cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კურკას ქორწილი
სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ჯოკო ვიდოდო
ჯოკო ვიდოდო (Joko Widodo), ასევე ფართოდაა ცნობილი სახელით ჯოკოვი (Jokowi; დ. 21 ივნისი, 1961) — ინდონეზიის პოლიტიკური მოღვაწე. ჯაკარტის გუბერნატორი (2012-2014), სურაკარტის მერი (2005-2012). ინდონეზიის პრეზიდენტი 2014 წლის 20 ოქტომბრიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
დარდანოსი
დარდანოსი — ზევსისა და პლეადა ელექტრას ძე, დარდანიდების მამამთავარი.
დარდანოსი ფრიგიაში, იდას მთის მისადგომებთან მოსახლე ხალხს განაგებდა. მოგვიანებით ამ ადგილს რამდენიმე სახელით მოიხსენიებდნენ: დარდანია, ტროა, ილიონი. ასე შეერქვა მას დარდანოსის ჩამომავალ მეფეთა სახელების მიხედვით (დარდანოსი, ტროსი, ილოსი) და რამდენადაც რომაელთა მოდგმის ფუძემდებლად ენეასს მიიჩნევდნენ, დარდანოსს რომშიც სცემდნენ პატივს, როგორც შორეულ წინაპარს.
დარდანიდები: დარდანოსი — ერიხთონიოსი — ტროსი — ილოსი — ანქისესი — ენეასი.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:მითური მეფეები კატეგორია:ზევსის შვილები
მეცნიერება და ტექნოლოგია აზერბაიჯანში
მეცნიერების პოლიტიკა
მცენიერების პოლიტიკის მთავარი პრიოტიტეტებია: ქვეყანაში მეცნიერების დატექნოლოგიის მდგრდი განვითარების უზრუნველყოფა, სამეცნიერო დატექნიკური პოტენციალის განვითარება, მაღალ კვალიფიციური შრომითი რესურსების მომზადება და სამეცნიერო მუშაკების შრომითი ღირებულების გაზრდა. მეცნიერების განვითარების სტრატეგია და პოლიტიკა შემუშავებულია აზრბაიჯანის ეროვნული აკადემიის მიერ. სტრატეგია მოიცავს საზოგადოებაში მეცნიერების როლის გაზრდასთან დაკავშირებულ საკითხებს.
ტენდენციები მეცნიერების დაფინანსებაში
სტატისტიკის მიხედვით 2000-2009 წლებში მეცნიერების დაფინანსება შეადგენდა მთლიანი შიდა პროდუქტის 0.3%-ს, ხოლო 2009-2016 პერიოდში 0.2%-ს.
სქოლიო
* კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
კვიპროსის ისტორია
მინი|გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ჭურჭელი. კვიპროსზე ადამიანის პირველი ნამოსახლარები პალეოლითის ხანას განეკუთვნება. ისტორიის მანძილზე მისი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო კვიპროსი განიცდიდა აღმოსავლური და ხმელთაშუა ზღვის კულტურების გავლენას.
ბრინჯაოს ხანა
გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის კვიპროსი წარმოადგენდა ხეთების იმპერიის ნაწილს, რაც ძირითადად იმპერატორის ძალაუფლების აღიარებაში ვლინდებოდა. ამ პერიოდიდან შემორჩენილია ასევე მიკენური ტიპის თიხის ნაკეთობების ნიმუშები და ციკლოპური ქვის წყობით ნაგები შენობები, რაც მის მიკენურ კულტურასთან მჭიდრო კავშირზე მიუთითებს. არსებობს ასევე იმდროინდელ კრეტასთან ვაჭრობის დამადასტურებული არქეოლოგიური აღმოჩენებიც.
რკინის ხანა
კვიპროსზე ქალაქ სახელმწიფოების ჩამოყალიბებას კლასიკური ხანის ავტორები ძირითადად ტროას ომის გმირებს მიაწერენ. მაგალითად: სალამინის დაარსება მიეწერება აიაქსის ძმა ტევკრის, ხოლო პაფოსის დაარსება აგაპენორს.
ძვ. წ. VIII საუკუნეში ფინიკიელებმა კვიპროსზე დააარსეს რამდენიმე ქალაქიმ, მათ შორის დღევანდელი ლარნაკა.
ანტიკური ისტორია
მინი|ანტიკური რომაული თეატრი კურიონში. პირველ წერილობით წყაროებში კვიპროსი მოხსენიებულია ასურეთის მმართველობის ქვეშ. კიტიონში 1845 წელს აღმოჩენილ სტელაზე აღნიშნულია ძვ. წ. 709 წელს სარგონ II–ის (ძვ. წ. 721–705) შვიდ მეფეზე გამარჯვება. ასარხადონის წარწერებში (ძვ. წ. 673/2) ასევე ნახსენებია კვიპროსის 10 მათგან სანაპირო ზოლზე: სალამინი, კიტიონი, ამათუსი, კურიონი, პაფოსი და სოლი; ხოლო კუნძულის სიღრმეში: ტამასოსი, ლედრა, იდალიუმი და ჩიტრი.
კვიპროსმა დაახლოებით ძვ. წ 669 წლისთვის დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მაგრამ ეგვიპტემ დაიპყრო ამასის II–ს (ძვ. წ. 570–526/525) მმართველობის დროს. შემდეგ კუნძული ძვ. წ. 545 წელს აქემენიანთა იმპერიამ დაიპყრო, მარიონში აღმოჩენილია იმ ხანის სპარსული სასახლის ნანგრევები. ძვ. წ. IV საუკუნის დასაწყისში სალამისის მეფემ ეუაგორას I–მა შეძლო მთელს კუნძულზე კონტროლის დამყარება და ცდილობდა სპარსეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვებას. კიდევ ერთ აჯანყებას ადგილი ჰქონდა ძვ. წ. 350 წელს, თუმცა ის აჯანყება არტაქსერქსე III ძვ. წ. 344 წელს ჩაახშო.
ძვ. წ. 321–58 წლებში კუნძული მოქცეული იყო პტოლემეების დინასტიის წარმომადგენლების მართველობის ქვეშ. ამ პერიოდში კუნძულს განსაკუთრებით მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობები ჰქონდა ათენსა და ალექსანდრიასთან. პტოლემეების მმართველობის დროს მოხდა კუნძულის ელინიზაცია. ამ პერიოდში დაარსდა რამდენიმე ქალაქი, მათ შორის არსინოია.
სტრაბონის მიხედვით, კვიპროსი რომის პროვინცია ძვ. წ. 58 წელს გახდა. მარკუს ანტონიუსმა კვიპროსი კლეოპატრას გადასცა, თუმცა აქციუმის ბრძოლაში (ძვ. წ. 31) დამარცხების შემდეგ ის ისევ რომის მფლობელობაში დარჩა.
ითვლება, რომ კუნძულზე ქრისტიანობა პავლე მოციქულმა იქადაგა. 431 წლის ეფესოს საეკლესიო კრებაზე, კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესიამ ანტიოქიის საპატრიარქოსგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა.
შუა საუკუნეები
მინი|ბიზანტიური ეკლესია გეროსკიპუში რომის იმპერიის გაყოფის შემდეგ, კვიპროსი ბიზანტიის იმპერიის ნაწილი გახდა. 650 წელს კვიპროსზე არაბები შეიჭრნენ.
688 წელს იუსტინიანე II–მ და აბდულ–მალიკ იბნ მერვანმა მიაღწიეს უპრეცედენტო შეთანხმებას, რომლის ძალითაც შემდგომი 300 წელი კვიპროსს ერთობლივად განაგებდნენ არაბებიდა ბიზანტიელები, მიუხედავად მათ შორის მიმდინარე საომარი მოქმედებებიდსა.
965 წელს ნიკიტა ხალკუცამ კუნძული ბიზანტიისთვის დაიმორჩილა. 1185 წელს კუნძულის ბოლო ბიზანტიელი მმართველი ისააკ კომნინი იმპერატორის ტიტულის მოსაპოვებლად აჯანყდა. მისი აჯანყება წარუმატებელი აღმოჩნდა თუმცა მან კუნძულის შენარჩუნება მოახერხა. კომნინმა წარმატების მიღწევა სიცილიის სამეფოსა და ეგვიპტის სასულთნოს დახმარებით შეძლო.
XII საუკუნეში კუნძული ჯვაროსნების სამიზნე გახდა. 1191 წლის 1 ივნისს ლიმასოლში რიჩარდ I ლომგული არმიით ჩავიდა და აიძულა ისააკი დაეტოვებინა ლიმასოლი. ისააკი დანებდა და კუნძულის კონტროლი ინგლისის მეფეს დაუთმო. რიჩარდმა კუნძული ტამპლიერებს მიჰყიდა, რის შემდეგაც მასზე ფრანგები შეიჭრნენ და კვიპროსის სამეფო დააარსეს.
რენესანსი
მინი|[[წმინდა ნიკოლოზის საკათერო ტაძარი (ფამაგუსტა)|წმინდა ნიკოლოზის საკათერო ტაძარი იგივე ლალა მუსტაფა ფაშას მეჩეთი ფამაგუსტაში, ადგილი სადაც ხდებოდა კვიპროსის მეფეების იერუსალიმის მეფეებად კურთხევა. ]]
ამორი II–მ კვიპროსის მეფის ტიტული და გვირგვინი მიიღო საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ VI–სგან. კვიპროსზე ლათინური მოსახლეობა უმცირესობას წარმოადგენდა და ისინი ძირითადად ნიქოზიასა და სანაპირო ზოლში მდებარე ქალაქებში ცხოვრობდნენ. კვიპროსის მართლმადიდებელ ეკლესიას შენარჩუნებული ჰქონდა არსებობის უფლება, თუმცა კათოლიკური ეკლესია ჩაყენებული იყო უპირატეს მდგომარეობაში და სარგებლობდა ყველა პრივილეგიით.
იერუსალიმის სამეფოს მსგავსად კვიპროსზეც მოქმედებდა უმაღლესი სასამართლო. კუნძული უფრო მდიდარი და ფეოდალურად განვითარებული იყო ვიდრე იერუსალიმი. კუნძულზე ყველაზე გავლენიანი ვასალები იყვენენ იბელების წარმომადგენლები. კვიპროსის მეფეები ხშირად იყვნენ დაპირისპირებულები იტალიელ ვაჭრებთან, რადგან კვიპროსი თანდათან გახდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი. 1291 წელს განსაკუთრებით აკოს დაცემის შემდეგ.
1426 წლიდან, კვიპროსის მამლუქების მოხარკე სახელმწიფო გახდა. კვიპროსის მონარქებმა საბოლოოდ დაკარგეს გავლენა და 1489 წელს ბოლო დედოფალი კატერინა კორნარო იძულებული გახდა კუნძული ვენეციის რესპუბლიკისთვის მიეყიდა. შემდგომი პერიოდი ხასიათდება ოსმალების ხშირი შემოსევებით, რომლებმაც კუნძული საბოლოოდ 1571 წელს დაიპყრეს.
ოსმალეთის იმპერია
მინი|ენოსისის მომხრე კვიპროსელების დემონსტაცია. საბერძნეთის ოსმალეთისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში კვიპროსიც მონაწილეობდა. 1821 წლის 9 ივლისს 486 კვიპროსელი ბერძენი აჯანყებაში მონაწილეობისთვის სიკვდილით დსაჯეს. მათ შორის ოთხი ეპისკოპოსს და რამდენიმე გამოჩენილი ადამიანს. ველა მათგანს ნიქოზიის ცენტრში მოკვეთეს თავი, ხოლო მთავარეპისკოპოსი კიპრიანუსი ჩამოახრჩვეს. ამის შემდეგ კიდევ უფრო გაძლიერდა კვიპროსის ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის და ბერძნებთან სიახლოვის სურვილი, რამაც წარმოშვა მოძრაობა ენოსისი (Ένωσις, "კავშირი").
თანამედროვე ეპოქა
1960 წლის კონსტიტუცია განსაზღვრავდა, რომ კვიპროსის ვიცეე–პრეზიდენტი და პარლამენტის შემადგენლობაში მინიმუმ 30% უნდა ყოფილიყო კვიპროსელი–თურქების წარმომადგენელი. მთავარეპისკოპოსი მაკარიოს III იქნებოდა პრეზიდენტი, ხოლო ფაზილ კიუჩიუკი ვიცე–პრეზიდენტი.
კვიპროსელ ბერძნებსა და თურქებს შორის დაპირისპირებები მალე გადაიზარდა ბრძოლებში. 1964 წელს გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია იძულებული გახდა კუნძულზე სამშვიდობო ძალები შეეყვანა, რომლებიც დღემდე ასრულებენ მოვალეობას. 1974 წელს, საბერძნეთის სამხედრო ხუნტის დახმარებით კვიპროსელმა ბერძნებმა წამოიწყეს პუტჩი. საპასუხოდ თურქეთი კვიპროსის ჩრდილოეთ ნაწილში შეიჭრა.
ჩრდილოეთი კვიპროსის არაღიარებული სახელმწიფოს შექმნა გამოცხადდა 1975 წელს. 2002 წლიდან გაეროს სეკრეტარმა კოფი ანანმა კუნძულის გაერთიანებისთვის მოლაპარაკებების ახალი რაუნდი წამოიწყო. გაეროსა და აშშ–ს ძალისხმევით 2004 წელს შეიქმნა გაერთიანების გეგმა, თუმცა კვიპროსელმა გეგმა უარყვეს. 2004 წელს კვიპროსი გახდა ევროპის კავშირის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ისტორია
გოდერძის ლოკოკინა
გოდერძის ლოკოკინა — ხმელეთის ნიჟარიანი მოლუსკი მუცელფეხიანთა (Gastropoda) კლასისა. ყველაზე დიდი ზომის მოლუსკი მთელ ჩრდილოეთ არატროპიკულ პალეარქტიკაში. ნიჟარის სიმაღლე და სიგანე – 7 სმ. კავკასიაში ენდემია, ბინადრობს მცირე კავკასიონის შავიზღვისპირა მთიანეთში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუცელფეხიანები კატეგორია:საქართველოს ფაუნა
საფრანგეთის დედოფლების სია
მინი|ეუხენია დე მონტიჯო, საფრანგეთის უკანასკნელი დედოფალი და რეგენტი
საფრანგეთის დედოფლების სიაში წარმოდგენილია იმ ქალების სია, რომლებიც იყვნენ საფრანგეთის მეფეების ან იმპერატორების მეუღლეები. ამ ქალებს ჰქონდათ ან დედოფლის, ან იმპერატრიცის ტიტული. საფრანგეთის ისტორიაში ყველა მონარქი მამაკაცი იყო, თუმცა არსებობს ისეთი იშვიათი გამონაკლისები, როცა ქალმა რეგენტის ტიტული მიიღო და მონარქზე დიდი ძალაუფლება მიიღო. მსგავსი შემთხვევა საფრანგეთის ისტორიაში სულ ცხრა იყო.
საფრანგეთს, მთელი მისი ისტორიის მანძილზე სულ 53 დედოფალი ჰყავდა, აქედან 49 დაქორწინებული იყო მეფეზე და ჰქონდა დედოფლის ტიტული, ხოლო 3 დაქორწინებული იყო იმპერატორზე და მათ იმპერატრიცის ტიტული ჰქონდა. დედოფლებმა ინგებორგ დანიელმა და ანა ბრეტონელმა მოახერხეს და ორჯერ იყვნენ საფრანგეთის დედოფლები. ხოლო დედოფალი მარია ჯუზეპინა სავოიელი დეპუტატიც იყო, როგორც რესპუბლიკურ, ისე იმპერიულ პერიოდში.
1285-1328 წლებში ჟანა I ნავარელისა და ფილიპე IV ფრანგის ქორწინებით საფრანგეთის და ნავარის სამეფოები გაერთიანდნენ. შემდგომში ფილიპესა და ჟანას 3 ვაჟი - ლუი X, ფილიპე V და შარლ IV ამ ორი სახელმწიფოს მეფეები იყვნენ, ხოლო მათი მეუღლეები შესაბამისად საფრანგეთისა და ნავარის დედოფლები იყვნენ. 1328 წელს ნავარის სამეფო განთავისუფლდა. 1589 წელს საფრანგეთის მეფე ხდება, ნავარის მეფე ანრი IV. აქედან მოყოლებული საფრანგეთისა და ნავარის სამეფოები კვლავ გაერთიანდნენ და მათ საერთო დედოფლები ჰყავდათ.
ანრის გარდაცვალების შემდეგ, მის მეუღლეს - მარგარიტა დე ვალუას, კვლავ შეუნარჩუნდა დედოფლის სტატუსი, რომელსაც იგი გარდაცვალებამდე ატარებდა. 1620 წელს ნავარის გვირგვინი საფრანგეთის გვირგვინში გაერთიანდა და მხოლოდ საფრანგეთის დედოფლის ტიტული დარჩა. 1791 წელიდან საფრანგეთის დედოფლები კვლავ იწოდებონენ ნავარის დედოფლებადაც.
საფრანგეთის რეგენტი დედოფლები
მინი|ეკატერინე მედიჩი, საფრანგეთის დედოფალი 1547-1559 წლებში. იყო საფრანგეთის სამი მეფის რეგენტი საფრანგეთის ისტორიაში სულ ცხრა ქალი რეგენტი იყო:
1. 1226-1234 წლებში იყო თავისი ვაჟის ლუი IX-ის რეგენტი
2. 1560-1563 წლებში იყო თავისი ვაჟის შარლ IX-ის რეგენტი
3.1574-1575 წლებში იყო თავისი მეორე ვაჟის ანრი III-ის რეგენტი
კაპეტის სახლი (987-1328)
კაპეტების დინასტია, ჰუგო კაპეტის შთამომავლები, მართავდა საფრანგეთს 987 წლიდან 1792 წლამდე და კიდევ 1814 წლიდან 1848 წლამდე. 1328 წლის შემდეგ ამ დინასტიიდან გამომავალი მონარქები, იწოდებოდნენ, როგორც ვალუას და ბურბონების სამეფო გვარების წევრები.
ლანკასტერების დინასტია (1422-1453) (სადავო)
1422 წლიდან ჰენრი VI აკონტროლებდა ჩრდილოეთ საფრანგეთის დიდ ნაწილს. ჩრდილოეთ საფრანგეთს განაგებდა ინგლისური ლანკასტერის სახლი. ამ ტერიტორიების დასაბრუნებლად საფრანგეთმა წამოიწყო ომი რომელიც ასწლიანი ომის სახელითაა ცნობილი
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები
პეპუშა
პეპუშა (Păpușa) — მთა ცენტრალურ რუმინეთში, სამხრეთ კარპატებში, რეტეზატის მასივზე. სიმაღლე 2508 მ. სიმაღლით მე-2 ადგილზეა რეტეზატის მასივის მწვერვალებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის მთები
მაგნიუმის ალუმინიდი
მაგნიუმის ალუმინიდი — მაგნიუმისა და ალუმინის ინტერმეტალური ნაერთი. ბეტა ფაზაში ნაერთის ფორმულაა, ხოლო გამა ფაზაში , ორივე მათგანს აქვს კუბური კრისტალური სტრუქტურა. შენადნობს აქვს დაბალი სიმკვრივე და მაღალი სიმაგრე, ამიტომაც გამოიყენება საჰაერო ინჟინერიაში.
სქოლიო
კატეგორია:შენადნობები კატეგორია:ალუმინის ნაერთები კატეგორია:მაგნიუმის ნაერთიბი კატეგორია:ალუმინიდები
ატომ ეგოიანი
ატომ ეგოიანი (ინგლ. Atom Egoyan; დ. 19 ივლისი, 1960, კაირო, გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა) — სომხური წარმოშობის კანადელი რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი. ეგოიანის პირველი მნიშვნელოვანი ნამუშევარია 1994 წელს გამოსული ფილმი „ეგზოტიკა“ (1994). ფილმი „სახელოვანი მომავალი“ „ ოსკარის “ ორ ნომინაციაში მოხვდა. ეგოიანმა ყველაზე დიდი კომერციული წარმატება 2009 წლის ეროტიკული თრილერით მოიპოვა, სახელწოდებით „ქლოი“.
მისი ფილმების ძირითადი ცნებებია მეხსიერებასთან დაკავშირებული პრობლემები, ტექნოლოგიისა და მედიის გავლენა თანამედროვე ცხოვრებაზე.
ადრეული ცხოვრება
ატომ იეგოიანი 1960 წელს კაიროში დაიბადა. მისი მშობლები სომეხ-ეგვიპტელები იყვნენ. 1962 წელს ისინი კანადაში გადავიდნენ და ვიქტორიაში, ბრიტანულ კოლუმბიაში დასახლდნენ, ამის შემდეგ კი გვარი ეგოიანად გადაიკეთეს.
თინეიჯერობისას ეგოიანი კითხვითა და პიესების წერით დაინტერესდა, პირველი პიესა კი 13 წლის ასაკში დაწერა. მასზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა სემუელ ბეკეტისა და ჰაროლდ პინტერის ნამუშევრებმა. ინტერვიუში, რომელიც ეგოიანმა ჟურნალისტ რობერტ ელდერს მისცა კოლექციისთვის „ფილმი, რომელმაც ჩემი ცხოვრება შეცვალა“, რეჟისორი ასევე აღნიშნავს, რომ 14 წლის ასაკში ინგმარ ბერგმანის „ პერსონას “ ხილვამ მასზე დიდი შთაბეჭდილებამ მოახდინა და მისი კინოკარიერა განსაზღვრა.
მალევე ეგოიანი ტორონტოში გადავიდა საერთაშორისო ურთიერთობებისა და კლასიკურ გიტარაზე დაკვრის შესასწავლად. ტრინიტის კოლეჯში მან „დრამატული საზოგადოებისთვის“ პიესები დაწერა და სპექტაკლები დადგა.
კინო-კარიერა
მინი|266x266პქ|ეგოიანი 2016 წელს ეგოიანმა პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, „კონკრეტულად“, 1979 წელს გადაიღო.
1984 წელს გამოვიდა მისი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ნამუშევარი, „ყველაზე ახლო ადამიანი“. ფილმის ჩვენება ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე გაიმართა, რითიც რეჟისორმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. მისი შემდგომი ფილმებია „მოლაპარაკე ნაწილები“ (1989), „შემფასებელი“ (1991), „კალენდარი“ (1993) და „ეგზოტიკა“ (1994).
ეგოიანის 1997 წლის ნამუშავარმა, სახელწოდებით „სახელოვანი მომავალი“, კანის კინოფესტივალზე სამი მნიშვნელოვანი პრიზი - გრან პრი, FIPRESCI ჟიურის პრიზი და საერთაშორისო ჟიურის პრიზი, ხოლო „ ოსკარზე “ კი ორი ნომინაცია დაიმსახურა საუკეთესო რეჟისორისა და საუკეთესო ადაპტირებული სცენარის კატეგორიებში.
„არარატი“, რომელიც 2002 წელს გამოვიდა და 1915 წლის სომხების გენოციდზე მოგვითხრობს, კომერციულად წარმატებული გამოდგა. იგი 30-ზე მეტ ქვეყანაში გამოვიდა და ათეულობით ჯილდო მიიღო, მათ შორის ჰოლივუდის პოლიტიკური კინოსაზოგადოების მიერ დაწესებული „საუკეთესო ფილმი ადამიანის უფლებების შესახებ“. მინი|239x239პქ|ატომ ეგოიანი და არსინე ხანჯიანი 2008 წელს 2006 წლის სექტემბრიდან 3 წლის განმავლობაში ეგოიანი ტორონტოს უნივერსიტეტში ასწავლიდა. 2011-2012 წლებში ასწავლიდა რიერსონის უნივერსიტეტშიც.
2009 წელს გადაიღო ეროტიკული თრილერი „ქლოი“, რომელიც 2010 წელს გამოვიდა.
ეგოიანის ინსტალაციები გამოფენილა ვენეციის ბიენალეზე, ირლანდიის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში, ოქსფორდის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში, მანჩესტერის საერთაშორისო ფესტივალზე.
სემინარები ჩაუტარებია ჩიკაგოს, კოლუმბიის, სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტებში; ასევე სანდენსის ინსტიტუტსა და ნიუ-იორკის სკოლაში.
პირადი ცხოვრება
ეგოიანი ტორონტოში თავის ცოლთან, სომეხ-კანადელ მსახიობ არსინე ხანჯიანთან ერთად ცხოვრობს. ხანჯიანი მის ფილმებში ხშირად თამაშობს. ჰყავთ ერთი ვაჟი, არშილი, რომელსაც სახელი სომეხ-ამერიკელი მხატვრის, არშილ გორკის პატივსაცემად დაარქვეს.
სქოლიო
კატეგორია:კანადელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:სომეხი კინორეჟისორები კატეგორია:ინგლისურენოვანი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგულენოვანი კინორეჟისორები კატეგორია:გერმანულენოვანი კინორეჟისორები კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გოდერძი
გოდერძი — ნასოფლარი საქართველოში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში.
გოდერძი მნიშვნელოვანი სოფელი უნდა ყოფილიყო განვითარებულ შუა საუკუნეებში. მისი სახელი ეწოდება სამცხიდან აჭარაში მიმავალი გზის უღელტეხილსაც. დასახლებული ადგილი გოდერძის დასახელებით გვხვდება ბასილი ზარზმელის თხზულებაშიც (დაახლ. 916-926 წლები). 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, სოფელი გოდერძი შედიოდა ახალციხის ლივის ქვაბლიანის ნაჰიეში. აქ ცხოვრობდა ცხრა კომლი ქრისტიანი ქართველი. შემდეგში სოფლის მოსახლეობა გამაჰმადიანდა. 1944 წელს გოდერძის მაცხოვრებლები შუა აზიაში გადაასახლეს; ამის შემდეგ იგი ნასოფლარია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტი
ენისელის კოპალეს ეკლესია
ენისელის კოპალეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ენისელის დასავლეთით 4კმ-ზე. ახმეტა-ყვარლის გზატკეცილის მარცხენა მხარეს, გზიდან 0,4 კმ-ზე. დანგრეულია. ადგილობრივთა გადმოცემით იგი 1959 წელს აუფეთქებიათ. შემორჩენილია ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლების მცირე ნაწილები და საკურთხევლის აფსიდის ჩრდილოეთ კიდე (სიმაღლე დახლ. — 1,4 მ) ეკლესიის მიახლოებითი ზომებია: 8,6X6 მ-ზე, კედლების სისქე — 0,9 მ. შენობა ნაგები იყო ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კედლები გასწორებული ყოფილა ბათქაშით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მაჭარის ციხესიმაგრე
მაჭარის ციხესიმაგრე— ციხე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაჭარაში.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტი
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტს (Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi) ეკისრება იმპორტ-ექსპორტის ოპერაციების საბაჟო კონტროლი და საბაჟო ორგანიზაციების ფუნქციები აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში. სამინისტროს ხელმძღვანელობს საფარ მეხტიევია.
მაჭარის ციხესიმაგრე
ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტი
ისტორია
მეთვრამეტე საუკუნის ბოლომდე და XIX საუკუნის დასაწყისამდე აზერბაიჯანს ჰქონდა უფასო საგადასახადო და საბაჟო პოლიტიკა. ბაქოში პირველი საბაჟო ორგანო შეიქმნა რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე I- ის განკარგულებით, რუსეთის იმპერიის სენატის მიერ, 1807 წლის 25 იანვარს (9 თებერვალს), ასტრახანის საბაჟო დანაყოფთან გადიოდა საზღვარი. 1831 წლის 31 ივლისს იგი გადაყვანილ იქნა ამიერკავკასიის საბაჟო ოლქში, ხოლო 1832 წელს დაარქვეს ბაქოს საბაჟო ბეღელი, ხოლო 1847 წლის 4 მაისს ბაქოს საკარანტინო და საბაჟო სამსახური. 1861 წლის 31 მარტს იგი რეორგანიზებას ახდენს და ხდება ბაქოს საკარანტინო-საბაჟო კანტორა და შედის ახლადშექმნილ ბაქოს საკარანტინო საბაჟო ოლქის სტრუქტურაში. 1897 წლის 8 დეკემბერს ოფისი გადაკეთდა ბაქოს საბაჟოდ, რომელიც დაექვემდებარა ტიფლისის კავკასიის საბაჟო ოლქს 1911 წლის 1 ივნისს. 1918 – დან 1920 წლამდე საბაჟო მოქმედებდა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო ფარგლებში. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, საბაჟო განმეორებით ორგანიზებულ იქნა: 1929, 1946 და 1955 წლებში. 1989 წლის 27 იანვარს სსრკ-ს მინისტრთა საბჭოს ბრძანებით, ბაქოს საბაჟოს საფუძველზე შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საბაჟო და მის შემადგენლობაში შედიოდა სხვა საბაჟო ორგანიზაციები რესპუბლიკის ტერიტორიაზე (ასტარისა და ჯულფას გამშვები პუნქტები). სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტი შეიქმნა, როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ორგანო, 1992 წლის 30 იანვარს საბჭოთა კავშირის დაშლის და აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ. მისმა სტრუქტურამ შექმნა 20-ზე მეტი საბაჟო და 50 საბაჟო კონტროლის წერტილი, რათა თავიდან აიცილოს კონტრაბანდის შემოტანა და საბაჟო წესების დარღვევა.
მაჭარის ციხესიმაგრე
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
აზერბაიჯანის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტი
მიზანი
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საბაჟო სამსახურის მიზანია აზერბაიჯანის სუვერენიტეტის, ეკონომიკური და ეროვნული უსაფრთხოების დაცვა, აგრეთვე ხალხის სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესება, საერთაშორისო ვაჭრობის ხელშეწყობა, ასევე უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, საბაჟო გადასახადების შეგროვების მინიმუმამდე შემცირება და მათი სახელმწიფო ბიუჯეტში გადატანა, ასევე თაღლითობის აღკვეთა და საერთაშორისო ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლა.
სტრუქტურა
სტრუქტურას ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე. კომიტეტის ძირითადი ფუნქციებია საბაჟო პოლიტიკის უზრუნველყოფა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში საბაჟო განვითარება, ეკონომიკური პროგრამების მომზადება და საქონლის ლიცენზირება, საზღვრის გადაკვეთაზე მყოფ საქონლზე გადასახადების დაწესება,სერტიფიკატების გაცემა; საქონლისა და ტრანსპორტის მეთვალყურეობა,  მონაწილეობა კასპიის ზღვის აზერბაიჯანის სექტორში ბუნებრივი რესურსების ეფექტურად გამოყენებისა და დაცვის შესახებ სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, აზერბაიჯანის სამართალდამცავი ორგანოებისთვის დახმარების გაწევა საერთაშორისო ტერორიზმთან და ნარკომანიასთან ბრძოლაში, საბაჟო სტატისტიკის შენარჩუნება, ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებებისა და ინტერესების დაცვა, საბაჟო ოპერაციების ჩატარება, საერთაშორისო საბაჟო ორგანიზაციების საქმიანობაში მონაწილეობა; სამეცნიერო კვლევების ორგანიზება საბაჟო სფეროში.
საერთაშორისო ურთიერთობები
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტი თანამშრომლობს მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის წევრების საბაჟო მომსახურებასთან, საერთაშორისო თანამშრომლობის გასაძლიერებლად. ამჟამად, გაფორმებულია ხელშეკრულებები და მემორანდუმები აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტსა და რუსეთის ფედერაციის, ჩრდილოეთ ირლანდიის, საბერძნეთის, ლიეტუვას, პაკისტანის, რუმინეთის, თურქეთის, დიდი ბრიტანეთის და სხვების საბაჟო ორგანიზაციებს შორის. 1999 წელს კომიტეტმა განახორციელა პროექტი „პოტენციალის გაძლიერება და სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტის მონაცემთა ქსელის  შექმნა“ გაეროსთან ერთად. ამ პროექტის შედეგად, შეიქმნა ერთი კორპორატიული ქსელი საბაჟო ორგანოებში, რომელიც მუშაობს ონლაინ რეჟიმში, ავტომატიზირებული კონტროლირებადი სისტემა. 2001 წელს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტმა შეიტანა მსოფლიო საბაჟო ორგანიზაციის საფინანსო კომიტეტში. ეს კომიტეტი ატარებს კურსებსა და სემინარს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ერთად, პერსონალის უნარების გასაუმჯობესებლად.
25 ოქტომბერს გაიმართა ბაქოში აზერბაიჯანის საბაჟო კომიტეტისა და კასპიის ევროპული კლუბის ფორუმი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო კომიტეტები
მოიობამბის რაიონი
მოიობამბის რაიონი (Distrito de Moyobamba) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის მოიობამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 58 836 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 737 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:მოიობამბის პროვინციის რაიონები
ორპალატიანი სისტემა
მინი|400x400პქ|
ორპალატიანი სისტემა — სახელმწიფოს მართვის სისტემა, რომლის დროსაც ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო ორი პალატისაგან შედგება. ბევრ ქვეყანაში ზემო პალატას შედარებით შეზღუდული, ქვედა პალატაში მიღებულ გადაწყვეტილებებზე ზედამხედველობისა და მათი დროებით შეჩერების უფლებები აქვს. გამონაკლისია შეერთებული შტატები, სადაც ორივე პალატას (სენატსა და წარმომადგენელთა პალატას) თითქმის თანაბარი უფლებები აქვს. ორ პალატას შორის კონფლიქტის შემთხვევაში, მომრიგებლის როლს ასრულებენ შემთანხმებელი, საერთო კომისიები.
ორპალატიანი საკანონმდებლო სისტემა ძირითადად ფუნქციონირებს ფედერაციული მოწყობის ქვეყნებში (აშშ, გერმანია, რუსეთი და სხვა), სადაც ზედა პალატაში წარმოდგენილნი არიან ფედერაციის სუბიექტების წარმომადგენლები, რომელთა რაოდენობა, ჩვეულებრივ, დამოკიდებული არ არის ფედერალური ერთეულის ტერიტორიასა და მისი მოსახლეობის რაოდენობაზე. ორპალატიან სისტემაში ზედა პალატები სხვადასხვა ქვეყანაში განსხვავებულია ერთმანეთისაგან როგორც დეპუტატების არჩევის წესის, ასევე ფუნქციების მიხედვით. ამ მხრივ ალბათ განსაკუთრებულად გამორჩეულია დიდი ბრიტანეთი, სადაც ზედა, ლორდთა პალატის წევრები არ აირჩევიან, არამედ ინიშნებიან, ან მემკვიდრეობით იღებენ მანდატებს.
საქართველოს პარლამენტის სამომავლო მოწყობა
საქართველოს კონსტიტუციის 37-ე მუხლის 1 ნაწილის თანახმად, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენის შემდეგ პარლამენტის შემადგენლობაში იქნება ორი პალატა: რესპუბლიკის საბჭო და სენატი.
პალატების შემადგენლობას, უფლებამოსილებასა და არჩევის წესს განსაზღვრავს ორგანული კანონი.
სქოლიო
კატეგორია:სახელმწიფოს მართვის ფორმა
Hello America (ალბომი)
Hello America — გერმანული პოპ-ჯგუფ Blue System-ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1992 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Hansa.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1992 წლის ალბომები კატეგორია:Blue System-ის ალბომები კატეგორია:Hansa Records-ის ალბომები
საბერიოს ეკლესია (საშარაშიო)
ეკლესია აგებულია შუა საუკუნეებში.
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მიხეილ გოგოლაშვილი
მიხეილ იოსების ძე გოგოლაშვილი (დ. 28 მარტი [ძვ. სტ. 15 მარტი], 1902, სოფ. ჩანჩეთი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი — გ. 11 მარტი, 1957, ოდესა] — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ბათუმისა (1922) და ხერსონის (1936) საზღვაო სასწავლებლები. 1935 წელს დაინიშნა ბათუმის პორტის კაპიტნად. იყო შავი ზღვის ფლოტის შორეული ნაოსნობის კაპიტანი 1943 წლიდან. მეორე მსოფლიო ომის დროს მონაწილეობდა ოდესის მოსახლეობის ევაკუაციასა და საბჭოთა ჯარების საწვავით მომარაგებაში. გემებით გადაჰქონდა საწვავი ევროპის, ახლო და შორეული აღმოსავლეთის ქვეყნებში, აფრიკასა და ამერიკის კონტინენტებზე. მიღებული აქვს სამოქალაქო და სამხედრო ჯილდოები. დაკრძალულია ბათუმში.
შემოდგომის ღამე
შემოდგომის ღამე — მიხეილ ჯავახიშვილის ერთ-ერთი პირველი მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1903 წელს გაზეთ ცნობის ფურცელში. ახალგაზრდა კაცი ჰყვება ისტორიას თუ როგორ შეიფარა რუსეთიდან გამოქცეული გოგონა.
Backstreet Dreams (ალბომი)
Backstreet Dreams — გერმანული პოპ-ჯგუფ Blue System-ის მერვე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1993 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Hansa.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1993 წლის ალბომები კატეგორია:Blue System-ის ალბომები კატეგორია:Hansa Records-ის ალბომები
ისლამური ხელოვნება
მინი|ისლამური ხელოვნების ნიმუში. [[პერგამონის მუზეუმი, ბერლინი, გერმანია]] მინი|[[ისლამი|ისლამური ხელოვნება]] ისლამური ხელოვნება — შუა საუკუნეებში ჩამოყალიბებული ხელოვნება, რომელიც ემყარება ისლამის პრინციპებს. . ისლამური ხელოვნების დახასიათება რთულია, რადგან იგი მოიცავს ქვეყნების  ფართო სპექტრს, პერიოდებსა და ჟანრებს მათ შორის ისლამური არქიტექტურა, ისლამური კალიგრაფია, ისლამური მინიატურა, მინის წარმოება, კერამიკა და ტექსტილი-ხალიჩები და ნაქარგები.
ისლამურ ხელოვნებაში მოიცავს როგორც რელიგიურ, ისე საერო ხელოვნების ფორმებს. რელიგიური ხელოვნება წარმოდგენილია კალიგრაფიით, არქიტექტურითა და რელიგიური შენობების ავეჯით, მოწყობილობებით (მაგ. მეჩეთის ნათურები და გირიხის ფილები), ხის ნაკეთობები და ხალიჩები საერო ხელოვნება ასევე აყვავდა ისლამურ სამყაროში, თუმცა მისი ზოგიერთი ელემენტი გააკრიტიკეს რელიგიის სწავლულებმა.
ისლამის სწავლებები, რომლებიც VII საუკუნეში გამოჩნდა, ანტაგონისტური იყო მხატვრობისა და ქანდაკების მიმართ, კრძალავს ალაჰის პიროვნებას ნებისმიერი ხილული ფორმით და  ცოცხალ არსებების გამოსახვას.
არაბეთიდან აღმოსავლეთით განგის ნაპირებამდე და დასავლეთით ესპანეთამდე გავრცელებულ ისლამურ კულტურას დახვდა მეტნაკლებად განვითარებულ ხელოვნება. აითვისა, დაამუშავა მისი ელემენტები საკუთარი სულისკვეთებისა და საჭიროებების შესაბამისად. ასე განვითარდა არქიტექტურასა და ორნამენტალიზმში განსაკუთრებული ისლამური სტილი, რომელსაც სხვადასხვა ქვეყანაში აქვს თავისი მახასიათებლები. იგი ემყარებოდა ბიზანტიურ, სპარსულ და ეგვიპტურ ფორმებს.
დროთა განმავლობაში, ზოგიერთ ქვეყანაში, აკრძალვა ადამიანისა და ცხოველების გამოსახულებებზე შედარებით შერბილდა. ფერწერამ და პლასტიკურობამ გარკვეულწილად მოიპოვა არსებობის უფლება.
არქიტექტურა
მარცხნივ|მინი|ომარის [[მეჩეთი იერუსალიმშიقبّة الصخرة]] ტრადიციულად, არსებობს ხუთი ხუროთმოძღვრული სკოლა, რომლებიც დაკავშირებულია მუსულიმურ კულტურასთან: სირიულ-ეგვიპტური, სპარსული, ინდური, მაღრიბული (მუსულიმური ესპანეთისა და მაღრიბის ქვეყნების არქიტექტურა) და ოსმალეთი; სხვა სკოლები - მაგალითად, ერაყული ან შუააზიური, წარმოებულებად ითვლება.
ოსმალების, მოგოლებისა და სეფიანების იმპერიებს ხელოვნებასა და არქიტექტურაში საერთო ისლამური ტრადიცია ჰქონდათ. ცალკეულ იმპერიაში ჩამოყალიბდა საკუთარი, განსხვავებული სტილი. ამავე დროს ხელოვნები და არქიტექტორები  მოგზაურობდნენ სხვადასხვა ქვეყნებში, ცვლიდნენ იდეებს, სტილსა და ხლოვნების სპეციფიკურ ნამუშევრებს. სტამბოლისა და ისპაჰანის მეჩეთები ოსმალური და სეფიანების არქიტექტურის უმთავრესი ნიმუშებია, ხოლო მოგოლებმა სახელი გაითქვეს მონუმენტური სამარხებითა და სასახლეებით. ვიზუალურ ხელოვნებაში ისლამური ტრადიციების თანახმად, სამივე იმპერიის ხელოვანები მხოლოდ გეომეტრიულ და მცენარეთა მსგავს ორნამენტს იყენებდნენ.
ჰიჯრის პირველი ათწლეულების განმავლობაში, როდესაც ხალიფების სახელმწიფო გაძლიერდა, მუსლიმებმა მეჩეთების მშენებლობა დაიწყეს.
პირველი მეჩეთი აშენდა მედინაში ჰიჯრის შემდეგ.
მოგოლების ეპოქის არქიტექტურა
მინი|[[აგრა - ტაჯ მაჰალი]] მოგოლი იმპერატორები დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ არქიტექტურას, როგორც ძალაუფლებისა და ძლიერების სიმბოლოს. მოგოლმა არქიტექტორებმა ინდური თემატიკა მორთულობის ისლამურ ტრადიციას შეუხამეს. ისინი განსაკუთრებით დახელოვნდნენ წითელი ქვიშაქვისა და თეთრი მარმარილოს სამშენებლო მასალად გამოყენებაში. აღნიშნული მასალით აგებდნენ ციხესიმაგრეებს, სასახლეებს, სამარხებს. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ქვიშაქვის ნაგებობებია შაჰ ჯაჰანის მიერ აგებული დელის წითელი ფორტი (1639-1648 წლებში) და მოგოლთა ეპოქის ყველაზე სახელგანთქმული ძეგლი თაჯ-მაჰალი აგრაში (1632-1643).
ორნამენტი
მარცხნივ|მინი უძველესი დროიდან მუსლიმი არქიტექტორები და დიზაინერები მეჩეთებისა და სხვა მნიშვნელოვანი შენობების მოსართავად მდიდრულად მოხატულ კერამიკულ ფილბს იყენებდნენ. მოჭიქული თიხის ფილები მოზაიკის მსგავსად გეომეტრიულ ორნამენტს ქმნიდა. მოგვიანებით მოჭიქული აგურისა და დიდი ოთხკუთხა ფილების გამოყენება დაიწყეს. მორთულობაში ხშირად იყო ჩართული წარწერები.
სასახლის კარის მხატვრობა
მრავალი მოგოლი იმპერატორი ხელოვანთა მფარველი იყო. ყველაზე მეტად მხატვრებს აფასებდნენ. პირველი მხატვრები წიგნებს ასურათებდნენ. მათი შთაგონენის წყარო იყო ინდოეთისა და ირანის ისტორია და ლიტერატურა. აგრეთვე ისინი ხატავდნენ იმპერატორებისა და მათი ოჯახის წევრების პორტრეტებს. მოგოლთა ეპოქის ზოგიერთი ნახატი შესრულებულია მხატვართა ჯგუფის მიერ, რომელთაგან ერთი კომპოზიციას ქმნიდა, მეორე ნახატებს ავსებდა ფერებით ავსებდა, მესამე მუშაობდა ფიგურებზე.
ტექსტილი
მინი|სპარსული ხალიჩა [[არდებილი|არდაბილი თავრიზი, XVI საუკუნის შუა ხანები]] XVI საუკუნიდან მოყოლებული ოსმალური ხალიჩები უძველეს სპარსულ ორნამენტებს იმეორებს. მრავალი ნაწარმი იქმნებოდა იაფი ქსოვილების საფუძველზე, ხოლო აბრეშუმს, შალსა და ბამბას მხოლოდ ძვირად ღირებული ნიმუშენისათვის იყენებდნენ. ოსმალეთი ჩინეთთან ვაჭრობდა აბრეშუმით, ხოლო ევროპაში ექსპორტად გატანილი საფეიქრო ნაწარმის მოცულობა სულ უფრო იზრდებოდა. პოპულარობით სარგებლობდა სპარსული, აზერბაიჯანული, თურქმენული და თურქული ხალიჩები.
კერამიკა
მინი|[[ისლამი|ისლამური კერამიკა]] შუა აზიაში, ირანში, აზერბაიჯანში, თურქეთსა და არაბულ ქვეყნებში განვითარდა არქიტექტურული კერამიკა: თაბაშირის აგური, მოჩუქურთმებული ტერაკოტა და მაჯოლიკის მრავალფეროვანი შენობები. ამგვარი დეკორაცია თანდაყოლილია XIV-XV საუკუნეების სამარყანდისა და ბუხარის შენობებში. სხვა კერამიკულ ნაწარმებში გამოირჩეოდა ფაიანსისგან დამზადებული ჭურჭელი (ირანი, ქალაქი რეი, XIII ს.) და ესპანურ-მავრიტანული მაიოლიკა (XIII-XV სს.).
სქოლიო
კატეგორია:ისლამი კატეგორია:ისლამური კულტურა
ბელა-ვისტა-დუ-პიაუი
ბელა-ვისტა-დუ-პიაუი (Bela Vista do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 330 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-კანინდეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 778 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.57 კმ²-ზე. ფართობი 499 393 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
იოანე VII (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
პატრიარქი იოანე VII გრამატიკოსი (Πατριάρχης Ιωάννης Ζ΄ Γραμματικός; დ. ? — გ. არაუგვიანეს 867) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 837-843 წლებში.
იოანე VII-ის ბიოგრაფიული მონაცემები ურთიერთსაწინააღმდეგოა. მისი ხატმებრძოლური მოღვაწეობის გამო ბიზანტიური ისტორიოგრაფია მასზე დამახინჯებულ ცნობებს გვაწვდის. მიიჩნევა, რომ იგი წარმოშობით სომეხი იყო. წყაროების უდიდესი ნაწილი მას კონსტანტინოპოლის მაცხოვრებლად მიიჩნევს, თუმცა მისი მოღვაწეობიდან გამომდინარე ფიქრობენ, რომ იგი სომხური წარმომავლობისაა, რადგან IX საუკუნეში ხატმებრძოლთა უმეტესობა სომხები იყვნენ.
814 წლიდან ხდება ბიზანტიის იმპერატორ ლეონ V-ის ნდობით აღჭურვილი პირი. მას შემდეგ, რაც 815 წელს პატრიარქი ნიკიფორე ხატთაყვანისცემის გამო გადაასახლეს, იმპერატორი ცდილობდა პატრიარქის ტახტზე დაესვა იოანე, მაგრამ სინკლიტიკებმა უარი უთხრეს მისი ახალგაზრდა ასაკის გამო. 837 წელს აირჩიეს პატრიარქად. 842 წელს იმპერატორ თეოფილეს გარდაცვალების შემდეგ მის წინააღმდეგ, როგორც ხატმებრძოლთა მოკავშირე, დაიწყო გამოძიება. დედოფალმა თეოდორამ შესთავაზა ხატთაყვანისცემის აღიარება ან წინააღმდეგ შემთხვევაში დაეტოვებინა პატრიარქის ტახტი. იოანემ უარი განაცხადა, რის გამოც გადაასახლეს.
იოანეს გარდაცვალების თარიღი უცნობია. მისი მემკვიდრე გახდა მეთოდე I, რომელიც სასტიკად აკრიტიკებდა იოანეს 843-844 წწ. დაწერილ ნაწარმოებში „მართლმადიდებლობის ტრიუმფი“.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:ხატმებრძოლები
ალექსანდრა დანიელი
ალექსანდრა დანიელი (Alexandra af Danmark, Alexandra of Denmark; დ. 1 დეკემბერი, 1844, კოპენჰაგენი, დანია — გ. 20 ნოემბერი, 1925, ნორფოლკი, დიდი ბრიტანეთი) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ბრიტანეთის დომინიონების დედოფალი და ინდოეთის იმპერატრიცა 1901-1910 წლებში როგორც ედუარდ VII-ის მეუღლე.
1852 წელს მამამისმა, მეფე კრისტიან IX თავისი უნაყოფო ბიძაშვილის, დანიის მეფე ფრედერიკ VII-ის მემკვიდრე გახდა, რითაც ალექსანდრა ევროპელი მონარქებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სასურველ სარძლოდ იქცა. თექვსმეტი წლის ასაკში იგი დანიშნეს დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას უფროს ვაჟზე, უელსის პრინც ედუარდზე. თვრამეტ თვეში, 1863 წელს შედგა ალექსანდრასა და ედუარდის ქორწინება. იმავე წელს ალექსანდრას მამა დანიის მეფე გახდა, ხოლო მისი ძმა, გეორგიოს I საბერძნეთის მეფედ აირჩიეს. იგი 1863-1901 წლების განმავლობაში უელსის პრინცესა იყო და აღსანიშნავია, რომ პრინცესებს შორის ყველაზე ხანგრძლივად ატარებდა იგი ამ წოდებას. ბრიტანელებში იგი ერთობ პოპულარული იყო. ასევე მის სახელს მიეწერება ბრიტანეთში კაბების ახალი მოდის დამკვიდრება. იგი ასევე წარმატების ახორციელებდა თავის დანიშნულებას და ბრიტანეთის პოლიტიკაში ყოველთვის ფიგურირებდა დანიისა და საბერძნეთის ინტერესები.
1901 წელს დედოფალი ვიქტორია გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტს ედუარდ VII იკავებს და ალექსანდრაც დედოფალი გახდა. 1910 წელს ალექსანდრა დაქვრივდა და ტახტი მისმა ვაჟმა, ჯორჯ V-მ დაიკავა. ცნობილია, რომ მას ძალიან აწუხებდა პირველ მსოფლიო ომში თავისი ვაჟისა და მულიშვილის, გერმანიის იმპერატორ ვილჰელმ II-ის დაპირისპირება, რომელმაც გაანადგურა ორასწლიანი ბრიტანულ-პრუსიული ალიანსი. ასევე ალექსანდრამ შეიფარა რევოლუციის შემდეგ დევნილი თავისი და, იმპერატრიცა მარია ფეოდოროვნა და სხვა რუსი დიდებულები. ამას გარდა, იგი, როგორც დედოფალი, აქტიურად ეწეოდა საქველმოქმედო საქმიანობას.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|238x238px|ალექსანდრა (მარცხნივ) და მისი უმცროსი და, პრინცესა დაგმარი 1856 წელს ალექსანდრა დაიბადა 1844 წლის 1 დეკემბერს ყვითელ სასახლეში, კოპენჰაგენში, ამალიენბორგის სამეფო სასახლის კომპლექსის პირდაპირ. იგი მაშინვე მონათლეს და დაარქვეს ალექსანდრა კაროლინა მარია შარლოტა ლუიზა იულია. იგი იყო შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-სონდენბურგ-გლუქსბურგის მთავარ კრისტიანისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მიუხედავად სამეფო სისხლისა, მათი ოჯახი ჩვეულებრივად ცხოვრობდა და არ მონაწილეობდა სამეფო კარის ცერემონიებში. მამამისის წლიურ შემოსავალს 800,000 დანიური კრონა წარმოადგენდა, რაც საკმარისი იყო მდიდრულად ცხოვრებისათვის. მეტიც, კრისტიანი და ლუიზა თავად ჰანს კრისტიან ანდერსენს ქირაობდნენ ხოლმე, რათა მათი ბავშვებისთვის ზღაპრები წაეკითხა. მარცხნივ|მინი|263x263px|პრინცესა ალექსანდრა გათხოვებამდე 1848 წელს გარდაიცვალა დანიის მეფე კრისტიან VIII, რის შემდეგაც ტახტი მისმა ერთადერთმა ვაჟმა — ფრედერიკ VII-მ დაიკავა. ორი წარუმატებელი ქორწინების შემდეგ ფრედერიკი კვლავ უშვილო იყო. მართალია დანიაში არა, თუმცა მის დაქვემდებარებულ ჰოლშტაინში სალიკური სამართალი მოქმედებდა, რომელიც კრძალავდა ტახტზე ქალის ან ქალის მემკვიდრის ასვლას. ამის გამო ფრედერიკს ეშინოდა, რომ თუ მემკვიდრედ თავის ნათესავ გლუქსბურგებს გამოაცხადებდა პრუსიელები ამას გამოიყენებდნენ და ჰოლშტაინს წაართმევდნენ. 1852 წლის ლონდონის კონფერენციაზე ალექსანდრას დედ-მამა ოფიციალურად გამოცხადდა დანიის ტახტის მემკვიდრედ. მართალია პრინც კრისტიანს არ ჰქონდა მემკვიდრული კავშირი, თუმცა ალექსანდრას დედა დედის მხრიდან მთლიანად დანიის სამეფო ოჯახის შთამომავალი იყო.
მემკვიდრეებად გამოცხადების შემდეგ მამამისმა მიიღო დანიის პრინცის წოდება და ოჯახთან ერთად გადავიდა ბერნსტორფის სასახლეში. მათი სტატუსისა და შემოსავლის ზრდასთან ერთად გლუქსბურგების ოჯახი უფრო დაუახლოვდა სამეფო კარს, სადაც ისინი ხშირად ხვდებოდნენ მეფის საყვარელ ლუიზა რასმუსენს, რომელიც მის მორგანატიკულ მეუღლედაც მიიჩნეოდა. სამეფო კარზე ალექსანდრა საძინებელ ოთახს თავის უმცროს დასთან, პრინცესა დაგმართან, რის გამოც დები ყოველთვის განსაკუთრებულად ახლოს იყვნენ. ალექსანდრა და დაგმარი ერთმანეთს ტანსაცმელებსა და საწერ მაგიდასაც უზიარებდნენ. გარდა ამისა ისინი ერთად დადიოდნენ ცურვის გაკვეთილებზე, სადაც მათ შვედი პიონერი ქალი, ნენსი ედბერგი ამეცადინებდათ. ამრიგად, ალექსანდრამ თავისი ბავშვობისა და ყმაწვილქალობის პერიოდი ბერნსტორფში გაატარა. ვინაიდან იგი თავიდანვე მოიაზრებოდა ბრიტანეთში გათხოვების კანდიდატად, ალექსანდრა ადრევე სწავლობდა ინგლისურს და მიჰყვებოდა ანგლიკანური ეკლესიის წესებს.
ქორწინება და ოჯახი
მინი|321x321პქ|ალექსანდრას ჩასვლა დიდ ბრიტანეთში დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ვიქტორია და მისი ქმარი, პრინცი ალბერტი დიდი ხნის განმავლობაში ეძებდნენ საცოლეს თავიანთი უფროსი ვაჟის, უელსის პრინც ედუარდისათვის. თავდაპირველად მათ თავიანთი უფროსი ქალიშვილი, პრინცესა ვიქტორია დააქორწინეს პრუსიის ტახტის მემკვიდრეზე, რის შემდეგაც დადგა ედუარდის ჯერიც. აღსანიშნავია, რომ თავიდან მათ სულაც არ შეურჩევიათ ალექსანდრა, რადგან ბრიტანეთის სამეფო ოჯახი მთლიანად ორიენტირებული იყო გერმანელებთან ალიანსის გამყარებაზე.
1861 წლის 24 ოქტომბერს ალექსანდრა და ედუარდი ერთმანეთს პრინცესა ვიქტორიამ შეახვედრა ქალაქ შპაიერში, სადაც მათ ერთმანეთი დიდად მოეწონათ და ურთიერთობა დაიწყეს. უკვე 1862 წლის 9 სექტემბერს პრინცმა ედუარდმა ალექსანდრას ხელი სთხოვა თავისი ბიძის, ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I-ის რეზიდენციაში, ლეიკენის სამეფო სასახლეში. მარცხნივ|მინი|322x322პქ|ალექსანდრა და ედუარდი თავიანთი ქორწილის დღეს რამდენიმე თვეში ედუარდი ბრიტანეთში, ხოლო ალექსანდრა დანიაში ჩავიდა. წყვილმა მშობლებს დანიშვნის შესახებ განუცხადეს, რის შემდეგაც პრინცესა ალექსანდრა 1863 წლის 7 მარტს სამეფო იახტა „ვიქტორია და ალბერტი II“-ით ჩავიდა გრეივსენდში, დიდ ბრიტანეთში. ცნობილია, რომ სპეციალურად მისი ჩასვლისათვის სირ არტურ სალივანმა სიმღერა დაწერდა, რომლის ტექსტიც ასე ჟღერდა:
1863 წლის 10 მარტს წყვილი კენტერბერის არქიეპისკოპოსმა ტომას ლონგლეიმ დააქორწინა უინძორის სასახლის წმინდა გიორგის სახელობის სამლოცველოში. ქორწილის ადგილს საზოგადოების მხრიდან ფართო კრიტიკა მოჰყვა, რადგან ცერემონია ლონდონს გარეთ შედგა და ხალხის დიდმა ნაწილმა ვერ მოახერხა მასზე დასწრება. ამასთან, ადგილი იმდენად პატარა იყო, რომ დაპატიჟებული სტუმრებიდან ბევრმა ვერ მოახერხა ჩასვლა, რამაც არისტოკრატებს იმედი გაუცრუა. ასევე იმედგაცრუებულნი იყვნენ დანიელები, რადგან ქორწილზე დასწრება მხოლოდ ალექსანდრას უახლოესმა მხლებლებმა მოახერხეს. ამასთან ერთად დიდი ბრიტანეთის სამეფო კარი ჯერ კიდევ გლოვობდა პრინცი ალბერტის გარდაცვალებას, რის გამოც სამეფო კარის ქალბატონებს ეკრძალებოდათ ნაცრისფერის გარდა სხვა ფერის სამოსის ტარება, რის გამოც ერთობ რუხი ცერემონია იყო. წყვილი თაფლობის თვეში ოსბორნში გაემგზავრა, უაითის კუნძულზე. მინი|360x360პქ|ალექსანდრა 1862-63 წლებში იმავე წლის დამლევს გარდაიცვალა ფრედერიკ VII, რის შემდეგაც დანიის მეფე ალექსანდრას მამა, კრისტიან IX გახდა. ასევე 1863 წელს საბერძნეთის მეფედ ალექსანდრას უმცროსი ძმა, გეორგიოს I აირჩიეს, რასაც 1864 წელს ალექსანდრას მიერ პირველი ვაჟის, პრინცი ალბერტის გაჩენა მოჰყვა. ამავდროულად მისი საყვარელი და, პრინცესა დაგმარი დაინიშნა რუსეთის ცარევიჩ ალექსანდრე ალექსანდროვიჩზე, რის შემდეგაც იგი მარია ფიოდოროვნა გახდა. მიუხედავად ამ წარმატებებისა, როგორც ამას მეფე ფრედერიკი ვარაუდობდა, კრისტიანის ტახტზე ასვლამ ცოლის მემკვიდრეობის ხარჯზე ჰოლშტაინის კონფლიქტი გამოიწვია, რის გამოც პრუსიელებმა სასწრაფოდ დაიკავეს ეს რეგიონი. დედოფალი ვიქტორია მხარს პრუსიას უჭერდა, სადაც მისი უფროსი და საყვარელი ასული იყო გათხოვილი, თუმცა ედუარდი და ალექსანდრა აქტიურად გამოდიოდნენ დანიის ინტერესების დასაცავად, რამაც სამეფო ოჯახში ახალი კონფლიქტი გააჩინა. პრუსიელთა მიერ ძველი დანიური მიწების დაპყრობამ ალექსანდრას გერმანელები შეაძულა და ცნობილია, რომ იგი ამ მენტალობას სიცოცხლის ბოლომდე ინარჩუნებდა.
იმავდროულად, პრინცესა ალექსანდრამ დედამთილის მოლოდინები გაამართლა და არაერთი ჯანმრთელი ბავშვი გააჩინა. 1864 წელს, პრინცი ალბერტის შემდეგ, მან 1865 წელს პრინცი ჯორჯი გააჩინა, რასაც 1867 წელს პრინცესა ლუიზას, 1868 წელს პრინცესა ვიქტორიას, ხოლო უკვე 1869 წელს პრინცესა მაუდის დაბადება მოჰყვა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მისი ყველა შვილი ნაადრევად დაიბადა. როგორც შემდგომში გაირკვა, დედოფალთან დაძაბული ურთიერთობის მქონე ალექსანდრა შეგნებულად ასახელებდა ბავშვების ჩასახვის მცდარ თარიღებს, რათა ვიქტორია მშობიარობებს ვერ დასწრებოდა. 1867 წელს მშობიარობის შემდეგ დაწყებულმა ხანგრძლივმა რევმატულმა ცხელებამ სერიოზული საფრთხე შეუქმნა მის სიცოცხლეს.
ბრიტანულ საზოგადოებაში დანიელი პრინცესა დიდი სიმპათიით სარგებლობდა, როგორც „ღირსეული, მომხიბვლელი, მოსიყვარულე და სასიამოვნო პიროვნება“. იგი ჩართული იყო მრავალ სოციალურ აქტივობაში, მათ შორის ცეკვასა და ყინულზე სრიალში, ამასთან ალექსანდრას ჯირითიც უყვარდა. მას ძალიან მოსწონდა ნადირობაც, რაზეც დედოფალმა ვიქტორიამ მოუწოდა, რომ არ იყო ქალბატონისათვის შესაფერისი საქმე და თავის დანებება სთხოვა, თუმცა უშედეგოდ.
უელსის პრინცესა
დიდ ბრიტანეთში დაბრუნებულმა უელსის პრინცმა და პრინცესამ თავიანთ ახალ რეზიდენციად სენდრინგჰემის სასახლე აქციეს. ისტორიკოსები თანხმდებიან, რომ მათი ქორწინება მრავალ ასპექტში ბედნიერი იყო. აქვე არსებობს მოსაზრებაც, რომ ქალების მოყვარული ედუარდი ცოლს არ უთმობდა იმდენ ყურადღებას, რამდენსაც იგი ითხოვდა, რაც იმითაც დასტურდება, რომ 1871 წელს, როდესაც ალექსანდრას ტიფოიდური ცხელება დაემართა, პრინცი მის მოსანახულებლად არ მისულა. თუმცაღა მის ამ საქციელს იმ გამართლებას უძებნიან, რომ იგი ტახტის მემკვიდრე იყო და არსებობდა დაავადების გადადების რისკი. ამასთან, მათ ახლო ურთიერთობას მოწმობდა ალექსანდრას ხშირი ორსულობებიც, თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, უელსის პრინცი საჯარო კრიტიკის მსხვერპლი გახდა, რადგან მან ავადმყოფი მეუღლე მიატოვა. ამასთან, მთელი ქორწინების განმავლობაში ედუარდი სრულიად ღიად განაგრძობდა ურთიერთობას სხვა ქალებთან. მისი მრავალი საყვარლიდან აღსანიშნავნი არიან ლილი ლენგტრი, დეიზი გრევილი, აგნეს კეიზერი და ალისა კეპელი. თავად ალექსანდრამ იცოდა თავისი ქმრის ყველა რომანისა და ურთიერთობის შესახებ, თუმცა დედის რჩევისამებრ მათ ყოველთვის აიგნორებდა. ამასთან, იგი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ქმრის ერთგული მეუღლე იყო. მინი|315x315პქ|უელსის პრინცესა 1881 წელს ასაკის მატებასთან ერთად ალექსანდრას გენეტიკური მემკვიდრეობით გადაცემულმა მზარდმა სიყრუემაც იჩინა თავი, რის გამოც საბოლოოდ იგი ხალხში დიდად აღარ გადიოდა და დროს სასახლეში, შვილებთან და შინაურ ცხოველებთან ატარებდა. მისი მეექვსე და საბოლოო ორსულობა 1871 წლის ივლისში ვაჟის გაჩენით დასრულდა, თუმცა ბავშვი მეორე დღესვე გარდაიცვალა. უელსის პრინცესამ ამ ამბის მიჩქმალვა მოისურვა, თუმცა დედოფალმა ვიქტორიამ სამეფო კარზე გლოვა გამოაცხადა, რასაც ბრიტანული პრესის მხრიდან უარყოფითი შეფასებები მოჰყვა და ჩვილის გარდაცვალებას მათ „უვარგისი აბორტი“ უწოდეს. მიუხედავად ამისა, ჩვილი ყველა წესის დაცვით, უინძორში დაკრძალეს, სამეფო ოჯახის სხვა წევრების გვერდით.
1875-76 წლებში, რვა თვის განმავლობაში პრინცი ედუარდი ინდოეთში იმყოფებოდა სამოგზაუროდ, თუმცა ალექსანდრა ლონდონში დარჩა. ინდოეთში ყოფნისას უელსის პრინცმა მოახერხა დიდ სკანდალში გახვეულიყო, რამაც ცუდად იმოქმედა პრინცესაზეც. ამის გამო 1877 წელს ალექსანდრა კვლავ საბერძნეთში, თავის ძმასთან გაემგზავრა, სადაც მან სასიამოვნო დრო გაატარა, რადგან მას ერთობ მოსწონდა ბერძნული კლიმატი და სამეფო კარი. რუსეთ-თურქეთის ომის პერიოდში ალექსანდრა აშკარად გამოდიოდა რუსეთის მხარეს, სადაც მისი საყვარელი და იყო გათხოვილი. ამავდროულად მისმა უფროსმა ვაჟებმა სამხედრო განათლების მიღება დაიწყეს, რის გამოც სამი წლით დაშორდნენ დედას. ცნობილია, რომ ალექსანდრა ვაჟებს ცრემლებით გამოემშვიდობა და შემდგომი პერიოდი მისთვის ძალიან რთული იყო. 1881 წელს ალექსანდრა და ედუარდი სანქტ-პეტერბურგში გაემგზავრნენ, რისი მიზეზიც იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მკვლელობა გახდა. უელსის პრინცი და პრინცესა ბრიტანეთის წარმომადგენლები იყვნენ რუსეთში, სადაც ახალი იმპერატორის, ალექსანდრე III-ის ტახტზე ასვლას ზეიმობდნენ, რითაც ალექსანდრას და, მარია ფიოდოროვნა რუსეთის ახალი იმპერატრიცა გახდა. რეალურად ალექსანდრა ცდილობდა დახმარებოდა თავის დას პეტერბურგში კომფორტულად მოწყობაში, რადგან მარია ფიოდოროვნას რუსეთში სამშობლოდან არავინ ჰყავდა, დის ყოლა კი ამხნევებდა. მარცხნივ|მინი|ალექსანდრა 1889 წელს პრინცესა ალექსანდრა მრავალ საზოგადოებრივ საქმეს აკეთებდა. დედოფალი ვიქტორია ამაზე ამბობდა:
იგი მართლაც რეგულარულად სტუმრობდა ლონდონის საავადმყოფოებს. „სპილო კაცად“ წოდებული ჯოზეფ მერიკი ერთ-ერთია იმ პაციენტებს შორის, რომელთაც ალექსანდრა პირადად შეხვდა. ჩვეულებრივ, საზოგადოებაში გასვლისას ხალხი პრინცესას აღტაცებით ხვდებოდა, თუმცა 1885 წელს ირლანდიაში ვიზიტისას მას მტრულად დახვდნენ. ამის მიზეზი ის იყო, რომ იგი ირლანდიელი ნაციონალისტების მთავარ ქალაქს ეწვია, სადაც ცხადია ცუდად შეხვდნენ ბრიტანეთის მომავალ დედოფალს. ამ ვიზიტისას მას და მის ქმარს კეტებითა და ალესილი შავი დროშებით შეიარაღებული 2,000 ირლანდიელი დაესხა თავს, თუმცა გადარჩნენ. იმავე ვიზიტის ფარგლებში იგი დუბლინში ტრინტის კოლეჯის მუსიკალურ დოქტორანტებს ეწვია.
1892 წელს მისი უფროსი ვაჟის, კლარინსის ჰერცოგ ალბერტის გარდაცვალება ალექსანდრასთვის მძიმე დარტყმა იყო. პრინცესის ბრძანებით ალბერტის ოთახი და ნივთები ხელშეუხებლად ინახებოდა ზუსტად ისე, როგორც მან დატოვა. ვაჟის გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრამ განაცხადა:
ალექსანდრასა და ალბერტის წერილებიდან ირკვევა, რომ დედა-შვილს ერთმანეთთან საკმაოდ მჭიდრო კავშირი ჰქონდათ. ამ ამბიდან მალევე, 1894 წელს გარდაიცვალა მისი სიძე, იმპერატორი ალექსანდრე III-ც, რის შემდეგაც რუსეთის იმპერატორი მისი დისწული, ნიკოლოზ II გახდა. აღსანიშნავია, რომ ამის გამო ალექსანდრა ქმართან ერთად კიდევ ერთხელ ჩავიდა პეტერბურგში დაქვრივებული დის გასამხნევებლად. ცნობილია ისიც, რომ ამ პერიოდში ალექსანდრას დასთან ერთად ერთ ოთახში ეძინა, მასთან ერთად ჭამდა და მარტო არასდროს ტოვებდა. ასე გაგრძელდა ალექსანდრეს დაკრძალვიდან შემდეგი ორი კვირა.
მეფის მეუღლე
მინი|375x375პქ|დედოფალი ალექსანდრა 1905 წელს 1901 წელს დედამთილის, დედოფალი ვიქტორიას გარდაცვალების შემდეგ დიდი ბრიტანეთის მეფე ედუარდ VII ხდება, რითაც ალექსანდრა დანიელი მსოფლიოს უდიდესი იმპერიის დედოფალი გახდა. ამ ამბიდან სულ ორ თვეში მისმა ვაჟმა, უკვე უელსის პრინცმა ჯორჯმა თავის ცოლთან, პრინცესა მარია ტეკელთან ერთად დატოვა სამეფო კარი და სამოგზაუროდ წავიდა, თავისი შვილები კი ალექსანდრას და ედუარდს დაუტოვა. მისი დაბრუნებისას უესტმინსტერი უკვე ახალი მეფე-დედოფლის საკურთხევლად იყო მომზადებული. კორონაცია 1902 წლის ივნისსში უნდა შემდგარიყო, თუმცა რამდენიმე დღით ადრე მეფეს აპენდიციტი გაურთულდა. კორონაცია გადაიდო, თუმცა ალექსანდრა ყველა სამხედრო აღლუმს მის ნაცვლად ესწრებოდა სახალხო პანიკის და კრიტიკის თავიდან ასაცილებლად. საბოლოოდ ედუარდს ოპერაცია ჩაუტარდა. მისი გამოჯანმრთელებისთანავე, 1902 წლის 9 აგვისტოს უესტმინსტერის სააბატოში ალექსანდრა დანიელი და ედუარდ VII დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს მეფე-დედოფლად აკურთხეს. ცერემონიალს კენტერბერისა და იორკის არქიეპისკოპოსები უძღვებოდნენ.