cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Cross of Changes
The Cross of Changes — მუსიკალურ პროექტ ენიგმას მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1993 წელს. ალბომის ყველაზე ცნობილი კომპოზიციაა „Return to Innocence“, რომელიც გამოიცა სინგლისა და მუსიკალური ვიდეოს სახით. წინა სტუდიურ დისკში არსებული გრეგორიანული საგალობლები აქ ჩაანაცვლეს სხვადასხვა ეთნიკურმა სიმღერებმა. როკ-მუსიკის ელემენტის სახით ამ ალბომს ემატება გიტარა.
სქოლიო
კატეგორია:ენიგმას ალბომები კატეგორია:1993 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Charisma Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები მიხაელ კრეტუს პროდიუსერობით
დრაგანა კრსენკოვიჩ-ბრკოვიჩი
დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩი ( Dragana Kršenković Brković / Dragana Krshenković Brković ) — მონტენეგროელი მწერალი.
ბიოგრაფია
დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩი დაიბადა 1956 წელს. დაამთავრა ბელგრადის უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერების და დრამატული ხელოვნების ფაკულტეტები. 1989 წელს იუგოსლავიის დედაქალაქ ბელგრადის ტელევიზიაში აჩვენეს სპექტაკლი, რომელიც დაიდგა დამწყები მწერლის პიესის «Vrele kapi» (რომელიც დრაგანამ დაწერა მისაღები გამოცდისთვის 1981 წელს) მიხედვით.
იუგოსლავიის ომების დროს დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩი ბელგრადიდან პოდგორიცაში გადავიდა. იქ მან დააარსა თოჯინების თეატრი Blue Lagoon მეუღლესთან ტომისლავ ბრკოვიჩთან ერთად. სადაც დაიდგა არაერთი სპექტაკლი. მათ მიერ დაარსებული თეატრის შესახებ დეტალები გამოქვეყნდა ორენოვან მონოგრაფიაში "ლურჯი ლაგუნის თოჯინების თეატრი" ( პოდგორიცა, 2019 წ.).
2005-2006 წლებში დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩი გახდა ფულბრაიტის გაცვლითი პროგრამის Hubert Humphrey-ს  სტიპენდიანტი. მწერალი გაემგზავრა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და მთელი წელი ვაშინგტონში  გაატარა. 2008 წელს მან მიიღო გრანტი ავსტრიის მთავრობისგან გრაცის კარლისა და ფრანცის სახელობის უნივერსიტეტში კვლევის ჩასატარებლად.
დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩმა მიიღო მონაწილეობა ამერიკის შეერთებული შტატების საყოფაცხოვრებო პროგრამებში, როგორც მიწვეულმა მწერალმა   ( apexart New York City Fellowship, New York, 2014; Writers Omi, Ledig House, New York, 2017), უნგრეთში ( Pecs Writers Program, Pecs, 2013) და ავსტრიის ( Writers ). Residence პროგრამაში, KulturKontakt ავსტრია, ვენა, 2011). გარდა ამისა, მწერალმა მონაწილეობა მიიღო იუნესკოს ეგიდით გამართულ ხმელთაშუა ზღვის მშვიდობის შემქმნელ ქალთა კულტურის I საერთაშორისო ფორუმში, რომელიც გაიმართა საბერძნეთის კუნძულ როდოსზე, ბოლონიის წიგნის ბაზრობაზე, რომელიც გაიმართა ბოლონიაში 2011 წელს, 23-ე ილუსტრაციის საერთაშორისო ბიენალეში ბრატისლავაში და სხვა კულტურული ღონისძიებებში.
მწერალი 10-ჯერ იყო ნომინირებული ასტრიდ ლინდგრენის მემორიალურ პრიზზე (2008 წლიდან 2018 წლამდე ). ორი მხატვრული ფილმი "ხოზენტარუსი" (2018) და "ჯადოსნური გასაღები" (2020) მონტენეგროს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამსახურში გადაიღეს მწერლის ამავე სახელწოდების ზღაპრების მიხედვით.
დრაგანა კრშენკოვიჩ-ბრკოვიჩის პიესები წარმატებით იდგმება ბალკანეთის ბევრ ქვეყანაში.მისი ოთხი პიესა დაიწერა მონტენეგროსა და ჩრდილოეთ მაკედონიის დაწყებითი სკოლებისთვის. კრსენკოვიჩ-ბრკოვიჩის „მანიტოს ტბის ჯინი“ 2011 წელს მიუნხენის საერთაშორისო ახალგაზრდული ბიბლიოთეკის მიერ არჩეულ იქნა "თეთრი ყორნების" პრიზზე წარსადგენად. მოთხრობები გამოქვეყნებულია ისეთ საერთაშორისო ჟურნალებში, როგორიცაა Buchkultur, Blesok, Sarajevo Notebook, ARS და სხვა. კრსენკოვიჩ-ბრკოვიჩს გამოქვეყნებული აქვს ორი რომანი, მოთხრობების ორი კრებული, დრამატული პიესების ერთი კრებული, ორი მონოგრაფია და რამდენიმე საბავშვო წიგნი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:მონტენეგროელი მწერლები კატეგორია:ფემინისტი მწერლები
ჯაია პრადა
ჯაია პრადა (ტელუგ. జయప్రద, ინგლ. Jaya Prada; დაბ. სახელი—  ლალიტა რანი, ტელუგ. లలితರಾಣಿ, ინგლ. Lalita Rani; დ. 3 აპრილი 1962, რაჯამანდრი, ანდჰრა- პრადეში, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი და პოლიტიკოსი. თავისი კარიერის განმავლობაში ითამაშა ასობით ფილმში ტელუგურ, ჰინდურ, კანნადურ, მალაიალამურ, ბენგალურ, მარათულ და ტამილურ ენებზე.
ჯაია პრადა ინდური კინოს ყველაზე ლამაზ სახედ ითვლება. კინემატოგრაფის მაესტრო სატიაჯიტ რაიმ,  მას ”ინდოეთის ეკრანის ყველაზე ლამაზი სახე” უწოდა. იგი 70-იანი, 80-იანი და 90-იანი წლების დასაწყისის ტელუგური და ჰინდური კინოინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და გავლენიანი მსახიობია. ლაურეატია Filmfare Awards South -ის სამი პრემიის.
ადრეული წლები
ჯაია პრადა, ნამდვილი სახელია ლალიტა რანი,  დაიბადა ანდჰრა-პრადეშის ქალაქ რაჯამანდრიში. მისი მამა, კრიშნა რაო, აფინანსებდა ფილმებს ტელუგურ ენაზე.დედა, ნილავენი, დიასახლისი იყო. პატარა ლალიტა რაჯამანდრის ტელუგუს საშუალო სკოლაში სწავლობდა და ადრეულ ასაკში გადიოდა ცეკვისა და მუსიკის გაკვეთილებზე.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|ჯაია პრადა ტელევიზიაში როდესაც ჯაია პრადა მოზარდი იყო, მან სკოლაში ყოველწლიურ ღონისძიებაზე ცეკვა შეასრულა. მაყურებელთა დარბაზში მყოფმა რეჟისორმა გოგონას სამწუთიანი საცეკვაო ნომრის შესრულება შესთავაზა ტელუგურ ფილმში Bhumi Kosam. იგი ყოყმანობდა, მაგრამ ოჯახმა ურჩია, რომ წინადადება მიეღო. მას მხოლოდ 10 რუპია გადაუხადეს  გადაუხადეს ფილმში მუშაობისთვის, მაგრამ მისი სამწუთიანი გამოსვლა ტელუგუს კინოინდუსტრიის წამყვანმა ფიგურებმა ნახეს და  რეჟისორებმა შესთავაზეს მას წამყვანი როლები ხარისხიან ფილმებში. ჯაიამ შეთავაზებას დათანხმდა და მალე  ვარსკვლავი გახდა..
ტელევიზია
მინი|ჯაია პრადა მსახიობ რადჰიკასთან ერთად ფესტივალზე- 62nd Filmfare Awards South. ჯაია პრადას დებიუტი სატელევიზიო გადაცემის წამყვანის ამპლუაში შედგა ტოკ-შოუში ETV Jayapradam. გადაცემების განმავლობაში მან ბევრი ცნობილი ადამიანისაგან აიღო ინტერვიუ, მათ შორის იყვნენ:  მეცნიერი კამალ ჰასანი, მსახიობი  აკინენი ნაგასვაგა რაო (ANR), რეჟისორი რამ გოპალა ვარმუ, მსახიობი ჩირანჯივი და სხვ. 2018 წელს ჯაია პრადამ პირველად მიიღო მონაწილეობა ყოველდღიურ სატელევიზიო სერიალში, სადაც მთავარი გმირის დედამთილის როლი შეასრულა.
პოლიტიკა
კარიერის მწვერვალზე ჯაიამ კინოდან გადაინაცვლა პოლიტიკაში. 1994 წელს შეუერთდა ტელუგუ დესამის პარტიას მისი დამფუძნებლის ნანდამური თარაკ რამა რაოს მიწვევით. რამდენიმე წლის შემდეგ ის გადავიდა სამაჯვადის პარტიაში. 2004-2014 - ლოკ- საბჰას (ინდოეთის პარლამენტის ქვედა პალატის) წევრი, ხოლო 2014 წლიდან - რაშტრიას ლოკ დალის პარტიის წევრია.
პირადი ცხოვრება
1989 წლის 22 თებერვალს ჯაია ცოლად გაჰყვა პროდიუსერ შრიკანტა ნაჰატას, რომელიც უკვე დაქორწინებული იყო ჩანდრაზე და ჰყავდა სამი შვილი. მათმა შეუღლებამ  დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია, მით უმეტეს, რომ ნაჰატა ცოლს არ დაშორებია ჯაია პრადასთან დაქორწინების შემდეგ. პირველი ცოლისგან ჰყავდა შვილები. ჯაია პრადას და შრიკანტას ერთად არ ჰყავთ შვილები. ჯაია პრადამ  დის ვაჟი  აღზარდა, როგორც საკუთარი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:მსახიობები საუკუნისა და ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი ქალი მსახიობები
Taranidaphne amphitrites
Taranidaphne amphitrites — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
შოსტაკოვე (ბერისლავის რაიონი)
შოსტაკოვე (Шостакове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 54 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
ხეცკვარა (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)
ხეცკვარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ლიხნის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 70 მ, გუდაუთიდან 5 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიხნის თემის სოფლები
ნინოს ცხოვრების რედაქციები
„ნინოს ცხოვრების“  რედაქციები, ძველი ქართული მწერლობის ძეგლი, რომელშიც მოთხრობილია ქართლში ნინო განმანათლებლის მიერ  ქრისტიანობის გავრცელების ამბავი. ჩვენამდე მოღწეულია 5 რედაქცია. ყველაზე ადრინდელია შატბერდულ-ჭელიშური (IX ს.), რომელშიც ამბავი არათანამიმდევრულად, ნაწყვეტ-ნაწყვეტად არის გადმოცემული. ცალკეული თავების ავტორებად გამოცხადებული არიან თვით ნინო, რომელიც ნაამბობი თითქოს სალომე უჟარმელს ჩაუწერია, აბიათარ მღვდლის ასული სიდონია, აბიათარ მღვდელი, იაკობ მღვდელი და მირიან მეფე. ზედწარწერების მიხედვით თხზულება თითქოსდა IV საუკუნის I ნახევარში დაუწერიათ (ნაწილი ნინოს სიცოცხლეში, 332 წლამდე, ნაწილიც — მისი გარდაცვალების შემდეგ), მაგრამ ტექსტზე დაკვირვება აშკარად მეტყველებს შატბერდულ-ჭელიშური რედაქციის გვიანდელობას. სავარაუდოა, რომ IV საუკუნეში ქართულ ენაზე მართლაც არსებობდა ქართლის გაქრისტიანების ისტორია, რომელშიც ჩართული იქნებოდა ნინოს მისიონერული მოღვაწეობა. IV-V საუკუნეების ბიზანტიელი ისტორიკოსებიც (გელასი კესარიელი, რუფინუსი, თეოდორიტე კვირელი, სოკრატე სქოლასტიკოსი და ერმია სოზომენე) მოგვითხრობენ ქართლში ვინმე ტყვე ქალის მისიონერულ მოღვაწეობაზე. შატბერდულ-ჭელიშური რედაქცია ძველი წყაროების ლიტერატურული გადამუშავება უნდა იყოს. ავტორი ამჟღავნებს თავისი ეპოქის შესაბამის მკვეთრ ეროვნულ-პოლიტიკურ ტენდეციას.
II რედაქცია ეკუთვნის ლეონტი მროველს, რომლის ისტორიულ ნაშრომში „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა და პირველთაგანთა მამათა და ნათესავთა“ მირიან მეფის მოღვაწეობასთან დაკავშირებით ნინო განმანათლებლის ამბავიც არის გადმოცემული. ლეონტი მროველის რედაქცია შატბერდულ-ჭელიშურის თავისებური გადაკეთებაა. ორივე რედაქციის ნაკლი (ქრონოლოგიური თანამიმდევრობის, მწყობრი კომპოზიციის უქონლობა) გაითვალისწინა ახალი მეტაფრასული რედაქციის XII საუკუნის დასაწყისში ავტორმა, როგორც ვარაუდობენ, არსენ იყალთოელმა. მან დიდი პატრიოტული შემართებით შექმნა ისტორიულ-ლიტერატურული დოკუმენტი, რომელიც შეიცავს საინტერესო და ზოგჯერ უნიკალურ ცნობებს ქართლის მოქცევასა და განმანათლებელთა ვინაობაზე.
IV რედაქცია არსენ იყალთოელის თხზულების შემოკლებული და გამარტივებული (პერიფრაზირებული) ვარიანტია, ეკუთვნის დაახლოებით XIII საუკუნის უცნობ რედაქტორ-გადამწერს.
ნიკოლოზ გულაბერიძის ორიგინალური თხზულებაც „საკითხავი სუეტისა-ცხოველისა“ „ნინოს ცხოვრების“ ერთ-ერთ რედაქციად ითვლება, რადგან მასშიც აღწერილია ნინოს საგანმანათლებლო მოღვაწეობა. აქ პირველად არის განხილული საკითხი, თუ რატომ მოავლინა ღმერთმა „ღვთისმშობლის წილხვდომილ“ საქართველოში ქალი განმანათლებელი. კორნელი კეკელიძის ვარაუდით, ავტორმა თამარის ტახტისა და ავტორიტეტის განსამტკიცებლად დაწერა ეს თხზულება.
ქართულ მწერლობაში ძეგლის 5 რედაქციის არსებობა მოწმობს, რომ ქართველებს ძველთაგანვე აინტერესებდათ ქართლის მოქცევის ისტორია. ეს ინტერესი განსაკუთრებით გაცხოველდა X-XII საუკუნეებში, როდესაც ქართველმა მოღვაწეებმა ხელი მოჰკიდეს ჩვენი ისტორიული წარსულის შესწავლას და იმის გამორკვევას, თუ რა ადგილი ეჭირა ქართველ ხალხს მსოფლიო საქრისტიანო კულტურის ისტორიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია კატეგორია:ქართული ქრონიკები
ალფრედ ფონ შლიფენი
გრაფი ალფრედ ფონ შლიფენი (Alfred Graf von Schlieffen; დ. 28 თებერვალი, 1833, ბერლინი — გ. 4 იანვარი, 1913, ბერლინი) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, გერმანიის იმპერიის გენერალ-ფელდმარშალი.
ბიოგრაფია
შლიფენი დაიბადა პრუსიელი გენერალ-მაიორის ოჯახში და სამხედრო განათლების მიღების შემდეგ 1854 წელს სამსახური დაიწყო პრუსიის არმიაში. 1863 წელს გადაიყვანეს გენერალურ შტაბში. 1866 წელს კაპიტნის წოდებით მან მონაწილეობა მიიღო კიონიგგრეცის ბრძოლაში. გერმანია-საფრანგეთის 1870–1871 წლების ომში იგი მაიორის წოდებით მსახურობდა მეკლენბურგის გროსჰერცოგის შტაბში.
1876–1884 წლებში შლიფენი გვარდიულ ულანთა პოლკის მეთაური და დიდი გენერალური შტაბის წევრი იყო. 1884 წელს იგი გადაიყვანეს დიდი გენშტაბის განყოფილების უფროსის თანამდებობაზე, ხოლო 1888 წელს იგი ობერქუარტერმაისტერი და გენშტაბის შეფის ალფრედ ფონ ვალდერზეეს მოადგილე გახდა. 1891 წელს შლიფენი გენშტაბის შეფი გახდა და 1903 წელს მიიენიჭა გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება.
1905 წელს მისი ხელმძღვანელობით შემუშავდა ე.წ. „შლიფენის გეგმა“. შლიფენის გეგმის მიხედვით გერმანიას თავიდან უნდა აეცილებინა ორ ფრონტზე, საფრანგეთისა და რუსეთის წინააღმდეგ თანადროული ბრძოლა. გეგმა მიზნად ისახავდა „ბლიცკრიგს“ საფრანგეთის წინააღმდეგ და ომის მოგებას მანამ, ვიდრე რუსეთი არმიის მობილიზირებას და გერმანიის საზღვრებთან გადასროლას მოასწრებდა. რკინიგზის საშუალებით გერმანიის ჯარი სრწაფად უნდა გადაესხათ აღმოსავლეთში და ასევე მალე უნდა დაემარცხებინათ რუსეთის არმია.
პირველი მსოფლიო ომის დროს სამხედრო რეალობაში შლიფენის გეგმა აუსრულებელი დარჩა. გერმანიის ჯარებმა დასავლეთ ფრონტზე ვერ განავითარეს სწრაფი შეტევა, ვერ გაარღვიეს მარნის თავდაცვითი ხაზი და მობილური ომიდან პოზიციურ ომზე გადავიდნენ.
თვითონ შლიფენი თავისი სტრატეგიის მარცხს ვერ მოესწრო. იგი ჯერ კიდევ 1906 წელს გაუშვეს პენსიაზე, 1911 წელს გაწეული ღვაწლის გამო გენერალ-ფელდმარშლის სამხედრო წოდება მიენიჭა და 1913 წლის 4 იანვარს გარდაიცვალა ბერლინში. კაიზერმა ვილჰელმ II-მ მისი საფლავი ყვავილების გვირგვინით შეამკო.
შლიფენი ბრწყინვალე სამხედრო თეორეტიკოსი იყო, თუმცა მისი სისუსტე იმაში მდგომარეობდა, რომ ომის წარმოების პოლიტიკურ ასპექტებს ნაკლებ ყურადღებას უთმობდა, რაც პრუსიული სახელმწიფო წყობის სამხედრო ტრადიციებით იყო განპირობებული.
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1913
იპაკარაის ტბა
იპაკარაის ტბა (Ypacaraí Lake) — პარაგვაის უმთავრესი ტბა. მდებარეობს ცენტრალურ დეპარტამენტში, ქვეყნის დედაქალაქ ასუნსიონიდან 25 კმ-ით აღმოსავლეთით. ტბა ჩაგუბებულია მეზოზოური ხანის ტექტონიკურ დეპრესიაში. მისგან გაედინება მდინარე სალადო, რომელიც შემდეგ თავის მხრივ მდინარე პარაგვაის ერწყმის. ტბის გარშემო გაშენებულია სამი ქალაქი: არეგუა, იპაკარაი და სან-ბერნარდინო.
ტბის ფართობი დაახლოებით 90 კმ²-ია, სიგრძე ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით 24 კმ-ია, სიგანე კი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 6 კმ. წყლის საშუალო სიღრმე 6 მეტრია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ტბები
Lasioglossum exterum
Lasioglossum exterum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1911 წელს.
სქოლიო
exterum
ზაინის ციხესიმაგრე
ზაინის ციხესიმაგრე (Burg Sayn) — ციხესიმაგრე გერმანიაში. მდებარეობს კერბერგის მთის კალთაზე, მდინარეების ბრექსბახსა და ზაინბახს შორის. ტერიტორიულად იგი ეკუთვნის ქალაქ ბენდორმ-ამ-რაინის უბანს — ზაინს.
ზაინის ციხესიმაგრის კომპლექსში შედის რაიფენბერგების ციხეკოშკი და შტაინების მამული. ყველაზე ძველი შენობა — ძველი ციხესიმაგრე X–XI საუკუნეებში უნდა იყოს აშენებული. იგი დანგრეულ იქნა 1152 წელს. ზაინის ციხე აუშენებიათ XII საუკუნეში.
კომპლექსის მთავარი და დომინირებული ნაწილია ზაინის ციტადელი. 1987 წელს მის სარდაფში სანქტ-ჰუბერტუსის სახელობის მარანი გაიხსნა. ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე ყოველწლიურად ეწყობა ზაინის ციხესიმაგრის შევარდენთა საწვრთნელ-სანადირო შოუ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ციხესიმაგრეები
ზედა საირმე
ზედა საირმე — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, საირმის თემში. მდებარეობს მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 760 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 35 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სიუზენ ბოილი
სიუზენ მარგარეტ ბოილი (Susan Margaret Boyle; დ. 1 აპრილი, 1961) — შოტლანდიელი თვითნასწავლი მომღერალი. მან საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა 2009 წელს ბრიტანულ სატელევიზიო გადაცემა Britain's Got Talent-ში წარმატების შედეგად. ბოილი ცნობილი გახდა სიმღერით „I Dreamed a Dream“ მიუზიკლ „საბრალონიდან“, რომელიც მან კონკურსის პირველ რაუნდში 2009 წლის 11 აპრილს შეასრულა. სიუზენ ბოილი შოუს ფინალში დამარცხდა მოცეკვავეთა ჯგუფ Diversity-სთან.
სქოლიო
კატეგორია:შოტლანდიელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
ბარასი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბარასი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Taranidaphne dufresnei
Taranidaphne dufresnei — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნიობიუმი
ნიობიუმი (Niobium; ქიმიური სიმბოლო — ), კოლუმბიუმი  (columbium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეხუთე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეხუთე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, Vბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 41, ატომური მასა — 92.906, tდნ — 2477 °C, tდუღ — 4744 °C, სიმკვრივე — 8.57 გ/სმ3. რუხი-ფოლადისფერი ლითონი. ბუნებრივი ნიობიუმი შედგება ერთი სტაბილური იზოტოპისაგან. 1801 წელს აღმოაჩინა ინგლისელმა მეცნიერმა ჩ. ჰაჩეტმა, რომელსაც „კოლუმბიუმი“ უწოდა. 1844 წელს გერმანელმა ქიმიკოსმა ჰ. როზემ აღმოაჩინა „ახალი“ ელემენტი და მას, ტანტალოსის ქალიშვილის ნიობეს სახელის მიხედვით „ნიობიუმი“ უწოდა. მოგვიანებით დადგინდა, რომ ნიობიუმი იგივე კოლუმბიუმი იყო.
ისტორია
მარცხნივ|thumb|200px|ჩარლზ ჰატჩეტი ნიობიუმი აღმოჩენილი იქნა 1801 წ. ინგლისელი მეცნიერის ჩ. ჰატჩეტის მიერ მინერალში (კოლუმბიტი), რომელიც ნაპოვნი იქნა მდ. კოლუმბიის აუზში, და ამიტომაც ამ ელემენტმა მიიღო სახელწოდება «კოლუმბიუმი». 1809 წ. ინგლისელმა ქიმიკოსმა უ.ვოლასტონმა შეცდომით დაასკვნა, რომ ტანტალი და კოლუმბიუმი ინდენტურებია.
მარცხნივ|100px|thumb|ნიობის ელინური სკულპტურა (ავტორი: ჯიორჯიო სომერი)
გერმანელმა მეცნიერმა ჰ.როუზმა 1846 წ. განსაზღვრა, რომ ტანტალის საბადო შეიცავდა მეორე (სხვა) ელემენტს, რომელსაც მან უწოდა ნიობიუმი.ნიობის ტანტალის ქალიშვილის პატივსაცემად, რითაც ხაზი გაუსვა ნიობიუმისა და ტანტალის მსგავსებას. შემდგომმა მეცნიერულმა კვლევებმა უჩვენა, რომ ნიობიუმი და კოლუმბიუმი წარმოადგენდა ერთსადაიმავე ელემენტს (ტანტალისგან განსხვავებულს) და მთელი საუკუნის განმავლობაში ორივე სახელი გამოიყენებოდა მონაცვლეობით. მაგრამ ზოგ ქვეყანაში (აშშ, ინგლისი) დიდი ხნით შენარჩუნდა ელემენტის პირვანდელი სახელწოდება — კოლუმბიუმი, და მხოლოდ 1950 წ. თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირის გადაწყვეტილებით (IUPAC) ელემენტს საბოლოოდ მიენიჭა ნიობიუმის სახელწოდება.
ბუნებაში
ნიობიუმი დედამიწაზე გავრცელების მიხედვით წარმოადგენს 33–ე ელემენტს. დედამიწის ქერქში იგი არის 20ppm. ბუნებაში თავისუფალი ელემენტი არ არის ნაპოვნი, მაგრამ იგი გვხვდება მინერალებში. ნიობიუმის კლარკი არის 18 გრ/ტ. ნიობიუმის შემცველობა მატულობს ულტრაფუძე ქანებიდან (0,2 გრ/ტ Nb) მჟავე ქანებისაკენ 24 გრ/ტ Nb). ნიობიუმს სულ თან ახლავს ტანტალი. ტანტალისა და ნიობიუმის ახლო ქიმიური თვისებები განაპირობებენ მათ ერთობლივ არსებობას ერთ და იგივე მინერალში და საერთო გეოლოგიურ პროცესებში მონაწილეობას. ნიობიუმს შეუძლია ჩაანაცვლოს ტიტანი ზოგ ტიტანშემცველ მინერალში (სფენი, ორტიტი, ბიოტიტი). ბუნებაში ნიობიუმის არსებობის ფორმა შეიძლება სხვადასხვაგვარი იყოს: გაბნეული (ქანწარმომქმნელ და მაგმატური ქანების აქცესორულ მინერალებში) და მინერალური. საერთოდ ცნობილია 100-ზე უფრო მეტი ნუბიუმშემცველი მინერალი. მათ შორის სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს მხოლოდ რამდენიმეს: კოლუმბიტ-ტანტალიტი (Fe, Mn)(Nb, Ta)2O6, პიროქლორი (Na, Ca, TR, U)2(Nb, Ta, Ti)2O6(OH, F) (Nb2O5 0 — 63 %), ლოპარიტი (Na, Ca, Ce)(Ti, Nb)O3 ((Nb, Ta)2O5 8 — 10 %), ზოგჯერ გამოიყენება ევქსენითი, ტოროლიტი, ილმენორუტილი, ასევე მინერალები, რომლებიც შეიცავენ ნიობიუმს როგორც მინარევს (ილმენიტი, კასიტერიტი, ვოლფრამიტი). ტუტე - ულტრაფუძე ქანებში ნიობიუმი იფანტება მინერალებში. ნიობიუმის კონცენტრაცია ზღვის წყალში შეადგენს 1 მგრ/ლ.
საბადოები
ნიობიუმის საბადოები მდებარეობენ აშშ, იაპონიაში, რუსეთში, ბრაზილიაში, კანადაში. ბრაზილია მსოფლიოში ლიდერობს ნიობიუმის და ფერონიობიუმის (ნიობიუმისა და რკინის შენადნობი) წარმოებაში.
მიღება
ნიობიუმის მადანი — ჩვეულებრივ არის კომპლექსური და ღარიბია ლითონით. მადნის კონცენტრატები შეიცავენ Nb2O5: პიროქლორები — არა უმცირეს 37 %-ისა, ლიპარიტები — 8 %, კოლუმბიტები — 30—60 %. მათი უმრავლესობას ამუშავებენ ალუმინო- ან სილიკოთერმული აღდგენით ფერონიობიუმამდე (40—60 % Nb) და ფეროტანტალონიობიუმამდე. ლითონურ ნიობიუმს მიიღებენ მადნის კონცენტრატებისაგან სამ სტადიანი რთული ტექნოლოგიით:
1) კონცენტრატის გახსნა, 2) ნიობიუმისა და ტანტალის გამოყოფა და მათი სუფთა ქიმიური ნაერთების მიღება, 3) ლითონური ნიობიუმის და მისი შენადნობების აღდგენა და რაფინირება. ლითონური ნიობიუმის Nb და შენადნობების მიღების ძირითადი სამრეწველო მეთოდებია - ალუმინოთერმული, ნატრიუმთერმული, კარბოთერმული: თავდაპირველად Nb2O5-სა და ჭვარტლის - ბუნებრივი აირის ნამწვისაგან 1800 °C ტემპერათურისას წყალბადის ატმოსფეროში მიიღებენ კარბიდს, შემდეგ კარბიდისა და ხუთჟანგის ნარევისაგან 1800—1900 °C-ზე ვაკუუმში - მიიღებენ ლითონს; ნიობიუმის შენადნობების მისაღებად ამ ნარევებში ამატებენ მალეგირებელი ლითონების ჟანგებს; მეორე ვარიანტით ნიობიუმს აღადგენენ ვაკუუმში მაღალი ტემპერატურისას უშუალოდ Nb2O5-საგან. ნატრიუმთერმული მეთოდისას ნიობიუმს K2NbF7-დან აღადგენენ ნატრიუმით, ალუმინოთერმულისას — Nb2O5-დან ალუმინით. კომპაქტურ ლითონებს (შენადნობი) აწარმოებევნ ფხვნილური მეტლურგიის მეთოდებით, ჯერ ვაკუუმში ლითონის დაწნეხილ ფხვნილებს 2300 °C-ზე ადუღებენ ერთმანეთთან ელექტრონულსხივური ან ვაკუუმური შედუღებით.
იზოტოპები
ბუნებაში, ნიობიუმი გვხვდება ერთადერთი სტაბილური იზოტოპის Nb-93–ის სახით. 2003 წ. სინთეზირებულ იქნა 32–მდე რადიოიზოტოპი, რომელთა ატომური მასები 81-დან 113–მდე მერყეობს. მათგან ყველაზე სტაბილურია Nb-92 (ნახევარდაშლის პერიოდით 34.7 მილიონი წელი. ყველაზე ნაკლებ სტაბილურია Nb-113 (ნახევარდაშლის პერიოდი – 30 მილიწამი).
აღწერილია 25 ბირთვული იზომერი, ატომური მასით 84–დან 104–მდე ამ რიგში იზომერი არ აქვს მხოლოდ Nb-96, Nb-101 და Nb-103–ს. ნიობიუმის იზომერიდან ყველაზე მდგრადია 93მეტაNb (ნახევარდაშლის პერიოდი 103 ნწმ). გარდა 92მეტაNb–ისა, ნიობიუმის ყველა იზომერი იშლება ან იზომეტრიული გარდაქმნით ან ბეტა–დაშლით.
ქიმიური თვისებები
ლითონი ნიობიუმი ოთახის ტემპერატურაზე, ჰაერზე გარკვეული პერიოდით დაყოვნებისას იღებს მოლურჯო ელფერს, მიუხედავად იმისა, რომ ელემენტურ ფორმაში გააჩნია მაღალი ლღობის ტემპერატურა (2.468 °C), ახასიათებს დაბალი სიმკვრივე, სხვა ძნელადლღობად ლითონებთან შედარებით. იგი წარმოადგენს კოროზიამედეგ ლითონს, რომელიც ამჟღავნებს ზეგამტარობის უნარს და წარმოქმნის ოქსიდის ფენებს. ნიბიუმის ელექტროუარყოფითობა მცირედ ნაკლებია და მეტად კომპაქტურია, ვიდრე პერიოდულ სისტემაში მის წინ მდგომი ცირკონიუმისა, მაშინ როცა იგი ზომაში ვირტუალურად იდენტურია უფრო მძიმე ტანტალისა. ამიტომაც, ნიბიუის ქიმიური თვისებები ძალიან ემსგავსება ტანტალისას, რომელიც პერიოდულ სისტემაში განლაგებულია ნიობიუმის ქვემოთ. მიუხედავად იმისა, რომ მისი კოროზიული მედეგობა არ არის ისეთივე გამოკვეთილი, როგორიც ტიტანის, მაგრამ დაბალი ფასისა და დიდი მისაწვდომობის გამო ნიობიუმი ხდება უფრო ხელმისაწვდომი ნაკლებად მოთხოვნად გამოყენებაში. მაგალითად როგორიცაა დანადგარების მოპირკეთება.
ქიმიურად ნიუბიუმი მეტად მდგრადია. ჰაერზე გახურებისას იჟანგება Nb2О5-მდე. ამ ოქსიდისათვის აღწერილია მიახლოებით 10 კრისტალური მოდიფიკაცია. ჩვეულებრივი წნევისას β-ფორმა სტაბილურია Nb2О5.
250px|thumb|ნიობიუმის პენტაქლორიდი 250px|thumb|ნიობიუმ-პენტაქლორიდი
ტეტრაჰალოგენიდი (NbHal4) და ფაზები NbHal2,67 — NbHal3+x, რომლებში არის დაჯგუფებები Nb3 ან Nb2 მუქი ფერის პოლიმერი Nb-Nb ბმით, მაგალითად, შავი ჰიგროსკოპული ნიობიუმტეტრაქლორიდი (NbF4) და ყავისფერი ნიობიუმტეტრაქლორიდი (NbCl4). ნიობიუმის პენტაჰალოგენიდები ადვილად ჰიდროლიზდებიან წყალში კარგადაა ცნობილი ნიობიუმის ანიონური ჰალოგენიდები. მათ შორის პენტაჰალოგენიდები. მნიშვნელოვანია [NbF7]2-, რომელიც შუალედური პროდუქტია საბადოებიდან Nb და Ta გამოყოფის დროს. ეს ჰეფტაფტორიდი წარმოქმნის ოქსოპენტაქლორიდს უფრო ადვილად, ვიდრე ტანტალის ნაერთები. სხვა ჰალოგენიდკომპლექსები მოიცავენ ოქტაედრული [NbCl6]-:
Nb2Cl10 + 2 Cl- → 2 [NbCl6]-
გამოყენება
რომ 2006 წელს, ნიობიუმის 44.500 მეტრი ტონა იქნა წარმოებული, რომლის 90% გამოყენებული იქნა მაღალი ხარისხის ფოლადის წარმოებაში, იგი აგრეთვე გამოყენებული იქნა ზეშენადნობებში. ნიობიუმის მიღება და გამოყენება სწრაფად იზრდება, რაც განპირობებულია მისი ისეთი თვისებებით, როგორიცაა ძნელადლღობადობა, ზეგამტარობა, სითბური ნეიტრონების მიტაცების მცირე განიკვეთი, ცეცხლმედეგობა, კოროზიამედეგობა და სხვა. ნიობიუმის გამოკენების ძირითადი დარგებია: რაკეტის მშენებლობა, ავიაციური და კოსმოსური ტექნიკა, რადიოტექნიკა, ელექტრონიკა, ატომური ენერგეტიკა.
ლითონური ნიობიუმის გამოყენება
thumb|200px|ლითონური ნიობიუმის კრისტალები
ფიზიოლოგიური ქმედება
ნიობიუმის ლითონური მტვერი ცეცხლსაშიშია და აღიზიანებს თვალებს და კანს. ნიობიუმის ზოგი ნაერთი ძალიან ტოქსიკურია. წყალში ნიობიუმის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაციაა 0,01 მგრ/ლ. ორგანიზმში მოხვედრისას იწვევს შინაგანი ორგანოების გაღიზიანებას და კიდურების დამბლას.
კახეთის მევენახეთა ყრილობა
წვრილ მევენახეებს ვენახისმფლობელთა ყრილობაში მონაწილეობა არ მიუღიათ და არც მათი ინტერესების დაცვაზე ყოფილა მსჯელობა. კახეთის მევენახეთა ყრილობამ მოისმინა როგორც მევენახეთა, ასევე ცნობილი სპეციალისტების (ი. ანდრონიკაშვილი, პ. ავერკინი, პ. გეევსკი, ნ. გოზალიშვილი, გ. კოლელიშვილი, ნ. ვაჩნაძე, ს. ვახვახიშვილი, მ. ვერმიშევი, ს. ზავაროვი, ა. დემენტიევი, დ. მაყაშვილი, პ. სააკაშვილი, ი. და ვ. სტაროსელსკები, ვ. რცხილაძე, ლ. ჯანდიერი, ი. ჯორჯაძე, გ. შალიკაშვილი და სხვა) მოხსენებები და სიტყვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:მევენახეობა
ლა-პასი (მექსიკა)
ლა-პასი (La Paz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. ქვემო კალიფორნიის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 189 176 ადამიანი (2005).
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
თუზი (მრავალმნიშვნელოვანი)
თუზი შეიძლება აღნიშნავდეს:
შჩასლივე (ბერისლავის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
აბორლანი
აბორლანი (ოფიციალურად აბორლანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Aborlan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 736 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
კახთუბანი
კახთუბანი, პუნქტი ისტორიულ ჰერეთში. ამჟამად გურჯაანის რაიონიული ცენტრის — გურჯაანის ერთ-ერთი უბანი. ტოპონიმ კახთუბნის არსებობა კიდევ ერთი დადასტურებაა ჰერეთის ტერიტორიაზე კახების ტომის ინფილტრაციისა. ამ უბანში შემორჩენილია ორგუმბათიანი ეკლესია — გურჯაანის ყველაწმინდა (VIII ს.).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთი კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტი
თრუსოს ხეობა
მინი|300 პქ|თრუსოს ხეობა თრუსოს ხეობა — მდინარე თერგის ხეობა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე, კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედსა და ხოხის ქედს შორის, უღელტეხილ თრუსოდან სოფელ კობამდე (სიგრძე 25 კმ).
ხეობის უდაბლესი ნაწილი 2000 მ-ზეა (სოფელ კობთან). თრუსოს ხეობა აგებულია ქვედა- და შუაიურული ფიქალ-ქვიშაქვების ძლიერ დანაოჭებული შრეებით, ზედაიურული კარბონატული წყებებით. ხოხის ქედზე გაშიშვლებულია დიორიტის ინტრუზივები. ფართოდაა გავრცელებული ზედაპლიოცენ-პლეისტოცენ-ჰოლოცენური ეფუზივები (ანდეზიტები და სხვა), მინერალური წყლებიდან გამოლექილი ტრავერიტინები, მყინვარული და მდინარეული ნაფენები. გარშემო ქედებზე თანამედროვე მყინვარებია (დასავლეთი, შუა და აღმოსავლეთი სუათისი, მნა, რესი და სხვა). კარგადაა გამოხატული ძველი გამყინვარების ტროგები, ცირკები, მორენები; ვულკანური კონუსები და ლავური ღვარები.
თრუსოს ხეობა მდიდარია ჰიდროკარბონატული მინერალური წყლებით. დიდდებიტიანი წყაროებია ქეთერისი და აბანო. ხეობაში თითქმის არ არის ხემცენარეულობა. შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
ვარდგინეთი
ვარდგინეთი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ყვიბისის თემი). მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ბორჯომიდან 6 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 118 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum extraordinarium
Lasioglossum extraordinarium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1908 წელს.
სქოლიო
extraordinarium
1654
თარიღი უცნობია
*
ლულეო
ლულეო (Luleå) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ შვედეთში, ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ცენტრი და ნორბოტენის ლენის დედაქალაქი. მდებარეობს ბოტნიის ყურის ფიორდის სანაპიროზე. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 46 607 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი 1621 წელს დაარსდა. 1887 წელს ის გამანადგურებელმა ხანძარმა დააზიანა, თუმცა აღადგინეს. ამავე პერიოდში ქალაქის ცენტრში ააშენეს ნეოგოტიკური სტილის ეკლესია. 1904 წელს, ლულეოს ეპარქიის დაარსების შემდეგ, ეკლესია საკათედრო ტაძარი გახდა. მისი სიმაღლე 67 მეტრია და წარმოადგენს ქალაქის უმაღლეს შენობას.
განვითარებულია შავი მეტალურგია, მანქანების, ხე-ტყისა და ცელულოზის წარმოება. ფუნქციონირებს საამის ეთნოგრაფიული მუზეუმი.
ლულეოდანაა შვედური მუსიკალური ჯგუფი Movits!.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ბილა-კრინიცია (ბერისლავის რაიონი)
ბილა-კრინიცია (Біла Криниця) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 1234 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის დაბები
Taranidaphne hongkongensis
Taranidaphne hongkongensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხოფი
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოფის თემის სოფლები
საფრანგეთის კონსულობა
thumb|right|კონსულები:[[ჟან კამბასერესი|კამბასერესი, ბონაპარტე, ლებრენი]] კონსულობა — საფრანგეთის ისტორიის პერიოდი, როდესაც ძალაუფლება პრაკტიკულად გენერალ ნაპოლეონ ბონაპარტის ხელში იყო. საფრანგეთში კონსულატის მმართველობა დაიწყო 1799 წლის 9 ნოემბერს (18 ბრიუმერს), როდესაც ნაპოლეონმა სახელმწიფო გადატრიალება და დირექტორიის დამხობა მოახერხა და დასრულდა 1804 წლის 14 მაისს, როდესაც ნაპოლეონი იმპერატორად ეკურთხა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია
ისლანდიის დროშა
ისლანდიის დროშა (Íslenski fáninn) ოფიციალურად დამტკიცდა 1944 წლის 17 ივნისის, დღეს, როდესაც ისლანდია გახდა დამოუკიდებელი რესპუბლიკა.
ფრანც ფონ ეპი
რაინდი ფრანც ქსავერ ფონ ეპი (გერმ.: Franz Xaver Ritter von Epp) (დ. 16 ოქტომბერი, 1868, მიუნხენი — გ. 31 დეკემბერი, 1946, იქვე) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ინფანტერიის გენერალი და ბავარიის რაიხსშტატჰალტერი 1933-1945 წლებში.
ისლანდიის დროშა
დროშის ფერები ასოცირდება ისლანდიის ლანდშაფტთან: წითელი ფერი - ისლანდიური ვულკანების ცეცხლის ფერი, თეთრი - ყინულისა და თოვლის ფერი, ლურჯი - ატლანტის ოკეანის წყლის ფერი.
ფრანც ფონ ეპი
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
ისლანდიის დროშა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:ისლანდია კატეგორია:ისლანდიის ეროვნული სიმბოლოები
ბუკნარი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)
ბუკნარი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ქვენობნის თემში. მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 120 მ., ჩოხატაურიდან 12 კმ. ოზურგეთიდან 15 კმ. სოფელში დგას ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ეკლესია, საჯარო სკოლა. სოფელში მოედინება სამკურნალო მინერალური წყალი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 775 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიხეილ ანდრონიკოვი
მიხეილ ანდრონიკოვი (Андроников, Михаил Михайлович; დ. 1875 — გ. 1919) — რუსი თავადი და ავანტიურისტი. რუსეთის სახელმწიფო მოხელე. დაიბადა მამამისის — თავად როტმისტრის მიხეილ აბელის ძის ანდრონიკაშვილის (1852-1882) და დედამისის — სოფია აგნეს ევეს (1852-1884) ოჯახში. მიხეილ აბელის ძე იყო დიდი თავადის, მიხეილ ნიკოლოზის ძის ადიუტანტი, ხოლო სოფია ევე კავალერიის გენერლის ბარონ ლეონგარდ კარლის ძის უნგერნ ფონ შტერნბერგის შვილი.
სწავლობდა პაჟესის კორპუსში, რომლიდანაც გარიცხეს 1895 წელს. ჰქონდა ტიტულარული მრჩევლის კამერ-იუნკერის ჩინი. დიდი ხნის განმავლობაში მეგობრობდა და თანამშრომლობდა რუს ავანტიურისტთან გრიგოლ რასპუტინთან. 1897 წლიდან 1914 წლამდე თანამშრომლობდა შინაგან საქმეთა ორგანოებთან. 1917 წელს ანდრონიკოვი გახდა ეჭვმიტანილი გერმანელთა სასარგებლოდ ჯაშუშობაში და აეკრძალა ცხოვრება სამხედრო მდგომარეობაში მყოფ ორივე დედაქალაქში.
1917 წლიდან იგი ქალაქ რიაზანში დასახლდა. იმავე წლის 7 თებერვალს ანდრონიკოვმა თვითნებურად ქალაქ მოსკოვში გადაინაცვლა. დროებითი მთავრობის საგანგებო სამძებრო კომისიის წარდგინებით, ამავე წლის 23 მარტიდან 1 ივლისამდე იმყოფებოდა საპატიმროში, პეტრე-პავლეს ციხის ტრუბეცკის ბასტიონში. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ მიიღო ჩეკა-ს წოდება ქალაქ კრონშტადტისათვის.
ერთხანს დაპატიმრებული იყო ქრთამის აღების მიზნით (2 000 000 რუბლი ოქროს სახით). დიდი მთავრის, ალექსანდრესა და მისი მეუღლის, ქსენიასაგან ოქროთი ორი მილიონის აღების შესახებ გაიგო „ვეჩეკა-ს” თავმჯდომარის მოადგილემ, გლებ ბოკიმ და გერმანიის იმპერიის სასარგებლოდ ჯაშუშობის ბრალდებით იგი ბოლშევიკებმა 1919 წელს დახვრიტეს. საკუთრივ ბრალდება არც ერთ შემთხვევაში არ ყოფილა დამტკიცებული.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ავანტიურისტები კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
ბესიკი
ბიოგრაფია
ქართლ-კახეთის სამეფო კარზე კარგი განათლება მიუღია. ბესიკის პოეტურ ქმნილებებში ჩანს როგორც აღმ., ისე დას. ლიტერატურის ცოდნა. ერეკლე II-ის კარზე პოეტის მეგობრები იყვნენ მოწინავე მოღვაწეები და მწერლები: ლევან ბატონიშვილი, სარდალი დავით ორბელიანი, დავით რექტორი და სხვები. სწორედ ამ ხანებში შეიქმნა ბესიკის პოეტურ შედევრთა უმრავლესობა. ზაქარია გაბაშვილისა და კათალიკოს ანტონ I-ს შორის კონფლიქტი ქართლ-კახეთიდან ზაქარიას განდევნით დამთავრდა. ამან გარკვეული როლი ითამაშა ბესიკის ცხოვრებაში. მას ქართლ-კახეთის დატოვება მოუხდა. XVIII საუკუნის 70-იანი წლებიდან ბესიკი იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის კარზე იმყოფებოდა. სოლომონ I-მა ბესიკს ჯერ დავთარხანა ჩააბარა, შემდეგ მდივანთ-უხუცესის სახელი უბოძა. 1778 ბესიკი ირანში გაემგზავრა ქერიმ-ხანთან დიპლომატიური მისიით, მაგრამ იგი გარდაცვლილი დახვდა; იქაურმა საშინაო ომებმა კი საბოლოოდ ჩაშალა ოსმალეთის წინააღმდეგ სპარსეთის გამოყენების შესაძლებლობა. სოლომონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ ბესიკი მხარს უჭერდა დავით გიორგის ძის გამეფებას. 1787 დავით მეფემ ბესიკს დააკისრა საგანგებო მისია: რუსეთისათვის მფარველობის თხოვნა, გაფორმება ისეთივე ტრაქტატისა, როგორიც დაიდო რუსეთსა და ქართლ-კახეთის სამეფოს შორის 1783, და იმერეთში დამხმარე ლაშქარი შემოყვანა. ამ მიზნით ბესიკი ჩავიდა ქ. კრემენჩუგს, სადაც იმყოფებოდა სამხრეთში მოქმედი რუსეთის ჯარების სარდალი ფელდმარშალი გრიგოლ პოტიომკინი. პოტიომკინის ბანაკთან ერთად ბესიკი ჯერ კიშინიოვში, ხოლო შემდეგ იასში გადავიდა, სადაც გარდაიცვალა.
2019 წლის 24-25 იანვარს რუმინეთში გაიმართა ქართული კულტურის დღეები, რომლის ფარგლებში ქალაქ იასის ისტორიულ ცენტრში ქართველი პოეტისა და დიპლომატის, ბესიკ გაბაშვილის ბიუსტი გაიხსნა. თბილისში არსებობს მისი სახელობის მოედანი და ქუჩა.
შემოქმედება
ქართული ლირიკის ისტორიაში ბესიკს განსაკუთრებული ადგილი უკავია. მან ახალ სიმაღლეზე აიყვანა ქართული სატრფიალო ლირიკა. მისი პოეზიის ღრმა შინაარსმა, პოეტური სიტყვის მაღალმა არტისტიზმა და ლექსის შინაგანმა მელოდიურობამ განაპირობა ის, რომ XVIII საუკუნის II ნახევარში საქართველოში ბესიკის ლექსები სიმღერებად ვრცელდებოდა; ამან იშვიათი პოპულარობა მოუპოვა პოეტს თანამედროვეთა შორის.
საგმირო-პატრიოტულ პოემაში „ასპინძისათვის“ ბესიკმა 1770 ოსმალო-ლეკთა ჯარზე ქართველთა გამარჯვების ამბავი გადმოსცა და ხოტბა შეასხა ქართველ გმირებს. ომის თემას ეხება აგრეთვე პოემა „რუხის ომი“. სატირულ-იუმორისტული ხასიათის პოემაში „რძალ-დედამთილიანი“ ბესიკმა პირველმა დაამუშავა ხალხურ პოეზიაში გავრცელებული თემა, ძალზე დაუახლოვდა ხალხურ, სასაუბრო მეტყველებას. ყოველივე ამით მან, დავით გურამიშვილთან ერთად, ქართულ მწერლობაში გზა გაუკაფა საყოფაცხოვრებო ხასიათის ჟანრებს. ბესიკს დაწერილი აქვს რამდენიმე სატირული ლექსიც (მაგ., „ჭაბუა ორბელიანზე“ და სხვ.).
ბესიკის პოეზიისათვის დამახასიეთებელია მდიდარი მეტაფორული აზროვნება, დახვეწილი ბგერწერა. მან საგრძნობლად აამაღლა პოეტური ტექნიკა, შექმნა ლექსის ახალი სახეობანი. ქართული პოეზიის არაერთი ორიგინალური მეტაფორა ბესიკის სახელს უკავშირდება („სევდის ბაღი“, „ცრემლთა ისხარნი“, „შავნი შაშვნი“ და ა. შ.). ბესიკის ლექსებმა მრავალი ხელნაწერი კრებულის სახით მოაღწია. ზოგ მათგანში შესულია არა მარტო ბესიკის, არამედ მის მიმბაძველთა ლექსებიც, რაც ერთობ ართულებს ავთენტიკური მასალის შერჩევას. მაინც შესაძლებელი გახდა მისი ლექსების თავმოყრა, გამოცემა (1855, 1962) და ბესიკის მდიდარი პოეტური მემკვიდრეობის მთლიანობაში წარმოდგენა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1750 კატეგორია:გარდაცვლილი 1791 კატეგორია:გაბაშვილები
პოლ უოკერი
thumb|232px|ავტოავარია, რომლის დროსაც გარდაიცვალა მსახიობი პოლ უოკერი პოლ უილიამ უოკერ IV (Paul William Walker IV; დ. 12 სექტემბერი, 1973 — გ. 30 ნოემბერი, 2013) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ბრაიან ო'კონერის როლის შესრულებით „ფორსაჟის“ ფილმების სერიაში. გარდაიცვალა 2013 წლის 30 ნოემბერს, კალიფორნიის შტატის ქალაქ სანტა-კლარიტაში, ავტო-კატასტროფაში.
გარდაცვალება
2013 წლის 30 ნოემბერს ზუსტად ადგილობრივი დროით 15:30-ზე, უოკერი და მისი მეგობარი როჯერ როდასი საქველმოქმედო ფონდ „Reach Out Worldwide“-ის, ტაიფუნ ჰაიანის მსხველპლთა დასახმარებლად გამართულ ღონისძიებაზე მივიდნენ. ისინი მალევე წამოვიდნენ ღონისძიებიდან წითელი „Porsche Carrera GT“-თი რომელიც როდასს ეკუთვნოდა. გზაზე მძღოლმა საჭე ვერ დაიმორჩილა და მანქანა ღამის განათების ბოძსა და გვერდზე მდგომ ხეს დაეჯახა, ვალენსიაში, მანქანა მაშინვე აალდა. ლოს-ანჯელესის შერიფის განყოფილებამ განაცხადა, რომ ორივე შემთხვევის ადგილზევე დაიღუპა. ავტო-კატასტროფის მიზეზად მაღალი სიჩქარე სახელდება. ასევე შემთხვევის ადგილისაკენ მიმავალი გზის 8 მონაკვეთზე აღინიშნება დამწვარი რეზინისა და ე.წ. „ფუნთუშის“ („წრეზე დრიფტი“) კვალი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
რა გაცინებს?
რა გაცინებს? — ქართული მხატვრული ფილმი „კომპანია ნეოსტუდიას“ მიერ გადაღებული 1996 წელს. კომედიური ჟანრის ფილმი.
როლებში
„საშობაო ზღაპარო“ - გადაღებულია ლუიჯი პირანდელოს მოთხრობის მოტივებზე.
ელინა ნეჩაიევა
ელინა ნეჩაიევა ( Elina Netšajeva, დ. 10 ნოემბერი, 1991) — ესტონელი სოპრანო. მან წარმოადგინა ესტონეთი 2018 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე ლისაბონში, პორტუგალია, სიმღერით „La forza“.
ბიოგრაფია
ელინა ნეჩაიევა დაიბადა 1991 წლის 10 ნოემბერს, ტალინში, ესტონეთი. 2016 წელს დაამთავრა ესტონეთის მუსიკისა და თეატრის აკადემია კლასიკური სიმღერის სპეციალობით.
2018 წელს მომღერალმა წარადგინა სიმღერა „La Forza“ („ძალა“) ეროვნულ შესარჩევ კონკურსზე "ევროვიზია-2018" - ესტი ლაული. კონკურსის სუპერფინალში ნეჩაიევამ მოიპოვა მაყურებლის ხმა და მიიღო უფლება წარმოედგინა ესტონეთი ევროვიზიაზე 2018 ლისაბონში. მონაწილე პირველ ნახევარფინალში მე-9 ნომრით გამოვიდა, სადაც წარმატებით გავიდა ფინალში და 201 ქულით მე-5 ადგილი დაიკავა. ფინალში ის მე-6 ნომრად გამოვიდა და 245 ქულით მე-8 ადგილი დაიკავა.
ელინა ნეჩაიევამ საკუთარი თავი განასახიერა ფილმში „ევროვიზია: ცეცხლოვანი საგის ამბავი“.
კარიერა
2009 წელს მისი საჯარო დებიუტი შედგა ესტი ოცბი სუპერსტარ-ის მესამე სეზონში, სადაც მან მონაწილეობა მიიღო, მაგრამ გამოეთიშა გოგონების რაუნდში. 2011 წელს დაამთავრა ტალინის ფრანგული სკოლა. მან მონაწილეობა მიიღო ესტის ტელევიზიის კონკურსში Klassikatähed 2014 და იყო სამი ფინალისტიდან ერთ-ერთი. 2016 წელს დაამთავრა ესტონეთის მუსიკისა და თეატრის აკადემია კლასიკური სიმღერის მაგისტრის ხარისხით. ნეჩაიევა 2017 წლის ესტი ლაულის ნახევარფინალის ერთ-ერთი მასპინძელი იყო მარკო რეიკოპთან ერთად. 2018 წლის 3 მარტს ნეჩაიევამ მოიგო ესტი ლაული 2018 იტალიურენოვანი სიმღერით „La forza“, მან წარმოადგინა ესტონეთი 2018 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე და მე-8 ადგილზე გავიდა დიდ ფინალში.
მან ასევე მიიღო მონაწილეობა 2020 წლის ამერიკულ მუსიკალურ კომედიურ ფილმში ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი: ცეცხლოვანი საგის ამბავი.
იგი დაბრუნდა ესტი ლაულ-ში 2022 წელს სიმღერით „Remedy“, რომელიც დაწერა სვენ ლოჰმუსმა და ფინალში მე-8 ადგილი დაიკავა.
თეატრში მან ითამაშა ჯიანეტა დონიცეტის „L'elisir d'amore“, ჟულიეტ ვერმონტ ლეჰარის „გრაფი ლუქსემბურგი“, ცეცხლის ჩრდილი/პრინცესას ჩრდილი/ბულბული რაველის "L'enfant et les sortileges" და ოფენბახის „ორფეოსი ქვესკნელში“. მან ასევე ითამაშა დრამატულ როლებში და განასახიერა ელიზა დულიტლი „ჩემს მშვენიერ ლედიში“.
პირადი ცხოვრება
2017 წლის დეკემბერში მან თავისი სასცენო სახელი შეცვალა მართლწერის თვალსაზრისით ნეტშაიევადან ნეჩაიევაზე, თუმცა წარმოთქმა იგივე დარჩა.
ის არის შერეული ჩუვაშური, ესტონური და რუსული წარმოშობით. ის იყო ევროვიზიის პირველი მონაწილე, რომელსაც ჰქონდა ჩუვაშური ფესვები.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ევროვიზიის 2018 წლის მონაწილეები კატეგორია:ესტონელი მომღერლები კატეგორია:ესტონელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ესტონელი სოპრანოები
ვადუცი
right|200px|thumb|ვადუცის ციხესიმაგრე, ქალაქის მთავარი ლენდმარკი.
ვადუცი სამთავროს უდიდესი ქალაქი არ არის, მეზობელი შაანი მას მოსახლეობით აღემატება. ქალაქში რამდენიმე ხელოვნების მუზეუმი, საფოსტო მუზეუმი და ცოცხალი ტურისტული ატმოსფეროა.
ისტორია
ვადუცი პირველად, ისტორიულ წყაროებში მე-12 საუკუნეში გვხვდება, როგორც „ფადუცის“. 1322 წელს, მიიჩნევა რომ აქ ააგეს სასახლე, რომელიც მოგვიანებით, 1499 წელს, შვაბიური ომის დროს გაანთავისუფლეს, შვეიცარიელებმა. ასევე განადგურდა მთელი ქალაქი.
მე-17 საუკუნეში, ლიხტენშტეინის ოჯახი ეძებდა ადგილს საიმპერატორო კრებისთვის, რაიხსტაგს. თუმცაღა, გამომდინარე იქედან, რომ ისინი არ ფლობდნენ იმპერიული ტახტის მმართველობის ქვეშ მყოფ ტერიტორიებს, მათი პირველადი მოთხოვნები ვერ დაკმაყოფილდა. დამატებითი ძალაუფლებისთვის, ოჯახს სურდა ჰქონოდა სამთავრობო ტერიტორია, აიტომ ცდილობდნენ, დაუყოვნებლივ შეეძინათ იმპერიული მიწები ან შეენარჩუნებინათ ისე, რომ არ დაწყებულიყო საგვარეულო მტრობა მნიშვნელოვან პიროვნებებთან, მაგალითად, როგორიცაა თვით წმინდა რომის პაპი, რომელიც ფლობდა უფლებებს მიწაზე. გარკვეული პერიოდის შემდეგ, ოჯახმა შეძლო შელენბერგის სამფლობელოს მცირე ნაწილის და „ვადუცის ქვეყნის“ შესყიდვა, ჰოჰენემსიდან (შესაბამისად 1699 და 1712 წლები). პატარა შელენბერგსა და ვადუცს, საჭირო პოლიტიკური სტატუსი გააჩნდათ : არანაირი ფეოდალური მბრძანებელი გარდა იმპერატორისა.
ამრიგად 1719 წლის 23 იანვარს, საბოლოოდ შეძენის შემდეგ, ჩარლს VI-მ, წმინდა რომის იმპერატორმა, განკარგულება გამოსცა ვადუცისა და შელენბერგის გაერთიანების და მისთვის სახელად „ლიხტენშტაინის“ წოდებასთან დაკავშირებით, მისი ჭეშმარიტი მსახურის, ანტონ ფლორია ლიხტენშტაინის პატივსაცემად. აქედან მოყოლებული, ლიხტენშტაინი გახდა წმინდა რომის იმპერიის სუვერენული წევრი ქვეყანა. შესყიდვების სუფთა პოლიტიკური მიზანშეწონილობის დასადასტურებლად, ლიხტენშტაინის მთავრები, 120 წლის განმავლობაში, ახალ სამთავროში ფეხს არ დგამდნენ.
კლიმატი
ვადუცი ხასიათდება ოკეანური კლიმატით, ზომიერი ზაფხულითა და ცივი ზამთრით. ნალექებს მთელი 12 თვის განმავლობაში ვხვდებით, თუმცა ზაფხულში ნალექები შესამჩნევად იმატებს. წლის განმავლობაში ნალექების საშუალო რაოდენობა 900 მმ-ია. ყველაზე თბილი თვეა ივლისი, საშუალო მაღალი ტემპერატურა 25 ° C, ხოლო საშუალო დაბალი ტემპერატურა 14 ° C. აქ ყველაზე ცივი თვეა იანვარი, საშუალო მაღალი ტემპერატურა 3 ° C, ხოლო საშუალო დაბალი ტემპერატურა -3 ° C.
ორიენტირები
ვადუცის ყველაზე თვალსაჩინო ღირსშესანიშნაობებია ვადუცის ციხე, ლიხტენშტაინის გამეფებული პრინცისა და ლიხტენშტაინის სამეფო ოჯახის სახლი. ვადუცის ციხე, ქალაქის ნებისმიერი წერტილიდან კარგად ჩანს, რადგან ქალაქის შუაში არსებულ ციცაბო ბორცვზე მდებარეობს. წმინდა ფლორის საკათედრო ტაძარი, მთავრობის სახლი და მერია, ასევე ცნობილი ღირსშესანიშნაობებია, მათ არქიტექტურაში კარგადაა ასახული სხვადასხვა სტილი და ეპოქა.
კულტურა
ვადუცში მდებარეობს ეროვნული სამხატვრო გალერეა და ეროვნული მუზეუმი. სამხატვრო გალერეა -Kunstmuseum Liechtenstein-, თანამედროვე და მოდერნისტული ხელოვნების მუზეუმია, სადაც ასევე გამოფენილია ნახატები, ლიხტენშტაინის პრინცის კერძო კოლექციიდან. შენობა არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობაა, რომელიც აშენდა სამი შვეიცარელი არქიტექტორის, მორგესის, დეგელოს და კერესის მიერ. მშენებლობა 2000 წლის ნოემბერში დასრულდა და წააგავს „შავ ყუთს“ რომელიც აშენებულია შეღებილი ბეტონისა და შაბი ბაზალტის ქვისგან. მუზეუმის კოლექცია, ასევე წარმოადგენს ლიხტენშტაინის ეროვნული ხელოვნების კოლექციას. ლიხტენშტაინის ეროვნულ მუზეუმში განთავსებული მუდმივი და სპეციალური გამოფენები, ასახავენ ლიხტენშტაინის კულტურულ და ბუნებრივ ისტორიას. აქვეა განთავსებული საფოსტო მარკების მუზეუმი და სათხილამურო მუზეუმი.
სპორტი
ვადუცს აქვს ადგილობრივი პროფესიონალური ასოციაციის საფეხბურთო კლუბი, FC Vaduz, რომელიც ლიხტენშტაინის სხვა კლუბების მსგავსად, თამაშობს შვეიცარიის ლიგაში. 2008-09 წლების სეზონზე, გუნდი პირველი იყო, რომელმაც შვეიცარიის სუპერლიგაში ითამაშა, შვეიცარიის საუკეთესო ნახტომისას. კლუბი „რეინპარკის“ სტადიონზე თამაშობს, რომლის ტევადობაც 8 000 ადამიანია, სტადიონი ასევე მასპინძლობს ლიხტენშტაინის ეროვნულ საფეხბურთო გუნდს.
ეკონომიკა და ტრანსპორტი
ვადუცი იმ ცოტა დედაქალაქს შორისაა, რომელსაც აეროპორტი და სარკინიგზო სადგური არ აქვს, თუმცა მიუხედავად ამისა, ქალაქს ტურისტული ინდუსტრია აქვს. უახლოესი მთავარი აეროპორტი, ციურიხის აეროპორტია, 120 კილომეტრის მოშორებით ქალაქიდან. შაან-ვადუცის სარკინიგზო სადგური, ქალაქიდან დაახლოებით 2 კილომეტრში მდებარეობს, ქალაქ შაანში. ადგილობრივი სერვისების გარდა, ამ მაგისტრალზე ცოტა მატარებელი მოძრაობს. ადგილობრივი სერვისი კი გულისხმობს გზას ბუქსიდან (შვეიცარია) ფელდკირხამდე (ავსტრია). უფრო ფართოდ გამოიყენება ავტობუსების სერვისი. ავტობუსის სადგურები მოიცავს, ბუქსს, სარგანს და ფელდკირხს, რომლებსაც ლიხტენშტაინის ავტობუსები ემსახურებიან.
განათლება
თითოეული მოსწავლის სასკოლო განაწილება, მეტწილად განისაზღვრება მათი საცხოვრებელი ქუჩის მისამართით.
ბარტლერგროჩის საბავშვო ბაღის ტერიტორიაზე, 4 ძირითადი ადგილია საბავშვო ბაღებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიხტენშტაინი კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ლიხტენშტაინის ქალაქები
Taranidaphne nereidum
Taranidaphne nereidum — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
მცხეთისჯვარი
მცხეთისჯვარი (ცხეთიჯვარი) — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, (ალის თემი). შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ჭერათხევის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრი. ხაშურიდან 28 კილომეტრი. 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 კომლი, სულ 250 ადამიანი. სოფელში არის წმინდა მარინეს ნაეკლესიარი.
ისტორია
განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს ალის ციხის მიდამოებში ე. წ. „გასაყიდლიანთ ვენახში“ ნამოსახლარზე ნაპოვნი ჩინური მონეტა, რომელიც ერთადერთია საქართველოში. ნამოსახლარზე დადასტურებულია სამი კულტურული ფენა: გვიანბრინჯაოს ხანის, ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრისა და განვითარებული შუა საუკუნეების ნამოსახლარი.
ინტენსიურობით გამოირჩევა განვითარებული ფეოდალური ხანის ფენა, რომელშიც აღმოჩნდა ჩინური მონეტა. ამავე ფენაში ნაპოვნია ერთი ქართული — გიორგი III-ის მონეტა. მკვლევრები ზ. ბრაგვაძე და ა. დავითაშვილი ჩინური მონეტის შესახებ აღნიშნავენ:
ამ მონეტას ჩინეთში სუნის დინასტიის მმართველობის ხანაში ჭრიდნენ (960-1279 წწ.). არსებობდა ჩრდილოეთი (960-1127 წლები) და სამხრეთი (1127-1279 წლები) სუნის დინასტიები. აღნიშნული მონეტა სამხრეთი სუნის დინასტიის მმართველობის პერიოდს ეკუთვნის. მოჭრის თარიღი აღბეჭდილია მონეტის მეორე მხარეს, სადაც ზის ნიშანი „ლაუ“, რაც ნიშნავს — 6. ე. ი. მონეტა მოჭრილია მმართველობის მეექვსე წელს, ანუ 1200 წელს.
ჯანდაცვა აზერბაიჯანში
მინი|[[აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სამინისტრო]] ჯანდაცვა აზერბაიჯანში —სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემა— ჯანმრთელობის დაცვის სისტემა, რომელშიც შედის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შესაბამისი აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოები, სახელმწიფო დაქვემდებარების სამედიცინო და პროფილაქტიკური, სამეცნიერო, საგანმანათლებლო, ფარმაცევტული და სანიტარიულ-პროფილაქტიკური დაწესებულებები, აგრეთვე მატერიალურ-ტექნიკური მომარაგებით დაკავებული საწარმოები, სამედიცინო აღჭურვილობის წარმოება და მედიკამენტები, სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური სამსახური, სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზა.
მცხეთისჯვარი
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 251 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 199 კაცი, საიდანაც 180 მამაკაცია, ხოლო 170 ქალი.
ჯანდაცვა აზერბაიჯანში
ჯანდაცვის ორგანიზაციული სისტემა
მინი|ჯანდაცვის ხარჯები ერთ სულ მოსახლეზე [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანში 1995-2014 წლებში მეზობელ ქვეყნებთან შედარებით მსოფლიო ბანკის მონაცემები ]] ჯანდაცვის ორგანიზაციული სისტემა პრაქტიკულად არ შეცვლილა აზერბაიჯანის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის დღეებიდან, საბჭოთა ძირითადი პრინციპების შესაბამისად.
მცხეთისჯვარი
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯანდაცვა აზერბაიჯანში
ჯანდაცვის ორგანიზაციული სისტემა
ჯანმრთელობის ძირითადი ინსტიტუტი ჯანდაცვის სამინისტროა, რომელიც ეწევა მოსახლეობის სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფას, ჯანმრთელობის სახელმწიფო პროგრამების შემუშავებასა და განხორციელებას, ქვეყანაში საშიში დაავადებების პრევენციას და ა.შ.
აზერბაიჯანის ჯანდაცვის სამინისტროს სტრუქტურაში შედის სამინისტრო, ქალაქ ბაქოს ჯანდაცვის მთავარი დეპარტამენტი, განჯის ჯანმრთელობის მთავარი დეპარტამენტი და სუმგაითის ჯანმრთელობის მთავარი დეპარტამენტი.
დღეისათვის გადაჭარბებული ბიუროკრატიზაცია კვლავ წარმოადგენს  ჯანდაცვის სისტემის  პრობლემას, შესაბამისად,  ყველაზე სასურველ შემდგომ გარდაქმნად ითვლება დეცენტრალიზაცია. პირველი ნაბიჯები გადადგმულია დაფინანსების სფეროში.
დაფინანსება
დაფინანსების  თანხის უმეტესი წილი (დაახლოებით 90%) მოდის მთავრობის გამოქვითვებზე, მხოლოდ 1% — თვითდაფინანსებაზე. დანარჩენი 9% დაფინანსებულია საერთაშორისო სპონსორების მიერ. ამრიგად, საერთაშორისო ორგანიზაციები ხელს უწყობენ ჯანდაცვის სისტემის განვითარებას: UNICEF, UNHCR და სხვადასხვა საზოგადოებრივი ორგანიზაციები. ისინი ეხმარებიან როგორც ფინანსურად, ასევე საგანმანათლებლო პროგრამების დახმარებით.
უფრო მეტიც, გაეროს ბავშვთა ფონდმა ჯანდაცვის სამინისტროსთან ერთად ჩაატარა კვლევა სახელწოდებით  «Study of Health Care Demand, Attitudes towards Paid Health Care, Health Care Expenditures in Kuba District» ჯანდაცვის სფეროში გამოვლენილი პრობლემების საფუძველზე შემუშავდა შემდგომი მოქმედებების გეგმა ამ სფეროს განვითარებისათვის.