cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საჯავახო (მხარე)
გეოგრაფია
საჯავახოდ იწოდება საჯავახოს ქედის წინა ზოლის ტერიტორია, ახლანდელი სამტრედიისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტების სასაზღვრო რეგიონი. დიმიტრი ბაქრაძის აღწერით ესაა ტერიტორია საწაბლიოს ქედსა და საჯავახოსწყალს, ანუ ახლანდელ ხევისწყალს შორის. უფრო ადრე საჯავახო ხევისწყალს გაღმაც ვრცელდებოდა და რიონის ნაპირებამდე უწევდა. საჯავახო იმერეთსა და გურიაში ცნობილი იყო საუკეთესო ჯიშის ღვინოებით.
ისტორია
ნიკო ბერძენიშვილის მიხედვით XIII საუკუნემდე ჭილაძეებამდე საჯავახოს საჩინოსთან ერთად ფლობდნენ ქობულიძეები. XIII საუკუნიდან ქობულიძეების საერისთავოს ცენტრალურ ნაწილს ეპატრონებიან უფრო მცირე ფეოდალები, ჭილაძეები, რომლებიც, სავარაუდოდ, ქობულიძეების შთამომავლები იყვნენ. ჭილაძეთა სათავადო მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე რიონის ორივე ნაპირზე. ჭილაძეთა სათავადოს ცენტრი იყო სოფელი საჭილაო. საჯავახო ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნეში. სახელწოდება „საჯავახო“ ფეოდალის ჯავახ I ან ჯავახ II ჭილაისძის სახელიდან უნდა მოდიოდეს. მონაცვლეობით ეკუთვნოდა გურიისა და ოდიშის სამთავროებს, იმერეთის სამეფოს და მათ შორის ცილობის საგანი იყო. XVI საუკუნის მეორე ნახევრამდე საჯავახო ოდიშის სამთავროს შემადგენელი ნაწილი იყო.
1568 წელს იმერეთის მეფე გიორგი II-მ დაამარცხა მის წინააღმდეგ აჯანყებული ლევან I დადიანი და მისი ვასალი ვარაზ ჭილაძე. მალევე, 1570-იანი წლების დასაწყისში გიორგი II-მ მასზე თავდასხმის ბრალდებით მოაკვლევინა ჯავახ II ჭილაძე და საჯავახოს თავად დაესაკუთრა. მეფის გაძლიერების შიშმა დადიანი და გურიელი შეაკავშირა. მათ შეერთებული ძალით წაართვეს გიორგი II-ს საჯავახო და შუაზე გაიყვეს. საჯავახოს რიონის მარცხენა ნაპირზე მდებარე ნაწილი დაიკავა გურიელმა, მარჯვენა ნაპირზე მდებარე კი დადიანმა. აღნიშნული პერიოდიდან მოყოლებული (XVI საუკუნის 70-იანი წლები) საჯავახოს გურიელისეულ ნაწილს შემორჩა ძველი სახელი საჯავახო, ხოლო დადიანისეული კი საჭილაოდ იწოდა. ამ პერიოდიდანვე დადიანები და ჭილაძეები ფლობდნენ მხოლოდ საჭილაოს, ხოლო საჯავახოს მფლობელობაზე დავა უკვე იმერეთის მეფესა და გურიელს შორის მიმდინარეობდა. 1578 წელს გიორგი III დადიანს აუჯანყდა დათულია დადიანი, რომელმაც აჯანყება საჯავახოდან დაიწყო. გიორგი II გურიელმა იმერეთის მეფე გიორგის II-ის დავალებით დაამარცხა ბათულია და საჯავახო თავად დაიკავა.
რუსეთის იმპერიის მიერ დასავლეთ საქართველოს მიერთების შემდეგ საჯავახო სახაზინო მამულად აღირიცხა. საჯავახოს კანონიერ კუთვნილებაზე გურიელის მოთხოვნის გამო იმპერიამ მხარე ორად გაყო. 1815 წელს მდინარე ქვაფათას მარცხენა სანაპირო გადაეცა გურიელს. ხოლო მეორე ნაწილი გადაეცა იმერელ თავადებს ოტია და სეხნია წულუკიძეებს. გურიისა და იმერეთის საჯავახოებს ერთმანეთისგან ჰყოფდა მდინარე ხევისწყალი. 1840-იანი წლებიდან ქუთაისის მაზრის შემადგენლობაში შევიდა გამოჩინებულის საბლაღოჩინო, ხოლო ოზურგეთის მაზრაში - გურიის საჯავახოს საბლაღოჩინო. გურიის საჯავახო ორ სასოფლო საზოგადოებას მოიცავდა: ნანეიშვილები და ზემო ხეთი. ამგვარი ადმინისტრაციული დაყოფა შენარჩუნებულია დღემდე და საჯავახოს ერთი ნაწილი სამტრედიის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაშია, ხოლო მეორე ნაწილი — ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის.
სულ საჯავახოს მხარე 30-მდე სოფელს მოიცავდა. მხარის დასახელება საჯავახო შემორჩა მხოლოდ მის ერთ-ერთ სოფელს, რომელიც მანამდე ბარსაჯავახოს ან ბარის სახელითაა იხსენიებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები კატეგორია:იმერეთი კატეგორია:გურია
მაგრანეთი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 224 ადამიანი.
ისტორია
ისტორიული ძეგლებიდან საყურადღებოა:
1963-1969 წლებში სოფლის ტერიტორიაზე გათხარეს (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი) სხვადასხვა პერიოდის ძეგლები. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე, ქუშანაანთ გორაზე, გათხრილია III-IV საუკუნეების სამაროვანი, რომლის უშუალოდ სამხრეთით გამოვლინდა ადრინდელი შუა საუკუნეების ნამოსახლარი. კომპლექსი შედგება მოზრდილი შენობის ნაშთისაგან. შემორჩენილია საძირკველი, რომელიც ნაგებია რიყის ქვის ერთი ან ორპირი წყობით. მათზე ამოყვანილი ყოფილა ალიზის კედლები, გადახურული ღარიანი კრამიტით. არქეოლოგიური მასალის (განსაკუთრებით სასანურ-ბიზანტური მონეტების) მიხედვით ნაგებობა VII საუკუნის II ნახევარში დანგრეულა. ნამოსახლარის სამხრეთით შემორჩენილია ძველი გზის ნაშთი. მის სამხრეთით გათხარეს (ბ. ჯორბენაძე) ადრინდელი შუა საუკუნეების სამაროვანი. გამოვლინდა V-VIII საუკუნეების 7 ორმოსამარხი და ქვის სამარხი. მათში იპოვეს ბრინჯაოსა და რკინისღეროიანი საკინძები, ბრინჯაოს მშვილდსაკინძი, ვერცხლისა და ბრინჯაოს ბეჭდები, რკინის სამაჯური და სხვა ნივთები.
ჭიჩსულების უბანში გამოვლენილია ადრინდელი შუა საუკუნეების (VI-VIII სს.) ნამოსახლარი.
საცხვრეგორის სამაროვანზე გათხრილია (ბ. ჯორბენაძე) V-VIII საუკუნეების 4 ქვის სამარხი, რომლებშიც აღმოჩნდა ბრინჯაოსა და რკინის საკინძები, ბრინჯაოს საყურეები და მშვილდსაკინძი, სარდიონის საბეჭდავი და სხვა. ამავე გორის დასავლეთ ფერდობზე შესწავლილია XI-XIII საუკუნეების სამარხები, რომლებშიც იყო მინის, ბრინჯაოსა და რკინის სამაჯურები და ბრინჯაოს 3 ბეჭედი.
სეფიეთის ტაძარი
სეფიეთი — სამნავიანი ბაზილიკა სოფელ სეფიეთში აბაშის მუნიციპალიტეტში. სეფიეთის ეკლესია ერთ–ერთი უძველესია სამეგრელოში. ნაშენია ქვითა და აგურით, გამოყენებულია თლილი და ნატეხი ქვა. მრავალგზის გადაკეთების შედეგად დაკარგული აქვს თავდაპირველი სახე. დასავლეთით მიშენებული აქვს უფრო დაბალი სათავსი — ეგვტერი ან საქალებო. ეკლესიაც და მინაშენიც მოხატულია გვიანდელ შუა საუკუნეებში. მხატვრობამ ფრაგმენტების სახით მოაღწია. გარდა რელიგიური სიუჟეტებისა, გვხვდება ისტორიულ პირთა, ადგილობრივ ფეოდალთა (აბრამ აილაძის, მოხატვის მოთავის — ჭყონდიდელი ზოსიმე კოპლატაძის და სხვა) პორტრეტები. მათი სახელები წარწერებშია მოხსენიებული. აქ ნაპოვნი ჯვრებითა და მზის გამოსახულებით შემკული სვეტისთავი (დაცულია მარტვილის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში) ამ ტერიტორიაზე არსებულ ძველ ნაგებობას უნდა ეკუთვნოდეს.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
თბილისის ქალთა პირველი თანრიგის სასწავლებელი
თბილისის ქალთა პირველი თანრიგის სასწავლებელი, ქალთა პირველი ღია პედაგოგიური სასწავლებელი ამიერკავკასიაში (სასწავლებელი ოლღას სახელობისა იყო); დაარსდა 1865 წელს, იღებდნენ 8-18 წლის ასაკის გოგონებს, რომლებსაც საშინაო და დაწყებითი კლასების მასწავლებლად ამზადებდნენ.
სწავლების კურსი 3-საფეხურიანი იყო: ელემენტარული I-II კლასი, ზოგადი განათლების III-IV კლასი, სპეციალურ-პედაგოგიური - V-VI კლასი. სწავლება ფასიანი იყო (წელიწადში 200 მანეთამდე), არასავალდებულო საგნების (გერმანული, ფრანგული, სომხური, აზერბაიჯანული ენები, ცეკვა, მუსიკა) შესწავლისათვის ქირას დამატებით იხდიდნენ.
უკანასკნელი კლასის მოსწავლეები დაწყებით კლასებში გადიოდნენ პედაგოგიურ პრაქტიკას და საცდელი გაკვეთილების წარმატებით ჩატარებისა და გამოსაშვები გამოცდების ჩაბარების შემდეგ საშინაო მასწავლებლის წოდებას იღებდნენ. 1870 წელს სასწავლებელს დაემატა VII (დამატებითი) პედაგოგიური კლასი და გადაკეთდა ქალთა პირველ გიმნაზიად. 1873 წელს გიმნაზიასთან დაარსდა პროგიმნაზია. ამ სასწავლებელში პედაგოგიკის წლების მანძილზე ასწავლიდა ლ. ლოძალევსკი (კ. უშინსკის მოწაფე). კურსდამთავრებულები იღებდნენ საშუალო განათლებას, მაგრამ უნივერსიტეტში შესვლის უფლება არ ეძლეოდათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები კატეგორია:ქალთა უფლებები საქართველოში
შვედეთის კომუნები
შვედეთის კომუნები (თემები, მუნიციპალიტეტები) (Kommun) — შვედეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები. ამ მომენტისათვის არსებობს 290 კომუნა რომლებიც შედიან 21 ლენის შემადგენლობაში. მუნიციპალური ხელისუფლება პასუხისმგებელია იმ მომსახურებაზე, რომელსაც ადგილობრივ დონეზე უწევენ მოსახლეობას, როგორებიცაა სკოლები, ავარიულ-სამაშველო სამსახურები და ქალაქმშენებლობები.
ორგანიზაციული საფუძვლები
შვედეთის კომუნების, მუნიციპალიტეტების რეგულირების საფუძვლები აღნიშნულია 1991 წლის «ადგილობრივი თვითმმართველობის» კანონში. ის განსაზღვრავს კომუნების უფლებებს და პასუხისმგებლობას, ასევე აღწერს ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოების მუშაობის ძირითად პრინციპებს, ისეთებს, როგორიცაა კომუნის, მუნიციპალიტეტის საბჭოს არჩევა. ის ასევე არეგულირებს პროცესს (laglighetsprövning, «სასამართლო განხილვის კანონიერებას»), სადაც (საოლქო სასამართლო) ყოველ მოქალაქეს შეუძლია მიმართოს ადგილობრივი ორგანოების გადაწყვეტილებების სააპელაციოდ.
ისტორია
ადგილობრივი ხელისუფლების პირველი აქტები რეალიზებული იქნა 1863 წლის 1 იანვარს. არსებობდა ორი დადგენილება, ერთი ქალაქისათვის და ერთი სოფლისათვის. მუნიციპალიტეტების საერთო რაოდენობა იყო 2498. სოფლის კომუნები, მინიციპალიტეტები ტერიტორიულად ემთხვეოდა ძველი საეკლესიო მრევლების ტერიტორიებს (socknar), ხოლო 89 საქალაქო მუნიციპალიტეტი დაარსებული იქნა ძველი პრივილეგირებული ქალაქების საზღვრებში. არსებობდა ასევე მესამე ტიპი, köping (market town). ამ წარმონაქმნების სტატუსი იყო სადღაც სოფლის და ქალაქის კომუნებს შორის. მათ შორის მხოლოდ რვა არსებობდა 1863 წლისთვის, ხოლო მაქსიმუმს მიაღწია 1959 წელს: 96 წარმონაქმნი.
1930 წელს, კომუნების საერთო რაოდენობამ მიაღწია თავის პიკს (2532), როდესაც ისინი უფრო იყოფოდნენ ვიდრე ერთიანდებოდნენ.
1943 წელს 500-მდე შვედეთის კომუნაში მოსახლეობა 500 ადამიანზე ნაკლები იყო, და მუნიციპალიტეტის კომისია შემოვიდა წინადადებით რათა, სოფლის კომუნების რაოდენობა მკვეთრად შემცირებულიყო.
რამდენიმე წლის შემდეგ მე-20 საუკუნის მუნიციპალიტეტის საერთო შვედური ორი რეფორმიდან პირველი რეალიზებული იქნა 1952 წელს. სასოფლო კომუნების რაოდენობა შემცირებულ იქნა 2281-დან 816-მდე. ქალაქებს (იმ დროისათვის იყო 133) ეს რეფორმა არ შეხებია.
მალევე გაირკვა რომ 1952 წლის რეფორმა არ იყო საკმაოდ რადიკალური. ექსპერტების ახალმა კომისიამ 1959 წელს გადაწყვიტა, რომ შემდეგმა მუნიციპალურმა რეფორმამ უნდა შექმნას ახალი, უფრო მსხვილი, შერეული სასოფლო-საქალაქო მუნიციპალიტეტები.
შვედეთის პარლამენტმა (რიკსდაგი) 1962 წელს გადაწყვიტა, რომ ახალი რეფორმა უნდა ჩატარებულიყო ნებაყოფლობით. პროცესი დაიწყო 1964 წლის იანვარში, როდესაც ყველა კომუნა დაჯგუფებულ იქნა 282 მუნიციპალურ კომუნბლოკში (kommunblock). ბლოკის შიგნით თანამშრომლობა უნდა დამთავრებულიყო საბოლოოდ მათი გაერთიანებით. პროცესის დასრულების სავარაუდო წლად მიჩნეული იქნა 1971, როდესაც ყველა კომუნა უნდა გამხდარიყო ერთგვაროვანი ტიპის და ყველა ფორმალური სხვაობები ხელმძღვანელობაში და ქალაქებს და სოფლებს შორის პრივილეგიები გაუქმებული უნდა ყოფილიყო.
«ბლოკებს» შიგნით გაერთიანება დაიწყო 1965 წელს, როდესაც კომუნების რიცხვი შემცირდა 1006-დან 848-მდე. რიკსდაგმა გაერთიანების პროცესი ძალიან ნელად ჩათვალა, და გადაწყვიტა მისი დაჩქარება ნებაყოფლობის ასპექტის გაუქმებით. 1971 წელს შემოღებულ იქნა უნიტარული მუნიციპალური წარმონაქმნები — კომუნები და მისი რაოდენობა შემცირდა 464-მდე, სამი წლის შემდეგ უკვე იყო 278. ერთ შემთხვევაში (სვედალას მუნიციპლიტეტი Svedala kommun) პროცესი არ იქნა შესრულებული 1977 წლამდე.
კომუნების უმრავლესობა მალე კონსოლიდირებულ იქნენ, მაგრამ ზოგ შემთხვევაში ახალშექმნილ წარმონაქმნების შიდა ანტაგონიზმი იმდენად ძლიერი იყო, რომ მივიდა საქმე «დაშლამდეც». დღეს კომუნების საერთო რაოდენობა აღწევს 290.
ახალი მუნიციპალიტეტის შექმნის საკითხი შვედეთის ცენტრალური მთავრობის პრეროგატივაა. რეკომენდირებულია, რომ ახალი კომუნის მოსახლეობის ქვედა ზღვარი შეადგენდეს 5000 ადამიანს.
ზოგიერთი მუნიციპალიტეტი საკუთარ მიმართებაში ძველებურედ ეხლაც ხმარობს ტერმინს «ქალაქი» (Stad) — ეს პრაქტიკა, გამოიყენება ყველაზე მხვილ და ყველაზე ურბანიზირებულ კომუნებში — სტოკჰოლმში, გეტებორგში და მალმეში. ტერმინი «stad» ახლა ჩვეულებრივ მიეკუთვნება დიდი ფართობები განაშენიანებას და არა ადმინისტრაციულ ერთეულს.
გეოგრაფიული საზღვრები
შვედეთის მუნიციპალიტეტები ფარავენ ქვეყნის მთელ ტერიტორიას. აშშ ან კანადასაგან განსხვავებით, აქ არ არის ჩაურთველი ტერიტორიები. ჩრდილოეთის კომუნებს უჭირავთ უფრო მეტი მეჩხრად დასახლებული ტერიტორიები. კირუნა, 19 446 კმ²-ით, ზოგჯერ ითვლება ფართობით მსოფლიოში ყველაზე მსხვილ «ქალაქად», თუმცა ისეთი ადგილები, როგორიცაა La Tuque ლა ტუკუე, კვებეკი (28 421 კმ², ოფიციალურად «ქალაქი»), Wood Buffalo, Alberta ვუდ ბუფალო, ალბერტას შტატი (63 343 კმ², ოფიციალურად «რეგიონალური მუნიციპალიტეტი») და ქალაქი კალგურლი-ბოულდერი დასავლეთ ავსტრალიის შტატი (95 575 კმ²) უფლო დიდია. (შედარებისათვის, სახელმწიფო ლიბანის საერთო ფართობი შეადგენს 10 452 კმ².) ჩრდილოეთის რამდენიმე კომუნა ზომით გაცილებით უფრო დიდია, ვიდრე კომუნები უფრო მჭიდროდ დასახლებულ ქვეყნის სამხრეთ რაიონებში.
მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით უდიდესია დედაქალაქის, სტოკჰოლმის მუნიციპალიტეტი, ხოლო ყველაზე მცირე მუნიციპალიტეტებში მცხოვრებთა რიცხვი 3 ათასზე ნაკლებია. შვედეთში ერთ მუნიციპალიტეტში მცხოვრებთა საშუალო რაოდენობა შეადგენს 35,6 ათას ადამიანს.
ქვედანაყოფები
კომუნები საერთო ჯამში თავის მხრივ კიდევ იყოფა 2 512 მრევლად, თემად (församlingar) (2000). ეს შვედეთის ეკლესიის ტრადიციული დანაყოფებია, თუმცა აქამდე არ დაუკარგავს მნიშვნელობა როგორც ოლქს მოსახლეობის აღწერისას და არჩევნებისას. ზოგიერთი მრევლი ჯერ კიდევ შეესაბამებიან ორიგინალურ «socknar», მაგრამ ამ დროის განმავლობაში მოხდა ბევრი დაშლა და გაერთიანება.
უფლებამოსილებები
კანონის შესაბამისად, მუნიციპალიტეტები პასუხისმგებლები არიან:
ბევრი მუნიციპალიტეტი დამატებით ეწევა ისეთ მომსახურებას, როგორიცაა ახალგაზრდების გართობა და საყოფაცხოვრებო-კომუნალური მომსახურება, ახალი წევრების მიზიდვის მიზნით.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ადანგე
ადანგე — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს ადანგეს უღელტეხილის სამხრეთით პატარა კარული ტბიდან. მიედინება ტროგულ ხეობაში. მდინარეს სამხრეთ მარუხის შესართავიდან ადანგეს ჩხალთას ეძახიან. სიგრძე 12 კმ, აუზის ფართობი 47 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში, წყალმცირობა — ზამთარში.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
კორეტა სკოტ კინგი
კორეტა სკოტ კინგი (Coretta Scott King; დ. 27 აპრილი, 1927 — გ. 30 იანვარი, 2006) — ამერიკელი ავტორი, სამოქალაქო უფლებების აქტივისტი და მარტინ ლუთერ კინგის მეუღლე, 1960-იანი წლების მოძრაობების ერთ-ერთი ლიდერი. კორეტამ მომავალი მეუღლე ბოსტონში, სკოლის დამთავრების შემდეგ გაიცნო. ორივე მათგანი გამორჩეული იყო სამოქალაქო მოძრაობებისა და აქტივიზმის მიმართულებით.
კორეტას აქტიური მოღვაწეობა არც მას შემდეგ შეუწყვიტავს, რაც მეუღლე მოუკლეს. მან მთლიანად თავის თავზე აიღო ამ პერიოდიდან ლიდერობა და იბრძოდა რასობრივი დისკრიმინაციის წინააღმდეგ. აქტიური იყო ქალთა მოძრაობების მიმართულებითაც. კორეტამ დააარსა საკუთარი ცენტრი და დიდი სურვილი ჰქონდა მეუღლის დაბადების დღე გამოეცხადებინათ საყოველთაო დასვენების დღედ. წარმატებას კი მას შემდეგ მიაღწია, რაც რონალდ რეიგანმა 2 ნოემბრის, მარტინ ლუთერ კინგის დღედ გამოცხადების კანონი გამოსცა.
ბავშვობა და განათლება
კორეტა სკოტ კინგი დაიბადა 1927 წლის 27 აპრილს, ჰეიბერგერში, ალაბამა. იგი იყო ობადია სკოტის და ბერნის სკოტის ოთხი შვილიდან მესამე. მისი დედა ცნობილი იყო თავისი მუსიკალური ნიჭის წყალობით, ხოლო მამა პირველი ფერადკანიანი იყო ქალაქში, რომელიც ავტომობილის მესაკუთრე გახდა. კორეტას საკმაოდ მძიმე ბავშვობა ჰქონდა, ვინაიდან მცირე ასაკიდანვე, ათი წლიდან უწევდა მუშაობა. მისი მიზანი იყო ოჯახს როგორმე დახმარებოდა და ამით თავი გაეტანათ. მიუხედავად იმისა, რომ ოჯახი ფერმის მფლობელი იყო, მაინც ძალიან უჭირდათ და უფრო მეტიც, მათი ორი შვილი ბავშვობის მძიმე წლებს ვერ გადაურჩა. მართალია, სკოტების ოჯახს უკიდურესად უჭირდა, თუმცა მშობლების დიდი სურვილი იყო თითოეულ შვილს მიეღო სრულფასოვანი განათლება, ესწავლათ კოლეჯში და ყოფილიყვნენ შემდგარი ადამიანები.
სკოტები, ისევე როგორც იმ ეპოქის არაერთი ადამიანი, გახდნენ რასობრივი სეგრეგაციის მსხვერპლნი. თავდაპირველად 5 მილის (დაახლოებით 8 კილომეტრის) მოშორებით არსებულ სკოლაში სწავლობდნენ, თუმცა იძულებულნი გახდნენ გადასულიყვნენ კიდევ უფრო შორს, 9 მილის მანძილზე არსებულ სკოლაში. კორეტამ 1945 წელს დაასრულა სკოლა და ანტიოქის კოლეჯისგან მიიღო დაფინანსება. შესაბამისად სწავლა განაგრძო აღნიშნულ კოლეჯში იელოუ-სპრინგსში, ოჰაიოში.
პირადი ცხოვრება
250px|მინი|კორეტა და მარტინი მეუღლე 1946 წელს. კორეტამ მომავალი მეუღლე მარტინ ლუთერ კინგი, საერთო მეგობრის მეშვეობით გაიცნო. კორეტას გაცნობიდან ორ კვირაში მარტინმა მშობლებს შეატყობინა, რომ მომავალ ცოლს შეხვდა. რაც შეეხება კორეტას, მას სასიყვარულო ურთიერთობები არც სკოლაში სწავლის პერიოდში აკლდა. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ის არც ერთ მათგანს სერიოზულად არ აღიქვამდა. განსაკუთრებული აღმოჩნდა მარტინთან შეხვედრა. მასთან ურთიერთობის დაწყების შემდგომ, კორეტამ დეტალურად დაიწყო ყველაფრის მოყოლა საკუთარ დასთან და უამბობდა თავისი გრძნობების შესახებ. მას შემდეგ რაც დამ დაუსვა კითხვა, თუ რა ხდიდა კინგს ასეთ განსაკუთრებულს, კორეტასგან მიიღო პასუხი, რომ ძალიან ამსგავსებდა თვისებებით მამას და ეს იყო მთავარი განმაპირობებელი ფაქტორი. ასეთი პასუხის მოსმენის შემდეგ კორეტას და დარწმუნდა, რომ კინგი მართლაც ის ერთადერთი იყო, რომელსაც მისი და ეძებდა. კორეტა და მარტინი საბოლოოდ დაქორწინდნენ 1953 წლის 18 ივნისს.
სამოქალაქო უფლებების მოძრაობა
1954 წლის 1 სექტემბერს მარტინ ლუთერ კინგი გახდა დექსტერის ავენიუს ბაპტისტური ეკლესიის პასტორი. ეს გარკვეულწილად კორეტასთვის მსხვერპლის გაღება იყო. მას თავისი ოცნებაზე, გამხდარიყო მომღერალი, უარის თქმა მოუწია. კინგი ფიქრობდა, რომ კორეტას ისღა დარჩენოდა, სახლში ყოფილიყო და მომავალ შვილებზე ეზრუნა. საბოლოოდ, ეს ყველაფერი აფრო-ამერიკული ქალების მოძრაობისთვის მაინც სიმბოლური აღმოჩნდა.
1955 წლის 17 ნოემბერს კინგებს პირველი შვილი, იოლანდა შეეძინათ. საერთო ჯამში, კი მათ 4 შვილი ეყოლათ. მიუხედავად ამისა, ის პერიოდი კინგების ოჯახისთვის საკმაოდ სტრესული აღმოჩნდა. მონტგომერის ბოიკოტის შემდეგ კინგს საკმაოდ ხშირად ემუქრებოდნენ. 1956 წელს კორეტას უამრავი ზარის პასუხი უწევდა, რომლებიც სავსე იყო მუქარით. ბოიკოტის დასასრულს კინგებმა გადაწყვიტეს, რომ მხოლოდ და მხოლოდ არაძალადობრივად უნდა გაეგრძელებინათ პროტესტები და ამ მეთოდით გამოეხატათ თავიანთი აზრი. მონტგომერის ბოიკოტის შემდგომ, კინგების სახლის მიმართულებით, მაშინ როცა ყველას ეძინა, გასროლაც კი მოხდა.
1960 წლიდან დაიწყო მარტინ ლუთერის დაკავებების სერია. კორეტა დარწმუნებული იყო, რომ ეს ყველაფერი კინგის მკვლელობის მომასწავლებელი იყო. თუმცა, რაღაც პერიოდის შემდეგ მარტინის განთავისუფლება ჯონ კენედიმ აიღო საკუთარ თავზე და გაათავისუფლა კიდეც. კორეტას საუბრით ირკვევა, რომ ჯონი მას ძლიერ თანაუგრძნობდა. მით უმეტეს, ქალბატონი კინგი მაშინ ფეხმძიმედ გახლდათ და მისთვის ნერვიულობა არ შეიძლებოდა. კენედიმ კი საუბრისას აღნიშნა, რომ მზად იყო, რაც შეეძლო ყველაფერი ეღონა და მისი იმედი კორეტას ნებისმიერ მომენტში ჰქონოდა. ეს ზარი და საუბარი საკმაოდ სწრაფად გავრცელდა მედიაში და დიდი გამოხმაურება მოჰყვა. ამის შემდეგ კი კორეტამ აღნიშნა, რომ კენედისთან გასაუბრების შემდეგ მან გაცილებით უკეთ იგრძნო თავი და შედარებით დამშვიდდა. აღსანიშნავია, რომ კენედის პრეზიდენტობის პერიოდში ცოლ-ქმარი კინგები საკმაოდ დიდი პატივისცემით სარგებლობდნენ.
მარტინ ლუთერ კინგის მკვლელობა
200px|მინი|კორეტა შვილთან ერთად მარტინ ლუთერ კინგის დაკრძალვის ცერემონიალზე მარტინ ლუთერ კინგს 1968 წლის 4 აპრილს, მემფისში ესროლეს და მოკლეს. კორეტამ ეს ამბავი ჯეს ჯექსონის სატელეფონო ზარის მეშვეობით შეიტყო. იგი ამ დროს საკუთარ ქალიშვილთან, იოლანდასთან ერთად იმყოფებოდა. სამწუხაროდ, არ იცოდა მამის მკვლელობის შესახებ როგორ შეეტყობინებინა და აეხსნა. მარტინის მკვლელობასთან დაკავშირებით კორეტამ არაერთი ტელეგრამა მიიღო, რომელთაგან მისთვის განსაკუთრებული და გამორჩეული ალბათ მაინც ლი ჰარვი ოსვალდის (კინგის მკვლელის) დედის ზარი იყო. კორეტაზე მან იქონია ყველაზე დიდი ზეგავლენა.
დაქვრივების შემდეგ კორეტამ კიდევ უფრო აქტიურად დაიწყო ქალთა უფლებებისთვის, მსოფლიო მშვიდობისთვის და სხვა აქტუალური საკითხებისთვის ბრძოლა. 1968 წლის დეკემბრიდან აქტიურად მოუწოდებდა ქალებს გაერთიანებულიყვნენ და ერთად ებრძოლათ სამი დიდი პრობლემის წინაშე. ეს პრობლემები იყო: რასიზმი, სიღარიბე და ომი.
კორეტა თავს ვალდებულად გრძნობდა გაეკეთებინა ყველაფერი, რაც შეეძლო. ბევრი ადამიანი მიიჩნევდა, რომ მას ჩრდილის ქვეშ უნდა ეცხოვრა, თუმცა ეს ასე სულაც არ მომხდარა. იგი საკუთარი და ქალების უფლებებისთვის მარტინ ლუთერ კინგის გაცნობამდეც აქტიურად იბრძოდა. კორეტას აზრით, ქალებს მაქსიმალურად უნდა გამოევლინათ საკუთარი შესაძლებლობები, არ უნდა ყოფილიყვნენ თავადვე დამაბრკოლებლები და პოტენციალი გამოეყენებინათ. ხშირად კორეტას შრომა მარგინალიზებული იყო, თუმცა ეს მისთვის პრობლემას არ ქმნიდა და რაც მიაჩნდა სწორად, აკეთებდა ბოლომდე.
სკოტის საფიქრალს წარმოადგენდა ეკონომიკური უთანასწორობაც. საზოგადოების ერთ-ერთ პრობლემად სწორედაც მას მიიჩნევდა. იგი თვლიდა, რომ თუ მოგვარებული იქნებოდა ეკონომიკური უთანასწორობა და ადამიანებს პრობლემები ამ მხრივ აღარ შეაწუხებდათ, მთელი რიგი საკითხები თავისთავად გადაიჭრებოდა. სკოტ კინგს მტკიცედ სჯეროდა, რომ გარანტირებული სამსახურები იქნებოდა საკმაოდ მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი უთანასწორობების აღმოსაფხვრელად. სკოტი ღიად საუბრობდა შავკანიანი ქალების საჭიროებების შესახებ. საკმაოდ ხშირად ამ ქალბატონებს მოიხსენიებდნენ, როგორც ზარმაცებს, რომელთაც არ სურდათ დასაქმება. თუმცა, კორეტას აზრით, ეს სულაც არ იყო ასე. რეალურად ფერადკანიანი ადამიანების უკან იდგა მთელი რიგი პრობლემები, რომლებსაც ისინი აწყდებოდნენ. ისინი გახლდნენ ერთდროულად რასობრივი და გენდერული დისკრიმინაციის მსხვერპლი. ეს ყველაფერი მათ საგრძნობლად უგდებდა მოტივაციასა თუ თვითშეფასებას და საბოლოოდ აისახებოდა მათ სიდუხჭირესა და ზოგადად ყოფა-ცხოვრებაზე. კინგი იყო ადამიანი, რომელმაც ეს ყველაფერი დაუკავშირა ერთმანეთს და ცდილობდა, რომ საზოგადოებისთვის მაქსიმალურად მიეწვდინა ხმა.
კორეტა აქტიურად იბრძოდა მსოფლიო მშვიდობისთვისაც. მაიკლ ერიკ დეისონი მას იხსენიებს, როგორც უკიდეგანოდ მშვიდობისმყოფელ ადამიანს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მეუღლეც იბრძოდა მშვიდობისთვის, სულ სხვაგვარი მიდგომები ჰქონდა კორეტას. ის არაძალადობრივი მეთოდებით ცდილობდა საზოგადოების უკეთესობისკენ შეცვლას. ბევრს მოგზაურობდა როგორც ამერიკაში, ისევე მის საზღვრებს გარეთ. ატარებდა ლექციებს რასიზმის და ეკონომიკური საკითხების გარშემო. 1969 წელს გაწეული შრომისთვის დაჯილდოვდა კიდეც და გახდა პირველი არაიტალიელი ვინც ამ ჯილდოს მფლობელი გახდა. ამავე წელს მან მემუარები გამოაქვეყნა სახელწოდებით: „ჩემი ცხოვრება მარტინ ლუთერ კინგთან“. 1980 წელს კინგის დაბადების ადგილი და 23 აკრის ტერიტორია გადაკეთდა ცენტრად, რომელიც ძალზედ მნიშვნელოვანი იყო.
სიცოცხლის უკანასკნელი წლები
უკანასკნელ წლებში კორეტას დაეწყო ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები. იგი შეაწუხა არაერთმა დაავადებამ. თავდაპირველად მას არ შეეძლო საუბარი და მარჯვენა მხარე პარალიზებული ჰქონდა. მიუხედავად ამისა, მისმა შვილებმა რაღაც პერიოდის შემდეგ განაცხადეს, რომ დედა უკვე კარგად გრძნობდა თავს. მართლაც, კორეტამ დაიწყო საჯარო გამოსვლები. თუმცა, ვინაიდან მას ბევრი რამ აწუხებდა, მალევე არაერთი გამოსვლის და მოგზაურობის გადადება მოუწია. გარდაიცვალა 2006 წლის 30 იანვარს, 78 წლის ასაკში, მექსიკაში. დაკრძალვას არაერთი ყოფილი პრეზიდენტი და მაღალი თანამდებობის პირი ესწრებოდა. მისი და მარტინ ლუთერ კინგის მოღვაწეობა განაგრძეს მათმა შვილებმა. ოთხივე შვილი გაჰყვა მშობლების კვალს და გახდნენ სამოქალაქო აქტივისტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები‎
შიროკე (სკადოვსკის რაიონი)
შიროკე (Широке) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის სკადოვსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1347 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკადოვსკის რაიონის სოფლები
მერილენდი
მერილენდი (Maryland) — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს სამხრეთ ატლანტიკურ რეგიონში. სახელი ეწოდა ჩარლზ I-ის მეუღლის, დედოფალ ანრიეტა-მარის პატივსაცემად. 1634 წელს შეიქმნა კოლონია, 1788-დან აშშ-ს შტატია.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატები
Inquisitor angustiliratus
Inquisitor angustiliratus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ეირუნეპე
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 364 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 15 831.571 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.98 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაზონასის შტატის მუნიციპალიტეტები
აროზერ-როტჰორნი
აროზერ-როტჰორნი (Aroser Rothorn) — მთა შვეიცარიაში, პლესურის ალპების უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს ქალაქ აროზასა და ლენცერჰაიდეს შორის, გრაუბიუნდენის კანტონში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 980 მეტრია. მწვერვალი აღმართულია პარპანერ-როთორნის მთის სიახლოვეს, რომელზეც საბაგირო ადის.
მადა (მთა)
მადა — მთა სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, ჯავახეთის ქედის დასავლეთ კალთის ძირში, მადათაფის ტბის ჩრდილოეთით. სიმაღლე — 2713 მ. გუმბათისებრი ფორმისაა, აგებულია ნეოგენური ანდეზიტ-დაციტებით, დაფარულია ლოდნარით. ლოდებს შორის მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
გრეისი
გრეისი (Grace) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კარიბუს ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 915 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
დოსითეოზ II ნოტარა
დოსითეოზ II ნოტარა (დ. 1 მაისი, 1641, არახოვი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 7 თებერვალი, 1707, სტამბოლი) — იერუსალიმის პატრიარქი 1669-1707 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა პელოპონესში. დიაკვნად ეკურთხა 1657 წელს. მსახურობდა იერუსალიმის პატრიარქ პაისისთან. პაისისთან ერთად მოიარა დუნაის ნაპირები და შავი ზღვის მხარეები შემოწირულობათა მისაღებად. 1660 წელს პაისი გარდაიცვალა და დოსითეოზმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო პატრიარქად ნეკტარის არჩევაში. ნეკტარმა დოსითეოზი დანიშნა კესარიის მიტროპოლიტად. 1669 წელს დაიკავა იერუსალიმის პატრიარქის თანამდებობა. დოსითეოზ II ნოტარა ბევრს მოგზაურობდა, ცდილობდა შეეგროვებინა თანხა ქრისტეს საფლავის ტაძრის გამოსახსნელად. მის დროს შედგა 1672 წლის იერუსალიმის კრება. რჩევებს აძლევდა პეტრე I დიდს საეკლესიო რეფორმის საკითხებზე. დოსითეოზ II ორჯერ იმყოფებოდა საქართველოში, 1658-1659 და 1681-1683 წლებში. ჰქონდა მიმოწერა ქართველ მეფე-მთავრებთან. ცნობილია 1699-1706 წლების ასეთი 5 წერილი. ავტორია მრავალი თხზულებისა, მათ შორისაა „იერუსალიმის პატრიარქთა ისტორია“, რომელიც გამოიცა ბუქარესტში 1715 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1641 კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:იერუსალიმის მართლმადიდებელი პატრიარქები კატეგორია:გარდაცვლილი 1707 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
Audi
Audi AG — გერმანული საავტომობილო კომპანია, რომელიც შედის კონცერნ Volkswagen-ის შემადგენლობაში 1966 წლიდან. მთავარი ოფისი მდებარეობს ინგოლშტადტში, გერმანიაში.
ისტორია
thumb|left|აუდი Type E (1923)
1910 წლიდან 1969 წლამდე
1909 წლის დასაწყისში, Horch-Werke-ს პირველი ქარხანასთან უთანხმოების შემდეგ, ავგუსტ ჰორხმა (August Horch) სახელი შეუცვალა თავის საავტომობილო ქარხანას და დაარქვა Audi Automobil-Werke. 1910 წლის შუა პერიოდისთვის ბაზარზე გამოვიდა მისი პირველი ავტომობილი, Audi. ეს ავტომობილი იყო აღჭურვილი 2.6 ლიტრიანი ოთხცილინდრიანი ძრავით, სიმძლავრით 22 ცხ.ძ.
1920 წელს Audi Automobil-Werke AG-მ წარმოადგინა ახალი სავაჭრო ნიშანი Audi. იმ დროისთვის მოდური საქმიანი სტილის შესაბამისად, ლუსიან ბერნხარდის მორთულმა მოხაზულობა შეიცვალა Audi-ს ემბლემა. Audi Automobil-Werke-ს ლოგოტიპი, აღებული AG-ს მოდელისგან 1920 წელს
ახლა უკვე ახალი ემბლემა(ოქროს ოვალური ასოები ლურჯ ფონზე) ამშვენებდა Audi-ს რადიატორებს. როდესაც 1965 წელს ომის შემდგომი პირველი Audi გამოვიდა ბაზარზე, მას ჰქონდა ეს სავაჭრო ნიშანი მარჯვენა წინა „ფრთაზე“ და ძარის უკანა მხარეს
კომპანია Auto Union GmbH-ის შექმნის შემდგომ, ინგოლშტადტში 1949 წლის სექტემბერში დაიწყო წარმოება მოტოციკლების და ავტომობილების რომელიც განკუთვნილი იყო ბარგის პატარა პარტიების გადასაზიდად. 1950 წლის აგვისტოში დაიწყო წარმოება DKW-სი.
ავგუსტ ჰორხი (August Horch) — კომპანია Audi-ს დამფუძნებელი
1969 წლიდან დღემდე
მწარმოებლური სერია NSU-ს დაწყებისთანავე 1977 წელს დამატებით საფირმო ლოგოტიპის ხარისხით, იყო შემოსული წითელ-ყავისფერი ოვალი როგორც Audi-ს შრიფტის ნიშანი. 1982 წლიდან საფირმო ოვალმა დაამშვენა ასევე გვერდითი ავტომობილის ”ფრთების” ზედაპირები.
1994 წლის ოქტომბერში Audi-ს ოვალური ლოგოტიპი შეცვლილი იქნა ოთხი რგოლის კომბინაციი და შრიფტული ნიშნით, რომელიც უკვე შესრულებული იყო წითელი ფერით.
1970 წლების დასაწყისში დაიწყო Audi-ს დიდი ექსპორტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში. თავიდან ექსპორტი იფარგლებოდა მხოლოდ Audi Super 90-ით (სედანი და უნივერსალი), და ასევე ახალი Audi 100-ით. 1973 წლიდან მათ შეუერთდა Audi 80, რომელიც თავისი ევროპული ვარიანტისგან განსხვავებით, გამოდიოდა უნივერსალის ძარით. მოგვიანებით Audi-მ აშშ-ს ბაზარზე მიიღო საკუთარი განსაზღვრა: Audi 4000 - Audi 80-სთვის, Audi 5000 - Audi 100-სთვის. 1984 წლის Audi 90 განკუთვლინი იყო, მხოლოდ აშშ-ს ბაზრისთვის. ამ მოდელის ანალოგი იყო Audi 80.
ფერდინანდ პიხი (Ferdinand Piech) Audi-ში
თავისი ახალი დაბადებით Audi-ს მარკა უნდა უმადლოდეს ფერდინანდ პიხ-ს(Ferdinand Piech), ცნობილი ფერდინანდ პორშეს შვილიშვილს. ტალანტურმა კონსტრუქტორმა, პიხმა 1972 წელს უთავა Audi-ს პერსპექტიული გამოგონებების განყოფილებას. სწორედ მან დაიწყო მუშაობა Audi-ს სრულამძრავიანი მსუბუქი ავტომობილების შექმნისათვის.
ამ მანქანებში მანქანის სიძლიერე გზის შემთხვევაში გადაეცემოდა ავტომობილის ორივე მხარეს წინა მხარეს და უკან - პროპორციით 50/50. მოუჭიდებლობის შემთხვევაში წინა ან უკანა თვლების მბრუნავი მომენტი „გადახტებოდა“ იმ თვლებისკენ რომელსაც საუკეთესო მოჭიდება ჰქონდა გზასთან. ასეთი სქემა საშუალებას იძლეოდა ბოლომდე გამოეყენებინა ძრავის პოტენციალი.
ცოტა ხნის შემდეგ პიხმა ენთუზიაზმით ხელი მიჰყო Audi-ს ავტომობილების წარმოებაში ალუმინის გამოყენებას. ასეთმა წინდახედულმა ტექნიკურმა ნოვაციებმა მას სახელი მოუტანეს. ისედაც, ფერდინანდ პიხის ტალანდი არ შემოიფარგლებოდა ტექნიკით - არანაკლებ გაბედულ გადაწყვეტილებებს იღებდა იგი მარკეტინგის სფეროში. მაგალითისთვის, პიხმა შესძლო დაერწმუნებინა კოლეგები იმაში, რომ კომპანია Audi-ს ესაჭიროებოდა ბაზარზე პოზიციების შეცვლა. ფერდინანდ პიხმა გააკეთა თავბრუდამხვევი კარიერა Audi -ში: 1988 წელს იგი აირჩიეს Audi AG-ის მართვის წევრად, ხოლო 1993 წელს იგი გახდა Volkswagen AG-ის კონცერნის თავი, რომლის სათავეებშიც იდგა მისი პაპა. პიხი ხელმძღვანელობდა VW-ს 2002 წლამდე.
სისტემა Quattro-ს შექმნა
1980 წლის მარტში Audi-ს სტენდი ჟენევის ავტოსალონზე იქცა ნამდვილ სენსაციად, იმის წყალობით რომ წარმოდგენილი იყო სრულამძრავიანი სპორტული კუპე. პირველად მსუბუქი ავტომობილი წარმოდგენილი იყო წამყვანი თვლების კონცეფციით, რომელიც მანამდე გამოყენებული იყო მხოლოდ სატვირთო ავტომობილებში და ყველგანმავლებში. პირველი თაობის Audi 100 იქცა ყველაზე ძვირ მოდელად და მისცა ბიძგი შემდგომი წინსვლისთვის პრემიუმსეგმენტში. ასეთი მსუბუქი ავტომობილის იდეა წარმოიშვა 1976-77 წლების ზამთარში, როდესაც ხდებოდა სამხედრო ყველგანმავალ VW Iltis-ის გამოცდა. ამ მანქანის შესანიშნავმა მოქმედებამ თოვლში და ყინულზე, დაბადა იდეა რომ VW Iltis-ს თვლების წაყვანის სისტემა გამოყენებული ყოფილიყო Audi 80-ში. იმავე წელს წარმოებული იყო საკვლევ-კონსტრუქტორული მუშაობები, რომლის რეზულტატიც იყო სპორტული Audi quattro-ს შექმნა.
ყველაწამყვანთვლიანი სისტემის Audi-მ მიიღო სახელწოდება Quattro. ინგოლშტადტში მიხვდნენ, რომ quattro არ არის მხოლოდ ტექნიკური ტერმინი, არამედ დამოუკიდებელი ბრენდია, რომელიც შეიძლება ”ლოკომოტივად” გამოდგეს Audi-ს მარკის განვითარებაში. შემდგომში წარმოებაში ცალკე მიმართულებაც კი შეიქმნა - Quattro GmbH, რომელიც Audi-ს საფირმო სტილის წინ წაწევას ემსახურებოდა: ტანსაცმელი, სუვენირები, აქსესუარები.
1995 წელს Quattro GmbH-მ გაითავისა Audi-ს მოდელების ტუნინგი, ხოლო შემდგომ დაიწყო ავტომობილების სპორტული მოდიფიკაციების წარმოება. დღეს Audi-ს ყველაზე სწრაფი და ექსტრემალური ვერსიები იწყობა Quattro GmbH-ს ქარხანაში.
იმისათვის რომ მსოფლიოსთვის დაენახვებინათ სრულამძრავიანი მანქანების უპირატესობა, Audi-მ დაიწყო რალის მსოფლიო ჩემპიონატში მონაწილეობის მიღება.
Audi quattro-ს სპორტული დებიუტი შედგა 1981 წლის დასაწყისში ავსტრიაში, იანვრის რბოლაში. Audi quattro-ს სრულამძრავიანმა საკიდარმა გადატრიალება მოახდინა მსოფლიო საერთაშორისო რალიში და რბოლებში. 1982 წლის დეკემბერში დაიწყო Audi 80 quattro-ს სერიული წარმოება სრულამძრავობის სისტემით.
Audi Sport Quattro-მ მოახდინა რევოლუცია რალიში, დაამტკიცა რა სრულამძრაობის ეფექტურობა.
თანდათან სისტემა quattro შემოთავაზებულ იქნა Audi-ს სხვა მოდელებზეც. გამარჯვებებმა ამ შეჯიბრში, 1983-1984 წლებში, საშუალება მისცა დაესრულებინათ quattro-ს სისტემის სერიულ ავტომობილებზე დაყენება, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია. პოტენციურ მომხმარებლებში ჩამოაყალიბეს აზრი Audi-ზე როგორც გამაჯრვებულ მარკაზე. ეს იყო პირველი ნაბიჯი „სახალხო მანქანის“ იმიჯისგან გათავისუფლებისკენ.
მოდელების ისტორია
Audi Sport Quattro -ს სარბოლო წარმატებებმა განაპირობა საბაზრო წარმატება მოდელისა Audi 80 quattro, რომელმაც ასევე მიიღო საფირმო სრულგაწევიანი სისტემა.
ჟენევის ავტოსალონზე 1990 წლის მარტში Audi AG-მ წარმოადგინა Audi duo, სერიული Audi 100 Avant quattro, რომელშიც ჩვეულებრივი ბენზინის ძრავის გარდა ასევე იდგა ელექტროძრავი, განკუთვნილი უკანა თვლებისთვის. საჭიროების შემთხვევაში თვლების წაყვანა შეიძლებოდა გადართულიყო ბენზინის ძრავიდან ელექტროზე. ეს ჰიბრიდული ავტომობილი განკუთვნილი იყო კომუნალური საქმიანობისთვის.
1990 წლის დეკემბერში წარმოდგენილი იყო ახალი Audi 100 (შიდა მნიშვნელობით С4), რომელიც პირველად კონცერნის ისტორიაში შეთავაზებულ იქნა ასევე ექვსცილინდრიანი V ტიპის ძრავით. მძლავრი (174 ცხ.ძ) აგრეგატი 2.8 ლიტრიანი მოცულობით ყველაზე კომპაქტური და მსუბუქი იყო თავის კლასში. მას გააჩნდა ბენზინის მიწოდების ახალი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფდა მაღალ გამწევ ძალას, დაბალი ბრუნების შემთხვევაში და მაღალ სიმძლავრეს ბრუნების ზედა დიაპაზონში.
თუმცაღა, სრულამძრავობის მიუხედავად და წარმატებებისა რალიში, Audi-მ ვერ შესძლო დაეპყრო ავტობაზრის ზედა საფეხურები და დამდგარიყო ერთ რიგში BMW-სთან და Mercedes-თან. უმაღლეს კასტაში მოხვედრისათვის მოითხოვებოდა უფრო მეტი. იმის მერე რაც პიხმა დაიკავა Volkswagen-ის კონცერნის მეთაურის პოსტი, დაიწყო Audi-ს მარკის აქტიური გადაპოზიციონირება.
1990 წელს პირველად Audi 100-მა მიიღო მძლავრი და კომპაქტური ძრავი V6.
თავიდან გადავიდნენ Volkswagen-ის და Audi-ს ცალკე გაყიდვაზე. 1993 წლამდე ამ მარკის ავტომობილები იყიდებოდნენ ერთი სახურავიდან. VW-ის ხელმძღვანელობამ მოითხოვა ცალკე გასაყიდი ადგილების მშენებლობა Audi-სთვის.
VW-ის დილერების მარკეტინგი, როგორც ადრე, შენდებოდა უმეტესწილად კლიენტისთვის ფინანსურად მისაღები პირობების შექმნაზე, ხოლო Audi-ს პოტენციურმა მყიდველებმა დაიწყეს მიზიდვა განსაკუთრებული მომსახურების შეთავაზებებით.
Volkswagen-თან ფიქტიურმა „გაყრამ“ Audi-სგან მოითხოვა საკუთარი მოდელების რიგის გაფართოება. 1994 წლამდე ფირმა უშვებდა მხოლოდ ორ მოდელს: Audi 80-ს და Audi 100-ს. 1994 წელს სტარტი აიღო წარმომადგენლობითი კლასის სრულამძრაობიანმა სედანმა აუდი А8-მ. ბაზარმა ავტომობილი საკმაოდ თავშეკავებულად მიიღო, მაგრამ თავის მხრივ „გაანათა“ Audi-ს მარკა მაღალ წრეებში.
აუდი A3
1996 წელს Audi-მ გამოუშვა გოლფ-კლასის ავტომობილი, კომპაქტური A3. მანქანის შემუშავებამ არ წაიღო ბევრი ხარჯი, ვინაიდან მისი აწყობა წარმოებდა VW Golf-ის ბაზაზე. სამაგიეროდ ავტომობილის სპორტული დიზაინი, დამუშავების ხარისხი და ინტერიერის შესრულება მანქანას ერთი საფეხურით მაღლა აყენებდა, ვიდრე უბრალოდ Volkswagen და აახლოვებდა მას კონკურენტებთან BMW-დან და Mercedes-დან.
აუდი A6
1996 წელს Audi-მ გამოუშვა ბაზარზე ბიზნეს კლასის მოდელი А6. შესრულების ხარისხით და შიგთავსით, ეს ავტომობილი პრაქტიკულად არაფერში არ ჩამოუვარდებოდა პრემიუმ კატეგორიის ლიდერებს. რჩებოდა მხოლოდ მომხმარებლები დაერწმუნებინათ ამაში.
აუდი A8
მომხმარებლებისთვის ბრძოლა შენდებოდა ინოვაციური ტექნოლოგიური იდეების განხორციელებაზე. ზუსტად Audi-მ პირველმა გამოიყენა დიზელის ძრავები წარმომადგენლობითი კლასის მანქანებზე. А8 მთელი 7 წლის მანძილზე რჩებოდა ერთადერთ მოდელად ამ კლასში, რომელიც შეიძლებოდა შეგეძინათ დიზელის ძრავით. ეს ძრავები შეუდარებლად ეკონომიურია და ეკოლოგიურადაც სუფთაა ბენზინის ძრავებთან შედარებით. ამასთან, მათ მეტი მაბრუნებელი მომენტი აქვთ, რომელიც შთაბეჭდილებას ქმნის რომ აქსელერატორის ქვემოთ კიდევ მარაგია.
Audi A8-ს წარმომადგენლობითი კლასის სედანი კონკურენტებისგან განსხვავდება ალუმინის ძარით და ყველა წამყვანი თვლებით.
დღეს დიზელის ძრავებით გამოდის წარმომადგენლობითი BMW და Mercedes. დიზელის ძრავის დაყენებას აპირებს თავის მოდელებში ისეთი სპორტული მანქანა როგორიცაა Mazerati. Audi-ს კონსტრუქტორები ევროპელ მწარმოებლებს შორის პირველები იყვნენ, რომლებმაც მასობრივად დაიწყეს ძრავების მომარაგება ისეთი გადაცემათა კოლოფებით, რომლებიც მაბრუნებელ მომენტს გადასცემდნენ ძრავიდან ბორბლებზე სიმძლავრის შენარჩუნებით. მანქანებზე რომელზეც ასეთი ავტომატური კოლოფები აყენია თითქმის არ იგრძნობა გადართვის მომენტი. ამ სისტემას ეწორება Multitronic. და მასში არ შეიძლება იგრძნობოდეს გადართვის მომენტი, რადგან იგი თითქმის არ ხდება. Multitronic-ში მხოლოდ ერთი „გადართვაა“ (უკანსვლის ჩაუთვლელად) თანაბრად ცვლადი კოეფიციენტებით.
აუდი A2
Audi A2 - კომპაქტური ქალაქის ავტომობილი, მასაც გააჩნდა ალუმინის ძარა, რის გამოც იყო მსუბუქი, მაგრამ ძვირი.
და მაინც, ყველაზე მთავარ „ნოუ-ჰაუდ“ Audi-სთვის იქცა ალუმინის გამოყენება ავტომობილის კონსტრუქციაში. 2000 წელს Audi-მ პირველმა ავტომწარმოებლებში გამოუშვა მთლიანად ალუმინის სერიული ავტომობილი А2. მანქანა გამოვიდა ორიგინალური და საინტერესო, მაგრამ კომერციული თვალსაზრისით მას ჩავარდნა ელოდა: დღეს Audi-ში არ მალავენ რომ პროექტი А2 დაიხურა.
Audi TT იქცა ნამდვილ რევოლუციად მსოფლიო დიზაინში და წამიერად გადაიქცა თანამედროვე კლასიკად.
ამჟამად მსოფლიო ავტომწარმოებლებში არავინ ისე ფართოდ არ გამოიყენებს „ფრთოვან მეტალს“ როგორც Audi. მისი მოდელების რიგში გამოჩნდა მთლიანად ალუმინის А8 - ახალი ავტომობილი, განკუთვნილი წარმომადგენლობითი კლასისთვის. ძნელია თქვა, როგორი ბედი ეწეოდა ამ პროდუქტს: ამჟამად, მაგალითად, რუსულ ბაზარზე А8 მნიშვნელოვნად ჩამორჩება თავის კონკურენტებს.
1995 წლიდან 10 განვლილი წლის შემდეგ Audi გამოვიდა პრესტიჟული ავტომობილების კატეგორიაში, კომპანიის ბრუნვამ იმატა 8,5 მლრდ-დან 22,6 მლრდ ევრომდე. ტექნიკური ინოვაციები, რალიში გამარჯვებები, ”ფრთოვანი მეტალის” გამოყენება. ფერდინანდ პიხის გეგმები გამართლდა.
კარგა ხნის შემდეგ Audi კვლავ შეეჯახა მოდელების ნაკლებობას თავის რიგებში. გერმანელი კონკურენტები კარგა ხანია რაც მომხმარებლებს რამდენიმე ყველგანმავლებს სთავაზობენ, მაშინ როდესაც Audi-ს ჰქონდა მხოლოდ კროსოვერი Allroad. ეს პრობლემა კარდინალურად გადაიჭრა 2005 წელს, როდესაც შუქზე გამოვიდა Q7. გააერთიანა რა Volkswagen Touareg-ის პლატფორმა და A6-ის და A8-ს სედანების ელემენტები, მან მყისვე მოიპოვა პოპულარობა უზრუნველყოფილ მომხმარებლებში: Q7-ს მორცხვი ვერსიები გეგმაში არ ყოფილა. ცოტა დაგვიანების მიუხედავად Audi-მ ერთი თავით გადაუსწრო თავის კონკურენტებს.
Audi-ს სარეკლამო ლოზუნგი, მიძღვნილი Q7-სთვის: „კმარა მორცხვობა: «იგი მოვიდა, რომ წაიღოს თავისი»“. ყველგანმავალმა არათუ თავისი წაიღო, არამედ სხვებისაც მიიტაცა.
მაგრამ მძლავრი ჯიპის გამოშვებამ პრობლემა ვერ აღმოფხვრა. ხაზში დარჩა ძალიან საინტერესო თეთრი ლაქა: სპორტქარები, კომპაქტური კროსოვერები, სუპერქარები, მინივენები. რაც აღსანიშნავია, ყველა ეს ვაკანტური ადგილები უახლოეს წლებში შეივსება აბსოლუტურად ახალი მოდელებით.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის კომპანიები კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები
გლედიჩია
გლედიჩია — ფოთოლმცვივანი ხეების გვარი ცეზალპინიისებრთა ქვეოჯახისა. ღეროსა და ტორებზე აქვთ მარტივი ან დატოტვილი ეკლები: ფოთლები ფრთართულია, პატარა მომწვანო ყვავილები მტევნებად არის შეკრებილი. ნაყოფი ბრტყელი პარკია.
გლედიჩიას 12 სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ზომიერსა და სუბტროპიკულ აზიაში, ტროპიკულ აფრიკაში. თალიშში (აზერბაიჯანი) ველურად აზრდება მხოლოდ ერთი სახეობა - კასპიური გლედიჩია, რომელიც კავკასიაში შემორჩენილი მესამეული პერიოდის ფლორის რელიქტია.
კულტივირებულია 7 სახეობა. მათგან ძვირფასმექნიანი ჩრდილოამერიკული ჩვეულებრივი გლედიჩია ძველთაგანვეა მოშენებული ყირიმის, კავკასიის (კერძოდ, საქართველოს) და შუა აზიის ბაღებსა და პარკებში.
გლედიჩია სინათლისა და სითბოს მოყვარული, გვალვაგამძლე მცენარეა; იტანს ნიადაგის სუსტ დამლაშებას. იყენებენ ცოცხალ ღოდებ, მინდორსაცავი ტყის ზოლების გასაშენებლად და სხვა მერქნისაგან ამზადებენ სხვადასხვა ნაკეთობებს, ნაყოფისაგან - ყავის სუროგატს. თაფლოვანია.
სამოქალაქო ბრუნვა
სამოქალაქო ბრუნვა — იურიდიული ფაქტების (მაგ., გარიგების, საგეგმო და სხვა ადმინისტრაციული აქტების) ერთობლიონა და მათ საფუძველზე წარმოშობილი მართლურთიერთობანი, რომელთა ძალით ქონება გადადის სამართლის ერთი სუბიექტიდან (ერთი პირიდან) მეორეზე.
სამოქალაქო ბრუნვა მოიცავს ქონების გადასვლას როგორც სასყიდლით (მაგ., ყიდვა-გაყიდვა), ისე უსასყიდლოდ (მაგ., ჩუქება); როგორც საკუთრებაში ან ოპერატიულ მმართველობაში ისე დროებით მფლობელობასა ან სარგებლობაში (მაგ., შესანახად). სამოქალაქო ბრუნვას დამახასიათებელი თვისებაა მონაწილეთა იურიდიული თანასწორუფლებიანობა, იმის მიუხედავად, თუ რა საფუძველზე ხდება ქონების გადაცემა. გარიგებათა წრე, რომელთა საფუძველზეც ხორციელდება სამოქალაქო ბრუნვა, დამოკიდებულია ქონების სოციალურ-სამეურნეო მნიშვნელობაზე, მაგ., მიწა, წიაღისეული. ტყე შეიძლება გადაიცეს მხოლოდ სარგებლობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სამართალი
ოზერნე (სკადოვსკის რაიონი)
ოზერნე (Озерне) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის სკადოვსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 110 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკადოვსკის რაიონის დასახლებები
სოლიერი
სოლიერი (Sóller) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 42,8 კმ². მოსახლეობა — 13705 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
ეშვაილერი
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები
ცენტრალური აფრიკის სამეფო მუზეუმი
ცენტრალური აფრიკის სამეფო მუზეუმი (Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA); Musée royal de l'Afrique centrale (MRAC); Königliches Museum für Zentralafrika (KMZA), RMCA), ასევე ცნობილი როგორც აფრიკამუზეუმი (AfricaMuseum) — ეთნოგრაფიული და ბუნების ისტორიის მუზეუმი ტერვიურენში, ფლამანდიის ბრაბანტი, ბელგია, ბრიუსელის მიმდებარედ. მუზეუმი აშენდა მეფე ლეოპოლდ II-ის კონგოს თავისუფალი რესპუბლიკის საჩვენებლად 1897 წლის ბრიუსელის საერთაშორისო ექსპოზიციაზე საჩვენებლად.
მუზეუმი კონცენტრირებულია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე, რომელიც წარსულში ბელგიის კოლონიას წარმოადგენდა. დაწესებულებაში ასევე წარმოდგენილია ექსპონატები მდინარე კონგოს აუზიდან, ასევე ცენტრალური აფრიკიდან, აღმოსავლეთ აფრიკიდან და დასავლეთ აფრიკიდან. მუზეუმი თავდაპირველად შეიქმნა როგორც კოლონიალური მუზეუმი, 1960 წლიდან კი ის უფრო ეთნოგრაფიასა და ანთროპოლოგიაზე იყო ორიენტირებული. გარდა საგამოფენო სივრცეებისა, მუზეუმში არსებობს კვლევების განყოფილებაც. მუზუემის კვლევები არ მოიცავს მხოლოდ აფრიკას (ერთ-ერთი ასეთი კვლევაა საგალასოსის არქეოზოოლოგიის კვლევა, თურქეთი).
2013 წლის ნოემბერში მუზეუმი დაიხურა ფართომასშტაბიანი სარემონტო სამუშაოების გამო და ხელახლა გაიხსნა 2018 წლის დეკემბერში.
ადრეული ისტორია
thumb|220 px|მარცხნივ|მუზეუმის ინტერიერი, [[2011 წელი]] thumb|215 px|მუზეუმის ეთნოგრაფიული ნივთების გამოფენა განახლებამდე thumb|215 px|ცხოველების ფიტულების დიორამა მუზეუმის განახლებამდე thumb|215 px|[[ლეოპოლდ III (ბელგია)|ლეოპოლდ III-ის კანოე განახლებულ მუზეუმში]] მას შემდეგ, რაც კონგოს თავისუფალი სახელმწიფო 1884-1885 წლების ბერლინის კონფერენციაზე აღიარეს, მეფე ლეოპოლდ II-ს სურდა ცივილიზებული მისიისა და მის კერძო კოლონიაში არსებული ეკონომიკური შესაძლებლობების უფრო ფართო საზოგადოებისთვის გასაჯაროება არა მხოლოდ ბელგიაში, არამედ საერთაშორისო დონეზე. სხვა ადგილების განხილვის შემდეგ მეფემ გადაწყვიტა დროებითი გამოფენა თავის მამულში. ტერვიურენში, ბრიუსელის აღმოსავლეთით მოეწყო, რომელიც დღედღეობით ფლამანდიის ბრაბანტს წარომადგენს.
ბრიუსელის 1897 წლის საერთაშორისო ექსპოზიციის შემდეგ ტერვიურენში კოლონიალური სექცია აშენდა, რომელიც ქალაქის ცენტრამდე დაკავშირებული იყო მონუმენტური ტერვიურენის ავენიუს დახმარებით. ბრიუსელი – ტერვიურენის ტრამვაის ხაზი 44 აშენდა მეფე ლეოპოლდ II-ის ორიგინალური მუზეუმის პარალელურად, რათა ქალაქის ცენტრიდან მუზეუმამდე მიეზიდათ დამთვალიერებლები. კოლონიური განყოფილება მდებარეობდა კოლონიების სასახლეში, რომელიც დააპროექტა ბელგიელმა არქიტექტორმა, ალბერტ-ფილიპე ალდოფმა. მუზეუმის კლასიკური ბაღები ფრანგმა ლანდშაფტის დიზაინერმა, ელი ლეინმა შექმნა. მთავარი დარბაზი შემუშავდა არტ-ნუვოს ხის სტრუქტურით, რომელიც კონგოს ტყის გამოსახულებას ატარებდა. ეს დარბაზი გაფორმებულია ბილინგას ხით, რომელიც აფრიკული ხეა. გამოფენილია ასევე ეთნოგრაფიული ნივთები, ფიტულები და კონგოს საექსპორტო პროდუქტები (მაგ. ყავა, კაკაო და თამბაქო). პარკში მდებარეობდა „ადამიანების ზოოპარკი“, აფრიკული სოფლის ასლი, რომელშიც გამოფენის განმავლობაში 60 კონგოელი ადამიანი ცხოვრობდა.
1898 წელს კოლონიების სასახლე კონგოს მუზეუმი გახდა (Musée du Congo, Museum van Kongo) და მუზეუმში განთავსდა მუდმივი გამოფენები. ათი წლის შემდეგ, 1912 წელს, მცირე ზომის მსგავსი მუზეუმი, ნამურის აფრიკული მუზეუმი გაიხსნა ქალაქ ნამურში, ვალონია, ბელგია. მუზეუმმა აკადემიური კვლევების მხარდაჭერა დაიწყო, მაგრამ კოლექცია მოკლე დროში ისე გაიზარდა, რომ შენობის გაფართოვება გახდა საჭირო. ტერვიურენი, რომელიც ბრიუსელის მდიდრული გარეუბანი გახდა, მუზეუმის ახალი შენობის ადგილად აირჩიეს. ახალი მუზეუმის მშენებლობა დაიწყო 1904 წელს და დაპროექტებულია ფრანგი არქიტექტორის, ჩარლზ ჟიროს მიერ. ნაგებობა ნეოკლასიკური „სასახლის“ ტიპისაა და პარიზში მდებარე პეტი პალეს წააგავს. მუზეუმი მოიცავს დიდ ბაღებს, რომლის შემადგენლობაში შედის ტერვიურენის ტყე (სონიანის ტყის ნაწილი). მუზუემი 1910 წელს ოფიციალურად გაიხსნა მეფე ალბერტ I-ის მიერ და მას ოფიციალურად ეწოდა ბელგიის კონგოს მუზეუმი (Musée du Congo Belge, Museum van Belgisch-Kongo).
მომდევნო წლებში მუზეუმის კოლექცია მეტად გაფართოვდა. 1934 წელს, მუზეუმის ჰერბარიუმი ბელგიის ეროვნულ ბოტანიკურ ბაღში (დღევანდელი მეისეს ბოტანიკური ბაღი) გადაიტანეს. 1952 წელს მუზეუმის სახელს დაემატა ზედსართავი სახელი „სამეფო“. 1958 წელს ბრიუსელის მსოფლიო გამოფენისთვის (ექსპო '58) აშენდა დიდი შენობა გამოფენაზე მომუშავე აფრიკელი პერსონალის დასათავსებლად (Centre d'Accueil du Personnel Africain (CAPA)). 1960, წელს, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მუზეუმის სახელი შეიცვალა დღევანდელი სახელით და გახდა: ცენტრალური აფრიკის სამეფო მუზეუმი.
განახლება
2013 წლის ბოლოს, მუზეუმი დაიხურა მისი ექსპონატების განახლებისა და გაფართოების მიზნით. ბელგიის მთავრობამ მუზეუმის მოდერნიზაციაზე 66 მილიონი ევრო დახარჯა. საგამოფენო ფართობი გაიზარდა 6 000 კვადრატული მეტრიდან 11 000 კვადრატულ მეტრამდე. დამატებითი სივრცე იძლევა ცენტრალური აფრიკის თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშების ჩვენების საშუალებას კოლონიური ექსპონატების გვერდით. მუზეუმი ხელმეორედ ოფიციალურად 2018 წლის 9 დეკემბერს გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიის მუზეუმები კატეგორია:1898 წელს დაარსებული მუზეუმები
ემი ირვინგი
ემი დევის ირვინგი (Amy Irving დაიბადა 10 სექტემბერი, 1953. პალიო ალტო, კალიფორნია, აშშ) - კინოს, სცენისა და ტელე მსახიობი ამერიკაში. მის ჯილდოებს მოიცავს Obie Award, ორი ოქროს გლობუსის პრემიის ნომინაცია და ერთი Academy Award.
ადრეული წლები
ემი ირვინგი დაიბადა პალიო ალტოში, კალიფორნია, აშშ მსახიობების ჯილ ირვინგისა და პრისცილა პოინტერის ოჯახში. ირვინგმა ადრეული სიცოცხლე სან ფრანცისკოში გაატარა, სანამ მისი ოჯახი თინეიჯერულ წლებში ნიუ-იორკში გადასახლდებოდა. ირვინგის მამა იყო რუსული ებრაული წარმოშობის, და ირვინგის დედის დიდი ბაბუა იყო ასევე ებრაელი; თუმცა ირვინგი აღზრდილი იყო ქრისტიანულ მეცნიერებაში და მისი ოჯახი არ იცავდა რელიგიურ ტრადიციებს.
მან ადრეული სიცოცხლე გაატარა სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია, სადაც მამამისის თანადამფუძნებელი მსახიობების სახელოსნო იყო და სადაც ის ბავშვობაში აქტიურ ადგილობრივ თეატრში იყო. იგი დაესწრო სან-ფრანცისკოში ამერიკის კონსერვატორიის თეატრს 1960-იანი წლების ბოლოს და 1970-იანი წლების დასაწყისში და იქ გამოჩნდა რამდენიმე სპექტაკლში. მან ასევე ისწავლა ლონდონის მუსიკისა და დრამატული ხელოვნების აკადემიაში. თინეიჯერობის პერიოდში ირვინგი ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მამამისი ლინკოლნის ცენტრის სარეპერტუარო თეატრის დირექტორად დაინიშნა. იქ ირვინგმა დაამთავრა პროფესიული ბავშვთა სკოლა. მისი დებიუტი იყო ბროდვეის გარეთ, 17 წლის ასაკში ფილმში And Chocolate on The Chin.