cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლასარილიო ტორმესელი
ლასარილიო ტორმესელი (სრული სახელწოდება „ლასარილიო ტორმესელის ცხოვრება, ფათერაკები და ხიფათები“, „La vida de Lazarillo de Tormez y de sus fortunas y adversidades“), ესპანური ანონიმური მოთხრობა ან მცირე რომანი, რომელიც ესპანური რენესანსული ლიტერატურის ერთ-ერთ საუკეთესო ნაწარმოებადაა მიჩნეული. დაწერის თარიღი და ავტორი დადგენილი არ არის. ჩვენამდე მოაღწია 1554 წლის გამოცემამ. ნაწარმოები ორიგინალური და თავისებურია, უპირისპირდება სარაინდო რომანებს, იხრება სოციალური რომანისაკენ და პიკარესკული ჟანრის არქეტიპია. ნაწარმოებში ცოცხლადაა აღწერილი იმდროინდელი ესპანეთის ყოფა-ცხოვრება და მძაფრი სატირული ჟღერადობა აქვს. 1559 „ლასარილიო ტორმესელი“ ინკვიზიციამ აკრძალა. შემდეგში რამდენიმეჯერ გამოიცა შესწორებული სახით, მრავალი მიმბაძველი და გამგრძელებელი გამოუჩნდა, შეიქმნა ე. წ. ლასარიელები. ითარგმნა მრავალ ენაზე. საქართველოში ნაწარმოებმა ადრევე მიიქცია ყურადღება წიგნი 1899 წელს თარგმნა პეტრე უმიკაშვილმა, ხელახლა გამოიცა 1951, მესამედ — 1972. მის მიხედვით შეიქმნა ქართული სატელევიზიო ფილმი „ლაზარე“ (1970).
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანური ლიტერატურა
პიტერ უირი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1944
ლასილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლასილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
შოტლანდიის თასი 1873-1874
შოტლანდიის თასი 1873/1874 არის შოტლანდიის პირველი ნაციონალური თასი. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ქუინს პარკი, რომელმაც 1874 წლის21 მარტს, ჰემპდენ პარკის სტადიონზე დაამარცხა კლაიდსდეილი ანგარიშით 2-0. thumb|შოტლანდიის თასი
რესურსები ინტერნეტში
RSSSF: შოტლანდიის თასის ყველა მატჩი www.rsssf.com
კატეგორია:შოტლანდიის საფეხბურთო თასი კატეგორია:1873 წელი ფეხბურთში კატეგორია:1874 წელი ფეხბურთში
ჯაფარ შარიფ ემამი
ჯაფარ შარიფ-ემამი (სპარს. جعفر شریف‌امامی‎; 9 სექტემბერი, 1910, თეირანი — 6 ივნისი, 1998, ნიუ-იორკი) —  ირანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის პრემიერ-მინისტრი (1960-1961 და 1978 წწ.).
ექტო...
ექტო... (ბერძნ. ektos — გარეშე, გარეთა) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, აღნიშნავს გარეთას, მაგ., ექტოდერმა.
ჯაფარ შარიფ ემამი
შარიფ-ემამი გახლდათ  მინისტრთა კაბინეტის წევრი, სენატის თავმჯდომარე, "ფეჰლევის ფონდის" პრეზიდენტი და ირანის მრეწველობისა და მაღაროების პალატის პრეზიდენტი  შაჰ მოჰამად რეზა ფეჰლევის მმართველობის დროს.
ექტო...
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ჯაფარ შარიფ ემამი
განათლება
შარიფ-ემამი დაიბადა თეირანში სასულიერო პირის ოჯახში, მისი მამა მოლა იყო. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, მის 30 კურსდამთავრებულთან ერთად, სასწავლებლად გაგზავნეს რაიხსბანის ცენტრალურ სკოლაში კირხმეზერში (ბრანდენბურგი). 1930 წელს, 18 თვიანი სტაჟირების შემდეგ  დაბრუნდა ირანში, სადაც ოსტატის რანგში დაიწყო  ტრანსირანული რკინიგზის მშენებლობაზე დაიწყო მუშაობა. პარალელურად, დაუსწრებელი სწავლების ფარგლებში, მიიღო ინჟინრის დიპლომი ელექტროტექნიკის დარგში. შემდეგ შვედეთში გაემგზავრა, სადაც სამი წლის განმავლობაში იმაღლებდა კვალიფიკაციას.
ოჯახი
შარიფ-ემამი დაქორწინებული იყო, ჰყავდა სამი შვილი, ორი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|ჯაფარ შერიფ ემამი. სენატის პრეზიდენტი ([[1976)]] მას შემდეგ, რაც ირანის ოპერაციის შედეგად რკინიგზა ბრიტანეთის ჯარების კონტროლის ქვეშ მოექცა, 1943 წელს შარიფ-ემამი გარკვეული დროით დააპატიმრეს გერმანიასთან კავშირის ბრალდებით. ის ირანის ელიტის ბევრ სხვა წევრთან ერთად დააკავეს. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დაინიშნა ირიგაციის სააგენტოს გენერალურ დირექტორად.
1950 წლის ივნისში შარიფ-ემამი დაინიშნა ტრანსპორტის მინისტრად, შემდეგ კი გზების მინისტრად. პრემიერ მინისტრს ჰაჯი ალი რაზმარას მკვლელობის შემდეგ გახდა კაბინეტის ახალი ხელმძღვანელის, მოჰამედ მოსადეყის მოწინააღმდეგე.
მასონთა ლოჟის წევრი
მინი|ჯაფარ შარიფ ემამი მინი|ოჯახთან ერთად გავრცელებული ინფორმაციით, ფეჰლევის პერიოდის  არაერთი ცნობილი და გავლენიანი პოლიტიკოსი მასონთა ლოჟის წევრი იყო. მათ შორის, ჰუსეინ ალა, მანუჩეჰრ იქბალი და დოქტორი შარიფ-ემამი. ასევე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მ. იქბალის პრემიერობის დროს, მისი კაბინეტის თერთმეტი წევრი ეკუთვნოდა Dowreh-ის ჯგუფის მასონურ „ჰაფეზის კლუბს“. თავად შარიფ-ემამი რამდენიმე წლის განმავლობაში გახლდათ ირანის მასონთა დიდი ლოჟის დიდოსტატი, რის გამოც გარკვეული არაფორმალური გავლენით სარგებლობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ელიტაში.
შარიფ-ემამს ჰქონდა ფართო ბიზნეს კავშირები, მათ შორის ფინანსურ სექტორში პრინცესა აშრაფ ფეჰლევთან. 1960-იანი წლების დასაწყისში მასონთა ლოჟაში გაწევრიანებით, შარიფ-ემამმა კიდევ უფრო გააძლიერა თავისი პოლიტიკური და საქმიანი კავშირები. მას მიეცა შაჰთან მჭიდრო კავშირების დამყარების შესაძლებლობა. შაჰის მითითებით მან შექმნა ირანული ლოჟა, რომელშიც  შედიოდა საზღვარგარეთის მასონურ ლოჟებთან დაკავსირებული დაახლოებით 18 არსებული ადგილობრივი ლოჟა, რითაც გაწყვიტა მათი გარე კავშირი და ისინი სავაქის საიდუმლო პოლიციის ეფექტური კონტროლის ქვეშ მოაქცია. როგორც "დიდოსტატმა", შარიფ-ემამმის ხელშეწყობით ირანის მასონური ლოჟები შაჰის სამსახურში ჩადდგნენ, ამავე დროს შექმნა პოლიტიკურად და ფინანსურად უფრო მომგებიანი ქსელი.
პრემიერ მინისტრი (1960 წლის აგვისტო - 1961 მაისი)
ხელისუფლების მიერ საპარლამენტო არჩევნების გაყალბებამ, რომელიც ჩატარდა 1960 წლის გაზაფხულზე, გამოიწვია მანუჩეჰრ იქბალის კაბინეტის გადადგომა, ახალ პრემიერ-მინისტრად შარიფ-ემამი დაინიშნა.
1961 წლის დასაწყისში ჩატარდა მეორე არჩევნები, სადაც რეჟიმის მიერ მხარდაჭერილი პარტიები „მარდომი“ და „მელიიუნი“ კვლავ დაუპირისპირდნენ ეროვნულ ფრონტს, თუმცა არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მხოლოდ ნაციონალური ფრონტის ლიდერს ალაიარ სალეჰს მიეცა. შარიფ-ემამის მთავრობამ და მე-20 მეჯლისმა მხოლოდ რამდენიმე თვე გაძლო. ეროვნული ფრონტის მხარდაჭერით ქაშანიდან არჩეულმა ალაიარ სალეჰმა გააპროტესტა, რომ დეპუტატების უმეტესობა უკანონოდ იქნა არჩეული. სიტუაცია ფეთქებადი გახდა, როდესაც მასწავლებლლების გაფიცვის დროს პოლიციის მიერ მასწავლებლის მკვლელობამ გამოიწვია მასიური დემონსტრაციები. შარიფ-ემამი იძულებული გახდა გადამდგარიყო.
პრემიერ მინისტრი (1978 წლის აგვისტო-ნოემბერი)
1978 წლის 27 აგვისტოს ჯამშიდ ამუზეგარის მთავრობა გადადგა. შაჰმა რელიგიურ მოღვაწეებთან კავშირის გამო ახალ პრემიერ მინისტრად დანიშნა შარიფ-ემამი  და დაავალა  „ეროვნული შერიგების“ მთავრობის შექმნა. ქვეყანაში კვლავ დაიწყეს ისლამური კალენდრის გამოყენება, მოხდა სასულიერო პირებთან დაახლოებული ოპოზიციონერების ამნისტია, კაზინოები დაიხურა, „რასთახიზის“ პარტია გაუქმდა და სავაქის საიდუმლო სამსახურის ძალაუფლება შეიზღუდა. პარალელურად გაიზარდა საჯარო მოხელეების ხელფასები, რაც ინფლაციური ზარალის კომპენსირებას ითვალისწინებდა. თუმცა, პოლიტიკური და ეკონომიკური კრიზისი გაიზარდა. ქვეყანაში დაიწყო მასობრივი დემონსტრაციები შაჰის დამხობისა და ისლამური სახელმწიფოს შექმნისკენ, რომელსაც აიათოლა ხომეინი ხელმძღვანელობდა. ძალადობის ესკალაციისა და ეგრეთ წოდებული „შავი პარასკევის“ (1978 წლის 8 სექტემბერი) მოვლენების, ასევე საომარი მდგომარეობის შემოღებიდან მალევე, მთავრობა შარიფ-ემანის ხელმძღვანელობით გადადგა (5 ნოემბერი). გენერალი ღოლამ რეზა აზჰარი ახალი პრემიერ-მინისტრი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:ირანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:ირანის სახელმწიფო მოღვაწეები კატეგორია:ემიგრანტები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:ემიგრანტი პოლიტიკოსები კატეგორია:ირანელი დიპლომატები კატეგორია:ირანელი მონარქისტები კატეგორია:მასონები კატეგორია:მასონობა ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:ირანელი მასონები
ექსტრა...
ექსტრა... (ლათ. extra — ზომაზე მეტად, მეტისმეტად) — რთული სიტყვის ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს დაწესებულ ნორმაზე და ნიმუშზე მეტს, მაგ., ექსტრაორდინარული, ექსტრავაგანტური.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ქარზამეთის ყორღანი
ქარზამეთის ყორღანი — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქარზამეთში. განეკუთვნება ძვ. წ. XVII საუკუნეს, ბრინჯაოს ხანის პერიოდს.
ყორღანი მთლიანად გათხრილი და დაზიანებულია. ყრილი ქვები გარშემოა მიმოფანტული, მხოლოდ კამერის კედლებიღაა შემორჩენილი. კამერა ნაგებია ქვით და მშრალი წყობით. გადახურვაც მთლიანად მოხსნილი აქვს.
აყქოლ-ორმან-შარუაშილიღი
აყქოლ-ორმან-შარუაშილიღი (Айдарлы) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის აყქოლის რაიონში. შედის აყქოლის საქალაქო ადმინისტრაციაში. რაიონულ ცენტრ აყქოლიდან მდებარეობს დაახლოებით 10 კმ-ით დასავლეთით. ატოკ კოდი — 113220200. 2018 წლამდე ეწოდებოდა ალექსეევსკი-ლესხოზი (Алексеевский лесхоз).
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობდა 353 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აყქოლი რაიონის დასახლებული პუნქტები
ლიმონარი (კუბა)
ლიმონარი (Limonar) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. დაარსდა 1876 წელს როგორც გუამაკარო. 1950-იან წლებში (როდესაც მიაღწია მუნიციპალიტეტის სტატუსს) ქალაქს ეწოდა ლიმონარი.
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობია 449 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 25,421 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 56,6 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ინგლისის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ინგლისის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (England national rugby union team) — მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები. გუნდი ასპარეზობს ყოველწლიურ ექვსი ერის ჩემპიონატში საფრანგეთთან, ირლანდიასთან, შოტლანდიასთან, იტალიასთან და უელსთან. ამ ჩემპიონატში გაიმარჯვეს 25-ჯერ, 12-ჯერ დიდი შლემი მოიპოვეს. IRB-ის რეიტინგში 2011 წლის 17 ოქტომბრის მონაცემებით მე-5 ადგილი უკავია მსოფლიოში; 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ფინალურ მატჩში წააგეს სამხრეთ აფრიკასთან. ეს ტიტული ეკავად 2003 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატიდან.
სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:ინგლისის სპორტი
ედგარ იაფე
ედგარ იაფე (Edgar Jaffé; დ. 14 მაისი, 1866, ჰამბურგი, გერმანია — გ. 29 აპრილი, 1921, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი და ფინანსთა მინისტრი. მისი მეუღლე იყო ელზე ფონ რიხტჰოფენი.
ედგარ იაფე, თავის ყოფილ პროფესორებთან მაქს ვებერთან და ვერნერ ზომბარტთან ერთად 1904 წლიდან ჟურნალ „სოციოლოგიისა და სოციალპოლიტიკის არქივის“ რედაქტორი იყო, რომელიც შემდგომში წამყვანი სოციალ-სამეცნიერო ჟურნალი გახდა გერმანიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი სახელმწიფო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 14  მაისი კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
ლელობი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
მზიური (ანსამბლი)
„მზიური“ — საბჭოთა და ქართული საბავშვო ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი, რომელიც დაარსდა 1971 წელს თბილისის ბორის ძნელაძის სახელობის პიონერთა სასახლის ბაზაზე და მისი წევრები ძირითადად გოგონები იყვნენ. დღევანდლამდე ანსამბლმა 10-ზე მეტი თაობა გამოიცვალა. მინი|300პქ|მარჯვნივ|კადრი კ/ფილმიდან „მზიური“
ისტორია
ერთ დღეს, როდესაც დარბაზში ბიჭების მიერ დატოვებულ ინსტრუმენტებს წამოავლეს ხელი გოგონებმა, ისეთი შემართებით დაუკრეს, რომ მათ პედაგოგებს გოგონათა ინსტრუმენტული ანსამბლის შექმნის იდეა გაუჩნდათ. ეს იყო 1971 წლის მაისი. ამ ისტორიულ ფაქტს ესწრებოდნენ რაფაელ კაზარიანი, გურამ ჯაიანი. პირველი რეპეტიცია შედგა ამავე წლის 4 ივლისს. დუშეთის პიონერთა ბანაკ „მზიანეთში“. 18 ნოემბერს კი გაიმართა პირველი კონცერტი რუსთაველის სახელობის თეატრში. პატარა გოგონები, რომლებიც ინსტრუმენტების უკან ძლივს ჩანდნენ, მაყურებელმა მხურვალე ოვაციით დააჯილდოვა. „მზიური“ მალე გახდა ცისფერი ეკრანის ხშირი სტუმარი. „აჩვენეთ ეს ბავშვები მსოფლიოს და ომი აღარ იქნება”, – ასე აფასებდა “მზიურის” მოღვაწეობას მაშინდელი ხელისუფლება. ანსამბლმა მრავალ ქვეყანაში მიაღწია წარმატებას, მოიპოვა ხალხის სიყვარული და აღიარება.
ანსამბლის წევრები მღეროდნენ და ამასთანავე უკრავდნენ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე. ყველაზე პოპულარული იყო „მზიურის“ პირველი („ოქროს“) შემადგენლობა, რომელთა უმეტესობა შემდეგში ცნობილი მუსიკოს-შემსრულებელი გახდა. ისინი მოღვაწეობენ არა მარტო საქართველოში, არამედ საზღვარგარეთაც.
არსებობის ოთხი ათეული წლის განმავლობაში „მზიურელებმა“ ევროპის, აზიის, ამერიკისა თუ აფრიკის მრავალი ქვეყნის აუდიტორია მოხიბლეს, არაერთი ჯილდო მოიპოვეს და ლაურეატის წოდებებიც დაიმსახურეს. მონაწილეობა მიიღეს 25 მხატვრული და დოკუმენტური ფილმის გადაღებაში, ჩაწერეს 8 გრამ-ფირფიტა, დადგეს ოთხი მუსიკალური სპექტაკლი.
მზიურის პირველი თაობა
თამარ გვერდწითელი, ეკა გოდერძიშვილი, ქეთინო დეკანოზიშვილი, მაია ჯაბუა, ხათუნა დონდუა, ნინო დუმბაძე, ეკა კახიანი, ნინო კობიაშვილი, მარინა მასხულია, ნიკო ნადირაშვილი, ქეთინო ფირცხალავა, ხათუნა საბაშვილი (მედეა დანიელოვა), ნანა სანებლიძე, მაია სირაძე, მაია ჩიქვინიძე, თამრიკო ჭოხონელიძე, მანანა წულაია, თამრიკო ხორავა, ლია ხორბალაძე, ლენა ცარციძე, ია ახობაძე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ანსამბლები კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები
ბრიჟიტ ბარდო
ბრიჟიტ ან-მარი ბარდო (Brigitte Bardot; დ. 28 სექტემბერი 1934, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მსახიობი, ყოფილი მოდელი, მომღერალი და ცხოველთა უფლებების დამცველი. 2007 წელს, ჟურნალმა Empire-მა იგი 100 ყველაზე სექსუალური კინომსახიობის რიგებში მოაქცია.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:ფრანგი მოდელები კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
რობერტ იაფე
რობერტ იაფე (გერმ.: Robert Jaffé) (დ. 24 იანვარი, 1894 — გ. 21 თებერვალი, 1968) — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე.
რობერტ იაფე გერმანული პარტიის წევრი იყო. 1952 წლის 9 იანვარს კარლ ფონ კამპეს პენსიაში გასვლის შემდეგ იგი გერმანიის ბუნდესტაგის წევრი გახდა. ლეგისლატურის პერიოდის გასვლის შემდეგ იგი ხელმეორედ აღარ აურჩევიათ პარლამენტში.
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
Formica rufa
Formica rufa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მალტის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
მალტის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (Malta national rugby union team) — მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები მალტიდან. ჯერჯერობით მათ არცერთ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე არ აქვთ ნათამაშები. მალტის ნაკრებმა პირველი ოფიციალური თამაში ჩაატარა 2000 წელს მოლდოვის ნაკრებთან. ამჟამად ის 2A დივიზიონში ასპარეზობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
იანგი-აული (კუიურგაზის რაიონი)
იანგი-აული (Яңауыл; Янги-Аул) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
მარსი
მარსი (ძვ. ქართული სახელწოდება მარიხი ) — მეოთხე პლანეტა სიშორითა და მერკურის შემდეგ, ზომით ყველაზე მცირე პლანეტა მზის სისტემაში. მას რომაული ომის ღმერთის მარსის სახელი ჰქვია (არესი ბერძნულ მითოლოგიაში). მარსს მეტსახელად „წითელ პლანეტასაც“ უწოდებენ, მისი ზედაპირის მოწითალო შეფერილობის გამო, რაც მაგემიტის (რკინის ოქსიდის) დიდი რაოდენობითაა გამოწვეული.
მარსი დედამიწის ჯგუფის პლანეტებს მიეკუთვნება, მისი ატმოსფერო გაიშვიათებულია (დედამიწასთან შედარებით წნევა მარსის ზედაპირზე 160-ჯერ მცირეა). პლანეტის რელიეფის თავისებურებას წარმოადგენს: მთვარის მსგავსი კრატერები (ისინი მეტეორიტებთან შეჯახებითაა გამოწვეული), ვულკანები, უდაბნოები, ხეობები და დედამიწის მსგავსი პოლარული ყინულის ქუდები.
მარსს ორი ბუნებრივი თანამგზავრი გააჩნია - ფობოსი და დეიმოსი (ბერძნულიდან, „შიში“ და „საშინელება“, არესის შვილების სახელებია, რომლებიც ომის დროს მუდამ მის გვერდით იმყოფებიან). ორივე თანამგზავრი მცირე ზომისაა (ფობოსი - 26,8×22,4×18,4 კმ, ხოლო დეიმოსი - 15×12,2×10,4 კმ) და უსწორმასწორო ზედაპირი გააჩნია.
პრეფიქსი არეო- მიუთითებს მარსზე ისევე როგორც გეო- მიუთითებს დედამიწაზე, მაგალითად, არეოლოგია/გეოლოგია. არეოლოგია ასევე მიუთითებს მარსის ერთიანად და არა მხოლოდ პლანეტის გეოლოგიური პროცესების შესწავლაზე.
მარსის ასტრონომიული სიმბოლოა ♂, რომელიც ანტიკური ღმერთი მარსის შუბისა და ფარის სიმბოლოა.
ჩინურ, კორეულ, იაპონურ და ვიეტნამურ კულტურებში პლანეტას მოიხსენიებენ როგორც ცეცხლოვან ვარსკვლავს (火星), ძველი ჩინური ხუთი ელემენტის მითოლოგიურ ციკლზე დაყრდნობით.
პლანეტაზე თვეების განმავლობაში ქარიშხლები მძვინვარებს. პლანეტის ფერი მოწითალო, სისხლისფერია. ეს ფერი ძველ ბერძენთა და რომაელთა წარმოდგენაში ომთან და სისხლის ღვრასთან ასოცირდებოდა. სწორედ ამიტომ, ბერძნები და რომაელები ამ პლანეტას ომის ღმერთთან აიგივებდნენ.
1960-იანი წლებიდან ავტომატური კოსმოსური აპარატების მეშვეობით მარსის შესწავლას ცდილობდნენ: ამერიკის შეერთებული შტატები (პროგრამები: „მარინერი“, „ვიკინგი“, „Mars Global Surveyor“ და სხვა), საბჭოთა კავშირი (პროგრამები: „მარსი“ და „ფობოსი“), ევროპის კოსმოსური სააგენტო (პროგრამა, „მარს-ექსპრესი“) და ინდოეთი (პროგრამა, „მანგალიანი“). მარსზე დაშვების პირველი წარმატებული მისია, 1965 წელს მარინერ 4-მა განახორციელა, რომელიც დედამიწიდან 1964 წელს გაუშვეს. დღეისთვის მარსი დედამიწის შემდეგ, ყველაზე დაწვრილებით შესწავლილი პლანეტაა.
პლანეტაზე არის წარმონაქმნები, რომლებიც მდინარის ამომშრალ კალაპოტს გვაგონებენ. ამ კალაპოტებში წყალი არ არის. პლანეტის ზედაპირზე უამრავი ჩამქრალი ვულკანის კერა და მეტეორიტული კრატერებიც შეინიშნება.
მარსის ბრუნვის პერიოდი, სეზონური ციკლები და დახრილობა, რომელიც სეზონებს განსაზღვრავს ძალიან ჰგავს დედამიწისას. მარსზე გვხვდება ისეთ საოცრება, როგორიცაა ოლიმპოს მთა, ყველზე დიდი ვულკანი და სიმაღლით მეორე მთა (28 000 მეტრი) მზის სისტემაში. ასევე ვხვდებით მარინერის ხეობებს, რომელიც მზის სისტემაში უდიდეს კანიონს წარმოადგენს. დღე ღამის ხანგრძლივობა „წითელ პლანეტაზე“ თითქმის ისეთივეა, როგორც დედამიწაზე - 24 საათი და 39 წუთი.
მანძილი მარსსა და დედამიწას შორის მნიშვნელოვნად ცვალებადია, რაც დამოკიდებულია მზის გარშემო ამ ორი პლანეტის ორბიტაზე. თეორიულად, მარსი და დედამიწა ერთმანეთს მაქსიმალურად მაშინ უნდა მიუახლოვდნენ, როცა მარსი მზესთან ყველაზე ახლო წერტილში იქნება (პერიჰელიონი) დედამიწა კი ყველაზე შორეულ წერტილში (აფელიონი). შედეგად, ორ პლანეტას შორის მანძილი 54,6 მილიონი კილომეტრი უნდა იყოს. თუმცა, როგორც NASA აღნიშნავს, კაცობრიობის მიერ აღრიცხულ ისტორიაში ასეთი რამ ჯერ არ მომხდარა.
აღრიცხულთა შორის ყველაზე ახლო მანძილი მარსსა და დედამიწას შორის, 2003 წლის 27 აგვისტოს დაფიქსირდა — 56 მილიონი კილომეტრი. ასეთ მანძილზე ისინი ერთმანეთს 2237 წლამდე აღარ მიუახლოვდებიან.
მარსსა და დედამიწას შორის დაშორება ყველაზე დიდი მაშინ არის, როცა ორივე პლანეტა აფელიონშია და მზის სხვადასხვა მხარეს. ამ დროს, მათ შორის მანძილი შეიძლება 401 მილიონი კილომეტრიც იყოს. ორ პლანეტას შორის საშუალო მანძილი კი 225 მილიონი კილომეტრია.
ზამთარში მარსის პოლუსებზე ტემპერატურა -130 °C-მდე ეცემა, ხოლო ზაფხულში, ეკვატორზე, 0 °C-დან 30 °C-მდე მერყეობს.
დღეისთვის აქტიურად მიმდინარეობს კვლევები, რომლებიც წარსულში მარსის სიცოცხლისთვის ვარგისობას შეისწავლიან, და ამავდროულად აფასებენ სიცოცხლის არსებობის შესაძლებლობას. სამომავლოდ დაგეგმილია ასტრობიოლოგიური მისიები. მცირე ატმოსფერული წნევის გამო მარსის ზედაპირზე შეუძლებელია წყლის თხევად მდგომარეობაში არსებობა.
სქოლიო
კატეგორია:მარსი კატეგორია:მზის სისტემის პლანეტები
გუტალაკი
გუტალაკი (ოფიციალურად გუტალაკის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Gutalac; Bayan ng Gutalac) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ზამბოანგის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 090 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ზამბოანგის მუნიციპალიტეტები
ამანგელდი (აყმოლის ოლქი)
ამანგელდი (Амангелді) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის აყქოლის რაიონში. შედის ურიუპინკის სასოფლო ოკრუგში. ატოკ კოდი — 113255200.
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობდა 299 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აყქოლი რაიონის დასახლებული პუნქტები
Formica rufibarbis
Formica rufibarbis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წედისი (გორის მუნიციპალიტეტი)
წედისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ათრევის (მდინარე ტანის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 760 მეტრი. გორიდან 7 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 187 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლადო ალექსი-მესხიშვილი
ვლადიმერ სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილი, ლადო მესხიშვილი (დ. 28 თებერვალი [ ძვ. სტ. 16 თებერვალი], 1857, თბილისი — გ.  24 ნოემბერი, 1920, იქვე) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (წოდება მიენიჭა გარდაცვალების შემდეგ, 1930 წელს).
ბიოგრაფია
დაიბადა სამხედრო ექიმის — სარდიონ ალექსი-მესხიშვილის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის ერთ-ერთ კერძო პანსიონში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. ავადმყოფობის გამო უნივერსიტეტი ვერ დაამთავრა, სამშობლოში დაბრუნდა და მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა თელავის ქალთა სასწავლებელში. აქ სამ წელიწადს იმსახურა, პარალელურად მონაწილეობდა რუს სცენისმოყვარეთა სპექტაკლებში. 1881 წელს შევიდა თბილისის ქართულ დრამატულ დასში. 1887–1890 წლებში კი რუსულ სცენაზე გამოდიოდა. 1890–1896  ხელმძღვანელობდა თბილისის, 1897–1906   — ქუთაისის დრამატულ დასებს. 1905 წელს ალექსი-მესხიშვილი მხარს უჭერდა სახალხო ბრძოლას, თვითონაც იბრძოდა ბარიკადებზე, მიტინგებზე რევოლუციურ ლექსებს კითხულობდა. ტირანიისა და სოციალური უსამართლობის წინააღმდეგ პროტესტს გამოხატავდა მისი დადგმებიც: ვინჩენცო მონტის „გაიუს გრაკქუსი“ და გერჰარტ ჰაუპტმანის „ფეიქრები“, რომლებშიც ალექსი-მესხიშვილი თვითონვე ასრულებდა მთავარ როლებს. 1906–1910, 1915–1920 ლადო ალექსი-მესხიშვილი რუსულ ენაზე მოღვაწეობდა (1907 მოსკოვის სამხატვრო თეატრში).
1910–1914 იგი სათავეში ედგა თბილისის, 1914–1915   — ქუთაისის თეატრებს. 1913 წელს აღინიშნა მისი სასცენო მოღვაწეობის 35 წლის იუბილე. ალექსი-მესხიშვილის გმირები ებრძოდნენ უსამართლობას, ექომაგებოდნენ ჩაგრულებს, იღვწოდნენ კაცობრიობის ნათელი მომავლისათვის. ამ გმირებს იგი წარმოსახავდა რომანტიკული მგზნებარებით, პოეტური აღმაფრენით. მისი უმნიშვნელოვანესი როლებია: ლევან ხიმშიაშვილი (გიორგი ერისთავის „სამშობლო“), გაიოზ ფარავა (ვალერიან გუნიას „და-ძმა“), სულეიმანი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ჰამლეტი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), ურიელ აკოსტა (კარლ გუცკოვის „ურიელ აკოსტა“), კეისარი (უილიამ შექსპირის „იულიუს კეისარი“), ფრანც და კარლ მოორები (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), რუი ბლაზი ( ვიქტორ ჰიუგოს „რუი ბლაზი“).
საინტერესოა ალექსი-მესხიშვილის მიერ შექმნილი კომედიური და სახასიათო სახეებიც: რასპლუევი (ალექსანდრე სუხოვო-კობილინის „კრეჩინსკის ქორწინება“), გოროდნიჩი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“) და სხვა. დადგმული აქვს 100-ზე მეტი პიესა, ქართული სცენის მრავალი ოსტატი გამოზარდა. ალექსი-მესხიშვილმა ქართული სცენისათვის არაერთი დრამატული ნაწარმოები თარგმნა. 1916–1918 წლებში რუსეთში ყოფნის დროს გადაიღეს კინოფილმებში „მამები და შვილები“, „შურისძიების ღმერთი“ და სხვა.
ალექსი-მესხიშვილის სახელი აქვს მინიჭებული ქუთაისის დრამატულ თეატრს (1940).
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1920 კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები ლადო კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ვაზისებრნი
ვაზისებრნი (Vitaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მერქნიანი ლიანებია, იშვიათად — სწორმდგომი ბუჩქები ან დაბალი ხეები. აქვთ მორიგეობით განლაგებული მთლიანი ან დანაკვეთული ფოთლები; უმრავლესობას ღეროსეული წარმოშობის პწკალები აქვს. ყვავილები ორსქესიანი ან ცალსქესიანია, ნაყოფი კენკრა.
მარსელა დეტროიტი
მარსელა ლევი, ცნობილი როგორც მარსელა დეტროიდი (Marcella Levy; დ. 21 ივნისი, 1952, დეტროიტი, მიჩიგანი, აშშ) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და გიტარისტი.
მან გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი, Marcella, 1982 წელს. იგი გახდა პოპ-როკ ჯგუფის, Shakespears Sister, წევრი 1988 წელს. ჯგუფის პირველი ორი სტუდიური ალბომი, Sacred Heart (1989) და Hormonally Yours (1992), ორივე მოხვდა გაერთიანებული სამეფოს ალბომების ჩარტის ტოპ 10-ში. ჯგუფის ჰიტმა, „Stay", ზედიზედ რვა კვირა გაატარა ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის პირველ ადგილზე. დეტროიტმა ჯგუფი დატოვა 1993 წელს.
კარიერა
მარსელამ მარსი ლევის სახელით 1970-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო დაკვრა სხვადასხვა ჯგუფში მშობლიურ ქალაქში, დეტროიტში. კარიერის დასაწყისში ის იყო ბობ სეგერის ჯგუფში. მან იმღერა ბექ ვოკალები ჯგუფის სტუდიურ ალბომში Back in '72 (1973). ამ დროს, მან დაიწყო მუშაობა თავის სადებიუტო სოლო სტუდიურ ალბომზე პროდიუსერ დევიდ ფოსტერთან ერთად. მალევე მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ლეიბლთან RSO Records. გაურკვეველი მიზეზების გამო, მუსიკოსმა ალბომზე მუშაობა შეწყვიტა და ის დაუმთავრებელი დარჩა. ახალ სადებიუტო სტუდიურ ალბომზე მუშაობის დროს იგი მღეროდა და წერდა სიმღერებს სხვადასხვა მუსიკოსისთვის, მათ შორის იყვნენ: არეტა ფრანკლინი, ბერტ ბაჩარაჩი, კეროლ ბაიერ საგერი, სტენლი კლარკი, ჩაკა ხანი, ბელინდა კარლაილი და ალ ჯარო. მარსიმ გამოუშვა დუეტი, „Millie and Billie“, ელის კუპერთან ერთად. კომპოზიცია შევიდა კუპერის 1978 წლის სტუდიურ ალბომში, From the Inside.
1980 წელს მან იმღერა დუეტი რობინ გიბთან ერთად - „Help Me!". სიმღერა გამოვიდა როგორც სინგლი და გავიდა 50-ე ადგილზე ბილბორდის ცხელ ასეულში. მან ასევე გამოუშვა დუეტი ჯიმი რუფინსთან ერთად, რომელიც შევიდა ჯიმის სტუდიურ ალბომში Sunrise. ამ დროს დეტროიტმა გააფორმა კონტრაქტი Epic Records-თან და გამოუშვა თავისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი Marcella 1982 წელს. ალბომი ვერ მოხვდა მთავარ ჩარტებში. მისი კომერციული წარუმატებლობის გამო, Epic Records-მა გააუქმა დეტროიტის ტურნე.
ვაზისებრნი
ლიტერატურა
*
მარსელა დეტროიტი
კარიერა
1985 წელს დეტროიტმა გამოუშვა ალბომი დაიან რივზთან ერთად, სახელწოდებით Ballerina. ასევე, მან გამოუშვა დუეტი მაქს კარლთან ერთად, „Come and Follow Me", ფილმისთვის Short Circuit 1.
1988 წელს მუსიკოსი გახდა ბრიტანული პოპ-როკ ჯგუფის, Shakespears Sister, წევრი. მუსიკოსი ოფიციალურად გახდა ჯგუფის წევრი მათი პირველი სინგლის „Break My Heart (You Really) / Heroine" გამოსვლის შემდეგ. ჯგუფის მეორე სინგლი, „You're History", დიდ ბრიტანეთის ჩარტის ტოპ 10-ში მოხვდა. ასევე ტოპ-10 ში მოხვდა ჯგუფის სადებიუტო სტუდიური ალბომი Sacred Heart, რომელსაც BPI-ის ოქროს სერტიფიკატი აქვს გაყიდვებისთვის. კიდევ ორი ​​სინგლი გამოვიდა Sacred Heart-დან, „Run Silent" და „Dirty Mind", რომლებიც ვერ მოხვდნენ დიდი ბრიტანეთის ჩარტის ტოპ 50-ში.
1991 წლის ბოლოს, Shakespears Sister-მა გამოუშვა პირველი სინგლი მეორე სტუდიური ალბომიდან Hormonally Yours, „Goodbye Cruel World", რომელიც ასევე კომერციული წარუმატებლობა აღმოჩნდა და ვერ მოხვდა დიდი ბრიტანეთის ჩარტის ტოპ 50-ში. თუმცა მეორე სინგლს, „Stay", კომერციული წარმატება ხვდა წილად და ზედიზედ რვა კვირის განმავლობაში იყო გაერთიანებული სამეფოს ჩარტების სათავეში.
დეტროიტმა დატოვა ლეიბლი London Records 1995 წელს. მან გამოუშვა თავისი მესამე სტუდიური ალბომი, Feeler, 1996 წლის სექტემბერში სხვადასხვა ლეიბლის ლიცენზიის ქვეშ. ალბომი ვერ მოხვდა დიდი ბრიტანეთის ჩარტში. ის მხოლოდ იაპონიის ჩარტში მოხვდა, სადაც 82-ე ადგილი დაიკავა.
2000-იანი წლების დასაწყისში დეტროიტმა ჩამოაყალიბა თავისი ბლუზ ჯგუფი, Marcy Levy Band, მაიკლ ფელთან, ჯობ სტრაილზთან, რიკ რიდსა და მაქს ბენგველისთან ერთად. მათ გამოუშვეს სადებიუტო EP Button Fly Blues. ჯგუფმა გამოუშვა სადებიუტო სტუდიური ალბომი The Upside of Being Down 2006 წლის ივლისში დეტროიტის დამოუკიდებელი ლეიბლის, Lofi Records-ის, ქვეშ. 2009 წელს Marcy Levy Band დაიშალა.
2012 წლის მაისში დეტროიტმა რამდენიმე წლიანი პაუზის შემდეგ გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი „Madison's Light“. კომპოზიცია მან თავის დისშვილს მიუძღვნა, რომელიც რამდენიმე თვით ადრე გარდაიცვალა. სინგლის გამოსვლიდან ხუთი თვის შემდეგ, დეტროიტმა დააარსა არაკომერციული საქველმოქმედო ორგანიზაცია „The Madison Morr Foundation" გაჭირვებული ბავშვების დასახმარებლად.
2019 წელს ცნობილი გახდა, რომ ჯგუფი Shakespears Sister კვლავ შეიკვრებოდა და დაიწყებდა ტურნეს. ტურნე, Shakespears Sister Ride Again, დაიწყო ნოტინგემში 2019 წლის 31 ოქტომბერს. ჯგუფის ახალი სინგლი, „All the Queen's Horses", გამოვიდა 15 მაისს, თანმხლები მუსიკალური ვიდეოთი. ამას მოჰყვა ჯგუფის კომპილაციური ალბომი, Singles Party, 2019 წლის ივლისში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ამერიკელი რიტმ-ენდ-ბლუზ მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი რიტმ-ენდ-ბლუზის მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი როკ მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი სოულ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი სოულ-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მომღერალი ქალები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
ვაზი და ღვინო
„ვაზი და ღვინო“ — სამეცნიერო-პოპულარული ორკვირიანი ჟურნალი. საქართველოს მეღვინე-მევენახეთა ყრილობის საბჭოს ორგანო. გამოდიოდა 1920 თებერვლიდან დეკემბრამდე. გამომცემელი — მეღვინე-მევენახეთა ყრილობის საბჭო. იბეჭდებოდა მასალები ვაზის მოვლა-გაშენების, ღვინის დაყენებისა და გასაღების საკითხებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ძმები მარქსები
thumbnail|450px|right|გრუჩო, გუმო, მინი (დედა), ზეპო, ფრენჩი (მამა), ჩიკო და ჰარპო. [[1913 წ.]] ძმები მარქსები (Marx Brothers) — ამერიკელი დედმამიშვილი კომიკოსების პოპულარული კვინტეტი, რომელიც მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა ვოდევილში, სპექტაკლში, ისევე როგორც ბევრ კინო- თუ სატელევიზიო ფილმში.
კატეგორია:ამერიკელი კომიკოსები
ლასილი
ლასილი — მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს სვანეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3115 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 13 კმ, აუზის ფართობი 40 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულზე, წყალმცირობა - შემოდგომა-ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 1,60 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის მდინარეები კატეგორია:ენგურის შენაკადები
სარა ბერნარი
მინი|სარა ბერნარი სარა ბერნარი (Sarah Bernhardt; დ. 22 ოქტომბერი, 1844. პარიზი, საფრანგეთი — გ. 26 მარტი, 1923. იქვე) — ფრანგი თეატრის მსხაიობი, რომელსაც „მსოფლიოს ისტორიაში ყველაზე ცნობილ მსახიობ ქალად“ მოიხსენიებენ. ბერნარმა სახელი 1870-იან წლებში, ევროპის თეატრებში თამაშით გაითვქვა და მასზე მოთხოვნა, როგორც ევროპის ქვეყნებში, ისე აშშ-ში გაჩნდა. მან სერიოზული დრამატული მსახიობის რეპუტაცია შეიქმნა, რამაც მას მომავალში „ღვთისმეტველი სარას“ ზედმეტსახელი შესძინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ფრანგი კურტიზანები და მეძავები
რაფაელ-ფრეიერე
რაფაელ-ფრაიერე (Rafael Freyre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, ოლგინის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 080 ადამიანს შეადგენდა. 620 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 80,8 ადამიანი კმ²-ზე.
მუნიციპალიტეტის ცენტრი განვითარებულია შაქრის გადამამუშავებელი საწარმო „სენტრალ სანტა ლუსიას“ გარშემო.
ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობებია ჩრდილოეთ სანაპიროზე არსებული პლაჟები „პლაია-გუარდალავაკა“ და „გარდალავაკა“, რომლებიც თეთრი ქვიშით გამოირჩევა.
ჩრდილოთ სანაპიროზე, პატარა სოფელ ბარიაიში არსებობს მონუმენტი, რომელიც ქრისტეფორე კოლუმბის შემოსვლას აღნიშნავს.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
სამხრეთ აფრიკის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
სამხრეთ აფრიკის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები (The Springboks, ან Springbokke და Amabokoboko ზულუზე) — სამხრეთ აფრიკის რაგბის ეროვნული ნაკრები. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი 1995 და 2007 წლებში.
სამი ერის თასი
სამხრეთ აფრიკასა და ავსტრალიას მოგებული აქვს სამი ერის თასი სამ-სამჯერ, ხოლო ახალ ზელანდიას 10-ჯერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბი კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის სპორტი
ტეოდორო ტრივულციო
მინი|ტეოდორო ტრივულციო ტეოდორო ტრივულციო (Teodoro Trivulzio) (დ. 1456 — გ. 1531) — იტალიელი და მოგვიანებით ფრანგი მხედართმთავარი, საფრანგეთის მარშალი.
ტეოდორო საფრანგეთის მარშლის ჯან ჯაკომო ტრივულციოს ძმისშვილი და ცნობილი და მდიდარი მილანური ოჯახის წარმომადგენელი იყო. ბიძის მსგავსად ისიც საფრანგეთის მეფის სამსახურში იდგა, თუმც მოგვიანებით ვენეციის ჯარების მთავარი გენერალი გახდა.
1524 წელს იგი მილანის გუბერნატორად დაინიშნა და საფრამგეთის მარშლის ტიტული მიენიჭა. მოგვიანებით იგი გენუის გუბერნატორი გახდა, რომელიც მან ანდრე დორიას გადააბარა. თეოდორო ტრივულციო 1531 წელს გარდაიცვალა. ამ დროს მას ლიონის გუბერნატორის პოსტი ეკავა.
კატეგორია:იტალიელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები კატეგორია:დაბადებული 1456 კატეგორია:გარდაცვლილი 1531
Formica ruficeps
Formica ruficeps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
შალვა კეღოშვილი
შალვა კეღოშვილი (დ. 1946, ხიზაბავრა, ასპინძის რაიონი) — ქართველი მსახიობი, პედაგოგი, პოეტი, ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი, მსახიობის სპეციალობით; გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ქართული ენისა და ლიტერატურის განხრით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
სხვები (2001 წლის ფილმი)
სხვები (The Others) — ესპანელი რეჟისორის ალეხანდრო ამენაბარის ფსიქოლოგიური საშინელებათა ჟანრის ფილმი. ფილმში მთავარ როლს ასრულებს ავსტრალიელი მსახიობი ნიკოლ კიდმანი.
ბიუჯეტი
ფილმის ბიუჯეტი შეადგენდა $17,000,000 ამერიკულ დოლარს. ფილმის პრემიარა შედგა 2001 წლის 10 გავისტოს, შეერთებული შტატებისა და კანადის 1,678_მდე კინოთეატრებში რამაც ფილმს მოუტანა მოგება $14 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობით პრემიერიდან პირველივე კვირას, ხოლო საერთო ჯამში ფილმის მოგება შეადგენს $218 მილიონ აშშ დოლარს.
ჯილდოები
ფილმი დაჯილდოებულია გოიას რვა ჯილდოთი, როგორც საუკეთესო ფილმისთვის, ასევე საუკეთესო რეჟისურასთვის. ეს არის პირველი სრულიად ინგლისურენოვანი ფილმი, რომელიც დაჯილდოვდა გოიას პრიზით. ფილმს, ასევე, მიღებული აქვს საუკეთესო საშინელებათა ფილმის ჯილდო სატურნის პრემიაზე, ხოლო მსახიობი ნიკოლ კიდმანი კი წარდგენილი იყო ოქროს გლობუსის ნომინაციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2001 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:საშინელებათა ფილმები კატეგორია:ალეხანდრო ამენაბარის ფილმები
შობის ბაბუის წერილები
„შობის ბაბუის წერილები“ (The Father Christmas Letters) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის წიგნი, რომლებიც შედგენილია მწერლის ხელნაწერებისგან. რამდენიმე წლის მანძილზე, 1920 წლიდან, იგი თავის შვილებს სწერდა წერილებს შობის ბაბუის სახელით, სადაც მოუთხრობდა სახალისო ისტორიებს ჩრდილოეთ პოლუსიდან. წერილებს მთავარი გმირები იყვნენ შობის ბაბუა, თეთრი დათვი, მისი ძმისშვილები პაკსუ და ვალკოტუკა, გობლინები, წითური გნომები და სხვები.
სქოლიო
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები კატეგორია:1976 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები კატეგორია:2004 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები კატეგორია:ინგლისური ლიტერატურა
ომლეტი
მინი|ომლეტი სოკოთი ომლეტი არის კერძი, რომელიც მზადდება ათქვეფილი კვერცხით, რომელიც დამდნარ კარაქზე ან ზეთზე იწვება ტაფაში (ტაფაში მორევის ან ათქვეფის გარეშე). იშვიათად, ომლეტს მარტო მიირთმევენ, მაგრამ უფრო ხშირად ისეთ დანამატებთან ერთად, როგორიცაა ყველი, ხახვი, ბოსტნეული, სოკო, ხორცი (ხშირად ლორი ან ბეკონი), ან ჩამოთვლილთაგან რამდენიმეს კომბინაცია. მთლიან კვერცხს ან კვერცხის ცილას ხშირად ურევენ მცირე რაოდენობით რძეს, ნაღებს, ფქვილს ან წყალს.
ისტორია
სავარაუდოდ, თავდაპირველად, ომლეტი წარმოიშვა ანტიკურ სპარსეთში. თანამედროვე ომლეტი თითქმის იდენტურია სპარსული "კუკუ საბზი"-სა.
ალან დევიდსონის მიხედვით, ფრანგული სიტყვა ომლეტი (ფრანგ. [Ɔm.lɛt]) პირველად გამოყენებულ იქნა XVI საუკუნის შუა პერიოდში, მაგრამ ამ სიტყვის სხვა ვერსიები არსებობდა 1393 წელსაც, მაგ. alumelle.
ბესიერში არსებული უზარმაზარი სააღდგომო ომლეტის ტრადიცია, ლეგენდის თანახმად, დაარსდა როდესაც ნაპოლეონ ბონაპარტი და მისი ჯარი სამხრეთ საფრანგეთში გაემგზავრნენ და მათ გადაწყვიტეს ღამის გატარება ქალაქ ბესიერესთან. ნაპოლეონმა მიირთვა სახლის დიასახლისის მიერ მომზადებული ომლეტი და ნამდვილი სიამოვნება მიიღო. მან უბრძანა ქალაქში მხოვრებლებს, შეგროვებულუყვნენ, შეეკრიბათ სოფელში ყველა კვერცხი და მეორე დღეს მოემზადებინათ უზარმაზარი ომლეტი ჯარისთვის.
ალექსანდრე დიუმაც ახსენებს ომლეტის რამდენიმე ვარიანტს მის წიგნში "Grand dictionnaire de cuisine". ერთ-ერთი სახის ომლეტი მზადდება ახალი მწვანილით (ოხრახუში, პრასი და ტარხუნა), მეორე სახის - სოკოთი, რომელსაც შეიძლება დაემატოს მწვანე ბარდა, ასკილი, ისპანახი, მჟაუნა ან ტრიუფელიც. "კირშის ომლეტი" (ან რომის ომლეტი) არის ტკბილი ომლეტი, რომელიც მზადდება შაქრით და ალკოჰოლური სასმელებით, მაგ. კირშით ან რომით. ომლეტს რულეტის მსგავსად ახვევენ და ზემოდან დაფქვილ შაქარს აყრიან. კიდევ ერთი სახის ტკბილი ომლეტი, რომლის შექმნაც უკავშირდება პრუსიის სამეფო ტახტის მზარეულს, მზადდება ვაშლით და ყავისფერი შაქრის მინანქრით. ომლეტი მზადდება სირაქლემას კვერცხით და მიირთმევენ პომიდვრის და წიწაკის სოუსით.
ა.შ.შ
დენვერის ომლეტი, ასევე ცნობილი როგორც სამხრეთ-დასავლეთური ომლეტი ან დასავლური ომლეტი, არის შიგნიდან ამოვსებული კუბიკებად დაჭრილი ლორით, ხახვითა და მწვანე ბულგარული წიწაკით, თუმცა შიგთავსის მრავალი ვარიანტი არსებობს. ხშირად მიირთმევა სამხრეთ-დასავლეთ შტატებში. ამ ომლეტს ზოგჯერ ზემოდან ყველს ურთავენ და შემწვარი კარტოფილით ან კარტოფილის კატლეტებთან ერთად მიირთმევენ საუზმეზე. მარცხნივ|მინი|ჰენგთაუნის შემწვარი ჰენგთაუნის შემწვარი არის ომლეტი ბეკონით და პურიანი ოსტრით. ის საკმაოდ განსხვავებული ომლეტია და წარმოიშვა პლაკერვილში, კალიფორნიაში, ოქროს ციებ-ცხელების დროს.
კვერცხის ცილის ომლეტი არის ომლეტის ვარიანტი, რომელიც განაცალკევებს კვერცხის ცილას გულისაგან, ცხიმისა და ქოლესტერინის მოსაშორებლად, რომლებიც მხოლოდ კვერცხის გულიან ნაწილშია.
მინი|ტამაგოიაკი
იაპონია
იაპონიაში ტამაგოიაკი არის ტრადიციული ომლეტი, რომელშიც კვერცხებს ურევენ მირინს, სოიოს სოუსს, ბონიტოს ფანტელებს, შაქარს, წყალს და ამზადებენ სპეციალურ მართკუთხა ტაფაზე. ჯერ წვავენ ომლეტის ძირს, როგორც კი საკმაოდ შეიწვება, საკვები ჩხირებით ზემოთ მოაქცევენ და ა.შ, სანამ ომლეტის ყველა ნაწილი არ შეიწვება, რის შედეგადაც მკვრივი ომლეტი შეიცავს უამრავ წვრილ ფენას.
ომურიცა (ინგლისური სიტყვებიდან "ომლეტი" და "ბრინჯი"-"rice") არის ომლეტი, რომელიც ამოვსებულია ბრინჯით და ჩვეულებრივ მიირთმევა დიდი რაოდენობით პომიდვრის კეტჩუპის თანხლებით. მარცხნივ|მინი|ომურიცა ომუ-სობა არის ომლეტი, რომელიც შეიცავს პასტას ან სხვადასხვა სახის მაკარონს. მინი|ფრიტატა ტენშინდონი არის იაპონურ-ჩინური კერძი, ბრინჯზე დადებული ომლეტი კიბორჩხალას ხორცით.
იტალია
ფრიტატა არის ერთგვარი გადახსნილი იტალიური ომლეტი, რომელიც შეიძლება შეიცავდეს ყველს, ბოსტნეულს ან მაკარონსაც კი. ფრიტატა ნელა მზადდება. ზეთის გარდა, ყველა ინგრედიენტი სრულად ირევა კვერცხში კერძის შეწვამდე.
სქოლიო
კატეგორია:ომლეტები კატეგორია:კვერცხის კერძები კატეგორია:მსოფლიო სამზარეულო კატეგორია:საჭმლის ტიპები კატეგორია:საუზმე
ნაიფ ჰავატმე
ნაიფ ჰავატმე (არაბ. نايف حواتمة; ინგლ. Nayef Hawatmeh) — იორდანელი რადიკალი პოლიტიკოსი, რომელიც  აქტიურად მონაწილეობდა პალესტინის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იასირ არაფატის ერთ-ერთი თანამოაზრე. იორდანიაში, ლიბანში, ერაყში, სამხრეთ იემენსა და პალესტინაში შეიარაღებული ბრძოლების იდეოლოგი, ორგანიზატორი და მონაწილე. 1969 წლიდან პალესტინის განთავისუფლების დემოკრატიული ფრონტის (DFLP) მუდმივი გენერალური მდივანი. 1999 წელს პალესტინის განთავისუფლების დემოკრატიული ფრონტი, რომლის ხელმძღვანელი გახლდათ ნაიფ ჰავატმე,   ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და გაერომ ტერორისტული ორგანიზაციების სიიდან ამოიღეს.
ჰავატმე მხარს უჭერს პალესტინის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნას 1967 წლის 4 ივნისის საზღვრებში, დედაქალაქით აღმოსავლეთ იერუსალიმში. ახალგაზრდობაში მაოიზმის გავლენის ქვეშ მოექცა, მომწიფებულ ასაკში ჰავატმე ცნობილი გახდა, როგორც მარქსიზმის იდეების მიმდევარი. მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში პოლიტიკოსი პალესტინის საზოგადოების უღარიბესი ფენების უფლებებისთვის იბრძვის. ჰავატმე პალესტინის წინააღმდეგობის მოძრაობისა და ახლო აღმოსავლეთის მოვლენების შესახებ გამოქვეყნებული  მრავალი ისტორიული და თეორიული ნაშრომის ავტორია, რომლებიც სხვადასხვა ენაზე გამოიცა სხვადასხვა ქვეყანაში.
ამჟამად ცხოვრობს სირიაში.
ბიოგრაფია
1959 წელს, როდესაც იორდანიის ხელისუფლება არაბულ ნაციონალისტურ მოძრაობას დევნიდა, ნაიფი იატაკქვეშეთში გადავიდა. ამ პერიოდში მას დაუსწრებლად  გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი. ნაიფმა. ფარულად გადაკვეთა დამასკო და გეზი აიღო ტრიპოლისკენ ( ჩრდილოეთ ლიბანი). იმ დროს ლიბანის პრეზიდენტი ქამილ შამუნი  პროამერიკულ ხაზს ატარებდა და მხარს უჭერდა ე.წ. "ეიზენჰაუერის დოქტრინას" ახლო აღმოსავლეთში კომუნიზმის გავრცელების საწინააღმდეგოდ. ნაიფ ჰავატმემ მხარი დაუჭირა ანტისამთავრობო ძალებს წინა კურსის წინააღმდეგოდ და  ეროვნული ფრონტის ერთ-ერთი ორგანიზატორი გახდა, რომელშიც მონაწილეობდნენ ლიბანის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი რაშიდ კარამე და მისი პარტია, ANM და ბაასი. სამოქალაქო ომმა, რომელიც დაიწყო 1958 წელს ლიბანში, გამოიწვია ხელისუფლების ცვლილება. ხელისუფლებაში მოსულმა მთავრობამ შეცვალა  პროამერიკული კურსი და გამოაცხადა "პოზიტიური ნეიტრალიტეტის" პოლიტიკა. ამერიკული ჯარები იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ ქვეყანა.
ლელუბანი
ლელუბანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში, ცხვარიჭამიის თემში. 2007 წლამდე ადმინისტრაციულად ექვემდებარებოდა სოფელ გლდანის საკრებულოს. მდებარეობს მდინარე ლელუბნისხევის (მდინარე გლდანისხევის სათავე) ორივე ნაპირზე, იალნოს ქედის სამხრეთ კალთაზე.
ნაიფ ჰავატმე
ბიოგრაფია
1958 წლის ბოლოს ნაიფ ჰავატმე გადავიდა ბაღდადში და 1963 წლამდე ANM – ს ერაყის ფილიალის უფროსი იყო. ერაყში ყოფნისას ჰავატმემ 14 თვე გაატარა საპყრობილეში პრეზიდენტ აბდ ალ-ქარიმ კასიმთან დაპირისპირების გამო. იგი გაათავისუფლეს ბაასისა და გენერალ არეფის მიერ ორგანიზებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ. თუმცა, მალე იგი კვლავ დააპატიმრეს პუბლიკაციისათვის, რომელიც გამოაქვეყნა გაზეთში Al-Wahdah („ერთობა“) .გადაასახლეს ეგვიპტეში, შემდეგ კი ლიბანში.
ლელუბანი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.
ნაიფ ჰავატმე
ბიოგრაფია
1963 წლიდან 1967 წლამდე ჰავატმე მსახურობდა ANM – ს ხელმძღვანელად სამხრეთ იემენში. იქ მან მონაწილეობა მიიღო ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოძრაობაში, რომელიც იბრძოდა ბრიტანეთის ადმინისტრაციის წინააღმდეგ. იმავე პერიოდში მან დაწერა წიგნი "სამხრეთ იემენის რევოლუციის კრიზისი", სადაც ჩამოაყალიბა ახალი რევოლუციური პროგრამა სამხრეთ იემენის ეროვნულ ფრონტზე მემარცხენე და მემარჯვენე ძალების  დაპირისპირების კონტექსტში.
ლელუბანი
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნაიფ ჰავატმე
ბიოგრაფია
1967 წელს ჰავატმე დაბრუნდა იორდანიაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო პალესტინის განთავისუფლების სახალხო ფრონტის დაარსებაში, რომელშიც ის გახდა  მარცხენა ფრთის ლიდერი. 1969 წელს პალესტინის განთავისუფლების დემოკრატიული ფრონტის შექმნის დღიდან  ნაიფ ჰავატმე იყო უდავო ლიდერი.
1970 წლის სექტემბერში იორდანიის მთავრობამ გადაწყვიტა პალესტინური ორგანიზაციების ქვეყნიდან გაძევება, რის შედეგადაც 10-თვიანი სამხედრო შეტაკება მოხდა პალესტინელ აქტივისტებსა და იორდანიის არმიას შორის. ეს მოვლენები ცნობილი გახდა როგორც "შავი სექტემბერი" სპეციალურ ოფიციალურ განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ ნაიფ ჰავატმე უნდა დაიჭირონ "მკვდარი ან ცოცხალი".
1973 წელს ჰავატმემ უარი თქვა "სახალხო, დემოკრატიული პალესტინის “ შექმნის იდეაზე, სადაც არაბები და ებრაელები იცხოვრებდნენ დისკრიმინაციის, სახელმწიფო კლასობრივი და ეროვნული ჩაგვრის გარეშე" და წამოაყენა "გარდამავალი ეროვნული პროგრამა", რომელიც გაეროს რეზოლუციის თანახმად, ითვალისწინებდა ორი სახელმწიფოს (არაბული და ებრაული) შექმნას და  ისრაელთან შეთანხმებას.
2007 წელს, პირველად 40 წლის განმავლობაში, 1967 წლიდან, ისრაელმა ჰავატმეს ოფიციალური ნებართვა მისცა დასავლეთ სანაპიროზე გამგზავრებულიყო, რათა მონაწილეობა მიეღო პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციის ფორუმში.
ჰავატმე არის სოციალიზმის, არჩევითი დემოკრატიის და პოლიტიკური პლურალიზმის იდეების მხარდამჭერი. იგი გამოდის ისლამის პოლიტიზირების წინააღმდეგ, მხარს უჭერს სამოქალაქო საზოგადოებისა და თანამედროვე სეკულარული სახელმწიფოს შექმნას, რომელიც არ ეფუძნება კონფესიურ ან ვიწრო ეროვნულ პრინციპებს, ახლოსაა ქრისტიანულ ღირებულებებთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:იორდანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:არაბი ნაციონალისტები
მაქსუდ გირეი
მაქსუდ გირეი (Maqsud Geray, مقصود كراى; დ. 1720 — გ. 1780, ოსმალეთის იმპერია) — ყირიმის ხანი  1767–1768 წლებში, სელამეთ II გირეის ვაჟი, სელიმ I გირეის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
მაქსუდი იყო სელიმ I გირეის ნაბოლარა ვაჟის, სელამეთ II-ის შვილი. მაქსუდ გირეი 1748–1756 წლებში ყირიმის ხანის არსლან გირეის ნურედინად იყო დანიშნული. 1762–1764 წლებში კი ყირიმ გირეის კალგა იყო.1767 წელს მაქსუდი დაინიშნა სახანოს მმართველად არსლან გირეის ნაცვლად, რომელიც გარდაიცვალა ყირიმისკენ მიმავალ გზაზე. მაქსუდის მმართველობამ მხოლოდ წელიწადსა და ორ თვეს გასტანა. მისი უმოქმედობითა და რუსეთ-ოსმალეთის ომში განცდილი მარცხებით უკმაყოფილო სულთან მუსტაფა III-მ მას 1768 წელს ხანის ტიტული ჩამოართვა და მცირე აზიაში გადაასახლა. მაქსუდის შემდეგ ყირიმის ხანად ოსმალებმა აღადგინეს ყირიმ გირეი.
მაქსუდ გირეი 60 წლის ასაკში გარდაიცვალა საკუთარ მამულში, 1780 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირიმის ხანები კატეგორია:ყირიმის სახანო კატეგორია:გირეის დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1720 კატეგორია:გარდაცვლილი 1780 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი
ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1955 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. მისი შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია სისადავე, თანამედროვე ეროვნული ფორმების ძიება. ძირითადი ნამუშევრებია: სანატორიუმი „იმერეთი“ წყალტუბოში (არქიტექტორ ლ. ჯანელიძესთან ერთად, 1948–1957), სააგარაკო სახლები წყნეთში (1956-1962), სპორტის სასახლე თბილისში (არქიტექტორ ი. კასრაძესთან და ინჟინერ დ. ქაჯაიასთან ერთად, 1961), რესტორანი „იორი“ თბილისის ზღვაზე (1962), დასასვენებელი სახლი ბიჭვინთაში (1962), გარაჟი თბილისში (1970), საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი (არქიტექტორ გ. გაბაშვილთან ერთად) და მეტროპოლიტენის ქვედა სადგური „თავისუფლების მოედანი“  (ყოფილი „  ლენინის მოედანი “  ) (ორივე თბილისში — 1967; რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო პრემია, 1969), თბილისის ჭადრაკისა და ალპური კლუბის შენობა (არქიტექტორი გ. ღუდუშაურთან ერთად; საქართველოს კომკავშირის პრემია; 1974). დაჯილდოებულია "საპატიო ნიშნის" ორდენით.
დაკრძალულია თბილისის საბურთალოს პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები ვ კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
დომბირალი
დომბირალი (Домбыралы) — სოფელი ყაზახეთში, აყმოლის ოლქის აყქოლის რაიონში. შედის ქენესის სასოფლო ოკრუგში. რაიონულ ცენტრ აყქოლიდან მდებარეობს დაახლოებით 9 კმ-ით აღმოსავლეთით. ატოკ კოდი — 113243100. 2005 წლამდე ეწოდებოდა გუსარკა (Гусарка).
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობდა 889 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აყქოლი რაიონის დასახლებული პუნქტები
ლაიოშ ტარდი
ლაიოშ ტარდი (Tardy Lajos; დ. 28 ივლისი, 1914, ბუდაპეშტი — გ. 10 იანვარი, 1990, ბუდაპეშტი) — უნგრელი ისტორიკოსი, მწერალი, მთარგმნელი, ფილოლოგი, ქართველოლოგი.
ბიოგრაფია
ლაიოშ ტარდი დაიბადა 1914 წელს ბუდაპეშტში. 1932 წელს დაამთავრა კლასიკური გიმნაზია, 1936 წელს – ბუდაპეშტის პეტერ პაზმანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1937-1938 წლებში მსახურობდა ჯარში. სამხედრო სამსახურის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა იურიდიულ ფირმაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს გაიწვიეს აღმოსავლეთის ფრონტზე, სადაც საბჭოთა ტყვეობაში ჩავარდა. ტყვეობიდან 1947 წელს გაანთავისუფლეს. სახლში დაბრუნების შემდგომ მუშაობდა უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროში მრჩევლის თანამდებობაზე.
50–იან წლებში ლაიოშ ტარდი გახდა რაკოშის სისტემის მსხვერპლი და გარკვეული პერიოდი დაჰყო საპატიმროში. 1957-58 წლებში მუშაობდა დამოუკიდებელ იურისტად. 1960 წლიდან 1969 წლამდე იყო ბუდაპეშტის სეჩენის სახელობის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის მეცნიერ–თანამშრომელი.
ლაიოშ ტარდის ქართველოლოგიური მოღვაწეობა იწყება 50–იან წლების დასასრულს. მისი პირველი ქართველოლოგიური ნაშრომი „იაკობ რეინეგსისა და იანოშ კოჰარის მოღვაწეობა კავკასიაში XVIII ს. მეორე ნახევარში“ გამოქვეყნდა 1957 წელს. 60–იანი წლებიდან იგი ინტერესდება უნგრეთ–საქართველოს ურთიერთობით. ამ მიზნით იგი მუშაობდა რომის, მილანის, ფლორენციის, ვენის, პარიზისა და სხვა ქალაქების ბიბლიოთეკებსა და არქივებში, აგროვებდა სათანადო ისტორიულ წყაროებს. 1965 წელს ბუდაპეშტში დაიბეჭდა ლაიოშ ტარდის წიგნი „უნგრეთ–საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან“, რომელიც ქართულად ითარგმნა 1968 წელს. ტარდი უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის მივლინებით საქართველოში ჩამოვიდა ქართული ენის შესწავლის მიზნით. 1973 წელს თბილისში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „შუაევროპული საზოგადოებრივი აზრი საქართველოზე და საქართველო–უნგრეთის ურთიერთობა XVI საუკუნეში“.