cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფალუნ დაფა
ლი ხუნჯი და ფალუნ დაფა
სკოლის აკრძალვას თან ახლავს მასიური რეპრესიები მიმდევრებისა და მათი ახლობლების წინააღმდეგ, შეურაცყოფით და ცემით,ფალუნ დაფას მიმდევრების დაპატიმრება გამოძიებისა და სასამართლოს გარეშე, გაგზავნა შრომის ბანაკებში და ფსიქიატრიულ სავადმყოფოებში. სამი ათასზე მეტი ფალუნ დაფას მიმდევარი გარდაიცვალა წამების შედეგად. პრაკტიკის მიმდევრებს და მათ ახლობლებს ათავისუფლებენ სამსახურიდან, ყრიან მათ სახლებიდან. აღშფოთება და მკაცრი შეფასება გამოხატეს ჩინეთის ხელისუფლების მიმართ აშშ-ის, კანადის, ავსტრალიის და მოწინავე ევროპული სახელმწიფოების მთავრობებმა, ასევე გაეროს ადამიანთა უფლებების კომიტეტმა სპეციალური რეზოლუციით.
წარმოშობა
ფალუნგუნი (ფალუნ დაფა) წარმოუდგინა პუბლიკას მასწავლებელმა ლი ხუნჯიმ 13 მაისს 1992 წელს ქალაქ ჩანჩუნში. დამფუძნებლის თანახმად, ფალუნგუნი — პროგრესული თვითსრულყოფილების სისტემაა ჩინური სულიერი ტრადიციების კონტეკსტში. წარსულში ეს სისტემა გადაეცემოდათ რჩეულ მოწაფეებს და ითვლებოდა ინტენსიურ „თვითსრულყოფის მეთოდათ“, რომელიც ითხოვდა პრაკტიკის მიმდევრებისგან ძალიან მაღალ „სინსინს“ (ზნეობა, გონების ბუნება; ხასიათი) ან „თანდაყოლილი დადებითი თვისებები“. სამი წლის განმავლობაში ოსტატი ლი ხუნჯი პირადად ასწავლიდა პრაქტიკას, ფალუნგუნი შემდეგ გავრცელდა მის მიმდევრებში ნებაყოფლობით და უფასოდ.
1992—1999 წლები
1992—1999 წლებში ყოველი პროვინციის ციგუნის ასოციაციების მიწვევით, ლი ხუნჯი ეწვია ჩინეთის თითქმის ყველა დიდ ქალაქს 1992 დან 1994 წლამდე, ასწავლიდა პრაქტიკას. მას შემდეგ ფალუნგუნი გავრცელდა პრაქტიკის მიმდევრების მიერ დამოუკიდებლად. ლი ხუნჯი აწყობდა ლექციებს მთელ მსოფლიოში. ფალუნგუნი უცბად გახდა პოპულარული ჩინეთში. დაწყებული 1996 წლიდან, ლი ხუნჯიმ და პრაქტიკის მიმდევრებმა გაავრცელეს პრაქტიკა სხვა ქვეყნებშიც.
მას შემდეგ, რაც ლი ხუნჯიმ შეწყვიტა პრაქტიკის სწავლება კონტინენტურ ჩინეთში, 1999 წლამდე, ადამიანები ჩვეულებრივ ვარჯიშობდნენ დილაობით პარკებში. ჩანჩუნში საყოველთაო სწავლების შემდეგ, ოსტატმა ლი ხუნჯიმ დაიწყო პოპულარიზაცია თავისი იდეებისა ლექციების სახით, წიგნებით და აუდიო ჩანაწერებით, ფალუნ დაფას კურსებზე დასწრება უფრო იაფი იყო, სხვა ციგუნის კურსებთან შედარებით.
left|thumb|400x400px|90-ანი წლები, დილის ვარჯიშის შესრულება გუანჯოუში, ჩინეთი რამდენიმე წლის მანძილზე ფალუნგუნის გადაცემის მიმდინარეობისას, ლი ხუნჯის მიენიჭა მრავალი ჯილდო ჩინეთის სახელმწიფო ორგანიზაციებიდან იმ მიზნით, რომ მას გაეგრძელებინა წინ წაწევა იმისა, რასაც ჩინოვნიკები მიიჩნევდნენ სასარგებლო პრაქტიკად. დასაწყისში არც ლი ხუნჯი, და არც ფალუნგუნი არ განუკითხიათ. როგორც აღნიშნა მონრეალის უნივერსიტეტის მეცნიერმა დევიდ ოუნბმა ლი უცბად გახდა „ვარსკვლავი ციგუნის მოძრაობისა“, და მისი პრაქტიკის მეთოდი უმაღლესად იქნა შეფასებული აღმოსავლეთის ჯანმრთელობის გამოფენაზე პეკინში 1992 და 1993 წლებში. ფალუნგუნს მიესალმებოდა ციგუნის მკვლევართა სამეცნიერო ასოციაცია,რომელმაც დაასპონსორა ლი და დაეხმარა მრავალი ღონისძიების მოწყობაში. 1994 წელს, 54 მსხვილმაშტაბიანი ლექციის ჩათვლით, ჩატარებული ჩინეთის უმრავლეს მსხვილ ქალაქში, ყველგან 20 000 იანი აუდიტორიით მთელ ჩინეთში. მაშინდელი დროისთვის ასეთი მასშტაბი უპრეცედენტო იყო. პრაქტიკის პოპულარიზაცია კონტინენტურ ჩინეთში შვიდი წლის განმავლობაში ხდებოდა ზეპირსიტყვიერად. მან მიიმხრო ბევრი პენსიონერი, ქარხნის მუშები, ფერმერები, სახელმწიფო დაწესებულებების მართველები, ინტელიგენცია და სტუდენტობა.
1995 წლიდან ლი ასწავლიდა პრაქტიკას ჩინეთის საზღვრებს გარეთ. საფრანგეთიდან დაწყებული, ლიმ ჩაატარა რიგი კონფერენციები ჩინეთის საელჩოში პარიზში 1995წელს. 1994 წელს ფალუნგუნი ასევე გადაიცემოდა ჩინეთის საელჩოში ნიუ-იორკში, ჩინურ აბრეშუმთან და სამზარეულოსთან ერთად. ამავე დროს ჩინეთის საკონსულომ დააწესა ფალუნგუნის კლუბები, კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, რომლებიც აქტიურობენ დღესაც. 1995 წლის 4 იანვარს გამოვიდა და გასაჯაროვდა გამოცემა ჩჟუან ფალუნი.
ფალუნგუნის წარმატება ეფუძნებოდა მტკიცებას იმაზე, რომ ეს პრაქტიკა აუმჯობესებდა ჯამნმრთელობას ძვირადღირებული წამლების გარეშე, რადგან ბევრმა მოქალაქემ დაკარგა სამედიცინო შეღავათი და დახმარება ეკონომიური პირობების ცვლილების გამო. ზოგიერთი ადამიანი ჩინეთში ამტკიცებდა, რომ ფალუნგუნი იყო ყველაზე უფრო პოპულარული ციგუნის პრაქტიკა ქვეყანაში, და ბევრი პროფესორი პეკინის უნივერსიტეტიდან ვარჯიშობდა ყოველდღე პარკებში. რეპრესიების დაწყებამდე 1999 წლისთვის ზუსტი რაოდენობა ფალუნგუნის მიმდევრების უცნობია. ფალუნგუნი ერთხმად აცხადებს, რომ არ არსებობს არავითარი სია მიმდევრებისა. New York Times-ის სტატიის თანახმად, გამოქვეყნებული 1999 წელს, ჩინეთის მთავრობამ დუშვა 70 მილიონი პრაქტიკის მიმდევრის არსებობა.
ფალუნგუნის დევნა
1999 წლის აპრილში ფიზიკოსმა ხე ცზოსიუმ დაწერა სტატია ტიანცზინის პედაგოგიური კოლეჯის ახალგაზრდა მკითხველის ჟურნალში სათაურით „მე არ ვეთანხმები იმ ახალგაზრდებს რომლებიც მისდევენ ციგუნის პრაქტიკას“, რომელშიც ის ფალუნგუნს აკრიტიკებდა. პრაქტიკის მიმდევრებმა, რომლებმაც ჩათვალეს ფალუნგუნის მოხსენიება არასწორად და სიცრუედ, შეიკრიბნენ, აპელირებდნენ რა ამ სტატიაზე. როგორც ამტკიცებენ გამოძახებული იქნა პოლიცია, რომელმაც სცემა და დააპატიმრა მათი ნაწილი. 25 აპრილს ფალუნგუნის მიმდევრები მდუმარედ ჩამწკრივდნენ ჩჟუნნანხაის ქუჩების გასწვრივ, ეძიებდნენ იურიდიულ აღიარებას და პრაქტიკის დაცვას, ნათელის მოფენას ცემისა და დაპატიმრების ფაქტებისა ტიანცზინში.
აკრძალვა
1999 წლის 22 ივლისს, კონტინენტურ ჩინეთში შვიდი წლის განმავლობაში პრაქტიკის გავრცელების შემდეგ; ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მთავრობამ (ჩსრ) გამოაქვეყნა განცხადება, ფალუნგუნის აკრძალვის შესახებ: „დღეს ჩინეთმა აკრძალა ფალუნ დაფას კვლევის საზოგადოება და ორგანიზაცია ფალუნგუნი, რომელიც მას აკონტროლებს, მათი უკანონოდ აღიარების შემდეგ“. თავის გადაწყვეტილებაში სამოქალაქო საქმეთა სამინისტრომ ამ საკითხზე გაავრცელა განცხადება, გამოკვლევის თანახმად, ფალუნ დაფას კვლევის საზოგადოება არ იყო დარეგისტრირებული კანონიერად. გადაწყვეტილებაში ნათქვამია,რომ რეგისტრაციის წესებთან და მასების მართვის ორგანიზაციებთან შესაბამისობით, ფალუნ დაფას კვლევის საზოგადოება და ორგანიზაცია ფალუნ გუნი მისი კონტროლის ქვეშ აღიარებულია უკანონოდ და ამიტომ აიკრძალა.
სახელმწიფო აკრძალვის გასამართლებლად, სააგენტო სინხუა აცხადებს შემდეგს, რომ ფალუნ გუნი იყო მაღალორგანიზებული პოლიტიკური ჯგუფი, „განწყობილი ჩინეთის კომუნისტური პარტიის და ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ, ქადაგებს იდეალიზმს, თეიზმს და ფეოდალურ ცრურწმენას“. სინხუა შეეცადა განესხვავებინა „ჯგუფის უბრალო მონაწილეები“ და ლიდერები, რომლებსაც ის უწოდებდა „კულისებს შიგნით შეთქმულებს და ორგანიზატორების მცირე ჯგუფს, რომლებსაც ამოძრავებთ პოლიტიკური მიზნები“. ამით დარტყმა განიცადა ზოგიერთმა პარტიულმა და სახელმწიფო ჩინოვნიკმა, რომლებიც პრაქტიკას მისდევდნენ.
პრაქტიკის მიმდევართა დევნა
იმის მიუხედავად, რომ ჩინეთის კომუნისტური პარტიის რეჟიმი მთელ მსოფლიოში აგრძელებს ცილისმწამებლურ განცხადებებს ფალუნ გუნზე, იმ მიზნით, რომ არ მიეცეს საერთაშორისო თანამეგობრობას განსაჯოს რეპრესიები და გამოესარჩლოს რეპრესიების მსხვერპლს. რეპრესიები ჩადენილი ჩინეთის მთავრობის მიერ, დაგმო ბევრი ქვეყნის მთავრობამ. left|thumb|ფალუნ გუნის პრაქტიკის მიმდევრები ასრულებენ მეხუთე ვარჯიშს — მედიტაციას — მანჰეტენზე პრაქტიკის მიმდევრების დევნა და რეპრესიები ფალუნ გუნის წინააღმდეგ მთელ ქვეყანას მოედო, გამონაკლისი იყო ჰონგ-კონგის და მაკაოს სპეციალური ადმინისტრაციული მხარეები. 1999 წლის ბოლოს შეიქმნა კანონი,რომელიც აცხადებდა კანონგარეშედ „არა ორთოდოქსულ რელიგიებს“, მიმართული ფალუნგუნის წინააღმდეგ. საზოგადოების ყველა ფენა იყო მობილიზებული ფალუნგუნის წინააღმდეგ, სმი, პოლიცია, არმია, განათლების სისტემა, ოჯახები, და სამსახურები, მუშები. შეიქმნა კონსტიტუციის გარე ჯგუფი „ოფისი 610“, „ტერორისტული კომპანიის გასაკონტროლებლად“. ეს ორგანიზაცია ეწეოდა მსხვილ მაშტაბიან პროპაგანდას, ტელევიზიით, გაზეთებით, რადიო ინტერნეტით. დაწესებულებებს და ოჯახებს აიძულებდნენ თანამშრომლობას ხელისუფლებასთან, ფალუნგუნთან დაკავშირებით, რადგანაც პრაქტიკის მიმდევრები განიცდიდნენ ყოველგვარ ძალადობას, იძულებას, რათა აეძულებინათ ისინი უარი ეთქვათ ფალუნგუნზე. უფლება დამცველთა ორგანიზაცია საერთაშორისო ამნისტია აცხადებს, რომ დევნა მოტივირებული პოლიტიკური ხელისუფლებისგან ზღუდავს ადამიანების ძირითად თავისუფლებას. რამდენიმე წლის განმავლობაში პროტესტები პეკინში 1999 წლის ბრძანებულების შემდეგ ხშირი იყო, თუმცა თითქმის ყველა ლიკვიდირებულ იქნა. პრაქტიკის მიმდევრების ცნობით, მათ შეწყვიტეს ღონისძიებების ჩატარება პრაკტიკასთან დაკავშირებით სახალხოდ, და გადავიდნენ ალტერნატიულ მეთოდებზე ხალხის მასების ინფორმირებისათვის დევნის თაობაზე, როგორიცაა საფოსტო ყუთებში CD დისკების განთავსება. პრაკტიკის მიმდევრები მთელ მსოფლიოში მიმართავენ თავიანთ მთავრობებს, იმს, საზოგადოებებს იმ მიზნით, რათა მოუყვნენ იმ სიტუაციაზე რაც ხდება ჩინეთში.
ჩინეთში ფალუნ დაფას მიმდევრები განიცდიან წამებას, უკანონო დაპატიმრებებს, იძულებითი სამუშაოს ჩათვლით, და ფსიქიატრიულ ზემოქმედებას. იმ ყველა ცნობილი შემთხვევებიდან შეტყობინებები წამების გამოყენებაზე, 66 პროცენტი დომინირებს ფალუნგუნი და ფალუნგუნის პრაქტიკის მიმდევრები, ისინი შეადგენენ შრომის ბანაკების მოსახლეობის ნახევარს. 2006 წლის დასაწყისში გაკეთებული იქნა განცხადებები, ცოცხალი ფალუნგუნის მიმდევრებისგან სისტემატიურად ორგანოების ამოცლის შესახებ. კანადის პარლამენტარების მიერ ჩატარებულმა გამოძიებამ, დაადასტურა ეს განცხადებები, დევიდ მეიტასის თანახმად, (ერთ-ერთი გამომძიებელი), მისი მტკიცებულებები „არ ყოფილა უარყოფილი“. ჟურნალი Christian Sciense Monitor აცხადებს, რომ მტკიცებულებების ჩამონათვალი არის სანდო და დამაჯერებელი. ჟურნალ World Journal-ის სტატიაში ლაპარაკია იმაზე, რომ მაღალი დონის ჩინოვნიკებს უნდოდათ ჩაეხშოთ პრაქტიკა რამდენიმე წლის განმავლობაში, მაგრამ ვერ იპოვეს მიზეზი. ხშირად ისე ითვლებოდა, რომ ცზიან ცზემინი მნიშვნელოვნად პირადად არის პასუხისმგებელი საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებაში, ფალუნგუნის მიმართ. მოყვანილი შესაძლო მოტივები შეიცავენ ცზიანის პირად შურისგებას ლი ხუნჯის მიმართ, სიავე, იდეური ბრძოლა, კომუნისტური პარტიის ხელისუფალის ბუნება, რომელმაც აღიქვა ფალუნ დაფას იდეა როგორც გამოწვევა.
ფალუნ დაფას მოძღვრება
ფალუნ დაფას მოძვრება წარმოადგენს წიგნს, რომელიც შეეხება ციგუნის თემას, გვაცნობს ფალუნ დაფას პრინციპებს, მოყავს ილუსტრაციები და ვარჯიშების განმარტებები. ჩჟუან ფალუნი წარმოადგენს ფალუნ დაფას პრაქტიკის მთავარ წიგნს.
ფალუნ დაფა ეფუძნება სწავლებას, რაც ტრადიციულ ჩინურ კულტურაში ცნობილია როგორც «ფა» (დჰარმა), ან «დჰარმა და პრინციპები», რომელიც ფორმირებულია წიგნში ჩჟუან ფალუნში: „ბუდას კანონი ფალუნი“ — დიდი გზა თვითსრულყოფისა, ბუდას სისტემის უმაღლეს დონეზე, რომელშიც ხდება ასიმილირება სამყაროს ბუნების თვისებასთან, ჩჟენ-შან-ჟენი (ჭეშმარიტება, სიკეთე, მოთმინება), რომელიც წარმოადგენს თვითსრულყოფის პრაქტიკის საფუძველს. „ფალუნგუნი გვასწავლის, რომ ფა, ან ბუდას კანონი“, შეიძლება მხოლოდ სამი სიტყვით მოვიხსენიოთ — ჩჟენ 真, შან 善 და ჟენი 忍, რომლებიც, ითარგმნება როგორც „ჭეშმარიტება, სიკეთე (ან თანაგრძნობა) და მოთმინება“. სრულყოფილების პროცესი მდგომარეობს იმაში, რომ პრაქტიკით დაკავებული ასიმილირდება ჩჟენ, შან, ჩჟენთან. ფალუნ დაფას მოძღვრება ფორმირებულია ორ მთავარ პრაქტიკის წიგნებში — ფალუნგუნი და ჩჟუან ფალუნი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობები კატეგორია:მედიტაცია
თალიში (ისმაილი)
თალიში (Talış) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 263 კაცი.
ბაიდივკა
ბაიდივკა (Байдівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის სტარობილსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1184 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარობილსკის რაიონის სოფლები
ხაიმე ესპანელი
ხაიმე ესპანელი (Jaime de España; დ. 23 ივნისი, 1908 — გ. 20 მარტი, 1975) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის შუათანა ვაჟი. სეგოვიისა და ანჟუს ჰერცოგი. საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმური პრეტენდენტი 1941-75 წლებში ანრი VI-ის სახელით. დედოფალ ვიქტორიას შვილთაშვილი.
მემკვიდრეობა
ხაიმე დაიბადა 1908 წლის 23 ივნისს სეგოვიაში. იგი იყო ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის მეორე ვაჟი. იმის გამო, რომ იგი ყრუ იყო, მას ბავშვობაშივე ჩამოერთვა ესპანეთის ტახტის მემკვიდრეობის უფლება და სანაცვლოდ სეგოვიის ჰერცოგობა მიენიჭა. 1941 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ მან თავი კაპეტის დინასტიის უფროს მემკვიდრედ გამოაცხადა და განაცხადა, რომ იგი იყო ბურბონთა დინასტიის პირველი მემკვიდრე და მაშასადამე საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმური პრეტენდენტიც. ამის გამო, იგი მართლაც გახდა საფრანგეთის ტახტის ლეგიტიმური პრეტენდენტი და ანჟუს ჰერცოგობაც მიენიჭა. ფრანგი ლეგიტიმისტებისათვის, იგი უკვე საფრანგეთის მეფე იყო ანრი VI-ის სახელით. ამრიგად, მან შესძლო და საკუთარი უფლებები საფრანგეთის ტახტზე დაამტკიცა.
ქორწინებები და შვილები
მინი|მარცხნივ|ხაიმე 1927 წელს 1935 წლის 4 მარტს რომში ხაიმე დაქორწინდა ფრანგ დიდგვაროვან ემანუელა დე დამპიერზე (1913-2012), დამპიერის ჰერცოგ როჯერ დამპიერისა და მისი მეუღლის, პოჯოს პრინც ემანუელე რასპოლისა და მისი მესამე ცოლის, ინგლისელ-ამერიკელი ქალის ჟოზეფინ მერი კურტიზის ასულ დონა ვიქტორია რასპოლის ქალიშვილზე. ხაიმესა და მანუელას სულ ორი ვაჟი შეეძინათ, რომელთაც სახელები ხაიმეს ჰემოფილიკი ძმების — ალფონსოსა და გონსალოს პატივსაცემად დაარქვეს:
ხაიმე და ემანუელა 1947 წელს განქორწინდნენ ბუქარესტში. 1949 წლის 6 მაისს ინსბრუკში იგი მეორედ დაქორწინდა შარლოტ ლუიზ ავგუსტა ტიედემანზე (1919-1979), ოტო ტიედემანისა და ლუიზა კლიენის ქალიშვილზე. ფრანგი ლეგიტიმისტებისა და რომაული კათოლიკური ეკლესიის თვალში, შარლოტ ლუიზ ავგუსტა მისი ცოლი არასდროს ყოფილა და ხაიმეს მეუღლედ ისინი ყოველთვის მაინც ემანუელას მოიაზრებდნენ. მეორე ცოლთან ხაიმეს შვილები არ ჰყოლია. აღსანიშნავია, რომ მისი პირველი ცოლიც, ასევე 1949 წელს მეორედ გათხოვდა, თუმცა მეორე ქმართან არც მას ჰყოლია შვილები.
უარი
1949 წლის 6 დეკემბერს, დონ ხაიმემ ოფიციალურად განაცხადა უარი ესპანეთის ტახტზე, რითაც მთელ მის შთამომავლობასაც ჩამოერთვა ეს სტატუსი. მიუხედავად ამისა, 1964 წლის 3 მაისს მან მიიღო მადრიდის ჰერცოგის წოდება და იგი კარლისტთა პარტიის პრეტენდენტი გახდა ესპანეთის ტახტზე, ხაიმე IV-ის სახელით. 1969 წლიდან ესპანეთის ტახტის მემკვიდრეობისათვის იგი თავის ძმის შვილ ხუან კარლოსს ეცილებოდა, თუმცა საბოლოოდ სწორედ ხუან კარლოს I-მა გაიმარჯვა და 1975 წელს ესპანეთის მეფეც გახდა. ხაიმე ამავე წლის 20 მარტს, 66 წლის ასაკში გარდაიცვალა შვეიცარიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:ესკორიალის ინფანტების პანთეონში დაკრძალულები
ინდური ლიტერატურა
ინდური ლიტერატურა მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი ლიტერატურაა. პირველი ლიტერატურული ძეგლი — ვედა — რელიგიური (ინდუისტური) ხასიათისაა. ძვ. წ. დაახლ. VI—V საუკუნეში დაიწყო და ახ. წ. დასაწყისში დასრულდა პოემის „მაჰაბჰარატას“ (ქართულად თარგმნილია ნაწყვეტი 1910 წელს; „ბჰაგავაგიტა“, 1963) რედაქცია სანსკრიტზე. ძვ. წ. დაახლ. IV საუკუნეში შეიქმნა პოემა „რამაიანა (ქართული თარგმანი 1897 წელს). ეს ორი პოემა მომდევნო ხანის ინდოელ მწერალთა შთაგონების წყაროდ იქცა. ძვ. წ. დაახლ. V საუკუნეში შეიქმნა ბუდისტური ლიტერატურა პრაკრიტებსა და პალიზე (შემდეგ ხანებში — სანსკრიტზე). მნიშვნელოვანი ბუდისტური თხზულებებია ჯატაკები. სანსკრიტულენოვანი ბუდისტური ლიტერატურის წარმომადგენელია აშვაგჰოშა. ძვ. წ. V საუკუნიდან იწყება ტამილური ლიტერატურის ისტორია. ახ. წ. დასაწყისიდან განვითარდა პროზა. სანსკრიტზე შეიქმნა ფოლკლორული იგავარაკების, ზღაპრებისა და მოთხრობების კრებულები: „პანჩატანტრა“, „ჰიტოპადეშა“, „ვეწალაპანჩავინშატი“ („ვეტალას ოცდახუთი მოთხრობა“, დაახლ. XI საუკუნე) და სხვ. განვითარების მაღალ დონეს მიაღწია ამ პერიოდში ძველმა ინდურმა დრამამ. აშვაგჰოშას, ბჰასას, კალიდასას, შუდრაკასა და სხვათა დრამებში გამოყენებულია მითოლოგიური და თანამედროვე თემატიკა. აღსანიშნავია კალიდასას „შაკუნტალა“ (ქართული თარგმანი 1966 წელს) და „მალაზიკა და აგნიმიტრა“ (ქართული თარგმანი 1973 წელს). შეიქმნა სათავგადასავლო რომანები და ლიტერატურულ-თეორიული ნაშრომები.
დაახლოებით VII საუკუნიდან იქმნება ლიტერატურა ახალ ინდურ ენებსა (იხ. ასამური ლიტერატურა, ბენგალური ლიტერატურა, გუჯარათული ლიტერატურა, ქაშმირული ლიტერატურა, მარათული ლიტერატურა, ორიას ლიტერატურა, პენჯაბური ლიტერატურა, სინდჰური ლიტერატურა. ურდა ლიტერატურა, ჰინდური ლიტერატურა) და დრავიდულ ენებზე (იხ. კანადა ლიტერატურა, მალაიალამური ლიტერატურა, ტელუგუს ლიტერატურა) ამავე დროს წარმოიშვა ავღანური (პუშტუ) და მაჰმადიანური სახელმწიფოების შექმნა და მაჰმადიანობის გავრცელებასთან ერთად, სპარსულენოვანი ლიტერატურა. აღსანიშნავია ამირ ხოსროვ დეჰლევის, ამირ ჰასან დეჰლევის (XIV საუკუნე), აბულა შაიზის (XVI საუკუნე), მირზა აბდ ალ-კადირ ბიდილის შემოქმედება.
ადრინდელ შუა საუკუნეებში ძლიერ დაქვეითდა კლასიკური სანსკრიტული ლიტერატურა. გავითარდა სახოტბო (აპაბჰრანშაზე) და რელიგიურ,-მისტიკური პოეზია. შუა საუკუნეების ინდურ ლიტერატურაში მკაფიოდ გამოიხატა ხალხურობის ტენდენციები. სანსკრიტულენოვანი ლიტერატურა არსებობას განაგრძობდა XIX საუკუნემდე. ლიტერატუის ძირითადი სახეობა იყო პოეზია, სანსკრიტზე დაწერილი რელიგიურ-ფილოსოფიური და სამეცნიერო ხასიათის პროზა გაუგებარი იყო ხალხის ფართო მასებისთვის. ლიტერატურაში დემოკრატიული იდეების დამკვიდრებას ხელს უწყობდა XII საუკუნეში წარმოქმნილი მოძღვრება ბჰაქტი (ერთგულება), რომლისის მიხედვით ყველა ადამიანი თანასწორია ღმერთის წინაშე. ამ იდეებს ქადაგებდნენ იმდროინდელი პოეტები: მარათელი ნამდევი, ბენგალელი ჩანდიდასი, ჰინდიენოვანი ქაბირი და სხვ.
შუა საუკუნეებში განვითარდა საგმირო-ეპიკური პოეზია („რასო“). XVII საუკუნის ლიტერატურა მხარს უჭერდა მოგოლთა იმპერიაში შემავალი ხალხების განმათავისუფლებელ მოძრაობას. მაჰარაშტრელი ტუკარამი (1609–1650) თავის აბჰანგებში (ჰიმნები) აგვიწერს მშრომელთა უუფლებობასა და სიღატაკეს. მარათელთა განმათავისუფლებელი მოძრაობის იდეური სულისჩამდგმელი იყო რამდასი (1608–1681). პენჯაბელი ხალხის ბრძოლა მოგოლების წინააღმდეგ ასახულია გოგინდ სინგჰის (1666–1708) პოეზიაში და ა. შ.
XVIII საუკუნეში ინდოეთში ინგლისელღა კოლონიზაციამ დიდი ხნით შეაჩერა ინდური ლიტერატურის განვითარება. ამ დროის პოეტების შემოქმედება შემოიზღუდა ძველი სიუჟეტების გადამღერებით.
ინდური ლიტერატურის ახალი აღორძინების ხანა დაიწყო XIX საუკუნის II ნახევრიდან. ამ დროის პროგრესული ლიტერატურარა ასახავდა ინგლისური კოლონიზაციის პოლიტიკას, მოუწოდებდა ხალხს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლისაკენ. კოლონიზატორები დევნიდნენ პროგრესულად მოაზროვნე მწერლებს. ამ პერიოდისათვის დამახასიათებელია სალიტერატურო ენის დაახლოება სასაუბრო ენასთან. ახალი ბენგალური ლიტერატურის ფუძემდებელი და ეროვნული რომანის შემქმნელი ბონკიმჩონდრო ჩოტოპადჰაი სალიტერატურო ბენგალური ენის რეფორმატორია. ბენგალური და მთელი ინდოეთის ლიტერატურის უდიდესი წარმომადგენე ლია რაბინდრანათ თაგორი.
XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან ინდურ ლიტერატურაში მომხდარი მნიშვნელოვანი ძვრები ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის გამოძახილია. ინდურ ენებზე ითარგმნა საბჭოთა მწერლების ნაწარმოებები. მ. გორკის ზეგავლენა საგრძნობია მრავალი პროგრესული ინდოელი მწერლის შემოქმედებაში (პრემჩანდი, კრიშან ჩანდარი, მულქ რაჯ ანანდი, იაშპალი და სხვ.).
თითქმის ორი საუკუნეა, რაც არსებობს ინგლისურენოვანი ინდური ლიტერატურა. ინგლისურენოვან პუბლიცისტიკას საფუძველი ჩაუყარა რამოჰან რაიმ. პირველი ინგლისურენოვანი პოეტი იყო ჰენრი დეროზიო (1809–1831). XIX საუკუნის ინგლისურენოვანი ინდური ლიტერატურის მნიშვნელოვანი წარმომადგენლები იყვნენ: მაიკლ მადჰუშუდონ დატი (1827–1873), რომეშ ჩანდრა დატი (1848–1909) და სხვ. XX საუკუნის მწერალთაგან გამოირჩევიან: საროჯინი ნადუ (1879–1949), კ. ს. ვენკატარამანი (1891–1952). ბჰაბანი ბჰატაჩარია (დ. 1906) და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდური ლიტერატურა
ინდოეთი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ნიკოლოზ რუხაძე
ნიკოლოზ მაქსიმეს ძე რუხაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1905, ამიერკავკასიის რკინიგზის სადგური კარატაპა (სხვა ინფორმაციით, სოფელი დიდი ჯიხაიში), რუსეთის იმპერია — გ. 15 ნოემბერი, 1955, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი სახელმწიფო უშიშროების თანამშრომელი, გენერალ-ლეიტენანტი.
ბიოგრაფია
1924 წლის ივლისიდან დეკემბრამდე მუშაობდა ტფილისში, საქართველოს სსრ ფინანსთა სახალხო კომისარიატში შემნახველი სალაროს სამმართველოს საქმის მწარმოებლად, 1925 წლის იანვრიდან ივნისამდე — ორჯონიკიძის სახელობის მექანიკური ქარხნის კომკავშირის ბიუროს პასუხისმგებელ მდივნად, 1925 წლის ივნისიდან 1926 წლის თებერვლამდე — ბათუმში, კომკავშირის აჭარის საოლქო კომიტეტის საორგანიზაციო განყოფილების გამგის მოადგილედ, ინსტრუქტორად, 1926 წლის მარტიდან დეკემბრამდე — კომკავშირის თელავის სამაზრო კომიტეტის აგიტაცია-პროპაგანდის განყოფილების გამგედ, 1927 წლის იანვრიდან აპრილამდე — ტფილისში, კავკასიის არმიაში პასუხისმგებელ თარჯიმნად. ამავე წლიდან მან ორგანოებში დაიწყო მუშაობა. 1927 წლის მარტიდან ივნისამდე იყო აჭარის სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს საინფორმაციო-აგენტურული განყოფილების საიდუმლო თანამშრომელი, 1927 წლის ივლისიდან 1930 წლის დეკემბრამდე მუშაობდა აჭარის სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს საინფორმაციო-აგენტურული — პოლიტიკური კონტროლის განყოფილების რწმუნებულად. 1931 წლის იანვრიდან დეკემბრამდე იყო აჭარის ასსრ სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს ქობულეთის რაიონული ქვეგანყოფილების უფროსი, 1932 წლის იანვრიდან 1933 წლის აპრილამდე — აჭარის ასსრ სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს საიდუმლო-პოლიტიკური განყოფილების უფროსი, 1933 წლის აპრილიდან 1934 წლის ივნისამდე — საქართველოს სსრ სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს ლანჩხუთის რაიონული ქვეგანყოფილების უფროსი, 1934 წლის ივლისიდან 1935 წლის მარტამდე — საქართველოს სსრ შინსახკომის მახარაძის რაიონული ქვეგანყოფილების უფროსი, 1935 წლის მარტიდან 1937 წლის ოქტომბრამდე — შინსახკომის გაგრის საქალაქო განყოფილების უფროსი და სოხუმის სასაზღვრო კომენდატურის კომენდანტი, 1937 წლის ოქტომბრიდან 1938 წლის სექტემბრამდე — საქართველოს კპ (ბ) ცკ-თან არსებული საბჭოთა პარტიული კონტროლის ჯგუფის ხელმძღვანელი და საკავშირო კპ (ბ) ცკ პარტიული კონტროლის კომისიის პარტკოლეგიის წევრი საქართველოში. 1938 წლის აგვისტოდან 1939 წლის მარტამდე სსრკ შინსახკომის სახელმწიფო უშიშროების სამმართველოს ამიერკავკასიის რკინიგზის საგზაო-სატრანსპორტო განყოფილების უფროსი გახლდათ, 1939 წლის მარტიდან 1941 წლის 26 მარტამდე — საქართველოს სსრ შინსახკომის საგამოძიებო ნაწილის უფროსი, 1941 წლის 7 მარტიდან 24 აგვისტომდე — საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის პირველი მოადგილე, 1941 წლის 24 აგვისტოდან 1943 წლის 29 აპრილამდე — შინსახკომის ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის განსაკუთრებული განყოფილების უფროსი — ამიერკავკასიის ფრონტზე, ყირიმში, კავკასიასა და ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტებზე. 1943 წლის 29 აპრილიდან 1945 წლის 22 ივლისამდე იყო ამიერკავკასიის ფრონტის „სმერში“-ს („სიკვდილი ჯაშუშებს“) კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსი, 1945 წლის 22 ივლისიდან 1946 წლის 6 მაისამდე — თბილისის სამხედრო ოლქის „სმერში“-ს კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსი. ნ. რუხაძე 1941 წლის აგვისტოდან 1944 წლამდე, მუშურ-გლეხური წითელი არმიის ნაწილებთან ერთად, მივლინებით იმყოფებოდა ირანში (თავრიზი, კაზინი, თეირანი), 1945 წლის სექტემბრიდან 1946 წლის იანვრამდე კი — შინსახკომის ოპერჯგუფის ხელმძღვანელობით ბერლინში. 1946 წლის 6 მაისიდან 1948 წლის 12 იანვრამდე იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის „სმერში“-ს კონტრდაზვერვის სამმართველოს უფროსი. 1948 წლის 12 იანვრიდან 1952 წლის 9 ივნისამდე — საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი.
1952 წლის 11 ივლისს ნიკოლოზ რუხაძე დააპატიმრეს. სსრ კავშირის უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ თბილისში, 1955 წლის 19 სექტემბერს გამართულ პროცესზე მას დახვრეტა მიუსაჯა. განაჩენი სისრულეში მოყვანილ იქნა 1955 წლის 15 ნოემბერს. იგი რეაბილიტირებული არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო უშიშროების მინისტრები
ინდოეთი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ისა ბექ გაჯინსკის სახლი
ისა ბექ გაჯიბეკოვის სახლი — ბაქოს არქიტექტრურული ღირსშესანიშნაობა.
ისტორია
სახლი აშენდა 1910—1912 წლებში ალექსანდრე II-ის სანაპიროზე. (ამ აგარაკზე ოდესღაც XX საუკუნის დასაწყისში ცხოვრობდა ბაქოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ნავთოწარმოებლისა და მეცენატის ისა-ბექ გაჯინსკის მთელი ოჯახი: მისი მეუღლე ხეირანსა ხანუმი, ვაჟიშვილები სადიხ ბექი, ახმედ ბექი, ალი ბექი და ქალიშვილი ზიბეიდა ხანუმი. ოჯახის თავის კანტორა განლაგებული იყო სახლის პირველ სართულზე.
1918 წელს მარტში მიმდინარე მოვლენებლის შემდეგ სახლი სერიოზულად დაზიანდა. გაჯინსკის გარდაცვალებისა (1919) და აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1920 წელს ბაქოში აღმოსავლეთის ხალხთა პირველ ყრილობაზე, გაჯინსკი სახლის აღმოსავლელ ხალხთა სახლად გადარქმევა იქნა განხილული. საბჭოთა პერიოდში ამ სახლში ძირითადად ცხოვრობდნენ შუა რგოლის პარტიული მუშაკები, ასევე რამდენიმე მეცნიერ-მენავთობე. მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, 1944 წლის ნოემბერში, ამ სახლში თეირანიდან მოსკოვისკენ მგზავრობისას შეჩერდა გენერალი შარლ დე გოლი. გენერალი ცხოვრობდა შენობის ზედა სართულზე, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი სტუმრებისათვის განკუთვნილ აპორტამენტებში. ამ დროს შენობაში განლაგებული იყო აზერბაიჯანის ცკ კომპარტიის სტუმრების მისაღები სახლი.
მოგვიანებით ამ აპორტამენტებში სახლობდა ცნობილი მეცნიერ-ქიმიკოსის, აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტის იუსიფ მამედალიევის ოჯახი. მამედალიევმა ეს ბინა მიიღო ომისშემდგომ პერიოდში და თავისი სიცოცხლის ბოლომდე აქ ცხოვრობდა. დღეს გაჯინსკის სახლის ფასაზე დამაგრებულ მემორიალურ დაფაზე დატანებულია დე გოლისა და მამედალიევის სახელები, ხოლო თვითონ შენობაში განლაგებულია კომპანიის ოფისები, ფასადური ნაწილის მთელს პირველ სართულზე კი პრენდული მაღაზიებია განლაგებული.
შენობის სტრუქტურა
შენობა სამოქალაქო ინჟინერის ივან ედელის (იოანე ვილგელმილის ძე ედელის) მიერ იქნა აშენებული. მას ამშვენებს სხვადასხვა სიმაღლის შვიდი ქიმი. შენობის არქიტექტურაში შერწყმულია რამდენიმე სტილი — გოტიკა, ბაროკო, თანამედროვე და ა.შ. კუთხის ფასადი მორთულია დეკორირებული კოშკით და ასირიულ სტილში შესრულებული მოზაიკური გამოსახულებებით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
ოკილტრის ოლქი
ოკილტრის ოლქი (Ochiltree County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. პერიტონი. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
დუა ლიპა
დუა ლიპა (Dua Lipa; დ. 22 აგვისტო, 1995, ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მოდელი. მისი მუსიკალური კარიერა 14 წლის ასაკში დაიწყო, როდესაც მან YouTube-ზე სხვა მომღერლების სიმღერების ქავერ ვერსიების განთავსება დაიწყო. 2015 წელს, იგი Warner Music Group-თან ხელშეკრულება გააფორმა და მალევე თავისი პირველი სინგლი გამოუშვა. 2016 წლის დეკემბერში, ჟურნალ Fader-მა ლიპას შესახებ დოკუმენტური ფილმი შეუკვეთა, სახელად „See in Blue“.
2017 წლის იანვარში, ლიპამ მოიგო EBBA-ს „მაყურებელთა არჩევანი“-ს პრემია. მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომი, 2017 წლის 2 ივნისს გამოვიდა. ალბომში შვიდი სინგლი შევიდა, მათ შორის ორი სინგლი ბრიტანული ტოპ-10-დან იყო: „Be the One“ და „IDGAF“, ასევე ბრიტანეთის ნომერ პირველი სინგლი „New Rules“, რომელიც აშშ-ში ტოპ-6 გახდა. 2018 წელს, ლიპამ Brit Awards-ის ორი ჯილდო: ბრიტანეთის ქალი სოლო მომღერლისა და ბრიტანეთის წლის გარმღვევი მომღერლის ჯილდო მოიგო.
ადრეული წლები
ლიპა დაიბადა 1995 წლის 22 აგვისტოს ლონდონში, კოსოვოელი ალბანელი მშობლების ოჯახში, რომლებიც 1990-იან წლებში დატოვეს პრიშტინა და საცხოვრებლად გადავიდნენ დიდ ბრიტანეთში. სწავლობდა სილვიას ახალგაზრდა სათეატრო სკოლაში, თუმცა სკოლა არ დაუსრულებია, ვინაიდან, 2008 წელს, ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად კოსოვოში დაბრუნდა. ლიპა, მამამისის სმენით გაიზარდა, რომელიც მომღერალი დუკაგინ ლიპა იყო. მისი სახელი ალბანურად „სიყვარულს“ ნიშნავს.
14 წლის ასაკში დაიწყო თავისი საყვარელი მომღერლების (როგორიცაა პინკი და ნელი ფურტადო) სიმღერების გახმოვანება და YouTube-ზე გამოქვეყნება. 15 წლის ასაკში, მომღერლად გახდომის სურვილით ლონდონში დაბრუნდა. ცოტა ხნის შემდეგ კი მოდელად დაიწყო მუშაობა. 2013 წელს, The X Factor-ის სატელევიზიო რეკლამაში გადაიღეს.
პირადი ცხოვრება
2016 წელის, ლიპამ და მამამისმა შექმნეს საქველმოქმედო ფონდი Sunny Hill Foundation, კოსოვოს მოქალაქეების მხარდასაჭერად, საიდანაც წარმოშობით მისი მშობლები არიან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი მოდელები
გეოგრაფიული მდებარეობა
გეოგრაფიული მდებარეობა — დედამიწის ზედაპირზე რაიმე პუნქტის ან ტერიტორიის მდებარეობა სხვა ობიექტის მიმართ. მათემატიკური გეოგრაფიის თვალსაზრისით ამა თუ იმ პუნქტის ან ტერიტორიის გეოგრაფიული მდებარეობა განისაზღვრება გეოგრაფიული კოორდინატებით; ფიზიკურ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით — მდებარეობით კონტინენტების, ოკეანეების, მთების, მდინარეების, ტბებისა და სხვა ფიზიკურ-გეოგრაფიული ობიექტების მიმართ; ეკონომიკური და პოლიტიკური გეოგრაფია გეოგრაფიულ მდებარეობაში გულისხმობს დასახლებული პუნქტის, რაიონის, ქვეყნის თუ სხვა ობიექტის მდებარეობას ეკონომიკურ-გეოგრაფიული (გზების, ბაზრების, სამეურნეო ცენტრების და სხვა) და ფიზიკურ-გეოგრაფიული ობიექტების მიმართ. გეოგრაფიული მდებარეობა ქვეყნის, რაიონის, ქალაქის და სხვა განვითარების ერთ-ერთი პირობაა. გეოგრაფიული მდებარეობის პრაქტიკული მნიშვნელობა იცვლება სხვადასხვა სოციალურ-ეკონომიკურ ფორმაციებში. გეოგრაფიული ტაქსონების კონკრეტული შესწავლისას განასხვავებენ მიკრომდებარეობას (ლოკალური გარემოცვა სხვა გეოგრაფიულ ობიექტებთან უშუალო კონტაქტის არეალში), მეზომდებარეობას (მდებარეობა რეგიონში, ქვეყანასა და სხვა), მაკრომდებარეობას (თანაფარდობა გეოგრაფიულ გარსთან ან მთლიანად დედამიწის ზედაპირის მსხვილ მონაკვეთებთან). განსაკუთრებით გამოიყოფა აგრეთვე ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა, ეკონომიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა, სატრანსპორტო-გეოგრაფიული მდებარეობა და სხვა. „გეოგრაფიული მდებარეობის“ გაგება ცნობილია XVIII საუკუნის ბოლოდან, როდესაც დომინირებდა გეოგრაფიული დეტერმინიზმის პარადიგმა.
სქოლიო
კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
შესტაჩი (შოლდენეშტის რაიონი)
შესტაჩი (Şestaci) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 162 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 184 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ინდოეთი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთვრამეტედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კარლ უვე კნაუსგორი
კარლ უვე კნაუსგორი (Karl Ove Knausgård; დ. 6 დეკემბერი, 1968) — ნორვეგიელი მწერალი. მთელ მსოფლიოში გახდა ცნობილი მისი 6 ავტობიოგრაფიული რომანით, სახელწოდებით „ჩემი ბრძოლა“ (Min kamp). მოიხსენიებენ როგორც XXI საუკუნის ერთ-ერთ ლიტერატურულ სენსაციას. მას შემდეგ, რაც მან დაასრულა მუშაობა „ჩემს ბრძოლაზე“ 2011 წელს,  გამოსცა ავტობიოგრაფიული სერია სახელწოდებით „სეზონების კვარტეტი“ და კრიტიკული ნაშრომი  ედვარდ მუნკის შემოქმედების შესახებ.
ბიოგრაფია
კნაუსგორი დაიბადა ოსლოში. გაიზარდა არენდალსა და კრისტიანსენდში. სწავლობდა ხელოვნებასა და ლიტერატურას ბერგენის უნივერსიტეტში. ამის შემდეგ მან შეითავსა ბევრი განსხვავებული სამუშაო. იყო მასწავლებელი სკოლაში, ჰყიდდა კასეტებს, მუშაობდა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში და ნავთობის პლატფორმაზე, ამავდროულად კი მწერლობას ცდილობდა. შემდგომში გადავიდა სტოკჰოლმში და 1998 წელს გამოაქვეყნდა პირველი რომანი.
სამწერლო კარიერა
კნაუსგორის სამწერლო დებიუტი 1988 წლეს რომანით „სამყაროდან გამოსული“ შედგა, რომლისთვისაც მან ნორვეგიელ კრიტიკოსთა პრემა დაიმსახურა. ეს იყო პირველი სადებიუტო რომანი, რომელმაც აღნიშნული ჯილდო დაიმსახურა.
მწერლის მეორე რომანი „დრო ყველაფრისთვის“ (2004) მოგვითხრობს ბიბლიის გარკვეულ ნაწილებზე და ანგელოზების დედამიწაზე ყოფნის ისტორიას. წიგნმა არაერთი ჯილდო მოიპოვა და წარდგენილი იყო ჩრდილოეთის საბჭოს ლიტერატურულ პრემიაზე. ის ასევე ნომინირებული იყო დუბლინის საერთაშორისო პრემიაზე ლიტერატურის დარგში. ნიუ-იორკში, წიგნის მიმოხილვისას მას „უცნაური, უსწორმასწორო და საოცარი წიგნი“ უწოდეს. „ჩემი ბრძოლის“ 6 წიგნი ქვეყნდებოდა 2009 წლიდან 2011მდე. მისი გვერდების რაოდენობა 3500 აჭარბებს. წიგნებმა მას უზარმაზარი წარმატება მოუტანეს და გამოიწვიეს კამათი. ეს კამათი ნაწილობრივ გამოწვეული იყო იმით, რომ წიგნი ატარებს იმავე სახელს, რასაც ჰიტლერის წიგნი (Mein kampf). გარდა ამისა, წიგნი მოგვითხრობს მწერლის, მისი ოჯახის, მეგობრების პირად ცხოვრებაზე. მიიღო არაერთი დადებითი შეფასება და ლიტერატურული პრემია, რომელთა შორის აღსანიშნავია ბრაგეს (პირველი წიგნისთვის) და გილდენდალის პრემიები. იმ ქვეყანაში, სადაც მოსახლეობის რაოდენობა 5 მილიონია, „ჩემი ბრძოლის“ 450 000 ეგზემპლარია გაყიდული.
„ჩემი ბრძოლის“ სერია ამჟამად იბეჭდება მრავალ ენაზე. მისი პირველი წიგნის თარგმანებს უკვე ხვდა წილად დიდი აღიარება დანიაში, შვედეთსა და სხვა ქვეყნებში. სერიის ექვსივე წიგნი თარგმნილია ინგლისურად დონ ბარლეტის მიერ. ბრიტანეთში გამოქვეყნებული წიგნების სათაურში ვხვდებით „სიკვდილს ოჯახში“, „შეყვარებულ კაცს“, „ბიჭობის კუნძულს“, „სიბნელეში ცეკვას“, „უნდა იწვიმოსს“ და „დასასრულს“.კნაუსგორი ცხოვრობდა ოსტერლენში, შვედეთში, მის ცოლთან, მწერალ ლინდა კნაუსგორთან და მათ 4 შვილთან ერთად მანამ, სანამ ისინი ერთმანეთს არ დაშორდნენ 2016 წელს. ის ახლა ცხოვრობს ხან სამხრეთ ლონდონში, ხან შვედეთში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:ბერგენის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დავით ინჯია
დავით ინჯია (დ. 5 აპრილი, 1952, სოფელი ნალეფსავო, გეგეჭკორის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: პლეი-ოფის ეტაპი
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2000: პლეი-ოფის ეტაპი — ევრო 2000-ის დასკვნითი ეტაპი. გაიმართა 24 ივნისიდან 2 ივლისის ჩათვლით.
საფრანგეთი vs პორტუგალია
ნუნუ გომეშმა დააწინაურა პორტუგალია მე-19 წუთზე. ტიერი ანრიმ გაათანაბრა მეორე ტაიმში. დამატებით დროში, 117-ე წუთზე ზიდანმა გაიტანა ოქროს გოლი პენალტიდან. პენალტი დაინიშნა იმის გამო, რომ აბელ შავიერს ბურთი საჯარიმო მოედანში ხელზე მოხვდა.
სქოლიო
პლეი-ოფი
მადაგასკარის ისტორია
მინი|ფრანგების მადაგასკარის დაპყრობითი ომების ამსახველი პოსტერი მინი|ცირანანა [[გერმანიაში 1962]] მინი|ცენტრში [[დიდიე რაცირაკა - მადაგასკარის პრეზიდენტი]] მადაგასკარის ისტორია არ არის სათანადოდ შესწავლილი. არქეოლოგების უმეტესობა მიიჩნვს, რომ კუნძუზე პირველმოსახლეები ძვ. წ. აღ. 350 წლიდა ახ. წ. აღ. 500 წლებში მივიდნენ, ნაწილი მეცნიერების აზრით უძველესი ნამოსახლარები თარიღდება ახ. წ. აღ. 250 წლით. ამ მონაცემებით მადაგასკარი ყველაზე გვიან დასახლებული ტერიტორიაა. პირველი მოსახლეები კალიმანტანიდან კანოებით მოვიდნენ. ადრეული მოსახლეები სანაპირო ზოლში არსებულ წვიმის ტყეებს სოფლის მეურნეობის საწარმოებლად ჩეხდნენ. მათ ასევე გადააშენეს ისეთი ენდემური ჯიშები როგორიცაა: სუბფოსილური ლემური, სპილოსებრი ჩიტი, მალაგასური ჰიპოპოტამუსი. 600 წლისთვის ამ ახალ–მოსახლეებმა უკვე კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში დაიწყეს ტყეების გაჩეხვა. კუნძულს არაბი ვაჭრები პირველად VII-IX საუკუნეებში მიადგნენ. კუნძულზე ბანტუს ენაზე მოსაუბრე ემიგრანტები დაახლოებით 1000 წელს ჩვიდნენ.
XIV საუკუნეში მადაგასკარის ცენტრში შეიქმნა იმერენის სახელმწიფო, რომელიც XVIII საუკუნის დასასრულს ძლიერი ცენტრალიზებული მონარქია გახდა. XIX საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო ინგლისისა და საფრანგეთის ბრძოლა მადაგასკარისთვის. 1885 წელს საფრანგეთმა მადაგასკარზე პროტექტორატი დაამყარა. 1896 წელს მოახდინა მისი ანექსია და 1897 წელს გააუქმა იმერინის მონარქების ხელისუფლება. ქვეყანა საფრანგეთმა აგრალურ-სანედლეულო დანამატად გადააქცია. კოლონიის პერიოდში მადაგასკარის ხალხი არ წყვეტდა დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლას. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეს ბრძოლა გადაიზარდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1946 წელს აღმოცენდა პირველი მასობრივი პოლიტიკური ორგანიზაცია — მალაგასის აღორძინების დემოკრატიული მოძრაობა (მადმ). 1947 წელს იფეთქა შეიარაღებულმა აჯანყებამ, რომელიც სასტიკად ჩაახშვეს ფრანგმა კოლონიზატორებმა. მადმ კანონგარეშე გამოაცხადეს. მისი აქტივისტები დასაჯეს. XX საუკუნის 50-იან წლებში შეიქმნა რამდენიმე ბურჟუაზიულ-რეფორმისტული პარტია, მათ შორის სოციალ-დემოკრატიული პარტია. 1957 წელს მადაგასკარი ავტონომიურ მალაგასის რესპუბლიკად გამოცხადდა საფრანგეთის გაერთიანებების ფარგლებში. იმავე წელს შეიქმნა მადაგასკარის დამოუკიდებლობის კონგრესის პარტია, რომელმაც მოითხოვა ქვეყნის სრული დამოუკიდებლობა.
1960 წლის 26 ივნისს გამოცხადდა მალაგასის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. პრეზიდენტი გახდა სოციალ-დემოკრატების ლიდერი ფილიბერ ცირანანა. იმავე წლის სექტემბერში მალაგასის რესპუბლიკა მიიღეს გაეროში.
მალაგასის სუვერენიტეტი შეიზღუდა თანამშრომლობის შესახებ ორმხრივი შეთანხმებით (1960 წლის აპრილი), რომელიც საფრანგეთმა თავს მოახვია მადაგასკარს. შეთანხმების თანახმად მალაგასის რესპუბლიკის შეიარაღებულ ძალებს საფრანგეთი აკონტროლებდა. საფრანგეთმა კუნძულზე შეინარჩუნა რიგი სამხედრო ბაზა და პრივილეგიები ეკონომიკაში. მალაგასის რესპუბლიკის მაშინდელი საშინაო და საგარეო პოლიტიკა არ შეესაბამებოდა ქვეყნის მოსახლეობის ფართო მასების ინტერესებს. ამან წარმოშვა უკმაყოფილება დემოკრატიულ წრეებში, რაც 1972 წელს მძლავრ გამოსვლებში გადაიზარდა. ცირანანა იძულებული გახდა ძალაუფლება სამხედრო პირებისთვის გადაეცა (1972 წლის ოქტომბერი), რომელთაც გენერალი გაბრიელ რამანანცუა მეთაურობდა. 1973 წლის იანვარს ახალმა მთავრობამ ოფიციალურად გააუქმა საფრანგეთ-მალაგასის შეთანხმება და გაატარა დემოკრატიული ღონისძიებები, რომლებიც მემარჯვენე ძალების წინააღმდეგობას წააწყდა. 1975 წლის თებერვალში მოკლეს პოლკოვნიკი რიჩარდ რაციმანდრავა (მთავრობის მეთაური 1975 წლის 6 თებერვლიდან). ხელისუფლებამ მკაცრად ჩაახშო მემარჯვენეთა წინააღმდეგობა.
1975 წელს შეიქმნა ახალი მთავრობა — უმაღლესი რევოლუციური საბჭო. 1975 წლის 21 დეკემბერს ჩატარდა რეფერენდუმი, რომელმაც მოიწონა ქარტია — მთავრობის პოლიტიკური პროგრამა, ახალი კონსტიტუცია და პრეზიდენტად აირჩია დიდიე რაცირაკა. 21 დეკემბერს რაცირაკამ გამოაცხადა მადაგასკარის დემოკრატიული რესპუბლიკა და ქვეყანაში დაიწყო სოციალიზმის მშენებლობა. 1976 წელს შეიქმნა რევოლუციური დაცვის ფრონტი. საგარეო პოლიტიკაში მადაგასკარი ატარებს მიუმხრობლობის პოლიტიკას.
საბჭოთა პერესტროიკამ მადაგასკარშიც გამოიწვია დემოკრატიული ძვრები. 1990 წელს აღდგა მრავალპარტიულობა. 1991 წელს დაცხრილეს ანტისამთავრობო დემონსტრაცია. 1992 წელს ახალი პრეზიდენტი გახდა ალბერტ ზაფი, რომელმაც დაიწყო საბაზრო ეკონომიკის რეფორმა.
2009 წელს ანტისამთავრობო მიტინგის დროს ანტანანარივუს მერმა ანდრი რაძოელინამ თავი ქვეყნის მეთაურად გამოაცხადა. რიგმა ქვეყნებმა, მათ შორის აშშ-მ ეს სახელმწიფო გადატრიალებად მიიჩნიეს და ქვეყანას სანქციები დააკისრეს.
2010 წელს რეფერენდუმით მიიღეს ახალი კონსტიტუცია, რაც მეოთხე რესპუბლიკის დასაბამი გახდა. 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე რომელიც საერთაშორისო საზოგადოებამ გამჭვირვალედ და სამართლიანად სცნო, მადაგასკარის მიმდინარე პრეზიდენტი ერი რაძაუნარიმამპიანინა იქნა არჩეული.
სქოლიო
*
ცისია შანშიაშვილი
ცისია შანშიაშვილი (დ. 16 მაისი, 1921, თბილისი — გ. ოქტომბერი, 2014, თბილისი) — ქართველი პროფესორი, ფერმწერი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1978).
ბიოგრაფია
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1965 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1948 წლიდან მონაწილეობდა რესპუბლიკურ და საკავშირო გამოფენებში. ავტორია თანამედროვეთა პორტრეტებისა, აქვს აგრეთვე სიუჟეტურ-ფერწერული კოპოზიციები. ნამუშევრები: მსახიობ გოგი გეგეჭკორის (1948), პროფესორ შ. ხიდეშელის (1962), მოცეკვავე ნონა გუნიას (1966), მწერალ სანდრო შანშიაშვილის (1972) პორტრეტები (ყველა საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი, თბილისი). „ზამთარი“ (1967), „ქალიშვილი მწვანე ტანსაცმელით“ (1962 ორივე მხატვრის კუთვნილება) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები ც
ინდოეთი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრამეტედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სიჩუმე (Doctor Who)
სიჩუმე (The Silence) — ფიქციური „რელიგიური ორდენი ან მოძრაობა“ სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ბრიტანულ სატელევიზიო პროგრამაში Doctor Who. მისი წევრები არიან უცხოპლანეტური ფიზიკური მახასიათებლების მქონე ჰუმანოიდები. პერსონაჟების შემქმნელია აღმასრულებელი პროდიუსერი სტივენ მოფატი, მისი განზრახვა იყო, ისინი ყოფილიყვნენ წინა ბოროტმოქმედებზე უფრო საშიშები. მიუხედავად იმისა, რომ ფრაზა „სიჩუმე ჩამოვარდება" ნახსენებია 2010 წლის სერიებში, პერსონაჟები მხოლოდ 2011 წელს, მე-6 სეზონში გამოჩნდნენ სერიაში „შეუძლებელი კოსმონავტი". მათი წარმოშობა ახსნილია 2013 წლის სპეციალურ სერიაში „დოქტორის დრო".
პერსონაჟების შექმნისას მოფატისთვის შთაგონება იყო ედვარდ მუნკის 1893 წელს შექმნილი ექსპრესიონისტული ნახატი კივილი, ასევე ქალაქური ლეგენდები, სახელად „ადამიანები შავებში“. მოფატი ამ პერსონაჟებშიც აგრძელებს ტენდენციას, მარტივი ფსიქოლოგიური კონცეპტებით მონსტრები უფრო საშიშად აქციოს. ამ შემთხვევაში „სიჩუმის" არსებობა საიდუმლოა, რადგან ნებისმიერი, ვინც მათ დაინახავს, მიხედვისთანავე ივიწყებს ამის შესახებ პოსტჰიპნოზური ამნეზიის გამო. ორდენს დიდი გავლენა ჰქონდა ადამიანებზე, ისტორიის მანძილზე ისინი შთააგონებდნენ მათ, რა მიმართულებით წასულიყვნენ და რა ტიპის ტექნოლოგიები შეექმნათ.
შექმნა
„სიჩუმის" შემქმნელია პროდიუსერი სტივენ მოფატი, რომელიც მიიჩნევდა, რომ პერსონაჟები საშიში იერის გამო სერიალის წინა ეპიზოდებში გამოჩენილი მოწინააღმდეგეების ძლიერი კონკურენტები იქნებოდნენ. მსახიობმა მეთ სმითმა, რომელიც მეთერთმეტე დოქტორის როლს თამაშობს, მათ „შოუს ისტორიაში ყველაზე საშიში მონსტრები" უწოდა, ხოლო დოქტორის კომპანიონის, ემი ფონდის, როლის შემსრულებელმა კერენ გილანმა განაცხადა, რომ სიჩუმე „მტირალა ანგელოზების კარგი კონკურენტია საშიშობის საკითხში".
ეპიზოდში „შეუძლებელი კოსმონავტი" სიჩუმე წარმოდგენილია, როგორც მაღალი ჰუმანოიდები დიდი ზომის თავებით, უპირო და ძვლოვანი სახეებით, რაც ნაწილობრივ ედვარდ მუნკის „კივილის" გავლენაა. თვალები ღრმადაა ბუდეში ჩამჯდარი, ხოლო ლოყის კანი ვიწრო ნიკაპამდეა გაწელილი. მსხვილი, დანაოჭებული ხელები ადამიანის მსგავსია, თუმცა არათითისა და შუათითის ადგილას ერთი მსხვილი თითია. ისინი დაბალ ტონალობაში საუბრობენ ხორხისმიერი ბგერებით. სიჩუმის წევრები ყოველთვის უჩვეულო მასალისგან დამზადებულ ოფიციალურ შავ ტანისამოსში ჩაცმულები ჩნდებიან. სტივენ მოფატის თქმით, შემთხვევითი არაა მათი მსგავსება ნახატ კივილთან: მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანები ვერ აცნობიერებენ მათ არსებობას, სიჩუმის „ქვეცნობიერი აღქმა" სწორედ ამ ფორმით გამოიხატება ადამიანთა შემოქმედებაში. ასევე შთაგონების წყარო იყო ქალაქური ლეგენდები „ადამიანები შავებში", რომელიც უცხოპლანეტელების შესახებ შეთქმულების თეორიების მოყვარულებში პოპულარული გახდა 1950-60-იან წლებში და ნაცრისფერი უცხოპლანეტელები. რაც შეეხება ოთხთითა ხელებს, სადაც ერთი თითი გაცილებით გრძელია, შთაგონება ხელფეხა იყო.
მიმომხილველები შენიშნავენ, რომ მოფატი ფსიქოლოგიურ ხრიკებს იყენებს. „სიჩუმის" წევრების აღქმა მხოლოდ პირისპირ ყურებისას შეიძლება, ამიტომ სერიალის პერსონაჟები სხეულზე ხაზებით აღნიშნავენ ან აუდიოჩანაწერს იყენებენ იმის გასახსენებლად, რამდენჯერ ნახეს ისინი. ამ უცხოპლანეტელებს ასევე შეუძლიათ ვინმეს თავიდან მოსაცილებლად ხელით ელექტრული განმუხტვა განახორციელონ. ამ დროს მათ სახეზე პირის ადგილას ყოველთვის ჩნდება ერთგვარი ღრმული. დოქტორი თვლიდა, რომ სწორედ მათ აიძულეს ადამიანებს, მთვარეზე გაფრენილიყვნენ, რათა თავიანთი მიზნებისთვის საჭირო კოსმოსური სკაფანდრი შეექმნათ.
გამოჩენა
პირველად „სიჩუმის" წევრები ჩნდებიან ეპიზოდებში „შეუძლებელი კოსმონავტი" და „დღე მთვარეზე". ერთი მათგანი აკვირდება მომავალი დოქტორის (მეთ სმიტი) სიკვდილს იუტაში. მალევე, იმის გაუცნობიერებლად, რომ კომპანიონები რივერ სონგი (ალექს კინგსტონი), ემი ფონდი (კერენ გილანი) და რორი უილიამსი (არტურ დარვილი) შეხვდნენ მას მომავალში და მისი სიკვდილი იხილეს, დოქტორს გადაჰყავს ისინი 1969 წელში, სადაც უპირისპირდებიან სიჩუმეს, რომელიც აშშ-ის მთავრობაზე ახდენს მანიპულირებას. დოქტორი იწერს სიჩუმის ფრაზას „თქვენ ჩვენ დანახვისთანავე უნდა დაგვხოცოთ" და აპოლო 11-ის მთვარეზე გაფრენისას პირდაპირი ეთერით უშვებს, შედეგად დედამიწის მოსახლეობა მათ წინააღმდეგ ირაზმება, თუმცა მათი მოკვლისთანავე ავიწყდებათ, რა გააკეთეს. ამ პროცესში დოქტორის ჯგუფი ხვდება იდუმალ გოგონას კოსმონავტის ტანისამოსში, რომელმაც მომავალში დოქტორი უნდა მოკლას. მოგვიანებით ირკვევა, რომ ეს გოგონა ემისა და რორის ქალიშვილი, მელოდი ფონდია, მეორენაირად - რივერ სონგი. ის პატარაობისას მოიტაცა მადამ კოვარიანმა (ფრენსის ბარბერი) ეპიზოდში „კარგი ადამიანი ომში მიდის", რათა დოქტორის საწინააღმდეგო იარაღად ექცია. გენეტიკური მსგავსება დროის მბრძანებლებთან რივერს იდეალურ კანდიდატად აქცევდა. ეპიზოდი „მოდი, მოვკლათ ჰიტლერი" ნათელს ხდის, რომ სიჩუმის რელიგიურმა ორდენმა და კითხვის აკადემიამ გოგონას ტვინი გამოურეცხა, თუმცა რივერი პროგრამის საწინააღმდეგოდ მიდის და დოქტორს გადაარჩენს. ხელსაყრელი დროის მოსვლისას კოვარიანი და სიჩუმე იტაცებენ რივერს ეპიზოდში „დროის დახურვა" და აიძულებენ, დოქტორის სიკვდილში თავისი როლი შეასრულოს, როგორც ნაჩვენებია სერიაში „შეუძლებელი კოსმონავტი". „რივერ სონგის ქორწილში" სიჩუმის ბევრი წევრი ჩნდება პარალელურ სამყაროში, რომელიც წარმოიშვა რივერის გადაწყვეტილებით, არ ესროლა დოქტორისთვის. ირკვევა, რომ თვალის ნიღაბი, რომელსაც ატარებენ მადამ კოვარიანი და სხვები, იცავს მათ სიჩუმის ჰიპნოზური გავლენისგან. თუმცა აღმოჩნდება, რომ ამ მექანიზმის მატარებელთა შორი მანძილიდან განადგურება სიჩუმისთვის პრობლემა არაა - ისინი კოვარიანს კლავენ. დოქტორი ასევე იგებს, რატომ სურდათ მისი მოკვლა - აეცილებინათ წინასწარ განსაზღვრული მოვლენა, სადაც მან იძულებით უნდა გასცეს პასუხი სამყაროს უძველეს კითხვას (რომელიც არის - „დოქტორი ვინ?"), უდიდეს საიდუმლოს, რომლის პასუხიც მხოლოდ მან იცის. მიუხედავად იმისა, რომ საილენსიოს ტბაზე დოქტორის სიკვდილი ისტორიის ფიქსირებულ წერტილად ითვლებოდა, აღმოჩნდება, რომ მან რივერთან ერთად მხოლოდ გაითამაშა ეს ყველაფერი, რათა სიჩუმე თავის სიკვდილში დაერწმუნებინა.
სიჩუმის წარმომავლობა ირკვევა ეპიზოდში „დოქტორის დრო" (2013). ისინი წარმოადგენენ გენეტიკურად მოდიფიცირებულ მღვდლებს პაპის მეინფრეიმის ეკლესიაში. მომნანიებლები აღიარებენ ცოდვებს და მაშინვე ივიწყებენ თავიანთი აღსარების შესახებ. პლანეტა ტრენზალორზე საუკუნეების მანძილზე არსებული გამოუვალი მდგომარეობისას, რაც წარმოიქმნა იმის გამო, რომ დოქტორი თავის სახელს არ ამხელდა, პაპის მეინფრეიმის ეკლესია ცნობილი გახდა, როგორც სიჩუმის ეკლესია, მათ დოქტორის სიჩუმე თავიანთ უმთავრეს მისიად აქციეს. ამ პერიოდში, გადმოცემის მიხედვით, ეკლესიის „კოვარიანული" განყოფილება გამოეყო მას და დოქტორის განადგურება სცადა მანამ, სანამ ტრენზალორზე მოხვდებოდა, როგორც ნაჩვენებია მეექვსე სეზონში. დოქტორის პირველი შეჩერების მცდელობა იყო ტარდისის აფეთქება მეხუთე სეზონში. ბედის ირონიით, ეს მოვლენა ხელს უწყობს სამყაროს სხვადასხვა რეგიონებში ბზარის გაჩენას, რაც თავის მხრივ წარსულში ხდება ტრენზალორზე ეკლესიის დაარსების მიზეზი. როცა გამოუვალი მდგომარეობა სრულდება და ტრენზალორზე ომი იწყება, სიჩუმის დარჩენილი წევრები (რომლებიც რჩებიან პაპის მეინფრეიმის ერთგულნი) დოქტორის მხარეს იბრძვიან, რათა პლანეტის მოსახლეობა შემოსეული დალეკებისგან დაიცვან.
რეცენზიები
The Guardian-ის ჟურნალისტი დენ მარტინი სიჩუმის შესახებ დადებითად საუბრობს. მიუხედავად იმისა, რომ მათ აღწერს, როგორც „მოფატის სტანდარტულ ფსიქოლოგიურ ხრიკს", რეკომენდაციას უწევს, როგორც „დღემდე ყველაზე დახვეწილ" და საქებ შესავალ სცენას, რომელიც მოგვაგონებს დევიდ ლინჩის შემოქმედებას. ალან სეპინვოლი HitFix-ზე წერს, რომ სიჩუმის პერსონაჟებთან დაკავშირებული ხრიკები წინების მსგავსი იყო, თუმცა მოფატი „განაგრძობს ამ ხრიკების ისეთ ჭკვიანურ კომბინაციაში და ისეთი ტექნიკური ალღოთი გამოყენებას, რომ ჯერ კიდევ არ მომბეზრებია".
The A.V. Club-ის კიტ ფიპსი პოზიტიურად აფასებს მოფატს „მთვარის დღეში" სახეობების სწორად შერჩევის გამო. განსაკუთრებით გამოარჩევს და ჭკვიანურად თვლის ხელზე აუდიოჩამწერის ქონის იდეას, რომელიც რორის პარანოიის გამოძახილია ემის დოქტორისადმი გრძნობებთან მიმართებაში. თუმცა ფიპსი აღნიშნავს, რომ დააბნია იმ მონტაჟმა, რომელიც სიჩუმეს აკავშირებს წინა ეპიზოდებში ნახსენებ „სიჩუმესთან".
არსებობს გარკვეული ეჭვები იმასთან დაკავშირებით, რომ სიჩუმის შემოყვანით პროგრამა ზედმეტად საშიში გახდა ბავშვებისთვის, რაზეც მოფატმა განაცხადა: „მე ხაზგასმით ვთვლი, რომ ეს ასე არაა", და დაამატა: „ბავშვებს უყვართ, როცა ეშინიათ - მაგალითად მოჩვენება-მატარებლის ან ამერიკული გორაკებისას".
რეცენზენტთა ნაწილი აღნიშნავს მსგავსებას მონსტრებთან, სახელად „ჯენტლმენებთან", რომლებიც გხვდებიან ამერიკულ სერიალში „ბაფი - ვამპირების გამანადგურებელი", მეოთხე სეზონის ეპიზოდში „სიჩუმე" (1999). მაიკ მუდი AOL TV-ზე წერს, რომ სიჩუმის წევრები „არიან ძალიან საშიშები და მახსენებენ ბაფის პერსონაჟ ჯენტლმენებს, ხოლო რაც ბაფის მახსენებს, ჩემთვის დადებითია." ვებსაიტზე ტელევიზია შებრალების გარეშე რეცენზენტი აღწერს სიჩუმეს, როგორც მონსტრებს, რომლებიც „ზუსტად ისე გამოიყურებიან, როგორც ჯენტლმენები ბაფიდან."
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Doctor Who კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ნინოჩკა
ნინოჩკა (Ninotchka) — 1939 წლის ამერიკული კომედიური პროპაგანდისტული ფილმი.