cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დომიციანე
რელიგიური პოლიტიკა
ზემოთხსენებულის მსგავსი სამშენებლო პროექტები მხოლოდ ყველაზე ხილული ნაწილი იყო დომიციანეს რელიგიური პოლტიკისა, რომელიც საკუთარ თავში რელიგიური სჯულისა და საჯარო მორალის განმტკიცებასაც მოიცავდა. 85 წელს მან საკუთარი თავი მუდმივ ცენზორადაც დანიშნა. ეს თანამდებობა რომაული მორალისა და ყოფა-ქცევის ზედამხედველობის ფუნქციასაც გულისხმობდა. დომიციანე ამ ამოცანას ყურადღებითა და პასუხისმგებლობით ეკიდებოდა. მან აღადგინა იულიას კანონი, რომელიც მრუშობის გაძევებით დასჯას ითვალისწინებდა. მსაჯულთა სიიდან მან ამოშალა მხედარი, რომელიც გაშორდა ცოლს და შემდეგ უკან დაიბრუნა ის, ხოლო ყოფილი კვესტორი სენატიდან ცეკვის გამო გარიცხა.
დომიციანე სასტიკად დევნიდა კორუფციას საჯარო მოხელეთა შორის. ქრთამის აღების შემთხვევაში თანამდებობიდან ხსნიდა მსაჯულებს და აუქმებდა კანონმდებლობას ინტერესთა კონფლიქტის არსებობის ეჭვის შემთხვევაში. მან შექმნა იმის გარანტიაც, რომ ცილისმწამებლური ხასიათის ნაწერის შექმნა, განსაკუთრებით ისეთის, რომელიც მის წინააღმდეგ იყო მიმართული, გაძევებით ან სიკვდილით დაისჯებოდა. მსახიობებსაც მსგავსადვე ეჭვის თვალით უყურებდნენ, რამდენადაც მათი წარმოდგენები მთავრობის ხარჯებთან დაკავშირებით შესაძლებელია სატირული შინაარსის ყოფილიყო. ამდენადვე საჯაროდ გამოსვლა აუკრძალა მიმებსაც.
87 წელს გამოაშკარავდა, რომ ვესტალებს დარღვეული ჰქონდათ სიკვდილამდე უბიწოების ღვთაებრივი აღთქმა. რამდენადაც ვესტალები საზოგადოების ქალიშვილებად მიიჩნეოდნენ, მათი მიერ ამგვარი საქციელის ჩადენა ინცესტს უთანაბრდებოდა. შესაბამისად ნებისმიერი ასეთი ცოდვა სიკვდილით ისჯებოდა. სასჯელის აღსრულების სახეს კი ან დამნაშავე ირჩევდა ანდა მათ უძველესი წესით, ცოცხლად დამარხვით კლავდნენ.
მეოთხე საუკუნის ისტორიკოსის, ევსები კესარიელის თანახმად, დომიციანეს მმართველობის ბოლოსთვის იუდეველები და ქრისტიანები სასტიკად იდევნებოდნენ. ზოგიერთის აზრით, იოანეს გამოცხადება ამ პერიოდში უნდა იყოს დაწერილი. მიუხედავად იმისა, რომ იუდეველები მძიმედ იყვნენ დაბეგრილნი, არც ერთი თანამედროვე ავტორი არ მიუთითებს არარომაულ რელიგიურ რწმენა-წარმოდგენების მოტივზე დამყარებულ სასამართლოებსა თუ სიკვდილით დასჯებზე.
სატურნინუსის აჯანყება (89)
89 წლის 1 იანვარს ზემო გერმანიის მმართველმა, ლუციუს ანტონიუს სატურნინუსმა, მაინცთან მყოფ თავის ორ ლეგიონთან ერთად ხატების მხარდაჭერით აჯანყება წამოიწყო. აჯანყების ზუსტი მიზეზი ბუნდოვანია, თუმცა, როგროც ჩანს, იგი კარგად იყო დაგეგმილი. სენატორთა კლასის ოფიცრები ალბათ გმობდნენ დომიციანეს სამხედრო სტრატეგიებს, როგორიც იყო გერმანიის საზღვრის გამაგრება შეტევის ნაცვლად, ასევე, მისი ბოლოდროინდელი უკანდახევა ბრიტანეთში და სამარცხვინო დაშოშმინების პოლიტიკა დეკებალუსთან ურთიერთობაში.
ნებისმიერ შემთხვევაში ჯანყი საიდუმლოდ იყო დამალული სატურნინუსის პროვინციაში და მალევე გამჟღავნდა, როგორც კი მეზობელ პროვინციებში მომხდარის შესახებ ხმები გავრცელდა. ქვემო გერმანიის მმართველი, ავლუს ბუკიუს ლაპიუს მაქსიმუსი რეციის პროკურატორთან, ტიტუს ფლავიუს ნორბანუსთან ერთად მაშინვე გაემართა რეგიონისკენ. ესპანეთიდან გამოიძახეს ტრაიანე, დომიციანე კი პირადად ჩამოვიდა რომიდან პრეტორიანელთა გვარდიის თანხლებით.
დამდნარმა წყალმა ხატებს საშუალება არ მისცა რაინი გადმოელახათ და სატურნინუსს დახმარებოდნენ. 24 დღეში აჯანყება ჩაახშეს და მისი წინამძღოლები მაინცთან სასტიკად დასაჯეს. მეამბოხე ლეგიონები ილირიკუმში, ფრონტის ხაზზე გაგზავნეს, ხოლო ის ლეგიონები, რომლებიც იმპერატორს ამბოხების ჩახშობაში დაეხმარნენ სათანადოდ დააჯილდოვეს.
ლაპიუს მაქსიმუსმა სირიის მმართველობა მიიღო, 95 წელს კი მეორედ გახდა კონსული და ქურუმი. ამ უკანასკნელ თანამდებობას იგი 102 წელსაც ფლობდა. ტიტუს ფლავიუს ნორბანუსი შესაძლოა ეგვიპტის პრეფექტურაში დაეწინაურებინათ, მაგრამ 94 წელს უდავოდ გახდა პრეტორიანელთა პრეფექტი ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსთან ერთად. დომიციანემ აჯანყების შემდეგი წელი კონსულობის მარკუს კოკიუს ნერვასათვის გაზიარებით დაიწყო, რომელსაც გარკვეული როლი ჰქონდა ნათამაშები შეთქმულების გამჟღავნების საქმეში, შესაძლებელია ისეთივე ფორმით, როგორც ეს პიზონის შეთქმულების დროს გააკეთა ნერონის მმართველობისას.
ურთიერთობა სენატთან
ზოგიერთი მმართველი ამ ფაქტობრივ შეთანხმებას სხვებთან შედარებით მეტი სიფრთხილით, ფაქიზად ეპყრობოდა, თუმცა დომიციანე ამგვარი პიროვნება არ იყო. მმართველობის დასაწყისიდანვე მან ხაზი გაუსვა თავისი თვითმპყრობლობის რეალურობას. იგი ვერ იტანდა არისტოკრატიას და არც ეშინოდა ამის ჩვენების. დომიციანემ სენატს გადაწყვეტილების მიღების ყოველგვარი ძალაუფლება ჩამოართვა. სანაცვლოდ კი სახელმწიფოს მნიშვნელოვანი თანამდებობებების გაკონტროლებაში მეგობრებისა და მხედრების მცირერიცხოვან ჯგუფს ეყრდნობოდა.
ეს სიძულვილი ორმხრივი იყო. დომიციანეს მკვლელობის შემდეგ სენატორები სასწრაფოდ სენატის შენობისაკენ გაემართნენ, სადაც მისი ხსოვნის მივიწყება გამოაცხადეს. ნერვა-ანტონინუსების დინასტიის მმართველობის პირობებში სენატორმა ავტორებმა გამოაქვეყნეს ისტორიული ნაშრომები, რომლებიც ყოფილ იმპერატორს ტირანად წარმოაჩენდნენ.
მიუხედავად ამისა, მტკიცებულებათა თანახმად, დომიციანე სენატორთა პოზიციის მიმართ გარკვეულ დათმობებზე მიდიოდა. მაშინ როდესაც ვესპასიანესა და ტიტუსს კონსულის ძალაუფლება დიდწილად ფლავიუსების ოჯახის ხელში ჰქონდათ თავმოყრილი, დომიციანემ ნება დართო პროვინციელთა და შესაძლო მეტოქეთა მოულოდნელად დიდ რაოდენობას დაეკავებინათ კონსულის თანამდებობა და გასძღოლოდნენ ოფიციალურ კალენდარს წლის გახსნით ჩვეულებრივი კონსულების როლში. შეუძლებელია დადგინდეს იყო თუ არა ეს მის მიმართ მტრულად განწყობილ სენატის დაჯგუფებებთან შერიგების გულწრფელი მცდელობა. პოტენციური მოწინააღმდეგეებისათვის კონსულობის შეთავაზებით დომიციანეს შესაძლოა ამ სენატორების მათი მხარდამჭერების თვალში დამცირება სურდა. როდესაც ამ პირების მოქმედება არადამაკმაყოფილებელი ხდებოდა, იწყებოდა სასამართლო პროცესები, რომლებიც მათი გაძევებით ან სიკვდილით დასჯით სრულდებოდა, მათი ქონება კი კონფისკაციას ექვემდებარეობოდა.
ტაციტუსი და სვეტონიუსი აცხადებენ, რომ დომიციანეს მმართველობის ბოლოსათვის იმატა დევნების რიცხვმა და მკვეთრი მატების წერტილად 93 წელს ასახელებენ ან ზოგჯერ 89 წლის სატურნინუსის წარუმატებელ აჯანყებას. სიკვდილით დაისაჯნენ სულ ცოტა 20 სენატორი, მათ შორის იყვნენ დომიცია ლონგინას ყოფილი ქმარი, ლუციუს ელიუს ლამია და საკუთრივ დომიციანეს ოჯახის სამი წევრიც: ტიტუს ფლავიუს საბინუსი, ტიტუს ფლავიუს კლემენსი და მარკუს არეცინუს კლემენსი. მათგან ზოგიერთი შედარებით ადრე 83 ან 85 წლისთვის დასაჯეს სიკვდილით, თუმცა ტაციტუსს მაინც აძლევს მცირეოდენ საბაბს საიმისოდ, რომ დომიციანეს მმართველობის ბოლო პერიოდი „ტერორის ზეობად“ მოიხსენიოს. სვეტონიუსის თანახმად, ზოგიერთი მათგანი კორუფციის ან ღალატის ბრალდებით გაასამართლეს, სხვებს კი გაცვეთილი, უბრალო ბრალდებები წაუყენეს, რასაც დომიციანე თავისი ეჭვით ამართლებდა:
მკვლელობა (96)
96 წლის 18 სექტემბერს დომიციანე საიმპერატორო კარის მოხელეთა მიერ მოწყობილი შეთქმულების შედეგად სასახლეში მოკლეს. სვეტონიუსის ნაშრომი საკმაოდ დეტალურად აღწერს შეთქმულებასა და მკვლელობას. იგი ამტკიცებს, რომ შეთქმულების მთავარი წამომწყები დომიციანეს ხაზინადარი პართენიუსი იყო და მთავარ მოტივად მცირე ხნით ადრე იმპერატორის მიერ საკუთარი მდივნის, ეპაფროდიტუსის სიკვდილით დასჯას ასახელებს. დომიციანეს სიცოცხლე უშუალოდ პართენიუსის აზატმა, მაქსიმუსმა და იმპერატორის დისწულის, ფლავია დომიცილას მსახურმა, სტეფანუსმა მოუსწრაფეს.
ნაკლებად აშკარაა ნამდვილად მონაწილეობდნენ შეთქმულებაში პრეტორიანელები თუ არა. ამ დროისათვის გვარდიას ტიტუს ფლავიუს ნორბანუსი და ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსი ხელმძღვანელობდნენ. ამ უკანასკნელისათვის კი თითქმის უეჭველად იყო ცნობილი შეთქმულების შესახებ. დიონ კასიუსი, რომელიც მკვლელობიდან თითქმის ასი წლის შემდეგ წერდა თავის ნაშრომს, შეთქმულებს შორის დომიცია ლონგინასაც ასახელებს, თუმცაღა თუ გავითვალისწინებთ მის დამტკიცებულ ერგულებას ქმრისადმი დომიციანეს გარდაცვალებიდან წლების შემდეგაც კი, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ იგი მართლაც მონაწილეობდა შეთქმულებაში.
დიონ კასიუსი იმასაც ამბობს, რომ მკვლელობას იმპროვიზებული ხასიათი ჰქონდა, ხოლო სვეტონიუსი კარგად დაგეგმილ შეთქმულებაზე საუბრობს. თავდასხმამდე რამდენიმე დღით ადრე სტეფანუსმა მოიგონა რომ ჭრილობა ჰქონდა, რათა სახვევების ქვეშ ხანჯალი დაემალა. მკვლელობის დღეს მსახურების საცხოვრებლების კარები დაკეტილი იყო, დომიციანეს პირადი ხმალი კი, თავდაცვის უკანასკნელი იარაღი, რომელსაც იგი ბალიშის ქვეშ მალავდა, წინასწარ მოიპარეს.
იმპერატორს სჯეროდა ასტროლოგთა წინასწარმეტყველების, რომლის თანახმადაც, იგი შუადღისით უნდა გარდაცვლილიყო, ამიტომაც დღის ამ მონაკვეთში მოუსვენრად იყო. თავის უკანასკნელ დღეს დომიციანე თავს აფორიაქებულად გრძნობდა და მსახურს რამდენიმეჯერ ჰკითხა თუ რა დრო იყო. ბიჭმა, რომელიც შეთქმულებაში იყო გარეული, იცრუა და უთხრა რომ ჯერ შუადღემდე ბევრად ადრე იყო. დამშვიდებული იმპერატორი თავისი სამუშაო მაგიდისაკენ გაეშურა რათა რამდენიმე ბრძანებისათვის ხელი მოეწერა, როდესაც სვეტონიუსის თანახმად, მოულოდნელად სტეფანუსი მიუახლოვდა:
დომიციანე და სტეფანუსი რაღაც დროის განმავლობაში იატაკზე იბრძოდნენ, სანამ იმპერატორი საბოლოოდ არ დაჯაბნეს და შეთქმულებმაც სასიკვდილოდ დაჭრეს. ბრძოლისას დომიციანემ სტეფანუსს მახვილი ჩასცა და ეს უკანასკნელიც მალევე გარდაიცვალა. დაახლოებით შუადღისთვის, თავის 45-ე დაბადების დღემდე მხოლოდ ერთი თვით ადრე, ფლავიუსების დინასტიის უკანასკნელი იმპერატორი უკვე გარდაცვლილი იყო. მისი სხეული გავრცელებული სტილის კუბოთი გადაიტანეს და დომიციანეს გამდელმა ფილისმა მას უცერემონიოდ ჩაუტარა კრემაცია. მოგვიანებით მან იმპერატორის ფერფლი მისივე ძმისშვილის, იულიას ფერფლს შეურია ფლავიუსების ტაძარში.
სვეტონიუსის მიხედვით, არსებობდა მრავალი ომენი, რომელიც დომიციანეს სიკვდილს მოასწავებდა. მკვლელობამდე რამდენიმე დღით ადრე, მას სიზმარში მინერვა გმოეცხადა და ამცნო, რომ იგი იუპიტერმა განაიარაღა და მის დაცვას ვეღარ შეძლებდა.
პოლიტიკური მემკვიდრეობა
დიონ კასიუსის მიხედვით, შეთქმულებს ნერვასთან, როგორც მომავალ იმპერატორთან, მკვლელობამდე ჰქონდათ მოლაპარაკება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მან, სულ მცირე, იცოდა მაინც გეგმის შესახებ. იგი არ ჩნდება მოვლენათა სვეტონიუსისეულ ვერსიაში, თუმცა ეს შეიძლება გასაგებიც იყოს, რამდენადაც მისი ნაშრომები ნერვას პირდაპირი შთამომავლების, ტრაიანესა და ადრიანეს დროს გამოქვეყნდა. იმის აღნიშვნა, რომ დინასტია ხელისუფლებაში მოსვლას მკველობას უმადლოდა, ნაკლებად კორექტული იქნებოდა.
მეორე მხრივ, ნერვა იმპერიაში დიდი მხარდაჭერით არ სარგებლობდა და მისი, როგორც ფლავიუსების ერთგული მხარდამჭერის რეპუტაციასა და ცხოვრებაში განვლილ გზასაც არ უნდა გამოეწვია დიდი ნდობა შეთქმულებში. ზუსტი ფაქტები ისტორიამ ბუნდოვანი გახადა, თუმცაღა თანამედროვე ისტორიკოსები მიიჩნევენ, რომ ნერვა იმპერატორად მხოლოდ სენატის საკუთარი ინიციატივით გამოცხადდა, მკვლელობის ამბის გაგებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ. გადაწყვეტილების ასე ნაჩქარევად მიღება ალბათ სამოქალაქო ომის თავიდან არიდებას ისახავდა მიზნად, თუმცა არც ნერვა და არც სენატი შეთქმულებაში გარეული არ უნდა ყოფილიყო.
ყველაფრის მიუხედავად, დომიციანეს სიკვდილმა სენატი გაახარა და ნერვას ტახტზე ასვლის შემდეგ დაუყოვნებლივ გამოსცა დამნაციო მემორიე (ხსოვნის შეჩვენება) მის სახელზე, რომლის ძალითაც ყოფილი იმპერატორის მონეტები და ქანდაკებები გადაადნეს, თაღები დაანგრიეს, სახელი კი ყველა საჯარო ჩანაწერიდან ამოშალეს. დომიციანე და საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ პუბლიუს სეპტიმიუს გეტა იყვნენ ის ორი იმპერატორი, რომლებმაც ოფიციალურად მიიღეს დამნაციო მემორიე, თუმცაღა სხვები შესაძლოა დე ფაქტო შეეჩვენებინათ. მრავალ შემთხვევაში დომიციანეს არსებული პორტრეტები, როგორიცაა კანცელერიის რელიეფზე, უბრალოდ ხელახლა გამოკვეთეს იმგვარად, რომ ნერვასათვის დაემსგავსებინათ, რამაც ახალი გამოსახულებების სწრაფ გამრავლებასა და მასალის ხელახლა გამოყენებას შეუწყო ხელი. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ სენატის ბრძანება ნაწილობრივ შესრულდა რომში, იტალიის გარეთ მდებარე პროვინციათა უმეტესობამ კი საერთოდ უგულვებელყო ის.
სვეტონიუსის თანახმად, რომის მოსახლეობა დომიციანეს სიკვდილის ამბავს გულგრილად შეხვდა, თუმცა არმია ბევრად უფრო ნაწყენი იყო. ჯარისკაცები მკვლელობის შემდეგ მის დაუყოვნებლივ გაღმერთებას მოითხოვდნენ და ზოგიერთ პროვინციაში აჯანყდნენ კიდევაც. კომპენსაციად პრეტორიანელთა გვარდიამ მკვლელების სიკვდილით დასჯა მოითხოვა, თუმცა ნერვამ ამაზე უარი განაცხადა. ამის ნაცვლად მან მხოლოდ ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსი დაითხოვა და იგი ყოფილი მხედართმთავრით, კასპერიუს ელიანუსით ჩაანაცვლა.
ამ საკითხებზე უკმაყოფილება ნერვას მმართველობას შავ ზოლად გასდევდა და საბოლოოდ 97 წლის ოქტომბრის კრიზისით დაგვირგვინდა, როდესაც პრეტორიანელთა გვარდიის წევრებმა კასპერიუს ელიანუსის მეთაურობით ალყაში მოაქციეს საიმპერატორო სასახლე და ნერვა ტყვედ აიყვანეს. იგი იძულებული გახდა შეესრულებინა მათი მოთხოვნები, გადაეცა დომიციანეს სიკვდილზე პასუხისმგებელი პირები და აჯანყებული პრეტორიანელებისათვის მადლობის გადასახდელად სიტყვითაც კი გამოსულიყო. ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსი და პართენიუსი მოძებნეს და დახოცეს. ნერვა ამ ყოველივეს უვნებელი გადაურჩა, თუმცაღა მისმა რეპუტაციამ აუნაზღაურებელი დარტყმა მიიღო. ამ მოვლენებიდან მალევე მან გამოაცხადა, რომ ტრაიანეს შვილობილად და მემკვიდრედ ასახელებდა, რაც არსებითად ტახტიდან გადადგომასაც ნიშნავდა.
ანტიკურ წყაროებში
კლასიკური შეხედულება დომიციანეზე, ძირითადად, უარყოფითია, რამდენადაც ანტიკური წყაროების ავტორთა უმეტესობა სენატორულ ან არისტოკრატიულ კლასებთან იყო დაკავშირებული, რომლებთანაც ყოფილ იმპერატორს განსაკუთრებით დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. გარდა ამისა, მისი ეპოქის თანამედროვე ისტორიკოსებმა, როგორებიც იყვნენ პლინიუს უმცროსი, ტაციტუსი და სვეტონიუსი, დომიციანეს მმართველობის შესახებ ცნობები მას შემდეგ დაწერეს, რაც იმპერატორი უკვე გარდაცვლილი იყო, მისი ხსოვნა კი მივიწყებული. დომიციანეს კარის პოეტების, მარციალისისა და სტაციუსის ნაშრომები, ფაქტობრივად, მისი ზეობის თანადროული ერთადერთი ლიტერატურულ მტკიცებულებაა. მარციალისისა და სტაციუსის ლექსების შინაარსი ალბათ ისევე არაა გასაკვირი, როგორც დომიციანეს შემდგომი ისტორიკოსების პოზიციები. ეს ლექსები მკვეთრად გამოხატული მლიქვნელური ხასიათისაა და იმპერატორის მიღწევებს ღმერთების თანასწორად განადიდებს.
დომიციანეს ცხოვრების შესახებ ჩვენამდე მოღწეული ყველაზე ვრცელი წყარო სვეტონიუსს ეკუთვნის, რომელიც ვესპასიანეს ზეობის დროს დაიბადა და თავისი ნაშრომი ადრიანეს მმართველობის პერიოდში (117-138 წწ.) გამოაქვეყნა. სწორედ მისი თორმეტი კეისრის ცხოვრების წყალობითაა ცნობილი ჩვენთვის იმ ინფორმაციის უმეტესობა, რაც დომიციანეს შესახებ ვიცით. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ტექსტი მეტად უარყოფითია, ის არც კიცხავს და არც განადიდებს იმპერატორს და აცხადებს, რომ მისი მმართველობა კარგად დაიწყო, მაგრამ თანდათანობით ტერორში გადაიზარდა. მიუხედავად ყველაფრისა, ეს ბიოგრაფია პრობლემურია, რადგანაც იგი ერთი მხრივ, ეწინააღმდეგება დომიციანეს მმართველობასა და პიროვნებას, მეორე მხრივ კი მას კეთილსინდისიერ, თავდაჭერილ კაცად, დეკადენტ ლიბერტარიანისტად წარმოაჩენს.
თორმეტი კეისრის ცხოვრება, აგრეთვე, გადმოგვცემს რამდენიმე შეურაცხმყოფელ ამბავს დომიციანეს საქორწინო ცხოვრებასთან დაკავშირებით. სვეტონიუსის თანახმად, დომიცია ლონგინა 83 წელს ცნობილ მსახიობთან, პარისთან ურთიერთობის გამო გააძევეს. როგორც ამბობდნენ, როდესაც იმპერატორმა ამის შესახებ შეიტყო, პარისი ქუჩაში მოკლა და დაუყოვნებლივ გაეყარა ცოლს. სვეტონიუსი იმასაც ამატებს, რომ დომიციას გადასახლების შემდეგ, დომიციანემ დაიბრუნა იულია, როგორც საყვარელი, რომელიც მოგვიანებით აბორტის წარუმატებელი მცდელობის შედეგად გარდაიცვალა.
უნდა ითქვას, რომ ამ ყოველივეს თანამედროვე ისტორიკოსები მეტად არადამაჯერებლად მიიჩნევენ და აღნიშნავენ, რომ დომიციანეს ღალატთან დაკავშირებულ ამგვარ ღვარძლიან ჭორებს ანტიკური პერიოდის ისტორიკოსები მიზანმიმართულად იმეორებდნენ, რათა ხაზი გაესვათ იმპერატორის ფარისევლობისათვის, რომელიც საჯაროდ ავგუსტუსისეული მორალის აღორძინებას ქადაგებდა, პირად ცხოვრებაში კი არაზომიერებას ემორჩილებოდა და გარემოცვაც კორუმპირებული ჰყავდა. მიუხედავად ამისა, სვეტონიუსის ნაშრომი საუკუნეთა განმავლობაში დომინირებდა საიმპერატორო ისტორიოგრაფიაზე.
ტაციტუსის ყველა ძირითადი ისტორიული ნაშრომი, ისტორიისა და აგრიკოლას ბიოგრაფიის ჩათვლით, დაიწერა და გამოქვეყნდა დომიციანეს მემკვიდრის, ნერვასა და ტრაიანეს მმართველობის პერიოდში. სამწუხაროდ, ტაციტუსის ისტორიის ის ნაწილი, რომელიც ფლავიუსების დინასტიის ზეობას ეხება, თითქმის მთლიანად დაკარგულია. თუმცაღა მისი შეხედულებები დომიციანეზე შემორჩა პირველი ხუთი წიგნის მოკლე კომენტარებსა და აგრიკოლას ბიოგრაფიაში გადმოცემულ მოკლე, თუმცა მეტად უარყოფით დახასიათებაში, სადაც იგი მკაცრად აკრიტიკებს იმპერატორის სამხედრო მცდელობებს. მიუხედავად ამისა, ისიც უნდა ითქვას, რომ ტაციტუსი იმასაც აღიარებს, რომ ფლავიუსების დინასტიასთან ვალშია, რამდენადაც მას უმადლის თავის საჯარო კარიერას.
მეორე საუკუნის სხვა მნიშვნელოვანი ავტორებიდან აღსანიშნავია იუვენალისი და პლინიუს უმცროსი. ეს უკანასკნელი ტაციტუსის მეგობარი იყო და 100 წელს მიიღო მისი ცნობილი პანიგერიკუს ტრაიანი, სანამ ტრაიანე და რომის სენატი აღდგენილი მშვიდობის ახალ ერას განადიდებდნენ, დომიციანეს კი ტირანად შერაცხავდნენ. იუვენალისი სასტიკად დასცინის დომიციანეს კარს თავის სატირებში და იმპერატორსა და მის ეპოქას კორუმპირებულად, სასტიკად და უსამართლოდ წარმოაჩენს. ყოველივე ამის შედეგად, მეორე საუკუნის ბოლოსთვის ანტიდომიციანური განწყობილება უკვე მტკიცედ იყო დამკვიდრებული და კიდევ უფრო გაიზარდა მესამე საუკუნეში ადრეული ქრისტიანი ისტორიკოსები მიერ, რომლებიც დომიციანეს ქრისტიანთა ადრეულ მდევნელად მიიჩნევდნენ.
თანამედროვე შეხედულებები
მტრული შეხედულებები დომიციანესთან დაკავშირებით გაბატონებულ მდგომარეობას ინარჩუნებდა მე-20 საუკუნის დასაწყისამდე, სანამ არქეოლოგიისა და ნუმიზმატიკის წინსვლამ განახლებული ყურადღება არ მიაპყრო მის მმართველობას და ლიტერატურაში ტაციტუსისა და პლინიუს უმცროსის მიერ ჩამოყალიბებული სტერეოტიპის გადახედვის აუცილებლობის საკითხი არ დააყენა. 1930 წელს რონალდ საიმი ამტკიცებდა დომიციანეს ფინანსურ პოლიტიკაზე არსებული შეხედულებების სრული გადაფასების საჭიროებას, რაც მანამდე, უმეტესწილად, კატასტროფულად დასრულებულ რეფორმად მიაჩნდათ. საიმი აღნიშნავს, რომ:
მეოცე საუკუნეში დომიციანეს სამხედრო, ადმინისტრაციული და ეკონომიკური პოლიტიკის ხელახლა შეფასება მოხდა, თუმცაღა მთელი წიგნის ზომის ნაშრომები 1990-იან წლებამდე არ გამოქვეყნებულა. მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ბრაიან უ. ჯონსის იმპერატორი დომიციანე. თავის მონოგრაფიაში ჯონსი ასკვნის, რომ დომიციანე ულმობელი, მაგრამ ეფექტიანი, ქმედითი თვითმპყრობელი იყო. მისი ზეობის უმეტესი დროის განმავლობაში, არ არსებობდა ფართოდ გავრცელებული უკმაყოფილება იმპერატორის ან მისი მმართველობის მიმართ. მისი სისასტიკე მხოლოდ მცირერიცხოვნმა ჯგუფმა გამოსცადა, თუმცაღა მათ სიტყვას დიდი წონა ჰქონდა და მოგვიანებით მათ ყოფილი იმპერატორის დესპოტიზმი ახალი, ნერვა-ანტონინუსების დინასტიის სასარგებლოდ გააზვიადეს.
დომიციანეს საგარეო პოლიტიკა რეალისტური იყო. იგი უარყოფდა ექსპანსიონისტური ომების წარმოებას და მშვიდობის დასამყარებლად მოლაპარაკებებს აწარმოებდა, როდესაც რომის სამხედრო ტრადიციები აგრესიულ და დამპყრობლურ პოლიტიკას ქადაგებდნენ. მისმა ეკონომიკურმა პროგრამამ, რომელიც მკაცრად ეფექტიანი იყო, რომაული ვალუტა იმ ნიშნულამდე მიიყვანა, რომლისთვისაც მას აღარასოდეს მიუღწევია. იუდეველებისა და ქრისტიანების მსგავსი რელიგიური უმცირესობები არ იდევნებოდნენ. მიუხედავად ამისა, დომიციანეს ხელისუფლება ავლენდა ტოტალიტარულ ხასიათს. როგორც იმპერატორი, იგი საკუთარ თავს ახალ ავგუსტუსად ხედავდა, განათლებულ დესპოტად, რომლის ბედისწერაც რომის იმპერიის გაძღოლა იყო ფლავიუსების აღორძინების ახალ ეპოქაში.
იგი პირადად იყო ჩართული ხელისუფლების ყველა შტოს მუშაობაში და წარმატებით დევნიდა კორუფციას საჯარო მოხელეებს შორის. ცენზორის ძალაუფლების ბნელი მხარე სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვასა და სენატის მიმართ მზარდ სიმკაცრეში გამოვლინდა. იგი ცილისწამებას გაძევებით ან სიკვდილით სჯიდა, თუმცა თავისი ეჭვიანი ბუნების გამო, უფრო და უფრო მეტად იღებდა ინფორმატორების მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას, რათა აუცილებლობის შემთხვევაში ღალატის ცრუ ბრალდებების წაყენება შესძლებოდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მისი თანამედროვე ისტორიკოსები დომიციანეს სიკვდილის შემდეგ აძაგებდნენ, მისი მმართველობა მშვიდობიანი მეორე საუკუნის პრინციპატის საფუძვლად იქცა. მისი მემკვიდრეები, ნერვა და ტრიანე, ნაკლებად შემზღუდველები იყვნენ, თუმცა რელურად, მათი პოლიტიკა დომიციანესისეულიდან მცირედით თუ განსხვავდებოდნენ. რომის იმპერიის ყოფას 81-96 წლებში თეოდორ მომზენი დომიციანეს პირქუშ, მაგრამ საზრიან დესპოტიზმს უწოდებს.
ბრონქსის ხელოვნების მუზეუმი
ბრონქსის ხელოვნების მუზეუმი (Bronx Museum of the Arts) — ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ბრონქსში, ნიუ-იორკი. მუზეუმი ყურადღებას ამახვილებს თანამედროვე და მე-20 საუკუნის ნამუშევრებზე, რომლებიც შექმნილია ამერიკელი მხატვრების მიერ, მაგრამ მასპინძლობს ხელოვნებისა და დიზაინის გამოფენებს ლათინური ამერიკიდან, აფრიკიდან და აზიიდან. მისი მუდმივი კოლექცია მოიცავს 800-ზე მეტ ნახატს, ქანდაკებას, ფოტოსურათს და ქაღალდზე შესრულებულ ნამუშევარს.
ისტორია
ბრონქსის ხელოვნების მუზეუმი თავდაპირველად გაიხსნა იმისათვის, რომ ხელოვნებისადმი ინტერესი გაეღვივებინა ბრონქსში და ემსახურა რეგიონის მრავალფეროვან მოსახლეობას. მუზეუმი გაიხსნა 1971 წლის 11 მაისს, ბრონქსის ხელოვნების საბჭოსა და მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმს შორის პარტნიორობით. გახსნა დაემთხვა "ბრონქსის დღის" ღონისძიებას. პირველი გამოფენა შედგებოდა 28 ნახატისგან. მუზეუმი თავდაპირველად იყო ბრონქსის საგრაფო სასამართლოს პირველი სართულის როტონდაში (ვეტერანთა მემორიალური დარბაზი), რომელიც გადაკეთდა მუნიციპალური სახსრების გამოყენებით. დამატებითი გალერეები განლაგებული იყო ბედფორდის პარკში და ალერტონის უბნებში, ხოლო ალერტონის გალერეა მდებარეობდა ბეთ აბრაამის საავადმყოფოში. მისი მუშაობის პირველი 12 წლის განმავლობაში მუზეუმმა 350-ზე მეტი გამოფენა გამართა.
1982 წელს ქალაქმა შეიძინა ვაკანტური სინაგოგა 165-ე ქუჩაზე და გრანდ კონკურსი, როგორც მუზეუმის ახალი ადგილი. ახალი ადგილმდებარეობა საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1983 წლის მაისში, "ბრონქსის კვირეულთან" ერთად, რომელმაც შეცვალა "ბრონქსის დღე". ახალი სივრცე გაიხსნა მეოცე საუკუნის ნამუშევრების გამოფენით. გაფართოება და რემონტი დასრულდა 1988 წელს, რაც დაჯდა 5.8 მილიონი დოლარი.
2004 წლის თებერვალში დაიწყო 19 მილიონი დოლარის გაფართოების პროექტის მშენებლობა, რომელმაც გააორმაგა მუზეუმის ზომა 33,000 კვადრატულ ფუტამდე. განახლებული მუზეუმი გაიხსნა 2006 წლის ოქტომბერში. 2008 წელს 3000 კვადრატული ფუტის ზომის ხელოვნების ცენტრი დაემატა საგანმანათლებლო პროგრამებს ადგილობრივი სკოლის მოსწავლეებისთვის და მათი ოჯახებისთვის.
გამოფენები
1986 წელს მუზეუმმა დაიწყო „ენ ფოკოს ათწლეულის“ გამოფენა. ამ გამოფენათა სერიაში ბრონქსის ხელოვნების მუზეუმმა აჩვენა En Foco-ს ორგანიზაციის მხატვრების ნამუშევრები. გამოფენების სერია დასრულდა 1986 წელს.
1987 წელს მუზეუმმა მიიქცია ყურადღება ორი გახმაურებული გამოფენისთვის: აფრიკელ-ამერიკელი მხატვრის რომარე ბეარდენის კარიერის რეტროსპექტივა და კომპიუტერული ხელოვნების იმდროინდელი განვითარების სკოლის პრეზენტაცია.
2013 წელს მუზეუმმა გაიმარჯვა კონკურსში და წარმოადგინა შეერთებული შტატები ვენეციის ბიენალეზე 2013 წელს. 2015-16 წლებში მუზეუმმა ჩაატარა მარტინ ვონგის კარიერის რეტროსპექტივა. 2016 წელს მუზეუმში წარმოდგენილი იყო ფოტოგრაფ ფრანკ გიმპაიას გამოფენა ,,ნიღაბი".
მუზეუმი ყოველწლიურად მასპინძლობს პროგრამას "ხელოვანი ბაზარზე", სადაც ხელოვნების პროფესიონალთა ჯგუფი ირჩევს ხელოვანებს პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად. პროგრამა მთავრდება ბრონქსის ხელოვნების მუზეუმში გამოფენით.
დიზაინი
მინი|293x293პქ|[[2006 წლის განახლებული დიზაინი]] მუზეუმი მდებარეობს 165-ე ქუჩის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში, ხოლო გრანდ კონკურსი იანკების მოედნის ოდნავ ჩრდილო-აღმოსავლეთით. შენობა თავდაპირველად იყო სინაგოგა, რომელიც შენდებოდა 1959 წლიდან 1961 წლამდე და შექმნილია უკრაინული წარმოშობის სიმონ ბ. ზელნიკის მიერ. შენობა გადაკეთდა სამუზეუმო სივრცედ 1980-იანი წლების დასაწყისში ბეტონის, ფოლადისა და შუშის გამოყენებით.
1988 წლის გაფართოების გეგმა შეიმუშავეს კასტრო-ბლანკომ, პისკიონერიმ და ფედერმა, რომლებმაც გარე შენობა გარე გრანიტით და ლითონით გარემონტეს, ფასადზე დაამატეს დიდი უწყვეტი ,,ლენტიანი ფანჯრები" და ერთ-ერთ კუთხეში ააშენეს სამსართულიანი შუშის ატრიუმი, რომელიც მუზეუმის ლობის ფუნქციას ასრულებს. 1988 წლის დიზაინი აღწერილია როგორც ,,უხერხული" და ,,დამთრგუნველი", ,,დახშული აივნებით" და კუთხის შესასვლელით, რაც აძლევს მას ,,საგარეუბნო ცენტრის" შეგრძნებას. იგი ასევე გააკრიტიკეს საგამოფენო სივრცის ნაკლებობის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები კატეგორია:ხელოვნების მუზეუმები
სალამი, მეგობრებო
სალამი, მეგობრებო (Saludos Amigos) — 1942 წლის ანიმაციური ფილმი. მისი პროდიუსერია უოლტ დისნეი, ხოლო დისტრიბუტორი — RKO Radio Pictures. იგი არის დისნეის რიგით მეექვსე სრულმეტრაჟიანი ფილმი და პირველი, რომელიც ანთოლოგიური ჟანრის არის და შედგება რამდენიმე ნოველისგან (ასეთი უოლტ დისნეის სტუდიებმა 1940-იანებში სულ ექვსი გამოუშვეს). ფილმში მოთხრობილი ოთხი ამბავი მიმდინარეობს ლათინურ ამერიკაში, აქედან ორში მონაწილეობს დონალდ დაკი, ერთში კი — გუფი. ფილმში აგრეთვე პირველად ჩნდება ხოსე კარიოკა, ბრაზილიელი სიგარიანი თუთიყუში „სალამი, მეგობრებო“ იმდენად პოპულარული აღმოჩნდა, რომ დისნეიმ შექმნა კიდევ ერთი ფილმი ლათინურ ამერიკაზე, „სამი კაბალერო“.
ფილმის პრემიერა გაიმართა 1942 წლის 24 აგვისტოს, რიო-დე-ჟანეიროში. აშშ-ში იგი 1943 წლის 6 თებერვალს გამოვიდა. ფილმმა დადებითი შეფასებები მიიღო და 1949 წელს კინოგაქირავებაში გამოვიდა, ასევე განმეორებით გამოშვებულ „დამბოსთან“ ერთად.
ფილმი წარდგენილი იქნა ოსკარზე ნომინაციებში „საუკეთესო ხმა“, „საუკეთესო მუსიკა“ და „საუკეთესო სიმღერა“.
სქოლიო
კატეგორია:1942 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1942 წლის ფილმები კატეგორია:საბავშვო ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
პრეტენდენტთა II ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის
პრეტენდენტთა II ტურნირი — ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის. ჩატარების თარიღები - 2 - 30 ოქტომბერი 1955 მოსკოვი. მონაწილეთა შერჩევა მოხდა ზონალურ ტურნირებში. პერსონალურად იყვნენ მოწვეულნი: ვალენტინა ბორისენკო, კირა ზვორიკინა, ედიტ კელერ-გერმანი, ფენი ჰეემსკერკი და ოლღა იგნატიევა. შვიდი ტურის შემდეგ ლიდერობდნენ გიზელა გრესერი და მილუნკა ლაზარევიჩი. 10 ტურის შემდეგ - ედიტ კელერ-გერმანი. ტურნირის დასკვნითი ნაწილი საუცხოოდ ჩაატარა ოლღა რუბცოვამ, რომელმაც ზედიზედ 9 პარტია მოიგო, რამაც გადაწყვიტა კიდეც პირველი ადგილის ბედი მის სასარგებლოდ.
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|16 ! s! style="background: #ddffdd;"|17 ! s! style="background: #ddffdd;"|18 ! s! style="background: #ddffdd;"|19 ! s! style="background: #ddffdd;"|20 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ფარერის კუნძულების გეოგრაფია
thumb|კუნძულ სუდუროის დასავლეთი ნაპირი ფარერის კუნძულთა არქიპელაგი (ფარ. Føroyar) 18 კუნძულისგან შედგება, რომელთაგან 17 დასახლებულია. გარდა ამისა, ფარერების შემადგენლობაში არაერთი მცირე კუნძული, კლდე და რიფიც შედის. არქიპელაგი დასავლეთიდან აღმოსავლეთით 75 კილომეტრზე, ჩრდილოეთიდნ სამხრეთით კი 113 კილომეტრზეა გადაჭიმული. საერთო ფართობი შეადგენს 1395,74 კმ².
უმსხვილესი კუნძულებია სტრეიმოი, ესტუროი, სუდუროი, ვაგარი, სანდოი და ბორდოი. აქედან უმსხვილესია სტრეიმოი (373,5 კმ²).
მდებარეობა
ფარერის კუნძულთა სისტემა ისლანდიასა და შოტლანდიას შორის მდებარეობს და ოკეანიდან ამოზრდილ უაივილ თომსონის წყალქვეშა ქედის ნაწილს წარმოადგენს.
რელიეფი და გეოლოგიური აგებულება
უაივილ თომსონის წყალქვეშა ქედი და ფარერ-ისლანდიის ჭორომი შოტლანდიის უკიდურესი ჩრდილოეთიდან ისლანდიის მიმართულებითაა განლაგებუული და ატლანტისა და არქტიკის ოკეანეებს შორის ბუნებრივ ზღვარს ქმნის. სწორედ ამ ზღვარზეა ფარერის კუნძულებიც. ფარერის არქიპელაგის ყველა კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა და ტუფისა და ბაზალტის ლავების მიერ არის ფორმირებული. კუნძულების ზედაპირი დანაწევრებული პლატოებისა და ფრიალო კლდეებისგან შედგება. ყველაზე მაღალი მწვერვალი 882 მეტრია (მთა სლატარატინდური). სანაპირო ზოლში დიდი რაოდენობით ფიორდია თავმოყრილი. კუნძულებზე ყონულოვანი რელიეფის ფორმებსაც შევხვდებით (მორენები, ტროგები, კარის ტბები).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფარერის კუნძულების გეოგრაფია კატეგორია:ფარერის კუნძულები
საქართველოს სამართლისა და კანონთმცოდნეობის მიმოხილვა
საქართველოს სამართლისა და კანონთმცოდნეობის მიმოხილვა — დავით ბატონიშვილის 1019-მუხლიანი რუსული ნორმატიულ-აღწერილობითი შრომა — „Обозрение Грузии по части прав и законоведения“ (1813); მისივე საკოდიფიკაციო პროექტის ერთგვარი ვარიანტი („სამართალი ბატონისშვილის დავითისა“). „მიმოხილვას“ მოწინავე რუსული საზოგადოებისა და მმართველი წრეებისათვის უნდა წარმოეჩინა საქართველო, როგორც მტკიცე თვითმყოფადი სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი ტრადიციის ქვეყანა, ხელი შეეწყო ქართული სახელმწიფოებრიობის აღდგენისათვის (ამ შემთხვევაში იგი მოქმედ სამართლად ივარაუდებოდა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ოიორედონდო
ოიორედონდო (Hoyorredondo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,22 კმ². მოსახლეობა — 58 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ერიტრეის სამზარეულო
მინი|287x287პქ|სხვადასხვა ერიტრეული კერძით გაწყობილი ლანგარი ერიტრეის სამზარეულო — ტრაიდიციული ერიტრეული კერძების ერთობლიობა, რომელთა უმეტესობის ფესვებიც ადგილობრივი აბორიგენების გასტრონომიებიდან იღებს სათავეს. აღსანიშნავია ისიც, რომ იგი ძალიან ჰგავს ეთიოპიურ და სხვა აფრიკულ სამზარეულოებს.
მიმოხილვა
ერიტრეული სამზარეულო ძალიან ჰგავს მეზობელი ქვეყნების გასტრონომიებს. მიუხედავად მრავალი საზიარო მახასიათებლისა, მას მაინც აქვს თავისი უნიკალური კერძები და მზადების ტექნიკები. მარცხნივ|მინი|274x274პქ|აკელეტი, იგივე გაატი, ერიტრეული ფაფა, რომელსაც ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ ყველაზე ცნობილი ტრადიციული ერიტრეული კერძია ცებჰი, რომელსაც ინჯერასთან (ხორბლის ან სხვა მარცვლეული კულტურისაგან მომზადებული ტრადიციული პური) ერთად მიირთმევენ. არსებობს კიდევ ერტი ტიპური ადგილობრივი კერძი, რომელიც ინჯერასთან ერთად მიირთმევა და მზადდება ცხარე ხახვითა და ძროხის, თხის, ცხვრის ან თევზის ხორცისაგან. საერთო ჯამში, ამით იგი ძალიან ჰგავს ეთიოპიურ სამზარეულოს, თუმცა მისგან განსხვავებით, ერიტრეის გეოგრაფიული მდებარეობის გამო აქვს ზღვის პროდუქტების კერძებიც, რის ნაკლებობასაც ეთიოპია აშკარად უჩივის, რამეთუ მას არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. ამასთან, ერიტრეული კერძები თავიანთი ტექსტურით უფრო მსუბუქებია, ვიდრე ეთიოპიურები, რადგან მათ არ აქვთ ბევრი სანელებელი და ძირითადად მათ პომიდვრით ანაცვლებენ.
მთავარი კერძები
მინი|272x272პქ|ფიტფიტი, ერიტრეის ეროვნული კერძი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ერიტრეული საკვები მაინც იჯერაა, რომელსაც ჭამის თავისებური ტრადიცია აქვს. იგი ძალიან თხელი და განიერია, რის გამოც მას დიდ ლანგარზე რამდენიმე ფენად ფენენ, ზემოდან კი აწყობენ სხვადასხვა საკვებს, ან ერთ მთავარ კერძს და მასთან მისატანებ დამხმარე პროდუქტებს.
ინჯერასთან მისართმევი საკვები, როგორც წესი, მზადდება საქონლის, ქათმის, ცხვრის, ან თხის ხორცისგან, ან სულაც ბოსტნეულისაგან. როგორც ცნობილია, ერიტრეელებს ცხარე და ცხელი კერძები მოსწონთ. ამის გამო მათ სამზარეულოში ვხვდებით ბერბერს, ძალიან ცხარე სანელებელს, რომელსაც იღებენ რამდენიმე მწვანილისა და სუნელის შერევით. როგორც წესი, ბერბერს ისინი თითქმის ყველა კერძში იყენებენ. სხვა მთავარი კერძებიდან აღსანიშნავია ზინგი (მზადდება საქონლის ხორცით), დორო (მზადდება ქათმის ხორცით), ალიჩა (მზადდება ბოსტნეულით, ბერბერის გარეშე), შირო და მრავალი სახის პიურე.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და პოპულარული კერძია აკელეტი, იგივე გაატი, რომლის მომზადებისასაც იყენებენ არაჟანს, რომელსაც ერთგვარი კედლის ფუნქცია აქვს, მის შიგნით ცარიელ სივრცეს კი ავსებენ ბერბერისა და მდნარი კარაქის, ან სულაც რძისა და იოგურტის ნარევით. როგორც წესი გაატს საუზმეზე, ან სადილზე მიირთმევენ ხოლმე.
იტალიელთა კოლონიობის პერიოდში ერიტრეის სამზარეულომ ბევრი რამ შეითვისა იტალიური გასტრონომიიდან, რასაც შემდეგში თავისი უნიკალური ინტერპრეტაცია მისცა. ასეთ კერძებს შორის აღსანიშნავია პასტის სოუსი, რომელიც სუნელდება ბერბერით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერიტრეის სამზარეულო
სიმაღლე (გეომეტრია)
სიმაღლე - პერპენდიკულარის მონაკვეთი, დაშვებული გეომეტრიული ფიგურის წვეროდან (მაგალითად: სამკუთხედის, პირამიდის, კონუსის) მის ფუძეზე ან ფუძის გაგრძელებაზე, აგრეთვე ამ მონაკვეთის სიგრძე. პრიზმის, ცილინდრის, სფერული ფენის, ფუძის პარალელურად წაკვეთილი პირამიდისა და კონუსის სიმაღლეა მანძილი ზედა და ქვედა ფუძეებს შორის. ნებისმიერი სამკუთხედის სამივე სიმაღლე ან ის წრფეები, რომლებზეც ისინი მდებარეობენ, გადაიკვეთება ერთ წერტილში, რომელსაც ორთოცენტრს უწოდებენ. სიმაღლე გეომეტრიაში აღინიშნება ლათინური ასოთი - h.
კატეგორია:გეომეტრია
Hauteurs d'un triangle
ნოვოსემენკინო (ჩეკმაგუშის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 65 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
Carol (სიმღერა)
Carol — ჩაკ ბერის მიერ დაწერილი სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1958 წელს გამოვიდა. ჯგუფ The Beatles-ის მიერ ჩაწერილი იქნა მისი საკუთარი ვერსია, რომელიც 1994 წელს საარქივო ჩანაწერების ალბომზე Live at the BBC გამოიცა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩაკ ბერის სიმღერები კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1954 წლის სიმღერები
Leptogenys princeps
Leptogenys princeps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მასატლანი
მასატლანი (Mazatlán) — ქალაქი მექსიკაში, სინალოის შტატში. წარმოადგენს მასატლანის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, კალიფორნიის ნახევარკუნძულის უკიდურესი სამხრეთი წერტილის გასწვრივ.
მასატლანი ნაჰუატლის ენაზე „ირმების ადგილს“ ნიშნავს. ქალაქია 1531 წელს ესპანეთის არმიამ და ინდიელმა მოსახლეებმა დააარსეს. XIX საუკუნის შუა წლებში ჩამოსახლდა დიდი რაოდენობით გერმანელი იმიგრანტი, რომლებმაც მასატლანი აყვავებულ სავაჭრო ნავსადგურად აქციეს, საიდანაც ახლომდებარე ოქროსა და ვერცხლის მაღაროებისათვის აღჭურვილობა შემოდიოდა. 1859-1873 წლებში მასატლანი სინალოის შტატის დედაქალაქი იყო. გერმანელებმა გავლენა ასევე იქონიეს ადგილობრივ ბანდზე, რომელიც ბავარიული ფოლკლორის ალტერნატივაა. 1900 წლის 14 მარტს, მათვე დააარსეს ლუდსახარში Pacífico.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 438 434 ადამიანს შეადგენს, მუნიციპალიტეტის 489 987-ს. ამ მაჩვენებლით მასატლანი შტატში სიდიდით მეორე ქალაქია.
მასატლანი საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში. პლაჟების გასწვრივ ჩამწკრივებულია სასტუმროები.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
Gecko
Gecko ([ˈgɛkəʊ]) — Mozilla Firefox, Mozilla, Netscape და სხვა ბრაუზერებში ვებ-გვერდების გამოტანის უფასო ძრავა (layout engine). ძველი დასახელება — „Raptor“ და „NGLayout“. Gecko მთავარი კონცეფცია არის ინტერნეტის ღია სტანდარტების მხარდაჭრა, ისეთების, როგორიცაა HTML, CSS, W3C DOM, XML 1.0 და JavaScript. მეორე კონცეფცია — კროს-პლატფორმულობა. დღევანდელ დღეს Gecko მუშაობს ოპერაციულ სისტერმებზე Microsoft Windows, Mac OS X და GNU/Linux, ასევე Solaris, HP/UX, AIX, Irix, OS/2, OpenVMS, BeOS, Amiga და სხვა.
Gecko-ს აქვს XUL (XML User Interface Language)-ის მხარდაჭრა, რომელიც შექმნილია სპეციალურად მისი XML-ენისთვის. XUL-ზე დაწერილია Mozilla-ს ყველა ძირითადი პროდუქტი.
კრიტიკა
კომპიუტერული რესურსების დიდი რაოდენობის საჭიროებისათვის, Gecko არ მოიხმარება მობილურ მოწყობილობებში, ამისათვის არსებობს სხვა უფასო ძრავა — WebKit.
Jealous Guy
Jealous Guy — ინგლისელი მომღერლის ჯონ ლენონის სიმღერა, რომელიც შევიდა 1971 წელს გამოშვებულ ალბომში Imagine. სიმღერა თავისი სტილით, ჯონ ლენონის მიერ შემნილი სიმღერებისგან რადიკალურად განსხვავდება, "Jealous Guy" თავისი ჟანრის მიხედვით ეკუთვნის პოპ როკს და ბალადას. ამ სიმღერის სინგლად გამოშვება მოხდა ჯონ ლენონის მკვლელობის შემდეგ, 1985 წელს.
მოგვიანებით ეს სიმღერა სხვა ცნობილმა მომღერლებმაც შეასრულეს. მათგან აღსანიშნავია ინგლისური არტ როკ ჯგუფ Roxy Music-ის მიერ შესრულებული ვარიანტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯონ ლენონის სიმღერები
Cayenne (ინსტრუმენტული)
Cayenne — ჯგუფ ქუორიმენის ინსტრუმენტული კომპოზიცია. ჩაიწერა 1960 წელს. მისი ჩანაწერი შეტანილია ალბომში Anthology 1, რომელიც გამოვიდა 1995 წელს.
სპარტოკიდები
სპარტოკიდები — ბოსფორის სამეფოს მმართველი დინასტია ძვ. წ. 438-109 წლებში. დინასტიის დამაარსებელი იყო სპარტოკ I. სპარტოკიდების დინასტიის წევრთა სახელები თრაკიული და ბერძნულია. სპარტოკიდები მსხვილი მიწათმფლობელები იყვნენ. მათ დროს ათენელებთან დადებული იყო სავაჭრო შეთანხმება, დაიპყრეს თეოდოსია, შემოიერთეს სინდები და ყუბანისპირეთის სხვა ტომები. ევმელეს მეფობის დროს (ძვ. წ. 310-304 წწ.) უკანასკნელად დაიპყრეს ზღვისპირეთის აღმოსავლეთი ნაწილი. სპარტოკ III-ის (ძვ. წ. 304-284 წწ.) დროს ხმარებაში შემოვიდა ერთიანი სამეფო ტიტული - ბასილევსი. სპარტოკ IV-ის (დაახლ. ძვ. წ. 245-240 წწ.) შემდეგ სამეფოს მართავდა მისი ძმა ლევკონ II (დაახლ. ძვ. წ. 240-220 წწ.), რომლის დროსაც პირველად მოიჭრა ბოსფორში ფული მეფის სახელით. ძვ. წ. II საუკუნეში სამეფოს მართავდნენ სპარტოკ V, პერისად III, პერისად IV და სპარტოკიდების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი პერისად V (დაახლ. ძვ. წ. 125-109 წწ.), რომელიც მოკლეს სავმაკის აჯანყების დროს. შემდეგ ბოსფორის სამეფო მითრიდატე VI ევპატორის ბატონობის ქვეშ აღმოჩნდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიები
Leptogenys processionalis
Leptogenys processionalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეკონომეტრიკა
ეკონომეტრიკა (Econometrics) — ეკონომიკის სფერო, რომელიც მიზნად ისახავს ეკონომიკური თეორიების ემპირიულ ანალიზს მათემატიკური სტატისტიკისა და მასზე დაყრდნობილ დასკვნათა მეთოდების გამოყენებით.
ეკონომეტრიკა მეცნიერებაა, რომელიც შეისწავლის ეკონომიკური კანონებისა და მათი ურთიერთქმედების ემპირიულ ანალიზს, აყალიბებს ეკონომიკურ მოდელებს, საფუძვლად იყენებს ეკონომიკურ თეორიას და იძლევა მოდელის პარამეტრების შეფასებას, პროგნოზს და რეკომენდაციებს ეკონომიკური პოლიტიკის ნორმატივების შესახებ. ეკონომეტრიკა ეკონომიკური მოვლენებისა და პროცესების რაოდენობრივი ანალიზია.
ეკონომეტრიკამ ფართო გამოყენება ჰპოვა ისეთი მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მახასიათებლების პროგნოზირების კუთხით, როგორიცაა საპროცენტო განაკვეთი, ინფლაციის დონე და მთლიანი შიდა პროდუქტი. ეკონომეტრიკისადმი მზარდი ინტერესია სხვა მეცნიერებებშიც, რაც ძირითადად გამოიხატება ეკონომიკური ტიპის ინდიკატორთა კავშირის შესწავლით სხვადასხვა სოციალურ თუ პოლიტიკურ ასპექტთან. ამ მხრივ, აღსანიშნავია ნაშრომთა უზარმაზარი სერია განათლების სფეროში, რომლის მნიშვნელოვანი ნაწილი იკვლევს თუ რა გავლენა აქვს აკადემიური განათლების ყოველ შემდგომ წელიწადს ინდივიდის სამომავლო შემოსავალზე. კარგ მაგალითს წარმოადგენს ასევე ეკონომეტრიკის ვიწრო მიმართულება, რომელიც დაკავებულია პოლიტიკური კამპანიის დანახარჯების ზეგავლენის შესწავლით არჩევნების საბოლოო შედეგზე.
ეკონომეტრიკის წარმოქმნის წინაპირობები
thumb|180 px|[[უილიამ პეტი]] thumb|180 px|left|[[ფრენსის ისიდორ ეჯუორტი]] thumb|180 px|[[ფრენსის გალტონი]] thumbnail|180px|left|[[ნიკოლაი კონდრატიევი]] რაოდენობრივი კვლევების პირველი მცდელობები ეკონომიკაში XVII საუკუნეს განეკუთვნება და ისინი დაკავშირებული იყო ეკონომიკური თეორიის ახალ მიმართულებასთან - პოლიტიკურ არითმეტიკასთან. უილიამ პეტი, ჩარლზ დავენანტი და გრეგორ კინგი თავიანთ ნაშრომებში იყენებდნენ კონკრეტულ ეკონომიკურ მოცემულობებს, უპირველეს ყოვლისა, ეროვნული შემოსავლის გამოთვლისას. ამ მიმართულებამ „გამოაცოცხლა“ ეკონომიკური კანონების ძიება, ფიზიკური, ასტრონომიული და სხვა მეცნიერებების კანონების ანალოგიურად. ამგვარად, ეკონომიკაში განუსაზღვრელობის არსებობა ჯერ კიდევ შეუცნობელია.
ეკონომეტრიკის წარმოშობაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ფრენსის გალტონის, კარლ პირსონისა და ფრენსის ისიდორ ეჯუორტის მიერ საკუთარ ნაშრომებში სტატისტიკური თეორიების გავრცობამ. სწორედ ამ მეცნიერებმა განსაზღვრეს წყვილური კორელაციის პირველი მიღება. დჯ.ე. იულმა განსაზღვრა კავშირი სიღარიბის დონესა და სიღარიბის დასახმარებელ ფორმებს შორის. გ. ჰუკერმა გაზომა კავშირი ქორწინებისა და კეთილდღეობის დონეებს შორის, რომელშიც გამოიყენა კეთილდღეობის რამდენიმე ინდიკატორი, ასევე გამოიკვლია ეკონომიკური ცვლადების დროებითი რიგები.
1911 წელს გამოვიდა ამერიკელი ეკონომისტის, გ. მურის წიგნი — „ხელფასის კანონები: ესსე სტატისტიკურ ეკონომიკაზე“. ამ ნაშრომს სტატისტიკის ისტორიკოსმა, ირინა ელისეევამ ეკონომეტრიკის შესახებ დაწერილი პირველი ნაშრომი უწოდა. თავის წიგნში გ. მურმა ჩაატარა შრომის ბაზრის ანალიზი, სტატისტიკურად შეამოწმა ჯონ ბეიტს კლარკის მწარმოებლურობის თეორია და გადმოსცა პროლეტარიატის გაერთიანების სტრატეგიის საფუძვლები. გ. მურმა აჩვენა, რომ ფაქტობრივ მონაცემებზე დაფუძნებული, რთული მათემატიკური წყობების საშუალებით შესაძლებელია შეიმუშაო სოციალური პოლიტიკის ბაზისი. ამავე პერიოდში, იტალიელმა ეკონომისტმა რ. ბენინმა პირველმა გამოიყენა მრავალრიცხოვანი რეგრესია, მოთხოვნის ფუნქციის შეფასებისას.
ეკონომეტრიკის ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ეკონომიკის ციკლურობის კვლევებმა. ეკონომიკის ციკლურობა პირველმა აღმოაჩინა კლემენტ ჟუგლიარმა. მან გამოვლინა ინვესტიციის 7-11 წლიანი ციკლები. ამ ფაქტის შემდეგ, ს. კიტჩინმა მალევე გამოავლინა ბრუნვადი კაპიტალის განახლების 3-5 წლიანი პერიოდულობა. საიმონ კუზნეცმა, 1971 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატმა ეკონომიკაში, აღმოაჩინა 15-20 წლიანი ციკლები მშენებლობაში, ხოლო ნიკოლაი კონდრატიევმა გამოავლინა 45-60 წლიანი ხანგრძლივობის „გრძელი ტალღები“.
ეკონომეტრიკის ფორმირების მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო ეკონომიკური ბარომეტრების წარმოქმაც. პირველი და ყველაზე ცნობილი გახდა ჰარვარდის ბარომეტრი, რომელიც შეიქმნა 1903 წელს უორენ მილტონ პერსონსისა და უესლი კლერ მითცელის ხელმძღვანელობით. ის შედგებოდა ფასიანი ქაღალდების, ფულადი და სასაქონლო ბაზრების მრუდებისგან. თავის მხრივ ყოველი მრუდი წარმოადგენდა საშუალო არითმეთიკულს მასში შემავალი რამდენიმე კომპონენტისა.
სქოლიო
კატეგორია:ეკონომეტრიკა
ანდროფილია
ანდროფილია (ἀνδρός „ანდროს“ — კაცი; „ფილია“ — სიყვარული) — მოზარდი კაცისადმი რომანტიკული, ემოციური, ან სექსუალური ინტერესი. მისი საწინააღმდეგოა გინეფილია.
ზოგჯერ გამოიყენება ტერმინი ანდროსექსუალურობა, როგორც ანდროფილიის სინონიმი.
სქოლიო
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
სავმაკის აჯანყება
სავმაკის აჯანყება — სკვითების აჯანყება ბოსფორის სახელმწიფოში ძვ. წ. 107 წელს. სავმაკის აჯანყებამ იმ დროს იფეთქა პანტიკაპეონში, როდესაც მიმდინარეობდა მოლაპარაკება დიოფანტესთან ბოსფორის მეფე პერისად V-ის მეფის მიერ პონტოს მეფე მითრიდატე VI ევპატორისათვის ხელისუფლების გადაცემის თაობაზე. პერისად V მოკლა სავმაკმა, ხოლო დიოფანტემ გაქცევით უშველა თავს. აჯანყებულებმა ხელთ იგდეს ბოსფორის მთელი ევროპული ნაწილი. სავმაკის აჯანყება წინ აღუდგა პოლიტიკურ გარიგებას, რომლის მეშვეობითაც ბოსფორის მონათმფლობელური ზედაფენა ცდილობდა გამოსავალი ეპოვა მწვავე კრიზისიდან, შეენარჩუნებინა კლასობრივი ბატონობა, განემტკიცებინა რეჟიმი და გადაეცა ძალაუფლება მითრიდატე VI-სათვის. აჯანყებულთა ბელადი სავმაკი ბოსფორის მმართველი გახდა. მითრიდატე VI-მ ხანგრძლივი მზადების შემდეგ გაგზავნა დიდი დამსჯელი ექსპედიცია, დიოფანტეს მეთაურობით, მათ დაიკავეს ფეოდოსია, პანტიკაპეონი. აჯანყება ჩაახშეს, სავმაკი დაატყვევეს, ხოლო ბოსფორის სახელმწიფო მითრიდატე VI-ის ძალაუფლების ქვეშ მოექცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჯანყებები
I'm Stepping Out
I'm Stepping Out — ჯონ ლენონის და იოკო ონოს სინგლი, რომელიც შესულია ალბომში „Milk and Honey“. სიმღერა ჩაიწერა მომღერლის მკვლელობიდან რამდენიმე თვით ადრე, ხოლო სინგლად გამოიცა 1984 წელს. ამ სიმღერამ გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტში #88 ადგილი დაიკავა, ხოლო აშშ-ის ბილბორდის ცხელ ასეულში — #55.
სინგლის B-მხარეზე შეტანილია იოკოს „Sleepless Night“.
სქოლიო
კატეგორია:ჯონ ლენონის სიმღერები
Chains (სიმღერა)
Chains — ჯერი გოფინისა და კეროლ კინგის მიერ დაწერილი სიმღერა. მის სხვადასხვა ვერსიის შორის ცნობილი The Beatles-ის ვარიანტი. იგი შეტანილია ჯგუფის სადებიუტო ალბომში Please Please Me. .
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
ქვემო ხოდაშენი
ქვემო ხოდაშენი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, თელავი-გურჯაანის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 460 მეტრი, თელავიდან 11 კილომეტრი. თბილისიდან 104 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1277 ადამიანი.
ჩრდილო-დასავლეთიდან სოფელი წინანდლისგან გამოყოფილია მდინარე დოლიაურის ხევით. მეზობელი სოფლებია წინანდალი და ბუშეტი.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლოს-მოჩისი
ლოს-მოჩისი (Los Mochis) — ზღვისპირა ქალაქი მექსიკაში, სინალოის შტატში, აომეს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 256 613 ადამიანს შეადგენს, რაც მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 61 პროცენტია.
ლოს-მოჩისი ჩიუაუა-ალ-პასიფიკოს რიკინიგზის დასავლეთ ტერმინალია, რომელიც თვალწარმტაც სპილენძის კანიონში გაივლის. ეს რკინიგზა პრეზიდენტმა პორფირიო დიასმა დაამტკიცა, როგორც აშშ-ის ქალაქ კანზასისა და წყნარიოკეანისპირა ქალაქ ტოპოლობამპოს მსხვილფეხა რქოსანი საქონლით ვაჭრობის დამაკავშირებელი არტერია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ესქიქილიჩი (დამალის რაიონი)
ესქიქილიჩი (Eskikılıç) — სოფელი დამალის რაიონში, არდაჰანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 48 კილომეტრში, ხოლო დამალიდან 3 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 462 ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:დამალის რაიონის სოფლები
Leptogenys pruinosa
Leptogenys pruinosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტეპლი
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის მთები
PlayStation Vita
PlayStation Vita (შემოკლებით PS Vita ან Vita) — პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, შემუშავებული და გამოცემული Sony Interactive Entertainment-ის მიერ. 2011 წლის 6 ივნისს, E3-ის სონის კონფერენციაზე გამოცხადდა მისი დასახელება. კონსოლი იაპონიაში გამოვიდა 2011 წლის 11 დეკემბერს, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკა, ევროპასა და მსოფლიოს სხვა რეგიონებში — 2012 წლის 22 თებერვალს. PS Vita არის PlayStation Portable-ის მემკვიდრე, ეკუთვნის მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლების ოჯახს და კონკურენციას უწევდა Nintendo 3DS-ს.
2017 წლის მონაცემით გაიყიდა კონსოლის 14,69 მილიონი ეგზემპლარი. გამოსვლისთანავე მასზე ხელმისაწვდომი იყო 25 ერთეული თამაში. თამაშების უმრავლესობა ვრცელდება PS Vita ბარათის მეშვეობით და იყიდება მაღაზიებში, მაშინ როდესაც ზოგიერთი თამაში ისეთი, როგორიც არის „Tales from Space: Mutant Blobs Attack“, „Super Stardust Delta“ და „Escape Plan“, შეძენა შესაძლებელია მხოლოდ ონლაინ გაყიდვებით და ხელმისაწვდომია მხოლოდ PlayStation Store-ზე. მასზე თავსებადია მისი წინამორბედის, PlayStation Portable-ის რამდენიმე თამაში. მასზე ასევე ხელმისაწვდომი იყო PlayStation Mobile-ის თამაშები, თუმცა აღნიშნული სერვისით სარგებლობა შეწყდა 2015 წლის სექტემბერს.
მიმოხილვების აგრეგატორ Metacritic-ზე დაყრდნობით, ორიგინალი Vita-ს შიდა აპარატული შესაძლებლობები დადებითად მიიღეს კრიტიკოსებმა. თუმცა მას ხშირად აკრიტიკებენ თამაშების ბიბლიოთეკის ნაკლებობისა და აკუმულატორის მცირე ხნიანობის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:პორტაბელური მედია პლეიერები კატეგორია:PlayStation (ბრენდი) კატეგორია:PlayStation Vita კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები კატეგორია:Sony-ს კონსოლები კატეგორია:2011 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
ვახტანგ მირიანაშვილი
ვახტანგ მირიანაშვილი (დ. 5 აგვისტო, 1910, სოფ. ანაგა, სიღნაღის რაიონი — გ. 1973) — ქართველი აგრონომი.
მირიანაშვილმა შრომითი საქმიანობა დაიწყო ლაგოდეხის რაიონის სოფელ ცოდნისკარში. საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სტუდენტი დაინიშნა საქართველოს მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის მარცვლეული კულტურების სამმართველოს უფროსად. 1939-1944 წლებში იყო წითელწყაროს რაიონის მშრომელთა დეპუტატების რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1944-1950 წლებში — წითელწყაროს რაიონის (ახლანდელი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) რაიკომის პირველი მდივანი, 1950-1952 — საქართველოს სსრ-ის სოფლის მეურნეობის მინისტრი. შემდეგ სხვადასხვა წლებში იყო საგარეჯოს რაიაღმასკომის თავმჯდომარე, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სოფლის მეურნეობისა და დამზადების განყოფილების უფროსი, საქართველოს კპ სამგორის რაიონის პირველ მდივანი, გარდაბნის რაიონის პირველი მდივანი. 1966-1973 წლებში საქართველოს სსრ საბჭოთა მეურნეობების სამინისტროს მევენახეობა-მეხილეობის საბჭოთა მეურნეობების ტრესტის მმართველი.