cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რიუიჩი საკამოტო
როგორც კინოკომპოზიტორს, საკამოტოს ოსკარი, ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო, გრემი და ორი ოქროს გლობუსი აქვს მიღებული. მისი, როგორც მსახიობისა და კინოკომპოზიტორის დებიუტი ნაგისა ოსიმას 1983 წლის ფილმში „შობას გილოცავთ, მისტერ ლოურენს“ შედგა. საკამოტოს, როგორც კინოკომპოზიტორის, ყველაზე წარმატებული ფილმებია „უკანასკნელი იმპერატორი“ (1987), „გაპობილი ცა“ (1990), „პატარა ბუდა“ (1993) და „გადარჩენილი“ (2015). გარდა კომპოზიტორობისა, საკამოტო ანიმეებისა და ვიდეოთამაშების სცენარების ავტორადაც გვევლინება. 2009 წელს მუსიკაში შეტანილი წვლილისთვის საფრანგეთის კულტურის სამინისტრომ საკამოტოს ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი გადასცა.
კინოკარიერა
საკამოტო ფილმების შექმნაში მონაწილეობას, როგორც მუსიკის, ისე სამსახიობო სფეროში იღებდა. მისი კინოდებიუტი ნაგისა ოსიმას 1983 წლის ფილმში „შობას გილოცავთ, მისტერ ლოურენს“ შედგა, რომელშიც მან ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა. საკამოტომ ფილმისთვის სიმღერა სახელწოდებით „აკრძალული ფერები“ დევიდ სილვიანთან ერთად დაწერა. მოგვიანებით საკამოტომ ბერნარდო ბერტოლუჩის 1987 წლის ფილმის „უკანასკნელი იმპერატორი“ მუსიკალურ გაფორმებაზე იზრუნა, რისთვისაც ოსკარის მე-60 დაჯილდოებაზე დევიდ ბირნთან და სონგ სუსთან ერთად ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის მიიღო.
საკამოტოს დაწერილი აქვს კომპოზიციები შემდეგი ფილმებისთვის: პედრო ალმოდოვარის „მაღალი ქუსლები“ (1991), ბერტოლუჩის „პატარა ბუდა“ (1993), ოლივერ სტოუნის „ველური პალმები“ (1993), ბრაიან დე პალმას „გველის თვალები“ (1998) და „საბედისწერო ქალი“ (2002). 2015 წელს საკამოტომ ალეხანდრო ინიარიტუს ფილმის „გადარჩენილი“ მუსიკალურ გაფორმებაზე იზრუნა, რომელშიც მთავარ როლებს ლეონარდო დიკაპრიო და ტომ ჰარდი ასრულებენ. ფილმმა საკამოტოს ოქროს გლობუსის ნომინაცია მოუტანა.
საკამოტოს რამდენიმე ფილმში აქვს ნათამაშები. მისი ყველაზე გამორჩეული როლია კაპიტანი იონოი ფილმიდან „შობას გილოცავთ, მისტერ ლოურენს“, რომელშიც მას პარტნიორობას ტაკეში კიტანო და ბრიტანელი როკ-ვარსკვლავი დევიდ ბოუი უწევდნენ. საკამოტომ ფილმში „უკანასკნელი იმპერატორი“ მასაჰიკო ამაკასუს როლი შეასრულა. მას აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული მადონას მუსიკალურ კლიპში „Rain“.
პირადი ცხოვრება
საკამოტო პირველად 1972 წელს დაქორწინდა. წყვილს ქალიშვილი შეეძინა, თუმცა მათი ქორწინება ორი წლის შემდეგ განქორწინებით დასრულდა. 1982 წელს საკამოტომ ცოლად ცნობილი იაპონელი პიანისტი და მომღერალი აკიკო იანო შეირთო, რომელთანაც მუსიკალურად თანამშრომლობდა. 1994 წელს წყვილმა გადაწყვიტა, რომ ცალ-ცალკე ეცხოვრათ. კომპოზიტორის მეორე ქორწინება 2006 წლის აგვისტოში, დასრულდა. მისი და იანოს ქალიშვილი — მიუ საკამოტო — პოპ-მომღერალია და J-pop-ის ჟანრში მოღვაწეობს. დააახლოებით 1990 წლიდან საკამოტო თავის მენეჯერთან, ნორიკასთან ერთად ცხოვრობდა, რომელთანაც ორი შვილი შეეძინა.
2014 წლის ივნისში საკამოტოს პირის ღრუს სიმსივნის დიაგნოზი დაუდგინდა, რის შემდეგაც მან ერთწლიანი პაუზა აიღო. იგი მოღვაწეობას 2015 წელს დაუბრუნდა.
ჯილდოები და ნომინაციები
საკამოტო მრავალი პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელია. 1983 წელს მას ფილმის „შობას გილოცავთ, მისტერ ლოურენს“ მუსიკალური გაფორმებისთვის ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო მიენიჭა. 1987 წელს ფილმისთვის „უკანასკნელი იმპერატორი“ მან ოსკარი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, ოქროს გლობუსი საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის, გრემი საუკეთესო საუნდტრეკისთვის და ბრიტანული კინოაკადემიის ნომინაცია მოიპოვა. 1990 წელს კომპოზიტორმა ფილმისთვის „გაპობილი ცა“ დაწერა საუნდტრეკი, რომლისთვისაც მეორე ოქროს გლობუსის ჯილდო მიიღო. 1993 წელს ფილმისთვის „პატარა ბუდა“ საკამოტომ გრემის ნომინაცია მოიპოვა. 2006 წელს საკამოტომ რამდენიმე კომპოზიცია დაწერა ოსკაროსანი ფილმისთვის „ბაბილონი“. 2009 წელს მას მუსიკაში შეტანილი წვლილისთვის საფრანგეთის კულტურის სამინისტროსგან ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი მიენიჭა. 2015 წელს კომპოზიტორმა ფილმისთვის „გადარჩენილი“ დაწერილი მუსიკისთვის ოქროს გლობუსისა და ბრიტანეთის კინოაკადემიის ნომინაციები მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:იაპონელი კომპოზიტორები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
ციალა ღუდუშაური
ციალა ღუდუშაური (დ. 1929, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი და ქიმიკოსი.
ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთარა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი.
1952-1970 წლებში მუშაობდა ქალაქი მოსკოვის იშვიათი ლითონების სამეცნიერო-კვლევთი ინსტიტუტის ანალიზური ქიმიის განყოფილებაში ჯგუფის ხელმძღვანელად. მის მიერ შემუშავდა და დაინერგა იშვიათ ლითონთა შენადნობების მრავალი მეთოდიკა. მან აქტიური წვლილი შეიტანა გეოლოგიის, მინერალოგიის და გამდიდრების განყოფილების თემატური სამუშაოების შესრულებაში. 1970 წელს ციალა ღუდუშაური საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ანალიზური ქიმიის კათედრაზე იწყებს მუშაობას. ის კითხულობს სალექციო კურსს ანალიზურ ქიმიაში და ანალიზის ფიზიკურ-ქიმიურ მეთოდებში, აგრძელებს სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას და პარალელურად სახელმძღვანელოების შექმნაზეც მუშაობს. 1993 წელს მან გამოსცა პირველი ქართულენოვანი დამხმარე სახელმძღვანელო „თვისებითი ანალიზის მჟავურ-ტუტიანი მეთოდი“. 1995 წლიდან ის ზოგადი ქიმიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორია. გამოქვეყნებული აქვს 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მონაწილეობას ღებულობდა ადგილობრივ და საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში. ციალა ღუდუშაური წლების მანძილზე ასრულებდა ანალიზური ქიმიის კათედრის გამგის მოადგილის მოვალეობას. ის სტუ-ს ქალთა საბჭოს ერთ-ერთი დამფუძნებელია. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1973).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
ახმაჯის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით აქვს ნახევარწრიული, შვერილი აბსიდი, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დგას ტრაპეზის ქვა. აბსიდის ჩრდილოეთ მხარეს ერთი თაღოვანი ნიშია. კონქი სფერულია. აბსიდის იატაკი მოპირკეთებულია ოთხკუთხა ქვის ფილებით. საკურთხევლის წინ ერთსაფეხურიანი სოლეაა.
ეკლესიის კამარა ნახევარცილინდრული ფორმისაა. დასავლეთის საბრჯენი თაღი კუთხის პილასტრს ეყრდნობა. დარბაზი განათებულია ჩრდილოეთის თაღოვანი სარკმლით. ამავე კედელშია გაჭრილი არქიტრავული შესასვლელი, რომლის თავზე ჩასმულ ფილაზე ტოლმკლავა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ეკლესიას დასავლეთიდან მიშენებული აქვს სამრეკლო. სამრეკლოს პირველი სართული წარმოადგენს ოთხკუთხა მასიური სვეტებით გახსნილ სივრცეს. მისი ნახევარწრიული თაღები მრგვალ სვეტებს ეყრდნობა. თაღები და სვეტები შირიმის ქვითაა ამოყვანილი. ეკლესიის შელესილი ფასადები დაზიანებულია. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი, რომელიც ბევრგან აყრილია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქახაი
ქახაი (Kakhay) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
ლია ანდღულაძე
ლია ანდღულაძე (დ. 2 მარტი, 1931 — გ. 23 ივლისი, 2010) — ქართველი მაღალჩინოსანი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი.
ბიოგრაფია
ლია ანდღულაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1955-1957 წლებში თბილისის საშუალო სკოლების მასწავლებელი გახლდათ, ხოლო 1958 წლიდან საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი, უმცროსი, უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი იყო. წლების განმავლობაში ის ასევე იყო საქართველოს ეროვნული სათათბიროს თავმჯდომარე.
1990-1991 წლებში ლია ანდღულაძე იყო საქართველოს რესპუბლიკის განათლების მინისტრი. იგი 1991 წელს შეცვალა ელიზბარ ჯაველიძემ. 2003-2005 წლებში რუსეთ-საქართველოს თანამედროვე ჰუმანიტარული უნივერსიტეტის პროფესორი და საქართველოს ეროვნული სათათბიროს თავმჯდომარე. მას ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ლია ანდღულაძე არის 7 წიგნის, 20-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიისა და 250-ზე მეტი საგაზეთო წერილის ავტორი. მისი სამეცნიერო მოღვაწეობის ძირითადი თემატიკა და მიმართულება იყო: რუსთველოლოგია, ძველი და ახალი ქართული ლიტერატურა, განათლება, ისტორია, ხელოვნება, ეროვნული მოძრაობა, მოღვაწენი და მოგონებები. აღსანიშნავია, რომ მისი პირადი არქივი დაცულია კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. არქივი მან ცენტრს შემოსწირა გარდაცვალებიდან ორი წლით ადრე, კერძოდ 2008 წლის 15 დეკემბერს.
მისი წიგნებიდან გამორჩეულია მოგონებები პირველ პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიაზე, რომელიც ავტორმა გამოაქვეყნა თავისი სიცოცხლის ბოლო წლებში. აღსანიშნავია ასევე ისიც, რომ აქტიურად წერდა ლექსებსაც.
ლია ანდღულაძე ასევე, წლების განმავლობაში იყო უზენაესი საბჭოს დეპუტატი, უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. ის იყო ერთ-ერთი გამორჩეული საზოგადო მოღვაწე იმ პერიოდის საქართველოში, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას დიდი მეგობარი და ეროვნულ განმათავისუფლებელი ორგანიზაციის აქტიური წევრი. ლია ანდღულაძე გახლდათ საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“, წევრი.
ლია ანდღულაძე გარდაიცვალა 2010 წლის 23 ივლისს, 79 წლის ასაკში.
ტრიესტის თავისუფალი ტერიტორია
ტრიესტის თავისუფალი ტერიტორია (Territorio libero di Trieste, Svobodno tržaško ozemlje; Slobodni teritorij Trsta; ტრიესტული და ისტრიული: Teritorio Libero de Trieste) — ცენტრალურ ევროპაში არსებული თავისუფალი ტერიტორია. მდებარეობდა ჩრდილოეთ იტალიასა და იუგოსლავიას შორის ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე. ტერიტორია ჩამოყალიბდა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და იყო გაეროს უშიშროების საბჭოს მფარველობის ქვეშ.
მიხეილ-გელა სალუაშვილი
მიხეილ სალუაშვილი (დ. 16 ივლისი, 1958, თბილისი — გ. 1 აპრილი, 2021, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ტრიესტის თავისუფალი ტერიტორია
თავისუფალი ტერიტორია 1947 წლის 10 თებერვალს იტალიასთან დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე შეიქმნა. მიზანი იყო ტერიტორიაზე მცხოვრები შერეული ეთნიკური მოსახლეობის ნეიტრალურ ქვეყანაში გაერთიანება, ასევე იუგოსლავიასა და იტალიას შორის გაჩენილი ტერიტორიული დავის მოგვარება. ტერიტორიის ადმინისტრირება გაყოფილი იყო ორ ნაწილად: პირველი მოიცავდა საპორტო ქალაქ ტრიესტსს და ვიწრო სანაპიროზოლს ჩრდილო–დასავლეთით (ზონა A); ხოლო მეორე უფრო მსხვილო ზონა (ზონა B) წარმოადგენდა ისტრიის ნახევარკუნძულის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს.
მიხეილ-გელა სალუაშვილი
ბიოგრაფია
1980–1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს კოსმოსურ ნაგებობათა ინსტიტუტში; 1983–1989 წლებში სპი-ს „ლითონის კონსტრუქციების“ კათედრაში; 1990–1991 წლებში სპი-ს „სამოქალაქო თავდაცვის ციკლის“ უფროსად; 1991–1995 წლებში სპი-ს „სამშენებლო კონსტრუქციების“ კათედრის გამგის მოადგილედ — „დაცვითი ნაგებობების“ უფროსად; 1991 წელს იყო საბურთალოს საკრებულოს თავმჯდომარე; 1992 წლის იანვარიდან გარდაცვალებამდე იყო „სამართლიანობის აღდგენის კავშირი ხმა ერისა: უფალია ჩვენი სიმართლე“-ის ლასკარის თავმჯდომარე. 133 კრებულისა და 3000-მდე საგაზეთო პუბლიკაციის ავტორი და თადარიგის უფროსი ლეიტენანტი. 2018 წელს იყო საპრეზიდენტო კანდიდატი. მონაწილეობა ჰქონდა საპრეზიდენტო (2013, 2018) და თბილისის მერის არჩევნებში (2014). 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო 1376 (0,08%) ხმა. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მიიღო 2970 (0,19%) ხმა. 2018 წლიდან იყო „თეოლოგიისა და პოლიტიკის აკადემიის“ პრეზიდენტი.
ტრიესტის თავისუფალი ტერიტორია
ტერიტორიაზე კონტროლი მისმა მეზობლებმა 1954 წელს  დე–ფაქტო აიღეს, ხოლო ფორმალურად ეს გაფორმდა შედარებით გვიან 1975 წლის ოსიმოს ხელშეკრულებით, რომლის რატიფიცირებაც 1977 წელს მოხდა..
სქოლიო
კატეგორია:იუგოსლავიის ისტორია კატეგორია:მოკავშირეთა მიერ ევროპის ოკუპაცია კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის შედეგები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
მიხეილ-გელა სალუაშვილი
პირადი ცხოვრება
ჰყავს ორი შვილი და ორი შვილიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ექსპორტი
ექსპორტი — საერთაშორისო ვაჭრობაში არის ერთ ქვეყანაში წარმოებული საქონელი ან მომსახურება, რომელიც გაიყიდება სხვა ქვეყანაში. ასეთი საქონლისა და მომსახურების გამყიდველი არის ექსპორტიორი; უცხოელი მყიდველი იმპორტიორია.
საქონლის ექსპორტი ხშირად მოითხოვს მომხმარებელთა ხელისუფლების მონაწილეობას. მყიდველის თვალსაზრისით ექსპორტი არის იმპორტი.
კომპანიები
მრავალი მწარმოებელი კომპანია იწყებს გლობალურ ექსპანსიას, როგორც ექსპორტიორებად და მხოლოდ მოგვიანებით გადადის სხვა რეჟიმში უცხოური ბაზრის მომსახურებისთვის.
ბარიერები
ექსპორტის ბარიერები იყოფა ოთხ დიდ კატეგორიად: სამოტივაციო, ინფორმაციული, ოპერაციულ / რესურსზე დაფუძნებული და ცოდნა.
სავაჭრო ბარიერებია მთავრობის კანონები, შინაგანაწესი, პოლიტიკა ან პრაქტიკა, რომელიც იცავს შიდა პროდუქტებს უცხოური კონკურენციისგან. მიუხედავად იმისა, რომ შეზღუდულ ბიზნეს პრაქტიკას ზოგჯერ აქვს მსგავსი ეფექტი, ისინი, როგორც წესი, არ განიხილებიან სავაჭრო ბარიერებად. საგარეო ვაჭრობის ყველაზე გავრცელებული ბარიერებია მთავრობის მიერ დაწესებული ზომები და პოლიტიკა, რომელებიც ზღუდავენ, ან ხელს უშლიან საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო გაცვლას.
სტრატეგიული
საერთაშორისო ხელშეკრულებები ზღუდავენ ვაჭრობას და გარკვეული სახის საქონლისა და ინფორმაციის გადაცემას, მაგალითად, მასობრივი განადგურების იარაღთან, მოწინავე ტელეკომუნიკაციებთან, წამებასთან დაკავშირებულ საქონელს, აგრეთვე ხელოვნებასა და არქეოლოგიურ არტეფაქტებს. მაგალითად:
ტარიფები
ტარიფი არის გადასახადი, რომელიც დაწესებულია კონკრეტული საქონლზე ან საქონლის ნაკრებზე, რომელიც ექსპორტზე გადის ან იმპორტირებულია ქალაქგარეთ, რაც ქმნის ეკონომიკური ბარიერს ვაჭრობისთვის. ტარიფი შეიძლება გამოყენებულ იქნას იმ შემთხვევაში, როდესაც შიდა მწარმოებლებს უჭირთ იმპორტთან კონკურენცია. ტარიფები შეიძლება გამოყენებულ იქნას აგრეთვე ისეთი ინდუსტრიის დასაცავად, რომელსაც ქვეყანა განიხილავს, როგორც მისი ეროვნული უსაფრთხოების საკითხი. ზოგი ინდუსტრია იღებს დაცვას, რომელსაც მსგავსი ეფექტი აქვს სუბსიდიებთან მიმართებაში; ტარიფები ამცირებენ ინდუსტრიის სტიმულს, რომ საქონელი წარმოიშვას უფრო სწრაფად, იაფად და ეფექტურად, რაც მათ უფრო ნაკლებად კონკურენტუნარიანს ხდის.
ტარიფის მესამე საფუძველია ჩამოგდება. როდესაც მწარმოებელს ექსპორტზე ზარალი მიაქვს, მისმა კონკურენტებმა შეიძლება შეწყვიტონ ეს დემპინგი. კიდევ ერთი შემთხვევაა, როდესაც ექსპორტიორი აწესებს უფრო დაბალ ფასებს, ვიდრე მის შიდა ბაზარზე. ტარიფის მიზანსა და მოსალოდნელ შედეგს წარმოადგენს შიდა საქონელზე და მომსახურებაზე ხარჯვის გაღვივება, ვიდრე მათი იმპორტირებული ეკვივალენტები.
ტარიფებს შეუძლიათ დაძაბულობა შექმნან ქვეყნებს შორის. ამის მაგალითებია შეერთებული შტატების ფოლადის ტარიფი 2002 წლისთვის, ხოლო როდესაც ჩინეთმა შემოიღო 14% ტარიფი იმპორტირებულ ავტო ნაწილებზე. ასეთი ტარიფები ჩვეულებრივ იწვევს საჩივარს მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციასთან (WTO), რომელიც ადგენს წესებსა და მცდელობებს სავაჭრო კონფლიქტების მოგვარების მიზნით. თუ ეს არადამაკმაყოფილებელია, ექსპორტიორ ქვეყანას შეუძლია აირჩიოს საკუთარი ტარიფი სხვა ქვეყნის იმპორტზე. მინი|300x300პქ| გემის Altenwerder კონტეინერის ტერმინალში (ჰამბურგი)
უპირატესობები
ექსპორტი თავიდან აიცილებს სამიზნე ქვეყანაში საწარმოო ოპერაციების დამყარების ხარჯებს.
ექსპორტმა შეიძლება დაეხმაროს კომპანიას მიაღწიოს გამოცდილების მრუდი ეფექტებს. მფლობელობის უპირატესობებში შედის ფირმის აქტივობები, საერთაშორისო გამოცდილება და დაბალი ხარისხის ან დიფერენცირებული პროდუქციის განვითარების შესაძლებლობა. კონკრეტული ბაზრის ადგილობრივი უპირატესობებია ხარჯების, ბაზრის პოტენციალის და ინვესტიციის რისკის ერთობლიობა. ინტერნაციონალიზაციის უპირატესობა არის კომპანიის კომპეტენციის შენარჩუნების სარგებელი და ფასეულობის ჯაჭვი, ლიცენზიის გაცემა, ტრანსპორტირება ან გაყიდვა.
ეკლექტიკური პარადიგმისთან მიმართებით, უმცირეს საკუთრებაში არსებული კომპანიები არ შედიან უცხოურ ბაზრებზე. თუ კომპანია და მისი პროდუქტები აღჭურვილია საკუთრების უპირატესობითა და ინტერნეტიზაციის უპირატესობით, ისინი შედიან დაბალი რისკის რეჟიმებით, როგორიცაა ექსპორტი. ექსპორტისთვის მნიშვნელოვნად ნაკლები ინვესტიციაა საჭირო ვიდრე სხვა რეჟიმები, მაგალითად პირდაპირი ინვესტიცია. ექსპორტის დაბალი რისკი, როგორც წესი, ამცირებს გაყიდვების დაბრუნების კურსს სხვა რეჟიმების წინააღმდეგ. ექსპორტი მენეჯერებს საშუალებას აძლევს განახორციელონ წარმოების კონტროლი, მაგრამ არ აძლევს მათ საშუალებას განახორციელონ იმდენი მარკეტინგული კონტროლი. ექსპორტიორი იწვევს სხვადასხვა შუამავლებს, რომ მართონ მარკეტინგის მენეჯმენტი და მარკეტინგული საქმიანობა.
ნაკლოვანებები
ექსპორტი შეიძლება არ იყოს სიცოცხლისუნარიანი, თუ ვერ ნახავთ შესაბამის გასაღებ ბაზარს საზღვარგარეთ.
ტრანსპორტის მაღალმა ღირებულებამ შეიძლება ექსპორტი არაეკონომიკური გახადოს, განსაკუთრებით ნაყარი პროდუქციისთვის.
კიდევ ერთი ნაკლი არის ის, რომ სავაჭრო ბარიერებს შეუძლია ექსპორტი გახადონ არაეკონომიკური და სარისკო.
მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის (მცირე და საშუალო ბიზნესის), რომელთაც 250-ზე ნაკლები დასაქმებული აქვთ, ექსპორტი ზოგადად უფრო რთულია, ვიდრე შიდა ბაზარზე მომსახურეობა. სავაჭრო რეგულაციების ცოდნის არარსებობა, კულტურული განსხვავებები, სხვადასხვა ენები და სავალუტო სიტუაციები, ისევე როგორც რესურსების და თანამშრომლების სიმძიმე, ართულებს პროცესს. მცირე და საშუალო ბიზნესის ექსპორტიორების ორი მესამედი მხოლოდ ერთ უცხოურ ბაზარს იკავებს.
მოტივები
ექსპორტის მოტივატორების მრავალფეროვნებამ შეიძლება გამოიწვიოს შერჩევის მიკერძოება. უცხოური ბაზრების ზომა, ცოდნა და დაუკმაყოფილებელი შეკვეთები აღძრავს კომპანიებს კონკრეტული ზომების გასწვრივ (კვლევა, გარეგანი, რეაქტიული).
მაკროეკონომიკა
მაკროეკონომიკაში, წმინდა ექსპორტი (ექსპორტის მინუს იმპორტი) არის მთლიანი შიდა პროდუქტის კომპონენტი, ერთად შიდა მოხმარება, ფიზიკური ინვესტიცია და მთავრობის ხარჯები. ქვეყნის ექსპორტისადმი უცხოური მოთხოვნილება დადებითად არის დამოკიდებული უცხო ქვეყნებში შემოსავლებზე და უარყოფითად აისახება მწარმოებელი ქვეყნის ვალუტის სიძლიერეზე (ანუ იმაზე, თუ რამდენად ძვირია უცხოელი მომხმარებლისთვის უცხოური სავალუტო ბაზარზე მწარმოებლი ქვეყნის ვალუტის ყიდვა).
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ვაჭრობა კატეგორია:სატვირთო გადაზიდვები
ქვემო ხოდაშნის ლაშარის ეკლესია
ქვემო ხოდაშნის ლაშარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ ქვემო ხოდაშნის მაღლა ხუთასიოდე მეტრის მანძილზე, სამების ეკლესიისაკენ მიმავალი გზის პირას, ყოფილ სასაფლაოზე. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია, მცირე ზომის (6,15 მ - 4,5 მ). ნაშენია სხვადასხვა ზომის წყობა ირეგულარულია. შენობას ორი შესასვლელი აქვს - სამხრეთით და დასავლეთით. სამხრეთით კარი შიგნიდან სწორკუთხა, ხის ძვლებით ბრტყლად გადახურული. გარედან კი ორსაფეხურიანი თაღი აქვს. თაღის ორივე საფეხური რიყის, თხელი ქვებითაა გამოყვანილი. დასავლეთ კარი შიგნიდან სამხრეთის მსგავსია, გარედან კი — თაღოვანი. კარის გარეთა ღიობი შირიმის მოზრდილ, სწორკუთხა ქვაშია გამოკვეთილი. საკუთრივ ღიობი ჩასმულია ქვის ზედაპირის ამოკვეთით გამოყვანილ, სწორკუთხა არეში, რომელსაც ვიწრო ღარი ავს შემოვლებული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო, პარალელწირთხლებიანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჰორიზონტალური ძირი და დეფორმირებული ნალის ფორმის თაღი აქვს, რომელიც მთლიანად კონქის არეშია მოქცეული სმენადობის ხარისხის გაზრდის მიზნით, სარკმლის ორივე მხარეს, კონქის ქუსლის დონეზე. თითო კვადრატული ხვრელია მოწყობილი. აფსიდში, ოდნავ შემაღლებული პროპორციის მქონე, სწორკუთხა ნიშა ჩრდილოეთ კედელშიცაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელს ეკვრის რიყის ქვით ნაგები მოზრდილი, ოთხკუთხა ტრაპეზი. კიდევ ერთი მცირე სწორკუთხა სარკმელი ეკლესიის დასავლეთ კედელშიცაა. დარბაზი ნახევარცილინდრული კამარითაა გადახურული. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა, მარტივი პილასტრების წყვილითა და მათზე დაყრდნობილი თაღით ორ, თანაბარ ნაწილად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
჻
჻ — დამატებითი ნიშანი ქართული დამწერლობისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ასოები
ქვემო ალევის წმინდა მარინეს ეკლესიის ნანგრევი
ქვემო ალევის წმინდა მარინეს ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
მდ. ალეურას მარჯვენა ნაპირზე, მაღალი მთის უკანა ყელზე მდებარეობს დარბაზული, სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესია. ძეგლის ხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. სწორკუთხა ნაგებობის კედლები შემორჩენილია 2 მეტრის სიმაღლეზე, აქედან აღმოსავლეთისა თითქმის ჩამონგრეულია. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთიდანაა, ეკლესია მთლიანად დეფორმირებულია და დანგრევის პირასაა მისული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აზერბაიჯან-თურქული საბჭოს ურთიერთობები
აზერბაიჯან-თურქული საბჭოს ურთიერთობები — მოიცავს აზერბაიჯანსა და თურქულ საბჭოს შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობებს, რომელიც დაიწყო 2009 წლიდან, და გრძელდება დღემდე
ვაჭრობა, ინვესტიცია და ეკონომიკა
წევრ სახელმწიფოებს შორის ეკონომიკური ურთიერთობები განიხილება, როგორც მთავარი სფერო. თურქული საბჭო ხაზს უსვამს თანამშრომლობის მნიშვვნელობას და აწყობს რიგ შეხვედრებსა და ღონისძიებებს, სხვადასხვა საკითხების გაუმჯობესების მიზნით. 2011 წელს ქალაქ ასტანაში ჩატარებული ეკონომიკის მინისტრების პირველი შეხვედრის თანახმად, მეწარმეობის შესახებ სამუშაო ჯგუფები შეიქმნა, რათა გაუმჯობესდეს ინვესტიციების პირობები და წევრ ქვეყნებში ეკონომიკის დივერსიფიკაცია. ამ შეხვედრის საფუძველზე მოეწყო არაერთი ბიზნეს ფორუმი, სადაც წევრი ქვეყნებიდან რამდენიმე ბიზნესმენი მონაწილეობდა. 2014 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანში ნახიჩევანში გაიმართა მესამე ბიზნეს ფორუმი, 2014 წლის 19 და 20 იანვარს, ისიქ-ქოლში თურქულენოვანი სახელმწიფოების ეკონომიკის მინისტრთა მეოთხე შეხვედრის შემდეგ.
ტრანსპორტი და საბაჟო
2017 წლის 9 ნოემბერს სტამბოლში ჩატარებული თურქული საბჭოს „ICT“-ის მინისტრების მეორე შეხვედრის ფარგლებში, აზერბაიჯანის ტრანსპორტის, კომუნიკაციებისა და ტექნოლოგიების მინისტრმა რამინ გულუზადემ წამოაყენა ინიციატივა, რათა განახორციელოს ელექტრონული ხელმოწერის ურთიერთშეთნხმების ღონისძიებები ელექტრონული კომერციის ბრუნვის ზრდისათვის. შეხვედრას მოჰყვა თურქეთის საბჭოს გენერალური მდივანი რამილ ჰასანოვის, აჰმედ არსლანის თურქეთის რესპუბლიკის ტრანსპორტის, საზღვაო საქმეთა და კომუნიკაციების მინისტრის, აბდისტამატ საგმიბაევის განცხადებები.
2013 წლის 16 აგვისტოს აზერბაიჯანის ქალაქ გაბალაში გაიმართა თურქული საბჭოს მესამე სამიტი, დამფუძნებელი ქვეყნების პრეზიდენტების მონაწილეობით, შეხვედრას ესწრებოდა აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, ყაზახეთის პრეზიდენტი ნურსულთან ნაზარბაევი, ყირგიზეთის პრეზიდენტი ალმაზბეკ ატამბაევი, თურქეთის პრეზიდენტი აბდულა გიული და თურქმენეთის პრემიერ-მინისტრის მოადგილე საფარდურდი ტოილიევი. სამიტის მთავარი თემა „ტრანსპორტი და კავშირი“ იყო. სამიტი დასრულდა „თურქულენოვანი სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭოს მესამე სამიტის დეკლარაციაზე ხელმოწერით“. ამასთან ერთად, სამიტის დროს ხელი ასევე მოეწერა „თურქეთის საბჭოს წევრი სახელმწიფოების საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის თანამშრომლობის ოქმს“.
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის სიტყვით გამოსვლისას, თურქულენოვანი სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭოს მეხუთე სამიტზე აღნიშნა, რომ აზერბაიჯანი თანამშრომლობს წევრ ქვეყნებთან და ინვესტიციებს დებს მათში, (თურქულენოვან სახელმწიფოებში), როგორიცაა ყაზახეთი და თურქმენეთი. მან ასევე ხაზი გაუსვა აზერბაიჯანის, როგორც სატრანზიტო ქვეყნის როლს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
ქორარხი
ქორარხი (Korarx) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 586 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
ემპერადორი
ემპერადორი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-ნორტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 0,03 კმ². მოსახლეობა — 688 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ნ. ბარათაშვილის 22)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქუჩაზე (№ 22). თარიღდება XIX საუკუნის მიწურულით.
ორსართულიანი აგურის სახლი მთავარი ფასადით. ქუჩის მხარეს მხარეს გამოდის. ფასადი საკმაოდ სადაა, პირველ სართულზე ხის სადარბაზო კარი და სამი სარკმლის ღიობია. სადარბაზოს კარი აგურის რუსტირებული პილასტრებითაა გამოყოფილი. კარის თავზე, ისევე როგორც ფანჯრების თავზე, აგურისავე სანდრიკებია. ფასადი შეთეთრებულია. მეორე სართულზე ხის, შეკიდეული აივანია, მის ორივე მხარეს - თითო სარკმელი. აივანი გადაკეთებულია - შეფიცრულია, ერთ ნაწილში კი - შემინულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სოფლის მეურნეობის ოქროს იუბილის მუზეუმი
ისტორია
სოფლის მეურნეობის ოქროს იუბილის მუზეუმი სოფლის მეურნეობისა და კოოპერატივების სამინისტროს ხელმძღვანელობით 1996 წელს დაარსდა მეფე პუმიპონ ადულიადეტის ოქროს იუბილის აღსანიშნავად. 2002 წლის 21 იანვარს მუზეუმის გახსნის ცერემონიალს მეფეც დაესწრო.
მუზეუმი საკმარისი ეკონომიკის მეფე პუმიპონისეულ ფილოსოფიას მიეძღვნა, რომელშიც მდგრადი სოფლის მეურნეობის მიდგომებს ასახავს.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის სოფლის მეურნეობის მუზეუმები კატეგორია:ტაილანდის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1996 წელს დაარსებული მუზეუმები
რობერტ ფიცო
რობერტ ფიცო (Robert Fico; დ. 15 სექტემბერი 1964, ტოპოლჩანი, სლოვაკეთი) — სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრი 2006-2010 წლებში და 2012 წლიდან.
პირველი მთავრობა ჩამოაყალიბა 2006 წელს და თანამდებობა ეკავა 2010 წლამდე. მოგვიანებით პრეზიდენტმა გაშპაროვიჩმა შესთავაზა მთავრობის ფორმირება, მაგრამ უარი თქვა და მთავრობა ჩამოაყალიბა ივეტა რადიჩოვამ. 2012 წელს ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში მისი პარტიის გამარჯვებისთანავე ჩამოაყალიბა დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ პირველი ერთპარტიული მთავრობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
ზემო ბოლის წმინდა მარინეს ეკლესია
ზემო ბოლის წმინდა მარინეს ეკლესია — საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ბოლში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. მის ცენტრში მასიური ტრაპეზის ქვა დგას. იკითხება ჩრდილოეთის მხარი.
ეკლესიის კედლები შემორჩენილია 150 სმ-ის სიმაღლეზე; ამათგან დასავლეთის კედელი შედარებით მაღალია. კედლების დაზიანების გამო შესასვლელი ღიობი არ იკითხება. ეკლესია სავსეა მიწითა და ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დადიანეთის სამების ეკლესია
დადიანეთის სამების ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დადიანეთში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
უბან წინადადიანეთის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია კარგად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. ნაგებობას სამხრეთით მინაშენი აქვს. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდითაა დასრულებული, რომლის ცენტრში გაჭრილია შიგნით სწორკუთხა, გარეთ კი თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დგას ტრაპეზის ქვა. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. აბსიდის იატაკის დონე დარბაზთან შედარებით, ერთი საფეხურით მაღალია. ეკლესიის კამარა ცილინდრულია. ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებს ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს. დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთის არქიტრავულ შესასვლელს ნაოთხალები აქვს. იატაკი მიწაყრილია.
ეკლესიის სამხრეთ მინაშენს კამაროვანი გადახურვა აქვს. აღმოსავლეთ კედელში სარკმლის ადგილას გაჭრეს არქიტრავული კარი. შესასვლელის წინ თაღოვანი კარიბჭეა. სამხრეთი შესასვლელი ამოქოლილია.
ეკლესიის კარნიზი მარტივპროფილიანია. ძეგლის საბურავად გამოყენებულია ფიქალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვოლგა-კამის ნაკრძალი
ვოლგა-კამის ნაკრძალი ასევე ვოლჟსკო-კამსკი ან ვოსშკო-კამისკი (Волжско-Камский заповедник) — მკაცრი ეკოლოგიური რეზერვი რუსეთში, თათრეთის რესპუბლიკაში მდინარეების ვოლგის, კამის და მიოშას შესართავში. ნაკრძალი სედგება ორი ნაწილისგან. ერთი ვოლგის მარცხენა სანაპიროს ტერასებზე, ხოლო მეორე მონაკვეთი დაახლოებით 100 კმ-ზე ვოლგაზე შესართავიდან ზემოთ და ესაზღვრება ქალაქ ყაზანის დასავლეთ გარეუბანს. ნაკრძალი მდებარეობს თათარსტანის ზელენოდოლსკის და ლაიშევსკის რაიონებში. ნაკრძალი ოფიციალურად 1960 წელს დაარსდა შუა ვოლგის რეგიონის დარჩენილი ტყის და ტყე-სტეპის ჰაბიტატის დასაცავად. მოიცავს 8,024 ჰექტარს. სამეცნიერო შესწავლის განსაკუთრებული ფოკუსია კუიბიშევის წყალსაცავის გავლენა ადგილობრივ გარემოზე. წყალსაცავი დასრულდა 1950-იანი წლების შუა ხანებში და არის ყველაზე დიდი წყალსაცავი ევროპაში. ვოლგა-კამას ნაკრძალი იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალის ნაწილია.
ტოპოგრაფია
ვოლგა-კამის ნაკრძალი შედგება ორი ნაწილისგან:
რაიფა (ყაზანიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში). რაიფას სექტორი ძირითადად ბრტყელი ან ტალღოვანი კარსტული ლანდშაფტია ხევებითა და ხეობებით. კარსტული რელიეფის ტბებითა და სამხრეთით ტაიგის ტყის საფარით. ტყის დიდი ნაწილი ძველია, დაახლოებით 250-300 წლის ხეებით. მდინარე შუმკას ხეობა რაიფას კვეთს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით ვოლგას მიმართულებით. ამ მონაკვეთის ჩრდილოეთის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს რაიფას ტბა, რომელიც ნაკრძალის ამ მონაკვეთში არსებული მრავალი ტბიდან და ჭაობიდან უდიდესია.
სარალა (ყაზანიდან სამხრეთით 60 კილომეტრში). სარალას სექტორი არის ნახევარკუნძული, რომელიც მდებარეობს კუიბიშევის წყალსაცავის მეოთხეულ ტერასებზე. რეზერვუარი 1956 წელს შეიქმნა. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან მერყეობს 49-დან 53 მეტრამდე. ამ სექტორს ძირითადად ფოთლოვანი ტყის საფარი აქვს.
ჩრდილოეთ სექტორის მდინარის ხეობების აბსოლუტური სიმაღლე 66 მეტრამდეა; რაიფას სექტორის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ადგილები 120 მეტრსაც აღწევს.
კლიმატი და ეკორეგიონი
ვოლგა-კამის ნაკრძალი აღმოსავლეთ ევროპის ტყის ტრამალის ეკორეგიონში მდებარეობს, რომელიც ჩრდილოეთის ფართოფოთლოვან ტყეებსა და სამხრეთით მდებარე მდელოებს შორის გარდამავალი ზონაა. ეს ეკორეგიონი ხასიათდება ტყეების, სტეპებისა და მდინარის ჭაობების მოზაიკით.
ფლორა და ფაუნა
ნაკრძალის ორი სექტორი ორ განსხვავებულ ბიოგეოგრაფიულ ზონას განეკუთვნება, რადგან ისინი გადაჭიმულია ტენიანობის გამყოფ ზოლზე რომელიც ჰყოფს ჩრდილოეთით არსებულ შერეულ წიწვოვან-ფოთლოვან ტყეებს სამხრეთის ფოთლოვან ტყეებისგან. რაიფას სექტორის ძირითადი ხეებია ნაძვი და ჩვეულებრივი ფიჭვი. 600-ზე მეტი სახეობის წყალმცენარე და 700-ზე მეტი სახეობის სოკოა დაფიქსირებული ნაკრძალის ტერიტორიაზე. მეცნიერებმა ასევე დააფიქსირეს 844 სახეობის სისხლძარღვოვანი მცენარე.
ჩრდილოეთ სექტორის (რაიფა) ცხოველთა სამყარო სამხრეთ ტაიგისთვის დამახასიათებელია: მღრღნელები, ბიგასებრნი, ტყის თაგვები, ღამურები, ციყვი, კვერნა, მელა, კურდღელი და ლოსი. სარალას სექტორის ფაუნა უფრო სამხრეთული ხასიათისაა, კურდღლებით, გარეული ღორებითა და შველით. 1996 წელს თახვი ხელახლა დააბრუნეს ველურ ბუნებაში. ფრინველებს შორისაა ტყის ფრინველები და წყლის ფრინველები, რაც ასახავს ამ ტერიტორიის ჰაბიტატის მრავალფეროვნებას. სარალის სექტორის ტერიტორიაზე თეთრკუდა ფსოვი ყველაზე დიდი პოპულაციაა ევროპაში.
ეკოგანათლება და ხელმისაწვდომობა
ვოლგა-კამის ნაკრძალი მოსახლეობისთვის ძირითადად დაკეტილია. მეცნიერებს და სხვა კვლევითი მიზნებისთვის შესაძლებელია ადმინისტრაციის მეშვეობით ვიზიტის ორგანიზება. გამონაკლისია სარალის მონაკვეთი სადაც ფრინველებზე დაკვირვებისთვის საფარის ტურების მოწყობაა შესაძლებელი. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ასევე არის შესღუდული რაოდენობით ეკოტურისტული ბილიკები.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები კატეგორია:თათრეთი
ერიხ ტრაპი
ერიხ ტრაპი (Erich Trapp) (დ. 5 ივნისი, 1942, კლოსტერნოიბურგი) — ავსტრიელი ბიზანტინისტი.
ბიოგრაფია
1960 წლიდან ერიხ ტრაპი ვენის უნივერსიტეტში ეუფლებოდა კლასიკურ ფილოლოგიას და ბიზანტინისტიკას და 1964 წელს დაიცვა დისერტაცია „''Manuel II. Palaiologos, Dialoge mit einem „ Perser''““, რისთვისაც მიენიჭა დოქტორის ხარისხი. 1965-დან 1973 წლამდე ის ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიაში ბიზანტიის სწავლებების ასისტენტ-მკლევარად მუშაობდა. ვენაში ერთწლიანი ლექციების შემდეგ, ტრაპი 1973 ბონის უნივერსიტეტის პროფესორი გახდა, სადაც ხელმძღვანელობდა ბიზანტიურ სწავლებებს 2008 წლამდე, იქამდე სანამ პენსიაზე გავიდოდა. 1992 წლიდან ის ავსტრიიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი-კორესპონდენტია. 1998 წელს თესალონიკის უნივერსიტეტმა ტრაპს „ოქროს არისტოტელეს“ ჯილდო მიანიჭა. მისი კვლევების ძირითადი სფერო იყო ბიზანტიური ლექსიკოგრაფია, დიგენის აკრიტასი და ძველი ბერძნულის განვითარება ახალ ბერძნულამდე. ის არის „Prosopographischen Lexikons der Palaiologenzeit“-ის (1976-1995) ავტორი, სადაც მან მიუძღვნა იმ პიროვნებების კვლევას, რომლებიც მოხსენიებული იყო ბიზანტიურ დოკუმენტებში. ერიხ ტრაპი არის ასევე „Lexikons zur byzantinischen Gräzität“-ის ინიციატორი და რედაქტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:ავსტრიელი ბიზანტინისტები
ჯანჯანი
ჯანჯანი (Dzhandzhan) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში.
Dancing with the Moonlit Knight
"Dancing with the Moonlit Knight" — პირველი სიმღერა ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის ალბომზე Selling England by the Pound.
კომპოზიცია
სიმღერა იწყება ა კაპელათი. შემდეგ იგი სულ უფრო ხმაურიანი და რიტმული ხდება, მძიმე როკის ერთგვარი ჟღერადობით. ეს არის ერთ-ერთი იმ სიმღერებიდან, რომლებშიც ტონი ბენქსი იყენებს მელოტრონ M400-ს. კომპოზიციაში ჟღერს 8 ვოკალიანი გუნდი, ხოლო ფინალურ სექციაში - სიმებიანი ორკესტრი. გიტარისტი სტივ ჰეკეტი იყენებს ტეპინგის ტექნიკის ადრეულ მაგალითებს.
სიმღერის მელოდია მეორდება "The Cinema Show"-ს ფინალში და "Aisle of Plenty"-ში. მოტივი აღებულია აკორდების თანმიმდევრობიდან, რომელშიც იგივე აკორდებია, რაც "Cinema Show"-ში, განსხვავებული თანმიმდევრობით.
ტექსტი
სტრიქონის "'Paper late!' Cried a voice in the crowd" გავლენით შეიძინა სახელწოდება ჯგუფის 1982 წლის სიმღერამ "Paperlate".
საბარკლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია
საბარკლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საბარკლეთში, „ქვემო კარა“. აგებულია XX საუკუნეში.
გეგმით სწორკუთხა ძეგლი ნაშენია მცირე ზომის უფორმო, ფლეთილი ქვით. ქვის წყობა და თუნუქის სახურავი ახალია. აბსიდი ასიმეტრიულია. ერთი ნიშა ჩრდილოეთ კედელშია. შესასვლელი სამხრეთითაა. ეკლესიის აღმოსავლეთი კედელი გარედან საკურთხევლის შიდა მოხაზულობას იმეორებს. შესაძლოა ახლანდელი ნაგებობა დგას ძველ ნაეკლესიარზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მინარქიზმი
მინარქიზმი (minarchism; minimus — მინიმალური + ἄρχη — ძალაუფლება) — პოლიტიკური ფილოსოფია, რომლის მიხედვით სახელმწიფოს ფუნქციები უნდა შემოიფარგლებოდეს მოქალაქეების თავისუფლებისა და საკუთრების დაცვით. მინარქიზმი ლიბერტარიანიზმის განშტოებაა, რომელიც ემხრობა მინიმალური ძალაუფლების მქონე სახელმწიფოს არსებობას. ტერმინი „მინარქიზმი“ პირველად გამოიყენა სამუელ კონკინმა 1980 წელს.
მინიმალური სახელმწიფოს საუკეთესო ისტორიულ მაგალითებად XIX საუკუნის ბოლოს ადრეული ინდუსტრიალიზაციის პერიოდის დიდი ბრიტანეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები ითვლება. თავის ნაშრომში „ანარქია, სახელმწიფო და უტოპია“ რობერტ ნოზიკმა (1938-2002 წწ) განავითარა ჯონ ლოკის იდეებთან მიახლოებული ლიბერტარიანიზმის მოდელი, სადაც ასევე აისახა XIX საუკუნის ინდივიდუალისტების: ჰერბერტ სპენსერისა (1808-1887 წწ) და ბენჟამინ ტაკერის (1854-1939 წწ) გავლენა. მისი თქმით, სახელმწიფოს ფუნქციები მკაცრად უნდა იყოს შეზღუდული და დაყვანილი მოქალაქეების ქურდობის, თაღლითობისა და ძალადობისგან დაცვაზე, ხოლო იძულება გამოყენებული უნდა იყოს მხოლოდ იმ პირებისადმი, რომლებიც არღვევენ სხვის თავისუფლებას. ყველა დანარჩენი ფუნქცია, მისი აზრით, ადრე თუ გვიან პიროვნების უფლებების ხელყოფა გახდება. ამიტომ ასეთი ფუნქციების გამართლება არ შეიძლება.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბერტარიანიზმი კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები
განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
thumb|180px|განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შენობა განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (GDU, Gəncə Dövlət Universiteti) — საჯარო უნივერსიტეტი, რომელიც აზერბაიჯანში, ქალაქ განჯაში მდებარეობს. განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ოფიციალურად აკრედიტირებულია აზერბაიჯანის განათლების სამინისტროს მიერ. უნივერსიტეტი საშუალო ზომისაა. უნივერსიტეტი უზრუნველყოფს სხვადაწხვა სფეროში საბაკალავრო, სმაგისტრო და სადოქტორო პროგრამებს. უივერსიტეტში მოსახვედრად გამოცდების ჩაბარებაა საჭირო. უნივერსიტეტში 20 დოქტორი და პროფესორი, 156 სადოქტორო კანდიდატი და ასოცირებული პროფესორი, 150 ასისტენტ-პროფესორი და ლექტორი მუშაობს. განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 26 დეპარტამენტი ფუნქციონირებს. უნივერსიტეტს აქვს ბიბლიოთეკა, კომპიუტერების რამდენიმე ოთახი და ლაბორატორია. ქვეყნის მასშტაბით უნივერსიტეტს მე-19, ხოლო მსოფლიო მასშტაბით 8547-ე ადგილი უკავია.
ისტორია
thumb|180px|left|განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი XX საუკუნის I ნახევარში აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს 1938 წლის 14 აპრილის რეზოლუციით, განჯაში ნადეჟდა კრუპსკაიას სახელობის ორწლიანი პედაგოგიური ინსტიტუტი ჩამოყალიბდა. სივრცის ნაკლებობის გამო, კოლეჯი გორკის სკოლის მესამე სართულზე განთავსდა. ინსტიტუტის პირველი ორი დეპარტამენტი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა და ფიზიკისია და მათემატიკის დეპარტამენტები იყო. თავდაპირველად ინსტიტუტში 23 მასწავლებელი ასწავლიდა. 1938 წლის 1 ოქტომბერს პირველ კლასში 244 სტუდენტი ჩაირიცხა.
1939 წელს ინსტიტუტში აზერბაიჯანული ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის დეპარტამენტი შეიქმნა. 1943 წლის 1 სექტემბერს ორწლიანი კოლეჯი გაუქმდა და მის საფუძველზე კიროვაბადის (განჯის) სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ჩამოყალიბდა. ინსტიტუტს აზერბაიჯანელი მეცნიერისა და პუბლიცისტის, ჰასან ბეი ზარდაბის სახელი ეწოდა.
2000 წლის 13 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანების შესაბამისად, ინსტიტუტს განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეწოდა. დღეისთვის უნივერსიტეტში 8 ფაკულტეტი და 10 ოფისი ფუნქციონირებს. უნივერსიტეტს აქვს საბაკალავრო, სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები.
ფაკულტეტები და პროგრამები
thumb|right|180px|უნვიერსიტეტის ერთ-ერთი საგამოფენო დარბაზი განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 8 ფაკულტეტია: მათემატიკისა და ინფორმატიკის, ფიზიკისა და ტექნიკური საგნების, ბიოლოგიისა და ქიმიის, ფილოლოგიის, ისტორიისა და გეოგრაფიის, უცხო ენათა, პედაგოგიკისა და ეკონომიკისა და მენეჯმენტის.
უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს შემდეგი პროგრამები: მათემატიკა (საბაკალავრო, 4 წელი); მათემატიკური ინფორმატიტა (საბაკალავრო, 4 წელი); მათემატიკური ფიზიკა (საბაკალავრო; 4 წელი); ფიზიკა (საბაკალავრო; 4 წელი); პროფესიული განათლება (უმაღლესი განათლების, 5 წელი); გეოგრაფია (საბაკალავრო; 4 წელი); ეკონომიკა (საბაკალავრო, 4 წელი); ისტორია (საბაკალავრო, 4 წელი); აზერბაიჯანული ენა და ლიტერატურა (საბაკალავრო, 4 წელი); ინგლისური (საბაკალავრო, 4 წელი); ფრანგული (საბაკალავრო, 4 წელი); რუსული (საბაკალავრო, 4 წელი); ბიოლოგია (საბაკალავრო, 4 წელი); ქიმია(საბაკალავრო, 4 წელი); ქიმია-ბიოლოგია (საბაკალავრო, 4 წელი); პედაგოგიკა და ელემენტარული განათლება (უმაღლესი განათლება, 5 წელი); პედაგოგიკა და ფიზიოლოგია (უმაღლესი განათლება, 5 წელი); სკოლამდელი საგანმანათლებლო ფიზიოლოგია და პედაგოგიკა (უმაღლესი განათლება, 5 წელი); მუსიკალური განათლება (უმაღლესი განათლება, 5 წელი); სამხატვრო ხელოვნება (უმაღლესი განათლება, 5 წელი); საბაზისო სამხედრო და ფიზიკური აღზრდა (უმაღლესი განათლება, 5 წელი).
კამპუსი
განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საჯარო უნივერსიტეტია. უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი ქალაქ განჯაში მდებარეობს, სადაც უნივერსიტეტის რექტორატი, ცენტრალური ბიბლიოთეკა და მთავარი ობიექტებია განლაგებული. უნივერსიტეტს 3 შენობა, ბიბლიოთეკა, სავარჯიშო დარბაზი და სიანფორმაციო ცენტრი აქვს. ამჟამად უნივერსიტეტში 3400 სტუდენტი სწავლობს. უნივერსიტეტში ასწავლის 170 მეცნიერებათა კანდიდატი, 400 უფროსი მასწავლებელი და ინსტრუქტორი და 15 მეცნიერებათა დოქტორი.
განჯის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არის კავკასიის უნივერსიტეტთა ასოციაციის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის უნივერსიტეტები კატეგორია:1938 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
ფოიოსი
ფოიოსი (Foyos, Foios) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-ნორტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6,5 კმ². მოსახლეობა — 7452 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ვალენსიის ქალაქები
კიდურწაისრული დამწერლობა
მინიატიურა|400პქ|[[მრავალძალის კიდურწაისრული წარწერა]] მინიატიურა|400პქ|[[იშხანი|იშხნის ტაძრის კიდურწაისრული წარწერის ფრაგმენტი. ბუბა კუდავას ფოტო.]] კიდურწაისრული დამწერლობა ქართული ასომთავრულის ერთ-ერთი დეკორატიული, კალიგრაფიული სახეობაა. მისთვის დამახასიათებელია ხაზების კიდურებში სამკუთხედის ფორმის წაისრული დეკორატიული ელემენტები; ეს ელემენტები გვხვდება აგრეთვე ასოს ტანის სხვა ნაწილებშიც, ქარაგმის ხაზებშიც. კიდურწაისრული დამწერლობა ძირითადად X საუკუნის მიწურულიდან XI საუკუნის შუა ხანებამდეა გავრცელებული, თუმცა, გამონაკლისის სახით, იგი XII საუკუნის ორ ჭედურ წარწერაში — დავით აღმაშენებლის საწინამძღვრე ჯვრისა და თამარ მეფის გულსაკიდი ჯვრის წარწერებშიცაა გამოყენებული. კიდურწაისრული დამწერლობის ნიმუშები დადასტურებულია აგრეთვე XII საუკუნის რამდენიმე ლაპიდარულ წარწერაშიც, მათ შორის, სამთავისის ტაძრის (1156), თიღვის ტაძრის დავით აღმაშენებლის ასულის — თამარის (დაახლოებით 1152 წელი), ნიკორწმინდის ტაძრის რატი ერისთავის ასულის, ეფემიას წარწერებში; თუმცა, განსხვავებით XI საუკუნის ნიმუშებისაგან, ამ წარწერების უმთავრესი პალეოგრაფიული მახასიათებელი უკვე კიდურწაისრულობა აღარაა. კიდურწაისრული დამწერლობის გადაგვარებულ სახეობად მიიჩნევა აგრეთვე ეტიფანე კათალიკოსის 1218 წლის ქართული წარწერა ანისის ქართულ ეკლესიაზე.
სახელწოდება
ამ სახეობის დეკორატიული დამწერლობის ისტორიული ქართული სახელწოდება დღეს უცნობია. 1926 წელს სამეცნიერო ლიტერატურაში ივანე ჯავახიშვილმა პირველად უწოდა მას „ტყუბწვეტიანი დამწერლობა“. 1942 წელს ლევან მუსხელიშვილმა ამ დამწერლობით შესრულებული ეპიგრაფიკული წარწერების აღსანიშნავად გამოიყენა ტერმინი „კიდურისრებიანი“, თუმცა თვითონ მაინც „ტყუბწვეტიანი“ იხმარა. რ. შმელინგმა 1955 წელს წერის ასეთი სახე მოიხსენია, როგორც „ასოთა ბოლოების სამკუთხედებით გამშვენებული“. 1970-იანი წლებიდან ვალერი სილოგავას მიერ სამეცნიერო ლიტერატურაში შემოტანილი იქნა ახალი ტერმინი — „კიდურწაისრული“. ტერმინი ეფუძნება და არის ანალოგია სხვა ქართული დეკორატიული დამწერლობების მსგავსი დასახელებებისა — კიდურყვავილოვანისა და კიდურწერტილოვანისა. ამგვარი მსგავსი ახალი სახელწოდების შემოღების ერთ-ერთი მიზანი ტერმინთა უნიფიცირებაც იყო. თანამედროვე ქართულ პალეოგრაფიაში ტერმინი „კიდურწაისრული“ ფართოდ გამოიყენება.
წარწერები
დღეისათვის კიდურწაისრული დამწერლობის ორმოცდაათამდე ნიმუშია ცნობილი; არის როგორც ვრცელი, ისე მოკლე ან ფრაგმენტული წარწერები. ამათგან ნახევარს ახლავს თარიღი ანდა წარწერის შინაარსის მიხედვით ზუსტად შეიძლება მათი დათარიღება. მათი ქრონოლოგიური ფარგლები X-XI საუკუნის მიჯნიდან XI საუკუნის პირველ ნახევრამდეა.
კიდურწაისრული დამწერლობით შესრულებული თარიღიანი წარწერებიდან უძველესია ხცისის ტაძრის წარწერები, რომლებიც, სამშენებლო წარწერის თარიღის მიხედვით, 1002 წელსაა შესრულებული. სავარაუდოდ, მათზე უფრო ადრინდელია ბაგრატის ტაძრის სამშენებლო წარწერა, რომელიც ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადზე სარტყელთა კამარის ბრტყელ წახნაგზეა ამოკვეთილი. ამ წარწერას თარიღი არ ახლავს, მაგრამ დათარიღება შესაძლებელია წარწერაში მოხსენიებულ პირთა მიხედვით; წარწერაში ბაგრატ III მოხსენიებულია კურაპალატის ტიტულის გარეშე; კურაპალატობა მან 1001 წელს მიიღო, ამიტომ წარწერას 978—1001 წლებით ათარიღებენ.
კიდურწაისრული დამწერლობით შესრულებული ნიმუშებია აგრეთვე პატარა ონის, ნიკორწმინდის, სავანის, სვეტიცხოვლის, სამთავისის, მანგლისის, ალავერდის, ჭყონდიდის, კაცხის, ანუხვის, წებელდის ტაძრების წარწერები, აგრეთვე ორი წარწერა იშხნის კათოლიკონის სამხრეთ კედელზე.
წარმოშობის ადგილი
კიდურწაისრული დამწერლობის წარმოშობის ადგილის თაობაზე სხვადასხვა მოსაზრებაა გამოთქმული. ლევან მუსხელიშვილი თვლიდა, რომ წერის ეს სახეობა შიდა ქართლში ჩამოყალიბდა; თ. ბარნაველს მიაჩნია, რომ კიდურწაისრულობა აღმოსავლეთ საქართველოში იყო გავრცელებული. მუსხელიშვილის მოსაზრება იმ ფაქტს ეფუძნებოდა, რომ XX საუკუნის 30—40-იან წლებში ცნობილი იყო კიდურწაისრული წერის მხოლოდ აღმოსავლურქართული ნიმუშები; ამასთანავე, მუსხელიშვილი შეისწავლიდა შიდა ქართლის კიდურწაისრული დამწერლობის კლასიკურ ნიმუშებს (სვეტიცხოველი, სამთავისი, ხცისი). დღეს უკვე ცნობილია არაერთი წარწერა დასავლეთი საქართველოდან; უფრო მეტიც, კიდურწაისრული დამწერლობის უძველესი ნიმუში, ბაგრატის ტაძრის სამშენებლო წარწერა (978—1001), დასავლეთ საქართველოშია. კიდურწაისრული დამწერლობის ძეგლები გვხვდება აფხაზეთშიც. მათ შორისაა ანუხვის, წებელდის კანკელის ფილის წარწერები. დღევანდელი მონაცემებით, როგორც პირველხარისხოვანი, ისე რიგითი ნიმუშები კიდურწაისრული დამწერლობისა დასავლეთ საქართველოში უფრო მეტია. ამიტომ, თანამედროვე მკვლევართა აზრით, უფრო საფუძვლიანია კიდურწაირული დამწერლობის დასავლეთ საქართველოში ჩამოყალიბების ვერსია.
ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყანჩავეთში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სევან-რაზდანის კასკადი
სევან-რაზდანის კასკადი — არის ჰიდროელექტროსადგურების კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს მდინარე რაზდანზე, სომხეთში. კასკადი შედგება 8 ჰიდროელექტროსადგურისგან, რომელთაგან ექვსი არის განთავსებული რაზდანზე, ხოლო ორი - არტაშატის სარწყავ არხზე, რომელიც გაედინება რაზდანიდან.
ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ძეგლი მდებარეობის ხადის ციხიდან დასავლეთით 2 კმ-ის დაშორებით. ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. უაბსიდო ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა. კედლები შემორჩენილია 1-2 მეტრის სიმაღლეზე. ეკლესია მთლიანად ჩახერგილია ჩამონაშალი ქვით და დიდი ზომის ხეებით. მიწის დონე აწეულია. ჩრდილოეთიდან შემორჩენილია მინაშენის ფრაგმენტები. ძეგლის გარშემო გალავნის ნაშთია.
სევან-რაზდანის კასკადი
ისტორია
კასკადის შექმნა 1923 წელს დაიწყო, არტაშატის სარწყავ არხზე მცირე ერევნის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის დაწყებისთანავე. 1932 წელს მასზე აშენდა ერევნის მეორე ჰიდროელექტროსადგური. 1931 წელს შემუშავდა სქემა სევანის ტბის წყლების გამოსაყენებლად, რაც გულისხმობს ტბის დონის თანდათანობით შემცირებას 50 მეტრით;
ყანჩავეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სევან-რაზდანის კასკადი
ისტორია
ამავე პროექტის თანახმად, მნიშვნელოვნად შემცირდებოდა ტბის არეალი, რაც შესაძლებელს გახდიდა ტბის სარკის ფართობიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით წყლის აორთქლების გამოყენებას სარწყავი საჭიროებისთვის. პროექტი მიიღეს განსახორციელებლად - დაიწყო სარწყავი სისტემების, ასევე კანაკერის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა რაზდანზე. სადგურის მშენებლობა, 1936 წელს დაიწყო. 1940 წელს კასკადის სათავე ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა - სევანის შენებლობა დაიწყო, თუმცა მშენებლობა შეჩერდა დიდი სამამულო ომის პერიოდის განმავლობაში.
ამასთან, ტბის დონის დაწევამ, გამოიწვია გარემოსდაცვითი პრობლემები. რის შემდეგადაც ტბიდან გამონადენი წყალი მნიშვნელოვნად შემცირდა და დაუკავშირდა პირდაპირ სარწყავ არხს. ტბაში წყლის რეზერვების შესავსებად, 1961 წელს გადაწყდა გვირაბის აშენება. ამ 48.3 კილომეტრი სიგრძის გვირაბის მშენებლობა დასრულდა 1981 წელს, რის შემდეგაც დაიწყო ვოროტან-არპას 21,7 კმ სიგრძის გვირაბის მშენებლობა, რომელიც 2003 წელს დასრულდა. გვირაბის ამუშავების შემდეგ, ტბის დონე, რომელიც 1980-იანი წლების შუა პერიოდისათვის 18.5 მ-ით დაეცა, თანდათანობით იწყებს მნიშვნელოვნად ზრდას.
სევან-რაზდანის კასკადის ჰიდროელექტროსადგურები დიდ როლს ასრულებდნენ XX საუკუნის 60-იან წლებში სომხეთის ეკონომიკის განვითარებაში. 1953 წლიდან 1966 წლამდე, კასკადში ყოველწლიურად 1 მილიარდ კვტ.სთ მეტი გამომუშავდებოდა.
ამჟამად სადგურების ნაწილში სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს და ჰიდროელექტროსადგური გაჩერებულია, მიზეზი კი სისტემის გაუმართაობა და მოძველებული აპარატურა გახლავთ.
სარეაბილიტაციო პროექტისთვის დაგეგმილი სამუშაოები მოიცავს ერევან-ჰესის სრულ რეკონსტრუქციას. სევანის ჰესის, ჰრაზდა ჰესის, არგელ ჰესის, არზნის ჰესის და კანაკერ ჰესის ექნებათ ახალი ელექტრომოწყობილობები, მაგალითად ახალი აკუმულატორები და გენერატორები. ასევე შეიცვლება არგელჰესის, ჰრაზდაჰესის და კანაკერ ჰესის ჰიდროელექტროსადგურები.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია: სომხეთი კატეგორია: კავკასია
ქოთანარხი
ქოთანარხი (Kotanarx) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 050 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
რუისპირის წმინდა ნიკოლზის ეკლესია
რუისპირის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ რუისპირის ცენტრში, თაგაურიანთ უბანში. თარიღდება XIX საუკუნით.