cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
დამოუკიდებლობის შემდეგ
"უკრაინის ჰიმნი გასაოცარია. პირველ ჯერზე იგი არანაირ შთაბეჭდილებას არ გიტოვებს, მაგრამ ეს მხოლოდ პირველი მოსმენისას. ეს ჰიმნი მიხაილო ვერბიცკიმ შექმნა, შუა მე-19 საუკუნეში მოღვაწე საეკლესიო კომპოზიტორმა. ის ავსტრიული მონარქიის ქვეშ ცხოვრობდა, სავარაუდოდ, უყვარდა შუბერტი; ჰქონდა კეთილხმოვანების ნიჭი – ეს ცხადად ჩანს მისი ლიტურგიკული ნაწარმოებებიდან. იგი ეკლესიის კომპოზიტორი იყო და ეს პატრიოტული სიმღერაც ისე შექმნა, როგორც ეკლესიის კომპოზიტორმა. ეს საგალობელია, ალილუია. არცერთ სხვა ჰიმნს არ აქვს ეს! იგი უნიკალური ნაწარმოებია: უკრაინის ჰიმნი, რომელსაც, ამავე დროს, ლიტურგიკული საგალობლის ყველა თვისება აქვს. ამ ჰიმნში ჩაძირულია რაღაც ლიტურგიის, ღამისთევის მოგონება. თითქოს, ქარი ქრის ამ მარტივ საგალობელში, თითქოს ხის რტოები მღერიან."
2014 წლის აგვისტოში ევროვიზიის უკრაინელმა კონკურსანტმა, ზლატა ოგნევიჩმა (ინნა ბორდიუხი) სიმღერის თავისი ვერსია გამოუშვა. 2016 წლის მაისში ტერნოპილში ბაზირებული უკრაინის 44-ე საარტილერიო ბრიგადის სასულე ორკესტრის ჯარისკაცებმა ჰიმნი მიწის ქვეშ 300 მეტრის სიღრმიდან შეასრულეს, რითიც მსოფლიო რეკორდი მოხსნეს.
ევრომაიდანი
2014 წლის 25 მარტს ხარკიველმა მიკიტა რუბჩენკომ ჰიმნის ინსტრუმენტული, როკ-ვერსია შექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინა კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ტალასის ბრძოლა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი ტალასის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს:
განითყაუ
განითყაუ — სოფელი საქართველოში, ქარელის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე დასავლეთის ფრონის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კვესრევი
კვესრევი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ბორითის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 560 მეტრი. ხარაგაულიდან 28 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 46 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნოვოილიკოვო (ბაკალის რაიონი)
ნოვოილიკოვო (Яңы Илек; Новоиликово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 369 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 95 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრების ენოკონფესიური ჯგუფი-კრიაშინები (86 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
ლავრენტი ბაბუნაშვილი
ლავრენტი კონსტანტინეს ძე ბაბუნაშვილი (დ. 1881, ქ. ქუთაისი — გ. 31 იანვარი, 1906, ქ. ბაქო, დასაფლავებულია ქ. ქუთაისში) — ქართველი ოფიცერი, პოდპორუჩიკი, რომელმაც ბაქოში 170 სომეხი სიკვდილისგან იხსნა.
ბიოგრაფია
ლავრენტი კონსტანტინეს ძე ბაბუნაშვილი დაიბადა ქალაქ ქუთაისში 1881 წელს, მამა-კონსტანტინე ბაბუნაშვილი იყო გლეხი, მჭედელი, რომელიც ქუთაისში გადმოსახლდა და მჭედლობით ირჩენდა თავს. კონსტანტინეს ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი ჰყავდა. ლავრენტიმ ქუთაისის ექვსკლასიანი სამოქალაქო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ გამოცდები რეალურ სასწავლებელში ჩააბარა და ამით უფლება მიიღო თბილისის ფეხოსანთა სამხედრო საიუნკერო სასწავლებელში შესულიყო. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, ლავრენტი პოდპორუჩიკის ჩინით ჩაირიცხა 262-ე სალიანსკის ფეხოსანთა პოლკში, რომელიც ბაქოში იყო დისლოცირებული.
ლავრენტი ბაბუნაშვილი დაასაფლავეს ქ. ქუთაისში 1906 წლის 4 თებერვალს, ოღასკურის სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1906 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები ლ
გრემი (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)
სოფელში მოქმედებს სახლი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 791 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პოსუელ-დელ-კამპო
პოსუელ-დელ-კამპო (Pozuel del Campo, Pozuel) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,853657 კმ². მოსახლეობა — 63 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ნოგერა-რიბაგორსანა
ნოგერა-რიბაგორსანა (Noguera Ribagorzana) — მდინარე ჩრდილოეთ ესპანეთში, სათავეს იღებს პირენეის მთებში. ერთვის მდინარე სეგრეს. წარმოადგენს საზღვარს კატალონიასა და არაგონს შორის. სიგრძე 133 კმ., აუზის ფართობი 2400 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
კასიმიუტი
კასიმიუტი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 29 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum latibalteatum
Lasioglossum latibalteatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
სქოლიო
latibalteatum
აფხაზები (საგვარეულო)
აფხაზები, აფხაზი(ს)შვილები (ანუ აბხაზები, აბხაზიშვილები) ― ქართული თავადური საგვარეულო, შარვაშიძეების განშტოება. მათი წინაპარი, თავადი მანუჩარი, დაახლოებით 1632 წ. გადასახლდა აფხაზეთიდან კახეთში (კერძოდ ― კარდენახში). ქართულ და სპარსულ სიგელებში მოიხსენიებიან თავადებად. ისინი ფლობდნენ კარდანახის სასახლეს. რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ კვლავ დაუმტკიცდათ თავადობა 1826 წლის 7 აპრილს. გვარი რუსიფიცრებული იყო, როგორც "აბხაზოვი" (Абхазов). მათი ღვაწლი დიდია საქართველოს წინაშე. საგვარეულოს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ადამიანები, როგორიცაა ნიკოლოზ და კოტე აფხაზები.
Xanthodaphne imparella
Xanthodaphne imparella — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ბასილი ბაგრატის ძე
ბასილი ბაგრატის ძე — XI საუკუნის I ნახევრის ქართველი მწერალი. ზოგიერთი ქართველი ისიტორიკოსის მიერ მიჩნეულია ბაგრატ III-ის ძედ. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ახალი სტილით 9 ივნისი (27 მაისი).
მოღვაწეობდა ხახულის ლავრაში. მის ლიტერატურულ მემკვიდრეობას ჩვენამდე არ მოუღწევია. გიორგი მცირის თქმით, იგი ყოფილა „მოძღუარი და განმანათლებელი ქუეყანისა ჩუენისა“ და იოანე ბაგრატიონის „კალმასობაში“ დამახასიათებელია როგორც ღვთისმეტყველებასა და ფილოსოფიაში განსწავლული მწიგნობარი, მთარგმნელი, „რიტორ-მომთხრობელი და მაღალ ფრასასა ზედან დამთხზველი“, მასვე უწოდებდნენ „ქართველთა ეკლესიათა სამკაულს“. შემდგომ ბასილი ათონის მთაზე გადასულა და იქ დაუწერია „გალობანი წმიდისა მამისა ეფთჳმესნი“. გარდაიცვალა იქვე, ივერთა მონასტერში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
ჯამბაკურ-ორბელიანების სასახლე
ჯამბაკურ-ორბელიანების სასახლე, ორბელიანების სასახლე — ისტორიულ-არქეოლოგიური ძეგლი, კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფილიალი. მუზეუმი მდებარეობს კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლამისყანაში, მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალი ბორცვის ფერდობზე, ანტიკური ხანის ნამოსახლარზე. სასახლე წარმოადგენს კომპლექსურ ნაგებობას, რომლის შემადგენლობაშიც შედის: ციხე-გალავანი, სასახლე, მარანი და სხვა სამეურნეო ნაგებობანი.
ისტორია
ციხე-გალავანს მოხერხებული მდებარეობა აქვს: აქედან კარგად ჩანს ქსნის ხეობის დიდი მონაკვეთი და იქ განლაგებული სოფლები და ციხეები. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მოჩანს ქალაქი ახალგორი - ქსნის ერისთავების რეზიდენცია. სავარაუდოა ციხე-გალავანი ქსნის ერისთავის ან მისი ოჯახის რომელიმე წევრის დაკვეთითაა აგებული (მშენებლობის შესახებ ცნობები არ არის შემორჩენილი). თარიღდება XVIII საუკუნით; XIX საუკუნეში გალავნის სამხრეთ ნაწილი სასახლის ნაგებობაში ჩაურთავთ და გადაუკეთებიათ მის ერთ-ერთ კედლად. ამიტომ მოშლილია გალავნის ზედა ნაწილი - სათოფურების ზედა რიგი საბრძოლო ბილიკის დონეზე.
სასახლე აუშენებია ივანე ორბელიანს მისი მეუღლის, ნინო თორნიკეს ასულ ერისთავის მამისეულ ნამზითვ მამულში. ამიტომ სასახლე ორბელიანების სახელითაა ცნობილი. XIX საუკუნის შუა წლებში მისი ბოლო მეპატრონეები იყვნენ ალექსანდრე ორბელიანი და მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი. ალექსანდრე ორბელიანის დედამ ნინო თორნიკეს ასულმა ერისთავმა ციხე-გალავანი სასახლითა და მამულებით თავის რძალს მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანს უბოძა.
ორბელიანთა სასახლის ლიტერატურულ სალონში თავს იყრიდნენ ცნობილი მოღვაწენი. თვით მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი (1852-1941 წწ.), შვილი პოეტ ვახტანგ ორბელიანისა (1812-1890 წწ.), ცნობილი ლიტერატორი და საზოგადო მოღვაწე იყო. აქ ხშირად ჩამოდიოდნენ, დროდადრო ცხოვრობდნენ და მოღვაწეობდნენ ვახტანგ ორბელიანი, ივანე ჯავახიშვილი (1876-1940 წწ.), რომელსაც ცოლად ჰყავდა მარიამ ორბელიანის ძმისშვილი ანასტასია ნიკოლოზის ასული ორბელიანი, ცნობილი კრიტიკოსი კიტა აბაშიძე (1870-1917 წწ.) - ივანე ჯავახიშვილი ქვისლი და სხვა. ამ სახლში იყო ორბელიანთა მდიდარი საგვარეულო ბიბლიოთეკა.
სასახლე
ორბელიანების სასახლე ციხის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. იგი XIX საუკუნის პირველ ნახევარში მიაშენეს ციხე-გალავანს. სასახლე ნაგებია (12,5 X 26 მ) რიყის ქვითა და ბრტყელი კვადრატული აგურით. გადაკეთების დროს ნახმარია გვიანდელი აგურიც. სასახლე ორსართულიანია. ორრიგად განლაგებული სათავსებიდან ეზოსკენ მოქცეული ოთახების რიგის სიგანე უფრო ნაკლებია, ვიდრე ხევისკენ განლაგებული რიგისა. უპირველეს ყოვლისა ორივე სართულზე ხუთ-ხუთი პატარა ოთახია, მეორე რიგში - სამ-სამი (შუაში დიდი დარბაზია). შესასვლელი ეზოდანაა. პირველ სართულზე, მის შუა სათავსში, უშუალოდ ეზოდან შეიძლება მოხვედრა, ხოლო მეორე სართულზე - აივნიდან, რომელსაც ხის კიბე აქვს. ყველა ოთახი ერთმანეთთან კარითაა დაკავშირებული. პირველი რიგის განაპირა ოთახები ციხე-გალავნის შესაბამისი სართულების კოშკებს უკავშირდება კარით. პირველი სართულის შუა დიდ ოთახს სამხრეთის კედელში, გარდა ფართო სარკმლებისა, ცენტრალურ ნაწილში ჰქონდა მეორე შესასვლელიც, რომელიც გადაკეთებულია სწორკუთხა ნიშად. მეორე სართული პირველის ანალოგიურია. მხოლოდ მას ოთხივე მხრიდან ხის დიდი აივნები ეკვრის. შენობის გასათბობად იყენებდნენ ბუხრებსა და კედლის ღუმელებს. ინტერიერი მთლიანად შელესილია. ფასადებიდან აღსანიშნავია ქსნის ხეობისკენ მიქცეული გრძივი ფასადი, რომლის მონუმენტური, რიყის ქვით ნაწყობი კედლის სიბრტყე ორ იარუსად განლაგებული სარკმლებით სიმეტრიულადაა დანაწევრებული. ქვედა იარუსის სარკმლები თაღოვანია, ხოლო ზედასი - სწორკუთხა. ფასადის ცენტრალურ ნაწილში, მეორე სართულზე ხის ბოძებიანი წინ წამოწეული რიკულებიანი აივანია. სასახლე გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით.
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
გვინჯინა
გვინჯინა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 960 მეტრი, ყორნისიდან 13 კილომეტრი.
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
ენდრი და ლუარა
ენდრი და ლუარა — დეპარტამენტი საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ცენტრიში.
ისტორია
ენდრი და ლუარა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ენდრი და ლუარას ფართობია 6127 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 554,003 ადამიანს შეადგენს და მას 41-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 90 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ენდრი და ლუარას მმართველია კლოდ პუარონი.
არქიტექტურული მიმდინარეობების ქრონოლოგია
წყაროები
კატეგორია:გრაფიკული ქრონოლოგიები კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები
გუდაწვერი
გუდაწვერი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი), მთა ლორწომისკლდის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 12 კმ-ით. მოსახლეობა 2002 წლის აღწერით — 13 მცხოვრები. ახალგორის მუნიციპალიტეტი 2008 წლის აგვისტოდან ოკუპირებულია რუსეთის ჯარების მიერ.
არდევან ახვლედიანი
არდევან ვალერიანის ძე ახვლედიანი (დ. 27 ნოემბერი [ძვ. სტ. 14 ნოემბერი], 1897, ცაგერი  — გ. 15 თებერვალი, 1942, თბილისი) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1936), პროფესორი (1939)
ბიოგრაფია
1924 წლიდან, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდა სვანეთში, სადაც შეისწავლა ენდემური ჩიყვი. გამოიკვლია საქართველოში ამ დაავადების გავრცელების მიყეყები. შეისწავლა სოფ. მუაშის მინერალური წყლების სამკურნალო თვისებები, რამაც განაპირობა მუაშის კურორტად აღიარება. 1939–1942 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის პროფესორი. შეადგინა მეანობის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 არდევან კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გუახირა
სახელი გუახირა შესაძლოა აღნიშნავდეს:
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
საარლოკი
საარლოკი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 44 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
თურქმენეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
მინი|250px|მარჯვნივ|თურქმენეთის ველაიათები: 1 — ახალის; 2 — ბალკანის; 3 — დაშოგუზის; 4 — ლებაპის; 5 — მარის. თურქმენეთის ადმინისტრაციული დაყოფა — თანამედროვე თურქმენეთის ტერიტორია ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულად იყოფ თურქმენეთის კანონით ადმინისტრაციული დაყოფის შესახებ, რომელიც მიღებულია 2009 წლის 18 აპრილს.
აღნიშნული კანონის თანახმად ქვეყნის დასახლებული პუნქტები იყოფა ქალაქებად, დაბებად და სოფლებად. ამჟამად თურქმენეთში 25 ქალაქი, 77 - დაბა და 1928 სოფელია.
ადმნისტრაციულად თურქმენეთი იყოფა ველაიათებად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან ეტრაპებად და გენგეშლიკებად.
საბჭოთა პერიოდი
თავდაპირველად თურქმენეთის სსრ იყოფოდა კერკინის, ლენინის (მოგვიანებით - ჩარჯუის), მერვის, პოლტორაცკის (მოგვიანებით  - აშხაბადის) და ტაშაუზის ოკრუგებად. 1939 წელს შემოიღეს საოლქო დაყოფა და შეიქმნა აშხაბადის, კრასნოვოდის, მარის, ტაშაუზის და ჩარჯოუს ოლქები.
1943 წელს დაარსდა კერკინის ოლქი, არსებობდა 1947 წლამდე. ამ წელსვე ლიკვიდირებულ იქნა კრასნოვოდის ოლქიც (ოლქი აღადგინეს და არსებობდა 1952-1955 წწ.).
1959 წელს გაუქმდა აშხაბადის ოლქი.
1963 გაუქმდა მარის, ტაშაუზის და ჩარჯოუს ოლქები, რომლებიც 1970 წელს აღადგინეს. 1973 წელს აღდგა აშხაბადის და კრასნოვოდის ოლქიც, რომლებიც კვლავ გააუქმეს 1988 წელს.
1991 წელს ყოფილი კრასნოვოდის ოლქის ტერიტორიაზე დაარსდა ბალკანის ოლქი, რომლის დედაქალაქიც გახდა ნებიტ-დაღი
პოსტსაბჭოთა პერიოდი
1992 ყოფილი აშხაბადის ოლქის ტერიტორიაზე დაარსდა ახალის ველაიათი (დედაქალაქი - აშხაბადი, მოგვიანებით ანაუ და ბოლოს რუხაბადი). ბალკანისა და მარის ოლქებს ეწოდათ შესაბამისად ბალკანისა და მარის ველაიათი. ტაშაუზის ოლქს ეწოდა დაშოგუზის ველაიათი, ჩარჯოუს ოლქს — ლებაპის ველაიათი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ხუმუშქური (გალის მუნიციპალიტეტი)
ხუმუშქური — სოფელი აფხაზეთში. მდებარეობს გალის მუნიციპალიტეტის განახლების თემში.
სქოლიო
კატეგორია:განახლების თემის სოფლები
დორეთკარი
დორეთკარი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი), ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ჭურთის (ქსნის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1600 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 25 კმ-ით.
ლიტერატურა
კატეგორია: ლარგვისის თემის სოფლები
ბასილი (XI საუკუნე)
ბასილი — XI საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. გადაწერა გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებათა კრებული (ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი A-1), რომლის ერთ-ერთ ანდერძში ვკითხულობთ: „ლოცვა ყავთ უღირსისა და ფრიად ცოდვილისა უცბად მჩხრეკალისა ბასილისათჳს“. კრებული ლამაზი ნუსხურით, ნაკლებად გადაბმული, მკაფიო ასოებით არის ნაწერი. ოსტატი ყოველი თხზულების დასაწყისს საზედაო ასოებითა და კარგად მოფიქრებული ფერწერული სამკაულით აფორმებს. ფურცლის ჩარჩოები დახვეწილი გეომეტრიული ფორმისაა. ხელნაწერს თევდორე ჟორდანია 1031-ით ათარიღებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
რუბიელოს-დე-ლა-სერიდა
რუბიელოს-დე-ლა-სერიდა (Rubielos de la Cérida, Rubiuelos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 66,898317 კმ². მოსახლეობა — 39 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ბონიტუ (ბაია)
ბონიტუ (Bonito) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 851 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 641.229 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.16 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum laticeps
სქოლიო
laticeps
ბენგალელები
ბენგალელები (বাঙালি ბენგალი) — ხალხი, ბანგლადეშის ძირითადი მოსახლენი (109,5 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ინდოეთში (80 მლნ), ნეპალში, ბჰუტანში, სინგაპურში. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს. სამხრეთ-აღმოსავლეთში ჭარბობს მონღოლოიდური ელემენტები, სამხრეთში - დრავიდული.
ბენგალელები ჩინელებისა და არაბების შემდეგ სიდიდით მესამე ეთნიკური ჯგუფია.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია კატეგორია:ბანგლადეშის დემოგრაფია კატეგორია:ნეპალის დემოგრაფია კატეგორია:ბჰუტანის დემოგრაფია
ნოვოკატაევო
ნოვოკატაევო (Яңы Ҡатай; Новокатаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 425 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 83 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (91 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
სუდაკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ქალაქები კატეგორია:ხაზართა ქალაქები კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
დედოფალა
გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში (გარდა სამხრეთისა), ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოშიც ბევრგან გვხვდება. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული ორი: დიდი კავკასიური დედოფალა (M. n. dinniki), ბინადრობს უფრო მთიან ადგილებსა და ტყეებში, და მცირე კავკასიური დედოფალა (M. n. caucasica), ბინადრობს მეტწილად ღია ადგილებში. ხშირად ორივე ქვესახეობა ერთსა და იმავე ადგილზე გვხვდება.
იკვებება თაგვისებრი მღრღნელებით. მრავლდება წლის ნებისმიერ დროს. შობს 3-9 ნაშიერს. მავნე მღრღნელების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს სოფლის მეურნეობისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:კვერნისებრნი
ბელარუსული ენა
ბელარუსული ენა (Беларуская мова) — ბელარუსების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის სლავურ ჯგუფს.
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რიცხვები
დიდი ციხიათა
დიდი ციხიათა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირას. ზღვის დონიდან 990 მეტრი, ყორნისიდან 10 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
ილია ციონი
ილია ფადეის ძე ციონი (Илья Фаддеевич Цион; დ. 25 მარტი [ძვ. სტ. 13 მარტი], 1842, პანევეჟისი, ლიტვა — გ. 5 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი] , 1912, პარიზი) — რუსი ფიზიოლოგი. 1864 წელს დაამთავრა ბერლინის უნივერსიტეტი. პეტერბურგის უნივერსიტეტისა (1870 წლიდან) და სამედიცინო-ქირურგიული აკადემიის (1872 წლიდან) პროფესორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კიცხი
მდებარეობს მდინარე ბორიმელას (ძირულის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 400-500 მეტრი. ხარაგაულიდან 10 კილომეტრი. ზესტაფონიდან 11 კილომეტრი.
სოფელში მდებარეობს ეკლესია, საჯარო სკოლა, ბიბლიოთეკა , ღვინის ქარხანა, საექიმო ამბოლატორია, საფეხბურთო მოედანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 729 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფეოლა (ფილმი)
ფეოლა — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1970 წლის მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი. რეჟისორი — ბაადურ წულაძე.
1970-2017 წლებში ფილმი რუსეთის ფედერალურ ფირსაცავში ინახებოდა. საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საქართველოს კინემატოგრაფიის ეროვნული ცენტრის საქართველოს ეროვნული არქივის ერთობლივი ძალისხმევით „ქართული კინომემკვიდრეობის სამშობლოში დაბრუნების“ პროექტის ფარგლებში „გოსფილმფონდში“ ბაადურ წულაძის ფილმის საწყისი მასალები დამზადდა და 2017 წელს საქართველოში დაბრუნდა.
სიუჟეტი
სახლმმართველობის თანამშრომელ ბონდოს უბნის ბავშვთა საფეხბურთო გუნდის შექმნას ავალებენ. „მწვრთნელი“ ოლიმპიური სისტემის პრინციპს გაიგებს და ცდილობს გუნდი პირველივე შეჯიბრში დამარცხდეს, რომ შეჯიბრს გამოეთიშოს. თუმცა მოვლენები სულ სხვაგვარად განვითარდება. მისი გუნდი „უქიმერიონი“ ოქროს მედლის მფლობელი ხდება. ბიჭები სიყვარულით ფეოლას არქმევენ თავიანთ „მწვრთნელს“. გუნდს სერიოზული წარმატებები აქვს და საფრანგეთში გზავნიან შეჯიბრზე. მაგრამ ახლა მას უკვე გამოცდილი მწვრთნელი ესაჭიროება. ფეოლა ემშვიდობება გუნდს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ფილმები კატეგორია:1970 წლის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ფილმები სპორტის შესახებ
მარამურეშის ხის ეკლესიები
მარამურეშის ხის ეკლესიები (Biserici de lemn din Maramureş) — სხვადასხვა პერიოდში ნაგები, სხვადასხვა არქიტექტურული სტილის ასამდე მართლმადიდებლური ტაძრისგან შემდგარი ჯგუფი რუმინეთში, ჩრდილოეთ ტრანსილვანიის მარამურეშის ისტორიულ რეგიონში. ეკლესიები ხისგან ნაგებ მაღალ კონსტრუქციებს წარმოადგენს, რომლებიც ხასაითდებიან მაღალი, თხელი სამრეკლოებით ნაგებობის დასავლეთ კიდეზე. ეკლესიები წარმოსახავენ ჩრდილოეთ რუმინეთის მთიანი არეალის კულტურულ ლანდშაფტს.
მარმურეში რუმინეთის ერთ-ერთი საუკეთესოდ ცნობილი რეგიონია, რომელსაც ავტონომიური ტრადიციები ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებიდან გააჩნია, მაგრამ რეგიონი დღეს საკმაოდ მივიწყებული და ნაკლებად მონახულებადია. თავის საუკეთესოდ შემონახული სოფლებითა და ხის ეკლესიებით, ტრადიციული ცხოვრების წესითა და ადგილობრივების ფერად-ფერადი სამოსით მარამურეში ერთგვარ მიზეუმს წარმოადგენს.
რეგიონის ხის ეკლესიების მშენებლობა XVII-XIX საუკუნეებში მიმდინარეობდა. ზოგიერთი მათგანი ძველი ეკლესიების ადგილას იგებოდა. ხის ეკლესიებით რუმინელებმა იმ გამოწვევას უპასუხეს, რომელიც იმ დროისათვის ქვის ეკლესიების აშენებას კრძალავდა. ეკლესიები სქელი მორებითაა ნაგები, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში შიგნითა მხარეს მუქია. ისინი ადგილობრივი მხატვრების მიერ მოხატულია ბიბლიური სცენებით. ტაძრებისთვის ყველაზე მთავარი საერთო მახასიეთებელია მაღალი კოშკი შესასვლელის თავზე და მასიური სახურავი, რომლებთან შედარებითაც ეკლესიის ძირითადი ნაწილი ჯუჯას ემსგავსება.
1999 წელს, მარამურეშის რვა ხის ეკლესია იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუმინეთში
ბასილი V
ბასილი V (გ. 1349) – საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIV საუკუნის 40-60-იან წლებში, გიორგი V ბრწყინვალისა (1314-1346) და დავით IX-ის (1346-1360) დროს. დიდი პატრიკის ივანეს ძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:ქართველი მწერლები
მარხვანი
მარხვანი — ქრისტიანული საღვთისმსახურო წიგნი, რომელიც შეიცავს საეკლესიო წელიწადის მოძრავი პერიოდის — დიდი მარხვისათვის დაწესებულ საგალობლებს. მარხვანის ის რედაქცია, რომელიც ბერძნულია და, შესაბამისად, ქართულ ღვთისმსახურებაში იყო დამკვიდრებული, უკავშირდება კონსტანტინოპოლის სტუდიონის მონასტრის ჰიმნოგრაფიულ სკოლას და მიეწერება თეოდორე სტუდიტეს (IX ს., თუმცა მასში შესულია საბაწმიდელ ჰიმნოდთა — ანდრია კრეტელის, იოანე დამასკელის, კოზმა მგალობლის — საგალობლები.
ქართულ სინამდვილეში მარხვანი XI საუკუნიდან გაჩნდა. მისი თარგმნა ექვთიმე და გიორგი მთაწმიდლების სახელთა არის დაკავშირებული. ღვთისმსახურების განვითარების ადრეულ ეტაპზე დიდმარხვის საგალობლები შედიოდა ჯერ ქართულ ლექციონარში, შემდეგ ძველ და ახალ რედაქციის იადგარებში. მარხვანის, როგორც საგალობელთა კრებულის, სპეციფიკა ისაა, რომ სადა დღეებისათვის მასში შეტანილია მხოლოდ 3 გალობისაგან შემდგარი კანონები ანუ ხვედრნი, რის გამოც კრებულს ტრიოდიონსაც უწოდებენ. XV-XVI საუკუნეებში ქართულად ითარგმნა მარხვანის იერუსალიმური რედაქცია. XVIII საუკუნეში მარხვანი შესწორდა სლავური თარგმნის მიხედვით (დაიბეჭდა 1741).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული ლიტერატურა
ტასიუსაკი (კუიალეკი)
ტასიუსაკი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 90 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
დედული
დედული — ფეოდალურ საქართველოში დედის უძრავ-მოძრავი ქონება, რომელიც მემკვიდრეობის უფლებით მას შვილებს გადაეცემოდა. დედული შედგებოდა დედის მზითევისა და მონაგებისაგან, ანუ პირადი შრომა-გარჯილობით შეძენილი ქონებისაგან (მონაგებში ხშირად ნაყიდი ან ომში „ხმლით ნაშოები“ ქონებაც იგულისხმებოდა). მემკვიდრეობით მიღებული დედული ემატებოდა მამულს და მის შემადგენელ ნაწილად იქცეოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
Lasioglossum latichilum
Lasioglossum latichilum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
latichilum
Blunted on Reality
სქოლიო
კატეგორია:Fugees-ის ალბომები კატეგორია:1994 წლის ალბომები კატეგორია:1994 წლის სადებიუტო ალბომები
ზემო ამბრეთი
ზემო ამბრეთი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
სან-მარტინ-დელ-რიო
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ახიზის ციხე
მინი|250პქ| ახიზის ციხის ხედი ჯაბა ლაბაძის ფოტო ახიზის ციხე — ციხესიმაგრე ადრინდელი ფეოდალურ საქართველოში, კლარჯეთში, ამჟამად თურქეთში, მდინარე არტანუჯისწყლის მარცხენა ნაპირზე. გადმოცემით ახიზის ციხე ვახტანგ გორგასალს განუახლებია (V ს.), მასვე აუგია აქ მონასტერი და კლარჯეთის ეპისკოპოსის ადგილსამყოფლად დაუდგენია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ბასილი ეზოსმოძღვარი
ბასილი ეზოსმოძღვარი, ეზოსმოძღუარი (ეზოსმოძღჳარი) — XII-XIII საუკუნეების ქართველი ისტორიკოსი, თამარ მეფის ეზოსმოძღვარი, მიჩნეულია (ივანე ჯავახიშვილი) თამარის ერთ-ერთ ისტორიკოსად („ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“).
პაკისტანის ჰიმნი
ყაუმი ტარანაჰ, ასევე ცობილია, როგორც პაკ სარზამინი (წმინდა მიწა) — პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის ეროვნული ჰიმნი. ჰიმნის მუსიკა 1949 წელს აჰმედ ჩაგლამ შეადგინა, ხოლო ჰიმნის ტექსტი 1952 წელს ჰაფეზ ჯულუნდჰრი დაწერა. ოფიციალურად ჰიმნი 1954 წლის აგვისტოში მიიღეს და იმავე წელს პაკისტანის 11 ცნობილმა მომღერალმა ჩაწერა, მათ შორის იყვნენ: აჰმად რუშდი, კაუკაბ ჯაჰანი, რაშედა ბეგუმი, ნაჯამ არა, ნასემა შაჰენი, ზავარ ჰუსაინი, ახტარ აბასი, გჰულამ დასტაგირი, ანვარ ზაჰირი და ახტარ ვასი ალი.
მუსიკა
მუსიკა, რომელიც შეადგინა პაკისტანელმა მუსიკოსმა და კომპოზიტორმა აჰმედ ჩაგლამ 1949 წელს, ასახავს მის ცოდნას, როგორც აღმოსავლურ, ისე დასავლურ მუსიკაში. ყაუმი ტარანაჰის დაკვრაში გამოყენებულია 21 მუსიკალური ინსტრუმენტი და 38 სხვადასხვა ტონი, რომელთა ხანგრძლივობაა 80 წამი.
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
დოგუზაანი
დოგუზაანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი), ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ჭურთის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1070 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 27 კმ-ით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
გარუეთი
გარუეთი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ლარგვისის თემი), საფერშეთის მთის (მდინარეების ქსნისა და ალეურის წყალგამყოფი) დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ცხავატურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 16 კმ-ით. ახალგორის მუნიციპალიტეტი 2008 წლის აგვისტოდან ოკუპირებულია რუსეთის ჯარების მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ლარგვისის თემის სოფლები
პავლე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
პავლე I (Νέας Ρώμης Παύλος Α΄) - კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსი 337-339, 341-342 და 346-350 წწ. და მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 6 ნოემბერი, ახალი სტილით - 19 ნოემბერი. პატრიარქად აირჩიეს წმინდა ალექსანდრეს გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც კვლავ იფეთქა არიანელთა ერესმა. კრებას, რომელსაც ახალი პატრიარქი უნდა აერჩია, მრავალი არიანელი ესწრებოდა. ისინი მღვდელმთავარ პავლეს კანდიდატურის წინააღმდეგნი იყვნენ, მაგრამ ხმების უმრავლესობა მართლმადიდებლებმა მოიპოვეს. იმპერატორი კონსტანტინე II (337-361), რომელიც რომის იმპერიის აღმოსავლეთ ნაწილს განაგებდა, არიანელი იყო. პატრიარქის არჩევნების დროს იგი კონსტანტინოპოლში არ იმყოფებოდა. როდესაც ჩავიდა, მან მოიწვია ახალი კრება, რომელმაც მღვდელმთავარი პავლე ხარისხაყრილად გამოაცხადა და დედაქალაქიდან განდევნა, მის ნაცვლად კი არიანელი ევსები ნიკომედიელი აღასაყდრეს. პატრიარქმა პავლემ რომს მიაშურა, სადაც თავშესაფარი პოვეს ევსების მიერ განდევნილმა სხვა მართლმადიდებელმა ეპისკოპოსებმაც.
ევსები დიდხანს არ დარჩენილა საპატრიარქო ტახტზე. მისი გარდაცვალების შემდეგ მღვდელმთავარი პავლე კონსტანტინოპოლში დაბრუნდა. სამწყსო სიყვარულით შეეგება ნეტარს, მაგრამ კონსტანტინეს დევნამ იგი აიძულა, კვლავ რომს დაბრუნებოდა.
იმპერატორმა კონსტანსმა (337-350) თავის აღმოსავლელ თანამმართველ კონსტანციუსს წერილით მიმართა, დევნილი მღვდელმთავარი კათედრაზე დაებრუნებინა. წმინდა პავლე საპატრიარქო საყდარში დააბრუნეს, მაგრამ მალე, სამეფო კარზე მომხდარი გადატრიალების დროს, მართლმადიდებელთა ქომაგი კეთილმსახური იმპერატორი კონსტანტი მოღალატურად მოკლეს. ამის შემდეგ მღვდელმთავარი პავლე კვლავ განდევნეს დედაქალაქიდან და სომხეთის ქალაქ კუკუზოში გადასახლეს, სადაც იგი მოწამეობრივად აღესრულა: როდესაც პატრიარქი საღვთო ლიტურგიას აღასრულებდა, არიანელები ტაძარში შეიჭრნენ და წმიდანი ომოფორით მოახრჩვეს. ეს მოხდა 350 წელს. 381 წელს წმიდა იმპერატორმა თეოდოსი დიდმა (379-395) ნეტარი აღმსარებლის უხრწნელი ნაწილები პატივით გადააბრძანა კონსტანტინოპოლში. 1326 წელს სიწმიდე ვენეციაში გადაასვენეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
კატეგორია:წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 350 კატეგორია:კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსები
ზემო ყორნისი
ზემო ყორნისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ყორნისიდან 14 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
მარწყვიო
მარწყვიო (Amanita rubescens) — ქუდიანი სოკო ამანიტასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში, მათ შორის მთელ საქართველოში.
კარგი ხარისხის პირობითად საჭმელი სოკოა. უმი სახით შეიცავს თერმოლაბილურ შხამიან ნივთიერებებს. მოხმარებამდე საჭიროა მისი თერმულად დამუშავება, წინააღმდეგ შემთხვევაში შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, თითქმის ყველა სახის ნიადაგზე, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
გამოუცდელ მესოკოვეს შესაძლოა აერიოს ძლიერ შხამიან სახეობა თავჭედილაში, რომელიც ხშირად მის მეზობლად იზრდება. ამიტომაც ზოგიერთი სახელმძღვანელო ურჩევს მესოკოვეებს თავი შეიკავონ მარწყვიოს შეგროვებისგან.
სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1797 წელს როგორც Agaricus rubescens. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა ინგლისელმა მიკოლოგმა სემიუელ ფრედერიკ გრეიმ 1821 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 6—20 სმ, როგორც წესი 15 სმ-ს არ აღემატება. თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი ან კვერცხისებრი, შემდეგ ამოზნექილი და ბოლოს გაშლილი, სიბერეში ბრტყლად გაშლილი, ბორცვის გარეშე. კანი ნაცრისფერ-ყავისფერი ან წითელ-ყავისფერი ხორცისფერ-წითლამდე, მბზინავი, ოდნავ წებოვანი.
რბილობი — თეთრი, ხორცოვანი ან თხელხორცოვანი, სუსტად გამოხატული სუნითა და სასიამოვნო, ოდნავ მომჟავო გემოთი. დაზიანებისას თანდათან იღებება ჯერ ღია ვარდისფრად, შემდეგ ღვინისფერ-ვარდისფრად. ხშირად ნორჩობაშივე დაჭიანებულია.
ფეხის სიგრძე — 3-10 სმ, სისქე — 1,5-3 სმ (ზოგჯერ 20 სმ-მდე), ცილინდრული, თავიდან მთლიანი, შემდეგ ფუყე. ფერი — თეთრი ან მოვარდისფრო, ხშირად ხორკლიანი ზედაპირით. ძირისკენ ბოლქვისმაგვარი გაფართოებით, რომელიც ნორჩ სოკოებსაც ხშირად უზიანდებათ მწერებისგან და მათი რბილობი ხდება გაჟღენთილი (ან დაჩხვლეტილი) ფერადი შესასვლელებით.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თეთრი, მეტად ხშირი, ფართე, თავისუფალი. შეხებისას წითლდება, როგორც ფეხის და ქუდის რბილობი.
საბურველის ნარჩენები: საყელო ფართე, ზოლებიანი, აპკისებური, თავიდან თეთრი, შემდეგ ვარდისფერდება. სუსტად გამოხატული ვულვა, ერთი ან ორი რგოლის სახით ბოლქვისმაგვარი ფეხის ძირში. ფანტელები ქუდზე მეჭეჭებივით ან პატარა აპკისებური ნაფლეთების სახითაა, თეთრიდან მოყავისფრომდე ან ჭუჭყიან ვარდისფრამდე.
სპორების ფხვნილი — მოთეთრო. სპორები — 7,5-11 х 5,5-7,5 მკმ, ელიფსისებრი, ამილოიდური.
ცვალებადობა
ქუდის ფერი ნორჩ სოკოებს ჭუჭყისფერ თეთრი ან ღია ჟანგმიწისფერი აქვთ, სიბერეში — მუქ ყავისფრამდე. ფეხის ზედაპირი გლუვი ან ფქვილისებრი, ფერი ცვალებადი, შეიძლება სრულიად თეთრიდან შეიცვალოს იისფრამდე.
ეკოლოგია და გავრცელება
მიკორიზას ქმნის ფოთლოვან და წიწვოვან ხეებთან, უპირატესად არყთან, ფიჭვთან ნაძვთან, წიფელთან, მუხასთან და ა.შ. იზრდება ნებისმიერი სახის ნიადაგზე. ნაყოფს ისხამს ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად. ხშირად გვხვდება.
ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. გავრცელების არეალი მოიცავს — ჩრდილოეთი და ცენტრალური ამერიკა (კოსტა-რიკა), აფრიკა (მაროკო, ალჟირი, კამერუნი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა), აზია (ისრაელი, მცირე აზია, კავკასია, ციმბირი, კამჩატკა, კორეა და იაპონია), ავსტრალია და ახალი ზელანდია. ევროპაში, სავარაუდოდ გავრცელებულია ყველა ქვეყანაში.
სეზონი — მაისიდან გვიან შემოდგომამდე. მასიურად ივლისიდან ოქტომბრის ჩათვლით.
კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის პირობითად საჭმელი სოკოა. იჭმევა ახალი, შემწვარი. მარწყვიო, ისევე როგორც ამანიტას გვარის თითქმის ყველა წარმომადგენელი, უმი სახით მომწამვლელია. იწვევს საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოშლას. შეიცავს თერმოლაბილურ შხამიან ნივთიერებებს. თუმცა ტოქსინები ადვილად იშლება თერმულად დამუშავების შემდეგ — საჭიროა სოკოს 10-15 წუთის განმავლობაში ხარშვა, ნახარში წყალი უნდა გადაიღვაროს.
სქოლიო
კატეგორია:ამანიტასებრნი კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ახკალაფა
ახკალაფა — თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ახკალაფას და ქვემო ახკალაფას ძველი სახელწოდება.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
სისონი (ჩრდილოეთი სურიგაო)
სისონი (ოფიციალურად სისონის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Sison; Bayan ng Sison) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 290 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ლუარე
ლუარე — დეპარტამენტი საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ცენტრიში.
ისტორია
ლუარე არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
Lasioglossum latifrontellum
Lasioglossum latifrontellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1945 წელს.
ლუარე
გეოგრაფია
ლუარეს ფართობია 6775 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 618,126 ადამიანს შეადგენს და მას 35-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 91 ადამიანს.
Lasioglossum latifrontellum
სქოლიო
latifrontellum
ლუარე
გეოგრაფია
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ლუარეს მმართველია ერიკ დოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
პასვალისის რაიონი
პასვალისის რაიონი (Pasvalio rajonas) — მუნიციპალური გაერთიანება ლიეტუვაში, პანევეჟისის მაზრაში. დამეგორებულია საქართველოს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტთან.
დასახლებული პუნქტები
მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
თვითმმართველობა
რაიონი მოიცავს 11 სამამასახლისოს:
კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
Trybuna Ludu
Trybuna Ludu (Trybuna Ludu; „ხალხის ტრიბუნა“) — პოლონეთის გაერთიანებული მუშათა პარტიის ბეჭვდითი ორგანო. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი გაზეთი. გამოდიოდა 1948 წლის 16 დეკემბრიდან. მუშაობა შეწყვიტა 1990 წლის 28 იანვარს. შეიქმნა პოლონეთის სოციალისტური პარტიის „რობოტნიკისა“ (Robotnik) და პოლონეთის სახალხო პარტიის „გლოს ლუდუს“ (Głos Ludu) გაზეთების შერწყმის შედეგად და ამ პარტიების გაწევრიანებით პოლონეთის გაერთიანებულ მუშათა პარტიაში.
პოლონეთში დემოკრატიული გარდაქმნის პერიოდში გაზეთს ეწოდებოდა „ტრიბუნა კონგრესოვა“ (Trybuna Kongresowa). 1981 წლისათვის ტრიბუნა ლუდუს ტირაჟი შეადგენდა 1 მლნ. ეგპემპლარს, 1984 წლისათვის დაახლოებით 800 ათას ეგზემპლარს. პოლონეთის გაერთიანებული მუშათა პარტიის დაშლის შემდეგ გაზეთი ოფიციალურად დაიხურა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის გაზეთები კატეგორია:კომუნისტური გაზეთები კატეგორია:პოლონურენოვანი გაზეთები
სანტა-კრუს-დე-ნოგერასი
სანტა-კრუს-დე-ნოგერასი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,175672 კმ². მოსახლეობა — 30 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ტეტ-ბლანში
ტეტ-ბლანში (Tête Blanche თეთრი თავი) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მისი მწვერვალი (3 710 მ) სამწერტილიანია, ერანის, მატერტალისა და ვალპელინის ხეობებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
პორტსმუთი
პორტსმუთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კონტენანდას-დუ-სინკორა
კონტენანდას-დუ-სინკორა (Contendas do Sincorá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 602 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 195.174 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.58 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ტალასის ბრძოლა
ტალასის ბრძოლა — ბრძოლა ტალასის ხეობაში (ყაზახეთისა და ყირგიზეთის საზღვარზე) ქალაქ ატლახთან, ერთი მხრივ აბასიანების სახალიფოსა და ტურგეშის სახაკანოს, ხოლო მეორე მხრივ ტანის დინასტიის (ჩინეთი) ჯარებს შორის ცენტრალურ აზიაზე კონტროლის დასამყარებლად.
ბრძოლა 751 წლის ივლისს მდინარე ტალასთან მოხდა. არაბებმა მძლავრი შეტევა წამოიწყეს ჩინელებზე და სასტიკი ბრძოლა გაჩაღდა. მოულოდნელად შუა ბრძოლაში ჩინელთა ზურგში კარლუკთა ძალებმა დაიწყეს შეტევა. კარლუკები იმპერატორის ჯარის რიცხვში შედიოდნენ, მაგრამ ბრძოლისას ეს ტომი არაბების მხარეს გადავიდა. ჩინეთის ჯარი დამარცხდა და ბრძოლის ველიდან გაიქცა.
შედეგები
ტალასის ბრძოლა მეტად მნიშვნელოვანი იყო. მის შედეგად:
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ბრძოლები კატეგორია:აბასიანთა სახალიფო კატეგორია:VIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია
დელკანი
დელკანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (სალბიერის თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე. ახალგორიდან დაშორებულია 9 კმ-ით. 2002 წლის აღწერით იყო 5 მცხოვრები. მოხსენიებული აქვს იოჰან გიულდენშტედტს (1772) სოფელთა სიაში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სალბიერის თემის სოფლები
ზემო წორბისი
ზემო წორბისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1050 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
მაქსიმ მედვედევი
მაქსიმ მედვედევი (დ. 29 სექტემბერი, 1989) — აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. აღდამის „ყარაბაღისა“ და აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი და კაპიტანი. თამაშობს მარჯვენა მცველის პოზიციაზე.
მედვედევმა მთელი საფეხბურთო კარიერა ერთ საფეხბურთო კლუბში, აღდამის „ყარაბაღში“ გაატარა. მედვედევი გუნდს 2006 წელს შეუერთდა ამის შემდეგ არის გუნდის ისტორიაში ყველაზე მეტი მატჩის მონაწილე ფეხბურთელი. არის აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგის 7-გზის ჩემპიონი და აზერბაიჯანის საფეხბურთო თასის 4-გზის გამარჯვებული. მედვედევის დებიუტი ნაკრების რიგებში 2009 წელს შედგა. ამ დროს მედვედევი 19 წლის იყო. არის ნაკრებში ჩატარებული მატჩების რაოდენობით მე-7 ფეხბურთელი. მისი ძირითადი პოზიციაა მარჯვენა მცველი ,მაგრამ აგრეთვე შეუძლია ითამაშოს როგორც ცენტრალურ, ისე მარცხენა მცველად.
ყარაბაღი
დაიბადა ბაქოში, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში (ამჟამად აზერბაიჯანი). მედვედევი იყო „ყარაბაღის“ ახალგაზრდული აკადემიის პროდუქტი და ითველობდა ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საფეხბურთო ტალანტის მქონე ფეხბურთელად.
საერთაშორისო კარიერა
მედვედევის დებიუტი აზერბაიჯანის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში 2008 წელს შედგა. მანამდე მედვედევს ჰქონდა აზერბაიჯანის 17 წლამდე ფეხბურთელთა და 19 წლამდე ფეხბურთელთ ნაკრებებში თამაშის გამოცდილება.
2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის დროს მედვედევი გახდა ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის წევრი. ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო მისი მონაწილეობა „ყარაბაღის“ მიერ წარმატებულ გამოსვლაში 2009 წლის უეფა-ს ევროპა ლიგაზე. 2016 წლის 3 ივნისს მან კანადის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ ამხანაგურ შეხვედრაში პირველად ითამაშა ეროვნული ნაკრების კაპიტნის რანგში. პირველი გოლი ნაკრების რიგებში გაიტანა 2016 წლის 8 ოქტომბერს გაიტანა პირველი გოლი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მაისურით. 2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის ფარგლებში გამართულ შეხვედრაში გაიტანა ნორვეგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. შეხვედრა აზერბაიჯანის გამარჯვებით, 1-0 დასრულდა. 2018 წელს, მას შემდეგ რაც კარიერა დაამთავრა რაშად სადიკოვმა, მაქსიმ მედვედი არჩეული იქნა აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ახალ კაპიტნად. ნაკრების მასიურით გოლი აგრეთვე გატანილი აქვს 2018 წლის 29 მაისს ყირგიზეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან გამართულ შეხვედრაში, აზერბაიჯანის მიერ ანგარიშით 3-0 მოგებულ შეხვედრაში მედვედევმა ანგარიში გახნა. რამდენიმე დღეში, 9 ივნისს ამხანაგურ შეხვედრაში გაუტანა ლატვიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ. აზერბაიჯანის მიერ ანგარიშით 3-1 მოგებულ შეხვედრაში მედვედმა ანგარიში გახსნა. 2020 წლის 8 სექტემბერს ერთა ლიგაზე გაუტანა კვიპროსის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებს. შეხვედრა აზერბაიჯანის ნაკრების გამარჯვებით, 1-0 დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები კატეგორია:აღდამის ყარაბაღის ფეხბურთელები კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კიცხისიგორეთი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარხილი
thumb|250px|მარხილი thumb|250px|მარხილი მარხილი — სახმელეთო უბორბლო საზიდი საშუალებების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახეობა, რომელიც ურმის დანიშნულებას ასრულებს. ბარში მარხილი თოვლზე სატარებლად იხმარებოდა, მთაში კი — წლის ყველა დროს იყენებდნენ და ძირითად სამეურნეო ტრანსპორტს წარმოადგენდა. გამწევ ძალად უპირატესად ხარებს აბამდნენ.
მარხილს აკეთებდნენ თელის, იფანის, წიფლის, ნაძვის და სხვა ხისაგან. იყო საგანგებო დანიშნულების მარხილებიც. მაგ., ქვის საზიდი მარხილი — თურში (აღმოსავლეთ საქართველო მთა), მძიმე ქვევრების გადასატანი მარხილი — თუში (იმერეთი), მინდვრად პატივის გასატანი გოდორმარხილი — ჯინი, შეშის ან მცირე ტვირთის საზიდი მარხილი — ლეკმარხილი. შიდა სამეურნეო მსუბუქი საქმეებისათვის იხმარებოდა ხელმარხილიც. ზოგან გამწევ ძალად ცალ საქონელსაც აბამდნენ, ასეთ საზიდს მარტუღელა ეწოდებოდა. კონსტრუქციული თავისებურებით გამოირჩეოდა მთიდან ძნისა და თავის ჩამოსაზიდი მარხილი (სვანური მარხილი, მესხური სელი, აჭარული ხიზეკი და სხვა).
ქართულ წერილობით წყაროებში მარხილის ერთ-ერთ სახეობად მოხსენიებულია ნალო, რომელიც თოვლში გამოსაყენებელი, ადამიანთა ჩასასხდომი უთელო ეტლი ყოფილა. თანამედროვე ეთნოგრაფიულ სინამდვილეში ნალო ამ მნიშვნელობით აღარ გვხვდება. წყაროებში მოხსენიებული აგრეთვე მანჯიკი — მომცრო მარხილი და ციგა. მთაში მარხილი ტვირთის საზომ ერთეულად იხმარებოდა მარხილი თივა, მარხილი შეშა და სხვა.
საქართველოს ვერტიკალური ზონალობის ბუნებრივ-სამეურნეო პირობებში, კერძოდ, მთისა და ბარის გარდამავალ ზოლში ისტორიულად ჩამოყალიბდა შერეული ტიპის საზიდი საშუალებანი, რომლებშიც კარგად არის შეხამებული თრევა-სრიალისა და გორვის სამოძრაო პრინციპი. ამგვარი საზიდი ნახევრად მარხილს და ნახევრად ურემს წარმოადგენს (აჩაჩა ურემი, ბოლოთრია, სელი). მარხილის ტიპის საზიდი მსოფლიოს თითქმის ყველა ხალხისათვის არის ცნობილი. მარხილს დღემდე შემორჩა პრაქტიკული მნიშვნელობა ჩრდილოეთ მხარეებში, სადაც გამწევ ძალად ძაღლებსა და ირმებს იყენებენ (ნარტები).
ლიტერატურა
კატეგორია:ტრანსპორტი
მარჯანიშვილის მწვერვალი
მარჯანიშვილის მწვერვალი ― მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ცხენისწყლის ერთ-ერთი მდგენელის — ზესხოს სათავეში. სიმაღლე 3500 მ. აგებულია იურული ასპიდური ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კვარციტებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. მწვერვალზე 1938 წელს მოეწყო საქართველოს ალპური კლუბის პირველი ექსპედიცია, რომლის ხელმძღვანელი იყო ალექსანდრე ჯაფარიძე.
სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ბასილ III
ბასილი ვაჩეს ძე — XI საუკუნის ქართველი მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე, კათოლიკოსი (დაახლოებით 1090-1100).
ვარაუდობენ, რომ ეფრემ მცირის ძმა იყო. სწავლა-განათლება კონსტანტინოპოლში მიუღია. სამშობლოში დაბრუნებული შიომღვიმის სავანეში დამკვიდრებულა. მას ეკუთვნის ჰაგიოგრაფიული თხზულება „თხრობაჲ სასწაულთათჳს წმინდისა და ღმერთ-შემოსილისა მამისა შიოჲსთაჲ“ და „დასდებელი შიოჲსი“, რომლებიც შეიცავენ საქართველოს ისტორიისათვის საინტერესო მასალებს.
საღვთო ივეოსი
საღვთო ივეოსი (Threskiornis aethiopicus) — ტანად დიდი ფრინველი ლაკლაკისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 75 სმ. დებს 2-3 კვერცხს. ბუდეს იკეთებს წყალსატევების ნაპირებზე, ხეებზე, ბუჩქებსა და მიწაზე. აქვს ქვემოთ მოღუნული ნისკარტი, გრძელი ფეხები. გავრცელებულია აფრიკაში (საჰარის სამხრეთით, არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთით, მადაგასკარზე). სუდანში გადამფრენი ფრინველია. რეგისტრირებულია საღვთო ივეოსის შემოფრება კასპიის ზღვაზე. XIX საუკუნემდე გვხვდებოდა ეგვიპტის ტერიტორიაზე. იგი შეყვანილი იყო საფრანგეთში, იტალიაში, ესპანეთში, ტაივანსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.
იკვებება თევზით, ქვეწარმავლებით, მოლუსკებით, მწერებით. ხშირად სწავლობს ნიადაგს, რის საფუძველზე იჭერს უხერხემლოებს. ძველ ეგვიპტეში საღვთო ფრინველად ითვლებოდა (აქედან მოდის სახელწოდებაც), რადგანაც მისი მოფრენა ნილოსის ადიდებას ემთხვეოდა, და ამდენად, მოსავლის ბედ-იღბალს განსაზღვრავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შავკისრიანი ივეოსები
Lasioglossum latilabrum
სქოლიო
latilabrum
დანიური ენა
დანიური ენა — დანიელების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის გერმანიკულ ჯგუფს. დანიის ოფიციალური ენაა, XIX საუკუნის ბოლომდე ნორვეგიის სალიტერატურო ენაც იყო.
სტატუსი
ოფიციალური ენა:
გავრცელების არეალი:
ნორვეგია, აშშ, გერმანია (შლეზვიგ-ჰოლშტაინი), კანადა
დიალექტები
თანამედროვე დანიურ ენაში გამოყოფენ სამ ძირითად დიალექტს:
გრამატიკა
დანიური ენის ფონეტიკის რიგი თავისებურებები მას სკანდინავიურ ენებს შორის განცალკევებულად აყენებს.
სტანდარტული დანიური ენა განარჩევს საერთო და საშუალო სქესს, ხოლო დიალექტებში ხშირად გვხვდება მდედრობითი, მამრობითი და საშუალო სქესი. სხვა სკანდინავიური ენების მსგავსად, დანიურშიც გვხვდება ენკლიტიკური განსაზღვრული არტიკლი.
გერმანიკული ენების მსგავსად, დანიურ ენაშიც ხშირად გვხვდება შედგენილი სახელები. მაგალითისთვის შეგვიძლია მოვიყვანოთ სიტყვა kvindehåndboldlandsholdet, რომელიც უნდა ითარგმნოს როგორც „ქალთა ნაციონალური ხელბურთის ნაკრები“. ხშირ შემთხვევაში, სახელების შეერთებისას გამოიყენება თანხმოვანი s, რაც კუთნილების გამომხატველად გვევლინება.
ზმნა
დანიური ზმნის ინფინიტივის ფორმა ხმოვანზე მთავრდება. ზმნა იუღლება დროის მიხედვით, თუმცა არ გვხვდება ფორმირება პირის და რიცხვის მიხედვით. მაგალითად, დანიური ზმნის Spise (ჭამა) აწმყოს ფორმაა spiser, და იგი არ არის დამოკიდებული პირსა და რიცხვზე.
სინტაქსი
დანიური წინადადების წყობა არ განსხვავდება გერმანიკული ენების წყობისგან. როგორც წესი, მეორე პოზიციაზე იმყოფება სასრული ზმნა.
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რესურსები ინტერნეტში
*
ლჭაშენი
ლჭაშენი (Լճաշեն) — სოფელი სომხეთში, სევანის ტბის ნაპირას. სოფლის მახლობლად ტბის ამოშრობილ სანაპიროზე განლაგებულია არქეოლოგიურ ძეგლთა კომპლექსი: ქვისსახლებიანი დიდი ნამოსახლარი; არგიშთი I-ის ლურსმული წარწერა კლდეზე; ქვით ნაგები ციხესიმაგრე; შუა (ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის I ნახევარი) და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის (ძველი წელთაღრიცხვის II ათასწლეულის დასასრული) გორასამარხები და კრომლეხები. შუა ბრინჯაოს ხანის სამარხებში აღმოჩნდა გრავირებული, პრიალა და წითლად შეღებილი კერამიკა, მათ შორის სევან-უზერლიქის ტიპისაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები