cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შტაინჰარდტის ბუნების ისტორიის მუზეუმი
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის მუზეუმები კატეგორია:თელ-ავივის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:2018 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ბუნების ისტორიის მუზეუმები
სარაინდო აღზრდა
მარჯვნივ|მინი|რაინდები სარაინდო აღზრდა — ფეოდალთა ვაჟიშვილების აღზრდის სისტემა შუა საუკუნეების დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში. 7 წლამდე ბავშვები შინ იზრდებოდნენ, შემდეგ მთავარი ფეოდალის კარზე გადაყავდათ, სადაც 14 წლამდე ისინი პაჟის მოვალეობას ასრულებდნენ. 21 წლამდე სიუზერენის საჭურჭელმტვირთველნი იყვნენ. ამ პერიოდში ახალგაზრდა უნდა დაუფლებოდა „შვიდ სარაინდო სიქველეს“; ნადირობას, ცხენოსნობას, ცურვას, ფარიკაობას, მშვილდოსნობას, შაშის თამაშს, ლექსების თხზვასა და სიმღერას; აგრეთვე სარაინდო ზნეობის ისეთ თვისებებს, როგოროცაა მამაცობა, ხასიათის სიმტკიცე, ერთგულება, კეთილშობილება, თავაზიანობა. სასულიერო პირები მომავალ რაინდებს ასწავლიდნენ წერა-კითხვას და საღვთო რჯულს.
სარაინდო აღზრდამ დადებითი როლი ითამაშა კულტურული ჩვევებისა და, განსაკუთრებით ქალებისადმი მოკრძალებული დამოკიდებულების აღზრდის საქმეში. რაინდობის, როგორც სოციალურ მოვლენის, მოსპობის შედეგად სარაინდო აღზრდა შეწყდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შუა საუკუნეების საზოგადოება
პიაიატ-ჰიამე
პიაიატ-ჰიამე (ფინ: Päijät-Häme; შვედ: Päijänne Tavastland) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში, პიაიანეს ტბის სამხრეთით. გამოირჩევა სტეპების დიდი რაოდენობით. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - უუსიმაა, კანტა-ჰიამე, პირკანმაა, ცენტრალური ფინეთი, სამხრეთი სავონია, კიმენლაასკო და აღმოსავლეთი უუსიმაა. მისი ფართობი 6 256.66 კმ²-ია და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-18 ადგილზეა. მოსახლეობა 199 700 ადამიანს შეადგენს (2009).
რეგიონი შედგება 11 მუნიციპალიტეტისაგან, მათ შორის სამს ქალაქის სტატუსი აქვს. ადმინისტარციული ცენტრია ლაჰტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის რეგიონები
ვიქტორია (მწვერვალი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მიანმარის მთები
ანასტასიო ბუსტამანტე
ანასტასიო ბუსტამანტე (Anastasio Bustamante y Oseguera, დ. 27 ივლისი, 1780, ხიკილპანი, მექსიკა — გ. 6 თებერვალი, 1853, სან-მიგელ-დე-ალიენდე, მექსიკა) — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე. მექსიკის 3-გზის პრეზიდენტი. იგი პირველად ხელისუფლებაში მოვიდა პრეზიდენტ ვისენტე გერეროს წინააღმდეგ მოწყობილი ამბოხების შედეგად. თავად ბუსტამანტე ორჯერ ჩამოაშორეს ხელისუფლებას და ორჯერვე გაიქცა ევროპაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1780 კატეგორია:გარდაცვლილი   6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1853
რუსეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
რუსეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — ეროვნული ნაკრები, რომელიც ქვეყანას წარმოადგენს რაგბის საერთაშორისო მატჩებში და ტურნირებში. IRB-ს კლასიფიკაციით განეკუთვნება მეორე იარუსს, ხოლო IRB-ს მსოფლიო რეიტინგში 2017 წლის 24 ივლისის მდგომარეობით 20-ე ადგილი უკავია. გარდა ამისა არსებობს რუსეთის შვიდკაცა ნაკრები.
რუსეთის ნაკრები რეგულარულად მონაწილეობს ევროპის ერთა თასის ტურნირის А ჯგუფში.
ისტორია
საბჭოთა კავშირის რაგბის კავშირი შეიქმნა 1936 წელს, ხოლო საბჭოთა კავშირის მორაგბეთა ეროვნულმა ნაკრებმა თავისი პირველი მატჩი ითამაშა მხოლოდ 1974 წელს. 1991 და 1992 წლებში არსებობდა დსთ-ის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები, რომელმაც წააგო ყველა ოთხი მატჩი (ორი მოსკოვში და ორიც გასვლაზე).
რუსეთის ეროვნულმა ნაკრებმა პირველი თამაში ჩაატარა 1992 წლის 6 ივნისს, როდესაც მან დაამარცხა ბრიტანული კლუბი «Barbarians». ამის შემდეგ მათ ასევე მიმდევრობით დაამარცხეს ბელგიის, გერმანიის, საქართველოს და პოლონეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრებები. გამარჯვებათა სერია შეწყვიტა 1993 წლის ნოემბერში გასვლაზე წაგებულმა მატჩმა იტალიის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან ანგარიშით 19-30. მას შემდეგ რუსეთის ნაკრებმა ვერასოდეს ვერ შეძლო ზედიზედ ხუთი მატჩის მოგება.
2000 წელს რუსეთის ნაკრებმა დაამარცხა დანიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები ანგარიშით 104-7, რაც დღემდე ნაკრების ყველაზე დიდი ანგარიშით მოგებას წარმოადგენს. 2001 და 2001-2002 წლების ევროპის ერთა თასის სეზონებში რუსეთის ნაკრებმა А ჯგუფში მესამე ადგილი დაიკავა. 2002 წელს ნათამაშები იქნა მატჩები ირლანდიის (წაგება 2-35) და იაპონიის (ასევე წააგეს 19-59) მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებებთან.
რუსეთის ნაკრებს იმ მომენტისთვის ჯერ არასოდეს ჰქონდა ნათამაშები რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ტურნირებში, ხოლო 2003 წელს ნაკრები საერთოდ დისკვალიფიცირებულიც კი იქნა, რადგან მისი შემადგენლობის განაცხადში შეყვანილი იყო სამი მოთამაშე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკიდან, რომლებსაც არ ჰქონდათ რუსეთის ეროვნულ ნაკრებში თამაშის უფლება.
2004-2005 წლებში რუსეთის ნაკრებმა მთელი რიგი წარუმატებლობები განიცადა, მან 7 მატჩი მიყოლებით წააგო. 2006 წელს შეიქმნა ერთა თასი, რომელშიც მონაწილეობდნენ რუსეთის და პორტუგალიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრებები, ასევე არგენტინის და იტალიის მეორე ნაკრებები. ამ ტურნირზე შედგა რუსეთის ნაკრების დებიუტი, სადაც მან მესამე ადგილი დაიკავა.
2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ტურნირზე რუსეთის ეროვნულმა ნაკრებმა მეოთხე ადგილი დაიკავა ევროპის ერთა თასზე და ამიტომ იძულებული გახდა ჩაეტარებინა დამატებითი ორმატჩიანი სერია უკრაინის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან. რუსეთის ნაკრებმა ორივე მატჩი მოიგო ოდესაშიც და მოსკოვშიც, რის შედეგადაც ნაკრები მოხვდა შესარჩევ ჯგუფში იტალიის და პორტუგალიის ეროვნულ ნაკრებებთან. იტალიის ნაკრებთან მატჩი მოსკოვში რუსებმა 2006 წლის 14 ოქტომბერს წააგეს ანგარიშით 7-67, ხოლო 28 ოქტომბერს მათ ასევე წააგეს მატჩი პორტუგალიასთან ანგარიშით 23-26 და გამოვარდნენ შესარჩევი ტურნირიდან. 2007/2008 წლების სეზონში ევროპის ერთა თასზე რუსეთის ნაკრებმა პირველად დაიკავა მეორე ადგილი.
2010 წლის 27 თებერვალს რუსეთის ნაკრებმა ევროპის ერთა თასზე ქალაქ სოჭში ფრედ 21-21 ითამაშა რუმინეთის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან, რომელიც 2009—2010 წლების სეზონში 2011 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალური ტურნირის შესარჩევ შეჯიბრებას წარმოადგენდა. ამ ფრემ რუსეთის ეროვნულ ნაკრებს საშუალება მისცა პირველად თავის ისტორიაში მოხვედრილიყო რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის გათამაშების ფინალურ ეტაპზე. ტურნირის ფინალურ ეტაპზე რუსეთის ნაკრებმა მოაგროვა მხოლოდ ერთი ქულა (ბონუსით) აშშ-ის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან მატჩში და ჯგუფში დაიკავა ბოლო – მეხუთე ადგილი, მაგრამ დაამყარა მსოფლიო ჩემპიონატების რეკორდი, 4 მატჩში გაიფორმა 8 ლელო, რასაც მანამდე ვერ მიაღწია ვერც ერთმა დებიუტანტმა ნაკრებმა.
რუსეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები ვერ მოხვდა 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე. 2014 წლის ევროპის ერთა თასზე დაკავებულმა მესამე ადგილმა რუსეთის ნაკრებს არ მისცა საშუალება პირდაპირ გადაელახა ევროპის საკვალიფიკაციო ეტაპი, ხოლო რეპეშაჟის ტურნირის ფინალში რუსეთის ნაკრებმა ორი მატჩის ჯამში წააგო ურუგვაის მორაგბეთა ეროვნულ ნაკრებთან (შინ მოიგო ანგარიშით 22-21, ხოლო გასვლაზე წააგო 37-26).
ევროპის ერთა თასი
thumb|300px|საქართველო — რუსეთი (2007 წლის 24 მარტი)
სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:რუსეთის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
სიმფსონის უდაბნო
thumb|უდაბნო აღნიშნულია წითელი ფერით სიმფსონის უდაბნო (Simpson Desert) — უდაბნო ცენტრალურ ავსტრალიაში. მდებარეობს სამ შტატში: ჩრდილოეთი ტერიტორიაში, კუინზლენდსა და სამხრეთი ავსტრალიაში.
ავსტრალიის უდაბნოებს შორის ფართობის მიხედვით მას მეოთხე ადგილი უკავია და შეადგენს 176 500 კმ², რაც მთელი კონტინენტის 2.3%-ია. უდაბნოს ყველაზე დიდი მთათა სისტემაა მაკ-დონელის მთები, სწორედ აქ მდებარეობს ავსტრალიის ყველაზე დიდი ტბა ეირი. სიმფსონის უდაბნოში მცხოვრებთათვის მეტად დიდ როლს თამაშობს მდინარე დაიმანტინა.
აქ ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა 130 მმ-ს არ აღემატება. ზაფხულობით უდაბნოში საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 28-30 °С ხოლო ზამთრობით 12-15 °С.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიის უდაბნოები
Inodrillia avira
Inodrillia avira — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სახლთუხუცესი
სახლთუხუცესი — მეფისა და მსხვილი ფეოდალების დიდი მოხელე გვიანდელ ფეოდალურ საქართველოში, ასრულებდა სამეურნეო-საფინანსო და ადმინისტრაციულ ფუნქციებს.
ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით, სახლთუხუცესი ანუ აბრამადი უძველესი თანამდებობაა, რომელიც არსებობდა გაერთიანებულ საქართველოშიც და იქიდან გადმოვიდა გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდში. მაგრამ წყაროებში სახლთუხუცესი XV საუკუნემდე არ ჩანს. ყველა ის ფუნქცია, რომელიც მეფის სახლთუხუცესს ჰქონდა, გაერთიანების ხანაში განაწილებული იყო ვეზირებს შორის.
საქართველოს პოლიტიკური დაშლისა და მეფის ხელისუფლების დასუსტების პირობებში სახლთუხუცესის თანამდებობა — ყოველ, მეტ-ნაკლებად მსხვილ საფეოდალოში არსებობდა. თავიანთი სახლთუხუცესები ჰყავდათ კათოლიკოსსა და დედოფალსაც.
სახლთუხუცესობა წარმოშობით ხელშინაური სახელო უნდა ყოფილიყო. მაგრამ, რამდენადაც მეფეს საჯარო ხელისუფლება ეპყრა, მისი სახლთუხუცესიც სამეფო მოხელე გახდა და პირველი ადგილი დაიკავა გვიანდელი ფეოდალური პერიოდის მმართველოს ცენტრალურ აპარატში. იგი მეფის დამხმარე, თანაშემწე იყო სამეფოს მმართველობაში, მას ემორჩილებოდა სამეურნეო-საფინანსო დარგის ყველა მოხელე. სახლთუხუცესს ექვემდებარებოდა გადასახადების, სამეფო ბაჟისა და იჯარის საქმეები, აგრეთვე, სამეფო მიწების დამუშავების საკითხები, დარბაზობა-პურობის დროს იგი მთავარი განმკარგულებელი იყო, ხელმძღვანელობდა სტუმრების მიღებას, უფლება ჰქონდა მეფის წინ დამჯდარიყო. სახლთუხუცესის ხელმძღვანელობით უნდა მომზადებულიყო ყმა-მამულის წყალობის წიგნი, სახელოს ბოძებისა და ჯამაგირის საბუთი და სხვა. სახლთუხუცესს ასეთი დოკუმენტები უნდა შეემოწმებინა, თავისი ბეჭედი დაესვა და ამის შემდეგ მოეხსენებინა მეფისათვის. აქედან ჩანს, რომ სახლთუხუცესს ექვემდებარებოდნენ მდივნები და მორდალები. სახლთუხუცესს ინსპექციის უფლება-მოვალეობა ჰქონდა: ჩამოივლიდა სამეფოს სხვადასხვა ადგილს და მიიღებდა საჭირო ზომებს.
სახლთუხუცესობა ფრიად შემოსავლიანი სახელო იყო. იგი ყოველთვის მსხვილ ფეოდალს ეჭირა. სახლთუხუცესი ამა თუ იმ ფუნქციას ხშირად უშუალოდ კი არ ასრულებდა, არამედ „თავისი კაცების“ მეშვეობით, რომლებიც სამეფოს მოხელეებად არ ითვლებოდნენ.
XVIII საუკუნის II ნახევარში, ქართლისა და კახეთის სამეფოების გაერთიანების შემდეგ, რამდენიმე სახლთუხუცესი იყო: ერთი ქართლისა (ზოგჯერ 2-ც) და ორი - კახეთისა. შეიქმნა აგრეთვე სახლთუხუცესის განსაკუთრებული კოლეგია (შედიოდნენ მელიქ-მამასახლისი და მდივნები), რომელიც ქართლ-კახეთის სამეფოს ფინანსურ საქმეებს განაგებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ოსბარნი
ოსბარნი (Osburn) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, შოშონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1555 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
დონ-ვიქტორიანო-ჩიონგბიანი
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
თბილისის სასულიერო სემინარია
თბილისის სასულიერო სემინარია — სასულიერო სასწავლებელი თბილისში 1817-1917 წლებში.
სემინარიაში სულისშემხუთავი, იეზუიტური რეჟიმი იყო დამკვიდრებული. ურთიერთდასმენა, ჯაშუშობა, დასჯის დამამცირებელი მეთოდები მოსწავლე ახალგაზრდობას არსებული წყობილების წინააღმდეგ განაწყობდა. 1886 წელს მოსწავლე ი. ლაღიაშვილმა ხანჯლით განგმირა რეაქციონერი რექტორი პავლე ჩუდეცკი, რომელსაც მანამდეც რამდენიმეჯერ სცემეს. მოსწავლეები უშვებდნენ საიდუმლო ხელნაწერ გაზეთს, პროკლამაციებს ა. შ. სემინარია საქართველოში ახალგაზრდობის რევოლუციური მოძრაობის ცენტრად იქცა.
1893 წლის დეკემბერში ლ. კეცხოველის, მ. ცხაკაიასდა და ა. წულუკიძის მეთაურობით მოეწყო სემინარიელთა დიდი საპროტესტო დემონსტრაცია. მოსწავლეები მოითხოვდნენ სემინარიაში გამეფებული რეჟიმის აღკვეთას, ქართული ენის სწავლების აღდგენას, ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრის დაარსებას, კლასგარეშე ლიტერატურის თავისუფლად არცევის უფლებას, შოვინისტი და დესპოტი მასწავლებლების დათხოვნას და სხვა. ჟანდარმერიამ დემონსტრაცია დაშალა. სემინარია დროებით დახურეს, 67 მოსწავლე სასწავლებლიდან გარიცხეს. არაერთგზის დაისვა სემინარიის ჩრდილოეთ კავკასიაში (სტავროპოლი, ეკატერინოდარი) გადატანის საკითხი, მაგრამ 1917 წლამდე (დახურვამდე) იგი თბილისში დარჩა.
შენობა
280პქ|მინი|მარჯვნივ შენობა, რომელშიც სემინარია იყო განთავსებული 1835 წელს მდიდარმა ვაჭარმა იაკობ ზუბალაშვილმა ააგებინა შვეიცარიელ არქიტექტორს ბერნარდოცის რუსეთში იმ დროს მოდურ კლასიცისტურ სტილში. თავდაპირველად შენობაში სასტუმრო იყო განთავსებული. 1840 წელს იგი საეგზარქოსომ შეიძინა და მასში სასულიერო სემინარია განათავსა.
1905 წლამდე სემინარია ამ შენობაში მდებარეობდა შემდეგ სემინარია გადაიტანეს ვაკეში (შემდგომში მე-9 საავადმყოფოს შენობა). მიუხედავად ამისა, 1917 წლის რევოლუციამდე პუშკინის 4 ნომერში მდებარე შენობა რუსული სასულიერო უწყების განკარგულებაში რჩებოდა.
1921 წელს ყოფილ სასულიერო სემინარიის შენობას პირველადი ფუნქცია დაუბრუნეს და მასში სასტუმრო „პალასი“ განთავსდა. 1950 წელს შენობაში დაიწყო სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, რომელთა დასრულების შემდეგაც იქ ბინა დაიდო საქართველოს ხელოვნების მუზეუმმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები კატეგორია:სასულიერო სასწავლებლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სასწავლებლები
UTC-04:30
thumb|500px|UTC−04:30: ლურჯი (დეკემბერი), ნარინჯისფერი (ივნისი), ყვითელი (მთელი წელი), ღია ლურჯი - ზღვის ტერიტორიები UTC−04:30 — სასაათო სარტყელი, რომელიც 1912-1964 წლებში გამოიყენებოდა და 2007 წლის 9 დეკემბრიდან 2016 წლის 1 აპრილამდე ხელახლა შემოღებული იქნა ვენესუელაში. დღეისათვის ქვეყანაში ისევ გამოიყენება UTC-04:00-ის სასაათო სარტყელი. იგი ასევე ცნობილია, როგორც VST (Venezuelan Standard Time).
სქოლიო
UTC-04:30
რევაზ არველაძე
რევაზ "რეზი" არველაძე (დ.15 სექტემბერი, 1969, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. 2009–2015 წლებში საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გენერალური მდივანი.
არველაძე თამაშობდა ევროპის სხვადასხვა მხარის გუნდებში, პროფესიონალური კარიერა დაიწყო თბილისის „დინამოში“. საზღვარგარეთ ითამაშა გერმანიაში და ბელგიაში, საქართველოში დაბრუნდა 1998 წელს. ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 11 მატჩი.
იგი არის უფროსი ძმა ეროვნული ნაკრების ყოფილი მოთამაშეების არჩილ და შოთა არველაძეების. მისი შვილი ვახტანგი (ვატო) დაკავებულია პროფესიონალური ფეხბურთით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:კელნის ფეხბურთელები კატეგორია:ჰომბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:მეხელენის ფეხბურთელები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის მწვრთნელები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
ნესტორი (გვარი)
ნესტორი (Nestor) — ფრინველების გვარი თუთიყუშისნაირთა რიგისა. გვარში ამჟამად ახალ ზელანდიაში გავრცელებული 2 სახეობაა. კეა ანუ მთის თუთიყუში (Nestor notabilis), მუქი მწვანე ფრინველია, რომლის სიგრძე 50 სმ აღწევს. ბინადრობს მთებში, ტყის ზონის ზემოთ. ბუდეს იკეთებს კლდეთა ნაპრალებში. დებს 4 თეთრ კვერცხს. იკვებება მცენარეთა ვეგეტატიური ნაწილებითა და ნაყოფით, მწერებით და მათი ლარვებით. ხაფზულში საძოვრებზე ცხვრის გამოჩენის შემდეგ ზოგი კეა თავს ესხმის ხოლმე ცხვარს. მეორე სახეობა კაკა (Nestor meridionalis) ტანად შედარებით პატარაა. ბინადრობს ტყის ზონაში, ბუდობს ხის ფუღუროებში. ძირითადად მწერებით იკვებება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თუთიყუშისნაირნი
მასალი
მასალი (აზერბ. Masallı) — ქალაქი აზერბაიჯანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მასალის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მასალიმ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1960 წელს. ის მდებარეობს ლენქორანის დაბლობში, მდინარე ვილიაშჩაიზე, მასალის რკინიგზის სადგურიდან 18 კილომეტრში და ბაქოდან 259 კილომეტრში.
ეტიმოლოგია
დასახლება დაარსდა სამხრეთ აზერბაიჯანში, მასალის მაგალის ემიგრანტების მიერ.
ირანში (გილანი) დაფიქსირებულია ადგილების სახელები მასალი, რომლებიც მდებარეობს ირანელი თალიშების საცხოვრებელ ზონაში.
სახელის მასალის წარმოშობის შესახებ სხვა ვერსიებიც არსებობს. ერთ-ერთი ვერსიით, მასალების ტომი ძველად ამ ადგილას ცხოვრობდა, რამაც დასახლებას სახელი მიანიჭა. მეორეს სიტყვიდან „მოსულუ“. ზოგიერთი წყარო ამტკიცებს, რომ ამ ქალაქს „მასალი“ უწოდეს, რაც ნიშნავს „მაგალითად“ იმის გამო, რომ საუბრის დროს მოსახლეობამ მრავალჯერ გამოიყენა ფრაზა „მაგალითად“.
სხვა ჰიპოთეზის თანახმად, ერაყის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქ მოსულის მოსახლეობა მიგრირდა და დასახლდა აქ, რის შემდეგაც მათ „მოსულა“ უწოდეს. პირველად მასალის სახელი გვხვდება შუა საუკუნეების აზერბაიჯანულ ნამუშევრებში. XVII საუკუნის დასაწყისში სეფიანთა მმართველის (სულთან ჰუსეინის) ბრძანებულებაში ნახსენები იყო სოფელი შიხლარი და მასალის სახელი (აკპერმე, მირზა აჰმედი, მირზა ხუდავერდი ოღლუ, 1882). ზოგიერთი ნაშრომის თანახმად, ეს ტერიტორია ეკუთვნოდა კაცს, სახელად მასალ ბეის.
მოსახლეობა
1856 წლის მონაცემებით, მასალიში შიიტი „თათრები“ (ანუ შიიტი აზერბაიჯანელები) ცხოვრობდნენ, რომლებიც ერთმანეთს „თათრული“ (აზერბაიჯანული) ელაპარაკებოდნენ.
1886 წლის საოჯახო სიების მიხედვით, ბაქოს პროვინციაში, მასალუში, ლანკარან უიეზდში, 727 ადამიანი ცხოვრობდა და ყველა „თათარი“-შიიტი.
2012 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით, მასალის რეგიონში 286 000 ადამიანი ცხოვრობს, აქედან ქალაქ მასალის მოსახლეობა 9,4 ათასი ადამიანი იყო.
კლიმატი
ზამთარში საშუალო ტემპერატურაა +7°C, ზაფხულში +29°C, ჰავა სუბტროპიკული ნოტიოა.
ეკონომიკა
მასალიში განვითარებულია სამშენებლო მასალებისა და პლასტმასის ნაწარმის წარმოება. აქ არის კვების მრეწველობის საწარმოები (საცხობი, მეღვინეობა და ა.შ.). ქალაქ მასალის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს 2 ღვინის ქარხანა, 4 ჩაის ქარხანა, ასევე არის მინერალური წყლის წარმოების ქარხანა. ამავე დროს, მასალის მიდამოებში კარგად არის განვითარებული მევენახეობა და მეღვინეობა. ქალაქში ფუნქციონირებს კარაქის, ყველის, ბოსტნეულის საკონსერვო და თამბაქოს ქარხნები. აგრეთვე აგრო ინდუსტრიული ქარხანა, ხორცის შესაფუთი ქარხანა, რძის ქარხანა და დაწნული და ქსოვის ქარხანა.
სპორტი
აქ არის ოლიმპიური სპორტული კომპლექსი, რომელიც სპეციალიზირებულია 9 სპორტის სახეობებში. ასევე აქ მდებარეობს სტადიონი ანატოლი ბანიშევსკის სახელობის, რომელიც საშინაო მოედანია მასალის საფეხბურთო კლუბის.
სქოლიო
კატეგორია:ლენქორანის რეგიონის ქალაქები
სოციალური პროგრესივიზმი
სქოლიო
კატეგორია:ლიბერალიზმი კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
მაიკლ დუგლასი
ბიოგრაფია
მაიკლ დუგლასი დაიბადა ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ ნიუ-ბრანსუიკში, მამამისის ამერიკელი მსახიობის კირკ დუგლასისა და დედამისის ეროვნებით ბერმუდელი მსახიობის დიანა დილის ოჯახში. მისი პაპა, ჰარი დემსკი და ბებია, ბრინა დემსკი იყვნენ ებრაელი იმიგრანტები ბელორუსიიდან, რომელიც იმ დროს საბჭოთა კავშირის ნაწილი იყო. მაიკლის დედა და მისი მშობლები იყვნენ ბერმუდის კუნძულების ერთ-ერთი პროვინციის — დევონშირის მკვიდრნი. 1968 წელს კონექტიკუტში სწავლობდა ჩოატეს მოსამზადებელ კოლეჯში. კალიფორნიის უნივერსიტეტში (სანტა-ბარბარა) მიენიჭა ხელოვნების ბაკალავრის წოდება. სამსახიობო ხელოვნებას ეუფლებოდა ნიუ-იორკის ერთ-ერთ თეატრში.
დუგლასმა კინოკარიერა დაიწყო 1960-იანი წლების ბოლოსა და 70-იანი წლების დასაწყისში, სადაც როლებს იღებდა ნაკლებად ცნობილ ფილმებში. პირველი მნიშვნელოვანი როლი მიიღო სერიალში „სან-ფრანცისკოს ქუჩებში“, რომელიც ოთხი წლის განმავლობაში გადიოდა. 1975 წელს მაიკლმა კირკ დუგლასისგან მიიღო უფლება რომანის გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა ეკრანიზაციაზე, რომელიც ეგანხორციელდა იმავე წელს და ფილმმა ამერიკის კინოაკადემიის ხუთი ჯილდო მოიპოვა. ფილმში მთავარი როლი უნდა ეთამაშა კირკ დუგლასს, თუმცა მაიკლმა ჩათვალა, რომ კირკი ამ როლისთვის მეტად ხნიერია. ამრიგად ფილმში მთავარი როლი შეასრულა ჯეკ ნიკოლსონმა, რომელსაც რენდლი მაკმერფის როლის შესრულებისთვის მიენიჭა ოსკარის პრემია.
მსოფლიო კინოში შეტანილი განსაკუთრებული მხატვრული წვლილისათვის 1998 წელს დუგლასმა აიღო ჯილდო — „ბროლის გლობუსი“. 2000 წელს დუგლასმა თავის მომავალ მეუღლესთან კათრინ ზიტა-ჯონზთან და ბენისიო დელ ტოროსთან ერთად ითამაშა ფილმში „ვაჭრობა“. იმავე წელს კინოკრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასება მიიღო შესრულებული როლისთვის ფილმში „ვუნდერკინდები“.
2010 წლის 16 აგვისტოს გამოაცხადეს, რომ დუგლასს ყელის კიბო აქვს. მკურნალობა ქიმიოთერაპიით და დასხივებით მიმდინარეობდა. 2010 წლის 31 აგვისტოს დუგლასი გამოჩნდა დევიდ ლეტერმანის შოუში, სადაც დაადასტურა, რომ კიბომ მეოთხე სტადიას მიაღწია. დუგლასმა კიბოს გამომწვევ მიზეზად დაასახელა ალკოჰოლიზმი, სტრესი და თამბაქოს წევა. 2011 წლის იანვარს ინტერვიუს მიცემის დროს დუგლასმა განაცხადა, რომ სიმსივნე გაქრა.
პირადი ცხოვრება
1971 წელს ერთ-ერთი ფილმის „ზაფხულის ხე“ გადაღებების შემდეგ ხვდებოდა ბრენდა ვაკაროს, რომელთა ურთიერთობა გაგრძელდა დაახლოებით 6 წელს. 1977 წლის მარტში 33 წლის დუგლასი დაქორწინდა 19 წლის დიანდრა ლიუკერზე, რომელიც იყო ავსტრიელი დიპლომატის შვილი. 1978 წელს მათ შეეძინათ შვილი კამერონი. 1997 წელს დიანდრა დუგლასს გაეყარა. 1999 წლის მარტში დუგლასმა გაიცნო მსახიობი კათრინ ზიტა-ჯონზი, ხოლო ერთი წლის შემდეგ წყვილი დაქორწინდა. ჰყავთ ორი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
Inodrillia dalli
Inodrillia dalli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კანტა-ჰიამე
კანტა-ჰიამე (ფინ: Kanta-Häme; შვედ: Egentliga Tavastland) — რეგიონი ფინეთის სამხრეთ ნაწილში. ესაზღვრება ქვეყნის სხვა რეგიონები - ვარსინაის-სუომი, პირკანმაა, პიაიატ-ჰიამე და უუსიმაა. მისი ფართობი 5 706.39 კმ²-ია და ამ მხრივ სხვა რეგიონებს შორის მე-17 ადგილზეა. მოსახლეობა 172 300 ადამიანს შეადგენს (2009). რეგიონი შედიოდა ისტორიული ჰიამეს პროვინციის შემადგენლობაში. კანტა-ჰიამე ფინეთის ერთ-ერთი ისტორიულად გამორჩეული რეგიონია, ქალაქ ჰიამეენლინაში მდებარეობს 1260 წელს აგებული ციხესიმაგრე.
რეგიონი შედგება 11 მუნიციპალიტეტისაგან, რომელთაგან სამს ქალაქის სტატუსი აქვს. ადმინისტრაციული ცენტრია ჰიამეენლინა, რეგიონის უდიდესი ურბანული არეალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის რეგიონები
მირიან შველიძე
ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი, თეატრალური მხატვრის სპეციალობით. 1975 წლიდან რუსთაველის თეატრის დამდგმელი მხატვარი იყო. რუსთაველის თეატრში მის მიერ გაფორმებული სპექტაკლებია: პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე“ (რეჟ. რობერტ სტურუა), უილიამ შექსპირის „მეფე ლირი“, „მაკბეტი“, ილია ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანი“, გრიგოლ რობაქიძის „ლამარა“, დავით კლდიაშვილის „დარისპანის გასაჭირი“ და სხვა. აგრეთვე თანამშრომლობდა უცხოეთისა და საქართველოს სხვა თეატრებთან.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახალხო მხატვრები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 თებერვალი კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კონსეფსიონი (დასავლეთი მისამისი)
კონსეფსიონი (ოფიციალურად კონსეფსიონის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Concepcion; Bayan ng Concepcion) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 324 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
პეტრა (იორდანია)
პეტრა — ქალაქი, რომელიც თანამედროვე იორდანიის ტერიტორიაზე ზღვის დონიდან 900 და სიკის ვიწრო კანიონში არაბიის ველიდან 660 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს. ველამდე გზა სამხრეთით და ჩრდილოეთით უღელტეხილებით მიდის, დასავლეთისა და აღმოსავლეთისკენ კი კლდეები მოჭრილია და 60-მეტრიან ბუნებრივ კედელს ქმნის.
პეტრა ორი მთავარი სავაჭრო გზის გადაკვეთაზე მდებარეობდა: ერთი წითელ ზღვას დამასკოსთან აერთებდა, მეორე კი სპარსეთის ყურეს და ღაზის ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსთან. სპარსეთის ყურიდან მომავალი ქარავნები კვირები უძლებდნენ უდაბნოს მკაცრ პირობებს, სანამ სიკის კანიონამდე და შემდეგ სანატრელ პეტრამდე არ მიაღწევდნენ, საკვებს, ჭერსა და სასმელ წყალს არ ეღირსებოდნენ.
ყოველწიურად პეტრაში წვიმის ნალექი 15 სანტიმეტრს არ აჭარბებს. წყლის მოსაპოვებლად ადგილობრივები არხებსა და წყალსაცავებს პირდაპირ კლდეში გამოკვეთდნენ. დროთა განმავლობაში წვიმის ყველა წვეთი გროვდებოდა და ინახებოდა. ამ წყლის წყალობით პეტრელები მოსავალს იღებდნენ და აქლემებსაც ინახავდნენ. ამასთან, მათ ქალაქის აშენებაც შეძლეს — სავაჭრო ცენტრის. ქვის არხებში დღესაც წყალი მიედინება.
ასობით წლის მანძილზე ვაჭრობას დიდი მოგება და სიმდიდრე მოჰქონდა პეტრასთვის. მაგრამ, როდესაც რომაელებმა აღმოსავლეთისკენ საზღვაო გზები აღმოაჩინეს, სანელებლებით სახმელეთო ვაჭრობა ჩაკვდა და პეტრა თანდათან ქვიშაში ჩაიკარგა.
პეტრას ნაგებობები სხვადასხვა ეპოქაში აშენდა. ახ. წ. მე-12 საუკუნეში მისი მფლობელები რომაელები იყვნენ. ახალი დროის ევროპელებიდან პეტრა პირველად ინკოგნიტოდ მოგზაურმა შვეიცარიელმა იოჰან ლუდვიგ ურკჰარდტმა ნახა. ანტიკური თეატრის გვერდით აქ უდემეელების ეპოქის შენობას ნახავთ.
პეტრას მაცხოვრებლები ფლობდნენ ქვაზე მუშაობის ოსტატები იყვნენ. თვითონ სახელი „პეტრაც“, კლდეს რომ ნიშნავს, ქვას უკავშირდება. ცნობილი კლდოვანი ტაძარი-მავზოლეუმი ელ-ჰაზნე „ფარაონის საგანძური“, როგორც მას არაბები უწოდებენ, II საუკუნეში შეიქმნა — შესაძლოა, იმპერატორ ადრიანეს სირიაში ვიზიტის შემდეგ. ნაგებობის დანიშნულება ზუსტად ჯერ კიდევ არაა დადგენილი.
პეტრას დიდი ტერიტორია უჭირავს. ცენტრიდან კილომეტრებზე იშლება. მთავარი ქუჩა, რომელიც დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ მთელი ქალაქის გავლით იშლება, რომაელების ბატონობის დროს გაიყვანეს. მის ორივე მხარეს დიდებული კოლონადაა. ქუჩის ბოლო — დასავლეთით — დიდ ტაძართან მიდიოდა, ხოლო აღმოსავლეთით — ტრიუმფალური თაღით მთავრდებოდა. ედ-დეირი, რომელიც კლდეში გამოკვეთილი მონასტერია — უზარმაზარი შენობაა სიგანით დაახლოებით 50 მ. და სიმაღლით 45 მ. კედლებზე ამოტვიფრული ჯვრები იმას მოწმობენ, რომ რაღაც პერიოდში ტაძარი ქრისტიანული იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იორდანიის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იორდანიაში კატეგორია:ისტორიული ქალაქები
ნიუ-პლიმუთი (აიდაჰო)
ნიუ-პლიმუთი (New Plymouth) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, პაიეტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1538 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ალიანსი
ალიანსი — შეთანხმება ან მეგობრობა ორ ან მეტ პარტიას შორის, დამყარებული საერთო მიზნებისა და ინტერესების დაცვისათვის.
ალიანსის მაგალითები
საერთაშორისო ურთიერთობებში, ანგლო-პორტუგალიური ალიანსი, რომელიც 1373 წელს გაფორმდა ინგლისის სამეფოსა და პორტუგალიას შორის, მსოფლიოში უძველესი ალიანსია და იგი დღესაც ძალაშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
ნიუ-ჰემფშირი
ნიუ-ჰემპშირი (New Hampshire) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს ახალი ინგლისის რეგიონში. სახელი ეწოდა ინგლისის საგრაფოს მიხედვით. 1623 წელს შეიქმნა როგორც თევზსაჭერი კოლონია, 1776-ში გამოაცხადა დამოუკიდებლობა ინგლისისაგან, 1788 წლიდან აშშ-ს შტატია.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატები
ნეფრიდიები
ნეფრიდიები (ბერძნ. nephros — თირკმელი) — უხერხემლო ცხოველების გამომყოფი ორგანოები, რომლებიც ასრულებენ ოსმორეგულაციისა და ორგანიზმიდან ნივთიერებათა ცვლის მავნე პროდუქტების გამოტანის ფუნქციას. ნეფრიდიები ექტოდერმული ეპითელიუმისაგან აგებული, სხვადასხვა სირთულის მილაკებია: განასხვავებენ ორნაირ ნეფრიდიებს: პროტონეფრიდიუმის შიგნითა ბოლო დახშულია წამწამების კონით აღჭურვილი უჯრედით, ე. წ. სოლენოციტით (უმდაბლესი ჭიები, ზოგი რგოლოვანი ჭიები); მეტანეფრიდიუმის შიგნითა ბოლოზე წამწამოვანი ძაბრით შემოვლებული  ნასვრეტია (ნეფროსტომი), რომელიც სხეულის ღრუში (ცელომში) იხსნება (უმთავრესად რგოლოვანი ჭიები). ზოგჯერ ნეფრიდიები შეზრდილია მეზოდერმულ სასქესო მილაკებთან (ცელომოდუქტებთან) და ქმნის შარდ-სასქესო მილაკს (ნეფრომიქსიუმს).
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველების ანატომია კატეგორია:ორგანოები
ტუბკალის ეროვნული პარკი
ტუბკალის ეროვნული პარკი (‏منتزه وطني توبقال) — ეროვნული პარკი ცენტრალურ-დასავლეთ მაროკოში, მაღალ ატლასის მთებში, ქალაქ მარაქეშიდან 70 კილომეტრში. შეიქმნა 1942 წელს და წარმოადგენს ქვეყნის უძველეს ეროვნულ პარკს. მოიცავს 380 კმ² ტერიტორიას. პარკის უმაღლესი წერტილია ჯებელ-ტუბკალის მთა, ზღვის დონიდან 4 167 მეტრზე.
არქეოლოგიური ძეგლები
2012 წლის ოქტომბერში, სალაფიათის მიმდევრებმა გაანადგურეს პარკის ტერიტორიაზე არსებული 8 000 წლის კლდის გრავიურები (პეტროგლიფები), რომლებზეც გამოსახული იყო მზე, როგორც ღვთაება.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ეროვნული პარკები
Inodrillia dido
Inodrillia dido — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ეკონომიზმი
ეკონომიზმი — მიმდინარეობა რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მოძრაობაში XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში. მისი ლიდერები იყვნენ ს. პროკოპოვიჩი, ე. კუსკოვა, ა. მარტინოვი, ვ. კრიჩევსკი და სხვები. ჰქონდათ ბეჭდვითი ორგანოები. უარყოფდნენ მუშათა მოძრაობაში მარქსიზმის რვევოლუციური თეორიის და მუშათა კლასის ჰეგემონიის როლს. მოუწოდებდნენ მუშებს, დაკმაყოფილებულიყვნენ ეკონომიკური მოთხოვნებით: ხელფასების ზრდა, სამუშაო დღის შემცირება, შრომის პირობების გაუმჯობესება და სხვა. მიაჩნდათ, რომ ბრძოლა მხოლოდ ლიბერალური ბურჟუაზიის საქმე იყო, უარყოფდნენ მუშათა კლასის მიერ პოლიტიკური პარტიის შექმნის აუცილებლობას. მათი აზრით მუშათა მოძრაობის დევიზი უნდა ყოფილიყო მუშათა ეკონომიკური მგდომარეობის გაუმჯობესებისთვის ბრძოლა, კაპიტალთან ბრძოლა. ეკონომიკური პირობებისთვის ბრძოლის წინა პლანზე დაყენება გადაიქცა იმის საფუძვვლად, რომ მიმდინარებამ მიიღო სახელწოდება ეკონომიზმი. თავიანთი შეხედულებანი ჩამოაყალიბეს დოკუმენტში, რომელსაც უწოდეს „კრედო“ (ავტორები კუსკოვა და პროკოპოვიჩი). ეკონომიზმს უპირისპირდებოდა ლენინი მის ნამუშევრებში „რუსეთის სოციალ-დემოკრატების პროტესტი“ (1899) და „რა ვაკეთოთ“
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციალ-დემოკრატია
ვერმონტი
ვერმონტი (Vermont) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს ახალი ინგლისის რეგიონში. ეს ტერიტორია 1609 წელს გამოიკვლია შამპლეინმა, 1724 წელს შეიქმნა; 1777-ში გამოეყო ნიუ-ჰემპშირის კოლონიას, 1791 წლიდან აშშ-ს შტატია.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატები
ჰოსტროპოდოლიანსკე
ჰოსტროპოდოლიანსკე (Гостроподолянське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის სკადოვსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 336 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკადოვსკის რაიონის სოფლები
ვლად ფილატი
ვლადიმერ ვასილის ძე ფილატი (დ. 6 მაისი, 1969) — მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის 25 სექტემბრიდან 2013 წლის 25 აპრილამდე.
ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ლაპუშნაში, 1969 წლის 6 მაისს. 1986 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა, 1987 წელს გაწვეული იქნა საბჭოთა ჯარში სამსახუროდ. 1989 წლის ივლისიდან აგვისტოს ჩათვლით ვლადიმერ ფილატმა გაიარა მომზადება მოსკოვის რაიონის ქალაქ გოლიცინოს სუკის სკოლაში. წელს დაამთავრა კიშინიოვის კოოპერატიული კოლეჯი, ხოლო 1994 წელს კი Alexandru Ioan Cuza უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.
1994 წელს დააარსა ფირმა „რომოლტრეიდინგი“, რომლის საქმიანობასაც წარმოადგენდა ქაღალდით და სიგარეტებით ვაჭრობა.
1997-1998 წლებში იყო კომერციული საზოგადოება „დოსოფტეის“ ადმინისტრაციული საბჭოს თავმჯდომარე.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
1997 წელს გახდა მოლდოვის დემოკრატიული პარტიის წევრი.
2000 წელს იგი აირჩიეს მოლდოვის დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარედ.
2009 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე იგი ლიბერალ-დემოკრატიული პარტიის პირველი ნომერი იყო. პარტიამ არჩევნებზე მიიღო ხმების 12,43 % და ფილატი ხდება პარლამენტის დეპუტატი. 2009 წლის ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში კვლავ აირჩიეს პარლამენტის წევრად, ამჯერად მისი პარტია ხმების 16,57 %-ით გავიდა.
2009 წლის 8 აგვისტოს არჩევნების შემდეგ პარლამენტში გასულმა 4 პარტიის ლიდერმა ხელი მოაწერა ევროპული ინტეგრაციის დეკლარაციას და ვლადიმერ ფილატი გახდა პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი.
მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი
2009 წლის 24 სექტემბერს იგი გახდა მოლდოვის პრემიერ მინისტრი. 2010 წლის 28-დან 30 დეკემბრამდე იგი მოლდოვის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი იყო. 2011 წლის 14 იანვრის ბრძანებით კვლავ პრემიერ მინისტრის თანამდებობა დაიკავა.
2013 წლის 5 მარტს მოლდოვის პარლამენტმა ვლადიმერ ფილატის მთავრობას უნდობლობა გამოუცხადა, მის გადაყენებას 54-მა დეპუტატმა დაუჭირა მხარი. 2013 წლის 8 მარტს მოლდოვის პრეზიდენტმა დააკმაყოფილა ვლად ფილატის გადადგომის მოთხოვნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:მოლდოვის პრემიერ-მინისტრები
გიბსონის უდაბნო
thumb|უდაბნო აღნიშნულია წითელი ფერით გიბსონის უდაბნო (Gibson Desert) — უდაბნო დასავლეთ ავსტრალიაში. მდებარეობს დასავლეთი ავსტრალიის შტატში. ავსტრალიის უდაბნოებს შორის ფართობის მიხედვით მას მეხუთე ადგილი უკავია და შეადგენს 156 000 კმ², რაც მთელი კონტინენტის 2.0%-ია. უდაბნოს ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი პლატოა. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს დისაპოინტმენტისა და მაკდონალის ტბები.
აქ ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა 200-250 მმ-ს არ აღემატება. ზაფხულობით უდაბნოში საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 40 °C ხოლო ზამთრობით 18 °C.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიის უდაბნოები
მემარცხენე პარადიგმა
მემარცხენე პარადიგმა არის იდეა პოლიტიკური მეცნიერებიდან და ანთროპოლოგიიდან, რომელიც მიიჩნევს რომ საზაოგადოება მიდრეკილია დაიყოს ურთიერთსაპირისპირო იდეოლოგიურ ნაწილებად. პარადიგმის თეორიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ინგლისელმა სოციოლოგ-ანთროპოლოგისტმა როდნი ნიდჰემმა, რომელიც ამ თეორიას მიიჩნევდა ადამიანის ძირითად მაკლასიფიცირებელ ორგანოდ. მემარცხენე პარადიგმა ახლოს დაგს "რომანტიკულ-კლასიკურ" პარადიგმასთან.
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები კატეგორია:ანთროპოლოგია
ნექტონი
ნექტონი (ბერძნ. nektos — მცურავი) — აქტიურად მოცურავე პელაგური ცხოველების ერთობლიობა, რომლებსაც შეუძლიათ დინების წინააღმდეგ ცურვა დიდ მანძილზე. ნექტონს ეკუთვნიან თევზები, კალმარები, ვეშაპისნაირნი, ფარფლფეხიანები, წყლის გველები, კუები, პინგვინები. ნექტონს უპირისპირებენ პლანქტონს, მათ შორის საშუალო ადგილი უჭირავს მიკრონექტონს, რომლის წარმომადგენლებს მოძრაობა შეზღუდული აქვთ. ასეთებია თევზების ლიფსიტები, თევზებისა და კალმარების სახეობები და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველები
თემურ ნინუა
თემურ ნინუა (დ. 25 სექტემბერი, 1949) – ქართველი მხატვარი, თეატრალური დეკორატორი.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია თეატრალური მხატვრის სპეციალობით.
რუსთაველის თეატრში მის მიერ გაფორმებული სპექტაკლებია
აქტიურად თანამშრომლობს საქართველოსა და უცხოეთის სხვა თეატრებთან: აღსანიშნავია, ოპერისა და ბალეტის თეატრში გაფორმებული: "იყო მერვესა წელსა" - მუს. ბიძინა კვერნაძე, რეჟ. რ. სტურუა; კ. მარჯანიშვილის სახ. თეატრში გაფორმებული: "როზენკრაცი და გილდესტერნი მკვდრები არიან" - რეჟ. დ. ანდღულაძე; ვილნიუსის რუსულ დრამატული თეატრი: "ყაჩაღები" – რეჟ. ნ. ქანთარია; ბრატისლავის დრამატული თეატრი: "ფსკერზე" – რეჟ. გ. ქავთარაძე.
ჯილდოები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
შოთა მალაშხია
შოთა მალაშხია (დ. 17 სექტემბერი, 1962, თბილისი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი სამკურნალო ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები შოთა
უილდერი
უილდერი (Wilder) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კანიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1533 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ნექტარი
thumb|200px| ნექტარი — მცენარის სანექტრიდან გამოყოფილი ტკბილი წვენი. იზიდავს ფუტკარს და მისთვის ნახშირწყლოვანი საკვებიცაა და თაფლის მასალაც. ნექტარი სხვადასხვა შაქრის წყალხსნარია. მცირე რაოდენობით შეიცავს აზოტოვან და არომატულ ნივთიერებებს, მინერალურ მარილებს, ორგანულ მჟავებს, მრავალატომიან სპირტებს და დექსტრინების მსგავს ნივთიერებებს, აგრეთვე ფერმენტებს. მისი შედგენილობა დამოკიდებულია მცენარის სახეობასა და გარემო პირობებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დამტვერვა კატეგორია:მეფუტკრეობა კატეგორია:კვების ეკოლოგია
მორალი
მორალი (moralitas) — იმ წესების, ნორმების ერთობლიობა, რომლებიც განსაზღვრავს ადამიანთა ურთიერთდამოკიდებულებასა და ყოფაქცევას საზოგადოებაში.
The Beatles' Story
The Beatles' Story — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის მეექვსე ამერიკული გრამფირფიტა, რომელიც გამოვიდა 1964 წლის 23 ნოემბერს. დისკში შეტანილია ნაწყვეტები ჯგუფის 1964 წლის კონცერტიდან, ინტერვიუებიდან და სხვა ჩანაწერები.
მორალი
ნორმების, სანქციების, შეფასებების, ღირებულებების, ქცევის ნიმუშთა სისტემა, სოციალური ინსტიტუტი, რომელიც ასრულებს სოციალური კონტროლისა და სოციალური ურთიერთობების რეგულირების ფუნქციებს ამა თუ იმ სოციალურ ჯგუფში ან/და მთლიანად საზოგადოებაში. მისი ფუნქციაა ადამიანთა ქცევის ნორმატიზება, ქცევის რეგულირება საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში. მორალში სოციალური ერთობის ინტერესები და მოთხოვნილებები გამოიხატება სტიქიურად ფორმირებული და საყოველთაოდ აღიარებული შეფასებებისა და დანაწესების სახით, რაც განმტკიცებულია ნიმუშის, ჩვევის, ადათის, საზოგადოებრივი აზრის ძალით. ამის გამო მორალის მოთხოვნებს უპირობო აუცილებლობის ფორმა აქვს და ერთნაირად ეხება ყველას, თუმცა ბრძანება არავისგან მოდის. არსებულ წესრიგზე დაფუძნებული წეს-ჩვეულებებისგან განსხვავებით, მორალი იდეურადაა დაფუძნებული წარმოდგენაზე, როგორ უნდა იცხოვროს ადამიანმა. მორალი სამართლისგან განსხვავდება იმით, რომ ყოველი ადამიანის მიერ ზნეობრივი მოთხოვნების შესრულება კონტროლდება ყველას მიერ. ამასთან, ამა თუ იმ პიროვნების ავტორიტეტი არ უკავშირდება ოფიციალურ უფლებამოსილებას. მორალის მოთხოვნათა შესრულება სანქციონირდება მხოლოდ ფსიქოლოგიური ზემოქმედების ფორმებით — საზოგადოებრივი შეფასება, მოწონება ან გაკიცხვა. აქედან გამომდინარე, სოციალური კონტროლის სხვა ფორმებთან შედარებით, იგი ცნობიერებისათვის უფრო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს და შეიძლება გამოიხატოს ცნების ფორმითაც (რაციონალურად) და გრძნობითაც. მორალს სხვადასხვაგვარი ფორმა აქვს — ნორმა, მოვალეობა, პასუხისმგებლობა, სინდისი. ცნობიერება ამას ასახავს შესაბამისი წარმოდგენებით — პრინციპები, საზოგადოებრივი და მორალური იდეალები, კეთილი-ბოროტი, სამართლიანობა-უსამართლობა და სხვ.
The Beatles' Story
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის ალბომები კატეგორია:1964 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
მორალი
მორალურობა, ეს არის ფასეულობათა და რწმენათა ერთიანი სისტემა, რომელიც ინკორპორირებულია ინდივიდში და იძლევა იმის გარანტიას, რომ პიროვნება საზოგადოების სხვა წევრების წინაშე მოიქცევა ისე, რომ წინააღმდეგობაში არ მოვიდეს სხვათა უფლებებსა და ინტერესებთან და შეასრულებს მასზე დაკისრებულ ვალდებულებებს და დაემორჩილება საზოგადოებაში არსებულ ნორმებს. მორალური ქცევის საფუძველი ინდივიდის საზოგადოებრივ ნორმებთან შესატყვისობაში ყოფნაა. სწორედ საზოგადოებრივი თანაცხოვრებისას არის მნიშვნელოვანი მორალური განსჯის ქონა, რომელიც მოიცავს შეფასებით კატეგორიებს იმის შესახებ, რა არის სწორი და რა მცდარი.
რა არის მორალი
მორალი წარმოადგენს კულტურის მიერ დადგენილ ნორმებს იმის შესახებ, თუ რა არის სწორი და არასწორი, კარგი და ცუდი, მისაღები და მიუღებელი საზოგადოებისთვის. ევოლუციური თეორიის მიხედვით, ადამიანის მორალურობის საფუძველი პირველადი ემოციური რეაქციებიდან მომდინარეობს (ემპათია ტანჯვაზე, გაბრაზება წინააღმდეგობაზე და ა.შ.), რომელიც ადამიანის გადარჩენას უწყობდა ხელს. მორალის სოციოლოგია ხაზს უსვამს მორალის ფუნქციას, რომელიც აერთიანებს ადამიანებს წესების და მოლოდინების საერთო სისტემის გარშემო. დიურკემი აღნიშნავს, რომ საზოგადოების არსებობა შეუძლებელია მორალური სისტემის არსებობის გარეშე, წინააღმდეგ შემთხვევაში ადამიანები იმოქმედებდნენ მხოლოდ საკუთარი, ინდივიდუალური ინტერესის საფუძველზე და უარყოფდნენ კოლექტიურ ინტერესს. მსგავსად, მრავალი დისციპლინა თუ თეორიული ჩარჩო არსებობს, რომელიც მორალური პროცესების მნიშვნელობას მაკრო დონეზე განიხილავს და საუბრობს სოციალურ კეთილდღეობაში მის მნიშვნელობაზე, თუმცა, ეს თეორიები ნაკლებად გვაძლევს ინფორმაციას ინდივიდუალურ განსხვავებებზე და ქცევის მოტივებზე. მორალის ფსიქოლოგია ცდილობს ახსნას, რატომ იქცევიან ადამიანები ისე როგორც იქცევიან, რატომ იქცევა ზოგი უფრო მორალურად ვიდრე სხვა? რით განსხვავდებიან ეს ადამიანები ერთმანეთისგან და რა აიძულებთ მათ ამა თუ იმ სიტუაციაში განსხვავებულად მოქცევას.
თეორიები მორალურ სისტემებზე
მორალურ სისტემებზე არაერთი თეორია არსებობს, მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე სადავო თეორია ლოურენს კოლბერგს ეკუთვნის, რომელმაც მორალური განვითარების თეორია მთლიანად მორალური განსჯის საფეხურებზე ააგო. მორალური განსჯა, ადამიანების მსჯელობაა იმის თაობაზე, გარკვეულ სიტუაციაში რომელი მოქმედებაა სწორი ან არასწორი. ამ თვალსაზრისით კოლბერგის თეორია კოგნიტური განვითარების პერსპექტივას იზიარებს და დიდწილად პიაჟეს კოგნიტური განვითარების თეორიას ეფუძნება.
კოლბერგის თეორიამ მწვავე დისკუსია გამოიწვია მეცნიერებაში. პირველ რიგში, კრიტიკის სამიზნე განზოგადებისას გენდერის გაუთვალისწინებლობა აღმოჩნდა. იქიდან გამომდინარე, რომ კოლბერგის ორიგინალური ნაშრომი მხოლოდ ბიჭებზე ჩატარებულ კვლევას ეფუძნებოდა, გამოითქვა ეჭვი, რომ შესაძლოა არსებობდეს მნიშვნელოვანი განსხვავებები მამაკაცებისა და ქალების მორალურ შეხედულებებს შორის. მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც კოლბერგის თეორიის საწინააღმდეგოდ გამოიყენება არის კულტურათაშორისი განსხვავებები. როგორც ინტერკულტურული კვლევები აჩვენებს, პრაქტიკულად შეუძლებელია ვიპოვოთ სიტუაციათა ერთობლიობა, რომელშიც მორალური მსჯელობა უნივერსალური იქნება, ვინაიდან სხვადასხვა კულტურაში სხვადასხვა სტანდარტი და კრიტერიუმი არსებობს იმის შესაფასებლად, თუ რა არის მორალური და რა ამორალური.
მორალის გაგებისას ათწლეულების მანძილზე დომინირებდა რაციონალური და ობიექტური მიდგომები, რომლის მიხედვითაც, მორალური მსჯელობები, ანუ წარმოდგენები სწორი და არასწორის შესახებ იყო მხოლოდ რაციონალური განსჯის სფეროში. ანუ ადამიანს, მისი რაციონალური ბუნებიდან გამომდინარე, შეუძლია ქცევის სისწორე/სიმცდარის საფუძველზე მიიღოს გადაწყვეტილება. იგი სცდება ფსიქოლოგიის სფეროს და ბევრი ფილოსოფოსი თუ სოციოლოგი მორალურობას განიხილავს, როგორც რაციონალურ გადაწყვეტილებას პირადი კეთილდღეობის შესახებ.
რაციონალური მიდგომების მაგალითად, მორალური განვითარების თეორიები ცდილობენ აჩვენონ ის, რომ ადამიანი განვითარების სხვადასხვა საფეხურზე განსხვავებულად მსჯელობს და იღებს გადაწყვეტილებებს მორალურ საკითხებზე. პიაჟეს კოგნიტური განვითარების თეორიის, ხოლო მოგვიანებით კოლბერგის მორალური განვითარების თეორიის მიხედვით, მორალური განვითარების უფრო მაღალ საფეხურზე მყოფი ადამიანი უფრო მეტად იღებს მორალურ გადაწყვეტილებებს და შესაბამისად, ახორციელებს მორალურ ქცევას. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ მორალური განვითარების თეორიები მრავალი წლის მანძილზე დომინანტური იყო მორალური ქცევის გაგებისას, ემპირიულმა კვლევებმა არ დაადასტურა მორალური განვითარების და მორალური ქცევის კავშირი, რაც გულისხმობდა იმას, რომ მსჯელობასა და ქცევას შორის არსებობს განსვლა და მორალური ქცევის წინასწარმეტყველებისას აუცილებელია სხვა ფაქტორის გათვალისწინება.
ამის საპირისპიროდ, ჩნდება თეორიები, რომელიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ობიექტურ მორალურობას და ადგილს არ უტოვებს აგენტობის რაციონალურობას. მათ შორის პერსონოლოგიური, იდენტობის, პრაგმატული; სოციალურ ინტუიციური თეორიები.
ჩამოთვლილ თეორიებში ყველაზე ფართოდ განხილული არის ჰაიდტის სოციალურ-ინტუიტური თეორია, რომელიც მორალურობას - სწორსა და არასწორს ნებისმიერ საკითხში განიხილავს როგორც პრე-რაციონალურს, რაც დამოკიდებულია პიროვნულ, კულტურულ და ისტორიულ კონტექსტზე. მსგავს კონტექსტთან შესაბამისი შეხედულებით, მსჯელობა სწორსა და არასწორზე ვერ იქნება ვალიდური თუკი არ გავითვალისწინებთ „ვის მიმართ“, ან „როდის“ ან „რა გადმოსახედიდან“ იქნება ეს მიმართული. ჯგუფის დონეზე, მორალურობა შეფასებულია კონკრეტულ იმ საზოგადოების წესებთან, ნორმებთან და საჭიროებებთან შესაბამისობა, რომელი საზოგადოებაც ქმნის ღირებულებებს.
ჰაიდტი, მის თეორიაში ინტუიტიურ საფუძვლებს განიხილავს მორალის საწყისად. ის საუბრობს, რომ მხოლოდ რაციონალური მსჯელობა ვერ იქნება მორალური განსჯის საფუძველი, გამომდინარე იქიდან, რომ ხშირ შემთხვევაში, სწორედ პირველადი ემოციური რეაქციები განაპირობებენ რაციონალურ მსჯელობათა იმ ჯაჭვს, რომლითაც ჩვენ ამა თუ იმ ქცევას მორალურად ვაფასებთ. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ სოციალურ-ინტუიციური თეორია საფუძვლიანად მიმოიხილავს მორალური მსჯელობის საწყისებს და რაციონალობა-აფექტურობას შორის კავშირს, ემპირიული კვლევები მორალურ მსჯელობასა და მორალურ ქცევას შორის სუსტ კავშირზე მიგვითითებს. იმ მიზნით, რომ აეხსნათ არსებული განსვლა მსჯელობასა და ქცევას შორის, მკვლევარებმა დაიწყეს ფიქრი იმაზე, რომ მორალური ქცევის განხორციელებისთვის უფრო მნიშვნელოვანია ის, თუ რამდენად მორალურად მიაჩნია ადამიანს საკუთარი თავი და რამდენად ახლოს არის მისი პიროვნებისთვის ესა თუ ის მორალური მახასიათებელი. სწორედ აქ ჩნდება ტერმინი „მორალური იდენტობა“. მორალური იდენტობა განმარტებულია როგორც „ის თუ რამდენად მნიშვნელოვანია მორალურ პიროვნებად ყოფნა საკუთარი თავის განსაზღვრისას“. მიუხედავად იმისა, რომ მორალური იდენტობა გარკვეული ხარისხით ყველა ადამიანის ნაწილია, აქაც შეიძლება იყოს ინდივიდუალური განსხვავებები იმის მიხედვით, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ეს იდენტობა პიროვნებისთვის.
მიუხედავად მორალური იდენტობის მნიშვნელობისა, არსებობს განსხვავებული მიდგომაც, რომელიც მორალურ იდენტობასა და მორალურ ქცევას შორის კავშირს ასუსტებს. ბატსონმა და კოლეგებმა სხვადასხვა ექსპერიმენტის შედეგად აჩვენეს, რომ ადამიანები უფრო მეტად არიან ორიენტირებულები იმაზე, რომ შეინარჩუნონ მორალური იმიჯი, ვიდრე იმაზე რომ უშუალოდ მორალური ქცევა განახორციელონ. სხვა სიტყვებით, ადამიანებს სურთ რომ შეინარჩუნონ მორალური პიროვნების იმიჯი შესაბამისი ქცევის განხორციელების გარეშე. ამ მოსაზრებას აგრეთვე მხარს უჭერს მორალური ლიცენზირების თეორია, რომლის მიხედვითაც, თუკი ადამიანი წარსულში (ცოტა ხნით ადრე) მოიქცევა საკუთარი მორალური იდენტობის შესაბამისად (მორალურად), ის საკუთარ თავს „უფლებას აძლევს“ აღარ მოიქცეს მორალურად და მაინც შეინარჩუნოს საკუთარ თავზე დადებითი წარმოდგენა.
მორალური იდენტობის და მორალური ქცევის კავშირის დასადგენად ავტორებმა 111 კვლევა გაანალიზეს, რომლის შედეგადაც გაირკვა, რომ მორალურ იდენტობასა და მორალურ ქცევას შორის ნამდვილად არის დადებითი კავშირი.
თუმცა ბუნებრივია, მხოლოდ არსებული კვლევების მიმოხილვა არ არის სრულყოფილი პასუხი კითხვაზე, თუ რა განაპირობებს მორალურ ქცევას და რა შემთხვევაში ერთვებიან ადამიანები მორალურ ქცევაში. მიუხედავად იმისა, რომ მორალური იდენტობა მორალურ ქცევას წინასწარმეტყველებს, ავტორები მიიჩნევენ, რომ აუცილებელია მორალური მსჯელობის და მორალური ემოციების გათვალისწინება და არ შეიძლება რომელიმე მათგანისთვის ცალსახად პრიორიტეტის მინიჭება. ნაცვლად ამისა, მორალური იდენტობა უნდა განიხილებოდეს უფრო ფართო კონცეპტუალურ ჩარჩოში, სადაც მორალური ქცევისას პიროვნული და სიტუაციური ფაქტორები იქნება.
საერთაშორისო მორალი
საერთაშორისო მორალი ეს არის სოციალური ქცევის წესების ერთობლიობა, აღიარებული სახელმწიფოთა საერთაშორისო თანამეგობრობით, საერთაშორისო საზოგადოებრიობის მიერ, როგორც კაცობრიობის განვითარების დღევანდელი საფეხურისგან განუყოფელი ნორმა, რომელსაც ან ჯერ არ აქვს იურიდიული ძალა ან უკვე შერწყმულია მოქმედ სამართლებრივ ნორმასთან. დღეისათვის აღიარებულია, რომ თანამედროვე საერთაშორისო სამართალს საფუძვლად უდევს კაცობრიობის განვითარების პროცესში ჩამოყალიბებული ზოგადსაკაცობრიო ფასეულობები, რომლებიც, პირველ რიგში, სამართლიანობის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებს შეიცავს. როგორც წესი, საერთაშორისო საზოგადოებრიობის წარმოდგენა - რა არის მორალური, ზნეობრივი, წინ უსწრებს სამართლებრივი ნორმების ჩამოყალიბებას და მისი დარღვევისათვის, მხოლოდ საზოგადოებრივი გაკიცხვის ზომებს ეყრდნობა. ეს არის ეთნიკური ღირებულებებისა და ნორმების ერთობლიობა, რომელიც საერთაშორისო სამართალს არ მიეკუთვნება, მაგრამ ზოგიერთი მოსაზრებით, საერთაშორისო ურთიერთობების წარმართვის საფუძველი უნდა იყოს. რეალიზმის სკოლა საერთაშორისო მორალის ობიექტურ არსებობას უარყოფს. ამ სკოლის მიმდევართათვის პოლიტიკური ქმედება და ზნეობა თავსებადია მხოლოდ სახელმწიფო ინტერესების ფარგლებში. ზნეობის ისეთი კატეგორიები, როგორიცაა სამართლიანობა და თანასწორობა, მხოლოდ სახელმწიფოს შიგნით შეიძლება განხორციელდეს. რეალისტური მიდგომის მოწინააღმდეგეთა აზრით, ზნეობის საკითხში კაცობრიობის ეროვნული ინტერესების მიხედვით დაყოფა მცდარია, რადგან ადამიანებს ერთმანეთის მიმართ ზნეობრივი მოვალეობები როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე საზღვრებს მიღმაც აკისრიათ. საზღვრები ზნეობრივ პრინციპებს არ უნდა ცვლიდეს. ისეთი საკითხები, როგორიცაა თვითგამორკვევა, ადამიანის უფლებები და უნივერსალური სამართლიანობა, საყოველთაო-საკაცობრიო ხასიათისაა.
სქოლიო
* კატეგორია:ეთიკის ცნებები
როჯერ უოტერსის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია როჯერ უოტერსის დისკოგრაფია.
1986 წელს უოტერსის სიმღერები შევიდა ანიმაციური ფილმის „როდესაც ქარი ქრის“ საუნდტრეკში. 1990 წელს, ბერლინის კედლის შემდეგ მან გამართა შოუ The Wall – Live in Berlin, რომელიც ისტორიაში ერთ-ერთი მასშტაბური როკ-სანახაობა იყო, 200 000 მაყურებლით. 1996 წელს უოტერსი, პინკ ფლოიდის შემადგენლობაში, როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზის წევრი გახდა. 1999 წლიდან იგი აქტიურად მოგზაურობს სხვადასხვა ტურნეს ფარგლებში. 2006-2008 წლებში იგი მთლიანად ასრულებდა The Dark Side of the Moon-ს. 2005 წელს მან გამოსცა სამმოქმედებიანი ოპერა Ça Ira. 2005 წლის 2 ივლისს იგი პინკ ფლოიდის წევრებთან, ნიკ მეისონთან, რიჩარდ რაიტთან და დევიდ გილმორთან, გაერთიანდა საქველმოქმედო კონცერტზე Live 8 ერთადერთი გამოსვლისთვის. 2010-2013 წლებში მან გამართა მასშტაბური ტურნე The Wall Live, ხოლო 2017 წელს დაიწყო კონცერტები Us + Them-ის ფარგლებში.
ლიტერატურა
უოტერსი, როჯერ უოტერსი, როჯერ დისკოგრაფია