cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ამესტრისი
ბიოგრაფია
ძვ. წ. 486 წელს დარიოს I გარდაიცვალა, რის შემდეგაც მამამისმა ამესტრისი ახალ მეფე ქსერქსე I-ზე დააქორწინა, რითაც იგი აქემენიანთა სპარსეთის დედოფალი გახდა. ჰეროდოტე დედოფალ ამესტრისს სასტიკ დესპოტად აღწერს და მის ბოროტ ბუნებას ასე აღწერს:
უცნობია, თუ საიდან ჰქონდა ჰეროდოტეს ეს ცნობები, რომელიც დედოფლის მიერ თოთხმეტი დიდგვაროვანი ბავშვის სატანისათვის მსხვერპლშეწირვას მოგვითხრობს, ვინაიდან სპარსული რელიგია მკაცრად კრძალავდა მსხვერპლშეწირვას. იმის გათვალისწინებით, რომ დედოფალ ამესტრისზე მხოლოდ ბერძნული წყაროები საუბრობენ და ამ პერიოდში მიმდინარეობდა ბერძენ-სპარსელთა ომები, შესაძლოა შეგნებულად იყოს ეს ბრალდებები ამესტრისისა და ზოგადად, სპარსელთა სახელის გასატეხად.
ძვ. წ. 478 წელს ტახტის მემკვიდრე პრინცი, ამესტრისის უფროსი ვაჟი — დარიოსი, სარდისში დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ ანტაინტეზე. რამდენადაც ცნობილია, ანტაინეტე ერთგული მეუღლე არ აღმოჩნდა და მან რომანი თავისივე მამამთილთან, მეფე ქსერქსესთან გააბა. როდესაც ეს ამბავი დედოფალმა ამესტრისმა შეიტყო, მან არა ანტაინეტე, არამედ დედამისი, მისისტესი დასაჯა, რადგან თვლიდა, რომ ქალიშვილს მრუშობისაკენ მან უბიძგა. ქსერქსეს დაბადების დღისადმი მიძღვნილი ბანკეტის დროს, ამესტრისის გაგზავნილმა მცველებმა მისისტესს ცხვირი, ყურები, ტუჩები, ენა და მკერდი მოჰკვეთეს და მოკვეთილი ორგანოები მისივე თვალწინ აჭამეს ძაღლებს. მისისტესის განრისხებული ქმარი ბაქტრიაში გაიქცა აჯანყების მოსაწყობად, რომელიც ჯერ კიდევ დაწყებამდე ჩაახშო ქსერქსეს ჯარებმა, რის შემდეგაც მათ დახოცეს მისისტესის ქმარიცა და მისი ვაჟებიც.
ძვ. წ. 466 წელს ამესტრისს დედოფლობა ჩამოერთვა. ამ თემაზე საუბარია ბიბლიურ მონაკვეშთი „წიგნი ესთერისა“, სადაც მეფე ქსერქსემ თავის ცოლ ვაშტის (ასე ჰქვია ამესტრისს ნაწარმოებში) სტუმრების წინ გაშიშვლება სთხოვა, რაზეც უარი მიიღო, დაუმორჩილებლობის გამო კი იგი განშორდა მას და ახალი ცოლი შეირთო ებრაელი დიდებულის, ესთერის სახით, რომელმაც აღკვეთა სპარსეთში არსებული ებრაელების მასობრივი დევნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 424 კატეგორია:აქემენიდები
პიტერ ებდონი
პიტერ ებდონი (Peter Ebdon; დ., კეტერინგი, ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1996 და 2006 წლების ფინალისტი; 12 სხვა პროფესიონალური ტურნირის გამარჯვებული. ებდონს 300-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკი აქვს გაკეთებული — ეს თამაშის ისტორიაში სიდიდით მეხუთე მაჩვენებელია. გარდა ამისა, უკანასკნელი 16 წლის განმავლობაში ის სტაბილურად შედიოდა მსოფლიო რეიტინგის ტოპ-16-ში. ყველა ეს მიღწევა საშუალებას გვაძლევს პიტერი მივაკუთვნოთ XXI საუკუნის ყველაზე ტიტულოვანი და წარმატებული სნუკერისტების სიას.
რეიტინგული ტურნირები
{|
გამოსვლების სტატისტიკა
ქვემოთ მოყვანილია პიტერ ებდონის გამოსვლების სტატისტიკა სეზონის სამი ძირითადი ტურნირის — მსოფლიო ჩემპიონატის, დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატისა და მასტერსის ფინალურ სტადიებზე.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1970
ლევან თუთბერიძე
ბიოგრაფია
დაიბადა 1959 წლის 4 დეკემბერს, ქალაქ თბილისში. 1977 – 1982 წლებში სწავლობდა ქ. თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში, კინოსარეჟისორო ფაკულტეტზე (სოსო ჩხაიძის და ბუბა ხოტივარის სახელოსნო).
1977 – 1982 წლებში სწავლობდა ქ. თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში,კინოსარეჟისორო ფაკულტეტზე (სოსო ჩხაიძის და ბუბა ხოტივარის სახელოსნო).
1980 წელს შესრულებული აქვს მთავარი როლი ფილმში დიმიტრი თავდადებული.
1982 -1985 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტელევიზიაში რეჟისორად.
1986 წლიდან დღემდე არის ს/ს კინოსტუდია ქართული ფილმის აქციონერი.
1995 -1999 წლებში იყო ევროპული ფილმების დისტრიბუციის ოფისის ( efdo) წევრი.
2005 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
2007 წელს დააარსა კინოკომპანია ნაზარი.
1999 -2002 წლებში მუშაობდა ტელვიზია იბერიაში მხატვრულ ხელმძღვანელად.
1998-2000 წლებში მუშაობდა ლექტორად თბილისის სახელმწიფო კინოინსტიტუტში.
2009 წლიდან დღემდე მუშაობს თბილისის სახელმწიფო თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში ასოცირებულ პროფესორად.
2013 წლიდან დაინიშნა ქართული კინოს განვითარების ცენტრისსამეთვალყურეო საბჭოს წევრად.
2013 წლიდან დაინიშნა საქართველოს კულტურის სამინისტროში არსებული კინოკომისიის წევრად.
მუშაობდა ტელვიზია იბერიაში მხატვრულ ხელმძღვანელად.
გადაღებული აქვს ფილმები
სან სებასტიანის კ/ფესტივალი, მთავარი კონკურსი ვარშავის კ/ფესტივალი, მთავარი კონკურსი
სიეტლის საერთაშორისო ფილმების ფესტივალი მოსკოვის საერთ. კ/ფესტივალი, მთავარი კონკურსი კინოშოკი-დსთ და ბალტიის კინოფესტივალი, მთავარი კონკურსი კინოშოკი-დსთ და ბალტიისპირეთის კინოფესტივალი, მთავარი პრიზი, გრანპრი ახალი კინო XXI საუკუნე- სმოლენსკის საერთაშორისო კინოფესტივალი, საუკეთესო რეჟისორი პრომეთე-თბილისის საერთაშორისო კ/ფესტივალი, კინოკრიტიკოსების საერთაშორისო პრიზი (FIPRESCI) ახალი კინო XXI საუკუნე- სმოლენსკის საერთაშორისო კინოფესტივალი, საუკეთესო ოპერატორი - (გორან პავიჩევიჩი) ევროპული ფილმების აკადემია,- შერჩეულია საუკეთესო ფილმების ოცეულში კოტბუსი- გერმანიის საერთ. ფესტივალი, პრიზი დისტრიბუციაზე ოფიციალურად შერჩეულია სხვადასხვ საერთაშორისო ფესტივალებზე დებიუტი-მოსკოვის ფილმების ფესტივალი, კინიკრიტიკოსების პრიზი წმინდა ანდრიას ჯვარი-ბათუმის რელიგიური ფილმების საერთ. ფესტივალის გრანპრი ამირანი-თბილისის საკავშირო ფესტ., საუკეთესო დოკუმენტური ფილმი მოლოდისტ-კიევის საერთ. კინოფესტივალი, საუკეთესო დოკუმენტური ფილმი
Golden Joystick Awards
მარჯვნივ|200პქ Golden Joystick Awards (ოქროს ჯოისტიკის დაჯილდოება), აგრეთვე ცნობილი როგორც People's Gaming Awards — ვიდეო თამაშების დაჯილდოების ცერემონია; ის აჯილდოებს წლის საუკეთესო თამაშებს ბრიტანეთის ფართო საზოგადოების ხმის მიცემის საფუძველზე და ითვლება მეორე ყველაზე ძველ დაჯილდოების ცერემონიად Arcade Awards-ის შემდეგ.
თავდაპირველად აჯილდოებდა კომპიუტერულ თამაშებს, მაგრამ შემდგომში ვიდეო თამაშების კონსოლების წარმატების წყალობით, როგორებიცაა, Sega Master System და Sega Mega Drive, გაფართოვდა და მოიცვა კონსოლის თამაშებიც. ცერემონიას არ აქვს კავშირი სატელევიზიო შოუ, GamesMaster-ის მიერ გაცემულ ამავე სახელწოდების ჯილდოსთან.
2014 წლის მონაცემით, ითვლება ერთ-ერთ უმსხვილეს დაჯილდოებად ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაში მონაწილეების რაოდენობის კუთხით; 2014 წლის დაჯილდოებაზე ხმა მისცა დაახლოებით 9 მილიონმა ადამიანმა
1983
ცერემონია ჩატარდა Berkeley Square-ში, ლონდონში და უმასპინძლა დი-ჯეი დეივ ლი ტრევისმა.
1984
ცერემონია ჩატარდა ლონდონში და უმასპინძლა ჯულს ჰოლანდმა.
1985
ცერემონია ჩატარდა Thames River-ზე და უმასპინძლა ჯულს ჰოლანდმა.
1986
ცერემონია ჩატარდა Cadogan Hall-ში.
1987/1988
დაჯილდოებას უმასპინძლა კრის ტარანტმა.
1988/1989
ცერემონია ჩატარდა Kensington Roof Gardensში
1989/1990
ცერემონია ჩატარდა Kensington Roof Gardens-ში, 1990 წლის 11 აპრილს.
1990/1991
ცერემონია ჩატარდა Kensington Roof Gardens-ში, 1991 წლის 4 აპრილს.
1991/1992
ცერემონია ჩატარდა Hyde Park Hotel-ში, ლონდონი, 1992 წლის 7 აპრილს,.
1996/1997
ცერემონია ჩატარდა Café de Paris-ში, 1997 წლის ნოემბერში.
2002
2002-ის ცერემონია ჩატარდა Dorchester Hotel-ში 2002 წლის 25 ოქტომბერს და უმასპინძლა ჯონათან როსმა.
2003
The 2003 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 28 November 2003 and was hosted by Phill Jupitus.
2004
The 2004 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 5 November 2004 and was hosted by Matt Lucas.
2005
The 2005 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 4 November 2005 and was hosted by Jimmy Carr.
2006
The 2006 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 27 October 2006 and was hosted by Emma Griffiths.
2007
The 2007 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 26 October 2007 and was hosted by David Mitchell.
2009
The 2009 ceremony took place at the Park Lane Hilton on 30 October 2009 and was hosted by Sean Lock.
2010
The 2010 ceremony took place at the Bridge Park Plaza on 29 October 2010 and was hosted by Rich Hall.
2011
The 2011 ceremony took place at the Bridge Park Plaza on 21 October 2011 and was hosted by Seann Walsh.
2012
The 2012 ceremony took place at the Bridge Park Plaza on 26 October 2012 and was hosted by Ed Byrne.
2013
The 2013 ceremony took place at the indigO2 on 25 October 2013 and was hosted by Ed Byrne.
2014
The 2014 ceremony took place at the indigO2 on 24 October 2014 and was hosted by Ed Byrne.
2015
The 2015 ceremony took place at the indigO2 on 30 October 2015 and was hosted by Danny Wallace.
2016
The 2016 ceremony took place at the indigO2 on 18 November 2016 and was hosted by James Veitch.
С (former Unicode lowercase)
ᲃ — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.
სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
ულიასუტაი
ულიასუტაი (Улиастай) — ქალაქი მონღოლეთში, ზავხანის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. 2012 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 15 460 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკების ადმინისტრაციული ცენტრები კატეგორია:ზავხანის აიმაკი
ნოე უკლება
ნოე უკლება (დ. 15 თებერვალი, 1906 — გ. 16 ივლისი, 1979) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1950), დოცენტი (1954). ნოე უკლებამ შექმნა პირველი ქართული სახელმძღვანელოები ჰიდროლოგიის განხრით: „ზოგადი ჰიდროლოგია“ (1967) და „ჰიდრომეტრია“ (1972).
ბიოგრაფია
აღსანიშნავია ნოე უკლებას მონოგრაფია „საქართველოს წყლის რესურსების კომპლექსური გამოყენება სახალხო მეურნეობაში“, რომელშიც მოცემულია წყლის რესურსები და მისი გამოყენება სახალხო მეურნეობაში, საქართველოს ტერიტორიის დარაიონება მდინარეთა აუზების მიხდევით და წყლის რესურსების სანიტარული დაცვა. მოცემულია წყლის რესურსების სამეურნეო გამოყენების კომპლექსური მეთოდი გამოყენებითი გეოგრაფიის თვალსაზრისით. ეწეოდა სახელმძღვანელოების თარგმნას. მისი ინიციატივით მოეწყო სასწავლო ჰიდრომეტეოროლოგიური ლაბორატორიის შექმნა მდინარე ვერეზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
ბრონისლავ ვინოგროდსკი
ბრონისლავ ვინოგროდსკი (Виногродский Бронислав Брониславович; დ.    19 აპრილი, 1957,  ხაბაროვსკის მხარეში, კომსომოლსკის რაიონის სოფელ ხურმულიში) — აღმოსავლეთმცოდნე-სინოლოგი, ჩინური ცივილიზაციის საფუძველმდები ტექსტების - „ჯუან-ძი“-ს, „დაო დე ძინ“-ის, „ცვლილებათა წიგნის“ მთარგმნელი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე.
ცხოვრების გზა
ბრონისლავ ვინოგროდსკიმ 1979 წელს დაამთავრა რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის უნივერსიტეტის დიდი ისტორიის და ტრადიციების მქონე აღმოსავლური ფაკულტეტი, რომელიც აღმოსავლური უნივერსიტეტის დაარსებამდე ცალკე ინსტიტუტს წარმოადგენდა და ერქვა ვლადივოსტოკის აღმოსავლური ინსტიტუტი.
ფლობს 9 ენას, რომელთა შორისაა ძველი ჩინური ენა.
თარგმანები
სასაჩუქრე გამოცემები, ძველი ჩინური ტექსტების თარგმანებზე დაყრდნობით
საჯარო გამოსვლები
* *
Т (former Unicode lowercase)
ᲄ — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.
სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
სტეფანია ჰოჰენცოლერნ-ზიგმარიგენი
სტეფანია ჰოჰენცოლერნ-ზიმგმარიგენი (დ. 15 ივლისი, 1837 — გ. 17 ივლისი, 1859) — ზიგმარიგენის პრინცის კარლ ანტონისა და მისი მეუღლის პრინცესა ჟოზეფინა ბადენელის ქალიშვილი. პორტუგალიისა და ალგავრის დედოფალი 1858-1859 წლებში, როგორც პედრუ V-ის მეუღლე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1837 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1859 კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები კატეგორია:პორტუგალიის დედოფლები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
აჯახური
აჯახური (Əcəxur) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 786 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
ბაია-მარე
ბაია-მარე (Baia Mare) — ქალაქი ჩრდილოეთ-დასავლეთ რუმინეთში, ტრანსილვანიის ისტორიული ოლქის ტერიტორიაზე, მარამურეშის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 123,738 ადამიანი. ფართობის მიხედვით რუმინეთის უდიდესი ქალაქია. პირველად მოხსენიებულია 1329 წელს. ქალაქშია XV საუკუნის შტეფანის გოთიკური კოშკი.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ᲅ
ᲅ — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.
სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
ბენ ჯონსონი (მსახიობი)
ბენ ჯონსონი (Ben Johnson დ. 13 ივნისი, 1918 — გ. 18 აპრილი, 1996) — ამერიკელი კინომსახიობი. 1940-იან და 50-იან წლებში ხშირად მონაწილეობდა ვესტერნებში. აგრეთვე იყო მსოფლიო ჩემპიონი როდეოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
ნოვრუზ მამედოვი
ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი (Novruz İsmayıl oğlu Məmmədov; დ. 15 მარტი, 1947, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 21 აპრილიდან 2019 წლის 8 ოქტომბრამდე.
ბიოგრაფია
ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი დაიბადა 1947 წლის 15 მარტს ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნახიჭევანის რაიონის სოფელ შიხმაჰმუდში.
1964 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის „ევროპული ენების“ ფაკულტეტზე, სადაც სწავლობდა ფრანგულ ენას.
1967–1968 წლებში მუშაობდა ალჟირში, 1971–1973 წლებში გვინეაში, 1978–1981 წლებში ისევ ალჟირში მუშაობდა თარჯიმნად.
1991 წელს დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის აკადემიური ხარისხი.
1992–1993 წლებში ნოვრუზ მამედოვი მუშაობდა დეკანად აზერბაიჯანის პედაგოგიური უცხო ენების ინსტიტუტში მოსამზადებელ ფაკულტეტზე, 1993–1997 წლებში — ფრანგული ენის ფაკულტეტის დეკანად.
1997 წლის 12 აპრილს დაინიშნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე.
1998 წელს, აზერბაიჯანულ-ფრანგულ მეგობრულ ურთიერთობების გაძლიერებისთვის მიღწეული წარმატებისთვის საფრანგეთის პრეზიდენტმა ჟაკ შირაკმა  დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი ღირსების ლეგიონის ორდენით.
2002 წლის იანვარში აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით მას მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგი.
2005 წლის სექტემბრიდან — აზერბაიჯანის ეროვნული კომისიის წევრი იუნესკოში.
2007 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, ნოვრუზ მამედოვი  დაჯილდოვდა ორდენით „შოჰრათ “.
2009 წელს აზერბაიჯანულ-პოლონური ურთიერთობებში შეტანილი ღვაწლისთვის პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი მიენიჭა დამსახურების ორდენი პოლონეთის რესპუბლიკის წინაშე.
2017 წლის 13 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით დაჯილდოვდა ორდენით „შარაფი“.
2017 წლის 1 ივნისიდან - აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწე საგარეო პოლიტიკის საკითხებში - განყოფილების უფროსი.
2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისმა დაამტკიცა ნოვრუზ მამედოვის კანდიდატურა აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.
2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით ნოვრუზ მამედოვი დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.
სრულყოფილად ფლობს ფრანგულს, რუსულს, ინგლისურსა და თურქულ ენებს.
ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
ბალა-შიურიუქი
ბალა-შიურიუქი (Bala Şürük) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,476 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
აჯახურობა
აჯახურობა (Əcəxuroba) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში.
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები (Фудбалска репрезентација на Македонија) წარმოადგენს ჩრდილოეთ მაკედონიას საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ჩრდილოეთ მაკედონიის ფეხბურთის ფედერაცია. ნაკრები არსებობის მანძილზე პირველად 2020 წელს გავიდა, ერთა ლიგის D დივიზიონის პლეი-ოფის ფინალში დაამარცხა საქართველოს ნაკრები, ანგარიშით 1-0.
ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 17 ნოემბერს ლიბანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:მაკედონიის ეროვნული სპორტული ნაკრებები კატეგორია:მაკედონიის ფეხბურთი
ვარდავანქი
ვარდავანქი (Վարդավանք) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 025 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 107 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.6 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
Ъ (former Unicode lowercase)
ᲆ — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.
სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
Ѣ (former Unicode lowercase)
ᲇ — მოძველებული კირილური დამწერლობის ასო.
სქოლიო
კატეგორია:კირილური ასოები
გია ქარსელაძე
მინი|გია ქარსელაძის საფლავი გია ქარსელაძე (დ. 6 ივნისი, 1963, თბილისი — გ. 11 აპრილი, 1989, იქვე) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი (25 წლის).
ბიოგრაფია
გია ქარსელაძე დაიბადა 1963 წლის 6 ივნისს. დაამთავრა თბილისის №53 საშუალო სკოლა. 1981-1989 წლებში სწავლობდა თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში კავშირგაბმულობის ფაკულტეტზე, შემდეგ გადავიდა არქიტექტურის ფაკულტეტზე. მუშაობდა თბილისის სატყეო მეურნეობაში. 1987 წელს დაქორწინდა ირინა ზაქარეიშვილზე.
ბალიქჩილარი
ბალიქჩილარი (Balıqçılar) — დაბა აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,455 კაცი.
გია ქარსელაძე
ბიოგრაფია
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
ბალიქჩილარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის დაბები
გია ქარსელაძე
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები გია
მანდალგობი
მანდალგობი (Мандалговь) — ქალაქი მონღოლეთში, დუნდგოვის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. 2007 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 10 299 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკების ადმინისტრაციული ცენტრები კატეგორია:დუნდგოვის აიმაკი
ბაბგენი
ბაბგენი — სომხური სამოციქულო ეკლესიის კათოლიკოსი 490-516 წლებში. მისი მეთაურობით სომხურმა ეკლესიამ ქართლისა და კავკასიის ალბანეთის კლესიებთან ერთად მიიღო დვინის საეკლესიო კრებაზე 506 წელს დაგმო ნესტორიანელობა და მიიღო ზენონ კეისრის დიოფიზიტ-მონოფიზიტთა შემარიგებელი „ჰენოტიკონი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის კათოლიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 516
სამატატა
მინი|სამატატა და მისი მეზობლები 375 წელს. სამატატა ან სამატატას სამეფო — ინდოეთის სუბკონტინენტზე ანტიკური ხანის სამეფო. მდებარეობდა მდინარე ბრაჰმაპუტრას სათავეებთან, ბენგალის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ის იყო გუპტას იმპერიის ვასალი.
სამატატა მაურიების იმპერიის დაშლის შედეგად წარმოიქმნა. დაახლოებით ძვ. წ. 232 წელს იმპერატოს აშოკას სიკვდილის შემდეგ. ითვლება, რომ ის სამუდრაგუპტამ 335 წელს გუპტას იმპერისა შეუერთა. ცნობილია, რომ ის VII საუკუნემდე ბუდისტი მეფეების მიერ იმარტებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია კატეგორია:ბანგლადეშის ისტორია
ეთნოგრაფიული მუზეუმი (ბელგრადი)
ეთნოგრაფიული მუზეუმი (Етнографски музеј) — მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ბელგრადში, სერბეთის დედაქალაქში. ის არის ერთ-ერთი უძველესი მუზეუმი ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. ბელგრადში მდებარე ეთნოგრაფიული მუზეუმი მუშაობს სერბეთში ხელნაკეთობების წარმოდგენის, გაცოცხლებისა და განვითარების მიმართულებით.
ისტორია
ეთნოგრაფიული მუზეუმი ბელგრადში დაარსდა 1901 წელს, როდესაც ეთნოგრაფიული განყოფილება გამოეყო სერბეთის ეროვნულ მუზეუმს. პირველი მუდმივი გამოფენა მუზეუმში მოეწყო 1904 წლის 20 სექტემბერს, სერბეთის პირველი აჯანყების 100 წლისთავისთვის. მუშაობის პირველ წლებში ეთნოგრაფიული მუზეუმის საქმიანობა ორიენტირებული იყო მუზეუმის ნივთების შეძენაზე და სერბეთის სამეფოს საზღვარგარეთ წარმოჩენაზე.
პირველი მსოფლიო ომის დროს განადგურდა დიდი რაოდენობით ექსპონატები, ასევე დოკუმენტაცია და ბიბლიოთეკა. ბიბლიოთეკა მოგვიანებით აღდგა 1920 წელს. დღეს მის შემადგენლობაში შედის დაახლოებით 60 000 პუბლიკაცია: 33 000 წიგნი და დაახლოებით 27 000 ჟურნალი ეთნოლოგიის, ანთროპოლოგიისა და მასთან დაკავშირებული სამეცნიერო დისციპლინების შესახებ.
მეორე მსოფლიო ომის დროს მუზეუმის ობიექტები შეფუთეს და იმდროინდელი შენობიდან გაიტანეს. ომის შემდეგ, მუზეუმი გადაიტანეს ბელგრადის საფონდო ბირჟის შენობაში, სტუდენტების გამზირის 13 ნომერში.
მუზეუმის კოლექციები ამჟამად მოიცავს დაახლოებით 200 000 ნივთს, რომელთაგან 56 000 ეთნოგრაფიული ობიექტია.
thumb|სერბული სახლი, ბელგრადში მდებარე ეთნოგრაფიული მუზეუმი
მშენებლობა
სტევჩე მიჰაილოვიჩის სახლიდან გადატანის შემდეგ, რომელიც მდებარეობდა კნეზა მილოშასა და ბირჩანინოვას ქუჩების კუთხეში, მუზეუმი 1951 წელს გადავიდა სტუდენტების მოედნის 13 ნომერში, რომელიც აშენდა 1933 და 1934 წლებში. შენობა დააპროექტა ალექსანდარ ჯორჯევიჩმა. შენობის აშენება ბიზნესის და საცხოვრებელი მიზნებისათვის იყო საჭირო. მისი არქიტექტურული ფორმებიდან გამომდინარე, ის მოდერნისტურ სტილშია აშენებული, რომელზედაც იგრძნობა უცხოური, განსაკუთრებით გერმანული არქიტექტურის გავლენა. მუზეუმი ხუთსართულიანი შენობაა, რომელიც აკადემიური პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მუზეუმის სიახლოვეს მდებარეობს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები (ბელგრადის უნივერსიტეტის რექტორატი, ფილოლოგიის ფაკულტეტი), კულტურული ინსტიტუტები (კოლარაცის ეროვნული უნივერსიტეტის შენობა ) და ქალაქის ადმინისტრაციული შენობები (ბელგრადის მუნიციპალიტეტის შენობა, ქალაქის პოლიცია). მშენებლობისთანავე, შენობა აღიარეს, როგორც მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ობიექტი და დღესდღეობით, ის ფასდება, როგორც სერბული არტ-დეკოს არქიტექტურული სტილის ნაწილი. შენობას ჰქონდა ორიგინალური საფონდო ბირჟის დანიშნულება მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე და ომის დასრულების შემდეგ, შენობის ერთმა ნაწილმა დანიშნულება შეცვალა. გასული საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისში სარდაფის ნაწილი, მიწისქვეშა სართული, ანტრესოლი და პირველი და მეორე სართულები ეთნოგრაფიულ მუზეუმს გადაეცა. 1951-1954 წლებში შენობის ამ ნაწილს სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარდა მუზეუმის კოლექციების განთავსებისა და საგამოფენო ღონისძიებების ორგანიზების მიზნით, ხოლო 1983-1984 წლებში ჩატარებული განახლების შედეგად შენობის ხუთივე სართული თითქმის მთლიანად მუზეუმად გადაკეთდა. როგორც ურბანულ-არქიტექტურული, კულტურული და ისტორიული ღირებულებების ნაწარმოები, ეთნოგრაფიული მუზეუმი შენობაში ოფიციალურად გადავიდა 1984 წელს, ხოლო შენობამ კულტურული ძეგლის სტატუსი მიიღო.
მუზეუმი დღეს
დღემდე ეთნოგრაფიულ მუზეუმში გაიხსნა რვა მუდმივი გამოფენა და 300-მდე დროებითი გამოფენა. მუდმივ გამოფენას შენობის სამი დონე უკავია. დღეს ეთნოგრაფიულ მუზეუმში განთავსებულია დიდი რაოდენობით ეთნოგრაფიული ობიექტები, რომლებიც გადანაწილებულია კერძო კოლექციებში (ავეჯი, სამკაულები, კოსტიუმები, ხალხური არქიტექტურა, ინდუსტრია, მეცხოველეობა, ტრანსპორტი, საკულტო საგნები და ა.შ.). მუზეუმდ დღესდღეობით აქვს ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ბიბლიოთეკა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. მუზეუმი ასევე ორგანიზებას უწევს ფართო ეთნოგრაფიულ კვლევებს. 2013 წლის 7 ივნისს, ეთნოგრაფიულ მუზეუმში, წარმოდგენილი იყო სერბეთის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სია, რომელიც შედგება 27 ელემენტისგან.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მუზეუმები კატეგორია:ეთნოგრაფიული მუზეუმები კატეგორია:XX საუკუნის არქიტექტურა
იზნიქი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იზნიქი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქარასუნქის ბრძოლა
ქარასუნქის ბრძოლა (Քառասունի ճակատամարտ) — 863 წელს გამართული ბრძოლა, როდესაც ზოგიერთი მაჰმადიანი ამირა, რომლებიც თავს დაესხნენ სომხეთს, გაანადგურა პრინცმა აშოტმა, მოხსენების მიხედვით, 40 000-იანი ჯარით. სომხებმა მდინარე არაქსის ნაპირებზე გამართულ ბრძოლაში დაამარცხეს 80 000 მუსლიმი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები
გიორგი სვირიდოვი
გიორგი ვასილის ძე სვირიდოვი (Гео́ргий Васи́льевич Свири́дов; დ. 16 დეკემბერი, 1915, ფატეზი, კურსკის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 6 იანვარი, 1998) — რუსი ნეორომანტიკოსი კომპოზიტორი. აქტიური იყო საბჭოთა ერაში. ყველაზე მეტად ცნობილია მისი საგუნდო მუსიკით, რომელზეც რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის ტრადიციული გალობა ძლიერი გავლენა ახდენს; აგრეთვე ცნობილია მისი საორკესტრო ნაწარმოებებით, რომლებსაც ხშირად მოიხსენიებენ რუსული კულტურის ელემენტებად. სვირიდოვმა თავის საგუნდო მუსიკაში განსაკუთრებით გამოიყენა მდიდარი და ხშირი ჰარმონიული ტექსტურები (რომანტიკული პერიოდის ტონალობის შერწყმა).
ადრეული ცხოვრება და ახალგაზრდობა
გიორგი სვირიდოვი დაიბადა 1915 წლის 16 დეკემბერს კურსკის გუბერნიის (ახლანდელი კურსკის ოლქი) ქალაქ ფატეზში (რუსეთის იმპერია), ეთნიკურად რუსი მშობლების ოჯახში. მისი მამა ვასილი სვირიდოვი ბოლშევიკების მიმართ სიმპათიის გამო რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს, რუსეთის რევოლუციის შემდეგ მოკლეს; გიორგი ამ დროს 4 წლის იყო. შემდეგომ ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კურსკში, სადაც სვირიდოვმა ჯერ კიდევ დაწყებით სკოლაში ისწავლა თუ როგორ დაეკრა ინსტრუმენტზე (ბალალაიკაზე). მას ისწავლა სმენით დაკვრა; ასეთი ნიჭისა და უნარის გამო იგი რუსეთის ხალხური საკრავების ორკესტრში მიიღეს. მუსიკალურ სკოლაში 1929 წელს ჩაირიცხა და მისი მასწავლებლის, მ. კრუტინსკის რჩევის შემდეგ, 1932 წელს იგი ჩამოვიდა ლენინგრადში, სადაც ფორტეპიანო ლენინგრადის ცენტრალურ მუსიკალურ კოლეჯში სწავლობდა; აღნიშნული სასწავლებელი დაამთავრა 1936 წელს. 1936-1941 წლებში სვირიდოვი სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიაში პეტრე რაზანოვისა და დიმიტრი შოსტაკოვიჩის ზედამხედველობის ქვეშ. 1941 წელს საბჭოთა შეიარაღებულ ძალებში მობილიზდა; კონსერვატორიის დამთავრებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ სვირიდოვი სამხედრო აკადემია უფა-ში გააგზავდეს, თუმცა ჯანმრთელობის გაუარესების გამო წლის დასრულებამდე გაათავისუფლეს.
მუსიკალური მემკვიდრეობა
პოეზია ყოველთვის მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდა სვირიდოვის მხატვრულ სამყაროში. იგი წერდა სიმღერებსა და რომანებს მიხეილ ლერმონტოვის, ალექსანდრე ბლოკის, უილიამ შექსპირისა და რობერტ ბერნსის ტექსტებისგან.
მიუხედავად იმისა, რომ სვირიდოვის მუსიკა ნაკლებად ცნობილია დასავლეთში, მისმა ნამუშევრებმა სამშობლოში მაღალი შეფასება დაიმსახურა მისთვის დასამახსოვრებელი ლირიკული მელოდიების, ეროვნული „გემო“ს და ძირითადად, მუსიკაში რუსეთის და რუსული სულის შესანიშნავი გამოხატვისთვის.
გიორგი სვირიდოვს შექმნილი აქვს მრავალი ორკესტრული, სოლო ფორტეპიანო და საგუნდო ნამუშევარი. აღსანიშნავია მის მიერ შექმნილი ერთადერთი ოპერა Twinkling Lights (1951).
ჯილდოები
1946 წელს სვირიდოვი მისი ფორტეპიანოს ტრიოსთვის სტალინის პრიზით დააჯილდოვეს; აღნიშნულ ნამუშევარში ძლიერ იგრძნობოდა პეტრე ჩაიკოვსკის გავლენა. 1960 წელს კომპოზიტორს პათეტიკური ორატორიისთვის  ლენინური პრემია გადაეცა. 1968 და 1980 წლებში გიორგი სვირიდოვი დაჯილდოვდა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიით; აგრეთვე მიენიჭა სსრკ სახალხო არტისტის წოდება. 1975 წელს გახდა სოციალისტური შრომის გმირი; აგრეთვე ორჯერ დაჯილდოვდა ლენინის ორდენით.
ასტეროიდი 4075 Sviridov 1982 წელს რუსმა ასტრონომერმა ლუდმილა კარაჩკინამ აღმოაჩინა და გიორგი სვირიდოვის საპატივსაცეოდ მისი სახელი ეწოდა.
გარდაცვალება
კომპოზიტორი გარდაიცვალა 1998 წლის 6 იანვარს გულის შეტევით, მოსკოვში; იგი აღნიშნულ ქალაქში 1956 წლიდან ცხოვრობდა.
კუკური მგელაძე
კუკური მგელაძე (დ. 1 იანვარი, 1915 — გ. 8 მაისი, 2002) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1955), დოცენტი (1962). საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების სოხუმის ფილიალის თავმჯდომარე (1956-1986). აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სკოლის დამსახურებული მუშაკი.
ბიოგრაფია
კუკური მგელაძემ დაამთავრა საზღვაო ტექნიკუმი 1935 წელს და მუშაობა დაიწყო ქალაქ ბაქოს გემსარემონტო ქარხანაში ჰიდროტექნიკოსად; 1936–37 წლებში იყო ქალაქ სოხუმის სამშენებლო ტრესტის ტექნიკოსი; 1937–38 წლებში იმყოფებოდა წითელი არმიის რიგებში; 1938 წელს ჩაირიცხა სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში; 1941 წელს გაიწვიეს მეორე მსოფლიო ომში; 1942 წელს ტყვედ ჩავარდა და მოხვდა საკონცენტრაციო ბანაკში, სადაც იმყოფებოდა 1945 წლამდე; 1947 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფიის ფაკულტეტი და დატოვებულ იქნა კათედრაზე ასისტენტად.
საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1955 წელს თემაზე: „მთიანი აფხაზეთის ცენტრალური ნაწილის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება“. პროფესორ ბორის დობრინინის ხელმძღვანელობით ჩაატარა სამეცნიერო ექსპედიციები აფხაზეთის ტერიტორიაზე. 1962–74 წლებში იყო სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის კათედრის გამგე. გამოქვეყნებული აქვს 40-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მათში მოცემულია აფხაზეთის მრავალფეროვანი ბუნებრივი პირობები, ფიზიკური გეოგრაფიისა და ლანდშაფტმცოდნეობის თეორიული საკითხები. კითხულობდა ლექციებს სსრკ ფიზიკურ გეოგრაფიაში, ტოპოგრაფია-კარტოგრაფიაში, საქართველოს ფიზიკურ გეოგრაფიაში, ლანდშაფტმცოდნეობასა და ბიოგეოგრაფიაში.
იყო ტურიზმის რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. მიღებული აქვს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის და სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო სიგელები.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
ვერინ-ხოტანანი
ვერინ-ხოტანანი (Վերին Խոտանան) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 350 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 193 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.67 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ყარაქილისის ბრძოლა
ყარაქილისის ბრძოლა (Ղարաքիլիսայի ճակատամարտ, Karakilise Muharebesi ან Karakilise Muharebeleri) — პირველი მსოფლიო ომის კავკასიის კამპანიის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა ყარაქილისის (დღევანდელი ვანაძორი) მახლობლად ოსმალეთის იმპერიასა და სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის 1918 წლის 25-28 მაისს.
ისტორია
უფრო მრავალრიცხოვანმა სომხურმა თავდაცვითმა ძალებმა მოახერხეს უკან გაებრუნებინათ შემოჭრილი ოსმალური ძალები, რომლებმაც დასავლეთ სომხეთში შეჭრით დაარღვიეს 1917 წელს ამიერკავკასიის კომისარიატთან ხელმოწერილი ხელშეკრულება. თურქებმა აიღეს ერზინჯანი, ერზურუმი, სარიყამიში, ყარსი, ალექსანდროპოლი და ყარაქილისს მიაღწიეს. აქ, ისევე როგორც, სარდარაპატსა და აპარანთან მოპოვებული გამარჯვებები ისნტრუმენტული ხასიათისა იყო და სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას არსებობის საშუალება მისცა.
21 მაისს თურქებმა დაიკავეს ვორონცოვკა. თურქული რეგულარული ჯარების დარტყმების შედეგად სომხურმა შეიარაღებულმა ძალებმა უკან დახევა დაიწყეს. ოსმალურ-თურქული სამხედრო ძალების ნაწილი ერევნისაკენ, ნაწილი კი ყარაქილისისაკენ დაიძრა. ეს უკანასკნელი დაახლოებით 10 000 ჯარისკაცს, 70 საარტილერიო და 40 ავტომატურ ცეცხლსასროლ იარაღს მოიცავდა. სომხური მოსახლეობა ტოვებდა სახლებს და სამხრეთით, ერევნისა და სიუნიქისაკენ გადაადგილდებოდა. გარეგინ ნჟდე (თავის ჯართან ერთად) ჩავიდა ყარაქილისში და მოახერხა მოსახლეობის საბრძოლველად გაერთიანება. სომხური ძალები აღწევდა 6 000 ჯარისკაცს, 70 საარტილერიო და 20 ავტომატურ ცეცხლსასროლ იარაღს. 25-28 მაისს, ოთხდღიანი სასტიკი ბრძოლის შემდეგ ორივე მხარემ სერიოზული დანაკარგები განიცადა. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალურმა არმიამ შეძლო თავს დასხმოდა ყარაქილისს და ამოეხოცა მთელი მისი მოსახლეობა (4 000 ადამიანი), მას უკვე აღარ ჰქონდა საკმარისი ძალები სომხეთის სიღრმეში შესაჭრელად.
ვეჰიბ-ფაშას საუბარი თავის შტაბთან:
სოფია ანდრუხოვიჩი
სოფია ანდრუხოვიჩი (Софі́я Ю́ріївна Андрухо́вич; დ. 17 ნოემბერი, 1982) ― უკრაინელი მწერალი და მთარგმნელი. იური ანდრუხოვიჩის ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1982 წლის 17 ნოემბერს, ივანო-ფრანკივსკში, უკრაინაში. 2000 წელს მშობლიურ ქალაქში ბუნების ლიცეუმი, შემდეგ კი უკრაინის ბეჭდვის აკადემია დაამთავრა.
არის ჟურნალ „Четвер-ის“ (ხუთშაბათი) თანარედაქტორი. აქვეყნებს სტატიებს პერიოდულ გამოცემებში. ამჟამად კიევში ცხოვრობს. დაქორწინებულია უკრაინელ მწერალ ანდრი ბონდარზე. წყვილს ქალიშვილი 2008 წლის 10 მარტს შეეძინა.
ონისე სანებლიძე
ონისე სანებლიძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1998, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2015, ბელსკო-ბიალა, პოლონეთი, 90 კგ), ევროპის ზაფხულის XIII ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალის გამარჯვებული (2015, თბილისი, საქართველო, 90 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის თასის ორგზის გამარჯვებული (2016, ათენი, საბერძნეთი, 90 კგ; 2018, სოფია, ბულგარეთი, 100 კგ), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ობერვარტი, ავსტრია, 100 კგ), ევროპის ღია პირველობის გამარჯვებული (2019, კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი, 100 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2018, სოფია, ბულგარეთი, 100 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ალევიზმი
ალევიზმი — ისლამის ერთ-ერთი მიმდინარეობა. შიიტების მსგავსად ეთაყვანებიან ალისა და თორმეტ იმამს. თაყვანს სცემენ ტრიადას: ალაჰი, მუჰამედი და ალი. რელიგიურ ღვთისმსახურებას ატარებენ არა მეჩეთებში, არამედ სახლებში. ცერემონიებს გარდა მამაკაცებისა, ესწრებიან ქალები, სრულდება მისტიკური მუსიკა და სარიტუალო სიმღერები. ალევიტები სვამენ ალკოჰოლურ სასმელს, არ მარხულობენ, არ მოილოცავენ მექას. ღვთისმსახურების ენა არის ქურთული და თურქული და არა არაბული. ალევიზმი ახლოს დგას შიიზმთან ალის თაყვანისცემის გამო, შეიცავს ქრისტიანობის ელემენტებს, მაგალითად ნათლობას. გავრცელებული იყო ოსმალეთის იმპერიაში, ალბანეთსა და ბოსნიაში, ძირითადად გამუსლიმებულ ქრისტიანებში. რიტუალური საკვებია პური, ღვინო და ყველი.
ალევიტები მჭიდროდ არიან დაკავშირებულნი ბექთაშთა სუნიტურ ორდენთან, რომელიც დაარსებულია ჰაჯი ბექთაშის მიერ XIII საუკუნეში. ბექთაშის ორდენის წევრები წარმოადგენდნენ თავისუფლად მოაზროვნეთა კასტას, რომელიც ტრადიციული ისლამის საყოველთაო წესებს გარეთ იყო გასული. ოსმალეთის იმპერიაში ბექთაშის ორდენის წევრებს განეკუთვნებოდნენ ჯარის ელიტარული ნაწილის მეომარ იანიჩართა კორპუსის წევრები. 1826 წლიდან, იანიჩართა კასტის გაუქმებასთან ერთად ორდენის წევრები კარგავენ პრივილეგირებულთა სტატუსს. 1925 წლიდან კი, მუსტაფა ქემალის სეკულარული რეფორმებისა და ალევიტების და ბექთაშის ორდენის დევნის შემდეგ იძულებულნი დახდნენ დაეტოვებინათ თურქეთი და გადასულიყვნენ ბულგარეთსა და ალბანეთში.
ალიხი
ალიხი (Əlix) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში.
იური ვინიჩუკი
იური ვინიჩუკი (Юрій Павлович Винничук; დ. 18 მარტი, 1952, სტანისლავი, დღევანდელი ივანო-ფრანკივსკი) ― უკრაინელი ჟურნალისტი, მწერალი და რედაქტორი.
ბიოგრაფია
იური ვინიჩუკი 1952 წლის 18 მარტს ივნაო-ფრანკივსკში დაიბადა. 1969-1973 წლებში ივანო-ფრანკივსკის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი დაამთავრა. ასწავლიდა უკრაინულ ენასა და ლიტერატურას.
სკოლის დასრულების შემდეგ გაზეთ „Прикарпатська Правда-ში“ მუშაობდა. მწერლით სსრ კავშირის უშიშროების საბჭო დაინტერესდა და ანტისაბჭოური ნაშრომების აღმოჩენის იმედით, 1974 წლის 14 აპრილს ვინიჩუკის ბინა გაჩხრიკეს. 1974 წელს ლვივში გადავიდა საცხოვრებლად.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები კატეგორია:უკრაინელი ჟურნალისტები კატეგორია:უკრაინელი მთარგმნელები კატეგორია:უკრაინელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:უკრაინელი ფენტეზი მწერლები
რაფიის ბრძოლა
რაფიის ბრძოლა — ელინისტური პერიოდის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ბრძოლა პტოლემე IV-ისა და ანტიოქე III დიდის ძალებს შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 217 წლის 22 ივნისს. ეს იყო დიადოქოსების ელინისტურ სახელმწიფოებს შორის გამართული სირიული ომების შემადგენელი ნაწილი.
პოლიბიოსის თანახმად პტოლემეს ჯარი შედგებოდა 70 000 ქვეითის, 5 000 ცხენოსანისა და 73 საბრძოლო სპილოსაგან. ანტიოქე დიდს კი ჰყავდა 62 000 ქვეითი, 6 000 ცხენოსანი და 102 საბრძოლო სპილო.
ბრძოლა დასრულდა პტოლემე IV-ის გამარჯვებით, ანტიოქემ დაკარგა თითქმის მთელი ახლო აღმოსავლეთი.
სქოლიო
კატეგორია:სელევკიდები კატეგორია:ელინიზმი კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ბრძოლები
ნოვოტროევკა (უფის რაიონი)
ნოვოტროევკა (Новотроевка; Яңы Троевка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება შემიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 57 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ალკინოდან 10 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 236 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ანიხი
ანიხი (Əniq) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 129 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანის განათლების სამინისტრო
აზერბაიჯანის განათლების სამინისტრო (Azərbaycan Respublikasinin Təhsil Nazirliyi) პასუხისმგებელია აზერბაიჯანში განათლების სისტემის რეგულირებაზე. განათლების ხარისხის კონტროლი, მოქალაქეთა კონსტიტუციური უფლებების დაცვა, მისი მიღების თანაბარი უფლებების უზრუნველყოფა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების მინისტრი ჯეიჰუნ ბაირამოვია. განათლების მინისტრის მოადგილე არის მაჰაბბათ ველიევა.
ისტორია
განათლების სამინისტრო ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო ინსტიტუტია, რომელიც დაარსდა 1918 წლის 28 მაისს, როდესაც აზერბაიჯანის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობის შესახებ. პირველი განყოფილება, რომელსაც ეროვნული განათლების სამინისტრო ეწოდებოდა, სამი ნაწილისგან შედგებოდა: ზოგადი საშუალო განათლება, უმაღლესი და საშუალო სპეციალიზებული განათლება და პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებები. აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭომ დაამტკიცა სამინისტრო 1920 წლის 30 ივნისს. მარცხნივ|მინი|295x295პქ|აზერბაიჯანელი სტუდენტები [[პარიზი|პარიზში. 1920 წელი]] მას შემდეგ, რაც 1920 წლის 28 აპრილს აზერბაიჯანში საბჭოთა ძალაუფლება მოვიდა, აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს #1 განკარგულებით, სამინისტრო გარდაიქმნა საზოგადოებრივი განათლების კომისარიატად, მისი უშუალო ზედამხედველობით გააერთიანეს რესპუბლიკაში არსებული ყველა საგანმანათლებლო დაწესებულება. 1940 წელს მინისტრთა საბჭომ დაამტკიცა შრომის რეზერვების სახელმწიფო ორგანოს ცალკეული განყოფილების შექმნა, რომელიც მეთვალყურეობდა პროფესიული სკოლების საქმიანობას. 1959 წელს ხელისუფლებამ განყოფილება შეცვალა პროფესიული განათლების სახელმწიფო კომიტეტად, რომელიც მოქმედებდა 1988 წლამდე. 1959 წელს მინისტრთა საბჭომ ასევე დაამტკიცა უმაღლესი და საშუალო სპეციალური საგანმანათლებლო კომიტეტის შექმნა, მის დაქვემდებარებაში არსებული საშუალო და უმაღლესი განათლების ყველა ინსტიტუტის გადაცემის გზით, რომელიც 1964 წლიდან 1988 წლამდე მოქმედებდა, როგორც დამოუკიდებელი სამთავრობო სააგენტო. 1988 წელს მინისტრთა საბჭოს ბრძანებულებით გაუქმდა ყველა საგანმანათლებლო სააგენტო და მის ნაცვლად შეიქმნა საზოგადოებრივი განათლების სამინისტრო. ეს უკანასკნელი განათლების სამინისტროდ გადაკეთდა სახელმწიფო მეთაურის 1993 წლის 3 სექტემბრის ბრძანებით. სამინისტროს წესები დამტკიცდა პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ბრძანებულებით. 1998 წლის 26 მარტს, მისირ მარდანოვი დაინიშნა განათლების მინისტრად. 2013 წლიდან 2017 წლამდე ამ თანამდებობას ხელმძღვანელობდა მიქაილ ჯაბბაროვი.
2009 წლის გაზაფხულზე შეიქმნა განათლების სამინისტროს საინფორმაციო ცენტრი.
2009 წელს განათლების ყოფილი მინისტრის - მისირ მარდანოვის დადგენილებით შეიქმნა განათლების სისტემაში ელექტრონული საგანმანათლებლო რესურსების შეფასების საბჭო.
დაგეგმილია თორმეტწლიანი განათლების სისტემაზე გადასვლა.
სტრუქტურა
2017 წლის გაზაფხულზე, აზერბაიჯანის განათლების სამინისტროში შეიქმნა მუდმივი საბჭოები. ეს საბჭოები ემსახურებიან განსახილველ ორგანოებს. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მხოლოდ ორი მუდმივი საბჭოა:
1. მუდმივი საბჭო „განათლების შინაარსი და სახელმძღვანელოები“ ;
2. მუდმივი საბჭო „განათლება და დასაქმება“.
თანამშრომლობა
2014 წელს ხელი მოეწერა შეთანხმებას ორმხრივი თანამშრომლობის შესახებ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის განათლების სამინისტროსა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს შორის.
2014 წელს ჩაეყარა საფუძველი განათლების სამინისტროს თანამშრომლობას Aztech– სთან. თანამშრომლობის მთავარი მიზანი აზერბაიჯანის საგანმანათლებლო დაწესებულებების უახლესი ტექნოლოგიებით აღჭურვაა.
განათლების სამინისტრო თანამშრომლობს ისეთ ქვეყნებთან, როგორიცაა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა, ნიდერლანდების სამეფო (მაასტრიხტის მენეჯმენტის სკოლა), გაერთიანებული სამეფო (ლონდონის პოლიტიკისა და ეკონომიკის სკოლა, გლაზგოს უნივერსიტეტი, ჰერიოტ-უატის უნივერსიტეტი), ამერიკის შეერთებული შტატები, საფრანგეთი, ყაზახეთი, გერმანია, რუსეთის ფედერაცია, იაპონია, ისრაელი, სამხრეთ კორეა, საუდის არაბეთის სამეფო, თურქეთის რესპუბლიკა, ირანი, ეგვიპტე, ინდოეთი, უკრაინა, საქართველო, მოლდოვა, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უზბეკეთი და პოლონეთი.
ამჟამად, აზერბაიჯანი შედის მრავალი საერთაშორისო კონვენციებში.
რესპუბლიკის საგანმანათლებლო დაწესებულებები მონაწილეობენ საერთაშორისო ორგანიზაციების მუშაობაში, რომლებიც გაუმკლავდებიან განათლების პრობლემებს - UNESCO, UNICEF, UNEVOC, ISESCO, განათლების ევროპული ფონდი და ევროკავშირი. მაგალითად, აზერბაიჯანის უმაღლესი სასწავლებლები შეუერთდნენ TEMPUS / TACIS პროგრამას, რომელსაც აფინანსებს ევროკავშირი.
თანამშრომლობის პროგრამის თანახმად, რომელსაც ხელი მოეწერა აზერბაიჯანის მთავრობასა და გაეროს ბავშვთა ფონდს შორის (UNICEF), 2000-2004 წლებში განხორციელდა პროექტების შემუშავება. ეს პროექტებია: „უკეთესი მშობლის ინიციატივა ადრეულ ბავშვობაში, აქტიური სწავლისა და სკოლის ხელმძღვანელობის საკითხებში", „განათლება განვითარებისათვის და ბავშვთა უფლებების კონვენცია (CRC)”, „განათლების სისტემაში მონაცემების და ანალიზის გაუმჯობესება”,„ახალგაზრდობის ჯანმრთელობა და განვითარება”, „მშობელ-მასწავლებელთა ასოციაციების შექმნა”, „მაღაროს შესახებ ცოდნის განათლება”.
რეფორმები განათლების სფეროში
განათლების სისტემაში რეფორმები რამდენიმე მიმართულებით ხორციელდება :
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები კატეგორია:განათლება აზერბაიჯანში განათლების კატეგორია:1918 წელს დაარსებულები
ვერიშენი
ვერიშენი (Վերիշեն) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 509 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 101 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.86 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
იმელდა მარკოსი
იმელდა მარკოსი, დაბადებით იმელდა რემედიოს ვიზიტასიონ რომუალდესი (Imelda Remedios Visitación Romuáldez დ. 2 ივლისი, 1929, მანილა, ფილიპინები) — ფილიპინების პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ფილიპინების პირველი ლედი (1975-1986 წწ.) ფილიპინების ყოფილი პრეზიდენტის ფერდინანდ მარკოსის ქვრივი. მისი მმართველობის დროს იყო მანილის გუბერნატორი, მინისტრი, აირჩიეს პარლამენტის წევრად, ჰქონდა მნიშვნელოვანი დიპლომატიური წოდებები: საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგი. მისი ქმრის დამხობის შემდეგ იგი კვლავ სამჯერ აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატის წევრად (უკანასკნელად — 2013 წელს). ძალასა და მტკიცე ხასიათთან ერთად მას ჰქონდა სილამაზე და ელეგანტურობა. იმელდა მარკოსს ზოგჯერ მოიხსენიებდნენ „ფოლადის პეპლის“ (Steel Butterfly) ან „რკინის პეპლის“ (Iron Butterfly) სახელწოდებით.
ბიოგრაფია
იმელდა მარკოსი დაიბადა 1929 წლის 2 ივლისს ფილიპინების დედაქალაქ მანილაში. მას შემდეგ რაც იმელდას დედა დაიღუპა ოჯახი ნათესავებთან გადასახლდა ტაკლობანში, სადაც დაასრულა წმინდა პავლეს კოლეჯი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი. 18 წლის ასაკში იმელდა გახდა ტაკლობანის სილამაზის დედოფალი, საბოლოოდ იგი „მის ფილიპინები“ გახდა.
1950 წელს იგი დაბრუნდა მანილაში, სადა ცხოვრობდა თავის ნათესავებთან. მისი ნათესავების სახლი დედაქალაქში ფაქტობრივად იყო ნაციონალისტური პარტიის შტაბი. 1954 წელს სწორედ აქ შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს და მომავალ პრეზიდენტს ფერდინანდ მარკოსს — მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანს, იმჟაამად ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატის წევრს. გაცნობიდან 11 დღის შემდეგ იმელდას ფერდინანდმა ხელი სთხოვა.
1965 წელს ფერდინანდ მარკოსი პრეზიდენტად აირჩიეს და გახდა ქვეყნის მე-10 ხელმძღვანელი. 1969 წელს იგი ხელმეორედ აირჩიეს პრეზიდენტის თაამდებობაზე. ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ, 1972 წლიდან პრეზიდენტის დამხობამდე, 1986 წლის 25 თებერვლამდე, იმელდა რეალურად მონნაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ეკავა სხვადასხვა თანამდებობები და ასრულებდა მნიშვნელოვან დიპლომატიურ მისიებს.
ცივი ომის პიკის დროს, ფილიპინების პირველი ლედი, აშშ-ის მოკავშირე, თავისი ქმრის სპეციალური წარმომადგენლის ხარისხში ესტუმრა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას, სსრკ-ს, აღმოსავლეთ ევროპის კომუნისტურ ქვეყნებს — რუმინეთს, უნგრეთს, ჩეხოსლოვაკიას, გდრ-ს, იუგოსლავიას, ასევე კუბას, ერაყსა და ჩრდილოეთ კორეას. მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა არა მარტო რიჩარდ ნიქსონთან და რონალდ რეიგანთან, არამედ მაო ძედუნთან, ლეონიდ ბრეჟნევთან, კიმ ირ სენთან და სადამ ჰუსეინთან.
1986-1991 წლამდე იმელდა მარკოსი ემიგრაციაშია. 1991 წელს ფილიპინების მთავრობამ იმელდას ნება დართო ქვეყანაში დაბრუნებულიყო. 1992 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში. მიიღო ხმების 10.32% და დაიკავა მეხუთე ადგილი. 1995 წელს გახდა წარმომადგენელტა პალატის წევრი კუნძულ ლეიტედან. 1998წელს ფილიპინების ანტიკორუფციულმა სასამართლომ იგი დამნაშავედ სცნო ხელისუფლებისათვის არახელსაყრელი ხელშეკრულების დადების გამო, მაგრამ უზენაესმა სასამართლომ მოგვიანებით გააუქმა ეს გადაწყვეტილება. 2010 და 2013 წელს კვლავ აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
ბორანდუხტი
ბორანდუხტი (გ. ივნისი, 632, ქტესიფონი) — სასანიანთა დინასტიის წარმომადგენელი. სპარსეთის მეფე ხოსრო II-ისა და დედოფალ მარიას ქალიშვილი. სპარსეთის ორგზის დედოფალი 629-630 და 631-632 წლებში. დაქორწინებული იყო თავის ძმაზე, მეფე კავად II-ზე, თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია.
ბიოგრაფია
ბორანდუხტის დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია. იგი იყო სასანიანთა სპარსეთის მეფე ხოსრო II-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ მარიას ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ დედის მხრიდან იგი ბიზანტიის იმპერატორ მავრიკიოსის შვილიშვილი იყო.
628 წელს მისმა ძმამ, კავად II-მ სიკვდილით დასაჯა მამამისი, მეფე ხოსრო II და თავიანთი ძმები, რის შემდეგაც ტახტი დაიკავა. გამეფებიდან მალევე კავადს ცოლად გაჰყვა ბორანდუხტი, რომელის სპარსეთის დედოფალ კონსორტად გვევლინება, თუმცა ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა. მას შემდეგ, რაც კავადი 628 წელს გარდაიცვალა, სულ რამდენიმე თვეში ორი მეფე ავიდა ტახტზე და ორივე მათგანი შეთქმულებმა მოკლეს. ასეთ ვითარებაში, როგორც ხოსრო II-ის ასული და კავად II-ის ქვრივი, სპარსეთის ისტორიაში პირველად მონარქი ქალი გახდა, ბორანდუხტის სახით.
629 წლის 17 ივნისს, დედაქალაქ ქტესიფონში ბორანდუხტი სპარსეთის დედოფლად ოფიციალურად გამოაცხადეს, თუმცა მისი სქესის გამო ბევრი მტერი გამოუჩნდა, რის გამოც ტახტის უზურპაციის რისკი საკმაოდ მაღალი იყო. მომხრეთა გასაჩენად დედოფალმა ბორანდუხტმა ქვეყანაში სტაბილური სიტუაციის შექმნა განიზრახა, რისთვისაც იგი დაუზავდა ბიზანტიის იმპერიას. ცნობილია, რომ სირიაში, ალეპოს სასახლეში კათალიკოს იშოიაჰბ II-ის შუამავლობით დედოფალი ბორანდუხტი პირადად შეხვდა იმპერატორ ჰერაკლეს.
უკან დაბრუნებულმა ბორანდუხტმა მიზნად იმპერიის ხელახლა აღორძინება დაისახა, რისთვისაც მან ბრძოლა გამოუცხადა კორუფციას, მოჭრა ახალი ფულის ერთეული, შეამცირა გადასახადები და დაიწყო ბიზანტიასთან ომის დროს დანგრეული ციხესიმაგრეებისა და სასახლეების აღდგენა. მიუხედავად მცდელობისა, მან ვერ მოახერხა ცენტრალური ხელისუფლების აღდგენა, რომლის მოსპობასაც ყველანაირად ცდილობდა კონსტანტინოპოლი და რომი, რასაც საბოლოოდ სამოქალაქო ომის განახლება მოჰყვა. გუბერნატორებმა უარი განაცხადეს აკრეფილი გადასახადების სამეფო ხაზინაში შეტანაზე, რასაც მათი აჯანყება მოჰყვა.
630 წლის 16 ივნისს, დედოფალი ბორანდუხტი ჩამოაგდეს სპარსეთის ტახტიდან, რის შემდეგაც ტახტს შაპურ V იკავებს, რომელიც მალევე ჩაანაცვლა ბორანდუხტის დამ, აზარმედუხტმა. აღსანიშნავია, რომ ისინი სპარსეთის ისტორიაში პირველი და უკანასკნელი ქალი მონარქები გახდნენ. დედოფალ აზარმედუხტის მმართველობამ ძალიან ცოტა ხანს გასტანა.
აზარმედუხტის მმართველობით უკმაყოფილო დიდებულები კვლავ აჯანყდნენ და ტახტზე კვლავ ბორანდუხტი დასვეს. 631 წელს მან საბოლოოდ აღიდგინა თავისი ძალაუფლება, თუმცა ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, ვინაიდან ამავე წელს არაბმა დამპყრობლებმა ორჯერ დაამარცხეს სპარსული ჯარები. დედოფალმა ბორანდუხტმა მოახერხა ჯარების ხელახლა შეკრება და არაბების ბრძოლაში დამარცხება, თუმცა მალევე ჯანმრთელობამ უმტყუნა და 632 წლის ივნისში, დედაქალაქ ქტესიფონში უშვილოდ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ტახტი იეზდიგერდ III-მ დაიკავა, რომელიც უკანასკნელი სასანიანი მმართველი გახდა, რადგან მის შემდეგ სპარსეთი არაბეთის დაქვემდებარებაში შევიდა, რა დროსაც ამ ქვეყანაში ზოროასტრიზმი ისლამმა ჩაანაცვლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 632 კატეგორია:სასანიანთა დინასტიის მონარქები კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:VII საუკუნის სასანიანი მონარქები