cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Australopithecus africanus
აღნაგობა, ხელები, ფეხები
მიუხედავად იმისა, რომ A. Africanus-ის მრავალი ნიმუში არის დანაწევრებული და დამხინჯებული, მისი ჩონჩხის თითქმის ყველა ნაწილი არის წარმოდგენილი A. africanus სამარხების მეშვეობით. არსებობს მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებს ჰომინიდის მომცრო სხეულის ზომაზე. ზრდასრული ინდივიდის სიმაღლე 3.5-დან 5 ფუნტამდე აღწევდა, წონა კი 60-90 გირვანქას უტოლდებოდა. A. Africanus-ს შეეძლო გამართული სიარული, რითიც იგი უფრო მეტად უახლოვდებოდა  თანამედროვე ადამიანის მსგავს მაიმუნებს, ვიდრე - ადამიანებს. ზოგიერთი ზრდასრული A. Africanus-ის თავის ქალა უფრო მოზრდილი ზომისაა, ვიდრე სხვების. ეს განსხვავება დამოკიდებულია სქესობრივ სხვაობასა და იმ სოციალურ ქცევაზე, რომელიც დამახასიათებელია თანამედროვე გორილებშიც. ამავდროულად, შესაძლებელია, ეს განსხვავება მიუთითებდეს თავის ქალის ზომის მიხედვით ორ სხვადასხვა ჯგუფზე. A. Africanus-ში მისი ჩრდილოელი მეზობლის, A. afarensis-ის მსგავსად, რომელიც წარმოშობით აღმოსავლეთ აფრიკიდან იყო, განვითარებული იყო ბიპედალიზმი (ორ ფეხზე გადაადგილება), ხელები ოდნავ უფრო გრძელი ჰქონდა ვიდრე ფეხები, ხოლო აღნაგობით ორივენი შედარებით სუსტები იყვნენ. ექსპერტები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ A. Africanus იყო თანამედროვე ადამიანის წინაპარი, ამბობენ, რომ თავის ქალის მახასიათებლების მიხედვით, იგი უფრო მეტად ჰგავდა ადამიანს, ვიდრე A. afarensis. მიუხედავად იმისა, რომ A. Africanus გარკვეული თვისებებით ჰგავდა ადამიანს, იგი ზოგიერთი მახასიათებლებით, როგორიცაა მოღუნული თითები, რომელიც ხეზე ცოცვაში ეხმარებოდა, ადამიანის მსგავს მაიმუნსაც წააგავდა. ეს მაიმუნის მსგავსი თვისებები ზოგიერთ მკვლევარს აძლევს იმის ფიქრის საბაბს, რომ A. Africanus შემდეგ ჩამოყალიბდა როგორც Paranthropus robustus, რომელიც არის ერთ-ერთი ჯანმრთელი ავსტრალოპითეკი და არა ჰომო. მიუხედავად იმისა, არის თუ არა A. Africanus ადამიანის წინაპარი, რეიმონდ დარტის, რობერტ ბრუმისა და ლუის ლეაკის ნაშრომები განამტკიცებენ დარვინის თეორიას ადამიანის წინაპრების აფრიკიდან წარმოშობის შესახებ.
A. Africanus-ს ჰქონდა გრძელი ხელები, მოძრავი მხრები და გრძელი, განიერი ხელის ძვლები. მას შეეძლო ორ ფეხზე გადაადგილება, ფეხის თითები გრძელი და დიდი ჰქონდა, ფეხი და ტერფი კი თანამედროვე ადამიანთან შედარებით უფრო მოძრავი და მოქნილი ჰქონდა.
თმა, კანი, სახე
A. Africanus-ის თავის ქალა მრგვალი იყო, ჰქონდა კარგად განვითარებული შუბლი, საკმაოდ წინ წამოწეული სახე, რომელსაც საშუალო ზომის წარბების რკალები აგვირგვინებდა. A. Africanus-ს ახასიათებდა დიდი ზომის უნიკაპო ყბა, ბრტყელი საჭრელი კბილები, პატარა, მოკლე ეშვები. წინა და უკანა საღეჭი კბილები უფრო დიდი ჰქონდა, ვიდრე ადამიანებს, მაგრამ მათი ფორმა ერთნაირი იყო.
იქიდან გამომდინარე, რომ A. Africanus-ები ცხოვრობდნენ  მაღალი რადიაციისა და მზის პირდაპიდი დასხივების ქვეშ, ისევე, როგორც აფრიკის სხვა ჰომონიდებს, მათაც სავარაუდოდ მუქი თმისა და სახის კანი უნდა ჰქონოდათ. ამ შეფერილობის მეშვეობით ისინი დაცულები იქნებოდნენ ულტრაიისფერი გამოსხივებისაგან. დღეს ჩვენ ზუსტად არ ვიცით თუ რა ზომის ბეწვი უნდა ჰქონოდათ A. Africanus-ებს.
თავის ქალა, კბილები
A. africanus-ის თავის ქალისა და კბილების მახასიათებლები ადამიანის მსგავსია. როგორც ადამიანების, A. africanus-ის სახე შედარებით ბრტყელი და ვერტიკალური ფორმისაა, ხოლო ნიკაპი - შედარებით მოკლე, მისი კეფის ხვრელი ქვემოთ იყურება, აქვს დახრილი მიმართულება, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ მას თავი უშუალოდ ხერხემლის ზემოთ ვერტიკალურ მდგომარეობაში ეჭირა. სწორედ ამ მახასითებლების გამო იყო რეიმონდ დარტი თავიდანვე დარწმუნებული იმაში, რომ ნაპოვნი თავის ქალა ორ ფეხზე მოსიარულე ცხოველს ეკუთვნოდა. ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Taung_child_(Frankfurt_am_Main)_1_retouched.jpg|მარცხნივ|მინი|396x396პქ|A. africanus-ის სახე შედარებით ბრტყელი და ვერტიკალური ფორმისაა, ხოლო ნიკაპი - შედარებით მოკლეა A. africanus-ის ეშვები:
არანიუელი
არანიუელი (Arañuel, Aranyel) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,16 კმ². მოსახლეობა — 151 კაცი (2020 წ.).
Australopithecus africanus
თავის ქალა, კბილები
აღსანიშნავია, რომ პირველი სარძევე კბილი არის მრავალწვეტიანი (“წვეტში” იგულისხმება კბილის გვირგვინის ბორცვი). ეს დამახასიათებელი ნიშანი აქვს ადამიანსა და პარანთროპუსს (Paranthropus), მაგრამ არ აქვთ დიდ მაიმუნებს. იქიდან გამომდინარე, რომ ბევრ მიოცენისა და პლიოცენის პერიოდების ნამარხ მაიმუნებსაც, რომელთაგან ზოგი არ ითვლება ადამიანის წინაპრად (მაგ., ურანოპითეკი და ორეოპითეკი), აქვთ კბილის ასეთი მახასიათებლები, სავარაუდოა, რომ ისინი აღნიშნავენ იმ განზოგადებულ მდგომარეობას, რაც საერთოა ადამიანისა და აფრიკელი მაიმუნების წინაპრებისთვის.
A. africanus-ის თავის ქალის მახასიათებლებიც განზოგადებულია: მისი ტვინის მოცულობა (თავის ქალის საშუალო მოცულობა სხვადასხვა აღმოჩენებში 428-485 კუბური სანტიმეტრია) ახლოსაა დიდი მაიმუნების ტვინის მოცულობის საშუალო მაჩვენებელთან. მას არ აქვს კარგად განვითარებული საღეჭი მუსკულატურა და აღენიშნება ეშვებისა და წინა კბილების მახასიათებლების პარანთროპუსთან მსგავსება. პარანთროპუსის შედარებით ბრტყელი ზედაპირის მქონე მოლარებისგან (დიდი ძირითადი კბილი) განსხვავებით, A. africanu-ის მოლარები არის ღარისებრი ფორმის, რაც ადასტურებს იმას, რომ ეს სახეობა ღეჭვის დროს ყბას უფრო საგრძნობლად ამოძრავებდა წინ და უკან.
არანიუელი
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
Australopithecus africanus
თავის ქალა, კბილები
ზოგადად, A. africanus-ის კბილები სხეულის მოცულობასთან მიმართებით დიდი ზომისაა. A. africanus-ის მოლარული ზომა და უბრალოდ მოლარული წვეტის სტრუქტურა, ბასრი გამონაშვერის გარეშე, მსგავსია ბაბუინის (მაიმუნი პავიანების გვარისა) მოლარებისა. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ A. africanus-ს ჰქონდა სპეციალიზირებული კვების რაციონი, რაც გულისხმობდა არა საკვების ჩეულებრივად მიღებას (დაღეჭვით და ა.შ.), არამედ მისი დიდი რაოდენობით პირდაპირ გადაყლაპვას.
ის, რომ A. africanus-ს ჰქონდა დიდი ზომის წინა კბილები და ხასიათდებოდა ყბის წინ და უკან მოძრაობით მიანიშნებს იმაზე, რომ მისი წინა კბილები უფრო მნიშვნელოვანი იყო საკვების დამუშავებაში — მაგ. გამომარცვლა, გაჭრა და ა. შ.
ჩონჩხი, სიარულის მანერა და სხეულის მდგომარეობა (პოზა)
მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენთვის ცნობილი ყველაზე სრულყოფილი Sterkfontein-ის გამოქვაბულში ნაპოვნი ჩონჩხი ჯერ კიდევ ბოლომდე არ გაუთავისუფლებიათ ქვებისაგან (რომელიც შედგება ერთად დაცემენტებული კუთხოვანი ფრაგმენტებისგან), A. africanus-ის ჩონჩხის აღმოჩენილი ნაწილების მდიდარი კოლექცია საშუალებას გვაძლევს, ზუსტად განვსაზღროთ მისი სხეულის პროპორციები და მოძრაობის შესაძლებლობები. ჩონჩხის ზედა კიდურის ძვლის სიგრძე ქვედა კიდურის 85 %-ს შეადგენს. ეს მაჩვენებელი ადამიანისა (76 %) და შიმპანზის (92 %) მაჩვენებლებს შორისაა და მსგავსია მიწაზე მცხოვრები ოთხფეხა ცხოველებისა, ისეთების, როგორიც მაგალითად, ბაბუინია. გორილებსა და ადამიანებში მკლავი უფრო პატარაა, ვიდრე - მხარი, ხოლო ადამიანის მსგავს ყველა სახის მაიმუნში კი ქვედა ფეხი უფრო მოკლეა, ვიდრე - ბარძაყი. A. africanus-ში, სხეულის წონასთან შეფარდებით, მენჯი უფრო გრძელია, ვიდრე - ადამიანებში. ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Sterkfontein_Caves_8.jpg|მინი|323x323პქ|ორ ფეხზე სიარული და მოძრაობა საუკეთესოდ ახსნის მენჯის სახსრის გაფართოების ხარისხს მიუხედავად იმისა, რომ A. africanus-ის ხელი ძირითად შემთხვევაში ადამიანის მსგავსია, ის თავისივე სხეულის ზომასთან შედარებით გრძელია, მაშინ, როცა ადამიანის ხელის სიგრძის შეფარდება მისივე სხეულთან პროპორციულია. ხელისა და ფეხის სიგრძის შეფარდებით ხელისა და ფეხის თითებთან ჩანს, რომ ამ სახეობას ადამიანთან შედარებით ბევრად გრძელი ფეხისა და ხელის თითები ჰქონდა. ტერფის ძვლები (მეტსახელად „პატარა ტერფი“) წარმოადგენს ბევრად მოსახერხებელ და მოქნილ ტერფს, რომელსაც ფიქსირებული რკალისებრი სტრუქტურა აკლდა (სიგრძივი და განივი). ასევე A. africanus-ს უფრო მეტად ჰქონდა დაშორებული ფეხის დიდი თითი (ცერი) დანარჩენ ტერფს, ვიდრე ადამიანებს. როგორც ჩანს, ორი შედარებით დაბალი ხერხემლის მალა მენჯთან კონტაქტში აჩვენებს სახსრების შეერთების ადგილს, რომელიც ბარძაყისა და მკლავის ძვალთან შედარებით პატარაა. ეს ყველაფერი მეტყველებს იმაზე, რომ A. africanus-ის ზედა ტანის წონა არ ეყრდნობოდა მხოლოდ უკანა კიდურებს. კუთხე, რომელსაც ხერხემლის ქვედა მალა ქმნის მენჯთან, მიგვანიშნებს, რომ A. africanus, სავარაუდოდ, ქვედა ხერხემლის გამრუდების სიმცირეს განიცდიდა, რაც ასოცირდება მუდმივ, რუტინულ ორ ფეხზე დგომასა და გადაადგილებასთან. ნაკლებადაა დასაშვები, რომ A. africanus მთელ თავის დროს ორ ფეხზე დამდგარი ატარებდა. ორ ფეხზე სიარული და მოძრაობა სავარაუდოდ, ძირითადად გამოიყენებოდა კვების პროცესში. ასეთი ქცევა საუკეთესოდ ახსნის მენჯის სახსრის გაფართოების ხარისხს. A. africanus-ის მენჯის ხრტილი უფრო დიდი და მტკიცეა, ვიდრე ავსტრალოპითეკ აფარენსისა. სადავოა ის, არსებობდა თუ არა კუთხე, რომელიც წარმოიქმნება ადამიანის მხრის ძვლისა და მკლავის ძვლის ღერძებს შორის.
საბოლოო ჯამში, A. africanus-ის სხეულის პროპორციები და მენჯის მოძრაობის შესაძლებლობა უფრო ემსგავსება ოთხ ფეხზე მოსიარულე ადრეულ ჰომინიდებს, რომელთაც ჯერ კიდევ შემორჩენოდათ ხეებზე ასვლისა და გარკვეული დროით ორ ფეხზე დგომის უნარი, ასევე კვების პროცესში გამართული ტანით დგომა. A. africanus-ის ტანის მოცულობა ძალიან პატარა იყო (დაახლოებით 25–30 კგ.). სახეობის ტანის პროპორციების გათვალისწინებით იგი უფრო ადვილად შეძლებდა ხეზე აძრომასთან ადაპტაციას, ვიდრე, მაგალითად, გორილა ან თანამედროვე ადამიანი. იმის გათვალისწინებით, რომ მისი კვების რაციონი ძირითადად შედგებოდა ხილისა და ფოთლებისაგან, სახეობას ეძინა კიდეც ხეზე, როდესაც ამის შესაძლებლობა გააჩნდა. ვინაიდან A. africanus-ს სუბტროპიკულ კლიმატში უხდებოდა ცხოვრება, დროგამოშვებით მას ეძინა ან ისვენებდა მიწაზეც.
კვება
ცოტა რამ თუა ცნობილი იმ ჰომომდე აღმოჩენილი ჰომინიდების კვების რაციონზე, იმდენად, რამდენადაც მათ არ დაუტოვებიათ ისეთი არქეოლოგიური კვალი, როგორებიცაა, მაგალითად, ე. წ. „სამზარეულოს ნარჩენები” ან ქვის იარაღი. შედეგად, მკვლევარებმა კვების რაციონის შესახებ დასკვნები გააკეთეს სტომატოლოგიურ მორფოლოგიაზე, კბილების ნადებსა თუ მათზე საკვების შედეგად დარჩენილ ნაკაწრებსა და ლაქებზე დაყრდნობით.
კბილების ნაკაწრების ანალიზის საფუძველზე დადგინდა, რომ A. africanus ძირითადად იკვებებოდა ფოთლებით და, შესაძლებელია, თესლებითაც. A. africanus იღებდა იმავე საკვებს, რასაც ბაბუინები, მაიმუნი ვერვეტები და სამანგოები, რომლებიც დღესდღეობით ცხოვრობენ სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიებზე და აღსანიშნავია ის, რომ A. africanus-ის საკვები განსხვავდებოდა სეზონების მიხედვით. მშრალ სეზონზე, როდესაც საკვები შედარებით მწირი რაოდენობით მოიპოვებოდა, A. africanus, ძირითადად, ხორცითა და კვერცხებით ირჩენდა თავს, ხოლო გაზაფხულსა და ზაფხულში, ხელმისაწვდომობის შესაბამისად, ბალახეულს, ხილსა და ყვავილებს ჭამდა. ზემოაღნიშნულ ფოთლებს, ბოლქვებს, ფესვებს, ხავსურას, ხის ქერქსა თუ თესლებს A. africanus მთელი წლის განმავლობაში მოიხმარდა. თუ შესაძლებლობა ექნებოდა, A. africanus ჭამდა მწერებსაც (კალია, ტერმიტები, მატლები) და თაფლსაც.
ადრეული ჰომინიდის სტომატოლოგიური ტოპოგრაფიის ფუნქციონალური შეფასება მკაცრად ამტკიცებს იმას, რომ “ჩანაცვლება-შეზღუდული” საკვები არ წარმოადგენდა კვების მნიშვნელოვან კომპონენტს მიუხედავად იმისა, თუ რამდენად ხშირად გამოიყენებოდა ასეთი საკვები. ავსტრალოპითეკების, მათ შორის, A. africanus-ის მოლარების დაპატარავებული ბასრი შვერილები იმაზე მიუთითებს, რომ, ზოგადად, ეს შემცირება და კბილების ბასრი შვერილებისგან ერთგვარი “გათავისუფლება” ფილოგენეტიკურადაა მიღებული. მართალია, ჰომინინის პრემოლარული ოკლუზიური (ზედა და ქვედა ყბაზე არსებული კბილების ურთიერთგანლაგება) ტოპოგრაფია ფორმალურად არ შესწავლილა თანამედროვე მეთოდების გამოყენებით, მაგრამ არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ გამოვრიცხოთ იგივე შედეგების დადგომა. ეს ბასრი შვერილები კრიტიკული მნიშვნელობისაა პრიმატებისთვის, რათა დაამუშავოს საკვები, შესაბამისად, რთული დასამტკიცებელია ის, რომ A. africanus-ის სტომატოლოგიური მახასიათებლები არის ასეთი საკვების მიმართ ადაპტაცია, ვინაიდან, მათი კბილები აშკარად არაა “მოწყობილი” ასეთი საკვების კარგად დამუშავებისთვის.
ეს დასკვნა მისაღებია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ საბოლოო ჯამში შეიძლება ვაჩვენოთ, რომ ოკლუზიური ტოპოგრაფია A. africanus-ში არის ფილოგენეტიკურად პრიმიტიული. “ჩანაცვლება შეზღუდული” საკვების გაქრობით, როგორც მნიშვნელოვანი სელექციური ცვლადისა, დარჩენილი მყარი საკვები არის “ზეწოლა შეზღუდული”. მცირე ზომის საკვები ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ყოფილიყო პრემოლარული კბეჩის წყარო, ვინაიდან ასეთი საკვები ადვილად შეიძლება განლაგდეს მოლარებზე, სადაც შესაძლებელია, მაღალი სიმძლავრის კბეჩის ძალა გენერირდეს (Greaves, 1978; Smith, 1978; Spencer, 1998). ამ ლოგიკის შესაბამისად, უფრო სავარაუდოა, რომ მსხვილი, “ზეწოლა შეზღუდული” ობიექტები იქნებოდნენ მნიშვნელოვანი სელექციური ცვლადები, რომლებიც წარმოადგენენ A. africanus-ის სახის ფორმირების ევოლუციის წარმმართველებს (და, სავარაუდოა, სხვა ავსტრალოფიტებისაც). ასეთი საკვები ერთეულები მოიცავს დიდ თხილებს და მარცვლებს. პრემოლარებით მყარი გარეთა გარსის გატეხვის შემდეგ, უფრო მცირე და ნაკლებად მყარი მარცვლოვანი შიგთავსი შესაძლებელი იყო ხელით გამოეღოთ და შემდგომში განთავსებულიყო მოლარებზე დაღეჭვისათვის. 2008 წელს მეცნიერებმა ივარაუდეს, რომ მცენარეების ბოლქვები და გორგლები ასევე მყარი ობიექტებია და ისინი შესაძლოა, რომ სელექციურად მნიშვნელოვანი ყოფილიყო ავსტრალოპითებისათვის, მაგრამ ეს საკვები მყარია მხოლოდ იმ გაგებით, რომ ისინი არიან ისეთივე მაგარი, როგორც მარცვლის გულები; თუმცა ისინი მნიშვნელოვნად ჩამოუვარდებიან სიმტკიცით მრავალ მარცვლის გარეთა გარსს.
რამდენიმე ფაქტორით შეიძლება აიხსნას ის, რომ A. africanus - ის კბილების ზედაპირის ანალიზისას მათზე არაა აღმოჩენილი რაიმე მყარი საგნის კვალი, მიკროსკოპული ნაკაწრი: ეს ყველაფერი შესაძლებელია შეფასდეს ექსპერიმენტების, ნიმუშების აღებისა და სხვა ისეთი მტკიცებულებების ანალიზის საფუძველზე, რომლებიც ააშკარავებენ საკვების მიერ კბილების დაზიანების ხარისხს.
მდედრობითი და მამრობითი სქესის განსხვავება (სოციალური სისტემები)
სხვადასხვა ინდივიდის თავის ქალების სრული ზომის განსხვავება ადასტურებს, რომ მამრები გაცილებით დიდები იყვნენ ვიდრე მდედრები. ზომების ასეთი გასხვავების გამო ვარაუდობენ, რომ არსებობდა Harem-type (ჰარამხანის მაგვარი) სოციალური სისტემა, რომელთა ჯგუფები შედგებოდა ერთი ან ორი ზრდასრული მამრისგან და რამდენიმე რეპროდუქციული ქალისაგან და მათი შთამომავლობისაგან. დღევანდელთან შედარებით, მაშინ საკმაოდ მკაცრი კლიმატური პირობები იყო, რასაც ასევე უნდა განეპირობებინა მსგავსი სოციალური სისტემის ჩამოყალიბება. სამწუხაროდ, არ არსებობს ისეთი ანატომიური მახასიათებლები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს, ერთმანეთისგან გავარჩიოთ პატარა ზომის მამრები და დიდი ზომის მდედრები. აქედან გამომდინარე, ძალიან ძნელია ვისაუბროთ A. Africanus-ის დიმორფიზმზე და ასევე არ არსებობს იმის ზუსტი მტკიცებულება, რომ მსგავსი ჰარამხანული სოციალური სისტემები მათთან არსებობდა.
ცხოველები და მათი ბუნებრივი საცხოვრებელი გარემო
ზოგადად, Australopithecus africanus-ის მსგავს საცხოვრებელ გარემოში არსებულ ძუძუმწოვართა უმრავლესობა მეტ-ნაკლებად ადაპტირებულები არიან თანამედროვე სამყაროსთან. გამონაკლისია მხოლოდ მაიმუნები და ხორცისმჭამელი მტაცებლები. ოთხივე ტიპის ყველა მაიმუნი, რომლებიც ცნობილია Sterkfontein-ის გამოქვაბულის მეოთხე ნაწილიდან, განეკუთვნება ორ გვარს (Parapapio and Cercopithecoides), რომლებიც ამჟამად გადაშენებულები არიან. არც Swartkrans-ისათვის დამახასიათებელი გელადა ბაბუინები ან თანამედროვე ბაბუინები არ შეინიშნებიან. აგრეთვე, ამჟამად გადაშენებულები არიან Sterkfontein-ის მეოთხე ნაწილ-Megantereon-ისათვის დამახასიათებელი ხორცისმჭამელთა გვარის ნახევარი (ხმალ-კბილები), Dinofelis (ცრუ ხმალ-კბილები) და Chasmoporthretes (მონადირე გიენა). ამის საპირისპიროდ, Sterkfontein-ის მეოთხე ნაწილისთვის დამახასიათებელი თხუთმეტი ჩლიქოსანი (ჩლიქოსანი ბალახისმჭამელი) გვარიდან მხოლოდ სამი (Parmularius, Megalotragus and Makapania) გადაშენდა.
მაიმუნებისა და ხორცისმჭამელების არაპროპორციული გადაშენების მიზეზი, სავარაუდოდ, არის კონკურენცია ან ადრეულ ეტაპის ჰომინიდებთან ან გვიანდელ ჰომოსთან. აღსანიშნავია, რომ მაიმუნებისათვის დამახასიათებელია სამჯერ უფრო მაღალი სიმჭიდროვით თანაცხოვრება, ვიდრე Sterkfontein-ის მეოთხე ნაწილის A. africanus, მაშინ როდესაც Swartkans-ის პარანთროპუსი არსებობს მსგავს ან ცოტა მაღალი სიმჭიდროვის პირობებში, ვიდრე - მაიმუნები. სავარაუდოა, რომ Paranthropus-ის რაოდენობის მატება პირდაპირ უკავშირდებოდა ენდემური სუბტროპიკული მაიმუნების გაქრობას აფრიკის სამხრეთ ნაწილში. გელადა ბაბუინების არსებობა Makapansgat-ის საცხოვრებელ გარემოში იმის მაჩვენებელია, რომ ეს ადგილები უფრო გვიანდელი პერიოდისაა, ვიდრე Sterkfontein-ის მეოთხე ნაწილი. დაზუსტებული არ არის ცხოვრობდნენ თუ არა დროის ერთ პერიოდში გელადა ბაბუინები და A. africanus. ყველა ნაპოვნი ცხოველი იმაზე მიუთითებს, რომ A. africanus ცხოვრობდა მინდვრებსა და ტყის მასივებში, წყლის საბადოებთან ახლოს.
კლიმატი
ბმული=https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Africanus_south_africa.jpg|მარცხნივ|მინი|351x351პქ|Taug ამჟამად ბევრად უფრო მშრალია, ვიდრე ორივე - Sterkfontein და Makapansgat. Sterkfontein-ის გამოქვაბულები, რომლებიც აღმოჩენილია ზღვის დონიდან 1500 მეტრის სიმაღლეზე და ეკვატორიდან 26°-ით სამხრეთით, ამჟამად ხასიათდებიან ზომიერი კლიმატით. ზამთრისთვის (ივნისი-აგვისტო) დამახასიათებელია დაბალი ტემპერატურა, დღიური მინიმუმით გაყინვის ნიშნულთან ახლოს ან ცოტა ქვემოთ და ნალექების ძალიან მცირე რაოდენობით. ეს მხარე იღებს წლიური ნალექის სახით საშუალოდ მხოლოდ 710 მმ-ს, რომლის უმეტესი ნაწილი მოდის ზაფხულისა და გვიანი გაზაფხულის პერიოდში (ნოემბერი-თებერვალი 450 მმ, რაც წლიური საშუალო მაჩვენებლის 63 %-ს შეადგენს). 1500 მეტრიან სიმაღლეზე მდებარეობა იწვევს დღიური ტემპერატურის დიდ მერყეობებს (ფლუქტუაციებს), რაც ჩვეულებრივ გამოიხატება 14 °C-იანი ვარდნით ზამთრის ღამეებში. ზოგჯერ შესაძლოა მოვიდეს მსუბუქი თოვლი გვიან აგვისტოსა ან ადრეულ სექტემბერში. წლიური საშუალო ნალექის რაოდენობით 580 მმ ნიშნულზე, Makapansgat ამჟამად წარმოადგენს უფრო მშრალ ადგილს, ვიდრე Sterkfontein. გასაოცარია, მაგრამ მდებარეობს რა 100 მ-ით უფრო დაბლა და რამდენიმე გრადუსით უფრო ახლოს ეკვატორთან, Makapansgat-ში 4 °C-ით უფრო ცივა, ვიდრე Stekfontein-ში. წლიური საშუალო ნალექის დაახლოებით 400 მმ რაოდენობით, Taug ამჟამად ბევრად უფრო მშრალია, ვიდრე ორივე - Sterkfontein და Makapansgat.
არანაირი საფუძველი არ გვაქვს, ვივარაუდოთ, რომ როდესაც Australopithecus africanus ცხოვრობდა ამ ადგილებში კლიმატი მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა დღევანდელისგან. გამოქვაბულის კაჟიანი დანალექის (კლდოვანი ქანი, რომელიც ქიმიურად ილექება ოკეანის წყალში) შესაბამისობა კვარცის კოეფიციენტთან და მარცვლების კუთხოვანება ასახავს სხვაობებს ადგილობრივი ნალექის რაოდენობაში და დღეს არსებული სურათი მიუთითებს, რომ ნალექების რაოდენობა ისეთივე იყო Sterkfontein-ის დეპოზიტის წარმოქმნის დროს, როგორიც დღესდღეობით არის. გამოქვაბულის დანალექებში დაგროვილი კაჟის წარმომავლობა არის ადგილობრივი დოლომიტის მინერალისაგან, ხოლო დანალექებში არსებული კვარცი არის ქარის მიერ მოტანილი. მაღალი ნალექიანობა შლის დოლომიტს უფრო სწრაფად, გამოყოფს რა კაჟის უფრო მეტ რაოდენობას და ის ილექება გამოყვაბულის დანალექებში, ამასთან ნალექი წმენდს ჰაერს ქარის მოტანილი მტვრისაგან და, შესაბამისად, ამცირებს კვარცის რაოდენობას გამოქვაბულის დანალექებში.
დროთა განმავლობაში ნალექების რაოდენობის ცვლილებებზე დაკვირვება შესაძლებელია სწორედ კვარცისა და კაჟის თანაფარდობის ცვლილებით. გარდა ამისა, ქარის მიერ დიდ მანძილებზე გადაადგილებული მცირე ნაწილაკების კიდეები იცვლის სახეს, ღებულობს რა მომრგვალებულ ფორმას, მაშინ, როდესაც მცირე მანძილზე გადაადგილებულ ასეთივე ნაწილაკებს აქვთ წახნაგოვანი ფორმა. გაზრდილი ნალექიანობა, შესაბამისად, ამცირებს ნაწილაკების ქარით გადაადგილებას, რაც იწვევს გამოქვაბულის დანალექებში შემავალი წვრილი ნაწილაკების კუთხოვნობის მატებას. Sterkfontein-ის გამოქვაბულების შევსებასთან ერთად, ამ ორივე ელემენტის თანაფარდობა აჩვენებს, რომ კლიმატი თანდათანობით უფრო მშრალი გახდა, მიაღწია რა ყველაზე დაბალ ნალექიანობის მაჩვენებელს - დაახლოებით 500 მმ-ს წლიურად, თუმცა, დროთა განმავლობაში, ნალექიანობამ მოიმატა და გამოქვაბულის მეოთხე ნაწილის სრული ფორმირების პერიოდისათვის მიაღწია დღევანდელ მაჩვენებელებს. როგორც ჩანს, Makapansgat-ის ფორმირების ხანაშიც იყო მშრალი პერიოდი. შესაძლოა, რომ ორივე ტერიტორიაზე მშრალ პერიოდს თან ახლდა ტემპერატურის მცირედით მაღალი მაჩვენებლები, ვიდრე ეს დღეს ფიქსირდება.
ხელსაწყოები
ერთ-ერთმა მკვლევარმა შეისწავლა ცერის ძვლები და მასთან დაკავშირებული კუნთები, რათა ენახა, თუ რა დამახასიათებელი ნიშნები იყო საჭირო იარაღის დამზადებისათვის. თანამედროვე ადამიანებს უფრო გრძელი და მსხვილი ცერები აქვთ, ვიდრე ადამიანის მსგავს მაიმუნებს, რაც საშუალებას აძლევთ, უფრო მაგრად მოეჭიდონ საგანს. მკვლევარის აზრით, 2,5 მილიონი წლის წინანდელ ყველა ავსტრალოპითეკს ხელების ისეთი აგებულება ჰქონდათ, რომ შეძლებდნენ იარაღის დამზადებას. მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ისინი იარაღს ამზადებდნენ. მათ ეს უბრალოდ შეეძლოთ.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალოპითეკები
ლუიზა დე გუსმანი
ლუიზა დე გუსმანი (Luísa de Gusmão, დაბ. ლუიზა მარია ფრანსისკა დე გუსმან ი სანდოვალი; დ. 13 ოქტომბერი 1613, სანლუკარ-დე-ბარამედა, ესპანეთი - გ. 27 თებერვალი 1666, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიის დედოფალი 1640-56 წლებში როგორც ჟუან IV-ის მეუღლე. პორტუგალიის ორი მეფისა (აფონსუ VI-ისა და პედრუ II-ის) და ინგლისის დედოფლის (კატარინა ბრაგანსას) დედა. პორტუგალიის რეგენტი. პორტუგალიის დე იურე მმართველი 1656-62 და დე ფაქტო მმართველი 1662-66 წლებში.
ადრეული ცხოვრება
ლუიზა დაიბადა 1613 წლის 13 ოქტომბერს, ესპანეთში, წარმოშობით პორტუგალიელი დიდგვაროვნის ჟუან მანუელ დე გუსმანის ოჯახში. ამ პერიოდისათვის მისი სამშობლო, პორტუგალია ესპანური ბატონობის ქვეშ იყო. დედის ხაზით ლუიზა იყო რომის პაპ ალექსანდრე VI ბორჯიას შთამომავალი. 1633 წელს ლუიზა მიათხოვეს ასევე დიდგვაროვან პორტუგალიელს, ბრაგანსის ჰერცოგ ჟუან დე ბრაგანსას.
ომი დამოუკიდებლობისათვის
მარცხნივ|მინი|221x221პქ|ლუიზა დე გუსმანის გერბი პორტუგალიის დედოფლობის პერიოდში მიუხედავად ესპანური ფესვებისა, ამბიციური, თვითნებური და დაუნდობელი ლუიზა 1640 წელს თავის ქმარს ეხმარებოდა ანტიესპანური ბრძოლის დროს. ის მიიჩნევდა, რომ მისი მეუღლე პორტუგალიის ტახტის ღირსეული მემკვიდრე იყო და ამის მისაღებად ბრძოლა იყო საჭირო. ამასთან დაკავშირებით ლუიზამ თავისი ცნობილი ფრაზა განაცხადა:
1640 წლის 1 დეკემბერს მან მიზანს მიაღწია. პორტუგალია ესპანეთს გამოეყო, მეფედ კი სწორედ მისი მეუღლე ჟუან IV აირჩიეს. მისი ოცნება ახდა და ლუიზა პორტუგალიის დედოფალი გახდა არაერთი დღით.
რეგენტობა
1656 წელს მისი ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მეფე მისი ვაჟი, აფონსუ VI გახდა, მისი მცირეწლოვანებიდან გამომდინარე კი რეგენტი ლუიზა დე გუსმანი გახდა. იქიდან გამომდინარე, რომ მისი შვილი გონებრივად არასრულფასოვანი იყო, ლუიზა ცდილობდა მისთვის როგორმე ტახტი შეენარჩუნებინა. ჭკუიდან შერყეული მეფის წინააღმდეგ უკმაყოფილება სულ უფრო და უფრო იზრდებოდა. 1662 წელს სამეფო ოჯახს სოუსას გრაფი აუჯანყდა, რის შემდეგაც ლუიზას რეგენტობა ჩამოერთვა, მაგრამ მაინც თავად მართავდა პორტუგალიას.
იგი მთელი ძალებით ცდილობდა პორტუგალის თავისუფლებისა და თავისი შვილის გვირგვინის შენარჩუნებას. ლუიზა იმედოვნებდა, რომ აფონსუ მალე დაიღუპებოდა და ტახტი მის ჯანმრთელ მეორე ვაჟს დარჩებოდა, რაც ასეც მოხდა, მაგრამ თავად ლუიზა ამას ვერ მოესწრო.
ლუიზა პროინგლისური პოლიტიკის მატარებელი იყო. იგი ყველაფერს აკეთებდა ინლისთან ალიანსის გასამყარებლად, რის გამოც თავისი შუათანა ქალიშვილი, პრინცესა კატარინა 1662 წელს მიათხოვა ინგლისის მეფე ჩარლზ II-ს. ამ ქორწინებამ ფაქტობრივად შეუნარჩუნა პორტუგალიას დამოუკიდებლობა და ასევე პორტუგალიელებმა დიდი შეღავათი მიიღეს უამრავ სფეროში.
ლუიზა დე გუსმანი გარდაიცვალა 1666 წლის 27 თებერვალს, ლისაბონში, 52 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1613 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1666 კატეგორია:პორტუგალიის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:რეგენტები კატეგორია:დედა დედოფლები
კრისტინა დე სალმი
კრისტინა დე სალმი (Cristine de Salm; დ. 1575 — გ. 31 დეკემბერი, 1627) — ლოთარინგიის ჰერცოგინია 1625 წლის ნოემბრიდან დეკემბრამდე როგორც ფრანსუა II-ის მეუღლე. ლოთარინგიის ორი ჰერცოგის: შარლ IV-ისა და ნიკოლა II-ის დედა.
ბიოგრაფია
კრისტინა დაიბადა 1575 წელს. იგი იყო სალმის გრაფ პოლ დე სალმისა და მისი მეუღლის, გრაფინია მარი დე ტილიერის ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ მისი მშობლები ერთმანეთისათვის მეორე თაობის ბიძაშვილები იყვნენ.
კრისტინას მაზლს, ლოთარინგიის ჰერცოგ ანრი II-ს ვაჟები არ ჰყავდა, თუმცა ცოლთან, მარგერიტა გონძაგასთან ორი ჯანმრთელი გოგონა შეეძინა. იმისათვის, რომ ლოთარინგიის დინასტიის ძირითადი ხაზი გაგრძელებულიყო ტახტი ფრანსუას ვაჟებს უნდა დაეკავებინათ, მაგრამ ანრის სურდა, რომ ტახტზე მისი ქალიშვილები ასულიყვნენ. სწორედ ამიტომ, მათ შუალედური გამოსავალი მოძებნეს და კრისტინას ვაჟები ანრის ქალიშვილებზე დააქორწინეს.
1625 წლის 25 ნოემბერს, ანრი II-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ფრანსუა II ავიდა, რითაც კრისტინა ლოთარინგიის ჰერცოგინია გახდა. აბსოლუტურად უამბიციო ფრანსუა ამავე წლის 1 დეკემბერს გადადგა ტახტიდან თავისი ვაჟის, შარლ IV-ის სასარგებლოდ. ამის შემდეგ მათ დაიბრუნეს ვერმონტის გრაფისა და გრაფინიის წოდება და უკანასკნელი წლები სიმშვიდეში გაატარეს.
კრისტინა გარდაიცვალა 1627 წლის 31 დეკემბერს. ამის შემდეგ ფრანსუას ახალი ცოლი აღარ შეურთავს და იგი 1632 წელს გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1575 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1627 კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები
ანა (ვახტანგ VI-ის ქალიშვილი)
ანა (ანუკა) (დ. 1698 — გ. 1746) — საქართველოს პრინცესა (ბატონიშვილი), ბაგრატიონების დინასტიის წარმომადგენელი მუხრანიდან. ის იყო ქართლის მეფე ვახტანგ VI-ისა და მისი მეუღლის, რუსუდან დედოფლის ქალიშვილი. დაქორწინებული იყო ვახუშტი აბაშიძეზე, რომელიც 1751 წელს გარდაიცვალა. ჰყავდათ 2 შვილი: ლევანი და ნიკოლოზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1698 კატეგორია:გარდაცვლილი 1746 კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ნამიბიის ეროვნული საბჭო
ეროვნული საბჭო — ნამიბიის თანამედროვე პარლამენტის ზედა პალატა და საკანონმდებლო ხელისუფლების ერთ-ერთი განშტოება. შედგება 42 წევრისგან. სენატი 1993 წელს შეიქმნა. ორგანოს ხელმძღვანელობს ლუკას სინიმბო მუჰა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნამიბიის მთავრობა
რობერტ შეკლი
ბიოგრაფია
რობერტ შეკლი 1928 წლის 17 ივლისს ებრაულ ოჯახში, ნიუ-იორკში დაიბადა. 1931 წელს მისი ოჯახი მეიპლვუდში (ნიუ-ჯერსი) გადასახლდა. შეკლიმ სამეცნიერო ფანტასტიკა კოლუმბიის უმაღლეს სკოლაში სწავლისას აღმოაჩინა. სკოლა 1946 წელს დაამთავრა და იმავე წელს ავტოსტოპით კალიფორნიისკენ გასწია, სადაც სხვადასხვა ადგილას მუშაობდა: მებაღედ, პრეცელების გამყიდველად, ბარმენად, მერძევედ, საწყობის მუშად და უბრალოდ მუშად. 1946 წელს აშშ-ის არმიას შეუერთდა და კორეაში გაგზავნეს. ჯარში ყოფნისას მცვლეად, არმიის გაზეთის რედაქტორად, ჩეკების დისტრიბუტორად და ჯარის ბენდში გიტარისტად მსახურობდა. სამხედრო სამსახური 1948 წელს დატოვა.
ადრეულ ბავშვობაში დაიწყო წიგნების კითხვა და ბავშვობიდან ოცნებობდა მწერლობაზე. სკოლის დამთავრების შემდეგ ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში ჩააბარა და ჰუმანიტარულ დისციპლინებს დაეუფლა. კორეაში ომშიც იმყოფებოდა, მაგრამ ფრონტზე არ უბრძოლია — გადამწერად მსახურობდა.
1950-იანი წლების დასაწყისიდან პირველი მოთხრობების წერა დაიწყო, რომლებსაც სამეცნიერო-ფანტასტიკურ ჟურნალებს სთავაზობდა და დიდი მოწონებითაც სარგებლობდა მკითხველებს შორის. როგორც მოგვიანებით ერთ-ერთ ინტერვიუში აღიარა, ის წლები ყვეელაზე ბედნიერი იყო მის ცხოვრებაში. მას მიაჩნდა რომ მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკა „ანიჭებს შემოქმედს სრულ თავისუფლებას“.
შეკლიმ მალევე გაითქვა სახელი, კოლეგები და კრიტიკოსები მას 1950-1960-იანი წლების საუკეთესო ფანტასტად მიიჩნევენ და მრავალი ჯილდო აქვს მიღებული. მისი მოთხრობები იმ დროის ყველაზე ცნობილ ჟურნალებში იბეჭდებოდა. სულ შეკლიმ 15 რომანი და 400-ზე მეტი მოთხრობა დაწერა, რომლებმაც 9 საავტორო კრებული შეადგინა.
ბოლო წლებში მწერალი იბიცაზე ცხოვრობდა მეხუთე ცოლთან ერთად. ნაკლებს წერდა, ხშირად ავადმყოფობდა და მატერიალურ სიდუხჭირესაც განიცდიდა. 2005 წელს უკრაინაში იმყოფებოდა მიწვევით. გაცივდა და ასაკიდან გამომდინარე, მისი მდგომარეობაც მკვეთრად გაუარესდა, ავადმყოფობას თავი ვეღარ დააღწია და ტვინის ანევრიზმის გართულების შედეგად, 2005 წლის 9 დეკემბერს 77 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
შემოქმედება
ქვემოთ მოცემულია მწერლის მიერ შექმნილი მოთხრობების არასრული სია:
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:რობერტ შეკლი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
ბლაგოვეშჩენსკი (ბაშკირეთი)
სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდების წარმოშობაზე რამდენიმე ვერსია არსებობს. დიდი ხნის განმავლობაში ფიქრობდნენ, რომ დასახლებას სახელი ეწოდა ქალაქში მდებარე ხარების (Благовещение) ეკლესიის გამო. თუმცა როგორც ადგილობრივი ისტორიკოსის ვ. მეშჩერიაკოვის კვლევებმა ცხადყო ქალაქს აღნიშნული სახელი ეწოდებოდა ეკლესიის აშენებამდეც.
ისტორია
ქალაქის ისტორია იწყებბა სპილენძსადნობი ქარხნით, რომელიც ააგეს 1756 წელს მდინარე პოტეხეზე. 175 წლის მანძილზე დასახლებას ეწოდებოდა ბლაგოვეშჩენსკის ქარხანა. 1941 წელს დასახლებამ მიიღო რაიონული დაქვემდებარების ქალაქის სტატუსი და ეწოდა ბლაგოვეშჩენსკი. 1989 წლიდან რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქია. 2005 წლიდან ბლაგოვეშჩენსკის მუნიციპალური რაიონის შემადგენლობაშია.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს მდინარე ბელაიის (კამის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ქალაქ უფის ცენტრიდან 42 კილომეტრში. ბლაგოვეშჩენსკის საქალაქო ოლქის საზღვრიდან უფის საქალაქო ოლქის საზღვრამდე 10 კილომეტრზე ნაკლები დაშორებაა.
მოსახლეობა
2010 სრულიად რუსეთის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: რუსები — 62,8 %, თათრები — 15,5 %, ბაშკირები — 14 %, მარიელები — 4,8 %, სხვა — 2,9 %.
ხრესტივკა
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
ერბილის ციტადელი
ერბილის ციტადელი — გამაგრებული დასახლება ერაყის ქალაქ ერბილის ისტორიულ ცენტრში, შემაღლებულ გორაზე. ერბილის ციტადელის ტერიტორია მსოფლიოში ყველაზე ძველი დასახლებაა, სადაც განუწყვეტლივ ცხოვრობდა მოსახლეობა. ქალაქი წერილობით და იკონოგრაფიულ დოკუმენტებში უძველესი პერიოდიდან მოიხსენიება. მას ადრე არბელა ეწოდებოდა და იყო ასურეთის მნიშვნელოვანი რელიგიური და პოლიტიკური ცენტრი.
ერბილის ციტადელი 2014 წლის 21 ივნისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ქაჰრამანმარაში
ქაჰრამანმარაში (Kahramanmaraş) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში, აღმოსავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ანატოლიის რეგიონების მოსაზღვრე ქაჰრამანმარაშის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქაჰრამანმარაში მდებარეობს 67 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 443 575 ადამიანს შეადგენდა. ქაჰრამანმარაშს აქვს მერია და მისი მერი არის ფათიჰ მეჰმედ ერქოჩი.
ქაჰრამანმარაშის პროვინცია სამი რეგიონის საზღვართან მდებარეობს, თუმცა თავად ქალაქი ქაჰრამანმარაში არც ერთ მათგანს არ ესაზღვრება. იგი სამხრეთით, აგრეთვე, ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში მდებარე ოსმანიეს პროვინციასა და საკუთარი პროვინციის ქალაქებს: ანდირინს, გიოქსუნს, ექინიოზიუს, ნურჰათს, ჩაღლაიანჩერითს, პაზარჯიკსა და თურქიოღლუს ესაზღვრება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ჰერმან II (ბადენის მარკგრაფი)
ისტორიული ცნობები
დაახლოებით 1098 წელს, ჰერმან II-მ დაიწყო ჰოჰენბადენის ციხე-სიმაგრის მშენებლობა, იქ, სადაც ადრე იყო ძველკელტური დასახლება. მშენებლობა დამთავრდა 1112 წელს, ხოლო ჰერმანმა ბადენის მარკგრაფის ტიტული მიიღო.
ამასთანავე, მან დაასრულა ბაკნანგის სააბატოს მშენებლობა, სადაც დაკრძალეს გარდაცვალების შემდეგ.
ოჯახი და შვილები
ჰერმან II დაქორწინებული იყო იუდიტ ფონ ჰოჰენბერგზე (დაახ. 1085—1121), რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი:
კატეგორია:ცერინგენები კატეგორია:ბადენის მარკგრაფები კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები კატეგორია:გარდაცვლილი 1130
ერდინგის რაიონი
ერდინგის რაიონი (Landkreis Erding) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ერდინგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 870,44 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 123 669 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 142 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 1 77.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
ალექსანდრე ხომერიკი
ალექსანდრე (ალეკო) ხომერიკი (დ. 13 აგვისტო, 1948, ბახმარო — გ. 28 დეკემბერი, 2020, თბილისი) — ქართველი საოპერო მომღერალი (ტენორი) და პედაგოგი. ბათუმის საოპერო თეატრის დამფუძნებელი. მის სახელს უკავშირდება ბათუმში საოპერო ხელოვნების დაარსება. გააჩნდა ძლიერი, ყველა რეგისტრში თანაბრად მჟღერი ხმა.
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1985), საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი, შოთა რუსთაველისა და მემედ აბაშიძის პრემიების ლაურეატი (1995).
მის მიერ შესრულებულ პარტიებს შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია: აბესალომი, მალხაზი (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“), ბერდო (რევაზ ლაღიძის „ლელა“), ლენსკი, ვოდემონი (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“, „იოლანტა“), ხოზე (ჟორჟ ბიზეს „კარმენი“), კავარადოსი (ჯაკომო პუჩინის „ტოსკა“), მანრიკო, რადამესი, ალფრედი, ჰერცოგი, ოტელო (ჯუზეპე ვერდის „ტრუბადური“, „აიდა,“, „ტრავიატა“, „რიგოლეტო“, „ოტელო“) და სხვა.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ჯარიდან დაბრუნების შემდეგ, 1971-1974 წლებში სწავლობდა ბათუმის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სამუსიკო სასწავლებელში (მურმან მახარაძის კლასში). პარალელურად მღეროდა ანზორ თავბერიძის ვოკალურ-საკრავიერ ანსამბლ „ადილაში“. იმ პერიოდში ანსამბლმა საბჭოთა კავშირში გამართულ ფესტივალზე „ჩვენ ვეძებთ ტალანტებს“, სადაც 300-მდე ანსამბლი მონაწილეობდა, პირველი ადგილი მოიპოვა.
1975 წელს ჩაირიცხა თბილისის სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიის ვოკალურ ფაკულტეტზე (პროფესორ გიორგი გოგიჩაძის კლასში). 1980-1981 წლებში სწავლობდა კონსერვატორიის ასპირანტურაში.
საოპერო მოღვაწეობა
1977 წელს, ჯერ კიდევ II კურსის სტუდენტი თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დასის წევრი გახდა. ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო იმავე წლის 8 ნოემბერსს, ოპერისა და ბალეტის თეატრში აბესალომის პარტიის შესრულებით (ზაქარია ფალიაშვილის ოპერა „აბესალომ და ეთერი“), სადაც ეთერის როლს მაია თომაძე ასრულებდა. ოპერის დადგმამდე რამდენიმე ხნით ადრე, მას შემდეგ, რაც ზურაბ ანჯაფარიძემ ალექსანდრე ხომერიკის შესრულება მოისმინა, მისთვის უთქვამს — „ამ ხმის და შესაძლებლობების შემდეგ თავს უფლებას ვერ მივცემ აბესალომი ვიმღერო. დღეს შენი სახით ახალი აბესალომი დაიბადა. ნამდვილად ბედნიერი ვარ. ახლა კი შემიძლია სცენიდან წასვლა, რადგან თეატრს ღირებული გამგრძელებელი ჰყავს.“
1981-1982 წლებში ხომერიკმა სტაჟირება გაიარა მილანის თეატრ „ლა სკალაში“ (იტალია), სადაც ცნობილი მეცო-სოპრანოს, ჯულიეტა სიმიონატოს მოსწავლე იყო. „ლა სკალას“ მაშინდელმა ხელმძღვანელობამ ხომერიკი ხელმეორედ მიიწვია სტაჟირებაზე, სადაც ჯუზეპე ვერდის ოპერა „ტრუბადურში“ მანრიკოს პარტიაზე მუშაობა შესთავაზა, რომელიც მსოფლიოში განთქმულ ტენორთან, პლასიდო დომინგოსთან ერთად უნდა შეესრულებინა, თუმცა საქართველოს იმ დროინდელმა მთავრობამ უარი უთხრა „ლა-სკალაში“ გამგზავრებაზე.
1983 წელს მომღერალმა იქორწინა პიანისტ მარინა დარჯანიაზე. 1985 წელს მათ შეეძინათ ქალიშვილი ლილი, ხოლო 1986 წელს ეყოლათ მეორე ქალიშვილი ქეთი.
ალექსანდრე ხომერიკმა დააარსა საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი „ბათუმის მუსიკალური შემოდგომა, რომელიც ორჯერ — 1987 და 1988 წლებში გაიმართა ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის დრამატულ თეატრში. ფესტივალზე მოწვეულნი იყვნენ მუსიკოსები და მომღერლები ერევნის, მოსკოვის, ლენინგრადის, სოფიისა და ბაქოს თეატრებიდან.
1989 წლის 16 მარტს ალექსანდრე ხომერიკმა საკუთარი განცხადების საფუძველზე თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი დატოვა.
1993 წლის 3 ოქტომბერს ალექსანდრე ხომერიკის თაოსნობით დაარსდა ბათუმის ოპერისა და ბალეტის თეატრი. 1993-2002 წლებში იყო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი და სოლისტი; 2004 წლიდან გარდაცვალებამდე მოღვაწეობდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში სოლისტად. 2017 წლიდან იყო თეატრის სტაჟიორთა ხელმძღვანელი.
1996 წლის მარტში, ხომერიკმა მიიღო მოწვევა ანკარის საოპერო თეატრიდან უკვე დაანონსებულ პრემიერაზე, სადაც შეასრულა ოტელოს პარტია. ორი წლის შემდეგ, 1998 წელს ანტალიაში ბათუმის საოპერო თეატრი ფესტივალის საზეიმო დახურვაზე მიიწვიეს, სადაც დადგეს სპექტაკლი „ოტელო“, რომელსაც დიდი წარმატება ხვდა წილად.
2018 წელს მსახიობმა და მწერალმა გივი სიხარულიძემ გამოსცა ბიოგრაფიული წიგნი სახელწოდებით „ალექსანდრე ხომერიკი — აბესალომიდან ოტელომდე“.
სხვადასხვა დროს მის მიერ შესრულებულ პარტიებს მაღალი შეფასებები ხვდა წილად, რომელთა შორისაც განსაკუთრებით აღსანიშნავია: აბესალომი, მალხაზი (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“), ბერდო (რევაზ ლაღიძის „ლელა“), ლენსკი, ვოდემონი (პეტრე ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“, „იოლანტა“), ხოზე (ჟორჟ ბიზეს „კარმენი“), კავარადოსი (ჯაკომო პუჩინის „ტოსკა“), მანრიკო, რადამესი, ალფრედი, ჰერცოგი, ოტელო (ჯუზეპე ვერდის „ტრუბადური“, „აიდა,“, „(ტრავიატა“, „რიგოლეტო“, „ოტელო“) და სხვა. გასტროლებზე იმყოფებოდა ბულგარეთში, რუმინეთში, თურქეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, გერმანიაში, ავსტრიაში, საფრანგეთში, ესპანეთში, რუსეთში ა.შ.,
გარდაცვალება
ალექსანდრე ხომერიკი გარდაიცვალა 2020 წლის 28 დეკემბერს, თბილისში, 72 წლის ასაკში. მომღერალმა 2002 წელს ინფარქტი გადაიტანა. გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე გულზე ოპერაცია ჰქონდა გაკეთებული. გარდაცვალების სავარაუდო მიზეზი თრომბი გახდა. დაკრძალულია მახათას მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
მიღებული ჯილდოები
ალექსანდრე ხომერიკი მრავალი პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელია. 1982 წელს გახდა პეტრე პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის VII საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი. 1983 წელს 6 იანვარს, ქართული საბჭოთა ხელოვნების განვითარებაში შტანილი წვლილისათვის და ნაყოფიერი საშემსრულებლო მოღვაწეობისათვის მიენიჭა საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 1985 წლის 27 მარტს ქართული საბჭოთა საოპერო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა.
1986 წელს მოსკოვში, იური გაგარინის კოსმოსში გაფრნიდან 25 წლისთავისადმი მიძღვნილ საზეიმო საღამოზე, ალექსანდრე ხომერიკი „გრანადას“ შესრულებისთვის გაგარინის კოსმოსში გაფრენიდან 25 წლისთავზე გამოშვებული ოქროს მედლით დაჯილდოვდა.
1995 წელს გახდა მემედ აბაშიძისა და შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიების ლაურეატი.
1998 წელს ქართული საოპერო ხელოვნების განვითარების საქმეში შეტანილი დიდი წვლილისა და ბათუმის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის დაარსებაში აქტიური მონაწილეობისათვის საქართველოს პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ ალექსანდრე ხომერიკი ღირსების ორდენით დააჯილდოვა.
2013 წელს მიენიჭა ბათუმის საპატიო მოქალაქის წოდება. 2018 წლის 11 ოქტომბრის შემოქმედებითი კავშირი — საქართველოს თეატრალური საზოგადოების გადაწყვეტილებით „ამაგდარის“ წოდება მიენიჭა. იმავე წელს, ქართული კულტურის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის გადაეცა საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს სპეციალური ჯილდო — „ხელოვნების ქურუმი“.
2019 წლის 24 სექტებერს ბათუმის საზაფხულო თეატრის წინ ალექსანდრე ხომერიკის სახელობის ვარსკვლავი გაიხსნა.
2020 წლის ივლისში გადაეცა შვეიცარიის სარეიტინგო ასოციაციისა და ნაციონალური ბიზნეს რეიტინგების კავშირის ერთობლივი ჯილდო „Person History“ (ადამიანი ისტორია).
2022 წელს, ქართველი საოპერო მომღერლის თამარ ივერის ინიციატივით დაარსდა ალექსანდრე ხომერიკის სახელობის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის საოპერო მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის საოპერო მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ბათუმის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია:მემედ აბაშიძის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის მახათას მთის პანთეონში დაკრძალულები
კათარინა რენატა ავსტრიელი
კათარინა რენატა ავსტრიელი (Katharina Renata von Österreich; დ. 4 იანვარი, 1576, გრაცი, ავსტრია — გ. 29 ივნისი, 1599, შტირია, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, მარია ანა ბავარიელის ასული.
ბიოგრაფია
კათარინა რენატა დაიბადა 1576 წლის 4 იანვარს გრაცში, ავსტრიაში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ისა და მისი მეუღლის, ბავარიის ჰერცოგ ალბერტ V-ის ასულ მარია ანა ბავარიელის ქალიშვილი. კათარინა რენატას, ისევე როგორც მის დებს წინ წამოწეული ქვედა ყბა ჰქონდათ, რაც მხოლოდ ჰაბსბურგებისთვის იყო დამახასიათებელი, ამის გამო ისინი "ჭეშმარიტ ჰაბსბურგებად" მიიჩნეოდნენ.
როდესაც იგი სრულწლოვანი გახდა, მისმა მშობლებმა მის ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყეს. მის საქმროდ მოიაზრებოდა პარმის ჰერცოგი რანუციო I ფარნეზე. ისინი დაინიშნენ კიდევაც, მაგრამ სრულიად მოულოდნელად ქორწილამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, 1599 წლის 29 ივნისს კათარინა რენატა გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს სეცკაუს სააბატოში.
წინაპრები
კათარინა რენატა ავსტრიელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1576 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1599 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
პებატმა
პებატმა, პებატემა — კუშის სამეფოს დედოფალი, XXV დინასტიის წარმომადგენელი. პებატმა იყო ფარაონ კაშტას მეუღლე.
პებატმას სახელი შემორჩენილია მისი ქალიშვილის ამენირდისის ძეგლიდან (დაცულია კაიროს მუზეუმში). სხვადასხვა მოსაზრებებით მისი ოჯახი შედგებოდა შემდეგი წევრებისაგან:
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ტრპიმიროვიჩების დინასტია
ტრპიმიროვიჩები (Trpimiroviči) — ხორვატიის სამთავრო და 925 წლიდან სამეფო დინასტია. ქვეყანას ხანგამოშვებებით მართავდა 825 წლიდა XI საუკუნემდე. ხორვატიის პირველი მეფე იყო ტომისლავ I (910-925 - მთავარი, 925-928 წწ. - მეფე), დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო სტეფან II, რომელიც გარდაიცვალა 1091 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ხორვატიამ დაკარგა დამოუკიდებლობა და პირადი უნიით შეუერთდა უნგრეთს.
დინასტიის ყველაზე მეტად ცნობილი წარმომადგენლები არიან: დინასტიის დამაარსებელი ტრპიმირ I, პირველი მეფე ტომისლავ I, პეტარ კრეშემირ IV, დმიტარ ზვონიმირი.
დინასტიის წარმომადგენლები
thumb|მეფე ტომისლავის ძეგლი ზაგრებში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატიის ისტორია კატეგორია:დინასტიები
გირბოვეცი
გირბოვეცი (Грбовец) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 535 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნები (2015)
ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნები (2015) (2015. aasta Riigikogu valimised) — მეექვსე საპარლამენტო არჩევნები ესტონეთში. არჩევნები გაიმართა 2015 წლის 1 მარტს. ამ არჩევნებზეც ესტონეთის რეფორმის პარტიამ გაიმარჯვა და რიიგიკოგუში 30 ადგილი მოიპოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები კატეგორია:2015 წლის არჩევნები
ნიცის ტერაქტი (2016)
2016 წლის ნიცის ტერაქტი (Attentat du 14 juillet 2016 à Nice) — მოხდა 2016 წლის 14 ივლისს, დაახლოებით 22:45 (UTC+2) საათზე, ნიცის სანაპიროზე, სადაც ბასტილიის დღესთან დაკავშირებით შეკრებილ ხალხში სატვირთო ავტომაქანით შევარდა ტერორისტი. ინციდენტის შედეგად დაიღუპა 84 და დაშავდა 65-ზე მეტი ადამიანი. თავდამსხმელის ლიკვიდაცია პოლიციამ შემთხევის ადგილზევე მოახდინა.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ტერორისტული აქტები
პორტ-კანავერალი
პორტ-კანავერალი (Port Canaveral) — საკრუიზო, სატვირთო და სამხედრო-საზღვაო პორტი აშშ-ში, ფლორიდის შტატის ბრევერდის ოლქში. წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დატვირთულ საკრუიზო პორტს მთელ მსოფლიოში. 2010 წელს მან დაახლოებით 2,8 მილიონი მრავალდღიანი კრუიზის მგზავრი მიიღო. როგორც ღრმაწყლიან სატვირთო პორტს, მას გადაზიდვების ძალზედ მაღალი მაჩვენებელი აქვს; ყოველწლიურად ატარებს 2 700 000 ტონაზე მეტ ტვირთს. მათ შორისაა ცემენტი, ნავთობი და აგრეგატები. პორტს გააჩნია საქონლისათვის განკუთვნილი კონვეიერები და ვაგონები, ასევე სატვირთო კონტეინერები. არხის სიღრმე დაახლოებით 13 მეტრია.
პორტ-კანავერალის სატვირთო გადაზიდვების არეალის ფართობი 70 000 მ²-ია. 2004 წელს მან გაატარა 3 600 000 ტონა ტვირთი. პორტიდან ექსპორტზე გადის ცოცხალი ხილი; გაყინული ციტრუსების წვენი ინახება შტატის ერთ-ერთ უდიდეს საყინულე საწყობებში; ექსპორტზე იგზავნება ასევე ცემენტი და სამშენებლო მასალები. პორტში იმპორტის სახით შემოდის ხე-ტყე, წყლის დამარბილებელი მარილი, ავტომობილები, ფოლადის ფურცლები და ჯავშნები. კანავერალიდან ტვირთების გადაზიდვა ხდება ხმელეთით, ზღვითა თუ საჰაერო ტრანსპორტით. პორტ-კანავერალის საგარეო ვაჭრობის ზონა აშშ-ის უმსხვილეს თავისუფალ სავაჭრო ზონებს შორისაა და მისი ფართობი 13 კმ²-ია. პორტს ბრევერდის ეკონომიკაში ყოველწლიურად ნახევარი მილიარდი დოლარი შეაქვს.
2007 წლის აპრილში, პორტში ნაოსნობა 25,6%-ით შემცირდა წინა წელთან შედარებით, რამაც თვეში 268 495 ტონის კლება გამოიწვია. გემები პორტში ყოველდღიურად შედიან.
მმართველობა
საბჭოს ხუთი წევრის არჩევა მიმდებარე მოსახლეობის მიერ საყოველთაო არჩევნების გზით ხდება. ისინი უნდა ცხოვრობდნენ სპეციალურ არეალებში, თუმცა ირჩევს ხუთივე რაიონის მოსახლეობა.
ისტორია
ამ ადგილას პორტის განვითარების იდეა პირველად 1880-იან წლებში გაჩნდა, თუმცა ფსკერსაღრმავებელი სამუშაოების განხორციელება 1951-1955 წლებში მოხდა. ოფიციალურად პორტი 1953 წლის 4 ნოემბერს გაიხსნა. ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღო საზღვაო გამანადგურებელმა USS McClelland (DE-750)-მა.
საკრუიზო გადაყვანები
1980-იანი წლების დასაწყისში, პორტის ახალმა დირექტორმა ჩარლს როულანდმა მთელი ფოკუსირება კანავერალის, როგორც საკრუიზო პორტად გარდაქმნისაკენ მოახდინა. 1982 წელს, პორტის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე 2 000 მ² ფართობის საყინულე საწყობი გადაკეთდა საკრუიზო ტერმინალ 1-ად. პირველი საკრუიზო გემი, რომლისთვისაც კანავერალი მშობლიური პორტი გახდა იყო 10 427 ტონიანი SS Scandinavian Sea. დასაწყისისათვის კრუიზები ერთდღიანი იყო და მხოლოდ ოკეანეში გასვლას და უკან დაბრუნებას გულისხმობდა. ამის შემდეგ, 1983 წელს პორტმა ნასასგან შეიძინა ორასწლოვანი საგამოვენო დარბაზები, რომლებიც მე-2 და მე-3 ტერმინალებად გადაიქცნენ. მომდევნო წელს პორტში ბინა დაიდო კომპანია Premier Cruise Line-ის კუთვნილმა გემმა SS Royale. დაიწყო მთელი წლის განმავლობაში შესრულებადი 3-4 დღიანი კრუიზები ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით. 1986 წელს აშენდა მეოთხე საკრუიზო ტერმინალი. დასავლეთით გაფართოების ხარჯზე დაიწყო მეხუთე ტერმინალის მშენებლობა. ამ პერიოდიდან აქედან ცურვა დაიწყო Carnival Fantasy-მ, რომელიც იმ დროისთვის პირველი მეგა-გემი იყო, რომლის მშობლიური პორტიც პორტ-კანავერალი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფლორიდა კატეგორია:აშშ-ის პორტები
ნათანიელ ჰოთორნი
ნათანიელ ჰოთორნი (Nathaniel Hawthorne; დ. 4 ივლისი, 1804 — გ. 19 მაისი, 1864) — ამერიკელი რომანისტი, ბნელი რომანტიზმის წარმომადგენელი.
ნათანიელ ჰოთორნი 1804 წლის 4 ივლისს დაიბადა ამერიკის ქალაქ სეილემში. 1825 წელს დაამთავრა ბოუდინის კოლეჯი. ბავშვობიდანვე გრძნობდა საკუთარ გამორჩეულობას და გაურბოდა თავყრილობებს. როგორც მოგვიანებით აღიარა, განსაკუთრებით ახალგაზრდობაში განიცდიდა სინდისის ქენჯნას პურიტანი წინაპრების გამო, რომელთაგან ერთ-ერთმა სეილემელ ჯადოქრებს გამოუტანა განაჩენი. მის ადრეულ ნაწარმოებებში დიდი ადგილი უკავია დანაშაულის განცდას ძველი ცოდვების გამო, მათ შორის წინაპრთა ცოდვებისაც.
პირველი რომანი წარუმატებელი გამოდგა, მას მოჰყვა მოთხრობების კრებული, რომელსაც მეტი წარმატება ხვდა წილად. 1842 წელს თავისი საუკეთესო ნოველები შეკრიბა, რომლებიც ისტორიულ და ზებუნებრივ სიუჟეტებზე იყო აგებული და კრებულად გამოსცა.
1850 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი წარმატებული რომანი „მეწამული სიმბოლო“ („წითელი სიმბოლო“, „მეწამული A“), რომელმაც ფართო აღიარება მოუტანა ევროპაში და ბესტსელერად იქცა, თუმცაღა დიდი შემოსავალი არ მოუტანია. შემდეგ წელს კიდევ ერთი რომანი გამოსცა.
ჰოთორნის ნაწარმოებების მხატვრული ფორმის სრულყოფილება და მათი ზნეობრივი პრობლემატიკის სიღრმე ბევრ ახალგაზრდა ლიტერატორზე ახდენდა გავლენას, მათ შორის: ჰენრი ჯეიმსზე, ჰერმან მელვილზე, რომელიც მის გვერდითაც დასახლდა და ჰოთორნს მიუძღვნა რომანი მობი დიკი „მისი გენის წინაშე ქედის მოდრეკის ნიშნად“.
1853-1857 წლებში ჰოთორნი ევროპაში ცხოვრობდა, ამერიკის კონსულის ადგილს იკავებდა ლივერპულში.მოინახულა იტალია, შოტლანდია და ამერიკაში სამოქალაქო ომის პერიოდში დაბრუნდა.
სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე ჯერ კიდევ რამდენიმე ნაწარმოებზე ჰქონდა დაწყებული მუშაობა, თუმცა მათი დასრულება ვერ შეძლო.
მწერალი 1864 წლის 19 მაისს ნიუ-ჰემფშირის ქალაქ პლიმუთში გარდაიცვალა.
შემოქმედება
რომანები:
მოთხრობები:
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1804 კატეგორია:გარდაცვლილი 1864 კატეგორია:ნათანიელ ჰოთორნი კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი დიპლომატები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:გოთიკური ჟანრის მწერლები კატეგორია:მასაჩუსეტსელი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები