cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბანი (მუსიკა)
მინი|400პქ|ბანის დიაპაზონი ბანი — თავდაპირველად მუსიკალური ნაწარმოების შებანების, აკომპანემენტის გამომხატველი ქართული სამუსიკო ტერმინი. „დავით უცემდა ორღანოთა შებანებულითა“ (ძველი აღთქმა). სულხან-საბა ორბელიანის ლექსიკონის მიხედვით, ბანი არის ხმის შეწყობა — „ბანი ეწოდების რა გალობასა გინა სიმღერასა სხვა ხმა შეუწყოს“.
ქართულ ხალხურ მუსიკაში არსებობს ბანის შემდეგი სახეობანი: მაღალი ბანი, დაბალი ბანი, შემდეგი, ბოხი, დვრინი (დვინი), დუმბო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ხალხური მუსიკა
NBA-ს წლის ახალბედის ჯილდო
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის წლის ახალბედას ჯილდო — ჯილდო, რომელიც რეგულარული სეზონის საუკეთესო ახალბედას გადაეცემა 1952-53 წლების სეზონიდან მოყოლებული. გამარჯვებულს გადაეცემა ედი გოტლიბის თასი, რომელიც ფილადელფია უორიორსის მთავარ მწვრთნელის პატივსაცემად იქნა დარქმეული, რომელმაც გუნდს 1946-47 წლებში მაოგებინა NBA ჩემპიონის ტიტული. სპორტის შესახებ მწერალ კორესპონდენტებს და ტელევიზიის წამყვანებს აშშ და კანადის ტერიტორიაზე, შესაძლებლობა ეცემათ მისცენ ხმა. ყოველ წამყვანს შეუძლია 3 ხმა, მათ შორის პირველ მათგანს 5 ქულა ეძლევა, მეორე მათგანს 3 ქულა და მესამეს კი 1 ქულა. მოთამაშე, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, გადაეცემა ეს ჯილდო.
უკანასკნელი გამარჯვებული არის კაირ ირვინგი. წლის ახალბედის გამარჯვებულებიდან 14 მათგანმა, კარიერაში შეძლო ასევე NBA MVP ჯილდოს მოგება. უილტ ჩემბერლენი და უეს ანსილდმა ამ ორივე ჯილდოს მოპოვება ერთ სეზონში შეძლეს. 42 არა აქტიური მოთამაშიდან 19, შეყვანილი იქნა ნეისმითის კალათბურთის დიდების დარბაზში. 19 გამარჯვებული არჩეული იქნენ დრაფტზე პირველი. 3 სეზონში დასახელებული იქნა 2 გამარჯვებული: დეივ ქოუენსი და ჯოფ პეტრი 1970-71 წლების სეზონში, გრანტ ჰილი და ჯეისონ კიდი 1994-95 წლების სეზონში და ელტონ ბრენდი დ ასტივ ფრენსისი 1999-00 წლების სეზონში. ტიმ დანკანი - აშშ-ის ვირჯინის კუნძულები, პატრიკ იუვინგი - იამაიკა, პაუ გასოლი - ესპანეთი და კაირ ირვინგი ავსტრალია არიან ის გამარჯვებულები, რომლებიც არ არიან აშშ-ს ტერიტორიაზე დაბადებულები. (დანკანი არის ამერიკის მოქალაქე, მაგრამ ასევე არის საერთაშორისო მოთამაშე NBA მასშტაბით, რადგან არ იყო დაბადებული იმ 50 შტატში ან ვაშინგტონში).) გასოლი არის ის ერთადერთი გამარჯვებული, რომელიც სრულად აშშ ფარგლებს გარეთ ვარჯიშობდა. დანკანი კოლეჯის კალათბურთს უეიკ ფორესტში თამაშობდა, ხოლო იუვინგი ბოსტონში იქნა იმიგრაციით ჩასული 11 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
მსოფლიო ჩემპიონატი
მსოფლიო ჩემპიონატი — უმაღლესი სპორტული შეჯიბრება ან კონკურსი. შეჯიბრს სახელწოდება ჩვეულებრივ ენიჭება იმის მიხედვით თუ რა ტიპისაა ის, ასევე სარეიტინგო სისტემის მიხედვით, აგრეთვე გრადაციით, განვითარებით და ა.შ. ეს განსაზღვრავს ამა თუ იმ ჩემპიონატში მონაწილე გუნდებს, ნაკრებებს, ცალკეულ სპორტსმენებს კონკრეტული სპორტული სფეროდან. სპორტის ზოგიერთ სახეობას არ აქვს უმაღლესი სპორტული ღონისძიება - ჩემპიონატი, ამის ნაცვლად, ამ სახეობების უმაღლესი სპორტული ღონისძიება - მსოფლიო თასია. თუმცა ხშირად ხდება ტერმინების - „მსოფლიო თასი” და „მსოფლიოს ჩემპიონატი”, ერთმანეთისთვის გატოლება და ორი ტერმინის გამოყენება საჭიროებათა მიხედვით. სპორტის ცალკეულ სახეობებში არის რამდენიმე მსოფლიოს ჩემპიონატი. ასეთი სპორტის სახეობებია: შერეული საბრძოლო ხელოვნება, კრივი, ჭიდაობა და სხვა.
სპორტის სახეობები
სრული სია იხილეთ აქ
FIBT მსოფლიო ჩემპიონატი ბობსლეიში
ყველაზე წარმატებული სპორტსმენები სპორტის ცალკეულ სახეობებში
ამ დაფაზე მოცემულია მოპვებული მედლები, როგორც გუნდურ ისე ინდივიდუალურ შეჯიბრებებზე. მოქმედი სპორტსმენები მონიშნულია ღია მწვანედ.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტი კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატები
კამილეთისა და ჩამლიჯის ხიდები
კამილეთისა და ჩამლიჯის ხიდები— ხიდები თურქეთში, მდინარეების კამილეთისა და ჩამლიჯას ხერთვისთან. ეს ორი, მდინარეზე გადებული ხიდი, ხერთვისს, შემოუვლის სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან. აღსანიშნავია, რომ თანამედროვე ხიდების პარალელურად გამართული თანამედროვე ხიდები ძველ გზას იმეორებს. მოსახლეობა ხიდების არეალს ერთი კრებითი სახელით მოიხსენიებს, ჩიფთექოფრი. ამჟამად ამ ხიდთა თავდაპირველი წყობის წარმოდგენა შეუძლებელია. რესტავრაციამ, რომელიც 2003-2004 წლებში ჩაუტარდათ, მოსპო მათი ავთენტურობა. საინფორმაციო აბრა კი გვაუწყებს, რომ ხიდები XVIII საუკუნეში აიგო. ამ ხიდთა თავდაპირველი სახე შემონახულია ფოტოილუსტრაციის სახით ქალაქ ხოფაში, თერძიოღლუს სასტუმროს ჰოლში. ხიდები ზღვის დონიდან 288-291 მ-ზე არიან აგებულნი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
Live at Grimey's
Live at Grimey's — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის საკონცერტო EP. იგი ცოცხლად ჩაიწერა 2008 წლის 12 ივნისს გრიმის ჩანაწერების მაღაზიაში, რომელიც მდებარეობს ნეშვილში, ტენესი, ზუსტად ბონარუს მუსიკალურ ფესტივალზე მათი გამოსვლის წინ. გამოიცა 2010 წლის 26 ნოემბერს. იგი გამოვიდა როგორც კომპაქტ-დისკის, ასევე ვინილის ფირფიტის სახით და ხელმისაწვდომია ჩანაწერების გამყიდველ დამოუკიდებელ მაღაზიებში, ისევე, როგორც ჯგუფის საიტზე. დაახლოებით 3 000 ეგზემპლარი გაიყიდა გამოსვლიდან პირველივე კვირაში. .
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის EP-ები კატეგორია:მეტალიკის საკონცერტო ალბომები
ჩეხოვის სახელობის რესპუბლიკური ბიბლიოთეკის შენობა (გროზნო)
ჩეხოვის სახელობის რესპუბლიკური ბიბლიოთეკის შენობა — აშენდა 1966 წლის იანვარში გროზნოში.
ისტორია
რესპუბლიკური უნივერსალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკა, მაშინ მას ჩეჩნეთის მომავალ ეროვნულ ბიბლიოთეკას უწოდებდნენ, გაიხსნა 1904 წლის ოქტომბერში გროზნოში პუშკინის სკოლის პედაგოგების ძალისხმევით. 1945 წლის 11 ივლისს, ანტონ პავლეს ძე ჩეხოვის გარდაცვალების 40 წლისთავთან დაკავშირებით, ბიბლიოთეკას მისი სახელი მიენიჭა. 1966 წლის იანვარში გაიხსნა ახალი ბიბლიოთეკის შენობა ჩეხოვის სკვერში. 1964 წელს ბიბლიოთეკის დირექტორი გახდა ინა გოლიკოვა. 1983 წელს ბიბლიოთეკას მიენიჭა სახელმწიფო უნივერსალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის სტატუსი. გასული საუკუნის 80-იან წლებში ბიბლიოთეკას ყოველწლიურად 35 ათასამდე წიგნის ასლი, 60 გაზეთის სათაური და 485 ჟურნალის სათაური ჰქონდა. 1990-იანი წლების დასაწყისისთვის ბიბლიოთეკის მთელმა მარაგმა მიაღწია 2.65 მილიონ ნივთს.
დიდი ხნის განმავლობაში ბიბლიოთეკა წარმოადგენდა კრასნოდარის კულტურის ინსტიტუტის, დაღესტნის უნივერსიტეტისა და მოსკოვის კულტურის ინსტიტუტის სტუდენტების საპრაქტიკო ბაზას.
ბიბლიოთეკის ფონდები მოიცავდა ადგილობრივი მნიშვნელობის უნიკალურ გამოცემებს; სოციალისტური ქვეყნების პატენტების სრული ნაკრები, რომლებიც იყვნენ ეკონომიკური ურთიერთდახმარების საბჭოს წევრი; ბიბლიოგრაფიულ იშვიათობად აღიარებული 10 ათასი პუბლიკაცია.
შენობა 1995 წლის იანვრამდე იდგა მანამ, სანამ განადგურდებოდა ჩეჩნეთის პირველი ომის და განვითარებული საომარი პროცესების გამო გროზნოში.
განადგურდა და გაძარცვეს ბიბლიოთეკის ფონდი. ბიბლიოთეკამ განაახლა თავისი მუშაობა ქალაქის ხალხთა თამაშების სტადიონის ტრიბუნისთვის შეუფერებელ შენობაში.
1995 წლის 12 დეკემბერს ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ეროვნული აღორძინების მთავრობის დადგენილებით მას მიენიჭა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ეროვნული ბიბლიოთეკის სტატუსი. ახალი საბიბლიოთეკო ფონდი შეივსო დაღესტნის, ყაბარდო-ბალყარეთის, სტავროპოლის, მოსკოვის ბიბლიოთეკების მიერ შემოწირული ლიტერატურის ხარჯზე.
ჩეჩნეთის რესპუბლიკის გადარჩენილ ბიბლიოთეკებს დიდი დახმარება გაუწიეს. გროზნოს და ჩეჩნეთის რესპუბლიკის სხვა დასახლებების ბევრმა მცხოვრებლებმა თავიანთი პირადი ბიბლიოთეკებით წიგნები გადასცეს ეროვნულ ბიბლიოთეკას.
2013 წელს აბუზარ აიდამიროვის 80 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ბიბლიოთეკას მისი სახელი უწოდეს.
1971 წელს  და 1985 წელს  სსრკ-ში გამოიცა მხატვრული ნიშნით კონვერტები ბიბლიოთეკის გამოსახულებებით.
სქოლიო
კატეგორია: კავკასიის ბიბლიოთეკები კატეგორია: კავკასია კატეგორია: გროზნო
სირენა (მოთხრობა)
სირენა (Сирена) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1887 წელს დაიწერა. პირველად, 1887 წლის 24 აგვისტოს, გაზეთ „პეტერბურგის გაზეთი“-ს 231-ე ნომერში გამოქვეყნდა.
გამოქვეყნება
მოთხრობა თავდაპირველად, 1887 წლის 24 აგვისტოს (ძველი სტილით), გაზეთ „პეტერბურგის გაზეთი“-ს 231-ე ნომერში გამოქვეყნდა განყოფილებაში მფრინავი შენიშვნები, ხელმოწერით ა. ჩეხონტე. სტილისტური შესწორებებისა და შემოკლებების შემდეგ ჩეხოვმა მოთხრობა ადოლფ მარქსის მიერ 1899—1901 წლებში გამოცემული თხზულებათა კრებულის პირველ ტომში შეიტანა. ჩეხოვმა მოთხრობიდან აგრეთვე ამოიღო მინიშნებები ბულგარეთში განვითარებულ მოვლენებზე, დაამატა რამდენიმე დეტალი, როგორიცაა მინაწერი გვერდზე: „ეს ხომ ბერებისთვისაც მისაღებია“.
ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა გერმანულ, პოლონურ, სერბო-ხორვატულ და შვედურ ენებზე ითარგმნა.
ფონი
ალექსანდრე ლაზარევ-გრუზინსკის თქმით, მოთხრობა ავტორმა ბაბკინოში, ერთ დღეში დაწერა. მიხეილ ჩეხოვი დარწმუნებული იყო, რომ მოთხრობაში ჩეხოვის ზვენიგოროდის შთაბეჭდილებები აისახა. ზვენიგოროდში ანტონ ჩეხოვი „მაზრების ყრილობების სხდომებს ესწრებოდა, მაღალჩინოსნების ცხოვრების ყაიდას გაეცნო“.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
საფრანგეთი 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საფრანგეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1924 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 38 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საფრანგეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალფრედ ჟარი
ალფრედ ჟარი (დ. 8 სექტემბერი, 1873, ქ. ლავალი, მაიენის დეპარტამენტი ― გ. 1 ნოემბერი, 1907, პარიზი) — ფრანგი მწერალი. სათავეში ედგა სიმბოლისტ და მოდერნისტ პოეტთა ჯგუფს. სახელი გაითქვა მარიონეტების თეატრისათვის დაწერილი გროტესკული ფარსით "მეფე იუბიუ" (1888), რომელშიც სამყარო წარმოდგენილია ერთმანეთთან დაუკავშირებელი ფაქტების პარადოქსულ შერწყმად, უაზრობად და ძალადობის ზეიმად. ეკუთვნის ლექსების კრებულები: "ქვიშის საათის წუთები" (1894), "კეისარი ანტიქრისტე" (1895). ეროტიკულ-ფანტასტიკური რომანი "ზემამაკაცი" (1902) და სხვა. მისი შემოქმედების ზოგიერთი მხარე შემდგომში განავითარეს კუბისტებმა, დადაისტებმა და სიურრეალისტებმა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 1907 კატეგორია:ფრანგი სატირისტები კატეგორია:ფრანგი სიურრეალისტი მწერლები კატეგორია:სიურრეალისტი დრამატურგები კატეგორია:სიმბოლისტი მწერლები კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
ბანიანი
ბანიანი — ფიკუსის გვარის ორი სახეობის ხემცენარის სახელწოდება:
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი
ვატა სპარსელი
ვატა სპარსელი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 1 მაისი, ახალი სტილით - 14 მაისი. წმინდანი სპარსეთის ერთ-ერთ მონასტერში მოღვაწე ბერი იყო და მოწამეობრივად აღესრულა ქალაქ ნიზიბიაში, სპარსეთის მეფის მიერ ქრისტიანთა დევნის დროს.
Gnamptogenys macretes
Gnamptogenys macretes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
ვატა სპარსელი
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მგელი
მგელი (Canis lupus, ასევე რუხი მგელი) — ჭკვიანი, საზრიანი და ადვილად შემგუებელი ცხოველი; მტაცებელთა რიგის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ძუძუმწოვარი, ძაღლისებრთა ოჯახისა. ბინადრობდა თითქმის მთელ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, როგორც ტყეში, ასევე მინდვრებში, ნახევრად უდაბნოებში და ყინულოვან არქტიკულ ტუნდრებშიც. საკვებად მიირთმევს, როგორც მწერებსა და თაგვებს, ასევე დიდ ცხოველებს, როგორიცაა ბიზონი, ცხენ-ირემი და გარეული ხარი. საერთო წინაპარი ჰყავს შინაურ ძაღლთან. მას შემდეგ, რაც ადამიანი დაუპირისპირდა მას, როგორც ცხვრისა და სხვა შინაური ცხოველების მტერს, მგლების რიცხვმა იკლო და ამჟამად ისინი მხოლოდ შორეულ ტყეებსა და მთებში ბინადრობენ.
ზოგადი მიმოხილვა
thumb|250px|მგლის ჩონჩხი მგელი ძაღლისებრთა ოჯახის (Canidae) ყველაზე დიდი წარმომადგენელია. აღნიშნული ოჯახი არის ერთ-ერთი მტაცებელთა (Carnivora) კლასის შემადგენელი შვიდი სახეობიდან. დღეისათვის მგლების ორი სახეობაა გავრცელებული: ე. წ. წითური მგელი (Canis rufus ) და რუხი მგელი (Canis lupus). რუხი მგლის რამდენიმე ჯიში არსებობს: ჩრდილოეთის, ანუ არქტიკულ მგელი, ჩრდილოეთ ამერიკის ტყის მგელი, ცენტრალური აზიის სტეპების მგელი და ჩვეულებრივი მგელი, რომელიც დღესაც ბინადრობს აღმოსავლეთ ევროპისა და სკანდინავიის ტერიტორიებზე. სტეპის მგელს თხელი, მოხდენილი სხეული აქვს და ღია შეფერილობა, გარეგნულად იგი ძალიან ჰგავს ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში გავრცელებულ რუხ მგელს. არქტიკული მგელი კი ბევრად დიდია და სქელი, თეთრი ბეწვი აქვს.
მგლის ხროვა, საშუალოდ, 6-8 წევრისაგან შედგება, იშვიათ შემთხვევებში ხროვა აერთიანებს ოცამდე მგელს. ხროვას სათავეში უდგას წყვილი - ერთი მდედრი მგელი და ერთი მამრი მგელი, რომლებიც ხშირად ხროვის ერთადერთ წყვილს წარმოადგენენ, ხოლო დანარჩენი წევრები მათი ნაშიერები არიან, რომლებიც ჯერ საკმარისად მოზრდილები არ არიან, რომ საკუთარი ხროვები შექმნან. მგელი "სოციალური" ცხოველია და მის ოჯახში "რანგების" დიდი დამცველი. მმართველ წყვილში დომინანტური ადგილი მამრ მგელს უჭირავს, თუ რომელიმე მეწყვილე დაიკარგება ან დაიღუპება, მეორე შეითავსებს მის ფუნქციებს. მმართველი ადგილისათვის ბრძოლა ყოველთვის აქტუალურია მგლებს შორის, თუმცა ზოგრჯერ იგი მხოლოდ სიმბოლურ სახეს ატარებს, რადგან ხროვაში თითოეულმა მგელმა იცის თავისი ადგილი. მგლების ხროვაში ხშირია ე.წ. "სოციალური რიტუალები", რომლის დროსაც მთავარმა მგელმა უნდა დაამტკიცოს თავისი უპირატესობა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას შეცვლის ხროვის სხვა წევრი. ხშირ შემთხვევაში "გადაყენებული" მეთაურები თავს ანებებენ მშობლიურ ხროვას და სხვა ცხოვრებას იწყებენ.
ტერიტორია
მოხეტიალე მგელი ცდილობს გვერდი აუაროს სახვა ხროვის ტერიტორიებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას შეიძლება ჩხუბი მოუვიდეს ამ ხროვის წევრებთან, რაც შეიძლება ფატალური აღმოჩნდეს მისთვის. მიუხედავა იმისა, რომ მგლის ხროვის წევრები ხშირად ჩხუბობენ ერთმანეთში, დაუპატიჟებელი სტუმრის დანახვისას, ისინი ერთად იკვრებიან და მტერს კლავენ. ამიტომაა, რომ ეულად მოხეტიალე მგლებს მეტი ყურადღება მართებთ, რათა გზად მგლების ხროვას არ გადაეყარონ. შემოდგომასა და ზამთრის პერიოდებში მგლების ხროვა მოხეტიალე ცხოვრებას ეწევა, თუმცა მაინც ინარჩუნებს საკუთარ ტერიტორიას. ტყიან რიონებში ეს ტერიტორია ხშირად მცირე ფართობისაა, დაახლოებით, 100 კვადრატულ მეტრამდე და კარგადაა დაცული. მგლების ხროვის კუთვნილი ტერიტორიის ფართობი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა რაოდენობის ნადავლი მოიპოვება ამა თუ იმ ტერიტორიაზე. რაც ნაკლებია ნადავლი, მით უფრო ფართოვდება დაცული გერიტორია. მაგალითად, ჩრდილოეთის ირემზე მონადირე მგლები ირმების ჯოგს თან დაჰყვებიან არქტიკის ტუნდრებში მათი მიგრაციის მარშრუტზე. ჩრდილოეთის ირმის თითქმის თითოეულ ჯოგს დასდევს საკუთარი "შემოჩვეული" მგლის ხროვა. ალასკაზე შემჩნეულმა ერთ-ერთმა ასეთმა ხროვამ ექვს კვირაში 1100 კმ გაიარა, მთლიანობაში - 13000 კვ. კმ-ის ფართობი.
სუნით დანიშვნა
thumb|200px|მგლების ერთმანეთთან კომუნიკაციის ერთ-ერთი ხერხია ყმუილი. ამით მგლის ხროვა მოწინააღმდეგე ხროვას ამცნობს თავის ადგილსამყოფელს (Canis lupus lupus). ზემოთხსენებული ფართობის მთლიანად საკუთარ ტერითორიად მითვისება მგლის ხროვას არ ძალუძს. ტყეში მობინადრე მგლები შედარებით პატარა ტერიტორიებს ითვისებენ. მგლისათვის განსაკუთრებული დამახასიათებელი ნიშანია ტერიტორიის სუნით დანიშვნა. ნებისმიერი მგელი ყნოსვით გრძნობს ამა თუ იმ ხროვის მიერ დანიშნულ ტერიტორიას და თავს არიდებს მას შემდგომი საფრთხის თავიდან აცილების მიზნით.
ყმუილი
ხშირ შემთხვევაში მგლების ხროვა სიჩუმეს ამჯობინებს ჩასაფრების მიზენით. ასეთი მოქმედება ახასიათებთ იმ მგლებს, რომლებიც ბინადრობენ ისეთ მიდამოებში, სადაც თავისუფალი ტერიტორიები იშვიათია და მის მოსაპოვებლად ბრძოლაა საჭირო.
გამრავლება
ბუნაგის მოძებნა მაკე მდედრის პრეროგატივაა. ეს მდედრი მგელი, როგორც წესი, ხროვის უმაღლესი რანგის წარმომადგენელია, რომელიც გვიან ზამთარში მძუნაობს ასევე უმაღლესი რანგის წარმომადგენელ, ხროვის ლიდერ მამრ მგელთან (მგლები, ჩვეულებრივ, თავიანთი პარტნიორების ერთგულები არიან მთელი სიცოცხლის განმავლობაში).
მაკეობა შვიდ კვირას გრძელდება. ამის შემდეგ დედა მგელი შობს 4-7 ბრმა და უსუსურ ლეკვს. პირველი სამი კვირის განმავლობაში დედა მგელი ძუძუს აწოვებს მათ და მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში იშვიათად თუ ტოვებს ბუნაგს, საკვებით მომარაგება მინდობილი აქვს მამრ მგელზე. ხროვის სხვა წევრებიც ახლომახლო ხეტიალობენ და უზრუნველყოფენ დედა მგელსა და უკვე მოზრდილ ლეკვებს საკვებით, ზოგიერთ შემთხვევაში კი ძიძების როლსაც ასრულებენ, უფრო ხშირად მაშინ, როდესაც დედა მგელი თვითონ გადის სანადიროდ.
ორი-სამი თვის შემდეგ ლეკვები იმდენად მოზრდილები არიან, რომ ტოვებენ ბუნაგს და იწყებენ ხეტიალს თავიანთ ხროვასთან ერთად. ლეკვები მშობლებთან რამდენიმე წელის განმავლობაში ცხოვრობენ. ისინი თნდათანობით სწავლობენ, თუ როგორ, სად და რაზე ინადირონ, მოზრდილ ასაკში კი ცდილობენ საკუთარი ხროვების შექმნას.
ნადირობა
thumb|200px|დიდ ცხოველზე ნადირობისას მგლები გუნდური პრინციპებით ხელმძღვანელობენ. პირველად მოპოვებულ საკვებს მიირთმევს ხროვის ლიდერი, მხოლოდ ამის შემდეგ აქვთ ხროვის დანარჩენ წევრებს ჭამის უფლება. მგელი ადვილად ადაპტირებადი ცხოველია. მას შეუძლია იკვებოს ყველაფრით, რის დაჭერასაც მოახერხებს. ზაფხულში მგლის საკვებს წარმოადგენს ჩიტი, ბაყაყი, ხოჭო და ზოგჯერ ხილისა და ხავსურას უჩვეულო "სალათი". ხშირად მგელი იკვებება ლეშითაც. ნადირობისას მგელი ამჯობინებს დიდი ზომის მსხვერპლს, რათა სრულად აინაზღაუროს დახარჯული ენერგია. ეული მგლის ჩვეულებრივ მსხვერპლს წარმოადგენს მცირე ზომის ირემი, ან ცხვარი. მგლის ხროვა კი ცდილობს რაც შეიძლება დიდი ზომის მსხვერპლი მოინადიროს.
თუ სანადიროდ გადის მთელი ხროვა, მას შეუძლია დაამარცხოს 500 კგ-მდე წონის დიდი ცხენ-ირემიც კი, რომელიც თავისი წონით ათჯერ მაინც აღემატება მგელს. ასეთი დიდი ნადავლის დაჭერისა და შთანთქმისათვის საჭიროა სიძლიერე, ენერგია, გაბედულობა და გუნდური თანადგომა. ხროვებად ნადირობისას მგლების ნადავლი მეტად მრავალფეროვანი და მრავალრიცხოვანია.
ნადირობისას მგელი იყენებს ერთ-ერთ ძირითად შეგრძნებას - ყნოსვას. როდესაც მგლების ხროვა შეიგრძნობს მსხვერპლის ნაკვალევს, მისი ყველა წევრი წუთიერად ჩნდება, თავს ხრის შეგრძნებული სუნის მიმართულებით და კუდს აქიცინებს განსაკუთრებული წესით.შემდგომი მოქმედება დამოკიდებულია იმ გარემოზე, სადაც იმყოფება ხროვა: ტრიალ მინდორში მგლები პირდაპირ შეტევაზე გადადიან, ხოლო ტყეში კი ადვილი შესაძლებელია ჩუმად მიპარვა მსხვერპლთან. ყნოსვის გამოყენებით მგლების ხროვა უსაფრდება მსხვერპლს და ალყაში აქცევს მას.
ნადირობისას მგელი წარმატებას ახწევს ეულად მოხეტიალე ცხოველებთან, მაგალითად, ცხენ-ირემთან. ხშირ შემთხვევაში მსხვერპლი ყნოსვით გრძნობს მგლის მოახლოვებას და თავდაცვით რეაქციას ამძაფრებს. დიდი ზომის ცხოველები, როგორც წესი, წიხლით იგერიებენ მგლის შემოტევას. ასეთ შემთხვევაში მგელი ამჯობინებს უფრო იოლი ნადავლის მონადირებას. თუ მსხვერპლი გაექცა მგელს, ის მისდევს მას, თუმცა თავს ანებებს იმ შემთხვევაში თუ უმალვე არ დაეწევა. მგლებისთვის ასეთ შემთხვევაში ენერგიის დახარჯვას არავითარი აზრი არ აქვს.
ბუნებრივი გადარჩევა
thumb|200px|რუხი მგლის განსაკუთრებული ბეწვის საფარი იცავს მას ზამთრის სუსხისაგან და უზრუნველყოფს მის უსაფრთხოებას მთასა თუ ტყეში (Canis lupus ). მგელი, ჩვეულებრივ, არ ერჩის დიდი ზომის ზდასრულ და ჯამრთელ ცხოველებს. ხროვა ძირითად ნადავლად ირჩევს ძალიან ახალგაზრდა ან ძალიან ბებერ, ძალიან სუსტს, ან ავადმყოფ ცხოველს. მგლების ნადირობაზე დაკვირვებისას ჩრდილოეთის ირმებსა თუ გარეული ხარების ჯოგებზე, შესამჩნევია, რომ ხროვა თავს ესხმის ჯოგისაგან ჩამორჩენილ ცხოველს, რომელიც სხვებისაგან განსხვავებით ძალიან სუსტია. მგლების მიზნის ქვეშ მყოფი ჯოგები, ხშირ შემთხვევაში, ცდილობენ უსუსური წევრების დაცვას, ამ დროს ისინი ირქინებიან ან წიხლებით იგერიებენ მგელს. თუმცა მგლები უსაფრდებიან ასეთ ჯოგებს და ელოდებიან სათანადო მომენტს, რათა უბრძოლველად ჩაიგდონ ხელში იოლად მოსაპოვებელი ნადავლი. ზოგჯერ მგელი უკან იხევს, თუმცა თუ მან ცხოველთა ჯოგში ძალიან ახალგაზრდა ან ავადმყოფი წევრი შენიშნა, ელოდება თავის შანსს.
გუნდური მოქმედება
thumb|200px|კბილების დაღრეჭა ძალიან მრისხანე შესახედაობას აძლევს მგელს. ასეთ პოზას მგელი თავდასხმის ან თავდაცვის მომენტში იღებს (Canis lupus). მგლის შანსები ნადირობისას გაცილებით მაღალია გუნდური მოქმედების დროს. ამ დროს ორი ან სამი მგელი ჩასაფრებულია, დანარჩენები კი თავს ესხმიან მსხვერპლის ჯოგს, პანიკაში აგდებენ მას და მახისაკენ იტყუებენ. ამის შემდეგ ისინი თავს ესხმიან მსხვერპლს და ამ დროსაც გუნდურად მოქმედებენ. პირველად საკვებს მიირთმევს ხროვის ლიდერი, იგი ნაკუწებად აქცევს მსხვერპლს, რის გამოც მთლიანად ისვრება სისხლში. მხოლოდ ამის შემდეგ აქვთ სხვა მგლებს ჭამის უფლება. თუ ნოყიერი სადილის შემდეგ მგლებს რჩებათ საკვები, მას მიწაში ფლობენ მომავლისათვის, ან უბრალოდ თავს ანებებენ.
სადილის შემდეგ მგელი პირს იბანს უახლოეს წყაროზე, შემდეგ იძინებს. გაღვიძებული ისევ იწყებს საკვებზე ზრუნვას. თუ ხროვაში ამ პერიოდისთვის არსემობს დედა მგელი და მისი ლეკვები, თითოეული წევრი ზრუნავს მათ გამოკვებაზე და საჭმლით ამარაგებს მათ ბუნაგში.
ჩვეულებრივ, მგელი მიირთმევს 10 კგ-მდე ხორცს ერთ ჭამაზე. ხშირად მგელი საკუთარი ნადავლის ტყავსა და ბეწვსაც მიირთმებს. ზოგჯერ მგელი რამდენიმე დღე მშიერი დაძრწის, რადგან ნადირობის პროცესი საკმაოდ მძიმე და ხშირად უშედეგოა. რთულ გარემო პირობებში გადასარჩენად მგელს დიდი ძალისხმევა ესაჭიროება.
საინტერესო ცნობები
thumb|200px
მნიშვნელოვანი ფაქტები
thumb|200px|წითური მგელი (სურათზე) დიდი იშვიათობაა; მის მშობლიურ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აშშ-ში ხორციელდება სხვადასხვა პროგრამა ამ ჯიშის ხელოვნური გამრავლების მიზნით (Canis rufus). დღეისათვის მგლების ორი სახეობაა გადარჩენილი. ე.წ. წითური მგელი გავრცელებული იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აშშ-ში, თუმცა ახლა მისმა რიცხვმა საგრძნობლად იკლო. რუხი მგელი კი, დღესაც, ფართოდაა გავრცელებული კანადაში, ალასკაზე, აღმოსავლეთ ევროპაში, სკანდინავიაში, რუსეთში, ახლო აღმოსავლეთში, ცენტრალურ აზიასა და ციმბირში.
რუხი მგლის ზომები
150px
წითური მგლის ზომები
150px
ეთიოპიური მგლის ზომები
150px
ფაფარიანი მგლის ზომები
150px
სქოლიო
კატეგორია:ძაღლი (გვარი) კატეგორია:მგლები
ანა კომნენე
ანა კომნენე ან ანა კომნენოსი (Άννα Κομνηνή; დ. 1 დეკემბერი, 1083 — გ. 1153) — ბიზანტიელი დედოფალი, იმპერატორ ალექსი I კომნენეს და ირინე დუკინას ქალიშვილი. ერთ-ერთი პირველი ქალი ისტორიკოსი.
ახალგაზრდობაში ანა დანიშნეს თავის შორეულ ნათესავზე – კონსტანტინე დუკაზე, იმპერატორ მიხეილ VII დუკას და მარიამი დედოფლის (ბაგრატ IV-ის ასული) ვაჟზე და თანამმართველზე. ფიქრობდნენ, რომ ალექსის სიკვდილის შემდეგ კონსტანტინე მემკვიდრეობით მიიღებდა მიიღებდა ბიზანტიის იმპერატორის ტახტს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ალექსის შეეძინა ვაჟი იოანე, ამ პოლიტიკური საქორწინო კავშირის აუცილებლობა აღარ იყო. კონსტანტინეს მოეხსნა ყველა პრივილეგია, ხოლო 14 წლის ანა ცოლად გაჰყვა კეისარ ნიკიფორე ვრიენოსს. ზოგიერთი ცნობით, მამის სიკვდილის შემდეგ მონაწილეობდა შეთქმულებაში, რომლის მიზანიც მისი ძმის, იოანეს ტახტიდან ჩამოცილება იყო. 1137 წელს, ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, მონასტერში წავიდა.
ანა არის ალექსი კომნენის მმართველობის ეპოქის აღმწერელი თხზულების, „ალექსიადას“ ავტორი. „ალექსიადა“ ჯვაროსნული ომების დროინდელი ბიზანტიის ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წყაროა.
ანა დიდად განსწავლული ქალბატონი იყო, იგი ეუფლებოდა ფილოსოფიას, კარგად იცოდა როგორც სასულიერო, ასევე საერო ლიტერატურა, მათ შორის, იმხანად „სახიფათოდ“ მიჩნეული ანტიკური ნაწარმოებებიც. მის მეუღლეს გარდაცვალების შემდეგ დაუმთავრებელი დარჩა ისტორიული ნაწარმოები, რომელიც ალექსი კომნენოსის მმართველობას ეძღვნებოდა. ანამ გააგრძელა ეს ნაშრომი და მას „ალექსიადა“ უწოდა. მაღალმხატვრულ დონეზე დაწერილი ეს ნაწარმოები ძირითადი წყაროა XI-XII საუკუნეთა მიჯნის ბიზანტიის ისტორიისათვის. საკმაოდ დიდი ადგილი ეთმობა პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის აღწერასა და ბიზანტიის ურთიერთობებს ჯვაროსნებთან.
ქორწინებები და შვილები
კეისარ ნიკიფორე ვრიენოსთან მან გააჩინა რამდენიმე შვილი, მათ შორის:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1083 კატეგორია:გარდაცვლილი 1153 კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი კატეგორია:ქალი ისტორიკოსები
1955
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
ალექსანდრე ჟაროვი
ალექსანდრე ალექსის ძე ჟაროვი  (დ.   13 აპრილი [ ძვ. სტ. 31 მარტი], 1904, სოფ. სემიონოვსკაია, ახლანდელი მოჟაისკის რაიონი, მოსკოვის ოლქი — გ. 7 სექტემბერი, 1987, მოსკოვი) — საბჭოთა პერიოდის რუსი პოეტი. სკკპ წევრი 1920-იდან. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1921-იდან. მისი ლექსების პირველი კრებულია „ყინულმჭრელი“ (1925). ჟაროვს ეკუთვნის პოემები: „კომკავშირელი“ (1924), „ოსტატი იაკობი“ (1924), „გარმონი“ (1926), „ვარია ოდინცოვა“ (1938) და სხვა. ბევრი მისი ლექსი სიმღერად იქცა. დაჯილდოებულია 4 ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
ვალმასედა
ვალმასედა (Valmaseda, Balmaseda) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლას-ენკარტასიონესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22,3 კმ². მოსახლეობა — 7722 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ტურა
ტურა (Canis aureus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი ძაღლისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 71-82 სმ, მასა — 7-13 კგ. ზამთრობით ჩალისფრადაა შეფერილი, ზაფხულში ჭუჭყისფერ-ყვითელია და წითურ-მოშავო ელფერი დაკრავს, კუდი წითურ-მურაა, ბოლოში შავდება. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, სამხრეთ აზიაში და კუნძულ შრი-ლანკაზე. საქართველოში გვხვდება თითქმის ყველგან ზღვის დონიდან 1000 მ სიმაღლემდე. ბინადრობს ჭალისა და მთის ძირების ტყეებში, ბუჩქნარებში და წყალსატევების ახლოს. იკვებება ცხოველური და მცენარული საკვებით, უმეტესად თაგვისებრი მღრღნელებით, კურდღლებით, ფრინველებით, ქვეწარმავლებით, ამფიბიებით, თევზებით, მწერებით და სხვა. ჭამს მძორს, ნაყოფს და სხვა. მაკეობა 63 დღე-ღამე გრძელდება. შობს 4-6 (იშვიათად 8-მდე) უსუსურ და თვალაუხილავ ლეკვს, რომლებიც სქესობრივად მწიფდებიან სიცოცხლის მე-2 წელს. ტურა აქტიურია უმთავრესად ღამით. ერთგვარ ზიანს აყენებს სამონადირეო მეურნეობას და მეფრინველეობას, ზოგჯერ ცოფისა და შავი ჭირის გამომწვევების გადამტანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლი (გვარი)
ბანიანი სახლი
ბანიანი სახლი — ხალხურ არქიტექტურაში გავრცელებული მიწური სახურავით — ბანით გადახურული ერდოიანი სახლი. ბანიანი სახლი მოყვანილობის მიხედვით ორ ტიპად იყოფა — გვირგვინიანი და ბრტყელბანიანი. კონსტრუქციული თავისებურების — ერდოდან განათების გამო შესაძლებელია ბანიანი სახლის ოთხივე მხრიდან მიეშენოს სხვადასხვა დანიშნულების სამეურნეო ნაგებობა — ბოსელი, საბძელი, სათონე, მარანი. შეჯგუფებულ განაშენიანებაში (მთიან რელიეფზე) ქვემოთა სახლის ბანი (სახურავი), ჩვეულებრივ, ზემოთა სახლის ტერასის დანიშნულებას ასრულებს. ბანიანი სახლი ძირითადად გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოს მთასა და ბარში, აგრეთვე კავკასიის, მცირე და შუა აზიის ზოგიერთ ხალხში.
Gnamptogenys magnifica
Gnamptogenys magnifica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ემპედოკლე
მინი ემპედოკლე (Ἐμπεδοκλῆς; დ. დაახლ. ძვ. წ. 494 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 430) — ძველი ბერძენი, სოკრატემდელი ფილოსოფოსი და ქალაქ აგრიჯენტოს მკვიდრი, ქალაქის, რომელიც სიცილიის ბერძნულ დასახლებას წარმოადგენდა. მის სახელს უკავშირდება კოსმოგონიური თეორიის წარმოშობა ოთხი ელემენტის შესახებ. მრავალი მკვლევარი ემპედოკლეს მიიჩნევს რიტორიკის, როგორც ხელოვნების, სულისჩამდგმელად.
ცხოვრება
ჰერაკლიტესა და ერატოსთენეს ცნობით შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ემპედოკლე დიდსულოვან ოჯახში დაიბადა. მის ისტორიას მისივე შემორჩენილი ფრაგმენტებიდანაც ვეცნობით. იგი იყო ფიზიკოსი, ორატორი, ქურუმი და პოეტი, რომლის შემოქმედებაც განსაკუთრებულ ქებას იღებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ემპედოკლე თავს ღმერთებსა და უკვდავებს შორის ასახელებდა, მას ჰქონდა დემოკრატიული მსოფლმხედველობა, რასაც მოწმობს მისი ცხოვრების რამდენიმე ფაქტი. ემპედოკლე ეწინააღმდეგებოდა მბრძანებლობას, მიუხედავად მთელი თავისი ნარცისიზმისა და, გარდა ამისა, ის თავად ერიდებოდა ყოველგვარ წოდებას, როგორც არისტოტელე იუწყება, და უარიც კი თქვა მისთვის შეთავაზებულ სამეფო ძალაუფლებაზე, მას შემდეგ, რაც დიქტატორი ტერონი გარდაიცვალა, და ამჯობინა ჩვეულებრივი ადამიანის ცხოვრება.
ზოგიერთი ცნობით, ერთ დროს ემპედოკლე პითაგორელი იყო, ის სწორედ პითაგორას სწავლებების გასაჯაროების გამო გააძევეს.
ამბობენ, რომ ემპედოკლე ჰერაკლიტეზე ბევრად ლმობიერი და ჰუმანური იყო, მაგრამ ის ისეთი ამაყი და თავხედიც იყო, რომ თავს ღმერთად ასაღებდა.
არსებობს შემდეგნაირი ლეგენდა მისი სიკვდილის შესახებ: ამბობენ, რომ სიკვდილის მოახლოებისას მან თავი ვულკან ეტნაში ჩაიგდო, ამის ერთ-ერთ ახსნად კი მიჩნეულია ის ფაქტი, რომ სწავლულს სწორედ ამ გზით სურდა საკუთარი დაცემული, მომაკვდავი ბუნების დამალვა და „ღვთაებრივობის შენარჩუნება“, რითაც იგი ისწრაფვოდა ღვთიურობისკენ. ღმერთებმა ის მართლაც მიღეს, თუმცა ბრინჯაოს სანდლების გარეშე.
ლოგიკურია, რომ ემპედოკლეს, რომელიც შეიგრძნობდა სამყაროს ჭეშმარიტებას, კონფლიქტი ჰქონდა პარმენიდეს მოძღვრებასთან და, მეტწილად, უარყოფდა მას, რომელიც ამტკიცებდა იმას, რომ მატერია ფორმირებულია არაფრისგან და ვერც ვერაფერში ვერ გარდაიქმნება.
ევოლუცია
პირველი ადამიანი, რომელიც სერიოზულად დაფიქრდა ევოლუციის ურთულეს პრობლემებზე, სწორედ ემპედოკლე იყო, თუმცა, უნდა აღინიშნოს, მის მიერ წამოყენებული ევოლუციური განვითარებისა და ბუნებრივი გადარჩევის იდეები იმდენად არამეცნიერულად იყო ახსნილი, რომ სწავლულს „გულუბრყვილო თეორიის“ ავტორად მიიჩნევენ.
მისი მოსაზრებით, თავდაპირველად წარმოიშვა სხვადასხვა ზომის თვალი, ყური, თმები, თითები, ხელები და ა.შ, შემდეგ კი ისინი ერთ არსებად შეიზარდნენ. მისი აზრით, პირველქმნილ მსგავს ქაოსში უცნაურ შეხამებებსაც შევხვდებოდით: ხელებზე შეზრდილი თვალები, თავზე გამობმული ფეხები, ხელის მტევანზე თითების ნაცვლად ყურები და სხვა მრავალი. მისივე აზრით, ყველა ეს შემთხვევა, გარკვეული პერიოდის შემდეგ, გაუჩინარდა, ხოლო გადარჩნენ მხოლოდ ის ორგანიზმები, რომლებიც ყველა წესის დაცვით იყვნენ აგებულნი.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:სოკრატემდელი ფილოსოფოსები
საფრანგეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საფრანგეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 21 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საფრანგეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ანასტასია რომანოვა
დიდი მთავარი ანასტასია ნიკოლოზის ასული (Вели́кая княжна́ Анастаси́я Никола́евна, დ. 5 (18) ივნისი 1901, პეტერჰოფი — გ. 16/17 ივლისი, 1918, ეკატერინბურგი) — იმპერიული რუსეთის ბოლო მმართველი ნიკოლოზ II-სა და მისი მეუღლე ალექსანდრა ფეოდოროვნას მეოთხე ქალიშვილი. დახვრეტილია ოჯახთან ერთად იპატიევის სახლში ბოლშევიკების საიდუმლო სამსახურის ძალების მიერ.
მისი დაღუპვის შემდეგ 30-მდე ქალმა განაცხადა, რომ სასწაულებრივად გადარჩენილი დიდი მთავარი ანასტასია იყო. მათგან ყველაზე განთქმული იყო ანა ანდერსონი. ანდერსონის გარდაცვალების შემდეგ 1994 წელს მის სხეულზე დნმ-ის ანალიზის ჩატარებით გაირკვა, რომ ის სამეფო ოჯახს არ ენათესავებოდა. მოარულ ხმებს მის შესაძლო გადარჩენაზე მხარს უმაგრებდა საბჭოთა მმართველობის წლებში მისი დაკრძალვის ადგილის გაურკვევლობა. 1991 წელს ეკატერინბურგთან აღმოჩენილ ერთობლივ საფლავში იპოვეს მეფის, მისი მეუღლისა და სამი ქალიშვილის ნეშტი, თუმცა ალექსეი ნიკოლოზის ძისა და ერთ-ერთი დის (ანასტასიის ან მარიამის) ნეშტი იქ არ ყოფილა.
მისი გადარჩენის შესაძლებლობა სრულიად უკუგდებულ იქნა. 2008 წლის იანვარს, რუსმა მეცნიერებმა გამოაცხადეს, რომ 2007 წლის აგვისტოში ეკატერინბურგთან ნაპოვნი ყმაწვილი ბიჭისა და ახალგაზრდა გოგონას დასახიჩრებული სხეულები 13 წლის მეფისწულისა და ერთ-ერთი დიდი მთავრისა უნდა ყოფილიყო. ამავე წლის 30 აპრილს სასამართლო ექსპერტიზამ ეს მოსაზრება დაადასტურა. 2009 წლის მარტში დნმ-ის ტესტის ანალიზის შედეგები გამოაქვეყნა აშშ-ის შეიარაღებული ძალების დნმ-ის იდენტიფიცირების ლაბორატორიამ, რომელმაც დაადასტურა მეფის ოთხივე ასულის ნეშტის ნათესაური ვარაუდის სარწმუნოობა, და, შესაბამისად, რომელიმე მათგანის გადარჩენის ალბათობა გამოირიცხა.
დაბადება
დაიბადა 1901 წლის 5 (18) ივნისს ცარსკოე სელოში. მისი დაბადებისას მეფის ოჯახს უკვე სამი ქალიშვილი (ოლღა, ტატიანა და მარია) ჰყავდა. მემკვიდრე ვაჟის არყოლა პოლიტიკურ სიტუაციას კიდევ უფრო ძაბავდა: პავლე I-ის მიერ მიღებული გვირგვინის გადაცემის აქტის მიხედვით, ტახტზე ასვლა ქალს არ შეეძლო, ამიტომ, საიმპერატორო ტახტი მეფის უმცროს ძმას მიხეილს უნდა გადასცემოდა. ეს კი ბევრს ხელს არ აძლევდა, უპირველეს ყოვლისა — იმპერატრიცა ალექსანდრას. ვაჟის გაჩენის მცდელობებში, ის სულ უფრო და უფრო იფლობოდა მისტიციზმში. ჩერნოგორიელი პრინცესების მილიცა და ანასტასია ნიკოლაევნების დახმარებით, სამეფო კარზე ეროვნებით ფრანგი, ვინმე ფილიპი, გამოჩნდა, რომელიც თავს ჰიპნოტიზიორსა და ნერვების მკურნალს უწოდებდა. მან იმპერატრიცას ვაჟის შეძენა უწინასწარმეტყველა, თუმცა, ქვეყანას გოგონა, ანასტასია, მოევლინა. ნიკოლოზმა თავის დღიურში ასეთი რამ ჩაწერა:
იმპერატორის მიერ დღიურში გაკეთებული ჩანაწერი ზოგიერთი მკვლევარის მტკიცებას ეწინააღმდეგება, რადგან, მოარული ხმებით, ნიკოლოზ მეფე ქალიშვილის დაბადებამ იმდენად განხიბლა, რომ კარგა ხანს არ შედიოდა ცოლისა და ახალშობილის სანახავად. დიდმა მთავარმა ქსენიამაც, მოქმედი იმპერატორის დამ, ეს მოვლენა ასე აღნიშნა:
დიდ მთავარს სახელი ანასტასია ჩერნოგორიელი პრინცესის, იმპერატრიცას ახლო დაქალის ანასტასია ნიკოლაევნას პატივისცემით დაარქვეს. ჰიპნოტიზიორმა ფილიპმა, რომ არ დაბნეულიყო, ახალშობილს უცებ „საოცარი ცხოვრება და განსაკუთრებული ბედისწერა“ უწინასწარმერტველა. მარგარეტ იგერი, ავტორი მემუარებისა „ექვსი წელი რუსეთის საიმპერატორო კარზე“ იხსენებდა, რომ „ანასტასიას ეს სახელი მამამისის მიერ პეტერბურგის გაფიცული სტუდენტების შეწყალებისა და მათთვის უფლებების აღდგენის პატივსაყოფად დაარქვეს, რადგან „ანასტასია“ „ცხოვრებაში დაბრუნებულს“ აღნიშნავს. ამ წმინდანის ხატზე, როგორც წესი, შუა გახსნილი ჯაჭვია ხოლმე გამოსახული“.
ბავშვობა
thumb|left|ანასტასია სამი წლის ასაკში ანასტასია ნიკოლაევნას სრული ტიტული ასე ჟღერდა: მისი საიმპერატორო უდიდებულესობა, დიდი მთავარი რუსეთისა ანასტასია ნიკოლოზის ასული რომანოვა, მაგრამ, მას ასე არავინ უწოდებდა, ოფიციალურად მას სახელითა და მამისსახელით მიმართავდნენ, შინ კი „პატარას“, ნასტინკას, ნასტიასა და სიდაბლისა და სიმსუქნის გამო „კუბიშკას“, ხოლო ანცობისა და ეშმაკუნობისთვის „შვიბსიკს“ ეძახდნენ. როგორც თანამედროვენი იხსენებდნენ, იმპერატორის შვილებს ფუფუნებით არ ათამამებდნენ. ანასტასია ოთახს უფროს დასთან — მარიასთან იყოფდა. ოთახის კედლები ნაცრისფრად იყო შეღებილი, ჭერზე კი პეპლები ეხატა. კედლებზე ხატები და ფოტოები ეკიდა. მოძველებული ავეჯი თეთრ და მწვანე ფერებში იყო გადაწყვეტილი, ირგვლივ უბრალო, თითქმის, სპარტანული გარემო სუფევდა. კუშეტი ამოქარგული ბალიშებით, ჯარისკაცის საწოლი, რომელზეც დიდი მთავარი იწვა. ეს საწოლი მოძრავი იყო, რათა ზამთრობით, ოთახის უფრო ნათელ და თბილ ადგილზე გადაეტანათ, ზაფხულობით კი, ხანდახან აივანზეც კი გაჰქონდათ სიცხისა და ჩახუთულობისგან თავდასაცავად. ეს საწოლი არდადეგებზე ლივადინის სასახლეშიც მიჰქონდათ, სწორედ ამ საწოლზე ეძინა ციმბირში გასახლებულ დიდი მთავარს. მეზობლად მდებარე, ფარდებით გაყოფილი ერთი დიდი ოთახი ბრწყინვალე კნეინების ბუდუარად იყო მოწყობილი. კნეინების ცხოვრება ერთფეროვნად მიედინებოდა: საუზმე დილის 9 საათზე, მეორე საუზმე 13:00 ან 12:30-ზე კვირაობით. 5 საათზე— ჩაი, რვაზე —საერთო ვახშამი; ამასთან, საკვები მეტად უბრალო და არაგულმისავალი იყო. საღამოობით გოგონები შადრებს ხსნიდნენ ან ქარგვით იყვნენ დაკავებულნი, ამდროს, მეფე ნიკო მათ ხმით უკითხავდათ. დილაადრიან ცივი აბაზანის მიღება ევალებოდათ, საღამოს კი თბილი აბაზანის, რომელშიც რამდენიმე წვეთ სუნამოს აპკურებდნენ; ანასტასიას სუნამო კოტის ჩამატება მოსწონდა იის სურნელის გამო. ეს ტრადიცია ეკატერინე პირველის შემდეგ შემორჩენილიყო. გოგონების პატარაობაში წყლიანი სათლი სააბაზანოში მოსამსახურეს შეჰქონდა, რომ წამოიზარდნენ, ეს მათ მოვალეობად იქცა. სულ ორი აბაზანი იდგა — პირველი, დიდი ( ჯერ კიდევ ნიკოლოზ პირველის დროიდან შემორჩენილი, ტრადიციისამებრ, ვინც მასში იბანავებდა, პორტიკზე ავტოგრაფი უნდა დაეტოვებინა) და მეორე — უფრო მცირე ზომის — გოგონებისთვის.
აღდგომას განსაკუთრებული მოლოდინით ელოდნენ — ამ დღეს ბრწყინვალე კნეინები მამიდა ოლღა ალექსანდროვნათან საბავშვო ბალებს ესწრებოდნენ. წყველაზე საინტერესო ის საღამო იყო, როდესაც ანასტასიას ახალგაზრდა ოფიცერთან ცეკვის ნება დართეს.
thumb|left|პატარა ანასტასია დედამისის ბუდუარში ქსოვისას. დიდი მთავრის მიერ მიწერილი წერილი ბიძაშვილ დიქისადმი: „17 მარტი, 1910 წელი. ჩემო ძვირფასო დიქ. შენი ნახვა მინდა. როგორი ამინდია თქვენსა? ლონდონში ახლა სულ მარტო ხარ? როდის მოახერხებ შენი დების ნახვას?“ როგორც იმპერატორის დანარჩენმა შვილებმა, ანასტასიამაც საშინაო განათლება მიიღო. აღზრდა რვა წლის ასაკში დაიწყო; პროგრამაში ფრანგული და ინგლისური ენები, ისტორია, გეოგრაფია, საღმრთო რჯული, საბუნებისმეტყველო საგნები, ხატვა, გრამატიკა, ასევე ცეკვები და დახვეწილი მანერების გაკვეთილები შედიოდა. დიდი სწავლისმოყვარეობით ანასტასია არ გამოირჩეოდა, გრამატიკის ატანა საერთოდ არ ჰქონდა და საშინელი შეცდომებით წერდა. არითმეტიკას კი, ბავშვური უშუალობით, „ღორობას“ უწოდებდა. ინგლისური ენის მასწავლებელი სიდნეი გიბსი იხსენებდა, რომ ერთხელ მეფის ასულმა მისი მოსყიდვა ყვავილების თაიგულით სცადა, ნიშნის ასამაღლებლად, უარის შემდეგ კი ეს ყვავილები რუსული ენის მასწავლებელს — პეტროვს მიართვა.
ოჯახი, ძირითადად, ალექსანდრეს სასახლეში ცხოვრობდა და ასეულობით ოთახიდან, მხოლოდ, რამდენიმეს იკავებდა; ხანდახან ზამთრის სასახლეშიც გადადიოდნენ, ვინაიდან, სასახლე მეტისმეტად დიდი და ცივი იყო, მარია და ანასტასია იქ ხშირად ავადმყოფობდნენ. ივნისის შუა რიცხვებში ოჯახი საიპმერატორო იახტა „შტანდარტით“ მიემგზავრებოდა, მეტწილად, ფინეთის კუნძულოვანი ნაპირებისკენ. მოკლე ექსკურსიებისთვის კუნძულებზე გადმოდიოდნენ და სეირნობდნენ. ისვენებდნენ ლივადინის სასახლეში. ძირითად ნაგებობებში საიმპერატორო ოჯახი თავსდებოდა, მიშენებებში —დაცვა და მსახურები. ბანაობდნენ თბილ ზღვაში, საკუთარი ხელით აგებდნენ სილის კოშკებს. ხანდახან კი ქალაქში იპარებოდნენ, რათა ეტლებით ესეირნათ და მაღაზიები მოევლოთ. პეტერბურგში ამის გაკეთება თითქმის მოუხერხებელი იყო, რადგან მეფის ოჯახის ქუჩაში გამოჩენა და ხალხმრავლობით აჟიოტაჟის ატეხვა ერთი იყო. ხანდახან, სამეფო ოჯახის კუთვნილ, პოლონეთის მამულებსაც სტუმრობდნენ, სადაც ნიკოლოზ მეფეს ნადირობა უყვარდა.
გრიგორი რასპუტინი
thumb|დიდი მთავარი ანასტასია
როგორც ცნობილია, გრიგორი რასპუტინი იმპერატრიცა ალექსანდრა ფეოდოროვნას 1905 წლის 1 ნოემბერს წარუდგინეს. უფლისწულის ავადმყოფობა საიდუმლოებას წარმოადგენდა, ამიტომ, სასახლეში „მუჟიკის“ გამოჩენას არასასიამოვნო ხმების დარხევა მოჰყვა. რასპუტინმა სამეფო ოჯახში მალევე მოიპოვა გავლენა. დედის ზეგავლენით, ხუთივე შვილი სწრაფადვე შეეგუა ახალმოსულს და რწმენით განიმსჭვალა „წმინდა მოხუცებულისადმი“, ამიტომაც მას საკუთარ განცდებსა და აზრებსაც კი უმხელდნენ. დიდი მთავრინა ოლღა იხსენებდა, რომ ერთხელ, მეფის თანხლებით, საბავშვო საძინებელში შევიდა, იქ კი თეთრ საღამურებში ჩაცმულ ბავშვებს ძილისწინ რასპუტინი ლოცავდა.
ასეთივე ნდობა ჩანს „მოხუცი გრიგორის“ მეფის ოჯახისადმი მიწერილ ბარათშიც, რომელიც 1909 წლით თარიღდება:
ანასტასია სწერდა რასპუტინს:
იმპერატრიცას მოთხოვნით, ტიუტჩევა სამსახურიდან გაათავისუფლეს. როგორც ჩანს, „წმინდა მოხუცი“ თავს ზეტმეტის უფლებას ნამდვილად არ აძლევდა, მაგრამ პეტერბურგში იმდენად ბილწი ხმები დაირხა, რომ იმპერატორის და-ძმაც კი აუმხედრდა მოხუც მკურნალს. ნიკოლოზის დამ ქსენია ალექსანდროვნამ ძმას სასტიკი წერილი მისწერა, სადაც რასპუტინი ხლისტობაშიც კი დაადანაშაულა. ქსენიას ამ „ცრუპენტელა მოხუცის“ საქციელი და ბავშვებთან „წარმოუდგენელი“ სიახლოვე აღიზიანებდა. ხელიდან ხელში გადადიოდა საიდუმლო წერილები და კარიკატურები, სადაც რასპუტინისა და იმპერატრიცას, ასევე გოგონებისა და ანა ვირუბოვას ურთიერთობა იყო ასახული. იმისათვის, რომ სკანდალი ჩაეცხრო, იმპერატრიცას წყენის მიუხედავად, მეფემ რასპუტინი სასახლიდან დროებით გაუშვა. „წმინდა მოხუცი“ კი წმინდა ადგილების მოსალოცავად გაემგზავრა. მოენეების საქმიანობის მიუხედავად, იმპერატორის ოჯახის ურთიერთობა რასპუტინის მკვლელობამდე — 1916 წლის 17 დეკემბრამდე არ შეცვლილა მის მიმართ.
ა. ა. მორდვინოვი იხსენებდა, რომ რასპუტინის მკვლელობის შემდეგ ოთხივე მეფისწული დათრგუნული და დაუნჯებული იყო, ისინი ერთ-ერთი საძინებლის დივანზე ჩახუტებულები ისხდნენ, თითქოს, ესმოდათო, რომ რუსეთი ისეთ მოძრაობაში მოსულიყო, რომლის გაკონტროლებაც მოკლე ხანში შეუძლებელი შეიქმნებოდა. რასპუტინს მკერდზე იმპერატორის, იმპერატრიცისა და ხუთივე ბატონიშვილის ხელმოწერილი ხატი დაადეს. მის საფლავზე საგუშაგოს აღმართვა იყო დაგეგმილი, თუმცა, შემდგომში განვითარებულმა მოვლენებმა ეს ჩანაფიქრი განუხორციელებილი დატოვა.
პირველი მსოფლიო ომი
thumb|300px|მარია და ანასტასია დაჭრილებთან ერთად ჰოსპიტალში თანამედროვეთა გახსენებით, პირველი მსოფლიო ომის გამოცხადების დღეს ანასტასია დედასთან და დებთან ერთად მწარედ ტიროდა. ტრადიციისამებრ, 14 წლის ასაკში იმპერატორის ყოველი ქალიშვილი რუსეთის ერთ-ერთი პოლკის საპატიო მეთაური ხდებოდა. 1901 წელს, მეფისწულის დაბადებასთან დაკავშირებით, წმინდა ანასტასიას სახელი მიიღო კასპიის 148-ე ფეხოსანთა პოლკმა და საპოლკო ზეიმის აღნიშვნაც წმინდანის დღეს - 22 დეკემბერს გადაწყდა. პეტერგოფში საპოლკო ეკლესიაც ააგეს არქიტექტორ მიხაილ ვერჟბიცკის პროექტით. 14 წლისა ანასტასია საპატიო მეთაური-პოლკოვნიკი გახდა, რაზეც ნიკოლოზმა დღიურში შემდეგი ჩანაწერი გააკეთა: „ამიერიდან პოლკს მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის, დიდი მთავარი ანასტასიას სახელობის ფეხოსანთა პოლკი ეწოდა“.
ტერორიზმი
მინი|[[2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტები]] ტერორიზმი — ძალადობის გამოყენება პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად. შეიარაღებული თავდასხმა, რომლის მიზანია არა მოწინააღმდეგისადმი რაიმე სტრატეგიული ზიანის მიყენება, არამედ შიშის დანერგვა, შანტაჟი. კერძოდ, ტერორისტული აქტი შეიძლება მიმართული იყოს ადამიანების წინააღმდეგ, რომლებსაც ტერორისტების პოლიტიკურ პოზიციასთან საერთო არაფერი აქვთ.
ანასტასია რომანოვა
პირველი მსოფლიო ომი
ომიანობის დროს იმპერატრიცამ სასახლის ბევრი ოთახი ჰოსპიტლად აქცია. უფროსი დები ოლღა და ტატიანა მოწყალების დები გახდნენ, ხოლო უმცროსი მარია და ანასტასია ჰოსპიტალის პატრონესებად დაინიშნენ. ორივე და დაჭრილთათვის საკუთარი ფულით ყიდულობდნენ წამლებს, უკითხავდნენ მათ წიგნებს, უქსოვდნენ, ბანქოსა და ჭადრაკს ეთამაშებოდნენ, მათი კარნახით წერილებს წერდნენ, თეთრეულს უკერავდნენ, სახვევებს ადებდნენ და საღამოობით სატელეფონო საუბრებით ართობდნენ.
ტერორიზმი
ტერორიზმი სათავეს 1605 წელს იღებს, როდესაც ინგლისელ ჰაი ფოუქსს აფეთქების გზით სურდა მეფე ჯეიმზ I–ის მოკვლა. ტერორისტულმა ჯგუფმა ნაროდნიკებმა 1881 წელს მოკლეს რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე II რომანოვი. ტერორისტული მოქმედების გეოგრაფია განსაკუთრებით XX საუკუნეში გაიზარდა, კერძოდ კი მის მეორე ნახევარში. ტერორისტული აქტის მსხვერპლი 1914 წლის 28 ივნისს გახდა ავსტრია–უნგრეთის ტახტის მემკვიდრე ფრანც ფერდინანდი.
ანასტასია რომანოვა
პირველი მსოფლიო ომი
მარია და ანასტასია დაჭრილთათვის კოცერტებს აწყობდნენ, რათა ტკივილებისგან გამოწვეული წუხილი როგორმე შეემსუბუქებინათ მათთვის. მთელი დღეები ჰოსპიტალში გაჰყავდათ, ოღონდ კი გაკვეთილები გაეცდინათ. ანასტასია თავისი ცხოვრების დასასრულამდე ამ დღეებს იხსენებდა:
ტერორიზმი
1934 წლის 9 ოქტომბერს მარსელში მოკლეს იუგოსლავიის მეფე ალექსანდრე და საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ბართუ. დღეისათვის ტერორისტულ აქტებს ახორციელებენ ხმელეთზე თუ ჰაერში, უცხოეთის წარმომადგენლობებთან თუ საზოგადოების თავშეყრის მნიშვნელოვან ადგილებში. აქტები სრულდება, როგორც გარკვეული ობიექტების დანაღმვით, ასევე წერილებსა თუ ამანათებში გაერკვეული ფეთქებადი საშუალებების მოთავსებით. 1972 წელს მიუნხენის საზაფხულო ოლიმპიურ თამაშებზე 11 ებრაელი სპორტსმენის სიცოცხლე შეიწირა ტერორისტთა დაუნდობელმა მოქმედებამ. 1981 წელს თურქმა ტერორისტმა მუჰამედ ალი–ადქმა თავდასხმა მოაწყო რომის პაპ იოანე პავლე II-ზე. არაბი ტეორორისტების მოქმედების შედეგად 1988 წელს შოტლანდიის საჰაერო სივრცეში ამერიკული თვითმფრინავი აფეთქდა, რომელმაც 270 კაცის სიცოცხლე იმსვერპლა. ზოგიერთი განვითარებადი ქვეყანა, კერძოდ კი ისლამური სახელმწიფოები, მაგალითად, ლიბია ტერორიზმის ხელშემწყობია და ტერორისტებს აქ "თავისუფლებისათვის მებრძოლთ" უწოდებენ.
ანასტასია რომანოვა
შინა პატიმრობისას
thumb|left|250px|ანასტასია, ოლღა, ალექსეი, მარია და ტატიანა წითურას შემდეგ თმაგადაპარსულები
ტერორიზმი
ტერორიზმის მოკლე ისტორია
ისტორია აღწერს ერთ-ერთი პირველი ორგანიზებული ტერორიზმის მანიფესტაციას ახლო აღმოსავლეთში, პირველი საუკუნის პალესტინაში. სისტემური ტერორის განხორციელების პირველი წერილობით დადასრუტებული შემთხვევა ზილოტების სექტას უკავშირდება. ჩვენი ცოდნა ზილოტების შესახებ იოსებ ფლავიუსს ემყარება, რომელმაც მათ შესახები ცნობები 93-94 წლებში გამოქვეყნებულ ნაშრომში - „იუდეველთა სიძველეები“ აღწერა. ზილოტების სექტის შესახებ ცნობებს ვხვდებით ავტორის კიდევ ერთ ნაშრომში — „იუდეველთა ომი“, რომელიც 75-79 წელს გამოქვეყნდა და ვესპასიანესა და ტიტუსის გამარჯვებებზე მოგვითხრობს, რომელთა კარზეც ფლავიუსი ებრაულ საკითხებზე მრჩევლად მსახურობდა. თავის ჩანაწერებში იოსები ზილოტების აღსანიშნად იყენებს ლათინურ ტერმინ sicarii-სს, რომელიც მომდინარეობს სიტყვა sicarius-დან, რაც ნიშნავს „ხმლიან კაცს“.
ანასტასია რომანოვა
შინა პატიმრობისას
ლედის დენის გახსენებით, (იულია ალექსანდროვნა ფონ დენი), რომელიც ალექსანდრა ფეოდოროვნას უახლოესი დაქალი იყო, 1917 წლის თებერვალში, გაგანია რევოლუციის დროს, ბავშვებს, ერთი-მეორის მიყოლებით, წითურა შეხვდათ. ანასტასია სულ ბოლოს ჩაწვა, როდესაც სასახლე უკვე გარშემორტყმული იყო ამბოხებული ჯარით. მეფე იმდროს მოგილიოვში მთავარსარდლად იყო, სასახლეში კი მხოლოდ იმპერატრიცა და ბავშვები დარჩენილიყვნენ. 1917 წლის 2 მარტის ღამეს, ლედი დენი სასახლეში დარჩა და ჟოლოსფერ ოთახში დაწვა ანასტასიასთან ერთად. ბავშვებს, ნერვიულობის თავიდან ასაცილებლად, აუხსნეს, რომ გარსმომდგარი ჯარებიც და სროლების შორეული ხმებიც სამხედრო სწავლების ფარგლებში ეწყობოდა და მეტი არაფერი. ალექსანდრა ფეოდოროვნა ბავშვებისგან სიმართლის დამალვას იქამდე ცდილობდა, სანამ კი შესაძლებელი იქნებოდა. 2 მარტს ცნობილი გახდა, რომ მეფე ჩამოაგდეს.
ტერორიზმი
ტერორიზმის მოკლე ისტორია
კიდევ ერთი უძველესი ჯგუფი არის ასასინების ორდენი. ისინი ფესვგადგმულნი იყვნენ ორ რეგიონში, ირანსა და სირიაში. მათ დაიწყეს ტერორის გამოყენება ფსიქოლოგიური დაშინების მიზნით. მათ სამიზნე ჯგუფებს შორის ასევე იყვნენ უცხოური, ქრისიტანული ძალები, ჯვაროსნები. თავად ტერორისტები შთაგონებულნი იყვნენ ურყევი რწმენით, რაც მათ საშუალებას აძლევდა, მისიის შესრულებისას თავიანთი ნებით თავი გაეწირათ. მათ სჯეროდათ, რომ ამ ქმედებით პირდაპირ სამოთხეში მოხვდებოდნენ.
ანასტასია რომანოვა
შინა პატიმრობისას
ოთხშაბათს, 8 მარტს, სასახლეში გრაფი პავლე ბენკენდორფი მივიდა და დროებითი მმართველობის გადაწყვეტილება აუწყა დამხვედრთ, რომ საიმპოერატორო ოჯახი შინა პატიმრობაში უნდა დარჩენილიყო ცარსკოე სელოში. უნდა შედგენილიყო იმ პირთა სია, ვისაც სურვილი ექნებოდა სამეფო ოჯახთან დარჩენილიყო შინა პატიმრობისას და ლედი დენმაც მყისვე შესთავაზა თავისი კანდიდატურა. 9 მარტს მამის სამეფო ტახტიდან მოკვეთის შესახებ ბავშვებსაც შეატყობინეს. რამდენიმე დღეში ნიკოლოზიც დაბრუნდა.
ტერორიზმი
ნაციონალისტურ-სეპარატისტული ტერორიზმი
თანამედროვე ტერორიზმის ეპოქის დასაწყისი, როგორც წესი, თარიღდება გვიანი 1960-იანი წლებით, როდესაც ურბანული ტერორიზმის ტალღა საინფორმაციო ეპოქაში გადაიზარდა. ამ პერიოდის პოლიტიკურ ლანდშაფტზე დომინირებდა ტერორიზმის ორი ტიპი — ნაციონალისტური-სეპარატისტული ტერორიზმი (მაგალითად, ფატაჰის პალესტინის ტერორისტები) და ახალი მემარცხენეების სოციალისტური რევოლუციონერი ტერორისტები, რომლის მაგალითიცაა წითელი ბრიგადები იტალიაში. ტერორიზმის ამ ტიპის ტენდენციები აერთიანებს ისეთ  ჯგუფებს როგორებიცაა: ჩრდილოეთ ირლანდიაში ირლანდიის დროებითი რესპუბლიკური არმია, ესპანეთში ეტა, ქურთისტანის მუშათა პარტია თურქეთში და ტამილის ვეფხვები შრი-ლანკაში.
ანასტასია რომანოვა
შინა პატიმრობისას
შინა პატიმრობაში ცხოვრება მეტად მოსაწყენი აღმოჩნდა. სადილისას კერძების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, რადგან, პერიოდულად, სამეფო სუფრის მენიუ ქვეყნდებოდა და ისედაც გამძვინარებული ბრბოისთვის ზედმეტი მიზეზის მიცემა ნადვილად არ იყო საჭირო. ცნობისმოყვარენი ღობეებიდან ხშირად უჭვრეტდნენ ხოლმე პარკში მოსეირნე ოჯახს, ამიტომაც, სეირნობის რაოდენობა და ხანგრძლივობაც შეამცირეს. 1917 წლის 22 ივნისს გოგონებისთვის თმის გადაპარსვის გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, რადგან მათ მაღალ სიცხეს ვერ უგდებდნენ და ძლიერ წამლებზე ჰყავდათ, რამაც თმის ბუდობრივი ცვენა გამოიწვია. ალექსეიმაც მოითხოვა გადაეხოტრათ, რითიც დედის უკმაყოფილება გამოიწვია. ყველაფრის მიუხედავად, ბავშვების აღზრდა-განათლება ჩვეული რეჟიმით გრძელდებოდა. მთელი პროცესო ჟიიარმა, ფრანგულის მასწავლებელმა ითავა; თავად ნიკოლოზ მეფე ბავშვებს გეოგრაფიასა და ისტორიას ასწავლიდა. ბარონესა ბუქსჰევდენმა ინგლისურისა და მუსიკის გაკვეთილები ითავა. მადემუაზელ შნაიდერი არითმეტიკას ასწავლიდა, გრაფინია ჰენდრიკოვა კი ხატვას. ალექსანდრა მართლმადიდებლობას ასწავლიდა.
ტერორიზმი
სოციალურ-რევოლუციური ტერორიზმი
1960-1970-იანი წლების ნაციონალისტურ-სეპარატისტული ტერორისტები ხშირად იყენებდნენ მარქსისტულ-ლენინისტურ რიტორიკას, რადგან მიაჩნდათ რომ, ეს იდეოლოგია საოცრად შეესაბამებოდა მათი, როგორც ეკონომიკურად დაუცველი უმცირესობის სტატუსს. მაგრამ მათი უმთავრესი მიზანი იყო ცალკე სახელმწიფოს შექმნა და სოციალური და ეკონომიკური სამართლიანობის მოპოვება. მათი რევოლუციური იდეოლოგიისა და პრაქტიკის საწყისებიდან შეიძლება გამოვყოთ XIX საუკუნის მიწურულის ანარქისტული ხანა და განსაკუთრებით ცნება „პროპაგანდა ქმედებით“. ეს პერიოდი აერთიანებს ისეთ ჯგუფებს, როგორებიცაა: წითელი ბრიგადები იტალიაში, წითელი არმიის ფრაქცია გერმანიაში და კოლუმბიის რევოლუციური შეიარაღებული ძალები.