cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარიამჯვრის წმინდა მარინეს ეკლესია
გარედან ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელი გამაგრებული იყო ორი ნახევარწრიული კონტრფორსით. 1980-იან წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია თვითნებურად აღადგინა, რამაც შენობის ისტორიული ღირებულება მთლიანად დაუკარგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხოსე-დომინგო-ჩოკეუანკას რაიონი
ხოსე-დომინგო-ჩოკეუანკას რაიონი (Distrito de José Domingo Choquehuanca) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ასანგაროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 870 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 286 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 76 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 69.73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასანგაროს პროვინციის რაიონები
გოიანა
გოიანა (Goianá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 391 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 659 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.07 კმ²-ზე. ფართობი 152 039 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
აივანი
მინიატიურა|ჯულიეტას აივანი [[ვერონაში]] აივანი — ტერასის ნაირსახეობა; სახლის ღია, მოაჯირიანი ნაწილი, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ხის, ასევე რკინის ან რკინაბეტონის კონსტრუქცია.
ტერმინის განსაზღვრება პროექტირების თანამედროვე პრაქტიკაში
აივანი, იგივე ბალკონი, შენობის ფასადის გამოწეული, ღია ნაწილია, რომელიც არ თბება. შესაძლოა, ჰქონდეს სახურავი. ზოგჯერ გვხვდება შემინულიც, განსაკუთრებით ჩრდილოეთის ქვეყნებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა კატეგორია:ოთახები
დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა
არქიტექტურა
დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა მდებარეობს ეზოში და მთავარი ფასადი მიქცეულია სამხრეთით. კიბიან ჰოლ ეკვრის კორიდორები საფოფისე სათავსოებით. სახლის ძირითადი ორსართულიანი მოცულობა სრულდება ოთხფერდა სახურავით და სხვენით. მთავარი ფასადი დეკორირებულია სართულთშორისი ზოლურებით, პროფილირებული კარნიზებითა და პილასტრებით. ფანჯრის ღიობები გაფორმებულია თამასებით, ფანჯრის ქვედა ჩანართებითა და კლდის ქვებით. საზეიმო გასასვლელი გამოყოფილია თამასებით.
როსტოვის ოლქის ადმინისტრაციის უფროსის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით დონის ზეთოვანი კულტურების საცდელი სადგურის შენობა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა, როგორც რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
იშხნის საქტიტორო რელიეფი
იშხნის საქტიტორო რელიეფი — იშხნის ტაძრის ტიმპანის ქვა. აღმოჩნდა იშხნის ტაძრის სარესტავრაციო სამუშაოების მიმდინარეობისას, კომპლექსის ეზოში მიწის დადაბლების დროს. აღმოჩენის ზუსტი ადგილი და სხვა დეტალები უცნობია. რელიეფს 2014 წლის ივლის-აგვისტოში მიაკვლია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის მეცნიერთა ჯგუფმა პროექტის „ტაო-კლარჯეთი – ისტორიისა და კულტურის ძეგლები“ ექსპედიციის ფარგლებში, ქალაქ რიზეს მუზეუმში. ტიმპანი დაზიანებულია. მისი ზომებია: სიგანე — 113 სმ, სიმაღლე — 57,5 სმ, სისქე — 26,5 სმ. მეცნიერების მოსაზრებით იგი დასავლეთი კარიბჭის ნაწილი უნდა ყოფილიყო. რელიეფის გაფორმებისა და სტილის მიხედვით თარიღდება XI საუკუნით.
აღწერა
ტიმპანის ქვის ზედაპირი სრულად არის დამუშავებული. გარშემო დატოვებულია ვიწრო ზოლი, დანარჩენი არე კი შემოსაზღვრულია დამუშავებული კანტით, რომელიც ალაგ-ალაგ ან მარყუჟს აკეთებს, ან კომპოზიციის გასაფორმებელ იგივე ტიპის კანტებს ეწვნის. ცენტრში გამოსახულია ღვთისმშობელი ყრმით, მარჯვნივ კი ქტიტორი. მარცხენა მხარეს წნული კანტებით მოსაზღვრული ორი მედალიონია, რომლებშიც ლომი და კურდღელია გამოქანდაკებული. ღვთისმშობლისა და მაცხოვრისკენ შებრუნებულ ქტიტორს ხელში ტაძრის მოდელი უჭირავს.
ტიმპანი მეცნიერების აზრით განზრახ არის დაზიანებული. ღვთისმშობლის, მაცხოვრის და ქტიტორის სახეები ჩამოთლილია. ჩამოტეხილია ქტიტორის მარცხენა ხელი, აგრეთვე მაცხოვრის ხელის მტევანი, რომელშიც გრაგნილი უჭირავს. ქვა ქტიტორის გამოსახულებასთან ორ ნაწილადაა სიგრძეში გაპობილი.
ვინაიდან საქტიტორო რელიეფი რელიგიურ კომპოზიციასა და ადამიანთა გამოსახულებებს შეიცავდა იგი ტაძრის მეჩეთად გადაკეთებისთანავე უნდა ჩამოაგდოთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იშხანი
სილვიო მარსოლინი
სილვიო მარსოლინი (Silvio Marzolini; დ. 4 ოქტომბერი, 1940, ბუენოს-აირესი, არგენტინა — გ. 17 ივლისი, 2020, იქვე) — არგენტინელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. იცავდა „ფერო კარილ ოესტეს“, „ბოკა ხუნიორსის“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. ჩილეს 1962 წლის და ინგლისის 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. ითვლება არგენტინის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო მცველად.
სანაკრებო კარიერა
1960–1969 წლებში არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 28 შეხვედრას ატარებს და ერთი ბურთი გააქვს.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
მარსოლინიმ მსოფლიო ჩემპიონატების 7 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოკა ხუნიორსის ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ემრე ჯანი
ემრე ჯანი (Emre Can; დ. 12 იანვარი, 1994, ფრანკფურტი) — თურქული წარმოშობის გერმანელი ფეხბურთელი. ჯანი „ბაიერნში“ მეტწილად დუბლებში თამაშობდა, ან სათადარიგო ფეხბურთელი იყო. 2013-14 წლების სეზონში გადავიდა „ბაიერ 04 ლევერკუზენში“, სადაც 29 თამაშში გაიტანა სამი გოლი. 2014 წლის ზაფხულში ჯანი „ლივერპულმა“ შეიძინა. 2018 წელს „იუვენტუსში“ გადავიდა საიდანაც 2020 წელს დორტმუნდის „ბორუსიას“ შეუერთდა.
ტავარისი (პარაიბა)
ტავარისი (Tavares) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 724 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერა-დუ-ტეიშეირის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 103 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.42 კმ²-ზე. ფართობი 237 330 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ოსვალდო კრუზის თასი
ოსვალდო კრუზის თასი (Copa Oswaldo Cruz) — არარეგულარულად ჩატარებული საფეხბურთო ტურნირი XX საუკუნეში. შეჯიბრების მონაწილეები ბრაზილიისა და პარაგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები იყვნენ. სულ ჩატარდა 8 გათამაშება და რვავეში გამარჯვება ბრაზილიის ეროვნულმა საფეხბურთო ნაკრებმა მოიპოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფეხბურთო ტურნირები
არამიწიერი სიცოცხლე
(ფოტო: კეპლერის ტელესკოპი)
2. არამიწიერი სიგნალების მოსმენა
(ფოტო: ალენის მასივი)
3. მზის სისტემის რობოტული კვლევა
(ფოტო: მარსმავალი „კურიოზიტი“ მარსზე) ]]
არამიწიერი სიცოცხლე — დედამიწის გარეთ წარმოქმნილი სიცოცხლე. მას ასევე უცხო სიცოცხლესაც უწოდებენ. სიცოცხლის ჯერ კიდევ ჰიპოთეტური ეს ფორმები ვრცელდება მარტივი ბაქტერიის მსგავსი ორგანიზმებიდან ადამიანზე რთული სტრუქტურის მქონე არსებებამდე. ასევე არის ვარაუდი, რომ არსებობს არამიწიერი ვირუსებიც.
არამიწიერი სიცოცხლის ჰიპოთეზის განვითარება და ტესტირება ცნობილია, როგორც „ეგზობიოლოგია“ ან „ასტრობიოლოგია“, მიუხედევად იმისა, რომ ასტრობიოლოგია ასევე მოიცავს დედამიწაზე არსებულ სიცოცხლეს ასტრონომიულ კონტექსტში. მრავალ მეცნიერს არამიწიერი სიცოცხლე შესაძლებლად მიაჩნია, მაგრამ მისი არსებობის არც ერთი პირდაპირი მტკიცებულება არ მოიპოვება. მეოცე საუკუნის შუა პერიოდიდან არამიწიერი სიცოცხლის ნიშნებზე მიმდინარე კვლევები დღესაც გრძელდება: დაწყებული რადიოებიდან, რათა დააფიქსირონ არამიწიერი სიგნალები, ტელესკოპებამდე, რომელსაც პოტენციურად სასიცოცხლო ეგზოპლანეტების მოსაძებნად იყენებენ. არამიწიერ სიცოცხლეს სამეცნიერო ფანტასტიკაში დიდი გავლენა აქვს.
ლოჟა (მრავალმნიშვნელოვანი)
არსებითი სახელი ლოჟა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გურჯაანის ნათლისცემის ეკლესია
გურჯაანის ნათლისცემის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანის სამხრეთით, 100 მეტრზე, შემაღლებულ ადგილზე.
2003 წელს მთლიანად დანგრეული ეკლესიის საძირკველზე ადგილობრივ მოსახლეობას კედლების ამოყვანა დაუწყია, მაგრამ აღარ გაუგრძელებია. შემორჩენილი კვალის მიხედვით ეკლესია ნაგები ყოფილა რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. ჰქონია ნახევარწრიული აფსიდი და ორი შესასვლელი: დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უდაბნო I
უდაბნოს პირველი სადგომ-სახელოსნო — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს სამხრეთ-დასავლეთით 10-15 კილომეტრის მანძილზე. მრავალწყლისხევის მარჯვენა სანაპიროზე, ხევიდან 50-60 მეტრზე. განეკუთვნება მუსტიეს ხანის პირველ ნახევარს.
ანატკეც-ნამზადების უმეტესობა არალევალურაი ტიპისაა, ლევალური მხოლოდ ორია. არალევალური ანატკაცებისათვის დამახასიათებელია მოგრძო ან დაბალი, არასწორი მოყვანილობა. არის სწორი მოყვანილობის და თხელი, სამკუთხედისებრი და ლამელისებრი ანატკეცებიც. ანატკეც-ნამზადებს აქვს გლუვი, ფართო, ქვედა სიბრტყისკენ ბლაგვი კუთხით დაქანებული, სწორი, ორფერდა ან სამფერდა, რეტუშით შესწორებულ-ფაცეტირებული, სწორო და ამოზნექილი დარტყმის მოედნები და რელიეფური ბურცული, რომელიც მეტწილად, ქვედა სიბრტყის 1/3 მოიცავს.
იარაღების ჯგუფშია: ცალპირა ამოზნექილი, სწორი და ჩაზნექილ-სამუშაოპირიანი, კონვერგენტული და ორპირა სახოკები, წვეტიანები, წვეტიანისებრი იარაღი, გვერდამოდარდული იარაღი — ანკოშები, „ზურგიანი“ დანა-სახოკები, დანა და კომბინირებული იარაღი — ანკოშებთან შეხამებული, ამოზნექილსამუშაოპირიანი სახოკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლოჟა (თეატრი)
მინიატიურა|[[პარიზის ოპერა გარნიეს ბალკონი და ლოჟები]] ლოჟა — რამდენიმე მაყურებლისთვის განკუთვნილი დასაჯდომი ადგილი მაყურებელთა დარბაზში, რომლისგანაც ტიხრით ან ბარიერით არის გამოყოფილი;
ისტორია
ლოჟების უპირატესობა არა მხოლოდ იმაში მდგომარეობდა, რომ ცალკე კარი ჰქონდა, არამედ იმაშიც, რომ თეატრალური ან მუსიკალური წარმოდგენის ყურება თავისუფლად შეიძლებოდა შეუმჩნევლად.
მუნიანის რაიონი
მუნიანის რაიონი (Distrito de Muñani) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ასანგაროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 919 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 665 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 764.49 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასანგაროს პროვინციის რაიონები
ბენზოის მჟავა
ბენზოის მჟავა — ორგანული ნაერთი, უმარტივესი არომატული მჟავა, უფერო მბზინავი კრისტალები ქიმიური ფორმულით C6H5COOH. ნივთიერების დნობის ტემპერატურაა 122.41°C. წყალში ცუდად იხსნება, ორგანულ გამხსნელებში — კარგად. ადვილად აქროლადია, გამოიხდება წყლის ორთქლთან ერთად.
მიღება და გამოყენება
ბენზოის მჟავას ღებულობენ აზოტ- და ქრომმჟავით ტოლუოლის დაჟანგვისას, აგრეთვე ფთალმჟავას დეკარბოქსილირებით. ბენზოის მჟავას ფართოდ იყენებენ მედიცინაში, კვების მრეწველობაში, პარფიუმერიაში, მის სხვადასხვა წარმოებულს კი საღებრების სინთეზისათვის.
გრძელიძე
საკუთარი სახელი გრძელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ხაიშის თემი
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 1376 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 798 კაცი, საიდანაც 402 მამაკაცია, ხოლო 396 ქალი
გრძელი მცურავი
მინი|გრძელი მცურავი გრძელი მცურავი, ასევე ესკულაპის გველი (, ყოფ. Elaphe longissima) — უშხამო გველი ანკარასებრთა ოჯახისა (მცურავები). მისი სხეულის სიგრძეა 100–150 სმ. გავრცელებულია სამხრეთ-დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში, მცირე აზიაში, ჩრდილოეთ ირანში, მოლდოვაში, სამხრეთ-დასავლეთ უკრაინაში, ყირიმში, კავკასიაში. საქართველოში გვხვდება როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ ნაწილში. ბინადრობს ტყეებში, ბუჩქნარში, მთის ფერდობზე ზ. დ. 2000 მ-მდე. იმალება ნაპრალებში, ფუღუროებში და ა. შ.; კარგად დაცოცავს ხეებზე. იკვებება წვრილი ხერხემლიანებით (ძირითადად თბილსისხლიანებით). ივნისსა და ივლისის დასაწყისში ფხვიერ მიწაზე ან ხმელ ფოთლებში დებს 4–10 კვერცხს. ნაშიერები იჩეკებიან აგვისტო-სექტემბერში. შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები კატეგორია:ანკარასებრნი
ჰასანგაია (ბარდა)
ჰასანგაია (Həsənqaya) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  1 324 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ქოშაობა
ქოშაობა  (Qoşaoba) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	2,492 კაცი.
გუარარა
გუარარა (Guarará) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 587 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 929 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44.32 კმ²-ზე. ფართობი 88 655 კმ²-ია.
ტეიშეირა (პარაიბა)
ტეიშეირა (Teixeira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერა-დუ-ტეიშეირის შემადგენლობაში.
გუარარა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტეიშეირა (პარაიბა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 153 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 87.96 კმ²-ზე. ფართობი 160 900 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნამოსახლარი ნადიკარი
ნამოსახლარი ნადიკარი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიმითში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით 0,5 კილომეტრზე, ნადიკარად წოდებულ ადგილზე, ტერასაზე. განეკუთვნება ძველი წელთაღრცხვით IV ათასწლეულის I ნახევრის დასასრულს. ფერდობი რომელზეც ნამოსახლარი დგას განიცდის ძლიერ ეროზიას, წვიმები მუდმივად რეცხავს მის ზედაპირს.
მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის, გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჰიდრიდი
ჰიდრიდი — წყალბადის ანიონი H-. წყალბადის ატომი უკავშრდება უფრო ელექტროდადებით ელემენტს ან ჯგუფს. გავრცელებული მაგალითებია: ამიაკი (NH3), მეთანი (CH4), ეთანი (C2H6) (სხვა ყველა ნახშირწყალბადი) და ნიკელის ჰიდრიდი (NiH) რომელიც გამოიყენება „ნიკელის ჰიდრიდის მრავალჯერ დამუხტვად ბატარეებში“.
თითქმის ყველა ქიმიური ელემენტი წარმოქმნის ბინარულ წყალბადნაერთს, გამონაკლიებია: He, Ne, Ar, Kr, Pm, Os, Ir, Rn, Fr, and Ra.
სქოლიო
კატეგორია:ანიონები კატეგორია:ჰიდრიდები კატეგორია:ფუნქციური ჯგუფები
იან ჯენ-ნინი
იან ჯენ-ნინი (楊振寧; დ. 1 ოქტომბერი, 1922) — ჩინელი თეორიული ფიზიკოსი, რომელმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა სტატისტიკურ მექანიკაში, ინტეგრირებად სისტემებში, კონდენსირებული გარემოს ფიზიკასა და სხვა. 1957 წელს ჩინელ-ამერიკელ ფიზიკოსთან, ძუნდაო ლისთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში.
ბიოგრაფია
ჩინელი ფიზიკოსი იან ჯენ-ნინი 1922 წლის 1 ოქტომბერს დაიბადა ანხოის პროვინციის უდიდეს ქალაქში, ჰეფეიში. მამამისი კო ჩუან იანგი (楊克純; 1896-1973) იყო მათემატიკოსი, ხოლო დედამისი, მენგ ლო იანგი (羅孟華) დიასახლისი. ელემენტარული და საშუალო სკოლის განათლება მიიღო პეკინში. 1937 წლის შემოდგომაზე, იაპონელების ჩინეთში შეჭრის შემდეგ, ჯენ-ნინი ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ჰეფეიში. 1938 წელს გადავიდნენ კუნმინში, სადაც მდებარეობდა სამხრეთ-დასავლეთის ასოცირებული უნივერსიტეტი (ლიანდა). ამავე წელს, ჯენ-ნინმა ჩააბარა მისაღები გამოცდები და სწავლა დაიწყო ლიანდაში. 1942 წელს მიენიჭა ბაკალავრის ხარისხი. შემდეგი ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა სტატისტიკურ მექანიკაზე. 1944 წელს წინგუას უნივერსიტეტისგან მიიღო მაგისტრის ხარისხი.
1999 წელს გავიდა პენსიაზე და მიიღო ემერიტუს პროფესორის წოდება. 2010 წელს სტოუნი ბრუკის უნივერსიტეტმა, ჯენ-ნინის თავისი სამეცნიერო წვლილისთვის პატივი მიაგო და უნივერსიტეტის ახალ საერთო საცხოვრებელს მისი სახელი უწოდა.
გურჯაანის სადგომი
გურჯაანის სადგომი — არქეოლოგიური ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანის ყველაწმინდის ეკლესიის ეზოში, შესასვლელიდან 20–25 მეტრის დაშორებით, კახთუბნისხევის პირას. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას.
ძეგლი 1965 წელს გამოავლინა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კიაზო ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. სადგომზე აღმოჩნდა კაჟის დაბალი, ფართო და მოგრძო არასწორი მოყვანილობის ანატკეცები.
მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ–ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნიტი
ნიტი (<nitro — ვბრწყინავ, ვკაშკაშებ) — სიკაშკაშის ერთეული, რომელიც შედის ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში (SI) – კანდელა მ²-ზე; აღნიშვნები: ქართულად – ნტ, საერთაშორისოდ – nt. 1 ნტ = 10-4 კდ/სმ² = 9,95 · 10-5 სტილბი =3,13 · 10-4 ლამბერტი. სახელწოდება ნიტი ერთეულთა ახალ სტანდარტში შეტანილი არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფოტომეტრია
პოტონის რაიონი
პოტონის რაიონი (Distrito de Potoni) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ასანგაროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 148 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 242 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 602.95 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასანგაროს პროვინციის რაიონები
ჭერემის წმინდა გიორგის ეკლესია
300px|მინი 300px|მინი|ეკლესიის სამსტრიქონიანი წარწერა ჭერემის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭერემის ცენტრში, საკათედრო ტაძრის ჩრდილოეთით. ორმოცდაათიოდე მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფიდნის ეკლესია
ფინდის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უჯარმის ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 4 კილომეტრზე. თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (7,82X6,12 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვიშა ქვის ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კედლების წყობაში გამოყენებულია ლოდებიც, რომლებიც მეტწილად კუთხეებშია ჩართული, წყობა ქაოსურია. ძლიერ დაზიანებულია: აყრილია სახურავის საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანის მნიშვნელოვანი ნაწილები, აღმოსავლეთი სამხრეთი კედლები დარბაზულია.
ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. გარედან იგი ბრტყელი თავი და გადახურული (რამდენიმე ქვა ჩამოცვენილია) შიგნით კი, როგორც ეს შემორჩენილი ნაწილებით დგინდება, თარაზული თავი ჰქონია. სარკმელი ორია აღმოსავლეთით და დასავლეთით. შიგნიდან ორივე სარკმელი ოთხკუთხაა. მათგან აღმოსავლეთ სარკმელს გარეთა გადახურვა ჩამოშლილია აქვს. დასავლეთისა კი გადახურულია ბრტყელი თაღით, რომელიც ქვიშაქვის ერთ მთლიან ქვაშია გამოკვეთილი.
აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია რომელშიც სარკმლის გარედა, კიდევ ორი მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშაა. აფსიდი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების კონქით. კუჭის თავი ყელია დიდი ძირითადად ქვიშაქვის არცთუ ისე სუფთად ნათალი, მოგრძო ქვითაა გამოყვანილი. მსგავსი მოყვანილობა აქვს კამარასაც. კამარა დარბაზის გრძივი კედლებს კუთხით ერთვის, რის გამოც მათ საზღვარზე თარაზული ხაზი იქმნება.
საკურთხეველში დგას ქვიშაქვის ერთ ქვაში გამოკვეთილი, ოთხწახნაგა ზემოთკენ ოდნავ გაფართოებული ტრაპეზი, რომლის წინა მხარეზე ფონის ამოკვეთით მაღალი, ბოლოებგაფართოებული ჯვარია გამოსახული. ჯვრის ძირი ორ ჰორიზონტალურ ტოტადაა გაყოფილი. საკუთრივ ტოტებს კი დაკბილული ბოლოები აქვს. გარედან ეკლესიის კედლები დასრულებულია მაღალი, ქვიშაქვის ნათალი ქვებით ნაწყობი ლავგარდნით, რომლის პროფილს თარო შეზნექილი მრუდი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
DICE Los Angeles
DICE Los Angeles (ადრე DreamWorks Interactive L.L.C., EA Los Angeles და Danger Close Games) — ამერიკული ვიდეო თამაშების დეველოპერი კომპანია და EA DICE-ის დივიზია. კომპანია დაარსდა 1995 წლის აპრილში, როგორც DreamWorks-სა და Microsoft-ის ერთობლივი საწარმო, სახელწოდებით DreamWorks Interactive. 2000 წლის 24 თებერვალს შეიძინა Electronic Arts-მა. ამავე წელს შეეცვალა სახელი EA Los Angeles-ით. 2010 წელს ხელმეორედ შეეცვალა სახელი და დაერქვა Danger Close Games. 2013 წელს გადაიქცა EA DICE-ის დივიზიათ და მიიღო სახელწოდება DICE Los Angeles. კომპანია ძირითადად ცნობილია „Medal of Honor“-ისა და „Command & Conquer“-ის სერიების შექმნით.
სქოლიო
კატეგორია:DreamWorks კატეგორია:Electronic Arts კატეგორია:1995 წელს დაარსებული გასართობი კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
ანდური ფლამინგო (გვარი)
ანდური ფლამინგო (Phoenicoparrus) — ფრინველთა გვარი ფლამინგოსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 (ზოგი წყაროთი 3) სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკის ანდებში (პერუ, ბოლივია, ჩილე, არგენტინა). ფერად ღია ვარდისფერები არიან. გვარს მეცნიერული სახელი შარლ ლუსიენ ბონაპარტმა უწოდა 1856 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ფლამინგოსებრნი
პრეშოვის მხარე
პრეშოვის მხარე (Prešovský kraj) — მხარე სლოვაკეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი პრეშოვი. ფართობი 8 981 კმ², მოსახლეობა — 814 527 ადამიანი (2011). პრეშოვის მხარე მდებარეობს სლოვაკეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება პოლონეთი, აღმოსავლეთით უკრაინა, სამხრეთით კოშიცეს მხარე, ხოლო დასავლეთით ბანსკა-ბისტრიცისა და ჟილინის მხარეები. შეიქმნა ადმინისტრაციული დაყოფის რეორგანიზაციის პროცესში 1996 წლის 1 ივლისს, როდესაც ყოფილი აღმოსავლეთ სლოვაკეთის მხარე გაიყო კოშიცეს (ჩრდილოეთით) და პრეშოვის (სამხრეთით) მხარეებად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის მხარეები კატეგორია:პრეშოვის მხარე
ჰუსეინალილარი (ბარდის რაიონი)
ჰუსეინალილარი  (Hüseynalılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   725 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
მასონთა ლოჟა
მინიატიურა მასონთა ლოჟა (lodge — სადგომი; ქოხი) — არის სამოქალაქო ასოციაციის სახელი, რომელსაც ზოგჯერ უწოდებენ სამოქალაქო საძმოს, რომელიც შეიქმნა მასონობის წევრთა მცირე ჯგუფის მიერ ადგილობრივ დონეზე.
მასონურ ტერმინოლოგიაში, მასონთა საბაზისო ჯგუფებს უწოდებენ ლოჟებს ან სახელოსნოებს. ლოჟებს ახასიათებთ "განმასხვავებელი სახელწოდება", დიადი ლოჟის რეესტრში ნომერი და "აღმოსავლეთი", ანუ ქალაქი ან ადგილი, სადაც ის ირჩევს თავის მიმაგრებას-მდებარეობას. ქვისმთლელთა (მასონთა) ლოჟებს, რომლებიც მუშაობენ პირველ სამ - შეგირდის, თანამოძმის და ოსტატის ხარისხებში, ეწოდებათ ან ღირსეული ლოჟები ან სიმბოლური ლოჟები. მხოლოდ სიმბოლურ ღირსეულ ლოჟებს აქვთ ძალაუფლება, რაც არსებითია მასონობაში, ახალი წევრების მისაღებად.
მასონური ლოჟების ტიპები
პირველი სამი ხარისხის სახელოსნოებს (შეგირდი, თანამოძმე ანუ კომპანიონი და ოსტატი) ეწოდება „სიმბოლური ლოჟები" ან „ლურჯი ლოჟები" ან „ღირსეული ლოჟები“. მასონური უძველესი და მიღებული შოტლანდიური წესდების ე,წ, „უმაღლეს ხარისხებში“ ლოჟები ატარებენ სპეციფიკურ ტიტულებს - სახელწოდებებს, მაგ. „სრულყოფილების ლოჟა“, „კაპიტული“, „არეოპაგი“, „კონსისტორია“, მაგრამ ყოველთვის რჩება მასონური „ლოჟები“ ზოგადი გაგებით.
სიმბოლური ლოჟები დიად ლოჟაში
ერთი და იმავე ტერიტორიაზე (სახელმწიფოში) გეოგრაფიულად განლაგებული და ერთმანეთთან რიტუალური სისტემის საფუძვლებით დაკავშირებული  ლოჟების ერთობლიობა შეიძლება დაჯგუფდეს მასონურ „მორჩილებაში", რომლებსაც ზოგადად უწოდებენ "დიად ლოჟას" ან, უფრო იშვიათად, "დიადი აღმოსავლეთს". ამ გზით, ფედერაციით, ლოჟები აერთიანებენ თავიანთ ძლიერ მხარეებს, რიტუალებს (ცერემონიების ჰარმონიზაცია) და წევრებს. როგორც წესი, ერთი და იმავე დიადი ლოჟის საფარველ ქვეშ და წიაღში მომუშავე სიმბოლური ლოჟის წევრებს შეუძლიათ სტუმრად დაესწრონ სხვა ლოჟების მუშაობას, რომლებიც მათი მორჩილებაში შედიან. ამ „ადმინისტრაციულ“ დაჯგუფებას (დიად ლოჟას) არ გააჩნია ახალი წევრების განდობის ფუნქცია, ინიციაცია არის ექსკლუზიური პასუხისმგებლობა ლოჟების, რომლებიც ქმნიან მორჩილებას.
ლოჟები საქართველოში
საქართველოში ქვისმთლელთა ლოჟები გაერთიანებულნი არიან საქართველოს ერთადერთ რეგულარულ ქვისმთლელთა მორჩილებაში - საქართველოს დიად ლოჟაში. მასონური ლოჟები ფუნქციონირებენ საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში, მათი მუშობა დაფუძნებულია უძველესი და მიღებული შოტლანდიური წესდების პირველ სამ ხარისხზე. საქართველოს დიადი ლოჟა დაფუძნდა 2015 წლის 14 მარტს და წარმოადგენს მასონურ სიმბოლურ ღირსეულ ლოჟათა ერთობას - ფედერაციას.
ლოჟის სტრუქტურა
მინიატიურა|კიმბოლტონის ლოჟა ქვისმთლელთა ლოჟაში მკაცრი რანგირებაა (იერარქია): ლოჟას ხელმძღვანელობს ღირსეული ოსტატი და ოფიცერთა კოლეგია. ოფიცერთა კოლეგიაში, ღირსეული ოსტატის გარდა შედიან: პირველი გუშაგი, მეორე გუშაგი, მჭევრმეტყველი, მდივანი, ხაზინადარი, ქველი, ცერემონიების ოსტატი, ექსპერტი, კარიბჭის მცველი. მასონური წესდების მიხედვით, ოფიცერთა კოლეგიის ოფიცერთა შემადგენლობა შეიძლება განსხვავდებოდეს.
ლიმა-დუარტი (მინას-ჟერაისი)
ლიმა-დუარტი (Lima Duarte) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟუის-დი-ფორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 149 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.03 კმ²-ზე. ფართობი 848 564 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სამანის რაიონი
სამანის რაიონი (Distrito de Saman) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ასანგაროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 830 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 938 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 69 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 188.59 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასანგაროს პროვინციის რაიონები
იდლიანის თემი
იდლიანის თემი (იდლიანის ადმინისტრაციული ერთეული) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 4 სოფელს: იდლიანი (თემის ცენტრი), ლებურცხილა, ნაშიხვი, ჭალე.
2012 წლის 17 სექტემბრის მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილების მიხედვით „მესტიის მუნიციპალიტეტის გამგეობის დებულების დამტკიცების შესახებ“ მესტიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2010 წლის 17 დეკემბრის №25 დადგენილებაში ცვლილების და დამატების შეტანის თაობაზე, ხაიშის თემის ტერიტორიული ორგანოს ნაწილზე ჩამოყალიბდა იდლიანის ტერიტორიული ორგანო.
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 392 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 355 კაცი, საიდანაც 170 მამაკაცია, ხოლო 185 ქალი
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
დისპური
დისპური (ასამ. দিসপুর) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში, ასამის შტატის დედაქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს გუვაჰათის რეგიონში.
დისპურის პირველი დასახლება ჩანს ჯერ კიდევ ძვ. წ. II ათასწლეულში. მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრამდე დისპური იყო სოფელი, მისი ზრდა დაიწყო ინგლისური კოლონიზაციის შემდეგ — ქალაქში გაიხსნა სკოლა, ასევე განვითარდა მრეწველობა: შეიქმნა ჩაის, ბრინჯის, რკინისა და ნავთობის დამუშავების საწარმოები.
დისპური 1973 წელს გახდა ასამის დედაქალაქი. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც შილონგი, ასამის ყოფილი დედაქალაქი გახდა მეგჰალეის შტატის დედაქალაქი, რომელიც ასამს გამოეყო 1971 წლის ეთნიკური კონფლიქტისას. ქალაქის მოსახლეობა იმ დროს მხოლოდ 1700 ადამიანს შეადგენდა, ახლა დისპურის მოსახლეობა 2012 წლის აღწერით შეადგენს 10 812 ადამიანს.
დისპურში არის ასამის სამდივნო შენობა, ასამის ასამბლიის სახლთან და სახელმწიფო გადაუდებელი ოპერაციების ცენტრთან ერთად.
დისპურის სამხრეთით მდებარეობს 1990-იან წლებში შექმნილი კულტურული ცენტრები — ბასისტას აშრამი და შანკარდევ კალაკშეტრა. დისპურთან ახლოს მდებარეობს ჯატიას ანტიკური ქალაქი. დისპურს ასევე ესაზღვრება გუვაჰათის, დჯათიას და კამუპის დიდი ქალაქები.
დისპური ცნობილია გუვაჰათის ჩაის აუქციონის ცენტრით, სადაც სხვადასხვა ჩაის ყიდვაა შესაძლებელი.
განათლება
დედაქალაქ დისპურს მნიშვნელოვანი ნაწილი უკავია ასამის განათლების განვითარებაში. დისპურში ორი კოლეჯია - დისპურის სამართლის კოლეჯი (დაარსდა 1993 წელს და მისი შემადგენლობა დაამტკიცა ინდოეთის ადვოკატთა საბჭომ) და დისპურის კოლეჯი (დაარსდა 1978 წელს, რადგან მოსწავლეებს მიიღოთ უმაღლესი განმანათლება). დისპურში ასევე არის სახელმწიფო და კერძო სკოლები.
ამინდი
დისპურში არის თბილი ზაფხული და ცივი ზამთარი. ზამთარს ასევე თან ახლავს ხშირი წვიმები, რომლითაც ტემპერატურა კიდევ უფრო იზრდება. ზაფხული ივნისის თვეში იწყება.
ტურისტული ადგილები
დიპურში არის უამრავი ტურისტული ადგილი, მათ შორის:
შილპაგრამი - ერთ-ერთი ცნობილი კულტურული და ხელნაკეთი მემკვიდრეობის ცენტრი ასამში და სხვა ჩრდილო-აღმოსავლეთ შტატებში. აქ შესაძლებელია სამკაულების, ხალიჩების, აბრეშუმის, ხის და ლითონის ხელნაკეთობების შეძენა.
ბასისტა აშტრამი დისპურიდან 6 კმ-ში არის პოპულარული ღმერთი შივას ტაძარი, რომელიც იკავებს 835 კმ მიწას. ტაძარი აღმართულია მეგალოისის მთიდან ჩამომდინარე მდინარესთან, რომელიც მდინარეების ბასტიხასა და ბაჰინას ქალაქში გავლით წარმოიქმნება. ტაძარი აშენდა 1764 წელს  მეფე რაჯესვარ სინხას მიერ.
დისპურში არის მუზეუმიც, სადაც დაცულია ტრადიციული საიუველირო ნაკეთობანი, კოსტიუმები, ქანდაკებები, იარაღები, ქვები (პალეოლითის ხანის) და ჩანაწერებიც.
სქოლიო
კატეგორია:ასამის ქალაქები
სქიმიღუმენია იოანა
სქიმიღუმენია იოანა (ერობაში ნათელა ტაბატაძე; დ. 13 თებერვალი, 1939, თბილისი — გ. 9 აგვისტო, 2015) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე. მამა — მიხეილი, დედა — ნინო ახალკაცი.
საერო ცხოვრება
მეუღლის, ნიკოლოზ სიხარულიძის და დის, ეთერის (ამჟამად მონაზონი ნინო) ხელშეწყობით იგი ხშირად ესწრებოდა ღვთისმსახურებას თბილისის სხვადასხვა ეკლესიებში. ამ პერიოდში მან გაიცნო და დაუახლოვდა მამა გაბრიელს, ერისკაცობაში გოდერძი ვასილის ძე ურგებაძეს. იგი მისი ოჯახის ხშირი სტუმარი იყო.
1985 წელს გარდაიცვალა ნიკოლოზ სიხარულიძე. ამავე წელს ნათელა ტაბატაძე წავიდა სამთავროს დედათა მონასტერში მორჩილად. მისი ექვსი შვილიდან (ჯემალი, გიორგი, რევაზი, ვახტანგი, დავითი, ანა) სამი არასრულწლოვნის აღზრდა ითავა მისმა დამ, ეთერმა.
სერგო შუდრა
thumb|right|277პქ| სერგო შუდრა საფეხბურთო მატჩის დროს. სერგო შუდრა (დ. 1 სექტემბერი, 1913, წინამძღვრიანთკარი, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 6 იანვარი, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ, საბჭოთა კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. იცავდა თბილისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სამგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946, 1947, 1950) და საბჭოთა კავშირის თასის გათამაშების ფინალისტი (1946). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1948).
სქიმიღუმენია იოანა
სამონასტრო ცხოვრება
1991 წლის 13 მარტს, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ნათელა ტაბატაძე აკურთხეს მონაზვნად და სახელი უწოდეს ნანა. ამავე წელს ილია II-ის მიერ დადგენილ იქნა ბოდბის მონასტრის იღუმენიად. 1991 წლის 19 ივლისს ილია II-მ და მამა დავითმა, შემდგომში მიტროპოლმა დანიელმა, სხვა სასულიერო პირებთან, მათ შორის იღუმენია ნანას შვილთან, რევაზ სიხარულიძესთან ერთად იგი ბოდბის მონასტერში ჩაიყვანეს.
სერგო შუდრა
ბიოგრაფია
სერგო შუდრა დაიბადა ტფილისის გუბერნიის სოფ. წინამძღვრიანთკარში, მაღალი კვალიფიკაციის ზეინკლის, პეტრე სერგოს ძე შუდრასა და ელისაბედ ოქროპირიძის ოჯახში. ბავშვობა წინამძღვრიანთკარში გაატარა, სადაც მამამისი ილია წინამძღვრიშვილის მიერ დაარსებულ სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში შრომის მასწავლებლად მუშაობდა. საწყისი განათლება მიიღო ტფილისის მეორე შრომით სკოლაში.
სქიმიღუმენია იოანა
სამონასტრო ცხოვრება
1993 წლის ზაფხულში, როცა მიმდინარეობდა აფხაზეთის ომი (1991-1993), იღუმენია ნანა მიტროპოლიტი დანიელის კურთხევით რამდენიმე თვით აფხაზეთში გაემგზავრა.
1994 წლიდან იღუმენია ნანა ბოდბიდან თბილისის საპატრიარქოში გადავიდა. 1997 წელს, იოანე კლემაქის სხენების დღეს იღუმენია ნანა აყვანილ იქნა დიდ სქიმაში და წმინდანის პატივსაცემად ეწოდა სახელად იოანა.
სერგო შუდრა
ბიოგრაფია
1935–1940 წლებში თამაშობდა თბილისის „ლოკომოტივში“, რომელმაც 1939 წელს საკავშირო პირველობის „ბ“ კლასში მეორე ადგილი დაიკავა და მომდევნო 1940 წლის სეზონზე „ა“ კლასის ჩემპიონატში მონაწილეობის უფლება მიიღო.
სქიმიღუმენია იოანა
სამონასტრო ცხოვრება
სქიმიღუმენია იოანამ სამჯერ იმოგზაურა მოსალოცად ისრაელში და ერთხელ სინის მთაზე.
სერგო შუდრა
ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტი­ტუტი. 1940 წლიდან თბილისის საარტილერიო სასწავლებლის ფიზაღზრდის მასწავ­ლებელია.
სქიმიღუმენია იოანა
სამონასტრო ცხოვრება
2000 წელს გადატანილი ინსულტის შედეგად სქიმიღუმენია იოანას შეეზღუდა მოძრაობის უნარი. ის ასევე ვეღარ ამოძრავებდა მარცხენა ხელს, რაც სიცოცხლის ბოლომდე გაჰყვა. ბოლო ორი წელი კი სქიმიღუმენია იოანამ ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, ძირითადად, მჯდომარე მდგომარეობაში გაატარა.
სერგო შუდრა
ბიოგრაფია
1943–1951 წლებში თამაშობდა თბილისის „დინამოში“, რომლის შემადგენლობაში საკავშირო ჩემპიონატების 45 შეხვედრაში, ხოლო საერთაშორისო მატჩების ჩათვლით სულ 70-მდე შეხვედრაში დაიცვა გუნდის ღირსება. 1948 წელს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება.
სქიმიღუმენია იოანა
სამონასტრო ცხოვრება
სქიმიღუმენია იოანა გარდაიცვალა 2015 წლის 9 აგვისტოს და დაკრძალეს სამთავროს დედათა მონასტერში, მცხეთაში.
სერგო შუდრა
შემდგომი საქმიანობა
1951–1954 წლებში მუშაობდა „დინამოს“ რესპუბლიკურ საბჭოში უფროსი ინსპექტორად. პარალელურად სათავეში ედგა ამიერკავკასიის სასაზღვრო ოლქის ფეხბურთელთა გუნდს. 1955–1956 წლებში განათლების სამინისტროს თბილისის 35-ე საფეხბურთო სკოლის მწრთნელია. წლების განმავლობაში ჩართული იყო აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობაში. მათ შორის იყო თბილისის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდიუმის წევრი და ფედერაციის მწვრთნელთა საბჭოს თავმჯდომარე. 1955 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტში, სპორტთამაშების კათედრის უფროს მასწავლებლად. გამოქვეყნებული აქვს შრომები.
სქიმიღუმენია იოანა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
სერგო შუდრა
შემდგომი საქმიანობა
გარდაიცვალა 1983 წლის 6 იანვარს, 69 წლის ასაკში. თბილისში, მ. წინამძღვრიშვილის (ყოფილი კლარა ცეტკინის) ქუჩაზე მდებარე № 23 სახლის ფასადზე, რომელშიც სერგო შუდრა 1949 წლიდან ცხოვრობდა — გახსნილია მისი სახელობის მემორიალური დაფა. 1984 წლიდან სერგო შუდრას პირადი არქივი საქართველოს უახლესი ისტორიის ცენტრალურ არქივსა (ფონდი № 423) და კინოფოტოდოკუმენტების ცენტრალურ არქივში ინახება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
პატარძეულის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია
პატარძეულის წმინდა გიორგის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში, სოფლის ჩრდილოეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყის პირას. განეკუთნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის, სხვადასხვა ზომის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა არაწესიერია. შიგნით კედლები შელესილი ყოფილა, ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით აფსიდია რომელშიც თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის სამხრეთით ერთი კვადრატული ნიშაა.
2005-2006 წლებში ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია თვითნებურად გაურემონტებია. კედლის საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები აღუდგენიათ რიყის ქვით, ნატეხი რიყის ქვითა და ცემენტის ხსნარით, ეკლესიისათვის შეუბამთ ლითონის კარი და შენობა ღარისებრი კრამიტით გადაუხურავთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფოთოლრწყილები
ფოთოლრწყილები (Psylloidea) — მწერების ზეოჯახი ტოლფრთიანების რიგისა. წვრილ-წვრილი მწერებია (1,5— 3 მმ, მხოლოდ ავსტრალიაშია 6 მმ სიგრძისა). მოძრაობენ ხტომა-ხტომით. ცნობილია ფოთოლრწყილების 1500-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე. ფოთოლრწყილები სრულად ვერ ითვისებენ მცენარეთა წვენის შაქრებს, ამიტომ შაქრებით მდიდარი ექსკრემენტი ქმნის ე. წ. ცვარტკბილს, რომელზედაც შემდეგ სახლდებიან ჭვარტლა სოკოები და სვრიან ყლორტებს, ფოთლებსა და ნაყოფებს. მრავალი ფოთოლრწყილის მატლი დიდ ზიანს აყენებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს. ისინი წუწნიან წვენებს, რის შედეგადაც ხმება ფოთლები და ყლორტები, ცვივა ყვავილები, ნასკვები, კოკრები, ყოვნდება მცენარის ზრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტოლფრთიანები
კვიპროსის საფეხბურთო ჩემპიონატი
კვიპროსის პირველი დივიზიონი — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა კვიპროსის კლუბებისთვის. წარმოადგენს კვიპროსის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. 1934 წლიდან ტარდება კვიპროსის ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით. სეზონი იწყება აგვისტოში და მთავრდება მაისში. ჩემპიონატში მონაწილეობას იღებს 14 კლუბი.
კარლოს III (ესპანეთი)
კარლოს III (Carlos III; დ. 20 იანვარი, 1716 — გ. 14 დეკემბერი, 1788) — ესპანეთის მეფე 1759–1788 წლებში, პარმის ჰერცოგი (კარლ I სახელით)  1731–1734 წლებში,  ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე (კარლ VII სახელით)  1734–1759 წლებში. ბურბონების დინასტიის წარმომადგენელი, ფილიპე V-ისა და მისი მეორე ცოლის, ისაბელ ფარნეზეს შვილი, ლუი XV-ისბიძაშვილი. განათლებული აბსოლუტიზმის წარმომადგენელი. გაატარა ეფექტიანი რეფორმები სახელმწიფო მმართველობისა და ეკონომიკის სფეროში.
კვიპროსის საფეხბურთო ჩემპიონატი
ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი ნიქოზიის „აპოელი“ გახდა, რომელმაც 27-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „აპოელი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის საფეხბურთო ჩემპიონატი კატეგორია:კვიპროსის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:კვიპროსის ფეხბურთი კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
კარლოს III (ესპანეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მეფეები კატეგორია:პარმის ჰერცოგები კატეგორია:სიცილიის მეფეები კატეგორია:ნეაპოლის მეფეები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1716 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1788 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები კატეგორია:ესკორიალის მეფეთა პანთეონში დაკრძალულები
გურჯაანის სამების ეკლესია
გურჯაანის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ქალაქ გურჯაანის სამხრეთით განაპირას. განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს.
ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა (9,8x9,5 მეტრი), ნაგებია რიყის მსხვილი და ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 1 მეტრია.
შუა ეკლესიის გვერდით ეკლესიებზე თითქმის ორჯერ უფრო განიერია და მათ თითო კარით უკავშრდება. შესასვლელი შუა ეკლესიას დასავლეთდან აქვს (შემორჩენილია ორივე წირთხლი). აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. საკურთხევლის ჩრდილოეთით მცირე ზომის, შვერილაფსიდიანი (ჩრდილოეთ გვერდი მონგრეულია) სათავსია, რომელსაც შუა ეკლესია ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში გაჭრილი კარით უკავშირდებოდა.
სამხრეთ ეკლესია აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდითაა დასრულებული. აფსიდის წინ, დაახლოებით 1,3 მეტრ მანძილზე, შემორჩენილია შუა ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიშენებული სწორკუთხა ბოძის ნაწილი (სიმაღლე – 0,5 მეტრი).
2010–2012 წლებში, კახეთის სამხარეო ადმინისტრაციის მხარდაჭერით, ეკლესია აღადგინეს (პროექტის ავტორი ნ. მინდორაშვილი) და ჩრდილოეთ მხრიდან მიაშენეს ორფერდა სახურავით გადახურული კარიბჭე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უწესრიგობა სოხუმში (1989)
პრეისტორია
აღნიშნულ მოვლენებს წინ უსწრებდა 1989 წლის 18 მარტს გამოქვეყნებული „ლიხნის მიმართვა“, რომელშიც იყო მოწოდება აღდგენილიყო აფხაზეთის სსრ-ის სტატუსი, რგორიც გააჩნდა მას 1921 წელს. აღსანიშნავია, რომ წერილი მომზადებული იყო და მას ხელს აწერდნენ აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი თანამდებობის პირები, როგორებიც იყვნენ: ბ. ადლეიბა – საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივანი, სსრკ-ს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აფხაზკომის ბიუროს წევრი; ვ. კობახია – აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ-ს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აფხაზკომის ბიუროს წევრი; კ. ოზგანი – აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე, აფხაზეთის ასსრ-ს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, გუდაუთის რაიკომის პარტიის პირველი მდივანი; ვ. ცუგბა – აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, საქართველოს სსრ-ს უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აფხაზკომის ბიუროს წევრი და სხვა 40-მდე თანამდებობის პირი.
აღნიშნული მოვლენა ყურადღების გარეშე არ დატოვა, ჯერ კიდევ 1988 წლის ნოემბერში ჩამოყალიბებულმა ქართული ეროვნული მოძრაობის სხვადასხვა ორგანიზაციებმა. აფხაზეთის ტერიტორიაზე ეწყობოდა არასანქცირებული მიტინგები. 1989 წლის 25 მარტს, ლიხის მიმართვის საპირწონედ ქართულმა პატრიოტულმა ძალებმა სოხუმში მოაწყვეს მრავალათასიანი მიტინგი, რითაც უჩვენეს აფხაზ სეპარატისტებს ერთობის ძალა. ეს მიტინგი, ქართველ პატრიოტთა მიერ, უშუალოდ მერაბ კოსტავას ინიციატივით დაიგეგმა. მასში აქტიურად მონაწილეობდნენ: ზურაბ ჭავჭავაძე, თამარ ჩხეიძე, ჯუმბერ კოპალიანი, ვოვა ვეკუა, სოსო ადამია და ა.შ.
1 აპრილს დაბა ლესელიძეში ჩატარდა ანტიიმპერიალისტური მიტინგი, რომლის მონაწილეთა ერთი ჯგუფი დარბეულ იქნა აფხაზთა ეგზალტირებული მასის მიერ ბზიფსა და ახალ ათონთან; იყვნენ დაჭრილებიც. ამ ვერაგული აქციის საპასუხოდ, 2 აპრილს სოხუმში გაიმართა ქართული მოსახლეობის მიტინგები და მანიფესტაციები, რამაც შექმნა სიტუაციის უკიდურესად ესკალაციისა და გარკვეულწილად მისი უმართაობის საფრთხე. ამ ვითარებაში საქართველოს ეროვნულმა მოძრაობამ მიზანშეწონილად მიიჩნია საპროტესტო აქციების აფხაზეთიდან დედაქალაქში გადატანა. ასე დაიწყო თბილისის 1989 წლის 4-9 აპრილის აქცია, რომელიც შემდეგ 9 აპრილის ტრაგედიით დასრულდა.
კონფლიქტი სოხუმში
სრულიად ბუნებრივია, რომ ლიხნის მიმართვა გაცილებით მტკივნეულად სწორედ უნივერსიტეტში აღიქვეს. მით უმეტეს, რომ ხელმომწერთა შორის ფიგურირებდა უნივერსიტეტის რექტორი ა. გვარამია, რომლის შიდასაუნივერსიტეტო პოლიტიკა ქართული სექტორის დისკრიმინაციული შეზღუდვის თვალსაზრისით ისედაც იწვევდა უკმაყოფილებას. ყოველივე ამას მოჰყვა უნივერსიტეტიდან ქართული სექტორის გამოყოფა და მის ბაზაზე თბილისის უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის ჩამოყალიბება, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს 1989 წლის 14 მაისის განკარგულების საფუძველზე.
1989 წლის 15 ივლისს, სოხუმის პირველი საშუალო სკოლის შენობასთან, სადაც თსუ სოხუმის ფილიალი იყო განთავსებული, შეგროვდნენ აფხაზი ეროვნების წარმომადგენლები. ფაქტობრივად, მათ შენობა ალყაში მოაქციეს და შიგ არავის უშვებდნენ. პროვოკაციის თავიდან ასაცილებლად ქართველები გადავიდნენ რუსთაველის სახელობის პარკში, თან გადაწყვიტეს მიემართათ აფხაზეთის ხელმძღვანელობისთვის, რათა მიეღოთ სათანადო ზომები. საოლქო კომიტეტში წარმომადგენლების გაგზავნამ შედეგი არ გამოიღო — პასუხი აგვიანებდა. რუსთაველის პარკში საღამოსთვის შეიკრიბა 400-მდე ქართველი, ბოტანიკური ბაღის ახლოს, პუშკინის ქუჩის მხრიდან აფხაზები შეგროვდნენ. შუადღისას სწორედ რუსთაველის პარკთან მოხდა თავდასხმა ქართველებზე, რამაც ბიძგი მისცა შემდგომ მოვლენებს. პირველი ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული კონფლიქტის დროს დაიღუპა 16 და დაიჭრა 140-მდე მოქალაქე, ძირითადად ეთნიკური ქართველი. დაღუპულთა შორის იყო აფხაზეთში ქართული ეროვნული მოძრაობის ლიდერი, „სრულიად საქართველოს ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების“ აფხაზეთის რეგიონალური ორგანიზაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი ვლადიმერ ვეკუა.
სოხუმში ქართულენოვანი უნივერსიტეტის გახსნას აფხაზები აღიქვამდნენ, როგორც 1970-იანი წლების „გააფხაზების“ პოლიტიკის გაუქმებას და აფხაზეთის „გაქართველების“ მცდელობას. ქართველები აცხადებდნენ, რომ როგორც აფხაზეთის ასსრ-ში მცხოვრებ ყვეაზე მსხვილ ეროვნულ ჯგუფს (45,7% 1989 წლისთვის), ჰქონდათ მშობლიურ ენაზე უმაღლესი განათლების მიღების უფლება. მანამდე აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლება მიმდინარეობდა ძირითადად რუსულ ენაზე.
მოვლენების შემდგომი განვითარება
21 ივლისს ავტონომიურ რესპუბლიკაში დაძაბულობა კვლავ დაძაბული რჩებოდა. არ ფუნქციონირებდა საზოგადო და სარკინიგზო ტრანსპორტი. დღეღამის განმავლობაში სოხუმის აეროპორტიდან გაყვანილ იქნა 4322 მგზავრი 46 რეისით, ზღვით კი 15 ათასი კაცი. მოქალაქეთა ქცევის განსაკუთრებული რეჟიმის პირობებში წესრიგის დარღვევისთვის დააკავეს 9 მოქალაქე, სულ ორი დღე-ღამის განმავლობაში დაკავებული იყო 49 კაცი. შინაგანი ჯარების ქვედანაყოფებისა და მილიციის ძალებით ამოღებულ იქნა არაერთი ცეცხლსასროლი იარაღი. სულ შეტაკების დღიდან დაიღუპა 17 კაცი, მათ შორის სამი ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად.
25 ივლისისთვის აღსდგა რკინიგზა. დღეღამის მანძილზე გავიდა 20 მატარებელი. დააკავეს 90 ადამიანი, რომლებიც ეჭვმიტანილები იყვნენ 15-16 ივლისს სოხუმში მომხდარ შეტაკებაში. მიუხედავად ავტონომიურ რესპუბლიკაში სტაბილური ცხოვრების აღდგენის მცდელობისა, სოხუმის ქუჩებში მაინც ისმოდა აფეთქების ხმები და სროლები. დღე-ღამის განმავლობაში სამართალდამცავებმა ამოიღეს 128 ერთეული ცეცხლსასროლი იარაღი.
4 აგვისტოს ოჩამჩირის რაიონის სხვადასხვა სოფლის 21 კაციანმა ჯგუფმა სოფელ ილორში გამოაცხადა შიმშილობა. მოშიმშილეთა მოთხოვნა იყო დასჯილიყვნენ ყველა თანამდებობის პირები ვინც შეაიარაღა ექსტრემისტულად განწყობილი საზოგადოება. ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე საგანგებო მდგომარეობა კვლავაც შენარჩუნებულია.
13 სექტემბერს მდგომარეობა ავტონომიურ რესპუბლიკაში კვლავაც დაძაბული რჩება. ვითარებას ართულებდა ტყვერჩელსა და გაგრის ზონაში დაწყებული შიმშილობები და მჯდომარე აქციები. სამართალდამცავები მოსახლეობიდან ყოველდღიურად იღებდნენ ათობით ცეცხლსასროლ იარაღს.
7 ოქტომბერს მოშიმშილეებმა შეწყვიტეს მჯდომარე აქციები. ტყვარჩელში აღსდგა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და მეშახტეები დაუბრუნდნენ თავიანთ სამუშაოებს.
შემდგომი ძალადობა გადაიზარდა ფართომასშტაბიან დაპირისპირებაში. საბჭოთა არმიამ შეძლო და სიტუაცია დაუქვემდებარა კონტროლს. 1989 წლის სოხუმის უწესრიგობა გახდა ერთ-ერთი მაპროვოცირებელი მიზეზი ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის დაწყებისა.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში
ჰიუსეინბეილი (ბარდა)
ჰიუსეინბეილი (Hüseynbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   407 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ბრიტანეთ-ზანზიბარის ომი
ბრიტანეთ-ზანზიბარის ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი ბრიტანეთის იმპერიასა და ზანზიბარის სასულთნოს შორის, რომელიც წარიმართა 1896 წლის 27 აგვისტოს 38 წუთის განმავლობაში. გინესის რეკორდების წიგნში შეტანილია როგორც ყველაზე ხანმოკლე ომი.
1896 წლის 25 აგვისტოს გარდაიცვალა ზანზიბარის სულთანი ჰამად იბნ თუვაინი, რომელიც აქტიურად თანამშრომლობდა ბრიტანეთის კოლონიურ ადმინისტრაციასთან. ამ დროს ტახტი დაიკავა და თავი სულთანად გამოაცხადა ჰალიდ იბნ ბარგაშიმ, თუვაინის ბიძაშვილმა, რომელსაც ჰქონდა გერმანიის იმპერიის მხარდაჭერა. ბრიტანეთი ამჯობინებდა ზანზიბარის ტახტზე ასულიყო ჰამუდ ბინ მუჰამედი, რომელიც ასევე იბნ თუვაინის ბიძაშვილი იყო. 1890 წელს ზანზიბარსა და ბრიტანეთს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, ზანზიბარი ბრიტანეთის პროტექტორატის ქვეშ ექცეოდა და ზანზიბარის სულთანი ბრიტანეთს უნდა დაემტკიცა ტახტზე. ამის გამო ბრიტანეთმა ულტიმატუმი გამოუცხადა იბნ ბარგაშის, რომ იგი ტახტიდან გადამდგარიყო. გერმანიის იმპერიის მხარდაჭერით შეგულიანებულმა ბარგაშიმ უარი განუცხადა ბრიტანეთს ულტიმატუმის შესრულებაზე, რასაც მოჰყვა ბრიტანეთის ინტერვენცია ზანზიბარში. მეომრებმა ნავებიდან მიიტანეს იერიში სულთნის სასახლეზე, რის გამოც ბარგაში იძულებული გახდა თავი შეეფარა გერმანიის საკონსულოსთვის და შემდეგ აღმოსავლეთ აფრიკაში გერმანიის სამფლობელოში გადასულიყო. ოპერაცია 38 წუთი გრძელდებოდა. ზანზიბარის ტახტზე ჰამუდ იბნ მუჰამადი ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:1896 წლის კონფლიქტები კატეგორია:ზანზიბარის ომები კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ომები კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმი (აფხაზეთი)
საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმი აფხაზეთში („Всесоюзный референдум о сохранении СССР“ в Абхазии) — 1991 წლის 17 მარტს აფხაზეთის ასსრ-ში ჩატარებული საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმი, რომელიც ჩატარდა საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 28 თებერვლის ამკრძალავი დადგენილების მიუხედავად.
აღნიშნული რეფერენდუმის მიზანი იყო, გაერკვია მოკავშირე რესპუბლიკებში ახალი საკავშირო ხელშეკრულების, კერძოდ — სუვერენულ სახელმწიფოთა კავშირის (სსკ) შექმნის მიმართ დამოკიდებულება. აფხაზეთის ასსრ-ში რეფერენდუმზე ამომრჩეველთა აქტივობამ 52.32% შეადგინა, რომლიდანაც დადებითად ხმა ელექტორატის 98.6 %-მა მისცა.
რეფერენდუმის საკითხი
აღნიშნულ საკავშირო რეფერენდუმზე ელექტორატს ევალებოდა გაეცა პასუხი შემდეგ შეკითხვაზე — „თვლით თუ არა აუცილებლობად, რომ შენარჩუნდეს საბჭოთა სოციალიტური რესპუბლიკების კავშირი, როგორც განახლებული თანასწორუფლებიანი სუვერენული რესპუბლიკების ფედერაცია, რომელშიც სრულად იქნება დაცული ნებისმიერი ნაციონალობის ადამიანის უფლებები?“ («Считаете ли Вы необходимым сохранение Союза Советских Социалистических Республик как обновлённой федерации равноправных суверенных республик, в которой будут в полной мере гарантироваться права и свободы человека любой национальности?»).
ფონი
სსკ-ს შექმნა ითვალისწინებდა საბჭოთა კავშირის ნაკლებად ცენტრალიზებული მოდელის შექმნას. თუმცაღა რეფერენდუმს ბოიკოტი გამოუცხადა აფხაზეთის ქართული მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა. ამავროულად მთლიანად საქართველოს სსრ-ში (ყოფილი სამხრეთ ოსეთის აო-ის ტერიტორიის გარდა) მსგავსი რეფერენდუმი არ ჩატარებულა.
გაზეთ „აფხაზეთის ხმაში“ 1991 წლის 1-2 მარტის ნომრებში გამოქვეყნებული იყო ინფორმაციები ახფაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს მეათე სესიის მორიგი სხდომის შესახებ, რომლებშიც არაფერი არ თქმულა იმის შესახებ, რომ სესიაზე მიღებულიყო დადგენილება აფხაზეთის ასსრ-ის ტერიტორიაზე საკავშირო რეფერენდუმის ჩატარების შესახებ. აღსანიშნავია ასევე, რომ არც სესიის დღის წესრიგის განხილვისას, არც მით უმეტეს, დღის წესრიგის დამტკიცებისას რეფერენდუმის ჩატარების თაობაზე საკითხი შეთავაზებული არ ყოფილა. როგორც გაირკვა, სესიის დამთავრების შემდეგ დღის წესრიგის დამატებით დაისვა ეს საკითხი. გამოითქვა სხვადასხვა თვალსაზრისი. მთელმა რიგმა დეპუტატებმა დარბაზი დატოვეს, მეორე ჯგუფმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო, მაგრამ უზენაესი საბჭოს დადგენილება დეპუტატების გვერდის ავლით მაინც მიღებულ იქნა