cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რადოვან კარაჯიჩი
ბრალდებები
საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე (ICTY) რადოვან კარაჯიჩს არასერბების წინააღმდეგ ჩადენილი მრავალი სამხედრო დანაშაულისთვის პირად და სამეთაურო პასუხისმგებლობაში წაუყენა ბრალი მისი, როგორც სერბთა რესპუბლიკის უმაღლესი მთავარსარდალისა და უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის, როლის გამო. კარაჯიჩს ბრალი დაედო 7500 ბოსნიელის (მუსლიმი) სიკვდილში. მისი პირდაპირი ბრძანებებითა და განკარგულებებით, ბოსნიელმა სერბებმა განახორციელეს სარაევოს ალყა. ICTY-ის მიერ მას ბრალი დაედო 1995 წლის სრებრენიცის გენოციდშიც (სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტა). მას ასევე ბრალი წაუყენეს გაეროს პერსონალის მძევლად აყვანაში 1995 წლის მაისიდან ივნისამდე პერიოდში.
მასთან ერთად ბრალი დაედო გენერალ რატკო მლადიჩსაც. მუხლები, რომლითაც კარაჯიჩს დაედო ბრალი, განკუთვნილი იყო, როგორც ინდივიდუალური პასუხისმგებლობებისთვის, ისე მთავარსარდლური უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ჩადენილი დანაშაულისთვის:
აშშ-მა 5 მილიონი დოლარი დააწესა მისთვის, ვინც რატკო მლადიჩს დაიჭერდა და გადასცემდა ტრიბუნალს.
მიმალვა
1995 წელს კარაჯიჩის დაკავების შესაძლებლობა დაკავებაზე უფლებამოსილმა პირებმა ვერ გამოიყენეს. კარაჯიჩმა ბოსნიელი სერბების სიმპათია დაიმსახურა იმით, რომ მას დიდი ხნის განმავლობაში ვერ აკავებდნენ. იგი მუდმივად უსხლტებოდა ხელიდან მართლმსაჯულებას. წარმოიშვა ლეგენდები, თითქოს კარაჯიჩი გარიგებული იყო რიჩარდ ჰოლბრუკთან (ამერიკელ დიპლომატთან) ასევე, თითქოს არსებობდა ოფიციალური შეთანხმება აშშ-სა და კარაჯიჩს შორის, რომელიც მის დაკავებას შეუძლებელს ხდიდა.
მიმალვის დროს კარაჯიჩს რამდენიმე ადამიანი ეხმარებოდა, მათ შორის ბოსკო რადონჯიჩი, ხოლო 2001 წელს სულაც მის მხარდასაჭერად ათასობით ადამიანი გამოვიდა კარაჯიჩის მშობლიურ ქალაქში. 2003 წელს რადოვანის დედა იოვანკა სახალხოდ გამოვიდა და მოუწოდა კარაჯიჩს დანებებულიყო.
2004 წლის მაისში გაეროსთვის ცნობილი გახდა, რომ სერბთა რესპუბლიკამ შეცდომით მოკლა ICTY-ს მოწმე და ინფორმატორი. გაჩნდა ეჭვი, რომ ინფორმატორის სიკვდილი არ იყო შემთხვევითი.
2005 წელს ბოსნიელი სერბების ლიდერები კარაჯიჩს დანებებისკენ მოუწოდებდნენ, რადგან იგი ხელს უშლიდა ბოსნიელთა და სერბთა ეკონომიკურ და პოლიტიკურ განვითარებას. 2005 წლის 7 ივლისს ნატოს ჯარისკაცებმა კარაჯიჩის შვილი აიყვანეს, თუმცა 10 დღეში გაათავისუფლეს. კარაჯიჩის ცოლმა, ლილიანამ, მოუწოდა ქმარს დანებებულიყო, როგორც თავად ლილიანამ აღნიშნა მან ეს „არანორმალური წნეხის ქვეშ“ გააკეთა.
როგორც გაირკვა, 1999 წლიდან კარაჯიჩი ალტერნატიული მედიცინის სფეროში საქმიანობდა, იყენებდა რა გამოგონილ სახელს დ. დ. დავიდი, რომელსაც სავიზიტო ბარათებზეც კი წერდა. ზოგიერთი წყაროები იუწყებიან, რომ ის იყენებდა ზედმეტსახელს „დრაგან დავიდ დაბიჩსაც“.
სამართალდამცავებისგან თავის დაღწევა ავსტრიაში
არსებობს ცნობები იმის შესახებ, რომ 2007 წლის მაისში ვენაში კარაჯიჩი დაკავებას გადარჩა, სადაც ცხოვრობდა პეტარ გულმაჩის სახელით. თავს ის ხორვატ ექიმად ასაღებდა, რომელიც მცენარეულ პრეპარატებსა და მალამოებს ამზადებდა. ცნობების მიხედვით, რეიდის დროს, რომელიც კარაჯიჩის საცხოვრებელთან ახლოს მიმდინარეობდა, გამოიკითხა პირი ხორვატიული პასპორტით, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ვენაში ტრენინგებზე იყო ჩამოსული. პოლიციამ აღნიშნა, რომ პეტარ გულმაჩი/რადოვან კარაჯიჩი კითხვებს აუღელვებლად პასუხობდა, პოლიციამ მისგან თითის ანაბეჭდებიც კი არ აიღო. თუმცა ეს ვერსია ეჭვქვეშ დადგა, როდესაც სერბეთში მცხოვრებმა პიროვნებამ პეტარ გულმაჩმა, განაცხადა, რომ იგი ნამდვილად იმყოფებოდა ვენაში და გამოჰკითხეს პოლიციელებმა. დრაგან კარაჯიჩი, რადოვანის ბიძაშვილი იტალიურ გაზეთთან ინტერვიუში ამტკიცებდა, რომ რადოვანი ესწრებოდა სერია ა-ს მატჩებს, მოინახულა ვენეცია, პეტარ გულმაჩის სახელითა და გვარით.
დაკავება და სასამართლო
კარაჯიჩი 2008 წლის 21 ივლისს ბელგრადში დააკავეს. როგორც გაირკვა ის მართლაც ასაღებდა თავს ალტერნატიული მედიცინის დოქტორად ბელგრადში, ვენასა და ავსტრიაში. კარაჯიჩი 30 ივლისს ICTY-ის მეურვეობის ქვეშ ჰააგაში გადაიყვანეს. რადოვან კარაჯიჩის მტკიცებით გარკვეული შეთანხმება რიჩარდ ჰოლბრუკს, მადლენ ოლბრაიტსა და მას შორის მართლაც არსებობდა. მისი თქმით, სწორედ შეთანხმების საფუძველზე იყო იგი ხელშეუხებელი 13 წლის განმავლობაში. კარაჯიჩმა ასევე გამოთქვა ეჭვი, რომ მის მოკვლას რიჩარდ ჰოლბრუკი ჰააგაშიც შეეცდებოდა. მუჰამედ საჩირბეი (ბოსნიელ-ამერიკელი იურისტი) ამტკიცებდა, რომ 1996 წელს კარაჯიჩმა და ჰოლბრუკმა შეთანხმება დადეს. ბრალის წაყენების შემდეგ სასამართლო პროცესი რამდენჯერმე გადაიდო. 2009 წლიდან მოყოლებული, კარაჯიჩმა პროცესის გადადება არაერთგზის მოინდომა. საბოლოო ჯამში პროცესი 2010 წლის 13 აპრილს განახლდა. 2012 წლის 28 ივნისს ტრიბუნალმა კარაჯიჩს გენოციდთან დაკავშირებით ერთ-ერთი ბრალი მოუხსნა, პროკურატურის მიერ არასაკმარისი მტკიცებულებების წარდგენის გამო. თუმცა, ბრალდებები, სრებრენიცის გენოციდის, კაცობრიობის წინაშე და ომის დანაშაულების ნაწილში მაინც დარჩა.
საქმეზე დასკვნითი სიტყვა დაიწყო 2014 წლის 29 სექტემბერს და დასრულდა 2014 წლის 7 ოქტომბერს, კარაჯიჩმა განმეორებითი სასამართლოს მოთხოვნა ვერ შეძლო.
გადაწყვეტილება
2016 წლის 24 მარტს ICTY-მა რადოვან კარაჯიჩი 11-დან 10 ბრალდებაში დამნაშავედ ცნო და მიუსაჯა თავისუფლების აღკვეთა 40 წლის ვადით. მოგვიანებით, სააპელაციო ინსტანციამ კარაჯიჩს შეუცვალა 40 წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთა სამუდამო თავისუფლების აღკვეთით. ბრალი დამტკიცდა გენოციდის, ომის დანაშაულებისა და კაცობრიობის წინაშე დანაშაულების ნაწილში. კარაჯიჩს ბრალი დაუმტკიცდა სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტის ეპიზოდშიც.
პოლიტიკური საქმიანობისთვის
პოლიტიკური საქმიანობისთვის კარაჯიჩს 1994 წელს საბერძნეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ გადეცა წმინდა დიონისე ზაკინთოელის პირველი ხარისხის ორდენი. 1994 წელს მას გადაეცა სერბთა რესპუბლიკის ორდენი, ხოლო 1995 წელს მოსკოვის ფონდის მიერ იგი დაჯილდოვდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ორდენითაც.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:ბოსნიელი სერბები კატეგორია:ბოსნიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
ვარნის ბრძოლა
thumb|300px|ვარნას ბრძოლა, [[იან მატეიკოს ნახატი.]] ვარნის ბრძოლა —  გაიმართა 1444 წლის 10 ნოემბერს ვარნასთან, აღმოსავლეთ ბულგარეთში. ამ ბრძოლაში ოსმალეთის იმპერიამ სულთან მურად II-ის ხელმძღვანელობით პოლონეთის და უნგრეთის არმიები დაამარცხა, რომელთაც ვლადისლავ III და იანოშ ჰუნიადი უძღვებოდნენ. ეს იყო ვარნის აღებისთვის საბოლოო ბრძოლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარნა კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
დინა დურბინი
დინა (დიანა) დურბინი (Deanna Durbin; ნამდვ. სახელი  — ედნა მეი დურბინი (Edna Mae Durbin); დ. 4 დეკემბერი, 1921, უინიპეგი, კანადა — გ.17 აპრილი, 2013, ნოფლ-ლე შატო, საფრანგეთი ) — კანადელი მომღერალი და მსახიობი, 40-იანი წლების ჰოლივუდის ვარსკვლავი.
ბიოგრაფია
ედნა მეი დურბინი დაიბადა 1921 წლის 4 დეკემბერს, უინიპეგში (მანიტობა), კანადა, მანჩესტერელი (ინგლისი) ემიგრანტების ოჯახში. მამა — ჯეიმზ ალენი, დედა — ადა. მშობლები ჰოლივუდში 1923 წელს გადავიდნენ, როდესაც ედნა ორი წლისაც არ იყო. მომავალ ვარსკვლავს ჰყავდა უფროსი და, ედიტი, რომელიც მას 30-იან წლებში დაეხმარა. მინი|დინა დურბინი დინა დურბინი ბავშვობიდანვე  გამოირჩეოდა შესანიშნავი ხმითა და მუსიკის სიყვარულით. თოთხმეტი წლის ასაკში მან გააფორმა ხელშეკრულება MGM კინოსტუდიასთან და ჯუდი გარლანდთან ერთად მონაწილეობა მიიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმებში. პირველი წარმატება ეწვია  მიუზიკლში „ყოველ კვირას“ მონაწილეობის შემდეგ. ამასთან, სტუდიის მენეჯმენტმა არ მოისურვა ახალგაზრდა მსახიობთან კონტრაქტის განახლება და მსახიობი  გადავიდა Universal Pictures კინოსტუდიაში. პირველივე ფილმმა „სამი საყვარელი გოგონა“ მას დიდი წარმატება მოუტანა. 1938 წელს დინამ მიიღო „ ოსკარის “ პრესტიჟული პრემია ახალგაზრდულ კატეგორიაში (Academy Juvenile Award). 1940 წელს იგი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო   ამერიკის შეერთებულ შტატებში. თითოეულ ფილმში მონაწილეობისათვის იღებდა 400000 დოლარს.
დინა დურბინის მთავარი ამპლუა რეჟსორებისა და მაყურებლის წარმოსახვით იყო პატარა კონკიას პერსონაჟები. 40-იანი წლების შუა პერიოდში მან სცადა უფრო რთული როლების შესრულება ფილმებში „შობა“ და  „ლედი მატარებელში“, მაგრამ საზოგადოება უარყოფითად შეხვდა მსახიობის მცდელობას. მაყურებელმა ამჯობინა დინა დურბინი ფილმებში ისეთივე მოზარდი გოგონას როლებსი ენახა, როგორიც თავიდან შეიყვარა.
1948 წელს კინოსტუდიის ხელმძღვანელობამ შეწყვიტა კონტრაქტი დინა დურბინთან. მათი განმარტებით, მსახიობი ძალიან ასაკოვანი იყო ახალგაზრდა გოგონების როლების შესასრულებლად, ხოლო  შედარებით  რთული როლებისთვის- არც ისე ნიჭიერი. ამავე დროს, სტუდიის ხელმძღვანელობას დაავიწყდა, რომ კინოსტუდია გაკოტრებისგან  გადაარჩინა ფილმმა „სამი საყვარელი გოგო“ — დინა დურბინის მონაწილეობით.
1948 და 1949 წლები ყველაზე დაძაბული პერიოდი გამოდგა დინა დურბინის ცხოვრებაში: მას აღარ იღებდნენ კინოში, ამავე დროს  დაშორდა მეუღლეს. ცხოვრების რთულ პერიოდში მას მხარი დაუჭირა 2 ადამიანმა: სცენარისტმა ჯო პასტერნაკმა და ფრანგმა კინორეჟისორმა ჩარლზ დევიდმა (1945 წელს მან დურბინის მონაწილეობით გადაიღო ფილმი „ლედი მატარებელში“). ჯო პასტერნაკმა მსახიობს შესთავაზა სამუშაოდ დაბრუნება MGM კინოსტუდიაში, მაგრამ დინამ უარი თქვა. ხოლო ჩარლზ დავიდმა დინას ხელი სთხოვა. დინა დათანხმდა შეთავაზებას. ისინი დაქორწინდნენ  და პარიზში გადავიდნენ საცხოვრებლად. საქორწინო ხელშეკრულებაში დინას დაჟინებული თხოვნით შეიტანეს პუნქტი, რომლის მიხედვით მსახიობს უფლება ჰქონდა ჩრდილში დარჩენილიყო. ამის შემდეგ ის პრაქტიკულად არავის აძლევდა ინტერვიუებს, ყველაზე იშვიათ შემთხვევებში ჟურნალისტებისათვის, რომლებიც  მსახიობს ინტერვიუსათვის ტელეფონით უკავშირდებოდნენ, მას მხოლოდ ერთი რამის თქმა შეეძლო: „მე მძულს ჰოლივუდი“. მარცხნივ|მინი|მსახიობი 11948 წელს. MGM– ის ხელმძღვანელმა ლუი ბარტ მაიერმა რამდენჯერმე სცადა დაერწმუნებინა დინა დურბინი, რომ განეახლებინა კონტრაქტი MGM– სთან. 1950-იანი წლების დასაწყისში მან დურბინს თითქმის მილიონი დოლარი შესთავაზა ფილმში  ცნობილ მომღერალ და მსახიობ მარიო ლანცასთან ერთად მონაწილეობისათვის. დინამ უარი თქვა შეთავაზებაზე. ასევე უარი თქვა  ბროდვეის მიუზიკლებში: „ჩემი მშვენიერი ლედი“ და „ოკლაჰომა“ მონაწილეობაზე.
ფილმებში აღებული ჰონორარი დინა დურბინმა  წარმატებით დააბანდა ბიზნესში, რაც მსახიობს საშუალებას აძლევდა, უზრუნველად ეცხოვრა.
1999 წელს გარდაიცვალა მისი მეუღლე შარლ დავიდი. ამის შემდეგ დინა დურბინი ცხოვრობდა პარიზთან ახლოს ქალაქ ნოფლ -ლე შატოში.
2013 წლის 30 აპრილს  გამოქვეყნდა დინა დურბინის ვაჟის შეტყობინება, რომლის მიხედვითაც მსახიობი „რამდენიმე დღის წინ“ გარდაიცვალა. სხვა დეტალები დაზუსტებული არ იყო. მოგვიანებით, Associated Press- მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ დინა დურბინი გარდაიცვალა 20 აპრილს.
ოჯახური მდგომარეობა
მეუღლეები:
შვილები:
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის ახალგაზრდული პრემიის ლაურეატები კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:კანადელი მსახიობი ქალები კატეგორია:მე-20 საუკუნის კანადელი მსახიობები კატეგორია:უინიპეგში დაბადებულები კატეგორია:მსახიობები ჰოლივუდის დიდების ხეივანში კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
იუსტინიანა-პრიმა
მინიატიურა|ქალაქის ნაშთები მინიატიურა|აეროფოტო, 1937 იუსტინიანა პრიმა (Царичин град, ცარიჩინ გრად) — ბიზანტიური ქალაქი, რომელიც არსებობდა 535-დან 615 წლამდე. დღეს, არქეოლოგიური ძეგლი ლებანესთან ახლოს, სამხრეთ სერბეთში. დააარსა იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა და იყო ცენტრალურ ბალკანეთს დაქვემდებარებული საარქიეპისკოპოსოს ცენტრი.
1979 წელს, იუსტინიანა-პრიმა სერბეთმა ქვეყნის განსაკუთრებული მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლების სიაში მოათავსა.
ისტორია
მინიატიურა|ქალაქის ნაშთები ქალაქი დაარსდა იმპერატორ იუსტინიანე I-ის მიერ, მის დაბადების ადგილთან ტაურესიუმთან ახლოს. არსებობდა 535 წლიდან 615 წლამდე და იყო ცენტრალურ ბალკანეთს დაქვემდებარებული საარქიეპისკოპოსოს ცენტრი. დღეს, ამ ადგილას სოფელი ტაორია (სკოპიესთან ახლოს, ჩრდილოეთი მაკედონია). სერბი მკვლევარები ამ ძეგლს ასევე უკავშირებენ ბედერიანას, ადგილს სადაც იუსტინიანეს ბიძა და დამრიგებელი იუსტინე I დაიბადა. ქალაქის არქიტექტურაში შერწყმული იყო კლასიკური და ქრისტიანული ელემენტები: აბანოები, ფორუმი და ქუჩები კოლონადებით. ტიპური ხმელთაშუაზღვიური შტრიხები კი — ბევრ ქრისტიანულ ტაძარზე აისახა.
535 წელს, იუსტინიანემ თავად გასცა ქალაქისა და იუსტინიანა-პრიმას არქისაეპისკოპოს დაარსების ბრძანება. ქალაქი, ამავდროულად, ილირიკის პრეფექტურის ცენტრი, სალონიკის ნაცვლად უნდა ყოფილიყო (ამ ფაქტის სისწორეზე ისტორიკოსები დავობენ).
იუსტინიანა-პრიმას ხანმოკლე არსებობის განმავლობაში, სალონიკს ადმინისტრაციული ფუნქციები პრაქტიკულად არ დაუკარგავს. მიუხედავად ამისა, ახლად დაარსებული ქალაქი არ იყო უმნიშვნელო: იუსტინიანა-პრიმა იუსტინიანეს ფავორიტ პროექტად მიიჩნევა. 545 წელს იმპერატორმა გამოსცა კიდევ ერთი კანონი, რომელიც ხაზს უსვამდა იუსტინიანა-პრიმას საეპისკოპოსო უფლებებსა და სტატუსს. ეს დასტურდება იმპერატორ იუსტინიანესა და გრიგოლ I-ის VI საუკუნის ბოლოთი დათარიღებული მიმოწერით.
615 წელს ქალაქი დუნაის ჩრდილოეთიდან მოსულმა ავარიელებმა გაანადგურეს.
არქეოლოგიური ძეგლი
არქეოლოგიური გათხრები თითქმის 150 წელია ფრანგი მკვლევარების მონაწილეობით ტარდება.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის არქეოლოგიური ძეგლები
Mozilla Foundation
Mozilla Foundation — არაკომერციული ორგანიზაცია, შექმნილი პროექტ Mozilla-ს მიერ უზრუნველყოფისა და მართვისათვის. ეს ორგანიზაცია ამყარებს შექმნის პოლიტიკას, ექსპლუატაციას უწევს პროექტისთვის აუცილებელ ინფრასტრუქტურას, აკონტროლებს საქონლის ნიშნებს და სხვა ინტელექტუალურ საკუთრებას. Mozilla Foundation არის შვილობილი კომპანიის Mozilla Corporation-ის ნათესავი კომპანია, რომელიც სამუშაოს აძლევ Mozilla-ს მრავალ შემქმნელს და კოორდინაციას უწევს Mozilla Firefox ბრაუზერის, საფოსტო კლიენტის Mozilla Thunderbird და Mozilla Messaging-ის გამოშვებას, რომელსაც ამუშავებს Thunderbird 3. Mozilla Foundation ბაზირებულია მაუნთინ-ვიუში, აშშ-ს შტატში კალიფორნიაში.
Mozilla Foundation საკუთარ თავს ახასიათებდა, როგორც „არაკომერციული ორგანიზაცია, რომლის მიზანია არჩევანის საშუალების შენახვა და ქსელში სიახლეების სტიმულირება“.
ისტორია
thumb|right|250px|Mozilla Foundation და Mozilla Corporation-ის ოფისი მაუნთინ-ვუიში „ბრაუზერების ომში“ დამარცხების შემდეგ 1998 წლის 22 იანვარს Netscape Communications Corporation-ის  პრეს-რელიზში   ანონსირებული იყო ბრაუზერის კოდის საწყისი Netscape Communicator 5, რომელიც აღმოჩნდა საშინელ მდგომარეობაში და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება კოდის ნულიდან დაწერაზე. ენთუზიაზისტთა ჯგუფმა ღია კოდის ბაზაზე შექმნა ახალი პროექტი სახელით - Mozilla. ბრაუზერ Netscape-ის პირველი ვერსიის შიდა კოდური სახელის პატივსაცემად.
1998 წლის 23 თებერვალს Netscape-მა შექმნა Mozilla Organization Mozilla Suite-ის კოორდინაციისათვის. ორგანიზაცია შედგებოდა კომპანია Netscape-ის პროგრამისტებისაგან, თუმცა ისინი იყვნენ სრულიად დამოუკიდებლები. Mozilla Organization ამტკიცებდა, რომ ბრაუზერ Mozilla-ს შექმნა მიდიოდა ტესტური მიზნებისათვის და არა მომხმარებელთათვის. მოგვიანებით მომხმარებელთათვის გამოშვებულმა ვერსიამ გამოიწვია Communicator-ების ომი. ამ დროისათვის უფრო და უფრო მეტი მომხმარებელი ტვირთავდა Mozilla-ს „ოფიციალურ კრებულს“.
Mozilla Foundation შეიქმნა იმისათვის, რომ უზრუნველყო Mozilla-ს გადარჩენა Netscape-ის ჩარევის გარეშე, მას შემდეგ, რაც  America Online (AOL) (Netscape-ს მშობელი კომპანია)-მა შესამჩნევად შეამცირა თავისი მონაწილეობა Mozilla Organization-ში. AOL-მა ხელი შეუწყო Mozilla Foundation-ის შექმნას, მათთვის კომპიუტერული მოწყობილობებისა და ინტელექტუალური საკუთრების გადაცემით და შექმნა 3 კაციანი ჯგუფი ორგანიზაციის შექმნის პირველი სამი თვისთვის, რათა მათ გადაეკახათ გარდატეხის პერიოდი. AOL დაპირებას იძლეოდა, რომ ის შესწირავდა 2 მილიონ დოლარს Mozilla Foundation-ს 2 წლის მანძილზე.
Mozilla Corporation
2005 წლის 3 აგვისტოს Mozilla Foundation-მა შექმნა შვილობილი კომპანია Mozilla Corporation, რომელსაც გადასცა Mozilla Firefox-ის და Mozilla Thunderbird-ის დამუშავებისა და გავრცელების ფუნქცია. Mozilla Corporation-მა თავის თავზე აიღო პროგრამის გამოშვების, მარკეტინგისა და დისტრიბუციის პასუხისმგებლობა. ის ასევე მართავს ბიზნესს. Mozilla Foundation-სგან განსხვავებით, Mozilla Corporation არის გადასახადების გადამხდელი, რომელიც მას აძლევს დიდ თავისუფლებას ფულად რესურსებსა და საქმიანობის სახის არჩევაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუზერები კატეგორია:ინტერნეტი კატეგორია:ორგანიზაციები
მარტინ ემისი
მარტინ ლუი ემისი (დ. 25 აგვისტო, 1949) — ბრიტანელი რომანისტი, ესეისტი, მემუარისტი და სცენარისტი. მემუარისთვის „გამოცდილება“ 2000 წელს მიიღო ჯეიმზ ტეიტ ბლეკის მემორიალური პრემია. ორჯერ იყო წარდგენილი ბუკერის პრემიაზე (1991;2003). 2011 წლამდე მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტში შემოქმედებითი წერის პროფესორად მუშაობდა. 2008 წელს ჟურნალმა The Times ემისი 1945 წლის შემდეგ 50 საუკეთესო ბრიტანელ ავტორს შორის დაასახელა.
ემისის შემოქმედების ცენტრალური თემაა დასავლური საზოგადოების გვიანი კაპიტალიზმის ზომაგადასულობა, რომლის აბსურდულობასაც გროტესკული კარიკატურების საშუალებით სატირულად აღწერს. ემისი შთაგონებული იყო ისეთი მწერლებით, როგორებიც არიან სოლ ბელოუ, ვლადიმირ ნაბოკოვი და მისი მამა კინგსლი ემისი. თავად ემისმა არაერთ თანამედროვე ბრიტანელ ავტორზე მოახდინა გავლენა, მათ შორის არიან უილ სელფი და ზეიდი სმითი.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი ისტორიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:აგნოსტიკოსები კატეგორია:ანტიკაპიტალისტები კატეგორია:ბრიტანელი ანტისაომარი აქტივისტები კატეგორია:ბრიტანელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი იუმორისტები კატეგორია:ბრიტანელი მემუარისტები კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი სცენარისტები
Animals (ალბომი)
ალბომის სიმღერები აგებულია ჯორჯ ორუელის იგავის — „ცხოველთა ფერმის“ — იდეოლოგიაზე. ალბომის სამ მთავარ სიმღერაში ტექსტების და მუსიკის ავტორი როჯერ უოტერსი იყენებს სამ ცხოველს, რომელთა მეშვეობით იგი ალეგორიულ პარალელებს ავლებს თანამედროვე საზოგადოების ტიპურ წარმომადგენლებთან.
ისტორია
დეივიდ გილმორი მხოლოდ ამ ალბომის ერთი სიმღერის ავტორად არის ნახსენები, თუმცა Dogs მთლიანი ჯგუფის მიერ შექმნილი სიმღერა იყო, რომლის ტექსტიც უოტერსმა დაწერა. ცნობილია, რომ რიჩარდ რაიტს ამ ალბომისთვის არაფერი დაუწერია, თუმცა მუშაობდა „Dogs“-ის პირველი ვერსიაზე, „You Gotta Be Crazy“.
აგრეთვე ალბომში გამოიყენეს Raving and Drooling, რომელსაც Sheep უწოდეს. ზემოთნახსენები ორივე სიმღერა ჯერ კიდევ 1974 წელს დაიწერა და დაგეგმილი იყო მისი შეტანა ალბომში Wish You Were Here. გაუგებრობა საავტორო უფლებებთან დაკავშირებით პირდაპირ მიუთითებს ჯგუფში არსებულ კონფლიქტებზე.
ალბომის სიმღერებში ნაჩვენებია უოტერსის სოციალისტურ ხედვები, მისი მოსაზრებები კლასობრივ სისტემაზე, რომელიც კაპიტალისტურ საზოგადოებაში არსებობს. ალბომში ჩნდება ძაღლების, ღორებისა და ცხვრების ანტროპომორფული სახეები. უცნაურია, რომ მათ არ აქვთ გამოკვეთილი როლი. მაგალითად, ძაღლი, რომელიც ჯორჯ ორუელის მიხედვით სასტიკი ჯალათი (ან პოლიციელია), ხან პირქუში ბიზნესმენია, ხან კი — ცხვრების დამშინებელი. თუმცა, უოტერსი მსმენელს მაინც უტოვებს დამოუკიდებელი არჩევანის უფლებას და ნებისმიერს თავისუფლად შეუძლია ტექსტის ინტერპრეტაცია.
პროლოგისა და ეპილოგის სახით ალბომს ახლავს სიმღერა, რომელიც ეძღვნება უოტერსის მეუღლეს, კეროლაინს: Pigs on the Wing, ნაწილი 1 და Pigs on the Wing, ნაწილი 2. ორივე მათგანი მძლავრ კონტრასტშია ცენტრალურ სამ სიმღერასთან. შესაძლებელია, ისინი აღნიშნავენ, რომ შეთანხმება და ჰარმონია მაინც დასძლევს აგრესიას — მიუხედავად იმისა, რომ უკანასკნელ სტრიქონებში ჩანს, თითქოს ავტორი თავად არის ძაღლი და ემალება მფრინავ გოჭებს. სპეციალური კასეტისათვის, რომელიც, ფირის დასრულებისთანავე, ავტომატურად რთავდა ალბომს დასაწყისიდან, გიტარისტ სნოუი უაიტის დახმარებით ჩაიწერა Pigs on the Wing-ის ორივე ნაწილის გადაბმული ვერსია. იგივე ვერსიის მოსმენა შეიძლება უაიტის 1996 წლის ალბომზე Goldtop: Groups & Sessions.
გარეკანი
ალბომის გარეკანი ცალკე კურიოზის თანხლებით შეიქმნა. გიგანტური, ჰელიუმით გაბერილი ღორი გაშვებული იქნა ლონდონში განლაგებული ბატერსის ელექტროსადგურის თავზე. ფოტოგადაღება სტორმ ტორგერსონის მოწყობილი იყო.
გადაღების პირველ დღეს სადგურთან იჯდა სნაიპერი, რადგანაც შესაძლებელი იყო, რომ ღორი ნებისმიერ წამს გაფრინდება. მიუხედავად ამისა, მეორე დღეს გადამღებმა ჯგუფმა აღარ დაიზღვია თავი და არ დაიქირავა იგი. სასაცილოა, მაგრამ სწორედ იმ დღეს, 1976 წლის 3 დეკემბერს, ქარმა ღორი სადგურისგან შორს, ჰიტროუს აეროპორტისაკენ წაიღო, რამაც დააეჭვა აეროპორტის თანამშრომლები და ყველა რეისი გადაიდო. ღორს პოლიციის ვერტმფრენი დაადევნეს, მაგრამ ღორი 5000 ფუტზე აფრინდა და პოლიციელები დაბრუნდნენ. ყველა პილოტს შეატყობინეს, რომ ცაში დაფრინავს გიგანტური ღორი. პოლიციის რადარმა დაკარგა ღორი კენტის მიდამოებში, 18.000 ფუტის სიმაღლეზე - იგი აღმოსავლეთის მიმართულებით მიფრინავდა. საბოლოოდ, ღორი დაეშვა ერთ-ერთი ფერმერის მინდორზე, ყოველგვარი დაზიანების გარეშე. ღორს მცირე შეკეთება დასჭირდა, ამის შემდეგ კი იგი მესამედ გაუშვეს სადგურის თავზე. საბოლოოდ, ტორგერსონმა დაამონტაჟა ღორისა და სადგურის ფოტოსურათი, რადგანაც არც ერთი ვარიანტი არ მოსწონა.
მთავარი კონვერტის გაშლაზე დაწერილი კომენტარები ნიკ მეისონს ეკუთვნის. მის მიერ ასევე დაწერილია ფირფიტის კონვერტზე გამოტანილი სიმღერების ტექსტები. ფირფიტის ერთ მხარეს გამოსახული იყო ძაღლი, მეორე მხარეს - ღორი და ცხვარი.
სქოლიო
კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:პინკ ფლოიდის ალბომები კატეგორია:1977 წლის ალბომები კატეგორია:Harvest Records-ის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტორმ თორგერსონის გარეკანის დიზაინით კატეგორია:ალბომები დეივიდ გილმორის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები Hipgnosis-ის გარეკანის დიზაინით
გარგანტუა და პანტაგრუელი
გარგანტუა და პანტაგრუელი (La vie de Gargantua et de Pantagruel) 一 XVI საუკუნეში მოღვაწე ფრანგი ავტორის, ფრანსუა რაბლეს სატირული პენტალოგია, რომელიც მოგვითხრობს ორი გიგანტის, გარგანტუასა და მისი შვილის - პანტაგრუელის შესახებ. ნაწარმოები დაწერილია სახალისო სატირული ენით, გაჯერებულია რა ვულგარულობითა და სიტყვების თამაშით, რის გამოც მას ხშირად აკავშირებენ უილიამ შექსპირისა და ჯეიმზ ჯოისის შემოქმედებასთან. თავად რაბლე პოლიგლოტი იყო, ამიტომ გასაკვირი არაა, რომ მისი მაგნუმ ოპუსის წყალობით ფრანგულ ენაში მრავალი ნეოლოგიზმი თუ რთული სიტყვა დამკვიდრდა.
ნამუშევარი სორბონას კოლეჯის მიერ სტიგმატიზირებული იყო, როგორც უხამსი და საფრანგეთის რელიგიური ომების წინა პერიოდში მზარდი რელიგიური დისკრიმინაციის ფონზე, მას ეჭვის თვალით უყურებდნენ.
სწორედ აღნიშნულმა ხუთწიგნეულმა დაამკვიდრა ტერმინი - პანტაგრუელიზმი - სტოიციზმის ფორმა, რომელიც იშიფრება, როგორც „უხეში იუმორი, განკუთვნილი სხვადასხვა სატირული თუ სერიოზული მიზნებისთვის“.
სიუჟეტი
ავტორი მიმართავს სახელმორჭმულ ლოთებსა და პატივცემულ „ცუდსენშეყრილებს“, გაერთონ და იმხიარულონ ამ წიგნის წაკითხვისას და არ დაავიწყდეთ მისი სადღეგრძელოს თქმა.
გარგანტუას მამას გრანგუზიე ერქვა, ეს გოლიათი დიდი ხუმარა ვინმე იყო, სასმისს ყოველთვის ბოლომდე ცლიდა და ძალიან უყვარდა მასზე „მლაშ რამ მისაჭმელი“. მას ცოლად ჰყავდა გარგამელა. ქალმა თერთმეტი თვე ატარა მუცლით ბავშვი, დღესასწაულზე საქონლის შიგნეულით ამოიყორა კუჭი და გააჩინა გოლიათი, რომელიც მისი მარცხენა ყურიდან მოევლინა ქვეყნიერებას. ამაში გასაკვირი არაფერია, თუ გავიხსენებთ, რომ ბახუსი იუპიტერის თეძოდან იშვა, კასტორი და პოლუქსი კი ლედას კვერცხით გამოიჩეკნენ.
ერთხელ ლერნეელ მეპურეებს ქალაქში ქადა-ნაზუქები მოჰქონდათ. გარგანტუას მწყემსებმა სთხოვეს, რა ფასადაც უნდა გაეყიდათ, იმ ფასად ნახევარი მათთვის დაეთმოთ. მეპურეებმა უარი უთხრეს. მაშნ მწყემსებმა ძალით წაართვეს მათ ქადა-ნაზუქები. უკან დაბრუნებულმა მეპურეებმა თავიანთ მეფეს, პიკროხოლს შესჩივლეს, მან კი, ისე, რომ არც დააზუსტა, სინამდვილეში რა მოხდა, ლაშქარი შეკრიბა და მოულოდნელად მწყემსებს დაესხა თავს. გრანგუზიეს სურდა, პრობლემა მშვიდობიანად მოეგვარებინა, მაგრამ მისი ეს ცდა უშედეგოდ დამთავრდა, ამიტომ იძულებული გახდა, გარგანტუასთვის ეთხოვა დახმარება. გარგანტუამ და მისმა მეგობრებმა დააქციეს მტრის ციხე-სიმაგრე, რომელიც მდინარე ვედის მახლობლად იყო აგებული და შემდეგ გარგანტუა მთელი გზა, უზარმაზარი სირცხვილით, ზარბაზნის ბირთვებს ივარცხნიდა, რითაც პიკროხოლის მეომრები ციხეს იცავდნენ.
როდესაც გარგანტუა მამის სასახლეში მივიდა, მის საპატივცემულოდ ნადიმი მოაწყვეს. გრანგუზიეს მზარეულებმა ხელეპიამ, ტელეპიამ და ლოკიამ თავიანთი ხელოვნება აჩვენეს სტუმრებს. სადილი ისეთი გემრიელი იყო, რომ გარგანტუამ სალათს ექვსი მწირი შეაყოლა. საბედნიეროდ საცოდავი მწირები ყელში გაეჩხირა და კბილ-საჩიჩქნით გამორეკა იქიდან. გრანგუზიემ შვილს პიკროხოლთან ომის შესახებ მოუყვა და ძალიან შეუქო ბერი ჟან ბდღვირისმდენელი, რომელმაც ამ ბრძოლაში დიდი ვაჟკაცობა გამოიჩინა. მამა ჟანი ძალიან მხიარული თანამესუფრე აღმოჩნდა. გარგანტუა მაშინვე დაუმეგობრდა მას. მალე ძლიერი ჯარი სალაშქროდ გაამზადეს. ტყეში ისინი პიკროხოლის მზირებს გადააწყდნენ, რომელთაც გრაფი ალაჯუნე მეთაურობდა. ძმა ჟანმა განგმირა ის და გაათავისუფლა მომლოცველები, რომლებიც მზვერავებს აეყვანათ ტყვედ.
იგივე ჟანმა დაიჭირა პიკროხოლის ლაშქრის მეთაური შატაბუტა, მაგრამ გრანგუზიემ იგი დაინდო და გაათავისუფლა. სახლში დაბრუნებული შატაბუტა პიკროხოლს სთხოვდა, უკან დაეხია და მშვიდობა დაემყარებინა გრანგუზიესთან, რომელსაც ის უკვე ჰუმანურ ადამიანად თვლიდა. მან შუბით განგმირა დაბდურა, რომელმაც მას მოღალატე უწოდა. ამიტომ, პიკროხოლის ბრძანებით, მოისრეებმა იგი ადგილზე მოკლეს. მაშინ გარგანტუა პიკროხოლს ლაროშ-კლერმოში დაესხა თავს და მისი ლაშქარი სრულიად გაანადგურა. მეფემ გაქცევით უშველა თავს, გზად კუდიანი დედაბერი შეხვდა და უმკითხავა. უთხრა: „შენი საქმე კარგად წავა, როცა ვირი ხეზე ავაო“. მას შემდეგ აღარავის უნახავს, ამბობენ, ახლა ლიონში ცხოვრობს და ყველას ეკითხება, ვინმეს ხეზე ასული ვირი ხომ არ გინახავთო? როგორც ჩანს, ტახტის დაბრუნების იმედი ჯერაც არ დაუკარგავს.
ძლეულთა მიმართ გარგანტუა ძალიან შემწყნარებელი აღმოჩნდა, ხოლო გამარჯვებულები უხვად დაასაჩუქრა. მამა ჟანისთვის მან თელემის სავანე ააგებინა, რომელიც ძალიან განსხვავდებოდა ყველა დანარჩენისგან. იქ დაიშვებოდნენ ქალებიც და მამაკაცებიც 一 სასურველია, ისინი ახალგაზრდები და ლამაზები ყოფილიყვნენ. მამა ჟანმა შეცვალა ქალწულობის დაცვის, სიღარიბის, მორჩილების აღთქმა და განაცხადა, რომ ყველას აქვს უფლება იქორწინოს, იყოს მდიდარი და თავისუფლებით დატკბეს.
ხუთას ოცდაოთხი წლის გარგანტუას, თავისი ცოლისგან ბადბეკისგან, რომელიც უტოპიის მეფის ასული იყო, შეეძინა ძე 一 პანტაგრუელი. ბავშვი იმდენად დიდი და მძიმე იყო, რომ დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა. იგი ქვეყნიერებას საშინელი გვალვის დროს მოევლინა, ამიტომაც დაარქვეს პანტაგრუელი („პანტა“ ბერძნულად იგივეა, რაც „ყოვლად“, ხოლო გრუელი“ აგარიელთა ენაზე წყურვილს ნიშნავს). გარგანტუა დაბნეული იყო, არ იცოდა, ცოლის სიკვდილის გამო ეტირა, თუ ბავშვის დაბადებით გამოწვეული სიხარული გამოეხატა. ბოლოს დაასკვნა, რომ უმჯობესია, ნაკლები იტირო და მეტი სვა.
პარიზში ჩასულმა პანტაგრუელმა გადაწყვიტა, ცოდნა გაეღრმავებინა და წმინდა ვიქტორის ბიბლიოთეკიდან ისეთი წიგნების კითხვა დაიწყო, როგორებიცაა: „სამრევლო ხუცესთაგან ერთმანეთისა ცხვირთა ზედა წკიპურტის ცემისთვის“.
ერთხელ, სეირნობის დროს, პანტაგრუელი ახოვან და წარმოსადეგ კაცს შეხვდა, ოღონდ ისეთ ნაცემსა და შემოფლეთილს, ძაღლების ნათრევი გეგონებოდათ. პანტაგრუელი დაინტერესდა, რამ ჩააგდო ეს საბრალო ასეთ მდგომარეობაში. მაგრამ ის ყველა შეკითხვას სხვადასხვა ენაზე პასუხობდა და პანტაგრუელი ვერაფერს იგებდა. მხოლოდ მაშინ, როცა უცნობი, ბოლოს და ბოლოს, ფრანგულად ალაპარაკდა, პანტაგრუელმა შეიტყო, რომ მას პანურგი ერქვა და თურქეთიდან მოვიდა, სადაც ის ტყვედ ჰყავდათ აყვანილი. პანტაგრუელმა პანურგი სტუმრად მიიწვია და მეგობრობა შესთავაზა. ამ დროს დიდი დავა ჰქონდათ გაჩაღებული გავალოკიასა და ხაპიას. საქმე იმდენად იყო სიბნელით მოცული, რომ „სასამართლო ისე ერკვეოდა საქმის ვითარებაში, როგორც ძველგერმანულ ენაში“. გადაწყვიტეს, დახმარებისთვის პანტაგრუელისთვის მიემართათ, რომელსაც საზოგადოებრივ პაექრობაში გაეთქვა სახელი. პირველი, რაც მან გააკეთა, იყო ის, რომ მოითხოვა გაენადგურებინათ საქმეში არსებული ყველა დოკუმენტი და მოსარჩლეებს სთხოვა, ზეპირად გადმოეცათ თავიანთი სათქმელი. უაზრო საუბრის მოსმენის შემდეგ პანტაგრუელმა სამართლიანი განაჩენი გამოიტანა. ყველა აღაფრთოვანა მისმა ბრძნულმა გადაწყვეტამ პრობლემისა, მათ შორის მოპაექრე მხარეები, რაც საკმაოდ იშვიათად ხდებოდა იმ დროს.
შემდეგ პარუნგმა პანტაგრუელს თავისი ტყვეობის ამბავი უამბო. თურმე თურქებმა კურდღელივით წამოაგეს შამფურზე და შეწვა დაუწყეს, მაგრამ, მისდა საბედნიეროდ, შემწველს ჩაეძინა, პანურგა დრო იხელთა, ცეცხლიდან მუგუზალი აიღო და მძინარეს ესროლა. ისეთი ხანძარი გაჩნდა, რომ მთელი ქალაქი ამოიბუგა. პანგური კი გადარჩა. ცნობილი ინგლისელი სწავლული ტაუმასტი, რომელსაც პანტაგრუელის მწიგნობრობის შესახებ გაეგო, პარიზში ჩამოვიდა, რათა ენახა, გაპაექრებოდა და თავად დარწმუნებულიყო იმაში, რასაც მასზე ლაპარაკობდნენ. მან ჩვენს გმირს შესთავაზა, ნიშნებით, ხმაამოუღებლაად პაექრობა, ისე, როგორც ამას რომში პიკო დელა მირანდოლა აკეთებდა, რამეთუ თითოეული საპაექრო საგანი იმდენად რთული იყო, რომ სიტყვებით მათი გამოხატვა გაჭირდებოდა. პანტაგრუელი დათანხმდა, მაგრამ ცოტა ნერვიულობდა და მთელი ღამე კითხულობდა წიგნებს. პანურგმა ამოიცნო მისი სულიერი მდგომარეობა და შესთავაზა, თავად გაპაექრებოდა ტაუმასტს. იგი ინგლისელების წინაშე პანტაგრუელის მოწაფედ წარსდგა და მის ყველა შეკითხვას გასაოცრად ყოჩაღად უპასუხა. უსტვენდა, ქშინავდა, კბილებს აკრაჭუნებდა, ხელებით ათასგვარ მოძრაობას აკეთებდა 一 მან დიდი ძალისხმევის გარეშე დაამარცხა ტაუმასტი, რომელმაც აღიარა, რომ ის სიტყვები, რომლითაც პანტაგრუელის განსწავლულობას ახასიათებდნენ, საკმარისი არ არის, რადგან რეალობა გაცილებით შთამბეჭდავიაო. პანტაგრუელს შეატყობინეს, რომ გარგანტუამ ფერიათა ქვეყანაში გადაინაცვლა. ამით გულმოცემულმა დაფსოდებმა უტოპიის საზღვრები გადაკვეთეს და დედაქალაქს შემოარტყეს ალყა. პანტაგრუელმა გადაწყვიტა, სასწრაფოდ დაეტოვებინა პარიზი.
თავის მეგობრებთან ერთად მან მტრის ექვსას სამოცი რაინდი გაანადგურა. შემდეგ სამასი დევკაცი და მათი მეთაური „მგელკაცი „ აღგავა“ „პირისაგან მიწისა“. ამ ომში მისი მეგობარი ეპისტემონი დაიღუპა, მაგრამ პანურგმა მას თავი კისერზე მიუკერა და გააცოცხლა. ეპისტემონი იქ მყოფთ მოუყვა, რომ ჯოჯოხეთში იყო, ნახა ეშმაკები, ესაუბრა ლუციფერს და კარგადაც ისადილა. თქვა, რომ მან იხილა სემირამიდა, რომელიც მაწანწალებს ტილებს აცლის, პაპი სიქსტე, რომელიც „ცუდსა ჭირსა სწამლობს“. იუსტინე 一 სათამაშოთა გამყიდველია, აქილევსი თივას აბუღულებს. ყველა, ვინც ამ ცხოვრებაში დიდებული იყო, იმ ქვეყნად საცოდავად დაჩანჩალებს, ხოლო მათ, ვინც ამქვეყნად იტანჯა, იქ ჰპოვეს სულის განსასვენებელი. ეპისტემონმა ინანა, რომ კიდევ მეტ ხანს არ დარჩა ჯოჯოხეთში. პანტაგრუელი ამავროტთა დედაქალაქში შევიდა, მათ მეფეს მეძავი შერთო ცოლად და საწებლის გამყიდველად დააყენა. შემდეგ, როგორც კი პანტაგრუელმა თავისი ჯარით ფეხი დადგა დიფსოდიების მიწაზე, მათ ფრიად გაიხარეს და მაშინვე დაყარეს იარაღი. მხოლოდ ალმიროდნი გაჯიუტდნენ. პანტაგრუელი საბრძოლველად მოემზადა, მაგრამ ამ დროს გაწვიმდა, მოლაშქრეები სიცივემ ისე შეაწუხა, რომ ერთმანეთს ეკვროდნენ, გავთბეთო. მაშინ პანტაგრუელმა ნახევრად გამოყო ენა და თავისი მეომრები შეიფარა. ამასობაში, ამ მართალი ამბირს მთხრობელი ორავანდის ფურცელს იყო შეფარებული, მაგრამ როდესაც დაინახა, რომ დანარჩენებმა უკეთესი სამალავი იშოვეს, იმათთან მივიდა, შეეცადა, რაც შეიძლება მაღლა ასულიყო და პირდაპი პანტაგრუელის ხახაში აღმოჩნდა. იქ მან მთელი ექვსი თვე გაატარა, როდესაც იქიდან გამოძვრა, პანტაგრუელს მოუყვა, რომ ჭამდა და სვამდა იმას, რასაც პანტაგრუელი მიირთმევდა. რადგან „ბაჟს ახდევინებდა საუკეთესო ნაჭრებს“, რომებიც მის ყელში გადადიოდა.
დიფსოდების დამორჩილების შემდეგ პანტაგრუელმა მათ მიწაზე უტოპიელები დაასახლა, რათა აეღორძინებინა და გაელამაზებინა ეს მხარე, აგრეთვე ჩაენერგა დიფსოდებში მოვალეობის, მადლიერების გრძნობა და ეიძულებინა ისინი, შემდგომში დამჯერნი ყოფილიყვნენ. პანურგს პანტაგრუელმა რაგუს ციხე-სიმაგრე უბოძა, რომელიც ყოველდღიურად 6789106789, ზოგჯერ კი უფრო მეტ რეალს იძლეოდა მოგებას. მაგრამ პანბურგმა ორ კვირაში წინასწარ დახარჯა მთელი თავისი სამი წლის შემოსავალი, უბრალო რამეებში კი არა 一 ღრეობასა და ნადიმებში. ის პანტაგრუელს დაჰპირდა, რომ ვალებს როდინობის კვირას (ე.ი. არასოდეს) გადაიხდიდა, რადგან ცხოვრება ვალების გარეშე, აბა რა ცხოვრებაა. ვინ ლოცულობს დღედაღამ მევალის ჯანმრთელობასა და დიდხანს სიცოცხლეზე, თუ არა გამსესხებელი. შემდეგ პანურგმა ცოლის შერთვაზე დაიწყო ფიქრი და პანტაგრუელს სთხოვა რცევა. პანტაგრუელი ყველა მის მოსაზრებას დაეთანხმა, მათაც, რომლებიც ქორწინებისკენ იხრებოდნენ და მათაც, რომლებიც ქორწინების წინააღმდეგნი იყვნენ. ასე რომ, საკითხი ღიად რჩებოდა. მათ გადაწყვიტეს, ვერგილიუსისთვის მიემართათ, ალალბედზე გადაშალეს წიგნი და ამოიკითხეს, რაც იქ ეწერა, მაგრამ აბსოლუტურად სხვადასხვაგვარად განმარტეს ციტატა. იგივე მოხდა მაშინაც, როდესაც პანურგმა პანტაგრუელს თავისი სიზმარი უთხრა. პანტაგრუელის აზრით, როგორც ვერგილიუსი, ასევე პანგურის სიზმარი, მას უქადდა, რომ ცოლის მოყვანის შემდეგ იქნებოდა რქიანი და გაქურდული. პანურგი კი მათში ბედნიერი ოჯახური ცხოვრების წინასწარმეტყველებას ხედავდა. შემდეგ მან პანზუს სიბილას მიმართა რჩევისთვის, მაგრამ მისი წინასწარმეტყველებაც სხვადასხვაგვარად ახსნეს მეგობრებმა. მოხუცმა პოეტმა კოტან მორტანმა დაწერა ლექსი, რომელიც ურთიერთსაწინააღმდეგო აზრებით იყო სავსე. „დაქორწინდი, არც იფიქრო დაქორწინება; არ იჩქარო, მაგრამ აჩქარდი; გაიქეცი, მაგრამ ნაბიჯი შეანელე; დაქორწინდი ან არ დაქორწინდე“ და ასე შემდეგ. ვერც ეპისტემონმ, ვერც გერ-ტრიპამ, ვერც მამა ჟანმა შეძლეს პანურგის შემოჯარული ეჭვების გაფანტვა. მაშინ პანტაგრუელმა რჩევის საკითხავად ღვთისმეტყველი, ექიმი, მსაჯული და ფილოსოფოსი მოიხმო. ღვთისმეტყველმა და ექიმმა პანურგს ურჩიეს, დაქორწინებულიყო, თუმ ამის სურვილი ჰქონდა, მაგრამ რაც შეეხება რქებს, ამაზე ღვთისმეტყველმა განაცხადა, რომ ეს უკვე ღვთის ნებაა, გახდება თუ არა პანურგი ქორწინების შემდეგ რქიანი. ექიმმა კი თქვა, რომ რქები ქორწინების ბუნებრივი დანართია. ფილოსოფოსმა კითხვაზე, ექორწინა თუ არა პანურგს, ასე უპასუხა: „ერთიც და მეორეც“. პანურგმა კი ქვა: „არც ერთი და არც მეორე“. ყველა კითხვას მან ასეთი მიკიბულ-მოკიბული პასუხი გასცა, რომ პანგურმა ვეღარ მოითმინა და წამოიყვირა: „უკან ვიხევ... ამ საქმეზე ხელს ვიღებ... ვნებდები“. ამის შემდეგ პანტაგრუელი მსაჯულ ბრიუდასთან გაეშურა, მისი მეგობარი კარპალიმი კი 一 მასხარა ტრიბულესთან. ბრიუდას ამ დროს ასამართლებდნენ. მან უსამართლო განაჩენი გამოუტანა ერთ განსასჯელს კამათლების საშუალებით. ბრიუდა, რომელიც უხვად ამკობდა თავის საუბარს ლათინური ფრაზებით, იმით იმართლებდა თავს, რომ უკვე დაბერდა და ცუდად ხედავდა. ამიტომ მან ვერ გაარჩია კამათლის ქულები. პანტაგრუელმა მის დასაცავად წარმოთქვა სიტყვა, რის შედეგადაც მართლმსაჯულებამ იგი გაამართლა.
რაც შეეხება მასხარა ტრიბულეს, მისი საიდუმლოებით მოცული სიტყვა პანურგმა და პანტაგრუელმა კვლავ სხვადასხვანაირად გაიგეს. მაგრამ პანურგმა ყურადღება მიაქცია იმას, რომ მასხარამ ცარიელი ბოთლი შეაჩეჩა მას და ჯადოსნური ბოთლის მისანთან შესთავაზა გამგზავრება. პანტაგრუელი, პანურგი და მათი მეგობრები სამოგზაუროდ გაემზადნენ. მათ დატვირთეს გემები სურსათ-სანოვაგით, ტანსაცმლით, ფულით, ყველაფრით, რაც მოგზაურობისთვისაა საჭირო და ზღვაში გავიდნენ. მეხუთე დღეს ისინი შეხვდნენ სავაჭრო ხომალდს, რომელიც ფარნების ქვეყნიდან მოდიოდა. გემზე ფრანგები იყვნენ. პანურგი ერთ ვაჭარს წაეჩხუბა, რომელსაც დენდონს ანუ ჭუკს ეძახდნენ. ჩხუბისთავი ვაჭრისთვის ჭკუა რომ ესწავლებინა, პანურგმა მისგან სამ ოქროს ლივრად ყოჩი იყიდა, ცხვარი ხელში აიყვანა და წყალში გადაუძახა. როგორც კი ყოჩი წყალში ჩავარდა, დანარჩენი ცხვრებიც მას მიჰყვნენ და დაიღუპნენ. შეშფოთებული ვაჭარი ცდილობდა, შეეჩერებინა ისინი, მაგრამ ამაოდ. ერთ-ერთმა ცხვარმა ისიც თან გაიყოლა. ვაჭარი დაიხრჩო. ამის შემდეგ პანტაგრუელი თავისი მეგობრებითურთ დავაქრების კუნძულს მიადგა. ამ კუნძულის მაცხოვრებლებმა მოგზაურებს არც საჭმელი შესთავაზეს და არც სასმელი. ისინი თავს მეტად უცნაური საშუალებით ირჩენდნენ: შეურაცხყოფას აყენებდნენ ერთმანეთს მანამ, სანამ წონასწორობიდან არ გამოიყვანდნენ და თავს არ აცემინებდნენ, შემდეგ კი დაჭერით ემუქრებოდნენ და ფულს სძალავდნენ. მამა ჟანმა იკითხა, ვის უნდოდა ოცი ოქროს ეკიუ იმისთვის, რომ ერთი კარგად მოეტყიპათ. მსურველები მრავლად იყვნენ. მამა ჟანმა მათგან ერთ-ერთი ამოირჩია, რამაც დავაქრების უკმაყოფილება გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ ჟანმა ის მაგრად გაჯორა, ყველა შურის თვალით უყურებდა ამ კაცს, რადგან მას ამის საფასურად ოცი ოქროს ეკიუ ერგო.
ძლიერი ქარიშხლის შემდეგ მათ ახლოს ჩაუარეს ტაპინუას, ანუ გულჩათხრობილთა კუნძულს, სადაც დიდმარხვა მეფობდა და მიცურეს ფარუშის კუნძულზე, სადაც დიდმარხვას დაუძინებელი მტრები, ძეხვები ცხოვრობდნენ. მათ პანტაგრუელი და მისი მეგობრები დიდმარხვის მეომრები ეგონათ და ჩაუსაფრდნენ. პანტაგრუელიც მოემზადა საბრძოლველად და ჯარის მეთაურად ძეხვის მჭრელი და ძეხვის მთლელი დააყენა. ეპისტემონმა აღნიშნა, რომ მხედართმთავრების სახელები მხნეობას მატებენ და გამარჯვების იმედს უნერგავენ მებრძოლებს.
მამა ჟანმა უზარმაზარი ღორი ააგებინა და დამალა მასში გამოცდილი მზარეულების მთელი არმია, როგორც ოდესღაც ტროას ცხენში დამალეს ბერძნებმა სახელოვანი მეომრები. ბრძოლა ძეხვების სრული კრახით დამთავრდა და, ალბათ, იმ დღეს დედამიწაზე ძეხვთა სახსენებელი გაწყდებოდა, უეცრად ცაზე უზარმაზარი რუხი ტახი რომ არ გამოჩენილიყო და მიწაზე ოცდაშვიდი კასრი მდოგვი არ ჩამოეგდო, რომელიც მალამოდ დაედო მომაკვდავ ძეხვებს. კუნძულ რუა ხის მონახულების შემდეგ, რომლის მცხოვრებნი მეტად უცნაური ხალხი იყო 一 არაფერს ჭამდნენ და სვამდნენ გარდა ქარისა 一 პანტაგრუელი და მისი მეგობრები პაპეფიგების კუნძულს მიადგნენ. ეს ადამიანები ოდესღა მდიდარი და თავისუფლები ყოფილან, ამიტომ მათ უდარდელებსაც ეძახდნენ, მაგრამ ერთ დღესასწაულზე, მათ მეზობლად მყოფ პაპიმანების კუნძულზე მისულან, სადაც ერთ-ერთ მათგანს პაპისთვის ბრაწი უჩვენებია. პაპიმანები ამ ამბავს ძალიან განურისხებია, თავს დასხმიან უდარდელთა კუნძულს და დაუპყრიათ იგი. მათთვის პაპიფიგები, ანუ პაპისთვის ბრაწის მაჩვენებლები დაურქმევიათ. პანტაგრუელი და მისი მეგობრები პატარა სამლოცველოში შევიდნენ, ნახეს, რომ ემბაზში ვიღაც კაცი იწვა, რომელსაც თავზე სამი მღვდელი ადგა და ეშმაკს სწყევლიდა. მათ პანტაგრუელს უამბეს, რომ ეს კაცი მიწის მუშა იყო. ერთხელ, როდესაც ის ხნავდა, მასთან ახალბედა ეშმაკი მისულა და გლეხისთვის უთქვამს, მოსავალი გავიყოთო. ეშმაკმა არჩია ის, რაც მიწის ქვეშ იქნებოდა. როდესაც მოსავლის აღების დრო დადგა, გლეხს ხორბალი ერგო, ეშმაკს კი თავთავის ძირები. ეშმაკი მიხვდა, რომ მოტყუვდა. მაშინ მხვნელს უთხრა, შემდგომში მე მერგება ის, რაც მიწის ზემოდან იქნებაო. გლეხმა თალგამი დათესა. ეშმაკი ისევ ცარიელზე დარჩა. მაშინ მან შესთავაზა, ერთმანეთი ფრჩხილებით დაეკაწრათ, მინდორი კი გამარჯვებულს დარჩენოდა. მაგრამ, როდესაც დათქმულ დროს ეშმაკი მხვნელთან მივიდა, მისმა ცოლმა ტირილით უთხრა, რომ გლეხმა ვარჯიშის დროს ნეკა თითით გაკაწრა იგი და სულ გამოაყრევინა ნაწლავები. ამ სიტყვებით ქალმა მას ფეხქვეშ ცხვრის შიგნეული დაუყარა, რომელიც წინა დღეს სპეციალურად დაუკლავს და მისი ნაწლავები შეუნახავს. ეშმაკმა ამჯობინა გაქცეულიყო. პაპიფიგების კუნძულის დატოვების შემდეგ პანტაგრუელი დამისი მეგობრები პაპიმანების კუნძულს მიადგნენ. აქ მცხოვრებმა ადამიანებმა, როდესაც შეიტყვეს, რომ მათ სტუმრებს ცოცხალი პაპი საკუთარი თვალით ჰყავდათ ნანახი, დიდი პატივით მიიღეს და დიდხანს უქეს მათ პაპის მიერ დაწერილი წმინდა დეკრეტალიები. პაპიმანების კუნძულიდან წამოსულ მოგზაურებს შუა ზღვაში რაღაც ხმები მოესმათ. ეს იყო ცალკეული სიტყვები და ცხენების ჭიხვინი, მათ ირგვლივ მიმოიხედეს, მაგრამ ვერაფერი დაინახეს. ლოცმანმა ახსნა, რომ ისინი ყინულოვანი ოკეანის ახლოს იყვნენ. აქ ზამთარში სიტყვები იყინება. სწორედ ამ ადგილას, შარშან ზამთარში შეტაკება მომხდარა და სიტყვები, შეძახილები, ცხენების ჭიხვინი ჰაერში გაყინულა და ახლა, როდესაც ზამთარი უკვე გადის, ისინი ლღვება და სწორედ ეს ხმა ესმით მათ.
პანტაგრუელმა გემბანზე გაყინული, მრავალფერადი სიტყვები დაყარა. გალღვობის შემდეგ გაირკვა, რომ ზოგი მათგანი სალანძღავიც იყო. მალე მოგზაურები მიადგნენ კუნძულს, რომელზეც ყოვლისშემძლე ბატონი გასტერი მეფობდა. კუნძულის მცხოვრებნი თავიანთ ღმერთს სწირავდნენ ყველაფერს, რაც მოეპოვებოდათ, პურით დაწყებული არტიკოშით დამთავრებული. პანტაგრუელმა გაარკვია, რომ გასტერს გამოუგონებია მიწის დამუშავების ხერხი, პური რომ მოეყვანა; საბრძოლო იარაღები, რათა დაეცვა მოსავალი; მედიცინა, ასტროლოგია და მათემატიკა 一 რომ შეენახა იგი. როდესაც პანტაგრუელმა და მისმა მეგობრებმა ქურდებისა და ავაზაკების კუნძულს ჩაუარეს, პანურგი ტრიუმში, გამხმარი პურის ტომრების უკან დაიმალა. იქ ფუმფულა კატა ეშმაკად მოეჩვენა და შიშისგან ჩაისვარა, შემდეგ კი, როდესაც გაარკვია თუ რაში იყო საქმე, ამტკიცებდა, რომ ოდნავაც არ შეშინებია.
სქოლიო
კატეგორია:შუა საუკუნეების ლიტერატურა კატეგორია:ფრანგული ლიტერატურა კატეგორია:XVI საუკუნის ლიტერატურა კატეგორია:XVI საუკუნის ფრანგული ლიტერატურა
სტეიტენ-აილენდის მუზეუმი
სტეიტენ-აილენდის მუზეუმი (ოფიციალურად სტეიტენ-აილენდის ხელოვნებისა და მეცნიერების ინსტიტუტი ) — სტეიტენ-აილენდის უძველესი კულტურული დაწესებულება, მდებარეობს ნიუ იორკში, აშშ.
დაარსდა 1881 წელს ნიუ-იორკის თოთხმეტი პირველი გარემოსდაცვითი აქტივისტის მიერ, სტეიტენ-აილენდის მუზეუმში დაცულია არტეფაქტები და ნიმუშები, უძველესიდან თანამედროვე პერიოდებამდე.
ისტორია
სტეიტენ-აილენდის მუზეუმი დაარსდა 1881 წელს, როგორც ადგილობრივი ნატურალისტებისა და ანტიკვარების კერძო საზოგადოება, რომლებმაც გააერთიანეს თავიანთი პერსონალური კოლექციები საზოგადოებრივი მუზეუმის შესაქმნელად. ქალაქის დაცვაში განსაკუთრებულად დიდი წვლილი შეიტანეს უილიამ ტ. დევისმა, ნათანიელ ლორდ ბრიტონმა, არტურ ჰოლიკმა, და ჩარლზ ვ. ლენგმა. მუზეუმი ორიენტირებულია გარემოს დაცვაზე და მონაწილეობა აქვს მიღებული High Rock Park-ისა და William T. Davis Wildlife Refuge-ის შენარჩუნებაში. 1909 წელს მოეწყო ხელოვნების სექცია, ხოლო 1919 წელს სტეიტენ-აილენდის ხელოვნებისა და მეცნიერების ინსტიტუტი გაერთიანდა, რათა ფართო მაშტაბით გაეხორციელებინათ მუზეუმის მისია.
მუზეუმს მასში არსებული კოლექციების მრავალფეროვნების გამო „მინი სმიტსონიანი“ ეწოდა. როგორც ზოგადი ინტერესის მუზეუმი, ეს არის ამერიკაში პირველი ტიპის საჯარო მუზეუმის ერთ-ერთი ბოლო ხელუხლებელი მაგალითი და მას ყოველწლიურად ათი ათასობით მნახველი ჰყავს.
როგორც უძველესი კულტურული ორგანიზაცია სტეიტენ-აილენდზე, მუზეუმმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამ რეგიონში მრავალი სხვა კულტურული ორგანიზაციის დაარსებაში. ესენია: ნიუ-იორკის ბოტანიკური ბაღი (ინსტიტუტის თანადამფუძნებელი ნათანიელ ლორდ ბრიტონი გახდა მისი პირველი დირექტორი), სტეიტენ-აილენდის ზოოპარკი (თავდაპირველად სტეიტენის კუნძულის ზოოლოგიური საზოგადოება), სტეიტენ-აილენდის კუნძულის ისტორიული საზოგადოება და სტეიტენ-აილენდის ბავშვთა მუზეუმი. მუზეუმმა ასევე დიდი გავლენა მოახდინა სტეიტენ-აილენდის გარემოზე, დიდი წვლილი შეიტანა პარკის, Greenbelt-ის შენარჩუნებაში და სხვა გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების ჩამოყალიბებაში.
მუზეუმს ადგილობრივ ისტორიულ კოლექციაში აქვს ნახევარ მილიონზე მეტი ობიექტი შენახული, მათ შორისაა 1776 წლის სამხედრო დოკუმენტი, რომელსაც ხელი მოაწერა ბრიტანული არმიის მეთაურმა, უილიამ ჰოუიმ.
კოლექციები
მუზეუმის ხელოვნების კოლექცია მოიცავს ძველ ეგვიპტურ ქანდაკებას, რენესანსის ფერწერებს, მე-19 საუკუნის პეიზაჟებს, 21-ე საუკუნის აბსტრაქტულ ხელოვნებას, ფოტოგრაფიას და ახალ მედიას. ეს არის ერთადერთი მუზეუმი, რომელიც აქტიურად აგროვებს თანამედროვე მხატვრების ნამუშევრებს. მის კოლექციებში შედის ამერიკული ლანდშაფტის ნახატები, ძველი ოსტატის ანაბეჭდები, კოსტიუმების ისტორიული ნაწილები და კოსტუმების აქსესუარები, აფრიკული ქანდაკება თუ ნიღბები, ეგვიპტური, ბერძნული და რომაული სიძველეები, იაპონური ანაბეჭდები, კოლუმბიური კერამიკა, უძველესი და თანამედროვე მშობლიური ამერიკული ნიმუშები, ინგლისური და ამერიკული ვერცხლი, და როგორც დასავლური, ისე არადასავლური ობიექტები, მაგალითად ჩინური სასმისების ბოთლების კოლექციები, ჯიბის საათები, ადგილობრივი კეთილისმყოფელ-კოლექციონერთა ანდერძები. მას აქვს სამუელ ჰ. კრესის იტალიური რენესანსის ნახატების ჯგუფი და მე-19 საუკუნის რენესანსული აღორძინების რამდენიმე ბრინჯაოს ნამუშევარი.
აქ არის მე-19-მე-20 საუკუნის მნიშვნელოვანი ნახატები და გამოჩენილი ადგილობრივი თანამედროვე მხატვრების ნამუშევრები. სტეიტენ-აილენდის ხელოვნების კოლექციაში უამრავი ცნობილი მხატვრის ნამუშევარია დაცული, მათ შორისაა: რემბრანდტის, გოიას, პირანსისა და აუდუბონის ანაბეჭდები, კროპსიის, მორანის, ალმა-ტადემას, ჯოვანი დი პაოლოსა და პორდენონეს ნახატები, ჰირამ პაუერსისა და გერტრუდ ვანდერბილტ უიტნის ქანდაკება. თანამედროვე ხელოვნების კოლექცია მოიცავს ჯონ სლოუნის, გაი პენე დუ ბოის, ჯორჯ ბელოუსს, ენდი უორჰოლს, ფილიპ პერლშტეინს, იზაბელ ბიშოპს, პიტერ მაქსს, დონალდ ჯუდს და ხალხურ მხატვარს კლემენტინ ჰანტერს. სტეიტენ-აილენდის მუზეუმის ჰოლდინგში წარმოდგენილია 150-ზე მეტი ქალი მხატვარი.
საბუნებისმეტყველო მეცნიერება
მუზეუმში დაცულია ნიუ-იორკის ბიომრავალფეროვნება, მათ შორისაა ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების ნიმუშები, დაცულია თევზების, ამფიბიებისა და ქვეწარმავლების კოლექციები, ასევე 500,000-მდე მწერის და 25,000-მდე ჰერბარიუმში დაცული მცენარეების ნიმუშები.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები ამერიკაში კატეგორია:XIX საუკუნის მუზეუმები კატეგორია:ნიუ-იორკის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები დაარსებული 1881 წელს კატეგორია:მუზეუმები დაარსების წლის მიხედვით კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები
Clarabella (სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1956 წლის სიმღერები
Leptogenys purpurea
Leptogenys purpurea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნუევო-ლარედო
ნუევო-ლარედო (Nuevo Laredo) — ქალაქი მექსიკაში, ტამაულიპასის შტატში, ნუევო-ლარედოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე რიო-გრანდეს ნაპირზე, აშშ-ის ტეხასის შტატის ქალაქ ლარედოს მოპირდაპირედ.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 373 725 ადამიანს შეადგენს. მიეკუთვნება ლარედო-ნუევო-ლარედოს მეტროპოლიას, რომლის მოსახლეობაც 636 516-ს აღწევს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 334,02 კმ²-ია. ქალაქიცა და მუნიციპალიტეტიც შტატში სიდიდით მესამე ადგილზეა.
აშშ-ის ქალაქ ლარედოსთან დაკავშირებულია მდინარე რიო-გრანდეზე გადებული სამი საერთაშორისო ხიდითა და ერთი სარკინიგზო ხიდით. იგი ამერიკელ სეხნიაზე დიდია, მაგრამ უფრო ახალგაზრდა. დაარსდა მას შემდეგ, რაც ტეხასის რესპუბლიკა მექსიკას გამოეყო.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
კრისტალური მესერი
კრისტალური მესერი — დამხმარე გეომეტრიული გამოსახულება, რომელიც შემოღებულია კრისტალის აღნაგობის ანალიზისათვის. მესერს აქვს ბადესთან მსგავსება, რაც იძლევა საფუძველს მესრის წერტილებს უწოდოთ კვანძები. კვანძებს შორის არსებული ქიმიური კავშირებისა და ბმების მიხედვით განასხვავებენ მესრის რამდენიმე სახეს: მესერს წარმოადგენს წერტილების (ატომების) ერთობლიობა, რომლებიც წარმოიქმნებიან კრისტალის ნებისმიერი ცალკე აღებულ წერტილში ტრანსლიაციის ჯგუფის ზემოქმედების ქვეშ. ეს განლაგება შესანიშნავია იმით რომ, ყოველი ერთი წერტილის მიმართ ყველა დანარჩენი განლაგებულია სრულიად ერთნაირად. ანალიზის მოხერხებულობისათვის მესრის წერტილებს ამთხვევენ რომელიმე ატომების ცეტრებს რომლებიც კრისტალის შემადგენლობაშია, ან მოლეკულების ცენტრებს.
საერთო დახასიათება
არსებობს უამრავი რაოდენობის კრისტალური სტრუქტურები. მათ აერთიანებს ნივთიერების კრისტალური მდგომარეობის მთავარი თვისება — ატომების კანონზომიერი მდებარეობა კრისტალურ მესერში. ერთი და იგივე ნივთიერებას შეუძლია კრისტალირება მოახდინოს სხვადასხვა კრისტალურ მესერში და გააჩნიათ საკმაოდ სხვადასხვანაირი თვისებები (კლასიკური მაგალითია გრაფიტი — ალმასი). მარტივ ნივთიერების პირობებში ამ მოვლენას ეწ. ალოტროპია, ნებისმიერი ქიმიური ნაერთების საერთო შემთხვევაში კი — კრისტალების პოლიმორფიზმი. ამავე დროს, სხვადასხვა ნივთიერებებს შეუძლიათ შექმნან ერთი ტიპის, ან იზომორფული, მესერი, როგორც მაგალითად, ბევრი ლითონის მესერი: სპილენძის, ალუმინის, ვერცხლის, ოქროსი. ზოგჯერ ხდება კრისტალურ მესერში ატომების ჩანაცვლება სხვა ქიმიური ელემენტის ატომებით, მყარი ხსნარების წარმოქმნით.
სივრცული სიმეტრიის მიხედვით, ყველა კრისტალური მესერი იყოფიან შვიდ კრისტალურ სისტემად. ელემენტარული უჯრედის (ელემენტარული ერთეული) ფორმის მიხედვით შეიძლება დაყოფილ იქნას ექვს სინგონიად. ყველა შესაძლებელი შეხამების არსებობა კრისტალურ მესერში სიმეტრიის ღერძის მობრუნების და სარკისებული სიმეტრიის სიბრტყის მიხედვით მივყავართ კრისტალების დაყოფასთან 32 სიმეტრიის კლასად, ხოლო სიმეტრიის სპირალური ღერძის და სიმეტრიის სრიალა სიბრტყეების გათვალისწნებით 230 კრისტალოგრაფიულ ჯგუფად.
ძირითადი ტრანსლიაციის გარდა, რომელზედაც იგება ელემენტარული უჯრედი, კრისტალურ მესერში შეიძლება იყოს დამატებითი ტრანსლიაციები, რომელსაც უწოდებენ ბრავეს მესერს. სამგანზომილებიან მესრებში არის წახნაგცენტრირებული (F), მოცულობაცენტრირებული (I), ბაზაცენტრირებული (A, B ან C), პრიმიტიული (P) და რომბოედრული (R) ბრავეს მესრები. ტრანსლიაციის პრიმიტიული სისტემა შედგება ბევრი ვექტორისაგან (a, b, c), ყველა დანარჩენში კი შედის ერთი ან რამდენიმე დამატებითი ტრანსლიაცია. ასე რომ, მოცულობაცენტრირებულ ბრავეს ტრანსლიაციის სისტემაში შედის ოთხი ვექტორი (a, b, c, ½  (a+b+c)), წახნაგცენტრირებულში — ექვსი (a, b, c,  ½  (a+b),  ½  (b+c),  ½  (a+c)). ტრანსლიაციის ბაზოცენტრული სისტემები შეიცავს ოთხ ოთხ ვექტორს: A-ში შედის ვექტორები (a, b, c,  ½  (b+c)), B-ში შედის — ვექტორები (a, b, c,  ½  (a+c)), ხოლო C-ში შედის — (a, b, c,  ½  (a+b)), ელემენტარული მოცულობის ერთ-ერთი წახნაგის ცენტრირებით. ბრავეს ტრანსლიაციის სისტემაში R დამატებითი ტრანსლიაციები წარმოიქმნებიან მხოლოდ ჰექსაგონალური ელემენტარული უჯრედის არჩევისას და ამ შემთხვევაში ტრანსლიაციის სისტემაში R შედის ვექტორები (a, b, c, 1/3(a+b+c), —1/3(a+b+c)).
1943 წელს ა. ფ. კაპუსტინსკიმ იონური მესრის მიახლოებითი თეორიული გამოთვლისთვის წარმოადგინა ფორმულა :
მესრების კლასიფიკაცია სიმეტრიის მიხედვით
სინგონიით:
მჭიდრო ჰექსაგონალური წყობა
მჭიდრო ჰექსაგონალური წყობა აქვს 30-ზე მეტ სუფთა ქიმიურ ელემენტს, მაგალითად: ბერილიუმი, კადმიუმი, ტიტანი და სხვა. განსაკუთრებით ის დამახასიათებელია ლითონებისათვის.