cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რელიგიის ანთროპოლოგია
კულტები
რელიგიათა ძირითადი ნაწილი, რომლითაც ანთროპოლოგია ინტერესდება არის კულტები, რომელთაც გააჩნიათ საკუთარი მრწამსი, რიტუალები და მიზნები, რომელიც დაფუძნებული არის ინდივიდუალიზმზე, რომელსაც არ ჰყავს რელიგიის სპეციალისტები, არამედ ყველა ადამიანს აქვს პირადი ურთიერთობა სულთან. შამანური კულტები, რომლებიც რელიგიის მქადაგებლებიც არიან და მასთან ერთად აქვთ ზებუნებრივი ძალები, დაბადებიდან ან დაბადების შემდეგ ვარჯიშით შეძენილი. ამ შემთხვევაში ყოველ საზოგადოებას აქვს შამანობის განსხვავებული სტილები. შამანს შეიძლება შეეძლოს განკურნება, წინასწარმეტველება გასამრჯელოს მიღების შემდეგ და მათ ასევე შეუძლიათ სულების კონტროლი და მათ ხელს უშლიან მათგან რაიმე საფრთხის შექმნას. მომდევნო კომულარუკი კულტი გულისხმობს საზოგადოების ნაწილის მიერ გულმოდგინედ დამუშავებული რწმენის შექმნას. ბოლო კულტი რომელსაც სწავლობს ანთროპოლოგია არის საეკლესიო კულტი, რომელიც შეიძლება იყოს მონოთეისტური არ პოლითეისტური. აქ გვხვდება ღვთის მსახური ხალხი, რომლებსაც ცხოვრება აქვთ მიძღვნილი რელიგიისთვის, ასეთი პირები ან აირჩევიან ან ინიშნებიან. სასულიერო პირების ამ კლასში მსუბუქი სქესის წარმომადგენლებს არ ვხვდებით. აქ არიან სასულიერო და საერო პირები.სასულიერო პირები უშუალოდ ატარებენ რიტუალებს საერო პირები კი პასიურები არიან. ყველაზე მეტად გავრცელებული რელიგიის ტიპი მსოფლიოში არის ქრისტიანული ფუნდამენტალიზმი, რომელიც გაიზარდა გასული ატწლეულის შემდეგ, საერთაშორისო პოლიტიკის გავლენის შედეგად. ეს ზღუდავს და ნაკლებად აღიარებს მეცნიერულ და ტექნოლოგიურ ინფორმაციებს. მეორე ტიპი არის ისლამური ფუნდამენტალიზმი და რელიგიური ნაციონალიზმი, სადაც რელიგიური მოძრაობები პოლიტიკური ლიდერების ხელშია, რადგან დასავლურ საზოგადოებებში გლობალიზაციამ რელიგიის სიმყარეს საშიშროება შეუქმნა, ამ ფაქტმა გამოიწვია უფრო მეტი  აკრძალვის შემოტანა. რლიგიის გზით ადამიანი საკუთარი ბიოლოგიური არსის ტრანსცენდირებას ახდენს. რელიგია კოლექტიური ინფორმაციის ფორმაა. იგი ულტიმატური წუხილია, რომელიც ყველას ეხება. იგი ადგილებში, სადაც კი სამართლებლივი კონტროლი მოსუსტებულია, ძალადობრივ ფორმებს იღებს. რელიგია ესაა ფენომენი, რომელიც სოციალური, კოგნიტური და ჰაბიტუალური არანჟირების გზით რეზულტირებს. რელიგია ხელს უწყობს საზოგადოების შეცვლას, რადგან ჩვენ სულ ახალ გზებს ვპოულობთ ჩვენი სამყაროს შესაცნობად. ჩვენ ყოველთვის ვხვდებით ადამიანებს, რომლებიც ებრძვიან რელიგიურ რწმენას, მიუხედავა ამისა ასეთი ადამიანების არსებობის გამო რელიგიის შესახებ მეტი კითხვა ჩნდება  და მეტი რამ ხდება ხალხისთვის ფარდაახდილი. ჩვენ რელიგიას ვხედავთ როგორც ცხოვრებისგან განუყოფელ ნაწილს, მაგრამ ის ყოველთვის იწვევს საზოგადოებაში უარესობისა და უკეტესობისკენ, სხვადასხვა ადამიანი ხდება განსხვავებული კატეგორიის ათეისტი, პოლითეისტი ან მონოთეისტი, ახალი აღოჩენების მიხედვით. ამასთან ერთად რელიგია ხელს უწყობს მუდმივ ცვლილებას საზოგადოებაში და ხელს უშლის ცვლილებების შეჩერებას. ყოველთვის იარსებებს ხალხი, რომელთაც სწამთ ღმერთის ან ღმერთების, ან ხალხი, რომლებმაც სრულიად დაკარგეს რწმენა რაიმეს ახლებურად გააზრების შედეგად.
რელიგიის ფსიქოლოგია
რელიგიის ფსიქოლოგია არის ფსიქოლოგიის მეთოდებისა და თეორიების პროგრამა რომ გავერკვიოთ რელიგიაში. რელიგიის ფსიქოლოგებს შეუძძლიათ გაავარჯიშონ თავისი დისციპლინა  თავიანთი მიმდევრების თანხმობისა და თავიანთი რწმენის გარეშე. ტერმინები რელიგია და ფსიქოლოგია რელიგიის ფსიქოლოგებისთვის ხშირან ნიშნავდა ორ სხვადასხვა რამეს.მეცხრამეტე საუკუნის ბოლსო ამერიკამ და ევროპამ მიაღწიეს უდიდეს წარმატებას მეცნიერულ სფეროში, ერთობლივად განათლების წინსვლის და ლეგალური ინსტიტუტების დახმარებით მათ შეძლეს რომ აეხსნათ რელიგია ორნაირად, როგორც სოციოლოგიური ძალა და როგორც წყარო ყველანაირი ინტელექტუალური არსებისა, ადამიანის ბუნებისა და მსოფლიოსი. ძველად რელიგია შეისწავლებოდა მხოლოდ ქრისტიანული სასულიერო პრებიდან. ახლა კი შეისწავლება როგორც ადამიანის პირადი განცდა არა მხოლოდ ქრისტიანული არამედ ყველანაირი რელიგიის მატარებელი პირებისა. ამ შეხედულებების შემდეგ გაჩნდა ახალი დესციპლინეს, რომელიც შეიცავს რელიგიის ისტორიას და ასევე შეიცავს შედარეით რელიგიას. კონკურენციულად ადამინაის გონებაშ ჩამოყალინდა უფრო ნატურალისტური ვიდრე თეოლოგიური შეხედულება. ერთმხრივ გონებრივი მდგომარეობა იყო კორელირებული, უფრო მეტიც ის იყო დაქვეითებული ფსიქოლოგიურ მდგომარეობამდე. მეორეს მხრივ შესაძლო უგონო ადამიანის ტვინი იყო უფრო მეტად განხილვადი, რაც აძლევს საშუალებას ძველი ფსიქოლოგიის სიღრმის გაზრდას. მსგავსი ეფექტური-ემოციური მდგომარეობა  იყო გაგზავნილი მარეტას განსახილველად. მარეტმა თავისი თეორიული კოსეფციით დააყენა რიგი პრობლემები,  რომლებიც იყო და არის თანამედროვე მეცნიერების ყურადღების მიმპყრობველი. ამ ინგლისელი ფილოსოფისი და ანთროპოლოგის  იდეები საჭირეობს დეტალურ გადახედვას თანამედროვე სოციოფსიქოლოგების, ფსიქოანთროპოლოგებისა და ფსიქობიოლოგების. მაგია და რელიგია ნვითარდებოდა პირველყოფილებთან ერთად. იდეების გაანალიზებით მარიტა ისენებს როგინსკის ჰიპოთეზას ხელივნების სტილზე და ხელოვნების რითმზე. ერტიც და მეორეც გამოიხატებოდა პირველყოფილი ადამიანების იმპულსურ პირველყოფურ რიტუალებში. სავსებით მოსალოდნელია, რომ სხვადასხვა ხელოვნებაზე თეორიების შეერთებას მარეტას იდეებთან, შეიძლება მოეცა დადებითი შედეგი. ძალიან საინტერესოა ინგლისელი ანთროპოლოგისა და ფილოსოფოსის იდეებს გადავხედოთ როგორ მიხწეული და არამიხწეული კომუნიკაციური პროცესები, მომხდარი როგორც ადამიანებს შორის, ასევე როგორც მორწმუნეების და ღმერთებს შორის. კომუნიკაცია ადამიანებს შორის არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა, რელიგიური ცერემონიებსა და მაგიურ რიტუალების პროცესისას.
ყველაზე თანმიმდევრული ანალიზი კომუნიკაციის პროცესის არის გამოხატული ემილი დურკეიმის თეორიაში რელიგიის დაწყება. მისი შინაარსი არ არის მხოლოდ ემოციონალიზმი არამედ ის არის უფრო მეტის მთქმელი და შინაარსიანი. ამავდროულად  რელიგიის სოციოლოგიური კონსეფციის დამაარსებელი გადახედავდა ბევრ პრობლემას რელიგირუი რწმენის უძველესი ფორმის ჩამოყალიბებასა და ფუნქციის გათვალისწინებით. დურკიმმა თავისი კვლევის მთავარ ობიექტად აიღო ტოტემური ტომები რომლებიც ცხოვრობდნენ ავსტრალიის ერთ ერთ რეგიონში, ფრანგი სოციოლოგის მთავარი თეზისი მიხედვით რელიგიის ბუნება შეიძლება ფორმირდეს შემდეგნაირად: რელიგია სისტემა იდეეები, რომლის მიხედვითაც პიროვნებები წარმოადგენენ თავიანთ გარშემო მყოფთან ურთერთბას. თითოეული კლანი(ერთეული ორგანიზაციის საზოგადოება) ჰქონდა თავიანთ ტოტემი. რომლის იმიჯი იყო გარშემო ბუნებასთან ურთიერთბა, ბუნებრივ მოვლენებთან, ცხოველებთან ან მცენარეებთან. ეს იყო მთავარი კლანის ტოტემისთვის. ტოტემებისახეები იყო გამოსახული ხის რაიმენ ნაჭრებზე,ა სეთი იმიჯი ხდებოდა სიმბოლო უპიროვნო ძალებისა. დურკეიმის მიხედვით ტოტემიზმი  ეს არის ერთგავრი უსახო ღმერთი რომლებიც თან ახლავს ბუნებას. "სულის" გაგება ასევე გვხვდება ავსტრალიელებში. დიურკგეიმი გადმოსცემდა მანის ტოტემურ პრინციპს, რომელიც განხორციელებულია თითოეულ ინდივიდში. გარდა ამისა, ის თვლიდა, რომ სული არის ყველაფერი საკრალურის, სოციალურისა და კულტურულის განსახიერება. სულს ჰქონდა ინდივიდისთვის მნიშვნელოვანი ფუნქციური დატვირთვა.
გარსავა
გარსავა (Gərsava) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
მონტევიდეოს ბრძოლა (1843-1851)
მონტევიდეოს ბრძოლა — ურუგვაის სამოქალაქო ომის დროს, 1843 წლის აგვისტოში მომხდარი კონფლიქტი. ბრძოლა გაიმართა კოლორადოსა და ბლანკოს შორის. კოლორადოს პარტიის მებრძოლებს ხელმძღვანელობდა პრეზიდენტი ვენანსიო ფლორესი, ხოლო ბლანკოს მებრძოლებს გენერალი მედინა. ბრძოლა დასრულდა ბლანკოს გამარჯვებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ურუგვაის ბრძოლები
ბელიავისტის რაიონი (ხაენი)
ბელიავისტის რაიონი (Distrito de Bellavista) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ხაენის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 421 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 428 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 870.55 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაენის პროვინციის რაიონები
იბაგე
იბაგე (Ibagué) — ქალაქი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტის დედაქალაქი, კოლუმბიის მუსიკალური დედაქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, კოლუმბიის ანდების ვულკან ნევადო-დე-ტოლიმის სიახლოვეს. მოსახლეობა 650 000 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია. იგი 1550 წლის 14 ოქტომბერს ესპანელმა კაპიტანმა ანდრეს ლოპეს დე გალარსამ დააარსა. როგორც ტოლიმის დეპარტამენტის დედაქალაქში, იბაგეში განთავსებულია ადგილობრივი მმართველი ორგანოები.
იბაგეს ეკონომიკა ერთ-ერთი უდიდესია მთელ კოლუმბიაში და დაგეგმილია ასევე ერთ-ერთი უდიდესი გახდეს მთელ ამერიკის კონტინენტზე, რაც განპირობებულია განვითარების უდიდესი პოტენციალით. მსოფლიო ბანკის ბიზნესის კეთების სიმარტივის რეიტინგში, იბაგე მეორე ადგილზეა კოლუმბიაში, მანისალესის შემდეგ.
იბაგეს ხშირად „კოლუმბიისა და ამერიკის მუსიკალურ დედაქალაქს“ უწოდებენ, რაც ძირითადად ტოლიმის კონსერვატორიის დამსახურებაა. ქალაქში იმართება მრავალი მუსიკალური ფესტივალი.
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტების დედაქალაქები
იასონ ცუცქირიძე
იასონ ცუცქირიძე (დ. 29 მარტი, 1908, დეისი — გ. 8 ივლისი, 1989) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1933-1938 წლებში მუშაობდა თბილისის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში, 1938 წლიდან ობსერვატორიის დირექტორი. 1941-1942 წლებში ყაზბეგის მაღალმთიან მეტეოროლოგიური სადგური. 1943-1953 წლებში თბილისის გეოფიზიკური ობსერვატორიის დირექტორი. 1953-1979 წლებში ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის კლიმატოლოგიის ლაბორატორიის გამგე. 1979 წლიდან მეცნიერ-კონსულტანტი. 1938-1941 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ლენინგრადის მთავარ გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში აქტინომეტრიის სპეციალობით. იქვე, 1949 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. ავტორია 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც მიძღვნილია მთიანი რეგიონების კლიმატის გენეტიკური კლასიფიკაციისა და რადიაციული ბალანსის მდგენელების განაწილების კანონზომირების დადგენის, კლიმატური რესურსების კვლევის და სხვ. აქტუალურ საკითხებისადმი. არის რამდენიმე წიგნის სამეცნიერო რედაქტორი და რეცენზენტი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1971).
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საქართველოს ტერიტორიის რადიაციული და თერმული რეჟიმი“, დაიცვა 1969 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კოქსქიმია
კოქსქიმია — ქიმიისა და ქიმიური მრეწველობის დარგი, რომელიც შეისწავლის ბუნებრივი სათბობის (უმთავრესად ქვანახშირის) გარდაქმნას - კოქსვის საშუალებით კოქსად და სხვა ძვირფას პროდუქტებად. ძირითადი კოქსქიმიური წარმოების პროდუქტებია: კოქსის აირი, ნედლი ბენზოლის, ქვანახშირის ფისის და ამიაკის წყლის გადამუშავების პროდუქტები.
კოქსვის დროს წარმოქმნილი ნედლი აირი შეიცავს გ/მ³-ში: 250-450 წყლის ორთქლს, 100-120 ფისის ორთქლს, 30-40 ბენზოლის რიგის ნახშირწყალბადებს, 8-13 ამიაკს, 5-30 გოგირდწყალბადს. გახურებულ (800 °C) აირს გააცივებენ, ხოლო კონდენსატს დაყოფენ ქვანახშირის ფისად და ამიაკურ წყლად. გაცივებული აირი შეიწოვება დამჭერ და გამწმენდ სისტემაში, სადაც იჭერენ ნედლი ბენზოლის ორთქლს, ამიაკის დიდ ნაწილს, გოგირდყალბადსა და ციანნაერთებს. ნედლ ბენზოლს, ქვანახშირის ფისსა და ამიაკურ წყალს გადაამუშავებენ საჭირო პროდუქტებად. გაწმენდილ კოქსის აირს იყენებენ როგორც საწვას და ძირითად ნედლეულს ამიაკის სინთეზისათვის, გოგირდწყალბადს - გოგირდს ან გოგირდმჟავას მისაღებად, ციანნაერთებს - როდანიდწყალბადმჟავას მარილების ან სხვა პროდუქტების მისაღებად, ამიაკს კი - აზოტიანი სასუქების მისაღებად.
ნედლი ბენზოლი წარმოადგენს მაღალ-მდუღარე (180°C-მდე) არომატული ნახშირწყალბადების ნარევს, რომლის დამუშავებითაც ღებულობენ სუფთა პროდუქტებს, რომელთაგან მნიშვნელოვანია: ბენზოლი, ტოლუოლი და ქსილოლები. ნედლ ბენზოლში შესული უჯერი ნახშირწყალბადიდან მიიღება კუმარონის ფისები, რომლებსაც ლაქების, საღებავების, ლინოლეუმისა და რეზინის წარმოებაში იყენებენ.
ქვანახშირის ფისი — ნაფთალინისა და სხვა ინდივიდუალური ნახშირწყალბადების, სპეციალური დანიშნულების ზეთებისა და სქელფისების მისაღები ნედლეული.
კოქსქიმიის პროდუქტებიდან მნიშვნელოვანია აგრეთვე ციკლოპენტადიენი, პირიდინული ფუძეები და ფენოლები. პირიდიმნული ფუძეები, ძირითადად პირიდინისა და მისი ჰომოლოგებისაგან შედგება. მათ ძირითადად ორგ. სინთეზებისა და ფარმაცევტულ წარმოებაში იყენებენ, ფენოლებს კი — ფენოლ-ფორმალდეჰიდური ფისებისა და სხვა პოლიმერების მისაღებად. მათ საფუძველზე ამზადებენ საღებრებს, სამკურნალო და საპარფიუმერიო პრეპარატებს, პესტიციდებს და სხვა.
კოქსქიმიური მრეწველობა
მძიმე მრეწველობის დარგი, რომელიც ახორციელებს ქვანახშირის გადამუშავებას დაკოქსვის მეთოდით, აწარმოებს კოქსს (დარგის მთელი პროდუქციის 76 - 77%) საკოქსე არის (14 - 15%) და ქიმიური პროდუქტების (5-6%)
თუჯის კოქსით ჩამოსხმა, ხის ნახშირის დამატების გარეშე პირველად განხორციელდა დიდ ბრიტანეთში, 1735 წელს. კოქსის წარმოება დიდხანს მეტალურგიული მრეწველობის დანამატი იყო. კოქსქიმიური მრეწველობა, როგორც დამოუკიდებელი დარგი, მხოლოდ XIX საუკუნის ბოლოს შეიქმნა. რევოლუციამდელ რუსეთში კოქსის სამრეწველო მასშტაბით წარმოება დონბასში დაიწყო (XIX საუკუნის 80-იან წლებში). რუსეთში კი - ჩამორჩენილი იყო. 1913 წელს, კოქსის წარმოება 4,5 მლნ. ტონაზე ნაკლები იყო. წლიურად დაახლოებით 1 მლნ. ტონა კოქსი (ქვეყნის მოთხოვნილების 20 %) შემოჰქონდათ უცხოეთიდან. კოქსის აირს არაეფექტიანად იყენებდნენ. პირველი მსოფლიო ომისა და სამოქალაქო ომის პერიოდში, კოქსის წარმოება კიდევ უფრო შემცირდა. სსრკ-ში კოქსის წარმოების დონეს, მხოლოდ 1928-1929 წლებში მიაღწიეს. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში აშენდა მსხვილი კოქსიმიური ქარხნები. აითვისეს ქვანახშირის მთელი რიგი ახალი საბადოები (კუზნეცკი, ყარაღანდა, პეჩორა, ტყვარჩელი, ტყიბული და სხვა), სადაც საკოქსე ნახშირს მოიპოვებენ. სწორედ ამან განაპირობა მაგნიტოგორსკის, კუზნეცკის, ნიჟნიტაგლის, ჩელიაბინსკის, ყარაღადანის, ორსკ-ხალილოვსკისა და რუსთავის კოქსქიმიური ქარხნების შექმნა.
1971 წელს, კოქსის წარმოებითა და კოქსქიმიური მრეწველობის განვითარების დონით, სსრკ-ს მსოფლიოში პირველი ადგილი ეჭირა. შეიქმნა თანამედროვე საკოქსე ღუმლები, ძირითადი საწარმოო პროცესები კი (ნახშირის ჩამოტვირთვა, საკოქსე ღუმლების დატვირთვა, განტვირთვა, კოქსის ჩაქრობა და ა.შ) მთლიანად მექანიზებული იყო.
კოქსქიმიური მრეწველობის შემდგომი განვითარების ძირითადი მიმართულებებია: საწარმოო პროცესების კომპლექტების მექანიზაციისა და ავტომატიზაციის დამთავრება, კოქსვის ახალი პროცესების დანერგვა, არსებულის ინტენსიფიკაცია, საკოქსე მანქანების დისტანციური და პროგრამული მართვის დანერგვა და სხვა. კოქსქიმიური მრეწველობა წარმატებით ვითარდებოდა სხვა სოციალურ ქვეყნებშიც, განსაკუთრებით პოლონეთსა და ჩეხოსლოვაკიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური მრეწველობის დარგები
გიოიიალი
გიოიიალი (Göyyal) —  სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
ელიზაბეთ რობოზ აინშტაინი
ელიზაბეთ რობოზ აინშტაინი (ინგლ. Elizabeth Roboz Einstein; დ. 11 აპრილი, 1904, ორესტიე, ჰუნედოარა — გ. 9 იანვარი, 1995, ბერკლი, კალიფორნია) — ბიოქიმიკოსი და ნეირობიოლოგი, პიონერი ნეიროქიმიის დარგში; ცნობილია მიელინის ძირითადი ცილის იზოლაციისა და მისი როლის შესწავლით გაფანტული სკლეროზის განვითარებაში.
ბიოგრაფია
ელიზაბეთ რობოზი დაიბადა 1904 წელს ქალაქ სასვაროსში (უნგრ. Szászváros, უნგრეთის სამეფო; ამჟამად ორესტიე, რუმინეთი) ქალაქის მთავარი რაბინის ოჯახში. მამის გარდაცვალების შემდეგ დედამ ოჯახი უნგრეთის ქალაქ ნირედჰაზაში გადაიყვანა.
ბუდაპეშტის უნივერსიტეტში ებრაელების მიღებაზე დაწესებული შეზღუდვების გამო, რობოზი შევიდა ვენის უნივერსიტეტში ორგანული ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1928 წელს წარჩინებით. ხარისხის დასადასტურებლად უნგრეთში დაბრუნების შემდეგ იძულებული გახდა გამოცდები ხელახლა ჩაებარებინა. სტუდენტობისას სწავლობდა მცენარეთა ბიოქიმიას. მოგვიანებით, უნგრეთში,  უნგრულ სასოფლო-სამეურნეო კომპანიაში  დააარსა მცენარეთა ნუტრიციოლოგიის ლაბორატორია.
1940 წელს, ანტისემიტური განწყობის ზრდის ფონზე, რობოზი უნგრეთიდან შეერთებულ შტატებში ემიგრაციაში წავიდა სოფლის მეურნეობის სპეციალისტის ვიზით.
1959 წელს ელიზაბეთი ცოლად გაჰყვა ჰანს ალბერტ აინშტაინს (1904-1973), ცნობილი ალბერტ აინშტაინის უფროს ვაჟს. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ელიზაბეთმა დაწერა და 1991 წელს გამოაქვეყნა ჰანს აინშტაინის ბიოგრაფია.
ელიზაბეთ რობოზის აკადემიური კარიერა, როგორც კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარის თანაშემწის, დაიწყო 1942 წელს. იგი მუშაობდა არიე ჟან ჰეგენ-სმიტთან. მოგვიანებით მუშაობა გააგრძელა ვაიომინგის უნივერსიტეტში, ინჟინერიის კოლეჯში, სტენფორდის უნივერსიტეტში და სტენფორდის კვლევითი ინსტიტუტის სურსათის კვლევის ლაბორატორიაში.
1952 წელს ელიზაბეთ რობოზი გადავიდა ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტში, სადაც ასევე ასწავლიდა სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტებს. სწორედ ამ პერიოდში გაუჩნდა ინტერესი გაფანტული სკლეროზის მიმართ.
1958 წელს იგი დაბრუნდა სტენფორდის უნივერსიტეტში, სადაც ხელმძღვანელობდა კოშლანდის ნეიროქიმიის ახალ ლაბორატორიას.
1959 წელს იგი გადავიდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში სან ფრანცისკოში, ხოლო შემდეგ  — კალიფორნიის უნივერსიტეტში ბერკლიში.
ელიზაბეთ რობოზის საქმიანობას მხარს უჭერდა აშშ-ს მთავრობა ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის მეშვეობით, სადაც იგი ატარებდა კვლევებს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის კლინიკურ ლაბორატორიაში.
ელიზაბეთ რობოზ აინშტაინი  გახლდათ ამერიკული ქიმიური საზოგადოების, ექსპერიმენტული ბიოლოგიისა და სამედიცინო საზოგადოების  და ამერიკის ნევროლოგიის აკადემიის  წევრი. მან 1957 წელს მაინარდ კოენთან და დონალდ ბ. თაუერთან ერთად დააარსა ნეიროქიმიის განყოფილება.
კვლევები
ელიზაბეთ რობოზ აინშტაინი კვლევებს ატარებდა გაფანტული სკლეროზის მიზეზების დასადგენად. მან და კარიან კიზმა განსაზღვრეს მიელინის ძირითადი ცილა, როგორც ანტიგენი, რომელიც პასუხისმგებელია იმუნური რეაქციის გამოწვევაზე ექსპერიმენტული აუტოიმუნური ენცეფალომიელიტის დროს (EN), რომელიც სიმულაციას უკეთებს პირობებს გაფანტული სკლეროზის და სხვა დემიელინიზებელი დაავადებების შესასწავლად. ამ კვლევებამდე მეცნიერებმა არ იცოდნენ, კონკრეტულად რა იწვევს იმუნურ რეაქციას. ამ აღმოჩენის წყალობით შესაძლებელი გახდა შემცირებულიყო ანტიგენების დიაპაზონი და გაუმჯობესებულიყო  კვლევები იმუნოთერაპიის პოტენციალის შესახებ დემიელინიზებელი დაავადებებისთვის.
1968 წელს რობოზ აინშტაინმა მიიღო გრანტი გაფანტული სკლეროზის ეროვნული საზოგადოებისგან, რომელიც მიმართული იყო  შემდგომ კვლევებზე. სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტის კოლეგებთან ერთად.
მან ასევე შეიმუშავა მეთოდები ცერებროსპინალურ სითხეში იმუნოგლობულინისა და გლიკოპროტეინების დონის გასაზომად და შეისწავლა თუ როგორ მოქმედებს მათი ცვლილება დაავადებებზე.
1961 წლიდან 1962 წლამდე რობოზ აინშტაინი გახლდათ   SEATO-ს სტიპენდიანტი ბანგკოკის უნივერსიტეტში. იგი ბანგკოკის პასტერის ინსტიტუტში ატარებდა ენცეფალომიელიტის შემსწავლელ კვლევას ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის შემდეგ.
სან-ფრანცისკოს კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ელიზაბეთ აინშტაინი ხელმძღვანელობდა კვლევას ნერვული ქსოვილის ცილების შესახებ, ხოლო კალიფორნიის უნივერსიტეტში ბერკლიში მონაწილეობდა ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების გავლენის შესწავლაში მიელინოგენეზის პროცესზე, რამაც განაპირობა შემდგომში შეემუშავებინათ ჰიპოთირეოზით დაავადებული ახალშობილების ჰორმონჩანაცვლებითი თერაპიული მკურნალობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:ნეირობიოლოგები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ნეიროქიმიკოსები კატეგორია:აშშ-ს ბიოქიმიკოსები კატეგორია:ქალი მეცნიერები კატეგორია:ქალი მეცნიერები მიმართულების მიხედვით
ჩენუშა
ჩენუშა (Cenuşa) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 935 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ლიტეინის ხიდი
ლიტეინის ხიდი (Литейный мост) — მდინარე ნევაზე მეორე მუდმივმოქმედი, გასახსნელი ხიდი. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. იგი აკავშირებს ლიტეინის გამზირს ვიბორსკის რაიონთან. ხიდის სიგრძე 396 მეტრია, სიგანე კი — 34 მეტრი. ლიტეინის ხიდის ტერიტორიაზე მდინარე ნევა თავის  მაქსიმალურ სიღრმეს, 24 მეტრს აღწევს.
ისტორია
ახალი ხიდის მშენებლობა 1875 წლის 30 აგვისტოს დაიწყო. ხიდის მშენებლობის პროცესი საგრძნობლად რთული იყო, ხოლო მომდევნო მშენებლობის ოთხი წლის განმავლობაში ორი ფატალური უბედური შემთხვევა მოხდა, რის შედეგადაც 14 ადამიანი დაიღუპა. ხიდის ოფიციალური გახსნის ცერემონიალი 1879 წლის 1 ოქტომბერს შედგა.
1903 წელს უწოდეს ალექსანდრეს ხიდი, იმპერატორ ალექსანდრე II-ის სახელის უკვდავსაყოფად, მაგრამ ეს სახელი ვერ დამკვიდრდა საზოგადოებაში და 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ აღადგინეს მისი თავდაპირველი სახელწოდება „ლიტეინის ხიდი“.
გახსნის შემდეგ, ხიდი აღჭურვილი იყო ელექტრო განათებით, რომლის ავტორიც იყო რუსი გამომგონებელი პაველ იაბლოჩკოვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
იოსებ ილარი ეკელი
იოსებ ილარი ეკელი (დ. 13 იანვარი, 1737 — გ. 16 მაისი, 1798) — ავსტრიელი იეზუიტი მღვდელი და ნუმიზმატი.
ეკელი დაიბადა ენცერსფელდში, ქვემო ავსტრიაში.
მან მიიღო ადრეული განათლება იეზუიტების კოლეჯში, ვენაში, სადაც თოთხმეტი წლის ასაკში მიღებულ იქნა იეზუიტთა ორდენში. მან თავი შესწირა ძველი ნივთების და მონეტების შეგროვებას. პოეზიისა და რიტორიკის პროფესორად ყოფნის შემდეგ, 1772 წელს დაინიშნა მცველად იეზუიტთა კოლეჯის მონეტების კაბინეტში და იმავე წელს ის წავიდა იტალიაში ანტიკვარების და მონეტების საფუძვლიანად შესასწავლად. ეკელი ფლორენციაში დაიქირავეს, რათა წესრიგში მოეყვანა ტოსკანის ჰერცოგის მონეტების კოლექცია. მისი პირველი კვლევა და სხვა კოლექციები გამოჩნდა Numi veteres anecdoti-ში, რომელიც გამოქვეყნდა 1775 წელს.
1774 წელს დაინიშნა სიძველეთა საიმპერატორო მიუნცკაბინეტის დირექტორად.
1775–1798 წლებში ვენის უნივერსიტეტის პროფესორია.
მისი მთავარი ნაშრომია Doctrina numorum veterum, ის 8 ნაწილისგან შედგება, ამ ნაშრომში ეკელმა გამოიყენა ანტიკური მონეტების კლასიფიკაციის გეოგრაფიული პრინციპი. მან სისტემაში მოიყვანა 70 000-ზე მეტი მონეტა. ნაშრომის პირველი ნაწილი გამოქვეყნდა 1792 წელს, ხოლო ბოლო 1798 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი ნუმიზმატები კატეგორია:დაბადებული 1737 კატეგორია:გარდაცვლილი 1798
ნიკოლოზ ვილენკინი
ნიკოლოზ მაქსიმის ძე ვილენკინი (ასევე ცნობილია როგორც „მინსკი“; Николай Максимович Виленкин; დ. 15 (27) იანვარი, 1855, სოფელი გლუბოკოე, ახლანდელი ვიტებსკის ოლქი, — გ. 2 ივლისი, 1937, პარიზი) — რუსი მწერალი და პოეტი. ხალხოსნური იდეების ქადაგებისათვის ცენზურამ გაანადგურა „მინსკის“ ლექსების პირველი კრებული (1883). 1905 წელს პეტერბურგში გამოსცა გაზეთი „ნოვაია ჟიზნი“, რომლის ფაქტობრივი რედაქტორი ვლადიმერ ლენინი იყო. „მუშათა ჰიმნისა“ და „ინტერნაციონალის“ თარგმნის გამოქვეყნებისათვის მინსკი დააპატიმრეს. განთავისუფლების შემდეგ საზღვარგარეთ წავიდა. პარიზში დაწერა დრამატული ტრილოგია „რკინის აჩრდილი“ (1909), „მცირე ცდუნება“ (1910) და „ქაოსი“ (1912). 1917 წლიდან ბერლინში, ლონდონსა და პარიზში ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:რუსი პოეტები
ბულგარეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
ჰერბერტი (გრიფინები)
მინი|ჰერბერტი ჯონ ჰერბერტ სილვერდბირდი — ამერიკული ანიმაციური სერიალი გრიფინების პერსონაჟი, რომლის შემქმნელი და გამხმოვანებელია მაიკ ჰენრი. მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანი და გრიფინების ოჯახის მეზობელი ჰერბერტი პირველად მესამე სეზონის ეპიზოდ To Love and Die in Dixie-ში გამოჩნდა. ჰერბერტი განიცდის ლტოლვას ბავშვების მიმართ, განსაკუთრებულად კი უყვარს კრის გრიფინი. მაიკ ჰენრის თქმით, ჰერბერტი პედოფილია.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები კატეგორია:გრიფინების პერსონაჟები კატეგორია:გრიფინები
გილარი
გილარი  (Gilar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ზეფიროსი
მინი|ზეფიროსი ზეფიროსი (Ζεφυρος, ძეფოს — „ბნელი“) — დასავლეთის ქარისა და გაზაფხულის ღმერთი ბერძნულ მითოლოგიაში, ბერძენთა გაგებით კი ქარიშხალი; ნიავქარი, ეოსის ძე. ერთ-ერთი ოთხი ქარის ღვთაებიდან. ბორეასის, ევროსის და ნოტოსის (ქარის ღმერთები) ძმა, ქლორას ქმარი. მათ ეყოლათ ნაყოფის ღმერთი, კარპოსი, ჰარპია პოდარგემ კი მისგან შვა შმაგი ცხენები. აპოლონისადმი ეჭვიანობით მოკლა ჭაბუკი იაკინთე. როგორც ქარი, იწყება გაზაფხულზე, როცა მეზღვაურები გადიან ზღვაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული ღმერთები
ალექსანდრე თელია
ალექსანდრე თელია (დ. 30 ივნისი, 1954, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედიატრი, ალერგოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი ალერგოლოგები
პავლე I-ის მანიფესტი
მინი|პავლე I-ის 1801 წლის 18 იანვრის მანიფესტი პავლე I-ის მანიფესტი — რუსეთის იპერატორ პავლე I-ის 1801 წლის 18 იანვრის მანიფესტი. მასში ეწერა გიორგი მეფის ყველა მოთხოვნა, თუმცაღა არაფერი არ იყო თქმული ქართული სამეფო დინასტიის ყოფნა არყოფნის შესახებ.
ისტორია
1801 წლის 14 თებერვალს რუსეთიდან მოვიდა იმპერატორ პავლეს ორი რესკრიპტი: ერთი ქართველი ერის და მეორე ტახტის მემკვიდრე დავით ბატონიშვილის სახელზე. პლატონ იოსელიანს მოყვანილი ჰყავს ორივე მათგანის ქართული თარგმანი :
16 თებერვალს აღნიშნული ტექსტი კარლ კნორინგის დავალებით გენერალ-მაიორმა ივანე ლაზარევმა სიონის საკათედრო ტაძარში წაუკითხა საზოგადოებას. მანიფესტის კითხვას ასევე ესწრებოდნენ: გიორგი მეფის ძეები დავით, იოანე, ბაგრატ, მიხეილ და სამეფო სარდლები და მოხელეები. თავდაპირველად ის რუსულ და ქართულ ენებზე იკითხებოდა ხოლო შემდეგ სომხური და თათრულ ენაზეც გავრცელდა თბილისში. მანიფესტის წაკითხვისთანავე საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ანტონიმ გადაიხადა სამადლობელი პარაკლისი. მთელი დღე გაუჩერებლივ ირეკებოდა ეკლესიის ზარები.
იმისათვის რომ აღნიშნული მანიფესტი საზოგადოებას უმტკივნეულოდ მიეღოთ, კნორინგს დაევალა რომ თავადაზნაურობა დაეწინაურებინათ, ზოგი ხარისხით, ზოგი მედლით, ზოგი ანაზღაურებით. ლაზარევი თავის წერილებში ასევე წერდა, რომ იმდენად გახარებული იყო ქართული საზოგადოება მანიფესტის მიღებით და თავს ისე აღიქვამდნენ რუსებადო, რომ ქართველის დაძახება მათში გულისწყრომას იწვევდაო.
იმავე დროს იმპერატორმა მისწერა გენერალ კ. კნორინგს რათა ერთგულების განსამტკიცებლად სანკტ-პეტერბურგში გაეგზავნა ქართველი დელეგაცია ფიცის დასადებად. ამგვარად გიორგი მეფის ძე დავით ბატონიშვილი დარჩა საქართველოს გამგედ, როგორც რუსეთის იმპერატორის მოადგილე, ხოლო იოანე, ბაგრატ და მიხეილ ბატონიშვილები გაემგზავრნენ რუსეთში. გეორგიევსკოესთან მისულებს მათ დახვდათ ამბავი იმპერატორ პავლეს გარდაცვალების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერია კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
ფუტკრის ცვილი
ფუტკრის ცვილი — ცხიმისმაგვარი მარცვლოვანი ნივთიერება, რომელსაც გამოყოფს ფუტკრის სპეციალური ჯირკვლები. ცვილს გამოყოფს ახალგაზრდა მუშა ფუტკარი მუცლის სეგმენტებზე არსებული ცვილის ჯირკვლებიდან. გამოყოფილ ცვილის ნაწილაკებს ფუტკრები იშორებენ და მისგან აგებენ ფიჭებს, ბეჭდავენ თაფლიან ფიჭის უჯრედებს და სხვა. ცვილი შედგება რთული ეთერების ნარევისაგან, შეიცავს ვიტამინებსა და ნაჯერ ნახშირწყალბადებს, დნობის t 62—72°C, სიმკვრივე 0,956—0,969 გ/სმ³, ფიზიკური და ქიმიური თვისებების მიხედვით იყოფა ხარისხებად. მასზე დაწესებულია სახელმწიფო სტანდარტი. ცვილი ძირითადი წყაროა ხელოვნური ფიჭის მისაღებად. ფუტკრის ცვილს იყენებენ სახალხო მეურნეობის მრავალ დარგში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეფუტკრეობა
ჰათიჯე სენდილი
ბიოგრაფია
ჰათიჯე სენდილი 1983 წლის 2 აგვისტოს დაიბადა სტამბოლში. დედამისი წარმოშობით ალბანელია, მამა კი — თურქი. ჰათიჯემ  ბავშვობა ანთალიაში გაატარა.
ორი წლის განმავლობაში, სამსახიობო ხელოვნებას ეუფლებოდა. უკვე წარმატებულმა მოდელმა და მსახიობმა 2011 წელს „მის თურქეთის“ კონკურსში გაიმარჯვა, ხოლო იმავე წელს „მის ევროპის“ კონკურსზე მესამე ადგილი დაიკავა.
ჰატიჯეს სამსახიობო დებიუტი 2001 წელს შედგა სერიალში „ახალი ცხოვრება“. შემდეგ იყო სერიალები: „სექტემბერი“, „მგლების ხეობა“ და „დიდი ოჯახი“. 2011–2012 წლებში „ქალბატონ დილაში“ ითამაშა. 2014 წელს მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთ ყველაზე რეიტინგულ თურქულ სერიალში „დღე, როცა დაიწერა ჩემი ბედისწერა“, სადაც ელიფის როლს ასრულებდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:თურქი მსახიობები კატეგორია:თურქი მოდელები
ალესიო ჩერჩი
ალესიო ჩერჩი (Alessio Cerci; დ. 23 ივლისი, 1987, ვალეტრი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, „ატლეტიკო მადრიდის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:პიზის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრეშის ფეხბურთელები კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები კატეგორია:ჯენოას ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
ქაფუნა
ქაფუნა (Herniaria) — ყვავილოვან მცენარეთა გვარი Illecebraceae-ს ოჯახისა. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახებია.
მრავალი გართხმული ღერო და წვრილი ფოთოლი აქვთ. პატარ-პატარა ერთ- ან ორსქესიანი ყვავილები ფოთლების იღლიებში აქვთ შეკრებილი კონებად. ქაფუნას 30-მდე სახეობა გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, დასავლეთ აზიაში, სამხრეთ აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება 4 სახეობა. იზრდება ველისა და ნახევრად უდაბნოს, ტყის, სუბალპურ და ალპურ სარტყელში, კლდეებსა და ღორღიან ფერდობებზე, დასარეველიანებულ ადგილებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ვილიავისენსიო
ვილიავისენსიო (Villavicencio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტის დედაქალაქი. 2005 წლის მონაცემებით, მოახლეობა 361 058 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს დედაქალაქ ბოგოტის სამხრეთ-დასავლეთით.
ვილიავისენსიო გაშენებულია დიდი კოლუმბიურ-ვენესუელურ ვაკეზე, რომელსაც ლიანოსს უწოდებენ, ტროპიკული კლიმატის ზონაში. უზარმაზარ მთებთან და დიდ ვაკესთან სიახლოვის გამო, ვილიავისენსიო კოლუმბიის გეოლოგიური მრავალფეროვნების საუკეთესო მაგალითია. დილას და საღამოს ქალაქში ცივი ბრიზი ქრის, მაშინ, როდესაც დღე საშინლად ცხელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
პენატები
მინი|ავერსზე ამოტვიფრულია პენატების გამოსახულება, რევერსზე ორი ჯარისკაცი შუბებითპენატები (dī penātēs) — ძველ რომაულ მითოლოგიაში ოთახისა და კერის, შემდეგ კი მთელი რომაელი ხალხის მფარველი ღმერთები. თითოეულ ოჯახს ორი პენატი ჰყავდა, მათ გამოსახულებებს კერის ახლოს ათავსებდნენ. პენატების სახელმწიფო კულტს განაგებდა უზენაესი ქურუმი, რომელიც ვესტას ტაძარში სწირავდა მათ მსხვერპლს. გადატანითი მნიშვნელობით „პენატები“ ნიშნავს ოჯახურ კერას, მშობლიურ კერას.
ლიტერატურა
კატეგორია: რომაული მითოლოგია
ნექური
ნექური  (Nequr) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 508 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
კოლასაის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაენის პროვინციის რაიონები
კოქსიტი
კოქსიტი (< — თეძო) — მენჯ-ბარძაყის სახსრის ანთება. განარჩევენ ტუბერკულოზურ და არატუბერკულოზურ კოქსიტებს. ტუბერკულოზური კოქსიტი ჩვეულებრივ უვითარდებათ 5-10 წლის ბავშვებს პირველადი კერიდან (უფრო ფილტვებიდან) ტუბერკულოზის გამომწვევის მოხვედრის შედეგად. კოქსიტის გაჩენას ხელს უწყობს ტრავმა. დაავადება იწყება თანდათანობით, ტუბერკულოზური ინტოქსიკაციისათვის დამახასიათებელი მოვლენებით. შემდეგ ავადმყოფი იწყებს კოჭლობას, აწუხებს მუხლის სახსრის ტკივილი, რაც ნელ-ნელა მენჯ-ბარძაყის სახსარში გადაინაცვლებს, მოძრაობა იზღუდება, ჩნდება კუნთების კონტრაქტურები, ქვემო კიდური მოიზიდება და შიგნით შეტრიალდება, მისი კუნთები თანდათან განილევა. ძვლების სასახსრე ბოლოების რღვევის შედეგად, კიდური მოკლდება. დაავადებულ ადგილზე მენჯი ზევით იწევს და წინისაკენ იხრება, ხერხემალი მრუდდება (სქოლიოზი), წელის მიდამოში წინ გამოიდრიკება (ლორდოზი), სახსრის ჩანთა ივსება ჩირქით, რომელიც კუნთთაშორისი ნაპრალებით ქვემოთ ჩამოედინება და თეძოზე, უფრო იშვიათად დუნდულების მიდამოში, ვითარდება ნაწვეთი (ცივი) აბსცესი. თეძოს, ბარძაყის თავისა და ტაბუხის ბუდის ვრჩელი დაზიანების დროს ხშირია პათოლ. ღრძობა.
მკურნალობა — ზოგადგამაჯანსაღებელი ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო საშუალებანი, ერთოპედიული საწინააღმდეგო საშუალებები, ორთოპედიული ღონისძიებები (თაბაშირის ნახვევი, დაჭიმვა, ტუტორის ტარება და სხვა). უშედეგო კონსერვატული მკურნალობის დროს, სახსრის უძრაობისათვის და მდებარეობის გასაუმჯობესებლად — ქირურგიული ოპერაცის (ართროდეზი, ოსტეოტომია, ზოგჯერ — ართროპლასტიკა), კორორტული მკურნალობა (ევპატორია, გელენჯიკი, ანაპა და სხვა).
არატუბერკულოზური — კოქსიტი ვითარდება, როდესაც ინფექცია მიმდებარე ქსოვილებიდან სახსარზე გადადის, აგრეთვე სახსრის დაზიანებისა და ზოგადი ინფექციური დაავადებების დროს. იწყება და მიმდინარეობს მწვავედ, მაღალი სიცხით და ძლიერი ტკივილით.
მკურნალობა: სიმშვიდე (თაბაშირის ნახვევი,დაჭიმვა), ანტიბიოტიკები, შემდეგ — ოპერაცია, სახსრის გაკვეთა ან ნაწილობრივი ამოკვეთა.
გიურჯიულიუ
სოფელი გიურჯიულიუ ბარგიუშადის ქედის ფერდობზე მდებარეობს. სოფლის დასახლების შესახებ ასეთი ვარაუდი არსებობს. სოფელს ასეთი სახელი ეწოდა იმის გამო, რომ მისი პირველი მოსახლეები აზერბაიჯანული ოჯახები იყვნენ საქართველოდან.
სქოლიო
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
კუჰურეშტი-დე-ჟოსი
კუჰურეშტი-დე-ჟოსი (Cuhureştii de Jos) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 214 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 835 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
გაქცევა შოუშენკიდან
გაქცევა შოუშენკიდან (The Shawshank Redemption) — 1994 წლის ამერიკული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარისტია ფრენკ დარაბონტი, პროდიუსერია ნიკი მარვინი, ხოლო მუსიკა ეკუთვნის ტომას ნიუმენს. მონაწილეობენ ტიმ რობინსი, მორგან ფრიმენი, ბობ განტონი, უილიამ სედლერი, კლენსი ბრაუნი, გილ ბელოუზი, ჯეიმზ უითმორი. ფილმი დაფუძნებულია სტივენ კინგის ნაწარმოებზე „რიტა ჰეიუორთი და გაქცევა შოუშენკიდან“. ფილმში მოთხრობილია ბანკირ ენდი დიუფრეინის ისტორია, რომელსაც ბრალს დასდებენ საკუთარი ცოლისა და საყვარლის მოკვლისთვის და მიუსჯიან სამუდამო პატიმრობას შოუშენკის ციხეში, რის შემდეგაც გადაწყვეტს ციხიდან გაქცევას.
1987 წელს დარაბონტმა სტივენ კინგისგან მოიპოვა ფილმის გადაღების უფლება, მაგრამ ფილმზე მუშაობა დაიწყო ხუთი წლის შემდეგ. მას შემდეგ, რაც კომპანია Castle Rock Entertainment-მა დაამტკიცა დარაბონტის სცენარი, ფილმის წარმოებსითვის მას გამოეყო 25 მილიონი აშშ დოლარი და წინაწარმოება დაიწყო 1993 წლის იანვარში. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმში მოქმედება ვითარდება მენის შტატში, ფილმის გადაღებები მიმდინარეობდა 1993 წლის აგვისტოში მესფილდში, ოჰაიოს შტატში. მთავარი როლის შემსრულებლად მოიაზრებდონენ ტომ ჰენკსი, ტომ კრუზი და კევინ კოსტნერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1994 წლის ფილმები კატეგორია:1994-იანი წლების დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:Castle Rock Entertainment-ის ფილმები კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:სტივენ კინგის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ფრენკ დარაბონტის ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
სვია (თევზების გვარი)
სვია, ბელუგა (Huso) — თევზების გვარი ზუთხისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 2 სახეობას, რომლებიც გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ იმყოფებიან. ესენია:
ბოლო მონაცემები მეტყველებს სვიის გვარის პოლიფილურ წარმოშობაზე და გვთავაზობს, რომ მასში შემავალი ორი სახეობა უნდა შედიოდეს ზუთხის გვარში.
სქოლიო
*
ფრანჩესკო გრაციანი
ფრანჩესკო გრაციანი (Francesco Graziani; დ. 16 დეკემბერი, 1952, სუბიაკო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იცავდა „არეცოს“, „ტორინოს“, „ფიორენტინას“, „რომას“, „უდინეზეს“ და იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. იტალიის ჩემპიონი „ტორინოს“ შემადგენლობაში. იტალიის თასის ორგზის მფლობელი „რომას“ შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1978 წლის არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატისა და 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე.
ადრეული წლები
ფრანჩესკო გრაციანი რომის პროვინციის პატარა ქალაქ სუბიაკოში (Subiaco), 1952 წლის 16 დეკემბერს, ანტონიო და ანუნციატა გრაციანების ოჯახში დაიბადა. ომისშემდგომი გლობალური ეკონომიკური კრიზისით გამოწვეული უკიდურესი სიღარიბისა და გაჭირვების პირობებში, ფრანჩესკოს მშობლებს (რომელთაც მის გარდა კიდევ სამი ბავშვი — პასკუალე, ლუჩანა და მარია უნდა აღეზარდათ) სულ უფრო მეტად უჭირდათ ოჯახის ელემენტარული საარსებო სახსრებით უზრუნველყოფა. კალატოზისა და მუშის ჯამაგირი (რაც მამამისის ერთადერთ შემოსავალს წარმოადგენდა) იმდენად მცირე იყო, რომ თვიდან თვემდე თავის გასატანად, დედამისი შეძლებულ ოჯახებში დამლაგებლად მუშაობაზეც არ ამბობდა უარს. ამდენად, ფრანჩესკოსა და მის და-ძმებს, როგორც მათი თაობის უმრავლესობას, არ მოკლებიათ არც გაჭირვება და არც ყოველდღიური საზრუნავი. წლების შემდეგ მიცემულ ინტერვიუებში, თავისი ბავშვობის შესახებ საუბრისას ფრანჩესკოს არაერთხელ აღუნიშნავს, რომ „გაჭირვებულ ოჯახში დაბადება არც განაჩენია და არც ბედისწერა, რადგან ცხოვრებისეული სირთულეების ბავშვობიდანვე დაძლევის აუცილებლობა დიდ ძალასთან ერთად, პიროვნული ზრდისა და განვითარების ძლიერ მოტივაციას გაძლევს, რადგან თავიდანვე გიწევს იმის გაცნობიერება, რომ კეთილდღეობისა და ღირსეული ცხოვრების მისაღწევად, უკლებლივ ყველაფრის მოპოვება სხვათა დაუხმარებლად, მხოლოდ საკუთარი ძალისხმევის ხარჯზე მოგიწევს.“
კოფუ
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ფრანჩესკო გრაციანი
ადრეული წლები
ბუნებრივია, რომ იმ პერიოდის იტალიისთვის დამახასიათებელი ეკონომიკური არასტაბილურობის პირობებში, ყოველდღიური სოციალური და საყოფაცხოვრებო პრობლემებით დატვირთული ფრანჩესკოსთვის და მისი თანატოლების უმრავლესობისთვის, ფეხბურთის თამაში, ერთფეროვანი და უსიხარულო ცხოვრებიდან გაქცევისა და ერთგვარი სულის მოთქმის ერთადერთ საშუალებას წარმოადგენს. მისი თაობის მრავალი აღიარებული ფეხბურთელის მსგავსად, ფრანჩესკოს სპორტული ბიოგრაფიაც ქუჩის ფეხბურთიდან იღებს სათავეს. სკოლიდან მოსვლისთანავე, მას და მის უბნელ მეგობრებს ფეხბურთის გარდა არაფერი აინტერესებთ. მოზარდი გრაციანის საფეხბურთო მონაცემები შეუმჩნეველი არ რჩებათ ფეხბურთის ადგილობრივ მესვეურებს და 1966 წლიდან მომავალი მსოფლიო ჩემპიონი „ვის სუბიაკოს“ (Vis Subiaco) გუნდში იწყებს თამაშს.
საკლუბო კარიერა
გრაციანის ახალგაზრდული კარიერის წლები (1967–1970) საფეხბურთო კლუბ „ბეტინი კუადრაროს“ (Bettini Quadraro) უკავშირდება. ამ, ნახევრადსამოყვარულო საფეხბურთო კლუბში იგი სამი წლის განმავლობაში ხვეწს თავის ოსტატობას, რის შემდეგაც არეცოს, ამავე სახელწოდების მქონე (Società Sportiva Arezzo), იტალიის სერია B-ს გათამაშების მონაწილე საფეხბურთო კლუბში გადადის. გრაციანი ახალ გუნდში სამი სეზონის განმავლობაში ასპარეზობს, რა დროსაც სერია B-ს 48 შეხედრას ატარებს და 11 ბურთი გააქვს. 1970–1971 წლების სეზონს „არეცო“ სატურნირო ცხრილის მე-7 ადგილზე ამთავრებს.
მომდევნო ორი სეზონის განმავლობაში გრაციანის გუნდი კიდევ უფრო მოკრძალებულ შედეგებს აჩვენებს, კერძოდ, 1971–1972 წლების სეზონზე მე-15 ადგილს, ხოლო 1972–1973 წლების სეზონზე მე-13 ადგილს იკავებს. კანონზომიერია, რომ პროფესიონალური ზრდისა და განვითარების თვალსაზრისით, ასევე, სპორტული თუ ფინანსური ინტერესებიდან გამომდინარე, კლუბში დარჩენის პერსპექტივა, გრაციანის მონაცემებისა და ამბიციების მქონე თავდამსხმელისთვის თითქმის ყოველგვარ ინტერესსა და მიმზიდველობას კარგავს.
1973 წლიდან იგი იტალიის სერია A-ს საფეხბურთო კლუბ „ტორინოს“ შემადგენლობაში აგრძელებს საკლუბო კარიერას. გრაციანი ტურინულ კლუბში 8 სეზონის განმავლობაში თამაშობს. გუნდის ძირითად შემადგენლობაში, პირველად, სერია A-ს კალენდარულ მატჩში, 1973 წლის 18 ნოემბერს, „სამპდორიას“ წინააღმდეგ გამოდის. „ბორდოსფერთა“ მაისურით თავისი პირველი გოლი იმავე წლის 16 დეკემბერს „ბოლონიასთან“ შეხვედრაში გააქვს. ტურინელთა ღირსებას გრაციანი სულ 289 შეხვედრაში იცავს და 122-ჯერ ახერხებს მეტოქეთა კარის აღებას; აქედან 221 მატჩი და 97 გოლი — „სკუდეტოს“ გათამაშების, 45 მატჩი და 17 გოლი — იტალიის თასის, ხოლო 23 მატჩი და 8 გოლი — ევროპული საფეხბურთო ტურნირების ფარგლებში.
ფრანჩესკო გრაციანი „ხარების“ შემადგენლობაში 1975–76 წლების სეზონზე მთელი თავისი საკლუბო კარიერის მანძილზე პირველად და ერთადერთხელ იტალიის ჩემპიონის ტიტულს ეუფლება.
სანაკრებო კარიერა
1975–1983 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 64 შეხვედრას ატარებს და 23 ბურთი გააქვს.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
გრაციანიმ მსოფლიო ჩემპიონატების 10 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას მწვრთნელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ალექსანდრე სულხანიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალექსანდრე სულხანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
საგარეჯოს მთავარმოწამის ეკლესია
საგარეჯოს მთავარმოწამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ საგარეჯოში. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილოეთით 2 კმ-ზე, ქურხულების საგვარეულო სსაფლაოდან ხუთასიოდე მეტრის დაშორებით. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია და ტლანქი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან თაღოვანი. შიგნით ეკლესია გადახურულია რიყის ქვით ნაწყობი, ნახევარცილინდრული ფორმის, ერთიანი კამარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტუტუილა
ტუტუილა (Tutuila) — ამერიკის სამოას ყველაზე დიდი და მთავარი კუნძული. სამოას არქიპელაგის სიდიდით მესამე კუნძული.
გეოგრაფია
thumb|left|250px|კუნძულ ტუტუილას რუკა კუნძულ ტუტუილას ფართობი შეადგენს 142,3 კმ²-ს. ზღვის დონიდან უმაღლესი წერტილი — მატაფაოს პიკი (653 მეტრი). კუნძულის აღმოსავლეთი სანაპირო გორაკებიანია, სამხრეთი — ვაკეებიანი. აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული აუნუუ.
ისტორია
XIX საუკუნის პირველ ნახევარში კუნძულს ერქვა მაოუნა.
1787 წელს კუნძულზე აბორიგენებთან წარმოქმნილი კონფლიქტის დროს 12 მატროსთან ერთად მოკლეს ფრანგი ზღვაოსანი ფლერიო დე ლანგლი, ჟან-ფრანსუა ლაპერუზის მსოფლიოს გარშემო ექსპედიციის მეორე გემის — ფრეგატ «ასტროლაბიას» კაპიტანი. ამ დროიდან მაოუნას მოსახლეობა მოგზაურებისგან იძენს მეომარი კანიბალების სახელს.
XIX საუკუნის დასაწყისში სამოას საზოგადოება იმყოფებოდა პირველყოფილი-თემური წყობის დაშლის სტადიაში. ატუას რაიონის ბელადები, რომელშიც ასევე შედიოდა კუნძული მაოუნა, მტრობდნენ არქიპელაგის დანარჩენი სამი რაიონის ბელადებთან.
1824 წელს მაოუნას ეწვია ოტო კოცებუს რუსული მსოფლიოს გარშემო ექსპედიცია, რომელიც უშედეგოდ ცდილობდა ადგილობრივ მოსახლეობასთან დაემყარებინა სავაჭრო ურთიერთობა. თავის ჩანაწერებში კოცებუ აღნიშნავს აბორიგენთა უკიდურეს აგრესიულობას, რომელიც არქიპელაგის სხვა კუნძულების მოსახლეობისათვის არ იყო დამახასიათებელი.
კუნძული მართვაში გადაეცა აშშ-ს 1900 წელს.
მოსახლეობა
2010 წელს კუნძულ ტუტუილას მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 53 943 ადამიანი. კუნძულზე მდებარეობს ამერიკის სამოას დედაქალაქი — პაგო-პაგო. მოსახლეობა ძირითადად დაკავებულია კოპრის წარმოებით.
ქალიშვილის წყარო
ქალიშვილის წყარო (Jungfrukällan) — ინგმარ ბერგმანის 1960 წლის ამერიკული ფილმი. ფილმმა მიიღო ოსკარი და ოქროს გლობუსი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.
სიუჟეტი
მე-14 საუკუნეში, შვედეთში მდიდარი მემამულეების ქალიშვილს გააუპატიურებენ და მოკლავენ თხის მწყემსები, როცა მისი ნახევარდა ცალთვალა მეწისქვილესთან რჩება ტყეში. ბედის უცნაურობით მკვლელები სწორედ ქალიშვილის მშობლებს სთხოვენ თავშესაფარს და საგზალს. მშობლები გაიგებენ რა სიმართლეს მათი ყოფილი მდგუმრების შესახებ, გადაწვეტენ სასტიკ შურისძიებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედური ფილმები კატეგორია:შვედურენოვანი ფილმები კატეგორია:1960 წლის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ინგმარ ბერგმანის ფილმები
ალბანეთის შეიარაღებული ძალები
200px|მინიატიურა|ალბანეთის შეიარაღებული ძალების ემბლემა ალბანეთის შეიარაღებული ძალები (ალბ.. Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë) — ალბანეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები. შედგება ქვეითი ჯარების, სამხედრო-საზღვაო ნაწილებისა და სამხედრო-საავიაციო სახეობის ძალებისაგან.
დაკომპლექტების პრინციპი შერეულია. დაგეგმილია 2020 წლისათვის ძირითადი ნაწილის სრული გადაყვანა პროფესიულ საფუძველზე. გაწვევით სამსახურის ვადა 12 თვეა.
მისიები და მოვალეობები
thumb|left|ალბანეთის ეროვნული არმიის სტრუქტურა ალბანეთის კონსტიტუციის თანახმად, ალბანეთის შეიარაღებული ძალების მოვალეობაა:
ისტორია
1912 წლის 4 დეკემბერს ალბანეთის პრემიერ-მინისტრმა ისმაილ ქემალმა და მისმა მთავრობამ ჩამოყალიბდა ალბანეთის ეროვნული არმია. მისი პირველი მთავარსარდალი იყო ვიცე-პოლკოვნიკი ალი შეფქეთ სკუპი. თავდაპირველად, ალბანეთის სამეფო არმიას 1928 წლამდე არ ხელმძღვანელობდა ალბანეთის მეფე აჰმეტ ზოგუ. 1939 წელს არმიის მეთაური და მთავარსარდალი გახდა მეფე ზოგუ; მისი მოქმედი გენერალი გახდა ქემალ არანიტასი, მისი გენერალური შტაბის უფროსი - გენერალი გუსტავ ფონ მურდაზი. არმია თავდაპირველად ძირითადად ფინანსდებოდა იტალიიდან.
1939 წლის 7 აპრილს იტალიის ჯარები შეიჭრნენ ალბანეთში და ქვეყნა 6 დღეში დაიპყრეს.
ცივი ომი
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ალბანეთში საბჭოთა წყობილება დამყარდა და მისი არმია საბჭოთა არმიის მაგალითზე იქნა ორგანიზებული. ალბანეთის შეიარაღებული ძალების სამხედრო წოდებებსა და სტრუქტურაში შესაბამისი სამხედრო ტერმინოლოგია ავტომატურად გადმოიტანეს საბჭოთა სამხედრო ტერმინოლოგიიდან. შეიარაღებულ ძალებზე გაიზრდა პოლიტიკური კონტროლი სახელმწიფოს მხრიდან.
ამ პერიოდის ალბანეთის როგორც ყველა სხვა სახელმწიფო დარგი, სამხედრო სფეროც იყო პოლიტიზირებული. ყველგან ხორციელდებოდა კომუნისტური პარტიის კონტროლი. ყველა მაღალი რანგის სამხედრო ოფიცერი და დაბალ და საშუალო რანგის ოფიცერთა უდიდესი უმრავლესობა კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. ალბანეთის კომუნისტური პარტიის წევრებს ჰქონდათ პრივილეგია - მიეღოთ განათლება სამხედრო სამსახურთან ერთად და ეზრუნათ კარიერაზე. შეიქმნა პოლიტიკური კომისრის სამსახური, რომელთა წყალობით გაიზარდა ალბანეთის არმიის პოლიტიკური კონტროლი. გაუმჯობესა ჯარში გაწვევის სისტემა. შეიარაღებული ძალების რიგებში სამსახურით დაინტერესდა სოფლად მცხოვრები ახალგაზრდობა.
1966 წლის 1 მაისიდან დაწყებული სახელმწიფოსა და პარტიის კონტროლი კიდევ უფრო შორს წავიდა. მაოიზმის გავლენით ჩინეთის კულტურული რევოლუციის წლებში ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მაგალითზე შეიცვალა სამხედრო ჩინები. გაუქმდა ძველი წოდებები. თუმცა სამხედრო მეთაურის როლი ძალიან უმნიშვნელო იყო არმიაში. სამაგიეროდ, გაბატონებული მდგომარეობა ეკავათ პოლიტიკურ კომისრებს. 1991 წლიდან ალბანეთის პრეზიდენტ რამიზ ალიას მიერ მოწესრიგდა სამხედრო არმიის წოდებათა მდგომარეობა.
მთელი ამ წლების განმავლობაში, ჩამოყალიბდა კარგად სტრუქტურირებული ორგანიზაცია სიგურიმი, რომელიც წარმოადგენდა საბჭოთა კგბ-ს მსგავს ორგანიზაციას. ის იყო პასუხისმგებელი შეიარაღებული ძალების თანამშრომელთა საქმის აღსრულებაზე, პატიმრობასა და დეპორტაციაზე. თავდაპირველად ჯარში კონცენტრირებული იყო სამხედრო პერსონალი, რომელმაც განათლება მიიღო დასავლეთის ქვეყნების სამხედრო აკადემიებში (ძირითადად, იტალიაში 1927-1939 წ.წ.). ხოლო მოგვიანებით, ოფიცერთა კორპუსი განათლებას იღებდა საბჭოთა კავშირში. 1961 წლიდან, როდესაც ალბანეთმა უარი თქვა ვარშავის პაქტზე, არმიაში კვლავ გაფართოვდა დასავლეთში განათლებამიღებულ ოფიცერთა კადრები. 1990 წლიდან, როდესაც ალბანეთში ჩამოიშალა საბჭოთა წყობილება იყო რეალური საშიშროება იმისა, რომ შეიარაღებული ძალები ჩაერეოდნენ საქმეში კომუნიზმის ნგრევის შესაჩერებლად. საბედნიეროდ, ეს არ მოხდა.
1980-იან წლებში ალბანეთმა შეამცირა ქვეითი ბრიგადების რაოდენობა რვიდან ოთხამდე. მათგან დააკომპლექტა ჯარისკაც-რეზერვისტთა მობილური შენაერთი. თითოეულ ბრიგადაში შედიოდა სამი ქვეითი და ერთი მსუბუქად აღჭურვილი საარტილერიო ბატალიონი. ჯავშნოსანი ძალები შედგებოდა ერთი სატანკო ბრიგადისაგან. საარტილერიო ძალები გაიზარდა 1980-იან წლებში ერთიდან სამ პოლკამდე და შენარჩუნდა ექვსი სასაზღვრო-საარტილერიო ბატალიონი სტრატეგიულ წერტილებში ადრიატიკის ზღვის სანაპიროს გასწვრივ.
90-ანი წლები და შემდგომ
thumb|ალბანელი ჯარისკაცების ნიშანი სამხედრო ფორმაზე thumb|ალბანელი ჯარისკაცების ნიშანი სამხედრო ფორმაზე 1992 წელს კონგრესის ბიბლიოთეკის მონაცემებით, ალბანეთის სახმელეთო ჯარებში მსახურობდა დაახლოებით 35 000 მამაკაცი. ეს იყო მთელი შიარაღებული ძალების დაახლოებით სამი მეოთხედი. იმის გამო, რომ სახმელეთო ძალები საკმარისი იყო ორი დივიზიის შესაქმნელად, არმიის უდიდესი შენაერთი გახდა ბრიგადა, დაახლოებით 3000 ჯარისკაცის შემადგენლობით. 1991 წლიდან ოთხი ქვეითი ბრიგადა თითოეული 3000 ჯარისკაცის შემადგენლობით წარმოადგენს სახმელეთო ჯარების ძირითად საბრძოლო ერთეულს.
ალბანეთს თავი შეაფარა მრავალი ათასობით კოსოვოელმა ლტოლვილმა 1999 წლის კონფლიქტის დროს. ალბანეთი მონაწილეობდა კოსოვოს სტაბილიზაციის ევროკავშირის საერთაშორისო  მისიაში. მისი ჯარები მსახურობდნენ ბოსნიაში. ალბანელი სამშვიდობოების ნაწილი დღემდე აქტიურად მონაწილეობს უსაფრთხოების ხელშეწყობის საერთაშორისო პროგრამა ISAF-ში (ავღანეთი). ის იყო აქტიური მხარდამჭერი ერაყში აშშ-ის პოლიტიკისა. ალბანეთმა გაზარდა სამხედრო ბიუჯეტი. მისი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანაა ნატოსთან ინტეგრაცია. მიუხედავად ამისა, სამხედრო ხარჯები ალბანეთში მაინც ზოგადად დაბალია.
იყო შემთხვევა, როდესაც 2002 წელს ალბანეთში აღმოჩნდა მივიწყებული სამხედრო ბუნკერები მთაში, სადაც ინახებოდა 16 ტ. პრიმიტიული, დაუსაბუთებელი ქიმიური იარაღი.