cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კიტა აბაშიძე
მოღვაწეობა საქართველოში
1901 წლიდან კიტა აბაშიძე იყო ჭიათურის შავი ქვის მრეწველთა საბჭოს „საურთიერთო ნდობის ბანკის“ თავმჯდომარე, შემდეგ კი საბჭოს თავმჯდომარის, გიორგი ზდანოვიჩის, მოადგილე გახდა. 1905 წლის რევოლუციის დღეებში აქტიურად მონაწილეობდა ჭიათურაში მომხდარ ყველა მთავრობის საწინააღმდეგო გამოსვლაში. იგი ერთხანს დააპატიმრს კიდეც და მხოლოდ გავლენიანი ნათესავების წყალობით მოხერხდა მისი გათავისუფლება პატიმრობიდან. 1909 წელს კიტა აბაშიძე მეორედ დააპატიმრეს. მიზეზი გახდა მისი გამოსვლა 1909 წლის 22 თებერვალს ქუთაისში შემდგარ თავად–აზნაურთა შეკრებაზე, რომელზედაც საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის საკითხი დადგა. კიტა აბაშიძე დავით მიქელაძესთან და ნიკოლოზ თავდგირიძესთან ერთად ეკლესიის დამოუკიდებლობის მოთხოვნით გამოვიდა. ქუთაისის გუბერნატორის მითითებით, კიტა სასწრაფოდ დააპატიმრეს და შემდეგ კვლავ ნათესავების წყალობით გაათავისუფლეს.
1911-1912 წლებში ქუთაისში გამოვიდა კიტა აბაშიძის ცნობილი ნაშრომი „ეტიუდები XIX ს-ის ქართული ლიტერატურის შესახებ“, რომელიც 1898 წელს „მოამბის“ ფურცლებზე დაწყებული შრომის დაგვირგვინება იყო. ეს ძვირფასი შენაძენია ქართული ლიტერატურათმცოდნეობისთვის; მან უდიდესი როლი შეასრულა ქართული ლიტერატურულ-კრიტიკული აზროვნების ისტორიაში და განსაზღვრა ახალი ქართული ლიტერატურის ისტორიის, როგორც მეცნიერების, მთელი შემდგომი განვითარება.
თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კიტა აბაშიძე ამიერკავკასიის საგანგებო კომისარიატის წევრად და ამიერკავკასიის განათლების კომისრად დაინიშნა, მაგრამ ამ პოსტზე ძალზე მცირე ხანს მოღვაწეობდა. ის ლოგინად ჩავარდა ხერხემლის ტუბერკულოზის დიაგნოზით. გარდაცვალებამდე დაწერა ანდერძი, რომლითაც თავისი მდიდარი ბიბლიოთეკა უანდერძა წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას და ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში მყოფ უნივერსიტეტს.
გარდაიცვალა 1917 წლის 17 დეკემბერს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. დიდუბის პანთეონშია დასაფლავებული მისივე მეუღლე თეკლე ნიკოლოზის ასული ჯამბაკურ-ორბელიანი (დ. 6 ივლისი, 1876, თბილისი — გ. 21 სექტემბერი, 1961, იქვე). უფროსი შვილი გიორგი დახვრიტეს 1924 წლის აჯანყებაში მონაწილეობისათვის. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
პუბლიცისტიკა
კიტა აბაშიძე სალიტერატურო სარბიელზე გამოდის 1893 წლიდან და იმდროინდელ პრესაში სისტემატურად აქვეყნებს ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს XIX-XX საუკუნეების ქართული, რუსული და ევროპული ლიტერატურის საკითხებზე, თეატრალურ რეცენზიებს, თარგმანებს, პუბლიცისტურ სტატიებს და სხვა.
აბაშიძის მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაში განსაზღვრული როლი ითამაშა თერგდალეულების ეროვნულ-განმათავისუფლებელმა იდეებმა. მის თვალსაზრისზე ხელოვნებისა და ლიტერატურის ზოგადთეორიული პრობლემებისა და ქართული მწერლობის ზოგიერთი საკითხის შესახებ გავლენა მოახდინეს იპოლიტ ტენმა, გეორგ ბრანდესმა, განსაკუთრებით კი - ფერდინანდ ბრიუნეტიერის ევოლუციურმა მეთოდმა, რომლის მიმდევრადაც იგი თვლიდა თავს. ლიტერატურის ანალიზისას კიტა აბაშიძე იყენებდა ისტორიულ-შედარებით მეთოდს.
აბაშიძის ლიტერატურული-კრიტიკული მოღვაწეობა ახალ, აღმავალ ეტაპს ქმნის ქართული კრიტიკული აზროვნების ისტორიაში. მისმა სტატიებმა თანამედროვე მწერალთა შესახებ (საერთო სათაურით „ცხოვრება და ხელოვნება“) და ყოველწლიურმა კრიტიკულმა მიმოხილვებმა, რომლებიც მან დაამკვიდრა, მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია ქართული ლიტერატურტის განვითარებაზე.
კიტა აბაშიძის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია:
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1917 კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კ
იასნა-პოლიანა (ხერსონის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის სოფლები
მტვერი (პერსონაჟი)
მტვერი (ინგ. Dust) სურაია ქადირი — გამოგონილი პერსონაჟი Marvel Comics-ის იქს-ადამიანების-მსგავსი სერიებიდან. შექმნილია მწერალი გრანტ მორისონისა და მხატვარი ეთან ვან სკაივერის მიერ. პირველად გამოჩნდა ახალი იქს-ადამიანების 133-ე ნომერში (2002 წლის დეკემბერი), თუმცა პერსონაჟი სრულად მხოლოდ ახალი მუტანტების მეორე ნაწილში (ახალი იქს-ადამიანები:იქს-აკადემია, კრისტინა უირისა და ნუნციო დე ფილიპისის ავტორობით) დაიხვეწა. მტვერი წარმოშობით ავღანეთიდანაა. იგი ტრადიციების მკაცრი დამცველია, მუდამ ატარებს ნიკაბსა და ჩადრას. სურაია არის მუტანტი, რომელსაც შეუძლია გარდაქმნას საკუთარი სხეული ქვიშის-მსგავს მტვერის ღრუბლად. კომიქსის მიხედვით, იქს-ადამიანები სურაიას დასახსნელად მიემგზავრებიან ავღანეთში, მუტანტის სამშობლოში, ვინაიადან მისმა შესაძლებლობებმა მონათმფლობელთა ნადირობის ობიექტად აქცია იგი. სურაია გუნდთან ერთად მიდის ამერიკაში და ქსავიეს ინსტიტუტის სტუდენტი ხდება. M-დღის მოვლენების შემდგომ მტვერი იმ მცირერიცხოვან მუტანტებს შორისაა, რომლებმაც შეინარჩუნეს ზებუნებრივი ძალები. ამჟამად იგი ახალგაზრდა იქს-ადამიანების წევრია. იგი კომიქსების დადებითი მუსლიმი პერსონაჟის იშვიათ მაგალითს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2002 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები კატეგორია:იქს-ადამიანები
გერმანული ენის მორფოლოგია
გერმანული ენის მორფოლოგიად მოაზრება საენათმეცნიერო კვლევითი და სასწავლო დისციპლინა, რომელიც ამ ენაში არსებული სიტყვების ფორმათა ცვალებადობას, ფლექსიის ფორმებსა (უღლებასა და ბრუნებას) და სიტყვათა სახეობებს (არტიკლი, არსებითი სახელი, ზმნა, ზედსართავი სახელი, ნაწილაკი და სხვ.) შეისწავლის. ზოგადად, ტრადიციულ გრამატიკაში მორფოლოგიას აგრეთვე მოძღვრება ფორმების შესახებაც ჰქვია.
მეტყველების ნაწილები
გერმანულ ენაში არის 11 მეტყველების ნაწილი:
ზმნა (das Verb)
ზმნა გერმანულ ენაში იცვლება პირის, რიცხვის, დროისა და კილოს მიხედვით. გარდამავალი ზმნები ასევე შეიძლება გამოიყენებოდეს მოქმედებითსა და ვნებით გვარში.
გერმანულში არის პირიანი და უპირო (სახელადი) ზმნები. ზმნის პირიანი ფორმები იუღლება.
ზმნის პირიანი ფორმები
ა) ახლანდელი დროის გამოსახატავად გერმანულ ენას მოეპოვება ერთი დროის ფორმა — Präsens-ი.
ბ) წარსული დროის გამოსახატავად გერმანულ ენას სამი ფორმა მოეპოვება:
Imperfekt — (Präteritum)
Gestern besuchte mein Bruder seine alten Freunde.
გუშინ ჩემმა ძმამ მოინახულა თავისი ძველი მეგობრები.
Hat dein Bruder seine alten Freunde gestern besucht?
მოინახულა შენმა ძმამ გუშინ თავისი ძველი მეგობრები?
Nachdem mein Bruder seine alten Freunde besucht hatte, kehrte er nach Hause zurück.
მას შემდეგ რაც ჩემმა ძმამ თავისი ძველი მეგობრები მოინახულა, (უკან) სახლში დაბრუნდა.
გ) მომავალი დროის გამოსახატავად გერმანულ ენას მოეპოვება ორი ფორმა:
Morgen wird mein Bruder seine alten Freunde besuchen.
ხვალ ჩემი ძმა თავის ძველ მეგობრებს მოინახულებს.
Morgen wird mein Bruder seine alten Freunde besucht haben.
ხვალ ჩემს ძმას მონახულებული ეყოლება თავისი ძველი მეგობრები.
ა) მოქმედებითი გვარი (Aktiv).
Die Schüler lesen ein interessantes Buch.
მოსწავლეები საინტერესო წიგნს კითხულობენ.
ბ) ვნებითი გვარი (Passiv).
Interessante Bücher werden immer gern gelesen.
საინტერესო წიგნები ყოველთვის დიდი ინტერესით იკითხება. ანდა, საინტერესო წიგნებს ყოველთვის დიდი ინტერესით კითხულობენ.
ა) თხრობითი კილო (der Indikativ):
Ich treibe sehr viel Sport.
ბ) ბრძანებითი კილო (der Imperativ):
Steh auf! ადექი!
Setz dich! დაჯექი!
გ) კავშირებითი კილო (der Konjunktiv):
Wäre ich Flieger!
ნეტავი მფრინავი ვიყო!
ზმნის უპირო (სახელადი) ფორმები
lesen, schreiben.
ვნებითი გვარის ინფინიტივი (Infinitiv Passiv):
gelesen werden, geschrieben werden
გერმანული ენის ყველა ზმნური ფორმა სამი ძირითადი ფორმით იწარმოება, რომელთაც სწორედ ასე — ზმნის სამ ძირითად ფორმას უწოდებენ. ეს ფორმებია:
შენიშვნა: ქართულ გერმანისტიკაში ამ ფორმას ნამყო თხრობითის სახელი აქვს, თუმცა სხვა ფილოლოგიებში ამ ფორმას ნამყო უწყვეტელს, ან ნამყო უსრულს უწოდებენ.
ზმნათა ჯგუფები
გერმანულ ენაში ზმნები იყოფა სხვადასხვა ჯგუფებად. ჯგუფებად დაყოფა დამოკიდებულია ზმნათა შემდეგ თავისებურებებზე:
მარტივი ზმნები (Einfache Verben)
მარტივ ზმნას უწოდებენ იმ ზმნებს, რომელთა საწყისი ფორმა ფუძისა და ინფინიტივური დაბოლოებისაგან (-en, -n) შედგება:
ნაწარმოები ზმნები (Abgeleitete Verben)
ნაწარმოები ზმნები მარტივი ზმნებისა და სხვა მეტყველების ნაწილებისაგან შედგება. ესენია:
მაგ.;
ზმნური თავსართები, მოცილებადებიცა და მოუცილებადებიც, ზმნაზე გავლენას ახდენენ და ხშირად უცვლიან ან უზუსტებენ მას მნიშვნელობას.
შდრ.;
kommen მი/მო/სვლა, და bekommen — მიღება.
gehen წასვლა, და mitgehen წაყოლა.
მოუცილებად თავსართებს, როგორც წესი, მახვილი არ მოუდით.
მოცილებადი თავსართები (Trennbare Präfixe)
მოცილებად თავსართებად გერმანულ ენაში წინდებულები და ზმნიზედები (ზმნისართები) გამოიყენება. მოცილებადი თავსართები გერმანულში ყოველთვის მახვილქვეშაა და პრეზენსში, იმპერფექტში და აგრეთვე ბრძანებით კილოში ისინი სცილდებიან საკუთრივ ზმნის კორპუსს.
მიმღეობა 2-ში სუფიქსი - მოცილებად თავსართსა და საკუთრივ ზმნას შორის იკავებს ადგილს და ერთ სიტყვად იწერება.
მაგ.;
თავსართები, რომლებიც ხან მოცილებადია, ხან მოუცილებადი
ზოგიერთი თავსართი ხან მოცილებადია (მაშასადამე მახვილიანია), ხანაც მოუცილებადი (ანუ უმახვილო), და ამისდა მიხედვით იცვლება მოცემული ზმნის მნიშვნელობა. ასეთ თავსართებს მიეკუთვნება; durch-, um-, über-, unter-, wieder-, voll-.
მაგ.;
durch- ..........................................................................
über-
რთული ზმნები (Zusammengesetzte Verben)
რთული ზმნები ორი სიტყვისაგან შედგება. მეორე სიტყვა ყოველთვის ზმნა არის, ხოლო პირველი სიტყვა კი - მეტყველების სხვადასხვა ნაწილები შეიძლება იყოს.
მოცემულ ზმნებში მთავარი მახვილი რთულშედგენილი სიტყვის პირველ ნაწილზე მოდის. ისინი იუღლებიან თავსართმოცილებად ზმნების მსგავსად.
მაგ.; teilnehmen
.........................................................................................
მაგ.; stehenbleiben
სრულმნიშვნელოვანი ზმნები (Vollverben)
ძირითადი ანუ სრულმნიშვნელოვანი ზმნები აღნიშნავენ მოქმედებას ან საგნის მდგომარეობას.
დამხმარე ზმნები (Hilfsverben)
დამხმარე ზმნებს მხოლოდ რთული ზმნური ფორმების შესადგენად გამოიყენებენ. ეს ზმნების haben, sein და werden.
რთულ დროებში ამ ზმნებს უკვე ეკარგებათ (haben — ქონა/ყოლა რაიმესი ან ვინმესი, sein — ყოფნა და werden — გახდომა) თავიანთი თავდაპირველი ძირითადი მნიშვნელობა და იძენენ ე.წ. გრამატიკულ მნიშვნელობას დროის ფორმათა შესაბამისად.
ზმნები haben და sein ნამყო სასაუბროსა (პერფექტი) და წინარე წარსულის (პლუსკვამპერფექტი) საწარმოებლად გამოიყენება.
ზმნა werden გამოიყენება მომავალი დროის ფორმების — ფუტურუმ პირველისა და ფუტურუმ მეორის, ასევე ვნებითი გვარის (პასივი) ფორმების საწარმოებლად.
ზმნები haben, sein და werden ძირითადი, მთავარი მნიშვნელობით გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ მათ არ ახლავთ მიმღეობითი (პარტიციპ II) ანდა ინფინიტივური (ზმნის საწყისი, განუსაზღვრელი) ფორმა.
სუსტი, ძლიერი და უწესო ზმნები
უღლების ტიპის მიხედვით გერმანულ ენაში ზმნები დაიყოფიან სუსტ, ძლიერ და უწესო ტიპებად.
სუსტი ზმნები (Die schwachen Verben)
თანამედროვე გერმანულ ენაში სუსტი ზმნები შეადგენენ ზმნათა ყველაზე გავრცელებულ ტიპს. სუსტი ზმნების რიცხვი სულ უფრო და უფრო იზრდება, რადგან ახლადდამკვიდრებული ზმნები სამ ძირითად ფორმას სუსტად იწარმოებენ. მოცემული ზმნები შედარებით ახალი ზმნებია და შესაბამისად სამ ძირითად ფორმას სუსტად იწარმოებენ.
გერმანულ სუსტ ზმნებს შემდეგი ნიშნები ახასიათებთ:
თავსართ ge- ს არ დაირთავენ მხოლოდ ის ზმნები, რომლებიც ინფინიტივში ieren-ზე ბოლოვდებიან. მაგ.; gratulieren, kondolieren და ა.შ.. ანუ ინფინიტივში -ieren -ზე დაბოლოებული ზმნები მხოლოდ - t ბოლოსართს დაირთავენ.
მაგ.;
სუფიქსები -(e)te და -(e)t გამოიყენება იმ ზმნებში, რომელთა ფუძეები ბოლოვდება შემდეგნაირად; d, t, m, n ან dm, dn, tm, tn, ასევე gn, chn, ffn.
უწესო ზმნები (Die unregelmäßigen Verben)
ყურადღება მიაქციეთ თანხმოვანთა ცვალებადობასაც სიტყვაში denken.
ზმნებს wenden და senden გააჩნიათ პარალელური (სუსტი) ფორმები სამი ძირითადი ფორმის წარმოებისას.
ამ ზმნების სამ მთავარი ფორმის წარმოებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი ნიშნები:
უკლებლივ ყველა მოდალური ზმნა დამხმარე ზმნად მოითხოვს haben-ს.
ყურადღება მიაქციეთ თანხმოვნების ცვალებადობას (g = > ch ), ზმნაში mögen ხოლო ხმოვნის ცვალებადობას (i => u) ზმნაში wissen.
უპირო (პირნაკლი) ზმნები (Unpersönliche Verben)
პირნაკლი ზმნები ძირითადად გამოხატავენ ბუნების მოვლენებს.
შეადარეთ;
თუმცა ზმნის მნიშვნელობა არც იცვლება.
მაგ.;
გარდამავალი და გარდაუვალი ზმნები
ზმნათა გარდამავლობა და გარდაუვლობა გერმანულსა და ქართულ ენებში განსხვავდება ერთმანეთისაგან.
გარდამავალი ზმნები (Transitive Verben)
გერმანულ ენაში გარდამავალი ზმნები მოითხოვენ პირდაპირ დამატებას, ანუ გერმანული გარდამავალი ზმნის პირდაპირი დამატება ყოველთვის ბრალდებით ბრუნვაში დგას წინდებულის გარეშე:
გარდაუვალი ზმნები (Intransitive Verben)
გარდაუვალი ზმნების შემდეგ დამატება დგას;
მაგ.;
გარდაუვალ ზმნებს მიეკუთვნება აგრეთვე უკუქცევითნაცვალსახელიანი (sich-იანი) ზმნები.
(!) გარდა ამისა, გარდაუვალ ზმნებს მიათვლიან აგრეთვე იმ ზმნებსაც, რომლებიც არანაირ დამატებას არ მოითხოვენ. (!)
ზმნის ძირითადი ფორმები
გერმანულ ზმნას აქვთ სამი ძირითადი ფორმა:
Präteritum-ს სუსტი უღლების ზმნები იწარმოებენ ფუძეზე -te ბოლოსართის დართვით:
ხოლო ძლიერი უღლების ზმნები Präteritum-ში დაბოლოებას არ იღებენ და ფუძისეულ ხმოვანს იცვლიან:
Das Partizip II-ს სუსტი უღლების ზმნები აწარმოებენ ფუძეზე ge- თავსართისა და -(e)t ბოლოსართის დართვით:
ძლიერი ზმნები Partizip II-ში ზოგჯერ კიდევ ერთხელ იცვლიან ფუძისეულ ხმოვანს და ge-en თავსართ-ბოლოსართს დაირთავენ:
ზმნის დრო
თხრობითი და კავშირებითი კილოსათვის გერმანულ ზმნას აქვს 6 დრო: ახლანდელი (Präsens), ნამყო თხრობითი (Präteritum), ნამყო სასაუბრო (Perfekt), ნამყო წინარე (Plusquamperfekt), მყოფადი I (Futurum I), მყოფადი II (Futurum II)
ახლანდელი დრო (Präsens)
ზმნა ახლანდელ დროში, გამოხატავს საგნის მოქმედებას ან მდგომარეობას, რომელიც საუბრის მომენტში, აწმყოში ხდება: Präsens-ი იწარმოება ზმნის Infinitiv-ის ფუძეზე პირის ნიშნების დართვით. Infinitiv-ის ფუძე მივიღებთ, თუ ზმნას ჩამოვაცილებთ -n, ან -en დაბოლოებას:
ნამყო თხრობითი (Präteritum)
Präteritum-ი გამოიყენება წარსულში მომხდარი ამბის გადმოსაცემად, მოსაყოლად. მისთვის დამახასიათებელია წარსულში დაუსრულებელი მოქმედების აღნიშვნა: ზმნის პრეტერიტუმში უღლებისთვის მის მეორე ძირითად ფორმას (იხ. ზმნის სამი ძირითადი ფორმა) უნდა დავურთოთ პირის ნიშნები:
მაგალითად ზმნა wohnen (ცხოვრება):
ნამყო სასაუბრო (Perfekt)
Perfekt-ი გამოიყენება წარსულში მომხდარი, უკვე დასრულებული მოქმედების გადმოსაცემად. Perfekt-ი იწარმოება საუღლებელი ზმნის Partizip-II-ით (იხ. ზმნის სამი ძირითადი ფორმა) და დამხმარე ზმნის sein-ის ან haben-ის Präsens-ით. იუღლება მხოლოდ დამხმარე ზმნა, ხოლო საუღლებელი ზმნის Partizip-II უცვლელი რჩება და წინადადების ბოლოში გადადის: მწვანე - დამხმარე ზმნა; წითელი - საუღლებელი ზმნა
მაგალითად sein-ით იწარმოება ზმნა kommen (მოსვლა):
ხოლო haben-ით იწარმოება ზმნა wollen (სურვილი):
Perfekt-ი haben-ით იწარმოება, თუ საუღლებელი ზმნა:
ხოლო sein-ით იწარმოება:
ნამყო წინარე (Plusquamperfekt)
Plusquamperfekt გამოიყენება წარსულში მომხდარი ამბის გადმოსაცემად, რომელიც უკვე დასრულებული იყო, ვიდრე მეორე მოქმედება დაიწყებოდა წარსულშივე. მეორე მოქმედება Präteritum-ით გამოიხატება. Plusquamperfekt-ი იწარმოება დამხმარე ზმნების sein-ისა და haben-ის Präteritum-ით და საუღლებელი ზმნის Partizip-II-თი. haben-ისა და sein-ის შერჩევის წესი იგივეა, რაც Perfekt-ის შემთხვევაში:
მყოფადი I (Futurum-I)
Futurum-I იხმარება იმ ამბის გადმოსაცემად, რომელიც მომავალში რეალურად უნდა შესრულდეს. Futurum I იწარმოება დამხმარე ზმნის werden-ის Prasens-ითა და საუღლებელი ზმნის Infinitiv I-ით. დამხმარე ზმნა იუღლება, საუღლებელი ზმნის Infinitiv I კი უცვლელად წინადადების ბოლოში გადადის.
მყოფადი II (Futurum-II)
Futurum-II იხმარება მომავალ დროში სავარაუდოდ შერულებული, დასრულებული მოქმედების აღსანისნავად. Futurum-II იწარმოება დამხმარე ზმნის werden-ის Prasens-ითა და საუღლებელი ზმნის Infinitiv II-თი. (Infinitiv II იწარმოება საუღლებელი ზმნის Partizip II-ითა და დამხმარე ზმნებით haben ან sein. მაგ: lesen - gelesen haben; kommen - gekommen sein).
ბრუნება, ბრუნვები
გერმანულ ენაში არის ოთხი ბრუნვა: გერმანულ საენათმეცნიერო ლიტერატურაში უმეტესწილად ლათინური ტერმინოლოგია გამოიყენება. არსებულ გერმანულ შესატყვისებს ძირითადად სკოლაში, ისიც მე-4 კლასამდე სწავლობენ, თუმცა ორივეს ცოდნა აუცილებლად მიიჩნევა..
არტიკლი და მისი ბრუნება
არტიკლი (der Artikel, das Geschlechtswort) გერმანულ ენაში დამხმარე მეტყველების ნაწილია. არტიკლი თითქმის ყოველთვის (უიშვიათესი გამონაკლისების გარდა) თან ახლავს არსებით სახელს და გამოხატავს, ან აზუსტებს არსებითი სახელის სქესს, რიცხვსა და ბრუნვას. საერთოდ, არტიკლი გერმანულში ორგვარია:
გრამატიკული სქესის მიხედვით, გერმანულ ენაში არტიკლი, განსაზღვრულია იგი, თუ განუსაზღვრელი, სამია:
არსებითი სახელი და მისი რიცხვი
არსებითი სახელი არის მეტყველების ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს საგანს. გერმანულ ენაში არსებითი სახელები იყოფა მამრობითი (maskulinum), მდედრობითი (femininum) საშუალო (neutrum) სქესიც სახელებად. არსებითი სახელის სქესი მხოლობით რიცხვში გამოიხატება სქესის შესაბამისი არტიკლით(der, die, das), ხოლო მრავლობითში სქესი არ ჩანს (die).
(არსებითი სახელის) მდედრობითი ბრუნება
მდედრობით ანუ ნულოვან ბრუნებას ეკუთვნის მდედრობითი სქესის ყველა არსებითი სახელი (die). მათ მხოლობით რიცხვში არა აქვთ დაბოლოება, ეცვლებათ მხოლოდ არტიკლი (არტიკლის ბრუნების წესის მიხედვით). მრავლობითში კი დაირთავენ –e, -n ან -en დაბოლოებას, ფუძისეული ხმოვანი ზოგჯერ დაირთავს უმლაუტს":
არსებითი სახელის სუსტი ბრუნება
სუსტად იბრუნვის მხოლოდ სულიერი საგნის აღმნიშვნელი მამრობითი სქესის (der) არსებითი სახელები. სუსტი ბრუნების დროს არსებითი სახელი, გარდა მხოლობითი რიცხვის Nominativ-ისა, ყველგან დაირთავს -(e)n დაბოლოებას:
არსებითი სახელის ძლიერი ბრუნება
ძლიერ ბრუნებას მიეკუთვნება ყველა საშუალო სქესის სახელი (das), გარდა das Herz-ისა და მამრობითი სქესის ის არსებითი სახელები, რომლებიც სუსტად არ იბრუნვიან. ძლიერად ბრუნებისას არსებითი სახელი Genitiv-ში იღებს -s, an -es დაბოლოებას:
ზედსართავი სახელი (Das Adjektiv)
ზედსართავი სახელი არის საგნის, თვისების ან ნიშნის გამომხატველი სიტყვა. იგი პასუხობს კითხვაზე wie? (როგორი?). მას ასევე ახასიათებს სქესის, რიცხვისა და ბრუნვის კატეგორიები, რადგანაც ის არსებით სახელთან დგას და მასთან ერთად იბრუნვის. ზედსართავ სახელს აქვს სრული და უსრული ფორმები. სრული ფორმით ზედსართავი სახელი ახლავს არსებითს, როგორც მისი ნიშან-თვისებების აღმნიშვნელი სიტყვა. იგი არტიკლსა და არსებით სახელს შორის დგას და იცვლება არსებით სახელთან ერთად:
მოკლე ფორმით ზედსართავი სახელი არ ახლევს არსებითს. იგი წარმოადგენს სახელადი შემასმენლის სახელად ნაწილს და არ იბრუნვის.
ზედსართავი სახელის ძლიერი ბრუნება (Die starke Deklination der Adjektive)
ძლიერ ბრუნებას ზედსართავი სახელი განიცდის იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებით სახელს წინ არტიკლი არ ახლავს. ამ შემთხვევაში ზედსართავი სახელი ბრუნებისას თავად იღებს არტიკლის დაბოლოებებს.
გამონაკლისი: ნათესაობით ბრუნვაში (Genitiv) მხოლობით რიცხვში მამრობითი და საშუალო სქესის შემთხვევაში თანამედროვე გერმანულში ტენდენციურად დაბოლოება „-en“ გვხდება (არტიკლების der და das ნათესაობითი ბრუნვის საერთო ფორმის des–ს შესატყვისი დაბოლოება "-es"–ს ნაცვლად):
მამრობითი სქესი, ზედსართავი სახელი groß „დიდი“, არსებითი სახელი Mann „კაცი“:
მდედრობითი სქესი, ზედსართავი სახელი schön „ლამაზი“, არსებითი სახელი Frau „ქალი“:
საშუალო სქესი, ზედსართავი სახელი klein „პატარა“, არსებითი სახელი Kind „ბავშვი“:
ზედსართავი სახელის სუსტი ბრუნება (Die schwache Deklination der Adjektive)
სუსტ ბრუნებას ზედსართავი სახელი განიცდის იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებითი სახელი განსაზღვრული არტიკლით (ასევე ჩვენებითი ნაცვალახელებით, მაგ. dies "ეს") იხმარება. ამ შემთხვევაში ზედსართავი სახელი მხოლობითი რიცხვის სხვადასხვა ბრუნვაში დაბოლოებებს "-e" ან "-(e)n", ხოლო მრავლობითი რიცხვის ყველა ბრუნვაში დაბოლოებას "-(e)n" დაირთავს:
მამრობითი სქესი:
მდედრობითი სქესი:
საშუალო სქესი:
ზედსართავი სახელის შერეული ბრუნება (Die gemischte Deklination der Adjektive)
შერეულ ბრუნებას ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებით სახელს წინ განუსაზღვრელი არტიკლი ახლავს, აქედან გამომდინარე, ის მხოლოდ მხოლობით რიცხვში გვხვდება. ბრუნებისას ზედსართავი სახელი გარკვეულ ბრუნვებში თავად იღებს არტიკლის დაბოლოებებს (ისევე, როგორც ძლიერი ბრუნებისას), სხვა ბრუნვებში დაბოლოებას "-(e)n" (ისევე, როგორც სუსტი ბრუნებისას), რის გამოც ამ ტიპის ბრუნებას შერეული (ძლიერისა და სუსტის) ჰქვია.
მამრობითი სქესი:
საშუალო სქესი:
ზედსართავი სახელი "შერეულად" იბრუნვის აგრეთვე ნაცვალსახელების (კუთვნილებითი, უარყოფითი და სხვ.) თანხლების შემთხვევაშიც მხოლობით რიცხვში, ხოლო მრავლობითში – "სუსტად":
მაგალითისთვის, კუთვნილებითი და უარყოფითი ნაცვალსახელები mein "ჩემი" და kein "არავითარი", ზედსართავი სახელი interessant "საინტერესო", საშუალო სქესის არსებითი სახელი Buch "წიგნი":
ნაცვალსახელი (das Pronomen, die Pronomina)
ნაცვალსახელის, როგორც მეტყველების ნაწილის ძირითადი ფუნქციაა, შეცვალოს წინადადებაში არსებითი სახელი ან ახლდეს მას. გერმანულ ენაში არსებობს ნაცვალსახელების შემდეგი ჯგუფები:
პირის ნაცვალსახელი (Personalpronomen)
(პირის ნაცვალსახელები გერმანულ ენაში იბრუნვის მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვების ოთხივე ბრუნვაში, რითაც იქმნება საკმაოდ მრავალწახნაგოვან სისტემათა კომპლექსი მათი წარმოებისა და გამოყენების თვალსაზრისით და ხშირად დიდ პრობლემებს უმზადებს ამ ენის შემსწავლელთ. ქვემორე პირის ნაცვალსახელები აქ, უპირველეს ყოვლისა მოცემულია მათს სასტარტო პოზიციაში, ანუ სახელობით ბრუნვაში.)
რიცხვითი სახელი (das Numerale, die Numeralia)
რიცხვითი სახელი აღნიშნავს საგნის რაოდენობას, რიგს ან მთელი რიცხვის ნაწილს. გერმანულ ენაში არსებობს სამგვარი რიცხვითი სახელი:
რაოდენობითი რიცხვითი სახელი გამოხატავს საგნის რაოდენობას და დაესმის კითხვა wieviel? (რამდენი?). რაოდენობითი რიცხვითი სახელების ცხრილი იხ. განყოფილებაში — ლექსიკა ↓.
'''წილადი რიცხვითი სახელი იწარმოება რაოდენობით რიცხვით სახელებზე -stel (19-მდე -tel) დაბოლოების დართვით. მაგალითად:
რიგობითი რიცხვითი სახელი გამოხატავს საგნის რიგს და პასუხობს კითხვაზე der wievielte? (მერამდენე). იგი იწარმოება რაოდენობით რიცხვით სახელზე -ste (19-მდე -te) ბოლოსართის დართვით. მაგალითად:
გამონაკლისია eins (ერთი) და drei (სამი):
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული ენა კატეგორია:გერმანული გრამატიკა კატეგორია:ენა კატეგორია:ფილოლოგია
მხიარულები და უდარდელები
მხიარულები და უდარდელები — 1947 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. მისი პროდიუსერია უოლტ დისნეი, ხოლო დისტრიბუტორი — RKO Radio Pictures. ფილმში შეტანილია ორი სიუჟეტი - „ბონგო“ და „მიკი და ლობიოს ღერო“. „მხიარულები და უდარდელები“ დისნეის სტუდიების რიგით მეცხრე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ნამუშევარია და მეოთხე ანთოლოგიურ ფილმებში, რომლებიც სტუდიამ 1940-იანებში გამოუშვა, რათა მეორე მსოფლიო ომის დროს არსებული ხარჯები აენაზღაურებინა. ამ ანთოლოგიური ფილმების გამოშვებით, რომლებიც აგებული იყო სხვადასხვა ეპიზოდზე, დაფინანსდა „კონკიას“ და რამდენიმე შემდგომი ფილმის წარმოებაც.
ფილმის პირველი მონაკვეთის, „ბონგოს“ წარმდგენია კალია ჯიმინი, ხოლო მთხრობელი — დინა შორი. ეს ეპიზოდი ეფუძნება „დათუნია ბონგოს“ (სინკლერ ლუისი) და მაყურებელს მოუთხრობს ცირკის დათვის შესახებ, რომელსაც თავისუფლება სურს. იგი საბოლოოდ, გარბის და ტყეში შეუყვარდება დათვი ლულუბელი, თუმცა აღმოჩნდება, რომ საკუთარი ერთგულება უნდა დაუმტკიცოს. მეორე ეპიზოდს, „მიკი და ლობიოს ღეროს“, წარადგენს ედგარ ბერგენი. იგი არის ზღაპრის „ჯეკი და ლობიოს ღეროს“ გადმოცემა, მიკი მაუსის, დონალდ დაკის და გუფის მონაწილეობით. სიუჟეტით მიხედვით, ეს სამი ცაში აღმოაჩენს გოლიათ უილის სასახლეს, სადაც მიაღწევენ ვეებერთელა ლობიოს ღეროს დახმარებით. იმისათვის, რომ დაიბრუნონ მშობლიური ველი, უნდა შეებრძოლონ გაუმაძღარ, მაგრამ საყვარელ გოლიათს. „მიკი და ლობიოს ღერო“ იყო უკანასკნელი შემთხვევა, როდესაც დისნეიმ თავად გაახმოვანა მიკის პერსონაჟი, ვინაიდან დაკავებული იყო სხვა პროექტებითაც. მოგვიანებით მას ჩაენაცვლა ჯიმი მაკდონალდი, რომელიც ხმოვან ეფექტებზეც მუშაობდა.
სქოლიო
კატეგორია:1947 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:1947 წლის ანიმაციური ფილმები
ძაგან აბულეთისძე
ძაგან აბულეთისძე — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი XIII საუკუნის შუა წლებში. კახეთის თეძმის პატრონი. 1258 მონაწილეობდა ბაღდადზე მონღოლთა ლაშქრობაში, საიდანაც დიდი ნადავლით დაბრუნდა. ნადავლის ნაწილით იყიდა სოფ. ანგროინი (შესახლოა ახლანდ. ანგრევანი) და შიომღვიმის მონასტერს შესწირა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი დიდგვაროვანი ფეოდალები კატეგორია:აბულეთისძენი
ლუიზიანის შესყიდვის ექსპოზიცია
thumb|300px|აღმ. ლაგუნა, სენტ-ლუისის ქანდაკება, განათლებისა და მანუფაქტურის სასახლეები და უკაბელო ტელეგრაფის კოშკი. ლუიზიანის შესყიდვის ექსპოზიცია, უკეთ ცნობილი როგორც სენტ-ლუისის მსოფლიო გამოფენა (ინგლ. Louisiana Purchase Exposition, ან Saint Louis World's Fair) — საერთაშორისო ექსპოზიცია, ჩატარებული 1904 წელს სენტ-ლუისში, მისური, აშშ.
ისტორია
1904 წელს სენ-ლუისმა უმასპინძლა მსოფლიოს საერთაშორისო გამოფენაზე. ექსპოზცია ლუიზიანის შესყიდვის (1803) ასი წლისთავის აღსანიშნავად ჩატარდა. ის ერთი წლით გვიან, 1904 წლის 30 აპრილს გაიხსნა და 1 დეკემბრამდე გასტანა. აღსანიშნავია, რომ სენტ-ლუისში ყოველწლიური ექსპოზიცია 1884 წლიდან ტარდებოდა, სადაც სასოფლო-სამეურნეო და მეცნიერეული მიღწევების აღნიშვნა ხდებოდა, თუმცა 1904 წელს მსოფლიო გამოფენის გამო იგი არ გადაიდო.
გამოფენისთვის გამოყოფილი 4,9კმ² ფართი, რომლის დიზაინი ჯორჯ კელსერმა გადაწყვიტა, ამჟამად ფორესტ-პარკსა და ვაშინგტონის უნივერსიტეტის კამპუსს უჭირავს, და უდიდესი გამოფენა იყო ამ დრომდე. 1500 შენობა-ნაგებობა ერთმანეთთან 120 კმ საავტომობილო და საფეხმავლო გზებით იყო დაკავშირებული. ამბობდნენ, რომ შეუძლებელი იყო ყველაფრის ზერელედ დანახვაც კი ერთი კვირის განმავლობაში. მხოლოდ სოფლის მეურნეობის სასახლეს 324.000 მ² ფართი ეჭირა.
კატეგორია:სენტ-ლუისი კატეგორია:მსოფლიო გამოფენები
Lasioglossum chiwense
Lasioglossum chiwense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
დომინიკელთა რესპუბლიკა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკელთა რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
1531
თარიღი უცნობია
*
წიგნი ფიცისა
„წიგნი ფიცისა“ — სს „ქართული ფილმის“ 1983 წლის ფილმი. რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე და ამირან დარსაველიძე.
სიუჟეტი
ფილმი ასახავს XVI-XVIII საუკუნეების საქართველოს ტრაგიკული ისტორიის ეპიზოდებს. კერძოდ, 1783 წელს ქართლ –კახეთის გაერთიანებულ სამეფოსა და რუსეთს შორის გაფორმებული, შემდგომში „გეორგიევსკის ტრაქტატად“ წოდებული „სამეგობრო შეთანხმების“ ხელმოწერის პერიპეტიებს.
სქოლიო
კატეგორია:1983 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:გიგა ლორთქიფანიძის ფილმები
ბახმარო ჩოხატაური (საფეხბურთო კლუბი)
„ბახმარო“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი დაბა ჩოხატაურიდან. ასპარეზობს ლიგა 3-ში. საშინაო მატჩებს ატარებს ბორის პაიჭაძის სახელობის ჩოხატაურის ცენტრალურ სტადიონზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი
ლორი მეტკალფი
ლორა ელიზაბეტ მეტკალფი (Laurie Elizabeth Metcalf; დ. 16 ივნისი, 1955) — ამერიკელი მსახიობი. 40 წლიანი კარიერის განმავლობაში, იგი მრავალი ჯილდოს და ნომინაციის მფლობელი გახდა. მან მოიგო სამი პრაიმტაიმ ემის ჯილდო, ორი ტონი პრემია და ნომინირებული იყო როგორც ოსკარზე, ასევე ბრიტანული აკადემიის ფილმების დაჯილდოვებაზე.
მეტკალფმა კარიერა სტეპენვოლფის თეატრალურ კომპანიაში დაიწყო, ხშირად მუშაობს ჩიკაგოს თეატრში სცენაზე გამოსვლისთვისა და ბროდვეის თეატრში მუშაობისთვის, მეტკალფმა მიიღო ექვსი ტონი პრემიის ნომინაცია, მათ შორის, 2017 წელს მოიგო ტონის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის სპექტაკლში.
მან დიდი ყურადრება მიიპყრო ჯეკი ჰარისის როლის შესრულებით სიტკომში, როუზანი (1988-1997, 2018) და ქონერები (2018-დღემდე), რომლისთვისაც მან მოიგო სამი პრაიმტაიმ ემის ჯილდო კომედიური სერიალის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობისთვის (1992-1994). ის სულ თერთმეტჯერ ნომინირდა ემის ჯილდოზე. გარდა ამისა, მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვა სერიალებშიც, მათ შორის არის: 3rd Rock from the Sun, ნორმალური შოუ, ფრეზიერი, სასოწარკვეთილი დიასახლისები და დიდი აფეთქების სერიალი. მან მთავარი როლი შეასრულა HBO-ს კომედიურ სერიალში მიგიღონ იქ (2013– 2015), რისთვისაც მან მიიღო კრიტიკოსთა მოწონება და პრაიმტაიმ ემის ჯილდო. ასევე ითამაშა სერიალის,  ჰორასი და პიტის  ერთ-ერთ ეპიზოდში.
მეტკალფმა ითამაშა მრავალ ფილმში და ცნობილია თავისი კრიტიკულად აღიარებული გამოსვლით, გრეტა გერვიგის კომედიურ-დრამატულ ფილმში "ლედი ბერდი", რომლისთვისაც იგი ნომინირებული იყო აკადემიის ჯილდოზე, ოქროს გლობუსის პრემიაზე, SAG ჯილდოსა და BAFTA პრემიაზე. 1995 წლიდან იგი ახმოვანებს მისის დევის, ანიმაციურ ფილმების სერიაში, სათამაშოების ისტორია.
ადრეული ცხოვრება
ლორი მეტკალფი დაიბადა 1955 წლის 16 ივნისს, კარბონდეილში, ილინოისის შტატში. არის სამი შვილიდან უფროსი. ის, მისი ძმა ჯეიმსი და მისი და ლინდა გაიზარდნენ ედვარდსვილში, ილინოისის შტატში. მისი მამა, ჯეიმსი 1984 წელს გარდაიცვალა. დედა, ლიბი, ბიბლიოთეკარი იყო. მისი დიდი დეიდა იყო პულიცერის პრემიის ლაურეატი დრამატურგი ზოო აკინსი. მეტკალფი არის ილინოისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული.
მეტკალფი კოლეჯში სწავლის დროს მდივნად მუშაობდა, იგი ხშირად იმდენად იყო კონცეტრირებული თავის საქმეზე, რომ ხშირად წახემსება ავიწყდებოდა. სანამ მიხვდებოდა რომ თეატრი მისი გატაცება იყო, გერმანული ენის სპეციალისტი იყო, ფიქრობდა, რომ შეეძლო თარჯიმნად მუშაობა, შემდეგ კი ანთროპოლოგიაში. მან თქვა, რომ თეატრალური საქმიანობა ასევე გულისხმობს ადამიანის ქცევის ინტერპრეტაციას და შესწავლას. იგი თავს საშინლად მორცხვად თვლიდა, თუმცა მაინც იპოვა გამბედაობა რომ სკოლის რამდენიმე სპექტაკლში მიეღო მონაწილეობა. მინი| მეტკალფი [[1992 წლის ემის დაჯილდოებაზე]] მეტკალფი სწავლობდა ილინოისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და 1976 წელს მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი თეატრში. მეტკალფმა პროფესიული კარიერა სტეპენვოლფში დაიწყო. შემდეგ, მეტკალფი ნიუ-იორკში გაემგზავრა, რომ 1984 წელს სპექტაკლში, „ბალზამში“ გამოჩენილიყო. , რისთვისაც მან მიიღო 1984 წლის ობის პრემია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის და 1984– 1985 წლების თეატრის მსოფლიო პრემია.
მოგვიანებით საცხოვრებლად ნიუ-იორკში გადავიდა და დაიწყო მუშაობა როგორც კინოში, ასევე თეატრში, მათ შორის ისეთ სპექტაკლებში, როგორიცაა დევიდ მამატის ნოემბერი, რომელიც ბროდვეის თეატრში 2008 წელს დაიდგა.
პირადი ცხოვრება
1983 წელს მეტკალფმა იქორწინა ჯეფ პერიზე, სტეპენვოლფის თეატრალური კომპანიის თანადამფუძნებელზეე. მათ 1983 წელს შეეძინათ ქალიშვილი ზოი პერი. ისინი დაშორდნენ 1986 წელს.
მოგვიანებით მეტკალფმა დაიწყო ურთიერთობა მეტ როთთან, როუზანის როლის შემსრულებელთან. 1993 წლის ნოემბრისთვის მათ ვაჟი უილი შეეძინათ და საბოლოოდ იქორწინეს. ისინი ასევე ერთად მუშაობდნენ ფილმებში, მათ შორის იყო 1994 წლის მხატვრული თრილერი თვალის დახამხამება და 1998 წლის დრამა ჩიკაგოს კაბინა; ისინი ასევე გამოჩნდნენ სასოწარკვეთილი დიასახლისების ეპიზოდში. მათი ქალიშვილი, მეი აკინსი, 2005 წელს დაიბადა. მათ ჰყავდათ მეორე ვაჟი, დონოვანი, რომელიც მათ 2006 წელს იშვილეს. 2008 წლის 26 ნოემბერს, მეტკალფი და როთი ერთმანეთს დაშორდნენ. 2011 წლის სექტემბერში როტმა შეიტანა განცხადება განქორწინების შესახებ, ისინი საბოლოოდ 2014 წელს განქორწინდნენ.
მეტკალფმა თავი შრომისმოყვარედ შეაფასა. მისი თქმით, მას ურჩევნია თეატრი სხვა მედიასაშუალებებს, რადგან იქ ის თავს ყველაზე კომფორტულად გრძნობს.
ის ასევე გამოჩნდა Plan USA-ს, ჰუმანიტარული ორგანიზაციის რეკლამებში, რომელიც ეხმარება გაჭირვებულ ბავშვებს მსოფლიო მაშტაბით.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კომიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1955
რუმინული ლეი
ლეი, ან რუმინეთის ახალი ლეი (რუმ. Leu, მრავ. Lei), — რუმინეთის ეროვნული ვალუტა. შედგება 100 ბანისგან. კოდი ISO 4217 RON (ROmanian New Leu; რეფორმამდე 2005 წ. — ROL, ROmanian Leu). ციფრული კოდი 946. ამჟამინდელმა ვალუტამ წინა შეცვალა რეფორმის შედეგად 2005 წლის 1 ივლისს, 10 000-ჯერ შემცირებული დენომინაციით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები კატეგორია:რუმინეთის ეკონომიკა
მექსიკა-საფრანგეთის ომი
მინი|200px|ბრძოლა პუებლასთან. ფრანგული ინტერვენცია მექსიკაში, იგივე მექსიკა-საფრანგეთის ომი წარმოადგენდა საფრანგეთის მეორე იმპერიის შეჭრას მექსიკაში. ამ ომში ფრანგების მხარეს იჭერდა ბრიტანეთი და ესპანეთიც. ომი გამოწვეული იყო მექსიკის პრეზიდენტის, ბენიტო ხუარესის 1861 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით, შეეჩერებინა იჯარების გადახდა მთავარი კრედიტორებისთვის, საფრანგეთის, ესპანეთისა და დიდი ბრიტანეთისათვის. ოპერაცისა ხელმძღვანელობდა საფრანგეთის მეთაური ნაპოლეონ III. 31 ოქტომბერს, სამმა ქვეყანამ ხელი მოაწერა ლონდონის ხელშეკრულებას, რომლის თანახმადაც ისინი აერთიანებდნენ ძალებს, რათა მექსიკისგან დაებრუნებინათ ვალები. 8 დეკემბერს, ესპანელთა ძალები, მათი კონტროლირებადი კუბიდან მიადგნენ მექსიკის ყურეში მექსიკის მთავარ პორტს – ვერაკრუსს. thumb|200px|left|[[ბენიტო ხუარესი]] thumb|200px|[[ნაპოლეონ III]]
პუებლასთან გამართული (თანამედროვე ქალაქი კინკო-დე-მაიო) სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, ყველაფერი დასრულდა მექსიკის მეორე იმპერიის ჩამოყალიბებით, რომელსაც მხარს მრავალი კონსერვატორი მექსიკელი უჭერდა. როდესაც პრეზიდენტ ბენიტო ხუარესის მმართველობა შეიცვალა ჰაბსბურგთა მონარქიის ბატონობით, მექსიკის ელიტამ მოისურვა მონარქიული წყობილების აღდგენა და ამისათვის მოითხოვეს მექსიკისთვის ერცჰერცოგის გამოყოფა ავსტრიის სამეფო სახლიდან. ეს იყო მაქსიმილიან ფერდინანდი, (შემდგომში მექსიკაში მაქსიმილიან I). ეს ყველაფერი საფრანგეთის სამხედრო მხარდაჭერით მოხდა, რომელიც დაინტერესებული იყო მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთით არსებული სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ისტორია კატეგორია:ომები ქვეყნებს შორის კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ვილიაფრანკა-დე-ლოს-კაბალიეროსი
ვილიაფრანკა-დე-ლოს-კაბალიეროსი (Villafranca de los Caballeros) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის მანჩა-ალტა-დე-ტოლედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 107 კმ². მოსახლეობა — 4876 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
აბუსერ აბუსერისძე
აბუსერ აბუსერიძე — XI საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკურო მოღვაწე, ძე იოანე აბესერიძისა, არტანუჯისა და ხიხათა (აჭარის) ერისთავი, აწყურისა და ციხისჯვრის ციხეთა გამგებელი. 1045 წელს მარიამ დედოფალმა აბუსერიძეს საგამგებლოდ ჩააბარა ქ. ანისი. აბუსერიძე აქტიურად ეხმარებოდა ბაგრატ IV-ს ლიპარით ბაღვაშთან შინაომში. აბუსერიძე და სხვა დიდებულები ლიპარიტ ბაღვაშმა ანისიდან გამოიტყუა და შეიპყრო, შემდეგ გაცვალა თავის შვილ ივანეზე, რომელიც ბაგრატ IV-ს ჰყავდა დატყვევებული. ცოტა ხნის შემდეგ, სასირეთის ჭალაში (შიდა ქართლი) მეფესა და ლიპარიტს შორის მომხდარი შეტაკებისას, აბუსერიძე კვლავ დაუტყვევებია ლიპარიტს, რის შემდეგ ისტორიულ წყაროებში აღარ იხსენიება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:აბუსერისძენი
Pleurotomella lottae
Pleurotomella lottae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლომი (ასტროლოგია)
ლომი () — ზოდიაქოს რიგით მეხუთე ასტროლოგიური ნიშანი. ზოდიაქოს პრინციპების მიხედვით, მზე ლომის ნიშანში იმყოფება დაახლოებით 23 ივლისიდან 22 (ან 23) აგვისტომდე. ლომის ზოდიაქო განსხვავდება ლომის თანავარსკვლავედისგან, სადაც მზე 10 აგვისტოდან 15 სექტემბრამდე მოძრაობს. ასტროლოგიური თვალსაზრისით, ლომის მმართველია — მზე. ლომის ზოდიაქოში „ეგზალტირებულია“ — პლუტონი, „დაცემულია“ — ნეპტუნი, „გამოძევებულია“ — ურანი და სატურნი. მინეროლოგიური თვალსაზრისით, ლომის ძირითადი მინერალია: სარდონიქსი. მას ასევე შეესაბამება: ლალი, ცირკონი, ციტრინი, ჟადეიტი.
ლიტერატურა
'''thumb|250px|right|ლომი
კატეგორია:ასტროლოგიური ნიშნები
Lasioglossum chloridicum
Lasioglossum chloridicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1974 წელს.
კილო (ქართული ენა)
კილო — ზმნის ფორმა, რომელიც გვიჩვენებს, თუ როგორ უნდა იქნეს გაგებული ზმნით გამოხატული მოქმედება სინამდვილის თვალსაზრისით: უეჭველ ფაქტად, სასურველ-შესაძლებლად თუ შესასრულებლად. სხვადასხვა ენაში კილო სხვადასხვა რაოდენობისაა, ძირითადად გამოიყოფა სამი: თხრობითი, კავშირებითი და ბრძანებითი.
თხრობითი კილო
თხრობითი კილო გვიჩვენებს, რომ ზმნით გამოხატული მოქმედება უნდა იქნეს გაგებული უეჭველ ფაქტად, რომელსაც ადგილი ჰქონდა წარსულში, ხდება ახლა ან მოხდება მომავალში: (აკეთებდა, გააკეთა, გაუკეთებია, აკეთებს, გააკეთებს).
ბრძანებითი კილო
ბრძანებითი კილო გადმოგვცემს, რომ მთქმელს (I პირის) სურვილი უნდა იქნეს შესრულებული: (გააკეთე! გააკეთეთ! გააკეთოს! გააკეთონ! გავაკეთოთ!). შინაარს-ინტონაციურად II პირისადმი მიმართული ბრძანებითის ფორმა მრავალგვარია: იგი საკუთრივ ბრძანების გარდა, შეიძლება გამოხატავდეს თხოვნა-მუდარას (მიშველეთ!), დალოცვას (კარგი კაცი გაიზარდე, შვილო),, დარიგებას (ფრთხილად იარე), გამხნევებას (გამაგრდი, გული არ გაიტეხო), და სხვა, მაგრამ ყველა ბრძანებითი კილოს ფორმაა, მათ შორის გრამატიკულად განსხვავებაა არაა.
კატეგორია:გრამატიკა
ბეკეტოვო (ერმეკეევოს რაიონი)
ბეკეტოვო  (Бекетов; Бекетово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 477 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (44 %) და რუსები (32 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
გრიგოლ აბუსერისძე
გრიგოლ აბუსერიძე — XI საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, ძე აბუსერ აბუსერისძისა, არტანუჯისა და ხიხათა (აჭარის) ერისთავთერისთავი. 1046 მონაწილეობდა ღრტილის კრებაში. იყო ბაგრატ IV-ის მოკავშირე ლიპარიტ ბაღვაშთან ბრძოლაში. სამცხეში არყისციხესთან მომხდარ შეტაკებაში ტყვედ ჩაიგდო ლიპარიტმა და არტანუჯი ჩამოართვა. ამის შემდეგ პოლიტიკურ ასპარეზზე აღარ ჩანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:აბუსერისძენი
სოლსონა (ჩრდილოეთი ილოკოსი)
სოლსონა (ოფიციალურად სოლსონის მუნიციპალიტეტი; ილოკ:  Ili ti Solsona; ფილ: Bayan ng Solsona) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 851 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
დომინიკელთა რესპუბლიკა 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკელთა რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კინგსტონი (ნორფოლკი)
კინგსტონი (Kingston) — ავსტრალიის კუთვნილი გარე ტერიტორიის, ნორფოლკის კუნძულის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა 1788 წლის 6 მარტს, როგორც ციხე პატიმრებისათვის ახალი სამხრეთი უელსის მმართველის ფილიპ გიდლის მიერ. თავდაპირველად ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა 22 ადამიანს შეადგენდა (მათ შორის 15 ადამიანი იყო პატიმარი: 9 კაცი და 6 ქალი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები კატეგორია:ნორფოლკის ქალაქები
ცამეტი (ფილმი)
მინი|„ცამეტის“ პოსტერი. ცამეტი — გელა ბაბლუანის კინოფილმი დაწერილი და გადაღებული 2005 წელს. ეს ფილმი ბაბლუანის სრულმეტრაჟიანი ფილმის სარეჟისორო დებიუტი იყო. ფილმი ასევე დებიუტი გახდა რეჟისორის ვაჟი გიორგი ბაბლუანისთვის, რომელიც პროტაგონისტი სებასტიანის როლს ასრულებს. ფილმი გადაღებულია შავ-თეთრად, ნუარის სტილში, სიუჟეტი თანდათან იძაბება და კულმინაციას მთავარ სცენაში აღწევს. ზოგიერთი კრიტიკოსის შედარებით ეს ნამუშევარი ამერიკელი რეჟისორი დევიდ ფინჩერის სტილს წააგავს. თბილისში ფილმის პრემიერა 2006 წლის 11 მაისს მოეწყო. თავად ბაბლუანმა გადაიღო ფილმის ფერადი გადამუშავებული ვერსია 13, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს სემ რაილიმ, მიკი რურკმა და ჯეისონ სტეტჰემმა.
სიუჟეტი
მინი|250პქ|სცენა ფილმიდან. ფილმი აღწერს ოცი წლის სებასტიანის ცხოვრებას, რომელიც სამშენებლო სამუშაოთი არჩენს მის ქართულ იმიგრანტ ოჯახს ჩრდ. საფრანგეთის ზღვისპირა დასახლებაში. მას სახლის სარემონტოდ ქირაობს მამაკაცი სახელად გოდონი, რომელიც კრიმინალურ საქმეებში გახვეული ნარკომანია. გოდონის დოზის გადამეტებით გარდაცვლის შემდეგ, მისი ქვრივი სებასტიანს ატყობინებს, რომ ნამუშევრის საფასურის გადახდას ვერ შეძლებს. სებასტიანი ყურმოკვრით იგებს გოდონის დავალებაზე, რომელიც მას სიკვდილის გამო შეუსრულებელი დარჩა, თუმცა ამ საქმის დეტალების არაფერი იცის. ის იპარავს კონვერტს საქმის ინსტრუქციებით. კონვერტში მატარებლის ბილეთია პარიზში, სასტუმროს ჯავშანი და ნიშანი 13. სასტუმროში ჩამოსულს უცნობი ურეკავს და დამატებით ინსტრუქციებს აძლევს. დანიშნულების ადგილას მისულ სებასტიანს მძღოლი ხვდება და მიჰყავს დავალების ადგილას, სადაც ის სწრაფად ხვდება ამ დავალების შინაარსს თუმცა უკან დახევის შანსი უკვე აღარ აქვს.
ჯილდოები
ფილმს მიღებული აქვს მსოფლიო კინოს ჟიურის პრიზი 2006 წლის სანდენსის კინო-ფესტივალზე. ასევე მიღებული აქვს ორი ჯილდო ვენეციის 62-ე კინო ფესტივალზე. კინოკრიტიკოსთა ასოციასიებმა Empire, Total Film და UNCUT ფილმს 5-დან 4 ვარსკვლავი მიანიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:2005 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:გელა ბაბლუანის ფილმები
ევგენი მიქელაძე
ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტერბურგის კონსერვატორია (ნ. მალკოსა და ა. გაუკის ხელმძღვანელობით). 1931–1937 წლებში ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირიჟორი იყო, 1933 წლიდან – მთავარი დირიჟორი, 1936-1937 წლებში – თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. 1933–1937 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს სიმფონიურ ორკესტრს.
მიქელაძეს ცოლად ჰყავდა მამია ორახელაშვილის ქალიშვილი. ორახელაშვილს, კომპარტიის ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის ყოფილ პირველ მდივანს დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა ლავრენტი ბერიასთან, რომელმაც ის ამ პოსტზე შეცვალა.
1937 წლის რეპრესიებს მთელი ოჯახი შეეწირა. თავდაპირველად დააპატიმრეს მამია ორახელაშვილი, შემდეგ კი მისი მეუღლე მარიამი, მოგვიანებით ევგენი მიქელაძე და მისი მეუღლე – ქეთევანი. ქეთევან ორახელაშვილს, როგორც სამშობლოს მოღალატის ოჯახის წევრს 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა შრომა-გასწორების ბანაკში, მშობლებს და მეუღლეს კი ნკვდ-ს „ტროიკამ“ სასიკვდილო განაჩენი დამოუტანა.
ევგენი მიქელაძეს დაკითხვებისას დაუკარგეს ჯერ მხედველობა, შემდეგ სმენა. მათ მცირეწლოვან შვილებს 3 წლის თინას და წლინახევრის ვახტანგს, ზრდიდა მამიდა — თამარი მიქელაძე. 1951 წელს თინათინი და ვახტანგი ჩეკისტებმა ყაზახეთში, ყარაგანდის ოლქში გადაასახლეს.