cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
როისის სამთავრო
მინი|მარჯვნივ|როისის სამთავრო გერმანიის იმპერიის შემადგენლობაში როისის სამთავრო ან როის-გრაიცი (Fürstentum Reuß ältere Linie) — სახელმწიფო გერმანიის ტერიტორიაზე, არსებობდა 1778 წლიდან 1918 წლამდე, იმართებოდა როისის დინასტიის უფროსი შტოს მიერ.
სამთავროს ფართობი იყო 317 კმ², ხოლო მოსახლეობა შეადგენდა 71 000 ადამიანს (1905 წლისთვის). სამთავროს დედაქალაქი იყო გრაიცი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის იმპერია კატეგორია:სახელმწიფოები გერმანიის ისტორიაში
SARS-CoV-2
მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი 2 (SARS-CoV-2), წარსულში ცნობილი დროებითი სახელით 2019 ახალი კორონავირუსი (2019-nCoV) — დადებითი მნიშვნელობის ცალსპირალური რნმ კორონავირუსი. არის ადამიანებს შორის გადამდები და იწვევს ამჟამად მიმდინარე 2019-2020 წლის კორონავირუსულ პანდემიას, პანდემიურ კორონავირუსულ დაავადება 2019-ს (COVID-19), რომელიც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო საფრთხედ გამოაცხადა.
ინფექცია
2019-2020 წლის კორონავირუსული ეპიდემიის დროს დადასტურდა ადამიანიდან ადამიანზე გადადება. გადადება ძირითადად ხდება დახველებისა და დაცემინებისას წარმოქმნილი რესპირატორული წვეთებით, 1,8 მეტრით დაშორების მანძილზე. ინფექციის გადადების კიდევ ერთი მიზეზია ვირუსით დაბინძურებულ ზედაპირებთან კონტაქტი. ვირუსული რნმ ასევე აღმოაჩინეს დაინფიცირებულ პაციენტთა განავლის ნიმუშებში.
შესაძლებელია, რომ ვირუსი ინფექციური იყოს ინკუბაციის პერიოდშიც კი, მაგრამ ასეთი შემთხვევა ჯერ არ დადასტურებულა და 2020 წლის 1 თებერვალს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ „ამ დროისთვის, ასიმპტომურ შემთხვევებში გადადება სავარაუდოდ არ არის გადადების მთავარი წარმმართველი“. შესაბამისად, მიჩნეულია, რომ ადამიანებს შორის ინფექცია ძირითადად უნდა იყოს COVID-19-ის სიმპტომების მქონე პირებისგან გადადების შედეგი.
რეზერვუარი
მინი|270პქ|SARS-CoV-2 ვირუსი ელექტრონულ მიკროსკოპში SARS-CoV-2-ისგან მომდინარე პირველი ცნობილი ინფექცია აღმოაჩინეს ჩინეთის ქალაქ უხანში. ადამიანებზე გადადების თავდაპირველი წყარო უცნობია. თუმცა, 2003 წლის SARS-ის ეპიდემიის კვლევამ დაადგინა, რომ ღამურების SARS-ის მსგავს კორონავირუსთა უმეტესობა სათავეს იღებს Rhinolophus-ის გვარის ცხვირნალისები ღამურებისგან. ჩინური ჟანგისფერი ცხვირნალისებრი ღამურისგან (Rhinolophus sinicus) აღებულ ნიმუშებში აღმოჩენილმა ნუკლეინის მჟავის ორმა ვირუსულმა თანმიმდევრობამ 80%-იანი მსგავსება აჩვენა SARS-CoV-2-თან. იუნანის პროვინციაში შუალედური ცხვირნალისებრი ღამურის (Rhinolophus affinis) ნუკლეინის მჟავის მესამე ვირუსულმა თანმიმდევრობამ კი SARS-CoV-2-თან 96%-იანი მსგავსება აჩვენა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ღამურებს SARS-CoV-2-ის ყველაზე სავარაუდო ბუნებრივ რეზერვუარად მიიჩნევს.
2019 წელს გამოქვეყნებული მეტაგენომური კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ SARS-CoV, შტამი, რომელიც დაავადება SARS-ს იწვევს, ყველაზე ფართოდ გავრცელებული კორონავირუსი იყო იავური პანგოლინების ნიმუშებში. 2020 წლის 7 თებერვალს ცნობილი გახდა, რომ მეცნიერებმა ქალაქ გუანჯოუში პანგოლინიდან აღებულ ნიმუშში აღმოაჩინეს ნუკლეინის მჟავის ვირუსული თანმიმდევრობა, რომელიც 99%-ით SARS-CoV-2-ის იდენტურია. შედეგებში ეწერა, რომ ახლად აღმოჩენილი პანგოლინის კორონავირუსის S ცილის რეცეპტორები ქიმიური სტრუქტურით SARS-CoV-2-ის  იდენტურია, განსხვავდება მხოლოდ ერთი ამინომჟავით“. პანგოლინებს ჩინეთის კანონმდებლობა იცავს, მაგრამ მაინც აქვს ადგილი მათზე ბრაკონიერობას და ვაჭრობას, რადგან ამ ცხოველს აქტიურად იყენებენ ტრადიციულ ჩინურ მედიცინაში.
ფილოგენეტიკა და ტაქსონომია
SARS-CoV-2 მიეკუთვნება კორონავირუსების სახელით ცნობილ ვირუსთა ფართო ოჯახს. წარმოადგენს დადებითი მნიშვნელობის ცალსპირალურ რნმ (+ssRNA) ვირუსს. სხვა კორონავირუსებს შეუძლია გამოიწვიოს სხვადასხვა დაავადებები, ჩვეულებრივი გაციებით დაწყებული, ახლო აღმოსავლეთის რესპირატორული სინდრომით (MERS) დამთავრებული. ის ადამიანებში გავრცელებული ჩვენთვის ცნობილი მეშვიდე კორონავირუსია, დანარჩენი ექვსის სია კი ასეთია: 229E, NL63, OC43, HKU1, MERS-CoV და SARS-CoV.
2003 წლის SARS-ის ეპიდემიის გამომწვევი SARS-სთან დაკავშირებულ კორონავირუსული შტამის მსგავსად, SARS-CoV-2 მიეკუთვნება მწვავე რესპირატორულ სინდრომთან დაკავშირებულ კორონავირუსთა ქვეგვარს (beta-CoV ხაზი B). მისი რნმ-ის თანმიმდევრობა სიგრძეში დაახლოებით 30 000 ფუძეა. თავის მრავალფუძიანი დანაწევრების ადგილით, SARS-CoV-2 ერთადერთია ჩვენთვის ცნობილ ბეტაკორონავირუსებს შორის; ცნობილია, რომ ეს მახასიათებელი ზრდის ვირუსების პათოგენურობას და გადამდებობას.
სეკვენსირებული გენომების საკმარისი რაოდენობოთ, შესაძლებელია ვირუსების ოჯახის მუტაციის ისტორიის ფილოგენეტიკური ხის აგება. 2020 წლის 12 იანვრისთვის, უხანში მეცნიერებს უკვე იზოლირებული ჰქონდათ SARS-CoV-2-ის ხუთი გენომი, რაც ჩინეთის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა სხვა ინსტიტუციებსაც გადასცა; 2020 წლის 11 თებერვლისთვის, გენომების რაოდენობა 81-მდე გაიზარდა. ნიმუშების ფილოგენეტიკურმა ანალიზებმა აჩვენა, რომ ისინი „ძლიერ დაკავშირებული იყვნენ უფრო შვიდ მუტაციასთან, ვიდრე საერთო წინაპრართან“, რაც იმას ნიშნავს, რომ ადამიანებში ინფექცია უხანში პირველად 2019 წლის ნოემბერში ან დეკემბერში უნდა დაფიქსირებულიყო.
2020 წლის 11 თებერვალს, ვირუსების ტაქსონომიის საერთაშორისო კომიტეტმა (ICTV) განაცხადა, რომ არსებული წესების მიხედვით, რომელიც ნუკლეინის მჟავების კონსერვირებული თანმიმდევრობების საფუძველზე აფასებს იერარქიულ ურთიერთობას კორონავირუსებს შორის, განსხვავება მაშინ 2019-nCoV-ად წოდებულ ვირუსსა და 2003 წლის SARS-ის ეპიდემიის ვირუსულ შტამს შორის, არასაკმარისი იყო, რათა ის ცალკე ვირუსულ სახეობად ჩათვლილიყო. გამომდინარე აქედან, 2019-nCoV-ი მათ დააიდენტიფიცირეს როგორც მწვავე რესპირატორულ სინდრომთან დაკავშირებულ კორონავირუსების შტამი.
სტრუქტურული ბიოლოგია
SARS-CoV-2-ის თითოეული ვირიონი დიამეტრში 50–200 ნანომეტრია. სხვა კორონავირუსთა მსგავსად, SARS-CoV-2-ს აქვს ოთხი სტრუქტურული ცილა, რომლებსაც უწოდებენ S (წვეტი), E (გარსი), M (მემბრანა) და N (ნუკლეოკაპსიდი) ცილებს; N ცილა ფლობს რნმ გენომს, s, E და M ცილები კი ერთობლივად ქმნიან ვირუსულ გარსს. წვეტი ცილა ვირუსს მასპინძელი უჯრედის მემბრანაზე მიკვრის საშუალებას აძლევს. The spike protein is responsible for allowing the virus to attach to the membrane of a host cell.
ვირუსის S-ცილაზე ჩატარებულმა მოდელირების ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ SARS-CoV-2 ადამიანის უჯრედში შეღწევისათვის იყენებს ადამიანის უჯრედის მემბრანაზე მოთავსებულ ანგიოტენზინის გარდამქმნელი ფერმენტის (აგფ,  ACE2 ) რეცეპტორს.
2020 წლის 22 იანვრისთვის, ვირუსის სრულ გენომზე ჩინეთში და აშშ-ში მომუშავე ჯგუფებმა ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად გამოიყენეს რევერსული გენეტიკის მეთოდი და ექსპერიმენტულად წარმოადგინეს, რომ ACE2 ACE2-ის რეცეპტორის ფუნქციას ასრულებს. კვლევებმა ასევე აჩვენა, რომ SARS-CoV-2-ს ადამიანის ACE2-სთან იმაზე მეტი მსგავსება აქვს, ვიდრე SARS ვირუსის შტამს. კრიოგენული ელექტრონული მიკროსკოპით გადაიღეს S ცილის ატომური დონის ფოტო.
SARS-Cov-2 წარმოქმნის სულ მცირე სამ ვირულენტობის ფაქტორს, რაც ხელს უწყობს მასპინძელი უჯრედიდან ახალი ვირიონების გავრცელებას და აბრკოლებს ადამიანის იმუნური სისტემის რეაგირებას.
ეპიდემიოლოგია
გამომდინარე იქიდან, რომ SARS-CoV-2 ცნობილი გენომური თანმიმდევრობები დაბალ ცვალებადობას ამჟღავნებს, მიჩნეულია, რომ შტამი ადამიანთა პოპულაციაში გავრცელებიდან რამდენიმე კვირაში დააფიქსირეს ჯანდაცვის სტრუქტურებმა, 2019 წლის ბოლოს. თანდათანობით, ვირუსი ჩინეთის ყველა პროვინციაში გავრცელდა, შემდეგ კი ყველა კონტინენტზე, ასზე მეტ ქვეყანაში. ყველა რეგიონში დადასტურდა ადამიანიდან ადამიანზე გადადების ფაქტი. 2020 წლის 30 იანვარს, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ SARS-CoV-2 საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო საფრთხედ გამოაცხადა, 11 მარტს კი პანდემიად.
2020 წლის 13 მარტისთვის, ინფიცირების შემთხვევების რაოდენობამ 128 000-ს გადააჭარბა, საიდანაც 80 900 შემთხვევა ჩინეთზე მოდიოდა. ამავე დღის მონაცემებით, გარდაცვლილთა რაოდენობა 4720-ს აჭარბებდა, საიდანაც 65 პროცენტი ხუბეის პროვინციაზე მოდის, რომელშიც მდებარეობს ქალაქი უხანი.
ვირუსის საბაზისო რეპროდუქციული რიცხვი 1,4-3,9-ს შორის მერყეობს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ თითოეული ინფიცირებული ადამიანი საშუალოდ 1,4-3,9 სხვა ადამიანს აინფიცირებს.
2020 წლის 13 მარტის მონაცემებით, SARS-CoV-ის შტამის იზოლირება ხუთმა ქვეყანამ შეძლო: ჩინეთმა, აშშ-მა, იაპონიამ, ტაილანდმა და ინდოეთმა.
სქოლიო
კატეგორია:ზოონოზები კატეგორია:ვირუსები
ჩოროპკანი
ჩოროპკანი (Cioropcani) — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 569 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
დიდი ჰერცოგი (ქლიავის ჯიში)
ლამაზი, მსხვილი, ტრანსპორტირებისადმი გამძლე ნაყოფის გამო დიდი ჰერცოგი სამრეწველო ჯიშად ითვლება. მსხმოიარობა კარგი იცის, კარგად ეგუება გარემო პირობებს. თუმცა, ნაყოფი გემოთი მდარეა და არ გამოიყენება საჩირედ ან კომპოტისათვის. ხე საშუალო ზრდისაა, მაღალი, ვიწრო ვარჯით, ხშირი დატოტვით. ფოთოლი მსხვილი, მუქი მწვანე და ბრჭყვიალა. ყვავილობა ადრეულა აქვს. თვითსტერილია.
ნაყოფი მსხვილია (5,2🞩4 სმ), საშუალო მასა 41,6 გრამს უდრის. უკუკვერცხისებრი ფორმისაა, ფუძესთან ემჩნევა ამობურცული რგოლი, გვერდები არათანასწორია. ნაყოფის კანი მუქი მოწითალო-ლურჯი ფერისაა, ზევიდან გადაჰკრავს ძლიერი ნაფიფქი. რბილობი მკვრივია, მოყვითალო, ტკბილი გემოსი. კურკა არ სცილდება რბილობს. მწიფდება აგვისტოს ბოლო რიცხვებში, სექტემბრის დასაწყისში. ნაყოფი ნაკლებად ზიანდება სიდამპლით, მხოლოდ ნაყოფიჭამია აზიანებს მოსავალს.
სქოლიო
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
მოთხრობები დანკსა და ეგზე
მოთხრობები დანკსა და ეგზე — ნოველათა სერია, რომლის ავტორია ჯორჯ რ. რ. მარტინი. მოქმედება მიმდინარეობს მისი ეპიკური ფენტეზის რომანების სერიის, ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის სამყაროში. დღემდე გამოსულია სამი ნოველა: The Hedge Knight, The Sworn Sword და The Mystery Knight. მათში აღწერილია დანკისა (სერ დანკან მაღალი) და ეგის (აეგონ ტარგარიენი) თავგადასავლები, მას შემდეგ რაც ისინი ერთმანეთს ხვდებიან სატახტოთა თამაშში განვითარებულ მოვლენებამდე 89 წლით ადრე. მარტინი აპირებს კიდევ რამდენიმე ნოველის გამოშვებას, რომლებიც სრულად დაფარავს მთავარი პერსონაჟების ცხოვრებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯორჯ რ. რ. მარტინის ნაწარმოებები
საარლოსის მგლის ძაღლი
საარლოსის მგლის ძაღლი (Saarlooswolfhond) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ნიდერლანდებში 1920-იან წლებში.
1921 წელს ჰოლანდიელმა ლინდერტ ლაარლოსმა დაიწყო ნაგაზის გაუმჯობესების ექსპერიმენტი მგელთან შეჯვარების გზით. ამ ექსპერიმენტს მთელი მისი სიცოცხლე დასჭირდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნაგაზების გაწვრთნა არ გაადვილდა, 1975 წელს ახალი ჯიში მაინც დაარეგისტრირეს. ეს იშვიათი ჰოლანდიური ძაღლი ჩეხოსლოვაკიურ მგლის ძაღლთან შედარებით ადვილად იწვრთნება და უფრო ეგუება ქალაქის პირობებს. ეს შესაძლოა დაკავშირებულია გამრავლების უფრო ხანგრძლივ ისტორიასთან, თუმცა ისიც არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ჯიშის ფორმირებაში მონაწილეობდნენ ჯოგურ ცხოვრებაზე ორიენტირებული კანადის ტყის და არა დამოუკიდებლად მონადირე კარპატების მგლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:ნიდერლანდური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
რუხი ყვავი
რუხი ყვავი (Corvus cornix) — ფრინველი ყორნისებრთა ოჯახისა.
მისი სხეულის სიგრძეა 44–51 სმ, მასა 440–740 გრამი, ფრთის შლილი 84–100 სმ. მამალი ზომით მცირედ აღემატება დედალს. თავი, ყელი, ჩიჩახვი, ფრთები და ბოლო შავია, დანარჩენი ადგილები ნაცარა-რუხი. ფრთებსა და ბოლოზე ლითონისებრი ბზინვარება დასდევს. ნისკარტი და ფეხები შავია. თვალები მუქი ყავისფერი. ბოლო მომრგვალებულია. სქესობრივი დიმორფიზმი არ არის გამოხატული. ზოგჯერ გვხვდება გარდამავალი შეფერილობის ნაჯვარი ინდივიდები რუხ და შავ ყვავს შორის. მიწაზე კარგად დადის; ფრენს მსუბუქად, ფრთების ხშირი მოქნევით. გამოირჩევა მაღალი ინტელექტით.
გავრცელებულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში და აზიის ზოგიერთ რაიონში (მ. შ. დასავლეთ ციმბირში); საქართველოში ბინადრობს და ფართოდაა გავრცელებული. სხვადასხვა ადგილებში მკვიდრი და მომთაბარე ფრინველია, ჩრდილოეთში — გადამფრენი. ზამთარში ძირითადად ქალაქებსა და სოფლებში კონცენტრირდებიან. ბინადრობს სხვადასხვა ტიპის ტყისპირებში, მდინარეთა ხეობებში, ადამიანთა სამოსახლოებში. უპირატესობას ანიჭებს ჭალებსა და მოზაიკურ ლანდშაფტებს. გამრავლების პერიოდში წყვილებად არიან, დანარჩენ დროს — ჯგუფებად და გუნდებად.
სქოლიო
კატეგორია:ყორანი
მუსტაი ქარიმი
მუსტაი ქარიმი (Мостай Кәрим, ნამდვილი სახელია მუსტაფა კარიმოვი, დ. 20 ოქტომბერი, 1919 — გ. 21 სექტემბერი, 2005) — ბაშკირი საბჭოთა პოეტი, მწერალი და დრამატურგი. 1963 წელს მიენიჭა ბაშკირი სახალხო პოეტის, 1979 წელს კი სოციალისტური შრომის გმირის წოდება. 1984 წელს ლენინის, 1972 წელს კი სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1919 წლის 20 ოქტომბერს სოფელ კლიაშევოში უფის გუბერნიაში. მუსტაი ქარიმმა წერა 1930-იანებიდან დაიწყო. 1938 წელს გამოვიდა მისი ლექსების პირველი კრებული „რაზმი გადავიდა“ (Отряд ҡуҙғалды), 1941-ში მეორე — „გაზაფხულის ხმები“ (Яҙғы тауыштар).
1941 წელს დაასრულა ტიმრიაზევის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ გამოიძახეს წითელ არმიაში და მურომსკის კავშირგაბმულობის სასწავლებელში გაგზავნეს. 1942 წელს უმცროსი ლეიტენანტის წოდებით გაგზავნეს მე-17 მოტომსროლელთა ბრიგადაში არტივიზიონის კავშირგაბმულობის მეთაურად.
ბაშკირელი სახალხო პოეტი მუსტაი ქარიმი გარდაიცვალა ორი ინფარქტის შემდეგ 2005 წლის 21 სექტემბერს უფას რესპუბლიკურ კარდიოლოგიურ კლინიკაში. დაკრძალულია უფას მუსლიმურ სასაფლაოზე.
ნავთობისა და მილიონების სამეფოში
„ნავთობისა და მილიონების სამეფოში“ (Neft və milyonlar səltənətində) — 1916 წლის რუსული მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ბორის სვეტლოვი. გადაღებულია „ძმები პირონების“ კინოსტუდიის მიერ. დაფუძნებულია იბრაჰიმ მუსაბეკოვის იმავე სახელწოდების მოთხრობაზე. გადაღებები მიმდინარეობდა ბაქოსა და თბილისი. ფილმს სპონსორობა გაუწიეს ნავთობის მრეწველებმა.
სიუჟეტი
ფილმი გვიჩვენებს ბაქოს XX საუკუნის დასაწყისში, ბაქოს მილიონერების ცხოვრებასა და მუშების ცხოვრებას. ბაქოს მახლობლად მცხოვრები ღარიბი ქვრივს თავის ოჯახში ფული შემოაქვს. ის მოსამსახურედ მუშაობს. დედა თავის შვილს მედრესეში აგზავნის სასწავლებლად, მაგრამ მას მალე იქიდან გამოაგდებენ. სასოწარკვეთილი ქალი აწყობს თავის ვაჟს სამსახურში ვაჭარ ჰასანთან. რამდენიმე წლის შემდეგ, ჯალილის დედა გარდაიცვლება. ჯალილი კი სახლში ბრუნდება.
ჯალილის ღარიბი სახლი და მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა მდიდარი ლუტფალი ბეგის საკუთრებასთან.
გავიდა რამდენიმე წელი. აფეშორნის ტერიტორიაზე ნავთობის ჭაბურღილების რაოდენობა იზრდებოდა. ნავთობს მოჰქონდა წარმოუდგენელი სიმდიდრე მეწარმეებისთვის. ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ, ლუტფალი ბეგმა და ჯალილმა თანამშრომლობის შესახებ ისაუბრეს და მეორეს ეზოში გაატარეს ნავთობის ჭაბურღილი. მალე ჯალილი გამდიდრდა.
ჯალილს გარდაეცვლება მეზობელი. ის მივა მის პანაშვიდზე და იქ დაინახავს გარდაცვლილის ქალიშვილსა და თავისი ბავშვობის მეგობარს შაფიგას. შაფიგა გაიზაფრდა და ძალიან ლამაზ ქალად დადგა. მალე ჯალილი და შაფიგა დაქორწინდებიან.
ჯალილი თავის ცოლს არ მალავს უცხო თვალებისგან, როგორც ამას მისი ტრადიცია მოითხოვს. ლუტფალი ბეგი შეყვარებულია შაფიგაზე. ის გამოუტყდება შაფიგას სიყვარულში, ეს უკანასკნელი კი მას სახლიდან გააგდებს. ამის შემდეგ ლუტფალი ბეგი იწყებს შურისძიებას ჯალილზე. ლუტფალი ბეგის გავლენის ქვეშ მყოფი ჯალილი დაიწყებს სმას, დაინტერესდება აზარტული თამაშებით. ის გაიცნობს ახალგაზრდა ქალს ოლღას და ბევრ ფულს დაახარჯებს მას. ოლღა, რომელიც შეთქმულებაშია ლუტფალი ბეგთან ერთად  მოგზაურობს ჯალილთან ერთად. ბოლოს ბევრ ფულს მოპარავს და გაიქცევა. ჯალილ ბეგი აღმოაჩენს, რომ გაკოტრდა. ამ დროის განმავლობაში კი ლუტფალი ბეგმა ხელში ჩაიგდო ჯალილის სახლი და გააგდო სახლიდან მისი მეუღლე შაფიგა. შაფიგა თავშესაფარს მოძებნის ხანდაზმული გურბანის სახლში, რომელიც მის ქმართან ერთად მსახურობდა ვაჭარ ჰასანთან. ჯალილი ბრუნდება ბაქოში. ის იპოვის თავის ცოლსა და ვაჟს, თუმცა მისი ოჯახის მძიმე მდგომარეობას ვერ უძლებს და მას გული უსკდება. ქმრის სიკვდილის შემდეგ ლუტფალი ბეგი შესთავაზებს შაფიგას გაჰყვეს მას ცოლად. ამ წინადადების მოსმენის შემდეგ შაფიგას მოთმინების ფიალა აევსება და ლუტფალი ბეგს ზურგში დანას გაუყრის.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:1916 წლის ფილმები კატეგორია:მოთხრობების ეკრანიზაცია კატეგორია:აზერბაიჯანული ფილმები
ვირთაგვას კუნძულები
ვირთაგვას კუნძულები (Rat Islands) — კუნძულთა ჯგუფი ალეუტის კუნძულების დასავლეთ ნაწილში. ეკუთვნის აშშ-ის ალასკის შტატს. საერთო ფართობი 934,594 კმ². შედგება 7 დიდი და რამდენიმე პატარა კუნძულისაგან. დიდი კუნძულებიდან აღსანიშნავია: კისკა, სემისოპოჩნი, ამჩიტკა, პატარა სიტკინი, ბულდირი, ვირთაგვა, სეგულა. ყველა კუნძული დაუსახლებელია. კუნძულები მეტწილად მთიანია. სიმაღლე 1221 მ-მდე. არის მოქმედი ვულკანები. გეოლოგიური თვალსაზრისით მოქცეულია სეისმურად აქტიურ რეგიონში, წყნარი ოკეანისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკური ფილაქნების საზღვარზე. 1965 წელს მოხდა უძლიერესი მიწისძვრა, რომლის მაგნიტუდამ 8,7 ბალი შეადგინა. კუნძულ ამჩიტკაზეა ზღვის წავის ნაკრძალი. ვირთაგვას კუნძულები აღმოაჩინეს რუსმა მრეწველებმა XVIII საუკუნეში. სახელი უწოდა თედორე ლიტკემ 1827 წელს. სახელწოდება მიიღო კუნძულებზე მობინადრე მღრღნელების სიმრავლის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კუნძულები
აგუა-ბლანკას რაიონი
აგუა-ბლანკას რაიონი (Distrito de Agua Blanca) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის ელ-დორადოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 520 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 168.19 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ელ-დორადოს პროვინციის რაიონები
ასტრონომიული ობსერვატორია
ასტრონომიული ობსერვატორია — ტელესკოპებით, ლაბორატორიული იარაღებით და გამომთვლელი მანქანებით აღჭურვილი სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება, სადაც სისტემატურად მიმდინარეობს ასტრონომიული დაკვირვებები და მათი კვლევა-ანალიზი.
ასტრონომიულ ობსერვატორიებს, როგორც წესი აგებენ ქალაქგარეთ, ქალაქის ხელოვნური განათების, მტვერისა და სამრეწველო ნაგებობათა ჭვარტლისაგან მოშორებულ ადგილებში. ამის გარდა ობსერვატორიის ადგილი მაქსიმალურად უნდა უზრუნველყოფდეს ცის ბუნებრივ სიწმინდეს წლის დიდი პერიოდის მანძილზე. შესაბამისად ობსერვატორიები იგება მაღლა მთაში და შორს დასახლებული პუნქტისაგან, რათა ერთის შემთხვევაში ღრუბლების ინტესივობამ და მეორეს მხრივ ხელოვნურმა მტვერმა და სინათლის გამოსხივებამ ხელი არ შეუშალოს ზუსტ სამეცნიერო მუშაობას.
ჩვ. წ.-მდე დაახლოებით 3000 წ. გაჩნდა ასტრონომიული დაკვირვებათა პირველი ჩანაწერი ჩინეთში, ეგვიპტეში და ბაბილონში.
ჩვ. წ.-მდე IV ს. ჩინელმა ასტრონომმა ში შენმა შექმნა 800 ვარსკვლავის პირველი კატალოგი (ერთგვაროვანი საგნების გარკვეული წესით შედგენილი სია).
ესაიუსარი
ესაიუსარი (Եսայուսար) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, ქალაქ დასტაკერტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3025 მეტრია და წარმოადგენს ბარგუშატის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ბაქტერიციდები
ბაქტერიციდები — ნივთიერებები, რომელთაც გააჩნიათ ბაქტერიებისა და სხვა მიკროორგანიზმების მოსპობის უნარი. ასეთებია სოკოებზე მოქმედი ფუნგიციდური და ამებებზე მოქმედი ამებაციდური ნივთიერებები და სხვ. ბაქტერიოციდებს განეკუთვნება:
იყენებენ როგორც სადეზინფექციო, ისე ანტისეპტიკურ საშუალებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმიური ნივთიერებები კატეგორია:პესტიციდები
ნოკრა (კუნძული)
ნოკრა (Nokra) — დაჰლაკის არქიპელაგის დაუსახლებელი კუნძული, წითელ ზღვაში ერიტრეის ნაპირებთან. ფართობი — 6,44 კმ². კუნძულის სიგრძე შეადგენს 4 კმ-ს, სიგანე — 2-2,5 კმ-ს. სიმაღლე — 48 მეტრი ზღვის დონიდან.
გეოგრაფია
მდებარეობს კუნძულ დაჰლაკის ნაპირიდან დასავლეთით. სამხრეთით სანაპირო გარშემორტყმულია მარჯნის რიფებით. კუნძულის ყველაზე უკიდურესი სამხრეთი წერტილია — რას-ბულულის კონცხი.
ისტორია
1890 წელს კუნძული მთელ არქიპელაგთან ერთად შევიდა იტალიის ერიტრეის კოლონიის შემადგენლობაში. იმ პერიოდში კუნძულზე აშენდა იტალიური ციხე. ცივი ომის პერიოდში ეთიოპია საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის (სსრკ) მხარეს დადგა, 1970-იანი წლების ბოლოდან აქ განლაგებული იყო სსრკ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ბაზის სასაქონლო-ტექნიკური უზრუნველყოფის პუნქტი.
ემზარ გელაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ემზარ გელაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მაიკლ ბენეტი
მინი|მაიკლ ბენეტი მაიკლ ფარანდ ბენეტი (Michael Farrand Bennet; დ. 28 ნოემბერი, 1964) — ამერიკელი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი, სენატორი კოლორადოს შტატიდან. თანამდებობაზე დაინიშნა 2009 წელს, მას შემდეგ რაც მოქმედმა სენატორმა, კენ სალაზარმა დატოვა თანამდებობა პრეზიდენტ ბარაკ ობამას კაბინეტში თანამდებობის დასაკავებლად. სენატორობამდე, იყო მაშინ დენვერის მერის, ახლა კი კოლორადოს გუბერნატორის, ჯონ ჰიკენლუპერის შტაბის უფროსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
შვედეთის პომერანია
მინი|მარჯვნივ|224პქ|შვედეთის პომერანია 1658 წლის შვედეთის სამფლობელოების რუკაზე შვედეთის პომერანია (Svenska Pommern) — ტერიტორია პომერანიის ნაწილზე, რომელიც შვედეთმა მიიღო 1648 წლის ვესტფალიის ზავით და რომელიც საკუთარ შემადგენლობაში 1815 წლამდე შეინარჩუნა. ტერიტორიაში შედიოდნენ ქალაქები შტრალზუნდი და გრეიფსვალდი, ასევე კუნძული რიუგენი, 1720 წლამდე აგრეთვე ქალაქი შტეტინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პომერანიის ისტორია კატეგორია:შვედეთის დომინიონები
ვასელგა
ვასელგა (Васйылға) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელოკატაის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ნოვობელოკატაიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უნკურდა, რომელიც დაშორებულია 68 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოკატაის რაიონის სოფლები
ხენკარლოს კანელა
ხენკარლოს კანელა (დ. 21 აპრილი 1988, მაიამი, ფლორიდა) — ამერიკელ-კუბელი მომღერალი და მსახიობი. მისი მშობლები წარმოშობით არიან კუბიდან. მამა ერიბერტო, დედა ლისეტე, ჰყავს უმცროსი ძმა ჯეისონი, რომელიც ასევე ცნობილი მსახიობია. ცნობილია ტელესერიალებით „ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს“, „ანხელის საიდუმლო“ და სხვა.
ბიოგრაფია
ხენკარლოს კანელა დაიბადა მაიამიში. ჰყავს ძმა, რომელიც მასზე უმცროსია. ხენკარლოსმა მუსიკალური კარიერა 12 წლის ასაკიდან დაიწყო, მუსიკა მისთვის ყოველთვის პირველ ადგილას იყო და ამ გზით განაგრძო კარიერის შექმნა. 20 წლის ასაკში მან კონტრაქტი გააფორმა ტელემუნდოსთან და ცნობილია შესრულებული როლებით ტელესერიალებში: „ჩემი გული მოითხოვს... ლოლა ვოლკანს“, „ანხელის საიდუმლო“, „აკრძალული სიყვარული“.
პირადი ცხოვრება
2009-2010 წლებში მან მონაწილეობა მიიღო ტელემუნდოს ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე რეინტინგულ სერიალში „ანხელის საიდუმლო“ გადასაღებ მოედანზე მან მისი მომავალი მეუღლე გაიცნო. იმ პერიოდში გაბი ესპინო კრისტობალ ლანდერის ცოლი იყო, მაგრამ 2009 წელს გადაღებებზე კავშირი გააბა მის პარტნიორთან. 2010 წლის დასაწყსში გაბი და ლანდერი გაიყარნენ. გავრცელებული ხმების თანახმად, ამის მიზეზი კანელა იყო, მაგრამ მათ ეს ამბავი სასტიკად უარყვეს და აღნიშნეს, რომ მხოლოდ მეგობრები იყვნენ. 2 2010 წლის ნოემბერში ესპინო და ლანდერი შერიგდნენ, მაგრამ 2011 წლის მარტში კვლავ გაიყარნენ, რამაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა ჭორები ესპინოს კანელასთან ურთიერთობასთან დაკავშირებით. 2011 წლის სექტემბერში, ესპინომ და კანელამ სოციალურ ქსელ ტვიტერის საშუალებით მათი ურთიერთობა დაადასტურეს და განაცხადეს, რომ პირველ ბავშვს ელოდებიან. გაბი ესპინო და ხენკარლოს კანელა ტელემუნდოს ყველა დროის საუკეთესო წყვილად დასახელდა.
კარიერა
კანელას ჰყავს ძმა, რომელიც მასზე უმცროსია, ხენკარლოსმა მუსიკალური კარიერა 12 წლის ასაკიდან დაიწყო, მუსიკა მისთვის ყოველთვის პირველ ადგილას იყო და ამ გზით განაგრძო კარიერის შექმნა. 2002 წლიდან კი მან დაიწყო თავისი მუსიკალური კარიერა როგორც „სოლისტმა“ ხენკარლოსის პირველი დისკი „Buscame“ გამოვიდა 2009 წლის 10 ნოემბერს. მეორე დისკი გამოვიდა 2011 წლის ზაფხულში, რომლის სახელწოდებაცაა „Un Nuevo Dia“ მან მიიღო პრემია 2010 წელს ლათინური ბილბორდების დაჯილდოებაზე „premios billboard“ და 2011 წელს გაიმარჯვა „premio lo nuestro“ მოხვდა როგორც ყველაზე ლამაზ კაცს შორის „los 50 mas bellos“, ისე 25 ყველაზე სიმპათიურ მამაკაცს შორის „los 25 mas guapos“.
სქოლიო
კატეგორია:კუბელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1988
რეპელენტები
რეპელენტები (repello — ხელს ვკრავ, გავაგდებ) — ნივთიერებები, რომლებიც აფრთხობენ ფეხსახსრიანებს, ძუძუმწოვრებს, ფრინველები. იყენებენ უმთავრესად ადამიანისა და ცხოველთა დასაცავად სისხლმწუწნელი მწერების თავდასხმისაგან, ტრანსმისიული დაავადებების ( ენცეფალიტი, ლეიშმანიოზი და სხვა) პროფილაქტიკისათვის, აგრეთვე იმ ფეხსახსრიანებისაგან დაცვისათვის, რომლებიც აფუჭებენ ტანსაცმელს, ავეჯსა და სხვ. პრაქტიკაში რეპელენტებად იყენებენ ქიმიურ პრეპარატებს, რომლებისთვისაც დამახასიათებელია ხანგრძლივი მოქმედება.
ლიტერატურა
კატეგორია:პესტიციდები კატეგორია:ქიმიური ნივთიერებები
ცოკორი
ცოკორი (Myospalax) — მღრღნელთა გვარი ბრუცასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძეა 15–27 სმ, კუდისა 3–7 სმ. გარეთა ყური არ გააჩნიათ, თვალები ძალიან მცირე ზომისა აქვთ. წინა კიდურებზე გაზრდილია ბრჭყალები, რომლებიც თხრასაა შეგუებული. შეფერილობა ერთფეროვანია, მურა და ნაცრისფერ-რუხი ელფერით, ფხისებრი ბეწვი არ არის განვითარებული. გვარში გაერთიანებულია 3 სახეობა. გავრცელებული არიან სამხრეთ ციმბირში, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიაში. ბინადრობენ ვაკისა და მთის სტეპებში. ეწევიან მიწისქვეშა ცხოვრების ნირს. თხრიან 3 მეტრამდე სიღრმის სოროების რთულ ქსელს. იკვებებიან მცენარეთა მიწისქვეშა ნაწილებით. ადგილ-ადგილ ზიანს აყენებენ სოფლის მეურნეობას. მათ ტყავს ამუშავებენ და იყენებენ როგორც მეორეხარისხოვან ბეწვეულს.
სქოლიო
* კატეგორია:ბრუცასებრნი
ისპოლინური
ისპოლინური, ჯაიენტი, პრიუნი — ქლიავის ჯიში. გამოყვანილია ლუთერ ბერბენკის მიერ 1890-იან წლებში აჟანის უნგრულასა და პონტის შორის შეჯვარების შედეგად. ჯიში გვხვდება სხვადასხვა რაიონში ცალკე მდგომი ხეების სახით. მის დადებით მხარეს შეადგენს მსხვილი ლამაზი ნაყოფი, უხვი მოსავლიანობა და ადრეულა ნაყოფიერება. თვითფერტილია.
ხე საშუალო ზრდისაა, მომრგვალო ვარჯით. ფოთოლი უკუკვერცხისებრია, სუსტად შებუსვილი ქვედა მხარეზე. ყვავილობა საშუალო პერიოდისა აქვს. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს შუა რიცხვებში (ქართლი). მსხვილია (4,6🞩3,4🞩3,7 სმ), საშუალო მასა 45,7 გრამს უდრის. ფორმით უკუკვერცხისებურია, ოდნავ შებრტყელებული გვერდებიდან და შევიწროებული ფუძესთან. კანი საშუალო სისქისა და სიმკვრივისაა. მოწითალო ფერის, ზევიდან გადაკრული აქვს ცვილისებრი თხელი ნაფიფქი. რბილობი მოყვითალო ფერისაა, საკმაოდ წვნიანი, ძარღვიანი, მკვრივი, მოტკბო, გემრიელი. კურკა ნახევრად სცილდება ტბილობს. ბაღის მოყვარულთათვის განსაკუთრებით საინტერესო ჯიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
ეკატერინე (ქლიავის ჯიში)
ეკატერინე — საფრანგეთში ფართოდ გავრცელებული ძველი შავი ქლიავის ჯიში. აშშ-ში კატალოგში უკვე 1862 წელს იყო შეტანილი. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული ქართლის რაიონებში, ხშირად იტალიური ან აჟანის უნგრულის სახელწოდებით (გორი, მერეთი). ჯიშისათვის საუკეთესო პირობები ქართლშია. ქართლისა და კახეთის პირობებში ქლიავის ჯიში ხასიათდება უხვი მოსავლიანობით, ნაყოფის მაღალი ღირსებითა და გარემო პირობებისადმი მცირე მოთხოვნილებით, რის გამოც შეტანილია საოჯახო და სამრეწველო ჯიშთა ასორტიმენტში.
ხე კარგად იზრდება და უხვ მოსავალს იძლევა, საშუალოდ 35 ცენტნერს ერთი ჰექტარიდან. ნაყოფისაგან მზადდება საუკეთესო ჩირი, რომელიც შაქრიანობით იტალიურ უნგრულიდან დამზადებულ ჩირს არ ჩამოუვარდება, მხოლოდ სიმსხოსა და ფერის მხრივ ვერ შეედრება მისგან დამზადებულ ჩირს. ეკატერინე ნაკლებად მომთხოვნია გარემო პირობებისადმი. ხასიათდება უკუპირამიდული ფორმის ვარჯით, ხშირად დატოტვით. ერთწლიანი ყლორტები მოწითალო ფერისაა. ფოთოლი წვრილია, უკუკვერცხისებრი ფორმის, წვრილად დაკბილული კიდეებით. ყვავილობა ადრეული იცის. ჯიში თვითფერტილია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქლიავის ჯიშები
დანიელე რუგანი
დანიელე რუგანი (Daniele Rugani; დ. 29 ივლისი, 1994, ლუკა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიურ კლუბ „იუვენტუსსა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.
მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ემპოლში“ 2013 წელს. კლუბთან ერთად მან შეძლო სერია B-დან სერია A-ში გადასვლა, ხოლო თავად დასახელდა სერია B-ის 2014 წლის საუკეთესო ფეხბურთელად.
რუგანის დებიუტი იტალიის ნაკრებში შედგა 2016 წლის 1 სექტემბერს საფრანგეთის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც იტალიამ მოწინააღმდეგს სძლია 3–1.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ემპოლის ფეხბურთელები
მარემა
მარემა (Cane da pastore maremmano abruzzese) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იტალიაში ანტიკურ ხანაში.
თანამედროვე მარემა უფრო მოკლებალნიანი მაგაზის მარემანოს და უფრო გრძელი სხეულის მქონე აბრუცის მთის ძაღლის შთამომავალია. მარემა კლასიკური ევროპული მეცხვარე ძაღლია. შესაძლოა ის ენათესავებოდეს დიდ თეთრ აღმოსავლურ ნაგაზებს, რომლებიც თანდათან გავრცელდნენ ევროპაში 1000 წლის წინ. ნაგაზები კარაბაში და აკბაში თურქეთიდან, სლოვაკური ჩუვაჩი, უნგრული კუვასი და კომონდორი, პირენეული მთის ძაღლი საფრანგეთიდან - ყველა მათგანი რთული ჯაჭვის რგოლებს წარმოადგენენ. მარემას განვითარება მიმდინარეობდა მათი წინაპრების - მოდარაჯე მეცხვარე ძაღლების ზომების შემცირების გზით, თუმცა შენარჩუნდა ხასიათის თავისებურებები: დამოუკიდებლობა. მიუხედავად იმისა, რომ დღესდღეობით მარემა საკმაოდ ხშირად გვსვდება დიდ ბრიტანეთში, იტალიის ფარგლებს გარეთ ის მაინც იშვიათ ჯიშად რჩენა.
ეს ძლიერი ნებისყოფის მქონე ცხოველია, რომელსაც არ უყვარს მკაცრი დისციპლინა, თუმცა შესანიშნავი მოდარაჯეა. ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კარგად ეგუება სიცივეს და სიცხეს. ვერ ეგუება სხვა ძაღლებს. ძნელად იწვრთნება. აქვს ძალიან ხშირი, გრძელი, უხეში, ოდნავ დატალღული ბალანი, რომელიც ფარავს ასევე კუდსაც, არც ისე დიდი V-ს ფორმის ყურები, ღრმა მკერდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:იტალიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
აბდუს სალამი
მოჰამედ აბდუს სალამი (დ. 29 იანვარი, 1926, ჯანგი, პუნჯაბი — გ. 21 ნოემბერი, 1996, ოქსფორდი) — პაკისტანელი თეორეტიკოსი ფიზიკოსი. იგი 1979 წელს შელდონ ლი გლეშოუსა და სტივენ ვაინბერგთან ერთად გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. იგი იყო პირველი პაკისტანელი რომელმაც მოიპოვა ნობელის პრემია მეცნიერებაში. აგრეთვე იგი იყო მეორე პიროვნება ისლამური ქვეყნიდან ვინც მოიპოვა ეს ჯილდო ნებისმიერ დარგში (ანვარ ალ-სადათის შემდგომ)
ახალგაზრდობა და განათლება
აბდუს სალამი დაიბადა 1926 წლის 29 იანვარს. იგი იყო ჩაუდრი მუჰამედ ჰუსეინისა და ჰაჯირა ჰუსეინის პენჯაბელი მუსლიმების ოჯახში. მისი ბაბუა გულ მუჰამედი იყო კარგი ფიზიკოსი. სალამმა პატარა ასაკშივე აიმაღლა რეპუტაცია ჯერ პანჯუბში, ხოლო მოგვიანებით კემბრიჯის უნივერსიტეტში (განსაკუთრებული აკადემიური მოსწრებისათვის). მან სამთავრობო კოლეჯ-უნივერსიტეტში (ლაჰორიში) სწავლის პრეიოდში მოიპოვა სრული სტიპენდია. იგი იყო მრავალმხრივი მკვლევარი: მას აინტერესებდა ურდუული და ინგლისურ ენოვანი ლიტერატურა და მათში შესანიშნავად ერკვეოდა. თუმცა სალამმა მალევე მიაპყრო სკული კონცენტრაცია მათემატიკას. სალამის მენტორებს და მასწავლებლებს სურდათ, რომ იგი გამხრდარიყო ინგლისურის მასწავლებელი თუმცა მან მათემატიკა აირჩია. მის მამას სურდა, რომ შვილი შეერთებოდა ინდოეთის სამოქალაქო სამსახურს.
სალამმა თეორეტიკოსი ფიზიკოსის დოქტორის ხარისხი მიიღო კავენდაშის ლაბორატორიაში, კემბრიჯში. მისი სადოქტორო ნაშრომი („მოვლენები კვანტური თეორიის დარგში“) მოიცავს სრულ და ფუნდამენტურ მუშაობას კვანტურ ელექტროდინამიკაში. ამ ნაშრომის გამოქვეყნების შემდგომ (1951) მან მიიღო საერთაშორისო ყურადღება და მოიპოვა ადამსის პრიზი.
აკადემიური კარიერა
დოქტორის ხარისხის მიღების შემდგომ სალამი დაბრუნდა ლაჰორში, სამთავრობო კოლეჯ-უნივერსიტეტში და მუშაობა დაიწყო როგორც მათემატიკის პროფესორი. ამ პოზიციას იგი 1954 წლამდე იკავებდა. 1952 წელს იგი დაინიშნა პროფესორად და მათემატიკის დეპარტამენტის მდივნად მეზობელ უნივერსიტეტში (პანჯუბის უნივერსიტეტში). 1954 წელს სალამი გახდა პაკისტანის მეცნიერებათა აკადემიის ერთ-ერთი პირველი წევრი. 1953 წელს ლაჰორის არეულობის შემდგომ სალამი დაბრუნდა კემბრიჯში და წმინდა ჯონის კოლეჯში დაიკავა მათემატიკის პროფესორის თანამდებობა. დროთა განმავლობაშ ეს განყოფილება გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული კვლევითი განყოფილება.
პირადი ცხოვრება
აბდუს სალამის ინდივიდუალური და საჯარო ცხოვრება მკვეთრად განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან. იგი ორჯერ დაქორწინდა. პირველი ქორწინებიდან მას ჰყავდა სამი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი, ხოლო მეორე ქორწინებიდან — ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.
რელიგიური თვალსაზრისით სალამი იყო აჰმადი მუსლიმი.
აბდუს სალამი გარდაიცვალა 1996 წლის 21 ნოემბერს ოქსფორდში, ინგლისში. მისი სხეული პაკისტანში დააბრუნეს და შეინახეს „დარულ ზიაფატში“ (Darul Ziafa), სადაც მისთვის უკანასკნელ პატივსაცემად 13 000 კაცი და ქალი მივიდა. მისი დაკრძალვის ლოცვებს დაახლოებით 30 000 კაცი დაესწრო. იგი დაასაფლავეს მისი მშობლების საფლავების გვერდით, რაბვაშში, პანჯაბში (პაკისტანში).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:პაკისტანელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
სენ-ჟან-დ’აკრი
სენ-ჟან-დ’აკრი (Saint Jean d'Acre), აკრა (Acre) ან პტოლემაია — ანტიკური და შუა საუკუნეების ქალაქი თანამედროვე ისრაელში, დღევანდელი აკო.
ისტორია
ქალაქი ეგვიპტის მმართველმა, პტოლემე II-მ დაიპყრო და პტოლემაია უწოდა. ეს სახელი ერქვა მას ლათინთა დაპყრობებამდე (ჯვაროსნული ლაშქრობები). 1104 წელს პტოლემაია ჯვაროსნებმა აიღეს. იგი იერუსალიმის სამეფოს მთავარი პორტი გახდა. აქ მოღვაწეობდა ბევრი გენუელი ვაჭარი. იოანიტების ორდენმა (ფრანგულად — წმინდა ჟანის ორდენმა) პტოლემაიას სენ-ჟან-დ’აკრი უწოდა. 1187 წელს სალადინმა დაიპყრო. 1191 წელს, მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს რიჩარდ ლომგულმა დაიბრუნა. 1291 წელს ალ-აშრაფ ხალილმა აიღო აკრა და საბოლოოდ განდევნა ჯვაროსნები წმინდა მიწიდან.
როი ანდერსონი
ჯოი ერნ ლენარტ ანდერსონი (შვედ. Roy Arne Lennart Andersson; დ. 31 მარტი, 1943, გეტებორგი, შვედეთი) — შვედი კინორეჟისორი. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია „შვედური სიყვარულის ისტორია“ (1970). როი ანდერსონს გადაუღია ოთხასზე მეტი რეკლამა, ორი მოკლემეტრაჟიანი და ექვსი სრულმეტრაჟიანი ფილმი. მისმა 2014 წელს გამოსულმა ფილმმა, „მტრედი იჯდა ტოტზე და ყოფიერებაზე ფიქრობდა“, 2014 წელს ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალზე „ოქროს ლომი“ მოიპოვა, რითაც ანდერსონი პირველი შვედი რეჟისორი გახდა, რომელმაც ეს ჯილდო მიიღო.
ადრეული ცხოვრება
ანდერსონი 1943 წელს, გეტებორგში, შვედეთში დაიბადა. იგი 1967 წელს შვედეთის კინოსკოლაში ჩაირიცხა, ხოლო სწავლა 1969 წელს დაამთავრა.
1968 წელს შვედი რეჟისორის, ბო ვიდერბერგის ასისტენტი იყო.
1 წლის შემდეგ გადაიღო თავისი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „შვედური სიყვარულის ისტორია“, რომელმაც 1970 წელს ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე 4 ნომინაციაში გაიმარჯვა.
კინო-კარიერა
მინი|როი ანდერსონი 2014 წელს 1975 წელს მან თავისი მეორე სრულმეტრაჟიანი ფილმი, სახელწოდებით „გილიაპი“ გადაიღო, რომელიც, აუდიტორიის, მათ შორის, შვედური კინოაკადემიის წევრისა და მწერლის, ლარს ფორსელის მიერ დადებითი გამოხმაურების მიუხედავად, ფინანსურად წარუმატებელი გამოდგა.
1981 წელს როი ანდერსონმა საკუთარი დამოუკიდებელი კინოკომპანია, Studio 24, სტოკჰოლმში დააარსა. 1987 წელს მან მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, სახელწოდებით „რაღაც მოხდა“ გამოუშვა, რომელიც შვედეთის ჯანდაცვის სამინისტროს დაკვეთით იყო გადაღებული და საინფორმაციო ფუნქციას ატარებდა შიდსსთან დაკავშირებით.
1991 წელს გამოუშვა მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „დიდებული სამყარო“, რომლითაც კრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასებები მოიპოვა და საკუთარი სტილიც განავითარა. ფილმმა კლერმონ-ფერანდის მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ფესტივალზე პრესის პრიზი მიიღო.
1996 წელს მან ფილმის, „სიმღერები მეორე სართულიდან“ გადაღება დაიწყო, რომელიც ეკრანებზე მხოლოდ 4 წლის შემდეგ, 2000 წლის მაისში გამოჩნდა. იგი ძალიან წარმატებული გამოდგა და ამ ფილმისათვის ანდერსონმა კანის კინოფესტივალზე ჟიურის პრიზი მოიპოვა საუკეთესო რეჟისორის ნომინაციაში, ხოლო „ოქროს ხოჭო“ საუკეთესო სცენარისათვის, საუკეთესო ფილმისთვის, საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვისა და ხმისათვის. ანდერსონს მოპოვებული აქვს „ოქროს ხოჭო“ ფილმებისთვის: „შენ, ცხოვრობ“ (2007) და „მტრედი იჯდა ტოტზე და ყოფიერებაზე ფიქრობდა“ (2014).
2012 წელს როი ანდერსონმა თავისი 10 საყვარელი ფილმი დაასახელა: „ ამარკორდი “ (1973, რეჟ. ფედერიკო ფელინი), „ ანდრეი რუბლევი “ (1966, რეჟ. ანდრეი ტარკოვსკი), „ ფერფლები და მარგალიტები “ (1948, რეჟ. ანჯეი ვაიდა), „ ბარი ლინდონი “ (1975, რეჟ. სტენლი კუბრიკი), „ ალჟირის ბრძოლა “ (1966, რეჟ. ჯილო პონტეკორვო), „ ველოსიპედის გამტაცებლები “ (1948, რეჟ. ვიტორიო დე სიკა), „ ჰიროსიმა, ჩემო სიყვარულო “ (1959, რეჟ. ალენ რენე), „ აუტანლობა “ (1916, რეჟ. დ.ვ. გრიფიტი), „ რაშომონი “ (1950, რეჟ. აკირა კუროსავა) და „ ვირიდიანა “ (1961, რეჟ. ლუის ბუნუელი).
ფილმოგრაფია
როი ანდერსონის სრულმეტრაჟიანი ფილმები
სქოლიო
კატეგორია:შვედი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:შვედი სცენარისტები კატეგორია:მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:შვედი მამაკაცი მწერლები
ერიცასარი (არარატი)
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ვარსკვლავთშორისი
ვარსკვლავთშორისი (Interstellar) — 2014 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი, რომლის რეჟისორია კრისტოფერ ნოლანი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ მეთიუ მაკ-კონეჰი, ენ ჰეთეუეი, ჯესიკა ჩესტეინი, მაკკენზი ფოი და მაიკლ კეინი. სიუჟეტის მიხედვით, ასტრონავტების გუნდი „თხუნელის სოროში“ მიემგზავრება, სადაც ახალ დასახლებულ პლანეტას ეძებს. სცენარის ავტორები არიან კრისტოფერ და ჯონათან ნოლანები. იგი დაიწერა სხვა სცენართან შერწყმით, რომელიც ჯონათანმა 2007 წელს, კრისტოფერ მიერ შემოთავაზებული იდეების საფუძველზე შექმნა. ფილმის პროდიუსერები არიან კრისტოფერი, მისი მეუღლე ემა თომასი და ლინდა ობსტი. სამეცნიერო მრჩეველი და აღმასრულებელი პროდიუსერია კიპ თორნი.
ფილმი დაფინანსდა Warner Bros.-ის Paramount Pictures-ის და Legendary Pictures-ის მიერ, ხოლო აწარმოებდნენ Syncopy და Lynda Obst Productions. მთავარი ოპერატორი იყო ჰოიტე ვან ჰოიტემა. ფილმი გადაღებული იქნა ანამორფულ (35 მმ.) და IMAX-ის 70 მმ-იან ფორმატებში. გადაღება მიმდინარეობდა 2013 წლის ბოლოდან ალბერტაში (კანადა), ისლანდიაში და ლოს-ანჯელესში. ვიზუალური ეფექტები შეიქმნა Double Negative-ის მიერ.
ვარსკვლავთშორისის პრემიერა გაიმართა 2014 წლის 26 ოქტომბერს ლოს-ანჯელესში, შემდეგ კი - მთელ მსოფლიოში. ფილმი თავდაპირველად ნაჩვენები იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ძველ, ფირიანი პროექტორებით აღჭურვილ ამერიკის კინოთეატრებში. მოგვიანებით კი - ციფრული პროექტორებით აღჭურვილებში. ფილმს კომერციული წარმატება და უმეტესწილად კრიტიკოსთა დადებითი შეფასებები ხვდა წილად. კერძოდ, მათ აღნიშნეს ფილმის მეცნიერული სიზუსტე, ვიზუალური ეფექტები და მსახიობთა, განსაკუთრებით მაკ-კონეჰის, ფოისა და ჩესტეინის შესრულება.
ოსკარის 87-ე დაჯილდოებაზე ფილმმა გაიმარჯვა საუკეთესო ვიზუალური ეფექტების კატეგორიაში, ასევე ნომინირებული იყო საუკეთესო ორიგინალური სცენარის, ხმის მონტაჟის, ხმისა და მხატვრული გაფორმების კატეგორიებში.
სიუჟეტი
მომავალში დედამიწას ემუქრება მცენარეთა დაავადება, რაც ბევრს აიძულებს, მიწათმოქმედებით დაკავდეს. ნასას ყოფილ პილოტ კუპერს აქვს ფერმა, რომელსაც უვლის სიმამრთან, მოზარდ ვაჟთან და 10 წლის ქალიშვილ მერფისთან ერთად. მერფი დარწმუნებულია, რომ მის ოთახში ცხოვრობს პოლტერგეისტი, რომელიც მასთან დაკავშირებას ცდილობს. კუპერი და გოგონა აღმოაჩენენ „მოჩვენებას“ - უცნობ ფორმას, რომელიც მათ გრავიტაციული ტალღების მეშვეობით უგზავნის დაშიფრულ გზავნილებს. ქვიშაზე აისახება ორნიშნა კოორდინატები, რომლებიც მათ მიიყვანს ნასას საიდუმლო პროექტთან, პროფესორ ბრენდის მეთაურობით.
ბრენდისგან ცნობილი ხდება რომ, სავარაუდოდ უცხო რასის მიერ შექმნილი ხვრელი, იძლევა ადამიანთა ახალ პლანეტაზე გადარჩენის საშუალებას. მისი დახმარებით, „ლაზარეს“ მისიების ფარგლებში აღმოჩენილი იქნა სამი პოტენციურად დასახლებული პლანეტა, რომელიც ტრიალებს შავ ხვრელ გარგანტუას ირგვლივ. ესენია მილერი, ედმუნდსი და მენი, რომლებმაც სახელები შეიძინეს მათზე გაგზავნილი ასტრონავტების პატივსაცემად. ბრენდი კუპერს კოსმოსურ ხომალდ Endurance-ის მთავარ პილოტად ნიშნავს, რათა მოძიებული იქნას სხვა პილოტების მიერ შეგროვებული მონაცემები. თუ ერთ-ერთი პლანეტა აღმოჩნდება საცხოვრებლად ხელსაყრელი, კაცობრიობა გადასახლდება სხვა კოსმოსური სადგურების მეშვეობით. თუმცა, ბრენდმა უნდა იპოვოს საშუალება, ეს სადგურები გრავიტაციის მეშვეობით ასწიოს. სხვა შემთხვევაში, მისია უნდა დაუბრუნდეს გეგმა B-ს, რომელიც ითვალისწინებს გაყინული ემბრიონების განოყიერებას და კაცობრიობის აღორძინებას. კუპერის მიერ მიღებული გამგზავრების გადაწყვეტილების გამო მერფი გულდაწყვეტილია და მამას ცუდად ემშვიდობება.
Endurance-ზე კუპერთან ერთად იმყოფებიან ბიოლოგი ამელია (ბრენდის ქალიშვილი), ფიზიკოსი რომილი, გეოგრაფი დოილი და რობოტები TARS და CASE. ისინი შედიან „თხუნელის სოროში“ და მიემართებიან მილერისკენ, მაგრამ აღმოაჩენენ, რომ პლანეტა იმდენად ახლოს არის გარგანტუასთან, რომ მასზე ხდება დროის სასტიკი გრავიტაციული გაგანიერება: ყოველი საათი, გატარებული მის ზედაპირზე, უდრის დედამიწის შვიდ წელიწადს. გუნდი მილერზე ჯდება. აღმოჩნდება, რომ იგი სტუმართმოძულეა, ვინაიდან მთლიანად არის დაფარული აბობოქრებული გიგანტური ტალღებიანი ოკეანით. ამელია ცდილობს მილერის მონაცემების მოძიებას, მაგრამ ამ დროს ახლოვდება გიგანტური ტალღა, რომელსაც დოილი ეწირება. ხომალდის პლანეტიდან აფრენაც ფერხდება, ამიტომ, Endurance-ზე დაბრუნებულები, აღმოაჩენენ, რომ უკვე გავიდა 23 წელიწადი.
დედამიწაზე მერფი უკვე ნასას მეცნიერია, რომელიც ცდილობს ბრენდის ფიზიკური დილემის ამოხსნას, რათა ხომალდები გაფრინდნენ. სიკვდილის წინ ბრენდი აღიარებს, რომ პრობლემა უკვე ამოხსნა და აღმოაჩინა, რომ პროექტი ვერ შედგება შავი ხვრელის სინგულარობიდან მოპოვებული დამატებითი მონაცემების გარეშე. ასეთი დასკვნა მან გამოიტანა, ვინაიდან იცოდა, რომ დედამიწის მოსახლეობა პროექტს თავს დაანებებდა, თუ წინასწარ ეცოდინებოდა, რომ გადარჩენის იმედი არ არსებობდა. ამიტომ მას სწამს B გეგმის.
Endurance-ის საწვავის მარაგი იწურება. ასტრონავტებს დედამიწაზე დაბრუნებამდე მხოლოდ ერთ პლანეტამდე მიღწევა შეუძლიათ. ამელია დარწმუნებულია, რომ ედმუნდსის პლანეტა უფრო საიმედოა, მაგრამ კუპერი და რომილი ირჩევენ მენის პლანეტას, ვინაიდან იქიდან მანამდე სიგნალები გადაიცემოდა. კუპერი ამელიას ადანაშაულებს იმაში, რომ ედმუნდსის პლანეტისკენ მიიწევს ედმუნდსის სიყვარულის გამო, თუმცა ამელია ეწინააღმდეგება და ეუბნება, რომ ორივე პლანეტაზე მოხვდებოდნენ, კუპერს შინ დაბრუნებაზე უარი რომ ეთქვა. გუნდი ირჩევს მენის პლანეტას, მაგრამ აღმოჩნდება იგი საცხოვრებლად ასევე არ გამოდგება, ვინაიდან მთლიანად მოყინულია. ისინი პოულობენ მრავალი წლით ჩაძინებულ მენს, მაგრამ აღმოჩნდება, რომ მან გააყალბა მონაცემები პლანეტის სიცოცხლისუნარიანობის შესახებ, ვინაიდან ელოდა, რომ Endurance გადაარჩენდა და იცოდა, რომ B გეგმა სინამდვილეში მისიის ნამდვილი ამოცანა იყო. მენი ამტვრევს კუპერის კოსტუმის პირისახის შუშას და მას სიკვდილის პირას მისულს ტოვებს, ხოლო რომილი იღუპება მენის მიერ დამალული ყუმბარის აფეთქებისას. მენი Endurance-ისკენ შატლით ბრუნდება და ედმუნდისკენ გაქცევას გეგმავს, B გეგმის შესასრულებლად. ამელია პოულობს და გადაარჩენს კუპერს. კიდევ ერთი შატლით ისინი ბრუნდებიან Endurance-ზე. მენი უშედეგოდ ცდილობს სადგურზე შეღწევას. ჰაერის ჩამკეტი წნევას კარგავს, რასაც მოჰყვება სადგურის ნაწილის აფეთქება და მენის დაღუპვა. კუპერი სადგურს შატლის დახმარებით იმორჩილებს.
თითქმის საწვავის გარეშე, კუპერი და ამელია აპირებენ Endurance-ით გარგანტუას ირგვლივ გზის შემოვლას და ედმუნდსისკენ გეზის აღებას. TARS და კუპერი ტოვებენ ამელიას საწვავის ეკონომიის მიზნით და ცალ-ცალკე შედიან შავ ხვრელში, იმ იმედით, რომ მოიპოვებენ ინფორმაციას სინგულარობაზე. ისინი ერთგვარ ზესივრცობრივ „ტესერაქტში“ შედიან, სადაც დრო სივრცული განზომილებაა და პორტალით კუპერი ბრუნდება მერფის ბავშვობის დროის საძინებელ ოთახში. იგი მიხვდება, რომ ზებუნევრივი არსებები არიან მომავალი ადამიანები, რომლებმაც ეს სივრცე შექმნეს მისთვის, რათა მას ჰქონოდა მერფისთან „აჩრდილის“ ფორმით დაკავშირების და კაცობრიობის გადარჩენის საშუალება. გრავიტაციული ტალღებით მას TARS-ის მონაცემები სინგულარობაში გადაჰყავს და უკვე მოწიფულ მერფის მორზეს ანბანის მეშვეობით გადასცემს მონაცემებს, რათა მან ამოხსნას ბრენდის განტოლება და დედამიწის ევაკუაციის პრობლემა. წლების შემდეგ კუპერი იღვიძებს ნასას სადგურზე და ხვდება უკვე ღრმად მოხუცებულ მერფის, რომელმაც კაცობრიობის გადასახლებაში მთავარი როლი შეასრულა. მერფი კუპერს უამბობს ამელიას შესახებ, რომელიც ედმუნდის პლანეტაზე იმყოფება და სთხოვს, დატოვოს, ვინაიდან არ სურს, რომ მამამ მისი აღსასრული იხილოს.
წამოწყება და დაფინანსება
ფილმის იდეა დაებადა პროდიუსერ ლინდა ობსტსა და თეორიულ ფიზიკოსს კიპ თორნს, რომლებიც ერთმანეთს კარლ სეიგანმა გააცნო, მოგვიანებით კი 1997 წლის ფილმ „კონტაქტში“ ითანამშრომლეს. თორნის წიგნზე დაყრდნობით, მათ განიხილეს სცენარი „სამყაროს ყველაზე ეგზოტიკურ მოვლენებზე, რომლებიც უეცრად ადამიანებისთვის გახდება ხელმისაწვდომი“. მათ სტივენ სპილბერგი დააინტერეს, რომელსაც რეჟისორად განიხილავდნენ. ფილმის განვითარება 2006 წლის ივნისში დაიწყო, როდესაც სპილბერგმა და სტუდია Paramount Pictures-მა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმის გადაღების გეგმა გამოაცხადეს, რომელიც ობსტისა და თორნის 8-გვერდიან მონახაზს დაეფუძნებოდა. თავად ობსტი ფილმის პროდიუსერად დაინიშნა. 2007 წლის მარტისათვის ჯონათან ნოლანი მოწვეულ იქნა სცენარის დასაწერად ფილმისათვის, რომელსაც ეწოდა „ვარსკვლავთშორისი“.
2009 წელს, სპილბერგმა თავისი კომპანია DreamWorks Paramount-ს ჩამოაშორა (მანამდე DreamWorks ამ უკანასკნელის შვილობილი იყო). Paramount-ს „ვარსკვლავთშორისისათვის“ ახალი რეჟისორი სჭირდებოდა. ჯონათანმა რეკომენდაცია თავის ძმას კრისტოფერს გაუწია. ეს უკანასკნელი პროექტს 2012 წელს შეუერთდა. კრისტოფერი შეხვდა კიპ თორნს, აღმასრულებელ პროდიუსერს, და მასთან ერთად სივრცე-დროის სურათში გამოყენება განიხილა. მას ისეთი სცენარის შექმა სურდა, რომელშიც თავისი ძმის გარდა, საკუთარ იდეებსაც შეიტანდა. 2013 წლის მარტში, კრისტოფერ ნოლანი ოფიციალურად გამოცხადდა „ვარსკვლავთშორისის“ რეჟისორად, მის შექმნაში კი მონაწილეობას Syncopy Inc. და Lynda Obst Productions იღებდნენ მონაწილეობას. „The Hollywood Reporter“-ის მტკიცებით, კრისტოფერი თავის სამუშაოში $20 მილიონს მიიღებდა. ფილმის სიუჟეტში უკეთ გასარკვევად რეჟისორი ეწვია ნასა-სა და კოსმოსურ პროგრამა SpaceX-ს.
მიუხედავად იმისა, რომ Paramount და Warner Bros. მეტოქე სტუდიებად მიიჩნევიან, ამ უკანასკნელმა Paramount-ს პროექტის თანადაფინანსება შესთავაზა. სამაგიეროდ, Warner Bros.-მა Friday the 13th-ის მომდევნო სერიისა და კიდევ ერთ ფილმში თანამონაწილეობა შესთავაზა. 2013 წლის აგვისტოში ფილმის წარმოებაში ჩაერთო Legendary Pictures.
სცენარი
სცენარისტი ჯონათან ნოელი ჯერ კიდევ სპილბერგის მიერ იქნა აყვანილი. სცენარზე ის 4 წლის განმავლობაში მუშაობდა. მეცნიერებაში უკეთ გასარკვევად მან შეისწავლა ფადრობითობა კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში. ის პესიმისტურად იყო განწყობილი ნასა-ს მიერ Space Shuttle-ის პროგრამის დახურვისა და ადამიანის მარსზე გაშვების პროექტის დაბალი დაფინანსების გამო. ჯონათანმა შთაგონების წყარო იპოვა სამეცნიერო-ფანტასტიკურ ფილმებში აპოკალიპტური თემებით, — „WALL-E“ (2008) და „ავატარი“ (2009). ფილმის პირველი საათი კრისტოფერმა სწორედ ჯონათანის კონცეპციას დააფუძნა, რომელიც რესურსებისგან დაცლილ დედამიწას აღწერს. ამ მონაკვეთში ადგილი აქვს მტვრის ქარიშხლებს, რაც რეალურად მოხდა აშშ-ში 1930-იან წლებში. სცენარის დანარჩენილი ნაწილი რეჟისორმა თავისებურად გადააკეთა.
კასტინგი
კრისტოფერ ნოლანის თქმით, სურათში მეთიუ მაკ-კონეჰის მონაწილეობით ის მას შემდეგ დაინტერესდა, რაც 2012 წლის ფილმი „ტალახი“ იხილა. მსახიობი ახალი ორლეანში სერიალ „ნამდვილი დეტექტივის“ გადაღებებზე იმყოფებოდა, როდესაც ნოლანმა ის საკუთარ სახლში დაპატიჟა. რეჟისორის სახლში იყო მიპატიჟებული ენ ჰეთეუეიც, რომელმაც იქ სცენარი წაიკითხა. 2013 წლის აპრილში Paramount-მა გამოაცხადა რომ ორივე ეს მსახიობი როლზე იყო დამტკიცებული. ჯესიკა ჩესტეინს ჩრდილოეთ ირლანდიში „მის ჯულის“ გადაღებებისას დაუკავშირდნენ. მეტ დეიმონი 2013 წლის აგვისტოში ჩაერთო პროექტში.
სქოლიო
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ფილმები კოსმოსში მოგზაურობაზე კატეგორია:ჰანს ციმერის კინომუსიკა კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანის ფილმები კატეგორია:ალბერტაში გადაღებული ფილმები კატეგორია:ისლანდიაში გადაღებული ფილმები კატეგორია:ლოს-ანჯელესში გადაღებული ფილმები კატეგორია:სხვადასხვა ფორმატში გადაღებული ფილმები კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:Legendary Pictures-ის ფილმები კატეგორია:Paramount Pictures-ის ფილმები კატეგორია:კრისტოფერ ნოლანის სცენარები კატეგორია:ჯონათან ნოლანის სცენარები კატეგორია:Syncopy Inc.-ის ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კრაშის ნაგაზი
კრაშის ნაგაზი, რომელთა რაოდენობა სლოვენიაში დღესდღეობით იზრდება, სხვაგანაც იშვიათია, თუმცა მას შეიძლება შეხვდეთ ევროპის კინოლოგიურ გამოფენებზე. ბალკანების პოლიტიკური სტრუქტურის შეცვლამ მნიშვნელოვნად აისახა ყოფილი იუგოსლავიის ყველა ასპექტზე, მათ შორის ძაღლების სელექციური მუშაობის კონცეფციაზეც. სლოვენიის ფიზიკურმა და ფინანსურმა უსაფრთხოებამ, მზარდ ნაციონალურ ამბიციებთან ერთად გამოიწვია ადგილობრივი ძაღლის ჯიშებისმაღალი შეფასება. ამის ერთ-ერთი შედეგი აღმოჩნდა კრაშის ნაგაზის აღორძინება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:სლოვენიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ვარაგავანი
ვარაგავანი (Վարագավան) — სოფელი სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 719 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტავუშის პროვინციის სოფლები
ვერხნეუტიაშევო
ვერხნეუტიაშევო (Үрге Үтәш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელოკატაის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 248 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ნოვობელოკატაიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უნკურდა, რომელიც დაშორებულია 46 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოკატაის რაიონის სოფლები