cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მინდია მოსაშვილი
მინდია ილიას ძე მოსაშვილი (დ. 7 იანვარი, 1928, თბილისი — გ. 17 თებერვალი, 1982, იქვე) — ქართველი მწერალი და ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1928 წლის 7 იანვარს თბილისში, ილო მოსაშვილისა და თამარ მესტიაშვილის ოჯახში.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო ქართულ პრესაში. შემდეგ ადმინისტრაციულ თანამდებობაზეა, ხოლო 1978 წლიდან სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე იყო გამომცემლობა „ხელოვნების“ მთავარი რედაქტორი.
ლიტერატურული საქმიანობა სამოციანი წლებიდან დაიწყო, როცა გამოაქვეყნა პირველი მოთხრობები. მკითხველმა მოწონებით მიიღო მისი პროზაული კრებულები „აღმართი“, „ორთაბრძოლა“, „წარსული ზაფხული“, „ნადირობა პრერიებში“ და სხვა.
მინდია მოსაშვილმა მამის, ცნობილი ქართველი პოეტისა და დრამატურგის ილო მოსაშვილის ხსოვნას უძღვნა საინტერესო მონოგრაფია „ილო მოსაშვილის ცხოვრების ქრონიკა“, რომელიც კრიტიკამ და მკითხველმა დადებითად შეაფასა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
სანტა-როსა-დე-ოსოსი
სანტა-როსა-დე-ოსოსი (Santa Rosa de Osos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.480 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 028 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 805 კმ²-ია.
თავრიზის აჯანყება
მინი|თავრიზელი აჯანყებულები თავრიზის აჯანყება (1900-1909) — შეიარაღებული დაპირისპირება თავრიზის მოსახლეობასთან.
ირანის ძალებმა თავრიზში შექმნეს კონტრრევოლუციური ენჯუმენი და თეირანიდან გაგზავნილი ჯარის ნაწილები მიუსიეს, რათა გაენადგურებინათ იქაური ენჯუმენი, მაგრამ ეს ცდა სასტიკი მარცხით დამთავრდა. თავრიზის დემოკრატიულ მასასთან ერთად ქალაქის ენჯუმენის და რევოლუციის ძირითადი მონაპოვარის - კონსტიტუციის დასაცავად გაერთიანდა მოსახლეობა. თავრიზის მოსახლეობის ხელმძღვანელობდნენ სათარ ხანი და ბაგირ ხანი. ისინი თავიდანვე რევოლუციის აქტიური მონაწილეები იყვნენ, ამას გარდა სათარი თავრიზის ენჯუმენის წევრი და ქალაქის ფედაების რაზმების ორგანიზატორი იყო.
ოთხი თვის ბრძოლების შემდეგ, რომლის მსვლელობაში თავრიზის მრავალი ქუჩა და კვარტალი ხელიდან ხელში გადადიოდა, თავრიზის მშრომელებმა ფედაების რაზმების მეშვეობით, სათარის და ბაგირის ხელმძღვანელობით 1908 წლის ოქტომბერში ქალაქი გაწმინდეს შაჰის ჯარების და რეაქციონერების ბანდებისაგან. აჯანყებულ თავრიზელებს და მთელი ირანის აზერბაიჯანის მშრომელებს უდიდესი დახმარება აღმოუჩინეს კავკასიელმა რევოლუციონერებმა, ამერიკის ბოლშევიკურმა ორგანიზაციბმა (ბაქოს, თბილისის, განჯის). მათ გაუგზავნეს დიდძალი სააგიტაციო ლიტერატურა, ფული, იარაღი და სხვ. ბევრი რუსი, აზერბაიჯანელი, ქართველი დ სომეხი რევოლუციონერები იბრძოდნენ ფედაების რაზმებში.
შაჰის ჯარის და ქურთთა რეაქციული ბანდების განდევნის შემდე თავრიზი რევოლუციონერების ხელში გადავიდა. მათ აირჩიეს ახალი ენჯუმენი და ენერგიული ზომები მიიღეს ქალაქის გასამაგრებლად. ქალაქში შეიქმნა რევოლუციური საბჭო. ახლად არჩეულმა ენჯუმენმა დიდი მუშაობა ჩაატარა თვითმმართველობის განსამტკიცებლად, სპეკულაციასთან საბრძოლველად და მოსახლეობის სურსათით მოსამარაგებლად.
თავრიზში მტკიცედ დამკვიდრების შემდეგ აზერბაიჯანელმა რევოლუციონერებმა ფედაების რაზმების მეშვეობით დაიწყეს თავიანთი ხელისუფლების გავრცელება. მოკლე დროში ადგილობრივი მშრომელების აქტიური დახმარებით მათ დაიკავეს ქალაქები: მერაგი, მარანდი, სალმასი. მათ ფაქტობრივად თავიანთ კონტროლს დაუქვემდებარეს მთელი აზერბაიჯანი. რევოლუციური მამოძრავებელი ძალები იყვნენ მუშები, ხელოსნები, ქალაქის ღარიბი მოსახლეობა და წვრილბურჟუაზიული წრეები. რევოლუციის ძალებმა მოკლე დროში ბევრი პროგრესული ღონისძიება განახორციელეს და მშრომელთა სიყვარული და მხარდაჭერა დაიმსახურეს.
თავრიზის რეოლუციური მასის გმირულმა ბრძლამ და რევოლუციის დიდმა გაქანებამ ირანის აზერბაიჯანში შეაშფოთა მეფის რუსეთი და ინგლისი. სამხრეთ ირანში ინგლისელებმა გაგზავნეს თავიანთი ჯარები, დაიკავეს ბუშირი, ბენდერ-აბასი და სხვა დასახლებული პუნქტები. თავის მხრივ მეფის რუსეთის ჯარებმაც 1909 წლის 25 აპრილს გადალახეს საზღვარი და ოთხი დღის შემდეგ შევიდნენ თავრიზში, დაიკავეს ქალაქი და ხელი მიყვეს ფედაების განიარაღებას, რევოლუციონერთა დევნას და დატუსაღებას. განსაკუთრებით მკაცრად მოექცნენ კავკასიელ რევოლუციონერებს, რომელთა დიდი ნაწილი შეიპყრეს და რუსეთში გაგზავნეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:1900 წლის კონფლიქტები კატეგორია:1909 წლის კონფლიქტები კატეგორია:ირანის ისტორია
დარჩიძეების ციხე
დარჩიძეების ციხე, გოგოლაურის ციხე — ციხესიმაგრე შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფელ დარჩიძეებში, მდებარეობს მარეთისწყლის ხეობის სათავეში. იმ ადგილს, სადაც ძეგლია აშენებული, ადგილობრივი მოსახლეობა გოგოლაურის უბანს უწოდებს, საიდანაც მომდინარეობს ციხესიმაგრის მეორე სახელწოდებაც.
ციხე დასაწყისშივე აკონტროლებდა იმ გზას, რომელიც ხეობაზე გაივლიდა და შუახევის მიდამოებში უერთდებოდა აჭარისწყლის აუზში გამავალ ცენტრალურ ტრასას. იგი ასევე მეთვალყურეობდა სამცხე-ჯავახეთიდან და ზემო აჭარიდან ხიხანის ძირში, სარიჩაირსა და ჩირუხში გამავალ იმ გზას, რომელიც იმერხევ-შავშეთის გავლით მიემართებოდა არტანუჯისაკენ.ციხესიმაგრე ჩართული იყო აჭარა-შავშეთისა და კლარჯეთის ერთიანი თავდაცვითი სისტემის ჯაჭვში.
ციხის მშენებლობაში ორი პერიოდი უნდა გამოიყოს. პირველი საამშენებლო დონე 2,5­3 მ სიმაღლისაა. მოგვიანებით აღდგენილი კედელი (მე­ორე საამშენებლო დონე) ნაგებია ფლეთილი ქვებით. არქეოლოგიური მასალების მიხედვით ირკვევა, რომ თავდაპირველად ციხე აღუმართავთ XII­-XIII საუკუნეებ­ში, ხოლო აღუდგენიათ გვიან შუასაუკუნეებში.
ძეგლს ერთადერთი ბუნებრივი მისადგომი ჩრდილოეთიდან აქვს, მაგრამ იგი ყრუ კედლით იყო დაცული. ციხეში მოხვედრა კლდის მასივის დასაწყისიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით გაჭრილი საცალფეხო ბილიკით და ასაწევი კიბით შეიძლებოდა. შიდა ციხის უკიდურეს ჩრდილო-­დასავლეთ მონაკვეთში მშენებლებს გალავანზე მიშენებით გაუმართავთ მარანი. სხვა მარანი აღმოჩნდა ციხის სამხრეთ-­აღმოსავლეთ კუთხეში.
ასევე საყურადღებოა თონეების აღმოჩენის ფაქტიც. ციხის შუა ნაწილში დაფიქსირდა კლდეში ნაკვეთი ქვევრისებური ფორმის ორმო, რომელიც წყლის რეზერვუარად უნდა ყოფილიყო გამოყენებული.
The World That We Drive Through
The World That We Drive Through — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ The Tangent-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2004 წლის 12 ოქტომბერს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Inside Out.
სქოლიო
კატეგორია:The Tangent-ის ალბომები კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Inside Out Music-ის ალბომები
მაკო საფაროვა-აბაშიძე
მაკო (მარიამ) საფაროვა-აბაშიძე (დ. 18 თებერვალი, 1860, თელავი — გ. 25 მაისი, 1940, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1925).
ბიოგრაფია
ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული სასცენო მოღვაწეობით. სცენური მოღვაწეობა დაიწყო 1879 წელს ილია ჭავჭავაძისა და აკაკი წერეთლის მიერ განახლებულ ქართულ პროფესიულ თეატრში. დიდი ოსტატობით ასრულებდა როგორც დრამატულ, ისე კომედიურ (მონაწილეობდა ოპერეტებშიც) როლებს: ნატალია (გაბრიელ სუნდუკიანის „ხათაბალა“), კლოდინა, ტუანეტი (მოლიერის „ჟორჟ დანდენი“, „ეჭვით ავადმყოფი“), ელენე, მაშო (აქვსენტი ცაგარლის „კუდურ ხანუმ“, „ციმბირელი“), ლიზა (ალექსანდრე გრიბოედოვის „ვაი ჭკუისაგან“), მარია ანტონოვნა (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“), ფაიხოში (დავით ერისთავის „სამშობლო“), ოფელია (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), ლუიზა (ადოლფ დენერისა  და ეჟენ კორმონის „ორი ობოლი“), პოლინა (ალექსანდრე ოსტროვსკის „შემოსავლიანი ადგილი“). საფაროვა ქართულად თარგმნიდა რუსულ და ფრანგულ პიესებს. პიესაში შესრულებული როლისთვის „შემოსავლიანი ადგილი“ ალექსანდრე ოსტროვსკი საფაროვა-აბაშიძეს მაღალ შეფასებას აძლევდა.
1900-იანი წლებიდან დაწყებული სცენაზე იშვიათად გამოდიოდა. მისი მეუღლე იყო ქართველი მსახიობი ვასო აბაშიძე. საფაროვა-აბაშიძის შვილი ტასო აბაშიძე აგრეთვე ცნობილი მსახიობი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1940 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:თელავში დაბადებულები
ლი სიან ლუნი
ლი სიან ლუნი (დ. 10 თებერვალი, 1952, სინგაპური) — სინგაპურელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის მოქმედი და მესამე პრემიერ-მინისტრი 2004 წლის 12 აგვისტოდან, თანამდებობაზე შეცვალა გო ჩოკ ტონგი. სახალხო მოქმედების პარტიის გენერალური მდივანი 2004 წლის 3 დეკემბრიდან. ფინანსთა მინისტრი 2001 წლის 10 ნოემბრიდან 2007 წლის 1 დეკემბრამდე. ვიცე-პრემიერ-მინისტრი 1990 წლის 28 ნოემბრიდან 2004 წლის 12 აგვისტომდე. სინგაპურის პარლამენტის წევრი 1984 წლიდან დღემდე. სინგაპურის პირველი პრემიერ-მინისტრის ლი კუან იუს უფროსი შვილი.
ბიოგრაფია
ლი სიან ლუნი დაიბადა 1952 წლის 10 თებერვალს სინგაპურში. წარმატებით დაასრულა კემბრიჯის უნივერსიტეტის სამების კოლეჯი (დიდი ბრიტანეთი), სადაც შეისწავლა მათემატიკა და მიიღო დიპლომი კომპიუტერული მეცნიერებების დარგში. ასევე სწავლობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის ჯონ კენედის სახელობის სახელმწიფოს მართვის სკოლა (აშშ), სადაც მიიღო მაგისტრის ხარისხი. 1971 წლიდან სამხედრო სამსახურშია, საარმიო სწავლების კურსი გაიარა ფორტ-ლივენუორტეს სამხედრო და საშტაბო შემადგენლობაში. 1984 წელს გადადგა გენერალური შტაბის მეორე ხელმძღვანელის თანამდებობიდან ბრიგადის გენერლის წოდებით.
1984 წელს კენჭს იყრიდა სინგაპურის საპარლამენტო არჩევნებში და აირჩიეს დეპუტატად სახალხო მოქმედების პარტიის სიით, რომლის ერთ-ერთი დამაარსებელიც იყო მამამისი (პარტია ხელისუფლების სათავეშია სინგაპურის დაარსების დღიდან, 1965 წლიდან). 1986 წელს შევიდა პარტიის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის შემადგენლობაში, შემდეგ კი აირჩიეს სახალხო მოქმედების პარტიის გენერალური მდივნის მეორე მრჩევლად და პარტიის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავჯდომარის მოადგილედ.
1980-იანი წლების ბოლოს და 1990-იანი წლების დასაწყისში ხელმძღვანელობდა პარტიის ახალგაზრდულ ფრთას. 1984 წლიდან ეკავა სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა: 1987 წლამდე იყო თავდაცვის სახელმწიფო მინისტრი, 1992 წლამდე — ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრი, 1987-1992 წლებში იყო თავდაცვის მეორე მინისტრი. 1990-2004 წლებში — პრემიერ-მინისტრ გო ჩოკ ტონგის მოადგილე, 1994 წლიდან კურირებდა მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს და თავდაცვის უწყებას. 1998 წელს, რეგიონში მიმდინარე სავალუტო კრიზისის დროს, ლი სიან ლუნი დანიშნეს სინგაპურის სავალუტო-ფინანსური სამმართველოს ხელმძღვანელად, რომელიც ასრულებს ქვეყნის ცენტრალური ბანკის ფუნქციებს. 2001-2007 წლებში ეკავა ფინანსთა მინისტრის თანამდებობა. ექსპერტების აზრით, მან შეძლო ქვეყნის ეკონომიკა კრიზისიდან გამოეყვანა და შეიმუშავა ფინანსური ბაზრის ლიბერალიზაციის პროგრამა. 2004 წლიდან სახალხო მოქმედების პარტიის გენერალური მდივანია.
2004 წელს პრემიერ-მინისტრ გო ჩოკ ტონგის თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ ლი სიან ლუნმა დაიკავა ქვეყნის მთავრობის მეთაურის თანამდებობა, ასევე ხელმძღვანელობდა კვლევების, ინოვაციების და მეწარმეობის საბჭოს. 2015 წელს ლი სიან ლუნის მთავრობა შევიდა მსოფლიოს სამ ყველაზე ეფექტიანი მთავრობის სიაში, მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ვერსიით.
პირადი ცხოვრება
ლი სიან ლუნის პირველი მეუღლე იყო ვონ მინ იანი, მალაიზიის მოქალაქე. იგი გარდაიცვალა 1982 წელს მეორე შვილის დაბადების შემდეგ (იიპენგი დაიბადა ალბინოსი და აღიარებულია ინვალიდად).
საინტერესო ფაქტები
ლი სიან ლუნის აქვს მსოფლიოს სახელმწიფოთა შორის ყველაზე მაღალი ხელფასი — 2-2,5 მლნ ამერიკული დოლარი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:სინგაპურელი პოლიტიკოსები კატეგორია:სინგაპურის პრემიერ-მინისტრები
ლარს პიტერ ჰანსენი
ლარს პიტერ ჰანსენი(Lars Peter Hansen; დ. 26 ოქტომბერი, 1952, შამპეინი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი ეკონომისტი და ეკონომეტრისტი. „მომენტების განზოგადებული მეთოდის“ ერთ-ერთი შემქმნელი. 2013 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკაში.
იუტის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა (ბალაკავრის ხარისხი, 1974) და მინესოტის უნივერსიტეტეტის (ფილოსოფიის დოქტორი, 1978) დამთავრების შემდეგ, იგი პროფესორის ასისტენტად მუშაობდა კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტში. 1981 წელს გადავიდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, სადაც აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი გახდა. 1984 წელს, კენეტ სინგლტონთან ერთად, მიენიჭა ფრიშის მედალი, ასევე 2006 წელს მან მიიღო ნემერსის პრემია ეკონომიკაში.
დაქორწინებულია ამერიკელ, მაგრამ წარმოშობით ჩინელ გრეის ციანგზე, ცნობილი ეკონომისტის შო-ძიე-ციანგის შვილზე. ჰყავთ ერთი შვილი, სახელად პიტერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
აბდულრაშიდ სადულაევი
2016 წლის რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი. 3-გზის მსოფლიოს (2014, 2015, 2019), 3-გზის ევროპისა (2014, 2018, 2019) და 2-გზის ევროპული თამაშების (2015, 2019) ჩემპიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:რუსი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:დაღესტნელი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ბორბალოს ქუჩა
ბორბალოს ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში ( მთაწმინდა ); ცხემის ქუჩიდან პოლიკარპე კაკაბაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 80-იან წლებში. თავდაპირველად ქეთევანის შესახვევი ერქვა, შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. 1923 წელს გრიგორი ზინოვიევის სახელი ეწოდა, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ბორბალოს შესახვევი, თბილისის ქუჩების 1940 წლის ცნობარში — როგორც ბორბალოს ქუჩა.
ლიტერატურა
კატეგორია: მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
სურუჩენი
სურუჩენი (Suruceni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 97 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 791 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
პრეობრაჟენსკაია-პლოშადი (მოსკოვის მეტრო)
პრეობრაჟენსკაია-პლოშადი (Преображенская площадь) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1965 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ივანე ქუთათელაძე
ივანე გრიგოლის ძე ქუთათელაძე (დ. თებერვალი 1883, ივანდიდი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი სამხედრო ბეითალი (ვეტერინარი-ექიმი), 1922-1923 წლებში ანტისაბჭოთა წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილე.
აზნაური. I მსოფლიო ომამდე (1914-1918) ვეტერინარად მსახურობდა ყარსის 26-ე სასაზღვრო ბრიგადაში, ომის წლებში — კავკასიის არმიაში. ჰქონდა კოლეგიის ასესორის წოდება. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1915), წმ. ანას II (1916) და III (1917) ხარისხების ორდენებით. 1917 წელს თბილისში დაბრუნდა, შემდეგ მსახურობდა ექიმად საქართველოს ჯარის მე-2 საარტილერიო ბრიგადაში. თადარიგში გასვლის შემდეგ, 1921 წლის მაისამდე იყო საქართველოს არმიის ვეტერინარული სამმართველოს ხელმძღვანელი, თანამშრომლობდა ჟურნალში „ჯარი და ერი“, შემდეგ ეწეოდა კერძო პრაქტიკას. გასაბჭოების შემდეგ თანაუგრძნობდა ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიას და იყო „სამხედრო ცენტრის“ წევრი, ეროვნულ-დემოკრატების სამხედრო ორგანიზაციის ხელმძღვანელის მოადგილე. 1923 წელს დააპატიმრეს და სამხედრო ცენტრის სხვა წევრებთან ერთად დახვრიტეს თბილისში, ახლანდ. ვაკის პარკის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში ი კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
ნუგზარ ლობჟანიძე
ნუგზარ ლობჟანიძე (დ. 7 სექტემბერი, 1971) — ქართველი ვეტერანი ფეხბურთელი, მცველი. თამაშობდა ხუთ საფეხბურთო კლუბში, კარიერა დაასრულა 1999 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის გორდას ფეხბურთელები კატეგორია:ქსანტის შკოდას ფეხბურთელები კატეგორია:სოფიას ცსკა-ს ფეხბურთელები
ჩაფარლი (შამქორის რაიონი)
ჩაფარლი  (Çaparlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის  შამქორის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
მატეი პოლიაკი
მატეი პოლიაკი (დ. 19 იანვარი, 1993) — სლოვაკი ძიუდოისტი. 2017 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე. ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლაში დაამარცხა ბარუჩ შმაილოვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:სლოვაკი ძიუდოისტები
იემენის გაერთიანება
იემენის გაერთიანება მოხდა 1990 წლის 22 მაისს, როდესაც იემენის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორია (ასევე ცნობილია როგორც სამხრეთ იემენი) გაერთიანდა იემენის არაბთა რესპუბლიკასთან (ასევე ცნობილია როგორც ჩრდილოეთ იემენი ) და ჩამოაყალიბა იემენის რესპუბლიკა (ცნობილია როგორც ე.წ. უბრალოდ, იემენი).
წინაპირობა
მარჯვნივ|მინი|400x400პქ| 1990 წლამდე ჩრდილოეთ იემენი (სტაფილოსფერი) და სამხრეთ იემენი (ლურჯი). ჩრდილოეთ იემენი სახელმწიფო გახდა ოსმალეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ 1918 წლის ნოემბერში. ადენს, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ იემენში, განაგებდა ბრიტანული ინდოეთი, როგორც მის შემადგენელ ნაწილს, ხოლო 1937 წელს განცალკევდა და გახდა ბრიტანული კოლონია, რომელსაც გააჩნდა საკუთარი უფლებები და აღარ მოიაზრებოდა ბრიტანული ინდოეთის ნაწილად. სამხრეთ იემენის დიდი ნაწილი იყო ბრიტანეთის პროტექტორატი, რომელიც ეფექტიანად იმართებოდა კოლონიური კონტროლის ქვეშ. ცივი ომის ერთ-ერთ მთავარ ნაწილს წარმოადგენდა მარიონეტული ომები. კონფლიქტის ამ სახეობამ იემენშიც იჩინა თავი და აჯანყდა სამხრეთ იემენი, რომელსაც მხარს უჭერდა საბჭოთა კავშირი. აჯანყებას მეთაურობდა ორი ნაციონალისტური პარტია, რამაც გამოიწვია გაერთიანებული სამეფოს მხრიდან აღნიშნული ტერიტორიის გაერთიანება და 1967 წელს მან დატოვა მისი ყოფილი კოლონია.
ჩრდილოეთ იემენის სამოქალაქო ომის შემდეგ, ჩრდილოეთმა დააარსა რესპუბლიკური მთავრობა, რომელიც მოიცავდა ტომების წარმომადგენლებსაც. იგი სარგებლობდა ნავთობის ზომიერი შემოსავლებით და იღებდა გზავნილებს მისი მოქალაქეებისგან, რომლებიც მუშაობდნენ სპარსეთის ყურის მდიდრულ არაბულ სახელმწიფოებში. 1980-იან წლებში მისი მოსახლეობა 12 მილიონი იყო, სამხრეთ იემენთან 3 მილიონიანი განსხვავებით.
სამხრეთ იემენი განვითარდა, როგორც, ძირითადად, სეკულარული საზოგადოება, რომელსაც მართავდა ჯერ ეროვნული განმათავისუფლებელი ფრონტი, რომელიც მოგვიანებით იემენის მმართველ სოციალისტურ პარტიას შეურთდა. ახლო აღმოსავლეთში მდებარე სამხრეთ იემენის ერი მნიშვნელოვან საგარეო დახმარებას და სხვა ტიპის დახმარებებს იღებდა სსრკ- სგან.
1972 წლის ოქტომბერში, ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის ბრძოლა დაიწყო. ჩრდილოეთ იემენს ამარაგებდა საუდის არაბეთი, ხოლო სამხრეთ იემენს ამარაგებდა საბჭოთა კავშირი. ბრძოლა ხანმოკლე იყო და კონფლიქტი დასრულდა 1972 წლის 28 ოქტომბერს კაიროს შეთანხმებით, რომლის თანახმადაც ორი ქვეყნის გაერთიანების გეგმა უნდა შექმნილიყო.
საბრძოლო მოქმედებები კვლავ დაიწყო 1979 წლის თებერვალსა და მარტში: სამხრეთ იემენმა, სავარაუდოდ, ჩრდილოეთით აჯანყებულებს დახმარება მიაწოდა ნაციონალური დემოკრატიული ფრონტის მიერ და საზღვარიც გადაკვეთეს. სამხრეთის ძალებმა გააკეთეს ყველაფერი რომ გამოეხსნათ ქალაქი ტაიზი. ისევ ჩრდილოეთ იემენს უჭერდნენ მხარს ანტიკომუნისტური საუდის არაბეთი და ტაივანი, საუდის არაბეთი და ფარულად საუდის სამეფო საჰაერო ძალების სახელით 1979 წლიდან 1990 წლამდე ეხმარებოდნენ ჩრდილოეთ იემენს. ეს კონფლიქტიც ასევე ხანმოკლე აღმოჩნდა.
1989 წლის ნოემბერში ალი აბდალა სალეჰმა ჩრდილოეთ იემენიდან და სამხრეთ იემენიდან ალი სალემ ალ ბეიდჰიმ ერთობლივად მიიღეს 1981 წელს თავდაპირველად შედგენილი ერთიანობის კონსტიტუციის პროექტი, რომელიც მოიცავდა იემინელთა მიერ დემილიტარიზებულ სასაზღვრო ზოლს და სასაზღვრო ზოლის გადალახვის პირობას ერთადერთი დოკუმენტით, ეროვნული პირადობის მოწმობის  საფუძველზე. დედაქალაქად დასახელდა სანა.
გაერთიანება
მინი| ალი სალეჰმა აღმართა იემენის დროშა, მის უკან კი დგას ალი სალემ ალ ბეიდჰი. იემენის რესპუბლიკა გამოცხადდა 1990 წლის 22 მაისს. ალი აბდალა სალეჰი ჩრდილოეთიდან გახდა სახელმწიფოს მეთაური და ალი სალემ ალ ბეიდჰი სამხრეთიდან გახდა მთავრობის მეთაური. ორი პოლიტიკური და ეკონომიკური სისტემის გაერთიანების დასრულების ვადად 30-თვიანი გარდამავალი პერიოდი დაინიშნა. საპრეზიდენტო საბჭო ერთობლივად აირჩია იემენის არაბთა რესპუბლიკის 26-კაციანმა საკონსულტაციო საბჭომ და 17-კაციანმა სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის იემენის პრეზიდიუმმა. საპრეზიდენტო საბჭომ დანიშნა პრემიერ-მინისტრი, რომელმაც შექმნა კაბინეტი. აქვე იყო 301 ადგილიანი დროებითი ერთიანი პარლამენტი, რომელიც ჩრდილოეთიდან წარმოდგენილი იყო 159 წევრით, სამხრეთიდან 111 წევრით და 31 დამოუკიდებელი წევრით, რომლებიც დაინიშნა საბჭოს თავმჯდომარის მიერ.
კონსტიტუციის ერთიანობაზე შეთანხმდნენ 1990 წლის მაისში და მოსახლეობის მიერ რატიფიცირებული იქნა 1991 წლის მაისში. ამ ფაქტმა დაადასტურა იემენის ერთგულება თავისუფალი არჩევნების, მრავალპარტიული პოლიტიკური სისტემის, კერძო საკუთრების უფლების, კანონის შესაბამისად თანასწორობისა და ადამიანის ძირითადი უფლებების პატივისცემისადმი. საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა 1993 წლის 27 აპრილს. საერთაშორისო ჯგუფები ხელს უწყობდნენ არჩევნების ორგანიზებას და აკვირდებოდნენ კენჭისყრის მიმდინარე პროცესს. შედეგად პარლამენტში შევიდა 143 წარმომადგენელი გენერალური სახალხო კონგრესიდან დან, 69 იემენის სოციალისტური პარტიიდან (YSP), 63 ისლა-დან (ერის უდიდესი ისლამისტური პარტია), 6 ბაათისტი, 3 ნასერიზმის კავშირის სახალხო ორგანიზაციიდან, 2 ალ ჰაკიდან და 15 დამოუკიდებელი წევრი. ახალმა პარლამენტმა მყარად წარმოაჩინა ჩრდილოეთი. მიუხედავად იმისა, რომ YSP-მ ყველაზე მეტი ადგილი მოიპოვა კენჭისყრით, იგი ყველაზე ნაკლებად იყო დასახელებულ სამხრეთში და ამიტომ ახალი კოალიციის მთავრობის უმნიშვნელო ნაწილად ითვლებოდა. ისლაას მეთაური, აბდულა იბნ ჰუსეინ ალ-აჰმარი გახდა პარლამენტის სპიკერი. ისლაა მიიწვიეს მმართველ კოალიციაში, ხოლო საპრეზიდენტო საბჭო შეიცვალა, რომელშიც შედიოდა ისლაას ერთი წევრი.
ამ ყველაფერთან ერთად, ახლად გაერთიანებულმა ქვეყანამ პოლიტიკური კრიზისი განიცადა, როდესაც, დაახლოებით, იემენის 800,000 მოქალაქე და საზღვარგარეთ მყოფი მუშახელი,  საუდის არაბეთიდან უკან, იემენში გამოაგზავნეს, რადგან იემენმა გადაწყვიტა მხარი არ დაეჭირა კოალიციის ძალებს  სპარსეთის ყურის ომში. ამ დასაქმებულთა გზავნილები, ეკონომიკის მნიშვნელოვანი ნაწილს შეადგენდა. შემოსავალი შემცირდა და ბევრი იემენელი განთავსდა ლტოლვილთა ბანაკებში, მაშინ როდესაც მთავრობამვერ გადაწყვიტა, სად უნდა დაესახლებინათ ისინი და როგორ მოეხდინათ მათი სამუშაო ძალის განმეორებით ინტეგრირება ქვეყნის შემადგენლობაში. ამ იემინელთა რეპატრიაციამ სწრაფად გაზარდა ერის მოსახლეობა 7% -ით.
სამოქალაქო ომი
კოალიციის შიგნით არსებულმა კონფლიქტებმა გამოიწვია ვიცე-პრეზიდენტის ალი სალემ ალ ბეიდჰის ადენში გადასახლება 1993 წლის აგვისტოში და ზოგადი უსაფრთხოების მდგომარეობის გაუარესება, რადგან პოლიტიკური მეტოქეები კვლავ აგრძელებდნენ დავებს და დაინტერესებული ელემენტები სარგებლობდნენ მოუგვარებელი ვითარებით. ყოფილი ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჰაიდარ აბუ-ბაქ ალ-ატასი აგრძელებდა იემენის პრემიერ-მინისტრის მოვალეობას, მაგრამ მისი მთავრობა არაეფექტიანი იყო პოლიტიკური შეტაკებების გამო. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ლიდერებს შორის უწყვეტმა მოლაპარაკებებმა გამოიწვია 1994 წლის 20 თებერვალს, ამანი, იორდანიის დაპირების და შეთანხმების დოკუმენტის ხელმოწერა. ამის მიუხედავად, შეტაკებები გააქტიურდა მანამ, სანამ არ დაიწყო სამოქალაქო ომი 1994 წლის მაისის დასაწყისში. აღსანიშნავია, რომ ერთ – ერთი ინსტიტუტი, რომელიც ჯერ კიდევ არ იყო გაერთიანებული, იყო ორივე ქვეყნის სამხედრო შეიარაღება.
1994 წლის 21 მაისს სამხრეთელმა ლიდერებმა ჩამოაყალიბეს და დააარსეს იემენის დემოკრატიული რესპუბლიკა (DRY), მაგრამ ახალი სახელმწიფო არ იქნა აღიარებული საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ. ალი ნასირ მუჰამედი, სამხრეთ იემენის გადასახლებული ლიდერი, დაეხმარა სეპარატისტების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციებში.
ადენი დააპატიმრეს 1994 წლის 7 ივლისს. ჩრდილოეთის მთავრობამ მათ წინააღმდეგ სასტიკი რეპრესიებ გაატარნა. 1994 წლის ზაფხულში იემენში, სამხრეთელთა უკმაყოფილების ნიადაგზე, კვლავ დაიწყო ახალი შიდა კონფლიქტი რასაც 7,000 ადამიანი შეეწირა, ათასობით კი დაიჭრა. სხვა წინააღმდეგობები სწრაფად დაიშალა და ათასობით სამხრეთელი ლიდერი და სამხედრო პირი გადავიდნენ გადასახლებაში.
სამოქალაქო ომის შემდეგ, იემენის სოციალისტური პარტიის ლიდერებმა მოახდინეს პარტიის რეორგანიზაცია და 1994 წლის ივლისში აირჩიეს ახალი პოლიტიკურ ბიურო. თუმცა პარტია იმედგაცრუებული დარჩა, რადგან აღარ გააჩნდა ძველი გავლენები.
1994 წელს, ერთიანობის კონსტიტუციაში შესწორებულმა ცვლილებებით მოიშალა საპრეზიდენტო საბჭო. პრეზიდენტი ალი აბდალა სალეჰი პარლამენტმა აირჩია 1994 წლის 1 ოქტომბერს 5 წლის ვადით. კონსტიტუცია ითვალისწინებდა, რომ ამიერიდან პრეზიდენტი უნდა აირჩეს ხალხის კენჭისყრით, საკანონმდებლო ორგანოს მიერ წარდგენილიი მინიმუმ ორი კანდიდატისაგან.
შემდეგ ეტაპი
დასავლური სტილის სამთავრობო სისტემის მიღების შემდეგ, იემენმა პირველი პირდაპირი საპრეზიდენტო არჩევნები ჩაატარა 1999 წლის სექტემბერში, პრეზიდენტი ალი აბდალა სალეჰი 5 წლის ვადით აირჩია, რაც ზოგადად განიხილებოდა თავისუფალ და სამართლიან არჩევნებად. იემენმა მეორე მრავალპარტიული საპარლამენტო არჩევნები 1997 წლის აპრილში ჩაატარა. 2000 წლის ზაფხულში მიღებული საკონსტიტუციო ცვლილებებით საპრეზიდენტო ვადა 2 წლით გაგრძელდა, რითაც შემდეგი საპრეზიდენტო არჩევნები 2006 წლამდე გადავიდა. ცვლილებებმა ასევე პარლამენტის უფლებამოსილების ვადა 6 წლით გახანგრძლივა და არჩევნები გადავიდა 2003 წელს. 2001 წლის 20 თებერვალს, ახალმა საკონსტიტუციო ცვლილებამ შექმნა ორპალატიანი სისტემა რომელიც შედგება შურას საბჭოსგან (111 ადგილი; პრეზიდენტის მიერ დანიშნული წევრები) და წარმომადგენელთა პალატისგან (301 ადგილი; წევრები, რომლებიც არჩეულია ხალხის ხმით). ამჟამად, იემენი დომინანტ-პარტიული სისტემაა, რომელსაც გენერალური სახალხო კონგრესი ჰყავს ძალაუფლების სათავეში.
განხეთქილებები და პრობლემები გაგრძელდა, სამხრეთ ნაწილში კვლავ პრეტენზიებს გამოთქვამენ უსამართლო მმართველობასთან დაკავშირებით. ამან ხელი შეუწყო პოპულარულ მოძრაობას სახელწოდებით სამხრეთ იემენის მოძრაობა, რომელიც მოითხოვს დამოუკიდებელი სამხრეთ სახელმწიფოს დაბრუნებას. 2015 წელს, საუდის არაბეთსა და ირანს შორის მარიონეტული ომის შედეგად, იემენი კვლავ შეიჭრა სამოქალაქო ომში, რომელიც დღემდე გრძელდება.
სქოლიო
კატეგორია:იემენის ისტორია კატეგორია:იემენის პოლიტიკა კატეგორია:აზიის ქვეყნები კატეგორია:სამოქალაქო ომები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნები კატეგორია:არაბულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:იემენის პრეზიდენტები
სანტო-დომინგო (ანტიოკია)
სანტო-დომინგო (Santo Domingo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.003 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 418 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 271 კმ²-ია.
ყელი (მთა)
ყელი — ვულკანური მთა აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ კალთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ყელის ვულკანური ზეგნის ცენტრალურ ნაწილში. სიმაღლე 3628 მ. წარმოადგენს ვულკანურ კონუსს. აქვს დაციტური ასაკის ვულკანური გუმბათი, რომლის შეფარდებითი სიმაღლეა 500 მ, ხოლო დიამეტრი 1500 მ. მთის სიახლოვეს არის დაციტური ლავის ნაკადები. აქტიური არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
წითელყელა მურტალა
წითელყელა მურტალა, რქოსანი მურტალა (Podiceps auritus) — ფრინველი მურტალასებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომისაა, სხეულის სიგრძე 31–38 სმ-ია, ფრთისა — 13–15 სმ, ნისკარტისა — 2–2,7 სმ, ფრთების შლილი 55–74 სმ, მასა 400–500 გრამი. სქესობრივი დიმორფიზმი არ გამოიხატება. ზაფხულში ზრდასრული ფრინველის შუბლი, კეფა, კისრის უკანა მხარე, ნიკაპი და სხეულის ზურგის მხარე შავია, მაგრამ ზურგისა და მხრების ბუმბულების ცენტრები უფრო ღია ფერისა აქვს. საყელოს წაგრძელებული ბუმბულებიც შავია, თვალების ზემოთ და კეფის წაგრძელებული ბუმბულები ქარცი. კისრის წინა მხარე, ჩიჩახვი და გვერდებიც ქარცია, ფრთების ქვეშა ბუმბულები — თეთრი, ფრთების კიდეებზე მოწაბლისფრო ნარევით. მკერდი, მუცელი და გვერდები თეთრია. საჭის ბუმბულები შავია, მოწაბლისფრო-ქარცი ფერის ნარევით. მომქნევები მორუხო-მურაა, მეორე რიგის მომქნევების ნაწილი თეთრი. ზამთარში არ აქვს ყურებისა და საყელოს წაგრძელებული ბუმბულები. მთელი ზედა მხარე მუქი მურაა. თავის გვერდები, ყელი და მთელი ქვემო მხარე თეთრია. კისერი წინიდან და სხეულის გვერდები გამუქებულია. ნისკარტი სწორი და შავია, აქვს უფრო ღია ფერის წვერო. ცურვის დროს კისერი ოდნავ უკან აქვს გადაგდებული. გალო და გარეთა თითი გარეთა მხრიდან მომწვანო შავია. გალო შიგნითა მხრიდან და სხვა თითები მომწვანო-მურა ფერისაა. თვალები წითელია.
ბუდობის არეალი მოიცავს ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთი ამერიკის ზომიერ სარტყელს, ძირითადად ტყის ზოლს. ევროპასა და აზიაში ჩრდილოეთი საზღვარი გადის ისლანდიიდან და ფარერის კუნძულებიდან — ნორვეგიაზე, შვედეთსა და ფინეთზე, შემდეგ ონეგის ტბაზე, ვიჩეგდის აუზზე, სიქტივკარზე, ზემო პეჩორაზე, ენისეიზე 57-ე პარალელამდე, ანადირის აუზსა და კამჩატკაზე. სამხრეთი საზღვარი ბალტიისპირეთიდან იწყება და მიემართება მინსკის, კალინინის, ორენბურგის, ნურ-სულთანის, ბალხაშის ტბის გასწვრივ, ცენტრალურ ტიან-შანისა და ისიკ-ყულის გავლით, თათრის სრუტემდე. ზამთრობს მცირე რაოდენობით კასპიისა და შავ ზღვებზე, ხოლო მეტწილად — დასავლეთი ევროპის, ჩრდილოეთი აფრიკისა და ამერიკის სანაპიროებზე. საქართველოში გვხვდება ზამთარში და გადაფრენისას. გამრავლების პერიოდში ბინადრობს დამდგარ, მეტწილად მცირე ზომის წყალსატევებზე, აგრეთვე ტორფიან ჭაობებში ან მდინარეთა ყურეებში, კარგად განვითარებული წყლის მცენარეულობით. მიმოფრენისას და ზამთარში გვხვდება მდინარეებსა და ზღვების სანაპიროებზე.
ბუდობს განცალკევებულ წყვილებად ან პატარა კოლონიებად. აპრილის ბოლოსა და მაისის პირველ ნახევარში ბუდეს იკეთებს წყლის ხმელი მცენარეებისაგან, უშუალოდ წყალზე ან მის ნაპირთან. დებს 4–5, ზოგჯერ 3–7 კვერცხს. ნაჭუჭი მოთეთრო-მომწვანო ან მოყვითალოა. კვერცხის ზომა 58×39 მმ. მორიგეობით კრუხავს ორივე მშობელი, უფრო მეტხანს — დედალი. ინკუბაცია 22—24 დღეს გრძელდება. გამოჩეკიდან მალევე შეუძლიათ ცურვა. კვებავენ მშობლები, ზოგჯერ ზურგითაც დაჰყავთ. წელიწადში ერთ თაობას იძლევა, იშვიათად ორს. პირველი თაობის მოზარდი ზოგჯერ მეორე თაობის გამოკვებაში ეხმარება მშობლებს.
ძირითად იკვებება წყლის ორგანიზმებით: წვრილი თევზებით, ამფიბიებით, მოლუსკებით, მწერებით, აგრეთვე ობობებით, წყლის მცენარეთა თესლებით და მწვანე ნაწილებით. ადამიანის საქმიანობისათვის რაიმე ტიპის მნიშვნელობა არ გააჩნია. XX საუკუნის ბოლოსა და XXI საუკუნის დასაწყისში საერთო რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა; ჩრდილოეთ ამერიკაში — დაახლ. 75%-ით, ევროპაში — დაახლ. 30%-ით.
განირჩევა ორი ქვესახეობა — P. a. auritus (ევრაზიული) და P. a. cornutus (ჩრდილოამერიკული). ერთმანეთთან ახლოს დგანან და თითქმის არ განსხვავდებიან, თუმცა ევრაზიული უფრო მუქია, ამერიკულს ზურგზე აქვს ნაცრისფერი ბუმბულები, რომლებიც ევრაზიულში შეუმჩნეველია ამ საერთოდ არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:მურტალა
დუზყიშლაყი (შამქორის რაიონი)
დუზყიშლაყი (Düzqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის  შამქორის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
ილო მოსაშვილი
ილო ონისიმეს ძე მოსაშვილი (დ. 7 იანვარი, 1896, ჩარგალი, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 3 აგვისტო, 1957, თბილისი) — ქართველი მწერალი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა ჯერ თელავის სასულიერო სასწავლებელში, შემდეგ თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1914 წელს იურიდიული განათლების მისაღებად გაემგზავრა პეტერბურგს, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ გადავიდა ხარკოვში და იქ განაგრძო სწავლა ამავე ფაკულტეტზე.
ქართულ მწერლობაში ყმაწვილი ლექსებით შემოვიდა. 1911 წელს გაზეთ „სინათლეში“ დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსები, ხოლო აქტიური ლიტერატურული საქმიანობა დაიწყო 1920 წლიდან. ილო მოსაშვილის პოეზია აღსავსეა ღრმა ლირიზმით და მასშტაბურობით.
პოეზიის გარდა, ილო მოსაშვილმა თავისი სიტყვა თქვა პროზაშიც. ამასთანავე ეწეოდა მთარგმნელობით მოღვაწეობას. მან ქართველი მკითხველი აზიარა ივანე კრილოვის, ტარას შევჩენკოს, ივან ფრანკოს, ვლადიმერ მაიაკოვსკის, სერგეი ესენინის და სხვა პოეტებისა და მწერლების ნიმუშებს. დიდი ამაგი დასდო ქართულ საბავშვო მწერლობას. აღსანიშნავია მისი ღვაწლი დრამატურგიაში. მან გაამდიდრა ჩვენი თეატრების რეპერტუარი ეროვნული სულისკვეთებით აღსავსე შესანიშნავი ქმნილებებით. ქართულ სცენაზე წლების მანძილზე წარმატებით იდგმებოდა მისი პიესები: „სადგურის უფროსი“, „გზა მომავლისა“, „ჩაძირული ქვები“, „მისი ვარსკვლავი“. ამ ორი პიესით შექმნილ სპექტაკლებს რუსთაველისა და მარჯანიშვილის თეატრების სცენაზე, სსრ კავშირის სახელმწიფო პრემიები მიენიჭათ.
ილო მოსაშვილი რამდენიმე ქართული ფილმის სცენარის ავტორია. კერძოდ, შ. ბერიშვილმა 1935 წელს მისი სცენარით გადაიღო კინოფილმი „მდინარის გადაღმა“, დ. რონდელმა „არშაულა“, ივანე პერესტიანმა „ორი მეგობარი“, ლ. ესაკიამ „გაღმელი ქალიშვილი“, დ. ანთაძემ და ა. ჯალიაშვილმა „სადარაჯო ჯიხური“, ნ. შენგელიამ და დ. ანთაძემ „ის კიდევ დაბრუნდება“.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 1957 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ჩერკიზოვსკაია (მოსკოვის მეტრო)
ჩერკიზოვსკაია (Черкизовская) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1990 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
აგრიზი
აგრიზი (Агрыз, Әгерҗе) — ქალაქი რუსეთში, თათრეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, არგიზის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 19 794 მცხოვრები (2019).მდებარეობს სარაპულის მაღლობის ძირში, მდინარე არგიზკაზე (ვოლგის აუზი ). მსხვილი სარკინიგზო კვანძი. ცნობილია 1646 წლიდან, 1926 წლიდან დაბაა, 1938 წლიდან — ქალაქი. აგრიზში მდებარეობს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, რკინიგზის სახელოსნოები, სამშენებლო მასალათა ქარხანა, სტამბა, კვების მრეწველობის საწარმო. საბჭოთა პერიოდში ქალაქში ფუნქციონირებდა აგურის ქარხანა.
სქოლიო
კატეგორია:თათრეთის ქალაქები
საფედქოჰი
საფედქოჰი, სეფიდ-ქოჰი (سپين غر, ) — ღერძული ქედი ფაროფამიზის სისტემაში, ავღანეთსა და პაკისტანში. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით დაახლოებით 350 კმ-ზე, სიმაღლე 3642 მ-მდე. დიდ მანძილზე ჰყოფს მდინარეების მურღაბისა და ჰარირუდის ხეობებს. უმთავრესად აგებულია კირქვებით. დანაწევრებულია ხეობებით. კალთებზე ნახევარუდაბნოა. ხარობს მეჩხერი ღვიანები  და ფსტა. ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში არის სტრატეგიული და ისტორიული ხაიბერის გასასვლელი. საფედქოჰი პუშტუს ენაზე ნიშნავს „თეთრ მთებს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავღანეთის ქედები კატეგორია:პაკისტანის ქედები
ბაქმაზი
ბაქმაზი — თეთრი თუთისგან (Morus alba) დამზადებული სქელი წვენი. ზოგჯერ მას მსხლისგანაც ამზადებენ. ბაქმაზს მოიხმარენ როგორც ბუნებრივ ტკბილეულს. ხშირად მირთმევენ პურთან, კარაქთან და სხვადასხვა ნამცხვრებთან ერთად.
ბაქმაზის მოსამზადებლად გადარჩეულ, მწიფე თეთრ თუთას ჩაყრიან ქვაბში, რომელიშიც იმდენი წყალია, რომ ჩაყრილი ნაყოფის ერთი მეოთხედი დაიფაროს. შემდეგ ადუღებენ. როდესაც თუთა ადუღდება, ქვაბს გვერდზე გადადგამენ, სანამ ოდნავ გაგრილდება. შემდეგ საწურში გაწურავენ, რათა წვენი ცალკე გადმოვიდეს და თუთა მოცილდეს. მიღებულ წვენს ადუღებენ მანამ, სანამ თაფლივით გასქელდება. ბაქმაზს ინახავენ მომინანქრებულ და თავდახურულ ჭურჭელში გრილ, მშრალ ადგილას.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სამზარეულო
თაზაქენდი (შამქორის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
ტასეკ-მერიმბუნი
ტასეკ-მერიმბუნი (მალ: მერიმბუნის ტბა) — უდიდესი ბუნებრივი ტბა ბრუნეიში. მდებარეობს მუკიმ რამბაის მახლობლად, ტუტონგის რაიონში, დედაქალაქ ბანდარ-სერი-ბეგავანიდან 70 კმ-ის დაშორებით. S-ის ფორმის ტბა ქალაქ ტუტონგიდან 27 კმ-ითაა დაშორებული და გარშემორტყმულია 7 800 ჰექტარის ფართობის ტასეკ-მერიმბუნის მემკვიდრეობის პარკით.
ასეანის მემკვიდრეობის პარკი
1967 წელს ბრუნეის მუზეუმების დეპარტამენტის პირველმა დირექტორმა ტასეკ-მერიმბუნი პოტენციურ ველური ბუნების თავშესაფრად შეაფასა. 1983-84 წლებში ტასეკ-მერიმბუნის ბიომრავალფეროვნებისა და სოციო-ეკონომიკური შესწავლის დროს იშვიათი Megaerops wetmorei აღმოაჩინეს. ამ აღმოჩენის შემდეგ, 1984 წლის 29 ნოემბერს ტასეკ-მერიმბუნის მემკვიდრეობის პარკი ასეანის მემკვიდრეობის პარკების სიაში შეიტანეს.
ულმუ (იალოვენის რაიონი)
ულმუ (Ulmu) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 243 ადამიანს შეადგენდა.
ტასეკ-მერიმბუნი
სქოლიო
კატეგორია:აზიის ტბები კატეგორია:ტუტონგის რაიონი კატეგორია:ბრუნეის დაცული ტერიტორიები
ულმუ (იალოვენის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
ურვადი
ურვადი, ურვათი — საქორწინო გადასახადი (საქონელი, ნივთი, ფული) საპატარძლოს მშობლებისათვის. ურვადის მოცულობა განისაზღვრებოდა ქალის ოჯახის ღირსებით. V საუკუნეში ქართლში ურვადის არსებობა ჩანს „შუშანიკის წამების“ მიხედვით. სამეგრელოში ეს ჩვეულება აღწერეს არქანჯელო ლამბერტიმ (XVII საუკუნე) და თ. სახოკიამ XIX საუკუნის ეთნოგრაფიული მონაცემებით, საქორწინო საურავის გადახდის წესი ნათლად გამოიკვეთა ხევსა და სვანეთში. სყიდვითი ქორწინების ჩვეულება პატრიარქალური საზოგადოების საწყის ეტაპზე აღმოცენდა და ბევრ ქვეყანაში (ძვ. შუამდინარეთი, ინდოეთი, გერმანია, რუსეთი, სომხეთი, ოსეთი) არსებობდა ისლამის მიმდევარ ხალხთა ყოფაში. ურვადის შესატყვისია ყალიმი. ტერმინი „ურვადი“ (ურვათი) ბოლო დრომდე მოხეურმა დიალექტმა შეინარჩუნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ადათ-წესები
A Place in the Queue
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ენდი ტილისონი, გარდა მითითებულისა.
სპეციალური გამოცემის დამატებითი დისკი
Part One – სხვა სიმღერები, ჩაწერილი იმავე პერიოდში, რაც ალბომის ძირითადი ნაწილი. Part Two – ალტერნატიული ვერსია Part Three – Instrumental Ambience
სქოლიო
კატეგორია:The Tangent-ის ალბომები კატეგორია:2006 წლის ალბომები კატეგორია:Inside Out Music-ის ალბომები
სეგოვია (ანტიოკია)
სეგოვია (Segovia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 656 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 324 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 231 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
როკოსოვსკის ბულვარი (მოსკოვის მეტრო)
როკოსოვსკის ბულვარი (Бульвар Рокоссовского) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1990 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ბეატრიჩე ნეაპოლელი
ბიოგრაფია
ბეატრიჩე დაიბადა 1457 წლის 16 ნოემბერს ნეაპოლში. იგი იყო ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ იზაბელა კლერმონელის ასული. ნეაპოლის სამეფო კარზე, მამამისმა იგი საუკეთესო განათლებით უზრუნველყო. 1474 წელს იგი დაინიშნა უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე მატიაშ ჰუნიადზე, რომელზეც იგი 1476 წლის 22 დეკემბერს დაქორწინდა უნგრეთში. იგი დედოფლად უნგრეთის ქალაქ სეკეშფეჰერვარში ეკურთხა.
ამ ქორწინებამ გაამყარა ალიანსი უნგრეთსა და ნეაპოლს შორის. 1480 წელს ოსმალებმა ბალკანეთში მდებარე ნეაპოლის სამეფოს შემადგენლობაში შემავალი ქალაქი ოტრანტო დაიპყრეს, რა დროსაც რომის პაპმა ოსმალებსა და იტალიელებს შორის შუამავლობა უნგრეთის მეფეს სთხოვა, რომელმაც ნეაპოლელებს მის ნაცვლად ქალაქი ბლაიზე გადასცა. 1488 წელს მატიაშმა მოახერხა ანკონას მიერთება. გარდა უნგრეთის პოლიტიკური გაძლიერებისა, მიმდინარეობდა უნგრეთის კულტურული აღორძინებაც, რაც დედოფალ ბეატრიჩეს დამსახურებაა. ბეატრიჩემ უნგრეთში მშობლიური იტალიური რენესანსი და კულტურა ჩაიტანა, რამაც ფართო ინტერესი ჰპოვა უნგრელებში. ასევე დედოფლის ბრძანებით ააგეს ვიშეგარდის სასახლე, სადაც დაფუძნდა პირველი და უზარმაზარი სახელმწიფო ბიბლიოთეკა. ამასთან ერთად, ბეატრიჩეს პოლიტიკაში მონაწილეობაც სურდა. 1477 წელს იგი მატიაშს თან გაჰყვა, როდესაც იგი ავსტრიაში ლაშქრობდა, 1479 წელს კი დაესწრო მატიაშისა და ერცჰერცოგ ვლადისლავ II-ის დაზავების ცერემონიალს.
1479 წლიდან მეფესა და დედოფალს შორის ურთიერთობა მკვეთრად დაიძაბა. ეს იმან გამოიწვია, რომ მატიაშმა თავისი საყვარელი ბარბარა ედელპოკი და მასთან შეძენილი უკანონო ვაჟი სამეფო კარზე გადაიყვანა საცხოვრებლად. მიუხედავად დიდი კონფლიქტისა, როდესაც მატიაში ისე გარდაიცვალა, რომ ბეატრიჩესთან შვილი არ ეყოლა, ბეატრიჩემ განაცხადა, რომ ზემოთ აღნიშნული მისი უკანონო ვაჟი უნდა გამხდარიყო უნგრეთის მეფე, თუმცა რომის პაპმაც და დიდგვაროვნებმაც ამაზე უარი განაცხადეს. ამ პერიოდში ხმა გავარდა ბეატრიჩესა და პოლონეთის ელჩის რომანის შესახებ, თუმცა ეს ვერავინ დაამტკიცა და დედოფალი ამის იგნორირებას განაგრძობდა.
მატიაშის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე პოლონეთის მეფის ვაჟი ვლადისლავ II ავიდა, რომელიც ტახტზე ასვლიდან რამდენიმე თვეში გასცილდა თავის უშვილო მეუღლეს, დედოფალ ბარბარა ბრანდენბურგელს და ხალხის მხარდაჭერის მოსაპოვებლად ცოლად ყოფილი მეფის ცოლი, ანუ ბეატრიჩე ნეაპოლელი შეირთო. ბეატრიჩე სრულიად უნგრულ არისტოკრატიაში დიდი სიმპათიითა და პატივისცემით სარგებლობდა, რის გამოც ვლადისლავმა მასზე დაქორწინებით უამრავი მოკავშირე შეიძინა. მიუხედავად ყველაფრისა, მეფეს მემკვიდრე სჭირდებოდა, რომელსაც დედოფალი კვლავ ვერ აჩენდა და ვინაიდან მას არც პირველ ქმართან ჰყავდა შვილები, ბეატრიჩეს უნაყოფობაში დასდეს ბრალი. 1493 წლიდან ვილადისლავი ბეატრიჩესთან განქორწინებას მოითხოვდა, თუმცა ამაზე თანხმობა რომის პაპმა მხოლოდ 1500 წელს მისცა. ამის შემდეგ ბეატრიჩე მშობლიურ ნეაპოლში დაბრუნდა და იქ დასახლდა, ვლადისლავი კი მესამედ დაქორწინდა ფრანგ დიდგვაროვანზე, რომელთანაც ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინა. ბეატრიჩე ნეაპოლელი გარდაიცვალა 1508 წლის 23 სექტემბერს, ნეაპოლში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1457 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1508 კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:ბოჰემიის დედოფლები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები კატეგორია:ტრასტამარის დინასტია
გორდონ ჩაილდი
ვირ გორდონ ჩაილდი (Vere Gordon Childe; დ. 14 აპრილი, 1892, სიდნეი — გ. 19 ოქტომბერი, 1957, ბლექჰითი, ავსტრალია) — ბრიტანელ-ავსტრალიელი ისტორიკოს-მარქსისტი, XX საუკუნის ერთ-ერთი წამყვანი არქეოლოგი. ბრიტანეთის აკადემიის წევრი 1940 წლიდან. ნეოლითური რევოლუციისა და ურბანისტული რევოლუციის ავტორი. ანთროპოლოგიური ნეოევოლუციონიზმის ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
გორდონ ჩაილდი 1914 წელს შევიდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის კუინზ-კოლეჯში, კლასიკური ენების შესასწავლად. მისი მასწავლებლები იყვნენ არქეოლოგი არტურ ევანსი და ჯონ ლინტონ მაიერსი. ოქსფორდში ჩაილდი დიდი ინტერესით სწავლობდა პირველყოფილთა ძველ ისტორიას, ასევე გეგელის და მარქსის ფილოსოფიას. უნივერსიტეტში მისი უახლოესი მეგობარი იყო კომუნისტური პარტიის მომავალი წამყვანი ფიგურა რაჯან ჰალმ დატი.
ავსტრალიაში დაბრუნების შემდეგ, 1919 წლიდან 1921 წლამდე იყო ლეიბორისტის ჯონ სტორის პირადი მდივანი. ამას გარდა ის შევიდა სინდიკასისტიკურ საბჭოში „  მსოფლიოს ინდუსტრიული მუშები  “. პრემიერ მინისტრის უცაბედი სიკვდილის შემდეგ ჩაილდს სასოწარკვეთილი რეფორმისტების და ლეიბორისტების დატოვება მოუწია და გაემგზავრა ევროპაში. თავისი მოგონებები მან აღწერა წიგნში „როგორ ვმართოთ ლეიბორისტები“. 1925 ჩაილდი საბოლოოდ გადაბარგდა დიდ ბრიტანეთში და გახდა ლონდონის სამეფო ანთროპოლოგიური ინსტიტუტის ბიბლიოთეკარი.
1927–1946 წლებში იკავებდა ედინბურგის უნივერსიტეტის არქეოლოგიის კათედრას. 1946–1957 წლებში ხელმძღვანელობდა არქეოლოგიის ფაკულტეტს ლონდონის უნივერსიტეტში, ატარებდა გათხრებს ორკნეის კუნძულებზე. მონაწილეობას იღებდა არქეოლოგიურ გათხრებში სხვადასხვა ქვეყნებში (შოტლანდიაში, ჩრდ. ირლანდიაში, საბერძნეთში, ერაყში, ინდოეთში). ჩაილდი იყო მტკიცე სოციალისტი და ოთხჯერ იყო საბჭოთა კავშირში. ბოლო მოგზაურობის დროს მოსკოვსა და ლენინგრადში მან მიმართა არქეოლოგებს წერილით, რომელშიც კრიტიკულად აფასებდა არქეოლოგიურ გამოკვლევებს მათ ქვეყანაში. 1956 წელს ჩაილდმა დატოვა ლონდონი და დაბრუნდა ავსტრალიაში, მაგრამ მემარცხენე წარმომადგენლებმა არ მისცეს უფლება, რომ ესწავლებინდა სიდნეის უნივერსიტეტში. ის გავიდა პენსიაზე და და ერთი წლის შემდეგ გარდაიცვალა, ის გადმოვარდა 70 მეტრიანი მთიდან. ამბობენ, რომ ეს იყო თვითმკვლელობა. ჩაილდი შეცბუნებული იყო თავისი ჯანმრთელობით და ეშინოდა ინტელექტუალური ცოდნის ჩაქრობის. ჩაილდმა არ დატოვა არანაირი ქონება და მცირედი დანაზოგი უანდერძა ლონდონის უნივერსიტეტის არქეოლოგიის ფაკულტეტს. ის ფლობდა ევროპული ენების დიდ რიცხვს, ლექციის დროს შეეძლო დაევიწყებინა მშობლიური ენა და გადასულიყო გერმანულზე, პორტუგალიურზე და სხვა ენებზე, რომელიც არ ესმოდა მის მსმენელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1957 კატეგორია:ავსტრალიელი არქეოლოგები
გო-იოძეი
გო-იოძეი (後陽成天皇, 1571 წლის 31 დეკემბერი, – 1617 წლის 25 სექტემბერი) — ტრადიციული თანმიმდევრობით  იაპონიის ას მეშვიდე იმპერატორი.
გო-იოძეი მეფობდა 1586 წლიდან 1611 წლამდე, აძუჩი-მომოიამასა და ედოს პერიოდის გარდამავალ პერიოდში.
XVI საუკუნის ამ მონარქს სახელი ეწოდა IX საუკუნის მონარქის პატივსაცემად, რაც შეეხება გო-ს (後?) ეს მას მოგვიანებით დაემატა, მანამდე კი იწოდებოდა, როგორც „შემდეგი იმპერატორი იოძეი“. იაპონური სიტყვა გო, ასევე ითარგმნება, როგორც მეორე და ზოგიერთ ძველ წყაროებში ეს იმპერატორი მოიხსენიებოდა, როგორც „იოძეი, მეორე“, ან „იოძეი II“.
გენეალოგია
სანამ გო-იოძეი ქრიზანთემას ტახტზე ავიდოდა, მისი პირადი სახელი იყო კატაჰიტო (周仁?).
გიორგი მელია
გიორგი მელია (დ. 14 ივლისი, 1996, სამტრედია, იმერეთი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), საქართველოს ჩემპიონი (2019, 97 კგ), ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი და ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2016, 96 კგ), სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული.
გო-იოძეი
გენეალოგია
ის იყო პრინც მასაჰიტოს უფროსი ვაჟი (誠仁親王 მასაჰიტო-შინნო?, 1552–1586), აგრეთვე ცნობილი როგორც პრინცი სანეჰიტო, ხოლო მისი სიკვდილის შემდგომი სახელი იყო იოკვოინ დაიჯო-ტენნო, რომელიც იყო იმპერატორ ოგიმაჩის უფროსი ვაჟი.
გო-იოძეის საიმპერატორო ოჯახი ცხოვრობდა მასთან ერთად დაირიში ჰეიანის სასახლეში. ოჯახი შედგებოდა მინიმუმ 35 ბავშვისგან:
გო-იოძეის ცხოვრების პერიპეტიები
პრინცი კატაჰიტო იმპერატორი გახდა, როდესაც მისი ბაბუა ტახტიდან გადადგა. განიხილებოდა, რომ მემკვიდრეობა უნდა გადასულიყო ახალი მონარქის ხელში. ცოტა ხნის შემდეგ კი იმპერატორმა გო-იოძეიმ თანხმობა განაცხადა (სოკუი). მის სიცოცხლეში ჩატარებული აქტივობები იმპერატორის მმართველობის ერთ-ერთი ნათელი წერტილია. გო-იოძეის მეფობის წლები გახდა ტოკუგავა სიოგუნატეს საწყისი ტოკუგავა იეიასუსა და ტოკუგავა ჰიდეტადას მმართველობის ქვეშ.
მემკვიდრეობა
გო-იოძეის მმართველობა ემყარებოდა ტოიოტომი ჰიდეიოსის კანონებს ეფუძებოდა, ასევე მის მმართველობაში დაიწყო ედო ბაკუფუ. ის იყო მონარქი, რომელმაც ხელისუფლებაში მოსვლისთანავე დაადასტურა ლეგიტიმაცია. ასევე ამ პერიოდმა საიმპერატორო ოჯახს დაუბრუნა დაკარგული ძალაუფლება.
იმპერატორმა ტოიოტომი ჰიდეიოსის გადასცა ტაიკოს წოდება. თავდაპირველად ეს ტიტული ეკუთვნოდა იმპერატორის მთავარი მრჩევლის მამას (კამპაკუ), ან გადამდგარ კამპაკუს, რომელიც ვალდებული იყო გაეზარდა მისი სტატუსი და ეფექტურად დაესტაბილურებინა მისი ძალა.
როდესაც ტოკუგავა იეიასუს გადაეცა სეიი ტაისოგუნის ტიტული, თუმცა მისი ურთიერთობა იმპერატორთან არ იყო დალაგებული. მან თანდათანობით დაიწყო საიმპერატორო სასამართლოს საქმეებში ჩარევა. მას უფლება ჰქონდა სასამართლოს რიგებში გაეცა პრემიები, ასევე გადაენაწილებინა თანამდებობები, რითიც შეცვალა ბაკუფუს ერა. მიუხედავად იმისა, რომ საიმპერატორო სასამართლო სენგოკუს პერიოდის დროს გაღატაკებული იყო ბაკუფუს ერაში ის თანდათანობით დასტაბილურდა.
გო-იოძეიმ დატოვა ტახტი მისი მესავე ვაჟის სასარგებლოდ, მაგრამ მას სურდა სამეფო ტახტის მემკვიდრე გამხდარიყო მისი უმცროსი ძმა პრინცი ჰაჩიჯო-ნო-მია ტოშიჰიტო (八条宮智仁親王) (პირველი ჰაჩიჯო-ნო-მიას ხაზიდან, მოგვიანებით კატსურა-ნო-მია), რომელმაც ააშენა კატსურას საიმპერატორო ვილა.
გო-იოძეის უყვარდა ლიტერატურა და ხელოვნება. მან გამოაქვეყნა კობუნ კოკიო და ნიჰონ შოკის ნაწილი მოძრავი დაზგის ნიმუშით, რომელიც მიძღვნილი იყო იმპერატორ ტოიოტომი ჰიდეიოსისადმი.
გო-იოძეი ტახტიდან ჩამოსვლის შემდეგ ექვსი წელი ცხოვრობდა სენტოს საიმპერატორო სასახლეში. ამის შემდეგ კი ეს ადგილი ცნობილი გახდა, როგორც გადამდგარი იმპერატორების სასახლე. ამ სასახლის და მისი ბაღის სახელიც იყო სენტო-გოშო. და გადამდგარ იმპერატორებსაც ზოგჯერ სენტო-გოშოებად მოიხსენიებდნენ.
იმპერატორ გო-იოძეის კამი დაცულია სხვა იმპერატორების კამისთან ერთად იმპერიალურ მავზოლეუმი (მისასაგი), რომელსაც ეწოდება ფუკაკუსა ნო კიტა ნო მისასაგი (深草北陵) ფუშიმი-კუში, კიოტო.
კუგიო
კუგიო (公卿?) არის კოლექტიური პერიოდი ცოტა, მაგრამ ყველაზე ძლიერი მამაკაცების შეტევებისა იაპონიის იმპერატორის სასახლეზე, პრე-მეიჯის ერაში. მაშინაც კი, წლების განმავლობაში სასამართლოს გავლენა სასახლის კედლების გარეთ იყო მინიმალური, იერარქიულმა ორგანიზაციამ შეუპოვრობა გამოიჩინა და მაინც გადარჩა.
ზოგადად იმ დროისთვის ასეთ ელიტურ ჯგუფებში შედიოდნენ მხოლოდ სამი ან ოთხი მამაკაცი. ისინი იყვნენ მემკვიდრეობით მომუშავენი სამეფო კარზე, მათი გამოცდილებითა  და ფონით ისინი კარიერის მწვერვალზე ადიოდნენ. გო-იოძეის მმართველობის ხანაში დაიჯო-კანის ეს მწვერვალი აერთიანებდა:
გო-იოძეის მმართველობის ერები
გო-იოძეის მმართველობის წლები მხოლოდ ერთ ერას ან ნენგოს არ შეესაბამება, ის რამდენიმეს მოიცავს ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:იაპონიის ისტორია კატეგორია:დაბადებული 1571
ადიგეისკი
სქოლიო
კატეგორია:ადიღეს ქალაქები
მიხეილ შიშნიაშვილი
მიხეილ ესტატეს ძე შიშნიაშვილი (დ.  2 ნოემბერი [ძვ. სტ. 20 ოქტომბერი], 1905, თელავი — გ. 5 მაისი, 1985, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1944), პროფესორი (1946), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966). სკკპ წევრი 1944 წლიდან.
ბიოგრაფია
1935 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1934–1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკური და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტში, 1940–1947 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი, ხოლო 1947 წლიდან კი — კოლოიდური ქიმიის ლაბორატორიის გამგე. 1946–1955 წლებში — ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქიმიის ფაკულტეტის კათედრის გამგე. მიხეილ შიშნიაშვილს ძირითადი გამოკვლევები აქვს კოლოიდურ ქიმიაში.