cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სლოვენია
ისტორია
მინი|1918 წლის 20 ოქტომბერს, ლუბლიანაში [[კონგრესის მოედანი|კონგრესის მოედანზე სლოვენიის სლოვენიელების, ხორვატების და სერბების სახელმწიფოს შემადგენლობაში შესვლის გამოცხადება.]] თანამედროვე სლოვენების სლავი წინაპრები ქვეყნის ტერიტორიაზე ახ. წ. VI საუკუნეში დამკვიდრდნენ. VII საუკუნეში მათ კარანტანია ჩამოაყალიბეს, რომელიც ერთ-ერთი პირველი სლავური სახელმწიფო გახდა. 745 წელს სამხედრო დახმარების სანაცვლოდ კარანტანიამ ფრანკების პროტექტორატი სცნო, თუმცა, 1180 წლამდე, ანუ დაშლამდე ფორმალური სუვერენიტეტი შეინარჩუნა. ფრანკების გავლენამ სლოვენიელთა გაქრისტიანებას შეუწყო ხელი.
დაახლოებით 1000 წლისთვის დაიწერა Brižinski spomeniki, პირველი წერილობითი დოკუმენტი სლოვენურ ენაზე. XIV საუკუნეში სლოვენიის თანამედროვე ტერიტორია ჰაბსბურგთა გავლენის ქვეშ მოექცა და ავსტრია-უნგრეთის იმპერიიის ფარგლებში აღმოჩნდა. სლოვენია სამ პროვიცნიად დაიყო: კრანსკის, გორიშკისა და შტაერსკის.
სავაჭრო გზების გადანაცვლება და ოცდაათწლიანი ომი XVII საუკუნეში სლოვენიის ეკონომიკის დაცემას უწყობდა ხელს, მაგრამ XVIII საუკუნეში მეურნეობის განვითარება იწყება: სხვადასხვა სახის საქონელწარმოებამ იმატა, ასევე სოფლის მეურნეობის ნაწარმმა მოიმატა 60%-ით. ეს პერიოდი სლოვენიის აღორძინების ხანად მოინათლა.
1809-1813 წწ. სლოვენიის დიდი ნაწილი ილირიის პროვინიციის შემადგენლობაში შედიოდა. XIX საუკუნეში, განსაკუთრებით 1848-1849 წლების რევოლუციისას ავსტრიაში, და შემდგომაც, სლოვენიაში ეროვნული მოძრაობა იწყება. (ცენტრი — კრაინა).
1918 წელს ავსტრია-უნგრეთი დაიშალა, შედეგად, იტალიამ პრიმორსკისა და ისტრის მხარეები და დალმაციის ნაწილი მიიტაცა. სლოვენიის მიწების დანარჩენი ნაწილი ახლადდაარსებული სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების სამეფოს შემადგენლობაში მოექცა, რომელსაც 1929 წელს იუგოსლავია დაერქვა.
1941 წელს ღერძ-სახელმწიფოების თავდასხმის შემდეგ იტალიამ ლიუბლიანამდე ტერიტორია მიიერთა, გერმანიამ კი დანარჩენი ტერიტორია ქალაქ მარიბორითურთ.
იუგოსლავიის სამეფო მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობისას დაიშალა, სლოვენია კი სოციალისტური იუგოსლავიის შემადგენლობაში შევიდა, რაც 1945 წლის 29 ნოემბერს გამოცხადდა. აქვე უნდა ითქვას, რომ იტალიისგან სლოვენიას ძირძველი მიწები ობალნა-კრაშკა და გორიშკა დაუბრუნდა.
1991 წელს სლოვენია რეფერენდუმის შედეგად პირველი გამოვიდა იუგოსლავიის შემადგენლობიდან და გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო. მეზობელი ხორვატიისა და ბოსნიისაგან განსხვავებით აქ ეს პროცესი მშვიდობიანად განვითარდა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი მოსახლეობის ეთნიკური ერთგვაროვნება იყო. სლოვენია შედიოდა პირველ შვიდეულში, რომელიც 2002 წელს მიწვეულ იქნა ნატოში. იგი ასევე ევროკავშირის პირველი წევრია (2004) ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკებს შორის.
გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|200პქ|სლოვენია ქვეყანა მდებარეობს ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით. 45° - 47° განედებსა და 13° - 17° გრძედებს შორის. მისი გეომეტრიკული ცენტრის კოორდინატებია 46°07'11.8" ჩრდ. და 14°48'55.2" აღმ. და მდებარეობს ლიტიჟის მუნიციპალიტეტის სოფელ სლივნაში. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია: იტალია, ავსტრია, უნგრეთი, ხორვატია. ფართობი - 20 273 კმ². სლოვენიის უმაღლესი მწვერვალია ტრიგლავი (2864 მ.), ხოლო ქვეყნის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან არის 557 მ.
დემოგრაფია
მინი|მარცხნივ|[[ცელიე 2004 წელს.]] 101 ადამიანით ერთ კვადრატულ კილომეტრზე, სლოვენია არის ევროპაში ერთ-ერთი ნაკლებად დასახლებული ქვეყანა. ქვეყნის მასშტაბით ნოტრანსკა-კრაშკას რეგიონია ყველაზე მცირედ, ხოლო ცენტრალური სლოვენიის რეგიონი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულია. მინი|ქალწული მარიამის სახელობის კათოლიკური ბაზილიკა, [[ბრეჟიეში]] 2002 წლის მონაცემებით ქვეყნის ყველაზე მსხვილი ეთნიკური ჯგუფი არის სლოვენები (83%), დაახლოებით 13 %-ს წარმოადგენს სხვა ყოფილი იუგოსლავიის ქვეყნებიდან ემიგრანტები. შედარებით მცირე, თუმცა სლოვენიის კონსტიტუციით დაცულ უმცირესობებში ასევე შედიან უნგრელები და იტალიელები.
მოსახლეობის დაახლოებით 65 % - 79 % ცხოვრობს ქალაქში. ყველაზე დიდი ქალაქია დედაქალაქი ლიუბლიანა (274,826). სხვა შედარებით დიდი ქალაქებია: მარიბორი (94 809), ცელიე (50 039), კრანი (37 129), ველენიე (25 456), კოპერი (24 996).
სლოვენიის ოფიციალური ენა არის სლოვენური, რომელიც არის სამხრეთსლავური ენების ჯგუფიდან. 2002 წელს სლოვენური იყო მოსახლეობის 88 %-ის მშობლიური ენა, ხოლო მოსახლეობის 92 % იყენებს მას ოჯახში სასაუბროდ. სხვა ყველაზე მეტად გავრცელებული ენებია სერბული და ხორვატული.
მეორე მსოფლიო ომამდე მოსახლეობის 97 % თავს კათოლიკედ მიიჩნევდა. დაახლოებით 2,5 % ლუთერანად, ხოლო დანარჩენი სხვა და სხვა კონცეფციის წარმომადგენლები იყვნენ. შემდეგ 1990 წლამდე იყო კომუნისტური ეპოქა, რომლის დროსაც ეკლესიის მოქმედება მკაცრად შეზღუდული იყო. 90-იან წლებში კათოლიციზმა შეძლო ნაწილობრივ აღედგინა გავლენა საზოგადოებაში, თუმცა სლოვენია დარჩა სეკულირებულ ქვეყანად. 2002 წლის მიხედვით მოსახლეობის 57.8 % თავს კათოლიკედ მიიჩნევს. თუმცა როგორც ყველგან ევროპაში, სლოვენიაშიც კათოლიციზმის გავლენა მცირდება საშუალოდ 1 %-ით წელიწადში. სედარებისთვის 1991 წელს მოსახლეობის 71,6 % თავს კათოლიკედ მიიჩნევდა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:სლავური ქვეყნები კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Doctor Robert
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Revolver, რომელიც გამოვიდა 1966 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1966 წლის სიმღერები
Don't Bother Me
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში With The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1963 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
ლაფანყური
ლაფანყური — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ლოპოტის მარცხენა სანაპიროზე. ხეობა სამი მხრიდან გარშემორტყმულია კახეთის კავკასიონის მთებით. ეს მთებია: დიდი მუხაციხე, პატარა მუხაციხე, სასანთლე, ნაყოროღალი, დიდი და პატარა ანდარაზანი და სხვა. ხეობის სიმაღლე მერყეობს ზ.დ. 500 – 3000 მ-ის ფარგლებში. ხეობის უმაღლესი მწვერვალია მთა დიდი ანდარაზანი, რომლის სიმაღლეა ზ.დ. 3039 მეტრი.
ისტორია
სოფლის გარშემო უხვად მოიპოვება უძველესი და უტყუარი ნაშთები იმისა, რომ ლოპოტის ხეობაში, თითქმის ალპურ ზონამდე შორეულ წარსულში ხალხი ცხოვრობდა. ხეობის სიღრმეში მდებარეობს ადგილები, რომელთა სახელები აშკარად მიუთითებს იმაზე, რომ ოდესღაც ისინი დასახლებული პუნქტები ყოფილა და არა უბრალო გეოგრაფიული ადგილები:
თუმცა მასიურმა შემოსევებმა ლოპოტის ხეობის მოსახლეობა აიძულა, მიეტოვებინა სამოსახლო. დღევანდელი დასახლება მოგვიანებით, XX საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა, ძირითადად არაგვის და ივრის ფშავლებისაგან. ივრის ფშავლები კარგად იცნობდნენ ლოპოტის ხეობას, რადგან აქ აზამთრებდნენ მსხვილფეხა პირუტყვს.
ხვთისო ჩაქიაშვილს და ლეგა ნარუსლიშვილს მოსწონებიათ ეს ადგილი და გადაუწყვეტიათ მისი ყიდვა მუდმივ საცხოვრებლად, მაგრამ ორი ადამიანისთვის შეუძლებელი იყო ამხელა თანხის გადახდა. 10 – 12 ოჯახი შეამხანაგებულა, უყიდია 40 ჰექტარი მიწა და 1908 – 1909 წლებში პირველი ჩამოსახლებაც დაწყებულა; მიწის ყიდვა-გაყიდვა 1906 – 1907 წლებში გაფორმებულა. თავდაპირველად შესყიდული მიწები სახნავ - სათესად გამოუსადეგარი იყო. მოსახლეობას უჭირდა მხოლოდ მესაქონლეობით თავის გატანა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ სოფლიდან გაგზავნილმა სამკაციანმა დელეგაციამ (ხვთისო ჩაქიაშვილი, ბაბო გიგაური, ხვთისავარ გორთამაშვილი) მიმართა ახალ ხელისუფლებას, რათა მათთვის დაეთმოთ შედარებით დასავლეთით არსებული ტყით დაფარული ტერიტორია („დიდ ვაკე“). ფილიპე მახარაძემ გაკაფული ხე-ტყის სანაცვლოდ ფშავლებს უფლება მისცა ადგილი ეცვალათ. თანდათანობით მოსახლეობამ დასავლეთისაკენ ჩამოინაცვლა და თავდაპირველ ადგილს დაახლოებით 5 კმ-ით დაშორდა.
ტოპონიმიკა და დღევანდელობა
სავარაუდოდ, სოფლის სახელი - „ლაფანყური“ მცენარე ლაფნის სახელიდან მომდინარეობს, რომელიც ლოპოტის ხეობაში მხოლოდ სოფლის შემოგარენში გვხვდება. სოფელში დღეს 450-მდე ოჯახი ცხოვრობს. იგი თელავიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. ლაფანყურში ფუნქციონირებს ამბულატორია, საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, გია გორთამაშვილის სახელობის ბიბლიოთეკა და ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ეკლესია, სადაც წირვა ლოცვები ყოველთვიურად აღევლინება. მოსახლეობის ძირითად საქმიანობას სოფლის მეურნეობა და, ასე თუ ისე, მეცხოველეობა წარმოადგენს. მცირე ფართობებზე გაშენებულია ვაზი და სხვა მრავალწლოვანი კულტურები. ეკონომიკური პრობლემების გამო, მოსახლეობა ემიგრირებს ქალაქის და სხვა ქვეყნების მიმართულებით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 620 ადამიანი. აქედან 323 მამაკაცია, 297 კი ქალი.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეონ I (აფხაზეთი)
აფხაზთა მეფეთა დივანში მოხსენიებულია, აფხაზეთის მე-11 „მეფე“ (ერისთავი) ლეონ, კონსტანტინე II–ს ძმა, თეოდორეს ძე, დაახ. VIII საუკუნის I ნახევარში. ამასთან დაკავშირებით, კირილ თუმანოვი შენიშნავს: „შეცდომა „დივანისა“ ის არის, რომ იგი იცნობს მხოლოდ ერთ ლეონს, აბასგთა ისტორიის დასაწყისში ... მაშინ, როდესაც იბერთა ქრონიკა (იგულისხმება „ქართლის ცხოვრება“) ახსენებს ორ მმართველს ამ სახელით ... „დივანის“ შემდგენელმა ისინი ერთ პერსონაჟში გააერთიანა, რაც, თუნდაც მხოლოდ ქრონოლოგიის თვალსაზრისით, მიუღებელია“. . შესაბამისად, ქართულ ისტორიოგრაფიაში მიღებულია, რომ „დივანის“ ცნობა ეხება არა ლეონ I–ს, არამედ მის ძმისწულსა და მემკვიდრეს, ლეონ II–ს.
ლეონ I ერისთავი ებრძვის არაბებს დასავლეთ საქართველოში. მას კავშირი აქვს ქართლის ერისმთავარ არჩილთან. მათ კავშირი გააბეს ბიზანტიის იმპერიასთან. ლეონმა, არჩილმა და მისმა ძმამ წერილი გაუგზავნეს ბიზანტიის იმპერატორს, ლეონ ისავრიელს, სადაც თხოვდნენ დახმარებას კეისარს არაბების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
ამ ფაქტით ბიზანტიის იმპერიამ აღიარა ლეონის უფლება ეგრისის ყოფილი სამეფოს ჩრდილო–დასავლეთ მიწა–წყალზე. კერძოდ, ლეონის აფხაზეთი პოლიტიკურად მოიცავდა საკუთრივ აფხაზეთს, ასევე აბშილეთს, მისიმიანეთს, სანიგეთს, ჯიქეთს, ვიდრე ნიკოფსიამდე.
ლეონისა და არჩილის ურთიერთობა განმტკიცდა დანათესავებითაც: არჩილმა ლეონს მისცა ცოლად თავისი ძმისშვილი – გურანდუხტი.
735 წელს საქართველოს არაბთა დიდი დამსჯელი ექსპედიცია მოადგა მურვან–ყრუს მეთაურობით. არაბების თარეში საქართველოში თითქმის სამი წელიწადი გაგრძელდა. სწორედ აქ გამოჩნდა არჩილისა და ლეონის კავშირის სიმტკიცე: როდესაც არაბებმა მთელი აღმოსავლეთი საქართველო მოარბიეს და დასავლეთში გადავიდნენ, არჩილმა თავისი ძალებით აფხაზეთში დაიხია და იქ გაუმართა მტერს გადამწყვეტი ბრძოლა. ამ ამბავს გადმოგვცემს ჯუანშერი: არაბებმა დასავლეთ საქართველოში ციხე–გოჯი დაანგრიეს, გადალახეს კელასურის კედელი, დაწვეს ქალაქი ცხუმი და მიადგნენ ანაკოფიის ციხეს, სადაც გამაგრებული იყო არჩილი თავის ძმა მირთან და აფხაზთა და ქართველთა ძალებთან ერთად. ლეონი კი სობღისის ციხეში იდგა და ოსეთიდან გადმოსასვლელ გზას იცავდა. სწორედ ანაკოფიასთან შეძლეს ქართველებმა მურვან–ყრუს შეჩერება. ამ ბრძოლის შემდეგ არაბებმა უკან დაიხიეს და დიდი ზარალი განიცადეს.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
ადამიანი-ცხოველის როლური თამაში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაფილიები კატეგორია:ბდსმ
ზაქაროს კვირაცხოვლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 6,4 მ), ნაგებია დიდი ზომის ქვიშაქვისა და რიყის ქვის შერეული წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. მის ღერძზე სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მაღალი თაღოვანი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის გვერდით, აფსიდის მხართან კიდევ ერთი მცირე სწორკუთხა ნიშია. ერთი ჰორიზონტალურზედანიანი სარკმელი სამხრეთ კედელშია. აფსიდის მხართან გაჭრილია სწორკუთხა კარი, რომელიც ჩრდილოეთ მინაშენში გადის.
საქართველოს წყალსაცავები
მინი|[[წალკის წყალსაცავი]] მინი|[[ალგეთის წყალსაცავი]] მინი|[[სიონის წყალსაცავი]] საქართველოს წყალსაცავები — საქართველოს ტერიტორიაზე არის 44 წყალსაცავი, რომელთა საერთო ფართობია 163 კმ², ხოლო მოცულობა 3,3 მლნ. მ³. წყალსაცავების წყალი ძირითადად გამოყენებულია ჰიდროელექტროსადგურების ასამუშავვებლად და საირიგაციოდ. იყენებენ აგრეთვე თევზის მეურნეობის ობიექტებად. საქართველოს წყალსაცავები წარმოდგენილია კასკადების (გალი-ჯვარის, შაორი-ტყიბულის, სამგორის) ან წყალსატევების (წალკის, ჟინვალის) სახით. დასავლეთ საქართველოს კაშხლიანი წყალსაცავები მხოლოდ ენერგეტიკაში, ჰიდროელექტროსადგურებისთვის წყლის რესურსების დასაგროვებლადაა შექმნილი. მათ შორის უდიდესი — ჯვრის წყალსაცავი — სპეციალურად ენგურჰესისთვის აშენდა. წყალსაცავების დიდი ნაწილი მდინარის ხევებშია განლაგებული, ზოგი მეორეული მდინარეების შესართავებთან.
ფართობით საქართველოში უდიდესია წალკის წყალსაცავი (33,7 კმ²), რომელიც გაშენებულია მდინარე ხრამის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1506 მ სიმაღლეზე. წყალსაცავზე გაედინება მდინარე ქცია-ხრამი. წყალსაცავი ემსახურება 2 ჰესს: — ხრამჰეს I, ხრამჰეს II. განვითარებულია თევზის რეწვა.
დასავლეთ საქართველოში უმნიშვნელოვანესია ჯვრის წყალსაცავი, რომლის ზედაპირის ფართობია 13,5 კმ². წყლის მოცულობა 1100 მლნ. მ³. შეიქმნა მდინარე ენგურის ჩამონადენის რეგულირებისა და ენერგეტიკული მიზნებისათვის. წარმოადგენს საქართველოში ყველაზე ღრმა წყალსაცავს (226 მ). მიეკუთვნება გალი-ჯვრის წყალსაცავების კასკადს. მნიშვნელოვანია აგრეთვე რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე მდებარე შაორის წყალსაცავი, რომელიც შექმნილია მიწაყრილის კაშხალით. წყლის მოცულობა 90,6 მლნ მ³.
მდინარე ივრის შუა წელში გაშენებულია სიონის წყალსაცავი, რომელსაც უკავია სიონის ქვაბულის ფსკერი. წყლის საერთო მოცულობა 325,4 მლნ. მ³. სასარგებლო მოცულობა 290 მლნ. მ³. განკუთვნილია მდინარე ივრის ჩამონადენის მრავალწლიური რეგულირებისათვის. იყენებენ სარწყავად. სიონის ჰიდროკვანძი მცირე ჰესების კასკადის მოქმედებასაც განაპირობებს.
რიჩარდ რაიტი
რიჩარდ უილიამ რაიტი (Richard William Wright; დ. 28 ივლისი, 1943, ჰეტჩ-ენდი, ლონდონი — გ. 15 სექტემბერი, 2008) — თვითნასწავლი კლავიშისტი, რომელიც ცნობილი გახდა მოღვაწეობით ჯგუფ პინკ ფლოიდში. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ იყო ისეთი ცნობილი სიმღერების ავტორი, როგორც მისი კოლეგები, სიდ ბარეტი, როჯერ უოტერსი ან დეივიდ გილმორი, სწორედ მან დაწერა ჯგუფის კლასიკური ალბომების, Meddle, Dark Side of the Moon და Wish You Were Here მელოდიების დიდი ნაწილი, ასევე პინკ ფლოიდის უკანასკნელი სტუდიური დისკის The Division Bell სიმღერები. რაიტის განსაკუთრებული ჟღერადობა პინკ ფლოიდის დამახასიათებელი ნიშანია. ასევე საგულისხმოა მისი ვოკალური პარტიებიც.
პინკ ფლოიდში
რაიტი სწავლობდა ჰედერბეშერის ბიჭების სკოლაში და რეჯენტ სტრიტის პოლიტექნიკურ არქიტექტურულ კოლეჯში, სადაც მან გაიცნო როჯერ უოტერსი და ნიკ მეისონი. რაიტი იყო პინკ ფლოიდის ერთ-ერთი პირველი წევრი და უკრავდა იმ პროექტებშიც, რომლებიც პინკ ფლოიდამდე არსებობდნენ - Sigma 6 და The (Screaming) Abdabs.
პინკ ფლოიდის არსებობის პირველ წლებში რაიტის წვლილი აღსანიშნავია იმით, რომ მისი ორგანისა და ვოკალის ჟღერადობა პირველ პლანზეა წამოწეული, ისევე, როგორც სიდ ბარეტის გიტარა და ტექსტები. პინკ ფლოიდისათვის დაწერილი რაიტის ადრინდელი სიმღერებია „Remember a Day“, „Paintbox“ და „It Would Be So Nice“. თავისთავად, ჯგუფის განვითარებასთან ერთად, რაიტი სულ უფრო დაინტერესებული იყო საკუთარი სიმღერების შექმნით, აქტიურად მონაწილეობდა ყველაზე ცნობილი სიმღერებისა თუ ინსტრუმენტული ნომრების კომპოზიციური სტრუქტურის ჩამოყალიბებაში. ასეთი ნამუშევრების ნათელი მაგალითებია „Interstellar Overdrive“, „A Saucerful of Secrets“, „Careful with That Axe, Eugene“ და „One Of These Days“. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფილმებისათვის ჩაწერილი მუსიკალური ალბომები More, Zabriskie Point და Obscured by Clouds ჩაწერაში. ჯგუფის კომერციულად წარმატებული ალბომების სიმღერებიდან ყველაზე ცნობილია „The Great Gig in the Sky“ და „Us and Them“, 1973 წლის ალბომიდან The Dark Side of the Moon.
ჯგუფის ალბომის Animals ჩაწერისას რაიტს საკუთარი იდეებიც გაუჩნდა, თუმცა, იმის გამო, რომ როჯერ უოტერსის მიერ იგი ძალიან შეზღუდული იყო და არაფერი დაუწერია ალბომისთვის, ყველა საკუთარი იდეა სოლო ალბომის Wet Dream შექმნისას გამოიყენა. პირადი და როჯერ უოტერსთან წარმოქმნილი პრობლემების გამო, რაიტმა არ იმუშავა ალბომზე The Wall, რის გამოც უოტერსმა იგი ჯგუფიდან გააგდო. მიუხედავად ამისა, რაიტი უკრავდა ამ ალბომის მხარდამჭერ 1980 და 1981 წლის ტურებზე და ჯგუფის ერთადერთი წევრი იყო, რომელმაც რამე სარგებელი ნახა ამ ტურიდან, რადგანაც ოფიციალურად იჯდა ხელფასზე და არა მცირე ჰონორარზე.
1984 წელს მან, ჯგუფის Fashion წევრთან, დეივ ჰარისთან ერთად, ჩამოაყალიბა დროებითი პროექტი Zee და ჩაწერა ალბომი Identity, რომელიც კომერციულად წარუმატებელი იყო.
1986 წელს იგი დაბრუნდა დეივიდ გილმორის ლიდერობით აღდგენილ პინკ ფლოიდში, მაგრამ მხოლოდ დაქირავებული მუსიკოსის სახით. მან მცირე წვლილი შეიტანა ალბომში A Momentary Lapse of Reason, უკრავდა მისი გამოცემის შემდეგ ჩატარებული სამწლიანი ტურის მსვლელობისას. 1994 წელს იგი ოფიციალურად დაბრუნდა ჯგუფში და აღდგენილი იქნა, როგორც სრულუფლებიანი წევრი. მან აქტიურად იმუშავა ჯგუფის უკანასკნელ სტუდიურ ალბომზე The Division Bell და ასევე უკრავდა მსოფლიო ტურის მსვლელობისას. აღსანიშნავია, რომ იგი ჯგუფის ის წევრია, რომელსაც დაუკრავს პინკ ფლოიდის ყველა კონცერტზე.
უკანასკნელი წლები
thumb|left1996 წელს, ალბომის The Division Bell წარმატებითა და მასში შეტანილი წვლილით შთაგონებულმა რაიტმა გამოსცა მესამე (ზოგიერთი თვლის, რომ მეორე) სოლო-ალბომი Broken China. ამ ალბომზე მასთან ერთად მუშაობდნენ შინეიდ ო’კონორი, პინო პალადინო (ბას გიტარა), მანუ კატჩე (დასარტყმელი საკრავები), დომინიკ მილერი (გიტარა) და ტიმ რენუიკი (რომელიც უკვე ცნობილი იყო პინკ ფლოიდთან თანამშრომლობით). ეს ალბომი უფრო ჩამოყალიბებული და თამამი განაცხადი იყო, ვიდრე Wet Dream და აღსანიშნავი იყო რაიტის მიერ კომპიუტერული ტექნოლოგიით დაინტერესებით. ალბომის ჩაწერაში მას ხელი შეუწყო ტექსტების ავტორმა ენტონი მურმა, რომელმაც უკვე იმუშავა პინკ ფლოიდთან.
2005 წლის 2 ივლისს, რაიტი შეუერთდა გილმორს, მეისონსა და უოტერსს, საქველმოქმედო აქციის Live 8 ფარგლებში. 1981 წლის შემდეგ ეს იყო მისი პირველი კონცერტი, რომელზეც მან უოტერსთან ერთად დაუკრა. მოგვიანებით, იმავე წლის ნოემბერში, ჯგუფი დააჯილდოვეს ბრიტანული მუსიკის დიდების დარბაზის სპეციალური პრიზით, თუმცა რაიტი ცერემონიაზე არ იმყოფებოდა, რადგანაც კატარაქტის ოპერაციას იკეთებდა, თუმცა ცერემონიის დროს ეკრანზე გამოჩენილმა უოტერსმა განაცხადა, რომ რიკი უბრალოდ დასახლდა რომში, უოტერსთან ერთად, ერთ სახლში (რაც ალბათ ხუმრობა იყო).
რაიტმა მნიშვნელოვანი წილი შეიტანა დეივიდ გილმორის მესამე სოლო-ალბომში On an Island, მასთან ერთად დაუკრა მთლიანი ტურის განმავლობაში. ყველაზე მნიშვნელოვანი ის იყო, რომ საკონცერტო პროგრამაში შეტანილი იქნა Echoes - სრული სახით. საგულისხმოა, რომ Echoes უკვე სრულდებოდა 1987 წელს, პინკ ფლოიდის მიერ, თუმცა ჯგუფი შესრულებით კმაყოფილი არ იყო. დეივიდის ტურნეზე რაიტი აგრეთვე ასრულებდა მთავარ ვოკალურ პარტიებს სიმღერებში Arnold Layne და Comfortably Numb. პირველად სრულდებოდა Wearing the Inside Out, რაიტის სიმღერა ალბომიდან The Division Bell. პარალელურად, უოტერსმა შესთავაზა რაიტს გამოსვლა რამდენიმე კონცერტზე, მისი სოლო ტურის The Dark Side of the Moon Live ფარგლებში, მაგრამ რაიტმა ამაზე უარი განაცხადა.
2006 წლის 4 ივლისს რაიტი, გილმორი და მეისონი ფილმის P*U*L*S*E DVD ვერსიის პრეზენტაციას დაესწრნენ. ამ პრეზენტაციაზე რაიტმა განაცხადა, რომ იგი ყოველთვის მზად არის, დაუკრას გილმორთან, მაგრამ აღარ სურს პინკ ფლოიდის საკონცერტო ტურები, რადგანაც ეს დამღლელი სამუშაოა. 2007 წლის ინტერვიუებში მან ახსენა, რომ ჯგუფის წევრების მსოფლმხედველობა საკმაოდ განსხვავდება და რთულია კვლავაც ერთად მუშაობა.
2008 წლის 15 სექტემბერს რიჩარდი გარდაიცვალა. როგორც მისმა ოჯახის წევრებმა განაცხადეს, მიზეზი იყო მოულოდნელად განვითარებული კიბო.
ჯგუფის ყველა წევრისგან რაიტი გამოირჩეოდა მშვიდი ხასიათით. მას არ უყვარდა ინტერვიუები და იშვიათად საუბრობდა პრესასთან.
გარდაცვალება
რაიტის გარდაცვალების ოფიციალურ მიზეზად დასახელდა კიბო. იგი 65 წლის იყო. გარდაცვალებამდე იგი მუშაობდა ინსტრუმენტული კომპოზიციების ალბომზე, რომელიც უნდა ყოფილიყო მისი მეოთხე სტუდიური დისკი. რიჩარდის ქონება შეფასდა 23.7 მილიონ ფუნტად.
მუსიკოსების რეაქცია გარდაცვალებაზე
დეივიდ გილმორმა საკუთარ საიტზე გამოაქვეყნა შემდეგი მიმართვა:
პირადი ცხოვრება
პირველი მეუღლისგან, ჯულიეტ გეილისგან რაიტს ჰყავს ორი შვილი (გეილს იგი გაეყარა 1982 წელს). მეორედ იგი დაქორწინდა 1984 წელს და თავის მეუღლეს, ფრანკას, 1994 წელს გაეყარა.
მესამე მეუღლესთან, მილისთან, რაიტი დაქორწინდა 1996 წელს. სწორედ მილის მიეძღვნა ალბომი Broken China, რომელშიც გამოყენებულია სიუჟეტები მილის პირადი ცხოვრებიდან. მილისა და რიჩარდს ჰყავთ ვაჟი ბენი.
გავლენა
რაიტის მუსიკალური სტილი განიცდის ჯაზისა და ნეოკლასიკური მუსიკის გავლენას. მას ახასიათებს ბლუზისა და ხალხური მუსიკის მსგავსი ჰარმონიები. კლავიშებიანი საკრავებიდან მას უფრო მეტად მოსწონს ორგანი და სინთეზატორი. უფრო ხშირად იგი იყენებს სინთეზატორს Kurzweil.
დისკოგრაფია
''პინკ ფლოიდთან ერთად ჩაწერილი ალბომების შესახებ წაიკითხეთ სტატია პინკ ფლოიდის დისკოგრაფია.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი კლავიშისტები კატეგორია:პინკ ფლოიდის წევრები კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
ლეონ II
ლეონ II (გ. 792) — აფხაზთა სამეფოს (დასავლეთ საქართველოს) პირველი მეფე, ლეონ I-ის ძმისწული. დაახლოებით 753-იდან იყო აფხაზეთის მემკვიდრეობითი ერისთავი (მთავარი) და ითვლებოდა ბიზანტიის იმპერატორის ვასალად. VIII საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში ისარგებლა ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებით, დაიხმარა ხაზართა ხაკანი (რომლის ასული მისი დედა იყო), აუჯანყდა იმპერატორს და თავი მეფედ გამოაცხადა. ახალმა სამეფომ, რომელიც მთელ დასავლეთ საქართველოს მოიცავდა, სამეფო დინასტიის მიხედვით "აფხაზთა სამეფოს" სახელწოდება მიიღო. ლეონ II-მ სამეფოს დედაქალაქად ქუთათისი (ქუთაისი) გამოაცხადა. ლეონ II-ის დროიდან მტკიცე საფუძველი ჩაეყარა დასავლეთ საქართველოს ეკლესიაში აღმოსავლეთ საეკლესიო ტრადიციების დამკვიდრებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 792
ავსტრია
ავსტრიის რესპუბლიკა (Republik Österreich) — ფედერალური სახელმწიფო ცენტრალურ ევროპაში, რომელსაც არ გააჩნია ზღვაზე გასასვლელი. შედგება ცხრა ფედერალური შტატისგან; ერთ-ერთი მათგანია ვენა, ქვეყნის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება გერმანია, ჩრდილოეთით — ჩეხეთი, აღმოსავლეთით — უნგრეთი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სლოვაკეთი, სამხრეთით — სლოვენია და იტალია, დასავლეთით - შვეიცარია და ლიხტენშტაინი. ფართობი — 83 879 კმ². მოსახლეობა — დაახლოებით 9 მილიონი. სახელმწიფო ენა — გერმანული,. ასევე ოფიციალური ენებია: გრადიშიულ-ხორვატიული, უნგრული და სლოვენური. დღესასწაული — 26 ოქტომბერი, მუდმივი ნეიტრალიტეტის გამოცხადების დღე (1955).
ავსტრია პირველად 976 წელს, მარკის სტატუსით გამოჩნდა და შემდეგ გადაიქცა სამთავროდ და საჰერცოგოდ. XVI საუკუნის ბოლოს ავსტრია გახდა ჰაბსბურგთა მონარქიის გული და ჰაბსბურგების, ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი სამეფო დინასტიის, „უმცროსი-ფილიალი“. როგორც სამთავრო, იყო საღვთო რომის იმპერიის ადმინისტრაციული ცენტრი. XIX საუკუნის დასაწყისში ავსტრიამ ჩამოაყალიბა საკუთარი იმპერია, რომელიც გერმანიის კავშირის წამყვანი ძალა, თუმცა იგი კვლავ აგრძელებდა საკუთარ კურსს გერმანიის სხვა სახელმწიფოებისგან დამოუკიდებლად. ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომის შემდეგ, ავსტრია-უნგრეთის შეთანხმების საფუძველზე ჩამოყალიბდა ორმაგი სახელმწიფო - ავსტრია-უნგრეთის იმპერია.
ავსტრია-უნგრეთის სავარაუდო მემკვიდრის, ფრანც ფერდინანდის მკვლელობის შემდეგ, ფრანც იოზეფ I-ის მეთაურობით ავსტრია პირველ მსოფლიო ომში ჩაერთო. მონარქიის დამარცხებისა და დაშლის შემდეგ, გერმანიასთან კავშირის დამყარების მიზეზით გამოცხადდა, რომ იქმნებოდა გერმანია-ავსტრიის იმპერია, თუმცა საბოლოოდ, კავშირი ვერ შედგა. 1919 წელს ავსტრიის პირველი რესპუბლიკა გახდა ავსტრიის კანონიერი „მემკვიდრე“. 1938 წელს ავსტრიაში დაბადებულმა ადოლფ ჰიტლერმა, რომელიც გახდა გერმანიის რაიხის კანცლერი, ანშლუსით ავსტრიის ანექსიას მიაღწია. 1945 წელს ნაცისტური გერმანიის დამარცხების შემდეგ, ავსტრია ხელახლა დაარსდა როგორც სუვერენული და თვითმმართველი დემოკრატიული ერი, რომელიც ცნობილია მეორე რესპუბლიკის სახელით.
მმართველობის მხრივ, ავსტრია არის საპარლამენტო წარმომადგენლობითი დემოკრატია უშუალოდ არჩეული ფედერალური პრეზიდენტით (სახელმწიფოს მეთაური) და კანცლერით (ფედერალური მთავრობის მეთაური). ძირითადი ქალაქებია გრაცი, ლინცი, ზალცბურგი და ინსბრუკი. მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით, ავსტრია შედის მსოფლიოს 20 უმდიდრეს ქვეყანაში. ქვეყანამ მიაღწია ცხოვრების მაღალ სტანდარტს: 2018 წელს მსოფლიოში ავსტრიელები ადამიანების განვითარების ინდექსით მსოფლიოში მე-20 ადგილზე იყვნენ. ცხოვრების დონის მაჩვენებლით, ვენა საერთაშორისო რეიტინგში მუდმივად პირველ ადგილს ინარჩუნებს.
1955 წელს, ავსტრიამ საგარეო პოლიგტიკურ საკითხებში მუდმივი ნეიტრალიტეტი გამოაცხადა. 1955 წლიდან არის გაეროს წევრი, ევროპის კავშირს იგი 1995 წელს შეუერთდა. ავსტრიაში მდებარეობს ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და ნავთობის ექსპორტიორ ქვეყანათა ორგანიზაციის სათაო ოფისები; აგრეთვე, ქვეყანა არის ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის და ინტერპოლის დამფუძნებელი წევრი. ავსტრიამ 1995 წელს ხელი მოაწერა შენგენის ხელშეკრულებას, ხოლო 1999 წელს ქვეყანამ ევრო ვალუტად მიიღო.
სახელწოდება
მინი|მარცხნივ| 996 წლის დოკუმენტი Ostarrîchi document. სადაც პირველად იყო გამოყენებული ტერმინი: Ostarrîchi
გეოგრაფია
ავსტრიის ბუნება მრავალფეროვანია. ევროპის ყველაზე დიდი მდინარე დუნაი გადის ავსტრიაში. ავსტრიის თითქმის ¾ უჭირავთ აღმოსავლეთ ალპებს (გროსგლოკნერის მწვერვალი 3797 მ-ია). ბევრი მწვერვალი მუდმივი თოვლითა და ყინულითაა დაფარული, ქვევით გადაშლილია ალპური და სუბალპური მდელოები, რომლებიც შესანიშნავი საძოვრებია. 2000-2200 მ სიმაღლემდე მთის ფერდობები ტყითაა დაფარული. მხოლოდ ფინეთსა და შვედეთს ჩამორჩება ავსტრია ტყის სიმდიდრით.
ავსტრიის აღმოსავლეთ ნაწილში მთები დაბლდება. აქ იჭრება შუა დუნაის დაბლობის ნაწილი — ვენის აუზი. ჩრდილო-აღმოსავლეთის ვაკე და გორაკიანი ტერიტორია უფრო დასახლებული და ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი რაიონია. ავსტრია მდინარეებით მდიდარი ქვეყანაა, რომლებზეც არაერთი ჰიდროელექტროსადგურია აგებული. სანაოსნოდ მხოლოდ დუნაია გამოყენებული. ბოდენისა და ნოიზიდლერ-ზეეს დიდი ტბების მხოლოდ ნაწილი ეკუთვნის ავსტრიას.
ავსტრია მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. აქ იღებენ ნავთობს (ჩრდილო-აღმოსავლეთში), მურა ნახშირს, რკინის მადანს, მაგნეზიტს (მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარაგითა და მოპოვებით), გრაფიტს. არის ფერადი ლითონების მცირე საბადოებიც.
კლიმატი
ავსტრიის დიდი ნაწილი მოქცეულია ცივი ზომიერი კლიმატის ზონაში, სადაც ხშირად ვხვდებით ტენიან ქარს. ქვეყნის დაახლოებით სამი მეოთხედი ნაწილი ალპებს უკავია და აღნიშნულ ტერიტორიებზე, შესაბამისად, ალპური კლიმატი დომინირებს. აღმოსავლეთით, შუა დუნაის დაბლობსა და დუნაის ხეობის გასწვრივ, კლიმატე შედარებით კონტინენტური ხდება; აქ, ალპურ ზონასთან შედარებით, ნაკლები წვიმა მოდის. მიუხედავად იმისა, რომ ზამთრის პერიოდში ავსტრიაში ცივა (−10°C-დან 0°C-მდე), ზაფხული შეიძლება საკმაოდ მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდეს.
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, ავსტრიაში ვხვდებით შემდეგი კლიმატის ტიპებს: ოკეანური კლიმატი, ნოტიო კონტინენტური კლიმატი, სუბარქტიკული/სუბალპური კლიმატი, ტუნდრისთვის დამახასიათებელი კლიმატი, პოლარული კლიმატი. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ავსტრიას შეიძლება ჰქონდეს ძალიან ცივი, ძლიერი ზამთარი, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში, ქვეყანაშ ვხვდებით ისეთ ზამთარს, როგორსაც აღნიშნულ კლიმატურ სარტყელში მდებარე სხვა ტერიტორიებზე ვხვდებით (მაგალითად, სამხრეთ სკანდინავიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში). აგრეთვე, ხეობებთან და დაბლობებთან შედარებით, შემაღლებულ ადგილებში ზაფხული უფრო ცივია. ოკეანური კლიმატის გავლენის გამო, ალპების გარშემო არსებული ტუნდრისთვის დამახასიათებელი და სუბარქტიკული კლიმატი სხვა ამგვარ ტერიტორიებთან შედარებით უფრო თბილია.
ისტორია
ავსტრიის ტერიტორიაზე ადრეული ცხოვრების პერიოდი განეკუთვნება პალეოლითის ხანას. ბევრია რკინის ხანის არქეოლოგიური კულტურა. ქვეყნის ტერიტორიაზე სახლობდნენ ილირიული ხალხები, რომლებსაც ძვ. წ. 500-400 წლებში კელტები შეესივნენ. მდინარე დუნაის სამხრეთით მდებარე ტერიტორიები რომაელებმა დაიპყრეს და გაჩნდა რომაული ცენტრები: ვინდობონა (ვენა), იუვავუმი (ზალცბურგი), მუტენი (ლაითის ბრუკი) და სხვა.
XIV—XV საუკუნეებში ჰაბსბურგებმა დაიწყეს ავსტრიის საჰერცოგოს პროვინციების შემოერთება. 1438 წელს ჰერცოგი ალბრეხტ II ჰაბსბურგი მისი სიმამრის, სიგიზმუნდ I ლუქსემბურგის მემკვიდრედ აირჩიეს, თუმცა ალბერტმა მხოლოდ ერთი წელი იმეფა. ამ დროიდან საღვთო რომის იმპერიის ყველა იმპერატორი ჰაბსბურგების გვარიდან იყო, გარდა ერთი გამონაკლისისა.
აგრეთვე ჰაბსბურგებმა მემკვიდრეობითი მიწების გარდა სხვა მიწების შემოერთებაც დაიწყეს. 1477 წელს ფრიდრიხ III-ს ერთადერთი შვილი, ერცჰერცოგი მაქსიმილიანი დაქორწინდა მარია ბურგუნდიელზე, რის წყალობითაც ჰაბსბურგების საკუთრებაში გადავიდა ნიდერლანდების ნაწილი. მაქსიმილიანის ვაჟი, ფილიპე I დაქორწინდა კასტილიისა და არაგონის დედოფალზე, ხუანა I შეშლილზე, რისი საშუალებითაც ჰაბსბურგებმა მემკვიდრეობით მიიღეს ესპანეთი, იტალია, აფრიკა და ახალი მსოფლიო.
1526 წელს მოჰაჩის ბრძოლაში ოსმალეთმა ვერ მოახდინა ბოჰემიის და უნგრეთის ნაწილის ოკუპირება ავსტრიის მმართველობის გამო. ოსმალეთის ექსპანსიამ უნგრეთში გამოიწვია ხშირი კონფლიქტები ორ დიდ იმპერიას შორის, რომელთა შორის გამოირჩევა ცამეტწლიანი ომი უნგრეთში, რომელიც 1593-1606 წლებში მიმდინარეობდა.
ავსტრიის რესუპუბლიკა შეიქმნა 1918 წლის ნოემბერში, მას შემდეგ, რაც ავსტრია-უნგრეთის მონარქია დაიშალა. მაშინ გამოცხადდა გერმანულ-ავსტრიული რესპუბლიკა, რომელიც უნდა ყოფილიყო გერმანიის ნაწილი. თუმცა 1919 წლის სენ-ჟერმენის საზავო ხელშეკრულების შედეგად, ავსტრიას აეკრძალა გერმანიასთან შეერთება, ამიტომ ავსტრიის რესპუბლიკა გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო.
1919 წელს მიღებული იქნა ფედერალური კონსტიტუციური კანონი, რომელმაც ავსტრია ფედერაციულ დემოკრატიულ საპარლამენტო რესპუბლიკად გამოაცხადა, ხოლო ფედერაციული საბჭო, რომელიც შედგებოდა ფედერალური და ეროვნული საბჭოსაგან, ფედრალური პრეზიდენტისაგან, ფედერალური კანცლერისაგან და ფედერალური მთვრობისაგან საკანონმდებლო ორგანოდ იქნა აღიარებული.
1933 წლის 4 მარტს ქრისტიან-სოციალისტმა ფედერალურმა კანცლერმა ედელბერტ დოლფუსმა დაშალა ფედერალური კრება და ერთი წლის შემდეგ გამოსცა ე. წ. „მაისის კონსტიტუცია“, რომელიც ამარტივებდა ფედერალურ კრებას. „მაისის კონსტიტუცია“ შეცვალა კორპორატიულმა სახალხო წარმომადგენლობამ.
1938 წელს მოხდა მისი შეერთება ნაცისტურ გერმანიასთან (ანშლუსი), ხოლო ავსტრიის მიწები გერმანიის რეიხის შემადგენლობაში შევიდა.
1945 წლის აპრილში ანტიჰიტლერული კოალიციის ქვეყნების ჯარებმა ავსტრიიდან განდევნეს ვერმახტი, ფაშისტი გუბერნატორები გადააყენეს, რის შედეგადაც ხელისუფლება გადაეცა ფაშიზმის მოწინააღმდეგე ხელისუფლებას და 1945 წლის 27 აპრილს შეიქმნა დროებითი სახელმწიფო ხელისუფლება სოციალ-დემოკრატებისაგან, კომუნისტებისა და ქრისტიან-სოციალისტებისგან, რომლის სათავეში შტატ-კანცლერის თანამდებობაზე სოციალ-დემოკრატი კარლ რენერი მოვიდა. დაიწყო დენაციფიკაციის პროცესი, რის შედეგადაც ავსტრია ანტიჰიტლერული კოალიციის 4 წევრ-სახელმწიფოს ჯარებით იქნა ოკუპირებული და დაიყო ოკუპაციის 4 ზონად: საბჭოთა, ბრიტანულ, ამერიკულ და ფრანგულ ზონებად. 1945 წლის 4 ივლისს უშუალოდ დენაციფიკაციის კონტროლისათვის შეიქმნა მოკავშირეთა საკონტროლო კომისია, რომელიც შედგებოდა ავსტრიის კომუნისტური და დემოკრატიული პარტიებისგან, ხოლო 1945 წლის 25 ნოემბერს ჩატარდა ეროვნული საბჭოს არჩევნები. 1945 წლის შემოდგომაზე აღდგა 1919 წლის ფედერალური კონსტიტუციური კანონი. სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკება დაიწყო 1947 წელს, მაგრამ ის 1955 წლის 15 მაისს დაიდო. იმავე წლის ოქტომბერში მიიღეს კანონი ავსტრიის მუდმივი ნეიტრალიტეტის შესახებ, რომელსაც იგი იცავს დღემდე. 25 ოქტომბერს მოკავშირეთა ჯარები გაიყვანეს ავსტრიის ტერიტორიიდან.
სახელმწიფო მოწყობა
thumb|მარჯვნივ|კანცლერის რეზიდენცია
ადმინისტრაციული დაყოფა
ავსტრია ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულად იყოფა 9 მხარედ (Bundesland), მათ შორის არის დედაქალაქი ვენა. მხარეებს აქვთ თავისი კონსტიტუციები, პარლამენტები და მთავრობები. ავსტრიის მხარებია (ფრჩხილებში ადმინისტრაციული ცენტრები):
ქალაქები
მოსახლეობის თითქმის მეოთხედი ვენაში ცხოვრობს. ქალაქი ლამაზადაა გაშენებული დუნაის ნაპირზე. ვენას მჭიდროდ ეკვრის ალპების ერთ-ერთი განშტოება — ვენის ტყე. მისი სიმაღლიდან იშლება ქალაქის ფართო პანორამა: ცენტრიდან რადიუსებით მიემართებიან მთავარი ქუჩები, რომლებსაც წრიული მაგისტრალები კვეთს. მოჩანს ეკლესიების გოთური კოშკები, პარკები. ვენა მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით. ქალაქის ცენტრში არის ავსტრიელ ხუროთმოძღვართა უძველესი ქმნილებები: წმინდა სტეფანეს ტაძარი, იმპერატორის ყოფილი სასახლე და სხვა ისტორიული ნაგებობანი. რინგშტრასეზე განლაგებულია პარლამენტი, ქალაქის რატუშა, მუზეუმები, თეატრები და ევროპაში ერთ-ერთი უძველესი უნივერსიტეტი.
ვენის გარდა ავსტრიაში კიდევ ოთხი მნიშვნელოვანი ქალაქია: ლინცი, გრაცი, ზალცბურგი და ინსბრუკი. ლინცი ზემო ავსტრიის მხარის მთავარი ქალაქია. იგი შავი მეტალურგიისა და კოქსქიმიის ცენტრია. ფოლადჩამომსხმელი ქარხნები და საწარმოები, რომლებიც აწარმოებენ მოწყობილობას მეტალურგიულ, ქიმიურ და სხვა ქალაქებისათვის, გაერთიანებულია მძლავრ კონცერნ „ფესტალპინეში“. იგი ერთ-ერთი უდიდესი კონცერნია ევროპაში. გრაცი შტირიის ადმინისტრაციული ცენტრია. იგი სატრანსპორტო მანქანათმშენებლობის და კვების მრეწველობის მსხვილი ცენტრია. გრაცი ცნობილია თავისი სასწავლებლებით, განსაკუთრებით ძველი უნივერსიტეტით. ზალცბურგი ამავე სახელწოდების მხარის ცენტრია. იგი ცნობილია თავისი ძველი მუსიკალური ტრადიციებით. ზალცბურგში დაიბადა მოცარტი. მდინარე ინის ხეობაში მდებარეობს ტიროლის ცენტრი ინსბრუკი. იგი არის ევროპული მნიშვნელობის დიდი სატრანსპორტო კვანძი და საერთაშორისო ტურიზმის ცენტრი, ალპინისტებისა და სამთომეთხილამურეთა „დედაქალაქი“.
დემოგრაფია
სტატისტიკ-ავსტრიის 2020 წლის მონაცემების მიხედვით, ქვეყნის მოსახლეობა დაახლოებით 9 მილიონია. ქვეყნის დედაქალაქის, ვენას მოსახლეობა აღემატება 1.9 მილიონს (2.6 მილიონი გარეუბნების ჩათვლით), რაც მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედია. იგი ცნობილია თავისი კულტურით და ცხოვრების მაღალი დონით.
ვენა მოსახლეობის მიხედვით, ავსტრიის ქვეყნებს შორის, ერთპიროვნული ლიდერია. მეორე უმსხვილესი ქალაქია გრაცი (291 007), რომელსაც, შესაბამისად, ლინცი (206 604), ზალცბურგი (155 031), ინსბრუკი (131 989) და კლაგენფურტი (101 303) მოსადევს. ყველა სხვა ქალაქის მოსახლეობა 100 000-ზე მცირეა.
ევროსტატის მიხედვით, 2018 წელს ავსტრიის მოსახლეობაში დაახლოებით 1.69 მილიონი უცხოეთში-დაბადებული ადამიანი შედიოდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 19.2 %-ს შეადგენს. აქედან 928 700 (10.5 %) დაბადებულია ევროკავშირის გარეთ, ხოლო 762 000 (8.6 %) - ევროკავშირის სხვა წევრ სახელმწიფოებში. ქვეყნის მოსახლეობაში აგრეთვე შედის 483 100 სხვა ქვეყანაში-დაბადებულთა მცხოვრებლების შთამომავალი.
2017 წლის მონაცემებით, შობადობის მაჩვენებელი იყო 1.52 ბავშვი/ქალზე, რაც საშუალო სტანდარტთან შედარებით (2.1 ბავშვი/ქალზე) დაბალია; 2017 წელს დაფიქსირებული შედეგი მნიშვნელოვნად ჩამორჩება 1873 წელს დაფიქსირებულ შედეგს (4.83 ბავშვი/ქალზე). 2015 წელს, დაუქორწინებელი ქალების ბავშვებს მიეკუთვნებოდა მთლიანი ახლადდაბადებული ბავშვების 42.1 %. შედეგად, ავსტრიას, საშუალოდ 44.2 წლით, მსოფლიოში მე-12 ყველაზე ხნიერი მოსახლეობა ჰყავს. 2016 წლის მონაცემებით, სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლოვობა არის 81.5 წელი (78.9 წელი კაცებში, ხოლო 84.3 წელი ქალებში).
ლაპარაკობენ გერმანულ დიალექტებზე. კარინტიასა და შტირიაში ცხოვრობენ სლოვენები, აღმოსავლეთით კი ხორვატები და უნგრელები. ავსტრიის ერი ჩამოყალიბდა სხვადასხვა ეროვნებებისა და ტომების შერევის შედეგად, რომლებშიც თუმცა ჭარბობდნენ გერმანელები, მაგრამ არანაკლები როლი ითამაშეს კელტებმა, რეტებმა, ილირიელებმა, მოგვიანებით კი სლავებმა.
ენა
ენობრივი და ეთნიკური თვალსაზრისით, ავსტრიაში მეორე უდიდეს ჯგუფს თურქები (ქურთების ჩათვლით) ქმნიან; მათი ამჟამინდელი რაოდენობა დაახლოებით არის 200 000-300 000. შემდეგ მოდიან: 124 392 გერმანულ ენაზე მოსაუბრე (იგულისხმება ის ხალხი, რომელთათვისაც გერმანული არის დედაენა; უმეტესად გერმანელი ემიგრანტები), 123 417 ინგილისურ; 24 446 ალბანურ; 17 899 პოლონურ; 14 699 უნგრულ; 12 216 რუმინულ; 10 000 მალაილურ; 7982 არბულ; 6891 სლოვაკურ; 6707 ჩეხურ; 5916 სპარსულ; 5677 იტალიურ; 5466 რუსულ; 5213 ფრანგულ; 4938 ჩინურ; 4264 ესპანურ; 3503 ბულგარულ ენაზე მოსაუბრეები.
რელიგია
2001 წელს, ავსტრიის მოსხლეობის 71 % რეგისტრირებული იყო, როგორც კათოლიკე, ხოლო 5% თავს პროტესტანტად თვლიდა. ავსტრიელი ქრისტიანები, როგორც კათოლიკეები, ასევე პროტესტანტები, ვალდებულნი არიან გადაიხადონ წევრობის გადასახადი (გამოითვლება შემოსავლის მიხედვით — დაახლოებით 1 %) მათი ეკლესიისთვის; ამ გადახდას ეწოდება „Kirchenbeitrag“ („საეკლესიო წვლილი“). XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული, ავსტრიაში რელიგიის მიმდევრების და მსახურების რიცხვი მცირდება. 2018 წლის მონაცემებით, ავსტრიის კათოლიკურ ეკლესიას ჰყავს 5 050 000 წევრი (მთლიანი მოსახლეობის 56.9 %). 2015 წლის მონაცემების მიხედვით, საკვირაო ეკლესიას მოსახლეობის 7 %, ანუ 605 828 ადამიანი ესწრება. ლუთერანულმა ეკლესიამ 2001-2016 წლებში აგრეთვე მიმდევართა მნიშვნელოვანი ნაწილი, 74 421 ადამიანი, დაკარგა.
2001 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 12 %-ს არ მისდევდა არცერთ რელიგიას; საეკლესიო ინფორმაციის თანახმად, ეს წილი 2015 წლისთვის 20 %-მდე გაიზარდა. დარჩენილი ხალხიდან, 2001 წლის მდგომარეობით დაახლოებით 340 000 ავსტრიელი ირიცხებოდა სხვადასხვა მუსლიმურ ჯგუფებში; აღნიშნულ ჯგუფში ძირითადად ირიცხება თურქეთიდან, ბოსნია და ჰერცოგოვინადან და კოსოვოდან შემოსული ხალხი. 2016 წლის მონაცემებით, ქვეყანაში მუსლიმთა რიცხვი გაორმაგებულია - დაახლოებით 700 000. ქვეყანაში აგრეთვე ხვდებით დაახლოებით 180 000 მართლმადიდებლური ეკლესიების წევრს (უმეტესად სერბები), დაახლოებით 21 000 იეჰოვას მოწმეს და დაახლოებით 8100 ებრაელს.
ეკონომიკა
ავსტრიას ექსპორტზე გააქვს მაგნეტიზი, გრაფიტი, დახერხილი ხე-ტყე, ქაღალდი, ცელულოზა. ექსპორტზე მოდის ქიმიური პროდუქციის მეოთხედი.
სოფლის მეურნეობა თითქმის მთლიანად აკმაყოფილებს ქვეყნის მოთხოვნილებებს. გამოყენებულია მიწის ფართობის თითქმის ნახევარი, აქედან 40 % სათესია, ხოლო 60 % საათიბი და საძოვარია. სოფლის მეურნეობის მთავარი დარგია მესაქონლეობა. აშენებენ მსხვილ რქოსან საქონელს და ღორებს. მოჰყავთ მარცვლეული კულტურები, კარტოფილი, შაქრის ჭარხალი. ავსტრიაში ბევრი ბაღი და ვენახია. ჭარბობს მსხვილი მიწათმფლობელობა.
ქვეყნის ეკონომიკისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ტურიზმს. ალპების ულამაზესი პეიზაჟი, დუნაის ხეობა, ვენის და სხვა ქალაქების მრავალი არქიტექტურული ძეგლი, მთის მცხოვრებთა თავისებური ყოფა ავსტრიაში ყოველწლიურად 10 მლნ-ზე მეტ ტურისტს იზიდავს.
ავსტრია მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (225 მლრდ $) მსოფლიოში 22-ე ადგილი უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გერმანულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
ფუტურამა
„ფუტურამა“ (Futurama) — ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ანიმაციური სიტკომი, შექმნილი მეტ გრენინგისა და დეივიდ კოჰენის მიერ Fox Broadcasting Company-ისთვის. სერიალში მოთხრობილია ნიუ-იორკელი პიცის დამტარებელის, ფილიპ ფრაის შესახებ, რომელიც მეოცე საუკუნის მიწურულს შემთხვევით კრიონიკულად გაიყინა და ცხრაასი წელის შემდეგ გალღვა და აღმოჩნდა XXXI საუკუნეში, რეტროფუტურისტულ მომავალში. გრენინგს „ფუტურამას“ შექმნის იდეა ჯერ კიდევ 1990-იანი წლების შუა პერიოდში მოუვიდა, მაშინ როდესაც დაკავებული იყო „სიმპსონებზე“ მუშაობით.
აშშ-ში ფუტურამა ტელეარხ Fox-ის მეშვეობით გადაიცემოდა 1999 წლის 28 მარტიდან 2003 წლის 10 აგვისტომდე (ტრანსლირების შეწყვეტამდე). სერიალი ხელახლა იქნა ნაჩვენები Cartoon Network-ის Adult Swim-ზე 2002-2007 წლებში. ჩვენება განახლდა 2007 წელს და გრძელდებოდა 2009 წლამდე. 2008 წელს 20th Century Fox Television-თან შეთანხმებით, „ფუტურამას“ ეთერში გაშვება დაიწყო სამაუწყებლო კომპანია Comedy Central-მა.
2009 წლის ივნისში, კომპანია 20th Century Fox-ის განცხადებით, Comedy Central შეუდგა ახალი სეზონის 26 ეპიზოდის გაშვებას, რომელიც გადაიცემოდა 2010-2011 წლებში. შოუ განახლდა მეშვიდე სეზონის სახით, პირველი ნაწილი 2012 წლის ივნისში გამოვიდა, ხოლო მეორე — 2013 წელს. მოგვიანებით გახდა ცნობილი, რომ სერიალის მეშვიდე სეზონი იქნებოდა უკანასკნელი. Comedy Central-მა განაცხადა, რომ იგი აღარ აპირებდა შემდეგში სხვა ეპიზოდებზე მუშაობას. სერიალის უკანასკნელი ეპიზოდი ეთერში გავიდა 2013 წლის 4 სექტემბერს. მიუხედავად იმისა, რომ გრენინგმა განაცხადა, რომ იგი შეეცდებოდა მასზე მუშაობის განახლებას დევიდ კოენმა დასძინა, რომ „Meanwhile“ იქნებოდა მეშვიდე სეზონის უკანასკნელი ეპიზოდი და ზოგადად სერიალის ფინალი.
სერიალმა მიიღო დადებითი შეფასებები სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებისა თუ ინტერნეტ გამოცემებისგან, ასევე წილად ხვდა უამრავი ჯილდო სხვადასხვა ცერემონიებზე. იგი ჩვიდმეტჯერ იქნა ნომინირებული ენიზე (მოიგო შვიდი) და 12-ჯერ ემიზე (მოიგო ექვსი). ასევე მიიღო ამერიკის სცენარისტების გილდიის ჯილდოს 4 ნომინაცია, საიდანაც მოიგო ორი. მას აგრეთვე მინიჭებული აქვს ნებულას ჯილდო და Environmental Media Awards-ის ჯილდო ეპიზოდებისთვის „The Problem with Popplers“ და „The Futurama Holiday Spectacular“. აგრეთვე გამოვიდა „ფუტურამასთან“ დაკავშირებული მრავალი სახის საქონელი, მათ შორის კომიქსების სერია და ვიდეო თამაში, კალენდარი, სამოსელი და სათამაშო ფიგურები. 2013 წელს, ჟურნალმა TV Guide სერიალს სიაში „60 ყველა დროის უდიდესი სატელევიზიო ანიმაციური ფილმი“ 26-ე ადგილი მიუჩინა.
სქოლიო
კატეგორია:1990-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები  კატეგორია:1990-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესრიალები კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული სატელევიზიო სიტკომები კატეგორია:ანიმაციური სიტკომები კატეგორია:ენის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:Comedy Central-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Comedy Central-ის პროგრამები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:ტელეარხ Fox-ის შოუები კატეგორია:ტელესერიალები რობოტებზე კატეგორია:სატირული სატელევიზიო პროგრამები კატეგორია:20th Century Fox Television-ის ტელესერიალები კატეგორია:რიჩარდ ნიქსონი მასობრივ კულტურაში კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ტელეპროგრამები კატეგორია:ვიდეო თამაშებად ადაპტირებული ტელეპროგრამები კატეგორია:კომიქსებად ადაპტირებული ტელეპროგრამები კატეგორია:ტელესერიალები დროში მოგზაურობების შესახებ
Leptogenys sulcinoda
Leptogenys sulcinoda — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ბალაოანი
ბალაოანი (ოფიციალურად ბალაოანის მუნიციპალიტეტი; ფილ: Bayan ng Balaoan; ილოკ: Ili ti Balaoan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 40 339 ადამიანს შეადგენს. ბალაოანი 36 ბარანგაისგან შედგება.
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
თაითლესინგი
თაითლესინგი (Tightlacing) — მჭიდროდ მოჭერილი კორსეტის ტარება, რომ მიაღწიონ ტანის უკიდურეს ცვლილებებს და გამოცადონ რაც შეიძლება ვიწრო კორსეტი. თაითლისერებს, ვინც ატარებენ მჭიდრო კორსეტს, სიამოვნებთ ვიწრო კორსეტის შეგრძნება და ყოველ მცდელობაზე ცდილობენ უფრო მჭიდროდ შეიკრან იგი.
კატეგორია:პარაფილიები კატეგორია:ტანსაცმელთან დაკავშირებული ფეტიშიზმები
უკანასკნელი ბრძოლა (ნარნიის ქრონიკები)
უკანასკნელი ბრძოლა  (The Last Battle) — ფენტეზის ჟანრის საბავშვო რომანი, რომლის ავტორია კლაივ ლუისი. იგი არის ნარნიის ქრონიკების ციკლის რიგით მეშვიდე წიგნი. ამ წიგნისათვის ლუისმა მიიღო კარნეგის ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარნიის ქრონიკები კატეგორია:კლაივ ლუისის ნაწარმოებები კატეგორია:1956 წლის რომანები
აბულხაირი (უმცროსი ჟუზი)
thumb|200px|ყაზახეთი, [[საფოსტო მარკა, აბულ ხაირ ხანი, 2001 (Michel 316)]] აბულხაირი (Әбілқайыр Мұхаммед Гази бахадүр хан; დ. 1693 — გ 1748) — ყაზახური უმცროსი ჟუზის ხანი (დღევანდელი დასავლეთ ყახაზეთი). მისი მმართველობის პერიოდში უმცროსი ჟუზი მონაწილეობდა ძუნგართა წინააღმდეგ ომში (1723-30), რომელიც ამ უკანასკნელთა ყახაზეთის ტერიტორიებზე შემოსევას მოჰყვა. მისი ხელმძღვანელობით ყახაზებმა ძუნგარების ძალები დაამარცხეს მდ. ბულანტისთან (1726) და ანრაკაის ბრძოლაში (1729).
ძუნგართა წინააღმდეგ რუსების დახმარების მოსაპოვებლად აბულ ხაირ ხანმა რუსეთის მეფის ქვეშევრდომობა მიიღო 1731 წელს. მოგვიანებით მან სცადა რუსეთის გავლენის შემცირება ყაზახურ უმცროს ჟუზზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახი ხანები კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია კატეგორია:დაბადებული 1693 კატეგორია:გარდაცვლილი 1748
ზაზაკი
ზაზაკი — ირანული ენების ერთ-ერთი ენა ჩრდილო-დასავლეთის ქვეჯგუფი. გავრცელებულია ზაზას ხალხებს შორის თურქეთის ტერიტორიაზე — აღმოსავლეთ ანატოლიაში, ევფრატისა და ტიგროსის მდინარეების სათავეებს შორის. პროვინციებში ტუნჯელი, ერზინჯანი, ბინგოლი, სივასი, ერზურუმი, ვარტო, ელაზიღი, დიარბაქირი, სივერეკი, ადიამანი, და აგრეთვე ნაწილობრივ რამდენიმე სოფლებში მალათია, მარდინი, მუტკი, აქსარაი.
ოთარ ჯაფარიძე (ფერმწერი)
ოთარ გრიგოლის ძე ჯაფარიძე (დ. 29 ოქტომბერი, 1920, ქ. ოჩამჩირე, აფხაზეთი — გ. 27 ნოემბერი, 2020) — ქართველი ფერმწერი და გრაფიკოსი.
ზაზაკი
სქოლიო
კატეგორია:ირანული ენები
ოთარ ჯაფარიძე (ფერმწერი)
ბიოგრაფია
ოთარ ჯაფარიძე დაიბადა 1920 წლის 29 ოქტომბერს ქ. ოჩამჩირეში, სადაც მამამისი, გრიგოლ ჯაფარიძე, ქართული გიმნაზიის დირექტორად მუშაობდა. სწავლა დაიწყო 1927 წელს სოხუმის ქართულ ცხრაწლედში და ოჯახის თბილისში გადასვლის შემდეგ განაგრძო თბილისის I საცდელ–საჩვენებელ სკოლაში (ამჟამად თბილისის კლასიკური გიმნაზია), რომელიც დაამთავრა 1939 წელს.
1939–1946 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტზე. 1947 წელს ჩაირიცხა ფერწერის კათედრის ასპირანტურაში, სადაც დაჰყო 1950 წლამდე. ასპირანტურაში სწავლის პერიოდში 1947 წელს დაიწყო მუშაობა თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში (შემდგომში იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელი) სპეციალური საგნების პედაგოგად. როგორც ჩანს, ოჯახის ტრადიციებმა (პაპა და მამა პედაგოგები იყვნენ) განაპირობეს ოთარ ჯაფარიძის ერთგულება პედაგოგიური მოღვაწეობისადმი. მან 60 წელი იმუშავა პედაგოგად და ამ ხნის განმავლობაში რამდენიმე ასეულ ახალგაზრდას გაუწია დახმარება მყარად დამდგარიყვნენ პროფესიონალური მხატვრობის რთულ გზაზე.
1960 წლიდან ოთარ ჯაფარიძემ დაიწყო მუშაობა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის კათედრის მასწავლებლის თანამდებობაზე. მან სამხატვრო აკადემიაში მუშაობის 47 წლის განმავლობაში გაიარა უმაღლესი სასწავლებლის პედაგოგის ყველა საფეხური კათედრის პროფესორის თანამდებობამდე. 1968 წელს სამხატვრო აკადემიის მაშინდელი რექტორის აპოლონ ქუთათელაძის რეკომენდაციით დაინიშნა აკადემიის პრორექტორად სასწავლო დარგში. მან ამ თანამდებობაზე იმუშავა 15 წელი (1983 წლამდე). შემდგომში ოთარ ჯაფარიძე აკადემიაშივე განაგრძობდა მოღვაწეობას ფერწერის კათედრის პროფესორის თანამდებობაზე. 1988 წლიდან – უჩა ჯაფარიძის სახლ-მუზეუმის დაარსების დღიდან შეთავსებით იყო ამ მუზეუმის ხელმძღვანელი.
1969 წელს ოთარ ჯაფარიძეს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული მხატვრის წოდება. მისი შემოქმედებითი მოღვაწეობის სფერო ძირითადად პეიზაჟის მხატვრობით განისაზღვრა, რასაც ხელს უწყობდა სისტემატიური კონტაქტი მშობლიურ რაჭასთან. სწორედ რაჭის პეიზაჟი გახდა მისი შემოქმედებითი შთაგონების მთავარი წყარო.
ოთარ ჯაფარიძის ფერწერული ნამუშევრები ძირითადად დაცულია საქართველოს სახელმწიფო სამხატვრო გალერეის (ამჟამად „მხატვრის სახლი“), ონისა და ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმების ფონდებში. ერთ–ერთი ტილო იმყოფება მოსკოვის აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში. ცალკეული ნამუშევრები დაცულია კერძო კოლექციებში როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. უკანასკნელი წლების განმავლობაში ოთარ ჯაფარიძის, როგორც მხატვრის, ინტერესები მიიპყრო ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების მხატვრულმა ასახვამ. ამ თემაზე მის მიერ შექმნილია ორასამდე მცირე ზომის გრაფიკული ნამუშევარი.
ოთარ ჯაფარიძე დაჯილდოებულია რამდენიმე საბჭოთა მედლით და ღირსების ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ოჩამჩირეში დაბადებულები ოთარ კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ტუბერკულოზი
ტუბერკულოზი (tuberculum – ხორკლი) — ინფექციური დაავადება, რომელსაც იწვევს რამდენიმე სახეობის მიკობაქტერია (ძირითადად Mycobacterium tuberculosis). ტუბერკულოზი ყველაზე ხშირად აზიანებს ფილტვებს. მეოცე საუკუნემდე იგი პრაქტიკულად განუკურნებელი დაავადება იყო.
ტუბერკულოზის გამომწვევი — ტუბერკულოზის მიკობაქტერია (კოხის ჩხირი) უხშირესად ფილტვებს აზიანებს. იგი შეიძლება იყოს ჩასუნთქულ ჰაერში, ნახველის წვეთებში, ჭურჭელზე და ა.შ. ტუბერკულოზი არა მარტო ჰაერ–წვეთოვანი გზით გადამდები ინფექციაა, არამედ მტვრითაც გადაიტანება. ნესტიან ადგილებში, სადაც მზის სხივები ვერ აღწევს, ტუბერკულოზის გამომწვევი ბაქტერიები დიდხანს ინარჩუნებენ სიცოცხლისუნარიანობას. მშრალ, კარგად განათებულ ადგილებში, მზის სხივების (კერძოდ კი ულტრაიისფერი სხივების) პირდაპირი მოქმედებით ისინი მალე იღუპებიან.
ტუბერკულოზის პრევენცია მოიცავს მაღალი რისკის ჯგუფების გამოვლენას, ადრეულ დიაგნოსტიკას და მკურნალობას, ახალშობილთა ვაქცინაციას. მაღალი რისკის ქვეშ შედიან აქტიური ტუბერკულოზით დაავადებული ოჯახის წევრები, თანამშრომლები, მეგობრები. მკურნალობა ტარდება რამდენიმე ანტიბიოტიკით ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. ანტიბიოტიკებზე რეზისტენტული შტამების რაოდენობა იზრდება, რის გამოც ზოგიერთი ავადმყოფი ავადდება მრავალ ანტიბიოტიკზე რეზისტრენტული ტუბერკულოზით (MDR-TB).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
Don't Ever Change (სიმღერა)
Don't Ever Change — ჯერი გოფინის და კეროლ კინგის მიერ 1961 წელს დაწერილი სიმღერა. პოპულარობა მოიპოვა მისმა ვერსიამ, რომელიც ჯგუფმა The Crickets ჩაწერა.
ჯგუფ The Beatles-ის მიერ ჩაწერილი იქნა სიმღერის საკუთარი ვერსია, რომელიც 1994 წელს საარქივო ჩანაწერების ალბომზე Live at the BBC გამოიცა. აღსანიშნავია, რომ სიმღერა წარმოადგენს პოლ მაკ-კარტნისა და ჯორჯ ჰარისონის იშვიათ ვოკალურ დუეტს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1961 წლის სიმღერები
სან-ბერნარდუ-დუ-კამპუ
სან-ბერნარდუ-დუ-კამპუ (São Bernardo do Campo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სან-პაულუს შტატში. წარმოადგენს სან-პაულუს სამხრეთ მეტროპოლიას. მოსახლეობა შეადგენს 810,979 კაცს (2009).
ქალაქი დაარსდა 1553 წელს. ქალაქში დაიბადა ცნობილი პორტუგალიელი ფეხბურთელი დეკუ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები