cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მაგნიუმის ნიტრატი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიტრატები
ნიკო ლომოურის სახლ-მუზეუმი
ნიკო ლომოურის სახლ-მუზეუმი — გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის ფილიალი, ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ არბოში. დგას შუა სოფელში.
მუზეუმი ერთსართულიანია, ოროთახიანი. ერთ ოთახში გამოფენილია მწერლის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფოტომასალა, მემორიალური ნივთები, მეორეში კი სოფლის ბიბლიოთეკაა. ქართველი მწერალი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე ნიკო ლომოური დაიბადა ამ სახლში 1852 წლის 19 თებერვალს და ცხოვრობდა 1860 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
დურია
დურია  (Dürriyə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  697 კაცი. მკვლევარების აზრით   შედგება სიტყვებისგან du / di (ორი) და riya (გზა, გზა)  რაც ნიშნავს „გზაჯვარედინზე აშენებულ სოფელს“.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ლაშა მჭედლიშვილი
ლაშა მჭედლიშვილი (დ. 7 თებერვალი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ხარაგაულის ჩხერიმელას ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი ლ
ქურდამირი
ქურდამირი (Kürdəmir) — ქალაქი აზერბაიჯანში. წარმოადგენს ქურდამირის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
გეოგრაფია
ოლქს ესაზღვრება აღსუს, გოქჩაის, უჯარის, იმიშლის, საბირაბადის, ჰაჯიყაბულისა და ზარდაბის რაიონები. აქ კლიმატი თბილი და ნახევრადმშრალია. რელიეფი ძირითადად დაბლობიანია, რომელიც ზღვის დონიდან დაბლაა. აქ გავრცელებულია ძირითადად რუხი-ყავისფერი და ნაცრისფერი ნიადაგის ტიპები. გარეული ღორი, მგელი, მელა, ხოხობი, გერეული იხვები, ბატები და ა.შ. დამახასიათებელია რეგიონის ფაუნისათვის. ადამიანთა არასათანადო სამუშაოები რეგიონში იწვევს ნიადაგის ეროზიას.
კლიმატი
რეგიონისთვის ძირითადად დამახასიათებელია მშრალი სუბტროპიკული კლიმატი. კლიმატის ამ სახეობას ახასიათებს ზოგჯერ უკიდურესად ცხელი ტემპერატურა ზაფხულში, ხოლო ზამთრისთვის დამახასიათებელია თბილი ან გრილი ტემპერატურა. ნალექის რაოდენობა 430 მმ-იდან 185 მმ-მდე მერყეობს, ჰაერის ფარდობითი ტენიანობა ზაფხულში 50-60%-ია, ზამთრის თვეებში კი 75-80%. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 4,6 ° C-ია, ხოლო ივლისის 28 ° C. საშუალო წლიური ტემპერატურა 15,8 ° C-ს შეადგენს რეგიონში. ქურდამირში დაფიქსირებული ყველაზე მაღალი ტემპერატურა იყო 44 ° C (დაფიქსირდა 2000 წელს).
ისტორია
ქურდამირის ოლქი დაარსდა 1930 წელს, როგორც არანის რეგიონის ეკონომიკური ცენტრი. 1963 წელს კოლხოზ-სოვოხოზის წარმოების დეპარტამენტის პარტიული კომიტეტების შექმნის გამო, აღსუსა და ქურდამირის რაიონები გაერთიანდა და იმავე წლის იანვარში შეიქმნა ქურდამირის პარტიული კომიტეტი. 1964 წელს, აზერბაიჯანის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის თანახმად, ახალი სისტემა გაუქმდა, აღდგა ძველი სტრუქტურა, განცალკევდა ქურდამირისა და აღსუს ოლქები და თითოეულმა რეგიონმა დაიწყო დამოუკიდებელად ფუნქციონირება. ინდუსტრიის წილი ქურდამირის ეკონომიკაში გაიზარდა 1883 წელს ბაქო-თბილისის სარკინიგზო ხაზის გაყვანის შემდეგ. ვინაიდან სარკინიგზო ხაზი გადიოდა ქურდამირის ტერიტორიაზე, ამან ხელი შეუწყო სოფლის მეურნეობის პროდუქციასა და ტრანსპორტირებას, რამაც დადებითად იმოქმედა რაიონის განვითარებაზე. შედეგად, 1884 წელს ქურდამირის სოფლის მეურნეობის პროდუქტები უკვე იყიდებოდა რუსეთის ბაზრებზე. ყოველივე ზემოთქმულმა ფაქტორმა განაპირობა ქურდამირის ახალი ადმინისტრაციული ცენტრის შექმნა. XX საუკუნის დასაწყისში ქურდამირი უკვე იყო გოქჩაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი და მოიცავდა 67 სოფელს. 1920 წელს საბჭოთა ძალაუფლება დამყარდა რეგიონში, ისევე როგორც მთელ აზერბაიჯანში. ქურდემირმა უდიდესი როლი შეასრულა, საბჭოთა პერიოდში როგორც ეკონომიკურმა და კულტურულმა ცენტრმა.
სქოლიო
კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
ძორაგიუღი (გეღარქუნიქი)
ძორაგიუღი (Ձորագյուղ) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 000 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 823 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 93 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 52 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ლეჟა
ლეჟა (Lezhë ან Lezha) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ ალბანეთში. ლეჟის მუნიციპალიტეტი არის ლეჟის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მისი ისტორიული, ბერძნული სახელია ლისოსი (Λισσός). ლეჟის მუნიციპალიტეტი ჩამოყალიბდა 2015 წელს, ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად. მის შემადგენლობაში 10 ყოფილი მუნიციპალიტეტი შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ლეჟა გახდა.
ლეჟა 10 მეტრზე მდებარეობს ზღვის დონიდან. მისი ფართობი 509,10 კმ²-ია. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, ლეჟისა და დანარჩენი 9 ყოფილი მუნიციპალიტეტის საერთო მოსახლეობამ 65 633 ადამიანი შეადგინა.
ლეჟის ისტორია დაახ. ძვ. წ. VIII საუკუნიდან იწყება. თავდაპირველად, იგი ბერძნული კოლონია იყო. ლეჟა ძალიან ბევრი ეპოქის მომსწრე გახდა. 2004 წლიდან, ლეჟაში ძალიან აქტიურად მიმდინარეობს არქეოლოგიური გათხრები და ამ 11 წლის განმავლობაში, ძველ რომაული და ბიზანტიური ეპოქის დროინდელი მრავალი სამარხი და შენობა იქნა აღმოჩენილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
აქბარმაჰალა
აქბარმაჰალა  (Əkbərməhəllə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ბეიკერსფილდი (კალიფორნია)
ბეიკერსფილდი (Bakersfield) — ქალაქი აშშ-ის დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიის შტატში. 2010 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 347,483 კაცს შეადგენდა. ქალაქი 1869 წელს დაარსდა. ბეიკერსფილდის ფართობი 339,3 კმ²-ს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
სიმფსონები (სეზონი 5)
ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალ „სიმფსონების“ მეხუთე სეზონი ეთერში გადიოდა 1993 წლის 30 სექტემბრიდან 1994 წლის 19 მაისამდე. იგი სულ შედგება 22 ეპიზოდისგან და იწყება ეპიზოდით Cape Feare. სეზონის პროდიუსერია დევიდ მირკინი, გარდა უკანასკნელი ორი ეპიზოდისა, რომლებზეც ელ ჯინი და მაიკ რაისი მუშაობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:სიმფსონების სეზონები კატეგორია:1993 წლის ტელესეზონები კატეგორია:1994 წლის ტელესეზონები
ჯიროლამო სავონაროლა
ჯიროლამო სავონაროლა (Girolamo Savonarola; დ. 21 სექტემბერი, 1452 — გ. 23 მაისი, 1498) — იტალიელი ფანატიკოსი, დომინიკელთა ორდერის ბერი. რენესანსული ფლორენციის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი პოლიტიკური და სასულიერო ფიგურა. გაცხარებით ებრძოდა კათოლიკურ ეკლესიაში გამეფებულ კორუფციას, ფუფუნებას, სიმდიდრესა და ხელოვნებას. ვინაიდან ფლორენციის მმართველი მედიჩები დიდძალი ფულის პატრონები, ძალზედ მდიდარი, ფუფუნების მოყვარული და ხელოვნების მფარველები იყვნენ, ჯიროლამო მათ სატანის მოციქულებს ეძახდა. მალე მან დიდი გავლენა მოიპოვა ფლორენციელ ხალხზე და მათთან ერთად 1494 წელს დაამხო პიერო მედიჩის მმართველობა და მისი ოჯახი ქალაქიდან გააძევა. იგი აცხადებდა, რომ მალე ფლორენციას ახალ იერუსალიმად გადააქცევდა. ყოველივე ეს დიდად არ მოსწონდა რომის პაპ ალექსანდრე VI-ს, რომელიც მედიჩების მთავარი მოკავშირე იყო, ამიტომაც მან 1497 წელს კათოლიკური ეკლესიიდან განკვეთა ჯიროლამო, 1498 წელს კი საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-ის დახმარებით მოახერხა მისი დაკავება და გასამართლება. კარდინალთა საბჭომ იგი ერეტიკოსად გამოაცხადა და 1498 წლის 23 მაისს ფლორენციის მთავარ მოედანზე იგი ცოცხლად დაწვეს. მიუხედავად ამისა, ფლორენციაში მედიჩებმა 1512 წლამდე ვერ შეძლეს დაბრუნება.
ადრეული წლები და გამოსვლა ეკლესიის წინააღმდეგ
მინი|მარცხნივ|ჯიროლამო სავონაროლა, შესრულებულია მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1524 წელს ჯიროლამო დაიბადა 1452 წლის 21 სექტემბერს ფერარაში, ადგილობრივი, საშუალო შეძლების ნიკოლო დელა სავონაროლასა და ელენა ბონაკოლსის ოჯახში. იგი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა ქრისტიანობისადმი ღრმა რწმენითა და მისი დაცვისაკენ მოთხოვნილებით. ამის გამო, როგორც კი წამოიზარდა, ჯიროლამო ბერად აღიკვეცა და სულ მალე დომინიკელთა ორდერის წევრიც გახდა. იგი მეტად აღშფოთებული იყო რენესანსული იდეებით, რომელიც ეკლესიას ფასეულობებს უკარგავდა. მისი აზრით, ჰუმანურობა, ხელოვნება, ფუფუნება და ყოველივე ის, რასაც რენესანსულ ხანას მოჰქონდა ეშმაკისეული იყო და მისი დროზე შეჩერება იყო საჭირო. ბერად აღკვეცის პირველ წლებში იგი ბოლონიის მამათა მონასტერში ცხოვრობდა, სადაც მეტად ფილოსოფიურ ტრაქტატებს წერდა არისტოტელეს თეორიებზე დაყრდნობით. 1481 წელს იგი ფლორენციის საეპისკოპოს ხელმძღვანელად დაინიშნა, რის გამოც ფლორენციაში გადასახლება მოუწია, რომელიც სრულიად რენესანსის სამშობლო და ცენტრი იყო. აქ იგი უკვე სრულიად აშკარად დაუპირისპირდა არსებულ ვითარებას და საზოგადოებაში არსებულ აღვირახსნილ და უზნეო ცხოვრების წესს, რომელიც განსაკუთრებით ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის სამეფო კარზე იყო გაძლიერებული.
მონასტრის შინაგანი რეფორმაცია
მას შემდეგ, რაც ხალხი მის მხარეს აღმოჩნდა, სავონაროლამ პირდაპირ რომის კათოლიკურ ეკლესიაში არსებულ დარღვევებზე დაიწყო საუბარი. იგი აცხადებდა, რომ ეკლესია კორუფციის ბუდე იყო, მღველმთავრები, კურიები, კარდინალები და თვით რომის პაპიც კი უზნეოდ ცხოვრობდნენ. მისი გავლენა განსაკუთრებით მას შემდეგ გაძლიერდა, რაც 1494 წელს ფლორენციის სენიორმა პიერო მედიჩიმ საფრანგეთის მეფე შარლ VIII და მისი დიდი ლაშქარი სრულიად უბრძოლველად გაატარა ნეაპოლისკენ, მეტიც, იგი დაეხმარა კიდეც ფრანგებს. ეს ფაქტი თავად მოსახლეობაშიც დიდ უკმაყოფილებას იწვევდა, სავონაროლამ კი განაცხადა, რომ ფრანგების ნეაპოლისკენ გაშვება ძმების ღალატი იყო.
კონფლიქტი რომის პაპ ალექსანდრე VI-თან
სავანაროლა მისმა ამგვარმა ქმედებებმა რომის პაპ ალექსანდრე VI-თან დააპირისპირა. პაპიც, ისევე როგორც ყველა სხვა იტალიელი მთავარი პრო-ფრანგული პოლიტიკის გამტარებელი იყო (რადგანაც ისინი დაშინებულები იყვნენ), გარდა ფლორენციისა, რომელიც უკვე ჯიროლამოს მმართველობაში იყო. პიერო მედიჩი თავის ცოლ-შვილთან ერთად 1494 წელს გაიქცა ფლორენციიდან, რის შემდეგაც ქალაქს სავონაროლა მართავდა. შარლ VIII არაერთხელ დაემუქრა ჯიროლამოს ფლორენციაში შეჭრით, თუმცა იგი მაინც განაგრძობდა ხალხის ფრანგების წინააღმდეგ ამხედრებას. ამავდროულად, იგი საჯაროდ ალაპარაკდა ვატიკანში არსებულ აღვირახსნილობაზე, ინცესტზე, პაპის რომანებზე, ძალადობაზე, კორუფციასა და ა.შ. ყოველივე ამან განარისხა ალექსანდრე VI და მან ჯიროლამოს თავისი უკანონო ვაჟი, ჩეზარე ბორჯია გაუგზავნა, რომელსაც მისი რომში ჩაყვანა ჰქონდა დავალებული. პაპმა მოითხოვა, რომ ჯიროლამო რომში ჩასულიყო და ინკვიზიციის წინაშე თავი დაეცვა. სავანაროლამ უარი განუცხადა პაპს ჩასვლაზე და „ბოდიშიც“ შეუთვალა, რადგან თავისი გაუარესებული ჯანმრთელობის გამო ვერ ახერხებდა ამას. ამას ძალიან მწვავე შედეგი მოჰყვა — პაპმა მას ქადაგების ჩატარება აუკრძალა და ფლორენცია კვლავ ლომბარდიის არქისაეპისკოპოს დაუქვემდებარა.
ეკლესიიდან განკვეთა
მიუხედავად აკრძალვისა, ჯიროლამომ ქადაგება განაგრძო. ყოველივე ეს ვატიკანმა დანაშაულად ცნო. ფლორენციაში არსებულმა დანაშაულებმა (იგულისხმება ადამიანების შევიწროვება, ვინც სავონაროლას არ ემხრობოდა და ზოგჯერ დაუკითხავად ძვირფასი ქონების დაწვა), პაპი აიძულა კვლავ ემოქმედა. მიუხედავად ყველაფრისა, ჯიროლამო თავის ძლიერ ქადაგებებს კვლავ განაგრძობდა, ახლა უკვე აქტიურად გამოდიოდა რომის ეკლესიის წინააღმდეგ და წესებს არ ემორჩილებოდა. ამ ყოველივეს გამო, ალექსანდრე VI-მ ჯიროლამო სავონაროლა 1497 წლის 12 მაისს კათოლიკური ეკლესიიდან განკვეთა და ჩამოართვა ბერის წოდებაც, რასაც მისი დომინიკელთა ორდენიდან გარიცხვა მოჰყვა.
სავონაროლას დაცემა
მინი|მარცხნივ|სავონაროლას სიკვდილით დასჯა, 1498 წელი|347x347პქ ამის შემდეგ, სავონაროლა აცხადებდა, რომ მას ღვთის ხმა ესმოდა, რომელიც ავალებდა ეკლესიაში არსებული ავხორცობის წინააღმდეგ გაფიცვას. ყოველივე ამის აღმოსაფხვრელად ალექსანდრე VI თავის საბჭოსთან ერთად თვითონ ჩავიდა ფლორენციაში და სავონაროლას შეხვდა. მათ უთხრეს, რომ თუ ნამდვილად ღვთის კაცი იყო, ცეცხლმოკიდებულ ნახშირზე ფეხშიშველად გავლა არ გაუჭირდებოდა და თუ ამას მოახერხებდა, ეკლესიაში აღადგენდნენ. ეს მათ ხალხის თანდასწრებით შესთავაზეს, რის გამოც ჯიროლამომ უარი ვეღარ თქვა. პაპმა მშვენივრად იცოდა, რომ იგი გამოწვევას ვერ ჩააბარებდა და ხალხის მხარდაჭერასაც მარტივად დააკარგვინებდა.
ამრიგად, სავონაროლამ გამოწვევა მიიღო და ფლორენციის მთავარ მოედანზე ცეცხლმოკიდებული ნაკვერჩხალი დაყარეს, რათა ბერს მასზე ფეხშიშვლად გაევლო. ხალხი ან ტრაგედიას ნახავდა, ან სასწაულს. თავდაპირველად ნაკვერჩხალზე გავლას მაინც ყოყმანობდა, მაგრამ რამდენიმე შეურაცხმყოფელი რეპლიკის შემდეგ ნაკვერჩხალზე გადავიდა. რამდენიმე ნაბიჯის გადადგმის შემდეგ ფეხები საშინლად დაეწვა და მაშინვე გადავიდა ნაკვერჩხლიდან. მისი ამ ქმედებისთანავე ფლორენციელმა ხალხმა ზურგი აქცია, რადგან მიიჩნიეს, რომ იგი არ იყო ღვთის მოგზავნილი კაცი.
სიკვდილით დასჯა
რადგანაც „ღვთის კაცი“ არ აღმოჩნდა, პაპისა და მისი კონსისტორიის აზრით იგი ეშმაკის მოციქული და მწვალებელი იყო, ეს კი ინკვიზიციით „უსისხლოდ დასჯას“ ითვალისწინებდა. ამის გამო, ერეტიკოსად შერაცხული ჯიროლამო სავონაროლას კოცონზე დაწვა მიესაჯა, რომელიც 1498 წლის 45 მაისს, ფლორენციის მთავარ მოედანზე მოიყვანეს სისრულეში. ამ დროს იგი 45 წლის იყო. მიუხედავად მისი სიკვდილისა, ფლორენციაში მედიჩების მმართველობა მაინც ვერ აღსდგა, რადგანაც სათავეში პიერო სოდერინი მოვიდა, 1512 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ფლორენციაში კვლავ აღსდგა მედიჩების ბატონობა და იგი კვლავ რენესანსის ცენტრად იქცა.
ლეოპოლდ II (ბელგია)
ლეოპოლდ II (Léopold II; დ. 9 აპრილი, 1835 — გ. 17 დეკემბერი, 1909) — ბელგიის მეფე 1865 წლის 17 დეკემბერიდან. ლეოპოლდ I-ის და ლუიზა მარია ორლეანელის მეორე ვაჟი.
ბიოგრაფია
ლეოპოლდ II ტახტზე ავიდა 1865 წელს მამის, ლეოპოლდ I-ის გარდაცვალების შემდეგ. იგი ცნობილია მდინარე კონგოს აუზის მიმდებარე ტერიტორიების დაპყრობით. მის ბრძანებით იქ მოეწყო სხვადასხვა კომერციული კამპანიები, რომელიც მიმდინარეობდა მოსახლეობის სასტიკი ექსპლუატაციით (თითქმის გენოციდამდე მიყვანით) და რეგიონის სიმდიდრის დაუფლებით. 1885—1908 წლებში არსებობდა კონგოს თავისუფალი სახელმწიფო, რომელიც სინამდვილეში მეფისა და მისი ახლობლების პირადი საკუთრება იყო და არა დამოუკიდებელი სახელმწიფო. ლეოპოლდი განსაკუთრებულად სასტიკ კოლონიალურ პოლიტიკას ანხორციელბდა: კონგოს მაცხოვრებლები ითვლებოდნენ მეფის მონებად; სამუშაოს შეუსრულებლობის შემთხვევაში მათ ხელის მტევნებს აჭრიდნენ. ლეოპოლდის მმართველობის პერიოდში კონგოს მოსახლეობა 20 მილიონიდან 10 მილიონამდე შემცირდა. ლეოპოლდის მოღვაწეობამ გამოიწვია ევროპელების აღშფოთება: ავსტრიის იმპერატორმა ფრანც იოზეფ I-მა (რომლის შვილ რუდოლფზეც ლეოპოლდმა დააქორწინა თავისი ქალიშვილი, სტეფანი) მას უწოდა "გვირგვინოსანი მაკლერი". თითქმის ასეთივე სიტყვებით ახასიათებდა მას ვლადიმერ ლენინიც ("საქმოსანი, ფინანსისტი, აფერისტი"). მარკ ტვენი და ართურ კონან დოილი მასზე სატირულ მოთხრობებს წერდნენ.
1902 წელს მეფეს თავს დაესხა იტალიელი ანარქისტი, რომელმაც მის ეკიპაჟს რამდენჯერმე ესროლა, მაგრამ ააცილა. ლეოპოლდ II გარდაიცვალა 1909 წლის 17 დეკემბერს და დაკრძალულია ბრიუსელის ღვთისმშობლის ეკლესიაში.
ოჯახი
thumb|left|ლეოპოლდი და მარია ჰენრიეტა 1853 წლის 22 აგვისტოს ლეოპოლდ II დაქორწინდა საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ II-ის შვილიშვილზე, ჰერცოგინია მარია ჰენრიეტა ავსტრიელზე. მათ შეეძინათ 4 შვილი:
მრავალი წლის განმავლობაში მეფეს კავშირი ჰქონდა კურტიზან ქალთან, ბლანშ დელაკრუასთან, რომლისთვისაც ლაჟვარდოვან ნაპირზე ააშენა ლეოპოლდის ვილა და რომელზეც 74 წლის ასაკში, სიკვდილამდე 5 დღით ადრე დაქორწინდა. ლეოპოლდს მასთან შეეძინა ორი არაკანონიერი შვილი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1835 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1909 კატეგორია:საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია (ბელგია)
ჯულიანო მედიჩი (1479-1516)
ბიოგრაფია
ჯულიანო დაიბადა 1479 წლის 12 მარტს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩისა და მისი ცოლის, სენიორა კლარისა ორსინის ნაბოლარა ვაჟი. იგი თავის უფროს ძმებთან, პიეროსა და ჯოვანისთან (შემდგომში პაპი ლეო X) ერთად იზრდებოდა.
1492 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ მისი ძმა პიერო ფლორენციის მმართველი გახდა, თუმცა მედიჩების მმართველობა 1494 წელს დაამხეს, რის შემდეგაც პიერო თავის ცოლ-შვილთან ერთად რომში, ხოლო ჯულიანო ვენეციაში გაიქცა. მედიჩების ძალაუფლების ფლორენციაში აღდგენა მხოლოდ საღვთო ლიგისა და საფრანგეთის სამხედრო ძალების დახმარებით მოხერხდა. ეს ყოველივე 1512 წელს მოხდა, რა დროსაც ფლორენციის ახალი მმართველი ჯულიანო გახდა (რადგან პიერო ამ დროს უკვე გარდაცვლილი იყო).
1515 წლის 22 თებერვალს ჯულიანომ ცოლად შეირთო სავოიის ჰერცოგ ფილიპო II-ის ასული ფილიბერტა სავოიელი. ეს ყოველივე საფრანგეთის სამეფო კარზე მოხდა და წყვილს ჯვარი ჯულიანოს ძმამ, ჯოვანიმ დასწერა. ამ ამბიდან ერთ წელიწადში საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-მა ჯულიანოს ნემურის ჰერცოგის წოდება უბოძა. ამის სანაცვლოდ, ფრანსუამ მედიჩებისა და ფლორენციის მხარდაჭერა მიიღო ნეაპოლის სამეფოსთვის ბრძოლაში. მიუხედავად ამის, ჯულიანო სულ მალე, 1516 წლის 17 მარტს გარდაიცვალა, 37 წლის ასაკში. მას ცოლთან შვილი არ დარჩენია, თუმცა საყვარლისგან ჰყავდა ერთი არალეგიტიმური ვაჟი, იპოლიტო, რომელიც კარდინალი გახდა.
მისი გარდაცვალების შემდეგ, ფლორენციის ტახტზე მისი ძმის შვილი ლორენცო II ავიდა. იგი დაკრძალეს მედიჩების მავზოლეუმში, ფლორენციაში. აღსანიშნავია, რომ ჯულიანოს ქანდაკება დგას რომში, სანტ'ანჯელოს კოშკზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1479 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1516 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ფლორენციელები კატეგორია:ფლორენციის მმართველები
არჩივანი
არჩივანი (Ərçivan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  — 8 084 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ბერეზოტოჩა
ბერეზოტოჩა (Березоточа) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლუბნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1527 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლუბნის რაიონის სოფლები
ნიკოლოზ ქირია
ნიკოლოზ 'ნიკა' ქირია (დ. 4 იანვარი, 1994, ზუგდიდი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებული ფეხბურთელები
ძორავანქი
ძორავანქი (Ձորավանք) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 160 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 162 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
მსხვილი ძაღლნიორა
მსხვილი ძაღლნიორა (Ornithogalum magnum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე სატაცურისებრთა ოჯახისა. აქვს ფართოლანცეტა-ხაზური ფოთლები. მოგრძო ხაზური მოყვანილობის, პატარა წვეტით დაბოლოებული, თეთრი და მურაძარღვებიანი ყვავილსაფრის ფოთლები. მრავალყვავილიანი მეჩხერი ყვავილედი, რომელიც ცილინდრულ მტევანს წარმოადგენს. ლანცეტა თანაყვავილები. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-ივლისში. კავკასიის ეკორეგიონის ენდემია. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, შიდა და ქვემო ქართლში, კახეთში; აგრეთვე ცნობილია ჩრდილოეთ კავკასიის დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში — დაჩრდილულ ადგილებში, ფოთლოვან ტყეში.
გილაფარგო
გილაფარგო  (Giləparqo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
მიხეილ გიორგაძე (წყალბურთელი)
მიხეილ რევაზის ძე გიორგაძე (დ. 14 მარტი, 1961, ქუთაისი) — ქართველი და საბჭოთა წყალბურთელი (მეკარე). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982).
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოსა” (1977–89) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1981–89). იყო მსოფლიოს თასის მფლობელი (1981), მსოფლიოს ჩემპიონი (1982), მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1983), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1983, 1985, 1987), სეულის ოლიმპიადის მესამე პრიზიორი (1988).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი კატეგორია:ქართველი წყალბურთელები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები მიხეილ (წყალბურთელი) კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ამიაკი
ამიაკი — ქიმიური ნივთიერება, მისი ფორმულაა NH3. ნორმალურ პირობებში (ნ.პ.) უფერო აირია, მკვეთრი დამახასიათებელი სუნით. ამიაკის სიმკვრივე თითქმის ორჯერ ნაკლებია ჰაერისაზე.
ამიაკის ერთი მოლეკულა სამკუთხა პირამიდას წარმოადგენს, რომლის წვერშიც აზოტი მდებარეობს.
ამიაკის მოლეკულები −77.73°C ტემპერატურაზე დნობას, ხოლო −33.34°C დუღილს იწყებენ.
2014 წელს გლობალურ ინდუსტრიაში 176 300 000 ტონა ამიაკი აწარმოეს, რაც 16%-ით მეტია 2006 წლის მაჩვენებელზე (152 000 000 ტონა ).
ამიაკი სუფთა სახით 1774 წელს ჯოზეფ პრისტლიმ აღმოაჩინა და „ტუტე ჰაერი“ (alkaline air) უწოდა. 11 წლის შემდეგ კი 1785 წელს კლოდ ლუი ბერტოლმა მისი ზუსტი ქიმიური შედგენილობა დაადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ფუძეები კატეგორია:ტოქსიკოლოგია კატეგორია:აზოტის ნაერთები
მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი
მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი (Памятник Минину и Пожарскому) — სკულპტურული მონუმენტი მოსკოვის ისტორიულ ცენტრში, წითელ მოედანზე. ძეგლი ეძღვნება 1612 წელს არეულობის ხანაში მიმინარე მეორე სახალხო ლაშქრობის ლიდერებს კუზმა მინინსა და დიმიტრი პოჟარსკის. აღნიშნული ლაშქრობით დასრულდა მოსკოვის გათავისუფლება პოლონელი ინტერვენტებისაგან. წარმოადგენს მოსკოვის ერთ-ერთ უდიდეს სკულპტურულ ძეგლს. შესრულებულია არქიტექტორ ივან მარტოსის პროექტის მიხედვით 1818 წელს კლასიციზმის სტილში. მონუმენტი შედგება ბრინჯაოს სკუპტურული ჯგუფისა და გრანიტის კვარცხლბეკისაგან, რომელსაც ბრინჯაოს ბარელიეფი ამშვენებს. კვარცხლბეკზე ორი მხრიდან ბარელიეფებია გამოსახული და მასზე წარწერაა: ძეგლის სიმაღლეა 8,3 მეტრი, სხვა მონაცემებით 8,6 მ და 8,8 მ.
გეოგრაფია
თავდაპირველად ძეგლი დაამონტაჟეს წითელ მოედანზე, ზემო სავაჭრო რიგის წინ, რომელსაც შემდეგ ეწოდა სახელმწიფო უნივერსამი. ამჟამად ძეგლი დგას ვასილი ნეტარის ტაძრის წინ, სადაც გადატანეს 1931 წელს წითელი მოედნის რეკონსტრუქციასთან და ლენინის მავზოლეუმის მშენებლობასთან დაკავშირებით.
დაპროექტება
thumb|250px|მოქანდაკე ივან მარტოსი, 1822 წელი განმათავისუფლებელი ლაშქრობის ლიდერთა ძეგლის აღმართვის იდეა წარმოიქმნა 1802 წელს, როდესაც პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიამ სტუდენტებს შესთავაზა სამუშაო თემის ფარგლებში შეესწავლათ ნიჟნი-ნოვგოროდის მამასახლისის კუზმა მინინისა და თავად დიმიტრი პოჟარსკის საგმირო საქმეები. შემდეგ წელს პეტერბურგში ლიტერატურის, მეცნიერებისა და ხელოვნების მოყვარულთა საზოგადოების სხდომაზე მწერალმა ვასილი პოპუგაევმა გამოთქვა აზრი აეგოთ 1612 წლის ლაშქრობის მეთაურებისა და პატრიარქ გერმოგენის ძეგლი. მიუხედავად ამისა, იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა მხარი არ დაუჭირა აღნიშნულ იდეას, რადგან იმპერატორის აზრით, რომ შეუძლებელი იყო მისი განხორციელებისათვის საკმარისი სახსრების მოგროვება.
1804 წელს სამხატვრო აკადემიის რექტორის ასისტენტმა ივან მარტოსმა, გამოიჩინა ინიციატივა, შეექმნა და პუბლიკისთვის შესაფასებლად წარედგინა ძეგლის მოდელი. სამი წლის შემდეგ გამოაქვეყნა ძეგლის პირველი ვარიანტი, თუმცა ეს იყო დაუმთავრებელი კომპოზიცია, მაგრამ ივან მარტოსმა უკვე პირველი პროექტით აჩვენა ძეგლის ძირითადი მახასიათებლები: მინინი და პოჟარსკი იყვნენ წარმოდგენილნი როგორც სამშობლოს განმათავისუფლებლები უცხოელი ინტერვენტებისაგან.
ძეგლის პროექტის შექმნის შემდეგ შეწყდა საუბრები მისი დამონტაჟების შესახებ. მაგრამ 1808 წელს ნიჟნი-ნოვგოროდის მოსახლეობამ კვლავ განაახლა საკითხი მისი აღმართვის შესახებ. იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა გასცა განკარგულება ღია კონკურსის გამოცხადების შესახებ. კონკურსის მონაწილეთა შორის იყვნენ მოქანდაკეები ივან მარტოსი, ივან პროკოფევი, თეოდოსი შჩედრინი, ვასილი დემუტ-მალინოვსკი, სტეფან პიმენოვი, არქიტექტორები ჟან-ფრანსუა ტომა დე ტომონი და ანდრეი მიხაილოვი. განხილვის შედეგად საუკეთესო პროექტად აღიარეს ივან მარტოსის ნამუშევარი და იგი დაამტკიცეს 1808 წლის ნოემბერში.
ფინანსური პრობლემების გამო ძეგლზე მუშაობა შეჩერდა. ალექსანდრე I-ის შეკვეთით ძეგლი უნდა დადგმულიყო ნიჟნი-ნოვგოროდში, მარტოსი თვლიდა, რომ ძეგლი უნდა დადგმულიყო მოსკოვში, სადაც მიმდინარეობდა მეორე სახალხო ლაშქრობის ძირითადი მოვლენები. აქედან გამომდინარე 1811 წელს, როდესაც უკვე შეგროვილმა თანხამ მიაღწია 136 ათას რუბლს, მინისტრთა კომიტეტმა გასცა თანხმობა, რომ ძეგლი აღმართულიყო მოსკოვში. ამავე დროს 18 ათასი რუბლი გაიგზავნა ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიაში მინინისა და პოჟარსკის ობელისკის შესაქმნელად, რომელიც აღმართეს ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის ტერიტორიაზე 1828 წელს შობის ეკლესიის გვერდით, სადაც განისვენებს კუზმა მინინის ცხედარი.
დამზადება
ძეგლის მცირე მოდელზე მუშაობა დაიწყო 1811 წლის დასასრულს. მოქანდაკეს არ შეუწყვეტია მუშაობა რუსეთ-საფრანგეთის 1812 წლის ომის დროსაც კი. მუშაობის დროს მინინისა და პოჟარსკის ფიგურების გამოსაძერწად მოდელად იყენებდა საკუთარ შვილებს. 1815 წელს დაასრულა დიდ მოდელი, რომლის შექმნაშიც დახმარებას უწევდა მოქანდაკე ივან ტიმოფეევი. მონუმენტის ჩამოსასხმელად მარტოსმა ხელშეკრულება დადო იმ დროისათვის ცნობილ ოსტატთან ვასილი ეკიმოვთან.
კვარცხლბეკისათვის გრანიტის ფილა დაამზადა პეტერბურგელმა ქვის ოსტატმა სამსონ სუხანოვმა. კვარცხლბეკის დამუშავებაში ასევე მონაწილეობდა ივან მარტოსის სიძე აბრაამ მელნიკოვი. მან შექმნა ნახატები და შაბლონები. 1817 წლის ტებერვალში კვარცხლბეკზე დააწერეს „ГРАЖДАНИНУ МИНИНУ И КНЯЗЮ ПОЖАРСКОМУ БЛАГОДАРНАЯ РОССiЯ. ЛIЪТО 1817“, მაგრამ რადგან ძეგლი აღმართეს 1818 წელს, ფრაზის დასასრული შეცვალეს და დააწერეს „ЛIЪТА 1818“.
ძეგლზე მუშაობისათვის ივან მარტოსმა მიიღო მოქმედი სახელმწიფო მრჩევლის წოდება დადაენიშნა პენსია 4 000 რუბლი წელიწადში, ოსტატმა ვასილი ეკიმოვმა მიიღო 20 000 რუბლი და წმინდა ანას მეორე ხარისხის ორდენი, მოქანდაკე ივან ტიმოფეევმა 3 000 რუბლი, არქიტექტორმა აბრაამ მელნიკოვმა - საჩუქარი.
აღმართვა და ადგილის შეცვლა
1817 წლის 21 მაისს სამუშაოების დასრულების შემდეგ საზღვაო გზით ძეგლი გააგზავნეს პეტერბურგიდან მოსკოვში მარშრუტით: ნევა-ონეგის ტბა-მარიინის წყლის სისტემა-შექსნე-რიბინსკი-ვოლგა-ნიჟნი-ნოვგოროდი. ნიჟნი-ნოვგოროდში მას მოსახლეობის დიდი ტალღა დახვდა. შემდეგ ძეგლმა გზა განაგრძო ზემოთ, მდინარე ოკით კოლომნამდე და საბოლოოდ 1817 წლის 2 სექტემბერს მდინარე მოსკოვის საშალებით კრემლის კედლებთან მივიდა.
1818 წლის თებერვლამდე მიმდინარეობდა მონუმენტის აღმართვის სამუშაოები. თავდაპირველად იგეგმებოდა ძეგლი დაედგათ ტვერის კარიბჭის მოედანზე, მაგრამ მარტოსმა ზედა სავაჭრო რიგები აირჩია წითელ მოედანზე. ძეგლი დადგეს წითელ მოედანზე სახით კრემლისკენ.
ძეგლის საზეიმო აღმართვა გაიმართა 1818 წლის 20 თებერვალს. აღმართვის ცერემონიალში მონაწილეობდა მეოთხე რუსული გვარდია, მთელი საიმპერატორო ოჯახი ალექსანდრე I-ის მეთაურობით და სამეფო კარი. კრემლის კედლები და კოშკები, მიმდებარე შენობების სახურავები, სავსე იყო ხალხით.
საბჭოთა პერიოდში ძეგლმა და ორივე ისტორიულმა გმირმა, რომელთაც ეძღვნებოდა ძეგლი, მკაცრი კრიტიკა დაიმსახურა ლიტერატურის მოღვაწეების მხრიდან. 1930 წლის 27 აგვისტოს გაზეთმა „Вечерняя Москва“-მ გამოაქვეყნა სტატია „დროა მოედნიდან გავიტანოთ ისტორიული ნაგავი“, რომლის ავტორიც იყო პუბლიცისტი ვლადიმირ ბლიუმი. სტატიაში მან მინინსა და პოჟარსკის უწოდა „ბოიართა სავაჭრო კავშირის წარმომადგენლები“. პოეტი ჯეკ ალტაუზენი ძეგლზე გამოსახულ ისტორიულ პირებს „ორ მედუქნეს“ უწოდებდა.
1931 წელს წითელი მოედნის რეკონსტრუქციისა და ლენინის მავზოლეუმის მშენებლობასთან დააკავშირებით ძეგლი გადაიტანეს ვასილი ნეტარის ტაძართან. ძეგლის გადატანის გადაწყვეტილება სტალინის მიერ იყო მიღებული. ამის შემდეგ ძეგლი აღარ გადაუტანიათ და დღესაც დგას იმავე ადგილზე.
რესტავრაცია
პირველი რესტავრცია ძეგლს ჩაუტარდა 1890-იან წლებში, რისთვისაც მოსკოვის საქალაქო სამმართველომ გამოჰყო 2 000 რუბლი. ვარაუდობდნენ ძეგლის გაწმენდით სამუშაოებს, გრანიტის კვარცხლბეკის გაპრიალებას, წარწერის მოოქროვებას და ა. შ.
1931 წელს წითელი მოედნის რეკონსტრუქციისა და ლენინის მავზოლეუმის მშენებლობასთან დააკავშირებით ძეგლი გადაიტანეს ვასილი ნეტარის ტაძართან. ძეგლის გადასატანად გამოიყო 30 000 რუბლი.
შემდეგი რესტავრაცია გაიმართა 1964 წელს, მისმა ღირებულებამ შეადგინა 2 422 რუბლი. ექსპერტებმა გარეცხეს და მტვრისაგან და გამონაბოლქვისაგან გაათავისუფლეს ძეგლი. 1967 წელს წარწერა კვარცხლბეკზე მოაოქროეს.
1980 წლის თებერვალში ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებთან დაკავშირებით სასწავლო-სარესტავრაციო კომბინატმა მოახდინა ძეგლის გამოკვლევა. შედეგად წარიმართა ბრინჯოას ფიგურების გარეცხვა გასუფთავების სამუშაოები. 1980-იანი წლების ბოლოსა და 1990-იანი წლების დასაწყისში ძეგლის სარესტავრაციო სამუშაოები არ წარიმართა რამდენიმე მიზეზის გამო: სირთულეები წარმოიქმნა კვლევისა და სარესტავრაციო საქმიანობის დაფინანსების კუთხით, ქალაქში არ იყო სარესტავრაციო ბაზა და არ იყო საკმარისი გამოცდილება ქალაქის მონუმენტური ქანდაკებების წმენდის საქმეში.
XXI საუკუნის დასაწყისში ძეგლი იმყოფებოდა მძიმე მდგომარეობაში. ლითონი წლების განმავლობაში გაცვდა. მასში გაკეთდა ნახვრეტები, ძლიერმა კოროზიამ შეჭამა მეტალის კარკასი. სარესტავრაციო სამუშაოები გაიმართა 2010-2011 წლებში, შედეგად გაამაგრეს ძეგლი.
თანამედროვე მდგომარეობა
2017 წელს მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი გადაეცა მოსკოვის სახელმწიფო ისტორიულ მუზეუმს და საჭიროებს რესტავრაციას. მუზეუმის დირექტორის ალექსეი ლევიკინის განცხადებით, კულტურის სამინისტროსთან ერთად ჩატარდება საფუძვლიანი კვლევა, აღდგენა დაგეგმილია 2018 წლისთვის - ძეგლის 200 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.
სკულპტურული ჯგუფი
თავდაპირველ პროექტში მინინი იდგა ქამარშემორტყმული ქიტონით დამარცხენა ხელი გაშვერილი ჰქონდა მოსკოვისაკენ. თავადი პოჟარსკი კი გამოსახული იყო რომაული შლემით და იყურებოდა მოსკოვისკენ. ერთი ხელი ფარზე ჰქონდა დადებული, მეორე კი ეკიდა ხმალზე, რომელიც ასევე მინინს ეკავა. აღნიშნულ კომპოზიციაში მინინის ფიგურა უფრო სტატიკურია, ვიდრე პოჟარსკისა.
ახალი პროექტის გრავიურა მნიშვნელოვნად განსხვავდება პირველი ვარიანტისაგან და თითქმის ემთხვევა საბოლოო ვერსიას. მინინის ფიგურას ეკავა მთავარი პოზიცია და მარჯვენა ხელით ჟესტიკულირებდა. ნიჟნი-ნოვგოროდელი მამასახლისების ტანსაცმელი შემსუბუქდა: იგი უკვე გამოსახული იყო მოსასხამის გარეშე. პოჟარსკის იმიჯი ვერ მოიძებნა და იგი კვლავ პასიური იყო. პოჟარსკის ტანსაცმელი ძველის მსგავსად ანტიკური იყო, მაგრამ ფარი, რომელზეც გამოსახლი იყო ხელთუქმნელი ხატი, ახლა უფრო რუსულს წააგავდა. კომპოზიციის ცენტრში რჩებოდა ხმალი. ხმალი განასახიერებდა ხალხის ერთობას, რომელიც ჩანდა მხოლოდ ძეგლის უკანა მხრიდან. სკულპტურის სიმაღლეა დაახლოებით 4,6 მეტრი, სხვა მონაცემებით 4,5 მეტრი.
კვარცხლბეკი
თავდაპირველ პროექტში კვარცხლბეკის წინა მხარეზე ივან მარტოსმა განათავსა ბარელიეფი, რომელზეც გამოსახულნი იყვნენ ნიჟნი-ნოვგოროდელები, რომელთაც მიჰქონდათ შემოწირულობა, მარჯვნივ მამაკაცები, მარცხნივ - ქალები. კვარცხლბეკის უკანა მხარეს კი გამოსახული იყო თავად დიმიტრი პოჟარსკის გამარჯვება მტრებზე.
კვარცხლბეკის უკანასკნელ ვარიანტში, რომელიც დაამზადეს წითელი ფინური გრანიტისაგან და შეამკეს ბრინჯაოს ბარელიეფებისაგან, შეიტანეს მცირედი ცვლილებები. წინა მხარე მდებარე ბარელიეფი ლაკონუური გახდა, შეამცირეს ზომები. ქალების ფიგურების უკან დგას მამა ორი შვილით. აქ მოქანდაკემ საკუთარი თავი გამოსახა შვილებით. მარტოსის მოსწავლემ სამუილ გალბერგმა მარტოსი შვილებით გამოსახა. მოქანდაკის შვილები შემთხვევით არ მოხვდნენ ბარელიეფზე. ერთი შვილი, ალექსი, იბრძოდა 1812 წელს კუტუზოვის არმიაში, ხოლო მეორე ტყვედ ჩავარდა და მოკლეს ნაპოლეონის არმიის წევრებმა საფრანგეთში.
კვარცხლბეკის სიმაღლეა დაახლოებით 3,7 მ, სიგრძე - 4 მეტრი, ხოლო სიგანე - 2,3 მეტრი. კვარცხლბეკზე ასევე გრანიტისაგან დამზადებული ტერასაა, რომლის სიმაღლეა 1,1 მეტრი.
ფილატელია
მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი რუსულ საფოსტო მარკაზე პირველად გამოჩნდა 1904 წლის 18 დეკემბერს. სურათი მარკაზე 5 კაპიკის ნომინალით გამოსახა მხატვარმა რიხარდ ზარინშმა. პირველი საბჭოთა მარკა ძეგლის გამოსახულებით, რომლის ღირებულებაც იყო 1 რუბლი, გამოვიდა 1946 წლის 6 სექტემბერს სერიით „მოსკოვის ხედები“, შემსრულებელი იყო მხატვარი ვასილი ზავიალოვი. 1947 წელს მასზე გააკეთეს წარწერა „მოსკოვის 800 წელი 1147-1947“. 1961 წელს ზავიალოვის ავტორობით ძეგლის სხვა მარკაც გამოვიდა. მისი ღირებულება იყო 12 კაპიკი, მეორედ იგი გამოვიდა 1966 წელს. 1989 წელს სერიით „სამშობლოს ისტორიის ძეგლები“ გამოვიდა 15 კაპიკის ღირებულების მარკა მონუმენტების გამოსახულებით. ილუსტრაცია შეასრულა ლეონიდ ზაიცევმა.
რუსეთის ფედერაციაში სტანდარტული გამოშვება გამოვიდა 1992 წელს ვლადისლავ კოვალის მხატვრული შესრულებით. მარკა ორი წლის მანძილზე იბეჭდებოდა მაგრამ სხვადასხვა ფერში. 60 რუბლიანი ნაცრისფრ-მწვანე შეცვალა 300 რუბლიანმა წითელ-იისფერმა. 2012 წელს დაიბეჭდა საკუთარი სერია „მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი მოსკოვში“ ღირებულება 9,2 რუბლი. ძეგლი მარკაზე გამოსახა მხატვარმა ალექსანდრე პოვარიხინმა. რუსეთის ისტორიული საზოგადოების 150 წლისთავთან დაკავშირებით 2016 წელს გამოვიდა მარკა 19 რუბლის ღირებულებით და ასევე პოვარიხინის გაფორმებით.
ნუმიზმატიკა
1919 წელს გამოვიდა დონის რუბლი მინინისა და პოჟარსკის გამოსახულებით, ნომინალით 100 რუბლი. ამავე წელს გენერალმა ვრანგელმა მიმოქცევაში გაუშვა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებბული ძალების ფულადი ნიშნებიძეგლის გამოსახულებით, რომლის ნომინალი იყო 10 რუბლი. 1920 წელს 100 რუბლიანზე იყო ასევე გამსოსახული ძეგლი. 1997 წელს რუსეთში გამოვიდა ვერცხლის საიუბილეო მონეტა „მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი“, ნომინალით 100 რუბლი, პრაქტიკულად კი ღირდა 12 000 რუბლი. 2016 წელს რუსეთის ისტორიული საზოგადოების 150 წლისთავთან დაკავშირებით რუსეთის ცენტრალურმა ბანკმა გამოსცა ხუთრუბლიანი მონეტა რევერსზე მინინისა და პოჟარსკის ძეგლის გამოსახულებით. მისი ტირაჟი იყო 5 მლნ. .
არქიტექტურა
მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი ზედა სავაჭრო რიგის ფონზე გამოსახულია ჯუზეპე დაციაროს მოხატულ ლითოგრაფიაზე, რომელიც შესრულებულია XIX საუკუნის შუა წლებში. მოსკოვში სადგურ ტაგანსკაიაზე დარბაზის მხარეს და ბაქანზე განთავსებულია პანოები, რომელიც გაფორმებულია ორნამენტებით. რამვენიმე პანოზე გამსახულია მინინისა და პოჟარსკის ძეგლის სილუეტი.
ბერლინის ცნობილ ტრეპტოვ-პარკში 16 საბჭოთა მეომრის სარკოფაგიდან ერთ-ერთზე გამოსახულია ბარელიეფი „ყველა ფრონტისათვის, ყველა გამარჯვებისათვის“. მასზე კი გამოსახულია მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი, რომლის წინაც დგას მოსახლეობა, რომელიც სწირავს თავის ქონებას არმიისათვის. ეს კომპოზიცია იმეორებს ორიგინალური ბარელიეფის სიუჟეტს.
ლიტერატურა
დაახლოებით 1830-1840 წლებში, ძეგლის დადგმიდან რამდენიმე წელში გავრცელდა ანდაზა „მინინის წვერი, ხოლო სინდისი თიხის“. ანდაზის წარმოშობა დაკავშირებული უნდა იყოს კუზმა მინინის სავაჭრო კლასიდან წარმომავლობასთან. იგულისხმება, რომ ვაჭრები, რომლებიც დგანან ძეგლის წინ, წესით უნდა ფიქრობდნენ სამშობლოს ხსნაზე, მაგრამ მათ ეს ავიწყდებათ და სამსახურში დაბრუნებულები ფიქრობენ გამორჩენაზე.
XIX საუკუნის სერიაში „პანტიუშა და სიდორკა ათვალიერებენ მოსკოვს“ ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ობიექტია მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი. მეორე სახალხო ლაშქრობის ხელმძღვანელების ძეგლი ასევე ფიგურირებს ნიკოლოზ ნეკრასოვის 1859 წლის ლექსში „პეტერბურგის გზავნილი“
ძეგლის ასლები
ნიჟნი-ნოვგოროვში 2005 წლის 4 ნოემბერს, სახალხო ერთობის დღეს, შედგა მოსკოვის ძეგლის ასლის საზეიმო გახსნა. სამუშაოები შეასრულა რუსეთის სამხატვრო აკადემიის პრეზიდენტმა, მოქანდაკე ზურაბ წერეთელმა. ქანდაკება აღმართეს სახალხო ერთობის მეოდანზე იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესიის წინ, ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის ახლოს. სწორედ ამ ეკლესიის კარიბჭიდან მოუწოდა კუზმა მინინმა მოსახლეობას მოსკოვში ლაშქრობისაკენ, რათა იგი გაეთავსუფლებინათ პოლონელი ინტერვენტებისაგან. ძეგლი, რომელიც ნიჟნი-ნოვგოროდში დგას 5 სმ-ით მცირეა ორიგინალზე, ასევე წარწერებიც განსხვავდება ერთმანეთისაგან. ნიჟნი-ნოვგოროდის ძეგლზე წელი საერთოდ არაა მითითებული.
იაროსლავლის ხელისუფლებამ ასევე დაგეგმა მინინისა და პოჟარსკის ძეგლი აღმართვა ქლაქში. იაროსლავის ოლქის მთავარი არქიტექტორის მიხაილ კუდრიაშევის განცხადებით, განიხილება ძეგლის დადგმის ორი ადგილი: რევოლუციური ბულვარისა და ანდროპოვის ქუჩის კვეთაზე მდებარე საფეხმავლო ზონა, ან კირილე-ათანასეს მამათა მონასტრის ტერიტორია.
ტაგანროგის სამხატვრო მუზეუმის კოლექციაში არის მინინისა და პოჟარსკის ზეგლის მცირე კოპიო, რმელიც შესრულებულია ივან მარტოსის მიერ. კრემლის დიდის სასახლის გეორგიევსკის დარბაზში დგას ბრინჯაოს ბუხრის საათი, რომელსაც აქვს 1612 წლის სახალხო ლაშქრობის ლიდერთა ძეგლის სილუეტი.
1820 წელს პიერ-ფილიპ ტიმორის სახელოსნომ ნიკოლაი დემიდოვის დაკვეთით ჩამოასხა საათი მინინისა და პოჟარსკის ძეგლის სახით. ამ მოდელის ბევრი ვარიანტი არსებობს, მისი ყველაზე ცნობილი ვარიანტი, რომელიც დამზადებულია მოოქროვილი ბრინჯაოსაგან, განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო ერმიტაჟში.
2017 წლის 7 სექტემბერს საბავშვო ბაღ „როსინკის“ ტერიტორიაზე, უკრაინის ქალაქ ირმინოში, სტახანოვური მოძრაობის სამშობლოში, აღმართეს მინინისა და პოჟარსკის ძეგლის მცირე ვარიანტი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში კატეგორია:მოსკოვის ძეგლები
ბირმინგემი (ალაბამა)
ბირმინგემი (Birmingham) — ქალაქი აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ალაბამის შტატში, აპალაჩის მთის ძირას. 2012 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობამ 212,038 კაცს შეადგინა. ნავსადგური მდინარე უორიორზე. ბირმინგენის ფართობი 393,5 კმ²-ს შეადგენს. ქალაქი 1871 წელს დაარსდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ალაბამა
მიეს პრეფექტურა
მიეს პრეფექტურა (იაპ. 三重県)— პრეფექტურა იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს კანსაის რეგიონში, კუნძულ ჰონსიუზე. მიეს პრეფექტურის მოსახლეობა არის 1 781 948 ადამიანი (2019 წლის 1 ივნისის მონაცემებით) და მას უჭირავს 5 774 კვადრატული კილომეტრის ფართობი. პრეფექტურას ესაზღვრება: გიფუს პრეფექტურა - ჩრდილოეთით, სიგისა და კიოტოს პრეფექტურა - ჩრდილო-დასავლეთით, ნარის პრეფექტურა - დასავლეთით, ვაკაიამის პრფექტურა - სამხრეთ-დასავლეთით და აიტის პრეფექტურა - აღმოსავლეთით.
პრეფექტურის დედაქალაქია ცუ, ხოლო უდიდესი ქალაქი იოკკაიჩი. პრეფექტურის სხვა დიდ ქალაქებს შორისაა: სუზუკა, მაცუსაკა და კუვანა. მიეს პრეფექტურა მდებარეობს კიის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, რომლის დასავლეთ მხარესაც ისეს ყურე მდებარეობს. მიეს პრეფექტურა პოპულარული ტურისტული ადგილია. აქ მდებარეობს ნაგაშიმას სპა ლენდი, სუზუკას საერთაშორისო სარბოლო ობიექტი, ასევე უძველესი და უწმინდესი ადგილი შიტოიზმის მიმდევრებისთვის. შინტოიზმი იაპონიის ტრადიციული რელიგია ა. მიეს პრეფექტურის ღირსშესანიშნავი ტაძრებია: ისეს სალოცავი და ცუბაკის სალოცავი.
ისტორია
მარცხნივ|მინი| ისეს სალოცავი მეიძის რესტავრაციამდე, მიეს პრეფექტურას შეადგენს ისეს პროვინცია, შიმას პროვინცია, იგას პროვინცია და კიის პროვინციის ნაწილი.
მიეში ადამიანი 10 000 წლის წინადაც ცხოვრობდა. ჯიმონისა და იაიოს პერიოდის განმავლობაში სოფლის მეურნეობით დაკავებულმა ტომებმა დაიწყეს რეგიონის მდინარისა და სანაპირო ზონების გასწვრივ დასახლება. ისეს სალოცავი იაიოის პერიოდში აშენდა და მე -7 საუკუნის საიკუს საიმპერატორო რეზიდენცია იყო.
ედოს პერიოდში, მიის პრეფექტურის სახელით ცნობილი ტერიტორია რამდენიმე ფეოდალური სამფლობელოსგან შედგებოდა, რომელთაგან თითოეულს დანიშნული ბატონი მართავდა. აშენდა სატრანსპორტო ქსელები, ტოკაიდოს და ისეს გზების ჩათვლით. აყვავდა საპორტო ქალაქები, როგორიცაა ოჰმინატო, კუვანა და ანოცუ, ასევე აშენდა საფოსტო სადგურები და ციხე-ქალაქები. ძალიან გაიზარდა მომლოცველთა რიცხვი ისეს სალოცავებში.
მეიძის რესტავრაციის შემდეგ, ყოფილი პროვინციები ისე, შიმა და იგა, აგრეთვე აღმოსავლეთ კიის ნაწილი გაერთიანდა. 1871 წელს ტერიტორია კისოს სამი მდინარის ჩრდილოეთით, რომელიც დღეს ცუს მიცავს, გახდა ანოცუს პრეფექტურა, ხოლო სამხრეთი ნაწილი გახდა ვატარაის პრეფექტურა. 1872 წელს ანოცუს პრეფექტურული ცენტრი ცუდან იოკკაიჩიში გადავიდა, პრეფექტურას კი მიე დაერქვა. სხვადასხვა მიზეზების გამო, მიეს ვატარაის პრეფექტურაც შეუერთდა, პრეფექტურის ცენტრი კი კვლავ ცუ გახდა. მიეს პრეფექტურამ დღევანდელი ფორმა მიიღო 1876 წელს, როდესაც იგი შეუერთდა თავის სამხრეთ მეზობელს.
1959 წელს მრავალი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა და მიეს დიდი ნაწილი გაანადგურა ისე-ვანის ტაიფუნმა, რომელიც ყველაზე დიდი ტაიფუნია იაპონიის ისტორიაში. განადგურდა ნათესები, დაინგრა ზღვის ჯებირები, დაზიანდა გზები და რკინიგზები, დაზიანდა უამრავი ადამიანი. ბევრი მათგანი უსახლკაროდ დარჩა.
2016 წლის მაისში ქალაქმა შიმამ უმასპინძლა დიდი რვიანის ის 42-ე (რუსეთის გარეშე მესამე) სამიტს.
გეოგრაფია
მინი|393x393პქ| მიეს პრეფექტურის ფიზიკური რუკა [[ფაილი:Map_of_Mie_Prefecture_Ja.svg|მინი|391x391პქ|მიეს პრეფექტურის პოლიტიკური რუკა
]] მიეს პრეფექტურა წარმოადგენს კიის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილს და ესაზღვრება აიტის, გიფუს, შიგას, კიოტოს, ნარასა და ვაკაიამას პრეფექტურებს. ის ითვლება  კანსაის და ტოკაის რეგიონების ნაწილად აიჩის პრეფექტურასთან გეოგრაფიული სიახლოვისა და კანსაის მხრიდან კულტურული გავლენის გამო. მიეს პრეფექტურაში საუბრობენ კანსაის დიალექტზე. ტრადიციულად, რეგიონი კანსაის ნაწილად ითვლება.
მიეს პრეფექტურის გადაჭიმულობა ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 170 კილომეტრია, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ კი 80 კილომეტრი. პრეფექტურა მოიცავს ხუთ განსხვავებულ გეოგრაფიულ ადგილს:
მიეს აქვს სანაპირო ზოლი, რომელიც გადაჭიმულია 1 094.0 კილომეტრზე. 2000 წლის მონაცემებით, მიეს 5 776.44 კვადრატული კილომეტრის მიწის ფართობი უჭირავს, საიდანაც 64.8% არის ტყე, 11.5% სამეურნეო დანიშნულების მიწები, 6% საცხოვრებელი ფართი, 3.8% გზა და 3.6% მდინარეები. დარჩენილი 10.3% არ არის კლასიფიცირებული.
2019 წლის 31 მატრისთვის, პრეფექტურის მთლიანი ტერიტორიის 36% ბუნებრივ პარკებს ეჭირა, კერძოდ:
ქალაქები
მიეს პრეფექტურაში თოთხმეტი ქალაქი მდებარეობს:
მცირე ქალაქები
ქალაქები რაიონების მიხედვით:
ინაბეს რაიონი
ტინი
კიტამურო რაიონი
კიხოკუ
კუვანის რაიონი
კისოსაკი
მინი| მეოტოს კლდეები ისეს ყურეში, ისე|279x279პქ
მიეს რაიონი
ასაჰი
კავაგოე
კომონო
მინამიმუროს რაიონი
კიჰი
თაკის რაიონი
მეივა
ედაი
თაკიმარჯვნივ|მინი| ოვასა|296x296პქ
ვატარაის რაიონი
მინამიზა
ტაიკი
თამაკი
ვატარაი
ეკონომიკა
მიეს პრეფექტურა ტრადიციულად იყო კავშირი აღმოსავლეთ და დასავლეთ იაპონიას შორის, ძირითადად ტოკაიდოს და ისეს პილიგრიმული გზების წყალობით. აქ მზადდება ტრადიციული ნაკეთობები, როგორიცაა იგა ბრეიდი, იოკაიჩი ბანკოს კერამიკა, სუზუკას მელანი, იგას კერამიკა და ისეს კატაგამი. პრეფექტურის 65% ტყეებისგან შედგება, ასევე აქვს 1 000 კილომეტრიანი სანაპირო ზოლი, რამაც სატყეო და საზღვაო ინდუსტრიების გავითარებას შეუწყო ხელი.მიეში ასევე აწარმოებენ ჩაის, საქონლის ხორცს, კულტივირებული მარგალიტს და ხილს, ძირითადად მანდარინს. საკვების წარმოების კომპანიებში შედის Azuma Foods.
ჩრდილოეთ მიეში მდებარეობს მრავალი საწარმოო ინდუსტრია, რომელიც ძირითადად გამოირჩევა სატრანსპორტო დანადგარების წარმოებით (მანქანები და გემები) და მძიმე ქიმიური მრეწველობით, როგორიცაა ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები. გარდა ამისა, მიეს პრეფექტურა ფართოვდება უფრო მოწინავე ინდუსტრიებში, მათ შორის ნახევარგამტარებისა და თხევადკრისტალური დისპლეების წარმოებაში. სუზუკაში, ჰონდა საავტომობილო კომპანია ინარჩუნებს 1960 წელს დაარსებულ ქარხანას, რომელიც აშენებს Honda Civic- ს, ისევე როგორც სხვა მანქანებს.
იოკაიჩი
იოკაიჩის უნივერსიტეტი
იოკაიჩის საექთნო და სამედიცინო მომსახურების უნივერსიტეტი
სუზუკა
სუზუკას საერთაშორისო უნივერსიტეტი
სუზუკას სამედიცინო მეცნიერების უნივერსიტეტი
სუზუკას ეროვნული ტექნოლოგიური კოლეჯი
ცუ
მიეს უნივერსიტეტი
მიეს პრეფექტურალური საექთნო კოლეჯი
მაცუსაკა
მიე ჩუკიოს უნივერსიტეტი
ისე
მინი| გოზაიშოს მთა და საბაგირო გზა კომონოში|288x288პქ კოგაკკანის უნივერსიტეტი
ტობა
ტობას საზღვაო ტექნოლოგიის ეროვნული კოლეჯი
ღირსშესანიშნავი ადგილები
ისეს დიდი სალოცავი - იაპონიის ყველაზე წმინდა შინტოისტური სალოცავი.
ცუბაკის დიდი სალოცავი - იაპონიის უძველესი შინტოისტური სალოცავი.
კუმანო-კოდო - მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. სამხრეთ მიის უძველესი გზა, რომელსაც ოდესღაც მომლოცველები იყენებდნენ.
იგა-უენო - ნინძების სამშობლო და იგა ნინძას მუზეუმის სახლი.
ბაბი დიდრიქსონ ზახარიასვი
ბაბი დიდრიქსონ ზახარიასვი (დ. 26 ივნისი, 1911 — გ. 27 სექტემბერი, 1956) — ამერიკელი სპორტსმენი. თამაშობდა გოლფს, კალათბურთს, ბეისბოლს, ასევე იყო კარგი მძლეოსანი. მან 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ორი ოქროს მედალი მოიპოვა, ამავე წელს პროფესიონალური გოლფის ჩემპიონატი მოიგო. იგი მსოფლიოს მაშტაბით ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს სპორტსმენად. დიდრიქსონი დაიბადა ტეხასის სანაპირო ქალაქში, შვიდი შვილიდან მექვსე იყო, მისი ოჯახი წარმოშობით იყო ნორვეგიიდან, მისი სამი დედმამიშვილი ნორვეგიაში დაიბადა.
მიეს პრეფექტურა
ღირსშესანიშნავი ადგილები
ისე-შიმას ეროვნული პარკი
ბაბი დიდრიქსონ ზახარიასვი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:ამერიკელი გოლფისტები კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ამერიკელი ბეისბოლისტები
მიეს პრეფექტურა
ღირსშესანიშნავი ადგილები
იოშინო-კუმანოს ეროვნული პარკი
საკაკიბარა ონსენ - ცნობილი ონსენი ცუს მახლობლად.
იუნოიამა ონსენი - ცნობილი ონსენი იოკკაიჩის მახლობლად, რომელიც გოზაიშოს მთაზე მდებარეობს.
ნაგაშიმას სპა-ლენდი - იაპონიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გასართობი პარკი, მდებარეობს კუვანაში.
მიკიმოტოს მარგალიტის კუნძული - მუზეუმი ტობაში, რომელიც ეძღვნება კაკიჩი მიკიმოტოს, მარგალიტის კულტივაციის გამომგონებელს.
სუზუკას ცირკუიტი - იაპონიის ყველაზე ცნობილი საავტომობილო სარბიელი.
საიკა - ჰეიანის საიმპერატორო რეზიდენციის ადგილი, თანამედროვე მუზეუმით და რეკონსტრუირებული ჰეიანის შენობით.
კანონჯის ტაძრის მახლობლად შეგიძლიათ ნახოთ დიდი ზღარბი სონიკის ქანდაკება, რომელიც სათამაშო პუბლიკაციების განხილვის თემა იყო.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
პუატუ
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პუატუ საფრანგეთის რუკაზე პუატუ (Poitou) — ისტორიული ოლქი დასავლეთ საფრანგეთში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. პუატუს ტერიტორიაზეა ვანდეის, ვიენის, ნაწილობრივ დე-სევრის დეპარტამენტები. ფართობი 19 ათ. კმ². მთავარი ქალაქი – პუატიე. ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ბორცვიანი ვაკეა. ეკონომიკის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა, უმთავრესად მესაქონლეობა, მეღორეობა და მეფრინველეობა. მოჰყავთ ხორბალი, ქერი, საკვები ბალახი, ბოსტნეული კულტურები. ამუშავებენ სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულს. ქალაქებში მორტანსა და პუატიეში მანქანათსაშენი საწარმოებია. მორგანის რაიონში იღებენ ურანის მადანს.
სახელწოდება „პუატუ“ დაკავშირებულია ამ ტერიტორიაზე ძველად მცხოვრები პიქტონების ტომის სახელთან. პუატუ აკვიტანიის შემადგენლობაში შედიოდა. IX საუკუნიდან საგრაფოა, რომლის გრაფები აკვიტანიის ჰერცოგები გახდნენ. აკვიტანიასთან ერთად პუატუ 1154 წლიდან ინგლისის სამფლობელო იყო, ხოლო პარიზის 1259 წლის ხელშეკრულებით მთლიანად საფრანგეთს დაუბრუნდა. ბრეტინის ზავით (1360) კვლავ ინგლისის ხელში გადავიდა. 1369-1373 წლებში დაიბრუნა საფრანგეთმა. წარმოადგენდა ვანდეის ომის ერთ-ერთ მთავარ რაიონს. 1790 წელს შემოღებული ახალი ადმინისტრაციული დაყოფით პუატუს პროვინცია გაუქმდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული პროვინციები
გილაშა
გილაშა  (Giləşə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი
ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი (დ. დაახლოებით 1520, კოტორი, ვენეციის რესპუბლიკა — გ. 1572, იქვე) — ვენეციის ალბანეთის პერიოდის პოეტი და ჰუმანისტი მწერალი. წერდა ლათინურ და იტალიურ ენებზე.
ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი დაიბადა კოტორში (დალმაცია) ვენეციის ალბანეთი, რომელიც მაშინ შედიოდა ვენეციის რესპუბლიკაში, ამჟამად თანამედროვე ხორვატიის და   მონტენეგროს ტერიტორიაზეა. სწავლობდა იურიდიულ ფაკულტეტზე პადუას უნივერსიტეტში.
ბიოგრაფია
მინი|ქალაქ კატაროს და [[კოტორის ყურე|კატაროს ყურის (ახლანდელი კოტორი) ძველი ვენეციური რუკა, რომელსაც ჯოვანი ბონა დე ბოლირისმა მიუძღვნა ლექსები.]] 1551 წელს გადავიდა საცხოვრებლად ნეაპოლის სამეფოში. ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი მჭიდრო ურთიერთობას ინარჩუნებდა იტალიის ლიტერატურულ წრეებთან, კერძოდ, ნეაპოლის სამეფო კარის ირგვლივ დაჯგუფებულ პოეტებთან.
რენესანსის წარმომადგენელი პოეტი ავტორია მრავალი სონეტისა, რომელიც ეძღვნება პალიანოს ჰერცოგინიას ჯოვანი დ'არაგონას იტალიურ ენაზე.
ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი გარდაიცვალა ქალაქ კოტორში. 1585 წელს, მისი გარდაცვალებიდან 13 წლის შემდეგ, ქალაქ კოტორის პატივსაცემად გამოიცა მისი ლექსი, რომელიც პოეტმა დაწერა ლათინურ ენაზე ტოსკანაში ცხოვრებისას.
შემოქმედება
ჯოვანი ბონა დე ბოლირისი მის მიერ დაწერილ ლექსებს  ხელს აწერდა, როგორც ჯოვანი ბონა, იოჰანეს ბონა და იოანეს ბონა.
მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია Descriptio sinus et urbis Ascriviensis ("კოტორის ყურის და ქალაქ კოტორის აღწერა"). კრებული შედგება 331 ლათინური ეკზამეტრისგან, რომელიც მიუძღვნა თავის მშობლიურ ქალაქს და თანამედროვე კოტორის ყურის შემოგარენს.
ნაშრომი გამოქვეყნდა ტოსკანაში 1585 წელს დომინიკელი ბერის რაგუზან სერაფინო რაზეს მიერ, როგორც ხსენებული ბერის მიერ დაწერილი "რაგუზას ისტორიის" (Storia di Raugia) დანართი.