cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dolichoderus bruneti
Dolichoderus bruneti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იკო
იკო (Icó) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 65 453 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 871.980 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.96 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ურუგვაის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — წარმოადგენს ურუგვაის საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ურუგვაის ფეხბურთის ასოციაცია. გუნდის მეტსახელია La Celeste (ცისფერ-ლურჯები).
ურუგვაის ნაკრებს კოპა ამერიკა 15-ჯერ აქვს მოგებული და ამ მხრივ ყველაზე წარამატებული ქვეყანაა. უკანასკნელად მათ ეს ტიტული 2011 წელს მოიგეს. მათ ასევე მოიგეს მსოფლიო თასი 1930 და 1950 წელს. პირველ ჩემპიონატზე, 1930 წელს, არგენტინა დაამარცხეს 4-2, ხოლო 1950 წელს ბრაზილია 2-1. ურუგვაი-ბრაზილიის მატჩი ისტორიაში შევიდა ყველაზე დიდი დასწრებით, რადგან ამ თამაშს მარაკანაზე 199,854 ადამიანი ესწრებოდა. ურუგვაის ნაკრებს ორჯერ აქვს მოგებული ზაფხულის ოლიმპიადის ოქროს მედლები, 1924 და 1928 წელს. ეს ტურნერები ფიფას მიერ აღიარებულია როგორც მსოფლიო ჩემპიონატის ეკვივალენტი. ამიტომ, ურუგვაის საფეხბურთო ნაკრების ფორმაზე გამსოხულია 4 ვარსკვლავი (2 — მსოფლიო ჩემპიონობას აღნიშნავს, 2 — ოლიმპიადის მოგებას).
1980 წელს ურუგვაიში გაიმართა საზეიმო ტურნირი - „მუნდიალიტო“, რომელიც მსოფლიო ჩემპიონატის დაფუძვნების 50 წლისთავს მიეძღვნა. ურუგვაის ნაკრებმა ამ ტურნირზეც გაიმარჯვეს და საერთო ჯამში 20 საერთაშორისო ტურნირის მოგება მოახერხეს. (15 — კონტიენტის თასი, 2 — მსოფლიო თასი, 2 — ოლიმპიადა, 1 — მუნდიალიტო).
შემადგენლობა
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
რეკორდები
2022 წლის 21 სექტემბრის მონაცემებით.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის გამარჯვებულები
In Search of Sunrise
In Search of Sunrise — ჰოლანდიელი ტრანს-პროდიუსერ და დიჯეი ტიესტოს პირველი კომპილაციური ალბომი სერიიდან In Search of Sunrise. გამოიცა 1999 წლის 22 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ტიესტოს კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1999 წლის კომპილაციური ალბომები
ჰანს აიზენკი
ჰანს იურგენ აიზენკი (Hans Jürgen Eysenck; დ. 4 მარტი, 1916 — გ. 4 სექტემბერი, 1997) — გერმანული წარმოშობის ინგლისელი ფსიქოლოგი, რომელმაც შექმნა პიროვნების ოთხგანზომილებიანი იერარქიული მოდელი და პიროვნების ტიპების კლასიფიკაცია.
ბიოგრაფია
ჰანს აიზენკი დაიბადა 1916 წლის 4 მარტს ბერლინში. მისი მშობლები მსახიობები იყვნენ. ისინი განქორწინდნენ, როდესაც აიზენკი 4 წლის იყო. შემდეგ იგი ბებიასთან ცხოვრობდა და იზრდებოდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სურდა ჩაებარებინა ბერლინის უნივერსიტეტში ფიზიკის ფაკულტეტზე, მაგრამ ეს იგივეს ნიშნავდა, რომ გაწევრიანებულიყო ნაცისტურ საიდუმლო გაერთიანებაში და გერმანიიდან წავიდა. მოგვიანებით ჰანს ი იხსენებდა: „მე ვიცოდი, რომ არ მექნებოდა მომავალი ჩემს უბედურ სამშობლოში“. 18 წლის ასაკში აიზენკი დასახლდა ლონდონში, სადაც ჩააბარა ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე და 1938 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1940 წელს მაგისტრის ხარისხი. აიზენკმა მუშაობა დაიწყო მილ-ჰილის ჰოსპიტალში, სადაც მკურნალობდა ფსიქიკურად დაავადებულ პაციენტებს. აიზენკი ინგლისური კლინიკური ფსიქოლოგიის დონეს ძალიან დაბლად თვლიდა, ამიტომ იგი გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რათა გაცნობოდა იქაურ მეცნიერებს. 1950 წელს აიზენკი გაშორდა პირველ მეუღლეს და მოიყვანა მეორე ცოლი, პროფესიით ფსიქოლოგი. მათ რამდენიმე ერთობლივი წიგნიც გამოსცეს. 80-იან წლებში იგი იყო ფსიქიატრიის ინსტიტუტის პროფესორი. ჰანს აიზენკი გარდაიცვალა 1997 წელს სიმსივნით.
მოღვაწეობა
აიზენკს არ აკმაყოფილებდა ტრადიციული კლინიკური დიაგნოსტიკა. ფაქტორული ანალიზის გამოყენებისას მან აღმოაჩინა, რომ ტრადიციული დიაგნოსტიკური ჯგუფები შეიძლება აღიწეროს 2 ძირითადი ფაქტორით: ნევროტიზმი და ექსტრავერსია-ინტრავერსია. ამ თეორიის საფუძველზე მან გამოსცა პირველი წიგნი „პიროვნების განზომილება“. ჯერ კიდევ აშშ-ში დაიწყო აიზენკმა მუშაობა თავის წიგნზე „პიროვნების სტრუქტურა“, სადაც ხაზს უსვამდა ფაქტორული ანალიზის ეფექტურობას, როგორც ცნობილი ფაქტების წარმოდგენის საუკეთესო მეთოდს.
პიროვნების იერარქიული მოდელი
აიზენკის თეორიის ბირთვი არის ის, რომ პიროვნების ელემენტები დაწყობილია იერარქიულად. მან შექმნა პიროვნების ოთხგანზომილებიანი სისტემა:
პიროვნების ტიპები
ექსტრავერსიის დამახასიათებელი შტრიხები: კომუნიკაბელური, ცოცხალი, აქტიური, თვითდარწმუნებული, უდარდელი, დომინირებული, გამბედავი, ენთუზიასტი.
ინტრავერსია: ჩაკეტილი, საკუთარ „მე“-ზე ორიენტირებული, პასიური, შრომისმოყვარე.
ნეიროტიზმი: ნერვიული, დაძაბული, ირაციონალური, მორცხვი, ემოციური.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
NGC 204
NGC 204 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1827 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Centromyrmex alfaroi
Centromyrmex alfaroi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჯალალ ალიევი
ჯალალ ალირზა ოღლი ალიევი (Cəlal Əlirza oğlu Əliyev; დ. 30 ივნისი, 1928, ნახიჩევანი — გ. 31 იანვარი, 2016, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მეცნიერ-სელექციონერი და სახელმწიფო მოღვაწე; აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი და პრეზიდიუმის წევრი, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატი. აზერბაიჯანის მესამე პრეზიდენტის, ჰეიდარ ალიევის ძმა და აზერბაიჯანის მეოთხე პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბიძა.
ბიოგრაფია
დაიბადა ნახიჩევანში მრავლშვილიან ოჯახში. მისი ძმა, ჰეიდარ ალიევი შემდგომში აზერბაიჯანის პრეზიდენტი გახდა, ხოლო დანარჩენი ორი ძმა — ჰასან ალიევი და აგილ ალიევი, ისვე როგორ თვითონ, გახდნენ აზერიბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები.
ჯალალ ალიევმა დაამთავრა ნახიჩევანის პედაგოგიური ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი 1944 წელს, ხოლო 1951 წელს — აზერბაიანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1976 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1980 წელს — ნამდვილ წევრად. სამჯერ (1995, 2000 და 2005) იყო არჩეული აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატად.
იყო რუსეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის მეცნიერაბათა, უკრაინის აგრარულ მეცნიერებათა აკადემიის წევრი უცხო ქვეყნიდან და ბელორუსის რესპუბლიკის აგრარულ მეცნიებათა აკადემიის, ასევე მცენარეთა მოლეკულური ბიოლოგიის საერთაშორისო საზოგადოების, მცენარეთა მკვლევარი ბიოლოგების ამერიკული საზოგადოების, ფოტოსინთეზის მკვლევართა საერთაშორისო საზოგადოების, იაპონიის მცენარეთა ფიზიოლოგის კვლევის საზოგადოებისა და უჯრედობრივი სტრესის საერთაშორისო საზოგადოების წევრი. აქტიურად იყო დაკავებული პოლიტიკური მოღვაწეობით. დაკრძალულია ღვაწლმოსილ მოღვაწეთა ხეივანში.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
500 სამეცნიერო პუბლიკაციაზე მეტი ნაშრომის ავტორი, რომელთა რიცხვშია 20 მონოგრაფია და წიგნი, გამოქვეყნებული როგორც რესპუბლიკურ, ისე საერთაშორისო ბეჭვდით გამოცემებში. ამას გარდა, კიდევ 340 სამეცნიერო ნაშორმი იქნა გამოქვეყნებული საზღვარგარეთ. მისი სამეცნიერო საქმიანობა ფოტოსინთეზის პროდუქტულობის თეორიას, როგორც სოფლის მეურნეობის მცენარეული მოსავლის, ძირითადად ხორბლის, მოყვანის კვლევებს ეძღვნება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
ალექსანდრე მაისურაძე
ალექსანდრე (სანდრო) მაისურაძე (დ. 15 აგვისტო, 1884, დგვრისი, ახლანდ. ცხინვალის გარეუბანი, — გ. 19 დეკემბერი, 1918, ეკატერინენფელდი, ახლანდ. ბოლნისი) — ქართველი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი (მენშევიკი).
დაიბადა გლეხის ოჯახში, შემდეგ იყო მუშა (ზეინკალი) თბილისში. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში თბილისში (იყო „წითელი რაზმის“ მეთაური), შემდეგ მუშაობდა ლიახვის ხეობის სოფლებში. 1908 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ერთწლიანი ტუსაღობის შემდეგ კატორღა მიუსაჯეს. 1913 წელს დაბრუნდა საქართველოში. იყო „სახალხო უნივერსიტეტის“ ქართული სექციის თავმჯდომარე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ თბილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. მონაწილეობდა თბილისში სახალხო გვარდიის წინამორბედ „წითელი რაზმის“ შექმნაში. იყო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრი და ფაქტობრივი უფროსის, ვალიკო ჯუღელის მოადგილე. მონაწილეობდა თბილისის არსენალის იერიშში (1917), ქართული ნაციონალური პოლკების ბოლშევიკური გამოსვლების ჩახშობაში (1918), ბრძოლებში ოსმალეთის, აფხაზეთისა და შავიზღვისპირეთის ფრონტებზე (1918). 1918 წლის დეკემბერში თავი გამოიჩინა სომხეთთან ომში, განსაკუთრებით ეკატერინენფელდის ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა. დაკრძალულია ხუდადოდვის ტყის სასაფლაოზე (ზუსტი ადგილი უცნობია).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:გარდაცვლილი 19 დეკემბერი კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები ა
Deutsche Welle
300პქ|Deutsche Welle-ს ტელევიზიის ლოგო|მინიატიურა Deutsche Welle (დოიჩე ველე, გერმანული ტალღა), ასევე DW (დე-ვე) — გერმანულენოვანი სამაუწყებლო კომპანია საზღვარგარეთისა და უცხოელებისათვის. სათავო ოფისი აქვს ბონსა და ბერლინში. Deutsche Welle-ს ეკუთვნის DW-რადიო, DW-TV (ტელევიზია), ინტერნეტგამოცემა ოცდაათ ენაზე (DW.de) და ასევე DW-აკადემია. DW გერმანიის სამაუწყებლო კომპანიების გაერთიანების, ARD-ს წევრია.
Deutsche Welle ეთერში პირველად 1953 წლის 3 მაისს გერმანულენოვანი რადიოს სახით გავიდა. მისასალმებელი სიტყვა მთელი მსოფლიოს მოსახლეობის მიმართ წარმოთქვა გერმანიის მაშინდელმა პრეზიდენტმა თეოდორ ჰოისმა.
ალკინოოსი
ალკინოოსი (ბერძნ. Άλκίνοος) — ფეაკთა მეფე კუნძულ სქერიაზე, პოსეიდონის შვილიშვილი. ბრძენი, ძლიერი და სტუმართმოყვარე მმართველი. მან კეთილად მიიღო მის ქვეყანაში შემთხვევით მოხვედრილი ოდისევსი და ყოველგვარი დაეხმარა. მანვე ხელი შეუწყო მედეასა და იასონის დაქორწინებას. კერკირას კუნძულზე არსებობდა ალკინოოსის კულტი.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ოდისეას პერსონაჟები კატეგორია:მითური მეფეები
ჟაკ მერინი
ჟაკ მერინი (Jacques Mesrine; დ. 28 დეკემბერი, 1936 — გ. 2 ნოემბერი, 1979) —  ფრანგი ბოროტმოქმედი, რომელიც უმთავრესად მოქმედებდა საფრანგეთში, ხოლო შეზღუდულად კანადაში.
ჟაკ-რენე მერინი დაიბადა პარიზთან ახლოს მდებარე კომუნაში, 1936 წლის 28 დეკემბერს. სწავლობდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ კათოლიკურ სკოლაში, საიდანაც ინციდენტის გამო გარიცხეს. 1955 წელს დაქორწინდა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ალჟირში წავიდა საომრად. 1959 წელს დაბრუნდა საფრანგეთში. 1961 წლის 4 ნოემბერს მეორეჯერ დაქორწინდა.
პირველად მერინი დაიჭირეს 1962 წელს ბანკის გაძარცვის გამო. იმ დროისათვის უკვე პროფესიონალი მძარცველი იყო. მიესაჯა 18 თვით თავისუფლების აღკვეთა. ციხიდან გაათავისუფლეს 1963 წელს. სამუშაოდ მოეწყო არქიტექტურულ კომპანიაში, თუმცა შემცირების გამო 1964 წელს გაათავისუფლეს. ამის შემდეგ, მერინი ისევ დაუბრუნდა კრიმინალურ სამყაროს. 1965 წლის 2 დეკემბერს დააპატიმრეს პალმა-დე-მალიორკაზე, სამხედრო გუბერნატორის აგარაკზე, დოკუმენტების მოპარვის გამო. მიესაჯა 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. 1966 წლის ოქტომბერში კანარის კუნძულებზე გახსნა რესტორანი. იმავე წლის დეკემბერში გაძარცვა საიუველირო მაღაზია ქალაქ ჟენევაში. 1967 წლის მაისში ქალაქ კომპიენში გახსნა სასტუმრო. 1967 წლის 15 ნოემბერს შამონში გაძარცვა სასტუმრო. 1968 წელს კანადაში გაიქცა. ერთი წლის შემდეგ მიდის აშშ-ში. 1972 წლის ბოლოსთვის მერინი ბრუნდება მშობლიურ საფრანგეთში, სადაც აგრძელებს ბანკების ძარცვას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი კრიმინალები კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 2  ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
DW (ტელევიზია)
მინიატიურა|300პქ|DW-ს ლოგო 2012 წლის 6 თებერვლიდან DW (2012 წლის 5 თებერვლამდე: DV-TV) — Deutsche Welle-ს ოფიციალური სახელმწიფო გერმანულენოვანი ტელევიზია საზღვარგარეთისათვის. DW ორიენტირებულია მსოფლიო სიახლეებისა და ინფორმაციის მოწოდებისაკენ. ეთერში გავიდა 1992 წლის 1 აპრილს და სატელიტის მეშვეობით ვრცელდება თითქმის მთელ მსოფლიოში. სათავო ოფისი მდებარეობს ბერლინში. 2012 წლის 6 თებერვალს ტელევიზია მთლიანად განახლდა, შეიცვალა სატელევიზიო პროგრამა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ტელევიზიები
იგუატუ (სეარა)
იგუატუ (Iguatu) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 98.138 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 029.002 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 94.586 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
გუტენბერგის ბიბლია
thumbnail|260px|right|გუტენბერგის ბიბლიის ასლი აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკაში thumb|260px|დეტალი რუბრიკაციითა და ილუსტრაციით გუტენბერგის ბიბლია (აგრეთვე ცნობილი როგორც 42-სტრიქონიანი ბიბლია, და მაზარინის ბიბლია) — ნაბეჭდი ბიბლიის ლათინური თარგმანი, რომელიც იოჰან გუტენბერგმა დაბეჭდა მაინცში, გერმანია. ბეჭდვა დაიწყო 1455 წლის 23 თებერვალს, მოძრავი ტიპოგრაფიის გამოყენებით. ეს ბიბლია ყველაზე განთქმული ინკუნაბულაა და მისი შექმნით დაიყო წიგნების მასიური წარმოების ახალი ერა დასავლეთში. წიგნი დაიბეჭდა ე.წ. ტექსტურასა და შვაბახერზე. ყველაზე სრულად მოღწეულ ასლში 1282 გვერდია; ამ წიგნის ასლების უმრავლესობა ორ ტომად გამოიცა.
ისტორიკოსთა მტკიცებით ბიბლიის სულ 180 ასლი დაიბეჭდა, 45 მათგანი პერგამენტზე, ხოლო 135 კი - ქაღალდზე. ეს რიცხვი წარმოუდგენელი იყო იმ პერიოდის საზოგადოებისთვის, სადაც ხელნაწერი ნამუშევრების ასლების შექმნა უდიდეს შრომატევად სამუშაოდ ითვლებოდა. გუტენბერგმა ეს ბიბლიები (რომლებიც დაიბეჭდა, შემდეგ რუბრიკაცია და ილუსტრაცია ხელით გაუკეთდა) დაბეჭდა სამ წელიწადში — დაახ. ამდენი დრო სჭირდებოდა ხელნაწერის ერთი ასლის შექმნას. ხელით გაკეთებული ილუსტრაციების გამო ბიბლიის ყოველი ასლი უნიკალურია. ორფეროვანი ბეჭდვის ტექნიკა, რომელიც რუბრიკაციას საჭიროებას აუქმებს, მხოლოდ ორი წლის შემდეგ გამოიგონეს.
2003 წლისთვის დღემდე შემორჩენილი გუტენბერგის ბიბლიების რიცხვი შეადგენს: თერთმეტი ასლი პერგამენტზე, ახალი აღთქმის მხოლოდ ერთი ასლი პერგამენტზე, და 48 თითქმის სრული აკინძული ასლები ქაღალდზე, ამას გარდა კიდევ ერთი დანაწევრებული ასლი ქაღალდზე. ყველაზე მეტი ასლი შემონახულია გერმანიაში (12). ოთხ ქალაქში (პარიზი, მოსკოვი, მაინცი და ვატიკანი) ორ-ორი ასლია; ლონდონში სამი ასლი და ბაგფორდის ფრაგმენტია; ნიუ-იორკში ოთხი ასლია შენახული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლია კატეგორია:ბეჭდვის ისტორია
უნგრული რაფსოდია №12
უნგრული რაფსოდია №12, S.244/12 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეთორმეტე რაფსოდია. ნაწარმოების შესრულების ხანგრძლივობა, როგორც წესი, 11 წუთია.
მელოდიების წარმომავლობა
ამ რაფსოდიაში გამოყენებულ მელოდიებს შორისაა მარკ როჟაველდის ჩარდაში, მელოდია ხელნაწერი კოლექციიდან „Nagy potpourri“, ბენი ეგრეშის „Fantázia“ და „A Csikós“-ის მონაკვეთები.
სქოლიო
12 კატეგორია:1847 წლის ნაწარმოებები
Dolichoderus burmanicus
Dolichoderus burmanicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეფესო
ეფესო (Ἔφεσος, Efes) — ძველი ბერძნული პოლისი, შემდეგ კი მნიშვნელევონი რომაული ქალაქი მცირე აზიის დასავლეთ ნაწილში. თანამედროვე სელჩუკის ადგილას, იზმირის პროვინცია, თურქეთი. ის იყო იონიელების კავშირში შემავალი ერთ-ერთი ქალაქი თორმეტიდან. . რომაული მმართველობის პერიოდში, დიდი ხნის განმავლობაში იგი იყო რომის იმპერიის სიდიდით მეორე ქალაქი, იმპერიის დედაქალაქის, რომის შემდეგ. ძვ. წ. I საუკუნეში ეფესოს მოსახლეობა იყო 250 000, რაც მას მსოფლიოში სიდიდით მეორე ქალაქადაც აქცევს.
ქალაქი სახელგანთქმულია იქ მდებარე არტემიდას ტაძრის გამო, (აშენდა დაახლ. ძვ. წ. 550 წელს) რომელიც შეტანილია ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრების სიაში.
ეფესო და ქრისტიანობა
ეფესო ახალი წელთაღრიცხვის 50-ანი წლებიდან, ადრეული ქრისტიანობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. 52-54 წლებში ეფესოში პავლე მოციქული ცხოვრობდა, სადაც ის თანამოაზრებთან ერთად ღია მისიონერულ საქმიანობას ეწეოდა. მას პრობლემები შეექმნა ხელოსნებთან, რომელთა შემოსავლის წყაროს არტემიდას ტაძარში არტემიდას ქანდაკებების გაყიდვა წარმოადგენდა. 53-57 წლებში მან დაწერა პირველი კორინთელთა მიმართ, მოგვიანებით როდესაც ის იმყოფებოდა რომის ციხეში (62 წელი) მან დაწერა ეფესელთა მიმართ.
იოანე ღვთისმეტყველი რომის აზიურ ნაწილში მოღვაწეობდა, და მისი სახარება შესაძლებელია ეფესოში იყოს დაწერილი. ეფესო გამოცხადებაში მოხსენებული შვიდი ეკლესიიდან ერთ-ერთია, რაც მის სიძლიერეზე მიუთითებს.
მარიამ ღვთისმშობელის სახლი ითვლება მარიამ ღვთისმშობელის ბოლო საცხოვრისად (სელჩუკიდან დაახლოებით 7 კილომეტრი). ის პოპულარულია მომლოცველებში, მათ შორის მოინახულა ბოლო სამმა პაპმაც.
ეფესოს ღვთისმშობლის ეკლესია რომელიც მდებარეობს ეფესოს პორტთან ახლოს 431 წელს იყო ეფესოს საეკლესიო კრების ადგილი, სადაც მოხდა ნესტორის (428-431 წწ.) ცრუსწავლების განსჯა. ეფესოს მეორე საეკლესიო კრება შედგა 449 წელს, თუმცა მისი მიერ მიღებული აქტები არ არის საყოველთაოდ აღიარებული.
სქოლიო
კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
რაულ ჰაჯიმბა
ბიოგრაფია
რაულ ჰაჯიმბა დაიბადა ქალაქ ტყვარჩელში 1958 წლის 21 მარტს. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ზეინკლად ტყვარჩელის თბო-ელექტრო სადგურში. 1976–1978 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ჯარებში. დემობილიზაციის შემდეგ მუშაობდა კომკავშირის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტში. 1978–1979 წლებში მუშაობდა ზეინკლად სოხუმის რაიონში მდებარე დასასვენებლ სახლში „გუმისთა“.
1979-84 წლებში სწავლობდა სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ, 1984 წელს მუშაობა დაიწყო სოხუმის ქიმიურ ქარხანაში იურისკონსულტად. 1985–1986 წლებში სწავლობდა მინსკის სუკ–ის სკოლაში უმაღლესი განათლების მქონე პირთათვის. 1986–1992 წლებში იყო სუკ–ის ტყვარჩელის საქალაქო განყოფილების თანამშრომელი.
აფხაზეთის ომის დროს, 1992–1993 წლებში იყო სეპარატისტული ხელისუფლების სამხედრო დაზვერვისა და აღმოსავლეთ ფრონტის კონტრდაზვერვის უფროსი. სამხედრო დამსახურებისთვის დაჯილდოებულია ლეონის ორდენით.
ომის დამთავრების შემდეგ, 1993–1995 წლებში მუშაობდა სეპარატისტული აფხაზეთის ე. წ. სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის განყოფილების უფროსად. 1996–1999 წლებში – აფხაზეთის ე. წ. სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტში სხვადასხვა თანამდებობებზე. ის კონტრაბანდასთან ბრძოლის განყოფილების უფროსად.
1999 წლიდან ჰაჯიმბა მინისტრთა კაბინეტში აღმოჩნდა. 2001 წლამდე წლებში მუშაობდა აფხაზეთის ე. წ. სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის თავმჯდომარედ და იმავდროულად, პირველ ვიცე-პრემიერად. 2001-2005 წლებში იყო ვიცე-პრემიერი, თავდაცვის მინისტრი და მთავრობის თავმჯდომარე.
2005 წელს არჩეულ იქნა აფხაზეთის ე. წ. ვიცე-პრეზიდენტად. thumb|right|
პოლიტიკური აქტივობა
ვლადისლავ არძინბას სერიოზული ავადმყოფობის პერიოდში ჰაჯიმბა მთავრობის მეთაურის დე-ფაქტო შემსრულებელია. ამ პერიოდში ის რუსეთის მრავალ პოლიტიკურ ლიდერს ხვდება, მათ შორის იგორ ივანოვს, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს. პოლიტიკური აქტიურიობის პერიოდში მკვეთრი წინააღმდეგი იყო საქართველოსთან რაიმე სახის გაერთიანების და 2004 წლის მაისში მკვეთრად უარყო საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის წინადადება ფედერაციის შესახებ.
2004 წლის არჩევნებში ჰაჯიმბა ყოფილი დე-ფაქტო მთავრობისა და რუსეთის ფავორიტი იყო. რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი აქტიურ კამპანიას ეწეოდა ჰაჯიმბას პოპულარიზაციისთვის. თუმცა არჩევნების დღეს ოპოზიციურმა კანდიდატმა სერგეი ბაღაფშმა უფრო მეტი ამომრჩევლის ხმა მიიღო, რაც ერთხმად მიჩნეულ იქნა, როგორც აფხაზი ხალხის რუსეთის ძლიერი ზეგავლენის წინააღმდეგ პროტესტის ნიშნად.
არჩევნების შემდეგ, ორივე კანდიდატი გამარჯვებას საკუთარ თავს მიაწერდა და ჰაჯიმბა ბაგაფშს არჩევნების გაყალბებაში სდებდა ბრალს ბაგაფშისადმი სიმპათიურად განწყობილ გალის რაიონში. ამ დისპუტს სახალხო პროტესტი, სასამართლო გარჩევები და საპარლამენტო შეხლა-შემოხლა მოჰყვა.
2004 წლის დეკემბერში ჰაჯიმბა და ბაგაფში თანხმდებიან ხელახალ არჩევნებზე სადაც გაერთიანებული ძალებით იყრიდნენ კენჭს. ამ არჩევნებში ხაჯიმბა ბაგაფშის ვიცე-პრეზიდენტად იქნა წამოყენებული. შესაბამისად, კოალიციამ გამარჯვება ადვილად მოიპოვა.
მიუხედავად ამისა, ანალიტიკოსთა პროგნოზით, ჰაჯიმბას აღმასრულებელი ძალაუფლება გარკვეულად შეზღუდული იქნებოდა, ვინაიდან ბაგაფშისა და მისი პრემიერ-მინისტრის, ალექსანდრე ანქვაბის ხელში იქნებოდა პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღების უპირატესობა.
რაულ ჰაჯიმბამ ამის შემდეგ კიდევ სამჯერ საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვება. ორი მცდელობა (2009 და 2011) წარუმატებელი გამოდგა. 2009 წლიდან ჰაჯიმბა აფხაზური ოპოზიციის ყველაზე რადიკალურ ფრთას წარმოადგენდა პარლამენტში. გამოირჩეოდა ულტრანაციონალისტური შეხედულებებითა და განცხადებებით. მისი უშუალო ინიციატივა იყო გალისა და ტყვარჩელი ქართული მოსახლეობისათვის აქტიური საარჩევნო უფლების ჩამორთმევა.
2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პერიოდში რაულ ჰაჯიმბამ, რომელიც ოპოზიციური კანდიდატი იყო, აფხაზეთის ხელმძღვანელობა “აფხაზეთის სუვერენიტეტის ეკონომიკური სარგებლის სანაცვლოდ გაყიდვაში დაადანაშაულა”. 2009 წლის 24 ივლისს ოპოზიციის ფორუმზე გამოსვლისას, ხაჯიმბამ აღნიშნა, რომ ხელისუფლების ქმედებები აფხაზეთს თავისუფალი განვითარების შესაძლებლობების ართმევს. ამის შემდეგ ხაჯიმბამ კიდევ ორჯერ სცადა ბედი საპრეზიდენტო არჩევნებში, 2011 წელს ეს ცდა წარუმატებლად დასრულდა.
2014 წლის 24 აგვისტოს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, ალექსანდრე ანქვაბის გადადგომის შემდეგ, მესამე მცდელობა წარმატებული აღმოჩნდა. ხაჯიმბა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს ვადამდელ არჩევნებში გამარჯვებიდან სამ დღეში შეხვდა და განაცხადა, რომ აფხაზეთი საკუთარ თავს ხედავს „რუსეთის მიერ შექმნილ საერთო ცივილიზაციურ სივრცეში“ და რომ „რუსეთი აფხაზეთის უსაფრთხოების და დამოუკიდებლობის გარანტია“.
2014 წლის 24 ნოემბერს სოჭში რაულ ხაჯიმბამ და ვლადიმერ პუტინმა ხელი მოაწერეს "მოკავშირეობისა და სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ" ხელშეკრულებას. ხაჯიმბამ განაცხადა, რომ ხელშეკრულების თანახმად, რუსეთი იღებს ვალდებულებას, დაეხმაროს აფხაზეთს, სხვა საკითხებთან ერთად, აფხაზი სამხედროების და სახელმწიფო სტრუქტურების თანამშრომლების ხელფასების დაფინანსებით, ასევე ხელფასების და პენსიების რუსეთის სამხრეთ რეგიონებში არსებულთან გათანაბრებით, რადგანაც აფხაზეთი „რუსეთთან მოკავშირეობის ერთგულია“.
2014 წელს ჰაჯიმბა იყო პრეზიდენტ ალექსანდრე ანქვაბის საწინააღმდეგო საპროტესტო მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი. ანქვაბის გადადგომის შემდეგ გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში 2014 წლის 24 აგვისტოს მან ხმათა 50,57%-ით გაიმარჯვა.
2020 წლის იანვრის პირველ ნახევარში განვითარებული პროტესტების შედეგად, რომლის დროსაც ოპოზიციურად განწყობილმა მხარემ პრეზიდენტის რეზიდენცია დაიკავა, ხოლო აფხაზეთის რესპუბლიკის სასამართლო გადაწყვეტილების მიერ 2019 წლის არჩევნების შედეგები გააუქმა, 12 იანვარს გადადგა. განმეორებითი არჩევნების ჩატარება მარტში დაინიშნა, რომელშიც ჰაჯიმბამ მონაწილეობაზე უარი განაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი რაულ კატეგორია:აფხაზი სეპარატისტები
Cataglyphis viaticus viaticus
Cataglyphis viaticus viaticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ანა ჩირაძე
რესურსები ინტერენეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
იქნება წვიმა მოალერსე (ლექსი)
იქნება წვიმა მოალერსე (There Will Come Soft Rains) — მოკლე თორმეტსტრიქონიანი ლექსი, რომლის ავტორია ამერიკელი ლირიკული პოეტესა სარა ტისდეილი. ლექსი დაწერილი 1920 წელს.
შედის ლექსთა კრებულში «Flame and Shadow» («ალი და ჩრდილი», თავი VIII, ლექსი 1).
ლექსის ორიგინალი დაწერილია ინგლისურად:
ქართულად თარგმნა თამაზ ჩხენკელმა:
კატეგორია:1920 წელს შექმნილი ლექსი
საქართველოს სამხედრო წოდებები
წინამდებარე სტატიაში მოცემულია საქართველოს თავდაცვის ძალებში ამჟამად არსებული სამხედრო წოდებები და მათი განმასხვავებელი ნიშნები (ინსიგნიები).
თედიაშვილი
საკუთარი სახელი თედიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
საქართველოს სამხედრო წოდებები
ოფიცერთა სამხედრო წოდებები
ოფიცრების შემადგენლობებია:
სამხედრო წოდებების მინიჭება
პირველადი სამხედრო წოდება რიგითი ენიჭება: პირველადი სამხედრო წოდება ლეიტენანტი ენიჭება:
სამხედრო მოსამსახურეს მორიგი სამხედრო წოდება ენიჭება თანამიმდევრობით, საფეხურის გამოტოვების გარეშე. სამხედრო მოსამსახურეს მორიგი სამხედრო წოდება (გარდა უმაღლესი ოფიცრისა) ენიჭება შემდეგი პირობების ერთდროულად არსებობის შემთხვევაში:
სამხედრო მოსამსახურეს უმაღლესი ოფიცრის და ვადამდე პოლკოვნიკის სამხედრო წოდებებს ანიჭებს საქართველოს პრეზიდენტი; პოლკოვნიკის სამხედრო წოდებას, ლეიტენანტის სამხედრო წოდებას (საკონტრაქტო (პროფესიულ) სამხედრო სამსახურში ჩარიცხული უმაღლესი განათლების მქონე პირი, თუ იგი აკმაყოფილებს თანამდებობისათვის წაყენებულ საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს), ვადამდე სამხედრო წოდებას (გარდა უმაღლესი ოფიცრის და ვადამდე პოლკოვნიკის) და ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მშვიდობის აღდგენისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ოპერაციებში, სხვა სახის სამშვიდობო ოპერაციებსა და საერთაშორისო მისიებში წარგზავნილ ოფიცერს მივლინების პერიოდში დროებით სამხედრო წოდება ანიჭებს საქართველოს თავდაცვის მინისტრი. სხვა შემთხვევაში სამხედრო წოდებებს ანიჭებს საქართველოს თავდაცვის მინისტრი ან მის მიერ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით უფლებამოსილი თანამდებობის პირი;
სპეციალური წოდების მქონე პირები საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში გაიწვევიან სამხედრო რეზერვიდან რეზერვის სამხედრო წოდებით.
ვადები
მორიგი სამხედრო წოდების მისანიჭებლად დადგენილია სამხედრო სამსახურის გავლის შემდეგი მინიმალური ვადები: უმაღლესი ოფიცრის სამხედრო წოდების მისანიჭებლად ვადა არ დგინდება. ამ წოდების მინიჭება მოხდება თუ სამხედრო მოსამსახურეს უკავია ისეთი სამხედრო თანამდებობა, რომლისთვისაც შტატით გათვალისწინებულია მისანიჭებელი სამხედრო წოდების თანაბარი ან უფრო მაღალი სამხედრო წოდება. არმიის გენერლის სამხედრო წოდების მინიჭება დაიშვება მხოლოდ ომის დროს, განსაკუთრებული საბრძოლო დამსახურებისათვის.
მორიგი სამხედრო წოდების მისანიჭებლად დადგენილი სამხედრო სამსახურის გავლის მინიმალური ვადებისგან განსხვავებით დგინდება, რომ:
სამხედრო წოდების ჩამორთმევა, ჩამოქვეითება და წოდების აღდგენა
სამხედრო მოსამსახურეს,აგრეთვე რეზერვში მყოფ ან გადამდგარ პირს სამხედრო წოდება შეიძლება ჩამოართვას მხოლოდ სასამართლომ. ნასამართლობის მოხსნის (გაბათილების) ან რეაბილიტაციის შემთხვევაში აღნიშნულ პირებს ჩამორთმეული სამხედრო წოდება, მათი სურვილისამებრ, უნდა აღუდგინოს იმ თანამდებობის პირმა,რომელსაც აქვს ამ სამხედრო წოდების მინიჭების უფლება.
სამხედრო მოსამსახურე შეიძლება სამხედრო წოდებით ერთი საფეხურით ჩამოაქვეითონ ან აღადგინონ წინანდელ სამხედრო წოდებაში საერთო საჯარისო წესდებებითა და სხვა ნორმატიული აქტებით განაზღვრული წესით.
რესურსები ინტერნეტში
წოდებები კატეგორია:სამხედრო წოდებები
ადარნასე შავლიანი
ადარნასე შავლიანი (გ. 887) — აფხაზთა, დასავლეთ საქართველოს მეფე (დაახ. 880—887). გამეფდა ივანე შავლიანის სიკვდილის შემდეგ.
შავლიანთა მეფობის დროსაც გრძელდებოდა აფხაზთა სამეფოს ბრძოლა ქართულ სამეფო–სამთავროებს შორის ჰეგემონიისათვის. კერძოდ, როგორც ჩანს, აფხაზთა სამეფო ჩაერია ტაო–კლარჯეთის მმართველებს შორის ბრძოლაში, რომელიც მიმდინარეობდა გუარამ მამფალსა და დავით კურაპალატს შორის, რომელიც ბაგრატ კუარაპალატის ვაჟიშვილი იყო.
პარნასი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას პარნასი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ადარნასე შავლიანი
მაგრამ შავლიანთა ბატონობა აფხაზეთის სამეფო ტახტზე დიდხანს არ გაგრძელებულა. ბაგრატი, დემეტრე II აფხაზთა მეფის შვილი, ბიზანტიელთა ჯარით დაბრუნდა უკან, დაამარცხა ადარნასე I, მოკლა იგი და თვითონ დაიკავა სამეფო ტახტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 887
9 აპრილის ტრაგედია
9 აპრილის ტრაგედია — 1989 წლის 9 აპრილს, თბილისში მომხდარი სისხლიანი მოვლენები, რაც გამოიხატა საბჭოთა არმიის მიერ ანტისაბჭოთა, საქართველოს დამოუკიდებლობის მოთხოვნით მოწყობილი მშვიდობიანი დემონსტრაციის ძალისმიერ დარბევაში, რის შედეგადაც დაიღუპა 21 და დაშავდა 427 ადამიანი. 9 აპრილის მოვლენებმა წყალგამყოფის როლი შეასრულა საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში.
საპროტესტო გამოსვლები
ანტისაბჭოთა მოძრაობა საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაში 1988 წლის ნოემბრისთვის გააქტიურდა, როდესაც სსრკ-ში დღის წესრიგში დადგა მოკავშირე რესპუბლიკებისათვის თვითგამორკვევისა და აქედან გამომდინარე სუვერენიტეტის ხელყოფის საკითხი. იმ დროს დემონსტრაციებმა ბალტიისპირეთის რესპუბლიკები მოიცვა, გამონაკლისი არც საქართველო იყო. 5-29 ნოემბერს თბილისში გაფიცვებსა და მიტინგებს აწყობდნენ ანტისაბჭოთა ორგანიზაციები.
1989 წლის 18 მარტს აფხაზეთში ჩატარდა 30 ათას კაციანი ლიხნის კრება, რომელზეც ხელი მოეწერა ე. წ. ლიხნის მიმართვას. დეკლარაციის მთავარი მესიჯი იყო აფხაზეთის ასსრ-ის საქართველოსგან გამოყოფა და მისთვის რესპუბლიკის სტატუსის აღდგენა. სეპარატისტულ დოკუმენტს ერთ-ერთი პირველი ავტონომიური რესპუბლიკის კომპარტიის პირველი მდივანი ბ. ადლეიბა აწერდა ხელს.
24 მარტს ლიხნის მიმართვა ერთროულად გამოქვეყნდა სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემაში, მათ შორის „სოვეტსკაია აბხაზიაში“. სწორედ ამ დღიდან იწყება საპროტესტო გამოსვლები ჯერ აფხაზეთის სხვადასხვა ქალაქში, ხოლო შემდეგ — თბილისში.
25 მარტი
სოხუმში ლიხნის მიმართვის საპირწონედ ქართულმა პატრიოტულმა ძალებმა მოაწყვეს მრავალათასიანი მიტინგი, რითაც უჩვენეს აფხაზ სეპარატისტებს ერთობის ძალა. ეს მიტინგი, ქართველ პატრიოტთა მიერ, უშუალოდ მერაბ კოსტავას ინიციატივით დაიგეგმა. მასში აქტიურად მონაწილეობდნენ: ზურაბ ჭავჭავაძე, თამარ ჩხეიძე, ჯუმბერ კოპალიანი, ვოვა ვეკუა, სოსო ადამია და ა.შ.
გალში ჩატარდა 12 ათასიანი მიტინგი.
თბილისში ვაკის პარკში გაიმართა დიდი მიტინგი, რომელიც გაიმართა აფხაზეთის საკითხთან დაკავშირებით. მიტინგს დაესწრო 20 ათასამდე ადამიანი. მომიტინგეები ითხოვდნენ აფხაზეთის ისტორიის პირუთვნელი და ობიექტური გაშუქება, ხოლო რესპუბლიკის ხელმძღვანელობას მოსთხოვეს მკაცრი ღონისძიებების გატარება აფხაზი სეპარატისტების ქმედებების აღსაკვეთად. ღონისძიების დამთავრების შემდეგ მონაწილეთა დიდი უმრავლესობა დაიძრა ჭავჭავაძის გამზირით მთავრობის სასახლისაკენ, სადაც კვლავ გაიმართა მიტინგი (ამჯერად ლიტვისადმის სოლიდარობის გამოსახატავად).
26 მარტი
თბილისში ისევე როგოც მთელ კავშირში მიმდინარეობდა სსრ კავშირის XII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. არჩევნების დროს საქართველოს ცენტრალური მთავრობა მიტინგის ორგანიზატორებს დაჟინებით თხოვდა დემონსტრაციებისაგან თავის შეკავებას.
27 მარტი
თბილისში საქართველოს კომპარტიის ცეკას ბიურომ სპეციალური სხდომა მიუძღვნა აფხაზეთში მომხდარი ამბების განხილვას. თუმცა უკვე ცნობილი იყო, რომ ლიხნის მიმართვას ხელი მოაწერეს აფხაზმა ოფიციალურმა ხელმძღვანელებმაც, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ბიუროს წევრებმა ჯერ-ჯერობით მაინც ვერ გაბედეს მათ მიმართორგანიზაციული სადამსჯელო ზომების გატარება.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველ კორპუსთან გამართულ მიტინგზე ირაკლი წერეთელმა გამოაცხადა თავისი პარტიის (სედპ) შექმნა. წაიკითხა შესაბამისი პროგრამა და წესდება, რომელშიც მთავარ მიზნად ცხადდებოდა „საქართველოში საბჭოტა ხელისუფლების დამხობა, საქართველოს გამოსვლა სსრ კავშირის შემადგენლობიდან, კომპარტიის დათხოვნა და საქართველოს ტერიტორიაზე გაეროს ჯარების შემოყვანა“.
28 მარტი
გაგრაში გაიმართა საპროტესტო გამოსვლები, რომელიც გადაიზარდა ერთაშორის ნიადაგზე მომხდარ შეტაკებად.
29 მარტი
თბილისში საქართველოს უმაღლესი საბჭოს რიგგარეშე სესიაზე ოპოზიციის გულის მოსაგებად პრეზიდიუმის თავჯდომარის პოსტიდან გაანთავისუფლეს საზოგადოების თვალში სახელგატეხილი პავლე გილაშვილი, რომელიც შეცვალა ოთარ ჩერქეზიამ. სესიაზე ასევე ისაუბრეს და განიხილეს აფხაზეთის საკითხიც. სიტყვით გამოსული იყო ჯ. პატიაშვილი.
30 მარტი
სოხუმში ჩავიდნენ ჯ. პატიაშვილი, გ. ანჩაბაძე, ბ. ნიკოლსკი, ნ. ფოფხაძე და ო. ჩერქეზია.
სოხუმში თბილისიდან საქართველოს შს მინისტრის შ. გორგოძეს ორგანიზებით გადაყვანილ იქნა თბილისის მილიციის 200 კაციანი ბატალიონი და თბილისის სასწავლო პოლკი — 400 კაცის ოდენობით.
1 აპრილი
დაბა ლესელიძეში „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების“ აქტივისტებმა ლიხნის კრების საპროტესტოდ ჩაატარეს ანტიიმპერიალისტური მიტინგი, რომლის მონაწილეთა ერთი ჯგუფი — მგზავრებით დატვირთული ორი სამგზავრო ავტობუსი დარბეულ იქნა აფხაზთა ეგზალტირებული მასის მიერ ბზიფსა და ახალ ათონთან, იყვნენ დაჭრილებიც — დაშავდა 10 ადამიანი. პროტესტის ნიშნად სოხუმის ქართველი სტუდენტობა მომხდარის გამო 3 აპრილის ლექციებზე არ გამოცხადდა.
თბილისში დაბრუნებულ პატიაშვილს შეატყობინეს, რომ ცენტრალური კომიტეტიდან სიტუაციის უკეთ შესასწავლად ხუთკაციანი ჯგუფი გამოემზავრა, ამის პარალელურად ტელეფონით გრამოვმა დარეკა და ზამთრის ოლიმპიადასთან დაკავშირებით, საქართველოში ჩამოსვლა და ბაკურიანის მონახულება მოითხოვა.
2 აპრილი
სოხუმში გაიმართა ქართული მოსახლეობის მიტინგები და მანიფესტაციები, რამაც შექმნა სიტუაციის უკიდურესად ესკალაციისა და გარკვეულწილად მისი უმართაობის საფრთხე. ამ ვითარებაში საქართველოს ეროვნულმა მოძრაობამ მიზანშეწონილად მიიჩნია საპროტესტო აქციების აფხაზეთიდან დედაქალაქში გადატანა. ასე დაიწყო თბილისის 1989 წლის 4-9 აპრილის აქცია. იგი აფხაზეთის კრიზისზე სრულიად ბუნებრივი და კანონზომიერი რეაქციის დაფიქსირებით დაიწყო, მალე გადაიზარდა საქართველოს პოლიტიკური დამოუკიდებლობისა და დეოკუპაციის მოთხოვნის მქონე საპროტესტო მოძრაობად.
3 აპრილი
თბილისში ცენტრალურ კომიტეტში გაიმართა თათბირი რესპუბლიკის იდეოლოგიური, სამეცნიერო, შემოქმედებითი დაწესებულებებისა და უმაღლესი სასწავლებლების ხელმძღვანელთა და პარტორგანიზაციების მდივანთა მონაწილეობით. განიხილეს აფხაზეთში მომხდარი უკანასკნელი ამბების შესაბამისად იდეურ-აღმზრდელობითი მუშაობის გაძლიერების საკითხები. თათბირზე სიტყვით გამოვიდა ჯ. პატიაშვილი. 22:00 საათზე ცკ-ს შენობაში გაიმართა შეხვედრა ჯ. პატიაშვილსა, ზ. გამსახურდიასა, მ. კოსტავასა და ნ. ჭავჭავაძეს შორის. შეხვედრისას ჯ. პატიაშვილმა პირობა დადო, რომ მშვიდობიანად მოაგვარებდა აფხაზეთში არსებულ პრობლემას, მანამდე კი მომიტინგეებს უნდა შეეწყვიტათ შიმშილობა. შეხვედრა თანხმობით დასრულდა.
4 აპრილი
თბილისში 15:00 საათზე სამედიცინო ინსტიტუტის ტერიტორიაზე, ამავე სასწავლებლის „პრესკლუბის“ ორგანიზებით გაიმართა სტუდენტი ახალგაზრდობის ორი ათას კაციანი მიტინგი. მიტინგზე სიტყვით გამოვიდა ზ. გამსახურდია, რომელმაც „აფხაზეთის საკითხთან“ დაკავშირებით მოუწოდა დამსწრეებს, რომ ხელი შეეწყოთ რესპუბლიკაში მასობრივი გაფიცვებისა და მანიფესტაციების გამართვისათვის. ზ. ჭავჭავაძე, რომელიც ასევე სიტყვით გამოვიდა მომიტინგეებს მოუწოდა დაძრულიყვნენ მთავრობის სასახლისაკენ. წინადადებას ყველამ დაუჭირა მხარი და ისინი ვარაზისხევის გავლით დაიძრნენ მთავრობის სასახლისკენ.
ამავე დღეს, საღამოს 19:00 საათზე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სააქტო დარბაზში შედგა კიდევ ერთი მიტინგი, რომელმაც მიიღო რეზოლუცია აფხაზეთის ასსრ საკითხთან დაკავშირებით საქართველოს სსრ მთავრობისადმი ეროვნული დაუმორჩილებლობის, საქართველოს დროებითი მთავრობის შექმნის, საქართველოში ავტონომიურ ფორმირებათა გაუქმების შესახებ. მიტინგზე მონაწილეობდნენ: ა. ბაქრაძე, მ. მაჭავარიანი, რ. ჩხეიძე, გ. ფანჯიკიძე, მ. ლორთქიფანიძე, ჯ. ჩარკვიანი და ლ. ალექსიძე. დასასრულ მუხრან მაჭავარიანს საქართველოს სამფეროვანი დროშა საზეიმოდ გადასცეს.
იმ დღეებში იმართებოდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი, სადაც თბილისის „დინამო“ ხარკოვის „მეტალისტს“ მასპინძლობდა (დასაწყისი 19:00 საათზე ). მატჩის დასრულების შემდეგ ეროვნული მოძრაობის ლიდერებმა გულშემატკივრებს მიმართეს, შეერთებოდნენ აქციას და სტადიონიდან 15 ათასი ადამიანი რუსთაველისკენ დაიძრა. მუხრან მაჭავარიანი საქართველოს სამფეროვანი დროშით ხელში შეუერთდა კიდეც სტადიონიდან წამოსულ ფეხბურთის გულშემატკივრებს.
დღის ბოლოს, მთავრობის სასახლის წინ ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების ორგანიზებით დაახლოებით 10 ათას კაციანი მიტინგი შედგა. იგი დამთავრდა მეორე დილის 5 საათისათვის, როცა ახალგაზრდობის ერთმა ჯგუფმა შიმშილობა გამოაცხადა.
აქციების დაწყებიდან თბილისში მოსკოვიდან ალფას დანიშნულების 100 კაციანი რაზმი გადმოისროლეს. იგეგმებოდა აცქიის დაშლა. საქართველოს მთავრობასა და სამხედროებს შორის იყო შეთანხმება იმაზე, რომ აქცია მართალია ტრამვებით, მაგრამ უსისხლოდ დაიშლებოდა.
5 აპრილი
სოხუმში ჩატარდა პარტიულ-სამეურნეო აქტივის თათბირი, რმელზედაც გადაწყდა „მტკიცე“ ორგანიზაციული ღონისძიებებისა და იდეოლოგიურ-განმარტებითი მუშაობის გაძლიერებით აღედგინათ ჯანსაღი ურთიერთობანი ქართველებსა და აფხაზებს შორის.
თბილისში მიტინგი მთავრობის სასახლის წინ მიჰყავდა „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოებას“. მომიტინგეთა რიცხოვნობაც შედარებით მცირე იყო — რამდენიმე ათასი.
6 აპრილი
სოხუმში თბილისიდან დილით ჩაფრინდა ჯ. პატიაშვილი, სადაც მოწვეულ იქნა აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პლენუმი. ბიუროს სხდომაზე დაისვა ბ. ადლეიბას თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი და მის მაგივრად რეკომენდაცია ვ. ხიშბას გაეწია. ადლეიბას გარდა მისი ბედი გაიზიარა რამდენიმე პარტიულმა და პასუხისმგებელმა მუშაკმაც.
თბილისში საპროტესტო აქციებმა პიკს მიაღწია, როდესაც ათობით ათასი ქართველი შეუერთდა მომიტინგეებს. მათ შორის იყვნენ ლიდერები მერაბ კოსტავა, ზვიად გამსახურდია, გიორგი ჭანტურია, ირაკლი ბათიაშვილი, ირაკლი წერეთელი და სხვები. ამ დღეს მიტინზე აფხაზეთის პრობლემატიკამ მეორე რიგში გადაინაცვლა და მიიღო როგორც 1988 წლის ნოემბრის ანტისაბჭოთა გამოსვლების გაგრძელების ხასიათი. ორატორების გამოსვლებში ძირითადი ყურადღება ეთმობოდა პრაქტიკული ზომების მიღებას იმისათვის, რომ საქართველოს სსრ გამოსულიყო სსრ კავშირის შემადგენლობიდან. მიტინგმა ნელნელა მიიღო ანტისაბჭოთა ხასიათი. ეს გამოიხატა მთავრობის სახლის ფასადზე გაკრული ლოზუნგებით, რომლებიც მოუწოდებდნენ კომუნისტური რეჟიმის დამხობას და სხვა. არაფორმალური გაერთიანების წარმომადგენლები დადიოდნენ საწარმოებში და ანტისაბჭოთა პროპაგანდით ხალხის გადმობირებას ცდილობდნენ. მაგალითად იყვენნ სამეცნიერო-საწარმოო გაერთიანება „ელვასა“ და დიმიტროვის სახელობის საავიაციო-საწარმოო გაერთიანების შრომით კოლექტივებში და შეძლეს მშრომელთა ნაწილის დაყოლიება. მიტინგზე გამოცხადდა რომ დაწყებული შიმშლობა გაგრძელდებოდა 14 აპრილამდე.
დაახლოებით 20:00 საათზე მიტინგის მონაწილეთა ორიათასიანი ჯგუფი მივიდა საქართველოს ტელევიზიასა და რადიოს სახელმწიფო კომიტეტის შენობასთან. წამოყებული იქნა მოთხოვნა მთავრობის სახლთან გამართული მიტინგის პირდაპირი ტრანსლიაციის შესახებ.
6 აპრილიდან თბილისში იმყოფებოდა სსრკ-ის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, გენერალი კონსტანტინ კოჩეტოვი.
7 აპრილი
თბილისში გამთენიისას ჯ. პატიაშვილი, შ. გორგოძე და ს. გოგიბერიძე სოხუმიდან ჩამოფრინდნენ, რომელთაც აეროპორტში ცკ-ს მეორე მდივანი ნიკოლსკი დახვდათ. მან პატიაშვილს მოახსენა, რომ 12 საათზე დაგეგმილი იყო პარტიული აქტივის კრება. შემუშავებული იყო გეგმა, რომელშიც გაწერილი იყო რა ქმედითი ღონისძიებები უნდა გატარებულიყო ვითარების სტაბილიზაციისათვის.
მოსკოვში სკკპ ცკ-ში, თათბირის დამთავრებისთანავე სსრკ თავდაცვის მინისტრმა, არმიის გენერალმა დ. იაზოვმა ზეპირი განკარგულება მისცა გენერლებს – კ. კოჩეტოვსა და ი. როდიონოვს, ჩასულიყვნენ თბილისში და ემოქმედათ ვითარების შესაბამისად, საკუთარი გადაწყვეტილებებით. 11:30 პატიაშვილს მოსკოვიდან დაუკავშირდა სსრკ-ის თავდაცვის მინისტრი იაზოვი, რომელმაც მოახსენა, რომ 15 წუთში მოვიდოდა მისი პირველი მოადგილე კოჩეტოვი. მალე პატიაშვილის კაბინეტში საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე კონსტანტინე კოჩეტოვი და ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდალი გენერალ-პოლკოვნიკი იგორ როდიონოვი გამოცხადდნენ. პატიაშვილმა მიმართა ორივე გენერალს, რომ ყარაბაღიდან დაებრუნებინათ საქართველოს შსს-ს ე. წ. მერვე პოლკი, რადგან თბილისი რამდენიმე ასეული მილიციელის ანაბარა იყო დარჩენილი (ქართული მილიციის დიდი ნაწილი აფხაზეთში იყო დატოვეული ლიხნის და ბზიფის მოვლენების შემდეგ). პატიაშვილს აუცილებლად მიაჩნდა, რომ სიტუაციის გამწვავების შემთხვევაში თბილისში წესრიგი დაემყარებინა ქართულ მილიციას. აღნიშნულის თაობაზე მან ოფიციალურად მიმართა საკავშირო შსს-ს.
16:50 საათზე გენერალური შტაბის უფროსმა, არმიის გენერალმა მ. მოისეევმა თავდაცვის მინისტრის სახელით გასცა დირექტივა თბილისის რაიონში საპარაშუტო-სადესანტო პოლკის გაგზავნის შესახებ, უმნიშვნელოვანესი ობიექტებისა და ორგანიზაციების დასაცავად და დედაქალაქის შესასვლელ-გასასვლელი ძირითადი გზების გასაკონტროლებლად. ერთდროულად სრულ საბრძოლო მზადყოფნაში მოიყვანეს თბილისის გარნიზონის სამი საჯარისო ნაწილი.
სსრკ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის, ი. შილოვის ბრძანებით, თბილისში ასევე გაიგზავნა შინაგანი ჯარის ქვედანაყოფები და მილიციის სპეციალური ქვედანაყოფები ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონიდან, საერთო რაოდენობით 2 ათასზე მეტი ადამიანი. იმავე დღეს, საღამოს, გენერლები – კ. კოჩეტოვი და ი. როდიონოვი თბილისში შეხვდნენ საქართველოს კომპარტიის ცკ-ის პირველ და მეორე მდივნებს – ჯ. პატიაშვილსა და ბ. ნიკოლსკის. ამ შეხვედრაზე საქართველოს პარტიული ხელმძღვანელები კვლავ დაბეჯითებით მოითხოვდნენ კომენდანტის საათის შემოღებას, რაზეც კოჩეტოვმა და როდიონოვმა უარი განაცხადეს, ჯარისკაცთა არასაკმარისი რაოდენობის გამო.
იმავე საღამოს თავდაცვის საბჭოს სხდომაზე გენერალმა კოჩეტოვმა კატეგორიულად მოითხოვა აქციის დაშლა. მისი თქმით „თუ 8 აპრილს აქციის დაშლა არ მოხდებოდა, მოსალოდნელი იყო ვითარების კონტროლიდან გამოსვლა და დიდი სისხლისღვრა“, ასევე „მომიტინგეების რიცხვი ღამით მცირდება და დარბევაც ღამით უნდა დავიწყოთო“.
საღამოს კინოს სახლში, სადაც საქართველოს სახალხო ფრონტის აქტივისტებთან ერთად ფართო საზოგადოებრიობა მონაწილეობდა, მიდიოდა მსჯელობა თუ როგორ გამოსულიყო საზოგადოება აღნიშნული ვითარებიდან. რ. ჩხეიძემ წამოაყენა წინადადება უმაღლეს ხელისუფალთა და მიტინგის თავკაცების შეხვედრისა (საშუამავლო ჯგუფში შედიოდნენ: ნ. ჭავჭავაძე, ა. ჯავახიშვილი, ჯ. ჩარკვიანი, მ. კოკოჩაშვილი და ე. გოგუაძე), მაგრამ უკნასკნელებმა არ ისურვეს შეხვედრაში მონაწილეობის მიღება. თავყრილობა კინოს სახლში 20:00-ზე დასრულდა.
მთავრობის სახლთან გამართულ მიტინგზე ამ დღეს საშუალოდ 10-20 ათასი კაცი იმყოფებოდა. მასში მონაწილეობდნენ ქალაქის საწარმოთა და დაწესებულებების, სასწავლებელთა, შემოქმედითი კავშირების, მთელი რიგი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების წარმომადგენლები. მიტინგიზ ორგანიზატორთა ერთ-ერთმა ლიდერმა გაეროს, აშშ-სა და საფრანგეთის პრეზიდენტებს მიმართა, რომ მათ სცნონ XX საუკუნის 20-იან წლებში რუსეთის მიერ საქართველოს წინააღმდეგ აგრესიის გამოყენების ფაქტი. წინა დღეებისაგან განსხვავებით, ქალაქში სტიქიურად იქმნებოდა ახალგაზრდების ჯგუფები, რომლებსაც მოჰქონდათ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშები. ისინი საკუთარი მანქანებით გადაადგილდებოდნენ თბილისის სხვადასხვა უბნებში და მოუწოდებდნენ საყოველთაო დაუმორჩილებლობისაკენ. ამ დღეს გამოცხადდა სამხატვრო აკადემიის სტუდენტთა ათკაციანი ჯგუფის შიმშილობა.
20:40 საათზე საქართველოს კომპარტიის პირველმა მდივანმა ჯუმბერ პატიაშვილმა სსრკ-ის ხელმძღვანელობას დამხმარე ძალების გამოგზავნა თხოვა წესრიგის აღსადგენად.
სკკპ ცენტრალური კომიტეტი
ბოლო დროს რესპუბლიკაში მკვეთრად გამწვავდა მდგომარეობა. ის, პრაქტიკულად, გამოდის კონტროლიდან. საბაბად იქცა აფხაზეთის ასსრ სოფ. ლიხნში ა.წ. 18 მარტს გამართული შეკრება, სადაც დაისვა საკითხი აფხაზეთის ასსრ- ის საქართველოს სსრ შემადგენლობიდან გასვლის შესახებ. მაგრამ მოვლენები გასცდა აღნიშნულ ჩარჩოებს. ექსტრემისტული ელემენტები ამძაფრებენ ნაციონალისტურ განწყობებს, მოუწოდებენ გაფიცვებისკენ, ხელისუფლებისადმი დაუმორჩილებლობისკენ, იწვევენ არეულობებს, ახდენენ პარტიული და საბჭოთა ორგანოების დისკრედიტაციას.
აუცილებლად მიგვაჩნია: 1. დაუყოვნებლივ მიეცნენ სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ პასუხისგებაში ის ექსტრემისტები, რომლებიც გამოდიან ანტისაბჭოთა, ანტისოციალისტური, ანტიპარტიული ლოზუნგებითა და მოწოდებებით (ამის სამართლებრივი საფუძვლები არსებობს). 2. შსს ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის დამატებითი ძალების მოზიდვით, თბილისში შემოღებულ იქნას საგანგებო მდგომარეობა (კომენდანტის საათი). 3. მდგომარეობის სტაბილიზაციის მიზნით, პარტიული, საბჭოთა და სამეურნეო აქტივის ძალებით განხორციელდეს პოლიტიკურ, ორგანიზაციულ და ადმინისტრაციულ ღონისძიებათა კომპლექსი. 4. საკავშირო და რესპუბლიკურ საინფორმაციო მასობრივ საშუალებებში არ გამოქვეყნდეს პუბლიკაციები, რომლებიც გაართულებს სიტუაციას.
გთხოვთ თანხმობას 1, 2, 4 პუნქტებზე.
სა­ქარ­თვე­ლოს კპ ცკ-ის მდივა­ნი ჯ. პა­ტიაშ­ვილი
მოსკოვში სკკპ ცკ-ში პოლიტბიუროს წევრის, სკკპ ცკ-ის მდივნის, ე. კ. ლიგაჩოვის ხელმძღვანელობით, ჩატარდა თათბირი, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს სკკპ ცკ-ის პოლიტბიუროს წევრებმა: ვ. ა. მედვედევმა, ნ. ნ. სლიუნკოვმა, ვ. მ. ჩებრიკოვმა; სკკპ ცკ-ის პოლიტბიუროს წევრობის კანდიდატებმა: ა. ი. ლუკიანოვმა, გ. პ. რაზუმოვსკიმ, დ. ტ. იაზოვმა; სსრკ სუკ-ის თავმჯდომარე ვ. ა. კრიუჩკოვმა, სსრკ შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე ვ. პ. ტრუშინმა და სკკპ ცკ-ის აპარატის პასუხისმგებელმა მუშაკებმა. თათბირზე საქართველოში არსებული ვითარება განიხილეს. აღნიშნული თათბირის მუშაობის შესახებ ოქმი არ შეუდგენიათ და მისი შედეგები დოკუმენტში დაფიქსირებული არ იყო. მიღებულ გადაწყვეტილებებზე მსჯელობა მხოლოდ თათბირის მონაწილეთა განმარტებების მიხედვითაა შესაძლებელი. თათბირზე, ფაქტობრივად, გადაწყდა თანხმობის მიცემა რესპუბლიკის ხელმძღვანელობის ზეპირი თხოვნების დასაკმაყოფილებლად, შინაგანი ჯარისა და საბჭოთა არმიის ქვედანაყოფების გამოყოფის შესახებ. ამის საფუძველზე გაიცა სსრკ თავდაცვის სამინისტროს გენერალური შტაბის დირექტივა და სსრკ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბრძანება საქართველოში შესაბამისი საჯარისო ქვედანაყოფების გასაგზავნად. რესპუბლიკის ხელმძღვანელობას წინადადება მიეცა, კოლექტიურად განეხილა შექმნილი მდგომარეობა და პოლიტიკური მეთოდებით ეპოვა გამოსავალი რთული სიტუაციიდან. იგი გაფრთხილებული იქნა უკიდურესი წინდახედულობის გამოჩენის აუცილებლობის შესახებ, რომ ჯარი მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში გამოეყენებინათ. რესპუბლიკის ხელმძღვანელობას ტელეფონით აცნობეს, რომ კონკრეტული გადაწყვეტილებები საქართველოში გასაგზავნი ჯარის გამოსაყენებლად მან ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლობასთან ერთად, შექმნილი ვითარების მიხედვით უნდა მიიღოს. ამასთან, არ იყო რეკომენდებული მოცემულ მომენტში საგანგებო მდგომარეობის შემოღება და ქ. თბილისში კომენდანტის საათის გამოცხადება.
23:00 საათზე სსრკ უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე მ. ს. გორბაჩოვი საზღვარგარეთ მოგზაურობიდან მოსკოვში დაბრუნდა და ინფორმირებული იქნა საქართველოში განვითარებული მოვლენების შესახებ. მასთან ერთად მოსკოვში სსრკ-ის საგარეო მინისტრი ედუარდ შევარდნაძეც დაბრუნდა. აეროპორტში პრეზიდენტს მთელი პოლიტბიურო დახვდა და ქვეყანაში არებული ვითარების შესახებ ანგარიში ჩააბარა. ერთ-ერთი მთავარი საკითხი საქართველოში მიმდინარე პროცესები იყო. თბილისში მთავრობის სასახლის წინ რამდენიმე ათასი ადამიანი საბჭოტა კავშირიდან გამოსვლასა და დამოუკიდებლობის გამოცხადებას ითხოვდა. როგორც გორბაჩოვს მოახსენეს, რესპუბლიკის ხელმძღვანელი ჯუმბერ პატიაშვილი ვითარებას პრაქტიკულად ვეღარ აკონტროლებდა. მ. გორბაჩოვმა შესთავაზა იმავე ლაინერით ჩასულიყო თბილისში ვითარების გასარკვევად. შევარდნაძე-პატიავილის ტელეფონით საუბრისას გადაწყდა, რომ იმ ეტაპისთვის შევარდნაძის თბილისში ჩასვლა დამატებით დაძაბულობას გამოიწვევდა.
უკვე ცნობილი იყო, რომ დაპირისპირება აღარ განიმუხტებოდა. მოლაპარაკებები ჩიხში იყო შესული. სწორედ იმ დღეს თხოვნაზე ოპოზიციამ პატიაშვილს შეხვედროდა მათ, უპასუხა, რომ საქართველოს მარიონეტულ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკებას არ აპირებს. ისინი ილაპარაკებდნენ მხოლოდ კრემლის წარმომადგენლებთან, გაეროს სპეციალური მდივნის წარმოადგენლის მეთვალყურეობით.
8 აპრილი