ფაუსტი_(ტრაგედია)
პირველი ნაწილი
ერთ სტრიქონში მოქცეულ ცის, დედამიწისა და ჯოჯოხეთის პრობლემატიკას ენაცვლება „პროლოგი ცაში“, სადაც გამოჩნდებიან ღმერთი, მთავარანგელოზები და მეფისტოფელი. მთავარანგელოზები ღმერთს ადიდებენ, მაგრამ მეფისტოფელის გამოჩენისთანავე დუმდებიან. ის პირველივე რეპლიკიდან 一 „მე შენს წინაშე წარვსდექ, უფალო“ 一 თითქოსდა გაჯადოვებს თავისი სკეპტიკური მომხიბვლელობით. საუბარში პირველად გაისმის ფაუსტის სახელი, რომელსაც ღმერთი თავის უერთგულეს მონად მიიჩნევს. მეფისტოფელიც ეთანხმება, რომ „ეს ესკულაპი“ ყოველთვის მზადაა, დაძლიოს წინააღმდეგობანი და გაიმარჯვოს, ჯილდოდ კი „ციურ ვარსკვლავებსა და მიწიერ ტკბობას მოელის“. ღმერთი ნებას რთავს მეფისტოფელს, ფაუსტს არაერთი განსაცდელი მოუვლინოს. დარწმუნებულია, რომ ის გამოსავალს მაინც მოძებნის. და აი, იწყება დაუნდობელი ბრძოლა სიკეთესა და ბოროტებას, სიდიადესა და არარაობას შორის. მარცხნივ|მინი|333x333პქ|[[მეფისტოფელი შთააგონებს ფაუსტს, ლაიფციგის კელერის მუზეუმის შესასვლელი.]] ფაუსტი თავის მყუდრო, გოთიკურ ოთახში წევს და ძილი არ ეკარება. აქ, თავის სამუშაო კელიაში, მრავალი წლის განმავლობაში ეუფლებოდა ამქვეყნიურ სიბრძნეს. მერე ეცადა, ზებუნებრივ მოვლენათა არსს ჩასწვდომოდა. მაგიასა და ალქიმიას მიმართა, მაგრამ კმაყოფილების ნაცვლად სულიერ სიცარიელეს გრძნობს. ბევრი რამ შეისწავლა: ღვთისმეტყველება, ფილოსოფია, იურისპრუდენცია, მედიცინა, მაგრამ ხვდება, რომ ამაოდ გაისარჯა. მიუხედავად არნახული გონებრივი შესაძლებლობებისა, კარგად აქვს გაცნობიერებული, რომ ყველაფერს ვერ შეიმეცნებ, ისევე როგორც ბოლომდე ვერ ამოხსნი სამყაროს ყველა საიდუმლოს. ფაუსტს ღიმილს ჰგვრის ვაგნერის პედანტიზმი, რომელიც მზადაა, დღედაღამ პერგამენტს ჩაჰკირკიტებდეს, იმის ნაცვლად, რომ ფაუსტივით უმთავრეს პრობლემებზე იფიქროს. როდესაც ვაგნერი თავდაჯერებულად ამბობს, რომ ადამიანს უკვე თითქმის ყველაფერზე აქვს პასუხი, გაღიზიანებული ფაუსტი წყვეტს კამათს. მარტოდ დარჩენილი, ის კვლავ ღრმა ფიქრში იძირება. გული სწყდება, რომ ამაოდ იცხოვრა, ცხოვრების უმშვენიერესი წლები მხოლოდ წიგნებსა და ექსპერიმენტებს შეალია. სასოწარკვეთილი გადაწყვეტს, საწამლავი დალიოს და მარადისობას შეუერთდეს. უეცრად ზარების რეკვა და გალობა ისმის. აღდგომის ღამე ახლოვდება, მწუხრის ზარები ფაუსტს თვითმკვლელობისგან იხსნის. დილით ვაგნერთან ერთად საზეიმო სვლას უერთდება. ხალხი პატივს სცემს ფაუსტს 一 მანაც და მამამისმაც ხომ არაერთი ადამიანის სიცოცხლე იხსნეს. ისინი არც შავ ჭირს უფრთხოდნენ და სნეულთა ბანაკებში უშიშრად შედიოდნენ. უბრალო ხალხი მოწიწებით ეგებება ფაუსტს, მას კი ესეც არ ახარებს. სულიერი წონასწორობის აღსადგენად ახალი აღთქმის თარგმნას იწყებს. სწორედ ამ დროს გამოჩნდება მეფისტოფელი, რომელიც მოხეტიალე სტუდენტის სახით წარუდგება მას. როდესაც სახელს ჰკითხავს, სტუმარი უპასუხებს, რომ ის იმ ძალის ნაწილია, რომელიც „თესავს სიკეთეს, თუმც სიავისთვის იმეტებს ყველას“. ვაგნერისგან განსხვავებით, ახალი თანამოსაუბრე ფაუსტივით გონებამახვილი და არაორდინალურია. ის ერთგვარი ქედმაღლობით საუბრობს ადამიანურ სისუსტეებზე, რითაც კიდევ უფრო დამაინტრიგებელი ხდება ფაუსტისთვის. მეცნიერს ჩათვლემს, ამით მეფისტოფელი ისარგებლებს და გაუჩინარდება. მომდევნო ვიზიტისას საგანგებოდ გამოწყობილი გამოეცხადება და სთავაზობს ისიც ლამაზად შეიმოსოს და ამქვეყნიურ სიამეს მიეცეს. და თუკი იმასაც შეძლებს, რომ ათქმევინოს 一 „შეჩერდი, წამო, მშვენიერი ხარ!“ 一 ჩათვლის, რომ ფაუსტი საბოლოოდ დაიმორჩილა და თავის ყურმოჭრილ მონად აქცია. გარიგება შედგა და ახლა სამოგზაუროდ მიდიან 一 მეფისტოფელის ფართე მოსასხამით ზეცას მიაშურებენ. მინი|400x400პქ|[[ფაუსტი|ფაუსტისა და მეფისტოფელის მონუმენტი, ქალაქი დრეზდენი]] ამრიგად, ამ ტრაგედიის დეკორაცია დედამიწა, ცა და ჯოჯოხეთია, რეჟისორები 一 ღმერთი და ეშმაკი მრავალრიცხოვან ანგელოზებთან ერთად, ჯადოქრებთან და სულებთან ერთად. მათგან ყველაზე მიმზიდველი მთავარი მაცდუნებელი მეფისტოფელია 一 ოქროსფერ კამზოლში გამოწყობილი, თავზე ქუდითა და უცნაური ჩლიქით, რის გამოც ოდნავ კოჭლობს. არც თანამგზავრი ჩამოუვარდება: ფაუსტი ახლა ახალგაზრდაა და ლამაზი, ჯან-ღონითა და სურვილებით აღსავსე 一 მან ხომ ჯადოქრის მიერ მომზადებულ წამალსაც გაუსინჯა გემო. ახლა სისხლი უდუღს და მზადაა ყველა ცდუნება იგემოს. ნეტავ რას უმზადებს უშიშარ ექსპერიმენტატორს მისი კოჭლი კომპანიონი? და აი, პირველი საცდუნებელიც. მას მარგარიტა ჰქვია, ან გრეტხენი, თხუთმეტი წელი უსრულდება და ბავშვივით უმანკოა. ერთ უბადრუკ ქალაქში დაიბადა, სადაც ენაჭარტალა დედაკაცები დღედაღამ ქუჩაში სხედან საჭორაოდ. მამა ადრე დაეღუპა, ძმა ჯარში მსახურობს, უმცროსი და კი ახლახან გარდაეცვალა. ეს მიამიტი არსება უნდა გახდეს ფაუსტის მსხვერპლი. პირველი დანახვისთანავე საოცარმა ვნებამ შეიპყრო. ეშმაკმაც არ დააყოვნა და თავისი სამსახური შესთავაზა. და აი, მარგარიტაც შეყვარებულია. მეფისტოფელი აქეზებს ფაუსტს, რომ საქმე ბოლომდე მიიყვანოს, ისიც წინააღმდეგობას ვერ უწევს. ის მარგარიტას ბაღში ხვდება. ადვილი მისახვედრია, რა ხდებვა ქალიშვილის გულში. მას ხომ მთელი არსებით, სრულიად უანგაროდ უყვარს ფაუსტი და არა მარტო დანებდება, შეყვარებული რჩევით დედას საძილე წამალს მისცემს, რათა მათ ღამეულ შეხვედრებს ხელი არ შეუშალოს.