cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯეკ ლონდონი
შემოქმედება
ჯეკ ლონდონის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნაწარმოებად ითვლება რომანი "მარტინ იდენი", სადაც თავი მოიყარა მწერლის ცხოვრების გამოცდილებამ, მისმა ნააზრევმა და განცდილმა, პირადმა და საზოგადოებრვმა. თვითონ ავტორსაც არ უარუყვია, რომ ამ რომანის გმირი მისი მსგავსებაა, მაგრამ, რა თქმა უნდა, იგი მეტად განზოგადებული და შემკრებლობითი ტიპია. "მარტინ იდენი" კრიტიკული რეალიზმის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია და უახლოვდება მაქსიმ გორკის, სუინბერნის, სტივენსონის და სხვა გამოჩენილი რეალისტების ნაწარმოებებს.
მიუხედავად აღიარებისა, ლონდონი კვლავ განიცდიდა გაჭირვებას და ახლობელ ადამიანებთან ინტენსიური ურთიერთობის მიუხედავად, იგი კვლავ შინაგანად ჩაკეტილ და მარტოხელა კაცად რჩებოდა. ამას თან დაერთო ავადმყოფობაც და, როგორც ფიქრობენ, მან თავი მოიკლა მორფის გადაჭარბებული დოზის მიღებით 1916 წლის 22 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 1916 კატეგორია:ჯეკ ლონდონი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ათეისტები კატეგორია:სან-ფრანცისკოელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მეზღვაურები კატეგორია:XIX საუკუნის მეზღვაურები კატეგორია:XX საუკუნის მეზღვაურები კატეგორია:მამაკაცი მეზღვაურები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
თევზაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
კატეგორია:ქართული გვარები
გელათის მოზაიკა
thumb|300px|გელათის მოზაიკა გელათის მოზაიკა — ქართული კედლის მხატვრობის ძეგლი (1125-1130), ამკობს გელათის ტაძრის საკურთხევლის აფსიდის კონქს. ძირითადად კარგად არის შენახული, დაზიანებულია მხოლოდ კომპოზიციის ქვედა ნაწილი. ჩამოცვენილი კენჭების ადგილი მოხატულია XVI საუკუნეში. მოზაიკისა და ტაძრის ფრესკების ამგვარი შერწყმა საქართველოში სხვაგან არსად არ გვხვდება. კომპოზიციის ცენტრში გამოსახულია ფეხზე მდგომი ღვთისმშობელი ჩვილით ხელში, აქეთ-იქით მთავარანგელოზები — გაბრიელი და მიქაელი უდგანან, საკოსი და ლორონი აცვიათ, ცალ ხელში სფერო უჭირავთ, მეორეში — ლაბარუმი. ფიგურები გამოსახულია ოქროსფერ ფონზე. ღვთისმშობელს ჯვრებით დამშვენებული მუქი ლურჯი მაფორიუმი აცვია. სამოსის ნაოჭები მოშავო-ლურჯი ფერისაა და მუქი ტონები რბილად გადადის განათებული ნაწილებისაკენ. სახის კონტური მწვანე კენჭებით არის შემოწყობილი. წარბებისა და ცხვირის ჩრდილები ნუშის ფერია, წარბები და თვალის ჭრილი — შავი, მწვანე და რუხი კენჭებითაა შემოწერილი. ჩვილს ოქროს ქიტონი აცვია, ნაოჭები შესრულებულია აგურისფერი კენჭებით, ჰიმატიონიც ოქროსფერია. მისი სახე ღვთისმშობლის სახეზე უფრო მუქია, რაც კონტრასტს ქმნის ბრწყინვალე სამოსთან და მკავრ იერს ანიჭებს ჩვილს. მიქელ მთავარანგელოზს აცვია მწახე მწვანე ფერის საკოსი და ფერადი ქვებით მორთული, მდიდრულად მოქარგული ლორონი. გაბრიელ მთავარანგელოზის ტანსაცმელი შედარებით ერთფეროვანია. მჭიდროდ მოწყობილი ფერადი სმალტისა და ადგილობრივი კირქვის სხვადასხვა ზომის ოთხკუთხი კენჭებით. კომპოზიციის ყველა დეტალი, პლასტიკურიც და ფერადოვანიც გულმოდგინედ არის მოფიქრებული.
გელათის მოზაიკა დავით აღმაშენებლის ეპოქის მონუმტური ხელოვნების მაღალმხატვრული, დახვეწილი გემოვნებითა და ვირტუოზული ტექნიკით შესრულებული ნაწარმოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გელათის მონასტერი კატეგორია:ქართული ფერწერა
სერჰიივკა (ტავრიისკის თემი)
სერჰიივკა (Сергіївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 770 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
კვიპროსი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კვიპროსმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კვიპროსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გელათის საეპისკოპოსო
გელათის საეპისკოპოსო — ერთ-ერთი დიდი ეპარქია ფეოდალურ საქართველოში. დააარსა იმერეთის მეფე ბაგრატ III-მ XVI საუკუნის 20-იან წლებში. მოიცავდა ტერიტორიას ქუთაისიდან, მდ. რიონიდან, მდ. ყვირილის გადაღმა კაცხამდე. ხრეითიდან რაჭის მთამდე და ოკრიბას. გელათის ეპისკოპოსი (გენათელი) მეფის რწმუნებულად ითვლებოდა გელათის მონასტერში. კათოლიკოს ევდემონ ჩხეტიძის დროს (1557-1578) დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის რეზიდენცია ბიჭვინთიდან გელათის მონასტერში გადმოიტანეს. კათოლიკოსს საკუთრებად გადაეცა წმ. გიორგის ეკლესია. XIX საუკუნის 20-იან წლებში გელათის საეპისკოპოსო გაუქმდა და იმერეთის საეპისკოპოსოში შევიდა. უკანასკნელი გენათელი ეპისკოპოსი იყო ეფთვიმე გენათელი, რომელიც 1776-1820 წლებში მართავდა ეპარქიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:გელათის საეპისკოპოსო
ჟან-ლუი ტრენტინიანი
ჟან-ლუი ტრენტინიანი (Jean-Louis Trintignant; დ. 11 დეკემბერი, 1930, პიოლენკი, ვოკლიუზი — გ. 17 ივნისი, 2022, იუზესი, გარის დეპარტამენტი ) — ფრანგი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი. ცნობილია თავისი როლებით ფილმებში „და ღმერთმა შექმნა ქალი“, „კონფორმისტი“ და „ქალი და მამაკაცი“ და სხვ.
ბიოგრაფია
ბუნებით მორცხვი და ჩუმი, ჟან-ლუი ტრენტინიანი ბავშვობაში ბიძამისი მორის ტრენტინიანის მსგავსად ავტომრბოლელობაზე ოცნებობდა. მიუხედავად ამისა, ოცი წლის ასაკში ტრენტინიანი პარიზში გადავიდა დრამატურგიის შესასწავლად, სადაც მისი დებიუტი თეატრში 1951 წელს შედგა. რამდენიმე თეატრალურ დადგმაში მონაწილეობის შემდეგ, მისი პირველი გამოჩენა კინოფილმში 1955 წელს შედგა. უკვე მომდევნო წელს მისმა შესრულებამ ბრიჯიტ ბარდოსა და როჯერ ვადიმის გვერდით ფილმში „და ღმერთმა შექმნა ქალი“ მას ვარსკვლავის რეპუტაცია მოუტანა. კლოდ ლელუშის ფილმში „ქალი და მამაკაცი“ (1966) ავტომრბოლელის როლის შესრულებამ კი მას საერთაშორისო აღიარება მოუტანა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
თბილისის სურფსარქისის ტაძარი
მინიატიურა|სურბ სარქისის ეკლესია სურბ სარქისის ეკლესია — სომხური ეკლესია, რომელიც იდგა მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, თბილისის ძველ უბან — აბანოთუბანში. ტაძარი ჯვარგუმბათოვანი ნაგებობა იყო. ამჟამად დანგრეული და განადგურებულია.
სურბ სარქისის ეკლესია თბილისის ერთ-ერთ უძველეს უბანში მდებარეობდა. შაჰაბასის და შახსეფის შემოსევების დროს ქალაქის ეს ნაწილი მთლიანად გავერანდა, მოსახლეობისაგან დაცარიელდა და იგი დროთა განმავლობაში გარეუბნად გადაიქცა. XVIII საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე სომხური მოსახლეობა იწყებს ჩამოსახლებას. ეგნატე იოსელიანი 1837 წლით და თარიღებულ კატალოგში — „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში“ წერს: „აბანოების ხიდს გადაღმა, დიდის შარაგზის აღმართის ასავალის დასრულებაზედ, არის სხვა და სხვა შენობა და სადგომები და მათშორის ეკკლესია წმინდისა სარგისისა. ეკლესია ესე არს აღშენებული ტფილისის მეშვიდედ მუხლად აღწერილისა ახალშენისა ნორაშენის ეკკლესიის დეკანოზის ტერ-სუქიაზისაგან წელსა 1737. ამასავე ეკკლესიას შინა არის ნაწილი წმინდისა სარგისისა სასწაულმოქმედი, და დღესასწაულობენ დღესა ამა წმინდანისასა მეზვერისა და ფარისევლის გვარის შაბათსა დღესა, და მივლენ მას შინა ფრიადი სიმრავლე ერისა და უმეტეს დედათა სიმრავლე“. thumb|სურფსარქისის ტაძრის ოთახის ფრაგმენტი ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელში ჩასმულ მარმარილოს ფილაზე ორენოვანი — ქართული და სომხური წარწერაა:
1936 წლის 23 მაისს სურბ სარქისის ეკლეისიიდან, 20-25 მეტრის მოშორებით ჩამოინგრა საცხოვრებელი სახლი, რომლის შედეგად მთელი ოჯახი დაიღუპა. თბილისის ცენტრალურ არქივში დაცულ მასალებში გრიფით „საიდუმლო“ 1936 წლის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის სამმართველოს უფროსის სულთანიშვილის მიერმიწერილ წერილში (მიწერა თბილისის საბჭოს თავმჯდომარეს) ვკითხულობთ: „დიდი საყრდენი კედლის ჩამოშლის შედეგად, რომელიც სურბსარქისის ეკლესიას ებჯინება, მრევლში გაჩნდა აზრი, რომ თავისუფალ მეეკლესიეთა სომხური საძმოს გამგებლობაში არსებულ ამ ეკლესიას მისი სიძველის გამო, დანგრევის საფრთხე შეექმნა. ეს ვითარება შეიძლება კარგად გამოვიყენოთ სურბ სარქისის ეკლესიის უმტკივნეულო დახურვისათვის, რომელიც როგორც სომეხი, ისე სხვა ეროვნების მორწმუნეთა შორის დიდი პოპულარობით სარგებლობს. იმის გათვალისწინებით, რომ სხვა გარემოებებში აღნიშნული ეკლესიის დახურვის საკითხმა შესაძლოა უკმაყოფილება გამოიწვიოს მორწმუნეთა შორის, აუცილებლად მიგვაჩნია გამოვიყენოთ უკვე ყველა მორწმუნესათვის ცნობილი, სასიკვდილო შედეგით დასრულებული, კედლის ჩამოშლის შემთხვევა… დაიხუროს სურბ სარქისის ეკლესია მისი შემდგომი აღებით.“ (ფ1. ან4 ს.214.1936წ).
თბილისის საბჭოს გადაწყვეტილებით „საჭირო იქნას ცნობილი სუფსარქისის ეკლესიის შენობის აღება მისი დეფორმაციისა და იმის გამო, რომ ეს შენობა ემუქრება დანგრევით ირგვლივ მდებარე სახლებს, რადგანაც მისი დაბლა ნიადაგიცურ დება და ადგილი ჰქონდა ჩამონგრევის შემთხვევებს“. (ფ1. ან1. საქ1378.1936წ.).
დღეს ეკლესიის რამდენიმე კედელია შემორჩენილი, რომლებზეც გვიანი ხანის საცხოვრებელი ოთახია და შენებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები
კვირინალის სასახლე
thumb|მარჯვნივ კვირინალის სასახლე (Palazzo del Quirinale) — ისტორიული ნაგებობა რომში. ამჟამად იტალიის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენცია, მდებარეობს რომის შვიდი გორაკიდან უმაღლეს - კვირინალის გორაკზე. აგებულია XVI საუკუნეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის სასახლეები კატეგორია:ოფიციალური რეზიდენციები
თეიმურაზი
საკუთარი სახელი თეიმურაზ შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
სამეგრელოს გლეხთა აჯანყება (მრავალმნიშვნელოვანი)
სამეგრელოს გლეხთა აჯანყება შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხოსე ნუნიესი
ხოსე ნუნიესი (ესპ. José Núñez, დ. ტაკუარემბო, ურუგვაი — გ. 5 მარტი, 1880, ლეონი) — ნიკარაგუის პირველი, მესამე, მეხუთე და მეექვსე უმაღლესი დირექტორი (პრეზიდენტი). 1834 წლის 10 მაისიდან 1835 წლის 23 აპრილამდე, 1837 25 იანვრიდან  1838 იანვრამდე, 1838  13 მარტიდან  1838 წლამდე და 1838 17 ნოემბრიდან 1839 წლის  23 აპრილამდე.
თბილისის ივერიის ღმრთისმშობლის სახელობის ეკლესია
ივერიის ღმრთისმშობლის სახელობის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია საქართველოს დედაქალაქ თბილისში. მდებარეობს ე. მანჯგალაძის ქუჩის №1-ში.
ისტორია
XII საუკუნეში თბილისთან ახლოს, სოფელ დიდუბეში იდგა მეფის ერთ-ერთი სასახლე და კარის ეკლესია. 1771 წელს გერმანელი მეცნიერის და მოგზაურის იოჰან გიულდენშტედტის მიერ შედგენილ რუკაზე აღნიშნულია დიდუბის ციხის გალავანი. არქეოლოგიურმა გათხრებმა აჩვენა, რომ დიდუბე დიდი და მდიდარი სოფელი ყოფილა. იგი ქალაქს სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტით ამარაგებდა. სოფელ დიდუბეში, გარდა სასახლის კარის დიდუბის ღვთისმშობლის შობის ეკლესიისა, ივერიის ღვთისმშობლის ეკლესიაც იდგა. სამწუხაროდ, ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი ჩვენთვის უცნობია, მაგრამ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ეკლესია თავდაპირველად XII-XIII საუკუნეებში აშენდებოდა.
1866 წელს პლატონ იოსელიანი თბილისის სიძველეთა აღწერისას ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის შესახებ წერს: „ივერიის ღვთისმშობლის ეკლესიაში თბილისის მოსახლეობა მოდის წმინდა კვირის ორშაბათს. ეკლესია მდებარეობს მტკვრის მარცხენა მხარეს, დიდუბის ველზე, ორ გერმანელთა კოლონიას შორის. ყოფილი სოფელი დიდუბე ლეკების შემოსევის გამო დაცარიელდა ერეკლე II-ს გამეფებამდე და ამ სოფლის მაცხოვრებლების ნაწილი დასახლდა თბილისის შემოგარენში, ე. წ. კუკიასა და ჩუღურეთში, რომლებიც დღეს თბილისის უბნებს წარმოადგენდნენ. დღეისათვის ამეკლესიას არა აქვს გუმბათი”.
1870 წლიდან ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე დაიწყეს დასახლება რკინიგზის მუშა-მოსამსახურეებმა. რკინიგზის გაყვანის შემდეგ ეს ტერიტორია ცალკე უბნად გამოიყო და მას ნაძალადევი ეწოდა.
საზოგადო მოღვაწის გრიგოლ ჩარკვიანის მოთავეობით XIX საუკუნის 90-იან წლებში გუმბათჩამოქცეული ეკლესიის ადგილას იწყება ახალი ეკლესიის მშენებლობა, რომელიც 1899 წლის 25 თებერვალს დამთავრდა. ეკლესიის მშენებლობისთანავე გრიგოლ ჩარკვიანის ინიციატივით ტაძარში საკვირაო სკოლა გაიხსნა.
როგორც ცნობილია, იმ პერიოდში საქართველოს ეკლესიას ავტოკეფალია დაკარგული ჰქონდა და რუსეთის ეკლესიას ექვემდებარებოდა, ამიტომ XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში თბილისში ეკლესიები რუსეთის ტაძრების მიბაძვით შენდებოდა. ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის ძველი ფოტოს მიხედვით შეიძლება ითქვას, რომ ეკლესია აშენებული იყო ფსევდო კლასიცისტური და ბიზანტიური არქიტექტურის ნაზავი ეკლექტიკური სტილით.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებამდე ტაძრის წინამძღვარი პროტოპრესვიტერი მიხეილ მახათაძე იყო. კომუნისტებმა თოთხმეტი შვილის მამა განდევნეს ეკლესიიდან, წაართვეს საცხოვრებელი ბინა და ორ ოთახში შეასახლეს. ბოლოს მამა მიხეილი სიონში წირავდა, იგი 100 წლის ასაკში 1951 წელს გარდაიცვალა.
საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ეკლესია გაუქმდა. 1925 წელს ეკლესიაში განთავსდა წინდების საქსოვი საწარმო. 1927-1929 წლებში ეკლესია გადააკეთეს საზოგადოებრივ აბანოდ.
თბილისის ცენტრალურ არქივში 1928 წლით დათარიღებულ ერთ-ერთ საბუთში უკვე გაუქმებული ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის სასაფლაოს შესახებ საინტერესო ინფორმაციას ვკითხულობთ: “11-ტე მილიციის უფროსს გაცნობებთ, რომ ლენინის უბანში მდებარე ეკლესიის ადგილზე ჩვენ ვაშენებთ აბანოს, რომლისათვისაც საძირკველის ჩაყრის გამო საჭირო ხდება იქვე ეკლესიის გალავანში დამარხული მიცვალებულების გვამების გადატანა. ჩვენ უკვე დავიწყეთ ნებართვების გაცემა ჭირისუფლებზე. დღემდე გავეცით ნებართვა ექვსი მიცვალებულის გადასვენებაზე. გევალებათ თვალყური ადევნოთ, რათა უჩვენოთ არცერთი მიცვალებული არ იქნეს გადასვენებული და თვით გადასვენება ხდებოდეს საღამოობით ყოველივე ხალხის შეკრების და პროცესიების მოწყობის გარეშე. “ამ დოკუმენტს ხელს აწერს — კ/მ. ქ/განყოფილების გამგე — სიხარულიძე.
1989 წელს მერაბ კოსტავას და გიორგი ჭანტურიას ინიციატივით დაიწყო ტაძრის რესტავრაცია.
ამჟამად ძველი ეკლესიის მხოლოდ დასავლეთი კედელია შემორჩენილი, საიდანაც ეკლესიის მთავარი შესასვლელია. ეკლესია აგურითაა ნაშენი. დასავლეთის მხრიდან შესასვლელის თავზე მოთავსებულ ქვის ბარელიეფზე გამოსახულია ღვთისმშობელი ყრმით ხელში. ივერიის ღვთისმშობლის ხატის გუმბათიანი ტაძარი აშენებულია შუასაუკუნეების ქართული და ნაწილობრივ ბიზანტიური არქიტექტურის ფორმებისა და ელემენტების გათვალისწინებით.
ახლად აგებული ეკლესია 1997 წლის 23 თებერვალს პირველი წირვა ჩატარდა 25 თებერვალს, ივერიის ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღესასწაულზე.
ივერიის ღვთისმშობლის სახელობის ახლად აშენებული ტაძრის არქიტექტორია მ. კიკნაძე, მოხატულობა შესრულდა მ. ჩაკვეტაძის მიერ.
1991 წელს მის ეზოში წმინდა მთავარანგელოზთა სახელობის მცირე სამლოცველო აიგო.
2003 წელს ტაძრის ეზოში, აღმოსავლეთით, დაარსდა ივერიის ღვთისმშობლის სახელობის სამრევლო სკოლა.
ტაძრის აღწერა
საკმაოდ დიდი ზომის ნაგებობა მომწვანო, კარგად გათლილი ქვის ფილებითაა მოპირკეთებული. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს. დასავლეთით კარის ლუნეტს პორტაიტისას რელიეფური გამოსახულება ამკობს, სამხრეთით კარიბჭეა მიშენებული, რომელიც ორი თაღით იხსნება. მესამე, მცირე კარიდან ჩრდილოეთ მკლავში განთავსებულ სანათლავში მოხვედრაა შესაძლებელი. ფასადები კომპოზიციის სიმეტრიული გადაწყვეტითა და ორნამენტთა სიუხვით გამოირჩევა. მცენარეული და გეომეტრიული ორნამენტული მოტივები ამკობს სარკმელთა საპირეებსა და ფასადებზე მოცემულ ჯვრებსაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)
აინტრახტი ფრანკფურტი (Eintracht Frankfurt e.V.) — გერმანული სპორტული კლუბი. მდებარეობს ფრანკფურტში. ამჟამად თამაშობს ბუნდესლიგაში. დაფუძნდა 1899 წელს. გუნდს უმაღლეს დივიზიონში ჯამში 51 სეზონი აქვს გატარებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
1123
თარიღი უცნობია
*
1120'erne
სოკოჭამიასებრნი
სოკოჭამიასებრნი (Mycetophagidae) — წვრილი ხოჭოების ოჯახი. აქვთ რამდენიმე მილიმეტრი სიგრძის ოდნავ ამობურცული ოვალური სხეული, რომელიც წვრილი ბუსუსებითაა დაფარული. სოკოჭამიასებრთა მატლები წაგრძელებულია, წინა ნაწილში გაბრტყელებული. საკმაოდ დიდი თავი და მოკლე ფეხები აქვთ. სხეული ბოლოზე კაუჭისმაგვარი, ზემოთ აშვერილი გამონაზარდებია. ოჯახში 20-მდე გვარის 186 სახეობაა. საქართველოში 13 სახეობა გვხვდება. ხოჭო ბინადრობს დამპალ სკოებსა და მერქანში. იკვებება უმთავრესად მიცელიუმით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
Epidirona molleri
Epidirona molleri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სკვორცივკა
სკვორცივკა (Скворцівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 143 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
თეოდორე
საკუთარი სახელი  თეოდორე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ევარისტო როჩა
ევარისტო როჩა (Evaristo Rocha) — ნიკარაგუის მეშვიდე უმაღლესი დირექტორი 1839 წელს.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
კვიპროსი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კვიპროსმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კვიპროსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თეოდოს (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი თეოდოს შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ახა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ახა შეიძლება აღნიშნავდეს:
შარლ ლეკლერი
შარლ მარკ ერვე პერსივალ ლეკლერი (Charles Marc Hervé Perceval Leclerc ; დაბადებულო: 16 ოქტომბერი 1997) — მონაკოელი მრბოლელი, ახლა ასპარეზობს ფორმულა ერთში სკუდერია ფერარისთვის. მან მოიგო GP3 სერიის ჩემპიონატი 2016-ში და ფორმულა ორის ჩემპიონატი 2017-ში.
ფორმულა ერთში ლეკლერის დებიუტი შედგა 2018 წელს Sauber-ის გუნდში. ამ გუნდმა ბოლო წელი ბოლო პოზიციაზე დაასრულა, ლეკლერის მონაწილეობით კი შეძლო კონსტრუქტორთა ჩემპიონატში მე-8 ადგილის დაკავება. მას ჰქონდა უკეთესი რეიტინგი Sauber-ის ორ პილოტს შორის. შემდეგ წელს ის ფერარის შეუერთდა და გახდა მეორე ყველაზე ახალგაზრდა პილოტი რომელმაც მოიპოვა პოულის პოზიცია (2019 წლის ბაჰრეინის გრან პრიზე). 2019 წელსვე მან მოიპოვა კარიერის პირველი გამარჯვება ბელგიაში. მან 2019 წელს ყველაზე მეტჯერ მოიპოვა პოულის პოზიცია და მოიგო FIA-ს შესაბამისი პრიზი. ის ყველაზე ახალგაზრდა პილოტი გახდა რომელმაც ეს პრიზი მოიპოვა. ამ პრიზის მოპოვება შეძლო მან 2022 წელსაც.
2022 წლის ბოლოსთვის, ლეკლერს მოგებული ჰქონდა 5 გრან პრი და 18 პოულის პოზიცია. მას ეკავება სკუდერია ფერარის პილოტის სავარძელი როგორც მინიმუმ 2024 წლის სეზონის ბოლომდე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:ფერარის მრბოლელები (ფორმულა 1)
გირვანქა სტერლინგი
გირვანქა სტერლინგი (ინგლ. pound sterling) — გაერთიანებული სამეფოს ფულის ერთეული. 1 ფუნტი = 100 პენსს (1971 წლიდან). სიმბოლო: £ (ლათ. Libra — ფუნტი). მიმოქცევაშია 5, 10, 20, 50 ფუნტის დენომინაციის ბანკნოტები, მონეტები 1/2 (თითქმის არ გვხვდება), 1, 2, 5, 10, 20, 50 პენსი, 1, 2, ფუნტი. ბრიტანეთის შემადგენელი ცალკეული ტერიტორიები (შოტლანდია, ოლსტერი, უელსი და ა. შ.) ბანკნოტებს საკუთარი დიზაინით ბეჭდავენ.
თავდაპირველად გირვანქა უტოლდებოდა 1 გირვანქა წმინდა ვერცხლს. ფულის ნიშნად იქცა ინგლისის ბანკის მიერ 1694 წელს ბანკნოტების გამოშვების შემდგომ. კაპიტალიზმის განვითარებასთან ერთად გირვანქა მანტკიცდა. XIX საუკუნეში იქცა მსოფლიო ვალუტად. მეორე მსოფლიო ომმა და აშშ-ის სწრაფვამ, განემტკიცებინა დოლარი]ს საერთაშორისო პოზიცია, გირვანქა საგრძნობლად შეარყია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა
ოტო გროტევოლი
thumb|250პქ|ოტო გროტოვოლი ოტო გროტევოლი (Otto Grotewohl; დ. 11 მარტი, 1894, ბრაუნშვაიგი — გ. 21 სექტემბერი, 1964, ბერლინი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, გსდპს წევრი. 1949—1964 წლებში გდრს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
ტრარალგონი
ტრარალგონი (Traralgon) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, ვიქტორიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23 834 ადამიანს. ტრარალგონი 161 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ მელბურნს. ქალაქი დაარსდა 1840 წელს. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია ივლისი და აგვისტო.
სტრასბური
სტრასბური, სტრასბურგი (Strasbourg []; Straßburg; ელზასურად : Schdroosburi) — ქალაქი საფრანგეთში. ელზასის ისტორიული დედაქალაქი და საფრანგეთის დეპარტამენტ ქვემო რაინის ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
სამასი არაგველი
მინი|„300 არაგველი“, მხატვარი [[მერაბ აბრამიშვილი]] სამასი არაგველი — 1795 წლის 11 სექტემბერს კრწანისის ბრძოლაში გმირულად დაღუპულ მებრძოლთა რაზმი, რომელიც შედგებოდა სამასი ფშავ-ხევსურის და არაგვისპირელი გლეხისაგან. გადმოცემით, მათ ბრძოლის წინ შეჰფიცეს ერთმანეთს, რომ, ან გაიმარჯვებდნენ, ან ბრძოლის ველზე დაეცემოდნენ, რაც შეასრულეს კიდეც. მათი მამაცური თავდადება ფართოდ აისახა ხალხურ სიტყვიერებაში.
საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის 2008 წლის 27 ივნისის სხდომამ განაჩინა: „1795 წ. კრწანისის ომში მომწყდარნი 300 არაგველნი და სასულიერო და საერო პირნი შერაცხილ იქნან წმიდა მოწამეებად. დაიწეროს მათი ხატი, ტროპარ-კონდაკი, ცხოვრება და საგალობლები. მათი ხსენების დღედ დაწესდეს 11 (24) სექტემბერი. ეთხოვოს ქ. თბილისის მერიას საპატრიარქოსთან შეთანხმებით, იზრუნოს კრწანისის ველის, როგორც თავდადების ადგილის, სათანადო მოწყობაზე.“
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სახალხო გმირები
სოლიდარნე (კახოვკის რაიონი)
სოლიდარნე (Солідарне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 155 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
ტრე სკილინგ ყვითელი
ტრე სკილინგ ყვითელი, ან 3 სკილინგ ბანკო (მცდარი ფერით - Gul tre skilling banco) — შვედეთის საფოსტო მარკა, 2004 წლისთვის ყველაზე ძვირფასი საფოსტო მარკა მსოფლიოში. ფასით (აშშ)$71 მილიარდი/კილოგრამზე (1998 წლ. მონაცემებით) ეს ყველაზე ფასიანი ნივთია მსოფლიოში წონითა და მოცულობით.
1855 წელს შვედეთმა გამოუშვა მისი პირველი საფოსტო მარკები - ხუთი ნაირსახეობა შვედეთის გერბის გამოსახულებით 3-დან 24 სკილინგამდე დენომინაციით. 3-სკილინგიანი ჩვეულებრივ ლურჯ-მწვანე ფერით იბეჭდებოდა, ხოლო 8-სკილინგიანი კი ყვითელ-ნარინჯისფერით. გაურკვეველია თუ რა მოხდა, მაგრამ სავარაუდოდ 8-სკილინგიანი ყალიბი საბეჭდ დაზგაზე (რომელიც 100 ყალიბისგან შედგებოდა 10x10-ზე წყობით) გაფუჭდა ან დაიმტვრა და შეცდომით შეცვლილ იქნა 3-სკილინგიანი ყალიბით. მარკების რაოდენობა დაბეჭდილი მცდარი ფერით უცნობია.
ნეირულაცია
ნეირულაცია — ქორდიანი ცხოველებისა და ადამიანის ჩანასახის განვითარების სტადია, როდესაც ნერვული ფირფიტა წარმოიქმნება და ნერვულ მილად იკვრება. ამ სტადიაზე ჩანასახს ნეირულა ეწოდება. ნეირულაციის პროცესში ჩანასახის ექტოდერმა ზურგის მხარეზე სქელდება და წარმოქმნის ნერვულ ფირფიტას, რომლის კიდეები ერთმანეთს უახლოვდება, ერთდება და ქმნის ნერვულ მილს. მილის ზევით დარჩენილი ექტოდერმის კიდეები ერთმანეთს ერწყმის და გარდაიქმნება მფარავ ეპითელიემად. სრული დანაწევრების მქონე ცხოველების ექტოდერმა იზრდება ზურგის მხარისაკენ და მთლიანად გარს ერტყმის გასტროცელს, რომელიც გარდაიქმნება ნაწლავის ღრუდ. კვერცხის არასრული დანაწევრების მქონე ცხოველებს ღრუ მუცლის მხარეზე ღიად რჩებათ და მის ქვედა კედელს წარმოადგენს დაუნაწევრებელი ყვითრი. შუა ჩანასახოვანი ფურცელი — მეზოდერმა — იყოფა ქორდის ჩანასახად, მის გვერდებზე მდებარე ზურგის სეგმენტებად (სომიტებად), სეგმენტების ფეხებად (ნეფროტომებად) და გვერდით ფირფიტებად. ნეირულაციის ბოლოს ჩანასახის აგებულების სქემა ისეთივეა, როგორც მოზრდილი ორგანიზმისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ემბრიოლოგია
აირონ-ბრიჯის ხეობა
აირონ-ბრიჯის ხეობა (Ironbridge Gorge) — ღრმა ხეობა მდინარე სევერნის გასწვრივ, ინგლისის შორპშირის საგრაფოში.
თავდაპირველად, არეალს სევერნის ხეობა ერქვა, მაგრამ ამჟამინდელი სახელი მასზე გადებული ცნობილი რკინის ხიდისგან მიიღო, რომელიც პირველია მსოფლიოში მის მსგავს ნაეგბობებს შორის. წარმოადგენს ისტროიულად აქ არესბული სამრეწველო საქმიანობის ნიმუშს. ხიდი 1779 წელს აიგო, რათა ერთმანეთთან დაეკავშირებინა სამრეწველო ქალაქი ბროსელეი და მაღაროებით ცნობილი პატარა ქალაქი მედელეი.
არსებობს ორი მიზეზი, რის გამოც ამ ტერიტორიაზე ადრეული მრეწველობა განვითარდა - ისეთი ნედლეულის მოპოვება, როგორებიცაა ქვანახშირი, რკინის მადანი, კირქვა და თიხა, რომელთაგანაც შემდეგ რკინის ნაწარმს, კრამიტს და ფაიფურს ამზადებენ, ხეობაში გაშიშვლებული სახითაა და მათი მოპოვება გაცილებით ადვილია; ღრმა და ფართო მდინარე ხელსაყრელი იყო მოპოვებული რესურსების ტრანსპორტირებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
თვალჭრელიძე
საკუთარი სახელი თვალჭრელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მემკვიდრეობა (პროგრამირება)
მემკვიდრეობა — ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირების ერთ-ერთი მექანიზმი, რომელიც საშუალებას იძლევა აღიწეროს ახალი კლასი რომელიც იქნება დაფუძნებული ძველზე, უკვე არსებულ კლასზე. ამით ახალი კლასი იღებს ძველი კლასის ფუნქციებს და ცვლადებს (ველებს) საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია შეიქმნას საკუთარი ფუნქციები და მონაცემები. კლასი, რომლითაც განხორციელდა მემკვიდეობა ეწოდება "ბაზური" ან "მშობელი" კლასი, კლასი რომელიც წარმოიქმნა ბაზური კლასიდან, ეწოდება "მემკვიდრე", ან "მიღებული კლასი".
კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი
FCC (Forum Communication Cultures) — კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი, 2011 წელს მაროკოში დაარსდა. FCC არასამეწარმეო, არასამთავრობო ორგანიზაციაა, რომელიც თვითდაფინანსებით ფუნქციონირებს. ორგანიზაციის მთავარი მიზანია წაახალისოს და ხელი შეუწყოს კულტურათა შორის დიალოგს მაროკოელი და საერთაშორისო მოხალისეების ერთობლივი პროექტების საშუალებით. FCC ცდილობს დააკავშიროს სოციალურად აქტიური ახალგაზრდები სხვადასხვა კულტურული თუ გეოგრაფიული არეალიდან. ორგანიზაცია ორიენტირებულია მაროკოს ტრადიციების და თანამედროვე ღირებულებების შერწყმაზე. მოხალისეების გაცვლითი პროგრამები ზემოთ აღნიშნული მიზნების გახორციელების ერთ-ერთი საშუალებაა. FCC-ს ცენტრალური ოფისი მდებარეობს რაბათში, ამასთან რეგიონული ოფისები განლაგებულია ნადორში, სალა ალ ჯადიდასა და ბოარფაში. FCC თანამშრომლობს სხვადასხვა ახალგაზრდულ და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, უნივერსიტეტებთან და ენის სკოლებთან, ადგილობრივ თუ საერთაშორისო დონეზე. აღსანიშნავია, FCC-სა დ მაროკოს ეროვნული განათლების სამინისტროს მჭიდრო თანამშრომლობა.
საერთაშორისო ბანაკები
ორგანიზებულია მაროკოს სხვადასხვა რეგიონებში. მოხალისეები მთელი მსოფლიოდან, კვირაში 20 საათის განმავლობაში, მუშაობენ სხვადასხვა საკითხებზე, მაგ.: გარემოს დაცვა, ხატვა, მებაღეობა, ისტორიული ნაგებობების აღდგენა-რეკონსტრუქცია. არასამუშაო დღეებში მოხალისეებს საშუალება აქვთ იმოგზაურონ მაროკოში და გაეცნონ მის მავალფეროვან კულტურას.
ტრენინგები და "უორკშოპები"
FCC ორგანიზებას უწევს სხვადასხვა "უორკშოპებს" მაროკოს კულტურისა და ისტორიის შესახებ. ასევე, იმართება დისკუსიები ისეთ აქტუალურ თემებზე, როგორიცაა გარემოს დაცვა, მდგრადი განვითარება, ჯანდაცვა, განათლება და სხვა. მოხალისეებს საშუალება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ დამატებით ღონისძიებებში: მხატვრობა და ტრადიციული მაროკოული მეთიხეობა.
უცხო ენების სწავლება
FCC ახორციელებს პროექტს, რომელიც საშუალებას აძლევს ახალგაზრდა მოხალისეებს ასწავლონ ინგლისური, ფრნაგული და ესპანური ენები ადგილობრივ სტუდენტებსა და სკოლის მოსწავლეებს. ამასთან, მათ აქვთ შესაძლებლობა ისწავლონ ფრნაგული და არაბული ენები ორგანიზაციის ხარჯზე.
სტაჟირება
FCC სთავაზობს ახალგაზრდებს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან გაიარონ სტაჟირება მათ ორგანიზაციაში და თავისი წვლილი შეიტანონ მაროკოს არასამთავრობო ორგანიზაციების საერთაშორისო პარტნიორობის ქსელის განვითარებაში.
თითოეულ პროგრამაზე დეტალური იფნორმაციის მოძიება შესაძლებელია FCC -ს ოფიცილაურ საიტზე.
რეგიონული ოფისები
სალა ალ ჯადიდას რეგიონული ოფისი წარმოადგენს FCC-ს ლინგვისტურ ცენტრს, რომელიც თანამშრომლობს ადგილობრივ ენის სკოლებთან და ორგანიზებას უწევს ფრანგული, ესპანური, ინგლისური და არაბული ენის კურსებს საერთაშორისო მოხალისეების მონაწილეობით. მოხალისეებს, საშუალება აქვთ გაიარონ არაბული ენის ინტენსიური კურსები უფასოდ.
ნადორისა და ბოურფას რეგიონული ოფისები ორგანიზებას უწევენ სამუშაო ბანაკებს და საველე მისიებს მთელ მაროკოში.
კატეგორია:მაროკოს კულტურა კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
პარტია სამშობლო (აზერბაიჯანი)
პარტია სამშობლო (Ana Vətən Partiyası)  —  პოლიტიკური პარტია აზერბაიჯანში. შეიქმნა 1990 წელს და ოფიციალურად დარეგისტრირდა 1992 წელს. პარტია მილი მეჯლისში წარმოდგენილი არის 1995 წლიდან. 1990 წლიდან მას ხელმძღვანელობს ფაზაილ აგამალი.
დაარსება
მას შემდეგ, რაც 1988-1990 წლებში პარტია სახალხო ფრონტი შუაზე გაიყო, ფაზალ აგამალი პარტიის დამფუძნებელ ყრილობაზე მის თავმჯდომარედ აირჩიეს. სამშობლოს პარტია აზერბაიჯანის იუსტიციის სამინისტროში ოფიციალურად 1992 წლის 11 აგვისტოს დარეგისტრირდა.
საპარლამენტო არჩევნები
მოგვიანებით, სამშობლოს პარტიამ მონაწილეობა მიიღო 2000 წლის 5 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში. ოფიციალური შედეგების თანახმად, გაიმარჯვა სამშობლოს პარტიის თავმჯდომარემ ფაზაილ აგამალიმ, რომელმაც თავისი კანდიდატურა წარადგინა ევლახის 30-ე ოლქში, რითაც ფაზალი კიდევ ერთხელ გახდა მილი მეჯლისის წევრი. 2001 წლის 7 იანვარს ჩატარებულ შუალედურ არჩევნებში პარტია სამშობლოს თავმჯდომარის მოადგილემ პოლიტიკურ საკითხებში, ზაჰიდ ორუჯმა, წარადგინა თავისი კანდიდატურა ბარდის N56 საარჩევნო ოლქში, სადაც გაიმარჯვა და გახდა მილი მეჯლისის წევრი. ამრიგად, ამ წლებში სამშობლოს პარტია მილი მეჯლისში ორი მანდატით იყო წარმოდგენილი.
2003 წლის 11 ივნისს შედგა სამშობლოს პარტიის IV ყრილობა. ფაზაილ აგამალი კონგრესზე კვლავ აირჩიეს სამშობლოს პარტიის თავმჯდომარედ 6 წლის ვადით.
2005 წლის არჩევნებში კიდევ ერთხელ გაიმარჯვა ფაზაილ აგამალმა და ასევე ზაჰიდ ორუჯმა, რომლებმაც აზერბაიჯანის პარლამენტში ადგილები დაიკავეს.
2009 წლის 17 ივნისს შედგა სამშობლოს პარტიის V ყრილობა. ფაზაილ აგამალი კონგრესზე კიდევ ერთხელ აირჩიეს თავმჯდომარედ, ოღონდ 4 წლის ვადით.
სამშობლო პარტია მონაწილეობდა 2010 წლის 7 ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში. აქაც გაიმარჯვა პარტიის თავმჯდომარემ და მისმა მოადგილემ და ისინი პარლამენტში დეპუტატები გახდნენ. საერთო ჯამში, სამშობლოს პარტია მეოთხე ადგილზე აღმოჩნდა 33 275 ხმით.
2013 წლის 4 აგვისტოს გაიმართა სამშობლოს პარტიის VI ყრილობა. ფაზაილ აგამალი კონგრესზე მეექვსედ აირჩიეს თავმჯდომარედ 4 წლის ვადით.
საპრეზიდენტო არჩევნები
სამშობლოს პარტიამ განაცხადა, რომ ის არ მიიღებდა მონაწილეობას 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და მხარს უჭერდა ახალი აზერბაიჯანის პარტიის კანდიდატს, ილჰამ ალიევს. ამასთან, ზაჰიდ ორუჯმა, სამშობლოს პარტიისის თავმჯდომარის მოადგილემ პოლიტიკურ საკითხებში და მილი მეჯლისის წევრმა, მიმართა ცესკოს საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად. რადგან ეს ნაბიჯი ეწინააღმდეგებოდა სამშობლოს პარტიის წესდებას, იგი გაათავისუფლეს თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობიდან და საერთოდ გააძევეს პარტიიდან.
იდეოლოგია
პარტიის მიზანია შექმნას „თავისუფალი, ძლიერი, დემოკრატიული და ერთიანი აზერბაიჯანი“. პარტია მხარს უჭერს სომხეთთან მშვიდობიანი თანაცხოვრების შესაძლებლობას და ეთნიკურად აზერბაიჯანელების ერთიანობას ირანში.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები აზერბაიჯანში
იუდა
ადამიანები
საკუთარი სახელი იუდა შეიძლება აღნიშნავდეს:
1124
თარიღი უცნობია
*
1120'erne
Epidirona multiseriata
Epidirona multiseriata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მიხეილ კალატოზიშვილი
ბიოგრაფია
კარიერის დასაწყისში კალატოზიშვილი მუშაობდა ფირის დამწებებლად, კინომექანიკოსად, მძღოლად, ლაბორანტად, მემონტაჟედ, მსახიობად („სამი სიცოცხლე“, „ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე“), ოპერატორად („ორთქმავალი 1000ბ“, „გიული“), სცენარისტად („ბოშური სისხლი“), ოპერატორის ასისტენტად („ჯანყი გურიაში“). აქვეყნებდა წერილებს ჟურნალში „მემარცხენეობა“, რომლებშიც აქტიურად გამოთქვამდა აზრს კინოს შესახებ
კალატოზიშვილის პირველი დამოუკიდებელი რეჟისორული ნამუშევარია ფილმი „მათი სამეფო“ (1928). შემდეგ გადაიღო ფილმი „ჯიმ შვანთე“ („მარილი სვანეთს“, 1930) - ნოვატორული, პოეტური ნაწარმოები, რომელშიც დოკუმენტური და მხატვრული კინოს სანახაობითი პრინციპები ერთმანეთშია შერწყმული. 1933 წელს კალატოზიშვილი შევიდა ლენინგრადის ხელოვნებათმცოდნეობის აკადემიაში. 1934-36 წლებში იყო სახკინმრეწვის დირექტორი.
სარეჟისორო მოღვაწეობას დაუბრუნდა 1939 (ფილმი „მამაცობა“). 1941 წელს დადგა ფილმი „ვალერი ჩკალოვი“. ფილმი „განწირულთა შეთქმულება“ შექმნილია ნ. ვირტას ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით (1950, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951). შემდეგი ეტაპი რეჟისორის შემოქმედებითს ბიოგრაფიაში იწყება კინოკომედია „ერთგული მეგობრებით“ (1954), რომელშიც ლირიკა და პოეტურობა ოსტატურადაა შერწყმული სატირასა და გროტესკთან. ფილმი „პირველი ეშელონი“ (1956) ეძღვნება საბჭოთა ახალგაზრდობის მამაცობასა და გმირობას. მსოფლიო აღიარება მოიპოვა კალატოზიშვილის ფილმმა „მიფრინავენ წეროები“ (1957, ოქროს პალმის რტო კანის XI საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1958). ფილმში, რომელიც ყველა დროის საუკეთესო საბჭოთა ფილმად გამოცხადდა, სრულყოფილად აისახა ომისა და მშვიდობის, სიყვარულისა და მეგობრობის, ახალგაზრდობის თემა. ტაიგაში დაღუპული გეოლოგების ჯგუფის ტრაგიკულ ამბავს ეძღვნება ფილმი „გაუგზავნელი წერილი“ (1960, ვ. ოსიპოვის მოთხრობის მიხედვით). უ. ნობილეს ჩრდილოეთ პოლუსის ექსპედიციის საბუთები დაედო საფუძვლად იტალია-სსრკ-ის ერთობლივ ფილმს „წითელი კარავი“ (1970, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1971). კალატოზიშვილი დაჯილდოებულია 3 ორდენითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რსფსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კვიპროსი 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კვიპროსმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე სპორტსმენებმა მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
გენერალ-ადიუტანტი
გენერალ-ადიუტანტი — ერთ-ერთი უმაღლესი სამხედრო წოდება რუსეთში (XVIII საუკუნე-XIX საუკუნის დასაწყისი). შემოიღეს 1716 წელს სამხედრო წესდებით. გენერალ-ადიუტანტები მეფის, გენერალ-ფელდმარშლებისა და მათი თანაშემწეების, აგრეთვე სრული გენერლების სამსახურში იდგნენ, ადიუტანტის მოვალეობას ასრულებდნენ და წარმართავდნენ შტაბის საქმის წამოებას. ეკატერინე II-ის დროს მორიგე გენერალ-ადიუტანტი განაგებდა არმიის პირად შემადგენლობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო წოდებები
ეპილეფსია
ეპილეფსია (ძველბერძ. ἐπίληψις, epílēpsis, „შეტევა, თავდასხმა“) წარმოადგენს დაავადებას, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მინიმუმ ერთი სპონტანურად აღმოცენებული გულყრის ეპიზოდი, რომელიც არ არის გამოწვეული ცხადად შეცნობადი წინასწარი მიზეზით (მაგალითად მწვავე ანთება, ელექტროტრავმა ან მოწამვლა). ასეთი ეპილეფსიური შეტევები არის თავის ტვინის ნეირონული ჯგუფების პროქსიმალური სინქრონული განტვირთვების შედეგი, რაც უეცარ უნებლიე სტერეოტიპულ ქცევის ან/და ცნობიერების დარღვევებს იწვევს.
ეპიდემიოლოგია
გენერალიზებული გულყრა შესაძლოა აღმოცენდეს ნებისმიერ ადამიანში, თუ თავის ტვინი შესაბამისად მძლავრი ფიზიკური ან ქიმიური გამღიზიანებლის ზემოქმედებას განიცდის. ადამიანთა დაახლოებით 10%-ს აღენიშნება გულყრის მიმართ მომატებული მზაობა, რომელიც თავს იჩენს ეეგ გამოკვლევის დროს. ადამიანების 4-5% განიცდის ერთხელ ან მეტჯერ მთელი სიცოცხლის განმავლობაში განსაკუთრებული ზემოქმედების ქვეშ ეპილეფსიურ შეტევას, რომელიც, როგორც წესი, სპეციფიკური ფაქტორების ზემოქმედების გარეშე აღარ მეორდება. ასეთი სახის „შემთხვევითი გულყრებისგან“ უნდა განვასხვაოთ ე. წ. „აქტიური ეპილეფსია“ ანუ „პროგრესირებადი გულყრები“, რომელიც მაგ. გერმანიის მოსახლეობის 0,5–1,0%–ში გვხვდება.
ეპილეფსიის ინსიდენსი (დაავადების ახალი შემთხვევების სიხშირე) დამოკიდებულია ასაკზე. თუ არ ჩავთვლით თერმული და ცაკლეული სპონტანურად აღმოცენებული ერთეული გულყრების შემთხვევებს ყოველწლიურად საშუალოდ ეპილეფსიით ავადდება 100 ათასიდან 60 ბავშვი 43-82/100.000 დიაპაზონში. რაც შეეხება მოზრდილებს, თავდაპირველად ინსიდენსი იკლებს 30-50/100.000 ყოველწლიურად, ხოლო 50 წლის ასაკიდან ისევ იმატებს 140/100.000–მდე წელიწადში. თუ ავიღებთ ეპილეფსიის ყველა შემთხვევას 74 წლის ასაკამდე, დაავადების ზოგადი სიხშირე იქნება დაახლოებით 3,4 პროცენტი.
ასაკთან დამოკიდებულებას იჩენს ასევე აქტიური ეპილეფსიის პრევალენსი. ბავშვებში იგი შეადგენს 3-6 დაავადებულს 1000 ბავშვზე. ადრეული ბავშვობის ასაკში უმეტეს შემთხვევაში ადგილი აქვს გენერალიზებულ ეპილეფსიას მაშინ, როდესაც მოზარდებში მაღალია კეროვანი ეპილეფსიის სიხშირე.
მიმოხილვა
ეპილეფსიური გულყრების სხვადასხვა ფორმები, რომლებიც ხასიათდებიან განსხვავებული მიმდინარეობის თავისებურებით, დაყოფილია ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საერთაშორისო ლიგის (ILAE) მიერ დადგენილი დეფინიციების მიხედვით.
ფოკალური გულყრები
სხვა სახელწოდება პარციალური გულყრებისთვის არის ფოკალური ან კეროვანი გულყრები. გულყრების ეს ფორმა ხასიათდება იმით, რომ პათოლოგიის კერა ყოველთვის არსებობს თავის ტვინის რომელიმე კონკრეტულად შემოსაზღვრულ უბანში, ამასთანავე აბსოლუტურად სულერთია ჩაერთვება თუ არა პროცესში ქერქის სხვა ნაწილებიც მეორადი გავრცელების (მეორადი გენერალიზაცია) შედეგად. განსაკუთრებით მაღალი დიაგნოსტიკური ღირებულება აქვს გულყრის დაწყებას აურით იმასთან დაკავშირებით, ტვინის რომელ რეგიონში მდებარეობს პათოლოგიის კერა, რადგან გულყრა არის ერთი კონკრეტულად შემოსაზღვრული ნეირონული კავშირების აქტივობის შედეგი.
ქვეჯგუფები:
გენერალიზებული გულყრები
ქვეჯგუფები:
აურა
აურა ბერძნული სიტყვაა და ქართულად „ჰაერის ქროლვის შეგრძნებას“ ნიშნავს. იგი ასევე შესაძლებელია გაგებულ იქნას როგორც „გაურკვეველი, შეუცნობელი წინათგრძნობა“. როდესაც აურა იზოლირებულია, იგი შეიძლება მარტივი პარციალური გულყრების ერთადერთ – სუბიექტურ – სიმპტომს წარმოადგენდეს. იგი თავის ტვინის კონკრეტულად შემოფარგლული რომელიმე კერის ნერვული უჯრედების ეპილეფსიური აქტივობის შედეგია. ქერქის ცალკეული რეგიონებისთვის შესაბამისი ფუნქციური სიმპტომების დაჯგუფებას დიდი დიაგნოსტიკური მნიშვლელობა აქვს ეპილეფსიური კერის ლოკალიზაციის დადგენისთვის. ეპილეფსიური აქტივობის გავრცელებას, როგორც წესი, ე. წ. მეორადი გენერალიზებული გულყრა მოჰყვება. აურის ტიპები და ხასიათი განსხვავებლია, მაგალითად ე. წ. „ვისცერული აურა“, კუჭის მიდამოდან აღმავალი უცნაური, არასასიამოვნო შეგრძნება გვხვდება საფეთქლის წილის ეპილეფსიის დროს. ყველაზე ხშირია სმენის დაკარგვის შეგრძნება, ყურში ჟღარუნის შეგრძლება ან ნემსის ჩხვლეტის შეგრძნება თხემის წილის ეპილეფსიის დროს ან ვისცერული ჰალუცინაციები ოქციპიტალური - კეფის წილის ეპილეფსიისას. სხვა მაგალითებისთვის შეიძლება მოვიყვანოთ კონცენტრაციის უნარის გაძნელება, გულმავიწყობა და გარემოს სწორად აღქმის უნარის დაკარგვა.
ეპილეფსიური სტატუსი
ეპილეფსიური გულყრების უმეტესობა რამდენიმე წუთში ყოველგვარი თერაპიული ჩარევის გარეშე თავისთავად გაივლის, მაგრამ არა ყოველთვის. რიგ შემთხვევებში აუცილებელია დროული და გადაუდებელი ღონისძიებების გატარება. როდესაც ადგილი აქვს გულყრის რამდენიმე შეტევას ერთმანეთის მიყოლებით იმდენად მცირე შუალედებით, რომ ავადმყოფს ცნობიერაბა არ უბრუნდება ან როდესაც გულყრა მინიმუმ 20 წუთი ასევე ცნობიერების გარეშე უწყვეტად გრძელდება, საქმე გვაქვს ეპილეფსიურ სტატუსთან. ეპილეფსიური სტატუსი. რაც უფრო დიდხანს გრძელდება ასეთი მდგომარეობა, მით უფრო დიდია საფრთხე, განსაკუთრებით Grand mal-ის დროს, თავის ტვინის შეუქცევადი დაზიანებისა ან გულყრის ტიპზე დამოკიდებულებით – სასიკვდილო გამოსავლისა.
ტერმინალური ძილი
ზოგიერთ ეპილეპტიკს მოგვიანებით საკუთარი აურის გახსენება შეუძლია, თვით გულყრის კი არა (ამნეზია). გულყრის შემდეგ ავადმყოფი როგორც წესი გარკვეული დროის განმავლობაში, რაც შესაძლოა რამდენიმე საათი გაგრძელდეს, დეზორიენტირებული და ძილად მივარდნილია.(ტერმინალური ძილი).
მულტიფორმული ეპილეფსია
გარკვეული კატეგორიის პაციენტებს აქვთ როგორც გენერალიზებული, ისე ფოკალური გულყრები სხვადასხვა დროს. ასეთი მულტიფორმული ეპილეფსიის დიაგნოზში უნდა აღიწეროს თითოეული გულყრის ტიპი.
ეპილეფსიის მიზეზები
თუ რომელიმე სპეციფიკური მეტაბოლური დარღვევა ან ტვინის ქსოვილის ლოკალური დაზიანება თავს არ იჩენს, საქმე გვაქვს ე. წ. გენუინურ ეპილეფსიასთან , მაშინ როდესაც იდენტიფიცირებადი მიზეზების დროს ვლაპარაკობთ სიმპტომურ ეპილეფსიაზე. დაავადების ორივე ჯგუფის შემთხვევაში, ისევე როგორც შემთხვევითი ეპილეფსიის (იხ. მონაკვეთი ეპიდემიოლოგია) დროს საქმე გვაქვს გენეტიკურ დისპოზიციასთან.
სიმპტომური ეპილეფსიის ეთიოლოგია: „შემთხვევითი“ გულყრების მიზეზები:
ეპილეფსიის გენეტიკური საფუძვლების მიმოხილვა
ერთეულ შემთხვევებში საგვარტომო ხისა და მოლეკულურ-გენეტიკური გამოკვლევების შედეგად დადგენილ იქნა არა მარტო მუტანტური გენების დამემიკვიდრების ტიპი, არამედ მათი ზუსტი ლოკალიზაციაც. როგორც მუტანტური გენების დეფექტური პროდუქტი, შესაძლოა იდენტიფიცირებულ იქნას ნატრიუმის იონების პოტენციალდამოკიდებული არხები ან ნეიროტრანსმიტერული რეცეპტორები. გარდა ამისა ეპილეფსიური გულყრები შესაძლოა თან ახლდეს რომელიმე მემკვიდრულ დაავადებას როგორც სიმპტომი, მაგალითად ტუბეროზულ სკლეროზს ან ანგელმანის სინდრომს.
ეპილეფსიის კლასიფიკაცია
ეპილეფსიის სხვადასხვა ფორმები დაჯგუფებულია ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საერთაშორისო ლიგის კლასიფიკაციის მიხედვით.
ლოკალიზაციადამოკიდებული ეპილეფსიის ტიპები და სინდრომები
აღნიშნული ტიპის ეპილეფსიის დროს, რომელასც ასევე ფოკალურ, ლოკალურ, პარციალურ ან კეროვან ეპილეფსიასაც უწოდებენ, პათოლოგიური გულყრითი აქტივობა, მინიმუმ გულყრის დასაწყისში მაინც, შემოიფარგლება თავის ტვინის ქერქის კონკრეტული რეგიონით. იგი ვრცელდება ერთი კონკრეტული კერიდან ანუ ფოკუსიდან. გულყრის მიმდინარეობაში შესაძლოა პათოლოგიურმა აქტივობამ მთელი ქერქი მოიცვას. ამ შემთხვევაში ადგილი აქვს ე. წ. მეორად გენერალიზებულ გულყრას.
ბავშვთა ასაკის კეთილთვისებიანი ეპილეფსია ცენტრო - ტემპორალური პიკებით
გულყრების ამ ტიპს როლანდის ეპილეფსიასაც უწოდებენ. იგი თავისი ძილთან დაკავშირებული შეტევებით იწვევს სახის მუსკულატურის ტონურ კრუნჩხვებს, მომატებულ სალივაციას, მეტყველების უნარის დათრგუნვას. მეტყველების მოშლა შესაძლოა შენარჩუნდეს კრუნჩხვის გავლიდან რამდენიმე წუთის განმავლობაში, რომელიც ე. წ. გამცილებელ სიმპტომს წარმოადგენს. დაავადება ჩვეულებრივ თავს იჩენს 2-დან 12 წლამდე, განსაკუთრებულ გამწვავებებს ადგილი აქვს 5-დან 9 წლამდე ინტერვალში. ელექტროენცეფალოგრამაზე აღინიშნება ტიპური ცვლილებები, ე.წ. ცენტრო-ტემპორალური პიკოვანი ტალღები. ვინაიდან ამ ტიპის ეპილეფსიის განკურნება ხდება პუბერტატული ასაკის დამტავრებისთავანე, ამიტომ მას „კეთილთვისებიანს“ უწოდებენ და იგი ბავშვთა ასაკის ეპილეფსიიებს შორის ყველაზე ხშირი ფორმაა და ეპილეფსიის სხვა ტიპების 10-15%-ს შეადგენს.
ტემპორალური წილის ეპილეფსია
ტემპორალური წილის ეპილეფსია არის ფოკალური ეპილეპსიის ერთ-ერთი ტიპი, ქრონიკული ნეიროლოგიური მდგომარეობა, რომელისათვისაც დამახასიეთებელია პერიოდულად განმეორებადი კრუნჩხვები. ცნობილია ეპილეპსიის 40-ზე მეტი ფორმა. ეპილეპსიის ორი ძირითადი ტიპია ცნობილი: პარტიალური-კრუნჩხვები (ფოკალური ანუ ლოკალიზაცია-დამოკიდებული) და გენერალიზებური-კრუნჩხვები. მოზარდებში გავრცელებული ეპილეპსიის 60% წარმოადგენს პარციალურ კრუნჩხვებს. ყველაზე გავრცელებული ფორმა, რომელიც იწვევს რეფრაქტორულ ეპილეპსიას არის ტემპორალური წილის ეპილეპსია.
ტემპორალური წილის ეპილეპსია არის სამედიცინო დარღვევების ჯგუფი ადამიანსა და ცხოველში რომელიც წარმოადგენს ტვინის ერთ ან ორივე ტემპორალური წილიდან წარმოშობილ პერიოდულად განმეორებულ კრუნჩხვებს. ეპილეფსიის საწინააღმდეგო საერთაშორისო ლიგის (International League Against Epilepsy) მიხედვით ტემპპორალური ეპილეფ სიის ორი ძირითადი ტიპი არსებობს: მედიალური ტემპორალური წილის ეპილეფსია (მტწე) წარმოიშობა ჰიპოკამპიდან, პარაჰიპოკამპური ხვეულიდან და ამიგდალადან, რომელიც მოთავსებულია ტემპორალური წილის შიგნით.
ტწე კლასიკური სინდრომი იწყება მარჯვენა ან მარცხენა ჰიპოკამპის ინსულტით. ჩვილ ბავშვებს აქვთ მოუმწიფებელი თერმორეგულაციის სისტემა და ხშირად სხეულის ტემპერატურის გაზრდა იწვევს თერმულ კრუნჩხვებს (კონვულსიებს). თერმული კრუნჩხვები გვხვდება 5 წლამდე ბავშვების 2-5%-ში. ეს კრუნჩხვები არის მარტივი, მიმდინარეობს რამდენიმე წუთის განმავლობაში და არ ახასიეთებს პოსტიქტალური სისუსტე სხეულის ერთ მხარეს ან განმეორებადი კრუნჩხვები. მხოლოდ იშვიათ შემთხვევაში შეიძლება გაგრძელდეს საათობით, განმეორდეს ან იყოს დაკავშირებული პოსტიქტალურ სისუსტესთან სხეულის ერთ მხარეს. ცნობილია კომპლექსური თერმული კრუნჩხვები, რომლებიც დაკავშირებულია ტწე-თან. როგორც ქვემოთ განვიხილავთ, კვლავ საკამათოდ რჩება თუ როგორ იწვევს თერმული კრუნჩხვები ტწე-ას, ან მარტივად როგორ წარმოადგენენ ტწე-იის ადრეულ მანიფესტაციას.
გამომწვევი მიზეზები
მიუხედავად იმისა, რომ დადგენილია კავშირი თერმულ კრუნჩხვებსა და ტწე-იას შორის, მათი ზუსტი როლი განსაზღვრული არ არის. ზოგიერთი მაგნიტურ-რეზონანსული კვლევა (მრტ) კვლევა ცხადყოფს, რომ ეპილეფსიური სტატუსის დროს გახანგრძლივებული კრუნჩხვები აზიანებენ ტვინს. საინტერესოა, რომ მტწე-იის ზოგიერთი შემთხვევის დროს მრტ ტექნოლოგიით არ არის აღმოჩენილი, მტწე-იისათვის დამახასიეთებელი ტიპური ტემპორალური სკლეროზი და სხვა პათოლოგიები. ასეთ შემთხვევებს პარადოქსულ მეიზიალური ტიპის ეპილეპსიას უწოდებენ. ასეთ პაციენტებში ეპილეფ სია გვიან ასაკში ვითარდება, რაც შესაძლოა მიუთითებდეს ჰიპოკამპის დაზიანების როლზე მტწე-იის განვითარებაში. ეს თეორია საჭიროებს ახსნას. ზოგიერთი კვლევა ცხადყოფს ადამიანის ჰერპესვირუსის 6 (ჰჰვ-6) შესაძლო მონაწილეობას თერმული კრუნჩხვების შემდგომ მტწე-ის განვითარებაში. უამრავი კვლევა ადასტურებს, რომ ჰჰ6 ინფექცია ვითარდება თერმული კრუნჩხვების შემდეგ, მაგრამ მხოლოდ მცირე შემთხვევებშია აღმოჩენილი, რომ ჰჰ6 იწვევედეს თერმულ კრუნჩხვებს. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ჰჰ-6 დნმ არის აღმოჩენილი მტწე-იის პაციენტების პოსტოპერაციულ თავის ტვინის ქსოვილში. იშვიათად, მაგარამ მტწე შესაძლოა დაკავშირებული იყოს თავის ტვინის სიმსივნესთან, სპინალურ მენინგიტებთან, ენცეფალიტებთან, თავის ტრავმასთან, სისხლ-ძარღვოვან მალფორმაციასთან ან განპირობებული იყოს მემკვიდრეობითი ფაქტორებით. მტწე შესაძლოა მიმდინარეობდეს ტვინის სხვა რეგიონების მალფორმაციებთან ერთად. უფრო ხშირად მტწე-იის გამომწვევი ზუსტი მიზეზები დადგენილი არ არის. ლტწე შედარებით ნაკლებად გავრცელებული ფორმაა. ის შესაძლოა იყოს მემკვიდრეობითი აუტოსომურ დომინანტური ლატერალური ტემპორალური წილის ეპილეპსია (ადლტწე) მხედველობისა და სმენის დარღვევებით, მაგარმ ასევე შესაძლოა დაკავშირებული იყოს სიმსივნეებთან, მენინგიტებთან, ენცეფალიტებთან, ტრავმასთან, სისხლძარღვოვან მალფორმაციასთან ან ტვინის თანდაყოლილ მალფორმაციასთან. უამრავ შემთხვევაში გამომწვევი მიზეზი დადგენილი არ არის. ტწე-ის უმნიშვნელოვანესი დამახასიეთებელი თვისებაა ჰიპოკამპის დაკბილული ხვეულის მარცვლოვანი შრის დისპერსია, დაკავშირებული რეელინის (ცილა, რომელიც განაპირობებს შრის ნორმალურ მდგომარეობაში შენარჩუნებას) ფუნქციის დათრგუნვასთან.
სიმპტომები
სიმპტომები რომლებიც აღენიშნება პაციენტს, დამოკიდებულია ტემპორალური წილის სპეციფიკურ რეგიონებზე, სადაც მიმდინარეობს კრუნჩვები და ტვინის იმ რეგიონებზე რომლებიც ზიანდებ აკრუნჩხვების დროს. ეპილეპსიის საწინააღმდეგო საერთაშორისო ლიგის კლასიფიკაციის მიხედვით ტწე-იის მქონე პაციენტებს ახასიეთებთ ძირითადად კრუნჩხვების 3 ტიპი: 1. მარტივი პარციალური კრუნჩხვები (მპკ) მოიცავს ტემპორალური წილის მცირე არეს: ამიგდალას ან ჰიპოკამპს. ტემპორალური წილის ეპილეფსიის დროს მარტივი პარციალური კრუნჩხვები იწვევს მგრძნობელობის დარღვევებს, როგორიცაა დეჟავუ (déjà vu), ჟამაის ვუ (jamais vu) ან ამნეზიას. მგრძნობელობის დარღვევა შესაძლოა სმენითი, გემოვნებითი ან ყნოსვითი. შეგრძნებებს კანზე ან შინაგან ორგანოებში. ეს უკანასკნელი შესაძლოა გამოვლინდეს სხეულის შეგრძნების დაკარგვაში. პაციენტს შესაძლოა ჰქონდეს დისფორული და ეიფორიული შეგრძნებები, შიში და გაბრაზება. პაციენტებისათვის ხშირად ძნელია აღწერონ ის შეგრძნებები, რასაც განიცდიან მარტივი პარციალური კრუნჩხვების დროს. მარტივ პარციალურ გულყრებს ხშირად „აურას“ უწოდებენ, მაგრამ ის უკვე შესაძლოა კრუნჩხვად მივიჩნიოთ. მპკ შესაძლოა გადავიდეს ან არ გადავიდეს ქვემოთ აღწერილ კრუნჩხვის ტიპებში.
2. კომპლექსური პარციალური კრუნჩხვები (კპკ) ის დროს ცნობიერება შენარჩუნებულია. ეს კრუნჩხვები ცვლიან ადამიანის შესაძლებლობას იურთიერთქმედონ გარესამყაროსთან. როგორც წესი იწყებიან მპკ-ით, მაგრამ შემდეგ ვრცელდებიან ტემპორალური წილის უფრო დიდ არე.ზე. ნიშნებია ხელების ან პირის აუტომატური მოძრაობა, კაშკაში, უჩვეულო საუბარი ან ქცევა.