cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კამილო ვარგასი
საერთაშორისო კარიერა
2014 წლის მსოფლიო თასის შესარჩევი ეტაპის შემდეგ კოლუმბიის ნაკრების მწვრთნელმა ხოსე პეკერმანმა დაასახელა იგი მსოფლიო თასზე წასაყვან ფეხბურთელთა სიაში. მისი დებიუტი ნაკრებში შედგა 2014 წლის 10 ოქტომბერს „ელ-სალვადორის“ წინააღმდეგ „რედ ბულ არენაზე“ ნიუ-ჯერსიში, გუნდმა ანგარიშით 3–0 გაიმარჯვა.
2018 წლის მაისში იგი მოხვდა 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე წასაყვან ფეხბურთელთა 35-კაციან სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:კოლუმბიელი ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დეპორტივო კალის ფეხბურთელები კატეგორია:სანტა ფეს ფეხბურთელები კატეგორია:არხენტინოს ჯუნიორსის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო ნასიონალის ფეხბურთელები კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
მაისენის რაიონი
მაისენის რაიონი (Landkreis Meißen) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი მაისენი. რაიონი შედის საქსონიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება დრეზდენის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1452,39 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 253 375 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 174 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 14 2 80.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონიის რაიონები
ლადო ლომაია
ლადო ლომაია (დ. ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის მედლის მფლობელი  (2017, ბაქო, აზერბაიჯანი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი ( 2018, ანაპა, რუსეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
სანტა-მაგდალენა-დე-პულპისი
სანტა-მაგდალენა-დე-პულპისი (Santa Magdalena de Pulpis, Santa Magdalena de Polpís) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ბახო-მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 66,5 კმ². მოსახლეობა — 754 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
სელიშტეა-ნოუე
სელიშტეა-ნოუე (Seliştea Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 130 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 393 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
სარატელია
სარატელია (Sarratella, La Serratella) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის პლანა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,8 კმ². მოსახლეობა — 95 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
კახა ბუცხრიკიძე
კახა ბუცხრიკიძე (დ. 23 ივლისი, 1972, სოფ. ახალი თერჯოლა, თერჯოლის რაიონი) —  ქართველი  ეკონომისტი, ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და იურიდიული ფაკულტეტები. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თერჯოლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვალერი ჩკალოვის ძეგლი
ვალერი ჩკალოვის ძეგლი (Памятник Валерию Чкалову) — ნიჟნი-ნოვგოროდის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა, აღმართულია ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის გეორგიევსკის კოშკის სიახლოვეს და ეძღვნება ცნობილ საბჭოთა მფრინავს, ჩრდილოეთის პოლუსის გავლით სსრკ-დან აშშ-ში შეუჩერებლად ჩატარებული ფრენის ავტორს ვალერი ჩკალოვს. ძეგლიდან მდინარე ვოლგის მიმართულებით ჩადის კიბე, რომელსაც ასევე ჩკალოვის სახელი ეწოდება.
ისტორია
თანამედროვე ძეგლის ადგილზე XVII საუკუნის დასაწყისში დააარსეს უფლის ცხოვლმყოფელი ჯვრის შემოყვანების სახელობის დედათა მონასტერი, რომელმაც მოგვიანებით მიიღო ჯვართამაღლების მონასტრის სახელი და 1815 წელს გადაიტანეს მონასტრის დღევანდელი მდებარეობის ადგილზე — ლიადოვის მოედანზე. მონასტერი არასახარბიელო მდგომარეობაში შემორჩენილი იყო 1840 წლამდე, ამ პერიოდსათვის ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის გარშემო ყველა ნაგებობა დაანგრიეს და კედლის გარშემო მოაწყვეს დასვენების ზონა.
ლეგენდარული მფრინავის ძეგლი გაისნა 1940 წლის 15 დეკემბერს, მისი გარდაცვალებიდან ორ წლისთავზე. ქანდაკების ავტორი არის ჩკალოვის მეგობარი ისააკ მენდელევიჩი. მენდელივიჩმა ამ ნამუშევრისათვის სტალინური პრემია მიიღო. ძეგლის არქიტექტორები არიან ივან ტარანოვი და ვიქტორ ანდრეევი.
აღწერა
ძეგლის კვარცხლბეკზე გამოსახულია ჩრდილოეთი პოლუსის კონტურული რუკა, რომელზეც მითითებულია გმირული ეკიპაჟის ჩკალოვ-ბაიდუკოვ-ბელიაკოვის მარშრუტი შორეულ აღმოსავლეთში და ჩრდილოეთი პოლუსის გავლით აშშ-ში. კვარცხლბეკი მოპირკეთებულია ლაბრადორიტით.
კვარცხლბეკზე ამოტვიფრულია მფრინავის ცხოვრების წლები და წარწერა: „ჩვენი დროის უდიდეს მფრინავს ვალერი ჩკალოვს“. ამ სიტყვების ქვემოთ ეწერა „სტალინის შევარდენი“, რომელიც წაშალეს პიროვნების კულტის წინააღმდეგ ბრძოლის პერიოდში.
სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ძეგლები
ბეკირლია
ბეკირლია (Бекирлија) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ლოზოვოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 223 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოზოვოს თემის სოფლები
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი 2013
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი 2013 — ფიფა-ს კონფედერაციის თასის მე-9 გათამაშება, რომელიც ბრაზილიაში ჩატარდა. ტურნირი ითვლება 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესავლად. გაიმარჯვა ბრაზილიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში ესპანეთი დაამარცხა.
მონაწილე გუნდები
1ვინაიდან ევროპის ჩემპიონი ესპანეთი გახდა, რომელსაც ევრო 2012-მდე უკვე მოპოვებული ჰქონდა კონფედერაციის თასის საგზური (როგორც მსოფლიო ჩემპიონს), ევროპისათვის გამოყოფილი ადგილი ევროპის ჩემპიონატის ფინალისტს, იტალიას, ერგო.
რესურსები ინტერნეტში
2013
სეად კოლაშინაცი
სეად კოლაშინაცი (Sead Kolašinac; დ. 20 ივნისი, 1993, კარლსრუე, გერმანია) — ბოსნიელი ფეხბურთელი, ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული ნაკრებისა და ლონდონის „არსენალის“ წევრი.
2017 წლის 3 ივნისს კოლაშინაცი „არსენალის“ ფეხბურთელი გახდა. მისი ტრანსფერი განხორციელდა უფასოდ, რადგან სეადი თავისუფალი აგენტის სტატუსით სარგებლობდა. ახალ კლუბში დებიუტი იმავე წლის 6 აგვისტოს „ჩელსის“ წინააღმდეგ მატჩში შედგა. იგი მოედანზე 32-ე წუთზე შემოვიდა და გოლიც გაიტანა, რომლის წყალობითაც „არსენალმა“ თამაში საყაიმო ანგარიშით დაასრულა, თერთმეტმეტრიანების სერიაში კი 4-1 დაამარცხა მეტოქე. კოლაშინაცი ინგლისის სუპერთასს დაეუფლა.
ბოსნიის ეროვნულ ნაკრებში კოლაშინაცმა იდებიუტა 2013 წლის 18 ნოემბერს არგენტინის ნაკრების წინააღმდეგ. 2014 წელს იგი მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოიძახეს, სადაც ორი თამაში ითამაშა.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ნიკოლოზ აბესაძე
ნიკოლოზ აბესაძე (დ. 6 აპრილი, 1904 — გ. 1996) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი, მკვლევარი, თანამდებობის პირი.
ბიოგრაფია
1930 წლიდან მუშაობა დაიწყო ტრესტ „საქნავთობის“ სისტემაში, სადაც გაიარა გზა რიგითი ინჟინრიდან ტრესტის მმართველამდე. ამ პერიოდში საქართველოში საფუძველი ეყრებოდა ნავთობის ძებნა-ძიებას. მის სახელთან არის დაკავშირებული საქართველოში ნავთობისა და გაზის საბადოების უდიდესი ნაწილი. აგრეთვე სხვადასხვა ნავთობსარეწების შექმნა, როგორიც იყო მირზაანის და დედოფილსწყაროს (წითელწყაროს) ნავთობსარეწები. იგი იყო პროფესიონალი მენავთობე. სწავლობდა და იკვლევდა ბურღვის რთულ პროცესებს და ახალ ტექნილოგიებს. თავის ცოდნას დაუღალავად გადასცემდა ახალგაზრდებს და ხელს უწყობდა მათ პროფესიონალებად ჩამოყალიბებაში. მის სახელთანაა დაკავშირებული ნავთობისა და გაზის პროდუქტიული ფენის გახსნის მეთოდები, საცავ კოლონაში ფილტრის ჩაშვებისა და დაცემენტების ხერხები. იგი ხელმძღვანელობდა ტრესტ „საქნავთობს“. პარალელურად, 1953 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო გეოლოგიურ ფაკულტეტზე. მან პირველად დააყენა საკითხი საქართველოში სპეციალური საგნების წასაკითხად ბაქოელი სპეციალისტების მოწვევის შესახებ, რომლებიც მივლინებით ყოველი კვირა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში სპეციალურ საგნებს კითხულობდნენ. 1956 წლიდან იყო ბურღვის ტექნიკისა და ტექნოლოგიის კათედრის გამგე. 1957 წლიდან მიენიჭა დოცენტის წოდება. 1958 წელს პირველმა თარგმნა ქართულად ნ. კულიჩიხინის და ბ. ვოზდვიჟენსკის სახელმძღვანელო „საძიებო ბურღვა“. 1965 წლიდან ძირითადად მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იგი იყო 20 ნაშრომის, 3 მეთოდური მითითების და 4 სახელშეკრულებო კვლევითი სამუშაოს ავტორი.
The Magic Whip
The Magic Whip — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Blur-ის მერვე სტუდიური ალბომი. იგი ჩაიწერა ჰონგ-კონგსა და ლონდონში და გამოვიდა ლეიბლებზე Parlophone და Warner Bros. Records 2015 წელს. The Magic Whip არის ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი 2003 წლის Think Tank-ის შემდეგ.
მიდიოდა მატარებელი
მიდიოდა მატარებელი — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 2005 წელს გადაღებული ქართული ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება ვითარდება თბილისიდან ბათუმში მიმავალ მატარებელში, რომელიც მეისრის შეცდომის გამო ჯერ აფხაზეთის საზღვარზე აღმოჩნდება, შემდეგ კი ჭიათურაში. ამასთანავე, მატარებელში თავმოყრილია სხვადასხვა ჯურის აფერისტი, სამართალდამრღვევი და მევალეებს გამოქცეული საპირისპირო სქესის ტანსაცმელში გამოწყობილი ხალხი. ფილმი გვახსენებს ჩვენი ქვეყნის არც თუ ისე შორეულ წარსულს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:გიორგი შენგელაიას ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:2005 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
ყელყვითლას ციხე
გომეწრის ყელყვითლას ციხე — არქიტექტურული, არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელი გომეწრის ჩრდილოეთით 1,5 კილომეტრზე. მდინარეების გომეწრულისა და შარახევის შესართავთან, ტყიან ქედზე. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით. 1972 წელს დაზვერვითი სამუშაოები ჩაატარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. ყელყვითელას ციხე შედგება ციტადელისა და ხელოვნურ ტერასებზე განლაგებული ნაგებობებისაგან.
ციტადელი ნატეხი ქვითა და მტკიცე დუღაბით ნაგები მძლავრი გოდოლია, რომელიც დგას ქედის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ კონცხზე. შემორჩენილია 3-4 მეტრი სიმაღლის და 1,5 მეტრი სისქის კედლები. შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. შიდა ტერიტორია ამოვსებულია ნანგრევებით, რის გამოც, სათავსთა გეგმარების დადგენა შეუძლებელია. გოდოლის დასავლეთით, ქედზე, ღრმა ჭრილებია. აღმოსავლეთით, მკვეთრად დაქანებულ ფერდობზე, შვიდ ხელოვნურ ტერასაზე შეიმჩნევა ნაგებობათა ნაშთები. ციტადელის მისასვლელთან, აღმოსავლეთით. I ტერასაზე სამი კედლის ნანგრევებია, II ტერასაზე - შვიდი კედლისა. აქვე ერთი სათავსის და მასზე დასავლეთიდან მიშენებული კოშკის კედლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. III-IV-V ტერასებზე არსებული ნანგრევების გეგმა არ იკითხება. VI ტერასის ჩრდილო ნაწილში კლდეში გამოკვეთილი ბაქანია, ბოლო VII ტერასაზე შემორჩენილია ნატეხი ქვით ნაგები გალავნის კედლის ნაწილები, აღმოსავლეთით კარიბჭეა.
ყელყვითელას ციხეზე 1944 წელს აღმოჩნდა წარწერიანი ქვა, რომელიც X საუკუნის ეპიგრაფიკული ძეგლია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლაიფციგის რაიონი
ლაიფციგის რაიონი (Landkreis Leipzig) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ბორნა. რაიონი შედის საქსონიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ლაიფციგის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1646 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 278 063 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 169 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 14 7 29.
გაბალის რაიონი
რაინონში ცხოვრობს 93 770 ადამიანი, რომელთაგანაც 13 175 ცხოვრობს რაიონის ცენტრ გაბალაში, ხოლი დანარჩენი 80 595 ცხოვრობს სოფლებში. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 60,49 ადამიანია კვადრატულ კილომეტრზე. საშუალო სასიცოცხლო ასაკი 70 წელია. გაბალის რაიონში 73 235 მკვიდრი აზერბაიჯანელია, 16 020 არიან ლეზგები, 4 640 უდიები,  209 არის თურქი და 37 სხვა ეროვნების წარმომადგენელი.
ლაიფციგის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონიის რაიონები
გაბალის რაიონი
ისტორია
გაბალა უძველესი ქალაქია, რომელიც იყო კავკასიის ალბანეთის სახელმწიფოს დედაქალაქი. ძველი ქალაქის ნანგრევები მდებარეობს რაიონის დღევანდელი ცენტრიდან სამხრეთ-დასავლეთით 20 კილომეტრში. დიდი შენობების, ქალაქის კარიბჭეების, კოშკის კედლებისა და მატერიალური კულტურის ნიმუშების ნაშთები ამტკიცებს, რომ გაბალა იმ დროს ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ქალაქი იყო.
როდესაც რომის ჯარები თავს დაესხნენ ალბანეთს ძვ.წ 60-იან წლებში, მათ ვერ შეძლეს გაბალას დაპყრობა. სასანიანთა პერიოდში გაბალა იყო დიდი სავაჭრო ცენტრი. სიტუაცია იგივე დარჩა ისლამური სახალიფოს ხანაშიც. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქმა განიცადა ვარდნა მე -13 საუკუნეში მონღოლთა შემოსევის დროს, იგი მოგვიანებით აღადგინეს. გაბალამ მე-18 საუკუნის შუა ხანებში დაკარგა პოზიციები და მოსახლეობა თანდათანობით შემცირდა.
მე -18 საუკუნის შუა ხანებში ამ ტერიტორიაზე მცირე ფეოდალური სახელმწიფო დაარსდა. მოგვიანებით იგი შედიოდა შაქის სახანოს შემადგენლობაში და მას მართადნენ შაქის ხანები.
შაქის სახანოს დაცემის შემდეგ, ქუთქაშენის სასულთნო შეიტანეს შაქის პროვინციაში. ქუთქაშენის ოლქი შეიქმნა 1930 წელს. ამ რეგიონს სახელწოდებით გაბალა დაარქვეს 1991 წლის მარტში, საბჭოთა კავშირის დაცემის შემდეგ. .
ეკონომიკა
რეგიონალური ეკონომიკის ძირითადი სექტორი სოფლის მეურნეობას ეყრდნობა. რაიონის სოფლის მეურნეობა ითვალისწინებს თამბაქოსა და ჩაის მოყვანას, აბრეშუმის ჭიების მოშენებას, ყვავილების დარგვას, ხილისა და მარცვლეულის მოყვანას, მეღვინეობასა და ცხვრის მოშენებას. გაბალის რეგიონში 2015 წელს, ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორებიდან შემოსული, წარმოების მთლიანი ღირებულება 203 517 მანათს შეადგენდა, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით:
ასევე 2016 წელს დასრულდა სამშენებლო და სამონტაჟო სამუშაოები სათხილამურო ცენტრში, რომელიც ზამთარშიც დ ზაფხულშიც ტურიზმის კომპლექსის ნაწილია.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
სიერა-ენგარსერანი
სიერა-ენგარსერანი (Sierra Engarcerán, La Serra d'en Galceran) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის პლანა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 82 კმ². მოსახლეობა — 988 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ინაჟა (პარანა)
ინაჟა (Inajá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 408 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 988 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.35 კმ²-ზე. ფართობი 194 704 კმ²-ია.
სამუელ სევადა
სამუელ სევადა (Սամվել Սևադա; დ. 12 სექტემბერი, 1949, გიუმრი) — სომეხი მხატვარი, ფოტოგრაფი და მწერალი.
ბიოგრაფია
სამუელ სევადა დაიბადა 1949 წლის 12 სექტემბერს, გიუმრიში, სომხეთი. 1974 წელს, მან დაამთავრა ერევნის ხელოვნებისა და თეატრის სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1980 წლიდან, იგი სომეხ მხატვართა კავშირის წევრია, 2009 წლიდან კი - სომეხ ფოტოგრაფთა კავშირის წევრი. 1996–1998 წლებში, სამუელ სევადა ერევნის გენერალური მხატვარი იყო,  1989–2006 წლებში, იგი ამერიკის შეერთებული შტატებში ცხოვრობდა, ხოლო 1990 წელს, ამერიკის შეერთებული შტატებში მან პირველი სომხური სამხატვრო სკოლა გახსნა .
სამუელ სევადას ფოტოები ამერიკის შეერთებული შტატების, კანადის, რუსეთის, უკრაინის და სხვა მრავალი ქვეყნის ჟურნალ-გაზეთებშია გამოქვეყნებული. მას 32 გამოფენა ჰქონდა შემდეგ ქვეყნებში: ამერიკის შეერთებული შტატები, კანადა, პოლონეთი, მოლდოვა, ესტონეთი, რუსეთი, საქართველო, სომხეთი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:სომეხი მხატვრები კატეგორია:ფოტოგრაფები კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კაი ჰავერცი
კაი ჰავერცი (დ. 11 ივნისი, 1999, აახენი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს ლონდონის „ჩელსისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. ჰავერცი უნივერსალური ფეხბურთელია და შეუძლია ითამაშოს შემტევ ნახევარმცველად და გარემარბად.
საკლუბო
ჩელსი: (2)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
აღბერქი
აღბერქი (Աղբերք) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 055 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 249 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 249 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
აგროფიზიკა
აგროფიზიკა, აგრონომიული ფიზიკა — მეცნიერება მცენარის სასიცოცხლო გარემო პირობების კვლევის ფიზიკური მეთოდებისა და მცენარის ცხოველმოქმედების ფიზიკური პროცესების შესახებ. აგროფიზიკა შეიმუშავებს ნიადაგისა და ჰაერის მიწისპირა ფენაში ფიზიკური პირობების რეგულირების ხერხებს. აგროფიზიკა მოიცავს ნიადაგის ფიზიკას (ნიადაგის მყარი ფაზის ფიზიკა, ნიადაგის ჰიდროფიზიკა, ნიადაგის თბოფიზიკა, ნიადაგის ჰიდროფიზიკა, ნიადაგის თბოფიზიკა, ნიადაგის აირადი ფაზის ფიზიკა); ჰაერის მიწისპირა ფენის ფიზიკას (აეროდინამიკური, რადიაციული და სხვა პარამეტრები); მცენარეთა ბიოფიზიკას (მცენარეთა შუქფიზიოლოგია და მცენარეთა რადიობიოლოგია); მცენარის პროდუქტიულობის ზრდისა და ადრეულობის უზრუნველსაყოფად მისი საარსებო გარემო პირობების რეგულირების ხერხებისა და საშუალებებს. აგროფიზიკა დამოუკიდებელ მეცნიერებად XX საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა ბუნებისმეტყველების სხვადასხვა დარგის განვითარების საფუძველზე. აგროფიზიკის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვით ბ. დერიაგინს, ა. დოიარენკოს, ს. დოლგოვს, ნ. კაჩინსკის, დ. პრიანიშნიკოვს, ა. როდეს, ს. რიჟოვს, ე. რასელს, უ. შოუს და სხვა. სსრკ-ში აგროფიზიკოსთა სკოლის დამფუძნებელია ა. იოფე.
აგროფიზიკური გამოკვლევები ტარდება მინდვრის, ლაბორატორიული და სავეგეტაციო მეთოდებით; კვლევის მიზანია გარემო პირობების შეფასება და მცენარეში მიმდინარე ფიზიოლოგიური პროცესების შესწავლა. იყენებენ თანამედროვე ზუსტ ხელსაწყოებს. კერძოდ, მცენარის გარემოსთან ურთიერთობის ფიზიოლოგიური პროცესის (თბური და წყლის რეჟიმი, აირცვლა და სხვა) კვლევისას იყენებენ ფიზიკის თანამედროვე ექსპერიმენტულ საშუალებებს: ნახევარგამტარებს, ელექტრონულ-იონურ აპარატურას, რადიოაქტიურ გამოსხივებას და სხვა. კვლევის შედეგებს არსებითი მნიშვნელობა აქვს ახალი აგროხერხების შესამუშავებლად და არსებულის სრულყოფისათვის. მაგალითად, აგროფიზიკური გამოკვლევების საფუძველზე დამუშავებულია დაცულ გრუნტში ელექტროშუქკულტურის წესები, რომლებიც ამცირებენ ვეგეტაციის პერიოდს, ზრდიან ბოსტნეულის მოსავალს. ეფექტიანი შედეგებია მიღებული მებოსტეობაში პოლიმერული აფსკების გამოყენების, სათბურებში ბოსტნეულის მოყვანის რეჟიმის ავტომატურად რეგულირების, სასოფლო-საეურნეო პროდუქტების საცავებში ოპტიმალური პირობების ავტომატურად დაცვის საქმეში და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აგრონომია
სიპოტენი
სიპოტენი (Sipoteni) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 132 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 370 ადამიანს შეადგენდა.
სამარის ზღვა
სამარის ზღვა — კუნძულთშორისი ზღვა ფილიპინების არქიპელაგში, რომელიც გაწოლილია ლუსონის ბიკოლის რეგიონსა და აღმოსავლეთ ვისაიას შორის. აღმოსავლეთით ესაზღვრება კუნძული სამარი, სამხრეთით ლეიტე, დასავლეთით მასბატე, ხოლო ჩრდილოეთით ლუსონი. მიეკუთვნება წყნარ ოკეანეს. ფართობი 3870 კმ², საშუალო სიღრმე — 200 მ. ჩრდილოეთით სან-ბერნარდინოს სრუტით უერთდება ფილიპინის ზღვას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით სან-ხუანიკოს სრუტით ლეიტეს ყურეს, სამხრეთ-დასავლეთით მასბატის სრუტით ვისაიანის ზღვას, ჩრდილო-დასავლეთით ტიკაოს სრუტით სიბუიანის ზღვას. ზღვის აკვატორიის ფარგლებშია მრავალრიცხოვანი კუნძულები, მათ შორის: ალმაგრო, ბილირანი, ტიკაო, ნინა, დარამი და სხვა. ზღვის სამხრეთ ნაწილში განლაგებულია კარიგარის უბე. ზღვის სანაპიროზეა ქალაქები: კალბაოგი, კატბალოგანი, რაიტი, კარიგარა (კუნძული სამარი), კატაინგანი (მასბატი), ნავალი, სან-ხასინტო (ტიკაო).
ლორა დერნი
ლორა დერნი (Laura Dern; დ. 10 თებერვალი, 1967, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით 1980-90-იანი წლების ფილმებში. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ხუთი ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
უზბეკეთის არქიტექტურა
მინი|კონგრესის ცენტრის გუმბათის დეტალი-[[ტაშკენტი]] მინი|[[სამარყანდი-ბიბი ხანიმი]] უზბეკეთის არქიტექტურა—გამოირჩევა ორიგინალურობით. როგორც მიიჩნევენ, ის ინარჩუნებს თავისთავადობას ეკონომიკური პირობების ცვლილების, ტექნოლოგიური მიღწევების, დემოგრაფიული რყევების და კულტურული ძვრების მიუხედავად.
უზბეკეთის ცნობილი არქიტექტურული ცენტრებია სამარყანდი, ბუხარა, ხივა, შაჰრისაბზი, ტერმეზი და კოკანდი. შემორჩენილია სხვადასხვა უძველესი არქიტექტურული შედევრები, მათ შორის სასახლეები, მავზოლეუმები, მეჩეთები და უზბეკეთის არქიტექტურისათვის დამახასიათებელია მინარეთები. ფერადი მოზაიკა, რელიგიური სიმბოლოები და აბსტრაქტული გეომეტრიული ნიმუშები.
ისლამამდელი არქიტექტურა
ხელოვნების უძველესი ძეგლები უზბეკეთის ტერიტორიაზე განეკუთვნება მეზოლითის, ნეოლითის და ბრინჯაოს ხანებს. ადრინდელი რკინის ხანაში საფუძველი ჩაეყარა ქალაქების მშენებლობას. აქემენიდთა ირანის ხანის ხელოვნების ძეგლებიდან შემორჩენილია გემები აფრასიაბიდან. ბრინჯაოს მცირე პლასტიკის ცალკეული ნიმუშები. ბრინჯაოს ხანის ძეგლების ნაშთები ნაპოვნია ქვეყნის სურხანდარიას, ტაშკენტის, სამარყანდის, ფერღანასა და ნავოის რეგიონებში ახალი წელთაღრიცხვის IV საუკუნეში უზბეკეთის ტერიტორიაზე შენდებოდა რეგულარულად დაგეგმარებული, კოშკებიანი გალავნებით გარშემორტყმული დასახლებები. კონსტრუქციაში იყენებდნენ კამარებს, კოჭურ გადახურვას, ბერძნულ-ბაქტრიულ და ქუშანის ხანაში შენდებოდა ცენტრულდარბაზიანი ან შიგაეზოიანი სასახლეთა კომპლექსები. ახალი წელთაღრიცხვით პირველ საუკუნეებში გაცნდა ბუდისტური საკულტო ნაგებობები. ძვ. წ. IV-ახ. წ. IV საუკუნეების სახვითი ხელოვნება წარმოდგენილია ბერძნულ-ბაქტრიული მონეტებით. მათში შერწყმულია ბერძნული და ადგილობრივი მხატვრული ტრადიციები. ქუშანის ეპოქის ხელოვნება წარმოდგენილია მონუმენტური ფერწერითა და ქანდაკებით. ბუდისტური პლასტიკის ნიმუშები ენათესავება განდჰარის ხელოვნებას.
შუა საუკუნეები
მარცხნივ|მინი|[[რეგისტანის მოედანი]] VI-VIII საუკუნეების მონუმენტური ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია გამაგრებული სახლები, ციხე-დარბაზ-კოშკები, საკულტო ნაგებობები. შენობებს ამკობდნენ თიხაზე, ხეზე, თაბაშირზე ამოკვეთილი მდიდრული ორნამენტებით. (აფრასიაბის ვარახშის სასხლეები). VIIIსაუკუნიდან სწრაფად იზრდებოდა ქალაქები. მშენებლობაში გამომწვარ აგურს იყენებდნენ. გუმბათოვან კონსტრუქციებს, ნაგებობებს ხეზე კვეთილ ორნამენტებთან ერთად ამკობდნენ აგურით გამოყვანილიმორთულობით, XII საუკუნიდან კვეთილი ტერაკოტით, მოჭიქული აგურით, ინტერიერს-ორნამენტული მოხატულობით. შუა საუკუნეებში უზბეკური არქიტექტურის აყვავებას ხელი შეუწყო მისმა მდებარეობამ აბრეშუმის დიდი გზის (რომლის სიგრძე შეადგენდა 11000 კილომეტრს (7000 მილი)) ცენტრალურ ნაწილში. . IX-XII საუკუნეებში შეიმუშავეს შუა საუკუნეების საკულტო და სამოქალაქო ხუროთმოძღვრების ტიპოლოგია. მინი|[[ბიბი-ხანიმის მეჩეთი|ბიბი ხანიმის მეჩეთი -სამარყანდი]] XI-XII საუკუნეებში სამარყანდი გახდა ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი რეგიონში. რეგისტანის საზოგადოებრივ მოედანი, რომელსაც ლორდ კერზონმა უწოდა "ყველაზე კეთილშობილური საზოგადოებრივი მოედანი მსოფლიოში", კვლავ ხელოვნების მნიშვნელოვანი ნიმუშია უძველესი ქალაქის გულში. მშენებლობა განსაკუთრებით ფართოდ გაიშალა XIV საუკუნის დასასრულს. XV საუკუნის პირველ ნახევარში (რეგისტანი, შაჰიზინდა-სამარყანდში). ამ პერიოდში ტიმური პერიოდის არქიტექტურამ, აგრეთვე მე -16 საუკუნეში შაიბანიდის პერიოდის არქიტექტურამ დიდი გავლენა მოახდინეს ისლამური არქიტექტურის განვითარებაზე. შემონახულია თემურ-ლენგის ა და ულუღ-ბეგის ეპოქის ხელოვნების, აგრეთვე წიგნის მინიატურის ნიმუშები.
XVI-XVII საუკუნეებში დასრულდა საზეიმო ანსამბლები სამარყანდში (რეგისტანი), ბუხარაში და სხვ. აშენდა დიდი მეჩეთები (ქოქ-გუმბეზი ყარშიში XVI საუკუნის დასასრული), მედრესეები და სხვა ნაგებობები. XVI-XVII საუკუნეებში დიდ წარმატებას მიაღწია კალიგრაფიის ხელოვნებამ, მინიატურის შუა აზიურმა სკოლამ, რომლის ერთ-ერთი მიმართულება ქალაქ ბეჰდაზის სკოლის ტრადიციებს აგრძელებდა. XVI საუკუნეში მინიატურის ცნობილი ოსტატი იყო მუჰამედ მურად სამარყანდი. XVII საუკუნის ზოგი მინიატურა ახლოსაა ფერწერის მოგოლურ სკოლასთან. XVIII საუკუნის ბოლოს აშენდა მომთაბარეთა შემოსევების შედეგად დანგრეული ქალაქები.
XVIII-XX საუკუნეებში განვითარდა დეკორატიული გამოყენებითი ხელოვნება
მე-19-20 საუკუნეები
მინი|[[ბუხარა]] მინი|[[ტაშკენტი-მთავრობის სახლი]] XIX საუკუნის დასასრულს და XX საუკუნის დასაწყისში საფუძველი ჩაეყარა დაზგურ ფერწერას. ამ პერიოდში საცხოვრებელი ნაგებობების მშენებლობისას გათვალისწინებული იყო უზბეკეთის რიგით მოქალაქეების ინტერესები. ყოველდღიური შენობები ასახავდა ისტორიულ ფონს, აგრეთვე რეგიონის ადგილობრივ და თანამედროვე პირობებს. მაგალითად, ბუხარაში სახლის გადახურვისას ყურადღება ექცეოდა, რომ შენობა ზოლირებული ყოფილიყო ქუჩის ხმაურისა და მტვრისგან. იზოლირებული ოთახების აგება კლიმატის შესაბამისად ხდებოდა, რაც ქმნიდა უნიკალურ მიკროკლიმატს, რომელიც შესაფერისი იყო როგორც სიცხისთვის, ასევე სიცივისთვის. კიდევ ერთი მაგალითია ხივა, სადაც არის მაღალი ტერასა ქარისთვის ღია სახლებში ხელსაყრელი მიკროკლიმატის შესაქმნელად. მშენებლობის სიმარტივის მიუხედავად, ქვეყნის საცხოვრებელი ნაგებობებში მაინც ჩანს უზბეკური კულტურის იდენტურობა.
1930-იანი წლებიდან შედგა ქალაქების რეკონსტრუქციის გეგმა (ანდიჯანი, სამარყანდი, ბუხარა, ტაშკენტი და სხვა). დაიწყო ახალი ქლაქების მშენებლობა. აშენებდნენ კონსტრუქტივიზმისა და ნეოკლასიციზმის სტილის შენობებს.
1960-70-იანი წლებიდან უზბეკი ინჟინრები და ხურითმოძღვრები გადავიდნენ მშენებლობის თანამედროვე მეთოდებზე. აგებდნენ მაღალსართულიან სახლებს.
21 საუკუნე
XXI საუკუნეში უზბეკური არქიტექტურა ხასიათდება ტრადიციული დიზაინის და თანამედროვე ინოვაციების ბალანსით.
სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტურა კონტინენტის მიხედვით კატეგორია:შუა აზია კატეგორია:უზბეკეთი
კარატმანოვო
კარატმანოვო (Каратманово) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ლოზოვოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 296 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 520 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოზოვოს თემის სოფლები
ამბრნი, უმბრნი და არაბნი
ამბრნი, უმბრნი და არაბნი — ქართველი ქალი მწერლის ნაირა გელაშვილის პირველი, 1982 წლის რომანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაირა გელაშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1982 წლის რომანები კატეგორია:მაგიური რომანები
ახპრაძორი
ახპრაძორი (Ախպրաձոր) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 293 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 371 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
მაისენის რაიონი (2008-მდე)
მაისენის რაიონი (Landkreis Meißen) — ყოფილი რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი იყო ქალაქი მაისენი. რაიონი შედიოდა საქსონიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარებოდა დრეზდენის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებდა 631,69 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენდა 149 273 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 236 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 14 2 80.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონიის რაიონები
იტაუნა-დუ-სული
იტაუნა-დუ-სული (Itaúna do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 583 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.8 კმ²-ზე. ფართობი 128 870 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
მურღული
მურღული, იგივე მურგული (Murgul) — ქალაქი და რაიონი თურქეთის ართვინის პროვინციაში. 2012 წლის აღწერებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3 051, ხოლო რაიონის მოსახლეობა – 6 395 ადამიანს. ადრე ცნობილი იყო ჯერ დამარის, ხოლო შემდეგ გოქთაშის სახელწოდებით.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
პროფესორი მორიარტი
მინი|პროფესორი მორიარტი პროფესორი ჯეიმზ მორიარტი — გამოგონილი პერსონაჟი და კრიმინალური საქმეების ოსტატი, შექმნილი ართურ კონან დოილის მიერ, რათა იყოს ავტორის მიერ გამოგონილი დეტექტივი შერლოკ ჰოლმზის ანგარიშგასაწევი მეტოქე. ის შეიქმნა როგორც საშუალება, რომლითაც დოილს შეეძლო ჰოლმსის მოკვლა და გმირის ისტორიების დასრულება. პროფესორი მორიარტი პირველად ჩნდება მოთხრობაში „The Adventure of the Final Problem“, რომელიც პირველად 1893 წელს გამოქვეყნდა „The Strand Magazine“. ის ასევე თამაშობს ჩართულია შერლოკ ჰოლმზის ბოლო რომანში „შიშის ველი“, მაგრამ პირდაპირი გამოჩენის გარეშე. ჰოლმსი მორიარტის ახსენებს ხუთ სხვა მოთხრობაში: „ცარიელი სახლის თავგადასავალი“, „ნორვუდის აღმაშენებლის თავგადასავალი“, „დაკარგული სამი მეოთხედის თავგადასავალი“, „დიდებული კლიენტის თავგადასავალი“ და „მისი უკანასკნელი თავის დაკვრა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები კატეგორია:ართურ კონან დოილი
გელა გელაშვილი
გელა გელაშვილი (დ. 25 აგვისტო, 1959, წნორი, სიღნაღის რაიონი)  —  ქართველი  ეკონომისტი, იურისტი, პოლიტიკოსი.
1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, აგრეთვე  თბილისის მართვის ინსტიტუტის იურიდიული ფაკულტეტი. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (სიღნაღის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:წნორში დაბადებულები
ჯორათი
ჯორათი  (Corat) — სოფელი აზერბაიჯანში,  სუმგაითში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუმგაითის სოფლები
კარლო უჩანეიშვილი
კარლო უჩანეიშვილი (დ. 26 იანვარი, 1926, ხობის რაიონი — გ. 17 თებერვალი, 1962) — ქართველი გეოლოგი.
ბიოგრაფია
1932 წელს მშობლებმა ფოთის საშუალო სკოლაში მიაბარეს. სწავლის პერიოდში თავი გამოიჩინა, როგორც ნიჭიერმა მოსწავლემ. აქ მან დაამზადა ფოთის ნავსადგურის მოქმედი მაკეტი, რომელიც ექსპონირებული იყო ქ. თბილისის მოსწავლეთა რესპუბლიკურ სასწავლო-შემოქმედებით ოლიმპიადაზე. 1942 წელს კარლო უჩანეიშვილი ჩაირიცხა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიურ ფაკულტეტზე. უმაღლესი სასწავლებელი 1948 წელს დაამთავრა ინჟინერ-გეოლოგის კვალიფიკაციით და სამუშაოდ განაწილებულ იქნა მინერალური ნედლეულის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თბილისის ფილიალში უმცროსი მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობაზე. 1950 წელს კარლო უჩანეიშვილი მიიღეს მოსკოვის მინერალური ნედლეულის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტურაში, რომლის დამთავრების შემდეგ, 1954 წელს, წარმატებით დაიცვა დისერტაცია გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. იმავე წელს მიენიჭა უფროსი მეცნიერ-თანამშრომლის წოდება.
1956 წელს კარლო უჩანეიშვილი, სამეცნიერო-ტექნიკური დახმარების მიზნით, მივლენილი იქნა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, სადაც სამი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა საძიებო-გეოლოგიურ სამუშაოებს ურანის მადნის მოსაპოვებლად. მიღწეული წარმატებებისთვის იგი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის უმაღლესი ორდენით დააჯილდოვეს. 1959 წელს კარლო უჩანეიშვილი კონკურსით არჩეულ იქნა ყაზახეთის მინერალური ნედლეულის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის მიმართულების ერთ-ერთი ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. მას მინდობილი ჰქონდა განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის სამეცნიერო პრობლემის გადაჭრა. ამ სამუშაოს შესრულებისას ნათლად გამოჩნდა მისი, როგორც სასარგებლო წიაღისეულის ძებნა-ძიების ჭეშმარიტი სპეციალისტის ნიჭი და უნარი. კარლო უჩანეიშვილი გაურკვეველ ვითარებაში დაიღუპა, ყაზახეთში, 1962 წლის 17 თებერვალს. ის მხოლოდ 36 წლის იყო, მაგრამ როგორც მეცნიერი და მკვლევარი, უკვე, მაღალი ავტორიტეტით სარგებლობდა ინჟინერ-გეოლოგთა ფართო წრეებში. კარლო უჩანეიშვილს დარჩა მეუღლე, ტურფა დოლიძე და ორი მცირეწლოვანი ვაჟი - ლევანი და ირაკლი. ლევან უჩანეიშვილი საქათველოში ცნობილი მსახიობია. ძმები ამჟამად ამერიკაში ცხოვრობენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:ყაზახეთში გარდაცვლილები კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი
აკუნქი
აკუნქი (Ակունք) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 965 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 719 ადამიანს შეადგენდა.
ამურის სიგი
ამურის სიგი, უსურიული სიგი (Coregonus ussuriensis) — თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 51,5 სმ-მდეა, აღწევს 60-მდეც; მასაში — 2 კგ-ს. თავსა და ტანზე მუქი ლაქები ჩვეულებრივ არ აქვს; თუმცა, ზოგჯერ, წინასარქველზე და კუდის ფარფლზე შეინიშნება. მოთეთროა, ზურგის ფარფლში 3–4 დაუტოტავი და 9–11 დატოტვილი სხივია, ანალურში — შესაბამისად 3 და 13–15. გვერდით ხაზზე 86–92 ცალი ქერცლის ფირფიტაა, მის ზევით ზურგის ფარფლამდე გასდევს ფირფიტების 10–11 წყება, ქვევით — 9–10. აქვს 26–30 ლაყუჩის ფოთოლაკი. ყბები თითქმის ერთნაირი სიგრძისაა, ზედა ყბა ოდნავ წინაა გამოწეული და ფუძეშიც შესამჩნევად სცდება თვალი წინა მხარეს. გავრცელებულია ამურის ქვემო და შუა წელზე, ზეაში, უსურიში, ტბა ხანკაში, ამურის ლიმანში, ოხოტის ზღვის სამხრეთ ნაწილში; ახლო ფორმები ნაპოვნია ჩრდილოეთ სახალინის ტბებში; არის სამხრეთ სახალინის დასავლეთ სანაპიროზეც ჩ. გ. 48°30′ ქვემოთ. იკვებება სხვადასხვა მცენარეული ნარჩენებით, ჭიებით, მოლუსკებით, მწერების მატლებით, მცირე ზომის თევზით. მიგრაცია ამურთან დაკავშირებულ ტბებში წყლის დონის მატებაზეა დამოკიდებული. ტბების გახსნასთან ერთად სიგი მათში შედის; აგვისტოში, როდესაც ტბის წყლის ნაკადი ამურისაკენ გაძლიერდება, თევზი უკან, ამურში, ბრუნდება და გაზაფხულამდე იქ რჩება. შემოდგომაზე ქვირითის დასაყრელად შედის მთის მდინარეებში. ტოფობა იწყება სექტემბრის ბოლოს – ოქტომბრის დასაწყისში, გრძელდება დეკემბერ-იანვრამდე და მთავრდება ყინულძვრის შემდეგ. ქვირითს ყრის ორმოებში ან გრუნტის ზედაპირზე.
სქოლიო
კატეგორია:სიგი
ქვემოსილეზიური ზემო ლუჟიცის რაიონი
ქვემოსილეზიური ზემო ლუჟიცის რაიონი (Niederschlesischer Oberlausitzkreis) — ყოფილი რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ნისკი. რაიონი შედიოდა საქსონიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარებოდა დრეზდენის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებდა 1.340,29 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენდა 95 948 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 72 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 14 2 84.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონიის რაიონები
ლაით იაგამი
ლაით იაგამი (夜神 月ライト, ჰეპბერნი: Yagami Raito) — მანგა-სერიალ „სიკვდილის რვეულის“ (Death Note) მთავარი გმირი, შექმნილი ცუგუმი ოჰბასა და ტაკეში ობატას მიერ. იაგამი არის მოწყენილი ახალგაზრდა გენიოსი, რომელსაც აღიზიანებს ბოროტების ყველანაირი გამოხატულება. ლაითის ცხოვრება რადიკალურად შეიცვლება მას შემდეგ, რაც იგი პოულობს „სიკვდილის რვეულს“, რომელსაც შეუძლია მოკლას ნებისმიერი, ვისი სახელიც ჩაიწერება მასში. რვეულის გამოცდის შემდეგ, იგი რწმუნდება მის ნამდვილობაში, მის სახლში კი ჩნდება მოულოდნელი სტუმარი — რვეულის წინა მფლობელი — შინიგამი სახელად რიუკი. ლაითი რიუკს თავის გეგმას გააცნობს, რომლის მიხედვითაც იგი აპირებს გაანადგუროს ყველა ის ადამიანი, რომელსაც უზნეოდ და უსამართლოდ თვლის მთელს მსოფლიოში, სანამ არ დარჩებიან მხოლოდ ის ადამიანები, რომლებსაც იგი კეთილებად და პატიოსნებად მიიჩნევს. როგორც კი ამ უტოპიის შექმნას დაასრულებს, იგი მართავს მას, როგორც თვითგამოცხადებული „ახალი სამყაროს ღმერთი“.
იაპონურში მის პერსონაჟს ახმოვანებს მამორუ მიანო, ინგლისურ ვერსიაში – ბრედ სვეილი.
კატეგორია:სიკვდილის რვეულის პერსონაჟები
ჟარდინ-ოლინდა
ჟარდინ-ოლინდა (Jardim Olinda) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 409 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.96 კმ²-ზე. ფართობი 128 515 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
გიორგი ლომთაძე
გიორგი ლომთაძე (დ. თარიღი უცნობია, ქუთაისი)  — ქართველი სპორტსმენი (ძალოსნობა). 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი 2015 წელს ჩატარდა კლაიპედაში (ლიტვა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით გ
აღაბაიალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერტერის რაიონის სოფლები
საბირაბადის რაიონი
საბირაბადის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი, რომლის დედაქალაქი მდებარეობს მდინარეების არაქსისა და მტკვრის შესართავთან. დაბალი სიმაღლის ზონა დამოკიდებულია არხებსა და კაშხლებზე, რომლის დაზიანებამაც 2010 წელს გამოიწვია რეგიონის რამდენიმე სოფლის დატბორვა. მოსახლეობა შეადგენს 155 400 ადამიანს.
ისტორია
საბირაბადის ტერიტორია მდიდარია უძველესი ძეგლებით და დასახლებული პუნქტებით. რაიონში გათხრების შედეგად ნაპოვნია უძველესი ნეკროპოლისი, ისევე როგორც დასახლებული პუნქტები, რომლებიც თრიღდება ძვ.წ V-I, V-II საუკუნეებით. ასევე მასალები, რომლებიც სოფლის „შაჰარღას“ ადგილას იქნა ნაპოვნი, ცხადყოფს, რომ უძველესი აღმოჩენები XI-XII საუკუნეებს მიეკუთვნება.
რაიონის ყველაზე დიდი სოფელი ჯავადია, რომელიც ადრე ისტორიული ქალაქი იყო. როდესაც აზერბაიჯანი რუსეთის შემადგენლობაში შევიდა, 1988 წელს რუსები გარკვეული ნაწილი დასახლდა ჯავადში, რეგიონს კი პეტროპავლოვკა დაერქვა.
საბირაბადის ოლქის ორგანიზება ჩატარდა 1930 წლის 8 აგვისტოს. 1931 წლის 7 ოქტომბერს პეტროპავლოკვას სახელი დაერქვა ცნობილი აზერბაიჯანული სატირული პოეტის მ.ა.საბირის საპატივცემულოდ, აზერბაიჯანის ცენტრალური კომისიის ბრძანებულებით. საათლის რაიონი შეუერთდა საბირაბადს 1963 წლის 4 იანვარს და ეს გაგრძელდა 1965 წლის 14 იანვრამდე. ქალაქის ცენტრს ქალაქის ტიპის დასახლების სტატუსი 1952 წლის 7 ნოემბერში მიენიჭა, ხოლო 1959 წლის 4 დეკემბრიდან რაიონი სახელ საბირაბადს ატარებს.
გეოგრაფია
რაინონი მდებარეობს მუღანის დაბლობის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით 30 კილომეტრით დაშორებით  რაიონი ესაზღვრება ქურდამირის რაიონს, ჩრდილო-დასავლეთით  5 კილომეტრის დაშორებით შემახის რაიონს, სამხრეთით 24 კილომეტრით ქალაქ შირვანს,  სამხრეთ-დასავლეთით 48 კმ დაშორებით სალიანის რაიონს, სამხრეთით 18 კმ-ით ბილიასუვარის რაიონს, აღმოსავლეთით 136 კმ-ის დაშორებით საათლის რაიონს და  8 კმ-ის მანძილით  იმიშლის რაიონს. მისი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ მიმართულებით 66 კმ-ია, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით 24 კმ. რაიონის ტერიტორიის ნაწილი მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, შირვანის დაბლობში მდებარეობს.
დემოგრაფია
სახელმწიფო სტატისტიკის კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის მდგომარეობით, მოსახლეობა 174 800 ადამიანს შეადგენდა, რაც გაიზარდა 36 400 ადამიანით (დაახლოებით 26 პროცენტით) 2000 წლიდან მოყოლებული, მაშინ მოსახლეობის რაოდენობა 138 400 ადამიანს შეადგენდა. მთლიანი მოსახლეობიდან 87 800 კაცია, ხოლო 87 000 ქალი. მოსახლეობის 13 პროცენტზე მეტს შეადგენენ 14–29 წლების ფარგლებში მყოფი მოზარდები და ახალგაზრდები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
აბასქულულარი (თოუზი)
აბასქულულარი  (Abbasqulular) — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
რიზა-გროსენჰაიმის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონიის რაიონები
პატრიკ რაფტერი
პატრიკ მაიკლ რაფტერი (Patrick Michael Rafter; დ. 28 დეკემბერი, 1972, მაუნტ-აიზა, ავსტრალია) — ავსტრალიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.
რაფტერს ერთეულებში მოგებული აქვს 2 დიდი სლემის ტურნირი – 1997 და 1998 წლებში, მან აშშ-ის ღია პირველობა მოიგო. ავსტრალიელმა ასევე ორჯერ გაიმარჯვა მასტერსის ტურნირებზე. ჯამში მას ATP-ის 11 ტიტული აქვს ერთეულთა თანრიგში მოგებული. რაფტერი 1 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს.
წყვილებში რაფტერს ერთხელ აქვს მშობლიური ავსტრალიის ღია პირველობა მოგებული. მან ერთეულებშიც და წყვილებშიც, თითოეული დიდი სლემის ტურნირის მინიმუმ ნახევარფინალამდე მიაღწია. სანაკრებო დონეზე, მან ავსტრალიის ნაკრებთან ერთად ერთხელ მოიგო დეივისის თასი. აღსანიშნავია, რომ რაფტერი ერთადერთი ჩოგბურთელია, ვინც როჯერ ფედერერს მინიმუმ სამჯერ შეხვდა და ყველა მატჩში დაამარცხა. თითოეული მატჩი მან სამ განსხვავებულ საფარზე – ჰარდზე, თიხაზე და ბალახზე მოიგო.
ავსტრალიელმა კარიერა 2002 წელს დაასრულა. 2006 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიელი ჩოგბურთელები კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
ანტარამეჯი
ანტარამეჯი (Անտառամեջ) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 567 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 163 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.85 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
მე ვარ ქართველი, და მაშასადამე, ვარ ევროპელი
thumb|300პქ|ზურაბ ჟვანიას გამოსვლა
მე ვარ ქართველი, და მაშასადამე, ვარ ევროპელი — ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს გაწევრიანებისას საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, ზურაბ ჟვანიას მიერ 1999 წლის 27 იანვარს მე-40 სკამიდან წარმოთქმული ისტორიული სიტყვა.
საქართველო ევროპის საბჭოს წევრი 1999 წლის 27 იანვარს, სტრასბურგის დროით 12 საათზე (თბილისის დროით 15 საათზე) გახდა. ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ ერთსულოვნად დაუჭირა მხარი საქართველოს გაწევრიანებას ევროპის საბჭოში.
ზურაბ ჟვანიას თქმით, საქართველო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ახალი რეგიონული არქიტექტურის შექმნაში, აბრეშუმის გზის აღდგენის კონცეფციას სრულიად ახალი რეგიონული თანამშრომლობისკენ მივყავართ, რაც რეგიონს სტაბილურობასა და აყვავებას მოუტანს. მისი განცხადეით, ეს იქნება საქართველოს წვლილი ევროპული უსაფრთხოების არქიტექტურაში. ზურაბ ჟვანიამ იმედი გამოთქვა, რომ ევროპის საბჭოში უახლოეს მომავალში საქართველოს მეზობლები — სომხეთი და აზერბაიჯანი გაწევრიანდებიან.
სქოლიო
კატეგორია: დევიზები კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია კატეგორია:საქართველოს საგარეო პოლიტიკა
ჰეთი კარაუეი
ჰეთი კარაუეი (სრული სახელი — ჰეთი ოფელია უაიათ კარაუეი; Hattie Ophelia Wyatt Caraway; დ. 1 თებერვალი 1878, ბეიკერვილი, ტენესი, აშშ — გ. 21 დეკემბერი 1950, ფოლს-ჩერჩი, ვირჯინია, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, სენატორი არკანზასის შტატიდან 1931 წლიდან 1945 წლამდე. პირველი ქალი სენატორი, რომელიც დემოკრატიულად აირჩიეს, მანამდე პირველი ქალი, რომელიც მსახურობდა სენატში იყო რებეკა ლატიმერ ფელტონი, თუმცა მას არჩევნებში მონაწილეობა არ მიუღია.
ადრეული წლები
ჰეთი უაიათი დაიბადა 1878 წლის 1 თებერვალს ტენესის შტატში. იგი იყო ლიუსი მილდრედ ბიორჩისა და უილიამ კეროლ უაიათის შვილი. როდესაც ჰეთის შუესრულდა ოთხი წელი, ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ჰუსტბურგში, სადაც ჰეთი შევიდა ებენეზერის კოლეჯში. მცირე ხნის შემდეგ, იგი გადავიდა სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, დიქსონის საშუალო კოლეჯში. აქვე, 1896 წელს, უაიათმა მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი.
რამდენიმე წელი მუშაობდა მასწავლებლად. 1902 წელს ცოლად გაჰყვა თადეუს კარაუეის, რომელიც ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში გაიცნო. წყვილს შეეძინათ სამი შვილი: პოლი, ფორესტ და რობერტი (პოლი და ფორესტი მომავალში გახდნენ ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის გენერლები). წყვილი დასახლდა ჯონსბოროში, არკანზასი, სადაც ტადეუსმა დაიწყო იურიდიული პრაქტიკა. ჰათი ზრუნავდა ბავშვებზე და ოჯახს ბამბის მეურნეობაში ეხმარებოდა.
პოლიტიკური კარიერა
ჰეთის მეუღლე, თადეუს კარაუეი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატაში აირჩიეს 1912 წელს და იქ მსახურობდა 1921 წლამდე, სანამ არ გახდა სენატორი. მიუხედავად იმისა, რომ არ ინტერესდებოდა ქმრის პოლიტიკური კარიერით, ჰეთიმ აირიდა სოციალური საქმიანობა და არ მიიღო მონაწილეობა ქალთა ხმის უფლებებისათვის ბრძოლაში.
ტადეუსი სენატორის თანამდებობაზე გარდაიცვალა 1931 წელს. არკანზასის გუბერნატორმა თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში, ჰეთი გარდაცვლილი ქმრის თანამდებობაზე დანიშნა მისი უფლებამოსილების გასვლამდე. კარაუეი სენატორის მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 1931 წლის 13 ნოემბერს.
როდესაც ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტმა ჩარლზ კერტისმა შესთავაზა ჰეთის, რომ ეხელმძღვანელა სენატის ერთ-ერთი კომიტეტისათვის, მან გამოაცხადა, რომ შეეცდებოდა მეორე ვადითაც ეყარა კენჭი. მეორედ არჩევის დროს, ლუიზიანას სენატორი ჰუი ლონგი ჩავიდა არკანზასში, რათა მხარი დაეჭირა ჰეთის საარჩევნო კამპანიისათვის.
1932 წელს სენატის არჩევნებში დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა და მიიღო ხმების 91,62 %, გახდა პირველი ქალი, რომელიც სენატის წევრი გახდა დემოკრატიული არჩევნების საფუძველზე. 1938 წლის არჩევნებზე მიიღო ხმების 89,58 % და ხელახლა აირჩიეს სენატორის თანამდებობაზე. 1944 წელს სცადა მესამედ არჩევნებში მონაწილეობა, მაგრამ პრაიმერიზში მარცხი განიცადა.
სენატორმა ჰეთი კარაუეიმ მხარი დაუჭირა მშრალ კანონს. იყო ფრანკლინ დელანო რუზველტის ეკონომიკური პოლიტიკის მხარდამჭერი. სენატში ხელმძღვანელობდა კანონპროექტების დარეგისტრირების კომიტეტს.
სენატში გატარებული წლებისა და შრომის მიუხედავად იგი სიტყვით ნაკლებად გამოდიოდა: 13 წლიანი სენატორობის პერიოდში სულ 15-ჯერ გამოვიდა სიტყვით. ამის გამო მას ჟურნალისტებმა „წყნარი ჰეთი“ შეარქვეს.
უკანასკნელი წლები
სენატი დატოვა 1945 წლის 3 იანვარს, მაგრამ გააგრძელა პოლიტიკური მოღვაწეობა. 1945 წლიდან 1946 წლამდე მსახურობდა შეერთებული შტატების მშრომელთა კომპენსაციის კომისიაში. 1946 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა სააპელაციო საბჭოში. გარდაიცვალა 1950 წლის 21 დეკემბერს ინსულტის შედეგად ვირჯინიაში. დაკრძალულია უესტლონის სასაფლაოზე ჯონსბოროში, მეუღლის გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1950 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები
ლუკრეცია ტორნაბუონი
ლუკრეცია ტორნაბუონი (Lucrezia Tornabuoni; დ. 22 ივნისი, 1427 — გ. 25 მარტი, 1482) — იტალიელი არისტოკრატი, მწერალი, ფლორენციის სენიორა 1464-69 წლებში და თავისი ქმრის პირველი მრჩეველი. ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩის მეუღლე და კოზიმო მედიჩის რძალი. ფლორენციის ჰერცოგ ლორენცო მედიჩის დედა და ორი რომის პაპის: ლეო X-ისა და კლემენტ VII-ის ბებია, საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის დიდი ბებია.
ბიოგრაფია
1444 წელს ლუკრეცია ცოლად შერთეს ფლორენციის სენიორ კოზიმო მედიჩის უფროს ვაჟს, პიერო მედიჩის, რომელიც მასზე ცხრა წლით უფროსი იყო. წყვილი იდეალურად შეეწყო ერთმანეთს და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ. მათ საერთო ინტერესებს წარმოადგენდა ინტელექტუალური საუბრები, ასევე პოლიტიკა, ხელოვნება და კულტურა. სწორედ ფრანჩესკო ტორნაბუონის დახმარებით მოახერხეს მედიჩებმა ვენეციური დევნილობის შემდეგ კვლავ ფლორენციაში დაბრუნება და ძველი პოზიციების აღდგენა.
იგი ძალიან ბედნიერი იყო, როდესაც მედიჩების ოჯახი რომის სამეფო კარზე მიიღეს, რაც მისი უფროსი ვაჟის, ლორენცოს რომაელ დიდგვაროვან კლარისა ორსინზე ქორწინების შემდეგ მოხდა. ამ ყოველივემ დიდი გავლენა და კეთილდღეობა მოუტანა მედიჩის ოჯახს, რაც საბოლოოდ ლუკრეციას შვილიშვილის რომის პაპ ლეო X-დ არჩევით დაგვირგვინდა.
რომში ყოფნის პერიოდში იგი ქმარ-შვილთან უამრავ წერილს გზავნიდა, სადაც აღწერდა ამ ქალაქის დიდებულებასა და თავისი რძლის დადებით/უარყოფით თვისებებს. მისი წერილებიდან ვიგებთ, თუ რაოდენ დიდი როლი ჰქონდა ამ პერიოდში ფლორენციას, რაც მის აღორძინებაზე მიუთითებს. აღსანიშნავია, რომ დღეისათვის ლუკრეციას მიერ დაწერილი 1478-მდე წერილია შემორჩენილი და სათანადოდ დაცული.
1464 წელს, კოზიმო მედიჩის დაღუპვის შემდეგ ფლორენციის სენიორი მისი ქმარი პიერო გახდა, რამაც ლუკრეცია ამ რესპუბლიკის ყველაზე გავლენიან ქალად აქცია. მისი საოცარი პოლიტიკური ალღოს გამო, პიერომ იგი პირველ მრჩევლად დაინიშნა, ასევე ნება დართო სამეფო ხაზინიდან იმდენი თანხა აეღო ხოლმე, რამდენსაც საჭიროდ ჩათვლიდა. რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ლუკრეციას ამ ფულის ფლანგვა არ დაუწყია, მეტიც იგი მას ფლორენციაში არქიტექტურის აყვავებას, სავაჭრო კავშირების შექმნას, ახალი მიწების შესყიდვასა და მასზე ვილების მშენებლობას, ხელოვნების პატრონაჟსა და რელიგიურ ქველმოქმედებას ახმარდა. ამ ყოველივემ ცხადია ხალხში მედიჩების ავტორიტეტი გაზარდა.
ცნობილია, რომ მან სხვა ნიჭიერ მწერლებთან და პოეტებთან კონტაქტისას საკუთარ თავშიც აღმოაჩინა პოეტური ნიჭი და მეტად სევდიანი ლექსების წერა დაიწყო. ამ ლექსების უმეტესობამ ჩვენამდე ვერ მოაღწია. როგორც ანჯელო პოლიზიანო გვამცნობს, მისი ლექსები ძირითადად რელიგიურ თემებზე და ხალხურ თქმულებებზე იყო დაფუძნებული, თუმცა ხშირად მისი მუზა მისივე ქმარიც იყო ხოლმე.
1469 წელს პიერო გარდაიცვალა, რამაც საშინლად იმოქმედა ლუკრეციაზე. ამის შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ლორენცო ავიდა, თუმცა ლუკრეციას უკვე დაკარგული ჰქონდა ყოველგვარი ინტერესი პოლიტიკისადმი, რასაც ვერ ვიტყვით მის ინტრიგების მოყვარულ რძალზე. მასზე საშინელი გავლენა იქონია მისი რძლის მიერ მოწყობილი პაცის შეთქმულებამ, რომლის დროსაც მისი უმცროსი ვაჟი, ჯულიანო მოკლეს. ამ ამბიდან სულ მალე, ლუკრეცია ტორნაბუონი გარდაიცვალა 1482 წელს, 54 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს პიერო მედიჩის გვერდით, სან ლორენცოს სამლოცველოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1427 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1482 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:პოეტი ქალები კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები კატეგორია:იტალიელი პოეტები კატეგორია:ფლორენციელები
13 (მრავალმნიშვნელოვანი)
13 შეიძლება იყოს:
ლუანდა (პარანა)
ლუანდა (Loanda) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 495 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 201 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.34 კმ²-ზე. ფართობი 722 496 კმ²-ია.