cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიზბარ გულისაშვილი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎ კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
ლა-ვირხინია
ლა-ვირხინია (La Virginia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.095 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 34 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რისარალდის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ზურაბ ხურციძე
ზურაბ ხურციძე (დ. 21 ივნისი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:თოვუზის თურანის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
ბიოიიუქი-შამლიქი
ბიოიიუქი-შამლიქი  (Böyük Şamlıq) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 237 ადამიანი (2009).
ბადელი
ბადელი  (Bədəlli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	977  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გობუსტანის რაიონის სოფლები
ჭაბუკაშვილები
ჭაბუკაშვილები — ქართული გვარი. გვარი გავრცელებულია ქარელის რაიონში. საქართველოში ცხოვრობს 159 ჭაბუკაშვილი. გვარის ფუძეა სიტყვა „ჭაბუკა“.
სქოლიო
*
დაიმადარა
დაიმადარა (Dəymədərə) — სოფელი აზერბაიჯანში,   ოღუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  538   კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოღუზის რაიონის სოფლები
ირმა ყიფშიძე
ირმა ყიფშიძე (დ. 19 ოქტომბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მხატვრული ტანვარჯიში), გერმანიის, იუგოსლავიისა და ჩინეთის საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული, საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. მსოფლიოს თასის გათამაშების  მეორე პრიზიორი (1986). სსრკ ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი პირად ჩათვლაში (1987).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:ქალები სპორტში
დანიელა პინედა
დანიელა პინედა (Daniella Pineda; დ. 20 თებერვალი, 1987) — მექსიკური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი და მწერალი. პინედა ყველაზე მეტა ცნობილია სოფი დევეროს როლის შესრულებით ტელესერიალში „პირველშობილები“ (2013-2018) და აგრეთვე ზია როდრიგესის როლით ფილმში „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“. მას, აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული სხვადასხვა ფილმებსა და თუ ტელესერიალებში, მათ შორის: „ვამპირის დღიურები“ (2013), „ამერიკული ოდისეა“ (2015), „შემოვლითი გზა (2015-დღემდე) და „ბატონი რუზველტი“ (2017)
ალფოუთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალფოუთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნიკა შენგელია
ნიკა შენგელია (დ. 27 აპრილი, 1999) — ქართველი სპორტსმენი (ფარიკაობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2019).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები
მარსელია
მარსელია (Marsella) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20.683 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 57 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რისარალდის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ფრანსუაზ ორლეანელი (1549-1601)
ფრანსუაზ ორლეანელი (Françoise d'Orléans; დ. 5 აპრილი, 1549 — გ. 11 ივნისი, 1601) — ვალუას დინასტიის ორლეანელთა შტოს წარმომადგენელი. კონდეს პრინც ლუი I-ის მეორე ცოლი და მისი სამი ვაჟის დედა.
ბიოგრაფია
ფრანსუაზი დაიბადა 1549 წლის 5 აპრილს საფრანგეთში. მას დაბადებისთანავე მიენიჭა მადმუაზელ დე ლუნევილის წოდება. იგი იყო როტელინის მარკიზ ფრანსუა ორლეანელისა და მისი მეუღლის, ჟაკლი დე როანის ქალიშვილი.
1565 წლის 8 ნოემბერს ცოლად გაჰყვა ნავარის მეფე ანტუან დე ბურბონის უმცროს ძმას, უკვე დაქვრივებულ კონდეს პრინც ლუი I-ს. მცირეხნიანი და არც თუ ისე ბედნიერი ქორწინებიდან, წყვილს სულ სამი ვაჟი შეეძინა, რომელთაგან ორი ჩვილობაშივე დაიღუპა. ლუის პირველი ცოლისგან, ელეანორ დე როისაგან, რომელიც 1564 წელს გარდაიცვალა, რვა შვილი ჰყავდა, ამიტომაც მისთვის მემკვიდრის საკითხი პრობლემას არ წარმოადგენდა.
საფრანგეთის რელიგიური ომების პერიოდში ფრანსუაზი პასიური პიროვნება იყო და დიდად არ ერთვებოდა პოლიტიკაში, განსხვავებით თავისი რძლისგან, ნავარის დედოფალ ჟანა დ'ალბრესგან. 1569 წლის 13 მარტს ჟარნაკის ბრძოლაში ლუი I მოკლეს, დაქვრივებულმა ფრანსუაზმა კი მეორე ქორწინებაზე კატეგორიული უარი განაცხადა.
დაქვრივების შემდეგ იგი მთლიანად თავისი გერის, კონდეს პრინც ანრი I-ისა და მისი ცოლის, მარია კლეველის ხარჯზე ცხოვრობდა. 1572 წელს, წმინდა ბართლომეს ღამის შემდეგ, მან ოფიციალურად მიიღო კათოლიციზმი, რის შემდეგაც სამუდამოდ დატოვა პარიზი და თავის ვაჟთან ერთად მყუდრო შატო დე ბლანდში მოეწყო.
იგი გარდაიცვალა 1601 წლის 11 ივნისს პარიზში, 52 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1549 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1601 კატეგორია:ვალუები კატეგორია:კონდეს პრინცესები
მიკოლაივი (ლვივის ოლქი)
მიკოლაივი (Миколаїв) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 14824 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის ქალაქები
სილისტრის თემი
სილისტრის თემი (Община Силистра) — თემი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის სილისტრის ოლქის შემადგენლობაში. თემის მოსახლეობაა 54 219 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 515.89 კმ²-ს. მოიცავს 19 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სილისტრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სილისტრის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
ბიოიიუქი-ხოშდარლი
ბიოიიუქი-ხოშდარლი  (Böyük Xoşdarlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 201 ადამიანი (2009).
სქოლიო
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
მისტრატო
მისტრატო (Mistrato) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12.438 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 483 კმ²-ია.
დისკორდიანიზმი
დისკორდიანიზმი (ლათინური სიტყვიდან discordia, უთანხმოება) — 1980-იანი წლებიდან ინტერნეტში გავრცელებული რელიგიის პაროდია, შედეგი ნეოწარმართული ტალღებისა. მსოფლიო რელიგიებისაგან განსხვავებით, რომლებიც ქადაგებენ ჰარმონიას, დისკორდიანიზმი აღმერთებს ქაოსს. დისკორდიანიზმის მთავარი ღვთაებაა ერისი, უთანხმოების ძველბერძნული ქალღმერთი, რომელმაც განხეთქილების ვაშლი შეაგდო პელევსისა და თეტიდას ქორწილში.
რელიგიას საფუძვლად უდევს წიგნი Principia Discordia (1958 ან 1959), რომელიც დაწერეს ომარ ჰაიამ რავენჰურსტმა (კერი ტორნლი) და მალაკლიპს უმცროსმა (გრეგ ჰილი).
საქვეყნო პოპულარობა დისკორდიანიზმმა მოიპოვა რობერტ ანტონ უილსონის წყალობით, რომელმაც იგი აქტიურად გამოიყენა თავის რომანში „ილუმინატუს!“ („The Illuminatus! Trilogy“) (1975)
სქოლიო
კატეგორია:რელიგიები
სამხრეთ ოსეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სამხრეთ ოსეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აბილინი (კანზასი)
აბილინი (Abilene) — ქალაქი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კანზასის შტატში, მდინარე სმოკი-ჰილის ნაპირებზე, ქალაქ სალინის აღმოსავლეთით. 6844 მცხოვრები (2010).
დაარსდა 1858 წელს. ქალაქის მნიშვნელობა გაიზარდა მას შემდეგ, რაც გახდა სარკინიგზო ხაზის დაბოლოება და მას აქტიურად იყენებდნენ ტეხასელი საქონლის გადამრეკები. აბილინი გახდა ამერიკის „ველური დასავლეთის“ მესაქონლეობის ცენტრი. ამავდროულად ჰყვაოდა უკანონობა და ბანდიტიზმი, რომელსაც 1870-იან წლებში ებრძოდა ქალაქის მარშალი და „ველური დასავლეთის“ ცნობილი სახალხო გმირი ბილ ჰიკოკი. ამ ქალაქში გაატარა ბავშვობა აშშ პრეზიდენტმა დუაიტ ეიზენჰაუერმა, რომელიც დაკრძალულია აბილინის ეიზენჰაუერის ცენტრში (დუაიტ დ. ეიზენჰაუერის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა და სახლ-მუზეუმი).
ლიტერატურა
კატეგორია:კანზასის შტატის ქალაქები
ჯოვლანი
ჯოვლანი (Dzhovlan) — სოფელი აზერბაიჯანში,   ოღუზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოღუზის რაიონის სოფლები
არჩილ ჯაფარიძე
არჩილ ჯაფარიძე (დ. 18 სექტემბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.
ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.
1963-1975 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სისტემაში სამმართველოს მთავარ ინჟინრად, სამმართველოს უფროსად, სამხრეთ ოსეთის მოძრავ-მექანიზებული კოლონის უფროსად. 1975-1985 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო ტრესტ „სპეცმშენის“ მმართველი, ამავე სამინისტროს N1 სამშენებლო ტრესტ „ამიერკავკასმეტალურგმშენის“ მმართველი, მინისტრის მოადგილე. 1985-1987 წლებში თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის მოადგილე. 1988 წლიდან წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობის ფონდის თავმჯდომარის მოადგილე. მივლინებით იმყოფებოდა საზღვარგარეთ ინდოეთსა და ირანში, მეტალურგიული კომბინატის მშენებლობაში ტექნიკური დახმარების გაწევის მიზნით. ხელმძღვანელობდა თბილისის N31 საავიაციო ქარხნის N6 კორპუსის, საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო და ზოოვეტერინარული ინსტიტუტების, მეტალურგიული კომბინატის აგლომერაციული კომპლექსის (ინდოეთში), აგლომერაციული კომპლექსის (ირანში), რუსთავის ქიმიური ბოჭკოს კომბინატის რიგი ობიექტების, ჩამდინარე წყლების გამწმენდი ნაგებობების საქართველოს მასშტაბით და თბილისი-რუსთავისთვის ერთობლივად, ჩერნობილის ატომური სადგურის ავარიის შემდეგ საცხოვრებელი სახლების აღდგენით სამუშაოებს (უკრაინაში, როგორც საქართველოს წარმომადგენელი). აქტიურად იყო ჩართული სასტუმრო „მეტეხის“ მშენებლობაში (თბილისში), კურატორობდა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ინფრასტრუქტურული ობიექტების მშენებლობას. წლების განმავლობაში იყო საქართველოს მშენებლობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის („სახმშენის“) საექსპერტო კომისიის წევრი. მივლინებული იყო გერმანიასა და საფრანგეთში კვალიფიკაციის ასამაღლებლად. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები და საქართველოს პატრიარქის ილია II ჯილდო წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობაში აქტიური მონაწილეობისთვის.
საადმირალო (სადგური)
საადმირალო — სადგური ჰონგ-კონგში, კუნძულისა და ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს საადმირალოში, ცენტრალურ და დასავლეთ რაიონებში. სადგური კუნძულის ხაზზე გაიხსნა 1985 წლის 31 მაისს, ხოლო ცუენ-ვანის ხაზზე 1980 წლის 12 თებერვალს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუნძულის ხაზი კატეგორია:ცუენ-ვანის ხაზი
ლევან ბერუაშვილი
ლევან ბერუაშვილი (დ. 9 დეკემბერი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. დაიბადა ვლადიკავკაზში, რუსეთში. უთამაშია „რუსთავის“, „ადელის“, ქუთაისის „ტორპედოსა“ და ქობულეთის „შუქურას“ რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის ადელის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი ლევან კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
აბილინი (ტეხასი)
აბილინი (Abilene) — ქალაქი ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ტეხასის შტატის დასავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. 117 063 მცხოვრები (2010). ქალაქი დაარსდა 1881 წელს როგორც სარკინიგზო სადგური ტეხასელ საქონლის გადამრეკთათვის, რითაც ჩაანაცვლა თანამოსახელე ქალაქი კანზასის შტატში. ამჟამად აბილინში განთავსებულია რამდენიმე საგანმანათლებლო დაწესებულება, დასავლეთ ტეხასის იარმარკა. აღდგენილია ქალაქის ძველი ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის შტატის ქალაქები
სარკინიგზო მაგისტრალი
სარკინიგზო მაგისტრალი — რკინიგზის ის ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს მთავარ არტერიას ქვეყნის სარკინიგზო სისტემაში. როგორც წესი სარკინიგზო მაგისტრალზე იწყობა დანარჩენი მეორადი სარკინიგზო ხაზები, რომლებიც ერთიანობაში რკინიგზის ერთიან ქსელს ქმნიან.
პირველი სარკინიგზო მაგისტრალი გაერთიანებულ სამეფოში ჯერ კიდევ 1825 წელს ამოქმედდა. დღეს ტრანსპორტირების ეს სახეობა მსოფლიოს 140-მდე ქვეყანაში მოქმედებს.
რკინიგზის მშენებლობის ტემპები თანდათან მცირდება სხვა სატრანსპორტო საშუალებებთან კონკურენციის შედეგად. თუმცა ის მაინც რჩება ტრანსპორტის ერთ-ერთ ყველაზე ენერგოეფექტურ საშუალებად, რადგან მატარებელს მძიმე ტვირთების სწრაფად გადატანა შეუძლია.
ამიერკავკასიის სარკინიგზო მაგისტრალი
ორი კონტინენტის ერთმანეთთან დაკავშირების იდეა ჯერ კიდევ XIX საუკუნის 30-იან წლებში გაჩნდა. ამიერკავკასიის სხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით, საქართველო პრივილეგირებულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. შავი და კასპიის ზღვების დამაკავშირებელი სარკინიგზო მაგისტრალის მშენებლობა 1865 წელს დაიწყო. პირველმა მატარებელმა, რომელიც დამზადებული იყო საფრანგეთში „ბონეფონდის“ ქარხანაში (Ch. Bonnefond pres Paris), 1871 წელს გაიარა რკინიგზის მონაკვეთი ფოთი-ყვირილა, ხოლო 1872 წლის 10 ოქტომბერს თბილისიდან ფოთში პირველი მატარებელი ჩავიდა. რკინიგზის ხაზი თბილისი - ბაქო ექსპლუატაციაში 1883 წელს შევიდა. 1899 წელს გაიხსნა რკინიგზის ხაზი, რომელიც საქართველოს სომხეთთან აკავშირებდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რკინიგზა
რაშიზმი
რაშიზმი (Rashism/Ruscism, рашизм), ასევე გამოიყენება ტერმინი რუსიზმი — ნეოლოგიზმი, რომელიც ძირითადად გამოიყენება უკრაინული მედიის მიერ XXI საუკუნის პირველ მეოთხედში ვლადიმირ პუტინის მმართველობისას რუსეთის პოლიტიკური იდეოლოგიისა და პრაქტიკის აღსაწერად, რომელიც ეფუძნება იდეებს რუსეთის „განსაკუთრებულ ცივილიზაციურ მისიაზე“, როგორიცაა „მოძმე ერების უფროსობა“ ან „მოსკოვი როგორც მესამე რომი“. ის ემყარება რუსეთის იმპერიულ და საბჭოთა მემკვიდრეობას, მათ შორის საბჭოთა კავშირის როლს მეორე მსოფლიო ომში გერმანიის დამარცხებაში, რუსული მართლმადიდებლური ეკლესიის ზნეობრივ დოქტრინასა და „რუსული სამყაროს“ კონცეფციას. ტერმინი აქტუალური გახდა უკრაინის სამხედრო და პოლიტიკურ ელიტებში 2022 წლის 24 თებერვალს ვლადიმირ პუტინის მიერ „სპეცილური სამხედრო ოპერაციის“ დაწყების გამოცხადების შემდეგ, რომლის მიზნებად უკრაინის „დემილიტარიზაცია“ და „დენაციფიკაცია“ დასახელდა.
ისტორია
ტერმინმა არაოფიციალურ გავრცელება ფართო წრეებში 2008 წელს ჰპოვა, რუსეთ-საქართველოს ომის დროს. ამ ტერმინის გავრცელების განმეორებითი ტალღა რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიის, 2014 წლის 17 ივლისს დონეცკის მახლობლად Boeing 777 თვითმფრინავის ჩამოგდებისა და 2014 წელს რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების დროს დაიწყო.
2022 წლის 23 აპრილს, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ „რასაც რუსეთი შვება არა ნაციზმი, არამედ რაშიზმია, ეს ახალი კონცეფცია ისტორიის წიგნებში იქნება“.
ძირითადი ნიშნები და თვისებები
გარკვეული მტკიცებებით, რაშიზმის, რომელიც უკვე სრულად ჩამოყალიბდა ოფიციალურ იდეოლოგიად, საფუძვლად დევს სამართლის ძალის უარყოფა და ძალის უფლების მტკიცება, უპატივცემულობა მეზობლების სუვერენიტეტის მიმართ და თვითდამკვიდრება განუკითხაობისა და ძალადობის ხარჯზე. იმის მიუხედავად, რომ ეს თვისებები დამახასიათებელია რუსეთის ხელისუფლებისათვის, იგი მემკვიდრეობით გადმოღებულია ოქროს ურდოსგან. რაშიზმის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს რუსული მართლმადიდებლური ეკლესიის იდეოლოგია რუსების, როგორც „ღვთის რჩეულთა“ ერის შესახებ.
რუსი ისტორიკოსის ალექსანდრე სკობოვის აზრით, რაშიზმი წარმოადგენს დიდმპყრობელური რუსული შოვინიზმის, საბჭოურ წარსულზე ნოსტალგიისა და ცრუმორწმუნეობრივი მართლმადიდებლობის ეკლექტიკურ ნარევს. აგრეთვე, რაშიზმი ხასიათდება პიროვნებისადმი უპატივცემლობით, პიროვნების უმრავლესობაში „დაკარგვისა“ და უმცირესობების დათრგუნვისადმი სწრაფვით. რაშიზმს ახასიათებს ნიჰილიზმი დემოკრატიული პროცესებისადმი, ვინაიდან „ყოველივე ეს მხოლოდ ნატიფი მანიპულაციების ინსტრუმენტია“ (თავად რაშიზმი უპირატესობას ანიჭებს უხეშ მანიპულაციებს). რაშიზმი გამომდინარეობს იმ მოცემულობიდან, რომ „სახალხო სული“ და „უზენაესი საერთო ინტერესი“ ვლინდება არა ფორმალიზებული არჩევითი მექანიზმებით, არამედ ირაციონალურად, მისტიკურად - ბელადის მეშვეობით. ბელადმა შეძლო გამხდარიყო ასეთი იმიტომ, რომ მოახერხა ყველა დანარჩენის დამარცხება.
პოლიტოლოგი რუსლან კლუჩნიკი აღნიშნავს, რომ რუსული ელიტა ცდილობს ააგოს საკუთარი „სუვერენული დემოკრატია“ დასავლურ სტანდარტების გარეშე, სახელმწიფოს შექმნის რუსული ტრადიციების გათვალისწინებით.
ემბლემა
thumb|200px|რუსების მიერ უკრაინაში შეჭრის დროს სამხედრო ტექნიკაზე დატანილი განმასხვავებელი სიმბოლო ომის სიმბოლოს სახით ასო „Z“ გამოიყენებოდა რუსეთის მიერ 2022 წელს უკრაინაში შეჭრის მხარდაჭერის ნიშნად. ჩეხეთის მთავრობამ ნიშანი „Z“, როგორც ნაცისტური სვასტიკის ექვივალენტი შეაფასა, მაშინ, როდესაც ყირგიზეთმა და ყაზახეთმა აკრძალეს „Z“ სიმბოლოების საჯარო გამოყენება სატრანსპორტო საშუალებებზე.
ზოგადად სიმბოლო „Z“ პროპუტინისტურმა და პროსამხერდო სამოქალაქო პირებმა, როგორც პუტინისადმი სიყვარულისა და რუსეთის უკრაინაში შეჭრის გამოვლინება მიიღეს. მაგალითად, კუზბასის გუბერნატორმა, სერგეი ცივილევმა, შეცვალა ოლქის დასახელება და ჩაანაცვლა რუსული „з“ ლათინურ ასო „Z“-თი (კუZბასი). სხვა მაგალითია: როსკოსმოსის გენერალურმა დირექტორმა, დიმიტრი როგოზინმა დაიწყო საკუთარი გვარის დაწერა როგორც „როგოZინი“.
ადგილობრივმა საქალაქო საბჭოებმა რუსეთში 2022 წელს უკრაინაში შეჭრის მხარდამჭერი ფლეშმობები დაიწყეს, სადაც გამოსაჩენ ადგილზე გამოსახული იყო სიმბოლო Z. რუსული პროპაგანდისტული მასმედია აზიარებდა სოციალურ ქსელებში მრავალრიცხოვან ვიდეორგოლებს, რომლებზეც აღბეჭდილია „Z“ სიმბოლოიანი შავ პერანგებში ჩაცმული ახალგაზრდების ფლეშმობი, რომლებიც გაიძახიან „რუსეთისათვის, პუტინისათვის!“. სახელმწიფო დუმის წევრმა, მარია ბუტინამ უკრაინაში შეჭრის მხარდასაჭერად დაიხატა ასო „Z“ თავის პიჯაკზე და მოუწოდა სხვებს ასევე მოიქცნენ.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები კატეგორია:პროპაგანდა რუსეთში კატეგორია:რუსული ნაციონალიზმი
ბოზალქანლი
ბოზალქანლი  (Bozalqanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობა — 4199 ადამიანი (2009).
სქოლიო
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
ტურკა (ლვივის ოლქი)
ტურკა (Турка) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 7114 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის ქალაქები
პეტროვკის ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ეკლესია
პეტროვკის ღვთისმშობლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს ეკლესია (Церковь иконы Божией Матери «Живоносный источник») — ეკლესია სოფელ პეტროვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას.
ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი პეტროვკა, ლუგოვაიის ქუჩა № 12.
ისტორია
ღვთისმშობლის ცხოველმყოფელი წყაროს ხატის ეკლესიის ისტორია სათავეს იღებს 1841 წლიდან. XIX საუკუნეში ადგილზე, სადაც ახლა ეკლესია დგას, წყაროსთან მოხდა ღვთისმშობლის ხატის გამოცხადება, წყარო გახდა ცნობილი ავადმყოფთა განკურნების სასწაულებრივი თვისებების გამო.
ლეგენდის თანახმად, 1841 წლის აგვისტოში აქ გლეხებს გაუთენებიათ ღამე. მეორე დღეს ერთ-ერთი მათგანი წასულა წყალზე და უხილავს ღვთისმშობლის ხატი ყრმით მარჯვენა ხელში. გლეხმა ამის შესახებ უამბო გარშემო მყოფთ, ამის შემდეგ ყველა გლეხი გაემართა წყაროსკენ და იგივე იხილეს საკუთარი თვალით. ეს ამბავი გლეხებმა ბაბინსკის დასახლების მმართველს უამბეს. ღვთისმშობლის გამოცხადების ამბავი მალევე მოედო გარშემო მდებარე სოფლებს. გამოცხადების მეორე დღეს ბაბინსკის წყარომ განკურნა  მძიმედ ავადმყოფი ადგილობრივი მცხოვრები მატრონა ზოტოვა. მორწმუნე ადამიანებმა თანდათან დაიწყეს სიარული ახალი სიწმინდისაკენ.
1848 წელს წყაროსთან ააშენეს სამლოცველო. 1849 წელს კი ხის ეკლესია ღვთისმშბლის ხატის ცხოველმყოფელი წყაროს სახელზე.
თავდაპირველად უნდოდათ ეკლესია აეშენებინათ ისე, რომ წყარო მოექციათ ეკლესიის შუაში, მაგრამ გადაიფიქრეს, რადგან ამას შეიძლება დროთა განმავლობაში დაეზიანებინა ეკლესიის კედლები. ამის გამო ეკლესია ააშენეს წყაროს ზემოთ ბუნებრივ მოედანზე და წყარომდე ჩასასვლელად კიბეები გააკეთეს. ეკლესია ააგეს ივან ვალპრედეს პროექტის მიხედვით. მშენებლობა გაგრძელდა 8 წელი და დასრულდა 1858 წელს.
1911 წელს, რუსეთში გატარებული საგლეხო რეფორმის 50-ე წლისთავზე წყარსთან გაიხსნა იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ძეგლი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ძეგლი დაანგრიეს. ეკლესიაში კი გახსნეს საწყობი და სოფლის მეურნეობის ტექნიკის სარემონტო სახელოსნო. მორწმუნეების დევნა ახალი ძალებით დაიწყო ნიკიტა ხრუშჩოვის ხელისუფლბაში მოსვლის შემდეგ. ეკლესიასთან საეკლესიო დღესასწაულებში აიკრძალა ხალხმრავლობა. ხელისუფლებამ ბრძანა დაენგრიათ სამლოცველო და ჭაში ქვები ჩაეყარათ. წყაროსთან მომლოცველობა შეწყდა. პერესტროიკის წლებში მოსახლეობამ ეკლესია გაასუფთავა ნაგვისაგან და წყარო გაწმინდეს.
2012 წლის 20 აპრილს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მიტროპოლიტ მერკურის ბრძანებით ეკლესია გადაეცა ივერიის ღვთისმშობლის ხატის დედათა მონასტერს. ამ დღიდან მოყოლებული მიმდინარეობს მონასტრის აღდგენითი სამუშაოები. ეკლესიაში მიმდინარეობს წირვა-ლოცვა.
TRAPPIST-1
TRAPPIST-1 (ასევე ცნობილია როგორც 2MASS J23062928-0502285 ) — 40 სინათლის წლის დაშორებით მდებარე ვარსკვლავური სისტემა, რომლის გარშემოც 7 კლდოვანი პლანეტა ბრუნავს. ვარსკვლავური სისტემა მდებარეობს მერწყულის თანავარსკვლავედში. ნასამ აღმოჩენის შესახებ ინფორმაცია 22 თებერვალს, თბილისის დროით 22:00 საათზე გამოაცხადა სპეციალურ პრესკონფერენციაზე. NASA-მ აღნიშნული აღმოჩენა გააკეთა სპიცერის კოსმოსური ტელესკოპის გამოყენებით. სპიცერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა აღმოჩენისთვის ტრანზიტული მეთოდი გამოიყენა.
მეცნიერთა შეფასებით, სამი პლანეტა სასიცოცხლო ზონაში იმყოფება და შესაბამისად, თხევადი წყალიც არსებობს, რაც სიცოცხლის არსებობის წინაპირობაა.
სისტემაში მდებარე ერთ-ერთი პლანეტა გრავიტაციულადაა ჩაჭერილი თავის დედა-ვარსკვლავთან, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის სულ ერთი სახით უყურებს ვარსკვლავს.
სამი პატარა პლანეტა წითელ ჯუჯასთან ძალიან ახლოს მოძრაობს (მზესა და დედამიწის მანძილის 1%-ით, 1,5%-ით და 5%-ით). წელიწადი უახლოეს პლანეტაზე მხოლოდ დედამიწის 1,5 დღე გრძელდება, მეორეზე 2,4 დედამიწის დღე. რაც შეეხება მესამე პლანეტას, მისი ორბიტა ცოტა გაურკვეველია. მეცნიერთა შეფასებით, მისი ორბიტალური პერიოდი 4,5-7,3 დედამიწის დღეა. რაც შეეხება დედა-ვარსკვლავს, იგი წითელი ჯუჯაა.
მისი მასა მზის მასის 8%-ია, ხოლო რადიუსი 11%. მისი ზედაპირის ტემპერატურა 2277 გრადუსი ცელსიუსია და დაახლოებით 500 მილიონი წლისაა. შედარებისთვის, ჩვენი მზე 4,6 მილიარდი წლისაა და ზედაპირის ტემპერატურა დაახლოებით 5727 გრადუსი ცელსიუსია. ასეთი მასის გამო, წითელ ჯუჯებს 4-5 ტრილიონ წელიწადს შეუძლიათ არსებობა. თავდაპირველად, აღნიშნულ სისტემაში ორი პლანეტა იყო აღმოჩენილი.
სქოლიო
კატეგორია:პლანეტური სისტემები
ევგენი სავოიელი
220px|მინიატიურა|ევგენი სავოიელი. 1712 წ. 220px|მინიატიურა|სავოიის პრინცის გენეალოგიური ხე ევგენი სავოიელი (Prinz Eugen von Savoyen, François-Eugène de Savoie, Eugenio di Savoia-Carignano; დ. 18 ოქტომბერი, 1663 — გ. 21 აპრილი, 1736) — ფრანკო-იტალიური წარმოშობის საღვთო რომის იმპერიის მხედართმთავარი, გენერალისიმუსი.
კარიერის დასწაყისი და თურქთა დიდი ომი
ევგენი დაიბადა პარიზში. ის იყო გრაფ დე ცუაცონისა და მისი მეუღლის ოლიმპია მანჩინის (კარდინალ მაზარინის ძმისწულის) უმცროსი შვილი. მამის მხრიდან ევგენი მიეკუთვნებოდა სავოიის ჰერცოგთა უძველეს საგვარეულოს.
საფრანგეთიდან დედის განდევნის შემდეგ, 20 წლის ევგენი გაემგზავრა თურქთა წინააღმდეგ საბრძოლველად დიდ ომში. ის იცავდა თურქების მიერ ალყაში მოქცეულ ქალქ ვენას. აქ მის გამგებლობაში იმყოფებოდა დრაგუნთა პოლკი. ევგენი მონაწილეობდა, აგრეთვე, 1684-1688 წ.წ. თურქთაგან უნგრეთის გათავისუფლებაში.
1690 წელს ის დაინიშნა იტალიაში ავსტრიის ჯარების მეთაურად და შეუერთდა სავოიის ჰერცოგ ვიტორიო ამადეო II-ს. უკანასკნელი რჩევით, ევგენი ფრანგებთან ერთად ჩაება ბრძოლაში სტაფორდთან, მხოლოდ ევგენის წესრიგმა და მამაცობამ იხსნა მოკავშირეთა არმია საბოლოო განადგურებას.
1691 წელს ევგენიმ დაარწმუნა მარშალი კატინა ალყა მოეხსნა კონის ციხესიმაგრისათვის; იმავე 1691 წელს სავოიის ჰერცოგი არმიის ავანგარდით შეიჭრა დოფინეში და რამდენიმე ციხესიმაგრეს დაეუფლა.
1697 წელს მან ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა ზენტას ბრძოლაში თურექბზე. ამან ხელ შეუწყო 1699 წელს ავსტრიისათვის ხელსაყრელი კარლოვიცის ზავის დადებას.
ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის
1701 წელა ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომში სავოიელი დაინიშნა მთავარსარდლად. მან განახორციელა რთული გადასვლა ალპებზე და კაპრისა და კიარის ბრძოლების შემდეგ დაიკავა მთელი ლომბარდია მდინარე ოლიომდე. 1702 წლის კამპანია მან უეცარი თავდასხმით დაიწყო კრემონზე და ამასთან, მან ტყვედ იგდო მარშალი ვილერუა.
1704 წელს მან მოიპოვა გამარჯვება ლუდოვიკო XIV-ზე რომელიც ცდილობდა ბავარიის კავშირის განადგურებას.
1705 წელს ევგენი გაიწვიეს ესპანეთში, ხოლო 1706 წელს მან გამარჯვება მოიპოვა ტურინთან, რომელის დასაკუთრებას ცდილობდნენ ფრანგები.
1707 წელს ის შეიჭრა პროვანსში და ალყა შემოარტყა ტულონს, თუმცა წარუმატებლად. 1708 წელს მან გატეხა ვანდომის წინააღმდეგობა მალბოროსთან ერთად და აიღო ლილი, ხოლო 1709 წელს მან გაანადგურა მარშალი მარშალი ვილარი მალპლაკთან ბრძოლაში.
1712 წელს ევგენი დამარცხდა დენენესთან. 1714 წელს დაიდო რაშტატის ზავი.
კამპანია თურქთა წინააღმდეგ. გვიანდელი წლები
1716 წელს მან გატეხა თურქთა წინააღმდეგობა პეტერვარდეინთან (დღევანდელი ნოვი სადი) და აიღო ტიმიშოარა, ხოლო შემდეგ წელს გადამწყვეტი ბრძოლა მოიგო ბელგრადთან. ამ ბრძოლებმა მძიმე დარტყმა მიაყენა ევროპაში თურქთა სიძლიერეს და მიიყვანეს პოჟარევაცის მშვიდობამდე. 1724 წლამდე ის იყო ავსტრიის ნიდერლანდების შტატსჰალტერი. იმპერატორი კარლ VI ევგენი სავოიელს დიდად არ ენდობოდა ლეოპოლდ I-ისა და იოზეფ I-ისაგან განსხვავებით; მისდამი მტრულად განწყობილი პარტია თანდათან იზრდებოდა, მაგრამ მაინც იგრძნობოდა სავოიელის დიდი გავლენა სახელმწიფოებრივი საკითხების გადაწყვეტისას.
1726 წელს პრინცი ევგენი მონაწილეობდა რუსეთთან ვენის სამოკავშირეო ხელშეკრულების დადებაში.
მხედართმთავრის როლში ის კიდევ ერთხელ გამოჩნდა (1734-1735 წ.წ.) პოლონეთის მემკვიდრეობისათვის ბრძოლაში, თუმცა ავადმყოფობის გამო მალე ჩამოსცილდა ბრძოლის ველს.
ხასიათის თვისებები
პრინც ევგენის გამორჩეული თვისებები გამბედაობა და გადაწყვეტილების მიღების უნარი მოწინააღმდეგის ღრმა ცოდნის საფუძველზე იყო დაფუძნებული. მოცემულ სიტუაციაში არსებული გეგმების განხორციელების ამოუწურავი საშუალებები, ყველაზე კრიტიკულ მომენტებში ცივსისხლიანობა და საჭირო მომენტში ჯარისკაცთა გულებთან დაკავშირება იცოდა საუკეთესოდ.
ხსოვნა
220px|მინიატიურა|პრინც ევგენის ძეგლი ვენაში პრინც ევგენის ძეგლი აუგეს ვენაში (ავტორი — ფერკონი) და ბუდაპეშტში (ავტორი — რონა).
პრინცის სახელი ეწოდა ავსტრიის ფლოტში „ვირიბუს უნიტის“ ტიპის დრედნოუტს.
დიდ ბრიტანეთში პირველი მსოფლიო ომის დროს პრინც ევგენის სახელი ეწოდა მონიტორს „პრინცი ევგენი“.
მესამე რაიხში პრინცის სახელი ერქვა ესეს-ის მე-7 ნებაყოფლობით სამთო დივიზიას „პრინცი ოიგენი“ და მძიმე კრეისერს კრიგსმარინეს, აგრეთვე, ვერმახტის 33-ე სატანკო პოლკის მე-9 სატანკო დივიზიას, რომლის ემბლემას სიმბოლურად წარმოადგენდა ცხენზე ამხედრებული მხედრის გამოსახულება.
იტალიაში ევგენი სავოიელის სახელი ერქვა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში „Дюка д’Аоста“ ტიპის ერთ-ერთ მსუბუქ კრეისერს („ეუჯენიო დი სავოია“).
შემონახულია პრინც ევგენის დაკვეთით აგებული ბაროკოს სტილის რიგი სასახლეები. მათ შორის ყველაზე ცნობილია ვენაში ბელვედერის სასახლე. ბრატისლავადან რამდენიმე კოლომეტრში აგებული რამდენადმე მცირე ზომის სასახლე (თუმცა სასახლე ავსტრიის ტერიტორიაზე დგას). ეს არის საზაფხულო რეზიდენცია შლოსჰოფი.
მისი სახელი ჰქვია ეუგენიას ტიპის ტროპიკულ მცენარეებს, რომლებისგანაც ამზადებენ ეთერზეთს - წყარო სურნელოვანი ნივთიერება ევგენოლის.
მამაც პრინცზე შეთხზეს სიმღერა მრავალს ენაზე. სიმღერა ეძღვნება 1717 წელს ბელგრადთან თურქებზე გამარჯვებას.
ლიტერატურა
ამ სტატიაზე მუშაობისას გამოყენებულია მასალები ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონიდან (1890—1907).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გენერალისიმუსები კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1663 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1736
ბაქარ ლაღაძე
ბაქარ ლაღაძე (დ. 23 აგვისტო, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი, ქობულეთის „შუქურას“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
ჯონ ედვარდსი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი იურისტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1953
ლუის მაკლეინი
ლუის მაკლეინი (Louis McLane; დ. 28 მაისი, 1786 — გ. 7 ოქტომბერი, 1857) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი. 1812 წლის ინგლის-ამერიკის ომის ვეტერანი, ფედერალისტური პარტიის, შემდეგ კი დემოკრატიული პარტიის წევრი. სხვადასხვა დროს იყო აშშ-ის წარმომადგენელი, სენატორი, სახელმწიფო მდივანი, ხაზინის მდივანი და ბალტიმორისა და ოჰაიოს რკინიგზის პრეზიდენტი. 1831 წელს აირჩიეს ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრად.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი დიპლომატები კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები კატეგორია:აშშ-ის ხაზინის მდივნები კატეგორია:გარდაცვლილი 1857 კატეგორია:დაბადებული 1786
ბოზალგანლი
ბოზალგანლი  (Bozalqanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3,861 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თოუზის რაიონის სოფლები
არმანათი
არმანათი (Ərmənət) — სოფელი აზერბაიჯანში,   ოღუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	570 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოღუზის რაიონის სოფლები
ოქროს გლობუსის 65-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 65-ე დაჯილდოება გაიმართა 2008 წლის 13 იანვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
პუებლო-რიკო (რისარალდა)
პუებლო-რიკო (Pueblo Rico) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11.436 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.020 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რისარალდის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალფოუთი (გოქჩაი)
ალფოუთი (Alpout) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 065 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
სიტოვოს თემი
სიტოვოს თემი (Община Ситово) — თემი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის სილისტრის ოლქის შემადგენლობაში. თემის მოსახლეობაა 5 608 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 270.97 კმ²-ს. მოიცავს 12 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი სიტოვო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სილისტრის ოლქის თემები კატეგორია:ბულგარეთის თემები
აზიის საუკუნე
მინი|[[აზია ]] აზიის საუკუნე—XXI საუკუნის აზიური პოლიტიკისა და კულტურის პროგნოზირებადი დომინირებაა, გარკვეული დემოგრაფიული და ეკონომიკური ტენდენციების შენარჩუნებით. აზიის საუკუნის კონცეფცია  მე -19 საუკუნის  ბრიტანეთის საიმპერატორო ხანის,  მე -20 საუკუნის ამერიკული საუკუნისა და Pax Sovietica - ს დახასიათების პარალელურად შეიძლება ჩაითვალოს.
აზიის განვითარების ბანკის მიერ 2011 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კიდევ 3 მილიარდ აზიელს შეიძლება ჰქონდეს ცხოვრების ისეთი სტანდარტი, როგორიც დღეს ევროპას აქვს ხოლო ამ საუკუნის შუა პერიოდში რეგიონში შეიძლება წარმოებული იყოს გლობალური წარმოების ნახევარზე მეტი. ამასთან, გააკეთა განაცხადი, რომ აზიის ხანა წინასწარ არ იყო განსაზღვრული.
აზიაში მთავარი აქცენტი კეთდება ერთიანობაზე. ასევე მნიშვნელოვანია მზარდი და პროგრესული ურთიერთობები რეგიონის ქვეყნებს შორის, რაც კიდევ უფრო დიდ ბიძგს აძლევს XXI აზიის საუკუნის შექმნას.
წარმოშობა
1924 წელს კარლ ჰაუსჰოფერმა გამოიყენა ტერმინი „წყნარი ოკეანის ხანა“ იაპონიის, ჩინეთისა და ინდოეთის ზრდის შესახებ:”გიგანტური სივრცე ფართოვდება ჩვენს თვალწინ მასში  ჩაღვრილი ძალების საშუალებით, რომლებიც ... ელოდებიან ატლანტიკური პერიოდის,  ხმელთაშუაზღვისა და ევროპის მომწიფებული ეპოქის მემკვიდრის- წყნარი ოკეანი ს ეპოქის გარიჟრაჟს,.”. ფრაზა "აზიური ხანა" წარმოიშვა 1980-იანი წლების შუა პერიოდიდან. კერძოდ, 1988  წელს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ლიდერმა დენგ სიაოპინმა ინდოეთის პრემიერ მინისტრ რაჯივ განდისთან შეხვედრისას განაცხადა: „ბოლო წლებში, ხალხი ამბობს, რომ შემდეგი საუკუნე  აზიისა და წყნარი ოკეანის საუკუნეებია, ასეც რომ იყოს. მე არ ვეთანხმები ამ მოსაზრებას ”. მანამდე ეს გამოთქმა ნახსენები იყო 1985 წლის აშშ სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის მოსმენაზე. შემდგომში  ტერმინი მოიწონეს აზიის პოლიტიკურმა ლიდერებმა და ახლა მას ფართოდ იყენებენ მედიაში.
მიზეზები
2010 წლამდე მიღწეული  სამი ათწლეულის განმავლობაში აზიის ძლიერი ეკონომიკური მაჩვენებლები დანარჩენ მსოფლიოსთან შედარებით, ალბათ ყველაზე მყარი არგუმენტია აზიის საუკუნის შექმნის შესაძლებლობისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ  გარკვეული დროის განმავლობაში აღიარებულია, სპეციფიკური ცალკეული წარუმატებლობები (მაგალითად, 1997 წლის აზიის ფინანსური კრიზისი) XXI საუკუნის დასაწყისისთვის, საბოლოოდ შეიძლება ითქვას, რომ რეგიონის უფრო ძლიერი საქმიანობა არამარტო მდგრადი იყო, არამედ მას ჰქონდა ძალა და მასშტაბი, რამაც მნიშვნელოვნად შეცვალა ძალთა გადანაწილება პლანეტაზე. შედეგად, გლობალური ლიდერობა რიგ მნიშვნელოვან სფეროებში, როგორიცაა საერთაშორისო დიპლომატია, სამხედრო ძალა, ტექნოლოგია და რბილი ძალა -  შეიძლება აიღოს აზიის ერთმა ან მეტმა სახელმწიფომ.
მრავალ მკვლევართა შორის, რომლებმაც დაადგინეს  აზიის მნიშვნელოვანი განვითარების  ფაქტორები,
კიშორე მაჰბუბანმა შეიმუშავა შვიდი სვეტი, რაც აზიის ქვეყნებს წარმატების მიღწევაში დაეხმარა და მათ საშუალება მისცა, დასავლეთის ანალოგებთან თავსებადი გამხდარიყო. შვიდი სვეტი მოიცავს: თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკას, მეცნიერებასა და ტექნიკას, მერიტოკრატიას, პრაგმატიზმს, მშვიდობის კულტურას, კანონის უზენაესობას და განათლებას.
პროფესორი ჯონ ვესტი თავის წიგნში "აზიური ხანა ... დანის პირას" აღნიშნავს:
”ოცდამეერთე საუკუნის განმავლობაში ინდოეთი შეიძლება გახდეს აზიის წამყვანი ძალა. ინდოეთის ეკონომიკა უკვე უფრო სწრაფად ვითარდება, ვიდრე ჩინეთის და ეს ტენდენცია შეიძლება გაგრძელდეს, თუ ჩინეთი სერიოზულად არ მიიღებს ეკონომიკურ რეფორმებს. გარდა ამისა, ინდოეთის მოსახლეობა გაუსწრებს ჩინეთს 2022 წელს და შეიძლება გაზარდოს დაახლოებით 50% 2100 წლისთვის, გაეროს მონაცემებით ”
დემოგრაფია
მოსალოდნელია, რომ აზიაში მოსახლეობის ზრდა გაგრძელდება XXI საუკუნის მინიმუმ პირველი ნახევრის განმავლობაში, თუმცა მე -20 საუკუნის ბოლოდან იგი მნიშვნელოვნად შენელდა. 2050 წლისთვის, 21-ე საუკუნის დასაწყისში, სავარაუდოდ აზიის მოსახლეობა 5 მილიარდს გადააჭარბებს. მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწის მოსახლეობის პროცენტული რაოდენობა მნიშვნელოვნად არ შეიცვლება,  მოსალოდნელია ჩრდილოეთ ამერიკისა და ევროპის წილების შემცირება.
ეკონომიკა
მინი|გლობალური მშპ-ს საპროგნოზო წილი რეგიონების მიხედვით 2050 წლამდე მარცხნივ|მინი|ეკონომიკის გლობალური წვლილი მსოფლიოს მშპ – ში ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1 საუკუნიდან – 2003 წლამდე, ანგუს მადისონის შეფასებით მე -18 საუკუნემდე [[ჩინეთი და ინდოეთი მშპ-ს მიხედვით ორი უდიდესი ქვეყანა იყო.]] ინდოეთის 300 მილიონი მოსახლეობა, რომელიც მიეკუთვნება საშუალო ფენას, ყოველწლიურად 5% -ით იზრდება. მთავარი მამოძრავებელი ძალაა პროდუქტიულობის მუდმივი ზრდა აზიაში, განსაკუთრებით ჩინეთსა და ინდოეთში, ცხოვრების დონის ზრდის შესაბამისად. ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკის ცხოვრების სტანდარტებთან სრული დაახლოების გარეშეც კი, აზიამ 2050 წლისთვის შესძლებს აწარმოოს მსოფლიოს მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) ნახევარი. ცივი ომის დასრულების შემდეგ ეს საკმაოდ დიდი ცვლილებაა, როდესაც ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში ერთად წარმოიშვა მსოფლიოს მშპ-ს ნახევარი. აზიის განვითარების ბანკის 2011 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ: ”2050 წლისთვის მსოფლიოს მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) წილის თითქმის გაორმაგებით 52 პროცენტამდე, აზია დაიბრუნებს დაახლოებით 300 წლის წინანდელ დომინანტურ ეკონომიკურ მდგომარეობას.
სავარაუდოდ აზიის ეკონომიკას შეუძლია შეინარჩუნოს თავისი ტემპი კიდევ 40 წლის განმავლობაში, მოერგოს ცვალებად გლობალურ ეკონომიკურ და ტექნოლოგიურ გარემოს და მუდმივად შექმნას შედარებითი უპირატესობები. ამ სცენარში, აზიის განვითარების ბანკის 2011 წლის მოდელირების მიხედვით, აზიის მშპ გაიზრდება 2010 წელს 17 ტრილიონი დოლარიდან 1750 ტრილიონ დოლარამდე 2050 წელს, ანუ გლობალური მშპ-ს ნახევარი. ამავე კვლევაში, აზიის განვითარების ბანკის შეფასებით, შვიდი ეკონომიკა იქნება აზიის ზრდის ლიდერი; აზიური ხანის სცენარის მიხედვით, რეგიონში აღარ იქნება ღარიბი ქვეყანა 2011 წელთან შედარებით, როდესაც მათი რაოდენობა რვას შეადგენდა.
1970-იანი წლების ბოლოს ჩინეთში განხორციელებული ეკონომიკური რეფორმების შემდეგ (ფერმების პრივატიზაცია) და 90-იანი წლების დასაწყისში (უმეტეს ქალაქებში), ჩინეთის ეკონომიკამ სამი ათწლეულის განმავლობაში განიცადა ეკონომიკური ზრდის ტემპები 8-დან 10% -მდე. ინდოეთის ეკონომიკამ მსგავსი, თუმცა შედარებით ნელი ტემპით დაიწყო აღმასვლა 1980-იანი წლების ბოლოს, 1990-იანი წლების დასაწყისში და ამ პერიოდის განმავლობაში საშუალოდ დაახლოებით 4% შეადგინა, თუმცა 2005 წელს იგი 8% -ზე მეტით გაიზარდა და 9.2% შეადგინა. 2006 წელს და შემდეგ შენელდა 6% -მდე 2005 წელს. 2009, ხოლო 2010 წელს - 8,9%.
ეს ორივე მოვლენა მოიცავდა ეკონომიკის გარკვეულწილად კონტროლირებადი ლიბერალიზაციის პოლიტიკას, აგრეთვე ეკონომიკის მიბრუნებას გლობალიზაციისკენ (როგორც ექსპორტი, ასევე შიდა ინვესტიციების მოზიდვა). ამ ლიბერალიზაციისა და გლობალიზაციის მასშტაბები კვლავ სადავოა. ისინი ძირითადი პოლიტიკური ლიდერების განზრახ გადაწყვეტილებების ნაწილი იყვნენ, განსაკუთრებით ინდოეთში და PRC. გარდა ამისა, ორი ქვეყნის მოსახლეობა გვთავაზობს ორ მილიარდზე მეტი რაოდენობის პოტენციურ ბაზარს. ამ ორ ქვეყანაში შიდა სამომხმარებლო ბაზრის განვითარება ეკონომიკის ზრდის მნიშვნელოვანი საფუძველია, რამაც ჩინეთსა და ინდოეთში გაცილებით მაღალი ზრდის ტემპები უზრუნველყო იაპონიასთან, ევროკავშირთან და აშშ-სთან შედარებით. საქონლისა და მომსახურების ღირებულების მსოფლიო უპირატესობამ, რაც ემყარება იაფი მუშახელის დაბალი შრომით ხარჯებს, ამ ორ ქვეყანას საშუალება მისცა გლობალური კონკურენტული ზეწოლა მოახდინონ.
ტერმინი „ესტერნიზაცია“გამოიყენებოდა აღმოსავლური (ძირითადად იაპონური) მენეჯმენტის ტექნიკის დასავლეთში გავრცელების აღსანიშნავად.
აზიის ეკონომიკური დომინირების ზრდის ტენდენცია ასევე ემყარება ბოლო ისტორიული ეკონომიკური ტენდენციების ექსტრაპოლაციას. Goldman Sachs– მა, BRIC– ის ეკონომიკურ პროგნოზში, ხაზგასმით აღნიშნა ტენდენცია, რომლის მიხედვით ჩინეთი გახდება უმსხვილესი ეკონომიკური ქვეყანა და ინდოეთი - მეორე უდიდესი ეკონომიკური ქვეყანა  2050 წლისთვის მშპ – ს მხრივ. მოხსენებაში ასევე აღნიშნული იყო, თუ რომელი ტიპის ინდუსტრია დომინირებდა თითოეულ ქვეყანაში, რის შედეგადაც ზოგიერთმა მხარემ მიიჩნია, რომ ჩინეთი "მსოფლიოს ინდუსტრიული სახელოსნოა" ხოლო ინდოეთის საზოგადოება  მომსახურების სფეროში დასაქმებულთა მხრივ ერთ-ერთი უდიდესია. 2009 წლის მონაცემებით, ქვეყნების უმრავლესობა, რომლებიც  ახალ ინდუსტრიულ სახელმწიფოებად ითვლება, აზიაში მდებარეობს.
2050 წლისთვის აღმოსავლეთ და სამხრეთ აზიის ეკონომიკა 20-ჯერ გაიზრდება [33]. ამავდროულად, იზრდება ადამიანის განვითარების ინდექსი - HDI, რომელიც გამოიყენება ცხოვრების დონის გაზომვის მიზნით. ინდოეთის HDI უახლოვდება 0.8-ს, ხოლო ცხოვრების დონე აღმოსავლეთ აზიაში მიუახლოვდება 0.94-ს, ან საკმაოდ ახლოს იქნება ისეთ დასავლეთის ქვეყნებთან, როგორიცაა ევროკავშირის სახელმწიფოები და ამერიკის შეერთებული შტატები. აღმოსავლეთ აზიისა და ინდოეთის ეკონომიკა საკმაოდ მომძლავრდება და თუ ამჟამინდელი ტენდენციები გაგრძელდება, ინდოეთის  მოსახლეობა შეიძლება ორმაგად მიუახლოვდეს ჩინეთისას. აღმოსავლეთ აზიას შეუძლია 2030 წლისთვის დასავლეთის ყველა ქვეყნის კომბინირებულ ეკონომიკას გადააჭარბოს. მას შეიძლება მიჰყვეს სამხრეთ აზია თუ ასეულობით მილიონი  ადამიანი სიღარიბეს დასძლევს და საშუალო ფენას შეუერთდება.
სამშენებლო პროექტები
მარცხნივ|მინი|[[ტაიბეი 101 - ტაივანი]] მინი|[[ბურჯ-ხალიფა|ბურჯ ხალიფა-დუბაი]] წინასწარი პროგნოზით, აზიის ყველაზე რევოლუციური სამშენებლო პროექტები მომდევნო წლებში უნდა განხორციელდეს. რეგიონში დაიდგა სუპერმაღალი ცათამბჯენები, როგორც ეკონომიკური ძალის სიმბოლო. აზიაში უფრო მეტი პროექტი ვითარდება და ხორციელდება, ვიდრე მსოფლიოს სხვა რეგიონებში. დასრულებულ პროექტებს მიეკუთვნება პეტრონასის კოშკები კუალა ლუმპურში, შანხაის მსოფლიოს ფინანსური ცენტრი, საერთაშორისო ფინანსური ცენტრი ჰონგ- კონგში, ტაიბეი 101 ტაივანში,  დუბაის ბურჯ ხალიფა არაბთა გაერთიანებული საამიროებში და   კოშკი შანხაიში. მომავალი შენობები უფრო მაღალი იქნება, მაგალითად, PNB 118 კუალა ლუმპურში და Legacy Tower დაკაში.
აზიის კულტურა
კულტურული თვალსაზრისით, აზიის საუკუნის სიმბოლოა ინდური ჟანრის ფილმები (ბოლივუდი, პარალელური კინო (ან ახალი ინდურ ი კინო), ჰონგ კონგის ჟანრული ფილმები (საბრძოლო ხელოვნების ფილმები, იაპონური ანიმაცია და კორეული ტალღა. აზიური კულტურის დამკვიდრება გავლენას ახდენს აზიელთა იდენტიფიკაციის პოლიტიკაზე აზიაში და მის მიღმა აზიურ დიასპორებში.
იაპონური კულტურული პროდუქტები, სატელევიზიო შოუების ჩათვლით, უდავოდ პოპულარულია ამერიკელ მაყურებელთა შორის უკვე  მრავალი წელია. 2003 წელს მსოფლიოში 2,3 მილიონმა ადამიანმა შეისწავლა ენა: 900,000 სამხრეთ კორეელი, 389,000 ჩინელი, 381,000 ავსტრალიელი და 140,000 ამერიკელი სწავლობს იაპონურს საშუალო სკოლებსა და ინსტიტუტებში.
ფენგ-შუის წიგნები არამხატვრული ლიტერატურის ბესტსელერების ჩამონათვალის სათავეშია. იმატა ფენგ შუის სკოლების რიცხვმა. მსხვილი ბანკები და მრავალეროვნული კორპორაციები ქირაობენ ფენგ შუის კონსულტანტებს, რომლებიც მათ კონსულტაციებს აძლევენ ოფისების ორგანიზების შესახებ. არის მზაობა, რომ მედიცინის, თერაპიის და მასაჟის აღმოსავლურმა ფორმებმა როგორიცაა წერტილოვანი მასაჟი და აკუპუნქტურა  ჩაანაცვლონ ტრადიციული დასავლური მედიცინა. დასავლეთის ქვეყნებში პოპულარობით სარგებლობს მოქსიბუსცია და შიაცუ აღმოსავლური საბრძოლო ხელოვნების სახეობები: კუნგ ფუ, ძიუდო, კარატე, აიკიდო, ტაეკვონდო, კენდო, ჯუჯიტუ, ტაი ძი, ციგონგი, ბა გუა და სინ-იი, მათი მრავალი მასთან დაკავშირებული სკოლები და ქვესახეობები
საკმაოდ პოპულარულია დასავლეთში აზიური სამზარეულო. აზიელთა იმიგრაციის და არააზიელთა მხრიდან აზიური ინგრედიენტებისა და საკვების მიმართ ინტერესის გამო. დიდ ბრიტანეთში, კანადაში, სკანდინავიასა თუ ამერიკის შეერთებული შტატების პატარა ქალაქებშიც, ჩვეულებრივ, მინიმუმ ერთი ინდური ან ჩინური რესტორანია. ასევე გაიხსნა პანაზიური და აზიური რესტორნები ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და მსოფლიოს სხვა ნაწილებში. P.F. Chang Chinese Bistro და Pei Wei Asian Diner, რომლებიც აზიურ სამზარეულოს წარმოადგენენ, მათი ხილვა შეიძლება მთელს შეერთებულ შტატებში, ისევე როგორც მსოფლიოს სხვა ნაწილებში. გამოვიდა აზიური სტილის საკვები პროდუქტები, მათ შორის Maggi noodle ბრენდისგან.
იოგამ პოპულარობა მოიპოვა ინდოეთის და აზიის სხვა ქვეყნების გარეთ და შემოვიდა დასავლეთის სამყაროს კულტურაში
მიუხედავად იმისა, რომ ინგლისური კვლავ ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოში, აზიური ენები უფრო პოპულარული ხდება კონტინენტის გარეთ. ჩინურის შესწავლას ბოლო დროს აშშ – ში მეტი ყურადღება ექცევა მისი ეკონომიკური სარგებლიანობის გამო. ამან ხელი შეუწყო კონფუცის ინსტიტუტების გახსნას  ბევრ ქვეყანაში  ჩინური ენისა და კულტურის სწავლებისთვის.
ჩინური შეფასებულია, როგორც მეორე ყველაზე მეტად გამოყენებადი  ენა ინტერნეტში. თითქმის მეოთხედი საუბრობს ჩინურად, იაპონური მეოთხე ადგილზეა, ხოლო კორეული - მეათე. 2010 წლის მონაცემებით. CIA– ს  2020 წლის მონაცემებით, ჩინეთი ყველაზე მეტ ინტრნეტ მომხმარებელს მასპინძლობს.
ინდოეთს აქვს უდიდესი კინოინდუსტრია მსოფლიოში და ინდოეთის კინოინდუსტრია აწარმოებს მეტ ფილმს, ვიდრე ნოლივუდი (ნიგერიის კინოინდუსტრია) და ჰოლივუდი.
კორეული ტალღის, განსაკუთრებით K-pop და კორეული დრამების გავრცელებამ აზიის საზღვრებს გარეთ გამოიწვია სერვისების შექმნა ამ მოთხოვნის დასადასტურებლად. Viki და DramaFever არის იმ სერვისების მაგალითები, რომლებიც კორეულ დრამებს სთავაზობს საერთაშორისო აუდიტორიას აზიური სხვა შინაარსის პარალელურად. SBS PopAsia და აზიური პოპ რადიო არის ორი რადიოთან დაკავშირებული მუსიკალური სერვისი, რომელიც ხელს უწყობს K-pop- ის გავრცელებას ავსტრალიაში. K-pop- ის გარდა, აზიური პოპ რადიო ასევე ეძღვნება აზიis სხვა პოპ მუსიკას ინდონეზიიდან, ტაილანდიდან, იაპონიიდან, მალაიზიიდან და სინგაპურიდან. ანალოგიურად, SBS PopAsia ყურადღებას ამახვილებს აღმოსავლეთ აზიის სხვა პოპ მუსიკაზე ჩინეთიდან და იაპონიიდან და გარკვეულწილად იუგო-ვო პოპზე.
პოლიტიკა
ჩინეთის და, უფრო ნაკლებად, ინდოეთის გლობალური პოლიტიკური პოზიცია გაიზარდა საერთაშორისო ორგანიზაციებში და მსოფლიო ძალებში, რამაც ხელი შეუწყო ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ევროკავშირს გააქტიურდნენ ორ ქვეყანასთან ურთიერთობაში. ჩინეთი ასევე არის გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ ინდოეთი არ არის მუდმივი წევრი, არ არის გამორიცხული, რომ იგი გახდეს ერთ-ერთი მათგანი, ანდა მინიმუმ უფრო ძლიერი პოზიცია დაიკავოს. იაპონია ასევე ცდილობს გახდეს მუდმივი წევრი, თუმცა ორივე ქვეყნის მცდელობებს აზიის სხვა ქვეყნები ეწინააღმდეგებიან (ანუ პაკისტანი ეწინააღმდეგება ინდოეთის წინადადებას; ჩინეთი, სამხრეთ კორეა, ჩრდილოეთ კორეა ეწინააღმდეგებიან იაპონიის წინადადებას).
აზიის რეგიონალური ბლოკი კიდევ უფრო განვითარდება XXI საუკუნეში ASEAN– ის და სხვა ორგანიზაციების გარშემო, თავისუფალი სავაჭრო ხელშეკრულებების საფუძველზე. ამის მიუხედავად, აზიის სხვადასხვა ქვეყნის ეროვნულ ლიდერებს შორის არსებობს გარკვეული პოლიტიკური შეშფოთება რეგიონში PRC ჰეგემონიური ამბიციების გამო. კიდევ ერთ ახალ ორგანიზაციას, აღმოსავლეთ აზიის სამიტს, ასევე შეუძლია შექმნას სავაჭრო ზონა ევროკავშირის მსგავსი.
რუსეთის პრემიერ მინისტრმა ევგენი პრიმაკოვმა მხარი დაუჭირა რუსეთს, ჩინეთსა და ინდოეთ ს შორის სამმაგი ალიანსის იდეას, რომელიც პირველად ჩამოაყალიბა ინდოელმა სტრატეგმა მადჰავ დას ნალაპატმა 1983 წელს და მხარი დაუჭირა მრავალპოლუსიანი სამყაროს იდეას. 2006 წლის ნოემბერში ჰუ ძინნტაოს ინდოეთში ვიზიტის შედეგად, იდეამ იმპულსი შეიძინა.
ადამიანური რესურსების კაპიტალი
მსოფლიო ბანკის 2007 წლის გლობალიზაციის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ”ასევე მნიშვნელოვანის განათლების დონის გაუმჯობესება, რამაც ხელი შეუწყო აზიის ეკონომიკურ ზრდას საშუალოდ 0,75-2 პროცენტული პუნქტით”. ადამიანური კაპიტალის სწრაფმა გაფართოებამ ხარისხიანი განათლების საშუალებით მთელ აზიაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ”სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობისა და ეკონომიკური ზრდის, ინსტიტუციების ხარისხის კი და ასევე საზოგადოების თანამედროვე დემოკრატიაზე გადასვლის შესაძლებლობაში”
3G (გლობალური ზრდის გენერატორები)
ყველაზე პერსპექტიული ზრდის აზიის ქვეყნებში შედის ბანგლადეში, ჩინეთი, ინდოეთი, ინდონეზია, ერაყი, მონღოლეთი, ფილიპინები, შრი-ლანკა და ვიეტნამი. სავარაუდოდ, განვითარებადი აზია ყველაზე სწრაფად მზარდი რეგიონი იქნება 2050 წლამდე მოსახლეობისა და შემოსავლების ზრდის წყალობით: 11 3G ქვეყნიდან 9 აზიაშია. ვიეტნამს აქვს გლობალური ზრდის ყველაზე მაღალი გენერატორის ინდექსი, შემდეგ მოდის ჩინეთი 0.81-ით, შემდეგ ინდოეთი.
მომდევნო 11
მომდევნო თერთმეტი (ასევე ცნობილია როგორც N-11) თერთმეტი ქვეყანა - ბანგლადეში, ეგვიპტე, ინდონეზია, ირანი, მექსიკა, ნიგერია, პაკისტანი, ფილიპინები, თურქეთი, სამხრეთ კორეა და ვიეტნამი - იდენტიფიცირებულია საინვესტიციო ბანკის Goldman Sachs და ეკონომისტის მიერ. ჯიმ ონილმა თავის კვლევაში აღნიშნა, რომ დიდი პოტენციალი აქვს, რომ BRIC / BRICS ქვეყნებთან ერთად XXI საუკუნის მსოფლიოში გახდეს ყველაზე დიდი ეკონომიკის მქონე ქვეყნები. ბანკმა ეს ქვეყნები შეარჩია, როგორც მომავალი ზრდისა და განვითარებისათვის ყველაზე პერსპექტიული  2005 წლის 12 დეკემბერს. 2011 წლის ბოლოს ოთხი ძირითადი ქვეყანა (მექსიკა, ინდონეზია, ნიგერია და თურქეთი), ასევე ცნობილი როგორც MINT, მთლიანი მშპ-ს 73 პროცენტს შეადგენდა. BRIC– ის მშპ იყო 13,5 ტრილიონი დოლარი, ხოლო MICT– ის მშპ იყო მისი თითქმის 30 პროცენტი: 3,9 ტრილიონი დოლარი.
გამოწვევები
აზიის ზრდა გარანტირებული არ არის. მის ლიდერებს მოუწევთ მრავალი რისკისა და გამოწვევების მართვა, კერძოდ:
იზრდება უთანასწორობა იმ ქვეყნებში, სადაც სიმდიდრე და შესაძლებლობები შემოიფარგლება ზედა ეშელონებით. ამან შეიძლება შეარყოს სოციალური ერთიანობა და სტაბილურობა.
აზიის მრავალი ქვეყანა, მაგალითად, პაკისტანი, ვერ შეძლებს საჭირო ინვესტიციების განხორციელებას ინფრასტრუქტურაში, განათლებასა და საზოგადოებრივ პოლიტიკაში, რათა დაეხმაროს მათ საშუალო შემოსავლის ხაფანგის თავიდან ასაცილებლად.
ინტენსიური კონკურენცია შეზღუდულ ბუნებრივ რესურსებზე, როგორიცაა მიწა, წყალი, საწვავი ან საკვები, რადგან ახლად შეძლებული აზიელები ცხოვრების უფრო მაღალი დონისკენ ისწრაფვიან.
გლობალური დათბობა და კლიმატის ცვლილებები, რამაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას სოფლის მეურნეობის წარმოებას, სანაპირო მოსახლეობას და ბევრ დიდ ურბანულ უბანს.
ყოვლისმომცველი კორუფცია, რომელიც აზიანებს აზიის ბევრ მთავრობას.
მოსახლეობის დაბერებამ შეიძლება პირდაპირი გავლენა იქონიოს აზიის ქვეყნების ეკონომიკურ განვითარებაზე, მათ შორის სამუშაო ძალას შემცირებაზე, მოხმარების წესების შეცვლაზე, სახელმწიფო ფინანსებზე ზეწოლაზე და ა.შ.
კრიტიკა
მიუხედავად წინასწარი გათვლებისა, რომელიც პროგნოზირებს აზიის ეკონომიკური და პოლიტიკური ძალაუფლების ზრდას, აზიის საუკუნის იდეა გააკრიტიკეს. ეს მოიცავს შესაძლებლობას, რომ ზრდის მაღალმა ტემპებმა შეიძლება გამოიწვიოს რევოლუცია, ეკონომიკური ვარდნა და ეკოლოგიური პრობლემები, განსაკუთრებით ჩინეთში. ზოგი თვლის, რომ XXI საუკუნე მრავალპოლუსიანი იქნება და არც ერთ ქვეყანასა და კონტინენტზე არ იქნება ისეთი კონცენტრირებული გავლენა. ამასთან, აზიის საუკუნის ზოგიერთი მომხრე პასუხობს, რომ რადგან ორი ყველაზე დასახლებული ქვეყანა (ჩინეთი და ინდოეთი) აზიაში მდებარეობს, ბუნებრივია, რომ ისინი უფრო დიდ როლს შეასრულებენ მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენებზე, ვიდრე პატარა ქვეყნები.