cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შლისელბურგი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
კალიფორნიის ნახევარკუნძული
კალიფორნიის ნახევარკუნძული (Península de Baja California) — ნახევარკუნძული მექსიკის დასავლეთ ნაწილში. მისი სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1250 კილომეტრია. იგი წყნარი ოკეანისგან გამოყოფს კალიფორნიის ყურეს. ნახევარკუნძულის ფართობი 143,396 კვადრატულ კილომეტერს შეადგენს. მექსიკის ძირითად ტერიტორიასთან მიერთებულია ხმელეთის წვრილი ზოლით, რომელიც სონორას შტატს მიეკუთვნება. ნახევარკუნძულზე ოთხი უდაბნო მდებარეობს.
ისტორია
ჯერ კიდევ ნახევარკუნძულის აღმოჩენამდე, ევროპელი მკვლევრები ვარაუდობდნენ მისი არსებობის შესახებ. ეს მხოლოდ შემდგომში დადასტურდა, ერნან კორტესის მიერ მექსიკის დაპყრობის გაგრძელებისას, როდესაც გემები კალიფორნიის ყურის გავლით ნახევარკუნძულს მიადგნენ. სახელი „კალიფორნიაც“ სწორედ ესპანელებმა უწოდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის გეოგრაფია კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ნახევარკუნძულები
How to Dismantle an Atomic Bomb
ბონოს თქმით, ეს არის ”ჯგუფის პირველი როკ ალბომი”. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ არის კონცეპტუალური დისკი, თემები მაინც ტრიალებს სიყვარულისა და ომის, მშვიდობისა და ჰარმონიის ირგვლივ.
ალბომმა How to Dismantle an Atomic Bomb და მისმა სინგლებმა მიიღეს 8 გრემი, ყველა იმ კატეგორიაში, რომელშიც ეს ნამუშევრები წარდგენილი იყო. დისკი გაიყიდა 10 მილიონი ასლის ოდენობით.
ისტორია
ალბომის დემო ვერსიამ, რომელიც ეჯის საკუთრება იყო, მოპარული იქნა საფრანგეთში, 2004 წლის ივლისში. თუმცა, მასში მოქცეული დემო-ვერსიები საკმაოდ დაუსრულებელ სახეს ატარებდნენ. ჯგუფის განცხადებით, ისინი გამოსცემდნენ ამ ალბომს, თუკი იგი გაჟონავდა ინტერნეტში. რამდენიმე თვის შემდეგ ალბომმა თავად გაჟონა ინტერნეტში, მაგრამ ეს უკვე იყო დასრულებული ვარიანტი და არა - ეჯის მოპარული დისკი.
ადამ კლეიტონის თქმით, ეს ალბომი ”საგიტარო ალბომია”. სიმღერის უმრავლესობა, მისივე მტკიცებით, ჯგუფის ძველ მასალასთან უფრო არის ახლოს.
2004 წლის ბოლოს ინტერნეტში მოხვდა Mercy, ალბომის ჩაწერიდან დარჩენილი სიმღერა.
ალბომის გამოცემას მოჰყვა წარმატებული ტური Vertigo Tour.
ტური
საკონცერტო ტურნე Elevation დაიწყო 2001 წლის 24 მარტს და დასრულდა იმავე წლის 2 დეკემბერს. მთლიანად იგი შედგებოდა სამი ეტაპისგან და შეიცავდა 113 კონცერტს. ამან ჯგუფს მოუტანა 110 მილიონი დოლარი. სხვადასხვა ქალაქში U2 რამდენიმე კონცერტს მართავდა.
ყდა
ალბომის გაფორმებაში გამოყენებულია აეროპორტის ფოტოსურათები. ისინი შარლ დე გოლის საერთაშორისო აეროპორტში (პარიზი) გადაიღო ცნობილმა ფოტოგრაფმა ანტონ კორბეინმა. მუსიკალური ვიდეოს Beautiful Day მცირე ნაწილი სწორედ აქ იქნა გადაღებული.
სიმღერების სია
Fast Cars წარმოადგენს დამატებით სიმღერას იაპონურ, გაერთიანებულ სამეფოსა და ირლანდიურ გამოცემებში. სინგლში All Because of You შეტანილია მისი განსხვავებული ვერსია.
სქოლიო
კატეგორია:U2-ს ალბომები კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Island Records-ის ალბომები კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო როკ-ალბომისთვის კატეგორია:ალბომები სტივ ლილიუაიტის პროდიუსერობით
Typhlodaphne nipri
Typhlodaphne nipri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ერწო (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
ერწო — სოფელი საქართველოში ჯავის მუნიციპალიტეტში (წონის თემი). მდებარეობს რაჭის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში, ერწოს ტბის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 1780 მეტრი, ჯავიდან 28 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:წონის თემის სოფლები
Lasioglossum insolitum
Lasioglossum insolitum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
insolitum
ყაზახეთის ტბების სია
ყაზახეთის რესპუბლიკაში არის 48 262 ტბა, რომელთაგანაც 45 248-ის ფართობი 1 კმ²-ზე მეტია. 100 კმ²-ზე მეტი ფართობის მქონე ტბების რაოდენობაა 21.
ყაზახეთს ესაზღვრება ისეთი დიდი ტბები როგორიცაა კასპიის ზღვა და არალის ზღვა. გარდა ამისა, ყაზახეთში მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბალხაშის ტბა.
ყაზახეთის ტერიტორიაზე ტბები არათანაბრადაა განაწილებული. ტბების 45 % მდებარეობს ჩრდილოეთ ყაზახეთში, სამხრეთით — 36 %, დანარჩენ ტერიტორიაზე მდებარეობს მხოლოდ 19 %.
ყაზახეთის ტბების ზედაპირის საერთო ფართობია — 45 002 კმ². წყლის საერთო მოცულობა — 190 კმ³.
ახალუხალი
ახალუხალი — დღესასწაულის ან საზეიმო სტუმრობის დროს ქალიშვილებისა და ვაჟების სამხიარულო თავყრილობა, ლხინი ხევსურეთში. იკრიბებოდა ახალგაზრდობის თაოსნობით რომელიმე ოჯახში და ამ ოჯახს მასპინძლობა ევალებოდა. პურობასთან ერთად იმართებოდა ცეკვა-თამაში, ლექსობა და სხვა.
ახალუხალი უმთავრესად სხვა სოფლიდან მოსული სასურველი სტუმრის პატივისცემად იცოდნენ, განსაკუთრებით ხშირად მართავდნენ ქორწილთან დაკავშირებით, პატარძლის პატივისცემის ნიშნად.
ალექსანდრე ჯაფარიძე
ალექსანდრე (ალიოშა) ბიჭიას ძე ჯაფარიძე (დ. 20 თებერვალი, 1899, ხრეითი, ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 ოქტომბერი 1945, მწვ. უშბა, დაკრძ. თბილისში, ვერის ბაღში) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი, ალპინისტი, მთამსვლელობის ორგანიზატორი და საქართველოს ალპური კლუბის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1936), ქართული ალპინისტური სკოლის შემქმნელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1934), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1941).
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრო-მექანიკის ფაკულტეტი. შესრულებული აქვს ასზე მეტი ასვლა პამირისა და კავკასიონის მწვერვალებზე. საეტაპო და მნიშვნელოვანი იყო მისი ხელმძღვანელობით განხორციელებული პირველი ასვლები თეთნულდზე (1930), უშბაზე (1934), უსახელო მწვერვალზე პამირში (1936), ცენტრალური კავკასიონის მცირე (1938) და დიდი ტრავერსი (1940), ასვლები ახალი გზით მყინვარწვერზე (1931), 1943 წლის ზამთრის ასვლა უშბაზე.
პირველმა შეისწავლა და გამოიკვლია ხვამლის, ორხვის, ორპირის, ტვიშის, შიომღვიმისა და უფლისციხის გამოქვაბულები, კაცხის სვეტი. 1936-1940 და 1943-1945 წლებში იყო საქართველოს ალპური კლუბის თავმჯდომარე. ხსოვნის უკვდავსაყოფად მისი სახელი მიენიჭა მის მიერ დაარსებულ საქართველოს ალპურ კლუბს (1945), მწვერვალებს პამირსა და კავკასიონზე, სოფელ ხრეითში, მამაპაპეულ სახლში გახსნილია მთამსვლელ ჯაფარიძეთა მემორიალური სახლ-მუზეუმი (1983).
დაკრძალულია ვერის ბაღში თავისი და-ძმის გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ა კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საქართველოს ნატოში გაწევრიანების პლებისციტი (2008)
საქართველოს ნატოში გაწევრიანების პლებისციტი (2008) — პლებისციტი საქართველოში, რომელიც მიმდინარეობდა 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პარალელურად.
საფუძველი
2008 წლის 5 იანვარს დანიშნული საპრეზიდენტო არჩევნების პარალელურად დაინიშნა საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების თარიღის დასადგენი პლებისციტი (2008) და საქართველოს ნატოში გაწევრიანების პლებისციტი (2008).
შედეგები
რეფერენდუმის კითხვა განსაზღვრული იყო შემდეგნაირად: „უჭერთ თუ არა მხარს საქართველოს გაწევრიანებას ჩრდილოატლანტიკურ ხელშეკრულების ორგანიზაციაში (ნატო)?“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის რეფერენდუმები
გრეხი
გრეხი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ზომიერად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.
გრეხი საშუალო ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სიმწიფემდე 165 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 170 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5გ/ლ-ს.
მიიღება ჰარმონიული და საკმაოდ ალკოპოლიანი სუფრის წითელი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კაზანჩი (ბაშკირეთი)
კაზანჩი (Ҡаҙансы; Казанчи) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 327 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 98 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (94 %) შეადგენენ.
ავსონიუსი
სქოლიო
კატეგორია:რომაელი პოეტები კატეგორია:რომაელი ორატორები კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები კატეგორია:დაბადებული 310 კატეგორია:გარდაცვლილი 394
კარიბის კრიზისი
მინი|300პქ|ჯონ კენედი და მისი კაბინეტი კუბის კრიზისის პერიოდში მინი|300პქ|რუკაზე, რომელსაც საიდუმლო გრიფი ბოლოდ დროს მოეხსნა, ნაჩვენებია აშშ-სა და სსრკ-ის ხომალდების განლაგება კუბის კრიზისის პერიოდში. კარიბის კრიზისი (ასევე კუბის კრიზისი, კუბის ქობინთა კრიზისი) 1962 წლის ოქტომბერში იყო აშშ-სა და სსრკ-ს კონფრონტაციის (ცივი ომი) პიკი და ამავე დროს, გარდატეხის წერტილი. ეს იყო მსოფლიო ისტორიული მომენტი, როდესაც ორი ზესახელმწიფო - აშშ და სსრკ - ატომური ესკალაციის ზღვარზე იყო მისული. მსოფლიო ისტორიაში ატომური ომი აქამდე უფრო სავარუდო არასდროს ყოფილა.
წინარეისტორია
1959 წელს აშშ-მა იტალიაში 30 და თურქეთში 15 ატომური რაკეტა განათავსა, რომელთა სავარაუდო მიზანი სსრკ-ის სამხრეთი ნაწილი იყო. 1962 წლის აპრილში თურქეთში განლაგებული ამერიკული „თორის“ და „იუპიტერის“ სისტემის რაკეტები საბრძოლო მდგომარეობაში იყო მოყვანილი. სსრკ-მა ეს ქმედება მისი უშიშროების წინააღმდეგ მიმართულ აქციად შეაფასა და საპასუხო ნაბიჯების გადადგმა დაიწყო.
1962 წლის მაისში სსრკ-მა დაიწყო ოპერაცია „ანადირის“ განხორციელება. ამ გასაიდუმლოებული აქციის მიხედვით წითელმა არმიამ დაიწყო კუბაზე ატომური რაკეტების სტაციონიერება და 40.000 მებრძოლის გადასხმა. მიზეზად დასახელებულ იქნა აშშ-ის მხრიდან კუბის სავარაუდო ინტერვენცია. ნამდვილი მიზეზი კი იმ სტრატეგიული წონასწორობის აღდგენა იყო, რომელიც აშშ-მა დაარღვია იტალიასა და თურქეთში რაკეტების განლაგებით.
1962 წლის აგვისტოში სი-აი-ეი-ის აგენტებმა და მზვერავი თვითმფრინავის ლოკჰიდ უ-2-ის საშუალებით აღმოაჩინეს საბჭოური რაკეტების სასტარტო ნაგებობები კუბაზე (პროვინცია პინარ დელ რიო). თავდაპირველად აშშ კუბაზე რაკეტების არსებობის ფაქტს არ უშვებდა და ამიტომაც ამ აღმოჩენას მძაფრი რეაქცია არ მოჰყოლია.
კვირა, 14 ოქტომბერი
აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯონ ფ. კენედიმ „სი-აი-ეის“ ნება დართო საიდუმლო საჰაერო ფოტოგადაღებები ეწარმოებინა მზვერავ თვითმფრინავ „ლოკჰიდ უ-2“-ის გამოყენებით.
ორშაბათი, 15 ოქტომბერი
ფოტოგადაღებებმა დაადასტურეს კუბაზე საბჭოთა ატომური რაკეტების არსებობა. გაირკვა რომ რაკეტები „სს-4“ ტიპის საშუალო დიაპაზონის რაკეტები იყვნენ, რომლებსაც შეეძლოთ ვაშინგტონამდე მიღწევა.
ოთხშაბათი, 17 ოქტომბერი
მომდევნო ფოტოგადაღებებმა დაადასტურეს კუბაზე მინიმუმ 16 და მაქსიმუმ 32 რაკეტის („სს-4“ და „სს-5“) არსებობა, რომელთა ფრენის რადიუსი მაქსიმუმ 4.500 კმ იყო. ამ რაკეტებს შეეძლოთ ამერიკის ყველა უმნიშვნელოვანესი სამრეწველო ცენტრის და ვაშინგტონის დაბომბვა. თავდასხმის შემთხვევაში ამერიკელებს რეაქციისათვის მხოლოდ 5 წუთი ჰქონდათ.
ხუთშაბათი, 18 ოქტომბერი
სსრ კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრეი გრომიკო პრეზიდენტ კენედის შეხვდა. ამ შეხვედრაზე მან უარყო კუბაზე საბჭოთა ატომური რაკეტების არსებობის ფაქტი და მოითხოვა დას. ბერლინის დემილიტარიზაცია. ამ მოთხოვნის მიხედვით აშშ-მა და მისმა დასავლეთ ევროპელმა მოკავშირეებმა დაასკვნეს (როგორც შემდგომში გაირკვა ეს მოსაზრება მცდარი იყო), რომ კუბაზე რაკეტების განლაგებით სსრკ-ს სხვა არაფერი სურდა თუ არა ბერლინის გარშემო მიმდინარე დიპლომატიურ ომში უკეთესი პოზიციის დაკავება.
პარასკევი, 19 ოქტომბერი
მიუხედავად კენედის ზოგიერთი მრჩევლის პროტესტისა, რომლებიც კუბაში შეჭრას ითხოვდნენ, პრეზიდენტმა და ექსკომმა მიიღეს მხოლოდ კუბის საზღვაო ბლოკადაში მოქცევის გადაწყვეტილება.
კვირა, 21 ოქტომბერი
აშშ-ს მიერ არსებული საერთაშორისო პოლიტიკური კრიზის შესახებ გაფრთხილებულ იქნენ შემდეგი ქვეყნები: კანადა, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი და გფრ. კენედიმ მოიწვია ამერიკის უმსხვილესი გაზეთების შეფები და მათ მასმედიაში ინფორმაციის გავრცელების ნება დართო.
ორშაბათი, 22 ოქტომბერი
კრიზის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი დღე:
სამშაბათი, 23 ოქტომბერი
ხრუშჩოვმა განაცხადა, რომ ის კუბის საზღვაო ბლოკადას აქცეპტირებას არ უკეთებდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:კუბის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:1962
ლივრამენტუ-დი-ნოსა-სენიორა
ლივრამენტუ-დი-ნოსა-სენიორა (Livramento de Nossa Senhora) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 705 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 267.021 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.84 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
შავაძე
საკუთარი სახელი შავაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
დაჩითვა
დაჩითვა — ქსოვილზე მხატვრული სახეების გადატანა ხის საბეჭდების (საჩითავი ყალიბების) საშუალებით. აღმოსავლეთი ქვეყნების მსგავსად ხელოსნობის ეს დარგი ძველად საქართველოშიც ფართოდ ყოფილა გავრცელებული. ამას ადასტურებს წერილობითი წყაროები. XII-XVIII საუკუნეებში ქართული ხელნაწერი წიგნების ყდებზე გამოკრული დაჩითული ქსოვილების იშვიათი ნიმუშები და ეთნიკური კოლექციები. გვიანდელი ფეოდალური ხანის წერილობითი წყაროებიდან ჩანს, რომ საქართველოს ზოგიერთ ქალაქში ქსოვილების დასაჩითი საგანგებო სახელოსნოები იყო და მის მოხელეს მჩითავი ეწოდებოდა. XIX საუკუნეში ასეთი სამღებრო სახელოსნოები ყოფილა თბილისში, გორში, თელავში, ახალციხეში, ბათუმსა და სხვა ქალაქებში, ამ სახელოსნოებში სელის, ბამბისა და აბრეშუმის სადა ქსოვილებს პოზიტიური და ნეგატიური წესით ჩითავდნენ. პირველ შემთხვევაში გამოსაყვანი სახეები სადა ქსოვილის მთელ ზედაპირზე დაჰქონდათ; დაჩითვის ეს პოზიტიური წესი ფართოდ იყო გავრცელებული მთელ საქართველოში. ნეგატიური წესით დაჩითვის დროს (ბატიკა) კი ქსოვილის ზედაპირს საბეჭდავით უშუალოდ ცხიმნარევი ცვილის თხელ ფენას, რომელიც გამოსაყვან სახეებს ფარავდა. ამის შემდეგ ქსოვილს მთლიანად საღებავში ჩადებდნენ. საღებავი ქსოვილს ყველგან გაუჯდებოდა, გარდა ცვილით დაფარული ადგილებისა, ცვილის გაცლის შემდეგ ქსოვილზე ცვილით დაფარული მხატვრული სახეები თეთრად გამოჩნდებოდა. რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებისაგან განსხვავებით, დაჩითვის ნეგატიურ წესს საქართველოში მარტო ლურჯი სუფრის დამზადების დროს იყენებდნენ.
ქართლსა და ლეჩხუმში სახიანი ქსოვილის დასამზადებლად ნეგატიური მხატვრული მღებრობის ერთ-ერთ უძველეს და უმარტივეს წესს, ე. წ. კვანძებით დაჩითვას მიმართავდნენ. სოფ. ბაზალეთში დასაჩითად იყენებდნენ "სამღებრო ქვებს" ანუ "სამღებრო კენჭებს". ამ კენჭებს სადა ქსოვილში ერთმანეთის მოშორებით გამოახვევდნენ, ზედ "ტყლაპებს" (ქსოვილის ნაჭრებს) შემოახვევდნენ, ძაფს მოუჭერდნენ და მთლიანად ჩადებდნენ საღებავში. კენჭგამოკრული ადგილები შეუღებავი რჩებოდა და ქსოვილის ზედაპირი ჭრელი გამოდიოდა.. ანალოგიური წესით ქსოვილის დაჩითვა ლეჩხუმში "ჭრელის მიცემა" ეწოდებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქსოვილები
პაგსანხანი
პაგსანხანი (ოფიციალურად პაგსანხანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Pagsanjan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 44 327 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
სან-პედრო-დე-ატაკამა (მდინარე)
სან-პედრო-დე-ატაკამა (San Pedro de Atacama) — მდინარე ჩრდილოეთ ჩილეში, ანტოფაგასტის რეგიონში. წარმოიქმნება მდინარე გრანდესა და სალადოს შერწყმის შედეგად. ამ ადგილიდან ქალაქ სან-პედრო-დე-ატაკამამდე მისი სიგრძე 12 კილომეტრია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
ტერენს მალიკი
მისი ფილმები ხშირად მიიჩნევა შედევრებად. მალიკი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის და საუკეთესო რეჟისორისთვის, ასევე მოიგო ოქროს დათვი ბერლინის 49-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფილმისთვის „ვიწრო წითელი ხაზი“. 2011 წელს მალიკის „ცხოვრების ხემ“ მოიგო ოქროს პალმის რტო კანის 64-ე კინოფესტივალზე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1943
შათირიშვილი
საკუთარი სახელი შათირიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Lasioglossum instabilis
Lasioglossum instabilis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
instabilis
ხადიჯა ისმაილოვა
ხადიჯა როვშან კიზი ისმაილოვა ( აზერ. Xədicə Rövşən qızı İsmayılova; . 27 მაისი  1976, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
2003-2004 წლებში იყო Caspian Business News– ის რედაქტორის მოადგილე, შემდეგ კი 2006 წლამდე — IREX -ის საგრანტო პროგრამის  მენეჯერი, ექსპორტისა და საინვესტიციო ფონდის პროექტის (EU TACIS პროგრამა)  კონსულტანტი. 2006 წლიდან 2007 წლამდე გახლდათ რადიო ამერიკის ხმის აზერბაიჯანული ბიუროს წამყვანი 2008 წლიდან 2010 წლამდე ხელმძღვანელობდა რადიო თავისუფლების   ბაქოს ბიუროს. ხადიჯა ისმაილოვა ორგანიზებული დანაშაულისა და კორუფციის ანგარიშგების პროექტის წევრია.
დაპატიმრება
მარცხნივ|მინი|ხადიჯა ისმაილოვა-2014 წ. 2014 წლის 5 დეკემბრიდან იგი დაკავებული იყო თვითმკვლელობამდე მიყვანის ბრალდებით. 2015 წლის 1 სექტემბერს ბაქოს სასამართლომ იგი დამნაშავედ ცნო და 7.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.
როგორც კორუფციისა და ორგანიზებული დანაშაულის კვლევის ცენტრმა (OCCRP) აღნიშნა, აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის ხადიჯა ისმაილოვას გამოძიებამ აჩვენა, რომ ალიევების ოჯახი, კომპანიების ქსელის მეშვეობით, მართავს 3 მილიარდი აშშ დოლარის ღირებულების აქტივებს აზერბაიჯანულ უმსხვილეს ბანკებში და რომ ეს მხოლოდ ფინანსური იმპერიის ნაწილია.
12 და 13 ივნისს, პოლ დევიდ ჰიუსონმა, მსოფლიოში ცნობილი ირლანდიური როკ ჯგუფის   U2 -ის ლიდერმა, რომელიც ბონოს ფსევდონიმითაა ცნობილი, აზერბაიჯანელი პოლიტპატიმრების დასაცავად ისაუბრა. ბონომ სცენიდან დაასახელა ექვსი დაკავებული ჟურნალისტი  და უფლებადამცველი, მათ შორის ხადიჯა ისმაილოვა.
პატიმრის დედამ, ელმირა ისმაილოვამ, სასამართლოს შენობის წინ განაცხადა, რომ მას არ უკვირს სასამართლოს დასკვნა და რომ აზერბაიჯანის მთავრობის ქმედებები მისი ქალიშვილის საქმეში ნაკარნახევია არასასურველი ინფორმაციის გამჟღავნების შიშით. ისმაილოვას ადვოკატმა ფარიზ ნამაზლიმ განაჩენი უკანონოდ ცნო და  განცხადება გააკეთა მისი გასაჩივრების შესახებ.
2016 წლის 25 მაისს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ განიხილა ისმაილოვას საკასაციო საჩივარი. საჩივარი დაკმაყოფილდა და ისმაილოვას პატიმრობა შეიცვალა პირობითი სასჯელით, რის შემდეგაც ჟურნალისტი გაათავისუფლეს.
ჯილდოები
2001 წელს მას მიენიჭა ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის პრიზი "პოლიტიკურ და საერთაშორისო თემებზე  მომზადებული რეპორტაჟებისათვის"
2012 წლის თებერვალში მიიღო გერდა ბუცერიუსის სახელობის „აღმოსავლეთ ევროპის თავისუფალი პრესის“ პრემია (Gerd Bucerius-Förderpreis Freie Presse Osteuropas).
2012 წლის 24 ოქტომბერს მან მიიღო „ჟურნალისტიკის ღირსების“ ჯილდო, რომელიც დაარსდა ქალთა მასმედიის საერთაშორისო ფონდის (IWMF) მიერ.
2016 წელს  მიიღო გილერმო კანოს სახელობის იუნესკოს მსოფლიო პრესის თავისუფლების პრიზი.
მედიის თავისუფლებისა და მომავლის ჯილდო (2020 წ.).
სტიპენდია
2015 წლის 30 დეკემბერს გამოცხადდა ხადიჯა ისმაილოვას სახელობის  სტიპენდია გამომძიებელი ჟურნალისტებისთვის, რომელიც შეიქმნა და თანადაფინანსებულია ორგანიზებული დანაშაულისა და კორუფციის კვლევითი ცენტრის (OCCRP) და რადიო თავისუფლების მიერ და ითვალისწინებს შვიდთვიანი პროფესიული განვითარების პროგრამას. პროგრამის მიზანია აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში მნიშვნელოვანი ჟურნალისტური პროექტების მხარდაჭერა, რომელიც მიზნად ისახავს კორუფციის და ძალადობის გამოძიებას ძალაუფლების უმაღლეს ეშელონებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი ქალები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები
კულბითი
კულბითი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ კალთაზე. მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 980 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ქსუისის თემის სოფლები
უილიამ ტომსონი
უილიამ ტომსონი (William Thomson; დ. 26 ივნისი, 1824, ბელფასტი – გ. 17 დეკემბერი, 1907, ლარზგი, დაკრძალულია ლონდონში) — ინგლისელი ფიზიკოსი, თერმოდინამიკისა და აირთა კინეტიკური თეორიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
1834–45 წლებში სწავლობდა გლაზგოსა და კემბრიჯის უნივერსიტეტებში. 1845–46 წლებში მუშაობდა პარიზში ფრანგ ფიზიკოს ა. რენიოსთან ერთად. 1846–99 წლებში იყო გლაზგოს უნივერსიტეტის პროფესორი. 1892 წელს სამეცნიერო დამსახურებისათვის მიიღო ლორდ კელვინის ტიტული. 1845 წელს დაამუშავა გამოსახულების მიღების ელექტრული მეთოდი, 1848 წელს შემოიღო თერმოდინამიკის მეორე საწყისის ერთ-ერთი ფორმულირება (1851) და შემოიღო ენერგიის გაბნევის ცნება. გამოთქვა სამყაროს „სითბური სიკვდილის“ ჰიპოთეზა. 1851 წელს აღმოაჩინა ფერომაგნეტიკების ელექტრული წინაღობის ცვლილება მათი დამაგნიტებისას. 1853–54 წლებში ჯეიმზ ჯოულთან ერთად აღმოაჩინა აირის გაცივების ეფექტი მისი ადიაბატური გაფართოებისას (ჯოულ–ტომსონის ეფექტი). განავითარა თერმოელექტრული მოვლენების თერმოდინამიკული თეორია და 1856 წელს იწინასწარმეტყველა ელექტრული დენით სითბოს გადატანის მოვლენა, დაადგინა ელექტრული კონტურის რხევის პერიოდის დამოკიდებულება მისივე ტევადობასა და ინდუქციურობაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები
დიმიტრი გურიელის სასახლე
ისტორია
დიმიტრი გურიელი (1822-1882) იყო გენერალ-მაიორი, ქაიხოსრო გურიელის შვილი. მონაწილეობდა ყირიმის ომში და რუსეთ-ოსმალეთის 1877-78 წლების ომში. იყო ლეიბ გვარდიის ულანთა პოლკის მეთაური 1871 წლიდან. იმპერატორის ამალის განსაკუთრებული დავალების შემსრულებელი 1876 წლიდან. 1862 წელს 28 ოქტომბრიდან 1 ნოემბრამდე პრუსიის სამეფოს პრინცი ალბერტ ჰოჰენცოლერნი მოგზაურობდა კავკასიაში. 1865 წელს მან ბერლინში გამოსცა წიგნი, სადაც მოთხრობილია სტუმრობა დიმიტრი გურიელთან.
1873 წელს ოზურგეთში დიმიტრი გურიელმა ააშენა სასახლე თურქულ-აზიურ სტილში. სადაც იღებდა უცხოელ სტუმრებს. შენობას იხსენიებს სერგეი მესხი, რომელმაც ის ნახა რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. 1882 წელს დიმიტრი გურიელის სასახლეში გაიმართა შეხვედრა საქართველოს მთავარმართებელ ალექსანდრე დონდუკოვ-კორსაკოვსა და ოზურგეთის საზოგადოებას შორის.
1917-1928 წლებში სასახლეში მოქმედებდა ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებელი. შემდეგ შენობაში განთავსებული იყო სტომატოლოგიური კლინიკა. 1971-1991 წლებში შენობაში განლაგებული იყო მახარაძის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. მას შემდეგ, რაც მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი შეუერთდა სამხედრო დიდების მუზეუმს და მის შენობაში გადავიდა, სასახლის შენობაში გაიხსნა სამლოცველო, შემდგომში კი - ეკლესია, რომელიც მოქმედებდა 2008 წლამდე, ქალაქის ცენტრში საკათედრო ტაძრის აშენებამდე. 2008 წელს შენობა გარემონტდა. ამჟამად აქ არის შემოქმედის ეპისკოპოსის რეზიდენცია. ნაგებობას ფასადურად შენარჩუნებული აქვს ორიგინალური სახე, თუმცა უკანა მხარეს გაკეთებულია მიშენება. სასახლის გვერდით შემორჩენილია დამხმარე ნაგებობა, რომელიც სარდაფად, დილეგად და საჯინიბოდ გამოიყენებოდა. შენობა ნაგებობა ორსართულიანია. ქვედა სართული ქვისაა. ზედა - ხის სართული აღმოსავლეთის მხრიდან აივნითაა გახსნილი. ფასადურად სრულად აქვს შემორჩენილი თავდაპირველი სახე, ინტერიერში შენარჩეუნებულია ავთენტური ელემენტები - ძველი კარები, იატაკი და ჭერი.
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მხარის არქიტექტურული ძეგლები კატეგორია:საქართველოს სასახლეები კატეგორია:ოზურგეთი
Typhlodaphne payeni
Typhlodaphne payeni — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ზეკოტა
ზეკოტა — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (სურამის სადაბო თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ხაშურიდან 7 კილომეტრი. 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 65 კომლი, სულ 241 ადამიანი.
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 248 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 172 კაცი, საიდანაც 86 მამაკაცია, ხოლო 86 ქალი.
შამათავა
საკუთარი სახელი შამათავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
სან-სალვადორი (ჩილეს მდინარე)
სან-სალვადორი — მდინარე ჩილეში, ანტოფაგასტის რეგიონში. სათავეს იღებს ანდების ჩილეს კუთვნილ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
მესროპ მაშტოცი
thumb|300px|მესროპ მაშტოცი მესროპ მაშტოცი (Մեսրոպ Մաշտոց; დ. 361, ჰაციკი, ტარონის პროვინცია, — გ. 17 თებერვალი, 440, ვაჰარშაპატი) — სომეხი  სწავლული, სომხური ანბანის შემქმნელი, განმანათლებელი, მისიონერი, ბიბლიის მთარგმნელი, ეროვნული სკოლისა და პედაგოგიკის დამაარსებელი, სომხური სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი.
შეისწავლა სომხური ენის ბგერითი სისტემა და 405–406 წლებში შექმნა ანბანი. თავის მოწაფეებთან ერთად სირიულიდან სომხურად თარგმნა ბიბლიის ნაწილი. მესროპ მაშტოცის ბევრი მოწაფე შემდგომში ცნობილი მწერალი გახდა (ეზნიკი, კორიუნი, ეღიშე, მოვსეს ხორენაცი და სხვები).
კორიუნის „მაშტოცის ცხოვრება“
კორიუნი ითვლება ავტორად ნაწარმოებისა „მაშტოცის ცხოვრება“. აღნიშნული ტექსტი პირველად წიგნის სახით საზოგადოებამ 1962 წელს იხილა. როგორც „Житие Маштоца“-ს ავტორები იუწყებიან აღნიშნული ნაწარმოები იყო რთული სათარგმნი და დასამუშავებელი, რომელიც იყო მიზეზი იმისა თუ რატომ არ მოგვეპოვება აღნიშნული ნაწარმოები ნათარგმანები გასულ საუკუნეებში სხვადასხვა ენაზე.
წიგნი 29 თავისაგან შედგება სადაც აღწერილია მაშტოცის ცხოვრების დეტალები.
ხორენაცისეული მაშტოცის ცხოვრება
მოვსეს ხორენაცი არის სომხეთის ერთ-ერთი მატიანე, რომელსაც თავის თხზულებაში ნახსენები ჰყავს მაშტოცი. იქიდან გამომდინარე რომ მისი ნაწარმოები „სომხეთის ისტორია“ ზოგადად სომხეთს ეხება, მასში მესროპ მაშტოცზე ნაკლებად არის საუბარი თუმცაღა, მასში მოყვანილი შინაარსი ბევრ რამეში ემთხვევა კორიუნის „მაშტოცის ცხოვრებას“.
ნაწარმოები სამი ტომისაგან შედგება.
ქართული ანბანის შექმნა
მინიატიურა|ფრაგმენტი მოვსეს ხორენაცის- „სომხეთის ისტორიიდან“ კორიუნის „მაშტოცის ცხოვრებაში“ და ხორენაცისეულ „სომხეთის ისტორიაში“ გვხვდება ცნობა მაშტოცის მიერ ქართული ანბანის შექმნის თაობაზე, მეფე ბაკურისა და მისი თანამედროვე მოსე მთავარეპისკოპოსის მოღვაწეობის პერიოდში.
აქვე უნდა აღინიშნოს რომ აღნიშნულ 1962 წლის წიგნში მკვლევარებმა ბაკურ მეფე ვარაზ-ბაკურად მიიღეს.
სომხური წყაროების შეუთავსებლობა
მინიატიურა|მხითარ აირივანეცის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს მღვდელთმთავრების ნუსხა არსებობს რიგი შეუთავსებლობა სომხურ და ქართულ წყაროებს შორის:
1. მეფე ბაკური მოღვაწეობდა 405 წლამდე (სომხური ანბანის შექმნამდე)
2. მეფე ბაკურის დროს არ მოღვაწეობდა მოსე ეპისკოპოსი.
შესაბამისად, ქართლის ცხოვრებაში, არათუ ვარაზ ბაკურის, არამედ ზოგადად, ბაკურ მეფეების დროს, რომლებიც მირიანიდან არჩილამდე მეფობდნენ, — მოსე მთავარეპისკოპოსი — არსად არ მოიხსენიება.
3. ეპისკოპოსი სახელად მოსე საერთოდ არ ჰყოლია საქართველოს. (ის ჩამატებულია ეპისკოპოსთა სიაში ზემოხსენებულ სომხურ წყაროებზე დაყრდნობით). ეპისკოპოსი მოსე არც მხითარ აირივანეცს ჰყავს შეყვანილი. ქართლის ცხოვრების მიხედვით ცნობილია რომ არჩილის დროს ზედიზედ რამდენიმე ეპისკოპოსი გარდაიცვალა: გრიგოლი, ბასილი და მობიდან. მხითარ აირივანეცის მიერ ასევე მოყვანილია მათი სახელები ოდნავი დამახინჯებით და იგივე თანმიმდევრობით: Ter Grigor (გრიგოლი), Ter Barsegh (ბასილი), Ter Mouchid (მობიდანი).
4. არსებობდა ეპისკოპოსი მობიდანი რომელიც მხითარ აირივანეცის მოხსენიებული ჰყავს როგორც Ter Mouchid.
5. მობიდანი/Ter Mouchid/მოსე მოღვაწეობდა არჩილის პერიოდში ანუ სომხური ანბანის შექმნის — 405 წლის შემდგომ და 440 წელი მაშტოცის გარდაცვალებამდე.
6. საკუთარი სახელი „მობიდანი“ სპარსული წარმომავლობის იყო და ის არ იყო ადამიანის სახელი. ის ზოროასტრიზმში ნიშნავდა მოგვთა-მოგვს ანუ მღვდელმთავარს.
თუმცაღა თუ თვალს დავხუჭავთ ბაკურზე, რომელსაც ორივე წყარო წარმატებით აღიარებს რუსული ვიკიპედიის გარდა, გამოვა რომ კონკრეტულ წყაროებში თარიღების გადაწევით დაირღვევა ისტორიის თანმიმდევრობა.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 361 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 440 კატეგორია:დამწერლობის შემქმნელები
გრძელმტევანა
გრძელმტევანა, ტყის ვაზი, ინსტიტუტის გრძელმტევანა, გრძელმტევნიანი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
სახელწოდება ამ ჯიშისთვის დამახასიათებელი მტევნების ზომის მანიშნებელია. გრძელმტე-ვანა ყურადღების ცენტრში პირველად 1933 წელს მოექცა, როდესაც საქართველოს მევენახეობის რაიონების გამოკვლევისას სოფელ ბოდბისხევში იპოვეს. მევენახეობის ინსტიტუტის მიერ ამ ჯიშის შესწავლა-გადარჩენაში შეტანილი წვლილის აღსანიშნავად ჯიშს ინსტიტუტის გრძელმტევანა უწოდეს.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად ოვალური ფორმის, ხუთნაკვთიანი, გვხვდება სამნაკვთიანებიც. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი გრძელია და დატოტვილი, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოვალური. მომწვანო-მოყვითალო ელფერის. კანი თხელი აქვს, მაგრამ მვვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, მდნარი, ტკბილი, სასიამოვნო გემოთი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით.
გრძელმტევანა საშუალო ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 124-159 დღის ფარგლებში მერყეობს და სრულ სიმწიფეს სექტემბრის შუა რიცხვებში აღწევს. მტევნის წონა 250-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 9.0-10.0 ტონა. სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-9.4 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ჩრდილოეთი კუნძული (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჩრდილოეთი კუნძული:
კამაევო (სტაროკურუჩევოს სოფსაბჭო)
კამაევო (Ҡамай; Камаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 243 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 107 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
ვიქტორია (ბრიტანეთის კოლუმბია)
ვიქტორია (ინგლ. Victoria) — საპორტო ქალაქი კანადაში, პროვინცია ბრიტანეთის კოლუმბიის დედაქალაქი. მდებარეობს კუნძულ ვანკუვერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ქალაქის მოსახლეობა არის დაახლოებით 83,250 ადამიანი.
დაძმობილებული ქალაქები
ვიქტორიას ჰყავს ხუთი დამეგობრებული ქალაქი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის ქალაქები კატეგორია:ბრიტანეთის კოლუმბია
Lasioglossum insulsum
Lasioglossum insulsum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
insulsum
კანტალი
ისტორია
იგი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
კანტალის ფართობია 5726 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 150,778 ადამიანს შეადგენს და მას 92-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 26 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. კანტალის მმართველია ვენსან დესკე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
ნიუ-იორკ ტაიმზ ბილდინგი
მინი|მარჯვნივ|ნიუ-იორკ ტაიმზ ბილდინგი
ნიუ-იორკ ტაიმს ბილდინგი (The New York Times Building) — ცათამბჯენი მიდთაუნ მანჰეტენის დასავლეთ ნაწილში, ნიუ–იორკში. მისი მთავარი მფლობელია ნიუ-იორკ ტაიმს კომპანი, გაზეთების ნიუ-იორკ ტაიმსი, ბოსტონ გლოუბი, ინტერნეშენალ ჰერალდ ტრიბიუნი გამომცემელი. გარე სამუშაოების ძირითადი ნაწილი დასრულდა 2007 წლის მეორე ნახევარში.
1780
თარიღი უცნობია
*
დანახარული
დანახარული, განახარული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ წაგრძელებული ფორმის, ძირითადად ხუთნაკვთიანია. ფოთლის ორივე მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი. კუმსია, გვხვდება ძლიერ კუმსი და საშუალო სიკუმსის მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან სუსტად ოვალური, მუქი წითელი, თითქმის შავი. თხელი, მაგრამ მკვრივი კანი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდაა დაფარული. რბილობი წვნიანია, ოდნავ კნატუნა, გემო — სასიამოვნო.
დანახარული ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანი ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 173-185 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის ჰირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 140-400 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 12.0-14.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7გ/ლ-ს.
მიიღება თხელი, სუფრის წითელი ღვინო. ასევე გამოიყენება საკუპაჟედ და საბრენდე სპირტის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები 1998
საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები (1998) – ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები საქართველოში 1998 წელს.
ჩატარდა სოფლების, თემების, დაბების და იმ ქალაქების, რომლების არ შედიოდნენ რაიონის შემადგენლობაში — საკრებულოების არჩევნები. საკრებულოების შემადგენლობა ვარირებდა 5-დან 25 წევრამდე. სულ 1031 საკრებულოში ირჩეოდა 10693 საკრებულოს წევრის მანდატი. 378 საკრებულოში, სადაც ამომრჩეველთა რიცხვი აჭარბებდა 2000-ს არჩევნები ჩატარდა გადაწყდა პროპორციული საარჩევნო სისტემით, ხოლო 653 საკრებულოში, სადაც ამომრჩეველთა რაოდენობა 2000–ზე ნაკლები იყო — მაჟორიტარული წესით. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 13-მა ბოლკმა და პარტიამ და 82464 კანდიდატმა. არჩევნებში მონაწილე პარტიებისთვის პროპორციულ ნაწილში დაწესებული იყო 5%-იანი ბარიერი. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ამომრჩეველთა 68%-მა.
შედგები საქართველოში
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის თვითმმართველ ერთეულებში გამარჯვება მოიპოვა პარტია აღორძინებამ. საქართველოს მასშტაბით სხვა ერთეულებში გაიმარჯვა საქართველოს მოქალაქეთა კავშირმა. მოქალაქეთა კავშირმა შედარებით დაბალი შედეგი აჩვენა და უმრავლესობა ვერ შექმნა თბილისსა (29,94%) და რუსთავში (22,75%). დიდ ქალაქებში კარგი შედეგი აჩვენეს ლეიბორისტულმა და სოციალისტურმა პარტიებმა.
შედეგები თბილისში
თბილისში ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობა იყო 664 273 ადამიანი. არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო 258 095 მა. არჩეულ იქნა 55 წევრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ადგილობრივი არჩევნები კატეგორია:1998 წლის არჩევნები
შამანაძე
საკუთარი სახელი შამანაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
მინი|[[სიული პრიუდომი, ნობელის პრემიის პირველი ლაურეატი ლიტერატურის დარგში]] ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში — ყოველწლიურად ენიჭება ავტორს, რომელსაც ალფრედ ნობელის აზრით შექმნილი აქვს „იდეალისტური ხასიათის საუკეთესო თხზულება“. „თხზულებაში“ იგულისხმება ლიტერატორის მთელი შემოქმედება, და არა კონკრეტული ნაწარმოები, თუმცა არსებობს გამონაკლისიც და ცალკეულ ნაშრომსაც დაუმსახურებია ჯილდო (მაგალითად, უინსტონ ჩერჩილის შემთხვევაში). შვედეთის აკადემია მთელი წლის მანძილზე განიხილავს მიმდინარე ლიტერატურულ ტენდეციებს მსოფლიოში და ოქტომბრის დასაწყისში ასახელებს პრემიის ლაურეატს.
ზემოთ ნახსენები ნობელის ფრაზას სხვადასხვანაირად განმარტავენ. შვედური ენიდან სიტყვა idealisk ითარგმნება როგორც იდეალისტური, ასევე როგორც იდეალი. შესაბამისად, პრემიის გაცემის საწყის წლებში აკადემია ცდილობდა სიტყვასიტყვით შეესრულებინა ნობელის სურვილი, რამაც ჯილდოს მიღმა დატოვა საუკუნის დასაწყისის დიდი მწერლები, როგორიც იყვნენ ლევ ტოლსტოი და ჰენრიკ იბსენი, რომელთა ნაწარმოებები არ იყო საკმარისად "იდეალისტური". შემდგომ წლებში ნობელის კომიტეტმა შეარბილა შერჩევის კრიტერიუმები და მთავარი აქცენტი მწერალთა ნაწარმოებების ლიტერატურულ ღირებულებებზე გაამახვილა.
ნობელის პრემია არ წარმოადგენს ლიტერატორის წარმატებისა და პოპულარობის საზომს. ბევრი მწერალი, ავტორი საქვეყნოდ ცნობილი ბესტსელერებისა, ხშირად კანდიდატთა სიაშიც კი ვერ ხვდება.
მიმოხილვა
ალფრედ ნობელმა თავის ანდეძში გაითვალისწინა, რომ მისი ფული უნდა გამოყენებულიყო, პრიზების სერიების შესაქმნელად, მათთვის ვისაც მიენიჭებოდათ: ,,უდიდიდესი სარგებლობა კაცობრიობისთვის"-ის ტიტული: ფიზიკის, ქიმიის , მშვიდობის ,ფიზიოლოგიისა და მედიცინის  და ლიტერატურის დარგში. თუმცა ნობელმა თავისი სიცოცხლის განმავლობაში დაწერა რამდენიმე ანდერძი, ბოლო მათგანი დაწერილია მის გარდაცვალებამდე არა უმეტეს ერთი წლით ადრე და ხელი მოაწერა შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში, პარიზში, 1895 წლის 27 ნოემბერს. ნობელმა თავისი მთლიანი ქონების 94%- (31 მილიონი შვედური კრონი /198 მილიონი ამერიკული დოლარი, 176 მილიონი ევრო) გაიღო, რომ დაეარსებინა და მუდმივი შემოსავლით უზრუნველყო ხუთი ნობელის პრიზი. ანდერძის გარშემო არსებობდა უნდობლური დამოკიდებულება და ეს მხოლოდ 1897 წლის 26 აპრილამდე გაგრძელდა, რადგან მისი მართებულობა სტორთინგმა (ნორვეგიული პარლამენტი) დაამტკიცა. ანდერძის შემსრულებლები იყვნენ: რაგნარ სოლმანი და რუდოლფ ლილეჟისტი, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს ნობელის ფონდი, რომ ეზრუნათ ნობელის ბედსა და მისი პრიზების ორგანიზებაზე.
ისლამი ბაშკირეთში
ისლამი ბაშკირეთში — ბაშკირეთში გავრცელებული მონოთეისტური  რელიგია.
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
მიმოხილვა
ნობელის კომიტეტის წევრები მშვიდობის პრიზით დაჯილდოვებიდან  მალევე დაინიშნენ ნობელის კომიტეტის წევრებად, მას შემდეგ, რაც ანდერძი დამტკიცდა. პრიზებით დაჯილდოების ორგანიზაციებს მოჰყვა: კაროლინსკის ინსტიტუტი 7 ივნისს, შვედეთის აკადემია 9 ივნისს, შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემია 11 ივნისს. შემდეგ ნობელის ფონდმა მიაღწია შეთანხმებას თუ როგორ უნდა მომხდარიყო ნობელის პრემიის მინიჭება. 1900 წელს ნობელის ფონდმა ახლად შექმნა წესდება, რომელიც მეფე ოსკარ II- მ გამოაცხადა. ნობელის ანდერძის თანახმად პრიზი ლიტერატურაში განსაზღვრული უნდა ყოფილიყო ,,აკადემია სტოლკჰოლმში"-ს მიერ, რაც ნობელის ფონდის წესდებით იყო შვედეთის აკადემია.
ისლამი ბაშკირეთში
ისტორია
ისლამის გავრცელებას ბაშკირეთში ხელი შეუწყო სავაჭრო-ეკონომიკურმა კავშირებმა მუსლიმურ ქვეყნებთან, რომლებიც დამყარდა მე-8-მე-9 საუკუნეებში. ურალის პირველი მუსლიმური არქეოლოგიური ძეგლია ბაშკირეთის იშიმბაის რეგიონში აღმოჩენილი რის ლევაშოვსკის სამარხი. გათხრების დროს ნაპოვნია 706 და 712 წლების არაბთა სახალიფოს სამი ვერცხლის დირჰემი და ოქროს დინარი, ასევე სამარხები სხეულის გასწვრივ გაშლილი ხელებით და   თავით დასავლეთით, რაც იძლევა სამარხი, ადრეული მუსლიმურ. სასაფლაოდ იქნას მიჩნეული.
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
ნომინაციის პროცედურა
მინი|170პქ|მარცხნივ|[[სელმა ლაგერლოფი, პირველი ქალი მწერალი რომელმაც მიიღო ეს პრემია]] ყოველწლიურად შვედეთის აკადემია აქვეყნებს განცხადებას კანდიდატთა შერჩევის შესახებ. თავად აკადემიის წევრები, ლიტერატურული აკადემიებისა და საზოგადოების მოღვაწეები, ენისა და ლიტერატურის პროფესორები, ნობელის პრემიის ყოფილი ლაურეატები და მწერალთა ორგანიზაციების პრეზიდენტები უფლებამოსილნი არიან წარადგინონ კანდიდატები. მათ არ შეუძლიათ თავიანთი თავების წარდგენა.
ისლამი ბაშკირეთში
ისტორია
არსებობს ვარაუდები, რომ წინასწარმეტყველმა მუჰამედმა თავისი თანამოაზრეები ( საჰაბამი ) VII საუკუნეში გაგზავნა სამხრეთ ურალში თურქი ღვთისმეტყველი ოსმან ნური თოფბაში და სუფიური თარიქა ნაქშბანდიას ხელმძღვანელი შეიხი მუჰამედ ნაზიმ ალ-ჰაკანი საუბრობენ ბაშკირეთში გაგზავნილი სამი საჰაბის შესახებ.
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
ნომინაციის პროცედურა
ათასობით განაცხადი მიიღება ყოველ წელიწადს. 2011 წლის მაგალითზე, 220 წინადადება იყო დაბრუნებული. განაცხადი უნდა იყოს მიღებული აკადემიის მისამართით 1 თებერვლამდე, რომლის შემდეგადაც ის უნდა განიხილოს ნობელის აკადემიამ. ამის შემდგომ აკადემია ამცირებს მიღებულ სიას 20 კანდიდატამდე, მაისის თვეში კი, კომიტეტი წარადგენს მოკლე სიას 5 შერჩეული  კანდიდანტისა. შემდეგი 4 თვე კი ეთმობა კითხვასა და განხილვას ამ ხუთი კანდიდანტის ნამუშევრებისა. ოქტომბერში, აკადემის წევრები ირჩევნ კანდიდანტს. რომელიც მიიღებს ნახევარზე მეტ ხმებს, ამის შემდეგად ის იღებს ნობელის პრემიის ლაურეატის წოდებას. ვერავინ მიიღებს ისე პრიზს,თუ სულ მცირე ორჯერ მაინც არ არის ნობელის სიაში წარდგენილი. ასე,ბევრი ავტორი უბრუნდება სიას და განიხილება წლების განმავლობაში.
აკადემია ფლობს 13 ენას, მაგრამ, როდესაც კანდიდანტის ნამუშევარი არის უცხო ენაზე, იწვენენ ექსპერტებს, რადგან მოხდეს ნაწარმოების სრულფასოვანი განხილვა. პროცესის სხვა ელემენტები არის მსგავსი როგორც სხვა დარგის ნობელის პრემიის. კომიტეტი შედგება 18 წევრისაგან,რომელიც არჩეულია მთელი ცხოვრების ვადით და 2018 წლამდე ისინი ტექნიკურად არ იყვნენ დაშვებული,რომ დაეტოვებიათ პოსტი. 2018 წლის, 2 მაისს, მეფე კარლ XVI გუსტავმა, შეძლო შეცვლა წესების,რომლის თანახმადაც წევრებს შეეძლოთ უარის განცხადება და კომიტეტის დატოვება სასურველ დროს. ახალ წესებში ის წესიც შევიდა,რომ წევრი,რომელიც სულ მცირე 2 წლის განმავლობაში არააქტიური იყო ავტომატურად დატოვებდა კომიტეტს.
ჯილდო წესისამებრ ცხადდება ოქტომბერში, მაგრამ ხანდახან ის გამოცხადებულა სანომინირებულო  წლის   შემდეგადაც, ამის მაგალითი იყო, 2018 წლის დაჯილდოება.
პრემიის ფულადი ნომინალი იცვლება დაარსებიდან და სადღეისოდ, დაახლოებით, 10 მილიონ შვედურ კრონას წარმოადგენს. ლაურეატი ასევე იღებს ოქროს მედალსა და ნობელის დიპლომს.
ისლამი ბაშკირეთში
ისტორია
ბაშკირეთის რუსეთთან შეერთების ერთ-ერთი მთავარი პირობა იყო ბაშკირი ხალხის რელიგიის თავისუფლებისა და ტრადიციული ადათ-წესების დაცვა. ცარისტული ხელისუფლების მიერ ხელშეკრულებების პირობების დარღვევამ (იძულებითი გაქრისტიანება და ა.შ.) ) არაერთხელ გამოიწვია ბაშკირეთის აჯანყებები. მაგალითად, მე-17 საუკუნის ბოლოს სეიდ-ბატირის (საფარ-ხანის) აჯანყებამ ჯიჰადის ფორმა მიიღო.
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
პრიზები
ლიტერატურული ნობელის პრემიის ლაურეატმა შეუძლია მიიღოს ოქროს მედალი, დიპლომი ციტატით ან გარკვეული ოდენობის თანხა. თანხის ოდენობა დამოკიდებულია ნობელის ფონდის გასული წლის შემოსავალზე. თუ კი პრიზი გადაეცემა ერთზე მეტს ლაურეატს, თანხაც იმის მიხედვით იყოფა, შესაძლებელია ის გაიყოს არათუ ნახევრად არამედ ოთხ ნაწილადაც კი. თუ კი პრიზი გადაეცემა ორ ან მეტ ლაურეატს, თანხაც მათი რაოდენობის შესაბამისად იყოფა. ნობელის პრემიის საპრიზო თანხა მერყეობს ინგაურაციის მერე, მაგრამ 2012 წლისთვის ის შეადგენდა 8 000 000 კრონას (რომელიც დაახლოებით 1,100,000 დოლარია), მანამდე კი საპრიზო თანხა შეადგენდა 10 მილიონ კრონას. ეს არ იყო პირველი შემთხვევა როდესაც საპრიზო თანხის ოდენობა შემცირებული იყო, საწყისი 150, 782 ღირებულებიდან რომელიც ჯერ კიდევ 1901 წელს იყო, იგი 1945 წლისთვის შეადგენდა 121, 333-ს, მაგრამ ის გაიზარდა და დასტაბილურდა 2001 წელს. (ამ დროისთვის იგი შეადგენდა 11, 659,016-ს) ნობელის პრემიის ლაურეატს აგრეთვე იწვენენ ხოლმე ლექციაზე სახელწოდებით "ნობელის კვირა", რომელიც იმართება სტოლკჰომში , ამ მოვლენის მთავარი ლაიტმოტივი  არის ჯილდოს გადაცემის ცერემონია და ბანკეტი 10 დეკემბერს. ნობელის პრემია მიჩენულია როგორც მეორე  ყველაზე მდიდარ სალიტერატურო პრიზად მსოფლიოში.
ისლამი ბაშკირეთში
ისტორია
ისტორიკოსი ვ. ნ. ვიტევსკი წერდა ბაშკირეთში მთავარი საკურთხევლის — აზიევის მეჩეთის შესახებ, რომელიც აშენდა დაახლოებით XIII-XIV საუკუნეებშ ი და "წარმოადგენდა  ბაშკირების სათათბირო ადგილს ყველა არეულობის დროს". 1736 წლის გაზაფხულზე მეჩეთი დაანგრიეს ი. კირილოვი სადამსჯელო რაზმებმა ბაშკირული აჯანყებების ჩახშობის დროს. მე-17-18 საუკუნეებისთვის მუსლიმური ცხოვრების ნორმები და ღირებულებები გადამწყვეტი გახდა ბაშკირების ცხოვრებაში, მათ ოჯახებში, ქორწინებასა და ინტერპერსონალურ ურთიერთობებში. პარალელურად, ბაშკორეთში ვითარდებოდა მუსლიმური განათლება, გაიხსნა ახალი მედრესეები და მექთებები. 1788 წელს უფაში დაარსდა ორენბურგის მუჰამედის სულიერი კრება ცარისტული ხელისუფლების მიერ, რომელიც აკონტროლებდა მუსლიმებს. ამავდროულად გამყარდა ისლამისა და ოფიციალური მუსლიმი სამღვდელოების პოზიციები ურალ-ვოლგის რეგიონში. მე-19 საუკუნის ბოლოს უფას პროვინციაში 2000-მდე მუსლიმი სასულიერო პირი იყო. ხალხში დაცული იყო მუსლიმური დღესასწაულები, რიტუალები, წმინდა ადგილების მომლოცველობის ტრადიციები. მუსლიმური რიტუალების და ცხოვრების ნორმების დაცვის აუცილებლობამ ხელი შეუწყო დამწერლობის განვითარებას არაბული გრაფიკის საფუძველზე, მეჩეთების მშენებლობას.მინი|250x250პქ| მედრესე "გალია" XIX საუკუნის ბოლოს მუსლიმებში რეფორმისტული და ტრადიციონალისტური განწყობები გაძლიერდა. ტრადიციონალისტური რეაქცია ( კადიმიზმი ) გამოიხატა კონსერვატიული მოლების მოწოდებაში, ჩაკეტილიყვნენ რელიგიურ თემში და რუსული მოდერნიზაციის პროცესების იგნორირება მოეხდინათ. . ჯადიდების რეფორმატორული მოძრაობა, რომელიც დაიწყო ეროვნულ ინტელიგენციასა და პროგრესულ მოლებსს შორის, ისლამის, როგორც მსოფლმხედველობის სისტემის შესანარჩუნებლად, ცდილობდა მუსლიმური საზოგადოების მოდერნიზაციას მისი ეკონომიკის, კულტურის სეკულარიზაციით და სოციალური და პოლიტიკური ცხოვრების ორგანიზებით. ამავდროულად, გააქტიურდა ბაშკირული საზოგადოების მარგინალიზაციისა და მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის გაღატაკების პროცესები. იშანიზმი გახდა მოთხოვნადი — დეგრადირებული სუფიზმი, რომელმაც დაკარგა ფილოსოფიური და ეთიკური საფუძვლები, მაგრამ შეინარჩუნა რიტუალები და სოციალური ურთიერთობების ფორმები. იშანიზმი რეგიონში წარმოდგენილი იყო ნაკშბანდია უჯადიდიას საძმოს ტრადიციით, რომლის გამორჩეული თვისება იყო განსაკუთრებული გატაცება რიტუალებისა და დოგმების მიმართ. მისი ბევრი შეიხი, გარდა რელიგიური და მასწავლებლობისა, დაკავებული იყო ბიზნესით, პოლიტიკით და გახდა მსხვილი მიწათმოქმედი. ანუ მორალური თვითგანვითარების სისტემა ამოიღეს სუფიზმიდან, დარჩა მხოლოდ რიტუალური ფორმა.
ეთნოგრაფიული ექსპედიციები 1893, 1894 და 1896 წლებში ბაშკირეთის ტერიტორიაზე ყველა სოფელში მეჩეთებს ხვდებოდნენ. 1913-1915 წლებში უფას პროვინციაში არსებობდა 1579 მუსლიმური დაწყებითი სკოლა ( მექთები ), სადაც სწავლობდა 91000 მოსწავლე (შაკირდი), რომელთაგან 18000 გოგონა იყო. XIX საუკუნეში ბაშკირეთში გავრცელდა სუფიზმის მრავალსახეობა, კლასიკური მუსლიმური ფილოსოფიის ტენდენცია — იშანიზმი. ისლამური განათლების ცენტრები იყო მედრესეები "გალია", "გუსმანია", "რასულია", სტერლიბაშევსკის მედრესე, "ხუსაინია" და სხვა, რომელთაგან ზოგიერთში სწავლების ახალი მეთოდები დაინერგა.
ნობელის პრემია ლიტერატურაში
მედალები
ნობელის პრემიის მედლები იქმნება მინტვერკეტის კომპანიის მიერ შვედეთში და ასევე ნორვეგიაში, 1902 წლიდან, რომელიც აღნიშნულია ნობელის ფონდის სიმბოლოდ. თითოეულ მედალს აქვს ალფრედ ნობელის სურათი მარცხენა პროფილში (მედლის წინა მხარეს). ფიზიკის, ქიმიის, ფიზიოლოგიის და მედიცინის და ლიტერატურის ნობელის პრემიის მედლებს აქვთ იდენტური წარწერები, სადაც მოცემულია ალფრედ ნობელის სურათი და მისი დაბადებისა და გარდაცვალების წლები (1833-1896). ნობელის პორტრეტი ასევე ჩანს მშვიდობის და ეკონომიკის პრიზის მედლებზეც, თუმცა ოდნავ განსხვავებული დიზაინით. მედლის შებრუნებული სურათი განსხვავდება იმის მიხედვით, თუ რა პრემიაა პრიზზე მინიჭებული. ქიმიისა და ფიზიკის ნობელის პრემიის მედლების უკანა მხარეები ერთი და იგივე დიზაინს იზიარებენ. ლიტერატურის ნობელის პრემიის მედალი შემუშავებულია ერიკ ლინდერბეგის მიერ.
დიპლომები
ნობელის პრემიის ლაურეატები დიპლომს პირდაპირ შვედეთის მეფისგან იღებენ. თითოეული დიპლომი შემუშავებული არის მხოლოდ, პრიზით დაჯილდოების ინსტიტუტების მიერ, იმ ლაურეატებისთვის ვინც მას მიიღებს. დიპლომი შეიცავს სურათს და ტექსტს, სადაც ნათქვამია ლაურეატის სახელი და გვარი და ჩვეულებრივ, ციტირება თუ რატომ მიიღეს მათ ეს პრიზი.