cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლაკანდონები
მსხვერპლშეწირვა, რიტუალები და რწმენა
მინი ძღვენს, რომელსაც ღმერთებისთვის ქოთნებში შეადგენდა საკმეველი, საჭმელი და რეზინის ფიგურებიც. საჭმლის შეწირვის აზრი იყო ღმერთების შენახვა და სამყაროში მშვიდობის და წესრიგის შენარჩუნება. ფიგურები მზადდებოდა ხე კასტილია ელასტიკას ფისისგან, რომელსაც ხის სისხლად აღიქვამდნენ ზოგიერთ ლაკანდონურ ცერემონიაზე. ფიგურებს ძირითადად ადამიანის ფორმა ჰქონდათ, თუმცა გვხვდება ცხოველის ფორმის ფიგურებიც. კონკრეტულ ღმერთთან დასაკავშრებლად წვავდნენ ამ ღმერთს ფიგურას, რომლის კვამლსაც სულის დატვირთვა ჰქონდა. ცნობილია, რომ დაწვამდე ფიგურებს წითელი ანატოს საღებავს ასხამდნენ, თუმცა მეცხრამეტე საუკუნემდე ზოგჯერ ყურის ბიბილოს იხვრეტდნენ და სისხს ასხამდნენ დასაწვავ ფიგურას. არსებობს თვალსაზრისი, რომ ზოგიერთ ღმერთს ადამიანის ხორცი ერჩივნა მსხვერპლად, რაც ადამიანის შეწირვის მიზეზი იყო, აგრეთვე ლაკანდონთა რწმენით სამყაროს დასასრულისას ღმერთები ამოხოცავდნენ ადამიანებს და მათ სისხლით საკუთარ ცხენებს შეღებავდნენ. ღმერთების ქცება ადამიანთა მიმართ ჰგავს კანიბალიზმს და ადამიანთა მსხვერპლშეწირვა ლაკანდონთა შორის უცნობი იყო მეოცე საუკუნისთვის. სხვა ჩვეულებებთან ერთად სავარაუდოდ ასევე ჩვეულებად იყო წინაპრების თაყვანისცემა, რადგან ნამარხებთან ახლოს აღმოჩენილია ღმერთის ქოთნებიც და სარკმევლის საცეცხლულები. არსებობს ცნობები კრემაციაზე, ასტრონომიაზე და სიზმრების კითხვაზე. თუმცა არც ისე ბევრი რამაა ცნობილი ამ ყველაფერზე. არსებობდა რწმენა იმის შესახებ, რომ ღმერთმა აკიანთომ მისცა ლაკანდონებს ნივთები, მედიცინა, ცხოველები, სასმელი და ვაჭრობა, თუმცა შემდეგ წაართვა მათ ეს ყველაფერი და უცხოელებს მისცა, რადგან ისინი ამ ყველაფერს უკეთ უვლიდნენ. უპასუხისმგებლობის გამო სასჯელის მოსახდელად ლაკანდონები უნდა შესულიყვნენ კონტაქტში უცხოელებთან და ემოქმედათ მათთან ერთად, რათა მიეღოთ ის რაც სჭირდებოდათ. ამის გარდა ლაკანდონებს სჯეროდათ, რომ მათ ღმერთები თავის წინაპრებთან ერთად რუინებში ცხოვრობდნენ. რუინების მახლობლად ნაპოვნია რამდენიმე ღმერთს ქოთანი, რაც მიუთთებს იმაზე, რომ ლაკანდონები სწორედ ასეთ ადგილებშიც ატარებდნენ რიტუალებს. რუინებში ნებისმიერი ქვის ან ნაგებობის დაზიანება ან გატეხვა ღმერთების შეურაცხყოფად ითვლებოდა, ამიტომაც მას იცავდნენ. თუმცა ცერემონიების ჩატარებისას რუინები ხშირად ზიანდებოდა, სწორედ ამიტომ რიტუალების ჩასატარებლად ლაკანდონებმა ისევ ჯუნგლები არჩიეს.
კულტურა
დღესდღეობით დაახლოებით 700 ლაკონდონელი ცხოვრობს. მათი ტრადიციული სამოსი უბრალო თეთრი ამოჭრილი სელის კაბაა. მამაკაცები ატარებენ გრძელ, ხშირ შემთხვევაში ქვემოთ ჩამოშვებულ თმას. ისინი დღემდე ინარჩუნებენ მაიას ტომის ტრადიციებს. „კაქტუს მესკალს“ აქვს ცენტრალური დატვირთვა ტრანსში შესასვლელი რიტუალებისას. ბევრი ცერემონიის დროს დიდ როლს თამაშობს ასევე ხშირად თამბაქო. ქალები, კაცები და ბავშვებიც ეწევიან დიდ სიგარებს, ამასთანავე აცვიათ თავიანთი თეთრი და სუფთა სამოსი. ლაკონდონელების პანთეონი ძალიან კომპლექსურია და შედგება ყველა სახის ღმერთისგან, რომელთაც ასაკიც და სქესიც აქვთ.
ლაკანდონებს დასახლების ძალიან უბრალო ტიპი აქვთ. ისინი ცხოვრობენ პატარა ჯგუფებად, რომელთაც „კარიბალები“ ჰქვია. ამ პატარა სოფლებს არ აქვთ არანაირი ცენტრი. იუკატანის რამდენიმე რაიონში განცალკევებული ოჯახები სახლდებიან ჭების გარშემო.
ლაკონდენელებისთვის იაშჩილანი ისევ მნიშვნელოვანი ადგილია, სადაც მათ თავიანთს ღმერთებისთვის მსხვერპლი მოაქვთ. აქ ასევე დგას სპეციალური სამსხვერპლო ქვები, რომლის ირგვლივაც სიმღერებს მღერიან. სისხლის სამსხვერპლოებზე კი შეგვიძლია ფრინველის სისხლისა და გაზაფხულის ნაშთები ვნახოთ.
შვილთა საშუალო რაოდენობა თითო ოჯახზე 1,6 ბავშვია, როცა წინა თაობებში ეს რიცხვი 3,8 იყო, უფრო ადრე კი საშუალოდ ოჯახში 9,6 ბავშვი ჩნდებოდა. უძველესი მაიასგან განსხვავებით, ლაკონდელებისთვის ისტორიისა და ცოდნის გადაცემა მხოლოდ ზეპირად ხორციელდება. ამიტომ იმ ადამიანებს, რომლებიც ცოდნას მოყოლით გადასცემენ ახალ თაობებს, სოციალურ სტრუქტურაში მაღალი სტატუსი აქვთ. ამ მხრივ, ისტორიის გადაცემის ეს ტრადიცია განათლებასა და გართობას ემსახურება. როგორც წესი, მთავარი მთხრობელი ოჯახში მამა ან ბაბუაა.
ლაკონდონელი ბავშვები საჯარო სკოლაში დადიან, სადაც სასწავლო მასალას ესპანურ ენაზე ითვისებენ. თითქმის ყველა მოქალაქეს აქვს სახლში ტელევიზორი. ეს კი იმას იწვევს, რომ უფრო და უფრო მეტი ახალგაზრდა იღებს დასავლური ცხოვრების ფორმებს.
ყველაზე ხშირად გამოყენებადი სიტვა აქ „კაიუმ“ (kayum) არის, რაც მაიაში ბარაბნის მილს წარმოადგენს, რომელიც თიხისგან ან ხისგანაა დამზადებული. დანიელი მკვლევარის, ფრანს ბლომის (1893-1963) მიხედვით ეს სიტყვა „ღმერთისგან“ მომდინარეობს. Kay ნიშნავს „სიმღერას“, ხოლო you „კაცს“, „ღმერთს“. „კაიუმს“ ლაკონდონელები ეძახიან მომღერასლს ან მოცეკვავეს, რომელიც სიმღერის თანხლებით ცეკვავს.
რაც შეეხება ტურისტებისთვის გაკეთებულ კულტურულ სიმულაციებს, შექმნილია ეთნოლოგიური ტრადიციული ხელოვნების ნიმუშები. მათი შეძენა ტურისტებს სპეციალურ ადგილებში, მაგალითად პალენკეში შეუძლიათ.
საზოგადოებრივი სისტემა
საზოგადოებეივ სისტემის საფუძველს კლასიკურ პერიოდში ფერმერები წარმოადგენდნენ. პირველ რიგში მათ შექმნეს ურბანული ცენტრებისა და ელიტების წარმოქნის პირობები. ტაძრებისა და სასახლეების აშენება მათი წყალობით მოხერხდა. გვატამელას მთიანეთში, მაიას საცხოვრებელი გარემო მრავალი შემოსევის ეპიცენტრი იყო, გარშემო შემორტყმული ტროპიკული მცენარეულობა კი მათ ამ შემოტევებისგან იცავდა. ამით იხსნება ის, რომ მაიამ ქალაქური ცხოვრების დაწყება მოახერხა, მიუხედავად არახელსაყრელი სასტარტო პირობებისა. მაგალითისთვის, ლაკანდონების ტერიტორიაზე აშენებული ტიკალი ემიგრანტი გლეხების მიერ დაარსდა ძვ. წ. პირველი ათასწლეულის შუაში და მისი მშენებლობა დაახლოებით 1000 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. იგი ლაკანდონების მთავარ კულტურულ ცენტრად იქცა.
ლაკანდონელი ფერმერებისა და გლეხების მთავარი საქმე მინდვრის კულტურებია. შესაბამისად, ისინი მოქმედებენ მილფა-სისტემით. პერიოდულად მოსავლის ცვლილებით. ისტორიულად ლაკანონების გარშემო თევზებით სასე მდინარეები და ნადირის საცხოვრებელი ტყეები იყო. ნადირობა სეზონური ღონისძიებაა, მაგრამ ისინი მხოლოდ იმ ცხოველებზე ნადირობენ, რომელთა ჭამაც მათ და ოჯახს შეუძლიათ, რადგან აქ ცხოველთა სამყარო სწრაფად ამოწურვადი რესურსია. მიუხედავად იმისა, რომ 1970 წლის შემდეგ მცენარეთა და ცხოველთა საყაროს შემცირება დაიწყო წყლის დაბინძურბის, ხეების გაჩეხვის, საგზაო მშენებლობებისა და ნავთობის მოპოვების გამო, ლაკანდონების ტერიტორიაზე მაინც ცოცხლოს 3000-მდე მცენარე და 1500 ხე. ამ ტერიტორიაზე ისეთი მნიშვნელოვანი მცენარეების რეზერვია, როგორებიცაა: Calophyllum brasiliense rekoi, Cedrela odorata, Cordia Dialium guianense, Lonchocarpus castilloi, Swietenia macrophylla, Tabebuia Guayacán და Trema micranthum.
არსებობს ლაკანდონების ორი განსხვავებული ჯგუფი: ჩრდილოელები და სამხრეთელები. პირველი მათგანი ცხოვრობენ ტბებ ნაგასა და „Mensäbäk“=ს შორის. სამხრეთელების ტერიტორია კი უძველესი მაიას ძეგლის - ბონამპაკის მახლობლად მდებარეობს. ეს ორი ჯგუფი ერთმანეისგან ჩაცმის ოდნავ განსხვავებული მანერითა და დიალექტით გამოირჩევიან. ეს სხვაობები კი იზოლირებულმა გარემომ და სხვადასხვა კულტურის გავლენამ გამოიწვია.
ხოშუტები
ხოშუტები (ხოშუდები; ჩინ.  和碩特, პინ. héshuòtè) — ჩინეთში მცხოვრები ოირატების ეთნოჯგუფი (10 ათასი ადამიანი). ცხოვრობენ კუკუნორის ტბის რაიონში, ცინჰაის პროვინციაში. ასევე, მონღოლეთში (208 ადამიანი). წარმოადგენენ შუა საუკუნეების ხოშუტთა მემკვიდრეებს. ისინი ენათესავებიან მონღოლეთში დერბეტებს და ტორგუტებს (მონღოლი ხალხების ეთნოჯგუფები), ასევე, რუსეთში — ყალმუხებს.
ლაკანდონები
საზოგადოებრივი სისტემა
ყველაზე ცნობადი განსხვავება ამ ორ ჯგუფს შორის არის თუ როგორ გამოიყურებიან და რა აცვიათ. ჩრდილოელ ლაკანდონი კაცი ატარებს გრძელ თმას, რომელიც შუბლზე აქვს ჩამოშვებული. ისინი ატარებენ თეთრ კაბებს, რომლებსაც „xikul”-ს უწოდებენ. მათი სიგრძე მუხლებამდე წვდებათ. ქალებს თმები ლენტებით ან ფრინველის ბუმბულით აქვთ დამშვენებული. კაბების ქვემოთ კი ფერადი კალთები აცვიათ. სამხრეთ ლაკანდონ კაცებსა და ქალებს კი იდენტური კაბები აცვიათ. ისინიც გრძელ თმას ატარებენ, თუმცა ახალ თაობებში ახალგაზრდები ძირითადად არჩევენ დასავლურ სტილს. ისევე როგორც მათი თმის ვარცხნილობა, ასევე ჩაცმულობაც დასავლურ კულტურას უკავშირდება.
ხოშუტები
რელიგია
მორწმუნე ხოშუტები ძირითადად ბუდისტები არიან. ისინი ტრადიციულად ტიბეტური ბუდიზმის გელუგის სკოლის და მისი ტრადიციებისა და რიტუალების დამცველები არიან. სკოლის დასახელება მონღოლურ სამყაროში უფრო მეტად ცნობილია სახელით — „ყვითელი რწმენა“, რადგან ამ სკოლის მიმდევარი სასულიერო პირები გამოირჩევიან ტრადიციული ატრიბუტით — „ყვითელი ქუდით“.
ლაკანდონები
საზოგადოებრივი სისტემა
ჩრდილოეთ და სამხრეთ ჯგუფფების დიალექტები, ორივე Yucatec-მაიას ენას მიეკუთვნება. ორივე ჯგუფი ერთსადაიმავე ტერმინებს იყენებს. თავიანთ თავს სამხრეთელებიც და ჩრდილოელებიც Hach Winik-ს უწოდებენ, რაც ორივე ენაზე „ჭეშმარიტ ხალხს“ ნიშნავს. თუმცა ერთმანეთთან დამოკიდებულების მიმართებაში სხვადასხვა ტერმინები აქვთ. ჩრდილოელები სამხრეთელებს“გრძელ კაბიანებს“ უწოდებენ. სამხრეთელები კი მათ „შორ ხალხს“ ან „სხვა ადამიანებს“ ეძახიან. 1979 წლამდე ამ ორ ჯგუფს ერთმანეთთან მინიმალური კავშირი ჰქონდათ. თუმცა ბოლო 35 წლის მანძილზე მათ შორის ბევრად აქტიური კომუნიკაცია დაიწყო.
ხოშუტები
რელიგია
ოირატის ტომთა შორის ბუდიზმის გავრცელება დაიწყო XVI საუკუნეში. ამ მიმდინარეობის გავრცელების საქმეში დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ხოშუტთა ბელადის, გუში ხანის მოღვაწეობას, რომელიც თავგამოდებით ებრძოდა გელუგის ფილოსოფიური სკოლის მოწინააღმდეგეებს. ერთ-ერთი გამარჯვების შემდეგ, მან 1642 წელს დალაი ლამა V ცენტრალური ტიბეტის ბუდისტთა სრულუფლებიან მფარველად, საკუთარი თავი კი ერის მმართველად აღიარა.
ლაკანდონები
საზოგადოებრივი სისტემა
XX საუკუნეში საცხოვრებელი პრაქტიკა შეიცვალა, თუმცა მანამდე ლაკანდონები ოჯახთან ერთად ცხოვრობდნენ ცალკე, მაგალითად ჯუნგლებში. ოჯახი შედგებოდა ქმარისგან, რამდენიმე ცოლისგან და ბავშვებისგან. სახლი შედგებოდა ხის ბოძებისგან რომლებიც ჭერს იჭერდნენ. მას არ ჰქონდა კედლები, ხოლო ძირი ჭუჭყიანი იყო. ერთი ოჯახიდან მეორემდე ფეხით მისასვლელად ერთი დღე იყო საჭირო. მინი ტყეების გაჩეხვამ და მისიონერულმა საქმიანობამ გასულ საუკუნეში ოჯახთა ამ წყობის დარბევა გამოიწვია. 1970 წელს მთავრობა ხელს უწყობს, რომ ლაკანდონელებს, რომლებიც ისევ ოჯახებად ცხოვრობდნენ, ეცხოვრათ სპეციალურ სოფლებში. აქ უკვე სახლებს ბეტონის იატაკი და კედლები ჰქონდათ. ბევრმა ლაკანდონმა ქრისტიანულრი რელიგია მიიღო, ასევე გაქრა მრავალცოლიანობის ტრადიცია გა მათი უმეტესობა მონოგამიურ ურთიერთობაზე გადავიდა.
ხოშუტები
რელიგია
მონღოლეთის სახალსო რესპუბლიკის შიდა ავტონომიურ რაიონში, ალაშანის აიმაკში, ცხოვრობს დაახლოებით 3 ათასი მუსლიმი ხოშუტი.
ლაკანდონები
ტექნიკა
ლაკანდონები სამუშაოოებისთვის იყენებენ ძველებურ იარაღებს: ნაჯახი, მაჩეტე და სხვა იარაღები მეტალის დაბოლოებებით. მთებში ასევე გამოიყენება ცელი და წერაქვი, ხოლო ვაკე ადგილებში ადგილებში,სადაც ხორბლის მოყვანისთვსი სპეციალური ტერიტორიებია გამოყოფილი იყენებენ ჩვეულებრივ გუთანს, რომელშიც ხარებს აბავენ.
კუნიჩა
კუნიჩა (Cunicea) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 219 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 841 ადამიანს შეადგენდა.
ხოშუტები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები ქვეყნების მიხედვით
ლაკანდონები
ტექნიკა
ლაკანდონებში, სადაც დიდ როლს თამაშობს ოჯახებში ქსოვილის დართვა, გამოიყენება სარტყელისებური დაზგა. ასევე ჰენეკენის ფოთოლისგან ძაფის მისაღებად ადგილობრივები გამოიყენებენ პრიმიტიულ აპარატებს. ამ ძაფისგან შემდეგ ისინი აკეთებენ ჰამაკებსა და ბადეებს. შაქრის ლერწამიდან წვენის მისაღებად გამოიყენება უბრალო პრესი. ლაკანდონების ხიჟინები გაკეტებულია ხის წვრილი ნაჭრებისა და გადაგრეხილი ტოტებისგან. პალმის ფოთლებისგან გაკეთებული სახურავები თითქმის მიწამდე ეშვება.
კუნიჩა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ლაკანდონები
ენა
ლაკანდონური ენა ყველაზე ახლოს არის მაიათანთან (მაიას ტომების ენა იუკატანიდან), რადგან ის განვითარდა იუკატანიდან წამოსულ ლტოლვილებში. ამის გამო ზოგიერთი ლაკანდონურ ენას მაიათანის ერთ-ერთ ვარიანტად მიიჩნევს. უპირატესება ენიჭება წინადადების წყობას სუბიექტი - ზმნა - ობიექტი, თუმცა ამის საპირისპიროდ ენაში არ არის ტონები.
2010 წელს ჩატარებულმა აღწერამ აჩვენა, რომ ლაკანდონურ ენაზე ლაპარაკობის მხოლოდ 20 ადამიანი და აქედან არცერთი არ არის 20 წელზე მცირე ასაკის. ეს მონაცემები დიდი ალბათობით მცდარია, რადგან დოკუმენტურმა კვლევამ მეტი ადამიანი აჩვენა, რომელიც ამ ენაზე ლაპარაკობს. SIL International - ის მიხედვით 2000 წლისთვის ათასი ადამიანი ლაპარაკობდა ამ ენაზე, სხვა შეფასაებების მიხედვით კი დაახლოებით 700 ლაკანდონელი ლაპარაკობს მშობლიურ ენაზე. მოხუცების ჩათვლით თითქმის ყველა აგრეთვე თავისუფლად ლაპარაკობს ესპანურად. სკოლებში ლაკანდონური ენა არ ისწავლება.
ლაკანდონური ენისა და კულტურის კვლევის პროექტი
ჩრდილოელ ლაკანდონელებს ქრისტიანობა არასდროს მიუღიათ და უკანასკნელ წლებამდე ჯერ კიდევ განცალკევებით ცხოვრობდნენ ესპანელებისა და მექსიკელებისგან, ამიტომ მეცნიერების ინტერესი მათი ენისა და კულტურის მიმართ განსაკუთრებით ძლიერია. ამას ემატებას ისიც, რომ ბოლო წლებში ლაკანდონელები სულ უფრო უახლოვდებიან დასავლურ კულტურასა და ცივილიზაციას, რაც მეცნიერთა აზრით უახლოეს ათწლეულებში მათი კულტურის გაქრობას განაპირობებს. 2002 წლიდან არსებობს ვიქტორიის უნივერსტეტისა და ბრიტანეთის კოლუმბიის (კანადა) პროექტი, რომელსაც აფინანსებს ფოლქსვაგენის ფონდი. ამ პროექტის მიზანია რაც შეიძლება ბევრი ვიდეო და აუდიო მასალის შეგროვება ლაკანდონებისა კულტურისა და ენის შესახებ.
სარინბულახი
სარინბულახი (Sərinbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 93 კაცი.
ლაკანდონები
ეკონომიკა
ისტორიული ლაკანდონელები მაინცდამაინც არც მონადირე-შემგროვებლები იყვნენ და არც მიწათმოქმედები, ისინი ორივე ერთად იყვნენ, თუ სჭირდებოდათ. ასე რომ ისინი ხან მოძრავები იყვნენ ხან უძრავები. ლაკანდონები ახორციელებდნენ გაწმენდით სამუშაოებს ტყეში, რათა აეღორძინებინათ მოსავალი და მოეშინაურებინათ ცხოველები, მაგრამ ისინი ასევე ნადირობდნენ და თევზაობდნენ და აგროვებდნენ ნერგებსა და მცენარეებს ჯუნგლებში. მათ არ ჰქონდათ საჭიროება სტრუქტურიზებული ეკონომიკის, რადგან დამოკიდებული იყვნენ თავიანთ კარმიდამოებზე, როგორც საარსებო წყაროზე.
სარინბულახი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ლაკანდონები
ეკონომიკა
ისტორიულ ლაკანდონს რაღაც პერიოდი უნდა ევაჭრა სხვებთან, მაგრამ ამ კონტაქტის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია ან ძალიან ცოტაა, ან საერთოდ არ არსებობს. თუმცა, ის ვაჭრობები, რომლებიც დოკუმენტის სახით არსებობს, აჩვენებს, რომ ეს იყო ყველაზე დიდი კონტაქტი, რომელიც ლაკანდონს ჰქონია მის ირგვლივ არსებულ სამყაროსთან. ისინი ყიდდნენ ცხოველებს, თაფლს, ფიჭას, თამბაქოს, ბამბას და კაკაოს მეტალის იარაღების შესასყიდად. XIX-XX საუკუნეებში საქონელი, რომელსაც ლაკანდონი ვაჭრობის დროს იღებდა, გახდა უფრო პროგრესული. ასეთ საქონელს განეკუთვნებოდა: ცეცხლსასროლი იარაღი, ნავთი, ყავა, შაქარი, ტანსაცმელი და სხვა.
ლაკანდონისთვის უცხოელებთან ვაჭრობა უმნიშვნელოვანესი იყო. იგი გარესამყაროსთან კონტაქტის ერთადერთი გზას წარმოადგენდა და ისეთი ნივთების შეძენის, რომელთა შექმნასაც თვითონ ვერ ახერხებდნენ. დროთა განმავლობაში ადვილი შესამჩნევია ლაკანდონისკენ მისასვლელი ხერხების ტექნოლოგიათა განვითარება. XIX საუკუნეში განვითარებულმა ვაჭრობამ გავლენა იქონია ლაკანდონის ყოველდღიური ცხოვრების ცვლილებაზეც. მათ დაიწყეს წიწილების გაზრდა, ფორთოხლის, შაქარ-ბანანას და შაქრის ლერწმის მოყვანა. ასევე ნაცვლად მშვილდ-ისრით ნადირობისა, მათ იარაღით ნადირობა დაიწყეს.
ზოგი ლაკანდონი მუშაობს ლადინოსებთან ხე-ტყის დასამზადებელ ბანაკებში. დანარჩენები ფულს იღებენ ლადინოსებისგან მათ ტყეში შესვლის უფლებისთვის. XIX საუკუნის ბოლოს და მეოცეს დასაწყისში ტურისტები ჩადიოდნენ ლაკანდონისის სოფლებში და ყიდულობდნენ მათ პროდუქტებს. მინი როცა სხვა მკვიდრ ადამიანებს მისცეს მიწები ლაკადონის ჯუნგლებში, ნატურალური მეურნეობის გავრცელებული პრაქტიკა ჩაანაცვლა ნახევრად კომერციულმა აგრიკულტურამ, რომელიც დამახასიათებელი იყო ახალი ხალხისთვის. ეს ყველაფერი უფრო ადგილობრივი მთავრობის მიერ კომერციული სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის მხარდაჭერის გავლენით ხდებოდა და არ იყო ტიპური "slash and burn" (მიწათმოქმედების ერთ-ერთი მეთოდი, რაც გულისხმობს მცენარეების მოჭრას და დაწვას მანამ, სანამ ახალი თესლი წარმოიშვება. გამოიყენებოდა მიწების გასაწმენდად შემდგომი დამუშავებისთის.)  მეთოდის გამოყენება, რაც ისტორიულად ჩვეული იყო იმ მიდამოებისთვის. ამასთან ერთად, ლააკადონის ჯუნგლებში ხეების სწრაფმა ჩეხვამ გამოიწვია პირუტყვის დაზარალება და გაფანტული დასახლებების ცენტრალიზებულ საზოგადოებად ქცევა, რამაც შეცვალა მათი ეკონომიკური პრაქტიკა. 1970-იანების დასაწყისში, ტაბასკოში ნავთობის მოპოვების განვითარებამ ხელი შეუწყო ჩიაფესში ფულის დაბანდებას და მექსიკის მთავრობას ხელი შეუწყო ტროპიკული ტყის რესერვი შეექმნათ, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ლაკანდონების სატყეო ტერიტორიის გამოყენება ეკრძალებოდათ გარეშე კომპანიებს. თუმცა, ფლორიდის ბაზაზე არსებული ხეების გადამამუშავებელ კომპანიის, „Weiss Fricker Mahogany Company“-ის, ლოკალურ გაფართოებაზე კონტროლის გაძლიერების შემდეგ, მექსიკის მთავრობის ორგანიზაციას „Nacional Financiera, S.A. (NAFINSA)“-ს, რომელიც აკონტროლებდა ლაკანდონის ჯუნგლების გაჩეხვით მიღებულ შემოსავალს. შტატების მიერ/სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი კომპანია, „Compañia Forestal de la Lacandon S.A.“, შეიქმნა იმისთვის, რომ კონტრაქტები გაეფორმებინათ ლაკანდონის მოსახლეობასთან ხეებიდ ჩეხვის უფლებისთვის მათ მიწაზე. სამწუხაროდ, NAFINSA აკონტროლებდა კომპანიის მოგების 70%ს, ხოლო ლაკანდონის მოსახლეობა 30 %-ს.
1980 წელს საწვავის ფასის ვარდნამ გამოიწვია პესოს კურსის დრამატული დაცემა, რამაც საერთაშორისო ტურიზმი უფრო მიმზიდველი გახადა. ამან უარყოფითი გავლენა იქონია ლაკანდონის ეკონომიკაზე. ლაკანდონები უთმობდნენ თავისუფალი დროის დიდ ნაწილს ხელნაკეთობების წარმოებას, ხოლო შემდეგ ამ საქონლის გაყიდვას ჩიაპასის დიდ ქალაქებში, როგორიცაა პალენკე. 1980 წელს პალენკეს ლაკანდონის თემთან დასაკავშირებლად გზაც გაიყვანეს. ამან უბიძგა ტურისტულ საცობებს, რომ გადასულიყვნენ, გეზი აეღოთ ლაკადონის საზოგადოებისკენ, და ამის შემდეგ ლაკადონის სავაჭრო საქონელს აღარ სჭირდებოდა დღეები დანიშნულების ადგილამდე მისაღწევად.
ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი ნივთი ტურისტებს შორის არის სანადირო აღჭურვილობა, კერძოდ მშვილდი და ისრები. განსხვავებით თანამედროვე ეპოქისგან, სადაც ლაკანდონის მკვიდრი ოსტატი ამ ყველაფრისთვის საჭირო მატელიალს მზა სახით ყიდულობს, ძველ დროში ის მას ჯუნგლებში მოიპოვებდა. ჩეულებრივ, ეს ნივთები იყიდება მაიას ნანგრევების მიმდებარე ტერიტორიაზე და არის ყველა ზომის, დაწყებული ბავშვებიდან, დამთავრებული მოზრდილებამდე.
ისტორიული ლაკანდონი დამოკიდებული უნდა ყოფილიყო საკუთარ თავზე, მაგრამ, როდესაც ლაკანდონებმა დაიწყეს ურთიერთობა სხვა ხალხებთან და მექსიკა გახდა უფრო გაერთიანებული სახელმწიფო, მათი ეკონომიკა გახდა უფრო დამოკიდებული გარე ფაქტორებზე.
გარე ფაქტორები
იმასთან ერთად, რომ ბოლო ხანებში ლაკადონებზე გარე ფაქტორებმა დიდი გავლენა მოახდინა გზების გაყვანის, ხე-ტყით ვაჭრობის, ტურიზმისა და სხვა დარგების განვითარების კვალდაკვალ, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მათ უცხოებთან კონტაქტი ისტორიის მანძილზე აქამდეც ჰქონიათ.ლაკანდონები თავად იყვნენ უცხო ხალხთან კონტაქტის ინიციატორები (განსხვავებით მაიას სხვა ტომებისგან). გარე ურთიერთობები, ძირითადად, ვაჭრობითა და რელიგიური ფაქტორებით იყო განპირობებული. თუ დავაკვირდების ლაკანდონის ფოტოებსა და ნახატებს მეცხრამეტე საუკუნიდან მოყოლებული, დავინახავთ რომ მათი ტანსაცმელი და მორთულობა ძალიან შეიცვალა. ეს ძვირფასი ისტორიული სურათები აჩვენებს, რომ ლაკანდონები დიდი ხნის განმავლობაში განიცდიდნენ კულტურულ ცვლილებას.
ლაკანდონები ხშირად მიდიოდნენ ახლომდებარე ქალაქებში, რათა აღრეოდნენ კათოლიკ მასას და მონაწილეობა მიეღოთ სხვადასხვა რელიგიურ რიტუალებში. მონათვლის რიტუალი განსაკუთრებული ინტერესის სფერო იყო, სავარაუდოდ იმიტომ, რომ ისინი გაწმენდისა და თერაპევტულ ღირებულებას პოულობდნენ ამ რიტუალში. კაპუჩინელი მღვდელბის მიერ ლაკანდონის გაქრისტიანების მცდელობები წარუმატებელი იყო. მღვდლები მუდმივად ხაზს უსვამდნენ მათ რელიგიაში მონოგამიის მნიშვნელობას, რასაც შეეძლო გამოეწვია რელიგიის საერთო უარყოფა. მრავალცოლიანობას მამრი ლეკანდონები ეკონომიკური ძალისა და მუშახელის უზრუნველმყოფელ, საკვების მომზადების შესახებ რიტუალური ცოდნის შემანარჩუნებელ და ცოლებში, სხვადასხვა დროს, განაყოფიერებადობის შემანარჩუნებელ ხერხად მიიჩნევდნენ. საინტერესოა, რო ქრისტიანობამ რაღაც გარდატეხა შეიტანა ლაკანდონელი ქალებისთვის, იმიტომ რომ აღარ იყო საჭიროება ცერემონიებისთვის გადამღლელი პროცესი და სარიტუალო საჭმლის მოსამზადებელი ცოდნა. სწორედ ამიტომ და რიტუალბისთვის საჭმლის მომზადრბისგან თავის არიდების გამოისობით, ბევრმა ლაკანდონელმა ქალმა სთხოვა თავის ქმარს, რომ ქრისტიანობაზე მოქცეულიყვნენ.
როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, გეოგრაფიული განსხვავებები ლაკადონებს შორის შეიძლება მივაწეროთ მათი გაქრისტიანების ტემპს. ცნობილია, რომ ბარში ლაკანდონებს ჰქონდათ ყველაფერი, მაგრამ მიატოვეს თავიანთი ისტორიული რელიგია, მაშინ, როცა მთაში კიდევ ატარებდნენ რამდენიმე ტრადიციულ რიტუალს. გაურკვევლია რატომ, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ეთნოგრაფებმა ლაკანდონის კვლევა დაიწყეს, რიტუალებისას ცეკვა და მუსიკა უფრო იშვიათი გახდა. დღეს შესაძლებელია ღმერთების ქოთნების ყიდვა, რომლებსაც ლაკანდონები სპეციალურად ტურისტებისთვის ამზადებენ. ეს ქოთნები შეღებლი არაა და "სულიც" არ აქვთ, შესაბამისად, ცოცხალნი არ არიან და მათი გაყიდვა შეიძლება. ჯონ მაკგი (2002) აღნიშნავს, რომ ტურისტების გამო მონეტარული ეკონომიკის ზრდამ შეამცირა საოჯახო მიწათმოქმედების საჭიროება და მასთან დაკავშირებული რელიგიური რიტუალები. გარეშე ჩამრევების გარდა ცვლილებები შეიძლება გამოწვეული იყოს ხნიერი ადამიანების გარდაცვალებით, რომლებიც ამ რიტუალს ასრულებდნენ ძველ დროში ან ხშირად დაავადებებისას. ინფორმაცია არ გადადიოდა ახლგაზრდა თაობებზე, რამაც შესაძლებლობა მისცა ქრისტიან მისიონერებს, რომ მეტი ლაკანდონელი გადაებირებინათ. ამის გამო დღეს პროტესტანტიზმი დომინანტური რელიგიაა ლაკანდონის დაბლობზე. ჯონ მაკჯიმ, ტელევიზიაში მიღებული ოთხ წლიანი გამოცდილების საფუძველზე, შენიშნა, რომ ტრადიციულ რიტუალურ პრაქტიკას, მთიან ნაწილში მცხოვრებ ლაკანდონებს შორის, მხოლოდ ორი ოჯახი და ერთი ცალკეული პიროვნება ინარჩუნებდა. სხვა ყველა დანარჩენი, ამ დროისთვის უკვე აღარ მონაწილეობდა არც ერთ რელიგიურ ჩვეულებაში.
კატეგორია:მაია
საქართველოს სსრ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტრო
საქართველოს სსრ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტრო — საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული საპოლიციო უწყება.
ისტორია
1921 წლის 25 თებერვალს რუსეთ-საქართველოს 1921 წლის ომის შედეგად საბჭოთა რუსეთმა დაიპყრო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო გაუქმდა და საქართველოს რევკომის 1921 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი ჩამოყალიბდა.
1936 წლამდე საქართველოს ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა შედიოდა ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკის შემადგენლობაში, სამმართველო ექვემდებარებოდა ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერაციული საბჭოთა რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატს. 1936 წლის 5 დეკემბერს ამიერკავკასიის ფედერაციის გაუქმებასთან დაკავშირებით საქართველოს ავტონომიურმა საბჭოთა სოციალისტურმა რესპუბლიკამ მიიღო მოკავშირე რესპუბლიკის სტატუსი. შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის 1937 წლის 1 იანვრის №004 ბრძანებით საქართველოს ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის სამმართველო გარდაიქმნა სახალხო კომისარიატად.
1941 წლის 8 აგვისტოს, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი და საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატი გაერთიანდა. 1946 წელს შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატს სახელი შეეცვალა და შინაგან საქმეთა სამინისტრო დაერქვა. 1953 წლის 15 აპრილს საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ მიიღო კანონი საქართველოს სსრ სამინისტროების გარდაქმნის შესახებ, რომლის თანახმად, საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო და საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სამინისტრო ერთ, შინაგან საქმეთა სამინისტროდ გაერთიანდა. 1954 წლის 10 აპრილს, საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან შეიქმნა სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი (სუკ). 1962 წლის 18 სექტემბრის ბრძანებულებით საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სამინისტრო საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის რესპუბლიკურ სამინისტროდ გარდაიქმნა, რომელსაც 1968 წლის 19 ნოემბერს ძველი სახელწოდება, შინაგან საქმეთა სამინისტრო დაუბრუნდა.
სსრ კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის საქართველოს სამმართველოს უფროსები
სამმართველო შეიქმნა 1934 წლის 13 ივლისს სსრ კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის №001 ბრძანებით.
საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრები
საქართველოს სსრ სახალხო კომისარიატი შეიქმნა 1937 წლის 1 იანვარს სსრ კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის №004 ბრძანებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ კატეგორია:საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო
ჩონტალის რაიონი
ჩონტალის რაიონი (Distrito de Chontali) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ხაენის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 344 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 428.55 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაენის პროვინციის რაიონები
გიოიარჯიქი
გიოიარჯიქი (Göyərcık) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
აცილებადი პიროვნების აშლილობა
აცილებადი პიროვნების აშლილობა (აპა) აგრეთვე ცნობილი როგორც შფოთვითი პიროვნების აშლილობა, არის C კლასტერში შემავალი პიროვნების აშლილობა. აპა-ს მქონე პირებს ახასიათებთ სოციალური "შეჩერება", არაადექვატურობის და არასრულფასოვნების განცდები, გაზრდილი სენსიტიურობა ნეგატიური შეფასების მიმართ და სოციალური ინტერაქციების თავის არიდება მიუხედავად დიდი სურვილისა იყვნენ სხვა ადამიანების გარშემო. ამ პიროვნების პათოლოგიის მქონე ადამიანები ხშირად ახასიათებენ საკუთარ თავს როგორც დაძაბულს, შფოთვითს, მარტოსულს, არასასურველს და სხვებისგან იზოლირებულს. აპა-სთვის დამახასიათებელი ქცევა იწყება ადრეული მოზარდობის პერიოდიდან და ვლინდება სხვადასხვა ცხოვრებისეულ სიტუაციაში.
ჩვენთვის უცნობია თუ რა იწვევს აცილებადი პიროვნების აშლილობას. ამ მოსაზრებას ემხრობა ამერიკელ ფსიქიატრთა ასოციაციის მიერ გამოცემული ფსიქიკურ აშლილობათა დიაგნოსტიკურ-სტატისტიკური სახელმძღვანელოც.
აცილებადი პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანები ხშირად თვლიან საკუთარ თავს სოციალურად შეუფერებელს ან პიროვნულად არამიმზიდველად და არიდებენ თავს სოციალურ ინტერაქციებს. მათ ეშინიათ, რომ მასხრად აიგდებენ, შეურაწყოფას მიაყენებენ, გარიყავენ ან არ მოეწონებათ. როგორც თავად დასახელება გვკარნახობს, ძირითადი დაცვითი მექანიზმი, რომლითაც აცილებადი პიროვნების მქონე ადამიანი ოპერიბებს, შემაშინებელი სტიუმულების თავის არიდებაა. მსგავსი ტიპის ქცევა იწყება ადრეულ მოწიფულობის პერიოდში და* ვლინდება არაერთ ცხოვრებისეულ კონტექსტში. რისკფაქტორებიდან აღსანიშნავია ნეგლექტური ერთ-ერთი ან ორივე მშობელი, აგრეთვე თანატოლებთა ჯგუფის მიერ განრიყვა.
ნიშნები და სიმპტომები
აცილებადი პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანები ზედმეტად დიდ დროს უთმობენ თავიანთ უარყოფით თვისებებზე ფიქრს და მხოლოდ მაშინ იწყებენ ურთიერთობა თუ დარწმუნებულნი არიან, რომ მათ არ მიატოვებენ. სხვებისგან უარყოფა და ადამიანების დაკარგვა იმდენად მტკივნეულია მათთვის, რომ ისინი მზად არიან იყვნენ მარტო ვიდრე გარისკონ ახალი ურთიერთობის წამოწყება. ისნი ხშირად განიხილავენ საკუთარ თავს როგორც აბუჩად აგდებულს, იმიტომ რომ არ შესწევთ უნარი დააკავშირონ საკუთარი თავი პოზიტურ თვისებებთან რომლებიც მათ ახასიათებთ.
გამომწვევი მიზეზები
აცილებადი პიროვნების აშლილობის გამომწვევი მიზეზები კარგად არ არის შესწავლილი და შეიძლება მოიცავდნენ სოციალური, გენეტიკური და ფსიქოლოგიური ფაქტორების კომბინაციას. ეს აშლილობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს ტემპერამენტულ თანდაყოლილ ფაქტორებთან. განსაკუთრებით, სხვადასხვა შფოთვით აშლილობები ბავშვობის ან მოზარდობის ასაკში დაკავშირებულნი არიან ისეთ თვისებებთან როგორიცა არის მორცხვობა, მშიშრობა, ახალი სიტუაციებიდან გაცლა. მსგავსი თანდაყოლილი თვისებები შეგვიძლია განვიხილოთ როგორც გენეტიკური პრედისპოზიცია აპა-ს ჩამოყალიბებაში. ბავშვობაში ემოციური უარყოფა   და თანატოლების მიერ გარიყვა ორივე აღიარებულია როგორც რისკფაქტორი აცილებადი პიროვნების აშლილობის ჩამოყალიბებაში.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცა
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის დაავადებების საღელმძღვანელო ICD-10 მიაკუთვნებს აცილებად პიროვნების აშლილობას პიროვნებათა აშლილობის რიცხვს. ICD-10-ში ის მოიხსენიება: (F60.6) შფოთვითი (აცილებადი) პიროვნების აშლილობა.
იგი ხასიათდება მინიმუმ სამი შემდეგით: ასოცირებული თვისებებია: ჰიპერსენსიტიურობა კრიტიკისა და განრიყვისადმი.
ICD-10-ის მოთხოვნის თანახმად ნებისმიერი სპეფიციური პიროვნების აშლილობის დიაგნოზი ასევე უნდა აკმაყოფილებდეს ზოგადი პიროვნების პათოლოგიის კრიტერიუმებს.
ამერიკული ფსიქიატრიის ასოციაცია
ამერიკული ფსიქიატრიის ასოციაციის სახელმძღვანელოში (DSM-5) ასევე ვხვდებით აპა-ს დიაგნოსტიკური კრიტერიუმს.
ადამიანი უნდა აკმაყოფილებდეს არანაკლებ ოთხისა:
სხვა
თეოდორე მილონის თანახმად აცილებად პიროვნებას ოთხი სუბტიპი აქვს:
დიფერენციალური დიაგნოზი
სოციალური ფობიისგან განსხვავებით აცილებადი პიროვნების აშლილობის დიაგნოსტირებისთვის აუცილებელია ზოგადი პიროვნების პათოლოგიის კრიტერიუმებს დაკმაყოფილება. ასევე სოციალური ფობია მოხოლოდ ზოგადი ან სპეციფიკური სოციალური სიტუაციების შიშს წარმოადგენს ხოლო აცილებადი პიროვნების აშლილობა კი პრაქტიკულად უარს ამბობს ინტიმურობაზე ინტერპერსონალურ ურთიერთობებში.
ფსიქიკურ აშლილობათა დიაგნოსტიკურ-სტატისტიკური სახელმძღვანელოს მიხედვით, აცილებადი პიროვნების პათოლოგიის დიაგნოსტირებისათვის, იგი უნდა გაიმიჯნოს სხვა კლინიკური მდგომარეობებიდან, ესენია: მიუხედავად გამიჯნისა არსებობს კავშირი აცილებად და შიზოიდურ პიროვნებების თვისებებს შორის. (იხილეთ: შიზოიდური აცილებადი ქცევა). აგრეთვე აცილებად პიროვნებას შესაძლოა კავშირი ჰქონდეს შიზოფრენიის სპექტრთან.
კომორბიდულობა
აცილებადი პიროვნების აშლილობა ხშირად თანაარსებობს შფოთვით აშლილობებთან ერთად. კვლევების თანახმად 10 - 50% ადამიანების ვისაც აქვს პანიკური აშლილობა აგორაფობიასთან ერთად ასევე აკმაყოფილებს აცილებადი პიროვნების აშლილობის დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმს, ისევე როგორც დაახლოებით 20 - 40% ვინც სოციალური შფოთვითი აშლილობის დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმს აკმაყოფილებს. ასევე აცილებადი პიროვნების აშლილობა უფრო ხშირად გვხდება პაციენტებში რომლებსაც აქვთ ორივე გენერალიზირებული შფოთვითი აშლილობა და სოციალური ფობია, ვიდრე მათ ვისაც მხოლოდ ერთ-ერთი წინათხსენებული მდგომარეობა ახასიათებს.
ზოგიერთი კვლევის თანახმად აცილებადი პიროვნების გავრცელება 45%-მდეა გენერალიზირებულ შფოთვითი აშლილობის მქონე პაციენტებში და 56%-მდე ობსესიურ-კომპულსური აშლილობის მოქნე პაციენტებში.
მკურნალობა
აცილებადი პიროვნების აშლილობის მკურნალობა შეიძლება გულისხმობდეს მრავალ ტექნიკას ან მეთოდს: აუცილებელი ფაქტორი აცილებადი პიროვნების აშლილობის მკურნალობისას არის პაციენტის ნდობის მოპოვება და შენარჩუნება, ვინაიდან აპა-ს მქონე ადამიენბი ხშირად თავს არიდებენ მკურნალობის სესიებს რამე თუ ისინი არ ენდობია თერაპევტს ან ეშინიათ, რომ მათ უარყოფენ. მთავარი მიზანი ინდივიდუალური ისივე როგორც ჯგუფური ფსიქოთერაპიის დროს არის ცილებადი პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანის საკუთარი ნეგატიური თვითშეხედულების შეცვლა.
ეპიდემიოლოგია
2001-02 წლების, ამერიკის ნაციონალური ეპიდემიოლოგიური გამოკითხვა ალკოჰოლისა და მსგავსი მდგომარეობების შესახებ გვიჩვენებს, რომ ზოგად პოპულაციაში ცილებადი პიროვნების აშლილობის გავრცელება 2,36%. ეს აშლილობა თანაბრად გვევლინება მამაკაცებში და ქალბატონებში. ერთ-ერთი კვლევის თანახმათ ფსიქიატრიულ ამბოლატორულ განყოფილებებში, აპა-ს დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმს 14,7% აკმაყოფილებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფსიქიატრია კატეგორია:ფსიქოლოგია კატეგორია:ჯანმრთელობა კატეგორია:C კლასტერი კატეგორია:აშლილობა კატეგორია:პიროვნების აშლილობა კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:დარღვევა კატეგორია:ფსიქიკა კატეგორია:პათოლოგია კატეგორია:პიროვნება
სეიდაქერანი
სეიდაქერანი (Seydəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,026 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
პენგე
პენგე (Pengő, სიტყვასიტყვით — წკარუნა) — ფულის ერთეული უნგრეთში 1925-1946 წლებში. მეორე მსოფლიო ომმა და ფაშისტურმა ოკუპაციამ გამოიწვია მისი ინფლაცია და გაუფასურება. 1947 წელს, ფულის რეფორმამ პენგე შეცვალა „ფორინტით“. მინი
ლიტერატურა
კატეგორია:ფულის ერთეულები
ო, მოდა, მოდა...
ფილმმა IV საკავშირო კინოფესტივალზე ქალაქ მინსკში მოიპოვა პრიზი საუკეთესო ანიმაციური ფილმისათვის 1970 წელს, რუმინეთის კინემატოგრაფისტთა ასოციაციის პრემია „ანინი“, IV საერთაშორისო კინოფესტივალზე, ქალაქ მამაიაში 1970 წელს, აგრეთვე 1971 წელს ბილბაოში საერთაშორისო კინოფესტივალზე მიიღო დიპლომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1968 წლის ფილმები კატეგორია:1968 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ქართული ანიმაციური ფილმები
რელიგიის ანთროპოლოგია
რელიგიის განსაზღვრება
რელიგიის ანთროპოლოგია - არის მიმდინარეობა კულტურულ ანთროპოლოგიაში, რომელიც თავის მხრივ შეიცავს რელიგიის ფსიქოლოგიასა და სოციოლოგიას. მოცემული დისციპლინის შესწავლის სფეროს წარმოადგენს არქაული რწმენები ტრადიციულ საზოგადოებებში, ახალი რელიგიები და ახალი რელიგიური მოძრაობები, ასევე მაგიის, რელიგიის და მეცნიერების შეთავსების პრობლემა. რელიგიის ანთროპოლოგის გააჩნია სადისციპლინოთშორისო კავშირები კულტურული ანთროპოლოგიის სხვა დარგებთან, მაგალითისთვის ფსიქოლოგიური ანთროპოლოგია, ხელოვნების ანთროპოლოგია, სამედიცინო ანთროპოლოგია და ა.შ. რელიგიის ანთროპოლოგია ასევე მჭიდრო კავშირშია რელიგიათმხედველობის სხვადასხვა მიმართულებებთან, შეისწავლის ისეთ საკითხებს როგორიცაა აზროვნება და კილტურა, რიტუალი და ცნობიერების მდგომარეობის ცვლილებები, სხვადასხვა კულტურებში ქცევითი სტერეოტიპების კონფესიონალურ და ეთნოფსიქოლოგიური ასპექტების ურთიერთქმედებას, ურთიერთკავშირს ნორმასა და პათოლოგიას შორის და რელიგიის რეგულატიურ და ფსიქოტერაპულ ფუნქციებს.
მეცნიერების კავშირის რელიგიის შესწავლისადმი დაინტერესებულობის მიუხედავად, დღესდღეობით არ არსებობს რელიგიის ერთიანი ანთროპოლოგიური თეორია. არ არის გამომუშავებული და საერთოდმიღებული მეთოდოლოგია რელიგიური რწმენების და რიტუალების შესასწავლად. ამ სფეროს მკვლევარებმა ჯერ კიდევ ვერ შეძლეს მისულიყვნენ კონსესუსამდე არც რელიგიის ტერმინის განსაზვღვრებასა და არც მოცემული ტერმინის შემცველობასთან დაკავშირებით. რელიგიისთვის განსაზღვრების მიცემის მცდელობები ჰქონდა ბევრ მეცნიერს, დაწყებული ე. ტაილორის განსაზღვრებით რომ რელიგია არის რწმენა სულიერ არსებებში და დამთავრებული კლიფორდ გირცისა და მილფორდ სპიროს უფრო რთული განსაზღვრებებით. გარდა ამისა, XX ასწლეულში, კ. გირცის განსაზღვრება აღმოჩნდა ყველაზე გავლენიანი რელიგიის ანთროპოლოგიაში. მისი 1973 წელს მოცემული განსაზღვრების მიხედვით ჟღერს შემდეგნაირად : „რელიგია - ეს არის: (1) სიმბოლოების სისტემა, რომელიც განაპირობებს (2) ადამიანებში ძლიერი, ყოვლისმომცველი და სტაბილური ხასიათებისა და მოტივაციების გაჩენას, (3) აფორმირებს წარმოდგენებს ყოფის საერთო წესრიგზე და (4) ამ წარმოდგენებისთვის რეალობისსახის მიცემით, ისეთი გზით, რომ (5) ეს ხასიათები და მოტივაციები თითქოსდა ერთადერთი რეალობაა.“
ეს განმარტება გახდა კრიტიკის მსხვერპლი სპეციალისტების მხრიდან, იქიდან გამომდინარე, რომ ის არ უხდებოდა საველე გამოკვლევებს, თუმცა აღიარეს შეიძლება გამოსადეგი იყოს თეორიულ დისკუსიებში. ძირითადი სირთულე რელიგიის ყოვლისმმცველი და ზუსტი განმარტების პოვნისთვის მდგომარეობს იმაში, რომ რელიგია წარმოადგენს არა კონკრეტულ რამეს, არამედ თეორიულ აბსტრაქციას. რელიგიის სხვა  განსაზღვრეები, რომლებიც მოდიან ემილ დიურკგეიმის შემდგომ, დააფორმულირეს XX საუკუნეში და ისინი დაფუძნებულია „ბუნებრივისა“ და „ზებუნებრივის “ გაგებებისა და  ურთიერთდაპირისპირებაზე. ეს ალტერნატიული განსაზღვრებები არ აღმოჩნდა გრიცის განსაზღვრებაზე უფრო მეტად მისაღებად, ვინაიდან და რადგანაც, ზოგიერთ შემთხვევაში რთულია იპოვო ზღვარი ბუნებრივსა და ზებუნებრივს შორის. ზუსტად ამიტომ მოცემული განმიჯნვა შეიძლება საკმაოდ შეიცვალოს კონკრეტულ საზოგადოებაში გავრცელებული პირადი შეხედულებების მიხედვით. რელიგიის მეორე ამოუხსნელი პრობლემა დაკავშირებულია იმ როლთან, რომელსაც თამაშობს რელიგიური რწმენა. თუ ქრისტიანობაში რწმენის გაგება იკავებს ცენტრალურ ადგილს, სრულიად განსხვავებული სურათი გვაქვს სხვა რელიგიებში. მეცნიერებს შორის მიმდინარეობს ხანგრძლივი დისკუსია იმასთან დაკავშირებით, თუ რამდენად მისაღებია დასკვნები რელიგიურ რწმენებთან დაკავშირებით, რომლებსაც აკეთებენ ისინი, ვისაც არ სწამთ. თუმცა რელიგიის ფსიქოლოგიის და სოციოლოგების უმეტესობა, ხშირ შემთხვევაში იმ რელიგიის მიმდევრები არიან, რომელსაც თვითონვე იკვლევენ, ხოლო რელიგიის ანთროპოლოგების წარმოუდგენლად დიდი რაოდენობა კი სკეპტიკი, მატერიალისტი და რედუკციონისტია. ასეა თუ ისე, რელიგიის ანთროპოლოგების რაღაც ნაწილი, რომლებიც იკვლევენ ახალ რელიგიურ მოძრაობებს, ხშირ შემთხვევაში თვითონ არიან ამ მოძრაობების წევრები. XX  საუკუნეში ანთროპოლოგიაში ხშირად გამოყენებადი გადხა საველე გამოკვლევები და ჩართული დაკვირვების მეთოდი. ამან გამოიწვია ის, რომ ანთროპოლოგებმა დაიწყეს უფრე მეტი ყურადღების მიპყრობა ხშირი კითხვების შესწავლაზე და ნაკლები ფართო განზოგადებებზე. თანამედროვე გამოკვლევები მეტწილად ეხება კონკრეტულ რწმენებს კონკრეტულ ადგილებში და ნაკლებად აბსტრაქტულ სპეკულაციებსა და კითხვებს, რომლებიც დაკავშირებულია თვითონ რელიგიასთან.
რელიგიის ფუნქცია
რელიგია არის ტერმინი, რომელიც გამოიყენება ანთროპოლოგთა მიერ სისტემის სიმბოლოთა განსასაზღვრავად, რომელიც მოქმედებს ძლიერი და ხანგრძლივი განწყობის შესაქმნელად. ასევე ზოგადი წესრიგის ფორმურილების არსებობის შესახებ და მორგებისათვის ისეთ აურაზე, რომლის განწყობა და მოტივაცია ცალსახად ჩანს რეალისტური. სინამდვილეში რელიგიის დახასიათება რთულია, ძნელია გაარჩო სოციალური ინსტიტუტები, რადგან არსებობს სხვადასხვა რიტუალები, რემლებიც თითოეული რელიგიისთვის განსხვავებული და ინდივიდუალურია, ასევე გარკვეული იდეები, რემლებიც ზოგიერთი რწმენისთვის მისაღებია, მაგრამ არა სხვებისთვის. ეს არის შემთხვევა, რედესც საზღვრები ორ რელიგიას შორის, როგორც წესი, ბუნდოვანი და არარსებულია, ამიტომ ვერ ვხსნით სიტყვა რელიგიას.
ანთროპოლოგები რელიგიას უყურებენ, როგორც კულტურის იერარქიას. ისინი სხვადასხვა კულტურებს და რწმენებს ერთმანეთს ადარებენ. რელიგიის ერთ-ერთი დამახასიათებელი ნიშანი არის ზებუნებრიობის იდეოლოგია. რაიმე ზებუნებრივი იდეა ყველა კულტურაში დევს, თუმცა, ყველგან სხვადასხვა სახითაა წარმოდგენილი. ამ წმენას შეიძლება ჰქონდეს ადამიანური ან არა ადამიანური საწყისი. არა ადამიანური წარმოშობის არიან ღმერთები, რომლებიც ხასიათდებიან სხვადასხვაგვარად. სხვა ფორმა სულები, ისინი არიან უსახელო ზებუნებრივი არსებები, არა ადამიანური წარმოსშობის, რომლებიც ღმერთებზე დაბლა დგანან და ხშირად უფრო ჰგვანან ადამიანებს. ისინი შეიძლება იყვნენ ბოროტები, კეთლები სასარგებლოები და სხვა. ადამიანური საწყისის მქონე ზებუნებრივი არსებები არიან სულები, რომლებადაც იქცნენ ადამიანები მათ გარდაცვალების შემდეგ, ასევე წინაპართა სულები, რომლებიც ახლობლების აჩრდილები არიან. ჩვენი დამოკიდებულება რელიგიის და ზებუნებრივი არსებების მიმართ განსხვავებულია, ეს შეიძლება გამოიხატოს ლოცვით, ფსიქოლოგიით, სიმულაციებით, დღესასწაულებით, მსხვერპლშეწირვით და სხვა და ა.შ.
ისტორია
ადრეულ მეთერთმეტე საუკუნეში აბუ რეიჰან ბირუნიმ დაწერა დეტალური ნაშრომი რელიგიის და კულტურის ანთროპოლოგიაზე,რომელიც ეხებოდა ახლოაღმოსავლეთის,ხმელთშუაზღვის და ინდოეთის ნახევარკუნძულის რეგიონებს.მან განიხილა ინდოეთის ნახევარკუნძულის ხალხი კულტურა და რელიგიები.
ანთროპოლოგიაში 1940 წლამდე დაშვებული იყო,რომ  რელიგია ფაქტობრივად მაგიური აზროვნების გაგრძელება იყო,რო ის კულტურის პროდუქტია.ანტროპოლოგებს 1930-იანი წლებიდან მაინც ჯეროდათ,რომ მაგიასა და რელიგიას შორის ძლიერი კავშირი იყო.თანამედროვე ანთროპოლოგიის ხედვა რელიგიისადმი არის პროექციული იდეა,რომელიც უშვებს,რომ ყველა ღმერთი არის შექმნილი იმ საზოგადოების მიერ,რომელიც მას თაყვანს ცემს,რომ ღმერთის მიერ სამყაროს შექმნა,არის მხოლოდ ადამიანის მიერ მოფიქრებული. 1841 წელს ლუდვიგ ფეურბახი იყო პირველი ადამიანი,რომელმაც ეს კონცეპტი გამოიყენა რელიგიის  გასაკრიტიკებლად.ამ პრინციპის ჩამოყალიბების განსაკუთრებული  წინამორბედი იყო გიამბატისტა ვიკო და ამ პრინციპის ადრეული ფორმულირება ასევე მოიპოვება ანტიკური პერიოდის ბერძენ მწერალ ქსენოფონტესთან,რომელმაც გააკეთა დაკვირვება,რომ ეთიოპელ ღმერთებს ჰქონდათ ბრტყელი ცხვირი და იყვნენ შავები,როდესაც თრაკიანელებს ჰქონდათ ქერა თმა და ცისფერი თვალები.
1912-ში ემილ დურკჰეიმმა ფეურბახზე დაყრდნობით განიხილა რელიგია,“როგორც საზოგადოების სოციალური ღირებულებების გამოვლინება,“ “საზოგადოებაზე სიმბოლური განცხადებების გაკეთების საშუალება,“ „  სიმბოლური ენა,რომელიც აკეთებს განცხადებებს სოციალურ წყობაზე,“ მოკლედ, „რელიგია არის საზოგადოების თავის თავისვე თაყვანისცემა“.
მე-19 საუკუნეში კულტურული  ანთროპოლოგია იყო დომინირებული ინტერესით კულტურული ევოლუციისადმი; ანთროპოლოგთა უმრავლესობა უშვებდა,რომ იყო მარტივი განსხვავება პრიმიტიულ და თანამედროვე რელიგიებს შორის და ისინი ცდილობდნენ წარედგინათ ანგარიში თუ როგორ წარმოიშვა პირველი მეორედან.მეოცე საუკუნეში ანთროპოლოგთა უმრავლესობამ უარყო ეს მიდგომა.დღეს რელიგიის ანთროპოლოგიაზე აისახება გავლენა,ან ჩართულობა ისეთი თეორიტიკოსების,როგორიცაა კარლ მარქსი,ზიგმუნდ ფროიდი,ემილ დურჰეიმი და მაქს ვებერი.ისინი განსაკუთრებით დაინტერესებულნი არიან,თუ როგორ შეიძლება რელიგიურმა რწმენებმა ასახვა იქონიოს პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ძალებზე,მიმდინარეობებზე.
ედვარდ ტაილორის რელიგიის თეორია
ედვარდ ტაილორი ს შეხედულებები რელიგიის წარმოქმნასა და ადამიანის ცხოვრებაში არსებულ როლზე აღწერილია მის წიგნში „პირველყოფილი კულტურა“, რომელშიც წარმოდგენილია უმდიდრესი ცნობები სხვადასხვა ხალხების ცხოვრების წესების თავისებურებებზე. ასევე აღწერილია კულტურის განვითარების წინამორბედი ეტაპების თეორიული მეთოდები და ხერხები. მისი განხილვის ცენტრალური საკითხი იყო რელიგია და მისი განვითარება ელემენტარული ფორმებიდან, დღელანდელ მსოფლიო რელიგიებამდე. თავის მთავარ ამოცანად ტაილორი თვლიდა რელიგიის განვითარების გააზრებას თეორიული კონცეფციის შექმნის გზით რელიგიის ფილოსოფიაში. ის მუდმივად აქცევდა ყურადღებას უძველესი ადამიანისა და მის გარშემო სამყაროსთან ურთიერთდამოკიდებულებას. ამ მეთოდს კი, ეძახდა ბუნებისა და ადამიანის ფილოსოფიას.
ტაილორი ცდილობდა დაემტკიცებინა თეზისი იმის შესახებ, რომ ანიმიზმი წარმოადგენს რელიგიის საფუძველს, რომელიც აერთიანებს რწმენების უდიდეს რაოდენობას, რომლებიც ერთი შეხედვით არანაირ კავშირში არ არიან ერთმანეთთან. ანიმიზმი მისთვის იყო რელიგიის მშობელი ნიშანი. განსაკუთრებულ როლს ტაილორის მოსაზრებებში თამაშობდა კაცობრიობის უძველესი ისტორიის ანალოგია და „ველურის“ ფილოსოფიასთან და ბავშის ქცევის თავისებურებები მისი განვითარების სხვადასხვა ეტაპებზე. ინგლისელი მკვლევარი თვლიდა, რომ კაცობრიობისა და ადამიანის ბავშვობა ძალიან ჰგავს ერთმანეთს, სამყაროს შეცნობასა და გაანალიზებაში მიამიტობით და ჩამოუყალიბებელი აზროვნებით.
როგორც აღნიშნავს კულტურული ანთროპოლოგიის ერთ-ერთი უდიდესი რუსი სპეციალისტი  ა. ბელიკი, ტაილორის ნაშრომის, „პირვეყოფილი კულტურის“ უდიდესი დამსახურება მდგომარეობს გასულიერების სპეციალური ანალიზის ობიექტად გამოყოფა. და ადამიანის „უსულოს გასულიერების“ თვისების არსებობის დამტკიცებაში.
ტაილორის მიდგომა დაფუძნებულია იმის წარმოდგენაზე, რომ პირველყოფილი ადამიანები, საკმაოდ რაციონალური არსებები იყვნენ, რომლებსაც გააჩნდათ მსოფლმხედველობის განსაკუთრებული გზა. ეს წარმოდგენა უარყოფილ იქნა დარვინისტების მიმდევრების მიერ, რომლებიც უგულებელყოფდნენ მნიშვნელოვან განსხვავებებს ადამიანსა და ცხოველებს შორის და თვლიდნენ რომ პირველყოფილი ადამიანები იყვნენ გონებრივად ჩამორჩენილი არსებები. დარვინისტების შეხედულებები იყო დარღვეული არქეოლოგიური მონაცემებისა და ანთროპოლოგების საველე შესწავლების შედეგად, რომლებმაც აჩვენეს უძველესი ადამიანების მდიდარი კულტურული სამყარო.
ტაილორის კონცეპციაში დიდი მნიშვნელობა აქვს რელიგიისა და მეცნიერების დამოკიდებულების საკითხი, ასევე მაგიისა და რელიგიისა. ტაილორი მტკიცედ უარყოფითად იყო განწყობილი მაგიის, მკითხაობისა და სხვა მსგავსი მოვლენების მოვლენების მიმართ. ის მათ წარსულის გადმონაშთად თვლიდა. ტაილორის დამოკიდებულებამ მაგიისადმი როგორც ცრუ წარმოდგენების სისტემებისადმი, არ მისცა მას საშუალება ადეკვატურად შეეფასებიდან კულტურის მოცემული ნაწილი. ის უპირისპირებდა მეცნიერებას მაგიასა და რელიგიის უძველეს ფორმებს, თვლიდა მეცნიერებას სინათლედ, მაგიასა და უძველეს რელიგიებს კი - სიბნელესა და ბარბაროსობას. ა. ბელიკი აჩვენებს, რომ სინამდვილეში მეცნიერება რელიგიასთან ერთად წარმოადგენს კულტურის ელემენტს და მაგათი დაპირისპირება კონტრპროდუქტიულია. მან გააკეთა ვარაუდი, რომ დროთა განმავლობაში ეს „გადმონაშთები“ გაქრებოდა განათლებისა და მეცნიერების პროგრესის ზეგავლენით
ას წელ ნახევრის განმავლობაში, გასული იმ დროიდან, რაც ტაილორმა გააკეთა ეს დასკვნები, გასაგები გახდა, რომ მისი წინასწარმეტყველებები არ ახდა. ჯერ კიდევ პოპულალურია ცრურწმენები, მაგია და ჯადოქრობა, ეთნიკური რელიგიები. მეცნიერების განვითარების მიუხედავად, მაინც შემორჩა ძველი რწმენა და ნიშნებია, მაგრამ ასევე გამოჩნდა ცრურწმენებისა და ნიშნების ახალი სახეობები. ეს ყველაფერი ამტკიცებს იმას, რომ „გადმონაშთები“ წარმოადგენს კულტურის ელემენტის განუყრელი ნაწილია. ამის ძალიან კარგი საჩვენებელი მაგალითია მეცნიერები, რომლებსაც თავისი პატარა ცრურწმენები აქვთ, თილისმები და ა.შ.
მაგიის, რელიგიის და მეცნიერების დამოკიდებულება ჯეიმზ ფრეზერის თეორიაში
ჯეიმზ ფრეზერის ნაშრომი სახელად „ოქროს ტოტი“  (1890) არქაული მითოლოგიისა და რელიგიის უძველესი პლასტების კვლევას ეძღვნება. ფრეზერმა თავისი ცხოვრება სხვადასხვა ხალხების მაგიური და რელიგიური რწმენების შედარებით კვლევას და მათ ტიპოლოგიურ გააზრებას მიუძღვნა. მისმა იდეებმა გავლენა იქონიეს ბევრ მომავალ კვლევებზე. ბელიკი აღნიშნავს, რომ ფრეზერის მონახაზები მაგიის, რელიგიის და მეცნიერების შესახებ XXI საუკუნეშიც აღძრავენ მოსაზრებებს. ეს აიხსნება იმით, რომ ფრეზერმა, იმავენაირად როგორც ტაილორმა, აღძრა „მუდმივი“ საკითხები, რომლებზეც პასუხს მკვლევარების ყოველ მომავალი თაობა ცდილობს. გარდა ამისა, ფრეზერი მაგიის, რელიგიისა და მეცნიერების დამოკიდებულებას ტაილორისგან სრულიად განსხვავებულად უყურებდა. ის მოიაზრებდა, რომ არ არის აუცილებელი, რელიგიურმა ქმედებამ ყოველთვის რიტუალის ფორმა მიიღოს, რაც გამოიხატება ლოცვით, მსხვერპლის გაღებით და სხვა მსგავსი ქმედებებით. ფრეზერი აჩვენებდა, რომ „მაგიური აზროვნება ორ პრინციპს ეფუძნება. პირველის მიხედვით: მსგავსი თავის მსგავს შობს. <...> მეორე პრინციპის მიხედვით საგნები, რომლებიც ერთმანეთთან ურთიერთქმედებაში შევიდნენ, აგრძელებთან ერთმანეთთნ ურთიერთქმდებას მანძილზე, კონტაქტის შეწყვეტის შემდეგ.“ ამ ორ პრინციპზე დაყრდნობით, მანდ გამოყო მაგიის ორი სახე - იმიტატიური და გადამდები.იმიტატიური მაგია გულისხმობს მოვლენის გავლენის ქვეშ მოქცევა, მისი იმიტაციისა და აღდგენის გზით. გადამდები მაგიის პრინციპი მდგომარეობს იმაში, რომ გავლენა მოახდინოს ადამიანზე საგნის საშიალებით, რომელიც რაღც დროის განმავლობაში იყო ურთიერთქმედებაში, ჰქონდა უშუალო შეხება, ამ ადამიანთან. ფრეზერის განსაზღვრებიდან გამომდინარე, მაგია შეიძლება იყოს ზოგიერთი რელიგიის შემცველი ნაწილი. ფრეზერი კვალიფიცირებას უკეთებდა იმიტირების და გადამდებობის პრინციპებს და მაგიას უფრო მეტად ხელოვნებად მიიჩნევდა, ვიდრე მეცნიერებად. მან განაცხადა რომ ორივე ტიპის მაგიის ერთი და იგივე ტერმინით მოხსენიება შეიძლება - „სიმპატიკური მაგია“, ვინაიდან და რადგანაც ორივე შემთხვევაში ფორმულირებს ის დაშვება, რომ ფარული სიმფატიის გავლენით, საგნებს, ნივთებს, თუ ადამიანებსაც ზემოქმედება შეუძლიათ ერთმანეთზე დიდ მანძილზეც კი, თითქოსდა იმპულსის გადაცემით.
საერთო ურთიერთკავშირის იდეის შედეგს წარმოადგენს მსოფლიოს გარკვეული სურათი, რომელზეც ერთი ქმედება იწვევს სხვა დანარჩენ ქმედებებს, ყველა მოვლენა კი ერთმანეთთან მჭიდრო დამოკიდებულებაშია. ამის მიზეზს შეგვიძლია დავარქვათ ბოროტი სული, ჯადოქრობა და ა.შ., მაგრამ ეს მიზეზი მაინც ყოველთვის რაღაც წესებს ეკუთვნის და ემორჩილება, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი არასწორია თანამედროვე მეცნიერებიდან გამომდინარე. ფრეზერი მსოფლიოს მაგიურ ხედვას, რელიგიურისგან სრულიად განსხვავებულად თვლიდა.მაგიური ხედვა ნიშნავს გარე სამყაროზე ზემოქმედების მოხდენის ხერხების აქტიურ ძებნას. ფრეზერის სიტყვების მიხედვით, მაგიისა და მეცნიერების ფუნდამენტალური დაშვება მდგომარეობს შემდგომში: მაგიაც და მეცნიერებაც, დაფუძნებულია მყარი წესრიგისა და ბუნებრივი მოვლენების ერთგვაროვნების რწმენაზე.