cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე
ისტორია
ბურჯებიდან წაწყებული, იმ სამ სართულიანი, მშვენიერი ნაგებობით, რომელიც მეფეთა სასახლეში იყო განთავსებული, ყველაფრის ასაშენებლად, ძირითადად გამოყენებული იყო თიხა და ლატერიტი. ერთ-ერთი ადგილი, საიდანაც ლატარიტს მოიპოვებდნენ, დღესაც შეგიძლიათ იხილოთ ანანდა სატრალაიას (ადგილობრივი სკოლის) შენობაში.
დედაქალაქის ძირითადი მახასიათებლები იყო :
1505 წელს პორტუგალიელები პირველად ჩამოვიდნენ კუნძულზე და მეფემ ისინი მიიღო, თუმცა მათ სამხედრო და მონოპოლისტური ინტერესები ჰქონდათ და 1565 წლისთვის, ქალაქზე კონტროლი მოიპოვეს. მეზობელი სამეფოს, სიტაკავას განმეორებით შეტევას ვეღარ გაუძლეს და პორტუგალიელებმა, რომლებმაც კოლომბო ახალ დედაქალაქად აქციე, ქალაქი მიატოვეს.
იმ ეპოქების სხვა ქალაქების მსგავსად შრი ჯეიავარდანაპურა, უსაფრთხოების ყველა წესის გათვალისწინებით აშენდა. მთიანი მხარე მთელს ქალაქს იცავდა, ხოლო იმ თხრილისა და ჭაობების კვალი, გარკვეულ ადგილებში დღემდე შემორჩა. ჭაობის ნაწილების გასწვრივ, დასახლებულებმა უკვე ააშენეს სახლები, ავტოფარეხები და საპირფარეშოებიც კი. ციხე-სიმაგრის ურბანიზაცია მე-19 საუკუნეში დაიწყო. არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი მასალები კვლავ სამშენებლოდ გამოიყენეს და დრემდე იყენებენ.
საკანონმდებლო ორგანო
კოლომბოს ყოფილი დედაქალაქიდან, სამთავრობო დაწესებულებები გადატანის პროცესი დღემდე მიმდინარეობს.
მუნიციპალური სტრუქტურა
'კოტეს ურბანული განვითარების საბჭო' შეიქმნა 1930-იან წლებში, რაჟაგირაში მდებარე თანამედროვე შენობაში. ეს იყო კოტეს ურბანული საბჭოს წარმატება, რომელმაც თავისი ფართობის დიდი ნაწილი გამოყო და ბორელას კოლომბოს მუნიციპალური საბჭოს პალატაში მოაქცია, მაშინ როცა ბათარამულას საქალაქო საბჭო დაიშალა და მისი მცირე მონაკვეთი კოტეს ურბანულ საბჭოს მიენიჭა.1997 წელს კოტეს ურბანული საბჭო გადაკეთდა შრი ჯეიავარდენეპერას კოტეს მუნიციპალიტეტის საკრებულოდ, ხოლო პირველი მერი იყო ჩანდრა სილვა.
მუნიციპალურ საბჭოში (MMC), პროპორციულობის პრინციპით არჩეული 20 წევრია. სულ 18 პალატაა, თუმცა ახლა, ინდივიდუალური წარმომადგენლობის გარეშე, ისინი მხოლოდ საარჩევნო უბნების როლს ასრულებენ.
ინფრასტრუქტურა
ერთადერთი სარკინიგზო მაგისტრალი და ავტობუსის მთავარი ტერმინალი მდებარეობს ნუგეგოდაში. პიტა კოტაში განთავსებულია ავტობუსის 'შვილობილი' სადგურები. ამ ქალაქს ავტობუსები გამართულად ემსახურებიან, მათი საცავი/საწყობი კი უდაჰამულაში მდებარეობს. 2005 წელს, სამგზავრო გემის სერვისი უნდა დასრულებულიყო და უნდა დაწყებულიყო პარლამენტის კვანძის მახლობლად ბატარამულაში და დასრულებულიყო ვალავეტის არხის მახლობლად. თითოეული მოგზაურობისთვის დაახლოებით 30 წუთია საჭირო, მას სადგურები უნდა ჰქონოდა : კოტეს მარშში, ნავალაში, ღია უნივერსიტეტში, აპოლონის საავადმყოფოში, დუბლირების გზაზე, ველავატსა და კოლომბოში, წმინდა პეტრეს კოლეჯში. შრი-ლანკის საზღვაო ძალები ამ დროისთვის, საპილოტე პროექტებს ახორციელებენ.
ჯანმრთელობა
მადიველაში, შინ ჯეიავარდენაპურას ჰოსპიტალში განთავსებული მთავარი საავადმყოფო იაპონიის მთავრობის საჩუქარია. რაჯაგირიაში Eye & ENT საავადმყოფოა, ხოლო ნავალში კიდევ ერთი სამშობიარო კლინიკის მშენებლობა მიმდინარეობს. მცირე სამედიცინო ცენტრი, რაჯაგირის ცისფერი ჯვრის საავადმყოფო, აღჭურვილია დიაგნოსტირებისათვის საჭირო ყველა ძირითადი ტექნოლოგიით.
განათლება
კოტეში არაერთი კერძო და საჯარო სკოლაა. ეროვნული სკოლები (რომლებსაც სახელმწიფო მართავს), სამთავრობო სკოლები (რომლებსაც პროვინციის საბჭოები მართავენ), ნახევრად სამთავრობო/კერძო ან საერთაშორისო კოლები (რომლებსაც მართავენ რწმუნებულები). კუნძულზე ყველაზე გრძელი,შრი ჯეიავარდენეპურა მაჰა ვიდიალაის სკოლაა, რომელიც ადრე ქრისტიანული სკოლის სახელით იყო ცნობილი, რომელიც მდებარეობს პიტა კოტოში. პანდა კოტოში მდებარეობს ქალაქის უძველესი ბუდისტური სკოლა ანანდა სასტრალაია.
განათლების სამინისტრო ისევე როგორც საგამოცდო ცენტრი, დაფუძნებულია კოტეში. ამ არეალში მცხოვრები სტუდენტების დიდი ნაწილი, კოლუმბოს სამთავრობო კოლეჯებსა და საერთაშორისო სკოლებში სწავლობენ. ნავალაში მდებარეობს ღია უნივერსიტეტი, ხოლო შრი ჯეიჯარდენეპურას უნივერსიტეტი, ნუგოდაში.
კლიმატი
შრი-ჯაიავარდენეპურა კოტე ხასიათდება ტროპიკული ტყეების, ჯუნგლების კლიმატით. ეკვატორულ კლიმატს თან ახლავს ციკლონები და ტემპერატურის მცირედი ცვალებადობა, მთელი წლის განმავლობაში. ქალაქი მეტად მშრალი და ნოტიო კლიმატით ხასიათდება. როგორც წესი, თებერვალი ყველაზე მშრალი თვეა, ნალექების საშუალო მაჩვენებელი 66 მმ. ამასთან, საშუალო წლიური ნალექების მინიმალური ზღვარია 60 მმ, სწორედ ამიტომ მიეკუთვნება შრი-ჯაიავარდენეპურა კოტე ტროპიკული ტყეების კლიმატს.
სპორტი და დასვენება
ამ ურბანულ რეგიონში, კრიკეტი ყველაზე პოპულარული სპორტია, ისევე როგორც ქვეყნის მასშტაბით და როგორც წესი, თამაშები ქალაქის ირგვლივ მდებარე ტერიტორიებზე განთავსებულ სარეკრეაციო ზონებში იმართება. საფეხბურთო გაერთიანება, ერთ დროს ყველაზე პოპულარული იყო კოლომბოში, თუმცა 1980 წლის შემდეგ, კრიკეტით ჩანაცვლდა. EW Perera Park ის საფეხბურთო მოედანი, ერთდროულად ოთხმა ცალკეულმა საფეხბურთო კლუბმა გამოიყენა. ეს მოედანი რაჯაგირიაში, 1970იან წლებში აშენდა. 1990-იან წლებში, კოტეს მუნიციპალიტეტის საკრებულომ ააშენა ჭანდრა სილვას სტადიონი, რათა ჩაენაცვლებინა EW Perera Grounds. მიწის ნაკვეთები გაიყიდა, მოგვიანებით კი HSBC-ის კორპუსების ასაშენებლად გამოიყენეს. 2007 წელს მუნიციპალიტეტმა, ურბანული განვითარების სამინისტროს დახმარებით, დაასრულა ახალი ჩანდრა სილვას სტადიონის პირველი ეტაპის მშენებლობა.
სპორტის დანარჩენ სახეობებს, ძირითადად მხოლოდ მრავალრიცხოვან კლუბებსა და სპორტულ დარბაზებში თამაშობენ, ასეთებია: ჩოგბურთი, ბილიარდი, ცხენოსნობა, დახურული კრიკედი, ბადმინტონი და მაგიდის ჩოგბურთი.
ურელსო ტრანსპორტი
მინი|სატვირთო, ურელსო ტრანსპორტი ურელსო ტრანსპორტი — ტრანსპორტის სახესხვაობა. ეწოდება ყველა სახეობის სახმელეთო ტრანსპორტს, რომელიც არ იყენებს სარელსო საშუალებებს. ურელსო ტრანსპორტის გადაადგილებისათვის საკმარისია ყველა არსებული მყარი და მოსწორებული ზედაპირის არსებობა. ინტენსიური და რეგულარული მოძრაობის შედეგად იგი თავისთავად წარმოიქმნება, თუმცა ხშირ შემთხვევაში იქმნება მათი სპეციალური გამაგრების საჭიროება სხვადასხვა მასალების გამოყენებით. გზა, რომელიც მოკლებულია მყარ საფარს მშრალ სეზონში მნიშვნელოვნად ამტვერებს გარემო პირობებს.
ურელსო ტრანსპორტის მნიშვნელოვან საშუალებას წარმოადგენს გამტარიანობა, ე.ი. მოძრაობის შესაძლებლობა უსწორმასწორო ან რბილ გრუნტზე. მუხლუხა ტრანსპორტის შემთხვევაში ადგილი აქვს მყარი საფრის დანგრევას. ურელსო ტრანსპორტის სახეობებია: ავტობუსი, ტროლეიბუსი, ველომობილი, ველოსიპედი, მოტოციკლი და ა.შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურელსო ტრანსპორტი
ვასილ ბარვინსკი
ვასილ ალექსანდროვიჩ ბარვინსკი (უკრ: Василь Олександрович Барвінський; დ. 20 თებერვალი, 1888, ტერნოპოლი ― 9 ივნისი, 1963, ლვოვი) ― უკრაინელი კომპოზიტორი, პიანისტი, მუსიკის კრიტიკოსი, პედაგოგი და დირიჟორი. XX საუკუნის უკრაინის მუსიკალური კულტურის ცნობილი წარმომადგენელი.
ხელოვნების დოქტორი (1940), პრაღის უკრაინული უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1938).
ბიოგრაფია
ვასილ ბარვინსკი 1888 წლის 20 თებერვალს, ტერნოპოლში არისტოკრატიული წარმოშობის ოჯახში დაიბადა. მამამისი ალექსანდრე ბარვინსკი ცნობილი უკრაინელი პედაგოგი, პოლიტიკოსი და საზოგადო მოღვაწე იყო. მუსიკის პირველი გაკვეთილები დედასთან მიიღო, რომელიც მომღერალი და პიანისტი იყო.
მუსიკალური განათლება ლვოვის კონსერვატორიაში მიიღო კაროლია მიკულისა და ვილემა კურცას ხელმძღვანელობით. კონსერვატორიის დასრულების შემდეგ, 1906 წელს ლვოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. ერთი წლის შემდეგ მუსიკალური განათლების გასაგრძელებლად პრაღაში გადავიდა. კარლოვის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის ფაკულტეტზე სწავლობდა, სადაც პროფესორ ვიტეზსლავ ნოვაკის ხელმძღვანელობით ცნობილი ჩეხი მუსიკოსების ლექციებს ისმენდა.
სწავლის დროს პირველი ვრცელი ნაშრომი „უკრაინული რაფსოდია“ დაწერა. 1912-1914 წლებში ნიკოლოზ ლისენკოს სახსოვრად საფორტეპიანო სექსტეტი დაწერა. 1915 წელს ლვოვში დაბრუნდა, ქოროს ხელმძღვანელობდა და კონცერტებზე გამოდიოდა.
1915-1939 წლებში ლვოვის მიკოლა ლისენკოს სახელობის ეროვნული მუსიკალური აკადემიის პროფესორი და დირექტორი იყო. 1939-1941 და 1944-1948 წლებში ლვოვის კონსერვატორიის პროფესორი და დირექტორი იყო. 1939 წელს დასავლეთ უკრაინის სახალხო ასამბლეის დეპუტატად აირჩიეს.
1948 წელს ბარვინსკის 10 წლით პატიმრობა მიუსაჯეს. 1958 წელს გათავისუფლებისა და რეაბილიტაციის შემდეგ ბარვინსკიმ სახელმწიფო მოხელეების მიერ განადგურებული ნამუშევრების აღდგენა დაიწყო.
ვასილ ბარვინსკი 1963 წლის 9 ივნისს გარდაიცვალა. დაკრძალულია ლიჩაკოვის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1936 კატეგორია:უკრაინელი კლასიკოსი კომპოზიტორები კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
გიორგი სოღოიანი
გიორგი სოღოიანი (დ. 7 ივლისი, 1997) — ქართველი მოციგავე. 2018 წელს მონაწილეობა მიიღო ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე. დაიკავა 32-ე ადგილი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოციგავეები
კინჩხაფერდი
კინჩხაფერდი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი). მდებარეობს მდინარე ოკაცეს (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1020 მეტრი, ხონიდან 28 კილომეტრი. სოფელში არის დაახლოებით 100 მეტრის სიმაღლის ჩანჩქერი.
სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Cp
cp — is a UNIX-ის ბრძანება ფაილებისა და საქაღალდეების კოპირებისათვის.
საფრენი აპარატები
მინი|საფრენი_აპარატები საფრენი აპარატები — დედამიწის ატმოსფეროში ან კოსმოსურ სივრცეში ფრენებისათვის განკუთვნილი საშუალებები. ისინი იყოფიან აეროსტატიკურ საფრენ აპარატებად (აეროსტატი, მ.შ. დირიჟაბლი, სტრატოსტატი), რომლებიც ჰაერზე მსუბუქია; აეროდინამიკურ-საავიაციო საფრენ აპარატებად, რომლებიც ჰაერის გარსს ამწევი ძალის შესაქმნელად იყენებენ (თვითმფრინავი, პლანერი, შვეულმფრენი, ავტოჟირი); კოსმოსურ საფრენ აპარატებად (კოსმოსური აპარატები), რომლებიც ფრენებს ახორციელებენ კოსმოსურ სივრცეში; რაკეტებად, რომლებსაც შეუძლიათ როგორც ატმოსფეროში, ასევე უჰაერო სივრცეში მოძრაობა.
*
Cp
მაგალითი
ფაილის სხვა საქაღალდეში კოპირება cp [-fHip] [--] sourcefile... targetdirectory
საქაღალდის საქაღალდეში კოპირება (გამოიყენება -r ან -R) cp -r|-R [-fHip] [--] sourcedirectory... targetdirectory
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუნიქსი კატეგორია:სტანდარტული იუნიქსის პროგრამები
Cp Cp Cp Cp
მაიტრეა
thumb|ბუდდჰა მაიტრეას 32 მ-იანი ქანდაკება, ნურბას ველი, [[ლადაქი, ინდოეთი.]] მაიტრეა (	სანსკ: मैत्रेय მაიტრეჲა; პალი: მეტტეჲა; ბირმ: အရိမေတ္တေယျ Arimeiteiya; ჩინ: 彌勒菩薩 Mílè Púsa; 弥勒菩薩 მიროქუ ბოსაცუ; 미륵보살 მირიკ ბოსალ; მონღ: ᠮᠠᠶᠢᠳᠠᠷᠢ᠂ ᠠᠰᠠᠷᠠᠯᠲᠣ; Майдар, Асралт; Mayidari, Asaraltu; ტიბ: བྱམས་པ་ ვაილი: Byams Pa ჯამ პა; ვიეტ: Di-lặc (Bồ Tát); ტაი: ศรีอรายะ Sriaraya) ბუდისტურ ესქატოლოგიაში არის ამ სამყაროს მომავლის ბუდდჰა. ზოგ ბუდისტურ ლიტერატურაში, მაგ. ამიტაბჰას სუტრასა და ლოტოსის სუტრაში მოიხსენიება აჯიტა ბოდჰისატტვად.
ბუდისტურ ტრადიციაში, მაიტრეა არის ბოდჰისატტვა, რომელიც გაჩნდება დედამიწაზე, უმოკლეს ხანში მიაღწევს სრულ გასხივოსნებას და ასწავლის წმინდა დჰარმას. წმინდა წერილთა თანახმად, მაიტრეა ბუდიზმის დამაარსებელ ისტორიულ ბუდდჰა შაკიამუნის მემკვიდრე იქნება. მაიტრეას მოსვლა ნაწინასწარმეტყველევია ჯამბუდვიპაში, როდესაც დჰარმა დაივიწყება. ის ყველა ბუდისტური სკოლის თერავადას, მაჰაიანასა და ვაჯრაიანას კანონიკურ ლიტერატურაშია და ყველა ბუდისტი აღიარებს, რომ იგი მოვა, როდესაც დედამიწაზე დჰარმას დაივიწყებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოდჰისატვები კატეგორია:ბუდიზმი
პარატახტიანი ტიფი
მინი|250პქ|პარატახტიანი ტიფისგან გამოწვეული გამონაყარი პარტახტიანი ტიფი — ეპიდემიური ინფექციური დაავადება, რომელიც ხასიათდება ციკლური მიმდინარებით, ცხელებით, სპეციფიკური ეგზანთემით, ცენტრალური ნერვული სისტემისა და სისხლძარღვების დაზიანებით.
ეტიოლოგია
დაავადების გამომწვევია პროვაჩეკის რიკეტსია – Rickettsia prowazekii; ინფექციის წყაროა დაავადებული ადამიანი; ინფექციის გადამტანია ტანსაცმლის ტილი. თავისა და ბოქვენის ტილები ასევე შესაძლოა იყვნენ გადამტანები, მაგრამ მათი ეპიდემიოლოგიური როლი შედარებით ნაკლებია. ინფექციური პროცესი პარტახტიანი ტიფის დროს მიმდინარეობს მყარი და ხანგრძლივი იმუნიტეტის განვითარებით.
კლინიკა
ინკუბაციური პერიოდი მერყეობს 5-დან 25 დღემდე. განასხვავებენ დაავადების მსუბუქ, საშუალოდ მძიმე, მძიმე და ძალიან მძიმე მიმდინარეობას. დაავადება იწყება ტემპერატურის მომატებით, თავბრუსხვევით და თავის ტკივილით, სისუსტით, შემცივნებით და ოფლიანობით, დამტვრეულობის შეგრძნებით მთელს სხეულში, წყურვილითა და მადის დაქვეითებით. აღნიშნული მოვლენები სწრაფად ძლიერდება, განსაკუთრებით მატულობს თავის ტკივილი. აღინიშნება უძილობა, ტკივილი კუნთებსა და სახსრებში, ეიფორიისა და აგზნების მდგომარეობები. გამოხატულია სახისა და კონიუნქტივის ჰიპერემია. ავადმყოფობის მესამე დღეზე ჩნდება გამონაყარი, რომელიც მდებარეობს კონიუნქტივის გარდამავალ ნაოჭებზე ერთეული პეტექიების სახით, ასევე ენანთემა რბილ სასაზე; დიდდება ელენთა, აღინიშნება ზომიერი ქოშინი, ტაქიკარდია, გულის ტონების მოყრუება. ავადმყოფობის მე – 4 – 6 დღეზე ჩნდება უხვი როზეოლურ – პეტექიური გამონაყარი გულმკერდის, მუცლის, ზედა კიდურების მომხრელების კანზე. გამონაყრის ელემენტებს 3 – 5 დღის განმავლობაში აქვთ ვარდისფერი, წითელი ან ციანოზური შეფერილობა, შემდგომში ისინი ფერმკრთალდება, ხოლო პეტექიები ხდებიან პიგმენტირებულნი. დაახლოებით 7 – 9 დღის შემდეგ გამონაყარი ქრება. გამონაყრის გამოჩენასთან ერთად უფრო გამოხატულია კონიუნქტივალური გამონაყარი და ენანთემა, ასევე დარღვევები ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ. ქვეითდება არტერიული წნევა, აღინიშნება გულის ტონების მოყრუება და საზღვრების გადიდება, სისუსტე, თავის ტკივილი, უძილობა; დამახასიათებელია აგზნება, მოუსვენრობა; ვლინდება თავის ტვინის გარსების დაზიანების სიმპტომები: სუსტადაა გამოხატული კეფის კუნთების რიგიდობა. ავადმყოფს მადა დაქვეითებული აქვს; ენა მშრალია, დაფარულია რუხი – ჭუჭყისფერი ნადებით, ღვიძლი და ელენთა გადიდებულია. სხეულის ტემპერატურა დაავადების მე – 5 დღეზე აღწევს მაქსიმუმს (39 – 400) და ნარჩუნდება 12 – 14 დღემდე, შემდგომი 2 – 3 დღის განმავლობაში ნორმალიზაციით. გამოჯანრთელება იწყება ტემპერატურის დაქვეითებით და ინტოქსიკაციის შემცირებით. ნორმალური ტემპერატურის მე – 3 – 5 დღეზე ღვიძლი და ელენთა ნორმაში დგება; სრული გამოჯანმრთელება დგება დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ ტემპერატურის ნორმალიზაციიდან. გართულებები: პნევმონია, ვენების თრომბოზი, ოტიტები და სხვ.
დიაგნოზი
დიაგნოზის დასადასტურებლად გამოიყენება კომპლემენტის შებოჭვის რეაქცია პროვაცეკის რიკეტსიებთან და აგლუტინაციის რეაქცია. ანტისხეულები ვლინდება დაავადების მე – 2 კვირაზე.
მკურნალობა
ინიშნება ანტიბიოტიკები; პროგნოზი კეთილსაიმედოა. პროფილაქტიკა. რეკონვალესცენტებს გამოწერენ ტემპერატურის ნორმალიზაციიდან მე – 12 დღეზე. ეპიდემიოლოგიური ჩვენების მიხედვით ტარდება სპეციფიკური პროფილაქტიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზოონოზები
გიორგი დადიშქელიანი
გიორგი (ჯანსუღ) თენგიზის (ნიკოლოზის) ძე დადიშქელიანი (დ. 23 აგვისტო, 1858, მესტია, — გ. 1921) — რუსეთის არმიის გენერალ–მაიორი (1917).
ბიოგრაფია
ეცერ-ცხუმარის მფლობელ დადიშქელიანთა შთამომავალი (ჯანსუღ დადიშქელიანის შვილიშვილი). დაამთავრა თბილისის კლასიკური გიმნაზია და იუნკერთა სასწავლებელი. 1876 წლიდან მსახურობდა ერევნის ლაიბგვარდიის გრენადერთა პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). 1885 წლიდან ქუთაისის გუბერნიის სამხედრო-ადმინისტრაციულ უწყებებში მუშაობდა. 1893-1899 წლებში იყო ოზურგეთის, ზუგდიდის, რაჭის და ქუთაისის მაზრების უფროსი. სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა გლეხთა გამოსვლების ჩახშობაში, ყაჩაღური ბანდების დევნაში. 1906 წელს დაინიშნა ქუთაისის ვიცე-გუბერნატორად, ამავე წელს გადაიყვანეს ყარსის ოლქის გუბერნატორად. 1908 წლიდან დაღესტნის სამხედრო გუბერნატორის თანაშემწე იყო. 1912-1915 წლებში სამხედრო სამსახურთან ერთად ბაქოს ოკრუგის საპატიო სამოქალაქო მოსამართლის მოვალეობასაც ასრულებდა. 1915 წლის ივნისიდან 1917 წლის იანვრამდე მუშაობდა დაღესტნის სამხედრო გუბერნატორად. მისი ორივე ვაჟი I მსოფლიო ომის ფრონტზე დაიღუპა. 1917 წლის ოქტომბერში ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო პენსიაზე გავიდა და თბილისში დასახლდა. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებითა და საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორის ჯვრით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1858 გიორგი კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
ბოტნიის ყურე
ბოტნიის ყურე (Pohjanlahti; Bottniska viken) — ყურე ბალტიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში, მისგან აღმოსავლეთით მდებარეობს ფინეთი, დასავლეთით კი ― შვედეთი და ალანდის კუნძულები.
ყურის სიგრძე შეადგენს 725 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 80-240 კილომეტრს. ბოტნიის ყურის საშუალო სიღრმე შეადგენს 60 მეტრს, ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 295 მეტრს. ზედაპირის ფართობია 117.000 კმ². უკიდურეს ჩრდილოეთით მდებარეობს ბოტნიის უბე. ყურეში ზღვის წყლის სიმლაშე მნიშვნელოვნად მცირეა, ვიდრე ბალტიის ზღვაში. ბინადრობს საკმაოდ ბევრი მტკნარი წყლის თევზი. ყურე ხუთი თვის განმავლობაში გაყინულია.
ზედაპირული დინება საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებისაა. ძირითადი პორტებია: რაუმა, პორი, ვაასა, კოკოლო, ოულუ, კემი და ევლე, ჰუდისკვალი, სუნდსვალი, უმეო, ლულეო (შვედეთი).
ვერტიკალური ფერმა
thumb|340px|ვერტიკალური ფერმების პროექტები ვერტიკალური ფერმა (vertical farming) — ურბანულ მაღლივ შენობებში სოფლის მეურნეობის ფორმის კონცეფცია. ამგვარ მაღლივ შენობებში სათბურის გამოყვანის მეთოდებით და რესურსების მუდმივი ხელმეორე გამოყენებით შესაძლებელია ხილის, ბოსტნეულის, თევზისა და პირუტყვის მოყვანა/გამოზრდა, რაც მომავლის ქალაქებს არსებობისთვის საკუთარ რესურსებს შეუქმნის.
ამ კონცეფციის ბოლოდროინდელი კვლევა ძირითადად ეკუთვნის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ბუნების სიჯანსაღის მეცნიერებისა და მიკრობიოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორ დიკსონ დესპომიეს. ამ იდეის განხორციელების ჩანაფიქრით შენობების პროექტები მოამზადეს ენდრიუ კრანისმა, კოლუმბიის უნივერსიტეტი, გორდონ გრაფმა, ვატერლოოს უნივერსიტეტი, კრის ჯეიკობსმა, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, და ფირმამ SOA Architects, პარიზი, საფრანგეთი, რომლებმაც თავის მხრივ ეს კონცეფცია მსოფლიოს ყურადღების ქვეშ მოაქციეს.
ვერტიკულური ფერმის პოტენციური დადებითი მხარეები ბევრია. უპირველეს ყოვლისა, მოსავალს არ ავნებს ამინდი. მეორე, საკვების მოყვანა შესაძლებელი იქნება მთელი წლის განმავლობაში, სეზონისდა მიუხედავად. ვერტიკალური ფერმები შეაფერხებს დეფორესტაციას (ტყის საფარის განადგურებას, გაუდაბნოებას) და სოსოფლო-სამეურნეო მიწების გავრცელებით გამოწვეულ სხვა მავნე შედეგებს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის ცენტრებში საკვების მოყვანა ასევე გამოიწვევს საწვავის საჭიროების შემცირებას, მომხმარებლამდე საკვების მიტანის მანძილის შემცირება ასევე შეამცირებს ტრანსპორტირების მიერ წარმოქმნილ დაბინძურებას. მრავალსართულიანი სათბურის კონტროლირებული გარემო ასევე ზედმეტს გახდის პესტიციდებს, ჰერბიციდებსა და სასუქებს.
თანამედროვე წარმოდგენით, ვერტიკალური ფერმები ასევე გამოიყენებს მხოლოდ ადგილზე გენერირებულ მზის, სითბურ ან ქარის ენერგიას. ასევე მცენარეებიდან აორთქლილი წყალი ხელმეორედ იქნება გამოყენებული ნარგავების სარწყავად, ან ექსპორტირებულ იქნას ფერმიდან, როგორც სასმელი წყალი. ამჟამად, დედამიწის სუფთა წყლის 70% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ნარგავების მოსარწყავად, და ერთხელ გამოყენების შემდეგ ის გამოუსადეგარია ნებისმიერი სხვა დანიშნულებისთვის აგროქიმიკატებისა და პესტიციდების გამოყენების გამო.
პროფ. დესპომიეს თვალსაზრისით ამგვარი ფერმების აგების ტექნოლოგიები ამჟამად უკვე არსებობს. მისი მტკიცებით ამგვარი სისტემები მომგებიანი და ეფექტიანი იქნება, რასაც გარკვეული წინასწარი კვლევის შედეგებიც ადასტურებს. ზოგიერთი დიდი ქალაქის დეველოპერები და მთავრობების უკვე გამოთქვამენ ამგვარი ფემების აგების სურვილს. ეს ქალაქებია: ნიუ-იორკი, ლას-ვეგასი, აბუ-დაბი, დუბაი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა კატეგორია:ქალაქგეგმარება
ხტუნიასებრნი
ხტუნიასებრი შეიძლება, აღნიშნავდეს:
Polyrhachis schwiedlandi
Polyrhachis schwiedlandi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხტუნიასებრნი (თევზები)
ხტუნიასებრნი (Periophthalmidae) — თევზების ოჯახი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 27 სმ აღწევს (ჩვეულებრივ უფრო პატარაა.), დაფარულია ქერცლით. აქვთ გადმოკარკლული, მოძრავი თვალები, დიდი თავი, ახასიათებთ დამატებითი სუნთქვა (კანით). ოჯახში 3 გვარის 10-12 სახეობაა. გავრცელებულნი არიან ინდოეთისა და წყნარი ოკეანის სანაპირო ტროპიკულ წყლებში. ფართოდაა გავრცელებული ჩვეულებრივი შლამის ხტუნია (Periophthalmus koelreuteri), რომელსაც საჭმელად იყენებენ. ხტუნიები ხმელეთზე ხტუნვითა და ხოხვით მოძრაობენ, წყალზე ხტუნავენ გასროლილი ბრტყელი ქვის მსგავსად. ცოცავენ ხეებზეც. ქვირითს დებენ შლამში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
კავანი
კავანი (Cavan; An Cabhán, „გამოქვაბული“) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, კავანის საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (ოლსტერის პროვინცია), ასევე მისი უდიდესი ქალაქი.
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 7 883 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 6 098 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:კავანის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ანტიგუა-გვატემალა
ანტიგუა-გვატემალა (Antigua Guatemala) — ქალაქი გვატემალაში, საკატეპეკესის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1533 მეტრზე, მოსახლეობა 34685 კაცი (2007 წლის აღწერით).
ქალაქი 1527 წელს დააარსა კონკისტადორმა პედრო დე ალვარადომ და უწოდა სანტიაგო-დე-ლოს-კაბალიეროსი. 1542 წელს დასახლება გაანადგურა ღვარცოფმა, რომელიც წარმოიქმნა ვულკან აგუას ამოფრქვევის შედეგად (დღეს მის ადგილზე მდებარეობს სოფელი სიუდად-ვიეხა ანუ "ძველი ქალაქი"). პროვინციის დედაქალაქი გადაიტანეს იქ, სადაც დღეს ანტიგუა-გვატემალა მდებარეობს.
1979 წელს ანტიგუა-გვატემალა გახდა ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი პირველი ქალაქი, რომელიც იუნესკომ შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ანტიგუა-გვატემალის ღირსშესანიშნაობები
<Gallery> Image:Antigua cathedral 2008 06.JPG| Image:Antigua 3.JPG| Image:Antigua Santa Catalina 2008 06.JPG| Image:GT056-Antigua CrossBal.jpeg| Image:GT056-Antigua Volcano2.jpeg| Image:GT056-Antigua sAntonio.jpeg| Image:AntiguaRuins.jpg| Image:GT056-Antigua SchlKids.jpeg| Image:GT056-Antigua NiteChrh.jpeg| Image:GT056-Antigua_Columns.jpeg| Image:Antigua fountain 2008 06.JPG| Image:GT056-Antigua HeadRoom.jpeg| </Gallery>
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გვატემალაში
გორის მუნიციპალიტეტი
გორის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. გორი.
გორის მუნიციპალტეტი აღმოსავლეთ საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში, შიდა ქართლის ვაკეზე მდებარეობს. მის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარეები მტკვარი, ლიახვი, ტანა, თეძამი. ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტებია გორიჯვარი და ბოშური.
ისტორია
ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შიდა ქართლის („ზენა სოფლის“) ისტორიულად დაწინაურებული რეგიონი იყო. იგი საქართველოს ცენტრალურ მხარეს — „ქვეყანას“ წარმოადგენდა. აქ იკვეთებოდა საქართველოს უმთავრესი სამიმოსვლო გზები. ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ზედა პალეოლითის ხანის ადამიანის ნაკვალევი მხოლოდ ცალკეული ფრაგმენტების სახითაა შემორჩენილი. ტერიტორია ინტენსიურად არის ათვისებული ადრინდელ ბრინჯაოს ხანაში. ამ პერიოდში შეიმჩნევა ზოგიერთი სამოსახლოს გამსხვილება და გარკვეული მიკრორაიონის ცენტრად გადაქცევის ტენდენცია (მაგ., გუდაბერტყა). ადრინდელი ანტიკური ხანისათვის (ძვ. წ. VI–IV სს.) აღმოსავლეთ საქართველოში წარმოიშვა რამდენიმე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, მათგან ერთ-ერთი იყო „ზენა სოფელი“, რომლის ცენტრი მდებარეობდა უფლისციხის მიდამოებში. ადრინდელი ფეოდალიზმის ხანაში ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის მტკვრის სამხრით მდებარე ნაწილი შედიოდა ტანისხევში, ჩრდილოეთ ნაწილი კი რეხას, გვერდისძირს, საცხუმეთსა და აჩაბეთის ხევს ეკუთვნოდა. X საუკუნეში მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე წარმოიქმნა ერთი ისტორიულ-გეოგრაფიული „ქვეყანა“ (ცენტრი — უფლისციხე), მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე — მეორე „ქვეყანა“, რატი ბაღვაშის საერისთავოდ წოდებული (ცენტრი — ატენი). XII–XIII სსაუკუნეებში ნაჭარმაგევში (ახლანდ. კარალეთი) მდებარეობდა გაერთიანებული საქართველოს მეფეთა სასახლეები. XV საუკუნიდან ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა საამილახვროს, სამაჩაბლოს, ქსნის საერისთავოს და საციციანოს შემადგენლობაში. XVI საუკუნიდან ქართლის სამეფო დაიყო ოთხ სამხედრო-ადმინისტრაციულ ერთეულად — სადროშოდ ანუ სასარდლოდ. რეგიონის ტერიტორია შედიოდა მეორე და მეოთხე სადროშოში, სადაც ერთის სათავეში იდგა ამილახვართა ფეოდალური სახლობა, ხოლო მეორისაში — ციციშვილთა ფეოდალური სახლის წარმომადგენლობა. ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია ეკლესიური მმართველობის თვალსაზრისით განაწილებული იყო მცხეთის საპატრიარქოს, ნიქოზის, რუისისა და მცხეთის საეპისკოპოსოებზე. 1802 წელს შეიქმნა გორის მაზრა.
გორის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს. 1991 წლის კანონით მას შეუერთდა ყოფილი ცხინვალის რაიონი, თუმცა ქართულ-ოსური კონფლიქტის გამო კანონი პრაქტიკულად არ აღსრულებულა. 2006 წლიდან ძველ საზღვრებში ეწოდა გორის მუნიციპალიტეტი. 2014 წელს განიხილებოდა გორის მუნიციპალიტეტის ნაცვლად რამდენიმე ახალი მუნიციპალიტეტის ჩამოყალიბება. 2014-17 წლებში მუნიციპალიტეტიდან გამოყოფილი იყო თვითმმართველი ქალაქი გორი („ქალაქ გორის მუნიციპალიტეტი“).
გეოგრაფიული მდებარეობა
გორის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში. გორის მუნიციპალიტეტს ჩრდილოეთით რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ტერიტორია (ცხინვალის რეგიონი), აღმოსავლეთით — კასპის, დასავლეთით — ქარელის, სამხრეთით კი ბორჯომისა და წალკის მუნიციპალიტეტები ესაზღვრება. მუნიციპალიტეტში შედის 1 ქალაქი (გორი), 21 სასოფლო თემი (ატენი, ახალუბანი, ბერბუკი, ბოშური, დიცი, ვარიანი, ზეღდულეთი, კარალეთი, მერეთი, მეჯვრისხევი, მღებრიანი, ნიქოზი, საყავრე, სკრა, ტინისხიდი, ტირძნისი, ტყვიავი, ქვახვრელი, შავშვები, შინდისი, ძევერა) და ერთი სათავო სოფელი (ხიდისთავი).
რელიეფი
გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ჩრდილოეთი ნაწილი (გორის ვაკე და შუა მტკვრის ხეობის ძირი) აგებულია მეოთხეული კონგლომერატებით, კენჭნარით, ქვიშნარითა და თიხნარით, სამხრეთის ნაწილი — თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთი კალთა — უმთავრესად პალეოგენური ქვიშაქვებით, კონგლომერატებით, მერგელებით, თიხებით, კირქვებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით და ცარცული ასაკის ნალექებით: კირქვებით, მერგელებით, თიხებით, ავგიტიანი პორფირიტებით და მათი ტუფებით, ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებით და სხვ. კვერნაქის ქედი, აგრეთვე თრიალეთის ქედის მთისწინეთის ნაწილი აგებულია ნეოგენური თიხებით, ქვიშაქვებით, იშვიათად კირქვებითა და მერგელებით. მუნიციპალიტეტში გამოიყოფა ოთხი მთავარი მორფოლოგიური ერთეული: 1. გორის ვაკე, რომელსაც მუნიციპალიტეტის ტერიტორია დაახლ. 39,7 % უჭირავს. მისი საშუალო სიმაღლეა 745 მ, დახრილია სამხრით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით. მიკრორელიეფის მთავარი ელემენტებია ეროზიული ხეობები და მეოთხეული ტერასები, რომლებიც განსაკუთრებით კარგადაა გამოხატული მდ. ლიახვის გასწვრივ; 2. შუა მტკვრის ხეობა, რომლის ძირზე გაშლილია ვრცელი ტერასული ვაკეები. აქ აკუმულაციურ ფორმებთან ერთად გვხვდება რელიეფის დენუდაციური და მეწყრული ფორმები; 3. კვერნაქის ქედი. იგი ვაკის ზედაპირიდან 100-120 მ-ზეა, ხოლო მტკვრის ხეობის ძირიდან თითქმის 170-200 მ-მდე მაღლდება, უმაღლესი წერტილის აბსოლუტური სიმაღლე 879 მ აღწევს; 4. თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთი კალთა ჩრდილოეთისაკენ და ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ მიმართული შტოქედებითა და მათ შორის ღრმად ჩაჭრილი ეროზიული (ნაწილობრივ ტექტონიკური) ხეობებით. შტოქედები ზოგან მტკვრის ნაპირს ებჯინება და ციცაბოდ ეშვება ხეობაში. თრიალეთის ჩრდ. კალთისათვის ნიშანდობლივია საფეხურებად განლაგებული ძველი მოსწორებული ზედაპირები.
ჰავა
გორის ვაკეზე და შუა მტკვრის ხეობაში ზომიერად თბილი სტეპურიდან ზომიერად ნოტიოზე გარდამავალი ჰავაა, ცხელი ზაფხულით და ნალექების ორი მინიმუმით წელიწადში, მთისწინეთსა და დაბალმთიან ზონაში ჰავა ზომიერად ნოტიოა ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით, ნალექების ორი მინიმუმით წელიწადში, საშუალმთიან ზონაში, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე ზომიერად ნოტიო ჰავაა, ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი გრილი ზაფხულით, ნალექების ორი მინიმუმით წელიწადში. თრიალეთის ქედის თხემურ ზონაში ჰავა ზომიერად ნოტიოა ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი გრილი ზაფხულით, ნალექების მინიმუმით ზამთარში. ვაკე ნაწილში საშუალო წლიური ტემპერატურა 10-10,9 °C, მთიან ზონაში 7,7 °C ფარგლებში მერყეობს. იანვრის საშუალო ტემპერატურა ვაკეზე — 1,2 -1,7 °C, ხოლო მთიან ზონაში — 3,2 °C-მდე ეცემა, უფრო დაბალი ტემპერატურაა საშუალო და მაღალმთიან ზონაში. ვაკეზე აგვისტოს საშუალო ტემპემპერატურაა 22,5 °C, დაბალმთიან ზონაში 18,6 °C. ვაკეზე აბსოლუტური მაქსიმუმი 38-40 °C აღწევს, მთიან ზონაში 36 °C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა — 31 °C-მდეა, ვაკეზე ნალექები 585 მმ წელიწადში, დაბალმთიან ზონაში — 608 მმ. შედარებით მეტი ნალექი მოდის საშუალო და მაღალმთიან ზონაში. ნალექების მინიმუმი მოდის აგვისტოში (გორი 34 მმ), მაქსიმუმი — მაისში (სოფ. ორმოცი 84 მმ). გორის მუნიციპალიტეტში მთელი წლის განმავლობაში ქრის დასავლეთის და აღმოსავლეთის ქარები, ჭარბობს დასავლეთის ქარი. მთიან სამხრეთ ნაწილში იცის მთა-ხეობათა ქარები.
შიგა წყლები
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ კვეთს მდინარე მტკვარი, რომელსაც აქ ერთვის მდინარე ლიახვი (მარცხნიდან) და ტანა (მარჯვნიდან). სხვა მდინარეებიდან აღსანიშნავია: პატარა ლიახვი, მეჯუდა (ლიახვის მარცხენა შენაკადები) და თეძამი (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი). ლიახვსა და მისი სისტემის მდინარეებს სათავე კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე აქვთ, ხოლო ტანასა და თეძამს — თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მუნიციპალიტეტის მდინარეები საზრდოობენ წვიმის, მიწისქვეშა და თოვლის წყლით, ლიახვი საზრდოობს აგრეთვე მყინვარული წყლით. მდინარეების წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარში. გორის მუნიციპალიტეტის მდინარეები გამოყენებულია სარწყავად და ენერგეტიკის მიზნით. გაყვანილია სარწვავი სისტემები: ტირიფონის, დოეს-გრაკალის, სკრა-ქარელის, სალთვისისა და სხვა არხები. ტირიფონის სარწყავ არხზე აგებულია ტირიფონჰესი.
მცენარეული საფარი
გორის მუნიციპალიტეტის მცენარეულობა მრავალფეროვანია. ტერიტორიის 42,3% (58,8 ათ. ჰა) ტყე და ბუჩქნარია, ტყისშემქმნელი ჯიშებია: მუხა, წიფელი, რცხილა, ნეკერჩხალი, იფანი, ნაწილობრივ წიწვოვნებიც. ვაკეზე ძირითადად კულტურული მცენარეულობაა, მაგრამ შერჩენილია ბუნებრივი მცენარეულობაც. მდინარეთა გასწერივ გვხვდება ჭალის ტყეები. თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე მცენარეულობის სიმაღლებრივი ზონალურობაა: მთისწინეთსა და კალთების ქვემო ნაწილში განვითარებულია მუხნარ-ჯაგრცხილნარი და ჯაგეკლიანები, უფრო ზემოთ — მუხნარ-რცხილნარი, რომელსაც ტყის ზოლის ზემო ნაწილში წიფლნარი ცვლის. არის წიწვიანებიც (ფიჭვნარი, ნაძვნარ-სოჭნარი). თრიალეთის ქედის თხემურ ნაწილში სუბალპური მდელოებია. მთისწინეთში, კვერნაქის ქედზე და ვაკეზე ფართოდაა გაერცელებული ჯაგეკლიანი მუხქნარი და ველის ბალახმცენარეულობა.
ცხოველთა სამყარო
გორის მუნიციპალიტეტში ძუძუმწოვრებიდან გვხვდება გარეული ღორი, შველი, კეთილშობილი ირემი, კვერნა, მაჩვი, დედოფალა, მგელი, ტურა, მელა, მურა დათვი, ტყის კატა, ფოცხვერი, ფართოდ არიან გავრცელებული ციყვი, თაგვისებრი მღრღნელები, კურდღელი, ზღარბი, თხუნელასებრნი და სხვა; ფრინველებიდან აღსანიშნავია როჭო, გნოლი, კაკაბი, მიმინო, ქორი, შევარდენი, სვავი, ყორანი, ბეღურა, მწყერჩიტა და სხვა; ქვეწარმავლებიდან — კუ, ნაირგვარი ხვლიკები და გველები; ამფიბიებიდან — ბაყაყი, გომბეშო, ვასაკა, ტრიტონი, თევზებიდან — ციმორი, მურწა, წვერა, ხრამული, ტობი და სხვა.
ძირითადი ლანდშაფტები
გორის მუნიციპალიტეტში განვითარებულია ოთხი სახის ლანდშაფტი: 1. ზომიერად მშრალი ჰავის სუბტროპიკული ვაკეების ჯაგეკლიანი სტეპი ალუვიურ და მდელოს ყავისფერ ნიადაგებზე, 2. ზომიერად მშრალი ჰავიანი ბორცვიან-სერებიანი მთისწინეთის ბუჩქოვან-სტეპიანი და მეჩხერტყიანი ლანდშაფტი ტყის ყავისფერ ნიადაგებზე, 3. ზომიერ ნოტიო ჰაერანი შერეულფოთლოვანი და წიფლნარ-მუქწიწვიანი ტყის ლანდშაფტი ყავისფერ და ყომრალ ნიადაგებზე, 4. ბუჩქოვან-მდელოიანი სუბალპები.
მოსახლეობა
250პქpx|მინი|მარჯვნივ|გარემოვაჭრე გორში უკანასკნელი საყოველთაო აღწერის მონაცემებით (2014), გორის მუნიციპალიტეტში (ქ. გორის გარეშე) მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ქართველები (96,9%), ცხოვრობენ აგრეთვე ოსები (1,5%), მცირე რაოდენობით — სომხები (0,6%) და სხვ. (1,0%). ქალაქ გორშიც უმრავლესობას წარმოადგენენ ქართველები (95,6%), შემდეგ მოდიან სომხები (1,7%), ოსები (1,2%) და სხვ. (1,5%).
აღმსარებლობის მხრივ აბსოლუტური უმრავლესობა მართლმადიდებლური ქრისტიანობის მიმდევარია (ქ. გორში 97,7%, სოფლებში 97,1%), შემდეგ მოდიან იეჰოვას მოწმეები (0,9% და 1,2%) და სხვ. (1,4% და 1,7%).
სოფლებში კერძო შინამეურნეობათა რაოდენობამ — 23 263, ხოლო ერთწევრიანი შინამეურნეობების რაოდენობამ 4 127 შეადგინა. ქალაქ გორში შესაბამისად 15 021 და 2 581.
კომენტარები
<references group="კომ." />
მმართველობა
მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო და მუნიციპალიტეტის უმაღლესი თანამდებობის პირი არის მერი, რომელიც საერთო ხელმძღვანელობას უწევს მერიის საქმიანობას.
ადმინისტრაციული ერთეულები
გორის მუნიციპალიტეტში 23 ტერიტორიული ერთეულია, ესენია:
სოფლის მეურნეობა
სოფლის მეურნეობა მრავალდარგოვანია. სპეციალიზებული დარგებია მებაღეობა, მებოსტნეობა, მევენახეობა, მეცხოველეობა. მოსახლეობის შემოსავლის ძირითადი წყაროა მეხილეობა (უმთავრესად მოჰყავთ ვაშლი). აქაური ხილი გამოირჩევა შაქრიანობით, არომატულობითა და ტრანსპორტაბელობით. განვითარებულია მევენახეობა, ძირითადად გავრცელებულია ვაზის შამპანური ჯიშები. ნათეს ფართობში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საშემოდგომო ხორბალს, საკვებ ბალახებსა და სხვ. მოჰყავთ პარკოსანი კულტურები, უმთავრესად ლობიო. განვითარებულია მეცხოველეობა, კერძოდ, მესაქონლეობა, მეფრინველეობა; მისდევენ მეფუტკრეობას.
მრეწველობა
წარმოება შედარებით სუსტადაა განვითარებული. ძირითადად წარმოდგენილია კვების მრეწველობის საწარმოები. ბერბუკში, შინდისსა და კვარხითში არის საკონსერვო ქარხნები, ფუნქციონირებენ ღვინის, აგრეთვე საშენ მასალათა და ადგილობრივი მრეწველობის წვრილი საწარმოები. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზეა მცირე სიმძლავრის ტირიფონის ჰესი (აგებულია ტირიფონის სარწყავი არხის ვარდნილზე).
ბუნებრივი რესურსები
ლიახვის ხეობაში, სოფ. მერეთის და ტყვიავის მიდამოებში, მოიპოვება ბეტონის მსუბუქი შემავსებლები, რომლებიც გამოიყენება ცემენტის წარმოებაში; დიაბაზს მოიპოვებენ მდ. ვერის ხეობაში, იყენებენ ქუჩების მოსაკირწყლავად და მასალად; ინერტული მასალა — ქვიშა და ხრეში, რომელიც რეალიზდება სხვადასხვა სამშენებლო სამუშაოებისათვის, მოიპოვება ხიდისთავის, ტინისხიდის, ბერბუკისა და თედოწმინდის მიდამოებში.
სამკურნალო მინერალური და ბალნეოლოგიური გოგირდოვანი წყლებია სოფ. ბიისსა და გორიჯვარში.
ტრანსპორტი
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის ამიერკავკასიის რკინიგზის მაგისტრალი, ევროპის ავტომაგისტრალი E60 და სხვა საავტომობილო გზები.
კულტურა
რაიონში 101 სახელმწიფო და 5 არასახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 4 საშუალო პროფესიული და 3 უმაღლესი სასწავლებელი (ცხინვალის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 85 ბიბლიოთეკა, 5 თეატრი და 6 მუზეუმი.
ისტორიულ-ხუროთმოძღვრული ძეგლები
მუნიციპალიტეტის ისტორიულ და ხუროთმოძღვრულ ძეგლთაგან აღსანიშნავია: ზემო ნიქოზის ღვთაების კომპლექსი (V–XVII სს.), ატენის სიონის გუმბათოვანი ტაძარი (VII ს.), ვერეს ეკლესია გარდატენის მიდამოებში (VI ს., გადაკეთებულია XI ს-ში), მღებრიანის კლიკის ჯვრის (VII–VIII სს.), არბოს წმინდა გიორგის (X ს.), საორბისის (1152) ეკლესიები, უფლისციხის კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი (ძვ. წ. ბოლო საუკუნეები – შუა საუკ.), გორის ციხე (ძვ. წ. III–II სს. – შუა საუკ.), გორიჯვრის ეკლესია და ციხე (ორივე შუა საუკუნეების), ბობნევის (1683), ბოშურის (შუა საუკუნეები), შინდისის, აშურიანის ეკლესიები: ქვახვრელის გამოქვაბული კომპლექსი (ადრინდელი ფეოდალური ხანა; ეკლესია — 1716), მეჯვრისხევის, ტირძნისის, ტყვიავის ციხე-დარბაზები (ყველა გვიანდელი ფეოდალური ხანა და სხვ.).
სქოლიო
*
არაკარი
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
ფუშუნი
ფუშუნი (გამარტივებული ჩინური: 抚顺; ტრადიციული ჩინური: 撫順; ფინინი: Fǔshùn), წარსულში ცნობილი როგორც ფუსი ((撫西) — საოლქო დონის ქალაქი მდებაორეობს ლიაონინის პროვინციაში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა. ის მდებარეობს შენიანის პროვინციის აღმოსავლეთით, რომლის მოსახლეობაც შეადგენს 2 138 090 (2010 წლის მონაცემებით) ადამიანს, ფართობი კი 11 272 კვადრატულ კილომეტრს წარმოადგენს. ქალაქის ურბანული ნაწილს მხოლოდ 714 კვადრატული კილომეტრი უჭირავს. საოლქო დონის ქალაქი მდებარეობს მდინარე ხუნზე („ტალახიანი მდინარე“) და ის ლიაონინის პროვინციის ერთ-ერთი მთავარი ინდუსტრიული და ეკონომიკური ცენტრია.
ისტორია
ძურჩენის (მანჩუს) ლიდერმა, ნურხაციმ მისი შვილიშვილი (მისი ვაჟის, ანათაის ქალიშვილი) დააქორწინა მინის დინასტიის გენერალ ლი იონგფანგზე მას შემდეგ, რაც ლიმ ქალაქი ფუშუნი ალყაში მოაქცია (1618 წელი)   ლის შთამომავლებს შემდომში „მესამე დონის ვისკონტის“ (三等子爵, ფინინი: sān děng zǐjué) ტიტული მიენიჭა..
ფუშუნი დანგრეული იყო ერთ-ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ცინის დინასტიის არსებობის დასაწყისში. 1783 წელს ძველი ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით ახალი გალავანშემორტყმული ქალაქი გაშენდა. 1908 წელს, ფუშუნი გახდა სინგრენის რაიონის (=兴仁县) ცენტრი. მოგვიანებით ტერიტორიას სახელი გადაერქვა და ფუშუნის რაიონი (მაზრა) გახდა. 1905 წლამდე ფუშუნი ოკუპირებული იყო რუსეთის მიერ, 1945 წლამდე კი იაპონიის მიერ. რუსეთის იმპერიის დამარცხების შემდეგ იაპონელებთან, ხელი მოეწერა პორტსმაუთის ხელშეკრულებას. შედეგად სამხრეთ მანჯურიის ტერიტორია (ჩანჩუნიდან ლიუიშუნამდე) იაპონიის შემადგენლობაში გადავიდა. მოგვიანებით ფუშუნში განვითარდა ნახშირის მომპოვებელი ინდუსტრია. იაპონიის დაქვემდებარებაში ქალაქი 30 წლის განმავლობაში იყო, რა პერიოდშიც ის მეტად ინდუსტრიალიზებული გახდა. ქალაქის სტატუსი დასახლებას 1937 წელს მიენიჭა.
დემოგრაფია
ფუშუნის მოსახლეობა 2.14 მილიონ ადამიანს შეადგენს, რომელთაგან 1.34 მილიონი ქალაქის ურბანულ ნაწილში (მეტრო არეალი) ცხოვრობს. საოლქო დონის ქალაქი ამჟამად შედის შენიან-ფუშუნის აგლომერაციაში (ეს მოიცავს ფუშუნისა და შენიანის ურბანულ ნაწილებსა და გარეუბნებს). ამ აგლომერაციის მოსახლეობამ 2010 წელს 6 756 379 ადამიანი შეადგინა. ამის გამო ოშენიან-ფუშუნი ჩინეთის ურბანული ნაწილების სიაში სიდიდით მერვე ადგილს იკავებს: მარგალიტის მდინარის დელტის (გუანჯოუს, შენჯენის, ტუნგკუანის, ფოშანის, ძიანგმენის, ჭუნგშანისა და ხუეიჭოუს აგლომერაცია), შანხაი-სუჭოუს, პეკინის, ტიანძინის, ხანგჭოუ-შაოსინის, უხანისა და ნანკინის შემდეგ.
ეკონომიკა
ფუშუნი მაღალურბანიზებული ქალაქია, რომელსაც ზედმეტსახელად „სპილენძის ქალაქს“ უწოდებენ. ქალაქი განვითარებულია, როგორც ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი საწვავის, ენერგეტიკისა და ნედლეულის დამუშავებისა და წარმოების მხრივ. ქალაქი ასევე არის ტექსტილისა და ელექტონული მოწყობილობების წარმოების ერთ-ერთი მთავარი პუნქტი. საოლქო დონის ქალაქის ტერიტორიაზე ასევე მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ზომის ღია ტიპის კარიერი, West Open Mine, რომელიც ქალაქის ურბანული ნაწილის სამხრეთით მდებარეობს.
ფუშუნის მთლიანმა შიდა პროდუქტმა 54.27 მილიარდი ჩინური იუანი შეადგინა (ლიაონინის პროვინციის 58 ქალაქსა და რაიონს შორის მე-4 მაჩვენებელი). მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ მოსახლეზე, ამავე წელს, 40 391 იუანი იყო.
რესურსები
ფუშუნი ცნობილია, როგორც „სპილენძის დედაქალაქი“. მთავარი სპილენძისა და ზეთის მომპოვებელი კომპანია არის Fushun Mining Group, რომელმაც დაახლოებით 6 მილიონი ტონა სპილენძი მოიპოვა 2001 წელს. აღნიშნული კომპანია ასევე მოიპოვებს ქვანახშირს მეთანს, რომლის მთლიანი რესურსი 3.55 მილიარდ კუბურ მეტრს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ფუშუნი კატეგორია:ლიაონინის ქალაქები
გამანადგურებელი
გამანადგურებელი — საბრძოლო თვითმფრინავი, რომლის უმთავრეს დანიშნულებას წარმოადგენს მოწინააღმდეგის საფრენი აპარატების ჰაერში განადგურება. იგი აგრეთვე გამოიყენება სახმელეთო მიზნების (ობიექტების) გასანადგურებლად და საჰაერო დაზვერვის საწარმოებლად. გამანადგურებელი წარმოადგენს რეაქტიულ ზებგერით თვითმფრინავს, რომლის გამოყენებაც შესაძლებელია ნებისმიერ ამინდში და აღჭურვილია სარაკეტო, ბომბდამშენი და საარტილერიო შეიარაღებით, რადიოელექტრონული და სხვა კომპლექსით.
გამანადგურებლის სპეციალიზებული სახეობებია გამანადგურებელ-ბომბდამშენი და გამანადგურებელ-გადამტაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
Stupid Dream
Stupid Dream — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 1999 წელს. ალბომი აღინიშნება კომერციული პოპ-როკ ჟღერადობით, პროგრესული როკის ელემენტებით.
კრისტიან ავგუსტ ფრიდრიხ პეტერსი
კრისტიან ავგუსტ ფრიდრიხ პეტერსი (Christian August Friedrich Peters; დ. 7 სექტემბერი 1806, ჰამბურგი, გერმანია – გ. 8 მაისი 1880, კილი, გერმანია) — გერმანელი ასტრონომი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1842). 1834-39 წლებში მუშაობდა ჰამბურგის, 1839-49 წლებში კი – პულკოვის ობსერვატორიაში. 1849 წლიდან კენიგსბერგის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1854 წლიდან გამოსცემდა ჟურნალს „Astronomische Nachrichten“. ამავე წლიდან იყო ალტონის ობსერვატორიის დირექტორი. 1874 წლიდან კილის უნივერსიტეტის პროფესორი. განსაზღვრა ნუტაციისა და აბერაციის სიდიდეები, გამოიკვლია სირიუსის მოძრაობა, განსაზღვრა გერმანიის ზოგიერთი ქალაქის გრძედები.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
დიგორხან დადიშქელიანი
დიგორხან დადიშქელიანი (გ. 1843) — ჩუბეხევის (სვანეთი) მთავარი, ჩოლურის მფლობელის გარდაფხაძის ასული. მეუღლის — მოსოსტრის გარდაცვალების შემდეგ 1821-1843 წლებში ჩუბეხევის ფაქტობრივი გამგებელი იყო. 1841 წლიდან კი მეფის არმიაში უბიხეთში დაღუპული შვილის — ციოყის ექვს მცირეწლოვან შვილს (მ.შ. კონსტანტინეს) მეურვეობდა. დადიშქელიანი რუსეთის ორიენტაციისა იყო. 1833 წელს მისი ინიციატივით ჩებეხევი რუსეთის ქვეშევრდომობაში შევიდა. დადიშქელიანი ძლიერი ნებისყოფის ენერგიული მმართველი იყო. 1843 წელს ეცერ-ცხუმარ-ბეჩოს მფლობელი თათარყან დადიშქელიანი თავს დაესხა ფარის რეზიდენციას. დიგორხანი კარგა ხანს იცავდა თავს, ბოლოს ცეცხლმოკიდებული კოშკიდან გადმოხტა და დაიღუპა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1843 დიგორხან
პიტერ აიზენმანი
პიტერ აიზენმანი (Peter Eisenman) (*11 აგვისტო, 1932, ნუარკი, ნიუ-ჯერსი) — ამერიკის არქიტექტურაში დეკონსტრუქტივიზმის ერთ-ერთი მოწინავე მიმდევარი-პრაქტიკოსი. მის ფრაგმენტულ ფორმებს მიაკუთვნებენ ეკლექტიკურ არქიტექტორთა ჯგუფს, რომელთაც დეკონსტრუქტივისტებს უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ თავად აიზენმანი ამგვარ ყადაღას უარყოფს, საზოგადოების თვალში მას საკმაოდ საკამათო ფიგურის სახელი აქვს. არქიტექტურის მისეული თეორიები ამ დისციპლინის ემანსიპაციასა და ავტონომიას ემხრობა, ხოლო მის ნამუშევრებში ის ცდილობს გაათავისუფლოს ფორმა ყოველგვარი მნიშვნელობისგან, რაც ბევრისთვის საკმაოდ გაუგებარია. აიზენმანის არქიტექტურაზე უდიდესი გავლენა ფილოსოფოს ჟაკ დერიდას ნაშრომებმა იქონია. საზოგადოებაში მას ხშირად პეპელა-ჰალსტუხით ხედავენ.
აიზენმანმა ბაკალავრის ხარისხი კორნელის უნივერსიტეტის არქიტექტურის განხრით მიიღო, არქიტექტურის მაგისტრის ხარისხი კი კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან. ის ასევე ფლობს ხელოვნებათა მაგისტრისა და ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხს კემბრიჯის უნივერსიტეტიდან.
აიზენმანი პირველად ცნობილი გახდა როგორც ნიუ-იორკის ხუთეულის წევრი (აიზენმანი, ჩარლზ გუათმი, ჯონ ჰეიდუკი, რიჩარდ მაიერი და მაიკლ გრავსი), რომელთა ნამუშევარი მომა-ში იქნა გამოფენილი 1969 წელს. ამ არქიტექტორთა ქმნილებები იმ დროისთვის განიხილებოდა როგორც ლე კორბუზიეს იდეათა სახეცვლილება. შემდგომში ხუთმა არქიტექტორმა ცალ-ცალკე საკუთარი თავისთავადი სტილი და იდეოლოგია შექმნა, სადაც აიზენმანი უფრო დეკონსტრუქტივიზმის მიმდევრობისკენ გადაიხარა.
კატეგორია:ამერიკელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 1932
სენერბორგი
სენერბორგი (Sønderborg) — ქალაქი დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, სენერბორგის მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით, საკუთრივ ქალაქის მოსახლეობა 27 304 ადამიანია, მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 76 793.
სენერბორგში მდებარეობს სენებორგის ციხესიმაგრე და დანიის სამეფო არმიის სერჟანტთა სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
Polyrhachis scissa
Polyrhachis scissa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თატა
თატა — ისტორიული ქალაქი პაკისტანში, სინდჰის პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნის უდიდეს მტკნარი ტბის - კინჯჰარის სიახლოვეს. ბოლო მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 220 000 ადამიანს შეადგენს. ქალაქის მთავარ ღირსშეასნიშნაობას წარმოადგენს მაკლის ნეკროპოლისი, რომელიც 1981 წლიდან, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, ხოლო მის სიახლოვეს მდებარე შაჰ-ჯაჰანის მეჩეთი, რომელიც 1647–1649 წლებშია აშენებული, 1993 წლიდან იუნესკოს საცდელ სიაში იმყოფება.
ქალაქი მოგოლთა იმპერიის მმართველი სამი დინასტიის დედაქალაქი იყო. მისი აყვავება გაძლიერება XIV-XVIII საუკუნეებში მიმდინარეობდა. 1739 წელს, თატა ნადირ-შაჰის ხელში აღმოჩნდა და ამ პერიოდიდან იწყება მისი დაღმასვლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პაკისტანის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პაკისტანში
მზეთამზეს წმინდა გიორგის ეკლესია
მზეთამზეს წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში. სოფლის ცენტრში, სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია 1901 წელს არის აგებული.
ტაძარი სწორკუთხა ზომის ეკლესიაა, ნაშენებია ფლეთილი ქვით კირ-ხსნარზე. კედლები შიგნიდან და გარედან შებათქაშებულია. აღმოსავლეთის, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადების შებათქაშებულ კედლებზე თითო თაღოვანი სარკმელია. ეკლესია გადახურულია ორქანობიანი თუნუქის სახურავით. ტაძარს შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. გუჯარეთის ხეობაში მზეთამზეს ეკლესია გვიანი ხანის ერთადერთი ძეგლია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰენრიკ ლარსონი
ჰენრიკ ედვარდ ლარსონი (დ. 20 სექტემბერი, 1971) — ყოფილი შვედი ფეხბურთელი და საფეხბურთო კლუბ „ლანდსკრუნას“ მწვრთნელი.
ლარსონმა თავისი კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „ჰეგაბორგში“. შემდეგ ის გადავიდა „ჰელსინგბორგში“, სადაც ის იყო ერთ-ერთი წამყვანი ფეხბურთელი, როდესაც ისინი გამოდიოდნენ შვედეთის ოლსვენსკაში, 1993 წელს. შემდეგ ლარსონი გადავიდა „ფეიენორდში“, ოთხი წლის შემდეგ კი გადავიდა „სელტიკში“, 1997 წელს. მან „სელტიკთან“ ერთად მოიგო ოთხი ტიტული შვიდი წლის განმავლობაში და 315 მატჩში გაიტანა 242 გოლი. 2004 წელს ლარსონი გადავიდა „ბარსელონაში“, სადა მოიგო ორი ტიტული და 2006 წლის ჩემპიონთა ლიგა. „ბარსელონასთან“ კონტრაქტის დამთავრების შემდეგ, ის დაბრუნდა მშობლლიური ქალაქის გუნდში, „ჰელსინბორგში“ და იჯარით გადავიდა „მანჩესტერ იუნაიტედში“ 2007 წლის მარტიდან იანვრამდე. მან ფეხბურთიდან წასვლის დღედ დანიშნა 2009 წლის 20 ოქტომბერი.
ლარსონმა შვედეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების შემადგენლობაში ითამაშა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე სამჯერ და ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე სამჯერ. იყო შვედეთის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი. ეროვნული ნაკრების მაისურით ჩატარებულ 106 საერთაშორისო შეხვედრაში გაიტანა 37 გოლი.
ადრეული კარიერა
ლარსონმა კარიერა დაიწყო საფეხბურთო კლუბ „ჰოგაბორგსში“, როდესაც ის იყო ექვსი წლის და პროფესიონალური კარიერა დაიწყო 17 წლის ასაკში, როდესაც ის გადავიდა „ჰელსინბორგში“. მან აქ 56 მატჩში 50 გოლი გაიტანა. მალე მისით დაინტერესდა ნიდერლანდების კლუბი „ფეიენოორდი“, რომელმაც მასში გადაიხადა 295 000 ფუნტი სტერლინგი, 1993 წელს. მას იმ პერიოდებში ასევე ჰქონდა მოლაპარაკებები შვეიცარიის საფეხბურთო კლუბ ციურიხის „გრასჰოპერსთან“.
სელტიკი
1997 წლის ივლისში „ფეიენოორდიდან“ გადავიდა „სელტიკში“ 650 000 ფუნტი სტერლინგის საფასურად. მისი დებიუტი შედგა „ჰიბერნიანის“ წინააღმდეგ, ის შეცვლაზე შემოვიდა. მისი უყურადღებო თამაშით ისარგებლა „ჰიბერნიანის“ ფეხბურთელმა და გაიტანა გოლი „სელტიკის“ კარში. ის მატჩი 2-1 დასრულდა „ჰიბერნიანის“ სასარგბლოდ. მან საკუთარ კარში გაიტანა „სელტიკის“ მაისურით ჩატარებულ პირველი საევროთასო მატჩში, რომელი „სელტიკმა“ მოიგო ანგარიშით 6-3, „ტიროლ ინსბრუკის“ წინააღმდეგ. ცუდი სტარტის შემდეგ მან 18 გოლი გაიტანა „სელტიკის“ მაისურით და გახდა კლუბის ბომბარდირი. 1997 წლის ნოემბერში მან კლუბთან ერთად მოიგო პირველი ტიტული, შოტლანდიის საფეხბურთო ლიგის თასი.
წარმატებული გამოდგა ლარსონის მეშვიდე და ბოლო სეზონი „სელტიკში“, მათ მოიგეს შოტლანდიის პრემიერლიგა და თასი.
ავქსენტი გვათუა
ავქსენტი დიმიტრის ძე გვათუა (დ. 1877, სოფ. მაცხოვრისკარი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1922, სოფ. ნარაზენი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე კავკასიაში, სოციალ-დემოკრატი.
წარმოშობით ზუგდიდის მაზრის აზნაურთა ოჯახიდან. სწავლობდა ქუთაისის სათავადაზნაურო სასწავლებელში, რომელიც უსახსრობის გამო არ დაამთავრა. შემდეგ ცხოვრობდა შავიზღვისპირეთში, ბათუმსა და სოჭში. 1899 წელს გაზეთ „კვალში“ გამოაქვეყნა კორესპონდენცია სოჭისა და იქაური ქართველი მოახალშენეების პრობლემების შესახებ. 1901-1902 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ბათუმის სოციალ-დემოკრატიული წრის საქმიანობაში, კერძოდ, ვლადიმერ ლენინის მარქსისტული არალეგალური გაზეთის „ისკრის“ ტრანსპორტირებასა და გამრავლებაში. 1903 წლიდან ფარმაცევტად მუშაობდა მის მიერ გახსნილ აფთიაქში სოჭში, სადაც ამავდროულად ფარულ რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა და იყო სოჭის სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფის ერთ-ერთი ორგანიზატორი.
რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს გვათუა იყო სოჭში შეიარაღებული აჯანყების მოთავე და ქალაქის რევოლუციური მმართველობის („სოჭის რესპუბლიკის“) ერთ-ერთი ლიდერი, უზრუნველყო გამოსვლებში გაგრიდან და პლასტუნკიდან ქართველი მოხალისეების აქტიური ჩართვა. აჯანყების დამარცხების შემდეგ გურულ მომღერალთა გუნდს შეაფარა თავი და საზღვარგარეთ (იაპონია, ეგვიპტე, საფრანგეთი) გაიქცა. რუსეთის 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა და სახელმწიფო სამსახურში ჩადგა. 1919 წელს იყო პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე ქართული დელეგაციის წევრი. მოკლეს 1922 წელს სოფელ ნარაზენში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 1922 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ვალთერ ნერნსტი
ვალტერ ფრიდრიხ ჰერმან ნერნსტი (დ. 25 ივნისი, 1864, ბრიზენი, ახლანდელი ვომბჟეზნო, პოლონეთი — გ. 18 ნოემბერი, 1941, ობერ-ციბელე, მუსკაუს მახლობლად, გერმანია) — გერმანელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი, თანამედროვე ფიზიკური ქიმიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.