cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალფრედი (საქსენ-კობურგის და გოთას ჰერცოგი)
ბიოგრაფია
დედამისისთვის, დედოფალი ვიქტორიასათვის მისი გარდაცვალება რთულად გადასატანი აღმოჩნდა, რამეთუ მას ორი შვილი, ალისა და ლეოპოლდი უკვე გარდაცვლილი ჰყავდა და მესამეს დაკარგვას ვეღარ გაუძლო, რის გამოც იგი ამ ამბიდან ერთ თვეში, 1901 წლის იანვარში გარდაიცვალა. იმავე წელს გარდაიცვალა ალფრედის უფროსი და, იმპერატრიცა ვიქტორიაც.
ალკალა-დე-გურეა
ალკალა-დე-გურეა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 71,40 კმ². მოსახლეობა — 239 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
ტრნავის უნივერსიტეტი
ტრნავის უნივერსიტეტი (Prešovská univerzita) — უნივერსიტეტის ტიპის უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება სლოვაკეთის ქალაქ ტრნავაში.
უნივერსიტეტი დააარსა უნგრელმა ფილოსოფოსმა, კარდინალმა პეტერ პაზმანიმ 1635 წელს. თავდაპირველად არსებობდა მხოლოდ ორი ფაკულტეტი: ფილოსოფიისა და საღვთისმეტყველო. 1665 წელს დაარსდა სამართლის ფაკულტეტი, ხოლო 1770 - სამედიცინო. უნივერსიტეტი ცნობილი იყო თავისი ობსერვატორიის წყალობით, რომელიც დააარსა მაქსიმილიან ჰელმა. ასევე აღსანიშნავი იყო უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა და თეატრი. უნივერსიტეტში ასწავლიდნენ პროფესორები ანდრეი იასლინსკი, იან ბატისტ ხორვატი და ფრანტიშეკ კერი.
უნივერსიტეტი არსებობდა 1777 წლამდე. ამ წელს იგი ბუდაში გადაიტანეს. უნივერსიტეტის უკანასკნელი რექტორი გადატანამდე იყო პროფესორი ანდრეი იასლინსკი.
1992 წელს ტრნავაში დაარსდა ახალი უნივერსიტეტი, რომელიც ძველი უნივერსიტეტის სამართალმემკვიდრე და ძველი ტრადიციების გამგრძელებელი გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის უნივერსიტეტები
ერთი დღე (2011 წლის ფილმი)
„ერთი დღე“ — ბრიტანულ-ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ლონე შერფიგის მიერ. მასში მთავარ როლებს ასრულებენ ენ ჰეთეუეი და ჯიმ სტარჯესი. ფილმი კინოთეატრებში 2011 წლის აგვისტოში გამოვიდა. სცენარი დევიდ ნიკოლზმა დაწერა, საკუთარი რომანის მიხედვით.
Я́
Я́, я́ — კირილური დამწერლობის ასო.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Я“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კატეგორია:კირილური ასოები
თენგრი
მინი|თენგრიზმის სიმბოლო თენგრი — ადრეულ თურქულ და მონღოლურ ხალხთა პირველადი მთავარი ღვთაების ერთ-ერთი სახელი. თენგრის თაყვანისმცემელ რწმენას თენგრიზმი ეწოდება. . თენგრიზმში ძირითადი არსებები არიან მამაზეციური (თენგრი/თენგერ ეცეგი) და დედამიწის დედა. თენგრიზმი მოიცავს შამანიზმს, ანიმიზმს, ტოტემიზმს და წინაპართა თაყვანისცემას.
ისტორია
მინი|„თენგრის“ წარმოთქმა ძველ თურქულ დამწერლობაში მინი|ბეჭედი გიუგ ხანის პაპ [[ინოკენტი IV-ისადმი მიწერილი წერილიდან, 1246. პირველი ოთხი სიტყვა, ზემოდან ქვემოდან, მარცხნიდან მარჯვნივ, იკითხება როგორც „möngke ṭngri-yin küčündür“ – „მარადიული ზეციური ძალის ქვეშ“.]] თენგრი იყო გოქთურქების ეროვნული ღმერთი, მოხსენიებული როგორც „თურქების ღმერთი“ (Türük Tängrisi). გოქთურქი ხანები თავის ძალაუფლებას თენგრის „მანდატზე აფუძნებდნენ“. მმართველებს ხალხი აღიქვამდა როგორც თენგრის შვილებს, მის მიერ დედამიწაზე გამოგზავნილს (მის წარმომადგენელს).ისინი ატარებდნენ ტიტულებს, როგორიცაა თენგრიქუთი, კიუთლუგი და ქუთალმიში, რაც გამოწვეული იყო იმით, რომ მათ მიაღწიეს კუტს, ძლევამოსილ სულს, რომელიც თენგრიმ მიანიჭა მმართველებს.
თენგრი იყო მთავარი ღვთაება, რომელსაც თაყვანს სცემდნენ შუა აზიის სტეპების მმართველი კლასი მე-VI-მე-IX-ე საუკუნეებში (თურქები, მონღოლები და მადიარების ტომები).. თენგრის თაყვანისცემა აღმოსავლეთ ევროპაში ჰუნებმა და ადრეულმა ბულგარებმა შემოიტანეს.
თენგრიითვლება მთავარ ღმერთად, რომელმაც შექმნა ყველაფერი. ამ ციური ღმერთის გარდა, მათი წარმოდგენით ასევე არსებოდნენ მცირე ღვთაებები (ალპები), რომლებიც თენგრის მიზნებს ასრულებდნენ. როგორც გიოქ თანრი, ის იყო მზის (კოიაშის) და მთვარის (აი ტანრი) მამა, ასევე იხსენიებოდ როგორც უმაი, ერლიკი და ზოგჯერ ულგენი.
მითოლოგია
თენგრი იყო თურქული პანთეონის მთავარი ღმერთი, რომელიც აკონტროლებდა ციურ სფეროს. თენგრი მიჩნეულია ინდოევროპული ცის ღმერთის, *Dyeus მსგავსებად, ხოლო აღდგენილი პროტო-ინდო-ევროპული რელიგიის სტრუქტურა უფრო ახლოსაა ადრეულ თურქებთან, ვიდრე ახლო აღმოსავლეთის ან ანტიკური ხმელთაშუა ზღვის ნებისმიერი ხალხის რელიგია. თენგრის თაყვანისცემის ყველაზე მნიშვნელოვანი ახლანდელი პერიოდის შემთხვევა გვხვდება ძველ თურქულში ორხონის წარწერებში (კულ ტიგინის სტელაზე), დათარიღებული VIII საუკუნის დასაწყისით. ე. წ. კულ ტიგინის სტელაზე შესრულებული ეს წარწერები ასახავს თურქების მითოლოგიურ წარმომავლობას. კულ ტინიგზე შესრულებული წარწერა მოიცავს პასაჟებს (ყაზახეთის რესპუბლიკის კულტურისა და ინფორმაციის სამინისტროს ენის კომიტეტის მიერ მოწოდებულ თარგმანში): „როცა ცისფერი ცა [თენგრი] ზემოთ და ყავისფერი დედამიწა შეიქმნა, მათ შორის. შეიქმნა ადამიანი. ადამიანებზე ჩემი წინაპრები ბუმინ ყაენი და ისტემი ყაენიმართავდნენ. ისინი მართავდნენ ხალხს თურქული კანონებით, მეთაურობდნენ მათ და მიაღწიეს წარმატებას“; „თენგრი ქმნის სიკვდილს. ყველა ადამიანი შექმნილია იმისთვის, რომ მოკვდეს“ (ძველი თურქული: Öd Teŋri yasar kisi oγlu qop ölgeli törürmis); „შენ“ გარდაიცვალე, (განათ.: „გაფრინდა“) მანამ სანამ თენგრი არ მოგცემს ხელახლა სიცოცხლეს"; თენგრის ნებით მართული ხაგანები ძველ თურქ ხალხს ეგონათ და ეს აზრები ორხონის წარწერების ტექსტებში შემდეგნაირად შემოინახეს: „ამ დროს ტახტზე ავედი მე, თენგრისმაგვარი და თენგრიში დაბადებული თურქი ბილგე ყაენი“. (ძველი თურქული: Teŋiriteg Teŋiride bolmuš Türük Bilge Qaγan bü ödüke olurtum).
ერთ თურქულ მითში თენგრი არის სუფთა, თეთრი ბატი, რომელიც გამუდმებით დაფრინავს წყლის გაუთავებელ სივრცეზე, რომელიც წარმოადგენს დროს. ამ წყლის ქვეშ აკ ანა („თეთრი დედა“) უხმობს მას და ეძახის „შექმენი“. მარტოობის დასაძლევად თენგრი ქმნის „ერ კიშის“, რომელიც არც ისე სუფთაა და არც თეთრი, როგორც თენგრი, ისინი ერთად ქმნიან სამყაროს. ერ კიში ხდება დემონური პერსონაჟი და ცდილობს ხალხი შეცდომაში შეიყვანოს, ჩაითრიოს თავის სიბნელეში. თენგრი ატარებს სახელს „Tengri Ülgen“ და გადადის სამოთხეში, საიდანაც ცდილობს ხალხს ხელმძღვანელობით მიაწოდოს წმინდა ცხოველების მეშვეობით, რომლებიც მათ შორის გაგზავნის. „Ak Tengris“ იკავებს სამოთხის მეხუთე დონეს. შამანი მღვდლები, რომელთაც სურთ მიაღწიონ „Tengri Ülgen“-ს, არასდროს სცილდებიან ამ დონეს, სადაც ისინი თავიანთ სურვილებს ღვთაებრივ მეგზურებს გადასცემენ. დედამიწაზე ან ფიზიკურ დონეზე დაბრუნება ხდება ბატის ფორმის ჭურჭელში.
მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი
მცხეთისჯვრის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მცხეთისჯვარში, გომი-საჩხერის საავტომობილო გზის პირას, სოფელ კლდისწყაროს გადსახვევთან. აგებულია XIX საუკუნის ბოლო წლებში. ამ ადგილზე გადმოტანიალია XX საუკუნის 70-იან წლებში (შენობის ქვედა, ქვით ნაგები სართული ადგილზე დატოვეს). სახლი ერთოთახიანია (3,5X3,5 მეტრზე), ნაგებია მუხის ხის ძელებით, რომლებიც კუთხეებში დაკავშირევულია ჭდობით. დასავლეთით მთავარი ფასადის მხარეს ყრუმოაჯირიანი (გვაინდელია) ღია აივანია, რომლის სვეტებს შორის ზემოთ ჭვიული გეომეტრიული ორნამრნტის მორთილი დეკორატიული თაღებია. ერთი შესასვლელი აივნიდანაა, მეორე ბუხრის ადგილზეა გაჭრილი. ოთახს ორი სარკმელი აქვს, ორივე აივანზე გადის. სახლს ხის ნივნივებზე გამართული კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ანა (იმერეთის დედოფალი)
ანა მამუკას ასული ორბელიანი, ანა-მათე, (დ. 17 ივლისი, 1765 — გ. 4 ივნისი, 1832, მოსკოვი) — იმერეთის სამეფოს დედოფალი, მეფე დავით II-ის მეუღლე, თავად მამუკა ორბელიანის ქალიშვილი. დავით მეფის გარდაცვალების შემდეგ ცდილობდა რუსეთის იმპერიის დახმარებით თავისი შვილისთვის, კონსტანტინე ბატონიშვილისთვის იმერთა ტახტის მემკვიდრეობა უზრუნველეყო. რუსეთის მიერ იმერეთის ანექსიის შემდეგ ის ცხოვრობდა სანქტ-პეტერბურგსა და მოსკოვში, სადაც გარდაიცვალა.
ბიოგრაფია
ანა დაიბადა ქართლ-კახეთის მეფის, ერეკლე II-ის დისშვილის მამუკა (მათე) ორბელიანისა და მისი მეუღლის, ქსნის ერისთავთა საგვარეულოს წარმომადგენლის ოჯახში. მამის გარდაცვალების შემდეგ ანა და მისი ძმები თბილისში, ერეკლეს კარზე იზრდებოდნენ. დაახლოებით 1781 წელს ანა იმერთა ბატონიშვილ დავითს მიათხოვეს. წყვილს ერთადერთი ვაჟიშვილი — კონსტანტინე და სამი ქალიშვილი — მზეხათუნა, ანასტასია და თამარი ჰყავდა. დავითი სოლომონ I-ის წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობისათვის იმხანად თბილისში ცხოვრობდა. სოლომონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ დავითი იმერეთში დაბრუნდა და ტახტისთვის ბრძოლაში ჩაება. ხანმოკლე მეფობის შემდეგ ის დაამარცხა ერეკლე II-ის შვილიშვილმა დავითმა, რომელიც იმერეთის ტახტზე სოლომონ II-ის სახელით ავიდა. დავითი დევნილობაში გარდაიცვალა ახალციხის საფაშოში, ხოლო ანა და კონსტანტინე სოლომონ II-ის მძევლები აღმოჩნდნენ. მიუხედავად მეფის მხრიდან შევიწროებისა, ანამ მოახერხა და გარდაცვლილი მეუღლის ნეშტი ახალციხიდან ჯრუჭის მონასტერში გადმოასვენა. შემდეგ ანამ მფარველობა სოლომონ II-ის პაპას, ერეკლე II-ს სთხოვა. 1798 წელს ერეკლემ ანას მამული უბოძა იმერეთ-ქართლის სასაზღვრო ზონაში, ხეფინისხევში.
ერეკლეს გარდაცვალების შემდეგ (1798), სოლომონ II ცდილობდა ანა ქუთაისში გადასვლაზე დაეთანხმებინა, ხოლო თავადი გოგია აბაშიძე დაქვრივებულ დედოფალს მამულებს ეცილებოდა. 1802 წლის მარტში მეფემ შეიარაღებული რაზმი გაგზავნა ხეფინისხევში. დედოფლის მსახურებმა მომხდურთ წინააღმდეგობა გაუწიეს და ანას მახლობელ ტყეში გაქცევის საშუალება მისცეს. სურამთან ის რუსთა ჯარის ნაწილმა კაპიტან ბარტენევის მეთაურობით საკუთარი დაცვის ქვეშ აიყვანა. ანა პეტერბურგს გაემგზავრა და იმპერატორ ალექსანდრე I-ს დახმარება სთხოვა. 1804 წელს რუსეთის მთავრობამ აიძულა სოლომონ II გაეთავისუფლებინა კონსტანტინე ბატონიშვილი მუხურის ციხეში პატიმრობიდან და იმერთა ტახტის მემკვიდრედ გამოეცხადებინა, ხოლო იმერეთის სამეფო რუსეთის „მფარველობაში“ შეეყვანა. იმავე წელს იმპერატორის გადაწყვეტილებით ანას მიეცა უფლება სიცოცხლის ბოლომდე დედოფლის ტიტული ეტარებინა. მას ასევე მიენიჭა წმინდა ეკატერინეს ორდენის დიდი ჯვარი. ანა და კონსტანტინე თბილისში დასახლდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1765 კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1832 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი კატეგორია:იმერეთის დედოფლები ანა კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
პრაიმაზა
დნმ-პრაიმაზა — რნმ-პოლიმერაზა ფერმენტი, რომელიც მონაწილეობას იღებს დნმ-ის რეპლიკაციაში.
პრაიმაზა ასინთეზირებს რნმ-ის მოკლე ფერმენტს, რომელსაც პრაიმერი ეწოდება და რომელიც დნმ-ის ერთჯაჭვიანი მატრიცის კომპლემენტარულია. პრაიმაზა გადამწყვეტ როლს თამაშობს დნმ-ის რეპლიკაციაში, რადგან არ არის ცნობილი არც ერთი დნმ-პოლიმერაზა, რომელსაც დნმ-ის სინთეზის დაწყება შეუძლია პრაიმერის გარეშე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფერმენტები კატეგორია:დნმ-ის რეპლიკაცია
The Getaway (Red Hot Chili Peppers-ის ალბომი)
The Getaway — ამერიკული როკ-ჯგუფ Red Hot Chili Peppers-ის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2016 წლის 17 ივნისს, ლეიბლ Warner Bros.-ზე. ეს არის ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი 2011 წლის I'm with You-ს შემდეგ. ჩაწერილია პროდიუსერ Danger Mouse-სთან ერთად. უკანასკნელმა ჩაანაცვლა რიკ რუბინი, რომელიც ჯგუფთან 25 წელი იმუშავა და 6 ალბომის ჩაწერაში ეხმარებოდა. შესაბამისად, 1980 წლის Mother's Milk-ის შემდეგ ეს არის პირველი ალბომი, რომელზეც რუბინი არ მუშაობდა. იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ ჯგუფის ალბომების დიდი ნაწილი ჩაწერილია გიტარისტ ჯონ ფრუშანტესთან ერთად, One Hot Minute-ის შემდეგ (რომელიც დეივ ნავაროს მონაწილეობით ჩაიწერა) ეს არის პირველი შემადგენლობა ფრუშანტეს გარეშე, რომელმაც ერთზე მეტი სტუდიური დისკი შექმნა.
The Getaway გამოსვლისთანავე მოხვდა ათი ქვეყნის ჩარტის #1 პოზიციაზე, ხოლო აშშ-ში, ბრიტანეთში და კანადაში #2 იყო. გამოსვლის შემდეგ ალბომს მრავალი კეთილგანწყობილი შეფასება ხვდა წილად.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ალბომები კატეგორია:Red Hot Chili Peppers-ის ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები Danger Mouse-ის პროდიუსერობით
ალკალა-დელ-ობისპო
ალკალა-დელ-ობისპო (Alcalá del Obispo, Alcalá d’o Bispe) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47,80 კმ². მოსახლეობა — 298 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
იბნ ჰაზმი
აბუ მუჰამმად 'ალი იბნ აჰმად იბნ სა'იდ იბნ ჰაზმ ალ-ანდალუსი აზ-ზაჰირი (أبو محمد علي ابن أحمد ابن سعيد ابن حزم الأندلسي الظاهري; დ. 7 ნოემბერი, 994, კორდოვა, კორდოვის სახალიფო — გ.  15 აგვისტო, 1064, მონტიხარი, უელვას ახლოს, სევილიის ტაიფა), შემოკლებით იბნ ჰაზმი — ანდალუსიელი მეცნიერი და რელიგიური მოღვაწე. ზაჰირი მაზჰაბის წარმომადგენელი და ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
იბნ ჰაზმი წარჩინებულ ოჯახში დაიბადა. მამამისი სა'იდი კორდოვის ხალიფა ჰიშამ II-ს კარზე ვეზირად მსახურობდა. ოჯახი სპარსულ წარმოშობას მიაწერდა თავს, თუმცა ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ისინი გამუსლიმებული მონტიხარელი ესპანელებისგან წარმოდგებოდნენ. თავად იბნ ჰაზმიც მონაწილეობდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში და იყო ვეზირი აბდ არ-რაჰმან V-სა და ჰიშამ III-ის კარზე. სახალიფოს დაცემის შემდეგ, 1020-იანი წლების ბოლოს იბნ ჰაზმს სდევნიდნენ და დააპატიმრეს კიდეც. ამიტომ გაერიდა პოლიტიკურ ცხოვრებას და კუნძულ მალიორკას შეაფარა თავი.
შემდგომ იგი მონტიხარში, თავის საგვარეულო მამულში დასახლდა, სადაც სამეცნიერო მოღვაწეობით იყო დაკავებული სიცოცხლის ბოლომდე. მას სხვადასხვა სფეროში 400-ზე მეტი ნაშრომი აქვს, მათგან 40-მა ჩვენამდეც მოაღწია, რადგან მათი უმრავლესობა იბნ ჰაზმის პოლიტიკურმა და რელიგიურმა ოპონენტებმა გაანადგურეს.
რელიგია
იბნ ჰაზმი დიდი ხნის განმავლობაში მოღვაწეობდა ხალიფას კარზე და უწევდა პოლიტიკურ ინტრიგებში მონაწილეობა. ამის გამო იგი მოწმე გახდა ადამიანის ბუნების ყველაზე უფრო ბნელი მხარეებისა და პოლიტიკიდან ჩამოშორების ერთ-ერთი მიზეზიც სწორედ ეს იყო, რომ მისი აზრით, ადამიანს თავშესაფრის პოვნა მხოლოდ ღმერთთან შეეძლო.
იგი ეწინააღმდეგებოდა რელიგიის ფილოსოფიურ გააზრებას, ღმერთის სახელ-თვისებების ალეგორიულ განმარტებებსა და ეზოთერულ თაფსირს.
ფიზიკა
იბნ ჰაზმს მიაჩნდა, რომ ბგერას გააჩნია სიჩქარე, რასაც კორდოვის მეჩეთში ექოს დაგვიანების, ასევე ელვასა და ქუხილს შორის დროის განსხვავების საფუძველზე ამტკიცებდა. იგი ასევე ამტკიცებდა, რომ ქუხილს ელვა იწვევდა.
ასტრონომია
იბნ ჰაზმი უარყოფდა თავისი დროის ვარსკვლავთმრიცხველების შეხედულებას, თითქოსდა ციურ სხეულებს გააჩნდათ სული ან გონება, და მათ რაიმე გავლენის მოხდენა შეეძლოთ ადამიანის ბედ-იღბალზე.
ასევე იბნ ჰაზმი დაბეჯითებით ამტკიცებდა, რომ დედამიწა სფეროსებურია, რომლის მტკიცებულებად ყურანი მოჰყავდა. მისი აზრით, გამოყენებული სიტყვა „იუქავვირუ“ (يكور; ჩაახვევს, რაც მესამე პირის უღლებაა II ფორმის ზმნიდან "ქუვვირათ" كورت ჩახვევა, რაც ენათესავება იგივე ძირის სიტყვას „ქურ“ كور ბურთი) პირდაპირ მიანიშნებდა დედამიწის სფეროსებურებასა და ამის გამო დღე-ღამის ცვალებადობაზე. მისი გამოთვლებით დედამიწის გარშემოწერილობა 40253,4 კმ ექვივალენტი იყო, რაც 200 კმ-თი მეტია ეკვატორის რეალურ სიგრძეზე, 40,075 კმ-ზე.
ქალები
იბნ ჰაზმს მიაჩნდა რომ ქალები შესაძლოა ყოფილიყვნენ ისლამის მოციქულები, ასევე პოლიტიკური ლიდერები.
ნაშრომები
იბნ ჰაზმს ეკუთვნის ოთხასამდე ნაშრომი, რომლებიც დიდი ნაწილიც განადგურდა. ნაშრომების რაოდენობით მას მხოლოდ მუჰამმად ატ-ტაბარი აჭარბებს. მათ შორისაა:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 994 კატეგორია:გარდაცვლილი 1064 კატეგორია:ისლამი კატეგორია:არაბი ფილოსოფოსები
აიავის რაიონი
აიავის რაიონი (Distrito de Ayaví) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უაიტარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 758 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 212 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 201.26 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაიტარის პროვინციის რაიონები
კვიპროსის გათავისუფლების ეროვნული ორგანიზაცია
კვიპროსის გათავისუფლების ეროვნული ორგანიზაცია (Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών) — კვიპროსელი ბერძნების ორგანიზაცია. დაარსდა 1950-იანი წლების შუა ხანებში. ორგანიზაციის უმთავრესი მიზანი იყო ბრიტანელების განდევნა ქვეყნიდან და კვიპროსის საბერძნეთთან შეერთება (ენოზისი). 1950 წელს გაიმართა პლებისციტი, რომელსაც ბოიკოტი გამოუცხადა თურქულმა თემმა. პლებისციტის მიხედით ამომრჩეველთა 98 %-მა ხმა მისცა ენოზისს.
ორგანიზაციის ხელმძღვანელი იყო საბერძნეთის არმიის გენერალი გეორგიოს გრივასი. ორგანიზაციამ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ 1959 წელს გამოაცხადა. 1960 წელს კვიპროსმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ამ თვალსაზრისით ორგანიზაციამ ერთ-ერთ მიზანს მიაღწია, ბრიტანელები განდევნა ქვეყნიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის ისტორია
ედიშერ მაღალაშვილი
ედიშერ მაღალაშვილი (დ. 4 იანვარი, 1925 — გ. 26 იანვარი, 2005) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს (1967) და  სომხეთის (1979) სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1925 წლის 4 იანვარს.
მაღალაშვილი თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში სწავლობდა, როდესაც 1947 წელს რეჟისორმა კონსტანტინე პიპინაშვილმა შემთხვევითი შეხვედრის დროს შესთავაზა მცირე როლი ფილმში „აკაკის აკვანი“, ამ როლის შემდეგ ედიშერმა გადაწყვიტა პროფესიონალი მსახიობი გამხდარიყო.
1947 წელს დაამთავრა თბილისის კინოსტუდიასთან არსებული კინოსამსახიობო სკოლა, ხოლო 1953 წელს თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. 1946–1950 წლებში იყო თბილისის კინოსტუდიის მსახიობი. 1948–1964 წლებში მუშაობდა მარჯანიშვილის თეატრში, ხოლო 1964 წლიდან რუსთაველის თეატრში.
გარდაიცვალა 2005 წლის 26 იანვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სომხეთის სახალხო არტისტები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ე
ოკეანეთის სუვერენულ სახელმწიფოთა სია
კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები
ფილიპე I (კასტილია)
ფილიპე I ლამაზი (Felipe el Hermoso; დ. 22 ივლისი, 1478, ბრიუგე, ფლანდრია — გ. 25 სექტემბერი, 1506, ბურგოსი, კასტილია) — ბურგუნდიის ჰერცოგი 1482 წლიდან ფილიპე IV სახელით. კასტილიისა და ლეონის სამეფოს თანამმართველი 1506 წლიდან ფილიპე I სახელით. ესპანეთის ტახტზე ჰაბსბურგების დინასტიის პირველი წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
ფილიპე იყო ავსტრიის ერც-ჰერცოგისა და შემდეგ საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის მაქსიმილიან I-ისა და მარია ბურგუნდიელის, ბურგუნდიის ჰერცოგის ქალიშვილის შვილი. მას სახელი დაარქვეს ფილიპე III-ის პატივსაცემად. 1482 წელს ნადირობისას მოულოდნელად გარდაიცვალა ფილიპეს დედა და ბურგუნდიის საჰერცოგო მის ხელში გადავიდა. მცირეწლოვანი ჰერცოგის რეგენტი გახდა მისი მამა მაქსიმილიან I. თუმცა ნიდერლანდების მოსახლეობისა და თავადაზნაურობის დიდი ნაწილი განსხვავებით ფილიპესაგან, მას მხარს არ უჭერდა. მათ შორის კონფლიქტი გაართულა საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის პრეტენზიებმა მარია ბურგუნდიელის მემკვიდრეობაზე. არასის 1482 წლის ხელშეკრულებით ფრანშ-კონტე და არტუა საფრანგეთს გადაეცა.
1496 წელს ფილიპე I ლამაზი დააქორწინეს ხუანა I-ზე, ისაბელ I კასტილიელისა და ფერდინანდ II არაგონელის ქალიშვილზე.
ესპანეთში მმართველობა
1502 წელს ფილიპემ და მისმა მეუღლემ ხუანამ ესპანეთში ვიზიტი დაასრულეს. კასტილიის კორტესებმა ხუანა ტახტის კანონიერ მემკვიდრედ აღიარეს. არაგონში ეს გადაწყვეტილებას არ მოეწონათ. ისინი ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი ფილიპეს ხელისუფლებაში მოსვლისადმი. სიტუაციას ართულებდა ის ფაქტი, რომ აშკარა გახდა ხუანას ფსიქიკური ავადმყოფობა. იგი პერიოდულად დეპრესიაში ვარდებოდა, ურთიერთობა მეუღლეებს შორის გართულდა და ცალ-ცალკე ცხოვრება დაიწყეს. 1503 წელს ფილიპე თავის უფროს შვილ კარლოსთან ერთად ნიდერლანდებში დაბრუნდა. ხუანა მადრიდში დატოვეს, რომელიც ამ დროს ფეხმძიმედ იყო მეორე შვილზე, ფერდინანდ I-ზე.
1504 წლის 26 ნოემბერს კასტილიის დედოფალი ისაბელ I გარდაიცვალა. მისი მემკვიდრე გახდა ხუანა, ხოლო ფილიპე თანამმართველად აღიარეს. 1506 წლის 27 ივნისს ფილიპესა და ფერდინანდს შორის დაიდო ვილიაფაფილის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ფილიპე აღიარეს კასტილიის მეფედ, ხუანა კი, ფაქტობრივად, ჩამოაშორეს ხელისუფლებას.
ფილიპეს მმართველობა ესპანეთში დიდხანს არ გაგრძელებულა. ბურთის თამაშის შემდეგ დალია ცივი წყალი, გაცივდა და 1506 წლის 25 სექტემბერს 28 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ხუანა საბოლოოდ შეიშალა ჭკუიდან და რეგენტობა მამამისის, ფერდინანდ არაგონელის ხელში გადავიდა. ფილიპეს მემკვიდრე გახდა მისი უფროსი შვილი კარლ V.
𐔰
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
კესარია
კესარია (ივრ. קֵיסָרְיָה‎, კესარია; ბერძნ. Καισάρεια; ლათ. Caesarea Maritima ან Caesaraea Palaestina) — უძველესი ქალაქი, განლაგებული თანამედროვე ისრაელის ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე.
ქალაქის სახელწოდება
ქალაქს სახელწოდება კესარია ეწოდა იუდეის მეფე ჰეროდე I დიდის მიერ, ნიშნად რომის იმპერატორ (კეისარი) ოქტავიანე ავგუსტუსის პატივისცემისა, რომელმაც მას საჩუქარად გადასცა ებრაელთა მიერ ადრე დაკარგული მიწები. იმისათვის რომ გამოერჩიათ კესარია იმავე პერიოდში აშენებული და იგივე სახელწოდების მქონე ქალაქებისაგან, მას უწოდეს Caesarea maritima (ზღვისპირა კესარია), ხოლო იუდეის სახელმწიფოებრიობის საბოლოო დაკარგვის და მისი რომის პროვინციად გარდაქმნის შემდეგ გამოყენებაში შემოვიდა კიდევ ერთი სახელი – Caesarea Palestine (პალესტინის კესარია).
ქალაქის ისტორია
ქალაქის ისტორია სათავეს იღებს სპარსული ბატონობის დასასრულიდან (ძვ.წ.III შუა ხანები), როცა ფინიკიელებმა დააარსეს აქ მცირე კოლონია. ახ.წ. 96 წელს კესარია დაიპყრო იუდეის მეფემ ალექსანდრე იანიმ და მას შემდეგ გადაიქცა ის ებრაელთა დასახლებად. რომის სახელმწიფოს მიერ ახ. წ. 63 წელს. იუდეის დაპყრობის შემდეგ ის კვლავ გადაიქცა არაებრაულ ქალაქად.
ძვ. წ. 31 წელს რომის იმპერატორმა ავგუსტუსმა იუდეის მეფე ჰეროდეს გადასცა დასახლება, რომელიც მან ძვ.წ. 10 წლისათვის საფუძვლიანად გადააკეთა და დიდ საპორტო ქალაქად გადააქცია იგი. ქალაქი, რომელსაც კეისარ ავგუსტუსის პატივსაცემად ეწოდა კესარია, გახდა იუდეაში რომის პროკურატურის ადმინისტრაციული ცენტრი, აგრეთვე იყო რომის ლეგიონების ძირითადი ბაზა. ახ. წ. პირველი საუკუნის განმავლობაში ქალაქის მცხოვრებთა დიდ ნაწილს წარმოადგენდნენ სირიელი ბერძნები. ქალაქში, აგრეთვე, ცხოვრობდა მრავალი მდიდარი ებრაელი. აქ დააპატიმრეს და გააგზავნეს რომში პავლე მოციქული. კესარია გახდა პალესტინის ძირითადი პორტი. ის ხშირად მოიხსენება ახალ აღთქმაში. იერუსალიმის დაცემისა და განადგურების შემდეგ კესარია გახდა პალესტინის დედაქალაქი. მისი ეპისკოპოსები დიდი გავლენით სარგებლობდნენ. 198 წელს იქ უკვე ტაძარი იყო აგებული.
მოგვიანებით კესარია ხდება ერთ–ერთი მნიშვნელოვანი საეკლესიო ცენტრი. მე–III—IV ს.ს. ქრისტიანული ეკლესიის მამები ასწავლიდნენ კესარიის სკოლაში და ქმნიდნენ ბიბლიოთეკას. ამ ბიბლიოთეკაში ინახებოდა რამდენიმე ენაზე თარგმნილი უძველესი ბიბლია, ხელნაწერი ბიბლიოთეკაში ინახებოდა ახ. წ. 600 წლამდე, სანამ არ დაიწვა ბიბლიოთეკასთან ერთად ხანძრის დროს. ასევე, ცნობილია, რომ იერონიმე სტრიდონელს იქ უნახია მათეს სახარების ორიგინალური ვერსია.
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ძველი კესარიის სანაპირო IV ს. ამ საეპისკოპოსოს კათედრაზე აღსაყდრდა საეკლესიო ისტორიის მამა. ევსევი კესარიელი. ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს კესარია დიდ როლს თამაშობდა, როგორც ქვეყნის ერთ–ერთი ციხესიმაგრე, მაგრამ XIII საუკუნიდან დაიწყო მისი დაცემა და ახლა მისგან მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი.
1940 წელს კესარიის სამხრეთ ნაწილში დაარსდა კიბუცი სდოტ–იამი, ხოლო 1977 წელს ძველი ქალაქის ჩრდილოეთის აშენდა თანამედროვე ისრაელის მცირე ქალაქი კეისარია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
ანტონ ფურცელაძის საფლავი
ანტონ ფურცელაძის საფლავი — ისტორიული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერეთში სასაფლაოზე. გამოჩენილი ქართველი მწერლის საფლავი შემოღობილია ლითონის მესრით. საფლავზე დადგმულია მარმარილოს დაფა, რომელსაც მწერლის გვარი, სახელი, დაბადებისა და გარდაცვალების წლები (1 ნოემბერი 1839 წელი - 4 ნოემბერი 1913 წელი) და ეპიტაპია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
ანტონიო უნეუსი
ანტონიო უნეუს განა (Antonio Huneeus Gana; დ. 4 ივლისი, 1870 – გ. 9 იანვარი, 1951) — საქართველოს მხარდამჭერი, ჩილეს წარმომადგენელი ერთა ლიგის ყრილობაზე, სადაც ლიგაში საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მიღების საკითხი იხილებოდა. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანი იყო ჟენევაში ახლადშექმნილ ერთა ლიგაში გაწევრიანება, რაც ქვეყნის საერთაშორისო სუბიექტად აღიარების საქმეში უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი იქნებოდა. ამ მიზნით, 1919 წლის შემოდგომაზე ჟენევაში მთავრობის დიპლომატიური მრჩეველი, ზურაბ ავალიშვილი მიავლინეს. ახლად შექმნილი საერთაშორისო გაერთიანების მიმართ, განსაკუთრებული იმედის მზერა ჰქონდათ მიპყრობილი ყოფილი რუსეთის იმპერიის ტერიტორიაზე აღმოცენებულ ახალ სახელმწიფოებს. ისინი განსაკუთრებული ნდობით ეკიდებოდნენ ლიგის მეათე მუხლს, რომლის თანახმად: „ლიგის წევრები თავიანთ თავს მოვალედ თვლიან, პატივით მოეპყრან და ყოველივე გარეშე თავდასხმისაგან დაიცვან ტერიტორიული მთლიანობა და ლიგის ყველა წევრი სახელმწიფოს ახლანდელი დამოუკიდებლობა; თუ ადგილი ექნა თავდასხმას, მუქარას ან თავდასხმის საშიშროებას, საბჭო მოისაზრებს იმ საშუალებებს, რომელნიც უზრუნველჰყოფენ მიღებული მოვალეობის სისრულეში მოყვანას“. საქართველოს კანდიდატურის შესახებ, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ევგენი გეგეჭკორისა და ზურაბ ავალიაშვილის ხელმოწერით, ერთა ლიგის წევრობაზე განცხადებული კანდიდატურის შესარჩევად ჩილეს წარმომადგენლის, ანტონიო უნეუსის თავმჯდომარეობით, ერთა ლიგის საერთო კრების განსაკუთრებული წევრებისგან შემდგარი მეხუთე კომისია შეიკრიბა. საკითხი საქართველო, სომხეთის, აზერბაიჯანის, უკრაინის და კოსტა-რიკის შესახებ, შესასწავლად გადაეცა ეგრეთ წოდებულ მესამე ქვეკომისიას, რომელსაც მსოფლიოში ცნობილი ნორვეგიელი მკვლევარი ფრიტიოფ ნანსენი ხელმძღვანელობდა, ხოლო წევრებად შედიოდნენ: პროფ. ტომა იონესკუ (რუმინეთი), ე.დ. მილლენი (ავსტრალია), სპალაჰიკოვიჩი (იუგოსლავია) და ციან ციაჰიფუ (ჩინეთი). აღნიშნულ ქვეკომისიას ერთა ლიგაში გადამწყვეტი ხმის უფლების მქონე სახელმწიფოებისთვის ყველა კანდიდატურა უნდა შეესწავლა, შემდეგი კითხვების მიხედვით:
ანტონიო უნეუსის კომისიამ დადებითი დასკვნა დადო და მხარი დაუჭირა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ერთა ლიგაში გაწევრიანების საკითხს. საერთაშორისო სამართლის გამოჩენილი ფრანგი სპეციალისტი, სორბონის უნივერსიტეტის პროფესორი ლუი ლე ფური აღნიშნავს: „ნაციათა ლიგის კრების პირველ სესიაზე 1920 განიხილეს საკითხი საქართველოს მიღების შესახებ. საქართველოს დელეგაციამ სამშვიდობო კონფერენციაზე, 1919 წლის 26 მაისს, წარმოადგინა საქართველოს მთავრობის სახელით მოთხოვნა, რათა დაშვებული ყოფილიყო წევრად, თანახმად ნაციათა ლიგის პაქტის პირობებისა. ამ უნიუესი ანტონიო 432 საგნის განხილვის დროს, როგორც მეხუთე კომისიაში, ისე ლიგის საერთო კრებაზე არცერთ წევრს არ გამოუცხადებია პრინციპული წინააღმდეგობა საქართველოს დაშვებისა. კრებამ, თანახმად კომისიის წინადადებისა, გადაწყვიტა საქმის გადადება, ეს მოხდა 1920 წლის 16 დეკემბერს. მანამდე მიმდინარეობდა ამ საკითხთან დაკავშირებული დეტალების განხილვა და მოსმენა ერთა ლიგის მეხუთე კომისიაში გადადების მოსაზრება ის იყო, რომ საქართველო, როგორც მეზობელი საბჭოთა რუსეთისა, რომელიც ნაციათა ლიგის გავლენის გარეშე იმყოფებოდა, საფრთხეში იყო ჩავარდნილი რუსეთის აგრესივობით. პაქტის მეათე მუხლის ძალით, რომელიც უზრუნველყოფს ყველა წევრის ტერიტორიის მთლიანობას და პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას, ნაციათა ლიგა ვალდებული იქნებოდა დახმარება აღმოეჩინა საქართველოსთვის განსაცდელის დროს. ხოლო ლიგას არ მოეპოვებოდა საშუალება ნამდვილი დახმარების გასაწევად და ეს შეუძლებლობა ზიანს მიაყენებდა მის ავტორიტეტს.“
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ჩილელი პოლიტიკოსები
Party Sequence
„Party Sequence“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა. იგი არის რიგით მეშვიდე კომპოზიცია 1969 წლის ალბომზე More.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები დეივიდ გილმორის ავტორობით კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
ნიჟნი-ნოვგოროდის მენელსაცხებლე დედათა ეკლესია
ნიჟნი-ნოვგოროდის მენელსაცხებლე დედათა ეკლესია (Церковь Жён-Мироносиц) — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდში. დაარსებულია 1649 წელს. ძველი რუსული ხუროთმძოღვრების პირველი ძეგლი, რომელიც აგებულია „გემის“ არქიტექტურულ სტილში. ეკლესიის მრევლში დაიბადა ექვთიმე სუზდალელი და მაკარი ჟელტოვოველი. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.
ერთ შენობაში გაერთიანებულია ორი ეკლესია: ზამთრის - ღვთისმშობლის ხატის სახელზე და ზაფხულის - მენელსაცხებლე დედების სახელზე.
ნიჟნი-ნოვგოროდის მენელსაცხებლე დედათა ეკლესია რუსეთის ფედერაცის ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
ისტორია
თავდაპირველად, XIII საუკუნეში ააგეს ხის ეკლესია, ხოლო ამჟამად მოქმედი ქვის ორსართულიანი ეკლესია ააგეს 1649 წელს. 1805 წელს ნიჟნი-ნოვგორდელი ვაჭრის პ. პერეპლეტჩიკოვის ფინანსებით ჩრდილოეთ ნაწილში მიაშენეს ორსართულიანი ეკვდერი, რომელიც ქვემოთ ნაკურთხი იყო პეტრე და პავლე მოციქულების, ხოლო ზედა - ექვთიმე სუზდალელის, ეკვდერი კი - მაკარი ჟელტოვოდელის სახელზე. 1848 წლის ხანძრის შემდეგ განაახლეს ინტერიერის ფრესკები. 1894-1896 წლებში მინაშენი გააფართოეს.
რევოლუციის შემდეგ ეკლესია დახურეს, ხოლო გუმბათი მოანგრიეს, შენობაში კი განათავსეს მძიმე მრეწველობის ტექნიკუმი.
2008 წელს ნიჟნი-ნოვგოროდის მთავრობის გავაწყვეტილებით დამტკიცდა ფევერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის, მენელსაცხებლე დედატა ეკლესიისა და ჩატიგინის სახლის (პეტრე I-ის სახლი) საზღვრები.
2009 წლის 31 დეკემბერს მთავარეპისკოპოსმა გიორგი დანილოვმა შეასრულა საღვთო ლიტურგია.
2011 წლისათვის დასრულდა რესტავრაციის პირველი ეტაპი - ეკლესიის გარე ხედი კეთილმოაწყვეს, შემდეგ დაიწყეს შიდა ხედის კეთილმოწყობა და კანკელების დაყენება ოთხ ეკვდერში. თითოეული კანკელისთვის მოამზადეს საპროექტო ალბომი. ივლისში დაიწყო ქვედა ეკვდერის კანკელზე მუშაობა. ხის კანკელი ორსართულიანი იქნებოდა, რომელიც მოხატული იქნებოდა ბიზანტიურ სტილში სექტემბერში დაიწყეს ქვედა ეკვდერის საკურთხევლის მოხატვა. .
ნიქოზიის ვენეციური კედლები
250px|მინიატიურა ნიქოზიის ვენეციური კედლები — ისტორიული თავდაცვითი საფორტიფიკაციო ნაგებობა ნიქოზიაში, კვიპროსი. ეს არის ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა. კედლების გარშემოწერილობაა 5 კილომეტრია და მოიცავს 11 პენტაგონის ფორმის ბასტიონს. კედლებში ცატანებული იყო სამი კარიბჭე: სან-დომენიკოს, გუილიანის და პროვედიტორეს კარიბჭეები.
ნიჟნი-ნოვგოროდის მენელსაცხებლე დედათა ეკლესია
ისტორია
2012 წლის 25 იანვარს ქვედა ეკვდერი მთავარეპისკოპოსმა გიორგიმ აკურთხა. შემდეგ აღესრულა პირველი საღვთო ლიტურგიაც. ამავე წლის 29 დეკემბერს აკურთხეს მაკარი ჟელტოვოდელისა და ექვთიმე სუზდალელის ეკვდერი. 2013 წლის 18 დეკემბერს კი აკურთხეს პეტრე და პავლე მოციქულების სახელობის ეკვდერი.
ნიქოზიის ვენეციური კედლები
1567 წელს ვენეციელებმა იტალიელ არქიტექტორებს ჯულიო სავორგანოსა და ფრანჩესკო ბარბაროს შეემუშავებინათ ნიქოზიის თავდაცვითი ნაგებობის გეგმა, რომელიც დაიცავდა მოსახლეობას ოსმალეთის იმპერიის შემოსევებისაგან.
ნიჟნი-ნოვგოროდის მენელსაცხებლე დედათა ეკლესია
სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში
ნიქოზიის ვენეციური კედლები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის ისტორია
Я̀
Я̀, я̀ — კირილური დამწერლობის ასო.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Я“-სა და „გრეივი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კატეგორია:კირილური ასოები
უფლისციხის წითელი ოთახის კომპლექსი
უფლისციხის წითელი ოთახის კომპლექსი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის შუა უბნის განაპირას, ჩრდილოეთით, შიდა ქალაქის მთის სამხრეთ ფერდობზე, მთავარი ქუჩის პირას, დიდ ეზოში.
ეზოს ჩრდილოეთით, ერთმანეთის გვერდით, წითელი და სადა ოთახებია, სამხრეთით — ორი სათავსი, კედლების ნაწილები და კლდე, რომელზეც აღმართულია აგურით ნაგები ქრისტიანული ეკლესია. კომპლექსში შედის საკუთრივ წითელი ოთახი, მის წინ მდებარე ნაგებობა. კომპლექსი თარიღდება ელინისტური ხანის დასაწყისით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ოთახისა და ღია დარბაზის წინა კედლები, ღია დარბაზის კამარის ნაწილი, ჩამოთლილია წითელი ოთახის სამხრეთ-დასავლეთ კედლის დეკორი და ღია დარბაზის კედლების სიბრტყეები, გამოფიტულია დარბაზის საფასადო მხარე; შემორჩენილი კედლები და კამარაც გაბზარულია. ყველა კედელში უხეშად ამოკვეთილია თახჩები და ბუდეები. შემდგომი გადაკეთებების დროს ეზოსა და ოთახებში ჩაშენებულია ცუდად ნაგები ქვის კედლები (1959 წლის საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ნაგებობის დროებითი დაცვის მიზნით ამოაშენა წითელი ოთახის სამხრეთ კედელი). იატაკში ამოჭრილია სხვადასხვა დანიშნულების და სახის ორმო-ბუდეები, აგრეთვე XVl-XVll საუკუნეების სამარხები — ერთი წითელი ოთახის ღია დარბაზის წინ, ათი სამხრეთ ნაგებობის დიდი დარბაზის აღმოსავლეთ კედელთან, ეკლესიის კედლის ძირში. სამხრეთ ნაგებობის მხოლოდ ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი. ქუჩიდან ეზოში შესასვლელი კლდის კედელში ამოუკვეთიათ მოგვიანებით. წითელი ოთახი გრძივ ღერძზე განლაგებული ორი სათავსისაგან შედგება: დაბალი, დახურული ოთახისა და მის წინ მოთავსებული, უფრო დიდი და მაღალი ღია დარბაზისაგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:უფლისციხე
ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია
ღანძილების წმინდა გიორგის ეკლესია — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ხალების სამხრეთით 3-4 კილომეტრზე, ნასოფლარ ღანძილების ჩრდილოეთით, სასაფლაოზე. ეკლესია დანგრეულია, შემორჩენილია ნახევარწრიული აფსიდის მცირე ნაწილი, გრძივი კედლების კონტურები და დასვლეთ კედლის პატარა მონაკვეთი. ნაეკლესიარზე ხეებია ამოსული. დარბაზული (5X3,8 მეტრზე) ეკლესია ნაგები იყო ნატეხი ქვიშაქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალერე
ალერე  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8,90 კმ². მოსახლეობა — 362 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
დავით სალდაძე
დავით თენგიზის ძე სალდაძე (დ. 15 თებერვალი, 1978) — უზბეკეთში მოღვაწე ქართველი მოჭიდავე. საერთაშორისო ასპარეზზე გამოდიოდა უზბეკეთისა და უკრაინის სახელით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველები უზბეკეთში კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
ნატალია ესტემიროვა
ნატალია ხუსაინოვნა ესტემიროვა (Ната́лья Хусаи́новна Эстеми́рова; დ. 28 თებერვალი, 1958 — გ. 15 ივლისი, 2009) — ადამიანის უფლებათა დაცვის ჩეჩენი აქტივისტი და ადამიანის უფლებათა დაცვის ორგანიზაციის - Memorial - საბჭოს წევრი. ესტემინოვა უცნობმა პირებმა 2009 წლის 15 ივლისს, 08:30 საათზე გაიტაცეს გროზნოში (ჩეჩნეთი) მდებარე საკუთარი სახლიდან. იმ დროისთვის ესტემინოვა ჩეჩნეთში ადამიანის უფლებათა დარღვევების „უკიდურესად მწვავე“ შემთხვევებზე მუშაობდა. ორი თვითმხილველის თქმით, მათ დაინახეს როგორ ყვიროდა ესტემინოვა გატაცების მომენტში, როდესაც აქტივისტს მანქანაში ძალით ტენიდნენ. 16:30 საათზე აქტივისტის ცხედარი იპოვეს. მას თავისა და მკერდის არეში ტყვიისგან მიყენებული ჭრილობები ეტყობოდა. ცხედარი ინგუშეთში, სოფელ გაზი-იურთში, კავკაზის ფედერალური გზიდან 100 მეტრის მოშორებით, ტყეში იპოვეს.
ბიოგრაფია
ნატალია ესტემიროვა დაიბადა 1958 წლის 28 თებერვალს, სვერდლოვსკის ოლქის ქალაქ კამიშლოვში რუსი და ჩეჩენი მშობლების ოჯახში. დაამთავრა გროზნოს უნივერსიტეტის ისტორიის მიმართულება და 1998 წლამდე ადგილობრივ უმაღლეს სკოლაში ისტორიას ასწავლიდა. 1991 წელს იგი მუშაოდა ადგილობრივი გაზეთების, The Voice და The Worker of Grozny, კორეპონდენტად. გროზნოს ტელლევიზიაში მუშაობისას ესტემიროვამმ რუსების სადამსჯელო ღონისძიებების შედეგად დაშავებულთა შესახებ 13 მოკლე დოკუმენტური ფილმი გადაიღო. 199 წლიდან, ჩეჩნეთის მეორე ომის შემდეგ ესტემიროვა ადამიანის უფლებათა დარღვევების შესახებ აგროვებდა ინფორმაციას, რის გამოც მის ქალიშვილთან და ახლობლებთან ერთად ეკატერინბურგში გადასახლდა. 2000 წელს გროზნოში ადამიანის უფლებათა დაცვის ცენტრის, Memorial, წარმოამდგენელი გადა. ამ პერიოდში იგი ჩეჩნეთსა და ინგუშეთში მრავალ საავადმყოფოს სტუმრობდა და ომის შედეგად დაშავებულ ბავშვებს ასობით ფოტოს უღებდა.
ესტემიროვა მუშაობდა მოსკოვის დამოუკიდებელი გაზეთის, Novaya Gazeta და კავკასიის ახალი ამბების ვებსაიტისთვის - Kavkazsky Uzel.
2005 წელს სერგეი კოვალიოვთან ერთად ესტემიროვა ევროპის სახალხო პარტიის ჯგუფის მიერ რობერტ შუმანის მედლით დაჯილდოვდა. 2007 წელს ანნა პოლიტკოვსკაიას ჯილდო გადაეცა. ესტემიროვა მუშაობდა გამომძიებელ ჟურნალისტ ანნა პოლიტკოვსკაიასთან ერთად და ადამიანის უფლებათა დაცვის ადვოკატ სტანისლავ მარკელოვთან ერთად. პოლიტკოვსკაია 2006, ხოლო მარკელოვი 2009 წელს მოკლეს.
დაკრძალვა
ნატალია ესტემიროვა „ხუთშაბათს, მზის ჩასვლისას ჩეჩნეთის გუდერმეს რაიონში, კოშქელდიში, მისი წინაპრების სოფლის სასაფლაოზე ისლამური ტრადიციების შესაბამისად დაკრძალეს“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი კატეგორია:ჩეჩენი ჟურნალისტები კატეგორია:ადამიანის უფლებათა დაცვის ჩეჩენი აქტივისტები
ფრენკი გრანდე
მინი|ფრენკი გრანდე [[2018 წელს]] ფრენკი ჯეიმზ მაიკლ გრანდე მარშიანი (Frank James Michael Grande Marchione; დ. 24 იანვარი, 1983) — ამერიკელი გეი მოცეკვავე, მსახიობი, მომღერალი, პროდიუსერი, იუთუბერი და ტელე-წამყვანი. არის ამერიკელი მომღერლის, მსახიობისა და მოცეკვავის, არიანა გრანდეს ნახევარძმა. 2015 წელს გადაიღეს პირველ ფილმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
ია ეკალაძე
ია ეკალაძე (ნამდვილი სახელი და გვარი — იაკობ თომას ძე ცინცაძე) (დ. 23 მარტი, 1872, ციმისი, თერგის ოლქი — გ. 11 ოქტომბერი, 1933) — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, პედაგოგი, ვექილი.
ბიოგრაფია
1894 წელს გაზეთმა „ივერიამ“ დაბეჭდა მისი პირველი მოთხრობა „ილიკო ბედენიძე“. 1902 წლიდან ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების წევრი. 1911 წელს დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1911 წელს იყო გორის ვაჟთა გიმნაზიის ქართული ენის მასწავლებელი. 1912–1913 წლებში მუშაობდა გაზეთის „ქართული“ რედაქტორ-გამომცემლად, 1915-1916 წლებში კი — გაზეთის „სამშობლო“. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდულ პრესაში მისი არაერთი ფოტო დაიბეჭდა. ასევე, იდგმებოდა მისი პიესები. 1919 წლის 12 იანვარს, სახალხო სახლში, ქართულ წარმოდგენათა წრის მიერ ია ეკალაძის ოთხმოქმედებიანი დრამა „ნომერი 21 ჯვრით“ დაიდგა. 1919 წლის 14 ოქტომბერს, სამწერლო მოღვაწეობის 25 წლის იუბილე აღინიშნა. იუბილესთან დაკავშირებით ჟურნალში „თეატრი და ცხოვრება“ იოსებ არიმათიელის წერილი „ია ეკალაძე“ დაიბეჭდა. 1919 წელს ჩოხატაურის ახლად დაარსებული გიმნაზიის დირექტორი, 1920–1923 წლებში — ლანჩხუთის ტექნიკუმის მასწავლებელი. 1920 წლის 7 მაისს, მწერალთა საბჭომ, საქართველოს დიდ ქალაქებში გამართა პირველი ტრადიციული „პოეზიის დღე“. ამ დღის აღსანიშნავ ღონისძიებებს ჩოხატაურში ია ეკალაძე ხელმძღვანელობდა. 1923–1924 წლებში მასწავლებლობდა რაჭაში, 1924-1925 წლებში — თელავში. სიცოცხლის ბოლომდე წერდა პიესებს, რომანებს და ლექსებს. ავტორია რომანების: „ნომერი 21 ჯვრით“, „ილია“; მოთხრობების: „დაუდეგარი“, „თეო“, „ჩემი ცოდვა გქონდეს!“, „კრებაზე“ და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 ი კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ალმუდევარი
ალმუდევარი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 201,50 კმ². მოსახლეობა — 2377 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
Я̄
Я̄, я̄ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო, წარმოადგენს კირილური ასო „Я“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის მაკრონის ერთობლიობას. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Я“-სა და „მაკრონი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
იფიანასა (მითოლოგია)
იფიანასა (Ίφιάνασσα Īphianassa — „ძლიერი დედოფალი“) — ბერძნული მითოლოგიის ნაკლებად ცნობილი წარმომადგენელი. ჰომეროსის ილიადას მიხედვით, აგამემნონისა და კლიტემნესტრას საეჭვო ქალიშვილი, ლაოდიკეს და ქრიზოთემას და, რომელიც ზოგჯერ იგივდება იფიგენიასთან. მისი არსებობა დღესაც სადავო საკითხია და სხვადასხვა წყარო მის შესახებ განსხვავებულ წყაროს გვაძლევს. ტრაგიკოსებთან ლაოდიკეს მაგივრად მის დედად გამოყვანილია ელექტრა. თავის ნაშრომებში აპოლოდორე არ ასახელებს.
მითოლოგია
ესკილესა და ევრიპიდეს შენარჩუნებულ ნაშრომებში ორესტესისა და ელექტრას ისტორიის შესახებ, იფიანასა არ ჩანს პერსონაჟად. ეს აძლიერებს თეორიას, რომ ის და იფიგენია ერთსა და იმავე მითოლოგიურ პერსონაჟს წარმოადგენს. თუმცა, მეორე მხრივ, სოფოკლე ახსენებს მას და მიანიშნებს, რომ ის ცხოვრობს აეგისტოსა და კლიტემნესტრას სასახლეში, ელექტროასთან და ქრიზოთემასთან ერთად. ნაწარმოებში „კვიპროსი“, ავტორი ასახელებს აგამემნონის ოთხ ქალიშვილს, და ამავდროულად განასხვაავებს იფიანასას და იფიგენიას.
ლუკრეციუსი, „De Rerum Natura“-ში, იხსენიებს იფიანასას მსხვერპლად შეწირვას მამამისის მიერ, უსაფრთხო მოგზაურობისთვის.
სხვა ვერსიები
სხვა წყაროებზე დაყრდნობით, იფიანასა შეძლება იყოს არგოსის მეფის, აკრისიოსის ძმის — პროიტეს ასული. გადმოცემით, პროიტეს და მის ცოლს, სთენებოიას (სთენებეის) სულ სამი ასული ჰყავდათ: ლისიპე, იფიონე და იფიანასა. ჰესიოდეს მიხედვით, სამივე ქალწულმა უარი თქვა დიონისეს დღესასწაულებში მონაწილეობაზე, რისთვისაც ღმერთმა სამივე მათგანი გააგიჟა. ამ ინფორმაციას აკუსიელე ასწორებს. ამბობს, რომ მათ ჰერას ძველი ხის ქანდაკება შეურაცხყვეს და სწორედ ამან გამოიწვია მათი ჭკუიდან შეშლა. შეშლილმა პროიტიდებმა ხეტიალი დაიწყეს, მთელი არგოსი და პელოპონესი მოიარეს და უდაბნოში წახეტიალდნენ. მისანმა და ბალახებით მკურნალმა მელამპოდმა პროიტეს სამივე ქალიშვილის განკურნების სანცვლოდ მოსთხოვა სამეფოს ტერიტორიის ერთი მესამედის დათმობა, რაზეც პროიტემ უარი განაცხადა. მაშინ სიგიჟე სხვა ქალებსაც გადაედოთ. დედები შვილებს ხოცავდნენ, შემდეგ კი უდაბნოში გარბოდნენ. პროიტემ ისევ მელაპოდს მიმართა. მისანმა ახლა სამეფოს მეორე მესამედი თავისი ძმისთვის — ბიანტისთვის მოითხოვა. საზღაურის კვლავ მომატების შიშით პროიტემ დათმო მიწები. მელამპოდმა ჭაბუკებს მოუყარა თავი, ქალები ცეკვითა და შეძახილებით მთებიდან ბარად ჩამოიტყუეს, სიკიონში შეყარეს, სადაც მისანმა ისინი განწმენდით განკურნა. ამ გზაზე იფიონე დაიღუპა, ხოლო იფიანასა და ლისპე მეფემ მელამპოდსა და ბიანტს მიათხოვა. სხვა ვერსიით, პროიტემ ოცი უღელში შებმული მოზვერი აღუთქვა ჰელიოსს, არტემიდამ კი ჰერა დაითანხმა, რომ მისნისათვის ქალების განკურნების უნარი ებოძებინა (ბაკქილიდეს ვერსია).
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:დედოფლები კატეგორია:ბერძნული სახელები კატეგორია:ილიადას პერსონაჟები კატეგორია:მითოლოგია კატეგორია:აგამემნონის შვილები
რბონის ნაეკლესიარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კორდოვის რაიონი
კორდოვის რაიონი (Distrito de Córdova) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უაიტარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 216 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 404 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 104.59 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაიტარის პროვინციის რაიონები
ნივა (ჟურნალი)
„ნივა“ («Ни́ва») — რუსული ყოველკვირეული ილუსტრირებული ლიტერატურულ-სამხატვრო და სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალი. გამოდიოდა სანქტ-პეტერბურგში 1870–1918 წლებში ადოლფ მარქსის გამომცემლობაში, გათვლილი იყო მასობრივ მკითხველზე. „ნივაში“ იბეჭდებოდა ა. ა. ბლოკის, პ. დ. ბობორიკინის, ი. ა. ბუნინის, ი. ა. გონჩაროვის, ნ. ს. ლესკოვის, დ. ნ. მამინ-სიბირიაკის, დ. ს. მერეჟკოვსკის, ვ. ი. ნემიროვიჩ-დანჩენკოს, ი. ნ. პოტაპენკოს, ლ. ნ. ტოლსტოის (1899 წელს — რომანი „აღდგომა“), ა. ა. ფეტის, ა. პ. ჩეხოვის და სხვათა ნაწარმოებები. ქვეყნდებოდა პუბლიკაციური ნარკვევები კულტურის მსხვილ მოღვაწეებზე, ბიბლიოგრაფიული ცნობები, სტატიები არქეოლოგიაზე, ბუნებისმცოდნეობაზე, გეოგრაფიაზე, პედაგოგიკაზე, სპორტსა და სხვ. 1891 წლიდან „ნივაზე“ უფასო დამატებების (დანართების) სახით გამოსცემდნენ მრავალი რუსი და საზღვარგარეთის ქვეყნის მწერლის ნაწარმოებებს, რაც უზრუნველყოფდა ჟურნალის ტირაჟსა და პოპულარობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ჟურნალები კატეგორია:ყოველკვირეული ჟურნალები
ადამიანის უფლებები ინდონეზიაში
მინი|[[ინდონეზია|ინდონეზიის დროშა]] მინი|[[ინდონეზია|ინდონეზიის გერბი]] ინდონეზიაში ადამიანის უფლებები — განსაზღვრული 1945 წლის კონსტიტუციით (UUD, 1945) და მასში მოქმედი კანონებით. რამდენიმე უფლება გარანტირებულია, განსაკუთრებით რეფორმის შემდეგ საკონსტიტუციო ცვლილებების შედეგად. კანონისა და ადამიანის უფლებათა სამინისტროს მინისტრთა კაბინეტში განიხილავენ ადამიანის უფლებების საკითხებს. ხოლო, ადამიანის უფლებათა ეროვნული კომისია (Komnas HAM), რომელიც 1993 წელს შეიქმნა, სუჰარტოს ახალი წესრიგის ადმინისტრაციაში, არის ქვეყნის ადამიანის უფლებათა ეროვნული ინსტიტუტი.
ინდონეზიის მთავრობის ქმედებები იწვევს ადამიანის უფლებების დამცველების შეშფოთებას.
Amnesty International– ის, Human Rights Watch– ისა და შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის მოხსენებებში ხაზგასმულია ადამიანის უფლებების ყველაზე გავრცელებული საკითხები ინდონეზიაში, კერძოდ, სიტუაცია დასავლეთ ახალი გვინეის რეგიონში, რელიგიური, გენდერული და სექსუალური უმცირესობების მკურნალობა, სექსუალური და რეპროდუქციული უფლებები, ქალთა, ბავშვთა, ლგბტ და სპეციალური საჭიროების მქონე ადამიანთა უფლებები, გამოხატვისა და გაერთიანების თავისუფლება.
ძალის გამოყენება და დაუსჯელობა
ინდონეზიის ეროვნულმა პოლიციამ (Polri) გამოიყენა ზედმეტი და გადაჭარბებული ძალა დემონსტრანტებისა და მომიტინგეების მიმართ, განსაკუთრებით მიწის დავის შემთხვევებთან დაკავშირებით. იმ იშვიათ შემთხვევებში, როდესაც მიმდინარეობდა გამოძიება, მცირე პროგრესს მიაღწიეს დამნაშავეების წინაშე სამართალში.
Amnesty International იუწყება, რომ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა Polri–ს რეფორმირებისთვის. მთავრობამ განახორციელა საკანონმდებლო და სტრუქტურული რეფორმები დანაშაულის პრევენციისა და გამოვლენის, საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისა და კანონის უზენაესობის ხელშესაწყობად მათი ეფექტურობის გასამყარებლად. პოლიციამ ასევე შემოიღო შინაგანაწესი იმის უზრუნველსაყოფად, რომ დაცული იყოს ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სტანდარტები საპოლიციო ოპერაციების დროს. მიუხედავად ამ პოზიტიური ნაბიჯებისა, პოლიციის მიერ ჩადენილი დარღვევის შესახებ სანდო ცნობები კვლავ ვრცელდება, პოლიცია ჩვეულებრივ იყენებს ზედმეტ და გადაჭარბებულ ძალას და ცეცხლსასროლ იარაღს მშვიდობიანი საპროტესტო აქციების ჩასახშობად. პოლიცია მონაწილეობდა მასობრივ დემონსტრაციებში, მიწის მფლობელობასთან დაკავშირებულ კამათში ან თუნდაც ჩვეულებრივ დაპატიმრებებში ადამიანების ცემაში, სროლებსა და მკვლელობაში.
2020 წლის 29 აგვისტოს ინდონეზიის პოლიციამ იძულებით დაარბია ჯაკარტაში 56 კაციანი პირადი შეკრება, დააკავა ცხრა კაცი და დაადანაშაულა „უხამსი ქმედებების ხელშეწყობაში", რითაც დაჩაგრა ლგბტ საზოგადოება. ბრალდება არღვევდა პირადი ცხოვრების, შეკრებისა და კანონის წინაშე თანაბარი დაცვის უფლებას და ხაზს უსვამდა ქვეყანაში ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი (ლგბტ) ადამიანების უფლებების საფრთხეს.
დისკრიმინაცია
რელიგიის თავისუფლება ინდონეზიაში მხოლოდ ექვსი ძირითადი რელიგიური დაჯგუფების, ბუდიზმის, კათოლიციზმის, კონფუციანიზმის, ინდუიზმის, ისლამისა და პროტესტანტიზმის მიმდევრებს ეხება. ამ ექვსი რელიგიური დაჯგუფებიდან რომელიმეს შეურაცხყოფა შეიძლება დაისაჯოს 5 წლით თავისუფლების აღკვეთით და კიდევ ექვსი წლით თავისუფლების აღკვეთით, თუ ეს ქმედება მოხდება ინტერნეტით. ინდონეზიის სისხლის სამართლის კოდექსი კრძალავს ღვთისგმობას.
სასიკვდილო განაჩენი
ინდონეზიაში სიკვდილით დასჯის გაგრძელებამ და ხშირად კორუმპირებულმა სასამართლომ და სამხედრო პოლიტიკურმა ჩხუბმა გამოიწვია ადამიანის უფლებათა დაცვის პრობლემა რამდენიმე ჯგუფთან.
მუშაობა სახლში
ქალები და გოგონები ეკონომიკური ექსპლუატაციისა და ფიზიკური, ფსიქოლოგიური და სექსუალური ძალადობის რისკის ქვეშ დგანან, რადგან ისინი მთავარ საშინაო მუშაკებს წარმოადგენენ.
სექსუალური და რეპროდუქციული უფლებები
ქალებსა და გოგონებს, განსაკუთრებით ღარიბ და მარგინალურ თემებში მყოფებს, ხელი შეუშალეს სექსუალური და რეპროდუქციული უფლებების სრულად გამოყენებაში. ცნობილ პრობლემებს შორის არის ქალის სასქესო ორგანოს დასახიჩრება და ადრეული ქორწინება.
გამოხატვის თავისუფლება
შეშფოთება გამოიწვია ჯოკო ვიდოდოს ადმინისტრაციის პირველი ვადის განმავლობაში განხორციელებულ ქმედებებმა გამოხატვის თავისუფლების შესამცირებლად, რასაც მოწმობს მრავალი ადამიანის დაპატიმრება მათი სოციალური ქსელის საქმიანობის გამო, რომელიც განიხილება როგორც პრეზიდენტის „შეურაცხყოფა“.
ივანე ნიკურაძე
ივანე ნიკურაძე (დ. 20 ნოემბერი, 1894, სამტრედია — გ. 18 ივლისი, 1979, გიოტინგენი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა) — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთ-ერთი პირველი სტუდენტი, ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი, ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა რკინიგზის დეპოს უფროსის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია 1917 წელს. 1918 სწავლა დაიწყო თბილისში ახლად გახსნილი ქართული უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის იმდროინდელი რექტორის, პეტრე მელიქიშვილის, რეკომენდაციითა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის ფინანსური თანადგომით, თავის უმცროს ძმასთან, ალექსანდრე ნიკურაძესთან, ერთად, გაიგზავნა გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად 1919. ცხოვრობდა გიოტინგენში. იყო თანამედროვე ჰიდროდინამიკისა და აეროდინამიკის ფუძემდებლის, ლუდვიგ პრანდტლის, გამორჩეული მოწაფე.