cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იუნგანი (მდინარე)
წყარო
3.^ Hellquist, Elof (1922). Svensk etymologisk ordbok. სტოკჰოლმი: Gleerups förlag. ფ. 416
რუდნი (ბაშკირეთი)
რუდნი (Рудный; Рудный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 26 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 54 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 33 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (54%) და ბაშკირები (27%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
Vollenhovia loboii
Vollenhovia loboii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მარტინ IV
რომის ფრანგ პაპს კარდინალის წოდება მიანიჭა ურბან VI-მ. მის დროს (1282) საფრანგეთის პრინცმა, სიცილიის მეფე კარლ ანჟუელმა, მოაწყო მეამბოხე ფრანგთა ჟლეტა, ცნობილი სიცილიური სერობის სახელწოდებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1210 კატეგორია:გარდაცვლილი  28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1285 კატეგორია:ფრანგი პაპები
ლამა (ბუდიზმი)
მინი|[[ტიბეტელები|ტიბეტელი ლამა]] ლამა (ტიბ. བླ་མ་ ლა მა/ბლა მა „მთავარი, უმაღლესი ქურუმი“ ) — ტიბეტელი დჰარმის მასწავლებლის ტიტული. ეს ტერმინი იგივეა, რაც სანსკრიტული „გურუ“. „ლამა“ გამოიყენება მონაზვნების, ბერების ან სხვა ვაჯრაიანა ბუდიზმის პრაქტიკოსების ტიტულის გამოსახატავად, ან ერთვება ტერმინებს, მაგ., დალაი ლამა, პანჩენ ლამა.
ალბათ დასავლელი მეცნიერების მიერ ტიბეტური ბუდიზმის კვლევისას ტერმინ „ლამას“ შეცდომით გაგების გამო, ისტორიულად ლამას ზოგადად ტიბეტელ ბერებს უწოდებენ. ამის მსგავსად, ადრეული დასავლელი მკვლევრები და მოგზაურები, ტიბეტურ ბუდიზმს „ლამაიზმს“ უწოდებდნენ; მათ ალბათ ტიბეტურ ბუდიზმსა და ბონს შორის განსხვავებაც არ ჰქონდათ გარჩეული. ტერმინი „ლამაიზმი“ ახლა დამამცირებლად ითვლება.
ეგიინ-გოლი
ეგიინ-გოლი (Эг гол; Эгийн гол) — მდინარე მონღოლეთში, მდინარე სელენგის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 475 კმ, აუზის ფართობი 49 100 კმ². გამოედინება ხუბსუგულის ტბიდან ზღვის დონიდან 1645 მ სიმაღლეზე; მიედინება ფართო ხეობაში, მთა-ბორცვიან ტერიტორიაზე, სადაც ქმნის მრავალრიცხოვან ჭორომებს. მარცხნიდან ერთვის უურე-გოლი. გაზაფხულზე წყალუხვია, ზაფხულში იცის წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 40 კილომეტრზე დაახლოებით 100 მ³/წმ. იყინება 5-6 თვით. არის თევზი. 1990-იან წლებში დაგეგმილი იყო ჰესის აშენება, თუმცა ჩანაფიქრი არ განხორციელებულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლეთის მდინარეები
ნაყინი
thumb|250პქ|მარწყვის ნაყინი thumb|250პქ|იტალიური ნაყინი thumb|250პქ|ნაყინის მაღაზია [[სირია|სირიის დედაქალაქ დამასკოში]] thumb|250პქ|ნაყინი ხილით, თხილითა და ვაფლით ნაყინი — გამაგრილებელი სადესერტო საკვები პროდუქტი. აქვს სასიამოვნო გემო, შეიცავს ცილებს, ცხიმებს, ნახშირწყლებს, მინერალურ მარილებსა და ვიტამინებს. ნაყინის დასამზადებელი ძირითადი ნედლეულია რძის პროდუქტები (რძე, ნაღები, კარაქი, მურაბა, შოკოლადი, ნიგოზი, ნუში, კვერცხი, სტაბილიზატორები (აგარი, ჟელატინი) და სხვა, შაქარი, ხილი (ან კენკრა), არომატული ნივთიერებები და სხვა. ნედლეულისაგან განსაზღვრული რეცეპტით დამზადებულ ნარევს პასტერიზაციისა და ჰომოგენიზაციის შემდეგ ყინავენ და თქვეფენ. ნაყინის ტემპერატურაა — 4-5 °C. „რბილ“ ნაყინს დაფასოებისა და ფორმირების შემდეგ კვლავ ყინავენ („წრთობენ“) — 10, — 20 °C-მდე.
ისტორია
ისტორიკოსები თვლიან, რომ ნაყინი 5000 წ-ზე მეტია რაც არსებობს. იგი გამოიგონეს ისეთ ადგილას, სადაც განსაკუთრებულად მაღალი ტემპერატურის რაიონებს ესაზღვრება დაბალი ტემპერატურის მქონე რაიონები. 3000 წლის წინ, ჩინეთში სუფრას ამშვენებდა დესერტები, რომლებიც დღევანდელ ნაყინს მოგვაგონებენ. ყინულსა და თოვლს ურევდნენ ბროწეულის, ფორთოხლის და ლიმნის ნაჭრებს ამატებდნენ. რეცეპტები და შენახვის პირობები ახ. წ. XVI საუკუნეში „ში–კინგის“ წიგნში გაამხილეს. ისრაელის მეფის სოლომონის წერილებში აღწერილია შენახვა გაციებული წვენების, მოსავლის აღებისას. გაციებულ ღვინოს, წვენებს და რძის პროდუქტებს იყენებდნენ ძველი ბერძნები. ჰიპოკრატე ხალხს ურჩევდა მიეღოთ ნაყინი დაავადების დროს. ალექსანდრე მაკედონელს, ნაყინით გაუმასპინძლდნენ ინდოეთისა და სპარსეთის ლაშქრობისას. მაშინ გამოიგონეს კენკრის გაყინვა თოვლში. მონებს მთებში აგზავნიდნენ, რათა თოვლი მოეძებნათ. მაშინვე დაიწყეს წყალში ხილის, ღვინის, თაფლის და რძის დამატება. ანტიკურ რომში თოვლს იყენებდნენ გამაგრილებელი სასმელების დასამზადებლად. აპიციმ, ცნობილმა რომაელმა გურმანმა, თავის წიგნში აღწერა გამაგრილებელი სასმელების დამზადება. ნერონი თავის ჭამას ცივი დესერტების მირთმევით ამთავრებდა, მთის ყინულს უმატებდნენ ხილს. მის დასამზადებლად იყენებდნენ ალპებიდან ჩამოტანილ ყინულს. სპეციალურად შენდებოდა ყინულის სარდაფები. სპარსი მოგზაური, ნასრი-ხოზრაუმი, 1040 წელს წერდა, რომ კაიროს სულთანის სუფრაზე სირიის მთიანი რეგიონებიდან მოჰქონდათ თოვლი ცივი სასმელებისა და ნაყინის დასამზადებლად. XVIII საუკუნის დასასრულს, ძველ რუსეთში გაყინული რძე ეროვნულ კერძად ითვლებოდა. წვრილად დაჭრილი გაყინული რძე სუფრას ამშვენებდა.
არსებობს ვერსია, რომ სამხრეთ ევროპაში ნაყინი პირველად მარკო პოლომ შეიტანა XIV საუკუნეში. მან ნაყინი თავის სამოგზაურო ჩანაწერებში აღწერა. პირველად ნაყინის დამზადება ევროპელი მზარეულებიდან იტალიელმა მზარეულებმა დაიწყეს. მათ გაყინული რგოლების ფორმა ჰქონდათ. ამ ნაყინის რეცეპტი, თანამედროვე რეცეპტთან მიახლოვებულია. პირველად დამზადებული იქნა სიცილიაზე.
პირველი თანამედროვე ნაყინის დამზადება, რომელიც ჩვენთვისაა ცნობილი, რძის, შაქრის, შოკოლადის, ვანილის და სხვა პროდუქტების დანამატებით დამზადდა საფრანგეთის კაფე „Tortoni“-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დესერტები კატეგორია:რძის ნაწარმი კატეგორია:იტალიური სამზარეულო კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო კატეგორია:ბრიტანული სამზარეულო
So (ალბომი)
So — პიტერ გებრიელის 1986 წლის ალბომი, რომელიც გარდატეხად იქცა მის შემოქმედებაში. სიმღერების ნაწილი ეხმაურება 80-იანების მუსიკალურ ტრადიციებს და იყენებს პოპ-მუსიკის ელემენტებს, ნაწილი კი წინა ალბომებში გამოყენებული ეთნიკური მუსიკის ელემენტებს სესხულობს. ეს გებრიელის პირველი ალბომია, რომელსაც არ აქვს ორი სახელწოდება. თავად სახელი კი მეხუთე ნოტიდან, სოლ მოდის.
ისტორია
ალბომს ხსნის „Red Rain“, რომელშიც ავტორი იხსენებს საკუთარ სიზმარს. ისტორია ვითარდება წითელი ფერის წყალში და ახლოს არის მოზოს, გებრიელის მიერ მოგონილი პერსონაჟის თავგადასავალთან. მოზოს გამოჩენა აგრეთვე შეიმჩნევა სიმღერებში On the Air და Exposure.
ალბომის მეორე სიმღერაა პიტერის ყველაზე ცნობილი სინგლი, „Sledgehammer“. იგი სოულით გაჯერებული რიტმული სიმღერაა, რომელშიც ასევე გამოიყენება ფლეიტა შაკუჰაჩი. მისი ცნობილი მუსიკალური ვიდეოს ავტორია სტივენ ჯონსონი, ხოლო ანიმაციაზე იმუშავა სტუდიამ Aardman Animations. მოცეკვავე წიწილების ანიმაცია ნიკ პარკს ეკუთვნის.
სიმღერები 3-6 უფრო ფართოდ მიმოიხილავენ ადამიანურ ემოციებს. ეს არის დუეტი კეიტ ბუშთან „Don't Give Up“, „That Voice Again“, და კიდევ ერთი წარმატებული სინგლი „In Your Eyes“. „Mercy Street“ ეძღვნება პოეტ ან სექსტონს, სახელწოდება კი აღებულია 1969 წლის პიესიდან.
„Big Time“ ახლოს არის „Sledgehammer“-თან და ეხმაურება 1980-იან წლებში აყვავებულ ნარცისიზმს. მას „Sledgehammer“-ის მსგავსი მუსიკალური ვიდეოც ახლავს, რომელიც ნაკლებად პოპულარული იყო.
ალბომის დასასრულს ორი ექსპერიმენტული ნომერია. პირველია „We Do What We're Told (Milgram's 37)“. მეორეა დუეტი ლორი არდერსონთან, „This Is the Picture (Excellent Birds)“, რომელიც არ არის შეტანილი გრამფირფიტაზე, მაგრამ ჩაწერილია აუდიო კასეტასა და CD-ზე. მანამდე ანდერსონს ჰქონდა ჩაწერილი სიმღერის განსხვავებული ვერსია „Excellent Birds“ (ალბომში Mister Heartbreak, რომელზეც ასევე მღერის პიტერ გებრიელი).
2012 წლის შემოდგომაზე გამოიცა ალბომის სპეციალური ვარიანტი, დამატებითი მასალებით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია პიტერ გებრიელი, გარდა მითითებულისა.
DVD 2: So: Classic Albums
დოკუმენტური ფილმი სერიიდან Classic Albums.
სქოლიო
კატეგორია:პიტერ გებრიელის ალბომები კატეგორია:1986 წლის ალბომები კატეგორია:Charisma Records-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები კატეგორია:1987 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:2012 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:ალბომები დენიელ ლანუას პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები პიტერ გებრიელის პროდიუსერობით
სირილ ნორმან ჰინშელვუდი
სერ სირილ ნორმან ჰინშელვუდი (Sir Cyril Norman Hinshelwood; დ. 19 ივნისი, 1897 — გ. 9 ოქტომბერი, 1967) — ბრიტანელი ფიზიკური ქიმიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი.
განათლება
დაიბადა ლონდონში. განათლება მიიღო კანადაში. 1905 წელს, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა ჩელსიში (ლონდონი), სადაც მთელი ცხოვრების განმავლობაში ერთ პატარა ბინაში ცხოვრობდა. საშუალო განათლება მიიღო ლონდონში „ვესტმინსტერის ქალაქის სკოლაში“, სწავლა შემდეგ გააგრძელა ოქსოფრდის უნივერსიტეტის ერთ-ერთ კოლეჯში.
ჯილდოები
1929 წელს გახდა სამეფო საზოგადოების წევრი, 1955 წლიდან 1960 წლამდე იყო სამეფო საზოგადოების პრეზიდენტი. 1948 წელს რაინდის წოდება მიენიჭა, 1960 წელს დაჯილოვდა დიდი ბრიტანეთის ღირსების ორდენით. 1956 წელს ქიმიური რეაქციების მექანიზმებზე მუშაობით, ნიკოლაი სემიანოვთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში.
ჰინშელვუდი იყო ქიმიური საზოგადოების, სამეფო საზოგადოების, კლასიკური ასოციაციის და ფარადეის საზოგადოების პრეზინდენტი. გარდა ამისა, აღებული აქვს სხვა მრავალი ჯილდო.
პირადი ცხოვრება
ჰინშელვუდი არასდროს დაქორწინებულა. თავისუფლად ფლობდა შვიდ კლასიკურ და თანამედროვე ენას. მისი ჰობი იყო ხატვა, ჩინური ჭურჭლის კოლექციის შეგროვება და უცხოური ლიტერატურა.
გარდაიცვალა 1967 წლის 9 ოქტომბერს, თავის სახლში. 2017 წელს მისი ნობელის პრიზი აუქციონზე 128,000 აშშ დოლარად გაიყიდა. .
225
თარიღი უცნობია
*
კრიმინალისტიკა
კრიმინალისტიკა — სასამართლო მტკიცებულებების შეგროვების, ფიქსაციის, მოკვლევისა და გამოყენების მეთოდების, სხვა სპეციალური საშუალებების შემსწავლელი იურიდიული მეცნიერების დარგი. მისი უმნიშვნელოვანესი მიზანია ოპერატიულ-სამძებრო და წინასწარი გამოძიების ორგანოების შეიარაღაბა დანაშაულის სწრაფი, სრული გახსნა, დანაშაულის აღკვეთისა და თავიდან აცილებისათვის. საჭირო სპეციალური სამეცნიერო-ტექნიკური ხერხებითა და საშუალებებით, ტაქტიკური ხერხებითა და ცალკეული სახის დანაშაულთა გახსნის მეთოდიკის გამოსაყენებელი რეკომენდაციიებით. კრიმინალისტიკის საგანს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია.
სოციალურ მეცნიერებას კანონზე უფრო ხშირად აქვს შეხება დანაშაულის გამოწვევასთან, გასწორებასთან და მის არიდებასთან. იმის მიუხედაბად, რომ ეს არის სპეციალობა, კრიმინალისტიკა არ არის ცალკე მეცნიერული დარგი; იგი აერთიანებს სტატისტიკოსების, ფსიქიატრების, სოციოლოგების, იურისტების, პოლიციის ჩინოსნების, სასჯელ-აღსრულების დეპარტამენტის წარმომადგენლებისა და ბოლო დროს ბიოლოგების ძალებს. დანაშაულის შემსწავლელ საგანს პოლიციის აკადენიაში შეისწავლიან, თუმცა უფრო დაწვრილებით იგი შეისწავლება უნივერსიტეტში.
დანაშაულთა გახსნის სასწავლო-სამეცნიერო და მეთოდოლოგიური რეკომენდაციების გარდა იგი შეისწავლის და ქმნის, აგრეთვე დანაშაულის გახსნისა და თავიდან აცილებისათვის გამოსაძიებელ საქმეზე სჭირო მტკიცებულებათა აღმოჩენის, მათი გამოკვლების სპეციალურ ხერხებსა და სამეცნიერო-ტექნიკურ საშუალებებს. ამავე მიზნებისათვის კრიმინალისტიკა აქტიურად იყენებს საბუნებისმეტყველო და ჰუმანიტარული დარგის მეცნიერებების მიღწევებს, მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის საჭირო მაღალმგრძნობიარე კვლევის უახლეს სამეცნიერო-ტექნიკურ ხერხებსა და საშუალებებს.
გამოსწორება
კრიმინალისტიკის მთავარი მიზანი და ინტერესი არის გამოსწორება: რა უნდა გაუკეთდეს დამნაშავეს, მისი დაჭერის, გასამართლების და სასჯელის მისჯის შემდეგ. მეცხრამეტე საუკუნემდე, დასჯა ითვალისწინებდა საზოგადო დამცირებას, ცემას და/ან წამებას, სიკვდილს, ჯარიმასა და ქონების კონფისკაციას. დაპატიმრება, როგორც სასჯელი იწყება მხოლოდ XVI საუკუნიდან, ისიც, მხოლოდ ნაკლებად საშიში დანაშაულისთვის. მხოლოდ XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაპატიმრება გახდა ყველაზე გავრცელებული დასჯა. ამაში უდიდესი წვლილი მიუძღვის კრიმინალისტებს, რომლებმაც დაარწმუნეს საზოგადოება დასჯის სხვა ხერხების არაეფექტურობაში. თანდათანობით დაპატიმრების მიზანი გახდა დამნაშავეების გამოსწორება მათი გათავისუფლების შემდეგ. სატუსაღოები ახალგაზრდა დამნაშავეებისთვის, დაფუძნდა 1876 ელმირაში, ნიუ-იორკის შტატი და ეწოდებოდა რეფორმატორია. მათი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო სატუსაღოში მყოფთა განათლება.
სქოლიო
კატეგორია:კრიმინალისტიკა
Криминалистика Kriminalistika Kriminalistika Kriminalistik Criminalística Kriminalistika Criminalistique Kriminalistika Kriminalisztika Криминалистика Kriminalistik Kriminalistika Kriminālistika Kryminalistyka Medycyna sądowa Criminalística Криминалистика Kriminalistika Kriminalistika Kriminalteknik Kriminalistik Криміналістика Судова медицина فقہ الطب
Vollenhovia longicephala
Vollenhovia longicephala — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ბოჰემია
მინი|200px|ბოჰემია ჩეხეთის რუკაზე მინი|ბოჰემიის სამეფოს გერბი ბოჰემია (ჩეხ. Čechy, გერმ. Böhmen, ლათ. Bohemia) — ისტორიული რეგიონი ცენტრალურ ევროპაში, მოიცავს ჩეხური მიწების თითქმის ორ მესამედს. ის მდებარეობს თანამედროვე ჩეხეთის ტერიტორიაზე.
ბოჰემიას საზღვრებად 4 მთაგრეხილი აქვს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოჰემია კატეგორია:ჩეხეთი
ვიტალიანე
მინი|მარჯვნივ|ვიტალიანე
ვიტალიანე (Vitalianus PP.; დ. უცნობი  — გ. 27 იანვარი, 672) —  რომის პაპი 657–672 წლებში.
დაიბადა სეგნში, ლაციო. ანასტასიუსის შვილი. მისი წინა პაპის, ევგენი I-ის გარდაცვალების (657) შემდეგ, ვიტალიანე, 2 ან 3 ივნისს არჩეულ იქნა პაპად, მისი ინტრონიზაცია 30 ივლისს მოხდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 672
ოსური მითოლოგია
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მითოლოგია *
სტარობაიშევო
სტარობაიშევო (Иҫке Байыш; Старобаи́шево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 631 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 141 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ბეოჩინის თემი
ბეოჩინის თემი (Беочин) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბაჩის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 15 704 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 84 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 186 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბეოჩინი. ბეოჩინის თემი შედგება 8 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 23.3 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ცენტრალური უდაბნო (ავსტრალია)
ცენტრალური უდაბნო (Central Desert Shire) — საგრაფო ჩრდილოეთ ტერიტორიაში, ავსტრალიაში. მიეკუთვნება ალის-სპრინგსის რეგიონს. 2008 წლის მონაცემებით საგრაფოს მოსახლეობა შეადგენდა 4442 ადამიანს. ფართობი — 282 090 კმ². ცენტრალურ უდაბნოს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება შტატის ორი რეგიონი ბარკლო და კატერინესი, სამხრეთიდან კი მაკდონელის საგრაფო. საგრაფოს ასევე ესაზღვრება ორი შტატი: დასავლეთი ავსტრალია და კუინზლენდი. ცენტრალური უდაბნოს საგრაფოს მერია ნორბერტ ჯამპიჯიმპა პატრიკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიის საგრაფოები კატეგორია:ავსტრალიის უდაბნოები
226
თარიღი უცნობია
*
უურე-გოლი
უურე-გოლი (Үүр гол) — მდინარე ჩრდილოეთ მონღოლეთში. ეგიინ-გოლის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 331 კმ, აუზის ფართობი 12 300 კმ². სათავე აქვს აღმოსავლეთ საიანის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1368 მ სიმაღლეზე. შესართავი 1099 მეტრზეა. მეტწილად მიედინება მთათაშუა ხეობაში. გაზაფხულზე წყალუხვია, ზაფხულში იცის წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა. ზამთარში იყინება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლეთის მდინარეები
ელკი
ელკი (Río Elqui) – მდინარე ჩილეში. იწყება დასავლეთ ანდებში და ჩაედინება წყნარ ოკეანეში, კვეთს ჩილეს ერთ-ერთ ქალაქს ლა-სერენას, რომელიც ღვინის წარმოებითაა განთქმული. ქალაქის სახელგანთქმული პიროვნება იყო ნობელის პრემიის ლაურეატი, პოეტი გაბრიელა მისტრალი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
ვულკანის მეტრფე
ვულკანის მეტრფე (The Volcano Lover) 一 ამერიკელი მწერლის, სიუზენ ზონტაგის 1992 წლის ისტორიული რომანი. ნაწარმოების მოქმედება, ძირითადად, იტალიის ქალაქ ნეაპოლში მიმდინარეობს და ფოკუსირებულია ემა ჰამილტონის ფათერაკებით აღსავსე ცხოვრებაზე 一 მის ქორწინებაზე სერ უილიამ ჰამილტონთან, ლორდ ნელსონთან არსებულ რომანზე და თავად პერსონაჟის მატერიალურად დაცემაზე. სათაური მომდინარეობს იმ ფაქტიდან, რომ უილიამ ჰამილტონი იყო გატაცებული ვულკანოლოგიით, სახელდობრ ვულკან ვეზუვის საფუძვლიანი შესწავლით. წიგნმა ძირითადად დადებითი შეფასება დაიმსახურა კრიტიკოსთაგან. ლეტი რენსლიმ გაზეთ The Guardian-ში მას უწოდა „ისეთი დიდი, მდიდარი და კომპლექსური, როგორიც ადამიანს შეუძლია წარმოიდგინოს“ და წერდა:"ვულკანის მეტრფე მძლავრი იდეების კომპლექსური ნაზავია. ისინი ხშირად ზონტაგის ფემინისტური მსოფლმხედველობითაა გასხივოსნებული. იგი თანამედროვეობას იყენებს, როგორც ობიექტივს და ამ გზით აკავშირებს ერთმანეთთან განმანათლებლობის ეპოქის მორალურ, სოციალურ და ესთეტიკურ მხარეებს და ასახავს კოლექციონერის მოდულაციას ცივი მანიიდან საყვარლის ვნებამდე."მწერალმა ჯონ ბენვილმა შეაქო ნაწარმოები და აშნიშნა, რომ ზონტაგის გადაწყვეტილება, დაეწერა ისტორიული რომანტიკული რომანი, იყო ერთგვარი „სიურპრიზი“. მან აღნიშნა: „ვულკანის მეტრფე, პოსტმოდერნისტულობის გავლენის ქვეშ არსებობის მიუხედავად, ძველმოდური წიგნის ტიპის ერთგვარი ნახარშია. სერ უოლტერ სკოტი აუცილებლად მოიწონებდა მას; უფრო სწორად, იგი მისით აღფრთოვანდებოდა“.
ნაწარმოებით აღფრთოვანება გამოხატეს, აგრეთვე, გაზეთებში 一  The Independent და The New York Times.
სქოლიო
კატეგორია:პოსტმოდერნისტული რომანები კატეგორია:1992 წლის რომანები კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:1990-იანი წლების რომანები
.km
.km — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კომორის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
km კატეგორია:კომუნიკაციები კომორის კუნძულებზე
Toppdomän
Vollenhovia longiceps
Vollenhovia longiceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მაცხვარიში
მაცხვარიში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლატალის თემი (სოფლები: იენაში, იფხი, კვანჭიანარი, ლახუშდი, ლაჰილი, ლელბაგი, ლეშუკვი, მაცხვარიში, ნანყვამ-ზაგრალი, სიდიანარი, შყალერი). მდებარეობს მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მ, მესტიიდან 9 კმ.
სოფლის მახლობლად, გორაკზე შემორჩენილია XI საუკუნის დასასრულის — XII საუკუნის დასაწყისის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ერთნავიანი ეკლესია. თავდაპირველად მას სამხრეთიდან გარშემოსავლელი ჰქონია (ამჟამად დარჩენილია მხოლოდ მცირე ნაწილი). ეკლესია შიგნით კედელკამარიანად მოხატულია. წარწერიდან ირკვევა, რომ კედლები XII საუკუნის დასაწყისში მოუხატავს მიქაელ მაღლაკელს. ეკლესიის გვერდით აღმართული სამრეკლო XVII-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტეტრისი
მინი|მარჯვნივ|ტეტრისი ტეტრისი (მიღებულია სიტყვების Tetromino და Tennis შეერთებით) – საკულტო კომპიუტერული თამაში, რომელიც შექმნა ალექსეი პოჟიტნოვმა და ფართო საზოგადოებას წარუდგინა 1984 წლის 6 ივნისს. „ტეტრისის“ იდეა მას უკარნახა სხვა თამაშმა – პენტამინომ.
ტეტრისი (რუს. Тетрис)[a] არის თავსატეხი ვიდეო თამაში, რომელიც შეიქმნა საბჭოთა პროგრამული უზრუნველყოფის ინჟინრის ალექსეი პაჯიტნოვის მიერ 1985 წელს.[1] იგი გამოქვეყნდა რამდენიმე კომპანიის მიერ მრავალი პლატფორმისთვის, ყველაზე თვალსაჩინო იყო 1980-იანი წლების ბოლოს უფლებების მითვისების შესახებ დავის დროს. Nintendo-ს გამოქვეყნების მნიშვნელოვანი პერიოდის შემდეგ, უფლებები დაუბრუნდა პაჯიტნოვს 1996 წელს, რომელმაც დააფუძნა Tetris Company ჰენკ როჯერსთან ერთად ლიცენზირების მართვისთვის.
ტეტრისში მოთამაშეები ასრულებენ ხაზებს სხვადასხვა ფორმის ფიგურების (ტეტრომინოების) გადაადგილებით, რომლებიც ეშვებიან სათამაშო მოედანზე. დასრულებული ხაზები ქრება და მოთამაშეს ანიჭებს ქულებს და მოთამაშეს შეუძლია გააგრძელოს თავისუფალი ადგილების შევსება. თამაში მთავრდება, როდესაც გაუხსნელი ხაზები მიაღწევს სათამაშო მოედნის ზედა ნაწილს. რაც უფრო მეტხანს შეძლებს მოთამაშეს ამ შედეგის გადადება, მით უფრო მაღალი იქნება მისი ქულა. მრავალმოთამაშიან თამაშებში მოთამაშეები მეტხანს უნდა იცხოვრონ, ვიდრე მოწინააღმდეგეებმა; გარკვეულ ვერსიებში, მოთამაშეებს შეუძლიათ ოპონენტებს ჯარიმები მიაყენონ ხაზების მნიშვნელოვანი რაოდენობის შესრულებით. ზოგიერთი ვერსია ამატებს ვარიაციები წესებზე, როგორიცაა სამგანზომილებიანი დისპლეები ან ნაწილების დაჯავშნის სისტემა.
მარტივი წესებით აგებული, ტეტრისი გახდა ერთ-ერთი საუკეთესო ვიდეო თამაში, რომელიც ოდესმე შექმნილა. 2011 წლის დეკემბრისთვის მან გაიყიდა 202 მილიონი ასლი - დაახლოებით 70 მილიონი ფიზიკური ერთეული და 132 მილიონი ფასიანი მობილური თამაშების ჩამოტვირთვა - რაც მას ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვადი ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზად აქცევს. Game Boy ვერსია არის ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი თამაში, გაყიდული 35 მილიონზე მეტი ასლით. Tetris ხელმისაწვდომია 65-ზე მეტ პლატფორმაზე, დაამყარა გინესის მსოფლიო რეკორდი ყველაზე პორტირებულ ვიდეო თამაშში. ტეტრისი ფესვგადგმულია პოპულარულ კულტურაში და მისი პოპულარობა სცილდება ვიდეო თამაშების სფეროს; თამაშის სურათებმა გავლენა მოახდინა არქიტექტურაზე, მუსიკასა და კოსპლეიზე. თამაში ასევე იყო სხვადასხვა კვლევის საგანი, რომლებმაც გააანალიზეს მისი თეორიული სირთულე და აჩვენეს მისი გავლენა ადამიანის ტვინზე სესიის შემდეგ, კერძოდ, ტეტრისის ეფექტი. გეიმპლეი ტეტრისი ძირითადად შედგება სათამაშო მოედნისაგან, რომელშიც სხვადასხვა გეომეტრიული ფორმის ფიგურები, სახელწოდებით "ტეტრომინოები", ეშვება მოედნის ზემოდან. ისინი ეხებიან მინდვრის ფსკერს ან დაეშვებიან ნაწილს, რომელიც მის წინ იყო განთავსებული.[3] მოთამაშეს არ შეუძლია შეანელოს დავარდნილი ფიგურები და შეაჩეროს ისინი, მაგრამ შეუძლია დააჩქაროს ისინი უმეტეს ვერსიებში.[4]: 4 [5] თამაშის მიზანია გამოიყენოს ფიგურები ბლოკების იმდენი სრული ჰორიზონტალური ხაზის შესაქმნელად შესაძლებელია. როდესაც ხაზი სრულდება, ის ქრება და ზემოთ მოთავსებული ბლოკები ერთი რანგის ეცემა.[3] ხაზების შევსება იძლევა ქულებს, ხოლო გარკვეული რაოდენობის ქულების ან გასუფთავებული ხაზების დაგროვება მოთამაშეს ამაღლებს დონეზე, რაც ზრდის დასრულებულ ხაზზე მინიჭებული ქულების რაოდენობას.[4]: 16.
უმეტეს ვერსიებში, დაცემის ფრაგმენტების სიჩქარე იზრდება თითოეულ დონეზე, რაც მოთამაშეს ნაკლებ დროს უტოვებს განლაგების შესახებ ფიქრისთვის.[3] მოთამაშეს შეუძლია ერთდროულად გაასუფთავოს რამდენიმე ხაზი, რამაც შეიძლება მოიპოვოს ბონუს ქულები ზოგიერთ ვერსიაში. ამ ნაბიჯს ეწოდება "ტეტრისი" და არის თამაშის სათაურის საფუძველი.[4]: 16.
თუ მოთამაშეს არ შეუძლია ბლოკების სწრაფად გაქრობა, ველი დაიწყებს შევსებას; როდესაც ფიგურები მიაღწევენ მოედნის მწვერვალს და ხელს უშლიან დამატებითი ფიგურების მოსვლას, თამაში მთავრდება.[3] ყოველი თამაშის ბოლოს მოთამაშე იღებს ქულას დასრულებული ხაზების რაოდენობის მიხედვით.[4]: 16  თამაში არასოდეს მთავრდება მოთამაშის გამარჯვებით. მოთამაშეს შეუძლია შეავსოს მხოლოდ რაც შეიძლება მეტი ხაზი, გარდაუვალ წაგებამდე.[2]: 377.
ახვლედიანები
მინი|282x282პქ|ახვლედიანების გერბი. ახვლედიანები — ლეჩხუმის ერთ-ერთი საგვარეულო. ახვლედიანები ლეჩხუმის მკვიდრნი იყვნენ. ამ გვარისანი სამი სოციალური კატეგორიის (თავადი, აზნაური, გლეხი) წარმომადგენლები იყვნენ. ახვლედიანების შესახებ ყველაზე ადრინდელი საისტორიო საბუთები XVII საუკუნიდან მოიპოვება. მაგალითად, 1639-1659 წლების დოკუმენტით გიორგი ახვლედიანისათვის და მისი სახლიკაცისათვის ხოსიასათვის ალექსანდრე მეფეს უწყალობებია ღვირიშის ციხე, სოფელი ცხუკუშერი და ტვიშში მცხოვრები გლეხები: ნემსიწვერიძე და სვანიძე (პალ 1991: 205).
XVII საუკუნეში ახვლედიანები გადასახლდნენ აღმოსავლეთ საქართველოში. 1683 წლის საბუთით თამაზ ახვლედიანი სვეტიცხოვლისათვის შეუწირავთ (პალ 1991: 205). 1759 წელს სოლომონ პირველისათვის სხვა თავადაზნაურებთან ერთად ახვლედიანებსაც მიუციათ პირობა ტყვის გაუსყიდველობის თაობაზე (ქსძ 1977: 713). 1755 წლის წყალობის წიგნში მოწმედ დასახელებულია დათუნა ახვლედიანი (ბურჯანაძე 1958: 99). 1904 წლის საარქივო მონაცემებით ლე ხუმში თავადი ახვლედიანები ყმა-მამულს ფლობდნენ შემდეგ სოფლებში: ალპანა, აჭარა, ზოგიში, ცაგერა, ღვარდია. საგვარეულოს მთავარი ცენტრი იყო სოფელი დეხვირი.
ტეტრისი
თამაშის ნაჭრები
ახვლედიანები
ახვლედიანები ზარაგულას კოპალიანებთან ერთად გადაემტერნენ და დაუპირისპირდნენ ლეჩხუმში დამკვიდრებულ დადიანებს მიემხრნენ იმერლებს და ეს მათ თქმულებებშიც აღიბეჭდა. ამ ურჩობის გამო დადიანებმა ზოგიერთი დიდგვარვანი ახვლედიანი შეიპყრეს და მურის ციხეშიც კი გამოკეტეს. დადიანები მხოლოდ სასულიერო ფენას ვერ შეეხნენ. გაბრაზებულმა დადიანებმა ერთ ხანს ახვლედიანების ნაწილს ჩამოართვეს წოდებები და ყიფიანების გვარის ყმებად აქციეს.
ტეტრისი
შვიდივე ტეტრომინო სტანდარტული ფერის სქემის გამოყენებით ნაწილებს, რომლებზეც დაფუძნებულია ტეტრისის თამაში, ეწოდება "ტეტრომინოები". პაჯიტნოვის ორიგინალურ ვერსიაში Electronika 60 კომპიუტერისთვის გამოყენებული იყო მწვანე ფრჩხილები, რათა წარმოედგინა ბლოკები, რომლებიც ქმნიან ტეტრომინოებს.[8] Tetris-ის ვერსიები ორიგინალ Game Boy/Game Boy Color-ზე და ყველაზე თავდადებულ ხელნაკეთ თამაშებზე იყენებს შავ-თეთრ ან ნაცრისფერ ფერს, მაგრამ ყველაზე პოპულარული ვერსიები იყენებენ ცალკე ფერს თითოეული განსხვავებული ფორმისთვის. ტეტრისის კომპანიის სტანდარტიზაციამდე 2000-იანი წლების დასაწყისში, ეს ფერები ფართოდ იცვლებოდა განხორციელებიდან განხორციელებამდე.
ახვლედიანები
დეხვირის ციხისთავად და მფლობელად ხოსია ახვლედიანის დანშვნის შემდეგ გვარი უზომოდ გაძლიერდა და ერთ ხანს ისინი ლეჩხუმის მოურავებიც გახდნენ. დადიანს ეს წყალობა ხოსიასათვის იმიტომ გაუცია, რომ მას დადიანისთვის შეუტყობინებია ლეჩხუმში ოსმალოს არმიის მოულოდნელ შეჭრაზე და გადაურჩენია მხარე აოხრებას. ეს გვარი პოლიტიკურად ყველაზე კარგ ურთიერთობაში იყო სილაგაძეების, კოპალიანების და მუშკუდიანების საგვარეულოებთან
ახვლედიანების ზოგიერთმა წარმომადგენელმა მიაღწია ლეჩხუმის მმართველობამდეც. განსახლებული იყვნენ: კენაშში, სანორში, აღვში, ნაკურალეში, ნასპერში, ლასხანაში, ლესინდში, დეხვირში, ხუტელში. ახვლედიანები შემდგომში დიდი როლი ითამაშეს ლეჩხუმის მაზრის პერიოდში მიმდინარე პროცესებში, ამ გვარდიდან გამოვიდა ბევრი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.
დღეს საქართველოში ოთხი ათასამდე ახვლედიანი ცხოვრობს. ლეჩხუმში იგი რაოდენობით მესამე გვარია. ასევე ცხოვრობენ თბილისში, ქუთაისსა და ზუგდიდში.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ტეტრისი
გოლის გატანა ტეტრისის პროდუქციის უმრავლესობის ქულების ფორმულა აგებულია იმ აზრზე, რომ უფრო რთული ხაზის გასუფთავება უნდა მიენიჭოს მეტი ქულა. მაგალითად, ერთი ხაზის გასუფთავება ტეტრის ზონაში ღირს 100 ქულა, ოთხი ხაზის ერთდროულად გასუფთავება (ცნობილი, როგორც ტეტრისი) ღირს 800, ხოლო ყოველი მომდევნო უკან დაბრუნება. ck ტეტრისი 1200 ღირს.[9] ერთად, მოთამაშეებს შეუძლიათ მიენიჭონ კომბინაციები, რომლებიც არსებობს გარკვეულ თამაშებში, რომლებიც აჯილდოებენ რამდენიმე ხაზის გასუფთავებას სწრაფი თანმიმდევრობით. კომბინაციების გააქტიურების ზუსტი პირობები და მათთვის მინიჭებული მნიშვნელობის ოდენობა განსხვავდება თამაშიდან თამაშში.[საჭიროა ციტატა]
ტეტრისის თითქმის ყველა თამაში საშუალებას აძლევს მოთამაშეს დააჭიროს ღილაკს მიმდინარე ნაწილის დაღმართის სიჩქარის გასაზრდელად, ან გამოიწვიოს ცალი დავარდნა და ადგილზე ჩაკეტვა დაუყოვნებლივ, რაც ცნობილია როგორც "რბილი ვარდნა" და "მძიმე ვარდნა", შესაბამისად. რბილი ვარდნის შესრულებისას მოთამაშეს ასევე შეუძლია შეაჩეროს ნაჭრის გაზრდილი სიჩქარე ღილაკის გათავისუფლებით, სანამ ნაჭერი თავის ადგილზე დადგება. ზოგიერთი თამაში საშუალებას იძლევა მხოლოდ რბილი ვარდნა ან მყარი ვარდნა; სხვებს აქვთ ცალკე ღილაკები ორივესთვის. ბევრი თამაში აჯილდოებს ქულების რაოდენობას იმის მიხედვით, თუ რა სიმაღლეზე დაეცა ცალი ჩაკეტვამდე, ამიტომ მყარი წვეთების გამოყენება ზოგადად მეტ ქულას იძლევა.
2001 წლის შემდეგ გამოშვებული Tetris-ის თანამედროვე ვერსიები იყენებენ ჩანთის სტილის რანდომიზერს, რომელიც გარანტიას იძლევა, რომ მოთამაშეები არასოდეს მიიღებენ ზედიზედ ოთხზე მეტ S და Z ნაწილს, ყველა ტიპის ტეტრომინოს შერევით ყოველ 7 ცალზე. ეს არის ერთ-ერთი "შეუვალი წესი", რომელიც აღსრულებულია Tetris-ის სახელმძღვანელოთი, რომელიც უნდა დაიცვას ყველა ოფიციალურად ლიცენზირებული Tetris თამაში.[7]
მარტივი დატრიალების დავა „მარტივი დატრიალება“ ან „უსასრულო ტრიალი“[13] არის ფუნქცია ზოგიერთ ტეტრის თამაშში, სადაც ტეტრომინო წყვეტს ვარდნას მარცხნივ ან მარჯვნივ მოძრაობის ან ბრუნვის შემდეგ, რაც საშუალებას აძლევს მოთამაშეს შეაჩეროს ფიგურა, როდესაც გადაწყვეტს სად დადოს. ის. მექანიკოსი დაინერგა 1999 წელს The Next Tetris-ში, [საჭიროა ციტატა] და მიიპყრო კრიტიკა 2001 წლის Tetris Worlds-ის მიმოხილვებში.[13]
ეს ფუნქცია დანერგილია Tetris Company-ის ოფიციალურ სახელმძღვანელოში.[7] ამ ტიპის თამაში განსხვავდება ტრადიციული ტეტრისგან, რადგან ის ხსნის უფრო მაღალი დონის სიჩქარის წნევას. ზოგიერთი მიმომხილველი[14] მივიდა იქამდე, რომ თქვა, რომ ამ მექანიზმმა დაარღვია თამაში. თუმცა, Tetris Worlds-ის მიზანი არის გარკვეული რაოდენობის ხაზების დასრულება რაც შეიძლება სწრაფად, ასე რომ, ნაჭრის განლაგების შეკავების შესაძლებლობა ამ მიზნის მიღწევას უფრო სწრაფად არ გახდის. მოგვიანებით, GameSpot-მა უფრო ღიად მიიღო "იოლი დატრიალება" და თქვა, რომ "უსასრულო დატრიალების პრობლემა ნამდვილად მოქმედებს Tetris DS-ის ერთი მოთამაშის თამაშის მხოლოდ რამდენიმე რეჟიმზე, რადგან ნებისმიერი კონკურენტული რეჟიმი მოითხოვს, რომ დააგდო ნაწილაკები რაც შეიძლება სწრაფად. [15]
ჰენკ როჯერსმა ინტერვიუში განაცხადა, რომ უსასრულო დატრიალება იყო თამაშის დიზაინის მიზანმიმართული ნაწილი, რაც ახალბედა მოთამაშეებს საშუალებას აძლევდა დახარჯონ თავიანთი გოლის გატანის დრო, რათა გადაწყვიტონ ფიგურის საუკეთესო განლაგება. როჯერსმა შენიშნა, რომ "უსასყიდლო ტრიალი" არ ხდება კონკურენტულ თამაშში, რადგან ექსპერტ მოთამაშეებს დიდი დრო არ სჭირდებათ იმაზე ფიქრისთვის, თუ სად უნდა განთავსდეს ნაჭერი. შეზღუდვა დაწესდა უსასრულო დაყოვნებაზე ფრენჩაიზის შემდგომ თამაშებში, სადაც გარკვეული რაოდენობის ბრუნვისა და მოძრაობების შემდეგ, ცალი მყისიერად ჩაიკეტება. ეს არის ნაგულისხმევი 15 ასეთი ქმედება.[7]
ისტორია
ტეტრისის პირველი ვერსია, რომელიც დასრულდა 1985 წელს, მუშაობს Electronika 60-ის ემულატორზე.
1986 წლის IBM PC ვერსიის ეკრანის სურათი, რომელიც შემუშავებულია დიმიტრი პავლოვსკის და ვადიმ გერასიმოვის მიერ.
Spectrum Holobyte-ის მიერ შექმნილი ვერსია შეიცავდა საბჭოთა კავშირთან დაკავშირებულ სურათებს (Amiga ვერსიის ეკრანის ანაბეჭდი, 1988 წ.) კონცეფცია 1979 წელს ალექსეი პაჯიტნოვი შეუერთდა საბჭოთა მეცნიერებათა აკადემიის კომპიუტერულ ცენტრს, როგორც მეტყველების ამოცნობის მკვლევარი. მიუხედავად იმისა, რომ მას დაევალა ახალი ტექნიკის შესაძლებლობების გამოცდა, მისი ამბიცია იყო კომპიუტერების გამოყენება ხალხის გასახარებლად. 17]: 298  პაჯიტნოვის აზრით, „თამაშები საშუალებას აძლევს ადამიანებს უკეთ გაიცნონ ერთმანეთი და გამოავლინონ ისეთი რამ, რასაც ჩვეულებრივ ვერ ამჩნევთ, როგორიცაა მათი აზროვნება“.[16]: 85.
1985 წელს, როდესაც ცდილობდა ხელახლა შეექმნა თავისი ბავშვობიდან საყვარელი თავსატეხი, რომელშიც გამოსახული იყო პენტომინოები, [18] პაჯიტნოვმა წარმოიდგინა თამაში, რომელიც შედგებოდა შემთხვევითი ნაწილებისგან, რომლებსაც მოთამაშე ატრიალებდა რიგების შესავსებად.[16]: 85  პაჯიტნოვი გრძნობდა, რომ თამაში იყო. უსაფუძვლოდ გართულდებოდა თორმეტი განსხვავებული ფორმის ვარიაციით, ამიტომ მან გააფართოვა კონცეფცია ტეტრომინოებამდე, რომელთაგან შვიდი ვარიანტია.[19] პაჯიტნოვმა დაასახელა თამაში Tetris, სიტყვა cre ჭამდა "ტეტრას" (იგულისხმება "ოთხი") და მისი საყვარელი სპორტის "ჩოგბურთის" კომბინაციიდან.[20]
იმის გამო, რომ Electronika 60-ს არ გააჩნდა გრაფიკული ინტერფეისი, პაჯიტნოვმა მოახდინა ველის და ნაწილების მოდელირება ინტერვალისა და ფრჩხილების გამოყენებით. ] ტეტრისის ამ ადრეულ ვერსიას არ ჰქონდა ქულების სისტემა და დონეები, მაგრამ მისი ნარკოტიკული ხარისხი განასხვავებდა მას პაჯიტნოვის მიერ შექმნილი სხვა თავსატეხებისგან.[21]
პაჯიტნოვმა დაასრულა ტეტრისის პირველი დაკვრადი ვერსია c.1985 წ.[22][23] პაჯიტნოვმა წარუდგინა ტეტრისი კოლეგებს, რომლებიც სწრაფად გახდნენ მასზე დამოკიდებული. ]: 9 წთ  პაჯიტნოვის მეგობარმა, ვლადიმერ ფოხილკომ, რომელმაც თამაში მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტისთვის მოითხოვა, დაინახა, რომ ადამიანები ტეტრისზე მუშაობდნენ. პოხილკომ საბოლოოდ აკრძალა თამაში სამედიცინო ინსტიტუტში პროდუქტიულობის აღდგენის მიზნით.[16]: 87.
პაჯიტნოვი ცდილობდა მოერგებინა ტეტრისი IBM პერსონალურ კომპიუტერთან, რომელსაც ჰქონდა უფრო მაღალი ხარისხის ჩვენება, ვიდრე Electronika 60. პაჯიტნოვმა აიყვანა ვადიმ გერასიმოვი, 16 წლის საშუალო სკოლის მოსწავლე, რომელიც ცნობილი იყო თავისი კომპიუტერის უნარებით.[16]: 87 [16] 17]: 300  პაჯიტნოვი მანამდე გაიცნო გერასიმოვს საერთო ნაცნობის საშუალებით და ისინი ერთად მუშაობდნენ წინა თამაშებზე.[8] გერასიმოვმა რამდენიმე კვირის განმავლობაში მოახდინა ტეტრისი IBM PC-ზე ადაპტირებულ ფერსა და დაფას.[17]: 300.
უფლებების შეძენა Mirrorsoft-ისა და Spectrum HoloByte-ის მიერ პაჯიტნოვს სურდა თეთრის ექსპორტი, მაგრამ არ იცოდა ბიზნეს სამყარო. აკადემიაში მისი ზემდგომები სულაც არ იყვნენ კმაყოფილი თამაშის წარმატებით, რადგან მათ არ ჰქონდათ განზრახული კვლევითი ჯგუფის ასეთი ქმნილება. საავტორო უფლებებით დაცული ნამუშევრები და საბჭოთა მკვლევარებს არ მიეცათ საშუალება გაეყიდათ თავიანთი ნამუშევრები. . პაჯიტნოვმა შესთავაზა თამაშის უფლებების აკადემიას გადაცემა და სიამოვნებით მიიღო ბრჯაბრინისაგან არასავალდებულო ანაზღაურება ამ გარიგებით.[16]: 88.
1986 წელს ბრჯაბრინმა გაუგზავნა Tetris-ის ასლი უნგრულ თამაშების გამომცემელს Novotrade-ს.[16]: 88  იქიდან თამაშის ასლები დაიწყო დისკით გავრცელება მთელ უნგრეთში და პოლონეთამდე.[16]: 89  რობერტ სტეინი, საერთაშორისო წარმომადგენელი ლონდონში დაფუძნებული ფირმის Andromeda Software-ის პროგრამული უზრუნველყოფის გამყიდველმა დაინახა თამაშის კომერციული პოტენციალი უნგრეთში ვიზიტის დროს 1986 წლის ივნისში.[17]: 302 [24]: 11 წთ  აკადემიის გულგრილი პასუხის შემდეგ,[24]: 12 წთ. სტეინი დაუკავშირდა პაჯიტნოვს და ბრჯაბრინს ფაქსით, რათა მიეღო ლიცენზიის უფლებები.[24]: 11 წთ  მკვლევარებმა გამოთქვეს ინტერესი სტეინთან ფაქსით ხელშეკრულების დადების შესახებ, მაგრამ მათ არ იცოდნენ, რომ ეს ფაქსით კომუნიკაცია შეიძლება ჩაითვალოს ლეგალურ კონტრაქტად დასავლურ სამყაროში. ;[25] სტეინმა დაიწყო სხვა კომპანიებთან მიახლოება თამაშის წარმოებისთვის.[16]: 89–90.
სტაინი მიმართა გამომცემლებს 1987 წლის სამომხმარებლო ელექტრონიკის შოუზე ლას ვეგასში. გარი კარლსტონმა, Broderbund-ის თანადამფუძნებელმა, მოიძია ასლი და მიიტანა კალიფორნიაში. მიუხედავად მისი თანამშრომლების ენთუზიაზმისა, Broderbund კვლავ სკეპტიკურად იყო განწყობილი თამაშის საბჭოთა წარმოშობის გამო. ანალოგიურად, Mastertronic-ის თანადამფუძნებელმა მარტინ ალპერმა განაცხადა, რომ „დასავლეთის სამყაროში არცერთი საბჭოთა პროდუქტი არ იმუშავებს“.[16]: 90.
შეერთებულ შტატებში Tetris-ის გამოშვებამდე, Spectrum HoloByte-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გილმან ლუიმ თამაშის გრაფიკისა და მუსიკის გადახედვა სთხოვა. დროის. კომპანიის მიზანი იყო ხალხისთვის რუსული პროდუქტის შეძენის სურვილი. თამაში შესრულდა წითელი პაკეტით და კირილიცის ტექსტით, უჩვეულო მიდგომა ბერლინის კედლის მეორე მხარეს. მომავალ წელს.[2]: 294 [16]: 91
Mirrorsoft-მა ტეტრისი გადაიტანა პლატფორმებზე, მათ შორის Amiga, Atari ST, ZX Spectrum, Commodore 64 და Amstrad CPC. ტეტრისი იყო კომერციული წარმატება ევროპასა და შეერთებულ შტატებში: Mirrorsoft-მა გაყიდა ათობით ათასი ეგზემპლარი. ორი თვე,[16]: 91  და Spectrum HoloByte-მა გაიყიდა 100000-ზე მეტი ერთეული ერთი წლის განმავლობაში.[24]: 18 წთ  Spectrum HoloByte-ის მიხედვით, საშუალო Tetris მოთამაშე იყო 25-დან 45 წლამდე და იყო მენეჯერი ან ინჟინერი. . 1988 წლის მარტში პროგრამული უზრუნველყოფის გამომცემელთა ასოციაციის ბრწყინვალების დაჯილდოების ცერემონიაზე ტეტრისმა მოიგო საუკეთესო გასართობი პროგრამული უზრუნველყოფა, საუკეთესო ორიგინალური თამაში, საუკეთესო სტრატეგიული პროგრამა და საუკეთესო სამომხმარებლო პროგრამული უზრუნველყოფა.[16]: 91.
სტეინს პრობლემა შეექმნა: ერთადერთი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებდა სალიცენზიო მოსაკრებელს, იყო პაჯიტნოვისა და ბრჯაბრინის ფაქსი, რაც იმას ნიშნავს, რომ სტეინმა გაყიდა ლიცენზია თამაშისთვის, რომელსაც ჯერ არ ფლობდა. სტეინი დაუკავშირდა პაჯიტნოვს და სთხოვა მას უფლებების გაფორმება. სტეინმა დაიწყო მოლაპარაკებები ფაქსით, შესთავაზა სტეინის მიერ ლიცენზიიდან მიღებული შემოსავლის 75%. შემოსავლის პროცენტი. სტეინი რამდენიმეჯერ გაემგზავრა მოსკოვში და გამართა ხანგრძლივი დისკუსიები ელორგის წარმომადგენლებთან.[17]: 305.
სტეინი ელორგთან 1988 წლის 24 თებერვალს შეთანხმებას მიაღწია.[17]: 308  10 მაისს[24]: 22 წთ  მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ათწლიან ტეტრის ლიცენზიაზე მთელ მსოფლიოში არსებული და მომავალი კომპიუტერული სისტემებისთვის.[16] : 92  პაჯიტნოვმა და ბრჯაბრინმა არ იცოდნენ, რომ თამაში უკვე გაყიდული იყო და რომ სტეინი აცხადებდა, რომ ფლობდა უფლებებს შეთანხმებამდე.[2]: 479  მიუხედავად იმისა, რომ პაჯიტნოვი არ მიიღებდა რაიმე პროცენტს ამ გაყიდვებიდან,[16]: 92  ის. თქვა, რომ „ჩემთვის საკმარისია ის ფაქტი, რომ ამდენი ადამიანი სიამოვნებს ჩემი თამაშით“.[16]: 96
Nintendo-ს მიერ უფლებების შეძენა და სამართლებრივი ბრძოლა
ტეტრისი Nintendo Game Boy-ზე 1988 წელს Spectrum HoloByte-მა მიყიდა იაპონური უფლებები თავის კომპიუტერულ თამაშებზე Bullet-Proof Software-ის ჰენკ როჯერსს, რომელიც ეძებდა თამაშებს იაპონური ბაზრისთვის. იაპონური არკადული უფლებები Sega-ზე და კონსოლის უფლებები BPS-ზე, რომელმაც გამოაქვეყნა ვერსიები იაპონური კომპიუტერებისთვის, მათ შორის MSX2, PC-88 და X68000, კონსოლის პორტთან ერთად Nintendo Family Computer-ისთვის (Famicom), რომელიც იაპონიის გარეთ ცნობილია როგორც Nintendo. გასართობი სისტემა.[26]: 480
ამ ეტაპზე, თითქმის ათეულმა კომპანიამ სჯეროდა, რომ ფლობდა ტეტრის უფლებებს, ხოლო სტეინი ინარჩუნებდა უფლებებს სახლის კომპიუტერის ვერსიებზე. . ტეტრისი იყო კომერციული წარმატება ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპასა და აზიაში.[24]: 22 წთ
იმავე წელს Nintendo ემზადებოდა თავისი პირველი პორტატული კონსოლის, Game Boy-ის გამოსაშვებად. Nintendo მიიპყრო ტეტრისმა მისმა სიმარტივემ და დაამყარა წარმატება Famicom-ზე.[16]: 92 [28]: 480  როჯერსი, რომელიც იყო Nintendo-ს მაშინდელ პრეზიდენტ ჰიროში იამაუჩისთან, ცდილობდა მოეპოვებინა ხელის უფლებები.[16]: 92  შემდეგ. წარუმატებელი მოლაპარაკება ატართან,[16]: 93  როჯერსი დაუკავშირდა სტეინს 1988 წლის ნოემბერში. სტეინი დათანხმდა კონტრაქტის ხელმოწერას, მაგრამ განმარტა, რომ როჯერსთან მოლაპარაკებებზე დაბრუნებამდე მას მოუწია ელორგის კონსულტაცია.[24]: 24 წთ [17]: 313  მას შემდეგ, რაც რამდენჯერმე დაუკავშირდა სტეინს, როჯერსმა დაიწყო ეჭვი სტეინის მხრიდან კონტრაქტის დარღვევაში და 1989 წლის თებერვალში გადაწყვიტა წასვლა საბჭოთა კავშირში და მოლაპარაკება მოეწყო ელორგთან უფლებებზე.[16]: 93 [17]: 313.
როჯერსი ელორგის ოფისში დაუპატიჟებლად მივიდა, ხოლო სტეინმა და Mirrorsoft-ის მენეჯერმა კევინ მაქსველმა დანიშნეს შეხვედრა იმავე დღეს, ერთმანეთის კონსულტაციის გარეშე. ბიჭი.[16]: 95  მას შემდეგ რაც სწრაფად მოიპოვა შეთანხმება Elorg-ის პრეზიდენტ ნიკოლაი ბელიკოვთან,[17]: 316  როჯერსმა აჩვენა ბელიკოვს Famicom Tetris-ის ვაზნა. ტეტრიები მხოლოდ კომპიუტერული სისტემებისთვის იყო გაფორმებული.[24]: 31 წთ
დამსწრე მხარეებმა დაადანაშაულეს როჯერსი უკანონო გამოქვეყნებაში, მაგრამ როჯერსმა თავი დაიცვა იმით, რომ მან მოიპოვა უფლებები Atari Games-ის მეშვეობით, რომელმაც თავად გააფორმა ხელშეკრულება სტეინთან. ოთხი წლის განმავლობაში სტეინის კონტრაქტების გამო და მან შექმნა სტრატეგია უფლებების აღდგენისა და უკეთესი კომერციული ხელშეკრულებების მოსაპოვებლად. იმ მომენტში, ელორგი შეხვდა სამ სხვადასხვა კომპანიას, რომლებიც ცდილობდნენ შეიძინონ უფლებები.[24]: 35 წთ.
ამ დროის განმავლობაში, როჯერსი დაუმეგობრდა პაჯიტნოვს Go-ს თამაშის გამო. პაჯიტნოვი მხარს უჭერდა როჯერსს დისკუსიების განმავლობაში, მაქსველის საზიანოდ, რომელიც მოვიდა Mirrorsoft-ისთვის კონსოლის უფლებების უზრუნველსაყოფად. ხელის კონსოლები.[16]: 94  როჯერსი გაფრინდა შეერთებულ შტატებში, რათა დაერწმუნებინა Nintendo-ს ამერიკული ფილიალი დარეგისტრირდა უფლებებისთვის. ელორგთან კონტრაქტს ხელი მოაწერა აღმასრულებელმა და პრეზიდენტმა მინორუ არაკავამ 500 000 დოლარად, პლუს 50 ცენტი თითო ვაზნაზე.გაიყიდა.[16]: 95 [24]: 42 წთ.
შემდეგ ელორგმა გაუგზავნა განახლებული კონტრაქტი სტეინს. ერთ-ერთმა პუნქტმა განსაზღვრა კომპიუტერი, როგორც მანქანა ეკრანითა და კლავიატურით, და ამგვარად, სტეინის უფლებები გაუქმდა კონსოლის ვერსიებზე.[24]: 37 წთ  სტეინმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს ამ პუნქტისთვის ყურადღების მიქცევის გარეშე,[16]: 95  და მოგვიანებით. მიხვდა, რომ ხელშეკრულების ყველა სხვა პუნქტი, განსაკუთრებით გადახდებთან დაკავშირებით, იყო მხოლოდ „კვამლის ფარი“ მის მოსატყუებლად.[24]: 37 წთ [17]: 319.
1989 წლის მარტში, Nintendo-მ გაუგზავნა Atari Games-ს შეწყვეტა და შეჩერება ტეტრისის NES ვერსიის წარმოებასთან დაკავშირებით. თუმცა Nintendo-მ შეინარჩუნა თავისი პოზიცია. ამის საპასუხოდ, Mirrorsoft-ის მფლობელმა რობერტ მაქსველმა ზეწოლა მოახდინა საბჭოთა კავშირის ლიდერზე მიხეილ გორბაჩოვზე, გაეუქმებინა კონტრაქტი ელორგსა და Nintendo-ს შორის. Stein-თან და Mirrorsoft-თან ერთად.[16]: 95 [24]: 45 წთ.
1989 წლის 15 ივნისს Nintendo-მ და Atari Games-მა დაიწყო სამართლებრივი ბრძოლა სან-ფრანცისკოს სასამართლოებში. Atari Games ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ NES იყო კომპიუტერი, რაც მიუთითებს მისი იაპონური სახელწოდებით "Famicom", შემოკლებით "Family Computer". ამ შემთხვევაში, თავდაპირველი ლიცენზია უფლებას აძლევს Atari Games-ს გამოუშვას თამაში. Atari Games-ის ცენტრალური არგუმენტი იყო ის, რომ Famicom შექმნილი იყო კომპიუტერად კონვერტაციისთვის მისი გაფართოების პორტის საშუალებით. ეს არგუმენტი არ იქნა მიღებული და პაჯიტნოვმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თავდაპირველი კონტრაქტი ეხებოდა მხოლოდ კომპიუტერებს და არცერთ სხვა მანქანას.[16]: 96.
Nintendo-მ ბელიკოვი მიიყვანა თავისი სახელით ჩვენების მისაცემად.[24]: 48 წთ  მოსამართლე ფერნ მ. სმიტმა განაცხადა, რომ Mirrorsoft-მა და Spectrum HoloByte-მა არასოდეს მიიღეს აშკარა ავტორიზაცია კონსოლებზე მარკეტინგისთვის და 1989 წლის 21 ივნისს გამოაცხადეს Nintendo-ს სასარგებლოდ და მიანიჭეს მათ Atari Games-ის წინააღმდეგ წინასწარი აკრძალვა მიმდინარეობს.[16]: 96  მეორე დღეს Atari Games-მა გაყიდვიდან გამოიყვანა NES ვერსია და ათასობით ვაზნა დარჩა გაუყიდველი კომპანიის საწყობებში.[29][30]
Sega გეგმავდა ტეტრისის Genesis-ის ვერსიის გამოშვებას 1989 წლის 15 აპრილს, მაგრამ გააუქმა მისი გამოშვება Nintendo-სა და Atari-ს სამართლებრივი ბრძოლის დროს;[31] დამზადდა ათზე ნაკლები ასლი.[32] M2-ის არკადული ვერსიის ახალი პორტი ჩართული იყო Sega Genesis Mini მიკროკონსოლში, რომელიც გამოვიდა 2019 წლის სექტემბერში.[33]
პაჯიტნოვის მიერ კომერციული წარმატება და უფლებების შეძენა მთავარი სტატია: კომპანია ტეტრისი
ტეტრისის ოფიციალური NES ვერსიის A-Type თამაშის სკრინშოტი ლიცენზიის იურიდიული ისტორიით, პაჯიტნოვმა მოიპოვა რეპუტაცია დასავლეთში. მას რეგულარულად იწვევდნენ ჟურნალისტები და გამომცემლები, რის მეშვეობითაც აღმოაჩინა, რომ მისი თამაში მილიონობით ეგზემპლარად გაიყიდა, საიდანაც ფული არ გამოიმუშავა. თუმცა, ის დარჩა თავმდაბალი და ამაყი თამაშით, რომელიც მას "კეთილგანწყობის ელექტრონულ ელჩად" მიაჩნდა.[16]: 96
1990 წლის იანვარში პაჯიტნოვი მიიწვია Spectrum HoloByte-ის მიერ სამომხმარებლო ელექტრონიკის შოუში და პირველად ჩაეფლო ამერიკულ ცხოვრებაში.[16]: 97  ადაპტაციის პერიოდის შემდეგ მან გამოიკვლია ამერიკული კულტურა რამდენიმე ქალაქში, მათ შორის ლას ვეგასში სან-ფრანცისკო, ნიუ-იორკი და ბოსტონი. მან ჩაატარა ინტერვიუები რამდენიმე წამყვანთან, მათ შორის ამერიკის Nintendo-ს დირექტორებთან.[17]: 347  იგი გაოცებული იყო დასავლური საზოგადოების თავისუფლებითა და უპირატესობებით და ხშირად საუბრობდა თავის კოლეგებთან მოგზაურობებზე საბჭოთა კავშირში დაბრუნების შემდეგ. მან გააცნობიერა, რომ რუსეთში არ არსებობდა ბაზარი მათი პროგრამებისთვის.[16]: 97  ამავდროულად, Game Boy-ის გაყიდვები - შეფუთული ტეტრისის ხელის ვერსიით - აფეთქდა და სამჯერ გადააჭარბა გაყიდვების პროგნოზს.[16]: 97.
1991 წელს პაჯიტნოვი და პოხილკო ემიგრაციაში წავიდნენ შეერთებულ შტატებში.[16]: 97  პაჯიტნოვი გადავიდა სიეტლში, სადაც მან შექმნა თამაშები Spectrum HoloByte-ისთვის. 1996 წლის აპრილში, როგორც შეთანხმებული იქნა აკადემიასთან ათი წლით ადრე და როჯერსთან შეთანხმების შემდეგ, უფლებები ტეტრისზე დაუბრუნდა პაჯიტნოვს.[34] პაჯიტნოვმა და როჯერსმა დააარსეს კომპანია Tetris 1996 წლის ივნისში, რათა მართონ უფლებები ყველა პლატფორმაზე, წინა ხელშეკრულებებს ვადა გაუვიდა. პაჯიტნოვი ახლა იღებს ჰონორარს ტეტრისის თითოეულ თამაშზე და მთელ მსოფლიოში გაყიდულ წარმოებულზე.[16]: 100.
2002 წელს პაჯიტნოვმა და როჯერსმა დააარსეს ტეტრის ჰოლდინგი Elorg-ისგან თამაშის დარჩენილი უფლებების შეძენის შემდეგ, რომელიც ამჟამად არის კერძო სუბიექტი საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ. კომპანია Tetris ახლა ფლობს ყველა უფლებას Tetris-ის ბრენდზე და ძირითადად პასუხისმგებელია არალიცენზირებული კლონების ბაზრიდან ამოღებაზე. მაღაზიები.[35][36] 2012 წლის ერთ თვალსაჩინო საქმეში, Tetris Holding, LLC v. Xio Interactive, Inc., Tetris Holding-მა და Tetris Company-მ დაიცვეს მისი საავტორო უფლებები iOS-ის კლონისგან, რამაც დაადგინა ახალი პოზიცია ვიდეო თამაშების კლონების დარღვევის შეფასებაზე გარეგნობისა და შეგრძნების საფუძველზე.2005 წლის დეკემბერში Electronic Arts-მა შეიძინა d Jamdat, კომპანია, რომელიც სპეციალიზირებულია მობილური თამაშებისთვის.[38] ჯამდატმა ადრე იყიდა როჯერსის მიერ 2001 წელს დაარსებული კომპანია, რომელიც მართავდა Tetris ლიცენზიას მობილურ პლატფორმებზე. შედეგად, Electronic Arts-მა გაატარა 15-წლიანი ლიცენზია Tetris-ის ყველა მობილური ტელეფონის გამოშვებაზე,[34] რომელსაც ვადა ამოეწურა 2020 წლის 21 აპრილს.[39]
ვერსიები მთავარი სტატია: ტეტრისის ვარიანტების სია
მეხუთე თაობის iPod, რომელიც მუშაობს ტეტრისზე (2006 წ.) Tetris გამოვიდა უამრავ პლატფორმაზე Electronika 60-ზე ორიგინალური ვერსიის შექმნის დღიდან. თამაში ხელმისაწვდომია სათამაშო კონსოლების უმეტესობაზე და შესაძლებელია პერსონალურ კომპიუტერებზე, სმარტფონებსა და iPod-ებზე. გინესის მსოფლიო რეკორდებმა ტეტრისი აღიარა, როგორც ყველაზე პორტირებული ვიდეო თამაში ისტორიაში, რომელიც გამოჩნდა 65-ზე მეტ სხვადასხვა პლატფორმაზე 2010 წლის ოქტომბრისთვის.[40]
2000-იანი წლებიდან შემუშავდა თამაშის ინტერნეტ-ვერსიები. თუმცა, კომერციული ვერსიები, რომლებიც არ არის დამტკიცებული Tetris Company-ის მიერ, როგორც წესი, გაწმენდილია კომპანიის პოლიტიკის გამო.[35][36] ყველაზე ცნობილი ონლაინ ვერსია, Tetris Friends by Tetris Online, Inc., მიიპყრო მილიონზე მეტი რეგისტრირებული მომხმარებელი.[41] Tetris Online-მა ასევე შეიმუშავა ვერსიები კონსოლზე დაფუძნებული ციფრული ჩამოტვირთვის სერვისებისთვის.[42][43] მისი პოპულარობისა და განვითარების სიმარტივის გამო, Tetris ხშირად გამოიყენება, როგორც ჰელოუ მსოფლიო პროექტი პროგრამისტებისთვის, რომლებიც კოდირებენ ახალ სისტემას ან პროგრამირების ენას. ამან გამოიწვია პორტების დიდი რაოდენობით ხელმისაწვდომობა სხვადასხვა პლატფორმისთვის. მაგალითად, μTorrent და GNU Emacs შეიცავს მსგავსი ფორმის დაწყობის თამაშებს, როგორც სააღდგომო კვერცხები.[44][45]
ოფიციალური ფრენჩაიზის განვადებით, თითოეულმა ვერსიამ გააუმჯობესა მოწინავე ტექნოლოგია და უფრო სრულყოფილი თამაშის მიზანს. დეველოპერებს ეძლევათ თავისუფლება დაამატონ თამაშის ახალი რეჟიმები და გადახედონ კონცეფციას სხვადასხვა კუთხიდან. ოფიციალურ ვერსიებზე შემუშავებული ზოგიერთი კონცეფცია ინტეგრირებულია ტეტრისის გაიდლაინებში, რათა მოხდეს მომავალი ვერსიების სტანდარტიზაცია და მოთამაშეებს მცირე ძალისხმევით სხვადასხვა ვერსიებს შორის გადაადგილების საშუალება მისცენ.[7] IBM PC ვერსია იყო ყველაზე განვითარებული ორიგინალური ვერსიიდან, რომელშიც გამოსახულია გრაფიკული ინტერფეისი, ფერადი ტეტრომინოები, განთავსებული ტეტრომინოების რაოდენობის გაშვებული სტატისტიკა და კონტროლის სახელმძღვანელო.[8]
გამოთვლითი სირთულე კომპიუტერულ მეცნიერებაში ხშირია პრობლემების გამოთვლითი სირთულის ანალიზი, მათ შორის რეალური ცხოვრების პრობლემები და თამაშები. დადასტურდა, რომ Tetris-ის "ოფლაინ" ვერსიისთვის (მოთამაშემ იცის ცალი ნაწილების სრული თანმიმდევრობა, რომლებიც ჩამოიშლება, ანუ არ არის დამალული ინფორმაცია) შემდეგი მიზნები არის NP-სრული:
მოცემული ნაწარმოებების თანმიმდევრობის დაკვრისას გასუფთავებული მწკრივების რაოდენობის მაქსიმიზაცია. დანაკარგის დაწყებამდე განთავსებული ნაჭრების რაოდენობის მაქსიმიზაცია. ოთხი რიგის ერთდროული გასუფთავების რაოდენობის მაქსიმიზაცია. ყველაზე მაღალი შევსებული ბადის კვადრატის სიმაღლის მინიმიზაცია მიმდევრობის განმავლობაში. ასევე, ძნელია თუნდაც პირველი, მეორე და მეოთხე ამოცანის მიახლოებით გადაჭრა. NP-მყარია, საწყისი სათამაშო დაფის და p ნაწილაკების თანმიმდევრობის გათვალისწინებით, პირველი ორი ამოცანის მიახლოება p1 - ε კოეფიციენტის ფარგლებში ნებისმიერი ε > 0 მუდმივისთვის. NP-ძნელია მიახლოება ბოლო ამოცანის ფარგლებში კოეფიციენტი 2 − ε ნებისმიერი მუდმივი ε > 0.
NP-სისრულის დასამტკიცებლად ნაჩვენები იყო, რომ არსებობს პოლინომიური შემცირება 3- დანაყოფის ამოცანას შორის, რომელიც ასევე არის NP-სრული, და ტეტრისის პრობლემას შორის.[47]
მუსიკა იხილეთ აგრეთვე: კორობეინიკი § სიმღერის სხვა არანჟირება და ტეტრისი (Game Boy ვიდეო თამაში) § მუსიკა ტეტრისის ადრეულ ვერსიებს არ ჰქონდა მუსიკა. NES ვერსია მოიცავს ჰიროკაზუ ტანაკას ორ ორიგინალურ კომპოზიციას და არანჟირებას "შაქრის ქლიავის ზღაპრის ცეკვა" ჩაიკოვსკის მიერ შედგენილი მაკნატუნას მეორე მოქმედებიდან. Tengen ვერსია ასევე შეიცავს ორიგინალურ მუსიკას და არანჟირებას "Kalinka" და "Katyusha".[საჭიროა ციტატა] 1860-იანი წლების რუსული ხალხური მელოდია "Korobeiniki" პირველად გამოჩნდა Spectrum Holobyte-ის ტეტრისის 1988 წლის ვერსიებში ერთად "Dark Eyes", "Polyushko-polye". და „არყის ხე“.[48]
Nintendo's Game Boy ვერსიაში ასევე შედის "Korobeiniki", ისევე როგორც იოჰან სებასტიან ბახის ფრანგული სუიტა No. 3 In B Minor (BWV 814) და ტანაკას ორიგინალური სიმღერა. "Korobeiniki" გამოიყენება თამაშის უმეტეს ვერსიებში და გამოჩნდა სხვა თამაშებში, ალბომებში და ფილმებში, რომლებიც მიუთითებენ ტეტრისზე. ის ასევე შედიოდა SNES Tetris თამაშში, Tetris & Dr. Mario, Tetris DS და Blue Planet Software The Next Tetris (1999, PSX და Windows). დოქტორ სპინის 1992 წლის Eurodance-ის ქავერმა (სახელწოდებით "ტეტრისი") მიაღწია მე-6 ადგილს გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტში. 2000-იან წლებში ტეტრისმა კომპანიამ ლიცენზიის მინიჭების წინაპირობად დაამატა, რომ თამაშში ხელმისაწვდომი ყოფილიყო „კორობეინიკის“ ვერსია.