cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კლიმატი
კიოპენის კლიმატების კლასიფიკაცია წარმატებით გამოიყენა მ.კორძახიამ 1946 წელს, როდესაც  მან შეასრულა საქართველოს პირველი კლიმატური დარაიონება,  რასაც საფუძვლად კიოპენის ჰავათა კლასიფიკაცია დაუდო. მ.კორძახიამ საქართველოს ტერიტორიაზე ორი ცირკულაციურ-კლიმატური ოლქი - დასავლეთის, რომელიც ნოტიო სუბტროპიკული ჰავით ხასიათდება და აღმოსავლეთის-სუბტროპიკული კონტინენტური ჰავით, და ერთი სამხრეთ საქართველოს მთიანეთის  ქვეოლქი, მშრალი სუბტროპიკებიდან ზომიერად ნოტიოში გარდამავალი ჰავით- გამოყო. დარაიონება მოიცავს ჰავის 22 ტიპს.
1.ზღვიური ნოტიო ჰავა რბილი, თბილი, უთოვლო ზამთრით და ცხელი ზაფხულით;
2.საკმარისად ნოტიო ჰავა ზომიერად ცივი ზამთრით და შედარებით მშრალი ცხელი ზაფხულით;
3.ნოტიო ჰავა ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით;
4.ნოტიო ჰავა ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანმოკლე თბილი ზაფხულით;
5.ნოტიო ჰავა ცივი, თოვლიანი ზამთრით და ხანმოკლე თბილი ზაფხულით;
6.მაღალმთიანი ნოტიო ჰავა ნამდვილი ზამთრის პერიოდის გარეშე;
7.უხვი მუდმივი თოვლის და მყინვარების მაღალმთიანი ნოტიო ჰავა;
8.ზომიერად თბილი სტეპების ჰავა ცხელი ზაფხულით;
9.ზომიერად თბილი სტეპების ჰავიდან ზომიერად ნოტიოში გარდამავალი ჰავა;
10.ზომიერად ნოტიო ჰავა ზომიერად ცივი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით;
11.ზომიერად ნოტიო ჰავა ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით;
12.ზომიერად ნოტიო ჰავა ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი გრილი ზაფხულით;
13.ნოტიო ზღვიურიდან ზომიერად ნოტიო კონტინენტურში გარდამავალი ჰავა(ცივი თოვლიანი ზამთრით და ხანგრძლივი ზაფხულით;
14.ნოტიო ზღვიურიდან ზომიერად ნოტიო კონტინენტურში გარდამავალი ჰავა(ცივი თოვლიანი ზამთრით და ხანმოკლე ზაფხულით;
15. ზომიერად ნოტიო ჰავა ცივი ზამთრით და ხანმოკლე ზაფხულით;
16.მაღალმთიანი ზომიერად ნოტიო ჰავა ნამდვილი ზაფხულის პერიოდის გარეშე;
17.მუდმივი თოვლისა და მყინვარების მაღალმთიანი ჰავა;
18.ზომიერად ნოტიო მთიანეთის სტეპებზე გარდამავალი ჰავა;
19.მთიანეთის სტეპების ჰავა ცივი მცირეთოვლიანი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით;
20.მთიანეთის სტეპების ჰავა ცივი მცირეთოვლიანი ზამთრით და ხანგრძლივი გრილი ზაფხულით;
21.მთიანეთის სტეპების ჰავა ცივი ზამთრით და ხანმოკლე ზაფხულით;
22.მაღალი მთიანეთის ზომიერად მშრალი ჰავა ზაფხულის ნამდვილი პერიოდის გარეშე.
ცხრილი. 2. კლიმატური რაიონების რაიონების ძირითადი კლიმატური მახასიათებლები და გავრცელების ადგილები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კლიმატოლოგია
ჩიმბოს კანტონი
ჩიმბო (Chimbo) — კანტონი ეკვადორში, ბოლივარის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჩიმბო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 15 005 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივარის პროვინციის კანტონები (ეკვადორი)
პირველი ხაზი (თბილისის მეტრო)
პირველი ხაზი (ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი, ძვ. დიდუბე-სამგორის, გლდანი-ვარკეთილის ხაზი) — თბილისის მეტროპოლიტენის ხაზი. ხაზზე ამჟამად 16 სადგურია და მისი სიგრძე 19.6 კმ შეადგენს.
კვირტი
250px|thumb|ყვავილის კვირტი მინი|მცენარეთა კვირტების კლასიფიკაცია მინი|[[ყვავილობამდე და გაყვავებული კვირტი მარცხნიდან მარჯვნივ]] კვირტი (gemma) — უმაღლესი მცენარეების ყლორტის ჩანასახი. განარჩევენ ვეგეტატიურ და გენერაციულ ანუ საყვავილე კვირტებს. ვეგეტატიული კვირტი შედგება მოკლე ჩანასახოვანი ღეროსა (წვერზე ზრდის კონუსით) და ღეროზე განლაგებული განსხვავებული ასაკის ფოთლების ჩანასახისაგან, რომლებიც მჭიდროდ ეკვრიან ღეროსა და ერთმანეთს. გენერაციულ კვირტში ფოთლების ჩანასახთან ერთად ყვავილების და ყვავილედების ჩანასახიცაა. კვირტის გარეთა ფოთლები ან მათი ნაწილები (თანაფოთლები, ფოთლის ფუძე, ყუნწის ნაწილი) ზოგჯერ მფარავ ქერქლებად გადაიქცევა. ასეთ კვირტს დახურული ეწოდება და ციცი და ზომიერი სარტყლის მცენარეთა უმეტესობას აქვს. ღია ანუ შიშველი კვირტი (ქერქლების გარეშე) მეტწილად ტენიანი ტროპიკული ტყის ხეებისათვის არის დამახასიათებელი, თუმცა ხშირად გვხვდება ზომიერ სარტყელშიც არამოზამთრე, ხან კი მოზამთრე ყლორტებზე.
მდებარეობის მიხედვით განასხვავებენ კენწრულ ანუ ტერმინალურ და გევრდით კვირტებს. კენწრული კვირტი უზრუნველყოფს ყლორტის სიმაღლეზე ზრდას, გვერდითი კი — გვერდითი ყლორტების წარმოქმნის გზით მცენარის დატოტვას. გვერდითი კვირტი ფოთლების ითლიაში ვითარდება და უბის ანუ აქსიალური კვირტი ეწოდება. კვირტის განლაგება ღეროზე ფოთოლთგანლაგების კანონს ექვემდებარება. კვირტი ჩვეულებრივ მჯდომარეა ან იშვიათად ყუნწზე ზის. კვირტში ერთმანეთის მიმართ ფოთლების განლაგებას კვირტწყობა ან კვირტთშეკერა ეწოდება. ცალკეული ფოთლის ფირფიტის მოკეცვის მიხედვით კვირტში არჩევენ ფოთოლთწყობის რამდენიმე ტიპს. კვირთწყობა და ფოთოლწყობა მემკვიდრეობითი ხასიათის ნიშნებია და გამოიყენება მცენარეთა სისტემატიკაში. ზრდასრული ღეროს, ფესვის ან ზოგჯერ ფოთლის ქსოვილების შიგა ფენებში წარმოიქმნება დამატებითი ანუ ადვენტური კვირტი. უფრო ხშირად ასეთი კვირტი ვითარდება ფესვზე (ნუში, ჟოლო, ხვართქლა და სხვა) და მისგან მიწისზედა შეფოთლილი ყლორტები — ფესვის ამონაყრები წარმოიქმნება. დამატებითი კვირტი წარმოიქმნება ფესვის კალმებზეც. ფოთლებზე ადვენტური კვირტი უვითარდება ბეგონიას, სუმბულს, შროშანას და სხვა მცენარეებს, თუ მათ ფოთლებს მოვათავსებთ ნესტიან ქვიშაში. ზოგჯერ ფოთლებზე დამატებითი კვირტი ვითარდება დედა მცენარისაგან მოუშორებლად. მაგ., ბრიოფილუმის ფოთლის კიდეებზე წარმოიქმნება კვირტები, რომლებიც ოდნავი შეხებით შორდება დედა მცენარეს და დამოუკიდებელ ორგანიზმად ვითარდება, ასეთი ჩეკია კვირტი ხშირად ფოთლის უბეში და ყვავილებზეც ვითარდება. ყველა კვირტი ერთდროულად არ იშლება, ზოგს მოსვენების საკმაოდ გრძელი პერიოდი ახასიათებს და მძინარე კვირტი ეწოდება. ისინი იშლება მათ ზევით მდებარე ღეროების და ყლორტების დაზიანებისას. მძინარე კვირტს ფართოდ იყენებენ მეხილეობასა და დეკორატიულ მებაღეობაში. კვირტს დიდი მნიშვნელობა აქვს მცენარეთა ვეგეტატიური გამრავლებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
წყარო (1985 წლის ფილმი)
„წყარო“ — სს „ქართული ფილმის“ 1985 წლის ფილმი. რეჟისორი — დარია ხოჯავა.
სიუჟეტი
ვახო სოფლელ ქალს სპორტლოტოს ბილეთის შევსებაში დაეხმარა. როცა ტირაჟის გათამაშების შედეგები მოისმინა, მიხვდა, რომ ქალის ბილეთმა სოლიდური თანხა მოიგო. დარწმუნებული, რომ ქალი მოგების შესახებ ვერ შეიტყობს, ვახო მის ძებნაში კახეთის სოფლებს მოივლის. „ბედნიერი ბილეთის“ დევნაში არაერთ პატიოსან კახელს გლეხს გაიცნობს და დაუმეგობრდება. მათთან ურთიერთობა ვახოზე იმოქმედებს…
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1985 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ბრემენის უნივერსიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრემენის უმაღლესი სასწავლებლები
გუგუტკა
გუგუტკა (Гугутка) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 82 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
DJ Magazine
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანული მუსიკალური ჟურნალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები კატეგორია:ჟურნალები დაარსებული 1991 წელს
ლუზიტანია
სახელწოდება ლუზიტანია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვართან აჯემიანი
მინიატიურა ვართან მკრტიჩის ძე აჯემიანი (დ. 28 სექტემბერი [ძვ. სტ. 15 სექტემბერი], 1905 — გ.  24 იანვარი, 1977, ერევანი) — სომეხი რეჟისორი, სსრკ სახალხო არტისტი (1965). სოციალისტური შრომის გმირი (1975). სსრკ პრემიის ლაურეატი (1951).
1927 წელს სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო თბილისში. იყო ლენინაკანის თეატრის (1928, ამჟამად ა. მრავიანის სახელობის თეატრი) ერთ-ერთი ორგანიზატორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი (1928–1938, 1943–1947), 1939 წლიდან ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის თეატრის რეჟისორი, 1953 წლიდან — მთავარი რეჟისორი. ამთეატრში მის მიერ დადგმული სპექტაკლები: შირვანზადეს „პატიოსნებისათვის“ (1939) და „ქაოსი“ (1959), დემირჭიანის „მშობლიური ქვეყანა“ (1940), „ახალგაზრდა გვარდია“  - ფადეევის მიხედვით (1947) და სხვა. 1944 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენითა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი რეჟისორები კატეგორია: ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
შვედური სამეფო დრამატული თეატრი
thumb|სამეფო დრამატული თეატრი სამეფო დრამატული თეატრი (შვედ. Kungliga Dramatiska Teatern), შვედეთში ცნობილია როგორც Dramaten. თეატრის რვა მოქმედ სცენაზე წლიურად ათასამდე სპექტაკლს წარმოადგენენ. თეატრს თავის ამჟამინდელ არტ ნუვოს სტილის შენობაში 1908 წლიდან უდევს ბინა. შენობის არქიტექტორია ფრედრიკ ლილიეკვისტი. დეკორაციების შესრულებისას ცნობილი მსახიობები კარლ მილერსი და კარლ ლარსონი უფლისწულ ეუგენთან ერთად იღებდნენ მონაწილეობას.
სამსახიობო სკოლა მცირე ინსტიტუტებად 1967 წელს დაიყო.
ისტორია
XIV-XVI სს-ში შვედეთში გავრცელდა სასკოლო თეატრები, XVI საუკუნის დასასრულიდან იმართებოდა წარმოდგენები მეფის სასახლეში. პირველი სასახლის თეატრი გაიხსნა სტოკჰოლმში 1649 წელს, ხოლო პირველი ეროვნული თეატრი იყო უფსალის სტუდენტური თეატრი (1682-91). გუსტავ III-ის დროს შეიქმნა ხალხისათვის ხელმისაწვდომი პირველი თეატრები გეტებორგსა (1779) და სტოკჰოლმში (1788). XIX საუკუნის 70-იან წლებამდე სცენაზე ბატონობდა ფრანგული ვოდევილი, ა. კოცებუნის ფსევდოისტორიული ტრაგედიები და სხვა. 70-იან წლებში კერძო და სახელმწიფო თეატრის რეპერტუარში დამკვიდრდა „ახალი დრამა“ (მ. შ. ჰ. იბსენი და ბ. ბეირნსონი). რეალიზმის განმტკიცება დაკავშირებულია დრამატურგთან და თეატრის თეორეტისკოსთან ა. სტრინდბერგთან, რომელმაც რეჟ. ა. ფალკთან ერთად 1907 წელს სტოკჰოლმში გახსნა ინტიმური თეატრი (არსებობდა 1910 წლამდე). XX საუკუნის I ნახევარში ცნობილი რეჟისორი იყო უ. მულანდერი. 30-იან წლებში თეატრში მოვიდა ა. შებერგი, ხოლო 40-იან წლებში — ი . ბერგმანი. 50-იან წლებში აღმოცენდა კერძო თეატრები. სახელმწიფო თეატრის სცენაზე ძირითადად დგამდნენ კლასიკასა და საზღვარგარეთის დრამატურგების ჟ. პ. სარტრის, ჟ. ანუის, ა. მილერის, ტ. უილიამსის, ჯ. ოსბორნის პიესებს. 60-იან წლებში პოპულარული გახდა ბ. ბრეხტი. ბოლო წლებში შვედურ თეატრში აღმოცენდა ახალი მიმდინარეობა — „თავისუფალი დასები“.
რესურსები
კატეგორია:შვედეთის თეატრები
ანტიბიბლიოთეკა
ტერმინი „ანტიბიბლიოთეკა“ შემოიღო ნასიმ ნიკოლას ტალებმა თავის წიგნში შავი გედი: უაღრესად წარმოუდგენლის გავლენა სადაც აღწერს წიგნებს, რომლებიც ბევრ ადამიანს აქვს, მაგრამ არ წაუკითხავს. ტალები ამტკიცებდა, რომ წიგნების ასეთი კრებული ადამიანებს უფრო თავმდაბალს და ცნობისმოყვარეს ხდის. მან სიტყვა დააფუძნა უმბერტო ეკოს მიერ შენახულ წიგნებზე და წერდა, რომ ეკო "სტუმრებს ორ კატეგორიად ყოფს": ვინც აქებს მისი ბიბლიოთეკის ზომას და ვინც აღიარებს, რომ ბიბლიოთეკა კვლევის წყაროა. ტალებმა თქვა, რომ „რაც მეტი იცი, მით უფრო მეტია წაუკითხავი წიგნები. მოდით, ამ წაუკითხავი წიგნების კოლექციას ანტიბიბლიოთეკა ვუწოდოთ“. ტალებმა დამატებით მოიხსენია ანტიბიბლიოთეკით დაინტერესებული ადამიანები, როგორც ანტიმეცნიერები.
ანალიზი
HAU-ს 2015 წლის შემოდგომის პრობლემა: ეთნოგრაფიული თეორიის ჟურნალი მოიცავდა რედაქტორის ჩანაწერს, რომელშიც ნათქვამია, რომ „მეცნიერი, რომელიც აცნობიერებს მისი ანტიბიბლიოთეკის ძალას, არ არის დაინტერესებული მოექცეს ცოდნას როგორც საკუთრებას; რედაქტორმა, ჯოვანი და კოლმა, ასევე განაცხადა, რომ წიგნების გამოცემის დაბალი ღირებულება "ზრდის ანტიბიბლიოთეკის არსებობის შესაძლებლობებს".
2018 წელს The New York Times-ში კევინ მიმსმა ტალების ტერმინს ანტიბიბლიოთეკის შესახებ იაპონურ ტერმინს ცუნდოკუს (tsundoku) შეადარა. რომელიც ასევე ეხება წიგნებს რომელიც შეძენილი იქნა მაგრამ არა წაკითხული. მიმსმა დამატებით თქვა, რომ „ადამიანი, როგორიც არის ტალები და ვინც გამოიგონა სიტყვა ცუნდოკუ, როგორც ჩანს, აღიარებს წიგნების მხოლოდ ორ კატეგორიას: წაკითხულს და წაუკითხავს“, ამით ის მიუთითებს, რომ ბევრი წიგნი არ არის განკუთვნილი მთლიანად წასაკითხად და აღნიშნავს, რომ ფლობს ბევრ ბიოგრაფიულ წიგნს, რომლებიც ბოლომდე არ წაუკითხავს.
მახუნცეთი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
მონოგრაფია
მონოგრაფია (ბერძნ. μόνος — ერთი, ერთიანი, ერთადერთი და γράφειν — ვწერ) — ვრცელი მეცნიერული ნაშრომი, რომელშიც დამუშავებულია ერთი რომელიმე თემა, ან საკითხი, მათი ინტერპრეტაცია. მონოგრაფიას ერთვის ბიბლიოგრაფია, შენიშვნები და სხვა. მონოგრაფია შეიძლება იყოს ისეთი ნაშრომი, რომელიც ან სერიულია, ან კიდევ კონკრეტულად ერთი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლის თემატიკა მუცულობით დიდია და მასში კარდინალურად არის დამუშავებული ამა თუ იმ მეცნიერული დარგის საკითხი. მსოფლიოში მრავალი კაპიტალური მონოგრაფია არის დაწერილი მეცნიერების სხვადასხვა დარგში. სამეცნიერო ხარისხის დაცვის დროს მონოგრაფია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს დისერტაციის სახით. საბიბლიოთეკო მეცნიერებაში ტერმინი მონოგრაფია აღნიშნავს ერთი ან რამდენიმე ტომისაგან შემდგარ ნებისმიერ არასერიულ პუბლიკაციას. მონოგრაფია მიეკუთვნება სამეცნიერო პროზის ჟანრს.
ლიტერატურა
კატეგორია:წიგნები ტიპის მიხედვით კატეგორია:პოლიგრაფია
კაპიტან-ანდრეევო
კაპიტან-ანდრეევო (Капитан Андреево) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1021 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Heaven's Open
Heaven's Open — მაიკ ოლდფილდის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1991 წელს. ეს იყო მისი უკანასკნელი დისკი, გამოცემული ლეიბლზე Virgin. საგულისხმოა, რომ დისკზე ავტორის სახელად მითითებულია Michael Oldfield და არა Mike Oldfield.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:1991 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
თერმოდინამიკის პირველი კანონი
თერმოდინამიკის პირველი კანონი — თერმოდინამიკის ორი ძირითადი კანონიდან ერთი, წარმოადგენს ენერგიის მუდმივობის კანონს იმ სისტემისთვის, რომლისთვისაც განსაზღვრულ როლს თამაშობს სითბური ენერგია.
თერმოდინამიკის პირველი კანონი ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის შუა ხანებში. გერმანელი მეცნიერის ი. მაიერის, ინგლისელ ფიზიკოს ჯ. ჯოულისა და გერმანელი ფიზიკოს გ. გელმგოლცის მიერ. თერმოდინამიკის პირველი კანონის თანახმად, თერმოდინამიკურ სისტემას შეუძლია მუშაობის შეასრულება ან საკუთარი ენერგიის ან და გარე ენერგიების ხარჯზე. აქედან გამომდინარე თერმოდინამიკის პირველი კანონი შეუძლებელს ხდის მუდმივი ძრავების არსებობას.
თერმოდინამიკის პირველი კანონი
«სისტემის სრული ენერგიის ცვლილება კვაზისტატიკურ პროცესში ტოლია სითბოს ენერგიისა Q, მიღებულს სისტემა, ჯამში ენერგიის ცვლილებისა, დაკავშირებულს ნივთიერების რაოდენობისა N ქიმიური პოტენციალისას \mu, ასევე მუშაობისა A', რომელიც შესრულდა გარე ძალები დასაძლევად დაკლებულს მუშაობის იმ სიდიდისა A, რომელიც სისტემამ შეასრულა»:
.
სითბოს მცირე რაოდენობის \delta Q, მცირე მუშაობის \delta A და შინაგანი ენერგიის dU მცირე ზრდის შემთხვევაში, თერმოდინამიკის პირველ კანონს ექნება შემდეგი სახე:
შემთხვევები
განვიხილოთ შემდეგი შემთხვევები:
თერმოდინამიკის პირველი კანონი:
ა) იზობარული პროცესისას
ბ) იზოქორული პროცესისას (A=0)
გ) იზოთერმული პროცესისას
სქოლიო
კატეგორია:სტატიკური ფიზიკა კატეგორია:თერმოდინამიკა
Thermodynamik
Lasioglossum pauliani
Lasioglossum pauliani — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1941 წელს.
სქოლიო
pauliani
ბეთფაყ-დალა
ბეთფაყ-დალა, ჩრდილო მშიერი სტეპი (Бетпақдала) — უდაბნო ყაზახეთში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ყარაღანდის, ჟამბილისა და სამხრეთ ყაზახეთის ოლქის ტერიტორიაზე. ფართობი 75,000 კმ². მდებარეობს ზღვის დონიდან 300–350 მეტრზე. სამხრეთ-აღმოსავლეთით სიმაღლე იზრდება და ზღვის დონიდან 974 მეტრს შეადგენს. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 24°-26°C-ია. ბევრია წყალმარჩხი, უმეტესად მარილიანი ტბა, უხვადაა მიწისქვეშა წყლებიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის უდაბნოები
ვაღარშ ვაღარშიანი
ვაღარშ ბოგდანის ძე ვაღარშიანი (Վաղարշ Վաղարշյան; დ. 14 თებერვალი [ძვ. სტ. 2 თებერვალი], 1894, ქ. შუშა — გ. 6 მაისი, 1959, მოსკოვი) — სომეხი მსახიობი, რეჟისორი, თეატრალური მოღვაწე, დრამატურგი, სსრკ სახალხო არტისტი (1954), სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლურეატი (1941, 1952).
დაამთავრა თბილისის კომერციული სასწავლებელი. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1915 წლიდან. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა თბილისში, ბაქოში, კრასნოდარში, დონის როსტოვში. 1923 წლიდან იყო ერევნის გ. სუნდუკიანის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი. როლები: სურენი (შირვანზეს „პატიოსნებისათვის“), არბენინი (ლერმონტოვის „მასკარადი“), ხლესტაკოვი (გოგოლის „რევიზორი“), ჰამლეტი (შექსპირის „ჰამლეტი“), ეგორ ბულიჩოვი (მ. გორკის „ეგორ ბულიჩოვი“) და სხვები. ვაღარშ ვაღარშიანმა სომხურ სცენაზე პირველმა შექმნა ვ. ი. ლენინის სახე ვ. პოგოდინის პიესაში „თოფიანი კაცი“. ვაღარშ ვაღარშიანის დადგმებიდან აღსანიშნავია მ. გორკის „ვასა ჟელეზნოვა“ (1937), „დოსტიგაევი და სხვები“ (1934) და სხვა. 1917 წლიდან იღებდნენ კინოში. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი მსახიობები კატეგორია:სომეხი რეჟისორები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული  14 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ალექსანდრე ფალავანდიშვილი
ალექსანდრე ფალავანდიშვილი (დ. 21 მარტი, 1953, თბილისი) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
1976-1991 წლებში იყო მოსკოვის №67 საავადმყოფოსთან არსებული კარდიო-სამეანო სტაციონარის მეან-გინეკოლოგი. 1994 წლიდან თბილისის ექსპერიმენტული სამშობიარო სახლის მთავარი ექიმის მოადგილე სამკურნალო დარგში. ავტორია 12 სამეცნიერო ნაშრომისა მეან-გინეკოლოგიის აქტუალურ საკითხებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქია
ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქია ― საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი ეპარქია.
გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლში, მდინარე ლიახვის აუზში მდებარეობს. ეპარქიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წილკნისა და დუშეთის, სტეფანწმინდისა და ხევის ეპარქიები, დასავლეთიდან  ჭიათურისა და საჩხერის, ჩრდილო-დასავლეთიდან - ნიკორწმინდის, სამხრეთიდან - ურბნის–რუისისა და გორისა და ატენის ეპარქიები, ჩრდილოეთ მხარეს იგი კავკასიონის ცენტრალურ ქედს ებჯინება.
ეპარქიის მნიშნვლოვან ნაწილზე მისი იურისდიქცია მხოლოდ ნომინალურ ხასიათს ატარებს.
ისტორია
ნიქოზის საეპისკოპოსო დააარსა ვახტანგ გორგასალმა წარმართული სალოცავის ადგილზე, სადაც დაკრძალული იყო სპარსელებისაგან წამებული რაჟდენი. ნიქოზის საეპისკოპოსოში შედიოდა ლიახვის ზემო წელი, დვალეთი და მთიანი რაჭა (გლოლა-ღები). მისი კათედრალი („ღვთაების ეკლესია“) მდებარეობდა „დვალეთის გზაზე“. ნიქოზის საეპისკოპოსოს მისია იყო ქრისტიანობის გავრცელება ცენტრალური კავკასიონის მთიანეთში.
1811 წელს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ უძველესი სამწყსო ერთიან ქართლის ეპარქიის შემადგენლობაში შევიდა. მისი აღდგენა მხოლოდ 1995 წლის 5 აპრილს გახდა შესაძლებელი. ეპარქიის აღდგენის დღიდან მისი მწყემსმთავარია მიტროპოლიტი ისაია ჭანტურია.
სიწმინდეები
როგორც საეკლესიო ტრადიციით არის ცნობილი, წმიდა მეფე ვახტანგ გორგასალმა იერუსალიმიდან საქართველოში ჩამოტანილი წმიდა ცხოველსმყოფელი ჯვრის ნაწილი ნიქოზის საკათედრო ტაძარში დააბრძანა. ნიქოზში ვახტანგ გორგასლის დროინდელი ეკლესია და ნაგებობანი არ შემონახულა. მოღწეულია შემდეგ საუკუნეებში გადაკეთებული ღვთაების ეკლესია.
VI ს. შუა წლებში, 541 წელს აშენებულ გერის წმიდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში დიდმოწამის წმიდა ნაწილი მისივე სახელობის შეჭედილ ხატში იყო დაბრძანებული. 1186 წელს ეს ხატი წმიდა მეფე თამარის მიერ აშენებულ არბოს წმიდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში ჩააბრძანეს და მას შემდეგ ამ ტაძარშია დაბრძანებული. საბაწმინდის დედათა მონასტერში წმიდა მოწესეთა უხრწნელი ნაწილები ოდითგანვე ინახებოდა. ვახუშტის ცნობით - „ერედვის მთასა შინა არს მონასტერი გუნბათიანი, ძეს მოწესე მკუდარი დღემდე დაუშლელი“.
ეპარქიის ეკლესია-მონასტრებს ადრიდანვე მდიდარი წიგნთსაცავები ჰქონდათ. მათგან აღსანიშნავია იკორთის წმიდა მიქაელ მთავარანგელოზის მონასტერი, სადაც მძლავრი სამონასტრო სასწავლებელიც არსებულა. აღსანიშნავია, ასევე ყანჩაეთის მონასტერი. ყანჩაეთის კაბენის მონასტერში ინახებოდა XII-XIII საუკუნეების ოთხთავი და XVII საუკუნის ჟამგულანი. მდიდარი წიგნთასაცავი ჰქონდა ცხავატის მაცხოვრის ეკლესიას, რომელიც XX– ს-ის 30-იან წლებში გაძარცვეს.
XVIII-XIX საუკუნეთა მიჯნაზე, მრავალი გაჭირვების მიუხედავად, ნიქოზის ეპარქია ბოლო დრომდე არსებობდა და მისი იურისდიქციის საზღვრები საკმაოდ ვრცელი იყო. მის დაქვემდებარებაში იყო წინწყაროსა და წილკნის გაუქმებულ კათედრათა სამწყსო ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი. 1804 წელს ნიქოზის საეპისკოპოსოც გაუქმდა და იგი მცხეთის სამთავროს ტაძარს, ანუ ქართლის მთავარეპისკოპოსს მიაწერეს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეპარქიები
მყნობა
მინი მინი მყნობა, აბლაქტირება — ერთი მცენარის (სანამყენე) კალმის ან კვირტის გადანერგვა მეორე მცენარეზე (საძირე). მყნობა ხეხილოვანი ჯიშების ვეგეტატიური გამრავლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიებაა. მას იყენებენ მრავალწლოვანი მცენარეების ჯიშური თვისებების შესანარჩუნებლად, გასაუმჯობესებლად. საძირისა და სანამყენის შერჩევა ხდება მათი მაღალი სამეურნეო თვისებების, ყინვა-გვალვა და მავნებლებ-დაავადებებისადმი გამძლეობის, აგრეთვე ადრე მსხმოიარობის მიზნით.
მყნობით მცენარეს აძლევენ სხვადასხვა ფორმას. ცნობილია მყნობის მრავალი წესი, რომელთაგანაც წარმოებაში იყენებენ 10-15-ს. ხეხილოვანი ჯიშების მყნობას ატარებენ კვირტით (ოკულირებით), კალმით, სალტით, შეხებით (აბლაქტირება). სპეციალური მიზნებისათვის იყენებენ აგრეთვე საძირის ქერქზე გაღივებული თესლით მყნობას და სხვა. ბალახოვანი მცენარეების მყნობა ხდება ნაყოფის ნაწილებით, გორგლებით, ბოლქვებით, ერთი თესლის ჩანასახის გადატანით მეორეზე. ზამთარში მყნობა ტარდება მცენარის ვეგეტატიური სვენების პერიოდში (შენობაში), გაზაფხულზე — მარტიდან ივნისამდე, ზაფხულში — ივნის-სექტემბერში.
კვირტით მყნობა (ოკულირება) მყნობის ყველაზე გავრცელებულია წესია — საძირე კარგად იზრდება, სანამყენე მასალა ნაკლები იხარჯება. ჯვირტით მყნობა რამდენიმე ოპერაციისაგან შედგება: კვირტის ანათალის აღება; საძირეზე, ფესვის ყელთან, ნიადაგიდან 5—7 სმ სიმაღლეზე T ფორმის ჭრილის გაკეთება. კვირტის მოთავსება ჭრილში და შეხვევა (ხრალით და სხვა). ზოგი ჯიშის კვირტი ძნელად უხორცდება საძირეს. ასეთ შემთხვევაში იყენებენ 2 კვირტით მყნობას.
კალმით მყნობა ტარდება — კოპულირებით, გვერდითი ჭრილით, სოლით, გაპობით, ქერქქვეშა გადახიდვით და სხვა. მევენახეობაში უფრო კალმით მყნობას იყენებენ. მყნობის მექანიზაციისათვის საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში შექმნილია ვაზის სამყნობი მანქანა.
სალტიო მყნობას იყენებენ კაკლის, წაბლის, თუთისა და სხვა ვეგეტატიური გამრავლებისათვის. საძირეს შემოაცლიან ქერქის სალტეს და შიგ ჩასვამენ იმავე ზომის სანამყენე ქერქს კვირტიანად.
შეხებით მყნობა ერთმანეთთან ახლომდგომ მცენარეთა ტოტების მიახლოება და შეზრდაა. მთლიანი შეზრდის შემდეგ სანამყენე ტოტს აცლიან დედა მცენარეს და ტოვებენ საძირეზე. შეხებით მყნობას იყენებენ მევენახეობაში, მეხილეობასა და დეკორატიულ მებაღეობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მებაღეობა
სამცხე
სამცხე — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, ისტორიული მესხეთის ნაწილი. არის მოსაზრება, რომ ადრე ამ მხარეს ოძრხე ეწოდებოდა. მისი ისტორიული საზღვრებია: დასავლეთით — არსიანის მთები, ჩრდილოეთით — ფერსათის მთები, სამხრეთით — ერუშეთის მთები, კასრისსერი, გუმბათისა და ვანის მთები, აღმოსავლეთით — ჭობისხევი.
სამცხის უძველესი ცენტრებია ოძრხე და აწყურის ციხე (აქ იყო სამცხის ერთ-ერთი მთავრის — სამძივარის რეზიდენცია). სამცხე იყოფოდა ხევებად (შუა საუკუნეების ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული). XI საუკუნის 40-50-იან წლებში სამცხე მსხვილ ფეოდალს ლიპარიტ ბაღვაშს ემორჩილებოდა, შემდგომში კი კვლავ სამეფო ხელისუფლებას. ამ პერიოდში დაწინაურდა ცენტრალური ხელისუფლების ერთგული ფეოდალი სულა კალმახელი, რომლისგანაც სათავეს იღებს სამცხის მთავართა — ჯაყელ-ციხისჯვარელთა ფეოდალური სახლი. მონღოლთაგან სამცხის დაპყრობის შემდეგ, 1266 წელს მთავარი სარგის ჯაყელი „ხასინჯუს“ სისტემით უშუალოდ მონღოლებს დაემორჩილა. XII—XIV საუკუნეები სამცხის ეკონომიკური და კულტურული აყვავების ხანაა. აშენდა ტაძრები: საფარა, ზარზმა, ბიეთი, ჭულე. შეიქმნა სამართლის წიგნი (ე. წ. ბექას და აღბუღას სამართალი). XVI საუკუნისათვის სამცხეში 2 საეპისკოპოსო იყო — აწყურისა და წურწყაბის. XIV საუკუნის I ნახევარში სამცხისა და მომიჯნე ტერიტორიაზე იქმნება მსხვილი ფეოდალური პოლიტიკური ერთეული სამცხე-საათაბაგო.
თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით სამცხე მოიცავს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის, ახალციხის და ასპინძის მუნიციპალიტეტებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა
პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა ან პოლონეთის მეორე სახელმწიფო განსაზღვრავს პოლონეთის ისტორიაში ორ მსოფლიო ომს შორის პერიოდს. პერიოდი როდესაც მოხდა პოლონეთის როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს აღდგენა.
ოფიციალური სახელწოდებით პოლონეთის რესპუბლიკა (Rzeczpospolita Polska), პოლონური ქვეყანა შეიქმნა 1918 წლის 11 ნოემბერს, როგორც პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შედეგი. მან მიუხედავად საგარეო და საშინაო პრობლემებისა 1939 წლამდე შეძლო არსებობა, მანამდე სანამ ქვეყანაში არ შეიჭრა ნაცისტური გერმანია, საბჭოთა კავშირი და სლოვაკეთის რესპუბლიკა. რითიც დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი.
1922 წელს, როდესაც რამდენიმე კონფლიქტის შემდეგ სახელმწიფოს საზღვრები დადგინდა, მას ესაზღვრებოდა: ჩეხოსლოვაკია, გერმანია, თავისუფალი ქალაქი დანციგი, ლიტვა, ლატვია, რუმინეთი და საბჭოთა კავშირი. ასევე ქალაქ გდინიასთან მას ჰქონდა ბალტიის ზღვაზე მცირე გასასვლელი. ამასთან ერთად 1939 წლის მარტიდან აგვისტომდე პოლონეთი ესაზღვრებოდა უნგრეთის კარპატების რუთენიას. ის მოიცავდა 388,634 კმ²-ს. (1938 წლის შემოდგომაზე ზაოლზიეს ანექსიის შემდეგ ის ევროპაში სიდიდით მეექვსე იყო. მისი ფართობი გაიზარდა 389,720 კმ²-მდე.). პოლონეთის 1921 წლის აღწერის მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 27.2 მილიონს. 1939 წელს მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე მისი მოსახლეობა დაახლოებით შეადგენდა 35.1 მილიონს. საიდანაც თითქმის მესამედი იყო ეთნიკური უმცირესობები: 13.9% უკრაინელები; 3.1% ბელარუსები; 8.6% ებრაელები; 2.3% გერმანელები; 3.4% ჩეხები, ლიტველები და რუსები.
პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა ხშირად ასოცირდება დიდი უბედურებების პერიოდთან, პრობლემებთან და ტრიუმფთან. ეკონომიკურ სიძნელეებთან და პირველი მსოფლიო ომით გამოწვეულ უბედურებებთან გამკლავებასთან, რომელსაც საბჭოთა კავშირის შემოჭრა მოყვა პოლონეთ-საბჭოთა კავშირის ომის დროს, არამეგობრულად განწყობის ზრდას ისეთი მეზობლებში როგორიც იყო ნაცისტური გერმანია. ქვეყანამ არა მხოლოდ გადარჩენა, გაფართოვებაც კი შეძლო. ზღვებს იქითა კოლონიების გარეშე პოლონეთმა შეძლო ეკონომიკის განვითარება და იმ დროის წამყვან ეკონომიკების დონეზე აყვანა. დიდი ევროპული ქალაქების შესაბამისად ვარშავაში, კრაკოვში, პოზნანში, ვილნიუსსა და ლვოვში კულტურული კერები წარმოიქმნა. ეს ქალაქები ასევე საერთაშორისო განათლების ცენტრებადაც ჩამოყალიბდა. 1939 წლისთვის ქვეყანა იყო ევროპის ერთ-ერთი წამყვანი ძალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის პოლიტიკური ისტორია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:XX საუკუნე პოლონეთში * კატეგორია:პოლონეთის თანამედროვე ისტორია კატეგორია:ავსტრია-უნგრეთის მემკვიდრე სახელმწიფოები
ფოთის ალყა
ფოთის ალყა ― ფოთის ციხის აღების მცდელობა 1770-1771 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. ფოთის აღებას ცდილობდნენ რუსეთის იმპერიის კორპუსი გენერალ ტოტლებენის მეთაურობით და იმერეთის მეფე სოლომონ I, ხოლო ციხეს იცავდან მასში გამაგრებული ოსმალეთის გარნიზონი.
ალყა დაიწყო 1770 წლის 3 ოქტომბერს ტოტლებენმა, სოლომონის აზრის გაუთვალისწინებლად. რუსეთის მხარეს გამოდიოდა სამეგრელოს მთავარი კაცია I დადიანი 400 კაცით. ტოტლებენს დახმარების პირობა მისცა გურიის მთავარმა გიორგი V გურიელმა, მაგრამ პირობა არ შეასრულა, არც ლაშქრით გამოცხადდა და არც ოსმალებს გადაუკეტა გზა. 1770 წლის დეკემბერში ფოთის ციხის დასახმარებლად ბათუმიდან დაიძრა 6000-კაციანი რაზმი, რომელიც ფოთს სამხრეთიდან მიადგა, ზღვიდან კი მათ დამხმარეად მივიდა ოსმალეთის ფლოტი.
ოსმალებმა ბატარეა მოაწყვეს მდინარე მალთაყვას დასავლეთით, ზღვის შესართავთან. რუსებმა ბატარია მოაწყვეს მდინარე დედაბერასა და მდინარე პალიასტომის შესართავთან. ბრძოლა გაჩაღდა კუნძულ ცივისწყაროზე. 1871 წლის 3 იანვარს ბრძოლაში ოსმალები მძიმედ დამარცხდნენ, მათ მიატოვეს ერთი სპილენძის ზარბაზანი და 6 ნავი და უკან დაიხიეს გრიგოლეთისკენ. რუსებმა მციერ ზარალი ნახეს, დაეღუპათ ერთი ჰუსართა ოფიცერი და დაიჭრა 9 კაცი.
მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის ჯარმა დაამარცხა ოსმალების დამხმარე ჯარი, თუმცა ციხის აღება ვერ შეძლო. ტოტლებენმა ფოთს ალყა 1771 წლის 6 თებერვალს მოხსნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები კატეგორია:ფოთის ისტორია კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კაროლტონის ვიადუკი
კაროლტონის ვიადუკი (Carrollton Viaduct) მდებარეობს გუინ ფოლსზე კეროლ პარკთან ბალტიმორში, მერილენდი, და პირველი ქვის ხიდია აგებული სპეციალურად რკინიგზისთვის აშშ-ში.
ხიდი ამჟამად მსოფლიოში უძველესი დღემდე ექსპლოატაციაში მყოფი სარკინიგზო ხიდია და გაცილებით მეტ ტვირთს ატარებს, ვიდრე თავიდან იყო გათვლილი. მას სახელი დაერქვა ჩარლზ კეროლ კაროლტონელის პატივსაცემად, რომელიც დამოუკიდებლობის დეკარაციის ბოლო ცოცხალი ხელმომწერი იყო და რომელმაც 1828 წლის 4 ივლისს ხიდს საძირკველი ჩაუყარა. პირველი ქვის ჩაგდებისას მას უთქვამს: „მე ამას ვთვლი ჩემი ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საქმედ, რომელიც მხოლოდ მეორეა დამოუკიდებლობის დეკლარაციის ხელმოწერის შემდეგ“. მშენებელმა კასპარ ვივერმა და დამპროექტებელმა ჯეიმზ ლოიდმა კონსტრუქცია ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზისთვის 1829 წლის ნოემბერში დაასრულეს და ის $58.106.73 დაჯდა.
ხიდი, რომლის სიგრძე 95 მეტრია, საძირკვლიდან 20 მ სიმაღლისაა, ხოლო გუინს ფოლზის ზედაპირიდან — 15.8 მ. ენდრიუ ჯექსონმა, აშშ-ის პირველმა პრეზიდენტმა, რომელმაც სარკინიგზო ვაგონით იმგზავრა, ხიდი გადაკვეთა 1833 წლის 6 ივნისს. კაროლტონის ვიადუკი უწყვეტად ემსახურება ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზას და მის თანამედროვე კორპორაციულ მემკვიდრეს CSX Transportation.
ვიადუკს 1971 წლის 11 ნოემბერს ეროვნული ისტორიული ძეგლის ტიტული მიანიჭეს. 1982 წელს კი იგი ამერიკის სამოქალაქო ინჟინერთა საზოგადოებამ ისტორიული სამოქალაქო ინჟინერიის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ხიდები კატეგორია:მერილენდის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:აშშ-ის ვიადუკები
მარგარეტ ავსტრიელი (1567-1633)
მარგარეტ ავსტრიელი (Margaretha von Österreich; დ. 25 იანვარი, 1567, ვენა, ავსტრია ― გ. 5 ივლისი, 1633, მადრიდი, ესპანეთი) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან II-ისა და დედოფალ მარია ესპანელის ასული. ესპანეთის მეფე ფილიპე III-ის დეიდა.
ადრეული ცხოვრება
როდესაც იგი სულ სამი წლის იყო, 1570 წელს მარგარეტის ორივე უფროსი და გაათხოვეს: ელიზაბეთი საფრანგეთის მეფე შარლ IX-ზე, ხოლო ანა ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ზე, რომელიც მათი დედის ღვიძლი ძმა იყო. აღსანიშნავია ისიც, რომ ანა ფილიპესათვის მეოთხე ცოლი იყო და სწორედ მასთან შეეძინა მომავალი მეფე, ფილიპე III, თუმცა ანა 1580 წელს გარდაიცვალა.
1582 წელს დედამისი, დედოფალი მარია მშობლიურ ესპანეთში დაბრუნდა და თან მარგარეტიც გაიყოლა. როგორც აღმოჩნდა, მარიას განზრახული ჰქონდა მისი ფილიპე II-ისათვის მეხუთე ცოლად შერთვა, რომელიც მარგარეტს ერთდროულად სიძედაც ერგებოდა და ბიძადაც.
მონაზვნობა
მარგარეტმა უარი თქვა ფილიპეზე დაქორწინებაზე და იმისათვის, რომ ეს არ დაეძალებინათ, მან გადაწყვიტა მონაზვნად აღკვეცილიყო და ასეც მოიქცა. იგი მადრიდში მდებარე სანტა კლარას დედათა კათოლიკურ მონასტერში მონაზვნად აღიკვეცა და მარგარიტას სახელით. ცნობილია, რომ დედამისიც ამავე მონასტერში დასახლდა. 1598 წელს ფილიპე II გარდაიცვალა და ტახტს მარგარეტის დისწული, ფილიპე III იკავებს, რომელზეც დიდი გავლენა ჰქონდა მარგარეტის დედას. 1599 წელს იგი ასევე დაესწრო ახალი მეფის ქორწინებას ერცჰერცოგინია მარგარეტ ავსტრიელზე.
1603 წელს მარია ესპანელი გარდაიცვალა. ცნობილია, რომ მარგარეტმა დედის დაკრძალვისათვის კომპოზიტორ ტომას ლუის დე ვიტორიას რეკვიემი დააწერინა. თავად მარგარეტი გარდაიცვალა 1633 წლის 5 ივლისს მადრიდში, სანტა კლარას მონასტერში, 66 წლის ასაკში.
წინაპრები
მარგარეტ ავსტრიელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1567 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1633 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
ანდონი ირაოლა
ანდონი ირაოლა საგარნა (Andoni Iraola Sagarna; დ. 22 ივნისი, 1982; უსურბილი, ესპანეთი) — ყოფილი ესპანელი ფეხბურთელი, ამჟამად კვიპროსულ კლუბ ლარნაკის „აეკის“ მწვრთნელი. კარიერის უმეტესი წლები გაატარა ლა ლიგის კლუბ ბილბაოს „ატლეტიკში“, სადაც საერთო ჯამში 12 სეზონი ჩაატარა. თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. გამოირჩეოდა ბრძოლისუნარიანობით და კარგი პასების უნარით.
ირაოლა დაიბადა უსურბილში, გიპუსკოაში. აღიზარდა ბილბაოს „ატლეტიკის“ აკადემიაში. მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ბასკონიაში“ 2000 წელს. 2001-2003 წლებში თამაშობდა „ატლეტიკ ბილბაო B“-ში. 2003 წელს გადავიდა „ატლეტიკ ბილბაოში“, სადაც 2015 წლამდე დაჰყო. იმავე წელს შეუერთდა ამერიკულ კლუბ „ნიუ-იორკ სიტის“. 2016 წლის 17 ნოემბერს ირაოლამ განაცხადა საფეხბურთო კარიერის დასრულების შესახებ.
ირაოლას დებიუტი ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2008 წლის 20 აგვისტოს დანიის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც ესპანეთმა დანიას ანგარიშით 3-0 სძლია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბასკი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ტერსერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები კატეგორია:ბასკონიის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუ-იორკ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:ლარნაკის აეკის მწვრთნელები
მარინა ფაილოძე
მარინა ფაილოძე (დ. 1954) — ქართველი მეცნიერი, ექიმი-პათოლოგანატომი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დროული ნაყოფის თირკმელზედა ჯირკვლების და პლაცენტის მორფო-ფუნქციური ცვლილებების კორელაციური კავშირი მწვავე და ქრონიკული ჰიპოქსიის პირობებში“, დაიცვა 1989 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საკვერცხის ფოლიკულური აპარატის და ყვითელი სხეულის დისგენეზია საშვილოსნოს პროლიფერაციული მიომებით დაავადებულ რეპროდუქციული პერიოდის ქალებში“, დაიცვა 2006 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კენჭაძე
საკუთარი სახელი კენჭაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბოხუმის რურის უნივერსიტეტი
ბოხუმის რურის უნივერსიტეტი ბოხუმში (Ruhr-Universität Bochum შემოკლებით RUB) — გერმანიის ერთ-ერთი უდიდესი უნივერსიტეტია. იგი 1962 წელს ბოხუმის სამხრეთ ბორცვზე დაარსდა და წარმოადგენს პირველ საჯარო უნივერსიტეტს გერმანიაში, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გაიხსნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალიის უმაღლესი სასწავლებლები
კვიტაშვილი
საკუთარი სახელი კვიტაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
კვირჩხლა
კვირჩხლა (Phoxinus) — მტკნარი წყლის თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 20 სმ აღწევს. გვარში 10-მდე სახეობაა, რომლებიც გავრცელებულია ევროპაში, აზიაში და ჩრდილოეთ ამერიკაში. საქართველოში გვხვდება 1 ქვესახეობა (Phoxinus phoyinus colchicus). ტოფობს ზაფხულში. ყრის 200-900 ცალ ქვირითს. იკვებება ბენთოსით. კვირჩხლას სარეწაო მნიშვნელობა აქვს იაკუტიაში, საქართველოში კი სარეველა თევზია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
მაჯამა
ლიტერატურა
კატეგორია:პოეზია კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
1351
თარიღი უცნობია
*
გეოგნოზია
XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან გეოგნოზია როგორც ტერმინი ხმარებიდან გამოდიოდა, ხოლო XIX საუკუნის ბოლოსათვის გეოლოგიამ იგი საბოლოოდ განდევნა.
სქოლიო
კატეგორია:გეოლოგია
Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told
Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told — ამერიკელი რეპერ სნუპ დოგის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1998 წელს. ეს არის მისი პირველი სტუდიური დისკი, გამოცემული მასტერ პის ლეიბლზე No Limit.
ალბომი მოხვდა ბილბორდის 200 პოპულარული ალბომის ჰიტ-აღლუმში. მთლიანობაში გაიყიდა მისი მხოლოდ 519.000 ასლი.
სქოლიო
კატეგორია:სნუპ დოგის ალბომები კატეგორია:1998 წლის ალბომები
კლადენეცი
კლადენეცი (Кладенец) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 77 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Lasioglossum paululum
Lasioglossum paululum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
paululum
კვიცის თანავარსკვლავედი
thumb|კვიცი კვიცის თანავარსკვლავედი (Equuleus) — ცის ეკვატორთან მდებარე თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავები დაახლოებით მე-4 ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდისაა. დაკვირვების საუკეთესო პირობებია ივლის-აგვისტოში.
ლინდა ჰარისონი
ლინდა ჰარისონი (Linda Harrison; დ. 24 ივლისი, 1945) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი.
ბიოგრაფია
ლინდა ჰარისონი დაიბადა 1945 წლის 24 ივლისს, მერილენდის შტატის ქალაქ ბერლინში. 16 წლის ასაკში გაიმარჯვა კონკურსში „მის ბერლინი“, რის შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც სამოდელი ბიზნესით დაკავდა. მისი კინოკარიერა 1960-იანი წლებიდან დაიწყო. თავდაპირველად სერიალებში თამაშობდა, შემდეგ როლებს იღებდა კინოფილმებში.
პოპულარობა მოიპოვა მას შემდეგ, რაც ითამაშა ფანტასტიკური ჟანრის ფილმში „მაიმუნების პლანეტა“, სადაც მუნჯი „ნოვა“-ს სახე განასახიერა. ფილმმა წარმატება მოიპოვა და საკმაოდ დიდი შემოსავალიც ჰქონდა. ორი წლის შემდეგ მსახიობმა ითამაშა ამ ფილმის გაგრძელებაში.
მოგვიანებით ძირითადად ისევ სერიალებში თამაშობდა. 1975 წელს ითამაშა ფილმში „აეროპორტი 1975“. 2001 წელს გამოვიდა ტიმ ბარტონის „მაიმუნების პლანეტა“, სადაც ჰარისონს ხვდა წილად მცირე როლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
დაუთბეგ გოგორიშვილი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები კატეგორია:გარდაცვლილი 1626 დაუთბეგ
სემ ნუიომა
სემ ნუიომა (Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma, დ. 12 მაისი, 1929, ონგანჯერა, ომუსატის რეგიონი, ნამიბია) — ნამიბიის სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი 1990-2005 წლებში. სვაპოს ხელმძღვანელი 1960-2007 წწ.
ბიოგრაფია
მიეკუთვნება ოვამბოს ეთნიკურ ჯგუფს. 1954 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა ვინდჰუკში. 1950-იანი წლების მეორე ნახევრიდან აქტიურად ჩაერთო რევოლუციურ მოძრაობაში. 1958 წელს გამოვიდა ინიციატივით დაარსებულიყო ოვამბოლენდის სახალხო ორგანიზაცია. 1960 წელს გახდა სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკის ხალხთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. პარტიისა, რომელიც იბრძოდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკისაგან ნამიბიის დამოუკიდებლობისათვის და ხელისუფლების შავკანიანი უმრავლესობისათვის გადასაცემად. 1961 წლიდან ემიგრაციაშია. 1971 წლიდან ნამიბიის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მეთაურია.
ნამიბიის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ერთხმად აირჩიეს ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად, რომელსაც საპრეზიდენტო რეგალიები გადასცა გაეროს გენერალურმა მდივანმა ხავიერ პერეს დე კუელიარმა 1990 წლის 21 მარტს. პრეზიდენტის თანამდებობაზე დარჩა 3 ვადით. 2005 წლის 21 მარტიდან პრეზიდენტის, ხოლო 2007 წლიდან სვაპო-ს ლიდერის თანამდებობები დაუთმო ჰიფიკეპუნიე პოჰამბას.
მისი შვილი უტონი ნუიომა 2010 წლის მარტში გახდა ნამიბიის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
ჟუჟუნა ფეიქრიშვილი
ჟუჟუნა ფეიქრიშვილი (დ. 16 ოქტომბერი, 1940, ახალშენი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი, პროფესორი.
1965 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი.
1968 წლიდან მუშაობს ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქართული ენის კათედრაზე. იგი იკვლევს ენათმეცნიერების სხვადასხვა დარგს. მრავალი ცალკეული ნაშრომი თუ მონოგრაფია მიუძღვნა როგორც ძველი და ახალი ქართული ენის გრამატიკის, ლექსიკოლოგიის, დიალექტოლოგიისა და კულტურის ისტორიის საკითხებს.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მესამე სერიის მწკრივები ახალ სალიტერატურო ქართულში“, დაიცვა 1973 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
M (ბონდიანა)
M — ჯეიმზ ბონდზე დაწერილი წიგნების და გადაღებული ფილმების გამოგონილი პერსონაჟი.
M არის ბრიტანული საიდუმლო სამსახურის, მი-6-ის, უფროსი. თვითონ სახელი გამოიგონა იენ ფლემინგმა, მან აიღო მისი უდიდებულესობის საიდუმლო სამსახურის უფროსის მენსფორდ სმიტ-კანინგემის სახელის პირველი ასო. M ჩნდება ბონდიანის ყველა ფილმში, გარდა ფილმისა ”მხოლოდ თქვენი თვალებისთვის”. M-ის ძირითადი მისია საიდუმლო სამსახურის მართვაა, თუმცა იგი ხშირად აძლევს ბონდს ბრძანებებს. მი-6-ის შტაბ-ბინაში (ლონდონი) M-ს გააჩნია საკუთარი კაბინეტი, რომლის წინ ზის მისი ასისტენტი - მის მანიპენი. მ-ის სახელი პიროვნება დრო და დრო იცვლება, იგი შეიძლება იყოს როგორც ქალი, ასევე კაცი. M-ის სახელები გასადიომლოებულია, თუმცა ამის მიუხედავად წიგნში ” ადამიანი ოქროს პისტოლეტით” ბონდი ასახელებს M-ს - სერ მაილზ მესვერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბონდიანის პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
კონსტანცის უნივერსიტეტი
კონსტანცის უნივერსიტეტი (Universität Konstanz) — უნივერსიტეტია ქალაქ კონსტანცში. დაარსდა 1966 წელს და მდებარეობს ბოდენის ტბის სანაპიროზე, შვეიცარიის საზღვრიდან 4 კილომეტრში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის უმაღლესი სასწავლებლები
იონ აურტენეჩე
იონ აურტენეჩე ბორდე (Jon Aurtenetxe Borde; დ. 3 იანვარი, 1992; ამორებიეტა-ეჩანო, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, „ადელაიდის კომეტების“ მარცხენა მცველი.
კარიერა დაიწყო ბილბაოს „ატლეტიკის“ ახალგაზრდულ კლუბში, 10 წლის ასაკში. 2009 წლის 16 დეკემბერს, 17 წლის ასაკში, როდესაც ის ჯერ კიდევ სარეზერვო გუნდში თამაშობდა, შედგა მისი დებიუტი პირველ გუნდში უეფა-ს ევროპის ლიგის მატჩში, სადაც ბრემენის „ვერდერთან“ 0-3 დამარცხდა მისი კლუბი, მან კი მთელი 90 წუთი დაჰყო მოედანზე. ლა ლიგაში მისი დებიუტი შედგა 2010 წლის 28 აგვისტოს, „ჰერკულესთან“ 1-0 მოგებულ მატჩში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბასკი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები კატეგორია:ბასკი ფეხბურთელები კატეგორია:მირანდესის ფეხბურთელები კატეგორია:სელტას ფეხბურთელები კატეგორია:ტენერიფეს ფეხბურთელები კატეგორია:დანდის ფეხბურთელები
პროკრუსტე
პროკრუსტე, ცნობილია როგორც პროკოპტასი, დამასტე ან პოლიპემონი — ბერძნულ მითოლოგიაში, იყო ატიკელი მჭედელი და ბანდიტი, რომელიც თავს ესხმოდა ხალხს, მათ ჭიმავდა ან ფეხებს აჭრიდა, რათა იძულებით მოერგოთ რკინის საწოლის ზომა.
ოჯახი
პროკრუსტესი იყო პოსეიდონის ვაჟი და სილეას (კორინთის ქალიშვილი), სინისის, კიდევ ერთი ბოროტმოქმედი, რომელიც დაიჭიურა თესევსმა და მოკლა.
მითოლოგია
პროკრუსტესს ჰქონდა ციხესიმაგრე კორიდალოსის მთაზე ერინეუსში, წმინდა გზაზე ათენსა და ელევსისს შორის. იქ მას ჰქონდა საწოლი, რომელშიც ყველა გამვლელს ეპატიჟებოდა ღამის გასათევად და თავისი მჭედლის ჩაქუჩით ამუშავებდა მათ, რათა მორგებოდნენ საწოლის ზომას. მოგვიანებით მოთხრობებში, თუ სტუმარი ზედმეტად მაღალი აღმოჩნდებოდა, პროკრუსტესი ჭარბი სიგრძის გამო მას აპატარავებდა; საწოლში არავინ ეტეოდა ზუსტად. პროკრუსტესმა განაგრძო თავისი საქმიანობა მანამ, სანამ თესევსმა არ შეიპყრო, რომელიც მიემგზავრებოდა ათენში წმინდა გზით:
მან მოკლა დამასტე, გვარად პროკრუსტე, აიძულა მას მოერგო საკუთარი სხეული საწოლზე, როგორც მას სჩვევია უცნობებთან. და მან ეს გააკეთა ჰერაკლეს მიბაძვით.
პროკრუსტესის მოკვლა თესევსის უკანასკნელი თავგადასავალი იყო ტროზენიდან ათენამდე მოგზაურობისას.
კულტურული ცნობები
პროკრუსტეს საწოლი არის თვითნებური სტანდარტი, რომელსაც ზუსტი შესაბამისობა ახასიათებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მითოლოგია კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები
10 Years (ალბომი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმინ ვან ბიურენის ალბომები კატეგორია:2006 წლის კომპილაციური ალბომები
Tubular Bells II
Tubular Bells II — მაიკ ოლდფილდის მე-15 სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1992 წელს. ეს არის ციკლის „Tubular Bells“ ერთგვარი გაგრძელება, რომელიც კომპოზიციური წყობით ახლოს არის ამ ციკლის წინამორბედ ალბომებთან. გამოსვლისთანავე მაიკმა განაცხადა, რომ უკმაყოფილო იყო წინა, პირველი ნაწილით, ამიტომ ცდილობდა, უფრო სრულყოფილი პიესა ჩაეწერა.
განსაკუთრებული წარმატება იქონია ალბომის სინგლმა „Sentinel“.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:1992 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომების სერიები კატეგორია:Warner Music Group-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტრევორ ჰორნის პროდიუსერობით კატეგორია:Reprise Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტომ ნიუმენის პროდიუსერობით
გოჩა ბატონიშვილი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1599
კლოკოტნიცა
კლოკოტნიცა (Клокотница) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 658 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
რუსეთ-ლიტვის ომი (1487-1494)
რუსეთ-ლიტვის (სასაზღვრო) ომი 1487-1494 - ომი მოსკოვის დიდ სამთავროსა და გაერთიანებულ ლიტვის დიდ სამთავროსა და პოლონეთის სამეფოს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:XV საუკუნის ომები
Muscovite–Lithuanian Wars
აგვავერა (გალის მუნიციპალიტეტი)
აგვავერა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტის ოქუმის თემში. მდებარეობს მდინარე ოქუმის მარჯვენა შენაკად მარიჯის სათავეებში. ზღვის დონიდან 160 მეტრ სიმაღლეზე. გალიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ოქუმის თემის სოფლები
Lasioglossum pauperatum
Lasioglossum pauperatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1832 წელს.
სქოლიო
pauperatum
მსესხებელი არიეტი
მსესხებელი არიეტი (借りぐらしのアリエッティ) — 2010 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმე. მისი სცენარის ავტორია ჰაიაო მიაძაკი, ხოლო რეჟისორი - ჰირომასა იონებაიაში. ფილმი ეფუძნება მერი ნორტონის წიგნს „მსესხებლები“.
სქოლიო
კატეგორია:ანიმე:ფილმები კატეგორია:იაპონური ფილმები კატეგორია:Studio Ghibli-ს ფილმები კატეგორია:2010 წლის ანიმაციური ფილმები
ქუდუნა
thumb|ქუდუნა ქუდუნა (Drába) — მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ერთ-, ორ-, ან მრავალწლოვანი ბალახებია. ზოგჯერ მკვრივ ბალიშისებრ ან ფაშარ კორდებს ქმნიან. პატარა თეთრი ან ყვითელი, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ყვავილები აქვთ. ნაყოფი ჭოტაკია.
გვარში 300-მდე სახეობაა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ სარტყელში. კავკასიაში 20-მდე სახეობა გვხვდება, საქართველოში — 16. ქუდუნას სახეობები იზრდება კლდეებზე, მორენებსა და ჩამონაზვავებზე, ქვიან ფერდობებსა და კირქვიან კლდეებზე, მთის შუა სარტყლიდან ალპურ სარტყლამდე. საქართველოში გავრცელებული სახეობებიდან 4 საქართველოს ენდემია (Draba Mingrelica, Draba Ossetica, Draba Imeretica, Draba Meckhetica. ხოლო 4 კავკასიისა Draba Bryoides, Draba Sabra, Draba Suprenivalis, Draba Subsecunda). ზოგიერთი სახეობა დეკორატიულია.
სახეობები
გვარში 300-მდე სახეობაა, აქედან ყველაზე გავრცელებულია:
კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
1352
თარიღი უცნობია
*
მესენიელთა მეორე ომი
მესენიელთა მეორე ომი — მესენიელთა აჯანყება სპარტის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. VII საუკუნეში (685–668 ან 657 წწ., ანდაც VII საუკუნის II ნახევარში). ორივე მხრიდან მასში ჩართული იყვნენ ასევე მოკავშირეები. ანტიკური ტრადიცია მესენიელთა წინამძღოლად ასახელებს არისტომენეს. მათ ე.წ. ტახის საფლავთან გამართულ ბრძოლაში მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვეს, თუმცა დიდი თხრილის გადამწყვეტ ბრძოლაში არკადიელ მოკავშირეთა ღალატის გამო დამარცხდნენ. ითვლება, რომ მოწინააღმდეგესთან საბრძოლველად სპარტელთა მობილიზაციაში დიდი როლი შეასრულა პოეტმა ტირტეოსმა. მესენიელთა ბოლო სიმაგრე, რომელიც მთა ირაზე მდებარეობდა, 11-წლიანი ალყის შემდეგ დაეცა. მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი სიცილიაზე და სამხრეთ იტალიაში, ასევე საბერძნეთის სხვა ადგილებში გადასახლდა (არისტომენე როდოსზე გადავიდა). მესენიის ტერიტორია სპარტამ დაისაკუთრა, დარჩენილი მაცხოვრებლები ჰილოტებად იქცნენ, შესაძლოა, ზოგიერთმა თემმა პერიეკების სტატუსი მიიღო. მესენიელთა ორი ომის შედეგად სპარტამ შეძლო თავისი მოქალაქეებისათვის მიწის არასაკმარისობის პრობლემის გადაწყვეტა, ამიტომ მას არ ჰქონდა დიდ ბერძნულ კოლონიზაციაში აქტიური მონაწილეობის აუცილებლობა. ამავდროულად, დაპყრობილი მესენიელების ხარჯზე ჰილოტების რაოდენობის მკვეთრმა ზრდამ გამოიწვია სპარტის განსაკუთრებული, გასამხედროებული ტიპის სახელმწიფოს ჩამოყალიბება.
სქოლიო
მეორე კატეგორია:სპარტის ომები კატეგორია:ძვ. წ. VII საუკუნის ომები კატეგორია:ძველი საბერძნეთის აჯანყებები
კლდემაღალას ციხე
მინი|300პქ კლდემაღალას ციხე, არსენას ციხე — ციხესიმაგრე ქ. კასპის ჩრდილოეთით 5 კილომეტრზე, მდინარე ლეხურის მარჯვენა მხარეს, მაღალ მთაზე. თარიღდება V-VI საუკუნეებით, გვიანდელი ფეოდალური ხანით.