უჩა_ჯაფარიძე
შემოქმედება
უჩა ჯაფარიძე XX საუკუნის ქართული სახვითი ხელოვნების განვითარების საქმეში ერთ–ერთ უმნიშვნელოვანეს ფიგურას წარმოადგენს. მისი მრავალფეროვანი და პროდუქტიული შემოქმედება ყოველთვის აქტიურად ეხმაურებოდა იმდროინდელი ცხოვრების ყველა მნიშვნელოვან მოვლენას. უჩა ჯაფარიძის შემოქმედება მოიცავს პერიოდს 1930 წლიდან გარდაცვალებამდე (1988). ამ დროის მონაკვეთში მხატვარმა შექმნა მრავალრიცხოვანი საინტერესო და ეტაპობრივი ნამუშევარი, რომლებმაც შესამჩნევი კვალი დატოვეს იმდროინდელი ქართული კულტურის განვითარების საქმეში. უჩა ჯაფარიძის შემოქმედება გამოირჩევა როგორც დარგობრივი მრავალფეროვნებით (ჟანრი, პორტრეტი, კედლის მონუმენტური მხატვრობა, წიგნის ილუსტრაციები), ისე მის ნამუშევრებში მრავალფეროვანი ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით (აკვარელი, გუაში, პასტელი, ტემპერის და ზეთის საღებავები). მიუხედავად მხატვრის ასეთი მრავალმხრივი ჟანრობრივი ინტერესისა, უჩა ჯაფარიძის ყველაზე მეტად საყვარელ და მისთვის ახლობელ დარგებად შეიძლება ჩაითვალოს პორტრეტი და უბრალო ადამიანებისადმი მიძღვნილი ჟანრული კომპოზიციები. პორტრეტების მთელი სერია მიეძღვნა ქართველი ხალხის ისტორიული წარსულის გამოჩენილი პიროვნებების მხატვრული სახეების შექმნას: დავით IV აღმაშენებელის, თამარ მეფის, შოთა რუსთაველის, ბესიკის, დავით გურამიშვილის, აკაკის, ილიას, ვაჟა-ფშაველას და სხვა მრავალის. ამ პორტრეტებში მხატვარმა წარმატებით შეძლო ამ გამოჩენილი პიროვნებების შთამბეჭდავი მხატვრული სახეების შექმნა, ხშირ შემთხვევებში მხოლოდ თავისი წარმოდგენის საფუძველზე. ისტორიული პორტრეტების გარდა, უჩა ჯაფარიძემ დატოვა მისი თანამედროვე გამოჩენილი ადამიანების მისეული მანერით შესრულებული პორტრეტების მთელი გალერეა: გალაკტიონის პორტრეტების სერია, ზაქარია ფალიაშვილის  შთამბეჭდავი პორტრეტი, სიმონ ყაუხჩიშვილის, კორნელი კეკელიძის, ვახტანგ ბერიძის, შალვა ამირანაშვილის, იოსებ იმედაშვილის  და სხვათა პორტრეტები. ეს პორტრეტები გამოირჩევიან არა მხოლოდ გარეგნული მომხიბვლელეობით, არამედ რჩება რა რეალისტური პრინციპების ერთგული, მხატვარი ახერხებს ყოველ ცალკეულ პორტრეტში ჩაწვდეს გამოსახული პიროვნების შინაგან ბუნებას და წარმოაჩინოს მისი საუკეთესო თვისებები. უჩას ასევე მრავლად აქვს შესრულებული თავისი ოჯახის წევრების, განსაკუთრებით კი მეუღლის, პორტრეტები. უჩა ჯაფარიძის ერთ-ერთი ახლობელი და საყვარელი თემა უბრალო მშრომელების ცხოვრების ამსახველი ჟანრული კომპოზიციები იყო. ჯერ კიდევ თავისი შემოქმედებითი მოღვაწეობის დასაწყისშივე შექმნა უჩა ჯაფარიძემ რაჭის სოფლის ცხოვრების ამსახველი ტილოები: „სიყრმის მეგობრები“, „დედის ფიქრები“, „მესტვირე“ და სხვა. მას ამ გატაცებისათვის სიცოცხლის ბოლომდე არ უღალატია. უჩა ჯაფარიძის ერთ-ერთმა კომპოზიციამ — „ალპინისტის გაცილება“, ბრიუსელის საერთაშორისო გამოფენაზე ვერცხლის მედალი დაიმსახურა. შემდგომში ეს ტილო ამერიკის შერთებულ შტატებში მოხვდა და ამჟამად ყოფილი პრეზიდენტის — დუაიტ ეიზენჰაუერის კერძო კოლექციაში ინახება. საერთოდ უჩა ჯაფარიძის ნამუშევრები დაცული და ექსპონირებულია საზღვარგარეთისა და საქართველოს მრავალ მუზეუმსა და კერძო კოლექციაში, აგრეთვე საქართველოს ეროვნული გალერეის ფონდში. მნიშვნელოვანი ადგილი მხატვრის შემოქმედებაში უკავია კედლის მონუმენტურ მხატვრობას. მის მიერ მრავალწლიანი შრომის შედეგად „იმელის” საკონფერენციო დარბაზისათვის შექმნილმა ორმა კომპოზიციამ (3მX8მ) წარუშლელი კვალი დატოვა ქართულ მონუმენტურ მხატვრობაში. დიდი ადგილი მხატვრის შემოქმედებაში დაიკავა აგრეთვე გრაფიკულმა ნამუშევრებმა, კერძოდ „ვეფხვისტყაოსნის“ და „კაკო ყაჩაღის“ ილუსტრაციებმა.