cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ხეობის ბზიანის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვის კვადრებით და შირიმის ქვის ფილებით. ძლიერ დაზიანებულია: სახურავი ჩაქცეულია. დანგრეულია აღმოსავლეთი, სამხრეთი და ჩრდილოეთი კედლების უმეტესი ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. შემორჩენილია კარის დასავლეთი წირთხლის მცირე ნაწილი. აფსიდი ნალისებრი ფორმისაა, მის ჩრდილოეთ და სამხრეთ გვერდებში თითო ღრმა და მაღალი, ნალისებრი თაღით გადახურული ნიშია. დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Ӷь
thumb|აუდიო «Ӷь» Ӷь, ӷь ([ღჲ] — წარმოითქმება, როგორც რბილი „ღ“) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:
ლიტერატურა
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ჯარისკაცის სინაგოგა (ტომსკი)
300px|მინი|ტომსკის სინაგოგა 1910 წელს ჯარისკაცის სინაგოგა (Солдатская синагога) — სინაგოგა ტომსკში. იგი ჯარისკაცის პირველი სინაგოგაა რუსეთში და ერთადერთი ხის მსგავსი ტიპის ნაგებობაა მსოფლიოში. წარმოადგენს რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს.
ისტორია
1865 წელს შეიძინეს თორის გრაგნილი და ზატეევის შესახვევში იჯარით აღებულ სახლში გახსნეს სამლოცველო სახლი, რომელიც ქორალური და კამინერის სინაგოგების შემდეგ მესამე იყო ქალაქში. 1872 წელს ნეჩაევის ქუჩაზე (ამჟამად ფრუნზეს პროსპექტი, 15) ააგეს ახალი ხის შენობა. შენობის სარდაფის სამხრეთ ნაწილში განათავსეს რელიგიური პურის — მაცის საცხობი.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1920-იან წლებში სინაგოგის შენობა გადაეცა უსახლკაროთა სკოლას. შენობის სახურავზე მდებარე სამივე გუმბათი მოანგრიეს. 1930-იან წლებში კი შენობაში განათავსეს ტომსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამშრომელთა საერთო საცხოვრებელი, რომელიც არსებობდა 1990-იან წლებამდე. შემდეგ მასში ცხოვრობდნენ ტომსკის რიგითი მოქალაქეები.
ტრანსფერაზები
ტრანსფერაზები (transfero — გადამაქვს) — ფერმენტების კლასი, რომლებსაც ცოცხალ უჯრედებში სხვადასხვა ქიმიური ჯგუფი ერთი ნაერთიდან (ჯგუფის დონორი) მეორეზე (ჯგუფის აქცეპტორი) გადააქვთ. ფართოდაა გავრცელებული მცენარეულ და ცხოველურ ქსოვილებში, აგრეთვე მიკროორგანიზმებში; წამყვან როლს თამაშობენ შუალედურ ნივთიერებათა ცვლაში, რადგან მონაწილეობენ ნახშირწყლების, ამინომჟავების, ნუკლეინის მჟავების, ლიპიდების და სხვა ბიოლოგიურად მნიშვნელოვანი ნაერთების გარდაქმნაში. ტრანსფერაზების კლასი მოიცავს 450-ზე მეტ ფერმენტს და დაყოფილია ქვეკლასებად იმ ჯგუფების ქიმიური ბუნების მიხედვით, რომლის გადატანის კატალიზსაც აწარმოებენ. მაგალითად, ერთნახშირბადიანი ჯგუფის გადამტანი ტრანსფერაზები (მეთილტრანსფერაზები), შაქრების ნაშთის გადამტანი ტრანსფერაზები (გლიკოზილტრანსფერაზები) და სხვა. სხვადასხვა ქვეკლასის ტრანსფერაზებს სხვადასხვა კოფერმენტი აქვთ. ზოგიერთი ტრანსფერაზი მიღებულია კრისტალის სახით.
აია-ნაპა
აია-ნაპა (Κερύνεια) — საკურორტო ქალაქი კვიპროსში, მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
სახელწოდება მომდინარეობს ვენეციური მონასტრისაგან, რომელიც მდებარეობს ქალაქის ცენტრში და სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც „წმინდა ტყე“.
მოსახლეობა ქალაქის ტერიტორიაზე გაჩნდა ბიზანტიურ პერიოდში. XIV საუკუნეში დააარსეს მონასტერი. 1970 წლის შემდეგ მცირე სასოფლო დასახლება მსხვილ ტურისტულ ცენტრად იქცა. ქალაქის ცენტრში მდებარეობს აია-ნაპის მონასტერი, რომელშიც ამჟამად მუზეუმია გახსნილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის ქალაქები
ადელაიდა დე ლუვენი
ადელაიდა დე ლუვენი (Adélaïde de Louvain), აგრეთვე ცნობილია როგორც ადელიზა დე ლუვენი (Adeliza de Louvain) და ადელა (Adela; დ. 1103 — გ. 23 აპრილი, 1151) — ინგლისის დედოფალი 1121-1135 წლებში როგორც მეფე ჰენრი I-ის მეორე ცოლი. გრაფ გოდფრუა I ლუვენელის ქალიშვილი. ინგლისის დედოფალ მატილდას დედინაცვალი.
ბიოგრაფია
1121 წლის 24 იანვარს, სილამაზით ცნობილი ადელაიდა უესტმინსტერის სააბატოში დაქორწინდა ინგლისის მეფე ჰენრი I-ზე. მეფე ამ დროს უკვე დაქვრივებული იყო, რადგანაც მისი მეუღლე, დედოფალი მატილდა შოტლანდიელი 1118 წელს გარდაიცვალა, თუმცა მისგან მხოლოდ ერთი ქალიშვილი დარჩა და ვაჟის გასაჩენად მეორედ იქორწინა. რეალურად, ადელაიდას მთავარ მოვალეობას ვაჟის გაჩენა წარმოადგენდა, თუმცა ეს ვერ მოახერხა. მეფე ჰენრის დედოფალ მატილდასგან ერთი ვაჟი ჰყავდა, რომელიც 1120 წელს უშვილოდ დაიღუპა. მისი და ადელაიდას 13 წლიანი ქორწინებიდან ბავშვი არ დაბადებულა. მეფე 1135 წლის 1 დეკემბერს გარდაიცვალა საფრანგეთში, ქალაქ რუანის მახლობლად.
ჰენრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა დისწულმა სტეფან ბლუელმა დაიკავა, დაქვრივებული ადელაიდა კი სამეფო კარს გაეცალა. იგი ლონდონიდან შორს, სალისბურის სააბატოში გადასახლდა, რა დროსაც იგი ჯერ კიდევ ახალგაზრდა და ლამაზი ქალი იყო. 1139 წელს, ადელაიდა მეორედ დაქორწინდა არუნდელის ერლ უილიამ დ'ობინიზე. ბედის ირონიით, ადელაიდას სწორედ მასთან შეეძინა შვიდი შვილი, მათ შორის მომავალი ერლიც. აღსანიშნავია, რომ დედოფალ ადელაიდას შთამომავლები იყვნენ ინგლისის ორი დედოფალი: ანა ბოლეინი და კათრინ ჰოვარდი, რომლებმაც მეტად ტრაგიკულად დაასრულეს ცხოვრება.
სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ადელაიდამ დატოვა ინგლისი და მშობლიურ ბრაბანტში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1151 წელს, 48 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1103 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1151 კატეგორია:ინგლისის დედოფლები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
ტანია მარია
ტანია მარია (დ. 9 მაისი, 1948) — ბრაზილიელი მუსიკოსი, მომღერალი, კომპოზიტორი, ბენდის ხელმძღვანელი და პიანისტი. იგი ძირითადად პორტუგალიურად ან ინგლისურად მღერის. მის მუსიკაში არის ჯაზის, პოპის და პოპულარული ბრაზილიური მუსიკის ელემენტები, ისევე, როგორც სამბა, ბოსა და ჯაზ-ფიუჟენი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ბრაზილიელი მუსიკოსები კატეგორია:ბრაზილიელი მომღერლები კატეგორია:ბრაზილიელი პიანისტები
ორი დღე, ერთი ღამე
ორი დღე, ერთი ღამე (Deux jours, une nuit) — ძმები დარდენების 2014 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
სანდრას ბედი დამოკიდებულია მისივე თანაშმრომლების გადაწყვეტილებაზე. მათ უნდა აირჩიონ, ან პრემია 1000 ევროს ოდენობით, ან სანდრას დარჩენა სამსახურში. კენჭისყრა ორშაბათსაა დანიშნული. შაბათ-კვირის განმავლობაში სანდრა ხალხის დაარწმუნებას ცდილობს, რომ ხმა მის სასარგებლოდ მისცენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:ძმები დარდენების ფილმები კატეგორია:ბელგიური ფილმები
ქალწულის კოშკი (ისმაილის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ჰაიტი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰაიტიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰაიტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლადო აღნიაშვილის სახლი
ლადო აღნიაშვილის სახლი — ისტორიული ძეგლი, თარიღდება 1860-1904 წლებით. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში, ლ. აღნიაშვილის ქუჩაზე. თარიღდება XIX საუკუნით. შენობა ორსართულიანია. მეორე სართულზე დაცულია საზოგადო მოღვაწის პირადი ნივთები. საცხოვრებელი სახლის ფასადზე მემორიალური დაფაა წარწერით: სახლში ამჟამად ცხოვრობენ მისი ნათესავები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კავალა
კავალა (Καβάλα) — ქალაქი ჩრდილოეთ საბერძნეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კავალის რეგიონალურ ერთეულში. განლაგებულია კავალის უბის ნაპირზე, კუნძულ თასოსის სიახლოვეს. მაკედონიის რეგიონის უდიდეს ქალაქ სალონიკიდან დაშორებულია 160 კილომეტრით.
სახელები
ქალაქის ანტიკური სახელია ნეაპოლისი (ახალი ქალაქი, როგორც მრავალი ბერძნული კოლონია). შუა საუკუნეებში ქალაქს სახელი შეეცვალა და ქრისტოპოლისი (ქრისტეს ქალაქი) ეწოდა.
ეტიმოლოგია
ქალაქის დღევანდელი სახელწოდების ეტიმოლოგია დავის საგანია. ზოგიერთი მას ქალაქის სიახლოვეს არსებულ ანტიკურ ბერძნულ სოფელ სკავალას უკავაშირებს. მოწინააღმდეგეების ნაწილი სახელის იტალურ (cavallo კავალო - ცხენი) წარმომავლობაზე მიუთითებენ, ნაწილი კი ქალაქში ებრაული მოსახლეობის დიდი რაოდენობის გამო ებრაული კაბალასკენ იხრება. ქალაქის მეტსახელია - ცისფერი ქალაქი.
საგზაო ქსელი
ევროპის ავტომაგისტრალი E90 კვეთს ქალაქს და კავალას სხვა მეზობელ ქალაქებთან აკავშირებს. ქალაქის ჩრდილოეთით მდებარეობს ეგნატიის საავტომობილო გზა (A2). ქალაქში მოხვედრა ორი შესასვლელიდან არის შესაძლებელი; 'დასავლეთი კავალა' და 'აღმოსავლეთი კავალა'. კავალა კარგად განვითარებული ავტობუსის ქსელით (KTEL) დაკავშირებულია სალონიკთან და ათენთან.
პორტი
კავალა მრავალი საბორნე მარშრუტით დაკავშირებულია ეგეოსის ზღვის ჩრდილოეთში მდებარე ყველა კუნძულთან.
ავტობუსი
ქალაქი დაკავშირებულია საბერძნეთის ყველა მსხვილ ქალაქთან, მათ შორის სალონიკთან და ათენთან. საავტობუსო ხაზებით ასევე დაკავშირებულია ყველა ადგილობრივ სოფელთან. მგზავრობის საფასური ძალიან დაბალია.
ინტერნეტ-რესურსები
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
პავლე ხორგუაშვილი
პავლე ხორგუაშვილი (დ. 13 აგვისტო, 1987, გორი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ ნახევარმცველი.
2010 წელს ხელი მოაწერა ერთ წლიან კონტრაქტს ფინურ „როვანიემთან“. 2011 წლის 16 მარტს იგი დააკავეს 5 უცხოელ ფეხბურთელთან ერთად და ბრალი დასდეს 2010-11 წლების სეზონის 10 გარიგებულ თამაშში მონაწილეობაში. მის ტუპ ძმას, ვალტერ ხორგუაშვილს, რომელიც მთელი კარიერის მანძილზე პავლესთან ერთად ერთსა და იმავე კლუბში ირიცხებოდა არავინ შეხებია, საბოლოოდ პავლე როვანიემიდან გამოაძევეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ტირასპოლის შერიფის ფეხბურთელები კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
შვიდი ფუნტი
შვიდი ფუნტი (Seven Pounds) — 2008 წლის ამერიკული რომანტიკული დრამა. უილ სმითი ასრულებს როლს ადამიანისა, რომელიც შვიდი ადამიანის სიცოცხლეს იხსნის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები‎ კატეგორია:2000-იანი წლების რომანტიკული დრამატული ფილმები კატეგორია:გაბრიელე მუჩინოს ფილმები
ჰაიტი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰაიტიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰაიტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი (Maximilian Ernst; დ. 17 ნოემბერი, 1583, გრაცი — გ. 18 თებერვალი, 1616, ზეკაის სააბატო) — ავსტრიის ერცჰერცოგი. კარლ II-ის და მარია ანა ბავარიელის შვილი. საღვთო რომის იმპერატორის, ფერდინანდ II-ის უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი დაიბადა ქალაქ გრაცში. მისი ცხოვრების პირველ წლებზე ძალზედ მცირე ინფორმაცია მოიპოვება. პირველად ის ნახესენებია მაშინ, როდესაც დედასთან ერთად აცილებდა უფროს და ანას, რომელიც ცოლად გაჰყვა პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ III-ს.
1606 წლის 25 აპრილს, ვენაში თავის ძმა ფერდინანდთან და ბიძაშვილებთან მაქსიმილიან III-სთან და მატიასთან ერთად მაქსიმილიან ერნესტმა ხელი მოაწერა საბუთზე, რომლის მიხედვითაც მისი ბიძაშვილი, იმპერატორი რუდოლფ II გადააყენეს ფსიქიკური აშლილობის გამო და მატიასი გამოცხადდა ჰაბსბურგების ტერიტორიის ნაწილის რეგენტად.
მისმა ბიძაშვილმა, ტევტონთა ორდენის დიდმა მაგისტრმა, მაქსიმილიან III-მ მაქსიმილიან ერნესტს 1615 წელს ნება მისცა შეერთებოდა ორდენს, ხოლო ერთი წლის შემდეგ, 1616 წელს ავსტრიის ლანდკომტურად დანიშნა. ერნესტი დანიშნეს მაგისტრის მოადგილედ და უკვე ცნობილი იყო, რომ გახდებოდა დიდი მაგისტრადაც. მაგრამ მოულოდნელად გარდაიცვალა 32 წლის ასაკში ისე, რომ ოჯახის შექმნა ვერ მოასწრო (თუმცა მას დარჩა უკანონო შვილი — დონ კარლოს ავსტრიელი, რომელიც გარდაიცვალა 1638 წელს). მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელი დაკრძალულია ზეკაუს სააბატოში ..
წინაპრები
მაქსიმილიან ერნესტ ავსტრიელის წინაპრები
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1583 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1616
ტომი და ჯერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტომი და ჯერი — კატა და თაგვი, ანიმაციური ფილმების სერიების პერსონაჟები.
ტომი და ჯერი აგრეთვე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანიმაციური სერიალები და ფილმები:
სხვა ანიმაციური ფილმები:
ჩრდილოეთ ამერიკელი მუსიკოსები:
ჰაიტი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰაიტიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰაიტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ანტონეუკა
ანტონეუკა (Antoneuca) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 144 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 479 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
ბუგრიაანთ კოშკი
ბუგრიაანთ კოშკი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით სქელი კირის ხსნარზე. გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი, მსგავსი სარკმლები სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებშიცაა. აფსიდი დარბაზისგან გამოყოფილია მხრებით, რომლებსაც კონქის თაღი ეყრდნობა. შიგნით ეკლესია გადახურულია ქარგილზე სხმული ოდნავ შეისრული კამარით. ეკლესიისათვის მოგვიანებით დაუშენებიათ კოშკი სახელწოდებაც აქედან მოდის, რომლისგანაც კედლების მცირე ნაწილებიღაა დარჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხეობის ეკლესია
ხეობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხეობაში, ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე წირდალისხევის ხეობაში. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. დანგრეულია. აღმოსავლეთით შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის ნაწილი. აფსიდი დარბაზის კედლებისგან გამოყოფილია მოკლე მხრებით. აფსიდის სამხრეთ ნაწილში ღრმა სწორკუთხა ნიშია, ჩრდილოეთ ნაწილში -— თაღოვანი. სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეში შემორჩენილია შესასვლელის ქვედა ნახევარი, დასავლეთ კედელში — სარკმლის ნაწილი. ნანგრევებში გამოვლინდა გვერდებაკეცილი და ღარიანი კრამიტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გუსლი (ჟურნალი)
„გუსლი“ (Гусли, „გუსლი“) — ყოველკვირეული მხატვრულ-იუმორისტული სურათებიანი ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში რუსულ ენაზე 1881–1882 წლებში. რედაქტორობდა პოეტი ივანე თხორჟევსკი, მუდმივი თანამშრომლები იყვნენ პეტრე ოპოჩინინი და ალექსანდრა თხორჟევსკაია (პალმი). კარიკატურები და ნახატები ეკუთვნოდა მიხეილ ჩემოდანოვს. „გუსლი“ აგრძელებდა ჟურნალ „ფალანგის“ ტრადიციებს. მიზნად ისახავდა ბრძოლას სიცრუესთან, თვითნებობასთან. ჟურნალი დაიხურა მთავრობის ბრძანებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები
ბოჭიგორის ნასოფლარი
ბოჭიგორის ნასოფლარი — არქეოლოგიურ-არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდიდან აღმოსავლეთით, 2 კილომეტრზე, ტყეში. თარიღდება განვით, შუა საუკუუნეებით. შემორჩენილია ქვითკირის საცხოვრებელი ნაგებობის ნაშთები, დასტურდება მოჭიქული კერამიკის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სამხრეთ სუდანის დემოგრაფია
მინი|სოფლის სკოლის მოსწავლეები, [[აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო|იუსაიდის პროექტში. 2010]] 2011 წლის მონაცემებით სამხრეთ სუდანში ცხოვრობს 11 მილიონზე მეტი ადამიანი, რომლებიც წარმოადგენენ დაახლოებით 60 ეთნიკურ ჯგუფს და იყოფიან დაახლოებით 80 ლინგვისტურ ჯგუფად. ეთნიკურ ჯგუფების უმეტესობას შორის არ არის პოპულარული დასავლუი ინსტიტუტები და პრობლემის მოგვარება ხდება უხუცესების დახმარებით, უმეტესობისთვის სიმდიდრის მთავარ განმსაზღვრელ პირობას წარმოადგენს მსხვილფეხა საქონლის რაოდენობა და გამოიყენება პატარძლის გამოსასყიდად.
სამხრეთი სუდანის ტომების უმეტესობა არიან აფრიკული მემკვიდრეობის მქონე, რომლებიც მისდევენ ქრისტიანობას ან ადგილობრივი რელიგიებთან შერევის შედეგად წარმოქმნილ სინკრეტიზმს. აფრიკული მემკვიდრეობის მქონე ტომებიში არიან ისლამის მიმდევარი კლანებიც. რეგიონში უმცირესობაში არსებობენ არაბული მემკვიდრეობის მქონე ტომებიც, რომლებიც ისლამს აღიარებენ. არაბული მემკვიდრეობის რამდენიმე ტომის კლანი ასევე არის ქრისტიანიც.
ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში ლიგვისტურად უფრო მრავალფეროვანია. მოსახლეობის უმეტესობა წარმოადგენს დინკას (მოსახლეობის 35.8%, ცხოვრობენ ძირითადად ბაჰრ-ელ-გაზალში) ხალხს ან ნუერის (მოსახლეობის 15.6%, ცხოვრობენ ძირითადად ზემო ნილოსის რეგიონში). ორივე ტომი საუბრობს ნილო–საჰარულ ენებზე და ერთმანეთთან ლინგვისტურად ახლოს არიან. დინკა სამხრეთ სუდანში წარმოადგენს სტანდართულ ენას.
მოსახლეობის რაოდენობა
2013 წლის მონაცემებით სამხრეტი სუდანის მოსახლეობა შეადგენდა 11,090,104 ადამიანს. მოსახლეობის სტრუქტურა შემდეგნაირია:
ეთნიკური ჯგუფები
სამხრეთ სუდანში დაახლოებით 60 ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს. მათ შორი 40%–მდე არის დინკას ხალხი. მოსახლეობის თითქმის 95% ნილო–საჰარულ ენებზე საუბრობს. დანარჩენი 5%, რომლებიც ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში ცხოვრობს საუბრობს უბანგიურ ენებზე. სამხრეთ სუდანში გავრცელებული ყველაზე დიდი უბანგიური ენა არის ზანდე.
დინკა
მინი|[[ბაჰრ-ელ-გაზალის ისტორიულ რეგიონი, სადაც ძირითადად დინკას ხალხ ცხოვრობ.]] დინკას ხალხს არ ჰყავს ერთიანი პოლიტიკური ლიდერი, ისინი დაყოფილი არიან რამდენიმე კლანად. დინკა სამხრეთ სუდანის მოსახლეობის უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენს, 2013 წლის მონაცემების მიხედვით ისინი მთლიანი მოსახლეობის 35.8%–ს სეადგენენ. მათიუ უდიდესი ნაწილი ცხოვრობს ბაჰრ-ელ-გაზალის ისტორიულ რეგიონში და ასევე მნიშვნელოვანი რაოდენობა ზემო ნილოსის რეგიონშიც.
ტრადიციულად დინკას წამდა ერთი ღმერთის (ნიალიკი) რომელიც ადამიანებს სულის დახმარებით ელაპარაკებოდა. XIX საუკუნიდან ინგლისელმა მისიონერებმა გაავრცელეს ქრისტიანობა, რომელიც ახლა დინკას ხალხში დომინანტ რელიგიას წარმოადგენს.
სუდანის პირველი სამოქალაქო ომის დროს მათი რეგიონი ბრძოლის არეალს წარმოადგენდა. 1983 წელს დინკას წარმომადგენელმა ჯონ გარანგმა ჩამოაყალიბა სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი არმია, რომელიც სუდანის მეორე სამოქალაქო ომის მთავარი ძალა იყო. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ სამხრეთ სუდანის ჯარი ამ არმიისგან ჩამოყალიბდა.
ნუერი
მინი|[[ზემო ნილოსი (რეგიონი)|ზემო ნილოსის რეგიონი, სადაც ნუერები უმეტესობას წარმოადგენენ.]] ნუერები სამხრეთ სუდანის სიდიდით მეორე ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ. 2013 წლის მიხედვით მათი რაოდენობა მთლიანი მოსახლეობის 15.6%–ს შეადგენს. XIX საუკუნეში რეგიონზე გავლენის მოპოვებას ბრიტანელები, თურქები და არაბები ცდილობნდნენ. ნუერები თურქებს და არაბებს ემხრობოდნენ რის გამოც მათ ბრიტანელების მხარეს მყოფ დინკასთან კონფლიქტი ჰქონდათ.
ნუერების თეთრი არმია წარმოადგენს ნურების შეიარაღებულ დაჯგუფებას, რომელმაც სამხრეთ სუდანის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ იარაღის დადებაზე უარი განაცხადა. უარის მიზეზი დინკების მიერ ჩამოყალიბებული სამხრეთ სუდანის ჯარის მიმართ უნდობლობა იყო.
ნუერები ზემო ნილოსის რეგიონში უმეტესობას წარმოადგენენ, სადაც მათ გარდა ასევე წარმოდგენილია დინკას, შილუკის და მურლეს ხალხები.
ზანდე
ზანდეს ხალხი ცხოვრობს სამხრეთ სუდანში, კონგოსა და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში, ისინი უბანგიური ენების ოჯახში შემავალ ზანდეს ენაზე საუბრობენ. სამხრეთ სუდანში ზანდეს ხალხის უმეტესობა დასავლეთ ეკვატორიის შტატში ცხოვრობს, იქ მათი რაოდენობა დაახლოებით 713,000 ადამიანს შეადგენს. ტრადიციულად ზანდეს ხალხი წარმოადგენდა დამპყრობელ მეომრებს, რომლებიც ტრადიციულ აფრიკულ რელიგიებს მისდევდნენ. დღეისთვის ზანდეს ხალხის უმეტოსობა ქრისტიანია.
ზანდეს ხალხს ხანდახან დამამაცირებლად ნიამ–ნიამ–ით მოიხსენიებენ. ეს დასახელება მოდის დინკას ენიდან და დიდ მჭამელს აღნიშნავს. ეს ზედმეტი სახელი კანიბალიზმისკენ მიდრეკილებაზე მიანიშნებს. ზანდები იმ იშვიათი ჯგუფის წარმომადგენლები არიან სამხრეთ სუდანში რომლებიც საქორწილო გამოსასყიდად ძროხებს არ იყენებენ. დინკასა და ზანდეს შორის ისტორიული შუღლია.
ბარი
ბარის ხალხი ცხოვრობს თეთრი ნილოსის ხეობაში და საუბრობს ბარის ენაზე. ტრადიციულად ბარის ხალხს სწამდა ერთი ღმერთის, ასევე კეთილი და ბოროტი სულების. დღეისთვის ბარების უმეტესობა ქრისტიანია. ისტორიულად ბარებს უწევდათ როგორც დინკასა და ზენდების ასევე ოსმალების წინააღმდეგ ბრძოლა.
ბარების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 542,000 ადამიანს რითიც ისინი სამხრეთი სუდანის სიდიდით მეოთხე ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ.
ბარის აქვთ ორი ქორწილი, ერთს უხდიან როდესაც ბავშვები არიან 10 წლის და ის ნიშნობას და მზითევზე მოლაპარაკებას გულისხმობს. მეორე ქორწილი ტარდება ქრისტიანული წეით, როდესაც დანიშნულები საქორწილო ასაკს მიაღწევენ. მეზობელი ტომების მსგავსად ბარის ძირითად სიმდიდრესაც მსხვილფეხა პირუტყვი შეადგენს. საშუალო საქორწილო მზითევი შეადგენს 23 რქოსან საქონელს და 40 თხასა და ცხვარს.
შილუკები
ქალაქი კოდოკი წარმოადგენს შულუკების მეფის საცერემონიო ქალაქს სადაც მათი კურთხევა ხდება. კოდოკი მიიჩნევა დგილად სადაც ჯუოკის (შულუკების ტრადიციული ღმერთი), ნიიკანგოს (შულუკების სამეფოს დამაარსებელი და მათი სულიერი წანამძღოლი) ასევე გარდაცლილი და ცოცხალი მეფეების სულები იკრიბებიან მედიაციისთვის.
ტოპოზა
ტოპოზა იყო კარამოჯონგას ხალხის ნაწილი, რომლებიც დღეს უგანდის შემადგენლობაში შედიან. ისინი სამხრეთ სუდანის ტერიტორიაზე დღევანდელ აღმოსავლეთ ეკვატორიაში სავარაუდოდ XVI საუკუნეში გადმოსახლდნენ. ტოპოზები მუდმივად ჩართული იყვნენ მეზობლებთან წყლის და საძოვრების გამო წარმოქმნილ კონფლიქტებში.
ტოპოზების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 207,000–ს და ისინი სამხრეთი სუდანის სიდიდით VI ან VII ეთნიკური ჯგუფია. ტოპოზებს არ აქვთ გამოკვეთილი პოლიტიკური ლიდერი, ისინი პატიცვს უფროსებსა და ბელადებს სცემენ. გადაწყვეტილებებს იღებენ საერთო კრებებზე, რომლებსაც მხოლოდ კაცები ესწრებიან. ტოპოზებს ჯერათ ერთი ზეძალის და ანცესტრალური სულის. სამოქალაქო ომების დროს ინი მხარს უჭერდნენ ხან სამხრეთ სუდანის განმათავისუფლებელ მოძრაობას ხან სუდანის არმიას.
ლოტუკო
ლოტუკოს ხალხის ძირტადი საქმიანობა არის მეცხოველეობა, მათი რაოდენობა დაახლოებით შეადგენს 207,000–ს და ისინი სამხრეთი სუდანის სიდიდით VI ან VII ეთნიკური ჯგუფს წარმოადგენენ. ისინი ძირითადად სახლობენ აღმოსავლეთ ეკვატორიის შტატში. სავარაუდოდ ისინი ამ რეგიონში 1700–იანებში გამდოსახლდნენ. საუბრობენ ლოტუკოს ენაზე.
ლუო
ლუოს ხალხის ძირითადად კენიაში ცხოვრობს (სადაც ისინი სიდიდით მესამე ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ). სამხრეთ სუდანში ისინი ცხოვრობენ დასავლეთ ბაჰრ-ელ-გაზალში, სადაც მათი რაოდენობა დაახლოებით 171,000–ს შეადგენს. ზოგიერთი მონაცემის მიხედვით ლუო სამხრეთ სუდანის სიდიდით VIII ეთნიკური ჯგუფია.
მორუ
მორუს ხალხის უმეტესობა ცხოვრობს დასავლეთ ექვატორიის შტატში. იქ მათი რაოდენობა დაახლოებით 152,000 ადამიანს შეადგენს, რითიც ისინი სამხრეთ სუდანის სიდიდით მეათე ეთნიკური ჯგუფია. მორუს ხალხის გარკვეული ნაწილი ასევე ცხოვრობს უგანდასა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაშიც. მორუს ხალხი გამოირჩევა განათლების მაღალი დონით, მათგან ბევრი იღებს სამედიცინო განათლებას.
ტრადიციულად მორუს ხალხი მისდევდა მიწათმოქმედებას და არ აქვთ ჩამოყალიბებული პოლიტიკური სისტემა. ტომის მართვას ახორციელებენ ბელადები. მათი მთავარი როლია კონფლიქტების მოგვარება როგორც ოჯახებს ასევე კლანებს შორის. ტრადიციულად მათ დაპირისპირება ჰქონდათ ზანდებთან და კონგოდან შემოჭრილ მონებზე მონადირეებთან.
მურლე
მურლეს ხალხი ეთიოპიასა და სამხრეთ სუდანში ჯონგლის შტაში ცხოვრობენ. ისინი მისდევენ ტრადიციული აფრიკული რელიგიების და ქრისტიანობის შერეულ აღმსარებლობას. დაახლოებით 130 000 წარმომადგენლით მურლე სამხრეთ სუდანის სიდიდით XI ეთნიკური ჯგუფია. წარმოქმნილი პრობლემური საკითხების გადაწყვეტა ხდება მოხუცების და გრძნეულების დახმარებით. მურლეს ხალხის ენა სურმიკული ენების ოჯახიდანაა.
მურლეს (დინკასა და ნუერების მსგავსად) წარმომადგენელს დაქორწინება შეუძლია მხოლოდ მას შემდეგ რაც ის ქალის მამას გადაუხდის რამდენიმე დუჟინ ძროხას. ამის გამო ხშირად ხდება მეზობელი ტომებისგან საქონლის მოპარვა. სუდანსა და ეთიოპიაში მიმდინარე სამოქალაქო ომებისგან თავდასაცავად მურლეს ხალხს აქვს საკუთარი შეიარარებული დაჯგუფება.
აჩოლი
აჩოლის ხალხი ცხოვრობს აღმოსავლეთ ეკვატორიის შტატის დასავლეთ ნაწილში და აჩოლის ენაზე საუბრობენ. 2013 წლის მონაცემებით სამხრეთ სუდანში დაახლოებით 60 000 აჩოლი ცხოვრობს, ხოლო უგანდაში 1.6 მილიონი.
აჩოლების ხალხის ბელადებს ეწოდებათ რვოდი. ბელადი აერთიანებს რამდენიმე ნათესაურ კლანს. ტრადიციულად ითვლებოდა, რომ რვოდებს ზებუნებრივი ძალები ჰქონდათ, თუმცა გადაწყვეტილების მიღება უხუცესთა საბჭოზე ხდება. წარმომადგენელთა საბჭო განიხილავს კლანებს შორის წარმოქმნილ უთანხმოებებს.
აჩოლის ხალხს სწამს ერთი უმაღლესი ძალის ნიარუნბაგასი, რომელიც ადამიანის მოკვლას კრძალავს. მკვლელობის შემთხვევაში მსხვერპლის ოჯახი აწარმოებს სისხლის გამოსასყიდის რაოდენობაზე მოლაპარაკებას. ამის შემდეგ ტარდება მკვლელთან შერიგების რიტუალი. დღეისთვის აჩოლების უმეტესობა ქრისტიანია.
აჩოლების მიწა ნგომ კვარო არ ეკუთვნის ინდივიდებს და ზოგადად კლანის საკუთრებად ითვლება. მიწა გამოიყენება როგორც სოფლის მეურნეობის ასევე ნადირობისთვის, კლანებს შორის უთანხმოებებს აგვარებენ რვოდები.
აჩოლები თავიდან ბაჰრ-ელ-გაზალში ცხოვრობდნენ, თუმცა XVII საუკუნეში სამხრეთით მიგრირდნენ და დღეისთვის უგანდის ერთ–ერთ უმსხვილეს ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ.
დიდინგა
დიდნგას ხალხი ძირითადად მისდევს მეცხოველეობას. მათი უმეტესობა ტრადიციული რელიგიების მიმდევარია და დიდ პატივს მიაგებენ გარდაცვლილ წინაპრებს.
ტენეტი
ტინეტის ხალხი ცხოვრობს აღმოსავლეთ ეკვატორიაში და საუბრობენ ტინეტზე. ისინი თვლიან, რომ ადრე იყვნენ უფრო დიდი ეთნიკური ჯგუფის წევრი რომელიც მოიცავდა სხვა სურმიკულ ენებზე მოსაუბრე ხალხებსაც. ისინი მისდევენ მიწათმოქმედებას და მეცხოველეობას. სიმდიდრის მთავარ საზომად ითვლება მსხვილფეხა საქონელის რაოდენობა. ტენეტის ხალხის მართვა ხდება გარკვეული ასაკის მქონე წევრების მიერ, რომლებსაც მონიომიჯი ეწოდებათ. მონიომიჯი შეიძლება იყოს მამაკაცი რომელსაც შეუძლია იარაღის ხმარება და საქონელის მწყემსვა.
ბაგარები
ბაგარები არის არაბული ტომები, რომელთა რაოდენობაც ჯამში დაახლოებით 1 მილიონს შეადგენს. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ჩადიში და სუდანის დარფურის რეგიონში (ძირითადად ფურები, ნუბა და ფულბეები). ისინი პერიოდულად მიგრირებენ სამხრეთ სუდანსა და მიმდებარე რეგიონებში. დასავლეთი ბაჰრ-ელ-გაზალის ჩრდილოეთ ნაწილი არის ბაგარების გადმოსახლების ტრადიციული არეალი. მათი დასახელების არაბულიდან პირდაპირი თარგმანი არის მეძროხე, ისინი საუბრობენ ჩადის არაბულზე.
1880–იანი წლების მაჰდისტების აჯანყების მთავარი მონაწილეები იყვნე დარფურის და კორდოფის ბაგარები. 1985 წლიდან მათ სუდანის მთავრობა სამხრეთ სუდანის დინკების მიერ შექმნილი არმიის წინააღმდეგ საბრძოლველად აიარაღებდა.
ენები
სამხრეთ სუდანში დაახლოებით 60 ადგილობრივი ენაა. ოფიციალური ენეებია ინგლისური და არაბული. ყველაზე მეტად გამოყენებული რეგიონალურ ენებია: დინკა, ნუერი, ბარი, ზანდე და შილუკი.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის დემოგრაფია
ნანა დევდარიანი
1984 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი, დრამის რეჟისორის მიმართულებით. 1983–1990 წლებში მუშაობდა ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის ახალგაზრდულ რედაქციაში. მიღებული აქსვს საქართველოს და საერთაშორისო ჟურნალისტური პრემიები. 1990 წელს თანამოაზრეებთან ერთად დააფუძნა პირველი დამოუკიდებელი ტელეკომპანია „მერმისი“, იყო მისი გენერალური პროდიუსერი. 1992 წელს დააფუძნა დამოუკიდებელი ტელეკომპანია „დრონი“. 1993 წელს დაჯილდოვდა პრემიით „მანა“, როგორც საუკეთესო პროდიუსერი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთობა“. 1998 წელს აირჩიეს თბილისის საკრებულოს წევრად. იყო საკრებულოს მდივანი. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 2000 წელს კი გახდა საქართველოს სახალხო დამცველი. 2003 წელს იყო ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე. 2001–2005 წლებში მუშაობდა ტელეკომპანია „იმედის“ ღამის პროგრამის რედაქტორად. სხვადასხვა წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:საქართველოს ომბუდსმენები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
ჟან რენუარი
ჟან რენუარი (Jean Renoir; დ. 15 სექტემბერი, 1894 — გ. 12 თებერვალი, 1979) — ფრანგი კინორეჟისორი. მხატვარ პიერ ოგიუსტ რენუარის შვილი. მისი როგორც სცენარისტის და რეჟისორის დებიუტი კინოში შედგა ფილმებში „უღიმღამო ცხოვრება“ (1924) და „წყლის ასული“ (1925). კინორეჟისორ ერიხ ფონ შტროჰაიმისა და გერმანული ექსპრესიონისტების შემოქმედების გავლენით მოახდინა ემილ ზოლას რომანის — „ნანას“ ეკრანიზაცია (1931).
ნეორეალიზმის ერთ-ერთ წინამორბედად მიიჩნევენ სამხრეთ საფრანგეთის მუშა-იმიგრანტების ცხოვრების შესახებ ფილმს „ტონი“ (1935). ჰუმანიზმით, ფსიქოლოგიური სიღრმითა და სოციალური მახასიათებლის სიზუსტით აღნიშნულია ანტიმილიტარისტული სურათი „დიდი ილუზია“ (1937, ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალზე). მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისიდან რენუარი მუშაობდა აშშ-ში. აქ გადაიღო ფილმები: „ეს მიწა ჩემია“ (1943), „სამხრეთელი“ (1945, ჯილდო ვენეციის კინოფესტივალზე) და „მოახლის დღიური“ (1946).
ჟან რენუარი ევროპაში 1951 წელს დაბრუნდა. ომისშემდგომ პერიოდში ჩამოცილდა რეალისტურ მანერებს, დიდ ყურადღებას უთმობდა სანახაობრივ და პლასტიკურ ჰარმონიას. იმპრესიონიზმის გავლენით შექმნა ფილმები: „მდინარე“ (1951), „ფრანგული კანკანი“ (1954), „ელენე და მისი კაცები“ (1956), „საუზმე ბალახზე“ (1959). სხვა ფილმებს შორისაა: „ჩარლსტონი“ (1927), „ასანთის პატარა გამყიდველი“ (1928), „ფსკერზე“ (1936), „ოქროს კარეტა“ (1952), „ექიმ კოდელიეს ანდერძი“ (1959), „ჟან რენუარის პატარა თეატრი“ (1970). უმეტესობა თავისი ფილმების სცენარის ავტორია, აგრეთვე გამოდიოდა როგორც მსახიობიც.
ჟან რენუარს მსოფლიო კინემატოგრაფში შეტანილი წვლილისთვის მიენიჭა ოსკარის ჯილდო (1970).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:საპატიო ოსკარის კავალრები
ახალსოფლის ეკლესია (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)
ახალსოფლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის ახალსოფლის განაპირას, ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. აგებულია XVIII საუკუნეში. ეკლესია დარბაზულია (12,7 x 7 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. საბჯენი თაღები, პილასტრები, კამარა, კარ–სარკმელთა წირთხლები აგურისაა. კედლები შიგნიდან შელესილი და შეთეთრებულია. თაღოვანი შესასვლელები გაჭრილია სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში. ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს, ერთმანეთის სიმეტრიულად, ერთი მცირე და ერთი განიერი თაღოვანი ნიშაა. თითო თაღოვანი სარკმელი ჩრდილო–სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშია. საკურთხეველში დგას აგურით ნაწყობი ტრაპეზი. გრძივი კედლების სამ წყვილ პილასტრზე გადადის შეისრული საბჯენი თაღები, რომლებიც ქვიშაქვის პროფილირებულ იმპოსტებს ეყრდნობა. პილასტრების აღმოსავლეთი წყვილი და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი, საკურთხევლის სივრცეს დარბაზისგან გამოყოფს. კამარა შეისრული ფორმისაა. გარედან ორივე შესასვლელი ჩასმულია სწორკუთხა შეღრმავებაში, რომლის ირგვლივ აგურის წყობით შეღრმავებით გამოყვანილი 16 რომბია განლაგებული. აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე, სარკლის ზემოთ, ფრონტონის არეში გამოსახულია თითო შეღრმავებული ჯვარი. აღმოსავლეთის ჯვრის მკლავის გვერდზე თითო მრგვალი ნიშაა. თითო ჯვარია გამოსახული სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადების აღმოსავლეთ ნაწილში.
ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დაშენებული ყოფილა აგურის სამრეკლო, რომლისგანაც შემორჩენილია მხოლოდ ქვედა ნაწილი. ეკლესიას აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდანი ჰქონია. მისი უმეტესი ნაწილი კრამიტის სახურავთან ერთად ჩამოშლილია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მიჰაილოვკა
ტოპონიმი მიჰაილოვკა შეიძლება აღნიშნავდეს:
94 (რიცხვი)
ოთხმოცდათოთხმეტი — ოთხმოცდამეცთოთხმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაცამეტის მომდევნო და ოთხმოცდათხუთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 94. 94 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათოთხმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და თოთხმეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ოთხი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
არწივის ნისლეული
250px|მინი|არწივის ნისლეული. ფოტო: [[ESO]] 250px|მინი|არწივის ნისლეულში მდებარე „[[შემოქმედების სვეტები“.]] 250px|მინი|სვეტები უფრო გამჭვირვალეა ESO-ს [[ინფრაწითელი გამოსხივება|ინფრაწითელი ხედვით]] არწივის ნისლეული (კატალოგში როგორც მესიე 16, M16 ან NGC 6611, აგრეთვე ცნობილი როგორც ვარსკვლავთდედოფლის ნისლეული) — ახალგაზრდა ღია ვარსკვლავთგროვა გველის თანავარსკვლავედის მიმართულებით; 1745–46 წლებში აღმოაჩინა შვეიცარიელმა ასტრონომმა ჟან-ფილიპ დე შეზომ. როგორც „არწივი“, ისე „ვარსკვლავთდედოფალი“ აღნიშნავს ნისლეულის ცენტრში არსებული ბნელი სილუეტის შთამბეჭდაობას. ეს არეალი განსაკუთრებით ცნობილი მას შემდეგ გახდა, რაც ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა იქ ე. წ. „შემოქმედების სვეტები“ გადაიღო. ნისლეული შეიცავს რამდენიმე აქტიურ ვარსკვლავთწარმომქმნელი გაზისა და მტვრის რეგიონს, რომელთა შორის ასევე შედის შემოქმედების სვეტები.
მახასიათებლები
არწივის ნისლეული დიფუზიური ემისიონური ნისლეულის — H II რეგიონის შემადგენელი ნაწილია, რომელიც თავის მხრივ, კატალოგში შესულია როგორც IC 4703. ეს აქტიური ვარსკვლავთწარმომქმნელი დედამიწიდან 7000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. ნისლეულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხრიდან შეინიშნება გამომავალი გაზის სვეტი, რომელიც სიგრძეში 9,5 სინათლის წელი ან 90 ტრილიონი კილომეტრია.
ნისლეულთან გაიგივებული გროვა დაახლოებით 8100 ვარსკვლავს შეიცავს, რომლებიც ძირითადად კონცენტრირებულნი არიან სვეტების ჩრდილო-დასავლეთით, მოლეკულური ღრუბლის ნაპრალში. ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავს (HD 168076) +8,24 ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე აქვს და ადვილად დასანახია კარგი ბინოკლით. ის ბინარული ვარსკვლავია, რომელიც O3.5V ტიპისა ვარსკვლავისა და O7.5V ტიპის კომპანიონისგან შედგება; ამ ვარსკვლავს გააჩნია დაახლოებით 80 მზის მასა, სიკაშკაშე კი მზეზე 1 მილიონჯერ მეტი აქვს. ვარსკვლავთგროვის ასაკი დაახლოებით 1-2 მილიონი წელი უნდა იყოს.
„შემოქმედების სვეტების“ რეგიონი
1995 წელს, ჯეფ ჰესტერისა და პოლ სკოუენის მიერ ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით გადაღებულმა ფოტოებმა გააუმჯობესა მეცნიერული გაგება ნისლეულში მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით. ერთ-ერთი ფოტო განსაკუთრებით სახელგანთქმული გახდა და მას „შემოქმედების სვეტები“ უწოდეს; ფოტოზე ასახულია ვარსკვლავის წარმოქმნის ფართო რეგიონი. როგორც მიიჩნევა, ფოტოზე აღბეჭდილი პატარა მუქი არეალები პროტოვარსკვლავები უნდა იყოს. სვეტების ეს სტრუქტურა საკმაოდ ჰგავს უფრო დიდ ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონს, კასიოპეას თანავარსკვლავედის მიმართულებით მდებარე სულის ნისლეულში, რომელიც 2005 წელს სპიტცერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა გადაიღო; ეს რეგიონიც გამორჩეულია ვარსკვლავთწარმომქმნელი სვეტების არსებობით. ეს სვეტები, რომლებიც სტალაგმიტებს წააგავს, შედგება ვარსკვლავთშორისი წყალბადის გაზისა და მტვრისგან, რომელიც ახალი ვარსკვლავებისთვის ინკუბატორივით მუშაობს. როგორც სვეტების შიგნით, ისე ზედაპირზე, ასტრონომებმა აღმოაჩინეს შესქელებული გაზის უბნები, ანუ გლობულები. სწორედ ზოგიერთ ასეთ უბანში იბადება ვარსკვლავი.
სპიტცერის კოსმოსური ტელესკოპის გადაღებული მასალა მოწმობს, რომ არწივის ნისლეულში არსებული სვეტები შესაძლოა უკვე დანგრეულია სუპერნოვას აფეთქებით. 2007 წელს სპიტცერმა ცხელი გაზი შენიშნა, რაც იძლევა იმის ვარაუდის შესაძლებლობას, რომ არეალი დაანგრია სუპერნოვამ, რომელიც 8000-9000 წლის წინ აფეთქდა. ნისლეულის სიშორის გამო, სუპერნოვას შუქი დედამიწამდე 1000-2000 წლის წინ მოაღწევდა. სუპერნოვადან წამოსულ უფრო ნელა მოძრავ შოკურ ტალღას ნისლეულში გასავრცელებლად რამდენიმე ათასწლეული დასჭირდებოდა, რაც შემდეგ დახვეწილ სვეტებს ააფეთქებდა — მაგრამ შუქი, რომელიც ჩვენ ამ დანგრევის მოწმეებს გაგვხდის, დედამიწამდე შემდეგ ათასწლეულშიც ვერ მოაღწევს.
სქოლიო
კატეგორია:ნისლეულები კატეგორია:მესიეს ობიექტები
სამხრეთული ვეშაპი
ბიოლოგიური ტერმინი სამხრეთული ვეშაპი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გეტამეჯი
გეტამეჯი (Գետամեջ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 050 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 670 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 462 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.45 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
სამხრეთული ვეშაპი (გვარი)
სამხრეთული ვეშაპი (Eubalaena) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი სადა ვეშაპისებრთა ოჯახისა. ადრე მოიცავდა ერთადერთ სახეობას (ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია), მაგრამ ახლა მისი სხვადასხვა მხარეს მობინადრე პოპულაციები ცალ-ცალკე სახეობებად მიიჩნევა: 1. სამხრეთული სადა ვეშაპი (Eubalaena australis), 2. ჩრდილოური სადა ვეშაპი (Eubalaena glacialis), 3. იაპონური ვეშაპი (Eubalaena japonica). არსებობს სხვა თეორიებიც სახეობების რაოდენობის შესახებ: 1 სახეობა (მხოლოდ „სამხრეთული ვეშაპი“), 2 სახეობა (ერთი, რომელიც ჩრდილოეთშია გავრცელებული და მეორე, რომელიც სამხრეთშია გავრცელებული), ამ გვარის გაერთიანება Balaena-ის გვართან. მათი სხეულის სიგრძე 18 მ-მდე, ხოლო მასა 91 ტონამდე აღწევს. ფერად მოთეთრო ან რუხები არიან. თავზე აქვთ კანის შესქელებული უბნები. ზრდასრულობას 6–12 წელში აღწევენ, 3–5 წელიწადში ერთხელ მშობიარობენ. მაკეობა 12თვემდე გრძელდება. ახალდაბადებული ვეშაპი 900 კგ-ს იწონის, სიგრძეში კი 4–6 მ-ია. იკვებებიან უმთავრესად ზოოპლანქტონით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, კრილით, ნიჩაბფეხიანებით და სხვ. გავრცელებულნი არიან სამხრეთის ოკეანეში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ, ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ ატლანტის ოკეანეში, სამხრეთ ინდოეთის ოკეანეში, უკიდურეს ჩრდილოეთ და სამხრეთ წყნარი ოკეანეში.
ლიტერატურა
*
ჯოან ინგლისელი
ჯოან ინგლისელი შეიძლება იყოს:
ჰაიტი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰაიტიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰაიტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბარონჩა
ბარონჩა (Baroncea) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 116 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 461 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
მცხეთა (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი მცხეთა (2003-04 წლების სეზონში გადაერქვა სახელი და გახდა მცხეთა-ურიონი) — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი მცხეთაში. თამაშობდა არმაზის სტადიონზე, დღევანდელ მცხეთა-პარკზე. 2001-2002 წლებში თამაშობდა ეროვნული ჩემპიონატის რეგიონულ ლიგაში (აღმოსავლეთი ზონა), სადაც დაიკავა პირველი ადგილი. 2002-2003 წლებში თამაშობდა პირველ ლიგაში, სადაც დაიკავა მესამე ადგილი და ფლეი-ოფში რუსთავის გორდას ანგარიშით 1:0 დამარცხების შემდეგ მოიპოვა უმაღლესი ლიგის საგზური. ეროვნული თასის გათამაშებაში ჩაატარა 6 მატჩი: 2 მოგება, 1 ფრე, 3 წაგება.
ისტორია
დაარსდა, როგორც სკ მცხეთა
სეზონები
! სეზონი ! ლიგა ! ადგ. ! თ. ! მ ! ფ ! წ ! ბ/შ ! ქ !თასი !სახელწოდება
! სეზონი ! ლიგა ! ადგ. ! თ. ! მ ! ფ ! წ ! ბ/შ ! ქ !სახელწოდება
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ალიჯი
ალიჯი (Alıc) — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 382 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
Smokie
Smokie (თავდაპირველად ცნობილი, როგორც Smokey) — ინგლისური როკ-ჯგუფი ბრედფორდიდან (იორკშირი). წარმატება მოიპოვა ბრიტანეთში და სხვა ქვეყნებში. დღემდე კოლექტივის შემადგენლობა რამდენიმეჯერ შეიცვალა. მისი ცნობილი სიმღერებია „If You Think You Know How to Love Me“, „Don't Play Your Rock 'n' Roll to Me“, „Lay Back in the Arms of Someone“, ხოლო ყველაზე პოპულარულია „Living Next Door to Alice“
სქოლიო
კატეგორია:1964 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული როკ-ჯგუფები კატეგორია:RSO Records-ის შემსრულებლები
მატილდა I ბულონელი
მატილდა I ბულონელი (Matilde Ier de Boulogne, Matilda I of Boulogne; დ. 1105 — გ. 3 მაისი, 1152) — ინგლისის ორგზის დედოფალი 1135-1141 და 1141-1152 წლებში როგორც მეფე სტეფან ბლუელის ერთადერთი მეუღლე. ბულონის გრაფინია 1125-1152 წლებში როგორც გრაფ ოსტას III-ის ქალიშვილი.
ბულონის გრაფინია
1125 წელს მატილდა დააქორწინეს მორტენის გრაფ სტეფან ბლუელზე. იმავე წელს მატილდას მამა გარდაიცვალა, რის გამოც ის და მისი ქმარი გახდნენ ბულონის თანა-მმართველები.
მათი თანა-მმართველობის პერიოდში მატილდამ ხუთი შვილი გააჩინა, აქედან სამი ვაჟი და ორი გოგონა. მას შემდეგ, რაც ინგლისის ტახტზე ჰენრი I ავიდა, რომელსაც ცოლად მატილდას დეიდაშვილი, მატილდა შოტლანდიელი ჰყავდა, ის და მისი ქმარ-შვილი ლონდონში, ინგლისის სამეფო კარზე გადასახლდნენ. სწორედ აქ გააჩინა მატილდამ თავისი ვაჟი ბალდუინი, რომელსაც სახელი იერუსალიმის მეფე ბალდუინ I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. ასევე აქ გააჩინა ქალიშვილი მატილდა, რომელსაც სახელი დედოფალ მატილდა შოტლანდიელის პატივსაცემად დაარქვა.
ინგლისის დედოფალი
დედოფალი მატილდა იყო ტამპლიერთა ორდენის მომხრე. მან 1137 და 1139 წლებში, ესექსსა და ოქსფორდში დააარსა ტამპლიერთა მონასტრები. როგორც მისი წინამორბედი მატილდა შოტლანდიელი, ისიც მფარველობდა ლონდონის წმინდა სამების სახელობის ეკლესიას, სადაც განისვენებს მისი ორი ქალიშვილი.
გამეფებიდან რამდენიმე წელიწადში, გერმანიის დედოფალმა მატილდამ თავის მხარდამჭერებთან ერთად სამოქალაქო ომი დაიწყო, სადაც სტეფანის ყველაზე დიდი მხარდამჭერი მისი საყვარელი მეუღლე იყო. როდესაც 1138 წელს მატილდას ჯარები ინგლისში შეიჭრა, დედოფალმა საპასუხოდ თავისი ჯარები გამოიხმო ბულონიდან და მისი მოკავშირე ფლანდრიიდან. იგი დამხმარე ჯარებს დუვრში შეეგება და მათთან ერთად უფრო ჩრდილოეთით, დურჰაიმისკენ გაემართა, სადაც 1139 წელს ხელშეკრულება დადო შოტლანდიის მეფე დევიდ I-თან.
1141 წელს მეფე სტეფანი სასტიკად დამარცხდა ლინკოლნის ბრძოლაში, რის გამოც მან დაკარგა ინგლისის ტახტი, რომელზეც დედოფალი მატილდა ავიდა თავის ახალ, ანჟუელ ქმართან ერთად. აღსანიშნავია, რომ დედოფალმა მატილდამ სტეფანსა და მატილდა ბულონელს აიძულა ლონდონში ჩასვლა და მის კორონაციაზე დასწრება. იმავდროულად სტეფანის ძმამ, ჰენრიმ დიდი ჯარები შეაგროვა და სულ რამდენიმე თვეში მან სასტიკად დაამარცხა მატილდა ვინჩესტერის ბრძოლაში. გაქცეულ მატილდას უკან მატილდა ბულონელი თავისი ჯარებით მიჰყვა, სადაც ტყვედ ჩაიგდო მისი ნახევარ-ძმა რობერტ გლოსტერელი. ამის შემდეგ ორმა მატილდამ მოილაპარაკა და ტყვეების გაცვლაზე შეთანხმდნენ. ამავე შეთანხმების საფუძველზე მატილდამ უარი თქვა ინგლისზე სტეფანის სასარგებლოდ, თუმცა იმ პირობით, რომ სტეფანის შემდეგ მეფე მატილდას ვაჟი, ჰენრი პლანტაგენეტი გახდებოდა, რაც ასეც მოხდა.
დედოფალი მატილდა ბულონელი გარდაიცვალა 1152 წლის 3 მაისს 46-47 წლის ასაკში სრულიად მოულოდნელად, ციებ-ცხელებისაგან. იგი დაკრძალეს ფავერშემის სააბატოში, რომელიც მან და მისმა ქმარმა დააარსეს. სტეფან ბლუელი მეორედ აღარ დაქორწინებულა და იგი 1154 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ინგლისის მეფე დედოფალ მატილდას ვაჟი, ჰენრი II პლანტაგენეტი გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1105 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1152 კატეგორია:ინგლისის დედოფლები კატეგორია:ქალი მმართველები
ვაჩნაძიანის პირველი კოშკი
ვაჩნაძიანის პირველი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაჩნაძიანის  დასავლეთით, გუჯიაურებად წოდებულ ტერიტორიაზე, ხეხილის ბაღებში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
აღწერილობა
კოშკი ცილინდრულია. ნაგებია საშუალო ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. შიგნით შელესილია, გარედან შებათქაშებული. შემორჩენილია I სართულზე და II სართულის კედლის სამხრეთიდ და ჩრდილოეთი ნაწილები,  ჩამონგრეულია I  სართულის კამაროვანი გადახურვის უმეტესი ნაწილი, რომელიც  კოშკის შიგნით გროვადაა დაყრილი. იქვე ხეებია ამოსული. გარედან საპირე წყობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია. I სართულის შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარის გადახურვა ჩამონგრეულია, რის გამოც მისი ფორმა ვერ დგინდება. აღმოსავლეთით სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ქვემოთ, ერთ დონეზე განლაგებულია გეგმით ნახევარწრიული სამი მაღალი და ფართო ნიშა. მათგან ერთი ყრუა, დანარჩენ ორში ცალმაგი და შეწყვილებული სათოფურებია მოწყობილი. ნიშები გადახურულია კვადრატული აგურით ნაწყობი შეისრული თაღებით. ერთი, გეგმით ნახევარწრიული და ბრტყლად გადახურული ნიშაა ერთი სათოფურით კედლის დასავლეთ ნაწილში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ყვარლის ციხე
ყვარლის ციხე — არქიტექტურულ-ისტორიული ძეგლი, მდებარეობს ქალაქ ყვარლის ცენტრალურ ნაწილში, ვაკეზე. აგებულია XVII საუკუნის I ნახევარში. იგი კახეთის გვიანდელი შუა საუკუნეების ციხეებიდან ყველაზე დიდია. მიეკუთვნება ციხე-გალავანთა ტიპს და ამ ტიპის ციხეების მსგავსად დგას ვაკეზე. ჰქონდა განსაკუთრებული სტრატეგიული მნიშვნელობა და იყენებდნენ მხოლოდ საბრძოლო ვითარებისას.
1755 წელს ავარიის ხანის ნურსალ-ბეგმა ქართლ-კახეთის წინააღმდეგ მთელი დაღესტანი და ჭარ-ბელაქანი დარაზმა. მიიმხრო შამხალის სამფლობელო, ყაზიყუმუხის ხანი და 20 ათასიანი ლაშქრით კახეთს შეესია. ხანს იმედი ჰქონდა, რომ ციხეს აიღებდა და კახეთიც ხელთ დარჩებოდა. მეფე თეიმურაზმა და ერეკლე II-ემ სასწრაფოდ დაიწყეს ჯარის შეგროვება, რადგან კარგად ესმოდათ - ციხის დაკარგვით არათუ კახეთს დაკარგარგავდნენ, არამედ ქართლსაც, რომ სიმაგრის აღება ,,ქვეყნისათვის კარის ჩამოხსნას უდრიდა". ამასაობაში ნურსალ ბეგი ციხეს შემოადგა ,,შემოსაფრეს ყვარლის ციხე ლეკთა, იყო ომი დღედაღამ, კარგად კაცურად და მამაცურად ებრძოდნენ მოფნი ციხისანი". მაგრამ მეციხოვნეებს თოფისწამალი შემოაკლდათ, საჭირო გახდა ლეკთა ალყის გარღვევა და მეციხოვნეთა გამხნევება. თეიმურაზმა და ერეკლემ 206 მოხალისე შეაგროვეს და მათი გამრჯვების შემთხვევაში, ყმობისგან გათავისუფლება აღუთქვეს. მოხალისეები ყვარლის ციხეში შეიჭრნენ და თოფისწამალი შეიტანეს. მეფეებმა პირობა შეასრულეს.
ყვარლის ციხეში მაშველი რაზმის შეგზავნასთან ერთად, ერეკლემ ცხენოსანთა რაზმი ჭარის დასარბევად გაგზავნა. ამ ხერხმა გაჭრა. ჭარელებმა გადაწყვიტეს ყვარლის ციხეს ჩამოსცლოდნენ და თავიანთი კუთხისთვის მიეხედათ. მათ გაჰყვა კაკის სულთანი და დაღესტნის სურხაი-ხანი, 28 სექტემბერს ნურსალ-ბეგი და შამხალიც გაეცალნენ ყვარლის ციხეს. მტრის ვერაგული გეგმა - ერთბაშად აეოხრებინათ ქართლიც და კახეთიც - ჩაიშალა. ამ გამარჯვების შემდეგ მნიშვნელოვნად შესუსტდა ლეკთა თარეში ქართლ-კახეთში.
ციხე რიყის ქვითაა ნაგები. მისი გეგმა კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია, რომლის ოთხივე კუთხეში ცილინდრული კოშკებია აღმართული. კიდევ სამი კოშკი გალავნის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების შუაშია. მათგან დასავლეთის და ჩრდილოეთის კოშკები გეგმით ნახევარწრიულია, ხოლო აღმოსავლეთის სწორკუთხაა. ციხეს გარს უვლიდა მეორე გალავანიც და მის ირგვლივ გამავალი არხი. მეორე გალავანზე და არხზე, თავის „კალმასობაში“ ცნობას გვაწვდის იოანე ბატონიშვილი. „იოანე წარვიდა ციხისკე და თან გაჰყვა ალავერდის სახლთუხუცესი. რა ციხესთან მივიდა იოანე, იხილა მეორე სხვა გალავანი შემორტყმული და გალავანს გარე არხი''.
ციხის გალავანი სხვადასხვა სისტემისაა. ჩრდილოეთ კედელი ორიარუსიანია, დანარჩენები - სამიარუსიანი. თითოეული იარუსი საბრძოლო ბილიკითაა დასრულებული, რომლითაც საშუალოდ 1 მეტრ სიგანისაა. ჩრდილოეთ კედლის პირველი იარუსი 4-5 მეტრის სიმაღლეზე იყო. ზედა იარუსის კედელი შედარებით თხელია, მის ქვედა ნაწილში ძირს დახრილი, ერთმანეთისგან 2-2,5 მეტრით დაცილებული, მაღალი სათოფურებია. ზედაში კი, პირდაპირ მიმართული პატარა სათოფურები. გალავნის დანარჩენი სამი კედელი თითქმის ერთგვარადაა გადაწყვეტილი და ზემოთკენ, იარუსების შესაბამისად თანდათან თხელდება: მიწიდან, დაახლოებით 1 მეტრ - სიმაღლეზე. სამივე კედელს ცოკოლის მსგავსი შვერილი გასდევს, რომელსაც, როგორც ჩანს, ქვედა იარუსის ხის საბრძოლო ბილიკი ეყრდნობოდა, ქვედა იარუსზე. სათოფურები ორ დონეზეა განლაგებული.
ციხის კუთხის ყველა კოშკი სამსართულიანია და ბანით მთავრდებოდა. გვიანდელი შუა საუკუნეების სხვა კოშკების მსგავსად, აქაც კოშკები შიგნით ისეა გადაწყვეტილი, რომ, საჭიროების შემთხვევაში, საცხოვრებლად ყოფილიყო გამოყენებული. კოშკებიდან შედარებით უკეთესადაა შემონახული ჩრდილო-აღმოსავლეთ კოშკი, რომელსაც სამივე სართულზე, ცალ-ცალკე, ეზოდან აქვს შესასვლელი. ამასთან მესამე სართულის დონეზე კოშკიდან გამოდის კიბე, რომელიც მებრძოლთათვის განკუთვნილ ბილიკს უერთდება. კოშკის სართულშუა გადახურვა, გარდა მესამე სართულისა, ხის იყო. მესამე სართული სფერული გუმბათითაა გადახურული. პირველ და მეორე სართულზე, შესასვლელების პირდაპირ, ბუხრებია. პირველი სართულის ბუხრის გვერდებზე თითო ოთხკუთხა, სათოფურიანი ნიშაა. კედელში, ერთ დონეზე, ცალმაგი და შეწყვილებული სათოფურებია განლაგებული.სათოფურებიანი ნიშები მეორე სართულის ბუხრის გვერდებზეცაა. ამ სართულზე სათოფურები ორ დონეზეა განლაგებული, ქვემოთ, მაღალი, ძირს დაქანებული, ცალმაგი სათოფურებია, ზემოთ - შეწყვილებული სათოფურები.
კოშკის პირველ და მეორე სართულებს აქაც ხის გადახურვა ჰქონდა, მესამეს - გუმბათოვანი. გუმბათი კონუსურია, ნაწყობია აგურით, კედლებში აქაც სათოფურებია გაჭრილი. სართულებს შორის კავშირი განხორციელებულია კედლის სისქეში მოწყობილი კიბით.