cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრატისლავა
პეიზაჟი და არქიტექტურა
აღსანიშნავ ტაძრებსა და ეკლესიებს მიეკუთვნება გოთიკური წმინდა მარტინის ტაძარი, რომელიც XIII-XVI საუკუნეებში აიგო; 1563-1830 წლებში სწორედ ამ ტაძარში ტარდებოდა უნგრეთის სამეფოს მეფედ/დედოფლად კურთხევის ცერემონიალი. XIII საუკუნით დათარიღებული ფრანცისკანური ეკლესია წარმოადგენდა რაინდთა ცერემონიალის გასამართ ადგილს; იგი ქალაქში ყველაზე ძველი შემონახული საკრალური ნაგებობაა. წმინდა ელიზაბეტის ეკლესია, რომელიც ფერის გამო უფრო ცნობილია როგორც ლურჯი ეკლესია, მთლიანად უნგრეთის სეპარატისტული სტილითაა აგებული.
ბრატისლავის სასახლე
ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ნაგებობა ბრატისლავის ციხეა, რომელიც მდებარეობს დუნაის ზედაპირიდან 85 მეტრი სიმაღლეზე მდებარეობს. ციხესიმაგრის გორაკი ქვისა და ბრინჯაოს პერიოდიდან მოყოლებული დასახლებულია; აღნიშნული ადგილი ისტორიის განმავლობაში იყო კელტების დასახლების აკროპოლისი, რომის იმპერიის ლიმესის ნაწილი, უზარმაზარი სლავური გამაგრებული დასახლების ადგილსამყოფელი და დიდი მორავიის პოლიტიკური, სამხედრო და რელიგიური ცენტრი. გორაკზე, რომელიც უნგრეთის სამეფოს ეკუთვნოდა, ქვის კონსტრუქცია X საუკუნემდე არ აშენებულა.
დევინის ციხე
დანგრეული და ახლახან განახლებული დევინის ციხე დაბა დევინში, კლდის თავზე, მდინარე მორევასა და დუნაის შესართავთან მდებარეობს. ეს არის სლოვაკეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ადგილი, სადაც მდებარეობს მუზეუმი, რომელიც მისივე ისტორიას ეძღვნება. სტრატეგიული მდებარეობის გამო, დევინის ციხე დიდი მორავიისა და ადრეული უნგრეთის სახელმწიფოს მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ციხე იყო. იგი გაანადგურა ნაპოლეონის ჯარებმა 1809 წელს. არის სლოვაკეთის და სლავური ისტორიის მნიშვნელოვანი სიმბოლო.
დემოგრაფია
ქალაქის წარმოშობიდან XIX საუკუნემდე დომინანტური ეთნიკური ჯგუფი გერმანელები იყვნენ. პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს, პრესბურგის (იგივე ბრატისლავის) მოსახლეობის 42% საუბრობდა გერმანულ ენაზე, 40% უნგრულად და 15% სლოვაკურად.
კულტურა
ბრატისლავა არის სლოვაკეთის კულტურული ცენტრი. ქალაქი მულტი-კულტურული ხასიათისაა; ადგილობრივ კულტურას ეტყობა სხვადასხვა ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფების, მათ შორის გერმანელების, სლოვაკების, უნგრელებისა და ებრაელების კვალი. ბრატისლავაში მდებარეობს მრავალი თეატრი, მუზეუმი, გალერეა, საკონცერტო დარბაზი, კინოთეატრები, ფილმის კლუბები და უცხოური კულტურული ინსტიტუტები.
მუზეუმები და გალერეები
1961 წელს დაარსებული სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმის (Slovenské národné múzeum) მთავარი შენობა მდებარეობს ბრატისლავაში, მდინარის ნაპირას, ძველ ქალაქში. ეს არის უდიდესი კულტურული დაწესებულება სლოვაკეთში, რომელიც მართავს 16 სპეციალიზებულ მუზეუმს ბრატისლავაში და მის ფარგლებს გარეთ. ბრატისლავის საქალაქო მუზეუმი (Múzeum mesta Bratislavy), რომელიც დაარსდა 1868 წელს, წარმოადგენს უძველეს მუზეუმს, რომელიც უწყვეტად ფუნქციონირებს. მისი უმთავრესი მიზანია ისტორიული და არქეოლოგიური კოლექციების გამოყენებით ჩაიწეროს ბრატისლავის ისტორია უძველესი პერიოდიდან დღემდე. იგი მნახველს რვა სპეციალურ მუზეუმში მუდმივად სთავაზობს გამოფენებს. აღსანიშნავია 1948 წელს დაარსებული სლოვაკეთის ეროვნული გალერეა, რომელიც ქვეყნის გალერეების ყველაზე ფართო ქსელს ფლობს.
განათლება და მეცნიერება
ბრატისლავაში მდებარეობს ქვეყნის უდიდესი უნივერსიტეტი, კომენიუსის უნივერსიტეტი, რომელშიც 27,771 მოსწავლე ირიცხება; ქალაქშივე მდებარეობს სლოვაკეთის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი (18,473 მოსწავლე) და ქვეყნის უძველესი ხელოვნების სკოლები (საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემია და სახვითი ხელოვნებისა და დიზაინის აკადემია). უმაღლესი განათლების სხვა ინსტიტუტებში შედის ეკონომიკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და სიეტლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი,პირველი კერძო კოლეჯი სლოვაკეთში. მთლიანობაში, ბრატისლავაში მდებარე უნივერსიტეტებში ირიცხება დაახლოებით 56,000 მოსწავლე.
სლოვაკეთის მეცნიერებათა აკადემია ასევე ბრატისლავაშია განთავსებულია. თუმცა, ქალაქი ევროპის იმ მცირე დედაქალაქებს შორისაა, რომელსაც არც ობსერვატორია და არც პლანეტარიუმი აქვს. უახლოესი ობსერვატორია მოდრაში, 30 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს, ხოლო უახლოესი პლანტარიუმი განთავსებულია გლოგოვეცში, ქალაქიდან 70 კილომეტრში.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვაკეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები
განდის მშვიდობის პრემია
განდის მშვიდობის პრემია (Gandhi Peace Prize) — სამშვიდობო პრემია, რომელსაც სახელი ეწოდა მაჰათმა განდის პატივსაცემად. გასცემს ინდოეთის მთავრობა.
ჩხენკელი
კატეგორია:ქართული გვარები
განდის მშვიდობის პრემია
1995 წელს, ინდოეთის მთავრობამ, განდის იდეების პატივისცემის ნიშნად, მისი დაბადების 125-ე წლისთავთან დაკავშირებით დააწესა აღნიშნული პრემია. ეს არის ყოველწლიური ჯილდო, რომელიც გადაეცემა პიროვნებებსა და და ინსტიტუტებს, რომლებიც თავიანთ საქმიანობაში აქტიურად იყენებენ განდის მეთოდებს. ჯილდოს ტანხა შეადგენს 140 000 დოლარს ნაღდი ანგარიშსწორებით. იგი გადაეცემა ნებისმიერ პირს, ეროვნების, რასის, სარწმუნოების ან სქესის მიუხედავად.
სქოლიო
კატეგორია:სამშვიდობო პრემიები კატეგორია:ინდური ჯილდოები
ბიუტ-სიტი
ბიუტ-სიტი (Butte City) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ბიუტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 74 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ვოლოდიმირივკა (ჰენიჩესკის რაიონი)
ვოლოდიმირივკა (Володимирівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 71 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
ავსტრიის პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრია კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ლუკა (საკუთარი სახელი)
ლუკა — ბერძნული სახელი. ეს სახელი მოდის ლუკა მახარებელისგან, რომელიც მახარობელი იყო. ინგლისურ ენაში ლუკა გვხვდება როგორც Luke, ბერძნულში კი Λουκᾶς ანუ ლუკას. ლათინური ლუქს („სინათლე“) სიტყვა ნათესაობით ბრუნვის ფორმით (ლუკის — „სინათლისა“, „ნათლისა“) ქცეულია საკუთარ სახელად ბერძნულში, სადაც გვხვდება ლუკას, აქედან კი იგი სხვადასხვაგვარი ფონეტიკური სახეცვლილებით შედის მრავალი ქრისტიანი ხალხის ანთროპონიმში.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
ჰაიოვე (ჰენიჩესკის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
კლეოპატრა VII
კლეოპატრა VII ფილოპატორი (Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ, 2 ნოემბერი, ძვ. წ. 69 – 12 აგვისტო, ძვ. წ. 30) — ეგვიპტის უკანასკნელი დედოფალი პტოლომეების მაკედონური დინასტიიდან. ცნობილი იყო რომაელი დიდი მხედართმთავრის მარკუს ანტონიუსისადმი სიყვარულით. სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა, რათა რომის პირველი იმპერატორის ოქტავიანე ავგუსტუსის ტყვე არ გამხდარიყო.
კლეოპატრა ანტიკური სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული პერსონაჟია როგორც ფერწერაში, ისე ლიტერატურასა და კინემატოგრაფში.
საერთო ცნობები
კლეოპატრა VII ეგვიპტეს ძმებთან - პტოლემე XIII და პტოლემე XIV ერთად (ტრადიციის თანახმად, ისინი მის მეუღლეებად მიიჩნეოდნენ), შემდეგ კი რომაელ მხედარმთავარ მარკუს ანტონიუსთან, ფიქტიურ ქორწინებაში თანაცხოვრებით, 21 წელი მართავდა. ის იყო ეგვიპტის უკანასკნელი დამოუკიდებელი მმართველი, სანამ მის ქვეყანას რომის იმპერია დაიპყრობდა და ერთ-ერთ პროვინციად აქცევდა. საყოველთაოდ ცნობილი გახდა იულიუს კეისართან და მარკუს ანტონიუსთან სასიყვარულო კავშირის შედეგად. კეისრისგან ვაჟი ეყოლა, ანტონიუსისგან კი ორი ვაჟი და ქალიშვილი.
კლეოპატრა თავის სიცოცხლეშივე იქცა ლეგენდების გმირად, მისმა ტრაგიკულმა აღსასრულმა კი მის რომანტიზაციას შეუწყო ხელი.
კლეოპატრას იხსენიებენ პლუტარქე, აპიანი, იოსებ ფლავიუსი და სხვ., თუმცა, ძველი ცნობები მისადმი მთლად კეთილგანწყობილნი არ ჩანან. მაგალითად, ძველი რომაული წყაროები ასეთ ინფორმაციასაც კი გვაწვდიან: „ის იმდენად გარყვნილი იყო, რომ ხანდახან მეძავობდა კიდეც, მისი სილამაზით დაბრმავებულ ბევრ მამაკაცს, მასთან ერთი ღამის გატარების საფასურად, თავიც კი წაუგია“.
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1964-1965
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1964-1965 — ევროპის ქვეყნების თასების მფლობელთა თასის მეხუთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა ლონდონის „ვესტ ჰემ იუნაიტედი“, რომელმაც ფინალში „მიუნხენ-1860“ დაამარცხა, ანგარიშით 2–0.
Lasioglossum admirandum
Lasioglossum admirandum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1964-1965
მეთექვსმეტედფინალი
შოტლანდიურ „დანდისა“ და პორტუგალიურ „სპორტინგს“ პირდაპირ მიენიჭათ მერვედფინალის საგზურები.
რესურსები ინტერნეტში
1964-65 კატეგორია:1964 წელი ფეხბურთში კატეგორია:1965 წელი ფეხბურთში
Lasioglossum admirandum
სქოლიო
admirandum
რიუბენსი
რიუბენსი (Reubens) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ლიუისის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 71 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ჩხიკვაძე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
ვალ-დე-ბოის რომანული ეკლესიები
ვალ-დე-ბოის რომანული ეკლესიები (Iglesias románicas del Valle de Bohí) — რომანული სტილის ცხრა ეკლესია ესპანეთში, კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ალტა-რიბრაგოსის რაიონში. მდებარეობს პირენეის მთებში მდებარე ვალ-დე-ბოის ხეობაში. ეკლესიები რამდენიმე სოფლეშია გაფანტული.
ეკლესიების სია
2010 წელს, იუნესკომ აღნიშნული ეკლესიები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
Knefastia walkeri
Knefastia walkeri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
დომინგო სანტა მარია
დომინგო სანტა მარია (Domingo Santa María; დ. 4 აგვისტო, 1825, სანტიაგო, ჩილე – გ. 18 ივლისი, 1889, სანტიაგო, ჩილე) – ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს პრეზიდენტი 1881–1886 წწ.
კარიერა
1847 წელს მან დაასრულა ჩილეს უნივერსიტეტი, იურისტის კვალიფიკაციით. მალევე გახდა კლერკი იუსტიციის სამინისტროში. ამავე დროს ის გახდა ლიბერალური პარტიის სეკრეტარი. 23 წლის ასაკში გახდა კოლჩაგუას პროვინციის ინტენდანტი. 1858 წელს ის იქნა არჩეული კონგრესის ქვედა პალატაში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1959 წლის რევოლუციის გამო ის იძულებული გახდა გადასახლებულიყო ევროპაში. დაბრუნების შემდეგ ის აღარ მონაწილეობდა აქტიურ პოლიტიკაში. 1879 წლის მარტში სენატორად აირჩიეს. როდესაც წყნარი ოკეანის მეორე ომი დაიწყო ის დაასახელეს საგარეო საქმეთა მინისტრად და მალევე შინაგან საქმეთა მინისტრად. ამ პოსტზე მას ომის მსვლელობის სრული კონტროლი ჰქონდა და შესაბამისად მიღწეული გამარჯვების ერთ-ერთ მთავარ შემოქმედად ითვლებოდა. ამის გათვალისწივებით ის პრეზიდენტ პინტოს ბუნებრივი მემკვიდრე შეიქმნა. შემდგომ არჩევნებში მან მხარი დაუჭირა თავის პროტჟესა და პოლიტიკურ მემკვიდრეს ხოსე მანუელ ბალმასედას, ხოლო თვითონ გააგრძელა მოღვაწეობა როგორც სენატის პრეზიდენტმა. ის 1889 წლის 18 ივლისს გულის შეტევით გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1825 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
Kurilohadalia
Kurilohadalia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ჩხიკვიშვილი
საკუთარი სახელი ჩხიკვიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* კატეგორია:ქართული გვარები
The Essential Collection (Duran Duran-ის ალბომი)
The Essential Collection — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის კრებული. გამოიცა 2000 წელს. ხელმეორე გამოცემა გამოვიდა 2007 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2000 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Duran Duran-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის კომპილაციური ალბომები
ჩელენჯერი 2
FV4034 Challenger 2 (ჩელენჯერ 2, ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროს კლასიფიკაციით - CR2) — დიდი ბრიტანეთის ძირითადი საბრძოლო ტანკი.
მოკლე მიმოხილვა
ძირითადი საბრძოლო ტანკის - ჩელენჯერ 2-ის - მწარმოებელია ბრიტანული კომპანია Vickers Defence Systems. ჩელენჯერ 2 არის ჩელენჯერ სახელის მტარებელი მესამე ტანკი. პირველი იყო „ჩელენჯერ A30“ - „კრომველის“ ტანკის ვარიაცია, რომელიც აღჭურვილი იყო 76.2 მილიმეტრიანი ზარბაზნით.
მეორე იყო „ჩელენჯერ 1“ - დიდი ბრიტანეთის ძირითადი საბრძოლო ტანკი 1980-იან წლებში, რომელიც 1990-იან წლებში მონაწილეობას იღებდა სპარსეთის ომში. მიუხედავად იმისა, რომ „ჩელენჯერ 2“ შეიქმნა „ჩელენჯერ 1“-ზე დაყრდნობით, ახალი ტანკი გასხვავდება ძველი მოდელისაგან სრულიად ახალი დიზაინით: ნაწილთა მხოლოდ 5% არის ძველი და ახალი მოდელებისთვის საერთო. დღესდღეობით დიდი ბრიტანეთის არმიაში „ჩელენჯერ 2“-მა სრულიად ჩაანაცვლა წინა მოდელი.
1991 წელს დიდმა ბრიტანეთმა შეუკვეთა 127 ერთეული „ჩელენჯერ 2“, ხოლო კიდევ 259 ერთეული - 1994 წელს. 1993 წელს ომანმა შეუკვეთა 18 ტანკი, ხოლო 1997 წელს - კიდევ 20. „ჩელენჯერ 2“ დიდი ბრიტანეთის არსენალში 1998 წლიდან არის. ტანკების ბოლო პარტია ბრიტანეთმა 2002 წელს შეიძინა. ტანკის ამ მოდელის ექსპლუატაცია 2035 წლამდე იგეგმბეა.
ტანკები „ჩელენჯერ 2“ გამოიყენებოდა ბოსნიის, კოსოვოსა და ერაყის ომში (2003 წლიდან 2008 წლამდე).
ჩელენჯერ 2-ის მიწოდება უკრაინაში
2022 წელს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, დიდი ბრიტანეთის მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა, ბორის ჯონსონმა უარი უთხრა უკრაინას ჩელენჯერ 2 ტანკების გადაცემაზე გაერთიანებული სამეფოსა თუ ნატოს სხვა მოკავშირეების მიერ დაგეგმილი სამხედრო დახმარების პაკეტების ნაწილად. დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მდივანმა ბენ უოლესმა მაშინ განაცხადა, რომ ეს იდეა „არ იმუშავებს“. 2022 წლის აპრილში ჯონსონმა და მისმა გერმანელმა კოლეგამ ოლაფ შოლცმა განაცხადეს, გერმანია და გაერთიანებული სამეფო ტანკების გადაცემისგან თავს შეიკავებდა. ტანკების პირდაპირ გაგზავნის ნაცვლად, ჯონსონმა მიაღწია შეთანხმებას პოლონეთთან. ამ შეთანხმების მიხედვით, პოლონეთი საკუთარ მოძველებულ T-72-ებს უკრაინას გადასცემდა, სნააცვლოდ კი თანამედროვე ტანკებს მიიღებდა.
2023 წლის 14 იანვარს დიდი ბრიტანეთის მთავრობამ დაადასტურა პრესაში გაჟონილი ინფორმაცია, რომ უკრაინაში მდგომაროების ცვლილებასთან ერთად, ბრიტანეთმა შეცვალა საკუთარი პოზიცია უკრაინისთვის Challenger 2-ის ტანკების მიწოდებასთან დაკავშირებით. ბრიტანეთმა საკუთარ თავზე აიღო თავდაპირველად 14 ტანკისა და 30 AS-90-ის მიწოდების ვალდებულება. დიდი ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრის, რიში სუნაკის, სპიკერმა ეს ნაბიჯი შეაფასა, როგორც „დიდი ბრიტანეთის ამბიცია, გააძლიეროს უკრაინის მხარდაჭერა“. ჩელენჯერი არის პირველი დასავლური ტანკი, რომელსაც უკრაინა დასავლეთისგან მიიღებს.
ისტორია
კომპანია „ვიკერს დეფენს სისტემსმა“ 1986 წელს საკუთარი ინიციატივით დაიწყო ტანკ „ჩელენჯერ 1-ის“ შექმნა. ახალი თაობის ტანკის გენერალური შტაბის მოთხოვნებთან ერთად კომპანიამ ღიად განუცხადა თავდაცვის სამინისტროს მიმდინარე სამუშაოების შესახებ. დაიდო კონტრაქტი 90 მილიონ ფუტზე, რათა პირველი ნიმუში შექმნილიყო 1988 წლის დეკემბერში. 1991 წლის ივნისში სხვა მწარმოებლების ნიმუშებთან(მათ შორის იყვნენ „აბრამსი“, M1A2, „ლეკლერკი“ და „ლეოპარტი 2“) შედარებების შემდეგ, თავდაცვის სამინისტრომ ტანკი „ჩელენჯერ 2“ მიიღო შეიარაღებაში.
აწყობა დაიწყო 1993 წელს ორ ძირითად ქარხანაში: ნიუკასტლში და ლიდსში. მთლიანად პროექტში მონაწილეობას იღებდა 250 ფირმა. პირველი მანქანები გამოვიდა 1994 წელს.
ტანკმა წარმატებულად გაიარა საიმედოობის გამოცდა, რომელიც ჩატარდა 1994 წელს. 285 დღის მანძილზე მიმდინარეობდა სამი ტანკის გამოცდა, რომელშიც სიმულირებდა საბრძოლო პირობები. ყოველი ეს დღე შეიცავს:
გამოცდებზე დამტკიცდა, რომ ახალი ტანკი მთლიანად აკმაყოფილებს სამხედროთა მოთხოვნებს. ტანკი ასევე გვხვდება ომანის შეიარაღებული ძალების არსენალში.
შეიარაღება
„ჩელნჯერ 2“ აღჭურვილია 120 მილიმეტრიანი კუთხვილლულიანი ქვემეხით L30A1 - ეს იმ ქვემეხის მემკვიდრე, რომლითაც აღჭურვილი იყო „ჩიფტენი“ და „ჩელენჯერი 1“. ეს ზარბაზანი დამზადებულია ახალი, წიდის ელექტროხვეწის მეთოდით. ეს არის ერთადერთი ამ კალიბრის კუთხვილი ზარბაზანი ნატოს აღჭურვილობაში. ზარბაზნის ლულის არხი ქრომირებულია, იარაღი გადახურულია თერმო-საიზოლაციო პერანგით.სტაბილიზირებულია ორ სიბრტყეში, სამიზნები მოწყობილობები მთლიანად ელექტრონულია. საბრძოლო მარაგი არის 52 გასროლა.
ძირითად იარაღთან შეწყვილებულია 7,62 მილიმეტრიანი ტყვიამფრქვევი L94A1. სამეთაურო ლუკთან ახლოს კოშკზე დაყენებულია 7,62 მილიმეტრიანი ტყვიამფრქვევი L37A2, რომელიც ასრულებს ჰაერსაწინააღმდეგო იარაღის ფუნქციას. ტანკში სულ არის 7,62 კალიბრის 4000 ტყვია.
ტანკი აღჭურვილია „ჯენერალ დაინამიქსის“ მიერ შექმნილი ცეცხლის კონტროლის ციფრული სისტემით, რომელსაც გააჩნია 32 ბიტიანი პროცესორი და მონაცემთან შინი Mil Std 1553.
ჯავშანი
„ჩელენჯერ 2“ არის ერთ-ერთი მძიმედ შეჯავშნული დასავლური ტანკი: კოშკიც და მისი კორპუსიც შეჯავშნულია მეორე თაობის კომბინირებული ჭურვსაწინააღმდეგო ჯავშანით, რომლის ინფორმაცია ახლაც კი გასაიდუმლოებულია. ბრიტანეთში ტანკზე გამოყენებული იყო რეაქტიური ჯავშნის პაკეტები. ბიოლოგიური და ქიმიური იარაღისაგან დაცვის კომპლექსი იმყოფება კოშკის შიგნით. წინ, კოშკის ორივე მხარეს იმყოფება კვამლსგამშვები ჭურვების სასროლი მოწყობილობა. ჩელენჯერს ასევე შეუძლია მის გარშემო შექმნას კვამლის ფარდა.
კატეგორია:ძირითადი საბრძოლო ტანკები
ალანები
ალანების ნაწილმა IV საუკუნის ბოლოდან, მიიღო მონაწილეობა ხალხთა დიდ გადასახლებაში, როდესაც იმ დროს, როგორც დარჩენილები გადავიდნენ მიმდებარე ტერიტორიებზე, კავკასიის მთისწინეთში. რაც ალანთა ტომური კავშირის და ადგილობრივი კავკასიური ტომების გაერთიანების საფუძველი გახდა, ცნობილი როგორც ალანია, ცენტრალურ წინაკავკასიაში ადრეულ ფეოდალური სახელმწიფო, რომელმაც იარსება თათარ-მონღოლთა შემოსევებამდე. IV საუკუნისთვის გოთებში ინტეგრირებული ევროპელ ალანთა გარდა, ცნობილია ალანთა 5 დამოუკიდებელი მსხვილი ჯგუფი: ბასილები (ბარსილები, მასკუტები), მასაგეტები, თერგის ალანები, ტანაიტები და ყირიმის ალანები (ტავროსკვითები). ჩრდილოკავკასიაში V საუკუნეში ცხოვრობდა 4 ალანური გაერთიანება. კავკასიური ალანების 4 მსხვილ ჯგუფად დაყოფა დაფიქსირებული აქვს იბნ-რუსტეს 5-6 საუკუნით გვიან.
ალანებს კავკასიაში ადგილობრივი ყობანური კულტურა დახვდათ. ალანებმა დაიპყრეს ისინი (დაპყრობილებს თავის სახელს არქმევდნენ და ენას ასწავლიდნენ). დამპყრობლები დაპრყობილებთან შედარებით მცირერიცხოვანნი იყვნენ – ამის შედეგია, რომ ოსებში კავკასიური გენეტიკა და კულტურა უფრო სჭარბობს, ვიდრე არიული, ხოლო ენაში ჩრდილოირანული და კავკასიური ელემენტები თანაბრადაა წარმოდგენილი. 378 წელს ჰუნებმა დაამარცხეს ალანები და მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი ევროპაში გაიყოლეს, სადაც მათ დამოუკიდებელი მოქმედება დაიწყეს. ისინი შევიდნენ ვესტ-გუთების გერმანულ კავშირში და სხვებთან ერთად 410 წელს აიღეს რომი, საიდანაც გადავიდნენ სამხრეთ გალიაში. აქ ისინი გამოეყვნენ ვესტგუთებს, დადეს ხელშეკრულება რომაელებთან და ფლობდნენ მნიშვნელოვან ტერიტორიებს 415 წლიდან 439 წლამდე. მათ მეფეს სამბიდი ერქვა. 457 წელს ახალი მეფე ბეორგორი რომაელებთან ერთად დამარცხდა ვანდალებთან ბრძოლაში ესპანეთში. ბეორგორი ლაშქრავდა ჩრდილო იტალიას, სანამ არ დაიღუპა ქ. ბერგამოსთან 464 წელს. ალანთა მეორე ნაწილი შეურთდა ვანდალებს 406 წელს, გადავიდნენ გალიაში და იქ გაიყვნენ. ნაწილი ისევ გადავიდა რომაელთა სამსახურში და გოარამის მეთაურობით დაფუძნდა მდინარეებს ლუარასა და სენას შორის. აქ უკვე იყო მრავალრიცხოვანი სარმატული კოლონიები და ალანების მოსვლის შემდეგ დაარსდა ჩრდილო-ალანური სამეფო 442 წელს, რომლის დედაქალაქი იყო ორლეანი. 450 წელს გოარამი მოკვდა და მეფე სანგიბანი გახდა, რომლის მეთაურობის ქვეშაც ალანები მონაწილეობდნენ რომაელების ჰუნებთან გადამწყვეტ ბრძოლში კატალაუნის ბრძოლაში 451 წლის 15 ივნისს. ალანთა ამ ნაწილის მეორე ნახევარი ვანდალებს შეურთდნენ და ჰაიზერიხის მეთაურობით ერთად გადავიდნენ ჩრდილო აფრიკაში. აქ ვანდალ-ალანების სახელწმიფომ იარსება 533 წლამდე და შემდეგ ბიზანტიამ გაანადგურა. ადგილზე დარჩენილი ალანების მთავარი საცხოვრებელი ადგილი კავკასია დარჩა მას შემდეგ, რაც ალანური სტეპები დაიპყრეს თურქებმა, შემდეგ კი ხაზარებმა VI საუკუნის შემდეგ. VI–XI საუკუნეებში ალანები გამუდმებით იბრძობდნენ ხაზარების და არაბების წინააღმდეგ. ალანიის მეფეებს ჰქონდათ ნათესაური კავშირები ბიზანტიელ, ქართველ, სომეხ და ხაზრ მეფეებთან, ალანიის დედაქალაქი იყო მაგასი. ქრისტიანობა ალანებმა X საუკუნის დასაწყისში მიიღეს. ჩრდილოეთით ჰქონდათ გუმბათოვანი ეკლესიები, ხოლო სამხრეთ მთიანეთში, ქართველების გავლენით, ბიზანტიურ-კანონიკური.
IX საუკუნეში სლავური დამწერლობის შემქმნელი კონსტანტინ-ფილოსოფოსი ალანებს იმ ხალხთა შორის მოიხსენიებს, რომელთაც „საკუთარი დამწერლობა აქვთ და ღმერთს საკუთარ ენაზე განადიდებენ“. XIII საუკუნეში ფრანგი მისიონერი და მოგზაური ვილემ რუბრუკი ალანებთან ბერძნულად შესრულებულ წერილებს პოულობს. დღესდღეობით დამწერლობის ერთადერთი შემორჩენილი ძეგლია X საუკუნის ქვის ფილა ოსური წარწერით დიდი ზელენჩუკის ხეობიდან.
XII საუკუნიდან იწყება ალანთა დაქსაქსვა და დასუსტება. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ისინი შეავიწროვეს თურქულმა ტომებმა – ყივჩაღებმა. 1225 წელს მონღოლეთის 30 ათსიანმა არმიამ ჩინგიზ ხანის მეთაურობით გაანდგურა ალანურ-ყივჩაღური არმია. ამ დროიდან ალანთა სტეპის ნაწილმა დაკარგა დამოუკიდებლობა, იგი მხოლოდ მთიან ნაწილში შემორჩა.
1394-1400 წწ.-ში თემურ ლენგმა საბოლოოდ გაანადგურა ალანები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
მორძგვეთი
მორძგვეთი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ჭიათურიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა და წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია (XIX საუკუნის დამდეგი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 231 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ ელეფთერ ღვალაძე, - პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე და ვარლამ ღვალაძე, - ბიოქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, პროფესორი.
Lasioglossum adonidiae
Lasioglossum adonidiae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1919 წელს.
სქოლიო
adonidiae
ტაქსა
250პქ|მარჯვნივ ტაქსა — სანადირო ძაღლების ჯიში. იყენებენ მელიის, აცვის, ენოტისებრი ძაღლის სოროში მოსაპოვებლად.თავისი ფორმის წყალობით ჯიშს შესწევს უნარი ნებისმიერ სოროში შეძვრეს და გამორეკოს ცხოველი. აქვს გრძელი ტანი, მოკლე ფეხები (გაფარჩხული წინა კიდურები). სოლისებრი თავი, დაკიდებული ყურები და ხმლის ფორმის კუდი. ტაქსა ეგვიპტეში ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძვ. წ. 2 ათ. წლის წინათ. მეცნიერები თვლიან რომ ტაქსას წინაპრები იყვნენ ძველი ეგვიპტური ძაღლები გრძელი ტანით და მოკლე კიდურებით. როგორც ჯიში ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის შუა წლებში გერმანიაში. განასხვავებენ მსხვილ, საშუალო და ჯუჯა (ქონდარა) ტიპის ტაქსას.
არსებობს მისი სხვადასხვა სახეობა: სტანდარტული და მინიატურული, ასევე მოკლებეწვიანი და გრძელბეწვიანი ტაქსა. შეფერილობაც მრავალგვარია შავი, წითური, ვეფხვისფერი, თეთრი ყავისფერი ლაქებით და სხვა.
აღნაგობა
კუდი: ოდნავ მოხრილი; აგრძელებს ხერხემლის ზოლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
იოანე ბატონიშვილი
thumb|იოანე ბატონიშვილი იოანე ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 16 მაისი, 1766, თბილისი ― გ. 15 თებერვალი, 1830, პეტერბურგი) — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე, განმანათლებელ-ენციკლოპედისტი, მწერალი, მეცნიერი, ლექსიკოგრაფი, გამორჩეული მებრძოლი და სარდალი, შვილი ქართლ-კახეთის უკანასკნელი მეფის გიორგი XII-ისა. იოანემ კრწანისის ბრძოლისას, საკუთარი სიცოცხლის საფრთხეში ჩაგდების საფასურად,თანამებრძოლებთან ერთად, თავისი პაპა,ერეკლე მეორე, გარს შემოსეული მტრის ალყიდან გმირული შებრძოლებით გამოიყვანა და დატყვევებას გადაარჩინა.
მინი|იოანე ბატონიშვილის საფლავის ქვა პეტერბურგში (1766-1830) მამას, მეფე გიორგი მეთორმეტეს, იოანემ 1799 წარუდგინა მოხსენება ქართლ-კახეთში, მისი აზრით, აუცილებლად გასატარებელი რეფორმების შესახებ.იოანე ბატონიშვილის პროექტის მიხედვით, სხვა საკითხების მოგვარებასთან ერთად, თბილისში, გორსა და თელავში უნდა გახსნილიყო სასწავლებლები. გიორგი XII-ის გარდაცვალების შემდეგ იოანე ბატონიშვილი რუსეთში გადასახლდა. პოლიტიკურ ასპარეზს მოკლებულმა, დიდი გულმოდგინებით განაგრძო სამწიგნობრო-საგანმანათლებლო მოღვაწეობა, რომ ამით მაინც მოეტანა სარგებლობა თავისი ქვეყნისათვის. მისი მთავარი ნაწარმოების ენციკლოპედიური ხასიათის თხზულება „კალმასობა“ (1813—1828), რომელშიც გამოვლინდა იოანე ბატონიშვილის მრავალმხრივი განათლება, ცხოვრებისეული გამოცდილება და მხატვრული ნიჭი. თხზულება საკმაო სისრულით ასახავს საქართველოში მეცნიერული ცოდნის დონეს XVIII—XIX სუკუნეების მიჯნაზე. აქ წარმოდგენილია ცნობები საბუნებისმეტყველო და ჰუმანირატულ მეცნიერებათა თითქმის ყველა დარგიდან. ზოგ შემთხვევაში მასალა თარგმნილია რუსული და უცხოური წყაროებიდან, უმეტესად კი ავტორი თავის დაკვირვებებს გვთავაზობს. განსაკუთრებით ფასეულია ცნობები საქართველოს ისტორიის, ქართული ენისა და ლიტერატურის საკითხებზე, მათ შორის აღსანიშნავია „მცირე უწყება ქართველთა მწერალთათვის“, რომელიც წარმოადგენს X—XVIII საუკუნეების ქართველ მწერალთა თავისებურ ლექსიკონს. „კალმასობა“ ანუ, როგორც თვით ავტორი უწოდებს, „ხუმარსწავლა“, ორიგინალური ჟანრის ნაწარმოებია. მეცნიერული მსჯელობანი მკითხველისათვის მოსაწყენი და ძნელად ასათვისებელი რომ არ ყოფილიყო, ავტორმა თხრობის თავშესაქცევი მანერა აირჩია. არქაული-მწიგნობრული ენით გამართულ მეცნიერულ ნაწილს მსუბუქი და ხატოვანი, ზომიერად მოხმობილი დიალექტიზმებით გაცხოველებული, დიალოგებით უხვად გაჯერებული თხრობითი ნაწილი ენაცვლება. სიუჟეტურ ღერძს ჰქმნის ორი მთავარი პერსონაჟი — იონა ხელაშვილი და მისი მხლებელი გლეხი ზურაბა ღამბარაშვილი. მათი ფათერაკებით აღსავსე მოგზაურობის ფონზე გაშლილია მეცნიერული მსჯელობანი; წარმოჩენილია საქართველოს იმდროინდელი ვითარება, დაუზოგავად არის მხილებული საზოგადოების მაღალი ფენების ზნეობრივი დაკნინება, სახელმწიფო მოხელეების ანგარება და უმეცრება, სამღვდელოების ფარისევლობა. ღრმა პატრიოტული და ჰუმანისტური ტენდეციით გამსჭვალულ თხზულებაში ქვეყნის დამღუპველ გარემოებად მიჩნეულია საყოველთაო უმეცრება, რაც ნიადაგს უქმნის ყოველგვარი ჯურის ბოროტებას. „კალმასობა“ არსებითად რეალისტური შემოქმედებითი მეთოდით გამართული ნაწარმოებია, რომელიც ძველი ქართული მწერლობის უკანასკნელ და ახალი ქართული ლიტერატურის პირველ თვალსაჩინო ძეგლად შეიძლება მივიჩნიოთ. ხელნაწერები აღმოაჩინა დიმიტრი ბაქრაძემ 1861 წელს, ტექსტი შემოკლებით გამოიცა 1862 წელს.
იოანე ბატონიშვილს ეკუთვნის აგრეთვე საბუნებისმეტყველო მეცნიერების ენციკლოპედია (1814), ყრმათა სასწავლებლად განკუთვნილი „სხვათა და სხვათა სწავლათა შეკრებილებანი“ (1829); რუსულ-ქართული ლექსიკონი; სულხან-საბა ორბელიანის „სიტყვის კონიდან“ გამოკრებილი მცირე ქართული განმარტებითი ლექსიკონი; ნარევი ტიპის (განმარტებითი, ენციკლოპედიური, თარგმნითი) „ქართული ლექსიკონი“, რომლის მხოლოდ ნაწილია ჩვენამდე მოღწეული; ლექსად დაწერილი „მიბაძვა იოანე სინელის კიბისა“ (1807), ორიგინალური თხზულებანი „პატარა ედემით განძევა“, „აღსარება", სამკურნალო წიგნი და სხვა“. თარგმნა აბატი კონდილიაკის „ლოღიკა“ (1806).
ოჯახი
იოანე ბატონიშვილს შვილი — გრიგოლი ბატონიშვილი (დ. 1789, ტფილისი — გ. 21 სექტემბერი, 1830, პეტერბურგი). ის მის მეუღლესთან ბარბარე თევდორეს ასული (დ. 10 დეკემბერი, 1810, ტფილისი — გ. 29 ნოემბერი, 1876) ერთად დაკრძალული არიან პეტერბურგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1830 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
უჩა ლობჟანიძე
უჩა ლობჟანიძე (დ. 23 თებერვალი, 1987, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „ლოკომოტივის“ მარჯვენა მცველი.
კარიერა
უჩა ლობჟანიძემ საკლუბო კარიერა თბილისის „დინამოში“ დაიწყო 2004 წელს, თუმცა ნაკლებად ეძლეოდა ძირითადში თამაშის შანსი. 2005-06 წლების სეზონში უკვე ფეხი მოიკიდა კლუბის სასტარტო შემადგენლობაში.
2006 წელს ბათუმის „დინამოში“ გადავიდა, სადაც შეამჩნია ახალგაზრდული ნაკრების მწვრთნელმა ხორვატმა პეტარ სეგრტმა და ნაკრებში გამოიძახა. 2008 წელს კი ამავე სეგრტმა ეროვნული ნაკრების მწვრთნელობის დროსაც გამოიძახა, ექტორ რაულ კუპერის გუნდში მოსვლის შემდეგ ლობჟანიძე ნაკრების წამყვანი ფეხბურთელი გახდა დაცვის მარჯვენა ფლანგზე. 2007 წელს ლობჟანიძემ „ზესტაფონშ“ი განაგრძო კარიერა და კვლავაც კლუბის შეუცვლელ და წამყვან ფეხბურთელად ითვლებოდა. 2010-2014 წლებში ირიცხებოდა დნეპროპეტროვსკის „დნიპროს“ შემადგენლობაში, 2010-2013 წლებში „დნიპროდან“ იჯარის წესით განათხოვრებული იყო „კრივბასში“. იჯარიდან დაბრუნებულმა მხოლოდ ერთი მატჩი ჩაატარა „დნიპროს“ ძირითად გუნდში, რის გამოც გადაწყვიტა კლუბის დატოვება და ნიქოზიის „ომონიაში“ გადავიდა. 2016 წლის იანვრიდან თბილისის „დინამოში“ დაბრუნდა.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის დნიპროს ფეხბურთელები კატეგორია:კრივბასის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიქოზიის ომონიას ფეხბურთელები კატეგორია:ყაზახეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ატირაუს ფეხბურთელები
უძილობა
უძილობა, ინსომნია, აგრიპნია, ძილის მოშლა — ახასიათებს ღამის ძილის პერიოდის შემცირება, დაძინების გაძნელება, ზერელი წყვეტილი ძილი და ნაადრევი გაღვიძება (ზოგჯერ დილით გაღვიძების გაძნელება); ხშირად დაერთვის მოუსვენრობა, მომეტებული აგზნებადობა და სხვა. უძილობის დროს მცირდება ღრმა ძილის პერიოდი, ირღვევა ურთიერთობა ძილის (სიზმრებიანი და უსიზმრო) ფაზებს შორის. უძილობა ძირითადად ვითარდება ნევროზის, ფსიქოზის, ტვინის ორგანული დაავადების (ნეიროინფექცია, თავის ტვინის ღეროს ანთებითი, სისხლძარღვოვანი, ტრავმული დაზიანება), გულ-სისხლძარღვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, აგრეთვე ისეთი სომატური დაავადების შემთხვევაში, როდესაც დაავადების რაიმე გამოვლინება (ქოშინი, ხველა, ტკივილი, კუჭის აშლილობა და სხვა) ხელს უშლის თავის ტვინის ძილის მარეგულირებელი მექანიზმის დროულ ჩართვას ძილში. ჯანმრთელი ადამიანის უძილობა შეიძლება გამოიწვიოს ფიზიკურმა ან\და ფსიქოლოგიურმა გადაძაბვამ, ღრმა განცდებმა და ა.შ.
მკურნალობა
შრომისა და დასვენების რეჟიმის დაცვა; გამაღიზიანებელი ფაქტორების თავიდან აცილება; უძილობის გამომწვევი დაავადების მკურნალობა; ნევროზის დროს — ფსიქოთერაპია, ტრანკვილიზატორები, ძილის წინ სეირნობა, წყლის პროცედურები, ფიზიკური ვარჯიში: ზოგჯერ საძილე საშუალებანი;
სქოლიო
კატეგორია:ნერვული სისტემის ფიზიოლოგია კატეგორია:ძილი კატეგორია:ნევროლოგიური დარღვევები
Schlafsucht
ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედალი
სახელი ეწოდა კარტოგრაფის ოზბორნ მილერის (1897-1979) პატივსაცემად, რომელიც მოღვაწეობდა ფოტოგრამმეტრიასა და კარტოგრაფიაში. 1942 წელს მილერმა შექმნა ცილინდრული პროექცია.
მიმღებები
ოზბორნ მეიტლენდ მილერის სახელობის მედლით სხვადასხვა დროს დაჯილდოვდნენ:
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება კატეგორია:აშშ-ის მედლები კატეგორია:აშშ-ის ჯილდოები
ლევან ბატონიშვილი
ლევან ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) († 1709) — ქართლის მეფის ვახტანგ V-ის შვილი. ვახტანგ VI-ის მამა და სულხან-საბა ორბელიანის მამიდაშვილი. ცოლად ჰყავდა ქაიხოსრო I გურიელის ასული თუთა. ძმის, გიორგი XI-ის ირანში გაწვევის დროს, 1676-1677 და 1703 წლებში იყო ქართლის გამგებელი (ჯანიშინი).
ბერი ეგნატაშვილის შეფასებით:
1678 ირანში გაიწვიეს, გაამაჰმადიანეს და შაჰ ყული-ხანი უწოდეს. დაინიშნა ქირმანის ნაიბად. შაჰის დავალებით ხელმძღვანელობდა ბელუჯების წინააღმდეგ ბრძოლას. შემდეგ ირანის მდივანბეგობაც მიიღო. 1708 წელს უგზავნის რომის პაპს კლემენტ XI-ს წერილს, სადაც უცხადებს მას საკუთარ მორჩილებას, რასაც მოგვიანებით მისი ვაჟნი, ქაიხოსრო და ვახტანგი (ვახტანგ VI) გაიმეორებენ. ლევან ბატონიშვილი მფარველობდა კათოლიკე მისიონერებს, იყო სულხან-საბა ორბელიანის მიერ ქართული ლექსიკონის შედგენის ერთ-ერთი ხელშემწყობი. მას შეუდგენია „ვედრება“ იოანე ნათლისმცემლის, პეტრეს, პავლესა და სხვათა წმინდანებისადმი.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1709 კატეგორია:ქართლის გამგებლები კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
თეიმურაზ ბატონიშვილი
თეიმურაზ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 23 აპრილი, 1782, თბილისი —  გ. 23 ოქტომბერი, 1846, პეტერბურგი) — ქართველი მწერალი და მეცნიერი, გიორგი XII-ის ძე. ცოლად ჰყავდა ელენე ოთარის ასული ამილახვარი (1783-1866).
ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბატონიშვილი დაიბადა თბილისში 1782 წლის 23 აპრილს (ახ. სტილით 6 მაისი) გიორგობა დღეს. თეიმურაზი გიორგი XII-ის პირველი ცოლისაგან შეძენილ ჩვილებს შორის ყველაზე უმცროსი იყო. პლატონ იოსელიანის ცნობით იგი გამხდარა მიზეზი დედის, ქეთევანის გარდაცვალებისა. თეიმურაზ ბატონიშვილის დაბადებისა და ქეთევან დედოფლის მშობიარობაზე გადაყოლის თარიღებს აიგივებს მარი ბროსე, ხოლო დ. ბაქრაძისთვის იგი უცნობი ყოფილა.
მისი 1834 წლის 16 მაისის ბროსეს მიმართ წერილიდან ირკვევა, რომ ის სწავლობდა კათალიკოზ ანტონ I-ის თელავის სემინარიაში, ცნობილი დავით რექტორის ხელმძღვანელობით.
თეიმურაზ ბატონიშვილი იზრდებოდა თავისი უფროსი ძმის დავითის უშულო მეთვალყურეობითა და მზრონველობით. მისი მზრუნველობა მეჭირნახულეობა მან გამოხატა გიორგი მეფის გარდაცვალების შემდეგაც, როცა თეიმურაზი უმამულოდ და სხვა საშემოსავლო სახსრების გარეშე დარჩა.
ოჯახი
მინი|300პქ|თეიმურაზ ბატონიშვილის ოჯახი მარცხნივ|მინი|ელენე ამილახვარი, თეიმურაზ ბატონიშვილის ცოლი 1798 წელს მომხდარა თ. ბატონიშვილის დაწინდვა ოთარ ამილახვარის ქალიშვილ ელენეზე. პლატონ იოსელიანი დაწინდვას უკავშირებს გიორგის მოგზაურობას თრიალეთისაკენ, რომელიც პლატონის მიხედვით 1778 (წელი შეცდომით უწერია პლატონ იოსელიანს) წლის ზაფხულში მომხდარა.
ქორწინება თეიმურაზისა ელენეზე მოხდა, დავითის ქორწინების შემდეგ, ე. ი. 1799 წლის დასასრულს.
ბრძოლა რუსეთის წინააღმდეგ
როგორც ცნობილია, გიორგი მეფის გარდაცვალების შემდეგ იწყება არეულობა და შფოთი ერეკლე II-ის მრავალმრიცხოვან მემკვიდრეთა შორის. გიორგის ანდერძისამებრ ტახტი დავითს უნდა მიეღო, მაგრამ ლაზარევს ნაბრძანები ჰქონდა მეფის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი არც ერთ მემკვიდრისთვის არ დაეთმო. დავითი აღიარებულ იქნა რეგენტად ტახტისა და არა მეფედ, ხოლო იულონ ერეკლეს ძე ერთის მხრივ, დარეჯან დედოფალი მეორეს მხრივ, ფიქრობდნენ გამეფებას. აღნიშნული ვითარების გამო ქართლ-კახეთის სამეფოს კარზე წამოიჭრა შუღლი, სადაც თეიმურაზი თავისი ძმის დავითის მხარეს იდგა.
გიორგი XII-მ თავის სიცოცხლეშივე დანიშნა მეფედ დავითი, რომელიც 1800 წლის 20 დეკემბერს სცემს სხვადასხვა სახის ბრძანებებს. მათ შორის აღსანიშნავია მის მიერ თეიმურაზის დანიშვნა მოხელედ.
მაგრამ ისევე როგორც დავითის „მეფობა“, ასევე თეიმურაზის მოადგილეობაც ხანმოკლე აღმოჩნდა. 1802 წელს კარლ კნორინგის ჩამოსვლამ საზღვარი დაუდო მათ. კნორინგმა ისარგებლა შექმნილი მდგომარეობით და აგრეთვე დავითის მისწრაფებით სამეფო ხელისუფლების მთელი ატრიბუტების აღდგენისკენ და გადააყენა იგი.
ამის შემდეგ თეიმურაზი, რომელიც მისი სიტყვებით, მამა მისის ხანმოკლე სიცოცხლის გამო დარჩა უმამულოდ, იმყოფება თავის სამ დასთან ერთად დავითის ხარჯზე. ის მცირე ადგილებიც კი, რომელიც მამამ მისცა მას, ნაზარსკეტი, კარაჯალი და ლომისციხე, მიეტაცა კირილე ავალიშვილს.
1802 წლის 11 აპრილით დათარიღებული განცხადებით თეიმურაზი მიმართავს კნორინგს, რათა უკანონოდ მიტაცებული ლომისციხე, რომელიც მას ემსახურებოდა მამის სიცოცხლეში და დავითის მმართველობის დროსაც, დაუბრუნდეს, დაუნიშნონ მოურავი და იქ სხვა არავის ჰქონდეს ხელი. ამავე მამულების თეიმურაზისათვის დაბრუნებას მოითხოვდა დავითის 1802 წლის 19 მაისის წერილიც.
ჯერ კიდევ 1801 წლის თებერვალში, როდესაც თეიმურაზი გორში იმყოფებოდა მან განაცხადა სურვილი რუსეთში წასვლისა. ზოგ ბატონიშვილს ამისთვის დროც დაუნიშნეს, მაგრამ თეიმურაზმა ავადმყოფობა მოიმიზეზა და გამგზავრების დრო აღარ დანიშნა.
მისი რუსეთისადმი დამოკიდებულება მკვეთრად შეიცვალა მას შემდეგ რაც დავით ბატონიშვილს ეთქვა უარი გამხდარიყო საქართველოს პირობითი მმართველი. მას შემდეგ რაც რუსეთმა დაარღვია გიორგი მეფესთან დადებული პირობა და შექმნა ახალი მანიფესტი რაც ითვალისწინებდა საქართველოდან ყოველი სამეფო დინასტიის რუსეთში, კერძოდ კი პეტერბურგში გადასახლებას, სადაც რუსეთი იმპერია საკუთარ თავზე აიღებდა საქართველოს სამეფო კარზე ზრუნვას. სწორედ აღნიშნული პირობის დარღვევის შემდეგ თეიმურაზი იწყებს შეხვედრების მოწყობას მათი გადმობირების მიზნით. აღნიშნულმა ვერანაირი შედეგი ვერ გამოიღო და 1803 წელს სპარსეთში გაიქცა, სადაც თავის ბიძა ალექსანდრე ბატონიშვილთან ცხოვრობდა.
როგორც ციციანოვის 1803 წლის 26 თებერვლის პატაკშია ნათქვამი, 1803 წლის 25 თებერვალს ღამით თეიმურაზ ბატონიშვილი თბილისიდან გაიპარა, დატოვა მეუღლე და წაიღო თან რაც კი ძვირფასი ნივთები ჰქონდა. ამასვე ადასტურებს სიღნაღის კაპიტან ისპრავნიკის სოკოლოვის ცნობაც.
რუსეთის წინააღმდეგ ბრძოლის მიზეზი თეიმურაზს ნათლად აქვს გამოხატული ციციანოვისადმი თავის საპასუხო წერილში:
მისი ეს დამოკიდებულება ვერ შეაცვლევინა მისთვის ძვირფასი მეუღლის, ელენეს, სიბრალულითა და სიყვარულით სავსე წერილმაც.
1805 წელს თეიმურაზი იხსენიება, როგორც ერთ-ერთი მეთაური ერევნის ხანის კულიხანის ლაშქრისა, ქემალ-ხანთან ერთად. იმავე წლის ოქტომბერს გამოემგზავრა ისევ ბაბახანისაკენ და ცდილობდა დაერწმუნა იგი, რომ გამარჯვების მიღწევა შესაძლებელია თუ კი რუსეთს მთელ მოსახლეობას აუმხედრებდნენ. მაგრამ როგორც ჩანს აქ სასურველ შედეგს ვერ მიაღწია და გადადის ახალციხეში. ხვდება რა რომ სპარსეთის დახმარებიდან არაფერი გამოდის, ბიძასთან ერთად მიმართავს ოსმალეთს, ინგლისს და სხვ. როგორც ირკვევა თეიმურაზს ასევე გარკვეული ორიენტაცია ჰქონდა ნაპოლეონის საფრანგეთთანაც. მას მიწერ-მოწერაც კი ჰქონდა ამ საკითხზე და საფიქრბელია, რომ გამგზავრებაც კი სურდა ამ მიზნით საფრანგეთში.
რუსეთში გამგზავრება
თეიმურაზი რწმუნდებოდა რა მთელი ამ გეგმების უსუსურობაში, 1810 წელს ის თავის მტკიცე გადაწყვეტილებას ცვლის და არჩევს რუსეთთან შერიგებას. ამ შერიგების საქმეში დიდი როლი ითამაშა პეტრე ლარაძემ, როგორც გვამცნობს მისი „ჩახრუხაული და შაირნი, მწირობასა შინა თქმული ოდეს მსახურა მეფის ძეს თეიმურაზს და ძლიერის ხელოვნებით გამოიყანა სპარსეთით“. როგორც ირკვევა, ტორმასოვის დავალებით, პეტრე ლარაძე გაგზავნილ იქნა სპარსეთში თეიმურაზის მოსაძებნად, როგორც ლარაძე იტყობინება თეიმურაზი მას დიდის ვაგლახით მოუძებნია. ამ დროს თეიმურაზი ერევანთან დაბანაკებულ აბას-მირზას ლაშქარში მთელ არტილერიას მეთაურობდა. მაგრამ არც ისე ადვილად დაუნებებიათ თეიმურაზი მისთვის, შეტაკებაც კი მოსვლია სპარსელებთან:
1810 წლის 15 სექტემბერს რამდენიმე მხლებელითურთ თეიმურაზი გამოცხადდა პოლკოვნიკ ურაკოვთან.
თეიმურაზ ბატონიშვილის „მასალების“ მიხედვით:
ტორმასოვი თეიმურაზის დაბრუნებას თვლიდა ერთ-ერთ დიდ გამარჯვებად. თეიმურაზი მართლაც, როგორც ჩანს, გამოპარულა, მას თან არ ჰქონია ტანისამოსი და სხვა საჭირო ნივთები. ამის გამო მისცეს დახმარების სახით 200 მანეთი და დაუნიშენს ჯამაგირი 300 მანეთი.
1810 წლის დასასრულს თეიმურაზმა გამგზავრების ხარჯი 4500 მანეთის ასიგნაცია მიიღო და პეტერბურგში გაემგზავრა. მას თავისი მოგზაურობა აღწერილი აქვს თავის ნაშრომში „მოგზაურობა თბილისიდან პეტერბურღამდის“. თეიმურაზს თან ახლდა პეტრე ლარაძეც. პეტერბურგში მას დაენიშნა წლიური ჯამაგირი და პენსია. აქვე 1813 წელს შეიძინა საკუთარი სახლი (ვასილის კუნძულზე), სადაც გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა.
თეიმურაზ ბატონიშვილი ეწეოდა ფართო მეცნიერულ-ლიტერატურულ საქმიანობას; დაკავშირებული იყო რუს მოღვაწეებთან, პოეტებთან, მეცნიერებთან. მან შემოიკრიბა პეტერბურგში მოღვაწე ქართველი მწიგნობრები. სანქტ-პეტერბურგში ცხოვრებიდან იწყება მისი ნაყოფიერი მუშაობის პერიოდი. მთელი თავისუფალი დრო ხმარდებოდა საქართველოს ისტორიის მასალების შეგროვებას, დამუშავებას და ზოგიერთი სპეციალური წიგნების თარგმნას. 1811 წლიდან 1830 წლამდე უნდა იყოს ნათარგმნი და დაწერილი ყველა ის შრომა, რომელთაც საქართველოს ისტორიასტან ნაკლები კავშირი აქვთ და მეცნიერების ამა თუ იმ დარგს ემსახურებიან. 1830 წლიდან საფუძველი ჩაეყარა მის მეცნიერულ თანამშრომლობას აკადემიკოს მარი ბროსესთან, რომელიც მის მოწაფედ თვლიდა თავს. თეიმურაზ ბატონიშვილმა ბროსესთან ერთად შექმნა პეტერბურგის ქართველოლოგიური სკოლა. 1838 წელს აკადემიის საერთო კრებაზე სიტყვით გამოსვლისას ცნობილმა ფრანგმა ისტორიკოსმა მარი ბროსემ წარმოთქვა შემდეგი სიტყვები: „მე არ შემიძლია განუცვიფრებლად წარმოვთქვა თეიმურაზ ბატონიშვილის სახელი, რომელშიც მაღალი ზნეობა შეერთებულია განათლებულ გონებასთან და ვრცელ მეცნიერებასთან, რომელიც მწერლობით შრომაში პოულობს კეთილშობილურ გასართობს, რომლის მიზანი არის თავისი შრომით უკვდავყოს ხსენება თავისი ერისა, რომლის მდაბალ მოწაფედ, სვინდისის ქვეშ უნდა ვთქვა — აღვიარებ ჩემს თავს“.
1830 წლიდან ბროსე მჭიდრო კავშირს ამყარებს თეიმურაზ ბატონიშვილთან. გაცნობა ხდება მიმოწერით. 1830 წლით დათარიღებული წერილით უნდა იწყებოდეს თეიმურაზის მიმოწერა ბროსესთან, რადგან ამ მიმოწერით ბატონიშვილი, როგორც ჩანს პირველად აცხადებს სურვილს კორესპოდენტობისა და ამცნობს თავის მისამართსაც.
ხოლო გაგზავნილ მისამართით ატყობინებს, რომ მას აქვს თავისი საკუთარი სახლი სანკტ პეტერბურღს, ვასილის ოსტროვასა შინა მეცხრეს ლინიაზედ, მახლობელ მდინარესა ნევისა №8-ს.
1831 წელს თეიმურაზი აირჩიეს პარიზის სააზიო საზოგადოების წევრად.
1836 წლის 9 ივნისს თეიმურაზი ავადმყოფობის გამო პეტერბურგიდან ბერლინს გაემგზავრა, სადაც 29 ივნისს ჩავიდა. 1837 წელს მას ბერლინიდან ჩამოსულს მარი ბროსეს პირველად ხვდება და 29 დეკემბერს მისივე ინიციატივით ერთ-ერთ საზეიმო სხდომაზე თეიმურაზ ბატონიშვილი პეტერბურგის საიმპერატორო მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრად აირჩიეს. 1838 წლის 15 იანვარს მიიღო საპატიო წევრობის დიპლომი. ამავე დროს უნდა მომხდარიყო მისი ჩარიცხვა კოპენჰაგენის სამეფო ანტიკვართა საზოგადოების წევრად.
შემდეგ ჩამოთვლის თავის დამსახურებას სააზიო საზოგადოების წინაშე. მაგრამ ეს სურვილი თეიმურაზისა, ვერ განხორციელდა — ავადმყოფობამ და სიკვდილმა უსწრო. 1845 წლის დასასრულიდან იწყება მისი ძლიერი დაცემა წყალმანკისაგან, რომელიც 1846 წლის თებერვალს იქამდე მივიდა, რომ თეიმურაზი რამდენიმე დღე უგრძნობლად იწვა. ექიმმა შეგალოვმა, მართალია აღკვეთა იგი, მაგრამ არა დიდი ხნით. 1846 წლის 23 ოქტომბერს თეიმურაზ ბატონიშვილი გარდაიცვალა. ხოლო 29 ოქტომბერს დასაფლავებულ იქნა ალექსანდრე ნეველის ლავრაში ბაგრატიონთა სასაფლაოზე, თავისი ძმის დავითის გვერდით.
მარი ბროსე თავის ნეკროლოგში თეიმურაზის გარდაცვალების გამო სწერდა: «Память его неизгладимо останется в сердцах всех его знакомых, и особенно благодарного ученика его».
ბიბლიოგრაფია
თეიმურაზის ირანში ყოფნას მისი მომავალი მეცნიერული მუშაობისათვისუაღრესად დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. მან აქ ყოფნისას შეითვისა სპარსული ენა და ბროსეს აზრით თურქულიც. საფიქრებელია, სპარსეთში ყოფნისას დაეწყოს თეიმურაზს დიპლომატიურის მოსაზრებით ფრანგული ენის შესწავლაც. რაც მთავარია, გაეცნო სპარსულ ლიტერატურას, რომლითაც თავის მდგომარეობაში შეეძლო დიდად ესარგებლა. როგორც თეიმურაზი თავის „ივერიის ისტორიაში“ წერდა:
აქვე სპარსეთში ყოფნისას, შეუგროვებია მას მასალები თავისი შრომისათვის „აღწერა აწინდელთა სპარსეთისა ყეენთა (ანუ შაჰთა) და გვარეულობისათჳს ყაჯართასა თუ საიდან წარმოებენ“, დაწერილი ს. პეტერბურგს მოსვლისთანავე 1811 წელს გრაფ ნიკოლოზ რუმიანცევისათვის. ირანში ყოფნისას აქვს ნათარგმნი სპარსულიდან „წიგნი ათი გვირგვინნი, ანუ შირვან სპარსთა მეფისაგან ქმნული“, „პრაქტიკა არტილერიისა“. გარდა ამისა ირანში ყოფნისას თეიმურაზი წერდა ლექსებსაც. ამ პერიოდს ეკუთვნის მისი რამდენიმე პოეტური ნაწარმოები, რომელთაც არც ისე დიდი ლიტერატურული ღირსება გააჩნიათ. როგორც თვითონ აღნიშნავს, სასულიერო ხასიათის ლექსების წერაში ატარებდა „ჟამსა უცხოებასა მყოფობისას“. მისი სიტყვით, სპარსეთში დაწყებული სამოცტაეპიანი ე. წ. „სამოცეული“ „სადიდებელად და სიხარულით სავედრებლად ყოვლად წმიდისა დედოფლისა... მარიამის მიმართ“, 1811 წელს ს. პეტერბურგს დაუმთავრებია. ამგვარივე შინაარსისაა მის მიერვე შეთხზული აკროსტიხები, 1804 წლის 22 აპრილს, იესო ქრისტეზე, წმინდა გიორგიზე, 1806 წლის 14 იანვარს, აკროსტიხები კიდურწერილობით: „წ~ინა ნეტარო გრძნობ (sic!) მონა უღირსი ქებით, რათა მიხსნა მტერტაგან შეპყრობილი“... 1810 წლის 23 აპრილს ისევ წმინდა გიორგიზე. პოემა „ვაშლი“ წარმოადგენს თეიმურაზის მხატვრული შემოქმედების საგანძურის ბოლო აკორდს.
პეტერბურგში ყოფნისას 1810-1831 წლებში თეიმურაზ ბატონიშვილის ნათარგმნი წიგნებს შორის აღსანიშნავია:
ამ პერიოდის ორიგინალურ შრომებს მიეკუთვნება:
ზაქარია ჭიჭინაძის სიტყვვებით მას დაწერილი ჰქონდა საქართველოს ისტორიის მეორე ტომიც, რომელიც დაიკარგაო.
თეიმურაზ ბატონიშვილმა განსაკუთრებული ღვაწლი დასდო ვეფხისტყაოსნის შესწავლას („განმარტება პოემა ვეფხისტყაოსანისა“), ტექსტის დადგენას და პოემის 1841 წლის გამოცემას. მიუხედავად იმისა, რომ მცირე ასაკის გამო არ მონაწილეობდა კრწანისის ბრძოლაში, აღწერა ეს მოვლენა. აღწერა ერეკლე II-ის ცხოვრების ბოლო პერიოდი.
თეიმურაზ ბატონიშვილმა შეისწავლა ქართული ლექსთწყობის საკითხებიც („გვარნი ანუ საზომნი ქართულისა ენის სტიხთა“). მას ეკუთვნის აგრეთვე ლექსთა კრებული „სამოცეული“, პოემა „ვაშლი ანუ დარღვევა ტროადისა“, პიესა „სამსახეობა რაინდისა“, მემუარული ჟანრის ნაწარმოები „მოგზაურობა ჩემი ევროპისა სხვათა და სხვათა ადგილთა“; თარგმნა ტაციტუსის, ვოლტერის, პუშკინისა და სხვათა ნაწარმოებები.
მისი უმდიდრესი ბიბლიოთეკიდან ზოგი უნიკალური ხელნაწერი საქართველოს დაუბრუნდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1782 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1846 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი ქართველოლოგები
ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორია
thumb|200px|ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორიის რუკა (წითელი ფერი) ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორია (Australian Antarctic Territory) — ანტარქტიდის სექტორი, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს ავსტრალია და არის მისი გარე ტერიტორია. ის არის ანტარქტიდის ყველაზე დიდი ტერიტორია, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებს რომელიმე ქვეყანა.
ისტორია
1841 წლის 9 იანვარს ბრიტანეთმა პირველად გამოაცხადა თავისი უფლებები ვიქტორიის მიწაზე (არაოფიციალურად), ხოლო 1930 წელს — ენდერბის მიწაზე. 1933 წელს ბრიტანეთმა გადასცა ყველა ტერიტორია 60° სამხ. გან. სამხრეთით და 160°-სა და 45° აღმ. გრძ.-ს შორის ავსტრალიას. ადელის მიწის საზღვრები საბოლოოდ დადგინდა 1938 წელს. 1947 წელს ტერიტორიის შემადგენლობაში შევიდა ბრიტანეთის კუთვნილი ჰერდი და მაკდონალდის კუნძულები. 1954 წლის 13 თებერვალს დაფუძნდა ძირითადი სადგური მოუსონი — პირველი ავსტრალიური ანტარქტიდული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური.
ამ ტერიტორიაზე ავსტრალიის უფლება სცნო გაერთიანებულმა სამეფომ, ახალმა ზელანდიამ, საფრანგეთმა და ნორვეგიამ. მაგრამ რადგანაც ავსტრალიას ხელი აქვს მოწერილი ანტარქტიდის შესახებ შეთანხმებაზე, იგი არ ეწინააღმდეგება სხვა ქვეყნების რაიმე სამეცნიერო პროგრამების წარმართვას. ავსტრალია მხოლოდ ინარჩუნებს მასზე კონტროლს ისე, რომ არ ხელყოს სხვა ქვეყნების უფლებები და არ დაარღვიოს ხელშეკრულება. ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ ჰერდისა და მაკდონალდის კუნძულები გახდა ავსტრალიის ცალკე ადმინისტრაციული დანაყოფი — გარე ტერიტორია, რადგანაც გეოგრაფიულად ისინი მდებარეობენ 60° სამხ. გან.-ის ჩრდილოეთით და მათზე არ ვრცელდება ხელშეკრულების მოქმედება.
მოსახლეობა
ტერიტორიაზე არ არის მუდმივი მოსახლეობა და იგი დასახლებულია მხოლოდ კვლევით სადგურებში მომუშავე ადამიანებით. ტერიტორიაზე მოქმედებს სამი ავსტრალიური ყოველწლიური მუდმივი პოლარული სადგური, რომლებიც აწარმოებენ სხვადასხვა სახის სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები კატეგორია:ავსტრალიის გარე ტერიტორიები კატეგორია:1933 წელს დაარსებული შტატები და ტერიტორიები
უცხოელები
უცხოელები — ამა თუ იმ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მყოფი სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეობის მქონე პირები. უცხოელების რეჟიმი რეგულირდება შინასახელმწიფოებრივი კანონებითა და საერთაშორისო სამართლებრივი სახელშეკრულებო და ჩვეულებრივი ნორმებით. ყოველი სახელმწიფო თვითონ განსაზღვრავს თავის ტერიტორიაზე მყოფი უცხოელების უფლებრივ სტატუსს; ამასთან ერთად საერთაშორისო სამართალში არსებობს უცხოელების რეჟიმის საყოველთაოდ აღიარებული ზოგადი პრინციპები. უცხოელებზე ვრცელდება ან ეროვნული რეჟიმი ანუ მათ უფლებრივ სტატუსს უთანაბრებენ ადგილობრივი მოქალაქეების უფლებებს ანდაც უმეტესი ხელშეწყობის რეჟიმი. არსებობს აგრეთვე სპეციალური რეჟიმი — განსაზღვრულ, ზუსტად დადგენილ უფლებთა ერთობლიობა. უცხოელები მოვალენი არიან დაიცვან მათი ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს კანონები და სხვა ნორმატიული აქტები. კანონიერების დარღვევის შემთხვევაში, ისინი პასუხს აგებენ ადგილობრივი მართლმსაჯულების წინაშე (ეს წესი არ ვრცელდება დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე უცხოელებზე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერები კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ცაგარეიშვილი
საკუთარი სახელი ცაგარეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭო
აფხაზეთის ასსრ-ის უზენაესი (უმაღლესი) საბჭო — აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო 1938-1992 წლებში.
ისტორია
1938 წლის 12 ივნისს აფხაზეთის ასსრ-ში ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე პირველად ჩატარდა უმაღლესი საბჭოს არჩევნები.
ლოსტ-რივერი
ლოსტ-რივერი (Lost River) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კასტერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 68 კაცს.
სადომაზოხიზმი
ტერმინმა — სადიზმი, რომელიც სხვისი ტკივილით ან ტანჯვით სექსუალურ თუ სოციალურ დაკმაყოფილებას ან სიამოვნებას აღნიშნავს, ფართო გავრცელება ჰპოვა. ეს სიტყვა ფრანგი ფილოსოფოსისა და სექსუალური თვალსაზრისით, სასტიკი რომანებისა და პიესების ავტორის — მარკიზ დე სადის სახელიდან მომდინარეობს. სადიზმის პასიური ორეულია — მაზოხიზმი, რაც საკუთარი თავის ტანჯვის და ტკივილის გზით, სექსუალური სიამოვნების და დაკმაყოფილების მიღებას გულისხმობს. მაზოხიზმი სექსუალურ ფანტაზიებს და სექსუალური ლტოლვის ობიექტისგან ცემის, დამცირების, შეურაცხყოფის, დაბმის, წამების ან სხვა გზით ტანჯვის მიყენების მუქარას ან/და ქმედებებს ითვალისწინებს. სიტყვა „მაზოხიზმი“ მე-19 საუკუნის მწერლის — ლეოპოლდ ფონ ზახერ-მაზოხისგან მომდინარეობს, რომლის რომანი „ვენერა ბეწვის ქურქში“ გაჯერებულია მაზოხისტური თემებით.
კატეგორია:პარაფილიები კატეგორია:სექსუალობა კატეგორია:ბდსმ
Kurilohadalia brevis
Kurilohadalia brevis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
1 ივნისი
1 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 152-ე დღე (ნაკიან წლებში - 153-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 213 დღე.