cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლემპირას დეპარტამენტი
კოლონიურ პერიოდში, გრასიასი ესპანელთათვის მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული ცენტრი იყო.
ლემპირას ტერიტორიაზე მდებარეობს ჰონდურასის უმაღლესი მწვერვალი სერო-ლას-მინასი. დეპარტამენტს სახელი ეწოდა ადგილობრივი ლენკას ხალხის ბელადის — ლემპირას პატივსაცემად, რომელიც XVI საუკუნის ადრეულ წლებში ესპანელ კონკისტადორებს ებრძოდა. ქალაქ ოპატოროს მახლობლად მოიპოვება ოპალი.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 277 910 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 4 290 კმ²-ია.
ლემპირას დეპარტამენტი 28 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
ჰანს პელციგი
ჰანს პელციგი (Hans Poelzig; დ. 30 აპრილი, 1869, ბერლინი — გ. 14 ივნისი, 1936, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი. სწავლობდა ბერლინის უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში (1888–1893), ასწავლიდა ბრესლაუს სამხატვრო აკადემიაში (ახლანდელი ვროცლავი, პოლონეთი; 1900–1916, 1903 წლიდან დირექტორი), დრეზდენის უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში (1916–1920), ბერლინის სამხატვრო აკადემიასა (1920 წლიდან) და უმაღლეს ტექნიკურ სკოლაში (1925 წლიდან). 1910-იანე წლების ნამუშევართაგან აღსანიშნავია ბერლინის დიდი თეატრის სტალაქტიტებიანი გადახურვა, მრავალსაფეხურიანი ჭერი ბერლინის კინოთეატრ „კაპიტოლიუმში“ 20-იანი წლების დასასრულს იგი გატაცებული იყო ფორმათა მონუმენტალიზაციით („ი. ჰ. ფარბენინდუსტრის“ ფირმის შენობა მაინის ფრანკფურტში, 1928–1930). 1933 წლის შემდეგ პელციგს ნაცისტებმა აუკრძალეს მუშაობა და პედაგოგიური მოღვაწეობა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
ადმეტე
ადმეტე (ბერძნ. Αδμητη) - ოკეანოსის ქალიშვილი, პერსეფონეს მეგობარი.
სხვა ვერსიის მიხედვით, ევრისთევსის ქალიშვილი, რომელისთვისაც ჰერაკლემ იპოლიტეს ქამარი მოიპოვა.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ოკეანიდები
Admete
მაუბანი
მაუბანი (ოფიციალურად მაუბანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Mauban) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 71 081 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 40 ბარანგაის.
რესურსები ინტერნეტში
{Commons category|Mauban}}
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ვაიქი
ვაიქი (Վայք) — ქალაქი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ერევნიდან 139 კილომეტრში, ერევანი–სისიანი–გორისის საავტომობილო გზაზე. ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ქალაქი მთებითაა შემორტყმული. ვაიქი გადაჭიმულია დაახლოებით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე არფის მარჯვენა ნაპირის გასწვრივ.
წარსულში ვაიქის ტერიტორიაზე მდებარე დასახლებას ეწოდებოდა სოილანი (Սոյլան). 1956 წლის 12 ოქტომბერს აქ შეიქმნა დაბა, რომელსაც სახელი ეწოდა ბაქოს კომისრებიდან ერთ-ერთის, მეშადი აზიზბეკოვის პატივსაცემად. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ დაბამ მიიღო ქალაქის სტატუსი და ახალი სახელწოდება - ვაიქი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
დრასტამატ კანაიანი
დრასტამატ კანაიანი (Դրաստամատ Կանայեան, ცნობილი ფსევდონიმით „გენერალი დრო“; დ. 31 მაისი, 1884 — გ. 8 მარტი, 1956) — სომეხი გენერალი, პოლიტიკოსი, რევოლუციონერი, დაშნაკცუთიუნის წევრი. ფაშისტური გერმანიის სომხური ლეგიონის სამხედრო ხელმძღვანელი, რომელიც მონაწილეობას იღებდა ჩრდილოეთ კავკასიის ოპერაციაში.
ბიოგრაფია
პირველი მსოფლიო ომში, კავკასიის ფრონტის ბრძოლებში ხელმძღვანელობდა რუსეთის იმპერიის არმიის, სომეხ მოხალისეთა მე-2 შენაერთს. მონაწილეობა მიიღო ვანის ბრძოლაში (1915). 1917 წლის ბოლოს დაინიშნა სომხური კორპუსის კომისრად. მონაწილეობდა 1918 წლის სომხეთ-თურქეთის ომში. 1918 წლის დეკემბერში ხელმძღვანელობდა სომხეთის დაშნაკური მთავრობის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ წამოწყებულ ომს. 1920 წლის ნოემბერში დაინიშნა სომხეთის რესპუბლიკის სამხედრო მინისტრად. რუსეთის სფსრ-სა და სომხეთის რესპუბლიკას შორის 1920 წლის 2 დეკემბერს დადებული შეთანხმების შემდეგ, რომლის ძალითაც სომხეთი საბჭოთა რესპუბლიკად გამოცხადდა, „დრომ“ 1921 წლის თებერვალში მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ დაწყებულ აჯანყებაში, რომლის ჩახშობის შემდეგაც ემიგრაციაში წავიდა. ცხოვრობდა რუმინეთში, შემდეგ – ლიბანში.
ომის შემდეგ ცხოვრობდა ლიბანში. გარდაიცვალა ბოსტონში (აშშ). 2000 წლის 28 მაისს მისი ნეშტი გადმოასვენეს ქალაქ აპარანში.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:სომხეთის თავდაცვის მინისტრები
ყაზახეთის პრეზიდენტი
ყაზახეთის პრეზიდენტი — ყაზახეთის სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. თანამდებობა დაარსდა 1990 წლის 24 აპრილს. პრეზიდენტს მოსახლეობა ირჩევს 7 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთი კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ბეისბოლის მთავარი ლიგა
ბეისბოლის მთავარი ლიგა (Major League Baseball, MLB) — პროფესიონალური ბეისბოლის ლიგა, რომელიც მოიცავს ამერიკის ლიგას და ნაციონალურ ლიგას. ორი ლიგა გაერთიანდა 2000 წელს ერთ ორგანიზაციაში, რომელსაც ბეისბოლის რწმუნებული ლიდერობდა, მას შემდეგ რაც 100 წელი ლიგები გაყოფილი იყო.
MLB ერთ-ერთი მათგანია იმ მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგიდან, რომელიც აშშ და კანადის ტერიტორიებზეა. ლიგის 30 გუნდიდან 29 აშშ-ში, ხოლო 1 გუნდი კი კანადის ტერიტორიაზე მდებარეობს. საერთაშორისო ბეისბოლის ფედერაციასთან ერთად, MLB ასევე ატარებს მსოფლიო ბეისბოლის კლასიკას ხოლმე. MLB ჰქონდა ყველაზე მაღალი დასწრება ვიდრე სხვა ნებისმიერ სპორტს 2011 წელს, როდესაც სტადიონებზე საბოლოოდ 73,451,522 გულშემატკივარი შეიკრიბა.
სქოლიო
კატეგორია:მთავარი ბეისბოლის ლიგა კატეგორია:სპორტული ლიგები
მარია თემრიუკის ასული
მარია თემრიუკოვნა (Мари́я Темрюко́вна; დ. 1544, ყაბარდია — გ. 1 სექტემბერი, 1569, ალექსანდროვი, რუსეთი) ― ჩერქეზი-ყაბარდოელი წარჩინებული პრინცესა, მთავარ თემრიუკის ასული. რუსეთის ცარიცა 1561-1569 წლებში, როგორც ივანე IV მრისხანეს მეორე ცოლი.
ბიოგრაფია
მარია დაიბადა 1544 წელს ყაბარდიის სამთავროში. მამამისი ერთ-ერთი მთავარი ყაბარდოელ-ჩერქეზი დიდებულის, თემრიუკი იყო. მარიას დედის ვინაობა უცნობია. აღსანიშნავია ისიც, რომ გათხოვებამდე მას კოჩენაი ბინტ თეიმური ერქვა. მარცხნივ|მინი|287x287პქ|მარიას რუსეთში ჩასვლა მამამისი, როგორც ყაბარდოელთა ლიდერი, რომელსაც გამუდმებით უხდებოდა ყირიმელი და ნოღაელი თათრების შემოსევების მოგერიება, განსაკუთრებით დაუახლოვდა იმავე პრობლემის მქონე რუსეთის ცარ ივანე IV მრისხანეს. უკვე მას შემდეგ, რაც 1560 წლის 7 აგვისტოს ივანეს პირველი ცოლი, ცარიცა ანასტასია რომანოვნა გარდაიცვალა, თემრიუკმა გადაწყვიტა, რომ რუსეთთან კავშირი დინასტიური ქორწინებით უნდა გაემყარებინა, ამიტომაც თავისი ასული მოსკოვში გააგზავნა, რათა ცარს გაჰყოლოდა ცოლად.
მთავარი პრობლემა ის იყო, რომ, როგორც რუსული ფოლკლორიც მოგვითხრობს, ცარიცა ანასტასიამ გარდაცვალებამდე ქმარი მკაცრად გააფრთხილა, რომ წარმართზე არ ექორწინა. მიუხედავად ამისა, მარიას გარეგნობით მოხიბლულმა ივანემ მასზე ქორწინება მალევე მოისურვა, თუმცა არც პირველი ცოლის ანდერძი დაარღვია და ქორწილამდე მარია მართლმადიდებლად მონათლა. სწორედ ამ დროს ეწოდა მას მარია. მარცხნივ|მინი|186x186პქ|მარიას ბეჭედი უკვე 1561 წლის 21 აგვისტოს, როდესაც წინამორბედი დედოფლის წლისთავიც გავიდა, ცარმა მარია თემრიუკოვნაზე იქორწინა, რითაც იგი რუსეთის ახალი ცარიცა გახდა. ამ დროს ივანე 31 წლის იყო, ხოლო მარია დაახლოებით 16/17-ის. ქორწინება სამეფო სასახლეში მხოლოდ მას შემდეგ შედგა, რაც ივანესა და პოლონეთის პრინცესა კატარინა იაგელონას შორის საქორწინო მოლაპარაკებები ჩაიშალა, რის შემდეგაც კატარინა შვედეთის მეფეზე დაქორწინდა.
ივანემ მალევე ძალიან ინანა მარიაზე დაქორწინება. როგორც აღმოჩნდა, ყაბარდიაში უბრალოდ აღზრდილმა მარიამ არ იცოდა წერა-კითხვა, არც დედოფლის შესაფერისი სამეფო მანერები ჰქონდა და ამასთან, ერთობ ფიცხი და შურისმაძიებელი იყო. იგი ვერასოდეს შეერწყა ბოლომდე მოსკოვურ ცხოვრების წესს და დიდად არც ივანეს ძეების, ივანესა და ფიოდორის დედინაცვლობით გამოირჩეოდა. 1563 წლის 21 მარტს თავად მარიამაც გააჩინა ვაჟი, რომელსაც მისი განსვენებული მამამთილის პატივსაცემად ვასილი დაარქვეს, თუმცა იგი იმავე წლის 3 მაისს გარდაიცვალა. აღსანიშნავია, რომ დედოფალი მარია სძულდათ მის ქვეშევრდომებს, რამეთუ მათი აზრით, იგი მანიპულატორი და ჯადოქარი იყო. მრავალი ისტორიკოსის მტკიცებით, სწორედ მარიამ უბიძგა თავის ქმარს, 1565 წელს ოპრიჩნიკის ჩამოყალიბებისაკენ.
კულტურული ასახვა
2009 წელს პავლე ლუნგინის მიერ გადაღებულ რუსულ ფილმში „ცარი“ მარია ერთ-ერთი აქტიური პერსონაჟია და მის როლს მსახიობი რამილია ისქანდერი ასრულებს. მის ცხოვრებას მიუძღვნა წიგნი „ცარიცას ცხოვრება“ გერმანელმა მწერალმა ჰაინრიხ კონსალიკმა. იგი ასევე ფიგურირებს გიორგი ბიზეტის ოპერაში „ივანე IV“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1544 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1569 კატეგორია:რიურიკოვიჩები კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია კატეგორია:ჩერქეზები
სტიგმა
სოციალური სტიგმა (Social stigma) — ადამიანის დისკრიმინაცია ან პიროვნული უკმაყოფილება მისი უნიკალური თავისებურებით, რომლითაც იგი განსხვავდება სოციალური გარემოსგან.
ძველ საბერძნეთში სტიგმა აღნიშნავდა ნიშანს, რომელიც ამოჭრილი ან ამომწვარი იყო სხეულზე, რაც წარმოადგენდა იმის საშუალებას, რომ გარკვეული თვალსაზრისით მიუღებელი ადამიანი გამორჩეული ყოფილიყო – მაგალითად, მონა, დამნაშავე. XX საუკუნეში ტერმინი „სტიგმა“ ხელახლა აღადგინეს, როდესაც სოციოლოგმა ირვინ გოფმანმა ის გამოიყენა დისკრიმინირებული პიროვნების აღსაწერად. ირვინ გოფმანი სტიგმას უწოდებს "პროცესს, რომლის საშუალებითაც სხვების რეაქცია ამახინჯებს ნორმალურ იდენტობას".
დახასიათება
სტიგმა შედეგია იმ ატრიბუტის ფლობის, რომელსაც ნეგატიურად შეფასებულ სოციალურ იდენტობამდე მივყავართ. თუმცა ყველა სოციალური სტიგმა მის ფლობელს გაუფასურებულ სოციალურ იდენტობას ანიჭებს, მაგრამ ის ძალიან მრავალფეროვანია სპეციფიკური თვისებების მიხედვით და სტიგმატიზირებული ინდივიდის გამოცდილების და მიხედვით.
სტიგმატიზირებული ინდივიდები ფლობენ გარკვეულ ატრიბუტებს ან მახასიათებლებს, რომელიც სოციალური იდენტობის გაუფასურებს იწვევს გარკვეულ სოციალურ კონტექსტში. სტიგმატიზირებული ინდივიდი ფლობს გარკვეულ ობიექტურ მახასიათებელს, ქცევას ანდა გარკვეულ პიროვნულ თავისებურებას, რომელიც მას მოწყვლადს ქმნის იყოს სტიგმატიზირებული.
სტიგმაზე მომუშავე მკვლევრები, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან ზოგადად სტიგმით და არა სპეციფიკური სტიგმატიზრებული იდენტობით, განასხვავებენ სტიგმის სხვადასხვა კატეგორიებს ერთამენეთისაგან, რომელიც ნათლად აჩვენებს, თუ სტიგმატიზირებული მდგომარეობები, როგორ განსხვავდება ერთამნეთისაგან.
გოფმანის კლასიფიკაცია
გოფმანმა 1963 წელს შემოგვათავაზა ასეთი პირველი ორგანიზებული სქემა, რომელიც სამი ტიპის სტიგმატიზირებულ პიროებებს განასხვევბს ერთმანეთისაგან:
სტიგმატიზირებული მდგომარეობის განზომილებები
სტიგმატიზირებული მდგომარეობები მნიშვნელოვნად განსხვავდება ერთმანეთისგან. არსებობს სტიგმატიზირებული მდგომარეობების განზომილებები, ესენია:
სტიგმის თვალსაჩინოება და კონტროლირებადობა
სტიგმატიზირებული ინდივიდის სუბიექტური გამოცდილებისთვის მნიშვნელობა აქვს სტიგმის თვალსაჩინოებას და მის კონტროლირებადობას.
თვალსაჩინო სტიგმა, როგორიცაა რასა, გენდერი, სიმსუქნე, სიმახინჯე ძალიან ძნელია, რომ სხვების თვალისთვის შეუმჩნეველი დარჩეს. ამგვარად, ადამიანთათვის, რომლებიც ამ სტიგმის მატარებელები არიან, სტიგმა აყალიბებს პირველად სქემას, რომლის მიხედვითაც ყველაფერი გაიგება სხვა ადამიანების მიერ. უფრო მეტიც, იმის გამო, რომ მათ იციან, რომ სტიგმა თვალსაჩინოა მათ აქვთ მოლოდინი, რომ სხვები ამას მათ შესახებ მსჯელობისათვის გამოიყენებენ. ადამიანებს დაფარული სტიგმით, როგორიცაა ჰომოსექსუალობა, სტიგმატიზირებულ რელიგიასთან მიკუთვნება ან ბევრი დაავადება სხვა შედეგები სდევს თან. რადგან მათი სტიგმა არ არის თვალსაჩინო, მათ შეუძლიათ სხვა ადამიანებთან მათი ნეგატიური სოციალური იდენტობის გარეშე ისე, რომ ფილტრავენ ინფორმაციას მათ შესახებ.
კონტროლირებადობა: სტიგმატიზირებული მდგომარეობა კონტროლირებადია, როდესაც სტიგმატიზირებული ინდივიდი პასუხისმგებელია მდგომარეობაზე ან როდესაც მდგომარეობა სტიგმატიზირებული ინდივიდის ქცევის შედეგს წარმოადგენს ან შეიძლება ამ ქცევიდან მომდინარეობდეს. განარჩევენ 2 სახის პასუხისმგებლობას: პრობლემაზე პასუხისმგებლობა და პრობლემის გადაწყვეტაზე პასუხისმგებლობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოციოლოგია კატეგორია:კულტუროლოგია
ჟაკ ბეკერი
ჟაკ ბეკერი (Jacques Becker; დ. 15 სექტემბერი, 1906, პარიზი — გ. 21 თებერვალი, 1960, იქვე) — ფრანგი კინორეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ჟაკ ბეკერი 1932 წლიდან მუშაობდა ჟან რენუარის ასისტენტად. მისი პირველი მნიშვნელოვანი დამოუკიდებელი ფილმია „უკანასკნელი კოზირი“ (1942). ბეკერის შემოქმედება ჟანრობრივად მრავალფეროვანია. გამოირჩევა დაოკებული ემოციით, ხასიათების წვდომით. დაქორწინებული იყო ფრანსუაზა ფაბიანზე, რომელიც თავის დროზე ცნობილი მსახიობი იყო. მათი შვილი ჟან ბეკერი (დ. 1938), აგრეთვე დღეისათვის ცნობილი ფრანგი კინორეჟისორია.
ჟაკ ბეკერს გადაღებული აქვს 20-მდე კინოფილმი. მოღვაწეობდა ასევე როგორც სცენარისტი და მსახიობი. დგავდა დრამას, კომედიასა და კრიმანულურ კინოფილმებს. გარდაიცვალა 53 წლის ასაკში, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში.
ყველაზე ცნობილი ფილმებია: „ანტუანი და ანტუანეტი“ (1947), „ედუარდი და კაროლინა“ (1951) და „ხვრელი“ (1960).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები
შარახევი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი შარახევი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული პარკების სია
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული პარკების სისტემა შედგება სამი პარკისაგან. გარდა ამისა, 1958 წლიდან ეროვნული პარკის სტატუსი აქვს იასენის ნაკრძალს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული პარკები
კომრონშოხ უსტოპირიუნი
კომრონშოხ უსტოპირიუნი (დ. 7 იანვარი, 1993) — ტაჯიკი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 90კგ წონით კატეგორიაში.
მონაწილეობა მიიღო 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე სადაც მეორე რაუნდში დამარცხდა ვარლამ ლიპარტელიანთან. 2018 წლის აზიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკი ძიუდოისტები
ლამარა ვაშაკიძე
ლამარა ვაშაკიძე (დ. 8 თებერვალი, 1933, ქუთაისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1990)
1958 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტი. ამავე წლიდან ქუთაისის თეტრის მსახიობია. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ნატუა (ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი“), გაიანე (ი. სუმბათაშვილის „ღალატი“), ხატია (ნ. დუმბაძის „მე ვხედავ მზეს“), ირინე, პელაგია (დ. კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“), ანა პავლოვნა (ა. ოსტროვსკის „შემოსავლიანი ადგილი“), რუსუდანი, ნარგუთა (მ. ჯაფარიძის „ჟამთაბერის ასული“ და „ბუღარა“), დედოფალი (ა. დიუმას „სამი მუშკეტერი“), ელიზავეტა დანილოვნა (ვ. დარასელის „კიკვიძე“), ანა ფრანკი (გუდრიჩისა და ჰაკეტის „ანა ფრანკის დღიური“), მარიკა, სალომე (ალ. ჩხაიძის „ხიდი“, „თავისუფალი თემა“), ციალა, ციცინო (დ. კვიცარიძის „მამის კვალზე“ და „როცა სიცოცხლე გეძახის“), მარიამი (ი. ვაკელი „აპრაკუნე ჭიმჭიმელი“), ისმენე (სოფოკლეს „ანტიგონე“), მოსწავლე გოგონა (ი. ვოლჩეკის „სასამართლო ქრონიკა“), ადა (თ. ჭილაძის „სურათები საოჯახო ალბომიდან“) და სხვა.
2014 წლის 14 მაისს ქუთაისის თეატრის წინ გაიხსნა ლამარა ვაშაკიძის სახელობის ვარსკვლავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
სპილენძისქალაქიანი
სპილენძისქალაქიანი — ქართული საზღაპრო-სათავგადასავლო თხზულება, რომელშიც მოთხრობილია სოლომონ მეფის შექმნილი სპილენძის ქალაქის ამბავი. მას საფუძვლად უდევს „ათას ერთი ღამის“ მოთხრობა „ამბავი სპილენძის ქალაქისა“. XVIII საუკუნეში არსებული „სპილენძისქალაქიანის“ პროზაული რედაქცია, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია; ის გაულექსავს უცნობ ქართველ ავტორს იმავე საუკუნის II ნახევარში (ხელნაწერი S-101). არსებობს „სპილენძისქალაქიანის“ მეორე პროზაული რედაქციაც, რომელიც სომხურიდან უნდა იყოს გადმოკეთებული. მისი ხალხური ვარიანტია პოემა „სოლომონ ბრძენი და კუნძულელი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული თხზულებები
თელასი
თელასი (თბილისის ელექტროქსელი) — ელექტრო-გამანაწილებელი კომპანია თბილისში, საქართველო. დაფუძნდა 1937 წელს, ორი ფუნქციით – ტექნიკური და კომერციული, რომლებსაც აკონტროლებდა თბილისის საქალაქო საბჭო. „თბილელექტროქსელი“ ელექტროენერგიას იღებდა გენერაციის ერთი ობიექტიდან – ზაჰესიდან, რომელიც აშენდა გოელრო-ს გეგმის შესაბამისად.
1965 წელს სსრკ ენერგეტიკისა და ელექტრიფიკაციის სამინისტროს გადაწყვეტილებით „თბილელექტროქსელის“ კომერციული ფუნქციები გადაეცა საქენერგოს. თუმცა, ამ პერიოდში აღინიშნა ფულადი სახსრების შეგროვების მნიშვნელოვანი შემცირება და 1968 წელს კომერციული ფუნქციები ისევ გადაეცა “თბილელექტროქსელს”.
1973 წელს გამანაწილებელი ქსელი გაყოფილ იქნა 10 ნაწილად, თბილისის ადმინისტრაციული (რაიონული) დაყოფის შესაბამისად. შემდეგ დაემატა მე-11 რაიონი.
1993 წლის 7 ოქტომბრიდან „თბილელექტროქსელი“ გახდა თბილისის საქალაქო საბჭოსთან არსებული მუნიციპალური საწარმო. 1995 წლის მაისში „თელასი“ დარეგისტრირდა სააქციო საზოგადოების სახით. 1998 წლის დეკემბერში AES Silk Road Holdings B.V., კორპორაცია AES-მა შეიძინა სააქციო საზოგადოება „თელასის“ აქციათა 75%. 2003 წლის აგვისტოში კორპორაცია AES-მა, ფაქტობრივმა მფლობელმა, „Silk Road Holdings B.V.”-ს აქციათა პაკეტის 100% მიჰყიდა ფინურ კომპანიას — სააქციო საზოგადოება RAO Nordic Oy, რომლის ერთადერთი აქციონერია ღსს „ინტერ რაო“. დღესდღეობით, ჯგუფი „ინტერ რაო“-ს საკუთრებაშია „თელასის“ აქციათა 75%, ხოლო აქციათა დაახლოებით 25% სახელმწიფოს საკუთრებაშია.
სს „თელასი“ საქართველოში ერთ-ერთი უმსხვილესი ქსელური კომპანიაა, რომელიც ახორციელებს ელექტროენერგიის განაწილებას და გასაღებას. ამჟამად, კომპანიაში შრომობს 2057 ადამიანი.
საქმიანობის ძირითადი სახეობებია: ელექტროენერგიის შესყიდვა და გაყიდვა; ელექტრული ქსელების მომსახურება და ექსპლუატაცია; ელექტროენერგიის სატრანზიტო მომსახურება; აბონენტთა ტექნიკური მომსახურება; ქ. თბილისში ელექტრომომარაგების, წყალმომარაგების და დასუფთავების ერთიანი ინტეგრირებული და კოორდინირებული სისტემის ადმინისტრირება.
სს „თელასი“ ემსახურება საქართველოს დედაქალაქს. თბილისში ელექტროენერგიის წლიური მოხმარება შეადგენს დაახლოებით 2935 მლნ კვტ/სთ.
კომპანია ემსახურება 606,2 ათას აბონენტზე მეტს. მომხმარებელთა მომსახურება და ელექტრული ქსელების ექსპლუატაცია ხორციელდება 10 ბიზნეს ცენტრში, რომლებიც განთავსებულია ქალაქის ყველა ადმინისტრაციულ რაიონში.
დედაქალაქის ელექტრული ქსელის საერთო სიგრძე შეადგენს — 5338,3 კმ, მათ შორის საჰაერო ეგხ (ჯაჭვების მიხედვით) სიგრძეა — 2184,5 კმ., საკაბელო ეგხ სიგრძეა — 3153,8 კმ. 110/35 კვ დამადაბლებელი ქვესადგურების რაოდენობაა — 40 ცალი. სატრანსფორმატორო ქვესადგურების 10/6/0,4 კვ — 1986 ც.
ამჟამად, თელასი ახორციელებს სამუშაოებს ელექტროქსელის ტექნიკური გადაიარაღების და მოდერნიზაციის მიზნით. ძირითადი ყურადღება ეთმობა გამანაწილებელი ქსელის ტექნიკური თვალსაზრისით ყველაზე სუსტი სეგმენტების რეაბილიტაციასა და მოდერნიზაციას. პრიორიტეტული ამოცანაა — ტექნიკური ინციდენტების რიცხვის მინიმუმამდე დაყვანა და ელექტროენერგიის დანაკარგების საერთო დონის მნიშვნელოვანი შემცირება.
Neivamyrmex postcarinatus
Neivamyrmex postcarinatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
ტასილინ-აჯერი
ტასილინ-აჯერი (არაბ. طاسيلي ناجر) — მთათა სისტემა საჰარის უდაბნოში. წარმოადგენს ალჟირის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ლიბიის, მალის და ნიგერის საზღვართან მდებარე ვრცელ პლატოს, რომლის ფართობიც 72 000 კმ²-ს შეადგენს. ტერიტორია გამოირჩევა მხატვრობების, გრავიურების და სხვა პრეისტორიული ნაშთების განსაკუთრებული სიმრავლით. ძვ. წ. 10 000 წლიდან ახალი წელთაღრციხვის დასაწყისამდე ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებმა ხალხებმა დატოვეს უამრავი არქეოლოგიური ნაშთი - საცხოვრებლები, სამარხები და ზღუდეები, რომლებიც უხვადაა შემკული ქვისა და კერამიკის მასალებით. აქ ასევე ხშირია კლდის მხატვორბა, რომელთა აღმოჩენამას 1933 წელს, ტასილი მთელს მსოფლიოს გააცნო. ნაპოვნია ასევე 15 000 გრავიურა.
არეალი გეოლოგიისა და ესთეტიკის დიდი ინტერესის საგანია: სხვადასხვა გეოლოგიური ფორმაციებისა და ეროზირებულ ქვიშაქვის „კლდის ტყეების" პანორამა მთვარის ზედაპირს წააგავს. მინი|მარცხნივ|ტასილინ-აჯერის ეროვნული პარკის მდებარეობა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალჟირის გეოგრაფია კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ალჟირში
შამქორის ბრძოლა (1195)
წინარე ისტორია
აზერბაიჯანის ილდეღიზიდი ათაბეგის უძეო ყიზილ-არსლანის (1186-1191) სიკვდილის შემდეგ ხელისუფლებისათვის ბრძოლა მის ძმისშვილებს შორის ატყდა. შუათანა ძმამ აბუ ბაქრმა დაამარცხა უფროსი ძმა ხუტლუ ინანჩი და მიიტაცა ათაბეგობა. უმცროსი ძმა ამირ მირანი შირვანშაჰ აღსართან I-ს (ახსითან I) დაესიძა. აბუ ბაქრმა მალე ისინიც დაამარცხა. იმავე ხანს მიწისძვრამ დააქცია შირვანის მთავარი ქალაქი შემახა და ბევრი ადამიანი იმსხვერპლა. შირვანშაჰმა და ამირ მირანმა შემწეობა სთხოვეს საქართველოს მეფეს თამარს, რომელმაც დახმარება აღუთქვა მათ.
ბრძოლის მსვლელობა
აბუ ბაქრმა გაქცევით უშველა თავს. ქართველებმა განძის ბაღებამდე სდიეს მოწინააღმდეგეს. მეორე დღეს შამქორელებმა ქალაქის კლიტეები მოართვეს ქართველებს. მალე განძაც მათ დამორჩილდა. შამქორის ბრძოლაში ქართველთა ლაშქარმა დიდი ნადავლი აიღო. ნადავლში იყო ხალიფას მიერ გამოგზავნილი დროშაც, რომელიც თამარმა გელათის მონასტერს შესწირა.
ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ქართველებმა შამქორის ბრძოლაში დაამარცხეს მუსლიმანური ქვეყნების უზარმაზარი კოალიციური ლაშქარი, რომელშიც თითქოს შუა აზიიდან და ინდოეთიდან მოსული ჯარიც კი იყო. სინამდვილეში ახლო აღმოსავლეთში მაშინ არ იყო შესაფერისი სიტუაცია კოალიციური ლაშქრობის მოსაწყობად. ქართველებს საქმე ჰქონდათ ირანის აზერბაიჯანის ათაბეგის აბუ ბაქრის სამხედრო ძალასთან, რომელსაც შესაძლოა, მეზობელი ამირები მიეშველნენ თავიანთი რაზმებით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
1980
ივნისი
=== ივლისი
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
ტოგონი
ტოგონი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში (აჩიგვარის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 20 მ, გალიდან 13 კმ, აჩიგვარიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, ხე-ტყის დამუშავება. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:აჩიგვარის თემის სოფლები
სპილოსებრნი
სპილოსებრნი (Elephantidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ხორთუმიანების რიგისა. ტანად დიდი ცხოველები. მათი სიმაღლე 3,5 მ, ხოლო მასა — 4-5 ტ აღწევს. აქვთ მასიური სხეული, დიდი თავი, მოკლე კისერი, ბოძისებური ფეხები, წინა ფეხი 5-თითიანია, უკანა 5 ან 4-თითიანი. თითოეულ თითს პატარა ჩლიქი შეესატყვისება. ზედა ტუჩისა და ცხვირის ერთმანეთთან შეზრდის შედეგად წარმოქმნილია გრძელი და მოქნილი ხორთუმი. იგი წარმოადგენს შეხებისა და ყნოსვის, ამავე დროს საგნების გადასაადგილებელ ორგანოს. ყბებზე 4-4 კბილი აქვთ. კბილები დროთა განმავლობაში ცვდება და მათ ადგილს იკავებს მომდევნო კბილები, რაც ცხოველის სიცოცხლის განმავლობაში 6-ჯერ მეორდება. ეშვები არა აქვთ. ზედა შუა საჭმრელები წაგრძელებულია და ქმნიან შუანებს, რომელთა სიგრძე შეიძლება 4 მ, ხოლო მასა 100 კგ აღწევდეს. შუანები აქვთ მხოლოდ მამლებს, იშვიათად უვითარდება დედალ აფრიკულ სპილოს (თანაც მეტად მოკლე). სპილოსებრთა კუჭი მარტივია, კანის სისქე 3-4 სმ აღწევს. ბალნიანი საფარველი რედუცირებულია. მაკეობა 628 დღემდე (ზოგი ცნობით 24 თვემდე) გრძელდება. შობენ ერთ ნაშიერს, რომლის მასა 90 კგ აღწევს. სქესობრივად მწიფდებიან 17-20 წლისა, ცოცხლობენ 80 წლამდე. იკვებებიან მცენარეებით, ზოჯერ ჭამენ მსხვილ ტოტებს, ფიჩხებს, ფოთლებს, ხის ქერქს. საკვების ძებნისას ხშირად 100 კმ-ზე მეტის გავლა უხდებათ. თავისუფლად იკაფავებ გზას უღრანსა და დაბურულ ტყეში, ჭაობიან ადგილებში და სხვა. წყალს ხორთუმით იღებენ და პირში ისხამენ. ცხოვრობენ ჯოგებად, რომლებშიც თავს იყრის 10-დან 100-ზე მეტი ეგზემპლარი.
სპილოსებრნი მრავალ ადგილას მოსპობილია. ამჟამად ყველგან იცავენ. იყენებენ სპილოსებრთა ძვალს (შუანებს). ხორცი საკვებად ვარგისია. ცნობილია სპილოსებრთა 2 გვარის თითო სახეობა: აზიური სპილო (Elephas maximus) გავრცელებულია ინდოეთში, ბირმაში, ნეპალში, ტაილანდში, ვიეტნამში, მალაიზიაში, კუნძულ სუმატრაზე, შრი-ლანკაზე. მისი მოთვინიერება და გაწვრთნა ადვილია. როგორც ამოწყდომის გზაზე მდგომი სახეობა, შეტანილია „წითელ წიგნში“.
სპილოს ეშვის ძვალზე ძალიან დიდი მოთხოვნილებაა. მისი უდიდესი მომხმარებელი იაპონიაა, მსგავსი მოთხოვნილება შეინიშნება ჩინეთშიც, სადაც სპილოს ძვლის ჩხირები დღემდე პოპულარობით სარგებლობს. აფრიკული სპილოსგან განსხვავებით, ინდური სპილოებიდან მხოლოდ მამლებს აქვთ ეშვები. ასე რომ, მონადირეთა მთავარი სამიზნეები მოზრდილი ეშვებიანი სპილოებია. ერთ–ერთი ოფიციალური მონაცემის თანახმად, ინდოეთში ყოველწლიურად ასობით [მამალ] სპილოს ხოცავენ, რითაც მამალი და დედალი სპილოების თანაფარდობა ირღვევა. მსგავსი ნადირობა გადაშენების საფრთხეს უქმნის ამ სახეობის არსებობას.
სავანის სპილო (Loxodonta africana) გვხვდება თითქმის მთელ აფრიკაში, საჰარის სამხრეთით. დანარჩენი სახეობები, მათ შორის, მამონტები (Mammuthus), გამყინვარების პერიოდში ამოწყდნენ, რომელიც დაახლოებით 10 000 წლის წინათ დასრულდა. ვარაუდობენ, რომ სპილოები მეოთხეულ პერიოდში გაჩნდნენ. სპილოებზე ნადირობენ მათი ეშვების მოსაპოვებლად რომლებსაც იყენებდნენ მორთულობებსა და სამკაულებში. სპილოსებრთა საბოლოო გადაშენებისგან დასაცავად, ისინი შეიტანეს საერთაშორისო წითელ წიგნში. ინდური სპილოები ადვილი გასაწრთვნელები არიან. მათ ტრანსპორტის სახითაც გამოიყენებენ, რთულად მისადგომ ადგილებში მორების გადასაზიდად. ინდურ სპილოს შევხვდებით ცირკშიც. აფრიკული სპილოები არ იწრთვნება.
სპილოები ომში
სპილოები პირველად მიიჩვიეს და საომარ მოქმედებებში გამოიყენეს ინდოეთში (ცნობილი ფაქტია ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქართან შეტაკებისას სპილოებიც იღებდნენ მონაწილეობას). მოგვიანებით სპილოებს იყენებდნენ როგორც მაკედონიაში, ასევე სხვა ელინისტური სახელმწიფოებში. უნდა აღინიშნოს, რომ ბრძოლებში სპილოებს უმეტესად მოწინააღმდეგის შესაშინებლად იყენებდნენ. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ სპილოები სუსტი მებრძოლები არიან, მაგრამ სპილოები იძულებულნი იყვნენ მტრებს დასხმოდნენ თავს და სასიკვდილოდ გასწორებოდნენ,რაც გარკვეულ სირთულეს წარმოადგენდა.
საომარ მოქმედებებში ასევე სპილოები გამოიყენა, ანტიკური ეპოქის კართაგენის მხედართმთავარმა, ჰანიბალმა,   ძვ. წ. III საუკუნეში. ჩრდილოეთ აფრიკის ქალაქ-სახელმწიფოს საუკუნის მანძილზე ჰქონდა რომთან ბრძოლები, რომლებიც პუნიკური ომების სახელითაა ცნობილი. ჰანიბალმა კართაგენში შეკრიბა ჯარი რომზე იერიშის მისატანად. თავდაპირველად მან გადალახა პირენეს მთები და შევიდა დღევანდელი საფრანგეთის ტერიტორიაზე. შემდეგ, როგორც ჟურნალ „არქეოლოგიაშია“ ნათქვამი, მან „ისტორიაში ყველაზე გაბედულ სამხედრო მანევრს“ მიმართა და 25 000-კაციანი ჯარით, რომელსაც 37 აფრიკული სპილო და სურსათ-სანოვაგით დატვირთული ცხოველები ახლდა, ალპების გავლით იტალიაში გადავიდა. მათ მოუწიათ სიცივეში, ქარბუქში და კლდე-ღრეში სიარული, აგრეთვე მთაში მცხოვრებ ტომებისთვის წინააღმდეგობის გაწევა. ამ გზის გავლა სპილოებს ძალიან გაუჭირდათ. იტალიაში ჰანიბალის ჩასვლის პირველივე წელს ყველა დაიხოცა.
კვაზითანამგზავრი
კვაზითანამგზავრი – რომელიმე პლანეტასთან ერთად მოძრავი კონკრეტული ტიპის კო-ორბიტალური კონფიგურაციის (1:1 ორბიტული რეზონანსით) მქონე ობიექტი, თუ ეს ობიექტი (კვაზითანაგზავრი) მოცემულ პლანეტასთან რჩება მრავალი ორბიტული პერიოდის განმავლობაში.
სპილოსებრნი
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ხორთუმიანები
კვაზითანამგზავრი
ვენერა
ვენერას ჰყავს კვაზითანაგზავრი - 2002 VE68. როგორც ჩანს, ეს ასტეროიდი ვენერას თანამგზავრია ბოლო 7000 წლის განმავლობაში, მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ გატყორცნილი იქნება დღვანდელი ორბიტიდან.
დედამიწა
ალტ=3753 Cruithne|მინი|3753 კრუიტნისა და დედამიწის ორბიტები
სქოლიო
კატეგორია:მთვარე კატეგორია:კვაზითანამგზავრები კატეგორია:პლანეტოლოგია კატეგორია:ასტრონომიული ობიექტები
წითელი ფორტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი წითელი ფორტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აჯანტა
აჯანტა — კლდეში გამოკვეთილი ბუდისტური მონასტერი მაჰარაშტრას შტატში, ინდოეთი. შედგება 29 ფრიალო კლდეში გამოკვეთილი გამოქვაბულისაგან. ბუდისტი ბერების საცხოვრებელი იყოფა ორ ძირითად ტიპად: ჩაიტია (სამლოცველო დარბაზი) და ვიჰარა (კვადრატული დარბაზები, რომელშიც სამი მხრიდან შემოწყობილია ბუდას სხვადასხვა ზომის გამოსახულებები).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში
Neivamyrmex pseudops
Neivamyrmex pseudops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნორდურ-პინგეიარსისლა
ნორდურ-თინგერიარსისლა (Norður-Þingeyjarsýsla) — სისლა (ოლქი) ისლანდიაში. მდებარეობს ისლანდიის ჩრდილოეთ ნაწილში. მას სამხრეთ დასავლეთით ესაზღვრება სუდურ-თინგერიარსისლა და სამხრეთით ნორდურ-მულასისლა. უმსხვილესი დასახლებული პუნქტია ნორდურპინგი. ნორდურ-პინგეიარსისლა მდებარეობს ნორდურლენდ ისტრას რეგიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ოლქები
იჩქერიის პრეზიდენტები
ჩეჩნეთის რესპუბლიკა — იჩქერიის პრეზიდენტები:
კატეგორია:ჩეჩნეთი
ოთხმოცდაცამეტი წელი
ოთხმოცდაცამეტი წელი (Quatre-vingt-treize) — ვიქტორ ჰიუგოს ისტორიული რომანი. მასში გადმოცემულია საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროინდელი მოვლენები. იაკობინთა დიქტატურის პერიოდის საფრანგეთის ბრძოლა გარეშე მტერთან და ვანდეელ მეამბოხეებთან. რომანის მთავარი გმირის ლანტენაკის, სიმურდენისა და გოვენის დახასიათებით, მათი საქმიანობის ჩვენებით ჰიუგომ დახატა რევოლუციის დროინდელი საფრანგეთის ის ძალები, რომლებსაც სხვადასხვაგვარად ესმით სამშობლოს კეთილდღეობა, სხვადასხვანაირად იღვწიან საფრანგეთისთვის. ისინი სხვადასხვა პრინციპებს ემსახურებიან. ამისათვის მათ ერთმანეთთან დაპირისპირება და ბრძოლაც უხდებათ.
მარკიზ დე ლანტენაკი ვანდეას აჯანყებას ხელმძღვანელობს. მას უცხოელთა დახმარებით საფრანგეთში რევოლუციამდელი რეჟიმის აღდგენა სურს. რევოლუციონერები, სიმურდენი და გოვენი, კი მას უპირისპირდებიან, მისი შეპყრობა და სიკვდილით დასჯა სურთ, მაგრამ როდესაც ლანტენაკმა ცეცხლმოკიდებული კოშკიდან გამოიყვანა და სიკვდილს გადაარჩინა გლეხის სამი ბავშვი, გოვენმა მას დანაშაული მიუტევა და გაუშვა.
სიმურდენმა არ აპატია გოვენს ეს ლმობიერება და სამხედრო დისციპლინის ძალით იგი სიკვდილით დასაჯა. მაგრამ გოვენი სიმურდენის აღზრდილი, მისი საყვარელი მოწაფე იყო. სიმურდენმა ვერ აიტანა თავისი მკაცრი ქმედება და თავი მოიკლა.
ნაწარმოებში მკაფიოდ ჩანს ჰიუგოს ჰუმანიზმი. იგი რევოლუციის მოწინააღმდეგე ძალებს კიცხავს, მაგრამ მთავარი, მისი აზრით, მაინც ლმობიერება და მოყვასისადმი სიყვარულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:1874 წლის რომანები კატეგორია:ისტორიული რომანები კატეგორია:ვიქტორ ჰიუგოს ნაწარმოებები
ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი
ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი (Departamento de Ocotepeque) — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში; ესაზღვრება სალვადორსა და გვატემალას. შეიქმნა 1906 წელს, კოპანის დეპარტამენტის გარკვეული ტერიტორიის ხარჯზე. დედაქალაქი და მთავრი ქალაქია ოკოტეპეკე.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 118 558 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 680 კმ²-ია.
ოკოტეპეკეს დეპარტამენტი 16 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონდურასის დეპარტამენტები
დიდი ედენა
დიდი ედენა, ედენა — ხეობის ტიპის სამხრეთ-დასავლეთური ექსპოზიციის მყინვარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ცენტრალურ კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე რიონის ზემოთში. მყინვარის ენის აბსოლუტური სიმაღლე 2480 მ, ფირნის ხაზისა — 3360 მ. მისი ფართობი 3.52 კმ²-ია. მყინვარს კარგად გამოკვეთილი ენა და კვების აუზი (ფირნი) აქვს. მისი ზედაპირი სუფთაა და მოკლებულია ნაშალ მასალას. მხოლოდ მარჯვენა მხარეს გაუყვება გვერდითი ზედაპირული მორენა, რომელიც მარჯვენა ფერდობიდან ჩამოშლილი ნაშალი მასალის შედეგად ჩნდება. XIX საუკუნის ბოლოს მყინვარი გადმოკიდებული იყო რიგელზე და მის შუა მონაკვეთამდე აღწევდა. დიდი ედენის მყინვარის ენის შემცირება გამოწვეულია ერთის მხრივ, ინტენსიური დნობით და მეორეს მხრივ, მისი მექანიკური ნგრევით. რიგელის ძირიდან ხეობის დაყოლებით კარგად გამოხატული ფერნაუს სტადიის მორენებია. მყინვარის მიერ წარმოქმნილი სხვა მორფოსკულპტურული ფორმები გარეცხილია.
სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მყინვარები
შანშე ქსნის ერისთავი
შანშე ქსნის ერისთავი (დ. XVII საუკუნის მიწურული — გ. 1753) — ქართველი ფეოდალი, 1718 წლიდან ქსნის ერისთავი.
ბიოგრაფია
1719 წელს აუჯანყდა ვახტანგ VI-ს აუჯანყდა. დამარცხებული შანშე ქსნის ერისთავი იმერეთში გადაასახლეს. იქიდან გაქცევის შემდეგ 1720 კვლავ აჯანყდა ვახტანგის წინააღმდეგ. დამარცხებულმა შანშემ მეფეს ერთგულება შეჰფიცა, რაც ბოლომდე დაიცვა. 1723 წელს, როდესაც ქართლ-კახეთში ოსმალთა ბატონობა დამყარდა, შანშე ქსნის ერისთავი სხვა თავადებთან ერთად ოსმალებს მიუვიდა, მაგრამ მალე მათაც აუჯანყდა. 1735 წლიდან, როდესაც ოსმალობა ყიზილბაშობამ შეცვალა, შანშე ქსნის ერისთავი გივი ამილახვართან და ვახუშტი აბაშიძესთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ანტიირანულ აჯანყებას, გაამაგრა  ქსნის სარისთავოს მთავარი ციხესიმაგრეები და ხან პირდაპირი შებმით და ხან პარტიზანული თავდასხმებით სპარსელებს დიდ ზარალს აყენებდა. 1737 ირანის ლაშქარმა იკორთან დაამარცხა შანშე, რომელიც იმერეთში გადაიხვეწა, შემდეგ კი რუსეთში წავიდა. მას რუსეთის ხელმწიფისათვის ბაქარ ვახტანგის ძის სამშობლოში დაბრუნება უნდა ეთხოვა. წარუმატებელი მისიის შემდეგ შანშე ქსნის ერისთავი თავის მამულში დაბრუნდა და კვლავ განაგრძო ბრძოლა ყიზილბაშთა წინააღმდეგ. 1739 წელს შანშემ თავისი ძმის, იასეს მეუღლის გაუპატიურებისათვის შური იძია არაგვის ერისთავებზე, 12000 ლეკით აიღო და გადაწვა ანანური. შანშეს მიერ ლეკების მოკავშირეებად გამოყენება მალე მიუღებელი გახდა ქართველებისთვის. შანშეს უღალატა შვილმა იოანემ, რომელიც თბილისის ხანს ეახლა, მისგან თანამდებობა და ჯამაგირი მიიღო; ასევე შანშეს წინააღმდეგ წავიდა მისი ყოფილი თანამებრძოლი გივი ამილახვარი, რომელსაც ნადირ-შაჰმა ქსნის საერისთავო უბოძა და ინდოელი და ავღანელი ჯარისკაცები მიაშველა. სპარსეთის ჯარმა ქსნის საერისთავო დაარბია და მიადგა აწერის ციხეს, სადაც შანშე ცოლ-შვილთან ერთად აფარებდა თავს. შანშეს არ ჰქონდა სამხედრო წინააღმდეგობის გაწევის საშუალება, ამიტომ ღამით ოჯახის წევრებთან ერთად გაიპარა ბორჯომის ხეობაში, იქედან კი ახალციხის ფაშას შეაფარა თავი. ნადირ-შაჰის მოთხოვნით და ოსმალეთის ხელისუფლების დავალებით ახალციხის ფაშამ შანშე ერისთავი სპარსეთს გადასცა. ნადირ-შაჰმა ის ჯერ დარუბანდის, ხოლო შემდეგ მაშათის ციხეში გამოაწყვდია და თვალები დათხარა. 1745 წელს თვალებდათხრილი შანშე თბილისში დააბრუნეს, სადაც ორი წელი დაჰყო. 1747 მას კვლას მისცეს ქსნის ერისთავობა. შანშე შემდეგში მტრობდა ერეკლე II-ს და თეიმურაზ II-ს. ორგულობის გამო შეიპყრეს და მიიყვანეს თბილისს, სადაც გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1753 კატეგორია:ქსნის ერისთავები
სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი (ვენესუელა)
სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი (Parque Nacional Sierra Nevada) — ეროვნული პარკი ვენესუელის დასავლეთ ნაწილში, მერიდისა და ბარინასის შტატებს შორის. შეიქმნა 1952 წლის 2 მაისს, პრეზიდენტ გერმან სუარეს ფლამერიჩის დეკრეტით, ანდურ კორდილიერაში მდებარე სიერა-ნევადა-დე-მერიდის დაცვის მიზნით. ამ დროისათვის ის ქვეყნის მეორე ეროვნული პარკი იყო ანრი-პიტიეს შემდეგ. ფართობი შეადგენს 2764,46 კმ²-ს.
პარკი ვენესუელის უდიდესი ეკოლოგიური მნიშვნელობის არეალს მოიცავს, იცავს უმაღლეს ეკოსისტემას. აქვე განლაგებულია ქვეყნის ყველაზე მაღალი მთიანეთი (ანდები), სადაც მდებარეობს ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი ბოლივარის პიკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები კატეგორია:სიერა-ნევადის ეროვნული პარკი (ვენესუელა) კატეგორია:მერიდის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:ბარინასის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:პარამოსები კატეგორია:1952 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1952 წელს დაარსებულები ვენესუელაში კატეგორია:მერიდის შტატის ღირსშესანიშნაობები
მულანაი
მულანაი (ოფიციალურად მუალანაის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Mulanay) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 55 576 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ადმეტოსი
მინი|მარჯვნივ|400პქ|სცენა მითიდან ადმეტოსი (Άδμητος) — ქალაქ ფერეს მეფე, თესალიელი გმირი, კალიდონის ნადირობისა და არგონავტთა ლაშქრობის მონაწილე. ფერეტოსის ვაჟი, ევმელოსის მამა, იასონის ბიძაშვილი. ადმეტოსის ფარას ერთხანს აპოლონი მწყემსავდა.
ადმეტოსს სურდა პელიასის ქალიშვილის ალკესტიდას ცოლად შერთვა, მაგრამ პელიასმა განაცხადა, რომ ადმეტოსს თავის ქალიშვილს ცოლად მისცემდა მხოლოდ მაშინ, თუ ქორწილზე მივიდოდა ეტლით, რომელშიც ლომი და გარეული ტახი იქნებოდა შებმული. ამ საქმის მოგვარებაში ადმეტოსს აპოლონი დაეხმარა.
სხვა თქმულების მიხედვით, ადმეტოსმა ალკესტიდა ცოლად შეირთო პელიასის სიკვდილის შემდეგ (იასონის დახმარებით). ქორწინების დროს ადმეტოსს დაავიწყდა არტემიდესთვის მსხვერპლის შეწირვა, რის გამოც განრისხებულმა ღმერთქალმა გველები მიუსია, მაგრამ ამისგანაც აპოლონმა იხსნა.
აპოლონს ისე შეუყვარდა ადმეტოსი, რომ ბოლოს იმის შესაძლებლობაც კი მისცა, რომ ჰადესში (საიქიოში) თავის მაგიერ სხვა გაეგზავნა. ამ პირობაზე მას მხოლოდ უსაყვარლესი ცოლი — ალკესტიდა დათანხმდა. გმირმა ჰერაკლემ ქმრის მოსიყვარულე ალკესტიდა კვლავ დააბრუნა საიქიოდან და ქმარს მიჰგვარა. ამ თემაზე ევრიპიდემ დაწერა ტრაგედია „ალკესტიდა“.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:არგონავტები კატეგორია:ტროელები კატეგორია:ტროის ომის მონაწილეები
ყირგიზეთის პრეზიდენტი
მინიატიურა|პრეზიდენტის შტანდარტი ყირგიზეთის პრეზიდენტი — ყირგიზეთის  სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 6 წლის ვადით. ერთი და იგივე პიროვნება არ შეიძლება აირჩიონ ორჯერ. პრეზიდენტად შეიძება აირჩიონ ყირგიზეთის მოქალაქე არანაკლებ 35 წლისა და არაუმეტეს 70 წლის ასაკისა, უნდა ფლობდეს სახელმწიფო ენას და უნდა ცხოვრობდეს ქვეყანაში მინიმუმ 15 წელი.
პრეზიდენტის უფლებები
კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტი მნიშვნელოვან ფუნქციებს ფლობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები *
პოკაჰონტასი (1995 წლის ფილმი)
პოკაჰონტასი (Pocahontas) — Walt Disney Feature Animation-ის 1995 წლის ანიმაციური ფილმი, რომლის დისტრიბუტორია Buena Vista Pictures. ეს არის დისნეის 33-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. პოკაჰონტასი წარმოადგენს დისნეის რენესანსის ნაწილს.
გადაღებული რეჟისორების, მაიკ გებრიელის და ერიკ გოლდბერგის მიერ, ფილმი შთაგონებულია ინდიელი პოკაჰონტასის ნამდვილი ამბით და ლეგენდებით. მასში გადმოცემულია მთავარი პერსონაჟის შეხვედრა ინგლისელ ჯონ სმითთან და კოლონიზატორებთან. როლებს ახმოვანებენ ირენ ბედარი, მელ გიბსონი, დევიდ ოგდენ სტირსი, რასელ მინზი, კრისტიან ბეილი, ბილი კონოლი და ლინდა ჰანტი. მუსიკის ავტორია ალან მენკენი, ხოლო სიმღერების ტექსტების — მენკენი და სტივენ შვარცი.
პოკაჰონტასი გამოვიდა 1995 წლის 23 ივნისს და მიიღო კრიტიკოსების არაერთგვაროვანი შეფასებები. მისი ანიმაციური და მუსიკალური მხარე დადებითად შეაფასეს, მაგრამ კრიტიკულად განიხილეს ამბავი და ისტორიულ ფაქტებთან შეუსაბამობა. მიუხედავად ამისა, ნამუშევარი კომერციული წარმატებით სარგებლობდა და მსოფლიოში შემოსავალმა 346 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ფილმმა მიიღო ორი ოსკარი, საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის (მენკენი) და საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის („Colors of the Wind“). ფილმს მოჰყვა ვიდეოთამაშიც. 1998 წელს პირდაპირ ვიდეოზე გამოვიდა ფილმის გაგრძელება, „პოკაჰონტასი II: მოგზაურობა ახალ სამყაროში“.
სქოლიო
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები კატეგორია:საბავშვო ფილმები კატეგორია:1995 წლის ფილმები კატეგორია:1995 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
ევაგრე
ევაგრე, VI საუკუნის II ნახევრის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, შიომღვიმის მონასტრის წინამძღვარი; ერისკაცობაში — ქართლის სპასპეტი, ციხედიდის მთავარი. ბერად აღიკვეცა შიო მღვიმელის ზეგავლენით და მისგანვე მიიღო წინამძღვრობა. ევაგრემ მონასტერს საკუთარი სახსრებით უყიდა მამულები — სოფ. სხალტბა მიმდგომი გოროვანით. ევაგრე გამოსახულია შიოსთან ერთად ამავე მონასტრის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის (VI საუკუნის II ნახევარი) ქვის კანკელის რელიეფზე (XI ს.). მოხსენებულია ღვთისმშობლის ეკლესიის (XII ს.) გვიანდელ წარწერაში. შემონახულია შიოს და ევაგრეს ცხოვრების ამსახველი თხზულების ორი რედაქცია. პირველი, უფრო ძველი და მოკლე, ეკუთვნის კათალიკოს არსენ დიდს (IX ან X ს.), მეორე წარმოადგენს აქედან გადაკაზმულს — მეტაფრასს, შედგენილია XII საუკუნეში. ევაგრეს შესახებ ცნობები დაცულია აგრეთვე ბასილი კათოლიკოსის მიერ შიოს „სასწაულთა“ შესახებ შედგენილ ნაშრომში (XII ს.) და გიორგი III-ის 1170 წლის სიგელში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ბერები
უინძორი
უინძორი (Windsor) შეიძლება იყოს:
19367 პინკ ფლოიდი
19367 პინკ ფლოიდი — ასტეროიდი, რომელსაც სახელი ეწოდა ინგლისური მუსიკალური ჯგუფის, პინკ ფლოიდის პატივსაცემად. ის აღმოაჩინეს 1997 წლის 3 დეკემბერს. ასტეროიდი მოძრაობს ელიფსის ფორმის ორბიტაზე და მზის გარშემო ერთ ბრუნს აკეთებს 3,82 წელიწადში. მან პერიჰელიუმზე ბოლოს გაიარა 2004 წლის 23 დეკემბერს, 9:00 UTC-ზე.
19367 პინკ ფლოიდის შესახებ მცირე ინფორმაციაა ცნობილი. მისი დიამეტრი უცნობია. სავარაუდოდ ის 3-დან 6 კმ-მდეა.
ასტეროიდის სახელი იმითაა გამორჩეული, რომ ის ორი სიტყვისგან შედგება. პიროვნებებისა და ჯგუფების სახელობის ასტეროიდებს, უმეტეს შემთხვევაში, ერთსიტყვიან სახელს არქმევენ. (თუმცა 19383 როლინგ სტოუნზის სახელიც ორსიტყვიანია.)
სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები კატეგორია:პინკ ფლოიდი კატეგორია:ადამიანების სახელობის ასტეროიდები კატეგორია:1997 წელს აღმოჩენილი ასტრონომიული ობიექტები
Neivamyrmex puerulus
Neivamyrmex puerulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
1979
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
ორანესტადი (არუბა)
ორანესტადი (Orangetown) — არუბის დედაქალაქი, რომელიც მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. აქ ცხოვრობს დაახლოებით 33 000 ადამიანი (2008 წლის მიხედვით). ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს დედოფალ ბეატრიქსის საერთაშორისო აეროპორტი, აქვე არის პორტი, რომლიდანაც ხორციელდება მიმოსვლა კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებთან. ორანესტადი დაარსდა 1796 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები კატეგორია:არუბის ქალაქები
Sounds That Can't Be Made
Sounds That Can't Be Made — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის მეჩვიდმეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2012 წლის 15 სექტემბერს. ჯგუფი მასზე 2011-2012 წლებში მუშაობდა. ამ ალბომის სიმღერა Power YouTube-ზე პრომოკამპანიის ფარგლებში, 2012 წლის 17 ივლისს გამოიცა.
ისტორია
2010 წელს ჯგუფისგან ცნობილი გახდა, რომ ახალი ალბომი მხოლოდ 2011 წლის ბოლოს ან 2012 წლის დასაწყისში გამოვიდოდა. ივნისში სტივ ჰოგართმა გამოაქვეყნა განცხადება:
იმავე თვეში ჯგუფის მენეჯერმა, ლუსი ჯორდაქმა Facebook-ის გვერდზე გამოაქვეყნა გზავნილი, რომ იგი სტუდიაში იმყოფებოდა და ჯგუფის ახალ სიმღერებს უსმენდა. მისი თქმით, ალბომი გამაოგნებელი იქნებოდა. ალბომმა თავდაპირველად კოდური სათაური ProjectM17 შეიძინა. ცნობილი გახდა, რომ ჯგუფი აპირებდა ალბომის მხარდასაჭერ ტურნეს გამართვას. ლუსი ჯორდაქმა დაიწყო ახალი ალბომისა და ჯგუფის მარკეტინგული სტრატეგიის შემუშავება. Yahoo-ზე შეიქმნა დახურული ჯგუფი სახელით ProjectM17.
2011 წლის ივლისში მარკ კელიმ განაცხადა, რომ ჯგუფი მუშაობდა ახალ სიმღერაზე „Power“. იგი იწერებოდა ალბომისთვის Radiation, თუმცა დასრულებული არ იქნა. მისი შეტანა დაგეგმილი იყო ალბომში Marbles, მაგრამ ის ჰგავდა სიმღერას „Invisible Man“, რის გამოც ამჯერადაც გადაიფიქრეს. ცნობილი იყო, რომ ორიგინალური სახე შეინარჩუნა მისმა ტექსტმა და არა მუსიკამ. იმავე ჯგუფი იწერებოდა პიტერ გებრიელის სტუდიაში Real World. 2012 წლის თებერვალში ცნობილი იყო, რომ მათ დაასრულეს მუშაობა 8 სიმღერაზე და აქედან ერთ-ერთი იყო ეპიკური ხასიათის კომპოზიცია. ჯგუფის თქმით, ალბომი არ ჰგავდა არც ერთ წინა დისკს.
მარტში დაიწყო ალბომზე წინასწარი შეკვეთების მიღება. 2012 წლის 31 მაისამდე გაკეთებული შეკვეთის ავტორი მონაწილეობდა ვიქტორინაში, რომლის პრიზებს შორის იყო მომავალი ტურნეს ერთ-ერთი კონცერტის სრული საშვი, ჯგუფისგან პერსონალური სატელეფონო ზარი, რეპეტიციაზე დასწრება, პირადი მადლობა ალბომის ბუკლეტში და პირადი ვიდეოგზავნილი ჯგუფისგან.
2012 წლის მარტში ჰოგართი საკუთარ ბლოგში ასევე წერდა, რომ ჯგუფმა დაიწყო საფონო მუსიკის ჩაწერა. ცნობილი გახდა კიდევ ერთი სიმღერის სათაური - The Sky Above the Rain. აპრილში ცნობილი გახდა ალბომის სათაური - Sounds That Can't Be Made (ხმები, რომელთა შექმნა შეუძლებელია). 2012 წლის ზაფხულისათვის დაიგეგმა ალბომის ორი გამოცემა - სტანდარტული და 128 გვერდიანი ბუკლეტისა და დამატებითი DVD-ს მქონე ვერსია. მაისში ასევე ცნობილი გახდა, რომ ალბომში შეტანილი იქნებოდა 8-9 სიმღერა, რომელთა შორის ერთ-ერთს, ისევე, როგორც ალბომს, Sounds that Can't be Made ეწოდებოდა. 17 ივლისს ჯგუფმა YouTube-ის არხზე გამოაქვეყნა ახალი სიმღერა „Power“.ივნისში დაიწყო ჯგუფის ამერიკული ტურნე. Marillion-მა ამ კონცერტებზე პირველად შეასრულა „Power“ და „Lucky Man“.
2012 წლის 9 აგვისტოს YouTube-ის არხზე ჯგუფმა გამოაქვეყნა ვიდეორგოლი ალბომის სიმღერების მიმოხილვით და სიმღერების ნაწყვეტებით. 4 სექტემბერს მოსასმენად გამოქვეყნდა სიმღერის Gaza სრული ვერსია.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია Marillion, გარდა სიმღერისა „Pour My Love“ (ტექსტი - ჯონ ჰელმერი)
ყდა
2012 წლის მაისში ჯგუფმა თავის ოფიციალურ Facebook გვერდზე გამოაქვეყნა ალბომის ყდა. იგი ეკუთვნის საიმონ უორდს, რომელიც აფორმებდა Marillion-ის რამდენიმე წინა DVD-ს და საკონცერტო ალბომებს. საგულისხმოა, რომ უორდის გარდა, გარეკანის დიზაინში გამოყენებული ანტონიო სეიხასის (ალბომის Happiness Is The Road დიზაინი) და ენდი რაიტის გრაფიკული ნამუშევრები.
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის ალბომები კატეგორია:2012 წლის ალბომები
Rinôçérôse
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ჯგუფები
კოსმოგონია
კოსმოგონია (κοσμογονίαl შედგება ბერძ. სიტყვებიდან: κόσμος - სამყარო და γονή - დაბადება) — მოძღვრება სამყაროს წარმოშობის ან შექმნის შესახებ. ჰესიოდეს დროიდან ის გვევლინებოდა მრავალი ფილოსოფიური ტრაქტატის სიუჟეტად. თანამედროვე ეპოქაში კი კოსმოგონია წარმოადგენს მეცნიერების დარგს, რომელიც შეისწავლის სამყაროს ყველა ასტრონომიული ობიექტის წარმოშობასა და განვითარებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსმოლოგია კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
ევბლეფარისებრნი
ევბლეფარისებრნი (Eublepharidae) — ხვლიკების ოჯახი. ახლოს დგანან გეკონისებრებთან, რომელთაგან განსხვავდებიან მოძრავი ქუთუთოებით, ორმხრივ ჩაზნექილი მალებით. ჩვეულებრივ აქვთ თხემის ერთი ძვალი. მათი სხეულის სიგრძე 16,5 სმ აღწევს. ცნობილია 5 გვარი და 25 სახეობა. გავრცელებული არიან ცენტრალურ ამერიკაში, აფრიკაში, წინა და სამხრეთ აზიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ევბლეფარისებრნი
Neivamyrmex pulchellus
Neivamyrmex pulchellus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფუწყური (აჩიგვარის თემი)
ფუწყური — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში (აჩიგვარის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოქუმის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 50 მ, გალიდან 12 კმ, აჩიგვარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:აჩიგვარის თემის სოფლები
ანასეულის ნამოსახლარი
ანასეულის ნამოსახლარი — ნეოლითური ნამოსახლარი ქალაქ ოზურგეთის გარეუბან ანასეულში.
1956-1963 წლებში ლ. ნებიერიძის ხელმძღვანელობით გათხარეს ნეოლითური ხანის სამოსახლო ბორცვები, რომლებსაც „მიწის ციხეს“ უწოდებენ. მათ შორის მანძილია 1,5 კმ. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა კინტრიშისა და გურიანთის არქეოლოგიური მასალის მსგავსია.
ანასეულ I-ში ნაპოვნია ადრინდელი ნეოლითის ხანის ე. წ. უკერამიკო ნეოლითის ხანის ქვის ინვენტარი: საჭრისები, საფხეკები, ისრისპირი და სხვა, რომელთა დიდი ნაწილი (80%) ობსიდიანისაა. ანასეული II განეკუთვნება გვიანდელი ნეოლითის ხანას და მისი არქეოლოგიური მასალა უფრო მრავალფეროვანია. ქვის იარაღის (საჭრისები, საფხეკები დ სხვ) 77% კაჟისაა, მრავლად არის რიყის ქვის იარაღი: გახეხილ-გაპრიალებული, გახვრეტილი ცულები, სათლელები, სატეხები, წერაქვის მსგავსი იარაღი, ხელჩაქუჩები, შურდულის ქვები და სხვა. კერამიკული ნაწარმიდან აღსანიშნავია პირგადაშლილი, სწორკედლიანი და ბრტყელძირა უყურო ჭურჭლის ნატეხები, რომელთა უმეტესობა შემკულია ტალღისებრი, ჭდეებიანი და ფოსოებიანი ორნამენტებით.
ანასეულის ნამოსახლარში ნავარაუდებია რკინის გამოდნობა მაგნეტიტური ქვიშიდან. აღმოჩენილია რკინის გამოსადნობი ქურების ნაშთები, საბერველები, ლითონი, წიდები.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ნეოლითის ხანის ძეგლები
ჰაფეზი
შამს ედ–დინ მოჰამედ შირაზი ჰაფეზი, (დ. 1320 — გ. 1389) — სპარსელი პოეტი. მისი შემოქმედება სპარსული კლასიკური ლირიკის მწვერვალად არის აღიარებული. მთელი სიცოცხლე შირაზში გაატარა. იქვეა დასაფლავებული. მისი სამარხი დღესაც ერთ–ერთ უწმინდეს ადგილად ითვლება ირანელთათვის.
ბიოგრაფია
ჰაფეზის ბიოგრაფიის მცირეოდენი ცნობებია შემორჩენილი. იგი დაბადებულა ქ. იეზდში. მამა ადრე გარდაცვლია. ოჯახი გადმოსახლებულა ქალაქ შირაზში, სადაც გაიარა ჰაფეზის მთელმა ცხოვრბეამ. აქვე მიუღია კარგი განათლება და ახალგაზრდობაშივე გაუთქვამს სახელი როგორც ყურანის ზეპირად მცოდნეს (ამას მოწმობს მისი ფსევდონიმი „ჰაფეზი“, რაც არაბულად ყურანის ზეპირად მცოდნეს ნიშნავს). ჰაფეზი ეკუთვნოდა ქალაქის ინტელიგენციის ფენას. ქონებრივი უპირატესობის მიუხედავად ჰაფეზმა უარი თქვა მეხოტბე პოეტის კარიერაზე, თუმც მას ბევრი ქვეყნის გამგებელი იწვევდა თავის კარზე. მხოლოდ უკიდურესი გაჭირვების ჟამს თუ ჩართავდა ხოლმე თავის ლექსებში რომელიმე მეფისა თუ ვეზირის საქებარ სტრიქონს თავისი არსებობისა და დამსახურების შეხსენების მიზნით. ჰაფეზის საფლავს შირაზის განაპირად მუსალის ბაღში, რომელიც წმიდათაწმინდა ადგილად არის შერაცხილი, ამშვენებს ეპიტაფია ასეთი დასასრულით: „რამეთუ მუსალის ბაღში პოვა სავანე, მისი გარდაცვალების თარიღი მუსალის მიწაში ეძიე“. სიტყვების „მუსალის მიწა“ შემადგენელი ასოების რიცხვით მნიშვნელობათა ჯამი გვაძლევს 791 წ. ჰიჯრით, რაც ჩვენი წელტაღრიცხვის 1389 წ. შეესაბამება. ამ ძუნწი ცნობებით ამოიწურება ჰაფეზის ბიოგრაფია, დანარჩენს კი ლამაზი ლეგენდები შეადგენს, რომელიც ხალხმა შექმნა სათაყვანებელი პოეტის ირგვლივ. ეს ლეგენდები მოგვითხრობენ ჰაფეზის ბავშვობის უკიდურესი გაჭირვების, მისი ჭაბუკური სიყვარულისა და მისი ღვთაებრივი ნიჭის „ზეგარდმოვლენის“ შესახებ, რასაც მისი ღაზალები ახდენდნე მკითხველსა თუ მსმენელზე.