cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
U2 3D
სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:3D საკონცერტო ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების 3D ფილმები კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:U2-ს ფილმები კატეგორია:მარკ პელინგტონის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები
თურქეთ-პოლონეთის ურთიერთობები
პოლონეთს აქვს საელჩო თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში და გენერალური საკონსულო სტამბოლში. პოლონეთში, ქალაქ ვარშავაში მოქმედებს თურქეთის საელჩო. ორივე ქვეყანა არის ნატოს წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:პოლონეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
ღვინის ეროვნული სააგენტო
მინიატიურა|ღვინის ეროვნული სააგენტო ღვინის ეროვნული სააგენტო — საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც შექმნილია „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე. ღვინის ეროვნული სააგენტო თავის საქმიანობას ახორციელებს სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან მუდმივი კონტაქტისა და საქართველოს შესაბამის სახელმწიფო და მეღვინეობის სფეროში მოქმედ კერძო კომპანიებთან თანამშრომლობის რეჟიმში.
2014 წელს სააგენტომ დაიწყო ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის კვლევისა და პოპულარიზაციის პროგრამის განხორციელება, რაც საქართველოს ღვინის კულტურის უძველეს კერად დადასტურებას, მევენახეობა-მეღვინეობის უწყვეტი ისტორიის რეკონსტრუქციასა და ქართული ღვინის პოპულარიზაციას ისახავს მიზნად. ქართული ღვინის პოპულარიზაციისა და ცნობადობის გაზრდის მიზნით, სააგენტოს ხელშეწყობითა და მხარდაჭერით ქართული ღვინის მწარმოებელი კომპანიები მონაწილეობას იღებენ ღვინის საერთაშორისო გამოფენებში, კონფერენციებში, კონკურსებსა და დეგუსტაციებში.
სააგენტო ორგანიზებას უწევს საქართველოში საერთაშორისო მასშტაბის კონფერენციების, ღვინისა და მედია ტურების მოწყობას ღვინის მწერლების, ჟურნალისტების, სომელიეებისა და პროფესიონალებისათვის, ქართული ღვინის დღეების გამართვას, საიმიჯო და სარეკლამო სტატიების განთავსებას მიზნობრივი აუდიტორიისთვის, სოციალური მედიის გამოყენებას, რაოდენობრივ-ხარისხობრივი კვლევების ჩატარებას.
სქოლიო
კატეგორია:საჯარო სამართლის იურიდიული პირები კატეგორია:მეღვინეობა კატეგორია:ღვინო
რაიმონდს სტაპრანსი
მინი|რაიმონდს სტაპრანსი რაიმონდს სტაპრანსი — ამერიკაში მცხოვრები ლატვიელი მხატვარი და დრამატურგი. მეუღლესა და ორ შვილთან ერთად ცხოვრობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია. ის ამერიკაში ლატვიის ოკუპაციის შემდეგ 1947 წელს გადასახლდა. სწავლობდა ხელოვნებაზე, ვაშინგტონის უნივერსიტეტში ალექსანდრე არჩიპენკოსა და მარკ ტობეის ხელმძღვანელობით სწავლობდა ხელოვნებას. შემდეგ ის გადავიდა კალიფორნიაში და დაასრულა კალიფორნიის უნივერსიტეტი, სადაც ის ჰანს ჰოფმანთან და კარლ კასტენთან ერთად სწავლობდა და მიიღო ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1926
ალკა
ალკა (Alca torda) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგის ალკასებრთა ოჯახისა. ალკის გვარის ერთადერთი გადარჩენილი სახეობა (მეორე იყო ამომწყდარი უფრთო ალკა, რომელიც თანამედროვე კლასიფიკაციით ცალკე გვარშია გაერთიანებული). ზურგის მხარე და თავი შავ-მურაა, მუცელი — თეთრი. სხეულის სიგრძეა 41–48 სმ. ნისკარტი მაღალია, გვერდებიდან შებრტყელებული, თეთრი განივი ზოლით. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. ბუდობს სანაპირო კლდეებზე; დებს ერთ კვერცხს; კრუხობს ორივე მშობელი; ინკუბაცია 35–36 დღე გრძელდება. იკვებება პატარა თევზებით. იზამთრებს ზღვაზე. ფრთხილია; კარგად ცურავს და ყვინთავს.
სქოლიო
კატეგორია:ალკა
ულუბეის რაიონი
ულუბეი (Ulubey) — ქალაქი და რაიონი ორდუს პროვინციაში, შავი ზღვის რეგიონში, თურქეთში. ზღვის დონიდან 602 მეტრზე. 2000 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 9,128 ადამიანი, ხოლო რაიონში 29,227.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ფელის-ნატალი
ფელის-ნატალი (Feliz Natal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 933 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.95 კმ²-ზე. ფართობი 11 462 კმ²-ია.
გადიქყიშლაყი
გადიქყიშლაყი (Gədikqışlaq) — სოფელი  აზერბაიჯანში  ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 413 კაცი.
Ю̈
Ю̈, ю̈ — კირილური დამწერლობის ასო „Ю“ დიაკრიტიკული ნიშნით — თ. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა შეიძლება წარმოვადგინოთ შემდეგნაირად:
ლიტერატურა
კატეგორია:კირილური ასოები
ტასმანის ტბა
ტასმანის ტბა (Tasman Lake) — პროგლაციალური ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ზღვის დონიდან 727 მ სიმაღლეზე. ფართობი 1,95 კმ². 2008 წლის მდგომარეობით ტბის სიგრძე 7 კმ, სიგანე 2 კმ, ხოლო სიღრმე 245 მ აღწევდა. წარმოიქმნა ტასმანის მყინვარის უკან დახევის შედეგად. 1970-იან წლებში ტასმანის მყინვართან არსებობდა რამდენიმე პატარა გამდნარი წყლის ტბორი, რომლებიც 1990 წლისათვის გაერთიანდა და შედეგად წარმოიქმნა ტბა. ერთვის მდინარე მარჩისონი. ტასმანის ტბა და მყინვარი მოქცეულია კუკის მთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. სახელი ეწოდა ჰოლანდიელი ზღვაოსნის აბელ ტასმანის პატივსაცემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
აზერბაიჯან-თურქეთის ურთიერთობები
აზერბაიჯან-თურქეთის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს თურქეთსა და აზერბაიჯანს შორის. დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1992 წლის 14 იანვარს. აზერბაიჯან-თურქეთის ურთიერთობა საკმაოდ მეგობრულია. თურქეთი რჩება აზერბაიჯანის სანდო პარტნიორად, მისი დამოუკიდებლობის და ტერიტორიული მთლიანობის გარანტად. აზერბაიჯანს აქვს საელჩო თურქეთში ანკარაში, გენერალური საკონსულო სტამბოლში და ყარსში. აზერბაიჯანში კი მოქმედებს საელჩო ბაქოში, გენერალური საკონსულოები განჯასა და ნახიჩევანში.
ყარაბაღის ომი
ყარაბაღის ომის დაწყებიდან თურქეთი აზერბაიჯანს მთლიან მხარდაჭერას უცხადებდა. კელბაჯარის რაიონის სომხების შიშროების საბჭოს ექსტერნულ სხდომაზე. თუმცა საბჭომ არ მიიღო თურქეთიეს მიერ ფორმულირებული რეზოლუცია.
1993 წელს თურქეთმა სომხურ-თურქული საზღვრის ბლოკირება განახორციელეს. თურქეთის მთავრობა ჰპირდება საზღვრის გახსნას იმ პირობით, რომ სომხეთი შეწყვეტს გენოციდის საერთაშორისო აღიარებას და მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის ზონიდან თავის ჯარებს გაიყვანს.
ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი
ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი არის ნავთობსადენი, რომლის დანიშნულებაა გადაუმუშავებელი ნავთობის ტრანსპორტირება კასპიის ზღვაში. 2004 წლის 3 თებერვალს ბაქოში შედგა დოკუმენტების ხელმოწერის ცერემონია პროექტის დაფინანსების შესახებ. ცერემონიაში მონაწილეობას იღებდნენ აზერბაიჯანის, საქართველოსა და თურქეთის პრეზიდენტები.
2006 წლის 13 ივლისს გაიმართა ნავთობსადენის გახსნა ჯეიჰანში. მისი მუშაობის დასაწყისში, ცენტრალურ აზიაში, კავკასიასა და კასპიის ზღვაში მყოფ ფართო რეგიონებში ძალების გეოპოლიტიკური განაწილება მნიშვნელოვნად შეიცვალა. რუსეთის ტერიტორიის გავლით  ნავთობის მნიშვნელოვან მოცულობის ტრანსპორტირება ამცირებს მის გავლენას რეგიონში.
შაჰდენიზის გაზსადენი
ბაქო-თბილისი-ერზრუმის გაზსადენი — ბუნებრივი აირის სატრანსპორტო მილსადენი შაჰდენიზის გაზის ბაქნის აზერბაიჯანის სექტორიდან საქართველოს გავლით თურქეთში. ნავთობსადენის ოფიციალური გახსნის ცერემონია 2007 წლის 25 მარტს შედგა. 2007 წლის ივლისიდან დაიწყო გაზის ტრანსპორტირება თურქეთში.
ნაბუქოს გაზსადენი
ნაბუქო — გაზსადენის მაგისტრალის პროექტი, რომელიც ცენტრალურ აზიას დააკავშირებს ევროპის ქვეყნებთან, რუსეთის გვერდის ავლით. საპროექტო სიმძლავრე — 26-32 მლრდ კუბომეტრი ბუნებრივი აირი წელიწადში. პროექტის მომზადება ხორციელდება 2002 წლიდან.
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა — რეგიონული მნიშვნელობის სარკინიგზო მაგისტრალი, რომელიც ერთმანეთს პირდაპირ აკავშირებს აზერბაიჯანს, საქართველოსა და თურქეთს. პროექტის განხორციელება დაიწყო 2007 წლის 7 იანვრიდან. პროექტის საერთო ღირებულება $600 მილიონი. მოცემული პროექტი აერთიანებს სამხრეთ კავკასიის სარკინიგზო გზებს ევროპასთან თურქეთის გავლით. 2017 წლის 30 ოქტომბერს ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი ოფიციალურად გაიხსნა. გახსნის ცერემონიაში მონაწილეობა მიიღეს აზერბაიჯანისა და თურქეთის პრეზიდენტებმა- ილჰამ ალიევმა და რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა - გიორგი კვირიკაშვილმა.
ტრანს-ანატოლიური მილსადენი
მინი|260x260პქ|TANAP-ის გახსნა ტრანს-ანატოლიური მილსადენი — მილსადენი, რომელიც აზერბაიჯანიდან საქართველოსა და თურქეთის გავლით გადის. პროექტის იდეა პირველად გაჟღერდა 2011 წლის ნოემბერში, როდესაც სტამბოლში მიმდინარეობდა მესამე შავი ზღვის ენერგეტიკისა და ეკონომიკის ფორუმი. დეკემბერში თურქეთისა და აზერბაიჯანის მთავრობებმა ხელი მოაწერეს ურთიერთგაგების მემორანდუმს მილსადენის განვითარების შესახებ. 2012 წელს აზერბაიჯანის ეროვნული ნავთობის კომპანიამ განაცხადა ტექნიკურ-ეკონომიკურ კვლევებზე მუშაობის შესახებ. 2012 წლის 26 ივნისს სტამბოლში ხელი მოეწერა მილსადენის მთავარ სამთავრობათაშორის შეთანხმებას. 2018 წლის 12 ივნისს თურქეთის ქალაქ ესქიშეჰირში შედგა ტრანს-ანატოლიური მილსადენის გახსნის ცერემონია. მასში მონაწილეობდნენ თურქეთისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტები, რეჯეფ თაიფ ერდოღანი და ილჰამ ალიევი.
STAR
2018 წლის 19 ოქტომბერს თურქეთის ქალაქ იზმირში გაიმართა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია "სოკარის" კუთვნილი STAR ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გახსნა. ქარხანა განკუთვნილია ნავთის, დიზელის საწვავის, საავიაციო კეროსინის, თხევადი გაზისა და სხვა პროდუქტების წარმოებისთვის, გარდა ბენზინისა და საწვავის ნავთობისა. აქციებს ფლობენ Rafineri Holding (SOCAR Turkey Energy) - 60% და SOCAR - 40%.
სამხედრო თანამშრომლობა
თურქეთი ამ სფეროში აზერბაიჯანის ერთ-ერთი მთავარი პარტნიორია. 1992 წლის იანვარში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა აიაზ მუთალიბოვმა ხელი მოაწერა შეთანხმებას თურქეთთან, ნატო-ს წევრ სახელმწიფოებთან სამხედრო თანამშრომლობის შესახებ. აზერბაიჯანის ეროვნული არმია მჭიდროდ თანამშრომლობს თურქეთის შეიარაღებულ ძალებთან ბევრ სფეროში. თურქეთის ინსტრუქტორები სპეციალურ დანაყოფებს ამზადებენ, როგორიცაა საზღვაო დივერსიული დაზვერვის ბრიგადა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
თურქეთ-რუმინეთის ურთიერთობები
თურქეთ-პოლონეთის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს თურქეთსა და რუმინეთს შორის. ორ ქვეყანას შორის არის ხანგრძლივი ისტორიული, გეოგრაფიული და კულტურული ურთიერთობები.
რუმინეთს აქვს საელჩო თურქეთში ანკარაში და გენერალური საკონსულო სტამბულსა და იზმირში. რუმინეთში კი მოქმედებს საელჩო ბუქარესტში და გენერალური საკონსულო კონსტანცაში. ორივე ქვეყანა არის ნატოსა და შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:რუმინეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
შვედური ბუზი
შვედური ბუზი (Oscinella frit) — მწერი ორფრთიანების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე სხეულის სიგრძე 1,5–3 მმ-ია. ზრდასრული მწერი შავი, ოდნავ ბრჭყვიალაა, ზურგზე გასდევს მკაფიო ლითონისებრი ზოლები. თავი, ულვაშები და მუცელი შავი აქვს; ფეხები შავი ან მოშავო-ყავისფერი; უკანა ფეხების თათები მოყვითალო-ყავისფერია; ფრთები გამჭვირვალე და ლითონისებრ პრიალა. საქართველოში თავთავიან მარცვლოვანთა ნათესებში ფართოდაა გავრცელებული. შვედური ბუზი იმითაა მავნე, რომ მისი მატლები მცენარის მთელ ღეროს აზიანებენ და მცენარე იღუპება. ამ შემთხვევაში მოსავალს მხოლოდ მეორადი და გვერდითი ღეროები იძლევიან. საგაზაფხულო ხორბალს (დიკა) შვედური ბუზის მატლები უფრო მეტად აზიანებენ, რადგან მატლები სწორედ მაშინ იჩეკებიან, როდესაც მცენარეს 2–3 ფოთოლი აქვს გამოზრდილი. შვედური ბუზი აზიანებს საშემოდგომო და საგაზაფხულო ხორბალს, ქერს, შვრიას, შვრიუკას, შალაფას, ჭანგას, გლერტას, მწყერფეხას, ძურწას და სხვ. მატლის სახით იზამთრებს საშემოდგომო ჯეჯილის ან გარეული ხორბლოვნების ღეროში.
ებრძვიან სხვადასხვა ხერხით: ბუზების ინტენსიური გამრავლების რაიონებში (შემოდგომაზე დაბლობ რაიონებში) ოქტომბრის ბოლოს ტარდება თესვა; მთიან რაიონებში თესვა წარიმართება ოქტომბრის დამდეგიდან. მოსავალს იღებენ დროულად და უდანაკარგოდ; ნაკვეთში არ ტოვებენ ნაგერალებს და სარეველებთან სისტემატურად ატარებენ საჭირო ბრძოლის ღონისძიებებს; იყენებენ პესტიციდებს.
სქოლიო
კატეგორია:მარცვლოვანთა ბუზები კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები კატეგორია:მავნებელი მწერები
ტოსტაო
ედუარდო გონსალვეს დე ანდრადე (Eduardo Gonçalves de Andrade; დ. 25 იანვარი, 1947, ტრეს-კორასოინსი, მინას-ჟერაისი, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ტოსტაო (Tostão). იცავდა „ამერიკა მინეიროს“, „კრუზეიროს“, „ვასკო და გამას“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ბრაზილიელ ფეხბურთელად.
სანაკრებო კარიერა
1966–1972 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 53 შეხვედრას ატარებს და 32 ბურთი გააქვს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ვასკო და გამას ფეხბურთელები კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი
შარლ დე ვალუა (1446-1472)
შარლ დე ვალუა (Charles de Valois; დ. 26 დეკემბერი, 1446 — გ. 24 მაისი, 1472) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის ვაჟი.
ბიოგრაფია
შარლი დაიბადა 1446 წის 26 დეკემბერს ტურში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის უმცროსი ვაჟი. 1456 წლიდან, მისი უფროსი ძმა, დოფინი ლუი მამასთან ერთად ბურგუნდიის სამეფო კარზე ცხოვრობდა, რის გამოც დროებით საფრანგეთს შარლი მართავდა. 1461 წელს კი გარდაიცვალა მეფე შარლ VII, მეფე კი ლუი XI ხდება.
ლუი XI თავისი უმცროსი ძმისადმი კეთილად იყო განწყობილი, რის გამოც, ტახტზე ასვლისთანავე მას ბერის ჰერცოგის წოდება უბოძა. 1465 წლის მაისში შარლმა "სახალხო აჯანყების" ლიგა ჩამოაყალიბა უამრავ გამოჩენილ დიდგვაროვანთან ერთად, როგორებიც არიან ბურგუნდიის ჰერცოგი შარლ გულადი, ბრეტანის ჰერცოგი ფრანსუა II და ა.შ. ლიგამ მალევე წამოიწყო ე.წ. "შეშლილი ომი", რაც საბოლოოდ ამავე წლის ოქტომბერში კონფლანის ზავით დასრულდა.
იტაუბა
იტაუბა (Itaúba) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.
შარლ დე ვალუა (1446-1472)
ბიოგრაფია
ზავის პირობებით, შარლმა მიიღო აკვიტანიის ჰერცოგობა. ახალი წოდების მიღებასთან ერთად შარლმა ჯარების შეგროვება დაიწყო, რათა მეამბოხე ბრეტანის საჰერცოგო დაეპყრო. ჰერცოგმა ფრანსუა II-მ, ამის საპასუხოდ ალიანსი შეკრა ბურგუნდიის ჰერცოგთან და ომი განაახლა, რომელიც 1468 წლის სექტემბერში ანსენის ზავით დაგვირგვინდა. ამავე 1468 წელს, გამოჩენილი ერთგულებისათვის, მეფე ლუიმ შარლს ნორმანდიის ჰერცოგობა უბოძა.
თამარ დაფქვიაშვილი
თამარ ვლადიმერის ასული დაფქვიაშვილი (დ. 21 დეკემბერი, 1908, თბილისი, — გ. 5 თებერვალი, 1994, იქვე) — ქართველი პიანისტი, პედაგოგი, პროფესორი (1966), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966).
შარლ დე ვალუა (1446-1472)
ბიოგრაფია
ამ პერიოდში შარლმა ბურგუნდიის სამეფო კართან მოლაპარაკებები გააჩაღა. მას სურდა, რომ დიდი ალიანსის შესაქმნელად ცოლად შეერთო ჰერცოგ შარლ გულადის ერთადერთი ასული მარია ბურგუნდიელი. საქორწინო მოლაპარაკებები დიდი წარმატებით დასრულდა და ეს კავშირი, თვით რომის პაპმა პავლე II-მაც კი დალოცა. ქორწინებისა და შარლ გულადის გარდაცვალების შემდეგ, შარლ დე ვალუა ბურგუნდიის ჰერცოგი უნდა გამხდარიყო, რასაც ბურგუნდიის საფრანგეთთან მიერთება მოჰყვებოდა.
იტაუბა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 575 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.01 კმ²-ზე. ფართობი 4 529 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
თამარ დაფქვიაშვილი
ბიოგრაფია
ეწეოდა აქტიურ საშემსრულებლო საქმიანობასაც. საშემსრულებლო მეთოდიკის საკითხებზე ლექციებს კითხულობდა თბილისსა და საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებში. თამარ დაფქვიაშვილმა პირველმა ჩაატარა საქართველოში სონატური კონცერტების ციკლი ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის. სწორედ მანვე შეადგინა „უცხოურ–ქართული მუსიკალური ტერმინოლოგია“ (1948 წელს), „მუსიკალურ ტერმინთა ლექსიკონი“ (1955 წელს). იგი ასევე, ავტორია ნაშრომისა – „კამერულ საკრავიერი ანსამბლები და საანსამბლო შესრულების ძირითადი პრინციპები“, რომელიც გამოიცა 1988 წელს რუსულ ენაზე. მას ეკუთვნის ნაშრომი, მოგონებები გამოჩენილ ქართველ მუსიკოსებზე. იგი წლების განმავლობაში იყო საზოგადოება „ცოდნის“ ერთ-ერთი გამორჩეული და მთავარი წევრი. დაფქვიაშვილის დაკვრას ახასიათებდა გამორჩეულად მუსიკის სიფაქიზე, ნაწარმოების სტილისტურ თავისებურებათა მკვეთრი და ღრმა ცოდნა. გარდაიცვალა 1994 წელს, 85 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
შარლ დე ვალუა (1446-1472)
ბიოგრაფია
1472 წლის მაისში შარლი ქალაქ ბორდოში ჩავიდა რათა მარიაზე დაქორწინებულიყო, თუმცა სანამ საპატარძლო ჩავიდოდა, სასიძოს ტუბერკულოზი შეეყარა და 1472 წლის 24 მაისს გარდაიცვალა კიდეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1446 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1472 კატეგორია:ვალუები
ტერმინატორი (დნმ)
ტერმინატორი — დნმ-ის ნუკლეოტიდების თანმიმდევრობა, რომელსაც რნმ-პოლიმერაზა სცნობს და მიიჩნევს რნმ-ის მოლეკულის სინთეზის შეწყვეტისა და ტრანსკრიპციული კომპლექსის დისოციაციის მანიშნებლად.
ხშირად ეს თანმიმდევრობები მთავრდება თიმინური ნუკლეოტიდების ჯაჭვით, რომელსაც წინ უძღვის უბანი, რომელიც შეიცავს შიდა, კომპლემენტარულ თანმიმდევრობებს საპირისპირო ორიენტაციებში („სარჭისებური“ სტრუქტურები). სარჭის უბანი მდიდარია GC წყვილებით, რომლებიც ამ სტრუქტურას სიმტკიცეს მატებენ.
ბაქტერიებს აქვთ ორი ტიპის ტერმინატორი:
სქოლიო
კატეგორია:დნმ კატეგორია:გენთა ექსპრესია
ისაბელას პროვინცია
ისაბელას პროვინცია (ილოკ: Probinsia ti Isabela; იბა: Provinsia na Isabela; ტაგ:  Lalawigan ng Isabela) — მეორე უდიდესი პროვინცია ფილიპინებში, კაგაიანის ხეობაში, კუნძულ ლუსონზე. პროვინციის დედაქალაქია ილაგანი. პროვინციის ჩრდილოეთით კაგაიანი, ჩრდილო-დასავლეთით — კალინგა, ცენტრალურ-დასავლეთით — მთის პროვინცია, სამხრეთ-დასავლეთით — იფუგაო და ნუევა-ვისკაია, სამხრეთით — კირინო და აურორა, აღმოსავლეთით კი — ფილიპინის ზღვა მდებარეობს.
პროვინციის ეკონომიკაში წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. ლუსონის დაბლობი და ვაკეე რელიეფის გამო პროვინციაში ძირითადად ბრინჯი და სიმინდი მოჰყავთ. 2012 წელს პროვინცია ქვეყნის მოწინავე პროვინციებს შორის იყო სიმინდის წარმოების მაჩვენებლით (1 209 524 ტონა).
2020 წელს ისაბელა ფილიპინების პროვინციებს შორის მე-10 ყველაზე მდიდარ პროვინციად დასახელდა. პროვინციის სავაჭრო ცენტრებია: ილაგანი, კაუაიანი, სანტიაგო და როხასის მუნიციპალიტეტი.
ეტიმოლოგია
პროვინციას სახელი ეწოდა ესპანეთის დედოფალი რეგენტის, ისაბელ II-ის საპატივცემულოდ. შემდეგში პროვინციის სახელწოდების შეცვლის იდეა წამოაყენეს, რათა მისთვის ქვეყნის ადგილობრივი ფესვების აღმნიშვნელი სახელი ეწოდებინათ, თუმა პროვინციის მოსახლეობამ სახელწოდების ცვლილების გეგმა უარყო.
გეოგრაფია
ისაბელის ფართობი 12 414.93 კმ²-ია, რაც მთელი რეგიონსი 40%-ს შეადგენს. ფართობის მიხედვით ისაბელის პროვინცია პირველ ადგილზეა ლუსონის პროვინციებს შორის, ხოლო მეორე ადგილზეა ფილიპინების მასშტაბით. პროვინციას კაგაიანის ხეობის ცენტრალური ნაწილი უკავია. ჩრდილოეთიდან კაგაიანი ესაზღვრება, ჩრდილო-დასავლეთიდან — კალინგა, ცენტრალურ-დასავლეთიდან — მთის პროვინცია, სამხრეთ-დასავლეთით — იფუგაო და ნუევა-ვისკაია, სამხრეთით კი — კირინო და აურორა. პროვინციის აღმოსავლეთით ფილიპინის ზღვა მდებარეობს, რის გამოც პროვინციაში ხშირია ტაიფუნები.
პროვინცია სამ ფიზიოგრაფიულ ტერიტორიად იყოფა. აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელიც სიერა-მადრეს მთებთანაა გადაჭიმული და ტყეებითა და დანაწევრებული რელიეფითაა დაფარული. ჰინტერლანდები ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნებით გამოირჩევა და ტერიტორიის ნაწილი დაცულ ტერიტორიადაა გამოცხადებული. აღმოსავლეთი ნაწილი დაბლობის წვიმიანი ტყეებით გამოირჩევა, სადაც ფლორისა და ფაუნის არაერთი ენდემური სახეობა ბინადრობს და ხარობს. ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დასაცავად ჩრდილოეთ სიერა-მადრეს ეროვნული პარკია შექმნილი. კაგაიანის ხეობის ტყეებით დაფარული 900 000 ჰექტარი მიწიდან 600 000 ისაბელის პროვინციაში მდებარეობს.
პროვინციის უმაღლესი წერტილი კაგაიანის საზღვრის მახლობლად მდებარეობს. დოს-კერნოსის მწვერვალი სან-პაბლოში, მაკონაკონის საზღვის მახლობლად ზღვის დონიდან 1 785 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მეორე მნიშვნელოვანი მწვერვალია კრესტის მთა, რომელიც ჩრდილოეთ სიერა-მადრეს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ზღვის დონიდან 1 672 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს.
დასავლეთი ტერიტორია ცენტრალური კორდილიერის ნაყოფიერ ხეობას მოიცავს. მას მდინარეები: კაგაიანი, სიფუ და მაგატი კვეთს.
ადმინისტრაიცული დაყოფა
ისაბელა პოლიტიკურად 34 მუნიციპალიტეტად, 2 შემადგენელ ქაალქად და 1 დამოუკიდებელ შემადგენელ ქალაქად იყოფა. პროვინცია ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში ექვსი საკანონმდებლო რაიონითაა წარმოდგენილი.
პროვინციაში 10 პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი, 2 მეორე კლასის ქალაქი და 1 პირველი კლასის დამოუკიდებელი შემადგენელი ქალაქი მდებარეობს. ილაგანი, რომელმაც ქალაქის სტატუსი 1998 წელს ვერ მოიპოვა, 13 წლის შემდეგ პირველი კლასის ქალაქად გამოცხადდა და ფართობის მიხედვით ახლა ლუსონის პირველი და ქვეყნის მეოთხე უდიდესი ქალაქია დავაოს, პუერტო-პრინსესასა და ზამბოანგის შემდეგ.
ბარანგაები
პროვინციის 34 მუნიციპალიტეტი და 3 ქალაქი 1 055 ბარანგაის მოიცავს. 2020 წლის აღწერით, ყველაზე მეტი მოსახლეობა სანტიაგოში მდებარე რისალის ბარანგაის ჰყავს, ხოლო ყველაზე მცირე კაუაიანში მდებარე კატალინის ბარანგაის. თუკი ქალაქებს გამოვაკლებთ, მოსახლეობის რაოდენობით პირველ ადგილზე რამონში მდებარე ბუგალონის ბარანგაია (პობლასიონი), ხოლო ბოლო ადგილზე სანტო-ტომასში მდებარე უაუანგ-ტულიაოს ბარანგაი.
მმართვლეობა
ისაბელა პროვინციად ამერიკული რეჟიმის დროს, 1901 წელს გამოცხადდა. მისი პირველი პროვინციული გუბერნატორი რაფაელ მარამაგი იყო, ყოფილი მუნიციპალური პრეზიდენტი და დედაქალაქ ილაგანის პირველი მუნიციპალური პრეზიდენტი.
2018 წლის 27 სექტემბერს 11080-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ ისაბელის 4 საკანონმდებლო რაიონი 6 საკანონმდებლო რაიონად გარდაიქმნა. რაიონებმა თავიანთ წარმომადგენლები 2019 წელს აირჩიეს. პირველ რაიონში კაბაგანი, დელფინ-ალბანო, დავილაკანი, მაკონაკონი, პალანანი, სან-პაბლო, სანტა-მარია, სანტო-ტომასი და ტუმაუინი ერთიანდება. მეორე რაიონში: ილაგანი, ბენიტო-სოლივენი, ნაგუილიანი და სან-მარიანო. მესამე რაიონში: აურორა, ბურგოსი, გამუ, მალიგი, კესონი, როხასი და სან-მანუელი; მეოთხე რაიონში: კაუაიანი, ანგადანანი, კაბატუანი, ლუნა და რეინა-მერსედესი; მეხუთე რაიონი: ალისია, დინაპიგე, ეჩაგე, ჯონესი, სან-აგუსტინი, სან-გილიერმო და სან-ისიდრო; მეექვსე რაიონში კი სანტიაგო, კორდონი, რამონი და სან-მატეოა გაერთიანებული.
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას პროვინცია კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1856 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
პემ გრიერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კახაბერ ალადაშვილი
კახაბერ ალადაშვილი (დ. 11 აგვისტო, 1983, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი მცველი.
ეროვნულ ნაკრებში
ასპარეზობდა საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში ითამაშა 15 მატჩში. ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი ჰქონდა 2005 წლის 17 აგვისტოს ყაზახეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში (1:2).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ხაბაროვსკის სკა-ენერგიას ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
აშიგალილარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ასტერიზმი (ასტრონომია)
ასტერიზმი — ვარსკვლავების მიერ შედგენილი მოხაზულობა, რომელიც დედამიწის ღამის ციდან დაიმზირება. მან შესაძლოა წარმოქმნას ოფიციალური თანავარსკვლავედის ნაწილი ან შედგებოდეს მრავალი ვარსკვლავით. თანავარსკვლავედების მსგავსად, ასტერიზმებიც უმეტეს შემთხვევაში ვარსკვლავებისგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთთან ფიზიკურად არაა დაკავშირებული, დედამიწიდან მათი მანძილი ძალიან განსხვავებულია. უმეტესად მარტივი ფორმები და რამდენიმე ვარსკვლავი ამ მოხაზულობებს ადვილად შესამჩნევს ხდის და, აქედან გამომდინარე, განსაკუთრებით გამოყენებადია მათთვის, ვინც ღამის ცაზე დაკვირვებას თვითონ სწავლობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიზმები
ნათელა ფოცხვერაშვილი
ნათელა კონსტანტინეს ასეული ფოცხვერაშვილი (ბერიძე) (დ. 9 სექტემბერი, 1920, თბილისი — გ. 20 იანვარი, 1963, იქვე) — ქართველი ლოტბარი, ქართული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი.
ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, მაგრამ მან, რომ იგი იზრდებოდა მუსიკალურ გარემოში და უსაზღვროდ იყო გატაცებული ხელოვნების ამ დარგით, განსაზღვრა მისი მომავალი. 13 წლის გოგონა უკვე მღეროდა მეჩონგურე ქალთა ანსამბლში, რომელსაც დედამისი, ალექსანდრა ფოცხვერაშვილი ხელმძღვანელობდა, ხოლო 1940 წლიდან უფრო აქტიურად ამოუდგა გვერდში დედას და მოგვიანებით ამ ანსამბლის მხატვრული ხელმძღვანელი და დირექტორიც გახდა.
ამ დროისათვის მას უკვე დამთავრებული (1947) ჰქონდა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ვოკალური განყოფილება პროფესორ ოლღა ბახუტაშვილ-შულგინას კლასით. პარალელურად ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. იყო I მუსიკალური სასწავლებლის დირექტორი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ლოტბარები კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1963 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
გივი ჯავახაძე
გივი ჯავახაძე (დ. 2 ივლისი 1927, მაღლაკი, ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი — 11 მაისი, 2018, ქუთაისი ) — ქართველი ფეხბურთელი. მოხსენიებულია ისეთ ფეხბურთელებს შორის, როგორებიც არიან ბორის პაიჭაძე, მიხეილ მესხი, სლავა მეტრეველი და სხვა. თამაშობდა 1944-1957 წლებში. იყო „ქუთაისის ლოკომოტივის“, „ქუთაისის ტორპედოს“, „თბილისის დინამოსა“ და „ქუთაისის დინამოს“ წევრი.
დაიბადა ქუთაისის მახლობლად, სოფელ მაღლაკში. თამაში დაიწყო ქუთაისის ლოკომოტივში, სადაც კაპიტანი იყო. 1946 წელს შეიქმნა ქუთაისის გუნდი ტორპედო. ჯავახაძეც იქ გადავიდა. როგორც ლოკომოტივში, ისევე ტორპედოში მას კაპიტნის სამკლაური ეკეთა. მალე გადაინაცვლა „თბილისის დინამოში“, სადაც ბორის პაიჭაძე თამაშობდა. მაშინ გუნდს რამდენიმე ლიდერი ჰყავდა, მათ შორის გივი ჯავახაძე. დიდხანს იქაც ვერ გაჩერდა და „ქუთაისის დინამოს“ წევრი გახდა. მას იქ ბევრჯერ უწევდა საბჭოთა ჩემპიონატის ბ კლასში თამაში. მას „პატარა გივიას“ უწოდებდნენ, თავად კი ამბობდა: „ხალხის სიყვარული მათამაშებდა“.
მიუხედავად მისი სურვილისა, კარიერის დასრულება 1957 წელს, მუხლის ტრავმის გამო მოუწია, 30 წლის ასაკში.
გარდაიცვალა 2018 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
დამპალა
დამპალა შეიძლება აღნიშნავდეს:
დამოუკიდებელი საქართველო
„დამოუკიდებელი საქართველო“ (La Géorgie Indépendante) — ყოველთვიური ქართულენოვანი გაზეთი, საქართველოს პოლიტიკურ პარტიათა გაერთიანებული ფრონტის ორგანო. გამოდიოდა პარიზში 1926–1939 (№1–159) წლებში. იბეჭდებოდა გაზეთის ფორმატზე 4 გვერდად (ზოგჯერ 8 გვერდადაც), 1928 წლიდან 1939 წლამდე კი (№25–159) გამოდიოდა 16-გვერდიანი ჟურნალის სახით. გაზეთის რედაქტორები იყვნენ ცნობილი ქართველი ემიგრანტი მოღვაწეები: იოსებ გობეჩია, გრიგოლ ურატაძე და სამსონ ფირცხალავა. გაზეთთან თანამშრომლობდნენ ქართველი და უცხოელი ავტორები: ნოე ჟორდანია, გიორგი გვაზავა, ი. გობეჩია, შალვა ამირეჯიბი, ს. ფირცხალავა, ნოე რამიშვილი, ალექსანდრე ასათიანი, მიხეილ წერეთელი, იესე კეჭაყმაძე, ნიკოლოზ ჭუმბურიძე, ე. შტრაუსი, რ. მაკდონალდი, ე. ბერშტეინი, ა. რენბერგი და სხვ.
„დამოუკიდებელი საქართველოს“ პროგრამა, მიზანი და მიმართულება ასახულია 1926 წლის №1-ში გამოქვეყნებულ მოწინავე წერილში — „დამოუკიდებლობისაკენ. მთლიანი ფრონტით დამოუკიდებლობისაკენ!“. გაზეთს ჰქონდა მუდმივი რუბრიკები: „საქართველოს საკითხი უცხოეთში“, „რუსთაველიანა“, „ქართველები პარიზში“ და სხვ. გაზეთში ქვეყნდებოდა ისტორიული დოკუმენტები, უნიკალური პუბლიკაციები და ფოტოილუსტრაციები. აღსანიშნავია 1927 წლის №17-ის პუბლიკაცია, სადაც გამოქვეყნებულია დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღესთან — 1918 წლის 26 მაისთან დაკავშირებული უცნობი დეტალები, ასევე 1933 წელს (№86–92) გამოქვეყნებულია წერილების სერია „აფხაზეთი უახლოეს წარსულში და დღეს“, რომელშიც დეტალურადაა დახატულია XX საუკუნის 20–30-იანი წლების აფხაზეთში შექმნილი სოციალურ-ეკონომიკური თუ კულტურულ-პოლიტიკური მდგომარეობის სურათი. გაზეთს დიდი მნიშვნელობა აქვს 20–30-იანი წლების საქართველოს ისტორიის, პუბლიცისტიკის, ქართული სოციალური და პოლიტიკური აზრისა და ემიგრაციის ისტორიის შესასწავლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:საფრანგეთის გაზეთები
ცეცხლოვანი სარტყელი
მინი|ტექტონიკური ფილების რუკა ცეცხლოვანი სარტყელი — 40000 კმ. სიგრძის ნალისებრი ტერიტორია წყნარი ოკეანის მოსაზღვრე ქვეყნებში, რომლებშიც ძალიან ხშირია ისეთი სტიქიური მოვლენები, როგორებიცაა მიწისძვრა და ვულკანის ამოფრქვევა. ცეცხლოვანი სარტყელის ქვეყნებში მოხვედრილია: იაპონია, რუსეთი, ფილიპინები, ინდონეზია, ბრუნეი, სინგაპური, პაპუა-ახალი გვინეა, ახალი ზელანდია, ოკეანეთი ს კუნძულები, კანადა, აშ.შ., მექსიკა, გვატემალა, ბელიზი, ელ-სალვადორი, ჰონდურასი, ნიკარაგუა, პანამა, კოსტა-რიკა, კოლუმბია, ეკვადორი, პერუ, ბოლივია, ჩილე და არგენტინა. მსოფლიოში მომხდარი მიწისძვრებისა (შესაბამისად ცუნამების) და ვულკანების ამოფრქვევის 90% სწორედ ამ ქვეყნების წყნაროკეანოვან ნაწილზე ხდება. აღსანიშნავია, რომ 1900 წლიდან, მსოფლიოს 12 ყველაზე ძლიერი მიწისძვრიდან 11 სწორედ ცეცხლოვანი სარტყლის ქვეყნებში მოხდა.
1973 წლიდან 2017 წლამდე ხანგრძლივი, დამანგრეველი მიწისძვრების რაოდენობას ცეცხლოვან სარტყელზე 11 წარმოადგენდა, ხოლო 2018 წელს, 9 მიწისძვრა დაფიქსირდა 7.0-სა და 8.0 მაგნიტუდის შუალედში. ყველაზე ძლიერი, 8.2 მაგნიტუდიანი 19 აგვისტოს მოხდა ფიჯისა და ტონგას კუნძულების მახლობლად, ოკეანეთში, თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ მიწისძვრა კერა წყნარი ოკეანის ძალიან დიდ სიღრმეში (560 კმ) იყო, მსხვერპლი არ ყოფილა.ცეცხლოვანი სარტყელი შედგება წყალქვეშა ვულკანებისგან.
ტექტონიკური ფილების ზეგავლენა ცეცხლოვან სარტყელზე
მინი|260x260პქ|ტექტონიკური ფილების მსოფლიო რუკა ცეცხლოვანი სარტყლის სეისმურ აქტიურობას მეცნიერები ხსნიან მის ტერიტორიაზე არსებული უამრავი ოკეანური ღრმულითა და ვულკანით. გარდა ამისა, განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ტექტონიკური ფილების ხშირ მოძრაობას, ანუ ლითოსფეროზე არსებული ფილების ერთმანეთისგან დაშორებას, ან პირიქით, გაერთიანებას, მაგალითად, სარტყლის აღმოსავლეთ ნაწილზე მრავალი ვულკანის ამოფრქვევის, მიწისძვრისა თუ ცუნამის ერთ-ერთი მთავარი გამომწვევი მიზეზი კოკოსა და ნაცკას ფილების დასავლეთით მოძრავი სამხრეთ ამერიკის ფილის ქვეშ შეცოცებაა. კოკოს ფილის გარკვეული ნაწილი  კარიბის ფილის ქვეშ, წყნარი ოკეანისა და მცირე ზომის ხუან დე ფუკას ფილები ჩრდილოეთ ამერიკის ფილის ქვეშ, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით მოძრავი წყნარი ოკეანის ფილის ნაწილი ალეუტის არხის ქვეშ ცოცდება.
იაპონია
როგორც ცეცხლოვანი სარტყლის, ასევე მსოფლიოში ერთ-ერთ სეისმურად ყველაზე აქტიურ ქვეყნად იაპონია მიიჩნევა, რომლის ტერიტორიაზეც მსოფლიოში არსებული აქტიური ვულკანების 10%-ზე მეტი მდებარეობს. ამის მთავარი მიზეზი მის გარშემო არსებული 4 ტექტონიკური ფილაა (ფილიპინების ფილა, წყნარი ოკეანის ფილა, სუნდას ფილა, ევრაზიის ფილა), რომლების ქვეშეცოცებისა და ურთიერთშეცოცების შედეგად სხვადასხვა სახის ვულკანები წარმოიქმნება. იაპონიაში წელში საშუალოდ 1500 მიწისძვრა ხდება, რაც მსოფლიო მიწისძვრების 20%-ია, რომელთაგან ერთ-ერთი ყველაზე გამანადგურებელი (7.9 მაგნიტუდა) 1923 წლის 1 სექტემბრის დილას მოხდა კუნძულ ჰონსიუზე. რყევა ზოგიერთ ადგილებში 10 წუთზე ხანგრძლივი გამოდგა. განადგურდა ტოკიო და 2 მილიონი ადამიანის სახლი. გარდაიცვალა 142800 ადამიანი.
იაპონიის ყველაზე ძლიერი, 9.0 მაგნიტუდიანი მიწისძვრა 2011 წლის 11 მარტს მოხდა, რომელსაც ცუნამი მოყვა. მას 29000 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა და გარდა ამისა, რამდენიმა ატომური რეაქტორი დაზიანდა.
ჩილეს მიწისძვრა, რომელმაც მთელ ცეცხლოვან სარტყლამდე მიაღწია
მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი მიწისძვრა (9.5 მაგნიტუდა) ცეცხლოვანი სარტყლის ერთ-ერთ სეისმურად აქტიურ ქვეყანაში - ჩილეში მოხდა 1960 წლის 22 მაისს. მისი კერა 32 კმ. სიღრმეში იყო, გამოწვეული ნაცკას ფირფიტის სამხრეთ ამერიკის ფირფიტის ქვეშ შეცოცებით, რამაც 804 კმ. სიგრძის ნაპრალი წარმოშვა ტალკადან კილოეს არქიპელაგამდე. მან უსახლკაროდ დატოვა 2 მილიონი ადამიანი. გარდაცვალებების უმეტესობის მიზეზი იყო მიწისძვრით გამოწვეული ცუნამების სერია. დაზიანებები 400-800 მლნ$-ს წარმოადგენდა, რაც დღეისთვის 3-6 მლრდ$-მდე ავიდა ინფლაციიდან გამომდინარე. მინი|251x251პქ|ლაიმას ვულკანი, ჩილე მიწისძვრით გამოწვეული ცუნამის სიჩქარე 322 კმ/სთ-ს აღწევდა, რომელმაც ფაქტობრივად ცეცხლოვანი სარტყლის ყველა ქვეყნამდე მიაღწია, ზღვის დონის ცვლილებები კი მთელი წყნარი ოკეანის აუზში აღინიშნებოდა. 15 საათის შემდეგ 10 მეტრი სიმაღლის ცუნამი დაატყდა ჰავაის, რამაც უამრავი შენობა გაანადგურა და 61 ადამიანი მოკლა. 22 საათის შემდეგ ტალღებმა იაპონიას მიაღწია, რამაც 1600 სახლი დაანდგრია და 185 სიცოცხლე შეიწირა. 24 საათის შემდეგ, ცუნამის შედეგად 32 ადამიანი გარდაიცვალა ფილიპინებში. დაზიანებები ასევე აღინიშნა აღმოსავლეთის კუნძულებსა და სამოაზე. აღსანიშნავია, რომ ფილიპინებში მთებარი თაალის ვულკანი 1572 წლის შემდეგ 33-ჯერ ამოიფრქვა, მათგან ყველაზე დამანგრეველმა 1911 წელს კი ათასზე მეტი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. იგი ყველაზე აქტიური 1965-1977 წლებში იყო, რის მიზეზადაც მაგმისა და ტბის წყლის ურთიერთქმედებას ასახელებენ. 1977 წლამდე ფიქრობდნენ, რომ მან მიიძინა, თუმცა 1991 წელს ძლიერი სეისმური აქტივობებისა და მცირე ზომის ტალახის გეიზერების წარმოქმნის შემდეგ დარწმუნდნენ, რომ იგი კვლავ აქტიური იყო.
ჩილეს ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური და დიდი ზომის ვულკანი - ლიაიმა ქალაქ ტემუკოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით 82 კილომეტრში და სანტიაგოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით 663 კმ-ში მდებარეობს. მის აქტიურობას მე-17 საუკუნიდან მოყოლებული აწარმოებენ. უკანასკნელად 1994 წელს ამოიფრქვა. გარდა ამისა, ლასკარი ყველაზე აქტიური ვულკანია ჩილეს ჩრდილოეთ ანდებში. იგი უძლიერესად 26500 წლის წინ ამოიფრქვა, ხოლო მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული, მისი ამოფრქვევების აღწერა მიმდინარეობს და ყველაზე ძლიერი 1993 წელს იყო, რომლის კვამლმაც არგენტინამდეც კი მიაღწია. უკანასკნელად 2006 წლის 18 აპრილს დაიწყო ამოფრქვევის სერიები და 2011 წელს დასრულდა.
ალასკა
1964 წლის 27 მარტს, 5 საათსა და 36 წუთზე 9.2 მაგნიტუდიანი ჩრდილოეთ ამერიკის ისტორიაში ყველაზე ძლიერი მიწისძვრა მოხდა ალასკის პრინც უილიამის რეგიონზე. იგი ა.შ.შ-ს ყველა შტატში დაფიქსირდა კონექტიკუტის, როდ აილენდისა და დელავერის გარდა. მისი ხანგრძლივობა 4 წუთი და 38 წამს შეადგენდა მიწისძვრით გამოწვეულმა ცუნამის ტალღებმა 131 ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ალასკის ტერიტორიაზე ისეთი 50 ვულკანია, რომლებიც 1760 წლიდან მოყოლებული ერთხელ მაინც ამოიფრქვა. სწორედ ამ შტატზე მოხდა ცეცხლოვანი სარტყელის ამერიკულ ნაწილზე უკანასკნელი ვულკანური ამოფრქვევა 2009 წელს.
Ԑ̈
Ԑ̈, ԑ̈ — კირილური დამწერლობის ასო „Ԑ“ დიაკრიტიკული ნიშნით — თ. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
ცეცხლოვანი სარტყელი
ვულკანები
ა.შ.შ-ს ჩრდილო-დასავლეთ საზღვართან, ცეცხლოვანი სარტყელის აღმოსავლეთით, კასკადის მთებში გვხვდება 1300 კმ-იანი კასკადის ვულკანური თაღი, რომელშიც 13 მნიშვნელოვანი, აქტიური ვულკანია, ხოლო 3000 ვულკანური წარმონაქმნი. უკანასკნელად, 1980 წელს ამოიფრქვა სენტ-ჰელენზი. გარდა ამისა, ალასკის ალეუტის კუნძულები, რომლებიც 14 დიდი და 55 პატარა კუნძულებისგან შედგება, 52 ვულკანს მოიცავს. მინი|კამჩატკისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის რუკა
რუსეთი
რუსეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში, კამჩატკის ნახევარკუნძულზე მრავალი სხვადასხვა სახის კუნძულებია განთავსებული. მის ფართობს შეადგენს 472300 კვ. კმ. და მდებარეობს წყნარ ოკეანესა და ოხოცკის ზღვას შორის. კამჩატკის აღმოსავლეთ სანაპიროზე 10500 მეტრი სიღრმის კურილ-კამჩატკას ღრმული მდებარეობს, რომელშიც ფილების სწრაფი ქვეშეცოცება ან ურთიერთშეცოცება იწვევს მაღალ ვულკანურ აქტიურობას, რაც ცეცხლოვან  სარტყელზე მდებარე ტერიტორიების დიდი ნაწილის აქტიურობის მიზეზია. 30-ზე მეტი აქტიური და ასობით ვულკანური წარმონაქმნია კამჩატკის ორ მთავარ ვულკანურ სარტყელზე.
სქოლიო
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:ჩილე კატეგორია:ფილიპინები კატეგორია:ვულკანები კატეგორია:მიწისძვრები კატეგორია:კამჩატკის ვულკანები კატეგორია:წყნარი ოკეანე კატეგორია:წყნარი ოკეანის ვულკანები კატეგორია:წყნარი ოკეანის ფილები
Ԑ̈
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა შეიძლება წარმოვადგინოთ შემდეგნაირად:
ლიტერატურა
კატეგორია:კირილური ასოები
ციკუტა
ციკუტა (Cicuta) — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. წყლის ან ჭაობის მრავალწლოვანი ბალახებია.
10 — 20 სახეობა უმეტესად ჩრდილოეთ ამერიკაში იზრდება. საქართველოში მხოლოდ აფხაზეთში გვხვდება (შხამიანი ციკუტა). შიშველი ბალახია. ღეროს სიმაღლე 50 — 150 სანტიმეტრს აღწევს.
იზრდება დაჭაობებულ ადგილებზე. მეტად შხამიანია, განსაკუთრებით ფესურა, რომელიც შხამიან ნივთიერება ციკუტოტოქსინს შეიცავს. ამ მცენარით გაზაფხულსა და შემოდგომაზე ხშირად იწამლება მსხვილი საქონელი და ცხვარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქოლგოსანნი
მარსელანდია
მარსელანდია (Marcelândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 290 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სინოპის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯოვანი ანტონიო სკოპოლი
ჯოვანი ანტონიო სკოპოლი (Giovanni Antonio Scopoli; დ. 3 ივნისი 1723, კავალეზე  — გ. 8 მაისი, 1788, პავია) — იტალიური წარმოშობის ავსტრიელი ბუნებისმეტყველი და ექიმი. შემნიცის სამთო აკადემიისა და პავიის უნივერსიტეტის პროფესორი.
მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Scop.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი ექიმები კატეგორია:ავსტრიელი ბოტანიკოსები კატეგორია:ავსტრიელი მიკოლოგები კატეგორია:იტალიელი ექიმები კატეგორია:იტალიელი ბოტანიკოსები კატეგორია:იტალიელი მიკოლოგები
თურქეთ-სერბეთის ურთიერთობები
თურქეთ-სერბეთის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს თურქეთსა და სერბეთს შორის. სერბეთს აქვს საელჩო თურქეთში, ანკარაში და გენერალური საკონსულო სტამბოლში. სერბეთში კი მოქმედებს საელჩო ბელგრადში. ორივე ქვეყანა არის ნატოს წევრი.
2009 წელს ხელი მოაწერეს თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებას.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:სერბეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
რასიმ ალგულიევი
ზოგადი ინფორმაცია
რასიმ მოჰამედ ალგულიევი დაიბადა 1958 წლის 20 იანვარს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ბარდის რაიონში. 1979 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და კომპიუტერული მექანიკის ფაკულტეტის ელექტრონული კომპიუტერული მექანიკის მიმართულება. 1979-1986 წლებში აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში ინჟინრად, შემდეგ უფროს ინჟინრად მუშაობდა და ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხიც იქვე მოიპოვა. 1986 წელს იგი აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ავტომატური საკონტროლო სისტემების დეპარტამენტში გაიგზავნა, სადაც უფროსი ინჟინრის პოზიცია ეკავა. ხელმძღვანელობდა პროექტს „ეროვნული კომპიუტერული ცენტრები და მონაცემთა გადამცემი ქსელი“. იყო ავტომატური საკონტროლო სისტემების განყოფილების ტექნიკური დირექტორი. 2002 წლიდან არის აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ინფორმაციული ტექნოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 2013 წელს ალგულიევი აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოს-მდივნად აირჩიეს. მას ეს პოსტი 2019 წლამდე ეკავა. არის ამავე აკადემიის ტექნიკური მეცნიერებების დოქტორი, პროფესორი და აქტიური წევრი. 2019 წელს აირჩიეს აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტად. 2009 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად ალგულიევი პროგრესის მედლით (Tərəqqi medalı) დაჯილდოვდა.
დაქორწინებულია და ჰყავს ვაჟი და ქალიშვილი.
სამეცნიერო-თეორიული მოღვაწეობა
1997 წელს ალგულიევმა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ინფრომაციული და სატელეკომუნიკაციო სამეცნიერო ცენტრში (ინფორმაციული ტექნოლოგიის ინსტიტუტის წინამორბედი) ინფორმაციის უსაფრთხოების პრობლემათა დეპარტამენტი ჩამოაყალიბა და თავადვე ხელმძღვანელობდა. 2007 წელს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ინფორმაციული ტექნოლოგიის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა ინფორმაციის უსაფრთხოების პრობლემათა განყოფილება და დღემდე ხელმძღვანელობს. ალგულიევნა ჩამოაყალიბა არქიტექტურული პრინციპები და მეთოდები სპეციალურ სადაზვერვო ქსელების სინთეზისთვის ეროვნულ, კორპორატიულ და ინდივიდუალურ დონეზე სპამებთან საბრძოლველად. ალგულიევის კვლევები კონცენტრირებულია ქვეყანაში ინფორმაციული ტექნოლოგიის, კომპიუტერული მეცნიერებისა და მათი გარდაქმის მეცნიერული და თეორიული საკითხების იდენტიფიკაციაზე. 2007 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ინფორმატიკის კორესპონდენტ წევრად. არის ინფორმაციული საზოგადოებისა და ტექნოლოგიის აქტუალური პრობლემების სემინარის ხელმძღვანელი. ხელმძღვანელობდა 2 პოსტდოქტორულ კვლევასა და 31 ფილოსოფიის დოქტორ სტუდენტს. ამჟამად ხელმძღვანელობს 8 პოსტდოქტორულ კვლევასა და 15 ფილოსოფიის დოქტორ სტუდენტს.
საზოგადოებრივი მოღვაწეობა
რასიმ ალგულიევი არის აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის რედაქტორთა საბჭოს წევრი. მსოფლიო აზერბაიჯანელთა კონგრესზე აირჩიეს მსოფლიო აზერბაიჯანელთა საკოორდინაციო საბჭოს წევრად. არის ინფრომაციი დაცვის საკოორდინაციო კომისიის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
ხატრანოვის სახლი
ხატრანოვის სახლი (Особняк Хатранова) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1890-იან წლებში საქალაქო არქიტექტორის არსენ ტერ-აკოფოვის მიერ. შენობა აგებულია ეკლექტიკის სტილში და გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ძეგლის სტატუსი.
მისამართი: დონის როსტოვი, 1-ლი საბჭოეთის ქუჩა, № 42.
ისტორია
ძველებური სასახლე 1-ლ საბჭოეთის ქუჩა ნომერ 46-ში, აშენებულია 1890-იან წლებში. ცნობილია მისი მფლობელები. ერთ-ერთი მათგანი იყო ქალაქის თავი, მემკვიდრეობითი საპატიო მოქალაქე პ. ე. ხატრანოვი.
ხატრანოვების გვარი დონის ნახიჩევანში იყო მეტად შეძლებული. XIX საუკუნის I ნახევარში ნახიჩევანის ვაჭარი პოღოს არუთიუნის ძე ხატრანიანი ვაჭრობდა რუსეთში, იტალიაში, საბერძნეთში, თურქეთში. ხატრანიანების მეორე წარმომადგენელი - გევორქი, იყო მეწამრე. მან ააშენა ნახიჩევანში აგურის ქარხანა. შემონახულ სადარბაზო კარზე ამოტვიფრულია ასო „X“ შენობის მფლობელის გვარის პირველი ასო.
1912 წელს სასახლის მფლობელი იყო გავრილ ვასილის ძე მაზაევი. სახლის ღირებულება ამ დროისათვის შეადგენდა 17 500 რუბლს. ოჯახის უფროსი ივან გავრილის ძე მაზაევი, შეძლებული გლეხი თავის დროზე იყო გადაასახლებლი ტავრიის გუბერნიის სოფელ ნოვოვასილევსკში, მართლმადიდებლობიდან წასვლისთვის. მოგვიანებით იგი გადავიდა სლობოდაში ბოლშაია-კრეპკაია, სადაც ეწეოდა მეცხვარეობას. მაზაევებმა დატოვეს თავისი კვალი ისტორიაში: მის მიერ იყო გამოყვანილი ცხვრების ახალი ჯიში - მერინოსები, რომელმაც მიიღო სახელწოდება „მაზაევსკაია“.
საბჭოთა ხელისუფლების წლებში შენობა იყო ნაციონალიზებული, დიდი სამამულო ომის წლებში, გერმანული ოკუპაციის პერიოდში, შენობაში განთავსებული იყო გესტაპო, ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ - ჰოსპიტალი, ომის შემდეგ დაიკავა სამხედრო უწყებამ. 1980 წლიდან შენობაში განთავსებული იყო სახელმწიფოს სანიტარულ-ეპიდემოლოგიური ცენტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
Babyface (მუსიკოსი)
კენეთ „Babyface“ ედმონდსი (დ. 10 აპრილი, 1959) — ამერიკელი რიტმ-ენდ-ბლუზ-მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მუსიკალური პროდიუსერი. კარიერის განმავლობაში არის 26-ზე მეტი #1 ჰიტის პროდიუსერი და ავტორი. იგი აგრეთვე გრემის მრავალი ჯილდოს მფლობელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:Babyface კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:Island Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:SOLAR Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Sony/ATV Music Publishing-ის შემსრულებლები
უზბეკეთის ჰიმნი
უზბეკეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი (Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi) — უზბეკეთის ამჟამინდელი ჰიმნი შეიქმნა, როდესაც უზბეკეთი ჯერ საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკა იყო. 1991 წელს უზბეკეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, უზბეკეთს არ გააჩნდა სხვა კანდიდატი სახელმწიფო ჰიმნის სტატუსზე, მაშინ უზბეკეთის სსრ-ს ძველი ჰიმნი შემოიღეს, რომლის მუსიკის ავტორია მუტალ ბურჰანოვი, ხოლო ახალი ტექსტის ავტორია აბდულა ორიპოვი. ყოველ დილით, ჰიმნი გადის ეთერში ყველა უზბეკური რადიოს და ტელევიზიის.
ჰემოლიმფა
მინი| [[კალიას ღია სისხლის მიმოქცევის სისტემა აქვს, სადაც ჰემოლიმფა მოძრაობს. ]]
ჰემოლიმფა (ჰემო... და ლიმფა) — სითხე, რომელიც მიმოიქცევა ისეთ უხერხემლო ცხოველების (ფეხსახსრიანები, მოლუსკები) სისხლძარღვებში რომელთაც აქვთ ღია სისხლის მიმოქცევის სისტემა. ჰემოლიმფა ასრულებს დახშული სისხლის მიმოქცევის სისტემის მქონე ცხოველების სისხლისა და ლიმფის ანალოგიურ ფუნქციებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სხეულის სითხეები
დამპალა (ქართლი)
დამპალა — ადგილი ქართლში, მუხრანის ველზე.
ქართულ დოკუმენტურ წყაროებში XVI საუკუნიდან იხსენიება. 1669 წლის დოკუმენტით („წილკნის ღმრთისმშობლის სამწყსოს სიგელი“) სამუხრანბატონოში არსებული დამპალა წილკნის ეპარქიის სარგო ყოფილა. სამუხრანბატონოს დამპალას ვახუშტი ბატონიშვილი დამპალეთად იხსენიებს. 1945 წელს დამპალას ვაზიანი ეწოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
თურქეთ-უკრაინის ურთიერთობები
თურქეთ-უკრაინის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს თურქეთსა და უკრაინას შორის. ორ ქვეყანას შორის არის ხანგრძლივი ისტორიული, გეოგრაფიული და კულტურული ურთიერთობები.
უკრაინას აქვს საელჩო თურქეთში ანკარაში და გენერალური საკონსულო სტამბოლში. უკრაინაში კი მოქმედებს საელჩო კიევში და გენერალური საკონსულო ოდესაში. ორივე ქვეყანა არის შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი. თურქეთი ნატოს წევრია, ხოლო უკრაინა კანდიდატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:უკრაინის დიპლომატიური ურთიერთობები
ფავზია ფუად ეგვიპტელი
ფავზია ფუად ეგვიპტელი (, الأميرة فوزية فؤاد; დ. 5 ნოემბერი, 1921, ალექსანდრია, ეგვიპტე — გ. 2 ივლისი, 2013, ალექსანდრია, ეგვიპტე) — ეგვიპტის პრინცესა და ირანის დედოფალი 1941-1948 წლებში როგორც შაჰ მოჰამედ რეზა ფეჰლევის პირველი ცოლი.
იგი იყო ეგვიპტის მეფე ფუად I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ნაზლი საბრის უფროსი ქალიშვილი. მისი ძმა, ფარუკ I ეგვიპტის უკანასკნელი მეფე გახდა. 1939 წელს, პოლიტიკური მიზეზების გამო იგი ცოლად შერთეს ირანის მემკვიდრე პრინც მოჰამედ რეზა ფეჰლევს, რითაც უნდა შექმნილიყო ახლო აღმოსავლური ალიანსი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომში ევროპულ ძალებს წინააღმდეგობას გაუწევდა. მათ უიღბლო ქორწინება ჰქონდათ, რომელიც 1948 წელს განქორწინებითა და ფავზიას სამშობლოში დაბრუნებით დასრულდა, თუმცა შაჰს მასთან ერთი გოგონა შეეძინა.
1949 წელს იგი მეორედ დაქორწინდა ეგვიპტელ კოლონელ-დიპლომატ ისმაილ ჩირინზე, რომელთანაც კიდევ ორი შვილი შეეძინა.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
პრინცესა ფავზია დაიბადა 1921 წლის 5 ნოემბერს ქალაქ ალექსანდრიის რაზ-ელ-თინის სასახლეში. იგი იყო ეგვიპტის მეფე ფუად I-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ ნაზლი საბრის უფროსი ქალიშვილი. იგი წარმომავლობით ალბანელი, თურქი, არაბი, ბერძენი, ფრანგი და ჩერქეზი იყო. პრინცესა ფავზიას დედის პაპა, გენერალ-მაიორი შარიფ ფაშა, წარმოშობით თურქ-ბერძენი იყო და ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრად, შემდეგ კი საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა. ასევე დედამისის ერთ-ერთი პაპა იყო სულეიმან ფაშა, რომელიც წმინდა სისხლის ფრანგი იყო და ნაპოლეონს ჩამოჰყვა ეგვიპტეში ლაშქრობისას, შემდეგ კი დარჩა და ადგილობრივი ქალი შეირთო ცოლად.
გარდა ერთი ძმის, პრინცი ფარუკისა, ფავზიას ჰყავდა სამი უმცროსი და — ფაიზა, ფაიკა და ფათია. გარდა ამისა, მამის პირველი ქორწინებიდან ჰყავდა ორი ნახევარ-და. პრინცესა ფავზიამ თავის დებთან ერთად განათლება შვეიცარიაში მიიღო, რის გამოც მშობლიური არაბულის გარდა კარგად იცოდა ინგლისური და ფრანგული.
მისი სილამაზის გამო ფავზიას ხშირად ადარებდნენ კინოს ვარსკვლავ ჰედი ლამარსა და ვივიენ ლის. 2011 წელს გამოსულ მის ბიოგრაფიულ წიგნში, ფავზია, როგორც ახალგაზრდა ქალი, აღწერილია როგორც: „უზომოდ გულუბრყვილო, ზედმეტად დაცული, საჩუქარივით ლამაზად შეფუთული პატარა გოგონა“.