cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იპარიის რაიონი
იპარიის რაიონი (Distrito de Iparía) — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის კორონელ-პორტილიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 165 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 852 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8 029 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კორონელ-პორტილიოს პროვინციის რაიონები
ხოსეპ სამიტიერი
ხოსეპ სამიტიერ ვივალტა (დ. 2 თებერვალი, 1902, ბარსელონა, ესპანეთი — გ. 4 მაისი, 1972, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სკაუტი. კარიერის მანძილზე თამაშობდა შემდეგ კლუბებში: „ბარსელონა“, „რეალი“, „ნიცა“. მწვრთნელის რანგში მუშაობდა „მადრიდის ატლეტიკოში“, „ნიცასა“ და „ბარსელონაში“.
„ბარსელონაში“ თამაშისას მან 333 გოლის გატანა მოახერხა. ის კლუბის ისტორიაში საუკეთესო ბომბარდირებს შორის მესამეა პაულინო ალკანტარასა (369 გოლი) და ლიონელ მესის (436 გოლი) შემდეგ. ის ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაშობდა. მისი სტილიდან გამომდინარე ფანებმა სამიტიერს ჯადოქარი (El Mag) შეარქვეს. სკაუტის რანგში ხოსეპ სამიტიერი „ბარსელონას“ ლადისლავ კუბალას შეძენაში დაეხმარა. ასევე მონაწილეობდა ალფრედო დი სტეფანოსთან მოლაპარაკებებში, თუმცა თითქმის გადაწყვეტილი ტრანსფერი ჩაიშალა და არგენტინელი ლეგენდა „მადრიდის რეალში“ ჩაირიცხა, სადაც თავად სამიტიერი მოგვიანებით სკაუტად მუშაობდა.
მწვრთნელი
ბარსელონა კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
ზემაკური
ზემაკური, ზებეყური — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხარულის ქედზე. სიმაღლე 2119,4 მ. მოხსენიებულია ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსაში“:
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
არტილნე (ველიკი-ბურლუკის რაიონი)
არტილნე (Артільне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ველიკი-ბურლუკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 55 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ველიკი-ბურლუკის რაიონის სოფლები
ჯონი რეპი
ჯონ ნიკოლას რეპი (John Nicholaas Rep; დ. 25 ნოემბერი, 1951, ზაანდამი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ჯონი რეპი. 1974 და 1978 წლების მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ მუშაობდა საფეხბურთო მწვრთნელად.
საკლუბო კარიერა
საკლუბო დონეზე სხვადასხვა დროს იცავდა ნიდერლანდური, ესპანური და ფრანგული საფეხბურთო კლუბების: ამსტერდამის „აიაქსის“, „ვალენსიას“, „ბასტიას“, „სენტ-ეტიენის“ „პეკ ზვოლეს“, „ფეიენოორდისა“ და „ჰაარლემის“ ღირსებას.
სანაკრებო კარიერა
1973–1981 წლებში ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 42 შეხვედრას ატარებს და 12 ბურთი გააქვს.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ჯონი რეპმა მსოფლიო ჩემპიონატების 14 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 7 ბურთი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები კატეგორია:ჰარლემის ფეხბურთელები კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ბასტიას ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1980 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ჟაიკოსი
ჟაიკოსი (Jaicós) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 035 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.85 კმ²-ზე. ფართობი 865 144 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
დალაქლი (იარდიმლი)
დალაქლი  (Dəlləkli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 556 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
შალა (მრავალმნიშვნელოვანი)
შალა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჯვაროსნები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჯვაროსნები ([[1922)]] ჯვაროსნები — უმეტესად დასავლეთ ევროპელი რაინდები, რომლებიც მონაწილეობდნენ ჯვაროსნულ ლაშქრობებში შუა საუკუნეების განმავლობაში. მათ სახელი ეწოდათ ტანსაცმელზე გამოსახული ჯვრის გამო.
ტერმინი „ჯვაროსნული ლაშქრობები“ არ არსებობდა XV საუკუნემდე; ასე რომ, „ჯვაროსანი“-ც არ არსებობდა არც ლათინურ და არც სხვა ადგილობრივ და მშობლიურ ენაზე. იგი მხოლოდ ლატერანის მეოთხე საეკლესიო კრებაზე ჩნდება 1215 წელს. მანამდე მათ მოიხსენიებდნენ, როგორც შეიარაღებულ პილიგრიმებს.
სქოლიო
*
იანვარ უმბატოვი
იანვარ ორუჯის ძე უმბატოვი (Ənvər Oruc oğlu Hümbətov; დ. 1 იანვარი, 1950, ალგეთი, მარნეული, საქართველო — გ. 4 ივლისი, 1993, აფხაზეთი, საქართველო) — აზერბაიჯანული წარმოშობის საქართველოს სამხედრო მოსამსახურე, აფხაზეთის ომის მონაწილე და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით დაჯილდოებული.
ადრეული წლები
იანვარ უმბატოვი 1950 წლის 1 იანვარს, მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალგეთში დაიბადა. მძიმე ეკონომიკური მიზეზებით, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ქალაქ რუსთავში გადავიდა, სადაც იანვარმა მე-12 საშუალო სკოლა წარჩინებით დაასრულა. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან მუშაობა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში დაიწყო. პარალელურად სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის რუსთავის ფილიალის მეტალურგიის მიმართულებაზე. ქარხანაში მუშაობის პერიოდში იგი ქარხნის ქიმიური წარმოების ნაწილის მთავარი მექანიკოსი გახდა. სწავლის დასრულების შემდეგ, მან სამხედრო სამსახური საბჭოთა არმიის პოლონეთში განლაგებულ სარაკეტო თავდაცვის შენაერთში გაიარა, საიდანაც ლეიტენანტის წოდებით უკან საქართველოში დაბრუნდა.
დაოჯახებული იყო ფატმა ხასიევაზე, რომლისგან ორი შვილი ჰყავს: ვაჟი — ემილი და ქალიშვილი — ოფელია.
აფხაზეთის ომი
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, საქართველოში სეპარატისტული განწყობები გააქტიურდა. 1992 წლის ბოლოსთვის, აფხაზი სეპარატისტების გააქტიურების შემდეგ, უმბატოვმა რუსთავის სამხედრო კომისარიატს მიმართა და აფხაზეთში მოხალისედ წავიდა. იბრძოდა რეგიონის ცხელ წერტილებში, როგორიცაა ტყვარჩელი, ლაბრა და შრომა.
1993 წლის 4 ივლისს, სამხედრო დავალების წარმატებულად შესრულების შემდეგ, უკან დაბრუნებისას ჩასაფრებაში მოყვა და თავისი ჯგუფის გადასარჩენად თავი გაწირა. მისი თავგანწირვის შედეგად, 25-დან 30-მდე ჯარისკაცი გადარჩა.
იანვარ უმბატოვი გმირულად დაღუპვისას 43 წლის იყო. იგი თავისი და ოჯახის ანდერძით, მარნეულის სოფელ ალგეთში დაასაფლავეს, სადაც დაიბადა.
სიკვდილის შემდეგ
1994 წლის 30 დეკემბრის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანების შესაბამისად, იანვარ უმბატოვს „საბრძოლო ველზე გამოჩენილი გამბედაობისა და თავგანწირვისთვის“ ვახტანგ გორგასლის ორდენი მიენიჭა, რომელიც ენიჭება საქართველოს მოქალაქეს სამშობლოს დაცვისა და ერთიანობისათვის ბრძოლაში გამოჩენილი გმირული თავდადებისთვის.
თბილისში, გმირთა მოედანზე საქართველოს ერთიანობისთვის დაღუპულთათვის აღმართულ მემორიალურ დაფაზე იანვარ ორუჯის ძე უმბატოვის სახელიც წერია.
დავით მაისურაძის მიერ დაწერილ წიგნში „სამშობლოს შვილები“, რომელიც აზერბაიჯანულ-ქართულ მეგობრობას ეხება, უმბატოვს განსაკუთრებულად მოიხსენიებს. მაისურაძე წიგნში მოიხსენიებს 600-მდე საქართველოს აზერბაიჯანელს, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიული ერთიანობისთვის იბრძოდნენ. აქედან 13 მებრძოლმა „ვახტანგ გორგასლის ორდენით“ დაჯილდოვდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:საქართველოს აზერბაიჯანელები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ფრუმუშიკა (ფლორეშტის რაიონი)
ფრუმუშიკა  (Frumuşica) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 108 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 558ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
Enya (ალბომი)
Enya — BBC-ის დოკუმენტური სერიალ კელტების საუნდტრეკი. იგი აგრეთვე არის მომღერალ ენიას სადებიუტო სოლო ალბომი. 1992 წელს იგი გამოვიდა ალბომის The Celts სახით.
ისტორია
BBC-მ ალბომი თავდაპირველად საკუთარი ხარჯებით გამოსცა. აშშ-ში მოგვიანებით იგი Atlantic Records-მა გამოუშვა. ბრიტანეთის ჩარტში 1987 წლის ივნისში ალბომი #69 პოზიციაზე მოხვდა. Warner Music-მა 1992 წელს ალბომი რემასტერის სახით გამოსცა, როგორც The Celts.
პირველ გამოცემაში შეტანილია ენიას მიერ დაწერილი მუსიკის ნაწილი. 1992 წელს სინგლის „The Celts“ b-მხარეზე გამოვიდა გამოუცემელი „Eclipse“. 2005 წელს სინგლზე „Amarantine“ გამოვიდა კიდევ ერთი გამოუცემელი კომპოზიციაზე, „Spaghetti Western Theme“, შექმნილი ჰუგო მონტენეგროს სტილში. მისი გამოცემა მიეძღვნა სერიალის ერთ-ერთი პროდიუსერის ხსოვნას.
რეჟისორ დევიდ ბიკლის მიერ მუსიკა მოგვიანებით გამოყენებული იქნა ფილში მოგონება დედამიწაზე, რომელიც შედის მის დოკუმენტურ ტრილოგიაში მითოლოგიური მიწები. სიმღერა „Boadicea“ აგრეთვე მოხვდა 1992 წლის ამერიკულ ფილმ მთვარეულების საუნდტრეკში.
სქოლიო
კატეგორია:1987 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ენიას ალბომები კატეგორია:1987 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:1992 წლის ალბომები კატეგორია:Reprise Records-ის ალბომები კატეგორია:BBC Records-ის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები
მანატაის რაიონი
მანატაის რაიონი (Distrito de Manantay) — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის კორონელ-პორტილიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 70 745 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 121.99 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 579 91 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კორონელ-პორტილიოს პროვინციის რაიონები
საადმირალოს გამზირი
საადმირალოს გამზირი — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში; სასახლის მოედნიდან ისააკის მოედნამდე. წარმოიქმნა XVIII საუკუნეში. 1738 წლის 20 აპრილს გასასვლელს საადმირალოს ქუჩა ეწოდა (დღევანდელი იაკუბოვიჩის ქუჩის ჩათვლით). პარალელურად არსებობდა დასახელებები: საადმირალოს ხაზი (მიემართება საადმირალოს არხის გასწვრივ), დიდი ქუჩა, დიდი გამზირი, დიდი საადმირალოს პერესპექტივა, დიდი საადმირალოს გამზირი. ეს სახელები 1822 წლამდე გამოიყენებოდა, რადგან ამის შემდეგ იგი საადმირალოს მოედნის ნაწილი იყო. 1880 წლის 7 მარტს ახლანდელი სახელი ეწოდა. 1918 წლის ოქტომბრიდან 1944 წლის 13 იანვრამდე როშალის გამზირი ერქვა. ქუჩაზეა ფიტინგოფისა და ლობანოვ როსტოვსკის სახლები.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ქუჩები
თოხთა (მრავალმნიშვნელოვანი)
თოხთა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტახტა
ტახტა, თოხთა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონზე. სიმაღლე 2439,3 მ (ან 2444 მ). აგებულია ზედაცარცული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით. კონუსური ფორმისაა. შემოსილია სუბალპური მცენარეულობით.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
თამარ მეფის ორდენი (სახელმწიფო ჯილდო)
აღწერა
თამარ მეფის ორდენი არის 585 სინჯის ოქროს 100-გრამიანი ვარსკვლავი. თამარ მეფის ორდენი და მისი ესკიზი დამზადებულია ლიეტუვის ზარაფხანაში.
— დიდი ვარსკვლავი არის თეთრი მინანქრით, ბოლოები აქვს ოქროსფერი, ფონად დომინირებს მწვანე მინანქარი. ასევე გამოყენებულია ოქროსფერი და შავი. ცენტრში რელიეფურად (ამოწეული) გამოსახულია თამარ მეფე, გარშემო წითელი მინანქარია გამოყენებული წარწერით: „თამარ მეფე“. ქვემოთ აქვს დამუშავებული ორნამენტი. ვარსკვლავი ოქროს ყუნწით მოძრავად უკავშირდება სამაგრის რგოლს. ოქროს რგოლი ხისტად არის დაკავშირებული სამაგრთან. სამაგრის რგოლი არის მწვანე მინანქრით.
— ცენტრში ოქროსფერ ფონზე რელიეფურად (ამოწეული) გამოსახულია საქართველოს გერბი. გერბის გარშემო არის წრე, რომელიც დამუშავებულია ორნამენტებით. ორდენის ბაფთა არის წითელი და თეთრი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები კატეგორია:თამარ მეფის ორდენი
არაბასრა
არაბასრა (Ərəbbəsra) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 806 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
კრაალი
მინი|ტიპური კრაალი [[ბულავაიო|ბულავაიოსთან ახლოს, XIX საუკუნე.]] კრაალი (kraal, წარმოშობილია curral-დან — საქონლის ეზო, საქონლის ბაკი) — სამხრეთ და აღმოსავლეთ აფრიკის მესაქონლე ხალხების (ბანტუ, ჰოტენტოტები და სხვ.) დასახლება. შედგება წრიულად განლაგებული შლადი ქოხებისაგან და ახასიათებს შინა მოედანი, საქონლის ბაკისათვის განკუთვნილი. ხშირად შემორტყმული აქვს ღობეც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკული კულტურა კატეგორია:დასახლებული პუნქტები კატეგორია:ფორტიფიკაციები ტიპის მიხედვით
ალექს გარლანდი
ალექსანდერ "ალექს" მედეუერ გარლანდი (დ. 1970) — ინგლისელი მწერალი, სცენარისტი, კინოპროდიუსერი და რეჟისორი. პოპულარობა მოიპოვა 90-იანი წლების ბოლოს თავისი რომანით პლაჟი, რომლის კინოადაპტაციაც 2000 წელს დენი ბოილმა გადაიღო. შემდეგ გარლანდი სცენარისტიც გახდა და დაწერა ბოილის ფილმები: 28 დღის შემდეგ (2002) და მზის ნათება (2007). მისი სცენარის მიხედვით გადაიღეს ასევე არასოდეს გამიშვა (2011) და დრედი (2012). 2016 წელს გამოვიდა გარლანდის სარეჟისორო დებიუტი მანქანიდან, სამეცნიერო ფანტასტიკა ადამიანისა და ხელოვნური ინტელექტის ურთიერთობის შესახებ. ფილმმა ოსკარის 2 ნომინაცია დაიმსახურა, მათ შორის საუკეთესო სცენარისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები კატეგორია:ინგლისელი სცენარისტები
ალექსანდრე დოროხოვი
ალექსანდრე ანტონის ძე დოროხოვი (Александр Антонович Дорохов; დ. 7 ივნისი, 1911, სურამი, რუსეთის იმპერია — გ. 30 ოქტომბერი, 1978, თბილისი, საბჭოთა კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. 1928–1932 და 1934–1939 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1939) და ბრინჯაოს პრიზიორი (1936) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. დინამოელთა მიერ საკავშირო პირველობის უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებული პირველი მატჩის მონაწილე.
1933 წელს დასახელებული იყო საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.
სპორტული კარიერა
დაიბადა 1911 წელს დაბა სურამში, ორი თვის შემდეგ მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ თბილისში, ფოთის ქუჩაზე. პირველად თბილისურ ეზოებში ეზიარა ფეხბურთის სიყვარულს. თამაშობდა სხვადასხვა კლუბში. ძირითადი წარმატებები თბილისის დინამოს შემადგენლობაში მოიპოვა. ერთ-ერთი პირველი მეკარეთაგანია, ვინც მთელ საჯარიმო მოედანზე აქტიურობდა.
სპორტული კარიერის შემდეგ
სპორტული კარიერის შემდეგ თბილისში გუნდებისა და მეკარეთა მწვრთნელად მუშაობდა. მონაწილეობას იღებდა ვეტერანთა შეხვედრებში. შეეძინა შვილი ლილია ვაშაკიძე-დოროხოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:სოხუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
არტილნე (ლოზოვის რაიონი)
არტილნე (Артільне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ლოზოვის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 618 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლოზოვის რაიონის სოფლები
არაში
არაში (Ərəş) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	1 908  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
გიორგი შუბითიძე
გიორგი შუბითიძე (დაბადების თარიღი უცნობია, რუსთავი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის ფლობელი (2004, კიშინიოვი, მოლდოვა). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2002, კუნეო, იტალია).
ყაზახური არხარმერინოსი
ყაზახური არხარმერინოსი — სახორცე-სამატყლე მიმართულები წმინდამატყლიანი ცხვარი. გამოყვანილია 1934–1950 წლებში ყაზახეთის სსრ-ში. ერთადერთი ჯიშია, რომელიც სახეობათაშორისი ჰიბრიდიზაციის მეთოდითაა გამოყვანილი (მერინოსთან არხარის ჰიბრიდაციით ). ერკემალი დიდტანიანია, აქვს მაგარი კონსტიტუცია, მკვრივი ძვლები, ჰარმონიულად აგებული სხეული. კარგად დადის მკვეთრად დასერილ რელიეფზე, კარგად ეგუება მთის პირობებს. ერკემლის ცოცხალი მასაა 90–115 კგ, ნერბისა 55–65 კგ. ერკემლის მატყლის ნაპარსი 7–8 კგ-ია, ნერბისა 3,2–3,5 კგ. მატყლი ძირითადად 64-ე ხარისხისაა, კულულის სიგრძე 7–10 სმ-ია. წმინდა მატყლის გამოსავალი 50–55% შეადგენს. ნაყოფიერება 110–120 ბატკანია 100 ნერბზე. ყაზახური არხარმერინოსებს აჯვარებენ უხეშმატყლიან ცხვრებთან. გავრცელებულია ალმათის, აღმოსავლეთ ყაზახეთისა და პავლოდარის ოლქებში.
სქოლიო
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ბოგდო-ულა
ბოგდო-ულა, ბოგდო-ოლა — ქედი ჩინეთში, აღმოსავლეთ ტიან-შანში. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით დაახლოებით 300 კმ-ზე. ჩრდილოეთით შემოსაზღვრავს ტურფანის ღრმულს, ხოლო სამხრეთით ჯუნგარის ვაკეს. სიმაღლე 5445 მ (მთა ბოგდა-ფენგი). აგებულია უმეტესწილად კამბრიუმამდელი და პალეოზოური ქანებით. კალთები დამრეცია, მრავალი მწვერვალი ალპური ტიპისაა. არის მყინვარები და მუდმივი თოვლი. ქვედა სარტყელში ჭარბობს უდაბნო და სტეპური ლანდშაფტები. 1700-2900 მ სიმაღლეზე მდელოების სარტყელია და წიწვოვანი ტყეები (ძირითადად ჩრდილოეთ კალთებზე). 2900-3700 მ-ზე მაღალმთიანი ბუჩქნარები და ალპური მდელო, უფრო მაღლა ნივალური სარტყელია. მთა ბოგდო-ულის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1907 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა ტიანჩი.
ედუარდი (სიმერნის პფალცგრაფი)
ედუარდ პფალცელი (Eduard von der Pfalz; დ. 5 ოქტომბერი, 1625, ჰააგა, ნიდერლანდები — გ. 13 მარტი, 1663, პარიზი, საფრანგეთი) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. პფალცის კურფიურსტ ფრიდრიხ V-ისა და ელიზაბეთ სტიუარტის ძე. სიმერნის პფალცგრაფი.
ბოგდო-ულა
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
ედუარდი (სიმერნის პფალცგრაფი)
ბიოგრაფია
ედუარდი დაიბადა 1625 წლის 5 ოქტომბერს ჰააგაში. იგი იყო პფალცის კურფიურსტისა და ბოჰემიის დამხობილი მეფის, ფრიდრიხ V-ისა და მისი ცოლის, შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის პრინცესა ელიზაბეთ სტიუარტის შუათანა ძე. იგი მშობლებმა დევნილობის პერიოდში გააჩინეს, რამეთუ ჰაბსბურგებმა მათ ორივე სამფლობელო წაართვეს და იძულებულნი გახდნენ ნიდერლანდებისთვის შეეფარებინათ თავი. იგი კალვინისტური რწმენით იზრდებოდა ჰააგის სამეფო კარზე.
ვინაიდან ედუარდს თავად დომენი არ ჰქონია, ქორწინების შემდეგ ფინანსურად მთლიანად ცოლზე გახდა დამოკიდებული, რომელსაც მამამისმა ნევერის საჰერცოგო დაუტოვა. ეს ფაქტი ცოლ-ქმარს შორის ხშირად ხდებოდა დავის საგანი, მაგრამ 1648 წელს დადებული ვესტფალიის ზავით ჰაბსბურგებმა ედუარდის ოჯახს სამფლობელოები დაუბრუნეს, რის შემდეგაც მისი ძმა, კარლ I ლუდვიგი პფალცის კურფიურსტი ხდება, ედუარდს კი სიმერნის პფალცგრაფობა ენიჭება.
მიუხედავად იმისა, რომ ედუარდი ღიად კათოლიკე იყო, მისი პროტესტანტული ფესვების გამო ფრანგები მაინც ეჭვის თვალით უყურებდნენ. ასევე უნდობლად უყურებდნენ მის ქალიშვილებსაც, რომლებიც მან დაბადებისთანავე მონათლა კათოლიკეებად.
ედუარდი და ანა პარიზში, თავიანთ რეზიდენციაში ცხოვრობდნენ, სადაც პფალცის პრინცისა და პრინცესის სახელით იყვნენ ცნობილები. მიუხედავად ორივე მათგანის არაფრანგული წარმომავლობისა, მათი ფესვები საშუალებას აძლევდათ, რომ პარიზში ფუფუნებაში ეცხოვრათ და ასეც იქცეოდნენ. აღსანიშნავია, რომ კათოლიკობის მიღების შემდეგ ედუარდი მისმა მთელმა ოჯახმა უარყო, მაგრამ 1649 წლიდან მან დედასთან ურთიერთობის აღდგენა მოახერხა.
იგი გარდაიცვალა 1663 წლის 13 მარტს პარიზში, 37 წლის ასაკში. მისი ქვრივი, ანა გონძაგა, მეორე აღარ გათხოვილა.
შვილები
ედუარდს ცოლთან სულ სამი გოგონა შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1625 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1663 კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები
ჟუან-კოსტა
ჟუან-კოსტა (João Costa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 960 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.64 კმ²-ზე. ფართობი 1 800 243 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
კოტაიქის რაიონი
კოტაიქის რაიონი (Կոտայքի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში (სახელწოდება 1961-დან 1990 წლამდე — აბოვიანის რაიონი). ცენტრი — აბოვიანი.
ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს კოტაიქის რაიონის სახელწოდებით.
1961 წელს კოტაიქის რაიონს სახელი აბოვიანის რაიონით შეუცვალეს. 1990 წელს აბოვიანის რაიონს დაუბრუნდა ძველი სახელი და კვლავ კოტაიქის რაიონი ეწოდა. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 880 კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 დაბას (კანაკერი) და 25 სოფსაბჭოს: ავანის, აკუნქის, არამუსის, არზნის, არინჯის, ჰაცავანის, ვოღჯაბერდის, გარნისის, გეღარდის, გოღთის, გიამრეზის, დალაქის, ძორაღბიურის, ჯრვეჟის, ელგოვანის, ზარის, კაპუტანის, კარაქალის, კიანკიანის, მაიაკოვსკის, ნურნუსის, პტღნის, რაზდანის, ტუტიის, ელარის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე
საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი და ოფიციალური ბეჭდვითი ორგანო. დაარსდა 1998 წელს.
მაცნე 2010 წლის ჩათვლით გამოიცემოდა ბეჭდური სახით, ხოლო 2011 წლიდან — ციფრული ფორმატით, ოფიციალურ ვებგვერდზე: matsne.gov.ge, სადაც ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეუძლია იხილოს საქართველოს ყველა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული ნორმატიული აქტი, საერთაშორისო ხელშეკრულება, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მუნიციპალიტეტის აქტი თუ საჯარო განცხადება.
მაცნე საკუთარ ვებ საიტზე დაინტერესებულ პირებს სთავაზობს მომხმარებლად რეგისტრაციისა და ცალკეული სერვისებით სარგებლობის საშუალებას, რომლის ფარგლებშიც მათ შეუძლიათ ნორმატიული აქტები კონსოლიდირებული (პირველადი აქტი ყველა ცვლილებით ასახული) სახით იხილონ და გამოიწერონ პერიოდული მოხმარებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია: საქართველოს ელექტრონული ჟურნალები
ლიეტუვური წითელი ჯიში
მსხვილი რქოსანი საქონლის ლიეტუვური წითელი ჯიში — მერძეული მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს–XX საუკუნის დასაწყისში ლიტვის სსრ-ის ტერიტორიაზე. მიიღეს ადგილობრივი ჯიშის გადარჩევით, შერჩევითა და მიმართული გამოზრდით და მისი შეჯვარებით კულტურულ ჯიშებთან — აირშირულ, ანგელნურ, ჰოლანდიურ, დანიური წითელ, შვეიცარიულ და შორტჰორნულთან. ჯიშის ცხოველთა უმრავლესობას ახასიათებს სხეულის გამოხატული მერძეული ტიპის აგებულება. ფერად წითელია. კუროს მასაა დაახლოებით 750 კგ, ფურისა 500 კგ. წლიური მონაწველი 3500 კგ რძეა, უდიდესი 7000–9000 კგ. რძის ცხიმიანობა — 3,7–3,9%. ყოფილ სსრკ-ში ჯიში მოშენებული იყო ლიტვის სსრ-ის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ რაიონებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
არტიუხივკა (ზმიივის რაიონი)
არტიუხივკა (Артюхівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ზმიივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 711 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზმიივის რაიონის სოფლები
ივანოვკა (ფლორეშტის რაიონი)
ივანოვკა (Ivanovca) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 94 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 472 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
გიორგი ვადაჭკორია
გიორგი ვადაჭკორია (დ. 8 ივნისი, 1977) — ქართველი საფეხბურთო მსაჯი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი გიორგი კატეგორია:ქართველი საფებურთო მსაჯები
ახშამი
ახშამი (Əxşam) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ვლადიმერ პუტინის პიკი
ვლადიმერ პუტინის პიკი (Владимир Путин атындагы чоку) — მწვერვალი ყირგიზეთში, ტიან-შანში, ყირგიზეთის ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ჩუის ოლქის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 4446 მ. ხილვადობა 20 კმ-მდეა. სამხრეთ კალთაზე მიედინება მდინარე აქსუს შენაკადი ჯართაში. სახელი ეწოდა 2011 წელს რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის პატივსაცემად.
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია — მთავრობათშორისი ორგანიზაცია და ქიმიური იარაღის კონვენციის განმახორციელებელი ორგანო, რომელმაც მუშაობა დაიწყო 1997 წლის 29 აპრილს. ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციაში 193 წევრი ქვეყანაა, სათავო ოფისი მდებარეობს ჰააგაში, ჰოლანდიაში და აკონტროლებს ქიმიური იარაღის განადგურების მუდმივ და დამოწმებულ გლობალურ ძალისხმევას.
ორგანიზაცია ხელს უწყობს და ამოწმებს ქიმიური იარაღის კონვენციის დაცვას, რომელიც კრძალავს ქიმიური იარაღის გამოყენებას და მოითხოვს მათ განადგურებას. შემოწმება მოიცავს როგორც წევრი სახელმწიფოების მიერ დეკლარაციების შეფასებას, ასევე ადგილზე ინსპექტირებას.
ლუიზა ბრიტანელი
ლუიზა ბრიტანელი (Louisa of Great Britain, Louise af Storbritannien, Louise av Storbritannia; დ. 18 დეკემბერი, 1724, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 19 დეკემბერი, 1751, კოპენჰაგენი, დანია) — ჰანოვერის დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ II-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ კაროლინა ბრანდენბურგ-ანსბახელის ნაბოლარა ქალიშვილი. დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი 1746-51 წლებში როგორც ფრედერიკ V-ის პირველი ცოლი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე კრისტიან VII-ის დედა.
ადრეული წლები
მარცხნივ|მინი|262x262პქ|1727 წლის 30 აგვისტოს შემოღებული ლუიზას გერბი
ბავშვობა
პრინცესა ლუიზა დაიბადა 1724 წლის 18 დეკემბერს ლონდონის სამეფო სასახლეში. იგი იყო უელსის პრინც ჯორჯ ჰანოვერელისა და მისი ცოლის, პრინცესა კაროლინა ბრანდენბურგ-ანბახელის ნაბოლარა ქალიშვილი. მისი დაბადებიდან მალევე, 22 დეკემბერს იგი ლუთერანად მონათლეს და ლუიზა დაარქვეს. მისი ნათლიები იყვნენ: მისი უფროსი და, პრინცესა ამელია, მისი ბიძაშვილი ულრიხა პრუსიელი და ასევე მისი ბიძაშვილი, პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II დიდი.
1727 წლის 11 ივნისს, როდესაც ლუიზა სულ ორი წლის იყო, მისი ბაბუა, დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ I გარდაიცვალა და შესაბამისად ტახტზე ლუიზას მშობლები ადიან. ვინაიდან იგი ახლა უკვე მეფის ასული იყო მრავალი პრივილეგია მიენიჭა, როგორიცაა მაგალითად გერბის ტარება.
ქორწინება და ტახტის მემკვიდრე
მარცხნივ|მინი|331x331პქ|დანიის სამეფო ოჯახი 1744 წელს, მარცხნიდან მარჯვნივ: კრონპრინცი ფრედერიკი, მეფე კრისტიან VI, დედოფალი სოფია მაგდალენა და ფრედერიკის ცოლი, კრონპრინცესა ლუიზა ბრიტანელი დინასტიური ქორწინებით, პრინცესა ლუიზა 1743 წლის 11 დეკემბერს კოპენჰაგენში დაქორწინდა დანიისა და ნორვეგიის პრინც ფრედერიკზე. მათი ნიშნობა 1743 წლის 10 ნოემბერს შედგა ჰანოვერში, სადაც ლუიზას მისი უფროსი ძმა, კამბერლენდის ჰერცოგი ახლდა თან. ფრედერიკისა და ლუიზას პირველი შეხვედრა კი ქალაქ ალტონაში, ჰოლშტაინის მხარეში შედგა. პრინცესა ლუიზამ დანიაში მხოლოდ ორი თანამემამულე წაიყვანა — თავისი პირადი მოძღვარი და საყვარელი ფრეილინა კრისტინა ჰენრიეტა ლუიზა იუელი. ჰოლშტაინიდან კოპენჰაგენამდე წყვილმა ერთად ბედნიერად იმოგზაურეს, რაც დედაქალაქში მათი საზეიმო შესვლით დაგვირგვინდა.
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია
ორგანიზაციული სტრუქტურა
მარცხნივ|მინი| მონაწილე სახელმწიფოების კონფერენციის მეოთხე სპეციალური სესია (2018) ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია და მისი ძირითადი ორგანიზაციული სტრუქტურის საქმიანობა აღწერილია ქიმიური იარაღის კონვენციაში (რომლის წევრებიც არიან ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის წევრები. ძირითადი ორგანოა მონაწილე სახელმწიფოების კონფერენცია (CSP), რომლის მოწვევაც ჩვეულებრივ ხდება ყოველწლიურად, და რომელშიც ყველა ქვეყანას შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს, ხმის მიცემის თანაბარი უფლებებით. ზოგადად, კონფერენციაზე ქვეყნები წარმოდგენილნი არიან ორგანიზაციაში მუდმივი წარმომადგენლის მიერ, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში არის ნიდერლანდების ელჩიც. კონფერენცია წყვეტს ორგანიზაციის ყველა მნიშვნელოვან თემას (მაგალითად, შურისგების ზომების მიღებას) და კონვენციასთან  დაკავშირებულ საკითხებს (სახელმძღვანელო მითითებების დამტკიცება, წევრების მიმართ საპასუხო ზომების დაწესება).
ლუიზა ბრიტანელი
ქორწინება და ტახტის მემკვიდრე
წყვილს არც თუ ისე დიდხნიან ქორწინებაში ხუთი შვილი შეეძინათ, რომელთაგან პირველი სულ ერთი წლის ასაკში გარდაიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ქორწინება წმინდა წყლის პოლიტიკური გარიგება იყო, ფრედერიკი და ლუიზა მაინც კარგად შეეწყვნენ ერთმანეთს და მათ ქორწინების პირველი წლები საკმაოდ ბედნიერად განვლეს. ფრედერიკი იმითაც იყო ბედნიერი, რომ ლუიზა მას არ უშლიდა მრუშობას მის საყვარელ ელზა ჰანსენთან. მისი პიროვნებიდან გამომდინარე, ფრედერიკი მეუღლეს ყოველთვის დიდ პატივს სცემდა და საოცრად კეთილშობილ ქალად მოიაზრებდა, მაგრამ მათ ერთმანეთი არ ჰყვარებიათ. ლუიზამ ჩასვლისთანავე ძალიან კარგი შთაბეჭდილება მოახდინა დანიის სამეფო კარზე, განსაკუთრებით კი თავის მამამთილზე, რომლის აზრითაც იგი საოცრად კეთილი და სასიამოვნო გოგონა იყო.
დედოფლობა
მარცხნივ|მინი|403x403პქ|დედოფალი ლუიზა 1745 წელს, კარლ გუსტავ პილოს ნახატი. როდესაც 1746 წლის 6 აგვისტოს მისი ქმარი ტახტზე ავიდა, ლუიზა დანიისა და ნორვეგიის დედოფალი გახდა, რომელშიც საკუთრივ დანიისა და ნორვეგიის გარდა მოიაზრებოდა ჩრდილო გერმანული სამთავრო ჰოლშტაინი, სამხრეთ შვედური მიწები, ისლანდია, გრენლანდია და ასევე ფარერის კუნძულები.
დედოფალი ლუიზა ხალხში მალევე გახდა ძალიან პოპულარული. ცხადია ამან დანიელ ხალხში მეფისა და დედოფლისადმი უფრო მეტი მოწიწებისა და პატივისცემის გაჩენა გამოიწვია. იგი დაინტერესებული იყო მუსიკით, ცეკვითა და თეატრით. ამასთან მან სამეფო კარის ცხოვრება უფრო იოლი და თავისუფალი გახადა, რაც ძლიერ განსხვავდებოდა იმ სამეფო კარისგან, რომელიც მისი მამამთილის დროს ათასგვარ დოგმებში იყო მოქცეული. ლუიზას ძალიან ცოცხალი და კომუნიკაბელური ხასიათი ჰქონდა, რაც საშუალებას აძლევდა მას, რომ ძალიან მარტივად გაეცნო და დაახლოვებოდა საჭირო პიროვნებებს. 1747 წელს სამეფო კარზე მან გამოჩენილი იტალიელი საოპერო მომღერლები ჩაიყვანა და დიდი წარმოდგენა დადგა. ამას მოჰყვა 1748 წელს ფრანგული სამსახიობო დასის ჩაყვანა და რამდენიმე ცნობილი პიესის დანიის სამეფო კარზე გაცოცხლება. მინი|ლუიზა 1751 წელს ამ პერიოდისათვის დანიის სამეფო კარის სალაპარაკო ენას არა დანიური, არამედ გერმანული ენა წარმოადგენდა. ყოველივე ეს დედოფალს ძალიან აღიზიანებდა, რის გამოც მან დიდი დრო, ძალისხმევა და ენერგია ჩადო იმაში, რომ დანიის სამეფო კარი და არა მხოლოდ ის კვლავ დანიურ ენაზე აელაპარაკებინა. მისი ბრძანებით მკაცრად აიკრძალა საჯარო თავშეყრის ადგილებში გარდა რომელიმე ენაზე საუბარი, გარდა დანიურისა. ამისათვის მან დაიქირავა სპეციალური რეპეტიტორები, რომლებიც სრულიად არისტოკრატიასა და მის შვილებს ასწავლიდნენ მათ მშობლიურ ენას. აგრეთვე წირვა-ლოცვისა და ზოგადად საღვთისმეტყველო ენადაც სწორედ დანიური გამოცხადდა. იგი აღწერილი იყო როგორც ძალიან განათლებული და დახვეწილი, კარგი მოსაუბრე, სილამაზით დიდად გამორჩეული არ ყოფილა, თუმცა ხალხისა და მისი თანამედროვე მემატიანეების აზრით სწორედ რომ დედოფლობისთვის იყო დაბადებული. დედოფალ ლუიზას დანიაში ჩასული შვედი დიპლომატი ამგვარად აღწერს:
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია
ორგანიზაციული სტრუქტურა
ყველა მონაწილე სახელმწიფოს შეაქვს წვლილი  ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის ბიუჯეტში. 2019 წლის ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია ბიუჯეტი 69,689,837 ევროა
ლუიზა ბრიტანელი
დედოფლობა
1751 წელს ლუიზამ სრულიად უშედეგოდ სცადა თავისი ქალიშვილის, პრინცესა სოფია მაგდალენას მითხოვებით შვედეთის გვირგვინის მითვისება. ამის მიზეზი იყო ის, რომ მისმა ქალიშვილმა თავი ვერ მოაწონა დანიის დედოფალ ულრიხა პრუსიელს. ულრიხა საზოგადოდ ცნობილი იყო, როგორც ანტი-დანიური შეხედულებების მატარებელი ქალბატონი და განსხვავებით ლუიზასგან, ქვეყანასა და სამეფო კარს თავად მართავდა. გავრცელებული ინფორმაციით ლუიზამ ულრიხას დაყოლიება სცადა მათი შვილების ქორწინებაზე, მაგრამ ამაოდ.
ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაცია
წევრობა
ქიმიური იარაღის კონვენციის ყველა 193 მხარე ავტომატურად არის ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციის წევრი. სხვა სახელმწიფოები, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან გაწევრიანდნენ გაეროს წევრი სახელმწიფოებიდან არიან - ისრაელი, რომელიც ხელმომწერი სახელმწიფოა, თუმცა არ მოახდინა ქიმიური იარაღის კონვენციის რატიფიცირება და ეგვიპტე, ჩრდილოეთ კორეა და სამხრეთი სუდანი, რომლებმაც არც ხელი მოაწერეს და არც მიერთებულან ქიმიური იარაღის კონვენციას. პალესტინა იყო ბოლო სახელმწიფო, რომელმაც წარუდგინა ხელშეკრულებას მისი შეერთების ინსტრუმენტი.
მმართველობა
მინი| ფერნანდო არასი, OPCW- ს გენერალური დირექტორი ამჟამად ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს გენერალური დირექტორი, ესპანეთის ელჩი, ფერნანდო არიასი.
გენერალური დირექტორი უშუალოდ ინიშნება კონფერენციის მიერ მაქსიმუმ ორჯერ ოთხწლიანი ვადით. გენერალური დირექტორების მიმოხილვა მოცემულია ქვემოთ.
2013 წლის ნობელის პრემია
11 ოქტომბერს, ნორვეგიის ნობელის კომიტეტმა გამოაცხადა, რომ ქიმიური იარაღის აკრძალვის ორგანიზაციას მიენიჭა ნობელის პრემია „ქიმიური იარაღის განადგურებაში გაწეული ძალისხმევისთვის“.
სიგავი
სიგავი (მეორე სახელია — სინგავე) (Sigave, Singave) — საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის უოლისის და ფუტუნას კუნძულების სამიდან ერთი ადმინისტრაციული ოლქი.
მისი ტრადიციული სახელია სიგავის სამეფო.
სიგავის ოლქის შემადგენლობაში შედის კუნძულ ფუტუნას დასავლეთი ნაწილი ჰორნის (ფუტუნას) კუნძულებიდან. ოლქს უკავია კუნძულის დაახლოებით მესამედი — 30 კმ² მთლიანი 83 კმ²-დან.
ოლქის საერთო ფართობია — 30 კმ². მოსახლეობა — 1457 ადამიანი (2013 წელი). ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ლეავა, რომელშიც ცხოვრობს 368 ადამიანი (2013 წელი).
ოლქის დანარჩენი დასახლებული პუნქტები:
ოლქის ეკონომიკაში ჭარბობს ნატურალური სოფლის მეურნეობა და მცირე თევზჭერა ადგილობრივ ლაგუნაში.
ოლქის მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა — კათოლიკეა.
სქოლიო
კატეგორია:უოლისი და ფუტუნას ოლქები
მასისეის რაიონი
მასისეის რაიონი (Distrito de Masisea) — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის კორონელ-პორტილიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 129 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 789 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 0.84 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14 102 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კორონელ-პორტილიოს პროვინციის რაიონები
ლაგოა-დუ-ბარუ-დუ-პიაუი
ლაგოა-დუ-ბარუ-დუ-პიაუი (Lagoa do Barro do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 387 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
გიულიოვშა
გიულიოვშა (Gülövşə) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	2 237 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
არტიუხივკა (რომნის რაიონი)
არტიუხივკა (Артюхівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის რომნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 489 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომნის რაიონის სოფლები
კალი (კოლუმბია)
ესპანელების მოსვლამდე, რეგიონი დასახლებული იყო ადგილობრივი ტომებით, რომლებიც ძირითადად კარიბულ ენებზე საუბრობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტების დედაქალაქები
შორტჰორნის ჯიში
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ფური მსხვილი რქოსანი საქონლის შორტჰორნის ჯიში (shorthorn — მოკლერქიანი) — სახორცე და სახორცე-სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია XVIII საუკუნეში ინგლისში ადგილობრივი მოკლერქიანი საქონლის გაუმჯობესების გზით, ჰოლანდიურ და ჰალოვიეიური ჯიშების ჩართვითი შეჯვარებით. ჯიშში 2 ტიპია. სახორცე და სახორცე-სარძეო. ფერად სხვადასხვა ელფერის წითელია, არის აგრეთვე თეთრი, თრთვილა. კუროს მასა — 850–950 კგ (უდიდესი 1200 კგ-მდე), ფურისა — 500–600 კგ (უდიდესი 750 კგ), ნაკლავის გამოსავალი — 66–67%. სარძეო-სახორცე ტიპის ფურის მონაწველია 3500–4000 კგ რძე (უდიდესი 14 ათ. კგ-მდე), რძის ცხიმიანობა — 3,7–3,9%. შორტჰორნის ჯიში მოშენებულია ევროპის და ამერიკის ქვეყნებში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში და სხვ.; ყოფილ სსრკ-ში გვხვდებოდა ორენბურგის, ვორონეჟის, ტიუმენის, ტოსტოვის ოლქებსა და ბაშკირეთის ასსრ-ში.
მისის დელოუეი (ფილმი)
„მისის დელოუეი“ (Mrs Dalloway) — 1997 წლის ბრიტანული ფილმი. გადაღებულია ვირჯინია ვულფის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:1997 წლის ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
სამოქალაქო ნაციონალიზმი
სამოქალაქო ნაციონალიზმი (ასევე ცნობილია როგორც ლიბერალური ნაციონალიზმი) — ნაციონალიზმის და ლიბერალიზმის ფორმა, რომელიც ეყრდნობა იმ პოლიტიკური ფილოსოფოსების მოსაზრებებს, რომლებსაც სჯერათ ნაციონალიზმის არაქსენოფობიური ფორმის, რომელიც თავსებადია დემოკრატიასთან და ლიბერალურ ღირებულებებთან, როგორებიცაა: თავისუფლება, ტოლერანტობა, თანასწორობა და ინდივიდუალური უფლებები. ერნესტ რენანი და ჯონ სტიუარტ მილი ხშირად ითვლებიან სამოქალაქო ნაციონალიზმის თავდაპირველ ფუძემდებლებად. სამოქალაქო ნაციონალისტები ხშირად იცავენ ეროვნული იდენტობის ღირებულებებს და აცხადებენ, რომ ის ინდივიდებს ესაჭიროებათ აზრიანი და დამოუკიდებელი ცხოვრებისთვის. მათი აზრით, სრულყოფილად ფუნქციონირებისთვის, დემოკრატიული მმართველობის ფორმები ეროვნულ იდენტობასაც საჭიროებს. სამოქალაქო ნაციონალიზმს ხშირად უპირისპირებენ ეთნიკურ ნაციონალიზმს. ისტორიულად, სამოქალაქო ნაციონალიზმი იყო განმსაზღვრელი ფაქტორი მმართველობის თანამედროვე კონსტიტუციური და დემოკრატიული ფორმების განვითარებაში, მაშინ როცა ეთნიკური ნაციონალიზმი უფრო მეტად ასოცირდება ავტორიტარულ მმართველობასთან და დიქტატურასთანაც კი.
სქოლიო
კატეგორია:ნაციონალიზმი კატეგორია:ლიბერალიზმი კატეგორია:სამოქალაქო საზოგადოება კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:კოსმოპოლიტიზმი კატეგორია:კომუნიტარიზმი კატეგორია:სოციალურ-კულტურული ასიმილაცია კატეგორია:სოციალურ-კულტურული გლობალიზაცია კატეგორია:ეროვნული პოლიტიკა
UTC+10:30
450px|right|thumb|UTC+10:30 მსოფლიოს სასაათე სარტყელის რუკაზე: ლურჯი — UTC+10:30-ის ზონა [[ზაფხული|ზაფხულში (ნოემბერი—მარტი) სამხრეთ ნახევარსფეროში; ფორთოხლისფერი — UTC+10:30-ის ზონა ზამთარში (აპრილი—ოქტომბერი) — კუნძული ლორდ-ჰაუ ]]
ბორის ელცინის პიკი
ბორის ელცინის პიკი — მწვერვალი ყირგიზეთში, ტიან-შანში, თერსქეი-ალათაუს ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ისიქ-ქოლის ოლქის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 5168 მ. დაფარულია მყინვარებით. ვრცელდება თერსქეი-ალათაუს ქედის ცენტრალურ ნაწილში. ადრე ცენტრალური ოღუზ-ბაში ეწოდებოდა, ხოლო 2002 წლიდან გადაერქვა და ეწოდა რუსეთის პირველი პრეზიდეტის ბორის ელცინის სახელი.
სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მთები
ფრუმუშიკა-ნოუე
ფრუმუშიკა-ნოუე (Frumuşica Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 119 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ალმაგერი (კაუკა)
ალმაგერი (Almaguer) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20.463 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 320 კმ²-ია.
ყირიმის მთები
ყირიმის მთები (Кримські гори) — მთები უკრაინაში, ყირიმის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, სიგანე დაახლოებით 50 კმ. შედგება მთავარი (სამხრეთ) მწკრივის — იაილისაგან, რომელიც გადაჭიმულია შავი ზღვის ნაპირის გასწვრივ, და მის ჩრდილოეთით მოსაზღვრე ორი მეწინავე კუესტური მწკრივისაგან. დასავლეთით იაილა წარმოადგენს მთათა მწკრივს; მისი ცალკეული ნაწილები ატარებენ საკუთარ სახელწოდებას: აი-პეტრი, იალტა, ნიკიტა, ბაბუგან-იაილა და სხვა. აღმოსავლეთით იაილა იყოფა იზოლირებულ პლატოსებრ მასივებად — ჩათირდაღი, დემერჯი, დოლგორუკოვის იაილა და სხვა. იაილის უმაღლესი მწვერვალია რომან-ყოში (1545 მ). ჩრდილოეთით მდებარე კუესტები უფრო დაბალია.
ყირიმის მთები ალპური დანაოჭებისაა. იაილა ყირიმის ანტიკლინორიუმის ღერძული ზონაა, კუესტები მისი ჩრდილოეთი ფრთის მონოკლინია, ხოლო სამხრეთი ფრთა დაძირულია შავი ზღვის ქვეშ. ყირიმის მთების კალთები აგებულია მეზოზოური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით, იაილის თხემური ნაწილი — ზედაიურული კირქვებით, რომლებშიც განვითარებულია შიშველი კარსტი. ადგილ-ადგილ გვხვდება ამონთხეული ქანებიც. კუესტები აგებულია ცარცული, პალეოგენური და ნეოგენური ნალექებით.
იაილის სამხრეთი კალთის ქვედა სარტყელში ჰავა ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. იცის რბილი ზამთარი და თბილი ზაფხული. ნალექები 600 მმ წელიწადში. იაილის პლატოებზე ზაფხული გრილია, ზამთარში იცის ყინვები. ნალექები დასავლეთით 1000-1200 მმ წელიწადში, აღმოსავლეთით 500-700 მმ. იცის ძლიერი ქარები. მდინარეები საზრდოობენ ატმოსფერული ნალექებითა და კარსტული წყლებით.
იაილის კალთებზე განვითარებულია მთა-ტყის ლანდშაფტი; სამხრეთი კალთის ქვედა ნაწილში — ხმელთაშუა ზღვის ტიპისაა. ხარობს მუხა, წიფელი, სამხრეთ კალთაზე — ყირიმული ფიჭვი. კუესტები შემოსილია ტყე-ბუჩქნარით, განვითარებულია სამხრეთული ტყე-სტეპის ლანდშაფტი. ყირიმის მთების თხემურ ნაწილში მთა-მდელო და მდელოსტეპია.
ენისელის აღდგომის ეკლესიის კომპლექსი
მინი|შიხიანის ეკლესია ენისელის აღდგომის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სოფელი ენისელის სამხრეთით, სამიოდე კილომეტრზე, მდინარე ინწობის მარცხენა ნაპირას. ვაკეზე ადრე ამ ადგილას გაშენებული ყოფილა სოფელი შიხიანი, რომელსაც ეკლესიის სახელი „აღდგომა“ ბოლო დროს შერქმევია. კახეთში, 1589-1590 წლებში, მეფე ალექსანდრესთან მყოფი რუსი ელჩების ცნობით, სოფელ შიხიანს იმჟამად უკვე ერქვა მეორე სახელი „აღდგომა“.
მინი|შიხიანის ეკლესიის გუმბათქვეშა ბოძები გუმბათქვეშა ბოძები მაღალია, კვადრატულ ბაზისებზე დადგმული. ბოძები ჩვეულებისამებრ, სვეტისთავებით კი არ არის დასრულებული, არამედ მათზე, უშუალოდ, სწორკუთხა ნაწილია დასმული, რომლის გამოშვერილი კუთხეები დამუშავებულია ორ-ორი საფეხურით. ბოძების მოპირდაპირე მხარეზე მდებარე პილასტრების ქვედა ნახევარი სწორკუთხაა., ზედა - ნახევარწრიული. ეკლესიის დასავლეთით შეისრული კამარით გადახურული კუთხის ნაწილები შესაბამისს მკლავებს მაღალი, შეისრული თაღით უკავშირდება. ჯვრის მკლავები გადახურულია შეისრული კამარით. კამარის აღნაგობაში სახასიათოა საბჯენი თაღების თავსიებური წყობა. თითოეული კამარის შუაში თითო საბჯენი თაღია. ისინი, ჩვეულებისამებრ, კონსოლებს კი არ ეყრდნობა, არამედ, უშუალოდ, კედლის სიბრტყეს მიჰყვება. თვით კამარის მონაკვეთები კი, მათ მიმართ საფეხურითაა შეღრმავებული. გუმბათქვეშა კვადრატიდან გუმბათის ყელის წრიულ მოხაზულობაზე გადასვლა აფრების საშუალებით ხდება. გუმბათის ყელში თავდაპირველად გაჭრილი ყოფილა რვა მაღალი, თაღოვანი სარკმელი, რომელთაგანაც ოთხი მოგვიანებით გარედან ამოუშენებიათ. ორ-ორი სარკმელი დანარჩენ მკლავებშია, თითო თაღოვანი სარკმელი კი დასავლეთ კუთხის ნაწილების დასავლეთ კედელში. შიგნით, ძირითადი სივრცის კედლებს, მთელ სიგრძეზე, ნატეხი ქვით ნაწყობი, დაბალი საფეხური გასდევს.
ეკლესიიდან სამხრეთით, რამდენიმე ნაბიჯზე დგას დაუდევრად ნაშენი ორსართულიანი სამრეკლო, რომელიც XV საუკუნის ბოლოს ან XVI საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნება. მისი ქვედა სართული კუბური ფორმისაა და ოთხივე მხრიდან განიერი, ოდნავ შეისრული თაღებითაა გახსნილი. მეორე სართული რვაგვერდა ფანჩატურია, რომლის თითოეულ წახნაგში თითო ვიწრო, მაღალი, შეისრული თაღია. ნაგებობის ქვედა ნახევარი ნატეხი ქვითაა ნაგები, ზედა კი - აგურით. ორივე სართულს გუმბათოვანი კამარა ხურავს. აგურისაა ლავგარდანიც, რომელიც კუთხით შვერილი აგურების ორი რიგისგან შედგება. კომპლექსის მიმდებარე ტერიტორიაზე შემორჩენილია ქვის სწორკუთხა შენობების კედლების საძირკვლები და ქვედა ნაწილები. ზოგიერთი შენობის გარშემო მოჩანს მცირე ზომის სათავსები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ანა გონძაგა
ბიოგრაფია
ანა გონძაგა დაიბადა 1616 წელს პარიზში. იგი იყო წარმოშობით იტალიელი ფრანგი დიდებულის, ნევერის ჰერცოგ კარლო გონძაგასა და მისი ცოლის, კატრინ დე მაინის ასული. მისი ერთადერთი და, მარია ლუიზა შემდეგში პოლონეთის ორგზის დედოფალი გახდა. 1628 წელს ანას მამა კარლო I-ის სახელით იკავებს მანტუისა და მონფერატის ჰერცოგის ტახტს.
მიუხედავად იმისა, რომ ამის შემდეგ მამამისი იტალიაში გადავიდა საცხოვრებლად, ანა და მისი და საფრანგეთში დარჩნენ, რადგან იმ დროს მანტუაში ჭირი მძვინვარებდა. ამ პერიოდში მას რომანტიკული ურთიერთობა ჰქონდა თავის ბიძაშვილთან, გიზის ჰერცოგ ანრი II-თან, რომელზეც 1639 წელს საიდუმლოდ დაქორწინდა კიდეც. 1641 წელს ანრიმ იგი მიატოვა, რის შემდეგაც ანამ მის წინააღმდეგ სარჩელი შეიტანა, რასაც მათი კანონიერ ცოლ-ქმრად ცნობა უნდა მოჰყოლოდა, თუმცა ამაოდ.
1645 წლის 24 აპრილს პარიზში ანა დააქორწინეს სიმერნის პფალცგრაფ ედუარდ კურპფალცელზე, ინგლისის მეფე ჩარლზ II-ის მამიდაშვილზე. აღსანიშნავია, რომ ედუარდი მასზე ცხრა წლით უმცროსი იყო. ქორწინების შემდეგ წყვილი თავიანთ პარიზულ რეზიდენციაში დასახლდა, სადაც ანამ სამი გოგონა გააჩინა. იმავდროულად, მას ახლო ურთიერთობა ჰქონდა სამეფო ოჯახის წევრებთან, რომლებიც დაეხმარნენ მას შემდეგში მისი სამივე ქალიშვილის სარფიანად ქორწინებაში.
ანა „ულტრა-კათოლიკეებად“ წოდებული გიზების შთამომავალი იყო დედის მხრიდან და თავად კათოლიკური ლიგის ფუძემდებლის პირდაპირი შთამომავალიც იყო, რის გამოც ამ წრეში მას დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა. მისი გავლენით მისი კალვინისტი ქმარი მალევე კათოლიკე გახდა და ასევე კათოლიკეებად მოინათლნენ მათი შვილებიც.
1663 წელს ედუარდი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ანა აღარც გათხოვილა. იგი გარდაიცვალა 1684 წლის 6 ივლისს პარიზში, 67-68 წლის ასაკში. მის დაკრძალვას საფრანგეთის მთელი სამეფო ოჯახი ესწრებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1616 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1684 კატეგორია:გონძაგა
დემანი
დემანი (Deman) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ვეჯინის ციხე
300px|მინი|ვეჯინის ციხის კომპლექსი ვეჯინის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ისტორიულად ვეჯინი ცნობილია როგორც ჰერეთის სამთავროს ერთ-ერთი საერისთავო და საეპისკოპოსო ცენტრი. ვეჯინის ციხე, რომელიც ისტორიულ წყაროებში ჰერეთის ციხედაცაა ცნობილი, თავის დროზე მნიშვნელოვან საუკუნეებში ქართულ სამეფოთა ურთიერთშორის ბრძოლის ასპარეზი და მტრის შემოსევების ჟამს საიმედო თავდაცვითი ობიექტი იყო. წყაროებში პირველად იხსენიება X საუკუნის დასაწყისში, როცა ვეჯინის ციხესთან აფხაზთა მეფე კონსტანტინე III და კახეთის მთავარი კვირიკე I დაუზავდნენ ჰერეთის მმართველს ადარნასე პატრიკს. XI საუკუნის 80-იან წლებში სულთანმა მალიქ-შაჰმა გიორგი II-ეს „მოსცა კახეთი და ჰერეთი. თან წამოაყოლნა საპანი დიდი, ჟამსა სთვლისასა“ გიორგი მეფე თავისი და თურქთა ჯარით კახეთს მივიდა და ვეჯინის ციხეს შემოადგა. მეფემ ციხე ვერ აიღო. პირველი თოვლის მოსვლის შემდეგ კი მიატოვა იგი და დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. 1781 წელს ვეჯინში ყოფნისას გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა ლევან ბატონიშვილი.
მთა რომელზეც ციხეა გაშენებული კახეთიდან ქართლში გადასასვლელთან მდებარეობს. აღმოსავლეთიდან იგი შემოსაზღვრულია ვეჯინის ხევით, დასავლეთიდან ძირკოკის ხევით, ხოლო სამხრეთი ნაწილი ვიწრო ყელითაა დაკავშირებული გომბორის ქედთან. დროთა განმავლობაში ციხე ბევრჯერ გადაუკეთებიათ, საფუძვლიანად კი XVIII საუკუნეში.
მთის რელიეფიდან გამომდინარე, ციხე სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული და საკმაოდ უსწორო გეგმა აქვს. ნაგებია რიყის ქვით. შედგება ორი ნაწილისგან - ქვედა და ზედა ციხისგან. ციხეს დასავლეთ მხრიდან ციცაბო კლდე ესაზღვრება, სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან - მკვეთრად დაქანებული ფერდობები, ხოლო ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ადვილად მისადგომია. ამიტომ ამ მხრიდან, გალავნის წინ მოწყობილი ყოფილა განიერი და ღრმა თხრილი რომლის სიგანეა 6 მეტრი, სიღრმე 3 მეტრი და სიგრძე 100 მეტრამდე.
ქვედა ციხე
ქვედა ციხის კედლები გამაგრებულია ნახევარწრიული კონტრფორსებითა და სწორკუთა ბურჯებით, რომლებშიც მეტწილად ერთმანეთისგან მცირე მანძილით არიან დაცილებულნი. კედლები გარედან შელესილია, სამაგრისათვის კედლებში ალაგ-ალაგ ჩასმულია ხის ძვლები ზოგ ადგილას კი დატანილებული აქვს პატარა ხვრელები-გრუნტში მოხვედრილი ატმოსფერული ნალექების გამოსასვლელად. გალავნის კედლებდან შედარებით უკეთ არის შემორჩენილი აღმოსავლეთ კედელი, თუმცა ისიც ეზოს მხრიდან მიწის პირამდეა დანგრეული. გალავნის ჩრდილოეთ კედელზე შემორჩენილია მიწის ზედაპირიდან 1,5 მეტრი სიმაღლის კედლის ფრაგმეტი რომელშიც სამი სათოფურია მოწყობილი. გალავნის სამხრეთ კედელში, ციტადელის სამხრეთის ბოლოდან 80-იოდე მეტრზე ჩართულია დიდი მასიური ბურჯი, რომელიც ეზოს მხარეს სწორი კედლითაა დასრულებული, გალავნის ხაზს გარეთ კი ნახევარწრიული შვერილის სახით გამოდის. ბურჯის დასავლეთით გალავნის კედელი რელიეფის შესაბამისად მომრგვალებულია და ციტადელის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხისკენ მიემართება. ციტადელთან ახლოს კედელი წყდება და იწყება დიდი ფრიალო კლდე რომელიც გრძელდება გალავნის ჩრდილოეთ კედლამდე. გალავანის შესასვლელი ამჟამად აღმოსავლეთიდანაა. სოფლიდან მომავალი გზაც ციხეს ამ მხრიდან ადგება.
ზედა ციხე
ზედა ციხე ანუ ციტადელი ციხის შუაშია და მთის წვერი აქვს მოკავებული. აღმოსავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან იგი შემოზღუდულია ფრაგმენტულად შემორჩენილი კონტრფორსებიანი გალავნით, რომელიც მთის რელიეფს მიჰყვება. დასავლეთ მხარეს კი ქარაფია. ქვედა ციხის მსგავსად ციტადელიც სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული და საკმაოდ რთული მოხაზულობა აქვს.