cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბორაკაი
კლიმატი
ბორაკაის ამინდი ორ სეზონურ კლიმატს მოიცავს, რომელსაც ადგილობრივები ამიჰანისა და ჰაბაგატის სეზონებს უწოდებენ. ვისაიანურ ენაზე ამიჰანი გრილ ჩრდილო-აღმოსავლეთის ქარს ნიშნავს, ხოლო ჰაბაგატი დასავლეთის ან სამხრეთ-დასავლეთის ქარს, სამხრეთ-დასავლეთის მუსონს''. ამიჰანის სეზონი საშუალო ტემპერატურით, ნალექების მცირე რაოდენობითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთის ქარებით ხასიათდება. ჰაბაგატის სეზონი ცხელი და ტენიანი ამინდით, ნალექების დიდი რაოდენობითა და დასავლეთის ქარებით გამოირჩევა.
ბორაკაიზე ამიჰანისა და ჰაბაგატის სეზონების ცვლილების მთავარი მაჩვენებლი ქარის მიმართულების ცვლილებაა. ბოლო წლებში ეს ცვლილება ძირითადად ღამით ხდება. ზოგჯერ ქარის მიმართულებების ცვლილება ერთ ან ორ კვირას გრძელდება, სანამ ახალი სეზონი დაიწყება. ჩვეულებრივ, ამიჰანის სეზონი ოქტომბრიდან ივნისამდე გრძელდება, ხოლო ჰაბაგატის სეზონი ― წელიწადის დარჩენილ დროს.
2009-2019 წლებში მალაის მუნიციპალიტეტის ტემპერატურა 25-30°C-ს შორის მერყეობდა. ყველაზე დაბალი ტემპერატურა (24°C) 2014 წლის თებერვალში დაფიქსირდა, ხოლო ყველაზე მაღალი (31°C) ― 2018 წლის ოქტომბერში. ტორპიკული ქარიშხლები ბორაკაის წელიწადის ნებისმიერ დროს შეიძლება დაატყდეს თავს, თუმცა უმეტესწილად, ჰაბაგატის სეზონის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების კუნძულები კატეგორია:ბორაკაი
თინათინ ახობაძე
თინათინ ახობაძე (დ. 23 მარტი, 1956, გორი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, 1982 წელს ილია ჭავჭავაძის სახელობის თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის ორწლიანი ფაკულტეტი ინგლისური ენის განხრით, 1997 წელს თბილისის ბიზნეს–ინსტიტუტი ფინანსების მენეჯერის სპეციალობით.
1981–1988 წლებში იყო ექსპერიმენტული და კლინიკური თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ექიმი–ორდინატორი. 1988–1990 წლებში უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1990 წლიდან უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 14 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულის იშერმიურ დაავადებებს.
1990 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის რითმის დარღვევები მიოკარდიუმის ინფარქტგადატანილ ავადმყოფებში და მათი კორექცია ანტიარითმული პრეპარატებით“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ჩრდილოეთი ნორვეგია
ჩრდილოეთი ნორვეგია (Nord-Norge (ბუკმოლის ენაზე) ან Nord-Noreg (ნიუნორსკზე), საამიურად: Davvi-Norga) — გეოგრაფიული რეგიონი ჩრდილოეთ ნორვეგიაში, რომელიც შედგება სამი საგრაფოსგან: ნურლანი, ტრომსი და ფინმარკი. ის მოიცავს ნორვეგიის ხმელეთის დაახლოებით 35%-ს. ჩრდილოეთ ნორვეგიის უმსხვილესი ქალაქებია: მუ-ი-რანა, ბუდიუ, ნარვიკი, ჰარსტადი, ტრომსიო და ალტა. ხშირად ჩრდილოეთ ნორვეგიას მზიანი შუაღამის ან ჩრდილოეთის ნათების ქვეყანას უწოდებენ.
რეგიონი გამოირჩევა კულტურული მრავალფეროვნებით. იქ ცხოვრობენ როგორც ნორვეგიელები ასევე მკვიდრი საამები, ნორვეგიელი ფინელები (რომლებსაც კვენებს უწოდებენ) და რუსები (ძირითადად კირკენესში). რეგიონში ძირითადად გავრცელებულია ნორვეგიული ენა. საამის ენაზე მოსაუბრე მოსახლეობა ძირითადად შიდა რაიონებსა და ჩრდილოეთის ზოგიერთ ფიორდებზე ცხოვრობენ. ფინურად მხოლოდ აღმოსავლეთით რამდენიმე მცირე საზოგადოებაში საუბრობენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის რეგიონები
თეთრი კუდიანი
ჯადისი, იგივე თეთრი კუდიანი — კლაივ ლუისის „ნარნიის ქრონიკების“ ორი წიგნის, „ჯადოქრის დისწული“ და „ლომი, კუდიანი და კარადა“, მთავარი უარყოფითი პერსონაჟი. წიგნში „ლომი, კუდიანი და კარადა“ მას როგორც წესი მიმართავენ, როგორც თეთრ კუდიანს, ხოლო „ჯადოქრის დისწულში“ ჯადისს უწოდებენ.
გათავისუფლების შემდეგ იგი ნარნიაში ასეულობით წლით ამყარებს ზამთარს და ხდება მისი დედოფალი, სანამ ოთხი და-ძმა, ლუსი,ედმუნდი, პიტერი და სიუზენი ლომ ასლანის დახმარებით ათავისუფლებენ ნარნიის მისი ბატონობისაგან. ნარნიაში კვლავ გაზაფხული ბრუნდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარნიის ქრონიკების პერსონაჟები
ილო ბეროშვილი
ბიოგრაფია
მან თავისი საფეხბურთო კარიერა 2000 წელს დაიწყო, როცა ის შეუერთდა „ვიტ ჯორჯიას“. 2005 წელს მან საფეხბურთო კარიერას თავი დაანება და სატელევიზიო კარიერა დაიწყო „იმედში“, სადაც მიჰყავდა გადაცემა „ილო ბეროშვილის შოუ“. მოგვიანებით მან დაიწყო ახალი პერსონაჟის, შავლეგოს თამაში სერიალში „ჩემი ცოლის დაქალები“, რომელიც „რუსთავი 2-ზე“ გადიოდა, მოგვიანებით კი „ფორმულაზე“ გადავიდა. ამჟამად მუშაობს „მთავარ არხზე“, სადაც მიჰყავს გადაცემა „მთავარი ბიჭები“ ნიკა გრიგოლიასთან და ვანიკო თარხნიშვილთან ერთად.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე, მსახიობი ანი ბებია და სამი შვილი (ორი წინა ქორწინებიდან).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
დეზიდერ ზადორი
დეზიდერ ევგენიევიჩ ზადორი (უნგრ: Zádor Dezső; დ. 20 ნოემბერი, 1912 ― გ. 16 სექტემბერი, 1985) ― საბჭოთა პიანისტი, ორღანისტი, დირიჟორი, კომპოზიტორი, პედაგოგი, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1972). მოღვაწეობდა უნგრეთში, ჩეხოსლოვაკიასა და საბჭოთა კავშირში.
ბიოგრაფია
დეზიდერ ზადორი 1912 წლის 20 ნოემბერს უჟგოროდში დაიბადა. მუსიკის პირველი მასწავლებლები მშობლები იყვნენ. დედა მასწავლებელი, ქოროს მომღერალი და მევიოლინე, ხოლო მამა ორღანისტი და ეკლესიის ქოროს სოლისტი იყო. ზადორის პირველი ხელმძღვანელი ფორტეპიანოს კერძო მასწავლებელი ზიგმუნდ ლენდელი იყო.
1932-1934 წლებში სწავლობდა პრაღის კონსერვატორიაში, ორღანის, სადირიჟორო და საფორტეპიანო ფაკულტეტებზე. კარლოვის უნივერსიტეტში ისმენდა ვიტეზსლავ ნოვაკისა და იაროსლავ კრჟიჩკას კომპოზიციის ლექციებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიელი კომპოზიტორები
თამარ ბაქრაძე
თამარ ივანეს ასული ბაქრაძე  (დ. 29 დეკემბერი, 1907, სოფელი ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი ― გ.   18 ივნისი, 1995, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1967).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თსუ ისტორიის ფაკულტეტი და თბილისის რუსთაველის თეატრთან  არსებული დრამატული სტუდია (ორივე 1930 წელს); 1930–1967 წლებში რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები: ამალია (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), ლიდია კოვალი (ალექსანდრე კორნეიჩუკის „პლატონ კრეჩეტი“), ემილია ( უილიამ შექსპირის „ოტელო“), კრუჩინინა (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), კნეინა ჩიტუნია (შალვა დადიანის „გუშინდელი“), ქეთევან დედოფალი (სანდრო შანშიაშვილის „გიორგი სააკაძე“), ზეინაბი (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ოთარაანთ ქვრივი (ილია ჭავჭავაძის მოთხრობის მიხედვით), სანათა (მიხეილ მრევლიშვილის „ზვავი“), გერტრუდა (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“) და სხვა. 1963 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.
დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები თ
წითლიძე
საკუთარი სახელი წითლიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
Styropyro
დრეიკ ენტონი (Drake Anthony ; დ. 20 აგვისტო, 1992, ილინოისი, აშშ), ინტერნეტში ცნობილი, როგორც Styropyro — ამერიკელი ქიმიკოსი და იუთუბერი.
არხი
ენტონის არხზე დემონსტრირებულია მძლავრი ლაზერები, ლაზერების მეშვეობით ნაწილაკების ლევიტაცია, ტესლას კოჭასა და ლაზერების აწყობის პროცესი და მრავალი ქიმიური ექსპერიმენტი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი იუთუბერები კატეგორია:2006 წელს შექმნილი YouTube არხები კატეგორია:დაბადებული 1992
ზესხოს ქედი
ზესხოს ქედი — კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ-დასავლეთი მიმართულების განშტოება, მდინარეების ცხენისწყლისა და ზესხოს წყალგამყოფი. სიგრძე 15 კმ, მაქსიმალური სიგანე 6 კმ, საშუალო სიმაღლე 2845 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. ქედზე ორი პატარა მყინვარია. კალთებზე ხშირია მეოთხეული გამყინვარების ნიშნები — ცირკები, ტროგები და მორენები. ზესხოს ქედის კალთების ქვემო და შუა ნაწილები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით (მუხა, რცხილი, წიფელი), ზემო — ნაძვნარ-სოჭნარით. უფრო მაღლა სუბალპური და ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთი
მინი|მარჯვნივ|200 პქ|ჩრდილო-დასავლეთი ჩინეთი ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთი (西北, Xīběi) — ჩინეთის 6 რეგიონიდან ერთ-ერთი. მოიცავს 2 ავტონომიურ რეგიონს: სინძიანი, ნინსია-ხუეი და 3 პროვინციას: შენსი, განსუ, და ცინხაი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩინეთის რეგიონები
რეჯაინა
ისტორია
რეჯაინა დაარსდა XIX საუკუნის მიწურულს, 1882 წელს, ინგლისის დედოფალ ვიქტორიას ბრძანებით.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის ქალაქები
Mothership (ალბომი)
Mothership — ინგლისურ როკ ჯგუფ ლედ ზეპელინის კომპილაცია. ალბომი გამოვიდა 2007 წლის 12 ნოემბერს. კომპილაცია გამოსცეს ლეიბლებმა Atlantic Records და Rhino Entertainment.
ადგილი ჩარტები
Mothership-მა ჩარტებში პირველად  #4 ადგილი დაიკავა, ეს იყო დიდი ბრიტანეთის ჩარტები. ამ ალბომმა #1 ადგილი დაიკავა ახალ ზელანდიურ ჩარტში და სამი კვირის განმავლობაში პირველ ადგილზე იყო. Mothership-მა აშშ-ს ჩარტებში #7 ადგილი დაიკავა, აშშ-ში ამ ალბომის 1,000,000 ასლი გაიყიდა
ურბანული განახლება
ურბანული განახლება (ინგლ. Urban Renewal, ან Urban Regeneration) — წინააღმდეგობრივი პროგრამა აშშ-სა და მრავალ სხვა განვითარებულ ქვეყანაში, რომელიც მიზნად საშუალო და მჭიდროდ დასახლებული ქალაქური უბნების გადახალისებას ისახავს. ეს პროცესი გვიან 1940-იან წლებში დაიწყო და დღემდე გრძელდება. მას მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს ქალაქის ზოგად იერზე. ეს მექანიზმები გადამწყვეტ როლს ასრულებს მსოფლიოს ქალაქების ისტორიასა და დემოგრაფიაზე, მათ შორის: პეკინის, მელბურნის, გლაზგოს, ბოსტონის, ვარშავის, სან-ფრანცისკოსა და ბილბაოს განახლებაში. ყველაზე ხშირად ციტირებულ ნიმუშთა შორისაა კანარი-ვარფი ლონდონში და კარდიფი უელსში.
ურბანულ განახლებას თან მრავალი წინააღმდეგობა სდევს და ტიპურად მოიცავს მცირე თუ დიდი წარმოებების დანგრევას, ადამიანთა გადასახლებას და უძრავი ქონების ნაციონალიზაციას ქალაქის მთავრობის მიერ ჩაფიქრებული საზოგადო მიზნებისთვის განკუთვნილი პროექტების განხორციელებისთვის. გამართლება, რომელსაც ხშირად ურბანული განახლების პროექტებისთვის იყენებენ, არის დაკნინებული საცხოვრებელი უბნების, კომერციული და ინდუსტრიული კვარტლების გადახალისების აუცილებლობა. ამ პროექტებს, როგორც წესი, სოციალურად ნაკლებად დაცული საზოგადოების ფენები ეწირება.
XX საუკუნის მეორე ნახევარში ურბანულმა განახლებამ სწრაფი ურბანული განაშენიანება გამოიწვია გარეუბნებში, ქალაქის ძველი უბნები კი ახალი გზატკეცილებისა და ავტოსტრადებისთვის დაინგრა.
ურბანული განახლების ეფექტი ფაქტობრივ გადახალისებაზე ინტენსიური დებატების საგანია. მის დამცველთა მტკიცებით ის ეკონომიკური მამოძრავებელი ძალაა, ოპონენტები კი მას მდიდართა კიდევ უფრო გამდიდრების მექანიზმად აღიქვამენ ღარიბთა და გადასახადების გადამხდელთა ხარჯზე. მისი საფასური საკმაოდ მაღალია არსებული უბნებისთვის, ვინაიდან მრავალ შემთხვევაში ასეთი პროექტები ქალაქის ამ "ცოცხალი ორგანიზმების" განადგურებით სრულდება.
თავდაპირველი ურბანული განახლების პროექტების ჩავარდნის გამო ქალაქმგეგმავები და საზოგადოებრივი აქტივისტები ცდილობენ ფოკუსი გადაიტანონ არსებული ურბანული გაერთიანებების (თემების, უბნების, კვარტლების) სოციალურ გადახალისებაზე. დროთა განმავლობაში ურბანული განახლება გადაიზარდა პოლიტიკაში, რომელიც ნაკლებად ეყრდნობა ნგრევას და მეტად გადახალისებასა და რეინვესტიციას, რაც ამჟამად მრავალი ადგილობრივი მმართველობის სამოქმედო გეგმის ინტეგრირებული ნაწილია. ეს პროგრამები ასევე მოიცავს ადგილობრივი მცირე და საშუალო მეწარმეობის წახალისებას. თუმცა, მიუხედავად ამ ახალი ადაპტირებული ფორმისა, ურბანული განახლების პროექტები ხშირად ხდება მთავრობის კორუფციისა და თავნებობის წყარო.
კატეგორია:ქალაქგეგმარება
Lighthouse Family
Lighthouse Family — ბრიტანული მუსიკალური დუეტი. ცნობილი გახდა 1990-იან წლებში და წარმატება ჰქონდა 2000-იანი წლების დასაწყისში. მასში შედიან ტუნდე ბაიევუ (ვოკალი) და პოლ ტაკერი (კლავიშისტი). 1995 წლის სადებიუტო ალბომით Ocean Drive მოიპოვეს დიდი წარმატება, რაც აღინიშნა მისი 1.8 მილიონი ასლის ოდენობით გაყიდვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1993 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები
სილიო
სილიო (Coprinopsis atramentaria) — ქუდიანი საჭმელი სოკო კოპრინუსისებრთა ოჯახისა. ქუდი, რომლის დიამეტრია 5-10 სმ, ფორმით ჯერ კვერცხისებრია, შემდეგ ზარისებრი, ფერად — ნაცრისფერი ან ნაცრისფერ-ყავისფერი, ზედაპირი დაფარულია წვრილი ბუსუსებით. ფეხი თეთრია, 10-12 სმ სიგრძისა, ფუყე. საყელო, რომელიც ნორჩობაში აქვს, სწრაფად ქრება და მის ადგილზე რჩება ლილვაკისებური წარმონაქმნი. ფირფიტები ჯერ თეთრია, შემდეგ შავი და მომწიფებისას ქუდთან ერთად ლღვება შავ სითხედ. იზრდება დამპალ ფოთლოვან ხეებთან ახლოს, არხების პირას, ლამიან ადგილას, აპრილიდან ნოემბრამდე. იჭმება ნორჩობაში ახალი (სანამ ფირფიტები გაუშავდება). ალკოჰოლთან ერთად შხამიანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:კოპრინოფსისი
ვატი
ვატი (აღნიშვნა: ', ') — სიმძლავრის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. აღსანიშნავია, რომ ერთი ცხენის ძალა ტოლია 735.5-დან 750-მდე ვატისა. არსებობს მექანიკური, თბური და ელექტრული სიმძლავრე. სახელი ეწოდა ჯეიმზ ვატის პატივსაცემად. ქართული აღნიშვნაა ვტ, საერთაშორისო W.
სქოლიო
კატეგორია:სიმძლავრის საზომი ერთეულები კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინცია
მისი დედაქალაქი სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე მდებარეობს კუნძულ ტენერიფზე (ესპანეთის ყველაზე დასახლებული კუნძული). 2008 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა შეადგენს 1,005,936 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვება - 313.57 კაცი/კმ²-ზე. პროვინციის 24% ცხოვრობს დედაქალაქში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
დელფიმ მორეირა
რესურსები ინტერნეტში
ডেলফিম মোরেইরা Delfim Moreira
მარინე ბაბუნაშვილი
მარინე ბაბუნაშვილი (დ. 24 მაისი, 1957, თბილისი — გ. 21 ნოემბერი, 2022) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1992 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადრეული პრენატალური დიაგნოსტიკის სხვადასხვა მეთოდთა ეფექტურობის შეფასება და მისი მოთხოვნილება საქართველოში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ექიმები
პორვოო
პორვოო (Porvoo; Borgå) — ფინეთის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი. პორვოო მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთით, უუსიმაას რეგიონში, ჰელსინკიდან 50 კილომეტრის დაშორებით. პორვოო ფინეთის სიდიდით 21-ე ქალაქია და მისი მოსახლეობა 50 083-ს ადამიანს შეადგენს. ქალაქი გამოირჩევა შვედურენოვანი მოსახლეობის სიმრავლით. 2016 წლის მონაცემებით პორვოოს მოსახლეობის 29,6%-სთვის შვედური მშობლიური ენაა.
პორვოოში ასევე განლაგებულია ფინეთის ევანგელურ-ლუთერანული ეკლესიის შვედურენოვანი ეპარქია.
ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პორვოო პირველად XIV საუკუნეში მოიხსენიება. რეგიონში პირველი დასახლებები XIII საუკუნეში ჩნდება. პორვოოსთვის ქალაქის სტატუსი შვედეთის მონარქმა, მაგნუს ერიკსონმა 1346 წელს მიანიჭა. ქალაქის სახელი შვედური Borgå-დან მომდინარეობს რაც ქართულად „ციხის მდინარეს“ ნიშნავს.
დემოგრაფია
2017 წლის მაისის მონაცემებით პორვოოს მოსახლეობა 50 083-ს ადამიანს შეადგენს. 1980 წლიდან ქალაქის მოსახლეობა სტაბილურად იზრდება, რაც განპირობებულია ქალაქის უსაფრთხო გარემოთი, კომერციული და საჯარო მომსახურეობის ხელმისაწვდომობით, და სამუშაო ადგილების სიმრავლით. მოსახლეობის 64,2% ფინურენოვანია, 29,6% კი შვედურენოვანი. თუმცა შვედურენოვანი მოსახლეობის რაოდენობა თანდათანობით კლებულობს, შედარებისთვის 1960 წელს პორვოოს შვედურენოვანი მოსახლეობა ქალაქის 54,7% მოიცავდა.
მმართველობა
ქალაქის მმართველი არის იუკკა-პეკკა უიულა. პორვოოს საკრებულოს ჰყავს 51 დეპუტატი. პორვოოში შვედურენოვანი მოსახლეობის სიმრავლის გამო, საკრებულოს არჩევნებს ხშირად ფინეთის შვედ მოქლაქეთა პარტია იგებს. 2017 წლის ადგილობრივი არჩევნების შედეგად, საკრებულოს შემადგენლობა შემდეგნაირად გამოიყურება:
განათლება
პორვოოში არის რამდენიმე სკოლა და ლიცეუმი, აგრეთვე მუსიკალური, სამხატვრო და პროფესიული სასწავლებლები. პორვოოში განლაგებულია ორი უმაღლესი სასწავლებლის კამპუსი:
დაძმობილებული ქალაქები
პორვოოს დაძმობილებული ქალაქები:
მეფის სიტყვა
მეფის სიტყვა (The King's Speech) — 2010 წლის ბრიტანული ისტორიული დრამა, რომელიც გადაიღო რეჟისორმა ტომ ჰუპერმა დევიდ სეიდლერის სცენარის მიხედვით. ფილმი 2010 წლის ტორონტოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე ხალხის რჩეული გახდა.
ფილმის მთავარი გმირი კოლინ ფერთი განასახიერებს მეფე ჯორჯ VI და ჯეფრი რაში თერაპერტ ლაიონელ ლოუგს, რომელიც ეხმარება მეფეს ბორძიკით ლაპარაკისგან თავის დაღწევაში. ფილმის გადაღება დაიწყო დიდ ბრიტანეთში 2009 წლის ნოემბერში. მისი პირველი და ლიმიტირებული ჩვენება მოეწყო 2010 წლის 26 ნოემბერს აშშ–ში. ფართო მასებისთვის ის ხელმისაწვდომი გახდაა 2010 წლის 10 დეკემბერს, ხოლო მისი ოფიციალური პრემიერა გაიმართა გაერთიანებულ სამეფოში 2011 წლის 7 იანვარს. მის გამოსვლას პოზიტიური გამოხმაურება მოჰყვა. Rotten Tomatoes-ის მიხედვით კინოკრიტიკოსთა 96% მას დადებითად აფასებს.
ჯილდოები
ოსკარის 83-ე დაჯილდოებაზე ფილმმა ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია დაიმსახურა. ფილმ დასაწყისთან ერთად გახდა სურათი, რომელმაც ყველაზე მეტი ჯილდო მოიპოვა დაჯილდოებაზე.
ოსკარი
BAFTA
ოქროს გლობუსი
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ტომ ჰუპერის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ჟორჟ სერა
ჟორჟ სერა (Georges Seurat; დ. 2 დეკემბერი, 1859 — გ. 29 მარტი, 1891) — ფრანგი ფერმწერი და გრაფიკოსი, ნეოიმპრესიონიზმის დამფუძნებელი და ლიდერი, ფერწერის მეთოდის, სახელწოდებით „დივიზიონიზმის“ (ან „პუანტილიზმის“) შემქმნელი. მისი ვრცელი ტილო „კვირადღე კუნძულ გრან-ჟატზე“ XIX საუკუნის მხატვრობის ერთ-ერთ საუკეთესო ნიმუშად ითვლება. სწავლობდა პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში (1878-1879).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
ჩრდილოეთი ჩინეთი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩინეთის რეგიონები
ივანე ბაქრაძე
ივანე ირაკლის ძე ბაქრაძე (დ. 21 სექტემბერი [ძვ. სტ. 9 სექტემბერი], 1898,სოფ. ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს რაიონი ― გ. 13 ნოემბერი, 1980, თბილისი) ― ქართველი მეცნიერი მანქანათმშენებლობის დარგში, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1954), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1956).
1925 წელს დაამთავრა თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკური ფაკულტეტი. 1925-1933 წლებში მუშაობდა თბილისის საბურღი იარაღების ქარხანაში (ახლანდელი თბილისის საწარმოო გაერთიანება „ჩარხმშენებელი“), 1933-1959 წლებში ― თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში (1953-1959 წლებში ― პრორექტორი). 1959-1962 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მანქანათა ნაწილების კათედრის გამგე. 1962 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მანქანათა მექანიკის ინსტიტუტის მანქანათა ნაწილების გაანგარიშების განყოფილების გამგედ.
ბაქრაძის შრომები ეხება კბილა და ჭიახრახნული გადაცემების ცვეთისა და ჩაჭექის თეორიის, ელექტრომავლებში გამოზენებული კბილანების გამლეობის გადიდებისა და პოლიმერული მასალისაგან დამყადებული დეტალების გაანგარიშების საკითხებს და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ი
ნოკაუტ-სისტემა მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის
,,ნოკაუტ-სისტემა’’ მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის
უმაღლესი კოეფიციენტების მქონე 64 მოჭდრაკე იკრიბება ერთ ქალაქში და ოლიმპიური სისტემით არკვევს უძლიერესის ვინაობას. ნოკაუტ-სისტემის ძირითადი წესები ასეთია: საწყის ეტაპებზე მოჭადრაკეები ორ, ხოლო ფინალში ოთხ პარტიაში არკვევენ გამარჯვებულს. თუ ამ ორმა (ოთხმა) პარტიამ ვერ გამოავლინა გამარჯვებული მაშინ ინიშნება ორი დამატებითი პარტია: პირველი სწრაფ ჭადრაკში, მეორე კი ბლიცში (თუ პირველი ყაიმით დასრულდა). თუ ვერც ბლიცმა გამოავლინა გამარჯვებული, მოგებულად ითვლება შავი ფიგურებით მოთამაშე მოჭადრაკე. კონკრეტულ შეჯიბრებაზე ამ წესებმა შეიძლება განიცადოს უმნიშვნელო ცვლილებები (მაგ. პირველი ორი დამატებითი პარტია სწრაფ ჭადრაკში და უკვე შემდეგ ბლიცი), მაგრამ ძირითადი პირობები უცვლელი რჩება.
ყოველივე ამას რა თქმა უნდა საერთო არაფერი აქვს კლასიკურ ჭადრაკთან და დიდია შემთხვევითობის ფაქტორიც (განსაკუთრებით სწრაფ ჭადრაკში და ბლიცში). მართლია მთლად სუსტი მოჭადრაკე ვერ იმარჯვებს, მაგრამ ხშირია შემთხვევა, როდესაც ობიექტურად ძლიერი მოჭადრაკე მარცხდება თავისზე სუსტ მოწინააღმდეგესთნ. ვაჟთა ჭადრაკში ფიდე მივიდა დასკვნამდე, რომ ნოკაუტ-სისტემა სრულად ვერ ასახავს ძალთა თანაფარდობას და შეცვალა იგი. ახლა მიმდინარეობს საუბრები ამ სისტემის შეცვლასთან ან სრულყოფასთან დაკავშირებით ქალთა შორის, მაგრამ ჯერჯერობით ეს ამბავი საუბრებს არ გასცილებია. მანამდე კი უკვე ჩატარდა 6 მსოფლიოს ჩემპიონატი ამ სისტემით.
1546
თარიღი უცნობია
*
ფარშავანგთვალა ატლასი
ფარშავანგთვალა ატლასი (Attacus atlas) — პეპელა ფარშავანგთვალასებრთა ოჯახისა. მსოფლიოს ყველაზე დიდი ზომის პეპელა ; ფრთების შლილი 25 სმ აღწევს; დედალი უფრო დიდია, ვიდრე მამალი. დედლის უდიდესი ეგზემპლარი, რომლის ფრთების შლილი 262 მმ-ს შეადგენდა, აღმოჩენილია კუნძულ იავაზე.
ფარშავანგთვალა ატლასი გავრცელებულია ტროპიკებსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის ტყეებში (სამხრეთი ჩინეთიდან და ტაილანდიდან ინდონეზიამდე, ბორნეომდე და იავამდე.) დედალი იზიდავს მამალს სეკრეტირებადი ფერომონების მეშვეობით, რომლებიც მუცლის ქვევითაა განლაგებული. მამალი დედალს ეძებს ფერომონების სუნის მიხედვით და ტოვებს კვერცხებს მცენარის ქვედა ნაწილში. საინკუბაციო პერიოდი გრძელდება 8-დან 14 დღემდე.
სქოლიო
კატეგორია:ფარშავანგთვალასებრნი
ანურადჰაპურა
ანურადჰაპურა (სინჰალ. අනුරාධපුරය, ტამილ. அனுராதபுரம்) — ქალაქი შრი-ლანკაში. ჩრდილო–ცენტრალური პროვინციის დედაქალაქი. განლაგებულია მდინარე არუვას სანაპიროზე. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 63 ათას მცხოვრებს. ერთ-ერთი უძველესი დედაქალაქია. ცნობილია ლანკანის უძველესი ცივილიზაციის ნაშთებით. მდებარეობს ამჟამინდელ დედაქალაქ კოლომბოდან 205 კმ-ით ჩრდილოეთით.
ანურადჰაპურა შრი-ლანკის დედაქალაქი იყო ძვ. წ. IV საუკუნიდან ახ. წ. XI საუკუნემდე. ამ დროის განმავლობაში, ის მთელს სამხრეთ აზიაში პოლიტიკურად ერთ-ერთ ყველაზე სტაბილურ, მტკიცე ურბანული ცხოვრების ქალაქს წარმოადგენდა. ქალაქი შედგება ორი ნაწილისაგან ე.წ. " ძველი ქალაქის" (ინგლ. Old City), სადაც განლაგებულია არქეოლოგიური ზონა და რამდენიმე დიდი ტაძარი და მდინარისგან გამოყოფილი ე.წ. "ახალი ქალაქისაგან", რომელშიც მდებარეობს საცხოვრებელი კვარტლები და ტურისტული ზონა. 1950–ან წლებში ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვეტილება მოსახლეობის ახალ ქალაქში გადასახლების შესახებ, არქეოლოგიური ძეგლების დაცვის მიზნით. დღეისათვის, ქალაქი მთელი მსოფლიოს ბუდისტებისთვის წმინდა ადგილად ითვლება. გარს უამრავი ბუდისტური მონასტერი აკრავს, რომლებიც 40 კმ² ტერიტორიას იკავებენ.
ისტორია
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ისურუმუნიას ციხე ისტორიული ქრონიკები გადმოგვცემენ, რომ ამ ადგილას პირველი მოსახლეობა ძვ.წ.V საუკუნეში გაჩნდა. არქეოლოგიური მონაცემებით კი იგი უფრო ძველი ქალაქია და თავის ასაკს მინიმუმ ძვ.წ.X საუკუნიდან მოითვლის. ქრონიკების თანახმად, ქალაქის აყვავება უკავშირდება მეფე პანდუკაბჰაიეს სახელს (სინჰალ பண்டுகாபயன்). მან ძვ.წ. 337 წელს კუნძულზე პირველი სინჰალური სამეფოს დედაქალაქად აქცია იგი, სეხლწოდებით "ანურადჰა".
ქალაქს ჰქონდა მკაფიო დაგეგმარება; მის გარშემო არსებობდა სარწყავი არხების ფართო სისტემა. სპეციალურად წყალმომარაგებისათვის აშენდა ხელოვნური ტბა, რომელიც დღემდე შემორჩა. ადგილმდებარეობა, უდავოდ, საუკეთესოდ იქნა შერჩეული. მდინარე ქალაქს აკავშირებდა მანარის ყურის სანაპირო ზოლთან. გზათა ქსელი კუნძულის შორეულ რაიონებს ადვილად უკავშირდებოდა, ხოლო სანაპირო ჯუნგლები იცავდნენ გზებს დამპყრობთა და ყაჩაღთა თავდასხმებისაგან.
ანურადჰა დინამიურად ვითარდებოდა, როგორც სავაჭრო და რელიგიური ცენტრი. აქედან ვრცელდებოდა მთელ კუნძულზე ბუდიზმი. ვაჭართა და მომლოცველთა წყალობით, ის ფართოდ იყო ცნობილი მსოფლიოში. კერძოდ, ქალაქი კლავდიუს პტოლემეს რუკებზეც კია აღნიშნული. ახ. წ. 100 წლისათვის ანურადჰას მოსახლეობა შეადგენდა 130 ათას კაცს, ამ მაჩვენებლით მსოფლიოს მაშინდელ უდიდეს ქალაქთა შორის მე–6 ადგილზე იყო. ქალაქი განთქმული იყო სამედიცინო მომსახურების მაღალი ხარისხით და ყურადღებით, რომელსაც ქალაქის ხელისუფლება აქცევდა ქუჩების სისუფთავეს და ქალაქიდან ნარჩენების გატანას.
XI საუკუნეში ქალაქი დაანგრიეს სამხრეთ ინდოეთიდან შემოჭრილმა დამპყრობლებმა თამილებმა, რომლებმაც შექმნეს დაპყრობილი ტერიტორიები მიუერთეს სახელმწიფო ჩოლას. შედეგად სინჰსლური სახელმწიფოს დედაქალაქი გადატანილ იქნა პოლონარუვაში. ანურადჰამ დაკარგა თავისი პოლიტიკური და ეკონომიკური მნიშვნელობა. მცხოვრებთა ნაწილმა მიატოვა ქალაქი. მიუხედავად ამისა, ქალაქი რჩებოდა შრი–ლანკის რელიგიურ ცენტრად და ბუდისტი მომლოცველებისთვის მნიშვნელოვან ადგილად.
1982 წელს, იუნესკომ ანურადჰაპურა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
გეოგრაფია და კლიმატი
220px|მინიატიურა|ანურადჰაპურას ოლქი
ანურადჰაპურა განლაგებულია შრი–ლანკის ჩრდილოეთით, კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. ზღვის დონიდან 81 მ. სიმაღლეზე, მდინარე არუვას სანაპიროზე, რომელზეც წარმოებს საზღვაო გადაზიდვები მცირე კატარღებისათვის ქალაქის დასავლეთით მდებარეობს ქედები. ისინი წარმოადგენს კუნძულის ორ სანაპიროს შორის წყალგამყოს.
კლიმატი აქ სუბეკვატორიალურია, წვიმების ორი სეზონით (აპრილ–მაისში და ოქტომბერ–იანვარში). ყველაზე მშრალი თვეა ივნისი. ანურადჰაპურა წარმოადგენს ერთ–ერთ ყველაზე უფრო მშრალ ქალაქს შრი–ლანკაზე. ჰაერის საშუალო ტენიანობა აქ მერყეობს 50-75%–ის ფარგლებში, სეზონებისა და დღე–ღამის დროის მიხედვით.
მოსახლეობა
2011 მონაცემებით შეადგენს 63 208 ადამიანს. მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:
მოსახლეობის რელიგიური მსოფლმხედველობა პრაქტიკულად ეროვნული შემადგენლობის ანალოგიურია. სინჰალები არიან ბუდისტები; ლარაკალები – მუსლიმები; თამილები – ინდუსები (ნაწილი – კათოლიკები).
ეკონომიკა და ტრანსპორტი
ქალაქის ეკონომიკის ძირითადი დარგია სოფლის მეურნეობის პროდუქტების გადამამუშავებელი მრეწველობა. ასევე, ხალხური რეწვა (ხეზე კვეთა), ტურიზმი და ბუდისტ მომლოცველთა მომსახურება. ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდგომარეობის გამო ანურადჰაპურა უძველესი დროიდან დღემდე წარმოადგენს კუნძულის ძირითადი ქალაქების დამაკავშირებელ საგზაო–სატრანსპორტო მაგისტრალურ ცენტრს. სარკინიგზო მაგისტრალი კუნძულის ქალაქებს აკავშირებს ქვეყნის დედაქალაქ კოლომბოსთან. მოქმედებაშია, აგრეთვე, მცირე სამდინარო პორტი.
ღირსშესანიშნაობები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ანურადჰაპურას ღირსშესანიშნაობა. რუანველის დაგობა 220px|მინიატიურა|მაჰაბოდჰის ხე ანურადჰაპურას "ძველი ქალაქის" ფარგლებში შემონახულია ანტიკური ხანის მრავალრიცხოვანი ძეგლები. (ისინი შეტანილია მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის იუნესკო–ს ძეგლთა სიაში) - ტუპარამას ზარი ფორმის სტუპა (დაგობა) (თარიღდება ძვ.წ. III საუკუნით) და რუანველის იგივე ფორმის დაგობა (თარიღდება ძვ.წ.II-I საუკუნით)  ბუდას ქვის ქანდაკებებით. კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო კომპლექსი ისურუმუნია, სასახლეები, ხელოვნური წყალვარდნილები. მთელი ეს ღირსშესანიშნაობა მდებარეობს ძველი ქალაქის შემოგარენში, საიდანაც 1950 წელს, ხელისუფლების გადაწყვეტილებით, მოსახლეობა გადაასახლეს ახალ ქალაქში.
პილიგრიმებისათვის მოსალოც ადგილად ითვლება მაჰაბოდჰის ხე და მის სიახლოვეს მდებარე მაჰაბოდჰის ტაძარი. იგი ამოსულია ტოტზე. წმინდა ბოდჰის ხე მდებარეობს ინდოეთის ქალაქ ბოდჰ გაიაში. ლეგენდის თანახმად, მის ქვეშ ბუდაგასხივოსნებულა. მაჰაბოდჰის ხე არის უძველესი არსებულ ხეთა შორის თავისი დოკუმენტირებული ისტორიით. მოგვიანებით, ის რამდენიმეჯერ დაიღუპა, მაგრამ მის ნაცვლად ირგვებოდა ახალი ხე მაჰაბოდჰის წმინდა ხის თესლზე ამოსული ნერგის სახით ანურადჰაპურაში. არსებობს აგრეთვე, მრავალი ბუდისტური მონასტერი (მ.შ. აბჰაიაგირი), არქეოლოგიური მუზეუმი, სადაც შეგროვილია იშვიათი ღირებულების სკულპტურული ნამუშევრები და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წმინდა ქალაქები კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები კატეგორია:ინდოეთის ისტორია კატეგორია:ინდური ქალაქები კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შრი-ლანკაში კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
ლენინური პრემია
thumb ლენინური პრემია, '''ვ. ი. ლენინის სახელობის პრემია''' (Ле́нинская пре́мия) — სსრკ-ში მოქალაქეთა წახალისების ერთ-ერთი უმაღლესი ფორმა მეცნიერების, ტექნიკის, ლიტერატურის, ხელოვნებისა და არქიტექტურის დარგში უთვალსაჩინოესი მიღწევებისათვის.
სკკპ ცკ-ისა და სსრკ მინისტრთა საბჭოს 1966 წლის 9 სექტემბრის დადგენილებით, 2 წელიწადში ერთხელ ანიჭებდნენ 30 ლენინურ პრემიას (25 — მეცნიერებასა და ტექნიკაში, 5 — ლიტერატურაში, ხელოვნებასა და არქიტექტურაში). 1970 წელს დამატებით დაწესდა პრემია საბავშვო ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებისათვის. თითოეული ლენინური პრემიის ოდენობა 1000 მანეთი იყო. მოქმედი დებულებით (СП СССР 1967, № 6, ст. 29) განსაზღვრული იყო იმ სახელმწიფო, საზოგადო და სამეცნიერო ორგანიზაციათა წრე, რომელთაც უფლება ჰქონდათ წარედგინათ ნაშრომი ლენინურ პრემიაზე. ლენინური პრემიის მოსაპოვებლად შეიძლება წარედგინათ სამეცნიერო ნაშრომი, რომელიც დაიბეჭდა (საჯაროდ შესრულდა ან აიგო) კანდიდატურების წარდგენის ვადის დამთავრებამდე 1 წლით ადრე, ტექნიკური და წარმოების დარგის ნაშრომი კი — სახალხო მეურნეობაში დანერგვის შემდეგ. სკკპ ცკ-ისა და სსრკ მინისტრთა საბჭოს დადგენილება ლენინური პრემიის მინიჭების შესახებ პრესაში ქვეყნდებოდა ვ. ი. ლენინის დაბადების დღესთან დაკავშირებით. იმ პირს, რომელმაც მიიღო ლენინური პრემია, ენიჭება „ლენინური პრემიის ლაურეატის“ წოდება, გადაეცემოდა დიპლომი, საპატიო ნიშანი და მოწმობა.
საქართველოს სსრ
ლენინური პრემიის ლაურეატები იყვნენ:
ლიტერატურა
კატეგორია:სსრკ-ის პრემიები
ბილა-ცერკვა
ქალაქი დააარსა კიევის მთავარმა იაროსლავ ბრძენმა1032 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კიევის ოლქის ქალაქები
ელ-მარაჰა
ელ-მარაჰა - ქალაქი ცენტრალურ ეგვიპტეში. ელ-მარაჰაში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. ქალაქი სუჰაგის საგუბერნატოროს მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტია.
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:სუჰაგის მუჰაფაზა
ზესხო
ზესხო — მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, შარივცეკის უღელტეხილის დასავლეთით, ზღვის დონიდან 2780 მ, სიგრძე 19 კმ. მარჯვნიდან ერთვის მდინარე ყორულდაში. საზრდოობს თოვლის, წვიმის, მიწისქვეშა და მყინვარის წყლით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 7,65 მ³/წმ. წყალდიდობა იცის გაზაფხულ-ზაფხულში, წყალმცირობა - ზამთარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ცხენისწყლის შენაკადები
მორსი (კუნძული)
მორსი (Mors) — პატარა კუნძული დანიაში, თავთხელ ლიმფიორდის სრუტეში. ფართობი 367,7 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 21 800 ადამიანს შეადგენს. მთავარი ქალაქია ნიკებინგ-მორსი.
გეოგრაფიულად მორსი უნიკალურია. მეზობელ კუნძულ ფურთან ერთად ცნობილია დიატომიტის დეპოზიტებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის კუნძულები
ნელი ბაბუნაშვილი
ნელი ბაბუნაშვილი (დ. 29 ივლისი, 1933) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სან.ჰიგიენური ფაკულტეტი.
1958 წელს იყო რესპუბლიკური ბავშვთა კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი–ორდინატორი. 1960 წელს პედიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1968 წელს ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1994 წლიდან წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელია. ამზადებს ექიმებს ელექტროფიზიოლოგიაში, კითხულობს ლექციებს უნივერსიტეტის პედიატრიულ ფაკულტეტზე კარდიოლოგიაში. ავტორია 100 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულ–სისხლძარღვთა სისტემის მდგომარეობას ნორმისა და პათოლოგიის დროს.
1966 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჯანმრთელ ბავშვთა ელექტროკარდიოგრაფიული და ბალისტოკარდიოგრაფიული მონაცემები და მათი ურთიერთკავშირი ასაკობრივ ასპექტში“.
1994 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „გულ–სისხლძარღვთა სისტემის თავისებურება და გულის რიტმის მათემატიკური ანალიზი ქრონიკული ტონზილიტისა და ალერგიული დაავადებების დროს ბავშვებში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ზესხოს უღელტეხილი
ზესხოს უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ზესხოს ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2562 მ. ზესხოზე გამავალი სასაპალნე გზა აკავშირებს ცხენისწყლისა და ზესხოს (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემო დინებათა ხეობებს. ზესხოს მიდამოები აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
საკვებით თამაში
ქვე-ტიპები
კატეგორია:პარაფილიები კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები
აჯაი
აჯაი (अजय नदी) — მდინარე ინდოეთში, ჯარხანდისა და ბენგალის შტატების ტერიტორიაზე. სახელი აჯაიი „დაუპყრობელს“ ნიშნავს.
სათავეს იღებს ბიჰარის შტატში, ქალაქ მუნგერის სიახლოვეს, დაახლოებით 300 მ სიმაღლის ბორცვზე. მნიშვნელოვანი შენაკადებია პათრო, ჯაიანტი, ტამუნი და კუნური.
მთლიანი სიგრძე 288 კმ-ია, საიდანაც 152 კმ ბენგალის შტატზე მოდის; აუზის ფართობი — 6 000 კმ². ერწყმის მდინარე ჰუგლის.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
ისრაელი
ისრაელი (יִשְׂרָאֵל Yisra'el; إِسْرَائِيل Isrā'īl, ოფიციალურად ისრაელის სახელმწიფო) — ქვეყანა სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ კიდეზე. ესაზღვრება ლიბანი ჩრდილოეთით, სირია ჩრდილო-აღმოსავლეთით, იორდანია აღმოსავლეთით და ეგვიპტე სამხრეთ-დასავლეთით, და მოიცავს გეოგრაფიულად მრავალფეროვან რეგიონებს მის შედარებით მცირე ტერიტორიაზე. საკუთრივ ისრაელს ასევე ემიჯნება დასავლეთ ნაპირი აღმოსავლეთით და ღაზას სექტორი სამხრეთ-დასავლეთით. 9,7 მილიონი მოსახლეობით, რომელთა უმრავლესობა ებრაელია, ისრაელი მსოფლიოს ერთადერთი ებრაული სახელმწიფოა. ისრაელი სამშობლოდ ითვლება სხვა ეთნიკური ჯგუფებისთვისაც, მათ შორის უმრავლესობას არაბები და მრავალრიცხოვანი რელიგიური ჯგუფები (მუსლიმები, ქრისტიანები, დრუზები, სამარიტელები და სხვ.) წარმოადგენენ.
ისრაელის თანამედროვე სახელმწიფო საფუძვლებს იყრის ისრაელის მიწაზე (Eretz Yisrael), კონცეფცია, რომელიც უძველესი დროიდან იუდაიზმის ცენტრალური იდეა იყო, და უძველესი იუდეის სამეფოს გულში, საიდანაც თანამედროვე ებრაელები უნდა იყვნენ წარმოშობით. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ერთა ლიგამ დაამტკიცა პალესტინაზე ბრიტანეთის მანდატი, რომელსაც უსწრებდა „ებრაელი ხალხისთვის ეროვნული კერის“ შექმნისთვის ხელშეწყობის მიზნით გამოქვეყნებული ბალფურის დეკლარაცია. 1947 წელს, პალესტინაზე ბრიტანული მანდატის ამოწურვის შემდეგ, გაერომ დაამტკიცა პალესტინის ტერიტორიის გაყოფა ორ - ებრაულ და არაბულ ნაწილებად, რასაც დაეთანხმნენ ადგილობრივი ებრაელები, ხოლო უარი განაცხადეს არაბებმა. 1948 წლის 14 მაისს ისრაელმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაზეც მეზობლემა არაბულმა სახემწიფოებმა ომის დაწყებით უპასუხეს, ვინაიდან მათ უარი განაცხადეს ისრაელის ცნობაზე, რასაც საფუძვლად ედო ადგილობრივ არაბთა მიერ ყოფილი ბრიტანეთის სამანდატო პალესტინის სრულ ტერიტორიაზე პრეტენზია. ისრაელი თავდაცვითი ომების სერიაში გამარჯვებული გამოვიდა და შეძლო საკუთარი დამოუკიდებლობის დაცვა. ამ ომებით მან საკუთარი საზღვრები გაეროს დაყოფის გეგმით ფარგლებს გარეთ გადაწია. მას შემდეგ ისრაელი კონფლიქტშია მრავალ მეზობელ არაბულ ქვეყანასთან, რის გამოც პერიოდული ომები და კონფლიქტები რეგიონში დღემდე გრძელდება. დაფუძნების შემდეგ ისრაელის საზღვრები და სახელმწიფოს არსებობის უფლება მუდმივი დისპუტის საგანი იყო, განსაკუთრებით მის არაბ მეზობლებთან და მათ პალესტინელ ლტოლვილებთან. ისრაელს სამშვიდობო ხელშეკრულება აქვს მოწერილი ეგვიპტესთან და იორდანიასთან, თუმცა ხანგრძლივი მშვიდობის მიღწევა პალესტინელებთან დღემდე შეუძლებელი გახდა.
ისრაელი წარმომადგენლობითი დემოკრატიაა საპარლამენტო სისტემითა და საყოველთაო საარჩევნო უფლებით. პრემიერ-მინისტრი მთავრობის ხელმძღვანელის, ხოლო ქნესეთი ისრაელის საკანონმდებლო ორგანოს დანიშნულებას ასრულებს. ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით, ქვეყნის ეკონომიკა სიდიდით 44-ეა მსოფლიოში. ჰუმანური განვითარებით, პრესის თავისუფლებითა და ეკონომიკური კონკურენტულობით ისრაელი ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში რანგით პირველია. იერუსალიმი ქვეყნის პოლიტიკური დედაქალაქია და ქვეყნის უდიდესი ქალაქია, ხოლო თელ-ავივი — ეკონომიკური ცენტრი.
სახელწოდება
მარცხნივ|130პქ|მინი|[[მერნეპტაჰას სტელა, კაიროს მუზეუმი]] 1948 წელს, ახლადჩამოყალიბებულ ებრაულ სახელმწიფოს ოფიციალურად ისრაელის სახელმწიფო ეწოდა, თუმცა არსებობდა სახელწოდების კიდევ რამდენიმე ვერსია: „ისრაელის მიწა“, „სიონი“, „იუდეა“. ისრაელის სახელმწიფოს მოქალაქეს კი ეწოდა „ისრაელი“.
ისტორიულად, სიტყვა „ისრაელი“ გამოიყენებოდა ისრაელის სამეფოსა და, ზოგადად, ებრაელი ერის აღსანიშნავად. ბიბლიის თანახმად, „ისრაელი“ გამოყენებულ იქნა იაკობთან მიმართებაში („ისრაელი“ ძველებრაულად „ღმერთთან შეჭიდებულს“ ნიშნავს ), მას შემდეგ რაც ის ღმერთს შეებრძოლა:
პირველი არქეოლოგიური არტეფაქტი, სადაც სიტყვა „ისრაელია“ მოხსენიებული, მერნეპტაჰას სტელაა, რომელიც ძველ ეგვიპტეშია შესრულებული და ძვ. წ. XIII საუკუნითაა დათარიღებული.
ისტორიული ფესვები
thumb|left|[[მასადა მდებარეობს იუდეის უდაბნოში. ისრაელის ეროვნული სიმბოლო]] ისრაელის სახელმწიფო ისრაელის მიწაზე (პალესტინაში) მდებარეობს. თორის მიხედვით, ეს ღმერთის მიერ აღთქმული მიწაა ეგვიპტის მონობისაგან გათავისუფლებული ებრაელებისათვის. ანტიკურ ხანაში, ამ ტერიტორიაზე მდებარეობდა ისრაელის გაერთიანებული სამეფო (XI საუკუნის მიწურულიდან X საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედამდე - ჩვენს წელთაღრიცხვამდე) ; შემდეგ ეს სამეფო ორად გაიყო: ქვეყნის ჩრდილოეთში ისრაელის სამეფო ჩამოყალიბდა, რომელმაც ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 722 წლამდე იარსება, სამხრეთში კი იუდეის სამეფო. ეს უკანასკნელი საბოლოოდ ჩვენი წელთაღრიცხვით პირველ საუკუნეში განადგურდა, თუმცა მანამდეც რამდენიმეჯერ შეწყვიტა არსებობა.
უკვე ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 63 წელს, პომპეუსის მიერ იერუსალიმის აღების შედეგად, იუდეის სამეფო რომის იმპერიას დაექვემდებარა. ჩვენი წელთაღრიცხვით 66 წელს იუდეველები აჯანყდნენ. 70 წელს რომაელებმა ხელახლა დაიპყრეს იერუსალიმი, მეორე ტაძარი გადაწვეს და ქალაქი ააოხრეს; ამით ბოლო მოეღო ანტიკური ხანის ებრაულ სახელმწიფოებრიობას. აჯანყებულები საბოლოოდ 73 წელს დამარცხდნენ.
132 წელს ბარ-კოხბას მეთაურობით ახალი ამბოხება დაიწყო და 136 წლამდე გაგრძელდა. ეს ამბოხება რომაელებმა დიდი სისასტიკით ჩაახშეს, რასაც ასიათასობით ებრაელი ემსხვერპლა; ამის შედეგად ებრაელი ერი უმცირესობად იქცა ისრაელის მიწაზე. IX საუკუნემდე ქვეყანაში მაინც არსებობდა რამდენიმე ებრაული ქალაქი და სოფელი, შემდეგ კი ძალზე მცირერიცხოვანი თემებიღა შემორჩა.
IV საუკუნიდან XX საუკუნემდე ისრაელის მიწა, რომელიც უფრო პალესტინის სახელითაა ცნობილი, მრავალ სხვადასხვა ეროვნებისა და სარწმუნოების დამპყრობელს ჩაუვარდა ხელთ. შუა საუკუნეების მიწურულიდან ებრაელები შეძლებისდაგვარად ჩამოდიოდნენ აქ დიასპორიდან და მათი რიცხვი ქვეყანაში ნელ-ნელა მატულობდა. XIX საუკუნიდან, სიონისტური მოძრაობის დაარსების მიჯნაზე, ამ იმიგრაციამ მასობრივი ხასიათის მიღება დაიწყო, რის შედეგადაც ებრაელები თანდათან ადგილობრივი მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილად იქცნენ.
სიონისტური მოძრაობა და გზა ახალი სახელმწიფოებრიობისაკენ
thumb|left|[[თეოდორ ჰერცლი, სიონიზმის დამაარსებელი. 1901]] XIX საუკუნეში სიონისტური მოძრაობა დაარსდა; მან მიზნად დაისახა „ისრაელის მიწაზე ებრაელი ერისათვის ერთა ოჯახში [შემავალი] სამშობლოს ჩამოყალიბება“, როგორც 1897 წელს ბაზელში გამართულ პირველ მსოფლიო სიონისტურ კონგრესზე იყო დეკლარირებული. ამ სწრაფვას მალე „ბაზელის გეგმა“ ეწოდა.
სიონისტური მოძრაობის დამაარსებელი ბინიამინ ზეევ ჰერცლი იყო. ის ამ მოძრაობას უძღვებოდა 1897 წლის კონგრესიდან მის გარდაცვალებამდე, 1904 წელს. სიონისტური მოძრაობის დაარსებამდეც მოღვაწეობდნენ ისეთი მნიშვნელოვანი სიონისტი მოაზროვნეები, როგორც მოშე ჰესი, იეჰუდა ლევ პინსკერი და „ახად ჰა'ამი“, მაგრამ ჰერცლმა პირველმა გააერთიანა ერთ ორგანიზაციაში სიონისტური იდეის მომხრე სხვადასხვა ქვეყნის ებრაელები. ის აგრეთვე პირველი სიონისტი მოღვაწე იყო, რომელიც სიონისტური იდეის განსახორციელებლად დიპლომატიურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ სფეროებში მოქმედებდა, თანაც საჯაროდ.
ჰერცლის გარდაცვალების შემდეგ სიონისტური მოძრაობის ერთ-ერთ ხელმძღვანელად მისი ცნობილი თანამოღვაწე ხაიმ ვაიცმანი იქცა. ვაიცმანის ძალისხმევის შედეგად 1917 წელს გამოქვეყნდა „ბალფურის დეკლარაცია“, რომლის მიხედვითაც ბრიტანეთის იმპერია მხარს უჭერდა ისრაელის მიწაზე (პალესტინაში) „ებრაელი ხალხისათვის ეროვნული სახლის“ ჩამოყალიბებას. მიუხედავად იმისა, რომ დეკლარაციაში ებრაული სახელმწიფოს დაარსება არ იგულისხმებოდა, ის ასახავდა ბრიტანეთის მხარდაჭერას ისრაელის მიწაზე ებრაელთა დასახლებაში, თანაც სიონისტური მოძრაობის აღიარებას ამ საქმის ხელმძღვანელად და ებრაელი ხალხის წარმომადგენლად. ეს სიონისტური მოძრაობის პირველი საერთაშორისო მიღწევა იყო. დიპლომატიური მოღვაწეობის პარალელურად პრაქტიკულ სიონისტურ ღონისძიებებსაც ჰქონდა ადგილი, რაც ძირითადად მზარდ ებრაულ ემიგრაციაში, ისრაელის მიწაზე/პალესტინაში მიწების შესყიდვაში და ახალი ებრაული დასახლებების შექმნაში გამოიხატებოდა.
1917 წელს, პირველი მსოფლიო ომის მსვლელობისას, ბრიტანელებმა ისრაელის მიწიდან/პალესტინიდან თავიანთი მტერი ოსმალო-თურქები განდევნეს; ამით დასრულდა ოსმალეთის იმპერიის ოთხსაუკუნოვანი ბატონობა ამ ქვეყანაში. 1920 წლამდე ქვეყანას ბრიტანული სამხედრო ხელისუფლება განაგებდა. 1920 წელს ისრაელის მიწა/პალესტინა (დღევანდელი იორდანიის ტერიტორიის ჩათვლით) თანხმობის სახელმწიფოთა კავშირის საბჭომ (ეს ერთა ლიგის წინამორბედი საერთაშორისო ორგანიზაცია იყო) ოფიციალურად გადასცა ბრიტანეთის იმპერიას დროებითი მმართველობის მანდატით; 1947 წლამდე ქვეყანას ბრიტანული სამოქალაქო ადმინისტრაცია მართავდა საგანგებოდ დანიშნული უზენაესი კომისრის ხელმძღვანელობით.
თანხმობის სახელმწიფოთა კავშირის საბჭოსავე გადაწყვეტილების თანახმად 1920 წელს ისრაელის მიწის ებრაული სააგენტო დაარსდა, როგორც ქვეყნის ახალი ბრიტანული სამოქალაქო ხელისუფლების მრჩეველი ორგანო ებრაელებთან ურთიერთობაში. იმავე წელს ისრაელის მიწის/პალესტინის ებრაელთა ინიციატივით სხვა ადგილობრივი ებრაული ორგანიზაციაც ჩამოყალიბდა - ისრაელის ქნესეთი. ამ ორგანიზაციის უზენაეს ორგანოდ არჩეულთა კრება შეიქმნა. კრების დეპუტატთა არჩევნები 1920, 1925, 1931 და 1944 წლებში გაიმართა ისრაელის მიწის ებრაელთა შორის. არჩეულთა კრება აღმასრულებელ კომიტეტს ირჩევდა, რომელსაც ეროვნული კომიტეტი ეწოდებოდა. ეს კომიტეტი ისრაელის მიწის ებრაელთა საშინაო საქმეების გამგებლობას და ებრაელთა ბრიტანული ხელისუფლების წინაშე წარმომადგენლობას კისრულობდა, მაგრამ წლების განმავლობაში ის ებრაულ სააგენტოსთან შედარებით სუსტი ორგანო აღმოჩნდა. ბრიტანელებმა მხოლოდ 1928 წელს სცნეს ისრაელის ქნესეთი, არჩეულთა კრება და ეროვნული კომიტეტი.
1921 წელს ბრიტანელებმა ისრაელის მიწას/პალესტინას ტრანსიორდანია მოსწყვიტეს და იქ ახალი არაბული საამირო ჩამოაყალიბეს, რომელიც 1944 წლამდე (დამოუკიდებლობამდე) ამიერიორდანიის მსგავსად ბრიტანელი უზენაესი კომისრის ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა.
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იმიგრაციული ტალღების შედეგად დაარსებულ ებრაულ დასახლებებსა და უბნებს ზრდა-განვითარებისა და აყვავების ხანა დაუდგა. 1919-1929 წლებში, იმიგრაციის მასშტაბების ზრდამ შესაბამისი ზომების მიღება მოითხოვა. 1929 წელს, მე-16 მსოფლიო სიონისტურმა კონგრესმა ებრაულ დასახლებათა განვითარების დაჩქარება გადაწყვიტა. ამ დავალების შესრულებაში ებრაული სააგენტო ეროვნულ კომიტეტზე უფრო ეფექტური აღმოჩნდა. ებრაულმა სააგენტომ გადაწყვიტა სააგენტოში გაწევრიანების საშუალებით მოეზიდა არა-სიონისტი საზღვარგარეთელი ებრაელი ფილანთროპები, რომლებიც წვლილს შეიტანდნენ ებრაული დასახლების დაფინანსებაში. ამის კვალდაკვალ მრჩეველმა ებრაულმა სააგენტომ რეორგანიზაცია გაიარა; იგი გაფართოვდა და საერთაშორისო ებრაულ ორგანიზაციად იქცა, რომელმაც მისი ძალისხმევის შედეგად დაფინანსებული სიონისტური ღონისძიებების ხელმძღვანელობაც იკისრა. ამგვარად, ებრაული სააგენტო ამ ღონისძიებათა დამგეგმავი მსოფლიო სიონისტური ორგანიზაციის წარმომადგენელი გახდა ისრაელის მიწაზე, თან მასზე სუსტ ეროვნულ კომიტეტთან ერთად ამ ქვეყნის ებრაელთა მთავრობად ფუნქციონერებდა სახელმწიფოს დაარსებამდე.
ისრაელის მიწაზე/პალესტინაში ებრაულ დასახლებას ადგილობრივი არაბული მოსახლეობა ეწინააღმდეგებოდა და ზოგჯერ ტერორის საშუალებით ებრძოდა. ამ წინააღმდეგობას ებრაელები ძირითადად თავდაცვითი ზომების მიღებით პასუხობდნენ, მაგრამ რამდენიმე პატარა ებრაული იატაკქვეშური ორგანიზაციის მეომრები ხანდახან არამებრძოლ არაბებსაც ესხმოდნენ თავს. არაბთა დასამშვიდებლად ბრიტანელები ცდილობდნენ რამდენადმე შეემცირებინათ ებრაული იმიგრაციის მასშტაბები, მაგრამ მათ ძალისხმევას მნიშვნელოვანი შედეგები არ მოჰყოლია; მხოლოდ არაბთა 1936 -1939 წლების ამბოხების კვალდაკვალ, ბრიტანელებმა 1939 წლიდან დიდად შეზღუდეს ებრაული იმიგრაცია. ებრაელები მაინც ახერხებდნენ არალეგალურად იმიგრირებას, ზოგჯერ თავიანთი სიცოცხლის საფრთხეში ჩაგდებით.
1935-1938 წლებში, ებრაული სააგენტოს თავმჯდომარის პოსტი დავიდ ბენ-გურიონს ეკავა, რომელიც აგრეთვე ლეიბორისტული მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი იყო. ბენ-გურიონი მტკიცედ მოითხოვდა ისრაელის მიწაზე/პალესტინაში ებრაული სახელმწიფოს დაარსებას, ქვეყნის ორად გაყოფის ფასადაც კი (ებრაელთა და ადგილობრივ არაბთა შორის). 1942 წელს, ბოლტიმორის კონფერენციაზე, მსოფლიო სიონისტურმა ორგანიზაციამ დაამტკიცა ბენ-გურიონის პოლიტიკური გეგმა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, ნაცისტების მიერ დევნილი ებრაელები არც ერთმა დასავლურმა სახელმწიფომ არ შეიფარა, ხოლო ისრაელის მიწაზე/პალესტინაში ჩასვლას მათ ბრიტანელები უკრძალავდნენ; ჰოლოკოსტის ფართო მასშტაბი ნაწილობრივ ებრაელთა ამ მიუსაფრობამ განაპირობა. ომის შემდეგ, საერთაშორისო საზოგადოებამ საკმარისი ინფორმაცია მიიღო ჰოლოკოსტზე; მან ისიც შეიცნო, რომ მსხვერპლთა დიდი ნაწილი მისი გულგრილობის გამო დაიღუპა და ისრაელილის მიწა/პალესტინა მრავალ ლტოლვილ ევროპელ ებრაელს შეიკედლებდა ებრაული სუვერენიტეტის შემთხვევაში. ყოველივე ამან საერთაშორისო საზოგადოება დაარწმუნა, რომ საჭიროა ისრაელის მიწის/პალესტინის ნაწილი ებრაული სახელმწიფოსათვის გამოიყოს (ქვეყანაში ბრიტანული მმართველობის დასრულებისთანავე).
1947 წლის 29 ნოემბერს, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ მიიღო რეზოლუცია 181, რომლის მიხედვითაც ისრაელის მიწაზე/პალესტინაში უნდა დაარსებულიყო ორი სახელმწიფო: ერთი ებრაელთათვის და მეორე ადგილობრივი არაბებისათვის.
ებრაული სახელმწიფოს ფარგლებში უნდა მოქცეულიყო ჩრდილო მთაგორიანი რეგიონის, გალილის, აღმოსავლეთი მხარე, ჩრდილოეთის ხეობები, ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ზოლის უმეტესი ნაწილი, შუა და სამხრეთ ნეგევის უდაბნოები და აგრეთვე, ნეგევის აღმოსავლეთით მდებარე სტეპი - არავა. ადგილობრივ არაბებს უნდა რგებოდათ გალილის დასავლეთი მხარე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ზოლის სამხრეთი ნაწილი და უკიდურესი ჩრდილო მონაკვეთი, მდინარე იორდანის ხეობა და დასავლეთ ნაპირი (ძველებრაული იუდეა და სამარია), ჩრდილოეთ ნეგევი და ნეგევის უკიდურესი დასავლეთი. იერუსალიმისა და ბეთლემის ურთიერთმოსაზღვრე რაიონებს (ქალაქების ჩათვლით) უნდა შეედგინა გაეროს მფარველობის ქვეშ მყოფი ნეიტრალური ზონა.
მნიშვნელოვანი მოვლენების ქრონოლოგია
thumb|300px|ქნესეთი შენობა
გეოგრაფია
thumb|left|150px|ისრაელის ტოპოგრაფიული რუკა. ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ისრაელის ჩრდილოეთით ლიბანი და სირია მდებარეობს, აღმოსავლეთით იორდანია, სამხრეთით წითელი ზღვა, ხოლო დასავლეთით ეგვიპტე და ხმელთაშუა ზღვა. ყველაზე გრძელი საზღვარი ისრაელს აქვს იორდანიასთან 238 კმ, ყველაზე მოკლე საზღვარი სირიასთან 76 კმ. საზღვაო სანაპირო ხაზის სიგრძე 273 კმ. ტერიტორია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 450 კმ-ზე, ხოლო ყველაზე განიერი ადგილი აღწევს 137 კმ-ს.
ფართობი - 20 800 კვ. კმ, მათ შორის პალესტინის არაბული სახელმწიფოსათვის გაეროს მიერ გამოყოფილი ტერიტორია - 6220 კმ² (ღაზას სექტორი და იორდანის დასავლეთი ნაპირი).
რეგიონები. ქვეყნის ჩრდილოეთისა და ცენტრალური ნაწილის აღმოსავლეთი მხარე მთიანია; დასავლეთში ზღვისპირული დაბლობია, სამხრეთში კი უდაბნო.
ისრაელის სამხრეთში ნეგევი მდებარეობს. ამ მხარეს სახელმწიფოს ტერიტორიის დაახლოებით 60 % უკავია. ნეგევის უმეტესი ნაწილი უდაბნოა. ჩრდილოეთ ნეგევის აღმოსავლეთით მკვდარი ზღვის დასავლეთი ნაპირია. შუა და სამხრეთ ნეგევის აღმოსავლეთ კიდეში არავა, ანუ სტეპი მდებარეობს, რომელიც მშრალი და სრულიად უნაყოფოა.
ისრაელის სახელმწიფოსა და იორდანიას შორის მდებარეობს ისრაელის (ქვეყნის) შუა მთიანეთი - იუდეისა და სამარიის ისტორიული კუთხეები - რომელიც ძირითადად პალესტინელი არაბებითაა დასახლებული და უფრო იორდანის დასავლეთი ნაპირის სახელითაა ცნობილი. ეს ტერიტორია ერთდროულად პალესტინის ავტონომიასა და ისრაელის სამხედრო ხელისუფლებას ექვემდებარება და მისი საბოლოო სტატუსი ჯერაც გადაუწყვეტავია.
ჩრდილოეთში, ისრაელსა და სირიას შორის, გოლანის მაღლობი მდებარეობს. ეს ტერიტორია 1967 წლიდან ისრაელის მიერაა ოკუპირებული (ხოლო 1981 წლიდან ანექსირებული), გაერო ამ ტერიტორიას კვლავინდებურად სირიის დე იურე ნაწილად განიხილავს და ისრაელს მის დატოვებას სთხოვს. გოლანის მაღლობის საბოლოო სტატუსი ჯერ კიდევ გაურკვეველია. ბუნება: მთები - გალილეის მთიანეთი; უმაღლესი მწვერვალი - მერონი 1208 მ; მდინარე - იორდანი; ტბები - მკვდარი ზღვა, ქინერეთი (იგივე გალილეის).