cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეგნატე ფიფია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები ეგნატე
ანდრიივკა (სტარობეშევეს რაიონი, ოლექსანდრივკის სოფსაბჭო)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის სტარობეშევეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 477 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტარობეშევეს რაიონის სოფლები
გიორგი განუგრავა
გიორგი განუგრავა (დ. 21 თებერვალი, 1988, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისის „სიონის“ საყრდენი ნახვარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ამერის ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:მლადა ბოლესლავის ფეხბურთელები კატეგორია:დიორის ფეხბურთელები კატეგორია:ლომბარდის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
Ӽ
Ӽ, ӽ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
Ԁ
Ԁ, ԁ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
მოსინის შაშხანა
ისტორია
მოსინის შაშხანა შემუშავებულია 1882-დან 1891 წლამდე პერიოდში და გამოიყენებოდა რუსეთის იმპერიის, მოგვიანებით საბჭოთა კავშირისა და სხვა ქვეყნების მიერ. ის არის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი რაოდენობით წარმოებული ხელით გადასატენი შაშხანა, ვინაიდან 1891 წლიდან მოყოლებული 37 მილიონზე მეტი ერთეულია გამოშვებული. მიუხედავად სიძველისა, მოსინის შაშხანა დღემდე აგრძელებს სხვადასხვა შეიარაღებულ კონფლიქტში გამოჩენას.
რუსეთის იმპერიის შეიარაღებაში მიიღეს 1892 წელს. მოსინის შაშხანა რუსული არმიის სტანდარტული შაშხანა იყო რუსეთი-იაპონიის, პირველი მსოფლიო ომისა და გაუმჯობესებული 1930 წლის მოდელის შემუშავების შემდეგ, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში.
სოფია (რობოტი)
მინი|სოფია [[2018 წელს]] სოფია — ჰუმანოიდის ტიპის რობოტი. დაამზადა ჰონგ-კონგურმა კომპანიამ „Hanson Robotics“. რობოტის აქტივაცია მოხდა 2016 წლის 14 თებერვალს. სოფიამ მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს გარშემო გამართულ უამრავ ტელე-გადაცემასა და ინტერვიუში. 2017 წლის ოქტომბერში სოფიამ „მიიღო“ საუდის არაბეთის მოქალაქეობა. ამით ის გახდა პირველი რობოტი რომელმაც რომელიმე ქვეყნის მოქალაქეობა მიიღო.
მოსინის შაშხანა
ისტორია
1932 წელს წითელმა არმიამ მოსინის შაშხანებს მოდიფიკაციები ჩაუტარა, რათა ის სნაიპერულ შაშხანად გადაკეთებულიყო. საბჭოთა სნაიპერები ჩიოდნენ იარაღის ზედმეტ სიგრძესა და სიმძიმეზე, ისინი ასევე იწუნებდნენ შაშხანის დაბალი ხარისხსის ხის კონდახს, რომელიც ზამთარში ამინდის მკვეთრი შეცვლისას ხშირად იბრიცებოდა. ამ ნაკლოვანებების მიუხედავად, მოსინის შაშხანა გამოირჩევოდა დიდი საიმედოობით, საკეტისა და მექანიზმის სიმარტივითა და სროლის მაღალი სიზუსტით. მეორე მსოფლიო ომში მოსინის შაშხანამ მრისხანე სახელი დაიმკვიდრა საბჭოთა სნაიპერების წყალობით. ზოგი წყაროს თანახმად, გერმანელი სნაიპერები საკუთარ მაუზერის Kar 98K შაშხანების ნაცვლად ხანდახან ამჯობინებდნენ კიდეც ნაალაფარ მოსინებს.მარცხნივ|მინი|მოსინის სნაიპერული ვარიანტებით შეიარაღებული საბჭოთა სნაიპერები, სულ მარცხნივ — სნაიპერი - [[ვასილი ზაიცევი, სტალინგრადის ბრძოლა, 1942.]] იმის მიუხედავად, რომ მოგვიანებით საბჭოელებმა შეიარაღებაში ნახევრადავტომატური ტოკარევის SVT-40 შაშხანები მიიღეს, მოსინთან შედარებით ის ნაკლებად ზუსტი აღმოჩნდა და სნაიპერები კვლავ მოსინის გამოყენებას განაგრძობდნენ. მოსინის სნაიპერული შაშხანები საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში დრაგუნოვის SVD შაშხანის გამოჩენამდე, 1963 წლამდე, დარჩა.
სოფია (რობოტი)
სქოლიო
კატეგორია:ჰუმანოიდი რობოტები
მოსინის შაშხანა
ისტორია
არსებობს მოსინის შაშხანის ბევრი ვარიანტი, მათ შორის სხვა ქვეყნებში, მაგალითად, ფინეთში ნაწარმოები მოსინები. ლეგენდარული ფინელი სნაიპერი სიმო ჰაიჰა ზამთრის ომში წითელი არმიის წინააღმდეგ სწორედ ფინურ მოსინს იყენებდა.
თანამედროვე გამოყენება
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სიზუსტისა და საიმედოობის გამო მოსინის შაშხანა მონადირეებისა და კოლექციონერებისთვის სასურველი იარაღი გახდა და ხშირად გვხვდება სამოქალაქო პირების მფლობელობაში, როგორც სანადირო იარაღი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცეცხლსასროლი იარაღები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყირგიზეთში
2015 წლის მონაცემებით ყირგიზეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 2 ძეგლია.
მსოფლიო მემკვიდრეობისა და ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვის კონვენციის რატიფიცირება ყირგიზეთმა მოახდინა 1995 წლის 3 ივლისს. პირველი ობიექტი ყირგიზეთის ტერიტორიიდან იუნესკოს სიაში შეიყვანეს 2009 წელს 33-ე სესიაზე.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყირგიზეთში კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
Ԃ
Ԃ, ԃ — კირილური ანბანის ასო.
საპტაჰი
საპტაჰი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ახალი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1197 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1191 წელს. საპტაჰი სამეფო ტახტზე სეთი II-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1191 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ტაუსერტი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის ფარაონები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 1191
Ԅ
Ԅ, ԅ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ანდრიივკა (ოლექსანდრიის რაიონი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ოლექსანდრიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 429 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოლექსანდრიის რაიონის სოფლები
ანდრიივკა (სინელნიკოვეს რაიონი, ანდრიივკის თემი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის სინელნიკოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 753 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინელნიკოვეს რაიონის სოფლები
სეფიანი შაჰების სია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეფიანთა დინასტია კატეგორია:მეფეთა სიები
დირაიას საამირო
დირაიას საამირო ან საუდების პირველი სახელმწიფო. (إمارة الدرعية) დაარსდა 1744 წელს, როდესაც იმამი მუჰამად იბნ აბდ ალ-ბახაბი და პრინცი მუჰამად იბნ საუდი შეთანხმდნენ შეექმნათ რელიგიურ-პოლიტიკური გაერთიანება არაბეთის ნახევარკუნძულზე კონტროლის დასამყარებლად. ამან ვაჰაბისტებს მისცა საშუალება აეღორძინებინათ ისლამის დოგმატური სწავლება (ტაუჰიდი) და დაეწყოთ რადიკალური სუნიტური მოძრაობა სალაფიათი. ვაჰაბისტებმა აკრძალეს მუსლიმების ყველანაირი პილიგრიმული მსვლელობები. 1744 წელს მუჰამად იბნ აბდ ალ-ბახაბმა და მუჰამად იბნ საუდმა დადეს ფიცი, რომ ბოლომდე იბრძოლებდნენ მიზნის მისაღწევად. მუჰამად იბნ საუდის ვაჟის აბდულ-აზიზ იბნ მუჰამადის და იმამის ქალიშვილის ქორწილმა ამ ორ ოჯახს შორის შექმნა კავშირი რომელიც დღემდე გრძელდება.
სქოლიო
კატეგორია:საუდის არაბეთის ისტორია
Ԇ
Ԇ, ԇ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
შიმბირისი
შიმბირისი — ყველაზე მაღალი მწვერვალი სომალიში. მისი აბსოლუტური სიმაღლეა 2460 მეტრი ზღვის დონიდან. ის მდებარეობს ალ-მადოუს მთიანეთში, სომალის ჩრდილოეთ ნაწილში, სანაგის რეგიონში.
სქოლიო
კატეგორია:სომალის მთები
ანდრიივკა (პოლტავის რაიონი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პოლტავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 163 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლტავის რაიონის სოფლები
ნუბხეპერე ინტეფი
ნუბხეპერე ინტეფი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეჩვიდმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1571 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1560-იან წლებში. ნუბხეპერე სამეფო ტახტზე სეხემრე-ვეპმაატ ინტეფის შემდეგ ავიდა, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეხემრე-ჰერუჰირმაატ ინტეფი ავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები
Ԉ
Ԉ, ԉ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
სმარტფონი
სმარტფონი (smartphone ან smart phone, ითარგმნება როგორც „ჭკვიანი ტელეფონი“) — მობილური ტელეფონი, რომელიც მუშაობს განვითარებულ მობილურ ოპერაციულ სისტემაზე. ის როგორც წესი, მოიცავს ფუნქციებს ფიჭური კავშირგაბმულობის ტელეფონისა და სხვა პოპულარული მობილური მოწყობილობებისას, როგორებიცაა პერსონალური ციფრული ასისტენტი (Personal digital assistant - PDA), პორტაბელური მედია ფლეიერი (Portable media player) და GPS ნავიგატორი (GPS navigation device). სმარტფონების უმეტესობას აქვს სენსორული ეკრანი, შესაძლებელია ჩაიტვირთოს არასაფირმო (third-party) აპლიკაციები და ასევე შეუძლია სურათისა და ვიდეოს გადაღება ჩაშენებული კამერ(ებ)ის საშუალებით. 2012 წლიდან დამზადებული სმარტფონების უმრავლესობას ასევე აქვს მაღალ-სიჩქარიანი 4G LTE ინტერნეტი, მოძრაობის სენსორები, და მობილური გადახდის მექანიზმები.
2014 წელს, მსოფლიოში სმარტფონების გაყიდვების რაოდენობამ 1.2 მილიარდს მიაღწია, რაც 28%-ით მეტია 2013 წლის გაყიდვებზე.
ადრეული წლები
სატელეფონო და კომპიუტერული ფუნქციების გაერთიანებით წარმოდგენილი მოწყობილობების პირველი კონცეპტი შექმნა ბერძენმა გამომგონებელმა და ბიზნესმენმა, თეოდოროს პარასკევაკოსმა (Theodore Paraskevakos) 1971 წელს და დააპატენტა 1974-ში. თავად მოწყობილობები კი გაყიდვაში 1993 წლიდან გამოვიდა. მან პირველმა წარადგინა ჭკვიანი შესაძლებლობების, მონაცემთა დამუშავების (Data processing) ფუნქციებისა და ელექტრონული ვიზუალური ეკრანების კონცეპტები ტელეფონებში, რამაც სმარტფონების ერას დაუდო საფუძველი. 1971 წელს, პარასკევაკოსი მუშაობდა კორპორაცია ბოინგთან, აშშ-ს შტატ ალაბამას ქალაქ ჰანთსვილში (Huntsville, Alabama) და წარადგინა გადამცემი და მიმღები რომელიც უზრუნველყოფდა დამატებით გზებს დისტანციური მართვის აღჭურვილობასთან კომუნიკაციისათვის, თუმცა მას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა ზოგადი დანიშნულების PDA (Personal digital assistant - პერსონალური ციფრული ასისტენტი) აპლიკაციები სმარტფონის ტიპის უკაბელო მოწყობილობებისთვის. ამ ახალი ტექნოლოგიით აღჭურვეს აშშ-ს შტატ ალაბამას ქალაქ ლისბურგის (Leesburg, Alabama) სახალხო სატელეფონო კომპანია და წარუდგინეს სხვა რამდენიმე სატელეფონო კომპანიას. ორიგინალი და ისტორიული მუშა მოდელები ჯერ კიდევ პარასკევაკოსის მფლობელობაშია.
წინამორბედი
პირველი მობილური ტელეფონი, რომელიც შეიცავდა PDA (Personal digital assistant - პერსონალური ციფრული ასისტენტი) ფუნქციებს, იყო კორპორაცია IBM-ის პროტოტიპი, რომელიც 1992 წელს დამზადდა და საზოგადოებას წარუდგინეს იმავე წელს, COMDEX-ის (კომპიუტერული გამოფენა) ჩვენებაზე. მომხმარებელთათვის საბოლოოდ დახვეწილი პროდუქტი გაყიდვაში 1994 წელს ჩაეშვა Simon Personal Communicator-ის სახელწოდებით, კომპანია BellSouth-ის მიერ. Simon იყო პირველი ფიჭური მოწყობილობა, რომელსაც ჭეშმარიტად შეგვიძლია ვუწოდოთ "სმარტფონი", თუმცა მას ასე არ ეძახდნენ 1994 წელს. სატელეფონო ზარების წამოწყებისა და მიღების გარდა, Simon-ს შეეძლო ფაქსისა და იმეილის მიღება და გაგზავნა, ასევე მასში ჩატვირთული იყო სხვა რამდენიმე აპლიკაცია, როგორებიცაა: მისამართების წიგნაკი (address book), კალენდარი (calendar), შეხვედრების განრიგის მენეჯერი (appointment scheduler), კალკულატორი (calculator), მსოფლიოს საათების მაჩვენებელი (world time clock) და ჩანაწერების რვეული (note pad). ეს ყველაფერი მუშაობდა სენსორული ეკრანით, თითის ან სტილუსის გამოყენებით. Simon-ი პირველი სმარტფონი იყო, რომელიც მოიცავდა PDA (Personal digital assistant) ფუნქციებსაც.
PDA-ები
1990-იანი წლების ბოლო ხანებში, მობილური ტელეფონის მრავალი მომხმარებელი ცალკე ატარებდა დამატებით PDA (Personal digital assistant) მოწყობილობას, რომელიც მუშაობდა ოპერაციული სისტემების ადრეულ ვერსიებზე, როგორებიცაა Palm OS, BlackBerry OS ან Windows CE/Pocket PC. ეს სისტემები მოგვიანებით განვითარდნენ მობილურ ოპერაციულ სისტემებად.
1996 წელს, Nokia-მ გამოუშვა Nokia 9000 Communicator რომელიც აერთიანებდა კორპორაცია Geoworks-ის GEOS V3.0 ოპერაციულ სისტემაზე დაფუძნებულ PDA-ს, და Nokia 2110-ზე დაფუძნებულ ციფრულ ფიჭურ ტელეფონს. ეს ორი მოწყობილობა შეკავშირებული იყო მბრუნავი ღერძით (hinge), რასაც შემდგომ ეწოდა გასაშლელი ტელეფონის ფორმის (Flip) ტიპის დიზაინი. გაშლილ მდგომარეობაში, მას ეკრანი ჰქონდა მაღლა და ქვემოთ კი ფიზიკური QWERTY კლავიატურა. პერსონალური ორგანაიზერი (personal organizer) უზრუნველყოფდა შემდეგ აპლიკაციებს: იმეილი, კალენდარი, მისამართების წიგნაკი (address book), კალკულატორი და ჩანაწერების რვეული (notebook) ტექსტური ვებ ბრაუზინგით, და ასევე ჰქონდა ფაქსის გაგზავნისა და მიღების ფუნქცია. როდესაც პერსონალური ორგანაიზერი დაიხურებოდა, მისი გამოყენება შეიძლებოდა როგორც ციფრული ფიჭური ტელეფონი.
2001 წლის დასაწყისში, Palm, Inc.-მა წარადგინა Kyocera 6035, რომელიც აერთიანებდა PDA-სა და მობილურ ტელეფონს და მუშაობდა Verizon Wireless ოპერატორზე. მას ასევე ჰქონდა შეზღუდული წვდომა ინტერნეტთან.
სანამ გამოჩნდებოდა Android, iOS და Blackberry, სმარტფონები როგორც წესი მუშაობდნენ Symbian ოპერაციულ სისტემაზე, რომელიც შექმნა კომპანია Psion-მა. 2010 წლის ბოლო ხანებამდე, ის იყო მსოფლიოში ყველაზე ხშირად გამოყენებული სმარტფონთა ოპერაციული სისტემა.
მასიური გავრცელება
1999 წელს, იაპონურმა ფირმა NTT DoCoMo-მ გამოუშვა მისი პირველი სმარტფონები რათა გაევრცელებინა ქვეყნის მასშტაბით. ეს ტელეფონები მუშაობდნენ i-mode მობილურ ინტერნეტ სერვისზე, რაც ინფორმაციის გადაცემას 9.6 კილობიტი/წამი სიჩქარემდე უზრუნველყოფდა. უკაბელო სერვისების მომავალი თაობებისგან განსხვავებით, NTT DoCoMo-ს i-mode-ი იყენებდა cHTML მარკირების ენას, რომელიც ზღუდავდა ტრადიციული HTML-ის ზოგიერთ ასპექტს, რათა გაზრდილიყო მონაცემთა გადაცემის სიჩქარე ამ მოწყობილობებისთვის. შეზღუდული ფუნქციონალი, პატარა ეკრანები და შეზღუდული ტრაფიკი (bandwidth) ტელეფონებს საშუალებას აძლევდა ნორმალურად ემუშავა დაბალსიჩქარიან ინტერნეტზე.
i-mode-ის პოპულარიზაციამ NTT DoCoMo-ს საშუალება მისცა მოეგროვებინა დაახლოებით 40 მილიონი აბონენტი 2001 წლის ბოლოსთვის. ის ასევე იაპონიაში პირველ ადგილზე იყო საბაზრო კაპიტალით (Market capitalization), ხოლო მსოფლიოში მეორე ადგილზე. ეს ძალა დასუსტების საშიშროების წინაშე დადგა, როდესაც დაიწყო 3G ინტერნეტის აღზევება და განვითარებული შესაძლებლობების მქონე ტელეფონების გამოჩენა.
იაპონიის საზღვრებს გარეთ სმარტფონები ჯერ კიდევ იშვიათობა იყო, მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანი წლების შუა ხანებში Microsoft-ის Windows Mobile-ზე დაფუძნებული ტელეფონების პოპულარობა იზრდებოდა აშშ-ში მცხოვრებ ბიზნეს მომხმარებლებში. მოგვიანებით, BlackBerry-მ მასიური გავრცელება ჰპოვა აშშ-ში, და 2006 წელს ამერიკელი მოსახლეობის მიერ მოხდა პოპულარიზება ფრაზის: "CrackBerry" (Crack ასოცირდება Crack cocaine-თან, კოკაინი, ნარკოტიკი) რადგან ხალხს საკმაოდ დამოკიდებულს ხდიდა მასზე. კომპანიამ თავისი პირველი GSM მოწყობილობები გამოუშვა 2003 წელს, შემდეგი მოდელების სახით: BlackBerry 6210, BlackBerry 6220, და BlackBerry 6230.
Symbian იყო ყველაზე პოპულარული სასმარტფონო ოპერაციული სისტემა ევროპაში, 2000-იანი წლების შუა პერიოდიდან ბოლო ხანებამდე. თავდაპირველად, Nokia-ს Symbian ტელეფონები გათვლილი იყო ბიზნესზე, როგორც Windows Mobile და BlackBerry მოწყობილობები იმ დროს. 2006 წლიდან მოყოლებული, Nokia-მ დაიწყო გართობაზე ორიენტირებული სმარტფონების დამზადება, რომლებიც ცნობილია Nokia-ს N სერიების სახელით. აზიაში, იაპონიის გამოკლებით, იგივე ტენდენცია იყო, როგორიც ევროპაში.
iPhone და Android
2007 წელს, Apple Inc.-მა წარადგინა iPhone-ი, ერთ-ერთი პირველი სმარტფონი, რომელიც მულტი-სენსორულ (Multi-touch) ინტერფეისზე მუშაობდა. iPhone-ი გამოირჩეოდა დიდი სენსორული ეკრანით, რომელიც პირდაპირ თითის დადებით მუშაობდა, და არა სტილუსით (stylus), კლავიატურით (keyboard), ან სატელეფონო ღილაკებით (keypad), რაც იმ დროის სმარტფონებისთვის დამახასიათებელი იყო. 2008 წელს მზის სინათლე იხილა პირველმა Android სმარტფონმა HTC Dream (ასევე ცნობილია როგორც T-Mobile G1). Android-ი არის ღია კოდის (Open source) მქონე პლათფორმა, რომელიც შექმნა ენდი რუბინმა (Andy Rubin) და ახლა მას ფლობს კომპანია Google. მიუხედავად იმისა, რომ Android-ის გავრცელება თავდაპირველად შედარებით ნელა მიმდინარეობდა, მან დიდი პოპულარობა ჰპოვა 2010 წელს, და ახლა ბაზარზე დომინირებს.
მოცულობითი სენსორული ეკრანი (capacitive touchscreen) ასევე მოულოდნელი ცვლილებების გამომწვევი აღმოჩნდა სმარტფონების კორპუსის ფორმებთან (Form factor) დაკავშირებით. 2007 წლამდე, ტელეფონებს ჰქონდათ, უმეტესად, ციფრების ფიზიკური ღილაკები ან ფიზიკური QWERTY კლავიატურა როგორც აგურის ფორმის კორპუსით, ასევე სლაიდის ფორმითაც. თუმცა, 2010 წლისთვის, ყველაზე გაყიდვადი ტელეფონებიდან აღარცერთს არ ჰქონდა ფიზიკური კლავიატურა.
Android
Android-ი არის ღია წყაროს (open source) მქონე პლათფორმა, რომელიც შექმნა ენდი რუბინმა (Andy Rubin) 2003 წლის ოქტომბერში და პროექტს შემდგომში მხარი დაუჭირა კომპანია Google-მა, სხვა დეველოპერებთან ერთად (მათ შორისაა Intel, HTC, ARM, Motorola და Samsung) რომლებიც ერთიანდებიან ღია ხელსაწყოების ალიანსში (Open Handset Alliance). 2008 წლის ოქტომბერში, HTC-მ გამოუშვა HTC Dream, Android-ის პირველი სმარტფონი. ტელეფონში ჩატვირთული პროგრამების ნაკრებში შედიოდა Google-ის აპლიკაციები, როგორებიცაა Maps, Calendar, და Gmail, და ასევე სრული HTML ვებ ბრაუზერი. Android-ს აქვს მხარდაჭერა არასაფირმო (third-party) აპებისა (apps), რომლებიც ხელმისაწვდომია Google Play-ზე. ეს არის Android-ის აპლიკაციების მარკეტი, რომელიც ამოქმედდა 2008 წლის ოქტომბერში როგორც Android Market. 2010 წლის ბოლო პერიოდში, Android-ი გახდა ყველაზე გაყიდვადი სმარტფონების პლათფორმა.
iOS
iOS არის მობილური ოპერაციული სისტემა, რომელიც შექმნა Apple Inc.-მა და ჩატვირთა ექსკლუზიურად Apple-ის მოწყობილობებში. ეს ის ოპერაციული სისტემაა, რომელზეც მუშაობს ეფლის iმოწყობილობები. 2007 წელს, Apple Inc.-მა წარადგინა iPhone, iOS-ის პირველი მოწყობილობა და ერთ-ერთი პირველი იმ სმარტფონებიდან, რომლებიც იყენებენ მულტისენსორულ (multi-touch) ინტერფეისს. iPhone-ი გამოირჩეოდა დიდი სენსორული ეკრანით, რომელიც პირდაპირ თითის დადებით მუშაობდა, და არა სტილუსით (stylus), კლავიატურით (keyboard), ან სატელეფონო ღილაკებით (keypad), რაც იმ დროის სმარტფონებისთვის დამახასიათებელი იყო. 2008 წელს, Apple-მა აამოქმედა App Store, რომლის საშუალებითაც iPhone-ის მომხმარებლებს საშუალება ეძლევათ დააინსტალირონ არასაფირმო (third-party) აპლიკაციები. თავდაპირველად მხოლოდ 500 აპლიკაცია იყო მარკეტზე, თუმცა App Store-ის აპების ჩამოტვირთვების რაოდენობამ 1 მილიარდს მიაღწია პირველ წელს, ხოლო 2014 წლისთვის ამ რიცხვმა 75 მილიარდს გადააბიჯა. 2015 წლის იანვარში, Apple-მა განაცხადა, რომ მათ უკვე გაყიდული ჰქონდათ iOS-ის ერთი მილიარდი მოწყობილობა.
Windows Phone
2010 წელს, Microsoft-მა წარმოადგინა Windows Phone 7 - "Metro" სტილის ინტერფეისით. ამ სისტემამ შეცვალა ძველი Windows Mobile. Windows Phone 7-ში ინტეგრირებულია Microsoft-ის სერვისები, როგორებიცაა OneDrive, Office, Xbox and Bing, ასევე სხვა კომპანიების სერვისები, როგორიცაა Facebook, Twitter და Google accounts. ამ პლათფორმაზე მუშაობს Microsoft Mobile-ის სმარტფონები. Windows Phone-მა ბევრი დადებითი შეფასება მიიღო ტექნოლოგიური პრესისგან, და შეაქეს მისი უნიკალურობისა და განსხვავებულობის გამო. 2012 წელს, Microsoft-მა გამოუშვა Windows Phone 8, რამაც წინა Windows CE-ზე დაფუძნებული არქიტექტურა შეცვალა Windows NT ბირთვზე (kernel) დაფუძნებული სისტემით, რომლის მრავალი კომპონენტი შემოსული იყო Windows 8-დან, რაც აპლიკაციებს საშუალებას აძლევდა ამ ორ პლათფორმას შორის პორტირება მარტივად მომხდარიყო.
BlackBerry
1999 წელს, Research In Motion-მა (ახლანდელი BlackBerry Limited) გამოუშვა მისი პირველი BlackBerry მოწყობილობები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ დაცულ email კომუნიკაციებს. სერვისებში, როგორიცაა BlackBerry Messenger, ინტეგრირებულია ყველა სახის კომუნიკაცია. 2012 წლის სექტემბერში, RIM-მა (Research In Motion) განაცხადა რომ 200 მემილიონე BlackBerry სმარტფონი უკვე დამზადდა და გაიგზავნა. 2014 წლის სექტემბრის თვისთვის, BlackBerry-ის სერვისების აბონენტების (subscribers) რაოდენობამ 46 მილიონს მიაღწია. 2013 წლის დასაწყისში, RIM-მა სახელი შეიცვალა და გახდა BlackBerry Limited, ხოლო 2013 წლის 30 იანვარს გამოუშვა ახალი პლათფორმა - "BlackBerry 10".
Sailfish OS
The Sailfish OS დაფუძნებულია Linux kernel-ზე და Mer-ზე. ასევე Sailfish OS-ში შედის კომპანია Jolla-ს მიერ დაპროგრამებული მრავალ-ამოცანიანი (multi-tasking) სამომხმარებლო ინტერფეისი, რომელიც მთლიანად კერძო საკუთრებაა. ასეთი ინტერფეისი განასხვავებს Jolla-ს სმარტფონებს სხვებისგან. Sailfish OS-ის შემქმნელთა უმრავლესობა სავარაუდოდ MeeGo-ს გუნდიდანაა, რომელმაც დატოვა Nokia რათა ჩამოეყალიბებინათ Jolla, Nokia-ს "Bridge" პროგრამის დაფინანსების წყალობით. ეს პროგრამა ეხმარება Nokia-ს ყოფილ თანამშრომლებს დამწყები (start-up) კომპანიების ჩამოყალიბებაში.
Tizen
Tizen არის Linux kernel-ზე დაფუძნებული ოპერაციული სისტემა მოწყობილობებისთვის, მათ შორის სმარტფონებისთვის, პლანშეტებისთვის, მანქანის შინა მოწყობილობებისთვის (In car entertainment), ჭკვიანი ტელევიზორებისთვის (smart TV), ლეპტოპებისთვის და სმარტ კამერებისთვის. Tizen არის Linux Foundation-ის პროექტი და მას უძღვება ტექნიკური საორგანიზაციო ჯგუფი (Technical Steering Group - TSG) რაშიც მონაწილეობს Samsung-ი და Intel-ი სხვებთან ერთად. 2014 წლის აპრილში, Samsung-მა გამოუშვა სმარტსაათები: Samsung Gear 2 და Gear 2 Neo, რომლებიც Tizen-ზე მუშაობენ. Samsung Z1 არის Samsung-ის პირველი სმარტფონი, რომელშიც ჩატვირთულია Tizen სისტემა; Samsung Z1 გამოვიდა ინდურ ბაზარზე 2015 წლის 14 იანვარს.
Ubuntu Touch
Ubuntu Touch (ასევე ცნობილია როგორც Ubuntu Phone) არის Ubuntu სისტემის მობილური ვერსია, რომელიც შექმნა Canonical UK Ltd-მ და Ubuntu Community-მ. ის შექმნილია ძირითადად სენსორული ეკრანის მქონე მობილური მოწყობილობებისთვის, როგორიცაა სმარტფონები და პლანშეტები.
Symbian
Symbian თავდაპირველად შექმნა კომპანია Psion-მა როგორც EPOC32. 2010 წლის ბოლომდე, ის იყო მსოფლიოში ყველაზე მოხმარებადი მობილური ოპერაციული სისტემა, თუმცა ამ პლათფორმამ ვერასდროს ნახა აშშ-ში ისეთი პოპულარობა, როგორც ევროპასა და აზიაში. პირველი Symbian ტელეფონი, სენსორული ეკრანის მქონე Ericsson R380, გამოვიდა 2000 წელს, და ის იყო პირველი მოწყობილობა, რომელიც "smartphone"-ის სტატუსით გაიყიდა. ის აერთიანებდა PDA-სა და მობილურ ტელეფონს. 2011 წლის თებერვალში, Nokia-მ განაცხადა რომ Symbian-ი შეიცვლებოდა Windows Phone-ით, როგორც ყველა მისი მომავალი სმარტფონის ოპერაციული სისტემა, და ძველი პლათფორმა დავიწყებას მიეცემოდა რამდენიმე წელიწადში.
Windows Mobile
Windows Mobile შექმნეს Windows CE ბირთვის (kernel) ბაზაზე და პირველად გამოჩნდა როგორც Pocket PC 2000 ოპერაციული სისტემა. მთელ მის სიცოცხლის პერიოდში, ის წარმოდგენილი იყო როგორც სენსორულ (touchscreen), ასევე არა-სენსორულ (non-touchscreen) ფორმატებში. მასში ჩატვირთული იყო Microsoft Windows API-ის აპლიკაციების კრებული და მისი დიზაინი გარკვეულწილად მიმსგავსებული იყო Windows-ის desktop ვერსიებს. არასაფირმო (third party) აპლიკაციების შექმნა Windows Mobile-ისთვის შესაძლებელი იყო microsoft-ის შეზღუდვების გარეშე. აპლიკაციების შეძენა შესაძლებელი იყო Windows Marketplace for Mobile-ზე, ამ სერვისის სიცოცხლის მოკლე პერიოდის განმავლობაში. Windows Mobile უკვე აღარ იწარმოება, რადგან ბაზარზე შემოვიდა ახალი, გაუმჯობესებული სისტემა - Windows Phone.
Bada
სმარტფონებისთვის Bada ოპერაციული სისტემა წარადგინა Samsung-მა, 2009 წლის ნოემბერში. პირველი Bada ტელეფონი იყო Samsung Wave S8500, რომელიც 2010 წლის ივნისში გამოვიდა. 2011 წლის მე-2 კვარტალში, Samsung-მა გასაყიდად გაიტანა 4.5 მილიონი Bada ტელეფონი. 2013 წელს, Bada შეუერთდა მსგავს პლათფორმას - Tizen-ს.
Palm OS
2001 წლის ბოლო ხანებში, კომპანია Handspring-მა გამოუშვა Springboard GSM ტელეფონების მოდული. 2002 წლის მაისში, Handspring-მა გამოუშვა Palm OS სისტემის სმარტფონი - Treo 270, რომელსაც არ ჰქონდა Springboard-ის მხარდაჭერა. Treo-ს ჰქონდა ვებ ბრაუზერი, იმეილი, კალენდარი, კონტაქტების მენეჯერი და ასევე მასში შესაძლებელი იყო არასაფირმო (third-party) აპლიკაციების ჩაწერა. Handspring-ი შეიძინა Palm, Inc-მა, რომელმაც გამოუშვა Treo 600 და კვლავ აგრძელებდა Treo მოწყობილობების გამოშვებას, რომელთა შორისაც, ზოგიერთი მათგანი Windows Mobile სისტემაზე მუშაობდა. Hewlett-Packard-მა (HP), 2011 წელს Palm-ის შეძენის შემდეგ, გააუქმა მისი webOS სმარტფონებისა და პლანშეტების წარმოება.
webOS
webOS შექნა კომპანია LG-მ, თუმცა პლათფორმის ზოგიერთი ნაწილი ღია კოდია (open source). webOS არის კერძო მობილური ოპერაციული სისტემა, რომელიც Linux-ის ბირთვზე (kernel) მუშაობს, რომელიც თავდაპირველად შექმნა Palm-მა, და ამ სისტემით გამოუშვა Palm Pre სმარტფონი. მას შემდეგ, რაც Palm-ი შეიძინა კომპანია HP-მ, 2011 წელს წარდგენილ იქნა ორი სმარტფონი (Veer და Pre 3) და პლანშეტი (the TouchPad), რომლებიც webOS-ზე მუშაობენ. 2011 წლის 18 აგვისტოს, HP-მ განაცხადა რომ webOS-ის მოწყობილობების წარმოება შეწყდებოდა, მაგრამ გაგრძელდებოდა webOS სისტემის განახლება და ტექნიკური დახმარება. HP-მ გამოუშვა webOS როგორც ღია წყარო (open source) - Open webOS-ის სახელწოდებით, და გეგმაში იყო მისი განახლება დამატებითი ფუნქციებით. 2013 წლის 25 თებერვალს, HP-მ განაცხადა, რომ WebOS მიჰყიდა კომპანია LG Electronics-ს, რომელსაც გეგმაში ჰქონდა ამ ოპერაციული სისტემის გამოყენება მისი "smart" და ინტერნეტ ტელევიზორებისთვის.
აპლიკაციების მარკეტები
Apple-ის App Store-ის გამოსვლამ, iPhone-ისა და iPod Touch-ისთვის 2008 წლის ივლისში, მოახდინა დიდი პოპულარიზება მწარმოებლების ოფიციალური ონლაინ დისტრიბუციის სერვისებისა, სადაც კონკრეტული მოწყობილობებისთვის ხელმისაწვდომია როგორც საფირმო (first party), ასევე არასაფირმო (third party) აპლიკაციები. ოფიციალური საფირმო სერვისების ჩამოყალიბებამდე, აპლიკაციების დისტრიბუცია ხდებოდა არასაფირმო (third-party) პლათფორმებით, რომლებიც მომხმარებლებს უზრუნველყოფდნენ აპლიკაციებით მრავალი მოწყობილობისთვის, როგორიცაა GetJar, Handango, Handmark, და PocketGear.
App Store-ის წარმატების კვალდაკვალ, სმარტფონების სხვა მწარმოებლებმაც გახსნეს აპლიკაციის მარკეტები, მაგალითად Google-ის Android Market შემოვიდა 2008 წლის ოქტომბერში და RIM-ის BlackBerry App World კი 2009 წლის აპრილში. 2014 წლის თებერვალში, მობილური პროგრამების დეველოპერების 93%-მა პირველადი პრიორიტეტი მიანიჭა სმარტფონების მობილური აპების შექმნას.
ეკრანი
სმარტფონების ერთ-ერთი უმთავრესი დამახასიათებელი ფაქტორი არის მისი ეკრანი. ის როგორც წესი თითქმის მთლიანად (დაახლოებით 70%-ს) ფარავს ტელეფონის ზედაპირს; ეკრანის ზომით ხშირად განსაზღვრავენ ტელეფონის ზომას. სმარტფონების ეკრანების შეფარდება (aspect ratio) არის ხოლმე როგორც წესი 4:3 ან 16:9.
ასევე იზომება ეკრანის დიაგონალური სიგრძე. და იწყება დაახლოებით 2.45 ინჩიდან. 5.2 ინჩზე გრძელი დიაგონალის ეკრანის მქონე ტელეფონებს ფაბლეტებს უწოდებენ. 4.5 ინჩზე გრძელი ეკრანის შემთხვევაში, სმარტფონს ორი ხელით იყენებენ ან ერთი ხელში ამოძრავებენ, რადგან ცერა თითს არ შეუძლია მთელ ზედაპირს გაწვდეს ამხელა ეკრანზე. არსებობს ეკრანების ტექნოლოგიის შემდეგი ტიპები: LCD, LED, OLED, AMOLED, IPS და სხვები.
სმარტფონების მოხმარება
2011 წლის ნოემბრის თვისთვის, ყველა არსებული ფოტოსურათის 27%-ი წარმოადგენდა სმარტფონებით გადაღებულ სურათს. 2012 წლის სექტემბერში ჩატარდა კვლევა, რამაც აჩვენა რომ ყოველი 5 სმარტფონის მომხმარებლიდან 4 საყიდლებისთვის ამ მოწყობილობას იყენებს. 2013 ივნისში ასევე ჩატარდა კვლევა, რომლის შედეგების მიხედვით, ამერიკელ ზრდასრულთა 56% ფლობს გარკვეული ტიპის სმარტფონს. Android-ისა და iPhone-ის მფლობელები - მობილური ტელეფონების მომხმარებელთა ნახევარში შედიან. სმარტფონების მოხმარების სტატისტიკაში ლიდერობენ უმეტესად მაღალი შემოსავლის მქონე და 35 წელს ქვემოთ მყოფი ზრდასრულები.
2013 წელს, მსოფლიოში დამზადდა 1 მილიარდი სმარტფონი (38%-ით მეტი ვიდრე 2012 წელს - 725 მილიონი).
მწარმოებლის მიხედვით
2011 წელს, კომპანია Apple-ს ჰქონდა ყველაზე დიდი საბაზრო წილი მსოფლიოში. 2013 წელს, Samsung-ს ჰქონდა 31.3% საბაზრო წილი, ოდნავ მეტი ვიდრე 2012 წელს - 30.3%, როდესაც Apple-ი 15.3%-ზე იყო, რაც შედარებით ნაკლებია ვიდრე 2012 წელს - 18.7%. Huawei, LG და Lenovo, თითოეული დაახლოებით 5%-ზე იყო, რაც უკეთესი იყო 2012 წელთან შედარებით. მხოლოდ Apple-მა დაკარგა საბაზრო წილი, თუმცა მისი მოწყობილობების წარმოება 12.9 პროცენტით გაიზარდა; დანარჩენებმა მკვეთრად გაზარდეს წარმოება 36-დან 92 პროცენტამდე. 2014 წლის პირველ კვარტალში, Samsung-ს ჰქონდა 31% საბაზრო წილი, ხოლო Apple-ს 16%. 2014 წლის მეოთხე კვარტალში, Apple-ს ჰქონდა 20.4% წილი, ხოლო Samsung-ს 19.9%.
2015 წლის პირველ კვარტალში, აშშ-ში, Android-ის საბაზრო წილი შეადგენდა 53.2%-ს; Apple-ის iPhone-ს ჰქონდა 41.3% წილი, ხოლო Samsung-ის Android-ის სმარტფონებს კი 29.3%.
ოპერაციული სისტემის მიხედვით
სმარტფონების ბაზარზე დომინირებს Android-ის ოპერაციული სისტემა 2010 წლიდან. Android-ის საბაზრო წილი გაიზარდა 2011 წლის მეოთხე კვარტლის 33.2%-დან 2013 წლის მეოთხე კვარტლის 78.1%-მდე. იმავე პერიოდში Apple-ის საბაზრო წილი მერყეიბდა 15%-სა 20.9%-ს შორის. BlackBerry-ის წილი დაეცა 2011 წლის მეოთხე კვარტლის 14.3%-დან 2013 წლის მეოთხე კვარტლის 0.6%-მდე. იმავე პერიოდში Windows Mobile-ის საბაზრო წილი გაიზარდა 1.5%-დან 3%-მდე.
2014 წლის ბოლო ხანებში, Android-ი იყო ყველაზე პოპულარული ოპერაციული სისტემა, 84.4%-იანი საბაზრო წილით, შემდეგ მოდიოდა iOS - 11.7%-იანი წილით, Windows Phone - 2.9%-ით, BlackBerry - 0.5%-ითა და ყველა სხვა დანარჩენი 0.6%-ით.
მნიშვნელოვანი საკითხები
სმარტფონებს ახასიათებთ გარკვეული თვისებები, რაც ნაკლებად ეხება სხვა მობილურ ტელეფონებს.
ბატარეის ხანგრძლივობა
არასმარტფონებთან შედარებით, სმარტფონების სრულად დატენვით, მუშაობის ხანგრძლივობა ბევრად მცირეა და მომხმარებელთა დიდ უკმაყოფილებას იწვევს.
სოციალური ფაქტორი, ფსიქოლოგია, ჯანმრთელობა
მობილური ტელეფონის გადაჭარბებული გამოყენება (overuse) დამოკიდებულობის სინდრომად არის ქცეული ტელეფონების უამრავი მომხმარებლისთვის.
მობილური ტელეფონის ზოგიერთი მომხმარებელი სწორედ სუბსტანციის მავნე ზემოქმედებასთან დაკავშირებულ პრობლემატურ ქცევებს ავლენს, როგორიცაა გადამეტებული ზრუნვა და ფიზრი მობილურ კომუნიკაციაზე, მობილურ ტელეფონებზე გადაჭარბები ფულის ან დროის ხარჯვა, ტელეფონის გამოყენება სოციალურად ან ფიზიკურად შეუფერებელ სიტუაციებში, მაგალითად მანქანის მართვის დროს, შფოთვა და მღელვარება ტელეფონისგან განცალკევებულად ყოფნის ან არასაკმარისი სიგნალის მოწოდების დროს.
მობილური ტელეფონების გადაჭარბებულმა მოხმარებამ (Over-use) შესაძლოა გამოიწვიოს უარყოფითი ზეგავლენა სოციალურ და ფსიქოლოგიურ ყოფაზე, ასევე ჯანმრთელობაზე.
სოციალურ სამეცნიერო პერსპექტივაში დღეს ძალიან ბევრ ადამიანზე მოახდინა უზარმაზარი გავლენა მობილურმა ტელეფონმა. თავის წიგნში: Perpetual contact: mobile communication, private talk, public performance, ავტორი - ჯეიმზ კატზი (James E. Katz) წერს: "მათ [მობილურმა ტელეფონებმა] გარდაქმნეს სოციალური პრაქტიკა და შეცვალეს ბიზნესის კეთების გზა, და მაინც, გასაკვირია და ჯერ მხოლოდ მცირედ გვაქვს გაცნობიერებული მათი ზეგავლენა ჩვენს ცხოვრებაზე."
მრავალი ადამიანი რეალურ სივრცეში ურთიერთობას ცვლის ვირტუალურით. კლინიკური ფსიქოლოგი - ლიზა მერლოუ (Lisa Merlo) ამბობს, "ზოგიერთი პაციენტი თავს იკატუნებს ვითომ ტელეფონზე ლაპარაკობს ან რამეს აკეთებს ტელეფონში, რათა აირიდოს თვალის კონტაქტი ან სხვა ურთიერთქმედება ადამიანებთან ურთიერთობის დროს." კვლევითი კომპანიის, Gazelle Global-ის, მიერ ჩატარებულმა გამოკითხვამ აჩვენა რომ, "25%-ზე მეტი რესპოდენტი აღიარებს, რომ "თითქმის ყოველთვის" იყენებს სმარტფონს სოციალურ გარემოში ყოფნის დროს, მაგალითად ჭამის დროს ან წვეულებაზე ყოფნისას. 58%-მა კი თქვა რომ "ჩვეულებრივ" ან "ხანდახან" იყენებს სმარტფონს ასეთ ვითარებებში." გარდა ამისა,
ხალხი ფართო მასშტაბით შორდება რეალობას, და პირისპირ საუბრის მაგივრად, აგზავნიან უბრალოდ ტექსტს, რომელიც მოიცავს მცირე რაოდენობის სიტყვებსა და აბრევიატურებს. არის შეგრძნება, რომ ვირტუალურმა რეალობამ შეცვალა ბუნებრივი რეალობა. ეს ყველაფერი აშკარად ხელს უწყობს ისეთი ადამიანების ჩამოყალიბებას, რომლებმაც არ იციან როგორ მოიქცნენ მაშინ, როდესაც არ იყენებენ მობილურ ტელეფონს.
სმარტფონების გვიან ღამით გამოყენებას შეუძლია გამოიწვიოს ინსომნია, რაც გამოწვეულია კაშკაშა ეკრანით, რომელიც გავლენას ახდენს მელატონინის დონესა და ძილის ციკლზე ასევე მაღალი სიხშირის სატელეფონო სიგნალებით.
სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მოზარდებში სექსუალური აქტივობა სმარტფონების მფლობელების შემთხვევაში უფრო ხშირია. კვლევა ასევე ჩაატარა რენსელარის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის (Rensselaer Polytechnic Institute) საგანმანათლებლო კვლევის ცენტრმა (Lighting Research Center), რომლის შედეგების მიხედვით, სმარტფონებს შეუძლიათ სერიოზული გავლენა მოახდინონ ძილის ციკლზე.
2014 წელს, რიო დე ჟანეიროში, 16 წლის გაბრიელ ლეაოს (Gabriel Cavalcante Carneiro Leao) დაეჯახა ავტობუსი, როდესაც გაბრიელს ყურადღება თავის სმარტფონზე ჰქონდა გადატანილი და თამაშობდა Google-ის ალტერნატიული რეალობის სტილის თამაშს - Ingress. ეს თამაში საჭიროებს რეალური ადგილმდებარეობების მონახულებას. ოთხ დღიანი კომის შემდეგ, ის გარდაიცვალა.
ლეგალური
სმარტფონების მწარმოებლებს შორის საპატენტო (არა მხოლოდ სმარტფონებთან დაკავშირებული) ომები დიდი ხანია მიმდინარეობს და ახლაც გრძელდება. ამ ომებში მრავალი კომპანია იმრძვის, მათ შორისაა Microsoft, Nokia, Sony, Apple, Samsung, Google, Motorola, HTC და Xiaomi.
სიაში მოცემულია ზოგიერთი მნიშვნელოვანი მოვლენა სმარტფონების საპატენტო ომებთან დაკავშირებით.
2009
საჩივრებისა და კონტრ-საჩივრების შეტანა სასამართლოში რეალურად დაიწყო 2009 წელს, რადგან ამ სმარტფონების ბაზარი ძალიან სწრაფად იზრდებოდა.
სამედიცინო აპლიკაციები
სამედიცინო მობილური აპლიკაციების რიცხვის ზრდასთან ერთად, სამთავრობო მარეგულირებელმა ორგანოებმა გაამკაცრეს ასეთი აპლიკაციების შემოწმება, რათა დაიცვას მომხმარებლები არასადნო სამედიცინო რჩევების მიღებისგან.
უსაფრთხოება
სმარტფონებისთვის განკუთვნილი მავნე პროგრამები ადვილად ვრცელდება დაუცველი app store-ებიდან. მავნე კოდი ხშირად დამალულია ლეგიტიმური აპლიკაციების პირატულ ვერსიებში, რაც შემდეგ ვრცელდება არასაფირმო (third-party) app store-ების საშუალებით. მავნე პროგრამის შემოსვლის რისკი მაშინაც არის, როდესაც ხდება ეგრეთ წოდებული "update attack", ანუ როდესაც მომხმარებელი ცდილობს ლეგიტიმურ აპლიკაციაში ცვლილება შეიტანოს სხვა პროგრამის დაინსტალირებით.
2012 წელს, აშშ-ი ყოველი მესამე ძარცვა ვლინდებოდა მობილური ტელეფონის მოპარვით. გაკეთდა ონლაინ პეტიცია, რომელიც მოუწოდებდა სმარტფონების მწარმოებლებს რომ მათ მოწყობილობებში დაემატებინათ მკვდარი გათიშვის (kill switch) ფუნქცია, რომლის დახმარებითაც შესაძლებელია მოპარული ან დაკარგული ტელეფონის დისტანციურად გაუქმება, ანუ გათიშვა, ისე რომ შიდა სისტემა დაზიანდეს იმდენად რომ სმარტფონის გამოყენება შეუძლებელი გახდეს.
შექმნილია აპები, რომლებიც გარკვეულწილად "გრძნობენ" ადამიანის სავარაუდო სახიფათო და საშიშ სიტუაციაში ყოფნას და დაუყოვნებლივ ახდენენ გარკვეულ ზომებს დახმარების მისაღებად.
მოწყობილობები
შემდეგ ცხრილში შედარებულია Apple-ის ყველა სმარტფონისა და Samsung-ის, Google-ის, Microsoft-ის, HTC-ისა და Motorola-ს ზოგიერთი მოდელის ეკრანის ზომები.
სხვა ტერმინები
"ფაბლეტი", phone-ისა და tablet-ის კომბინაცია, გამოიყენება დიდ ეკრანიანი სმარტფონების აღსანიშნავად.
დენის შნიტოვი
დენის შნიტოვი (Денис Вадимович Шнитов; დ. 28 სექტემბერი, 1999) — რუსი ფეხბურთელი. თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე.
საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი რუსეთის ეროვნულ საფეხბურთო ლიგაში შედგა „ენისეი კრასნოიარსკის“ რიგებში, 2020 წლის 27 სექტემბერს, „კრასნოდარი 2“-ის წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
ბელედუეინი
ბელედუეინი (Beledweyne, بلد وين) — ქალაქი სომალიში, ჰირანის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 55 410 ადამიანს. .
ქალაქი მდებარეობს მდინარე უები-შაბელეს ნაპირზე, ეთიოპიის რეგიონ ოგადენის საზღვართან ახლოს, 332 კმ-ით ჩრდილოეთით სომალის დედაქალაქ — მოგადიშოდან. მდინარე უები-შაბელე ქალაქს ყოფს ორ ნაწილად — დასავლეთად და აღმოსავლეთად.
კლიმატი
ბელედუეინის კლიმატი საკმაოდ მშრალია. ყველაზე უფრო მაღალი ტემპერატურა აქ შეიმჩნევა გაზაფხულის თვეებში, ყველაზე უფრო დაბალი — დეკემბერში.
ისტორია
ბელედუეინი ქვეყნის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია; აქ არიან დაბადებულები ბევრი ცნობილი სომალელი პოლიტიკური მოღვაწეები — ადენ აბდულა ოსმან დაარიდან მოჰამედ ფარაჰ აიდიდამდე.
1909 წელს დერვიშების სახელმწიფოს დედაქალაქის ტალეჰში გადატანის შემდეგ საიდ მოჰამედ აბდილე ჰასანმა და მისმა დერვიშებმა ბელედუეინთან ახლოს ააშენეს ფორტი ოგადენის რეგიონზე საკუთარი კონტროლის გამყარების მიზნით.
1960 წლიდან — დამოუკიდებელი სომალის რესპუბლიკის შემადგენლობაშია.
1970-იან წლებში, თავისი სტრატეგიული ადგილმდებარეობის გამო, ქალაქი იყო დასავლეთ სომალის განთავისუფლების ფრონტის ბაზა, რომელიც საკუთარ მიზნად ისახავდა ეთიოპიის ოგადენის პროვინციის მიერთებას «დიდ სომალისთან».
სომალის ომის დროს სომალის გარდამავალმა ფედერალურმა მთავრობამ ეთიოპიის ჯარის ნაწილების დახმარებით დაიბრუნა ქალაქი ისლამური სასამართლოების კავშირის ხელიდან (2006 წელი). მაგრამ 2008 წლის ბოლოსთვის ბელედუეინი გადავიდა მოძრაობა აშ-შაბააბის კონტროლ ქვეშ. 2009 წლის 18 ივნისს ქალაქში მოხდა დიდი ტერორისტული აქტი, ნაღმჩადებული ავტომობილის აფეთქების შედეგად დაიღუპა 35 ადამიანი. 2010 წელს ადგილი ჰქონდა კიდევ ერთ ბრძოლას, რომელშიც ისლამისტებმა ერთობლივი ძალებით შეძლეს დაემარცხებინათ სომალის სამთავრობო ჯარები. მიუხედავად ამისა, 2011 წლის 31 დეკემბერს ქალაქი კვლავ გადავიდა ფედერალური მთავრობის კონტროლ ქვეშ. ოპერაცია განახორციელეს სომალის და ეთიოპიის შეიარაღებულმა ძალებმა.
სქოლიო
კატეგორია:სომალის ქალაქები
ჯუბა (მდინარე)
ჯუბა (Wabiga Jubba, Giuba) — მდინარე სომალის სამხრეთში. სათავეს იღებს ეთიოპიის საზღვართან დავას და გენალეს მდინარეების შეერთებისას. მიედინება სამხრეთისაკენ და ჩაედინება ინდოეთის ოკეანეში.
ჯუბის აუზი ძირითადად წარმოადგენს სავანას. იგი ქვეყნის ყველაზე მდიდარი რეგიონია მაღალი ნაყოფიერების გამო — აქ მოდის ყველაზე მეტი ნალექი.
ცხოველთა სამყარო მდინარის ნაპირზე წარმოდგენილია ისეთი წარმომადგენლებით, როგორებიცაა: ჟირაფები, ავაზები, ლომები, ჯიქები, აფთრები, კამეჩები, ბეჰემოთები, ნიანგები, გველები, სპილოები, ორიქსები, გაზელები და ველური ვირები.
მდინარის სახელთანაა დაკავშირებული სომალის ადმინისტრაციული რეგიონები: შუა ჯუბის რეგიონი და ქვემო ჯუბის რეგიონი.
კატეგორია:ეთიოპიის მდინარეები კატეგორია:სომალის მდინარეები
ფელიპე ლიმა
ფელიპე ლიმა ლოპესი, ან მოკლედ ფელიპე ლიმა (დ. 2 თებერვალი, 1989, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, პოზიციით საყრდენი ნახევარმცველი. 2014-2015 წლებში იცავდა საფეხბურთო კლუბ ბოლნისის „სიონის“ ღირსებას.
კარიერა
კარიერის ადრეული წლები გაატარა „ცენტრო დე ფუტბოლ ზიკო სოსიედად ესპორტივაში“, რომელიც დააარსა ლეგენდარულმა ბრაზილიელმა ფეხბურთელმა, ზიკომ. 2010-2013 წლებში ირიცხებოდა „ბოტაფოგოში“, რომლის რიგებშიც მხოლოდ 2 მატჩი ჩაატარა. მისი დებიუტი ბრაზილიის სერია A-ში შედგა 2010 წლის 6 ივნისს, „კორინთიანსის“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩში, ფელიპე თამაშში 83-ე წუთზე ჩაერთო. იმ შეხვედრაში, მოწინააღმდეგეთა რიგებში ითამაშა რობერტო კარლოსმა. „ბოტაფოგოში“ თამაშისას მის გუნდს ცნობილი ბრაზილიელი მწვრთნელი, ჟოელ სანტანა წვრთნიდა. „ბოტაფოგოდან“ იჯარით იმყოფებოდა სამ ბრაზილიურ კლუბში, „დუკი-დი-კაშიასიში“, რიო-დე-ჟანეიროს „ამერიკასა“ და „ბანგუში“. 2013-14 წლების სეზონი გაატარა საფეხბურთო კლუბ „ტუპიში“, 2014 წლის სექტემბრიდან ბოლნისის „სიონის“ ფეხბურთელია, იგი გუნდს გიორგი ფოფხაძესთან ერთად შეუერთდა. 2014-15 წლების სეზონის პირველ ნახევარში „სიონის“ მაისურით მხოლოდ 4 მატჩი ჩაატარა, ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას კლუბი თავისუფალი აგენტის სტატუსით დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბოტაფოგოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
Ԋ
Ԋ, ԋ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ანდრიივკა (ჩერვონოჰრადის რაიონი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ჩერვონოჰრადის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 326 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩერვონოჰრადის რაიონის სოფლები
უები-შაბელე
უები-შაბელე (სომალიში), ასევე უაბი-შებელე (ეთიოპიაში) (Webi Shabeelle, Uebi Scebeli) — მდინარე სომალიში და ეთიოპიაში. სათავეს იღებს ეთიოპიაში, რომლის ტერიტორიაზეც მოედინება დაახლოებით 1000 კმ. ქვემო დინებაში მიედინება პრაქტიკულად ოკეანის ნაპირის პარალელურად 10-15 კმ-ის მანძილზე. ჩაედინება მდინარე ჯუბაში.
ეთიოპიის ტერიტორიაზე მდინარეს ეძახიან უაბი-შებელეს, სომალის ტერიტორიაზე — უები-შაბელეს.
სქოლიო
კატეგორია:ეთიოპიის მდინარეები კატეგორია:სომალის მდინარეები
ბორმუხოსი
ბორმუხოსი (Bormujos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის სევილიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 22 180 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სევილიის ქალაქები
კუნრატიცე
კუნრატიცე (Kunratitz bei Prag) — უბანი და მუნიციპალიტეტი პრაღის შემადგენლობაში. მდებარეობს ქალაქის განაპირას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მისი ფართობია 809,92 ჰა. აქ ფიქსირდება 135 ქუჩა და 1695 მისამართი.
სქოლიო
კატეგორია:პრაღის უბნები
Ԏ
Ԏ, ԏ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
Ԍ
Ԍ, ԍ — კირილური ანბანის ასო.
ბიჭვინთის ტაძარი
ძეგლის აღწერა
ბიჭვინთის ტაძარი წარმოადგენს გეგმით წაგრძელებულ ჯვაროვან-გუმბათოვან ნაგებობას, რომელსაც დასავლეთით ნართექსი აქვს, ხოლო აღმოსავლეთით 3 შვერილი აფსიდი. აღსანიშნავია, რომ ნართექსი საქართველოში იშვიათად გვხვდება, შვერილი აფსიდები კი ახასიათებს საქართველოს ადრინდელი პერიოდის ეკლესიებს, უფრი გვიან, დასავლეთ საქართველოს, კერძოდ, შავი ზღვის სანაპიროს ძეგლებს (თუმცა აქა-იქ გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოშიც). ტაძრის დასავლეთი მკლავი სამმხრივი პატრონიკეთია აღჭურვილი. გუმბათი ემყარება საკურთხევლის კედლებსა და ორ ბოძს. ბიჭვინთის ტაძარი ნაგებია მონაცვლეობით ნაწყობი ბრტყელი აგურისა და გათლილი ქვის ჰორიზონტალური რიგებით. გუმბათის ყელი მთლიანად აგურითაა ამოყვანილი. ტაძარი შიგნით მოხატული იყო, მაგრამ XIX საუკუნის II ნახევარში იგი ერთიანად შელესეს, თეთრად შეღებეს და მოხატეს, რის გამოც ძველი მოხატულობა განადგურდა. ნართექსის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში ჩაშენებული პატარა, აფსიდიანი საძვალე, რომლის კედლებზე შემონახული მოხატულობა XVI საუკუნის II ნახევრით თარიღდება. 1966 წელს დიდი სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარეს. სამუშაოების შესრულების დროს ტაძრის ინტერიერში აღმოჩნდა ძველი მოხატულობის მცირე ფრაგმენტები, რომელიც საძვალის მოხატულობის თანადროულია. ტაძრის ირგვლივ მრავალი სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობაა, პატარა ეკლესიები, სამლოცველოები, მონასტრის საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობებია. სენაკების ყოფილი შენობის I სართულზე ბიჭვინთის მუზეუმია მოწყობილი. ბიჭვინთის ტაძარი არაა მოქმედი, იგი საკონცერტო დარბაზად გამოიყენება. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.
ამჟამინდელი მდგომარეობა
ტერიტორია ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ტაძრის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების განხორციელება შეუძლებელია. მთავარ ტაძარს ესაჭიროება გადახურვის გამოცვლა, ხოლო კომპლექსის ტერიტორიაზე არსებული ნაგებობების ფიზიკური მდგომარეობა ძალზე რთულია.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
გეოპოლიტიკური ყრმა უყურებს ახალი ადამიანის დაბადებას
„გეოპოლიტიკური ყრმა უყურებს ახალი ადამიანის დაბადებას“ (Geopoliticus Child Watching the Birth of the New Man) — ესპანელი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი, შესრულებული 1943 წელს. ინახება აშშ-ში, ფლორიდაში, სენტ-პიტერსბერგის მუზეუმში. ნახატზე ჩანს ადამიანი, რომელიც ცდილობს კვერცხიდან გამოჩეკას, რომელიც თავის მხრივ, დედამიწას წააგავს. კვერცხი — ახალი სიცოცხლის ჩასახვისა და სამყაროს სომბოლოა. დაბადება მტკივნეულად მიმდინარეობს. ადამიანი გულამოსკვნით უჭერს ხელს მოქნილ ნაჭუჭს ნაპრალის გავლით. საკუთრივ ნაპრალიდან იღვრება სისხლის წვეთი. სურათის ყვითელი, „მტკივნეული“ ელფერი ჭირხნის ზოგად მღელვარე შეგრძნებას. ქალი (?) და ყრმა ჰგვანან ბიბლიურ პერსონაჟებს, რომლებიც აკვირდებიან მიმდინარე პროცესებს. დაბადებულ ადამიანს ესაჭიროება მიიღოს სამყაროს ყველა წესი, პირობითობა, ტანჯვა და უსამართლობა. დაბადება უფრო მტკივნეულია სისხლიანი ომებისა და სხვა მსოფლიო კატაკლიზმების დროს. სურათი შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში.
სქოლიო
კატეგორია:სალვადორ დალის ნახატები
ანდრიივკა (რეშეტილივკის რაიონი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის რეშეტილივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 22 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეშეტილივკის რაიონის სოფლები
Ԑ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ბიჭვინთის საეპისკოპოსო
ბიჭვინთის საეპისკოპოსო — დასავლეთ საქართველოს პირველი ეპარქია IV საუკუნის I მეოთხედიდან. IX ან XII-XIII საუკუნეებიდან აფხაზეთის საკათალიკოსო. 325 წელს ნიკეის პირველ მსოფლიო საეკლესიო კრებას, რომელმაც ქრისტიანობა რომის იმპერიის ოფიციალურ რელიგიად გამოაცხადა, ესწრებოდა პიტიუნტის (ბიჭვინთის) ეპისკოპოსი სტრატოფილე, რაც ამ საეპისკოპოსოს მნიშვნელობაზე მიუთითებს.
ბიჭვინთის საეპისკოპოსო იმის დადასტურებაა, რომ უკვე IV საუკუნის I მეოთხედში დასავლეთ საქართველოში ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია იყო. ზოგიერთი მკვლევარი გამოთქვამს ვარაუდს, რომ ბიჭვინთის საეპისკოპოსო ბერძნული ეპარქია იყო ბერძენი კოლონისტებისათვის (კ. კეკელიძე), მაგრამ ეს თვალსაზრისი დამაჯერებლადაა უარყოფილი და ნაჩვენებია, რომ ეპარქია ძირითადად ადგილობრივი მოსახლეობისთვისაა (ს. ყაუხჩიშვილი). ნიკეის საეკლესიო კრების მონაწილეთა სია შემორჩენილია ექვს ენაზე და ექვსივე სიაში მოხსენიებულია ბიჭვინთის საეპისკოპოსო, როგორც პოლემონის პონტოს ერთ-ერთი ეპარქია (მასში შემავალი სამი ეპარქიიდან). VII საუკუნეში ბერძნულ წყაროებში მოხსენიებულია დასავლეთ საქართველოს სამი ეკლესია: აბაზგიის ეპარქია, რომლის კათედრალიც ჩანს სებასტოპოლისში (ცხუმი, ახლანდელი სოხუმი), მაგრამ როგორც ეტყობა ბიჭვინთის საეპისკოპოსო ამ პერიოდშიც აგრძელებდა არსებობას და IX საუკუნეში ბიჭვინთის ეპისკოპოსი აღარ იყო კონსტანტინოპოლზე დამოკიდებული. ბიჭვინთის ეპისკოპოსმა წაართვა პირველობა ფაზისის მიტროპოლიტს, რომელიც ლაზიკის ეკლესიის მეთაური იყო და იგი მთელი დასავლეთ საქართველოს მღვდელმთავარი გახდა.
შესაძლებელია აქედან მიიღო ბიჭვინთის ეპისკოპოსმა აფხაზთა კათალიკოსის პატივი. ბიჭვინთის საეპისკოპოსოს კათედრალი იყო IV საუკუნეში აგებული ბაზილიკა, რომლის იატაკი შემკობილი ყოფილა მოზაიკით. მის ნანგრევებზე V საუკუნეში აუგიათ ახალი კათედრალი - სამნავიანი ბაზილიკა.
ქამი
ქამი (חָם) — ბიბლიური პერსონაჟი. ნოეს ვაჟი. ქამიტების მითური წინაპარი. ბიბლიის მიხედვით მამასთან და მეუღლესთან ერთად გადაურჩა წარღვნას. მას შემდეგ რაც დაწურული ყურძნისაგან მთვრალი და გაშიშვლებული ნოე დასცინა, დაწყევლილი და გაძევებული იქნა მამის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
შოთა აკობია
შოთა აკობია (დ. 31 მაისი, 1920, სოფ. ჭალე, წალენჯიხის რაიონი — გ. 1996) — ქართველი პოეტი, მწერალი.
დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია 1942 წელს და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი (დაუსწრებლად).
1944–1945 წლებში მუშაობდა წალენჯიხის რაიონულ გაზეთ „სტალინელის“ რედაქციაში. 1945–1950 წლებში კომპარტიის წალენჯიხის რაიონული კომიტეტის მდივნის თანაშემწედ. 1950–1954 წლებში გაზეთ „აფხაზეთის“ რედაქციაში.1954–1959 წლებში იყო ალმანახ „ლიტერატურული აფხაზეთის“ რედაქტორი; 1959–1974 წლებში აფხაზეთის მწერალთა კავშირის ქართული სექტორის გამგე; 1974 წლიდან „საქპრესის“ აფხაზეთის განყოფილების გამგე. 1938 წელს გამოაქვეყნა პირველი ლექსი „ბაღში“, 1951 წელს ლექსების პირველი წიგნი „სამშობლოს დილა“. მასვე ეკუთვნის რომანები „თეთრი ჩრდილი“, „სიყვარული და სინათლე“, მოთხრობების წიგნები, საბავშვო ნაწარმოებები, აფხაზი მწერლების ნაწარმოებთა თარგმანები და სხვა. მონაწილეა რამდენიმე ანთოლოგიისა და კოლექტიური კრებულისა. მისი ნაწარმოებები ნათარგმნია რუსულ და აფხაზურ ენებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 შ
Ԓ
Ԓ, ԓ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
იაფეტი
იაფეტი (יָפֶת/יֶפֶת) — ბიბლიური პერსონაჟი. ნოეს ვაჟი. იაფეტიდების მითური წინაპარი. ბიბლიის მიხედვით მამასთან და მეუღლესთან ერთად გადაურჩა წარღვნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
ანდრიივკა (რომნის რაიონი)
ანდრიივკა (Андріївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის რომნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 484 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომნის რაიონის სოფლები
კამასი
კამასი (Camas) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის სევილიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 27 560 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სევილიის ქალაქები
See-Saw (სიმღერა)
„See-Saw“ — მეექვსე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის მეორე სტუდიური ალბომიდან A Saucerful of Secrets (1968).
მუსიკა
ეს არის პინკ ფლოიდის მესამე სიმღერა, დაწერილი მთლიანად რიჩარდ რაიტის მიერ და ალბომზე რიგით მეორე, რომელშიც რაიტის წამყვანი ვოკალი ჟღერს. ჩაწერის აღრიცხვის ფურცელზე იგი მითითებულია, როგორც „ყველაზე მოსაწყენი სიმღერა, რაც მომისმენია, ტაქტი 2“. სიმღერაში გიტარაზე ჟღერს დევიდ გილმორის wah-wah პედალი. როგორც ცნობილია, სიმღერაში სიდ ბარეტი უკრავს (ისევე როგორც ალბომში A Saucerful of Secrets შეტანილ რიჩარდ რაიტის კიდევ ერთ საავტორო ნომერში, „Remember a Day“).
კონცერტებზე სიმღერა არასოდეს შესრულებულა.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
შალვა თაბუკაშვილი
შალვა ტრიფონის ძე თაბუკაშვილი (დ. 28 მარტი, 1893, ხარაგაული — გ. 9 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი.