემდეგ ბავშვები მამას უფრო იშვიათად ნახულობდნენ.
1957 წელს პალომამ ძალები მოსინჯა ფერწერაში ზეთით. როგორც მოგვიანებით იხსენებდა, ეს საკმაოდ რთული იყო.
1968 წელს ჩააბარა ნანტის უნივერსიტეტში.
რეინოს ფენომენი
მინი|რეინოს ფენომენი რეინოს ფენომენი, იგივე რეინოს სინდრომი არის პერიოდული ვაზოსპაზმითა და კიდურების იშემიით გამოწვეული მდგომარეობა,რომელიც ვითარდება სიცივის ან ემოციური სტიმულის საპასუხოდ. სინდრომი იწვევს კიდურების ნაწილების დამახასიათებელ სამფაზიან ცვლილებებს(სიფითრე,სილურჯე და სიწითლე). ცვლილებები უპირატესად ვითარება მტევნის ან ტერფის თითებზე.
პალომა პიკასო
კარიერა
მარცხნივ|მინი|პალომა პიკასოს პარფიუმერიის ლოგო პალომამ იუველირის კარიერა დაიწყო 1968 წელს პარიზში, როდესაც მუშაობდა კოსტიუმების დიზაინერად. მის მიერ ბაზრობაზე გემოვნებით შერჩეულმა მთის ბროლის ყელსაბამმა, რომელიც მთავარი როლის შემსრულებლისათვის შეიძინა,  კრიტიკოსების დიდი მოწონება  დაიმსახურა. წარმატების შთაგონებული,  ჩაირიცხა საიუველირო კურსებზე. მალე ივ სენ ლორანის შეთავაზება მიიღო. სახელგანთქმულმა დიზაინერმა პალომას დაავალა შეექმნა აქსესუარები მისი ერთ-ერთი კოლექციისათვის. ხოლო 1971 წლისთვის იგი მუშაობდა ბერძნულ საიუველირო კომპანია Zolotas- ში. ერთ-ერთი იტალიური კომპანიისათვის აფორმებდა ჩანთებსა და ფეხსაცმელებს. ჯაკ კაპლანისათვის მუშაობდა ბეწვეულზე. მინი მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1973 წელს, პალომამ დროებით დაკარგა ინტერესი დიზაინის მიმართ და დეპრესიაში ჩავარდა. პაბლო პიკასომ ანდერძი არ დატოვა და მისმა უკანონო შვილებმა - პალომამ, მისმა ძმამ კლოდმა და ნახევარ დამ- მაიამ სასამართლოს მიმართეს ქონების გასაყოფად, რომელიც 250 მილიონ დოლარად იყო შეფასებული. ანამ მიიღო 90 მილიონი და დათანხმდა დახმარებოდა საფრანგეთის მთავრობას, რომელმაც ასევე მიიღო უზარმაზარი ქონების გადასახადი, პარიზში პიკასოს მუზეუმის შექმნის საქმეში.
რეინოს ფენომენი
რეინოს ფენომენი შეიძლება იყოს პირველადი,როგორც დამოუკიდებელი დაავადება გაღიზიანების საპასუხოდ  და მეორადი,რომელიც თან სდევს სხვა ძირითად დაავადებას. მეორადი რეინოს ფენომენი ძირითადად გვხვდება შემაერთებელქსოვილოვანი სისტემური დაავადების ფონზე. მინი|რეინოს ფენომენის პირველი(სიფითრის)და მეორე სტადია(სილურჯის)
პალომა პიკასო
კარიერა
1974 წელს პალომამ ითამაშა პოლონელი რეჟისორის ვალერიან ბოროვიჩის ეროტიკულ ფილმში "უზნეო ისტორიები", რამაც სკანდალური პოპულარობა მოიპოვა.
რეინოს ფენომენი
კვლევები აჩვენებს,რომ რეინოს ფენომენის სიმპტომები აღენიშნებათ მამაკაცთა 3-12,5%ს და ქალთა 6-20%ს.
პალომა პიკასო
კარიერა
ძირითადი საქმიანობის გარდა, პალომა მონაწილეობდა არგენტინელი დრამატურგისა და რეჟისორის რაფაელ ლოპეს-კამბილას (ასევე ცნობილი როგორც რაფაელ ლოპეს-სანჩესი) დეკორაციების შექმნაზე, რომელზეც დაქორწინდა 1978 წელს. მათი ქორწილი მოვლენა გახდა, რადგან ცერემონიისათვის ტანსაცმელი შექმნეს ივ სენტ ლორანმა და კარლ ლაგერფელდმა, რომლებმაც პალომას დაუბრუნეს ინტერესი დიზაინისადმი. ხოლო პატარძალი დიდი ხნის განმავლობაში  დარჩა  პარიზელი დიზაინერების საქორწილო კაბების მუზად.
რეინოს ფენომენი
ალტ=|მინი|სისხლძარღვთა შევიწვროვება რეინოს ფენომენის დროს კლასიკური შეტევის დროს პირველ ეტაპზე თითები უეცრად ფითრდება, იღებს მოთეთრო ფერს.(მკვდარი თითის სტადია) მოგვიანებით,მეორე სტადიაში კი სიფერმკრთალე სილურჯეში გადადის(ციანოზი).შემდეგი ეტაპი მოლურჯო ფერიდან მოწითალოში გადასვლაა.დაავადების მძიმედ მიმდინარეობისას ვითარდება ბუშტუკები თითების კანზე, ჩნდება ნეკროზული უბნებიც.
ლიტერატურა:
პალომა პიკასო
კარიერა
1980 წელს პალომამ დადო ხელშეკრულება საიუველირო კომპანია Tiffany & Co.– სთან. პალომა პიკასოს სახელი გახდა ცნობილი საიუველირო ბრენდი. მისი ნამუშევრების ხელწერა და დამახასიათებელი ნიშანია მტრედი და წითელი ფერი. იმავე წელს გამოვიდა მისი პირველი კოლექცია.
რეინოს ფენომენი
Diagnosis and management of Raynaud’s phenomenon
პალომა პიკასო
კარიერა
1981 წელს, პალომას მხარდაჭერით, პიკასოს მუზეუმიგაიხსნა. შემდეგ წელს დიზაინერი ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად.
რეინოს ფენომენი
კატეგორია:რევმატოლოგია კატეგორია:სინდრომები
პალომა პიკასო
კარიერა
1983 წელს პალომა შეიყვანეს  დიდების დარბაზის ყველაზე ელეგანტური ადამიანების საერთაშორისო სიაში.
473
თარიღი უცნობია
*
პალომა პიკასო
კარიერა
პალომა პიკასომ დიზაინის ახალ სფეროებში მოსინჯა ძალები. 1984 წელს მან დააარსა საკუთარი სახელობის ბრენდი, L'Oréal– ისთვის გამოვიდა პირველი სუნამო Paloma Picasso. სამი წლის შემდეგ მან და მისმა მეუღლემ ნიუ – იორკში გახსნეს ფილიალი, სადაც Paloma– ს აქსესუარების კოლექციებმა, რომლებიც გამოირჩეოდა უნაკლო ხარისხითა და დიზაინით,  საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს.
1989 წელს ამერიკის მოდის დიზაინერების საბჭოს მიერ პალომა დასახელდა აქსესუარების წლის საუკეთესო დიზაინერად.
1999 წელს პალომა დაშორდა რაფაელს და მალე იქორწინა ფრანგ ექიმ ერიკ თევენზე. ისინი შვეიცარიაში გადავიდნენ, სადაც ლოზანაში პალომამ დააფუძნა სპეციალური ფონდი, რომლის სახსრები მიმართული იუო მისი მშობლების შემოქმედების პოპულარიზაციისათვის. განსაკუთრებით  დედის, რომელის მოღვაწეობა ნაკლებად იყო ცნობილი ევროპისათვის.
2000-იანი წლების დასაწყისში პიკასომ, რომელიც თამამი ფერებით იყო ცნობილი, შეცვალა სახლის აქსესუარები. ოდესღაც აქტიურმა პირვანდელმა ფერები შეცვალა ნაცრისფერმა, ოქროსფერმა და მუქი ფერის ჩრდილებმა.
2010 წელს პალომას 30 წლის იუბილე Tiffany & Co.– ში აღნიშნა ახალი კოლექციით, რომელიც ეფუძნებოდა დიზაინერის სიყვარულს მაროკოს ადმი. 2011 წელს შედგა პალომა პიკასოს კიდევ ერთი დებიუტი. დიზაინერმა წარადგინა კოლექცია სახელწოდებით Venezia, ქალაქ   ვენეციის  პატივსაცემად.
2011 წელს პალომამ მიიღო ჯილდო   ვაშინგტონში ქალთა ხელოვნების ეროვნული მუზეუმისგან ხელოვნებაში მიღწეული წარმატებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის იუველირები კატეგორია:საფრანგეთის მოდელიორები კატეგორია:პაბლო პიკასოს ოჯახი კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1949
სოტალბო
სოტალბო (Sotalbo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 90 კმ². მოსახლეობა — 232 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Asperdaphne esparanza
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ოქსანა დმიტრიევა
ოქსანა ფიოდოროვნა დმიტრიევა (უკრ: Оксана Федорівна Дмітрієва; დ. 22 აგვისტო, 1977) ― უკრაინელი თოჯინების თეატრის რეჟისორი, ხარკოვის თოჯინების თეატრის რეჟისორი, მსახიობი, დრამატურგი, მხატვარი-სცენოგრაფი, გრაფიკოსი. ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის დამსახურებული მსახიობი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:უკრაინელი რეჟისორები
ტიია (ქალაქი)
ტიია — ქალაქი სამხრეთ ეთიოპიაში. სამხრეთის ერების, ეროვნებების და ხალხების რეგიონში. 2005 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 3,363 ადამიანი.
ქალაქი ცნობილია მის სიახლოვეს მდებარე არქეოლოგიური ძეგლით, რომელიც 36 მდგომიარე ქვის სტელას მოიცავს. 32 მათგანი გრავირებულია უცნობი სიმბოლოებით. ეს კომპლექსი წარმოადგენს პრეისტორიულ სამარხს. 1935 წელს, ამ ადგილებს სტუმრობდა გერმანული ექსპედიცია, რომლებმაც ბანაკიდან ერთი საათის სავალზე, ეს მონუმენტები აღმოაჩინეს. რამდენიმე მათგანზე მათ დაშნის ნასროლის ნაკვალევი შენიშნეს, როგორც ჩანს, მანამდე აქ სხვა სტუმრებიც ყოფილან.
1980 წელს, ეს არქეოლოგიური ძეგლი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეთიოპიაში კატეგორია:ეთიოპიის ქალაქები
ღულელები
ღულელები (ყოფ. ამტნისხევი ) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, მდინარე აძეძის (ივრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1040 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 260 ადამიანი.
ტოლბანიოსი
ტოლბანიოსი (Tolbaños) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 52 კმ². მოსახლეობა — 78 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ჰოტელ-ვან-ეეტველდე
ჰოტელ-ვან-ეეტველდე — ქალაქური სახლი ბრიუსელში, რომელიც არქიტექტორმა ვიქტორ ორტამ 1895 წელს, კონგოს თავისუფალი სახელმწიფოს ადმინისტრატორის, ედმონდ ვან ეეტველდისათვის დააპროექტა. 2000 წლიდან, აღნიშნული ნაგებობა ჰოტელ-ტასელთან, ჰოტელ-სოლვაისა და ორტას საკუთარ საცხოვრებელთან ერთად იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შესული.
ნაგებობის ხილვად ზედაპირზე გამოყენებულია ფოლადი და მინა. ინტერიერში ასევე გამოყენებულია დამატებითი განათების საშუალება: სინათლე აქ მაღლიდან, ცენტრში მდებარე მინის გუმბათიდან ჩამოდის.
სახლის დასადი განსაკუთრებით დახვეწილია, მოპირკეთებულია ქვიშაქვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბელგიაში
საქართველოს ეროვნული საბჭო
საქართველოს ეროვნული საბჭო — საქართველოს პოლიტიკური პარტიებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლობითი ორგანო 1917-1919 წლებში. აირჩიეს საქართველოს ეროვნულ ყრილობაზე 1917 წლის 19-23 ნოემბერს. 1918 წლის 26 მაისს საბჭომ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადა და იმავე წლის 8 ოქტომბერს საქართველოს პარლამენტი ეწოდა.
საბჭოში უმრავლესობას ფლობდნენ სოციალ-დემოკრატები. მასში ასევე მონაწილეობდნენ სოციალისტ-ფედერალისტები, ეროვნულ-დემოკრატები, ესერები, „ალიონის“ ჯგუფი, რადიკალ-დემოკრატები და უპარტიოები. საბჭოს თავმჯდომარეობდა აკაკი ჩხენკელი, 1918 წლის ოქტომბრიდან კი — კარლო ჩხეიძე. საბჭომ მოამზადა და 1919 წლის თებერვალში ჩაატარა საყოველთაო და პირდაპირი დამფუძნებელი კრების არჩევნები, რის შემდეგაც საკანონმდებლო უფლებამოსილება დამფუძნებელ კრებას გადააბარა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
NGC 5
NGC 5 სხვა აღნიშვნები UGC 62, ZWG 518.12, MCG 6-1-13, 4ZW 7, ZWG 517.17, NPM1G +35.0003, PGC 595) — ელიპტიკური გალაქტიკა მდებარე ანდრომედას თანავარსკვლავედში.
ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი კატეგორია:ელიპტიკური გალაქტიკები
ჰავა ნაგილა
ჰავა ნაგილა (הבה נגילה - ვიმხიარულოთ) — ებრაული ხალხური სიმღერა. საზეიმო, სადღესასწაულო სიმღერაა. მელოდია აღებულია უკრაინული ხალხური სიმღერისაგან — ბუკოვინა.
სქოლიო
კატეგორია:ებრაული ხალხური სიმღერები
Rush (ჯგუფი)
Rush — კანადური როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1968 წლის აგვისტოში, უილოუდეილში (ტორონტო, ონტარიო). ჯგუფში შედიან: გედი ლი (ბას-გიტარა, კლავიშებიანი საკრავები, წამყვანი ვოკალი), ალექს ლაიფსონი (გიტარა, დამატებითი ვოკალი) და ნილ პირტი (დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია, ტექსტები). 1967-1974 წლებში ჯგუფის შემადგენლობა რამდენიმეჯერ შეიცვალა. 1974 წლის ივლისში პირტმა ჯონ რატსი ჯგუფის პირველ ამერიკულ ტურნემდე ორი კვირით ადრე შეცვალა.
გაბრიჩიძე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
კურტ შტუდენტი
კურტ არტურ ბენო შტუდენტი (Kurt Arthur Benno Student; დ. 12 მაისი, 1890, ბირკჰოლცი — გ. 1 ივლისი, 1978, ლემგო) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ლუფტვაფეს“ გენერალ-პოლკოვნიკი. პირველი და მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე, მეტსახელად „საჰაერო მოდესანტეთა მამა“ (Vater der Fallschirmjäger).
ჩოკეკირაო
thumb|right|200px|ტერასები ჩოკეკირაოში thumb|right|200px|ჩოკეკირაო thumb|right|upright|200px| ჩოკეკირაო — ინკების იმპერიის ქალაქის ნანგრევები პერუში. მდებარეობს მაჩუ-პიქჩუს სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 10 მილში. ზღვის დონიდან 3 085 მეტრზე.
ახლადაღმოჩენილი ქალაქი ფრანგი და პერუელი არქეოლოგების შესწავლის საგანი გახდა. მიმდინარეობს სარესტავრაციო სამუშაოები. პირველადი მონაცემებით, ქალაქის სტრუქტურა და მასშტაბი თითქმის უტოლდება სახელგანთქმულ მეზობელ ქალაქ მაჩუ-პიქჩუს.
არქიტექტურა
ჩოკეკირაო, ინკების არქიტექტურულ შედევრებს  შორის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო  დახვეწილი  და ორიგინალურია. იგი გაშენებულია 3000 მეტრ სიმაღლეზე, მდინარე აპურიმაკის ძალზედ დაქანებულ მიდამოებში. ქალაქი მოიცავს 2000 ჰექტარამდე ტერიტორიას, ხოლო მის სტრუქტურას შეადგენს მრავალრიცხოვანი არქიტექტურული დეტალი: 80 ტერასა, პლატფორმები, ტაძრები, საწყობები, 3 მეტრამდე სიგანის გზები და დაუსრულებლად გადაბმული სარწყავი არხები.
გარშემო 5000 მეტრზე აზიდული თოვლიანი მწვერვალების პეიზაჟი იშლება. ამჟამად, ჩოკეკირაო მოქცეულია პერუს კულტურის ეროვნული ინსტიტუტის მიერ დაარსებული უდიდესი პარკის ტერიტორიაზე.
არქეოლოგთა დიდი ინტერესი გამოიწვია განსაკუთრებით კეთილმოწყობილი და დიდი მოცულობის რამდენიმე ნაგებობის აღმოჩენამ. ვარაუდობენ, რომ აღნიშნული შენობები სარჩო-სანოვაგის საწყობები უნდა იყოს, რაც შემდეგი მონაცემების საფუძველზე დაასკვნეს: კონსტრუქცია აშენებულია ქალაქის განაპირას, ყველაზე ამაღლებულ და განიავებულ  ადგილას, ამ  ნაგებობისკენ ქალაქის ყველა მონაკვეთიდან მიდის გზა დ, რაც მთავარია, შენობა უზრუნველყოფილია სავენტილაციო და სადრენაჟო სისტემით. ჩოკეკირაო მაჩუ-პიქჩუზე 20-30 წლით გვიან უნდა იყოს აშენებული, დაახლოებით 1470 წელს. პირველი ცნობები ამ ქალაქის შესახებ მოცემულია 1710 წლის მანუსკრიპტში, რომლის ავტორია ხუან არიას დიას ტოპეტე. მანუსკრიპტში საუბარია იმაზე, რომ ,,ჩოკეკირაო" ითარგმნება, როგორც ,"ოქროს აკვანი" ან "ოქროს ქალაქი". სავარაუდოდ, ქალაქში  ოქროს, ვერცხლის და ბრინჯაოს ნაკეთობათა ცენტრი იყო, რომელიც 1537-1572 წლებში ესპანელთა ამ ტერიტორიაზე შემოსევის დროს განადგურდა.
1834 წელს, ფრანგმა ეუჟენ დე სარტრიჟმა აღწერა ჩოკეკირაოს ცენტრალურ მოედანზე მდებარე ორსართულიანი შენობა. მისი ცნობით, შენობის იატაკი მოპირკეთებული იყო თიხის აგურებით, ხოლო ზემოდან გადასმული ჰქონდა მუქი ფერის ლაქი.
სარესტავრაციო სამუშაოები კვლავ ბევრ საინტერესო ინფორმაციას გამოააშკარავებს. არქეოლოგთა თქმით, ქალაქის წყალგაყვანილობა, გზები და მთლიანად შიდა სტრუქტურა, იმის დასკვნის საშუალებას იძლევა, რომ ინკებს საკმარისად ჰყვარებიათ კომფორტი და მისი შექმნის თეორიულ-პრაქტიკული ცოდნაც ჰქონიათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ვოლკოვო (ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 218 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (76%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის
ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გასცემს. ცალკე გაიცემა ოსკარი საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის. რეკორდსმენია ვუდი ალენი ყველაზე მეტი ნომინაციითა (15) და ყველაზე მეტი მოპოვებული ჯილდოთი (3)
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარი
კონსტანტინე ჩხეიძე
მინი|301x301პქ|კონსტანტინე ჩხეიძე კონსტანტინე ალექსანდრეს ძე ჩხეიძე (დ. 1897 – გ. 1974) — ქართველი მწერალი, ფილოსოფოსი და „თეთრი ემიგრანტი“.
კონსტანტინე დაიბადა ქართველი მამის, წარჩინებული გვარის ჩხეიძეებისა და რუსი დედის ოჯახში. ჩაირიცხა იმპერილიასტური რუსეთის სამხედრო სამსახურში და ჩრდილო კავკასიის სამოქალაქო ომის დროს იბრძოდა თეთრი არმიის რიგებში. 1921 წელს, თეთრი კაზაკების დამარცხების შემდეგ, ჩხეიძე გადაიხვეწა ლემნოსში, საიდანაც 1923 წელს გადავიდა პრაღაში (ჩეხოსლოვაკია). პრაღაში მიიღო იურიდული განათლება და აქვე კითხულობდა ლექციებს.
1920-იან წლებში ის შეუერთდა „ევრაზიელების მოძრაობას“ და 1930–იან წლებში ის უკვე მოგვევლინა მოძრაობის ერთ-ერთ ლიდერად. მეორე მსოფლიო ომის დროს, ის იყო პრაღის „მიწისქვეშა“ ანტი-ფაშისტური აქტივისტი, მაგრამ 1945 წელს იგი დააპატიმრა საბჭოთა ჯაშუშთა გამოვლენის სპეციალური ორგანიზაციამ ("სმერში") და 1955 წლამდე გადაასახლებული იყო ციმბირში. კონსტანტინე ჩხეიძე იყო ნიკოლაი ფიოდოროვის ფილოსოფიის მიმდევარი და შექმნა რიგი ნაშრომები რუსული საზოგადოებისა და კულტურის, ასევე კავკასიური ლეგენდებისა და საბჭოთა ერების შესახებ. მისი მემუარები არის 1917–1955 წლების, რუსეთსა და საბჭოთა კავშირში განვითარებული მოვლენების ამსახველი მნიშვნელოვანი დოკუმენტაცია.
1974 წელს კონსტანტინე ჩხეიძემ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
სქოლიო
კონსტანტინე კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:ქართველი მწერლები
განის სამზარეულო
მინი|283x283პქ|შემწვარი თევზი და ლობიო დაბრაწული ბანანითა და წიწაკით განის სამზარეულო (Ghanian cuisine) — განელი ხალხის ტრადიციული კერძების ერთობლიობა. განური გასტრონომია ძირითადად სუპებისა და წვნიანებისაგან შედგება, რომლებშიც მთავარი ინგრედიენტი თითქმის ყოველთვის კარტოფილია. უმეტეს შემთხვევაში, განურ საჭმელებს წითელი ან ნარინჯისფერი შეფერილობა აქვთ.
ძირითადი მახასიათებლები
მარცხნივ|მინი|231x231პქ|ბანკუ და გრილზე შემწვარი თევზი განური კერძების უმეტესობას სუპისა და წვნიანის სახე აქვს, რომელთა უმეტესობაც გაჯერებულია მრავალი არომატიზატორითა და სანელებლით, რაც მათ ერთობ ეგზოტიკურ სახეს სძენთ.
ბოსტნეულიდან ყველაზე პოპულარულია ბადრიჯანი და პომიდორი, აგრეთვე გავრცელებულია ისპანახი, პალმის კაკალი, არაქისი, ტარო, ველური სოკო, ბამია და ა.შ. როგორც წესი, განელები წვნიანებსა და სუპებს უმეტესად ამ ბოსტნეულისაგან ამზადებენ.
განაში აგრეთვე მოიხმარენ საქონლის, ღორის, ქათმის, იხვის, თხის, ცხვრისა და თევზის ხორცს. მეზობელი კოტ-დ’ივუარის მსგავსად, ლოკოკინები აქაც პოპულარულია. ვინაიდან ისინი თითქმის ყველა ტიპის ხორცს ჭამენ, მათი წვნიანებიც მდიდარი და მრავალფეროვანია ხორცით. გარდა წვნიანებისა და სუპებისა, გავრცელებულია შებოლილი ხორცი და დამარილებული თევზი. ზღვის პროდუქტებიდან განსაკუთრებით პოპულარულია კიბორჩხალა, კრევეტები, რვაფეხა, ხამანწკები. აღსანიშნავია ისიც, რომ განელები თავიანთ კერძებში ღორის ფეხებსაც კი იყენებენ.
აღსანიშნავია ისიც, რომ განაში ზეითუნის ზეთი დიდად გავრცელებული არაა და აქ უფრო პოპულარულია პალმის, ქოქოსის, ვიტელარიის, პალმის კაკლისა და არაქისის ზეთები. რაფინირებული ზეთების დანერგვის შემდეგ ქოქოსის, ვიტელარიისა და პალმის კაკლის ზეთებმა აქტუალობა დაკარგეს, თუმცა პალმის ზეთი დღემდე აქტიურად გამოიყენება არაერთ საჭმელში.
ტრადიციული განური სუპების სიაში შედის: მიწის თხილის სუპი, პომიდვრის სუპი, ტაროს ფოთლების სუპი, პალმის კაკლის სუპი, აიოიოს სუპი და ოკრის სუპი.
სასმელები
ტრადიციული განური სასმელები ძირითადად განის სამხრეთულ რეგიონებშია გავრცელებული. ერთ-ერთი ასეთი სასმელია ასანა, რომელიც მზადდება ფერმენტიზებული სიმინდისაგან. ვოლტის წყალსაცავის გასწვრივ და სამხრეთის მხარეში ასევე გვხვდება პალმის ღვინო, რომელიც სწრაფი მოსამზადებელია და გამოიყენება ავთენტური ჯინის მოსამზადებლად. რაც შეეხება ჩრდილოეთ განას, აქ უფრო მეტად უალკოჰოლო სასმელებია გავრცელებული. ერთადერთი ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც ამ რეგიონში პოპულარულია არის პიტო, ფეტვისაგან მომზადებული ლუდი.
განის ურბანულ ნაწილებში პოპულარულია ხილის ნატურალური წვენები, კაკაოს სასმელები, ქოქოსის რძე, იოგურტი, ნაყინი, გაზიანი და ალაოს სასმელები და აგრეთვე სოიოს რძე. აღსანიშნავია, რომ განაში ალკოჰოლურ სასმელებს აწარმოებენ კაკაოსგან, ალაოსგან, შაქრის ლერწმისა და ზოგიერთი ხის ქერქიდანაც კი. მათგან ძირითადად ლუდს, ჯინისა და ლიქიორს ხდიან.
ლიტერატურა
*
ნინო აგაშენაშვილი
ნინო (ნუნუ) აგაშენაშვილი (დ. 1919, სოფ. საკრამულო, დუშეთის რაიონი — გ. უცნობია) —  თანამდებობის პირი, მუშა
474
თარიღი უცნობია
*
ნინო აგაშენაშვილი
მუშაობდა თბილისის აბრეშუმის საქსოვ ფაბრიკაში. ქარხანაში პირველმა აითვისა ურთულესი ასორტიმენტის ფანზის ქსოვა. სწავლობდა მუშფაკში, დააწინაურეს ინსტრუქტორ-კონტროლიორად. მისი ლექსები ქარხნის გაზეთის გარდა თბილისის დიდ ჟურნალებსა და გაზეთებშიც იბეჭდებოდა („ლიტერატურული საქართველო“, 1938, №13), ზოგიერთი ლექსი რუსულადაც ითარგმნა. 1938 წლის 12 ივნისს აირჩიეს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს I მოწვევის დეპუტატად, შემდეგ საქართველოს ალკკ კიროვის რაიკომის მდივნად. სტახანოველი მუშა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დაქსფორდის საიმპერიო ომის მუზეუმი
დაქსფორდის საიმპერიო ომის მუზეუმი — საიმპერატორო ომის მუზეუმის ფილიალი. მდებარეობს დაქსფორდის ახლოს, კემბრიჯშირში, ინგლისში. არის ბრიტანეთის უმსხვილესი საავიაციო მუზეუმი. დაქსფორდის მუზეუმის შვიდ მთავარ საგამოფენო სივრცეში განთავსებულია მუზეუმის დიდი ექსპონატები, მათ შორის თითქმის 200 თვითმფრინავი, სამხედრო მანქანა, საარტილერიო და მცირე საზღვაო გემები. ამ ადგილას ასევე ინახება საიმპერიო ომის მუზეუმის სხვა კოლექციები, მათ შორისაა ფოტოები, დოკუმენტები, წიგნები, არტეფაქტები და სხვა.
დუქსფორდის ისტორიულ აეროდრომზე დაყრდნობით, ამ ადგილს, პირველი მსოფლიო ომის დროს, თავდაპირველად მართავდა სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები (RAF). ხოლო მეორე მსოფლიო ომის დროს, დაქსფორდმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ბრიტანეთისათვის ბრძოლაში და მოგვიანებით ეს ადგილი შეერთებული შტატების არმიის საჰაერო ძალების გამანადგურებელმა დანაყოფებმა გერმანიის დაბომბვისთვის გამოიყენეს. 1961 წლამდე იყო სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალების სააეროდრომირო ადგილი. მას შემდეგ, რაც თავდაცვის სამინისტრომ 1969 წელს, საიმპერიო ომის მუზეუმს ნებართვა მისცა რომ გამოეყენებინა ადგილის ნაწილი მისი კოლექციების შესანახად. საიმპერიო მუზეუმს 1976 წლის თებერვალში, მთელი ტერიტორია გადაეცა.
ტერიტორიის ისტორიის გათვალისწინებით, დაქსფორდის მრავალი ორიგინალური შენობა, როგორიცაა ანგარი, რომელიც გამოიყენებოდა ბრიტანეთის ბრძოლის დროს, კვლავ გამოიყენება. ბევრ ამ შენობას აქვს განსაკუთრებული არქიტექტურული ან ისტორიული მნიშვნელობა. ადგილზე ასევე განთავსებულია რამდენიმე სპეციალურად შექმნილი საგამოფენო ნაგებობა, როგორიცაა სტირლინგის პრემია -გამარჯვების ამერიკული საჰაერო მუზეუმი, რომელიც შექმნილი სერ ნორმან ფოსტერის მიერ. ტერიტორია კვლავ აქტიური აეროდრომია და მას იყენებენ სამოქალაქო მფრინავი კომპანიები. ადგილი ფუნქციონირებს კემბრიჯშირის საგრაფოს საბჭოსთან და დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოებასთან პარტნიორობით. სავიაციო საზოგადოება საქველმოქმედო ორგანიზაციაა, რომელიც შეიქმნა 1975 წელს სამოქალაქო თვითმფრინავების შესანარჩუნებლად და ბრიტანული სამოქალაქო ავიაციის ისტორიის დაფასების ხელშეწყობის მიზნით.
მუზეუმის ისტორია
საიმპერიო ომის მუზეუმს საფუძველი ჩაეყარა პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1917 წელს, როგორც ეროვნული ომის მუზეუმის კომიტეტი, რომელიც შეიქმნა ბრიტანეთის მთავრობის მიერ ბრიტანეთისა და მისი იმპერიის საომარი ძალისხმევისა და დანაკარგების აღრიცხვის მიზნით. მუზეუმი გაიხსნა 1920 წელს, ამ დროისთვის მას ეწოდებოდა საიმპერიო ომის მუზეუმი. მიუხედავად იმისა, რომ მუზეუმის სამხრეთ ლონდონის სახლი (მეცხრამეტე საუკუნის შენობა Southwark– ში, რომელიც ადრე ბეთლემის სამეფო საავადმყოფო იყო ) გაფართოვდა 1966 წელს, ათწლეულის ბოლოს მუზეუმი ეძებდა დამატებით ადგილს, რათა შეენახა კოლექციები და გამოეფინა ისინი.
1969 წელს მუზეუმმა მოითხოვა ნებართვა აეროპორტის ერთ-ერთი ფარდულის ნაწილი, რათა დროებით საცავად გამოეყენებინა. ორი წლის განმავლობაში მუზეუმის ათი თვითმფრინავი მიიყვანეს დაქსფორდში, რომლებიც ააღდგინეს აღმოსავლეთ ანგლიის საავიაციო საზოგადოების მოხალისეებმა. მიუხედავად იმისა, რომ მუზეუმის თვითმფრინავები არ დაუბრუნდა საფრენ მდგომარეობას, კერძო ჯგუფებთან თანამშრომლობით, 1973 წელს მუზეუმმა შეძლო თავისი პირველი საჰაერო ჩვენების მოწყობა. 1976 წლის ივნისში კიდევ გაიმართა ერთი ასეთი შოუ, რომელმაც მთლიანობაში 45 000-მდე მაყურებელი მიიზიდა. 1977 წელს ასაფრენი ბილიკი კემბრიჯშირის საგრაფო საბჭომ შეიძინა. ამ შოუების წარმატებით გამართვამ, მუზეუმს კარგი ფულადი სახსრები მოუტანა, რის შემდეგაც მუზეუმმა მთლიანი ტერიტორიის დაკავების ნებართვა მოითხოვა. ნებართვა მიიღეს 1976 წლის თებერვალში და დაქსფორდი გახდა საიმპერიო ომის მუზეუმის პირველი ფილიალი. თავდაპირველად ღია იყო მარტიდან ოქტომბრამდე, 1977 წლის სეზონში დაქსფორდს ჰყავდა 167,000 ვიზიტორი, ხოლო 1978 წელს 340,000 ვიზიტორი. 1982 წლისათვის მუზეუმს ორ მილიონამდე ვიზიტორი ჰყავდა, ხოლო 2005 წლის აგვისტოს უმასპიძლა მეათე მილიონ ვიზიტორს..
დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოება
მინი| დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოება კომეტა 4 -ს გამოფენაზე, AirSpace-ში. დაქსფორდი ფუნქციონირებს საიმპერიო ომის მუზეუმის, კემბრიჯშირის საგრაფოს საბჭოს და დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოების პარტნიორობით. საზოგადოება არის რეგისტრირებული საქველმოქმედო ორგანიზაცია და მას აქვს ორი მთავარი მიზანი, საზოგადოების განათლება ისტორიული თვითმფრინავების, სამხედრო მანქანებისა და ნავების შეგროვებითა და გამოფენით და მეორე, საიმპერიო ომის მუზეუმის მხარდაჭერა.
საზოგადოება ჩამოყალიბდა 1975 წელს.
დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოება იცავს და ინახავს სამოქალაქო ავიაციის კოლექციას. კოლექციაში განსაკუთრებით აღსანიშნავია თვითმფრინავი de Havilland Comet, რომელმაც განახორციელა პირველი გამანადგურებელი ტრანს-ატლანტიკური სამგზავრო რეისი 1958 წლის 4 ოქტომბერს, ასევე აღსანიშნავია კონკორდი G-AXDN 101, რომელმაც მიაღწია კონკორდის ყველაზე მაღალ სიჩქარეს, დასავლეთის მიმართულებით ტრანს-ატლანტიკურ ფრენას, ორ საათსა და 56 წუთში.
2008 წლის მონაცემებით, დაქსფორდის საავიაციო საზოგადოებას ჰყავდა თითქმის 700 მოხალისე წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:ნორმან ფოსტერის პროექტები კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ინგლისში კატეგორია:საავიაციო მუზეუმები კატეგორია:ბრიტანეთის საავიაციო მუზეუმები კატეგორია:ინგლისის ღირსშესანიშნაობები
გაბორონე
გაბორონე (Gaborone) — ბოტსვანის დედაქალაქი. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 231 626 ადამიანს. საახელწოდება მიიღო XIX საუკუნის ადგილობრივი მმართველის სახელის მიხედვით.
გაგოშიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
გაბორონე
ისტორია
გაბორონე, ქვეყნის საზღვრებს გარეთ მდებარე ქალაქ მაფეკინგთან ერთად იყო ბეჩუანალენდის დედაქალაქი 1969 წლამდე. ახალი დედაქალაქი შენდებოდა 3 წლის განმავლობაში. აშენდა სამთავრობო ოფისები, ელექტროსადგური, საავადმყოფო, სკოლები, სატელეფონო სადგური, რადიოსადგური, ფოსტა, ბანკები, მაღაზიები, ეკლესია, სასტუმროები, სტადიონი და ათასზე მეტი საცხოვრებელი სახლი. ძირითადი ინფრასტრუქტურა დამოუკიდებლობის დღისათვის (1966 წლის 30 სექტემბერი) უკვე მზად იყო. ძველი სოფელი გადაიქცა ქალაქის რაიონად, რომელსაც ეწოდა „the Village“ („სოფელი“). გაბორონე ამჟამად აფრიკის ყველაზე დინამიურად მზარდი ქალაქია.
გეოგრაფია
მდებარეობს ზღვის დონიდან 1014 მ სიმაღლეზე. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ, რკინიგზის გასწვრივ. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გასდევს ბულვარი, რომელიც იწყება ვაგზლიდან, სადაც მდებარეობს ნახევარწრიული სამთავრობო ზონა, აეროპორტამდე.
კლიმატი
ქალაქის კლიმატი ხასიათდება ნახევრად უდაბნოს ზონებისთვის დამახასიათებელი მშრალი კონტინენტური ჰავით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა — 24 °C, ივლისის — 12 °C. საშუალოდ აქ წელიწადში აღინიშნება 74 დღე 32 °С-ზე მაღალი ტემპერატურით და 196 დღე 26 °С-ზე მაღალი ტემპერატურით. ამავე დროს, საშუალოდ აღინიშნება 51 დღე 7 °С-ზე დაბალი ტემპერატურით და 1 დღე 0 °С-ზე დაბალი ტემპერატურით.
ნალექები გაბორონეში საკმაოდ იშვიათობაა და არასტაბილურია. მათი დიდი ნაწილი მოდის ოქტომბრიდან აპრილის ჩათვლით. ნალექების საშუალო წლიური დონე შეადგენს დაახლოებით 500 მმ-ს. ყველაზე მაღალი ტენიანობა შეიმჩნევა ივნისში — 90 %, ხოლო ყველაზე დაბალი სექტემბერში — 28 %.
მოსახლეობა
2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 191 776 ადამიანს: 92 859 მამაკაცს და 98 917 ქალს. შედეგად, ქვეყნის დედაქალაქში ცხოვრობს ბოტსვანის მთლიანი მოსახლეობის 10 %-ზე მეტი. უფრო მეტიც, ქვეყნის მოსახლეობის ნახევარი ცხოვრობს გაბორონედან 100 კმ-ზე უფრო ნაკლებ მანძილზე. მოსახლეობის რაოდენობის ზრდა ქალაქში შეადგენს 3,4 %-ს, რაც ყველაზე უფრო მაღალი მაჩვენებელია ბოტსვანაში. ეს აიხსნება ქვეყნის სხვა რეგიონებიდან მოსახლეობის აქტიური მიგრაციით დედაქალაქში.
2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 231 626 ადამიანს.
გაბორონეს მოსახლეობის რაოდენობის დინამიკა წლების მიხედვით:
ეკონომიკა
გაბორონე ქვეყნის მთავარი ეკონომიკური ცენტრია, აქ მდებარეობს ქვეყნის ისეთი ფინანსური ინსტიტუტების შტაბ-ბინები, როგორებიცაა: ბოტსვანის ბანკი, გაბორონეს ბანკი, ბანკი ABC, ბოტსვანის საფონდო ბირჟა, ასევე ისეთი ორგანიზაციების, როგორებიცაა: Air Botswana, Consumer Watchdog, Botswana Telecommunications Corporation და Debswana (მსოფლიოში უმსხვილესი ალმასების მწარმოებელი). ასევე მდებარეობს აფრიკის სამხრეთის განვითარების თანამეგობრობის შტაბ-ბინა. ამას გარდა, გაბორონეში წარმოდგენილია ისეთი უცხოური კომპანიები, როგორებიცაა: Hyundai, IBM, Daewoo, Volvo, Owens-Corning და Siemens.
2008 წლის მონაცემებით უმუშევრობის დონე გაბორონეში შეადგენდა 11,7 %-ს.
ტრანსპორტი
სერ სერეტსე კჰამას სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი მდებარეობს გაბორონედან ჩრდილოეთით, 25 კმ-ში. რეისები სრულდება ისეთ ქალაქებში, როგორებიცაა ფრანსისთაუნი, ჰარარე, ლუსაკა, მაუნი, იოჰანესბურგი და სხვა. ქალაქზე გადის რამდენიმე მთავარი ავტომაგისტრალი, მათ შორის ტრანსკალაჰარის ავტომაგისტრალი, ავტოტრასა ქაირო-კეიპტაუნი, ავტოტრასა № 1 და სხვა. არსებობს სარკინიგზო კავშირი. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი საკმაოდ საიმედოა აფრიკის სხვა მსხვილ ქალაქებთან შედარებით, უპირატესად წარმოდგენილია სამარშრუტო ტაქსებით. ქალაქის გარეუბნებში მდებარე სოფლები გაბორონესთან დაკავშირებულია საავტობუსო მარშრუტებით.
ჯანდაცვა
შიდსი სერიოზული პრობლემაა ბოტსვანის დედაქალაქის მაცხოვრებლებისათვის. გაბორონეს მთლიანი მოსახლეობის 17,1 %-ს აქვს აივ-ინფექცია. ქალებს შორის ეს მაჩვენებელი შეადგენს 20,5 %-ს, მაშინ როდესაც მამაკაცებს შორის — 13,6 %-ია. 45-49 წლის ასაკის პირთა შორის აივ-ინფექციის წილი მაქსიმალურია (35,4 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბოტსვანის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
Asperdaphne expeditionis
Asperdaphne expeditionis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტროლების ზამთარი
„ტროლების ზამთარი“ (შვედ.: Trollvinter) — რიგით მეექვსე წიგნი მწერალ ტუვე იანსონის მუმინების სერიაში, პირველად გამოცემული 1957 წელს.
წიგნის სიუჟეტის მიხედვით, მუმინ ტროლი იღვიძებს ზამთრის ერთ დღეს, როდესაც ყველა დანარჩენ მუმინს სძინავს. იგი აღმოაჩენს, რომ სანამ ყველას სძინავს, სინამდვილეში ბევრი საინტერესო რამ ხდება და ბევრ ახალ მეგობარსაც შეიძენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1957 წლის რომანები კატეგორია:წიგნები მუმინებზე
ムーミン
საღოლაშენის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია
ეკლესიაში დაცული იყო ოქრომჭედლობის თვალსაჩინო ნიმუში საღოლაშენის ლორფინები (XI საუკუნის დასაწყისი). ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გავაშელიშვილი
საკუთარი სახელი გავაშელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Afternoon Version
Afternoon Version — ინგლისურენოვანი ქართული ალტერნატიული ჯგუფი, რომელიც 1993 წელს შეიქმნა. დასაწყისისთვის მასში ხუთი მუსიკოსი (გია „სიხა“ სიხარულიძე, მიშა აბესაძე, ზურა „ზურიჩა“ ძაგნიძე, დათო თოიძე, ნიკა წერეთელი, გოგა ქავთარაძე) მოღვაწეობდა. ამ პერიოდისთვის კოლექტივის შემოქმედებაში საცეკვაო მუსიკა და ტრანსი ჭარბობდა. გასული საუკუნის 90-იან წლებში ჯგუფი ძირითადად საკონცერტო მოღვაწეობით შემოიფარგლებოდა და მხოლოდ ერთი გამოუქვეყნებელი ალბომი „Together“ შექმნა, რომელიც მოგვიანებით ინტერნეტის მეშვეობით გავრცელდა. 2011 წელს ბლოგ „komuna.ge“-ის მეშვეობით ჯგუფის სამმა წევრმა დაბრუნების და ახალი მინი-ალბომის „Renegade“ გამოქვეყნების შესახებ განაცხადა. „Renegade“-ში სამი ახალი კომპოზიცია შევიდა. მომავალში ჯგუფი სრული ალბომის შექმნას და ლაივ-პერფორმანსსაც გეგმავს.
ჯგუფის წევრები
ამჟამინდელი წევრები: ყოფილი წევრები:
დისკოგრაფია
2000: Together: 2011: Renegade EP:
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ალტერნატიული ჯგუფები
მილანელო
სამწვრთნელო ბაზა
მილანელოს დაარსების იდეა მილანის პრეზიდენტს ანდრეა რიცოლის მოუვიდა და მალე პრაქტიკაშიც განახორციელა. 1961 წელს საწვრთნელი ბაზის მშენებლობა დაიწყო და ორ წელში დაასრულა. ნაგებობა დაბების კარნაჯოს, კასანო მანიანოს და კაირატეს შორის მდებარეობს.
მილანელო არამარტო მილანს, არამედ იტალიის ნაკრებსაც ემსახურება. სკუადრა აძურა ამ ცენტრს მაშინ იყენებს, როდესაც საერთაშორისო ტურნირებზე გასამგზავრებლად ემზადება.
მილანელოში 6 სტანდარტული საფეხბურთო მოედანია, აქვეა ერთი ხელოვნურსაფარიანი მინი მოედანი, ერთი გადახურული ხელოვნურსაფარიანი მინი მოედანი და დარბაზი, რომლის სიმაღლე 2.30 სმ-ია. აქ ბურთი მუდმივად მოძრაობაშია, რაც ფეხბურთელებს რეაქციის და ტექნიკის გაუმჯობესებაში ეხმარება. ბაზას 1200 მეტრიანი სარბენი ბილიკი აქვს შემოვლებული, აქ ფეხბურთელები არა მარტო დარბიან არამედ ველოსიპედითაც დადიან და ფიზიკურ კონდიციებს იუმჯბესებენ, ტრავმირებულები კი რეაბილიტაციას გადიან.
მილანელოს მთავარი შენობა ორსართულიანია და რამდენიმე განყოფილებას მოიცავს - ფეხბბურთელთა და მწვრთნელთა ოთახები, აუზი, მოსასვენებელი ოთახი, ორი რესტორანი, ბარები, სამზარეულო, პატარა კინოდარბაზი, საკონფერენციო ოთახები, სამედიცინო ცენტრი, სასტუმრო და საპრესკონფერენციო დარბაზები. მთავარი შენობის გვერდით დგას ასაკობრივი გუნდებისთვის განკუთვნილი შენობა, სადაც ახალგაზრდა ფეხბურთელები რჩებიან და ვარჯიშობენ, კვირაში ერთხელ კი პირველი გუნდის ფეხბურთელების წვრთნას ადევნებენ თვალს.
გასახდელი ოთახი
მილანელოში ორი გასახდელი ოთახია. ერთი მთავარი გუნდისთვის, მეორე კი ახალგაზრდებისთვის. აქვეა თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვილი სატრენაჟორო დარბაზი.
სატრენაჟორო დარბაზი
სატრენაჟორო დარბაზი ერთდაერთია, რომელიც ხშირად განიცდის რეკონტრუქციას. 2000 წელს მილანელოს მეორე მსგავსი დარბაზი დაემატა და ორივე მათგანი უახლესი ტექნიკით აღიჭურვა. ინოვაციური და თანამედროვე სავარჯოშო დანადგარები აქტიურად დასვენების საშუალებას იძლევა. აქ თითოეული ფეხბურთელისთვის ვარჯიშის და წვრთნის ინდივიდუალური ცხრილია შედგენილი.ამ ცენტრში სპოტრსმენებისა და კლუბის ხელმძღვანელებისთვის ხელმისაწვდომია უახლესი აღჭურვილობა, რომელთა შორისაა კუნთების გასავარჯიშებელი დანადგარი, გულის მასაჟორი, რეაბილიტაციისთვის საჭირო აპარატურა (REV 9000), სხვა სისტემები. ფიზიკური კონდიციების ასამაღლებლად თითოეული ფეხბურთელი მათთვის შედგენილი პროტოკოლის მიხედვით ვარჯიშობს.
მილანელოში დამონტაჟდა კამერები, რაც საშუალებას აძლევს ”მილან ჩენელს” ბაზაზე მომხდარი ყველა ფაქტი იცოდეს. ეს უკანასკნელი მილანის თემატური სატელევიზიო არხია, რომელიც ორიენტირებულია მილანზე და ამ კლუბის ირგვლივ მომხდარ ამბებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მილანი (საფეხბურთო კლუბი)
ისლამი ყაზახეთში
[[ფაილი:Islam in Europe-2010.svg|მინი|276x276პქ|ისლამი ევროპაში - ქვეყნების მოსახლეობის პროცენტული თანაფარდობა:
90-100%: აზერბაიჯანი, კოსოვო, თურქეთი.70-80%: ყაზახეთი (კასპიის ზღვის მარჯვენა მხარეს), ალბანეთი.50-70%: ბოსნია და ჰერცეგოვინა.
4-5%: იტალია.2-4%: ლუქსემბურგი, სლოვენია, ესპანეთი, სერბეთი.1-2%: ხორვატია, ირლანდია, უკრაინა.
< 1%: ანდორა, სომხეთი, ბელარუსი, ჩეხეთის რესპუბლიკა, ესტონეთი, ფინეთი, უნგრეთი, ისლანდია, ლატვია, ლიეტუვა, მალტა, მოლდოვა, მონაკო, პოლონეთი, პორტუგალია, რუმინეთი, სან მარინო, სლოვაკეთი]] ყაზახეთში მოსახლეობის დაახლოებით 72% ისლამის მიმდევარია, შესაბამისად, ქვეყანაში ყველაზე გავრცელებული რელიგია არის ისლამი. ეთნიკური ყაზახები უმეტესწილად ჰანაფიტური სკოლის სუნიტი მუსლიმები არიან, თუმცა, მათ შორის მცირე რაოდენობით შიიტებიც მოიძებნებიან. გეოგრაფიული თვალსაზრისით, ყაზახეთი მსოფლიოს ჩრდილოეთ ნაწილში ყველაზე მრავალრიცხოვანი და ტერიტორიულად ყველაზე დიდი მუსლიმური ქვეყანაა. ყაზახები მთელი მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარს შეადგენენ და მათ გარდა, მუსლიმი ეთნიკური ჯგუფები არიან უზბეკები, უიღურები და თათრები. ისლამი პირველად რეგიონში გავრცელდა სამხრეთი საზღვრიდან მე-8 საუკუნეში, არაბების წყალობით. კონსტიტუციის თანახმად, ყაზახეთის რესპუბლიკა საკუთარ თავს აღიარებს დემოკრატიულ, სეკულარულ, სამართლებრივ და სოციალურ სახელმწიფოდ, რომლის უმთავრესი ღირებულებებია - პიროვნება, მისი სიცოცხლე, უფლებები და თავისუფლებები. მიუხედავად იმისა, რომ ყაზახები იდენტიფიცირდებიან ისლამურ მემკვიდრეობასთან, რელიგიური საქმიანობა, ზოგადად, ძალიან თანამედროვეა და თავსაბურავების ტარება და მეჩეთებში მსახურებაზე ყოველდღიური დასწრება, იშვიათია.
ისტორია
ისლამი ყაზახეთში გავრცელდა მე-8 საუკუნეში, როცა არაბები მივიდნენ ცენტრალურ აზიაში. თავდაპირველად, ისლამი დამკვიდრდა თურქესტანის სამხრეთ ნაწილებში და შემდეგ, თანდათანობით ფეხი მოიკიდა ჩრდილოეთში. ისლამმა, ასევე, ფესვები გაიდგა სამანიდების დინასტიის მმართველების გულმხურვალე თაყვანისცემის გამო, განსაკუთრებით ტარაზის მიმდებარე ადგილებში, სადაც მკვიდრი მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა მიიღო ისლამი. გარდა ამისა, მე-14 საუკუნის მიწურულს, ოქროს ურდომ დაიწყო ისლამის გავრცელება თათრებსა და ცენტრალური აზიის სხვა ტომებში. მე-18 საუკუნეში კი, რეგიონში სწრაფად გაიზარდა რუსული გავლენა. იმპერატრიცა ეკატერინეს თაოსნობით, რუსებმა თავდაპირველად სურვილი გამოთქვეს, რომ ისლამი აყვავებულიყო. შესაბამისად, რეგიონში ყაზახებისთვის საქადაგებლად მოიწვიეს მუსლიმი სასულიერო პირები, რომლებსაც ისინი უყურებდნენ, როგორც "ველურებს", მორალისა და ეთიკის უარმყოფელებს.
რუსული პოლიტიკა თანდათანობით შეიცვალა ისლამის შესუსტების მიმართულებით, რამდენადაც მათ მოსახლეობაში დაიწყეს წინაისლამური კოლექტიური ცნობიერების ელემენტების დანერგვა. ასეთი მცდელობები მოიცავდა წინაისლამური ისტორიული ფიგურების განდიდებასა და ელიტარულ რუსულ სამხედრო დაწესებულებებში გაგზავნით, ყაზახებში არასრულფასოვნების გრძნობის გაჩენას. ამის საპასუხოდ, ყაზახი სასულიერო ლიდერები ცდილობდნენ გაეღვივებინათ რელიგიური ვნება პანთურქიზმის მხარდაჭერით, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი მათგანი იდევნებოდა ამის გამო. საბჭოთა კავშირის ეპოქის დროს კი, მუსლიმთა დაწესებულებები შემორჩა მხოლოდ იმ ადგილებში, სადაც ყაზახები ყოველდღურ მსახურებაში მონაწილეობის შედეგად მნიშვნელოვნად აჭარბებდნენ არამუსლიმურ მოსახლეობას. იმისთვის, რომ ყაზახები გადაეყვანათ კომუნისტურ იდეოლოგიაზე, სქესობრივი ურთიერთობები და ყაზახური კულტურის სხვა ასპექტები იყო სოციალური ცვლილების მთავარი მიზანი.
ბოლო პერიოდებში, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ყაზახებმა თანდათანობით გამოავლინეს მტკიცე ძალისხმევა ისლამური რელიგიური ინსტიტუტების გამოცოცხლებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ ყაზახები მკაცრად ფუნდამენტალისტები არ არიან, ისინი აგრძელებენ საკუთარი თავის მიკუთვნებას ისლამურ რწმენასთან, და კიდევ უფრო მეტი თავდადებით ამას აკეთებენ სოფელში. ისინი, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ მე-8 საუკუნის დროინდელი მუსლიმი მეომრების და მისიონერების შთამომავლები არიან, დიდი პატივისცემით სარგებლობენ თავიანთ თემებში. ყაზახი პოლიტიკური ფიგურებიც, აგრეთვე, ხაზს უსვამენ ისლამური ცნობიერების დაფინანსების საჭიროებას. მაგალითად, ყაზახეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, მარატ ტაჟინი, ბოლო დროს დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს "დადებითი პოტენციალის მქონე ისლამის გამოყენებას და მისი ისტორიის, კულტურისა და მემკვიდრეობის შესწავლას".
საბჭოთა ხელისუფლება ცდილობდა წაეხალისებინა ისლამის კონტროლირებადი ფორმა "ცენტრალური აზიისა და ყაზახეთის მუსლიმების სულიერი ადმინისტრაციის" ფარგლებში, როგორც ცენტრალური აზიის საზოგადოებების გამაერთიანებელი ძალა. თუმცა, ამავე დროს კრძალავდა ნამდვილ რელიგიურ თავისუფლებას. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, რელიგიური აქტივობა მკვეთრად გაიზარდა. თურქეთის, ეგვიპტისა და უპირველესად, საუდის არაბეთის ფინანსური მხარდაჭერით, მეჩეთებისა და რელიგიური სკოლების მშენებლობა დაჩქარდა 1990-იან წლებში. 1991 წელს 170 მეჩეთი ფუნქციონირებდა, რომელთაგან ნახევარზე მეტი ახალი აშენებული იყო. ამ დროს დაახლოებით 230 მუსლიმური თემი იყო აქტიური ყაზახეთში. მას შემდეგ, 2013 წლისთვის მეჩეთების რაოდენობა გაიზარდა 2320-მდე. 2012 წელს, ყაზახეთის პრეზიდენტმა დედაქალაქში საზეიმოდ გახსნა "ხაზრათის სულთნის მეჩეთი", რომელიც მუსლიმებისთვის ყველაზე დიდი თაყვანისცემის ადგილია ცენტრალურ აზიაში.
ისლამი და სახელმწიფო
1990 წელს ნურსულთან ნაზარბაევმა, ყაზახეთის მაშინდელმა კომუნისტური პარტიის პირველმა მდივანმა, ყაზახეთი გამოიყვანა "ცენტრალური აზიის მუსლიმთა საბჭოს" ხელისუფლებიდან და ამით შექმნა სახელმწიფოს საფუძველი ისლამისთვის. "ცენტრალური აზიის მუსლიმთა საბჭო", თავის მხრივ, წარმოადგენდა საბჭოთა კავშირის მიერ დამტკიცებული და პოლიტიკურად ორიენტირებული მთელი ცენტრალური აზიის რელიგიურ ადმინისტრაციას, რომლის მაგივრადაც ნაზარბაევმა შექმნა განცალკევებული "მუფტიატი", ანუ რელიგიური ხელმძღვანელობა ყაზახი მუსლიმებისთვის.
ახლომდებარე ირანისა და ავღანეთის ისლამური მთავრობების შემყურე 1993 წლის კონსტიტუციის ავტორებმა სპეციალურად აკრძალეს რელიგიური პოლიტიკური პარტიების არსებობა. 1995 წლის კონსტიტუცია კრძალავს ორგანიზაციებს, რომლებიც აღვივებენ რასობრივ, პოლიტიკურ, რელიგიურ შუღლს და აწესებს მკაცრ სამთავრობო კონტროლს უცხოურ რელიგიურ ორგანიზაციებზე. როგორც ეს მისმა წინამორბედმა გააკეთა, 1995 წლის კონსტიტუცია ადგენს, რომ ყაზახეთი არის სეკულარული სახელმწიფო; ამდენად, ყაზახეთი არის ცენტრალური აზიის ერთადერთი ქვეყანა, რომლის კონსტიტუცია არ ანიჭებს ისლამს სპეციალურ სტატუსს. თუმცა, ყაზახეთი იმავე წელს შეუერთდა ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციას. ეს პოზიცია ეფუძნებოდა ნაზარბაევის მთავრობის საგარეო პოლიტიკას და, ასევე, საშინაო განხილვებსაც. ახლო აღმოსავლეთის მუსლიმური ქვეყნებიდან ინვესტიციების მოზიდვის პოტენციალის გაცნობიერების შედეგად, ნაზარბაევი ეწვია ირანს, თურქეთს და საუდის არაბეთს; ამავე დროს, მან ყაზახეთი წარმოაჩინა, როგორც დამაკავშირებელი ხიდი მუსლიმურ აღმოსავლეთსა და ქრისტიანულ დასავლეთს შორის. მაგალითად, მან თავიდანვე მიიღო მხოლოდ დამკვირვებლის სტატუსი ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციაში, რომლის წევრებიც უპირატესად არიან მუსლიმი ერები. პრეზიდენტის პირველი ვიზიტი მუსლიმთა წმინდა ქალაქ მექაში, რომელიც შედგა 1994 წელს, იყო იმ მარშრუტის ნაწილი, რომელიც ითვალისწინებდა ვატიკანში პაპ იოანე პავლე II-სთან ვიზიტსაც.
სქოლიო
This article incorporates text from this source, which is in the public domain. Country Studies. Federal Research Division.
475
თარიღი უცნობია
*
განმანათლებლობა
განმანათლებლობა (Siècle des Lumières; Enlightenment; Aufklärung; Illuminismo) — ფილოსოფიური, საზოგადოებრივი და ლიტერატურული მიმდინარეობა XVIII საუკუნის ევროპაში.
განმანათლებლობის ეპოქის ევროპაში ბურჟუაზია იბრძვის პოლიტიკური ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად. საბრძოლო ასპარეზზე გამოსასვლელად ბურჟუაზიას სჭირდებოდა ძველი იდეოლოგიის დამარცხება და ახლის ჩამოყალიბება. განმანათლებელთა მიზანი იყო ფართო მასებისთვის არსებული იდეოლოგიის უარყოფითი მხარეების ჩვენება.
ცვლილებები
thumb|200px|კარიკატურა: სამღვდელოებისა და თავადაზნაურობის მიერ წელში გაწყვეტილი მესამე წოდება. განმანათლებელთა ეპოქას ახასიათებს საზოგადოებრივ აზროვნებაში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილების შეტანა :
შეიძლება ითქვას, რომ ეს პეროდი არის ახალი სოციალური წარმოდგენების ეპოქა, რითაც რენესანსს მოგვაგონებს.
ბედნიერების გაგება
thumb|150px|right|[[რუსო, ჟან-ჟაკ|ჟან-ჟაკ რუსო]] XVII საუკუნის ბოლომდე ადამიანის აზროვნებაში დომინირებს ღმერთი, რომელზეც ყველაფერია დამოკიდებული. ცხოვრების ძირითადი მიზანი არის არა ბედნიერება, არამედ — ხსნა. XVIII საუკუნეში კი თითქმის აკვიატებულ იდეად იქცევა ბედნიერების მიღწევაზე ფიქრი. ღმერთმა გაგვაჩინა, რათა ვიყოთ ბედნიერნი და კეთილნი. ცხოვრების მთავარ ურთიერთობად ისახება უკვე არა ღმერთთან ურთიერთობა, არამედ ადამიანებს შორის დამოკიდებულება. ბედნიერების მიღწევის საშუალებად კი მიიჩნევა ადამიანური ბუნება. ადამიანი იცნობს და ეთანხმება თავის ჭეშმარტ ბუნებას, რომელიც უკვე აღარაა გახლეჩილი ანგელოზსა და ეშმაკს, ცასა და მიწას შორის. სული და სხეული აღარ უპირისპირდება ერთმანეთს. ადამიანის საფუძველი არის საკუთარი თავის სიყვარული, რასაც ხშირად უნივერსალური გრავიტაციის პრინციპსაც ადარებენ. ამ სიყვარულის უგულვებელყოფით ან მასთან ბრძოლით ადამიანის ჭეშმარიტი ბუნების იგნორირება, ღალატი ხდება. განმანათლებლებისთვის ბედნიერება არის სხეულის, გონებისა და გულის სრული ჰარმონია.
რელიგია
thumbnail|left|[[ვოლტერი]] განმანათლებლებში რამდენიმე რელიგიურმა მიმდინარეობმა მოიკიდა ფეხი. ზოგმა, ვოლტერის მსგავსად, დეიზმი არჩია, რომლის მიხედვით ღმერთი არსებობს, მაგრამ არ ერევა ხალხის ცხოვრებაში, იგი მხოლოდ უმაღლესი წესრიგის გარანტია. რუსო ე. წ. თეიზმის მიმდევარი იყო, რომელიც კეთილისმყოფელ და უბედურთა შემწე ძალის არსებობას ამტკიცებდა. დიდრო კი ყოველივეს ხსნიდა ღმერთის არსებობს გარეშე, მისი აზრით ღვთაებრიობა შერეული იყო ბუნებასთან და ყოველივე ეს ათეიზმს წარმოშობდა. არსებობდნენ მატერიალისტებიც, რომლებიც მატერიით ხსნიდნენ სამყაროს არსებობას. ერთ რამეში კი ყველა თანხმდებოდა: ადამიანი თავად ქმნის საკუთარ ბედს, საკუთარ მორალს.
ფილოსოფოსი
იცვლება ფილოსოფოსის სტატუსიც. მასში გაერთიანდა მწერალი და მოაზროვნე. ფილოსოფოსი აღარაა საზოგადოებისგან განზე მდგარი, არამედ ცდილობს სასარგებლო გახდეს მისთვის, ლიტერატურას კი იარაღად იყენებს. thumb|200px|right|[[დიდრო, დენი|დენი დიდრო]]ახალი ლიტერატურული გმირი აღარაა დაინტერესებული სულიერი მდგომარეობით, მას უკვე სოციალური, პოლიტიკური ფუნქცია აინტერესებს. ბედნიერება უკვე აღარაა შესწავლის საგანი, ის უკვე ცხოვრების წესია. ამგვარად იქმნება ახალი ლიტერატურა, რომელიც აღარ ეძებს მეტაფიზიკურ ახსნებს, არამედ ცდილობს შეათანხმოს გრძნობა, ბედნიერება და გონება.
ენციკლოპედია
განმანათლებლებს მიაჩნიათ, რომ არსებობს ცოდნის მეცნიერული და მორალური არქიტექტურა, გარკვეული სტრუქტურა, რომლის რეალიზებაც არის ადამიანის გათავისუფლების საშუალება. ამ აზრის საფუძველზე 1751 წელს დიდრო და დ’ალამბერი აქვეყნებენ პირველ ენციკლოპედიას, რომელშიც თავს უყრიან მეცნიერებისა თუ კულტურის სფეროებში დაგროვილ ცოდნას.
XVIII საუკუნის 60-იან წლებში დაიწყო განმანათლებლური რეალიზმის კრიზისი და ამ კრიზისის საფუძველზე ჩამოყალიბდა სენტიმენტალიზმი, რომლის ფუძემდებელია ჟან-ჟაკ რუსო, გამგრძელებელი კი - ბერნანდენ დე სენ პიერი.
განმანათლებლობის ძირითადი სახელმწიფო თეორიები
ბევრი განმანათლებლის მიერ ადამიანისა და საზოგადოების „ბუნებრივი მდგომარეობა“ აღქმული იყო, როგორც ადამიანის თავდაპირველი უცოდველობა. მაგალიათად, დენი დიდროსთვის (1712 – 1784) კუნძულ ტაიტის მკვიდრთა უბრალო, ბუნებრივი ყოფა და „პრიმიტიული“ საზოგადოებრივი ურთიერთობები იდეალიზების ღირსი მოდელი იყო. ამ მოდელს დიდრო უპირისპირებდა ევროპულ საზოგადოებრივ წყობას, რომელსაც მისი აზრით, სრულიად დაკარგული ჰქონდა ბუნებრიობა. ამგვარი აღქმის შედეგად, განმანათლებლობაში შეიქმნა „კეთილშობილი ველურის“ ხატი.