cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საგრა (ალიკანტე)
საგრა   — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის მარინა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 426 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
ბრაზილიის საფეხბურთო თასი 2010
ბრაზილიის საფეხბურთო თასი 2010 — ბრაზილიის საფეხბურთო თასის 22-ე გათამაშება, რომელიც გაიმართა 2010 წლის 10 თებერვალიდან 4 აგვისტომდე. მონაწილეობდა 64 გუნდი. გამარჯვებული გახდა საფეხბურთო კლუბი „სანტოსი”.
ბოლო ეტაპი
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო თასი
ბრიჩევა
ბრიჩევა (Briceva) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 184 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 305 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
კოლხეთის მეფეთა სია
კოლხეთის მეფეთა სია აერთიანებს კოლხეთის სამეფოს ლეგენდარულ და ისტორიულ მმართველებს.
სქოლიო
კატეგორია:მონარქთა სიები კატეგორია:კოლხეთის სამეფო
ალტუ-რიუ-დოსი
ალტუ-რიუ-დოსი (Alto Rio Doce) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 810 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვისოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 159 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.47 კმ²-ზე. ფართობი 518 053 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მამია ორახელაშვილი
მამია ორახელაშვილი (ნამდვილი სახელია ივანე ორახელაშვილი; დ. 1881 — გ. 1937) — ქართველი ბოლშევიკი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ-ერთი შემოქმედი. 1937 წელს, „დიდი წმენდის“ დროს, დახვრიტეს.
ბიოგრაფია
დაიბადა აზნაურის ოჯახში. დაასრულა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე. 1903-1908 წლებში სწავლობდა პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიაში. 1890-იანი წლებიდან ჩაერთო რევოლუციურ მოძრაობაში. რსდმპ-ის წევრი 1903 წლიდან. ამავე წელს სტუდენტურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის დააპატიმრეს. 1905 წლის რუსეთის რევოლუციის მონაწილე. აკადემიის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ექიმად კასპიისპირეთის ოლქში. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იყო ვლადიკავკაზის მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოების თავმჯდომარე და რსდმპ(ბ) კომიტეტის თავმჯდომარე. 1917 წლიდან 1920 წლის მაისამდე იყო რსდმპ(ბ) კავკასიის სამხარეო კომიტეტისა და კავბიუროს წევრი.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ 1921-22 წლებში იყო განათლების სახალხო კომისარი, 1921-1925 წლებში იყო საქართველოს რევკომის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცკ-ის პირველი მდივანი, სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, ამიერკავკასიის სფსრ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე. 1923-1925 წლებში იყო სსრკ-ის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. სსრკ-ს ცკ-ის წევრობის კანდიდატი (1923-1926 წწ.). სკკპ ცკ-ის წევრი (1926-1934 წწ.). 1926-1929 წლებში იყო კომუნისტური პარტიის ამიერკვაკასიის კომიტეტის პირველი მდივანი და გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორი. 1927-1930 წლებში იყო დიდი საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის წევრი. 1931-1932 წლებში კვლავ ასფსრ-ის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარეა. 1932-1937 წლებში მოსკოვში იყო მარქს-ენგელს-ლენინის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1934-1937 წწ. სკკპ-ის ცენტრალური სარევიზიო კომისიის წევრი და სსრკ-ის ცენტრალური აღმასკომის წევრი.
1937 წელს გარიცხეს პარტიიდან კონტრევოლუციური საქმიანობის გამო. აპრილში გადაასახლეს ასტრახანში. 26 ივნისს დაპატიმრეს. დახვრიტეს 11 დეკემბერს.
რეაბილიტირებულია 1955 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნები კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისრები
გიორგი თოდაძე
გიორგი (გოგი) თოდაძე (დ. 21 თებერვალი, 1945, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 23 იანვარი, 2020) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1982). საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი.
1968 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი, ხოლო 1977 წელს ამავე ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1968 წლიდან მუშაობდა კოტე მარჯანიშვილის თეატრში. 90-მდე სპექტაკლის დამდგმელი რეჟისორი (კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი, ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრი, გორის გიორგი ერისთვის სახელობის თეატრი, თავისუფალი თეატრი, თეატრი ათონელზე, ტელევიზია, სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის თეატრი, გრიბოედოვის სახელობის თეატრი, სკოლა-სტუდია „ბერიკები“, თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი); იყო სკოლა-სტუდია „ბერიკების“ დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი; მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლის სამხატვრო ხელმძღვანელი. ევროპის ახალგაზრდა შემოქმედთა სწავლების სემინარის (ქ. ანკარა) პედაგოგი; მსოფლიოს მრავალი თეატრალური ფესტივალის მონაწილე და პრიზიორი (რუსეთი, გერმანია, ინდოეთი, იაპონია, კორეა, მონაკო), მრავალი სამთავრობო და სახალხო ზეიმების რეჟისორი (თბილისობა, საახალწლო ნაძვის ხის ზეიმი და სხვ.).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:ქართველი რეჟისორები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მაფინგა
2014 წელს მთაზე სიმაღლის გასაზომად ავიდა ინტერნაციონალური გუნდი დიდი ბრიტანეთიდან, მალავიდან და ლიტვიდან, რის შემდეგაც დადგინდა, რომ იგი ცოტათი უფრო მაღალია, ვიდრე 2337 მეტრიანი სამხრეთი მაფინგას მთა, რომელიც კიდევ ერთი მთაა მაფინგა ჰილზის მთიანეთის წყალგამყოფზე. ამის დასადასტურებლად სავარაუდოდ ჩასატარებელია კიდევ უფრო ზუსტი კვლევები. ორივე მწვერვალი მდებარეობს მაფინგას ქედზე, რომლის მასივიც შედგება კვარციტებისაგან, ფილიტებისაგან და დანალექი წარმოშობის მინდვრის შპატების ქვიშაქვებისაგან. ზამბიის ერთ-ერთი დიდი მდინარე ლუანგვის სათავე მაფინგა ჰილზის მთიანეთის დასავლეთის მხრიდან იწყება.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბიის მთები კატეგორია:მალავის მთები
გივი ურიათმყოფელი
გივი ურიათმყოფელი (დ. 25 იანვარი, 1961) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1978-1979 წლებში იყო ზესტაფონის რაიონის სოფელ ქვედა საზანოს კოლეურნეობის წევრი, 1983-1989 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტის ეკონომისტი. 1990 წლიდან იყო მერაბ კოსტავას სახელობის საქართველოს საადგილმამულო, მოსახლეობის განსახლებისა და დახმარების ფონდის მთავარი ბუღალტერი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
კუნინდას სამეფო
220px|მინიატიურა|კუნინდას მონეტა. ძვ. წ. I ს. კუნინდა, კულინდა — ძველინდური სახელმწიფო. მდებარეობდა ცენტრალურ ჰიმალაებში (თანამედროვე ინდოეთის შტატი უტარაკჰანდი და ჰიმაჩალ-პრადეშის შტატის სამხრეთ ნაწილი) და არსებობდა ძვ. წ. III საუკუნიდან ძვ. წ. II საუკუნემდე პერიოდში.
მიუხედავად იმისა, რომ კუნინდას სახელმწიფოს დოკუმენტური ისტორია იწყება ძვ.წ. II საუკუნიდან, კუნინდას ტომებისა და ხალხების არსებობას, რომლებიც ცხოვრობდნენ კულინდადეშის სამეფოში, ადასტურებს ძველინდური ეპოსი „მაჰაბჰარატა“ და „პურანები“. კერძოდ, „მაჰაბჰარატა“ გადმოგვცემს, რომ კუნინდელები დამარცხდნენ არჯუნებთან. კუნინდას ერთ-ერთი პირველი მეფე იყო მდინარე ჯამუნას მთაგორიანი ხეობის და სატლეჯის მმართველი  ამოგჰაბჰუტი ძვ.წ. II საუკუნის დასასარულს და ძვ. წ. I საუკუნის დასაწყისში. ძველი ბერძენი ისტორიკოსი პტოლემეოსი კუნინდების სამშობლოდ მიიჩნევს რეგიონს, რომელიც მდებარეობდა მდინარეების ჯამუნას, განგის და სატლეჯის სათავეებთან. კალსში, ჰიმალაის გარვალის რეგიონში აღმოჩენილ იქმა მეფე აშოკას წარწერა, რომელიც ადასტურებს ძვ. წ. IV საუკუნეში ამ რეგიონში ბუდიზმის არსებობას. კუნინდას სამეფომ არსებობა შეწყვიტა III საუკუნეში, ხოლო IV საუკუნეში აქ ფართოდ გავრცელდა შივაიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის ძველი სამეფოები კატეგორია:უტარაკჰანდის ისტორია კატეგორია:ჰიმაჩალ-პრადეშის ისტორია კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები კატეგორია:სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში
ჯემალ ცერცვაძე
ჯემალ ცერცვაძე (დ. 7 მაისი, 1939, საქართველოს სსრ, სსრკ; — გ. 28 იანვარი, 2019 ) — ქართველი ხელბურთელი თამაშობდა  თბილისის ბურევესტნიკსა (1958–1975) და სსრკ ნაკრებში (1959–1972). სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1962–1964), სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და მესამე (1963) პრიზიორი. ზედიზედ ათჯერ მოიპოვა სსრკ ჩემპიონატების საუკეთესო ბომბარდირის სახელი (1962–1971), მსოფლიო ფესტივალის ჩემპიონი (1968), მონაწილეობდა სამ მსოფლიო ჩემპიონატში (1964, 1967, 1970), აქედან ორში (1964, 1967) ჩემპიონატის ყველაზე ტექნიკურ მოთამაშედ აღიარეს, სამჯერ იყო შეყვანილი მსოფლიოს სიმბოლურ ნაკრებში. სსრკ ნაკრების შემადგენლობაში ითამაშა 78 მატჩი, გაიტანა 276 გოლი.
ფენომენალური ტექნიკის, თავბრუდამხვევი ფინტებისა და მეტოქეთათვის ამოუცნობი ტყორცნების გამო შვედეთის მსოფლიო ჩემპიონატზე (1967) „ხელბურთის პელედ“ მონათლეს. ყოფილ სსრკ სივრცეში პირველმა დააარსა ოლიმპიური რეზერვების ხელბურთის სპეციალიზებული სკოლა (1980), რომელიც მის სახელს ატარებს.
გარდაიცვალა 2019 წლის 28 იანვარს, 79 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ხელბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი
კამიშინის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი
კამიშინის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი (Камышинский историко-краеведческий музей) — მუზეუმი ქალაქ კამიშინში, ვოლგოგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
ისტორია
right|thumb|კამიშინის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმის ხედი|240პქ კამიშინის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი შეიქმნა 1961 წელს. 1968 წელს მუზეუმმა მიიღო სახელმწიფო მუზეუნმის სტატუსი. მუზეუმი განათავსეს ქალაქის სამმართველოს შენობაში, რომელიც 1901 წელს ააგეს რუსული ბაროკოს სტილში და მდებარეობდა მდინარე ვოლგის ნაპირზე. ამჟამად შენობა რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლია.
ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმის ექსპოზიცია მოიცავს 14 დიდ ოთახს. აქ წარმოდგენილია ოლქის ცოცხალი სამყარო, მხარის ათვისების ისტორია, გეოგრაფია და გეოლოგია, არქეოლოგია, კამიშინის რაიონი რევოლუციის შემდეგ პერიოდში და დიდი სამამულო ომის წლებში, მაზრის ისტორია.
მუზეუმში იმართება მუდმივი და დროებითი სამხატვრო გამოფენები. ყოველწლიურად 13 აგვისტოს მუზეუმის დაარსების დღეს იმართება ღია კარის დღე. მუზეუმის პირველი დირექტორი იყო კ. დ. დიბლია.
მუზეუმის შენობა
მუზეუმი განთავსებულია ყოფილი საქალაქო საბჭოს შენობაში. შენობა აგებულია არქიტექტორ ა. ტიმოფეევის პროექტის მიხედვით 1901 წელს XVII საუკუნის მოსკოვურ-იაროსლავური ხუროთმოძღვრების მოტივებზე.
შენობა ორსართულიანია, აგებულია აგურისაგან, დაგეგმარებაში ასო Г-ს ფორმა აქვს. შენობას მაღალი სახურავი აქვს. პირველ სართულზე ფანჯრები ნახევრადწრიულია. შენობის არქიტექტურული ელემენტები შეღებილია ყვითელ და წითელ ფერებში. მუზეუმის მიმდებარე ტერიტორია კეთილმოწყობილია. შენობას აქვს მიშენებები.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მუზეუმები
გიორგი ხატიძე
გიორგი ხატიძე (დ. 20 ნოემბერი, 1978) — ქართველი პედაგოგი, იურისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1978 წლის 20 ნოემბერს. 2001 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, 2007 წელს კი — ლივერპულის უნივერსიტეტი და მიენიჭა სამართალის მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო ბიზნეს სამართალში. 2013 წელს მიენიჭა სამართლის დოქტორის ხარისხი პენინსულას უნივერსიტეტში. 2021 წელს მიენიჭა სამართლის დოქტორის აკადემიური ხარისხი გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტში. 2001-2004 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს საგამოძიებო დეპარტამენტის გამომძიებელი. 2004-2005 წლებში — საქართველოს ეროვნული ბანკის უშიშროებისა და ინფორმაციის დაცვის სამმართველოს სპეციალისტი. 2005-2006 წლებში — „უაფმერრ ჯორჯია“-ს (პლანეტარული მონიტორინგისა და მიწისძვრების რისკის შემცირების მსოფლიო სააგენტო საქართველოში) გამგეობის თავმჯდომარის თანაშემწე იურიდიულ საკითხებში. 2007-2011 წლებში — „ბლექ სი ინდასტრი“-ს იურიდიული სამსახურის უფროსი. 2008-2012 წლებში — „ემ ეს ეი“-ს დირექტორი. 2008-2010 წლებში — „ჯე-ეს-კო“-ს იურისტი. 2010 წლიდან არის საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის ლექტორი. 2011-2013 წლებში იყო კომპანიის „გიორგი ოთარაშვილის იურიდიული კომპანია“ იურისტი. 2011-2013 წლებში — კავკასიის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ასისტენტ-პროფესორი. 2011-2015 წლებში — „ინტერნეშენელ ლიგალ კონსალტინგ“-ის დამფუძნებელი პარტნიორი და გენერალური დირექტორი. 2011-2012 წლებში — „აზერბაიჯანის საერთაშორისო ბანკი — საქართველო“-ს იურისტი. 2012-2017 წლებში — საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის სამართლის და პოლიტიკის სკოლის ასისტენტ–პროფესორი. 2012-2016 წლებში — „ესარჯი ინვესტმენტს“ (სილქ როუდ ჯგუფი) სამართლებრივ საკითხებში გენერალური დირექტორის მოადგილე. 2012-2016 წლებში — ჩესტერის უნივერსიტეტის ასოცირებული ლექტორი. 2014 წელს — საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციის საქართველოში საინვესტიციო გარემოს პროექტის იურიდიული მრჩეველი. 2014 წლიდან არის ევროპის უნივერსიტეტის ლექტორი. 2014 წელს იყო მასარიკის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის საერთაშორისო და ევროკავშირის სამართლის დეპარტამენტის მოწვეული პროფესორი ჩეხეთში. 2015-2016 წლებში — საერთაშორისო საფინანსო კორპორაციის საქართველოში საინვესტიციო გარემოს პროექტის იურიდიული მრჩეველი. 2016-2018 წლებში — წმიდა გრიგოლ ფერაძის თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტის ლექტორი. 2016-2017 წლებში — საქართველოს უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ლექტორი. 2016 წლიდან არის გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის ლექტორი. 2017 წლიდან კი — საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის სამართლის და პოლიტიკის სკოლის ასოცირებული პროფესორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით (ჩაანაცვლა გიორგი გახარია), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები გიორგი
მარია ესპანელი
მარია ესპანელი (María de Austria y Avis; დ. 21 ივნისი 1528 — გ. 26 თებერვალი 1603, ლას-დესკალსას-რეალესი) — ესპანეთის ინფანტა. იმპერატორ მაქსიმილიან II-ის ცოლი.
მარია იყო იმპერატორ კარლ V-ის და ისაბელ პორტუგალიელის ქალიშვილი. 1548 წელს დაქორწინდა თავის ბიძაშვილზე მაქსიმილიანზე. მამის თხოვნით მარია და მისი ქმარი ხდებოდნენ ესპანეთის რეგენტები, როდესაც იმპერატორი ქვეყანას ტოვებდა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
ელიზაბეთ ვუდვილი (Elizabeth Woodville; დ. 1437 — გ. 8 ივნისი, 1492) — ორგზის ინგლისის დედოფალი 1464-1470 და 1471-1483 წლებში როგორც ედუარდ IV-ის მეუღლე.
მარია ესპანელი
ადრეული ცხოვრება
მარია დაიბადა საღვთო რომის იმპერატორისა და ესპანეთის მეფე კარლ V- ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის ოჯახში, ესპანეთის დედაქალაქ მადრიდში. მარია იზრდებოდა თავის დაძმასთან, ფილიპესთან და ხუანასთან ერთად, ჯერ ტოლედოში, ხოლო მოგვიანებით ვალიადოლიდში. მიუხედავად იმისა, რომ კარლი ძალიან იშვიათად იყო ცოლ-შვილთან, მათ შეძლეს და ძალიან მტკიცე ოჯახი შექმნეს. მარიასა და მის ძმას, ფილიპეს ძალიან ბევრი მსგავსი პიროვნული თვისებები ჰქონდათ. მარია ბავშვობიდანვე კარგად ერკვეოდა პოლიტიკაში, რითაც მამისა და ძმის განსაკუთრებული სიყვარული დაიმსახურა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
მისი დაბადებისას მისი ოჯახი წარმოადგენდა ინგლისური არისტოკრატიის საშუალო შეძლების გვარს. ელიზაბეთი პირველად მიათხოვეს ლანკასტერების დინასტიის მცირე მხარდამჭერ სირ ჯონ გრეის, რომელიც 1461 წელს ალბანის ომში გარდაიცვალა და ელიზაბეთი თავის ორ ვაჟთან ერთად დაქვრივებული დატოვა.
მარია ესპანელი
ესპანეთის რეგენტი
1548 წლის 15 სექტემბერს მარია დაქორწინდა ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან II-ზე, რომელიც მისი ღვიძლი ბიძაშვილი იყო, ვინაიდან მარიას მამა კარლი და მაქსიმილიანის მამა ფერდინანდი ღვიძლი ძმები იყვნენ. წყვილმა ქორწინებაში სულ 28 წელს დაჰყო, რომლიდანაც მარიამ 16 ბავშვი გააჩინა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
მისი მეორე ქორწინება 1464 წელს შედგა ინგლისის მეფე ედუარდ IV-ზე რომელიც მისმა უბრალოებამ და საუცხოო სილამაზემ მოხიბლა. ედუარდი იყო იორკთა დინასტიის პირველი მეფე, რომელმაც ელიზაბეთზე ქორწინების გამო უამრავ ევროპელ პრინცესას უთხრა უარი. ელიზაბეთს მალე გამოუჩნდნენ მოწინააღმდეგეები, ვორვიკის ერლის სახით, რომელიც მას ჯადოქრად თვლიდა და ამის გამო 1470 წელს ედუარდი ტახტიდან ჩამოაგდო, თუმცა ერთ წელიწადში მან ტახტი დაიბრუნა და ვორვიკი მოკლა. მიუხედავად ამისა ვორვიკის ორივე ქალიშვილი დაქორწინებულნი იყვნენ ელიზაბეთის მაზლებზე, რომლებიც მისი მოსისხლე მტრებად იქცნენ.
მარია ესპანელი
ესპანეთის რეგენტი
მიუხედავად იმისა, რომ ორივეს მამა გერმანიაში მოღვაწეობდა, წყვილმა ქორწინების პირველი წლები ესპანეთში გაატარა. ისინი 1548-1551 წლებში იყვნენ ესპანეთის მმართველი პრინცი ფილიპეს რეგენტები. მარია და მაქსიმილიანი 1552 წელს გაემგზავრნენ ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში.
ელიზაბეთ ვუდვილი
1483 წელს ედუარდ IV გარდაიცვალა რითაც ელიზაბეთმა გავლენები დაკარგა. მალე ელიზაბეთის ვაჟი, ედუარდ V ბიძამისმა და ამავდროულად ვორვიკის სიძე რიჩარდ III-მ ტახტიდან ჩამოაგდო და თავად გამეფდა. ორ წელიწადში რიჩარდი დაიღუპა, რითაც იორკთა დინასტია ფაქტიურად შეწყდა. ტახტზე ავიდა ტიუდორების დინასტიის წარმომადგენელი ჰენრი VII რომელმაც ელიზაბეთის უფროსი ქალიშვილი, ელისაბედ იორკელი შეირთო ცოლად. სიცოცხლის ბოლომდე ელიზაბეთი ჰენრის მოკვლას და ტახტიდან ჩამოგდებას ცდილობდა, თუმცა ამაოდ. მან იწინასწარმეტყველა ტიუდორების ბედი, რაც ზედმიწევნით ახდა შემდეგი საუკუნეების მანძიზე.
ადრეული ცხოვრება და პირველი ქორწინება
ელიზაბეთ ვუდვილი დაიბადა 1437 წელს, სავარაუდოდ ოქტომბერში. მამამისი, რიჩარდ ვუდვილი შედარებით დაბალი არისტოკრატიული წრიდან იყო, ხოლო დედამისი, ჟასკეტა ლუქსემბურგელი თვით ლუქსემბურგის ჰერცოგის ასული იყო და ამგვარი სხვადასხვა წრიდან წამოსული ადამიანების ქორწინებას საკმაოდ დიდი სკანდალი მოჰყვა. ვუდვილები ძველი, პატივმოყვარე და მდიდარი ინგლისური კეთილშობილური საგვარეულო იყო, რომლის წარმომადგენლებიც იყვნენ ელჩები, შერიფები, დეპუტატები, კომისრები, მეორეს მხრივ კი ელიზაბეთის დედა თვის ინგლისის მეფე ჰენრი VI- ის ნათესავი იყო.
მარია ესპანელი
ესპანეთის რეგენტი
1558 წელს მარია კვლავ მადრიდში დაბრუნდა და 1558 წლიდან 1561 წლის ჩათვლით თავისი ძმის, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის რეგენტი გახდა, რადგან ის თავის ცოლთან, მერი ტიუდორთან ერთად ინგლისში ცხოვრობდა. 1558 წელს მერი გარდაიცვალა თუმცა ფილიპე ესპანეთში არ დაბრუნებულა, ის საფრანგეთში გაემგზავრა, სადაც მესამედ დაქორწინდა საფრანგეთის პრინცესა ელიზაბეტა ვალუაზე და მასთან ერთად დაბრუნდა ესპანეთში. ამის შემდეგ მარია კვლავ ავსტრიაში დაბრუნდა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
ადრეული ცხოვრება და პირველი ქორწინება
დაახლოებით 1452 წელს ელიზაბეთი ცოლად გაჰყვა სირ ჯონ გრეის. ელიზაბეთს და ჯონს ორი ვაჟი შეეძინათ თომასი და რიჩარდი. 1461 წელს ალბანის ბრძოლაში, ლანკასტერების მხარეს იბრძოდა ჯონიც, რომელიც სასიკვდილოდ დაჭრეს და გარდაიცვალა კიდეც. ბედის ირონიისთ, ელიზაბეთი ედუარდ IV-ს გაჰყვა ცოლად, რომლის წინააღმდეგ ბრძოლაშიც დაეცა მისი ქმარი.
მარია ესპანელი
იმპერატრიცა
ავსტრიაში დაბრუნებიდან მალევე, 1564 წელს იმპერატორი ფერდინანდ I გარდაიცვალა. ტახტზე მისი ვაჟი მაქსიმილიან II ავიდა, მარიას კი როგორც მის მეუღლეს შემდეგ ტიტულები მიენიჭა : საღვთო რომის იმპერატრიცა, ავსტრიის ერცჰერცოგინია, ბოჰემიის, უნგრეთისა და ხორვატიის დედოფალი. 1570 წელს მარიამ გაათხოვა თავისი ორი ქალიშვილი. უფროსი ქალიშვილი ანა მიათხოვა თავის ძმა ფილიპე II-ს (მისი მესამე ცოლი, ელიზაბეტა ვალუა 1568 წელს გარდაიცვალა), ხოლო შუათანა ქალიშვილი, ელიზაბეთი მიათხოვა საფრანგეთის მეფე შარლ IX ვალუას.
ღრმადმორწმუნე კათოლიკე მარიას ხშირად ჰქონდა კონფლიქტი თავის შემწყნარებელი ბუნების მქონე ქმართან. მარია ყოველთვის მოითხოვდა ერეტიკოსებისა და ებრაელების სასტიკად დასჯას და გაძევებას (რაც კათოლიკეებისათვის ჩვეულება იყო), მაქსიმილიანი კი გამუდმებით იწყალებდა მათ, რაც მარიას განრისხების საბაბი ხდებოდა. თუმცა მარიამ მოახერხა და ვაჟები ისე აღზარდა როგორც სურდა. მისი ვაჟები ყოველთვის გულცივობითა და სისასტიკით ეპყრობოდნენ ერეტიკოსებსა და ებრაელებს. თუმცა მათი გოგონები მაქსიმილიანს დაემსგავსნენ, ისინი ძალიან გულისხმიერები და ტოლერანტები იყვნენ. თუმცა მარიას განსაკუთრებით დიდი გავლენა ჰქონდა მომავალ იმპერატორებზე რუდოსფსა და მატაისზე.
ელიზაბეთ ვუდვილი
დედოფალი
მარცხნივ|მინი|ედუარდ IV-ისა და ელიზაბეთ ვუდვილის ქორწინება ედუარდ IV-ს უამრავი საყვარელი ჰყავდა, რომელთაგან გამოსარჩევია ჯეინ შორი. მას საკმაოდ ცუდი რეპუტაცია ჰქონდა. მიუხედავად ასეთი მექალთანეობისა, იგი ცოლის ერთგული აღმოჩნდა. 1464 წლის 1 მაისს ედუარდი დაქორწინდა ქვრივ ელიზაბეთ ვუდვილზე. ქორწინება საიდუმლო იყო და მხოლოდ ელიზაბეთის დედა და ორი ფრეილინა ესწრებოდა. ედუარდი ტახტზე ასვლიდან სამი წლის შემდეგ დაქორწინდა. იგი 1461 წელს ავიდა ტახტზე, მას შემდეგ რაც ჰენრი VI ჩამოაგდო და ტაუერში გამოკეტა. ელიზაბეთ ვუდვილი 1465 წლის 26 მაისს, აღდგომის შემდეგ, ამაღლების დღესასწაულზე ეკურთხა ინგლისის დედოფლად, უესტმინსტერის სააბატოში. მინი|234x234პქ|ელიზაბეთი და ედუარდი სამეფო ტახტზე მეფობის ადრეული წლების განმავლობაში, ედუარდ IV-ის მმართველობა დამოკიდებული იყო ისეთ მოკავშირეებზე როგორიცაა რიჩარდ ნევილი, ვორვიკის ერლი. როდესაც ედუარდმა ელიზაბეთი მალულად შეირთო ცოლად, ამ დროს ვორვიკი საფრანგეთში საქორწინო მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ჩამოგდებული მეფე ჰენრი VI-ის ცოლ მარგარეტ ანჟუელისა და ედუარდის ქორწინებასთან დაკავშირებით. გეგმა იყო, რომ ედუარდისა და მარგარიტას ქორწინებით უნდა შემდგარიყო ინგლისისა და საფრანგეთის მოკავშირეობა, რასაც ედუარდის ტახტი უნდა გაემყარებინა. ხოლო როცა ედუარდმა ინგლისელი, საშუალო წრის ქალი შეირთო ცოლად, თანაც ლანკასტერების მოკავშირე ოჯახიდან, ამან ვორვიკი განარისხა და შეურაცხჰყო. ამის შემდეგ ვორვიკი სიკვდილამდე გადაემტერა ედუარდს. გარდა ვორვიკისა, ამ ქორწინებით უკმაყოფილო იყო პარლამენტიც და უამრავი სხვა დიდგვაროვანიც.
მარია ესპანელი
იმპერატრიცა
1576 წელს მაქსიმილიან II გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალებიდან 6 წელიწადში მარია მშობლიურ ესპანეთში დაბრუნდა და სიცოცხლის ბოლომდე იქ დარჩა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
დედოფალი
ელიზაბეთის სამეფო კარზე უამრავი მწვავე რეაქცია მოჰყვა, განსაკუთრებით კი ნევილების მხრიდან. ელიზაბეთს უამრავი და ჰყავდა, რომლებიც სასწრაფოდ მიათხოვეს ინგლისელ დიდგვაროვნებს, რითაც იორკებმა ფეხი გაიმაგრეს. ელიზაბეთის ყველაზე პატარა და, ქეთრინიც კი გაათხოვეს ბუკინგემის ჰერცოგზე, რომლებიც სულ 11 წლისანი იყვნენ. ასევე დააქორწინეს ელიზაბეთის უფროსი ვაჟი თომასი და ელიზაბეთის 20 წლის ძმა.
მარია ესპანელი
ესპანეთში დაბრუნება
1582 წელს მარია თავის ქალიშვილ მარგარეტთან ერთად ესპანეთში დაბრუნდა. მარია ფილიპეს დაჰპირდა, რომ მარგარეტს მას მიათხოვებდა (ვინაიდან მისი უფროსი ქალიშვილი ანა 1580 წელს გარდაიცვალა). თუმცა ქორწინებაზე საბოლოოდ მარგარეტმა განაცხადა უარი და მონაზვნად აღიკვეცა. მარიამ ესპანეთში ყოფნისას განაცხადა, რომ ის ძალიან ბედნიერი იყო, რადგან ცხოვრობდა ერეტიკოსებისგან თავისუფალ ქვეყანაში. 1598 წელს ფილიპე II ფილტვის კიბოთი გარდაიცვალა. ტახტზე ავიდა ფილიპესა და ანას ვაჟი, მარიას შვილიშვილი ფილიპე III. მარია შვილიშვილთან გადასახლდა მადრიდში, სადაც 1603 წლის 26 თებერვალს, 74 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
ელიზაბეთ ვუდვილი
დედოფალი
როდესაც ედუარდმა და ელიზაბეთმა დინასტიური ქორწინებებით თითქმის ყველა დიდებული მოკავშირედ გაიხადეს, ვორვიკმა თავისი უფროსი ქალიშვილი, ისაბელ ნევილი დააქორწინა ედუარდის მეამბოხე და პრეტენზიულ ძმა ჯორჯზე. მალე მათ ედუარდის წინააღმდეგ შეთქმულების მოწყობა დაიწყეს. ვორვიკისა და ჯორჯის შეთქმულება დამარცხდა, რის გამოც ისინი საფრანგეთში გაიქცნენ. იქ შეხვდნენ ჰენრი VI-ის ცოლს, ყოფილ დედოფალ მარგარიტა ანჟუელს. მარგარიტა მათ შეეკრა და ამის განსამტკიცებლად მან თავისი ვაჟი, უელსის პრინცი ედუარდ ლანკასტერი დააქორწინა ვორვიკის ქალიშვილ ენ ნევილზე. მათ დიდი შეთქმულება მოაწყვეს და 1470 წელს ფრანგული არმიით ინგლისში შეიჭრნენ. მათ გაიმარჯვეს და ედუარდი და ელიზაბეთი ტახტიდან ჩამოყარეს. თუმცა მომავალ წელს მათ ტახტი კვლავ დაიბრუნეს. ტახტის დაბრუნებისას ედუარდმა მოკლა ვორვიკი ხოლო ჯორჯს შეუნდო. მარგარიტა ანჟუელი, ენ ნევილი და ედუარდ ლანკასტერი საფრანგეთში გაიქცნენ. მალე ისინი უკან კვლავ არმიით დაბრუნდნენ. ედუარდმა დაამარცხა ისინი და მოკლა პრინცი ედუარდი, ენ ნევილი ტყვედ აიყვანა, მარგარიტა ანჟუელი კი სამუდამოდ გააძევა ინგლისიდან.
ტახტის დაბრუნებიდან რამდენიმე თვეში ელიზაბეთმა ტახტის მემკვიდრე გააჩინა, სახელად ედუარდი (შემდგომში ედუარდ V). ელიზაბეთსა და ედუარდს ქორწინებაში ათი შვილი შეეძინათ, რომელთაგან სამი ვაჟი იყო, ხოლო შვიდი ქალიშვილი. აქედან მხოლოდ ხუთმა ქალიშვილმა მიაღწია სრულწლოვანებამდე.
მარია ესპანელი
ესპანეთში დაბრუნება
მარია იყო ცნობილი ესპანელი კომპოზიტორის ტომას ლუის დე ვიტორიას მფარველი. მან მარიას დაკრძალვისთვის დაწერა რეკვიემი, რომელიც მის ყველაზე დახვეწილ ნამუშევრად ითვლება.
ელიზაბეთ ვუდვილი
დედოფალი
ელიზაბეთი შუა საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი მორწმუნე და ქმრის მორჩილი დედოფალი იყო. მას მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა რომის პაპთან და ხელს უწყობდა მისიონერთა მოღვაწეობას ახლო აღმოსავლეთში.
ქვრივი დედოფალი
მინი|244x244პქ|ელიზაბეთ ვუდვილი ემშვიდობება თავის ვაჟს კოშკში წაყვანის წინ 1483 წლის აპრილში მოულოდნელად, პნევმონიისგან გარდაიცვალა ედუარდ IV, რამაც ელიზაბეთის ცხოვრება მთლიანად შეცვალა. მისი პატარა ვაჟი ედუარდ V მეფე გახდა, ხოლო რეგენტად მისი ბიძა, ენ ნევილის ქმარი რიჩარდ იორკელი გახდა. ელიზაბეთის კონტროლისა და ძალაუფლების მოსასპობად რიჩარდმა ედუარდი ტაუერში გამოამწყვდია. ამას გარდა რიჩარდმა მოკლა ელიზაბეთის ძმა და შვილი პირველი ქორწინებიდან, ამასთან დააპატიმრა ელიზაბეთის და ედუარდ IV-ის კიდევ ერთი ვაჟი და ისიც ტაუერში გამოკეტა. ელიზაბეთი ყველაფერს აკეთებდა რაც შეეძლო რათა როგორმე კვლავ დაესვა თავისი ვაჟი ტახტზე. სულ მალე რიჩარდი მიხვდა, რომ სანამ ბიჭები ცოცხლები იყვნენ, მანამდე იყო მისი მმართველობა დიდი საფრთხის ქვეშ.
მარია ესპანელი
წინაპრები
მარია ესპანელის წინაპრები
ელიზაბეთ ვუდვილი
ქვრივი დედოფალი
1483 წლის 25 ივნისს პარლამენტმა რიჩარდის ზეწოლით ელიზაბეთისა და ედუარდის ყველა შვილი უკანონოდ სცნეს. ამის საფუძვლად კი ის მიიჩნიეს რომ ისინი დაქორწინდნენ ჩუმად, ყოველგვარი წესისა და რომის პაპის ნებართვის გარეშე. პარლამეტი ასევე განიხილავდა ელიზაბეთს როგორც ჯადოქარს, თუმცა სამხილებისა და მტკიცებულებების არარსებობის გამო მას ეს ბრალდება ვერ დაუმტკიცეს. შედეგაც რიჩარდ III მეფე გახდა. ედუარდ V რომელიც უკვე მეფე აღარ იყო თავის ძმასთან ერთად კოშკში რჩებოდა. 1483 წლის ზაფხულში ისინი უგზო-უკვლოდ დაიკარგნენ, ივარაუდება, რომ ისინი რიჩარდმა დაახოცინა.
მარია ესპანელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1528 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1603 კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:ავსტრიის დედოფლები კატეგორია:ბოჰემიის დედოფლები კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:პოლონეთის დედოფლები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:ესპანეთის რეგენტები
ელიზაბეთ ვუდვილი
ცხოვრება რიჩარდ III-ის მეფობისას
მას შემდეგ რაც ელიზაბეთმა ვაჟები დაკარგა, მარგარეტ ბეფორტის მოკავშირე გახდა და შეთანხმდა, რომ თავის უფროს ქალიშვილს ელისაბედ იორკელს მიათხოვებდა მარგარეტის ვაჟ ჰენრი ტიუდორს. ჰენრი ედუარდ III-ის შვილთაშვილი და ლანკასტერების ნათესავი იყო, ამიტომ რიჩარდის შემდეგ ტახტის მემკვიდრე სწორედ ის იყო. ამავდროულად ელისაბედიც თავისმხრივ ტახტის მემკვიდრე იყო, როგორც ედუარ IV-ის უფროსი ასული (ბრიტანეთში, საფრანგეთისგან განსხვავებით ქალსაც შეეძლო ტახტზე ასვლა). 1483 წლის დეკემბერში შედგა ჰენრისა და ელისაბედის ნიშნობა.
1484 წლის 1 მარტს ელიზაბეთმა და მისმა ქალიშვილებმა ფიცი დადეს რიჩარდის წინაშე, რომ არ გამოთქვამდნენ ტახტზე პრეტენზიას, ამის სანაცვლოდ კი რიჩარდმა მათ თავისუფლება უბოძათ. 1485 წლის 16 მარტს გარდაიცვალა რიჩარდის ცოლი, დედოფალი ენ ნევილი. მისი გარდაცვალების შემდეგ დადიოდა ჭორები, რომ რიჩარდსა და ელისაბედ იორკელს რომანი ჰქონდათ, რამაც საშინლად შეარყია ელისაბედის რეპუტაცია. ამის გამო კინაღამ ჩაიშალა ჰენრისა და ელისაბედის ნიშნობა.
ცხოვრება ჰენრი VII-ის მეფობისას
1485 წელს ბოსვორტის ბრძოლაში ჰენრი ტიუდორმა დაამარცხა და ტახტიდან ჩამოაგდო რიჩარდ III. როგორც კი ჰენრი VII მეფე გახდა, მან ცოლად შეირთო ელისაბედ იორკელი, ხოლო ელიზაბეთ ვუდვილს ახალი დედოფლის მეთვალყურეობა დაევალა.
ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ სამეფო კარზე ინტრიგებით სავსე ცხოვრებამ ელიზაბეთი გადაღალა და სწორედ ამიტომ 1487 წლის 12 თებერვალს ის ბერმონდსეის სააბატოში გადასახლდა. თანამედროვე ბიოგრაფისტების ნაწილი კი მიიჩნევს, რომ იგი ჰენრი VII-ის მოკვლას ცდილობდა, რის გამოც იგი კი არ გადასახლდა, არამედ გადაასახლეს. 1486 წლიდან იგი დაუბრუნდა რელიგიურ და მშვიდ ცხოვრებას. მიუხედავად ამისა 1487 წელს ელიზაბეთმა მოაწყო ლამბრეტ სიმნელის აჯანყება, რომელიც მიზნად ისახავდა ტიუდორების დამხობას და იორკების რესტავრაციას, თუმცა ჩაიშალა.
ბერმონდსენში ელიზაბეთს კონტაქტი საერთოდ აღარ ჰქონდა ელისაბედთან. მიუხედავად ამისა ჯაშუშების წყალობით მან ყველაფერი იცოდა სამეფო კარზე მიმდინარე მოვლენების შესახებ. მისმა ქალიშვილმა 4 შვილი გააჩინა, ორი ქალიშვილი და ორი ვაჟი, ელიზაბეთს კი ისინი ნანახიც კი არ ჰყავდა. 1491 წელს ელისაბედი პირველად და უკანასკნელად ეწვია მას ბერმონდსენში, თუმცა მისი შუათანა ქალიშვილი, სესილი იორკელი მას ხშირად სტუმრობდა და სწერდა.
1488 წელს შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ III ჰენრი VII-თან ბრძოლაში დაიღუპა. ჰენრიმ შოტლანდიასთან მშვიდობა დაამყარა და თავისი ქალიშვილი მარგარეტი ახალ მეფეს ჯეიმზ IV-ს მიათხოვა.
ელიზაბეთ ვუდვილი 1492 წლის 8 ივნისს გარდაიცვალა ბერმონდსენში. იგი დაკრძალეს უინძორის სასახლეში. მის დაკრძალვას ყველა მისი ქალიშვილი დაესწრო, გარდა ელისაბედისა, რომელიც უკვე ტიუდორების მხარეს იყო გადასული.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1437 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1492 კატეგორია:ინგლისის დედოფლები კატეგორია:დედა დედოფლები
აყვავებული სომხეთი
აყვავებული სომხეთი (Բարգավաճ Հայաստան կուսակցություն) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 2004 წლის 30 აპრილს შეიქმნა . 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნებში პარტიამ ხმების 14.68% და 18 მანდატი მიიღო, 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კი 30% და 37 მანდატი. ამჟამად პარტია ეროვნულ კრებაში წარმოდგენილია 26 მანდატით.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკური პარტიები
ვარდაბლური (არაგაწოტნი)
ვარდაბლური (Վարդաբլուր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 075 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 638 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 59 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.83 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ბუგულჩანი
ბუგულჩანი (Бөгөлсән; Бугульчан) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
ნიკიფორე ქსანთოპულოსი
ნიკიფორე ქსანთოპულოსი (Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος; დ. 1256, კონსტანტინოპოლი — გ. 1335) — XIII-XIV საუკუნეების ბიზანტიელი ისტორიკოსი. მას ეკუთვნის „საეკლესიო ისტორია“, რომელიც 18 წიგნისგან შედგება და აღწერის ქრისტიანობის ისტორიას ქრისტედან 610 წლამდე. ნიკიფორე ქსანთოპულოსი აპირებდა წიგნის მიყვანას 911 წლამდე, მაგრამ ეს განზრახვა სისრულეში ვერ მოიყვანა. არსებობს ვარაუდი, რომ „საკლესიო ისტორია“ ნიკიფორე ქსანთოპულოსის ორიგინალური ნაშრომი არ არის და მან გადაამუშავა X საუკუნის ავტორი, რომელშიც თხრობა 920 წლამდე იყო მისული. „საეკლესიო ისტორიის“ წყაროებად გამოყენებულია ევსევი პამფილე, ფილონ ალექსანდრიელი, იოსებ ფლავიოსი, კლემენტი ალექსანდრიელი, იპოლიტე, ერმია სოზომენე, პრისკე პანიონელი, სოკრატე სქოლასტიკოსი, პროკოპი კესარიელი, აგათია სქოლასტიკოსი და სხვები. ნაშრომში მოცემულია ცნობები ქართლის და აბაზგების გაქრისტიანების, ანდრია მოციქულის მიერ საქართველოში ქადაგების, ევაგრე ქართველის შესახებ.
ბუგულჩანი
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 582 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით.
ნიკიფორე ქსანთოპულოსი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1256 კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ კატეგორია:გარდაცვლილი 1335
ბუგულჩანი
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (81%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ნოვა-ლარანჟეირასი
ნოვა-ლარანჟეირასი (Nova Laranjeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპუავის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 241 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.29 კმ²-ზე. ფართობი 1 210 205 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი
კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი, აგრეთვე ცნობილი როგორც კორდილიერის რეგიონი (ილოკანურ ენაზე: Rehion/Deppaar Administratibo ti Kordiliera, ტაგალურ ენაზე: Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera) — ფილიპინების ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს ლუსონის კუნძულზე. იგი ქვეყნის ერთადერთი ჩაკეტილი რეგიონია, რომელსაც დასავლეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან ილოკოსის რეგიონი ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან კი — კაგაიანის ხეობის რეგიონი. კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი ფილიპინების 17 რეგიონს შორის უმცირესია მოსახლეობის რაოდენობით. მისი მოსახლეობა ქალაქ მანილის მოსახლეობაზე ნაკლებია.
რეგიონი შედგება ექვსი ჩაკეტილი პროვინციისგან: აბრა, აპაიაო, ბენგეტი, იფუგაო, კალინგა და მთის პროვინცია. რეგიონული ცენტრი მაღალურბანიზირებული ქალაქი ბაგიოა.
ხმელეთით ჩაკეტილი რეგიონი ოფიციალურად 1987 წლის 15 ივლისს შეიქმნა. ის ფარავს ლუსონის ცენტრალური კორდილიერის მთიანეთის უმეტეს ნაწილს და არაერთი ეთნიკური ჯგუფის საბინადროს წარმოადგენს.
კოლონიური ხანა
ესპანელთა მიერ ფილიპინების ოკუპირების დროს, ქრისტიანობის გავრცელება და ადგილობრივთა დამორჩილებას მთიან რეგიონში რთული აღმოჩნდა. მთიანი რეგიონის სტრატეგიულ ადგილებზე ესპანეთის კოლონიურმა მთავრობამ არაერთი საკომენდანტო შექმნა. მათ შორის იყო: ამბურაიანის, კაბუგაონის, კაიაპის, ქუიანგანის, იტავესის, აპაიაოსის, ლეპანტოს, ბენგეტის, ბონტოკის, ბანაუესა და ტიაგანის საკომენდანტოებიც.
1908 წლის 18 აგვისტოს, ამერიკული რეჟიმის დროს, ფილიპინების კომისიის მიერ მიღებული 1876-ე აქტის თანახმად მთის პროვინცია დაარსდა. იფუგაო, რომელიც ნუევა-ვისკაიას პროვინციის ნაწილი და ყოფილი ესპანური საკომენდანტოების: ამბურაიანის, აპაიაოს, ბენგეტის, ბონტოკის, კალინგასა და ლეპანტოს ტერიტორიებს მოიცავდა, გაუქმდა და ახლადშექმნილ პროვინციას შეუერთდა, როგორც ქვეპროვინციები. შემდგომში ამბურაიანი გაუქმდა (1920) და მისი ტერიტორიები სამხრეთ ილოკოსისა და ლა-უნიონის პროვინციებს შეუერთდა. ლეპანტოს ზომა შემცირდა და მისი ქალაქები ბონტოკისა და ბენგეტის ქვეპროვინციებსა და სამხრეთ ილოკოსის პროვინციას შუერთდა.
კორდილიერის ისტორია სამხედრო მდგომარეობის დროს
1972 წელს ფერდინანად მარკოსის მიერ შემოღებული სამხედრო მდგომარეობის დროს რეგიონი მილიტარიზაციის ცენტრი გახდა, მთავრობის ადგილობრივი მიზნებიდან გამომდინარე, რადგანაც მთავრობა მთის პროვინციისა და კალინგის ტერიტორიაზე კაშხლის აგებას აპირებდა. წინააღმდეგობის შედეგად პროექტის გაუქმების შემდეგ ფერდინანდ მარკოსმა 1975 წლის დეკემბერში 848-ე საპრეზიდენტო დეკრეტი გამოსცა, რის მიხედვითაც ლუბუაგანის, ტინგლაიანის, ტანუდანისა და პასილის მუნიციპალიტეტები კალინგის სპეციალური განვითარების რეგიონში შეიტანეს, რათა კაშხლის აშენების მოწინააღმდეგეთა ოპოზიცია განეეიტრალებინათ.
1980 წლის 24 აპრილს მარკოსის მიერ კონტროლირებადმა სამხედრო ძალებმა მაკლი-ინგ დულაგი, კალინგის ბუტბუტის ტომის ლიდერი მოკლეს. მკვლელობის შემდეგ ფილიპინების პრესაში ღიად დაიწყეს მარკოსისა და სამხედროების წინააღმდეგ აზრის გამოხატვა და იგოროტების იდენტობის ხაზგასმა, რასაც საბოლოოდ კორდილიერის ავტონომიაც მოჰყვა.
რეგიონის შექმნა
1987 წლის 15 ივლისს პრეზიდენტმა კორასონ აკინომ 220-ე აღმასრულებელ ბრძანებას მოაწერა ხელი, რომლის მიხედვითაც კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი შეიქმნა. აბრას, ბენგეტისა და მთის პროვინცია (ილოკოსის რეგიონიდან), იფუგაო და კალინგა-აპაიაო (კაგაიანის ხეობიდან) გაუქმდა და ახლადშექმნილ რეგიონს შეუერთდა. იმ დროისთვის იგოროტის მოსახლეობის უმრავლესობის ყოლი გამო ნუევა-ვისკაია რეგიონის შემადგენლობაში არ შეუტანიათ.
თანამედროვე ისტორია
1995 წლის 14 თებერვალს კალინგა-აპაიაო, რეგიონის ხუთი პროვინციიდან ერთ-ერთი ორ ნაწილად გაიყო და 7878-ე რესპუბლიკური აქტის მიხედვით დამოუკიდებელი პროვინციები: აპაიაო და კალინგა შეიქმნა.
კორდილიერის რეგიონის ავტონომიის მოთხოვნის რამდენიმე მცდელობა ორი პლებისციტის ჩავარდნით დასრულდა. დადებითი მხარდაჭერა რეგიონული ავტონომიის მოპოვებისთვის აუცილებელი წინაპირობაა და 1987 წლის ფილიპინების კონსტიტუციითაა განპირობებული, როგორც ეს სამხრეთ ფილიპინებში მუსლიმურ მინდანაოში ბანგსამოროს ავტონომიური რეგიონის შემთხვევაში იყო. 6766-ე რესპუბლიკური აქტი 1989 წლის 23 ოქტომბერს შევიდა ძალაში, თუმცა 1990 წლის 30 იანვარს პლებისციტში მოსახლეობის უმრავლესობამ ავტონომიას მხარი არ დაუჭირა. 8438-ე რესპუბლიკური აქტი 1997 წლის 22 დეკემბერს შევიდა ძალაში და მომდევნო წლის 7 მარტს ჩატარებულ პლებისციტზეც მოსახლეობამ კორდილიერის რეგიონის ავტონომიას მხარი არ დაუჭირა.
გეოგრაფია
კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი ფილიპინების ერთადერთი ჩაკეტილი რეგიონია, რომელსაც ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და აღმოსავლეთით კაგაიანის ხეობა, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთითა და დასავლეთით იკოლოს რეგიონი ესაზღვრება.
რეგიონი უმეტესწილად მთიანია, მდებარეობს ცენტრალური კორდილიერის მთიანეთში, სადაც ლუსონის უმაღლესი მთა, პულაგის მთა მდებარეობს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი იყოფა 6 პროვინციად. რეგიონში მდებარეობს ორი ქალაქი: მაღალურბანიზირებული ქალაქი ბაგიო და შემადგენელი ქალაქი ტაბუკი. რეგიონი მოიცავს 1 176 ბარანგაის. გეოგრაფიულად ნუევა-ვისკაიის დასავლეთი ნაწილი მთავარი კორდილიერის შემადგენელია, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილი კარაბალოსის, კორდილიერისა და სიერა-მადრეს გადაკვეთის წერტილის შემადგენლობაშია. არსებობს მოძრაობები, რომლებიც ნუევა-ვისკაიასა და კორდილიერის გაერთიანებას ისახავენ მიზნად, თუმცა ამასთან დაკავშირებით კონგრესში კანონები აქამდე არ მიუღიათ.
დემოგრაფია
კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი მრავალი ეთნიკური ჯგუფის საბინადრო გარემოს წარმოადგენს. მათ ძირითადად იგოროტის ხალხად მოიხსენიებენ. რეგიონს ხშირად „ფილიპინების ყველაზე მრავალფეროვან ეთნო-ლინგვისტურ“ რეგიონად მოიხსენიებენ, სადაც მთავარი ენების მრავალი „ქვედიალექტი“ არსებობს. ამგვარ განსხვავებას რეგიონის მთიან ტოპოლოგიას მიაწერენ. აღსანიშნავია, რომ ეთნო-ლინგვისტურ სხვაობას დიდი გავლენა არ მოუხდენია „კულტურულ განვითარებაზე“ და რეგიონის ეთნოსთან უმრავლესობა „მსგავსი კულტურული იდენტობის“ მატარებელია.
ფილიპინების რეგიონების უმრავლესობის მსგავსად, კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონის მოსახლეობის უმრავლესობას რომაული კათოლიციზმის მიმდევრები შეადგენენ (დაახლოებით 50-70%), ხოლო დიდ უმრავლესობას ანგლიკანები და ევანგელისტები (20-40%) წარმოადგენენ. ტრადიციული ანიმისტური რელიგიები ადგილობრივ ტომებს შორის მნიშვნელოვან როლს ინარჩუნებენ.
სქოლიო
კატეგორია:კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონი კატეგორია:ფილიპინების რეგიონები კატეგორია:ლუსონი
ჯესიკა ტენდი
ჯესიკა ტენდი (Jessica Tandy; დ. 7 ივნისი, 1909 — გ. 11 სექტემბერი, 1994) — ბრიტანელ-ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. 67 წლიანი კარიერის განმავლობაში შეასრულა 100-ზე მეტი როლი თეატრში და 60-ზე მეტი კინოსა და ტელევიზიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ოსაქიუჯა
ოსაქიუჯა (Osakücə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	4,332 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ჭერეხი
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
აქილევსის ლარნაკმწერი
მინი|„ოიდიპოსი და სფინქსი“. ამფორა, ძვ. წ. 440–430 (ანტიკური ხელოვნების სახელმწიფო კოლექცია, ბერლინი). აქილევსის ლარნაკმწერი — ძვ. წ. V საუკუნის უცნობი ძველბერძენი ლარნაკმწერი. მხატვარს ეს პირობითი სახელი ეწოდა ამჟამად ვატიკანის მუზეუმში დაცული ამფორის მიხედვით, რომელზეც გამოსახულია აქილევსი და ბრიზეიდა. მას 200-ზე მეტი მხატვრობა მიეწერება.
მოღვაწეობდა ათენში პერიკლეს დროს (დაახლ. ძვ. წ. 461-429), იყო ფიდიასის თანამედროვე. მისი სახელობითი ლარნაკი (დაახლ. ძვ. წ. 450) ანტიკური წითელფიგურებიანი კერამიკის ჩვენამდე მოღწეული ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია. „აქილევსის ლარნაკმწერს“ მიაკუთვნებენ ასევე ლეკითოსებს — დაკრძალვის სარიტუალო ჭურჭლებს ფერადი ფიგურებით თეთრ ფონზე — რომლებიც ძველბერძნული მონუმენტური მხატვრობის ყველაზე სარწმუნო წყაროდ ითვლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძენი მხატვრები
კაკაო (მრავალმნიშვნელოვანი)
კაკაო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰოროდიშტე (დონდუშენის რაიონი)
ჰოროდიშტე (Horodişte) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 210 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 075 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
შალვა ფურცხვანიძე
შალვა ფურცხვანიძე (დ. 1 აპრილი, 1910 — გ. 13 აგვისტო, 1983) — ქართველი ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე, ფოტოგრაფი, ხელოვნების მუშაკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
ჰაუმეა (მითოლოგია)
ჰაუმეა — ნაყოფიერების ღმერთი ჰავაის რელიგიაში. მისი შვილებია: პელე, კენე მილოჰაი, კამოჰოალი, კანე მილოჰაი, ნამაკა, კაპო, ჰიიაკა და სხვა მრავალი. პელეს გარდა (რომელი ჩვეულებრივ დაიბადა) სხვა მის შვილები მისი სხეულის სხვა და სხვა ნაილებისგან ჩნდებოდნენ. მაგალითად მისი თავიდან გაჩნდნენ: ლაუმია, კააულა, კააკაუაკოკო და კაუაკაი.
ის ძლიერი არსება იყო, მისგან მრავალი ქმნილაბა შეიქმნა. ის ხანდახან გადაიქცეოდა ახალგაზრდა ქალად და საკუთარ შვილებზე და შვილიშვილებზე ქორწინდებოდა. ბოლოს კაულუმ მოკლა.
მატიას-ოლიმპიუ
მატიას-ოლიმპიუ (Matias Olímpio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 64 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბაიშუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 473 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 46.26 კმ²-ზე. ფართობი 226 374 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰაუმეა (მითოლოგია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაყოფიერების ქალღმერთები
სომხეთის ეროვნული კონგრესი
სომხეთის ეროვნული კონგრესი (Հայ Ազգային Կոնգրես) — პოლიტიკური კოალიცია სომხეთში, რომელიც 2008 წელს შეიქმნა. მასში გაერთიანებილია 13 ოპოზიციური პარტია. 2012 წლის სომხეთის საპარლამენტო არჩევნებში კოალიციამ 7 მანდატი მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკური პარტიები
თეოდოტ I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
პატრიარქი თეოდოტ I მელისინოს-კასიტერა (Πατριάρχης Θεόδοτος Α΄ Μελισσηνός ή Κασσιτεράς) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 815-821 წლებში.
თეოდოტი წარმოშობით მელისინების გვარიდან იყო და ენათესავებოდა ხატმებრძოლ იმპერატორს კონსტანტინე V კოპრონიმს. პატრიარქის ტახტზე ასვლამდე ლეიბგვარდიის მეთაური იყო.
თეოდოტი პატრიარქი გახდა ხატმებრძოლთა მეორე კრების შემდეგ, რომელიც 815 წელს მოიწვია იმპერატორმა ლეონ V-მ, მეშვიდე საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებათა შეცვლის საბაბით. თეოდოტს არ ჰქონდა არანაირი საღვთისმეტყველო განათლება. გიორგი ამარტოლის სიტყვებით იგი იყო გაუნათლებელი და „თევზივით მუნჯი“.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:ხატმებრძოლები
ჭიამაგვარისებრნი
ჭიამაგვარისებრნი (Caeciliidae) — უფეხო ამფიბიების რიგის ერთადერთი ოჯახი. ცნობილია 25-მდე გვარი და 70-მდე სახეობა. მათი ჭიისმაგვარი სხეული მოკლებულია კიდურებს და 400-მდე რგოლისაგან შედგება. მოძრაობენ ნელა. განაყოფიერება შინაგანია. უმრავლესობა კვერცხს სოროში დებს. იკვებებიან წვრილი ცხოველებით. გავრცელებულნი არიან აფრიკის, აზიისა და ამერიკის ტროპიკულ სარტყელში. უმრავლესობა ნიადაგში ბინადრობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭიამაგვარისებრნი
ვარდენისი (არაგაწოტნი)
ვარდენისი (Վարդենիս) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 760 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 53 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ამპარუ-დუ-სერა
ამპარუ-დუ-სერა (Amparo do Serra) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვისოზის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 053 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.63 კმ²-ზე. ფართობი 145 908 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალვანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ალვანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს:
პინიანი (პარანა)
პინიანი (Pinhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 041 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპუავის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 208 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.09 კმ²-ზე. ფართობი 2 001 588 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
საიდ-ფაშა
საიდ ფაშა (سعيد باشا; დ. 1791 — გ. 1817) — წარმოშობით ქართველი ერაყის მამლუქი მართველი 1813-1817 წლებში. სულეიმან ბუიუქის შვილი.
მამის გარდაცვალების შემდგომ (1813) საიდმა მიიღო ფაშას წოდება (ქართულად: გუბერნატორი). რადგანაც საიდი სასახლეში აღიზარდა, მას არ მოუწია ებრძოლა ფაშობისთვის, შესაბამისად ის არ გამოირჩეოდა გამოცდილებით და ძლიერი ნებისყოფით, რის გამოც თავს ვერ ართმევდა ერაყის მართვას. ამის გამო 1814 წელს მისმა ოპოზიციონერმა ჰამად-აღამ მოუწყო შეთქმულება. მან საიდის დედა დაარწმუნა, რომ დაუდი, რომელიც საიდის მარჯვენა ხელი იყო, გეგმავდა აჯანყებას, ამის გამგონე დედამ საიდი, ბევრი ცდის შემდგომ, დაითანხმა და დაუდი მოახსნევინა დავთადარის პოსტიდან. ამ გადაწყვეტილებამ საკმაოდ დაძაბა ვითარება ერაყის საფაშოში. აჯანყებამდე მივიდა საქმე, როდესაც დაუდმა ბევრი მომხრე გაიჩინა, რომლებიც უკმაყოფილონი იყვნენ საიდით.
საიდი, 1816 წლისთვის, ვეღარ ინახავდა ჯარს, რის გამოც გადაწყვიტა ფულის მოჭრა. მან ამ მიზნით ებრაელი ბანკირი აზრა მოიწვია. აზრას შურისძიების სურვილი ამოძრავებდა საიდის მიმართ, რადგან საიდმა, რამდენიმე წლის წინ, ის არ დანიშნა ბაღდადის სავაჭრო კორპორაციის მეთაურად. ამ შურის ძიების მიზნით, აზრამ მონეტას ოსმალეთის სულთნის, მაჰმუდ II-ის ნიშნის მაგივრად, საიდის სახელი დააწერა და გააგზავნა სტამბოლში სულთანთან. ამაზე სულთანი განრისხდა და საიდს უბრძანა დაეტოვებინა ფაშას პოსტი. ეს მომენტი დაუდმა გამოიყენა და თავისი კანდიდატურა წარადგინა ამ თანამდებობაზე. სულთანი დასთანხმდა ამას, თუმცა საიდი არ ნებდებოდა ამ პოსტს.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყის ფაშები კატეგორია:მამლუქები კატეგორია:დაბადებული 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 1817
მელანი გრიფითი
მელანი გრიფითი (Melanie Griffith; დ. 9 აგვისტო, 1957, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი. არის მსახიობ ტიპი ჰედრენის შვილი და ანტონიო ბანდერასის ყოფილი მეუღლე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ცრუქერქიჭამიასებრნი
ცრუქერქიჭამიასებრნი (Bostrychidae) — მწერების ოჯახი ხოჭოების რიგისა. აქვთ ცილინდრული სხეული, ამობურცული წინა ზურგი, რომელიც ფარავს თავს, 9-10 ნაწევრიანი, სავარცხლისებრი ან გურზისებრი ულვაშები. მატლი ვითარდება მერქანში, იშვიათად — მცენარის თესლში. ზოგი სახეობა მავნებელია — აზიანებს ხის ნაწარმსა და ხის მასალას, ზოგი — სამეურნეო კულტურებს. საქართველოში ცნობილია 13 სახეობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცრუქერქიჭამიასებრნი
დონდუშენი (დონდუშენის რაიონი)
დონდუშენი (Donduşeni) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 224 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 695 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
კანონის უზენაესობა (სომხეთი)
კანონის უზენაესობა (Օրինաց երկիր) — პოლიტიკური პარტია სომხეთში, რომელიც 1998 წელს დაარსდა. 2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მათ 19 მანდატი მოიპოვეს, 2007 წელს 9, 2012 წელს კი 5. 2008 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მათმა კანდიდატმა მესამე ადგილი დაიკავა 17.7%-ით.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკური პარტიები
აჩეჰები
მინი|აჩეჰი გოგონები ტრადიციულ სამოსში, [[2011.]] აჩეჰები, აჩე, — ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე მცხოვრები ერთ-ერთი ძირითადი ეთნიკური ჯგუფი, საუბრობენ მალაიურ-პოლინეზიურ ენათა ჯგუფის აჩეჰურ ენაზე. საერთო რაოდენობა: 3,5-4 მლნ., მ.შ. 3 484 000 ინდონეზიაში (2015). მორწმუნეთა უმრავლესობა სუნიტი მუსლიმია.