cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვესტფალიის ზავი
ვესტფალიის ზავის დადებამ, საერთაშორისო საზოგადოებაში ფაქტობრივად ახალ ერას დაუდო საფუძველი, რომელმაც თითქმის პირველი მსოფლიო ომის დასასრულამდე გასტანა. აღნიშნული განპირობებულია იმით, რომ ზემოხსენებული საერთაშორისო შეთანხმების დადებით გაქარწყლდა რომის პაპის გავლენა ევროპის სამხედრო და პოლიტიკურ წყობაზე, რამაც უფრო მეტი გასაქანი მისცა მაშინდელი ძლიერი ქვეყნების პოტენციალს. გარდა ამისა, დადებული ხელშეკრულებებით, რომის საღვთო იმპერიაში შემავალ ტერიტორიულ ერთეულებს (დაახლოებით სამასამდე ერთეული) „მიენიჭათ ე.წ. jus foederationis - უფლება გამხდარიყვნენ სხვა პოლიტიკურ ძალთა მოკავშირეები იმ წინაპირობით, რომ მათი ალიანსი არ შეეწინააღმდეგებოდა იმპერიისა და შეთანხმებით დადგენილ ინტერესებს“ (მიუნსტერის ხელშეკრულება, მუხლი 65). ამით, ფაქტობრივად განხორციელდა საერთაშორისო ძალაუფლების დანაწევრება, რამაც ხელი შეუწყო ე.წ. „პატარა ქვეყნების“ განვითარებასა და ძალთა დაბალანსებას საერთაშორისო დონეზე, თუმცა მიუხედავად ამ დიდი პროგრესისა კაცობრიობა კვლავაც გაეხვია ომიანობის ქარცეცხლში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ისტორია კატეგორია:ოცდაათწლიანი ომის ხელშეკრულებები კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ქამასებრი
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. გამოიყენება ახალი, შემწვარი, ძმარში დამარინადებული და გამხმარი სახით. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, მჟავე და ქვიაშიან ნიადაგზე, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1796 წელს როგორც Agaricus caperatus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 სმ, ხორციანი, ნახევარსფეროსებრი ან ჩაჩისებრი, ბრტყლად ამოზნექილი, განიერი დაკბილული კიდეებით, ნაცრისფერ-ყვითელი, ჩალისფერ-ყვითელი ან ჟანგმიწისფერი, კიდეებთან ზოლიანია. ნორჩობაში ქუდი სფეროსებრი ან კვერცხისებრია. ზედაპირი დანაოჭებული, დაფარულია (განსაკუთრებით ცენტრში) ღია ბოჭკოვანი ნაფიფქით. მშრალ ამინდში კიდეები ხშირად იბზარება.
რბილობი — ფხვიერი, რბილი, თეთრი, მოგვიანებით მოყვითალო, სასიამოვნო სუნითა და გემოთი.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შედარებით მეჩხერი, შეზრდილი, არათანაბარი სიგრძის. ნორჩობაში მოყვითალო, მოგვიანებით ჟანგმიწისფერ-ყავისფერი.
ფეხის სიგრძე — 4-12 სმ-მდე, სისქე — 1-3 სმ-მდე, მკვრივი, ცილინდრული, მთლიანი, ძირში გასქელებული, ზედაპირი აბრეშუმისებრ-ბოჭკოვანი. საყელოს ზემოთ ფეხი ოდნავ ქერცლოვანია, მოყვითალო, საყელოს ქვემოთ ღია-ჟანგმიწისფერია, ძირში შეიმჩნევა საერთო საბურველის მკრთალ-იისფერი ნარჩენები.
საბურველის ნარჩენები: სოკოს ზედა მხარეს განთავსებულია არათანაბარი, თხელი აფსკისებრი საყელო, რომელიც თავიდან თეთრია, მოგვიანებით მოყვითალო.
სპორების ფხვნილი — ჟანგმიწისფერი, ჟანგისფერ-ყავისფერი. სპორები — ნუშისებრი, მეჭეჭებიანი.
პრშეროვი
ისტორია
წერილობით წყაროებში პრშეროვი პირველად 1141 წელს იხსენიება. 1256 წელს „სამეფო ქალაქის“ სტატუსი მიიღო. ოცდაათწლიანი ომის მიმდინარეობისას, ქალაქი დაინგრა და დასუსტდა. 1839 წელს აიგო ვენა-ბრნოს რკინიგზა, რომელმაც პრშეროვი ავსტრიის იმპერიის დედაქალაქს დააკავშირა და ქალაქის თანდათან გამოცოცხლება განაპირობა. 1945 წლის ივნისში, ქალაქში ტრაგედია დატრიალდა, რომელიც „პრშეროვის სროლის“ სახელითაა ცნობილი. პრშეროვში დაიბადნენ კომპოზიტორი და პიანისტი გიდეონ კლაინი და ცნობილი ჰოკეისტი — მილოშ რჟიგა.
აკროსტიქი
აკროსტიქი (კიდურწერილობა) — ლექსი, რომლის სტრიქონთა დასაწყისი ასოები შეადგენს რაიმე სიტყვას ან ფრაზას, ზოგჯერ ტექტსაც. ლექსის ეს სახეობა ბერძნულიდან გადმოინერგა და დიდად პოპულარული იყო ქართველ ჰიმნოგრაფთა შორის (იოანე-ზოსიმე, მიქელ მოდრეკილი, ეზრა, ფილიპე, სტეფანე სანანოისძე, გიორგი ათონელი, ეფრემ მცირე, არსენ იყალთოელი, იოანე პეტრიწი). მათ ლექსებში აკროსტიქად გამოყენებულია საკუთრივ ლექსის ავტორის ან საგალობლის შემკვეთის სახელი, საგალობლის ხასიათი და სახელწოდება.
პრშეროვი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის ქალაქები
აკროსტიქი
აკროსტოკული ლექსი XVII-XVIII საუკუნეთა პოეზიაში საკმაოდ პოპულარული იყო. ამგვარი ლექსები აქვთ არჩილს, ვახტანგ მეექვსეს, თეიმურაზ მეორეს და თვით დავით გურამიშვილსაც კი.
ქამასებრი
კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, შემწვარი და ძმარში დამარინადებული. ახასიათებს თხილის სასიამოვნო გემო. გაშრობის შემდეგ იყენებენ წვნიანი კერძების მოსამზადებლად.
აკროსტიქი
ლიტერატურა
კატეგორია:პოეზია
ქამასებრი
ეკოლოგია და გავრცელება
მიკორიზას ქმნის როგორც წიწვოვან, (ნაძვი, ფიჭვი), ისევე ფოთლოვან ხეებთან (წიფელი, მუხა და არყი). უპირატესობას ანიჭებს ტენიან მჟავე და ქვიშიან ნიადაგს. მთებში გვხვდება ზღვის დონიდან 2000 მეტრამდე. როგორც წესი იზრდება მცირე ჯგუფებად. ხშირად ზიანდება ჭიების მიერ.
სოკო გავრცელებულია ევროპაში, უმეტესად ჩრდილოეთ ევროპის მთელ ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით სკანდინავიაში, თუმცა იშვიათია დანიასა და ისლანდიაში. ნიდერლანდებში გადაშენების პირასაა. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. აგრეთვე იზრდება აზიის ზომიერ სარტყლებში.
სეზონი — ივლისის დასაწყისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
ბრიჰადრათჰა
ბრიჰადრათჰა (ძვ. წ. 252—224) — მაურიების იმპერიის უკანასკნელი მმართველი ძვ.წ.187 წლიდან ძვ.წ. 180 წლამდე. იგი მოკლა საკუთარმა „სენაპატმა“ (მთავარსარდლი) პუშიამიტრა შუნგამ.
მმართველობა
პურანის თანახმად, ბრიჰადრათჰა იყო შატადჰანის მემკვიდრე და 7 წლის მანძილზე მართავდა ქვეყანას. მაურიების სამფლობელოები თავმოყრილი იყო დედაქალაქ პატალიპუტრას გარშემო. აშოკას მმართველობის პერიოდიდან, როცა ბრიჰადრათჰა ავიდა ტახტზე, ის მნიშვნელოვნად იყო შემცირებული.
დემეტრიოს I-ის ლაშქრობები
ძვ. წ. 180 წელს ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთი (თანამედროვე ავღანეთის და პაკისტანის ნაწილები) აღმოჩნდა ბერძენ-ბაქტრიელი მეფის დემეტრიოს I-ის თავდასხმების ქვეშ. მან თავისი ხელისუფლება გაავრცელა ქაბულის ხეობასა და პენჯაბის ნაწილში (თანამედროვე პაკისტანი). დემეტრიოსი შეიჭრა, ასევე, მაურიების სამფლობელოებში ბრიჰადრათჰას მმართველობის დროს. პანჩალას ოლქის, აგრეთვე, ქალაქების საკეტისა და მატჰურის ოკუპაციის შემდეგ, ბოლოსდაბოლოს, აიღო დედაქალაქი პატალიპუტრა. თუმცა მალე იძულებული გახდა უკან დაბრუნებულიყო ბაქტრიაში, სადაც მისი არყოფნის დროს ხელისუფლებისათვის სასტიკი ბრძოლა გაიმართა ევკრადიტებსა და  დემეტრიოსებს შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია: ინდოეთის ისტორია კატეგორია:ინდოეთის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 180 კატეგორია:ძველი ინდოეთი
ნიმი
ნიმი (Nîmes) — ქალაქი სამხრეთ საფრანგეთში მდებარეობს ლანგედოკი-რუსილონის რეგიონის, გარის დეპარტამენტში. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 144,600 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამეხუთე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 893 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 161.85 კმ²-ს. ქალაქის მერია ჟან პოლ ფურნი. ნიმის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.
ისტორია
thumb|left|ანტიკური ამფითეატრი ქალაქ ნიმში. ამ ადგილებში აღმოჩენია ადამიანის უძველესი ნასახლარები და სანადირო იარაღები. ბრინჯაოს ხანიდან ამ ტერიტორიაზე ინტენსიურად დაიწყო დასახლება. აქ უძველესი დროიდან სახლობდნენ გალები. ძვ. წ 121 წლიდან ეს ტერიტორია შევიდა რომის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, იმპერატორმა ავგუსტუსმა ამ ადგილებში დააარსა ახალი ქალაქი. რომაელების მიერ ამ ადგილებში აშენებული იქნა ამფითეატრი და სხვა ბევრი ანტიკური ხანის ხუროთმოძღვრების ძეგლები. რომის იმპერიის კრიზისის პერიოდში ამ ქალაქს აკონტროლებდნენ ვესტგუთები. VIII საუკუნეში არაბებმა დაიპყრეს პირენეს ნახევარკუნძული, მათ სამხრეთ საფრანგეთის დაპყრობაც სცადეს მაგრამ უშედეგოდ.
1229 წლიდან ეს ქალაქი უკვე ემორჩილება საფრანგეთის მეფეს. XVI საუკუნიდან ნიმში დაიწყო გავრცელება პროტესტანტიზმა. ნანტის ედიქტის გამოცემის შემდეგ ამ ტერიტორიაზე ფართოდ დაიწყეს დასახლება ჰუგენოტებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ჯენე
ჯენე (Djenné) — ურბანული კომუნა და ქალაქი ცენტრალურ მალიში, შიდა ნიგერის დელტის რეგიონში. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 32 944 ადამიანს შეადგენდა. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება მოპტის რეგიონს.
გეოგრაფია
ჯენე — სუბსაჰარული აფრიკის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. მდებარეობს ნიგერის შიდა დელტის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ნიგერსა და მდინარე ბანს შორის, 398 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ბამაკოდან და 76 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით ქალაქ მოპტიდან. ქალაქს უკავია დაახლოებით 70 ჰა ტერიტორიის ფართობი, რომელიც წვიმების სეზონის დროს კუნძულად გადაიქცევა.
ჯენეს კომუნას უკავია 302 კმ² ფართობი და ქალაქ ჯენესთან ერთად მოიცავს კიდევ 10 შემოგარენ სოფლებს: ბალე, დიაბოლო, გომნიკუბოიე, კამარაგა, კერა, ნიალა, სოალა, სინი, ველინგარა და იენლედა. . კომუნის ადმინისტრაციულ ცენტრთან ერთად ქალაქი ჯენე ასევე წარმოადგენს ჯენეს ოლქის ადმინისტრაციულ ცენტრს, რომელიც მოპტის რეგიონის 8 ოლქიდან ერთ-ერთია.
კლიმატი
ჯენესათვის დამახასიათებელია მშრალი და ცხელი კლიმატი. ყველაზე უფრო ცხელი თვეებია — აპრილი და მაისი, როდესაც ჰაერის ტემპერატურის დღის საშუალო მაქსიმუმი შეადგენს დაახლოებით 40 °C-ს. ცოტა უფრო გრილა, მაგრამ ასევე საკმაოდ ცხელა, ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით; მხოლოდ დეკემბერში და იანვარში ჰაერის ტემპერატურის დღის საშუალო მაქსიმუმი ეცემა 32 °C-ზე დაბლა. დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან (საჰარის უდაბნოდან) ქრის მშრალი და მტვრიანი ჰარმატანის ქარი. როდესაც ეს ქარი განსაკუთრებით ძლიერია, მტვერი საკმაოდ ზღუდავს მხედველობას. ნალექების წლიური ნორმა შეადგენს დაახლოებით 550 მმ-ს; ყველაზე უფრო წვიმიანი თვეა — აგვისტო.
ისტორია
thumb|right|300px|[[ჯენეს დიდი მეჩეთი]] ჯენე დაარსდა XIII საუკუნეში ტრანსსაჰარული ვაჭრობის გზაზე, როგორც საქონლის გაცვლის ადგილი (პირველ რიგში, მარილი) სუდანელ მუსლიმ ვაჭრებსა და გვინეის ტროპიკული ტყეების მოსახლეობას შორის. ტომბუქტუდან ის უერთდებოდა მდინარის გზებით, ხოლო ოქროს ნაპირიდან — ტყის ბილიკებით. ჯენეს ისტორია მჭიდროდაა დაკავშირებული ქალაქ ტომბუქტუსთან. XV-XVII საუკუნეებში, ტრანსსაჰარული ვაჭრობის ბევრი პროდუქტი, მაგალითად მარილი, ოქრო, მონები, ტომბუკტუდან ჯენეს გავლით გაედინებოდა. სულ მალე ორივე ქალაქი ისლამური სწავლების ცენტრი გახდა. ჯენეს კეთილდღეობა მთლიანად დაკავშირებული იყო ვაჭრობასთან, ამიტომ, როდესაც პორტუგალიელებმა აფრიკის სანაპირო ზოლში სავაჭრო პოსტი დააარსეს, ტრანსსაჰარულმა ვაჭრობამ მნიშვნელობა დაკარგა, შესაბამისად დაკნინდა ჯენეც. სონგაის იმპერიის დამაარსებელმა სონი ალიმ იგი დაიპყრო 1473 წელს შვიდწლიანი ალყის შემდეგ. მის ქვეყანაში ჯენე გახდა მნიშვნელობით მეორე კულტურული და სავაჭრო ცენტრი ტომბუქტუს შემდეგ.
1670 წლიდან 1818 წლამდე ჯენე, რომელმაც საზღვაო ვაჭრობის განვითარების გამო კიდევ უფრო დაკარგა თავისი სავაჭრო მნიშვნელობა, შედიოდა ბამბარის იმპერიის შემადგენლობაში. 1818 წელს იგი დაიპყრო ფულბეს ტომის ბელადმა, სახელად ლობომ და მისი შემოგარენიდან გარეკა ყველა არამუსლიმი. 1893 წელს ჯენე გადავიდა საფრანგეთის ხელში, რომელმაც ვაჭრობის დიდი ნაწილი გადაიტანა მეზობელ ქალაქ მოპტიში.
1988 წელს ქალაქის ისტორიული ნაწილი შევიდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ქალაქის ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი ნაგებობაა ამ რეგიონისათვის ტრადიციული, ჯერ კიდევ XIII საუკუნის სტილით, დაპრესილი აგურით (ადობე) აშენებული — ჯენეს დიდი მეჩეთი, რომელიც მრავალჯერ იყო დანგრეული და თავისი დღევანდელი სახე მიიღო 1907 წელს. ქალაქის სამხრეთით მდებარეობს ჯენე-ჯენო, უძველესი ცნობილი ქალაქების არეალი სუბსაჰარულ აფრიკაში. 1988 წელს, ქალაქი ჯენე ჯენე-ჯენოსთან ერთად იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
მოსახლეობა
2009 წლის მონაცემებით ჯენეს კომუნის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 32 944 ადამიანს. მოსახლეობის ძირითადი სალაპარაკო ენაა სონგაის ენების ერთ-ერთი დიალექტი. შემოგარენი სოფლების მოსახლეობა ასევე ლაპარაკობს ფულანის, ბამბარას და სხვა ენებზე.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალიში კატეგორია:მალის ქალაქები
ბრატია-დასკალოვი
ბრატია-დასკალოვი (Братя Даскалови) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 756 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ტრიფტის მყინვარი
ტრიფტის მყინვარი (Triftgletscher) — ხეობის ტიპის მყინვარი შვეიცარიაში, ურნერის ალპებში. 1973 წლის მდგომარეობით ტრიფტის მყინვარის ფართობი შეადგენდა 16.6 კმ²-ს. სიგრძე დაახლოებით 5 კმ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2025 მ სიმაღლეზე. მყინვარის ენა ეშვება 1660 მ სიმაღლემდე. გარშემო მაღალმთიანი მწვერვალებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მყინვარები კატეგორია:ალპების მყინვარები
663
თარიღი უცნობია
''
*
NGC 60
NGC 60 — სპირალური გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1882 წლის 2 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Dorylus undet
Dorylus undet — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
Cephalotes angustus
Cephalotes angustus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რუსლან აუშევი
რუსლან სულთანის ძე აუშევი (Русла́н Султа́нович А́ушев; Овшанаькъан Султана Руслан; დ. 29 ოქტომბერი 1954, ვოლოდარსკოე, ყაზახეთის სსრ, სსრკ) — რუსი პოლიტიკოსი, სამხედრო, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე. ინგუშეთის პირველი პრეზიდენტი 1993 წლის 7 მარტიდან 2001 წლის 28 დეკემბრის ჩათვლით. სამხედრო-ინტერნაციონალური საკითხების კომიტეტის თავმჯდომარე დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში 1991 წლიდან 2014 წლის ჩათვლით. 2004 წელს ბესლანში სკოლაზე განხორციელებული თავდასხმის დროს ერთადერთი ადამიანი, რომელიც ტერორისტებმა შენობაში შეუშვეს, რის შედეგადაც მოახერხა 26 ადამიანის განთავისუფლება.
სსრკ-ის სამხედრო ძალებში სამსახური
1971 წლის შემდეგ რუსლან აუშევი მსახურობდა საბჭოთა ჯარში. 1975 წელს დაასრულა საბჭოთა კავშირის მარშალ ერემენკოს სახელობის სამხედრო სასწავლებელი. 1975-1976 წლებში ხელმძღვანელობდა ქვეით ოცეულს, 1976-1979 წელბში — ქვეით ასეულს. 1979-1980 წლებში — ქვეითი ბატალიონის შტაბს.
1981-1982 წლებში მეთაურობდა საბჭოთა ქვეითი ბატალიონის შეზღდულ კონტინგენტს ავღანეთში. ორი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა პოლკს. 1986 წელს მძიმედ დაჭრეს. რუსლან აუშევთან ერთად შეზღდული კონტინგენტის ოპერაციაში ჩართულები იყვნენ მისი ძმები ადამი და ბაგაუტდინი, რომლებიც საბჭოთა არმიის ოფიცრები იყვნენ, ისინი შედიოდნენ 108-ე ქვეით დივიზიის შემადგენლობაში. 1987-1989 წლებში აუშევი დაღესტნის სამხედრო ოლქის ქვეითი ბატალიონის მეთაურია.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
1989 წლის მარტში რუსლან აუშევი აირჩიეს საბჭოთა კავშირის სახალხო დეპუტატად 102-ე ტერიტორიულ ოლქში (პრიმორიეს მხარეში). ამავე წელს დაინიშნა ქვეითი დივიზიის მეთაურის მოადგილედ, შემდეგ კი საბრძოლო მომზადების განყოფილების ხელმძღვანელის მოადგილედ. 1989 წლის დეკემბერში საბჭოთა კავშირის სახალხო დეპუტატების რიგით მე-4 შეკრებაზე რუსლან აუშევი შედიოდა დეპუტატთა ჯგუფში „სამშობლო“, რომელიც შედგებოდა თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-დეპუტაციისგან. 1991 წლის აგვისტოში რუსლან აუშევი გახდა გენერალ-მაიორი.
1992 წელს ინტერნაციონალისტი მეომრების კონფერენციის გადაწყვეტილებით შეიქმნა აუშევის მეთაურობის ქვეშ მყოფი ვეტერანი ჯარისკაცების კომიტეტი. აღნიშნული კომიტეტი მოიცავს ვეტერანთა საზოგადეობრივ ორგანიზაციებს. ჩეჩნეთისა და ინგუშეთის ოფიციალურად ორ რესპუბლიკად დაშლის შემდეგ, ჩრდილოეთ ოსეთსა და ინგუშეთში შექმნილი საგანგებო მდგომარეობის შედეგად, 1992 წლის 10 ნოემბერს რუსლან აუშევი დაინიშნა ინგუშეთის დროებითი ადმინისტრაციის ხელმძღვანელად. 1992 წლის 19 დეკემბერს რუსლან აუშევი თანამდებობიდან გადადგა, მას შემდეგ რაც ვერ შეძლო ინგუში ლტოლვილების დაბრუნება ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკას მიკუთვნებულ მხარეში.
1993 წლის 15 იანვარს ინგუშეთის დედაქალაქ მაგასში შექმნილმა საინიციატივო ჯგუფმა, რომელიც იბრძოდა აუშევის ადმინისტრაციის ხელმძღვანლად დაბრუნებისთვის, გადაწყვიტა მისი კანდიდატურა წარედგინა ინგუშეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. 1993 წლის 28 თებერვალს არჩევნების პირველ ტურში რუსლან აუშევი უალტერნატივო არჩევნების საფუძველზე გახდა ინგუშეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
1997 წლის მარტიდან ჩეჩნეთის პრობლემებზე მომუშავე ფედერალური კომიის წევრია. 1993 წლის 20 მარტს რუსლან აუშევი ხელს აწერს კისლოვოდსკის შეთანხმებას: „შეთანხმება ინგუშეთის რესპუბლიკის და ჩრდილოეთ ოსეთის ტერიტორიებზე მყოფი ლტოლვილების და იძულებით გადაადგილებული პირების პრობლემის კომპლექსური გადაწყვეტის შესახებ“.
1993 წლის 7 დეკემბერს ნალჩიკში შეხვედრაზე მონაწილეებმა მიიღეს განცხადება ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკის ტერიტორიებისა და რეგიონების ლიდერების მხრიდან, რომლეშიც ნათქვამია: „უარი რუსეთის საზღვრებს შორის არსებული საზღვრების შეცვლაზე, რუსეთის ფედერაციის კონკრეტული სუბიექტების თანხმობის გარეშე“. ამრიგად, ინგუშეთის ხელახლა შექმნილი რესპუბლიკა კარგავს საკუთარი ტერიტორიების აღდგენის შესაძლებლობას, რუსეთის „რეპრესირებული ერების რეაბილიტაციის“ კანონის შესაბამისად.
1994 წლის 28 აგვისტოს რუსლან აუშევმა ხელი მოაწერა კანონს „ინგუშეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბის შესახებ“. 1994 წლის 11 დეკემბერს ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში საჯარისო დანაყოფები შეიყვანეს, ინგუშეთის გავლით, რასაც მშვიდობიანი მოსახლეობა ემსხვერპლა.
1995 წლის 11 ივლისს ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკა ალანიასა და ინგუშეთის რესპუბლიკებს შორის ხელი მოეწერა შეთანხმებას რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის განკარგულების განხორციელების შესახებ, ჩრდილოეთ ოსეთ-ინგუშეთის კონფლიქტის აღმოფხვრის შესახებ. ინგუშეთის რესპუბლიკა რუსლან აუშევის ხელმძღვანელობით უარს ამბობს სადავო ტერიტორიებზე. შეთანხმებას ხელი მოეწერა ქალაქ ვლადიკავკაზში. 1995 წლის 28 დეკემბერს მიიღეს ფედერალური კანონი (№ 217-ФЗ) „ინგუშეთის რესპუბლიკის დედაქალაქის მშენებლობის შესახებ“.
1997 წლის 3 აპრილს ინგუშეთის რესპუბლიკის პარლამენტმა მიიღო დადგენილება „რესპუბლიკა ინგუშეთის დედაქალაქად მაგასის დასახელების“ შესახებ.
2001 წლის 28 დეკემბერს რუსლან აუშევი გადადგა ინგუშეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობიდან.
2002 წლის 10 იანვარს ინგუშეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის ბრძანებით რუსლან აუშევი დაინიშნა ინგუშეთის მთავრობის წარმომადგენლად ფედერაციის საბჭოში. ის შევიდა თავდაცვის და უსაფრთხოების კომიტეტის შემადგენლობაში. 2002 წლის 23 აპრილს რუსლან აუშევმა სურვილი გამოთქვა გამოსულიყო ფედერაციის საბჭოს შემადგენლობიდან პროტესტის ნიშნად რუსეთის პარლამენტის უმაღლესი საბჭოს უმოქმედობის და სამხრეთი ფედერალური ოლქის ხელმძღვანელობის მიერ განხორციელებული დარღვევების გამო. 2002 წლის 15 მაისს კი აუშევის მოვალეობები ფედერაციის საბჭოს შემადგენლობაში ვადამდე ადრე ოფიციალურად შეწყდა.
ბესლანის ტერაქტი
ბესლანში ინგუშეთის ყოფილი პრეზიდენტი რუსლან აუშევი ჩავიდა და თავისი ინიციატივით მოსალაპარაკებლად შევიდა. თავდამსხმელებს გადაღებული აქვთ აუშევისა და სკოლის მძევალი დირექტორის შეხვედრაც, რომელიც 2 სექტემბრის 16:16 საათზეა გადაღებული.
აუშევმა ამ ინფორმაციასთან ერთად სკოლიდან 24 ადამიანი გამოიყვანა. ეს იყო პირველი შედეგიანი მოლაპარაკება 2 დღის განმავლობაში. რუსლან აუშევი 15 წლის შემდეგ იხენებს:
აუშევს თავდამსხმელებმა გადასცეს შამილ ბასაევის წერილი და მოთხოვნები, რომლის გამოც ტერაქტი დაიგეგმა.
ოჯახი
მეუღლე — აზა აუშევი. შვილები: ლეილა, ლემა, ალი და უმარ აუშევები.
კუნმინი
კუნმინი — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში. იუნანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 6,432,212 კაცი (2010). გაშენებულია იუნანის პლატოზე, 1892 მეტრ სიმაღლეზე, დიანჩის ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან. ქალაქი ქვეყნის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია. კუნმინიდან გადის იუნან-ბირმის საავტომობილო გზა და რკინიგზის ხაზი ვიეტნამისაკენ. ქალაქი წარმოიქმნა ახ. წ. I საუკუნეში ძიანლინის სახელწოდებით. კუნმინი ეწოდა XIII საუკუნეში მონღოლების მიერ ჩინეთის დაპყრობის შემდეგ. XVII საუკუნის შუა წლებიდან იუნანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
დეჩინის რაიონი
დეჩინის რაიონი — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი დეჩინი. რაიონის ფართობი შეადგენს 908,58 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 136 621 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 400 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ნოეს კიდობანი
მინიატიურა|ედუარდ ჰიქსი, ნოეს კიდობანი ნოეს კიდობანი — ბიბლიური ნაგებობა, რომელშიც ჩაეტია ყველა ცხოველი წყვილ-წყვილად, ყველა თესლი და ნოეს ჯალაბობა.იგი დამზადებული იყო ურთხელის ხისაგან. მისი ზომები იყო: 300 წყრთა (~157 მეტრი) სიგრძეში, 50 წყრთა (~26.2 მეტრი) სიგანეში, ხოლო 30 წყრთა (~15.7 მეტრი) სიმაღლეში. როდესაც ყველაფერი წყალმა დაფარა, კიდობანი წარმატებით ატივტივდა და იცურა უკიდეგანო ოკენაში, ბოლოს მიადგა არარატის მთას თუმცა რომელი მთა იგულისხმება ათონის, არარატის თუ პარნასის (საბერძნეთში) მთას არავინ იცის. ორჯერ წარუმატებლად გაგზავნილი ყორნის შემდეგ გაგზავნილმა მტრედმა აუწყა ნოეს წარღვნის დასრულება ზეთისხილის ტოტის მოტანით. პატრიარქი გადმოვიდა, გამოიყვანა ცხოველები და დაიწყო ახალი მოდგმის ისტორია.
წარღვნა, რასაც პარალელები მოეძებნება შუამდინარეთის, ბაბილონის, მესოპოტამიის, საბერძნეთის ხალხთა მითოლოგიაში, მსოფლიოს მრავალმა დიდოსტატმა ასახა ხელოვნებაში (მიქელანჯელო, დორე, კაუბახი და სხვა).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ძველი აღთქმა
ტური (საფრანგეთი)
ტური (Tours) — ქალაქი დასავლეთ საფრანგეთში. მდებარეობს ცენტრის რეგიონის, ენდრი და ლუარას დეპარტამენტში. 2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 136,942 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას ოცდამეექვსე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 3,986 ადამიანს. ქალაქის ფართობი შეადგენს 34.36 კმ²-ს. ტურის ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია იანვარი და თებერვალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
Cephalotes alveolatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სანქტ-პეტერბურგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი
უნივერსიტეტი დაარსდა 1899 წელს როგორც რუსეთის ყველაზე მოწინავე საინჟინრო სკოლა. მის დაარსებას კურირებდა რუსეთის იმდროინდელი ფინანსთა მინისტრი გრაფი სერგეი ვიტი, რომლის წარმოდგენით პირველი-კლასის საინჟინრო სკოლის დაარსება ფრანგული პოლიტექნიკური სკოლის (École Polytechnique) მაგალითზე რუსეთის ინდუსტრიალიზაციის უმნიშვნელოვანესი წინ გადადგმული ნაბიჯი იყო. იდეას ხელი შეუწყვეს აგრონომიულმა მეცნიერმა და ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ ვლადიმირ კოვალევსკიმ და უდიდესმა ქიმიკოსმა დიმიტრი მენდელეევმა, რომლებიც ამ სკოლის დამფუძნებლებად ითვლებიან. ინსტიტუტის პირველი დირექტორი თავადიშვილი ანდრეი გაგარინი გახდა. ფრანგული პოლიტექნიკური სკოლისგან განსხვავებით პეტერბურგის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ყოველთვის მოიაზრებოდა როგორც საზოგადოებრივი დაწესებულება. მეფის რუსეთში ის ფინანსთა სამინისტროს ექვემდებარებოდა და მისი სტუდენტები და პროფესორ-მასწავლებლები სამინისტროს უნიფორმას ატარებდნენ.
სააგარაკო დასახლება ლესნოეში მდებარე ინსტიტუტის მთავარი კამპუსის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტორ ერნს ვირიხს. ეს ადგილი სპეციალურად შეირჩა ინსტიტუტის ქალაქის ცხოვრებისგან მოსაშორებლად.
კოვაჩევო (სტარა-ზაგორის ოლქი)
კოვაჩევო (Ковачево) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 552 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
არასუა
არასუა (Arratzua, Arratzu) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ბუსტურიალდეა-ურდაიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,34 კმ². მოსახლეობა — 413 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
საცეკვავო ველი
საცეკვავო ველი — ყოველწლიური საცეკვავო მუსიკალური ფესტივალი. პირველი ფესტივალი ჩატარდა სპაარნვოუდში, ნიდერლანდები, 1995 წელს. ამ ფესტივალს ესწრებოდა 8000 მაყურებელი. საცეკვავო ველი გაიზარდა სწრაფად, ხანგრძლივობაშიც და მაყურებლებშიც. 2005 წლის ფესტივალზე დაფიქსირდა რეკორდული მაჩვენებელი: 53,000 მაყურებელი.
დიჯეები
ბევრი ცნობილი დიჯეი გამოსულა საცეკვავო ველზე. ესენი არიან: პაულ ვან დიკი, ტიესტო, რიჩი ჰაუიტი, რიკარდო ვილალობოსი, პოლ ოკენფოლდი, ფერი კორსტენი და იოაი ბიომეჰანიკა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ფესტივალები
ტორპედო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)
„ტორპედო“ მოსკოვი (ФК Торпе́до Москва) — რუსეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. დაარსდა 1930 წელს, როგორც საავტომობილო ქარხნის გუნდი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
664
თარიღი უცნობია
*
კარტოფილი
ფართოდაა გავრცელებული ზომიერჰავიან ქვეყნებში. კარტოფილის ბუჩქის სიმაღლე 50-80 სმ აღწევს, შედგება 3-6 ღეროსაგან, გორგლი ღეროს მიწისქვეშა სახეცვლილებაა. მის ზედაპირზე ჩაღრმავებებში 3-4 კვირტიანი თვლები ზის.
კარტოფილი მრავლდება ვეგეტატიურად — გორგლით (სელექციის მიზნით — თესლით), რომელიც საშუალოდ შეიცავს 76,3 % წყალს და 23,7 % მშრალ ნივთიერებას, მ. შ. 17,5 % სახამებელს, 0,5 % შაქარს, 1-2 % ცილას, 1 %-მდე მინერალურ მარილებს, აგრეთვე C, B1, B2, B6, PP და სხვა ვიტამინებს.
კარტოფილი კულტურაში შემოიტანეს სამხრეთ ამერიკელმა ინდიელებმა ჯერ კიდევ 14 ათასი წლის წინათ. ევროპაში (ესპანეთში) გადმოიტანეს დაახლოებით 1565 წელს, შემდეგ გავრცელდა მრავალ ქვეყანაში, რუსეთში კარტოფილის გავრცელებას უკავშირებენ პეტრე I-ს, რომელსაც XVII საუკუნის ბოლოს კარტოფილით სავსე ტომარა ჰოლანდიიდან სამშობლოში გამოუგზავნია. 1970 წელს მსოფლიოში კარტოფილი დათესილი იყო დაახლოებით 22,3 მლნ. ჰა-ზე.
საქართველოში კარტოფილის ნათესები აღნიშნული აქვს სოლომონ II იმერთა მეფეს 1787 წლის წერილში, 1820-იან წლებში გაჩნდა თბილისის ახლომახლო, 1913 წელს კარტოფილის ნათესებმა უკვე 6800 ჰა-ს მიაღწია. 1975 წელს კარტოფილის სათესი ფართობი 28 ათას ჰა-ს აღემატებოდა. საქართველოში კარტოფილს თესავენ უმთავრესად ახალქალაქის, ახალციხის, წალკის, დმანისის, თეთრი წყაროს, ხულოს, შუახევის მუნიციპალიტეტებში. მოჰყავთ მთაშიც (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი, სვანეთი, რაჭა და სხვა), სადაც ნათესები ზღვის დონიდან 2200-2300 მ-მდე აღწევს. 70-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა საადრეო კარტოფილის მოყვანა უმთავრესად ბოლნისის რაიონში. რესპუბლიკაში კარტოფილის საშუალო მოსავლიანობა 120 ც/ჰა შეადგენს. ახალქალაქის, ახალციხისა და წალკის მუნიციპალიტეტებში კარტოფილის მოსავალი უფრო მეტია - 174-178 ც/ჰა. საქართველოს ბარის ზონაში კარტოფილს თესავენ ზაფხულშიც, თავთავიანი პურეულის აღების შემდეგ და მეორე მოსავალს იღებენ. ამ ზონაში (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) საადრეო მოსავლის მისაღებად კარტოფილი შეიძლება დაითესოს შემოდგომაზეც - ნოემბერში. საქართველოში კარტოფილის ფართოდ გავრცელებული ჯიშებია: მაჟესტიკი, თრიალეთური სახალხო, ლორხი, ეპიკური და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოსტნეული კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
არღუნი (ქალაქი)
სქოლიო
კატეგორია:ჩეჩნეთის ქალაქები
Dorylus vishnui
Dorylus vishnui — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბუტელის თემი
ბუტელის თემი (Општина Бутел) — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 36 154 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 594.73 კაცი/კმ²-ზე.
თემი მერია პეტრე ლატინოვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 8 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 60.79 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები კატეგორია:სკოპიე
ესპანეთის სამოქალაქო ომი
ესპანეთის სამოქალაქო ომი — მასშტაბური კონფლიქტი, რომელიც ესპანეთში მიმდინარეობდა 1936 წლის 17 ივლისიდან 1939 წლის 1 აპრილამდე. კონფლიქტი დაიწყო მანუელ ასანიას მეორე ესპანეთის რესპუბლიკის მთავრობის წინააღმდეგ სამხედრო გადატრიალების მოწყობის მცდელობით ესპანეთის არმიის გენერალთა ერთი ჯგუფის მიერ. ნაციონალისტების გაძლიერებას ხელს უწყობდა დამოუკიდებელ მემარჯვენეთა ესპანური კონფედერაცია (Confederación Española de Derechas Autónomas, ან C.E.D.A), კარლისტები, და ფაშისტური ფალანგა (Falange Española de las J.O.N.S.). ომი დასრულდა აჯანყებულთა ძალების გამარჯვებით, რესპუბლიკური მთავრობის დამხობით, და დიქტატურის დამყარებით, გენერალ ფრანსისკო ფრანკოს მეთაურობით. სამოქალაქო ომის შემდეგ ყველა მემარჯვენე პარტია ფრანკოს რეჟიმის მმართველ პარტიაში გაითქვიფა.
ჯაჰანგირ ზეინალლი
ჯაჰანგირ ჰასანაღა ოღლუ ზეინალლი (Cahangir Həsənağa oğlu Zeynallı) — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი და სცენარისტი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2000).
ესპანეთის სამოქალაქო ომი
რესპუბლიკელებს (republicanos) მხარს უჭერდა საბჭოთა კავშირი და მექსიკა, ხოლო აჯანყებულთა მიმდევრებს, ნაციონალისტებს (nacionales), მხარდაჭერა ჰქონდათ ფაშისტური იტალიისა და ნაცისტური გერმანიისგან, ასევე ავტორიტარული ესტადო ნოვოს რეჟიმისგან პორტუგალიაში. მიუხედავად იმისა, რომ აშშ ოფიციალურად ნეიტრალური იყო, ძირითადი ამერიკული კორპორაციები, როგორიცაა ტექსაკო, ჯენერალ მოტორსი, ფორდ მოტორსი და ფაირსტოუნი მნიშვნელოვან დახმარებას უწევდნენ ნაციონალისტ აჯანყებულებს სატვირთო მანქანების, საბურავების, სამანქანო ხელსაწყოებისა და საწვავის მუდმივი მიწოდებით.
ჯაჰანგირ ზეინალლი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1949
ესპანეთის სამოქალაქო ომი
ომმა უკიდურესად დაძაბა საერთაშორისო ურთიერთობები ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის წინაპირობებში და განიხილებოდა, როგორც ირიბი ომი საბჭოთა კავშირის კომუნისტებსა და იტალიისა და გერმანიის ფაშისტურ ფლაგმანებს შორის. კონკრეტულად, ამ ომში გამოყენებულ იქნა ახალი სატანკო ბრძოლის ტაქტიკა და ქალაქების საჰაერო დაბომბვა დატერორების მიზნით, რაც გვიანდელი საერთო ევროპული ომის მნიშვნელოვანი ნაწილი გახდა.
ესპანეთის სამოქალაქო ომს ასევე დაერქვა „პირველი მედია ომი“, ვინაიდან მასში აქტიურად იყვნენ ჩაბმული მწერლები და ჟურნალისტები. უცხოელ კორესპონდენტთა შორის, რომლებიც ამ ომს აშუქებდნენ, იყვნენ ერნესტ ჰემინგუეი, მართა გელჰორნი და რობერტ კაპა.
მრავალ სამოქალაქო ომთა მსგავსად, ეს ომიც გამოირჩეოდა ნაციონალისტური სულისკვეთებითა და პოლიტიკური პათოსით, ისევე როგორც სამხედრო დანაშაულებების სიმრავლით კონფლიქტის ორივე მხარეს. ესპანეთის სამოქალაქო ომმა მრავალი ოჯახის წევრი, მეზობელი და მეგობარი დაუპირისპირა ერთმანეთს. მებრძოლთა გარდა, პოლიტიკური და რელიგიური შეხედულებებისთვის მრავალი სამოქალაქო პირიც იქნა მოკლული, ხოლო 1939 წელს ომის დასრულების შემდეგ, რესპუბლიკელებს დიდი ხნის განმავლობაში დევნიდნენ და ასამართლებდნენ გამარჯვებული ნაციონალისტები.
პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ
იმ დროს, როდესაც ევროპაში პირველი მსოფლიო ომი მძვინარებდა, ესპანეთი ნეიტრალურ პოზიციას იკავებდა, რითაც დიდი სარგებელი ნახა. ეწეოდა ვაჭრობას არა მარტო ანტანტის ქვეყნებთან, არამედ გერმანიასთანაც. 1913-1918 წლებში ესპანეთის ოქროს მარაგი თითქმის გაოთხკეცდა. ომმა მხოლოდ დროებით გამოაცოცხლა გაძვალტყავებული და დაძაბუნებული ესპანეთის ეკონომიკა. ომის დასასრულისათვის, თუმცა ესპანეთში ქვანახშირის მოპოვება, თუჯისა და ფოლადის გამოდნობა გაორკეცდა, მაგრამ იგი რჩებოდა აგრარულ-ინდუსტრიულ ქვეყნად, სოფლის მეურნეობაში მნიშვნელოვანი ფეოდალური გადმონაშთებით.
ომის დამთავრება მძიმედ დაეტყო ესპანეთის ეკონომიკას. დაიხურა ასობით ფაბრიკა და ქარხანა. გაიზარდა უმუშევართა რიცხვი მსუბუქ მრეწველობაში. დაიწყო ინფლაცია, გაიზარდა ფასები პირველადი მოხმარების საგნებზე. 1917 წლის 13 აგვისტოს დაიწყო საყოველთაო-პოლიტიკური გაფიცვა, რომელიც თითქმის ორ კვირას გაგრძელდა და იგი პოლიციასთან შეიარაღებულ შეტაკებაში გადაიზარდა.
მთავრობათა ცვლა
ხუთი წლის განმავლობაში — 1917 წლის მიწურულიდან 1922 წლის დეკემბრის ჩათვლით, ქვეყანაში 11 მთავრობა შეიცვალა. ყოველი მათგანი ცდილობდა ქვეყნის მართვას კონსტიტუციური მონარქიის ჩარჩოებში. მაგრამ ამ ხუთი წლის განმავლობაში ქვეყნის წინაშე მდგარი არც ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა არ გადაჭრილა. 1923 წლისათვის ხელისუფლებას ხელმძღვანელობდნენ ძალაგამოცლილი ლიბერალები. სამეფო ტახტი ირყეოდა, რადგანაც საიმედო დასაყრდენი არ გააჩნდა. სახელმწიფო აპარატი რღვევის სტადიაში იმყოფებოდა, რაც მასობრივ კორუფციაში გამოიხატა. იყო გაფიცვა და ტერორი. კორტესებში ეწყობოდა მძაფრი დებატები. მაროკოში მიმდინარეობდა სისხლისმღვრელი ომი. ამასობაში კი ესპანეთში მწიფდებოდა მნიშვნელოვანი ისტორიული მოვლენები.
1929 წელს დაწყებული მსოფლიო-ეკონომიკური კრიზისი მძიმე აღმოჩნდა ესპანეთისთვისაც. 20-იანი წლების დასასრულს დიქტატურა იზოლაციაში აღმოჩნდა. პრიმო დე რივერა იძულებული იყო ლავირება დაეწყო, მაგრამ მისი დიქტატურის ავტორიტეტის განმტკიცება აღარავითარ დათმობებს აღარ შეეძლო. მზარდი რევოლუციური მოძრაობით დაშინებულმა მონარქიულმა წრეებმა გადაწყვიტეს რივერას დიქტატურა მსხვერპლად შეეწირად მონარქიის გადარჩენის საქმისათვის. 1930 წლის 26 იანვარს პრიმო დე რივერა აიძულეს გადამდგარიყო. იგი საფრანგეთში წავიდა.
პრიმო დე რივერას დიქტატურა შეცვალა ბერენგერას მთავრობამ, რომელიც მასების დამშვიდებას ნაწილობრივი დათმობებით ცდილობდა. მაგრამ მისმა ღონისძიებებმმა ვერ შეაჩერეს რევოლუციური მოძრაობის აღმავლობა ქვეყანაში. 1931 წლის 14 თებერვალს ბერენგერას მთავრობა გადადგა. ხელისუფლების სათავეში მოსული ასნარას მთავრობა ქვეყანაში მდგომარეობის განმუხტვას მუნიციპალური არჩევნების ჩატარების გზით შეეცადა, რომელიც რესპუბლიკელთა ბლოკის გამარჯვებით დასრულდა. 14 აპრილს მეფე ალფონსო XIII იძულებული გახდა დაეტოვებინა ესპანეთი. შეიქმნა დროებითი რესპუბლიკური მთავრობა ალკალა სამორას მეთაურობით.
რესპუბლიკას საფრთხე ემუქრებოდა არა მარტო მონარქიული და კლერიკალური წრეების მხრიდან. ჯერ კიდევ 1931 წელს ესპანური ფაშიზმის იდეოლოგებმა — ლედესმამ და რედონდომ დააარსეს ფაშისტური პარტია „ნაციონალ-სინდიკალისტური შეტევის ხუნტა“ (შემოკლებით „ხონს“). ამ პარტიის პარალელურად ყოფილი დიქტატორის მიგელ პრიმო დე რივერას შვილმა — ხოსე ანტონიო პრიმო დე რივერამ დააარსა თავისი ფაშისტური პარტია „ესპანური ფალანგა“. 1934 წლის თებერვალში მოხდა „ესპანური ფალანგის“ გაერთიანება „ხონსთან“, რის შედეგადაც შეიქმნა ესპანეთის ფაშისტური პარტია, რომელსაც ეწოდებოდა „ესპანური ფალანგა და ხონსი“. 1934 წლის მიწურულისათვის ხოსე ანტონიო პრიმო დე რივერა გახდა ამ პარტიისა და, მაშასადამე, ესპანური ფაშიზმის ბელადი.
ომის დაწყება
1936 წლის 16 თებერვალს, კორტესების არჩევნები სახალხო ფრონტმა მოიგო. მიუხედავად თებერვლის არჩევნებში მარცხისა, ფაშისტებმა მნიშვნელოვანი პოსტები შეინარჩუნეს სახელმწოფო აპარატსა და არმიაში. ისინი ფინანსურ კაპიტალს, ეკლესიასა და უცხოეთის მონოპოლიებს ეყრდნობოდნენ. 1936 წლის შუა ზაფხულისათვის ფაშისტებმა საბოლოოდ შეიმუშავეს ამბოხების გეგმები და ამოცანები. ამბოხებისათვის უნდა ეხელმძღვანელათ რეაქციონერ გენერლებს მოლას — ნავარასა და ბურგოსში, ფრანკოს — მაროკოში, ფანხულს — მადრიდში, ხოლო გოდედს — კატალონიაში. ამბოხება დაიწყო 17 ივლისს ესპანეთის მაროკოში. 18 ივლისს სეუტის რადიოთი გადაიცა პაროლი „ესპანეთის თავზე უღრუბლო ცაა“, რაც ამბოხების დაწყების ნიშანი გახდა საკუთრივ ესპანეთში მყოფი რეაქციონერებისათვის. ამბოხება მოედო ესპანეთში, კანარისა და ბალეარის კუნძულებზე მყოფ ყველა გარნიზონს. ამბოხებულთა მხარეს აღმოჩნდა შეიარაღებული ძალების 80 %.
პირველი დღეები
ამბოხებას თავდაპირველად ხელმძღვანელობდა გენერალი სანხურხო, მაგრამ 20 ივლისს, პორტუგალიიდან ესპანეთში მიმავალი სანხურხო დაიღუპა საავიაციო კატასტროფის დროს. გენერალი ფრანკო უფრო იღბლიანი აღმოჩნდა. ინგლისის თვითმფრინავით 19 ივლისს იგი კანარის კუნძულიდან გაფრინდა ქ. ტეტუანში და სათავეში ჩაუდგა მაროკოში მყოფ ამბოხებულებს. არმიის ამბოხება რესპუბლიკის წინააღმდეგ, ბრძოლები ესპანეთის თითქმის ყველა ქალაქში, ყაზარმების იერიში, ხალხის შეიარაღება — ყოველივე ეს ნიშნავდა ესპანეთში სამოქალაქო ომის  დაწყებას.
ხალხის ძლიერმა წინააღმდეგობამ ამბოხების პირველსავე დღეებში ჩაფუშა რეაქციული წრეების გეგმები. პირველსავე დღეებში შესაკრებ პუნკტებში გამოცხადდა 300 ათასი მამაკაცი და ქალი იარაღის მიღების იმედით. თითოეული იარაღდებოდა, რითაც შეეძლო. 19 ივლისს, მადრიდში, მოსახლეობამ ჩაახშო ადგილობრივი გარნიზონის გამოსვლა. ბარსელონასა და მთელ კატალონიაში მუშებმა ორდღიანი ბრძოლების შემდეგ დაამარცხეს სამხედრო ნაწილები. რესპუბლიკელთა ხელში დარჩა ასტურია. ასტურიელი მაღაროელები დინამიტის პაკეტებით ეპარებოდნენ მეამბოხეთა საცეცხლე წერტილებს და აფეთქებდნენ მათ. ჩაიშალა მეამბოხეთა გეგმები მალაგაში, ვალენსიაში, ბილბაოში, სანტანდერსა და სხვა მრავალ ქალაქში. რესპუბლიკის მხარეზე აღმოჩნდა ავიაცია და საზღვაო ფლოტი.
პირველ დღეებში განცდილმა მარცხმა უაღრესად მძიმე პირობებში ჩააყენა მემბოხეები. სამრეწველო ცენტრები რესპუბლიკელთა ხელში აღმოჩნდა. მეამბოხეებმა ფეხი მოიკიდეს მხოლოდ სამხრეთში — კადისში, უელვასა და სევილიის პროვინციებში და ჩრდილოეთით — გალისიაში, ნავარასა და ნაწილობრივ ძველ კასტილიაში. ამრიგად შეიქმნა მეამბოხეთა ორი დაჯგუფება, რომელთაც სარდლობდნენ სამხრეთში გენერალი ფრანკო, ხოლო ჩრდილოეთში — გენერალი მოლა.
რესპუბლიკას საკმარისი ძალები გააჩნდა იმისათვის, რომ ჩაეხშო ამბოხება, მაგრამ რესპუბლიკელთა ბანაკის არასათანდაო სიმტკიცე, ერთიანი ხელისუფლების უქონლობა ხელს უშლიდა წინააღმდეგობის ორგანიზებას.
„ჩაურევლობის“ პოლიტიკა და ინტერბრიგადები
thumb|right|250px|პოლონელ მოხალისეთა ინტერბრიგადა ესპანეთში სამოქალაქო ომის დაწყებამ თავიდანვე მიიქცია მსოფლიო საზოგადოებრიობის ყურადღება. ესპანეთის რესპუბლიკის მხარეზე გამოვიდა მთელი პროგრესული კაცობრიობა, ხოლო წინააღმდეგ — საერთაშორისო რეაქცია და იმპერიალისტური ძალები. რესპუბლიკური ესპანეთის აშკარა მტრებმა — ფაშისტურმა გერმანიამ, იტალიამ და პორტუგალიამ დაუყონებლივ გაუწოდეს ხელი მეამბოხეებს. პირველსავე დღეებში გერმანული და იტალიური თვითმფრინავებით მაროკოდან ნახევარკუნძულზე გადაისროლეს 14 ათასი მეამბოხე და გადაზიდეს დიდძალი საომარი მასალა.
1936 წლის 2 აგვისტოს საფრანგეთის მთავრობამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლეონ ბლიუმი, წამოაყენა ესპანეთის საქმეებში ჩაურევლობის წინადადება. 9 სექტემბერს მის მიერვე შექმნილმა ჩაურევლობის კომიტეტმა დაიწყო მუშაობა ლონდონში. მასში შევიდა 27 ევროპული სახელმწიფო. შეთანხმება ჩაურევლობის შესახებ კრძალავდა ესპანეთში იარაღის ექსპორტსა და ტრანზიტს.
იტალია-გერმანიის ინტერვენციამ და „ჩაურევლობის“ პოლიტიკამ მალე შეცვალა ძალთა თანაბარდობა მეამბოხეთა სასარგებლოდ.
გერმანიამ და იტალიამ არათუ არ შეწყვიტეს მათ მიერვე აღებული საერთაშორისო ვალდებულებათა დარღვევა, არამედ მკვეთრად გააფართოვეს თავიანთი ინტერვენცია ესპანეთში. გერმანელ და იტალიელ ინტერვენტებს შორსგამიზნული გეგმები ამოძრავებდათ. ჯერ ერთი, მათთვის ესპანეთი წარმოადგენდა ნედლეულის წყაროს და კაპიტალის დაბანდების ხელსაყრელ სფეროს და, რაც მთავარია, ისინი ესპანეთს განიხილავდნენ როგორც ხელსაყრელ პლაცდარმს მომავალ მსოფლიო ომში. თავის ამ გეგმის შესასრულებლად გერმანიამ და იტალიამ უხვად გაიღეს ხელი.
ოჯაქლიქი
ოჯაქლიქი (ocak — კერა), აღნიშნავს:
ესპანეთის სამოქალაქო ომი
მადრიდის კრიზისი
მადრიდის აღება ომის პირველი დღეებიდანვე გადაიქცა მეამბოხეთა მთავარ ამოცანად. სექტემბერში მეამბოხეებმა აიღეს ტალავერი — მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პუნქტი მადრიდის გზაზე. ხ. ხირალის მთავრობამ ვერ შეძლო მტრის წინააღმდეგ ბრძოლის ორგანიზება.
ოჯაქლიქი
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
ესპანეთის სამოქალაქო ომი
მადრიდის კრიზისი
ასეთ პირობებში, 4 სექტემბერს, შეიქმნა ახალი მთავრობა ლარგო კაბალიეროს ხელმძღვანელობით. ლ. კაბალიეროს მთავრობა შეუდგა მტრის მოსაგერიებლად საჭირო ზოგიერთი საჩქარო ღონისძიებების განხორციელებას. მიღებულ იქნა დეკრეტი მილიციის რეგულარულ არმიად გარდაქმნის შესახებ, შეიქმნა პოლიტიკურ კომისართა ინსტიტუტი, დაიწყეს აგრარული რეფორმის გატარება და სხვა. მაგრამ ყველა ეს ღონისძიება ისე ნელა ხორციელდებოდა, რომ გამორიცხავდა მასების სწრაფ და ენერგიულ მობილიზაციას.
ფაშისტური ძალები განაგრძობდნენ წინსვლას. ნოემბრის დასაწყისში ისინი მადრიდის შემოგარენს მიუახლოვდნენ. ბრძოლები წარმოებდა საუნივერსიტეტო ქალაქსა და კასა დე კამპოს რაიონში. დედაქალაქის შიგნით მოქმედებდნენ ჯაშუშები და დივერსანტები, რომლებსაც მეამბოხე მოლა „მეხუთე კოლონას“ უწოდებდა (მეამბოხეები ქალაქს ოთხი კოლონით უტევდნენ). კაბალიეროს მთავრობამ, რომელსაც არ სჯეროდა მადრიდის შენარჩუნებისა, მიატოვა ქალაქი და ვალენსიაში გაიქცა. დიდი ძალების შედეგად კი მოხერხდა ქალაქის დამცველების დარაზმვა და 7-8 ნოემბერს მტერი მადრიდის კედლებთან შეჩერებულ იქნა. მადრიდი, რომელიც გადაიქცა ესპანელი ხალხის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის სიმბოლოდ, სამოქალაქო ომის დამთავრებამდე ვერ ჩაიგდეს ხელში მეამბოხეებმა.
ბარსელონას პუტჩი
1937 წლის 3 მაისს, იმ დროს, როდესაც მეამბოხეები უტევდნენ ქვეყნის ჩრდილოეთ რაიონებს, კატალონიის ანარქისტებმა ბარსელონაში მოაწყვეს კონტრრევოლუციური ამბოხება. პუტჩისტებს გააჩნდათ ტანკები, არტილერია, ტყვიამფრქვევები. ფრონტიდან ბარსელონისაკენ გამოემართნენ ანარქისტული ბატალიონები რესპუბლიკური ძალების წინააღმდეგ საბრძოლველად, პუტჩისტები დამარცხდნენ.
რესპუბლიკელთა ამ ანარქისტულმა ქმედებებმა შედეგად გამოიღო ის, რომ კაბალიეროს მთავრობა დაიშალა. კაბალიეროს ცდას — შეედგინა ახალი მთავრობა, ხალხი აღშფოთებით შეხვდა. 1937 წლის 17 მაისს შეიქმნა ახალი მთავრობა სოციალისტ ხ. ნეგრინის მეთაურობით.
(17 მაისი, 1937 — აპრილი, 1938)
მინი|დაბომბილი გერნიკა ახალი მთავრობის საქმიანობამ ხელი შეუწყო რესპუბლიკური ბანაკის განმტკიცებას. გაიზარდა სამხედრო მრეწველობის პროდუქცია, განმტკიცდა რესპუბლიკური არმია, გაჩაღდა ბრძოლა „მეხუთე კოლონის“ წინააღმდეგ. მაგრამ, ამასთან ერთად, ფართო ხასიათი მიიღო მეამბოხეთა და ინტერვენტთა ოპერაციებმაც. 1937 წლის ივნისში მტერმა წამოიწყო დიდი ოპერაციები ქვეყნის ჩრდილოეთში. მტრის სიჭარბის გამო რესპუბლიკელები იძულებული გახდნენ, 19 ივნისს დაეტოვებინათ ქ. ბილბაო. მოგვიანებით დაეცა ქ. სანტ-ანდერი. 1937 წლის ოქტომბერში მტერმა დაიკავა ასტურია. ჩრდილოეთ რაიონების დაუფლების შემდეგ ფრანკისტებმა გადაწყვიტეს შეტევა ცენტრალურ ფრონტზე განევითარებინათ. ამასობაში რესპუბლიკურმა არმიამ არაგონის ფრონტზე ხელთ იგდო ქ. ტერუელი. მაგრამ ეს წარმატება მყარი არ იყო, რადგან სამხედრო მინისტრი ი.პრიეტო, რომელსაც საერთოდ არ სჯეროდა ფაშიზმზე გამარჯვება, ხელს უშლიდა მსხვილმაშტაბიანი ოპერაციების ჩატარებას მეამბოხეთა არმიების წინააღმდეგ. ასეთი ტაქტიკის შედეგად მოწინააღმდეგემ 1937 წლის თებერვალში კვლავ დაიბრუნა დაკარგული პოზიციები არაგონის ფრონტზე. უფრო მეტიც, გაარღვია რა რესპუბლიკელთა ფრონტი, მეამბოხეებმა 1938 წლის აპრილში მიაღწიეს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს, რის შედეგადაც რესპუბლიკის ტერიტორია აღმოჩნდა ორ, ერთმანეთისგან მოწყვეტილ ნაწილად გაყოფილი. ამან კიდევ უფრო გააუარესა რესპუბლიკის მდგომარეობა როგორც სამხედრო, ისე პოლიტიკური თვალსაზრისით.
მთავრობის რეორგანიზაცია და სამოქმედო პროგრამა
სახალხო ფრონტის მემარჯვეენ წრეებში წარმოიშვა კაპიტულანტური ტენდენციები, რომლებიც რესპუბლიკის საერთაშორისო მდგომარეობის გაუარესებასთან ერთად (ესპანეთ-საფრანგეთის საზღვრის ჩაკეტვა, ინტერვენციის გაძლიერება და ა.შ.) კიდევ უფრო ძლიერდებოდა. 1938 წლის მარტის შუა რიცხვებში სახალხო ფრონტის მემარჯვენე ფრთამ აშკარად დასვა ფაშისტებთან დაზავების საკითხი. ამის პასუხად კომუნისტებმა ბარსელონაში, სადაც იმხანად იმყოფებოდა მთავრობა, მოაწყვეს გრანდიოზული დემონსტრაცია, რომლის მონაწილეებიც მოითხოვდნენ ბრძოლას გამარჯვებამდე და კაპიტულანტების განდევნას მთავრობიდა. 1938 წლის 8 აპრილს ხ. ნეგრინმა მოახდინა მთავრობის რეორგანიზაცია. ახალმა მთავრობამ, რომელიც კაპიტულანტებისაგან გაიწმინდა, წამოაყენა 13 პუნქტისაგან შემდგარი ახალი სამოქმედო პროგრამა სახელწოდებით — „ესპანეთის რესპუბლიკის მთავრობის დეკლარაცია ომის მიზეზების შესახებ“.
ახალი პროგრამა ითვალისწინებდა რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას, ომის შემდგომი წყობილების არჩევას ხალხის ნება-სურვილის მიხედვით, პიროვნებისა და სინდისის თავისუფლებას, კანონიერი გზით შეძენილი საკუთრების პატივისცემას, მშვიდობისმოყვრული პოლიტიკის გატარებას და ა.შ. ეს პროგრამა სახავდა ესპანეთში სამოქალაქო ომის შეწყვეტის გზებს.
ძალთა კონსოლიდაცია
thumb|right|275px|სიტუაცია ესპანეთში 1938 წლის ნოემბერში ამ მოვლენების შემდეგ მეამბოხეთა ბანაკში ძალთა კონსოლიდაცია მიმდინარეობდა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, როცა გერმანიის მხარდაჭერით უმაღლეს მთავარსარდლად აირჩიეს ფ. ფრანკო. მან მაშინვე განაცხადა, რომ შექმნიდა „ტოტალიტარულ სახელმწიფოს, დაამყარებდა სოციალურ მშვიდობას და საყოველთაო კეთილდღეობას“. მასების გადმობირების მიზნით იგი არ ერიდებოდა დემაგოგიას.
ფრანკოს პოზიციების განმტკიცებაში დიდი როლი შეასრულა იმ გარემოებამ, რო მას პირდაპირი სამხედრო დახმარება გაუწიეს იტალიამ და გერმანიამ. იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც მეამბოხეთა ხელში აღმოჩნდა, გააუქმეს ყველა კანონი, რომლებიც რესპუბლიკის წლებში იყო მიღებული. ადგილებზე ძალაუფლება გადაეცათ სამხედრო გუბერნატორებს. ფრანკომ გზიდან ჩამოიშორა ისეთი კონკურენტი, როგორიც იყო გენერალი მოლა, რომელიც ფრიად საეჭვო კატასტროფაში დაიღუპა. რეაქციის ყოველგვარი პოლიტიკური ძალები აღმოჩნდა სამხედრო ძალების კონტროლქვეშ. ფრანკო გახდა არა მარტო „სახელმწიფოს მეთაური“ და გენერალისიმუსი, არამედ ფალანგის მეთაურიც — კაუდილიო (ბელადი). 1938 წელს მიუნხენის გარიგებამ უარყოფითი როლი ითამაშა ესპანეთის რესპუბლიკისათვის.
მადრიდის დაცემა
კატალონიის დაცემის შემდეგ 1939 წლის 27 თებერვალს ინგლისმა და საფრანგეთმა ცნეს ფრანკოს მთავრობა და გაწყვიტეს ურთიერთობა რესპუბლიკურ ესპანეთთან. იმევე დროს მემარჯვენე სოციალისტების ლიდერი ბასტეირო და რესპუბლიკური არმიის პოლკოვნიკი კასადო ინგლის-საფრანგეთის ხელშეწყობით ამზადებდნენ შეთქმულებას რესპუბლიკის წინააღმდეგ. ღალატი ყველგან იგრძნობოდა.
1939 წლის 3 მარტს კარტახენის სამხედრო-საზღვაო ბაზაზე მოეწყო კონტრრევოლუციური ამბოხება, ხოლო ორი დღის შემდეგ მეამბოხეებმა შეძლეს სამხედრო ფლოტის წაყვანა ბიზერტაში. 5 მარტს ამბოხებამ იფეთქა მადრიდში, სადაც შეთქმულებმა შექმნეს „თავდაცვის ხუნტა“. მადრიდში გაჩაღდა სასტიკი ბრძოლები. ღალატის შედეგად ყველაფერი ირღვეოდა. ხუნტამ შესთავაზა ფრანკოს „საპატიო ზავი“, მაგრამ ფრანკო უსიტყვო კაპიტულაციას მოითხოვდა.
კასადოსა და ბასტეიროს შეთქმულებამ გააკეთა თავისი საქმე. მან რესპუბლიკას გამოაცალა საფუძველი და მადრიდისაკენ გზა გაუხსნა ფაშისტებს. თვითონ კასადო და შეთქმულების სხვა წევრები ინგლისში გაიქცნენ. 1939 წლის 28 მარტს სისხლისმღვრელი ბრძოლების შემდეგ მადრიდი დაეცა, დაეცა რესპუბლიკური ესპანეთი 32-თვიანი გმირული ბრძოლების შემდეგ
მიზეზები
ესპანეთის რესპუბლიკის დამარცხების ძირითადი მიზეზები იყო იტალია-გერმანიის ინტერვენცია და შინაგანი უთანხმოებები რესპუბლიკელთა ბანაკში. ამაში ბრალი მიუძღოდათ სოციალისტური პარტიის ისეთ ლიდერებს, როგორებიც იყვნენ ლარგო კაბალიერო, პრიეტო, ბასტეირო და სხვა. ბრალი მიუძღოდათ ანარქო-სინდიკალისტებს, რომელთაც დეზორგანიზაცია შეჰქონდათ რესპუბლიკელთა საქმიანობაში და კაპიტულანტურად იყვნენ განწყობილი.
შედეგები
ფრანკისტების პირველი ნაბიჯები აღინიშნა სასტიკი რეპრესიებით. გაუქმდა ყველა დემოკრატიული ორგანიზაცია და მონაპოვარი. ქვეყანაში აბსოლუტური ძალაუფლება ხელში აიღო ფალანგისტთა ლიდერმა 47 წლის გენერალისიმუსმა ფრანსისკო ფრანკომ.
ინგლისურნოვანი ნაშრომები
thumb|240px|right|საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სახალხო კომისარის ბრძანებულება "ესპანეთში მოხალისეთა შეგროვებისა და გაგზავნის აკრძალვაზე"
NGC 75
NGC 75 — ლინზისებრი გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 22 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
საჯარო სამსახურის ბიურო
საჯარო სამსახურის ბიურო — საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის მიზანია საქართველოში საჯარო სამსახურის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება, საჯარო სამსახურის საბჭოსა და მისი წევრების საქმიანობის ორგანიზაციული, ტექნიკური, საინფორმაციო და საექსპერტო უზრუნველყოფა, თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციის მიღების, შესაბამისი თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის საჯაროობისა და დეკლარაციის დროულად ჩაბარებაზე კონტროლის უზრუნველყოფა, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ფუნქციების შესრულება.
ბიუროს ამოცანები
საჯარო სამსახურის ბიუროს ძირითადი ამოცანებია :
ბიუროს ფუნქციები
საჯარო სამსახურის ბიუროს თავისი მიზნების მისაღწევად :
ალისია (ისაბელა)
ალისია (ოფიციალურად ალისიას მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Alicia) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ისაბელას პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 73 874 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 34 ბარანგაის.
ვაიოლეტ ჯესოპი
ვაიოლეტ კონსტანს ჯესოპი (ინგლ. Violet Constance Jessop) (1 ოქტომბერი 1887, ბაია -ბლანკა, არგენტინა — 5 მაისი 1971, გრეით-აშფილდი, სუფოლკი, აღმოსავლეთ ინგლისი) — სამგზავრო კომპანია White Star Line-ის საოკეანო  ლაინერების ბორტგამცილებელი. ვაიოლეტ ჯესოპი მსახურობდა „ოლიმპიკის“კლასის ყველა ლაინერზე და, შესაბამისად, გახლდათ მათთან დაკავშირებული  ყველა ინციდენტის თვითმხილველი. იგი იმყოფებოდა ლაინერ „ოლიმპიკზე“,როდესაც ის სამხედრო გემს, ,,ჰოუკს“  შეეჯახა (1911 წელს), ,,ტიტანიკზე “, რომელიც აისბერგს შეეჯახა (1912 წელს) და ,,ბრიტანიკზე“, რომელიც 1916 წელს ოკეანეში ერთ-ერთი გასვლის დროს მინაზე აფეთქდა. ამ მოვლენების შემდეგ მან კიდევ 34 წელი იმუშავა გემზე და 63 წლის ასაკში პენსიაზე  საკუთარი ნებით გავიდა. მას შემდეგ, რაც სამ საზღვაო კატასტროფას ცოცხალი გადაურჩა, ვაიოლეტმა მიიღო ზედმეტსახელი მსოფლიოს ყველაზე ,,ჩაუძირავი ქალბატონი“ (ინგლ. Miss Unsinkable).
ალისია (ისაბელა)
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
საჯარო სამსახურის ბიურო
ხელმძღვანელობა
საჯარო სამსახურის ბიუროს ხელმძღვანელობს ბიუროს უფროსი, რომელსაც თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი.
ბიუროს უფროსი :
ვაიოლეტ ჯესოპი
ადრეული წლები
ვაიოლეტ ჯესოპი დაიბადა 1887 წლის 1 ოქტომბერს ირლანდიელი ემიგრანტების უილიამ ჯესოპისა და კეტრინ კელის ოჯახში, რომლებიც ცხოვრობდნენ არგენტინაშ ი, ბაია-ბლანკას მახლობლად. უილიამ ჯესოპი ემიგრაციაში წავიდა დუბლინიდან 1880-იანი წლების შუა ხანებში, რათა არგენტინაში მეცხვარეობაში მოესინჯა ძალები. 1886 წელს მას გაჰყვა კეტრინი. ვაიოლეტი ცხრა შვილიდან უფროსი იყო, რომელთაგან სამი ბავშვობაში გარდაიცვალა. თავად გოგონა ბავშვობაში ტუბერკულოზით დაავადდა, მაგრამ ექიმის ცუდი პროგნოზის მიუხედავად, გადარჩა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, ვაიოლეტი და მისი ოჯახი გადავიდნენ დიდ ბრიტანეთში. გოგონა სამონასტრო სკოლაში შევიდა. მას შემდეგ, რაც დედამისი ავად გახდა, ვაიოლეტმა დატოვა სკოლა და მდიდრულ ლაინერებზე ბორტგამცილებლად დაიწყო მუშაობა.
საჯარო სამსახურის ბიურო
ხელმძღვანელობა
ბიუროს უფროსს ჰყავს მოადგილე, რომელსაც თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს ბიუროს უფროსი. ბიუროს უფროსის არყოფნისას მის მოვალეობას ასრულებს ბიუროს უფროსის მოადგილე.