cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩანთოსნები
ჩანთოსენები (Marsupialia ან Metatheria) — ძუძუმწოვრების ინფრაკლასი, რომელიც მოიცავს 7 (ან 8) რიგს: ოპოსუმისნაირნი, ცენოლესტები, მიკრობიოთერიუმისნაირნი, ჩანთოსანი თხუნელასნაირნი, მტაცებელი ჩანთოსნები, ჩანთოსანი მაჩვისნაირნი, ორმჭრელიანი ჩანთოსნები და Deltatheroida. საერთო ჯამში აერთიანებს სამასამდე სახეობას. მათი სხეულის სიგრძე მერყეობს 4–10 სმ-დან (ჩანთოსანი თაგვი) 160 სმ-მდე (რუხი კენგურუ). ჩანთოსნების გარეგნობა ნაირგვარია. უმრავლესობას კუდი კარგად აქვს განვითარებული, ზოგი მას სატაცად იყენებს. კიდურები უმეტესად ხუთთითიანია. ზოგ სახეობას I და V თითი რედუცირებული აქვს. კენგურუებსა და ზოგ სხვას II და III თითი ერთმანეთთან აქვს შეზრდილი (სინდაქტილია). კოალას, კუსკუსსა და ზოგ სხვას პირველი ერთი ან ორი თითი სხვა თითებისადმი აქვს დაპირისპირებული. მიწათხარიებს — ჩანთოსან თხუნელებსა და ჩანთოსან მაჩვებს წინა კიდურებზე მძლავრი ბრჭყალები ეზრდებათ. ჩანთოსან მიწის კურდღლებსა და კენგურუებს უკანა კიდურები ძლიერ წაგრძელებული და სახტომად მომარჯვებული, ხოლო წინა კიდურები მოკლე აქვთ. ბალნიანი საფარველი მეტად ხშირი და რბილია, ზოგისა ჯაგრისებური. ზოგს დინგზე აქვს ვიბრისები. ჩანთოსნების უმრავლესობას მოეპოვებათ ჩანთა, რომელიც იხსნება წინ ან უკან, ზოგს იგი გვერდითი ნაოჭის სახით აქვს, ხოლო ზოგს (ჩანთოსან ჭიანჭველაჭამიას) სულაც არ გააჩნია. ჩანთაში იხსნება 2–6 ძუძუ; უჩანთოებს აქვთ 25-მდე ძუძუ, რომლებიც სხეულის გვერდებზეა განლაგებული. კბილების რაოდენობა მერყეობს 22-დან (ქუსლითმავალი) 52-მდე (ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია). თავის ტვინი პრიმიტიულია, კორძიანი სხეული არ აქვს. უმრავლესობის გრძნობის ორგანოები განვითარების მაღალ დონეზეა. ჩანთოსან თხუნელებს არ აქვთ თვალები. ზოგს სისხლის მიმოქცევის სისტემაში კიუვიეს სადინარები მოეპოვება. სხეულის ტემპერატურა 34–36° აღწევს. რძით იკვებებიან პასიურად, ძუძუდან პირის ღრუში რძე გადადის სპეციალური კუნთების შეკუმშვის შედეგად. ნაშიერის ხორხისა და რბილი სასის აგებულება ხელს უწყობს ერთდროულად სუნთქვასა და კვებას. ლაქტაციის პერიოდი 65 დღემდე გრძელდება. ჩანთაში ნაშიერი 250 დღემდე რჩება. ის სახეობები, რომლებსაც ჩანთა არა აქვთ, ნაშიერებს ზურგით ატარებენ ან მუცლის მხარეზე ძუძუთი ჰყავთ ჩამოკიდებული. უმრავლესობა წელიწადში ერთხელ (ზოგი რამდენჯერმე) მრავლდება. მაკეობა 8–40 დღე-ღამემდე გრძელდება. შობენ 1–24 ნაშიერს. თითოეულის სიგრძე 0,5–3 სმ, ხოლო მასა 0,6–5,5 გ აღწევს. ცოცხლობენ 5–25 წლამდე. იკვებებიან მცენარეულობით, ხმელეთის ცხოველებით, ზოგი ყოვლისმჭამელია. ზოგ ჩანთოსანს საკვებად იყენებენ, ბევრი მათგანი ბეწვის სარეწაო ობიექტია, ზოგს ადამიანის მეურნეობისთვის ზიანი მოაქვს. ჩანთოსნები გავრცელებული არიან ავსტრალიაში, ახალ გვინეასა და მიმდებარე კუნძულებზე, ტასმანიაზე, სულავესზე, სამხრეთ, ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ზოგიერთის რაოდენობა ძალზე შემცირებულია და გადაშენების საფრთხის წინაშე დგას. ისინი შეტანილი არიან „წითელ წიგნში“. ჩანთოსნების ყველაზე უძველესი ნამარხები ჩრდილოეთ ამერიკის ქვედა ცარცული პერიოდიდან. სამხრეთ ამერიკაში გამოჩნდნენ პალეოცენიდან. ევროპაში ჩანთოსნები ცხოვრობდნენ ეოცენიდან მიოცენამდე. აზიაში და ავსტრალიაში ცნობილი არიან ოლიგოცენიდან.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ძუძუმწოვრები
ლინდენი (უისკონსინის სოფელი)
ლინდენი (Linden) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აიოვის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 549 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 271.7 კაცი/კმ². ფართობი 2,02 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 2,02 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აიოვის ოლქის დასახლებები
ვლახეთი
ვლახეთი (ასევე ვალაქია, Walachia; რუმინ.: Ţara Românească ან „რუმინული მიწა“) — რუმინეთის ისტორიული და გეოგრაფიული ოლქი. ხშირად მოიხსენიება როგორც „მუნტენია“ მისი ტრადიციული ორი უფრო ვრცელი რეგიონის ჩათვლით. სამთავრო, დაფუძნებული ბასარაბ I-ის მიერ გვიანდელ შუა საუკუნეებში. მე-19 საუკუნეში ვლახეთი გაერთიანდა მოლდავეთთან და რუმინეთი ჩამოყალიბდა.
ისტორია
ვლახეთის ისტორია უძველეს პერიოდში იწყება. დაკიის ტერიტორია, რომელზეც ვლახეთი მდებარეობს, ცნობილია როგორც ადამიანის ცივილიზაციის უძველესი ცენტრი რამდენიმე ათასწლეულის განმავლობაში. ეს მტკიცდება ძველბერძნული წყაროებითაც, სადაც აღმოსავლეთ კარპატების რაიონი აღწერილია (იხ. ძველბერძნული მითოლოგია), როგორც მთიანეთი, სადაც ზაფხულობითაც კი არ დნება თოვლი ანუ ღმერთების მხარე. ამ ტერიტორიას სხვა ავტორებიც ახსენებენ, მაგალითად, იორდანი, ფლავიუსი, პრიისკუსი, პროკოფი კესარიელი. თუკი რუმინელი ისტორიკოსები დაკიაზე საუბრობენ, ძველი ავტორები დაკიის ტერიტორიაზე დიდი სკვითეთის ქალაქებზე მიუთითებენ, მათ შორის, ქალაქ ტომისზე, დობრუჯაზე, რომელიც იმპერატორ კონსტანტინეს დროს სახელს იცვლის და კონსტანცა ხდება. ძველი ბერძნები კი ოლიმპოს უწოდებდნენ სკვითების მმართველის სარმიზეგეტუსის (სიტყვასიტყვით; sarm_ize_getus_a / საერთოგეტური) მთის რეზიდენციას. ამ ტერიტორიაზე ქრისტიანობა გავრცელდა მოციქულ წმინდა ანდრიას წყალობით, რომელმაც 62 წელს საეპისკოპოსო დააარსა ბიზანტიაში, ოდესოსსა (ვარნა) და ტომისში (თანამედრ. კონსტანცა), ასევე ქრისტიანი დევნილების ხელშეწყობით, რომლებიც რომის იმპერიის დევნას დაკიაში აფარებდნენ თავს.
105 წელს IV იტალიური ლეგიონისა და მიოზიიდან, დუნაის სამხრეთით, დამხმარე სამხედრო ნაწილების მეთაურობით იმპერატორი ტრაიანე დაკიაში შეიჭრა. ძირითადი საბრძოლო მოქმედებები მუნტენიის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. სწორედ მაშინ დაეცა და დაინგრა სარმიგეტუსა. 106 წლიდან გეტური წარმოშობის ხალხებით დასახლებული დაკიის სამხრეთ-დასავლეთი ტერიტორია რომის იმპერიის დაქვემდებარებაში გადავიდა და დაკიის პროვინციად იწოდა. ოკუპაცია 271-275 წლებამდე გაგრძელდა. ამ პერიოდის დაკიის ტერიტორიაზე ძველი ავტორები ორ უმსხვილეს მხარეს ახსენებენ: გეპიდია (ტრანსილვანიის შემდეგ) და მუნტენიის ტერიტორიაზე - როქსოლანია. 275 წელს დიდმა სკვითეთმა საბოლოოდ მოახერხა რომის იმპერიისგან უკან წაერთმია დაკიის სამხრეთი და დასავლეთი, ეს კი მას მერე მოხდა, რაც დაკიელი გეტები ჰუნების რიგებში შევიდნენ. მოკლე ხანში ჰუნებმა რომს შეუტიეს. რომის დაცემის შემდეგ ვლახეთში დინასტიები ერთი მეორის მიყოლებით იცვლებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ისტორიული ოლქები კატეგორია:რუმინეთი კატეგორია:ევროპის ისტორიული მხარეები კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები *
Polyrhachis pilosa
Polyrhachis pilosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხიხვი ლოლაძის
ხიხვი ლოლაძის — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ხიხვის კლონი №430
გამოვლენილია 1937 წელს კახეთში სელექციონერ ვასილ ლოლაძის მიერ. ამჟამად შესწავლილი და გამრავლებულია.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან თირკმლისებური ფორმის, სუსტად ან საშუალოდ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრ-აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ფრთიანი. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო, განათებულ მხარეზე ნამზეური ლაქებით.
ლოლაძის ხიხვი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-29%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 3-8 გ/ლ-ს.
გამოსადეგია სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გიორგი პაპაშვილი
გიორგი პაპაშვილი (დ. 23 აგვისტო, 1898, კობიაანთკარი — გ. 29 მარტი, 1978, კემბრია, კალიფორნია) — ქართველი მწერალი და მოქანდაკე.
ბიოგრაფია
1921 წელს, როცა წითელი არმია საქართველოში შემოიჭრა, გიორგი პაპაშვილი ჯარში მსახურობდა და მენშევიკებთან ერთად კონსტანტინოპოლში აღმოჩნდა. ორი წლის მანძილზე კონსტანტინოპოლში ცხოვრობდა. თხუთმეტწლიანი ხეტიალის შემდეგ, გიორგი პაპაშვილმა ცოლად ამერიკელი მწერალი ქალი ჰელენ უაიტი შეირთო. წყვილმა ჰელენის მზითევით პენსილვანიის შტატში პატარა ფერმა იყიდა და გიორგიმ მამა-პაპის ხელობას ხვნა-თესვას მიჰყო ხელი. განსაკუთრებული წარმატება ხვდა წილად მის წიგნს „Anything Can Happen“ (გამოქვეყნდა 1945 წელს, ხოლო ქართულად თბილისში, 1965 წელს), რომელიც იქცა ბესტსელერად და რომლის 1,5 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა მთელ მსოფლიოში. იგივე ნაწარმოები ჰოლივუდის მიერ კინოდ ქცეული გახდა 1952 წელს, ჯუზი ფერერისა და კიმ ჰანტერის მონაწილეობით. პაპაშვილი მოხვედრილია აშშ-ში მე-20 საუკუნის ამერიკული მწერლობისა და ხელოვნების ანთოლოგიებში. 1961 წელს გიორგი პაპაშვილი მეუღლესთან ერთად ეწვია საქართველოს, მოინახულა მშობლიური სოფელი, ახლობლები, შეხვდა ქართველ მწერლებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ქართველი ამერიკელები კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
იბერთა კარიბჭე
იბერთა კარიბჭე, ან ივერთა კარიბჭე, ასევე აღდგომის კარიბჭე (რუს. Иверские ворота, Воскресенские ворота) — კიტაი-გოროდის ერთადერთი დღემდე შემორჩენილი კარიბჭეა მოსკოვში. ის აერთებს წითელი მოედნის ჩრდილოეთ ბოლოს მანეჟის მოედანთან. კარიბჭე ჩადგმულია მოსკოვის მერიის შენობასა და მოსკოვის ისტორიულ მუზეუმს შორის. კაპელის წინ ბრინჯაოს ნიშნულია, რომლიდანაც რუსეთის გზატკეცილის კილომეტრების ათვლა იწყება.
პირველი ქვის ჭიშკარი ამ ადგილას წითელ მოედანზე 1535 წელს აღიმართა, ამავე დროს შენდებოდა კიტაი-გოროდის აგურის გალავანი. 1680 წელს ნაგებობის რეკონსტრუქციისას ორმაგ გასასვლელს ორსართულიანი შენობა დაამატეს ორი ოქტაგონური წვეტიანი სახურავით კრემლის კოშკების მსგავსად.
1731 წლამდე ჭიშკრის თავზე დამატებულ შენობას იყოფდა მეზობლად მდებარე ზარაფხანა და მოსკოვის ცენტრალური აფთიაქი. მიხეილ ლომონოსოვის მიერ მოსკოვის უნივერსიტეტის დაარსების შემდეგ მასში უნივერსიტეტის სტამბა გადმოვიდა. ნიკოლაი ნოვიკოვმა, რომელიც სტამბას ხელმძღვანელობდა მე-18 საუკუნის მეორე ნახევარში, ნაგებობის მეორე სართული საკუთარ ბინად გადააკეთა. 1781 წელს ნაგებობას სამრეკლო დაემატა იბერთა ღვთისმშობლის ხატის დასასვენებლად, საიდანაც მომდინარეობს კარიბჭის სახელი.
1930-იან წლებში კარიბჭე სტალინმა დააშლევინა წითელ მოედანზე აღლუმებისთვის მძიმე ტექნიკის შემოსვლის გასაადვილებლად. 1994-96 წლებში მოსკოვის მთავრობის გადაწყვეტილებით კარიბჭე ადრინდელი სახით აღდგა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვი
პითეკანთროპი
მინი|250პქ პითეკანთროპი — ადამიანის მსგავსი მაიმუნი. ამ სახელით მეცნიერები იხსენიებენ იმ არსებას, რომელიც ჯერ კიდევ ცხოველთა სამეფოდან არ იყო გამოყოფილი, მაგრამ განსხვავდებოდა მაიმუნისაგან და რომელსაც გააჩნდა ის უმთავრესი ნიშან-თვისება, რაც ადამიანს: იგი ორ ფეხზე დადიოდა. ამასთანავე, მისი ტვინი ორჯერ აღემატებოდა მაიმუნისას. პითეკანთროპის ევოლუციის შედეგად წარმოიშვა ნეანდერტალელი, რომელიც თანამედროვე ადამიანის პარალელურად ბინადრობდა ევროპის ტერიტორიაზე. მთელი ეს პროცესი წარიმართა ქვის ხანაში ანუ პალეოლითში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაიმუნები კატეგორია:ჰომო ერექტუსი კატეგორია:პალეოლითი
საშობაო ნაძვის ხე
thumb|საშობაო ნაძვის ხე დანიურ სახლში thumb|საშობაო ნაძვის ხე ნიუ-იორკში, 2006. საშობაო ნაძვის ხეს ტრადიციისამებრ შობის დღესასწაულზე ყოველ ოჯახში დგამენ. ბუნებრივ ან ხელოვნურ ნაძვის ხეს რთავენ სხვადასხვა სათამაშოებით და ტკბილეულით, ამის გარდა მიღებულია ნაძვის ხის „წვიმებით“, სანთლებით ან ფერადი ელექტრო ნათურებით გაწყობა. ნაძვის ხის მორთვის ტრადიცია ასევე უკავშირდება ახალი წლის დღესასწაულს. როგორც წესი, შობა-ახალ წელს მოკაზმული ნაძვის ხეები იდგმევა ქალაქის მოედნებზე და საზოგადოების თავშეყრის ადგილებში, სადაც ხალხი საზეიმოდ იკრიბება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შობა
ახალი ზელანდიის სამეფო
მინი|400px|ახალი ზელანდიის სამეფოს რუკა ახალი ზელანდიის სამეფო (Realm of New Zealand) — ტერიტორია რომლის ხელმძღვანელადაც ითვლება ახალი ზელანდიის მეფე. სამეფო მოიცავს: ახალ ზელანდიას, კუკის კუნძულებს, ნიუეს, ტოკელაუს და როსის ტერიტორიას ანტარქტიკაში. სამეფოს მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 4 400 000 ადამიანს (ახალი ზელანდიის გარეშე — 18 000 ადამიანს), ხოლო საერთო ფართობია 719 188 კმ² (როსის ანტარქტიდული ტერიტორიის (450 000 კმ²) და ახალი ზელანდიის გარდა (268 680 კმ²) — 508,2 კმ²).
2022 წლის 8 სექტემბრიდან ახალი ზელანდიის მონარქია მეფე ჩარლზ III.
თანამეგობრობის სხვა სამეფოებისგან განსხვავებით, ახალი ზელანდიის სამეფო არ არის სახელმწიფო და არ აქვს საერთაშორისო სახელმწიფოებრივი აღიარება. ტერმინს «ახალი ზელანდიის სამეფო» აქვს კონცეფსუალური, სიმბოლური ხასიათი, რომელიც მიუთითებს სხვადასხვა ქვეყნების და სახელმწიფოების ისტორიის და მორალური ფასეულობების ერთიანობისკენ და სახელმწიფოს ერთი მეთაურის აღიარებისკენ.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის პოლიტიკა კატეგორია:დამოკიდებული ტერიტორიები კატეგორია:სამეფოები
არდეშენი
საქართველოს საპატრიარქოს განცხადებით არდაშენში მდებარეობდა ლაზეთის საეპისკოპოსოს ერთ-ერთი ცენტრი. კარძოდ, განცხადებში ნათქვამია:
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
ჰაილიგენდამი
thumb|ჰაილიგენდამი ჰაილიგენდამი (გერმ. Heiligendamm) — გერმანიის ბალტიის ზღვისპირა კურორტი, ფედერალური მიწა მეკლენბურგ-წინა პომერანია (კოორდ. 54.15°N, 11.83333°W). ზღვის სანაპიროზე ჩამწკრივებული თეთრი სახლების რიგის გამო მეტსახელად "ზღვისპირა თეთრ ქალაქს" უწოდებენ. ქალაქში 2007 წლის ივნისში ჩატარდა დიდი რვიანის სახელმწიფო მეთაურთა შეხვედრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:გერმანიის კურორტები
შირვანი
მინი|შირვანი, 1804 წელს შექმნილი რუკის მიხედვით. შირვანი, შარვანი (Şirvan, ) — ისტორიული ქვეყანა აზერბაიჯანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე, მტკვრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, პოლიტიკური ცენტრი — ემაზა. შეადგენდა კავკასიის ალბანეთის ნაწილს. ირანის მიერ შირვანის კოლონიზაციისა და აქ ჩრდილოეთისგან თავდასაცავი დიდი მშენებლობების ხანაში ცნობილი გახდა სახელი „შირვანი“ და, შესაბამისად, სასანიანთა მიერ დანიშნულ ადგილობრივი მმართველთა შორის — წოდება „შირვანშაჰი“.
ისტორია
არაბთა სახალიფოს რღვევის ვითარებაში, 861 წლიდან, აქ დამკვიდრდნენ არაბი იაზიდიდები, რომლებმაც მიითვისეს „შირვანშაჰობაც“. იაზიდიდებმა მოქნილი და გონივრული პოლიტიკით მოიგერიეს თურქ-სელჩუკთა შემოსევები და სახელმწიფო შეინარჩუნეს. ეს განაპირობა ამიერკავკასიაში თურქთა ბატონობის წინააღმდეგ საქართველოს ბრძოლამაც. ნიშანდობლივია, რომ ამ ბრძოლაში დავით აღმაშენებელი სწორედ შირვანს ამოუდგა მხარში; მისმა რამდენიმე ძლევამოსილმა ლაშქრობამ ქვეყანა თურქთაგან იხსნა. საქართველოს სიუზერენობით ორი ქვეყნის მრავალმხრივი, მჭიდრო ურთიერთობა შემდგომშიც გაგრძელდა. ამავე ხანაში გაჩნდა საქართველოს მეფეთა ტიტულატურაში წოდება „შირვანშაჰი“.
XII საუკუნეში შირვანმა სოციალური და კულტურულ-ეკონომიკური აღმავლობას მიაღწია: განვითარდა სოფლის მეურნეობა, ხელოსნური წარმოება, ვაჭრობა, ქალაქები და საქალაქო ცხოვრება; გამოცოცხლდა კულტურული ურთიერთობანი, შირვანშაჰების კარზე აღორძინდა ლიტერატურული ცხოვრება — აბუ ლა-ალა განჯევი, ხაკანი შირვანი, ფალექი შირვანი სპარსულენოვანი პოეზიიზ შედევრებს ქმნიდნენ.
მონღოლთა ბატონობამ შირვანიც დიდად დააზარალა. ჰულაგუიანთა და ოქროს ურდოს სახელწიფოთა შორის ბრძოლის ასპარეზი ხშირად შირვანი იყო. ჰულაგუიანთა ბატონობის დროს შირვანმა შეძლო გაურკვეული პოტიკური თავისთავადობის შენარჩუნება. 1382 წლიდან შირვანს მართავდა შირვანშაჰთა ახალი დინასტია. იბრაჰიმ I (1382-1417) თემურლენგის სიკვდილის შემდეგ დამოუკიდებელი მმართველი გახდა. XIV საუკუნეში შირვანი შედარებით ძლიერი და ეკონომიკურად დაწინაურებული სახელმწიფო იყო. გაფართოვდა ტრადიციული აბრეშუმით ვაჭრობა. მაგრამ თურქი ტომების ახალმა გაერთიანებამ შირვანის სახელმწიფო წელში გატეხა (1500). მომდევნო წლებში შირვანშაჰები, თუმცა წინააღმდეგობას უწევდნენ ახალ ძალას, მაგრამ უშედეგოდ - 1538 წელს სახელმწიფომ შეწყვიტა არსებობა. შირვანი სეფიანთა სახელმწიფოს ოლქად გადაიქცა. 1605 წელს შაჰმა აბას I-მა კონსტანტინე I-ს საგამგებლოდ შირვანი უბოძა. მას შაჰის დავალებით შირვანი ოსმალთაგან უნდა გაეთავისუფლებინა. 1748 წელს აქ წარმოიქმნა შირვანის სახანო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოგრაფია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:კავკასიის ალბანეთი
პორტ-საიდი
პორტ-საიდი (بورسعيد) — ქალაქი ეგვიპტეში, პორტ-საიდის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 515,007 ადამიანს. პორტ-საიდში ბევრი მართლმადიდებლური ეკლესიაა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:პორტ-საიდის მუჰაფაზა
პატარა უფლისწული
პატარა უფლისწული (Le Petit Prince) — ალეგორიული ნოველა; ფრანგი არისტოკრატის, მწერლის, პოეტისა და მფრინავის ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერის ყველაზე ცნობილი ნაშრომი. პირველად გამოქვეყნდა 1943 წელს ნიუ-იორკში, ინგლისურ ენაზე. საფრანგეთში ნოველა გამოიცა ომის შემდეგ, 1946 წელს (თუმცა ორიგინალის ენაზე ნოველა პირველად ჯერ კიდევ აშშ-ში გამოიცა, ინგლისურენოვანი პუბლიკაციის შემდეგ).
სენტ-ეგზიუპერი საფრანგეთის რამდენიმე უმაღლესი ლიტერატურული ჯილდოს ლაურეატია. მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში მან სამხედრო პილოტად დაიწყო მუშაობა. წიგნი კი აშშ-ში დაწერა და დააილუსტრირა, მას შემდეგ რაც საფრანგეთის კამპანიისას განცდილი მარცხისას ამ ქვეყანაში გადაიხვეწა. აშშ-ში მას პირადი დავალება ჰქონდა, რომ მისი მთავრობა დაერწმუნებინა სასწრაფოდ ჩართულიყო ნაცისტური გერმანიის წინააღმდეგ ომში. ნაწარმოების ნახევარზე მეტი მან პირადი აღმასვლისა და ჯანმრთელობის გაუარესების პარალელურად დაწერა, მათ შორის მგრძნობიარე ამბავი მარტოობაზე, მეგობრობაზე, სიყვარულსა და სასოწარკვეთაზე, რასაც ის დედამიწაზე ჩამოვარდნილი ახალგაზრდა უფლისწულის პირით ჰყვება.
ავტორს ადრეული საავიაციო გამოცდილება გააჩნდა საჰარის უდაბნოში და მიჩნეულია, რომ ნაწარმოების სიუჟეტში სწორედ ამ გამოცდილებიდან მიღებული ელემენტები აქვს ჩართული. გამოსვლის დღიდან ათწლეულების მანძილზე, პატარა უფლისწულზე გაკეთდა მრავალი აუდიო ჩანაწერი, დაიდგა სპექტაკლები, ბალეტები, ოპერები, გადაიღეს ფილმები.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ლიტერატურა კატეგორია:1943 წლის ნოველები
ქრისტეს შობა
ქრისტეს შობა (შობა) — ქრისტიანული რელიგიური დღესასწაული, აღინიშნება 25 დეკემბერს. ზოგი მართლმადიდებელი ეკლესია, მათ შორის ქართული, აღნიშნავს იულიუსის კალენდრით 25 დეკემბერს (რაც გრიგორიანული კალენდრის 7 იანვარს ემთხვევა).
ისტორია
377 წლამდე საქრისტიანოს აღმოსავლეთ ნაწილში შობა იდღესასწაულებოდა 6 იანვარს, ნათლისღებასთან ერთად, სწორედ ისე, როგორც ის დარჩა შეერთებული სომხეთის სამოციქულო ეკლესიაში. იოანე ოქროპირის ინიციატივით და მეცადინეობით, შობის დღესასწაული გამოიყო და გადაიტანეს დეკემბრის 25-ზე. იმ დროინდელ სწავლულთა (გრიგოლ ნოსელისა, აგვისტინე იპპონელისა და სხვ.) გამოკვლევით, ქრისტეს შობა მოხდა ზამთრის მზის მოქცევის დღეს — 25 დეკემბერს, სწორედ იმ დღეს, როდესაც მზე და დედამიწა იწყებენ ერთმანეთთან დაახლოებას.
1923 წელს საქართველოს ეკლესიამ, ქრისტეფორე III-ის (ციცქიშვილი) მამამთავრობისას, პირველად სცადა ახალი კალენდრის შემოღება, რის შედეგადაც ახალი სტილის კალენდარი 1923-1925 წლების განმავლობაში მოქმედებდა ჩვენს ეკლესიაში, თუმცა მოსახლეობის არაინფორმირებულობის გამო ეს მცდელობა წარუმატებელი გამოდგა. 1927 წლის 24 ივნისის კათოლიკოს-პატრიარქთა წმინდა ამბროსის (ხელაია) მამამთავრობისას საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდმა განაჩინა შობის დღის ახალი სტილით, 25 დეკემბრის აღნიშვნის შესახებ. საეკლესიო კრების გადაწყვეტილება მხოლოდ შეჩერებულია. 1928 წლის 28 სექტემბერს საქართველოს ეკლესიის საკათალიკოსო სინოდმა განაჩინა ახალი სტილის დროებით შეჩერებაზე. განჩინება მღვდელმთავრებს ავალებდა, მომავალში მაინც გაეწიათ პროპაგანდა ახალი სტილის სასარგებლოდ.
ერთხელ (ფილმი)
ერთხელ — რეჟისორ რეზო ესაძის სადებიუტო ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს სოფლელი ბიჭის, საბას ცხოვრების მცირე ეპიზოდს ბავშვობიდან ყრმობაში გადასვლის მიჯნაზე. ბიჭუნას პაპა ზრდის და იგიც ეხმარება ხოლმე სახლში და ყანაში მუშაობისას. საბა აკვირდება ბუნებას, იგი თვით არის მისი ნაწილი. ეს არის ადამიანებსა და ცხოვრებასთან შეხების პირველი ცდები, სამყაროს შეცნობის დიდი სურვილი.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1962 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:რეზო ესაძის ფილმები
გრაცია დელედა
გრაცია მარია კოსიმა დამიანა დელედა (დ. 27 სექტემბერი, 1871 — გ. 15 აგვისტო, 1936) — იტალიელი მწერალი, 1926 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში. იგი იყო პირველი იტალიელი ქალი, რომელსაც ეს პრემია მიენიჭა. ასევე ის იყო მეორე ნობელიანტი ქალი სელმა ლაგერლოფის შემდეგ.
ბიოგრაფია
მინი|მარცხნივ|ქმარ-შვილთან ერთად, რომი, 1905 დაიბადა იტალიაში, კუნძული სარდინიის სოფელ ნუოროში, ბურჟუაზიულ ოჯახში. შვიდი დედმამიშვილიდან მეოთხე იყო. მას შემდეგ, რაც დაამთავრა დაწყებითი სკოლა, განათლება მიიღო კერძო მასწავლებლისაგან. შემდეგ კი, თავად განაგრძო ლიტერატურის შესწავლა. ამ პერიოდში დაინტერესდა მოკლე ნოველების წერით, რომელიც, ძირითადად, შთაგონებული იყო სარდინიაზე მცხოვრები დაბალი კლასის წარმომადგენლების ცხოვრებისეული სირთულეებით. დელედას ბავშვობა დაკავშირებული იყო ღრმა ისტორიული ფესვებიდან გამომდინარე ძველ ტრადიციებთან და მისი ოჯახის წევრების უიღბლობასთან, რაც შთაგონებული იყო მათ მიერ ბედისწერის ძლიერი რწმენით. თემები, როგორებიცაა გაუკონტროლებელი იძულება, მორალური დილემები, ვნება და ადამიანური  სისუსტე აისახა მის მოთხრობებში.
დელედა მასწავლებელმა შეაგულიანა, რომ გაზეთისთვის გაეგზავნა მისი ნაწარმოები. ამრიგად, 13 წლის ასაკში მისი პირველი მოთხრობა გამოქვეყნდა ადგილობრივ ჟურნალში. დელედას ადრეული ნამუშევრები გამოქვეყნდა ჟურნალში „ლ’ულტიმა მოდა“, 1888-1889 წლებში. იგი იმავდროულად ბეჭდავდა პროზაულ ნაწარმოებესა და ლექსებს. 1890 წელს გამოიცა მისი პირველი, მოკლე მოთხრობების კრებული. დელედას მთავარი აქცენტი ჰქონდა მის ცხოვრებასთან დაკავშირებული სიღარიბის და პრობლემების წარმოჩენაზე,  წარმოსახვის და ავტობიოგრაფიული ელემენტების კომბინაციით. დელედას ოჯახი მისი წერის სურვილს მხარს არ უჭერდა.
გრაცია დელედას ეკუთვნის ნოველების, მოკლე მოთხრობების, სტატიების, სასცენო პიესების და ლექსების ვრცელი კოლექცია. დელედას პირველი ნოველა ,,სარდინიის ყვავილები" დაიბეჭდა 1892 წელს. 1895 წელს იბეჭდება მისი კიდევ ერთი ნაწარმოები Anime oneste (წმინდა სულები). 1896 წელს გამოიცა მისი წიგნი Paesaggi sardi (სარდინიის მიწა), რომელიც დაბეჭდა „Speirani“-მ. ამ დროისთვის, დელედა რეგულარულად თანამშრომლობდა გაზეთების და ჟურნალების გამომცემლობებთან, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია „La Sardegna“, „Piccola rivista“ და Nuova Antologia.  მისმა ნამუშევრებმა დაიმსახურა განსაკუთრებული ხედვის აღნიშვნაც და კრიტიკული ინტერესიც. 1899 წლის ოქტომბერში გრაცია შეხვდა პალმირო მადეზანის, ფინანსთა მინისტრს. მადეზანი და დელედა დაქორწინდნენ 1900 წელს და წყვილი საცხოვრებლად რომში გადავიდა, ზუსტად დელედას პუბლიკაციის Il vecchio della montagna („მთის მოხუცი შვილი“) გამოქვეყნების შემდეგ.  მიუხედავად ორი ვაჟის, სარდუსი (1901წ) და ფრანჩესკოს (1904წ), გაჩენისა დელედამ გადაწყვიტა აქტიურად განეგრძო წერა და გამოქვეყნება, დაახლოებით ყოველწლიურად ერთი ნოველა მაინც.
1903 წელს მან დაბეჭდა Elias Portolu („ელიას პორტულო“), რომელსაც კომერციული და კრიტიკული წარმატება ხვდა წილად და მისი, როგორც მწერლის რეპუტაცია განსაკუთრებით გაიზარდა. ამის შემდეგ იგი უკვე იწყებს ნოველებისა და სასცენო ნაწარმოებების გამოქვეყნებას: Cenere („ნაცარი“ — 1904), L'edera („სურო“ — 1908), Sino al confine („საზღვარზე“ — 1911), Colombo e sparvieri („მტრედი და არწივი“ — 1912), Canne al vento („ლერწამი ქარში“ — 1913), L'incendio nell'oliveto („ცეცხლი ზეითუნის კორომებში“ — 1918), Il Dio dei venti (1922). Cenere გახდა მუნჯი ფილმის შთაგონება, რომელშიც ცნობილი იტალიელი მსახიობი ელეონორა დუზის მონაწილეობდა. ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ეს თეატრის მსახიობი ფილმში მონაწილეობას დასთანხმდა.
1926 წელს, ჰენრიკ შუკმა, შვედეთის აკადემიის წევრმა, დელედას ნომინაცია წარადგინა ნობელის პრემიაზე ლიტერატურაში. დაჯილდოება გაიმართა სტოკჰოლმში 1926 წელს. მისი თავდაპირველი რეაქცია ახალ ამბებთან იყო  "Già?" (უკვე?). დელედას გამარჯვებამ გაზარდა მისი პოპულარობა. ბენიტო მუსოლინიმ დელედას პატივისცემის დასადასტურებლად თავისი ხელმოწერილი პორტრეტი გაუგზავნა. ჟურნალისტების და ფოტოგრაფების დიდმა ჯგუფებმა დაიწყეს სტუმრობა მის სახლში, რომში. დელედა პატივისცემით იღებდა მათ, თუმცა, ამავდროულად დაიღალა ასეთი ყურადღებით.
გრაცია დელედა გარდაიცვალა რომში 64 წლის ასაკში, მკერდის კიბოს დიაგნოზით. ''La chiesa della solitudine (მარტოობის ტაძარი, 1936) დელედას უკანასკნელი ნოველა ნახევრად ავტობიოგრაფიულ ხასიათს ატარებს, მოგვითხრობს ახალგაზრდა იტალიელ ქალზე, რომელიც ფატალური დაავადებით იტანჯება. Cosima-ს დასრულებული ხელნაწერი აღმოაჩინეს დელედას სიკვდილის შემდეგ და დაიბეჭდა 1937 წელს.''
შემოქმედება
დელედას შემოქმედება სათანადოდ დაფასდა იტალიური ლიტერატურის წარმომადგენლების მიერ, მათ შორის ლუიჯი კაპუანა, ჯოვანი ვერგა, რენატო სერა. 1947 წელს ხელოვანმა ამელია კამბონიმ მიუძღვნა დელედას ბიუსტი, რომელიც ახლაც დგას მის სახლთან ახლოს რომში.
დელედას დაბადების ადგილას მისი ბავშვობის სახლი, ნუოროში, 1979 წელს მუნიციპალიტეტმა რეგიონულ ეთნოგრაფიულ ინსტიტუტს მიყიდა სიმბოლურ ფასად 1000 იტალიურ ლირად. ინსტიტუტმა სახლი მწერლის მემორიალურ  მუზეუმად გადააკეთა, რომელსაც ეწოდება Museo Deleddiano. მუზეუმი შედგება 10 ოთახისგან და მწერლის ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვან ეპიზოდებს წარმოგვიდგენს.
ქისტაურის სამაროვანი
ქისტაურის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურის სამხრეთით. თარიღდება II-I ათასწლეულების მიჯნით.
1965 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კიაზო ფიცხელაური) შეისწავლა 19 სამარხი. ორმოსამარხებში მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ხელფეხმოხრილი, მამაკაცები მარჯვენა, ქალები კი მარცხენა მხარეს. სამარხებში აღმოჩნდა ჩარხზე დამზადებული თიხის ჭურჭელი (დერგი, თასი, ქოთნები, ლანგარი), ბრინჯაოს მასრაშეკრული შუბისპირი, ბრინჯაოს სამაჯურები და სარდიონის მძივები.
გრაცია დელედა
შემოქმედება
დელედას მთელი შემოქმედება დაფუძნებულია სიყვარულზე, ტკივილსა და სიკვდილზე. მის ნაშრომებში შეიძლება ამოვიცნოთ ჯოვანი ვერგას ვერიზმის გავლენა და გაბრიელ დ'ანუზიოს დეკადენტიზმი.
ქისტაურის სამაროვანი
მოპოვებული მასალა ინახება თელავის მუზეუმში.
ლივინგსტონი (უისკონსინის სოფელი)
ლივინგსტონი (Livingston) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აიოვის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 664 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 251.4 კაცი/კმ². ფართობი 2,64 კმ².
ქისტაურის სამაროვანი
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გრაცია დელედა
შემოქმედება
დელედას ნოველებში ასახულია ხალხის სოციალური მდგომარეობა და მათი გრძნობები. სარდინიელი ხალხის ცხოვრება, ჩვეულებები და ტრადიციები დელედას შემოქმედების წარმმართველია. მას ახასიათებს გეოგრაფიული აღწერის დეტალიზება და მის პერსონაჟებს წარმოშობის ადგილთან ძლიერი კავშირი ახასიათებთ. მისი ბევრი პერსონაჟი საზოგადოებისგან უარყოფილია და ჩუმად იტანჯება მარტოობით. მის ნოველებისთვის დამახასიათებელია კრიტიკული სოციალური ღირებულებები და მორალური ნორმები.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები კატეგორია:იტალიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:XIX საუკუნის იტალიელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები კატეგორია:იტალიელი ქალი პოეტები კატეგორია:იტალიელი დრამატურგები კატეგორია:იტალიელი ქალი დრამატურგები კატეგორია:იტალიელი ქალი რომანისტები კატეგორია:სარდინიული ლიტერატურა კატეგორია:ქალი დრამატურგები კატეგორია:XIX საუკუნის იტალიელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ქალი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
უძოვარა
30-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში ცნობილია მხოლოდ 1 სახეობა — კავკასიური უძოვარა (ლათ. Trollius caucasicus); იზრდება ყველგან სუბალპურ და ალპურ სარტყელში, ტენიან მდელოებზე, მთის წყაროების ნაპირებზე, თოვლთან ახლოს. საქართველოს გარდა გვხვდება კავკასიასა და ჩრდილოეთ ირანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხარისძირასებრნი
ლივინგსტონი (უისკონსინის სოფელი)
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 2,64 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აიოვის ოლქის დასახლებები
როდინია
right|thumb|250px|შესაძლო მოვლენა, რომელიც 550 მლნ. წლის წინ დაფიქსირდა - როდინია ახლახან დაიშალა როდინია (Родина) — ჰიპოთეზური სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა დაახლოებით პროტეროზოულში — კამბრიულისწინამდელ ეონში. წარმოიქმნა დაახლოებით 1,1 მლრდ. წლის წინ. იმ დროს დედამიწა შედგებოდა ერთი მთლიანი ხმელეთისა და ერთი მთლიანი ოკენანისაგან, რომელსაც მიროვია ეწოდებოდა.
ხშირად როდინია მიჩნეულია უძველეს ცნობილ სუპერკონტინენტად, თუმცა მისი პოზიცია და მოხაზულობა დღემდე დისკუსიის საგანს წარმოადგენს.
გეოფიზიკოსების აზრით, როდინიამდე სხვა რამდენიმე სუპერკონტინენტიც არსებობდა. როდინიას შემდეგ დაშლილმა კონტინენტებმა მოასწრეს კიდევ ერთხელ გაერთიანება სუპერკონტინენტ პანგეას სახით, ხოლო შემდეგ კონტინენტები ისევ დაიშალა. სავარაუდოდ, მომავალში კონტინენტები კიდევ ერთხელ შეერთდებიან სუპერკონტინენტის სახით (პანგეა ულტიმა). როდინია დაიშალა დაახლოებით 750 მლნ. წლის წინ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიული კონტინენტები კატეგორია:სუპერკონტინენტები
ჭიაბერ ჭეჭელაშვილი
ჭიაბერ ჭეჭელაშვილი (დ. 10 ოქტომბერი, 1995, გორი) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „ლეგიონის“ ნახევარმცველი.
გამოდიოდა საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ვოლვოქსისნაირნი
მინი|(A) Gonium pectorale, (B) Eudorina elegans, (C) Pleodorina californica, და (D) Volvox carteri ვოლვოქსისნაირნი — ტოლშოლტიანი მწვანე წყალმცენარეების კლასი. ვეგეტაციურ მდგომარეობაში მოძრავი ერთუჯრედიანი ან კოლონიური ფორმებია. აქვთ ჯამისებრი, მწვანე ქრომატოფორი, 2 (იშვიათად 4-8) თანაბარი შოლტი, წითელითვალაკი და მფეთქავი ვაკუოლი. უსქესო გამრავლება ხდება უჯრედების სიგრძივი დაყოფით და ზოოსპირებით, სქესობრივი — ვეგეტატიური უჯრედების ან გამეტების კოპულაციით (იზოგამია, ჰეტეროგამია, ოოგამია). ცხოვრობენ დამდგარ მტკნარ წყალსატევებში, ტენიან ნიადაგზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწვანე წყალმცენარეები
Polyrhachis plato
Polyrhachis plato — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
კრასნოიარსკის მხარე
კრასნოიარსკის მხარე (Красноярский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ციმბირის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — კრასნოიარსკი. დაარსდა 1934 წლის 7 დეკემბერს.
გეოგრაფია
კრასნოიარსკის მხარე მდებარეობს ცენტრალურ ციმბირში მდინარე ენისეის აუზში და უკავია რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიის 13,86 %. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის აუზის - კარისა და ლაპტევების ზღვები. მხარეს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სახას რესპუბლიკა და ირკუტსკის ოლქი, სამხრეთიდან ტუვა და ხაკასეთი, დასავლეთიდან კემეროვოს, ტომსკის ოლქები და ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგი და იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი.
რესურსები ინტერნეტში
*
იულიუსისეული პერიოდი
იულიუსისეული პერიოდი — 7980 წელი ხანგრძლივობის დროის შუალედი, რომელსაც იყენებენ სხვადასხვა ასტრონომიული და ქრონოლოგიური გამოთვლებისათვის.
იულიუსისეული პერიოდი უმცირესი ჯერადია 3 ციკლისა (7980=28·19·15): მზის 28-წლიანი ციკლისა, რომლის განმავლობაში კვირის დღეების სახელწოდებები უბრუნდება თვის ერთსა და იმავე რიცხვებს; მთვარის 19-წლიანი მეტონის ციკლისა, რომლის მთვარის ფაზები ემთხვევა თვეების ერთსა და იმავე რიცხვებს, და ე. წ. რომის ინდიქტიონის 15-წლიანი პერიოდისა, რომლის გავლის შემდეგ რომის იმპერიაში ახდევინებდნენ განსაკუთრებულ გამოსაღებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კალენდარი
ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტი
მინი|300პქ|შესასვლელი მიჩიგანის გამზირიდან ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტი (Art Institute of Chicago) წამყვანი ხელოვნების მუზეუმი და სკოლაა აშშ-ში, ცნობილი ასევე იმპრესიონისტთა და ამერიკული ხელოვნების მინუშთა ვრცელი კოლექციით. მდებარეობს გრანტ პარკის დასავლეთით, მიჩიგანის გამზირის 111-ში, ჩიკაგო, ილინოისი.
ჩიკაგოს დიზაინის აკადემია
1866 წელს 35 ხელოვანთა ჯგუფმა დააფუძნა ჩიკაგოს დიზაინის აკადემია სტუდიაში დიარბორნის ქუჩაზე, რომლის მიზანი უფასო სკოლა იყო საკუთარი ხელოვნების გალერეით. ორგანიზაციას საფუძვლად დაედო ევროპული ხელოვნების აკადემიების სისტემა, მათ შორის ბრიტანეთის სამეფო აკადემია, აკადემიკოსებითა და მათი მოადგილეებით. აკადემიამ ქარტია 1867 წელს მიიღო.
ყოველდღიური გაკვეთილები დაიწყო 1868 წელს და თვეში $10 ღირდა. აკადემიის წარმატებამ მათ შესაძლებლობა მისცა სკოლისთვის ახალი 5-სართულიანი შენობა აეგოთ ადამსის ქუჩის 66-ში, რომელიც 1870 წლის 22 ნოემბერს გაიხსნა. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ ჩიკაგოს დიდმა ხანძარმა შენობა დანარჩენ ჩიკაგოსთან ერთად გაანადგურა და აკადემია მძიმე მატერიალურ მდგომარეობაში ჩააგდო.
ჩიკაგოს სახვითი ხელოვნების აკადემია
დანაკარგის მიუხედავად საქმიანობის ნაქირავებ შენობაში გაგრძელების მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა. 1878 წლისთვის აკადემიის ვალმა $10.000-ს მიაღწია. წევრები ცდილობდნენ ადვილობრივ ბიზნესმენებთან გარიგებით აკადემია სავალალო მდგომარეობიდან დაეხსნათ, თუმცა ბოლოს ხელი ჩაიქნიეს და 1879 წელს ახალი ორგანიზაცია სახელწოდებით ჩიკაგოს სახვითი ხელოვნების აკადემია დააფუძნეს. იგივე წელს ჩიკაგოს დიზაინის აკადემია ბანკროტად გამოცხადდა და მისი ქონება სახვითი ხელოვნების აკადემიამ შეისყიდა აუქციონზე.
ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტი
1882 წელს ჩიკაგოს სახვითი ხელოვნების აკადემიამ სახელი გადაირქვა და დღემდე ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტი ჰქვია. იმავე წელს $45.000-ად მათ მიწის ნაკვეთი შენობებითურთ შეისყიდეს მიჩიგანისა და ვან-ბურენის გამზირების კუთხეში. არსებული შენობა გაქირავებულ იქნა, ხოლო მის უკან სკოლისთვის ახალი სახლის მშენებლობა დაიწყო.
1892-93 წლებში მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიციისთვის ხელოვნების ინსტიტუტმა ქალაქის მმართველობაზე ზეწოლით მიაღწია იმას, რომ ექსპოზიციისთვის მიჩიგანის ტბის სანაპიროზე სპეციალურად აგებული შენობა შემდეგ ინსტიტუტისთვის გადაეცათ. მშენებლობის ღირებულება ნაწილობრივ მიჩიგან/ვან-ბურენის საკუთრების გაყიდვის ამონაგებით დაიფარა. 1893 წლის 31 ოქტომბერს ინსტიტუტი ახალ შენობაში გადავიდა.
ხელოვნების ინსტიტუტი დღეს
ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტი დღეს მსოფლიო კლასის მუზეუმი და აღიარებული დამოუკიდებელი სახვითი ხელოვნების სკოლაა.
სკოლა
ჩიკაგოს სახვითი ხელოვნების სკოლა ვიზუალური და მასთან მონათესავე ხელოვნებების პროფესიული კოლეჯია. აკრედიტაცია მიიღო 1936 წელს კოლეჯთა და სკოლათა ჩრდილო-ცენტრალური ასოციაციისგან, ხოლო 1944 წლიდან (ქარტიის წევრი) ხელოვნებისა და დიზაინის სკოლების ეროვნული ასოციაციისგან.
სკოლის ჩიკაგოს ცენტრში მდებარე კამპუსი ხუთი შენობისგან შედგება. შეძენის ქრონოლოგიის მიხედვით ესენია:
მუზეუმი
მინი|right|300პქ|კვირა ნაშუადღევი ლა გრანდ-ჟატის კუნძულზე, სიურა ამჟამად მუზეუმი ყველაზე მეტად განთქმულია იმპრესიონისტთა და ამერიკელ ხელოვანთა კოლექციებით, მათ შორისაა: კლოდ მონეს „თივის ზვინები“, ჟორჟ სიურას „კვირა ნაშუადღევი ლა გრანდ ჟატის კუნძულზე“, გრანტ ვუდის „ამერიკული გოთიკა“ და ედვარდ ჰოპერის „ბუები“.
ინსტიტუტის განთქმულ მიჩიგანის გამზირის დასავლეთ შესასვლელს იცავს ედვარდ კიმის შექმნილი ორი ბრინჯაოს ლომის სკულპტურა. ჩიკაგოს სპორტული კლუბების პლეიოფების დროს ამ ლომებს ხშირად კლუბის უნიფორმა აცვია. აღმოსავლეთ შესასვლელის კარებში ჩიკაგოს სააქციო ბირჟის სავაჭრო ოთახის რეკონსტრუქციაა. ლუი სულივანის 1894 წლის დაპროექტებული ბირჟა 1972 წელს დაშლილ იქნა. ოთახის გადარჩენილი ნაწილები ხელოვნების ინსტიტუტში მოიტანეს და აღადგინეს. ხელოვნების ინსტიტუტის აღმოსავლეთ გასასვლელში ასევე იხილავთ ყოფილი სააქციო ბირჟის შესასვლელს, პრეზერვაციონისტების მიერ გადარჩენილი ძველი ჩიკაგოს ერთადერთი ღირსშესანიშნაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუზეუმები
კეტრისი
კეტრისი, ქეთერისი — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიცპალიტეტში (კობის თემი), მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2120 მეტრი. სტეფანწმინდიდან 32 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
Got Live If You Want It! (EP)
Got Live If You Want It! — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მესამე EP დისკი, გამოცემული 1965 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ იგი შტატებში არასოდეს გამოცემულა, ზოგიერთი სიმღერა ამ დისკიდან მოხვდა ალბომების Out of Our Heads და December's Children (And Everybody's) აშშ ვერსიებში.
დისკის სახელწოდება არის სლიმ ჰარპოს სიმღერის „I Got Love If You Want It“ სათაურის შეცვლილი ვარიანტი.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1965 წლის EP-ები კატეგორია:Decca Records-ის EP-ები კატეგორია:საკონცერტო EP-ები კატეგორია:ალბომები ენდრიუ ლუგ ოლდემის პროდიუსერობით
საქართველო 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ 6 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მჭკნარა მწვანე
მჭკნარა მწვანე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
მწვანე კახურის ერთ-ერთი ვარიაციაა.
სიმწიფის დროს ყურძენი ჭკნება და სწორედ აქედან წარმოიშვა მისი სახელწოდებაც.
ახასიათებს უფრო ვიწრო და მოგრძო მტევანი, მარცვლის წვრილი წიპწები და გაცილებით უფრო მომცრო ფოთლები.
ხიხვა
ხიხვა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
უძველესი დროიდან რაჭაში ნარგავების სახით ყოფილა გავრცელებული. ამჟამად მინარევის სახითაა სოფელ ხვანჭკარაში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან პატარა ზომისაა, ოდნავ ოვალური, თითქმის მრგვალი, ხუთ-სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვითაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი პატარა ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, ძლიერ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. მომწვანო, იშვიათად მოყვითალო ელფერის. კანი თხელი აქვს, საკმაოდ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანია.
ხიხვა საშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-160 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 75 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.0-4.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.
მიიღება მსუბუქი, ხალისიანი და სასიამოვნო სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ღანძილი
მინი|275პქ|ღანძილი დანიის ერთ-ერთ ტყეში ღანძილი (Allium ursinum), ასევე ცნობილი, როგორც ველური ნიორი — მრავალწლოვანი ბოლქვიანი ბალახოვანი მცენარე ხახვისებრთა ქვეოჯახისა. ივითარებს 15–50 სმ-მდე სიმაღლის სუსტ ღეროს, ძირთან — ორ მოგრძო-ელიფსურ ფოთოლს, წვერზე — ქოლგად შეკრებილ პატარ-პატარა თეთრ ყვავილებს.
აქვს ნივრის სპეციფიკური სუნი. ყვავილობს მაის-ივლისში. გავრცელებულია ევროპაში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე და მცირე აზიაში. საქართველოში იზრდება ტენიან დაჩრდილულ ტყეებში, მთის შუა სარტყლამდე. მოხარშულ და შეკმაზმულ ნორჩ ღანძილს საჭმელად ხმარობენ, აგრეთვე ამწნილებენ და ამარილებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხახვი
Polyrhachis platynota
Polyrhachis platynota — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველო 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ 2 ოქროსა და 2 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არაგვის საერისთავოს გლეხთა აჯანყება
არაგვის საერისთავოს გლეხთა აჯანყება 1742-1746, აჯანყების მთავარი მიზეზი იყო ბეგარა-გადასახადების გადადიდება და მებატონე ერისთავების სისასტიკე. გლეხებთან ერთად აჯანყებაში მონაწილეობდა ერისთავების უკმაყოფილო წვრილი აზნაურობაც. 1742 წელს აჯანყებულებმა საერისთავოს სახლთუხუცესის ამინა კობიაშვილის მეთაურობით ბეჟან არაგვის ერისთავის შეპყრობა და მოკვლა გადაწყვიტეს. ბეჟან ერისთავს გივი ამილახვარი მიეშველა ჯარით. აჯანყებულები დაარბიეს და აიკლეს, მოთავენი ჩაამწყვდიეს. ა. კობიაშვილი სიკვდილით დასაჯესა.
1743 წლის ივნისში საერისთავოს მოსახლეობა კვლავ აჯანყდა მოედო საერისთავოს ბარის სოფლებს, ხევს, მთიულეთს. აჯანყების მოთავეები იყვნენ პაპა ღუდუშაური (ხევში), გივი და ზარიბეგ ნადიბაიძეები (მთიულეთში), ტეტია გელდაშვილი (საერისთავოს ბარის ნაწილში) და სხვა. აჯანყებულებმა მოკლეს ბეჟან და ოტის ერისთავები, თავს დაესხნენ გივი ამილახვრისა და ბეჟან ერისთავის სახლობას, რომელნიც მთიულეთში იყვნენ შეფარებული, აიკლეს და დაიტაცეს დიდძალი ქონება. აჯანყებულებმა თავიანთ ბატონად კახეთის მეფე თეიმურაზ II მიიწვიეს. თეიმურაზი ჯარით შევიდა საერისთავოში, ანანურს დაბანაკდა და აჯანყებულებს ადათით დაწესებული გადასახედელის შენარჩუნებას დაჰპირდა. სამაგიეროდ მორჩილება მოითხოვა, მეთაურებს მძევლები გამოართვა და საერისთავოში თავისი მოხელეები დანიშნა.
1746 აჯანყებამ ახალი ძალით იფეთქა და ქსნის საერისთავოსა და ახლანდელი სამხრეთი ოსეთის ტერიტორიაზე გავრცელდა. ქართლ-კახეთის მეფეებმა გადაწყვიტეს აჯანყებულები იარაღით დაემორჩილებინათ. თეიმურაზ II ქართლის ჯარით ქსნის საერისთავოში შევიდა და ვანათს დადგა. ერეკლე II-მ კახეთის ჯარით ანანური დაიჭირა. მეფეებმა ორივე საერისთავოს გზები შეკრეს. ერეკლემ პირველად არაგვის ხეობის აჯანყებულ ოსებს შეუტია. აიღო და გადაწვა 40 კოშკი. შემდეგ ანანურში მიბრუნდა და იქაურ აჯანყებულებს გაუსწორდა. აჯანყების მეთაურებს (რომელთაც 1743 წელს ერისთავები დახოცეს და საერისთავო თეიმურაზს გადასცეს) მეფეების ბრძანებით თვალები დასთხარეს და კახეთში გადაასახლეს, ქსნის ხეობის გლეხობა და მთაში მცხოვრები ოსები იძულებული გახდნენ თეიმურაზს დამორჩილებოდნენ, პატიება ითხოვეს და "მოსცეს სრული ბეგარა". გლეხთა ეს დიდი აჯანყება მარცხით დამთავრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
მარვან II იბნ მუჰამადი
thumb|320px|right|[[სახალიფო 750 წელს. უილიამ შეფერდის ისტორიული ატლასიდან, 1923. ოსტინში ტეხასის უნივერსიტეტის ნებართვით.]]
მურვან იბნ მუჰამედ იბნ მურვანი, მურვან ყრუ ან მურვან II (مروان بن محمد بن مروان بن الحكم; დ. 688 — გ. აგვისტო, 750)  —  ომაიანთა დინასტიის უკანასკნელი ხალიფა, სახალიფოს მართავდა 744-750 წლებში, გარდაცვალებამდე. 734–744 წწ იყო ომაინთა ნაცვალი ამიერკავკასიაში. ომაიანთა მმართველი, რომელიც დამასკოდან მართავდა ქვეყანას. სიჯიუტის გამო არაბები მეტსახელად მარვან-ჯორს ეძახდნენ. სისასტიკისათვის ქართველებმა მურვან-ყრუ, ხოლო სომხებმა მურვან-ბრმა შეარქვეს.
მურვანი სახალიფოს მმართველი ხდება მისი ბიძაშვილის ტახტიდან ჩამოგდებისა და ქვეყნიდან გაძევების შემდეგ. ხალიფობამდე იგი აზერბაიჯანის მმართველი იყო. ამ პოსტზე მისი მთავარი წარმატება ხაზარებთან ბრძოლაში გამარჯვება იყო, თუმცა გამარჯვება საკმაოდ ძვირი დაჯდა დანაკარგების გამო და მონაპოვრის შენარჩუნება დიდხანს ვერ მოხერხდა.
მისი ხალიფად გახდომის პერიოდში იმპერია დაშლის პირას იყოს მისული. ანტი-უმაიადთა კოალიცია ძლიერდებოდა, განსაკუთრებით ირანსა და ერაყში. შესაბამისად, მურვანის მთელი ძალისხმევა ომაიანთა იმპერიის შენარჩუნება იყო. თუმცა ამის მოხერხება შეუძლებელი აღმოჩნდა. ადრეული გამარჯვებების მიუხედავად ის საბოლოოდ მტკივნეულ დამარცხებას განიცდის აბუ ალ-აბას ალ-საფაჰთან მდ. ზაბთან ბრძოლაში. მხოლოდ ამ ბრძოლაში ომაიანთა ოჯახის 300-ზე მეტი წევრი მოკლეს. ამის შემდეგ მურვანი გამუდმებით თავშესაფრის ძიებაში იყო. თავის გადასარჩენად ეგვიპტეს გაემართა, თუმცა ნილოსთან დაიჭირეს და მოკლეს. მისი გარდაცვალების შემდეგ აბასიანებმა ომაიანთა დინასტიაც ერთიანად ამოწყვიტეს. დინასტიიდან მხოლოდ ერთი მემკვიდრე მეფისწული აბდ არ-რაჰმანი გადარჩა, რომელმაც თავი ესპანეთს შეაფარა.
სიგნე ბაუმანე
სიგნე ბაუმანე (Signe Baumane) (დ. 7 აგვისტო, 1964) — ლატვიელი ანიმატორი, მხატვარი, ილუსტრატორი და მწერალი. ამჟამად ცხოვრობს და მუშაობს ნიუ-იორკში. იგი კინომატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრია. ის ასევე არის მასწავლებელი და ასწავლიდა ანიმაციას პრატტის ინსტიტუტში 2000 წლიდან 2002 წლამდე.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
სიგნე ბაუმანე დაიბადა აუცეში, ლატვიაში და გაიზარდა ტუკუმსში (ლატვია) და სახალინის კუნძულზე. ის დაქორწინდა იურიუ გავრილენკოზე, ხელოვანსა და იმპრესარიოზე, ხოლო შემდეგ ლასე პერსონზე, შვედ ანიმატორზე. სიგნემ გამომცემლობებისთვის წერა დაიწყო 14 წლის ასაკიდან. ის სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში და დაამთავრა 1989 წელს ბაკალვრიატი ფილოსოფიაში.
კარიერა
მან მუშაობა დაიწყო ანიმატორად 1989 წელს „Dauka Animation Studio-ში“. მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში ადგილობრივი ტელევიზია აშუქებდა რამდენიმე ანიმაციურ რეკლამას, რომელიც იყო ბაუმანეს დიზაინითა და რეჟისორობით შექმნილი. 1991 წელს მან პირველად გამოუშვა ანიმაციური ფილმი „The Witch and the Cow“ (ალქაჯი და ძროხა), რომლზე მუშაობისასაც თავად ითავსებდა სცენარისტის, რეჟისორის, დიზაინერისა და ანიმატორის ფუნქციებს.
მომდევნო ორი წელი მან დაუთმო საბავშვო წიგნების ილუსტრირებას მოსკოვში, თუმცა 1993 წელს დაბრუნდა ანიმაციის, ილუსტრირებისა და სასცენო დიზაინის სფეროში რიგაში. 1995 წლის სექტემბერში ნიუ-იორკში გადავიდა, იპოვა რა სამსახური ბილ პლიმპტონთან, როგორც წარმოების მენეჯერმა და ფერების სტილისტმა, იმავე წლის იანვარში.
1998 წელს მან გააგრძელა მუშაობა როგორც დამოუკიდებელმა ანიმატორმა და გააკეთა რამდენიმე ფილმი. ორი მათგანი „Woman“ (ქალი) და „Veterinarian“ (ვეტერინარი) ლატვიაში ვიზიტის დროს შეიქმნა, დანარჩენი კი ნიუ-იორკში გაკეთდა.
სიგნემ წამოიწყო და კურატორობა გაუწია ბევრ დამოუკიდებელ ანიმაციურ პროგრამასა და პატრიკ სმითსა და ბილ პლიმპტონთან ერთად არის „Square Footage Films-ის“ საორგანიზაციო გუნდის ბირთვის ნაწილი. „Square Footage Films“ არის ნიუ-იორკში დამოუკიდებელი ანიმატორების ჯგუფი, რომელიც თავად აქვეყნებს და რეალიზაციას უკეთებს თავის ნამუშევრებს.
ანიმაციის კეთების მიღმა, ბაუმანე არის მხატვარი და შექმნილი აქვს მრავალი ნახატი და ქანდაკება, აგრეთვე მუშაობდა საბავშვო წიგნების ილუსტრატორად.
გნეუს პომპეუს მაგნუსი
thumb|200px|გნეუს პომპეუს მაგნუსი გნეუს პომპეუს მაგნუსი (Gnaeus Pompeius Magnus; დ. 29 სექტემბერი, ძვ. წ. 106 — გ. 28 სექტემბერი, ძვ. წ. 48) — რომაელი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე, მდიდარი და გავლენიანი პატრიუციუსი. პირველი ტრიუმვირატის წევრი.
სიგნე ბაუმანე
კარიერა
მისი ფილმები ისეთ მნიშვნელოვან კინოფესტივალებზეა ნაჩვენები, როგორიცაა: ანესის კინოფესტივალი (საფრანგეთი), ტრიბეკას კინოფესტივალი, სანდენსის კინოფესტივალი, ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალი, ოტავას საერთაშორისო ანიმაციის ფესტივალი, ვენეციის კინოფესტივალი. მის ნამუშევრებს ამ ფესტივალებზე მიღებული აქვს სხვადასხვა ჯილდო.
გნეუს პომპეუს მაგნუსი
ცხოვრება
გნეუს პომპეუსი დაიბადა ძვ. წ. 106 წლის 29 სექტემბერს სენატორული გვარის ოჯახში. პომპეუსების ოჯახი ერთ-ერთი უმდიდრესი იყო მთელს სახელმწიფოში. გნეუს პომპეუსი 17 წლიდან მამამისთან — გნეუს პომპეუს სტრაბონთან ერთად მარიუსის წინააღმდეგ იბრძოდა სამოქალაქო ომში. 84 წ. ახალგაზრდა პომპეუსმა 3 ლეგიონი შეადგინა და აღმოსავლეთიდან დაბრუნებულ სულას შეეგება იტალიაში. შემდგომში სულამ იგი სიცილიაში და აფრიკაში გააგზავნა მარიუსის მომხრეთა ნაშთების გასანადგურებლად. რომში ტრიუმფალური დაბრუნების შემდეგ მას სულამ მაგნუსი (ლათ. დიადი) უწოდა. 76-71 წწ. პომპეუსმა გაანადგურა მარიუსის მომხრე კვინტუს სერტორიუსი ესპანეთში. პომპეუსმა კრასუსთან ერთად დაამარცხა მონათა აჯანყება გენიალური თრაკიელის — სპარტაკის ხელმძღვანელობით. 70 წ. პომპეუსი და კრასუსი კონსულებად იქნენ არჩეული.
სიგნე ბაუმანე
„Rocks in My Pockets“
ბაუმანეს „Rocks in My Pockets“ (ქვები/კლდეები ჩემს ჯიბეებში) არის სრულმეტრაჟიანი ავტობიოგრაფიული ანიმაციური ნამუშევარი, რომელიც წარმოაჩენს სამი თაობის ქალების მტანჯველ დეპრესიას მის ოჯახში. „Rocks in My Pockets“ შერჩეულ იქნა ლატვიურ ნამუშევარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში აკადემიის რიგით 87-ე დაჯილდოებაზე, მაგრამ არ იქნა ნომინირებული.
გნეუს პომპეუს მაგნუსი
ბრძოლა მეკობრეთა წინააღმდეგ
ხმელთაშუა ზღვის მეკობრეები რომს მძიმე მდგომარეობაში აყენებდნენ. მათ დასაყრდენ პუნქტებს წარმოადგენდნენ კილიკიისა და კუნძულ კრეტას ქალაქები. მეკობრეებთან თავშესაფარს პოულობდნენ გაქცეული მონები და თავისუფალი წრის ავანტურისტები. მეკობრეები თავიანთი სწრაფი და მსუბუქი ხომალდებით თავს ესხმოდნენ სანაპირო ქლაქებს და ძარცვავდნენ; ისინი ყაჩაღობდნენ გზებდზედაც და სხვათა შორის 2 პრეტორიც კი გაიტაცეს. სახალხო ტრიბუნმა ავლუს გაბინიუსმა წამოაყენა კანონპროექტი რომლის საფუძველზე პომპეუსს უნდა გადასცემოდა საგანგებო უფლებები მეკობრეებთან ბრძოლაში. ხალხი აღტაცებით შეხვდა კანონპროექტს; სენატში კი კანონპროექტმა ოპოზიცია გამოიწვია. სენატში პომპეუსისადმი განსაკუთრებული უფლებების გადაცემას აქტიურად დაუჭირა მხარი ახალგაზრდა გაიუს იულიუს კეისრმა, რომელიც იმთავითვე ხალხის ნდობის მოპოვებას ცდილობდა. საბოლოოდ კანონპროექტი ძალაში შევიდა და პომპეუსმა დაიწყო სამხედრო მოქმედებები. პომპეუსის განკარგულებაში იყო დიდი არმია და ფლოტი 500 ხომალდით. პომპეუსი სწრაფად გაუსწორდა მეკობრეებს: მან ზღვა 30 სექტორად დაჰყო და პატრული დააწესა. მეკობრეები ბოლოს იძულებული გახდნენ კილიკიაში გამაგრებულიყვნენ. პომეუსმა სახმელეთო ბრძოლაში დაამარცხა მეკობრეები და 20 000 კაცი ტყვედ აიყვანა. ტყვე მეკობრეების მიმართ პომპეუსმა დიდი ჰუმანურობა გამოიჩინა: ისინი იტალიაში გადაიყვანა, მიწის ნაკვეთები გამოუყო და დაასახლა. პლუტარქე გადმოქვცემს: „პომპეუსი ფიქრობდაო, რომ ადამიანი ბუნებით არაა ველური და მოუთვინიერებელი ცხოველი, რომ იგი საკუთარი ბუნების წინააღმდეგ იხრება მანკიერებისაკენ, და ჩვეულების, ბინის და ცხოვრების ნირის გამოცვლით კვლავ თვინიერი ხდებაო“ (Plut. Pompeius). მეკობრეების დამარცხებამ პომპეუსის სახელი უფრო განადიდა.