cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1928
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
ისააკ კეჟდენი 13 (+12=2-1), ჰერმან სტეინერი 10,5 (+6=9-1), სამუელ ფაქტორი 6,5 (+4=5-2), ერინგ ტოლფსენი 6,5 (+4=5-4), მილტონ ჰანაუერი 3 (+1=4-4)
კაზიმეჟ მაკარჩუკი 8 (+5=6-5), პაულინ ფრიდმანი 6,5 (+6=1-5), თეოდორ რეგეძინსკი 10 (+8=4-1), მიაჩესლავ ჰვოინიკი 6 (+4=4-3), აბრამ ბლასი 6,5 (+4=5-3).
საუკეთესო ინდივიდუალური მაჩვენებელი
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულა ! s! style="background: #ddffdd;"|პარტია ! s! style="background: #ddffdd;"|პროცენტი
რესურსები ინტერნეტში
02
კატლა
კატლა (Katla; ) — დიდი ვულკანი ისლანდიის სამხრეთ ნაწილში. სიმაღლე 1512 მ. მეტად აქტიურია; 930-1918 წლებში 13-95 წლების ინტერვალებით დოკუმენტირებულია ოცი ამოფრქვევა. 99 წლის განმავლობაში ძლიერი ამოფრქვევები არ ყოფილა, თუმცა ფიქსირდებოდა მცირე ამონთხევები, რომლებსაც არ დაურღვევიათ ყინულოვანი საფარველი. დაფარულია მყინვარ მირდალსიეკუდლის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილით.
ყინულქვეშა ამოფრქვევებს მოჰყვება ყინულის ინტენსიური დნობა და მეზობელი რაიონების გამდნარი წყლით დატბორვა. 1918 წლის ამოფრქვევის შედეგად წყლის ხარჯმა მიაღწია 400 ათას მ³/წმ-ს. ამ ნაკადებს დიდი რაოდენობით გამოაქვთ გამორეცხილი პიროკლასტები და ილექებიან დიდ ფართობზე ვულკანის ირგვლივ ზანდრული ველების სახით.
კატლა ისლანდიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ვულკანია. გაწოლილია სოფელ ვიკის ჩრდილოეთით და მყინვარ ეიაფიადლაიეკუდლის აღმოსავლეთით. კატლის კალდერის დიამეტრია 10 კმ და დაფარულია 200-700 მ სისქის ყინულით. ჩვეულებრივ, ვულკანი იფრქვევა ყოველ 40-80 წელიწადში. 1755 წლის ამოფრქვევამ გამოიწვია მყინვარის ინტენსიური დნობა, რომლის შედეგად წარმოქმნილმა წყლის ნაკადის ხარჯმა 200 000-400 000 მ³/წმ-ს მიაღწია.
სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიის ვულკანები
ივანოვკა
ივანოვკა — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ირაგის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
აღოღლანის კარიბჭე
ისტორია
შუშას ციხეს სამი მთავარი კარიბჭე ჰქონდა: განჯის, ირევანის და აღოღლანის კარიბჭეები. სამივე კარიბჭის სახელები ხშირად მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში და ისინი ასევე მოხსენიებულია შუშას XIX საუკუნის ყველა გენერალურ გეგმაში. მაგალითად, 1871 წელს გამოცემული გაზეთ „კავკაზის“ 25-ე ნომერში წერია: „აბიხის ბარომეტრიული გაზომვებით, ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი, სადაც მდებარეობს აღოღლანისა და ელიზავეტპოლის კარიბჭეები, 3886 ფუტის სიმაღლეზე და სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილში მდევარეობს ადგილი, რომელსაც „შუშას კლდეს“ ეძახიან და სადაც ირევანის კარიბჭეა, 4705 ფუტი სიმაღლისაა“.
ჯერ კიდევ XIX საუკუნის 60-იან წლებში ამ კარებებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს შუშას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, რასაც მოწმობს გაზეთ „ილუსტრაციაში“ გამოქვეყნებული სტატია. იმ სტატიაში მოყვანილი ინფორმაციის მიხედვით, აღოგლანისა და ირევანის კარები გამიზნული იყო ტვირთების გადასაადგილებლად, ხოლო განჯის კარი ურმების გასავლელად. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი წყარო აღნიშნავს ციხის გალავნის მეოთხე კედლის არსებობას, მისი მდებარეობა და სახელწოდება დადგენილი არ არის.
პანაჰალი ხანის დროს აშენებული ციხის კარიბჭიდან გზა ქალაქ შუშას სოფლებს შუშაქენდსა და მუხტართან აკავშირებდა და აღოღლანის ციხემდე იყო გადაჭიმული. XIX საუკუნის ყველა რუსულენოვან წყაროში შუშას სამხრეთი კარი აღოღლანის კარიბჭედ არის მოხსენიებული. 1846 წლის „კავკასიურ კალენდარში“ დამატებული საგზაო რუკის მიხედვით, ამ კარიბჭედან სოფელთაშორისი გზის საშუალებით შუშის ციხე აღოღლანის ციხეს უერთდებოდა. წყაროებში მოხსენიებული ამ კარის კიდევ ერთი სახელია თოფხანას კარი.
არქიტექტურული მახასიათებლები
აზერბაიჯანელი მხატვარი ელთუნ ავალოვი აღნიშნავს, რომ რუსეთის სახელმწიფო სამხედრო ისტორიულ არქივში შენახული ნახატის მიხედვით, ციხის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კარიბჭეებისგან განსხვავებით, აღმოსავლეთში მდებარე აღოღლანის კარიბჭე არ იყო გამაგრებული საბრძოლო კოშკებით და ჰქონდა საკმაოდ მარტივი გარეგნობა. შესასვლელი ღერძული თაღითაა წარმოდგენილი. XIX საუკუნეში ციხის ქვედა მხარეს, აღმოსავლეთის კარიბჭესთან აშენდა შუშის ციხე. ციხის მშენებლობისას ციხის კედლების ნაწილი და თავდაცვითი კოშკები ციხის კედლებად გამოიყენებოდა. ამ დროს კარიც შეიცვალა და ციხის შესასვლელად გადაკეთდა.
ალდო მალდერა
ალდო მალდერა (Aldo Maldera; დ. 14 ოქტომბერი, 1953, მილანი — გ. 1 აგვისტო, 2012, რომი) — იტალიელი ფეხბურთელი.
ბიოგრაფია
ალდო მალდერა პოზიციით მცველი იყო და გუნდში ამ პოზიციაზე ლიდერად ითვლებოდა. იგი „მილანში“ მოვიდა 1971 წელს. დებიუტი ჰქონდა 1972 წლის 26 მარტს, საფეხბურთო კლუბ „მანტოვას“ წინააღმდეგ. მალდერას საფირმო ნიშნები იყო, დრიბლინგი, სიჩქარე და ჩახვეული დარტყმები თუ გადაცემები. იგი შესანიშნავად ერთვებოდა შეტევაში თავისი ფლანგიდან, რაც მას საშუალებას აძლევდა გოლები სტაბილურად გაეტანა. მას ჰქონდა სრულფასოვანი კარიერა „მილანში“, სერია ბ-შიც კი გუნდს გაჰყვა და ამით ძალიან დიდი პატივისცემა დაიმსახურა. მალდერამ მოიგო 1 სკუდეტო და 2 კოპა იტალია შავ-წითლების შემადგენლობაში. ალდომ „მილანში“, 227-ჯერ ითამაშა, 30 გოლი გაიტანა და სამუდამოდ დარჩა „როსონერის“ საუკეთესო მცველებს შორის.
ალდო მალდერა 2012 წლის 1 აგვისტოს, 58 წლის ასაკში, გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლონიის ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ნორბერტო რამირეს არეასი
ნორბერტო რამირეს არეასი (Norberto Ramírez Áreas; დ. 1800, ლეონი, ნიკარაგუა — გ. 11 ივლისი, 1856, იქვე) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და იურისტი. 1840 წლის 20/23 სექტემბრიდან 1841 წლის 7 იანვრამდე იყო სალვადორის პრეზიდენტი, 1849 წლის 1 აპრილიდან 1851 წლის 1 აპრილამდე — ნიკარაგუის 24-ე უმაღლესი დირექტორი.
1840 წლის 20 წექტემბერს სალვადორში, ფრანსისკო მალესპინის წინამძღოლობით აჯანყება მოეწყო პრეზიდენტ ანტონიო ხოსე კანიასის გადასაყენებლად. მას შემდეგ, რაც ხოსე დამიან ვილაკორტამ უარი თქვა თანამდებობაზე, რამირესმა სალვადორის მთავრობის წინამძღოლობა ითავა. 1840 წლის დეკემბერში, სან-სალვადორის ახლოს მდებარე ქალაქ სანტიაგო ნონუალკოში იფეთქა მთავრობის საწინააღმდეგო აჯანყება პეტრონილო კასტროს ხელმძღვანელობით. თუმცა, ეს ამბოხი მთავრობამ ჩაახშო, 1841 წლის 7 იანვარს რამირესმა ძალაუფლება დაუთმო ხუან ლინდოს.
1849 წლიდან 1851 წლამდე რამირესი იყო ნიკარაგუის უმაღლესი დირექტორი. მან 1849 წელს დადო შეთანხმება, რომელიც შემდგომში საფუძვლად დაედო კლეიტონ-ბულუერის შეთანხმებას. კლეიტონ-ბულუერის შეთანხმების ძალით აშშ-ს უფლება ეძლეოდა ჩარეულიყო ნიკარაგუის საშინაო საქმეებში.
ნორბერტო რამირეს არეასი იყო მერსედეს რამირეს დე მელენდესის მამა. თავად მერსედეს რამირესი იყო დედა კარლოს და ხორხე მელენდესებისა, რომლებიც გახდნენ სალვადორის პრეზიდენტები.
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1800 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი  1856
ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია
ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღოღეთში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (5 X 7,3 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის გვერდზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის გვერდებზე თითო პატარა კვადრატული ნიშია. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთითაა. დარბაზი გადახურული იყო ცილინდრული კამარით. დასავლეთის ფასადზე, კარის თავზე, მოყვითალო შირიმის ქვაზე თანაბარმკლავებიანი ჯვარია ამოკვეთილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბზურა
ბზურა (Bzura) — მდინარე ცენტრალურ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვისლას. მისი საერთო სიგრძე 166 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით ოცდამეხუთე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 7,788 კმ²-ია.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: ზგიეჟი; ალექსანდუვ ლოძკი; ოზორკუვი; ლენჩიცა; ლოვიჩი; სოხაჩევი; ბროხუვი; ვუშოგრუდი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ვალ-დ’უაზი
ვალ-დ’უაზი — დეპარტამენტი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ილ-დე-ფრანსში.
ისტორია
ვალ-დ’უაზი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ვალ-დ'უაზის ფართობია 1,246 კმ². 2006 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 1,198,273 ადამიანს შეადგენს და მას 14-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 926 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ვალ-დ’უაზის მმართველია დიდიე არნალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
ელექტრული სადგური
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელექტროსადგურები
ფუენტესპალდა
ფუენტესპალდა (Fuentespalda, Foz Espalda) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 38,995203 კმ². მოსახლეობა — 282 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
კუჭატანი
კუჭატანი — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ვაკეზე. მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: სანავარდო, წიწკანაანთსერი). ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ყვარლიდან 10 კილომეტრი.
სოფელში მდებარეობს XVII საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, რომელსაც 2014 წელს ჩაუტარდა რესტავრაცია. სოფელში მდებარეობს ასევე VI-VII საუკუნეების ივერიის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 467 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კენგურუები
კენგურუები (Macropodinae) — ჩანთოსნების ქვეოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 30-160 სმ აღწევს, კუდისა — 30-110 სმ, მასა — 2-70 კგ. ცნობილია კენგურუების 40-მდე სახეობა. გავრცელებულნი არიან ავსტრალიაში, ახალ გვინეაში, ტასმანიაზე, ბისმარკის არქიპელაგზე. უმრავლესობა მიწაზე ცხოვრობს, ზოგი მეხეურია. იკვებებიან მცენარეულობით. ზოგი ჭიებსა და მწერებს ჭამს. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ. მაკეობა 30-40 დღე-ღამე გრძელდება. შობენ 1-2 უსუსურ ნაშიერს, რომელთაც დედა 6-8 თვის განმავლობაში ჩანთით ატარებს. პირველ ხანებში ნაშიერი მჭიდროდაა მიმაგრებული დედის ძუძუზე და რძე პერიოდულად ეშხეფება პირში. ტანად დიდი კენგურუები უკვე მოსპეს, პატარები ჯერ კიდევ მრავლად გვხვდება. სარეწაო ობიექტია, იყენებენ ბეწვს და ხორცს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩანთოსნები
კოაცაკოალკოსი (ქალაქი)
კოაცაკოალკოსი (Coatzacoalcos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ მექსიკაში. შედის ვერაკრუსის შტატის შემადგენლობაში. მდებარეობს იქ სადაც მდინარე კოაცაკოალკოსი უერთდება მექსიკის ყურეს. მოსახლეობა 280 363 ადამიანი (2005).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ერნან კორტესი
ერნანდო კორტეს დე მონროი ი პისარო ალტამირანო (Hernando Cortés de Monroy y Pizarro Altamirano), ცნობილი როგორც ერნან კორტესი (Hernán Cortés; დ. 1485, მედელინი, ბადახოსის პროვინცია — გ. 2 დეკემბერი, 1547, კასტილიეხა-დე-ლა-კუესტა, სევილიის პროვინცია) — ესპანელი კონკისტადორი. მექსიკის დამპყრობელი და აცტეკთა იმპერიის გამანადგურებელი. იმპერატორმა კარლ V ჰაბსბურგმა მას მიანიჭა ოახაკის ხეობის მარკიზის ტიტული. მისი ცხოვრების შესახებ ძალიან მწირი ინფორმაციაა შემონახული, ამიტომ კორტესის პიროვნებისა და მემკვიდრეობის შესახებ ისტორიკოსები საკმაოდ განსხვავებულ ვარაუდებს გამოთქვამენ.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1485 წელს ესტრემადურის ქალაქ მედელინში, რომელიც იმ პერიოდში კასტილიის შემადგენლობაში შედიოდა. მამამისი უძველესი გვარის შთამომავალი იყო, მაგრამ გაკოტრდა და მსახურობდა ქვეითთა ბრიგადის კაპიტნად. მამის ხაზით იგი ნიკოლას დე ოვანდოს, ესპანიოლის პირველი გუბერნატორის, შორეული ნათესავი, ხოლო დედის ხაზით ფრანსისკო პისაროს, პერუს დამპყრობელის, ნათესავი იყო (მისი შთამომავალი, სახელად ასევე ფრანსისკო პისარო, თან ახლავს კორტესს მექსიკის დაპყრობისას).
კორტესის ისტორიკოსი ფრანსისკო ლოპეს დე გომარა, მას აღწერს როგორც, სუსტ, ავადმყოფ ბავშვს, რის გამოც გადაუწყვეტია გამხდარიყო იურისტი ან მღვდელი. 14 წლის ასაკში სასწავლებლად შევიდა სალამანკის უნივერსიტეტში. ამ პერიოდის წყაროები შემორჩენილი არაა, მაგრამ როგორც მისი მეფისადმი მიწერ-მოწერით ირკვევა სწავლობდა სამართალსა და ლათინურს.
ორი წლის შემდეგ მიატოვა უნივერსიტეტი, იმედები გაუცრუა საკუთარ მამას, რომელსაც სურდა შვილის სწავლით აემაღლებინა ოჯახის სოციალური სტატუსი. მალევე კორტესმა სევილიაში დაიწყო მუშაობა ნოტარიუსად. ამ პერიოდში ესპანეთში გავრცელდა ინფორმაცია ახალი სამყაროს აღმოჩენის შესახებ.
1502 წელს ერნან კორტესმა გადაწყვიტა თავის შორეულ ნათესავთან, მომავალში კ. ესპანიოლის პირველ გუბერნატორ, ნიკოლას დე ოვანდოსთან ერთად გამგზავრებულიყო ახალ სამყაროში. თუმცა ამ პერიოდისათვის ვერ შეძლო მიზნების განხორციელება.
ახალი სამყარო
1504 წელს ერნან კორტესი სანტო-დომინგოში ჩავიდა და დარეგისტრირდა როგორც კოლონიზატორი. მიიღო მიწა და სახლის აშენების უფლება. გუბერნატორმა ოვანდომ იგი ქალაქ ასუსის ნოტარიუსად დანიშნა. კორტესი ასევე ჩართული იყო ინდიელების აჯანყების ჩახშობაში, რითაც საკმაოდ გაიუმჯობესა საკუთარი მატერიალური მდგომარეობა.
1510 წელს კორტესი გაერთიანდა კუბის დამპყრობელის, დიეგო ველასკესის რაზმში. იგი კორტესს მოწყალების თვალით უყურებდა, რის გამოც 26 წლის კონკისტადორი კოლონიაში ყველაზე ცნობილი პიროვნება გახდა. სულ მალე კორტესი გახდა ველასკესის მდივანი და დაინიშნა სანტიაგო-დე-კუბის ალკალდად.
1514 წელს კორტესმა, კოლონისტების მცირე დაჯგუფებასთან ერთად მოითხოვა პირად საკუთრებაში მყოფი ინდიელი მონების რიცხვის გაზრდა, რის გამოც გაუფუჭდა ურთიერთობა გუბერნატორთან. კორტესი ორჯერ დააპატიმრეს. მიზეზი, სავარაუდოდ, უნდა ყოფილიყო პირადი მოტივები: კორტესი იძულებული გახდა ცოლად შეერთო გუბერნატორის ცოლის და (cuñada) კატალინა სუარესი.
საინტერესოა, რომ კუბაში ცხოვრების პერიოდში, კორტესი ნაკლებად ინტერესდებოდა კოლინიის გარეთა საქმეებით. მან უარი განაცხადა ფრანსისკო ერნანდეს დე კორდოვასა და ხუან გრიხალვას ექსპედიციებში მონაწილეობაზე.
ექსპედიცია მექსიკაში
350px|მინიატიურა|1519-1521 წლის ლაშქრობის მარშრუტი მექსიკის დაპყრობის იდეა ეკუთვნის ველასკესს, იგი იყო ექსპედიციის მთავარი სპონსორიც. 1518 წელს კორტესი დაინიშნა მეთაურად, მაგრამ კუბის გუბერნატორთან მორიგი კამათის შედეგად ეს გადაწყვეტილება შეიცვალა. საბოლოოდ 1519 წლის 10 თებერვალს ექსპედიციამ დატოვა კუბა და გაემართა მექსიკის სანაპიროებისკენ. კორტესის არმიაში შედიოდა 518 ფეხოსანი, 16 ცხენოსანი რაინდი, 13 არკებუზის მსროლელი, 32 არბალეტის მსროლელი, 110 მატროსი და 200 მონა - კუბელი ინდიელები და ზანგები.
ტენოჩტიტლანში ესპანელები შევიდნენ 1519 წლის 8 ნოემბერს, რომელთაც თავაზიანი დახვედრა მოუწყო აცტეკთა ტლატოანმა მონტესუმა II-მ. მონტესუმამ კორტესი დააჯილდოვა მდიდრული ოქროს ნივთებით, რამაც კიდევ უფრო გააღვივა ესპანელებში ამ ქვეყნის დაპყრობის სურვილი.
1520 წლის ივნისში, მექსიკის ყურის სანაპიროებიდან მოვიდა ცნობა, რომ კუბის გუბერნატორის, ველასკესის მიერ გამოგზავნილ იქნა ესპანელთა რაზმები ურჩი კორტესის შესაჩერებლად და დასატყვევებლად. ამ ამბის შეტყობის შემდეგ, კორტესი ტენოჩტიტლანში ტოვებს თავის უერთგულეს ლეიტენანტ პედრო დე ალვარადოს და თვითონ რაზმთან ერთად მიემართება სანაპიროსაკენ, სადაც ის სასტიკად ამარცხებს ესპანელტა რაზმებს. დამარცხებულ ჯარისკაცებს კორტესი უყვება ოქროს ქალაქის – ტენოჩტიტლანის შესახებ და ისინიც, სიმდიდრეს დახარბებულნი, სასწრაფოდ უერთდებიან კორტესს.
მწუხარების ღამე და ტენოჩტიტლანის დაცემა
ივნისის ბოლოს, როდესაც კორტესი ტენოჩტიტლანში დაბრუნდა, მას ახალი ამბავი დახვდა: აცტეკებს უკვე ახალი იმპერატორი ჰყავდათ არჩეული – კუიტლაუაკი. სულ ცოტა ხნის შემდეგ, აცტეკებმა ალყა შემოარტყეს მონტესუმას სასახლეს, სადაც ესპანელები იყვნენ დაბანაკებულნი. გამოუვალ მდგომარეობაში მყოფმა კორტესმა, აიძულა მონტესუმა გასულიყო სასახლის აივანზე და დაეშოშმინებინა გააფთრებული აცტეკები და ეთხოვა მათთვის, რომ ესპანელებისთვის მიეცათ საშუალება, რათა უკან, სანაპიროზე მშვიდობით დაბრუნებულიყვნენ. ვერაფერმა დააშოშმინა გაშმაგებული აცტეკები, მათ მონტესუმას სიცილი დააყარეს, ქვებისა და შუბების წვიმა დაუშინეს. შედეგად მონტესუმა დაიჭრა და რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა.
ალყაში მოქცეულ კორტესის ამალას სულ რამდენიმე დღის სამყოფი წყალი და საკვები დარჩენოდა. ამიტომ კორტესმა ალყის გარღვევა გადაწყვიტა.
1520 წლის 30 ივნისის ღამეს, ესპანელთა გაძლიერებული არმია, შემოვლითი გზებით, აცტეკების მძინარე ქალაქში შევიდა. მაგრამ ისინი ქალაქის დარაჯმა მაინც შენიშნა და განგაშის ზარების რეკვა დაიწყო. ბრძოლა სასტიკი აღმოჩნდა. ბრძოლის პარალელურად, ესპანელებს თან ქალაქის ოქრო გაჰქონდათ ტბაზე სახელდახელოდ მოწყობილი ხიდების საშუალებით. ზოგიერთმა ესპანელმა იმდენად იხარბა, რომ ოქროს სიმძიმემ დასცა და ტბაში დაახრჩო.
ბრძოლაში კორტესმა მხოლოდ 150 ესპანელი ჯარისკაცი და 2.000 ადგილობრივი მოკავშირე დაკარგა. თვითონ კორტესმა, ალვარადომ და კიდევ რამდენიმე კაცმა ძლივს მოახერხა ტენოჩტიტლანიდან გაქცევა.
საბოლოოდ 1521 წლის აგვისტოში დაიწყო შტურმი ქალაქზე, ტენოჩტიტლანის დაცვის დროს განსაკუთრებული სამხედრო ნიჭი და გმირობა გამოამჟღავნა კუაუტემოკმა. 13 აგვისტოს კუაუტემოკის დამხობის შემდეგ, აცტეკების სამეფო გადაწვეს.
მექსიკის მმართველი
1524 წლამდე კორტესი ერთპიროვნულად განაგებდა მექსიკას. 1525 წელს კორტესის ბრძანებით კუაუტემოკი სასტიკად აწამეს. მან ასევე განიზრახა გალაშქრება კუბაზე, რათა ანგარიში გაესწორებინა ველსაკესისათვის. ამ გადაწყვეტილებამ კარლ V ჰაბსბურგი იძულებული გახადა თანამდებობიდან გადაეყენებინა კორტესი. ახალი გუბერნატორი მალევე გარდაიცვალა, მომდევნო მმართველები, მარკოს დე აგილარი და ალონსო დე ესტრადა, მტრულად უყურებდნენ კორტესს. 1527 წელს კორტესი იძულებული იყო დაეტოვებინა მექსიკა, დაბრუნებულიყო ესპანეთში და მეფისათვის ჩაებარებინა ანგარიში თავისი მოღვაწეობის შესახებ.
ფრანჩესკო ძაგატი
ფრანჩესკო ძაგატი (Francesco Zagatti; დ. 18 აპრილი, 1932 — გ. 7 მარტი, 2009) — იტალიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. საფეხბურთო კარიერა დაიწყო მილანში. როსონერიში მისი დებიუტი შედგა 1952 წლის 1 ივნისს ლაციოსთან. ის თამაში ფრედ 1-1 დასრულდა. მილანის რიგებში ჩატარებული აქვს 214 თამაში და გატანილი აქვს 1 გოლი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კელვინი
კელვინი (სიმბოლო: ) — თერმოდინამიკური ტემპერატურის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში, რომელიც უდრის წყლის სამმაგი წერტილის ტემპერატურის 1/273.16-ს. შკალა იწყება აბსოლუტური ნულით (– 273.16 °C); ცელსიუსის კელვინის გრადუსში გადასაყვანი ფორმულა: K = C + 273.15
ისტორია
შემოღებულია 1848 წელს. 1968 წლამდე უწოდებდნენ „კელვინის გრადუსს“ (°K). იყენებენ, როგორც საერთაშორისო პრაქტიკული ტემპერატურული სკალის ერთეულს. სიდიდის მიხედვით 1 K = 1 °C.
ერთეულს სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის — უილიამ ტომსონის (შემდგომში ლორდი კელვინი) პატივსაცემად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტემპერატურის საზომი ერთეულები კატეგორია:სი სისტემის ძირითადი ერთეულები
კენგურუ (კუნძული)
კენგურუ (Kangaroo Island) — ავსტრალიის სიდიდით მესამე კუნძული ტასმანიის და მელვილის შემდეგ. მდებარეობს ავსტრალიის სამხრეთ სანაპიროსთან. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის სამხრეთ ავსტრალიის შტატს.
გეოგრაფია
მდებარეობს ადელაიდადან სამხრეთით 112 კმ-ში, წმინდა ვინსენტის ყურის შესასვლელში და უახლესი მატერიკული წერტილიდან — ჯერვისის კონცხიდან 13 კმ-ში. კუნძულის სიგრძეა — 145 კმ, სიგანე — 0,9 კმ-დან 57 კმ-მდე, ფართობი — 4405 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძე — 509 კმ, ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილია — 307 მ.
ზედაპირი ვაკეა. ჰავა სუბტროპიკულია. ნალექები 600 მმ-მდე წელიწადში. გაბატონებულია ქსეროფილური ბუჩქნარები და ევკალიპტის მშრალი ტყეები.
ბუნება და მისი დაცვა
კუნძულის ტერიტორიის ნახევარზე მეტი არასდროს არ მუშავდებოდა ადამიანის მიერ. ტერიტორიის დაახლოებით მესამედი უკავია ეროვნულ პარკებს, კონსერვაციულ პარკებს და ნაკრძალებს. ყველაზე დაცული ადგილებია:
კუნძულზე არ არიან მელიები და კურდღლები. კუნძულის ფაუნას წარმოადგენენ კენგურუები, ვალაბები, ყავისფერი ბანდიკუტები, როზენბერგის ვარანები, კუსკუსები, იქედნისებრნი და ახალზელანდიური სელაპები, ასევე ღამურების ექვსი და ბაყაყების რამდენიმე სახეობა. კუნძულის ერთადერთი ენდემია აიტკენის ჩანთოსანი თაგვი. კუნძულზე შემოიყვანეს ჩანთოსანი დათვები, ოვალურკუდიანი კუსკუსები და იხვნისკარტები, რომლებიც დღემდე ბინადრობენ. ადრე კუნძულზე სირაქლემა ემუც ბინადრობდა, მაგრამ 1802 წლიდან 1836 წლამდე პერიოდში ისინი გადაშენდნენ, შესაძლებელია ტყის ხანძრების ან მონადირეთა გამო.
კუნძულ კენგურუზე არიან ასევე დიდი რაოდენობით სხვადასხვა ჯიშის ფრინველები, მათ შორისაა შავი კაკადუ, ჯუჯა პინგვინები, ამბარული ბუები (ბუხრინწები) და ბევრი სხვა.
ისტორია
კუნძული კენგურუ გამოეყო ავსტრალიის მატერიკს დაახლოებით 10 000 წლის წინ, ზღვის დონის აწევის გამო. არქეოლოგიური გათხრების შედეგების მიხედვით, მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ პირველი ავსტრალიელი აბორიგენები კუნძულზე მოხვდნენ დაახლოებით 11 000 წლის წინ, მაგრამ დაახლოებით 200 წელს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დატოვეს იგი, შესაძლებელია ომების, ეპიდემიის ან კლიმატის ცვლილების გამო.
1802 წელს ბრიტანელმა მკვლევარმა მეტიუ ფლინდერსმა კუნძულს დაარქვა «კენგურუ». 1836 წლის 27 ივლისს დაარსდა ქალაქი კინგსკოტი, რომელიც გახდა პირველი ევროპული დასახლება და კუნძულზე ყველაზე დიდი ქალაქი. ქალაქს ჰქონდა ყველა შანსი გამხდარიყო სამხრეთ ავსტრალიის დედაქალაქი, მაგრამ კუნძულის შეზღუდული რესურსების გამო, დედაქალაქი გახდა ადელაიდა.
მოსახლეობა
კუნძულზე ცხოვრობს 4259 ადამიანი (2006), აქედან 1800 ცხოვრობს კინგსკოტში.
ეკონომიკა
კუნძულის ეკონომიკის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა (ღვინის, თაფლის, ბეწვეულის, ხორცის და მარცვლეული კულტურების წარმოება). ამის გარდა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ტურიზმი და თევზჭერა. 1881 წელს იტალიური პროვინცია ლიგურიადან კუნძულზე ჩამოიყვანეს ლიგურიული ფუტკრები და დღეისათვის ის განთქმულია თავისი საფუტკრეებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები
იური იარვეტი
ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა ტალინის თეატრალური ინსტიტუტი. 1952 წლიდან იყო ტალინის კინგისეპის სახელობის დრამატული თეატრის მსახიობი (1965-1967 წლებში მოსკოვის ახალგაზდულ თეატრში მოღვაწეობდა). იარვეტის მიერ შექმნილი სცენური სახეებიდან აღსანიშნავია: მასხარა, ვოიტინსკი (აანტონ ტამსაარეს „მეფეს სცივა“, „ადამიანი და ღმერთი“), კლავდიუსი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „მკვდარი სეზონი“ (1968), „მეფე ლირი“ (1971), „სოლარისი“ (1972) და სხვა. ითამაშა ქართულ სატელევიზიო მრავალსერიან მხატვრულ ფილმში „დათა თუთაშხია“ (1979), სადაც შეასრულა გრაფი სეგედის როლი. იური იარვეტის შვილი აგრეთვე მსახიობია, რომელიც გადაღებულია რამდენიმე ფილმში.
დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესტონელი მსახიობები კატეგორია:ესტონელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
მანჩი (ძაღლი)
მინი|200x200პქ| ყვავილები მანჩის ძეგლთან მანჩი ( Mancs, დ. 1994, მიშკოლცი, უნგრეთი — გ. 22 ოქტომბერი, 2006, მიშკოლცი, უნგრეთი) —  გერმანული ნაგაზი, "სპაიდერის" ,სამაშველო სამსახურის  ძაღლი უნგრეთის ქალაქ მიშკოლციდან. "მანჩი" უნგრულ ენაზე ნიშნავს თათს.
ბიოგრაფია
მანჩი (ან როგორც მას უწოდებდნენ —  მანჩი სატანა ) დაიბადა 1994 წელს ძვლოვანი ქსოვილის განვითარების პათოლოგიით,  ამიტომ სხვა ძაღლებთან თამაში არ შეეძლო. ადრეული ასაკიდანვე ატარებდა სპეციალურ თასმებს. მანჩი გაგზავნეს სამძებრო-სამაშველო ძაღლების სკოლაში, სადაც ის თავის ოთხფეხა მეგობრებზე უკეთესად ასრულებდა სამძებრო სამუშაოებთან დაკავშირებულ დავალებებს. ცხოველს ჰქონდა უნარი ეპოვა ადამიანები, რომლებიც გადაურჩნენ მიწისძვრას ან აფეთქებას, მაგრამ ვერ გამოდიოდნენ ნამსხვრევების უზარმაზარი გროვიდან, რომლის ქვეშაც იმყოფებოდნენ; მას ასევე შეეძლო მაშველებისთვის სიგნალის მიცემა: თუ ადამიანი ცოცხალი იყო, კუდს აქიცინებდა და ყეფდა,  თუ დაღუპული — მიწაზე წვებოდა.
2006 წლის 22 ოქტომბერს 12 წლის მანჩი დაიღუპა პნევმონიით. 2015 წელს მაშველებმა მიიღეს ჯილდო ევროპარლამენტისგან სიცოცხლის გადარჩენაში გაწეული 20 წლიანი მუშაობისთვის. 1999 წელს გადარჩენილი ხატირა კაპლანი დაესწრო დაჯილდოების ცერემონიას, შემდეგ ეწვია მიშკოლცს და მოინახულა მანჩის ქანდაკება.
მანჩი კულტურაში
ჟურნალში Dialectical Anthropology, მელინდა კოვაქსმა გააშუქა მაშველებისა და ნაგაზი ძაღლის მანჩის წარმატებული საქმიანობა, რითაც დაადასტურა  უნგრეთის მზადყოფნას დაეხმაროს სხვა ქვეყნებს საგანგებო სიტუაციებში  .2014 წელს გამოვიდა ფილმი "მანჩი", რეჟისორი რობერტ ადრიან პიუ. ფილმი მხოლოდ ნაწილობრივ იყო დაფუძნებული რეალურ მოვლენებზე, ამიტომ კრიტიკოსებმა არ მოიწონეს ფილმი ნაჩვენები მოვლენების არასანდოობის გამო, თუმცა მაინც აღნიშნეს, რომ შესანიშნავია ფილმია ოჯახურ გარემოში საყურებლად. 2015 წელს ფილმმა გაიმარჯვა შლინგელის საერთაშორისო კინოფესტივალზე, გერმანიაში, კემნიცში. გერმანიაში ეკრანებზე გავიდა სათაურით "მიკა — შენი საუკეთესო მეგობარი, ნამდვილი გმირი" ( Mika – Dein Bester Freund ein grosser Held! ).
შარაფ რაშიდოვი
შარაფ რაშიდოვი (დ. 24 ოქტომბერი ( 6 ნოემბერი ), 1917, ჯიზახი — 31 ოქტომბერი, 1983, ელიკალინსკის ოლქი, ყარაყალპაკეთის ასსრ, უზბეკეთის სსრ, სსრკ ) — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი. უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი ( 1959-1983 წწ .). სოციალისტური შრომის ორგზის გმირი ( 1974, 1977 ). ლენინური პრემიის ლაურეატი ( 1980 წ. ). საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი 1939 წლიდან.
რაშიდოვი პოლიტიკურ კარიერამდე
1935 წლიდან, ჯიზახის პედაგოგიური კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მუშაობდა მასწავლებლად საშუალო სკოლაში. 1937-1941 წლებში იყო აღმასრულებელი მდივანი, მთავარი რედაქტორის მოადგილე, სამარყანდის რეგიონალური გაზეთის „ლენინ იული“ („ლენინის გზა“) რედაქტორი. 1941 წელს დაამთავრა სამარყანდის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, 1948 წელს — საკავშირო პარტიული სკოლა (VPSh) ბოლშევიკების გაერთიანებული კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან (დაუსწრებლად).
1941-1942 წლებში მსახურობდა წითელ არმიაში, იყო უმცროსი ლეიტენანტი, მოსკოვის ბრძოლის მონაწილე, მძიმედ დაიჭრა ვოლხოვის ფრონტზე, დაჯილდოვდა წითელი ვარსკვლავის ორი ორდენით. 1943 წელს დაჭრის შემდეგ დიდი ხნის განმავლობაში მკურნალობდა. საავადმყოფოდან გამოწერის შემდეგ უზბეკეთში დაბრუნდა. 1943-1944 წლებში იყო გაზეთ „ლენინ იულის“ რედაქტორი. 1944-1947 წლებში იყო უზბეკეთის კომუნისტური პარტიის (ბ) სამარყანდის რაიონული კომიტეტის მდივანი. 1947-1949 წლებში იყო რესპუბლიკური გაზეთის ყიზილ ოზბეკისტონის მთავარი რედაქტორი.
რაშიდოვი, როგორც პოლიტიკოსი
1949-1950 წლებში — უზბეკეთის მწერალთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე.
1950-1959 წლებში — უზბეკეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე და სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე.
1959 წლის მარტიდან — უზბეკეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი.
1961 წლიდან — საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი, ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის კანდიდატი წევრი.
1960-იანი წლებიდან ჩაერთო საერთაშორისო პოლიტიკაში. კარიბის ზღვის კრიზისის დროს 1962 წელს ხელმძღვანელობდა საბჭოთა დელეგაციას ფიდელ კასტროსთან მოლაპარაკებებში.
1966 წლის აპრილიდან — საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს წევრობის კანდიდატი.
1970 წლიდან - სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. სსრკ III-X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
მრეწველობის განვითარება უზბეკეთში რაშიდოვის მმართველობის დროს
რაშიდოვის სახელს უკავშირდება მისი მმართველობის პერიოდში რეგიონის ეკონომიკური განვითარება. ვ.პ. ჩკალოვის სახელობის ტაშკენტის საავიაციო წარმოების ასოციაცია გახდა მსოფლიოში ხუთი უმსხვილესი საავიაციო საწარმოდან ერთ-ერთი. აქ წელიწადში 60-ზე მეტი დიდი თვითმფრინავი იწარმოებოდა. ტაშკენტის ტრაქტორების ქარხანა აწარმოებდა 21 ათასზე მეტ ტრაქტორს, "თამსელმაში" აწარმოებდა 10 ათასზე მეტი ბამბის მოსავალს წელიწადში. 1969 წელს უზბეკეთში ათვისებულ იქნა მურუნთაუს ოქროს საბადო, რომელიც ყოველწლიურად აწარმოებდა 100 ტონა ოქროს.
რაშიდოვის დროს უზბეკეთი გადაიქცა ინდუსტრიულ-აგრარულ რესპუბლიკად, განვითარებული მსუბუქი და კვების მრეწველობის მქონე, მძიმე მრეწველობა კი ათჯერ გაიზარდა.აშენდა უდიდესი თერმული (ტაშკენტი, 1971 წლიდან, სირდარია, 1975 წლიდან, ნავოი, ანგრენის შტატის რაიონის ელექტროსადგურები) და ჰიდროელექტროსადგურები (ჩარვაკი, 1972 წლიდან),  დაიწყო გაზის (ღაზლის საბადო, 1961 წლიდან) და ნავთობის საბადოების განვითარება და ა.შ. რესპუბლიკაში გაჩნდა მანქანათმშენებლობის სრულიად ახალი დარგები (ელექტროტექნიკური, რადიოელექტრონული, ინსტრუმენტების დამზადება, ავიაცია და სხვ.).
კულტურის განვითარება უზბეკეთში რაშიდოვის დროს
რაშიდოვის დროს 1966 წელს აღადგინეს უზბეკეთის დედაქალაქი ტაშკენტი, აშენდა ახალი მუზეუმები, პარკები, თეატრები და ძეგლები. 1970 წელს აღინიშნა სამარყანდის 2500 წლის იუბილე და ამასთან დაკავშირებით დიდი ღონისძიებები გაიმართა სამარყანდში, გაიხსნა ქალაქის ისტორიის მუზეუმი, ოპერისა და ბალეტის თეატრი. 1977 წელს ცენტრალურ აზიაში პირველად გაიხსნა მეტრო ტაშკენტში.
1969 წელს სამარყანდში გაიმართა საერთაშორისო სიმპოზიუმი თემურიდების პერიოდის ხელოვნების ისტორიაზე. 1973 წელს ფართოდ აღინიშნა ცნობილი მეცნიერის აბუ რეიჰან ალ-ბირუნის 1000 წლის იუბილე და გადაიღეს მხატვრული ფილმი.
რაშიდოვის მმართველობის პერიოდში უზბეკეთში კვლევითი ინსტიტუტების რაოდენობა გაიზარდა 1960 წელს 64-დან 100-მდე 1980-იანი წლების დასაწყისში. შ.რაშიდოვის ინიციატივით ცენტრალურ აზიაში პირველად დაარსდა არქეოლოგიის ინსტიტუტი, რომელიც გაიხსნა 1970 წელს სამარყანდში.
1970 წელს უზბეკეთში ყოველ 10000 ადამიანზე 192 სტუდენტი მოდიოდა.
1970-1980 წლებში რაშიდოვის მხარდაჭერით უზბეკეთში გადაიღეს სამი დიდი ისტორიული სერიალი: "ულუგბეკის საგანძური" ადილ იაკუბოვის ნაწარმოების მიხედვით, 10 ეპიზოდიანი ვიდეოფილმი "ალიშერ ნავოი" აიბეკის რომანის მიხედვით. , კამილ იაშენის რომანი. პირველად გადაიღეს დიდი მხატვრული ისტორიული ფილმები თანამედროვე უზბეკეთის ტერიტორიაზე დაბადებული მსოფლიო მეცნიერების გენიოსებზე: ავიცენა - "გენიოსის ახალგაზრდობა", მირზო ულუგბეკზე - " ულუგბეკის ვარსკვლავი "
1966 წელს უზბეკფილმის კინოსტუდიის ბაზაზე შეიქმნა მულტფილმების წარმოების სახელოსნო. 1968 წელს გამოვიდა პირველი უზბეკური მულტფილმი "მამაცი ბეღურა". 70-იანი წლების შუა ხანებში ანიმაციური სახელოსნო გახდა „თოჯინებისა და დახატული მულტფილმების ასოციაცია“; დამზადდა მულტფილმები: მავზურ მახმუდოვის "ბალადა ფალკონისა და ვარსკვლავისა" და ნაზიმ ტულახოჯაევის "ტბა უდაბნოში", "ხოჯა ნასრედინი".
რაშიდოვი აქტიურად უჭერდა მხარს უზბეკეთის ახალგაზრდა პოეტებსა და მწერლებს. მის ქვეშ უზბეკეთის კულტურაში გამოჩნდნენ ისეთი გამოჩენილი პოეტები, როგორებიცაა ერკინ ვახიდოვი (პოემის „უზბეგიმის“ ავტორი) და აბდულა არიპოვი (პოემის „უზბეკისტონის“ ავტორი).
გაიხსნა მუზეუმები: ალიშერ ნავოის ლიტერატურული მუზეუმი, ს.აინის სახლ-მუზეუმი, აბუ ალი იბნ სინოს მუზეუმი აფშანში, ვ. ლენინის მუზეუმი ტაშკენტში და სხვა. 1980 წელს შ.რაშიდოვის ინიციატივით აღინიშნა უზბეკი და ტაჯიკი პოეტის ორიფ გულხანის 100 წლის იუბილე და გაიხსნა გულხანის მუზეუმი სამარყანდში. გარდა ამისა, კულტურული პოლიტიკის მნიშვნელოვანი ასპექტი იყო სამი მუზეუმ-ნაკრძალის შექმნა: „იჩან-კალა“ ხივაში (1968 წ.), სამარყანდის ერთიანი ისტორიული, არქიტექტურული და ხელოვნების მუზეუმ-ნაკრძალი (1982 წ.) და ბუხარას არქიტექტურული და ხელოვნების მუზეუმი. -რეზერვი (1983).
შ.რ.რაშიდოვის ხელმძღვანელობის პერიოდში უზბეკმა ისტორიკოსებმა დაწერეს და გამოაქვეყნეს 1967-1970 წლებში უზბეკურ და რუსულ ენებზე უზბეკეთის 4 ტომიანი ისტორია. რაშიდოვის გარდაცვალების შემდეგ უზბეკეთის მრავალტომიანი ზოგადი ისტორიები აღარ გამოქვეყნებულა, გარდა ცალკეული ტომებისა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში.
რაშიდოვი და სსრკ საგარეო პოლიტიკა
1957 წელს იგი ახლდა კ.ვოროშილოვს დიპლომატიურ მოგზაურობაში ინდონეზიაში, ბირმაში, ჩინეთსა და ვიეტნამში. რაშიდოვი ბირმაში, ჩინეთსა და ვიეტნამში კოლონიალიზმის წინააღმდეგ მებრძოლების განსაკუთრებულ სიმპათიას იწვევდა. 1957 წელს, როგორც საბჭოთა დელეგაციის ხელმძღვანელმა, მონაწილეობა მიიღო კაიროში აზიისა და აფრიკის ხალხთა სოლიდარობის კონფერენციაში. რაშიდოვს დაევალა მოლაპარაკება ეგვიპტის ხელმძღვანელობასთან.
1962 წლის მაისში იგი ხელმძღვანელობდა საბჭოთა დელეგაციას კუბაში, რომლის ოფიციალური მიზანი იყო თანამშრომლობა სოფლის მეურნეობისა და სარწყავი სფეროში. იგი დაუმეგობრდა ფიდელ.კასტროს და უმასპინძლა მას ტაშკენტში 1963 წელს.
სსრკ საგარეო პოლიტიკის კვალდაკვალ შ. რაშიდოვი ასრულებდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ლიდერების მითითებებს და იყო საურის რევოლუციის აქტიური მხარდამჭერი და მთავარი შუამავალი PDPA- სთან მოლაპარაკებებში.
ავღანეთში საბჭოთა შეჭრის შემდეგ, უზბეკეთის სსრ გახდა მთავარი ბაზა, საკომუნიკაციო და სამხედრო სამეთაურო ცენტრი ( ტაშკენტი იყო თურქესტანის სამხედრო ოლქის ცენტრი). უზბეკეთის დედაქალაქი აქტიურად იყო ჩართული ავღანეთის სახალხო დემოკრატიული პარტიის გასაბჭოებაში. იქ გაიხსნა საკონსულო, იბეჭდებოდა ავღანური გაზეთები და სხვა პროპაგანდისტული მასალები, ხოლო 5000 ავღანელი სტუდენტი გაგზავნეს ადგილობრივ უნივერსიტეტებში სასწავლებლად 1982 წელს.
ამასთან, არ იყო გათვალისწინებული, რომ ავღანეთში უზბეკური თემი მრავალრიცხოვანი იყო და სახალხო დემოკრატიული პარტიის აშკარა შეცდომებმა და ექსცესებმა ბევრი ადგილობრივი უზბეკი მის წინააღმდეგ აქცია. 1983 წლის 26 აპრილს ქაბულში გამოსვლისას ავღანეთის რევოლუციის მეხუთე წლისთავის აღსანიშნავ ცერემონიაზე, რაშიდოვმა გულდასმით ხაზი გაუსვა ავღანური რეფორმების „ეროვნულ-დემოკრატიულ“ ბუნებას, ბაბრაკ კარმალის „კომუნისტური“ რიტორიკის საპირისპიროდ.
ბამბის ბიზნესი
ბრეჟნევის გარდაცვალების შემდეგ ანდროპოვი მოვიდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის თანამდებობაზე, რომელმაც გააძლიერა ბრძოლა კორუფციის წინააღმდეგ. 1983 წლის თებერვალში სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიურომ მიიღო დადგენილება უზბეკეთში ბამბის მოყვანის ბოროტად გამოყენების გამოძიების შესახებ და დაავალა სსრკ პროკურატურას საგამოძიებო კომისიის შექმნა.
1983 წლის 31 ოქტომბერს რაშიდოვი გარდაიცვალა ყარაყალპაკის ასსრ ელიკალას რაიონში. ოფიციალური მონაცემებით, შარაფ რაშიდოვი რესპუბლიკაში მანქანით მოგზაურობისას გულის შეტევით გარდაიცვალა, მისმა პირადმა ექიმებმა რ. ა. კაცენოვიჩმა, აკადემიკოსმა კ. . იულდაშევიმა განაცხადეს, მისი  გადარჩენა ვერ მოასწრეს, უკვე დაგვიანებული იყო.
რაშიდოვი დაკრძალეს ტაშკენტის ცენტრში, პარკში ვ. ლენინის მუზეუმის პირდაპირ. შემუშავდა მემორიალური კომპლექსის მშენებლობის პროექტი, რომელიც შეიძლება გამხდარიყო მოსახლეობის მომლოცველობის ადგილი.
1984 წლის ზაფხულში ტაშკენტში ჩავიდა სკკპ ცენტრალური კომიტეტის თანამშრომელთა ჯგუფი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ცენტრალური კომიტეტის მდივანი ე. ლიგაჩოვი გამართეს უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის XVI პლენუმი, რაშიდოვის ნაცვლად ახალი პირველი მდივნის ასარჩევად. პლენუმზე ყველა გამომსვლელმა, ვინც ცოტა ხნის წინ რაშიდოვის ხსოვნას პატივი მიაგო, მკაცრად  გააკრიტიკა. პლენუმის გადაწყვეტილებით, რაშიდოვის ფერფლი ამოიღეს და ხელახლა დაკრძალეს ჩიგატაის სასაფლაოზე,  კულტურისა და მეცნიერების გამოჩენილი მოღვაწეების, რესპუბლიკის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწეების გვერდით. უზბეკეთის სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად აირჩიეს ი. უსმანხოჯაევი.
გვიანდელ საბჭოთა პერიოდში, სახელი რაშიდოვი მრავალი საბჭოთა მოქალაქისთვის ასოცირდებოდა კორუფციასა და ნეპოტიზმთან, რომელიც განუყოფლად იყო დაკავშირებული საბჭოთა კავშირის ადმინისტრაციულ და მმართველ აპარატთან (იხ. " სტაგნაციის ხანა ").
რაშიდოვი, როგორც მწერალი
რაშიდოვის პირველი ლექსების კრებული „ჩემი რისხვა“ 1945 წელს გამოიცა. რომანში "გამარჯვებულები" (1951), ტრილოგიის პირველი ნაწილი, რომელიც აკავშირებს ომის წლების მოვლენებს და ომის შემდგომ ცხოვრებას, ნაჩვენებია ხალხის ბრძოლა აუთვისებელი მიწების განვითარებისთვის. რომანის გმირები არიან აიკიზი, ალიმჯანი, რაიკომის მდივანი ჯურაბაევი (ნამდვილი ისტორიული პიროვნება მ.ნ. ჯურაბაევი ), რუსი ინჟინერი სმირნოვი. რომანში "უფრო ძლიერი, ვიდრე ქარიშხალი" (1958) იგივე პერსონაჟები მოქმედებენ. კიდევ უფრო ღრმა გახდა პერსონაჟთა შეჯახება, იდეებისა და მსოფლმხედველობის კონფლიქტები. რომანში „სიმწიფე“ (1971) გმირების ევოლუცია დასრულებულია. რომანი „ძლევამოსილი ტალღა“ (1964) ეძღვნება საბჭოთა ხალხის გმირობას ზურგში დიდი სამამულო ომის დროს. რომანტიკული მოთხრობა "ქაშმირის სიმღერა" (1956) ასახავს ინდოელი ხალხის ბრძოლას განთავისუფლებისთვის. 1950 წელს რაშიდოვმა გამოაქვეყნა ჟურნალისტური სტატიების კრებული "ისტორიის წინადადება", 1967 წელს - წიგნი "მეგობრობის დროშა". რაშიდოვის კრიტიკული სტატიები ეძღვნება საბჭოთა ლიტერატურის აქტუალურ პრობლემებს. რაშიდოვის ერთ-ერთი ლექსზე დაწერილი სიმღერა "მე შემიყვარდა" (მუსიკა პ. ბიულ-ბულ ოღლუ ) გახდა "სიმღერა-78"-ის ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:სკკპ-ის XXVI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIV ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:საბჭოთა მწერლები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შრომის ვეტერანის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
გიუნტერ გრასი
გიუნტერ გრასი (Günter Grass ან Graß; დ. 16 ოქტომბერი, 1927, დანციგის თავისუფალი ქალაქი — გ. 13 აპრილი, 2015) — გერმანელი მწერალი, მოქანდაკე, მხატვარი, გრაფიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (1999).
ბიოგრაფია
გიუნტერ გრასი დაიბადა 1927 წლის 16 ოქტომბერს ქალაქ დანციგში (ამჟამად გდანსკი). მისი მშობლები ვაჭრები იყვნენ. მეორე მსოფლიო ომის დროს გაწვეულ იქნა გერმანულ ჯარში და მსახურობდა საავიაციო დანაყოფში. ომის დასრულების შემდეგ 1946 წლამდე ამერიკელთა ტყეობაში გაატარა.
1947–1948 წწ. სწავლობდა ქვისმთლელობას დიუსელდორფში. ამის შემდგომ დიუსელდორფის სამხატვრო აკადემიაში სწავლობდა ქანდაკებასა და ფერწერას. 1953–1956 წლებში ფერწერის შესწავლა გააგრძელა ბერლინის სახვითი ხელოვნების უმაღლეს სკოლაში.
1954 გრასი ცოლად შეირთო ანა შვარცი, რომელსაც 1978 წელს დაშორდა. 1979 წელს ხელმეორედ იქორწინა უტა გრუნერტზე.
1956–1957 წლებში გიუნტერ გრასმა საკუთარი ქანდაკებებისა და გრაფიკული ნაშრომების გამოფენა დაიწყო, ამავე დროს დაიწყო მისი ლიტერატურით გატაცება. იმ დროს გრასი წერდა მოთხრობებს, ლექსებსა და პიესებს, რომელსაც თავად აბსურდის თეატრს მიაკუთვნებდა.
წარმოსახვითი ენით იყო დაწერილი რომანიც „თუნუქის დოლი“ (Die Blechtrommel). ამ რომანისთვის მან მიიღო პრემია „ჯგუფი 47“–ის, რომელშიც თვითონაც მოღვაწეობდა 1957 წლიდან. 1960 წელს ქალაქ ბრემენის ლიტერატურული პრემიის ჟიურის სურდა მიენიჭებინა პრემია რომანისთვის, თუმცა ბრემენის სენატი შეეწინააღმდეგა ამას. 1979 წელს რომანის ეკრანიზაცია გამოვიდა (რეჟისორი – ფოლკერ შლიონდორფი). იმავე წელს ფილმმა „თუნუქის დოლი“ მიიღო კანის კინოფესტივალის მთავარი პრიზი – ოქროს პალმის რტო, და ასევე „ოსკარი“ საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.
გიუნტერ გრასისი მეორე რომანმა „კატა და თაგვი“, რომლის მოქმედებაც მეორე მსოფლიო ომის დროს მიმდინარეობს ქალაქ დანციგში, და მოგვითხრობს ახალგაზრდა იოაჰიმ მალკეს ისტორიას, სკანდალი გამოიწვია. ჰესენის მუშაობისა და ჯანდაცვის მინისტრმა, რომანში ონანიზმის სცენის აღწერის გამო, მოითხოვა ფედერალური ორგანოებისგან ჩაეტარებინათ რომანის კვლევა, როგორც ამორალური შინაარსის მქონე. თუმცა საზოგადოების პროტესტის შემდეგ მინისტრი იძულებული გახდა უკან დაეხია.
არჩევნებში გრასი მხარს უჭერდა გერმანიის სოციალ–დემოკრატიულ პარტიას და შემდგომში მისი წევრიც გახდა 1982 წელს. 1990 წელს იგი გერმანიის გაერთიანების წინააღმდეგ გამოდიოდა. იგი თვლიდა, რომა გაერთიანებული გერმანია კვლავ მილიტარისტულ ქვეყნად აღორძინდებოდა.
1985 წელს გრასმა ჯაზური მუსიკის წარმომადგენელ გიუნტერ ზომერთან ერთად გამოუშვა მრავალი უჩვეულო ჩანაწერი, სადაც იგი კითხულობს საკუთარ ნაწარმოებებს ზომერის მუსიკის თანხლებით.
1999 წელს, 72 წლის ასაკში გიუნტერ გრასმა მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში.
2005 წელს ჩამოაყალიბა ლიტერატურული წრე – „ლიუბეკის ლიტერატურული შეხვედრები“. ამჟამად გიუნტერ გრასი ცხოვრობს ქალაქ ლიუბეკში. ლიუბეკშივეა მისი სახლი, რომელშიც ინახება ყველა მისი ხელნაწერი. 2012 წელს მან გამოაქვეყნა ლექსი „ის რაც უნდა ითქვას“, სადაც გააკრიტიკა ისრაელი მისი სამხედრო პროგრამის გამო. შედეგად გრასი ისრაელში პერსონა ნონ-გრატად გამოაცხადეს
ციტატა
ნობელის პრემიის მიღებისას გიუნტერ გრასმა წარმოსთქვა:
''„ჩვენ შიშით ვაკვირდებით, რომ კაპიტალიზმი, მას შემდეგ რაც მისი ძმა სოციალიზმი მკვდრად გამოცხადდა, განდიდების მანიითაა შეპყრობილი... “''
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები კატეგორია:გერმანელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:გერმანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:გეორგ ბიუხნერის პრემიის მფლობელები კატეგორია:გერმანელი ავტობიოგრაფები კატეგორია:გერმანელი ესეისტები კატეგორია:გერმანულენოვანი პოეტები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მოქანდაკეები კატეგორია:გერმანელი მემუარისტები კატეგორია:გერმანელი სოციალისტები კატეგორია:მაგიური რეალიზმის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მოქანდაკეები კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი პოეტები კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ნარე არღამანიანი
ნარე არღამანიანი (Նարե Արղամանյան; დ. 21 იანვარი, 1989 წელი, ვანაძორი, სომხეთი) — სომეხი პიანისტი, რომელმაც განათლება მიიღო ვენის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უნივერსიტეტში, ჰაინც მეჯიმორეკის ხელმძღვანელობით. ის ყველაზე ცნობილია 2008 წელს მონრეალის საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსში გამარჯვებით.
ბიოგრაფია
ნარე არღამანიანი დაიბადა 1989 წლის 21 იანვარს ვანაძორში, სომხეთი. მან დაიწყო ფორტეპიანოზე დაკვრა ხუთი წლის ასაკში. რვა წლის ასაკში იგი ჩაირიცხა ერევნის პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის მუსიკალურ სკოლაში, სადაც სწავლობდა ალექსანდრე გურგენოვთან. 2004 წელს ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა სტუდენტი, რომელიც ჩაირიცხა ვენის მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უნივერსიტეტში და სწავლობდა ჰაინც მეჯიმორეკთან.
არღამანიანმა მოიგო 2008 წელს მონრეალის საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსი.
2009-2010 წლებში არღამანიანის დებიუტი შედგა ნიუ-იორკში ფრიკის კოლექციაში. მან ასევე დაუკრა სან ფრანცისკოში, რის შედეგადაც ის ხელახალი მიიწვიეს ,,ახალგაზრდა ოსტატების სერიაზე" 2011 წელს. მან დაუკრა მაიამიში, დეტროიტში, მინეაპოლისში, კანზას სიტიში, სან ხუანსა და ფრესნოში. კონცერტებზე მან შეასრულა სენ-სანენის მე-5 კონცერტი ვინიპეგის სიმფონიასთან ერთად, სენ-სანენის მე-2 და მოცარტის ორმაგი კონცერტი I Musici de Montreal- თან და ,,იმპერატორის" კონცერტი მაკგილის კამერულ ორკესტრთან ერთად. მან ასევე დაუკრა პორტლენდის საერთაშორისო საფორტეპიანო სერიებზე, ასევე სინგაპურის საერთაშორისო საფორტეპიანო ფესტივალზე. იგი ასევე იყო მიწვეული შლეზვიგ-ჰოლშტეინის მუსიკალურ ფესტივალზე და დაუკრა საერთაშორისო ფესტივალებზე, მათ შორის Tanglewood Festival, Festival de Lanaudière, Festspiele Mecklenburg-Vorpommern და Colmar Festival.
არღამანიანს მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ საერთაშორისო ფესტივალში, მათ შორის კოლმარის ფესტივალზე, მევიოლინე ვლადიმერ სპივაკოვის მოწვევით. 2006 წელს მან მონაწილეობა მიიღო სან-ფრანცისკოს მუსიკალურ სერიაზე გუზიკის ფონდის ეგიდით, ხოლო 2004 წელს იყო სოლისტი Mont Blanc Symphony France–ში გრიგის საფორტეპიანო კონცერტში. 2003 წელს ნარე არღამანიანი ესტუმრა ნიუ-იორკს, ლოს-ანჯელესს, ბოსტონსა და ვაშინგტონს. 2002 წელს მოსკოვის კამერულ ორკესტრთან ერთად ჩავიდა მოსკოვში, ხოლო სომხეთის ეროვნულ კამერულ ორკესტრთან კონცერტი გამართა ერევანსა და ბერლინში. მან ჩაწერა რამდენიმე ჩანაწერი, მათ შორის ორი პენტატონისთვის, ერთი ლისტის საფორტეპიანო კონცერტი და მეორე რახმანინოვის საფორტეპიანო ნაწარმოებები. მან ასევე ჩაწერა რახმანინოვის მეორე საფორტეპიანო სონატა და ლისტის საფორტეპიანო სონატა ანალექტასათვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:მუსიკოსები ეროვნების და ჟანრის მიხედვით კატეგორია:მუსიკოსები ადგილმდებარეობის მიხედვით კატეგორია:მუსიკოსები ეთნიკური წარმომავლობის მიხედვით კატეგორია:პიანისტები კატეგორია:პიანისტები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:პიანისტები ჟანრის მიხედვით კატეგორია:პიანისტები ჟანრისა და ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:პიანისტები საუკუნის მიხედვით
Lasioglossum littorale
სქოლიო
littorale
აკაპონეტა (მდინარე)
აკაპონეტა (Río Acaponeta) — მდინარე მექსიკაში, მიედინება დურანგოსა და ნაიარიტის შტატების ტერიტორიაზე და უერთდება წყნარ ოკეანეს. სიგრძე 233 კმ. აუზის ფართობი 5.603,9 კმ².
კატეგორია:მექსიკის მდინარეები
იფნარი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)
იფნარი — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჭივჭავის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაჟანი
230px|thumb|არაჟნის ბუტერბროდი არაჟანი — რძის პროდუქტი, რომელიც რძემჟავური დუღილის შედეგად მიიღება. ამზადებენ რძის ნაღებისაგან, რომელსაც პასტერიზაციის შემდეგ 18-20°C აცივებენ და რძემჟავა ბაქტერიების წმინდა კულტურით ადედებენ. შედედებულსა და გაცივებულ ნაღებს ერთიდან ორ დღემდე აყოვნებენ სპეციალურ სათავსში, 2-6°C ტემპერატურაზე. არაჟნის დამზადება შეიძლება აგრეთვე ახალი კარაქისა და ცხიმგაცლილი რძის ემულსიისაგან, რომელიც ხარისხით ნაღებს უახლოვდება.
არაჟანი შეიცავს ცხიმს, ცილას, ნახშირწყლებს, A ვიტამინსა და თიამინს. არაჟნის ხარისხი დამოკიდებულია მის ცხიმიანობაზე. უმაღლესი ხარისხის არაჟანი 36% ცხიმს შეიცავს, პირველი ხარისხისა კი — 30%-ს. რაც უფრო ცხიმიანია არაჟანი, მით უფრო დაბალია მისი მჟავიანობა.
ამ სახით, არაჟანი გავრცელებულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში. მსგავსია დასავლეთ ევროპული კრემ ფრეშის (crème fraîche), მაგრამ გაცილებით მსუყე და სქელია ცხიმის შემცველობის გამო და უფრო მჟავეა გემოთი. არ იჭრება ცხელ კერძში დამატებისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რძის ნაწარმი კატეგორია:სლავური სამზარეულო
მიხეილ ალოიანი
მიხეილ (მიშა) სურენის ძე ალოიანი (დ. 23 აგვისტო 1988, ბამბაკაშატი, სომხეთის სსრ) — რუსი მოკრივე, წარმოშობით ქურთ-იეზიდი, რუსეთის სამგზის ჩემპიონი (2009–2011), ევროპის ჩემპიონი (2010), მსოფლიო თასის მფლობელი (2008), მსოფლიო ჩემპიონი (2011), ოლიმპიურ თამაშთა პრიზიორი (2012). რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2010).
ენისელი
ენისელი — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, მდინარების ჩელთისა და ინწობის შუამდინარეთში. თელავი-ყვარელის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 440 მეტრი, ყვარლიდან 24 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1424 ადამიანი.
რადვილიშკის რაიონი
რადვილიშკის რაიონი (Radviliškio rajonas) — რაიონი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, შიაულიაის მაზრაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — რადვილიშკისი.
დასახლებული პუნქტები
მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
თვითმმართველობა
რაიონი მოიცავს 13 სამამასახლისოს: