cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ხოტინი
ხოტინი (Хотин) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში, დნესტრის ნაპირზე, ჩრდილოეთ ბესარაბიაში. შედიოდა კიევის რუსეთის, მოლდავეთის სამთავროს, ოსმალეთის შემადგენლობაში.XVII-XVIII საუკუნეში ოსმალებმა იქ ააგესციხე-სიმაგრე, რომელიც წარმოადგენდა დასაყრდენ ოუნქტს, საიდანაც ოსმალები თავს ესხმოდნენ უკრაინისა და პოლონეთს. 1812 წლიდან რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 9692 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
Lego City Undercover
Lego City Undercover — კომედიური ღია სამყაროს მოქმედებითი-სათავგადასავლო ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია TT Fusion-მა Wii U-სათვის. თამაში გამოვიდა 2013 წლის 18 მარტს ჩრდილოეთ ამერიკაში, 2013 წლის 28 მარტს ავსტარალიასა და ევროპაში, ხოლო 2013 წლის 25 ივლისს — იაპონიაში. თამაშის პრიკველი გამოვიდა Nintendo 3DS-ზე. Lego City Undercover დაფუძნებულია LEGO City-ს ბრენდზე და პირველი თამაშია, რომელიც გამოსცა კომპანია Nintendo-მ და ასევე წარმოადგენს პირველ თამაშს, რომელიც გამოვიდა Wii U-ზე. 2016 წლის 22 ნოემბერს Warner Bros. Interactive Entertainment-მა დაანონსა იგი Microsoft Windows-სთვის, Nintendo Switch-სთვის PlayStation 4-სა და Xbox One-სთვის 2017 წლის პირველ/მეორე კვარტალში.
თამაშის მოქმედება მიმდინარეობს LEGO City-ში. მოთამაშე აკონტროლებს პოლიციის ოფიცერს სახელად ჩეიზ მაკ-კეინს. მისი მისიაა დაიჭიროს ქურდები. მას შეუძლია ცურვა და მანქანების მართვა. მოთამაშე უნდა დაეხმაროს მას ამ გამოწვევების გადალახვაში.
Lego City Undercover-მა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე ფლობს 100-დან 80 ქულას. მიმოხილველებმა ძირითადად შეაქეს თამაშის დიზაინი და იუმორი, თუმცა გააკრიტიკეს თამაშის ჩატვირთვების ხანგრძლივობისა და მრავალმოთამაშიანი რეჟიმის არ ქონის გამო.
რაც შეეხება გაყიდვებს, პირველ თვეში დიდ ბრიტანეთში გაიყიდა თამაშის 100,000 ეგზემპლარი, ხოლო იაპონიაში პირველი კვირის განმავლობაში გაყიდვება 12,000 ასლს მიაღწია.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Lego-ს ვიდეო თამაშები კატეგორია:Nintendo-ს თამაშები კატეგორია:Nintendo Network-ის თამაშები კატეგორია:Nintendo Switch-ის თამაშები კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები კატეგორია:ორგანიზებული დანაშაულებრივი ვიდეო თამაშები კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები კატეგორია:Traveller's Tales-ის ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში კატეგორია:Warner Bros. Interactive Entertainment-ის თამაშები კატეგორია:Wii U eShop-ის თამაშები კატეგორია:Wii U-ის თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები
კატალიზი
კატალიზი (κατάλυσις — განადგურება) — ქიმიური რეაქციის რამდენიმე შესაძლო თერმოდინამიკურად ნებადართული მიმართულების შერჩევითი დაჩქარება კატალიზატორ(ებ)ის მეშვეობით, რომელიც რეაქციის უბნებთან შუალედურ ქიმიურ ურთიერთქმედებაში მრავალჯერ აღწევს და ყოველი შუალედური ქიმიური ურთიერთქმედების ციკლის შემდეგ აღიდგენს საკუთარ ქიმიურ შემადგენლობას.
ტერმინი „კატალიზი“ 1835 წელს შემოიღო შვედმა მეცნიერმა იენს იაკობ ბერცელიუსმა.
კატალიზის მოვლენა ბუნებაში გავრცელებულია (ცოცხალ ორგანიზმებში მიმდინარე პროცესების უმრავლესობა კატალიტურია) და ფართოდ გამოიყენება ტექნიკაში (ნავთობგადამუშავებასა და ნავთობქიმიაში, გოგირდმჟავის, ამიაკის, აზოტმჟავის წარმოებაში და ა.შ.). სამრეწველო რეაქციების უმეტესი ნაწილი კატალიტურია.
შემთხვევას, როცა კატალიზატორს წარმოადგენს რეაქციის ერთ-ერთი პროდუქტი ან მისი საწყისი ნივთიერება, ეწოდება ავტოკატალიზი.
სქოლიო
*
ისგანდარლი (ბეილაგანი)
ისგანდარლი  (İsgəndərli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ზეინაბ კედია
ბიოგრაფია
ზეინაბ კედია აგრაფინა თავართქილაძისა და ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრის, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის უშიშროების სამსახურის (განსაკუთრებული რაზმის სამმართველოს) ხელმძღვანელის მელქისედეკ კედიას ქალიშვილი იყო.
კედიების ოჯახი საქართველოში ბოლშევიკური წითელი არმიის შემოსვლის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა, ამ დროს მელქისედეკ კედიას მეუღლე - აგრაფინა თავართქილაძე ზეინაბზე ფეხმძიმედ იყო. ოჯახი 4 წლის მანძილზე ჯერ სტამბოლში ცხოვრობდა. აქვე, 1921 წლის 8 ივლისს სტამბოლში დაიბადა ზეინაბ კედია. ოჯახი თურქეთიდან პარიზში გაემგზავრა. ზეინაბ კედიამ საფრანგეთში ემიგრაციაში მყოფ „ეროვნულ-დემოკრატიული“ პარტიის ერთ-ერთ წარმომადგენელზე, ნიკო ნიკოლაძის შვილიშვილზე, ლევან ზურაბიშვილზე იქორწინა. ზეინაბ კედია საქართველოში პირველად ქალიშვილთან, სალომე ზურაბიშვილთან ერთად, 1986 წელს ჩამოვიდა.
ზეინაბ კედია 2016 წლის 20 თებერვალს, 94 წლის ასაკში, პარიზში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
მუსლიმ მაგომაევი (მუსიკოსი)
მუსლიმ მაჰამედ-ოღლუ მაგომაევი (Müslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev; დ. 17 აგვისტო, 1942, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, საბჭოთა კავშირი — დ. 25 ოქტომბერი, 2005, მოსკოვი, რუსეთი) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, ბარიტონი. ვოკალური ნიჭისა და ქარიზმის გამო მან დიდ პოპულარობას მიღწია პორტ-საბჭოთა ქვეყნებში.
ადრეული ცხოვრება
მუსულმან მაგომაევი წარმოადგენდა აზერბაიჯანის ერთ-ერთ ყველაზე პატივსაცემ მხატვრულ დინასტიას (მაგომაევებს). მისი ბაბუა მუსლიმ მაგომაევი (1985-1937), ცნობილი აზერბაიჯანული კომპოზიტორის უზიეირ ჰაჯიბეოვის მეგობარი და თანატოლი, იყო თანამედროვე აზერბაიჯანული კლასიკური მუსიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. მისი მამა მაჰამად მაგომაევი, რომელიც საბჭოთა კავშირის ჯარში ჯარისკაცად მუშაობის დროს, მეორე მსოფლიო ომში ნაცისტური გერმანიის დამარცხებამდე ორი დღით ადრე გარდაიცვალა, იყო ნიჭიერი სცენის დიზაინერი. მისი დედამ, აიშეტ კინძალოვამ (პროფესიით მსახიობი) მუსლიმ მაგომაევი ბებიასთან მიატოვა; აღნიშნულ დროს იგი ასაკით ერთი წლისაც არ იყო იყო. მუსიკოს მაგომაევის მამა შერეული წარმოშობის იყო: ის და მისი მშობლები აზერბაიჯანში ჩეჩნეთიდან და საქართველოდან გადმოვიდნენ; ხოლო დედა წარმოშობით თურქი, ადიღელი და რუსი იყო. თუმცა, როდესაც მას ეთნიკურობის შესახებ კითხვა დაუსვეს, იგი თავს აზერბაიჯანელად თვლიდა.
დედის მიერ მიტოვებული მაგომაევი, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ბებიამ (მამის მხრიდან) აღზარდა. მან ბავშვობაში ფორტეპიანოს დაკვრა ისწავლა და 14 წლის ასაკში დაიწყო ხმის სავარჯიშოების კეთება. როგორც მოზარდი, იგი დაინტერესდა იტალიური სიმღერებით, ამერიკული ჯაზით და პოპულარული მუსიკის სხვა სტილით.
პირადი ცხოვრება
მუსლიმ მაგომედოვი 19 წლის ასაკში დაქორწინდა, მაგრამ ეს ქორწინება ერთი წელიც არ გაგრძელდა. პირველი ქორწინებისას შეძენილი ქალიშვილი, სახელად მარინა, ამჟამად აშშ-ში ცხოვრობს. მოგვიანებით მაგომაევი ოპერის მომღერალ თამარა სინიავსკაიზე დაქორწინდა.
გვიანი წლები
2000-იანი წლების დასაწყისში მაგომიევმა ოფიციალურად შეწყვიტა მუსიკალური კარიერა და ამ პირიოდის შემდეგ, მეუღლესთან ერთად, მხოლოდ რამდენიმე მუსიკალური სპეკტაკლი გამართა. იგი გარდაიცვალა 2008 წლის 25 ოქტომბერს, მოსკოვში, საკუთარ ბინაში გულის შეტევით. იგი დაკრძალეს ღირსების ხეივანში, მშობლიურ ქალაქ ბაქოში, ბაბუის გვერდით, 29 ოქტომბერს. მას დაკრძალვის ცერემონიალს ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, მაგომოევის ქვრივი თამარა სინიავსკაია, მისი ქალიშვილი მარინა, ასევე სახელმწიფო მოხელეები და საერთაშორისო დელეგაციები. ათასობი ადამიანი მოვიდა, რათა მომჭერლისთვის საბოლოოდ მიეგოთ პატივი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 69
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 69 მიიღეს 1949 წლის 4 მარტს. გაეროში გაწევრიანების შესახებ ისრაელის განცხადების განხილვის შემდეგ უშიშროების საბჭომ დაადგინა, რომ ისრაელი არის მშვიდობიანი სახელმწიფო და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას ისრაელის გაწევრიანების შესახებ.
რეზოლუცია მიიღეს 9 ხმით. ეგვიპტე იყო წინააღმდეგი, ხოლო გაერთიანებულმა სამეფომ თავი შეიკავა.
რესურსები ინტერნეტში
0069 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ კატეგორია:1949 წელი ისრაელში 0069
1292 Advanced Programmable Video System
1292 Advanced Programmable Video System — 8 ბიტიანი მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, შემუშავებული გერმანული კომპანია Radofin-ის მიერ 1976 წელს. ის შემდგომში ლიცენზირებული იქნა სხვადასხვა კომპანიების მიერ, მათ შორის: Acetronic, Prinztronic, Fountain, Grandstand, Audiosonic, Hanimex და Lansay. ამ ვარიანტებიდან ყველა გამოიცემოდა სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხა სახელწოდებების ქვეშ. ზოგიერთი ორიგინალის იდენტური იყო, ხოლო ზოგი მათგანი სრულიად განსხვავებული დიზაინით ქვეყნდებოდა.
სისტემა წარმოადგენდა იმ კონსოლების ჯგუფის ნაწილს (ჯგუფს საფუძველი ჩაუყარა Interton VC-4000-მა), რომელიც გამოიყენებდა Signetics 2650-ის ცენტრალურ პროცესორს (ამავე პროცესორს გამოიყენებდა Emerson Arcadia 2001). მასში განთავსებული იყო 43 ბაიტი ოპერატიული მეხსიერება და თან მოჰყვებოდა 12 ღილაკიანი სათამაშო კონტროლერი.
სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:1976 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:1970-იანების სათამაშოები კატეგორია:1976 წელი ვიდეო თამაშებში
მოსკოვის გრიგოლ საკვირველთმოქმედის ტაძარი
მოსკოვის გრიგოლ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Храм Григория Неокесарийского) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის იაკიმანკის რაიონში.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
გრიგოლ საკვირველთმოქმედის ქვის ტაძარი ააგეს ძველი ხის ეკლესიის ადგილზე, რომელიც თავის მხრივ, ააგო დიმიტრი დონელის შვილიშვილმა და ივანე მრისხანეს დიდმა პაპამ ვასილი II-მ. ლეგენდა გვამცნობს, რომ თათართა ტყვეობაში მყოფმა თავადმა ფიცი დადო, რომ თუკი დაუბრუნდებოდა საკუთარ სახლს, იმ ადგილზე საიდანაც დაინახავდა მოსკოვს, ააგებდა ტაძარს იმ წმინდანის სახელზე, რომლის ხსენებაც სწორედ იმ დღეს იქნებოდა. ტყვეობიდან იგი გაათავისუფლეს 1445 წლის 17 (30) ნოემბერს - წმინდა გრიგოლ საკვირველთმოქმედის ხსენების დღეს. როგორც იქნა დიდი ხნის მგზავრობის შემდეგ თავადმა დაინახა კრემლი. ადგილი საიდანაც კრემლი ჩანდა მდებარეობდა თანამედროვე ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. თავდაპირველი ტაძარი ხანძრის შედეგად დაიწვა.
ახალი ხის ეკლესია ააგეს არა უგვიანეს 1632 წლისა იმავე ადგილზე. ქვის ეკლესია კი ააგეს 1667 წელს ხის ეკლესიის მეზობლად, რათა მშენებლობის პერიოდში არ შეწყვეტილიყო ღვთისმსახურება.
ქვის ეკლესიის საფუძვლის ჩაყრა მოხდა პატრიარქ ნიკონის ლოცვა-კურთხევით, რომელიც 1660 წელს დაინიშნა ძველი ხის ეკლესიის წინამძღვრად. პატრიარქი ნიკონი სამეფო გვარის სულიერი მოძღვარი იყო. მას ალექსი რომანოვთან მჭიდრო ურთიერთობა აკავშირებდა. სწორედ ამიტომ მეფე არა მარტო თანხის შემომწირველი გახდა, არამედ პირადად ინტერესდებოდა ტაძრის მშენელობის პროცესით.
ტაძარი არაჩვეულებრივი არქიტექტურით გამოირჩევა. ეკლესიას ადგას ხუთი გუმბათი, რომელიც სიმბოლურად ქრისტეს და მის ხუთ ჭრილობას განასახიერებს. ეკლესიის მოსახატად მოიწვიეს კოსტრომელი მხატვარი გური ნიკიტინი, სილა საველევი და პერესლავლელი სემიონ დმიტრიევი და დიმიტრი პლეხანოვი.
1671 წელს ამ ეკლესიაში დაიწერა ჯვარი ალექსი რომანოვმა ნატალია ნარიშკინაზე.
ზოგიერთი ისტორიული წყარო მოგვითხრობს, რომ 1672 წელს ამ ეკლესიაში მონათლეს მომავალი იმპერატორი პეტრე I დიდი, მაგრამ ეს სინამდვილეს არ უნდა შეეფერებოდეს, რადგან ტრადიციულად უფლისწულები ინათლებოდნენ კრემლის მონასტერში.
ტაძარი აკურთხეს 1679 წლის 1 მარტს. მოსკოვის პატრიარქმა იოაკიმმა, აკურთხა მთავარი საკურთხეველი გრიგოლ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ცერემონიალში მონაწილეობდა მეფე თედორე III.
1767 წელს ტაძარს მიაშენეს ეგვტერი, რომელიც აკურთხეს გრიგოლ ღვთისმეტყველის სახელზე.
1812 წლის სამამულო ომის პერიოდში ეკლესია არ დაზარალებულა.
1834 წელს ტაძარს არქიტექტორების: ნიკოლაო კოზლოვის, ფიოდორ შესტაკოვისა და ვასილი ბალაშოვის პროექტის მიხედვით მიაშენეს ეგვტერი ბოგოლიუბსკის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეგვტერი ამპირის სტილის მიხედვით ააშენეს.
1859 წელს ეკლესიას პირველად ჩაუტარდა რესტავრაცია. განაახლეს მთავარი საკურთხევლის ფრესკები. ხელახლა მოააოქროვეს კანკელის ქვედა იარუსის ხატები.
ტაძარს ჰქონდა სამეფო გვარის კარის ეკლესიის სტატუსი და რეგულარულად სტუმრობდნენ რომანოვების დინასტიის წარმომადგენლები.
1922 წელს ეკლესიის ფასეულობები ბოლშევიკებმა დაიტაცეს.
1938 წელს მოსკოვის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ეკლესია დახურულიყო და შენობა გადაეცათ კულტურული საჭიროებებისათვის.
ეკლესიის ხატები გადაეცა მუზეუმს. მთავარი საკურთხევლის კანკელის აღსავლის კარი გადაეცა შჩუსევის სახელობის არქიტექტურის მუზეუმს. გრიგოლ საკვირველთმოქმედის ტაძრის ხატების ხილვა ასევე შესაძლებელია სანქტ-პეტერბურგის მუზეუმებში.
1965 წელს მოძველებულ ტაძარს ჩაუტარდა კომპლექსური რესტავრაცია. ტაძარი სახელმწიფოს დაცვის ქვეშაა, როგორც ისტორიისა და კულტურის ძეგლი.
1990 წელს ეკლესია დაუბრუნდა მრევლს. 1994 წლიდან კი ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება. 1996 წლის 30 ნოემბერს პატრიარქმა ალექსი II-მ აღასრულა ტაძრის კურთხევა.
სიწმინდეები
ტაძარში დაცულია გრიგოლ საკვირველთმოქმედის, გრიგოლ ღვთისმეტყველის, მატრონა მოსკოველის, დიმიტრი თესალონიკელის, პანტელეიმონ მკურნალის, წმინდა ფილარეტის, ინოკენტი ვენიამინოვის, წმინდა ბარბარეს, წმინდა ტრიფონის, სერგი რადონეჟელის, წმინდა იერონიმეს, მიტროფანე ვორონეჟელის, დიმიტრი როსტოველის, იოასაფ ბელგოროდელის, ტიხონ ზადონელის, პიმენ დიდისა და კიევ-პეჩერის ლავრის სხეულის მამათა წმინდა ნაწილები.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კაბოლაფუენტე
კაბოლაფუენტე (Cabolafuente, Cabrafuent) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,243864 კმ². მოსახლეობა — 53 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ბაჰარდენის მღვიმე
ბაჰარდენის მღვიმე — კარსტული მღვიმე სამხრეთ-დასავლეთ თურქმენეთში, ქალაქ ბაჰარლიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 19 კილომეტრში და ქალაქ აშხაბადიდან 120 კილომეტრში. მდებარეობს ქოფეთდაღის ფარგლებში, ქოუს ქედზე, დუგუნის მთის წიაღში. წარმოადგენს კირქვებში გამომუშავებულ ერთ დიდ დარბაზს. აქვს 5 შესასვლელი. სიგრძე 250 მ, სიგანე 50 მ, სიღრმე 69 მ, სიმაღლე 26 მ-მდე, მოცულობა 75 ათ. მ³. აქვს დახრილი ფსკერი, რომელზედაც იმყოფება კირქვის ნატეხები და გუანო. მღვიმის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს მიწისქვეშა ტბა ქიოვ-ათა, რომლის მაქსიმალური სიღრმეა 14 მ. მისი წყალი გოგირდოვანია და აქვს მუდმივი ტემპერატურა 37 °C.
მღვიმეში გვხვდება ღამურები, მღრღნელები, მტრედი, წითელნისკარტა მაღრანი, ჩვეულებრივი ყაპყაპი. აქვე ბინადრობს უხერხემლოთა დაახლოებით 50-მდე სახეობა. გუანოს ფართობია 1300 მ², ხოლო მოცულობა აჭარბებს 670 მ³-ს. იგი ეროვნული კურორტია. ელექტრიფიცირებულია. მღვიმეში იმართება ექსკურსიები და ცურაობა ნავებზე. ბანაობა.
ბაჰარდენის მღვიმე ცნობილია XVIII საუკუნიდან. პირველი სამეცნიერო ცნობები მღვიმისა და მიწისქვეშა ტბის არსებობის შესახებ გაჩნდა 1886 წელს. 1896 წელს ბეჭდვით სიტყვაში დაიბეჭდა პუბლიკაცია, რომელმაც აშხაბადელებს გააცნო მღვიმე და მიწისქვეშა ტბა; მას შემდეგ ამ ადგილს ნახულობდნენ აშხაბადიდან და მისი მიდამოებიდან. 1976 წელს მღვიმე შეისწავლეს გეოლოგებმა და სპელეოლოგებმა. ვიქტორ დუბლიანსკიმ შეადგინა მღვიმის აღწერა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის მღვიმეები
გეომედი
სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი ლიცენზირებული და აკრედიტირებულია. სტუდენტთა სწავლება და მათი ცოდნის შეფასება რეგულირდება ევროპული კრედიტების სატრანსფერო სისტემით (ECTS). უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს ოთხი ფაკულტეტი:
სასწავლო უნივერსიტეტი გეომედი აღჭურვილია კეთილმოწყობილი აუდიტორიებით, ლაბორატორიებით და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი სტომატოლოგიური კლინიკით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის უნივერსიტეტები
ჯორჯიან მეილი
ჯორჯიან მეილ (The GeorgIan MaIl) — ინგლისურენოვანი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ყოველკვირეული გაზეთი. დაარსდა ორენოვანი გაზეთის, „ტიფლისსკი ლისტოკის“, რუსული ნაწილის დახურვის შემდეგ. გამოდიოდა 1919 წლის 6 ივლისიდან 1920 წლის ივნისამდე. გამოცემის ინგლისურ ნაწილს შეუცვალეს სახელი და უწოდეს „The Georgian Mail“. გაზეთი იბეჭდებოდა ოთხ გვერდზე. მისი რედაქცია ჯერ სოლოლაკის ქუჩა № 1-ში განთავსდა, შემდეგ კი მისამართი შეიცვალა და კალოუბნის № 3-ში გადავიდა. „The Georgian Mail“-ის რედაქტორობდა ინგლისის არმიის კაპიტანი ლინდელეი სკოტი.
წინამორბედი ინგლისურენოვანი გაზეთის, The Georgain Messenger-ისაგან განსხვავებით, The Georgian Mail-ში ჭარბობს ინგლისური თემატიკა. აქ თითქმის აღარ გვხვდება ქართველ კორესპონდენტთა წერილები, საერთოდ ქრება ქართული ლიტერატურის ნიმუშები. ვრცლად არის მიმოხილული დიდი ბრიტანეთის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. ძლიერდება ანტისაბჭოთა პროპაგანდა. გარკვეული ადგილი უკავია ინგლისურ იუმორსა და ლიტერატურის ნიმუშებს. გაზეთი პირველ გვერდს მუდმივად უთმობს ინგლისის პოლიტიკური ცხოვრების ამსახველ მასალას, მეორე გვერდზე აქვეყნებს მოკლე ცნობებს ქართული რეალობიდან, მომდევნოზე კი - ინფორმაციებს საზღვარგარეთის სხვადასხვა ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენების შესახებ. ბოლო გვერდი ეთმობა ლიტერატურულ ნაწარმოებებს, ინფორმაციულ შენიშვნებსა და განცხადებებს.
გაზეთი ეხმიანება დემოკრატიული საქართველოს ცხოვრებაში მიმდინარე მოვლენებს, აშუქებს სიახლეებს, მსჯელობს სხვადასხვა სფეროში არსებულ პრობლემებზე. აღსანიშნავია, რომ, ქვეყნის რთულ ეკონომიკურ ვითარებაზე საუბრისას, შექმნილ სიტუაციას გამოცემა აფასებს არა, როგორც მენშევიკური მთავრობის არასწორი პოლიტიკის შედეგს, არამედ, როგორც მეფის რუსეთის მძიმე დანატოვარს. The Georgian Mail-ში გამოქვეყნებულია უნიკალური მასალა ბათუმსა და მის ოლქში მიმდინარე პროცესების შესახებ. გაზეთის 1920 წლის აპრილ-მაისის ნომრებში ხშირად საუბრობენ ბათუმის საკითხში მოკავშირეთა „კეთილშობილურ მისიაზე“, ბათუმის გარდაქმნის გეგმებზე, საპორტო ქალაქის სავაჭრო პერსპექტივებზე და ა. შ. The Georgian Mail-ის ფურცლებზე დიდი გამოხმაურება მოჰყვა მოკავშირეების მიერ საქართველოს დამოუკიდებლობის აღიარების ფაქტს და განსაკუთრებული შეფასება მიეცა ამ საკითხში დიდი ბრიტანეთის დამსახურებას.
გაზეთი ბრიტანული პოლიტიკის შემქმნელთა აპოლოგეტად გვევლინება და 1920 წლის იანვრის ნომრებს, ძირითადად, აღნიშნულ თემას უძღვნის. აღსანიშნავია, რომ The Georgian Mail-ის 1920 წლის 28 იანვრის ნომერი იხსნება საქართველოს მთავრობის მეთაურის, ნოე ჟორდანიას, ვრცელი სიტყვით, რომელიც მან საქართველოს დამფუძნებელ კრებაზე წარმოთქვა. აღნიშნულია, რომ კრებას, სხვადასხვა ქვეყნის მისიების წარმომადგენლებთან ერთად, ესწრებოდა დიდი ბრიტანეთის რწმუნებული ოლივერ უორდროპი. გაზეთი დიდ შეფასებას აძლევს საბჭოთა რუსეთსა და საქართველოს მთავრობას შორის 7 მაისს დადებულ საზავო ხელშეკრულებას და ეს მიაჩნია „საქართველოს დემოკრატიის“ მორიგ გამარჯვებად. 1920 წლის 9 ივნისის (№ 45) ნომერში გამოქვეყნებულია ხელშეკრულების ტექსტი, რომელსაც რედაქტორის კომენტარები ახლავს. გაზეთში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა დიდი ბრიტანეთის საგარეო პოლიტიკის 549 საკითხებს.
The Georgian Mail-ის საერთაშორისო პოლიტიკური პროცესების ამსახველ მრავალ საინტერესო მასალას შეიცავს. 1919 წლის მეორე ნახევრისა და 1920 წლის პირველი თვეების ნომრებში ფართოდაა გაშუქებული ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენები. საგარეო ფაქტორებზეა ყურადღება გამახვილებული პუბლიკაციაში „სპარსეთის ხელახალი დაბადება“ (1920 წლის 14 იანვარი), ვრცელ ინტერვიუში აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრ ფათალი ხან ხოისკისთან, სადაც საუბარია აზერბაიჯან-ირანის ურთიერთობებზე (1920 წლის 4 მაისი) და ა.შ. გაზეთში განხილულია ებრაელთა საკითხიც. 1919 წლის 1 ოქტომბრის ნომერში დაბეჭდილი წერილი „სიმართლე ბოლშევიზმის შესახებ“ გვიამბობს ებრაელთა მდგომარეობაზე რევოლუციამდელ და რევოლუციის შემდგომ რუსეთში. ამავე თემას ეხება სტატიები: „ძარცვა და ტერორი ოდესაში“ (1919 წლის 22 ოქტომბერი), „ბოლშევიკური საშინელებები“ (1919 წლის 5 ნოემბერი) და სხვ. გაზეთი ხშირად ბეჭდავს საქართველოს შესახებ ინგლისურ პრესაში გამოქვეყნებულ მასალებს. მაგ.: 1919 წლის 5 ნოემბრის გამოცემაში (№ 14) იბეჭდება „The Orient News“-დან გადმობეჭდილი სტატია „კავკასიის პრობლემები“, 1919 წლის 31 დეკემბრის ნომერში - „ქართველთა გადასახლებები ბოლშევიკების მიერ“ და სხვ. 1920 წლის 16 ივნისს, 46-ე ნომრის გამოსვლით შეწყდა The Georgian Mail-ის გამოცემა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
გუდეა
ლიტერატურა
კატეგორია:შუმერის მმართველები
ქეთევანი (იმერეთის დედოფალი)
ქეთევანი დავითის ასული, ქეთეონ, (დ. 1648 — გ. 16 აპრილი, 1719, მოსკოვი) — დათუნა კახთ ბატონიშვილის ქალიშვილი. ცოლად ჰყავდა ჯერ იმერეთის მეფე ბაგრატ IV-ს, შემდეგ კი — არჩილს. ამ უკანასკნელთან ერთად 1684 წელს გადასახლდა რუსეთში, სადაც ცნობილი იყო ეკატერინე დავითის ასულის სახელით.
ქეთევანი იყო მეფე თეიმურაზ I-ის ძის, დავით (დათუნა) ბატონიშვილის და მისი მეუღლის, ელენე დიასამიძის ქალიშვილი. დათუნა ყიზილბაშებთან და მათ მოკავშირე ქართველებთან ბრძოლაში დაიღუპა 1648 წელს. ქეთევანის აღზრდა მისმა მამიდამ და იმერეთის დედოფალმა დარეჯანმა იკისრა. 1660 წელს დარეჯანმა ქეთევანი საკუთარ გერს, მისი ახალგარდაცვლილი მეუღლის, ალექსანდრე III-ის შვილსა და მემკვიდრეს — ბაგრატ IV-ს შერთო ცოლად. დარეჯანის სწრაფვამ ძალაუფლებისაკენ იმერეთის სამეფო ოჯახში ურთიერთობები გაამწვავა. იგი ცდილობდა ბაგრატი დაეყოლიებინა გაშორებოდა ქეთევანს და თავად დარეჯანი შეერთო ცოლად. როდესაც ბაგრატმა დედინაცვლის შეთავაზება უარყო, დარეჯანმა მას შეთქმულება მოუწყო, დაატყვევა და დააბრმავებინა, თვით კი აზნაურ ვახტანგ ჭუჭუნიაშვილზე იქორწინა და იმერეთის მმართველობა ხელში ჩაიგდო. იმერეთი მრავალწლიან სამოქალაქო ომში გაეხვა. 1661 წელს მტრებისგან შევიწროებულმა დარეჯანმა დახმარება ქართლის მეფე შაჰნავაზს სთხოვა და ქეთევანის შაჰნავაზის ვაჟზე, არჩილ ბატონიშვილზე დაქორწინება შესთავაზა. შეთანხმება ჩაშალა იმერეთში მორიგმა არეულობამ, რომლის დროსაც დარეჯანიც და ქეთევანიც ახალციხის ფაშის ტყვეობაში აღმოჩნდნენ ოლთისში. ვახტანგმა არჩილის დაჟინებული თხოვნით ქეთევანი დიდი თანხის სანაცვლოდ დაიხსნა. 1668 წელის 22 მარტს მათ სამეფო ქორწილი გადაიხადეს თბილისში. არჩილი კახეთის ტახტზე იჯდა და კახთა მეფის შვილიშვილზე ქორწინებას მისთვის პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა. 1675 წელს არჩილს უთანხმოება მოუვიდა სპარსეთის დიდ ვეზირთან, კახეთი მიატოვა და იმერეთის ტახტზე დამკვიდრება გადაწყვიტა. მრავალჯერადი მცდელობების, გადატრიალებებისა და შინაომების შემდეგ არჩილმა იმერეთის ტახტის დაუფლების იმედი დაკარგა და 1684 რუსეთში თავშესაფარი ითხოვა, 1699 წელს კი იქ საბოლოოდ დასახლდა.
ემიგრაციაში სამეფო წყვილის ცხოვრებას დაღი დაასვა მათი ერთადერთი ცოცხლად დარჩენილი ვაჟიშვილის, რუსეთის არმიის არტილერიის უფროსის — ალექსანდრე ბატონიშვილის ტყვეობამ შვედეთში და მისმა გარდაცვალებამ 1711 წელს. ორი წლის შემდეგ აღესრულა არჩილ მეფეც და ქეთევანი რუსეთის მთავრობის მიერ არჩილისადმი ბოძებული მამულების მემკვიდრე გახდა. ეს მამულები მდებარეობდა სოფელ ვსეხსვიატსკოეში (მოსკოვის გუბერნია) და ლისკოვოში (ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნია). ქეთევანი 71 წლის ასაკში, 1719 წლის 16 აპრილს გარდაიცვალა მოსკოვში. ძლიერი წყალდიდობის გამო ის რამდენიმე კვირის შემდეგ, 1719 წლის 5 მაისს დაკრძალეს არჩილის გვერდით დონის მონასტერში. ვსეხსვიატსკოეში ცხოვრებას მათი ქალიშვილი დარეჯან ბატონიშვილი განაგრძობდა, საბოლოოდ კი ბაგრატიონთა მამულები რუსეთში კიდევ ერთ ქართველ გვირგვინოსან ემიგრანტს, ვახტანგ VI-ს გადაეცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1648 კატეგორია:გარდაცვლილი 1719 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აპრილი კატეგორია:იმერეთის დედოფლები კატეგორია:კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ქაგრამანლი
ქაგრამანლი (Kagramanly) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
კიცმანი
კიცმანი (Кіцмань) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში. 2012 წელს ქალაქის მოსახლეობა 6904 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
ლოზერი
ლოზერი (Mont Lozère) — მწვერვალი საფრანგეთში. სევენების უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 1699 მ. აგებულია გრანიტებით. მოქცეულია სევენების ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. სიახლოვეს სათავეს იღებს მდინარე ტარნი. ლოზერის მთისძირში განლაგებულია XII საუკუნის ტურნეს ციხესიმაგრის შთამბეჭდავი ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის მთები
ივან ცანკარი
ივან ცანკარი (Ivan Cankar; დ. 10 მაისი 1876, ვრხნიკა — გ. 11 დეკემბერი 1918, ლიუბლიანა) — სლოვენიელი მწერალი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი.
ივან ცანკარმა წერა სტუდენტობის დროს დაიწყო. მისი პირველი გამოქვეყნებული ნამუშევარი იყო ბალადა „ივან კაციანარი“ (Ivan Kacijanar, 1893).
სქოლიო
კატეგორია:სლოვენი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
16S რ-რნმ
მინი|მარჯვნივ|[[რიბოსომა Thermus thermophilus-ის მცირე სუბერთეულის მოდელი. რნმ ნაჩვენებია ნარინჯისფრად, ცილა ლურჯად]] 16S რ-რნმ — რ-რნმ-ის სამი ძირითადი ტიპიდან ერთ-ერთი. ქმნის პროკარიოტების რიბოსომების საფუძველს და მდებარეობს მათ მცირე (30S) სუბერთეულში. სედიმენტაციის კონსტანტა ტოლია 16S-ის (სვედბერგის ერთეულის); ორი დანარჩენი მოლეკულის კონსტანტები ტოლია 5 და 23 S-ების. 16S რ-რნმ-ის სიგრძე დაახლოებით 1600 ნუკლეოტიდია. ეუკარიოტებში არსებობს ანალოგიური რიბონუკლეინის მჟავები 18S რ-რნმ, რომლებიც შედგება დაახლოებით 2500 ნუკლეოტიდისგან.
რ-რნმ-ის სამი ტიპიდან ყველაზე მარტივად გასაანალიზებელი არის 16S და 18S რ-რნმ. ამ დროისთვის 16S და 18S რ-რნმ-ში ნუკლეოტიდების თანმიმდევრობა შესწავლილია ცოცხალი ბუნების სხვადასხვა სამეფოების 400-მდე სახეობისთვის. მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით გამოყოფილია ევოლუციურად მსგავსი ორგანიზმების სამი ჯგუფი, რომლებმაც მიიღებს დომენების უმაღლესი რანგი:
ლიტერატურა
კატეგორია:რნმ
სიმონ დადიანი
სიმონ (პეტრე) ნიკოლოზის ძე დადიანი (დ. 23 ივლისი, 1916, სოფ. წირქოლი, ახლანდ. ჭიათურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 2 მარტი, 1975, სან-ფრანცისკო, აშშ) — ქართველი მოქანდაკე, ფერმწერი, გრაფიკოსი; მწერალ ნიკოლოზ (კოკი) დადიანის შვილი.
1921-1940 ცხოვრობდა პარიზში. სამხატვრო განათლება მიიღო თავდაპირველად პარიზში, შემდეგ სან–ფრანცისკოში. აშშ-ის შეიარაღებული ძალების შემადგენლობაში მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. შემოქმედების პირველ პერიოდში მუშაობდა როგორც რეალისტი მხატვარი. განსაკუთრებული აღიარება ხვდა წილად მის აბსტრაქტულ ქანდაკებას „შავი ტორსი“ (ნიუ-იორკი, 1952). დადიანის ნამუშევრები ხშირად იყო ექსპონირებული ამერიკის ქალაქების გამოფენებზე. სხვა ნამუშევართაგან აღსანიშნავია: ქანდაკებებიდან — „ტორსი“ (1953), „მჯდომარე ქალი“ (1953); ფერწერიდან — „ადამი და ევა“ (1955); გრაფიკიდან — „ლურჯწვერა“ (1952), „გუთური ნანგრევები“ (1956). მისი ძირითადი ნამუშევრები ინახება პარიზში, მხატვრის დის, ქეთევან დადიანის ოჯახში, ნაწილი კი 2017 წელს მისმა მემკვიდრეებმა საჩუქრად გადასცეს საქართველოს ხელოვნების სასახლეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები სიმონ
ბორა-ბორა
ბორა-ბორა — 30 კმ² ფართობის მქონე კუნძული წყნარ ოკეანეში, საფრანგეთის პოლინეზიის საზოგადოების კუნძულების დასავლეთ ნაწილში, ლივარდის კუნძულებში, საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია. მდებარეობს საფრანგეთის პოლინეზიის დედაქალაქ პაპეეტედან 230 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით, შემოსაზღვრულია ლაგუნითა და ბარიერული რიფით. კუნძულის ცენტრში შეინიშნება ჩამქრალი ვულკანის ნაშთები, ორი მწვერვალი — პაჰია და ოტემანუ, რომელთა უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 727 მეტრია.
ბორა-ბორა მნიშვნელოვანი საერთაშორისო ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა, განთქმულია თავის მდიდრული აკვა-კურორტით. ძირითადი დასახლება, ვაიტაპე, კუნძულის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, ლაგუნაში შემავალი მთავარი არხის მოპირდაპირე მხარეს. 2008 წლის აღწერის მონაცემებით, ბორა-ბორას 8 880 მუდმივი მოსახლე ჰყავს.
ისტორია
კუნძული პოლინეზიელებით ყოფილა დასახლებული ახ. წ. IV საუკუნიდან. პირველი ევროპელი, რომელიც ბორა-ბორაზე გამოჩნდა, იაკობ როგევენი იყო 1722 წელს. იმავე წლებში კუნძულს ესტუმრა ჯეიმზ კუკიც. 1820 წელს ბორა-ბორაზე გამოჩნდა ლონდონის მისიონერული საზოგადოება, რომელმაც 1890 წელს იქ პროტესტანტული ეკლესია დააარსა. ბორა-ბორა დამოუკიდებელი სამეფო იყო 1888 წლამდე, როდესაც უკანასკნელ დედოფალ ტერიმაევარუა III-ს ფრანგებმა გადადგომა აიძულეს და კუნძული საკუთარ კოლონიად გამოაცხადეს.
მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დროს, აშშ-მა ბორა-ბორა სამხრეთ წყნაროკეანური სამხედრო ძალების მოსამარაგებელ ბაზად აირჩია, საიდანაც აწვდიდა ნავთს, აერსტრიპტებს, იყენებდა თვითმფრინავების დასაჯდომად, აშენდა დამცავი ფორტიფიკაციაც. „ოპერაცია ბობკატის“ სახელით ცნობილ კუნძულს 9 გემის ძალების მომარაგება შეეძლო, 20 000 ტონა შეიარაღება და დაახლოებით 7 000 კაცი. კუნძულის გარშემო, სტრატეგიულ ადგილებზე განლაგდა შვიდი საარტილერიო ბაზა, რომელთაც ის პოტენციური სამხედრო თავდასხმისგან უნდა დაეცვა.
ბორა-ბორას კომუნა
250px|მინი|მარცხნივ|დედოფალი [[ტერიმაევარუა III და მისი მხლებლები, 1899 წ.]] ბორა-ბორას კომუნა შედგება თავად ბორა-ბორასა და მის გარშემო მდებარე წვრილი კუნძულებისა და ატოლ ტუპაისაგან. ტუპაის მუდმივი მოსახლეობა არ ჰყავს, გარდა ქოქოსის კაკლების პლანტაციაში დასაქმებული 50 ადამიანისა.
კომუნა ადმინისტრაციული დანაყოფია ლივარდის კუნძულების შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ვაიტაპეს დასახლება. მმართველად ითვლება საფრანგეთის პოლინეზიის პრეზიდენტი ედუარდ ფრიტჩი.
ტურიზმი
ამჟამად, კუნძულუს ეკონომიკა თითქმის მთლიანად დაფუძნებულია ტურიზმზე. ბოლო წლებში, ლაგუნის გარშემო გაშენდა რამდენიმე კურორტი. 1961 წელს გაიხსნა სასტუმრო ბორა-ბორა, ცხრა წლის შემდეგ კი ლაგუნის გარშემო, წყალში აშენდა ოჩოფეხებზე შემდგარი პირველი ბუნგალოები.. დღეისათვის, მსგავსი ბუნგალოები ბორა-ბორას კურორტთათვის სახასიათოა.
ტურისტულ ღირსშესანიშნაობათა უმეტესი ნაწილი აკვაცენტრულია. თუმცა, შესაძლებელია ბორა-ბორას კანიონების მონახულებაც. კუნძულზე არსებულ აეროპორტ მოტუ-მუტეში ტაიტიდან ყოველდღიურად ექვს რეისს ასრულებს ავიაკომპანია Air Tahiti.
კუნძულზე არ არსებობს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი. გადაადგილების რეკომენდებული მეთოდია გასაქირავებელი მანქანები და ველოსიპედები. ლაგუნის დასათვალიერებლად შესაძლებელია მოტორიანი ნავის დაქირავებაც.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზია
პაატა ტაბაღუა
ბიოგრაფია
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი (გურამ ჟვანიას შემოქმედებითი სახელოსნო) 1983 წელს.
1983 წელს ტელეფილმების სტუდიაში გადაიღო სადიპლომო ფილმი „ლელოს შემობრუნება“ (ლერი სიხარულიძესა და ირაკლი მახარაძესთან ერთად); 1984–1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ სახელმწიფო ტელერადიო კომიტეტის პროგრამების მთავარი დირექციის რეჟისორად. 1990–2006 წლებში, იყო კომპანია „ქართული ტელეფილმის“ კინორეჟისორი. 1986–1999 წლებში, შემოქმედებითი მივლინებებით, კაპიტნის მეორე თანაშემწის რანგში, საზღვაო კინოექსპედიციებში ახლდა საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს შორეული ნაოსნობის არაერთი გემის ეკიპაჟს. გადაღებულია რამდენიმე მხატვრულ ფილმში: „გელა“ (1971), „ბავშვები“ (1976), მონაწილეობდა რამდენიმე ათეული ფილმის დუბლირება-გახმოვანებაში, მათ შორისაა ანიმაციური ფილმი „კომბლე“ (კომბლე, 1979). მრავალი ტელეგადაცემისა და დოკუმენტური ფილმის ავტორი, რეჟისორი და სცენარისტია: „პაილოტი“ (1980), „ვის უცდიან თოვლიანი მთები“ (1982), „ჩვენი მერი“ (1982), „ლელოს შემობრუნება“ (1984), „საქართველოს მატიანე“ (1986), „მოქანდაკე მერაბიშვილები“ (1988), „ერთი რეისის ქრონიკა“ (1989), „არის ასეთი ქვეყანა“ (1991), „ვინ არის დამნაშავე?!“ (1993), „საქართველოს სანაოსნო-ცისფერი გზებით“ (1995), „მისიით საქართველოში“ (2007), „კაპიტანი გულებიდან“ (2014), „ფრაგმენტები კაპიტნის ცხოვრებიდან“ (2016), „კაპიტანი ლევანი — სრული სვლით“ (2017), „მთელი არსებით ზღვისკენ“ (2018), „ბალადა კაპიტანზე“ (2019), „უფლის რწმენით და შეწევნით — კაპიტანი დავითაძე“ (2019), „მისი ცხოვრების გზა — ბიჭიკო ვარშანიძე“ (2019), „კაპიტან თენგიზის ზღვა და ნაპირი“ (2020), „ალი სარიშვილი — ცხოვრების მერიდიანზე“(2021), „კაპიტანი ჯორთმენაძე — არსად არ წავსულვარ“ (2021).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი მეზღვაურები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები პ
Inni
Inni — ისლანდიური პოსტ-როკ ჯგუფ Sigur Rós-ის საკონცერტო ალბომი, გამოცემული 2011 წელს. იგი აგრეთვე გამოვიდა ფილმის სახით, რომელიც გადაიღო ვინსენტ მორისეტმა, Alexandra Palace-ში, 2008 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ალბომები კატეგორია:Sigur Rós-ის ალბომები
კადრეტე
კადრეტე (Cadrete, Cadret) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სარაგოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,856611 კმ². მოსახლეობა — 4235 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სარაგოსის ქალაქები
ტენტხეტა
ტენტხეტა — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეექვსე დინასტიიდან, გვიანი პერიოდის დროს. ტენტხეტა ეგვიპტის ფარაონის ამასის II-ის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტიის დედოფლები
ბრიკენსი
ბრიკენსი (Brickens, ოფიციალურად Brickeens ; Na Broicíní, „მაჩვის ბუნაგები“) — სოფელი ირლანდიაში, მეიოს საგრაფოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, კონაქტის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქებს - ბალიჰონისსა და კლერმორისს შორის.
ბრიკენსში თამაშობს გელური ფეხბურთის გუნდი „ისტერნ-გელსი“, რომელიც 1984 წელს დაფუძნდა. გუნდის სათამაშო ფერებია ლურჯი და ყვითელი.
სქოლიო
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ნიკოლა კოევი
ნიკოლა კოევი (ბულგ. Nikola Koev, სრული სახელი ნიკოლა კოევ ნიკალოვი, ასევე ცნობილია როგორც მამინ კოლიუ; 1880—1961) — ბულგარელი რევოლუციონერი, შიდა მაკედონურ-ოდრინული რევოლუციური ორგანიზაციის (IMORO) ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წლის 20 მარტს ჰასკოვოში. მისი ბიძა (მამის უმცროსი ძმა) ტანე ნიკოლოვი, ასევე  რევოლუციონერი, ოსმალეთის მაკედონიისა და თრაკიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აჯანყებულთა ძალების გამოჩენილი სამხედრო ლიდერი იყო.
საბაზისო განათლების მიღების შემდეგ, 1901 წლის იანვრიდან 1902 წლის ნოემბრამდე მსახურობდა მე-10 როდოპის ქვეით პოლკში. სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ  გაემგზავრა სოფიაში, სადაც შეუერთდა IMORO-ს  რომელიც აკომპლექტებდა ორგანიზებულ ჯგუფებს მაკედონიაში შეიარაღებული ბრძოლისთვის. 1903 წელს იგი შევიდა მაკედონიაში, როგორც ივან ალიაბაკას მხარდამჭერი ვოევოდას წევრი. მარცხნივ|მინი|ტანი ნიკოლოვის ჯგუფი (ჩეტატა) ელიჯის  დაცვის დროს (ნიკოლა კოევი ზედა რიგშია ცენტრში თოფით მხარზე) ილინდენის აჯანყების დროს კოსტა პოპოვთან ერთად მონაწილეობდა ქალაქ კრუშევოში ჟანდარმერიის ყაზარმის დაწვაში. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ ნიკოლა კოევი დაბრუნდა ბულგარეთში. 1904 წელს სოფიაში ივან ალიაბაკასთან ერთად ცეცხლი გაუხსნა თურქეთის კონსულის ეკიპაჟს. შედეგად, დაიჭრა კონსულის დაცვის წევრი. თურქეთის ხელისუფლებამ თავდამსხმელები შეიპყრო და გაასამართლა. ექვსი თვის შემდეგ, ამნისტიის გარეშე, ისინი ციხიდან გამოიყვანეს და ხელისუფლების თვალთახედვიდან გაქრობა ურჩიეს. ნიკოლა გაემგზავრა მაკედონიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ახალგაზრდა თურქების რევოლუციაში. ამის შემდეგ, 1909 წლის აპრილში, ხრისტო ჩერნოპეევთან ერთად, მონაწილეობდა ახალგაზრდა თურქების კამპანიაში სტამბოლის წინააღმდეგ, რათა შეეჩერებინათ აბდულჰამიდ II-ის კონტრრევოლუციური გადატრიალება.
1912 წლიდან ნიკოლა კოევი იყო მედროშე და იბრძოდა ბიძის — ტანი ნიკოლოვის რაზმში. მონაწილეობდა ბალკანეთის ომებში, ელიჯეს დაცვის დროს გახდა დამოუკიდებელი ვოევოდა. 1912 წლის ზამთარში და 1913 წლის გაზაფხულზე მონაწილეობდა ბულგარეთის ეგზარქოსის მიერ როდოპის თემის გაქრისტიანების მისიაში. დასავლეთ თრაკიის განთავისუფლების შემდეგ, რომელიც ბულგარეთს გადაეცა 1913 წლის ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით, კოევი დაქორწინდა სოფელ კუშლანლიში გიუმიურჯინას მახლობლად (ახლანდელი კომიტინი, საბერძნეთი).
1914 წლიდან 1919 წლამდე ცხოვრობდა ქალაქებში ქსანტისა და კომიტინში, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო პოლიციელი. 1920-1924 წლებში, როდესაც პირველ მსოფლიო ომში ბულგარეთის დამარცხების შემდეგ ეს რეგიონი უკვე საბერძნეთის შემადგენლობაში შედიოდა, თანამშრომლობდა ბულგარეთის თრაკიის საზოგადოების კავშირთან   ჰასკოვოსა და დასავლეთ თრაკიაში.
1924 წელს ნიკოლა კოევი ჩამოსცილდა რევოლუციური საქმიანობას და 1945 წლამდე მუშაობდა ასენოვგრადში მეწისქვილედ ბიძასთან, ტანი ნიკოლოვთან ერთად. 1949 წლიდან გარდაცვალებამდე (1961 წლის 30 ივლისი) ცხოვრობდა ჰასკოვოში.
ნიკოლა კოევი მაკედონიისა და თრაკიის ბულგარელ მოსახლეობაში პოპულარობით სარგებლობდა. მის შესახებ არაერთი სიმღერა დაიწერა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია:ბალკანეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:ბულგარელი რევოლუციონერები
ჰანიფა
ჰანიფა (Hənifə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	5 571 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
რანგანათას ტაძარი
ალტ=რანგანათას ტაძარი|მინი|რანგანათას ტაძარი რანგანათას ტაძარი — ერთ-ერთი უდიდესი ინდუისტური ტაძრის კომპლექსი. იგი აგებულია დრავიდული არქიტექტურული სტილით და ეძღვნება  რანგანათა ვიშნუს ღვთაებას. მდებარეობს მდინარე კავერის კუნძულ შრირანგამზე, ტამილ ნადუს შტატში (ინდოეთი). იმავე კუნძულზე მდებარეობს კიდევ ერთი დიდი ჯამბუკეშვარის ტაძრის კომპლექსი, რომელიც აშენდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე II საუკუნეში   შივას პატივსაცემად. III-VII საუკუნეების ტამილური ლიტერატურა მიუთითებს იმაზე, რომ შრირანგამი იყო ვიშნუიზმისა და შივაიზმის მიმდევართა რელიგიური ცენტრი. ამასთან, XI საუკუნის ბოლოს - XII საუკუნის დასაწყისში რამანუჯას რეფორმაციის შემდეგ, რეგიონში ვაიშნავიზმმა (ვიშნუიზმი) დაიწყო გაბატონება.
რანგანათას ტაძარს განსაკუთრებით თაყვანს სცემენ შრი ვაიშნავიზმის ტრადიციის მიმდევრები. მათ მიაჩნიათ, რომ იგი დედამიწაზე პირველი და უმთავრესი ტაძარია 108 მთავარ სალოცავს შორის.
ტაძრების ქალაქი
მარცხნივ|მინი|შირანგამი 1909 წელი ალტ=ტაძრის დეტალები|მინი|ტაძრის დეტალები მინი მინი|ტაძრის გარშემო მდებარე ბაზრობა რანგანათას ტაძარი არ არის მხოლოდ ერთი  დიდი ტაძარი, არამედ ტაძრების მთელი ქალაქია თავისი უნიკალური არქიტექტურით. იგი შედგება შვიდი "პრაკარისგან", ანუ ერთმანეთში განლაგებული ნაგებობებისაგან, ტაძრებით, კედლებით და კოშკებით, რომელთა ცენტრში მდებარეობს რანგანათას ტაძარი. გარშემორტყმული ექვსი კონცენტრული მართკუთხა ღობეებით, სქელი ქვის კედლების სახით, გოფურა კოშკებით. თითოეული პრაკარის შიგნით არის ნაგებობები, რომლებიც დაკავშირებულია ტაძრის კომპლექსისთან. კომპლექსის კედლების შიდა ხუთი შენობა ქმნის ტაძარს, ხოლო ორი გარე შენობა დასახლების როლს ასრულებს. აქ არის ბრამინის სახლები, პატარა საკურთხევლები, სასტუმრო სახლები და მომლოცველთა მაღაზიები. ამრიგად, მკვეთრის სხვაობა ტაძარსა და დასახლებას შორის ძნელი გასარჩევია,. ტაძრის კომპლექსის ასეთი სტრუქტურა უნიკალურია სამხრეთ ინდოეთისათვის.
ტაძარი აგებულია დრავიდული ხუროთმოძღვრული სტილით. მისი ფართობი 63,1 ჰექტარია. მეცნიერთა და იუნესკოს მონაცემებით, ეს კომპლექსი ყველაზე დიდი მოქმედი ტაძარია მსოფლიოში. რეგიონში იგი ჩამოუვარდება კამბოჯის გიგანტურ ანგკორ -ვატის კომპლექსს, რომელიც ასევე აგებულია ვიშნუს პატივსაცემად. ამასთან, ანგკორ ვატისგან განსხვავებით, რომელიც დიდი ხანია მიტოვებულია, რანგანათას ტაძარი ახლა ინარჩუნებს მრავალსაუკუნოვან ტრადიციას და ვიშნუსადმი თაყვანისცემის ფუნქციას. მასშტაბის თვალსაზრისით, იგი შედარებულია უდიდეს რელიგიურ ცენტრებთან, როგორიცაა  სამეფო სასახლე და პოტალას ბუდისტური ტაძარი ლაჰაში (ტიბეტი), ბორბუდურის ბუდისტური ტაძარი კუნძულ იავაზე (ინდონეზია), მიტოვებული ინკების ქალაქი მაჩუ- პიქჩუ(პერუ) და ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფო
ტაძრის წარწერები.
ტაძრის კედლებზე დაცულია უძველესი წარწერები, რომლებსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს ეპიგრაფიკოსებისათვის. გამოვლენილია დაახლოებით 640 წარწერა, რომლებიც ქვეყნდება და საზოგადოებრივ საკუთრებაშია. წარწერები გაკეთებულია როგორც ქვის კედლებზე, ასევე სპილენძის სამახსოვრო ფირფიტებზე. ინდოეთის არქეოლოგიურმა სამსახურმა მათ დაუთმო მთელი (ტომი XXIV) სერია სამხრეთ ინდოეთის ტაძრის წარწერებზე.. წარწერებმა ნათელი მოჰფინა ტაძრის ქალაქის ისტორიას, კულტურასა და ეკონომიკას ათასზე მეტი წლის ტაძრის წარწერებიდან ცნობილი გახდა, რომ რანგანათას ტაძარი  შუა საუკუნეების ტაძრებიდან იყო ერთ-ერთი რომელსაც ჰქონდა ჯანმრთელობის ცენტრი და სამედიცინო დახმარებას უწევდა ადგილობრივ მოსახლეობას.
მონუმენტური მხატვრობა და ფერადი ფრესკები.
ტაძრის კომპლექსის კედლები გაფორმებულია დახვეწილი ნახატებით, მცენარეული და ბუნებრივი საღებავების გამოყენებით. ყველა მათგანი ეძღვნება ინდურ კულტურას, რელიგიასა და ტრადიციას. შუასაუკუნეების მხატვრობის მაღალმა ხარისხმა უზრუნველყო ნახატების შენარჩუნება დღემდე.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის არქიტექტურა კატეგორია:ინდოეთის რელიგიური ტაძრები კატეგორია:შრირანგამი
ქაბირლი (ბეილაგანი)
ქაბირლი (Kəbirli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	4 250 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
იულიანატოპი
იულიანატოპი (Julianatop) — სურინამის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1280 მ. ადმინისტრაციულად მოქცეულია სიპალივინის რაიონის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ვილჰელმინას ქედზე. მწვერვალს სახელი ეწოდა ნიდერლანდების დედოფლის — იულიანას პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:სურინამის მთები
ბაჰარლი
ბაჰარლი (ყოფ. ბაჰარდენი, ბაჰერდენი; Baharly) — ქალაქი თურქმენეთში, ახალის ველაიათში. 2008 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 24 139 ადამიანი. მდებარეობს ქოფეთდაღის ჩრდილო მთისძირში, ქალაქ აშხაბადიდან 101 კილომეტრში. ქალაქზე გადის შარაგზა M37. სიახლოვეს მდებარეობს ყარაყუმის არხი. ბაჰარლიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 19 კილომეტრშია ბაჰარდენის მღვიმე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქმენეთის ქალაქები
ნოვოსელიცია
ნოვოსელიცია (Новоселиця) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 7764 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
ბესარიონ ბერულავა
ბესარიონ ბერულავა (დ. ფოთი, სამეგრელო,საქართველო) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, ყაზახეთი), მსოფლიო ჩემპიონი სამბოში (2018, ბუქარესტი, რუმინეთი).
სქოლიო
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბ
მემკვიდრეობითობა
მემკვიდრეობითობა — ორგანიზმების თვისება, გადასცენ საკუთარი ნიშან-თვისებები და განვითარების მახასიათებლები შთამომავლობას. ამ თვისების წყალობით ყველა ცოცხალი ორგანიზმი საკუთარ შთამომავლებში ინახავს სახეობის დამახასიათებელ ნიშან-თვისებებს. მემკვიდრული ნიშნების ამგვარი დამემკვიდრება უზრუნველყოფილია გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემით. ეუკარიოტებში მემკვიდრეობითობის მატერიალურ ერთეულებს წარმოადგენენ გენები, რომლებიც ლოკალიზებულია ბირთვის ქრომოსომებსა და ორგანელების დნმ-ში. მემკვიდრეობითობა ცვალებადობასთან ერთად უზრუნველყოფს სიცოცხლის ფორმების მუდმივობასა და მრავალფეროვნებას და საფუძვლად უდევს ცოცხალი ბუნების ევოლუციას. მემკვიდრეობითობა და ცვალებადობა გენეტიკის შესწავლის საგანს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:გენეტიკა
Songs from the West Coast
Songs from the West Coast — ელტონ ჯონის  27-ე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2001 წლის 1 ოქტომბერს. ბევრი კრიტიკოსის აზრით, ამ ალბომმა მუსიკოსი თავის მუსიკალურ საწყისებში დააბრუნა. ალბომიდან გამოცემულ სინგლებს ახლდა მუსიკალური ვიდეოები, სადაც მონაწილეობდნენ ცნობილი მსახიობები. „This Train Don't Stop There Anymore“-ში მონაწილეობს ჯასტინ ტიმბერლეიკი, ხოლო „Original Sin“-ში - მენდი მური. პრომო-სინგლის „I Want Love“ გამოსვლას ახლდა მუსიკალური ვიდეო რობერტ დაუნი უმცროსის მონაწილეობით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ელტონ ჯონი და ბერნი ტოპენი.
სქოლიო
კატეგორია:ელტონ ჯონის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:The Rocket Record Company-ს ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით
ბურკინა-ფასოს ისტორია
ბურკინა-ფასოს ისტორია მოიცავს ქვეყნის შიგნით არსებული სხვადასხვა სამეფოების ისტორიას, მაგალითად, მოსის სამეფოების, ასევე ტერიტორიის კოლონიზაციას საფრანგეთის მიერ და მის დამოუკიდებლობას, ზემო ვოლტას რესპუბლიკის სახელით 1960 წელს.
უძველესი და შუა საუკუნეების ისტორია
ბოლოდროინდელმა არქეოლოგიურმა აღმოჩენებმა ბურაში, სამხრეთ-დასავლეთ ნიგერიასა და სამხრეთ – დასავლეთ ბურკინა ფასოში, დაადასტურეს რკინის ხანის ბურას კულტურის არსებობა III საუკუნიდან XIII  საუკუნემდე. იქ დასახლებულ პუნქტებს ბურა-ასინდას სისტემა მართავდა და იგი მოიცავდა მდინარე ნიგერის ქვედა ველს, მათ შორის ბურკინა ფასოს ბურას რეგიონს. შემდგომი კვლევაა საჭირო იმის გასაგებად, თუ რა როლი ითამაშა ამ ადრინდელმა ცივილიზაციამ დასავლეთ აფრიკის ანტიკურ და შუა საუკუნეების ისტორიაში.
ლოროპენი არის პრე-ევროპული ქვის ნანგრევები, რომელიც დაკავშირებულია ოქროს ვაჭრობასთან. იგი გამოცხადდა ბურკინა ფასოს პირველ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.
შუა საუკუნეებიდან  XIX საუკუნის ბოლომდე, ბურკინა ფასოს რეგიონს მართავდნენ იმპერიის  მშენებელი მოსის ხალხები. რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში, მოსის გლეხები იყვნენ როგორც ფერმერები, ასევე ჯარისკაცები. ამ დროის განმავლობაში მოსის სამეფოები წარმატებით იცავდნენ თავიანთ ტერიტორიას, რელიგიურ მრწამსსა და სოციალურ სტრუქტურას თავიანთი მუსლიმი მეზობლების შემოსევებისა და ასიმილაციის ძალისმიერი მცდელობებისგან.
ფრანგული ზემო ვოლტა
XIX საუკუნის ბოლოს საფრანგეთმა დაიწყო ბურკინა ფასოს ტერიტორიის კოლონიზაცია. კიმბერლის ფრანგული ჯარები ჩავიდნენ და 1896 წელს დაიკავეს ბურკინა ფასოს ტერიტორია. მოსის ხალხების წინააღმდეგობა დასრულდა მათი კაპიტალის დაპყრობით უაგადუგუ ში. 1919 წელს სპილოს ძვლის სანაპიროებიდან (დღევანდელი კოტ-დ’ივუარი) გარკვეული პროვინციები შეუერთდა ფრანგულ ზემო ვოლტას და საფრანგეთის დასავლეთ აფრიკის ფედერაციას. 1932 წელს ახალი კოლონია გაიყო ეკონომიკური მიზეზების გამო: 1937 წელს იგი გადაკეთდა, როგორც ადმინისტრაციული განყოფილება, რომელსაც ეწოდა ზემო ვოლტა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მოსის ხალხები აქტიურად ახდენდნენ ზეწოლას ფრანგებზე და ითხოვდნენ გამოყოფილი ყოფილიყო მათი ტერიტორიული სტატუსი და 1947 წლის 4 სექტემბერს ზემო ვოლტა კვლავ გახდა ფრანგული დასავლეთ აფრიკის ტერიტორია.
1947 წლიდან 1958 წლის ჩათვლით საფრანგეთის ზემო ვოლტა იყო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია. 1958 წლის 11 დეკემბერს საფრანგეთის თანამეგობრობის შემადგენლობაში შეიქმნა ზემო ვოლტის ავტონომიური რესპუბლიკა. 1960 წლის 11 ივლისს საფრანგეთი დათანხმდა ზემო ვოლტის დამოუკიდებლად ჩამოყალიბებას.
ზემო ვოლტის რესპუბლიკა
ზემო ვოლტის რესპუბლიკამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა 1960 წლის 5 აგვისტოს. პირველი პრეზიდენტი მორის იამეგო იყო ვოლტას დემოკრატიული კავშირის (UDV) ლიდერი. 1960 წლის კონსტიტუციით არჩევნები ითვალისწინებდა პრეზიდენტისა და ეროვნული ასამბლეის არჩევას 5 წლის ვადით. ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, იამეგომ აკრძალა ყველა პოლიტიკურ პარტია, UDV-ს გარდა. იამეგოს მთავრობა განიხილებოდა, როგორც კორუმპირებული, რომელიც განაგრძობდა ნეო-კოლონიალიზმს საფრანგეთის პოლიტიკური და ეკონომიკური ინტერესების სასარგებლოდ, რამაც საშუალება მისცა პოლიტიკოსებს გამდიდრებულიყვნენ, მაგრამ ეს ყოველივე აზარალებდა  გლეხებს და ქალაქელ მუშათა მცირე კლასს.
მთავრობის არსებობა გაგრძელდა 1966 წლამდე, როდესაც - მრავალი არეულობის შემდეგ, მათ შორის სტუდენტთა მასობრივი დემონსტრაციებისა და გაფიცვების შედეგად, შრომითი პროფკავშირების წარმომადგენლებმა და საჯარო მოხელეებმა, ჯარის ჩარევით გადააყენეს იამეგო და ამ მოვლენას ეწოდა 1966 წლის ზემო ვოლტას გადატრიალება. გადატრიალების ლიდერებმა შეაჩერეს არსებული კონსტიტუცია, დაშალეს ეროვნული ასამბლეა და ლეიტენანტი პოლკოვნიკი სანგულე ლამიზანა მთავრობის ხელმძღვანელად დააყენეს. არმია სახელმწიფოს აკონტროლებდა 4 წლის განმავლობაში და 1970 წლის 14 ივნისს ზემო ვოლტაში მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ითვალისწინებდა სამოქალაქო თვითმმართველობაზე საბოლოო გადასვლის წინ ოთხწლიან სარეაბილიტაციო პერიოდს. ლამიზანა ხელისუფლებაში დარჩა მთელი 1970-იან წლები, როგორც სამხედრო და შერეული სამოქალაქო-სამხედრო მთავრობის წარმოამდგენელი. იგი სერიოზულ კრიზისს განიცდიდა და 1973 წელს გაეროს და აშშ–სგან დახმარება ითხოვა. 1970 წლის კონსტიტუციასთან დაკავშირებული კონფლიქტის შემდეგ, ახალი კონსტიტუცია დაიწერა და დამტკიცდა 1977 წელს, ხოლო ლამიზანა ხელახლა აირჩიეს 1978 წელს ჩატარებულ ღია არჩევნებით.
ლამიზანას მთავრობას პრობლემები შეექმნა ტრადიციულად ძლიერ პროფკავშირებთან და 1980 წლის  25 ნოემბერს,პოლკოვნიკი სეი ზერბო ს მეთაურობით,  უსისხლო გადატრიალების შედეგად, დაამხეს ლამიზანას მთავრობა. პოლკოვნიკმა ზერბომ გააუქმა 1977 წლის კონსტიტუცია.
პოლკოვნიკ ზერბოსაც შეექმნა წინააღმდეგობა პროფკავშირებთან და იგი ჩამოაგდეს ორი წლის შემდეგ, 1982 წლის 7 ნოემბერს, მაიორმა ჟან-ბაპტისტე ოუდეროგომ და სახალხო ხსნის საბჭომ (CSP). სსს-მ განაგრძო პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციების აკრძალვა, მაგრამ პირობა დადო, რომ გადავიდოდა სამოქალაქო მმართველობაზე და შექმნიდა ახალ კონსტიტუციას.
ვითარდებოდა საწინააღმდეგო მოძრაობები საზოგადოების გადარჩენის საბჭოს რეფორმატორებსა და რადიკალებს შორის, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა 1983 წლის იანვარში პრემიერ-მინისტრის პოსტზე დანიშნული, მემარცხენე კაპიტანი თომას სანკარა. სანკარას ინტენსიური პოლიტიკური ბრძოლისა და მემარცხენე რიტორიკის შედეგად მალევე დააპატიმრეს. გატარდა რიგირ ღონისძიებები მისი გასათავისუფლებლად, რომელსაც კოორდინაციას უწევდა კაპიტანი ბლეზ კომპაორე. ამ ძალისხმევების შედეგად 1983 წლის 4 აგვისტოს მოხდა კიდევ ერთი სახელმწიფო გადატრიალება.