cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თურქეთი
რელიგია
თურქეთი ოფიციალურად სეკულარული რესპუბლიკაა, ოფიციალური სახელმწიფო რელიგიის გარეშე; თურქეთის კონსტიტუცია რელიგიისა და რწმენის თავისუფლებას უზრუნველყოფს, მაგრამ ამასთან არ წარმოადგენს ან მხარს არ უჭერს რომელიმე რელიგიას. თურქეთის მოსახლეობა უმეტესწილად მაჰმადიანია (99%), რომელთა უმრავლესობა სუნიტია (75 %) და დიდი უმცირესობა ალევი (15-25%). მოსახლეობის დარჩენილი ნაწილი ქრისტიანია (მეტწილად ბერძნული მართლმადიდებლობა და სომხური სამოციქულო ეკლესია) და ებრაელი (96 % სეფარდი და 4 % აშკენაზი.)  2007 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, თურქეთის მოქალაქეების 96,8 % აქვს რელიგია, მაშინ როდესაც 3,2 % არარელიგიური ან ათეისტია. მამაკაც მუსლიმ მოქალაქეთა 56 % რეგულარულად ესწრება პარასკევის ლოცვებს. პიუს კვლევითი ცენტრის 2002 წლის ანგარიშის მიხედვით, მოსახლეობის 65 %-ს სწამს, რომ „რელიგია ძალიან მნიშვნელოვანია“, ხოლო 2005 წელს ევრობარომეტრის მიერ ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, მოსახლეობის 95 %-ს სწამს, რომ „ღმერთი არსებობს“.
ეკონომიკა
რესპუბლიკის პირველი ექვსი ათწლეულის განმავლობაში (1923-1983), თურქეთი ძირითადად კვაზიეტატიზმის მიმართულებას მიჰყვებოდა ბიუჯეტის მკაცრი სამთავრობო დაგეგმვითა და მთავრობის მიერ დაწესებული შეზღუდვებით კერძო სექტორის წილზე, საგარეო ვაჭრობაზე, უცხოური ვალუტის შემოდინებაზე და საგარეო პირდაპირ ინვესტიცეიბზე. თუმცა, 1983 წლიდან თურქეთმა პრემიერ-მინისტრი თურგუთ ოზალის ინიციატივით რეფორმების სერიის განხორციელება დაიწყო, რომლის მიზანი ეკონომიკის უფრო ღია, საბაზრო მოდელზე გადასვლა იყო. რეფორმებს შედეგად სწრაფი ზრდა მოჰყვა, თუმცა მას ხელი შეუშალა 1994-ის, 1999-ის (ეს უკანასკნელი წინა წლით მომხდარ მძლავრ მიწისძვრას მოჰყვა), და 2001 წლების ფინანსურმა კრიზისმა, რისი შედეგიც 1981-2003 წლებში საშუალოდ წლიური 4% მშპ-ის ზრდა მოჰყვა. დამატებითი ფისკალური რეფორმების გაუტარებლობამ, რომელსაც დაემატა მზარდი სახელმწიფო დეფიციტი და მასშტაბური კორუფცია, მაღალი ინფლაცია, შერყეული საბანკო სექტორი და გაზრდილი მაკროეკონომიკური რისკიანობა გამოიწვია.
მშპ-ის ზრდის ტემპმა 2002-07 წლებში 7,4 % შეადგინა, რის გამოც თურქეთი ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ეკონომიკა გახდა მსოფლიოში ამ პერიოდის განმავლობაში. მსოფლიო ბანკის წინასწარი მონაცემებით თურქეთის მშპ-ის ზრდის ტემპი 2008 წელს 5,4 %-ს შეადგენდა. თურქეთის ეკონომიკის დომინანტური დარგი სოფლის მეურნეობა უკვე აღარ არის. ის ჩაანაცვლა დინამიურმა ინდუსტრიულმა კომპლექსებმა ბირთვ ქალაქებში, რომელთა უმრავლესობა ქვეყნის დასავლეთ პროვინციებშია კონცენტრირებული, განვითარებულ მომსახურების სექტორთან ერთად. 2007 წელს სოფლის მეურნეობამ ქვეყნის ეშპ-ის 8,9 % შეადგინა, მაშინ როდესაც ინდუსტრიული სექტორი 30,8 %, ხოლო მომსახურების სექტორი 59,3 % იყო.
თურქეთის ეკონომიკის სხვა ძირითადი სექტორებია საბანკო საქმე, მშენებლობა, საყოფაცხოვრებო ტექნიკა, ელექტრონიკა, ტექსტილი, ნავთობის გადამუშავება და ნავთობპროდუქტები, კვების მრეწველობა, მანქანათ- და ხელსაწყოთმშენებლობა. თურქეთს მზარდი სამანქანათმშენებლო ინდუსტრია აქვს, რომელმაც 2006 წელს 1,024987 ავტომანქანა აწარმოა, რის გამოც ამ წელს ევროპაში სიდიდით მე-6 ავტომწარმოებელი გახდა; გერმანიის (5 819 614), საფრანგეთის (3 174 260), ესპანეთის (2 770 435), გაერთიანებული სამეფოს (1 648 388), და იტალიის (1 211 594) შემდეგ. თურქეთი ასევე ერთ-ერთი წამყვანი გემთმშენებელი ქვეყანაა; 2007 წელს ქვეყანა რანგით მეოთხე იყო (ჩინეთის, სამხრეთ კორეისა და იაპონიის შემდეგ) გემების შეკვეთების რაოდენობის მიხედვით, და ასევე მეოთხე მსოფლიოში (იტალიის, აშშ-ისა და კანადის შემდეგ) მეგა იახტების შეკვეთების რაოდენობით.
ბოლო წლებში ქრონიკულად მაღალი ინფლაციის კონტროლირება მოხერხდა, რის შედეგადაც ახალი ვალუტა ახალი თურქული ლირა შემოიღეს 2005 წლის 1 იანვარს, ეკონომიკური რეფორმებით მიღწეული წარმატებების შედეგების გასამყარებლად. 2009 წლის 1 იანვარს ახალ თურქულ ლირას ხელახლა დაერქვა თურქული ლირა, რის გამოც ახალი ბანკნოტები და მონეტები გამოიცა. 2005 წლისთვის ხანგრძლივი ეკონომიკური რეფორმების შედეგად ინფლაციის დონემ 8,2 %-მდე დაიწია, უმუშევრობისამ კი — 10,3 %-მდე. 2004 წელს სრული დახარჯვადი შემოსავლების 46,2 % მიიღო შემოსავლების ზედა 20 % მიმღებმა ჯგუფმა, მაშინ როდესაც ქვედა 20 % ჯგუფმა 6 % მიიღო. thumb|left|400px|[[ესენბოჟას საერთაშორისო აეროპორტი ანკარაში]] თურქეთმა მნიშვნელოვნად ისარგებლა საბაჟო კავშირით ევროკავშირთან, რომელსაც სელი 1995 წელს მოეწერა, რამაც ხელი შეუწყო მისი საექსპორტო ინდუსტრიული წარმოების ზრდასა და ევროკავშირის ქვეყნებიდან ინვესტიციების მოზიდვას. 2005 წელს ექსპორტმა $73,5 მილიარდი შეადგინა, ხოლო იმპორტმა $116,8 მილიარდი, რაც 2004 წელთან შედარებით 16,3 % და 19,7 %-ით გაიზარდა, შესაბამისად. 2006 წლისთვის ექსპორტმა უკვე $85,8 მილიარდი შეადგინა, რაც 2005 წელთან შედარებით 16,8 %-ით მაღალია. 2007 წელს ექსპორტმა $115,3 მილიარდს მიაღწია (მთავარი საექსპორტო პარტნიორები: გერმანია 11,2 %, გაერთ. სამეფო 8 %, იტალია 6,95 %, საფრანგეთი 5,6 %, ესპანეთუ 4,3 %, აშშ 3,88 %; სულ ევროკავშირის ექსპორტი 56,5 %.) თუმცა, იმპორტმა ამასთან დაახ. $162,1 მილიარდს მიაღწია, რაც სავაჭრო ბალანს საშიშროებას უქმნის (მთავარი საიმპორტო პარტნიორები: რუსეთი 13,8 %, გერმანია 10,3 %, ჩინეთი 7,8 %, იტალია 6 %, აშშ 4,8 %, საფრანგეთი 4,6 %, ირანი 3,9 %, გაერთ. სამეფო 3,2 %; სულ ევროკავშირზე 40,4 %; სულ აზიაზე 27 %).
წლების განმავლობაში დაბალი უცხოური პირდაპირი ინვესტიციების მაჩვენებლის შემდეგ, 2007 წელს თურქეთმა შეძლო $21,9 მილიარდის მოზიდვა. მსხვილმასშტაბიანი პრივატიზების სერიამ, თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანებაზე მოლაპარაკეთბი განპირობებულმა სტაბულურობამ, სტაბილურმა ზრდის ტემპმა და სტრუქტურულმა ცვლილებებმა საბანკო, საცალო ვაჭრობისა და სატელეკომუნიკაციო სექტორებში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა უცხოური ინვესტიციების მოზიდვაში.
ტურიზმი
თურქეთში კარგად არის განვითარებული ტურისტული სერვისი. ეს არის გამოწვეული ზღვისპირა კურორტებით, ასევე სხვადასხვა ატრაქციონებით. ტურიზმის მხრივ აღსანიშნავია შემდეგი ქალაქები:
ტურისტული კომპანიები ძირითადად მუშაობენ ანტალიის, ქემერის, ალანიის და სხვა ქალაქების მიმართულებით. ბოლო წლებში სულ უფრო პოპულარული ხდება მერსინი. გარდა ამისა, არსებობს უამრავი ტურისტული სააგენტო, რომელიც მსურველს საშუალებას აძლევს, ადგილზე დაჯავშნოს ტური.
კულტურა
thumb|140px|left|[[ორჰან ფამუქი ერთ-ერთი წამყვანი თურქი რომანისტია და 2006 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში]] thumb|right|180px|[[დოლმაბაჰჩეს სასახლის ერთ-ერთი მთავარი ჭიშკარი]] თურქეთს მრავალფეროვანი კულტურა აქვს, რომელშიც შერწყმულია ოღუზ თურქების, ანატოლიელების, ოსმალების (რაც,თავის მხრივ, ბერძნულ-რომაული და ისლამური კულტურების გაგრძელება იყო) და დასავლეთის კულტურები და ტრადიციები, პროცესი, რომელიც ოსმალეთის იმპერიის ვესტერნიზაციის შედეგად დაიწყო და დღემდე გრძელდება. ეს პროცესი შედეგი იყო თურქებისა და მათი კულტურის იმ ხალხთან ურთიერთობისა, რომლებსაც ისინი თავიანთი მიგრაციის გზაზე ხვდებოდნენ ცენტრალური აზიიდან დასავლეთისკენ. თურქეთის წარმატებულ ტრანსფორმაციას რელიგიაზე დაფუძნებული ყოფილი ოსმალეთის იმპერიიდან თანამედროვე სახელმწიფოში, რომელშიც ერთმანეთისგან მკვეთრად არის გაყოფილი სახელმწიფო და რელიგია, ხელოვნების გამოხატვის მეთოდების ზრდაც მოჰყვა. რესპუბლიკის პირველი წლების განმავლობაში მთავრობამ დიდძალი რესურსები დააბანდა ნატიფ ხელოვნებაში, მაგ. მუზეუმებში, თეატრებში, ოპერასა და არქიტექტურაში. ვინაიდან თანამედროვე თურქული თვითმყოფადობის განსაზღვრაში მრავალი განსხვავებული ისტორიული ფაქტორი თამაშობდა მნიშვნელოვან როლს, თურქული კულტურა მეტწილად თანამედროვეობისა და დასავლურობის მიღწევის მცდელობის შედეგია, რაშიც შერწყმულია ტრადიციული რელიგიური და ისტორიული ღირებულებების შენარჩუნების საჭიროება.
თურქული მუსიკა და ლიტერატურა ამ კულტურულ გავლენათა შესანიშნავ ნიმუშებს იძლევა, რაც ოსმალეთის იმპერიისა და მაჰმადიანური სამყაროს ევროპასთან ურთიერთობის შედეგია. თურქულ ლიტერატურაზე მძლავრ გავლენას ახდენს სპარსული და არაბული ლიტერატურა თითქმის მთელი ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში, თუმცა ამ პერიოდის დასასრულისთვის, განსაკუთრებით თანზიმატის პერიოდში ევროპული გავლენა სულ უფრო შესამჩნევი ხდება. კულტურული გავლენების ნაზავი დრამატულად არის წარმოდგენილი „კულტურათა შეჯახების ახალი სიმბოლოების“ ფორმით ორჰან ფამუქის, 2006 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატის, მხატვრულ ნამუშევრებში.
თურქეთში ნაპოვნი არქიტექტურული ელემენტები ასევე მოწმობს ტრადიციების იმ უნიკალურ ნაზავს, რომელიც რეგიონზე მრავალი საუკუნის განმავლობაში ახდენდა გავლენას. ტრადიციულ ბიზანტიურ ელემენტებთან ერთად, რისი ნიმუშებიც უხვადაა თურქეთის მრავალ რეგიონში, გვიანდელი ოსმალური არქიტექტურის მრავალი ექსპონატი, მათში ადგილობრივი და ისლამური ტრადიციების საუცხოო ნაზავით, მთელს ქვეყანაშია მიმოფანტული, ისევე როგორც ოსმალეთის იმპერიის ყოფილ ტერიტორიებზე. სინანი საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც ოსმალეთის ერთ-ერთი უდიდესი ხუროთმოძღვარი. XVIII საუკუნიდან, თურქულ არქიტექტურაში სულ უფრო მძლავრ გავლენას ახდენს დასავლური სტილები, რაც განსაკუთრებით თვალსაჩინოა სტამბოლში, სადაც ისეთი ნაგებობები, როგორიცაა სულთან აჰმედის მეჩეთი და დოლმაბაჰჩეს სასახლე გვერდიგვერდ დგას თანამედროვე ცათამბჯენებთან, და თითოეული მათგანი ერთმანეთისგან განსხვავებულ ტრადიციას წარმოადგენს.
სპორტი
ყველაზე პოპულარული სპორტი თურქეთში ფეხბურთია. ქვეყნის ყველაზე წარმატებულ გუნდთა შორისაა [გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|გალათასარაი]], ფენერბახჩე და ბეშიქთაში. 2000 წელს გალათასარაიმ დაიმკვიდრა საკუთარი ადგილი ევროპის უმთავრეს კლუბებს შორის უეფას თასისა და უეფას სუპერ თასის მოგებით. ორი წლის შემდეგ თურქეთის ეროვნულმა ნაკრებმა 2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში მესამე ადგილი აიღო, 2008 წელს კი ეროვნული ნაკრები უეფას ევრო 2008-ში ნახევარფინალში გავიდა. ათათურქის ოლიმპიური სტადიონი სტამბოლში 2005 წლის უეფას ჩემპიონთა ლიგის ფინალურ მატჩს მასპინძლობდა, ხოლო შიურქუ სარაქოჷლუს სტადიონი 2009 წლის უეფას თასის ფინალს უმასპინძლებს.
სხვა პოპულარულ სპორტის სახეობათა შორისაა კალათბურთი და ხელბურთი. თურქეთი მასპინძლობდა EuroBasket 2001-ს და ასევე უმასპინძლებს ფიბას მსოფლიო ჩემპიონატს (2010). მამაკაცთა ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა EuroBasket 2001-ში მეორე ადგილი მოიპოვა, ხოლო 2006 წლის ფიბას მსოფლიო ჩემპიონატში მეოთხედფინალს მიაღწია; ამასთან Efes Pilsen S.K.-მ ქორაჩის თასი მოიპოვა 1996 წელს, მეორე ადგილზე გავიდა საფორთას თასზე 1993 წელს, და ფინალურ ოთხეულში გავიდა ევროლიგასა და სუპერლიგაში 2000 და 2001 წლებში. თურქი კალათბურთელები, როგორიცაა მეჰმეთ ოქური და ჰიდაიეთ თურქოღლუ ასევე წარმატებით გამოდიან NBA-ში. ქალთა ხელბურთის გუნდებს, მათ შორის Eczacıbaşı და Vakıfbank Güneş Sigorta, მრავალი ევროპული საჩემპიონატო ტიტულები და მედლები აქვთ მიღებული.
თურქეთის ტრადიციული ეროვნული სპორტია იაღლი გიურეში (გაქონილი ჭიდაობა) ოსმალეთის პერიოდიდან. ედირნე მასპინძლობს ყოველწლიურ ჭიდაობის ტურნირს 1361 წლიდან. საერთაშორისო ჭიდაობის სტილებს მართავს FILA, მათ შორისაა თავისუფალი სტილის ჭიდაობა და ბერძნულ-რომაული სტილის ჭიდაობა. ამ სახეობებში თურქებს მრავალი ევროპული და ოლიმპიური ტიტულები აქვთ მოპოვებული, როგორც გუნდურად, ისე ინდივიდუალურად. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სპორტის სახეობა, რომელშიც თურქები წარმატებით გამოდიან საერთაშორისო ასპარეზზე, არის ძალოსნობა; თურქ მძიმე ათლეტებს, როგორც მამაკაცებს, ასევე ქალებს, მრავალი მსოფლიო რეკორდი აქვთ მოხსნილი და მოპოვებული აქვთ მრავალი ევროპული, მსოფლიო და ოლიმპიური საჩემპიონატო ტიტულები. ნაიმ სულეიმანოღლუმ და ჰალილ მუთლუმ ლეგენდარული სტატუსი მოიპოვეს სამ ოლიმპიურ თამაშებში სამ-სამი ოქროს მედლით.
ბოლო დროს სულ უფრო პოპულარული ხდება მოტოსპორტი, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც თურქეთის რალი ჩართულ იქნა FIA-ს მსოფლიო რალის ჩემპიონატის კალენდარში 2003 წელს, და თურქეთის გრან პრის ფორმულა 1-ს რბოლების კალენდარში ჩართვის შემდეგ 2005 წელს. სხვა მნიშვნელოვან მოტოსპორტის ყოველწლიურ ღონისძიებათა შორის, რომლებიც სტამბოლის პარკის რბოლის წრეზე ტარდება, არის MotoGP თურქეთის გრან პრი, ფია-ს მსოფლიო ტურის ავტომანქანების ჩემპიონატი, გპ2 სერია და ლე-მანს სერია. დროდადრო სტამბოლი და ანტალია ასევე მასპინძლობს F1 Powerboat Racing ჩემპიონატის თურქეთის მონაკვეთს; Red Bull Air Race World Series თურქეთის მონაკვეთი, საჰაერო რბოლა, სტამბოლის ოქროს რქის თავზე ტარდება. სერფინგი, სნოუბორდინგი, სკეიტბორდინგი, პარაგლაიდინგი და სხვა ექსტრემალური სპორტის სახეობები წლიდან წლამდე სულ უფრო პოპულარული ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნები კატეგორია:აზიის ქვეყნები კატეგორია:ნატოს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Lasioglossum sicarium
Lasioglossum sicarium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1997 წელს.
სქოლიო
sicarium
სანტანა
სანტანა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქრისტინე ბონევი
ქრისტინე ბონევი (ნორვეგიელი Kristine Elisabeth Heuch Bonnevie; დ. 8 ოქტომბერი, 1872, ტრონჰეიმი — 30 აგვისტო, 1948, ოსლო) — ნორვეგიელი ბიოლოგი, ფრედერიკის სამეფო  უნივერსიტეტის პროფესორი (ახლანდელი ოსლოს უნივერსიტეტი), მეცნიერების პოპულარიზატორი და საზოგადო მოღვაწე. ცნობილია როგორც პირველი ნორვეგიელი ქალი პროფესორი და ნორვეგიის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი ქალი წევრი.
ადრეული წლები
ქრისტინე დაიბადა 1872 წლის 8 ოქტომბერს ტრონდჰეიმში. ის იყო იაკობ ოლია ბონევის, ცნობილი განმანათლებლისა და თანამდებობის პირის, და მისი პირველი ცოლის, ანა ჯოვანა ბონევის (ძვ. დოე) შვიდი შვილიდან მეხუთე. ქრისტინეს დედა გარდაიცვალა, როდესაც გოგონა სამი წლის იყო. მისი მამა ხელახლა დაქორწინდა სიუზან ბრინზე, რომელთანაც მას ორი ვაჟი შეეძინა.
1886 წელს, როდესაც ქრისტინე 14 წლის იყო, მისი ოჯახი ტრონდჰეიმიდან ოსლოში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც გოგონამ გიმნაზია 1882 წელს დაამთავრა. ამის შემდეგ იგი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სწავლობდა მედიცინას სამეფო ფრედერიკის უნივერსიტეტის კოლეჯში (ახლანდელი ოსლოს უნივერსიტეტი), სადაც საწყისი კურსები მოიცავდა ბოტანიკასა და ზოოლოგიას. გოგონა მიხვდა, რომ სინამდვილეში იგი დაინტერესებული იყო ბიოლოგიით, მიატოვა მედიცინა და დაიწყო ზოოლოგიის შესწავლა ცნობილ ოკეანოლოგ იოჰან იორტის ხელმძღვანელობით.
1906 წელს ბონევიმ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „Enteroxenos østergreni-ის ჩანასახი უჯრედების გამოკვლევა“ (Nor. „Undersøgelser over kimcellerne hos Enteroxenos østergreni“). 1911 წელს იგი გახდა ნორვეგიის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი ქალი წევრი. 1912 წელს მან დაიკავა ზოოლოგიის პროფესორის თანამდებობა სამეფო ფრედერიკის უნივერსიტეტში, გახდა პირველი ქალი პროფესორი ნორვეგიაში და ამ თანამდებობას 1938 წლამდე იკავებდა.
სამეცნიერო საქმიანობა
სამეცნიერო კარიერის დასაწყისში ბონევის ინტერესები კონცენტრირებული იყო ოკეანოლოგიაზე. სანაპირო ბიოლოგიურ სადგურებზე ყოფნისას მან ჩაატარა კვლევა ასციდიებისა და ჰიდროიდების ბიოლოგიის შესახებ. შვეიცარიასა და გერმანიაში სწავლის შემდეგ ბონევი დაინტერესდა უჯრედული ბიოლოგიითა და გენეტიკით. სადისერტაციო ნაშრომში მან გამოთქვა ვარაუდები ქალის სასქესო უჯრედებში ქრომოსომების რაოდენობის შემცირების მექანიზმების შესახებ და ასევე აღწერა ქრომოსომების სტრუქტურა.
სოციალური და პოლიტიკური მოღვაწეობა
ქრისტინე ბონევი იყო ოსლოს საქალაქო საბჭოს წევრი 1908-1919 წლებში, ხოლო ნორვეგიის პარლამენტის წევრი 1916-1918 წლებში.
ბონევი იყო ნორვეგიის დელეგატი ერთა ლიგის პირველ ხუთ ასამბლეაზე 1920-1924 წლებში. 1922 წელს იგი გახდა ინტელექტუალური თანამშრომლობის საერთაშორისო კომიტეტის (ICIS) თავდაპირველი თორმეტი წევრიდან, რომელიც შეიქმნა. მან მხარი დაუჭირა ICIS-ის რეფორმებს 1929 წელს და წვლილი შეიტანა კომიტეტის პროგრამის შედგენაში 1930 წელს. იმავე წელს მან დატოვა ICIS სამეცნიერო კვლევისთვის, მაგრამ დარჩა კომიტეტის ნორვეგიის ფილიალის წევრი, რომელიც დაარსდა 1924 წელს.
1920 წელს იგი გახდა ნორვეგიის ქალთა აკადემიური ასოციაციის (Nor. Norske Kvinnelige Akademikere) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და იყო მისი პრეზიდენტი 1922-1925 წლებში.
ყოველწლიურად, ოსლოს უნივერსიტეტის დაარსების საიუბილეო თარიღის ფარგლებში, ოსლოს უნივერსიტეტის ეკოლოგიური და ევოლუციური სინთეზის ცენტრი მასპინძლობს ლექციებს ევოლუციური ბიოლოგიის შესახებ ქრისტინე ბონევის სახელობის. ნორვეგიის საზღვაო კვლევითი ინსტიტუტის ერთ-ერთ კვლევით გემს ბონევის სახელს ატარებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1948 კატეგორია:ნანსენის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ქალი მეცნიერები კატეგორია:ნორვეგიელი მეცნიერები კატეგორია:ნორვეგიელი ბიოლოგები
Cerapachys centurio
Cerapachys centurio — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მამული (ფეოდალური)
მამული — ფეოდალური მიწათმფლობელობის ფორმა. კერძო, მემკვიდრეობით მფლობელობაში მყოფი მიწა (შეესიტყვისება დაახლოებით დასავლეთ-ევროპული ალოდი, რუსული — ვოტჩინა, სომხური — ჰაჲრენიქი; ახლო და შუა-აღმოსავლური  — მულქი; ჩინური — ჯუან-ტიანი; იაპონური — სიოენი).
მამული, როგორც მიწათმფლობელობის აღმნიშვნელი ტერმინი, თავდაპირველად გამოხატავდა მხოლოდ მემკვიდრეობით (ე. ი. მამისაგან) მიღებულ მიწას (პირადად შეძენილის საპირისპიროდ). შემდეგში მამულის ცნება აღნიშნავდა სამემკვიდრეო სამფლობელოდ მიღებულ ყველა მიწას, განურჩევლად იმისა, თუ რა გზით იყო ეს შეძენილი. ამრიგად, ცნება მამული მიუთითებდა უკვე არა მიწის მიღების გზაზე, არამედ — მიწის მფლობელის სამემკვიდრეო ხასიათზე. ასე გაჩნდა მამულის სხვადასხვა კატეგორია. ამ კატეგორიებად მამულები იყოფოდა შეძენის გზების, კუთვნილების, სიდიდის და შეუვალობის (იმუნიტეტის) ხარისხის მიხედვით:
გლეხის მიწასაც XV საუკუნიდან ეწოდებოდა მამული, მაგრამ ცხადია, საგლეხო მამული, როგორც მიწათმფლობელობის ფორმა, არსებითად განსხვავდებოდა ფეოდალის მამულისგან. თვით გლეხიცა და მისი მამულიც შეადგენდნენ ბატონის საკუთრებას, ბატონის მამულის შემადგენელ ნაწილს. მისი განმკარგულებელი ბატონი იყო (თუმცა ბატონის ნებართვით გლეხი ზოგჯერ ყიდდა კიდეც მიწას). XV საუკუნემდე გლეხის მიწას ეწოდებოდა არა მამული, არამედ ვენახი, ყანა, მიწა. გლეხის სამეურნეო ერთეული გარკვეული სიდიდისა იყო. მასში შედიოდა განსაზღვრული რაოდენობის სახნავი მიწა, ვენახი და სხვა. ამ საგლეხო მეურნეობის ერთეულს XV საუკუნემდე ეწოდებოდა მიწა ან ფუძე. XV საუკუნიდან კი — მამული, მთელი მამული, ამრიგად, გლეხის მთელი მამული იგივეა, რაც ადრე სრული ფუძე.
იმის გამო, რომ მიწაზე საკუთრების უფლება ფეოდალიზმის ეპოქაში დანაწევრებული იყო (მიწის უზენაესი მესაკუთრე სახელმწიფოში იურიდიულად იყო მეფე, ხოლო ფეოდალები — პირობით მესაკუთრენი), მიმდინარეობდა ბრძოლა ამ დანაწევრებული უფლების გასაფართოებლად მეფესა და ფეოდალებს შორის. იბრძოდნენ მამულის გასხვისების უფლებისათვის. ამ ბრძოლაში თანდათან მიაღწიეს წარმატებას: XI საუკუნემდე ფეოდალს არ შეეძლო მეფის ნებართივის გარეშე მამულის გასხვისება; XI—XV საუკუნეებში ეს ნებართვა ფორმალურ ხასიათსღა ატარებდა: გამოიხატებოდა მხოლოდ მეფის ხელრთვით გასხვისების საბუთში (მეფე ფაქტობრივად ვეღარ უშლიდა დიდ ფეოდალს მამულის გასხვისებას): „მამამა ჩემმა ეზომი მამული დამიგდო, რომე თუცა სხვა რომელისა მამულის სოფელი შემომეწირა, ესეც ხელმეწიფებოდა“, — აღნიშნავს XIII საუკუნეში ერთი დიდი ფეოდალი თავის საბუთში. XV—XVIII საუკუნეებში ეს ფორმალური მხარეც მოიხსნა: ფეოდალი მამულს ასხვისებდა მეფის უკითხავად და ვახტანგ VI-ის სამართალი აკანონებდა ასეთ ვითარებას.
ფეოდალთა კლასის წარმომადგენლები ერთმანეთს ებრძოდნენ აგრეთვე მამულის მისატაცებლად. სწორედ ეს ბრძოლა მამულებისათვის ქმნიდა შინაკლასობრივი ბრძოლის სხვადასხვა ასპექტს ფეოდალურ საქართველოში.
გარდა კერძო მიწათმფლობელობისა (ე. ი. მამულისა), ძველ საქართველოში იყო აგრეთვე სახელმწიფო მიწათმფლობელობა, რომელიც წარმოიქმნა სახელმწიფოს გაჩენასთან ერთად ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების სახით. ამავე დროს გვაროვნული საზოგადოების ეპოქიდან კლასობრივი წყობილების ხანაშიც საუკუნეების მანძილზე შემორჩა სათემო მიწათმფლობელობა. სათმო და სახელმწიფო მიწებს ეწოდებოდა არა მამული, არამედ — ქვეყანა, ხევი, თემი და სხვა.; სახელმწიფო მიწებს განაგებდნენ ერისთავები, ციხისთავები, ხელისუფლები და სხვები; სათემო მიწებს — მამასახლისები, ხევისბერები, ხუცესები (არა სასულიერო შინაარსის) და სხვები; კერძო მამულებს (სამეფო, საფეოდალო, საეკლესიო) — მოურავები, მგეები (განმგეები, გამგებლები) და სხვები. განვითარებული ფეოდალიზმის ხანაში (IX—X საუკუნეებიდან) საქართველოს ცენტრალურ (ბარის) რაიონებში ძირითადად გაქრა სათემო მიწათმფლობელობა. XI— XIII საუკუნეებში სახელმწიფო და სათემო მიწების ნაწილს მეფე პირად მფლობელობაში ურიგებდა წვრილ ფეოდალებს — მსახურეულ აზნაურებს. ასეთ მიწებს ეწოდებოდა საკარგავი (სომხური სიტყვიდან — ჯილდო, ჯამაგირი, საზღაური; აქედან —დაჯილდოება, ჯამაგირის გაჩენა, დასაჩუქრება, დაკარგვა). ასე გაჩნდნენ „აზნაურნი მოსაკარგავენი“ (ე. ი. საკარგავის მფლობელი აზნაურები) საპირისპიროდ „მემამულე აზნაურისა“ (ე. ი. მამულის მფლობელი აზნაურებისა).
სათემო სახელმწიფო მიწები და საკარგავები დროთა განმავლობაში მამულებად იქცა. ეს პროცესი დასრულდა XV საუკუნეში. XV—XVIII საუკუნეებში სამამულე მიწათმფლობელობა საქართველოში ყოვლისმომცველი გახდა, აღარ იყო არც სახელმწიფო მიწა, არც სათემო, არც საკარგავი. მიწის ყოველგვარი საკუთრება ამ პერიოდში იყო მამული.
XIX საუკუნის 60-იან წლებიდან 1921 წლამდე მამული აღნიშნავდა მიწაზე კერძო საკუთრებას. საბჭოთა ეპოქაში მიწაზე კერძო საკუთრების მოსპობასთან ერთად მამული, როგორც მიწათმფლობელობის აღმნიშვნელი ტერმინი, აღარ იხმარება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალიზმი
სიუდად დეპორტივა ჟოან გამპერი
სიუდად დეპორტივა ჟოან გამპერი (კატ. Ciutat Esportiva Joan Gamper) — საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ სპორტული კომპლექსი, გაიხსნა 2006 წლის 1 ივნისს.
მდებარეობს ქალაქ სან-ჟოან-დესპიში, ბარსელონას მახლობლად. საერთო ფართობია 136.839 მ², ის განაგებს „ბარსელონას“ პირველი, მეორე და უფრო დაბალი შემადგენლობების მომზადების ინფრასტრუქტურას. კომპლექსი შედგება ცხრა საფეხბურთო მოედნისგან, მეკარეებისთვის ბუნებრივსაფარიანი სამწვრთნელო ბანაკისა და სპორტული პავილიონისგან.
ამ კომპლექსის სრული რეალიზაციისთვის გამოყოფილია € 8,8 მლნ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)
Lasioglossum sichuanense
Lasioglossum sichuanense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1992 წელს.
სქოლიო
sichuanense
Blow Your Mind
„Blow Your Mind“ — ბრიტანული ფანკ-ჯგუფ Jamiroquai-ს სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1993 წელს. შეტანილია ალბომში Emergency on Planet Earth. იგი ბრიტანეთის ჩარტში #12 პოზიციამდე ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Jamiroquai-ს სიმღერები კატეგორია:1992 წლის სიმღერები კატეგორია:1993 წლის სინგლები
როზამუნდ პაიკი
როზამუნდ პაიკი (Rosamund Pike; დ. 27 იანვარი, 1979) — ინგლისელი მსახიობი. მისი ყველაზე ცნობილი როლი არის ფილმში ჯეიმზ ბონდზე „მოკვდი სხვა დღეს“ (2002).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კოხედესის შტატი
კოხედესი (Estado Cojedes) — შტატი ვენესუელაში. დედაქალაქია სან-კარლოსი. მდებარეობს ცენტრალურ-დასავლეთ რეგიონში. მისი სახელი მომდინარებობს მდინარისგან, რაც ადგილობრივთა ენაზე ნიშნავს „სადაც ყველაფერი ხდება“. შტატის მთლიანი ფართობია 14 800 კმ². 2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 300 300 ადამიანს შეადგენს.
ეკონომიკური აქტივობის ძირითად დარგებს მიწათმოქმედება და მეცხოველეობა წარმოადგენს. მთავარი კულტურებია სიმინდი, იამი, სორგო, ბარდა, კასავა და მანგო. მეცხოველეობაში ლიდერობს მსხვილფეხა რქოსანი საქონელი და მეღორეობა.
შტატის ამჟამინდელ ტერიტორიაზე, გადმოსახლდნენ ორინოკოს რეგიონში მცხოვრები ადგილობრივი ამერიკელები, მათი მთავარი მიზანი კოლონიზაცია და ტაკარიგუის ტბის გარშემო ტერიტორიებთან ვაჭრობის გაბმა იყო.
1750 წელს ესპანელმა კირილო ბაუტისტამ დააარსა დასახლება სანტა-კლარა-დე-კარამაკატე. არეალის შესახებ ერთ-ერთ პირველ მოხსენებებს 1760 წელს წერს ეპისკოპოსი მარტი.
დამოუკიდებლობის შემდეგ კოხედესი შედიოდა კარაბობოს პროვინციის შემადგენლობაში.
მუნიციპალიტეტები
ადმინისტრაციულად შტატი იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის შტატები კატეგორია:კოხედესის შტატი
Cerapachys clarki
Cerapachys clarki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვებ-მასტერი
ვებ-მასტერი (Webmaster) — ადამიანი, რომელიც დაკავებულია საიტების შექმნით ინტერნეტში. ვებ-მასტერი არის საიტების „მმართველი“. იგი შეიძლება იყოს დიზაინერი, პროგრამისტი, სისტემის ადმინისტრატორი, მოდერატორი და ა.შ. ტერმინი ვებ-მასტერი პირველად 1992 წელს გამოიყენა ტიმ ბიორნერს ლიმ, დოკუმენტში „Style Guide for Online Hypertext.“
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტი
შუაღამის კოვბოი (ფილმი)
შუაღამის კოვბოი (Midnight Cowboy) — ჯონ შლეზინგერის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ამავე სახელის ნოველის მიხედვით. ფილმში მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, ჯონ ვოითი, ბრენდა ვაკარო და სხვა. ფილმმა მოიგო სამი ოსკარი, მათ შორის საუკეთესო ფილმი და საუკეთესო რეჟისორი.
სიუჟეტი
ჯო ბაკი, რომელიც ტეხასის პატარა ქალაქის ერთ ბარში ჭურჭლის მრეცხავად მუშაობს, ნიუ-იორკში გაემგზავრება. მას გადაწყვეტილი აქვს დიდ ქალაქში როგორც ჟიგოლომ იცხოვროს. მაგრამ ჯო საკუთარ ამერიკულ ოცნებას ვერ აიხდენს. პირველივე ქალი, რომელთანაც მას ურთიერთობა ექნება, კესი, ჯოს მოსთხოვს ტაქსის ფულს და საოცრად გაბრაზდება, როცა ჯო ეტყვის, რომ თავად აპირებდა ფულის თხოვნას.
ჯო გაიცნობს უსახლკარო, ტუბერკულოზით დაავადებულ ენრიკო რიცოს, იგივე რატსოს. რატსო თავიდან ჯოს 10 დოლარს გამოართმევს და არ დაუბრუნებს, მაგრამ შემდეგ ბოდიშს მოიხდის და ჯოს საკუთარ ბინაში დაპატიჟებს, შემდეგ კი სხვა ჟიგოლოს კლიენტსაც მოჰპარავს ჯოსთვის.
რატსოსა ოცნება ფლორიდაში მოხვედრაა. მას შემდეგ, რაც ისინი თავშესაფარს დაკარგავენ, რატსოს მამის საფლავს მოინახულებენ, ამის შემდეგ კი რატსო, ნაცვლად იმისა, რომ ექიმს მიმართოს, დაარწმუნებს ჯოს, რომ ის ფლორიდაში მიმავალ ავტობუსში ჩასვას. იმისათვის, რომ ავტობუსის ბილეთის ფული იშოვოს, ჯო მოხუც კაცს სცემს და გაძარცვავს და ფლორიდის ავტობუსზე ბილეთებს იყიდის. რატსო მგზავრობის დროს მოკვდება.
ჯილდოები
შუაღამის კოვბოი იყო ერთადერთი ფილმი, რომლის ჩვენებაზეც დაწესებული იყო ასაკობრივი ცენზი და გაიმარჯვა ოსკარზე.
ოსკარი
BAFTA
ჯონ ვოითმა ასევე მიიღო ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს დაჯილდოების პრიზები, როგორც იმედისმომცემმა მსახიობმა მამაკაცმა.
სქოლიო
კატეგორია:1969 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:United Artists-ის ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები კატეგორია:ჯონ შლეზინგერის ფილმები
რადიკალური ლიბერალური პარტია (პარაგვაი)
რადიკალური ლიბერალური პარტია (Partido Liberal Radical, PLR) — პოლიტიკური პარტია პარაგვაიში. ის იყო ალფრედო სტრესნერის რეჟიმის დროს ყველაზე დიდი ოპოზიციური პარტია, თუმცა მისი ჩამოგდების შემდეგ მალევე გაქრა.
ისტორია
პარტია 1963 წელს ლიბერალური პარტიის გაყოფის შედეგად ჩამოყალიბდა. ეს მოხდა მას შემდეგ რაც ლიბერალური პარტიის ერთი ნაწილი დაბრუნდა პარაგვაიში და გახდა რეჟიმის "ოფიციალური" ოპოზიცია. დანარჩენმა ნაწილმა სახელი შეიცვალა და გახდა რადიკალური ლიბერალური პარტია. 1967 წელს "PLR"-ის წევრები ასევე დაბრუნდნენ პარაგვაიში 1967 წლის საკონსტიტუციო საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად. მათ მოახერხეს 120 ადგილიდან 29-ის მოგება, რითიც გახდნენ უდიდესი ოპოზიციური პარტია.
1968 წლის არჩევნებში მათ მოიგეს სენატის 30 ადგილიდან 9 და დეპუტატთა პალატის 60 ადგილიდან 16. 1973 წლის არჩევნებში მათ სენატში ერთი ადგილი დაკარგეს, თუმცა დეპუტატთა პალატაში 16-ვე შეინარჩუნეს. 1977 წლის საკონსტიტუციო საბჭოს არჩევნებში პარტიას არ მიუღია მონაწილეობა და მას შემდეგ რაც საკონსტიტუციო ცვლილებებით სტრესნერიმ მიიღო უფლება განუსაზღვრელი ძალაუფლება პარტია მისმა უმეტესმა წევრმა დატოვა და ჩამოაყალიბა ჭეშმარიტად რადიკალური ლიბერალური პარტია.
პარტიამ 1978 წლის არჩევნებში შეძლო დეპუტატთა პალატაში მისი 16 ადგილის შენარჩუნება, თუმცა 1983 წლის არჩევნებში მათი რაოდენობა 13-მდე შემცირდა. 1988 წლის არჩევნებში მათ ისევ 13 ადგილი მოიგეს. სტრესნერის ჩმოგდების შემდგომ პარტიამ მხარდამჭერთა უდიდესი ნაწილი დაკარგა. 1989 წლის არჩევნებში პარტიის ხმები 7.2%-დან 1.3%-დე დაეცა და მხოლოდ ერთი ადგილი მიიღო. მას შემდგომ არჩევნებში აღარ მიუღია მონაწილეობა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:პარაგვაის პოლიტიკა
ბაშევო
ბაშევო (Башево) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 194 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ბაშევოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ბაშევო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს მიურენ მეჰმედ სალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ლუი ბონაპარტი
ლუის ბონაპარტი (დ. 2 სექტემბერი, 1778, აიაჩო, კორსიკა — გ. 25 ივლისი, 1846) — ფრანგი ჯარისკაცი. ნაპოლეონ ბონაპარტის ძმა და ნაპოლეონ III-ის მამა. 1806–10 წლებში ნიდერლანდების მეფე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მონარქები კატეგორია:ბონაპარტები კატეგორია:დაბადებული  2 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1778 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1846
Lasioglossum sierramaestrensis
Lasioglossum sierramaestrensis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2001 წელს.
სქოლიო
sierramaestrensis
მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა
წმინდა მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა - მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით - 23 სექტემბერი. წმინდანები ღვიძლი დები იყვნენ, წარმოშობით ბითვინიიდან (მცირე აზია). ღვთისმოშიშებით გამორჩეულებმა გადაწყვიტეს, გარიდებოდნენ ამ სოფელს, ერთი განკრძალული ბერი ჰპოვეს უდაბნოში და აქ ატარებდნენ დღეებს ლოცვითა და მარხვით. მალე წმიდანებმა შორს გაითქვეს სახელი, რადგან უფლისაგან სასაწაულებრივი კურნების ნიჭი მიემადლათ. ოლქის მმართველმა, ფრონტონმა ბრძანა, შეეპყროთ ისინი და მისთვის მოეგვარათ. უღმრთო ხელისუფალი პატივისა და ჯილდოების აღთქმით შეეცადა ქალწულების გადადრეკას ქრისტეს სარწმუნოებისაგან, მაგრამ მათ ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი ღმერთი და ყველა მაცდური წინადადება უარყვეს. გააფრთებულმა მმართველმა თავისი რისხვა უფროს დას - მინოდორას დაატეხა თავს. წმიდანი მოთმინებით იტანდა სატანჯველებს, ბოლოს კი აღმოხდა: და გავიდა ამ სოფლიდან. ოთხი დღის შემდეგ უმცროსი დები - მიტროდორა და ნიმფოდორა წარადგინეს სამსჯავროზე. მათ მინოდორას ჭრილობებით დასერილი და გასისხლიანებული გვამი დაუგდეს წინ დასაშინებლად. ასულები ცხარე ცრემლით დასტიროდნენ ძვირფას ცხედარს, მაგრამ მაცხოვრის უარყოფაზე არც უფიქრიათ; მმართველს განუცხადეს: მაშინ წმიდა მიტროდორა გაიყვანეს საწამებლად: ხეზე დაკიდეს, „ლამპართა მიერ ცეცხლისათა“ დაუწვეს სხეული; შემდეგ გარდამოხსნეს და რკინის ჯოხების ცემით დაუმტვრიეს სხეული; ასეთ ტანჯვაში შეჰვედრა ნეტარმა სული უფალს. ბოლოს მესამე, ნიმფოდორა მოიყვანეს. მის წინ უფროსი დების ნაწამები ცხედრები ესვენა. ფრონტონი იმედოვნებდა, რომ ეს სახილველი დააფრთხობდა ყმაწვილ ქალს. თავი ისე მოაჩვენა, თითქოს ენანებოდა მისი სინორჩე და მშვენიერება, და ალერსით, უხვი ჯილდოებისა და პატივის აღთქმით შეეცადა მის გადმობირებას. წმიდა ნიმფოდორამ ყური არ ათხოვა მის მაცდურ სიტყვებს და დების ხვედრი გაიზიარა.
უსჯულოებს სურდათ, დაეწვათ მარტვილთა ცხედრები, მაგრამ „ქუხილნი და ელვანი საშინელნი მეყსა შინა იხილვნეს საჴუმილსა მას ზედა ცეცხლისასა“ და მთავარი და მისი მსახურები „დაწუნა და განანქრინნა“; შემდეგ მძაფრი წვიმა გარდამოხდა ზეცით და ცეცხლი დაშრიტა. წმიდანთა უვნებლად დარჩენილი ნეშტი ქრისტიანებმა პატივით მიაბარეს მიწას. მათი ზოგი უხრწნელი ნაწილი ათონზე, პანტელეიმონის რუსული მონასტრის ღვთისმშობლის საფარველის ტაძარში ინახება, წმიდა მიტროდორას მკლავი კი წმიდა მთაზევე, პანტოკრატორის სავანეშია დაბრძენებული.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტ. III, თბილისი, 2001 წელი
კატეგორია:წმინდანები კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Cerapachys clarus
Cerapachys clarus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აღმოსავლეთის კათოლიკური ეკლესიები
ალბანურ-კათოლიკური ეკლესია, ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესია, ბელორუსულ-კათოლიკური ეკლესია, ბულგარულ-კათოლიკური ეკლესია, ეთიოპურ-კათოლიკური ეკლესია, იტალიურ-ალბანური ეკლესია, კოპტურ-კათოლიკური ეკლესია, მელქიტური ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესია, რუმინული ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესია, რუტენული კათოლიკური ეკლესია, სირიულ-კათოლიკური ეკლესია, სირიულ-მარონიტული ეკლესია, სლავური კათოლიკური ეკლესია, სომხურ-კათოლიკური ეკლესია, უკრაინული ბერძნული-კათოლიკური ეკლესია, უნგრული ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესია.
რესურსები ინტერნეტში
*
კეხვის ციხე
მინიატიურა|კეხვის ციხე კეხვის ციხე — ციხესიმაგრე სამაჩაბლოში, სოფელ კეხვის (ქურთის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად, მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს, მაღალი მთის წვერზე.
ისტორია
კეხვის ციხე პირველად მოხსენებულია 1578 წელს. თურქთა ჯარმა მუსტაფა ლალა-ფაშას მეთაურობით სძლია ირანის ჯარს და დაიკავა აღმოსავლეთი საქართველო. შეშინებულმა შაჰმა გაათავისუფლა ტყვეობაში მყოფი სიმონ მეფე და სამშობლოში გამოაგზავნა ოსმალთა წინააღმდეგ საბრძოლველად. მეფემ სძლია მომხდურთ და დასაჯა მათი მომხრეები, მათ შორის უპირველეს ყოვლისა ვახტანგ მუხრან-ბატონი დაიჭირა და კეხვის ციხეში დაამწყვდია.
შემდეგ პერიოდში, 1625 წელს, როდესაც გიორგი სააკაძე ირანელების წინააღმდეგ საბრძოლველად ემზადებოდა, მან კეხვის ციხე საიმედოდ მიიჩნია და სხვებთან ერთად გაამაგრა კიდეც იგი.
ამის შემდეგ საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში წერილობით წყაროებს არაფერი შემოუნახავს კეხვის შესახებ. ციხის სიმტკიცეზე მიუთითებს ერთი ისტორიული ფაქტი, რომელიც 1736 წელს მიეკუთვნება, როცა კეხვის ციხეში გამაგრებული გივი ამილახორის წინააღმდეგ შაჰმა დიდძალი ჯარი გამოგზავნა, ამილახორმა სამჯერ მოიგერია ირანელთა შემოტევა და აიძულა მტერი ციხისათვის ალყა მოეხსნა.
1745 წელს თეიმურაზ მეფემ დიდძალი ჯარი გააგზავნა კეხვის ციხის ასაღებად. ციხის ალყა ოთხ თვეს გაგრძელდა, მაგრამ იგი მაინც ურყევად იდგა. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ციხეს ზარბაზნები დაუშინეს, მათმა მბრძანებელმა, სურამის ციხეში ალყაშემორტყმულმა გივი ამილახორმა კი მიშველება ვერ შეძლო, ციხის დამცველნი დანებდნენ. როცა ამილახორის აჯანყება დამარცხდა, ახალი აჯანყების შიშით, შაჰმა ბრძანა დაენგრიათ სურამისა და კეხვის ციხეები. ბრძანება შესრულდა. მაგრამ ციხე მთლიანად არ დაუნგრევიათ, იგი მხოლოდ მწყობრიდან გამოიყვანეს. როგორც ეტყობა, სიტუაციის შეცვლის შემდეგ ციხე მალე აღუდგენიათ. ამის შემდეგ, საუკუნის დასასრულამდე იგი ხშირად იხსენიება, კერძოდ, ლეკების თარეშთან დაკავშირებით. 1763 წელს ლეკთა მორიგი დიდი ჯარი შემოსევია საქართველოს და სამაჩაბლოს მოოხრება მოუნდომებია. მაგრამ ფხიზლად ყოფილა მეფე ერეკლე. მას სასწრაფოდ შეუყრია ჯარი, შეუკრავს კეხვი და მისი მიდამოები, დახვედრია მტერს და მომხდურნი სულ ერთიანად ამოუწყვეტია.
არქიტექტურა
პირველად ამ ადგილას დიდი ზომის კოშკი მდგარა, რომლისთვისაც სამხრეთით მიუშენებიათ გალავანი. ამ გალავნის დანგრევის შემდეგ, ძველის ნაშთების გამოყენებით, აუგიათ ახალი, უფრო ვრცელკოშკიანი გალავანი. მომდევნო პერიოდში გალავნისათვის მიუდგამთ შესასვლელი კოშკიც. ბოლოს, მტრის შემოსევათა გახშირების გამო, კიდევ (უკვე ქვედა ტერასაზე) აგებული იქნა დამატებითი გალავანი კოშკით.
თავდაპირველი კოშკი არაწესიერი ოვალური გეგმისაა. პირველი სართული ოთხი მეტრის სიმაღლეზე იწყება. ზედა კედლებს ორფენიანობა ეტყობა. პირველი ფენიდან დარჩენილია ორი სართული. კოშკის დაზიანების შემდეგ ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლები ხელახლა აუგიათ და, იმავე დროს, მესამე და მეოთხე სართულებიც დაუშენებიათ. თავდაპირველი გალავნიდან ნაწილობრივ გადარჩენილია აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლები, რომელთა სიმაღლე ათ მეტრამდე აღწევს და სისქითაც შესამჩნევია. ციხეში შესასვლელი მოწყობილია დასავლეთით, მრავალსართულიანი კოშკის ქვედა ნაწილში. ეზოში მყოფი მეომრებისათვის კედელში ბუხარია მოთავსებული. ძველი კედლები ყრუა. დაცვა, ალბათ, გალავნის ზედა ნაწილებიდან ხდებოდა. აქ იქნებოდა მოწყობილი ხის საბრძოლო ბილიკიც. გალავნის მეორე ფენაც ძალიანაა დაზიანებული - შერჩენილია რამდენიმე სათოფური და ბუხარი.
მცირე ზომის სამხრეთ-აღმოსავლეთის კოშკის გეგმა სამკუთხედს უახლოვდება. დარჩენილია ოთხი სართული. სართულებზე კარ-სარკმლებს გარდა მოთავსებულია სათოფურები, სხვადასხვა დანიშნულების ნიშები და ბუხარი. ეს კოშკი და მასთან ერთად იმავე პერიოდის სხვა კედლებიც შეიძლება დათარიღდეს XVII საუკუნის პირველი ნახევრით.
ეზოს დასავლეთ მონაკვეთში რაღაც შენობები მდგარა, ჩრდილოეთ კედლებზე კი მიდგმული ყოფილა დიდი მოცულობის წყალსაცავი. წყალსადენით აქ წყლის ამოყვანა საკმაო სირთულეს წარმოადგენდა. მანავის ციხის მსგავსად, შესაძლოა, აქაც ან იქვე აგროვებდნენ წვიმის წყალს, ან შორიდან მოჰქონდათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
წმინდა ვარიფსავე
წმინდა ვარიფსავე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით — 23 სექტემბერი. წმინდანი მოღვაწეობდა II საუკუნეში. იგი განდეგილად ცხოვრობდა და მრავალს მოაქცევდა ქრისტიანობაზე თავისი მადლმოსილი ქადაგებებითა და სნეულთა კურნებებით. წმინდანი წარმართებმა მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
იურიკ სარქისიანი
ადრეული ცხოვრება
იურიკ სარქისიანი დაიბადა სოფელ სამაგარში, ეჩმიაძინის რაიონში. მან ვარჯიში დაიწყო 13 წლის ასაკში. 1980 წელს სარქისიანი აიყვანეს სსრკ ძალოსნობის ეროვნულ გუნდში. მომდევნო წელს იგი გახდა ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონი მოზარდებს შორის. ის ვარჯიშობდა ეჩმიაძინში VSS Sevan–ში.
კარიერა
18 წლის ასაკში სარქისიანმა მონაწილეობა მიიღო 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, იმავე წელს შეუერთდა საბჭოთა კავშირის ეროვნულ გუნდს. მან მეორე ადგილი დაიკავა საბანტო წონით კატეგორიაში (56 კგ) და მოიპოვა ოლიმპიური ვერცხლის მედალი. ოლიმპიური თამაშების შემდეგ სარქისიანი გადავიდა ბუმბულის წონაში (60 კგ), სადაც იასპარეზებდა კარიერის ბოლომდე.
1982 წელს სარქისიანმა მოიპოვა ოქროს მედლები ძალოსნობის ევროპის ჩემპიონატზე და ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. სარქისიანმა გაიმეორა ეს მიღწევა მომავალ წელს, 1983 წელს ძალოსნობის ევროპის ჩემპიონატზე და 1983 წელს ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზეც, რის შედეგადაც იგი ზედიზედ ორჯერ გახდა ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონი. მან ასევე დაამყარა რამდენიმე მსოფლიო რეკორდი ამ ეტაპზე. ის იყო აშკარა ოქროს მედლის ფავორიტი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებისთვის, მაგრამ ვერ შეძლო თამაშებში მონაწილეობა 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის ბოიკოტის გამო. 1988 წლის სეულის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ის არ იყო სსრკ-ს ძალოსნების ოლიმპიურ გუნდში. ამის შემდეგ, ის ცოტა ხანს არ ვარჯიშობდა და ფიქრობდა ძალოსნობის კარიერის დასრულებაზე. 1991 წელს სარქისიანმა კვლავ განაგრძო ძალოსნობა დამოუკიდებელი სომხეთის სახელით. იურიკ სარქისიანი დასახელდა ეროვნული ნაკრების ლიდერად 1993 წლის მელბურნში გამართულ ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე. ის გახდა ტურნირის ბრინჯაოს მედალოსანი. ამის შემდეგ სარკისიანი ავსტრალიაში წონითმა ძალოსნობის წარმომადგენლებმა მიიწვიეს იქ დარჩენის მიზნით, მოგვიანებით კი ავსტრალიის მოქალაქეობა შესთავაზეს. მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ავსტრალიის ძალოსნობის ფედერაციასთან და მოგვიანებით ასპარეზობდა ავსტრალიის სახელით. სარქისიანმა წარადგინა ეს ქვეყანა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ატლანტაში და 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სიდნეიში. სარქისიანმა ასევე მონაწილეობა მიიღო თანამეგობრობის თამაშებში 1998 და 2002 წლებში. მან 1998 წელს მოიპოვა ვერცხლი და, 41 წლის ასაკში, მოიპოვა ოქროს მედალი 2002 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:სომეხი სპორტსმენები
სსრკ სახალხო არტისტების სია
სსრკ სახალხო არტისტი — სსრკ-ის საპატიო წოდება, რომელიც 1936-1991 წლებში ენიჭებოდა სსრკ-ის ხელოვნების გამორჩეულ მუშაკებს, რომლებმაც მიიღეს სახალხო აღიარება საბჭოთა თეატრის, მუსიკის, კინოს, ცირკის, ტელევიზიისა და რადიო მაუწყებლობის განვითარებასა და შემოქმედებითი ცვლის არზრდა-განათლებაში გაწეული ღვაწლისთვის. დამტკიცებულია სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის 1936 წლის 6 სექტემბრის №47 დადგენილებით. ქვეყნის უმაღლესი ორგანოს მიერ შესაბამისი სამინისტროებისა და დეპარტამენტების წინადადებით.
სსრკ სახალხო არტისტის საპატიო წოდების მფლობელი სულ 1006 პიროვნება გახდა. ქვემოთ მოცემულია სსრკ სახალხო არტისტების სია წლებისა და წოდების მინიჭების თარიღების მიხედვით.
1942
არ გაცემულა
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჯილდოები
ეთიოპიის დემოგრაფია
lang=ka|მინი|250პქ|ეთიოპიის მოსახლეობის სქესობრივ-ასაკობრივი პირამიდა მინი|250პქ|მოსახლეობის განვითარება მინი|250პქ|ეთიოპიელი ქალი ეთიოპია, მოსახლეობის რაოდენობით, ერთ–ერთი ყველაზე დიდი ქვეყანაა მსოფლოში. ეთიოპია ასევე გამოირჩევა ეთნიკური სიჭრელით. ამ ქვეყანაში 80 ეთნიკური ჯგუფი სახლობს. აქ ძირითად ეთნოსებს წარმოადგენენ: ორომო, ამჰარა, ტიგრაი და სომალელები.
ეს ქვეყანა მრავალფეროვანია რელიგიური თვალსაზრისითაც. მოსახლეობის უმრავლესობას სუნიტები და ეთიოპელი მართლმადიდებლები შეადგენენ. მუსლიმები დაბლობებში ცხოვრობენ, ხოლო ქრისტიანები მთიანეთში. ეთიოპიაში ასევე მცირე რაოდენობით არსებობენ ტრადიციული რწმენის მიმდევრებიც.
ამჰარული ეთიოპიის ოფიციალური ენაა, თუმცა ასევე გავრცელებულია ტიგრინია და ორომოს ენა.
რელიგია
ეთიოპიელი მართლმადიდებლები – 43,5 %, პროტესტანტები – 18,6 %, სუნიტები – 33,9 %, ტრადიციული რელიგიის მიმდევრები – 2,6 %, სხვები 1,3 %.
სქოლიო
კატეგორია:ეთიოპია
ელენე თარხნიშვილი
ელენე თარხნიშვილი (დ.1881, 28 მარტი, ახალქალაქი — გ. 2 აგვისტო, 1961, იტალია) — ქართველი მომღერალი, დაიბადა სოფელ ახალქალაქში. გაღარიბებულ თავად იოსებ რევაზის ძე თარხან–მოურავის ოჯახში. მონათლეს 1883 წელს სოფელ ავლევში, მიძინების ეკლესიაში, სადაც ცხოვრობდა ბებიამისი, ამირეჯიბის ქალი, რომელიც დედით ბაგრატიონი იყო. ელენეს აღზრდაში დიდი ამაგი მიუძღვის მამიდას, ცნობილ ქართველ მწერალ ეკატერინე გაბაშვილს და ივანე მაჩაბლის მეუღლეს – ტასო ბაგრატიონს, რომელიც ახლო ნათესავად ერგებოდა.
ელენემ 1897 წელს ოქროს ჯვრით დაასრულა თბილისის წმინდა ნინოს სასწავლებელი. 1900–იან წლების დასაწყისში სამკურნალოდ უცხოეთში გამგზავრებულ მამას გაჰყვა. მოიარეს გერმანია, საფრანგეთი. მოინახულეს ხელოვნების კერები. დაწყებითი მუსიკალური განათლება ელენე თარხნიშვილმა მიიღო საქართველოში მოღვაწე ჩეხ მუსიკოს იოსებ რატილთან. იგი მოსწავლეთა ქოროს სოლისტი იყო. ელენე სიამოვნებით მონაწილეობდა ოჯახებში გამართულ საღამოებში და ქართული ჰანგებით ატკბობდა შეკრებილებს. 1905 წელს, მშობლიურ სოფელში, ეგრედწოდებულ „მაჩაბლიანთ სასახლეში“, სალონური საზოგადოების წინაშე, რომელთა შორისაც აკაკი წერეთელიც იმყოფებოდა ელენემ პირველად შეასრულა ცნობილი რომანსი „მხოლოდ შენ ერთს“. მისი ხმით მოხიბლულმა აკაკიმ იმავე ღამეს დაწერა მომღერლისადმი მიძღვნილი ლექსი – „სიმღერა“.
1905–1907 წლებში ელენე თარხნიშვილი ვოკალურ ხელოვნებას სრულყოფდა პეტერბურგში. ბინად ნათესავებთან გაჩერდა, ცხოვრების სახსრისთვის დილაობით მდივნად მუშაობდა, საღამოობით კი იტალიური და ფრანგული ენის კურსებზე დადიოდა. ბეჯითი და ყოველდღიური მეცადინეობით მან სერიოზულ ტექნიკურ პროგრესს მიაღწია და შემდგომი წინსვლისთვის 1908 წელს გაემგზავრა მილანში. იტალიაში მეურვეობას უწევდა იმხანად იქ მყოფი ვანო სარაჯიშვილი. მან მოაწყო მოწაფედ მაესტრო ემა დოტისთან. მასთან მეცადინეობით მომღერლის ხმა კიდევ უფრო დაიხვეწა და გაძლიერდა.
სრულიად ახალგაზრდა ელენემ ზედმიწევნით შეისწავლა მთელი რიგი საოპერო პარტიები ისე, რომ მუსიკათმცოდნეთა ყურადღება მიიქცია. ერთ–ერთ შინაურ საღამოზე მისი გამოსვლის შემდეგ იტალიური გაზეთი წერდა: „ პატივცემულმა ემა დოტიმ მოგვასმენინა თავისი მოწაფის, ახალგაზრდა არტისტი ქალის ელენე თარხნიშვილის სიმღერა. ელენე თარხნიშვილს მშვენიერი და სასიამოვნო ხმა აქვს, მღერის გრძნობით. ახალგაზრდა მომღერალს მომზადებული აქვს „ფაუსტი“, „რიგოლეტო“, „მანონი“, „დონ პასკუალე“, „ბალ–მასკარადი“. ამ ოპერებიდან ელენე თარხნიშვილმა შეასრულა სხვადასხვა ადგილები. იმღერა, აგრეთვე, არია „ტრავიატადან“. ახალგაზრდა მომღერალ ქალს დიდებული მომავალი ელის“.
ასეც მოხდა. 1910 წელს დოტის მეგობარმა, კომპოზიტორმა პიეტრო მასკანიმ გადაწყვიტა დასის შეკრება აშშ–ში გასამგზავრებლად. გასტროლიორთა შესარჩევად მილანის „ლა სკალას“ თეატრში ჩატარდა კონკურსი, რომელშიც, 14 კონკურსანტს შორის, პირველობა ჩვენმა თანამემამულემ მოიპოვა და იტალიურ დასთან ერთად გაემგზავრა ამერიკაში.
იტალიაში დაბრუნებული ელენე 1911 წელს ქალაქ მონცაში მიიწვიეს მთავარ როლზე ოპერა „ტრავიატაში“. იგივე პარტია იმღერა მან ქალაქ სავონაში. 1911–1912 წლებში ელენე თარხნიშვილი სამშობლოში მოღვაწეობდა. იგი მონაწილეობდა თბილისის ოპერის თეატრის სპექტაკლებში: "ტრავიატა", "რიგოლეტო", „ფაუსტი“, "ბოჰემა"; კონცერტებს მართავდა სხვადასხვა ქალაქებში: ქუთაისი, ბაქო, პეტერბურგი...
ბუნებრივი ლანდშაფტი
ბუნებრივი ლანდშაფტი, ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსი — ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული გეოგრაფიული კომპონენტების (გეოლოგიური აგებულება, რელიეფი, ჰავა, შიდა წყლები, ნიადაგ-მცენარეული საფარი, ცხოველთა სამყარო) კანონზომიერი ჰარმონიული შეთანაწყობა, რომელიც ქმნის სხვადასხვა რანგის ერთიან უწყვეტ სისტემას, გეოგრაფიული გარსიდან ფაციესამდე (მაგალითად, ტაიგა, სტეპი, უდაბნო და სხვა). ბუნებრივი ლანდშაფტი ფიზიკური გეოგრაფიის ძირითადი ცნებათაგანია და ჩვეულებრივ, მოიცავს დედამიწის ქერქის განსაზღვრულ უბანს მისთვის დამახასაითებელი რელიეფით, ატმოსფეროს დედამიწისპირა წყლებს, ნიადაგებსა და სხვა. ბუნებრივი ლანდშაფტი აღნიშნავს ბუნებრივი ან ადამიანის მიერ ბუნების ნებისმიერი მასშტაბის ძირითადი კომპონენტების ნაწილობრივ შეცვლილ სისტემას.
ელენე თარხნიშვილი
1913 წლიდან მომღერალი კვლავ იტალიაშია. 1920 წელს ელენე ცოლად გაჰყვა საოპერო მომღერალ (ტენორი), პიანისტსა და დირიჟორ არტურო დე ვიტას. გათხოვების შემდეგ იგი მეუღლის გვარით მოღვაწეობდა. ძირითადად მილანში ცხოვრობდა, სადაც 1923 წლამდე მღეროდა თეატრ "Teatro Carcano"–ში. მძიმე ავადმყოფობის გამო, მომღერალი ნაადრევად ჩამოშორდა სცენას. 1924–1925 წლებში ქალაქ ბერგამოში შედგა მისი არტისტული მოღვაწეობის მეთხუთმეტე და უკანასკნელი სეზონი.
ბუნებრივი ლანდშაფტი
ბუნებრივი ლანდშაფტის ცნება ფართოდ გამოიყენება ლანდშაფტმცოდნეობასა და ზოგად დედამიწისმცოდნეობაში. გარემოს ცალკეული კომპონენტები ბუნებრივი ლანდშაფტის ფარგლებში ვითარდება როგორც მთელის ნაწილი. მათი ურთიერთკავშირი გამოხატულია ნივთიერებისა და ენერგიის ცვლაში. ერთ-ერთი კომპონენტის შეცვლაც კი ხშირად იწვევს მთლიანად ბუნებრივი ლანდშაფტის გარდაქმნას.
ელენე თარხნიშვილი
1925 წელს ელენე ვიტამ მილანში გახსნა ვოკალური სკოლა, სადაც მრავალი წარმატებული ვოკალისტი აღიზარდა; აქ იგი 1953 წლამდე მოღვაწეობდა, შემდეგ, სამწუხაროდ, საგრძნობლად დაუქვეითდა სმენა, თითქმის დაყრუვდა. ამის გამო დახურა ბინა–სტუდია მილანში და მეუღლის ნათესავებთან გადასახლდა სამხრეთ იტალიის ქალაქ რეჯიო–კალაბრიაში.
ბუნებრივი ლანდშაფტი
აქვს განსაზღვრული მდგრადობა, გააჩნია გარეგანი აგენტებით მისი დარღვევის შედეგად აღდგენის ტენდენცია. მიეკუთვნება სხვადასხვა დონეს (რანგს): პლანეტარულს (გეოგრაფიული გარსი), რეგიონალურს (ლანდშაფტური ზონა, პროვინცია, ცალკეული ლანდშაფტი), ტოპოლოგიურს (ადგილი, უროჩიშჩე, ფაციესი). რეგიონული და ტოპოლოგიური დონის ბუნებრივი ლანდშაფტი გეოგრაფიული გარსის სტრუქტურული ნაწილია, მისი დიფერენციაციის პროცესია. სხვა მხრივ, ნებისმიერ უმაღლესი რანგის ბუნებრივი ლანდშაფტი განიხილება როგორც დაბალი რანგის ბუნებრივი ლანდშაფტის ინტეგრაციის გამოხატულება.
ელენე თარხნიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:იტალიაში გარდაცვლილები
ბუნებრივი ლანდშაფტი
სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება
ჰანზა
thumb|300px|ლუბეკის ციხესემაგრე - „ჰანზის დედოფალი“ მინი|300პქ|ჰანზის კავშირის მთავარი სავაჭრო გზები ჰანზის კავშირი (ასევე ცნობილია როგორც უბრალოდ ჰანზა) (გერმ. Hanse, ძველ ქვ. გერმ. Hansa, სიტყვასიტყვით „ჯგუფი“, „კავშირი“, „ამხანაგობა“) — ჩრდილოეთ გერმანიის ქალაქების სავაჭრო კონფედერაცია XIV-XVI საუკუნეებში. ჰანზა ბალტიის ზღვაზე და ნაწილობრივ ჩრდილოეთის ზღვაზეც სავაჭრო მონოპოლიას აწესებდა და მართავდა. ასევე ჰანზის ქალაქებს ჰქონდათ საკუთარი კანონები და სამხედრო ძალა, რომელსაც კავშირის წევრები ერთმანეთის დასაცავად და დასახმარებლად იყენებდნენ.
ისტორია
ჰანზა იყო მემკვიდრე იყო გერმანელ ვაჭართა საზღვარგარეთული გაერთიანებისა. 1157 წელს ლონდონში დაარსდა კელნის ვაჭართა ჰანზა, რომელიც 1281-82 ჰამბურგისა და ლიუბეკის ჰანზებს შეუერთდა გერმანიის ჰანზის სახელწოდებით. კიდევ უფრო მეტი მნიშვნელობა ჰქონდა კუნძულ გოტლანდის ამხანაგობას (ცენტრი ვისბიუ). XIII საუკუნიდან ჰანზის სათავეში მოექცა გერმანული ქალაქები, რომლებიც ემყარებოდა გერმანული კოლონიზაციის წარმატებებს აღმოსავლეთ ევროპის სლავურ ქვეყნებსა და ბალტიისპირეთში და გერმანიის რაინდული ორდენების და სამხედრო ძლიერებას, ჰანზის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცენტრად იქცა ქალაქი ლიუბეკი. აქვე იმართებოდა ჰანზის ყრილობები. 1356-58 დასრულდა ჰანზის ჩამოყალიბება, მაგრამ კავშირი საბოლოოდ გაფორმდა 1367-70 წწ დანიის წინააღმდეგ ჰანზის ძლევამოსილი ომის შემდეგ. შტრალზუნდის ზავით 1370 ჰანზამ ფართო სავაჭრო პრივილეგიები მოიპოვა. თავისი აყვავების ხანაში (XIV საუკუნის მეორე ნახევარში და XV საუკუნის დამდეგი) ჰანზა აერთიანებდა ჩრდილოგერმანიისა და საზღვარგარეთის ასზე მეტ ქალაქს, მათ შორის ბალტიისპირეთის ქალაქებს: რეველს (ტალინი), დერპტს (ტარტუ), რიგას და სხვა. ჰანზა გაბატონებული იყო ჩრდილოეთისა და ბალტიის ზღვებზე, იგი მონოპოლიურ საშუამავლო ვაჭრობას აწარმოებდა ჩრდილო, დასავლეთ, აღმოსავლეთ და ნაწილობრივ ცენტრალური ევროპისა და ხმელთაშუა ზღვის რეგიონის ქვეყნებთან.
სტივენ ჯერარდი
საკლუბო კარიერა
1999-2000 წლებში ჯერარდი პარტნიორობას უწევდა რედნაპს ნახევარდაცვის ცენტრში. თავისი პირველი დერბიც მან სწორედ ამ სეზონში ითამაშა. „ევერტონთან“ მატჩში იგი მოედანზე მეორე ტაიმში შევიდა რობი ფაულერის ნაცვლად და ამ თამაშშივე მიიღო პირველი წითელი ბარათიც. ამ სეზონშივე გაიტანა მან თავისი პირველი გოლი „შეფილდის“ კარში. ამის შემდეგ მან რამდენიმე ტრავმა და ოპერაცია გადაიტანა.