cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კალიუბიის მუჰაფაზა
კალიუბია (القليوبية) არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ნილოსის დელტაში. პროვინციის დასავლეთი საზღვარი გადის მდინარე ნილოსზე. პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : შარკია, ჰელუანი, კაირო, 6 ოქტომბერი, მონუფია, დაკაჰლია და გარბია.
საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბანჰა. საგუბერნატოროს ფართობი შეადგენს 1001,09 კმ². 2006 წლის მონაცემებით კალიუბიას მოსახლეობა 4 237 003 ადამიანიას შეადგენს. კალიუბიას საგუბერნატოროს ყველაზე დიდი ქალაქია შუბრა-ელ-ჰეიმა, რომლის მოსახლეთა რაოდენობა შეადგენს 1 045 370 მლნ ადამიანს. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული. საგუბერნატოროს მმართველია ადლი აბდელშაქურ ჰუსეინი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 8 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად). პროვინციაში 9 ქალაქია, 195 სოფელი. სართო ჯამში პროვინციაში 901 დასახლებული პუმქტიაესენია. პროვინციის ქალაქებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მუჰაფაზები
ძვ. წ. 123
გარდაიცვალნენ
*
ვახტანგ II
ვახტანგ II (გ. 1292) — აღმოსავლეთ საქართველოს მეფე 1289-1292 წლებში, დავით VI ნარინის ძე. მან აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფო ტახტი დემეტრე II თავდადებულის სიკვდილით დასჯის შემდეგ დაიკავა.
დავით VI ნარინს ოთხი ვაჟი ჰყავდა, რომელთაგან უფროსი — ვახტანგი უკვე გამოცხადებული ჰყავდა თანამოსაყდრედ და ამდენად, დავითის მემკვიდრედ ითვლებოდა. არღუნ-ყაენის დავალებით, ხუტლუბუღა (სადუნ მანკაბერდელის ძე) იმერეთში გადავიდა და დავით მეფეს მისი მემკვიდრის აღმოსავლეთ საქართველოში გამეფება შესთავაზა. ამ ფაქტს ის მნიშვნელობა ჰქონდა, რომ დავით ნარინის გარდაცვალების შემდეგ ვახტანგი მემკვიდრეობით დასავლეთ საქართველოსაც მიიღებდა, რასაც საქართველოს ორივე ნაწილის კვლავ ერთი მეფის ხელისუფლების ქვეშ გაერთიანება მოჰყვებოდა. მართალია, ეს მონღოლთა ბატონობის დასავლეთ საქართველოში გავრცელებასაც გამოიწვევდა, მაგრამ ამჯერად დავით ნარინმა ქვეყნის ერთიანობის აღდგენა უფრო მნიშვნელოვნად ჩათვალა და ილხანთა ყაენის წინადადებაზე თანხმობა განაცხადა. იგი ვახტანგისა და ჯარის თანხლებით აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოვიდა. მამა-შვილი „დადგეს ტასისკარს, ქვიშხეთის მინდორსა აქათ“. მეფესთან, რასაკვირველია, მონღოლთა ნოინები მივიდნენ, ისევე, როგორც „ყოველნი დიდებულნი საქართველოსანი შემოკრბეს“.
დავით ნარინის შვილთან, ვახტანგთან გამოყოლის მიზანი, როგორც ჩანს, ის იყო, რომ დარწმუნებულიყო მონღოლთა ყაენის ამ პოლიტიკურ გეგმას თავად აღმოსავლეთ საქართველოში რამდენად უჭერდნენ მხარს. ამას ის გარემოება ამჟღავნებს, რომ დავით ნარინმა მხოლოდ მას შემდეგ „მოსცა ძე მისი“, როდესაც იქ თავშეყრილმა დიდებულებმა „ყუეს ფიცი და სიმტკიცე ერთგულობისა“. ამით დამშვიდებული დავით მეფე დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა, უფლისწული ვახტანგი კი არღუნ ყაენთან წარსადგენად და დასამტკიცებლად წაიყვანეს.
ხუტლუბუღამ ვახტანგი არღუნ-ყაენს წარუდგინა, რომელმაც იგი ლიხთიქითა და ლიხთაქეთა (ე. ი. იმიერ და ამიერ) საქართველოს („ყოველი საქართველოს“) მეფედ დაამტკიცა და ცოლად თავისი და — ოლჯათი შერთო.
ირანიდან დაბრუნებული ვახტანგი ქრისტიანული წესით აკურთხეს მეფედ:
ისტორიკოსის მოწმობით, ამ ამბავმა საქართველოში ხალხი გაახარა, რადგან მათ, მთლიანობის განახლებასთან ერთად, თავიანთი უწინდელი ძლიერების თანდათანობითი აღდგენის იმედიც ეძლეოდათ.
ხუტლუბუღამ თავისი საწადელიც აისრულა — მას ათაბაგობა მისცეს. თითქოს ყველაფერი იმის მაუწყებელი იყო, რომ სადუნ მანკაბერდელის ვაჟი მამამისივით ხელში ჩაიგდებდა ქვეყნის მმართველობის სადავეებს, თუმცა ვახტანგი სულაც არ გამოდგა ისეთი პიროვნება, როგორის იმედიც ხუტლუბუღას ჰქონდა. მემატიანე ვახტანგ II-ს ახასიათებს, როგორც ყოველმხრივ დადებითი თვისებებით შემკულ პიროვნებას: თავმდაბალს, მოწყალეს, პირუთვნელს, მართლმსაჯულებაში სამართლიანობის მოყვარესა და რაც მთავარია, საკმაო ნებისყოფის მქონეს, რომელიც არავის გავლენის ქვეშ არ ექცეოდა. მეფის აღმზრდელი იმდროინდელი ცნობილი მეცნიერი ფარსმანიშვილი იყო. თავისი თვისებების წყალობით ვახტანგმა დიდი ავტორიტეტი მოიპოვა თავად მონღოლთა ყაენის კარზე.
ხუტლუბუღა დარწმუნდა, რომ მისი შერჩეული მეფე მას თავისუფლად პარპაშის საშუალებას არ მისცემდა, ამიტომაც მკვეთრად შეცვალა თავისი დამოკიდებულება ვახტანგისადმი. მან, ამჯერად, საქართველოს მეფედ დემეტრე II-ის უფროსი ვაჟის, დავითის დასმა მოინდომა, რომელიც ჯერ კიდევ ყმაწვილი იყო და ხუტლუბუღა იმედოვნებდა, რომ ამ ახალგაზრდა ბატონიშვილს ადვილად მოაქცევდა თავისი გავლენის ქვეშ. ამ დროისათვის, არღუნ-ყაენი მძიმედ იყო ავად, მონღოლმა ნოინებმა კი ხუტლუბუღას მხარი არ დაუჭირეს, საქართველოს გავლენიანი მოხელეებიც ვახტანგის მეფობას ემხრობოდნენ, ამიტომ ხუტლუბუღამ თავისი მიზნის განხორციელება ვერ შეძლო. 1291 წლის მარტში არღუნ-ყაენი გარდაიცვალა და ხუტლუბუღას, მომხრე ნოინების დახმარებით, კვლავ გამარჯვების იმედი მიეცა, თუმცა მაინც ვერას გახდა, რადგან „მტკიცედ ეპყრა მეფობა ვახტანგს“. იმავე წელს ახალმა ყაენმა ქეღათუმაც მეფე ვახტანგს დაუჭირა მხარი და ამ უკანასკნელის მდგომარეობაც ილხანთა კარზე განმტკიცდა, მაგრამ ვახტანგ II-ს ხანგრძლივად მეფობა არ დასცალდა. იგი 1292 წელს ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ მოულოდნელად გარდაიცვალა. უდროოდ გარდაცვლილი ვახტანგი დასავლეთ საქართველოში წაასვენეს და გელათის მონასტერში დაკრძალეს.
ნილოსის დელტა
right|thumb|225px|ნილოსის დელტის [[ნასას სატელიტური ფოტო]] ნილოსის დელტა (دلتا النيل) — ვრცელი დელტა ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, მდინარე ნილოსის ხმელთაშუა ზღვასთან შერთვის ადგილას. ის მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე დიდი დელტაა — მდებარეობს ქალაქ ალექსანდრიიდან, დასავლეთით და პორტ-საიდიდან, აღმოსავლეთით. ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე მოიცავს 240 კმ-ს — არის მდიდარი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონი. დელტის სიგრძე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ არის 160 კმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მდინარის დელტები კატეგორია:ნილოსი
ძვ. წ. 111
გარდაიცვალნენ
*
მკვდარი ზონა (ტელესერიალი)
სერიალის პირველი ხუთი სეზონი გადაღებული იქნა ვანკუვერში, კანადაში. მეექვსე სეზონისათვის, გადამღებმა ჯგუფმა გადაინაცვლა მონრეალში.
მოკლე შინაარსი
ჯონი სმითი მასწავლებელია, რომელიც ცხოვრობს პატარა ქალაქში.იგი მოხვდება ავტოავარიაში, რომლის შედეგად კომაში აღმოჩნდება 6 წლით.ამ პერიოდის განმავლობაში, მისი საცოლე, სარა, გაჰყვება ადგილობრივი პოლიციის შერიფს, უოლტ ბანერმანს და გააჩენს შვილს, რომელიც სინამდვილეში ჯონისგან ჰყავს.კომის შემდეგ ჯონი იღვიძებს და საკუთარ თავში აღმოაჩენს საოცარ თვისებას - ადამიანებთან და საგნებთან შეხებისას მას შეუძლია მათზე ინფორმაციის გაგება, მათ წარსულსა და მომავალში ჩახედვა.
სარას, უოლტისა და თერაპევტის ბრიუსის დახმარებით ჯონი ავითარებს ამ შესაძლებლობებს და ეხმარება პოლიციას სხვადასხვა საქმის გამოძიებაში.მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ადამიანი თავდაპირველად არ ენდობა ჯონის, უოლტის კურირებით მათი უმრავლესობა იცვლის დამოკიდებულებას მის მიმართ. თუმცა ჯონის კიდევ ერთი დაბრკოლება ელის - სიუჟეტში ჩნდება გრეგ სტილსონი, რომელთანაც დაკავშირებული ჯონის ყველაზე კოშმარული ხედვა - გლობალური კატასტროფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები
Polyrhachis gagates
Polyrhachis gagates — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ახალი ორლეანი
ახალი ორლეანი (New Orleans, La Nouvelle-Orléans) — ამერიკის შეერთებული შტატების უდიდესი ნავსადგური, რომელიც მდებარეობს ლუიზიანას შტატში. ახალი ორლეანის მეტროპოლიტის (New Orleans–Metairie–Kenner) მოსახლეობა შეადგენს 1,235,650 ადამიანს 2009 წლის მონაცემების მიხედვით, რითიც ის აშშ-ში სიდიდით 46-ეა.
Polyrhachis gagates
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გნოსეოლოგია
გნოსეოლოგია ― ფილოსოფიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის შემეცნების კანონზომიერებებს, სუბიექტის და ობიექტის ურთიერთდამოკიდებულებას შემეცნების პროცესში, ცოდნის მიმართებას სინამდვილესთან და ადამიანის მიერ სამყაროს შემეცნების შესაძლებლობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეპისტემოლოგია
ბავშვობა (ფილმი)
ბავშვობა — დიმიტრი ბათიაშვილის ფილმი. გამოვიდა 1970 წელს.
სიუჟეტი
ფილმის გმირი ყმაწვილი ფრენაზე ოცნებობს და ამხანაგებსაც არწმუნებს, რომ ფრენა შეუძლია.
სქოლიო
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1970 წლის ქართული ფილმები
ებე კამარგუ
thumb|ებე კამარგუ ებე მარია კამარგუ (Hebe Maria Camargo; დ. 8 მარტი, 1929; ტაუბატე, ბრაზილია — გ. 29 სექტემბერი, 2012) — ბრაზილიელი ტელეწამყვანი და მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ზ
ზ, ⴆ, Ⴆ, Ზ (ზანი) — ქართული ანბანის მეშვიდე ასო. შეესაბამება წინანუნისმიერ მჟღერ სისინა-ნაპრალოვან თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ შვიდს (7).
მეი მასკი
ადრეული წლები და კარიერა
მეი ჰალდემანი დაიბადა 1948 წლის 19 აპრილს რეჯაინაში, კანადის სასკაჩევანის პროვინციაში, როგორც ტყუპი და მშობლების ხუთი შვილიდან ერთ-ერთი. 1950 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად პრეტორიაში, სამხრეთ აფრიკაში. მისი მშობლები, ვინიფრედ ჟოზეფინა „უინი“ (ფლეტჩერი) და ჯოშუა ნორმან ჰალდემანი, „Technocracy Incorporated“-ის ყოფილი დირექტორი და მოყვარული არქეოლოგი, იყვნენ თავგადასავლების მოყვარულები და 1952 წლიდან თვითმფრინავით დაფრინავდნენ მთელი ოჯახით მსოფლიოს გარშემო. ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ოჯახმა დრო კალაჰარის უდაბნოში გაატარა, ზღაპრული და დაკარგული ქალაქის „კალაჰარის“ ძიებაში. შემდგომში, მშობლებმა გამართეს სლაიდ შოუები და ისაუბრეს თავიანთი მოგზაურობის შესახებ.
ზ
მოხაზულობა
ზ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში წრისა და ხაზების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ნუსხურში იგი მარჯვნივაა გადახრილი. მხედრულში მისი ზედა ნაწილიც წრიული ფორმისაა. ზ ნუსხურსა და მხედრულში ზედა სამ ხაზში იწერება.
მეი მასკი
ადრეული წლები და კარიერა
ახალგაზრდობაში, ჰალდემანი 1969 წლის სამხრეთ აფრიკის სილამაზის კონკურსის ფინალისტი გახდა. 1970 წელს დაქორწინდა ეროლ მასკზე, სამხრეთ აფრიკელ ინჟინერზე, რომელიც სკოლაში გაიცნო. მათ სამი შვილი შეეძინათ: ილონ მასკი, კიმბალ მასკი და ტოსკა მასკი. მეიმ თავის ვაჟს, ელონს, თავისი ამერიკელი ბაბუის, ჯონ ელონ ჰალდემანის სახელი დაარქვა. მაგისტრის ხარისხი დიეტოლოგიაში სამხრეთ აფრიკის „Free State“ უნივერსიტეტიდან მიიღო. მოგვიანებით, მან მეორე სამაგისტრო ხარისხი მიიღო კვების მეცნიერებაში ტორონტოს უნივერსიტეტში მიიღო.
1979 წელს დაშორდა მეუღლეს, ეროლ მასკს. ორი წლის შემდეგ, ილონმა გადაწყვიტა მამასთან ცხოვრება. ოთხი წლის შემდეგ, კიმბალიც ილონს შეუერთდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ილონმა კანადაში გადასვლა გადაწყვიტა. 1989 წელს, ექვსი თვის შემდეგ, მეიმ ქალიშვილ ტოსკასთან ერთად კანადაში გადავიდა საცხოვრებლად. თავისუფლად საუბრობს აფრიკაანსა და ინგლისურ ენაზე.
ვილჰელმ ლისტი
thumb|right ვილჰელმ ლისტი (გერმ.: Wilhelm List) (* 14 მაისი, 1880, ობერკირხბერგი (ულმი); † 16 აგვისტო, 1971, გარმიშ-პატენკირხენი) - იყო გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ვერმახტის გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის სარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
ვახტანგ III
დავით VIII -მ შეიპყრო ვახტანგი და შემდეგ ივანე ბურსელის შუამდგომლობით გაათავისუფლა. 1302 წელს იგი ყაზან ყაენმა ხელახლა დაამტკიცა საქართველოს მეფედ.
1299 წლიდან მოყოლებული ვახტანგ III საქართველოს ლაშქართან ერთად მონაწილეობდა მონღოლების მიერ წარმოებულ ბრძოლებში ჯერ ეგვიპტის, შემდეგ კი გილანელების წინააღმდეგ (1306წ.).
ვახტანგ III 1308 წელს გარდაიცვალა. მეფე წმინდანადაა აღიარებული ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ. ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 დეკემბერი, ახალი სტილით - 23 დეკემბერი.
„ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით ვახტანგი დასაფლავებულია დმანისის სიონში.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეფეები კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:XIV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი
ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი (University College London, UCL) — დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი საგანმანათლებლო-სამეცნიერო ცენტრი. შეიქმნა 1826 წელს შოტლანდიელი პოეტის, ტომას კემპბელისა და ადვოკატის, ჰენრი ბრუმის ინიციატივით როგორც ლონდონის უნივერსიტეტი. გათვლილი იყო სხვადასხვა აღმსარებლობის, ეროვნებისა და სქესის (ქალების მიღება დაიწყეს 1878 წლიდან) სტუდენტებზე. მის „სულიერ მამად“ ითვლება ჯერემი ბენთამი. დამაარსებლები ახალ უნივერსიტეტს უყურებდნენ როგორც ალტერნატივას ოქსფორდისა და კემბრიჯის უნივერსიტეტებისათვის, რომლებიც მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ანგლიკანურ ეკლესიასთან. თავდაპირველად მოიცავდა ქიმიის და რამდენიმე უცხო ენის ფაკულტეტებს, მოგვიანებით გაიხსნა მათემატიკის, გეოგრაფიის, ფსიქოლოგიისა და საინჟინრო საქმის ფაკულტეტები, 1836 წელს ლონდონის სამეფო კოლეჯთან ერთად გახდა ლონდონის უნივერსიტეტის საფუძველი, 1907 წლიდან მის შემადგენლობაშია, თანამედროვე სახელი ეწოდება 1976 წლიდან.
1834 წელს გაიხსნა ჩრდილოეთ ჰოსპიტალი, 1871 წელს — ფელიქს სლეიდის ნატიფი ხელოვნების სკოლა, 1948 წელს — ჯორჯ ისტმენის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, 1959 წელს — ევროპული კულტურის შესწავლის მსოფლიოში პირველი ინსტიტუტი, 1966 წელს მალარდის კოსმოსური სამეცნიერო ლაბორატორია, 1999 წელს — სლავური და აღმოსავლეთევროპული კვლევების სკოლა, 2001 წელს — ჯილ დანდოს კრიმინალისტიკის ინსტიტუტი (დანაშაულის შემცირების პროგრამების შემუშავების მსოფლიოში პირველი ცენტრი), 2006 წელს — ლონდონის ნანოტექნოლოგიების ცენტრი (ლონდონის საიმპერიო კოლეჯთან ერთად).
კურსდამთავრებულთა და პედაგოგთა შორისაა: ალექსანდერ ბელი, ფრენსის გალტონი, მაჰათმა განდი, ჯომო კენიატა, ჯონ სტიუარტ მილი, ნობელის პრემიის 30-მდე ლაურეატი, მ.შ. უილიამ ლორენს ბრეგი, ჰენრი ჰალიტ დეილი, ფრენსის კრიკი, ჯონ ო’კიფი, ოტო ლევი, პოლ ნერსი, უილიამ რამზაი, ოუენ რიჩარდსონი, რაბინდრანათ თაგორი.
სტრუქტურაშია (2016): 11 ფაკულტეტი, 100-ზე მეტი დეპარტამენტი, ინსტიტუტი და კვლევითი ცენტრი, 17 მსხვილი ბიბლიოთეკა, 7 მუზეუმი, მ.შ. ზოოლოგიის დიდი (1828), სამხატვრო (1847), პიტრის სახელობის ეგვიპტის არქეოლოგიური (1892), ფრენსის ჰალტონის ინსტუმენტებისა და პრეპარატების კოლექცია. სწავლობს 36 ათასამდე სტუდენტი მსოფლიოს 150 ქვეყნიდან (2016).
2016–2017 წლების შეფასებით, მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტთა რეიტინგში (QS World University Rankings) მე-7 ადგილს იკავებს (თავისუფლების ინდექსი — 95,6), მ.შ. სამეცნიერო რეპუტაცია — 99,8, რეპუტაცია დამსაქმებლებთან — 99,3.
სქოლიო
კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტი კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის უნივერსიტეტები
აბსტრაქცია
აბსტრაქციის სახეები
არსებობს სხვადასხვა სახის აბსტრაქცია. თითოეული მათგანი სრულიად გარკვეულ სიტუაციაში გვაძლევს სრულიად გარკვეული სახის ახალი ობიექტის შემოტანის საშუალებას. აბსტრაქციის სახეებია აბსტრაქცია აქტუალური უსასრულობისა და აბსტრაქცია პოტენციური განხორიელებადობისა. შემეცნების თეორიის თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია აბსტრაქციის სახე — ექსპლიკაცია. აბსტრაქციით მიღებული ობიექტების რეალური არსებობის საკითხი ფილოსოფიური საკითხია და მისი გადაწყვეტა აბსტრაქციის ყოველი სახისთვის ცალკე ხდება.
გიორგი შარვაშიძე
გიორგი შარვაშიძე (ჩაჩბა), ზოგ შემთხვევაში იხმარება რუსულიდან მომდინარე ფორმა – შერვაშიძე (დ. 17 სექტემბერი ან 25 სექტემბერი, 1846 — გ. 19 თებერვალი, 1918) — თავადი, აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის, უბრწყინვალესი თავადის მიხეილ შარვაშიძის (ხამუთ-ბეი) და თავადის ასულ ალექსანდრა (ცუცუ, კესარია) დადიანის ვაჟი, აფხაზი და ქართველი პოეტი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, თერგდალეულთა თანამოაზრე.
გიორგი შარვაშიძე ბწყინვალედ იცნობდა საქართველოს კულტურულ მემკვიდრეობას, აფხაზეთის ისტორიასა და ფოლკლორს. წერდა სამ – აფხაზურ, ქართულ და რუსულ ენებზე. მისი მსოფლმხედველობა ჩამოყალიბდა ქართული, რუსული და ევროპული აზროვნების წიაღში.
იყო ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, სერგეი მესხის და სხვათა თანამოაზრე. მათთან ერთად იბრძოდა ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნებისთვის, საერთოეროვნული ფასეულობების, ენისა და კულტურის განვითარებისთვის, ქართველი და აფხაზი ხალხების ისტორიის ფალსიფიკაციის გამოვლენისათვის, ორი მოძმე ერის ეროვნული ფესვებისა და მათი ურთიერთობების შენარჩუნებისთვის.
ბიოგრაფია
1864 წლის 24 ივნისს კავკასიის მთავარმართებლის ბრძანებით, მიხეილ შარვაშიძესა და მის მემკვიდრეებს ჩამოერთვათ უფლებები სამთავროზე, გაუქმდა აფხაზეთის სამთავრო და აფხაზეთში პირდაპირი რუსული მმართველობა დამყარდა — შეიქმნა სოხუმის სამხედრო განყოფილება. შარვაშიძეთა მემკვიდრეობით კუთვნილი მთელი ქონება დაურიგეს აფხაზთმოძულე ჩინოვნიკებს. 1866 წლის ივლისში, როდესაც რუსი ჩინოვნიკების განუკითხაობამ აფხაზეთში ზღვარს მიაღწია, საგლეხო რეფორმის გატარების მზადებისას დიდმა აჯანყებამ იფეთქა (26 ივლისი). აჯანყებულმა აფხაზებმა 20 წლის გიორგი შარვაშიძე მთავრად გამოაცხადეს, მაგრამ, იმავე წლის აგვისტოში რუსებმა, ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორ დიმიტრი სვიატოპოლკ-მირსკის მეთაურობით, აჯანყება სასტიკად ჩაახშეს, რასაც აფხაზთა მასობრივი გადასახლება მოჰყვა თურქეთში. ამ მოვლენას ისტორიოგრაფია "მუჰაჯირობის" სახელით იცნობს.
შარვაშიძე მკაცრად აკრიტიკებდა რუსული მთავრობის პოლიტიკას, ურჩევდა ტაქტიკის შეცვლას და ხალხის ტრადიციებისადმი პატივისცემას. ამის გამო ის რუსეთში, ორენბურგში გადაასახლეს, როგორც აჯანყების ინტელექტუალური მონაწილე, კავკასიაში დაბრუნების უფლების გარეშე.
რუსეთში გადასახლებისას მსახურობდა ორენბურგის კაზაკთა პოლკში, ოდესის სამხედრო ოლქში. 1872–1875 წლებში გადადგა სამხედრო სამსახურიდან. აფხაზეთის აჯანყების გამოძიების შედეგად, 9 წლის შემდეგ, იგი ცნეს უდანაშაულოდ და მისცეს გადასახლებიდან საქართველოში დაბრუნების უფლება, მაგრამ აფხაზეთში ჩასვლა აკრძალული ჰქონდა 1905 წლამდე.
1875 წლის 10 თებერვლის საიმპერატორო ბრძანებულებით (სახელმწიფო საბჭოს წინადადების გათვალისწინებით) გ. შარვაშიძეს შეუნარჩუნდა უბრწყინვალესი თავადის ტიტული (მამამისის, მიხეილ შარვაშიძისთვის 1834 წელს მინიჭებული), ხოლო მის შთამომავლობას, ძმას – მიხეილს, და მამის ძმებს – კონსტანტინეს და ალექსანდრეს და მათ შთამომავლობას მიენიჭათ ბრწყინვალე თავადის ტიტული.
1875 წლის 17 ივნისს დაინიშნა კავკასიის მეფისნაცვლის ადიუტანტად. 1876 წლის 17 ივნისიდან იყო ჰუსართა პოლკის ლეიბ-გვარდიის შტაბს-როტმისტრი; 1879 წლის 7 აპრილიდან – ფლიგელ-ადიუტანტი.
1879 წელს, იმპერატორ ალექსანდრე III-ს ქუთაისში სტუმრობისას გიორგი შარვაშიძე, სხვა რუსული რეჟიმისთვის არასანდო პირებთან ერთად გაასახლეს ქუთაისის გუბერნიის ტერიტორიიდან. ამ ფაქტთან დაკავშირებით შარვაშიძემ წერილით მიმართა იმპერატორს, სადაც აღნიშნავდა:
1880–1881 წლებში შარვაშიძე იყო მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის სვიტის წევრი. 1887 წლის 30 აგვისტოს მიენიჭა პოლკოვნიკის სამხედრო წოდება.
რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ გიორგი შარვაშიძე ქუთაისში ცხოვრობდა, რადგანაც აფხაზეთში ჩასვლის უფლება არ მისცეს. მშობლიურ ქალაქში, სოხუმში დაბრუნების უფლება მხოლოდ 1905 წელს მიიღო. გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა ქ. სოხუმში, არქიტექტორ ვილჰელმ-ფრანც კოვალსკის მიერ 1905 წელს აშენებულ სახლში (დღეს ლასურიას ჩიხი. შემდეგ აქვე ცხოვრობდა გ. შარვაშიძის ბიძაშვილი, სცენოგრაფი ალექსანდრე კონსტანტინეს ძე შერვაშეიძე, 1919 წელს საფრანგეთში ემიგრაციამდე). გიორგი შარვაშიძე გარდაიცვალა 1918 წლის 19 თებერვალს. დაკრძალულია მოქვის ტაძარში, თავად შარვაშიძეთა საგვარეულო საძვალეში. (სხვა არასარწუმონო ინფორმაციით – სოფელ ლიხნში).
გიორგი შარვაშიძე რუსეთისა და ბოლშევიზმის შესახებ
1877-1878 წლებში აფხაზთა მასიურმა გამოსვლებმა თურქეთის მხარეს რუსეთის საწინააღმდეგოდ რუსეთ-თურქეთის ომში, გამოიწვიეს ახალი ძალადობრივი, მკაცრი რეპრესიები: 1878 წელს სოხუმის სამხედრო განყოფილებას მმართველმა პ. არაკინმა მთელი “აფხაზური” მოსახლეობა „დამნაშავე ხალხად“ ოფიციალურად გამოაცხადა. აფხაზებს პოლიტიკური „არაკეთილსაიმედოობის გამო“ ეკრძალებოდათ იარაღის ტარება, მათ არ იწვევდნენ სამხედრო სამსახურში, მაგრამ, სამაგიეროდ, დამატებითი ფულადი გადასახადები შეაწერეს. რუსეთის მეფის 1880 წლის 31 მაისის განჩინებით ათასობით აფხაზი იქნა გადასახლებული რუსეთის აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ გუბერნიებში: მუჰაჯირთა ტალღამ მარტო აფხაზებში 50 ათასს მიაღწია. თითქმის მთლიანად დაცარიელდა ცენტრალური აფხაზეთი მდინარე კოდორიდან მდინარე ფსირცხამდე და ოდესღაც აფხაზებით დასახლებული მიწები თანამედროვე ადლერის, გაგრის, სოხუმის, გულრიფშის რაიონებში. მხოლოდ 1907 წელს, ნიკოლოზ II-მ აფხაზეთის თავად გიორგი შარვაშიძის თხოვნითა და მარია თეოდორეს ასულის შუამდგომლობით, აფხაზებს „დამნაშავე ხალხის“ სტატუსი ოფიციალურად მოუხსნა.
გიორგი შარვაშიძის გარდაცვალებიდან სულ რამდენიმე თვეში აფხაზმა კომუნისტმა ეფრემ ეშბამ სოხუმში ბოლშევიკური სამხედრო კომიტეტი ჩამოაყალიბა. შარვაშიძის სიკვდილისწინა მიმართვა აფხაზი ხალხისადმი დაგვიანებული აღმოჩნდა.
ბოლშევიზმი და სოციალიზმი გაკრიტიკებულია ასევე შარვაშიძის სხვა წერილშიც, სათაურით – "სოციალიზმი საქართველოში" (დაიბეჭდა გაზეთში – "საქართველო", 25–29 ივნისი, 1917), სადაც ის საქართველოს, ივერიას "ჩვენ სამშობლოს" უწოდებს.
გიორგი შარვაშიძე — საქართველო და ქართული კულტურა
გიორგი შარვაშიძე იყო ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, სერგი მესხის და სხვათა თანამოაზრე. მათ ყველა ეროვნულ საქმეში გვერდით ედგა, მათთან ერთად იღვწოდა საერთო ეროვნული შეგნების, მშობლიური ენისა და კულტურის განვითარებისათვის. მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა საქართველოს საზოგადოებრივ და ლიტერატურულ ცხოვრებაში.
1870-იანი წლებიდან მისი ლექსები, პუბლიცისტური წერილები და პოემები იბეჭდებოდა ქართულ პრესაში. აქტიურად მოღვაწეობდა თეატრალურ სფეროში. თბილისში იდგმებოდა მისი პიესები, აქვეყნებდა თეატრალურ რეცენზიებს, რითიც დიდი ამაგი დასდო ქართული ეროვნული თეატრალური კულტურის განვითარებას. გიორგი შარვაშიძე ზედმიწევნით ღრმად იცნობდა ქართულ ლიტერატურას და თვითონაც წერდა შესანიშნავ ლექსებს ქართულ ენაზე.
გიორგი შარვაშიძე საქართველოს "ჩვენ სამშობლოს ივერიას" უწოდებდა და მისი კულტურის თავგამოდებული დამცველი იყო. მის ამ განწყობას ნათლად ადასტურებს შემდეგი სიტყვებიც:
150px|right|thumb|გიორგი შარვაშიძე გიორგი შარვაშიძის, როგორც ქართველი მოღვაწის, საქართველოზე, ქართულ ენაზე, მშობლიურ ქართულ მწერლობაზე მზრუნველი კაცის სახე არაჩვეულებ­რი­ვად წარმოჩნდა მის პუბ­ლი­­კაციაში: "ქართული ენის გარშემო" (1915). სტატიაში ის ქარ­თუ­ლი სამ­წიგნობრო ტრა­დიციების აქ­ტი­ური დამცვე­ლის როლ­ში გვევლინება. მას არ მოსწონს "სხვათა ენიდან უხეშად თარ­გ­მნა სიტყვი­სა და მი­ბაძ­ვით გადმოლაგება სხვა­თა გო­ნებრივი ვინაო­ბი­სა". მისი აზ­რით, ეს "სამშობლო ენის გადა­გ­ვა­რე­ბი­სადმი" მისწრა­ფე­ბის გამო­ხა­ტუ­ლე­ბაა. იგი მე­ტად შეწუ­ხე­ბუ­ლია, აგრეთვე, ქართულში უცხო სიტყვების უსის­ტემო მომ­რავ­­ლე­ბით. მწერ­ლის აზ­რით, უცხო სიტყვებსა და ტერმინებს "უნდა მივმართოთ მხოლოდ უკი­დურეს შემთ­ხ­ვე­ვაში, მაშინ როცა დას­ტურ ქართულად არ ითქმება აზ­რისა შინა­არ­სი... დიაღ, საჭი­როა ვეცადოთ ჩვენს ენას შევსძინოთ, გავამ­დიდროთ და არა გადა­ვა­შე­ნოთ, გარ­და­ვა­გ­ვაროთ".
გიორგი შარვაშიძის ეროვნულ-სახელმწიფოებრივ და კულტუ­რულ-პო­ლი­ტიკურ თვითშეგნებას ნათლად წარმოაჩენს მისი გამოს­ვ­ლა ე.წ. "აფხაზი ხალხის ყრილობაზე" 1917 წლის 8 ნოემბერს. ანტიქართუ­ლად გან­წყო­ბი­ლი აფხაზი ნაციონალისტი ლიდერების მიერ მოწვეულმა ამ თავ­ყრი­ლო­ბამ აფ­ხაზი ხა­ლხის მომავალი ე.წ. "კავკასიის გა­ერ­თია­ნე­ბულ მთი­ელ­თა კა­ვ­შირს" დაუკავშირა. "ყრილობის" მკვეთრად გამოხატულმა ანტი­ქარ­თულმა პა­თოსმა ქარ­თ­ველ პოლიტიკურ მოღვაწეთა პროტესტი გამოიწვია. გიორგი შარვაშიძემ აფხაზურ ენაზე მიმართა "ყრილობის" მონაწილეებს, აუხ­ს­ნა მათ რუსეთში განვითარებული მოვლენების არსი, მიულოცა თავისუფლე­ბის მო­ახ­ლო­ება და ქართველ ხალხთან მეგობრობისა და თანამშრომლობისაკენ მო­უწო­და: "თქვენ თქ­ვენს უფროს ძმებს მიჰყევით, მათთან ერთად იმოქმედეთ და იბ­რ­ძოლეთ თავისუფლების მო­­საპოვებლად და შესანარჩუნებლად. ვიცი, ზოგი­ერ­თებს არ მოეწო­ნე­ბათ ჩემი ასეთი აზ­­რი, რადგან ისინი მოსკოვისაკენ იყურებიან, მე კი – თბილი­სი­საკენ. სხვა გზა არ არის და არც ყოფილა აროდეს აფხაზეთისათვის, გარ­და საქართ­ვე­ლოსთან მჭიდრო კა­ვ­­შირისა და მასთან ყოფნისა განუყრელად ჭირ­ში და ლხინში". ამ განცხადების შემდეგ თა­ნამოძმეთა ანტიქართული დემარ­შით გაწბილებულმა გიორ­გი შერვა­შიძემ და­ტო­ვა და­რ­ბაზი და შემდგომ არც მობ­რუ­­ნებულა. ამ ამბიდან სულ რაღაც სამ თვეში - 1918 წლის 19 თე­ბერვალს - სა­ქარ­თველო შეძრა სოხუმიდან მოსულმა ცნობამ, რომ დიდი მა­მუ­ლი­შვი­ლი გარდაიცვა­ლა.
ცნო­­­ბილმა ქართველმა მოღვაწემ, სოხუმის ქალაქის თავმა ნიკო თავდგირიძემ გიორგი შარვაშიძის დაკ­რ­­ძალ­ვა­ზე თქვა: „იმ აბ­ხა­­ზე­ბ­მა, რომლების ღირსებას უცხოელები შენით პატივს ცემდნენ, რომ­ლე­ბის თა­ვი­სუ­ფლე­ბი­სათვის შენ შესწირე მთელი შენი დიდებული კარიერა, ყოველივე შე­ნი ქო­ნება, სი­მ­დი­­დ­რე, შენი აქ ჩამოსვლა ვერც კი შეამჩნიეს... შენი აქ ყოფნით ვერ ისა­რ­გე­ბლეს... შენ­და­მი უყუ­რა­დ­ღე­ბობა სწო­რედ დანაშაულება იყო... რა უსამართლობა, რა ირონია ცხო­ვ­რე­ბის: მთე­ლი შე­ნი მშ­­ვენიერი, მომხიბლავი ახალ­გაზრდობის ძალა, არა ჩვე­უ­ლებ­რივი გა­ნ­სა­კუ­თ­რე­ბუ­ლი უპი­რატე­სო­ბით აღსავსე გარემოება მსხვერპლად შესწირე იმას, რომ შენს პა­ტარა, მა­გრამ შენთვის ცხოვრებაში ერთად-ერთ საფასურ-განძს - აბხაზეთს თა­ვი­სუ­ფ­ლება მო­­ვ­ლი­ნე­ბო­და და შენ უკა­ნასკნელი თავის ძალით, როგორც ბიბლიური სი­მო­ნი მი­ჰ­გე­ბე­ბო­დი მას, მაგრამ შე­­ნ­მა საყვარელმა ხალხმა-აბხაზებმა გვერდი აგიხვია, ვერ შე­გამჩნია შენ და იმ რუსის აღ­ზ­რ­და­-აზროვნება-მიმართულებით გაჟღენთილ ადა­მი­ა­ნებს მი­ჰყვა, რო­­­­მელთან ბრძო­ლას შე­ნი ხალხის დაჩაგვრისათვის მთელი შენი კაცთა შო­რის აღი­ა­რე­­ბული ბედ­ნი­ე­რება შეს­წი­რე".
აფხაზეთის ეპარქიის საკითხი
thumb|300px|right|[[მოქვის ტაძარი|მოქვის კათედრალური ტაძარი. X საუკუნე]] XIX საუკუნის 50-იან წლებში აღდგა აფხაზეთის საეპისკოპოსო, რომელსაც 1885 წლამდე განაგებდნენ ქართველი მღვდელმთავრები. 1885 წლიდან სოხუმის ეპარქიის სახელით აღმდგარ აფხაზეთის ეპარქიას ანტიქართული ორიენტაციის რუსი ეპისკოპოსები მართავდნენ. რუსეთის ხელისუფლების რეაქციული გეგმა აფხაზეთში ეროვნული დაპირისპირებისა და მტრობის გაღრმავებას ითვალისწინებდა. XX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც რეალურად დადგა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის საკითხი, რუსეთის უწმიდესი სინოდისა და ხელისუფლების წარმომადგენლებმა აფხაზეთის ეპარქიის საქართველოდან ჩამოშორება განიზრახეს, - 1916 წელს აფხაზეთის ეპარქიის დედა ეკლესიიდან მოკვეთასა და მისი რუსეთის სინოდისადმი დაქვემდებარებას შეეცადნენ. აფხაზი პატრიოტებისა და სამღვდელოების თბილისში მეფისნაცვალთან ჩამოსულმა სპეციალურმა დეპუტაციამ პეტიცია წარმოადგინა, რომელშიც კატეგორიულად მოითხოვდნენ, რომ სოხუმის ეპარქია, რომელიც მთელი წარსულით და აწმყოთი შესისხლხორცებულია საქართველოს ეკლესიასთან, არავითარ შემთხვევაში არ გამოყოფილიყო საქართველოს საეგზარქოსოდან. პეტიციის ტექსტის ავტორი გიორგი შარვაშიძე იყო.
პეტიციის დანარჩენი მუხლები შემდეგნაირად იყო ფორმულირებული:
შემოქმედება
გიორგი შარვაშიძე იყო პირველი ეროვნებით აფხაზი მწერალი, რომელიც უპირატესად წერდა ქართულად (შექმნილი აქვს რამდენიმე რუსულენოვანი თხზულებაც).
1870-იანი წლებიდან გიორგი შარვაშიძის ლექსები, პუბლიცისტური წერილები, პოემები იბეჭდებოდა ქართული პრესაში (“დროება”, “ივერია”, “სამშობლო”, “თეატრი და ცხოვრება”). აქტიურად მოღვაწეობდა თეატრალურ სფეროში. 1881 წელს თბილისში დაიდგა მისი პიესა “მომაკვდავნი სურათნი”, 1915 წელს – “გიორგი მესამე”, აქვეყნებდა თეატრალურ რეცენზიებს.
გიორგი შარვაშიძე ზედმიწევნით ღრმად იცნობდა ქართულ ლიტერატურას და თვითონაც წერდა შესანიშნავ ლექსებს ქართულ ენაზე. მისი პო­ე­ტუ­რი შედევრია "ვარადა" (აფხაზური მისამღერი), რო­მე­ლსაც სიმონ ჯანაშიამ "უშინაგანესი ლირიკული მღელვარე­ბის პოეტუ­რი შე­ნი­ვ­თე­ბა" უწოდა:
გიორგი შარვაშიძის, როგორც საქართველოს დიდი პატრიოტისა და მამულიშვილის ეროვნული სატკივარი გადმოცემულია ლექსში "პასუხი ვ.ო.", რომელიც მას ბათუმში დაუწერია. ამ ნაწარმოებით ავტორი გამოეხმაურა გაზეთ "დროებაში" (№1, 1883 წ.) გამოქვეყნებულ ვახტანგ ორბელიანის ლექსს - "ამერ-იმერს". "პასუხი ვ.ო." ცენზურის ზეწოლის გამო ვერ დაბეჭდა "დროებამ". გიორგი შარვაშიძე უერთდება მეგობარი პოეტის პატრიოტულ სულისკვეთებას და გულისტკივილით იგონებს იმ დროს, როდესაც საქართველო იყო ერთიანი:
გიორგი შარვაშიძე ძლიერ განიცდიდა, რომ ქართველობაში დაიკარგა ერთიანობის შეგრძნება, ქვეყანა მოიცვა შურმა და დაპირისპირებამ:
1946 წელს ქ. სოხუმში გამოიცა გიორგი შარვაშიძის (შარვაშიძე) თხზულებათა კრებული სათაურით – "ლირიკა, ეპოსი, დრამა", ხოლო 2006 წელს ქ. ქუთაისში გამოიცა მისი თხზულებათა ორტომეული.
ოჯახი და შთამომავლობა
გიორგი შარვაშიძის მამა იყო აფხაზეთის უკანასკნელი მთავარი, უბრწყინვალესი თავადი მიხეილ შარვაშიძე (ხამუთ-ბეი). (დ. 1806 – გ. 1866); დედა – თავადის ასული ალექსანდრა (ცუცუ, კესარია) დადიანი. გიორგის გარდა მათ ჰყავდათ კიდევ ერთი ვაჟი – მიხეილ შარვაშიძე.
გიორგის მამის მხრიდან ჰყავდა ბიძები – კონსტანტინე და ალექსანდრე შარვაშიძეები.
გიორგი შარვაშიძე დაქორწინებული იყო ელენე (ელო) ერასტის ასულ ანდრიევსკაიაზე (1846 – 4 აპრილი, 1913). ელენეს მამა ერასტ სტეფანეს ძე ანდრიევსკი (Эраст Степанович Андриевский) იყო მედიცინის დოქტორი, შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამედიცინო საბჭოს წევრი, მოქმედი სახელმწიფო მრჩეველი (Действительный статский советник), გარდაიცვალა 1872 წლის 21 მარტს, ქ. ოდესაში; ელენეს დედა იყო ქართველი თავადის, გიორგი თუმანოვის (თუმანიშვილი) ასული ბარბარე (Варвара; გ. 1876 წ.).
გიორგი შარვაშიძეს და ელენე ანდრიევსაკაიას პირდაპირი მემკვიდრე არ დარჩენიათ. დღეს საქართველოში მცხოვრები მისი გვერდითი შთამომავლები არიან ცნობილი საზოგადო მოღვაწე ბარბარე (ბაბო) დადიანი-მასხარაშვილი და თამარ (თათული) ღვინიაშვილი. თამარ ღვინიაშვილს მზად აქვს ჯერ კიდევ გამოუქვეყნებელი მონოგრაფია თავის დიდ წინაპარზე.
გიორგი შარვაშიძის საგვარეულო გერბი
გიორგი შარვაშიძის გერბი დამტკიცებულია რუსეთის იმპერატორის 1901 წლის 14 თებერვლის ბრძანებულებით და შეტანილია «Общий гербовник»–ის XVI ნაწილში პირველ ნომრად.
გერბის აღწერილობა: ცისფერ ფარში ორი ოქროსფერი ქუდი არის გამოსახული, რასაც ძველი ბერძნები უწოდებდნენ "პილოსს". მათგან თითოეულს ახლავს ოქროს რვადაბოლოებიანი ვარსკვლავი, რაც დიოსკურების – ბერძნული ლეგენდის მიხედვით, ზევსის ტყუპი ვაჟების ნიშანია. ფარი დაგვირგვინებულია თავადური გვირგვინის მუზარადით, სადაც შედის სირაქლემის სამი ბუმბული, რომლის კიდეები ოქროსფერია, შუათანა ბუმბული კი მოცისფროა. ფარი უპყრიათ ბიზანტიური ტიპის ოქროსფერ გრიფებს, ანუ ლომისტანიან და არწივისთავიან ურჩხულებს მეწამული თვალებითა და ენით. გერბი მორთულია მთავრის მანტიით და თავს ადგას მთავრის გვირგვინი.
გერბი ამ რედაქციით რუსეთის იმპერატორის მიერ დამტკიცებულ იქნა 1901 წელს, პირადად გიორგი შარვაშიძისა და მისი საგვარეულოსთვის.
საინტერესო ფაქტები
200px|left|thumb|ტარიელი – გიორგი შარვაშიძე. [[ქუთაისი, მ. კაჩუხაშვილის და ა. მიხაილოვის ფოტო. 1882 წ.]]
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1846 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ქართველი პოეტები გიორგი
მემონტაჟე
მემონტაჟე — სტუდიის სამონაჟო საამქროს უფროსი, რომელიც მიმაგრებულია გადამღებ ჯგუფთან და დამდგმელი რეჟისორის ხელმძღვანელობით აწარმოებს ფილმის მონტაჟს. მემონტაჟე მაპუხისმგებელია ფილმის მხატვრულ-ტექნიკურ ხარისხზე, ხმის და მუსიკის სინქრონულობაზე, სამონტაჟო სამუშაოთა ვადების დაცვაზე.
კატეგორია:კინოპროფესიები
Film editor
სარაგა
სარაგა (ოფიციალურად სარაგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Zarraga; Bayan ng Zarraga) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 305 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ალტრუიზმი
მინი|[[მოწყალება|მოწყალების გაღება ასევე ალტრუიზმად ითვლება]] ალტრუიზმი (altruisme < alter – სხვა) — ზნეობრივი პრინციპი, რომელიც ნიშნავს სხვა ადამიანებისადმი უანგარო სამსახურს, პირადი ინტერესების ნაცვლად, სხვისი ინტერესების წინა პლანზე წამოწევას.
ალტრუიზმი განსაკუთრებით ხშირად იჩენს თავს ნათესაურ ურთიერთობებში, რასაც აძლიერებს ადამიანების ძლიერი სურვილი თავიანთი გენეტიკური მემკვიდრეობის გადარჩენისა. სოციალურ ფსიქოლოგიაში ასევე ხშირად ვხვდებით რეციპროკული ალტრუიზმის ცნებას, რაც ნიშნავს იმას, რომ ერთი ადამიანი ეხმარება მეორეს, რადგან საჭიროების შემთხვევაში მისი მხრიდანაც მოელის ალტრუისტული მოქმედების განხორციელებას.
ალტრუიზმს განიხილავენ, როგორც ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ძალას, რომელიც ადამიანს საზოგადოებრივად სასიკეთო ქმედებებისაკენ უბიძგებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები *
ნელსონ მანდელა
ნელსონ მანდელა (სრულად როლიჰლაჰლა დალიბუნგა მანდელა Rolihlahla Dalibhunga Mandela; დ. 18 ივლისი, 1918, მვეცო, ტრანსკაი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — გ. 5 დეკემბერი, 2013, იოჰანესბურგი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა ) — ანტიაპართეიდის მოძრაობის აქტივისტი და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 1995-1999 წლებში.
ბიოგრაფია
პრეზიდენტობამდე იყო ანტიაპერტეიდის მოძრაობის აქტივისტი და აფრიკის ეროვნული კონგრესის (ანკ) ლიდერი. მანდელამ ციხეში გაატარა 27 წელი საბოტაჟისათვის მას შემდეგ რაც ანკ იატაკქვეშეთში გადავიდა და შეიარაღებული ბრძოლა დაიწყო.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მაშინდელი მთავრობა, ისევე როგორც მისი მხარდამჭერი ქვეყნები, გმობდნენ მანდელასა და ანკ-ს ქმედებებს და მათ მოიხსენიებდნენ როგორც კომუნისტებს და ტერორისტებს.
მანდელას მიღებული აქვს ასზე მეტი სხვადასხვა ჯილდო, მათ შორის ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში 1993 წელს. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ის მოიხსენიება როგორც მადიბა, წოდება რომელსაც მანდელას კლანის მხცოვან და პატივცემულ წევრებს ანიჭებენ.
მამამისი სოფლის მმართველი იყო, მაგრამ კოლონიალურ ხელისუფლებასთან უთანხმოების ოჯახთან ერთად კუნუს პროვინციაში გადაასახლეს. მას 4 ცოლი და 13 ბავშვი ჰყავდა. ნელსონი მე-3 ცოლის, ნკედამასგან შეეძინა და ჰოლილალა დაარქვა, რაც ადგილობრივი კოსის დიალექტზე „ხიდან ჩამოვარდნილ ტოტს“ ნიშნავს. ჰოლილალა მანდელა პირველი ბავშვი იყო ოჯახში, ვინც სკოლაში შეიყვანეს. მასწავლებელმა მას ინგლისური სახელი ნელსონი უწოდა.
9 წლის ასაკში ნელსონს მამა ტუბერკულოზით დაეღუპა და მისი ოფიციალური მეურვე რეგენტი ჯონგინტაბა გახდა. ნელსონი ჯერ მეთოდისტურ სკოლაში დადიოდა, შემდეგ კი კლარკბერის ინტერნატი დაამთავრა და საშუალო განათლების სერთიფიკატი მიიღო. 1937 წელს ის ფორტ-ბოფორტის მეთოდისტურ კოლეჯში ჩაირიცხა, 1939 წელს კი ფორტ-ჰერის უნივერსიტეტში. ეს იყო ერთადერთი ადგილობრივი უნივერსიტეტი, სადაც ფერადკანიანებს სწავლის შესაძლებლობა ეძლეოდათ. მანდელა ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ბაკალავრი გახდა. პირველი კურსის დასრულებისას მანდელა მონაწილეობას იღებდა სტუდენტურ ბოიკოტში, რომელიც უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობის წინააღმდეგ იყო მიმართული. ამის გამო მას ფორტ-ჰეირის დატოვება მოუხდა.
უნივერსიტეტის დატოვების შემდეგ მანდელას საკუთარმა მეურვემ მკაცრი მოთხოვნა წაუყენა, რომ აუცილებლად უნდა დაქორწინებულიყო. ამის გამო ნელსონი საკუთარ ბიძაშვილთან ერთად იოჰანესბურგში გაიქცა და ოქროს მომპოვებელ მაღაროში დარაჯად მოეწყო, თუმცა მაღაროს ხელმძღვანელობამ მეურვისგან მისი გაქცევის შესახებ შეიტყო და სამსახურიდან გაათავისუფლა. ამის შემდეგ მანდელა მეგობრის, უოლტერ სისლუს დახმარებით ერთ-ერთ იურიდიულ ფირმაში სტაჟიორად მოეწყო. 1943 წელს ის ვიტვატერსრანდას უნივერსიტეტში სამართლის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც მომავალი თანამოაზრეები და თანამებრძოლები ჯო სლოვო და ჰარი შვარცი გაიცნო. ათწლეულების შემდეგ მანდელას მიერ ფორმირებულ მინისტრთა კაბინეტში სლოვომ სოფლის მეურნეობის მინისტრის პორტფელი ჩაიბარა, შვარცი კი შეერთებულ შტატებში სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ელჩი გახდა.
ვიტვატერსრანდას უნივერსიტეტში მანდელა 1948 წლამდე სწავლობდა, მაგრამ იურისტის დიპლომი ვერ მიიღო. ახალგაზრდა ნელსონი სისტემატურად იღებდა მონაწილეობას სხვადასხვა საპროტესტო აქციებში. 1943 წელს ის საქალაქო ტრანსპორტის ფასების ზრდის გამო მოწყობილ მასობრივ გამოსვლებში მონაწილეობდა. ამავე პერიოდიდან ესწრებოდა ახალგაზრდა ინტელექტუალთა შეკრებებს, რომელსაც აფრიკის ეროვნული კონგრესი აწყობდა. 1944 წელს მანდელა კონგრესის წევრი გახდა და ახალგაზრდა თანამოაზრეებთან ერთად ე.წ. ახალგაზრდული ლიგა დააარსა, რომელიც აფრიკული ნაციონალიზმისა და თვითგამორკვევის პრინციპებზე იყო დაფუძნებული და ხელისუფლებისადმი უფრო რადიკალურად იყო განწყობილი, ვიდრე აფრიკის ეროვნული კონგრესი.
1948 წლის არჩევნებში ეროვნული პარტიის გამარჯვების შემდეგ, მანდელა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში უფრო აქტიურად ჩაერთო. 1949 წელს ის ახალგაზრდული ლიგის პრეზიდენტი გახდა. 1952 წელს ლიგამ პირველი მასშტაბური დაუმორჩილებლობის აქცია მოაწყო, 1955 წელს კი მონაწილეობდა სახალხო კონგრესის შექმნაში, რომელმაც თავისუფლების დიდი ქარტია მიიღო. ქარტია გახდა მთავარი სამოქმედო პროგრამა სამხრეთ აფრიკაში მოქმედი ყველა პოლიტიკური ორგანიზაციისთვის, რომელიც აპარტეიდის რეჟიმს ებრძოდა. პარალელურად, მანდელას თავის მეგობარ ოლივერ ტამბოსთან ერთად გახსნილი ჰქონდა იურიდიული ფირმა, რომელიც ფერადკანიანებს იაფ ან უფასო იურიდიულ დახმარებას უწევდა.
1956 წელს ხელისუფლებამ სახელმწიფო ღალატის ბრალდებით 150-მდე ადამიანი, მათ შორის, ნელსონ მანდელაც დააპატიმრა. მათ ბრალი კომუნისტური იდეების გავრცელებასა და ხელისუფლების ძალისმიერი მეთოდით დამხობის ორგანიზაციაში დასდეს. სასამართლო პროცესი 1961 წლამდე გაგრძელდა და ყველა ბრალდებულის გათავისუფლებით დასრულდა.
ამავე წელს მანდელა სათავეში ჩაუდგა აფრიკის ეროვნული კონგრესის შეიარაღებულ ფრთას და დაიწყო ფართომასშტაბიანი საბოტაჟის პოლიტიკა აპარტეიდის წინააღმდეგ.
1962 წლის 5 აგვისტოს ძებნაში მყოფი ნელსონ მანდელა დააპატიმრეს და იოჰანესბურგის ციხეში ჩასვეს. მისი ადგილ-სამყოფელის დადგენაში სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლებას ამერიკის დაზვერვის ცენტრალური სამმართველო დაეხმარა. 1963 წელს კი პოლიციამ მასშტაბური რეიდი ჩაატარა და ოპოზიციის რამდენიმე ცნობილი ლიდერი აიყვანა. მათ ბრალი დივესიული აქტების მოწყობასა და სახელმწიფო ღალატში დასდეს, რაც სასიკვდილო განაჩენს ითვალისწინებდა.
1964 წლის 20 აპრილს პრეტორიის უმაღლეს სასამართლოში ბრალდებულთა პროცესი გაიმართა, სადაც სიტყვით ნელსონ მანდელა გამოვიდა. მან აღიარა, რომ აპარტეიდის რეჟიმის წინააღმდეგ დივერსიულ აქტებს ახორციელებდა და იმ მიზეზების ახსნას შეეცადა, რის გამოც მშვიდობიანი ბრძოლიდან ძალადობრივ მეთოდებზე გადასვლა მოუხდა.
„ჩემი ცხოვრება მე აფრიკული მოსახლეობისთვის ბრძოლას მივუძღვენი. მე ვიბრძოდი როგორც თეთრების, ისე ფერადკანიანების ბატონობის წინააღმდეგ, ვიბრძოდი დემოკრატიული საზოგადოების შექმნისთვის, სადაც ადამიანები ჰარმონიაში იცხოვრებდნენ და ექნებოდათ ერთნაირი შესაძლებლობები. ეს ის იდეალებია, რომლისთვისაც მე ვცხოვრობდი, მაგრამ თუ საჭირო გახდება, სიცოცხლესაც შევწირავ.“-განაცხადა მანდელამ.
სასამართლომ ყველა ბრალდებული დამნაშავედ სცნო, თუმცა სასიკვდილო განაჩენი მათ მუდმივი პატიმრობით შეუცვალეს.
ნელსონ მანდელა რობენის კუნძულზე მდებარე საპატიმროში გადაიყვანეს, სადაც ინდივიდუალურ კამერაში 18 წელი გაატარა. კუნძულზე პატიმრებს აუტანელ პირობებში უწევდათ ყოფნა. ისინი კარიერზე მძიმე ფიზიკურ სამუშაოს ასრულებდნენ. განსაკუთრებით მძიმე პირობებში ცხოვრობდნენ ფერადკანიანი მსჯავრდებულები, რომლებსაც საკვების მცირე პორციას აძლევდნენ. მანდელა „დ“ ჯგუფის პატიმრებში მოხვდა, რომლებიც პოლიტიკური ნიშნით იხდიდნენ სასჯელს. მათ პაემნისა და წერილის გაგზავნის შესაძლებლობა 6 თვეში ერთხელ ეძლეოდათ.
პატიმარი მანდელა დაუსწრებელი სწავლების პროგრამით ლონდონის უნივერსიტეტში სწავლობდა და იურიდიულ მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი აიღო. 1981 წელს მისი კანდიდატურა უნივერსიტეტის საპატიო ლექტორის პოსტზე განიხილებოდა, თუმცა ეს პატივი წილად პრინცესა ანას ხვდა.
1982 წელს მანდელა და მისი რამდენიმე თანამებრძოლი პოლსმურის ციხეში გადაიყვანეს, რაც გამოწვეული იყო იმით, რომ ხელისუფლებას ოპოზიციის ახალგაზრდა აქტივისტებისა და ასაკოვანი პოლიტპატიმრების განცალკევება სურდა.
1985 წელს პრეზიდენტმა პიტერ ბოტამ მანდელას ციხიდან გათავისუფლება შესთავაზა, მხოლოდ იმ პირობით, თუ ის პოლიტიკური ბრძოლის იარაღად ძალადობას აღარ აირჩევდა. მანდელა პრეზიდენტის წინადადებას არ დათანხმდა.
ხელისუფლება მანდელასთან მოლაპარაკებას რამდენიმეჯერ შეეცადა, თუმცა ვერაფერი გააწყო.
1988 წელს მანდელა ვიქტორ-ვერსტერის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც პატიმრობის დარჩენილი წლები გაატარა. აქ მისი პირობები საგრძნობლად გაუმჯობესდა. მანდელას სისტემატურად ნახულობდნენ მისი მეგობრები და პოლიტიკური თანამოაზრეები, საერთაშორისო საზოგადოება კი მისი გათავისუფლების მოთხოვნით სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლებაზე ძლიერ ზეწოლას ახდენდა.
1989 წელს პრეზიდენტი ბოტა გულის შეტევით გარდაიცვალა და ის ფრედერიკ ვილემ დე კლერკმა შეცვალა.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ბოლო თეთრკანიანმა პრეზიდენტმა აპარტეიდთან მებრძოლი ოპოზიციური პარტიების ლეგალიზების შესახებ სპეციალური ბრძანება გამოსცა.
1990 წლის 11 თებერვალს მანდელა გაათავისუფლეს. ეს პროცესი პირდაპირი ეთერით მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გადაიცა. ისტორიულ დღეს მანდელამ თანამემამულეებს სიტყვით მიმართა. მან ღიად განაცხადა, რომ მოსახლეობის თეთრკანიან ნაწილთან უთანხმოების დაძლევას მშვიდობიანი გზით შეეცდებოდა, თუმცა არც ის დაუმალავს, რომ შეიარაღებული ბრძოლის დასრულებას ჯერჯერობით არ აპირებდა.
მალე ნელსონ მანდელა საკუთარ პარტიას ჩაუდგა სათავეში და 1990–1994 წლებში აპარტეიდის რეჟიმის გაუქმების შესახებ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკებას აწარმოებდა. შედეგად, ქვეყნის ფერადკანიან მოსახლეობას არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მიეცა.
1991 წელს აფრიკის ნაციონალურმა კონგრესმა ლეგალიზების შემდეგ პირველი ეროვნული კონფერენცია ჩაატარა, რომელზეც მანდელა ორგანიზაციის პრეზიდენტად აირჩიეს.
1993 წელს ნელსონ მანდელასა და პრეზიდენტ დე კლერკს მშვიდობის ნობელის პრემია მიანიჭეს, თუმცა საერთაშორისო აღიარების მიუხედავად, პოლიტიკოსებს დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდათ. მანდელა დე კლერკს „არაკანონიერი, დისკრედიტირებული უმცირესობის რეჟიმის“ ლიდერად მოიხსენიებდა. მათ შორის მოლაპარაკებები რამდენიმეჯერ ჩაიშალა კიდეც, მაგრამ 4 წლიანმა დიალოგმა საბოლოოდ შედეგი გამოიღო, 1994 წლის 27 აპრილს ქვეყანაში დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა, რომელშიც ხმის მიცემის უფლება ფერადკანიან უმრავლესობასაც მიეცა.
საპარლამენტო არჩევნებში მანდელას პარტიამ სოლიდური უპირატესობით (62 %) გაიმარჯვა, ლეგენდარული ნელსონ მანდელა კი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პირველი ფერადკანიანი ლიდერი გახდა. მისმა პოლიტიკურმა ოპონენტმა დე კლერკმა პირველი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი მიიღო.
მანდელა პრეზიდენტის პოსტზე 1999 წლამდე რჩებოდა. ამ დროის განმავლობაში მან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური რეფორმები გაატარა:
სიცოცხლეში მანდელა 3-ჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ქორწინება 15 წელიწადს გაგრძელდა (1944-1958). ეველინ მანდელასგან მას 4 ბავშვი შეეძინა. ხანგრძლივი გამოდგა მანდელას მეორე ქორწინებაც (1958-1996). ვინი მანდელამ ნელსონს 2 ქალიშვილი აჩუქა. 1998 წელს კი ნელსონმა გრას მაშელზე იქორწინა.
ნელსონ მანდელა 2013 წელს იოჰანესბურგის გარეუბან ჰოუტონ ესტეიტში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:მარქსისტი მწერლები კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სამხრეთაფრიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
ჰუგო შპერლე
thumb|ჰუგო შპერლე ნიურნბერგის პროცესზე ჰუგო შპერლე (გერმ.: Hugo Sperrle) (* 7 თებერვალი 1885, ლუდვიგსბურგი; † 2 აპრილი 1953, მიუნხენი) - იყო გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ლუფტვაფეს გენერალ-ფელდმარშალი.
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კაროლინა ჰერშელი
კაროლინა ჰერშელი (Caroline Herschel, დ. 16 მარტი, 1750 — გ. 9 იანვარი, 1848) — გერმანული წარმოშობის ბრიტანელი ასტრონომი, რომლის ყველაზე მნიშვნელოვან წვლილად ასტრონომიაში მიიჩნევა რამდენიმე კომეტის აღმოჩენა, მათ შორის იყო პერიოდული კომეტა 35P/ჰერშელ-რიგოლე, რომელიც მის სახელს ატარებს. მისი უფროსი ძმა იყო ასტრონომი უილიამ ჰერშელი, რომელთან ერთადაც მუშაობდა მთლი კარიერის განმავლობაში.
ის პირველი ქალი იყო, რომელიც ხელფასს იღებდა როგორც მეცნიერი და იყო პირველი ქალი ინგლისში, რომელსაც მთავრობაში თანამდებობა ეკავა. ამას გარდა, ასევე პოირველი ქალი იყო, რომელმაც სამეცნიერი აღმოჩენების შესახებ სამეფო საზოგადოების ჟურნალ Philosophical Transactions-ში გამოაქვეყნა; 1828 წელს მიიღო სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების ოქროს მედალი, 1835 წელს გახდა სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების საპატიო წევრი. 1846 წელს, მის 96-ე დაბადების დღეზე, პრუსიის მეფემ ჰერშელს ოქროს მედალი გადასცა მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის.
ადრეული ცხოვრება
კაროლინა ლუკრეცია ჰერშელი 1750 წლის 16 მარტს, გერმანიის ქალაქ ჰანოვერში დაიბადა. იყო თვითნასწავლი ჰობოისტის, ისააკ ჰერშელისა და მისი ცოლის, ანა ისლე მორიცენის მერვე ბავშვი და მეოთხე ქალიშვილი. ჰერშელების ოჯახი წარმოშობით დრეზდენთან ახლომდებარე ქალაქ პირნადან იყო. 1743 წელს, დატინგენის ბრძოლაში მონაწილეობის შემდეგ (ავსტრიული მემკვიდრეობისათვის ომი ნაწილი), ისააკ ჰერშელი ავად გახდა და სრულად არც აღარასდროს გამოჯანმრთელებულა. ცხოვრების ბოლომდე აწუხებდა სისუსტე, ქრონიკული ტკივილი და ასთმა.
ათი წლის ასაკში, კაროლინა მწვავე ტიფით დაავადდა, რამაც მისი ზრდა შეაჩერა; სწორედ ამიტომ, ის 130 სანტიმეტრზე მაღალი აღარ გაზრდილა. დაავადების შედეგად, მარცხენა თვალში დაკარგა მხედველობაც. ოჯახს სჯეროდა, რომ ის ვერასოდეს გათხოვდებოდა და დედამისს მიაჩნდა, რომ მისთვის საუკეთესო იქნებოდა, სახლის მოახლეობაში დახელოვნებულიყო. მამამისს კი სურდა, რომ მას განათლება მიეღო. ზოგჯერ, მამამისი დედის არყოფნით სარგებლობდა და ინდივიდუალურად ამეცადინებდა, ანდაც ძმების გაკვეთილებზე ასწრებდა, მაგალითად, ვიოლინოსი. კაროლინა ცოტა ხნით ტანსაცმლის კერვასაც სწავლობდა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები კატეგორია:ბრიტანელი ასტრონომები
Sexual Madness
Sexual Madness — ევროდენს-დუეტ E-Rotic-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა გერმანიაში 1997 წელს. ასევე გამოცემული იქნა ალბომის იაპონური ვერსია. მას ჰქონდა განსხვავებული ყდა და დამატებითი სიმღერები.
სქოლიო
კატეგორია:E-Rotic-ის ალბომები კატეგორია:1997 წლის ალბომები
ანტინომია
ანტინომია (ბერძნ. antinomia – წინააღმდეგობა) — ორი წინაღმდეგობრივი მსჯელობა,სადაც უპირატესობა არც ერთს არ მიეწერება, არამედ ისინი თანაბარდასაბუთებადი მსჯელობებია. ერთის უარყოფით მეორე საბუთდება და პირიქით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
Polyrhachis gamaii
Polyrhachis gamaii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
მაპეტები
ადრეული მცდელობების შემდეგ მაპეტები 2004 წელს შეიძინა უოლტ დისნეის კომპანიამ. გამონაკლისს წარმოადგენენ სეზამის ქუჩის და ტელესერიალის ფრეგლების კლდე პერსონაჟები. ამჟამად საავტორო უფლებას სავაჭრო ნიშანზე „მაპეტები“ ფლობს The Muppets Holding Company, იგივე Muppets Studio, უოლტ დისნეის კომპანიის ფილიალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაპეტები კატეგორია:ტელესერიალები
მონღოლეთის სახალხო პარტია
მონღოლეთის სახალხო პარტია-სოციალ-დემოკრატიული პოლიტიკური პარტია მონღოლეთში. იგი დაარსდა როგორც კომუნისტური პარტია 1920 წელს მონღოლ რევოლუციონერების მიერ და არის უძველესი პოლიტიკური პარტია მონღოლეთში.
პარტიამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 1921 წლის მონღოლეთის რევოლუციაში, რომელიც შთაგონებული იყო ბოლშევიკების ოქტომბრის რევოლუციით. დამოუკიდებლობის შემდეგ ის მართავდა მონღოლეთს, როგორც ერთპარტიულ სოციალისტურ სახელმწიფოს. პარტიამ სახელი შეიცვალა მონღოლეთის სახალხო რევოლუციური პარტიით (MPRP) და შეუერთდა კომუნისტურ ინტერნაციონალს 1924 წელს.
1990 წლის მონღოლური რევოლუციის შემდეგ, მონღოლეთში სხვა პოლიტიკური პარტიები ლეგალიზებული იქნა და ქვეყანა მრავალპარტიულ დემოკრატიაში გადავიდა. პარტიამ მოგვიანებით მიატოვა მარქსიზმ-ლენინიზმი დემოკრატიული სოციალიზმის სასარგებლოდ. 2010 წელს პარტიის წევრებმა მხარი დაუჭირეს სოციალური დემოკრატიის მიღებას, როგორც პარტიის იდეოლოგიას და აღადგინეს პარტიის თავდაპირველი სახელი, ჩამოაგდეს სიტყვა "რევოლუციონერი" და შთააგონეს სეპარატისტულ ფრაქციას.
პარტია დარჩა მონღოლეთის მმართველ პარტიად 1990 წლის რევოლუციის შემდეგ, სანამ არ დამარცხდა 1996 წლის არჩევნებში. 2004 წლიდან 2008 წლამდე ის იყო კოალიციური მთავრობის ნაწილი დემოკრატიულ პარტიასთან და სამშობლოს პარტიასთან. 2008 წლიდან 2012 წლამდე პარტია მონაწილეობდა სხვა კოალიციაში დემოკრატიულ პარტიასთან, თუმცა მას ჰქონდა უმრავლესობა მონღოლეთის საკანონმდებლო ორგანოში. 2012 წლის არჩევნების შემდეგ ის პარლამენტში ოპოზიციური პარტია გახდა. პარტია ხელისუფლებაში 2016 წლის არჩევნების შემდეგ დაბრუნდა და 76-ადგილიანი პარლამენტის 65 წევრი აირჩია. პარტიამ უმრავლესობა შეინარჩუნა 2020 წლის არჩევნების შემდეგ და მოიგო 76 ადგილიდან 62. გამარჯვება აღნიშნავს პირველად მონღოლეთის 30-წლიან დემოკრატიულ ისტორიაში, როდესაც ერთმა პარტიამ ზედიზედ ორ არჩევნებში შეინარჩუნა აბსოლუტური უმრავლესობა.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის სახალხო პარტია
გეორგ ფონ კიუხლერი
thumb|right|გეორგ ფონ კიუხლერი გეორგ ფონ კიუხლერი (გერმ.: Georg von Küchler) (* 30 მაისი 1881, ფილიპსრუეს სასახლე (ჰანაუ); † 25 მაისი 1968,  გარმიშ-პატენკირხენი) - იყო გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ვერმახტის გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის სარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
რუდოლფ ფონ იერინგი
thumb|right|რუდოლფ ფონ იერინგი რუდოლფ ფონ იერინგი (Rudolf von Jhering; დ. 22 აგვისტო, 1818, აურიხი, გერმანია — გ. 17 სექტემბერი, 1892, გეტინგენი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი