cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გეღამ გრიგორიანი
მოგზაურობის შეზღუდვები
1970-იან წლებში ის უკვე ცნობილი მომღერალი იყო მაშინდელ საბჭოთა კავშირში. 1978 წელს მონაწილეობა მიიღო მილანის სამხატვრო სკოლის კონკურსში თეატრ ლა სკალაში და იყო ერთ-ერთი იმ ოთხ იღბლიან გამარჯვებულს შორის, რომლებიც მიიწვიეს ამ სკოლაში, კვალიფიკაციის ასამაღლებლად. იტალიაში სწავლის პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე კონცერტში. „ლა სკალაში“ გეღამ გრიგორიანმა დებიუტი შეასრულა პინკერტონის როლში. ამის შემდეგ მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს თეატრ „ლა სკალასთან“, რომ მიეღო წამყვანი როლები ოპერებში „ბორის გოდუნოვი“ და ტოსკა. წარმოდგენებისთვის უნდა ეხელმძღვანელა კლაუდიო აბადოს, რომელიც მაშინ  ლა სკალას მთავარი დირიჟორი იყო.
მუსორგსკის ოპერას დგამდა იური ლიუბიმოვი, მოსკოვის ცნობილი რეჟისორ, რომელსაც მთავრობასთან კონფლიქტი ჰქონდა (მას მოგვიანებით ჩამოერთვა მოქალაქეობა, 1984 წელს). საბჭოთა კავშირის კულტურის სამინისტრომ სთხოვა გრიგორიანს, რომ ოპერებში აღარ მიეღო მონაწილეობა. როგორც მომღერალმა აღნიშნა მაშინ - პირველი რეპეტიციის შემდეგ, უარი განაცხადა. მაგრამ როდესაც ხელისუფლება დაემუქრა მას და მის ოჯახს, იგი დათანხმდა და გაემგზავრა რუსეთში. შემდგომში იგი შეიყვანეს ეგრეთ წოდებული შეზღუდული შემსრულებლების სიაში და არ მისცეს უფლება რომ საბჭოთა კავშირი 8 წლის განმავლობაში დაეტოვებინა;
თუმცა, იმავე წლის ნოემბერში (1979), ის აღმოჩნდა ტრიესტში, მილანიდან აღმოსავლეთით 250 კილომეტრში, მან პოლიტიკური თავშესაფარი მოითხოვა. სანამ მისი საქმე განიხილებოდა, ის ცხოვრობდა ლტოლვილთა ცენტრში, მაგრამ რამდენიმე დღეში გაქრა და ვერ გამოჩნდა მუსორგსკის ოპერაში, რომელიც 7 დეკემბერს გაიმართა.
1980 წელს, ლიტვის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელმა ვირგილიუს ნორეიკამ გრიგორიანი მიიწვია ვილნიუსში სამუშაოდ. იქ გრიგორიანი მუშაობდა ცნობილ დირიჟორთან იონას ალექსთან. იგი მღეროდა ოპერებში: „ევგენი ონეგინი“, „დონ კარლოსი“, „ბორის გოდუნოვი“, „ტრავიატა“, „მადამ პეპელა“, „რიგოლეტო“ და მრავალი სხვა.
1989 წლიდან, ვალერი გერგიევის მიწვევით, იგი შეუერთდა კიროვის ოპერას (შემდეგ მარიინსკის თეატრი), როგორც მთავარი მომღერალი.
აქ გრიგორიანს დიდი წარმატება ხვდა წილად. იმ წლებში მარიინსკის თეატრმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა. გეღამ გრიგორიანმა დიდი წვლილი შეიტანა სოლისტების კომპანიის ჩამოყალიბებაში, მთავარი დირიჟორისა და სამხატვრო ხელმძღვანელის, ვალერი გერგიევის ხელმძღვანელობით.
1990 წლის შემდეგ საბჭოთა კავშირი დაშლის პირას იყო და გრიგორიანს შესაძლებლობა ჰქონდა უცხო ქვეყნებში ლეგალურად გამგზავრებულიყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:საოპერო ტენორები კატეგორია:XX საუკუნის საოპერო მომღერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:დაბადებული 1951
ნობელის პრემიის ქალი-ლაურეატები
450px|მინიატიურა|ქალი ნობელიანტები დარგების მიხედვით ნობელის პრემიის ქალი-ლაურეატები – ნობელის პრემია დაარსდა 1895 წელს, ალფრედ ნობელის ანდერძის თანახმად. მას გასცემს შვედეთის სამეფო აკადემია, კაროლინის ინსტიტუტი (მედიცინასა და ფიზიოლოგიის დარგში) და ნორვეგიის ნობელის კომიტეტი (მშვიდობის განმტკიცების დარგში). 1968 წელს შვედეთის ცენტრალური ბანკის მიერ დაარსდა ნობელის პრემია ეკონომიკის დარგში.
2009 წელს მოითვლებოდა 762 ნობელიანტი მამაკაცი და 40 ნობელიანტი ქალი. პირველი ნობელის პრემიის ლურეატი ქალი გახდა მარი სკლოდოვსკა-კიური, რომელმაც პრემია მიიღო ორჯერ 1903 წელს ფიზიკაში, ხოლო 1911 წელს ქიმაში. სარეკორდო იყო 2009 წელი, როდესაც ერთდროულად 5 ქალი გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი სხვადასხვა არგში, მათ შორის იყო პირველი ქალი ეკონომიკის პრემიის ლაურეატი ელინორ ოსტრომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნობელის პრემია
Live at the BBC (Dire Straits-ის ალბომი)
Live at the BBC — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Dire Straits-ის რიგით მესამე საკონცერტო ალბომი, გამოცემული 1995 წელს. იგი ჩაიწერა ჯგუფის მიერ BBC-სათვის, 1978 წელს და წარმოადგენს საარქივო ჩანაწერს. კონცერტზე სრულდება სიმღერები Dire Straits-ის პირველი სამი სტუდიური ალბომიდან.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია მარკ ნოპფლერი, გარდა მითითებულისა.
სქოლიო
კატეგორია:Dire Straits-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1995 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:BBC Radio-ს ჩანაწერები
ქველი (ფილმი)
სიუჟეტი
მესამე ნოველა ფილმიდან „ხდება ხოლმე“.
ღვაწლმოსილი მეცნიერი გადაწყვეტს პატიოსანი შრომით მოპოვებული დანაზოგი თანხა გაჭირვებულ მრავალშვილიან ოჯახს გადასცეს. ეჭვიანი მასპინძელი ქველმოქმედის უანგარობას ვერ იჯერებს, მადლიერების გამოხატვის ნაცვლად შეურაცხყოფას მიაყენებს სტუმარს, თუმცა თანხის დათმობაც უჭირს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1988 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ახალი ზელანდიის ოლქი
ლიტერატურა
კატეგორია:ზოოგეოგრაფიული ოლქები
Lasioglossum fedtschenkoi
სქოლიო
fedtschenkoi
ვსესვიატსკოეს სასაფლაო
მინი|300პქ|ვსესვიატსკოეს სასაფლაოს გეგმა ვსესვიატსკოეს (ვსეხსვიატსკოეს) სასაფლაო (Всехсвятское кладбище) — სასაფლაო რუსეთის ფედერაციის დედაქალაქის, მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოკრუგის სოკოლის რაიონში. დაკრძალული არიან საქართველოდან XVIII საუკუნეში გადახვეწილი ქართველი დიდებულები — ბაგრატიონები, ციციშვილები (ციციანოვები) და სხვა, მათ შორის ისეთი ცნობილი პიროვნებები, როგორებიც არიან სულხან-საბა ორბელიანი და პეტრე ბაგრატიონის მამა იოანე (1730—1795). იქვე 1733-1737 წლებით დათარიღებული ტაძარი მდებარეობს, რომლის აგების ინიციატორიც არჩილ II-ს ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი იყო (სწორედ ამ ტაძრის ეზოში არიან დაკრძალულნი სულხან-საბა და პეტრე ბაგრატიონის მამა).
XIX საუკუნის ბოლოს აქ ასაფლავებდნენ მდიდარ გლეხებს, ამასთან, საფლავის ძველ ქვებს ხშირად ანადგურებდნენ ან ადგილს უცვლიდნენ.
სასაფლაო არსებობდა 1982 წლამდე, რის შემდეგაც განადგურდა მოსკოვის ფარგლებში სასაფლაოთა ლიკვიდაციის შესახებ განკარგულებით. ერთ-ერთი ვერსიით საფლავის ქვების აღება გამოიწვია მეზობელი „გენერლების სახლის“ მაღალი თანამდებობის პირ მაცხოვრებელთა სურვილმა, არ ჰქონოდათ ხედი სასაფლაოზე.
მიუხედავად ამისა, ჩვენ დრომდე შემორჩა ზოგიერთი საფლავის ქვა, მათ შორის, იოანე ბაგრატიონისა, რომელიც აღმართა მისმა ვაჟმა, დიდმა მხედართმთავარმა, პეტრე ბაგრატიონმა. მონუმენტს აქვს მაღალ პოსტამენტზე მდგარი კანელირებული პირამიდის სახე. იოანე ბაგრატიონის საფლავის ქვამ რამდენიმეჯერ შეიცვალა თავისი ადგილი. ამჟამად ის დგას ტაძრის ჩრდილოეთით „ხალხთა შერიგების“ მემორიალთან. ი. ბაგრატიონის საფლავის ქვა ფედერალური მნიშვნელობის ისტორიული ძეგლია.
ვანდალიზმი
სასაფლაოს ადგილზე დასასვენებელი პარკის მოწყობაა დაგეგმილი. უკანონო მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო, მაგრამ ხმაურის ატეხვის შემდეგ შეჩერდა, 2011 წლის ზაფხულში კი ისევ განახლდა და აქტიურად მიმდინარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძარი რუსეთის კულტურის სამინისტროს ძეგლებს შორის ირიცხება და უწყებას მასზე ზრუნვა ევალება, სამინისტრომ ჯეროვანი გადაწყვეტილება ვერ მიიღო.
იეთიმ გურჯი
იეთიმ გურჯი (ნამდვილი სახელი და გვარი იეთიმ იბრაიმის ძე დაბღიშვილი; დ. 1875, თბილისი — გ. 15 ივლისი, 1940, იქვე) — ქართველი სახალხო მელექსე და ლოტბარი, ძველი თბილისის აშუღური პოეზიის ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
იეთიმ გურჯი ღარიბი ხელოსნის — დაბაღის (მეტყავის) ოჯახში დაიბადა. მისი წინაპრები თურქეთში გადასახლებული და გამაჰმადიანებული ქართველები ყოფილან. გვარი „გურჯი“ (ქართველი) მას მერე შერქმევიათ. თბილისში ჩამოსულმა იეთიმის მამამ ცოლად მუხთელი სომეხი ქალი სარა შეირთო. მალე სომხური წესითაც მოინათლა. თავის ვაჟს მან იეთიმი დაარქვა, რაც თურქულად „ობოლს“ ნიშნავს. მამის გარდაცვალების შემდეგ 15 წლის იეთიმი დედასთან და დასთან ერთად სიღარიბეში ცხოვრობდა. მალე ის მუსიკალური საკრავების ოსტატს შეგირდად დაუდგა და პროფესიონალურად შეისწავლა დაირის, ჭიანურისა და ჩონგურის კეთება. ის შინაც ამზადებდა ინსტრუმენტებს, პარალელურად წიგნებსაც ყიდდა. ოჯახი ხარფუხიდან მეტეხის ხიდთან მდებარე ერთ მიწურში გადმოსახლდა.
1905-1907 წლებში იეთიმ გურჯი ბაქოს ნავთობის სარეწებში მუშაობდა. მონაწილეობდა რუსული იმპერიალიზმის წინააღმდეგ მიმართულ დემონსტრაციებში, რისთვისაც 4 წელი პატიმრობაში გაატარა. ის 1895 წლიდან თხზავდა ლექსებს ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე. ამავე წელს დაწერა მან პოემა „ანაბაჯის ლექსი“, რომელიც მის პირველ წიგნად 1909 წელს გამოიცა; მას მოჰყვა „ახალი მგოსანი და სიმღერები“ — 1911 წელს, „იეთიმის ახალი ლექსები“ — 1913, „ტანგო“ — 1914 და სხვა. 1928 წელს იოსებ გრიშაშვილმა, ხოლო 1958 წელს ანდრო თევზაძემ გამოსცეს პოეტის „რჩეული ლექსები“.
იეთიმ-გურჯის ლექსები უმთავრესად სიმღერების სახით ვრცელდებოდა, რომლებსაც თვითონვე ქმნიდა და ასრულებდა. მის პოეზიაში ასახულია ქალაქის მუშების, ხელოსნების, წვრილი ვაჭრებისა და გლეხობის ცხოვრება, ძველთბილისური ბოჰემა.
იეთიმ გურჯი დაკრძალულია თბილისის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1940 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
დავიდ დაკო
ბოკასას გადატრიალება
1966 წლის 1 იანვარს მისი ხელისუფლება დაამხო, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების გენშტაბის უფროსმა, საკუთარმა ბიძაშვილმა ჟან ბედელ ბოკასამ. მისი დიქტატურის საწყის ეტაპზე დავიდ დაკო შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა, შემდეგ გაათავისუფლეს, მოახდინეს მისი რეაბილიტაცია და გახდა ბოკასას მხარდამჭერი.
პრეზიდენტობის მეორე ვადა
1979 წლის 20 ნოემბერს, საფრანგეთის მხარდაჭერით ოპერაცია „ბარაკუდას“ შედეგად უსისხლოდ დაამხო ბოკასა და კვლავ დაიკავა რესპუბლიკის მეთაურის თანამდებობა. სახალხო გამოსვლების გამო დაკო იძულებული გახდა დაემტკიცებინა რესპუბლიკის ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ითვალისწინებდა საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას (პრეზიდენტს ირჩევდნენ 6 წლით; ის ნიშნავდა პრემიერ-მინისტრსა და მთავრობას). გამოცხადდა მრავალპარტიულობა და ადამიანის უფლებების დაცვა, შეიქმნა დამოუკიდებელი სასამართლო სისტემა. 1981 წელს ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებში დაკომ დააგროვა ხმათა 50,3% და გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი. არჩევნების შემდეგ დაკომ უარი თქვა დემოკრატიულ რეფორმებზე და ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა შემოიღო. ოპოზიციურ პარტიებს საქმიანობა აეკრძალა, დაკოს მოწინააღმდეგე ზოგიერთი ლიდერი დააპატიმრეს და საპარლამენტო არჩევნები გაუქმდა. მაგრამ ამ ღონისძიებებმა დაკოს რეჟიმი ვერ იხსნა. 1981 წლის 1 სექტემბრის მორიგი პუტჩის შედეგად გენერალმა ანდრე კოლინგბამ დაამხო დაკოს ხელისუფლება
დაკო მონაწილეობდა 1992 და 1999 წლების საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ ორივეჯერ დამარცხდა.
დავიდ დაკო გარდაიცვალა 2003 წლის 20 ნოემბერს, 73 წლის ასაკში, კამერუნის დედაქალაქ იაუნდეში, სადაც გადიოდა მკურნალობის კურსს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
Teretiopsis nodicarinatus
Teretiopsis nodicarinatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გივი ამილახვარი
გივი იოთამის ძე ამილახვარი (გ. 1700) — საამილახვროს უფროსი, ზემო ქართლის სადროშის სარდალი და გორის მოურავი 1656-1696 წლებში.
ბიოგრაფია
იყო ვახტანგ V-ისა და არჩილ II-ის პოლიტიკის მიმდევარი. ირანში ახლდა ჯერ არჩილ II-ს, 1662 წელს კი თეიმურაზ I-ს. 1667 წელს ცოლად მოიყვანა ვახტანგ V-ის ასული თამარი. 1688 წელს აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი XI-ის აჯანყებაში სპარსეთის წინააღმდეგ. 1690-1691 წლებში ის ცდილობდა ქართლის აჯანყებას ერეკლე I-ის წინააღმდეგ და მხარს უჭერდა გიორგი XI-ს. აჯანყების დამარცხების შემდეგ თავი შეაფარა რაჭას. გარდაიცვალა იქვე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1700 გ კატეგორია:მოურავები
აქაიკი (სამოცდაათთაგანი)
მოციქული ასინკრიტე - ქრისტეს მოციქული. მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 4 იანვარი, ახალი სტილით - 17 იანვარი. მოიხსენიებს კათოლიკური ეკლესიაც 15 ივნისს.
გორგაძეები (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი გორგაძეები შეიძლება აღნიშნავდეს:
გაიოზი (სამოცდაათთაგანი)
მოციქული გაიოზი — ქრისტეს მოციქული, ეფესოს ეპისკოპოსი მოციქულ ტიმოთეს შემდგომ, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 ნოემბერი, ახალი სტილით — 18 ნოემბერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
Document (ალბომი)
Document — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1987 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა I.R.S..
25 წლიანი საიუბილეო გამოცემის დამატებითი დისკი
კონცერტი, გამართული უტრეხტში, ნიდერლანდებში, 1987 წლის 14 სექტემბერს:
სქოლიო
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები კატეგორია:1987 წლის ალბომები კატეგორია:I.R.S. Records-ის ალბომები
1665
თარიღი უცნობია
*
სევდიანი საყვირი
სევდიანი საყვირი — ქართული მხატვრული ფილმი კინოსტუდია „ქართული ტელეფილმის“ მიერ გადაღებული 1982 წელს.
სიუჟეტი
ბავშვთა ინტერნატში ბიჭები განუყრელი მეგობრები არიან. ერთ-ერთს კეთილი ადამიანები იშვილებენ და ინტერნატიდან წაიყვანენ, მაგრამ ბიჭი ერთგულ მეგობართან განშორებას ვერ იტანს, ახალ ოჯახს მიატოვებს და ინტერნატს დაუბრუნდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1982 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
დემეტრე ამილახვარი
დემეტრე ამილახვარი — XVIII საუკუნის 50-60-იანი წლების პოლიტიკური მოღვაწე, ქართლის სამეფო კარის სახლთუხუცესი, ერეკლე II-ის მოწინააღმდეგე თავადების ერთ-ერთი მეთაური.
მონაწილეობდა 1765 წლის პაატა ბატონიშვილის შეთქმულებაში. მეთაურობდა „მარკოზაშვილის დარბაზის“ უკიდურესად რეაქციულ ფრთას. შეთქმულების დამარცხების შემდეგ ჩამოართვეს მამულები, ქონება და დასაჯეს „სახალხო შერცხვენით“. ფიზიკური სასჯელისგან დაინდეს ავადმყოფობის გამო. გარდაიცვალა 80-იან წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები დ
გორგაძეები (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი)
გორგაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, ხალას თემში (სოფლები: გორგაძეები, ჩაქვისთავი, ხალა). მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ჩაქვისწყლის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 240 მ., ქობულეთიდან 24 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1298 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კაბანიასის ჰოსპიტალი
კაბანიასის ჰოსპიტალი (Hospicio Cabañas) მდებარეობს მექსიკაში, ხალისკოს შტატში, ქალაქ გვადალახარაში. იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა და წარმოადგენს ყველაზე დიდ საჰოსპიტალო კომპლექსს მთელს ესპანურ ამერიკაში.
კომპლექსი 1791 წელს დააარსა გვადალახარას ეპისკოპოსმა და მასში გაერთიანებული იყო სამუშაო სახლი, ჰოსპიტალი და ობოლთა თავშესაფარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ტიბაანი
ტიბაანი — სოფელი საქართველოში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-აღმოსვლეთ დაბოლოებაზე. ზღვის დონიდან 360 მეტრი. სიღნაღიდან 14 კილომეტრი. სოფელი გაშენებულია წნორი-დედოფლისწყაროს გზატკეცილზე.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ხირსა. აქ მდებარეობს ღირსი ასურელი მამის სტეფანე ხირსელის საფლავი და მისი სახელობის მამათა მონასტერი. რუსეთის იმპერიის დროს სოფელი შედიოდა ჯუგაანის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში ტიბაანის სასოფლო საბჭოში შედიოდა სოფელი პრასიანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1786 ადამიანი.
მანჭკვალას მატყუარა
მანჭკვალას მატყუარა (Hypholoma fasciculare) — შხამიანი ქუდიანი სოკო სტროფარისებრთა ოჯახისა. აქვს მომწვანო-ყვითელი, შუაში მოწითალო ქუდი, რომელიც ჯერ ზარისებრია, შემდეგ გაშლილი, მისი დიამეტრი 2—5 სმ აღწევს. ფეხი ქუდისკენ მოყვითალოა, ძირისკენ მოყვითალო-ყავისფერი; აქვს საყელო, რომელიც მალე ქრება. ფირფიტები ჯერ მოყვითალოა, შემდეგ კი — მომწვანო-შავი. იზრდება გამხმარ და დამპალ ხეებზე ჯგუფ-ჯგუფად ადრე გაზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე. ჰგავს მანჭკვალას, მისგან განსხვავდება ქუდისა და ფირფიტების ფერით.
ტიბაანი
სქოლიო
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანჭკვალას მატყუარა
ლიტერატურა
კატეგორია:სტროფარისებრნი კატეგორია:შხამიანი სოკოები
Teretiopsis thaumastopsis
Teretiopsis thaumastopsis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ალთაური ენები
thumb|300პქ|ალთაური ენების გავრცელება [[ევრაზიაში {{Legend|#32CD32|მონღოლური ენები}} {{Legend|#FF0000|ტუნგუსურ-მანჯურიული ენები}} {{Legend|#00008B|თურქული ენები}} საკამათოა:{{Legend|#FFD700|კორეული ენა}} {{Legend|#8B008B|იაპონურ-რიუკიული ენები}} {{Legend|#8B0000|აინუური ენა}}]] ალთაური ენები — კონტრავერსიული, შემოთავაზებული ენათა ოჯახი, რომელშიც აერთიანებენ თურქულ, მონღოლურ და ტუნგუსურ-მანჯურიულ ენებს. მასში დაახლოებით 60 ენა შედის. გავრცელებულია აზიაში და აღმოსავლეთ ევროპაში, ბალკანეთიდან მაგადანის ოლქამდე და ტაიმირიდან ფარსამდე (ირანი) აგრეთვე რიუკიუს კუნძულებზე (იაპონია). ალთაური ოჯახი ამ მომენტისთვის არ არის აკადემიურად დამოწმებული. ალთაურ ენებზე მოსაუბრე ხალხთა საერთო რაოდენობა არის 380 მილიონ ადამიანზე მეტი. (2004 წლის მონაცემებით).
კლასიფიკაცია
ყველაზე გავრცელებული თვალსაზრისით ალთაურ ოჯახში შედის თურქული, მონღოლური, ტუნგუსური ენები, მაქსიმალურ ვერსიაში ასევე კორეული და იაპონურ-რიუკიუს ენა (ნათესაობა ამ ორ უკანასკნელ ჯგუფს შორის ჰიპოთეტურია).
ალთაური ენის დაშლა თარიღდება დაახლოებით V ათასწლეულებით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. ალთაური ენები იყოფა სამ ოჯახად:
ისტორია
იდეა, რომ თურქული, მონღოლური და ტუნგოსური ენები ერთმანეთის უახლოესი ნათესავები იყო, პირველად გამოქვეყნდა 1730 წელს ფილიპ იოჰან ფონ სტრალენბერგის მიერ, შვედეთის ოფიცერი, რომელიც იმყოფებოდა აღმოსავლეთ რუსეთის იმპერიაში ტყვედ დიდი ჩრდილოეთის ომის შემდეგ. სტრალენბერგი ფაქტობრივად დაუპირისპირდა იდეას უფრო მჭიდრო კავშირს ენებისა, რომელიც შემდგომ ცნობილი გახდა როგორც ალთაური ენები. ნიკოლოზ პოპპე წარმოგვიდგენს შემდეგი სახით.
მრავალი წლის მანძილზე ზოგიერთი ლინგვისტები, რომლებიც სწავლობდნენ თურქულ, მონღოლურ და ტუნგოსურ ენებს, მათ განიხილავდა ურალურ-ალთაურ ოჯახის წევრად ფინურ-უგრულ და სამოდიურთან ერთად, ისეთი მახასიათებლების როგორიცაა ხმოვანთა ჰარმონია და აგლუტინაციის საფუძველზე.
1857 წელს ავსტრიელმა მეცნიერმა ანტონ ბოლერმა შესთავაზა იაპონური დაემატებინათ ურალურ-ალთაურში. ხოლო კორეულისთვის გუსტავ რამსტედმა და ევგენი პოლივანოვმა შესთავაზეს ახალი ეტიმოლოგია მისი დამატების სასარგებლოდ 1920 წელს.
1971 წელს როი ენდრიუ მილერის წიგნმა „იაპონური და სხვა ალთაური ენები“ უმრავლესობა დაარწმუნა, რომ იაპონური ასევე ეკუთვნის ალთაურ ენებს, მას შემდეგ ალთაურ ოჯახში შემავალი ენების კლასიფიკაცია ხდება შემდეგი სახით: თურქულ-მონღოლურ, ტუნგოსურ და იაპონურ-კორეულ ენებად.
აფრიკული სირაქლემა
აფრიკული სირაქლემა (Struthio camelus) — უტროპო არამფრენი ფრინველი სირაქლემასებრთა ოჯახისა.
აფრიკული სირაქლემა დღეს არსებულ ფრინველთა შორის ყველაზე დიდი ზომისაა. ბინადრობს აფრიკის სავანებში, ნახევარუდაბნოებსა და უდაბნოებში. მახვილი მხედველობისა და სმენის წყალობით მტაცებლების მოახლოებას შორიდან იგებს. დამფრთხალი სირაქლემა მიწაზე განერთხმება, ან გარბის. დადევნებისას შეუძლია 70 კმ/სთ სიჩქარე განავითაროს. იმ შემთხვევაში, თუ გასაქცევი არ აქვს — თავისი ძლიერი ფეხებით შეტევაზე გადადის. მას ადვილად შეუძლია სასიკვდილო ჭრილობა მიაყენოს ნებისმიერ მტაცებელს. სირაქლემა ყველაზე დიდ კვერცხს დებს, რომელიც 1,4 კილოგრამს იწონის. გავრცელებული აზრი იმის თაობაზე, რომ შეშინებული სირაქლემა თავს ქვიშაში რგავს, მცდარია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირაქლემა
აირის მუდმივა
აირის მუდმივა (სიმბოლო: R) — ფიზიკური მუდმივა, რომელიც შედის 1 მოლი იდეალური აირის მდგომარეობაში განტოლებაში:
სადაც p არის წნევა, V — მოცულობა, T — აბსოლუტური ტემპერატურა. აირის მუდმივას ფიზიკური შინაარსი გულისხმობს იმ მუშაობას, რომელსაც ასრულებს 1 მოლი აირი 1°-თ გათბობისას, თუ წნევა მუდმივია. მეორე მხრით, მუდმივი წნევისა და მუდმივი მოცულობის დროს მოლური თბოტევადობების სხვაობა c_p-c_V=R (ყველა ძლიერ გაიშვიათებული აირისათვის). აირის მუდმივა რიცხობრივად გამოისახება შემდეგი ერთეულებით:
1 მოლეკულასთან შეფარდებული უნივერსალური აირის მუდმივა არის ბოლცმანის მუდმივა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური მუდმივები
უფლებათა ბილი 1689
უფლებათა ბილი 1689 (Bill of Rights 1689) — დიდ ბრიტანეთში პარლამენტის 1689 წლის კონსტიტუციური აქტი, რომელმაც განამტკიცა მსხვილი ბურჟუაზიისა და მიწათმფლობელი არისტოკრატიის ნაწილის გამარჯვება აბსოლუტიზმზე და მონარქიაზე. პარლამენტის თანხმობის გარეშე მეფეს უფლება არ ჰქონდა ამიტომ პარლამენტის ლიდერი ლედი მარიასთან სიყვარულით დაკავდა და ასე მიიღო უფლება, შეეჩერებინა კანონის მოქმედება და აღსრულება, აეკრიფა გადასახადი ტახტის საჭიროებისათვის და ა.შ. უფლებათა ბილმა გამოაცხადა პეტიციის უფლება, საპარლამენტო დებატებისა და პარლამენტის არჩევნების თავისუფლება; საფუძველი ჩაუყარა ინგლისის კონსტიტუციურ მონარქიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისის კონსტიტუციური კანონები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კონსტიტუცია
პალადი (რაევი)
მინიატიურა|მიტროპოლიტი პალადი მიტროპოლიტი პალადი (ერისკაცობაში — პავლე ივანეს ძე რაევი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტი, საქართველოს ეგზარქოსი 1887 წლის 29 სექტემბრიდან 1892 წლის 18 ოქტომბრამდე.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1827 წელს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიის მღვდლის ოჯახში.
ნიჟეგოროდის სასულიერო სემინარიის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო ყაზანის სასულიერო აკადემიაში, რომელიც დაასრულა 1852 წელს მაგისტრის წოდებით. 1861 წელს დაქვრივდა, აღიკვეცა ბერად და მცირე ხანში აიყვანეს არქიმანდრიტის წოდებაში.
1863 წელს სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის ინსპექტორია, 1864-1866 წლებში სანქტ-პეტერბურგის სასულიერო სემინარიის რექტორი. ლადოგის ეპისკოპოსად კურთხევის შემდეგ, პალადი 1869 წელს ხდება ვოლოგდის ეპისკოპოსი, შემდეგ ტამბოვისა (1873 - 1876 წწ.) და რიაზანისა (1876 - 1882 წწ.). დააფუძნა რასკოლნიკების საწინააღმდეგო მისიონერული საზოგადოება ქ. ტამბოვში და რიაზანში მოღვაწეობისას. ქ. ვოლოგდაში შემოიტანა და დაამკვიდრა კეთილმოწესეთა ("ბლაღოჩინების") არჩევის წესი, იქვე დაამკვიდრა სასულიერო წოდების ემიტარული სალარო.
1887-1892 წლებში პალლადი საქართველოს ეგზარქოსია. 1892 წლიდან პალადი ინიშნება სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტად, ინიშნება უწმიდეს სინოდის წევრად.
მიტროპოლიტი პალადი გარდაიცვალა 1898 წელს.
ქართული ინტელიგენციის წარმომადგენლებთან (დიმიტრი ბაქრაძე, ექვთიმე თაყაიშვილი, თედო ჟორდანია) ერთად, პალადის უშუალო ძალისხმევით დაფუძნდა და ამოქმედდა საეკლესიო მუზეუმი ქ. თბილისში.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები კატეგორია:დაბადებული 1827 კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
მელანი სი
მელანი ჯეინ ჩისჰოლმი (Melanie Jayne Chisholm) (დ. 12 იანვარი, 1974) — ბრიტანელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, მსახიობი და ბიზნესმენი. ცნობილია სასცენო სახელით მელანი სი. იგი იყო ჯგუფ Spice Girls-ის ერთ-ერთი წევრი (რომელშიც ატარებდა სახელს Sporty Spice).
გარდა ჯგუფთან ერთად ჩაწერილი სიმღერების, ალბომების, გამართული ტურნეებისა და სხვა საქმიანობისა, მელანი საკუთარ პროექტებზეც მუშაობდა. 1999 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო სოლო ალბომი Northern Star, რომელიც ოთხი მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა. ალბომის გამოცემის შემდეგ მუსიკოსს დეპრესიისა და კვების მოშლილობის პერიოდი ჰქონდა. მეორე ალბომი, Reason მან 2003 წელს გამოსცა. იგი 500.000 ასლის ოდენობით გაიყიდა. 2005 წლის ალბომი, Beautiful Intentions გაიყიდა მილიონი ასლის სახით. 2007 წელს გამოიცა მისი მეოთხე ალბომი, This Time
2007 წელს ჩისჰოლმმა და Spice Girls-ის სხვა წევრებმა გამართეს მსოფლიო ტურნე The Return of the Spice Girls. შემდეგ ჩისჰოლმი ექვსი თვის მანძილზე ასრულებდა მისის ჯონსტონის როლს ლონდონის ვესტ ენდში, სპექტაკლში Blood Brothers. მეხუთე ალბომი, The Sea გამოვიდა 2011 წლის სექტემბერში, ხოლო პირველი EP, The Night — 2012 წლის მაისში. მისი მეექვსე სტუდიური ალბომი Stages, გამოიცა 2012 წლის სექტემბერში.
ჩისჰოლმი ნომინირებული იქნა ბრიტანული მუსიკისა და Echo-ს ჯილდოებზე. მთლიანობაში გაიყიდა მისი 12 მილიონზე მეტი სოლო ჩანაწერი. დღეისათვის ქალი შემსრულებლის სახით მას დამყარებული აქვს რეკორდი ყველაზე მეტი ბრიტანული #1 სინგლით. იგი არის ერთადერთი შემსრულებელი ქალი, რომელიც ბრიტანეთის სინგლების ოფიციალურ ჩარტში მოხვდა #1 ადგილზე კვარტეტის, კვინტეტის, დუეტისა თუ სოლო შემსრულებლის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:Spice Girls-ის წევრები კატეგორია:ინგლისელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
ბათომურა
ბათომურა, ბაოლური, ბათომის ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო სიდიდის ან საშუალოზე მცირეა, მომრგვალო ან განიერ-ოვალური, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად მცირედაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი ცილინდრულია, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი მუქი ნათელია, საკმაოდ მსხვილი. ოვალურში ან შუაწელელში განიერი, სქელკანიანია და მკვრივი. მარცვალი მცირედაა დაფარული ცვილით. საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია ჩვეულებრივი მოტკბო გემოთი.
ბათომურა გამოიყენება როგორც საღვინედ, ასევე სასუფრე ყურძნად. დაკრეფილი ყურძენი გაზაფხულამდე ინახება და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ფასკუნჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ფასკუნჯი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მანჭკვალა
მანჭკვალა, შემოდგომის მანჭკვალა (Armillaria mellea) — სოკოს სახეობა ფიზალაკრიასებრთა ოჯახისა. გავრცელების არეალი მოიცავს მსოფლიოს ყველა კონტინენტს გარდა ანტარქტიდისა და სამხრეთ ამერიკისა.
კარგი ხარისხის პირობითად საჭმელი სოკოა. მოხმარებამდე მანჭკვალა საჭიროებს თერმულად დამუშავებას. იხმარება შემწვარი, მოხარშული, დამარინადებული, დამარილებული და გამხმარი სახით.
პარაზიტი სოკოა. იწვევს მერქნის ლპობას. იზრდება დიდ ჯგუფებად დამპალ და ცოცხალ წიწვიან და ფოთლოვან ხეებზე, აგრეთვე ცოცხალი ხეებისა და ბუჩქების ფესვებზე, აგვისტოს ბოლოდან ზამთრის დასაწყისამდე.
სოკო პირველად აღწერა დანიელმა მიკოლოგმა მარტინ ვალმა 1790 წელს როგორც Agaricus melleus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-10 სმ (იშვიათად 15-17 სმ-მდე), თავიდან ამოზნექილი, შემდეგ კი ბრტყლად გაშლილი, ხშირად ტალღისებური კიდეებით. ახასიათებს ბორცვაკი. ზედაპირი დაფარულია წვრილი მურა ქერცლებით, რომლებიც ასაკთან ერთად შეიძლება გაქვრეს. ნორჩობაში თაფლისფერ-ყვითელი, თაფლისფერ-ყავისფერი ან ზეთისხილისფერ-ყვითელია, შემდგომში ზეთისხილისფერ-ყავისფერი და მუქი ყვითელ-ყავისფერი. ცენტრში უფრო მუქია.
ფირფიტები — შედარებით მეჩხერი, შეზრდილი ფეხთან ან ოდნავ დაღმავალი. ნორჩობაში მოთეთრო, ასაკში მუქდება ვარდისფერ-ყავისფრამდე. შესაძლოა დაიფაროს მურა ქერცლებით
ფეხის სიგრძე — 8-10 სმ, სისქე — 1-2 სმ, მთლიანი, ღია ყვითელ-ყავისფერი ზედაპირით. ქვედა ნაწილი მუქია ყავისფერ-მურამდე. ძირისკენ შეიძლება იყოს ოდნავ გაფართოებული, თუმცა არა გამობერილი. ქუდის მსგავსად, ფეხის ზედაპირი დაფარულია მუქი ქერცლებით. ნახოფსხეულები ხშირად ფეხის ძირებით ერთმანეთზეა შეზრდილი.
საბურველის ნარჩენები: ფეხის ზედა ნაწილში ახასიათებს თეთრი ვიწრო საყელო მოყვითალო კიდეებით. როგორც წესი პირდაპირ ქუდის ქვეშ. ვოლვის გარეშე.
სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — 8,5×5,5 მკმ, ფართოელიფსისებური.
ცვალებადობა
მიჩნეულია, რომ მანჭკვალას ქუდის ფერი დამოკიდებულია სუბსტრატზე, რომელზეც იგი იზრდება. სოკო, რომელიც იზრდება ვერხვზე, თეთრ აკაციასა და თუთაზე, თაფლისფერ-ყვითლად არის შეფერილი, მუხაზე მოყავისფროა, ხოლო წიწვოვან ხეებზე — მოწითალო-ყავისფერი.
ეკოლოგია და გავრცელება
პარაზიტი სოკოა, რომელიც აავადებს ხისა და ბუჩქის 200-მდე სახეობას. იშვიათად ვნებს ბალახოვან მცენარეებს, მაგალითად როგორიცაა კარტოფილი. იწვევს მერქნის ლპობას. იზრდება დიდ ჯგუფებად (იშვიათად ერთეულებად) ცოცხალი ხის ტანზე და მის ფესვებზე. ხშირად შეიძლება მისი ნახვა დაზიანებული მცენარეების ქერქის ქვეშ.
გავრცელებულია დედამიწის ყველა კონტინეტზე, გარდა ანტარქტიდისა და სამხრეთ ამერიკისა. უპირატესობას ანიჭებს ნესტიან ტყეებს.
სეზონი: აგვისტოს ბოლოდან ზამთრის დასაწყისამდე. მასიურად მოდის სექტემბრის პირველ ნახევარში ან მაშინ, როდესაც საშუალო დღიური ტემპერატურა +15...+100 ცელსიუსს ქვემოთ არის. იზრდება ბევრ რეგიონში ორ-სამ ფენად, თითოეულის ხანგრძლივობა 15-20 დღე გრძელდება.
მსგავსი სახეობები
შხამიან მანჭკვალას მატყუარას მანჭკვალასაგან განსხვავებით ფეხზე საყელო (რგოლი) არ ახასიათებს.
კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის პირობითად საჭმელი სოკოა. მოხმარებამდე საჭიროებს თერმულად დამუშავებას (მოხარშვა), წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა გამოიწვიოს კუჭის მომნელებელი სისტემის მოშლა. იხმარება შემწვარი, მოხარშული, დამარინადებული, დამარილებული და გამხმარი სახით. ფეხი უხეშია და როგორც წესი საჭმელად არ ხმარობენ.
მანჭკვალა შეიცავს მიკროელემენტებს, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ სისხლის უჯრედოვანი ელემენტების წარმოქმნაში, მაგალითისთვის, 100 გ. მანჭკვალას მიღება აკმაყოფილებს ორგანიზმისთვის საჭირო თუთიის და სპილენძის დღე-ღამის ნორმას.
გამოყენება მედიცინაში
ევროპელ და ჩინელ მეცნიერთა ჩატარებული კვლევებით დადგინდა, რომ მანჭკვალას შემცველი პრეპარატები ეხმარება ორგანიზმს ისეთი მიკროორგანიზმების წინააღმდეგ როგორებიცაა ოქროსფერი სტაფილოკოკი, თივის ჩხირი და Bacillus Cereus.
სქოლიო
კატეგორია:ფიზალაკრიასებრნი კატეგორია:საჭმელი სოკოები
მოხუცი მემანქანე
მოხუცი მემანქანე — ქართული მხატვრული ფილმი კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ გადაღებული 1981 წელს.
სიუჟეტი
ფილმი ძველი მემანქანის იმედგაცრუებაზე მოგვითხრობს, რომელსაც სოფლიდან დიდი ხნის უნახავი შვილიშვილი ჩამოუვიდა და ბაბუასთან ერთიერთობაში მხოლოდ და მხოლოდ მერკანტილური ინტერესები გამოამჟღავნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ქსნის ხეობა
მინი|300პქ|ქსნის ხეობა - ხედი [[ქსნის ციხედან.]] ქსნის ხეობა — მდინარე ქსნის ხეობა. მდებარეობს მცხეთა-მთიანეთის მხარის დასავლეთ ნაწილში. დღევანდელი ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით შედის ორი მუნიციპალიტეტის ფარგლებში: ზემო მხარე, ქსნის სათავიდან სოფელ ოძისამდე, მიეკუთვნება ახალგორის მუნიციპალიტეტს. აღნიშნული ტერიტორია 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ქვემო ნაწილი კი ქსოვრისიდან ციხისძირამდე მცხეთის მუნიციპალიტეტში.
ქსნის ხეობას ესაზღვრება: აღმოსავლეთით - არაგვის ხეობა, დასავლეთით ლეხურის ხეობა, ჩრდილოეთით - ალევის ქედი, სამხრეთით კი - მდინარე მტკვარი.
მდინარე ქსნის სათავე კავკასიონზეა და შედგება 3 ხეობისაგან: ჭურთის, ქარჩოხისა და ცხრაძმისხევისაგან. ქარჩოხი და ცხრაზმის ხეობები ერთდებიან ლარგვისის ზემოთ, ლარგვისში კი მათ უერთდებათ ჭურთა. მდინარე ქსანი გაივლის მუხრანის ვაკეს და სოფელ ქსანთან მარცხნიდან უერთდება მტკვარს.
ქსნის ხეობის სიგრძე დაახლოებით 80 კმ-ია.
ისტორია
ქსნის ხეობას, ქრისტიანობის გავრცელებასთან დაკავშირებით, თხზულებებში მოიხსენიებს ლეონტი მროველი. VIII-X საუკუნეებში გაძლიერდა ხეობის როგორც პოლიტიკური, ასევე სტრატეგიული მნიშვნელობა. ის გადაიქცა საქართველოს გაერთიანებისათვის ბრძოლის ასპარეზად.
ქსნის ხეობის სამხრეთი ნაწილი და განსაკუთრებით მუხრანის ვაკის მიდამოები ძველი დროიდანვე მტრის უამრავ თავდასხმას იგერიებდა, რადგანაც ჩრდილოეთ ნაწილისგან განსხვავებით მტრისათვის მისადგომად ადვილი იყო.
XIII-XIV საუკუნეთა მიჯნაზე, 1299 წელს მონღოლთა წინააღმდეგ მებრძოლი დავით მერვე ქსნის ხეობას შეეხიზნა. მან დასაჯა მოწინააღმდეგე შალვა ქსნის ერისთავი. ამ ტრაგედიას „ძეგლი ერისთავთა“ ასე აღგვიწერს:
საქართველოს სამეფო ხელისუფლებისთვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ქსნისა და არაგვის ხეობებს, რომელთაც ჩრდილოეთის გადმოსასვლელების დაცვა ევალებოდათ. ამიტომ საქართველოს მეფე გიორგი V ბრწყინვალე იღებს შესაბამის ზომებს და მთის მოსახლეობისათვის ქმნის სამართლის წიგნს - „ძეგლისდებას“.
1320 წელს გიორგი ბრწყინვალემ ეგვიპტეში მიავლინა ქართველები შალვა ქსნის ერისთავის-პიპას მეთაურობით. ქსნელი ერისთავის და ქართველი დიპლომატიის გამარჯვებაზე საუბრობს „ძეგლი ერისთავთა“: ქართველებმა შეძლეს ჯვრის მონასტრის დაბრუნება იერუსალიმში.
ისტორიას ქსნელთა და არაგველთა მხარდამხარ ბრძოლის უამრავი ამბავი შემორჩა, მაგრამ, მათ შორის ძმათამკვლელი შეტაკებებიც ყოფილა. 1327 წელს ლომისის მთაზე მომხდარა ბრძოლა ცხრარაზმელებისა და „მთიულთა არაგვსათა“ შორის. ცხრარაზმელებს მეთაურობდა ერისთავი ვირშელი. ეს ბრძოლა ქსნელთა გამარჯვებით დამთავრებულა.
XV საუკუნე საქართველოსთვის თემურ-ლენგის შემოსევებით დაიწყო. 1400 წელს, ის მეექვსედ შემოიჭრა ქვეყანაში და ამჯერად მტრის სამოქმედო ასპარეზს ქართლი წარმოადგენდა. თავისი მასშტაბებით ეს შემოსევა ყველაზე უფრო ამაოხრებელი და მკაცრი იყო. ამ საშინელებას ვერც ქსნის ხეობა გადაურჩა. 1400 წელს თემურმა დაამარცხა გიორგი VII და უმოწყალოდ დაარბია ქსნის მოსახლეობა. ბარის მოსახლეობა მთაში გარბოდა. ხეობა სახიზარად გადაიქცა. მტერმა სახიზარების გატეხვა გადაწყვიტა.
ქსნელებმა მტერს პარტიზანული ბრძოლა გაუმართეს. ერთი ასეთი ბრძოლის ეპიზოდი აღწერილია „ძეგლი ერისთავთაში“. ვირშელ ქსნის ერისთავი ბეხუშეს ციხესთან ებრძოდა მტერს. მტერი უფრო მრავალი იყო, მაგრამ ხეობის სივიწროვის გამო მათ ძალები ვერ გაშალეს და დამარცხდნენ.
სამუხრანბატონო
XVI საუკუნის დასაწყისში, ქსნის ხეობაში მეორე პოლიტიკური ერთეული - სამუხრანბატონო ჩამოყალიბდა. პირველი მუხრანბატონი, ბაგრატი ებრძვის კახეთის მეფის ავ-გიორგის შემოსევებს. ვახუშტის თქმით ის „ჟამითი-ჟამად მოვიდეს და აოხრებდეს ქართლს“. 1513 წელს ბაგრატმა დაამარცხა ავ-გიორგი და ციხეში გამოკეტა, სადაც მალევე გარდაიცვალა.
ქსნის ხეობაში არსებული ორი პოლიტიკური ერთეული აქტიურად ერევა ქართლის მეფეთა ცხოვრებაში და ხშირად მათზე ზემოქმედებასაც ახდენს. მაგალითად: სვიმონ მეფის დროს (1556-1600 წწ.), ქართველ თავადთა ნაწილი მეფეს განუდგა:
1582 წელს ქართლში შემოიჭრა ოსმალთა 20-ათასიანი ლაშქარი. მუხრანთან სვიმონმა მტერი დაამარცხა და გამდგარი თავადები დასაჯა.
1634 წელს ქსნის ხეობა თეიმურაზ მეფის მხარეს იბრძვის. მათი დახმარებით თეიმურაზი კახეთში წავიდა და თავი კახეთის მეფედ გამოაცხადა.
1658 წელს როსტომ მეფის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ადის ვახტანგ მეხუთე მუხრანბატონი, შაჰნავაზად წოდებული. ქსნელი ბაგრატიონები ქართლში 1724 წლამდე მეფობენ. მინი|250პქ|ქეთევან დედოფალი ქსნის ხეობაში აშოთან მუხრანბატონის კარზე აღიზარდა ქეთევან დედოფალი, რომელიც 1624 წლის 12 სექტემბერს, შირაზში შაჰ-აბასმა სასტიკი წამებით მოკლა. მისმა მოწამეობრივმა აღსასრულმა შეძრა მთელი ქრისტიანული სამყარო.
ქართველი ხალხის ბრძოლას ყიზილბაშთა წინააღმდეგ უერთდება ქსნის ხეობაც. 1625 წელს მარაბდის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, გიორგი სააკაძე იწყებს პარტიზანულ ბრძოლას მტრის წინააღმდეგ. დიდი მოურავის სარდლობით ქსნის ხეობაში, ქარჩოხის ციხესთან ქართველებმა შეძლეს ყიზილბაშთა 12 ათასიანი ლაშქრის დამარცხება.
1659 წელს ქსნის ხეობა კვლავ აქტიურადაა ჩართული ირანელთა წინააგმდეგ ბრძოლაში. ბახტრიონის აჯანყების მეთაურები ბიძინა ჩოლოყაშვილთან ერთად არიან შალვა და ელიზბარ ერისთავები, რომლებიც შაჰმა სიკვდილით დასაჯა, რადგან მაჰმადიანობა არ მიიღეს. ქართულმა მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ ისინი წმინდანებად შერაცხა.
XVIII საუკუნეში საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილს ახალი განსაცდელი მოევლინა „ლეკიანობის“ სახით. ამ მხრივ დაზარალდა განსაკუთრებით ქსნის ხეობის სამხრეთი ნაწილი, უფრო მეტად კი მუხრანი. დიდია მუხრანბატონთა დამსახურება ლეკთა წინააღმდეგ ბრძოლაში.
მუხრანბატონები დიდი პატივისცემით სარგებლობენ ერეკლე მეფის დროსაც. 1783 წელს, როდესაც საქართველოსა და რუსეთს შორის მეგობრობის ხელშეკრულება დაიდო, საქართველოს მხრიდან ერეკლეს წარმომადგენლები იყვნენ გარსევან ჭავჭავაძე და იოანე მუხრანბატონი.
მუხრანბატონებისაგან განსხვავებით ქსნის ერისთავებს ერეკლე II არ სწყალობთ და 1777 წელს ქსნის საერისთავოს აუქმებს. მართალია, 1801 წლის 3 თებერვალს დავით ბატონიშვილმა ერისთავებს ქონება დაუბრუნა, მაგრამ ქსნის საერისთავო როგორც პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული ერთეული ვეღარ აღსდგა.
რაც შეეხება სამუხრანბატონოს, მან რუსეთის მიერ საქართველოს ანექსიამდე იარსება. მუხრანბატონთა უკანასკნელი წარმომადგენლები, ისევე როგორც ბაგრატიონები, იდევნებოდნენ რუსეთის მეფისაგან.
საბჭოთა პერიოდი
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ახალგორი, უკვე ლენინგორის სახელწოდებით სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში „აშენებდა სოციალიზმსა და კომუნიზმს“.
სსრ კავშირის ნგრევისა და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის პერიოდში, როცა საქართველომ მტკიცედ აიღო სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის კურსი, საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლებს დაუპირისპირეს ავტონომიურ წარმონაქმნებში ეროვნულ უმცირესობათა ანტიქართული გამოსვლები.
1990 წლის 4 სექტემბერს ლენინგორის სახალხო დეპუტატთა მეოცე მოწვევის რაიონული საბჭოს მეთვრამეტე რიგგარეშე სესიამ გადაწყვიტა ლენინგორის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს სესია არ ცნობს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს უფლებამოსილებას რაიონის ტერიტორიაზე და მოუწოდებს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის რაიონებს არ ცნონ სახალხო დეპუტატთა საბჭოს უფლებამოსილება თავიანთი რაიონის ტერიტორიაზე. ეს ფაქტობრივად სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქიდან გამოსავალს ნიშნავდა.
2008 წლიდან ქსნის ხეობა ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.
ძეგლი ერისთავთა
მიუხედავად რთული პოლიტიკური მდგომარეობისა, ქსნის ხეობაში კულტურული ცხოვრება არ შეფერხებულა. XV საუკუნეში, ლარგვისის მონასტერში, ავგაროზ ბანდაისძემ დაწერა „ ძეგლი ერისთავთა “ - ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანე, რომელიც ისტორიის სახელმძღვანელოს წარმოადგენდა ქსნის ერისთავთა კარზე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
სტრუქტურა
სტრუქტურა (ლათ. structūra – აღნაგობა, განლაგება, წესრიგი) — ობიექტის მყარი კავშირების ერთობლიობა, რომელიც უზრუნველყოფს ობიექტის მთლიანაობასა და თავისთავის მიმართ იგივეობას, მისი ძირითადი თვისებების შენარჩუნებას სხვადასხვა გარეგანი და შინაგანი ცვლილებების დროს.
ცნება „სტრუქტურა“ მეცნიერებისა და ფილოსოფიის ლიტერატურაში დიდი ხანია გამოიყენება ფორმის ცნების განსაზღვრის ერთ-ერთ ხერხად (ფორმა, როგორც შინაარსის სტრუქტურა, ორგანიზაცია). XX საუკუნეში სტრუქტურულ მიმართებათა ანალიზმა თვალსაჩინო ადგილი დაიკავა ენის, ეთნოგრაფიული ერთობის, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებთა და სხვ. შესწავლაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები კატეგორია:მათემატიკური ტერმინები
კარფური
კარფური (Carrefour) — ფრანგული ტრანსნაციონალური საცალო ვაჭრობის ქსელი, შტაბ-ბინით საფრანგეთის ქალაქ ბულონ-ბიანკურიში, რომელიც მდებარეობს პარიზის მახლობლად, ო-დე-სენას დეპარტამენტში. მსოფლიოში ერთ-ერთი უმსხვილესი ჰიპერმარკეტების ქსელია (2015 წლის ბოლოსთვის 1 600 ჰიპერმარკეტი). კარფური მოქმედებს მსოფლიოს 30-ზე მეტ ქვეყანაში: ევროპაში, ამერიკაში, აზიასა და აფრიკაში. კარფური ფრანგულ ენაზე ნიშნავს „გზაჯვარედინს“ და „საჯარო მოედანზე“. კომპანია Euro Stoxx 50 საფონდო ბაზრის ინდექსის კომპონენტია.
ისტორია
კარფურის პირველი მაღაზია (და არა ჰიპერმარკეტი), გაიხსნა 1960 წელს ანსის გარეუბანში, გზაჯვარედინთან ახლოს (ფრანგულად კარფური გზაჯვარედინს ნიშნავს). კარფურის ჯგუფი 1958 წელს მარსელ ფურნიერის, დენის დეფორეის და ჟაკ დეფორეის მიერ შეიქმნა, რომლებიც დაესწრნენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში რამდენიმე სემინარს, რომელიც „საცალო ვაჭრობას“ ეხებოდა.
ჯგუფმა კარფურმა პირველად ევროპაში გახსნა ჰიპერმარკეტი, დიდი სუპერმარკეტი და უნივერმაგი ერთი სახურავის ქვეშ. პირველი ჰიპერმარკეტი 1963 წლის 15 ივნისს საფრანგეთში გახსნეს, პარიზის მახლობლად, სანტ-ჯენევიე-დეს-ბოისში. საქართველოში კარფურის პირველი ფილიალი 2012 წელს თბილისი მოლში გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰიპერმარკეტები კატეგორია:ფრანგული ბრენდები კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები საფრანგეთში
ბუსუანგა (პალავანი)
ბუსუანგა (ოფიციალურად ბუსუანგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Busuanga) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 617 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
იასე ამილახვარი
იასე ამილახვარი (გ. 30 სექტემბერი, 1787) — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე.
ცოლად ჰყავდა ქართლის მეფის იესეს ასული ხორეშანი. მიუხედავად ამისა, მხარს უჭერდა ერეკლე II-ს თავისი ცოლისძმის აბდულა-ბეგის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ერთგულებისათვის ერეკლე მეფემ კახეთში მამულები უბოძა. 1754 წელს თამაზ ანდრონიკაშვილის გადაყენების შემდეგ, დროებით დანიშნეს ქიზიყის მოურავად. 1756 ქიზიყის მოურავობა კვლავ თამაზს დაუბრუნეს, ამილახვარი კი ქიზიყიდან გაიწვიეს და ქართლის სამეფო კარის სახლთუხუცესად დანიშნეა. ეკავა სარდლის სახელოც. 70-იან წლებში თავი გამოიჩინა ლეკთა წინააღმდეგ ბრძოლაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1787 ი კატეგორია:მოურავები კატეგორია:სახლთუხუცესები
ჯეიმი ლანისტერი
სერ ჯეიმი ლანისტერი იყო ლორდ ტაივინ ლანისტერის უფროსი ვაჟი, ჰყავს უმცროსი ძმა ტირიონ ლანისტერი და ტყუპისცალი სერსეი ლანისტერი. მას ჰქონდა ინცესტური ურთიერთობა თავის დასთან და ბევრმა არ იცოდა, რომ არის ჯოფრის, მირცელას და ტომენ ბარათეონების ბიოლოგიური მამა, ისევე როგორც არდაბადებული შვილის.
რობერტის აჯანყების დროს ჯეიმიმ მოკლა მეფე ეირის II ტარგარიენი და შეერქვა ცნობილი ზედმეტსახელი „მეფისმკვლელი“. ის შეიწყალა რობერტმა და ნება დართო, კვლავ ყოფილიყო მეფის მცველი. რობერტის სივდილის შემდეგ, ის აირჩიეს მეფე ჯოფრი ბარათეონის დაცვის მეთაურად.
ხუთი მეფის ომის დროს ჯეიმი იბრძოდა ლანისტერთა სახლისთვის, მაგრამ რობ სტარკმა მოჩურჩულე ტყეში ბრძოლის დროს შეიპყრო და დაატყვევა. მან შეთანხმება დადო ლედი კეიტლინ სტარკთან, რომელმაც გაათავისუფლა იმ პირობით, რომ მის ქალიშვილებს უსაფრთხოდ დააბრუნებდა ჩრდილოეთში. ლედი კეიტლინის დავალებით ჯეიმი ბრიანა ტართელმა დედაქალაქში დააბრუნა. გზად დედაქალაქისკენ ჯეიმიმ დაკარგა მარჯვენა ხელი. დედაქალაქში დაბრუნების შემდეგ მან განაგრძო ჯოფრის, შემდეგ კი ტომენის დაცვის ლორდ მეთაურად მსახურობა. მას შემდეგ, რაც სამეფო კარიდან დაითხოვეს, ის გახდა ლანისტერების არმიის მეთაური, მაგრამ მოგვიანებით დატოვა თანამდებობა და ჩრდილოეთში მიცვალებულთა არმიის წინააღდეგ საბრძოლველად წავიდა. მკვდრების დამარცხების შემდეგ ჯეიმი სერსეის გადასარჩენად დაბრუნდა მეფის საბიჯელში. ის დაიღუპა მეფის საბიჯელის ბრძოლის დროს, სერსეის დედაქალაქიდან გაყვანის მცდელობისას.
ბიოგრაფია
ჯეიმი იყო ჯოანა ლანისტერისა და ლორდ ტაივინ ლანისტერის უფროსი ვაჟი. ჯეიმის ბავშვობაში კითხვის სწავლა ძალიან უჭირდა, რადგან გონებაში ასოების დალაგება უჭირდა. მაგრამ ტაივინი მას დღეში ოთხი საათის განმავლობაში ამეცადინებდა და ეს მანამ გაგრძელდა, სანამ ჯეიმიმ კითხვა არ ისწავლა.
ჯეიმი იყო ტირიონის უფროსი ძმა და სერსეის ტყუპისცალი ძმა. მათი დედა გარდაიცვალა ტირიონის მშობიარობისას. მეფის მცველებს შორის წევრობისას ჯეიმის არ შეეძლო, ყოფილიყო მამის მიწების და ტიტულების მემკვიდრე, ამიტომაც ტირიონი იყო ტაივინის მემკვიდრე, რაც ტაივინს აწუხებდა. სერსეისა და ტაივინისგან განსხვავებით, ჯეიმი ტირიონს ყოველთვის ეპყრობოდა სიყვარულით, სიკეთით და პატივისცემით.
ჯეიმიმ ახალგაზრდობაშივე დაიწყო ინცესტური ურთიერთობა თავის დასთან. 16 წლის ასაკში მან მიიღო რაინდის წოდება. სერსეის რჩევით, ის დათანხმდა, შეერთებოდა მეფის გვარდიას, ამით კი ხელს შეუშლიდა მამის გეგმებს და არ მოუწევდა ლიზა ტალიზე დაქორწინება. ჯეიმი თავდაპირველად ყოყმანობდა, თუმცა სერსეი დანიშნული იყო პრინც რეიგარზე, ამიტომაც ისინი დედაქალაქში ერთად ყოფნას შეძლებდნენ. მაგრამ როდესაც ტაივინმა გაიგო, რომ ჯეიმი მეფის გვარდიის წევრი ხდებოდა, მან მეფის მარჯვენის თანამდებობა დატოვა და სერსეისთან ერთად კასტერლის კლდეზე დაბრუნდა. ჯეიმი მეფის გვარდიის წევრი გახდა შეშლილი მეფის, ეირის II ტარგარიენის მიერ ჰარენჰალში გამართული დიდი ტურნირის დროს. მაშინ ის იყო ყველაზე ახალგაზრდა მამაკაცი, რომელიც ოდესმე გამხდარა მეფის გვარდიის წევრი.
მეფის საბიჯელის დარბევა
რობერტის აჯანყების დასასრულს, ჯეიმის მამა, ტაივინი, მივიდა დედაქალაქის კარიბჭესთან ლანისტერების მთავარ ჯართან ერთად და აღუთქვა თავისი ერთგულება. მცირე საბჭოს უმეტესობამ მოუწოდა ეირისს, რომ არ მინდობილიყვნენ ტაივინს, განსაკუთრებით ჯეიმი, რადგან იცოდა, რომ მისი მამა არასოდეს დაიჭერდა დამარცხებულთა მხარეს. ამის ნაცვლად, დიდმა მაესტერ პისელმა საპირისპირო რჩევა მისცა და როგორც კი ლანისტერების არმია შეუშვეს, ტაივინმა თავის კაცებს ქალაქზე შეტევა უბრძანა. როდესაც ლანისტერის ჯარისკაცები აუპატიურებდნენ და ძარცვავდნენ მთელ ქალაქს, მეფე ეირისი დარჩა ჩაკეტილი დარბაზში და საათობით მანიაკალურად იმეორებდა ბრძანებას „დაწვათ ყველა“. მიუხედავად იმისა, რომ დაიფიცა უწმინდესი ფიცით, რომ დაიცავდა მეფეს, როგორც მეფის გვარდიის წევრს, ჯეიმიმ საბოლოოდ მიაბრუნა საკუთარი ხმალი ეირისს და მოკლა იგი თავად რკინის ტახტის ძირში. ამ სამარცხვინო საქციელის გამო, ის მთელ შვიდ სამეფოში ცნობილი იყო, როგორც „მეფეთა მკვლელი“, მისი გაღიზიანების გამო.
ჯეიმი ამასთან დაკავშირებით ლაპარაკს მუდამ თავს არიდებდა, მაგრამ ერთხელ ბრიანა ტართელს უთხრამ, რომ მეფე ეირისი აპირებდა მეფის საბიჯელის ველური ცეცხლით გადაწვას. ჯეიმის არ სურდა ამის დაშვება, ამიტომაც მან მოკლა იგი და ამით რეალურად გადაარჩინა ათასობით უდანაშაულო სიცოცხლე. ის დასძენდა, რომ „საპატიო“ ნედ სტარკმა ის დამნაშავედ სცნო ადგილზე და ჯეიმის ახსნის საშუალება არ მისცა.
შეშლილი მეფის მკვლელობის გარდა, ჯეიმი ცნობილი იყო თავისი სიმპათიური გარეგნობით, ამპარტავანი ქცევით, უმაღლესი და წარმოუდგენელი საბრძოლო უნარებით. ის იმდენად დახელოვნებული და დიდებული იყო მახვილით, რომ ტრაბახობდა, რომ შვიდ სამეფოში მხოლოდ სამი კაცი იყო, რომლებსაც შეეძლოთ მის წინააღმდეგ შანსი ჰქონოდათ.
ტელეადაპტაცია
300px|მინი ჯეიმის განასახიერებს დანიელი მსახიობი ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ HBO-ს ადაპტაციაში „სატახტოთა თამაში“. მისი კასტინგი გამოცხადდა 2009 წლის 20 აგვისტოს.
2014 წლის ოქტომბერში, კოსტერ-ვალდაუმ და რამდენიმე სხვა მთავარმა მსახიობმა, სერიალის ექვსივე სეზონზე კონტრაქტი გააფორმეს და ხელახლა მოლაპარაკება წამოიწყეს, რაც ითვალისწინებდა შესაძლო მეშვიდე სეზონში გადაღებას და ჰონორარის გაზრდასმეხუთე, მეექვსე და მეშვიდე სეზონებისთვის. The Hollywood Reporter-მა ანაზღაურებას უწოდა „უზარმაზარი“ და აღნიშნა, რომ შეთანხმება შემსრულებლებს „საკაბელო ტელევიზიის ყველაზე მაღალანაზღაურებად მსახიობებს შორის“ აქცევდა. „Deadline Hollywood“-მა დაადგინა მეხუთე სეზონის რიცხვი „დაახლოებით $300,000 ეპიზოდში“ თითოეული მსახიობისთვის, ხოლო „The Hollywood Reporter“-მა 2016 წლის ივნისში დაწერა, რომ როლის შემსრულებლებს გადაუხდიდნენ „500,000 დოლარამდე თითო ეპიზოდისთვის“, მეშვიდე სეზონისთვის და, შესაძლო მერვესთვის. 2017 წელს ის გახდა ტელევიზიის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი და შოუსთვის თითო ეპიზოდში 2 მილიონი გირვანქა სტერლინგი გამოიმუშავა.
სქოლიო
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
გუტაპერჩის ხე
გუტაპერჩის ხე — ზოგადი სახელწოდება სხვადასხვა მცენარისა, რომელთა რძეწვენი შეიცავს გუტაპერჩს. უფრო ხშირად გუტაპერჩის ხეს უწოდებენ საპიტისებრთა ოჯახის ორი გვარის — Palaquium-ისა და Payena-ს სახეობებს, რომლებიც უმთავრესად ინდომალაის ოლქშია გავრცელებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ახალი ზელანდიის ქვეოლქი
ახალი ზელანდიის ქვეოლქი, პალეოტროპიკული ოლქია ერთ-ერთი ბოტანიკურ-გეოგრაფიული ქვეოლქი. მოიცავს ახალი ზელანდიის ორივე კუნძულს, კერმადიკის, ჩატემისა და ანტიპოდის კუნძულებს, რომლებიც სამხრეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში მდებარეობა. მცენარეულობა შემორჩენილია მეზოზოური ეპიქოდან.
ახალი ზელანდიის ქვეოლქში 1922 სახეობაა, რომელთა 76% ენდემურია (ენდემური გვარები - 11%). ფლორა უმთავრესად მალეზური წარმოშობისაა. ახალი ზელანდიის ქვეოლქში ძირითადად სახეობათა ხუთი ისტორიულ-გეოგრაფიული ელემენტია:
ამ ელემენტის მეორე ჯგუფს შეადგენს კოსმოპოლიტურ მცენარეთა ახალზელანდიური ვიკარული სახეობები (ეწრის გვიმრა - Pteridium esculentum, კოსმოპოლიტური Pteridium aquilinum-ის ნაცვლად, ახალზელანდიური ჭინჭარი - Urtica australis, კოსმოპოლიტური ჩვეულებრივი ჭინჭრის ნაცვლად და ა. შ.).
ახალი ზელანდიის ქვეოლქის მცენარეული საფარი ზონალური თანამიმდევრობით ქმნის შემდეგ ტიპებს: ა) სუბტროპიკულ მარადმწვანე ტენიან ტყეებს (ფოთლოვნებიდან - ტარაირე - Beilschmedia tarairi და სხვა, წიწვოვნებიდან - კაური - Agathis australis, ტოტარა - Podocarpus totara, ხისებრი გვიმრები, ლიანები და ეპიფიტები); ბ) სამხრეთის წიფლის (Nothofagus solanderii, Nothofagus truncata) ანტარქტიკული ტენიან მარადმწვანე ტყეებს ლიანებისა და ეპიფიტების მცირე მონაწილეობით. ამჟამად ორივე ზონაში ლანდშაფტური ხასიათის მარადმწვანე ბუჩქნარია, რომელიც უმთავრესად ტყეების გაკაფვის შედეგადაა განვითარებული. ამ ზონებისათვის დამახასიათებელია ახალზელანდიური სელი, "კომბოსტოს ხე" ანუ დრაცენა (Cordyline australis) შროშანისებრთა ოჯახისა, მანუკა (Leptospermum scoparium) მირტისებრთა ოჯახისა და სხვა; გ) სამხრეთის წიფლის (Nothofagus cliffortioides) სუბალპური ტყეებს წიწვოვანთა ქვეტყითურთ (ბიდვილის ლიბოცედრუსი - Libocedrus bidwillii მთის ტოტარა - Podocarpus nivalis და სხვა). ზოგან გავრცელებულია სუბალპური ზაფხულმწვანე ტყეები, რომლებიც უმთავრესად ბალბისებრთა ოჯახის ჰოჰერიას გვარის სახეობებითაა (Hoheria glabrata და სხვა) შექმნილი, სუბალპური ბუჩქნარები რთულყვავილოვანთა ოჯახის ოლეარიას გვარის სახეობებითურთ (Olearia lacunosa და სხვა) ალპურ ზონაში მაღალმთის უდაბნოს ქმნის დორისებრი მკვრივკორდოვანი რთულყვავილოვანი მცენარეები (Haastia, Raoulia, Phyllachne).
ახალი ზელანდიის ქვეოლქის თითქმის ყველა ზონაშია ე. წ. ტუსოკის მცენარეულობა, რომელსაც ქმნის მაღალი მკვრივკორდოვანი მარცვლოვნები, მაგ., ახალზელანდიური წივანა (Festuca novae-zelandiae), თივაქასრა (Poa caespitosa), დანტონია (Danthonia raoulii) და სხვა. ახალი ზელანდიის ქვეოლქში ზოგან გვხვდება მანგოს ტყეები, სფაგნუმიანი ჭაობები, წყლის მცენარეულობა და სხვა. სპეციფიკურია ცხელი გეიზერების მიდამოში გავრცელებული მცენარეულობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალი ზელანდია