cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მათეო მაქსიმოვი
ბავშვობა
ბავშვობაში მათეო სკოლაში არ დადიოდა. კითხვა, წერა, თვლა და ხელოსნობა მას მამამ ასწავლა. მომავალში მაქსიმოვმა შეძლებისდაგვარად შეიძინა ცოდნა. მამას შეეძლო 23 ენაზე საუბარი, რითაც შვილებს ინტერესი გაუჩინა ენების მიმართ. ის გარდაიცვალა, როდესაც მათეო 14 წლის იყო. იმ დროისთვის დედაც გარდაცვლილი იყო (მშობიარობას დაიღუპა). მოზარდი ფაქტიურად ოჯახის უფროსი გახდა და თავისი შრომით უმცროს ძმებსა და დებს ინახავდა.
აბარისი
ლეგენდის თანახმად, აპოლონისგან მიიღო წინასწარმეტყველების ნიჭი, შეეძლო უჭმელად არსებობა და ფრენა მისგან ნაჩუქარი ჯადოსნური ისრით.
მათეო მაქსიმოვი
მოწიფული წლები
1936 წელს ესპანეთში სამოქალაქო ომი დაიწყო. მოწინააღმდეგეთა ერთ მხარეს ნაციონალისტები იბრძოდნენ. მაქსიმოვებმა გადაწყვიტეს თავშესაფარი მიეღოთ საფრანგეთში, სადაც ცხოვრობდნენ მათეოს დედისა და მისი მეუღლის ნათესავები.
აბარისი
სქოლიო
კატეგორია:კლასიკური ორაკულები კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
მათეო მაქსიმოვი
მოწიფული წლები
1938 წელს ორ დიდ ბოშა ოჯახს შორის მომხდარი კონფლიქტის შედეგად მაქსიმოვი დააპატიმრეს. ადვოკატი იზორნის ყურადღება  მიიქცია მათეოს განსწავლულობამ და მჭერმეტყველებამ. ამიტომ, თავისი დაცვის ქვეშ მყოფ ბოშას სთხოვა დაეწერა ესსე მასთან დაკავშირებული კონფლიქტის  და ბოშათა წეს-ჩვეულებების შესახებ. ის აპირებდა ამ ინფორმაციის გამოყენებას მათეოს დასაცავად. მათეომაც შეასრულა თხოვნა. შედეგად, ნარკვევის საფუძველზე მან დაწერა სრული მოთხრობა, რომელიც მოგვიანებით გამოიცა სათაურით  " ურსიტორი ". ციხეში, მაქსიმოვმა მნიშვნელოვნად გაიუმჯობესა ცოდნა.
1939 წელს, როგორც კი ომში ჩაება, საფრანგეთის მთავრობამ დაადანაშაულა ესპანეთიდან შემოსული ლტოლვილები (ძირითადად ბოშები და ებრაელები ) ნაცისტების სასარგებლოდ ჯაშუშობაში. დაიწყო დაპატიმრებების სერია. ბოშები გაგზავნეს გიურის საკონცენტრაციო ბანაკში, ესპანეთის საზღვართან. მაქსიმოვები 1940 წლის გაზაფხულზე დააპატიმრეს.
ოკუპაციის შემდეგ მალევე ლტოლვილები ეთნიკური ნიშნით გაყვეს. 1940 წლის აგვისტოში ბოშები გაგზავნეს ტარბეს ბანაკში. 1941 წლის მაისში მაქსიმოვების ინტერნირება ლანმაზანში მოხდა.
საფრანგეთის საკონცენტრაციო ბანაკები გერმანიის ბანაკებისგან იმით განსხვავდებოდა, რომ ისინი მიზნად არ ისახავდნენ ტყვეების მტანჯველ განადგურებას. თუმცა, ცხოვრების პირობები ისეთივე რთული იყო. პატიმრები მშივრები იყვნენ. მათ არ აძლევდნენ საკვებს. თუმცა, ბანაკის დატოვების ნებას რთავდნენ (ოჯახის ნაწილი მძევლად რჩებოდა), რათა თავად მოეპოვებინათ ან გამოემუშავებინათ საარსებო საკვები.
როგორც ციხის მცველები აცხადებდნენ, ბოშებს ბანაკში ტოვებდნენ, რადგან ისინი "უსარგებლო მაწანწალები" იყვნენ. ამიტომ, მაქსიმოვი დარწმუნებული იყო, რომ თუ "ურსიტორის" გამოცემას მოახერხებდა, ის და მისი ოჯახი საზოგადოების სასარგებლო წევრებად ჩაითვლებოდნენ. შედეგად, თავისუფლებას მიირებდნენ.
ამ მიზნით მათეომ მოახერხა, ბანაკის ხუთი დღით დატოვების ნებართვა მიეღო.. პარიზში ჩავიდა და იზორნი მოძებნა. მაქსიმოვმა ადვოკატს მისცა მინდობილობას, რათა იზორნის  კონტრაქტები გაეფორმებინა. 1942 წელს იზორნიმ ხელი მოაწერა კონტრაქტს მთავარ ფრანგულ გამომცემლობა Flammarion-თან. თუმცა, "ურსიტორი" გამომცემლობამ ომის შემდეგ, 1946 წელს გამოაქვეყნა.
ომის შემდეგ მსოფლიოში პირველმა ბოშამ მათეო მაქსიმოვმა, სარჩელი შეიტანა გერმანიის სასამართლოში რასობრივი დევნის მსხვერპლად ცნობის მოთხოვნით. თუმცა მისი მოთხოვნა მხოლოდ 14 წლის შემდეგ დაკმაყოფილდა. ამ პრეცედენტმა ხელი შეუწყო იმ ფაქტს, რომ 1982 წელს ბოშები რასობრივი ნიშნით დევნის მსხვერპლად აღიარეს. თუმცა, გაერო ჯერ კიდევ არ მიიჩნევს ბოშებს გენოციდის მსხვერპლად.
ომის შემდეგ მაქსიმოვმა სიკვდილამდე დაწერა წიგნები, რომლებიც ეძღვნებოდა არა მხოლოდ ბოშების ომამდელ ცხოვრებას, არამედ კალი ტრაშის მოვლენებს. სიცოცხლის განმავლობაში მან დაწერა თერთმეტი მხატვრული წიგნი, რომლებიც ითარგმნა მსოფლიოს 14 ენაზე. მათეო მაქსიმოვი ასევე გახდა ბოშებისადმი მიძღვნილი ეთნოგრაფიული ნაწარმოების თანაავტორი.
1961 წელს მაქსიმოვი გახდა ევანგელისტური ეკლესიის პასტორი. ის ქადაგებდა ბოშებს შორის, ასწავლიდა მომთაბარე ბანაკების ბავშვებს წერა-კითხვას, თარგმნა ახალი აღთქმა ბოშურ ენაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ბოშები კატეგორია:ბოშები საფრანგეთში კატეგორია:ბოშა მწერლები
ჯოელ პიტერ ვიტკინი
thumb|ჯოელ პიტერ ვიტკინი ჯოელ პიტერ ვიტკინი (ინგ: Joel-Peter Witkin, დ. 1939 წ-ის 13 სექტემბერს, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი) არის ამერიკელი ფოტოგრაფი. ხშირად ეხება ისეთ თემებს, როგორიცაა სიკვდილი, გვამები და სხვადასხვა უმცირესობებს - ჯუჯებს, ტრანსსექსუალებს, ჰერმოფროდიტებსა და ფიზიკურად დეფორმირებულებს. ვიტკინი თავის ტაბლოებში ხშირად იხმობს ცნობილი მხატვრების რელიგიურ ეპიზოდებს.
ბიოგრაფია
ვიტკინის მამა იყო იუდეველი და დედა კათოლიკე. ჰყავს ტყუპი ძმა ჯერომ ვიტკინი, მხატვარი და აგრეთვე მხატვარი შვილი - კერსენ ვიტკინი. აღმსარებლობის განსხვავებულობის გამო, მისი მშობლები განქორწინდნენ, როდესაც ვიტკინი ახალგაზრდა იყო. ბრუკლინში შევიდა წმ. სესილიას გრამატიკის სკოლაში და შემდეგ გადავიდა გრუვერ ქლივლენდის საშუალო სკოლაში. ფოტოგრაფად მუშაობდა 1961-1964 წწ.-ში, ვიეტნამის ომის პერიოდში. 1967-ში გადაწყვიტა შტატგარეშე ფოტოგრაფად მუშაობა და „City Walls Inc.“-ის ოფიციალური ფოტოგრაფი გახდა. მოგვიანებით, ნიუ-იორკში შევიდა „Cooper Union“-ში, სადაც სწავლობდა ქანდაკებას და 1974-ში გახდა ხელოვნების ბაკალავრი. სწავლა დაასრულა ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტში, ალბუქერქში, სადაც გახდა სახვითი ხელოვნების მაგისტრანტი.
გავლენა და თემები
ვიტკინი ამტკიცებს, რომ მისი ხედვა და მგრძნობელობა გამოიწვია მოვლენამ, რომელსაც შეესწრო პატარა ბავშვობისას - ავარია, რომელიც მისი სახლის წინ მოხდა, სადაც პატარა გოგოს თავი წაძვრა.
მისი ტექნიკებია ნეგატივის ფხაჭნა, ნაბეჭდის გათეთრება ან ტონირება.
ბურჟის საკათედრო ტაძარი
ბურჟის წმინდა სტეფანეს საკათედრო ტაძარი (Cathédrale Saint-Étienne de Bourges) — XII-XIII საუკუნეების ტაძარი საფრანგეთის ქალაქი ბურჟში. წარმოდაგენდა ბურჟის არქიეპისკოპოსის მთავარ ტაძარს. გადაწყვეტილია გოთიკურ არქიტექტურულ სტილში.
პაკატიანუსი
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:მესამე საუკუნის კრიზისი კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 248 კატეგორია:უზურპატორები
ბურჟის საკათედრო ტაძარი
ტაძრის არქიტექტურულ სიძლიერეს, მისი პროპორციების ჰარმონიასა და უმდიდრეს დეკორაციებს მნახველები დღესაც გაოცებაში მოჰყავს. განსაკუთრებით თვალშისაცემია ტაძრის უნიკალური გეგმა, სკულპტურები და მინის ვიტრაჟები. ტაძრის საუცხოო პროპორციები და მთლიანი კონსტრუქციის ერთიანობა, რომელიც მისი არქიტექტურული მშვენიერების მიღმა წარმოჩინდება ხაზს უსვამს ქრისტიანობის ძალაუფლებას შუა საუკუნეების საფრანგეთში. თავის ინოვაციური სტილით, კათედრალი გოთიკური არქიტექტურის საუცხოო ნიმუშია, რომელიც საკმაოდ განსხვავდება სხვა პრესტიჟული კათედრალებისაგან და რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ყველასაგან იგნორირებული იყო.
ტაძარი წმინდა სტეფანეს სახელზე 1324 წლის 13 მაისს ეკურთხა. ყველა იმ საკათედრო ტაძრის მსგავსად, რომლებიც ეკლესიისა და სახელმწიფოს გაყოფამდე აშენდა, ტაძარი ამჟამად საფრანგეთის სახელმწიფოს კუთვნილებაშია.
1992 წელს, იუნესკომ კათედრალი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ტაძრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
Google Maps
მინი|250px|Google Maps-ის ლოგო Google Maps — გუგლის მიერ შექმნილი რუკების ვებ-აპლიკაცია, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის დათვალიერება თანამგზავრული სურათების სახით. გარდა უბრალო დათვალიერებისა, შესაძლებელია საკუთარი რუკები შექმნა წერტილოვანი, ხაზოვანი და პოლიგონალური ფენებით და სხვებისათვის გაზიარება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Google-ის სერვისები
Lasioglossum opacum
Lasioglossum opacum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1895 წელს.
სქოლიო
opacum
კალაკა (ბატანგასი)
კალაკა (ოფიციალურად კალაკის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Calaca) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბატანგასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 361 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 40 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბატანგასის მუნიციპალიტეტები
დმიტრივკა (ველიკა-ლეპეტიხის თემი)
დმიტრივკა (Дмитрівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 132 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
ვაისმისი
ვაისმისი (Weissmies) — მწვერვალი პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 4017 მ. მდებარეობს ალპების მთავარ ქედზე, საასტალისა და სიმპლონის წყალგამყოფ მასივზე, რომელზედაც აღმართულია ასევე ორი მთავარი მწვერვალი: ლაგინჰორნი და ფლეჩჰორნი. პირველი ასვლა განხორციელდა 1855 წელს, იაკობ კრისტიან ჰოისერისა და პეტერ იოზეფ ცურბრიგენის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ალპები
აბრაჰამ კრეტაცი
აბრაჰამ კრეტაცი, კრეტელი, (გ. 1737) — სომეხი ისტორიკოსი, სომეხთა კათალიკოსი 1734-1737 წლებში. მისი თხზულება „ისტორუიგრაფია“ ეხება 1734-1736 წლების ამბებს. აღწერილია ირან-ოსმალეთის ომის, ირანის პოლიტიკა სომხეთის მიმართ, სომხეთისა და მეზობელი ქვეყნების პოლიტიკური და ეკონომიკური ცხოვრება, შეხვედრები ნადირ-შაჰთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები კატეგორია:სომეხი სასულიერო მოღვაწეები კატეგორია:სომხეთის კათოლიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1737
ფლავიუსები
ფლავიუსები — დინასტია რომის იმპერიაში, მათი მმართველობა გრძელდებოდა 69 წლიდან 96 წლამდე. დინასტიის პირველი წარმომადგენელი ვესპასიანე ფლავიუსი ტახტზე ავიდა ოთხი იმპერატორის წელს და წინამორბედებისგან განსხვავებით შეძლო არა მხოლოდ ტახტის შენარჩუნება, არამედ მისი საკუთარი ვაჟისთვის გადაცემა. ფლავიუსების მმართველობის პერიოდი იმპერიაში სტაბილურობითა და იმპერიის გაძლიერებით ხასიათდებოდა. ტიტუსის, ვესპასიანეს ვაჟის შემდეგ ტახტზე მისი უმცროსი ძმა — დომიციანე ავიდა, რომელიც ხასიათით მკვეთრად განსხვავდებოდა ძმისგან და მამისგან. მას და მის ძმას არ ჰყავდათ მემკვიდრეები. 96 წელს დომიციანე მოკლეს შეთქმულება, რის შემდეგაც დინასტია შეიცვალა.
ბირმინგემი (აიოვა)
ბირმინგემი (Birmingham) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ვან-ბურენის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 448 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ბუბონგი
ბუბონგი (ოფიციალურად ბუბონგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Bubong; Bayan ng Bubong) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ლანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 514 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 36 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლანაოს მუნიციპალიტეტები
სიგიჟე (1972 წლის ფილმი)
სიგიჟე (Frenzy) — ალფრედ ჰიჩკოკის 1972 წლის ბრიტანული თრილერი. ეს იყო ჰიჩკოკის ბოლოსწინა ფილმი. ის ასახავს ლონდონელი სერიული მკვლელის ისტორიას. ჰიჩკოკმა მიიღო ოქროს გლობუსის ნომინაცია საუკეთესო რეჟისორისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1972 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ხირონის კანტონი
ხირონი (Girón) — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხირონი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 12 583 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
ფლამენკო
2010 წლის 16 ნოემბერს, იუნესკომ ფლამენკოს კაცობრიობის მსოფლიო მემკვიდრეობის სტატუსი მიანიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლამენკო კატეგორია:ცეკვები კატეგორია:კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრები
ჰესტია
პოსეიდონმა და აპოლონმა მას ხელი სთხოვეს, მაგრამ ჰესტია ქალწულობა ერჩივნა და თავის ძმასთან - ზევსთან ერთად ცხოვრობდა.
მის პატივსაცემლად 1857 წელს ნაპოვნ ასტეროიდს დაარქვეს სახელი — ჰესტია.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები კატეგორია:ცეცხლის ქალღმერთები
აბდერა
სიტყვა „აბდერა“ შეიძლება აღნიშნავდეს ორი უძველეს ქალაქიდან ერთ-ერთს:
Lasioglossum opisthochlorum
Lasioglossum opisthochlorum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1919 წელს.
სქოლიო
opisthochlorum
რობინ გიბი
რობინ ჰიუ გიბი (დ. 22 დეკემბერი, 1949 — გ. 20 მაისი, 2012) — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენოსანი მომღერალი, სიმღერების ავტორი, პროდიუსერი, ცნობილი ჯგუფ ბი ჯიზის წევრობით.
ძმებთან, ბარი და მორის გიბებთან ერთად მან დააარსა ჯგუფი ბი ჯიზი, რომელიც იქცა ყველა დროის ერთ-ერთ წარმატებულ მუსიკალურ კოლექტივად. მათი უმცროსი ძმა, ენდი, ასევე იყო მომღერალი. ტრიომ მოღვაწეობა ავსტრალიაში დაიწყო, მაგრამ წარმატების შემდეგ ინგლისში გადაინაცვლა.
1313
1313 წელი, ჩტიგ (ძველქართული აბრევიატურა) — წლების რაოდენობა ქრისტესშობიდან მოყოლებული.
თარიღი უცნობია
* * *
რუენი
რუენი (Руен) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 2530 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Ear:Ruen
წმინდა მოწამე ტრიფონი
როდესაც ტახტზე ქრისტიანთა სასტიკი მდევნელი, დეციუსი (249-251) ავიდა, ეპარქ აკილინეს მოახსენეს, ტრიფონი უშიშრად ქადაგებს ქრისტიანობას და მრავალს მოაქცევს თავის რჯულზეო. წმიდანი შეიპყრეს. დაკითხვაზე მან ახოვნად აღიარა ჭეშმარიტი სარწმუნოება, რისთვისაც სასტიკად აწამეს, მაგრამ მარტვილს ერთხელაც არ დაუკვნესია. ბოლოს მას თავის მოკვეთა მიუსაჯეს. სასიკვდილო განაჩენის აღსრულების წინ წმინდა ტრიფონმა შესთხოვა უფალს, განსაკუთრებული მადლი მიენიჭებინა მათთვის, ვინც მის სახელს შემწედ მოუხმობდა. ქრისტეს ტარიგმა მანამ შეჰვედრა სული უფალს, სანამ ჯალათი აღმართულ მახვილს დაჰკრავდა. ეს მოხდა ნიკეაში 250 წელს. წმიდანის ნაწამები სხეული ქრისტიანებმა ტილოში შეგრაგნეს და სურდათ, იგი ნიკეაშივე დაეკრძალათ, მაგრამ ტრიფონი გამოცხადებით ეჩვენა მათ და ითხოვა, თავის მშობლიური სოფლის, კამპსადას მიწისთვის მიებარებინათ. ღვთისმოყვარე ადამიანები ასეც მოიქცნენ.
შემდგომში წმიდა მოწამის ნაწილები კონსტანტინოპოლში გადაასვენეს, იქიდან კი რომში წააბრძანეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 250
ტექნეციუმი
ტექნეციუმი  (Technetium < τεχνητός; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-მანგანუმი — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეშვიდე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, VIIბ) რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 43, ატომური მასა — 98.9062, tდნ — 2140°C, tდუღ — 4700°C, სიმკვრივე — 11.5 გ/სმ3, მოვერცხლისფრო-რუხი ფერის კომპაქტური ლითონი. ტექნეციუმს სტაბილური იზოტოპები არა აქვს. რადიოაქტიური იზოტოპებიდან პრაქტიკული მნიშვნელობისაა ორი: (T1/2=2.12·105 წ) და  (T1/2=6.04 სთ). ელემენტის არსებობა იწინასწარმეტყველა დ. მენდელეევმა. 1937 წელს ტექნეციუმი აღმოაჩინეს იტალიელმა მეცნიერებმა ე. სეგრემ და კ. პერიემ მოლიბდენის ბირთვის დეიტრონებით დაბომბვისას.
ისტორია
ტექნეციუმი ნაწინასწარმეტყველები ჰქონდა მენდელეევს, რომელმაც პერიოდულ სისტემაში გამოტოვა ადგილი უცნობი ელემენტისათვის, და უწოდა ეკა-მანგანუმი პერიოდულობის კანონის საფუძველზე. 1846 წლიდან, როდესაც ელემენტი იქნა «აღმოჩენილი» სახელწოდებით ილმენიუმი, პერიოდულად შეცდომით ხდებოდა 43-ე ელემენტის «აღმოჩენა» (როგორც ლუციუმი, ნიპონიუმი). თუმცა ბირთვული ფიზიკის განვითარებასთან ერთად ნათელი გახდა, თუ რატომ ვერ იქნა ბუნებაში ტექნიციუმი აღმოჩენილი: მატაუხი-შჩუკარევის აკრძალვის წესის შესაბამისად ამ ელემენტს არ გააჩნია სტაბილური იზოტოპები. ტექნიციუმი (ტექნეციუმ-37 იზოტოპი) სუფთა სახით გამოყოფილი იქნა 1937 წლის 13 ივლისს კ. პერიეს და ემილიო ჯინო სეგრეს მიერ, და გახდა პირველად ხელოვნურად მიღებული ელემენტი, საიდანაც წარმოდგა მისი სახელი ტექნიკური ანუ ხელოვნური.
სახელწოდების წარმომავლობა
სახელწოდება მოდის τεχνητός — ხელოვნური.
ბუნებაში
დედამიწაზე ტექნეციუმი გვხვდება ურანთან ერთად ძალიან მცირე კვალის სახით - რაოდენობით, 5 გრ - 1 კგ ურანზე. სპექტროსკოპიის მეთოდებით აღმოჩენილია ანდროიდისა და ვეშაპის თანავარსკვლავედის ზოგიერთი ვარსკვლავის სპექტრში.
მიღება
ტექნეციუმს იღებენ რადიოაქტიური ნარჩენებისაგან ქიმიური მეთოდით.
ფიზიკური თვისებები
ტექნეციუმი — რადიოაქტიური გარდამავალი ლითონია, რომელიც მოვერცხლისფრო-რუხი ფერისაა და აქვს ჰექსაგონალური კრისტალური მესერი (a = 2,737 Å; с = 4,391 Å); თხელ ფენებში მას გააჩნია წახნაგცენტრირებული ფორმა. ის გარეგნულად ჰგავს პლატინას და იგი ჩვეულებრივ მიიღება მონაცისფრო ფხვნილის სახით. ატომური ტექნეციუმისათვის დამახასიათებელია გამოსხივების ზოლები შემდეგ ტალღის სიგრძეზე: 363.3 ნმ, 403.1 ნმ, 426.2 ნმ, 429.7 ნმ და 485.3 ნმ.
მისი მეტალური ფორმა (სუსტად) პარამაგნიტურია. სუფთა ლითონური ტექნეციუმის მონოკრისტალი ხდება ზეგამტარი 7.46 K ტემპერატურაზე დაბლა. ტექნეციუმის სიმკვრივე r = 11.480გ/სმ3, Tლღ = 2200 °C, Tდუღ = 4600 °C.
ჰიდრიდები და ოქსიდები
ტექნეციუმის ურთიერთქმედებით წყალბადთან, წარმოიქმნება უარყოფითად დამუხტული ჰიდრიდ იონი [TcH9]−2−, რომელსაც გააჩნია [ReH9]−2-ის მსგავსი კრისტალური სტრუქტურა, იგი წარმოადგენს ტრიგონალურ პრიზმს, რომლის ცენტრშიც მოთავსებულია ტექნეციუმის ატომი და კუთხეებში კი - ექვსი წყალბადის ატომი, დანარჩენი სამი წყალბადი წარმოქმნის სამკუთხედს, რომელიც კვეთს პრიზმას მის ცენტრში. ამ კონპლექსის კოორდინაციული რიცხვია 9 (იგულისხმება, რომ ტექნეციუმის ატომს აქვს ცხრა მეზობელი), რომელიც წარმოადგენს უმაღლესს ტექნეციუმის კომპლექსისათვის. კომპლექსში ორი წყალბადის ატომი შეიძლება ჩაინაცვლოს ნატრიუმის (Na+) ან კალიუმის (K+) იონებით.
400 – 450 °C ტემპერატურაზე ტექნეციუმის ოქსიდები წარმოქმნიან მკრთალ-ყვითელ ჰეპტოქსიდს. სადაც Tc-O ბმის სიგრძეა 167 -184 პიკომეტრი, ხოლო O-Tc-O კუთხე შეადგენს 180°.
ტექნეციუმ ჰეპტოქსიდი წარმოადგენს ნატრიუმის პერტექნეტატის პრეკურსორს.
შავი ფერის ტექნეციუმის დიოქსიდი (TcO2) შეიძლება მივიღოთ ჰეპტოქსიდის ტექნეციუმით ან წყალბადით აღდგენით.
პერტექნიტ მჟავა (HTcO4) მიიღება Tc2O7-ის ურთიერტქმედებით წყალთან ან დამჟანგველ მჟავებთან, მაგალითად, აზოტმჟავასთან, გოგირდმჟავასთან, სამეფო წყალთან აზოტმჟავისა და ქლორწყალბადმჟავის ნარევთან. შედეგად მიიღება მუქი წითელი, ჰიგროსკოპული (წყალმშთანთქმელი) ნივთიერება, რომელიც წარმოადგენს მჟავას და ადვილად იძლევა პროტონებს.
დარჩენილი პერტექნატ იონი TcO4− წარმოადგენს ტეტრაედრს, რომლის ცენტრში არის ტექნეციუმის ატომი, ხოლო კუთხეებში კი ჟანგბადის ატომი. განსხვავებით პერმანგანატისაგან (MnO4−), იგი წარმოადგენს სუსტ დამჟანგველ აგენტს.
პერტექნატი ხშირად გამოიყენება წყალში ხსნადი Tc-ის იზოტოპების, როგორიცაა 99 მეტა Tc და აგრეთვე კატალიზატორის მისაღებად.
სულფიდები, სელენიდები, ტელურიდები
ტექნეციუმი წარმოქმნის მრავალ სულფიდს. TcS2 მიიღება ტექნეციუმის პირდაპირი ურთიერთქმედებით გოგირდტან, ხოლო Tc2S7 წარმოიქმნება პერტექნიკმჟავისაგან
2 HTcO4 + 7 H2S → Tc2S7 + 8 H2O
ამ რეაქციაში ტექნეციუმი არ აღდგება, როგორც ეს ხდება მანგანუმთან მსგავს რეაქციაში. გაცხელებით ტექნეციუმ ჰეპტასულფიდი იშლება დისულფიდად და ელემენტარულ გოგირდად.
Tc2S7 → 2 TcS2 + 3 S
ანალოგიური რეაქცია გვხვდება სელენთან და ტელურთან.
კლასტერები და ორგანული კომპლექსები
ცნობილია ტექნეციუმის რამდენიმე სახის დაჯგუფება Tc4, Tc6, Tc8 და Tc13. ყველაზე სტაბილურია Tc6 და Tc8 დაჯგუფებები, რომელთაც აქვთ პრიზმის ფორმა, სადაც ტექნეციუმის ატომების ვერტიკალური წყვილი დაკავშირებულია სამმაგი ბმით და პლანარული ატომები კი ერთმაგი ბმით. თითოეული Tc ატომი წარმოქმნის ექვს ბმას, ხოლო დარჩენილი სავალენტო ელექტრონები გაჯერებულია ერთი აქსიალური და ორი ხიდური ლიგანდის ჰალოგენატომებით, როგორიცაა ქლორი ან ბრომი.
ტექნეციუმი წარმოქმნის მრავალ ორგანულ კომპლექსს, რომლებიც კარგადაა შესწავლილი, რადგანაც მათ დიდი მნიშვნელობა აქვთ ბირთვულ მედიცინაში. ტექნეციუმის კარბონილი (Tc2(CO)10) წარმოადგენს თეთრ, მყარ ნაერთს. მის მოლეკულაში ტექნეციუმის ორი ატომი სუსტადაა დაკავშირებული ერთმანეთთან, ხოლო თითოეული ატომი გარშემოტყმულია ოქტაედრულად. ხუთი კარბონილის ლიგანდით. ტექნეციუმის ატომებს შორის ბმის სიგრძე შეადგენს 303 პიკომეტრს. ორი მეტალური ტექნეციუმის ატომებს მსგავს კარბონილებს წარმოქმნის მანგანუმი და რენიუმი.
ტექნეციუმის კომპლექსები ორგანული ლიგანდებით ჩვეულებრივ გამოიყენებიან ბირთვულ მედიცინაში. იგი შეიცავს უნიკალურ Tc-O ფუნქციურ ჯგუფს, რომელიც ორიენტირებულია მოლეკულის სიბრტყისა, სადაც შეიძლება ჟანგბადის ატომი ჩანაცვლდეს აზოტის ატომით.
ზაპორიჟია (კახოვკის რაიონი)
ზაპორიჟია (Запоріжжя) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 274 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
ტექნეციუმი
იზოტოპები
ტექნეციუმის ზოგი იზოტოპის რადიოაქტიური თვისებები :
გამოყენება
ტექნეციუმი გამოიყენება მედიცინაში კუჭ-ნაწლავის კონტრასტული სკანირებისათვის.
პერტექნეტატებს (ტექნეციუმის მჟავის HTcO4 მარილი) აქვთ ანტოკოროზიული თვისებები, რადგანაც TcO4− იონი, MnO4− და ReO4− იონებთან განსხვავებით, წარმოადგენს ყველაზე ეფექტურ კოროზიის ინგიბიტორს რკინისათვის და ფოლადისათვის.
ბიოლოგიური როლი
ქიმიური თვალსაზრისით ტექნეციუმი და მისი ნაერთები ნაკლებად ტოქსიკურები არიან. ტექნეციუმის საშიშია მისი რადიოაქტიურობის გამო.
ტექნეციუმი ორგანიქმში მოხვედრისას ხვდება თითქმის ყველა ორგანოში, მაგრამ ძირითადად კუჭსა და ფარისებრ ჯირკვლებში. ორგანოების დაზიანებას იწვევს მისი β-გამოსხივება, რომლის დოზებია 0,1 რ/(სთ·მგ).
ტექნეციუმთან მუშაობისას გამოიყენება გამწოვი კარადები დამცავებით მისი β-გამოსხივებისაგან ან ჰერმეტული ბოქსები.
ქესალო
საკუთარი სახელი ქესალო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვოსტოკ-6
ვოსტოკ-6 — სსრკ-ის მიერ გაშვებული მეექვსე და უკანასკნელი პილოტირებული კოსმოსური ხომალდი ვოსტოკის სერიიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:პროგრამა ვოსტოკი კატეგორია:კოსმოსური ხომალდები
ბლერსბურგი
ბლერსბურგი (Blairsburg) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ჰამილტონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 215 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ბასიჯი
ბასიჯი ( – მობილიზაცია) — ირანელი მოხალისეების სამხედრო დაჯგუფება, რომელიც რუჰოლა ხომეინის ბრძანებით შეიქმნა. იგი 1979 წლის ნოემბერში, ირან-ერაყის ომის დაწყებამდე შეიქმნა.
ირან-ერაყის ომის დროს ბასიჯი სამხედრო ოპერაციებს ქალაქ ბასრას მიმდებარე ტერიტორიებზე ატარებდა. ამ ომის დროს, ბასიჯში, ირანის პრეზიდენტი მაჰმუდ აჰმადინეჯადიც მსახურობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის შეიარაღებული ძალები
გივი ჟვანია
გივი ჟვანია (დ. 1927 — გ. 1994) — ქართველი ბავშვთა ქირურგი, მეცნიერი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
1949 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
1967-1973 წლებში იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის დოცენტი. 1973-1992 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტის დეკანი. 1988-1994 წლებში ამავე ინსტიტუტის ბავშვთა ქირურგიის კათედრის გამგე. იყო თბილისის მთავარი ბავშვთა ქირურგი. ავტორია მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა: 5 მონოგრაფია, 6 მეთოდური რეკომენდაცია, 2 რაციონალიზატორული წინადადება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები გივი
იურტა
მინი|[[თურქმენები|თურქმენი ქალი, იურტის შესასვლელთან ტურკესტანში. სერგეი პროკუდინ-გორსკის სურათი, 1913 წელი.]] იურტა — ცენტრალური აზიის ველებში მცხოვრები მომთაბარე ხალხების ტრადიციული გადასატანი სადგომი, სახლი. რომლის კონსტრუქციაც შედგება წრიულად დაწნული გვირგვინისგან, კედლები და სახურავი ძირითადად დაფარულია ტყავით ან თექით.
ისტორია
დაახლოებით 3000 წლის განმავლობაში იურტა წარმოადგენდა ცენტრალური აზიის ცხოვრების მნიშვნელოვან ნაწილს. იურტის პირველი აღწერა გაკთებული აქვს ჰეროდოტეს, რომელიც აღწერილი აქვს როგორც მომთაბარე სკვითების გადასატანი საცხოვრებელი ადგილი.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აზია
გორნა-კრეპოსტი
გორნა-კრეპოსტი (Горна крепост) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 226 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ გორნა-კრეპოსტის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის გორნა-კრეპოსტი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ხაფიზე ლატიფ რასიმი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
პეტრე გალატელი
ღირსი პეტრე გალატელი, მდუმარე (გ. 429) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. იგი ცხრა წლის იყო, როდესაც ღვთის სიყვარულისთვის ფარულად დატოვა მშობლიური სახლი და ჯერ იერუსალიმს მიაშურა, შემდეგ კი ანტიოქიაში დაემკვიდრა. აქ წმინდანმა ერთ გამოქვაბულს შეაფარა თავი და მკაცრ მარხვასა და ლოცვას მიეცა, საზრდელს მხოლოდ დღეგამოშვებით იღებდა. გულმოდგინე მოღვაწეობისთვის მან უფლისგან სასწაულთქმედების ნიჭი მიიღო. ღირსი მამა 429 წელს გარდაიცვალა 90 წლის ასაკში. მას ეკლესია მოიხსენიებს 8 დეკემბერსაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 429
აბრაჰამ ერევანცი
აბრაჰამ ერევანცი, ერევნელი — XVIII საუკუნის I ნახევრის სომეხი ისტორიკოსი. მის „1721-1736 წლების ომების ისტორიაში“ აღწერილია ირან-ავღანეთის, ირან-ოსმალეთის ომები, თურქთა შემოსევა სომხეთსა და აზერბაიჯანში 1724 და ერევნის აღება. არის ცნობები საქართველოზეც, კერძოდ, ლეკებისა და თურქებისაგან მცხეთის აღებაზე, ვახტანგ VI-ზე და სხვა. აბრაჰამ ერევანცის ცნობები სანდო და მნიშვნელოვანი წყაროა ამიერკავკასიისა და ირანის ისტორიის შესწავლისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
Lasioglossum oppositum
Lasioglossum oppositum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1875 წელს.
სქოლიო
oppositum
გუაჩაპალის კანტონი
გუაჩაპალა (Guachapala) — კანტონი ეკვადორში, ასუაის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გუაჩაპალა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 3 125 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ასუაის პროვინციის კანტონები
ალქიმიკოსი (რომანი)
ალქიმიკოსი (O Alquimista) — მწერალ პაულო კოელიოს 1988 წელს დაწერილი ალეგორიული რომანი. 150 ქვეყანაში გაიყიდა წიგნის 68 მილიონი ასლი, ამის გამო წიგნი ბესტსელერად მიიჩნევა. ქართულად თარგმნა მზია გელაშვილმა.
ჯეიმზ მაკჰენრი
ჯეიმზ მაკჰენრი (James McHenry; დ. 16 ნოემბერი, 1753 — გ. 3 მაისი, 1816) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე.
დაიბადა 1753 წელს, ბრიტანელების ოჯახში, ქალაქ ბეილიმენაში, (ულსტერი). დუბლინში სწავლის დამთავრების შემდეგ 1771 წელს იგი გადავიდა ფილადელფიაში. აქ მაკჰენრი ექიმად მუშაობდა და ასევე ძმასთან ერთად იმპორტ-ექსპორტის ბიზნესში იყო ჩართული.
მაკჰენრი იყო მერილენდის შტატის დელეგატი კონტინენტალურ კონგრესზე, აშშ ომის მესამე მდივანი, ჯორჯ ვაშინგტონის და ჯონ ადამსის პრეზიდენტობისას.
როგორც მერილენდის წარმომადგენელმა ხელი მოაწერა აშშ-ს კონსტიტუციას. მისი სახელი ჰქვია ფორტ მაკჰენრის, საარტილერიო წერტილს, სწორედ აქ გამართულმა ბრძოლებმა შთააგონა ავტორს დაეწერა აშშ-ის სახელმწიფო ჰიმნი.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1753 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1816
აბდეროსი
აბდეროსი (Ἄβδηρος, ὁ) — ბერძნულ მითოლოგიაში ჰერმესის ვაჟი, ჰერაკლეს საყვარელი პიროვნება.
ჰერაკლემ მოსტაცა თრაკიის მეფე დიომედეს მძვინვარე, კაცისმჭამელი ულაყები და მოსავლელად მისცა აბდეროსს. ულაყებმა აბდეროსი დაგლიჯეს. ამ ამბით შეწუხებულმა ჰერაკლემ აბდეროსის დაღუპვის ადგილას გააშენა მისი სახელობის ქალაქი აბდერა.
ღირსი ვენდიმიანი
ღირსი ვენდიმიანი (გ. 512) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 512
ბუტიგი
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ლანაოს მუნიციპალიტეტები
წიგნი
thumb|150px thumb|200px|ძეგლი წიგნებს [[ბერლინი|ბერლინში]] წიგნი — ინფორმაციის მნიშვნელოვანი საშუალება, ცოდნის გავრცელების, განათლებისა და აღზრდის იარაღი. წიგნის ტექსტების ფიქსირება ხდება ფურცლებზე ნიშნების, ასოების ან სხვა გრაფიკული გამოსახულებების საშუალებით, რომლებიც აღიქმება ვიზუალურად. (გამონაკლისია წიგნები უსინათლოთათვის, რომლებიც ბრაილის შრიფტით არის დაწერილი.)
თანამედროვე წიგნი წარმოადგენს ყუაში ჩამაგრებული ტექსტებისა და ილუსტრაციების შემცველი ფურცლების კოდექსბლოკს გარე დამცველი ელემენტებითურთ (ყდა, გარეკანი) და ნაბეჭდი გვერდების განსაზღვრული რაოდენობით - იუნესკოს რეკომენდაციების შესატყვისად - ნაბეჭდ თაბახზე მეტი ე. ი. არანაკლებ 48 გვერდისა.
ისტორია
ცოდნის გადაცემის უპირველესი მეთოდი კაცობრიობის ისტორიაში ზეპირი გადაცემა იყო. ძველი ცივილიზებული სახელმწიფოების მეცნიერები ცდილობდნენ ინფორმაციის გადაცემას უფრო სისტემური მეთოდებით — წერილობითი სახით, რამაც პიქტოგრამების, იეროგლიფებისა და ანბანების გაჩენა გამოიწვია. ქაღალდის გაჩენამდე კი ადამიანები წერდნენ ყველაფერზე, რაც ხელთ მოხვდებოდათ — თიხის ფირფიტებზე, კედლებზე, ფოლადის ნაჭრებზე და ხის მერქანზე. ძველ დროში ჩამოყალიბდა წიგნის კონსტრურების ორგანიზაცია — ფირფიტების ან ფურცლების ერთობლიობა, რომლებიც შეკრული იყო ოზმის ან ბლოკის სახით. XIII საუკუნიდან ევროპაში წიგნის საწარმოებლად უკვე ქაღალდს იყენებდნენ.
წიგნი საქართველოში
250px|მინი|პირველი ნაბეჭდი წიგნის (ქართულ-იტალიური ლექსიკონის) ერთ-ერთი გვერდი 1629 წელს პირველი ნაბეჭდი ქართული წიგნი გამოვიდა რომში. ეს იყო ქართული ანბანი ლოცვებითურთ და ქართულ-იტალიური ლექსიკონი. მე-18 საუკუნეში თბილისშიც მოეწყო სტამბა და უკვე 1709 წელს დაიბეჭდა „სახარება“, „დავითნი“, „სამოციქულო“ და „ვეფხისტყაოსანი“.
რესურსები ინტერნეტში
*
კვინიხიძის ელჩობა
კვინიხიძის ელჩობა რუსეთში — იმერეთის სამეფოს ელჩობა რუსეთში 1763, 1774 და 1784 წლებში მდივანბეგ დავით კვინიხიძის მეთაურობით. კვინიხიძის ელჩობას რუსეთის მთავრობისათვის უნდა ეცნობებინა იმერეთის მზადყოფნა ოსმალეთის წინააღმდეგ ომისათვის და ეთხოვა დამხმარე ჯარი. ამ ელჩობის შედეგად რუსეთის საექსპედიციო ჯარის რაოდენობა გაიზარდა. რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლებში ომში მოპოვებულ წარმატებათა განსამტკიცებლად კვინიხიძე 1774 წელს მეორედ გაემგზავრა რუსეთს, მაგრამ ამჯერად ელჩობას შედეგი არ მოჰყოლია, ვინაიდან რუსეთის მთავრობა ოსმალეთთან ურთიერთობის გართულებას მოერიდა. მაგრამ ამ ომის საერთო შედეგებმა და ყირიმის საკითხის გამწვავებამ ხელსაყრელი პირობები შეუქმნა იმერეთის მეფეს ოსმალთა ძალმომრეობისაგან ქვეყნის დასახსნელად. 1784 წელს კვინიხიძე მაქსიმე აბაშიძესთან და ზურაბ წერეთელთან ერთად ისევ წავიდა რუსეთში. ამ ელჩობის მიზანი იმერეთის სამეფოს რუსეთის მფლობელობაში შევლა იყო რუსეთსა და ქართლ-კახეთს შორის 1783 დადებული გეორგიევსკის ტრაქტატის ანალოგიური პირობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის სამეფო კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
სიგმენი
სიგმენი (Сигмен) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 262 კაცს.
კენეთ გრემი
კენეთ გრემი (Kenneth Grahame, დ. 8 მარტი 1859, ედინბურგი, შოტლანდია - გ. 6 ივლისი 1932, ბერკშირი, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი, რომელიც უფრო მეტად ცნობილია რომანით „ქარი ტირიფებში“.
სიგმენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
კენეთ გრემი
ბიოგრაფია
1880 წლიდან გრემმა დაიწყო ესეების წერა, რომელთა ნაწილი დაიბეჭდა წიგნში "წარმართული ჩანაწერები".
1899 წლის 22 ივლისს კენეთმა იქორწინა ელსპით ტომპსონთან, მაგრამ ქორწინება უიღბლო გამოდგა. მიუხედავად ამისა, კენეთის ცხოვრებაში დიდი როლი ითამაშა ერთადერთმა შვილმა, ალისტერმა. სწორედ მისთვის შეიქმნა ციკლი „ქარი ტირიფებში“. მისი ხელნაწერი ამერიკელმა გამომცემლებმა არ მოიწონეს, მაგრამ 1908 წელს იგი გამოიცა ინგლისში და გრემს მსოფლიო აღიარება მოუტანა.
ლიტერატურული წარმატების მიუხედავად, მოგვიანებით მწერალმა შეწყვიტა მუშაობა ახალ ნაწარმოებებზე. დიდი დარტყმა მას მიაყენა შვილის თვითმკვლელობამ (რომელიც ჯერ 20 წლისაც არ იყო). მწერლისადმი პატივისცემის გამო, ამ ტრაგედიის ოფიციალურ მიზეზად უბედური შემთხვევა დასახელდა.
1932 წლის 6 ივლისს გრემი გარდაიცვალა და დასაფლავებული იქნა ოქსფორდში, ჰოლიუელის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:შოტლანდიელი მწერლები
საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება და შეთანხმება
საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება და შეთანხმება — საქართველოს მიერ უცხო სახელმწიფოსთან ან საერთაშორისო ორგანიზაციასთან წერილობითი ფორმით დადებული შეთანხმება, რომელიც რეგულირდება საერთაშორისო ნორმებით, განურჩევლად იმისა, წარმოდგენილია იგი ერთი, თუ რამდენიმე ერთმანეთთან დაკავშირებული დოკუმენტით მისი კონკრეტული სახელწოდების მიუხედავად.
საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება საქართველოს კანონმდებლობის განუყოფელი ნაწილია. საერთაშორისო ხელშეკრულებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, საქართველოს კონსტიტუციურ კანონსა და საქართველოს კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. ოფიციალურად გამოქვეყნებული საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების დებულებები, რომლებიც ადგენენ კონკრეტული ხასიათის უფლებებსა და მოვალეობებს და არ საჭიროებენ დამაზუსტებელი შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტის მიღებას, საქართველოში მოქმედებენ უშუალოდ.
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს კანონი საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების შესახებ
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება და შეთანხმება
გიორგი მათეშვილი
გიორგი მათეშვილი (დ. 15 მარტი, 1942, თბილისი) — ქართველი ექიმი.
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1965–1967 წლებში იყო ენგურჰესის მშენებლობის სამედიცინო სანიტარული ნაწილის პოლიკლინიკის ექიმი-თერაპევტი. 1968–1971 წლებში ლენინგრადის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ასპირანტი კლინიკური იმუნოლოგიის სპეციალობით, პარალელურად მუშაობდა ლენინგრადის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის ინფარქტის განყოფილების ექიმად. 1972–1973 წლებში იყო კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1973–1996 წლებში უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1988–1999 წლებში მთავარი ექიმი. 1981–1999 წლებში იყო თბილისის ჯანდაცვის სამმართველოს მთავარი კარდიოლოგი. ავტორია 52 სამეცნიერო ნაშრომისა.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის იშემიური დაავადებით შეპყრობილ ავადმყოფთა სეროლოგიური გამოკვლევის ჩვენი გამოცდილება“, დაიცვა 1971 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
წმინდა მოწამე პერპეტუა
წმინდა მოწამე პერპეტუა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე (ქვემოთ ჩამოთვლილ წმინდანებთან ერთად) არის ძველი სტილით 1 თებერვალი, ახალი სტილით — 14 თებერვალი. წმინდა მოწამე პერპეტუა პატრიციების გვარის შთამომავალი იყო. მან ირწმუნა ქრისტე და მოინათლა. წმინდანი მოწამეობრივად აღესრულა ძმასთან, სატირთან, მხევალთან — ფელიციტატასთან და ჭაბუკებთან: რევოკატთან, სატორნილესთან და სეკუნდთან ერთად, რომლებიც ასევე ქრისტიანობის მისაღებად ემზადებოდნენ. ეს მოხდა 202-203 წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატერინ სიაჩოკე
მარია ალექსანდრა კატერინ სიაჩოკე (Catherine Siachoque; დ. 21 იანვარი 1972, ბოგოტა) — კოლუმბიელი მსახიობი და მოდელი. განსაკუთრებით ცნობილია თავისი როლებით მრავალრიცხოვან ესპანურენოვან ტელენოველებში. იგი ფელიქს სიაჩოკეს და ბლანკა გაეტეს უფროსი ქალიშვილია და ჰყავს სამი ძმა. სიაჩოკე 1999 წლის 4 ივლისიდან დღემდე არგენტინელი მსახიობისა და რეჟისორის მიგელ ვარონის მეუღლეა.
ბიოგრაფია
სიაჩოკეს ერთ-ერთი ბოლო ნამუშევრებია სტუდია ტელემუნდოს მიერ გადაღებული სერიალები, როგორებიცაა : „სახლი მეზობლად“, „სად არის ელისა?“, „უმკერდოდ სამოთხე არ არსებობს“, „სხვისი ცოდვები“, „ვნებათა მიწა“, „სიყვარულის გაკვეთილები“, „შურისძიება“, „სიყვარული უდაბნოში“ და სატელევიზიო დამოუკიდებელი სერიებისგან შემდგარი პროგრამა „გადაწყვეტილებები“. იგი სერიალებში უფრო ცნობილია უარყოფითი პერსონაჟების, სერიალის წამყვანი ალქაჯების თამაშით, და პოპულარობა სწორედ ამ როლებმა მოუტანეს.
ბოლო 10 წელი უარყოფითი როლების თამაშის შემდეგ, მან ერთ-ერთ ბოლო სერიალში განასახიერა დადებითი პერსონაჟის სახე, მთავარი გმირის დედა ილდა სანტანა ტელემუნდოს ტელენოველაში „უმკერდოდ სამოთხე არ არსებობს“. ტელემუნდოს ახალ სერიალში „სახლი მეზობლად“ იგი ასევე დადებით როლს თამაშობს.
სიაჩოკე 2014 წელს დაუბრუნდა ეკრანებს ტელემუნდოს ახალ სერიალში „მაფიაზე გათხოვილი“, რომლის გადაღებებიც 2014 წლის თებერვლიდან ამავე წლის აგვისტომდე მიმდინარეობდა, სერიალის პრემიერა აშშ-ში ტელემუნდოს არხზე 8 ივლისს შედგა და 1 დეკემბერს დასრულდა.
2015 წლის აპრილიდან კატერინ სიაჩოკე მეუღლესთან ვარონისთან ერთად მექსიკაში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ვარონი ტელემუნდოს ახალი სერიალის „რკინის ქალბატონის“ მეორე სეზონის რეჟისორია.
2017-2018 წლებში სიაჩოკე სერიალ „სამოთხე უმკერდოდაც არსებობს“, მეორე და მესამე სეზონებში იღებს მონაწილეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოლუმბიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კონსტანტი II (ბიზანტია)
კონსტანტი II (Κώνστας Β', Kōnstas II; დ. 7 ნოემბერი, 630 — გ. 15 სექტემბერი, 668, სირაკუზა), აგრეთვე ცნობილი როგორც კონსტანტინე წვეროსანი — ბიზანტიის იმპერატორი 641–668  წლებში. იმპერატორ კონსტანტინე III-ის შვილი და ჰერაკლეს შვილიშვილი, კონსტანტინე IV-ის მამა. წარმატებულ წინააღმდეგობას უწევდა არაბთა დაპყრობებს მცირე აზიაში, ამიერკავკასიასა და აფრიკაში. ცალკეული მარცხების მიუხედავად (მ.შ. ყველაზე ცნობილი — ფენიქსის საზღვაო ბრძოლა 655 წ.), კონსტანტი II-მ შეძლო თავდაცვის კონსოლიდაცია და ხალიფა მუავია I-თან ორი სამშვიდობო ხელშეკრულება დადო (651, 659). 658 წელს ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სლავებით დასახლებულ ოლქში (ე.წ. სკლავინია) ლაშქრობის შედეგად, სლავთა ნაწილი დაიმორჩილა და გადაასახლა მცირე აზიაში. სამხედრო ძლიერების გასაზრდელად აუცილებელი გახდა მოსახლეობისთვის საგადასახადო დატვირთვის გაზრდა, მ.შ. იტალიაში, სადაც დაახლ. 660 წელს თვითონაც ჩავიდა, რამაც უკმაყოფილება გამოიწვია; სავარაუდოდ ეს გახდა მიზეზი კონსტანტის მიუკერძოებლად წარმოჩენისა ისეთ წყაროებში, როგორიცაა თეოფანე აღმსარებლისა და გიორგი მონაზონის ქრონიკები. რელიგიურ სფეროში მხარს უჭერდა მონოთელიტობას (როგორც საშუალებას სირიისა და ეგვიპტის მონოფიზიტებთან ერთობის აღსადგენად) და დევნიდა მის მოწინააღმდეგეებს (კერძოდ, რომის პაპ მარტინ I-სა და მაქსიმე აღმსარებელს). მოკლეს შეთქმულების შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული  7 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 630 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 668 კატეგორია:VII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
ჯინ კრეინი
ჯინ ელიზაბეტ კრეინი (Jean Elizabeth Crane; დ. 25 მაისი, 1925 — გ. 14 დეკემბერი, 2003) -—ამერიკელი მსახიობი ქალი. იგი ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმში, Pinky-ში (1949) ტიტულოვანი როლის შესრულებისთვის. მან ასევე ითამაშა ფილმებში ამასობაში, საყვარელო (1944), სახელმწიფო გამოფენა (1945), დატოვე იგი სამოთხეში (1945), ასწლოვანი ზაფხული (1946), მარგი (1946), ბინა პეგისთვის (1948), წერილი სამ ცოლს (1949), ათეულით უფრო იაფი (1950), ხალხი ისაუბრებს (1951), კაცი ვარსკვლავის გარეშე (1955), ჯენტლმენებო დაქორწინდით შავგვრემნებზე (1955), უსწრაფესი იარაღი (1956) და ჯოკერი არის გარეული 1957)
ადრეული ცხოვრება
კრეინი დაიბადა 1925 წლის 25 მაისს, ბარსტოუში, კალიფორნიაში, სკოლის მასწავლებელ ჯორჯ ა. კრეინის და ლორეტა კერის ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ ირლანდიელი კათლიკეები. 1930 წლისთვის ოჯახი ცხოვრობდა ინგლევუდში, კალიფორნიაში, Walnut Avenue- ში. მას შემდეგ, რაც 1934 წელს მისი მშობლები განქორწინდნენ, სამშვილიანი ოჯახი გადავიდა ლოს-ანჯელესში, 5817 ვან ნესის გამზირზე.
საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, კრეინი ჩაირიცხა კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ლოს-ანჯელესში, რათა დრამა შეესწავლა 18 წლის ასაკში, 1943 წელს, მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში The Gang's All here.
მე -20 საუკუნის ფოქსი
მარჯვნივ|მინი|259x259პქ Gang's All Here წარმოებულია 20th Century Fox- ის მიერ. შემდეგ ფოქსმა კრეინს მისცა კრეინისთვის პირველი მნიშვნელოვან როლი, რომანტიკულ დრამაში სახლი ინდიანაში (1944), სადაც ასევე მონაწილეობა მიიღო მსახიობმა, უოლტერ ბრენანმა, ამ ფილმში, მან ითამაშა ლონ მაკკალისტერის სიყვარული. ფილმმა ბიუჯეტურად დიდ წარმატებას მიაღწია, ხოლო ჯინ კრეინს კარგი სახელი დაუმკვიდრა.
გახარებულმა დერილ ფ. ზანუკმა, Fox- ის ხელმძღვანელმა, კრეინს მისცა ომის პატარძლის როლი, ფილმში ამასობაში, საყვარელო  (1944), მისი მსახიობობა კრიტიკულად შეიცვალა, მაგრამ მან დიდი ყურადღება მიიპყრო. ამის შედეგად მან მიიღო წამყვანი როლი შოკისმომგვრელ მის პილიგრიმში 1944 წლის ოქტომბერში, ეს არის მუსიკალური ფილმი, რომელშიც მთავარ ვარსკვლავად საბოლოოდ, კრეინის მაგივრად გადაიღეს ბეტი გრეიბლი.
კრეინმა კრიტიკოსების აღიარება პირველად მიიღო, როდესაც მან ითამაშა ფილმში, Winged Victory (1944). მან 1945 წელს დან ენდრიუსთან ერთად ითამაშა მუსიკალურ ფილმში " სახელმწიფო გამოფენოა".
სახელმწიფო გამოფენა იყო ისეთივე ჰიტი,როგორიც დატოვე ის სამოთხეში (1945), რომელშიც კრეინი იყო "ცუდი" ჯინ ტიერნის "კარგი" და, ორივე და შეყვარებული იყო კორნელ უაილდზე. კრეინი დამკვიდრდა, როგორც Fox-ის ერთ-ერთ ყველაზე დიდი ვარსკვლავად - იმდენად, რომ ზანუკმა უარი თქვა მას ეთამაშა შედარებით პატარა ნაწილი ფილმში, ჩემო ძვირფასო კლემენტინა (1946).
კრეინი და უაილდი კვლავ გამოჩნდნენ ფილმში, ასწლოვანი ზაფხული (1946), ფილმის რეჟისორი არის პრემინგერი. უფრო პოპულარული იყო ფილმი მარგი (1946). ამ ფილმში განსაკუთრებით გამოიკვეთა კრეინის ნიჭი, მან და კონრად ჯენისმა იცეკვეს ყინულის მოედანზე, როდესაც მისი მეგობარი ალან იანგი სრიალებდა და ბორძიკებდა.
იგი 1948 წელს გამოჩნდა ორ ფილმში: შენ ჩემთვის იყავი, ეს არის მიუზიკლი, სადაც ითამაშა დენ დეილისთან ერთად, ამ წელს ასევე გამოჩნდა ფილმში, ბინა პეგისთვის, სადაც ითამაშა უილიამ ჰოლდენთან ერთად.
პირადი ცხოვრება
მინი| კრეინი მეუღლესთან, პოლ ბრინკმანთან ერთად ცეკვავდა მოკამბოში, [[1946 წელს]] ვარსკვლავობის სიმაღლეზე ყოფნის დროს, 40-იანი წლების ბოლოს და 1950-იანი წლების დასაწყისში, კრეინს მეტსახელად "ჰოლივუდის ნომერ პირველი პარტიის გოგონა" დაარქვეს და თქვეს, რომ იგი წელიწადში მინიმუმ 200 წვეულებაზე იყო მიწვეული.
დედის სურვილის საწინააღმდეგოდ, 1945 წლის 31 დეკემბერს კრეინმა იქორწინა პოლ ბრინკმანზე, RKO Pictures-ის ყოფილ მომხმარებელთან, რომელსაც პოლ ბრუკსს უწოდებდნენ, იგი იყო იარაღის მწარმოებელი კომპანიის მთავარი აღმასრულებელი გახდა. კრეინს და ბრინკმანს შვიდი შვილი ჰყავდათ: კრისტოფერ ბრინკმანი, ლისაბეტ ბრინკმანი, მაიკლ ბრინკმანი, მარია ბრინკმანი, პოლ ბ. ბრინკმანი უმცროსი, ჟანინ ბრინკმანი და ტიმოტი ბრინკმანი.
ქორწინება რამდენიმე წლის განმავლობაში რთული იყო. 1950-იან წლებში წყვილიე ერთმანეთს უერთგულობას აბრალებდა, მაგრამ მოგვიანებით შერიგდნენ.
1960-იანი წლების დასაწყისში ის იყო ერთ-ერთ იმ მრავალი კონსერვატიული მსახიობისა, ვინც დროს ატარებდა რესპუბლიკური პარტიისთვის ბრძოლაში.
კრეინი და მისი მეუღლე დაქორწინებულები დარჩნენ, თუმცა ისინი ცალკე ცხოვრობდნენ სანტა ბარბარაში ბრინკმანის გარდაცვალებამდე, 2003 წლის ოქტომბრამდე.
კრეინი გარდაიცვალა ორი თვის შემდეგ გულის შეტევით. იგი დაკრძალულია ბრინკმანის ოჯახის ნაკვეთში სანტა-ბარბარეს სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:კალიფორნიელი რესპუბლიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:დაბადებული 1925
ნაღმი
ლიტერატურა
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
ტაიაკახის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა უანკაველიკას რეგიონში 200პქ|მინი|მარჯვნივ|[[პამპასი (პერუ)|პამპასი]] ტაიაკახა — პროვინცია პერუში, უანკაველიკის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია პამპასი. პროვინციის ფართობია 3 370,6 კმ². 2002 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 116 371 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 16 რაიონად.
კატერინივკა (კახოვკის რაიონი)
კატერინივკა (Катеринівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 574 კაცს შეადგენდა.
აგათანგელოსი
აგათანგელოსი (Ագաթանգեղոս) — V საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი. თავის „ისტორიაში“ აღწერს სომხეთის გაქრისტიანებას (IV საუკუნის დასაწყისი), სომხური ეკლესიის ორგანიზაციას და გადმოსცემს ქრისტიანობის პრინციპებს. თავს აღწერილი ამბების თანამედროვედ აცხადებს, ნამდვილად კი V საუკუნის მეორე ნახევარში წერდა. გადმოცემული აქვს ეკლესიის ორგანიზაციისა და ქრისტიანობის დოგმები. მისი წიგნი ძველადვე ითარგმნა ბერძნულად, ქართულად და არაბულად. „ისტორიის“ ძველი სომხური ტექსტის გამოცემათაგან საუკეთესოდ ითვლება 1909 წლის თბილისის გამოცემა.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
გისკოვო
გისკოვო (Гъсково) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 87 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum oraniense
Lasioglossum oraniense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1930 წელს.
სქოლიო
oraniense
მახაში (მრავალმნიშვნელოვანი)
მახაში შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბლერსტაუნი
ბლერსტაუნი (Blairstown) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ბენტონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 692 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
1314
თარიღი უცნობია
*
ფილიპე მახარაძე
ფილიპე იესეს ძე მახარაძე (დ. 9 მარტი, 1868 — გ. 10 დეკემბერი, 1941) — ქართველი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი და საბჭოთა პარტიული მოღვაწე. 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ-ერთი შემოქმედი, საქართველოს რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე.
ბავშვობა და განათლება
ფილიპე მახარაძე დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ კარისყურეში. სოფელში შემორჩენილია მისი მშობლიური სახლი. მის მამას, მღვდელ ესე მახარაძეს განათლება ჰქონდა მიღებული, ამიტომ 10 წლის ფილიპე 1877 წელს მშობლებმა სასწავლებლად მიაბარეს ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელში. ამ დროს იქ სწავლობდნენ ნოე ჟორდანია და თედორე კიკვაძე. 1884 წელს, მახარაძე შევიდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. სემინარიის თვითგანვითარების წრეებში მახარაძემ შეისწავლა დობროლიუბოვის, ჩერნიშევსკის, ბელინსკის, პისარევის და სხვათა თხზულებანი. სემინარიის ადმინისტრაცია ყოველ ღონეს ხმარობდა, რათა არ მიეცათ მოსწავლეებისთვის საშუალება აკრძალული წიგნების კითხვისა და წრეების მოწყობისა, მაგრამ სემინარიის ადმინისტრაციის რეჟიმს საწინააღმდეგო შედეგები მოჰქონდა - დაიწყო მოსწავლეთა მღელვარება. 1886 წლის 24 მაისს, მოსწავლე იოსებ ლაღიაშვილმა მოკლა რექტორი ჩუდეცკი. ამ აქტს მოჰყვა მოსწავლეთა მასიური გარიცხვა, რომელთა სიაში იყო ფილიპე მახარაძეც, მაგრამ ინსპექტორის თავდებობით იგი დატოვეს სემინარიაში. 1889 წელს მახარაძე გადავიდა სემინარიის უკანასკნელ მე-6 კლასში, ამ დროს იგი სათავეში ჩაუდგა სემინარიის მოსწავლეთა მოძრაობას, რომელიც მიმართული იყო ახლადდანიშნული რექტორის მკაცრი რეჟიმის წინააღმდეგ. მას დაუწერეს ნიშანი 4 და დაუხშეს სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა. მახარაძემ ს. მიქაძემ, ვლ. დარჩიაშვილმა და სხვებმა გაგზავნეს საბუთები ვარშავის ვეტერიანრულ ინსტიტუტში, საიდანაც მიიღო დადებითი პასუხი ჩარიცხვის შესახებ და 1891 წლის აგვისტოში გემ „პუშკინით“ ოდესიდან ვარშავაში გაემგზავრა.
ვარშავაში ის გაეცნო „შრომის განთაისუფლების“ ჯგუფის მუშაობას, გაეცნო მარქსიზმისა და სოციალ-დემოკრატიის იდეებს. ინსტიტუტში სწავლა მახარაძეს არ დაუსრულებია. 1891 წელს გახდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და დაიწყო პროპაგანდსტული მუშაობა ვარშავის მუშებს შორის. ის ვარშავიდან საქართველოში აგზავნიდა სოციალ-დემოკრატიულ ლიტერატურას და საკუთარ წერილებს: „მწარე ფიქრები", „წერილები ჩვენი ცხოვრების შესახებ“, „უთავბოლობის ნაყოფი“. 1893 წლის აპრილში ვარშავის ჟანდარმერიამ გაანადგურა ქალაქის არალეგალური წერეები. მახარაძე დააპატიმრეს და მოათავსეს ალექსანდრეს ციტადელში. ორი წლის შემდეგ, 1895 წელს, ის საქართველოში გადაასახლეს.
რევოლუციური მოღვაწეობა
1896-97 წლებში მახარაძე პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ ცხოვრობდა სიღნაღის მაზრაში და არალეგალურად ჩადიოდა თბილისში. ის ჩაერთო მესამე დასის საქმიანობაში და 1897-1900 წლებში დაუახლოვდა სტალინს, ალექსანდრე წულუკიძეს, ლადო კეცხოველს. წულუკიძესთან ერთად მახარაძე 1901 წლის დასაწყისში მუშაობდა ბათუმში, მუშებთან. 1901 წელს თბილისში მონაწილეობა მიიღო საპირველმაისო დემონსტრაციაში, რის გამოც კვლავ დააპატიმრეს. 1902 წელს პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ ცხოვრობდა ქუთაისში. იქ წულუკიძესთან ერთად მუშაობდა იმერეთისა და გურიის კომიტეტებთან. 1903 წელს მახარაძემ მონაწილეობა მიიღო სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციების კავკასიის პირველ ყრილობაში, სადაც შეიქმნა კავკასიის საკავშირო კომიტეტი, რომლის წევრადაც ისიც აირჩიეს. ამ პერიოდში ქართულად თარგმნა ლენინის ნაშრომი „სოფლის ღარიბებს“. 1905 წელს იყო ფაქტობრივი რედაქტორი ჟურნალ „მოგზაურისა“. 1905 წლის დამლევს ის დააპატიმრეს და მოათავსეს მეტეხის ციხეში, საიდანაც 1906 წლის მაისში გაათავისუფლეს. 1906 წელს გაემგზავრა ბერლინში. იქ დაუკავშირდა სერგო ორჯონიკიძეს. 1907 წელს დაბრუნდა თბილისში და მონაწილეობდა 1905-07 წლების რევოლუციურ გამოსვლებში. 1907 წელს მონაწილეობდა ილია ჭავჭავაძის მკვლელობაში. ამავე პერიოდში თანამშრომლობდა გაზეთ „დროსა“ და „თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურულ ბიუროში“.