cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვანო სარაჯიშვილის ქუჩა
ვანო სარაჯიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა); შოთა რუსთაველის გამზირიდან პოლიკარპე კაკაბაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნეში. დააპროექტა პოლკოვნიკმა ბანოვმა 1809 წელს. თბილისის 1867 და 1884 წლების გეგმებზე დატანილია როგორც ეკლიანი ხევი. 60–70-იანი წლებიდან აქ ჩნდება სამსახურიდან გადამდგარი ჯარისკაცების პატარა სახლები. 1910 წელს ეკლიანი ხევისა და ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩის შესაყარზე, ყოფილ ფოსტის მოედანზე, აშენდა წმინდა ფეოდოსი ჩერნიგოველის ეკლესია და ქუჩასაც ფეოდოსის ქუჩა დაერქვა. 1923 წელს — ეგორ საზონოვის (სოზონოვის), 40-იან წლებში — ივანე პაპანინის, 60-იან წლებში კი ვანო სარაჯიშვილის სახელი ეწოდა. შემონახულია XIX საუკუნის 40–50-იანი წლებისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 3 ჩიხი.
ლიტერატურა
სარაჯიშვილი
ნიკოლაი პანინის საცხოვრებელი სახლი
ნიკოლაი პანინის საცხოვრებელი სახლი (Жилой дом Николая Панина) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია 1910 წელს არქიტექტორ ევგენი გულინის პროექტის მიხედვით მოდერნის სტილში. მდებარეობს მისამართზე: ულიანოვსკის ქუჩა № 39. ეკუთვნოდა ვაჭარ ნიკოლაი პანინს.
ისტორია
სახლი აგებულია არქიტექტორ ევგენი გულინის პროექტის მიხედვით, ვაჭარ ნიკოლაი პანინის დაფინანსებით. სახლი დგას სტაროობრიადცების ეკლესიის მახლობლად. ნიკოლაი პანინის სახლში განთავსებული იყო სტაროობრიადცების მოხუცთა თავშესაფარი. სახლის მფლობელი ნიკოლაი პანინი იყო სტაროობრიადცების თემის მამასახლისი და ანდერძის მიხედვით გარდაცვალების შემდეგ სახლს ეკლესიას უტოვებდა.
საბჭოტა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1920-ან წლებში მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. როსტოვის ოლქის მეთაურის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 დადგენილების მიხედვით ნიკოლაი პანინის სახლი სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აღმოჩნდა, როგორც რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ალექსანდრე ვარძელაშვილი
ალექსანდრე ვარძელაშვილი (დ. 10 მარტი, 1940) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1973 წლიდან იყო გორის ხელსაწყოთმშენებელი ქარხნის უფროსი ინჟინერი, საიარაღო საამქროს უფროსი, ტექნიკური ბიუროს, ტექნიკური განყოფილების უფროსი, შრომისა და ხელფასის განყოფილების უფროსის მოადგილე, მთავარი ტექნოლოგის მოადგილე. 1983-1986 წლებში სასწავლო-საწარმოო გაერთიანება „იორის“ გორის ფილიალის მთავარი ინჟინერი, საწარმოო გაერთიანება „დილას“ საიარაღო წარმოების უფროსის მოადგილე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ჟან ანტუან ნოლე
ბიოგრაფია
ჟან ანტუან ნოლე დაიბადა 1700 წელს სოფელ ნუადონეში, კულტივატორის ოჯახში. განათლების მისაღებად იგი მშობლებმა ბოვეს კოლეჯში მიაბარეს. 1728 წელს იგი რომის კათოლიკურ ეკლესიაში დიაკონი გახდა, მაგრამ რამდენიმე წელში სასულიერო კარიერას თავი დაანება. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ იგი გაემგზავრა პარიზში ფილოსოფიის კურსის მოსასმენად.
მოღვაწეობა
ნოლემ მეცნიერული მოღვაწეობა დაიწყო იმ პერიოდში, როდესაც ფიზიკაში დიდი ძვრები ხდებოდა, კერძოდ ელექტროობაში. პარიზში ყოფნისას ნოლე მალევე დაუახლოვდა დიუფეს, რმელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ახალგაზრდა მეცნიერზე. დიუფემ გააცნო ნოლეს თავისი გამოკვლევები ელექტროობაში და საშუალება მისცა დასწრებოდა მის უმრავლეს ცდებს, მათ შორის ცდას, რომლის დროსაც პირველად მიიღეს ელექტული ნაპერწკალი. ამავე პერიოდში რეომიურმა ნოლეს დაუთმო თავისი ლაბორატორია სადაც მას შეეძლო დაეკმაყოფილებინა თავისი მეცნიერული ცნობისმოყვარეობა. ამ პერიოდიდან იწყება ნოლეს, როგორც დამოუკიდებელი შემოქმედის მოღვაწეობა და ბიოგრაფია.
1728 წელს ნოლე სამეცნიერო საზოგადოებაში მიიღეს, ხოლო 1739 წელს გახდა საფრანგეთის მეცნიერებაშა აკადემიის წევრი. ნოლეს ძირითადი მეცნიერული ძიების საკითხს წარმოადგენდა ელექტროობა. მან პირველმა შეამჩნია, რომ ელექტრული ნაპერწკალით შეიძლება ცოცხალი ორგანიზმის მოკვლა. ასეთი გზით მან ბეღურა მოკლა. შემდეგ საუკუნეებში სასჯელის ეს ფორმა აშშ-ში სასჯელის უმაღლეს ფორმადაც კი გამოცხადდა (სიკვდილმისჯილ ბოროტმოქმედებს მაღალი ძაბვის ელეტრულ სკამზე სვამდნენ). მანვე შენიშნა, რომ წამახვილებული სხეულები გაცილებით სწრაფად განიმუხტებიან, ვიდრე სხვა ფორმის სხეულები. დიდ ინტერესს იწვევს ნოლეს მიერ შემოთავაზებული ელექტრომეტრის პირველი ნიმუშები. დიუფე დაელექტროების განსასაზღვრად აბრეშუმის ძაფებს იყენებდა, ნოლემ კი გამოთქვა აზრი, რომ ძაფების გაშლის კუთხის სიდიდე გამოეყენებინათ ელექტრული მუხტის განსასაზღვრად. მაგრამ ვინაიდან და რადგანაც უშუალოდ ძაფებს შორის კუთხის გაზომვა შეუძლებელია, ნოლემ მიმართა არაპირდაპირ მეთოდს — იგი ზომავდა კუთხეს ძაფების ჩრდილებს შორის. ხოლო ბოლოს მან წამოჭრა მცენარეებსა და ცხოველებზე ელექტროობის მოქმედების შესწავლის იდეა. იგი მიიჩნევდა რომ მცენარეებზე ამგვარი მოქმედება მათ ზრდას განაპირობებდა, ხოლო ცხოველებში ეს უკანასკნელი მცირე დოზებით შეიძლება გამოყენებულიყო სამკურნალო მიზნებისათვის. მართლაც, 1744 წელს ექიმმა კრაკცენშტაინმა ელექტროობის საშუალებით განკურნა თითის დამბლა, ხოლო 1748 წელს ჟალიაბერმა — ხელის დამბლა. 1745 წელს ნიდერლანდელმა ფიზიკოსმა მეშენბრუკმა ქალაქ ლეიდენში ცილინდრული ფორმის კონდენსატორი შექმნა. ამ გარემოებამ მსოფლიოს ფიზიკოსები ერთ მხრივ განაცვიფრა, მეორე მხრივ აღაფრთოვანა. მისი ანალოგიური ცდები ნოლემ გაიმეორა ვერსალში: მან მეფის თანდასწრებით 180 გვარდიელი წრედში შეკრა. ისინი ხელიხელჩაკიდებულები იდგნენ მშრალ ფიცრებზე. პირველ მათგანს „ლეიდინის ქილა“ ეკავა, ხოლო 179-ე თითით ეხებოდა 180-ეს და ნაპერწკალს ღებულობდა. 1747 წელს გამოვიდა ნოლეს წიგნი, რომელიც ელექტროობას მიეძღვნა. წიგნში შესული იყო ყველა ცნობა იმდროისათვის ცნობილი ელექტროობის შესახებ. იგი წარმოადგენდა ელექტროსტატიკის კურსს, რომელიც მოკლებული არის ყოველგვარ ფორმულებს. ამავე წიგნის მეორე ნაწილში დასმულია თეორიული ხასიათის საკითხები; მაგალითად, ელექტროობა „აბსტრაქტული ცნებაა“ თუ „უხილავი მატერია, რომელიც დაელექტროებული სხეულის ირგვლივ იმყოფება?“ ცნობილია რომ ნოლე ელექტროობას თვლიდა ნივთიერებად, რადგან „ის გამოსცემს სუნსა და სინათლეს“. 1790 წელს ნოლეს ხსენებული წიგნი ითარგმნა რუსულად და იხმარებოდა რუსეთის საშუალო სასწავლებლებში, როგორც სახელმძღვანელო. 1749 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი IX-მ ნოლე იტალიაში, მეცნიერული ვითარების შესასწავლად გაგზავნა. 1756 წელს ნავარის კოლეჯში, მეფის ხელშეწყობით ჩამოყალიბდა ექპერიმენტალური ფიზიკის კათედრა. ამის უშუალო მონაწილე იყო ნოლე.
ლუი IX-მ საფრანგეთის ფიზიკის განვითარებაში დიდი წვლილის შეტანისთვის ნოლეს ფიზიკისა და ბუნებისმეტყველების მეცნიერებათა დიპლომი გადასცა. მალევე ნოლე ფერის საარტილერიო სკოლის პროფესორად აირშიეს, სადაც 1761 წლამდე დაყო. ხოლო შემდგომში იგი მაჟიერის სასწავლებელში გადავიდა. ნოლე წლების განმავლობაში კითხულობდა ლექციებს ბორდოსა და ვერსალში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
გიორგი შოთაძე
გიორგი შოთაძე (დ. 1 დეკემბერი, 2000, ლანჩხუთი, გურია) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2018, 67 კგ), ჭაბუკებს შორის მსოფლიოს  ჩემპიონი (2016, 50 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2016, 50 კგ, 2017,  58 კგ) და ვერცხლის პრიზიორი (2015, 46 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონი (2019, 60 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თებერვალი 2014
თებერვალი - 2014 წლის მეორე თვე. დაიწყო შაბათს და დამთავრდა 28 დღის შემდეგ, პარასკევს.
სალვატნეტი
სალვატნეტი ან სალსვატნეტი (Salvatnet) — ტბა ნორვეგიაში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ტრენდელაგის საგრაფოს ფუსნესისა და ნერეის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე. მდებარეობს ნორვეგიის ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 9 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 44,77 კმ², წყლის მოცულობა 6,87 კმ³, საშუალო სიღრმე 156 მ, მაქსიმალური სიღრმე 464 მ. სალვატნეტი სიღრმის მიხედვით წარმოადგენს ნორვეგიისა და საერთოდ, ევროპის მეორე უღრმეს ტბას ჰორნინდალსვატნეტის შემდეგ. სხვადასხვა წყაროების შესაბამისად, ტბის მაქსიმალურ სიღრმედ სახელდება 464 მ ან 482 მ. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 105 კმ. ტბიდან გამოედინება მდინარე მოსელვა. სალვატნეტი — მერომიქტული ტბაა.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის ტბები
ანტონივი (ჩორტკივის რაიონი)
ანტონივი (Антонів) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის ჩორტკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 406 კაცს შეადგენდა.
სან-ჟერალდუ-დუ-ბაიშიუ
სან-ჟერალდუ-დუ-ბაიშიუ (São Geraldo do Baixio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოვერნადორ-ვალადარისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 486 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.41 კმ²-ზე. ფართობი 280 954 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მარი დე ბურბონი
მარი დე ბურბონი (Marie de Bourbon; დ. 15 ოქტომბერი, 1605 – გ. 4 ივნისი, 1627) — ბურბონთა დინასტიის გვერდითი შტოს წარმომადგენელი. მონტესპიერის ჰერცოგ ანრი დე ბურბონისა და მისი ცოლის, ანრიეტა კატრინა დე ჟოიოსის ერთადერთი ქალიშვილი და ბურბონთა დინასტიის მონტესპიერის შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. მონტესპიერის ჰერცოგინია მამის გარდაცვალების შემდეგ. 1626 წელს ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის ძმას, ორლეანის ჰერცოგ გასტონ დე ბურბონს, რომელთანაც მხოლოდ ერთი გოგონა შეეძინა, რომელზე მშობიარობასაც გადაჰყვა 21 წლის ასაკში.
ბიოგრაფია
მარი დე ბურბონი დაიბადა 1605 წლის 15 ოქტომბერს გაილონში, საფრანგეთში მდებარე ერის დეპარტამენტში, ნორმანდიის საჰერცოგოში. იგი იყო მონტესპიერის ჰერცოგ ანრი დე ბურბონისა და მისი ცოლის, ანტიეტა კატრინა დე ჟოიოსის ერთადერთი ქალიშვილი და მათი მემკვიდრე.
ვინაიდან იგი ჰერცოგ დე მონტესპიერის ერთადერთი შვილი იყო, მარი საფრანგეთში ცნობილი იყო როგორც ჰერცოგინია დე მონტესპიერი. როდესაც იგი სულ ორი წლის იყო დანიშნეს საფრანგეთის მეფე ანრი IV- ის შუათანა ვაჟ ნიკოლას ანრი დე ბურბონზე, რომელიც ნიშნობიდან მალევე, 1611 წელს 4 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ორლეანის ახალი ჰერცოგი და ტახტის რიგით მეორე მემკვიდრე ანრის უმცროსი ვაჟი გასტონი გახდა.
1608 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, სამი წლის მარი დე ბურბონი მონტესპიერის ჰერცოგინია და მისი სრულ უფლებიანი მმართველი გახდა. ეს საჰერცოგო ფრანგულ საჰერცოგოებს შორის ერთ-ერთი უძველესი იყო, რომელიც 1539 წელს გადაურჩა სამეფო დომენში გაერთიანებას. მარი საფრანგეთის მეფე ჟან II ვალუასა და ლუი IX წმინდას პირდაპირი შთამომავალი იყო, რის გამოც იგი უმაღლესი რანგის არისტოკრატიას განეკუთვნებოდა.
იმის გამო, რომ ვინც მარიზე იქორწინებდა მას ერგებოდა მონტესპიერიც, მასზე დაქორწინება გასტონ დე ბურბონმა მოისურვა, რომელსაც თავისი ძმის, ლუი XIII- ისა და კარდინალი რიშელიეს წინააღმდეგ ბრძოლისთვის მოკავშირეები სჭირდებოდა.
გასტონისა და მარის ქორწინება 1626 წლის 6 აგვისტოს შედგა ქალაქ ნანტში, სადაც ამ ქორწინებას დაესწრნენ საფრანგეთის მეფე ლუი XIII, მისი მეუღლე, დედოფალი ანა ავსტრიელი და გასტონის დედა, საფრანგეთის დედა-დედოფალი მარია მედიჩი. ამიერიდან მარი უკვე ორლეანის ჰერცოგინია და საფრანგეთის სამეფო ოჯახის წევრი გახდა, ხოლო გასტონი მონტესპიერის საჰერცოგოს დაეპატრონა.
სუსტი ჯანმრთელობის მქონე მარი დე ბურბონი პირველსავე მშობიარობას გადაჰყვა. იგი ბავშვის გაჩენიდან რამდენიმე დღის მანძილზე ებრძოდა სიკვდილს და საბოლოოდ 1627 წლის 4 ივნისს, 21 წლის ასაკში დაიღუპა. მისი ახალშობილი ქალიშვილი მონტესპიერის ჰერცოგინია გახდა და ამით გადარჩა მონტესპიერი დომენში გაერთიანებას. საბოლოოდ მისმა ქალიშვილმა, 1693 წელს, გარდაცვალების წინ მონტესპიერის საჰერცოგო საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის უმცროს ძმას, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ს უანდერძა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1605 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1627 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგინიები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
სან-კრისტობალის რაიონი (მოკეგუა)
სან-კრისტობალის რაიონი (Distrito de San Cristóbal) — რაიონი პერუში, მოკეგუის რეგიონის მარისკალ-ნიეტოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 458 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 518 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 542.73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოკეგუის რეგიონის რაიონები კატეგორია:მარისკალ-ნიეტოს პროვინციის რაიონები
შარლოტა (პრინცესა)
შარლოტა ელისაბედ დაიანა (Charlotte Elizabeth Diana; დ. 2 მაისი, 2015, ლონდონი) — ელიზაბედ II-ის შვილთაშვილი, პრინც ჩარლზის შვილიშვილი და პრინც უილიამის მეორე შვილი.
პრინცესა შარლოტა დაიბადა ლონდონში, წმინდა მერის სახელობის საავადმყოფოში. მას ჰყავს ორი ძმა, პრინცი ჯორჯი და პრინცი ლუისი.
რუსთავის გზატკეცილი lll გასასვლელი
რუსთავის გზატკეცილი III გასასვლელი — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს სამგორის რაიონში; რუსთავის გზატკეცილიდან მარნეულის ქუჩამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამგორის რაიონის ქუჩები
ბერნი სანდერსი
ბერნარდ „ბერნი“ სანდერსი  (Bernard „Bernie“ Sanders; დ. 8 სექტემბერი, 1941, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მემარცხენე პოლიტიკოსი, 2007 წლიდან სენატორი ვერმონტის შტატიდან. 1981-1989 წლებში იყო ვერმონტის ყველაზე დასახლებული ქალაქის, ბერლინგტონის მერი (42 000 მაცხოვრებელი), 1991-2007 აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის წევრი. თავს მიიჩნევს დემოკრატ სოციალისტად. მხარს უჭერს სოციალ-დემოკრატიის სკანდინავიურ მოდელს. არის დამოუკიდებელი დეპუტატი, დაკავშირებულია ვერმონტის პროგრესულ პარტიასთან (Vermont Progressive Party) და თავისუფლების კავშირთან (Liberty Union). სენატში მხარს უჭერს დემოკრატიულ პარტიას, კომიტეტების ფორმირების დროს შედის პროგრესიული კონგრესმენების ფორუმში (Congressional Progressive Caucus). დამოუკიდებელ დეპუტატთა შორის ყველაზე დიდი დრო დაჰყო სენატში. 2013-2015 წლებში იყო აშშ-ს სენატის ვეტერანთა საკითხების კომიტეტის მდივანი.
მთელი პოლიტიკური კარიერის მანძილზე სანდერსი იცავდა სამოქალაქო, სამუშაო და სოციალურ უფლებებს (სამედიცინო დაზღვევის, ფინანსურად უზრუნველყოფილი შვებულების, ფეხმძიმობის შემთხვევაში შვებულებაში გაშვების, ქალთა, აფროამერიკელების და ლგბტ-საზოგადოების უფლებების დაცვის ჩათვლით). სანდერსი ითხოვს მინიმალური ანაზღაურების ოდენობის გაზრდას, სამართლიან საგადასახადო სისტემას, უფასო უმაღლეს განათლებას (ბანკების ტრანზაქციებისთვის გადასახადების დაკისრების ხარჯზე), სახელმწიფოს მიერ ფინანსური სფეროს უფრო ძლიერ კონტროლს, პენიტენციარნიის სისტემის რეფორმირებას, მარიხუანას დეკრიმინალიზაციას და კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლას.
2016 წელს ჰილარი კლინტონთან ერთად იყო დემოკრატიული პარტიის მხრიდან პრეზიდენტობის ერთ-ერთი კანდიდატი. დამარცხდა პრაიმერში. 2020 წელს კვლავ იღებდა მონაწილეობას პრაიმერში, ამჯერად დამარცხდა ჯო ბაიდენთან.
ბიოგრაფია
დაიბადა ბრუკლინში, ნიუ-იორკში, ღარიბი პოლონელ-ებრაელი იმიგრანტის, ელი სანდერსის ოჯახში, რომელმაც სოფელი სლოპნიზე 1921 წელს დატოვა. ელი სანდერსის ნათესავების უმრავლესობა ჰოლოკოსტს ემსხვერპლა. დედამისი იყო ნიუ-იორკელი დოროტი გლასბერგი, რომელსაც ასევე გააჩნრდა ებრაული ფესვები. ბერნის ძმა, ლარი სანდერსიც მემარცხენე პოლიტიკოსი გახდა. წარმოადგენდა ინგლისის და უელსის ლეიბორისტულ, შემდეგ მწვანეთა პარტიებს.
ჩიკაგოს უნივერსიტეტში სწავლის დროს სანდერსი იყო ახალგაზრდული სოციალისტური მოძრაობის წევრი, სტუდენტობის დროს ასევე ჩაერთო შავკანიანებისთვის სამოქალაქო უფლებების მიზემის მოძრაობაში. 1962 წელს ჩაატარა აქცია რასობრივი სეგრეგაციის წინააღმდეგ უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებელში სტუდენეტების ჩასახლების დროს. სხვა 32 სტუდენტთან ერთად ჩაატარა მჯდომი გაფიცვა (sit-in) სამოქალაქო უფლებების მხარდასაჭერად. იყო ერთ-ერთი რამდენიმე ათასი სტუდენტიდან,   რომელიც მარტინ ლუთერ კინგის მიერ ორგანიზებულ სამუშაო ადგილების და თავისუფლების მარშზე გაემგზავრა და ცნობილი გამოსვლა « მე მაქვს ოცნება » მოისმინა.
1964 წელს დაამთავრა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ გარკვეული დრო იცხოვრა ებრაულ კიბუც შაარ-ხა-ამაკიმში, მაგრამ მალევე გადავიდა ვერმონტში, სადაც რეჟისორად, მწერლად და მკვლევარად მუშაობდა.
სანდერსის პოლიტიკური კარიერა 1971 წელს დაიწყო, როდესაც ის სოციალისტურ პარტია «თავისუფლების კავშირში» გაწევრიანდა. პარტია ვიეტნამის ომის წინააღმდეგ გამოდიოდა. როგორც პარტიის კანდიდატმა მან არაერთხელ წააგო არჩევნები, მათ შორის აშშ-ს სენატში 1972 და 1974 წელს, მარცხი ასევე განიცადა შტატ ვერმონტის გუბერნატორის 1972, 1976 და 1979  წლის არჩევნები. 1979 წელს დატოვა პარტია და პუბლიცისტიკით დაკავდა. ასევე მუშაობდა არაკომერციული კომპანიის, ამერიკული სახალხო ისტორიული საზოგადოების დირექტორად. იქ მუშაობის დროს გადაიღო დოკუმენტური ფილმი სოციალისტ პოლიტიკოსზე იუჯინ დებსზე.
1981 წელს, მეგობრის, რიჩარდ შუგარმენის რჩევით სანდერსმა ბერლინგტონის მერის არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა და აქამდე ექვს არჩევნებში გამარჯვებულ დემოკრატ გორდონ პაკეტს 14 ხმით სძლია. სანდერსმა ამის შემდეგ კიდევ სამ არჩევნებზე გაიმარჯვა, ხოლო 1987 წელს მან დაამარცხა კანდიდატი, რომელსაც მხარს ორივე დიდი პარტია უჭერდა. სანდერსის მომხრეებმა ვერმონტის პროგრესული პარტია დააარსეს.
1985 წელს გახდა პირველი სერიოზული ამერიკელი პოლიტიკოსი, რომელმაც ნიკარაგუაში რევოლუციის შემდეგ ვიზიტი განახორციელა. 1988 წელს დაქორწინდა ჯეინ ო'მირა დრისკოლზე და თაფლობის თვე საბჭოთა კავშირის ქალაქ იაროსლავლში გაატარა.
1990 წელს გამარჯვება მოიპოვა აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის არჩევნებში ხმების 56 პროცენტით, რის შემდეგაც ყოველ მეორე წელს დიდი განსხვავებით ამარცხებდა ოპონენტებს.
პოლიტიკური და ეკონომიკური ფილოსოფია
ბერნი სანდერსი თავის თავს აღწერს როგორს სოციალისტს და სკანდინავიური მოდელის თაყვანისმცემელს. ჯორჯტაუნსკის უნივერსიტეტში გამოსვლისას სანდერსმა გააიგივა თავისი დემოკრატიული სოციალიზმი და ფრანკლინ რუზველტის წინადადება უფლებების მეორე ბილზე, რომელიც მან აღნიშნა როგორც ეკონომიკას შექმნა, რომელიც ყველასთვის მუშაობს, და არა მხოლოდ მდიდარი ადამიანებისთვის, პოლიტიკური სისტემის რეფორმირება (რომელსაც სანდერსი მოიხსენიებს უსამართლოს და კორუმპირებულს ბევრ ასპექტში), ყველას სიცოცხლის უფასო დაზღვევა და უფასო განათლების შექმნა, გარემოს დაცვა და ცოცხალი დემოკრატიის შექმნა, რომლის პრინციპი ერთი ადამიანი - ერთი ხმა იქნება.
მეორე მხრივ, აკადემიკური კომენტატორები აღნიშნავენ, რომ სანდერსის პოლიტიკური პლატფორმის იდენტიფიკაცია, როგორც დემოკრატიული სოციალიზმის მართებული არ არის. სემუელ გოლდმანი, ჯორჯ ვაშინგტონის სახ. უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის დოცენტი ამტკიცებს, რომ სანდერსის პლატფორმა არ არის სოციალისტური და უფრო 1950-იანების ველფერიზმის წააგავს, რომელიც მიმართულია კაპიტალიზმის რეგულირებაზე და არა განადგურებაზე. გოლდმანი ასევე აღნიშნავს, რომ ბერნი სანდერსი არ ითხოვს წარმოების საშუალების საზოგადოებრივი კონტროლის ქვეშ მოქცევას და არც იმისკენ ისწრაფვის, რომ შემოსავლის სისტემა გააუქმოს. ლეინ კენვორტი, სან-დიეგოს უნივერსიტეტის სოციოლოგიის პროფესორი აცხადებს, რომ ბერნი სანდერსი არის სოციალ-დემოკრატი და არა დემოკრატ-სოციალისტი. მან ასევე აღნიშნა, რომ ეს ორი იდეოლოგია ერთმანეთისგან საგრძნობლად განსხვავდება. კენვორტი მიუთითებს, რომ სოციალ-დემოკრატიის მიზანი არ არის კაპიტალიზმის განადგურება, რის გამოც სანდერსის მიერ გამოყენებული ტერმინი სოციალიზმი, იმ დროს, როდესაც ის თვითონ სოციალური დემოკრატიისთვის გამოდის, გაუგებრობას იწვევს. ასევე, ტერმინმა შეიძლება მისი საპრეზიდენტო კამპანიისთვის ნეგატიური შედეგები მოიტანოს. მაიკლ კონჩალი, ეკონომიკური პოლიტიკის ექსპერტი რუზველტის სახ. უნივერსიტეტში ასევე თვლის, რომ სანდესის შეხედულებები უფრო სოციალ-დემოკრატიულია, ვიდრე სოციალისტური. კონჩალი აღნიშნავს, რომ სოციალ-დემოკრატია ნიშნავს შერეული ეკონომიკის მხარდაჭერას, სადაც კერძო მეწარმეობა შეთავსებული არის სახელმწიფო დანახარჯებთან, სოციალური დაზღვევების პროგრამებთან, კეინსიანური მაკროეკონომიკური პოლიტიკასთან და დემოკრატიულ მონაწილეობას ხელისუფლებაში და სამუშაო ადგილზე - ეს ყველაფერი კი ბერნი სანდერსის პლატფორმის ნაწილია.
ანდრეი მარკოვეცი, შტატ მიჩიგანის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის პროფესორი, დემოკრატიულ სოციალიზმის განხილვას როგორც კერძო საკუთრებისგან თავისუფალი სოციალისტური საზოგადოების შექმნის მცდელობას არასწორად მიიჩნევს. დანიაშიც, რომელზეც ხშირად საუბრობს თვითონ სანდერსი, არ არსებობს მის მიერ აღწერილი მოდელი (და არც სხვაგან სადმე), რის გამოც გამოდის, რომ სანდერსის თვითიდენტიფიკაცია არასწორია. ბხასკარ შანკარა, სოციალისტური ჯურნალის „Jacobin” დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი სანდერს თვლის სოციალ-დემოკრატად და არა სოციალისტად. პროფესორმა ნოამ ჩომსკიმ განაცხადა, რომ სანდერს შეუძლია თავის თავს სოციალისტი დაუძახოს, მაგრამ სინამდვილეში ის უფრო რუზველტის ახალ კურსს უჭერს მხარს, ნამდვილი სოციალისტებისგან განსხვავებით. ამავე დროს ორივე მემარცხენე ინტელექტუალმა მხარი დაუჭირა სანდერსის ნომინაციას ამერიკის პრეზიდენტად, რადგან ისინი თვლიან, რომ ეს მოვლენა ნამდვილი სოციალისტური იდეების პროპაგანდისთვის კარგი იქნება.
ამერიკელი სოციალისტები, სოციალისტური მუშათა პარტიის წარმომადგენლები და სანდერსის სხვა მხარდამჭერები აცხადებენ, რომ სანდერსი არ შეიძლება სოციალისტად ჩაითვალოს, რადგან მისი მიზანი არის კაპიტალიზმის რეფორმირება და არა მისი სოციალისტური სისტემით შეცვლა.
შემოსავლის არათანაბარი რაოდენობა და ქონებრივი უთანასწორობა
მინი|წინასაარჩევნო კამპანიის ვიდეო არათანაბარ შემოსავალზე სანდერსის კამპანიის ერთ-ერთი ძირითადი მიზანი არის ქონებრივ უთანასწორობასთან ბრძოლა, რომელიც თავს იჩენს შეერთებულ შტატებში.
გადასახადები
ბერნი სანდერსი არის გადასახადების პროგრესიულად დაკისრების მომხრე. ის მხარს უჭერს ჰეჯ-ფონდებისთვის საგადასახადო შეღავათების გაუქმებას. ბერნი სანდერსი აამაღლებდა გადასახადს კაპიტალის ზრდაზე, ვერ გადარჩებოდნენ ვერც უმდიდრესი ამერიკელების 1%. მიღებული შემოსავლის ნაწილს სანდერსი გამოიყენებდა სამუშაო და საშუალო კლასის გადასახადების შესამცირებლად. სანდერსის წინადადებით, მდიდრებისთვის მაქსიმალური გადასახადი უნდა იყოს შემოსავლის 90% (პირველად მეორე მსოფლიოს შემდეგ), ხოლო ფედერალური გადასახადი მემკვიდრეობაზე 25%-ით, ანუ 65%-მდე უნდა გაიზარდოს.
უოლ-სტრიტის რეფორმა
ბერნი სანდერსი აკრიტიკებს უოლ-სტრიტის კაპიტალის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ხელისუფლებას (ცნობილი არის მისი გამოთქმა : ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ კონგრესი უოლ-სტრიტის რეგულირებას ახდენს. სინამდვილეში, ისინი ღრმად ცდებიან. პირიქით, უოლ-სტრიტი არეგულირებს კონგრესს). 2015 წლის 6 მაისს სანდერსმა წამოაყენა კანონპროექტი, რომლის თანახმადაც ფინანსური ინტიტუტები, რომლებიც არიან ძალიან დიდი, რათა დაინგრნენ, არიან ძალიან დიდნი არსებობისთვისაც (ინგლ. Too big to fail). რადგანაც  ოთხიდან სამმა ბანკმა, რომლებმაც 2007-2008 წლების ეკონომიკური კრიზისის დროს დახმარება მიიღო ფინანსურად უფრო გაიზარდა, ფინანსურ ინსტიტუტებს არ უნდა ჰქონდეთ იმხელა ფონდი, რომლის კრახის შემთხვევაში მსოფლიო ეკონომიკა მიიღებს ზარალს. როგორც შტატ ვერმონტის წარმომადგენელმა სანდერსმა არ დაუჭირა გრემ-ლიჩ-ბლაილის კანონს, რომელიც აუქმებდა გლას-სტიგოლის კანონს. გლას-სტიგოლის კანონი უკრძალავდა ფინანსურ ინსტიტუტებს ერთდროულად საბანკო ოპერაციების შესრულებას და ფასიან ქაღალდებთან მუშაობას.
ვაჭრობა
სანდერსი ეწინააღმდეგება ტრანწყნაროკენაურ პარტნიორობას და მას ორი კატასტროფული შეთანხმების, NAFTA-ს და CAFTA-ს გამგრძელებლად მიიჩნევს. სანდერსი თვლის, რომ ამ შეთანხმებებმა გამოიწვიეს ამერიკაში სამუშაო ადგილების და ხელფასების შემცირება. სანდერსის აზრით, ამერიკამ უნდა აღადგინოს თავისი მეწარმეობა ამერიკული ქარხნების მხარდაჭერით და შეწყვიტოს სამუშაო ადგილების ჩინეთში და სხვა ქვეყნებში აუთსორთინგი.
დატვირთვა
„ოდესღაც ამერიკა მსოფლიოში შევიდა როგორც ქვეყანა, რომელიც აშენებდა უსაფრთხო გზებს და ხიდებს. დღეს კი ამერიკაში 600 000 ხიდია, ხოლო მათი მეოთხედი არის სტრუქტურულად არასრულფასოვანი, ან კიდევ არის ცუდ, ან არც თუ ისე კარგ მდგომარეობაში”... ამ სიტყვებით სანდერსმა შეიტანა შესწორებები სენატის კანონპროექტში, რომელიც მხარს უჭერდა მილიონობით სამუშაო ადგილის შექმნას ინფრასტუქტურაში მილიონებიის ინვესტიციის ხარჯზე. სანდერსმა ასევე მხარი დაუჭირა კანონპროექტის, რომელიც დაეხმარებოდა მუშებს პროფკავშირებში გაწევრიანებაში და გაადვილებდა უკანასკნელთა შექმნას. სანდერსის კამპანიის ვებ-საიტზე ყურადღება მიექცია უმუშევრობის და ნახევრად დაკავებულთა პრობლემას. სანდერსის აზრით, „სინამდვილეში, უმუშევრობის დონე უფრო მაღალია, ვიდრე ეს ოფიციალურ სტატისტიკაში წერია. იმის გათვალისწინებით, რომ არსებობენ უმუშევრები, რომლებმაც უკვე კარგა ხანია გაანებეს სმსახურის ძებნას თავი, ან კიდევ ისნი, ვინც არ არიან ბოლომდე დატვირთულნი.. უმუშევრობის დონე გაცილებით დიდია იმ ციფრებზე, რომლების ჩვენებაც ხელისუფლებას უნდა“.
სანდერსი ამბობს, რომ ეკონომიკური ზრდა და კერძო მეწარმეობა არის ძალიან მნიშვნელობანი, განსაკუთრებით კი მცირე ბიზნესისთვის და მეწარმეთათვის, მაგრამ, კონკურენცია შეერთებულ შტატებში ბოლო დროს უსამართლო გახდა... უპირატესობას უფრო კორპორაციებს ანიჭებენ, ვიდრე სხვებს.. სანდერსმა ასევე განაცხადა, რომ ეკონომიკური ზრდა ხალხს უნდა ემსახურებოდეს, ხოლო ამერიკელების 1% გამდიდრება ქვეყნის ინტერესებს არ ემსახურება. სანდერსი ეკონომიკური შემცირებასაც კი მიიღებდა, რათა ეკონომიკური უთანასწორობა დაემარცხებინა და სამართლიანობა აღედგინა.
მუშათა პირადი საკუთრება
სანდერსი მხარს უჭერს მუშათა კოოპერატივების შექმნას და 2014 წელს კანონპროექტიც წარადგინა, რომელიც დაეხმარებოდა მუშებს კერძო საკუთრების დამტკიცებაში. მთელი თავისი პოლიტიკური კარიერის მანძილზე სანდერსი მხარს უჭერდა დემოკრატიას სამუშაო ადგილებზე და ჯერ კიდევ 1976 წელს განაცხადა: „ვთვლი, რომ საბოლოოდ, რომ საწარმოთა უმრავლესობა ამ შტატში და ქვეყანაში საზოგადოების საკუთრებაში უნდა გადავიდეს და მათი კონტროლის საშუალება იქ მომუშავე ადამიანებს მისცენ“.
1987 წელს სანდერსმა განაცხადა, რომ დემოკრატია არის საზოგადოებრივი საკუთრება და მუშათა თვითმმართველობა: „დემოკრატია ნიშნავს საზოგადოებრივ საკუთრებას წარმოების საშუალებებზე, ნიშნავს დეცენტრალიზაციას, ხალხისთვის მათი სპეციალობის სამუშაოს მიცემას. ბოსების და მუშების მაგივრად ის ნიშნავს დემოკრატიულ კონტროლს ქარხნებზე და მაღაზიებზე ისეთ დიდ მაშტაბებში, როგორშიც შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ“.
ოფშორული ზონები
სანდერსმა აღნიშნა, რომ ყველა ერთად აღებულ ამერიკულ კორპორაციას ოფშორებში ერთ ტრილიონ დოლარზე მეტი აქვს. სანდერსმა წარმოადგინა კანონპროექტი, რომელიც ბოლოს მოუღებდა ოფშორულ ზონებს და დაავალდებულებდა ამერიკულ კომპანიებს გადაეხადათ საზღვარგარეთ მოპოვებული შემოსავლიდან მაქსიმალური გადახადი. თავის საიტზე სანდერსმა მოიყვანა იმ კორპორაციების მაგალითები, რომლებიც არ იხდიდნენ ფედერალურ გადახადას და ზოგჯერ გადახდილ ფულსაც იბრუნებდნენ, ამასთან ერთად, ეს კორპორაციები ფინანსური კრიზისების დროს იღებდნენ მილიარდობით დოლარის სუბსიდიებს. სანდერსი თვლის, რომ ეს უსამართლო არის და ამერიკულ ეკონომიკასაც აღენებს ზიანს. სანდერსის აზრით, ფული, რომელსაც მთავრობა კორპორაციებს ახარჯავს, უფრო მეტ სარგებელს მოიტანდა იმ შემთხვევაში, თ ჩაიდებოდა მცირე ბიზნესში და პატარა საწარმოებში.
საარჩევნო კამპანიების დაფინანსება
სანდერსი მხარს უჭერს „დემოკრატიის გამაგრების აქტს კამპანიების ხარჯების გასაჯაროებით“. სანდერსის აზრით ეს კამპანიების ფონდებს უფრო გამჭვირვალეს გახდიდა და აღარ მისცემდა საშუალებებს უცხოელებს თავისი პოლიტიკური ინტერესების გატარებაში. ის ღიად გამოდიოდა გაერთიანებული მოქალაქეების და ფედერალური საარჩევნო კომისიის სასამართლო პროცესის გადახედვაზე, რომელშიც უმაღლესმა სასამართლომ გააუქმა მაკკეინ-ფეინგოლდის შეზღუდვა, რომელიც ზღუდავდა კორპორაციების და პროფკავშირების პოლიტიკური ხარჯები. ამით, სანდერსის აზრით, პირველი შესწორება იქნა დარღვეული. სანდერსის აზრით, ეს გადაწყვეტილება უმაღლესი სასამართლოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი არის და რომ მან საშუალება მისცა დიდ ფულს ამომრჩეველთა ყურადღება რეალური პრობლემებიდან სხვა რამეზე გადაეტანა. ეს პრობლემა მან ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანესად დაასახელა და კონსტიტუციაში შეწსორების შეტანაც გადაწყვიტა, რომელიც ამ გადაწყვეტილებას გააუქმებდა. სანდერსი გვაფრთხილებს: „ახლა ისეთი სიტუაცია გვაქვს, რომ მილიარდერებს პირდაპირი მნიშვნელობით არჩევნების და კანდიდატების ყიდვა შეუძლიათ“.
რეიტინგული ხმისმიცემა
2007 წელს სანდერსმა ვერმონტის სენატს განუცხადა, რომ ის „მხარს უჭერდა რეიტინგულ ხმისმიცემას, რადგან ის აძლევს ხალხს საშუალებას ხმა მისცენ იმათ, ვისაც უნდათ, და მიიღონ ის, რაც უნდათ, და არ ინერვიულონ, რომ არის შანსი რომ ისინი მიიღებენ იმას, რაც სინამდვილეში არ უნდათ“. კომიტეტმა და ლეგისლატურამ საბოლოოდ მიიღეს კანონი, რომელიც აწესებდა რეიტინგულ ხმისმიცემას კონგრესმენებისთვის და სენატორებისთვის, მაგრამ, გუბერნატორმა კანონს ვეტო დაადო.
მას-მედიის რეფორმა
სანდერსი იყო მას-მედიის რეფორმის მოძრაობის ლიდერი. ის გამოდიოდა მედია საშუალებების პირად საკუთრებაში კონცენტრაციის წინააღმდეგ. ასევე იყო OpEdNews-ის ავტორი. გამოჩნდა ორ დოკუმენტალურ ფილმში: Orwell Rolls in His Grave და Outfoxed: Rupert Murdoch's War on Journalism.
გლობალური დათბობა
სანდერსი გლობალურ დათბობას სერიოზულ პრობლემად თვლის. 2007 წლის 15 იანვარს, სენატორ ბარბარა ბოკსერთან ერთად მან წარადგინა კანონპროექტი „2007 წელს გლობალური დათბობის და დაბინძურების შემცირების აქტზე“. სენატის სხდომაზე სიტყვით გამოსვლის დროს (2012 წლის 26 ივლისს) სანდერსმა გააკრიტიკა სენატორ ჯიმ ინჰოფის მიერ გაკეთებული განცხადება: „საქმე ის არის, რომ სენატორ ინჰოფის მოსაზრება იმაზე, რომ გლობალური დათბობა ტყუილია — სიცრუეა. ყოველ შემთხვევაში, კლიმატოლოგების დიდი ნაწილ სხვანაირად ფიქრობს“. კონგრესის 113 მოწვევაში სანდერსი იყო Climate Hawks Vote-ის ყველაზე მაღალი რეიტინგის მფლობებლი.
შეერთებული შტატების ენერგეტიკული სისტემის გადასარჩენად სანდერსმა კისტოუნის ნავთობის ხაზის კანონპროექტს მხარი არ დაუჭირა. „თუ ჩვენ ერთდ არ ვიმოქმედებთ, მაშინ პლანეტა, რომელსაც ჩვენს შვილებს და შვილიშველებს დავუტოვებთ, სიცოცლისთვის ნაკლებად სასარგებლო იქნება, ვიდრე ახლა.. ვფიქრობ, კარგი იქნება, თუ პრეზიდენტი, კონგრესი და ამერიკელი ხალხი ყურს დაუგდებს მეცნიერთა უმრავლესობას, რომლებიც გასაგებად გვეუბნებიან, რომ კლიმატის ცვლილება არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კრიზისი, რომელსაც ჩვენ ვეტაკებით“.
სასკოლო განათლება
ახლანდელი ინფორმაციის მიხედვით, წიგნიერებით ამერიკა 36 ქვეყნიდან 33-ე ადგილზეა. მათემატიკაში ამერიკელები 27-ე ადგილს, ხოლო მეცნიარებაში 22-ე ადგილს იკავებენ. საშუალო განათლების სისტემით კი 18-ე ადგილს. ამ ინფორმაციაზე დაფუძნებით სანდერსმა განაცხადა: „ჩვენი მხირდან უნამოსობაა, რომ ჩვენ ბავშვებში ინვესტირებას მათი დაბადებისთანავე არ ვახდენთ“. სანდერსმა შეიტანა კანონპროექტი, რომელიც უზრუნველყოფდა ბავშვების მოვლას ექვსი კვირიდან საბავშვო ბაღამდე. სანდერსი თვლის, რომ „აქტი წარმატების საფუძველზე“ უზრუნვეყოფს სკოლამდელი ასაკის ბავშვების ყველაფერი საჭიროთი, რაც საბოლოოდ სკოლაში ბავშვების წარმატებას მოიტანდა და აღმოუჩენდა დიდ დახმარებას ბავშვებს, რომლებიც ოჯახიდან ზეწოლას განიცდიან.
ბერნი სანდერსი მხარს უჭერდა საერთო სახელმწიფოებრივ სტანდარტებს. მაგრამ, დღესდღეობით ამ საკითხზე მისი შეხედულებები უცნობია.
სტუდენტური სესხები
სანდერსი უკვე კარგა ხანია არის იმის მომხრე, რომ კოლეჯები უფრო ხელმისაწვდომი გახდეს. ის ეწინააღმდეგებოდა სტუდენტური კრედიტების მაღალ განაკვეთებს და აღნიშნავდა, რომ უახლოეს 10 წელიწადში ფედერალური ხელისუფლება ამ განაკვეთებით 127 მილიარდს მოიპოვებდა. სანდერსმა ასევე გააკრიტიკა პრეზიდენტი ობამა, რომელმაც ხელი მოაწერა კანონს, რომელმაც დროებით გაყინა სტუდენტური პროცენტული განაკვეთები უახლოეს ორ წელიწადში განაკვეთის ისტორიაში უმაღლეს მაჩვენებლამდე აყვანის შესაძლებლობის სანაცვლოდ. სანდერსმა შეიმუშავა და წარადგინა კანონპროექტი, რომელიც კორპორატიულ საგადასახადო საძრომებს ბოლოს მოუღებდა. მან ასევე შეიმუშავა გეგმა, რომლის მიხედვითაც შტატური და ფედერალური ხელისუფლებები სტუდენტებს გრანტებს გამოუყოფდნენ, რითიც კოლეჯში სასწავლებლად გადასახდელი თანხა თითქმის ნახევრამდე დაეცემოდა. სანდერსმა გააკრიტიკა დემოკრატები და რესპუბლიკილები ურეფორმობის გამო.
უფასო სახელმწიფო უნივერსიტეტები
სანდერსი მხარს უჭერს სტუდენტების სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებას. ის თვლის, რომ „ჩვენ ვცხოვრობთ მაღალკონკურენტიან მსოფლიო ეკონომიკაში, და ჩვენი ეკონომიკა ძლიერი რომ იყოს, ჩვენ გვჭირდება მსოფლიოში ყველაზე განათლებული სამუშაო ძალა.“ ის ამბობს, რომ დასავლეთ ევროპაში თითქმის ყველა ქვეყანამ გააკეთა ასე. სანდერსი ელოდება, რომ რესპუბლიკული პარტია მის გეგმას დიდ წინააღმდეგობას გაუწევს, მაგრამ თვლის, რომ საბოლოოდ, გეგმის ბედს ამერიკელი ხალხი გადაწყვეტს.
ჯანდაცვა
როგორც სენატური კომიტეტის მდივანმა პირველად სამედიცინო დახმარებაში სანდერსმა შეიტანა კანონპროექტი, რათა მეორედ გააკეთოს მოხუცი ამერიკელების კანონის ავტორიზაცია, რომელიც მხარს უჭერს ისეთ პროექტებს, როგორიცაა საჭმელი ბორბლებზე. ბერნი თვლის, რომ მოხუცთა მხარდაჭერა სწორი კი არა, ფინანსურადაც მომგებიანი არის. მისი აზრით, ეს ჯობია ძვირ ჰოსპიტალიზაციას და ამავე დროს მოხუცებს სახლში დარჩენის საშუალებას მისცემს.
პალესტინა-ისრაილის კონფლიქტი
სანდერსი მხარს უჭერს ორი სახელმწიფოს გადაწყვეტილებას და აღნიშნავს, რომ პალესტინელი ხალხი იმსახურებს ცალკე სახელმწიფოს, იმსახურებს ეკონომიკურ მხარდაჭერას. ისრაელს, თავის მხრივ, უნდა ჰქონდეს საშუალება უსაფრთხოებაში იცხოვროს.
ბერნი სანდერსის სენატური ვებ-გვერდის თანახმად, დევიდ პალამბო-ლიუმ აღნიშნა (შეცდომით) რომ სენატორმა სანდერსმა ხმა მისცა ოპერაცია „დაუნგრეველი კლდის“ რეზოლუციას, რომელმაც სინამდვილეში ხმის მიცემის გარეშე ჩაიარა. მის ვებ-საიტზე წერია: „სანდერსი თვლის, რომ ისრაელის მიერ განხორციელებლი თავდასხმები, რომელმაც ასობით უდანაშაულო ადამიანი შეიწირა, მათ შორის, ბავშვები და ქალები, ასევე დასახლებული კვარტალების და გაეორის მიერ კონტროლირებადი სკოლების, საავადმყოფოების და ლტოლვილთა ბანაკების დაბომვა მიუღებელია. ისრაელის მოქმედებებმა უდიდესი ადამიანური დანაკარგი მოიტანეს, და, სავაურაუდოდ, ჰამასის მხარდაჭერა გააძლიერეს. ასევე შეიძლება, რომ ეს ქმედებები სიძულვილის უფრო დიდ ფესვებს თესავენ, რომლებიც თავს მომავალ წლებში გამოაჩენენ“.
ერაყი
სანდერსი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ერაყში 2003 წელს შეჭრას და 2002 წელს რეზოლუციას, რომელიც ერაყში ბუშს ძალის გამოყენების ნებას დართავდა მხარი არ დაუჭირა. 2002 წელს სიტყვით გამოსვლის დროს მან განაცხადა: «მე არ ვუჭერ მხარს პრეზიდენტისთვის ძალის გამოყენების უფლების მინიჭებას და შესაბამისად წინააღმდეგი ვარ ერაყში შეჭრაში და მისი ოკუპაციის. შესაბამისად, მე ამ რეზოლუციის წინააღმდეგი ვარ. ჯერ ერთი, ისიც კი არ ვიცით, რამდენი ამერიკელი კაცი და ქალი, და რამდენი ერაყელი ქალი და კაცი შეიძლება დაიღუპოს ამ ომში. როგორც არაგულგრილმა ნაციამ, ჩვენ უნდა გავაკეთოთ ყველაფერი, რათა თავიდან ავიცილოთ ის ტკივილი და წამება, რომელსაც ომი მოიტანს. ომი საერთაშორისო ურთიერთობებში უნდა იყოს ბოლო გადაწყვეტილება, და არა პირველი.
ბირთვული ენერგეტიკა
იაპონიაში 2011 წლის ბირთვული ავარიების შემდეგ ბერნი სანდერსმა ბირთვული ელექტროსადგურების ლიცენზირების მორატორიუმის წინადადება წამოაყენა. სანდერსმა ასევე უკვე არსებული სადგურების ხელახალი შემოწმება. ამ ქმედებებს მან შეერთებულ შტატებში ბირთვული რენესანსის შენელების მცდელობა უწოდა. პრეზიდენტ ობამას სანდერსმა წერილი მისწერა, სადაც შეერთებული შტატების ბირთვული ელექტროსადგურების უსაფრთხოების შემსწავლელი სპეციალური კომისისს შექმნა სთხოვა. სანდერსი პრაის-ანდერსონის კანონის წინააღმდეგ გამოდის, რომელიც ავალდებულებს გადასახადების გადამხდელებს ბირთვული ავარიის შემთხვევაში ზარალის დიდი ნაწალი აანაზღაურონ. ის ამბობს: „თავისუფალი მეწარმეობის შემთხვევაში ბირთვული ელექტროსადგურები უბედური შემთხვევისგან თავიანთ თავებს თავად უნდა იცავდნენ“.
სანდერსი ხელისუფლების მიერ ბირთვული მრეწველობის ფინანსურად დახმარების წინააღმდეგ გამოდის. გარდა ამისა, სანდერსი შეწუხებული არის ბირთვული ნარჩენებით. სანდერსი ბირთვული ენერგიის ალტერნატივის მხარდასაჭერად გამოვიდა და მაგალითად შტატი ვერმონტი მოიყვანა, რომელიც ალტერნატივის საპოვნელად ყველაფერს აკეთებს და ხელს უშლის ბირთული ელექტროსადგურების ლიცენზიის გავრცელებას. 2011 წელს (იაპონიის მოვლენებიდან ერთი კვირის თავზე) სანდერსმა განაცხადა: „ჩემს შტატში კარგად იგრძნობა, რომ ჩვენ გვსურს წინსვლა ენერგეტიკის სფეროში. ვთვლი, რომ ჩვენ გვაქვს ამის უფლება. ვთვლი, რომ ნებისმიერ სხვა შტატს ამ ქვეყანაში აქვს ამის უფლება. თუ ჩვენ გვინდა გამძლე ენერგეტიკაზე გასვლა და მოძველებულ და პრობლემატურ ბირთვულზე უარის თქმა უნდა გვქონდეს ამის საშუალებაც“.
ირანი
სანდერსი მხარს უჭერს ირანთან ბარაკ ობამას და ჯონ კერის მიერ დადებულ შეთანხმებას და მიუხედავად იმისა, რომ მას სანდერსი შეთანხმებას არასრულად მოიხსენიებს, თვლის, რომ შეერთებულმა შტატებმა ირანთან მოლაპარაკებები უნდა აწარმოოს და ახლო აღმოსავლეთში კიდევ ერთ ომში არ ჩაებას.
ისლამური სახელმწიფო, ისლამოფობია და დევნილები
ისლამური სახელმწიფო (ISIS) ბერნიმ მოიხსენია როგორც „ბარბაროსული ორგანიზაცია“, მაგრამ სანდერსი ფიქრობს, რომ შეერთებულმა შტატებმა მათთან პირდაპირი შეაირაღებული კონფლიქტი არ უნდა აწარმოოს. სანდერსი თვლის, რომ შეერთებულმა შტატებმა, როგორც სხვა ქვეყნებმა, უნდა შეიტანოს თავისი წვლილი მსოფლიო უსაფრთხოებაში, მაგრამ არ უნდა ჩაერიოს ახლო აღმოსავლეთის გაუთავებულ ომებში, რადგან მუსულმანურმა ქვეყნებმა თავად უნდა მოაგვარონ თავიანთი პრობლემები.
2015 წლის 15 ნოემბერს, პარიზის ტერაქტების შემდეგ სანდერსმა განაცხადა: „ამ რთულ დროს, როგორც ამერიკელები, ჩვენ არ მივემხრობით რასიზმს. ჩვენ არ დავუშვებთ ორად გაყოფას და ისლამოფობიის გავრცელებას. და იმ დროს, როდესაც ასიათსობით ადამიანმა დაკარგა ყველაფერი, ჩვენ არ შევაქცევთ ზურგს დევნილებს!“.
კუბა
თავისი პოლიტიკური კარიერის დასაწყისში სანდერსმა არაერთხელ აღნიშნა კუბის რევოლუციის მიღწევები. 2015 წლის 14 აპრილს, იმის მერე, როდესაც თეთრმა სახლმა განცხადება გააკეთა რომ, კუბა დატოვებდა იმ ქვეყნების სიას, რომლებიც ტერორიზმს უჭერდნენ მხარს, სანდერსმა განაცხადა: «მიუხედავად იმისა, რომ კუბასთან ჩვენ ბევრი უთანხმეობა გვაქვს, კუბა მაინც არ არის ტერორისტული სახელმწიფო. ტაშს ვუკრავ პრეზიდენტ ობამას, რომელმაც უკან დატოვა აგრესია და დიპლომატიური ურთიერთობების ნორმალიზაციას შეუწყო ხელი. ცივი ომის 50 წელი საკმარისი იყო. დროა რომ აშშ-მ და კუბამ ურთიერთობები მოაგვარონ».
ჰენრი კინისჯერი
2016 წლის 11 თებერვლის დემოკრატიული დებატების დროს სანდერსი არ დაეთანხმა ჰილარი კლინტონს, რომელიც აღტაცებული იყო ყოფილი სახელმწიფო მდივნის ჰენრი კისინჯერის მუშაობით. ამავდროულად სანდერსმა აღნიშნა რომ კისინჯერი იყო თანამედროვე ამერიკის ისტორიაში ერთ-ერთი დამანგრეველი სახელმწიფო მდივანი.
აშშ-ს მიერ სუვერენული სახელმწიფოების საქმეებში ჩარევა
მთელი პოლიტიკური კარიერის მანძილზე სანდერსი აშშ-ს მიე სუვერენული სახელმწიფოს საქმეებში ჩარევის რადიკალური მოწინააღმდეგე იყო. სანდერსი აკრიტიკებდა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიერ დემოკრატიულად არჩეული ლიდერების თანამდებობიდან ჩამოგდებას (სახელმწიფო გადატრიალებები 1953 წელს ირანში მოჰამედ მოსადიკის წინააღმდეგ; გადატრიალება ჰაკობო არბენსის წინააღმდეგ გვატემალაში 1954 წელს; გადატრიალება სალვადორ ალიენდეს წინააღმდეგ 1973 წელს ჩილეში).
ნიკარაგუას რევოლუციის დროს სანდერსი კონტრასის დაფინანსებას ეწინააღმდეგებოდა, გარდა ამისა კარგი აზრის იყო (და ამას არც მალავდა) სანდინისტებზე. სანდერსმა განაცხადა, რომ ნიკარაგუაში სანდინისტების პოპულარობა უფრო დიდი იყო ვიდრე რეიგანის ამერიკაში, და რომ ნიკარაგუელ ხალხს არ სურდა ამერიკული ჯარის ხილვა.
თვალთვალი
სანდერსს არაერთხელ გაუკრიტიკებია ამერიკული ხელისუფლების თვალთვალის პოლიტიკა. ის პატრიოტული აქტის და მისი ყველანაირი გაგრძელების წინაარმდეგ გამოვიდა და ნაციონალური უსაფრთხოების სააგენტო კონტროლიდან გამოსულად მოიხსენია. სანდერსი ხშირად აკრიტიკებდა მოსმენებს ორდერის გარეშე და ამერიკელების სატელეფონო და ინტერნეტული აქტიურობის შესახებ ჩანაწერების შენახვას სათანადო პროცესების გარეშე. 2015 წლის ოქტომბრის დემოკრატიული საპრეზიდენტო დებატების დროს კანდიდატებს ჰკითხეს აზრი ედვარდ სნოუდენის წინააღმდეგ. კითხვას გმირი თუ მოღალატე სანდერსმა ასე უპასუხა: ვფიქრობ, სნოუდენი თამაშობს მნიშვნელოვან როლს ამერიკელებისთვის იმის სწავლებაში, თუ როგორ არის დარღვეული ჩვენი უფლებები. საერთოდ, მან ეს გააკეთა, მან დაარღვია კანონი, რის გამოც უნდა დაისაჯოს კიდეც, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ჩვენ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ მან ეს საგანმანათლებლო მიზნებისთვის გააკეთა.
ანაზღაურებადი შვებულება
სანდერსი გახდა ისეთი კანონების მომხრე, რომლებიც დაავალებდნენ კომპანიებს მიეცათ თავიანთი თანამშრომლებისთვის დეკრეტი, საავადმყოფოსი და შვებულება. სანდერსი ამბობს, რომ ასეთი კანონები მიღებული იქნა ყველა განვითარებულ ქვეყანაში და რომ ანაზღაურებად საავადმყოფოსი და შვებულებას დიდი გავლენა აქვს თანამშრომლებზე.
სანდერსის კანონპროექტი S.1564 გარანტირებულ ანაზღაურებად შვებულებებზე დაავალდებულებდა კომპანიებს მიეცათ ათდღიანი ანაზღაურებადი შვებულება თანამშრომლებისთვის, რომლებიც მათზე ერთი წელი მაინც მუშაობდნენ. ის იყო სენატის კანონპროექტის ერთ-ერთი ავტორი, რომელიც მისცემდა მშობლებს თორმეტკვირიან ანაზღაურებად შვებულებას ბავშვის მოსავლელად. ის ასევე საშუალებას მისცემდა თანამშრომლებს ამავე თარიღით აეღოთ შვებულება, თუ მათთვის კიბოს და სხვა სერიოზული დაავადების დიაგნოსტირება მოხდებოდა, ან კიდევ, თუ ისინი დაავადებულ ნათესავს უვლიდნენ. გარდა ამისა, ის არის სხვა კანონპროექტის ავტორი, რომელიც საშუალებას მისცემდა თანამშრომლებს აეღოთ შვიდდღიანი შვებულება პატარა დაავადების გამო.
სიკვდილით დასჯა
მთელი პოლიტიკური კარიერის მანძილზე სანდერსი სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგი იყო. 2015 წლის ოქტომბერში მან განაცხადა: „მირჩევნია, რომ ჩვენი ქვეყანა ევროპულ დემოკრატიულ ქვეყნებთან ერთად იდგეს, ვიდრე ისეთ ქვეყნებთან, როგორიც არის ჩინეთი, ირანი და საუდის არაბეთი, რომლებშიც სიკვდილით დასჯას უჭერენ მხარს.“
კანაბისის ლეგალიზაცია
სანდერსი მხარს უჭერს კანაბისის ლეგალიზაციას. თავისი პოზიცია მან 2015 წლის 28 ოქტომბერს გამოცხადა.
გენმოდიფიცირებული პროდუქტები
სანდერსი გენმოდიფიცირებული პროდუქტების წინააღმდეგ არ გამოდის, მაგრამ 2012 წელს სენატორ ბარბარა ბოქსერთან ერთად მან შეიტანა კანონპროექტი, რომლებიც უფლებას მისცემდა შტატებს საჭმლის ეტიკეტზე გმპ-ს ეტიკეტის დაკრობა მოეთხოვათ.
რასობრივი სამართლიანობა
1960-იან წლებში ჩიკაგოს უნივერსიტეტში სანდერსი იყო სამოქალაქო უფლებებისთვის ბრძოლის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1988 წელს სანდერსი მონაწილეობდა ჯესი ჯექსონის საპრეზიდენტო კამპანიაში და ამბობდა: „ჯესი ჯესქონმა, და მხოლოდ მან, გამოაჩინა საკმარისი სიმამაცე, რომელიც აუცილებელია ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემების მოსაგვარებლად.“
ლბბტ-საზოგადოება
სანდერსის მიერ 1970-ნი წლების დასაწყისში გამოქვეყნებულ წერილში მან ჰომოსექსუალიზმის წინააღმდეგ მიმართული ყველა კანონის გაუქმების ინიციატივა გამოიჩინა.
1980-იან წლებში სანდერსმა მხარი დაუჭირა ბერლინგტონში „გეების და ლესბოსელების სიამაყის დღის“ შემოღებას როგორც ქალაქის მერმა და მოაწერა ხელი რეზოლუციას, რომელშიც ხელისუფლების ყველა ორგანოს ჰომოსექსუალისტების უფლებების მხარდაჭერისკენ მოუწოდა.
წარმომადგენელთა პალატაში სანდერსა ქორწინების დაცვის კანონის წინააღმდეგ გამოვიდა. მიუხედავად ამისა, პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა კანონს ხელი 1996 წლის 21 სექტემბერს მოაწერა.
2006 წლის დისკუსიაში სანდერსმა განაცხადა, რომ მხარს უჭერდა სამოქალაქო კავშირს ერთსქესიანი წყვილებისთვის, მაგრამ არა ქორწინებას.
მიგრაცია
სანდერსი თვლის, რომ ახალი მიგრანტებისთვის უნდა შეიქმნას გზა მოქალაქეობისკენ. „მან განაცხადა, რომ აღარ აქვს აზრი რომ ასეულობით ათასმა მიგრანტმა ამ ქვეყანაში მინიმალურ ხელფასზე იმუშაოს და ამერიკელ ბავშვებს კონკურენცია გაუწიოს“. სანდერსი გასტრაბაიტერების მოწვევის პროგრამის წინააღმდეგ გამოდის და სკეპტიკურად არის განწყობილი კვალიფიცირებული მიგრანტების ვიზების მიმართ (H-1B) და ამბობს: წ„ინა წელს H1-B გასტრაბაიტერების დამსაქმებელნი იყვნენ ოფშორული კომპანიები. ეს ფირმები პასუხისმგებელნი არიან ამერიკული IT-სფეროს სამუშაო ადგილების ინდიაში და სხვა ქვეყნებში გადატანაში“. Vox-თან ინტერვნიუში სანდერსმა თავისი პოზიცია დააფიქსირა და განაცხადა,  რომ ემხრობა გახსნილ საზღვრებს და თავისი პოზიცია ასე დაახასიათა:
სახელმწიფო და ეკლესია
„გაერთიანებულმა ამერიკელებმა ეკლესიის სახელმწიფოსგან განცალკევებისთვის“ სანდერსი შეაფასეს, როგორც ეკლესიის სახელმწიფოსგან განცალკევების აქტიური მომხრე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტობის კანდიდატები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი
მაფალდა პორტუგალიელი
მაფალდა პორტუგალიელი (Mafalda de Portugal; დ. 1195 — გ. 1 მაისი, 1256) — ბურგუნდიული დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე სანშუ I-ისა და დედოფალ დულკა არაგონელის უმცროსი ასული. კასტილიის დედოფალი 1215-16 წლებში როგორც ენრიკე I-ის მეუღლე.
ადრეული წლები
მაფალდა დაიბადა 1195 წელს კოიმბრაში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე სანშუ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ დულკა არაგონელის უმცროსი ქალიშვილი. მას სახელი ბებიის, პორტუგალიის დედოფალ მაფალდა სავოიელის პატივსაცემად დაარქვეს. აღსანიშნავია, რომ მისი დების მსგავსად, ისიც უცხო სახელმწიფოს მომავალ დედოფლად მოიაზრებოდა, ამიტომაც მშობლები ბავშვობიდანვე ამზადებდნენ ამისათვის და როგორც დედოფალს ისე მიმართავდნენ. ასევე აღსანიშნავია მისი საოცრად ახლო და თბილი ურთიერთობა ძმასთან, მომავალ მეფე აფონსუ II-თან. როდესაც მაფალდა სამი წლის იყო, 1198 წელს დედამისი შავმა ჭირმა შეიწირა.
ქორწინება
მშობლების მოლოდინები გამართლდა და 1215 წელს მაფალდა პოლიტიკური მიზეზების გამო დაქორწინდა კასტილიის მეფე ენრიკე I-ზე, რითაც იგი კასტილიის დედოფალი იყო. ენრიკე მაფალდაზე ათი წლით უფროსი იყო. აღსანიშნავია, რომ ქორწინების კონსუმაცია არასდროს მომხდარა, რადგან ენრიკე ვერ იტანდა მას. შედეგად, მათ ქორწინებაში არც ბავშვი გაჩენილა, რის გამოც 1216 წელს პაპმა მათი ქორწინება ანულირებულად სცნო, მაფალდამ დაკარგა დედოფლის წოდება და პორტუგალიაში დაბრუნდა. ამ ამბიდან ერთ წელიწადში გარდაიცვალა ენრიკე.
რელიგიური ცხოვრება
უკან დაბრუნებულმა მაფალდამ დარჩენილი ცხოვრება სულიერებას მიუძღვნა, მონაზვნად აღიკვეცა და არუკას სააბატოში დასახლდა. იგი მალევე გაწევრიანდა ცისტერციანელთა ორდენში. მისმა ძმამ მას დიდი თვიური პენსია გამოუყო, რასაც იგი მთლიანად ქველმოქმედებასა და ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას ახმარდა. მისი ხელშეწყობით აშენდა ახალი ხიდები, ეკლესიები, მონასტრები და საავადმყოფოები.
დაბრუნებულმა მაფალდამ პილიგრიმად წასვლა მოისურვა და პორტუგალიის სიწმინდეების მოლოცვა გადაწყვიტა, რა დროსაც, 1256 წლის 1 მაისს, ქ. გონდომარში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს არუკას სააბატოში. 1792 წელს რომის პაპმა იგი წმინდანად შერაცხა. მაფალდას ხსენების დღეა 2 მაისი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1195 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1256 კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:კასტილიის დედოფლები
რიჩარდ სტოუნი
სერ ჯონ რიჩარდ ნიკოლას სტოუნი (დ. 30 აგვისტო, 1913 — გ. 6 დეკემბერი, 1991) — ცნობილი ბრიტანელი ეკონომისტი. მას განათლება ჰქონდა მიღებული ვესტმინსტერის სკოლაში, კემბრიჯის უნივერსიტეტში (კაიუსის და კინგის კოლეჯებში). სტოუნმა 1984 წელს მიიღო ნობელის მემორიალური პრემია ეკონომიკის მეცნიერებებში, სააღრიცხვო მოდელის შემუშავებისთვის, რომელიც შეიძლება გამოყენებულიყო ეროვნული და, მოგვიანებით, საერთაშორისო მასშტაბის ეკონომიკური საქმიანობის გასაკონტროლებლად.
ადრეული ცხოვრება
რიჩარდ სტოუნი დაიბადა ლონდონში, გაერთიანებულ სამეფოში, 1913 წლის 30 აგვისტოს. მან მიიღო ინგლისური ენის მაღალი საშუალო კლასის განათლება, როდესაც ბავშვი იყო და დადიოდა კლივედენისა და ვესტმინსტერის სკოლებში. ამასთან, მას საშუალო სკოლაში შესვლამდე არ ასწავლიდნენ მათემატიკასა და მეცნიერებას. 17 წლის ასაკში, რიჩარდი გაჰყვა თავის მამას ინდოეთში, რადგან იგი დაინიშნა მოსამართლედ ქალაქ ჩენაიში. ინდოეთში მოგზაურობის შემდეგ მან მოინახულა აზიის მრავალი ქვეყანა, მათ შორის, მალაიზია, სინგაპური და ინდონეზია. ერთი წლის განმავლობაში მოგზაურობის შემდეგ, 1931 წელს იგი დაბრუნდა ლონდონში, გონვილის კაიუს კოლეჯში, კემბრიჯში, სადაც ორი წლის განმავლობაში სწავლობდა სამართალს.
მარტი 2014
მარტი - 2014 წლის მესამე თვე. დაიწყო შაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, ორშაბათს.
პორტალი:ახალი ამბები
03 2014
რიჩარდ სტოუნი
კარიერა
1935 წელს კემბრიჯის დამთავრების შემდეგ და მეორე მსოფლიო ომამდე მუშაობდა ლონდონის ლლოიდში. ომის დროს სტოუნი მუშაობდა ჯეიმზ მეადთან, როგორც სტატისტიკოსი და ეკონომისტი ბრიტანეთის მთავრობისთვის. მთავრობის თხოვნით მათ გააანალიზეს დიდი ბრიტანეთის ეკონომიკა, რომელიც ეხმიანებოდა ერის ამჟამინდელ საერთო რესურსებს ომის დროს. სწორედ ამ დროს შეიმუშავეს ეროვნული ანგარიშების სისტემის ადრეული ვერსიები. მათმა საქმიანობამ შედეგი გამოიღო ბრიტანეთის პირველ ეროვნულ ანგარიშებში 1941 წელს.
სტოუნსა და მეადს შორის თანამშრომლობა დასრულდა 1941 წლის შემდეგ, რადგან მათი ოფისი ორ განსხვავებულად გაიყო. შემდეგ ისინი მუშაობდნენ ცალკე, ხოლო მეიდი იყო პასუხისმგებელი ეკონომიკური განყოფილებისა და ქვისთვის, ეროვნული შემოსავლისთვის. თავის ახალ ოფისში, სტატისტიკის ცენტრალური ოფისი, სტოუნი გახდა ჯონ მაინარდ კეინსის თანაშემწე. სტოუნმა დატოვა მუშაობა მთავრობაზე, როდესაც ომი დასრულდა 1945 წელს.
Rock, Paper, Shotgun
„Rock, Paper, Shotgun“ არის საკმაოდ ავტორიტეტული საიტი ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკაში, რომლის რესურსებსაც იყენებენ სხვადასხვა საიტები თუ წყაროები. .
რიჩარდ სტოუნი
კარიერა
ომის შემდეგ, სტოუნმა აკადემიური კარიერა აიღო, როდესაც ის კემბრიჯში მუშაობდა გამოყენებითი ეკონომიკის ახალი განყოფილების დირექტორად (1945–1955). როგორც რეჟისორმა, სტოუნმა დეპარტამენტს ყურადღება გაამახვილა სამეცნიერო პროგრამებზე ეკონომიკური თეორიისა და სტატისტიკური მეთოდოლოგიის შესახებ. ამ სტრატეგიამ ამ ეპოქაში მრავალი მოწინავე ეკონომისტი მიიპყრო დეპარტამენტში შესასვლელად. დეპარტამენტში რამდენიმე ღირსშესანიშნავი ნამუშევარი იყო, მაგალითად, დურბინი და უოტსონი, ეკონომეტრიაში სერიული კორელაციის ტესტირების შესახებ, ხოლო ალან პერსი და დერკ როუ მოთხოვნის ანალიზზე. ამ პირობამ DAE გახადა ერთ-ერთი წამყვანი რაოდენობრივი ეკონომიკური კვლევითი ცენტრი მსოფლიოში თავისი ეპოქაში. თავად სტოუნს ბევრი პროექტი ჰქონდა DAE- ში: ეროვნული ბუღალტრული აღრიცხვა, სადაც იგი მუშაობდა აგატა ჩაპმენის, როგორც სამეცნიერო თანამშრომლის, მომხმარებელთა მოთხოვნილების ანალიზისა და სოციო-დემოგრაფიული ანგარიშის სისტემის შესახებ.