cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კრონშტადტის ვლადიმირის ტაძარი
არქიტექტურა
ტაძრის ფასადები შემკულია XVII საუკუნის რუსული არქიტექტურის სტილში, მაგრამ შიდა დაგეგმარება კოპირებულია ადრექრისტიანული ბაზილიკური ეკლესიებიდან და სანტ-აპოლინარე-ნუოვოს ეკლესიიდან, რომელიც აგებულია რავენაში V საუკუნეში.
ტაძრის მთავარი სიწმინდეა ვლადიმირის ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც დაწერილია 1703 წლის 9 ივნისს პეტრე I დიდის განკარგულებით, სპეციალურად კრონშტადტისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
მათე მირიანაშვილი
მათე მირიანაშვილი (დ. 5 ოქტომბერი, 1906, თბილისი — გ. 23 იანვარი, 1975) — ქართველი ფიზიკოსი და მათემატიკოსი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოგადი ფიზიკის კათედრის გამგე.
ჰიოითალა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
მათე მირიანაშვილი
ბიოგრაფია
პრაქტიკული საქმიანობის პარალელურად იგი ეცნობოდა თეორიული ფიზიკის საფუძვლებს. ამ საქმეში მას ხელს უწყობდა მეცნიერი ნიკოლოზ აკინფიევი.
1930 წელს მირიანაშვილმა წარმატებით დაამთავრა უნივერსიტეტი და დანიშნულ იქნა ფიზიკის კათედრის ასისტენტად. 1932 წელს მივლინებულ იქნა ხარკოვის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტში, რომელიც იმდროისათვის ფიზიკა-ტექნიკის ერთ-ერთ ცენტრს წარმოადგენდა. ხარკოვში ხშირად იმართებოდა საერთაშორისო კონფერენციები ფიზიკაში, ამგვარად მირიანაშვილი კონტაქტს ამყარებდა ისეთ ცნობილ ფიზიკოსებთან როგორებიც იყვნენ: ნილს ბორი, ლევ ლანდაუ, პოლ ედრიენ მორის დირაკი და მრავალი სხვა. ასეთ ვითარებაში ყოფნამ გამოიწვია მირიანაშვილის დალაგებული, მრავალმხრივი, სისტემაში მოყვანილი ცოდნა, რომლითაც იგი ყველასაგან გამოირჩეოდა.
1933 წელს მირიანაშვილი დაინიშნა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოგადი ფიზიკის კათედრისა და შეთავსებით ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკის კათედრის გამგედ. პირველივე წლებში მან დაიმსახურა დიდი ავტორიტეტი, პატივისცემა და სიყვარული.
1941 წელს მათე დაინიშნა ფიზიკისა და გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ, რომელსაც 1943 წლიდან სათავეშიც ჩაუდგა. იგი ამ თამამდებობაზე 1951 წლამდე მუშაობდა. 1961 წელს იგი აირჩიეს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო ამავე აკადემიის წევრი გახდა 1974 წელს. მირიანაშვილი სკკპ წევრი იყო 1957 წლიდან.
ნაშრომები
მირიანაშვილის მეცნიერული გამოკვლევები ეხება კვანტურ თეორიას, ძირითადად კი თეორიული ფიზიკის ისეთ აქტუალურ დარგს, როგორიცაა ველის კვანტური და გრავიტაციული თეორია. თავის ნაშრომში „კვანტური მექანიკის ვარიაციული პრინციპი“ მან განიხილა სასაკითხი ატომის ენერგეტიკული დონის განსაზღვრისა და ახალი სახის ვარიაციული პრინციპის საშუალებით.
მეორე ნაშრომში „S მატრიცა და ვიწრო სტრუქტურის ფორმულა“ მირიანაშვილმა განაზოგადა ჰაიზენბერგის ცნობილი შედეგი ენერგეტიკული დონის განსაზღვრისა S მატრიცის პოლუსების საშუალებით. ამავე შრომაში იგი ავითარებს და განაზოგადებს ვაკუუმური პოლარიზაციის განხილვის შვინგერის მეთოდს. იგი ამ მეთოდს იყენებს ნუკლონებისა და მეზონების ურთიერთქმედების შემთხვევისათვის, ითვლის ვაკუუმის პოლარიზაციას კლასიკური — ვექტორული, ფსევდოკლასიკური და ფსევდოვექტორული ველებისათვის. რაც მნიშვნელოვანია მირიანაშვილი იძლევა ზუსტ ფორმულებს ნებისმიერი ძლიერი ველებისათვის.
მათე მირიანაშვილის სამეცნიერო მოღვაწეობა მჭიდროდაა დაკავშირებული საქართველოში ფიზიკის, როგორც მეცნიერების განვითარებასთან, სწორედ მისი მონაწილეობითა და უშუალო ხელმძღვანელობით წარმოებდა ფართო სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ფიზიკის სხვადასხვა დარგში.
მათე მირიანაშვილი გარდაიცვალა 1975 წლის 23 იანვარს. დარკძალულია თბილისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები მ
მანკორის რაიონი
მანკორის რაიონი (Distrito de Máncora) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის ტალარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8570 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 85.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 100.19 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტალარის პროვინციის რაიონები
ეკონომისტთა სია
სტატიაში მოცემულია ეკონომისტთა არასრული სია. ეკონომიკის ისტორიის უკეთ გასაცნობად იხილეთ სტატია ეკონომიკური აზროვნების ისტორია.
სქოლიო
*
მადაიის ნაჰია
მადაია (არაბ. ناحية مضايا‎‎) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით მადაიის პროვინციაში დაახლოებით 20 548 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 93,37 კმ².
კოსტინო (ბაშკირეთი)
კოსტინო (Костино; Костин) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება პერვომაისკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 12 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ სუსადი-ებალაკიდან 2 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 12 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 158 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
გიგო ერქომაიშვილი
გიგო ერქომაიშვილი (დ. 1840, აკეთი — გ. 1947, მაკვანეთი) — ქართველი თვითნასწავლი მომღერალი, ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.
ბიოგრაფია
ერქომაიშვილები თავდაპირველად ასკანაში ცხოვრობდნენ. გიორგი ერქომაიშვილი ადრე გარდაიცვალა და დარჩა მისი შვილი თომა მეუღლით და მცირეწლოვანი ივანეთი. ივანეს იშვიათი, „გამყივანი“ ხმა ჰქონდა. ივანე ამღერეს მისი ბატონის, ტელემაკ ასათიანის ქალისა და აკეთელი სოფრომ მგელაძის ქორწილში. მისმა ნამღერმა ასკნანლებს აკეთლებზე გაამარჯვებინა. ქორწილის შემდეგ ტელემაკ ასათიანმა ივანე თავის სიძეს აჩუქა. ივანე აკეთში დაოჯახდა და ეყოლა სამი შვილი, რომელთაგან ორი, ბეგლარი და მიხეილი, სახადით ადრე გარდაიცვალა. ჩქარა მათ ივანე და მისი მეუღლე მიჰყვნენ და დარჩა მხოლოდ გიგო. გიგო ერქომაიშვილი ნათლია სოფრომ მგელაძემ თავის დას ჯაჯიკს მისცა აღსაზრდელად. ჯაჯიკი გათხოვილი იყო მაკვანეთში ნაოსა იორაშვილზე.
ერქომაიშვილი სოფელში ავტორიტეტულ ადამიანად ითვლებოდა და მასთან ხშირად მიდიოდნენ აზრის საკითხავად, აირჩიეს სოფლის მამასახლისად. იფარებდა ფირალებს. მის ოჯახში დიდხანს იმალებოდა მელქისედეკ გუნთაიშვილი. გუნთაიშვილი ღამით ოდის სახურავზე იმალებოდა, ღამით კი ჩამოდიოდა და სამზადისში ძმებ ერქომაიშვილებთან ერთად ქეიფობდა და მღეროდა.
1907 წელს გიგო ერქომაიშვილის გუნდმა ფირფიტაზე ჩაწერა 49 გურული სიმღერა და საგალობელი, მათ შორის ნადური, შავი შაშვი ჩიოდა, „გურული ნანა“, „ადგილა“, „ჩვენ მშვიდობა“, „შვიდკაცა“, „აბა, დარუჯან!“, „ცანი ყოვლად ღირსებით, განვიწმინდოთ საცნობლად“, „შობა შენი უხრწნელ არს“, „აღდგომისა დღე არს“, ასევე აჭარული „ვოისა რერა“ და მეგრული „კუჩხი ბედინერის“ უცნობი ვარიანტი. ჩანაწერის გაკეთებიც ინიციატივა ეკუთვნოდა და საჭირო ხარჯები გაიღო ლიხაურელმა მასიკო სალუქვაძემ, რომელსაც თბილისში სამკერვალო ატელიეები ჰქონდა. ჩაწერა განხრციელდა სასტუმრო „ორიენტში“, ფრედ და ვილი გეისბურგების ხმის ჩამწერ სტუდიაში. გუნდმა თბილისში ერთი თვე გაატარა, ისინი ბევრ ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ, გამართეს საქველმოქმედო კონცერტი, შეხვდნენ აკაკი წერეთელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 1947 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გიგო
რეალ ვარკეთილი (საფეხბურთო კლუბი)
„ვარკეთილი“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თბილისიდან. დაარსდა 2015 წელს.
შემადგენლობა
2017 წლის 5 მარტის მიხედვით.
სეზონები
2017 წლის სეზონის მონაცემები მოცემულია 2017 წლის 10 სექტემბრის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:რეალ ვარკეთილი (საფეხბურთო კლუბი)
გრემ მაილსი
გრემ მაილსი (Graham Miles; დ. 11 მაისი, 1941, ბირმინგემი; ინგლისი — გ. 12 ოქტომბერი, 2014) — ინგლისელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
სამალი (ბატაანი)
სამალი (ოფიციალურად სამალის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Samal) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატაანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 302 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბატაანის მუნიციპალიტეტები
სირღაიის ნაჰია
სირღაია (არაბ. ناحية سرغايا‎‎) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით სირღაიის პროვინციაში დაახლოებით 9 475 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 121,37 კმ².
ნოდარ ბერიაშვილი
ნოდარ ბერიაშვილი (დ. 21 აპრილი, 1999, თბილისი,) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო), სამბოში ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2018, პრაღა, ჩეხეთი), ძიუდოში ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის ორგზის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2016, ანტალია, თურქეთი;ბერლინი, გერმანია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
სამოდიური ენები
სამოდიური ენები, სამოედური ენები — ურალურ ენათა ოჯახის ენები. სამოდიურ ენებზე ლაპარაკობს 34 ათასზე მეტი კაცი. სამოდიურ ენებში შედის ენური, ნენური, ნგანასანური, სელკუპური და ამჟამად თურქულში (იაკუტურში) გათქვეფილი ენები (კამასინური, მოტორული, კარაგასული და სხვა).
სამოდიური ენები აგლოტინაციურია. მათი ფონეტიკური სტრუქტურა ძირითადად ერთნაირია: ხმოვანთა სისტემა განვითარებულია (15-25 ფონემა), სიტყვის დასაწყისში არ ხდება თანხმოვანთა შეჯგუფება. ფონეტიკური კანონზომიერებანი ერთი და იგივე ტიპისაა. გრამატიკული რიცხვი სამია: მხოლობითი, ორობითი და მრავლობითი. 4 ძირითადი (სახელობითი, ნათესაობითი, ბრალდებითი, მიცემითი) და 4 ლოკალური ბრუნვაა. ზმნაში გავრცელებულია ასპექტ-სახეობითი კატეგორია, რომელიც გამოხატავს მოქმედების ხანგრძლივობას, წამოწყებას, გამეორებას, ერთჯერობას. უღვლილება 3 ტიპისაა: სუბიექტური (გარდაუვალი), ობიექტური (გარდამავალი) და უკუქცევითი. სამოდიური ენები სინტაქსურადაც ძირითადად ერთნაირია. წინადადების წევრთა განლაგება მყარია: ქვემდებარე — დამატება — შემასმენელი. რთული წინადადებები სამოდიურ ენებში არ განვითარებულა. ბევრია თურქული, მონღოლური, რუსული ენებიდან ნასესხები ფორმები. დამწერლობა მარტო ნენურ ენას აქვს.
პარინიასის რაიონი
პარინიასის რაიონი (Distrito de Pariñas) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის ტალარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 84 978 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 76 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 116 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ტალარის პროვინციის რაიონები
ფადარ-ჩალა
ფადარ-ჩალა (Padar-Chala) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
გრემისხევი
გრემისხევი — თემი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ნარეკვავის ზედა წელში. აერთიანებს 11 სოფელს: ციხისუბანი, არბოეთი, ახალი ბურღული, თხილოვანი, მიქელიანი, პეტრიანი, ტონჩა, ქარქუშაანი, ქედელობა, ციგრიანთკარი, ძველი ბურღული. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, დუშეთიდან — 22 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის თემები
კუმალაკი
კუმალაკი (Кумалак; Ҡомалаҡ) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება სტაროკუდაშევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 21 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ სტაროკუდაშევოდან 7 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 21 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 141 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
გურამ ბიგანიშვილი
გურამ ბიგანიშვილი (10 მაისი, 1950, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (აფროსნობა), სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1982, 1984), სსრკ თასის ორგზის მფლობელი (1983, 1986),ბალტიის საერთაშორისო რეგატის რვაგზის ჩემპიონი. XXV და XXVI ოლიმპიური თამაშების მონაწილე: 1992, ბარსელონა – XIII ადგილი; 1996, ატლანტა – XVI ადგილი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1984).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი აფროსნები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ნოოსფერო
ნოოსფერო — ბუნებისა და საზოგადოების ურთიერთქმედების სფერო, სადაც ადამიანის გონივრული მოქმედება წარმოადგენს განვითარების მთავარ, მამოძრავებელ ფაქტორს. ცნება ნოოსფერო მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში შემოიღეს პიერ ტეიარ დე შარდენმა და ედუარდ ლე რუამ, რომლებიც განსაზღვრავენ მას, როგორც დედამიწის „მოაზროვნე“ გარსს. ვლადიმერ ვერნადსკიმ ტერმინ ნოოსფეროს ახალი მატერიალური შინაარსი მისცა: ნოოსფერო ბიოსფეროს ახალი უმაღლესი სტადიაა. ნოოსფერო სულ უფრო ფართოვდება და გარდაიქმნება კოსმოსის ახალ სტრუქტურულ ელემენტად. ცნება ნოოსფერო გულისხმობს საზოგადოებასა და ბუნებას შორის გონივრულ ურთიერთგავლენის აუცილებლობას. ეს კი მოითხოვს წარმოების გონივრულ და ეფექტურ დაგეგმვას, ბუნების გარდაქმნის ამოცანის გლობალურ გადაჭრას.
რუმინეთის ისტორიული ოლქები
მინი|[[ვლახეთი, ტრანსილვანია და მოლდავია პირად კავშირში 1600 წელს, მიხაელ მამაცის მმართველობის დროს.]] მინი|რუმინეთის და მისი მეზობლების ისტორიული ოლქები მინი|[[დიდი რუმინეთის (1918-1940) ისტორიული ოლქები.]]
XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნეში რუმინეთი მოიცავდა შემდეგ ოლქებს:
35pxვლახეთი:
35pxმოლდოვა:
35pxდობრუჯა:
ვლახეთს, დასავლეთ მოლდავიას და დობრუჯას ხანდახან უწოდებენ რუმინეთის ძველ სამეფოს, რადგან ისინი შეადგენდნენ ძველ სამეფოს პირველ მსოფლიო ომამდე.
35pxტრანსილვანია (და პარციუმი):
მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ან მას შემდეგ რუმინეთმა მისი ტერიტორიების ნაწილი დაკარგა: სამხრეთი დობრუჯა 1940 წელს, ჩრდილოეთი ბუკოვინა და ჰერცა 1940 წელს, კუნძული ზმეინი 1948 წელს, ბესარაბია 1940 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა *
ალ-თელის ნაჰია
ალ-თელი (არაბ. ناحية التل‎‎) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-თელის პროვინციაში დაახლოებით 85 933 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 224,35 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
წალკის კანიონი
წალკის კანიონი, დაშბაშის კანიონი — კანიონი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სოფელ დაშბაშის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, დაშბაშის ლავურ მაღლობზე, ზღვის დონიდან 1110–1448 მ სიმაღლეზე. მერიდიანული მიმართულებისაა. სიგრძე 8 კმ, ფართობი 6,69 კმ². წარმოადგენს ქციის მიერ ვულკანურ ლავებში გამომუშავებულ კანიონისებურ ხეობას, რომლის ფერდობებიდანაც დიდძალი უხვდებიტიანი წყაროები გამოედინება და სხვადასხვა ადგილას წყალვარდნილებს აჩენს.
კანიონი გამომუშავებულია ვულკანურ (ბაზალტური ლავის) ქანებში, რომლითაც აგებულია მიმდებარე წალკის პლატო და ხრამის მასივი. მისი რამდენიმე ასეული მეტრის სიმაღლის ფერდობებს კანიონის სხვადასხვა ნაწილში განსხვავებული დახრილობა ახასიათებს. კანიონის ფარგლებში გაბატონებულია ზომიერად ნოტიო ჰავა. ტემპერატურის წლიური ამპლიტუდა საკმაოდ მაღალია, რაც ჰავის კონტინენტურობაზე მიუთითებს. აქ იანვრის საშუალო ტემპერატურა 4–60°C, ხოლო ივლისის 16–18°C-ია. მზის ნათების ხანგრძლივობა 2100 საათს აღემატება. ნალექების რაოდენობა 700–800 მმ-ია, რომლის შედარებით მცირე ნაწილი (20%) ზამთარში, თოვლის სახით გამოიყოფა. მიუხედავად მცირე რაოდენობისა, თოვლის მდგრადი საბურველი 3 თვის მანძილზე ნარჩუნდება. იშვიათი და ბიომრავალფეროვნებით გამორჩეული ადგილია.
კანიონის ირგვლივ არსებული ეკოსისტემები საკმაოდ ღარიბია მცენარეული საფარით, ხოლო კანიონში არსებულ ციცაბო ფერდობებზე შეფენილი მცენარეულობა, თვალწარმტაცი ჩანჩქერები, სრულიად განსხვავებულ მიკროლანდშაფტს ქმნის მისთვის დამახასიათებელი მიკრო კლიმატით, თავისებური ფაუნით და ა.შ.
კანიონის ფარგლებში და მის სიახლოვეს წარმოდგენილია რამდენიმე ტიპის ლანდშაფტი — ვულკანური კონუსები და პლატოები, ფართოფოთლოვანი (წიფლნარი, რცხილნარ-მუხნარი, რცხილნარი) ტყეები და მაღალი მთის სტეპები, კლდის ქსეროფიტული მცენარეულობა და დერივატები, მეორადი მდელოები და ბუჩქნარები. ხეობა მრავალი სახეობის ცხოველის თავშესაფარი და გამრავლების ადგილია. იგი მნიშვნელოვანი ეკოლოგიური კორიდორია, რომლის მეშვეობით ერთმანეთს უკავშირდება აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოს ცხოველთა სამყაროს არაერთი სახეობა.
წალკის კანიონში მდინარე ხრამში გვხვდება მურწა, მდინარის კალმახი, მტკვრის წვერა, ჩვეულებრივი ქაშაპი, ხრამული და სხვა. წალკის კანიონი, როგორც ბუნების ძეგლი, დაცული ტერიტორიაა და ალგეთის ეროვნული პარკის ნაწილია. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წალკა.
ტერიტორიაზე გამოყოფილია საპიკნიკო და საკარვე ადგილები. 2016 წელს, კანიონის მიმდებარედ, 50 000 ათასი ლარის ღირებულების 6 ფანჩატური მოეწყო. 2022 წელს წალკის კანიონზე გაიხსნა 240 მეტრის სიგრძის შუშის ხიდი და მოეწყო ტურისტული ინფრასტრუქტურა. წალკის კანიონი შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“.
გურამ ფირცხალავა
გურამ (გივი) ფირცხალავა  (დ. 18 თებერვალი, 1940, ფოთი ― გ. 6 ნოემბერი, 2014) — ქართველი კინო- და ტელე მსახიობი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.
წალკის კანიონი
ვახუშტი ბატონიშვილი აღწერს დაშბაშის კანიონში მდებარე მორევს, რომელიც იმ ეპოქაში თევზით ყოფილა მდიდარი:
გურამ ფირცხალავა
ბიოგრაფია
გურამ ფირცხალავა 1940 წლის 18 თებერვალს ფოთში დაიბადა. 1966 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. 1966 წლიდან მუშაობდა გორის გიორგი ერისთავის სახელობის დრამატულ თეატრში, შემდეგ კი თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში. მისი დებიუტი კინოში შედგა 1968 წელს გუჯას როლით ფილმში „ჯვარცმული კუნძული“.
1972 წლიდან გურამ ფირცხალავა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მსახიობი იყო. ფირცხალავა 71 ფილმშია გადაღებული.
გურამ ფირცხალავა გარდაიცვალა 2014 წლის 6 ნოემბერს, 74 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები გ
ფაშანი
ფაშანი (Paşan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
პერი მენსი
პიერ „პერი“ მენსი (Pierre "Perrie" Mans; დ. 14 ოქტომბერი 1940, იოჰანესბურგი; სამხრეთი აფრიკა) — სამხრეთაფრიკელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი. დაიბადა იოჰანესბურგში. სამხრეთ აფრიკის ჩემპიონი სნუკერში გახდა 1965 წელს, რის შემდეგაც ამ პირველობაზე 19-ჯერ მოიგო. მისი ყველაზე დამახსოვრებადი მიღწევა იყო 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალი — მაშინ მენსმა გადამწყვეტ მატჩში დათმო რეი რიარდონთა, 18:25. პერის სხვა მიღწევებს შორის იყო გამარჯვებები 1979 წლის მასტერსსა და 1977 წლის Pot Black Cup-ზე. სნუკერისტების რეიტინგში მისი უმაღლესი პოზიცია იყო მეორე (სეზონი 1979/1980). მან პროფესიონალური კარიერა გააგრძელა 1989 წლამდე, თუმცა მეინ-ტურიდან უკვე 1987 წელს წავიდა. პერი მენსი ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი სამხრეთაფრიკელი სნუკერისტია.
თამაშის სტილი
პერი ცნობილი იყო თავისი შესანიშნავი შორი დარტყმებითა და თავისი დროის ერთ-ერთი უძლიერესი ცაცია სნუკერისტი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთაფრიკელი სნუკერისტები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი
მალომუსინო
მალომუსინო (Бәләкәй Муса; Маломусино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 97 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კარაგაიკა, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ვარდოსანიძე
საკუთარი სახელი ვარდოსანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
კატეგორია:ვარდოსანიძეები კატეგორია:ქართული გვარები
ბისერიკანი
ბისერიკანი (Bisericani) — სოფელი მოლდოვაში, გლოდენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 190 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გლოდენის რაიონის სოფლები
ბაბურის ბაღები
ბაბურის ბაღები (პუშტუ باغ بابر‎‎, სპარს. باغ بابر; მეორენაირად — ბაბურის ბაღი) — პარკის კომპლექსი ავღანეთში, განთავსებულია ქალაქ ქაბულთან. ატარებს, მისივე მფლობელის, ბაბურის, დიდ მოგოლთა იმპერიის დამაარსებლის სახელს. ბაბური გატაცებული იყო ბაღების გაშენებით. ბაბურის ბაღები ქვეყნის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა. გამოირჩევა დარგვის სიზუსტის გათვლით; წარსულში ამ ბაღში მრავალი უნიკალური მცენარე იზრდებოდა, რომელიც მანამდე ამ ტერიტორიაზე არ არსებობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავღანეთში
საიდნაიის ნაჰია
საიდნაია (არაბ. ناحية صيدنايا‎‎) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით საიდნაიის პროვინციაში დაახლოებით 18 846 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 138,01 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
კუმოვო (იანაულის რაიონი)
კუმოვო (Кумово; Ҡом) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება კარმანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 40 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ კარმანოვოდან 10 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 40 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 268 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
იუსტინე მარტვილი
სქოლიო
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის თეოლოგები კატეგორია:II საუკუნის რომაელები კატეგორია:გარდაცვლილი 165 კატეგორია:სამოციქულო მამები
კრონშტადტის ჯვართამაღლების ეკლესია
კრონშტადტის ჯვართამაღლების ეკლესია (Крестовоздвиженская церковь) —  ამჟამად უმოქმედო მართლმადიდებლური ტაძარი კრონშტადტში. ტაძარი აგებულია 1819-1822 წლებში ეკლექტიკის სტილში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ჯვართამაღლების სახელზე, ხოლო კუთხისა - სერაფიმ საროველის სახელზე. ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია - აპოლინარიუს მელნიკი.
ინგლისური ეკლესია
ტაძარი ააშენეს 1819-1822 წლებში არქიტექტორ ედუარდ ანერტის პროექტის მიხედვით, კრონშტადტში მცხოვრები ინგლისელი თემისთვის. ღვთისმსახურება მასში მიმდინარეობდა 1902 წლამდე, როდესაც შემცირდა ინგლისელთა რაოდენობა, ღვთისმსახურებაც შეწყდა. საზოგადოებამ მიიღო გადაწყვეტილება გაეყიდათ ეკლესია იმ პირობით, რომ შენობაში აშენდებოდა ან ტაძარი, ან სახლი რელიგიური თავყრილობებისთვის.
ესტონური ეკლესია
XX საუკუნის დასაწყისში კრონშტადტში მრავალრიცხოვანი ესტონური დიასპორა ცხოვრობდა. 1888 წლისათვის მართლმადიდებელ ესტონელებს არ ჰქონიათ საკუთარი ეკლესია და მათთვის ღვთისმსახურება სხვავასხვა ეკლესიაში არარეგულარულად მიმდინარეობდა. დიდი დღესასწაულების პერიოდში ტაძრები ხალხით ივსებოდა, ზოგჯერ იყო სიტუაციაც, როდესაც ესტონელები ეკლესიაში ვერ აღწევდნენ და რჩებოდნენ საკუთარ ენაზე ღვთისმსახურების გარეშე.
1902 წლის 17 ივლისს ნ. ტურკინმა თავისი ფინანსებით შეიძინა ანგლიკანური ეკლესიის მიწის ნაკვეთი ანდრეევსკისა და ალექსანდროვის ქუჩის კუთხეში და გადასცა იგი ესტონურ დიასპორას. ინგლისური ეკლესია გავააკეთეს მართლმადიდებლურ ეკლესიად და 1902 წლის 14 დეკემბერს აკურთხა იოანე კრონშტადტელმა. ეკლესიის წინამძღვარი გახდა ნიკოლაი სიმო.
1906 წლის 10 ნოემბერს ნარვის ეპისკოპოსმა ანტონინ გრანოვსკიმ აღასრულა ტაძრის ერთი ეგვტერის სერაფიმ საროველის სახელზე კურთხევის ცერემონიალი. 1917 წლიდან მიაწერეს წმინდა ანდრიას ტაძარს.
რევოლუციის შემდეგ
1921 წელს წინამძღვარ ნიკოლოზის დაპატიმრებასთან დაკავშირებით ეკლესია დახურეს რამდენიმე თვით, მაგრამ მორწმუნე საზოგადოებამ ეკლესიის გახსნას მიაღწია. საბოლოოდ ეკლესია დაიხურა 1931 წელს.
დახურვის შემდეგ სამრეკლოს ზარები და ჭურჭელი გადასადნობად გააგზავნეს. თავად ეკლესია გადავიდა კომუნალური მეურნეობის ხელში და გადააკეთეს საერთო საცხოვრებლად.
არქიტექტურა
ქვის ეკლესია იტევდა 1 000 ადამიანს. შენობა შელესილი იყო, აგებულია ცოკოლზე. ეკლესიაზე მიშენებული იყო ქვის სამრეკლო.
შიდა დარბაზი მაღალია და ორსვეტიანი. საკურთხეველი მოხატულია. საკურთხევლის ჩრდილოეთ მხარეს ამოკვეთილია ათი მცნება, რწმენისა და ლოცვის სიმბოლო „მამაო ჩვენო“ ინგლისურად.
საკურთხეველში იყო მარმარილოს იატაკი, რომელშიც განთავსებული იყო ყუთები წმინდანთა წმინდა ნაწილებით.
ჩვენს ეპოქამდე შენობა შემორჩენილია ფასადის მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე.
არპადი
არპადი (დ. დაახლ. 845 — გ. 907) — უნგრელ ტომთა კონფედერაციის მეთაური. უნგრელთა მმართველი და მთავარსარდალი. სხვადასხვა ურთიერთგამომრიცხავი წყაროების და გამო მისი ბიოგრაფია სადაოა, მაგრამ მიუხედავად ამისა უნგრელთა უმრავლესობა არპადს „ქვეყნის დამფუძნებლად“ მიიჩნევს.
არპადის მიერ დაარსებულმა დინასტიამ უნგრეთის სამეფო 1301 წლამდე მართა.
სქოლიო
კატეგორია:არპადები კატეგორია:უნგრეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 845 კატეგორია:გარდაცვლილი 907 კატეგორია:დამფუძნებელი მონარქები
თამაზ შაბურიშვილი
თამაზ შაბურიშვილი (დ. 15 სექტემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1987-1989 წლებში — ექიმთა დახელოვნების უნივერსიტეტის კარდიოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1989-1994 წლებში თბილისის N1 კლინიკური საავადმყოფოს კარდიოლოგიური განყოფილების ინტენსიური ბლოკის ექიმი. 1994-1997 წლებში N2 საავადმყოფოს დიაგნოსტიკური განყოფილების გამგე. 1993 წელს მიენიჭა დოცენტის, ხოლო 2003 წელს პროფესორის წოდება. 1994 წლიდან თბილისის გულის და სისხლძარღვთა კლინიკის ხელმძღვანელი. სამეცნიერო ინტერესის სფეროები: ინტერვენციული კარდიოლოგია, ელექტროფიზიოლოგია, მინიინვაზიური კარდიოქირურგია. 90 სამეცნიერო პუბლიკაციის და 5 მონოგრაფიის ავტორი, ასევე ავტორია ორი სახელმძღვანელოსი ელექტროკარდიოგრაფია და ინტერვენციული კარდიოლოგია. ექიმი კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (2003).
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — 1991 წელს დაიცვა „წინაგულთა ელექტროფიზიოლოგია და კინილენტინის, კორდარონის, ეტაციგინის, ოგზიდანის, დელაგილის მოქმედება მოციმციმე არითმიის პაროქსიგმების მქონე ავადმყოფებში“, ასევე სადოქტორო დისერტაციის თემა დაიცვა 1997 წელს „მიოკარდიუმის კუმშვადი ფუნქციის შეფასება გულის შეგუბებითი უკმარისობის დროს მკურნალობის შერჩევისა და გამოსავლის პროგნოზირებისათვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
ბალატინა
ბალატინა (Balatina) — სოფელი მოლდოვაში, გლოდენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 68 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 938 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გლოდენის რაიონის სოფლები
რანქუსის ნაჰია
რანქუსი (არაბ. ناحية رنكوس) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით რანქუსის პროვინციაში დაახლოებით 11 158 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 196,70 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
სამარცევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 26 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
დუგ მაუნტჯოი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უელსელი სნუკერისტები კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:გარდაცვლილი  14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი  2021
ანგატი (ბულაკანი)
სქოლიო
კატეგორია:ბულაკანის მუნიციპალიტეტები
ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი
მინი|250პქ|ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი ოქსფორდის ინგლისური ლექსიკონი, ან ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი (ინგლ. The Oxford English Dictionary, შემოკლ, აგრეთვე OED [ოუ-ი-დი]) — ვრცელი ლექსიკონი ინგლისური ენისა, რომელიც გასული საუკუნის მთელს ინგლისურ ლექსიკასა და ენის განვითარებას მოიცავს.
ოქსფორდისეული ინგლისური ენის ლექსიკონი მოიცავს როგორც ეტიმოლოგიას, სიტყვების სხვადასხვა მნიშვნელობებს, იმოწმებს სიტყვის გამოყენებას კონტექსტუალური მაგალითების მოშველიებით, ამავდროულად ფარავს სიტყვახმარების დროითსა და სემანტიკურ სივრცეს.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის ლექსიკონს გამოსცემს ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა (Oxford University Press (OUP)), რომელიც არის ყველაზე დიდი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა დღევანდელ მსოფლიოში.
ლექსიკონი შეიცავს დაახლ. 600 000 საძებნ სიტყვას გამოყენების მაგალითებით შესაბამის ციტატებში. აღსანიშნავია, რომ სიტყვის ილუსტრაციათა რაოდენობა დაახლ. 2,5 მილიონი ციტატია. ამ ლექსიკონში, როგორც არცერთ სხვა ლექსიკონში, რომელსაც ინგლისური ენის აღწერა დაუსახავს ამოცანად, შეძლებისდაგვარად აღნუსხულია ლემების ყველა ცნობილი გამოყენება და ვარიანტი, რომლებიც მოხსენიებულია ინგლისური ენაზე შექმნილ ყველაზე ადრეულ ძეგლებსა თუ თანამედროვე ინგლისური ენის ტექსტებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლექსიკონი კატეგორია:ინგლისური ენა
შესახსრებული ავტობუსი
მინი|თანამედროვე დაბალიატაკიანი შესახსრული [[ავტობუსი Man Lion's City G|220px]] შესახსრებული ავტობუსი — დიდი ტევადობის ავტობუსი ან ტროლეიბუსი, რომელიც შედგება სექციებისგან. ეს განყოფილებები ერთმანეთს უკავშირებდება სახსრული შეერთებით, რომელსაც გააჩნია გასასვლელი მგზავრებისთვის, რაც მათ აძლევს საშუალებას, თავისუფლად გადაადგილდნენ ერთი სექციიდან მეორეში. ამგვარი შეერთება, მეტი ადამიანის გადაყვანის შესაძლებლობას იძლევა, გაუმჯობესებული მანევრირების პირობებში, გაზრდილი სიგრძის, ჩვეულებრივ (შეუსახსრებელ) ავტობუსთან შედარებით. ვინაიდან სექციები განუცალკევებელია, იგი ერთ სატრანსპორტო საშუალებად განიხილება. მინი|შესახსრებული ტროლეიბუსი Ikarus 280T|220px|left გამომდინარე იქიდან, რომ ასეთ ავტობუსებს, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით მგზავრების გადაყვანა შეუძლია, ამასთან სამოძრაოდაც ფართო ზოლი ესაჭიროება, მათ ხშირად ჩქაროსნული (ექსპრეს) მარშრუტებისა და ავტობუსების ჩქაროსნული სისტემებისთვის იყენებენ, ცალკე გამოყოფილი გზებით, მაღალი მგზავრბრუნვის მიმართულებებზე.
შესახსრებული ავტობუსების სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 18 მეტრს (კანონმდებლობით, ნებადართულია არაუმეტეს 18,75 მ) და იტევს 104-128 კაცამდე, 60-70 დასაჯომი ადგილით. მათი რაოდენობა, მეტად დამოკიდებულია ავტობუსის ძარას ტიპზე. თანამედროვე სტანდარტის ავტობუსები დაბალიატაკიანია, რის გამოც, სავალი ნაწილი სალონში თავსდება, რაც შესაბამისად ამცირებს საერთო ტევადობას, ხოლო ეტლით მოსარგებლეებზეე გამოსაყოფი ადგილების საჭიროების გამო, იკლებს დასაჯდომი ადგილების წილი. საგანგებოდ ჩქაროსნული სისტემებისთვის, ასევე იყენებენ კიდევ უფრო გაზრდილი ტევადობის, 25-მეტრამდე სიგრძის ორმაგად შესახსრებულ ავტობუსებსაც.
სქოლიო
კატეგორია:ავტობუსები კატეგორია:ტრანსპორტი
გვატემალა 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვატემალა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ოლტენია
მინიატიურა|რუმინეთი; ოლტენია გამოყოფილია ნარინჯისფრად. ოლტენია, იგივე მცირე ვლახეთი (რუმ. Oltenia, ანტიკურ წყაროებში მცირე ვლახეთად მოიხსენიება ალტერნატიული ლათინური სახელებით Wallachia Minor, Wallachia Alutana, 1718-1739 წლებში Wallachia Caesarea-ად იწოდებოდა) — ისტორიულ-გეოგრაფიული ოლქი რუმინეთში, დასავლეთ ვლახეთში. მდებარეობს დუნაის, სამხრეთ კარპატებსა და მდინარე ოლტს შორის.
ანტიკური პერიოდი
ძირითადად დაკიელებით დასახლებული ოლტენია რომის იმპერიის შემადგენლობაში 106 წელს მოექცა, დაკიური ომების დასასრულს. 129 წელს, ადრიანეს მმართველობისას, რომის პროვინცია დაკია ჩამოყალიბდა, რომელიც დღევანდელ ტრანსილვანიასაც მოიცავდა. მარკუს ავრელიუსის რეფორმით ოლტენია სამად დაყოფილი დაკიის ერთ-ერთ ნაწილად იქცა, დედაქალაქად რომულა განესაზღვრა. ქალაქის კოლონიზება რომაული ლეგიონების ვეტერანებმა მოახდინეს. თუმცა III საუკუნის ბოლოს რომაელებმა თავიანთი ადმინისტრაცია დუნაის სამხრეთით გადაიტანეს და ოლტენიის მართვის სადავეები გოთი ფეოდალების ხელში გადავიდა. IV საუკუნის ბოლოს ჰუნების შემოსევამდე ოლტენიას უკვე ტაიფალები მართავდნენ.
შუა საუკუნეები
681 წლიდან, მცირედი წყვეტებით, ოლტენია ბულგარეთის იმპერიაში შედიოდა. 1233 წელს უნგრეთის სამეფომ სევერინის ბანატი ჩამოაყალიბა რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელმაც 1526 წლამდე, მოჰაჩის ბრძოლამდე იარსება. დაახლოებით 1247 წელს ოლტენია ლიტოვოის მმართველობას დაექვემდებარა. XIV საუკუნეში ვლახეთის აღზევებითა და ვოევოდინის შექმნით ოლტენიაში კრაიოვის დიდი ბანი დაწესდა. ტახტი სტრეჰაიიდან კრაიოვაში გადაიტანეს. ეს მოვლენა ვლახეთის იერარქიასა და Craiovești-ს საგვარეულოში უმაღლეს საფეხურად მიიჩნევა. Craiovești-ს გვარი XIV საუკუნის ბოლოს მოექცა ვლახეთის სათავეში და 1550 წლამდე დარჩა ტახტზე. მათი ტიტული 1831 წლამდე შენარჩუნდა. XV საუკუნეში ვლახეთს ოტომანთა სუზერენობის აღიარება მოუხდა და ყოველწლიურად ხარკის გადახდაც დაეკისრა ვასალური სამთავროს სახით ავტონომიურად რომ განეგრძო არსებობა. Craiovești-ების ოჯახის ბევრი წარმომადგენელი თანამშრომლობთა თურქებთან ბანის წოდებით. თუმცა ბევრი ოლტენიელი მმართველი, მაგალითად, მიხაელ გულადი ოტომანთა წინააღმდეგ იბრძოდა და ვლახეთს მცირე ხნით მაინც უბრუნებდა დამოუკიდებლობას.
თანამედროვეობა
ტერმინი მცირე ვლახეთი 1718 წლის შემდეგ დამკვიდრდა, როდესაც პარიზის ზავის პირობით ოლტენია (იგივე მცირე ვლახეთი) მუნტენიას (დიდ ვლახეთს) ჩამოსცილდა და ჰაბსბურგთა სამფლობელოში (ტრანსილვანიაში)  მოექცა. 1737 წელს ვლახეთის ერთიანობა აღდგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუმინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა *
მორია (შუახმელეთი)
მორია (სინდ.: „შავი უფსკრული“) — ადგილი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმის გამოგონილი კონტინენტის, შუახმელეთის ჩრდილო-დასავლეთით, გვირაბების, ოთახების, მაღაროებისა და დიდი დარბაზების სისტემა. იქ ათასწლობით ცხოვრობდნენ ჯუჯები. თავად მორიას კჰაზად-დუმს უწოდებდნენ (Khazad-dûm, ჯუჯების საცხოვრებელი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუახმელეთის სამეფოები კატეგორია:შუახმელეთის ქალაქები კატეგორია:შუახმელეთის კოშკები და ციხესიმაგრეები
ბრინზენი (გლოდენის რაიონი)
ბრინზენი (Brînzeni) — სოფელი მოლდოვაში, გლოდენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 371 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გლოდენის რაიონის სოფლები
ალ-კუდსაიის ნაჰია
ალ-კუდსაია (არაბ. ناحية قدسيا) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-კუდსაიის პროვინციაში დაახლოებით 64 412 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 59,86 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ონისე ბუღაძე
ონისე ბუღაძე (დ. 12 იანვარი, 1991, საჩხერე) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), საქართველოს ჩემპიონი (2015, 100 კგ), ორგზის ვერცხლისა (2014, 2017, 100 კგ) და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. 20 წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონატების ვერცხლისა (2010, 100 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2009, 90 კგ). ევროპის ღია პირველობის ორგზის გამარჯვებული (2015, 2018, 100 კგ) და ვერცხლის პრიზიორი (2017, 100 კგ), ორგზის ევროპის ჩემპიონი ( 2015, კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი; 2013, ბუდაპეშტი, უნგრეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ტაიფალები
მინიატიურა|ტაიფალების განსახლება [[ოლტენიაში და პოლიტიკური სურათი IV საუკუნის ბალკანეთში]] ტაიფალები ( Taifali, Thaifali, Taiphali) — გერმანიკული ან სარმატული წარმოშობის ტომი; ზოგიერთი ავტორი ტაიფალებს ოსტგოთთა ჯგუფს აკუთვნებს.
ისტორია
III საუკუნეში დასახლდნენ ჩრდილოეთ შავი ზღვისპირეთში, საიდანაც IV საუკუნის მეორე ნახევარში ჰუნებმა განდევნეს. ზოგიერთი მონაცემით, ტაიფალები ოსტგუთთა მეფე გერმანიხს ემორჩილებოდნენ ვესტგოთების დარად. იმპერატორ ვალენტის ნებართვით გადაკვეთეს დუნაი და ვესტგოთტა ბრძოლაში მიიღეს მასთან ერთად მონაწილეობა. უკანასკნელ პერიოდში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დადგინდა, რომ ტაიფალებთან იდენტიფიცირდება კარპატების ყორღანების კულტურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ხალხები კატეგორია:გერმანული ტომები კატეგორია:გადაშენებული ერები კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება
ლოკომოტივი თბილისი (სარაგბო კლუბი)
ლოკომოტივი თბილისი — საქართველოს უმაღლესი ლიგის სარაგბო კლუბი.
კლუბი დაარსდა 1964 წელს თბილისში. 1990 წლიდან, საქართველოს ეროვნული ლიგის ჩამოყალიბების შემდეგ რამდენჯერმე შეიცვალა სახელი და სხვადასხვა დროს ეწოდებოდა ელმავალი, ვესტა, თბილისი, ქორები, ლიგამუსი. დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში ლოკომოტივი სარეკორდო, ათი ჩემპიონის ტიტულის მფლობელია.
გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს ავჭალა არენაზე, რომელიც 2012 წელს აშენდა და 5000 მაყურებელს იტევს.
ტიტულები
კატეგორია:საქართველოს სარაგბო კლუბები
გავაზის მესამე კოშკი
გავაზის მესამე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში. კოშკი დგას სოფლის განაპირას, ხაბეიშვილის ვენახში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
კოშკი სათავდაცვოა, გეგმით სწორკუთხა (5,3x4,5 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვით და ნატეხი ქვით კირის ხსნარზე. დაზიანებულია; შემორჩენილია სამი სართული სიმაღლეზე (მეოთხე სართულის კედლები ფრაგმანტულად). ჩაქცეულია სართულ შუა გადახურები, კედლებზე კი ჩანს კოჭების ბუდეები, პირველი სართული ამოვსებულია მიწით. შეისრულთაღიანი შესასვლელი აღმოსავლეთით, მეორე სართულზეა. ჩრდილოეთ კედელზე ჩანს ბუხრის კვალი. სართულის ოთხივე კედელში ორ-ორი სათოფურია, სათოფურები დანარჩენ სართულებზეცაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კრუშინკა
კრუშინკა (Крушинка) — სოფელი კიევის ოლქში, ჩრდილოეთ უკრაინაში. 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 347 ადამიანი. კრუშინკა პირველად წყაროებში 1851 წელს იხსენიება. სოფელში გაედინება მდინარე კრუშინკა. არის რამდენიმე ტბორი. წყლებში გვხვდება ანკარა. კრუშინკა იყოფა რამდენიმე ისტორიულ რაიონად. სსრკ დროს სოფელში არსებობდა კოლმეურნეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვასილკივის რაიონის სოფლები
ლუიზა ელიზაბეტ ფრანგი
ლუიზა ელიზაბეტ ფრანგი (Louise Élisabeth de France, Luisa Isabel de Francia, Luisa Elisabetta di Francia; დ. 14 აგვისტო, 1727, ვერსალის სასახლე, საფრანგეთი – გ. 6 დეკემბერი, 1759, ვერსალის სასახლე, საფრანგეთი) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი ცოლის, მარია ლეშჩინსკას პირველი შვილი. პრინცესა ანა ანრიეტა ფრანგის ტყუპისცალი. მიათხოვეს თავისსავე ბიძაშვილს, ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის შუათანა ვაჟს, ინფანტ ფილიპეს, რომელიც 1748 წელს დედის მემკვიდრეობით პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას ჰერცოგი გახდა. მან და ლუიზ ელიზაბეტმა დააარსეს ბურბონ-პარმას დინასტია. აქედან მოყოლებული გარდაცვალებამდე, ლუიზ ელიზაბეტი პარმის, გუასტალასა და პიაჩენცის ჰერცოგინია იყო. მათ მრავალწლიან ქორწინებაში სულ სამი შვილი შეეძინათ.
საფრანგეთის მადამ როიალი
მარცხნივ|მინი|ლუიზ ელიზაბეტი და მისი ტყუპისცალი და ანა ანრიეტა ფრანგი 1737 წელს ლუიზა ელიზაბეტი და მისი ტყუპისცალი და, პრინცესა ანა ანრიეტა ფრანგი დაიბადნენ 1727 წლის 14 აგვისტოს ვერსალის სასახლეში. ლუიზა ელიზაბეტი უფროსი იყო. ისინი იყვნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა მისი ცოლის, დედოფალ მარია ლეშჩინსკას პირველი შვილები. ტყუპი დები დაბადებიდან მალევე, 1727 წლის 27 აგვისტოს მონათლეს კათოლიკეებად. როგორც საფრანგეთის მეფის უფროსი ასული, ლუიზა ელიზაბეტი საფრანგეთის სამეფო კარზე ცნობილი იყო როგორც მადამ როიალი, მადამ პრემიერი, მადამ ელიზაბეტი და ასევე როგორც მადამ ბაბეტი.
მას ტალარდის ჰერცოგინია მარი იზაბელ დე როანი ზრდიდა. ლუიზა ელიზაბეტი ვერსალში იზრდებოდა თავის დებთან, ანა ანრიეტასთან, მარი ლუიზასთან და მარი ადელაიდასთან, აგრეთვე თავის ძმასთან, საფრანგეთის დოფინ ლუისთან ერთად. მისი ნაბოლარა დები, ვიქტორია, სოფი და ლუიზა მარი 1738 წლიდან ფონტენბლოში გააგზავნეს აღსაზრდელად, დანარჩენი და-ძმები კი კვლავ ვერსალში დატოვეს.
მიუხედავად იმისა, რომ ლუიზა ელიზაბეტი და ანა ანრიეტა ტყუპები იყვნენ, რადიკალურად განსხვავებული გარეგნობა ჰქონდათ და ხშირად უცხო ადამიანები ვერც კი ხვდებოდნენ, თუ ტყუპები იყვნენ. ლუიზა ელიზაბეტს ჰქონდა ძალიან მოკლე, აპრეხილი და განიერი ცხვირი, ოვალური სახე, მაღალი შუბლი და თითქმის მულატის მსგავსი კანი. როგორც ადამიანი, ხასიათით ძალიან უემოციო და უღიმღამო იყო, თუმცა დედამისს მოსწონდა ეს და მასზე ამობდა, რომ მან იცოდა მორჩილება და სწორი გზით სიარული. მიუხედავად ამისა, საბოლოო ჯამში იგი აღიარებული იყო, როგორც მომხიბლავი, სასიამოვნო, პიკანტური და ინტელექტუალური ადამიანი.
1739 წელს, როდესაც იგი ჯერ კიდევ თორმეტი წლის იყო, დანიშნეს ლუი XV-ის ბიძის, ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ისა და მისი მეორე ცოლის, ესპანეთის დედოფლის და ამავდროულად პარმის პრინცესა ელიზაბეტა ფარნეზეს შუათანა ვაჟზე, ინფანტ ფილიპეზე. მარცხნივ|მინი|276x276პქ|პრინცესა ლუიზა ელიზაბეტი, შესრულებულია ჟან მარკ ნატიერის მიერ 1750 წელს ეს ნიშნობა გამოწვეული იყო ფრანკო-ესპანური ალიანსით, რომელსაც დასაბამი 1559 წელს ფილიპე II-ისა და ელიზაბეტ ვალუას ქორწინებით დაედო და რომელშიც იგულისხმებოდა, რომ ესპანელებს ფრანგი, ხოლო ფრანგებს ესპანელი დედოფალი უნდა ჰყოლოდათ, თუმცა ცხადია ეს პირობა ხანდახან მაინც ირღვეოდა. ვინაიდან ლუიზ ელიზაბეტის საქმრო, ინფანტი ფილიპე შუათანა ვაჟი იყო, მას რამდენიმე უფროსი ძმა ჰყავდა, ამის გამო იგი მეფე ვერასოდეს გახდებოდა და შესაბამისად არც ლუიზ ელიზაბეტს ეწერა ტახტზე ასვლა. ამის შესახებ ფრანგი მემატიანე წერდა: "ძალიან უცნაურად ჩანს, რომ საფრანგეთის მეფის უფროსი ქალიშვილი, მადამ როიალი ისეთ კაცს მიჰყვება ცოლად, რომელიც მას გვირგვინს ვერასოდეს აჩუქებს". როდესაც თავად მადამ როიალს აცნობეს იმის შესახებ, რომ მთელი ცხოვრება მხოლოდ ინფანტის წოდება ექნებოდა აიმრიზა და რამდენიმე დღე გაღიზიანებული იყო.
1739 წლის 26 აგვისტოს მადამ ელიზაბეტი ვერსალში მარიონეტული ქორწინებით დაქორწინდა. ამის შემდეგ ფრანგები მას უკვე მადამ როიალის ნაცვლად მადამ ინფანტს ეძახდნენ. ამავე წლის სექტემბერში მან დიდი ამალით დატოვა ვერსალი და ესპანეთისაკენ გაემგზავრა. მან საზღვარი მალევე გადალახა, სადაც 1739 წლის 25 ოქტომბერს ალკალა დე ენარესში ლუიზა ელიზაბეტ ფრანგი და ფილიპე ესპანელი დაქორწინდნენ.
ესპანეთის ინფანტა
ელიზაბეტმა ესპანეთში ჩასვლისთანავე ძალიან დიდ წარმატებას მიაღწია და მალევე "მადრიდის კერპი" გახდა. მან ძალიან კარგი შთაბეჭდილება დატოვა თავის მამამთილზე, ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ზე და აგრეთვე მალევე თავი ქმარსაც შეაყვარა. მიუხედავად ამისა, ელიზაბეტს ძალიან ცუდი ურთიერთობა ჩამოუყალიბდა დედოფალ ელიზაბეტა ფარნეზესთან, რომელსაც ყველა დანარჩენ რძალთანაც დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. იგი ელიზაბეტთან არასასურველ დამოკიდებულებას იმით ამართლებდა, რომ იგი ფრანგი იყო, ფრანგებმა კი ესპანელებს მხარი არ დაუჭირეს ბრიტანელებთან ომის დროს. უფრო მეტიც, ექვსი თვის შემდეგ ელიზაბეტამ განაცხადა, რომ მას არ სურდა მისი ვაჟი მეუღლის გავლენის ქვეშ ყოფილიყო, რის გამოც ყველაფერს იღონებდა ამის შესაჩერებლად. ელიზაბეტს სხვა გზა აღარ დარჩა და რიგ დათმობებზე წასვლა მოუწია, ვინაიდან უბრალო ინფანტა ვერაფერს გააწყობდა თვით ესპანეთის დედოფალთან. შედეგად ელიზაბეტი დიდ დროს ხარჯავდა დედოფლის გულის მოგებაზე და ამის პარალელურად საფრანგეთში მამამისს უკმაყოფილო წერილებს სწერდა. მინი|315x315პქ|ინფანტა ლუიზა ელიზაბეტი სანადირო კაბაშინ სულ მალე ელიზაბეტმა მოახერხა და ფილიპეზე გაბატონდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მეუღლე შვიდი წლით უფროსი იყო მასზე, ფილიპე მამის მსგავსად მშვიდი, პასიური და მორჩილი ხასიათის კაცი იყო, რის გამოც ასევე მამის მსგავსად ცოლმა მასზე გაბატონება ადვილად მოახერხა. თავად ელიზაბეტი ღიად აცხადებდა, რომ ასეთ ქმარზე ოცნებობდა კიდეც, თუმცა ყველამ იცოდა, რომ რეალურად ელიზაბეტი ქმარზე ბატონობაზე ოცნებობდა.
ინფანტა ელიზაბეტი ესპანეთში აღწერილი იყო როგორც: "მომხიბლავია, ამბიციური და ინტერესიანი, ენერგიით სავსე და ასევე მზადაა შეცვალოს მთელი ევროპა თავისი დინასტიისთვის. საფრანგეთის სიყვარული ყველაფერს ჩრდილავს მის ცხოვრებაში და საფრანგეთის კეთილდღეობისათვის თავის შვილებსაც კი დაუფიქრებლად გასწირავს." ძალზედ ამბიციური ელიზაბეტი ესპანეთში უბრალო პრინცის ცოლობით ცხადია არ კმაყოფილდებოდა და თავად ესპანეთის დედოფლობაზე აცხადებდა პრეტენზიას, თუმცა ტახტისაკენ მიმავალ გზაზე მისი ორი მაზლი და მამამთილი იყო, რომელთა სიკვდილის შემთხვევაშიც მოხდებოდა მისი გადედოფლება. იგი ამ ყველაფერს ღიად ჰყვებოდა საფრანგეთში გაგზავნილ წერილებში, განსაკუთრებით კი თავის ტყუპისცალთან, რომელსაც ყველაფერს უყვებოდა. ამასთან წერილებში იგი აღწერდა ესპანეთის სამეფო კარზე ცხოვრებას. 1740 წელს მან ვერსალში თავისი კონტაქტების ქსელი შექმნა. მისი დიდი აქტიურობით კი 1745 წელს მისი მული, მარია ტერეზა რაფაელა ესპანელი ცოლად შერთეს ელიზაბეტის ძმას, საფრანგეთის დოფინ ლუი დე ბურბონს. იგი ამით კმაყოფილი იყო, რადგან ფრანკო-ესპანური ალიანსი კიდევ უფრო გამყარდა. გარდა ამისაა დედოფლის წინააღმდეგ შეთქმულების მოწყობაც კი სურდა, თუმცა მისმა დამ, ანა ანრიეტამ შეაჩერა, რომელიც უფრო ფრთხილი და საღი ბუნების იყო.
1741 წელს მისი უდიდესი ზეგავლენით მისივე მამამთილი, ესპანეთის მეფე ფილიპე V ჩაერთო ავსტრიის მემკვიდრეობის ომში, ცხადია საფრანგეთის მხარეს. ამან ცხადია დედოფალი ელიზაბეტა ფარნეზე გააღიზიანა, რადგან ელიზაბეტის გავლენა უკვე მხოლოდ მის ვაჟზე კი არა, არამედ მის ქმარზეც კი გავრცელდა. ამრიგად მან თავის ვაჟს წერილი მისწერა, სადაც სთხოვდა ცოლი დედაზე წინ არ დაეყენებინა. დედოფალი თავისებურად ცდილობდა ოჯახში ძველი რეჟიმი შეენარჩუნებინა, სადაც მამაკაცებს თავად მართავდა. მიუხედავად პირადი ანტიპათიისა, ლუიზა ელიზაბეტი და ელიზაბეტა ფარნეზე მაინც პატივს სცემდნენ ერთმანეთს. საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ დედოფალი და ელიზაბეტი ერთ ბანაკში გაერთიანდნენ და ინფანტი ფილიპესათვის ძალაუფლების ჩასაგდებად დაიწყეს ბრძოლა. ვინაიდან დედოფალი ელიზაბეტა ფარნეზე პარმის ჰერცოგ ოდოარდო ფარნეზეს ერთადერთი შვილი იყო, წესით ტახტი მას ან მის რომელიმე შვილს უნდა დარჩენოდა, რის გამოც ელიზაბეტა და ლუიზა ელიზაბეტი თავგამოდებით იბრძოდნენ. ისინი ცდილობდნენ ფილიპეს უფლებები დაეცვათ პარმის ტახტზე, რათა მასზე ვინმე სხვა არ ასულიყო. საბოლოოდ 1748 წელს მათი ბრძოლა წარმატებით დასრულდა და ოდოარდოს გარდაცვალების შემდეგ, ანუ 1748 წელს ფილიპე პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას ჰერცოგი გახდა.
პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას ჰერცოგინია
მარცხნივ|მინი|351x351პქ|პარმის ჰერცოგინია ლუიზა ელიზაბეტ ფრანგი 1748 წელს დადებული აიქს-დე-შაპელის ხელშეკრულების მიხედვით, ავსტრიული მემკვიდრეობის ომში, საღვთო რომის იმპერატრიცა და ავსტრიის ერცჰერცოგინია მარია ტერეზია პარმას, პიაჩენცასა და გუასტალას საჰერცოგოებს ესპანეთის მეფე ფერდინანდ VI-ს (ფილიპე V 1746 წელს გარდაიცვალა) უბოძებდა. თუმცა საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის ინსპირირებით ზემოთ ხსენებული საჰერცოგოები ესპანეთის ინფანტ ფილიპეს გადაეცა, რითაც დაკმაყოფილდა ელიზაბეტა ფარნეზესა და ლუიზა ელიზაბეტის ამბიციები.
ელიზაბეტი გახარებული იყო თავისი ახალი პოზიციით. იგი ტოვებდა ესპანეთს, სადაც სრულიად უძალაუფლებო იყო და მიდიოდა პარმაში სადაც ქვეყანაში ყველაზე დიდი ძალაუფლების მქონე ქალი იქნებოდა. თუმცა მან იგრძნო, რომ აუცილებელი იყო საკუთარი ხაზინის შექმნაც, რასაც მარტო ვერ შესძლებდა. ესპანეთის სამეფო კარი კი ამაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში დასთანხმდა, თუ პარმა ესპანეთის ვასალი გახდებოდა, რაზეც ელიზაბეტმა მკაცრი უარი განაცხადა და დახმარება ფრანგებს სთხოვა. იგი მამის უსაყვარლესი ქალიშვილი იყო, რის გამოც ლუი XV მას ხაზინის შექმნაში დაეხმარა.
1748 წლის 11 დეკემბერს ლუიზა ელიზაბეტი ვერსალში ჩავიდა, სადაც იგი პირველ რიგში თავის ტყუპისცალ ანა ანრიეტასა და დოფინ ლუის შეხვდა. საფრანგეთის სამეფო კარმა მასში სიმამაცისა და ელეგანტურობის ნაზავი დაინახეს. ითქვა, რომ მას გაცილებით უფრო მეტი ნივთი ჰქონდა ვიდრე სჭირდებოდა. იგი აღწერილი იყო როგორც ჭკვიანი, სხარტი და პრაქტიკული გონების მქონე, რომელიც ეფექტურად ფოკუსრებდა სახელმწიფო საქმეებში. მან საფრანგეთში ყოფნისას ძალიან დიდი დრო დაჰყო თავის მამასთან, რომელთანაც ხშირად მთელი დღეც კი საუბრობდა. საბოლოოდ მან თავის მიზანს მიაღწია და საფრანგეთის სამეფო კარიდან ასი ათასი ლივრი მიიღო პარმის საჰერცოგოს ხაზინისთვის. მისი მტკიცე ნებისყოფისა და ლუი XV-ზე დიდი გავლენის გამო, ფრანგები მას ხშირად ადარებდნენ მადამ დე პომპადურს. 1749 წლის 18 ოქტომბერს მან ვერსალი დატოვა, საიდანაც მას უამრავი კაბები და სამკაულები გაატანეს, რომელთა საერთო ღირებულება თორმეტი ათას ლივრს აღემატებოდა. მინი|296x296პქ|ლუიზა ელიზაბეტი თავის უფროს ქალიშვილ იზაბელასთან ერთად ფონტენბლოს სასახლეში 1749 წლის დეკემბერში, როდესაც ელიზაბეტი პარმაში დაბრუნდა, მას ესპანელები, ფრანგები და სამეფო ოჯახის წევრები დიდი ზარ-ზეიმით დახვდნენ. პარმაში ის და ფილიპე კოლორნოს სამეფო სასახლეში ცხოვრობდნენ. სანამ ფილიპეს უფროსი ძმა, კარლ III ნეაპოლის მეფე გახდებოდა, იგი პარმის ჰერცოგი იყო და ზემოთ ხსენებული სასახლეც მისი ცოლის, მარია ამალია საქსონიელის გემოვნებით იყო მოწყობილი. ლუიზა ელიზაბეტმა მთლიანი ფასადები, ავეჯი და ბაღი შეაცვლევინათ და თავის გემოვნებით მოაწყობინათ, რაც საკმაოდ ძვირი დაუჯდათ. ელიზაბეტი დიდ დროს, ფულსა და ენერგიას უთმობდა სამეფო სასახლის მოწყობას და ასევე ოფიციალური და საზეიმო ღონისძიებების მოწყობას. მას ტრადიციად ჰქონდა ყოველი კვირა დღის საღამოს ექვს საათში ოჯახთან ერთად ოპერაში სიარული, დანარჩენ დღეებში კი დიდ ბანკეტებსა და ბალ-მასკარადებს აწყობდა.