cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სმბატის სამართლის წიგნი
სმბატის სამართლის წიგნი —  სომხური ფეოდალური სამართლის ძეგლი. შეადგინა სმბატ სპარაპეტმა, იგივე გუნდსტაბლმა (1208-1276) კილიკიაში. სმბატის სამართლის წიგნი მოქმედებდა კილიკიის სომხეთში ასზე მეტ წელს, როგორც სახელმწიფოს ოფიციალური კოდექსი. მისი წყაროებია სომხეთის საეკლესიო კანონები, ჩვეულებითი სჯული და, ნაწილობრივ, მითხარ გოშის სამართლის წიგნი. სმბატის სამართლის წიგნი 7 განყოფილებისგან შედგება, მოიცავს 202 მუხლს და ეხება როგორც მეფესა და მის ვასალებს, ისე ფეოდალებსა და ყმა-გლეხთა შორის ურთიერთდამოკიდებულებებს, აგრეთვე სისხლის, სამოქალაქო, საოჯახო და მემკვიდრეობით სამართალს. სმბატი მეფის შეუზღუდველი სამართლის მომხრეა, მეფე დგას უმაღლესი მართლმსაჯულების სათავეში. კოდექსში გამოხატულია საერო და საეკლესიო ფეოდალების პრივილეგიები. სმბატი ცდილობდა კლასობრივი ბრძოლის შენელებას, მეფეს ავალებდა ღარიბთა დაცვას მდიდრებისაგან. სომხური სამართლის წიგნებიდან მხოლოდ სმბატის სამართლის წიგნშია ნორმა, რომლის მიხედვითაც ზედსიძე სიმამრის ქონების სრულუფლებიან მესაკუთრე-მემკვიდრედ ითვლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხური სამართლის ძეგლები კატეგორია:სამართლის ისტორია
შარლოტ-ამალია
thumb|right|250px|შარლოტ-ამალია შარლოტ-ამალია (Charlotte Amalie) — აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. ქალაქი მდებარეობს კუნძულ სენტ-ტომასის სამხრეთით.
ძვ. წ. 787
'''ძვ. წ. 787''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
ჟან-კლოდ კარიერი
ჟან-კლოდ კარიერი (Jean-Claude Carrière; დ. 17 სექტემბერი, 1931 — გ. 8 თებერვალი, 2021, პარიზი ) — ფრანგი სცენარისტი და მსახიობი. მჭიდროდ თანამშრომლობდა ლუის ბუნიუელთან.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი  8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი  2021
შარლოტ-ამალია
2000 წლის მონაცემებით აქ ცხოვრობს 18 900 ადამიანი.
შარლოტ-ამალიას სახელი დაერქვა დანიის მეფის კრისტიან V-ის მეუღლის შარლოტ-ამალიას პატივსაცემად.
ამჟამად ქალაქში განვითარებულია ტურიზმი. აქ მდებარეობს ძველი ტაძრები და სინაგოგები.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ვირჯინის კუნძულები კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები კატეგორია:აშშ-ის ვირჯინის კუნძულების ქალაქები
ჯაბიტა (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
ჯაბიტა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის  ხეობაში. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ჯავიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
დრაჰკანი
დრაჰკანი — ოქროს ფულის აღმნიშვნელი ზოგადი ტერმინი XI—XVI საუკუნეების ქართულ წყაროებში. იმის მიხედვით, თუ დრაპკანი რომელი მმართველისა იყო, იხმარებოდა ტერმინები „დრაჰკანი კონსტანტინატი“ (ბიზანტიის კეისრის — კონსტანტინე X-ის ოქროს მონეტა), „დრაჰკანი დუკატი“ (მიქაელ VII დუკას ოქროს მონეტა) და ა. შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
მუჩალგა
მუჩალგა (თურქ.), მუჩალგის წიგნი — ხელწერილი XVI—XIX საუკუნეების საქართველოში. მუჩალგა ჩამოერთმეოდა პირს იმის საბუთად, რომ ის თავის ვალდებულებას დათქმულ ვადაზე შეასრულებდა, სასამართლო დადგენილების ყაბული იქნებოდა, ამა თუ იმ ქმედობას არ ჩაიდენდა და ა. შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
It's Only Rock 'n Roll (But I Like It)
It's Only Rock 'n Roll (But I Like It) — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1974 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში It's Only Rock 'n' Roll.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1974 წლის სიმღერები
ძვ. წ. 788
'''ძვ. წ. 788''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ფაბიუ კოენტრანი
ფაბიუ ალეშანდრე და სილვა კოენტრანი (Fábio Alexandre da Silva Coentrão; 11 მარტი, 1988) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, „რიუ ავეს“ მარცხენა მცველი. ასევე შეუძლია ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაშიც.
რიუ ავე
ფაბიუსთვის პირველი პროფესიონალური საფეხბურთო კლუბი გახდა „რიუ ავე“, მშობლიური ქალაქიდან, ვილა დე კონდედან, რომელთანაც კონტრაქტი 2004–05 წლის სეზონამდე ჰქონდა. პორტუგალიის პირველ ლიგაში ფაბიუს დებიუტი 2005 წლის 14 ოქტომბერს შედგა 17 წლის ასაკში; სეზონში მან სულ 3 შეხვედრა ჩაატარა. „რიუ ავე“ მე–16 ადგილზე გავიდა და მეორე ლიგაში დაქვეითდა. მომდევნო 2005–06 წლის სეზონში კოენტრანმა ძირითად შემადგენლობაში დაიმკვიდრა ადგილი, ჩაატარა 25 შეხვედრა და გაიტანა 4 გოლი.
ბენფიკა
2007 წელს კოენტრანმა „ბენფიკასთან“ 6–წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. მისი ახალ კლუბში დებიუტი შედგა ჩემპიონთა ლიგის მე–3 საკვალიფიკაციო ეტაპზე „კოპენჰაგენის“ წინააღმდეგ, ის მეორე ტაიმში შევიდა მოედანზე. სულ 2007 წელს ჩემპიონატში 3 შეხვედრა ჩაატარა, 2008 წლის იანვარში კი არენდით მოხვდა „ნასიონალის“ რიგებში.
კოენტრანი სეზონის დასრულების შემდეგ არენდიდან „ბენფიკაში“ დაბრუნდა. მთავარი მწვრთნელი ჟორჟ ჟესუში ფაბიუს ძირითად შემადგენლობაში აყენებდა. „ბენფიკა“ ბოლო 6 წლის მანძილზე პირველად გახდა ქვეყნის ჩემპიონი. შემდეგ „არწივებმა“ თასის მოგებაც შეძლეს. სეზონში კოენტრანმა ყველა ტურნირზე 45 შეხვედრა ჩაატარა და 3 გოლი გაიტანა. 2010–11 წლის სეზონი „ბენფიკამ“ შესანიშნავად ჩაატარა პორტუგალიის ჩემპიონატში და ევროთასებზეც. ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე ლისაბონელები მე–3 ადგილზე გავიდნენ და ევროპის ლიგაზე გადაერთნენ, სადაც ნახევარფინალამდე მივიდნენ და „ბრაგასთან“ დამარცხდნენ.
რეალ მადრიდი
2011 წლის 5 ივლისს, „რეალ მადრიდმა“ კოენტრანის სანაცვლოდ 30 მილიონი ევრო გადაიხადა.
2011–2012
2011 წლის 28 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი ლა ლიგაშიც, მისი ყოფილი კლუბის, „რეალ სარაგოსას“ წინააღმდეგ, სადაც „მადრიდმა“ „სარაგოსა“ 6-0 გაანადგურა. ფაბიუმ მთლიანი შეხვედრა ჩაატარა. ჟოზე მოურინიუმ ის ნახევარმცველის პოზიციაზე ათამაშა. მას ბოლო წუთების გატარება მარცხენა მცველის პოზიციაზე მოუწია, რადგან მარსელო მოედნიდან გავიდა. ლა–ლიგაში ფაბიუმ 20 მატჩი ითამაშა. კლუბის შიგნით კარგი მდგომარეობა იყო, რადგან „რეალი“ ესპანეთის ჩემპიონი გახდა. „სამეფო კლუბმა“ ეს 32–ჯერ შეძლო.
ესპანეთის თასზე ფაბიუმ 3 მატჩში მიიღო მონაწილეობა, 2 „ბარსელონას“ წინააღმდეგ მეოთხედფინალურ სტადიაზე. „რეალი“ ორი მატჩის ჯამში 3:4 დამარცხდა მომავალ ჩემპიონთან.
2012–2013
16 ივლისს უეფამ, თავის ოფიციალურ საიტზე გამოაქვეყნა იმ 32 ფეხბურთელის სია, რომელთაც ჰქონდათ პრეტენზია ევროპაში პირველობაზე. ამ სიაში მოხვდა ფაბიუ კოენტრაუც.
ახალი სეზონი „რეალმა“ წარმატებით დაიწყო. „გალაქტიკოსმა“ „ბარსელონას“ სძლია სუპერთასზე ორ რაუნდიან დაპირისპირებაში. (სტუმრად 3:2 დამარცხდა, სახლში 2:1 მოიგო) ფაბიუმ ბარსელონაში სრული შეხვედრა ჩაატარა.
ლა–ლიგის პირველ ტურში ის მოედანზე „ვალენსიას“ წინააღმდეგ გავიდა სათამაშოდ, მეორე მატში „ხეტაფესთან“ შეხვედრაში ის მოედნიდან გააძევეს. არბიტრის შეურაცყოფისთვის ის 4 მატჩიანი დისკვალიფიკაციით დასაჯეს. ეროვნული ნაკრების შეხვედრაში მან ტრავმა მიიღო და ის კლუბს მხოლოდ მე–11 ტურის შეხვედრაში დაუბრუნდა. 11 ნოემბერს მისი გუნდი „ლევანტეს“ დაუპირპირდა სტუმრად და მძიმე ბრძოლაში მადრიდელებმა 1:2 იმარჯვეს.
16 დეკემბერს „რეალ სოსიედადის“ წინააღმდეგ ფაბიუმ პირველი გოლი გაიტანა პრიმერა დივიზიონში.
სანაკრებო კარიერა
პორტუგალიის ნაკრები წარმატებით გამოვიდა 2011 წელს ევრო 2012–ის შესარჩევ ეტაპზე, დაიკავა ჯგუფში მეორე ადგილი და შემდგომ ეტაპზე, ორ მატჩიან ბრძოლაში, ბოსნიის ნაკრები დაამარცხა. შესარჩევ ციკლში ფაბიუმ 5 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.
ევრო 2012–ზე ფაბიუმ ყველა, 5 შეხვედრა ჩაატარა. მან 1 შედეგიანი გადაცემის გაკეთება შეძლო. ამ ტურნირზე პორტუგალიელები ბრინჯაოს მედალს დასჯერდნენ. ისინი ნახევარფინალში ესპანელებთან დამარცხდნენ 11 მეტრიანების სერიაში. ევროპის ჩემპიონატი ფაბიუმ შესანიშნავად ჩაატარა და სპეციალისტებისგან მაღალი შეფასება მიიღო. ტურნირის დასრულების შემდეგ ის ევრო 2012–ის სიმბოლურ გუნდში მოხვდა თანამემამულეებთან, პეპესთან და კრიშტიანუ რონალდუსთან ერთად.
ბრაზილიაში გასამართ მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში, კოენტრანმა ლუქსემბურგის და აზერბაიჯანის წინააღმდეგ, ორივე მატჩი ჩაატარა, სადაც პორტუგალიელებმა ანგარიშით, შესაბამისად 2:1 და 3:0 იმარჯვეს. მოსკოვში გამართულ მატჩში კოენტრანმა მე–20 წუთზე ტრავმა მიიღო. პორტუგალიამ ის შეხვედრა 1:0 წააგო. ამ ტრავმის გამო მან ირლანდიასთან შეხვედრა და კლუბის რამდენიმე თამაში გამოტოვა. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები კატეგორია:ფუნშალის ნასიონალის ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ სარაგოსას ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კომინტერნი
მინი|მესამე ინტერკომის ალეგორიული გამოსახულება, [[პალეხის მინიატურა, ივან გოლიკოვი, 1927]] კომინტერნი, კომუნისტური ინტერნაციონალი, მე-3 ინტერნაციონალი — 1919-43 წლებში საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნების კომპარტიებს აერთიანებდა. დაარსდა 28 ორგანიზაციის მიერ რკპ-სა და პირადად ვლადიმერ ლენინის ინიციატივით რევოლუციური ინტერნაციონალური სოციალიზმის იდეების გასავრცელებლად, მეორე ინტერნაციონალის რეფორმისტული სოციალიზმის გადასაწონად, რომელთა შორის გარღვევა საბოლოოდ მოხდა რუსეთში პირველ მსოფლიო ომსა და ოქტომბრის რევოლუციაზე პოზიციათა განსხვავებულობის გამო. სსრკ-ის სათავეში იოსებ სტალინის მოსვლის შემდეგ ეს ორგანიზაცია საბჭოთა კავშირის ინტერსების გამტარებლად ითვლებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომუნიზმი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:სტალინიზმი
ხეთების მეფეთა სია
ხეთების მეფეთა სია – ხეთების სამეფოს ისტორია იყოფა რამდენიმე ეტაპად: ქუსარას მმართველობა, ძველი სამეფო, შუა სამეფო, ახალი სამეფო. აქ წარმოდგენილია თითოეული პერიოდის მეფეთა ქრონოლოგიური სია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხეთები კატეგორია:მმართველთა სიები
ძვ. წ. 789
გარდაიცვალნენ
*
Discothyrea remingtoni
Discothyrea remingtoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველოს სატელეფონო კოდები
რესურსები ინტერნეტში
საქართველო
Ribeiroia
ცხოვრების ციკლი
ბრტყელი ჭიები თავის ცხოვრებას ლოკოკინებში იწყებენ. მას შემდეგ, რაც ლოკოკინა შემთხვევით შეჭამს Ribeiroia-ს კვერცხებს, ამ კვერცხებიდან გამოჩეკილი პატარა მატლები მის სხეულში იწყებენ ზრდასა და განვითარებას და მალევე იჩენენ შთამომავლობას, ხოლო იმისთვის რომ ლოკოკინამ ზედმეტი ენერგია არ ხარჯოს გამრავლებისთვისა და საკუთარი კვერცხების წარმოებისთვის, პარაზიტები მის რეპროდუქციულ ქსოვილებს ჭამენ, რაც ლოკოკინას გამრავლების შესაძლებლობას უკარგავს. წამოზრდის შემდეგ, პარაზიტების ახალი თაობა ლოკოკინის სხეულს ტოვებს, რათა მათი ახალი მომავალი პატრონი — თევზი ან თავკომბალა იპოვონ.
თავკომბალების კიდურების ზრდაზე გავლენის მომხდენი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი რეტინოლის მჟავის მოლეკულებია (A ვიტამინის ერთ-ერთი ფორმა). თავკომბალას სხეულში მოხვედრამდე Ribeiroia იწყებს ასეთი მოლეკულების გამომუშავებას და როგორც კი თავკომბალების კიდეურების ჩანასახებში მოხვდება იწყებს ამ მჟავის ქსოვილებში გაშვებას. ამის შედეგად დაინფიცირებული თავკომბალების სხეულში ამ მჟავის რაოდენობა 70%-ით აჭარბებს ნორმას და სწორედ ამიტომ თავკომბალებს ეწყებათ ზედმეტი კიდურების ზრდა.
მეცნიერების დაკვირვებით ზედმეტკიდურიანი ბაყაყები 41%-ით უფრო მოკლე დისტანციაზე ხტებიან, ვიდრე ჯანმრთელი ბაყაყები. ასევე 66 %-ით ნაკლებად გამძლეები ხდებიან და 37 %-ით ნელა დაცურავენ. ყველაფერი ეს კი დაინფიცირებულ ბაყაყებს იოლ მსხვერპლად ხდის ფრინველებისთვის, რომელნიც Ribeiroia-სთვის საბოლოო დანიშნულების ობიექტია. ჩიტების ორგანიზმში ისინი კვერცხებს დებენ, რომელნიც ჩიტის ექსკრემენტებთან ერთად მალე ლოკოკინების საკვები გახდება.
ბოულდერის კოლორადოს უნივერსიტეტის კვლევების თანახმად, Ribeiroia ondatrae-თი დაინფიცირებულ(Ribeiroia-ს ერთ-ერთი სახეობა) წყალსატევში სახეობების მრავალფეროვნება, პირდაპირ გავლენას ახდენს ამ პარაზიტით დაინფიცირების შესაძლებლობაზე. თუ ტბორში ამფიბიის ექვსი სახეობა ბინადრობს, მათში დაინფიცირების შესაძლებლობა 78%-ით ნაკლებია, ვიდრე იმ ბაყაყებში ან ტრიტონებში, რომელნიც ისეთ ადგილას ბინადრობენ სადაც მათი მხოლოდ ერთი სახეობაა გავრცელებული. სახეობების მრავალფეროვნება დიდ გავლენას ახდენს ამ პარაზირების გამრავლებაზე, რადგანაც იმატებს დაინფიცირებისადმი მდგრად წარმომადგენელში მოხვედრის ალბათობა.
სქოლიო
კატეგორია:ტრემატოდები
პოლონეთის გერბი
პოლონეთის გერბზე გამოსახულია თეთრი არწივი წითელ ფონზე. თეთრი არწივი პოლონეთის ლეგენდარული სიმბოლოა უძველესი დროიდან. ოფიციალურ სიმბოლოდ პირველად გამოყენებულ იქნა მეფე ბოლესლავ I-ის (992-1025) მიერ. საბოლოოდ დამკვიდრდა ამ სტატუსით მე-13 საუკუნეში.
გერბის თანამედროვე ვარიანტი მიღებულ იქნა 1927 წელს.
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:პოლონეთის ეროვნული სიმბოლოები
ლედნიცე-ვალტიცეს კულტურული ლანდშაფტი
ლედნიცე-ვალტიცეს კულტურული ლანდშაფტი აგრეთვე ცნობილი როგორც ლედნიცე-ვალტიცეს კომპლექსი — კულტურულ-ბუნებრივი კომპლექსი ჩეხეთის რესპუბლიკაში, სამხრეთ მორავიის რეგიონში. მოიცავს 283 09 კმ² ტერიტორიას. 1996 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
XVIII საუკუნის ბოლოს, ადგილობრივმა ფეოდალურმა მმართველებმა, ლიხტენშტაინის სახლმა დაიწყო ხელოვნური, უნიკალური ლანდშაფტის კომპლექსის — ლედნიცე-ვალტიცეს არეალის შექმნა. XIX საუკუნის განმავლობაში, ლიხტენშტაინების ოჯახი აგრძელებს არეალის გარდაქმნას, რომელსაც იმ დროისათვის „ევროპის ბაღს" ეძახდნენ. იგი მოიცავდა ორ ლანდშაფტურ პარკს, რომელთაგან ერთის ცენტრი იყო ველტიცეს ციხესიმაგრე, ხოლო მეორის - ლედნიცეს ციხესიმაგრე.
1715 წელს, ისინი ერთმანეთთან შეერთდნენ ე.წ. ბეზრუჩის გამზირით. იქვე მდებარეობდა მესამე სოფელი - ჰლოჰოვეცი. ლედნიცეს, ვალტიცესა და ჰლოჰოვეცს შორის მდებარეობდა ლედნიცეს ხიდები. კომპლექსის ძირითადი ნაწილი დაფარულია ფიჭვის ხეებით, აგრეთვე მდინარე დიეს სიახლოვეს მდინარისპირა ტყეებით.
გარდა ზემოთ ჩამოთვლილისა, მთელი კომპლექსის მასშტაბით გაბნეულია სხვა არაერთი დიდი თუ პატარა პავილიონი, რომლებიც ხშირად სანადირო სახლებად გამოიყენება.
ევროპის ბაღი ჩეხეთის ყველაზე ცხელი ადგილია. ეს ნაწილი სავსეა არქტიექტურული ძვირფასეულობით, რომანტიკული კუთხეებით, უნიკალური ბუნებრივი რეზერვებით, მრავალი აქტივობისათვის ხელსაყრელი ულამაზესი ადგილებით, რომლებიც განსაკუთრებით აქტუალურია ტურისტულ სეზონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩეხეთში
Lasioglossum tonganum
Lasioglossum tonganum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1928 წელს.
სქოლიო
tonganum
2021
ნობელის პრემიის ლაურეატები
2021
ძვ. წ. 790
'''ძვ. წ. 790''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
წრუ
წრუ — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს გუდისის ქედის კალთაზე, მდინარე გუდისისწყლის  მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1650 მეტრი, ჯავიდან 12 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
სამხრეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (ჩრდილოეთი მაკედონია)
სამხრეთ-აღმოსავლეთი რეგიონი (Југоисточен регион) — რეგიონი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. სახელწოდება მომდინარეობს გეოგრაფიული მდებარეობიდან. მოიცავს 10 თემს, 2002 წლის აღწერით რეგიონში ცხოვრობს 171 416 კაცი. ფართობი — 2 735 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის სტატისტიკური რეგიონები
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, იმერეთის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია დაბა ხარაგაული. მუნიციპალიტეტში 78 დასახლებული პუნქტია: 1 დაბა და 77 სოფელი, რომლებიც იყოფა 20 ადმინისტრაციულ ერთეულად: 1 დაბა, 16 თემი, 3 სოფელი (ხარაგაული, ბაზალეთი, ბორითი, ვარძია, ვახანი, ზვარე, კიცხი, ლაშე, ლეღვანი, მოლითი, ნადაბური, სარგვეში, საღანძილე, ფარცხნალი, ღორეშა, წიფა, წყალაფორეთი, ხევი, ხიდარი, ხუნევი).
ისტორია
მინი|250პქ|[[დევისხვრელის მღვიმე ზედა პალეოლითის ხანის ადამიანის ნამოსახლარია]] მუნიციპალიტეტის ტერიტორია დასახლებული იყო ქვის ხანიდან. მდინარე ჩხერიმელას მარჯვენა ნაპირას, ხანდების კლდეში ნაპოვნია ზედა პალეოლითის ხანის ადამიანის მღვიმე-ნამოსახლარი, დევისხვრელი. სოფელ ბორში 1938 წელს ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა ათიოდე ჰექტარზე ბუდეებად გაფანტული ძვ. წ. I ს. – ძვ. წ. III ს. ბრაინჯაოს ხანის საგვარეულო და საოჯახო სამაროვნები. მათ შორის II-III სს. 2 მდიდრული ნეკროპოლი. ნაპოვნი ნივთები ინახება სანქტ-პეტერბურგის მუზეუმში ერმიტაჟი. სავარაუდოა რომ სოფელი ბორი პიტიახშთა ერთ–ერთი რეზიდენცია იყო. არქეოლოგიური მასალა აღმოჩენილია ასევე სოფელ ბეჟათუბანში, საგვეშში, ლეღვანსა და გოლათუბანში.
1917 წლამდე ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა ქუთაისის გუბერნიის შორაპნის მაზრაში. 1921-1929 წლებში მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა ქუთაისის მაზრაში. 1930 წლიდან შეიქმნა ხარაგაულის რაიონი. 1932-1989 წლებში მას ორჯონიკიძის რაიონი ეწოდებოდა.
საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 243570989) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2006 წლის 20 ნოემბერი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2006 წლის 27 ნოემბერი.
გეოგრაფია
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში. მუნიციპალიტეტს დასავლეთით ესაზღვრება ზესტაფონისა და ბაღდათის მუნიციპალიტეტები, სამხრეთით ბორჯომის, აღმოსავლეთით ხაშურის, ჩრდილოეთით კიჭიათურისა და საჩხერის მუნიციპალიტეტები. მუნიციპალიტეტის ფართობია 913,9 კმ².
მუნიციპალიტეტის ძირითადი წიაღისეულია მარმარილო (მოლითის, მარელისის, ბჟინევისა და საქასრიის საბადოები), კირქვა (ხარაგაულის), კვარცის ქვიშა (ქროლის), ცარცი (ბაზალეთისა და საქასრიის), მინერალური საღებავი (უბისის), მინერალური სამკურნალო წყლები (ნუნისის, ზვარეს, უკანჭალის). ამ უკანასკნელთა ბაზაზე შექმნილია კურორტები ნუნისი და ზვარე.
რელიეფი
მუნიციპალიტეტი მოიცავს მესხეთისა და ლიხის ქედის ნაწილებს, ძირულის დენუდაციურ პლატოს. მესხეთის ქედი აგებულია მესამეული ასაკის თიხებით, ქვიშაქვებით, კონგლომერატებით, იშვიათად — კირქვებითა და მერგელებით, აგრეთვე (თხემური ნაწილი) — ქვედამიოცენ-ოლიგოცენისა და ზედაეოცენის ქვიშაქვების შუაშრეებიანი თიხებით. ქედი ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაბლდება (მთები: მეღრუკი — 2475 მ., ლომისმთა — 2187 მ., დედაბერა — 1838 მ., მახვილო — 1725 მ.); ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, დასერილია მდინარე ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადების ღრმა, გარდიგარდმო ხეობებით, რომელთა შორის აღმართულია მოკლე განშტოებები: საბუღრაო, ვახანი, რკინისჯვარი და სხვა. მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში ზოგან (სოფ. კიცხი და სხვა) განვითარებულია დანაწევრებული პლატო.
მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთი ნაწილი უჭირავს ეროზიული ხეობებით ინტენსიურად დანაწევრებულ ძირულის დენუდაციურ პლატოს, რომლის ყველაზე მაღალი ნაწილია გედსამანიის ქედი (ტყემთა — 1497 მ., ნიკორაული — 1441 მ.). იგი აგებულია პალეოზოური და კამბრიულისწინა გრანიტოიდებითა და კრისტალური ფიქლებით, აგრეთვე იურული პორფირიტებითა და მათი ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებითა და ქვიშაქვებით, ცარცული ასაკის კირქვებითა და დოლომიტებით. ქედის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ღორეშა-ბზალეთის სტრუქტურული პლატო, სადაც განვითარებულია რელიეფის კარსტული ფორმები: მღვიმეები, ძაბრები და სხვა. მდინარე ჩხერიმელას ხეობაში არის დევისხვრელის მღვიმე, სადაც შემორჩენილია ზედაპალეოლითური კულტურის ნაშთები. კარსტული მღვმე არის აგრეთვე მდინარე ძირულის ხეობაში.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ფარგლებში ერთიანდება კამბრიულისწინა და პალეოზოური გრანიტოიდებითა და მეტამორფული კრისტალური ქანებით აგებული ლიხის ქედის დასავლეთი კალთა, სადაც აღმართულია საბუესა და ედისჯვრის მთები და არის რიკოთისა და სურამის უღელტეხილები. მნიშვნელოვანი ოროგრაფიული ერთეულებია მდინარეების, ძირულის, ჩხერიმელისა და მათი შენაკადების ხეობები. ზოგან ხეობები გაფართოებულია და შექმნილია პატარა ქვაბულები: უბისა-ღორეშის, ხარაგაულის, კიცხისა და სხვა. დაბა ხარაგაულთან გამოხატულია მდინარის ოთხი ტერასი (15, 30, 85 და 125 მ. სიმაღლეზე).
ჰავა
მუნიციპალიტეტი ზღვის ნოტიო სუბტროპიკულ ოლქში მდებარეობს და ახასიათებს კლიმატის სიმაღლებრივი ზონალურობა: მდინარეების, ძირულისა და ჩხერიმელას ხეობაში დაახ. 600 მ. სიმაღლემდე ჰავა საკმაოდ ნოტიოა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და შედარებით მშრალი ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10-13 °C, იანვრის 0,3-დან 3,2 °C-მდე, ივლისისა 20-22,6 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -22 °C-დან -24 °C-მდე ეცემა. აბსოლუტური მაქსიმუმი 38-40 °C-სს აღწევს. ნალექები 1200-1400 მმ წელიწადში.
600-დან 1200 მ.-მდე ზონაში ჰავა ნოტიოა, იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი თბილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა აქ 6,3 °C-დან 8 °C-მდეა. იანვრისა -2,4 -3,9 °C. ივლისის 15,6-18 °C. წლიურად 1800 მმ. ნალექი მოდის. მესხეთის ქედის თხემურ ზონაში ნოტიო ჰავაა, იცის ცივი ზამთარი და მოკლე ზაფხული.
შიგა წყლები
thumb|მდ. ძირულა მუნიციპალიტეტის მთავარი მდინარეა ძირულა. მისი შენაკადებია — მარჯვნიდან: ხელმოსმულა, დუმალა, ვაშლეურა, მეჩხეთურა; მარცხნიდან: ბორიმელა, რიკოთულა, გედსამანისწყალი, ბჟინეურა საკასრია, ღორეშისხევი. ძირულის მთავარი შენაკადი ჩხერიმელა თითქმის მთლიანად ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ფარგლებშია. მისი შენაკადებია — მარჯვნიდან: თორზილაწყალი, ბლისხევი, ბალინწყალი, სილიღელე, ყორნება; მარცხნიდან: აბანოსღელე, ნუნისისწყალი, ვახანისწყალი, ბჟოლისხევი, ლეღვანურა, რუთიღელე და სხვა. მუნიციპალიტეტის დასავლეთ ნაწილში მოედინება მდინარე ბორიმელა.
რკინისჯვრის ქედზე, მწვერვალ სამეცხვარიოს აღმოსავლეთით მდებარეობს სამი მცირე ტბა. მდინარე ძირულა და მისი შენაკადები საზრდოობს უმთავრესად თოვლისა და წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულში, წყალმოვარდნა — შემოდგომა-ზამთარში. ჩხერიმელა შერეული საზრდოობის მდინარეა. წლიურ ჩამონადენში ჭარბობს წვიმის წყალი. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. მდინარეები გამოყენებულია წისქვილების ასამუშავებლად.
ნიადაგები და ლანდშაფტები
მუნიციპალიტეტის დაბალ ზონაში გავრცელებულია ხირხატიანი ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგი, აგრეთვე ფრაგმენტებად ჩამოყალიბებულია ტყის ყომრალი და ნეშომმპალა-კარბონატული ნიადაგების კომპლექსი. დიდი ფართობი უჭირავს საშუალო და მცირე სისქის ტყის ყომრალ ნიადაგს. ტყის ზონის ზემო ნაწილში არის ღია და გაეწერებული ტყის ყომრალი ნიადაგი. მესხეთის ქედის თხემზე მთის მდელოს კორდიანი და კორდიან-ტორფიანი ნიადაგებია. მდინარეთა ჭალებში აქა-იქ გვხვდება ალუვიური ნიადაგი.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებულია ნოტიო სუბტროპიკული მთა-ტყისა და მთა-მდელოს ლანდშაფტის ტიპები, რომლებიც მოიცავს ლანდშაფტის სახეებს: 1. მთისწინეთის მუხნარ-რცხილნარი ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებზე, კარსტული; 2. დაბალმთის მუხნარი და წიფლნარ-წაბლნარი ტყის ყომრალ ნიადაგებზე 3. საშუალო მთის წიფლნარი ტყის ყომრალ ნიადაგებზე 5. საშუალმთის წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყის ღია და გაეწერებულ ყომრალ ნიადაგებზე 5. სუბალპური ტყე-მდელო მთისმდელოს ნიადაგებზე 6. ალპური მდელოები მთის მდელოს კორდიან და ტორფიან-კორდიან ნიადაგებზე.
ფლორა და ფაუნა
thumb|ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი, სოფელი მარელისი მუნიციპალიტეტი მდიდარია ტყეებით. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ნაწილი. მთისწინეთსა და დაბალ მთებში გავრცელებულია წიფლნარ-რცხილნარი. მასთან ერთად არის წაბლი, მუხა, ცაცხვი, იფანი და სხვა. ზოგან გვხვდება წაბლნარ-რცხილნარისა და წაბლნარის მცირე კორომები. საშუალმთიან ზონაში ქვეტყეს ქმნის მარადმწვანე ბუჩქნარი: შქერი, ბაძგი, წყავი, თაგვისარა. ფოთოლმცვივანთაგან მთავარია იელი და ზღმარტლი. ბევრია მხვიარა: კოლხური სურო, ეკალღიჭი, კატაბარდა და სხვა. საშუალმთიან ზონაში გაბატონებულია წიფლნარი. მესხეთის ქედის ტყის ზემო სარტყელში გარდა ფოთლოვანებისა არის წიწვნოვნებიც: ნაძვნარ-სოჭნარი; ზოგან ნაძვნარი, რომელსაც წიფელი ურევია. მდინარეების, ძირულისა და დუმალის წყალგამყოფზე შემორჩენილია ფიჭვნარი. მუნიციპალიტეტის ტყის ზემო საზღვართან სუბალპური მეჩხერი ტყეა: მაღალმთის მუხა, ნეკერჩხალი, არყი. უფრო მაღლა სუბალპური მდელოებია.
მუნიციპალიტეტის მთის ტყეებში ბინადრობს კავკასიური ირემი, მურა დათვი, ფოცხვერი, მელა, მგელი, კვერნა, მაჩვი, დედოფალა. ბევრია კურდღელი. ფრინველებიდან აღსანიშნავია: კავკასიური როჭო, მწყერი, შაშვი, კოდალა, ქორი, ყვავი და სხვა. მდინარეებში გავრცელებულია: ქაშაყი, კოლხური ტობი, ციმორი, კოლხური წვერა, ღორჯო. მდინარეთა ზემო დინებაში არის კალმახი.
ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტი იყოფა შემდეგ ადმინისტრაციული ერთეულებად:
სიმბოლიკა
thumb|ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის გერბი|300პქ ხარაგაულის დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი ორ ნაწილად – მწვანე და თეთრ ველებად. დროშის ცენტრში გამოსახულია ვერცხლისფერი-მწვანე ჯვარი. ჯვრის მკლავებს შორის გამოსახულია ოთხი მცირე ზომის ჯვარი. დროშის პროპორციაა 2:3.
ხარაგაულის გერბის ფარი იყოფა 2 ნაწილად. I ნაწილი წარმოადგენს მწვანე ველს, II ნაწილი ვერცხლისფერ ველს. ფარის ორივე ველზე სიმბოლურად გამოსახულია მთები. ფარის ცენტრში მოთავსებულია მცირე ფარი, რომელიც გაკვეთილია და იყოფა ორ ველად - მწვანე და ვერცხლისფერ ველებად. მცირე ფარის ცენტრში გამოსახულია ვერცხლისფერ-მწვანე ჯვარი. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია ვერცხლის გვირგვინი - სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია კარიბჭით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლისფერ-მწვანე ბაფთა, რომლის ვერცხლისფერ ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი - „ხარაგაული“.
ეკონომიკა
thumb|სარკინიგზო გვირაბი სოფელ წიფასთან საბჭოთა პერიოდში რაიონის ეკონომიკის მთავარი დარგები იყო კვებისა და ხის დამამუშავებელი მრეწველობა. დაბა ორჯონიკიძეში მოქმედებდა ღვინის, ყველ-კარაქისა და ხილ-კენკრული ქარხნები. რაიონში ფუნქციონირებდა ღვინის ექვსი ქარხანა, რომლებიც ამზადებდა შამპანური ღვინის მასალას თბილისის შამპანური ღვინოების ქარხნისთვის, გარდა ამისა, მზადდებოდა საკონიაკე მასალა. მარელისში მოქმედებდა ავეჯის ფაბრიკა, ხოლო ბორითში გორის ბამბეულის კომბინატის საქსოვი ფილიალი. სოფლის მეურნეობის ძირითად დარგებს წარმოადგენდა მევენახეობა, მეხილეობა, მესიმინდეობა და მეცხოველეობა. განვითარებული იყო სამთომოპოვებითი მრეწველობა: სოფელ ბაბის მიდამოებში მოიპოვებიდა მარმარილო, ბაზალეთში — ცარცისა და კვარცის ქვიშები, ამაშუკეთში — თეთრი საშენი ქვა. სოფელ ზვარეში ისხმებოდა მინერალური წყალი ზვარე.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია საკვანძო როლს ასრულებს საქართველოს სატრანსპორტო სისტემაში. ის აკავშირებს დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს წიფის გვირაბითა (3910 მ) და ხანდების გვირაბით (740 მ). აქ გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1 და ხაშური-სამტრედიის რკინიგზის მონაკვეთი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე რკინიგზის რამდენიმე სადგურია: ხარაგაული, მოლითი, მარელისი, წიფა. სახელმწიფო მნიშვნელობისაა მდინარე ჩხერიმელას ხეობაში გამავალი გზა. ადგილობრივი გზების სიგრძეა 215 კმ.
კულტურა
thumb|სერგო ორჯონიკიძის სახლ-მუზეუმი მუნიციპალიტეტში არის 11 საჯარო და 3 საბაზო სკოლა. დაბა ხარაგაულში მოქმედებს მოსწავლეთა სახლი, საავადმყოფო, პოლიკლინიკა, კულტურის სახლი, სამუსიკო სკოლა, თეატრი. ხარაგაულის ისტორიული მუზეუმი, სერგო ორჯონიკიძის სახლ-მუზეუმი სოფელ ღორეშაში. მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებს 12 ბიბლიოთეკა. 1998 წლის მარტიდან გამოდის გაზეთი „ჩემი ხარაგაული".
ღირსშესანიშნაობები
მინი|250პქ|საიდუმლო სერობის სცენა [[უბისის მონასტერი|უბისიდან]] მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული ისტორიული ძეგლებიდან უმნიშვნელოვანესია უბისის მონასტერი, IX საუკუნის სამონასტრო კომპლექსი, რომელიც გამოირჩევა XIV საუკუნეში მხატვარ დამიანეს მიერ შესრულებული ფრესკებით.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზეა დევისხვრელისა და კოზმანის მღვიმეები, მელის ციხე (X-XII სს.), შუა საუკუნეების ვახანისა და ჩხერის ციხეები, საკულტო ნაგებობები: ნუნისის ღვთისმშობლის ეკლესია IX-X საუკუნეების მიჯნის ძეგლი და განვითარებული შუა საუკუნეების კახორი. სოფელ საქასრიაში დგას წმინდა გიორგის სახელობის IX-X სს, სავანის ეკლესიის ნაშთები.
სქოლიო
*
Discothyrea sauteri
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ციფგინა
ციფგინა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს გუდისის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე დიდი ლიახვის  მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ჯავიდან 4 კილომეტრი.
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
ნიკოლოზ ანდრიაძე
ნიკოლოზ იოსების ძე ანდრიაძე (დ. 17 ივლისი, 1889, ქუთაისი ― გ. 15 აგვისტო, 1949, თბილისი) — ქართველი  ინფექციონისტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1938).
ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1914–1917 წლებში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში. 1932–1941 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციურ სნეულებათა კათედრის გამგე. 1942 წლიდან მონაწილეობდა დიდ სამამულო ომში. დიდი ღვაწლი მიუძღვის საქართველოში ინფექციურ დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლის, კერძოდ, ბავშვთა ინფექციურ სნეულებათა პროფილაქტიკის საქმეში. 1935 წელს ანდრიაძემ დააარსა წითელას საწინააღმდეგო შრატის დამამზადებელი სადგურები და ამცრელი პუნქტები თბილისში, ქუთაისში, სოხუმში, ფოთსა და ბათუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი  1949
შევარდენი (სტადიონი)
შევარდენი — სპორტული სტადიონი თბილისში. ძირითადად გამოიყენებოდა საფეხბურთო მატჩებისათვის, შემდეგ გადაკეთდა რაგბის სტადიონად. იტევს 3 000 მაყურებელს. იყო საფეხბურთო კლუბ „ვიტ ჯორჯიას“, თბილისის „სპარტაკის“ და სოხუმის „დინამოს“ საშინაო მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:თბილისის სტადიონები
ძვ. წ. 791
'''ძვ. წ. 791''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ნადუქნარი
ნადუქნარი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (შახვეტილას თემი). მდებარეობს მდინარე ილტოს მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრი, ახმეტიდან 10 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 12 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბურატინო
thumb|რუსული საფოსტო მარკა ბურატინოს გამოსახულებით.
ბურატინო (რუს. Бурати́но, იტალ. burattino — თოჯინა) — ალექსეი ტოლსტოის ზღაპრის „ოქროს გასაღები, ანუ ბურატინოს თავგადასავლები“ (1936) მთავარი გმირი. პინოქიოს თავისუფალი რუსული ადაპტაცია დასაბამს იტალიური ნიღბების კომედიიდან იღებს. სიტყვა ბურატინო იტალიურად ხის თოჯინას ნიშნავს. წიგნი პირველად გამოიცა 1936 წელს და სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საბავშვო ზღაპარი საბჭოთა კავშირში. ნაწარმოები 1960 წელს რამდენიმე ფილმად გადაიღეს.
კინო და სატელევიზიო ადაპტაციები
კატეგორია:ალექსეი ტოლსტოის ნაწარმოებები კატეგორია:საბავშვო ნაწარმოებები კატეგორია:სსრკ-ის კულტურა
უმაღლესი ლიგა 2010—2011
უმაღლესი ლიგა 2010-2011 — უმაღლესი ლიგის ოცდამეორე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა „ზესტაფონი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – რუსთავის „ოლიმპი“.
მონაწილე გუნდები
ცხინვალის „სპარტაკი“ საშინაო შეხვედრებს გორში მასპინძლობდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
ძვ. წ. 792
'''ძვ. წ. 792''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
დრეისენასებრნი
დრეისენასებრნი (Dreissenidae) — ორსაგდულიანი მოლუსკების ოჯახი. ზრდასრული ფორმები ემაგრებიან წყალქვეშა საგნებსა და გემის ძირს, ლარვა კი თავისუფლად ცურავს. დრეისენასებრნი ბინადრობენ მტკნარ წყალში, აგრეთვე კასპიის, არალისა და აზოვის ზღვებში და შავი ზღვის გამტკნარებულ ადგილებში. მდინარის დრეისენა (Dreissena polymorpha) დიდი რაოდენობით სახლდება ჰიდროტექნიკურ ნაგებობებში და აფერხებს მათ ნორმალურ მუშაობას. ბრძოლის ღნისძიებები: წყლის ქლორირება, ნაგებობათა შეღებვა შხამიანი საღებავით, მათი კათოდური დაცვა და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორსაგდულიანები
რუსეთ-საქართველოს ომის გმირები (2008)
რუსეთ-საქართველოს ომის გმირები — ქვემოთ მოტანილია 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში გმირულად დაღუპულ ქართველ სამხედროთა სია:
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გმირები
ოლიმპი (სტადიონი)
ოლიმპი — სპორტული სტადიონი თბილისში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. იყო საფეხბურთო კლუბ „თბილისის“ საშინაო მოედანი. იტევს 3,000 მაყურებელს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:თბილისის სტადიონები
მიასთენია
მიასთენია მიეკუთვნება ნერვ-კუნთოვან დაავადებებს. იგი ხასიათდება კუნთების პათოლოგიური სისუსტით, რომლის განვითარებაშიც მნიშვნელოვანია აუტოიმუნური დარღვევების როლი. არსებობს ამ დაავადების ოჯახური შემთხვევები, თუმცა მისი მემკვიდრული ხასიათი არ მტკიცდება.
კატეგორია:დაავადებები
ძვ. წ. 793
'''ძვ. წ. 793''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Lasioglossum tooloomense
Lasioglossum tooloomense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1929 წელს.
სქოლიო
tooloomense
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1936 (შემოდგომა, ჯგუფი „А“)
საბჭოთა კავშირის მე-2 საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „დინამო“. დაიწყო 5 სექტემბერს და დასრულდა 30 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის უმაღლესი ლიგის სეზონები კატეგორია:1936 წელი ფეხბურთში
1936 Soviet Top League
Jumpin' Jack Flash
— ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1968 წელს გამოიცა. შეტანილია ჯგუფის კრებულებში Through the Past, Darkly (Big Hits Vol. 2), Hot Rocks, Singles Collection და Forty Licks.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი (ჩრდილოეთი მაკედონია)
სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი (Југозападен регион) — რეგიონი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. სახელწოდება მომდინარეობს გეოგრაფიული მდებარეობიდან. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოჰრიდი. მოიცავს 13 თემს, 2002 წლის აღწერით რეგიონში ცხოვრობს 221 651 კაცი, ფართობი — 3 278  კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის სტატისტიკური რეგიონები
თაია
თაია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. ესაზღვრება სოფლები — ნაფიჩხოვო, ლედარსალე და ხაბუმე, მუხურისა და ოცინდალეს მთიანი მასივი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 555 ადამიანი.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება თაიას პატარა მთა – მთაიას უკავშირებენ, რომელსაც წინა ბგერა "მ" დაკარგული აქვს. ლეგენდის თანახმად, ძველად ამ სოფლიდან თათრებს გაუტაციათ ლამაზი ქალიშვილი თაია და მოსახლეობას მის პატივსაცემად "თაია" სოფლისათვის შეურქმევია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიმასი
ჩიმასი — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს მდინარე გუდისისწყლის  მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1520 მეტრი, ჯავიდან 8 კილომეტრი, ცხინვალიდან 28 კმ., ქვემო ხვწედან 6 კმ. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჯავის რაიონის ხვწის სასოფლო საბჭოში, მოქმედებდა ჯავის მეცხოველეობის მეურნეობა. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
ნინო ციციშვილი
ნინო ციციშვილი (დ. 21 დეკემბერი, 1888, თბილისი — გ. 25 ივნისი, 1970) — ქართველი ქიმიკოსი, პროფესორი (1930), პირველი პროფესორი ქალი ქიმიაში, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1943).
ბიოგრაფია
1916 წელს დაამთავრა პეტროგრადის ქალთა უმაღლესი პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1918 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის კათედრის ასისტენტი, 1925 წლიდან დოცენტი, 1925–1955 წლებში ორგანული ქიმიის კათედრის დოცენტი. მისი შრომები ეძღვნება საქართველოს სოფლის მეურნეობის პროდუქტების ქიმიურ კვლევებსა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივნისი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1888 ნინო კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ქართველი ქალები კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
დრილები
დრილები — ძველი დასავლური ქართული (მეგრულ-ჭანური) ტომი, ცხოვრობდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის მთიანეთში, მდინარე ხარშუტის ხეობაში. ძვ. წ. 401 წელს მათ ქვეყანაში ილაშქრა ბერძენმა სარდალმა და ისტორიკოსმა ქსენოფონტმა. მისი ცნობით დრილები პონტოსპირელთაგან ყველაზე მეომარი ხალხი ყოფილა, ბინადრობდნენ მთიან, გამაგრებულ და მიუვალ ადგილებში. ქვეყნის დედაქალაქი ისე ძლიერ ჰქონიათ გამაგრებული, რომ ბერძენთა მრავალნაცად ლაშქარს, მისი აღება ვერ მოუხერხებია. დრილები ძირითადად მეცხოველეობას მისდევდნენ. განვითარებული ჰქონიათ სამშენებლო საქმეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ტომები
ძვ. წ. 794
'''ძვ. წ. 794''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Discothyrea sculptior
Discothyrea sculptior — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩეთარი
ჩეთარი — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი), მდებარეობს  მდინარე  გუდისისწყლის  მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1600 მეტრი, ჯავიდან 12,5 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
დრილი
დრილი (Mandrillus leucophaeus) — ცხვირვიწრო მაიმუნი მანდრილის გვარისა. მამლის სიგრძეა 60-75 სმ, იწონის 50 კგ-მდე. აქვს დიდი საჯდომი კორძები. დრილი გავრცელებულია დასავლეთ აფრიკის ეკვატორულ ნაწილში. ბინადრობს ტყეში პატარა ჯოგებად. იკვებება მცენარეული და ცხოველური საკვებით. დედალი დრილი წელიწადში ერთხელ შობს ერთ ნაშიერს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანთრისებრნი
პანგეა ულტიმა
პანგეა ულტიმა (აგრეთვე პანგეა პროქსიმა და ნეოპანგეა) არის მომავალი სუპერკონტინენტის შესაძლო კონფიგურაცია. ზოგი მეცნიერის პროგნოზით, ყველა კონტინენტი შეერთდება დაახლოებით 250 მილიონ წელში. პანგეა ულტიმა წარმოადგენს ამაზიის ალტერნატიულ ვერსიას.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კონტინენტები კატეგორია:სუპერკონტინენტები
ჩანაწერები გალიის ომზე
ჩანაწერები გალიის ომზე (ლათ. Commentarii de Bello Gallico) გაიუს იულიუს კეისარის ნაწარმოები, რომელშიც იგი აღწერს თავის მიერ გალიის დაპყრობას ძვ. წ. 58 - ძვ. წ. 50 წლებში.
კატეგორია:რომაული ლიტერატურა და ისტორიოგრაფია
ზეღრმა ბურღვა
thumb|280პქ|right|[[კოლის ზეღრმა ჭაბურღილი, რუსეთი]] ზეღრმა ბურღვა — ჭაბურღილების გაყვანა 6000 მ და მეტ სიღრმეზე. ბურღვის ზღვრულ სიღრმეს განაპირობებს ბურღვის ტექნიკის დონე. მაგ., XX საუკუნის 50-იან წლებში ზეღრმა ჭაბურღილების სიღრმე 5,5-5 კმ იყო. დღემდე ყველაზე ღრმა ჭაბურღილები გაყვანილი იყო ყოფილი სსრკ ტერიტორიასა და აშშ-ში.
ყოფილ სსრკ-ში ყველაზე ღრმა წერტილი მდებარეობდა კოლის ნახევარკუნძულზე. 1974 წლისათვის აქ სიღრმემ 7600 მ-ს მიაღწია, ხოლო 1983 წლისათვის ნიშნული ადის 12066 მ-მდე. საბოლოოდ მისმა ნიშნულმა შეადგინა 12262 მეტრს (წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე ღრმა ჭაბურღილს). ასევე ინტენსიური ზეღრმა ბურღვა მიმდინარეობდა აშშ-ში. აქ ნიშნულმა თითქმის 10 კმ-ს მიაღწია. ზეღრმა ბურღვის მიზანია სასარგებლო წიაღისეულის (ნავთობი, აირი და სხვა) მოპოვება, აგრეთვე დედამიწის სითბოსა და ახალი ნივთიერებების გამოყენება, დედამიწის ქერქის გეოლოგიური სტრუქტურის შესწავლა. ზეღრმა ჭაბურღილების გაყვანა დაკავშირებულია მრავალ სიძნელესთან (ჭაბურღილის პირიდან სანგრევამდე საბურღი იარაღისა და ენერგიის ტრანსპორტირების პრობლემა, ჭაბურღილის კედლების საიმედო გამაგრება, ფენის წნევის მართვა და სხვა).
აღსანიშნავია, რომ ზეღრმა ბურღვა არსებითად დაკავშირებულია აგრეთვე დიდ რისკთან, რამეთუ დიდ სიღრმეზე ჩაღწევა იწვევს დედამიწის ქერქის სიღრმიდან ტოქსიკური ნივთიერებების გამოყოფას, შიგა აფეთქებასა და ა.შ. ამიტომ ზეღრმა ბურღვის დიდი ნიშნულების დასაბყრობად საჭიროა განსაკუთრებული ტექნიკური მომზადება და სხვ.
ძვ. წ. 795
'''ძვ. წ. 795''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
სინათლე (სტადიონი)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:თბილისის სტადიონები
ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონი (ჩრდილოეთი მაკედონია)
ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონი (Североисточен регион) — რეგიონი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. სახელწოდება მომდინარეობს გეოგრაფიული მდებარეობიდან. მოიცავს 6 თემს, 2002 წლის აღწერით რეგიონში ცხოვრობს 173 814 კაცი, ფართობი — 2 308 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის სტატისტიკური რეგიონები
ხათუსილი I
ხათუსილი I იგივე ლაბარნა II – ხეთების სამეფოს მეფე. ქვეყანას მართავდა დაახლოებით ძვ. წ. 1650–1620 წწ. ან ძვ. წ. 1586–1556 ქუსარის მეფე ფუსარუმას შვილიშვილი. როდესაც ხათუსილი სამეფო ტახტზე ავიდა მამამისი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. გამეფებისას ხათუსილიმ მიიღო სამეფო სახელი ლაბარნა, ხოლო ახალი სამეფო სახელი იმიტომ მიიღო, რომ ქვეყნის დედაქალაქი სტრატეგიული მიზნების გამო გადაიტანა ქუსარადან ხათუსაში.
სქოლიო
კატეგორია:ხეთების მეფეები
ისფარ სარაბსკი
მუსიკალური კარიერა
ისფარ სარაბსკმა დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური აკადემია და ამჟამად სწავლობს ბერკლის მუსიკალურ კოლეჯში. სარაბსკის შესრულებული აქვს სხვადასხვა კომპოზიციები მსოფლიოში ყველაზე პრესტიჟულ საკონცერტო დარბაზებში, მათ შორის როლიალ ალბერტ-ჰოლი, ელიზაბეტ-ჰოლი, მაილს დევისის დარბაზი, ვიბრატო ჯაზ კლუბი, ჯაზ კლუბი რონი სკოტი, ზინკო ჯაზ კლუბი, კონცერტაუსი, ასფალტ ჯაზ კლუბი, ლომბარდიის ჯაზ კლუბი, პორგი და ბესის ჯაზ კლუბი, ჩიტის თვალის ჯაზის კლუბი და აპოლოს თეატრი. მან დაუკრა ფესტივალებზე შვეიცარიაში, ნორვეგიაში, საფრანგეთში, რუსეთში და საქართველოში, ასევე იუნესკოს შტაბ-ბინაში ,,ჯაზის საერთაშორისო დღისთვის" მიძღვნილ კონცერტზე ჰერბი ჰენკოკთან ერთად და ,,ჯაზის საერთაშორისო დღის ყველა ვარსკვლავის გლობალურ კონცერტზე”.
2011 წელს ისფარმა ჩამოაყალიბა ისფარ სარაბსკის ტრიო მოსკოველ მუსიკოსებთან ალექსანდრე მაშინთან (დასარტყამი ინსტრუმენტები) და მაკარ ნოვიკოვთან (ბასი) ერთად. ტრიომ დაუკრა მრავალ ფესტივალსა და საკონცერტო დარბაზში ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში. სარაბსკი ასევე უკრავდა სამეფო ფილარმონიულ ორკესტრთან, ოლეგ ლუნდსტრემის ორკესტრთან და ისეთ მუსიკოსებთან ერთად, როგორებიცაა იგორ ბუტმანი, რუდი პერესი, მინო სინელუ, ტერი ლაინ კერინგტონი, ბენ უილიამსი, მარკ გილიანა, ალან ჰემპტონი, პეტ სენატორი, გრეგ სვილერი, ერიკ კლასი, კრისტიან ვებერი, სამუელ რორერი, მალკოლმ კრეზი, ჯეიმზ მადდრენი, დაფერ იუსეფი. ის იყო ACT ლეიბლის მიერ ორგანიზებული პროექტის ,,Drei Pianisten - სამი პიანისტის" ნაწილი.
2009 წლის 18 ივლისს ისფარი გახდა ფორტეპიანოს სოლო ჯილდოს მფლობელი შვეიცარიაში მონტროს 43 -ე ჯაზ ფესტივალზე.
2017 წლიდან დაწყებული ჯაზის პარალელურად, ელექტრონული მუსიკა გახდა კომპოზიტორისთვის ახალი და პოპულარული მიმართულება, მისთვის ეს აისახებოდა პირად განწყობასა და პირად აზრებზე. მისი ადრეული ნამუშევრები მოიცავს: ფესვი, პლანეტა, Le Vent Nous Portera, თეთრი ნიშანი, ნოემბერი.
2019 წლის აგვისტოში ისფარ სარაბსკიმ ხელი მოაწერა კონტრაქტს Warner Music Group Germany-თან ორი ალბომის გამოშვებაზე. მისი სადებიუტო ჯაზ ალბომი ,,პლანეტა" გამოვა 2021 წლის 30 აპრილს და ხელმისაწვდომი იქნება ციფრულ, CD და 2 x Vinyl LP ფორმატებში.
ლიბერტადორესის თასი
ლიბერტადორესის თასი (Copa Libertadores de América) — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ტარდება კონმებოლი-ს მიერ წამყვანი სამხრეთ ამერიკული საფეხბურთო კლუბების მონაწილეობით 1960 წლიდან ქვეყნის ჩემპიონ კლუბებს შორის. ანალოგიურია ევროპული უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგისა. ლიბერტადორესის თასი ყველაზე პრესტიჟული საკლუბო ტურნირია სამხრეთ ამერიკაში. გამარჯვებული კლუბი მონაწილეობას ღებულობს ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატში.
ტურნირის ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია არგენტინული „ინდეპენდიენტე“, რომელმაც 7-ჯერ მოიგო ტიტული. სულ, ლიბერტადორესის თასი 25 სხვადასხვა კლუბს აქვს მოგებული. მოქმედი გამარჯვებულია ბრაზილიული „ფლამენგო“.
ქვეყნების მიხედვით
ქვეყნების მიხედვით ყველაზე მეტი გამარჯვებული არგენტინას ჰყავს. არგენტინულმა გუნდებმა 25-ჯერ მოახერხეს ლიბერტადორესის თასის მოგება და 11-ჯერ ფინალში დამარცხდნენ. სულ 7 ქვეყნის წარმომადგენლებმა მოახერხეს თასის მოპოვება.
ეროვნების მიხედვით
მოცემულია მწვრთნელთა ტიტულების რაოდენობა მათი ეროვნების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:საფეხბურთო ტურნირები
Lasioglossum torulosum
Lasioglossum torulosum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1980 წელს.
სქოლიო
torulosum
Discothyrea sexarticulata
Discothyrea sexarticulata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალა ჯალილოვა
ალა აბდულგაევნა (გაევნა) ჯალილოვა (А́лла Абдулга́евна (Га́евна) Джали́лова; 8 ნოემბერი, 1908, თბილისი - 12 აპრილი, 1992, მოსკოვი) — საბჭოთა მსახიობი და მასწავლებელი, პირველი დაღესტნელი ბალერინა და დაღესტნის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი.
ბიოგრაფია
ალა ჯალილოვას მამა, აბდულგაი აბდულოვიჩი (აბდულჯალილოვიჩი) იყო ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ახტის მცხოვრებთაგანი, ვინც უმაღლესი განათლება მიიღო რევოლუციამდელ პერიოდში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მან სწავლა განაგრძო სტავროპოლის გიმნაზიაშi. იქ is დაუმეგობრდა სოფია ნიკოლაევნა ზაიჩევსკაიას. 1900 წელს აბდულგაი ჩაირიცხა მოსკოვის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1903 წელს აბდულგაი სამუშაოდ წავიდა სომხეთის ქალაქ კარეში. მოგვიანებით ის დაქორწინდა სოფია ზაიჩევსკაიაზე. 1908 წელს მათი ქალიშვილი ალა დაიბადა ტფილისში. ალას ასევე ჰყავდა ძმა ბაკი და და, აიშა.
ალამ ბავშვობიდანვე წარმოაჩინა ცეკვისადმი ინტერესი. მესამე კლასის დამთავრების შემდეგ ის მშობლებმა მოსკოვში წაიყვანეს, პირველად ეწვია ბალშოი თეატრს. 1920 წელს ალა ჯალილოვა მოსკოვის ქორეოგრაფიულ სკოლაში შევიდა. სკოლის დასრულების შემდეგ მან მუშაობა დაიწყო მუშაობა დაიწყო ბალშოი თეატრში და 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ასწავლიდა აქ.
ალა დაქორწინებული იყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის სამეცნიერო მდივანზე, ენერგეტიკის ინსტიტუტის თერმოჰიდროდინამიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელზე, ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორზე, პროფესორ სერგეი ივანოვიჩ კოსტერინზე. წყვილს შვილები არ ჰყავდა. ალა ცხოვრობდა კარეტნი რიადის თეატრის სახლში. მისი მეზობლები იყვნენ ვლადიმერ ვისოცკი, როლან ბიკოვი და სხვა ცნობილი მსახიობები.
ალა ჯალილოვა გარდაიცვალა 1992 წელს. იგი დაკრძალეს დომოდედოვოს მუსლიმანურ სასაფლაოზე. ალას სახელს ატარებს სოფელ ახტში არსებული მუსიკალური სკოლა და მაჰაჩყალას №8 საბავშვო სამსახიობო სკოლა. ის არის პირველი და ერთადერთი დაღესტნელი ქალი, რომელიც ბალშოი თეატრის სცენაზე გამოვიდა.
ბალშოი თეატრი
ალა ჯალილოვა თავისი ნიჭის წყალობით ჩაირიცხა ბალშოი თეატრის საბალეტო ჯგუფში. ძალიან მალე, იგი გახდა თეატრის სოლისტი. ის პირველად გამოვიდა სცენაზე 1927 წელს რუბინშტეინის ოპერაში „დემონი“, სადაც შეასრულა თამარა დედოფლის ლეზგინკა. ალას ძმის ბაკის თქმით, სწორედ ამ ცეკვამ მოხიბლა მისი მომავალი ქმარი და რეგულარულად დაიწყო მის ყველა ბალეტზე დასწრება. „დემონში“ „ლეზგინკას“ შემდეგ ის გამოვიდა დელიბესის ოპერაში „ლაქმე“, სადაც შეასრულა ინდური ცეკვა. ასევე მან შეასრულა ესპანური ცეკვა ბიზეს ოპერაში „ კარმენი “. ამასთანავე ალამ იცეკვა ასაფიევის ბალეტში „ბახჩისარაის შადრევანი", მინკუსის „ დონ კიხოტში", ალექსანდრე ბოროდინის „პრინც იგორში", სერგეი პროკოფიევის „კონკიაში" და ათეულობით სხვა რუსი და უცხოელი კლასიკოსების ბალეტებში.
1951 წლამდე ის მუშაობდა ბალშოის თეატრში ბალერინად. მისი საყვარელი როლები იყო ლეზგინკა დემონში, თოლია ჩაიკოვსკის გედების ტბაში და მერსედესის ცეკვა მინკუსის დონ კიხოტში. დიდი სამამულო ომის დროს ალა ჯალილოვამ, ბალშოი თეატრის სხვა მსახიობებთან ერთად, ასობით კონცერტი გამართა საომარ ნაწილებში, წინა და უკანა ფრონტზე. ომისშემდგომ წლებში თეატრის დასთან ერთად გასტროლების ფარგლებში ალა ჯალილოვა ეწვია ვლადივოსტოკს, ბაქოს, ყაზანს, ერევანს, ტაშკენტს და საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი კატეგორია:დაღესტნელები კატეგორია:დაღესტნელი მსახიობები
კატეგორია:დაღესტნელი ბალერინები
Lady Jane (სიმღერა)
Lady Jane — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1966 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Aftermath.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1966 წლის სიმღერები
ძვ. წ. 796
'''ძვ. წ. 796''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
დოლორესი (კესონი)
დოლორესი (ოფიციალურად დოლორესის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Dolores) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 514 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
წყალდიდობა სურამში (2011)
სქოლიო
კატეგორია:წყალდიდობა
კრომერჟიჟის არქიეპისკოპოსის სასახლე
კრომერჟიჟის სასახლე (Schloss Kremsier, ჩეხ. Arcibiskupský zámek) — სასახლე ჩეხეთის ქალაქ კრომერჟიჟში, რომელიც 1777 წლიდან გამოიყენებოდა ოლომოუცის ეპისკოპოსებისა და არქიეპისკოპოსების რეზიდენციად.
1664 წელს, ლიხტენშტაინების ძლევამოსილი ოჯახის ეპისკოპოსმა არქიტექტორ ფილიბერტო ლუჩესს სასახლის ბაროკოს სტილში გადაკეთება დაავალა. ოსტატი 1664 წელს გარდაიცვალა და სამუშაოები სხვა არქიტექტორმა ჯოვანი პიეტრო ტენკალამ განაგრძო, რომელმაც ბაღი და სასახლე ტურინის არქიტექტურული სკოლის სტილში გადააკეთა, რომელსაც თავად მიეკუთვნებოდა.
1752 წლის მარტში, სასახლე მნიშვნელოვნად დააზიანა ხანძარმა. რის გამოც, მოწვეულ იქნენ ორი საიმპერატორო მხატვარი, რომლებსაც მისი ინტერიერის დეკორირება დაევალათ. მათი ნამუშევრების გარდა, სასახლეში დღემდე ინახება ხელოვნების კოლექცია, რომელიც ქვეყანაში მეორე ყველაზე დახვეწილად მიიჩნევა. მათშორისაა ტიტანების მითოლოგიური სცენის მხატვრობები. კოლექციის უდიდესი ნაწილი 1673 წელს, გერმანიის ქალაქ კელნში კარელის ეპისკოპოსმა შეიძინა. სასახლე ასევე მოიცავს თვალსაჩინო მუსიკალურ არქივსა და ბიბლიოთეკას 33 000 ტომით.
1998 წელს, იუნესკომ სასახლე და მისი ბაღი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.