cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვასკულიტი
ბეხჩეტის სინდრომი
მისი ყველაზე ხშირი ნიშანია მორეციდივე სტომატიტი. სიხშირით მეორე სიმპტომია სათესლე პარკსა და სასქესო ასოზე, საშოსა და გარეთა სასქესო ორგანოებზე წყლულების გაჩენა. ვითარდება თვალების ანთებითი ცვლილებებიც. მკრურნალობა ვასკულიტის სახეობაზეა დამოკიდებული. ძირითადად ინიშნება ანტთბის საწინააღმდეგო პრეპარატები, იმუნოდეპრესანტები (იმუნიტეტის დამთრგუნველი პრეპარატები) და სისხლის მიმოქცევის გამაუმჯობესებელი მედიკამენტები.
მეორეული ვასკულიტი
მეორეული ვასკულიტი ვითარდება როგორც სხვა დაავადების ელემენტი და შეიძლება განხილულ იქნეს როგორც ძირითადი დაავდების ფაკულტატიური, არაა აუცილებელი გამოვლინება ან გართულება. მაგალითად გამოგვადგება მრავალი ინფექციური დაავადება: ქუნთრუშა, პარტახტიანი ტიფი, მენინგიტი, სეფსისი, ასევე — კანის დაავადება ფსორიაზი და სხვა. ზოგჯერ ვასკულიტი ამა თუ იმ ორგანოს ავთვისებიანი სიმსივნის გამოვლინებას წარმოადგენს. სიმსივნის წარმატებული ქირურგიული, სხივური თუ ქიმიოთერაპიული მკურნალობის შემდეგ მისი თანმხლები ვასკულიტი, წესისამებრ, ყოველგვარი სპეციფიკური მკურნალობის გარეშე გაივლის.
სისტემური ვასკულიტის მკურნალობა
ვასკულიტის პირველივე ნიშნების შემჩნევისას აუცილებელია რევმატოლოგთან ვიზიტი. ტარდება სისხლის, შარდის ანალიზი, ანგიოგრაფია, გულმკერდის ღრუს რენტგენოგრაფია.
მკურნალობა დამოკიდებულია ვასკულიტის სახეობაზე. ზოგადი პრინციპი კი ასეთია:
გლუკოკორტიკოიდები: დღესდღეობით ისინი ყველაზე მძლავრი ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებია, რომლებსაც ფართოდ იყენებენ ვასკულიტის სამკურნალოდ. მათ უნიშნავენ პრაქტიკულად ყველა ფორმის დროს.
ციტოსტატიკური პრეპარატები: სისტემური ვასკულიტის სამკურნალოდ უმთავრესად სამი სახის ციტოტოქსიკური პრეპარატები გამოიყენება: მაალკილირებადი აგენტები (ციკლოფოსფამიდი), პურინული ანალოგები (აზატიოპრინი) და ფოლიუმის მჟავას ანტაგონისტები (მეტოტრექსატი).
ინტრავენური იმუნოგლობულინი: 15 წელიწადზე მეტია, ვასკულიტების სამკურნალოდ იყენებენ იმუნოგლობულინს, რომელიც ინტრავენურად შეჰყავთ.
პლაზმაფერეზი: მისი მოქმედება მიმართულია რეტიკულოენდოთელური სისტემის აქტივობის გასაუმჯობესებლად, აუტოანტისხეულების მოსაშორებლად, სისხლიდან ანტებითი მედიატორების გასაქრობად.
სხვა პრეპარატები: პენტოქსიფილინი (ტრენტალი) — აუმჯობესებს ჟანგბადის მიტანას ქსოვილებამდე პერიფერიული სისხლძარღვოვანი დაავადების დროს.
ციკლოსპირინი A: იმუნოსუპრესიულ მოქმედებასთან ერთად აქვს ანთების საწინააღმდეგო ეფექტიც.
სქოლიო
კატეგორია:რევმატოლოგია კატეგორია:ანთებები
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1986
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1986 (1986 World Snooker Championship) — მთავარი ტურნირი სნუკერის სამყაროში. ჩატარების ადგილი — შეფილდი, კრუსიბლის თეატრი (ინგლისი). ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯო ჯონსონი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა სტივ დეივისი ანგარიშით 18:12.
ფინალი
ჯო ჯონსონი 18:12 სტივ დეივისი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:1986 წელი სნუკერში
დიზა (შარურის რაიონი)
დიზა (Diza) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 791 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
სანტა-ფე (ნუევა-ვისკაია)
სანტა-ფე (ოფიციალურად სანტა-ფეს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Fe) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ვისკაიის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 276 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ვისკაიის მუნიციპალიტეტები
ციკლო(18)ნახშირბადი
ციკლო[18]ნახშირბადი ან ციკლოოქტადეკა-1,3,5,7,9,11,13,15,17-ნონაინი — ქიმიური ნაერთი და ნახშირბადის ალოტროპია ქიმიური ფორმულით. ციკლში მყოფი თვრამეტი ნახშირბადის ატომი ერთმანეთს მონაცვლეობით უკავშირდება ერთმაგი და სამმაგი ბმებით, ამრიგად ციკლო[18]ნახშირბადი არის ციკლური ნახშირბადი.
ციკლო[18]ნახშირბადი არის ყველაზე პატარა ციკლო[n]ნახშირბადი, რომელიც თერმოდინამიკულად სტაბილურია. გამოთველბით ენერგიის დაძაბულობა 72 კილოკალორიაა თითო მოლზე. IBM-სა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის გუნდის წევრებმა განაცხადეს, რომ იგი 2019 წელს მყარ მდგომარეობაში სინთეზირდა. IBM-ის ამ მკვლევარების თანახმად, მათი პროდუქციის ელექტრონული სტრუქტურა შედგება სამმაგი და ერთმაგი ბმების მონაცვლეობისაგან, სავარაუდოდ ამ მოლეკულას ნახევრად გამტარად გამოიყენებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ქიმიური შენაერთები კატეგორია:ნახშირბადის ალორტოპიები კატეგორია:მარტივი ნივთიერებები
ბაზუმი
ბაზუმი (Բազում, ყოფილი ბზოვდალი) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1 615 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 200 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 35,18 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
სახალხო გვარდიის დანაყოფები
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია
ვერხნი-ჩატი
ვერხნი-ჩატი (Верхний Чат; Үрге Сат) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება მესიაგუტოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 43 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 43 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 127 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ანძისის ეკლესია
ანძისის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანძისის ჩრდილო-დასავლეთით 1 კმ-ზე. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესია სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 1 კმ-ზე მდებარეობს. ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით დუღაბზე. ალაგ-ალაგ წყობა შევსებულია წვრილი ქვით. ფასადები შემდეგ შებათქაშებულ-შეთეთრებულია. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია ვიწრო, თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში და ჩრდილოეთ კედელთან ტრაპეზის ქვები დევს. სამხრეთით და ჩრდილოეთით ნიშებია, რომელთაგან სამხრეთის საკმაოდ ღრმაა. კონქი ნახევარსფერულია. სატრიუმფო თაღი კრონშტეინებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ შემორჩენილია კანკელის ქვედა ქვები.
ცილინდრული კამარა კედლის წყობაშია ჩართული. ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებს ერთსაფეხურიანი ხარისხი მიუყვება. ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის და სამხრეთის, შიგნით სწორკუთხა გარეთ თაღოვანი სარკმლებით. ყველა კედელი შებათქაშებულ-შეთეთრებულია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ეკლესიის ფასადები სრულიად სადაა. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია შიფერი. სამხრეთით მინაშენის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ბათქაში მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია, დაზიანებულია ხარისხი, სარკმლები და კანკელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ოკამონტე
ოკამონტე (Ocamonte) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.539 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 877 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 58.06 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 84 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
პროშაბერდი
პროშაბერდი (Պռոշաբերդ) — XIII საუკუნის სომხური ციხესიმაგრე, რომელიც 6-7 კილომეტრითაა დაშორებული ქალაქ ვერნაშენიდან, ვაიოცძორის პროვინციაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ციხესიმაგრეები
ჟაბოტიკატუბასი
ჟაბოტიკატუბასი (Jaboticatubas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 774 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სეტი-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 134 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.37 კმ²-ზე. ფართობი 1 114 972 კმ²-ია.
შტაიგი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჟაბოტიკატუბასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მოლა ნასრედინი
მოლა ნასრედინი (Molla Nəsrəddin) — ყოველკვირეული აზერბაიჯანული ილუსტრირებული სატირისტული ჟურნალი, გამოიცემოდა ტფილისში (1906—1914, 1917), თავრიზში (1921) და ბაქოში (1922—1931).
სქოლიო
კატეგორია:ყოველკვირეული ჟურნალები კატეგორია:გაუქმებული ჟურნალები კატეგორია:თბილისის კულტურა
სარაკიბის ნაჰია
სარაკიბი (არაბ. ناحية سراقب‎‎) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სარაკიბის პროვინციაში დაახლოებით 88 076 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 377 35 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ზემო აჩაბეთის წმინდა ესტატეს ეკლესია
ზემო აჩაბეთის წმინდა ესტატეს ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო აჩაბეთში, სოფლის აღმოსავლეთ განაპირას. აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.
მცირე ზომის ეკლესია ნაგებია კარგად თლილი ქვიშაქვით, რომელიც შემდეგ შელესილია. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს მინაშენები.
დარბაზული ეკლესია გეგმით კვადრატს უახლოვდება, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლით. მასში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს მაღალი, ღრმა ნიშებია მოთავსებული. კონქი ამოყვანილია აგურის რადიალური რიგებით. გადასვლა აბსიდის სწორი კუთხეებიდან კონქის ნახევარსფეროზე ხდება გვირგვინისებურად დალაგებული აგურით.
არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მინაშენის კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 1-2 მეტრის სიმაღლეზე. დასავლეთ მინაშენის აღმოსავლეთ კედელზე და სამხრეთ შესასვლელის ორივე მხარეს კრონშტეინებია. კრონშტეინებს მი-ნაშენების კამარის საბრჯენი თაღები ეყრდნობოდა.
სამხრეთი მინაშენი გახსნილია ერთ მრგვალ სვეტზე დაყრდნობილი თაღედით.
ეკლესიის კამარა და სახურავი დაზიანებულია, კარნიზი მრავალ ადგილას ჩა-მონგრეულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჟეკიტიბა
ჟეკიტიბა (Jequitibá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სეტი-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 156 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.59 კმ²-ზე. ფართობი 445 030 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მუჯუგობა
მუჯუგობა (Mucuqoba) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 331  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
ყორნისის ეკლესიის ნანგრევი (შუა საუკუნეები)
ეკლესიიდან შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომლის სიმაღლე 50-60 სმ-ს აღწევს. სამშენებლო მასალა უხეშად თლილი ქვაა. შეინიშნება აღმოსავლეთ კედლის საძირკველი. აქვე დგას ტრაპეზის ქვა. დანარჩენი კედლები მიწის პირზეა გასწორებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სოლანო (ნუევა-ვისკაია)
სოლანო (ოფიციალურად სოლანოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Solano) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ვისკაიის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 287 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ვისკაიის მუნიციპალიტეტები
ვაშლის დღესასწაული
ვაშლის დღესასწაული (Alma bayramı) — დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება აზერბაიჯანში ვაშლის კრეფის დროს. დღესასწაულის მსვლებობის დღეებში ქალაქ ყუბაში, რომელიც ითვლება რესპუბლიკის მებაღეობის ცენტრად, ტარდება გამოფენა-გაყიდვები, სადაც წარმოდგენილია სხვადასხვა ჯიშის ვაშლები და მისგან დამზადებული სხვადასხვა სახის ნაწარმი. აზერბაიჯანში ეს ღონისძიება პირველად ჩატარდა 2012 წელს. მართალია დღესასწაულს ეწოდება „ვაშლის დღესასწაული“, მაგრამ ეს ღონისძიებები მიძღვნილია ყველა სახის ხილის ჯიშებისადმი.
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები კატეგორია:მებაღეობა კატეგორია:ყუბის რაიონი
იგორ კოშმანი
იგორ სერგეის ძე კოშმანი (Ігор Сергійович Кошман, დ. 7 მარტი, 1995) — უკრაინელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ამჟამად თამაშობს საფეხბურთო კლუბ „მეტალისტ 1925 ხარკოვში“.
კარიერა
კოშმანის საფეხბურთო კარიერა დაიწყო „კრემენ კრემენჩუკში“, იმ ქალაქის გუნდში რომელშიც ის დაიბადა. 2008 წელს ჩაირაცხა „კრემინ კრემენჩუკის“ ახალგაზრდულ გუნდში სადაც 2012 წლამდე თამაშობდა. 2012 წელს დაიწყო პროფესიონალური კარიერა. კოშმანის დებიუტი შედგა „ტავრია სიმფეროპოლში“ 2014 წლის 28 მარტს, უკრაინის პრემიერ ლიგაში, „მეტალურგ ზაპოროჟიეს“ წინააღმდეგ.
კოშმანი უკრაინის მოქალაქეა თუმცა მას არასდროს უთამაშია ახალგაზრდულ ან ძირითად ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:სლოვენიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:მეტალისტის ფეხბურთელები კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:სიმფეროპოლის ტავრიას ფეხბურთელები კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები
დიუდანგია
დიუდანგია (Düdəngə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4 012 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
ნიაზის სახლ-მუზეუმი
ნიაზის სახლ-მუზეუმი (Niyazinin ev-muzeyi) — აზერბაიჯანელი დირიჟორისა და კომპოზიტორის, სსრკ-ის სახალხო არტისტის, ნიაზის მემორიალური მუზეუმი. მუზეუმი წარმოადგენს აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის სახელმწიფო მუზეუმის ფილიალს. განლაგებულია ქალაქ ბაქოში, მისამართი: ბულბულის გამზირი, 29. ნიაზი ცხოვრობდა ამ ბინაში 1958 წლიდან გარდაცვალებამდე. ნიაზის სახლ-მუზეუმი შეიქმნა აზერბაიჯანის კულტურის სამინისტროს 1990 წლის 28 დეკემბრის განკარგულებით. მუზეუმის გახსნა შედგა 1994 წლის 18 სექტემბერს.
ნიაზის სახლ-მუზეუმში რეგულარულად ტარდება სხვადასხვა სახის ღონისძიებები, რომლებიც ეძღვნება რესპუბლიკის მუსიკალურ მოვლენებს: კონფერენციები, კონცერტები და შემოქმედებითი საღამოები.
ნიაზის სახლ-მუზეუმი შედგება 5 ოთახისგან, რომელთა ნაწილიც ატარებს მემორიალურ ხასიათს. ისინი შენახული არიან ისევე, როგორც მუსიკოსის სიცოცხლის დროს. დარჩენილი ნაწილი კი დათმობილი აქვს ექსპოზიციებს. ექსპონატების ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომლებიც მოგვითხრობენ ნიაზის ცხოვრებაზე ბავშვობიდან გარდაცვალებამდე. აქ ქრონოლოგიურად წარმოდგენილია იშვიათი დოკუმენტები ნიაზის პირად ცხოვრებაზე, აფიშები, საავტორო სანოტო ხელნაწერები.
სასტუმრო ოთახში წარმოდგენილია ფოტოსურათები, რომლებიც ასახავს მუსიკოსის საზოგადოებრივ მოღვაწეობას, ასევე გამოფენილია მაესტროსთვის ნაჩუქარი და მუზეუმის მიერ შეძენილი ექსპონატები, რომლებიც წარმოადგენს სახვითი ხელოვნების ნიმუშებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კარლ ბრაუნი
მინი|კარლ ფერდინანდ ბრაუნი კარლ ფერდინანდ ბრაუნი (დ: 6 ივნისი 1850 წელი _ გ: 20 აპრილი 1918 წელი) გერმანელი ინჟინერ-ელექტრიკოსი, გამომგონებელი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. ბრაუნს უდიდესი წვლილი მიუძღვის რადიო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების განვითარებაში. 1909 წელს მან გულიელმო მარკონთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია „უსადენო ტელეგრაფიის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის“.
ბიოგრაფია
კარლ ფერდინანდ ბრაუნი დაიბადა ფულდაში (გერმანია) და განათლება მიიღო მარბურგის უნივერსიტეტში, ხოლო ბერლინის უნივერსიტეტში 1872 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი დაიმსახურა. მან აღმოაჩინა, რომ წერტილოვანი კონტაქტის ნახევარგამტარი ცვლადი დენის რექტიფიცირებას ახდენს, ანუ ცვლადი დენი გადაყავს მუდმივ დენში. იგი გახდა სტრასბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკის პროფესორი და ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი.
1897 წელს, მან ააწყო პირველი კათოდური სხივის მილი და კათოდური სხივის მილის ოსცილოსკოპი. კათოდური სხივის მილაკი გახდა მთავარი ქვაკუთხედი სრული ელექტრონული ტელევიზორის გამოგონებაში. XXI საუკუნეში ბრტყელი მონიტორის ტექნოლოგიებმა(როგორიცაა თხევად-კრისტალური მონიტორი, მანათობელი დიოდები, პლაზმური ეკრანი) დაიწყო კათოდური სხივის მილაკის ტექნოლოგიის ჩანაცვლება, როგორც ტელევიზორში ასევე კომპიუტერის მონიტორებში. კათოდური სხივის მილაკს, კვლავ უწოდებენ "ბრაუნის მილს" გერმანულენოვან ქვეყნებში ((Braunsche Röhre) და სხვა ქვეყნებში, როგორიცაა კორეა და იაპონია.
ბრაუნი პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში (სანამ ა.შ.შ ჩაერთვებოდა ომში), რათა დაეცვა გერმანიის რადიოსადგური ნიუ-იორკში, ბრიტანელების მიერ მართული მარკონის კორპორაციისგან. როდესაც ამერიკა ჩაერთო ომში, ბრაუნი ოფიციალურად დატოვეს ამერიკაში საგამოძიებო მიზნებისთვის, თუმცა თავისუფლად შეეძლო გადაადგილება ბრუკლინში.
გარდაცვალება
კარლ ფერდინანდ ბრაუნი, გარდაიცვალა ომის დასრულებამდე 1918 წელს ბრუკლინში, საკუთარ სახლში.
კარლ ფერდინანდ ბრაუნის სახელობის პრიზი
1987 წელს ინფორმაციული დისპლეის საზოგადოებამ შექმნა კარლ ფერდინანდ ბრაუნის სახელობის პრიზი, რომელიც გაიცემა გამოჩენილი ტექნიკური მიღწევებისთვის დისპლეის ტექნოლოგიაში.
საბარაგამუვის პროვინცია
საბარაგამუვის პროვინცია (සබරගමුව පළාත Sabaragamuwa Palata, சபரகமுவ மாகாணம் Sabaragamuwa Maakaanam) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. პროვინცია მერვე ადგილზეა ფართობის მხრივ, ხოლო მოსახლეობის მიხედვით მეხუთე ადგილს იკავებს. საბარაგამუვის პროვინცია მოიცავს ორ ოლქს: კეგალესა და რატნაპურას.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
𐔱
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
ლიმონმჟავა
ლიმონმჟავა, <ce>(CH2COOH)2C(OH)COOH</ce> — სამფუძიანი ორგანული ოქსიმჟავა, ფართოდაა გავრცელებული ცოცხალ ბუნებაში.
თვისებები
კარგად იხსნება წყალსა და სპირტში, ცუდად უმეტეს ორგანულ გამხსნელებში, დნობის ტემპერატურაა 156°C. იძლევა ერთ-, ორ- და სამჩანაცვლებულ მარილებს — ციტრატებს.
დანიშნულება
ლიმონმჟავა უჯრედის სუნთქვის ბიოქიმიურ რეაქციათა სისტემის მთავარი რგოლია. ცხოველებისგან განსხვავებით, ზოგიერთი მცენარისა და მიკროორგანიზმის უჯრედებში დიდი რაოდენობით გროვდება (ლიმონის წვენში 5–6%); იყენებენ მედიცინაში, კვების მრეწველობაში, სამღებრო საქმესა და ფოტოგრაფიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მჟავები
შნიურპფლინგენი
შნიურპფლინგენი (Schnürpflingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 10,71 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 334 ადამიანს.
ვერხნაია-ბარაბანოვკა
ვერხნაია-ბარაბანოვკა (Верхняя Барабановка; Үрге Барабановка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება მაკსიმოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 32 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 196 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ.
მუჯუხ-ქაზმა
მუჯუხ-ქაზმა (Mudzhukh-Kazma) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
𐔲
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
არდვი
არდვი (Արդվի) — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში. მოსახლეობა 213 კაცი (2008).
მოსახლეობის 46 % მამაკაცია, ხოლო 54 % ქალი.
ბოათი (ნეფთჩალი)
ბოათი (Boyat) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2472 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
შხამიანი ჭინჭარი
„შხამიანი ჭინჭარი“ — ქართული იუმორისტული ალმანახი. გამოიცა 1913 წელს თბილისში ჟურნალ „სუსხიანი ჭინჭრის“ შემდეგ. გამომცემელი — შ. ლელაშვილი. დაბეჭდილია პოლიტიკური სატირა და ოსკარ შმერლინგის კარიკატურები. „შხამიანი ჭინჭრის“ შემდეგ გამოვიდა ალმანახი „აურ-ზაური“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ალმანახები კატეგორია:1913 წლის ალმანახები
შამბიეთის ზურგიანი კოშკი
შამბიეთის ზურგიანი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, თავდაცვითი ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შამბიეთის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ნობელის პრემიის ლაურეატი სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურების სია
ნობელის პრემიის ლაურეატი სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურების სიაში წარმოდგენილია 29 სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურის ჩამონათვალი, რომლებმაც მიიღეს ნობელის პრემია. უინსტონ ჩერჩილის გარდა, რომელმაც მიიღო ლიტერატურის პრემია, ყველა დანარჩენებს გადაეცათ ნობელის მშვიდობის პრემია.
შამბიეთის ზურგიანი კოშკი
რვასართულიანი კოშკი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით დუღაბზე. კოშკი გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, ჩრდილოეთით მომრგვალებული ზურგით. არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭ-რილი. კარი ნაოთხალია; დატანებულია საურდულე. კოშკის სამხრეთი კედლის ცენტრალურ ღერძზე გაჭრილია სათოფურები. მერვე სართულზე სწორკუთხა სარკმელია. დანარჩენი კედლები ყრუა. შემორჩენილია სა-რთულშუა გადახურვის კოჭების ბუდეები.
ნობელის პრემიის ლაურეატი სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურების სია
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები
შამბიეთის ზურგიანი კოშკი
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1987
ფინალი
სტივ დეივისი 18:14 ჯო ჯონსონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:1987 წელი სნუკერში
მარათ-ალ-ნუმანის ნაჰია
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ზემო აჩაბეთის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
ზემო აჩაბეთის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო (საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი) ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო აჩაბეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კომპლექსი შედგება ეკლესიის, კოშკისა და გალავნის ნანგრევებისაგან. მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიის მხოლოდ გეგმა იკითხება. აღმოსავლეთით ჩანს აბსიდის რამდენიმე კვადრი და ჩრდილოეთი კედლის თლილი კვადრები სამი მეტრის სიგრძეზე. ირგვლივ მიმობნეულია თლილი შირიმის კვადრები, არის ბუნის ქვაც.
კოშკის და გალავნის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რიყის ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შელკლინგენი
შელკლინგენი (Schelklingen) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. ქალაქის ფართობია 75,8 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 6 777 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
მელქიორი
მელქიორი — სპილენძის და ნიკელის შენადნობი. სიტყვა მომდინარეობს იტალიური melchior-დან, რაც არის ფრანგული maillechort-ის დამახინჯებული ფორმა. მელქიორი ზოგჯერ შედგება არა მარტო ნიკელისა და სპილენძისგან, არამედ თუთიისგანაც. ამ შენადნობს ეწოდება ნიკელის ვერცხლი. მელქიორი მარტივად დეფორმირდება მაღალ და დაბალ ტემპერატურაზეც. შენადნობი, რომელიც შეიცავს 30% ნიკელს, 0,8% რკინას, 1% მანგანუმსა და 68,2% სპილენძს, გამოიყენება საზღვაო გადაზიდვაში, კერძოდ კონდენსატორული მილების დასამზადებლად. რადგან მელქიორი შეიცავს ნიკელს, ამიტომ მას აქვს ვერცხლისფერი შეფერილობა, განსხვავებით სპილენძისა და ბრინჯაოსგან.
სქოლიო
კატეგორია:შენადნობები
ვილიავერდე (ნუევა-ვისკაია)
ვილიავერდე (ოფიციალურად ვილიავერდეს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Aritao) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ვისკაიის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 118 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ვისკაიის მუნიციპალიტეტები
ფერნანდუ II (ბრაგანსის ჰერცოგი)
ფერნანდუ II (Fernando II; დ. 1430 — გ. 20 ივნისი, 1483) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. ბრაგანსის ჰერცოგ ფერნანდუ I-ის უფროსი ვაჟი. ბრაგანსის ჰერცოგი 1478-1483 წლებში.
ბიოგრაფია
ფერნანდუ დაიბადა 1430 წელს პორტუგალიაში. იგი იყო ბრაგანსის ჰერცოგ ფერნანდუ I-ისა და მისი ცოლის, ხუანა დე კასტროს პირველი შვილი. იგი ბავშვობიდანვე ძალიან ახლოს იყო თავის ბიძაშვილთან, პორტუგალიის მეფე აფონსუ V-თან, რომელსაც თან ახლდა მაროკოში ლაშქრობისას. 1464 წელს მეფე აფონსუმ მას ხიმარესის გრაფობა უბოძა, 1475 წელს კი ხიმარესის ჰერცოგის რანკში აამაღლა.
ფერნანდუ ასევე მონაწილეობდა 1474 წელს დაწყებულ კასტილიის მემკვიდრეობის ომში, სადაც ერთმანეთს არაგონის მეფე ფერდინანდ II-ის ცოლი ისაბელ კასტილიელი და პორტუგალიის მეფე აფონსუ V-ის ცოლი ხუანა ლა ბელტრანეხა ებრძოდნენ. საბოლოოდ ბრძოლა ისაბელ კასტილიელის ტრიუმფითა და ხუანასთან განქორწინებით დასრულდა, მაგრამ გადასახლებულ დედოფალზე ზრუნვა ფერნანდუს დაეკისრა.
მას შემდეგ, რაც ტახტზე აფონსუს ვაჟი ჟუან II ავიდა, მან ისეთი რეფორმების გატარება დაიწყო, რომლითაც შეძლებდა პორტუგალიელი თავად-აზნაურობისათვის ძალაუფლების შემცირებას. ჟუან II განსაკუთრებით დიდ ყურადღებას უთმობდა ბეჟას, ბრაგანსისა და ვიზეუს დინასტიების ძალაუფლების შემცირებაზე.
ჟუანმა ბეჟას ჰერცოგი დიუგუ, რომელიც ბიძაშვილად ერგებოდა, უაზროდ დაადანაშაულა ღალატში და სიკვდილით დასაჯა. იგივე ბედი ეწია ფერნანდუ II-საც, რომელიც 1483 წლის 20 ივნისს, ევორაში სიკვდილით დასაჯეს. მეფემ მის ოჯახს მთელი ქონება წაართვა, რის გამოც ბრაგანსები იძულებული გახდნენ კასტილიაში გაქცეულიყვნენ, საიდანაც 1498 წელს დაბრუნდნენ და დაიბრუნეს წართმეული ტიტულები.
ქორწინებები და შვილები
ფერნანდუ ორჯერ დაქორწინდა. იგი პირველად დაქორწინდა ლეონორ დე მენეზესზე, თუმცა იგი მალევე უშვილოდ დაიღუპა. 1472 წელს, ფერნანდუმ ცოლად შეირთო პორტუგალიის მეფე მანუელ I-ის უფროსი და, იზაბელა ვიზეუელი, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1430 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1483 კატეგორია:ბრაგანსები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე
„აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე“ — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრესის მუშაკთა პროფესიული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება რესპუბლიკაში ყოველწლიურად 22 ივლისს.
დორდლარი (ბოათი)
დორდლარი (Dördlər) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
აზერბაიჯანის ეროვნული პრესის დღე
გაზეთ „ექინჩი“-ს გამოშვებას მოჰყვა ძლიერი რეზონანსი მთელ ამიერკავკასიაში. 1875–1876 წლებში გამოშვებულ იქნა გაზეთის მხოლოდ 56 ნომერი. გაზეთ „ექინჩი“-მ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანელების ეროვნულ გამოფხიზლებაში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები კატეგორია:ახალი ამბების მედია კატეგორია:1998 წელს დაარსებულები
ვოტსკაია-ოშია
ვოტსკაია-ოშია (Вотская Ошья; Вотяк Ушъяҙы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება ნოვოარტაულის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 24 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 24 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 135ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ალაქლი
ალაქლი (Ələkli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 284 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
დურგენ-ნური
დურგენ-ნური (Дөргөн нуур) — გაუდინარი ტბა მონღოლეთში, ქალაქ ხოვდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 145 კმ-ში. მდებარეობს დიდი ტბების ქვაბულის დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1132 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 311 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 27 მ. წყლის მინერალიზაცია 4 გრ/ლ. ფშანით შეერთებულია ტბა ხარა-ნურთან. ნაპირები დაბალია, დაკლაკნილი, წარმოდგენილია ბარხანებითა და მლაშობებით. ტბა და მასზე მიბჯენილი ტერიტორია 1997 წლიდან განსაკუთრებულად დაცულ ტერიტორიათა რიცხვს მიეკუთვნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლეთის ტბები
მარათ-მისრინის ნაჰია
მარათ-მისრინი (არაბ. ناحية معرتمصرين) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით მარათ-მისრინის პროვინციაში დაახლოებით 57 859 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 235 04 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ატესი
ატესი (Atez; Atetz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ულცამალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,1 კმ². მოსახლეობა — 225 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
კანჩაკეს რაიონი
კანჩაკეს რაიონი (Distrito de Canchaque) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის უანკაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 198 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 242 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 30 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 306.41 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაბამბის პროვინციის რაიონები
შამბიეთის ეკლესია
შამბიეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შამბიეთის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესია მდებარეობს სოფლის მიდამოებში. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით დუღაბზე. გუმბათი ამჟამად მთლიანად ჩამოქცეულია. მკლავები თანაბარი ზომისაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აბსიდს განიერი ბემა აქვს. შვერილი აბსიდი გარედან წახნაგოვანია. მისი ცენტრალური ნაწილი ჩამონგრეულია. ეკლესიას სამხრეთიდან დიდი ზომის თაღოვანი სარკმელი, ჩრდილოეთით და დასავლეთით კი თაღოვანი შესასვლელები აქვს. სამივე შესასვლელს კარიბჭე აქვს. აქედან ჩრდილოეთი შესასვლელი ამოშენებულია და მოწყობილია სარკმელი. ჩრდილოეთი კარიბჭის მხოლოდ ერთი სვეტია შემორჩენილი. სამხრეთი კარიბჭე მთლიანად მორღვეულია. დასავლეთი კარიბჭის ნახევარწრიუ-ლი თაღები ოთხკუთხა სვეტებს ეყრდნობა. ეკლესიის მკლავები გარედან წახნაგებს ქმნიან. ძეგლის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები.
ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული.
აბოწმინდის ეკლესია
აბოწმინდის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო აჩაბეთის დასავლეთით 1 კმ-ზე. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
პერანგშემოცლილი ეკლესიიდან შემორჩენილია დასავლეთი კედელი, ჩრდილო-დასავლეთი და სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე, აბსიდის ჩრდილო ნაწილი და სამხრეთი კედლის მხოლოდ ქვები.
აბსიდს ნახევარწრიული ფორმა ჰქონდა. ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ დასავლეთ კუთხეებში პილასტრების ნაწილი იკითხება.
დასავლეთ კედლის ცენტრში გაჭრილია გარედან არქიტრავული, შიგნიდან კი თაღოვანი შესასვლელი. თაღი გადაყვანილია სოლისებრი ფორმის ქვებით.
ეკლესიის ირგვლივ და ინტერიერში მიწის დონე ძლიერ აწეულია. ტერიტორია სავსეა ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
𐔳
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
არესიბოს გზავნილი
მარჯვნივ|მინი|გზავნილი ნაწილების ფერადი დაყოფით. ორიგინალური გზავნილი ფერად ინფორმაციას არ შეიცავდა.
არესიბოს გზავნილი  — რადიოსიგნალი, რომელიც გაიგზავნა 1974 წლის 16 ნოემბერს არესიბოს ობსერვატორიიდან (პუერტო-რიკო ) ვარსკვლავების წრიული გროვისაკენ სახელად M13, რომელიც მდებარეობს დედამიწიდან 25000 სინათლის წლის მანძილზე, ჰერკულესის თანავარსკვლავედში. გზავნილი გრძელდება 169 წამს, ტალღის სიგრძეა 12,6 სმ. ეს განხორციელდა ძლიერი რადიოტელესკოპის გახსნის პატივსაცემად.
თავად გზავნილი შეადგინა ფრენკ დრეიკმა და კარმ სეიგანმა. მისი სიგრძეა 1679 ციფრი.
ზევიდან ქვევით გზავნილში გამოსახულია:
რადგან გზავნილს მისაღწევად დასჭირდება 25000 წელიწადი და ნებისმიერი სახის პასუხსაც 25000 წელიწადი, იგი უფრო ითვლება კაცობრიობის მიღწევად, ვიდრე კონტაქტში შესვლის რეალურ მცდელობად. არესიბოს გზავნილამდე 12 წლით ადრე სსრკ-დან გაიგზავნა ვენერასკენ რადიოსიგნალი "მშვიდობა", "ლენინი", "სსრკ".
სქოლიო
კატეგორია:რადიოსიგნალები
სინან-ფაშა
სინან-ფაშა აგრეთვე ცნობილი როგორც სინანუდინ იუსუფ-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის კაპუდან-ფაშა (ფლოტის ადმირალი) 1550 - 1553 წლებში, სულეიმან I-ის სულთნობის დროს. წარმოშობით სინანი ხორვატიიდან იყო. იგი ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირისა და მიჰრიმაჰ სულთნის მეუღლის დამატი რუსტემ-ფაშას ძმა იყო.
ბიოგრაფია
1550 წელს სინანი კაპუდან-ფაშას თანამდებობაზე დაინიშნა და სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა ჩაანაცვლა. ერთი წლის შემდეგ 1551 წელს ტრიპოლის ალყის დროს ოსმალეთის ფლოტ სინან-ფაშა მეთაურობდა, რა დროსაც ოსმალები მალტის ორდენის წინააღმდეგ იბრძოდნენ, ეს ბრძოლა საბოლოოდ ოსმალების გამარჯვებით დასრულდა. ხოლო 1553 წელს ხმელთაშუა ზღვაში საფრანგეთის დასახმარებლად გაემართა.
ამ დროს დაიწყო სინან-ფაშას და თურგუთ რეისის თანამშრომლობა ხმელთაშუა ზღვის რამდენიმე ექსპედიციაში, კერძოდ ჩრდილოეთი აფრიკისა და იტალიის სანაპიროებთან. სინანი ფლოტის საკითხებში თურგუთ რეისივით კარგი ექსპერტი ვერ იყო, ფლოტის ადმირალებსა და კაპიტნებს შორის თურგუთი უფრო პოპულარული იყო ვიდრე სინანი, რაც ხშირად გამხდარა მათ შორის კონფლიქტის მიზეზი. 1551 წელს ოსმალების მიერ ტრიპოლის დაპყრობისას ოსმალეთის ფლოტმა სინანი სანაპიროსთან მიატოვა და თურგუთ რეისთან ტირენიის ზღვაში წავიდნენ, მათ განაცხადეს, რომ ისინი მხოლოდ თურგუთის ბრძანებებს დაემორჩილებოდნენ. თუმცა თურგუთმა ეს ღალატად და ამბოხად მიიჩნია და მეზღვაურებს უკან დაბრუნება უბრძანა.
ამან ოსმალეთის იმპერიის იმდროინდელი სულთანი სულეიმან I ძალიან შეაწუხა, თუმცა სულთანი თურგუთს სწყალობდა, ამიტომ სინან-ფაშას უბრძანა: "გააკეთე ყველაფერი რასაც თურგუთი გეტყვისო". ოსმალეთის იმდროინდელი მეზღვაურების უმეტესობა მიიჩნევდა, რომ თურგუთი კაპუდან-ფაშას წოდებას სინან-ფაშაზე მეტად იმსახურებდა.
არსებობს საწინააღმდეგო ცნობიები სინან-ფაშას ხასიათთან დაკავშირებით. ოსმალი ისტორიკოსის იბრაჰიმ ფეჩევის ცნობით სინანი იყო ამაყი და მეგალომანი ადამიანი, რომელიც სხვების საჩივრებსა და მოსაზრებებს არ ითვალიწინებდა, მას ჰქონდა ცივი მზერა. თუმცა ამავე პერიოდის ესპანელი ისტორიკოსის ცნობით სინანი იყო მაღალი და ძლიერი მამაკაცი, მას ჰწონდა ლამაზი სახე და მამაცი გული. ამავე ისტორიკოსის თქმით სინანი იყო ძალიან კეთილი.
სინან-ფაშა გარდაიცვალა 1553 წლის 21 დეკემბერს, საკუთარ სასახლეში, რომელიც მდებარეობდა კონსტანტინოპოლში, დღეს ამ ტერიტორიაზე არის სულთანაჰმეთის მეიდანი. იგი დაკრძალულია უსკუდარში, სტამბოლის პროვინციაში მიჰრიმაჰ სულთნის მეჩეთის ბაღში, რომელიც შექმნა ცნობილმა ოსმალმა არქიტექტორმა მიმარ სინანმა.
დიდებული საუკუნე
2011 წელს გადაღებულ თურქულ სერიალში დიდებული საუკუნე, სინან-ფაშას როლს ასრულებს თურქი მსახიობი სერდარ ორჩინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის კაპუდან-ფაშები კატეგორია:გარდაცვლილი 1553 კატეგორია:ხორვატიელი სამხედროები ოსმალეთის არმიაში კატეგორია:სლავები ოსმალეთის იმპერიაში
სარმინის ნაჰია
სარმინი (არაბ. ناحية سرمين) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სარმინის პროვინციაში დაახლოებით 14 530 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 44 57 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ვოსტოკის სადგური
ვოსტოკის სადგური (Станция Восток) — რუსული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში, სამხრეთ გეომაგნიტური პოლუსის რაიონში, პრინცესა ელისაბეთის მიწაზე. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, სადაც 1983 წლის 21 აგვისტოს დაფიქსირდა რეკორდულად დაბალი ტემპერატურა −89,2°C (−128.56°F).
მიმდინარეობს ყინულოვანი კერნის ბურღვა და მაგნიტომეტრით წარმოებული კვლევები. გარდა ამისა, სადგური ახორციელებს გეოფიზიკურ, სამედიცინო და კლიმატოლოგიურ კვლევებს. იგი ამჟამად რუსეთის მიერ ერთადერთი გამოყენებული შიდაკონტინენტური ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურია. სახელი ეწოდა აფრიანი შლუპის „ვოსტოკის“ პატივსაცემად, რომელიც იყო 1819-1821 წლებში განხორციელებული ანტარქტიდული ექსპედიციის ერ-ერთი გემი.
ვოსტოკის სადგური გაიხსნა 1957 წლის 16 დეკემბერს. ყინულოვანი საფრის სისქე სადგურის ქვეშ 3700 მ აღწევს. ვოსტოკის სადგური სამხრეთ პოლუსიდან მდებარეობს 1300 კმ-ში, ხოლო ნაპირიდან 1250 კმ-ში, ზღვის დონიდან 3488 მ სიმაღლეზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე იზოლირებუილი სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში. ზაფხულში სადგურში როგორც წესი, მუშაობს 25 მეცნიერი და ინჟინერი, ხოლო ზამთარში მათი რაოდენობა 13-მდე კლებულობს.
დამახასიათებელია ჰაერის მაღალი იონიზაცია და ჰაერის თითქმის ნულოვანი ტენიანობა. ზამთარში სადგურამდე მიღწევა თითქმის შეუძლებელია. 1994 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე სადგური დაკეტილი იყო. ვოსტოკის სადგურის სიახლოვეს მდებარეობს უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში — ვოსტოკი.
უნტერშტადიონი
უნტერშტადიონი (Unterstadion) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 8,84 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 752 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
არევაწაგი
არევაწაგი (Արևածագ) — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1270 მ-ზე. მოსახლეობა 960 კაცი (2008).
კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.
მოსახლეობის 47 % მამაკაცია, ხოლო 53 % ქალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ნიკელის ვერცხლი
ნიკელის ვერცხლი, ასევე ცნობილი როგორც გერმანული ვერცხლი, ახალი ვერცხლი და ნიკელის თითბერი — სპილენძისა და ნიკელის შენადნობი, რომელიც ხშირად შეიცავს თუთიას. ჩვეულებრივ ამ შენადნობის ფორმულაცია მდგომარეობს შემდეგში: 60% სპილენძი, 20% ნიკელი და 20% თუთია. . სახელი „ვერცხლი“ შენადნობს ეწოდა, რადგან გარეგნულად ჰგავს ვერცხლს, როგორც შენადნობი კი საერთოდ არშეიცავს მას.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1988
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1988 (1988 World Snooker Championship) — მთავარი ტურნირი სნუკერის სამყაროში. ჩატარების ადგილი — შეფილდი, კრუსიბლის თეატრი (ინგლისი). ტურნირის გამარჯვებული გახდა სტივ დეივისი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ტერი გრიფითსი ანგარიშით 18:11.
უმაღლესი ბრეიკი
140 — სტივ ჯეიმსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:1988 წელი სნუკერში
ეროვნული აღორძინების დღე
ეროვნული აღორძინების დღე (Milli dirçəliş günü) — სახელმწიფო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში ყოველი წლის 17 ნოემბერს. 1992 წლის 17 ნოემბრიდან ეს დღე აღინიშნება როგორც ეროვნული აღორძინების დღე. 1988 წლის 17 ნოემბერს ლენინის მოედანზე (დღევანდელ — თავისუფლების მოედანზე) ბაქოში დაიწყო პირველი მასობრივი საპროტესტო მიტინგები საბჭოთა კავშირის ცენტრალური ხელისუფლების პოლიტიკის წინააღმდეგ. დემონსტრაციის წევრები აღშფოთებულნი იყვნენ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტით და დევნილების დინებით, აქ პირველად გაისმა მოწოდებები საბჭოთა კავშირის შემადგენლობიდან აზერბაიჯანის გამოსვლასთან დაკავშირებით. 22 ნოემბერს ბაქოში შემოიღეს კომენდანტის საათი, ასევე ბაქოში მოხდა საბჭოთა ჯარის ნაწილების მობილიზაცია. 3-4 დეკემბრის ღამით მანიფესტანტები დაშალეს ძალის გამოყენებით, მრავალნი მათგანი (დაახლოებით 400 კაცი) მოგვიანებით დააპატიმრეს. აზერბაიჯანისათვის ეროვნული აღორძინების დღე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი დღის სიმბოლოდ, რომლის შედეგადაც აზერბაიჯანმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დღესასწაულები
ყორნისის არმინდას ეკლესია
ყორნისის არმინდას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისიდან ჩრდილოეთით, ორ კილომეტრზე. აგებულია სოფლიდან ჩრდილოეთით 2 კმ-ზე, VIII-IX საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესია („არმინდა“) ნაგებია სხვადასხვა ზომის მოყვითალო, ფლეთილი ქვით. ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში მაღალი, თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმელს ნაოთხალი აქვს. სფერულ კონქზე გადასვლა განხორციელებულია ტრომპების საშუალებით. აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია განიერი მხრებით. გრძივი კედლები შემორჩენილია 1-2 მეტრის სიმაღლეზე, აღმოსავლეთის და დასავლეთისა კი 3-4 მეტრზე. სარკმლების კვალი არ შეინიშნება. სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია. ეკლესიის კამარა ჩამოქცეულია. აღმოსავლეთ ფასადზე შემოცლილია საპირე ქვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბასაბურუა-მაიორი
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
არმანაზის ნაჰია
არმანაზი (არაბ. ناحية أرمناز‎‎) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით არმანაზის პროვინციაში დაახლოებით 27 267 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 130 05 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
იაპის კუნძულები
იაპის კუნძულები (Yap Islands) — კუნძულები წყნარ ოკეანეში. შედის მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების იაპის შტატის შემადგენლობაში.
იაპის კუნძულები
პატარა კუნძულები:
ისტორია
ცნობილია, რომ ოდესღაც იაპის კუნძულები იყო დიდი იაპის იმპერიის ცენტრი. იმპერიაში შედიოდა კაროლინის კუნძულების საკმაოდ დიდი ტერიტორია (სიგრძით 1100 კმ), სადაც თითოეულ კუნძულს ჰქონდა თავისი ადგილი იერარქიაში. იერარქიაში დაბალ საფეხურზე მდგომები წელიწადში ორჯერ ურიგებდნენ საჩუქრებს მაღალ საფეხურზე მდგომებს. მთელი ძღვენი რჩებოდა იაპის კუნძულების ბელადებს.
XVII საუკუნიდან იაპის კუნძულები ჯერ იყო ესპანეთის, შემდეგ გერმანიის და ბოლოს იაპონიის კოლონია. 1947—1986 წლებში კუნძულები იმყოფებოდა აშშ-ის მეურვეობის ქვეშ.
მოსახლეობა
2000 წლის მონაცემებით იაპის კუნძულების მოსახლეობა შეადგენს 7391 ადამიანს.
ეკონომიკა
კუნძულებზე სავაჭრო-ფულად ურთიერთობაში ამერიკულ დოლართან თანაბრად გამოიყენება უზარმაზარი რაის ქვები (ქვის მონეტები შუაში მრგვალი ხვრელით). ყველაზე დიდ მონეტას აქვს 3 მეტრიანი დიამეტრი, სისქე — 0,5 მეტრი და იწონის 4 ტონას.
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
ყორნისის ძველი ნაგებობის ნაშთი
ყორნისის ძველი ნაგებობის ნაშთი — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, სოფელ ყორნისში, სასაფლაოზე. ნაგებობიდან შემორჩენილია ჩრდილოეთი კედელი, რომლის სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. კედელზე შეინიშნება ნიშების კვალი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა. შემორჩენილი საძირკვლის მიხედვით, ნაგებობა გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენდა. სავარაუდოა ამ ადგილას ფეოდალის სასახლის არსებობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები
𐔴
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
ყარაბაღ-ნამე (ოპერა)
ყარაბაღ-ნამე (Qarabağnamə) — აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის, კომპოზიტორ ფრანგიზ ალი-ზადეს ოპერა, შექმნილი ნარგიზ ფაშაევას ლიბრეტოზე. ოპერის პრემიერა შედგა აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე 2007 წლის 15 დეკემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:ოპერები
სერაფიო კალდერონი
სერაფიო კალდერონი (Serapio Calderón; დ. 1843, პაუკარტამბოს პროვინცია, კუსკო, პერუ — გ. 3 აპრილი, 1922, კუსკო, პერუ) — პერუელი პოლიტიკოსი, ადვოკატი და პერუს პრეზიდენტი 1904 წლის 18 აპრილიდან 24 სექტემბრამდე, მანუელ კანდამოს გარდაცვალების შემდეგ.
პრეზიდენტობა
1903 წლის პერუს საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად, ქვეყნის პრეზიდენტი მანუელ კანდამო გახდა, ხოლო სერაფიო კალდერონი — მეორე ვიცე-პრეზიდენტად დაინიშნა. პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, ლინო ალარკო, ინაუგურაციამდე გარდაიცვალა, ასე რომ, პრეზიდენტ კანდამოს არეკიპაში გამგზავრების შემდეგ, მთელი პასუხისმგებლობა აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე კალდერონს დაეკისრა. 1904 წლის 7 მაისს, მანუელ კანდამოს გარდაცვალების შემდეგ, იგი პერუს პრეზიდენტად დაინიშნა. 1904 წლის 24 სექტემბერს, პერუს პრეზიდენტი ხოსე პარდო ი ბარედა გახდა. სერაფიო კალდერონი კუსკოში დაბრუნდა და აღმასრულებელ სასამართლოში განაგრძო მოღვაწეობა.
გარდაცვალება
სერაფიო კალდერონი გარდაიცვალა 1922 წლის 3 აპრილს, კუსკოში, პერუ.
სქოლიო
კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1843 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
შავწამალასებრნი
ორსქესიანი ყვავილები შეკრებილია ყვავილედებად ან მარტოულია. ნაყოფი კოლოფია. აერთიანებს 200-ზე მეტ გვარს (3000-მდე სახეობას). გავრცელებულნი არიან ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში.
საქართველოში 25 გვარია (190-მდე სახეობა). მათ შორის:
𐔵
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
ხუციურის ეკლესია
ხუციურის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო აჩაბეთის დასავლეთით 1,5 კმ-ზე. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ძეგლი ნაგებია ფლეთილი ქვით დუღაბზე. ალაგ-ალაგ წყობა შევსებულია ფიქალით.
დარბაზული ეკლესია გეგმით ტრაპეციას წარმოადგენს, აღმოსავლეთით კოლოფა აბსიდით, რომლის ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მის ძირში ტრაპეზის ქვაა. აბსიდის ჩრდილოეთით ღრმა, ოთხკუთხა ნიშაა. კონქი ამოყვანილია აგურის რადიალური რიგებით. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა, რომელთაგან ჩრდილოეთის, სამხრეთისაზე უფრო ფართოა.
ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლები შემორჩენილია დაახლოებით 4-5 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლები. დასავლეთი კედლის სიმაღლე 6-7 მეტრს აღწევს. მასში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთი შესასვლელი ნაოთხალია.
ეკლესია ადგილობრივ მოსახლეობას შიფერით გადაუხურავს. ტექ. მდგ. 1983 წ.
კამარა ჩამოქცეულია. სამხრეთ-დასავლეთი, ჩრდილო-დასავლეთი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხეები გარღვეულია. იატაკი სავსეა ნაგვითა და ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალ-დანის ნაჰია
ალ-დანა (არაბ. ناحية الدانا) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-დანის პროვინციაში დაახლოებით 60 058 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 214 65 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ელ-კარმენ-დე-ლა-ფრონტერას რაიონი
ელ-კარმენ-დე-ლა-ფრონტერას რაიონი (Distrito de El Carmen de la Frontera) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის უანკაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 450 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 693 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 678.24 კმ²-ია.
ავსტრალოპითეკ გარი
მინი|250პქ ავსტრალოპითეკი გარი — ავსტრალოპითეკების გამქრალი სახეობა. იგი ჰომინიდის ოჯახს წარმოადგენდა, რომელიც იპოვეს აფრიკაში 4 და 1 მილიონი წლის წინ. ავსტრალოპითეკების ზოგადად სულ ცოტა 7 სახეობაა ცნობილი, მათ შორის, ავსტრალოპითეკ აფერენსისი, ავსტრალოფითეკ აფრიკანუსი, ა.ბაჰრელჰაზალი, ა.ანამენსისი, ა.რამიდუსი და ა.შ. მათ შორის ზოგიერთს საერთო ჰქონდა ანატომიური ნიშანი. ყველაზე მარტივი ანატომიური ნიშანი იყო პატარა ტვინის ქალა. სხვა სახეობები, მათ შორის გარი, იპოვეს ეთიოპიაში 1999 წელს. არის მნიშვნელოვანი აზრთა სხვადასხვაობა ექსპერტებს შორის იმ სახეობების რაოდენობის შესახებ, რომლებიც ერთ ოჯახს უნდა მიეკუთვნებოდნენ. ზემოთ ჩამოთვლილი 7 სახეობიდან ორი — ა.ბაჰრელჰაზალი და ა.ანამენსისი ეფუძნებიან არასრულ ნაშთებს.
ა. აფარენსისი თარიღდება სულ ცოტა 3,75 მილიონი წლით. შეიძლება მემკვიდრეობითი ნიშანი იყოს, სახეობებისთვის გამონაკლისს წარმოადგენს ა. ანამენსისი, ა.ჰომიდი, რომელიც თარიღდება 4,1 მილიონი წლის წინ, აღმოჩენილ იქნა 1994 წელს. ა.აფაენსისი აღმოაჩინეს ეთიოპიის მხარეს, ლაეტოლი და ტანზანიაში. 3,6 მილიონი წლის ნაკვალევი შენახულ იქნა ფერფლის მიერ ლაეტოლიში, სავარაუდოდ ამ სახეობის ნაკვალევი უნდა იყოს.
ორი კარგად ცნობილ ავსტრალოპითეკს, ბოისეის და რობუსტუსის, ჰქონდათ დიდი კბილები, ძალიან სქელი ყბა. ეს თვისებები განაპირობა იმან, რომ იღებდნენ შედარებით მსგავს საკვებს, როგორიც იყო უხეში ბოსტნეული. საპირისპირო სიტუაცია იყო, აფარენსისსა და აფრიკანუსს შორის, რომლებიც, განზოგადებული, გავრცელებული საკვებით იკვებებოდნენ. ვერანაირ კონსესუსს ვერ მიაღწიეს მკვლევარებმა, იმის შესახებ, თუ რა ურთიერთობა ჰქონდათ სხვადასხვა ავსტრალოპითეკებს ერთმანეთთან. ავსტრალოპითეკ გარი- ახალი სახეობა ადრეული ჰომინიდის ეთიოპიიდან. ეს სახეობა არ არის კარგად შესწავლილი, მეცნიერებს მხოლოდ მისი ერთი თავის ქალაზე და ოთხ სხვა ჩონჩხის ფრანგმენტზე დაყრდნობით აქვს მცირეოდენი კვლევა გაკეთებული. იგი არის განსხვავებული სახეობა სხვა ავსტრალოპითეკებისგან, რომელიც გამოირჩეოდა სხვა სახეობებისგან ხასიათით. ის იყო გამორჩეული ა. აფარენსისგან. მას ჰქონდა აბსოლუტურად დიდი პირის ღრუ; ზედა მესამე კბილის მორფოლოგია შემცირებული მინანქრის ხაზით ხასითდებოდა და დაბალი ოკლუზიური ასიმეტრიით. სხვა, მაგალითად ავსტრლალოპითეკ ლუსის თუ შევადარებთ ა.გარის უფრო გრძელი მენჯის ძვალი აქვს. ყველაფრის მიუხედავად, მისი მკლავები ისეთივე ძლიერი დარჩენილა, როგორიც უწინ იყო. მისი მკლავების სიძლიერე გამოიწვია იმან, რომ გამუდმებით მოძრაობაში იყვნენ. ა.გარი ნაკლებობას განიცდის კომპლექტურად მირებული კბილისმიერი, სახისა და თავის ქალის ნაკვთებისას, რომელიც გაანაწილა რობექტუსსა და ბოსეის შორის. ა. გარი განსხვავებულია ა. აფრიკანუს და სხვა ადრეული ჰომო სახეობებისგან თავისი პრიმიტიული შუბლით, პალატალური ბგერით და სახით. მის ნაკლს წარმოადგენს, რომ მიიღო ა. რობუსტის ხასიათი. ანალიზების შედეგად მიღებულმა მონაცემებმა არაერთხელ განიცადა მარცხი, რომ გამოეტანათ გადაწყვეტილება სადავო საკითხებზე, როგორიც არის, მაგალითად ა.აფრიკანუსის ადგილმდებარეობის განსაზღვრა და ა. შ. თავის ქალა და კბილის ანატომია არ წარმოადგენს აუცილებელ სარკეს თანამედროვე პრიმატებში. ახლა, სულ ცოტა, ალბათ უკეთესია, რომ თავი ავარიდოთ წინაპრების დასახელებას და მხარი დავუჭიროთ მარტივ დაყოფას, განაწილებას.
ავსტრალოპითეკ გარი ცნობილია თანამედროვე ნარჩენებისგან, რომელიც აღმოჩენილ იქნა ბოურიში, რომელიც შეიძლება იყოს საუკეთესო კანდიდატურა პასუხისმგებელი ძველი არტეფაქტების. მოულოდნელად, აღმოჩნდა, რომ ა.გარი იყო პირველი სახეობა, რომელმაც გამოიყენა ქვის იარარები და აკვირდებოდნენ თუ რას აგროვებდნენ ადრეული ადამიანები. ეს გამოკვლევა დადასტურდა ახლანდელ არქეოლოგიური აღმოჩენებით, რომელიც ჩატარდა Lokalalei-ში. ა გარი იდენტიფიცირებულია AFAR რეგიონიდან, რომელიც მდებარეობს ეთიოპიაში. ა.გარი განხილულია როგორც ძლიერი კანდიდატი, რომელსაც შეეძლო გაეკეთებინა და გამოეყენებინა ქვის იარაღი, მაგრამ ზოგიერთი მკვლევარი ეწინააღმდეგება ამ დებულებას. როგორც არ უნდა იყოს ეს ანატომიური მასალები არის არაპირდაპირი მტკიცებულება. ავსტრალოპითეკუს გარი არის ერთ-ერთი ბოლო აუსტრალოპითი, რომელიც ცხოვრობდა ჰომო ჰაბილის გამოჩენამდა და შეიძლება ამის გამო ვივარაუდოთ, რომ ისინი იყვნენ პირველები ვინც ქვის იარაღი დაამზადა.