cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ურსულა კრებერ ლე გუინი
ლე გუინი კალიფორნიაში, ბერკლიში, მწერალი თეოდორა კრებერისა და ანთროპოლოგი ალფრედ ლუის კრებერის ოჯახში დაიბადა. განათლება ჰარვარდისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში მიიღო. 1952 წელს კოლუმბიის უნივერსიტეტში ფრანგული ლიტერატურის მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა და მალევე სადოქტორო კვლევები წამოიწყო, თუმცა 1953 წელს ისტორიკოს ჩარლზ ლე გუინზე დაქორწინების შემდეგ სადოქტორო ნაშრომზე მუშაობა შეწყვიტა. სამწერლო მოღვაწეობას ლე გუინი 1950-იანი წლების მიწურულიდან შეუდგა. მას კრიტიკული და კომერციული წარმატება მოუტანა რომანებმა: „ზღვამიწეთის ჯადოქარი“ (1968) და „წყვდიადის მარცხენა ხელი“ (1969). ამ უკანასკნელისთვის ლე გუინმა მიიღო ჰიუგოსა და ნებულას პრემიები საუკეთესო რომანისთვის, რითაც პირველი ქალი გახდა, რომელსაც ერთი ნაწარმოებისთვის ეს ორი ჯილდო ერთდროულად მიენიჭა.
ლე გუნის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა იქონია კულტურულმა ანთროპოლოგიამ, დაოიზმმა, ფემინიზმა და კარლ იუნგის ნაშრომებმა. მწერლის არაერთ მოთხრობაში პროტაგონისტად ანთროპოლოგს ან კულტურულ დამკვირვებელს ვხვდებით, ხოლო დაოისტური იდეები ბალანსისა და წონასწორობის შესახებ მის მრავალ ნამუშევარშია გატარებული. ლე გუინის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია სოციალურ და პოლიტიკურ თემებს, მათ შორისაა რასა, გენდერი და სექსუალობა. მწერალი ასევე იკვლევდა ალტერნატიულ პოლიტიკურ სტრუქტურებს, რასაც ვხვდებით მის უტოპიურ რომანში „განპყრობილები“ (1974).
კარიერის მანძილზე ლე გუინმა მრავალი ლიტერატურული ჯილდო მოიპოვა, მათ შორისაა რვა ჰიუგო, ექვსი ნებულა და ოცდაორი ლოკუსის პრემია. 2003 წელს იგი გახდა მეორე ქალი, რომელსაც ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ამერიკის მწერალთა ასოციაციისგან გროსმაისტერის ტიტული მიენიჭა. 2000 წელს კონგრესის ბიბლიოთეკამ ლე გუინი ცოცხალ ლეგენდად გამოაცხადა, ხოლო 2014 წელს ამერიკულ ლიტერატურაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის მას წიგნის ეროვნული ფონდის მედალი მიენიჭა.
ლე გუინმა არაერთ სხვა ცნობილ მწერალზე მოახდინა გავლენა, მათ შორის არიან სალმან რუშდი, დევიდ მიჩელი და ნილ გეიმანი. 2018 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ, კრიტიკოსმა ჯონ კლიუტმა დაწერა, რომ „თითქმის ნახევარი საუკუნის მანძილზე ლე გუინი ამერიკულ სამეცნიერო ფანტასტიკას ხელმძღვანელობდა“, ხოლო მწერალმა მაიკლ ჩაბონმა ლე გუინს „თავისი თაობის უდიდესი ამერიკელი მწერალი“ უწოდა.
ბიოგრაფია
ის ბავშვობიდანვე ინტერესდებოდა ლიტერატურით. რვა წლის ასაკში მან თავისი პირველი მოთხრობა გააგზავნა ჟურნალ "Astounding Science Fiction"-ში, თუმცა მოთხრობა არ დაბეჭდეს. ადრეული ნაწარმოებები, რომლებშიც მოქმედება ცენტრალურ ევროპის გამოგონილ ქვეყანა ორსინიაში ხდება, არ მიეკუთვნება ფანტასტიკის ჟანრს. ეს მოთხრობები მხოლოდ მას შემდეგ დაიბეჭდა რაც მწერალმა საქვეყნო აღიარება მოიპოვა ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკის სარბიელზე. ისინი შევიდნენ კრებულში „ორსიანული მოთხრობები“ (1976) და რომანში "მალაფრენა" (1979).
1960-იანი წლების დასაწყისიდან ლე გუინი რეგულარულად აქვეყნებს ფანტასტიკურ მოთხრობებს და რომანებს. საყოველთაო აღიარება მოიპოვა 1969 წელს, როდესაც გამოვიდა მისი რომანი „წყვდიადის მარცხენა ხელი“, რომანმა მიიღო ინგლისურენოვანი ფანტასტიკის ორივე უმაღლესი ჯილდო - „ჰიუგო“ და „ნებულა“. 1974 წელს კი გამოვიდა "The Dispossessed: An Ambiguous Utopia" - რომანი, რომელმაც ასევე ორივე პრემია მოიპოვა. საერთო ჯამში მას ხუთი „ჰიუგო“, ექვსი „ნებულა“, ცხრამეტი „ლოკუსი“ (ყველაზე მეტი ვიდრე სხვა რომელიმე ავტორს) და უამრავი სხვა ჯილდო აქვს მიღებული.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ფენტეზი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:საბავშვო მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:კოლუმბიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ორეგონელი რომანისტები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ქალი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ენვირონმენტალისტები კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ქალი მწერლები
სპაიდერვიკის ქრონიკები (ფილმი)
„სპაიდერვიკის ქრონიკები“ (The Spiderwick Chronicles) — 2008 წლის ფენტეზის ჟანრის ფილმი, რომელიც წარმოადგენს ჰოლი ბლეკისა და ტონი დიტერლიზის ამავე სახელწოდების ბესტსელერი წიგნების სერიის ადაპტირებულ ვარიანტს. თავგადასავალი ვითარდება ჯარედ გრეისის და მისი ოჯახის გარშემო, როდესაც აღმოაჩენენ წიგნს, რომელსაც ისინი ფერიებთან, ავ სულებთან - ე.წ. გობლინებთან და სხვა ზღაპრულ ქმნილებებთან მიჰყავს. ფილმის რეჟისორია მარკ უოტერსი.
ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ფრედი ჰაიმორი, სარა ბოლჯერი, მარტინ შორტი, ნიკ ნოლტი და სეთ როგენი. შექმნილია Nickelodeon Movies-ის მიერ, ხოლო დისტრიბუციას უწევს Paramount Pictures. ფილმი 2008 წლის 14 თებერვალს გამოვიდა, ხოლო ამავე წლის 24 ივნისს DVD-ზე და ე.წ. Blu-ray დისკზე გამოიცა აშშ-ში.
ფილმის შესამოსავალმა 162,839,667 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
Green Light
Green Light — ბიონსე ნოულსის 2007 წლის სიმღერა. იგი შეტანილია ბიონსეს მეორე ალბომში B'Day (2006).
სქოლიო
კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სინგლები
ნოინკირხენი (ქვემო ავსტრია)
ნოინკირხენი (Neunkirchen) — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, ნოინკირხენის რაიონში. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 12 323 ადამიანს შეადგენს.
წერილობით წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1094 წელს ნიუვენხირგუნის სახელით. ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1920 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
ნიდერლანდური (ეტიმოლოგია)
ნიდერლანდური ენა წარსულში სხვადასხვა სახელებით იყო ცნობილი, რომელთაგან ისტორიულად გამოყენების თვალსაზრისით მეტ-ნაკლები სიხშირით გამოირჩევა შემდეგი სახელწოდებები:
ისტორიული მართლწერა, ჰიპოთეზები, ვარიანტები
ფორმა „ნიდერლანდურის“ როგორც ზედსართავი სახელის დაბოლოება სუფიქს "-sch"-ზე ("Nederlandsch", "Duitsch" და ა.შ..) ნიდერლანდებში 1947 წლამდე ითვლებოდა ორთოგრაფიულ ნორმად. სუფიქს "sch"-ს სულ მცირე მე-20 საუკუნეში წარმოთქვამდნენ როგორც "s", ხოლო ამ ასოთშეთანხმების "ch"-საგან შემდგარი დანარჩენ ნაწილს ამ დროისათვის ფონეტიკური ფუნქცია უკვე დაკარგული ჰქონდა და მას მხოლოდ ტრადიციის გამო წერდნენ. ეს "sch" წარმოადგენს შუა, ან საშუალო ნიდერლანურის "sc" ერთ-ერთ წინარე ფორმას, რომელიც მაშინ უნდა წარმოეთქვათ როგორც "sk" [სკ]. ეს უკანასკნელი სკანდინავიურ ენებში დღესაც ასე წარმოითქმის. (მაგ.; „გერმანული“ დანიურ ენაზე = Tysk ). რაც შეეხება "ui"-ს სიტყვაში "Duits", მას უწინ წერდნენ აგრეთვე როგორც "uy". ეს "uy" თავის მხრივ საშუალო ნიდერლანდურ "uu"-ს უკავშირდება, და მისი ფონეტიკური ჟღერადობა დაახლოებით უნდა ყოფილიყო გერმანული გრძელი უმლაუტიანი "ü"-ს მსგავსი. არსებული "ie" წარმოადგენს "uu"-ს სამხრეთდასავლურ დიალექტურ ვარიანტს.
ამ მიზეზის გამო არის, რომ ლიტერატურაში, ისტორიულ წყაროებში "Duits"-ის გვერდით "Duitsch", "Duytsch", "Duutsch", "Duutsc", "Dietsch" და "Dietsc" ფორმებიც გვხვდება.
ფორმები Þeudisk და theodiscus
ნიდერლანდურის ყველაზე ძველი და ცნობილი სახელი არის ზედსართავი სახელი þeudisk. ეს სიტყვა წერილობითი ფორმით არსად არაა დამოწმებული, მაგრამ არსებობს მისი ლათინურენოვანი ფორმა: theodiscus. ვარაუდობენ, რომ ეს სახელი მე-6 საუკუნეში დასავლეთფრანკეთის მხარეში შელდეს ზემო დინებასთან უნდა გაჩენილიყო, ანდა მე-8 საუკუნეში პირველად კაროლინგების კარზე უნდა გამოეყენებინათ ეს სახელდება. ყველაზე და ცნობილი ტექსტი, რომელშიც ხსენებული ლათინური ფორმაა შემორჩენილი, არის „წმინდა ტრუდონის ცხოვრება“ („Vita Sancti Trudonis“). ზედსართავი სახელი „þeudisk“ ნაწარმოებია გერმანული არსებითი სახელისაგან þeudô-, რომელიც "ხალხს" აღნიშნავს. აქედან გამომდინარე Þeudisk ნიშნავს "ხალხისას, ან ხალხის კუთვნილს", ხოლო ენასთან მიმართებაში "ხალხურს" უნდა ნიშნავდეს. ძველი ზემოგერმანული „diu diutisca zunga“ და ლათინური „theodisca lingua“ ნიშნავს არა "გერმანულ ენას", არამედ "ხალხურ ენას", ანუ იგულისხება სწავლულთა ენის (ლათინურის) საპირისპირო ენა. მაშასადამე სიტყვა „Þeudisk“ აღნიშნავდა არა მხოლოდ "ქვემოგერმანულს" - მას გააჩნდა მეტად მომცველი მნიშვნელობა. შენიშვნები:
ლათინური ალტერნატივები
ნიდერლანდური და გერმანული ენებისთვის ლათინურ ენაზე მხოლოდ მოგვიანებით გაჩნდა სახელწოდებები teutonicus და germanicus.
Þeudisk ხალხის ენაზე
ნიდერლანდურში ძველი þeudisk-საგან, ან (ლათინური) theodiscus-საგან წარმოიშვა duutsc-ისა და dietsc-ის საშუალო ნიდერლანდური ვარიანტები. „Dietsc“ არის დასავლური, ხოლო „duutsc“ კი აღმოსავლური და ჩრდილოაღმოსავლური ფორმები. რაინის მხარეში გამოყენებაში იყო ფორმა „diutesch“, ხოლო საშუალო ქვემოგერმანულში კი „dudesch“.
ძველფრანგული ფორმა „Thiois“ არის აგრეთვე „þeudisk“-ის გაგძრელება. ძველი ფრანგები „Thiois“-ის უწოდებდნენ ფლანდრიის, ბრაბანტისა და ლიმბურგის, ზოგჯერ აგრეთვე ჰოლანდისა (რეგიონი) და ზელანდის მცხოვრებთ.
სახელი „dietsc“ და „duutsc“ აღნიშნავდა არა "Deutsch"-ს, ანუ დღევანდელი გაგებით გერმანელს, არამედ „დასავლეთგერმანიკულ“ ენაზე მოლაპარაკეს და იგი რომანულ ენებზე მოლაპარაკეთა, განსაკუთრებით კი ფრანგულ ენაზე მოსაუბრეთა მიმართ თავის შემოსაზღუდად გამოიყენებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდური ენა კატეგორია:გერმანიკული ენები
ბეგობის არწივი
ბეგობის არწივი (Aquila heliaca) — მტაცებელი ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. სხეულის საერთო სიგრძე 72–84 სმ აღწევს, ფრთების შლილი 180–215 სმ, მამლის მასა 2,4–4,0 კგ, დედლისა — 2,8–4,5 კგ; დედალი მამალზე დიდია. საერთო შეფერილობა მოყავისფრო-შავია. მოყავისფრო თხემი და კეფა კონტრასტულად ჩანს მუქ ყელთან და მკვეთრად ემიჯნება მუქ შუბლს. შედარებით მოკლე კუდი ბოლოვდება ფართო შავი არშიით, გასდევს მუქი ფერის მრავალი ვიწრო ზოლი, ზედა მხარე ღია ნაცრისფერია. მხრებზე აყრია პატარა თეთრი ლაქები. ახალგაზრდა ფრინველი უფრო ღია ფერისაა — საერთო შეფერილობით მოყვითალო-ჟანგისფერი, ზურგზე მურა, მუცელზე — წითურ-ყავისფერი, გასდევს მუქი ღერძულა ზოლები. მეორე ხარისხის მომქნევი ბუმბულების მოსაზღვრე პირველი ხარისხის მომქნევები ღია ფერისაა. სქესობრივი დიმორფიზმი არ გამოიხატება. ფრენის დროს ფრთებს ღრმად და მძიმედ იქნევს; ბოლოებზე განლაგებული ბუმბულები თითისებურად ჩანს, კუდი — ძალიან მოკლედ. ხმა — ძლიერი „კიავ-კიავ“.
გავრცელებულია სამხრეთ სლოვაკეთიდან და ბალკანეთიდან (მ. შ. უკრაინისა და რუსეთის სამხრეთში) წინა აზიისა და სამხრეთ ციმბირის გავლით მონღოლეთსა და ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთამდე. ბინადრობს სტეპებში, ტყესტეპსა და უდაბნოებში. იზამთრებს სამხრეთით, ნილოსის ხეობიდან აღმოსავლეთ ჩინეთამდე, მკვიდრი პოპულაციებია წინა აზიასა და ბალკანეთზე, ზოგჯერ მომთაბარეობს. ცხოვრობს მარტო ან წყვილებში. უპირატესობას ანიჭებს ადგილებს კუნძულოვანი ტყეებით ან ფრაგმენტული ხის და ბუჩქნარის მცენარეულობით, მეჩხერ, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებს; მთებში ბუდობს ზღვის დონიდან 1400 მეტრამდე. საქართველოში გვხვდება ერთეული წყვილების სახით ორბეთის მიდამოებში, თეთრიწყაროს, ახალციხის, ახალქალაქისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში, ვაშლოვანის ნაკრძალის შემოგარენში; შეინიშნება გადაფრენისასაც. ვერტიკალურად აღწევს 2000 მეტრამდე. აღმოსავლეთ საქართველოში მოზამთრე ფრინველია, დასავლეთ საქართველოში — მიმომფრენი. ჩვენში მეტად მცირერიცხოვანია. 1976 წლის მონაცემებით, ერთი ეგზემპლარი ფიქსირდებოდა თბილისის ზოოპარკში, ერთიც — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხერხემლიანთა ზოოლოგიის კათედრაზე.
ქმნის მუდმივ წყვილს (ერთ-ერთი პარტნიორის სიკვდილამდე). ბუდეს იკეთებს ხეზე ან ბუჩქზე (1–25 მეტრ სიმაღლეზე), იშვიათად კლდეზე ან მიწაზე, მაღალი ძაბვის გადამცემ ბოძებზეც. მასალად იყენებს ტოტებს. აპრილში დებს 1–4 (ჩვეულებრივ 2–3) თეთრ კვერცხს. დედალ-მამალი კრუხობს 43 დღის მანძილზე. აღსანიშნავია, რომ, ჩვეულებრივ, ხმარობენ 2 ბუდეს. 60–77 დღეში მართვეები ბუდეს ტოვებენ.
რაოდენობა შემცირებულია მთელი არეალის ფარგლებში. მისი მიზეზებია: სწრაფი ანთროპოგენიზაცია, შემაწუხებელ ფაქტორთა ზრდა, საკვები ბაზის შემცირება. შეტანილია IUCN-ისა და საქართველოს „წითელ ნუსხებში“.
სქოლიო
კატეგორია:არწივი
ნიჟნესიკიაზოვო
ნიჟნესიკიაზოვო (Түбәнге һикеяҙ; Нижнесикиязово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 459 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 53 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (91%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ელ-ნინიო
200პქ|მინი|ელ-ნინიო 1997 წელს. მინი|200პქ|ელ-ნინიოს დროის რიგის ინდექსი 1876-2012 წლებში მინი|200პქ|გლობალური წლიური ტემპერატურის ანომალიები. NOAA 200პქ|მინი|ელ-ნინიოს წარმოქმნის პირობები. თბილის წყლები იხრება დასავლეთისაკენ ელ-ნინიო (El Niño — ბავშვი, ბიჭუნა) — ანომალიური და გლობალური კლიმატური მოვლენა; თბილი სეზონური ზედაპირული დინება წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩნდება სამ ან შვიდ წელიწადში ერთხელ ცივი დინების გაქრობის შემდეგ და გაბატონებულია არა ნაკლებ ერთი წელი. ჩვეულებრივ, ისახება დეკემბერში, ემთხვევა საშობაო დღესასწაულებს, საიდანაც მოდის სახელწოდება — „ელ-ნინიო“, რაც თარგმანში აღნიშნავს „ბავშვს“, სადაც იგულისხმება იესო ქრისტე.
ელ-ნინიო წყნარი ოკეანის ეკვატორული ნაწილის ზედაპირული ფენის ტემპერატურის რყევაა, რომელიც შესამჩნევ გავლენას ახდენს კლიმატზე. ამ მოვლენისას, წყლის ზედაპირული ფენა უჩვეულოდ თბება 1 °C-იდან 5 °C-მდე. ელ-ნინიო ვრცელდება სამხრეთ ნახევარსფეროში, ეკვადორის სანაპიროს გაყოლებით ეკვატორამდე სამხრეთ განედის 5-7°-მდე, ხოლო ცალკეულ წლებში ძლიერდება და აღწევს სამხრეთ განედის 15°-ს. ელ-ნინიო განსაკუთრებით კარგად ვლინდება პერუსა და ეკვადორის სანაპიროებთან, ზამთრის თვეებში ჩნდება აშშ-შიც.
ატმოსფეროს ცირკულაციის ცვლილება ახდენს გავლენას დედამიწის სხვადასხვა რეგიონების კლიმატზე. იგი იწვევს გვალვას, უხვ ნალექიანობას; წარმოქმნის უჩვეულოდ თბილი ან ცივი ამინდის პირობებს. ელ-ნინიოს თბილი წყლების თხელი ფენა წყვეტს ჟანგბადის მიმოსვლას ზედაპირის ფენაში, რაც დიდ გავლენას ახდენს პერუს პროდუქტიული რაიონების მდგომარეობაზე. გაძლიერებული წვიმები გამშრალ სანაპიროებზე იწვევს კატასტროფულ წყალდიდობებს.
სამხრეთში, თბილი წყლების შეღწევა დაკავშირებულია პასატური ქარების მოქმედების შესუსტებასთან და აგრეთვე ოკეანის სანაპირო ნაწილის ცივი ზედაპირული წყლების ამოსვლის შეწყვეტასთან. ჩვეულებრივ, ასეთი კატასტროფული მოვლენები აღინიშნება დეკემბრის ბოლოსა და იანვრის დასაწყისში.
ტერმინი „ელ-ნინიო“ პირველად სიტყვახმარებაში შემოვიდა XIX საუკუნეში. იმ დროს ამ ტერმინს პერუელი მეთევზეები ხმარობდნენ. იგი იყო რეგულარული ყოველწლიური მოვლენა. ანომალიურად თბილი წყლების დაგროვებას მოჰყვა დიდი რაოდენობით თევზების დაღუპვა პერუს სანაპიროებთან. მოკლე ხანში მეტისმეტად გამთბარი წყლები „ელ-ნინიოს წყლების“ სახელით გახდა ცნობილი. უკანასკნელი 150 წლის მანძილზე ყველაზე ძლიერად ელ-ნინიო გამოვლინდა 1997-1998 წლებში, რომელმაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება მიიპყრო. 1998 წლის ზამთარი კალიფორნიაში აღინიშნა ქარბუქიანი გარემოებებით, წყალდიდობებით, რასაც მოჰყვა ნგრევა. ამავე დროს, ლუიზიანაში აღინიშნა მეტად თბილი იანვარი.
გარდა ელ-ნინიოსი, არსებობს აგრეთვე ფენომენი სახელწოდებით ლა-ნინია, რომელიც გამოიხატება წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთი ნაწილის ძლიერი გაცივებით, წყნარი ოკეანის დასავლეთი ნაწილის ძლიერი გათბობითა და პასატების ძლიერი გავლენით. ადრეული კვლევების მიხედვით ელ-ნინიო, უპირველეს ყოვლისა, განიხილებოდა ოკეანურ მოვლენად, რომელიც ფიქსირდებოდა სამხრეთ ამერიკის დასავლეთი სანაპიროს გასწვრივ. ახალმა კვლევებმა ელ-ნინიო დააკავშირა ატმოსფერულ მოვლენასთან ეგრეთ წოდებულ „სამხრეთის რყევასთან“. ელ-ნინიო ცნობილა აგრეთვე როგორც „ელ-ნინიო სამხრეთის რყევა“. სამხრეთის რყევა პირველად აღწერა ჯილბერტ უოლკერმა მუსონების შესწავლის დროს. ელ-ნინიოს ეფექტი განსაკუთრებით კარგად არის გამოხატული სამხრეთ ამერიკაში. ჩვეულებრივ, ასეთი მოვლენა იწვევს თბილი და ძლიერი ნოტიო ზაფხულის პერიოდებს.
განსაკუთრებით მკაცრად იგი გამოვლინდა: 1891, 1925, 1941, 1953, 1957-1958 და 1972-1973 წლებში. ელ-ნინიოს უძლიერესი ფაზები დაფიქსირდა აგრეთვე 1982-1983 და 1997-1998 წლებში, ხოლო 1991-1992, 1993, 1994 წლებში იგი კვლავ განმეორდა. 1997-1998 წლებში ელ-ნინიო ძლიერად გამოვლინდა, რის გამოც მთელი მსოფლიოს ყურადღება მიიპყრო.
ელ-ნინიოს რბილი ზამთარი მოაქვს აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ლა-ნინიას კი პირიქით, მოაქვს ცივი არქტიკული ჰაერის მასები. ელ-ნინიოსა და ლა-ნინიას შორის იცვლება ნალექიანობაც, სახელდობრ: ელ-ნინიოს მოაქვს ტენიანი პირობები (ამერიკის სამხრეთით), მაშინ როცა ლა-ნინიას — მშრალი.
ელ-ნინიოს მსგავსი ბუნებრივი მოვლენა ჩნდება ატლანტის ოკეანეში, სადაც აფრიკის ეკვატორული სანაპიროები თბება, ხოლო ბრაზილიის სანაპიროები ცივდება.
სქოლიო
კატეგორია:ოკეანოლოგია კატეგორია:ტროპიკული მეტეოროლოგია კატეგორია:კლიმატის ისტორია კატეგორია:ზღვის ფიზიკა
დედოფლის ყვავილი
დედოფლის ყვავილი (Tropaeolum) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების გვარი დედოფლისყვავილისებრთა ოჯახისა. ცნობილია 80-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც გავრცელებული არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბალახოვანი მცენარეებია; ხშირად მცოცავი და ხვიარა (სიგრძე 2–4 მ). ფოთლები უმეტესად ფარისებრი ან ლაპოტისებრია გრძელი, მოჭიდების უნარის მქონე ყუნწებით. ყვავილები დიდია, დეზებით, მარტოულები; უპირატესად ყვითელი, ნარინჯისფერი, წითელი. სამშობლოში ყვავიან მთელი წლის განმავლობაში. მეყვავილეობაში კულტივირებულია დიდი (T. majus), ფაროსანი დედოფლის ყვავილის (T. peltophorum) ჯიშები, კულტურული დედოფლის ყვავილის ჰიბრიდები (T. cultorum) და სხვ. ზრდიან როგორც დეკორატიულ, მ.შ. როგორც ამპელურ და ნიადაგსაფარ მცენარეებს; იყენებენ აივნებისა და დეკორატიული ცხაურების მოსართავად (ხვიარა ჯიშებს). მოუმწიფებელ ნაყოფებს, კოკრებსა და კვირტებს ამარინადებენ როგორც კაპერსს. ბოლივიის, პერუსა და ჩილეს მთებში საკვებად გამოსაყენებლად (გამოიყენება ბოლქვები) ზრდიან მრავალწლოვან დედოფლის ყვავილებს: ბოლქვიანს (T. tuberosum), მრავალფოთლიანს (Т. polyphyllum) და სხვ. ამრავლებენ თესლით.
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოსნაირნი
კორნოიბურგი
კორნოიბურგი (Korneuburg) — ქალაქი ავსტრიაში, ქვემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, კორნოიბურგის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე დუნაის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქ კლოსტერნოიბურგის მოპირდაპირედ, ვენიდან 12 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 314 ადამიანს შეადგენს.
კორნოიბურგი თავდაპირველად კლოსტერნოიბურგთან დაკავშირებული სანაპირო დასახლება იყო, ნივენბურგის სახელით. წერილობით წყაროებში პირველად 1136 წელს იხსენიება, 1298 წელს კი ფორმალურად გამოეყო კლოსტერნოიბურგს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი
250px|მინი|მარჯვნივ|ოსვენციმის (აუშვიც-ბირკენაუს) საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი ოსვენციმის საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი (აუშვიცის საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი: Konzentrationslager Auschwitz, Obóz Koncentracyjny Auschwitz; საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი ბირკენაუ: Konzentrationslager Birkenau, Obóz Koncentracyjny Birkenau, საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი აუშვიც-ბირკენაუ: Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau, Obóz Koncentracyjny Auschwitz-Birkenau) — ყოფილი საკონცენტრაციო და სიკვდილის ბანაკი ქსელი პოლონეთის ტერიტორიაზე. ეს დაწესებულება მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, ნაცისტური გერმანიის მიერ პოლონეთის დაპყრობის შემდეგ აშენდა. ეს იყო გერმანელების მიერ აგებული ყველაზე დიდი საკონცენტრაციო ბანაკი, რომელიც შედგებოდა რამდენიმე ბანაკისგან.
ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი ქალაქ ოსვენციმის სიახლოვეს მდებარეობდა. ბანაკი თავდაპირველად პოლიტიკური პატიმრებისთვის იყო გათვლილი, თუმცა შემდგომ საკონცენტრაციო ბანაკის ტერიტორია გაფართოვდა. აქ გერმანელების მიერ დაპყრობილი ტერიტორიებიდან მოჰყავდათ ებრაელები, ბოშები, სამხედრო ტყვეები.
1939 წელს ოსვენციმი გერმანელმა ჯარისკაცებმა დაიკავეს და ქალაქს აუშვიცი დაარქვეს. 1940 წელს ჰაინრიხ ჰიმლერის უშუალო ბრძანებით დაიწყო საკონცენტრაციო ბანაკის მშენებლობა. ამავე წლის ივნისში აქ მიიყვანეს პირველი პოლონელი პოლიტპატიმრები.
ბანაკი 1945 წლამდე მოქმედებდა, ამ პერიოდის განმავლობაში აქ უამრავი ადამიანი დახოცეს. 1945 წლის 27 იანვარს საბჭოთა ჯარების მიერ მოხდა ოსვენციმის გათავისუფლება, ეს დღე ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა ხსოვნის დღედ ითვლება. ოსვენციმი მსოფლიოში ერთადერთი საკონცენტრაციო ბანაკია, რომელიც იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობადაა აღიარებული.
1947 წელს ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკის ტერიტორიაზე გაიხსნა მუზეუმი, ხოლო 1967 წელს კი აქ აღიმართა მონუმენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკი კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
აზადი (გორანბოი)
აზადი  (Azad) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ნიჟნეიანაქთაევო
ნიჟნეიანაქთაევო (Түбәнге Янаҡтай; Нижнеянактаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 78 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (69%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე
4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე (4 luni, 3 săptămâni şi 2 zile) — რუმინული მხატვრული ფილმი, გამოსული 2007 წელს, დადგმული კინორეჟისორი კრისტიან მუნჯუს მიერ. ფილმი გახდა კანის მე-60 კინოფესტივალის პრემიის „ოქროს პალმის რტო“ ლაურეატი.
სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება მიმდინარეობს 1987 წელს, ნიკოლაე ჩაუშესკუს მმართველობის ბოლო წლებში. მთავარი გმირი ქალები არიან უნივერსიტეტის მეგობრები, რომელთაგან ერთ-ერთი ფეხმძიმედაა და არალეგალური აბორტის გაკეთებას გადაწყვეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინული ფილმები კატეგორია:რუმინულენოვანი ფილმები კატეგორია:2007 წლის ფილმები კატეგორია:კრისტიან მუნჯუს ფილმები კატეგორია:ფილმები აბორტის შესახებ კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები
დავიდ ტორო
დავიდ ტორო (José David Toro Ruilova, დ. 24 ივნისი, 1898, სუკრე, ბოლივია — გ. 25 ივლისი, 1977, სანტიაგო, ჩილე) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1936-1937 წლებში. თანამდებობა დაიკავა 1936 წლის 20 მაისს — დატოვა 1937 წლის 13 ივლისს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
ხან შატირი
thumb|ხან-შატირის პროექტი ხან შატირი — უზარმაზარი გამჭვირვალე კარავი, ე. წ. გადახურული ქალაქი, ყაზახეთის დედაქალაქ ნურ-სულთანში. პროექტის პრეზენტაცია შედგა 2006 წლის 9 დეკემბერს. 150 მ სიმაღლის თაღი, ბრიტანეთის არქიტექტორ ნორმან ფოსტერის პროექტით, უნდა აშენდეს ერთ წელიწადში. კარავი დაახლოებით ათ საფეხბურთო სტადიონის ფართობს გადააჭარბებს და მასში მოთავსდება ქალაქი მოედნებით, მოკირწყლული ქუჩებით, არხებით, სავაჭრო ცენტრებითა და გოლფის მოედნებით.
კარავი სპეციალური გამჭვირვალე მასალისგან შეიქმნება, რომელიც მზის შუქს შეისრუტავს და კარვის შიგნით ზაფხულის ეფექტს მოახდენს. პრეზიდენტის თქმით ასტანას ამ პროექტის შედეგად ტროპიკული პლაჟი ექნება მთელი წლის განმავლობაში.
ეს პროექტი ნურ-სულთანში ნორმან ფოსტერის რიგით მეორე იქნება მასშტაბური შუშის პირამიდის შემდეგ, რომლის მშენებლობა 2006 წელს დასრულდა. კარვის მშენებლობას თურქული კომპანია განახორციელებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტანა
ტონგა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტონგამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში იასპარეზა. ტონგა თამაშებზე 2 სპორტის სახეობაში, ხუთი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ტონგა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მესტუმრე
მესტუმრე — შუა საუკუნეების საქართველოში არსებული ერთ-ერთი თანამდებობა, რომლის მოვალეობათა შორის უცხოელი ელჩების, დიპლომატიური მისიების მიღება და კონტაქტების წარმოება შედიოდა.
მესტუმრე ამირეჯიბის და მანდატურთუხუცესის „ქვეშეთ“ მდგომი მოხელე იყო და „მოციქულთა შემთხუევანი“ და „მეძღუნეთა ჯეროვანი მისაგებელნი“ ჰქონდა მინდობილი.
მესტუმრეს ანუ „სტუმართ მოურავს“ (საბა) მოციქულთა, სტუმრებისა და მეძღვენეთა დახვედრა-მიღების თადარიგის დამჭერი მოხელე ძველ საქართველოში. მესტუმრეს სახელმწიფოსაგან განსაზღვრული სარგო ჰქონდა და სტუმრებისაგანაც საჩუქრის სახით მნიშვნელოვან გასამრჯელოს იღებდა. მესტუმრეთა უფროსს მესტუმრეთუხუცესი ეწოდებოდა. გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდში მესტუმრისა და მესტუმრეთუხუცესის მნიშვნელობით შემოვიდა „მემანდარი“ და „მემანდარბაში“. მემანდრები და მემანდარბაში ეშიკაღასბაშს ექვემდებარებოდნენ. ტერმინი „მესტუმრე“ „მემანდრის“ შემოსვლის შემდეგაც იხმარებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
უღვალი
უღვალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემი (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Blond Ambition Tour
Blond Ambition Tour — ამერიკელ მომღერალ მადონას რიგით მესამე ტურნე, რომელიც გაიმართა 1990 წელს და შეიცავდა 57 შოუს 27 ქალაქში, იაპონიაში, ჩდ. ამერიკასა და ევროპაში. ის ოთხ თვეს გაგრძელდა და დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია თავისი რელიგიური და სექსუალური დატვირთვის გამო. ჟურნალმა „როლინგ სტოუნმა“ მას „ქორეოგრაფიულად დამუშავებული, სექსუალურად პროვოცირებული ახირებულობა“ უწოდა და 1990 წლის საუკეთესო ტურნედ აღიარა.
შინაური ცხენი
მარჯვნივ|მინი|ცხენები მინი|ცხენები სპორტულ შეჯიბრებისას ცხენი (Equus caballus ან Equus ferus caballus) — ოთხფეხა ჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველი. ცხენები დიდი ხნის განმავლობაში ეკონომიკურად ყველაზე მნიშვნელოვანი მოშინაურებული ცხოველები იყვნენ და განსაკუთრებულ როლს ასრულებდნენ ადამიანთა და ტვირთის ტრანსპორტირებაში ათასობით წლის განმავლობაში. ცხენი შინაური ცხოველია ის წარმოიშვა გარეული ცხენისაგან. საკვების მოპოვებისა და მტრისაგან თავდაცვის პირობების გავლენით ცხენს გამოუმუშავდა სწრაფი სირბილის უნარი. ცხენს აქვს გრძელი, წვრილი და ღონიერი ფეხები, რომლებიც მარტო ერთი კარგად განვითარებული თითით ბოლოვდება. თითი დაფარულია დიდი და მაგარი ჩლიქით. იმის გამო, რომ ცხენს ფეხზე მარტო ერთი თითი აქვს. შემცირებულია ფეხის ხახუნი ნიადაგზე. ეს კი უადვილებს ცხენს სწრაფ სირბილს. ცხენის შორეულ წინაპრებს თითების მეტი რაოდენობა ჰქონდათ, მაგრამ შემდეგ, გაშლილ მშრალ ველებზე არსებობასთან შეგუების პროცესში თითების რაოდენობა თანდათან შეუმცირდათ. ახლაც ცხენს ფეხის ჩონჩხში შერჩენილი აქვს ორი ძალიან დაპატარავებული ძვალი, რომლებსაც გრიფელის ძვლები ეწოდება. მტრებისაგან თავდასაცავად მარტო სწრაფი სირბილის უნარი საკმარისი არ იქნებოდა, ცხენს რომ არ ჰქონოდა აგრეთვე მტრის მოახლოების შეტყობის უნარი.
Blond Ambition Tour
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მადონას ტურნეები კატეგორია:1990 წლის საკონცერტო ტურნეები
შინაური ცხენი
მარჯვნივ|მინი
ცხენს კარგი მხედველობა, სმენა და ყნოსვა აქვს. შედარებით გრძელ კისერზე მაღლა აწეული თავი საშუალებას აძლევს შორიდანვე დაინახოს მტერი. მაღლა აცქვეტილი ყურები და დიდი ნესტოები მოწმობენ ცხენის მახვილ სმენასა და ყნოსვას. ველის პირობებში წარმოშობილ ცხენს თავიდანვე აწუხებდნენ ბუზები და სხვა მწერები. მათ წინააღმდეგ ცხენს შეუძლია აამოძრაოს კანი და ამით დააფრთხოს მწერები. მწერების მოგერიებაში ცხენს ეხმარება გრძელი კუდიც. ცხენი ბალახის მჭამელი ცხოველია. მცენარეული საკვების შესაბამისად აგებულია მისი კბილები და კუჭ-ნაწლავიც. ცხენი არ ცოხნის საკვებს მან საძოვარზევე უნდა მოასწროს საკვების დაღეჭვა. ამიტომ ძალიან კარგად განვითარებული კბილები აქვს, რის გამოც მისი ყბებიც გრძელია: გრძელი ყბები კი ცხენის თავს წაგრძელებულ ფორმას აძლევს. ზედა და ქვედა ყბის წინა ნაწილში ექვს-ექვსი დიდი და წინ დახრილი მჭრელი კბილი აქვს. ამ მჭრელებით ცხენი ბალახს გლეჯს. ეშვები მხოლოდ ულაყს აქვს, მაგრამ ისინი ძალიან დაპატარავებულია. მჭრელების უკან ყბებზე უკბილო მანძილია, რომლის შემდეგ ორივე ყბის თითოეულ მხარეზე ექვსი ძირითადი კბილია. ძირითადი კბილები დიდია, მათი ზედაპირი ბრტყელია და მინანქრის ნაოჭებითაა დაფარული.ასეთი კბილების საშუალებით ცხენი ძალიან კარგად ღეჭავს ბალახს, თივას და სხვა მცენარეულ საკვებს. ცხენის კუჭი დიდი მოცულობისაა, მაგრამ მარტივი აგებულებისა, ე. ი. არ არის დაყოფილი, როგორც მცოხნელებში. სამაგიეროდ ცხენს გაცილებით დიდი ბრმანაწლავი აქვს, ვიდრე მცოხნელებს. ძნელად მოსანელებლი მცენარეული საკვები ნაწილობრივ ბრმა ნაწლავში განიცდის მონელებას.
ცხენის ნაწლავების საერთო სიგრძე სხეულის სიგრძეს მხოლოდ 10-ჯერ აჭარბებს, იმ დროს როდესაც მცოხნელებში ნაწლავები სხეულის სიგრძეზე 20-ჯერ გრძელია. ამიტომ ცხენი ნაკლებად არის შეგუებული დიდი მოცულობის უხეში საკვების ჭამას, მას უფრო მეტად ესაჭიროება ნოყიერი საკვები, როგორიცაა ქერი ან შვრია. ცხენის სიცოცხლის ხანგრძლივობა 30-35 წელს, ზოგჯერ 40-50 წელსაც აღწევს. ცხენი შობს ერთ კვიცს, იშვიათ შემთხვევაში — ორს. ახალდაბადებულ კვიცს, დაბადებიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ, შეუძლია ფეხზე დგომა და მალე დედასთან დადევნებაც კი. შინაური ცხენის ჯიშები მრავალგვარია. ისინი შესასრულებელი სამუშაოს მიხედვითაა სპეციალიზებული. მაგალითად არიან: საჯდომი, მარბოლარი, მძიმე ტვირთმზიდავი ცხენები. ჩვენში ცხენის მრავალი ადგილობრივი ჯიშია შექმნილი, რომელთაგან განსაკუთრებით გამოირჩევა ვლადიმირული მძიმე ტვირთმზიდავი ცხენი. მარბოლარი ჯიშის ცხენებიდან განთქმულია მარბოლარი ცხენი, რომელიც უკვე საუკუნენახევარზე მეტია რაც გამოიყვანეს. საჯდომი ცხენებიდან ცნობილია დონური ცხენი, რომელიც დონის ველების პირობებში ჩამოყალიბდა. ამ ჯიშს იყენებენ არმიაში. მისი უპირატესობა ისაა, რომ მას შეუძლია ტვირთის გადაზიდვა და სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების შესრულება. ამ ცხენის შემდგომი გაუმჯობესების შედეგად შექმნილია ახალი ჯიში, ე. ი. ბუდიონური ცხენი. ცხენების ადგილობრივი ჯიშებიდან აღსანიშნავია თუშური და მეგრული ცხენები. თუშური ცხენი კარგადაა შეგუებული მთაში არსებობას და ფართოდაა მოშენებული აღმოსავლეთ საქართველოში. ის კარგ საჯდომ-სასაპალნე ცხენად ითვლება. ტანით შედარებით პატარაა (სიმაღლე 134სმ-ს არ აღემატება). მეგრული ცხენი ფართოდაა გავრცელებული დასავლეთ საქართველოში. ის კარგი მუშა-ცხენია და სწრაფმავალიცაა. ტანად შედარებით პატარაა (სიმაღლე 129სმ-ს აღწევს). ცხენის ჯიშის კიდევ უფრო გასაუმჯობესებლად საქართველოშიც მუშაობენ.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ძუძუმწოვრები კატეგორია:შინაური ცხოველები კატეგორია:ტრანსპორტის სახეები კატეგორია:ცხენები
მარი არანა
მარი არანა (დ. ლიმა, პერუ) — ავტორი, რედაქტორი, ჟურნალისტი, კრიტიკოსი და კონგრესის ბიბლიოთეკის პირველი ლიტერატურული დირექტორი.
ბიოგრაფია
მარი არანა დაიბადა პერუში, ხორხე ენრიკე არანა ცისნეროსის, პერუში დაბადებული სამოქალაქო ინჟინრისა და მარი ელვერინ კლაპ კემპბელის, კანზასელი და ბოსტონელი ამერიკელის (მის ოჯახს ღრმა ფესვები აქვს შეერთებულ შტატებში) ოჯახში. იგი მშობლებთან ერთად გადავიდა სამიტში, ნიუ ჯერსიში, ცხრა წლის ასაკში. მან მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი რუსულში ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში, მაგისტრის ხარისხი ლინგვისტიკაში ჰონგ-კონგის უნივერსიტეტში და სტიპენდიის სერთიფიკატი იელის უნივერსიტეტში, ჩინეთში. მან დაიწყო თავისი კარიერა წიგნის გამომცემლობაში და გახდა ვიცე პრეზიდენტი და უფროსი რედაქტორი Harcourt Brace-სა და Simon & Schuster- ში. ჩრდილო-დასავლეთში იგი შეუერთდა დელტა გამას და მიენიჭა პატივი, როგორც სამშობლოში დაბრუნებულ დედოფალს.
ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იგი იყო The Washington Post-ის წიგნის მიმოხილვის განყოფილების „წიგნის სამყაროს“ მთავარი რედაქტორი, რა დროსაც მან ჩამოაყალიბა The Washington Post-ის პარტნიორობა თეთრ სახლთან (პირველი ლედი ლორა ბუში) და კონგრესის ბიბლიოთეკასთან (დოქტორი ჯეიმზ ჰ. ბილინგტონი, კონგრესის ბიბლიოთეკარი), რა დროსაც მათ დაიწყეს ყოველწლიური წიგნის ეროვნული ფესტივალის მასპინძლობა. ის არის კონგრესის ბიბლიოთეკის ლიტერატურული დირექტორი და მრავალი წლის განმავლობაში ბიბლიოთეკის სხვა მრავალ პროგრამასთან ერთად ხელმძღვანელობდა ყველა პროგრამას წიგნის ეროვნული ფესტივალისთვის. არანა არის The Washington Post- ის მწერალი. ის დაქორწინებულია ჯონათან იარდლიზე, ვაშინგტონ პოსტის ყოფილ მთავარ წიგნის კრიტიკოსზე, და ჰყავს ორი შვილი წინა ქორწინებიდან, ლალო უოლში და ადამ უორდი; ასევე ორი შვილი იარდლის პირველი ქორწინები, ჯიმ იარდლი და ბილ იარდლი.
არანა არის ვაშინგტონის 149 წლის ლიტერატურული საზოგადოების ვიცე პრეზიდენტი და PEN America-ს სამეურვეო საბჭოს წევრი. ის არის SOUTHCOM-ის მრჩეველთა საბჭოს წევრი, აშშ-ის სამხედრო სარდლობა ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. იგი ასევე მუშაობდა წიგნის კრიტიკოსთა ეროვნული წრის დირექტორთა საბჭოში და ესპანური ჟურნალისტების ეროვნულ ასოციაციაში. ამჟამად ის არის ავტორთა გილდიის, PEN/Faukner ფონდისა და ამერიკელი მწერლების მუზეუმის დირექტორთა საბჭოში. მრავალი წლის განმავლობაში ის ხელმძღვანელობდა ლიტერატურულ ღონისძიებებს კენედის ცენტრში საერთაშორისო ფესტივალებისთვის. იგი იყო წიგნის კრიტიკოსთა ეროვნული წრის, პულიცერის პრემიისა და წიგნის ეროვნული ჯილდოს ჟიური მისი კომენტარი გამოქვეყნებულია New York Times-ში, Washington Post-ში, Virginia Quarterly Review-ში, USA Today-ში, Civilization-ში, Smithsonian-ის ჟურნალში, National Geographic-ში და მრავალ სხვა ლიტერატურულ პუბლიკაციებში მთელ ამერიკაში.
არანა იყო სტენფორდის უნივერსიტეტის ჰუვერის ინსტიტუტის სტიპენდიანტი 1996 წელს და შემდეგ ისევ 1999 წელს, მოწვეული მკვლევარი ბრაუნის უნივერსიტეტში 2008–2009 წლებში. 2009 წლის ოქტომბერში არანამ მიიღო წლის კურსდამთავრებულის ჯილდო ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში.
2009 წლის აპრილში არანა კონგრესის ბიბლიოთეკაში ჯონ ვ. კლუგის გამორჩეულ მეცნიერად დასახელდა. 2009 წლის სექტემბერში იგი აირჩიეს კონგრესის ბიბლიოთეკის მეცნიერთა საბჭოს წევრად და წიგნის ეროვნული ფესტივალის დირექტორთა საბჭოს წევრად.
არანა იყო სცენარის ავტორი ლათინური ამერიკის ფილმის ნაწილისთვის „Girl Rising“, რომელიც აღწერს სენას, 14 წლის გოგონას ცხოვრებას ანდების ოქროს მომპოვებელ ქალაქ ლა რინკონადაში. ზღვის დონიდან 5180 მეტრის სიმაღლეზე ის არის მსოფლიოში ყველაზე მაღალი დასახლება. ფილმი იყო გოგონების განათლების მნიშვნელობის პოპულარიზაციის კამპანიის ნაწილი. არანას ნაწერი ამ გამოცდილების შესახებ, რომელიც გამოქვეყნდა The Best American Travel Writing 2013-ში, დასახელდა წლის ერთ-ერთ „ყველაზე მომხიბვლელად და გამომაფხილებლად“.
2015 წლის მარტში არანა კენედის ცენტრისთვის ხელმძღვანელობდა იბერიული სუიტის ფესტივალის ლიტერატურულ სერიას. შვიდი გადაცემის განმავლობაში მან წარმოაჩინა ორ ათეულზე მეტი ესპანურენოვანი და პორტუგალიურენოვანი მწერალი მთელი მსოფლიოდან.
2015 წლის ოქტომბერში არანა დასახელდა სამხრეთის ქვეყნების კულტურების თავმჯდომარედ, საპატიო თანამდებობაზე კონგრესის ბიბლიოთეკის ჯონ უ. კლუგეს ცენტრში. შემდეგ იგი გახდა კონგრესის ბიბლიოთეკარის ლიტერატურული მრჩეველი და წიგნის ეროვნული ფესტივალის დირექტორი.
2019 წელს, Simon & Schuster-მა გამოაქვეყნა მისი უახლესი წიგნი, ვერცხლი, ხმალი და ქვა: სამი ჭურჭელი ლათინურ ამერიკულ ისტორიაში (Orion Publishers-მა გამოუშვა იგი გაერთიანებულ სამეფოში). ბოლივარის ესპანური გამოცემა: Libertador Americano, იმავე წელს გამოიცა Penguin Random House-ის მიერ.
2019 წლის ოქტომბერში, კარლა ჰეიდენმა, კონგრესის ბიბლიოთეკარმა, დაასახელა იგი კონგრესის ბიბლიოთეკის ლიტერატურულ დირექტორად.
ბოლივარმა და ვერცხლმა, ხმალმა და ქვამ მიიღეს ბრალდებები ისპანოფობიაში, ანტიესპანოლიზმში, სტერეოტიპებში, სექტანტობასა და დეზინფორმაციაში იმ ადამიანებისგან, ვინც განაწყენდნენ არანას მკაცრი კრიტიკით ლათინური ამერიკის ესპანეთის კოლონიური განადგურების შესახებ.
2020 წლის მაისში, არანას მიენიჭა 2020 წლის ხელოვნებისა და ლიტერატურის ჯილდო ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის მიერ, რომელმაც აღწერა მისი დაგროვილი შემოქმედება, როგორც „ნათელი და ელეგანტურად არგუმენტირებული ნაწერი ლათინური ამერიკის შესახებ. . . რაც გვიჩვენებს იმ ქვეყნების საშინელ შედეგებს, რომლებშიც ასობით წლის განმავლობაში არ შეწყვეტილა კოლონიზაცია. არანას მოპყრობა ამ მდგრადი შეტევების მიმართ დამაჯერებელი და უდაოა“.
2021 წლის მარტში კონგრესის ბიბლიოთეკარმა კარლა ჰეიდენმა გადასცა მას კონგრესის ბიბლიოთეკის ჯილდო უმაღლესი სამსახურისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კრიტიკოსები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ქალი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:დაბადებული 1949
დავით I კურაპალატი
დავით I კურაპალატი (გ. 881) — ბაგრატ I-ის უფროსი ძე, ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი. კურაპალატი 876 წლიდან. იბრძოდა შიდა ქართლისათვის (სომეხთა მეფის მხარდაჭერით) აფხაზთა მეფის ადარნასე შავლიანის წინააღმდეგ; ამ უკანასკნელის მოკავშირეები იყვნენ თავისი ცოლისძმა ნასრა გვარამის ძე და გურგენ ადარნასეს ძე ბაგრატიონები. 881 წელს დავით I ვერაგულად მოკლა გვარამ (გუარამ) მამფალის ძემ ნასრამ. ივანე ჯავახიშვილის აზრით, მკვლელობის მიზეზი გახდა შემდეგი გარემოება: როდესაც ლიპარიტ I ბაღვაშმა გვარამ მამფალის კუთვნილი თრიალეთის ქვეყანა დაიპყრო და თავის პატრონად და მფარველად დავით I გამოაცხადა, ნასრამ ეს აქტი გვარამის სახლის მფლობელობის ხელყოფად მიიჩნია და მამის შელახული უფლების აღდგენა მოისურვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 881 კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი კურაპალატები
სანჩარო (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
სანჩარო — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ფსხუს თემი), აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1020 მ, სოხუმიდან 98 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსხუს თემის სოფლები
ნოვობალტაჩევო (ბალტაჩევოს რაიონი)
ნოვობალტაჩევო (Яңы Балтас; Новобалтачево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (99%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ალტო-პარაგვაის დეპარტამენტი
ალტო-პარაგვაის დეპარტამენტი (Departamento de Alto Paraguay) — დეპარტამენტი პარაგვაიში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. ფართობი  82 349  კმ². დედაქალაქი – ფუერტე-ოლიმპო. პროვინცია დაყოფილია 4 ოლქად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის დეპარტამენტები
Stray Kids (ჯგუფი)
Stray Kids (მაწანწალა ბავშვები; 스트레이 키즈; შემოკლებით:SKZ) —  სამხრეთ კორეული ბოიბენდი, რომელიც 2017 წელს ჩამოყალიბდა კომპანია JYP Entertainment-ის მიერ  ამავე სახელწოდების რეალითი შოუს მეშვეობით. ჯგუფი შედგება რვა წევრისაგან (სასცენო სახელები): ბანგ ჩანი (Bang Chan), ლი ნო (Lee Know), ჩანგბინი (Changbin), ჰიონჯინი (Hyunjin), ჰანი (Han), ფილიქსი (Felix), სუნგმინი (Seungmin) და აიენი (IN). Stray Kids თავდაპირველად ცხრა წევრით იყო დაკომპლექტებული, თუმცა 2019 წლის ოქტომბერში მეცხრე წევრმა და ერთ-ერთმა მთავარმა ვოკალისტმა ვუჯინმა (Woojin)  გაურკვეველი პირადი მიზეზების გამო ჯგუფი დატოვა. Stray Kids 2018 წლის იანვარში დადებიუტდა მინიონით (EP-მცირე ზომის ალბომი) - Mixtape, ხოლო ოფიციალური დადებიუტი შედგა ამავე წლის 25 მარტს ალბომით I Am Not.
სახელწოდება
მარჯვნივ|მინი| Stray Kids-ის ოფიციალური ლოგო ჯგუფის სახელი „Stray Kids“ სიმბოლიზირებულია თავად ჯგუფის წევრების მიერ და ინგლისურად ნიშნავს დაკარგულ ბავშვს, რომელსაც სურს ხელი ჩასჭიდოს თავის ოცნებებს. შემდგომში ჯგუფმა მისი მნიშვნელობა გადაიაზრა, და დღეს მოიაზრებენ იდეად — ერთად დააღწიონ თავი ჩვეულებრივობას.
2017–2018 წლები : ფორმირება, დებიუტი და I Am სერიები
2017 წლის აგვისტოში JYP Entertainment-მა (JYPE) ოფიციალურად გამოაქვეყნა განცხადება თავისი ახალი რეალითი  შოუს შესახებ, რომლის მიზანი იყო მამრობითი სქესის Idol-ების (ასე უწოდებენ კორეული პოპის შემსრულებლებს)  სადებიუტო პროექტი წამოეწყოთ. დამატებითი დეტალები და თიზერები მომდევნო ორი თვის განმავლობაში გამოქვეყნდა, მათ შორის შოუს სახელწოდება - Stray Kids. 17 ოქტომბრის პრემიერამდე JYPE-მ გამოუშვა Stray Kids-ის პირველი მუსიკალური ვიდეო სიმღერისთვის „Hellevator“, რომელიც მოგვიანებით ციფრული სინგლის სახით გამოვიდა. ჯგუფის ორმა წევრმა ლი ნომ (Lee know) და ფილიქსმა (Felix) თავდაპირველად პროექტი დატოვეს,თუმცა საბოლოოდ დაბრუნდნენ და გუნდი 9 წევრის შემადგენლობით დადებიუტდა. ალტ=Nine people stand in a row, wearing colorful homemade accessories like sashes.|მარცხნივ|მინი| Stray Kids 2018 წლის იანვარში ფანების ღონისძიებაზე COEX Live Plaza- ში
Stray Kids-ის ოფიციალური ვებსაიტის გაშვებასთან ერთად, JYPE-მა დააანონსა ჯგუფის სადებიუტო ალბომის გამოშვება, სახელწოდებით Mixtape. რომელშიც შვიდი სიმღერა შევიდა და თითოეული მათგანი დაიწერა და არანჟირდა ჯგუფის წევრების მიერ. აღსანიშნავია რომ, დებიუტამდე შესრულებული ყველა სინგლი ასევე მათ მიერაა დაწერილი, მათს შორის —„Hellevator“. სიმღერის ვიდეოსთან „Beware“ (Grrr 총량의 법칙) ერთად, 2018 წლის 8 იანვარს, ერთი კვირის შემდეგ, სოციალურ მედია YouTube-ზე აიტვირთა  ამავე ალბომში შემავალი მეორე სიმღერის კლიპი  „Spread My Wings“ (어린 날개). Stray Kids-ის სადებიუტო ალბომმა მეორე ადგილი დაიკავა Gaon Album Chart-სა და Billboard World Albums-ზე.
25 მარტს ჯგუფმა გამართა სადებიუტო შოუ, Stray Kids Unveil (Op. 01: I Am Not), Jangchung Arena- ზე. ხოლო მათი ოფიციალური დებიუტი შედგა მეორე დღეს, I Am სერიის პირველი ალბომის I Am Not გამოშვებით, წამყვან სინგლთან - „District 9“ ერთად. ხოლო ალბომის სხვა სინგლების: „Grow Up“ და „Mirror“ -ის მუსიკალური ვიდეო გამოქვეყნდა შესაბამისად 31 მარტსა და 23 აპრილს. I Am Not ალბომი მეოთხე ადგილზე გავიდა Gaon Album Chart-ში და მარტში მისი 54000-ზე მეტი ასლი გაიყიდა. 14 აპრილს Stray Kids საზღვარგარეთ პირველად გამოვიდა KCON Japan 2018-ზე. 12 ივლისს JYPE-მ გამოაქვეყნა ოფიციალური განცხადება ჯგუფის მეორე კონცერტის — Stray Kids Unveil (ნაწილი. 02: I Am Who) შესახებ, რომელიც უნდა გამართულიყო 5 კიუნჰის უნივერსიტეტის დიდ მშვიდობის სასახლეში აგვისტოსათვის. კონცერტის მეორე დღეს გამოვიდა მათი მეორე მინი ალბომი სახელწოდებით I Am Who  მთავარ სინგლთან „My Pace“ ერთად. 4 ოქტომბერს, JYPE-მ გამოაქვეყნა განცხადება ჯგუფის მესამე კონცერტის შესახებ — Stray Kids Unveil (OP. 03: i am you), რომელიც გაიმართებოდა 21 ოქტომბერს ოლიმპიურ დარბაზში. კონცერტის მეორე დღეს კი აიტვირთა მათი ახალი მინი ალბომი და I Am ალბომთა სერიის ბოლო ნაწილი I Am You.
2019 წელი: Clé-ს სერიები და ვუჯინის წასვლა
Stray Kids-მა წელი დაიწყო თავისი — Unveil Tour „I Am...“ ტურით აზია-წყნარ ოკეანეში. ხოლო პირველი კონცერტი გაიმართა 19 იანვარს ბანგკოკში. ჯგუფმა მარტში გამართა თავისი სარეკლამო  „Hi Stay“ ტური  ბუსანში, დეჯონსა და ინჩეონში, ხოლო 20 აპრილს სეულში, ოლიმპიურ პარკში.
5 მარტს, JYPE-მ გამოაქვეყნა განცხადება, რომ Stray Kids 2019 წლის 25 მარტს მესამედ დაბრუნდებოდა ალბომის Clé 1: Miroh- ის გამოშვებით ჯგუფის დებიუტის პირველი წლისთავის აღსანიშნავად. ჯგუფმა პირველი გამარჯვება მოიპოვა 4 აპრილს მუსიკალურ შოუ M Countdown- ზე  ალბომის მთავარი სინგლისთვის -  „Miroh“. 19 ივნისს მათ გამოუშვეს პირველი სპეციალური ალბომი Clé 2: Yellow Wood, წამყვან სინგლთან ერთად „Side Effects“ (부작용).
Stray Kids-მა 9 ოქტომბერს გამოუშვა ციფრული სინგლი სახელწოდებით „Double Knot“ და დაიწყო თავისი მსოფლიო ტური სახელწოდებით District 9 Unlock World Tour, გახსნითი კონცერტი სეულში, სამხრეთ კორეის ოლიმპიურ დარბაზში 23-24 ნოემბრის ჩათვლით შედგა. მათი მეხუთე ალბომი Clé: Levanter თავდაპირველად 25 ნოემბერს იყო დაგეგმილი; თუმცა, 28 ოქტომბერს, JYPE-მ გამოაქვეყნა განცხადება ვუჯინის გუნდიდან წასვლის შესახებ, რის გამოც ალბომის გამოშვების თარიღი გადაიდო. 13 ნოემბერს ჯგუფმა გამოუშვა მუსიკალური ვიდეო „Astronaut“, მათი პირველი სინგლი რვა წევრის შემადგენლობით. სიმღერის გამოქვეყნების შემდეგ, 9 დეკემბერს გამოვიდა Stray Kids-ის Clé სერიის ბოლო ალბომი Cle: Levanter.
Stray Kids-მა 19 დეკემბერს იოიოგის ეროვნულ გიმნაზიაში, ტოკიოში 8000 კაციანი აუდიტორიით გამართა რამდენიმე შოუ იაპონიაში Hi Stay Tour-ისთვის. ჯგუფმა 26 დეკემბერს გამოუშვა ციფრული სინგლი „Mixtape: Gone Days“, რომელიც მათი Mixtape Project-ის პირველი სინგლია.
2020: იაპონური დებიუტი, 生 სერია და All In
მინი|Stray Kids „Top“, და მისი B-side „Slump“ როგორც  Tower of God-ის ფონური სიმღერა (ლოგო ილუსტრირებული) Stray Kids-მა 24 იანვარს გამოაქვეყნა თავიანთი სიმღერების „Double Knot“და „Levanter“ -ის ინგლისური ვერსიები, როგორც ციფრული სინგლები სახელწოებით:Step Out of Clé — „Double Knot“-ის ინგლისური ვერსიის სიმღერის ვიდეოსთან ერთად.
იაპონიაში ისინი ოფიციალურად დადებიუტდნენ 18 მარტს, ალბომით SKZ2020, რომელშიც უკვე გამოშვებული სიმღერების: „My Pace“, „Double Knot“ და „Levanter“ - ის იაპონური ვერსიები შედიოდა. ჯგუფმა 26 მარტს გამოუშვა მეორე Mixtape Project-ის ციფრული სინგლი „Mixtape: On Track“. ხოლო 3 ივნისს, პირველი იაპონური სინგლი „ Top “ და მისი B-side, რომელიც ფონურ სიმღერად იყო გამოყენებული ანიმეში: Tower of God. სიმღერების კორეული ვერსია 13 მაისს ხოლო ინგლისური ვერსია 20 მაისს გამოვიდა.
სინგლის მოხვდა Oricon Singles Chart-ის თავზე, და ისტორიაში მეოთხე უცხოელი მამაკაცი შემსრულებელი გახდა, რომლებმაც პირველი სინგლით პირველი ადგილი დაიკავეს აღნიშნულ ჩარტში Jang Keun-suk-ის, Exo-ს, და iKon-ის შემდეგ.
17 ივნისს, Stray Kids-მა გამოუშვა თავისი პირველი სტუდიური ალბომი Go Live წამყვან სინგლ „God's Menu“-სთან ერთად,, რომელშიც შედის „Top“ და „Slump“ კორეული ვერსიები და ადრე გამოშვებული სინგლები „Gone Days“ და „On Track“. Go Live გახდა ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი იმ დროისთვის და მოხვდა ყოველკვირეული Gaon Album Chart- ის სათავეში. გაიყიდა 243,462 ასლი თვის ბოლომდე და მიაღწია მეხუთე ადგილს ყოველთვიურ Gaon Album Chart-ში. დიდიpx|მინი|Stray Kids TMA 2019/04/24-ზე 2020 წლის აგვისტოში Go Live გახდა ჯგუფის პირველი ალბომი რომელმაც მიიღო Korea Music Content Association(KMCA) სერთიფიცირებული პლატინა. ხოლო „God's Menu“ გახდა ჯგუფის პირველი სინგლი, რომელიც ყოველკვირეულ Gaon Download Chart-ში გამოჩნდა. 14 სექტემბერს, სამი თვის შემდეგ ჯგუფმა ხელახლა გამოუშვა თავისი პირველი სტუდიური ალბომი, სახელწოდებით In Life რეკლამირების დროს ჯგუფმა ორ მუსიკალურ შოუში გაიმარჯვა: MBC M 's Show Champion- სა და Mnet's M Countdown- ზე. ჟურნალმა Time- მა მათი ალბომის მთავარი სინგლი „Back Door“  მერვე ადგილზე დაასახელა 2020 წლის 10 საუკეთესო სიმღერის სიაში, და დაახასიათა, როგორც „ხელოვანი ფრანკენშტეინი, რომელიც ისეთივე მიმზიდველია, რამდენადაც რთული“. აღსანიშნავია ის ფაქტიც,რომ აღნიშნულ ათეულში back door- იყო ერთადერთი კორეული სიმღერა. 4 ნოემბერს Stray Kids-მა გამოუშვა თავისი პირველი იაპონური ალბომი სახელწოდებით- All In, ამავე სახელწოდების მთავარი სინგლით, რომელთან ერთად ალბომში შევიდა სიმღერების: „God's Menu“ და „Back Door“ იაპონური ვერსიები, ისევე როგორც მათი პირველი იაპონური სინგლი „Top“. 22 ნოემბერს ჯგუფმა გამართა თავისი პირველი დისტანციური კონცერტი, სახელწოდებით „Unlock: Go Live In Life“, Beyond Live- ის საშუალებით, რომელიც განიხილებოდა მათი „District 9: Unlock“ ტურის გაგრძელებად, რომელიც გადაიდო და გაუქმდა COVID-19 პანდემიის გამო. კონცერტის დროს ჯგუფმა პირველად შეასრულა მათი სიმღერის „All In“ კორეული ვერსია, რომელიც საბოლოოდ 26 ნოემბერს გამოვიდა ციფრული სინგლის სახით.
2021: სამეფო: ლეგენდარული ომი (Legendary War) და Noeasy
2020 წლის Mnet Asian Music Awards-ზე გამოცხადდა, რომ Stray Kids შეუერთდებოდა Ateez-სა და The Boyz-ს Kingdom: Legendary War-ის საინაუგურაციო სეზონში, ხოლო როგორც მოგვიანებით გახდა ცნობილი მონაწილეობას ასევე მიიღებდნენ BtoB, iKon და SF9 3 ივნისს stray kids გახდა პროგრამის გამარჯვებული და მიიღეს საკუთარი რეალითი შოუ და გადაცემა სახელწოდებით: სამეფო კვირის სპეციალური შოუ. მარცხნივ|მინი|მაწანწალა ბავშვები თანამშრომლობდნენ ალესო (სურათები) და Corsak in „მიდის მუნჯი“ Stray Kids-მა გამართა პირველი ოფიციალური ფან შეხვედრა, Stray Kids 1st #LoveStay 'SKZ-X' 2021 წლის 20 თებერვალს, V Live-ის მეშვეობით და 18 მარტს, პირველი იაპონელი გულშემატკივრების ფან-შეხვედრა — Staying Home Meeting — იაპონური დებიუტის პირველი წლისთავისთვის. ჯგუფი ასევე თანამშრომლობდა შვედ პროდიუსერ ალესოსთან და ჩინელ დიჯეი კორსაკთან სიმღერის „Going Dumb“ კორეულ ვერსიაზე PUBG- ის მობილური თამაშის ვერსიისთვის, რომელიც გამოვიდა 19 მარტს. სიმღერა დადებიუტდა ბილბორდის Hot Dance/Electronic Songs- მე-13 ადგილზე.
Stray Kids-მა 26 ივნისს მოულოდნელად გამოუშვა Mixtape Project-ის მესამე სინგლი სახელწოდებით: „Mixtape: Oh“ რომელიც Billboard World Digital Song Sales-ში სათავეში პირველი ადგილი დაიკავა. ჯგუფმა 23 აგვისტოს გამოუშვა მეორე სტუდიური ალბომი Noeasy ,რომელიც Gaon Album Chart-ის თავზე მოხვდა,  2021 წლის აგვისტოსთვის გაიყიდა 1,1 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი  და KMCA-ს მიერ დამოწმებული მილიონი, და noeasy გახდა ჯგუფის პირველი ალბომი, რომლის ერთ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა JYP Entertainment-ის ეგიდით. მთავარმა სინგლმა Thunderous დაიკავა 33-ე ადგილი Gaon Digital Chart-ში და 80 ადგილი <i id=„mwAUY“>Billboard</i> Global 200 -ზე, ხოლო მუსიკალურ პროგრამებში ექვსი გამარჯვება მოიპოვა. YouTube-ზე თანმხლებმა სიმღერის ვიდეომ გამოსვლიდან 55 დღეში 100 მილიონ ნახვას მიაღწია, და გახდა ჯგუფის მეხუთე და ყველაზე სწრაფი ვიდეო, რომელმაც  აღნიშნულ  ნიშნულს მიაღწია.
13 ოქტომბერს ჯგუფმა გამოუშვა მეორე იაპონური სინგლი „Scars“/„Thunderous“(იაპონური ვერსია). სინგლმა დაიკავა მეორე ადგილი როგორც Oricon Singles Chart-ში, ალბომის 180 000-ზე მეტი CD დისკი გაიყიდა.