cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BMP
BMP (Bitmap Picture) — ციფრული გამოსახულების სახე Microsoft-ის და IBM-ის მიერ განვითარებული.ეს არის გამოსახულების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი სახე განვითარებისთვის და პროგრამების გამოყენებისთვის. ის არის წაკითხვადი თითქმის ყველა სურათის შემდგენელი მოწყობილობისთვის.
ის ეხება მატრიცულ გამოსახულებებს.
ფაილის ორგანიზება
ფაილი იყოფა სამ ზონად(ნაწილად):
ფაილის დასაწყისი
ის თავისმხრივ იყოფა ორ ნაწილად:
განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფაილის ზომა ბაიტებში, სურათში ბიტების რაოდენობა პიქსელების მიხედვით, შეკუმშვის გამოყენებული ტიპი, ფერების რაოდენობა პალიტრაში, გამოსახულების სიგრძე და სიგანე და ა.შ.
პალიტრა
კითხვის პროგრამები იყენებენ სამ ბაიტს ფერების დასაშიფრად.(სამმაგი ფერის სისტემას. წიტელი, მწვანე, ცისფერი):
პალიტრა შეიძლება წარმოვადგინოთ შემდეგი ცხრილით:
მაგალითად ნაცრისფერი სურათისთვის სამივე ფერის მნიშვნელობა იქნება ერთი და იგივე და იმეტყევებს 0-255 ინტერვალში.
ფაილის ზომა
BMP ფორმატი არის თითქმის არარსებული Web ბრაუზერზე და ის არ არის შეკუმშული. მაგრამ მიუხედავად ამისა არსებობს RLE შეკუმშვის ტიპი BMP ფორმატისთვის.
BMP ფაილის მიახლოებითი ზომის გამოსათვლელად, ფერების სიღრმეს (1, 4, 8, 16, ან 24 ბიტი) ვამრავლებთ პიქსელების სიღრმეზე და სიგანეზე. ანუ (ფერების სიღრმე ბიტებში)x(სიმაღლეზე პიქსელებში)x(სიგანეზე პიქსელებში). მაგალითად, გვაქვს 800x600-ზე გამოსახულება. (800 პიქსელი სიგანით და 600 პიქსელი სიმაღლით) 24 ბიტში (16.8 მილიონი ფერი. მას ექნება შემდეგი ზომა: (800x600x24) ბიტი ან 1.4 მეგაოქტეტი
ტიგროსი
ტიგროსი, ტიგრი — მდინარე თურქეთსა და ერაყში (ნაწილობრივ მიედინება ამ ქვეყნებისა და სირიის საზღვარზე). სიგრძე დაახლოებით 1900 კმ, აუზის ფართობი 375,000 კმ2. სათავე აქვს აღმოსავლეთ ტავრში. კვეთს ჯეზირეს პლატოსა და მესოპოტამიის დაბლობის დიდ ნაწილს. დაახლოებით ქალაქ ელ-კურნასთან (ერაყი) უერთდება მდინარე ევფრატს და მდინარე შატ-ელ-არაბის სახელწოდებით ერთვის სპარსეთის ყურეს. მდინარე ტიგროსის ძველი სახელწოდებაა იდიგნა.
BMP
გამოსახულების მონაცემების განლაგება
უმეტეს შემთხვევაში გამოსახულების ფორმატის, გამოსახულების პიქსელების დაშიფრვა იწყება გამოსახულების ყველაზე პატარა (მცირე) ხაზიდან. თითოეული ხაზი (დაშიფრულია მარცხნიდან მარჯვნივ) უნდა იკავებდეს 4-ის ჯერადი რაოდენობის ოქტეტებს, იმ შემთხვევის გარდა თუ გამოსახულება არაა შეკუმშული. თუ ხაზი არ შეიცავს 4-ის ჯერადი რაოდენობის ოქტეტებს, მაშინ ხაზს ვავსებთ 0ების დამატებით.
ტიგროსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის მდინარეები კატეგორია:ერაყის მდინარეები კატეგორია:სირიის მდინარეები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის მდინარეები
უოლტ უიტმენი
უოლტ უიტმენი (Walt Whitman, დაბადებით Walter Whitman, დ. 31 მაისი, 1819 — გ. 26 მარტი, 1892) — ამერიკელი პოეტი, ესეისტი, ჟურნალისტი და ჰუმანისტი. დაიბადა უესტ-ჰილში (ჰანტინგტონი, ლონგ-აილენდი, ნიუ-იორკი). მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია ლექსებისა და პოემების კრებული „ბალახის ფოთლები“ და „Drum-Taps“.
BMP
გამოსახულების მონაცემების განლაგება
თუ გამოსახულება დაშიფრულია 24 ბიტით, თითოეულ პიქსელს შეესაბამება 24 ბიტის შესაბამისი მთელი რიცხვი.
უოლტ უიტმენი
ბიოგრაფია
დაიბადა ცხრა შვილიან ოჯახში ლონგ-აილენდზე, გაიზარდა ბრუკლინში. კარიერა ჟურნალისტობითა და რედაქტორობით დაიწყო. გარკვეული პერიოდი საკუთარი გაზეთის „ლონგ-აილენდერი“ რედაქტორი იყო, რომელმაც მხოლოდ ერთი წელი იარსება (1838-39). ადრეულ წლებში ლიბერალური, ინტელექტუალური და პოლიტიკური შეხედულებები ჩამოუყალიბდა მამის გავლენით, რომელიც სოციალისტური იდეების მიმდევარი იყო.
BMP
გამოსახულების მონაცემების განლაგება
თუ გამოსახულება დაშიფრულია 24 ბიტზე ნაკლები რაოდენობით, თითოეული პიქსელი დაშიფრულია ფერების ცხრილში არსებული ინდექსებით. და ასეთ გამოსახულებას ინდექსირებულ გამოსახულებას უწოდებენ. ამ შემთხვევაში გამოსახულების პიქსელები იშიფრებიქნ 1 ან 4 ბიტით, ანუ თუ ბევრი პიქსელია ერთი და იგივე ბიტით დაშიფრული, მაშინ უფრო მეტწონიანი ბიტები ეხებიან ყველაზე მარცხნივ მდგომ პიქსელს.
უოლტ უიტმენი
ბიოგრაფია
17 წლის ასაკში მასწავლებლად იწყებს მუშაობას, რამაც გარკვეულწილად ხელი შეუწყო მისი მწერლობის კარიერას. 1848 წელს პირველად ნიუ-ორლეანში მიემგზავრება ძმასთან, სადაც რამდენიმე თვე ადგილობრივ გაზეთში მუშაობს, თუმცა მოგვიანებით ისევ ბრუკლინში ბრუნდება და ბრუკლინ-თაიმზის რედაქტორი ხდება. აქვე ის ჟურნალისტად მუშაობს რამდენიმე გაზეთისთვის, მათ შორის, New York Aurora და Democratic Review, სადაც ის იმ დროისთვის პროგრესული ლიტერატურული კულტურის ნაწილი ხდება. უიტმენი თავად აღნიშნავს, რომ ავრორასთვის რალფ ვალდო ემერსონის ლექციათა სერიის გაშუქებამ მის აზროვნებაში გადატრიალება მოახდინა.
BMP
შეკუმშვა
BMP ფორმატი საშუალებას გვაძლევს გამოვიყენოთ RLE შეკუმშვის ალგორითმი 8 ბიტიანი (256 ფერი) და 4 ბიტიანი (16 ფერი) გამოსახულებებისთვის.
უოლტ უიტმენი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:პანთეისტები კატეგორია:ამერიკელი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ჟურნალისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ჰუმანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ჟურნალისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები
BMP
შეკუმშვა
პრინციპი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინფორმატიკა
Cataglyphis bombycinus bombycinus
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ანა თულაშვილი
300px|thumb|ტფილისის სამუსიკო სასწავლებელი. ცენტრში - დირექტორი ნ. ნიკოლაევი და პიანისტი ანა თულაშვილი. 1910 წ. ანა ივანეს ასული თულაშვილი (დ. 24 თებერვალი, 1874, თბილისი — გ. 27 მაისი, 1956, იქვე) — ქართველი პიანისტი, პედაგოგი, ქართული საფორტეპიანო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1941), ალოიზ მიზანდარის მოწაფე.
ბიოგრაფია
1894-იდან სწავლობდა პარიზის კონსერვატორიაში პროფესორ ლ. დიმერთან. 1903 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამუსიკო სასწავლებელში, მონაწილეობდა კონცერტებში. 1917 წლიდან თბილისის კონსერვატორიის პედაგოგი (1925-იდან - პროფესორი, პირველი ქართველი პროფესორი ქალი). თულაშვილმა მცირეწლოვანთათვის გამოიგონა „საბავშვო პედალი“ (1929). მოწაფეები: რ. კერერი, მ. როგოვსკაია, თ. ამირეჯიბი, ე. ექსანიშვილი, მ. მაჭუტაძე, გ. ქავთარაძე, ვ. შიუკაშვილი, მ. ჩხეიძე, ო. ბარამიშვილი და სხვა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშისა ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ოტო სკორცენი
thumb|200px|ოტო სკორცენი 1943 წელს ოტო სკორცენი (Otto Skorzeny; დ. 12 ივნისი, 1908, ვენა — გ. 6 ივლისი, 1975, მადრიდი)  — ობერშტურბანფიურერი გერმანულ ვაფენ სს-ში მეორე მსოფლიო ომის დროს. აღმოსავლეთის ფრონტზე ბრძოლის შემდეგ მან ჰიტლერის პირადი დავალებით უხელმძღვანელა იტალიელი დიქტატორი ბენიტო მუსოლინის გამოხსნას ტყვეობიდან. სკორცენი ასევე ხელმძღვანელობდა ოპერაცია გრეიფს, რითაც გერმანელ ჯარისკაცებს უნდა შეეღწიათ მოწინააღმდეგის რიგებში მოწინააღმდეგეების უნიფორმებით და აღჭურვილობით. ომის მიწურულს ის იყო ვეჰრვოლფის პარტიზანული მოძრაობის ნაწილი.
ოტო სკორცენის დაადანაშაულეს 1907 წლის ჰააგის კონვენციის დარღვევაში ოპერაცია გრეიფთან კავშირისთვის, თუმცა ომის შემდგომმა დაჰაუს სამხედრო ტრიბუნალმა ის გაამართლა. ის ემალებოდა მისჯილ პატიმრობას ჯერ საფრანგეთში 1948 წელს, ხოლო შემდგომ ფრანკოს ესპანეთში. გერმანულმა სასამართლომ 1952 წელს მისი დენაციფიკაცია მოახდინა.
სქოლიო
კატეგორია:სს-ის წევრები კატეგორია:დაბადებული  12 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
ჰაინიხის ეროვნული პარკი
ჰაინიხის ეროვნული პარკი (Nationalpark Hainich) დაარსდა 1997 წლის 31 დეკემბერს და წარმოადგენს გერმანიის მე-13 ეროვნულ პარკს, თიურინგიის მხარეში კი ერთადერთს. პარკის ერთ-ერთი მიზანია წიფლის ტყეების დაცვა.
გეოგრაფია
75 კმ² ფართობის ეროვნული პარკი გადაჭიმულია თიურინგიის დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ვერას აღმოსავლეთით. უჭირავს სამკუთხა არეალი ქალაქებს — აიზენახს, მიულჰაუზენსა და ბად-ლანგენზალცას შორის.
ფლორა და ფაუნა
ჰაინიხის ეროვნული პარკი ხასიათდება წიფლის ტყეების ფართო მასივებით, იფნის, ნეკერჩხლის, ცაცხვის, თამელის ხეებით. მრავლადაა სოკოები. ცხოველებს შორის არიან გარეული კატები, ღამურის 15 სახეობა, კოდალის 7 სახეობა და ხის ხოჭოს 500-ზე მეტი სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ეროვნული პარკები კატეგორია:თიურინგიის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1997 წელს დაარსებულები გერმანიაში კატეგორია:1997 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:თიურინგიის ღირსშესანიშნაობები
ბერნარდინო რივადავია
ბერნარდინო რივადავია (დ. 20 მაისი 1780 — გ. 2 სექტემბერი, 1845) — არგენტინის პირველი პრეზიდენტი. თანამდებობა ეკავა 1826 წლის 8 თებერვლიდან 1827 წლის 6 ივლისამდე. ესპანეთის ამერიკული კოლონიების დამოუკიდებლობისათვის ომის ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე. 1811–1812 წლებში არგენტინული ტრიუმვირატის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1780 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1845
რეკრეატივო
Real Club Recreativo de Huelva, S.A.D. 1889 წლის 23 დეკემბერს დაარსდა.ის არის ყველაზე ძველი ესპანური კლუბი. გუნდის საშინაო არენაა Nuevo Colombino stadium, რომელიც 19 860 გულშემატკივარს იტევს. ამ სტადიონზე 1965 წლიდან იმართება საერთაშორისო ტურნირი Trofeo Colombino, ამ ტურნირში მონაწილეობა მადრიდის რეალსაც მიუღია და რამდენიმეჯერ მოუგია კიდეც. ეს ტურნირი მოგებული აქვს თბილისის დინამოსაც.
პრიმერა დივიზიონში გუნდი პირველად 1978-79 წლების სეზონში აღზევდა, გუნდს ეუსებიო რიოსი წვრთნიდა. სულ გუნდს უმაღლეს დივიზიონში 4 სეზონი აქვს გატარებული. გუნდის ისტორიაში გამორჩეულია 2006-08 წლები, გუნდი პრიმერაში მერვე ადგილზე გავიდა, მოიგო 3-0 რეალთან და 2-0 ვალენსიასთან.
გუნდს წვრთნიდნენ ისეთი სპეციალისტები, როგორებიც არიან ხოაკინ კაპაროსი და ლუკას ალკარასი. გუნდის ღირსებას სხვადასხვა დროს იცავდნენ ისეთ ფეხბურთელები როგორებიც არიან ლუის არაგონესი, მანუელ ალმუნია, მარიანო პერნია.
ლონგ-აილენდი
385px|thumb|right|კინგსი, ქუინსი, ნასაუ და საფოლკი, მიახლოებითი საზღვრებით. ლონგ-აილენდი (ინგლ. Long Island - გრძელი კუნძული) კუნძულია ნიუ-იორკში, აშშ, 3567 კმ² ფართობითა და 7,536 მილიონი მცხოვრებით (2005 წლის აღწერა). ეს უდიდესი და ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული კუნძულია კონტინენტურ აშშ-ში. მოსახლეობის რაოდენობით მე-17-ა მსოფლიოში და ამ პარამეტრით წინ უსწრებს იაპონიის კუნძულ ჰოკაიდოსა და ქვეყნებს - ირლანდიასა და იამაიკას. სახელწოდებიდან გამომდინარე კუნძული საკმაოდ გრძელია - 190 კმ, მისი სიგანე კი ყველაზე განიერ მონაკვეთზე 32 კმ-ია. ლონგ-აილენდის ადგილობრივ ინდიელთა სახელია ”პავმონავკი” (Paumonauk) და ნიშნავს თევზის ფორმის კუნძულს.
ლონგ-აილენდის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ნიუ-იორკის ბრუკლინის რაიონი (კინგსის ქაუნთი) და ქუინსი (ქუინსის ქაუნთი); აღმოსავლეთით - ნასაუსა და საფოლკის ქაუნთები. მიუხედავად ამისა, ქოლოქვიალურად ”ლონგ-აილენდს” ან უბრალოდ ”აილენდს” მხოლოდ ნასაუსა და საფოლკის ქაუნთებს უწოდებენ; ბრუკლინი და ქუინსი გამოტოვებულია, ვინაიდან ისინი ქალაქ ნიუ-იორკს ეკუთვნის.
ლონგ-აილენდი ცნობილია ცხოვრების განსაკუთრებით მაღალი დონით. 2004 წლისთვის ნასაუს ქაუნთი ნიუ-იორკის შტატში ერთ სულ მოსახლეზე ყველაზე მდიდარ ადმ. ერთეულად ითვლებოდა, აშშ-ის მასშტაბით კი ამ კრიტერიუმით მეექვსეა. საფოლკის ქაუნთი განთქმულია კუნძულის სანაპიროზე მდებარე მდიდრული ვილებით, მათ შორის აღსანიშნავია ”ჰამპტონსი”. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს ინდექსის მიხედვით ლონგ-აილენდი (ნასაუ-საფოლკი) კრიმინალის დონის სიმცირით აშშ-ში მეორე ადგილზეა.
კატეგორია:ნიუ-იორკი კატეგორია:აშშ-ის კუნძულები
თამაზ ბესტაევი
თამაზ ბესტაევი — სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი 2022 წლის 4 ნოემბრიდან.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოში მოღვაწე პოლიტიკოსები კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელები კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
ტაუ (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ტაუ“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
სარომის ტბა
სარომის ტბა (サロマ湖; აგრეთვე ცნობილია როგორც სარომის ლაგუნა) — მლაშე ტბა იაპონიაში, აბასირის ქვეპრეფექტურაში. მოქცეულია აბასირის კვაზი-ეროვნულ პარკის ტერიტორიაზე. ფართობით არის მესამე ტბა იაპონიაში და პირველი კუნძულ ჰოკაიდოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის ტბები
მალომიროვო
მალომიროვო (Маломирово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 408 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
რაყამი
რაყამი (არაბ.-თურქ. რაკამ — გამოსახვა), სპარსეთის შაჰის (ყაენის), ოსმალეთის სულთნის (ხონთქრის) წერილი, ბრძანებულება, სიგელი.
ტერმინი „რაყამი“ ქართულში XVII-XVIII საუკუნეებში შემოვიდა. „რაყმის საქმითა“ საქართველოში მნიშვნელოვანი საკითხები წყდებოდა, რაც ქვეყნის ვასალური დამოკიდებულების შედეგი და გამოხატულება იყო. „რაყამი“ ანალოგიური ქართული საბუთის აღსანიშნავადაც იხმარებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
Counter-Strike
Counter-Strike (შემოკლ. CS; ინგლ. კონტრშეტევა, საპასუხო-დარტყმა) — ე.წ. "პირველი პირის მსროლელი" (ინგლ. First Person Shooter, FPS) ტიპის კომპიუტერული თამაში (ჟანრი 3D-მსროლელი), რომელიც გამოვიდა 2000 წლის 8 ნოემბერს. იგი არის შექმნილი კომპანია Valve Corporation-ის მიერ. დღემდე თამაშის სხვადასხვა ვერსიები დიდი პოპულარობით სარგებლობს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. CS უფრო ასოცირდება Valve Corporationის მიერ 1998 წელს გამოშვებულ ამავე ჟანრის ცნობილ თამაშთან "Half-Life", რომელიც უფრო სამეცნიერო-ფანტასტიკური ხასიათისაა. კომპანია Valve-ს მიერ 2000 წელს გამოშვებული Counter Strike-ს 1.5 ვერსიაში გაერთიანებულია როგორც თვით CS და Half-Life, ასევე Valve-ს სხვა თამაშები: "Deathmatch Classic", "Team Fortress" და "Ricochet". ამ თამაშში ტარდება ჩემპიონაეტბიც.
თამაშის პროცესი
250px|მინიატიურა|მარცხნივ|სქრინშოტი Counter-Strike-ს სერიის პირველი თამაშიდან მოთამაშეს შეუძლია შეუერთდეს, როგორც ტერორისტების ისევე კონტრ-ტერორისტულ გუნდს ან იყოს დამკვირვებელი. შეუძლია აირჩიოს 4 განსხვავებული ჩაცმულობა(ტერორისტებისთვის სხვაა კონტრ-ტერორისტებისთვის სხვა). რაუნდის დაწყებამდე არის რამდენიმეწამიანი დროის მონაკვეთი იარაღების და სხვა ამუნიციის შესაძენად, ამ დროს მოძრაობა და შეტევა შეუძლებელია. რაუნდის განმავლობაში შესაძლებელია უკან დაბრუნება და სასურველი შეიარაღების ყიდვა ხელახლა. აგრეთვე არსებობს ნეიტრალური ადგილი, სადაც ორივე გუნდის წევრს შეუძლია ყიდვა(დამოკიდებულია რუკის მონაცემებზე). მოთამაშე, რომელიც „მოკვდება“ შემდეგ რაუნდში ძირითადი აღჭურვილობით იქნება, გადარჩენილს უნარჩუნდება შეიარაღება.
თამაშის დროს შესაძლებელია სასურველი სახელისა და ლოგოს (სპრაის) არჩევა. არის მრავალფეროვანი რუკების არჩევანი და საერთო ჩატის ფუნქცია.
კრიტიკოსების შეფასება
გამოსვლის შემდეგ, თამაშმა მიიღო საკმაოდ მაღალი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტებზე GameRankings-სა და Metacritic-ზე ფლობს 89.20% და 88/100.
სქოლიო
კატეგორია:Counter-Strike კატეგორია:2000 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:კიბერსპორტის თამაშები კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:ასიმეტრიული მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:GoldSrc ძრავის თამაშები კატეგორია:Linux-ის თამაშები კატეგორია:Microsoft-ის თამაშები კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები კატეგორია:Valve Corporation-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ცენზურის ქვეშ კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox-ის თამაშები
ოსლომეი
ოსლომეი (Осломеј) — სოფელი მაკედონიაში, ოსლომეის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი (სამხრეთ-დასავლეთი რეგიონი). სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 40 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ).
სქოლიო
კატეგორია:ოსლომეის თემის სოფლები
სანქტ-პეტერბურგის სამების ტაძარი
წმინდა სამების ტაძარი (Троице-Измайловский собор) — მართლმადიდებლური ქრისტიანული ტაძარი რუსეთში, სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში, გვიანი კლასიციზმის სტილის ნიმუში. აშენდა 1825-1835 წლებში არქიტექტორ ვასილი სტასოვის პროექტით სპეციალურად იზმაილოვის პოლკისთვის, მას შემდეგ რაც მისი სანქტ-პეტერბურგში გადაბარგების გადაწყვეტილება იქნა მიღებული. არაოფიციალურად ამ ტაძარს ბევრი დღემდე უწოდებს იზმაილოვის ტაძარს. ის 3000 ადამიანს იტევს. საბჭოთა პერიოდში სასაწყობედ იყენებდნენ. 1990 წელს რუსეთის სინოდის საკუთრებაში დაბრუნდა.
შენობა დიდი ცენტრალური გუმბათისაა და სიმეტრიულად განლაგებული ოთხი მცირე ზომის გუმბათისგან შედგება. ეს უკანასკნელნი კორინთული ორდერის პორტიკებს აგვირგვინებენ. ტაძრის ნიშებში მოქანდაკე გალბერგის მიერ შესრულებული ანგელოზების ბრინჯაოს ქანდაკებები დგას. თავისი არსებობის მანძილზე ტაძარი ყოველთვის ღარიბი იყო საეკლესიო რელიკვიებით, სამაგიეროდ მასში მრავლად იყო სატროფეო მონაგარი, რომელიც იზმაილოვის პოლკს ამა თუ იმ ომში ნადავლის სახით ჰქონდა მოპოვებული. ერთი პერიოდი აქ ოსმალეთის იმპერიის შენაერთებისთვის წართმეული ზარბაზნებიც კი იწონედნენ თავს. 1917 წელს ტაძარი გაძარცვეს და მასში მოთავსებული საეკლესიო თუ სამხედრო ნივთები მთლიანად გაიტანეს.
1886 წელს ტაძრის წინ გრიმის პროექტით „დიდების კოლონა“ აღიმართა. ის რამდენიმეიარუსიანი იყო და სატროფეო თურქული ზარბაზნებისგან შედგებოდა. კოლონის გრანიტის პედესტალზე ბრინჯაოს დაფები იყო დამაგრებული, რომელზეც იზმაილოვის პოლკის გვარდიელების ბრძოლების და გმირობების ჩამონათვალი იყო ამოტვიფრული. 1930-იან წლებში კოლონა რუსული მილიტარიზმის სიმბოლოდ ჩათვალეს, რომელიც სხვა სიკეთესთან ერთად ტრამვაის გადაადგილებას უშლიდა ხელს, რის გამოც მისი დანგრევა გადაწყდა.
იზმაილოვის წმინდა სამების ტაძარი იმითაც არის აღსანიშნავი, რომ აქ 1867 წელს დოსტოევსკიმ იქორწინა. 1894 წელს კი ტაძრიდან პიანისტი ანტონ რიბინშტეინი გამოასვენეს.
ხანძარი
2006 წლის 24 აგვისტოს რეკონსტრუქციის დროს გაჩენილი ხანძრის გამო ჩამოინგრა ძირითადი ლურჯი და ერთი მომცრო განაპირა გამბათი და საგრძნობლად დაზიანდა შენობის ინტერიერი. ხატების და სხვა მნიშვნელოვანი ისტორიული ნივთების გადარჩენა მოხერხდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგი
დაკია
მინი|დაკიელთა სამეფო [[ბურებისტას მმართველობისას ძვ.წ. 82 წელი]] დაკია (ლათ. Dacia) — ისტორიული მხარე რომის იმპერიის დროს, რომელიც ტისს, დუნაის, დნესტრსა და კარპატებს შორის იყო მოქცეული.
ამ ქვეყნის მცხოვრებთ, ჩვეულებრივ, თრაკიულ-გეტურ ტომებს მიაკუთვნებენ. რომის საზღვრებზე ხშირი თავდასხმების (დეცებალის მფარველობის ქვეშ იმპერატორ დომიციანეს დროს) გამო მათ ტრაიანესთან გამანადგურებელი ბრძოლა მოუხდათ. ორმა ლაშქრობამ (101-102 და 105-107 წლებში) დაკები გატეხა. მათი მთავარი ქალაქი სარზეგეტუზა რომაელებმა აიღეს, ქვეყნის დიდი ნაწილი კი იმპერიის ფარგლებში მოაქციეს.
რომის ბატონობის ქვეშ დაკია თავიდან აყვავდა და ტრანსილვანიის მთებში ოქროს საბადოების სიმრავლით განსაკუთრებული მნიშვნელობაც მოიპოვა. თავისუფალი დაკები ქვეყნის მხოლოდ აღმოსავლეთ მხარეში იყვნენ დარჩენილნი. III ასწლეულის შუა ხანებიდან დაკიაში გერმანელებმა იწყეს ჩასახლება. 270 წელს აურელიუსმა დაკია ბედის ანაბარა მიატოვა, რომის ჯარი დუნაიზე ხიდით გადაიყვანა მიუზიის პროვინციის შუაგულში. ამის მერე ამ მხარეს Dacia ripensis (სანაპირო დაკია) და Dacia mediterranea (ხმელთაშუა დაკია) ეწოდა.
რესურსები ინტერნეტში
*
ჰელსინკი
ჰელსინკი (Helsinki, Helsingfors) — ფინეთის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში ფინეთის ყურის ნაპირას, ბალტიის ზღვასთან. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 629,512 ადამიანს (2016). აგლომერაცია მოიცავს მეზობელ ქალაქებს ესპოოს, ვანტაასა და კაუნიაინენის, რომელთა ერთობლიობას დედაქალაქის რეგიონი ეწოდება. ამ რეგიონის საერთო მოსახლეობა 1,441,601-ს შეადგენს.
ეტიმოლოგია
ფინურ ენაზე ქალაქს დაარსებიდან (1550) ოფიციალურად ჰელსინკი ეწოდება; შვედურად ქალაქს ჰელსინგფორსი ეწოდება დღემდე. თითქმის ყველა ენაზე, მათ შორის, ქართულადაც, ფინეთის მიერ დამოუკიდებლობის აღდგენამდე სწორედ შვედური ფორმა გამოიყენებოდა. 1917 წლის 6 დეკემბრის შემდეგ კი ქალაქს ოფიციალურად ჰელსინკი ეწოდა.
ისტორია
thumb|left|ჰელსინკის ცენტრალური ნაწილი 1820 წლისთვის, აღდგენამდე, კარლ ლუდვიგ ენგელის ნახატი
Dolichoderus pustulatus
Dolichoderus pustulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჰელსინკი
ისტორია
ჰელსინკი 1550 წელს შვედეთის მეფე გუსტავ ვაზამ დააარსა. მისი ბრძანებით, ქალაქ პორვოოს რამდენიმე ასეული ოჯახი დღევანდელი ჰელსინკის არაბიას უბანში გადმოსახლდა. 12 ივნისი ბრძანებაზე ხელმოწერის დღეა, ამდენად, ეს დღე ქალაქის ოფიციალურ დაბადების დღედ მიიჩნევა. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ ადგილი არასწორად იყო შერჩეული, ნავსადგურის ტერიტორია მეტისმეტად წყალმარჩხი აღმოჩნდა. ამის გამო, ქალაქი კაუპატორის უბანში გადაიტანეს (საბაზრო მოედნისკენ).
დაახლოებით XVIII საუკუნის შუა ხანებამდე ჰელსინკი ხისგან ნაგებ, პროვინციული ტიპის ქალაქად რჩებოდა, სადაც შავი ჭირის ეპიდემია არაერთხელ გავრცელებულა. 1748 წელს ჰელსინკისთან ახლომდებარე კუნძულებზე შვედებმა სვეაბორგის სიმაგრის შენება დაიწყეს, რომელსაც ქალაქი ზღვის მხრიდან უნდა დაეცვა. შედეგად, ქალაქის ზრდა დაიწყო; გაჩნდა პირველი ქვის სახლები, ამის მიუხედავად, შვედური ფინეთის დედაქალაქად მაინც ტურკუ რჩებოდა.
ქალაქი რუსებმა ოთხჯერ აიღეს. პირველი ორი დაპყრობა დიდი ჩრდილო ომის დროს მოხდა 1713 წლის მაისში, მეორედ კი 1742 წელს, 1741-1743 წლების რუსეთ-შვედეთის ომისას; შემდგომ ამისა, 1808 წლის 18 თებერვალს წელს შეიჭრა რუსული ჯარი ქალაქში შვედებთან ბრძოლის დროს.
1809 წელს ფინეთის რუსეთთან შეერთების შემდეგ რუსეთ-შვედეთის ომისას დანგრეული ჰელსინკის ახალი, გენერალ ი. ა. ერენსტრიომის გეგმით დაიწყო აგება, ამიტომაცაა, რომ ჰელსინკისა და სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალური ნაწილი ძალიან ჰგავს ერთიმეორეს.
ყირიმის ომის დროს ქალაქს ინგლისელებმა შემოუტიეს და ესკადრით ცეცხლიც გაუხსნეს, თუმცა, ჰელსინკი ამით დიდად არ დაზარალებულა.
1860-იან წლებში მრეწველობის განვითარება სწრაფი ტემპებით დაიწყო. 1862 წელს ჰელსინკი ქვეყნის შიდა რეგიონებს რკინიგზით დაუკავშირდა, რვა წლის შემდეგ კი პეტერბურგისკენაც შეიძლებოდა მატარებლით მგზაბვრობა.
სამოქალაქო ომის მსვლელობისას დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ფინეთში ხელისუფლება წითელ არმიელებს ჩამოერთვათ და გერმანული ჯარების საშუალებით, ვაასელი გენერლის მინერჰეიმის შემწეობით, ქვეყნის სადავეები ბურჟუაზიულმა მთავრობამ დაიკავა.
1917 წლის 6 დეკემბერს ფინეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა.
სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ ქალაქმა დინამიური განვითარება განაგრძო. გაიფართოვა ტერიტორია, შეიქმნა ახალი უბნები. საქვეყნოდ ცნობილია დაბა ტაპიოლა, რომელსაც „ბაღნარ-ქალაქს“ უწოდებენ და ესპოოს ადმინისტრაციულ დაქვემდებარებაშია.
ქალაქის ცენტრალური ვაგზალი 1904-1924 წლებში არქიტექტორ ე.საარინენის მიხედვით შეიქმნა.
1934-40 წლებში ქალაქში ოლიმპიური სოფელი და ოლიმპიური სტადიონი აშენდა.
1952 წელს ჰელსინკიში გაიმართა საზაფხულო ოლიმპიური თამაშები.
2007 წელს ქალაქში ყოველწლიური სასიმღერო კონკურსი „ ევროვიზია “ გაიმართა.
thumb|თანამგზავრიდან დანახული ჰელსინკი
დემოგრაფია
ჰელსინკის მოსახლეობა დიდწილად ფინურია, შვედურად მოლაპარაკეთა რიცხვი კი სწრაფად კლებულობს (5,7%). ქალაქის საერთო მოსახლეობის 9.2% არ არის ფინეთის მოქალაქე.
ქალაქში ემიგრანტული მოსახლეობის უდიდესი ნაწილია თავმოყრილი. აქ 130-ზე მეტი ქვეყნიდან არიან ჩასულნი სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები. ამათგან უდიდესია რუსეთიდან, ესტონეთიდან და შვედეთიდან. აქვე შევხვდებით სომალიდან, სერბეთიდან, ჩინეთიდან, ერაყიდან და გერმანიიდან ჩასულებსაც.
აღსანიშნავია, რომ საქართველოდან ჩასულები ფინეთის დედაქალაქში მეტისმეტად მცირერიცხვოვან ჯგუფს შეადგენენ და არც არავითარი დიასპორა არ აქვთ ჩამოყალიბებული.
ტრანსპორტი
thumb|ჰელსინკის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი სადგური thumb|მალმის აეროპორტი, ერთ-ერთი უძველესი მსოფლიოში
ჰელსინკი ორნაწილად იყოფა — ისტორიულ დასავლეთ ნაწილად და შედარებით ახალ აღმოსავლეთ ნაწილად Itä-Helsinki. ქალაქის ორივე ნაწილი შეერთებულია ჰელსინკის მეტროპოლიტენის ხაზებითა და მიწისზედა ავტოტრანსპორტის ფართო ქსელით.
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი წარმოდგენილია საგარეუბნო მატარებლებით, ტრამვაის, ავტობუსებისა და მუნიციპალური საბორნო ხაზებით.
კულტურა
thumb|left|ჰელსინკი ზაფხულში
მუზეუმები
ჰელსინიკიში უდიდესი ისტორიული მუზეუმი ფინეთის ეროვნული მუზეუმია, სადაც წარმოდგენილია ხელოვნების ნიმუშები პრეისტორიული ხანიდან ჩვენს დრომდე. მუზეუმის შენობა ეროვნული სტილის ახალ-შუასაუკუნოვანი ციხე-სასახლის ფორმისაა და ტურისტების უსაყვარლეს ადგილად მიიჩნევა. ქალაქში სიდიდით მეორე მუზეუმი ჰელსინკის საქალაქო მუზეუმია, რომელიც დამთვალიერებელს ქალაქის ხუთასწლოვან ისტორიას წარმოუდგენს. ფინეთის დედაქალაქს ამშვენებს აგრეთვე საუნივერსიტეტო მუზეუმი და საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი.
ფინეთის ეროვნული გალერეა მოიცავს სამ მუზეუმს: კლასიკური ფინური ხელოვნების ატენეუმის მუზეუმი, კლასიკური ევროპული ხელოვნების სინებრიკოფის მუზეუმი, თანამედროვე ხელოვნების კიასმას მუზეუმი, მე-19 საუკუნის ნეო-რენესასნსული სასახლე  ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ისტორიული შენობაა, კიასმას ულტრათანამედროვე ნაგებობა კი ერთობ საკამათოა ჰელსინკიში.
თეატრები
ქალაქი სამი უმთავრესი თეატრით გამოირჩევა: ფინეთის ეროვნული თეატრი, ჰელსინკის საქალაქო თეატრი და ფინეთის შვედური Svenska Teatern.
ქალაქი თავს იწონებს ფინური ეროვნული ოპერითა და საკონცერტო დარბაზ Finlandia-თი. უდიდესი კონცერტები ან სხვა მუსიკალური ღონისძიებები ქალაქის ყინულის ჰოკეის ორი სტადიონიდან ერთ-ერთზე იმართება. ჰელსინკი ფინეთის უდიდესი საბაზრო კომპლექსითაც გამოირჩევა.
ჰელსინკი ჩრდილოეთ ევროპის მუსიკალური მიმდინარეობის ერთ-ერთი ცენტრია. აქ ჩამოყალიბდა ისეთი პოპულარული ჯგუფები, როგორებიცაა: Norther, Wintersun, Ensiferum, HIM, The Rasmus, The 69 Eyes, Hanoi Rocks, Apocalyptica და Stratovarius
thumb|ჰელსინკის ოლიმპიური სტადიონის ერთ-ერთი ფლიგელი
განათლება
ქალაქში ფინეთის უდიდესი ჰელსინკის უნივერსიტეტია, აგრეთვე რამდენიმე უმაღლესი სასწავლებელი, სადაც 65 000-მდე სტუდენტი სწავლობს, აქედან 38 ათასზე მეტი უნივერსიტეტში. მოზარდების განათლებაზე 190 საშუალო სკოლა, ამათგან 22 კერძო სასწავლებელი ზრუნავს.
ჰელსინკის უნივერსიტეტები გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტები (ყოფილი პოლიტექნიკები)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ერკიულ პუარო
300 px|thumb|[[დევიდ სუშე ერკიულ პუაროს როლში]] ერკიულ პუარო (ინგლ. Hercule Poirot) — აგათა კრისტის დეტექტივების ერთ-ერთი ძირითადი პერსონაჟი, ბელგიელი გამომძიებელი.
პერსონაჟის გარეგნობა და ხასიათი
კრისტის ნოველებში ცნობილი გამომძიებელი ერკიულ პუარო აღწერილია როგორც საშუალოზე დაბალი, მსხვილი, ასაკოვანი კაცი, დიდი კვერცის ფორმის თავით და წარმოუდგენელი ფორმის ულვაშებით. პუარო ყოველთვის კარგად იცვამს და დიდ ყურადღებას უთმობს საკუთარ ჯანმრთელობას, შემოდგომაზე იგი ყოველთვის ხმარობს შარფს, მას არ უყვარს გაუმართლებელი რისკი.
პუაროს უყვარს გემრიელად ჭამა, განსაკუთრებით აფასებს ფრანგულ სამზარეულოს. იგი დადის კარგ და ძვირადღირებულ რესტორნებში, როგორც წესი მარტო და როგორც წესი გემრიელი კერძებით დასატკბობად. იგი არ სვამს ლუდს და უყვარს შავი მოცხვარის სეროფი.
პუარო ბელგიელია და არ უყვარს როდესაც ხალხს იგი ფრანგი ჰგონია. იგი ინგლისელების ბევრ წეს-ჩვეულებას უცნაურად მიიჩნევს. პუაროს არ უყვარს სახლის განიავება და ფანჯრების გაღება, იგი მიიჩნევს რომ კარგი ჰაერის ადგილი ქუჩაშია.
პუაროს ყველგან და ყველაფერში სიმეტრია და წესრიგი უყვარს. მის ბინაში ყველაფერი კვადრატულია, და მისი სახლიც კვადრატულია. პუარო ვერ იტანს უწესრიგობას და არეულობას.
გამოძიებებს პუარო აწარმოებს „საკუთარ სავარძელში“. მისი სიტყვებით არაა საჭირო რომ მან თვითონ ეძებოს ნაფეხურები და სხვა სამხილები, იგი მხოლოს ჯდება სავარძელში, ფიქრობს და ასე ხსნის საქმეებს.
პერსონაჟის ბიოგრაფია
ერკიულ პუარო დაიბადა XX საუკუნის დასაწყისში ბელგიაში. იგი ახალგაზრდობიდან ბელგიის პოლიციაში მუშაობდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს კი დაზვერვასთან იყო კავშირში. ამავე დროს იგი როგორც ლტოლვილი გადასახლდა ინგლისში, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება.
60-ანი წლებისთვის მან საკმარისი კაპიტალი მოაგროვა რათა უზრუნველად ეცხოვრა და ჩამოშორდა საქმიანობას. მიუხედავად ამისა სკოტლანდ იარდის თანამშრომლები და კერძო პირები მას ხშირად სთხოვდნენ დახმარებას.
პუარო კინემატოგრაფიაში
thumb|ალბერტ ფინეი პუაროს როლში ერკიულ პუაროს როლში პირველად ოსტინ ტრევორი თამაშობდა, 1931 წელს ფილმში ალიბი.
პუაროს როლის ყველაზე ცნობილი შემსრულებელი კი არის დევიდ სუშე, რომელმაც ითამაშა სერიალ „პუაროში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
Cataglyphis bombycinus
Cataglyphis bombycinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
NGC 459
NGC 459 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 15 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ანტიგუა (ლას-პალმასი)
ანტიგუა (Antigua) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს მდებარეობს კუნძულ ფუერტევენტურაზე. ფართობი — 250,56 კმ². მოსახლეობა — 12 940 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
იატაკქვეშა იმპერია
იატაკქვეშა იმპერია (Boardwalk Empire) — ამერიკული ტელესერიალი საკაბელო ქსელი HBO-სგან, რომელშიც აღწერილია XX საუკუნის 20-იან წლებში „მშრალი კანონის“ პერიოდში ატლანტიკ-სიტიში, ნიუ-ჯერსი, მსხვილი აზარტული თამაშების ბიზნესის ჩასახვის მოვლენები. მთავარ როლს ასრულებს სტივ ბუშემი. სცენარისტი და პროდიუსერია ტერენს უინტერი, „ემის“ მფლობელი სცენარისთვის ტელესერიალისთვის „სოპრანოს კლანი“. პირველი ეპიზოდის რეჟისორი იყო მარტინ სკორსეზე. მისი გადაღება $18 მილიონი დაჯდა და ყველაზე ძვირი საპილოტო ეპიზოდი გახდა სატელევიზიო ისტორიაში. პირველი სეზონის პრემიერა 2010 წლის 19 სექტემბერს შედგა. 2010 წლის სექტემბერში გამოცხადდა, რომ გადაღებული იქნებოდა მეორე სეზონი, პირველი სეზონის მაყურებელთა მაღალი რეიტინგის გამო. მეორე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 25 სექტემბერს. .
„იატაკქვეშა იმპერიამ“ კრიტიკოსთა ქება დაიმსახურა, განსაკუთრებით მისი ვიზუალური სტილისა და ისტორიული სიზუსტისთვის, ასევე ბუშემის წამყვანი როლისთვის. ტელესერიალი წარდგენილი იყო 18 ემიზე და გაიმარჯვა 8 კატეგორიაში, მათ შორის მარტინ სკორსეზეს სარეჟისორო ნამუშევრისთვის.
2011 წლის 12 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ სერიალი მესამე სეზონით განახლდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელესერიალები კატეგორია:HBO ქსელის სერიალები კატეგორია:პერიოდის ტელესერიალები
Cataglyphis bicoloripes
Cataglyphis bicoloripes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
არაკატი
არაკატი (Aracati) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 74 285 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 229.194 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 60.43 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
რიად ჰიჯაბი
რიად ჰიჯაბი (رياض فريد حجاب; დ. 1966, დეირ- ეზ-ზორი) — სირიის პრემიერ-მინისტრი 2012 წლის 23 ივნისიდან 6 აგვისტომდე. პრემიერ-მინისტრის პოსტის დაკავებამდე იყო სირიის სოფლის მეურნეობის მინისტრი.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:სირიის პრემიერ-მინისტრები
ჰანს ფონ კესტერი
ჰანს ფონ კესტერი (Hans von Köster) (დ. 29 აპრილი, 1844; შვერინი, გერმანია — გ. 21 თებერვალი 1928; კილი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, გროსადმირალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
ბრუკლინი
thumb|300px|ბრუკლინი ნიუ-იორკის რუკაზე. thumb|300px|[[ბრუკლინის ხიდი 1890 წელს, გახსნიდან შვიდ წელიწადში.]] ბრუკლინი (ინგლ. Brooklyn) — ქალაქ ნიუ-იორკის ხუთი რაიონიდან ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ადგილია (2,6 მილიონი მცხოვრები). 1898 წლამდე დამოუკიდებელი ქალაქი იყო და აღმოცენდა ჰოლანდიელთა მიერ დაარსებული დასახლებიდან „ბრუკელენ“ (Breuckelen) ლონგ-აილენდის მდინარე ისტის სანაპიროზე. დამოუკიდებელი ქალაქის სტატუსის შენარჩუნების შემთხვევაში ბრუკლინი ამჟამად აშშ-ის სიდიდით მეოთხე დასახლება იქნებოდა ნიუ-იორკის, ლოს-ანჯელესისა და ჩიკაგოს შემდეგ. ნიუ-იორკთან კუთვნილების მიუხედავად ბრუკლინს დამოუკიდებელი ხასიათი და საკუთარი ქალაქური სტილი აქვს ბრონქსისგან განსხვავებით, რომელიც ისტორიულად და ხასიათობრივად უფრო მანჰეტენის ჩრდილოეთ დამატებას ჰგავს. ბრუკლინი ქუინსთან ერთად ლონგ-აილენდის დასავლეთ ბოლოში მდებარეობს.
კინგსის ქაუნთი, რომელიც ტერიტორიულად ბრუკლინს ემთხვევა ნიუ-იორკის შტატის ყველაზე დასახლებული ოლქია. მას სახელი ინგლისის მეფე ჩარლზ II-ის პატივსაცემად დაერქვა. ადგილობრივი მოსახლეობა ბრუკლინს ხშირად „მეფეთა ქალაქს“ (City of Kings) უწოდებს ამ სახელის გამო.
არახაზოვანი თამაშის სტილი
არახაზოვან თამაშს უწოდებენ ვიდეო თამაშს, რომლის ეტაპების გასვლა შესაძლებელია სხვადასხვა ხერხებით. არახაზოვანისგან განსხვავებით, ბევრი ხაზოვანი თამაში მოთამაშეს იძულებულს ხდის გაყვეს მხოლოდ მოვლენების განვითარებას და მას არ ეძლევა თავისუფლება. მაგალითად, არახაზოვანი თამაშის დასრულება შესაძლებელია სხვადასხვა თანმიმდევრობით, შეგიძლიათ აირჩიოთ გამარჯვების რამდენიმე გზიდან ერთ-ერთი, შეასრულო არასავალდებულო მისიები და სხვა. ზოგიერთი თამაში მოიცავს როგორც არახაზოვანი, ასევე ხაზოვანი თამაშის ელემენტებს. ეს ჟანრი სავარაუდოდ გაჩნდა 8-ბიტიანი თამაშების ერის დროს, ისეთი თამაშებიდან, როგორებიცაა: Elite, Mercenary, Cholo და სხვები. არახაზოვანი სტილის თამაშებში შედარებით ცნობილებია: Grand Theft Auto-ის სერია, Jumpgate: The Reconstruction Initiative, inFamous, Far Cry 2, The Elder Scrolls IV: Oblivion, S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl, Assassin's Creed, Midnight Club: Los Angeles, Prototype, Fallout 3 da Need for Speed Undercover.
თამაშს, რომელიც არის შესამჩნევად არახაზოვანი სტილის, ხშირად უწოდებენ უსაზღვროსა და sandbox-ს (ქვიშის ყუთი).
კატეგორია:არახაზოვანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშის გეიმპლეი კატეგორია:ვიდეო თამაშის დიზაინი
იუბეცუ
thumb|300px|იუბეცუს მდებარეობა აბასირის ქვეპრეფექტურაში.
Dolichoderus quadridenticulatus
Dolichoderus quadridenticulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
იუბეცუ
იუბეცუ (湧別町) — ქალაქი მონბეცუს ოლქში, აბასირის ქვეპრეფექტურა, ჰოკაიდო, იაპონია.
Dolichoderus quadridenticulatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იუბეცუ
2008 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენდა 4950 - ს. მისი ფართობია 344.35 კვ. კმ. სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე 14.52.
2009 1 ოქტომბერს კამიუბეცუ შეუერთდა იუბეცუს. ორივე მდებარეობდა მონბეცუს ოლქში. 2010 წლის 31 მარტის მონაცემებით შეერთების შემდეგ ფართობმა შეადგინა 505.74 კვ.კმ. ხოლო მოსახლეოობამ 10 217 ადამიანი. ხოლო სიმჭიდროვე გახდა 20.20 ადამიანი 1 კვ.კმ-ზე.
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
The Platinum Collection (Queen-ის ალბომი)
The Platinum Collection — ინგლისური როკ ჯგუფ Queen-ის ალბომების კრებული, გამოცემული 2000 წელს, ბრიტანეთში. აშშ-ში იგი მხოლოდ 2002 წელს გამოვიდა. მასში გაერთიანებულია სამი კრებული - Greatest Hits, Greatest Hits II და Greatest Hits III. გამოცემას ასევე ახლავს ვრცელი ბუკლეტი ფაქტებით სიმღერების შესახებ და ფოტოსურათებით.
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Queen-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის კომპილაციური ალბომები
გასეირნება ყარაბაღში (ფილმი)
გასეირნება ყარაბაღში — მწერალ აკა მორჩილაძის რომანის „მოგზაურობა ყარაბაღში“ 2005 წლის ეკრანიზაცია. ფილმი სავსეა სცენებით, სადაც შეიარაღებული შეტაკებებია ნაჩვენები, მაგრამ მას ასევე თან ერთვის ერთ-ერთი მთავარი გმირის, გოგლიკოს სასაცილო ფრაზები ქართულ და რუსულ ენებზე (მან ეს ენა საკმაოდ ცუდად იცის, ასე რომ, ძალაუნებურად, აბსურდულ ფრაზებს წარმოთქვამს).
სიუჟეტი
მთავარი გმირები, გიო (ლევან დობორჯგინიძე) და გოგლიკო (მიხეილ მესხი) მეგობრის თხოვნით მიემგზავრებიან აზერბაიჯანში, საქართველოში ნარკოტიკების ჩამოსატანად. გზად ყველაფერი იბნევა და ისინი აღმოჩნდებიან სომხურ-აზერბაიჯანული კონფლიქტის ეპიცენტრში. დაჭრილი გოგლიკო რჩება აზერბაიჯანელებთან, ხოლო გიო გადადის სომხების მხარეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2005 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული ფილმები
ვიქტორ როზენი
ვიქტორ როზენი (Ви́ктор Рома́нович Ро́зен; დ. 21 თებერვალი, 1849, ტალინი — გ. 10 იანვარი, 1908, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი არაბისტი, სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემოკოსი (1890). განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა რუსეთის შესახებ არაბული წყაროების შესწავლას და გამოცემას. გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართული „ბალავარიანის“ შესწავლაში. დიდი შრომა გასწია სანქტ-პეტერბურგში დაცული სპარსული და არაბული ხელნაწერების შესწავლასა და გამოცემაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1849 კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:რუსი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი
პლასნიცა
სქოლიო
კატეგორია:პლასნიცის თემის სოფლები
სამხრეთი ამერიკა
სამხრეთი ამერიკა (América del Sur, Sudamérica, Suramérica, América do Sul, South America, Zuid-Amerika, Amérique du Sud, გუარ. Ñembyamérika, Urin Awya Yala, Urin Amerika) — კონტინენტი დედამიწის დასავლეთ ნახევარსფეროსა და, ძირითადად, სამხრეთ ნახევარსფეროში; ესაზღვრება სამხრეთით და დასავლეთით წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით ატლანტის ოკეანე; ჩრდილოეთი ამერიკა და კარიბის ზღვა მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. უკიდურესი წერტილებია: ჩრდილოეთით — პუნტა-გალინასის კონცხი (ჩ. გ. 12°28'), სამხრეთით — ფროუორდის კონცხი (ს. გ. 53°54'), აღმოსავლეთით — კაბუ-ბრანკუს კონცხი (დ. გ. 34°37') და დასავლეთით — პარინიასის კონცხი (დ. გ. 81°20').
როგორც ამერიკის ნაწილი, ჩრდ. ამერიკის მსგავსად სამხრეთ ამერიკას სახელი ამერიგო ვესპუჩის პატივსაცემად დაერქვა. ის პირველი ევროპელი იყო, ვინც ამტკიცებდა, რომ ამერიკა აღმოსავლეთ ინდოეთის ნაწილი კი არ იყო, არამედ მანამდე ევროპელთათვის უცნობი ახალი მსოფლიო.
სამხრეთ ამერიკის ფართობია 17 840 000 კმ², მისი მოსახლეობა 2005 წლისთვის შეადგენდა 371 000 000 ადამიანს. სამხრეთ ამერიკა ფართობით მეოთხეა აზიის, აფრიკისა და ჩრდ. ამერიკის შემდეგ და მოსახლეობით მეხუთე (აზიის, აფრიკის, ევროპისა და ჩრდ. ამერიკის შემდეგ).
სამხრეთ ამერიკას ეკუთვნის მრავალი კუნძული, მათ შორის: ქარზურგა კუნძულები და კუნძული ტრინიდადი, ფოლკლენდის კუნძულები, ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგი, გალაპაგოსის, ჩილეს სამხრეთით და დასავლეთით მდებარე კუნძულები და სხვა.
რელიეფი
thumb|left|სამხრეთ ამერიკის თანამგზავრული ფოტო|250px 300px|thumb|[[ტორეს-დელ-პაინეს ეროვნული პარკი ჩილეში, ანდები]] სამხრეთ ამერიკაში მკაფიოდ განირჩევა ბაქნური ვაკე-ზეგანი, ანდებს გარე აღმოსავლეთი და ანდების მთების ოროგენიულ სარტყელში მოქცეული ანდური დასავლეთი. სამხრეთ ამერიკის ბაქნის აზევებებს რელიეფში შეესაბამება გვიანის, ბრაზილიისა და პატაგონიის ზეგნები; ჩაღრმავებებს — ლიანოს-ორინოკოს, ამაზონის, ბენი-მამორეს, გრან-ჩაკოსა და სხვა ვაკე-დაბლობები. აღმოსავლეთით ზეგნები შემოფარგლულია სანაპირო ვაკეების ვიწრო, წყვეტილი ზოლით. გვიანის ზეგნის (სიმაღლე 3014 მ-მდე, მთა პიკო-და-ნებლინა) და ბრაზილიის ზეგნის (სიმაღლე 2890 მ, მთა ბანდიერა) რელიეფში ჭარბობს ცოკოლიანი ტალღოვანი ვაკეები, რომლებზეც მკაფიოდ გამოირჩევა კონუსური შთენილი მწვერვალები და ჭიუხები (მაგ. სერა-დე-ესპინიასუ) ან მაგიდა მაღლობები — ე. წ. შპადები (აუიან-ტე-პუი, რორაიმა და სხვა). პატაგონიაში უფრო მეტად განვითარებულია კანიონებით დასერილი შრეებრივი, მათ შორის ვულკანური საფეხურებრივი პლატოები.
კონტინენტის დასავლეთ კიდეებზე, დაახლოებით 9000 კმ-ზე, გადაჭიმულია ანდების მთათა სისტემა. ჩრდილოეთითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ვენესუელაში, განლაგებულია რღვევებითა და მდინარის ეროზიით ღრმად დანაწევრებული კარიბის ანდების ორი მთაგრეხილი. მათი სამხრეთ-დასავლეთი გაგრძელებაა ჩრდილო-დასავლეთ ანდების ნაოჭა-ლოდა ქედები. წყნარი ოკეანის სანაპიროზე გადაჭიმულია ანდების ძირითადი სისტემა, რომელიც შედგება უმთავრესად მერიდიანული მიმართულების რამდენიმე ქედისაგან. ჩრდილოეთი ნაწილისათვის (ეკვადორისა და პერუს ანდები) დამახასიათებელია მაღალი ნაოჭა-ლოდა ქედებისა და ღრმა ქვაბულების მონაცვლეობა. ეკვადორში მთათაშუა ქვაბული ჩიმბორასოსა და კოტოპახის ვულკანური მასალითაა ამოვსებული. ამ რეგიონში ვხვდებით ასევე 2-3 ათასი მეტრის სიმაღლის ძველ ნატბეურ პლატოებს. ცენტრალური ანდებისათვის დამახასიათებელია კიდური ქედებით შემოზღუდული და 3-5 ათას მეტრამდე აზიდული შიგა ზეგნები, რომელთაგან ყველაზე ვრცელია ზეგანი პუნა. სამხრეთ ნაწილშია ჩილე-არგენტინის ანდები (აქ მდებარეობს კონტინენტის უმაღლესი მწვერვალი აკონკაგუა, 6960 მ) და პატაგონიის ანდები. ცენტრალურ ანდებთან შედარებით აქ მთათა სისტემა დავიწროებულია, ხოლო უკიდურეს სამხრეთში კუნძულთა ჯგუფად — არქიპელაგად გადაიქცევა. მყინვარებს სამხრეთ ამერიკაში 25 ათასი კმ² ფართობი უკავია.
გეოლოგია და სასარგებლო წიაღისეული
სამხრეთი ამერიკის კონტინენტი შედგება ორი ძირითადი სტრუქტურული ერთეულისაგან — სამხრეთი ამერიკის ბაქნისა და ანდების ნაოჭა მთიანი სისტემისაგან. ბაქნის ფუნდამენტი შედგება სხვადასხვა დროს (არქაულიდან ადრეული პალეოზოური დროის ჩათვლით) კონსოლიდირებული ბლოკებისაგან. ფუნდამენტის ვრცელი შვერილებია გვიანის, დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბრაზილიის ფარები, რომლებიც აგებულია კამბრიულისწინა მეტამორფული ქანებისა და გრანიტებისაგან. გვიანისა და დასავლეთი ბრაზილიის ფარის წყალგამყოფებზე შემორჩენილია ძველი, პროტობაქნური საფრის ნაშთები — წითელი ფერის ტერიგენული ნალექები და ბაზალტის განფენები გაბრო-დიაბაზების დაიკებითა და სილებით. უფრო ახალგაზრდა, შუა-ზედაპალეოზოური და მეზოზოური ასაკის საფარი ავსებს ბაქნის ღრმულებს. ატლანტის ოკეანის სანაპირო აგებულია ცაცრცული სისტემის და კაინოზოური ჯგუფის ნალექებით.
ანდების მთათა სისტემა ძირითადად ჩამოყალიბდა ალპური დანაოჭების შედეგად. იგი ჩაისახა ტრიასულ პერიოდში პალეოზოურ და ბაიკალურ დანაოჭებულ სუბსტრატზე. ტერიგენული და ვულკანური ნალექთა დაგროვება ცარცული პერიოდის ბოლომდე გრძელდებოდა; შემდეგ დაიწყო დანაოჭება, რასაც მოჰყვა გრანიტოიდული ინტრუზივების შემოჭრა. კაინოზოურ ერაში ჩაისახა და ჩამოყალიბდა მთათაშუა და კიდური როფები, რომლებიც ამოივსო დიდი სისქის დანალექი წყებებით; ანდებში დაიწყო ასევე ვულკანების ინტენსიური მოქმედებები, რომელიც ახლაც გრძელდება. ხშირია მიწისძვრებიც, მათ შორის დამანგრეველიც.
სამხრეთი ამერიკა მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით: რკინის მადნის უდიდესი საბადოებია ვენესუელასა და ბრაზილიაში; სპილენძისა — ცენტრალურ ანდებში; იშვიათი ელემენტებისა — აღმოსავლეთ ბრაზილიაში; კალის, სტიბიუმისა და ვერცხლის - ბოლივიაში; ნავთობისა — ვენესუელაში; ბოქსიტებისა - გაიანასა და სურინამში. არის აგრეთვე ქვანახშირისა და მურა ნახშირის საბადოები.
ჰავა
კონტინენტის უმთავრესად დაბალ განედებში მდებარეობა განაპირობებს მზის სითბოს დიდი რაოდენობით მიღებას. სამხრეთ ტროპიკის ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორიაზე ჰაერის საშუალო თვიური ტემპერატურა 20-28 °C შორის მერყეობს (მაქსიმალური — 49 °C, გრან-ჩაკოში), პატაგონიაში ზაფხულში (იანვარი) 10 °C-მდე ეცემა, პამპაში ზამთარში (ივლისი) 6-10 °C-მდე, ხოლო უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში კი 1 °C-მდე. მაღალმთიან ზეგნებსა და სამხრეთ ნაწილში მინიმალური ტემპერატურა −30 °C-მდეა. ჰაერის მასების ეკვატორული პასატურ-მუსონური ცირკულაცია იწვევს ოკეანიდან კონტინენტის სიღრმეში თბილი და ნოტიო ჰაერის შეჭრას, რაც ანდების აღმოსავლეთ კალთებამდე ვრცელდება და განაპირობებს ნალექების სიუხვეს.
სამხრეთი ამერიკა მდებარეობს ეკვატორულ, ჩრდილოეთ და სამხრეთ სუბეკვატორულ, ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ კლიმატურ სარტყლებში. ეკვატორული სარტყელი მოიცავს ამაზონის დაბლობის დიდ ნაწილს, სადაც მუდმივად ნოტიო და ცხელი ჰავაა. დასავლეთ ნაწილში — ანდებში — მთის ეკვატორული ჰავაა. სუბეკვატორულ სარტყელში ზაფხული ცხელი და ნოტიო იცის, ზამთარი — თბილი და მშრალი. სუბეკვატორული ჰავაა სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთში, ლიანოს-ორინოკოს დაბლობზე, გვიანის ზეგნის ჩრდილოეთით, ბრაზილიის ზეგნის ჩრდილოეთით და ცენტრალურ ნაწილებში, აკრი-ბენი-მამორეს ვაკეებსა და ეკვადორის დასავლეთ რაიონებში. ტროპიკულ სარტყელში დანესტიანება კლებულობს აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. ცენტრალურ ანდებში მდებარე პუნა აღმოსავლეთის ქარებისაგან თითქმის იზოლირებულია; მის ჩრდილოეთ ნაწილში ტროპიკული მაღალი მთის ჰავაა (ზაფხულობით იცის წვიმები), ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილში კი — კონტინენტური უდაბნოსი. სარტყლის წყნაროკეანურ ნაწილში ჰავა განსაკუთრებით მშრალია, ნალექები ხშირად წლობით არ მოდის; სანაპირო ზოლი გამოირჩევა ზამთარ-გაზაფხულის ძლიერი ნისლითა და ჟინჟღლით, აგრეთვე შედარებით დაბალი ტემპერატურებით. სუბტროპიკული სარტყელის აღმოსავლეთ ნაწილში (ბრაზილიის ზეგნის სამხრეთი; აღმოსავლეთი პამპა) თბილი და მუდმივად ნოტიო ჰავაა. დამახასიათებელია სამხრეთის ძლიერი ქარი — პამპერო, რომელიც ზამთრობით იწვევს წაყინვებს. დასავლეთით ჰავა უფრო მშრალია, ნალექები მხოლოდ ზაფხულში მოდის. წყნაროკეანისპირა სექტორში (ჩილე) ხმელთაშუა ზღვის ტიპის ჰავაა, მშრალი ზაფხულითა და ნოტიო ზამთრით. ზომიერი სარტყლის ჰავაზე დიდ გავლენას ახდენს ჰაერის მასების დასავლური გადატანა. მათ ანდების ქარპირა დასავლეთ კალთაზე დიდი რაოდენობით მოაქვთ ნალექი, პატაგონია კი "წვიმის ჩრდილში" ხვდება და ჰავა ნახევარუდაბნოსია.
შიგა წყლები
300პქ|მინი|ტბა [[ტიტიკაკა]] 300პქ|მინი|პატაგონია სამხრეთი ამერიკა მდიდარია ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლებით. აქაა მსოფლიოში ყველაზე წყალუხვი მდინარე ამაზონი. სამხრეთ ამერიკაზე მოდის დედამიწის მდინარეთა ჩამონადენის 27 %, ჩამონადენის საშუალო ფენა (58 სმ) მთელი ხმელეთის მაჩვენებელზე თითქმის ორჯერ მეტია, მაგრამ არათანაბრადაა განაწილებული — რამდენიმე მმ-იდან ასეულ სმ-მდე. ასევე არათანაბრად არის განაწილებული მდინარეები ოკეანეების აუზების მიხედვით. წყნარი ოკეანის აუზი თორმეტჯერ მცირეა ატლანტიკურზე (მათი წყალგამყოფი ანდებზე გადის). გარდა ამისა სამხრეთი ამერიკის ტერიტორიის 10 % ჩაკეტილი აუზია, რომელიც იწყება გუაიაკილის ყურიდან, გადის ცენტრალური ანდების მთიანეთზე და გრძელდება სამხრეთ პამპამდე. მდინარეები ძირითადად საზრდოობენ წვიმის წყლით, უკიდურეს სამხრეთში — თოვლითა და მყინვარებით. ვაკის მდინარეები გამოყენებულია სანაოსნოდ. მთის მდინარეებზე ბევრი ჭორომი და ჩანჩქერია (ანხელი, კაიეტური, იგუასუ და სხვა). მდინარეები მდიდარია ჰიდროენერგორესურსებით.
მყინვარული წარმოშობის დიდი ტბებია ლაგო-არხენტინო, ბუენოს-აირესი, ლიან-კიუე, და სხვა. ანდებშია მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე ტბა - ტიტიკაკა, აქვეა შთენილი ტბა პოოპო და სხვა. ლაგუნური ტბებიდან აღსანიშნავია მარაკაიბო, პატუსი, ლაგოა-მირინი.
ნიადაგი და მცენარეულობა
სამხრეთი ამერიკის დიდი ნაწილი ფლორისტიკულად ნეოტროპიკულ ოლქს მიეკუთვნება. სამხრეთი ნაწილი კი (ს. გ. 40°-იდან) — ანტარქტიკის ოლქს. სამხრეთი ამერიკის ტერიტორიაზე ჭარბობს ნოტიო, მარადმწვანე, ძირითადად ეკვატორული ტყე, ე. წ. ჰილეა (ბრაზილიაში — სელვასი), რომელიც გავრცელებულია ამაზონის დაბლობზე, მის მიმდებარე ზეგნებსა და ანდების კალთებზე, დასავლეთ კოლუმბიასა და ბრაზილიის ზეგნის აღმოსავლეთ ფერდობებზე. ჰილეის ქვეშ განვითარებულია წითელ-ყვითელი ფერალლითური ნიადაგი. ანდების მთის ჰილეაში კარგადაა გამოხატული სიმაღლებრივი სარტყელურობა. აღმოსავლეთ ამაზონიაში ეკვატორიდან დაშორებასთან ერთად ჩნდება ფოთოლმცვენი ხემცენარეები, ხოლო გვიანის ზეგნის ჩრდილოეთით და ბრაზილიის ზეგნის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში ფოთოლმცვენი და მარადმწვანე ტყით იცვლება.
სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყლებში, სადაც გვალვიანი სეზონები მკვეთრადაა გამოხატული, განვითარებულია სავანა და ნათელი ტყე. ლიანოს-ორინოკოს სამხრეთ ნაწილში გვხვდება მშრალი სავანა ქსეროფილური ხემცენარეებით. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში კი მნიშვნელოვანი ფართობი უკავია გაუდაბნოებულ ნათელ ტყეს — კაატინგას. გრანჩაკოს ვაკეზე ყავისფერ-წითელ ნიადაგებზე ხარობს მშრალი ტროპიკული ტყე. ანდების აღმოსავლეთ კალთებზე სუბეკვატორულ და ტროპიკულ სარტყლებშიც მკაფიოდ გამოხატული ვერტიკალური სარტყელურობაა.
სუბტროპიკულ სარტყელში ნახევარუდაბნოებს დასავლეთით ცვლის ყავისფენ ნიადაგებზე აღმოცენებული „ხმელთაშუაზღვიური“ ზაფხულმშრალი ხეშეშფოთლიანი ტყე და ბუჩქნარი. ს. გ. 37-38°-ის სამხრეთით ისინი ნოტიო, მარადმწვანე შერეული ტყით — ჰემიჰილეით იცვლება. აქ ტყის ყომრალ ნიადაგზე ხარობს სამხრეთის წიფელი, ნოტოფაგუსი, მაგნოლია, დაფნა, წიწვოვანებიდან — ჩილეს არაუკარია და სხვა, ბევრია ლიანა, ბამბუკი, ეპიფიტი, გვიმრა. ანდების აღმოსავლეთით, არგენტინის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გაბატონებულია ბუჩქოვანი ნახევარუდაბნო და უდაბნო, აღმოსავლეთისაკენ სინოტივის მატებასთან ერთად ადგილს იჭერს მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი სტეპი — პამპა. ბრაზილიის ზეგნის ამაღლებულ სამხრეთ ნაწილში გავრცელებულია სუბტროპიკული ნოტიო-მარადმწვანე ტყე — პინერაია.
ზომიერი სარტყლის აღმოსავლეთ ნაწილში რუხ-მურა და დამლაშებულ ნიადაგებზე მშრალი სტეპი და ნახევარუდაბნოა. პატაგონიის ანდების დასავლეთ კალთაზე ტყის ყომრალ ნიადაგზე ხარობს მარადმწვანე და ფოთოლმცვენი ტყე, აღმოსავლეთ კალთაზე - წიწვოვანი და ფოთოლმცვენი ტყე, ხოლო ცეცხლოვანი მიწის ჩრდილოეთით მთისპირა დაბლობებში წაბლა ნიადაგზე გავრცელებულია სტეპი. კონტინენტის ჩრდილო-დასავლეთი და აღმოსავლეთი სნაპირო (ს. გ. 27°-მდე) შემოფარგლულია მანგროვიანით.