cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თენგიზ შავლოხაშვილი
ბიოგრაფია
2002 წლიდან კომპოზიტორი ცხოვრობს და მოღვაწეობს ირანში. წლების მანძილზე მუშაობს თეირანის სახელმწიფო კაპელის მთავარ დირიჟორად, თეირანის სიმებიანი კვარტეტის სამხატვრო ხელმძღვანელად და თეირანის სამუსიკო სასწავლებლის პედაგოგად.
აბაკი
thumb|200px|რომაული აბაკის რეკონსტრუქცია აბაკი (ἄβαξ, < abacus) — საანგარიშო დაფა არითმეტიკული გამოთვლებისათვის, იხმარებოდა ძველ საბერძნეთში, რომში, შემდეგ — დასავლეთ ევროპაში (XVIII საუკუნემდე). დაყოფილი იყო ზოლებად, ანგარიში ხდებოდა ამ ზოლებში მოთავსებული სათვლელი ქვების (კენჭების, ძვლის კოჭების) გადაადგილებით. შორელ აღმოსავლეთის ქვეყნებში გავრცელებული იყო აბაკის ჩინური ანალოგი — სუან-პანი, რუსეთში — საანგარიშო.
თენგიზ შავლოხაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:ქართველი დირიჟორები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
აბაკი
ლიტერატურა
კატეგორია:მექანიკური სათვლელი მანქანები კატეგორია:მათემატიკის ისტორია კატეგორია:მათემატიკური ინსტრუმენტები
აბაკი (მრავალმნიშვნელოვნება)
საკუთარი სახელი აბაკი შეიძლება ნიშნავდეს შემდეგს:
ავღანელები
220px|მინიატიურა|ავღანელები ღაზის სტადიონზე 220px|მინიატიურა|ავღანეთის ეთნიკური რუკა ავღანელები — ავღანეთის მოსახლეობა. 2005 წლისათვის ისინი შეადგენდნენ 30 მლნ. ადამიანს.ქალაქებში ცხოვრობს მთლიანი მოსახლეობის 20%. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კმ² 45 ადამიანი. განათლება 45% მამაკაცები, 15% ქალები.
ეთნიკური შემადგენლობა
ავღანეთი მრავალეროვანი სახელმწიფოა, რომლის მოსახლეობა შეიცავს 20–ზე მეტ ეროვნებას. ენობრივი ურთიერთდამოკიდებულებით ისინი წარმოადგენენ შემდეგ ენათა ოჯახებს: ირანულს, თურქულს, დარდულს, დრავიდულს.
1930-ან წლებამდე სამეცნიერო ლიტერატურასა და პრესაში ტერმინით „ავღანელები“, „ავღანელი ხალხი“, მოიხსენებოდა მხოლოდ პუშტუნები. დღეისათვის ამ ტერმინის ქვეშ მოიხსენება ავღანეთის მთელი მოსახლეობა მიუხედავად ეთნიკური წარმომავლობისა. საკანონმდებლო დონეზე ეს გამოხატულია ავღანეთის კონსტიტუციაში 1964 და 1977 წლებში. კონსტიტუციის თანახმად ავღანეთის ყველა მცხოვრები გამოცხადებული „ავღანელად“, ხოლო ქვეყნის მთელი მოსახლეობა „ავღანელ ერად“. 2004 წელს მიღებული უკანასკნელი კონსტიტუცია, აგრეთვე. ადასტურებს, რომ ავღანეთის ხალხი შედგება შემდეგი ეთნიკური ჯგუფებისგან" პუშტუნები, ტაჯიკები, ხაზარები, უზბეკები, თურქმენები, ბელუჯები, პასაები, ნურისტანელები, აიმაკები, ყირგიზები, ყიზილბაშები, გუჯარები, ბრაგუები და სხვები.
220px|მინიატიურა|მარცხნივ| [[ავღანეთის ეთნოლინგვისტური რუკა.]] პუშტუნები ყველაზე მრავალრიცხოვანი ჯგუფი. მათი რაოდენობა სხვადასხვა მონაცემებით მერყეობს მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 39,4–დან 42%–მდე ფარგლებში.
ტაჯიკები რაოდენობის მხრივ ქვეყნს მოსახლეობის მეორე დიდი ჯგუფი — 27–დან 38%–მდე ფარგლებში.
უზბეკები არის თურქულენოვანი ავღანეთის მოსახლეობის სიდიდით მესამე ეთნიკური ჯგუფი. მათი რაოდენობა შეადგენს მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 6–დან 9%–მდე ფარგლებში.
ხაზარები ქვეყნის მეოთხე დიდი ეთნიკური ჯგუფი. ეს არის მონგოლური წარმომავლობის ხალხი და მათი რაოდენობა მერყეობს მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 8–დან 10%–მდე ფარგლებში. მათი ძირითადი მასა ბინადრობს ავღანეთის ცენტრალურ ნაწილში, ხაზარაჯათის დიდ მთიან რეგიონში.
პაშაები, აიმაკები და თურქმენები ცხოვრობენ ქვეყნის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილში, თურქმენეთის რესპუბლიკის მოსაზღვრე რაიონებში — ბადგის, ფარიაბის, ჯუზჯანის პროვინციებში. ისინი მნიშვნელოვან რაოდენობას შეადგენენ ბალხის, სამანგანის, ბაგლანის და კუნდუზის პროვინციებში. თურქმენთა ზოგიერთი ჯგუფი ჩასახლდა აგრეთვე, სამხრეთით, ჰილმანდისა და ქაბულის პროვინციებში. ავღანელი თურქმენები, ძირითადად წარმოდგენილია ერსარის და ალი–ელის ტომებით. მათ გარდა, ქვეყანაში არსებობენ, აგრეთვე, სარიკების, სალორების და თექეს მცირერიცხოვანი ჯგუფები. თექეს ტომებს მიეკუთვნებიან ჰერათისა და ბადგისის თურქმენები, სალორებსა და სარიკებს — ფარიაბის თურქმენები, ერსარს — ჯუზჯანის თურქმენები, ყველა დანარჩენი, ძირითადად, ალი–ელის თურქმენებს.
პროვინცია ჰერათში, სოფლებში მამიზაკსა და შაჰიბანში, ცხოვრობს თურქმანულენოვანი ეთნიკური ჯგუფი მაური. მცირე რაოდენობით ისინი წარმოდგენილი არიან, აგრთევე, სოფელ ნანგაბადსა და თვით ჰერათში. მათი ნაწილი, მაგ: შაჰიბანში, თავის თავს იომუდებს უწოდებს, მეორე ნაწილი, მამიზაკში — სალირებს ერსარიმცებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ავღანეთის ხალხები კატეგორია:ავღანელები
ჩოვურარი
ჩოვურარი (Çovurar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
კიდინ-ნინუა
კიდინ-ნინუა — ასურეთის მეფე. კიდინ-ნინუა სამეფო ტახტზე ლულაიას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1615 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1602 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე შარმა-ადად II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ანთოლოგიური სერიალი
ანთოლოგიური სერიალი — რადიო- ან სატელევიზიო სერიალი, ფილმების სერია, რომელიც წარმოადგენს სხვადასხვა ისტორიებს, პერსონაჟებს და განსხვავებულ გარემოებებს თითოეულ სერიაში, სეზონში, სეგმენტში ან მონაკვეთში. ჩვეულებრივ, თითოეულ სერიაში სხვადასხვა სამსახიობო დასია წარმოდგენილი, მაგრამ რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში, მაგალითად Four Star Playhouse-ში, მუშაობდა მსახიობების მუდმივი დასი, რომლებიც ყოველ კვირას განსხვავებულ დრამას აჩვენებდნენ. ზოგიერთი ანთოლოგიური სერიალი, მაგალითად Studio One, რომელიც დაიწყო რადიოში, შემდეგ გაფართოვდა და ტელევიზიით იქნა ნაჩვენები. ქართველი მაყურებლებისთვის, საკმაოდ ცნობილი უცხოური ანთოლოგიური სერიალია „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“.
სოლიკო ხაბეიშვილი
სოლიკო ხაბეიშვილი (დ. 1935 — გ. 20 ივნისი, 1995, თბილისი, საქართველოს რესპუბლიკა) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, საერთაშორისო ფონდის პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
1975 წლიდან საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანიზაციულ-პარტიული მუშაობის განყოფილების გამგე. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. 1992 წელს დაინიშნა ე. შევარდნაძის საერთაშორისო ფონდის პრეზიდენტად. 1995 წლის 20 ივნისს, საკუთარი ბინიდან გამოსული სოლიკო ხაბეიშვილი ის-ის იყო სამსახურებრივ მანქანაში უნდა ჩამჯდარიყო, რომ რამდენიმე ნიღბიანმა, დაქირავებულმა მკვლელმა ზურგიდან მიპარვით, დამიზნებით ესროლა.
დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:სსრ კავშირის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კურტ რასელი
კურტ რასელი (Kurt Russell; დ. 17 მარტი, 1951) — ამერიკელი ტელევიზიისა და კინოს მსახიობი. წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
რიკი და მორტი
„რიკი და მორტი“ (Rick and Morty) — ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სიტკომ ანიმაციური სერიალი მოზრდილთათვის. იგი Adult Swim-სთვის შეიქმნა ჯასტინ როილენდის და დენ ჰერმონის მიერ. სერიალი მოგვითხრობს ლოთი მეცნიერი რიკის და მისი შვილიშვილის, მორტის ფათერაკების შესახებ. პერსონაჟები ხან ოჯახთან ერთად ატარებენ დროს, ხან კი — განზომილებათაშორის მოგზაურობენ. ორივე მთავარ გმირს თვითონ როილენდი ახმოვანებს, თუმცა გახმოვანებაზე ასევე მუშაობენ ისეთი მსახიობები, როგორიცაა კრის პარნელი, სპენსერ გრემერი და სარა ჩოკი. სერიალის შთაგონება იყო ფილმის „უკან მომავალში“ ანიმაციური სახის პაროდია, რომელიც როილენდმა Channel 101-ის ფესტივალისთვის შექმნა. Adult Swim-მა ჰერმონს სატელევიზიო შოუს შექმნის თხოვნით მიმართა, რის შემდეგაც მან და როილენდმა ამ პაროდიის ორ მთავარ პერსონაჟზე დაფუძნებით სერიალი შექმნა.
მარგერიტა გონძაგა
მარგერიტა გონძაგა (დ. 2 ოქტომბერი 1591 — გ. 7 თებერვალი 1632) — მანტუას ჰერცოგ ვინჩენცო გონძაგასა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია ელეონორა მედიჩის შუათანა ქალიშვილი. საღვთო რომის იმპერატრიცა ელეონორა გონძაგას უფროსი და. 1606 წლის 24 აპრილს დაქორწინდა ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ის ვაჟ ანრიზე. 1608 წელს ქმრის ტახტზე ასვლით იგი გახდა ლოთარინგიის ჰერცოგინია. 1624 წელს ანრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მარგერიტას მაზლი ფრანსუა ავიდა. ქვრივი მარგერიტა სიცოცხლის ბოლომდე ლოთარინგიაში ცხოვრობდა და გარდაიცვალა 1632 წლის 7 თებერვალს, 40 წლის ასაკში.
რიკი და მორტი
„რიკი და მორტის“ პრემიერა 2013 წლის 2 დეკემბერს გაიმართა და კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა. 2014 წლის იანვარში Adult Swim-მა შეუკვეთა სერიალის მეორე სეზონი, რომელიც 2015 წლის 26 ივლისს დაიწყო და იმავე წლის 4 ოქტომბერს დასრულდა. 2015 წლის აგვისტოში არხმა სერიალი კიდევ ერთი სეზონით განაახლა. და 2016 წლის მიწურულს დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები
მარგერიტა გონძაგა
შვილები
მარგერიტას და ანრის 4 გოგონა შეეძინათ, რომელთაგან მხოლოდ ორმა მიაღწია ზრდასრულობამდე:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1591 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1632 კატეგორია:გონძაგა კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები
ჩუხურაზამი
ჩუხურაზამი (Çuxurazəmi) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ალ-მაჰდი
მუჰამად იბნ მანსურ ალ-მაჰდი (محمد بن منصورالمهدى; დ. 744 ან 745 — გ. 785  ) — მესამე აბასიანი ხალიფა 775-785 წლებში. მამის, ალ-მანსურის მემკვიდრე. ხალიფად იგი მამამ სიკვდილის წინ გამოაცხადა. ალ-მაჰდის ათწლიანი მშვიდი მმართველობა მისი წინამორბედების პოლიტიკის გაგრძელებას წარმოადგენდა.
კულტურული და ადმინისტრაციული მოღვაწეობა
კოსმოპოლიტური ქალაქი ბაღდადი ალ-მაჰდის მმართველობის პერიოდში აყვავდა. იგი ემიგრანტებს იზიდავდა არაბეთიდან, სირიიდან, ერაყიდან, სპარსეთიდან და ავღანეთისა და ესპანეთის მსგავსი შორეული ქვეყნებიდანაც. ქალაქში, მზარდ ისლამურ მოსახლეობასთან ერთად, ცხოვრობდნენ ქრისტიანები, იუდეველები, ინდუსები და მაზდეანები. ბაღდადი მსოფლიოს უდიდესი ქალაქი გახდა.
ალ-მაჰდი განაგრძობდა აბასიანთა ადმინისტრაციის გაფართოებას. შექმნა ახალი დივნები არმიის, კანცელარიისა და საგადასახადო სისტემისათვის. დაინიშნა მრავალი მოსამართლე, სხვა ეთნიკური ჯგუფების წინააღმდეგ მიმართული კანონები კი გაუქმდა.
უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ჩინეთიდან ქაღალდის შემოტანას (751 წ., იხ. ტალასის ბრძოლა). დასავლეთში ქაღალდს ჯერ კიდევ არ იცნობდნენ. არაბები და სპარსელები პაპირუსს იყენებდნენ, ევროპელები კი — ცხოველის ტყავისაგან დამზადებულ ეტრატებს. ბაღდადი ქაღალდის წარმოებისა და ვაჭრობის ცენტრად იქცა, სადაც ქალაქის ცენტრში მთელ ქუჩაზე ქაღალდი და წიგნები იყიდებოდა. ახალი საწერი მასალის სიიაფემ და გამძლეობამ ეფექტურად გაზარდა აბასიანთა ბიუროკრატია.
სქოლიო
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 744 კატეგორია:დაბადებული 745 კატეგორია:გარდაცვლილი 785 კატეგორია:VIII საუკუნის ხალიფები
ქარაჟალარი (საათლი)
ქარაჟალარი  (Karadzhalar) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
თეოდორიხ დიდი
თეოდორიხ დიდი (𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐍃 𐍃𐌰 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰/Þiudareiks sa Mikila, Flavius Theodericus (Theodoricus), Θευδέριχος (Θεοδώριχος) ὁ Μέγας, Þēodrīc, Theoderich der Große, ; დ. 451, პანონია — გ. 30 აგვისტო, 526) — ოსტგუთების მეფე ამალების საგვარეულოდან.
ბიოგრაფია
489 წელს შეიჭრა იტალიაში, ტახტიდან ჩამოაგდო და მოკლა ოდოაკრი. 493 წლისთვის დაიპყრო მთელი აპენინის ნახევარკუნძული და სიცილია, ალპისწინარე რაიონები და დალმაცია. დააარსა ოსტგუთების სამეფო და 493 წლიდან 526 წლამდე მართავდა მას დედაქალაქ რავენიდან. მისი მმართველობის დროს ოსტგუთებმა დაიმორჩილეს დიდი ტერიტორია, ხოლო მმართველობაში შეინარჩუნეს რომაული ინსტიტუტები. 512 წელს თეოდორიხმა გამოსცა ედიქტი, რომელსაც საფუძვლად დაედო რომაული სამართალი. ედიქტი აკანონბდა მონობასს, იცავდა მსხვილ მიწათმფლობელობას. თეოდორიხის დროს ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებამ ხელი შეუწყო მიწათმოქმედების, ვაჭრობის, ხელოვნების და მეცნიერების განვითარებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 451 კატეგორია:გარდაცვლილი 526 კატეგორია:ოსტგუთები კატეგორია:ევროპელი მეფეები
ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი (1389-1392)
ლიტვის დიდი სამთავროს სამოქალაქო ომი — ხელისუფლებისათვის ბრძოლის მეორე ეტაპი პოლონეთის მეფესა და ლიტვის დიდ მთავარ ვიტოვტისა და თავად იაგაილოს შორის. მათი პირველი დაპირისპირება დამთავრდა ხელშეკრულების დადებით, მაგრამ ფუნდამენტური წინააღმდეგობები არ აღმოფხვრილა. მას შემდეგ, რაც იაგაილო იადვიგაზე დაქორწინდა და გახდა პოლონეთის მეფე ვლადისლავ II-ის სახელით, სამთავროში მეფისნაცვლად დატოვა თავისი ძმა სკირგაილო. ეს უკანასკნელი არ იყო ხალხში პოპულარული, სწორედ ამიტომ ვიტოვტიმ გადაწყვიტა განეახლებინა ბრძოლა ხელისუფლებისათვის. სამთავროს დედაქალაქის ვილნას აღებისრამდენიმე წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ვიტოვტი დაუკავშირდა ტევტონთა ორდენს. ტევტონთა ორდენი იყო ლიეტუვის მოწინააღმდეგე, თუმცა გარკვეულ დროს სამოკავშირეოდ მისთვის ვიტოვტისაც მიუმართავს და იაგაილოსაც.
დაპირისირებას არ გამოუვლენია გამარჯვებული, ამიტომ მხარეები იძUლებულები გახდნენ კომპრომისზე წასულიყვნენ. მათ შორის დაიდო ოსტროვის შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც ვიტოვტიმ იაგაილო აღიარა სიუზერენად, ხოლო თავად გახდა ლიტვის დიდი მთავარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტვის დიდი სამთავრო კატეგორია:სამოქალაქო ომები კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია
გიორგი მაჭავარიანი
გიორგი ალექსანდრეს ძე მაჭავარიანი (დ. 15 ივნისი, 1920, თბილისი — გ. 28 ოქტომბერი, 1993, იქვე) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
დაიბადა პროფესორ ალექსანდრე მაჭავარიანისა და პირველი ქართველი აგრონომი ქალის ეკატერინე ჯანდიერის ოჯახში. 1958 წელს მოიპოვა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი, 1976 წელს მიანიჭეს დოცენტის წოდება. იგი თითქმის ნახევარი საუკუნის მანძილზე მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ქირურგიის კათედრაზე.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები გ
ჰენრი მორტონ სტენლი
ჰენრი მორტონ სტენლი (Henry Morton Stanley; დ. 28 იანვარი, 1841 — გ. 10 მაისი, 1904) — ბრიტანელ-ამერიკელი ჟურნალისტი, აფრიკის მკვლევარი. 17 წლისა წავიდა ემიგრაციაში დიდი ბრიტანეთიდან აშშ-ში. 1871-1872 წლებში აფრიკაში გაემგზავრა დეივიდ ლივინგსტონის საძებნელად, იპოვა ის ტანგანიიკის ტბასთან და მასთან ერთად გამოიკვლია ეს ტბა. 1874-1877 წლებში ხელმძღვანელობდა ინგლის-ამერიკის ექსპედიციას, რომელმაც გადაკვეთა აფრიკა აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით. სტენლიმ დაადგინა ვიქტორიას ტბის მოხაზულობა, აღმოაჩინა რუვენზორის მთის მასივი და ედუარდისა და ჯორჯის ტბები; გამოიკვლია მდინარე კაგერა, შემოუარა ტანგანიიკის ტბას, გაუყვა მდინარე კონგოს ლუალაბიდან შესართავამდე და რუკაზე გამოსახა მისი შუაწელი. 1879-1884 წლებში მსახურობდა ბელგიის მეფე ლეოპოლდ II-სთან. მონაწილეობა მიიღო მდინარე კონგოს აუზის დაპყრობაში. გზადაგზა აღწერა კონგოს რამდენიმე შენაკადი, აღმოაჩინა ტბები ლეოპოლდ II (ახლანდელი მაი-ნდომბე) და ტუმბა. 1887–1889 წლებში ხელმძღვანელობდა ინგლისურ ექსპედიციას, ხელახლა გადაკვეთა აფრიკა, ამჯერად — დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით. გამოიკვლია მდინარე არუვიმი, დაადგინა, რომ ედუარდის ტბა მიეკუთვნება ნილოსის სისტემას. სტენლის სახელი ეწოდება ჩანჩქერებს კონგოს ზემოთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის მკვლევრები კატეგორია:ბრიტანელი ჟურნალისტები კატეგორია:ბრიტანელი მოგზაურები კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1904
გდანსკის მთავარი რატუშა
გდანსკის მთავარი რატუშა — ისტორიული რატუშა გდანსკის ძველ ქალაქში. ეს გოტიკურ-რენესანსული სტილი შენობა ქალაქის ყველაზე გამოჩენილ ადგილას, გრძელი ქუჩის და გრძელი ბაზრის გზაჯვარედინზე მდებარეობს. გდანსკის მთავარ რატუშაში განთავსებულია ქალაქ გდანსკის ისტორიის მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ტურიზმი კატეგორია:პოლონური კულტურა
ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი
ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი (ასევე ივდით I) — გუსტავ კლიმტის ზეთით შესრულებული 1901 წლის ტილო. მასზე გამოსახულია ბიბლიური პერსონაჟი ივდითი ჰოლოფერნესის მოჭრილი თავით.
სქოლიო
კატეგორია:არტ-ნუვო კატეგორია:ნახატები კატეგორია:ავსტრიული კულტურა
საშინაო დავალება (ფილმი)
საშინაო დავალება (The Art of Getting By) — 2011 წლის ამერიკული რომანტიკული კომედიურ-დრამატული ფილმი. მონაწილეობენ — ფრედი ჰაიმორი, ემა რობერტსი, მაიკლ ანგარანო, ელისაბედ რიზერი, სემ რობარდსი, რიტა უილსონი და ბლერ ანდერვუდი. ფილმი წარმოადგენს რეჟისორ გევინ ვიესენის სადებიუტო ნაშრომს. პრემიერა გაიმართა სანდენსის კინოფესტივალზე, სახელწოდებით „საშინაო დავალება“.
სიუჟეტი
ჯორჯი (ფრედი ჰაიმორი) არის ხატვის ნიჭით დაჯილდოებული საშუალო სკოლის ინდივიდუალისტი მოსწავლე. მას სამყაროზე ნიჰილისტური შეხედულება აქვს, შედეგად კი საშინაო დავალებას არ ასრულებს და სკოლას ხშირად აცდენს. ამის გამო ჯორჯს სასწავლო ნაწილთან პრობლემები ხშირად ექმნება. ერთ დღეს ის სკოლის სახურავზე შეხვდება კლასელს, სალის (ემა რობერტსი), რომელიც სიგარეტს ეწევა. უეცრად სახურავზე მასწავლებელი ამოვა, რა დროსაც ჯორჯი სალის სიგარეტს გამოართმევს და სასჯელისგან იხსნის, რის შემდეგაც ისინი მეგობრდებიან. კარიერის დღეს ჯორჯი შეხვდება ახალგაზრდა ხელოვანს, დასტინს (მაიკლ ანგარანო), რომელიც მისი შთაგონების წყარო გახდება. ჯორჯი დასტინს სალისთან ერთად ეწვევა და აშკარა ხდება, რომ დასტინი სალით მოიხიბლება. სალი ჯორჯს ახალი წლის წვეულებაზე მიიწვევს, სადაც სალი თავის ყოფილ შეყვარებულთან ერთად იცეკვებს, ხოლო ჯორჯი სასმელს დალევს, რის შემდეგაც გარეთ გადის, აღებინებს და იქვე ჩაეძინება. სალი მას თავის სახლში წაიყვანს და მისი საწოლის გვერდით დააწვენს. ისინი უფრო მეტად დაახლოვდებიან და ჯორჯი სკოლის საქმეებში უფრო აქტიურად ერთვება.
ვალენტინობის დღეს ისინი სავახშმოდ ერთად წავლენ და სალი ჯორჯის ეკითხება, თუ მასზე რას ფიქრობს. ჯორჯი შეკითხვებს თავს არიდებს, რა დროსაც სალი ეკითხება, მასთან სექსი თუ ექნება, რაც ჯორჯს გააოგნებს. სალი უკან იხევს და ამბობს, რომ ეს ხუმრობა იყო. ჯორჯი აშკარად განაწყენებულია და სახლში ადრე წასვლას გადაწყვეტს. ამ დღის შემდეგ ის სალის ზარებს არ პასუხობს და მას თავს არიდებს. ერთ დღეს სალი და დასტინი ქუჩაში ერთმანეთს გადააწყდებიან და მალევე თავიანთ ურთიერთობას აღადგენენ. ეს ჯორჯს ემოციურ ზიანს აყენებს, შედეგად კი საშინაო დავალებების შესრულებას შეწყვეტს და, საბოლოოდ, დირექტორის (ბლერ ანდერვუდი) კაბინეტში გამოიძახებენ. დირექტორი ჯორჯს არჩევანის წინაშე აყენებს: სკოლიდან გარიცხავენ, ან მთელი სასწავლო წლის განმავლობაში გამოტოვებულ საშინაო დავალებებს შეასრულებს. ჯორჯს დედამისთან, ვივიანთან (რიტა უილსონი) და თავის მამინაცვალთან, ჯონთან (სემ რობარდსი) კამათი მოუვა, საპასუხოდ კი ჯორჯი გაამხელს, რომ ჯონი დედამისს სამსახურის შესახებ ატყუებდა. შედეგად, ისინი იჩხუბებენ. ამის შემდეგ ჯორჯი სალისთან მიდის და შესასვლელში მას კოცნის. სალიც კოცნით პასუხობს, თუმცა დასტინის მოსვლისთანავე უკან იხევს. გაბრაზებული და გულნატკენი ჯორჯი მათ ტოვებს და მიდის.
მომდევნო დილას, ჯორჯი დედამისს პარკში იპოვის. ის ეუბნება, რომ ჯონს ეყრება. ჯორჯი დედამისს ანუგეშებს და სალისთან ურთიერთობაზე ფიქრს იწყებს. სკოლაში ის გადაწყვეტს, რომ დავალებები აანაზღაუროს და მათ მომზადებას იწყებს. ხელოვნების მასწავლებელი მას ეუბნება, რომ მხოლოდ ერთ ნამუშევარს ითხოვს, თუმცა ეს ნამუშევარი გულწრფელი და რეალური უნდა იყოს. ჯორჯი დავალებებს შეასრულებს და საბოლოო გამოცდებს ჩააბარებს. ერთ დღეს ის სალისგან შეტყობინებას იღებს. ისინი ერთმანეთს ბარში ხვდებიან, სადაც სალი ეუბნება, რომ დასტინთან ერთად ევროპაში გადადის და გამოსაშვებ ცერემონიას არ დაესწრება. ჯორჯი მას ეუბნება, რომ უყვარს, რის შემდეგაც სალი მას თავის ბინაში წაიყვანს, სადაც ერთმანეთს კოცნიან. სალი მას ეუბნება, რომ მასაც უყვარს და პირობას აძლევს, რომ ერთ დღეს ერთად იქნებიან. ჯორჯი შესრულებულ სამუშაოს დირექტორს ჩააბარებს, რომელიც ეუბნება, რომ წარმატების მიღწევის შემთხვევაში გამოსაშვებ ცერემონიაზე მის სახელს გამოიძახებენ. ხელოვნების მასწავლებელი ჯორჯის ნამუშევრით აღფრთოვანდება. ჯორჯი ცერემონიას დაესწრება სალის მეგობრებთან და დედამისთან ერთად. სალი დასტინთან ერთად აეროპორტშია. ჯორჯის სახელს გამოაცხადებენ და დედამისი მას ტაშის დაკვრით გაამხნევებს. ამის შემდეგ ჯორჯი ხელოვნების საკლასო ოთახშია და თავის ნამუშევარს, სალის პორტრეტს, უყურებს. სწორედ ამ დროს ოთახში სალი შემოდის და მას უერთდება, რითაც ფილმი მთავრდება.
საუნდტრეკი
ფილმის საუნდტრეკი Rhino Records-მა 14 ივნისს CD დისკზე გამოუშვა, რომელზეც 12 მუსიკაა.
გამოსვლა
ფილმის პრემიერა მსოფლიოს მასშტაბით გაიმართა სანდენსის კინოფესტივალზე 2011 წლის 23 იანვარს. ფილმი Blu-ray-ის დისკებზე 2011 წლის 29 ნოემბერს გამოვიდა.
კრიტიკოსთა გამოხმაურება
2020 წლის ივნისის მონაცემებით, ფილმს Rotten Tomatoes-ზე 20%-იანი დადებითი შეფასება აქვს მიღებული, 112 მიმოხილვიდან საშუალო რეიტინგით — 4.27/10. საიტის შეფასებაში წერია: „სიტკომის დონის სენტიმენტალური არეულობა, რომელიც მზადდება ტიპური მანიაკალური საოცნებო გოგონასა და მოსაწყენი, საკუთარ თავში ჩაკეტილი გმირი ბიჭის ირგვლივ.“ ვებ-გვერდ Metacritic-ზე ფილმს 28 მიმოხილვაზე დაყრდნობით 36%-იანი დადებითი შეფასება აქვს მიღებული, რაც მეტყველებს „ზოგადად არახელსაყრელ შეფასებაზე“. ფილმი „ტიპური თინეიჯერული დრამის“ ელემენტების ქონის გამო გააკრიტიკეს. კრიტიკოსებმა მიზანში ასევე ამოიღეს სცენარი, თუმცა მსახიობებმა ფრედი ჰაიმორმა და ემა რობერტსმა შესრულებული როლებისთვის დიდი აღიარება მოიპოვეს. ComingSoon.net-ის კრიტიკოსმა ედვარდ დაგლასმა აღნიშნა, რომ „ბიჭისა და გოგოს შეხვედრის ამბავი ქალაქ ნიუ-იორკში აქამდეც არაერთხელ გვინახავს... მაგრამ ვიესენს რაღაც უნიკალური შემოაქვს.“
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Fox Searchlight Pictures-ის ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების თინეიჯერული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების ფილმები საშუალო სკოლის შესახებ კატეგორია:2011 წლის რომანტიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების კომედიურ-დრამატული ფილმები გარდატეხის ასაკში მყოფი პერსონაჟების შესახებ კატეგორია:2010-იანი წლების ფილმები თინეიჯერული რომანსის შესახებ კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები გარდატეხის ასაკში მყოფი პერსონაჟების შესახებ კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები საშუალო სკოლის შესახებ კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული თინეიჯერული კომედიურ-დრამატული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები თინეიჯერული რომანსის შესახებ კატეგორია:ფილმები გარდატეხის ასაკში მყოფი პერსონაჟების რომანსის შესახებ კატეგორია:ფილმები ნიუ-იორკის შესახებ კატეგორია:ნიუ-იორკში გადაღებული ფილმები
შამშიადად II
შამშიადად II — ასურეთის მეფე. შამშიადად II სამეფო ტახტზე ერშუმ III-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1585 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1580 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე იშმე-დაგან II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ესკალატორი
ესკალატორი (escalator, scala — კიბე) — მოძრავი კიბის სახის ქვეითთა გადასაყვანი ამწევ-სატრანსპორტო  მოწყობილობა, კონვეიერი, რომელიც შედგება ჩაკეტილი წირის ფორმის ორი ამწევი ჯაჭვისაგან, მათზე სახსრულად დამაგრებული საფეხურებით. ელექტროძრავას ბრუნვით მოძრაობაში მოჰყავს ორი წყვილი „ვარსკვლავი“ მათზე გადაცმული საწევი ჯაჭვებით. ამძრავი, ჩვეულებრივ, ესკალატორის ქვეშ სამანქანო განყოფილობაშია განლაგებული. ესკალატორის ზედა და ქვედა ნაწილებში საფეხურებით იქმნება ჰორიზონტალური სიბრტყეები, რითაც მოსახერხებელი ხდება ესკალატორზე შესვლა და გადმოსვლა.
ესკალატორის კონსტრუქცია 1892 წელს დააპატენტა ამერიკელმა გამომგონებელმა ჯეს რენომ, თუმცა ეს კონსტრუქცია მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა თავისი დანიშნულებით თანამედროვე ესკალატორისგან და გამიზნული იყო ატრაქციონისთვის. პირველი თანამედროვე ტიპის ესკალატორი დამონტაჟდა ლონდონის მეტროპოლიტენში 1911 წელს. შემდეგ იგი სწრაფად გავრცელდა სხვადასხვა ქვეყნის მეტროპოლიტენების შედარებით დიდ სიღრმეზე განლაგებულ სადგურებში. მოგვიანებით ესკალატორის გამოყენება სხვა ობიექტებზეც დაიწყეს. ამას ხელი შეუწყო იმ გარემოებამ, რომ ესკალატორს შეუძლია მგზავრების გადაყვანა უწყვეტ რეჟიმში, განსხვავებით ლიფტისგან, და მაღალი მწარმოებლურობა (თეორიულად 10 ათასი მგზავრი საათში), რომელიც არ არის დამოკიდებული აწევის სიმაღლეზე, თუმცა მას გააჩნია რიგი ნაკლოვანებებისა, როგორიცაა მაგალითად, აწევის შეზღუდული სიმაღლე, დამოკიდებული მექანიზმის ტვირთამწეობაზე (ჩვეულებრივ, ესკალატორით ხდება 30-40 მეტრამდე დონეთა სხვაობის გადალახვა), დაბალი სიჩქარე და როგორც კონსტრუქციული, ასევე საექსპლუატაციო სიძვირე. მეტროპოლიტენის სადგურების გარდა ამჟამად ესკალატორი გამოიყენება ზოგიერთ მრავალსართულიან ობიექტზე, არის შემთხვევები, როდესაც ის გამოიყენება დიდი დაქანების მქონე ქუჩებში ქვეითთა მოძრაობის გასაიოლებლად, ასევე აღსანიშნავია ესკალატორის ტიპის ე.წ. მოძრავი ტროტუარები, რომლებითაც მგზავრების გადაადგილება ხდება ერთ დონეზე ან მცირე დაქანებით.
ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ესკალატორის (სანქტ-პეტერბურგის მეტროპოლიტენის სადგური „ადმირალტეისკაია“) სიგრძეა 137 მეტრი და დონეთა სხვაობა 68,7 მეტრი. ყველაზე პატარა ესკალატორი ფუნქციონირებს ქალაქ კავასაკის (იაპონია) ერთ-ერთ სუპერმარკეტში. მისი სიმაღლე მხოლოდ 83 სანტიმეტრია და მნახველთა დიდ ინტერესს იწვევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა კატეგორია:ვერტიკალურად გადასაადგილებელი მოწყობილობები
ოცინდალეს ეკლესია
ოცინდალეს წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ თაიაში, ზღვის დონიდან 640 მეტრ სიმაღლეზე. ეკლესია XI საუკუნეშია აგებული. ამავე დროით თარიღდება ტაძრის ვაზისაგან დამზადებული მოხარატებული კარი რომელიც ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია დაცული.
XIX საუკუნეში გამოქვეყნებული მასალის მიხედვით აქ ტაძარი თამარ მეფეს განუახლებია. ტაძარზე ამ ფაქტის აღმნიშვნელი წარწერაც ყოფილა დაცული.
ოცინდალეს ეკლესია საუკუნეების განმავლობაში უმიშვნელოვანესი სარწმუნოებრივი ცენტრი იყო, სადაც გიორგობის აღსანიშნავად სამეგრელოს ყველა კუთხიდან მოსახლეობა იკრიბებოდა. XX საუკუნის დასაწყისში ოცინდალეში დედათა მონასტერი ფუნქციონირებდა.
1923 წელს როცა საბჭოთა ხელისუფლება მასობრივად აუქმებდა და ანგრევდა ეკლესია-მონასტრებს, საქართველოს სიძველეთა დაცვის კომიტეტის მიერ შექმნილმა კომისიამ გიორგი ჩუბინიშვილის ხელმძღვანელობით დაადგინა, რომ სიძველისა და ხუროთმოძღვრების მიხედვით ზუგდიდის ბაზაში ხელუხლებლად შეინარჩუნეს 11 ეკლესია-მონასტერი, მათ შორის იყო ოცინდალეს ეკლესიაც.
XX საუკუნეში ოცინდალეს ეკლესიას როგორც განსაკუთრებული მნიშვნელობის ძეგლს სახელმწიფო იცავდა. XX საუკუნის 80-იან წლებში ოცინდალეს ეკლესია და სამრეკლო შეაკეთეს. ამჟამად აქ მამამთა მონასტერია.
ოცინდალეს ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ხირმანლარი
ხირმანლარი (Xırmanlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
დენის მასლოვი
დენის მასლოვი (დ. 1 აგვისტო, 1983) — უკრაინელი იურისტი, პოლიტიკოსი. არის უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2020 წლის 16 ივნისიდან. არის პარტია „ხალხის მსახურის“ წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1983
My Soul
My Soul — რეპერ Coolio-ს მესამე ალბომი, გამოცემული 1997 წლის 26 აგვისტოს. წინა ორ ალბომთან შედარბით იგი ნაკლებად წარმატებული იყო და მოხვდა „ბილბორდის“ მხოლოდ #39 პოზიციაზე და #49 პოზიციაზე რ'ნ'ბ/ჰიპ-ჰოპ ალბომების სიაში. თუმცა, მასში შეტანილი „C U When U Get There“ იყო ალბომის ერთადერთი წარმატებული სინგლი, რომელიც „ბილბორდის“ #12 პოზიციაზე მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:Coolio-ს ალბომები კატეგორია:1997 წლის ალბომები კატეგორია:Tommy Boy Records-ის ალბომები
ეგვიპტური ქრონოლოგია
ძველი ეგვიპტის ისტორიის საერთო ქრონოლოგიური ცხრილი
right|thumb|200px|[[ჰატჰორი]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქრონოლოგია
დაღ-ბილიჯი
დაღ-ბილიჯი (Dağ Bilici) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
გრაფი დუკუ
გრაფი დუკუ, ასევე ცნობილი როგორც დართ ტირანუსი — გამოგონილი პერსონაჟი ვარსკვლავური ომების ფრენჩაიზში, შექმნილი ჯორჯ ლუკასის მიერ. ვარსკვლავური ომების პრიქველების ტრილოგიის ერთ-ერთი მთავარი ანტაგონისტი, ის ჩნდება ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი II: კლონების თავდასხმასა (2002) და ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითებ ის შურისძიებაში (2005), როლს ასრულებს კრისტოფერ ლი, ასევე ასოცირებულია სხვა მედიებთან, როგორიცაა წიგნები, კომიქსები, სატელევიზიო სერიალები და ვიდეო თამაშები. პერსონაჟს ახმოვანებს კორი ბარტონი ანიმაციურ სერიალებში ვარსკვლავური ომები: კლონების ომები (2003-2005) და კლონების ომებში (2008-2020), ხოლო ლიმ კვლავ შეასრულა როლი 2008 წელს შექმნილ ანიმაციურ ფილმში, რომელიც ამ უკანასკნელ სერიალს იწყებს.
ვარსკვლავური ომების სამყაროში დუკუ არის მისი პლანეტის, სერენოს მმართველი, პოლიტიკური ენთუზიასტი და ყოფილი ჯედაი, რომელსაც წვრთნიდა იოდა და თავად გაწვრთნა კვაი-გონ ჯინი. გალაქტიკური რესპუბლიკის სენატის კორუფცით იმედგაცრუების და ჯედაების ორდენისადმი რწმენის დაკარგვის შემდეგ, იგი საბოლოოდ დაეცემა ძალის ბნელ მხარეს და ხდება დართ სიდიუსის მეორე შეგირდი დართ მოლის შემდეგ, როგორც სითების ლორდი. დუკუ მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სიდიუსის ხელისუფლებაში მოსვლაში, დამოუკიდებელი სისტემების კონფედერაციის სათავეში, რომელიც შედგება მრავალი პლანეტარული სისტემისგან, რომლებიც ცდილობენ რესპუბლიკისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებას კლონების ომების განმავლობაში, დუკუ, მისი ძველი მეგობარი საიფო-დიასის დახმაებით, იკვეთავს კლონების არმიის შექმნას, რომელსაც რესპუბლიკა იყენებს მათ კონფლიქტი სეპარატებთან ბრძოლაში. დუკუ იმედოვნებს, რომ ეს საშუალებას მისცემს მართოს გალაქტიკა სიდიუსის გვერდით, რომლის დამხობისთვისაც ფარულად ემზადება, მას საბოლოოდ უღალატებს მისი ოსტატი, რომელიც ანაკინ სკაიუოკერი უბრძანებს დუკუს მოკვლას.
გრაფი დუკუს პერსონაჟს და კრისტოფერ ლის შესრულებას პრიქველების ფილმებში, ზოგადად, დადებითი რეაქცია მოჰყვა თაყვანისმცემლებისა და კრიტიკოსების მხრიდან. ფილმების გამოსვლის შემდეგ, დუკუ დასახელდა „ვარსკვლავური ომების“ ერთ-ერთი საუკეთესო ბოროტმოქმედად.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური ომების პერსონაჟები კატეგორია:ბოროტმოქმედი მამაკაცები ლიტერატურაში კატეგორია:ბოროტმოქმედი მამაკაცები ფილმებში კატეგორია:ჯორჯ ლუკასი
სავრომატები
სავრომატები — მომთაბარე მესაქონლე ტომი (სკვითების მონათესავე ხალხი). ცხოვრობდნენ ვოლგისპირეთის და ურალის მეზობლად. მათ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ ქალები (ბელადები, ქურუმები). სავრომატების ტომების გაერთიანების შემდგომ ყალიბდება ახალი ეთნიკური ჯგუფი სარმატები. სავორმატების ტომების არსებობის პერიოდად მსოფლიო ისტორია მიიჩნევს ძვ. წ. VII-IV საუკუნეებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
თურქული სამზარეულო
თურქული სამზარეულო — მიეკუთვნება ერთ-ერთ უმდიდრეს და მრავალფეროვან სამზარეულოს მსოფლიოში. ოტომანთა იმპერიის სამზარეულომ საუკუნეების განმავლობაში წარმატებით შეითვისა აზიური, ევროპული, კავკასიური, ბალკანური და მედიტერანული სამზარეულოების საუკეთესო ტრადიციები.
აღნიშნული სამზარეულოს ძირითადი პროდუქტებია: ხორცი (უმეტესად ცხვრის), ბრინჯი, ზეითუნის ზეთი, ზეთისხილი, ბადრიჯანი, წიწაკა, ხახვი, პამიდორი, ოსპი, იოგურტი, თეთრი ყველი (ე.წ. ბეიაზ პეინირი) და სხვ.
თურქული სამზარეულოდან ხორციანი კერძებიდან ყველაზე პოპულარულია ქაბაბი (კებაბ), რომლის უამრავი სახეობა არსებობს, მაგალითად ადანა კებაბი, ისლიმ კებაბი, დონერ კებაბი, შიშ კებაბი და ა.შ. ხორცს, ხშირ შემთხვევაში, ბოსტნეულთან ერთად ამზადებენ. თურქეთში ამზადებენ ფარშის გულსართიან ბადრიჯანს ან წიწაკას, კარტოფილსა და წიწაკასთან ერთად მოშუშული ფარშის ბურთულები (კოფტე) და ა.შ. თურქებში დიდი პოპულარობით სარგებლობს წვნიანები (ჩორბა), განსაკუთრებით კი წითელი ოსპის წვნიანი, იოგურტის წვნიანი და სხვ.
თურქეთს გარს ოთხი ზღვა აკრავს, ამიტომ ქვეყანაში უხვადაა თევზი და ზღვის პროდუქტი.
განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია თურქული ტკბილეული: ბაქლავა, კადაიფი, ჰალვა, რაჰათლუკუმი, სუთლაჩი და სხვ. დესერტების მომზადებისას გამოიყენება სხვადასხვა ხმელი ხილი და თხილეული: ლეღვის, გარგარის, ფინიკის ჩირი, ქიშმიში, თხილი, კაკალი, ფსტა, ნუში, არაქისი, ქეშიუ და ა.შ.
თურქული ყოფა წარმოუდგენელია ჩაისა და ყავის გარეშე. თურქეთში ძირითადად უგემრიელეს, არომატულ ჩაის სპეციალური, წელში გამოყვანილი მომცრო ჭიქებით სვამენ. სურნელოვან ყავას კი სპილენძის ჯეზვეში ადუღებენ. ტრადიციული თურქული სასმელია აირანი, რომელიც იოგურტისგან მზადდება და შესანიშნავად კლავს წყურვილს.
ალკოჰოლური სასმელებიდან ძალზე პოპულარულია რაკი - ანისულის არომატიანი არაყი, რომელსაც წყალში გაზავებულს ან გაუზავებელს მიირთმევენ.
თურქული სამზარეულოს კერძების მრავალფეროვნება და კერძების იდეალურად შეხამებული გემოები სანელებლების დამსახურებაცაა. თურქულ სამზარეულოში აქტიურად გამოიყენება ძირა, წიწაკა, ქონდარი, პიტნა, თუთუბო (სუმახი), მიხაკი, დარიჩინი, ზაფრანა, რეჰანი და სხვ.
პური და ცომეული კერძები ითვლება თურქული სამზარეულოს დედაბოძად, ისინი განუყოფელი ნაწილია ყველა ტრაპეზის. ეკმეკი (ekmek)– ჩვეულებრივი თეთრი პური, პიდე (pide)– ლავაში, სიმიტი (simit)–მრგვალი კვერები კუნჟუტის მარცვლებით. მანტი (manti)– გამომცხვარი ქადის მაგვარი სატენით და უთვალავი სახეობა ცომეულის, რომელსაც ეძახიან ბორეკს (borek).
თურქული ეროვნული სამზარეულოს ყველაზე ცნობილი კერძი ალბათ ფლავია. ყველაზე ხშირად მას ამზადებენ ბრინჯისგან, თუმცა ზოგან ბრინჯის მაგივრობას ხორბლის ბურღული ბულგური წევს, ან განსაკუთრებული სახის ვერმიშელი სეჰრიე. თურქების თვალსაზრისით, ფლავის ხარისხის მთავარი განმსაზღვრელი დეტალია ბრინჯი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: თურქული სამზარეულო
კამიგინი
კამიგინი (ტაგ: Lalawigan ng Camiguin; სებ: Lalawigan sa Camiguin) — კუნძული-პროვინცია ჰილიპინებში. მდებარეობს მინდანაოს ზღვაში, კუნძულ მინდანაოს ჩრდილოეთ სანაპიროდან 10 კმ-ის მოშორებით. გეოგრაიფულად ეკუთვნის ჩრდილოეთი მინდანაოს რეგიონს (X რეგიონი). წარსულში შედიოდა აღმოსავლეთ მისამისის პროვინციის შემადგენლობაში.
კამიგინი ფილიპინების მასშტაბით მეორე ყველაზე პატარა პროვინციაა როგორც მოსახლეობის, ისე ფართობის მიხედვით, ბატანესის შემდეგ. პროვინციული დედაქალაქი მამბაჯაოა, რომელიც პროვინციის უდიდესი მუნიციპალიტეტია მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით.
პროვინცია ცნობილია ტკბილი ლანგსატით, რასთან დაკავშირებითაც კამაგინში ყოველწლიურად ლანგსატის ფესტივალი იმართება და შიდა სატყეო ნაკრძალებით, რომელთაც ერთობლივად ჰიბოკ-ჰიბოკის მთის დაცულ ლანდშაფტს უწოდებენ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის კულტურული მემკვიდრეობის პარკთა სიაშია შეტანილი. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს სამი ეროვნული კულტურული საგანძური: ძველი ბონბონის ეკლესიის ნანგრევები კატარმანში, სუნკენის სასაფლაო კატარმანში და ესპანური პერიოდის საგუშაგო კოშკი გინსილიბანში. გარდა ამისა, კუნძულოვან პროვინციაში არაერთი მნიშვნელოვანი კულტურული საგანძური მდებარეობს: ძველი მამბაჯაოს შადრევანი, ძველი მამბაჯაოს მუნიციპალური შენობა, სანტო როსარიოს ეკლესიის ფასადი და 14 კულტურული მემკვიდრეობის სახლი. კულტურული ძეგლების სტატუსი ფილიპინების კულტურისა და ხელოვნების ეროვნული კომისიის მიერაა დადგენილი.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება კამიგინი ადგილობრივი სიტყვიდან Kamagong წარმოდგება, რაც აბანოზის სახეობის ხეებს აღნიშნავს, რომლებიც უხვად იზრდება ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციის ტერიტორიაზე, მაინიტის ტბის მახლობლად. კამაგინის უძველესი მოსახლეობა, მანობოს ტომი, სწორედ სურიგაოდან გადმოსახლდა კუნძულზე. ადგილობრივთა ენა (კამიგინი) მანობოს ენათა ჩრდილოური ვარიანტია.
ადრეულ ესპანურ გეოგრაფიულ წიგნებში კუნძული მოხსენიებულია როგორც კამიგინგი, შუმცა სახელწოდებას შემდეგში ესპანურ დასახლებებში ბოლოკიდური გ ჩამოშორდა.
ამერიკული კოლონიური ხანა
1901 წელს ამერიკა-ფილიპინების ომის დროს კამიგინში ამერიკელი ჯარისკაცები ჩავიდნენ და კუნძულზე კონტროლი დამყარეს. კატარმანის ბრძოლაში დანებითა და შუბებით შეიარაღებული კამიგინელებიც იღებდნენ მონაწილეობას, რომელთაც ვალერო კამარო ხელმძღვანელობდა. 1903 წელს კამიგინში პირველი საჯარო სკოლა მამბაჯაოში აიგო, ხოლო 1904 წელს პირველი საზოგადოებრივი წყლის სისტემა ჩამოყალიბდა.
გეოგრაფია
პროვინცია ძირითადად კამიგინის კუნძულისგან შედგება, თუმცა მთავარი კუნძულის ირგვლივ კიდევ რამდენიმე პატარა კუნძულია, მათ შორის: თეთრი კუნძული მამბაჯაოს მუნიციპალიტეტის დასავლეთით 5 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს და მანტიგეს კუნძული, რომელიც მამბაჯაოს სამხრეთით 14 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.
კამიგინის კუნძული მარგალიტის ფორმის კუნძულია. მისი ფართობი 238 კმ²-ია. კუნძული 23 კმ-ის სიგრძისა და 14.5 კმ-ის სიგანისაა. კუნძული მთებითაა დაფარული. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 1 500 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. კუნძულზე სახმელეთო გზების სიგრძე 64 კმ-ია. 2007 წლის 1 აგვისტოს მონაცემებით, პროვინცია შემოსავლების კლასიფიკაციით მეხუთე კლასს მიეკუთვნება.
კამიგინი ხუთი მუნიციპალიტეტისგან შედგება, რომლებიც 58 ბარანგაიდ იყოფა.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით კამიგინის პროვინციის მოსახლეობა 88 478 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 370 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე.
კუნძულის მოსახლეობას კამიგინონებს უწოდებენ. მოსახლეობის უმრავლესობა სებუანურ ენაზე საუბრობს. ადგილობრივების ენას კინამგინი ეწოდება. დღეისთვის კინამიგინზე საგაისა და გინსილიბანის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის მცირე ნაწილი საუბრობს. ტაგალური და ინგლისური ენა მოსახლეობის დიდი ნაწილს ესმის.
განათლება
კამიგინში სამი კოლეჯი: კამიგინის ფატიმის კოლეჯი, კამიგინის სახელმწიფო პოლიტექნიკური კოლეჯი და კამიგინის ხელოვნებისა დ ავაჭრობის სკოლა მდებარეობს. ტექნიკური განათლების მიღებას ტექნიკური განათლებისა და უნარ-ჩვევების განვითარების სააგენტო მეთვალყურეობს. დაწყებითი და საშუალო განათლების მიღება კერძო და საჯარო სკოლებშია შესაძლებელი.
სქოლიო
კატეგორია:კამიგინი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ჩრდილოეთი მინდანაო კატეგორია:1966 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:მინდანაოს ზღვა კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
მერაბ კოსტავას ქუჩა
მერაბ კოსტავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ვერე). შოთა რუსთაველის მოედნიდან გმირთა მოედნამდე. კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირის გამოყოფამდე (2006) გრძელდებოდა გიორგი სააკაძის მოედნამდე.
შუა საუკუნეებში აქ გადიოდა „დიღმის გზა“. XVIII საუკუნის ბოლოს ცნობილი გახდა როგორც „რუსეთისკენ მიმავალი გზა“. აღნიშნულია ალექსანდრე პიშჩევიჩის მიერ შედგენილ თბილისის 1785 წლის გეგმაზე. XIX საუკუნის 60-იან წლებში მონაკვეთს ყოფდა ფოსტის მოედანი (მდებარეობდა ახლანდელი ვანო სარაჯიშვილისა და ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩების შესაყარზე) წყნეთის (ახლანდელი პეტრე მელიქიშვილის) ქუჩამდე ოლღას (ოლღა თედორეს ასული, დაბ. ცეცილია ბადენელი (დ. 1839 – გ. 1891)) (მიხეილ რომანოვის მეუღლე) სახელი დაერქვა (დატანილია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე). 1890-იან წლებში ქუჩის ბოლოში იდგა ღამის გასათევი სახლი და მსროლელთა ბატალიონის ყაზარმები. შემდგომ ქუჩა გაიზარდა ჯვრის დაღმართამდე.
1921 წლის 21 სექტემბერს ვლადიმერ ლენინის სახელი ეწოდა (თბილისი იყო ერთ-ერთი პირველი ქალაქი მთელ მსოფლიოში, რომლის ქუჩასაც ვ. ლენინის სახელი დაერქვა). ამავე დღეს ქუჩის დასაწყისში გაიხსნა ვლადიმერ ლენინის სკულპტურული მონუმენტი (მოქანდაკე ვ. სერგეევი). მერაბ კოსტავას ქუჩა თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ლენინის პროსპექტი. 1930-იან წლებში ქუჩა მთავრდებოდა ყოფილი აბრეშუმის საქსოვ ფაბრიკასთან, საიდანაც იწყებოდა საქართველოს სამხედრო გზა. 1932 წელს ლენინის ქუჩის გაგრძელებაზე, მდინარე ვერეზე ქვის ახალი ხიდი აიგო და ქუჩა გასწორდა, ამაღლდა. 1950-60-იან წლებში დამთავრდა ქუჩის გაფართოება გმირთა მოედნიდან გიორგი სააკაძის მოედნამდე. 1989 წელს ქუჩას მერაბ კოსტავას სახელი ეწოდა.
მერაბ კოსტავას ქუჩა ქალაქის ერთ-ერთი მძლავრი სატრანსპორტო მაგისტრალია. ქუჩის დასაწყისში, მარცხენა მხარეს, მაღალი საყრდენი კედლის ფონზე არის მეტროს სადგური „შოთა რუსთაველის მოედანი“. XX საუკუნის 80-იან წლებში მარცხენა მხარეს მდებარე XIX–XX საუკუნეების საცხოვრებელ სახლებში გამოათავისუფლეს პირველი სართულები და მოაწყვეს გადახურული გალერეა-პასაჟი, რომელშიც შეიტანეს ტროტუარი, რის შედეგადაც გაგანიერდა საკმაოდ ვიწრო სატრანსპორტო გზა. ქუჩაზე განლაგებულია საცხოვრებელი სახლები, სასწავლო და ადმინისტრაციულ-საზოგადოებრივი დანიშნულების მრავალი შენობა: ყოფილი გამომცემლობა „სამშობლო“, ჭადრაკის სასახლე და ალპური კლუბი (ვერის ბაღი), კინოთეატრი „ამირანი“, შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის, იოსებ ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის, კონსტანტინე ჩაჩავას სახელობის პერინატალური მედიცინისა და მეანობა-გინეკოლოგიის ინსტიტუტები. ქუჩაზე მდებარე XIX საუკუნის დასასრულის და XX საუკუნის დასაწყისის სახლები N13, 27, 35, 38, 41, 43 აყვანილია აღრიცხვაზე როგორც არქიტექტურული ძეგლები. დგას სკულპტურული კომპოზიცია „მუზა“ (მოქანდაკე მერაბ ბერძენიშვილი. არქიტექტორი ივანე ჩხენკელი), „სწრაფვა“ (მოქანდაკე გ. თვრინელი), ექვთიმე თაყაიშვილის ძეგლი (მოქანდაკე ბიძინა ავალიშვილი. არქიტექტორები: ა. გურული, მიხეილ ყრუაშვილი), მერაბ კოსტავას ბიუსტი (მოქანდაკე კ. არუნაშვილი. არქიტექტორი მ. იორდანიშვილი). 2007 წელს ქუჩის დასაწყისში გაშენდა ყვავილნარი, კეთილმოეწყო მიმდებარე ტერიტორია. აქვს 1 შესახვევი, სადაც განთავსებულია შპს „თბილისის წყალი“ და სააქციო საზოგადოება „ლაგუნა ვერე“.
სამგორის რაიონი
მერაბ კოსტავას ქუჩა — ქუჩა თბილისში სამგორის რაიონში (ორხევის დასახლება). დასაწყისი კახეთის გზატკეცილიდან.
ლიტერატურა
კოსტავა კოსტავა
მაზრალი (საათლი)
მაზრალი  (Məzrəli) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 972 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
გივი მაჭავარიანი
გივი ირაკლის ძე მაჭავარიანი (დ. 5 დეკემბერი, 1927, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 27 აგვისტო, 1968, სეგედი, უნგრეთი) — ქართველი ენათმეცნიერი და პროფესორი.
ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ ენათა განყოფილება, შემდეგ ასპირანტურა. უკანასკნელი 14 წელი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1966 წელს მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. იგი იყო ფართო დიაპაზონის მეცნიერი. ერკვეოდა მომიჯნავე ჰუმანიტარულ დარგებშიც, მაგრამ ცენტრალური ადგილი მის სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობაში მაინც ქართველური ენების სტრუქტურისა და ისტორიის შესწავლას ეჭირა. მის მიერ შექმნილმა ფუნდამენტურმა მონოგრაფიებმა: „სონანტთა სისტემა და აბლაუტი ქართველურ ენებში“ (თამაზ გამყრელიძესთან ერთად) და „საერთო-ქართული კონსონანტური სისტემა“, ავტორს საბოლოოდ მოუხვეჭა ქართველური ენების გამოჩენილი მკვლევარის სახელი, იგი აღიარეს ისეთმა საბჭოთა და უცხოელმა ენეთმეცნიერებმა როგორებიც იყვნენ ვიქტორ ჟირმუნსკი, ვლადისლავ ილიჩ-სვიტიჩი, ჰანს ფოგტი, ვიტტორე პიზანი, უინფრედ ლემანი, რომან იაკობსონი და სხვანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები გ
ხუმართა
ხუმართა (Xumarta) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
იშმე-დაგან II
იშმე-დაგან II — ასურეთის მეფე. იშმე-დაგან II სამეფო ტახტზე შამშიადად II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1579 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1562 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე შამშიადად III ავიდა.
გამსბერგი
გამსბერგი (Gamsberg) — მთა აპენცელის ალპებში, შვეიცარიის სანქტ-გალენის კანტონში. გადაჰყურებს ვალენშტადტის რეგიონს. შედის ალივიერის ჯგუფის შემადგენლობაში.
მთა შედარებით რთული დასალაშქრია. არ არსებობს საფეხმავლო ბილიკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნინკენი
იმპერატორი ნინკენი (仁賢天皇; დ. 449 — გ. 498) — იაპონიის 24-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. იმპერატორი ქვეყანას 10 წელი მართავდა.
ლეგენდარული ამბები
ნინკენის დაბადების სახელი პრინცი ოიოკე იყო. მას შემდეგ, რაც იმპერატორი სეინეი გარდაიცვალა, მის უმცრო ძმასთან, პრინც ვოკესთან ერთად ტახტის მემკვიდრედ გამოცხადდა, რადგან ისინი იმპერატორ რიტიუს შვილიშვილები იყვნენ.
ოიკოსე უმცროსი ძმა, რომელიც მოგვიანებით იმპერატორი კენძოს სახელით არის ცნობილი, ტახტზე მასზე ადრე ავიდა. ეს არატრადიციული თანმიმვდევორბა მათ შეთანხმების შედეგი იყო.
ნინკენის მმართველობა
როდესაც იმპერატორი კენძო გარდაიცვალა, იგი პრინცმა ოიკომ იმპერატორი ნინკენის სახელით ჩაანაცვლა.
ნინკენი მის მეორე ბიძაშვილზე და იმპერატორ იურიაკუს ქალიშვილზე, კასუგა ნო ოირაცუმე ნო ჰიმემიკოზე დაქორწინდა. მათი ქალიშვილი პრინცესა ტასირაკა მოგვიანებით მემკვიდრე კეიტაიზე დაქორწინდა და გახდა მომავალი იმპერატორის და შემდგომი იმპერატორების შთამომავლობითი წინაპარის, კიმეის დედა. მათ ასევე ჰყავდათ ქალიშვილი პრინცესა ტატიბანა, რომელიც იმპერატორ სენკას მეუღლე გახდა. ტატიბანას ქალიშვილი პრინცესა ივაჰიმე გახდა იმპერატორ კიმეის მეუღლე და იმპერატორ ბიდაცუს დედა, რომელიც იაპონიის ამჟამინდელი მონარქის შთამომავლობითი წინაპარია.
ნინკენის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე მისი შვილი იმპერატორი ბურეცუ ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 449 კატეგორია:გარდაცვლილი 498
ჯეიმზ კლარკ როსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები კატეგორია:არქტიკის მკვლევრები კატეგორია:ანტარქტიკის მკვლევრები კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1800 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1862
გენდერული თანასწორობა
მინი| გენდერული თანასწორობის ზოგადი სიმბოლო
გენდერული თანასწორობა — ცნობილი როგორც სქესობრივი თანასწორობა ან სქესთა თანასწორობა, წარმოადგენს სქესის მიუხედავად რესურსებისა და შესაძლებლობების თანაბარ განაწილებას, მათ შორის ეკონომიკურ ჩართულობასა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, განსხვავებული ქცევის, მისწრაფებების და საჭიროებების თანაბრად დაფასებას.
გენდერული თანასწორობა არის მიზანი, ხოლო გენდერული ნეიტრალიტეტი და გენდერული სამართლიანობა არის პრაქტიკა და აზროვნების მეთოდები, რომლებსაც მიზნის მიღწევისკენ მივყავართ. გენდერული პარიტეტი, რომელიც გამოიყენება მოცემულ სიტუაციაში გენდერული ბალანსის გასაზომად, ხელს უწყობს გენდერული თანასწორობის მიღწევას, მაგრამ ეს არ არის თვითმიზანი. გენდერული თანასწორობა უფრო მეტია, ვიდრე თანაბარი წარმომადგენლობა, იგი მტკიცედ არის დაკავშირებული ქალთა უფლებებთან და ხშირად მოითხოვს არსებული პოლიტიკის შეცვლას.
გაეროს ბავშვთა ფონდის განცხადებით, გენდერული თანასწორობა „ნიშნავს, რომ ქალები და მამაკაცები, გოგონები და ბიჭები ერთნაირი უფლებებით, რესურსებით, შესაძლებლობებით და დაცვით სარგებლობენ. არ მოითხოვს იმას, რომ გოგოები და ბიჭები, ან ქალები და კაცები, ერთნაირები იყვნენ, ან რომ მათ ზუსტად ერთნაირად მოეპყრონ.“
გლობალური მასშტაბით, გენდერული თანასწორობის მიღწევა ასევე მოითხოვს ქალთა და გოგონათა მიმართ მავნე პრაქტიკის აღმოფხვრას, მათ შორის სექსუალური ტრეფიკინგის, ფემიციდის, ომის დროს სექსუალური ძალადობის და ჩაგვრის სხვა ტაქტიკების ჩათვლით. გაეროს მოსახლეობის ფონდის განცხადებით:
2017 წლის მდგომარეობით, გენდერული თანასწორობა არის მეხუთე გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მდგრადი განვითარების 17 მიზანში. გენდერული უთანასწორობა იზომება ყოველწლიურად გაეროს განვითარების პროგრამის ადამიანის განვითარების ანგარიშების მიხედვით.
ისტორია
ქრისტინე დე პიზანი, გენდერული თანასწორობის ადრეული დამცველი, თავის 1405 წელს დაწერილ წიგნში ამბობს, რომ ქალების შევიწროება ემყარება ირაციონალურ ცრურწმენებს. საზოგადოების მრავალი მიღწევა კი, სავარაუდოდ, ქალთა მიერაა შექმნილი.
შეიკერები
შეიკერები, ევანგელური ჯგუფი, რომელიც პრაქტიკაში ახდენდა სქესთა დაყოფისა და მკაცრად იკავებდნენ თავს დაქორწინებისგან, გენდერული თანასწორობის ადრეული პრაქტიკოსები იყვნენ. 1744 წელს ისინი გამოეყვნენ კვაკერულ საზოგადოებას ინგლისის ჩრდილო – დასავლეთით და ემიგრაციაში წავიდნენ ამერიკაში. ამერიკაში,1788 წელს ჯოზეფ მეჩამ, შეიკერთა ცენტრალური მინისტრის ხელმძღვანელმა, გამოაცხადა, რომ სქესები თანაბარი უნდა იყვნენ. შემდეგ მან ლუსი რაითი ქალთა საკითხებში მინისტრად დანიშნდა და ერთად შექმნეს საზოგადოება სქესობრივი უფლებების დაბალანსების მიზნით. მეჩამმა და რაითმა ჩამოაყალიბეს ხელმძღვანელთა გუნდები, სადაც თითოეული მოხუცი ქალი, რომელიც ზრუნავდა მამაკაცის კეთილდღეობაზე, წყვილდებოდა ისეთ მამაკაცთან, რომელიც იმავეს აკეთებდა ქალებისთვის. თითოეულ დიაკონს პარტნიორი ჰყავდა დიაკონი ქალი. მამაკაცებს ჰქონდათ ზედამხედველობა მამაკაცებზე. ქალებს ჰქონდათ ზედამხედველობა ქალებზე. ქალები ცხოვრობდნენ ქალებთან. კაცები ცხოვრობდნენ კაცებთან. შეიკერ საზოგადოებაში ქალი არ იყო კონტროლირებადი და არც რომელიმე კაცის საკუთრებაში. 1796 წელს მეჩამის გარდაცვალების შემდეგ, რაითი გახდა შეიკერის ხელმძღვანელი მინისტრი, მის გარდაცვალებამდე 1821 წელს.
შეიკერებმა შეინარჩუნეს გენდერული დაბალანსებული ხელმძღვანელობის იგივე ფორმა 200 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. მათ ასევე ხელი შეუწყვეს თანასწორობასა და ქალთა უფლებების დაცვას სხვა დამცველებთან ერთად. 1859 წელს, შეიკერმა ხანდაზმულმა ფრედერიკ ევანმა დაწერა, რომ შეიკერთა საზოგადოება „პირველი იყო, ვინც ქალს არ აიძულა ვასალის მდგომარეობაში ყოფნა, რასაც ყველა სხვა რელიგიური სისტემა (მეტ-ნაკლებად) აიძულებდა და უზრუნველყო მისთვის სამართლიანი და თანასწორი უფლებები კაცთან. ევანი და მისი კოლეგა, ელდრესი ანტუანეტ დულიტლეტი, შეუერთდნენ ქალთა უფლებების დამცველებს მომხსენებელთა პლატფორმებზე აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთში 1870-იან წლებში. შეიკერებთან ვიზიტორმა 1875 წელს დაწერა:
შეიკერი უფრო მეტი იყო ვიდრე რადიკალური რელიგიური სექტა ამერიკული საზოგადოების საზღვრებზე. მათ პრაქტიკაში დანერგეს სქესთა თანასწორობა. მათ აჩვენეს, რომ გენდერული თანასწორობა მიღწევადი იყო და ამის მისაღწევი გზაც გვაჩვენეს.