cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Girl Is Mine
"The Girl Is Mine" — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის და პოლ მაკ-კარტნი სიმღერა, შეტანილი ჯექსონის ალბომში Thriller. ეს არის ალბომის პირველი სინგლი, გამოცემული 1982 წლის 18 ოქტომბერს. 1985 წლისთვის იგი გაიყიდა 1.3 მილიონი ასლის ოდენობით.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები კატეგორია:1982 წლის სიმღერები კატეგორია:1982 წლის სინგლები კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
სებასტიან-ლარანჟეირასი
სებასტიან-ლარანჟეირასი (Sebastião Laranjeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 372 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 004.185 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.18 კმ²-ზე.
Deep Purple (სიმღერა)
Deep Purple — ამერიკელ მუსიკოს პიტერ დე როუზის სიმღერა. 1933 წელს სიმღერა გამოიცა, როგორც ნაწარმოები ფორტეპიანოსთვის. სწორედ ამ ნაწარმოების სახელი დაარქვეს თავიანთ ჯგუფს Deep Purple-ის წევრებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიტერ დე როუზის სიმღერები კატეგორია:1938 წლის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სინგლები კატეგორია:1976 წლის სინგლები
ტურბუტა-1
ტურბუტა-1 (Турбута-1) — შუა საუკუნეების (ახ. წ. VIII-X საუკუნეები) უძველესი დასახლება, მდებარეობს ოქტომბრის რაიონის სოფელ ნოვოსვეტლოვსკიდან 3,5 კილომეტრის მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით, ოქტომბრის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აღმოაჩინეს 2006 წელს.
ისტორია
როსტოვის ოლქის ტერიტორია ძველ დროში მჭიდროდ იყო დასახლებული.
არქეოლოგიური ძეგლი ტურბუტა-1, რომელიც მიეკუთვნება შუა საუკუნეებს ((VIII-X საუკუნეები), მდებარეობს როსტოვის ოლქის ოქტომბრის რაიონის სოფელ ნოვოსვეტლოვსკიდან სამხრეთ-დასავლეთით 3,5 კილომეტრში. იგი აღმოაჩინეს 2006 წელს სოხრანოვკა-ოქტიაბრსკაიის გაზსადენის მაგისტრალური ხაზის გაყვანის დროს.
დასახლების ადგილზე არქეოლოგიური გათრები მიმდინარეობდა 1 320 კვ. მეტრზე. არქეოლოგიური გათრების შედეგად გაირკვა, რომ აქ მოსახლეობა სხვა ისტორიულ ეპოქაშიც ცხოვრობდა.
გვიანი ბრინჯაოს ხანის ფენებში მრავალი არქეოლოგიური ნივთია აღმოჩენილი. მათ შორის გვხვდება გამოძერწილი კერამიკის ნიმუშები, რომლებიც მიკეუთვნება ძელური კულტურის პერიოდს. ჭურჭლის ნაწილი შემკულია ორნამენტებით. კერამიკულ ჭურჭელთნ ერთად არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს დამუშავებული ცხოველის ძვლებიც. ასევე აღმოაჩინეს ქვის ნამუშევრები საფხეკები და დანისებური ფირფიტები. არქეოლოგიურ მონაპოვარს შორისაა ასევე ბრინჯაოს სადგისები.
დასახლებაში მკვლევარებმა აღმოაჩინეს ორმოები. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ასევე გამოვლინდა ძვ. წ. IV საუკუნის ამფორები, წითელლაქიანი ჭურჭლის ნამტვრევები.
VIII-IX საუკუნეების შრეებში აღმოჩენილია ამფორები და თიხის ჭურჭელი, ხოლო XIX-XX საუკუნეების მიჯნის შრეებში აღმოჩენილია ახალი დროის ნივთები.
დავით და კონსტანტინეს მარტვილობა
„დავით და კონსტანტინეს მარტვილობა“ — ძველი ქართული ჰაგიოგრაფიული მწერლობის ძეგლი, რომელშიც აღწერილია არგვეთის მთავრების გმირობა და ქრისტიანული სარწმუნოებისათვის მათი მოწამებრივი აღსასრული მურვან ყრუს შემოსევის დროს. დავითისა და კონსტანტინეს ღვაწლი ადრევე აღუწერიათ, მაგრამ მათი წამების კიმენური ტექსტი დაკარგულია. ნაწარმოები მოღწეულია XII საუკუნეში უცნობი ავტორის მიერ გადამეტაფრასებული რედაქციით. XVIII საუკუნის ხელნაწერის მიხედვით ტექსტი პირველად გამოსცა მიხეილ საბინინმა (1882, კრებული „საქართველოს სამოთხე“); მეორედ — ს. 289 ყუბანეიშვილმა XIII ს. ხელნაწერის მიხედვით (ძველი ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია; ტ. 1, თბ., 1946).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია
ბურძღალა
ბურძღალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად თხელი. მარცვალი — საშუალო ზომისა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი წითელი. რბილობი წვნიანი აქვს.
ბურძღალა საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.9 გ/ლ-ს.
მიიღება დაბალი ხარისხის სუფრის ღვინო. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
სამშობლო (გაზეთი)
„სამშობლო“ აშუქებდა საქართველოს ისტორიის, ეკონომიკის, პოლიტიკისა და კულტურის განვითარების საკითხებს. ბეჭდავდა ქართული ლიტერატურის, ხელოვნების, მუსიკალურ ნიმუშებს, ფოტომასალას, თანამშრომლობდნენ რესპუბლიკის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწეები, მეცნიერები, მწერლები, მხატვრები, კომპოზიტორები, ჟურნალისტები და სხვები, აგრეთვე უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეები. გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. რედაქტორები: 1956 წლიდან ვ. ესვანჯია, 1972-იდან — გ. კარბელაშვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ბუტკო (ვაზის ჯიში)
ბუტკო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. შავმარცვლიანი ბუტკო შავშეთსა და კლარჯეთში რუსთაველის ეპოქაშიც კი ყოფილა გავრცელებული.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ზოგ შემთხვევაში ცილინდრული ფორმის. თხელია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. თხელკანიანია. რბილობი უფრო წვნიანი და მცირეხორციანია საკმაოდ სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ბუტკო საშუალო ზრდის და უხვმოსავლიანი ჯიშია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივო-ბა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 208 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასასრულს შედის. ერთი ძირი მაღლარის მოსავლიანობა 70 კილოგრამამდეა. მტევნის წონა 55-163 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.8 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Lasioglossum granosum
Lasioglossum granosum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
granosum
ვარლამი (ერისთავი)
მიტროპოლიტი ვარლამი (ერისკაცობაში — ბიძინა დავითის ძე ერისთავი ; დ. 8 აგვისტო, 1763, ქსნის საერისთავო — გ. 30 დეკემბერი, მოსკოვი) — საქართველოსა და რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიების მღვდელმთავარი. ქართლ-კახეთის მიტროპოლიტი, საქართველოს ეგზარქოსი 1811–1817 წლებში. დავით ქსნის ერისთავის ძე.
ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი ვარლამი, ერისკაცობაში ბიძინა დავითის ძე ერისთავი დაიბადა 1763 წლის 8 აგვისტოს ქსნის ერისთავთა ოჯახში. მისი მამა იყო დავით ერისთავი, დედა — თინათინ მაჩაბელი. პირველდაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. 1784 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია. სწავლის დროს მას მფარველობდა მაშინდელი კათოლიკოს-პატრიარქი ანტონ I, რომლის დახმარებითაც მან შეისწავლა სასულიერო და საერო ლიტერატურა. ის ასევე სარგებლობდა კარგი ავტორიტეტით ქართლ-კახეთის მეფის ერეკლე მეორის კარზეც. ანტონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ გადაწყვეტილი იყო მისი პატრიარქის ხარისხში აყვანა, თუმცა მეფის მემკვიდრე გიორგი XII-ის შუამდგომლობით პატრიარქად ერეკლე მეორის ვაჟი ანტონ II აირჩიეს. ეგზარქოსობამდე ვარლამ ერისთავი განაგებდა ახტალის ეპარქიას. იოანე ბატონიშვილის გადმოცემით, „იგი იყო ღრმად განსწავლული, საფილოსოფიო სწავლისა და ღვთისმეტყველებასა შინა მეცნიერი, უცხო რიტორი და მშვენიერი მოქადაგე... ამან ისწავლა რუსული ენა კეთილად და ქმნა საუფლოთა და სხვათა დღესასწაულთა ქადაგებასა წიგნი საამო სასმენი და კარგა დათხზული. ვარლამმა თავისი ცოდნა ახალგაზრდა თაობის აღზრდას მოახმარა... იმავე ივანე ბატონიშვილის ცნობით, „ამან ასწავლა სხვათა და სხვათა მოწაფეთა საფილოსოფოსო სწავლანი“. მისი მეშვეობით ფილოსოფიურ საღვთისმეტყველო ცოდნას დაუფლებია ცნობილი გრამატიკოსი იოანე ქართველიშვილი, რომლის ნაშრომი „ქართული გრამატიკა“, ვარლამმა 1815 წელს თბილისში დაბეჭდა.
1794 წელს 16 ივნისს ახტალის მთავარეპისკოპოსმა ვარლამმა ითხოვა მოსკოვს გამგზავრება, იქ დარჩენისა და რუსული ენის შესწავლის მიზნით. რუსეთში ჩასული ვარლამი სანქტ-პეტერბურგის ალექსანდრე ნეველის მონასტერში დაემკვიდრა. 1801 წლიდან იყო სანქტ-პეტერბურგის მიტროპოლიტ ამბროსის (პოდობაევი) მრჩეველი. 1801 წლის 23 იანვარს დაინიშნა წმინდა სინოდის წევრად. ვარლამ ერისთავის რუსეთში მოღვაწეობა ნაყოფიერი აღმოჩნდა: სათანადოდ შეუსწავლია რუსული ენა, აგრეთვე, დაუფლებია ძველ ბერძნულს, საფუძვლიანად გასცნობია რუსულ სასულიერო ლიტერატურას. პეტერბურგში მოღვაწეობის დროს ვარლამმა ააღორძინა არჩილ მეფის მიერ მოსკოვში დაარსებული ქართული სტამბა და ხელი მიჰყო საგამომცემლო საქმიანობას. ეგზარქოსობიდან გადაყენებული, მოსკოვში მყოფი ვარლამი, კვლავ საგამომცემლო მოღვაწეობას ეწეოდა. გამოსცა ოცამდე წიგნი. 1806 წელს გამოსცა თავის მიერ შედგენილი „სადღესასწაულო“, ხოლო 1821 და 1825 წლებში ქართულ და რუსულ ენებზე დაბეჭდა ანტონ კათოლიკოსის „განმარტება სახარებისა საუფლოთა და ღვთისმშობლის დღესასწაულთა და ჰსწავლანი კეთილჩვეულებათა მასწავლებელი“. ვარლამი დიდად აფასებდა ანტონ I-ის ღვაწლს ქართული საეკლესიო მწერლობის განვითარებაში. მან თავისი კეთილგანწყობილება მასწავლებლის მიმართ იმითაც გამოხატა, რომ დიდად იზრუნა მისი საფლავის კეთილმოწყობისათვის, ვარლამს ეკუთვნის ანტონ კათოლიკოსისადმი მიძღვნილი ეპიტაფიაც.
1802 წელს, პეტერბურგში ყოფნის დროს, ვარლამს რუსულ ენაზე გამოუქვეყნებია თავისი ნაშრომი „ქართული ენის გრამატიკა“, რომელიც მიზნად ისახავდა, რომ მკითხველს ინტერესი გასჩენოდა ახლად შემოერთებული ქართველი ხალხის ენის მიმართ. წყაროები გადმოგვცემენ, რომ ვარლამ ერისთავი იყო შესანიშნავი მქადაგებელი და „ძლიერ დახელოვნებული საღმრთო წერილში“. 1803 წლის 13 თებრვალს დაჯილდოვდა წმინდა ანას I ხარისხის ორდენით.
1808 წლის მეორე ნახევრიდან ვარლამს რუსეთიდან საქართველოში აბრუნებენ. 1811 წელს ანტონ II-ის რუსეთში გაწვევის გამო დაინიშნა აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესიის მმართველად. იმავე წლის 30 ივნისს კავკასიაში რუსეთის ხელისუფალთა დავალებით ვარლამმა შეადგინა აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესიის რეორგანიზაციის პროექტი, რომელიც სასულიერო დიკასტერიის დაარსებას, საქართველოს საეგზარქოსოს შექმნას და რუსეთის წმინდა სინოდისადმი მის დაქვემდებარებას ითვალისწინებდა. 1811 წლის 8 ივლისს პროექტი მცირე ცვლილებით დაამტკიცა იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა, ხოლო ვარლამი დაინიშნა მცხეთის მიტროპოლიტად და საქართველოს პირველ ეგზარქოსად. მისი ეგზარქოსობის დროს აშენდა ქაშვეთის ეკლესიის კარიბჭე, ჯვრის ამაღლების ეკლესია და 1812 წელს სიონის ტაძრის ახალი სამრეკლო, რომელზეც დატანილია შემდეგი წარწერა რუსულ და ქართულ ენებზე:
1814 წლის 30 აგვისტოს საქართველო-იმერეთის სინოდის კანტორის დაარსებასთან დაკავშირებით და დასავლეთ საქართველოს ეკლესიის (აფხაზეთის საკათალიკოსო) საეგზარქოსოსთან მიერთების გამო, ეწოდა საქართველოსა და იმერეთის ეგზარქოსი. მაგრამ ახალი საეკლესიო კანონების გატარების დროს ვარლამმა ვერ შეძლო დასავლეთ საქართველოს მაღალი სამღვდელო წრეების წინააღმდეგობათა დაძლევა. მართალია, ვარლამ ერისთავმა ბევრი იშრომა საეგზარქოსოს ჩამოყალიბებისათვის, მაგრამ იმპერიული ძალები არ ასვენებდნენ. ისინი ვერ ეგუებოდნენ იმას, რომ ეგზარქოსი ქართველი იყო. ამიტომ შეეცადნენ ვარლამის თავიდან მოშორებას. საამისოდ მიმართეს ნაცად ხერხს — ერთმანეთს წაჰკიდეს ქართველი სასულიერო პირები, რუსმა მოხელეებმა ყოველი ღონე იხმარეს, რომ რუსეთიდან ახლად დაბრუნებული მთავარეპისკოპოსი დოსითეოსი (ფიცხელაური) ვარლამ ეგზარქოსისთვის დაეპირისპირებინათ. თუკი ეკლესიის რეორგანიზაციის პირველი ეტაპი ვარლამ ერისთავის პროექტით განახორციელეს, მეორე ეტაპის გატარება დაევალა მთავარეპისკოპოს დოსითეოსს. სწორედ მისი მეშვეობით 1815 წელს დაარსდა საქართველო-იმერეთის სინოდალური კანტორა და ოსეთის სასულიერო კომისია. აღნიშნული ფაქტით კომისიამ შეძლო დოსითეოსსა და ეგზარქოს ვარლამს შორის დაპირისპირების პროვოცირება.
1817 წლის 14 მაისს მიტროპოლიტი ვარლამი ეგზარქოსობიდან გადააყენეს, ხოლო მის მაგივრად თეოფილაქტე (რუსანოვი) დანიშნეს. სინოდი ვარლამის გადაყენების შესახებ აღნიშნავდა, რომ მისი მოღვაწეობა საქართველოში „წარმატების არანაირ იმედს არ იძლეოდა და საჭიროდ თვლიდა ამ ადგილისათვის შესაფერი რუსი არქიეპისკოპოსის დანიშვნას. არჩევანი რიაზანის მთავარეპისკოპოს თეოფილაქტე რუსანოვზე შეჩერდა“.
მიტროპოლიტი ვარლამი გადაყენებისთანავე პეტერბურგში, წმინდა სინოდში გაიწვიეს, რომლის წევრიც 1825 წლის 5 თებერვლამდე იყო. 1825 წლის 20 მარტიდან განაგებდა მოსკოვის დანილოვის მონასტერს, სადაც აღესრულა 1830 წლის18 დეკემბერს.
ბიბლიოგრაფია
ვარლამი ცნობილი იყო მჭევრმეტყველებით. მისი ქადაგებანი ქვეყნდებოდა ქართულ და რუსულ ენაზე. რუსულად გამოაქვეყნა „ქართული ენის მოკლე გრამატიკა“, 1805 წელს მოსკოვში გამართა ქართული სტამბა და 1821 და 1824 წელს დაბეჭდა „სადღესასწაულო“ (რუსულად), 1825 წელს — „განმარტება სახარებისა“. წერდა ლექსებსაც, რომლებიც დაცულია ხელნაწერების სახით (S-1512, 3723, 1164).
ჩვენამდე ბეჭდური სახით არსებულმა ხუთმა ქადაგებამ მოაღწია. პლატონ იოსელიანის გადმოცემით, დეკანოზ გერასიმე პავსკის რუსულად უთარგმნია ვარლამის ქადაგებანი, რომლებიც გამოქვეყნებულა კიდეც. როგორც ჩანს, იოსელიანს მხედველობაში უნდა ჰქონდეს ვარლამის ნაშრომი „განმარტებანი სახარებისა“, რომელიც ზემოთ დასახელებულ დეკანოზს რუსულად უთარგმნია და 1821 და 1824 წლებში ორჯერ გამოუცია. ვარლამ ერისთავის „განმარტება სახარებისა“ 1825 წელს მოსკოვში ქართულადაც გამოქვეყნდა. ქადაგებებისა და „ქართული გრამატიკის“ გარდა, მას შეუქმნია სხვა ნაშრომებიც: „გეოგრაფიული ატლასი“, სახელმძღვანელო არითმეტიკისა, „ლექსი მირიან ბატონიშვილთან მიწერილი“ და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1763 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1830
მოქალაქეობა
მოქალაქეობა — პოლიტიკური და იურიდიული კავშირი ინდივიდსა და განსაზღვრულ სახელმწიფოს შორის. ამ კავშირიდან მომდინარეობს მოქალაქის შესაბამისი უფლებები და მოვალეობები.
მოქალაქეობის თეორიები
მოქალაქეობის რესპუბლიკური მოდელის გაგებით როდესაც მოქალაქეობის ძირითად ელემენტს წარმოადგენს მმართველობაში, პოლიტიკაში მონაწილეობა. მოქალაქეობის რესპუბლიკური გაგება გავრცელებული იყო ანტიკურ რომსა და საბერძნეთში. მოქალაქეობის ლიბერალური მოდელის, რომელიც XVII საუკუნიდან განვითარდა, გაგებით მოქალაქეობა უპირველეს ყოვლისა სამართლებრივი სტატუსია, ხოლო პოლიტიკური საქმიანობა წარმომადგენლების მეშვეობით ხორციელდება.
არსებობს აგრეთვე განსხვავებები მოქალაქეობის უნივერსალურ და დიფერენციალურ თეორიებს შორის. უნივერსალური მოდელის მიხევით მოქალაქეობა არის სამართლებრივი სტატუსი, რომლის მეშვეობითაც სახელმწიფოს ყველა წევრს ენიჭება თანაბარი სამოქალაქო, სოციალური და პოლიტიკური უფლებები. მოქალაეობის დიფერენციალური მოდელი ეფუძნება განსხვავებების (კულტურული, რასობრივი, კლასობრივი, სქესობრივი და სხვ.) და პლურალიზმის პოლიტიკური მნიშვნელობის აღიარებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსახლეობის მიგრაცია კატეგორია:ეროვნება კატეგორია:სახელმწიფო
გრონინგენი
გრონინგენი — ქალაქი ნიდერლანდებში, თავისივე სახელწოდების პროვინციის მთავარი მუნიციპალიტეტი და დედაქალაქი.
190 000 (2012) მცხოვრებით იგი ჩრდილოეთ ნიდერლანდების უმსხვილესი ქალაქია. გრონინგენი საუნივერსიტეტო ქალაქია, ცხოვრობს დაახლოებით 37 000 სტუდენტი.
ტაიტაი (პალავანი)
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
გრონინგენი
ისტორია
ქალაქი ჰონდსრუგის უკიდურეს ჩრდილოეთ წერტილში დაარსდა. უძველესი დოკუმენტები მის არსებობას 1040 წლისთვის იუწყებიან, თუმცა, იგი ბევრად მეტი ხნის წინაც არსებობდა. აღმოჩენილი არქეოლოგიური ნაკვალევი ძვ. წ. 3950-3720 წლებს მიეუკუთვნება. მიუხედავას ამისა, პირველი მნიშვნელოვანი დასახლებები ძვ. წ. III საუკუნეში გაჩენილა.
XIII საუკუნეში, როცა გრონინგენი ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო, ქალაქის ხელმძღვანელობის დავალებით მისმა მაცხოვრებლებმა დასახლებას კედლები შემოავლეს. დიდი იყო ქალაქის გავლენა მიმდებარე მიწებზე და შედეგად, ენის საკუთარი დიალექტი ჩამოაყალიბა. ქალაქის გავლენის ზენიტი XV საუკუნის ბოლოს იყო, როდესაც მეზობელი ფრისლანდიის პროვინცია მას ექვემდებარეობდა.
1614 წელს დაარსდა გრონინგენის უნივერსიტეტი, ძირითადად რელიგიური განათლებისთვის. ამავე პერიოდში ქალაქი მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ქალაქის ახალი კედლებიც აშენდა. ამ კედლებმა მნიშვნელოვანი გამოცდა ჩააბარა 1672 წელს, მესამე ანგლო-ჰოლანდიური ომის დროს, როცა ცეცხლით უტევდა მიუნსტერის ეპისკოპოსი ბერნჰარდ ვონ გალენი.
ქალაქი ვერ გაექცა მეორე მსოფლიო ომის გამანადგურებელ შედეგებს. 1945 წელს, გრონინგენის ბრძოლაში მთლიანად დაინგრა მთავარი მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
საქართველო XV საუკუნეში
thumb|left|250px|შავბატკნიანთა ირანი thumb|left|150px|შავბატკნიანთა ირანის დროშა საქართველო XV საუკუნეში დაიშალა ოთხ პოლიტიკურ ერთეულად. XV საუკუნე შავბატკნიანთა თურქული ტომების შემოსევებით დაიწყო. ამ ბრძოლებს საქართველოს ორი მეფე შეეწირა. ალექსანდრე I დიდი ცდილობდა სამეფოს გამთლიანებას და გაძლიერებას, მაგრამ მისი შვილის, გიორგი VIII-ის დროს, 1490 წელს საქართველოს სამეფოს ნაცვლად წარმოიქმნა ახალი სამეფო-სამთავროები ქართლის, კახეთის, იმერეთის სამეფოები და სამცხე-საათაბაგო.
შავბატკნიანთა ლაშქრობები საქართველოში
XV საუკუნეში საქართველოს საზღვრებთან გამოჩნდა ახალი მტრული სახელმწიფო ყარა-ყოიუნლუ (შავბატკნიანები). 1407 წელს მათთან ბრძოლაში დაიღუპა საქართველოს მეფე გიორგი VII. გიორგის შემდეგ სამეფო ტახტი დაიკავა გიორგი VII-ის ძმა კონსტანტინე I-მა.
კონსტანტინე I-მა შირვანშაჰთან და შაქის მმართველთან კოალიცია შექმნა ყარა-ყოიუნლუს წინააღმდეგ. 1412 წელს მოხდა გადამწყვეტი ჩალაღანის ბრძოლა. ამ ბრძოლაში გაიმარჯვა შავბატკნიანთა ლიდერმა ყარა-იუსუფმა, მან 300-მდე ქართველი დაატყვევა. ტყვეები, მათ შორის მეფე კონსტანტინე, ყარა-იუსუფმა სიკვდილით დასაჯა.
ალექსანდრე I
კონსტანტინეს შემდეგ გამეფდა მისი შვილი ალექსანდრე I დიდი, რომელიც მამასთან უთანხმოების გამო 5 წლის განმავლობაში გახიზნული იყო სამცხეში ივანე II ათაბაგთან. ალექსანდრე I-ის პოლიტიკა მიმართული იყო სამეფოს გამთლიანების და გაძლიერებისკენ. მან ჯარით დაიმორჩილა სამეგრელოს და აფხაზეთის მთავრები, შემდეგ მან ასევე სამხედრო ძალით დაიმორჩილა განდგომილი ივანე II ათაბაგი. ალექსანდრემ დასაჯა სხვა განდგომილი ფეოდალები, ზოგი ქვეყნიდან გააძევა, ზოგს ერისთავობა ჩამოართვა.
ალექსანდრე I ცდილობდა თემურლენგის შემოსევებისგან დაცლილი ბარის შევსებას მოსახლეობთ. ის ხელს უწყობდა დასახლებას ქვემო ქართლსა და კახეთში, ასევე ხელს უწყობდა სომხების დასახლებას. 1440 წელს აღადგინა სვეტიცხოველი, ასევე აღაადგინა რუისის ღვთისმშობლის ტაძარი და დავითგარეჯა. ალექსანდრე I-ს სამეფოში შედიოდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში, ჩრდილოეთით დარიალი, თუმცა მორღვეული იყო სამზრეთი საზღვრები. საქართველოს სამეფოში აღარ შედიოდა ხაჩენი, ანისი და ლორე. 1431 წელს ალექსანდრემ აიღო ლორე, ხოლო 1434-1435 წლებში ბეშქენ ორბელიანის დახმარებით შემოიერთა სივნიეთი.
ალექსანდრე I-ის მეფობის დროს სეპარატისტული ტენდენციებით გამოკვეთილი მხარე იყო სამცხე. იქაური მღვდელმთავრები ცდილობდნენ საქართველოს ეკლესიისგან განცალკევებასაც. სამცხის ეპისკოპოსები მაწყვერელი ეპისკოპოსის ხელმძღვანელობით ცდილობდნენ აღარ დამორჩილებოდნენ კათოლიკოს-პატრიარქს. ალექსანდრე I მხარს უჭერდა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქებს მიქელ VI-სა და დავით III-ს, რომლებიც ეკლესიის ერთიანობის შენარჩუნებისთვის იბრძოდნენ. ალექსანდრე I-ის წარმომადგენელი ორ ქართველ მღვდელმთავართან ერთად მონაწილეობდა ფერარა-ფლორენციის საეკლესიო კრებაზე. საქართველოს და ანტიოქიის მართლმადიდებელმა ეკლესია~ებმა არ მიიღეს კრების უნია. ქართველმა სასულიერო პირებმა დატოვეს კრება, ხოლო მეფის ელჩი შეხვდა რომის პაპს, ევგენი IV-ს.
1439 წელს ალექსანდრე I მძიმედ დაავადდა. მან სიცოცხლეშივე აიყვანა ტახტზე შვილი ვახტანგი. 1440 წელს საქართველოში ილაშქრა ჯეჰან-შაჰმა. მან აიღო სამშვილდე და თბილისი და გაიტაცა 9 ათასი ტყვე. 1442 წელს ალექსანდრე I ტახტიდან გადადგა და ბერად აღიკვეცა.
ერთიანი სამეფოს უკანასკნელი მეფეები
ვახტანგ IV-ის შესახებ მწირი ცნობებია შემონახული. 1444 წელს მას ბრძოლა ჰქონდა საქართველოში კვლავ შემოჭრილ ჯეჰან-შაჰთან, რომელიც ვახტანგმა ახალციხესთან ბრძოლაში დაამარცხა. 1445 წელს ვახტაგნს გარდაეცვალა ცოლი სითიხათუნი, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1446 წელს თავად ვახტაგნიც გარდაიცვალა ახალგაზრდა ასაკში. სამეფო ტახტი დაიკავა ვახტანგის ძმამ გიორგი VIII-მ, რომელიც საქართველოს ერთიანი სამეფოს ბოლო მონარქი იყო.
thumb|250px|ოსმალეთის იმპერია (1450) thumb|150px|მუჰამედ II-მ აიღო ბიზანტიის დედაქალაქი კონსტანტინოპოლი (ბიზანტიის იმპერიის დაცემა) XV საუკუნეში სერიოზული ცვლილებები მოხდა საერთაშორისო ვითარებაში. საქართველოს უშუალოდ დაუმეზობლდა ოსმალეთის იმპერია, რომელმაც 1453 წელს აიღო კონსტანტინოპოლი, ხოლო 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერია. ოსმალებმა 1475 წელს ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთიც დაიკავეს. ოსმალეთმა საქართველო მოწყვიტა ევროპას. სავაჭრო გზებმა საქართველოზე უკვე აზრი დაკარგა. მოისპო როგორც სავაჭრო-ეკონომიკური, ასევე კულტურული კავშირები.
გიორგი VIII-ის დროს საქართველოს დაშლის პროცესმა შეუქცევადი სახე მიიღო. ცალკე გამოყოფას ყველაზე მეტად კვლავ სამცხე ცდილობდა. სამცხის დამოუკიდებელი ათაბაგობისთვის ერთმანეთ ივანე II-ის ძენი, აღბუღა II და ყვარყვარე II ებრძოდნენ. 1447 წელს ყვარყვარემ დაამარცხა აღბუღა, რომელმაც დახმარებისთვის მეფეს მიმართა. გიორგიმ ათაბაგად აღბუღა დაადგინა, მაგრამ 1451 წელს აღბუღა გარდაიცვალა და მეფემ ათაბაგობა ყვარყვარეს უბოძა. ყვარყვარემ დაიწყო მღვდელმთარების დანიშვნა სამცხის საეპისკოპოსო კათედრებზე მცხეთის კათოლიკოსის დაუკითხავად. საქართველოს მეფე უკვე ვეღარ აკონტროლებდა ცალკეულ მთავრებს, რომლებიც მეფისგან დამოუკიდებლად მოქმედებდნენ. 1459 საქართველოში ჩავიდა რომის პაპის ელჩი ლუდოვიკო ბოლონიელი. მან გიორგი მეფეს გააცნო რომის პაპის გეგმა ოსმალეთის იმპერიაზე ერთობლივი გალაშქრებისა. მეფემ თანხმობა განაცხადა ამ კოალიციაში მონაწილეობას და ლუდოვიკოს წასვლისას თან გააყოლა ელჩობა. ევროპაში ცალკე გაემგზავრა მეფე გიორგი VIII-ს ელჩი და ცალკე სამცხის ათაბაგ ყვარყვარესი. ლაშქრობაში მონაწილეთა სიაში ცალკე ითვლებოდნენ საქართველოს მეფე, აფხაზეთის მთავარი, გურიის მთავარი, სამცხის ათაბაგი, იმერეთის მეფე. დასავლელ და აღმოსავლელ ქრისტიანთა ერთობლივი ბრძოლის იდეა ჩაიშალა.
1462 წელს წითელბატკნიანთა ბელადმა უზუნ-ჰასანმა ხუთჯერ ილაშქრა საქართველოში და დიდი ზიანი მიაყენა ქვეყანას. უზუნ-ჰასანი საქართველოზე სალაშქროდ სამცხის ათაბაგმა მოიწვია. ერთი წლის შემდეგ გიორგი მეფეს აუჯანყდა სამოქალაქოს ერისთავი ბაგრატი. მან ჩიხორის ბრძოლაში დაამარცხა გიორგი მეფე, რომლის მდგომარეობა სულ უფრო მძიმბდებოდა. 1465 გიორგიმ გადაწყვიტა სამცხე დაემორჩილებინა. სამცხეში ლაშქრობის დროს ფარავნის ტბასთან დაბანაკებული გიორგი მეფე ყვარყვარემ დაატყვევა. ბაგრატმა თავი ქართლისა და იმერეთის მეფედ გამოაცხადა. ამასობაში კახეთის ფეოდალებმა მეფედ გამოაცხადეს ადგილობრივი ერისთავი დავითი. ბაგრატმა სცადა კახეთის დამორჩილება, მაგრამ დამარცხდა. ბაგრატი ცდილობდა სამცხის დამორჩილებასაც. მასთან დასაპირისპირებლად ყვარყვარემ გაათავისუფლა გიორგი VIII და მას ჯარიც გააყოლა, მაგრამ გიორგიმ ტახტი ვერ დაიბუნა და ჯარით კახეთში გადავიდა, სადაც შეებრძოლა გამეფებულ დავითს და დაამარცხა ის. ერთიანი საქართველოს ბოლო მეფე გიორგი VIII გახდა კახეთის მეფე გიორგი I.
1466 წელს საქართველოს სამეფო დაიშალა, კახეთში მეფობდა გიორგი I, ქართლ-იმერეთში ბაგრატ VI, სამცხეს განაგებდა ყვარყვარე II, ხოლო საბედიანოს სამთავრო არ აღიარებდა ქართლ-იმერეთის მეფის მორჩილებას.
კახეთის სამეფო XV საუკუნეში
გიორგი I-მა კახეთში იმეფა 1466-1476 წლებში. ათი წლის განმავლობაში მან კახეთში გააძლიერა მეფის ხელისუფლება ისე, რომ შემდეგი საუკუნის განმავლობაშიკახეთი დანარჩენ სამეფო-სამთავროებთან შედარებით სტაბილურად ვითარდებოდა. გიორგისთან დაპირისპირებული კახეთის ერისთავი დავითი გადაიხვეწა კახეთიდან, მაგრამ მას ჰყავდა მომხრეებიც. გიორგიმ დავითის მომხრეებს ერისთავობა ჩმოართვა და მათ ნაცლვად ადგილებზეე მოურავები დანიშნა. შეიქმნა ქიზიყის, ელისენის, თიანეთის, მარტყოფის, წუკეთის, დიდოეთის, ჭიაურის, შილდა-ყვარლის, გრემის და პანკისის სამოურავოები. სამოურავოების შექმნამ ხელი შეუშალა ისეთი სათავადოების წარმოქმნას, როგორების განვითარდა იმერეთსა და ქართლში და რომლებიც ცენტრალუი ხელისუფლების შესუსტებას იწვევდნენ. გიორგიმ კახეთის სამეფო დაყო ოთხ სადროშოდ. ერთ სადროშოს მეფე ჩაუდგა სათავეში, ხოლო სამ მათგანს ეპისკოპოსები ბოდბელი, ნეკრესელი და რუსთველი. კახეთისგან განსხვავებით ქართლსა და იმერეთში ჯარი თავადებს გამოჰყავდათ და ეს მეფეს მათზე დამოკიდებულს ხდიდა. გიორგი I-მა თავის რეზიდენციად გრემი აირჩია. 1476 წელს გიორგის გარდაცვალების შემდეგ კახეთის მეფე გახდა მისი ძე ალექსანდრე I.
ალექსანდრე I-მა გააგრძელა მამის პოლიტიკა, ის დიპლომატიით ცდილობდა მშვიდობის შენარჩუნებას სამეფოში და არ მონაწილეობდა დამპყრობლების წინააღმდეგ საერთო ქართულ ბრძოლაში. 1477 წელს ალექსანდრემ საჩუქრები მიართვა და მორჩილება აღუთქვა ქართლში მოლაშქრე უზუნ-ჰასანს. 1483 და 1492 წლებში ალექსანდრემ ელჩობა გაგზავნა მოსკოვის დიდ მთავარ ივანე III-სთან. ამ მისიებს შედეგი არ მოჰყოლია. 1500 წელს ალექსანდრე ასევე ელჩობით, საჩუქრებით და მორჩილების პირობით დახვდა შირვანში მოლაშქრე შაჰ ისმაილ I-ს. ალექსანდრემ აღადგინა ალავერდი და კახეთის სხვა საეპისკოპოსო ტაძრები.
ქართლ-იმერეთის სამეფო
ბაგრატ VI-ს ქართლშიც ჰყავდა ტახტის მოცილე, მეფე გიორგი VIII-ის ძმისშვილი კონსტანტინე II. კონსტანტინემ სცნო ბაგრატის მეფეთ-მეფობა და თავად მეფის ტიტულს დასჯერდა. ბაგრატი ინარჩუნებდა საქართველოს ერთიანი სამეფოს მეფეთა ტიტულატურას, თუმცა ეს ტიტული რეალობას აღარ ასახავდა. 1470 წელს კონსტანტინე II-მ ქართლის მეფედ გამოაცხადა თავი. ბაგრატმა ქართლი დაიჭირა და კონსტანტინე უზუნ-ჰასანთან გაიქცა. ბაგრატმა ქართლში დაიწყო მამულების და თანამდებობების ყიდვა-გაყიდვა, ძველ სიგელთა განახლებისთვის მემამულეებისგან იღებდა ქრთამს.
1470-1474 წლებში ქართლში ჩავიდა ანტიოქიის პატრიარქი მიქაელი, რომელმაც ბაგრატ მეფის და შამადავლე დადიანის თანხმობით შეადგინა საეკლესიო დოკუმენტი მცნებაჲ სასჯულოჲ, რომლითაც დსავლეთ საქართველოს ეკლესია ჩამოაცილა საქართველოს ეკლესიას და აფხაზეთის კათოლიკოსად აკურთხა ცაიშელ-ბედიელი მთავარეპისკოპოსი იოვაკიმე. 1473 წელს ქართლში ხელახლა ილაშქრა უზუნ-ჰასანმა, მან ააოხრა ქვეყანა, ბაგრატს ხარკი დააკისრა და დიდძალი ნადავლი წაიღო. 1477 წელს უზუნ-ჰასანმა 40-ათასიანი ჯარით კვლავ დალაშქრა საქართველო. მან აიღო და გაძარცვა თბილისი და გორი. ბაგრატ VI-მ და ყვარყვარე II-მ ზავი ითხოვეს. უზუნ-ჰასანმა 16 ათასი დუკატი მოითხოვა. თანხის გადახდა გაჭიანურდა. მაშინ უზუნ-ჰასანმა ჯარი სამცხეს შეუსია. საბოლოოდ მან 16 ათასი დუკატი მიიღო, 5 ათასი ტყვე წაიყვანა და თბილისში საკუთარი მეციხოვნეები დატოვა. 1478 წელს უზუნ-ჰასანი გარდაიცვალა. ბაგრატ VI-მ ამით ისარგებლა და თბილისიდან მისი მეციხოვნები გაყარა. თავად ბაგრატიც იმავე წელს გარდაიცვალა.
ბაგრატ VI-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ასვლა მისმა შვილმა ალექსანდრემ სცადა, მაგრამ ვერ მოახერხა და ქართლ-იმერეთის მეფე გახდა კონსტანტინე II. კონსტანტინე ასევე ინარჩუნებდა ერთიანი საქართველოს მეფეების ტიტულატურას, მუხედავად იმისა, რომ მას არც სამცხე ემორჩილებოდა, არც კახეთი, არც საბედიანო, ხოლო იმერეთს ალექსანდრე ეცილებოდა. კონსტანტინე II ცდილობდა სამეფოს ერთიანობისთვის ბრძოლას. ალექსანდრე შეეცადა გამეფებულიყო იმერეთში, თუმცა დადიანმა და შერვაშიძემ მას მხარი არ დაუჭირეს და ალექსანდრე რაჭაში გამაგრდა. 1483 წელს კონსტანტინე II არადეთის ბრძოლაში დამარცხდა სამცხის მთავარ ყვარყვარე II-სთან. ამით ისარგებლა ალექსანდრემ და დაიკავა ქუთაისი. კონსტანტინემ ქუთაისი მალევე დაიბრუნა, თუმცა ქართლში უზუნ-ჰასანის შეჭრის გამო იძულებული გახდა იმერეთიდან გასულიყო. 1486 წელს იაყუბ-ყაენმა დალაშქრა საქართველო, აიღო აწყურის ციხე, გადაწვა ახალციხე, 1488 წელს მან კვლავ ილაშქრა საქართველოში. კონსტანტინე I-ს სამცხის მთავარმა და კახეთის მეფემ უარი უთხრეს დახმარებაზე. 1489 წელს იაყუბ-ყაენმა თბილისი აიღო და იქ გარნიზონი ჩააყენა, თუმცა ქართველებმა მალე ქალაქი დაიბრუნეს. ქართლში თურქმანთა შემოსევებით ისარგებლა ალექსანდრემ და 1489 წელს დაიბრუნა იმერეთის მეფობა, ამჯერად საბოლოოდ.
კონსტანტინე II-მ სცადა კავშირების დამყარება მამლუქების სასულთნოსთან, რომის პაპთან და კასტილიისა და ლეონის დედოფალ ისაბელ I-თან, მაგრამ უშედეგოდ. 1490 წელს კონსტანტინემ ბილისში სამეფო დარბაზი მოიწვია, რომელმაც მეფეს მშვიდობა და სამეფო-სამთავროების აღიარება ურჩია. 1490 წელს საქართველო ოფიციალურად დაიშალა სამეფო -სამთავროებად: ქართლის, კახეთის, იმერეთის სამეფოებად და სამცხის სამთავროდ. დადგინდა საზღვრები სამეფო-სამთავროებს შორის.
ლიტერატურა
XV კატეგორია:XV საუკუნე
ვერხვიანი
ვერხვიანი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, საგარეჯოდან 25 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 495 ადამიანი.
ურანდი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 499 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 895.926 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.42 კმ²-ზე.
ვერხვიანი
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
კილი (ვულკანი)
კილი (The Quill) — სტრატოვულკანი კუნძულ სინტ-ესტატიუსზე, ნიდერლანდების ანტილის კუნძულებზე. სიმაღლე 601 მ. სახელი მომდინარეობს ნიდერლანდური — „kuil“-სგან, რაც „ორმოს“ ან „ხვრელს“ ნიშნავს. 1998 წელს ვულკანის ფერდობები და ახლომდებარე ტერიტორია შევიდა ეროვნული პარკის შემადგენლობაში, რომელიც იმყოფება სინტ-ესტატიუსის ეროვნული პარკების ფონდის ადმინისტრირებაში. წარმოიქმნა დაახლოებით 22-33 ათასი წლის წინ. იმთავითვე გადაიქცა აქტიურ ვულკანად. ამჟამად ვულკანის კრატერი შემოსილია ტროპიკული ტყით (Cyatheales, Begonia, Ficus, Bromeliaceae და სხვა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ვულკანები
1709
თარიღი უცნობია
*
ბუტკუა
ბუტკუა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
ამ სახელწოდებით გურიასა და აჭარაში წითელყურძნიანი ვაზის ჯიშია ცნობილი. რაჭაში გავრცელებული ბუტკუა კი თეთრყურძნიანია და სხვა ამპელოგრაფიული ნიშნებითაც მკვეთრად განსხვავდება ზემოთ დასახელებული ჯიშისგან. ბუტკუა რაჭაში უძველესი დროიდან ყოფილა გავრცელებული, ამჟამად კი მხოლოდ ერთეული ეგზემპლარებია შემორჩენილი ხვანჭკარის, ბუგეულის და აბანოეთის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან თითქმის ცილინდრული ფორმის, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მრგვალი, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით. კანი სქელი და მვვრივია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, გემო — ჰარმონიული.
ბუტკუა ძლიერი ზრდითა და მცირე მოსავლიანობით გამოირჩევა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 80 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბილბორდ 200
მინი|250პქ ბილბორდის 200 საუკეთესო ალბომი — აშშ-ში ყველაზე გაყიდვადი მუსიკალური ალბომებისა და EPების ჩამონათვალი, რომელსაც ყოველკვირეულად ჟურნალი ბილბორდი“ აქვეყნებს. ამ ჩამონათვალს ხშირად ამა თუ იმ მომღერლის ან მომღერალთა ჯგუფის პოპულარობის განსაზღვრისთვის მიმართავენ. როგორც წესი, მუსიკოსი ან ჯგუფი განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს მუსიკის ისტორიაში, თუ მისი რომელიმე ალბომი მინიმუმ ერთი კვირის განმავლობაში გაიყიდა უფრო დიდი რაოდენობით, ვიდრე სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
ბილბორდი კატეგორია:ბილბორდის ჩარტები
ქუთაისის გერბი
ქუთაისის გერბი — ქუთაისის თვითმმართველი ქალაქის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. გერბის ავტორია მხატვარ-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.
აღწერილობა
გერბის ფარი გადაკვეთილია და იყოფა 2 ნაწილად. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია ოთხკოშკიანი ქონგურიანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) საქალაქო ოქროს გვირგვინი.
გერბის ფარს გარს არტყია ვაზის ფოთლების ოქროს ორნამენტი.
გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის მწვანე-ოქროს ბაფთა, რომლის მწვანე ოქროთი ჩაწერილია — „ქუთაისი“. დევიზის ორივე მხარეს გამოსახულია ოქროს ორი ჰერალდიკური ჯვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:გერბები ოქროს საწმისის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები გემის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ვაზის გამოსახულებით
შენ ხარ ვენახი
„შენ ხარ ვენახი“ — შუა საუკუნეების ქართული იამბიკო და გალობა, დაწერილი საქართველოს მეფე დემეტრე I-ის (1125-1156) მიერ. კომპოზიტორი გალობისა უცნობია და ხალხურადაა მიჩნეული. „შენ ხარ ვენახი“ ერთ-ერთია იამბიკოების სერიიდან — „ღმრთისმშობელისადმი“, რომელიც დემეტრემ, სავარაუდოდ დავით გარეჯის მონასტერში ბერად ყოფნისას დაწერა. საკუთრივ გალობა, ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია შუა საუკუნეების ქართული მრავალხმიანი მუსიკისა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული საგალობლები
Secret World Live
Secret World Live — პიტერ გებრიელის მეორე საკონცერტო ალბომი. იგი გამოიცა ორმაგი დისკის სახით. არსებობს ამავე სახელწოდების ვიდეოფილმი, რომელიც 2003 წელს გამოიცა DVD დისკის სახით.
ფილმი
Secret World Live აგრეთვე გამოვიდა ფილმის სახით. მასში ასახულია პიტერ გებრიელის მიერ 1993 წელს ქალაქ მოდენაში ჩატარებული კონცერტი. ფილმის რეჟისორია ფრანსუა ჟირარდი.
ჩანაწერი 2003 წელს DVD-ზე გამოვიდა, ხოლო 2012 წელს - Blu-Ray დისკის ფორმატში. ამ გამოცემაში დამატებულია „Red Rain“, რომელიც ამოღებული იყო ორიგინალური ვიდეოდან.
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ გებრიელის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1994 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Geffen Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:პიტერ გებრიელის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Real World Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Real World Records-ის ვიდეო ალბომები
Lasioglossum greavesi
Lasioglossum greavesi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1930 წელს.
სქოლიო
greavesi
ანტიოქიის ბრძოლა (613)
ანტიოქიის ბრძოლა გაიმართა 613 წელს ანტიოქიის გარეთ (დღევანდელი თურქეთი), იმპერატორ ჰერაკლეს მეთაურობით ბიზანტიის არმიასა და სასანიანთა ირანის არმიას შორის შაჰინშაჰ ხოსრო II ფარვიზის გენერლების - შაჰინისა და შაჰრბარაზის მეთაურობით ირან-ბიზანტიის ომის (602-628 წწ.) ფარგლებში. სპარსეთის არმიამ შეძლო შეენარჩუნებინა  ახლად დაპყრობილი ბიზანტიის ტერიტორია. ამ გამარჯვებამ გზა გაუხსნა სასანიდების შემდგომ წინსვლას ლევანტსა და ანატოლიაში. ამ ბრძოლაში სასანიდების გამარჯვებამ მათ საშუალებას მისცა გადაერჩინათ ის ტერიტორიები, რომლებიც ბიზანტიამ დაიპყრო ირან-ბიზანტიის ომის დროს (572-591 წწ.).
ისტორია
აღმოსავლეთ საზღვარზე ტერიტორიის მოულოდნელი დაკარგვის საპასუხოდ ჰერაკლემ შეკრიბა ქმედუნარიანი ჯარი და გაემართა ანტიოქიაში. თუმცა, მისი კონტრშეტევა მარცხით დასრულდა 613 წელს ანტიოქიის მახლობლად. მოცემულ ბრძოლაში რომაელთა პოზიციები საგრძნობლად შეირყა. ბიზანტიის ჯარის დამარცხების შედეგად,  შარბარაზმა და შაჰინმა მარტივად გაიმარჯვეს.
შედეგები
სასანიდები სისტემატურად ძარცვავდნენ ქალაქს, გაასახლეს მოსახლეობა და მოკლეს პატრიარქი. ბრძოლაში დაჭრილთა შორის გახლდათ ტიჰიკოსი, ბიზანტიელი ჯარისკაცი და სომეხი სწავლულის   ანანია შირაკაცის მომავალი განმანათლებელი.
ანტიოქიის ბრძოლაში გამარჯვებამ უზრუნველყო სპარსელთა კონტროლი ახლად დაპყრობილ ბიზანტიის ტერიტორიაზე. ეს სერიოზული ფსიქოლოგიური დარტყმა იყო ბიზანტიელებისთვის, რომლებმაც გადაკეტეს სახმელეთო გზები ანატოლიიდან პალესტინამდე, სირიამდე და ეგვიპტემდე. გარდა ამისა, ჰერაკლეს და ნიკიტას დამარცხებული არმიაც ორად გაიყო: ჰერაკლემ და თეოდორემ უკან დაიხიეს ჩრდილოეთით, ხოლო ნიკიტასმა — სამხრეთით. პირველი ნაწილი წარუმატებლად ცდილობდა თავდაცვის გამაგრებას კუროს მთებში კილიკიის კარიბჭესთან. ნიკიტამ ასევე ვერ შეაჩერა სპარსეთის არმიის წინსვლა შაჰრბარაზის მეთაურობით პალესტინასა და სირიაში.
მომდევნო ათწლეულში სასანიდების ჯარებმა უფრო ღრმად შეაღწიეს ბიზანტიის ტერიტორიაზე. იერუსალიმი და მთელი პალესტინა დაეცა   614 წელს შაჰრბარაზის მიერ ორგანიზებული იერუსალიმის ალყის დროს, ხოლო შაჰინი შემდგომ შეიჭრა ცენტრალურ და დასავლეთ ანატოლიაში. სპარსეთის ექსპანსიამ თავის ზენიტს მიაღწია ალექსანდრიის წარმატებული ალყით 619 წლის გაზაფხულზე ეგვიპტის დაპყრობის დროს, რამაც საფუძველი დაუდო მის ანექსიას.
ეს ბრძოლა ნახსენებია ყურანის 30-ე თავში. მასში ალაჰი ს გადმოცემით:
მექელი პოლითეისტები დასცინოდნენ მუსლიმებს ამ წინასწარმეტყველების გამო, რადგან ამის შანსები ნაკლებად იყო. აბუ ბაქრმა დადო ფსონი უბეი იბნ ხალაფთან ათ აქლემზე, რომ წინასწარმეტყველება ახდებოდა სამ წელიწადში, მოგვიანებით ფსონი გადაიხედა ათი აქლემიდან ასამდე და ხანგრძლივობა სამიდან ცხრა წლამდე, ანუ თუ რომაელები ცხრა წელზე ნაკლებ დროში დაამარცხებდნენ სპარსელებს, უბეი აბუ ბაქრს ას აქლემს გადაუხდიდა და პირიქით. საბოლოოდ, ბიზანტიელებმა ცხრა წლის შემდეგ 622 წელს  დაამარცხეს სპარსელები ისუს ბრძოლაში. აღასრულეს ყურანში ჩაწერილი წინასწარმეტყველება და, შესაბამისად, აბუ ბაქრმა გაიმარჯვა, მაგრამ იმ დროისთვის ფსონის დადება აკრძალული იყო ისლამში, ამიტომ მან მოგება ქველმოქმედების სახით გასცა. მუსლიმები ამ მოვლენას ყურანის მორიგ სასწაულს უწოდებენ.
სქოლიო
კატეგორია:სასანიანთა ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის ომები კატეგორია:VII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:613 წელი კატეგორია:613 წლის ბრძოლები
ევნაძის თეთრა
ევნაძის თეთრა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის და დაუნაკვთავი. მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული, ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ძლიერ კუმსი, მხრიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან შებრტყელებული ფორმის, თეთრი ფერის. ვაზი ძლიერი ზრდისაა და სიმწიფის საშუალო პერიოდის საღვინე ვაზის ჯიშს მიეკუთვნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია
მილიტელო-ინ-ვალ-დი-კატანია (Militello in Val di Catania, Militeddu) — კომუნა იტალიის კუნძულ სიცილიაზე. მდებარეობს კატანიის პროვინციაში, ქალაქ პალერმოდან 160 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით, იბლეის მთების კალთებზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 7 939 ადამიანს შეადგენს.
მილეტოსთვის ოქროს ხანა XVII საუკუნეში დადგა, მაგრამ თითქმის მთლიანად დაინგრა 1693 წლის მიწისძვრის შედეგად. აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ, ქალაქს მრავალი ახალი არქიტექტურისა და ხელოვნების ნიმუში შეემატა.
ვალ-დი-ნოტოს სხვა ქალაქებთან ერთად, 2002 წელს მილეტო იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები კატეგორია:სიცილია კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ბოლივიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბოლივიის ადმინისტრაციული დაყოფა – ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ბოლივია იყოფა 9 დეპარტამენტად (departamentos, მხ.რ. departamento), რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან პროვინციებად (provincias, მხ.რ. provincia). სულ 112 პროვინცია, პროვინციები მუნიციპალიტეტებად. 314 მუნიციპალიტეტი კი იყოფიან კანტონებად 1374 კანტონი (cantones, მხ.რ. cantón).
სამხრეთ ამრეკის ქვეყანა ბოლივია იყოფა:
საფრანგეთის რეგიონების სია
საფრანგეთის ტერიტორია იყოფა რეგიონებათ, 2008 წლის იანვარში ჩატარებული აღწერით დადგინდა რეგიონების მოსახლეობა, სიმჭიდროვე. საფრანგეთის რეგიონებს შორის მოსახლეობით ყველაზე დიდია ილ-დე-ფრანსი 11 694 000 ადამიანით.
ფართობით
საფრანგეთის სრული ფართობი შეადგენს 635 775 კმ², აქედან 543 974 კმ² (85.6%) ევროპაშია.
სიმჭიდროვით
საფრანგეთში მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე შეადგენს 94.9 ადამიანს კმ². რეგიონებს შორის სიმჭიდროვით ყველაზე დიდია ილ-დე-ფრანსი (პარიზის რეგიონი) 974 ადამიანით.
კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონები
დავით დადიანი
thumb|200px|დავით დადიანი დავით დადიანი (დ. 26 იანვარი, 1812, ჭაქვინჯი, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი — გ.  30 აგვისტო, 1853) — სამეგრელოს მთავარი (1846-1853 წწ.), რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1845).
მამამ — ლევან V დადიანმა თავის სიცოცხლეშივე (1840 წლიდან) ჩააბარა სამთავროს გამგებლობა. მიღებული ჰქონდა ევროპული აღზრდა-განათლება. 1829-1840 წლებში მსახურობდა ლაიბგვარდიის კაზაკთა პოლკში, სადაც პოლკოვნიკის წოდება მიიღო. სამთავროს სათავეში ჩადგომისთანავე ცდილობდა სამთავროში მმართველობის ახალი სისტემის შემოღებას. ამ მიზნით ქვეყანა 8 მაზრად (ოლქად) დაყო და თითოეულ მათგანს სათავეში მდივან-ბეგი ჩაუყენა. მოხელეთა თანამდებობის მემკვიდრეობით გადაცემის ნაცვლად მათი დანიშვნა შემოიღო. მთავრის ტახტთან შექმნა სამდივნო მოხელეთა შტატით. თავად-აზნაურების ყმობისაგან გაათავისუფლა დაბალი სამღვდელოება. ზრუნავდა ვაჭრობისა და მრეწველობის განვითარებაზე. მეაბრეშუმეობის განვითარების მიზნით 1848 წელს სამეგრელოში მიიწვია ფრანგი როზმორდიუკი, რომელმაც ზუგდიდში გამართა აბრეშუმის საწარმო. მის დროსვე მოეწყო არყის სახდელი ქარხნები ზუგდიდსა და სალხინოში. დავით დადიანი მწიგნობრობის დიდი მოყვარული იყო. შეაგროვა ქართულ ხელნაწერ წიგნთა მდიდარი კოლექცია, რომელიც შემდეგ მისმა შვილმა ნიკო დადიანმა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას გადასცა. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა პ. იოსელიანთან და მ. ბროსესთან. დაჯილდოებულია წმიდა ანას, წმინდა ვლადიმირის, წმინდა სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით. დაკრძალულია მარტვილის მონასტერში, საგვარეულო აკლდამაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) მთავრები კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1813 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1853 დ
ფილიპ როთი
ფილიპ მილტონ როთი (Philip Milton Roth; დ. 19 მარტი, 1933, ნიუარკი, ნიუ-ჯერსი, აშშ — გ. 22 მაისი, 2018) — ამერიკელი რომანისტი და მოთხრობების ავტორი.
ცნობადობა მოიპოვა 1959 წელს გამოქვეყნებული ნოველით „მშვიდობით, კოლუმბუს“ — ესაა ებრაელ-ამერიკელთა ცხოვრების იუმორისტული აღწერა, რომლისთვისაც მან აშშ-ის ეროვნული წიგნის ჯილდო მიიღო. 1969 წელს როთს აღიარება მოუტანა რომანმა „პორტნოის სინდრომი“, რომელშიც ახალგაზრდა ებრაელი მამაკაცის იუმორისტული და სექსუალურად ღია ფსიქოლოანალიტიკური მონოლოგია მოცემული.
როთის ტექსტები ცნობილია რეალობასა და ფანტაზიას შორის ზღვრის ფილოსოფიური და ფორმალური მოშლით და ამერიკული იდენტობის პროვოკაციული კვლევით. მწერლის ნაწარმოებების უმრავლესობაში მოქმედება მისი დაბადების ადგილას, ნიუ ჯერსის ქალაქ ნიუარკში ხდება.
როთი თავისი თაობის ერთ-ერთი ყველაზე მეტი ჯილდოს მქონე ავტორია. მან სამჯერ მოიპოვა პენ-ფოლკნერის პრემია, ხოლო ორ-ორჯერ — წიგნის ეროვნული ჯილდო და წიგნის კრიტიკოსთა ეროვნული ჯილდო. 1998 წელს როთი რომანისთვის „ამერიკული პასტორალი“ (1997) პულიცერის პრემიით დაჯილდოვდა. 2001 წელს მწერალს პრაღაში ფრანც კაფკას პრემია მიენიჭა.
რომანები ნათანიელ ცუკერმანზე
ტრილოგია „დაბორკილი ცუკერმანი“ / Zuckerman Bound ეპილოგი სხვა რომანები
როთის სხვა წიგნები:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ათეისტები კატეგორია:ებრაელი ათეისტები კატეგორია:ათეისტი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ალტერნატიული ისტორიული ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ათეისტი მწერლები კატეგორია:ჯეიმზ ფენიმორ კუპერის პრემიის მფლობელები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ჩიკაგოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ეროტიკული ჟანრის მწერლები კატეგორია:პენსილვანიელი რომანისტები კატეგორია:აიოველი რომანისტები კატეგორია:ებრაული წარმოშობის მწერლები
კილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კილი შეიძლება ნიშნავდეს:
ვეხტი
ვეხტი (Vechte; Overijsselse Vecht) — მდინარე გერმანიასა და ნიდერლანდებში. სიგრძე 182 კმ, აუზის ფართობი 5741 კმ². სათავე აქვს ბაუმბერგის ბორცვებში, ზღვის დონიდან 104,6 მ სიმაღლეზე. მიედინება ჯერ გერმანიის ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალიის მხარეში, ქალაქ მიუნსტერის სიახლოვეს, სადაც ჩრდილოეთური მიმართულება აქვს, შემდეგ სვლას აგრძელებს ქვემო საქსონიაში, სადაც გაივლის დაახლოებით ქალაქებს ნორდჰორნსა და ემლიხჰაიმს. ამის შემდეგ, იღებს დასავლეთის მიმართულებას და გაედინება ნიდერლანდების ოვერეისელის პროვინციაში; აქ შეერთვის მდინარე რეგე. ვეხტი ქალაქ ზვოლესთან ერთვის მდინარე ზვარტე-ვატერს. შესართავი ზღვის დონიდან 0 მ სიმაღლეზეა.
Lasioglossum gressitti
Lasioglossum gressitti — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
gressitti
RPM (ჟურნალი)
RPM — კანადური მუსიკალური ჟურნალი, რომელშიც იბეჭდებოდა კანადაში ყველაზე უფრო პოპულარული სიმღერებისა და ალბომების ჰიტ-აღლუმები. გამომცემლობა დაარსდა 1964 წლის თებერვალში უოლტ გრილისის მიერ, რომლის მხარდამჭერი იყო ხმისჩამწერი ლეიბლის მფლობელი სტენ კლისი და შეწყვიტა თავისი არსებობა 2000 წლის ნოემბერში. თავისი არსებობის 36 წლის მანძილზე ჟურნალში გამოქვეყნდა 10 000-ზე მეტი ჩარტი.
ჟურნალი იბეჭდებოდა რამდენიმე დასახელებით: RPM Weekly, RPM Music Weekly, RPM Magazine და სხვა.
RPM იშიფრება, როგორც „Records, Promotion, Music“.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები კატეგორია:კანადის ჟურნალები კატეგორია:მუსიკალური ჟურნალები
ენკრუზილიადა
ენკრუზილიადა (Encruzilhada) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 786 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 041.093 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.65 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
საკრი-მონტი
პიედმონტისა და ლომბარდიის საკრი-მონტი (Sacri Monti წმინდა მთა) — VI-XVII საუკუნეების სამლოცველოებისა და სხვა არქიტექტურული მონუმენტების სერიის ცხრა ჯგუფი ჩრდილოეთ იტალიაში. წარმოადგენენ ქრისტიანული რწმენისადმი მიძღვნილ დიდი ოსტატობითა და სათნოებით შექმნილ ნაგებობებს, რომლებიც შერწყმულია ბუნებრივ, ბორცვების, ტყის და ტბების ლანდშაფტთან. ასევე მოიცავს ხელოვნების უმნიშვნელოვანეს ნიმუშებს, რომლებიც ფრესკების სახითაა წარმოდგენილი.
2003 წელს, კომპლექსი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შიეტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილები არიან
„ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილები არიან“, იგივე „ზოგიერთს ეს ცხელი უყვარს“ (Some Like It Hot) — ბილი უაილდერის კომედიური ჟანრის ფილმი. მთავარ როლებს ასრულებენ მერილინ მონრო, ტონი კერტისი და ჯეკ ლემონი. საბჭოთა კავშირში ფილმი გაქირავებაში გამოვიდა სახელწოდებით „ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილები არიან“.
ჯილდოები
ოქროს გლობუსი
სხვა ჯილდოები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1959 წლის ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:ბილი უაილდერის ფილმები
პაპის სასახლე (ავინიონი)
thumb|240px|სასახლის ერთ-ერთი ფასადი 240px|right|thumb|სასახლის გეგმა. შესრულებული 1914 წელს
პაპის სასახლე (Palais des papes d'Avignon) — ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლი საფრანგეთში, ქალაქ  ავნიონში. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და ერთ-ერთი უდიდესი სასახლე ევროპაში. აქ იყო რომის პაპების რეზიდენცია 1309-1377 წწ. პაპების ეს პერიოდი ცნობილია ავინიონის ტყვეობის სახელით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის სასახლეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ედეის პირველი ბრძოლა
ედეის პირველი ბრძოლა მოიცავდა ბრიტანეთისა და საფრანგეთის თავდასხმას გერმანიის ძალებზე, რომლებიც განლაგებულნი იყვნენ სოფელ ედეაში პირველი მსოფლიო ომის კამერუნის კამპანიის დროს. მოკავშირე ძალებმა 20 ოქტომბერს დუალადან წინსვლა წამოიწყეს. დუალასა და ედეას შორის სამხრეთ სარკინიგზო ხაზის გასწვრივ მკაცრი წინააღმდეგობის შემდეგ, გერმანიის ძალები ქალაქიდან ჟაუნდში გაიყვანეს, რითაც მოკავშირეთა ჯარებს 1914 წლის 26 ოქტომბერს ედეას საბოლოოდ დაკავების საშუალება მისცეს.
წინაპირობა
მას შემდეგ, რაც 1914 წლის სექტემბერში ბრიტანულმა და ფრანგულმა ძალებმა დაიპყრეს მთავარი საპორტო ქალაქი დუალა, გერმანული გარნიზონი დაეცა. გერმანელებმა უკან დაიხიეს. ერთი ჯგუფი გავიდა ჩრდილოეთ სარკინიგზო ხაზის გასწვრივ დშანგში, ხოლო მეორე ავიდა მდინარე ვურიზე ჯაბასისკენ. ყველაზე დიდი ჯგუფი, რომელშიც შედიოდა კამერუნის გუბერნატორი, კარლ ებერმაიერი და კომენდანტი, მაიორი ციმერმანი, გადავიდა სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სამხრეთ სარკინიგზო ხაზის გასწვრივ სოფელ ედეაში. მათი უკანდახევის დროს გერმანიის ჯარებმა დააზიანა ან გაანადგურა რკინიგზის დიდი ნაწილი. გენერალი დობელი, ბრიტანეთის მეთაური დუალაში შიშობდა, რომ გერმანულ ძალებს, რომლებმაც უკან დაიხიეს, შეიძლებოდა საფრთხე შეექმნათ მისი ახალი შენაძენებისთვის, რამაც გამოიწვია თავდასხმები ჯაბასსა და ედეაზე, 1914 წლის ოქტომბერში.
ოქტომბრის დასაწყისში ჯაბასის ბრძოლაში გერმანიის დამარცხების შემდეგ, მდინარის გემები და ცოცხალი ძალა ხელმისაწვდომი გახდა ედეაზე თავდასხმისთვის, რომელიც მდებარეობდა მდინარე სანაგაზე, იაუნდეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
საფრანგეთის თავდასხმა იაპომას ხიდზე
ედეაში უკან დახევის დროს გერმანულმა ძალამ დააზიანა სარკინიგზო ხიდი იაპომაში, რომელიც დუალას მახლობლად მდებარეობდა. მცირე ზომის გერმანული რაზმი დარჩა მდინარე დიბამბას შორეულ მხარეს დაზიანებულ ხიდთან, ხოლო ძალების უმეტესობამ უკან დაიხია ედეაში. იაპომას ქალაქთან სიახლოვის გამო ხიდის გერმანული კონტროლი განიხილებოდა, როგორც დიდი საფრთხე მოკავშირეთა დუალას ოკუპაციისთვის. 6 ოქტომბერს, ფრანგული ჯარი პოლკოვნიკ მაიერის მეთაურობით, ბრიტანეთის საზღვაო დაბომბვის დახმარებით შეიჭრა ამ პოზიციაზე. ფრანგულმა ჯარებმა ხიდი გადაკვეთეს გერმანიის ძალების ძლიერი ცეცხლის ქვეშ. ნაწილობრივ დაზიანებული სარკინიგზო ხიდის დაცვით შესაძლებელი გახდა ედეისკენ გადაადგილება სამხრეთ-აღმოსავლეთით.