cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფილიპინების კლიმატი
ტენიანობა
ფილიპინებში ფარდობითი ტენიანობის მაჩვენებელი მაღალია. ჰაერში ორთქლისა და ტენის მაღალი კონცენტრაცია ტემპერატურას კიდევ უფრო ცხელს ხდის. ტენიანობაზე დიდ გავლენას ახდენს ზღვები, რომლებიც ქვეყანას გარს აკრავენ, ქარები, რომლებიც წლის სეზონების მიხედვით განსხვავდება და უხვი ნალექი, რაც ტროპიკული ქვეყნებისთვისაა დამახასიათებელი. ტენიანობის მაღალი მაჩვენებელი მთელი წლის მანძილზე თითქმის ყველა კუნძულზე ფიქსირდება, რაც არქიპელაგის ირგვლივ ზღვების მდებარეობითაა განპირობებული, ხოლო ქარები და ნალექიანობა წელიწადის სხვადასხვა დროს არქიპელაგის სხვადასხვა რეგიონზე სხვადასხვაგვარ გავლენას ახდენს.
სეზონები
ფილიპინებში ორი მთავარი სეზონია გამოკვეთილი:
სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების კლიმატი კატეგორია:ფილიპინების გეოგრაფია
Dorymyrmex goetschi
Dorymyrmex goetschi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სკორპენისმაგვარნი
სკორპენისმაგვარნი (Scorpaenoidei) — სხივფარფლიანი თევზების ქვერიგი სკორპენისნაირთა რიგისა.
სკორპენისნაირთა რიგზე ფუნდამენტური ნაშრომი ეკუთვნის კ. მაცუბარას (1943), რომელმაც პირველმა გამოაქვეყნა რიგის სისტემატიკური განხილვა, მ.შ. Scorpaenoidei-ს ქვერიგის მდგომარეობა და ნათესაური კავშირები მის წევრებს შორის. შემდგომ ნაშრომებში სკორპენისებრთა ოჯახი გაყვეს და 11 ოჯახი Scorpaenoidei-ს ქვერიგში გააერთიანეს. სხვა ავტორებთან ქვერიგში 20 ოჯახი იყო გაერთიანებული. „მსოფლიოს თევზების“ მე-5 გამოცემაში ქვერიგი აერთიანებს 6 ოჯახს, 90-მდე გვარს და 513 სახეობას. ზოგიერთი წყარო ქვერიგს ქორჭილასნაირთა რიგის ნაწილად განიხილავს.
კლასიფიკაცია
მინი|[[Neosebastes thetidis]] მინი|[[Sebastes atrovirens]]
სქოლიო
კატეგორია:სკორპენისნაირნი
ვილნიუსი
ვილნიუსი (ლიეტ. Vilnius) — ლიეტუვის რესპუბლიკის დედაქალაქი, დაარსდა 1353 წელს აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, იქ სადაც მდინარე ნერისს მარცხენა მხრიდან მდინარე ვილია შეერთვის. თავად, ქალაქის სახელიც ამ მდინარისგან წარმოდგება და ნიშნავს „ქალაქს ვილიაზე“. იგი ევროპის შუაგულში მდებარეობს. ევროპის გეოგრაფიული ცენტრი ვილნიუსის ცენტრიდან სულ 26 კილომეტრის დაშორებითა ჩრდილოეთით. ქალაქის ტერიტორიაზე 700 275 ადამიანი ცხოვრობს.
ეტიმოლოგია
ქალაქის სახელწოდება სათავეს იღებს მდინარე ვილნიასაგან. ქალაქის სახელწოდება სხვადასხვა ენაზე სხვადასხვანაირად ჟღერს. პოლონურად მას ვილნო (Wilno), ბელარუსულად ვილნია (Вiльня), გერმანულად ვილნა (Wilna), უკრაინულად ვილნო (Вільно) და იდიშურად ვილნე (ווילנע‎) ჰქვია. ქალაქის რუსული სახელი რუსეთს იმპერიის დროს ვილნა (Вильна) იყო.  ამჟამად ვილნიუსი (Вильнюс) გამოიყენება, ვილნა, როგორც ქალაქის სახელწოდება გამოიყენებოდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობასა და პოლონეთის მეორე რესპუბლიკაში, სადაც ვილნიუსს მნიშვნელოვანი სტატუსი ჰქონდა. სახელწოდება ვილნა ამჟამად რამდენიმე ენაშიღაა შემორჩენილი. მათ შორისაა: ფრანგული, ფინური, პორტუგალიური, ესპანური და ებრაული ენები.
ისტორია
ვილნიუსის დაარსებას ლეგენდა მისტიურ საბურველში ხვევს. იგი მოგვითხრობს რომ ერთხელაც ლიტვის დიდ ჰერცოგს, გედიმინასს შვენტარაგიოს წმინდა ველზე ნადირობისას როგორ შემოაღამდა და ღამის გათევა წმინდა ბორცვის ძირს გადაწყვიტა. (ამ დროს ლიტველები კვლავ  წარმართულ კულტებს ეთაყვანებოდნენ). ძილში კი ესიზმრა წმინდა ბორცვის თავზე მდგომი რკინის მგელი, რომელიც ათასობით მგლის ხმის დარი ხმით ყმუოდა. მისანმა ჰერცოგს ასე აუხსნა ნანახის მნიშვნელობა - მას უნდა დაეარსებინა ქალაქი, რომელიც რკინის მგელივით ძლიერი იქნებოდა, მისი დიდების ხმა შორს გავარდებოდა ამ რკინის მგლის ხმის მსგავსად. ამ ქალაქს ათასობით მოქალაქე ეყოლებოდა, ზუსტად ისევე, როგორც რკინის მგლის ხმა ათასობით ხმას მოიცავდა.
და დაარსდა კიდევაც ახალი ქალაქი, ლიტვის მესამე და საბოლოო დედაქალაქი ვილნიუსი, რომლის უმთავრესი და ერთ-ერთი სიმბოლო დღესაც ბორცვის თავზე მდგარი რკინის მგელია, ცას რომ შეჰყმუის... თუმცა ისტორიკოსები შედარებით ბანალურად ხსნიან ქალაქის დაარსების საკითხებს. საქმე იმაში მდგომარეობს, რომ XIII საუკუნიდან იწყება ტევტონთა ორდენის აგრესიული ექსპანსია ბალტიისპირულ მიწებზე და ლიტვის მმართველები იძულებულები ხდებიან თავიანთი რეზიდენცია უფრო აღმოსავლეთით გადაიტანონ - დააშორონ სახიფათო დასავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ საზღვარს. თანაც პრუსიიდან მომავალი ტევტონთა რაინდებისთვის ვილნიუსამდე მისავლელი გზა იმ პერიოდში არცთუ მანდამაინც კომფორტულობით გამოირჩევა. მათ უნდა გადალახონ თვალუწვდენელი ტრამალები, დაბურული და უღრანი ტყეები, გაუვალი და ყოველგვარი ქვეწარმავლით და შხამიანი ანაორთქლებით გაჟღენთილი ჭაობები. ამდენად, ეს ბუნებრივი ფარები ვილნიუსს საუკეთესოდ ემსახურებოდა დასაცავად. გარდა ამისა თავად ქალაქის დაარსების მიკროუბანიც, ნერისისა და ვილიას შესართავიც სტრატეგიული (იმ დროის თვალსაზრისით) გამოირჩევა. წმინდა გორა და სხვა ბორცვები შეერთების ადგილს თავს დაჰყურებენს და მეტ-ნაკლებად, წარმატებით შესაძლებელია მათთან თავის შეფარება. წმინდა ბორცვის ქვევით კი შვენტარაგიოს ფართო ვაკე იშლება, სადაც ადვილი ჩასატარებელია სამხედრო მანევრები.
ვილნიუსი, თავის ორ წინამორბედზე, კერნავესა და ტრაკაიზე აღმოსავლეთით მდებარეობს. თუმცა დღეს, ვილნიუსის არნახული ტერიტორიული გაფართოების შესაბამისად კერნავე და განსაკუთრებით ტრაკაი ლამის მის გარეუბნებად იქცნენ. ვილნიუსისთვის არანაკლებ დასაცავ ძალას მათი ციხე-სიმაგრეები (განსაკუთრებით ტრაკაის ცნობილი კომპლექსი) წარმოადგენდა და ისინიც ფაქტობრივად ვილნიუსის დასავლეთ ფორპოსტებად იქცნენ. თუმცა ყოველივე ზემოთქმული ცხადია არ უნდა გავიგოთ ისე, რომ ვილნიუსს დასავლეთიდან მტერი არასოდეს მოსდგომოდეს. ტევტონთა ორდენის არმიებს მრავალჯერ გაუნადგურებიათ ვილნიუსი, მაგრამ იგი ფერფლიდან აღმდგარი კვლავ იკლებდა სასიცოცხლო ძალას. უკანასკნელი სამხედრო დარტყმა ქალაქს მეორე მსოფლიო ომის წლებში მიადგა, როცა ფაშისტმა და საბჭოთა არმიებმა დიდი მორიდება არ გამოიჩინეს ლიტვის დედაქალაქის მიმართ. თუმცა ობიექტურობა მოითხოვს ვაღიაროთ, რომ ვილნიუსს ვარშავის ცნობილი ტრაგიკული ბედი არ გაუზიარებია და საფუძვლებამდე არ განადგურებულა.
ახალდაარსებულმა ქალაქმა სწრაფი ტემპებით იწყო ზრდა-გაფართოება. ისტორიულ წყაროებში ცნობილია, რომ დიდმა ჰერცოგმა გედემინასმა, ვილნიუსის დამაარსებელმა თუ როგორ გაუგზავნა თხოვნა და მოწოდება დასავლელ და აღმოსავლელ ევროპელ ვაჭრებს და ხელოსნებს, დიპლომატიურ თუ სასულიერო მისიებს კონტაქტები დაემყარებინათ ლიტვის ახალ დედაქალაქთან; რომელიც მათ უფლებების დაცვას, პრივილეგიებს, სითბოთი მიღებას და საერთოდ, ყველანაირ საუკეთესო პირობებს სთავაზობდა. შედეგმაც არ დააყოვნა და სულ მალე ვილნიუსი აღმოსავლეთ ევროპის ერთ-ერთ ცნობილ ქალაქად გვევლინება. ვილნიუსის პოლიტიკურ, მატერიალურ-ეკონომიკურ და კულტურულ-საგანმანათლებლო წინსვლას მისთვის ე.წ. „მაგდებურგის სამართლის“ გადაცემამაც შეუწყო ხელი. ეს სისტემა წარმოადგენდა ევროპის გარკვეულ ქალაქთა ალიანს (ცნობილ ჰანზის კავშირის ანალოგს, სადაც ლიტვის მეორე ქალაქი - კაუნასიც შედიოდა), რომელთაშორისაც განსაკუთრებული ურთიერთობა მყარდებოდა ადამიანის მოღვაწეობის ყველა სფეროში. მაგრამ ვილნიუსისთვის ყველაზე მთავარი მოვლება მაინც დედაქალაქის სტატუსი იყო. ამიერიდან მას უნდა ეკისრა მთელი ქვეყნის მესაჭეობა, მისთვის გულის და ტვინის ფუნქციების შესრულება. უნდა ითქვას, რომ პროვინციებმაც სცნეს ახალი დედაქალაქი და ვილნიუსმაც მალე მთელი ქვეყნის სიყვარულიც დაიმსახუროს. ახლაც ხშირია გამოთქმა, რომ „დაე, განადგურდეს მთელი ლიტვა, მაგრამ ვილნიუსიდან ერთი აგური მაინც გადარჩეს!“
თუმცა ვილნიუსმა შემდეგ დაკარგა დედაქალაქის ფუნქცია. უფრო სწორად იგი, ასე ვთქვათ, მეორე დედაქალაქი გახდა ახალი ევროპული მოვლენის - ჟეჩ-პოსპოლიტასი, ახალი ორერთიანი სახელმწიფოსი, რომელიც XV საუკუნეში ლუბლიანას უნიის ძალით პოლონეთმა და ლიტვამ შექმნეს. ამჯერად ვილნიუსი სახელმწიფოს ახალი მოსახლეებისთვის - პოლონელებისთვისაც ისეთივე ძვირფასი გახდა, როგორიც იყო ის ლიტველთათვის. ცნობილია, რომ XIX საუკუნეში ვილნიუსში დაიბადა და მის უნივერსიტეტში სწავლობდა დიდი პოლონელი მწერალი ადამ მიცკევიჩი. რომელსაც პოლონელებმა 1919– 1939 წლებში ვილნიუსის ოკუპაციისას ვილნიუსში ძეგლი დაუდგეს. ხოლო როდესაც ვილნიუსი კვლავ ლიტვას დაუბრუნდა, მავანმა და მავანმა მისი დემონატაჟი მოითხოვა, მაგრამ თავად ლიტველები შეეწინააღმდეგნენ ამ ბარბაროსულ აქტს და დღეს დიდი პოლონელი მოღვაწის ძეგლი კვლავ ამშვენებს ვილნიუსის ძველ უბანს. მეტიც, საბჭოთა ეპოქაში, თავად ლიტველებმა ძეგლთან იქვე განალაგეს ბარელიეფები, რომელიც მიცკევიჩის ცნობილი პოემის „პან ტადეუშის“ სიუჟეტებს ასახავს.
1998 წლის 1 აპრილს ვილნიუსში დაარსდა ხელოვანების დამოუკიდებელი რესპუბლიკა უჟუპისის რესპუბლიკა საკუთარი დროშით, ჰიმნით, კონსტიტუციით, მთავრობითა და პრეზიდენტით.
2009 წელს, ავსტრიის ქალაქ ლინცთან ერთად ვილნიუსს პატივი ექნება უმასპინძლოს პანევროპულ კულტურის დღეებს. ამ გრანდიოზულ მოვლენას ადეკვატური ასახვა ექნება ვილნიუსისთვის. იგი ავსტრიის ქალაქ ლინცთან ერთად ევროპის დედაქალაქად გამოცხადდება 2009 წლისთვის.
გეოგრაფია
ვილნიუსი მდებარეობს მდინარე ვილნასა და ნერის შორის.
ბევრ ქვეყანას სურს რომ ევროპის ცენტრი მათი ქვეყნის ტერიტორიაზე მდებარეობდეს, თუმცა გინენის რეკორდების წიგნის მიხედვით ევროპის ცენტრი ლიეტუვას ტერიტორიაზე, ვილნიუსის მახლობლად მდებარეობს.
ვილნიუსი 312 კმ-ით შორსაა ბალტიის ზღვის სანაპიროზე მდებარე ქალაქ კლაიპედადან.
ვილნიუსის ტერიტორია 402 კვ. კილომეტრია. შენობებს ქალაქის 29.1 % უკავია, მწვანე საფარს 68.8 %, წყალს 2.1 %
კლიმატი
ვილნიუსში ნოტიო კონტინენტური კლიმატია. მარჯვნივ|frameless|273x273პქ მარჯვნივ|frameless|188x188პქ|წმინდა ანას სახელობის ტაძარი
რელიგია
უკვე XVII საუკუნის დასაწყისში ვილნიუსი ცნობილი იყო როგორც მულტირელიგიური ქალაქი. 1600 წელს სამუელ ლევკენორმა თავის წიგნში ვილნიუსის მაცხოვრებლების რელიგიის შესახებაც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ქალაქში ცხოვრობდნენ კათოლიკეები, მართლმადიდებლები, ლუთერანები, ებრაელები და თათარი მუსლიმები.
არქიტექტურა
ძველი ვილნიუსი ქალაქის ამჟამინდელ ცენტრს წარმოადგენს, რომლის ფართობიც 3.6 კვ. კმ-ია. მიმდებარე ტერიტორიის ისტორია ნეოლითის ხანიდან იწყება. თავდაპირველი დასახლება მცირე ზომის ქალაქად XIII საუკუნეში ჩამოყალიბდა. 1323 წლით თარღდება პირველი ჩანაწერი, სადაც ვილნა, როგორც ქალაქი მოხსენიებულია. ის ლიტვის დიდი სამთავროს დედაქალაქს წარმოადგენდა. ამ პერიოდში ქალაქს აგურის რამდენიმე შენობა ჰქონდა. XV საუკუნისათვის ლიტვის დიდი სამთავრო ევროპის ერთ-ერთ უდიდეს და უძლიერეს სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, რომლის ტერიტორიაც ბალტიის ზღვიდან შავ ზღვამდე ტერიტორიას (თანამედროვე ბელარუსის, უკრაინისა და რუსეთის) მოიცავდა. ისტორიული ცენტის ტერიტორია მოიცავს სამ ციხესიმაგრეს (დიდ, მცირე და მრუდ) და ტერიტორიას, სადაც წარსულში ვილნიუსის კედელი უნდა ყოფილიყო. ქუჩები შუა საუკუნეებით თარიღდება, რომლებსაც აქვს პატარა, ვიწრო ქუჩები. დიდი მოედნები გვიანდელ პერიოდში უნდა განვითარებულიყო.
ისტორიული შენობები სხვადასხვა სტილშია აშენებული. მათ შორისაა გოტიკური არქიტექტურა (წმინდა ანას სახელობის ტაძარი); რენესანსის არქიტექტურა (ლიტვის დიდი სამთავროს სასახლე), ბაროკოს სტილი (წმინა პეტრესა და პავლეს ტაძარი; ვილნიუსის უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი), კლასიკური არქიტექტურა (ვილნიუსის კათედრალი, შუაზელიაის სასახლე, ვერკიაის სასახლე).
დემოგრაფია
ვილნიუსს მრავალწლიანი დემოგრაფიის ისტორია აქვს. უძველესი დასახლებები აქ ძვ. წ. 10 000 წლით თარიღდება. ახ. წ. 1000 წელს თანამედროვე ვილნიუსის რამდენიმე უბანში დიდი დასახლებები შეიქმნა. მოგვიანებით ვილნიუსი ლიტვის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. მეფე მინდაუგასმა ლიეტუვაში პირველი კათოლიკური ტაძარი სწორედ ვილნიუსში ააგო. ქალაქმა განვითარება XIII საუკუნეში დაიწყო.
ვილნიუსმა განვითარება დაიწყო, როგორც მულტიკულტურულმა ქალაქმა. XIV საუკუნის წყაროებში ვილნიუსი მოხსენიებულია, როგორც დიდებული ქალაქი.
სქოლიო
*
All Nightmare Long
All Nightmare Long — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეხუთე სინგლი და მეხუთე სიმღერა მათივე 2008 წლის სტუდიური ალბომიდან Death Magnetic. სინგლი გამოვიდა 2008 წლის 15 სექტემბერს. სიმღერა გამოყენებული იქნა WWE-ს მიერ თემად ღონისძიებაზე No Mercy 2008, სიმღერას ჯგუფი Drop-D ტიუნინგით უკრავს.
მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეოს პრემიერა, რომლის რეჟისორიცაა რობერტ შობერი, შედგა 2008 წლის 7 დეკემბერს მეტალიკის ოფიციალურ საიტსა და Yahoo Video-ზე. ვიდეოში, რომელშიც ჯგუფის წევრები არ ჩანან, ასახულია 1908 წლის ისტორიული მოვლენის — ტუნგუსკის მეტეორიტის ჩამოვარდნის ალტერნატიული ისტორია ფსევდოდოკუმენტურ სტილში. იგი ასახავს ამ ფაქტის შემდგომ განვითარებულ შეთხზულ მოვლენებს, როდესაც საბჭოთა კავშირის მეცნიერები აღმოაჩენენ სპორებს არამიწიერი არსებისა, რომელიც წააგავდა პატარა უვნებელ ბრონირებულ ჭიას.
გამოცემის ვერსიები
სინგლი ხელმისაწვდომია სამ სხვადასხვა გამოცემაში. პირველი გამოცემა გამოვიდა ციფრული პაკეტის სახით და მოიცავდა სიმღერის ალბომისეულ ვერსიას სიმღერების Wherever I May Roam და Master of Puppets საკონცერტო ვერსიების თანხლებით, რომლებიც ჩაწერილია 2008 წლის სექტემბერს ბერლინში. მეორე გამოცემა, რომელსაც ხმისჩამწერი კომპანია J card-ს უწოდებს, მოიცავს ასევე All Nightmare Long-ის სტუდიურ ჩანაწერს სიმღერების Blackened და Seek & Destroy საკონცერტო ვერსიების თანხლებით, რომლებიც ასევე ბერლინის კონცერტზეა ჩაწერილი. მესამე ვერსია მოიცავს სიმღერას DVD-ზე, ათ წუთიან დოკუმენტურ ფილმს, რომელიც ასახავს ჯგუფის მიერ გატარებულ დღეებს ბერლინში, ოცწუთიან საკონცერტო ჩანაწერს იმ ღამის ალბომის გამოშვებისადმი მიძღვნილი წვეულებიდან და თხუთმეტწუთიან ჩანაწერს Rock Im Park-ის ტიუნინგის ოთახიდან.
სიმღერების სია
2008 წლის CD სინგლი (გერმანია: Vertigo 1794011)
2008 წლის CD სინგლი (გერმანია: Vertigo 1794211)
2008 წლის DVD სინგლი (გერმანია: Vertigo 1794213)
2008 წლის SHM-CD EP (იაპონია: Vertigo UICR-9031)
2009 წლის მაქსი სინგლი (ავსტრალია: Vertigo 1794216)
სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის სინგლები კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები
ჯონ ბონემი
ჯონ ჰენრი „ბონზო“ ბონემი (John Henry Bonzo Bonham) იყო ინგლისელი მუსიკოსი, ჯგუფ ლედ ზეპელინის წევრი. იგი დაიბადა 1948 წლის 31 მაისს, ინგლისში. ბავშვობიდან მას უყვარდა სამზარეულოში ტაფებზე ქვების ბრახუნი. როდესაც ჯონი 10 წლის გახდა, მამამ პირველი დასარტყმელი საკრავი უყიდა. 18 წლის ის უკვე პროფესიონალი მედოლე იყო, ამ პერიოდში მან თავის ცხოვრება დაუკავშირა იმ ადამიანს, რომელთანაც მთელი ცხოვრება გაატარა.
ბონემის დაღუპვა
ჯონი ტრაგიკულად დაიღუპა 1980 წლის 25 სექტემბერს. რესტორანში შესულმა ბონემმა დალია თექვსმეტი 400 მილილიტრიანი ჭიქა არაყი და დააყოლა ხორცის დიდი ნაჭერი. ამ ყველაფრის შემდეგ მან კვლავაც განაგრძო საუზმის მირთმევა. სტუდიაში მისული ბონემი კვლავ სვამდა. გვიან საღამოს ყველამ გადაინაცვლა პეიჯის სახლში, უინდზორში. შუაღამისას ბონემს ჩაეძინა. იგი ასწიეს და გადაიტანეს საწოლში. მეორე დილით იგი მკვდარი იპოვა ჯონ პოლ ჯოუნსმა.
ბონემი 32 წლის ასაკში დაიღუპა. სიკვდილის მიზეზად დასახელდა ნარწყევის შედეგად შექმნილი ასფიქსია. სხეულის გაკვეთის შედეგად ნარკოტიკული ნივთიერებები ბონემის სხეულში არ აღმოჩნდა.
ბონემის დაღუპვა იქცა ლედ ზეპელინის დაშლის მთავარ მიზეზად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მედოლეები კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:ლედ ზეპელინის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მუსიკოსები
Carebara bicarinata
Carebara bicarinata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Carebara-ს გვარიდან.
რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონი
მინი|300პქ| რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის მონაკვეთი ჯაბა ლაბაძის ფოტო რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონი — კავკასიონის სამხრეთის კალთის მონაკვეთი ძირითადად მდინარე რიონის აუზის ფარგლებში. ჩრდილოეთი საზღვარია კავკასიონის მთავარი ქედი მწვერვალი ფასისმთიდან (დასავლეთით) მწვერვალ ზეკარამდე (აღმოსავლეთით), სამხრეთით — ხვამლის მასივისა და რაჭის ქედის სამხრეთი კალთის ძირი. აღმოსავლეთით მასში შემოდის მდინარეების ჯეჯორისა და ღარულის ზემო აუზები. დასავლეთ და ჩრდილოეთ-დასავლეთი საზღვარი ჯერ ლეჩხუმის ქედია, შემდეგ მდინარეების ცხენისწყლისა და რიონ-ლაჯანურას წყალგამყოფი.
რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის მთავარი ქედი აგებულია კამბრიუმისწინა და პალეოზოური გრანიტოიდებით, გნაისებითა და კრისტალური ფიქლებით. დანარჩენი ტერიტორია — იურული, ცარცული და მესამეული ნალექებით (თიხაფიქლები, ქვიშაქვები, პორფირიტული წყება, კირქვები, კონგლომერატები). რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის უმთავრესი ოროგრაფიული ერთულებია: კავკასიონის მთავარი ქედი, აგრეთვე გვერდითი ქედები: ლეჩხუმის, რაჭის, შოდა-კედელას ქედი და მათი მრავალრიცხოვანი განტოტებები, რაჭისა და შაორის ქვებულები. კავკასიონის მთავარ ქედზე, აგრეთვე ლეჩხუმის, შოდისა და კედლის ქედებზე ჩამოყალიბებულია მაღალმთიანი, ალპური ტიპის რელიეფი, შემონახულია ძველი გამყინვარების კვლები. რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის დანარჩენი, უმეტესი ნაწილის რელიეფი შექმნილია მდინარეული ეროზიით. რელიეფის თანამედროვე სახის ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვანი როლი ეკუთვნის მეწყრულ და კარსტულ პროცესებს. რელიეფის კარსტული ფორმებია რაჭის ქედზე, ხვამლის მასივზე, მდინარეების ჭანჭახისა და ჯეჯორის ხეობებში და სხვაგან.
რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონი ზღვის სუბტროპიკული ნოტიო ჰავის ოლქში მდებარეობს და ხასიათდება ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობით, დაწყებული საკმაოდ ნოტიო, ზომიერად ცივზამთრიანი და შედარებით მშრალი ცხელზაფხულიანი ჰავიდან (დაბალ მთებში) დამთავრებული მუდმივი უხვთოვლიანი და მყინვარებიანი მაღალმთიანი ნოტიო ჰავით (მაღალ მთებში). მთავარი მდინარე რიონი, შენაკადები, მარცხენა: ზოფხიტურა, ჩეშურა, ჭანჭახი, ღარულა, ჯეჯორა, კრიხულა, შარეულა, ლეხიდარი და სხვა. მარჯვენა: საკაურა, ლუხუნი, რიცეულა, ლაჯანურა და სხვა. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარში. რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე არის ტბები: ქვედის ტბა, ჭელიაღელე, სასვანოტბა, დევის ტბა, შავი ტბა; ხელოვნური წყალსაცავები: შაორის, ტყიბულის, ლაჯანურის, მინერალური წყაროებია შოვში, უწერაში და სხვა. რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის მყინვარებია: ზოფხიტო, ლაბოდა, კირტიშო, ბოყო, ედენა და ბუბა.
დაბალმთიან ზონაში ტყის ყომრალ და ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებზე შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეებია (მუხა, რცხილა, წიფელი, წაბლი და სხვა) მარადმწვანე ქვეტყით. ამავე ნიადაგებზე საშუალმთის ზონაში გაბატონებულია რცხილნარ-წიფლნარი და წიფლნარი. ტყის ზედა სარტყლის გაეწრებულ ყომრალ და ზოგან ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებზე მუქწიწვიანი ტყეებია (ნაძვი, სოჭი), აქა-იქ ფიჭვნარიც. მთის მდელოს ნიადაგებზე სუბალპური და ალპური ბუჩქნარი და მდელოებია, დიდი მდინარეების გასწვრივ ალუვიური ნიადაგებია, რომლებიც უმთავრესად კულტურულ მცენარეებს უკავია. რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე გაბატონებულია 3 ტიპის ლანდშაფტი: ნოტიოჰავიანი მთა-ტყის (რამდენიმე სახის, მათ შორის კარსტული), მთა-მდელოს (სუბალპური და ალპური ქვეტიპებით, ზოგან კარსტული) და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიონის მთები
NGC 524
NGC 524 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 4 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Dorymyrmex grandulus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძირულა
სქოლიო
კატეგორია:ყვირილის შენაკადები კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ძირულა
საფერშეთი
საფერშეთი — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს ალევის ქედზე. სიმაღლე 2602 მ. აგებულია ცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. მთის თხემი შემოსილია სუბალპური მდელოებით, კალთები — ფართოფოთლოვანი ტყით.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
გორგანი (ირანი)
გორგანი — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში, გულისტანის ოსტანში. 2005 წლის მონაცემებით 244.955 მცხოვრები. რკინიგზითა და საავტომობილო გზით უკავშირდება ნავსადგურ ბენდერ-შაჰსა და თეირანს. ბამბასაწმენდი, ბრინჯსაცეხვი, ზეთსახდელი პატარა ქარხნები, ხელოსნურ-კუსტარული წარმოება.
ქალაქის მახლობლად მდებარეობს ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. III-II ათასწლეულები) ნამოსახლარი თურანთეფე, რომელიც შედგება რამდენიმე ბორცვისაგან, ცენტრალური ბორცვის სიმაღლე 34 მ აღწევს. ძვ. წ. III-II ათასწლეულის მიჯნაზე გორგანი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კასპიისპირეთის მნიშვნელოვანი ცენტრი ყოფილა. გათხრების დროს აღმოჩნდა სამეურნეო მორგვზე დამზადებული რუხპრიალა ლერამიკა, ქალის ტერაკოტული ქანდაკებანი, ბრინჯაოს შუბისპირები. XIX საუკუნეში თურანთეზე აღმოჩენილ განზში საყურადღებოა ოქროს თასი, რომელზეც გამოსახული არიან გრძელსამოსიანი ადამიანები. გამოსახულებები მოგვაგონებენ ძვ. შუმერისა და ელამის მკვიდრთ. აღმოჩენები ახლოს დგას ჰისარისა და შაჰთეფეს მასალებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
ალჟირი
thumb|right|ჯემილას რომაული თეატრი
ეგვიპტე
thumb|right|ალ-რაფაის მეცეთი კაიროში thumb|right|გიზის პირამიდები
იორდანია
right|150px|thumb|პეტრა
ლიბანი
thumb|ბაალბექი
მავრიტანია
thumb|right|უადანის ქსარი
მაროკო
thumb|right|აით-ბენ-ჰადუ
ომანი
thumb|right|ბაჰლა ფორტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის სია
სიემომისლი
სიემომისლი (Siemomysł) — ნახევრად ლეგენდარული პოლიანთა მთავარი პიასტების დინასტიიდან, ის ცნობილია მხოლოდ გალ ანონიმის ქრონიკების მიხედვით, რომლის მიხედვით მან ტახტი მიიღო მამის სიკვდილის მერე. ის იყო სინამდვილეში არსებული მთავარ მიეშკო I-ის მამა და «სამჯერ უფრო მაღლა ასწია წინაპართა ხსოვნა მისი კეთილშობილებით და ღირსებით».
სიემომისლის ისტორიულობაში როგორც სხვა პიასტებისა რომლებიც მიეშკო I-მდე იყვნენ, ეჭვი შეაქვთ. ამ ბოლო დრომდე პოლონელი ისტორიკოსები მას უწოდებდნენ Ziemomysł (ეს ფორმა გავრცელდა პოპულარული ნაწარმოების «პიასტების გენიოლოგია» - ოსვალდ ბალცერი (1895) გავლენით), მაგრამ ბოლო დროს ბოლო კვლევების შედეგად მისი სახელი დააზუსტეს - Siemomysł. ეს სხვანაირად კითხვა დაკავშირებულია იმასთან რომ ადრე სახელის ეტიმოლოგიას უკავშირებდნენ მნიშვნელობას «მიწაზე მოფიქრალს», ამ დროს როდესაც სახელის წარმოშობა დაკავშირებულია სლავური სიტყვიდან «семя» - ოჯახი, ჯილაგი, გვარი.
მისი ცხოვრებისა და მმართველობის წლები არაა ცნობილი. ჰიპოტეტურად ის უნდა დაბადებულიყო მიახლოებით 930 წ. (ზოგი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ სიემომისლის მმართველობა ძალიან მოკლე იყო, ხოლო თვითონ დაიბადა მიახლოებით 950 წ.). სიემომისლს ჩვეულებრივ მიაწერენ პოლიანთა, გოპლიანთა და მაზოველების მიწების გაერთიანებას, თუმცა არ გამორიცხავენ, რომ ეს მომხდარიყო მისი მამის მმართველობის დროს. ჰენრიხ ლოვმიანსკის ჰიპოთეზის მიხედვით, 954 წ. სიემომისლმა მხარი დაუჭირა უკრანების ტომების აჯანყებას გერმანელების წინააღმდეგ.
მთავრის ცოლის (ან ცოლების) სახელი არაა ცნობილი. ერთი ვერსიით, მისი მეუღლე იყო ლიახების მთავრის ვლოდისლავის ქალიშვილი ამასთან წყაროების ნაკლებობა არ იძლევა საშუალებას ითქვას რომ ეს ვერსია უტყუარია. ჩეხი ქრონიკის ვაცლავ გაეკის მიხედვით, მიეშკო I-ის დედა იყო გორკა, რომლის სახელი სხვა წყაროებში არ გვხვდება, მაგრამ ამ ცნობის საეჭვოება ჯერ კიდევ ბალცერმა აღნიშნა.
ცნობილია სიემომისლის სამი ვაჟიშვილის შესახებ. ალბათ უფროსი იყო - მიეშკო, რომელიც გახდა მთავარი მამის სიკვდილის შემდეგ, თუმცა უფროსი შეიძლება ყოფილიყო 964 ან 965 წლებში გარდაცვლილი (ბალცერის მიხედვით, 963 წ.) ვაჟი რომლის სახელი უცნობია. სიემომისლის უმცროსი ვაჟი იყო ჩტიბორი.
ოსვალდ ბალცერი თავის ნაწარმოებში «პიასტების გენეოლოგიაში» სიემომისლს მიაწერს ვაჟს პროკუის, რომელსაც, როგორც ეხლაა მიღებული, არ ააქვს კავშირი პიასტების დინასტიასთან, და ქალიშვილს ადელაიდას, ლეგენდარულ «თეთრ მთავრის ქალს» — ადრეულ პოლონურ ისტორიოგრაფიაში პოპულარული სახე.
შენიშვნები
კატეგორია:პიასტები
აგუიმესი
აგუიმესი (Agüimes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 79,28 კმ². მოსახლეობა — 31 619 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
მეტამორფოზები (პოემა)
thumb|ჯორჯ სანდის მიერ რედაქტირებული გამოცემის გარეკანი
ალექსანდრე ებრალიძე
მინი|220პქ|ალექსანდრე ებრალიძე ალექსანდრე იოსების-ძე ებრალიძე (Александр Иосифович Эбралидзе; დ. 20 ივნისი, 1955, ბათუმი) — ქართული წარმომავლობის რუსი ბიზნესმენი. ღსს „ტალიონის“ გენერალური დირექტორი, ქართველ ხალხთა მსოფლიო კონგრესის პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1955 წელს ბათუმში. დედა — მათემატიკის მასწავლებელი, მამა — რუსული ენისა და ლიტერატურის, ისტორიის. ბავშვობიდან აქტიურად იყო სპორტით დაკავებული - კრივითა და შტანგით. 1971 წელს, სკოლის დამთავრების შემდეგ გადასახლდა რუსეთში.
საბაზისო განათლება — ისტორიული – მიიღო რუსეთის ა. ი. ჰერცენის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. მეორე განათლება — იურიდიული — მიღებული აქვს სანქტ-პეტერბურგის იურიდიულ აკადემიაში.
1992 წელს დააარსა ღსს ”ჰუმანიტარული და საქმიანი თანამშრომლობის ცენტრი”, ამჟამად ღსს ”ტალიონი”, რომლის გენერალური დირექტორიც ამჟამად არის. კომპანია დაკავებულა დეველოპერული, სარესტორნო, ტურისტული და გამომცემლობითი საქმიანობით. წარმატებით განახორციელა სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრის შენობების რეკონსტრუქციისა და აღდგენის, მათ შორის ელისეევის სახლისა და შერემეტიევოს სასახლის, პროექტები, აქტიურადაა დაკავებული ოსტერმან-ტოლსტოის სასახლის რეკონსტრუქციით. ყველა რეკონსტრუირებულმა შენობამ სრულად შეინარჩუნა თავისი ისტორიული არქიტექტურა და ინტერიერი. ტვერის რაიონის ქ. ტორჟოკში დააარსა ხე-ტყის გადამამუშავებელი ინოვაციური საწარმო LVL -პანელების წარმოებისათვის.
სრულიად რუსეთის ისტორიულ-ლიტერატურული პრემიის ”ალექსანდრე ნეველის” დამფუძნებელი, სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში პეტრე ბაგრატიონისათვის ძეგლის დადგმის ინიციატორი და სპონსორი.
ჰყავს ცოლი, ორი ქალიშვილი და სამი შვილიშვილი.
პოლიტიკური მოღვაწეობა
2009 წლის თებერვალში ალექსანდრე ებრალიძემ დააარსა ქართველ ხალხთა მსოფლიო კონგრესი, რომლის ოფიციალურ მიმართვაში დეკლარირებულია საქართველოს კრიზისული მდგომარეობიდან გაყვანა სტაბილური დემოკრატიული განვითარების გზაზე. კონგრესის წევრები კრიტიკულად აფასებენ მ. სააკაშვილის საქართველოს პრეზიდენტის პოსტზე მოღვაწეობას, მოუწოდებენ რუსეთთან მეგობრული ურთიერთობების აღდგენისაკენ. საინფორმაციო სააგანტოს Regnum ონ-ლაინ კონფერენციისას ებრალიძემ აღნიშნა, რომ გაცნობიერებული აქვს რუსეთის პოზიცია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობის აღიარების მიმართ, მაგრამ ამას მხარს არ უჭერს.
2009 წლის 14 მაისს ქართველ ხალხთა საერთაშორისო კონფერენციაზე სოჭში განაცხადა თავისი სურვილის შესახებ დაიწყოს ბრძოლა საქართველოს პრეზიდენტის პოსტისათვის
2009 წლის 3 ივნისს რადიო თავისუფლების პროგრამაში ”სტუმრების დრო” ქართველ ხალხთა მსოფლიო კონგრესის პრეზიდენტმა ხაზი გაუსვა ქართველ და რუს ხალხთა შორის კეთილმეზობლური ურთიერთობების მნიშვნელოვნობას.
14 ივნისს გაზეთში ”ვერსია გამოქვეყნდა ინტერვიუ ა.ი. ებრალიძესთან, რომელშიც მან განაცხადა: ”პირველი, რასაც მე შევუდგები, საქართველოს პრეზიდენტად გახდომის შემდეგ, იქნება ჩვენი სამშობლოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა. თუ არ მოხდება ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენა - აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს დაბრუნება - საქართველოს კატასტროფა ელოდება”.
დაგეგმილი აქვს საქართველოს მოქალაქეობის მიღება, ისტორიულ სამშობლოში აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობა, მათ შორის გაზეთის გამოშვება, რადიოსადგურისა და ტელევიზიის გახსნა საქართველოში.
შენიშვნები
კატეგორია:რუსი ბიზნესმენები კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
უეფა-ს კონფერენს ლიგა
ისტორია
უეფა აქტიურად საუბრობდა 2015 წლიდან ახალი, ევრობაში რანგით მესამე ტურნირის ჩამოყალიბებაზე. ასოციაციის წევრები მიიჩნევდნენ, რომ ამ დონის ტურნირზე გამოსვლით შედარებით დაბალი დონის გუნდებს მიეცემოდათ განვითარების შესაძლებლობა. 2018 წელს, მოლაპარაკებები ისევ განახლდა და საინფორმაციო წყაროები აცხადებდნენ, რომ შეთანხმება უკვე მიღწეული იყო ახალი ტურნირის დაწყების შესახებ.
2018 წლის 2 დეკემბერს, უეფამ გამოაცხადა, რომ ახალი ტურნირი, იმ დროს ცნობილი როგორც "ევროპა ლიგა 2", უნდა დაწყებულიყო 2021-2024 წლების შეჯიბრებების ფარგლებში.
ტურნირის ოფიციალური სახელწოდება "UEFA Europa Conference League" უეფამ 2019 წლის 24 სექტემბერს დაამტკიცა.
კვალიფიკაცია
უეფა-ს კონფერენს ლიგის კვალიფიკაცია, ჩემპიონთა ლიგის მსგავსად, დაყოფილია ორ გზად - ჩემპიონთა გზა და ლიგის გზა, თუმცა ჩემპიონთა ლიგისგან განსხვავებით, ჩემპიონთა გზაზე მხოლოდ ის გუნდები იბრძვიან, რომლებმაც დაკარგეს კვალიფიკაცია ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპისთის და, შესაბამისად, დაქვეითდნენ პირდაპირ უეფა-ს კონფერენს ლიგაში.
ასოციაციათა რეიტინგის დაყრდნობით დგინდება ლიგის გზაზე მონაწილე გუნდების რაოდენობა თითოეული ქვეყნისთვის.
გუნდების განაწილება
გუნდების გადანაწილება დამოკიდებულია ასოციაციათა სარეიტინგო სიაზე.
საპრიზო თანხა
2021-22 სეზონში, უეფა-ს კონფერენს ლიგის ჯგუფურ ეტაპში გასვლისთვის გუნდი მიიღებს 2,940,000 ევროს. ჯგუფურ ეტაპზე გამარჯვება ფასდება 500,000 ევროთი, ხოლო ფრე 166,000-ით. დამატებით, თითოეული ჯგუფის გამარჯვებული მიიღებს 350,000 ევროს, ხოლო მეორე ადგილოსანი 325,000-ს. 1/32 ეტაპზე გასული გუნდი დამატებით მიიღებს 300,000 ევროს, 1/16-ში 600,000-ს, მეოთხედფინალისტი 1,000,000 ევროს, ხოლო ნახეარფინალისტი 2,000,000-ს. ფინალში წაგებული გუნდი იღებს 3,000,000-ს, ხოლო გამარჯვებული კი 5,000,000 ევროს.
Carebara bartrumi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტრენტი (მდინარე)
thumb|225px|ტრენტის ხიდი
Dorymyrmex hunti
Dorymyrmex hunti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 525
NGC 525 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1862 წლის 25 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Scream for Help (ალბომი)
Scream for Help — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის ბას-გიტარისტის, ჯონ პოლ ჯოუნსის 1985 წლის ალბომი, რომელშიც შეტანილია მუსიკა ამავე სახელწოდების ფილმიდან.
სქოლიო
კატეგორია:1985 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:1985 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ჯონ პოლ ჯოუნსის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის საუნდტრეკები
Dorymyrmex hypocritus
Dorymyrmex hypocritus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
Carebara atoma
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალექსანდრე ღლონტი
ალექსანდრე ღლონტი (დ. 5 ივნისი, 1912, დვაბზუ — გ. 1999) — ქართველი ენათმეცნიერი, ლექსიკოლოგი, ლექსიკოგრაფი, დიალექტოლოგი, ფოლკლორისტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1960), მეცნიერების დასახურებული მოღვაწე (1967).
ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1931–1933 წლებში მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტის“ კულტურული მშენებლობის განყოფილების გამგედ; 1933–1934 წწლებში გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის“ რედკოლეგიის წევრად და განყოფილების გამგედ; 1934–1936 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ასპირანტი; 1935–1937 წლებში საქართველოს სახელმწიფო გამომცემლობის ახალგაზრდობისა და საბავშვო ლიტერატურის განყოფილების გამგე, ამავე წლებში ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; 1935–1940 და 1947–1980 წლებში ხელმძღვანელობდა დიალექტურ სამეცნიერო ექსპედიციებს გურიაში, ქართლში, კახეთში, მესხეთში, ხევსურეთში, ფშავში, თუშეთში, სვანეთში, კოლხეთში, ბორჯომის ხეობაში. 1938–1941 წლებში იყო გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ენისა და ლიტერატურის დეკანი, ასევე ხელმძღვანელობდა ქართული ენის კათედრას და იყო საპროფილო დისციპლინების ლექტორი, შეთავსებით მუშაობდა ცხინვალის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენის კათედრის დოცენტად. 1941–1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. დემობილიზაციის შემდეგ, 1945–1952 წლებში კვლავ ხელმძღვანელობდა გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ენისა და ლიტერატურის კათედრას; 1953–1958 წლებში იყო ცხინვალის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენის კათედრის გამგე; 1960–1967 წლებში იყო თბილისის ა. პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის პროფესორი; 1967–1990 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტში ქართული ენის კათედრის გამგე, ხოლო 1990 წლიდან გარდაცვალებამდე — ამავე კათედრის პროფესორი.
ნაშრომები
იკვლევდა ქართული ენის, მისი დიალექტების, ლექსიკოლოგიის, ლექსიკოგრაფიის, ონომასტიკის, ხალხური ზეპირსიტყვიერების საკითხებს. შეისწავლა და გამოსცა „გურული ფოლკლორი“ (1937); „ქართული ხალხური ნოველა“ სამ ტომად (1956, 1963, 1966), ნ. ჩუბინაშვილის ლექსიკოგრაფიული მემკვიდრეობა სამ ტომად (1961, 1971, 1973), ქართლ დიალექტთა პირველი ლექსიკონი ორ ტომად (1974–1975), სერია „ტოპონიმიკური ძიებანი“ ხუთ ნაკვეთად (1971–1985), „ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა“ (1984). ავტორია სასკოლო სახელმძღვანელობისა „ქართული ლექსიკოლოგია“ (1964) და „ქართული წინადადება“ (1978). ატორია წიგნებისა „ფილოლოგის ჩანაწერები“ (1980), „ქართული ლექსიკოგრაფიის საკითხები“ (1983).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დვაბზუში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქართველი ფოლკლორისტები კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ჰენრი ერნესტ გასკოინ ბულვერი
სერ ჰენრი ერნესტ გასკოინ ბულვერი (11 დეკემბერი, 1836 – 30 სექტემბერი, 1914), ბრიტანეთის კოლონიური იმპერიის დიპლომატი, პოლიტიკოს სერ ჰენრი ლიტონ ბულვერის ძმისშვილი.
ბულვერი ჩატერჰაუზის სკოლაში და კემბრიჯის კოლეჯში სწავლობდა.
დაჯილდოებული იყო „ბრიტანეთის წმინდა მიქაელისა და წმინდა გიორგის ორდენით“. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ინგლისელ მწერალთან ჰენრი ჰაგარდთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
ალფეოსი (მითოლოგია)
ალფეოსი (Αλφειός) — მდინარე ალფეოსის ღმერთი პელეპონესში. ბევრი სხვა მდინარის ღმერთის მსგავსად, ისიც ოკეანოსისა და თეტიდას შვილი იყო. არტემიდეს გულის მოგების ამაო მცდელობის შემდეგ, მას შეუყვარდა ნერეიდა არეთუსა.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული ღმერთები კატეგორია:ზღვის და მდინარის ღმერთები
დეივიდ კერადაინი
დეივიდ კერადაინი (David Carradine; დ. 8 დეკემბერი, 1936, ლეიკვუდი — გ. 3 ივნისი, 2009, ბანგკოკი) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი. ფლობდა საბრძოლო ხელოვნებას. მონაწილეობა აქვს მიღებული დაახლოებით 100 ფილმში, მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ოთხი ნომინაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:ჰოლივუდ-ჰილზში დაკრძალულები კატეგორია:Polydor Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:სან-ფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საყველო
საყველო — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის დასავლეთ ნაწილის თხემზე. სიმაღლე 2806 მ. აგებულია ზედაპლიოცენური ანდეზიტ-დაციტური ლავებით. აქვს კონუსის ფორმა. საყველოდან რადიალურად ჩამოედინებიან მდინარეების ქცია-ხრამისა და გუჯარეთისწყლის შემდგენელი შენაკადები. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1941 (ჯგუფი „А“)
საბჭოთა კავშირის 1941 წლის გათამაშება დაიწყო 27 აპრილს და უნდა დასრულებულიყო 9 ნოემბერს. თუმცა საბჭოთა კავშირზე გერმანიის თავდასხმის გამო ჩემპიონატი შეწყდა. უკანასკნელი ტური ჩატარდა 24 ივნისს.
ცხრილი
ჩემპიონატის შეწყვეტისას ცხრილი შემდეგნაირად გამოიყურებოდა:
მატჩები
{| class="wikitable"
რესურსები ინტერნეტში
1941 კატეგორია:1941 წელი ფეხბურთში
არტენარა
არტენარა (Artenara) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 66,70 კმ². მოსახლეობა — 1069 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
მაკენზის მთები
ლიტერატურა
კატეგორია:კანადის ქედები
საჟენი
საჟენი — ძველი რუსული სიგრძის საზომი ერთეული. ისტორიულ წყაროებში, XI–XVII საუკუნეებში საჟენის ზომა იყო 152 და 176 სმ.
ეს იყო ე. წ. სწორი საჟენი, რომელიც განისაზღვრებოდა ადამიანის გაშლილი ხელების სიგრძით (ერთი ხელის თითების ბოლოებიდან მეორე ხელის თითების ბოლოებამდე).
ე. წ. ირიბი საჟენი (ზომით 216 და 248 სმ) განისაზღვრებოდა სიგრძით ტერფის ძირიდან დიაგონალურად გაშლილი ხელის თითების ბოლოებამდე.
1835 წლის ბრძანებულებით საჟენი განისაზღვრა  7 ინგლისური ფუტით ან 84 დიუმით. ეს უდრიდა 3 არშინს ან 48 ვერშოკს (213,36 სმ). საჟენისგან წარმოებულია კვადრატული საჟენი (უდრიდა 9 კვადრატულ არშინს) და კუბური საჟენი (უდრიდა 27 კუბურ არშინს).
1918 წლიდან რსფსრ-ში საზომთა მეტრული სისტემის შემოღების შემდეგ — საჟენი საზომ ერთეულად აღარ იხმარება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
თურაშაული
თურაშაული — ძველი ქართული ვაშლის ზამთრის ჯიში. აქვს მომრგვალო ფორმის ვარჯი. მოსავალს იძლევა მე-10 - მე-12 წელს, უხვმსხმოიარეა, ერთი ხიდან საშუალო მოსავალია 250-300 კგ, მეწლეა. ნაყოფი მომრგვალო, ოდნავ კონუსური, სქელკანიანია, ფერად მწვანეა და მუქი მოწითალო ზოლები დასდევს. რბილობი თეთრია, ტკბილი და წვნიანი. ოქტომბრის შუა რიცხვებში იკრიფება და გაზაფხულამდე ინახება. ტრანსპორტაბელურია. იყენებენ ნედლად და გადასამუშავებლად, გავრცელებულია რაჭა-ლეჩხუმში, ქართლში, მესხეთსა და კახეთში. განარჩევენ თურაშაულის ქართლურ, მესხურ, კახურ და ლეჩხუმურ კლონებს. დაავადებათა მიმართ გამძლეა.
სარაბუკი
სარაბუკი — ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო სარაბუკისა და ქვემო სარაბუკის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
თამარ ღლონტი
თამარ ღლონტი (დ. 29 მარტი, 1904, ბათუმი — გ. 9 ნოემბერი, 1985, თბილისი) — ქართველი ნევროპათოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1959), პროფესორი (1962), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების მდასახურებული მოღვაწე (1965)
ბიოგრაფია
1928 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1928 წელს. 1960-1982 წლებში განაგებდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში ნერვოპათოლოგიის კათედრას. შეისწავლიდა ნერვული სისტემის სისხლძარღოვან პათოლოგიას, ეპილეფსიას, ნეიროიმუნურ ძვრებს ნერვული სისტემის ზოგიერთი დაავადების დროს და სხვა. თანაავტორია ნაშრომისა „ნერვული სისტემის დაზიანება ბრუცელოზის დროს“ (თბილისი, 1963).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ნოემბერი კატეგორია:ქართველი ნევროპათოლოგები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
Dorymyrmex incomptus
Dorymyrmex incomptus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტათჰაგატა
ტათჰაგატა (სანსკ; პალი: तथागत Tathāgata) არის ბუდა შაკიამუნის ერთ-ერთი სახელი: „ის, ვინც ასე მოვიდა“ (ჩინ: 如来) ან „ის, ვინც ასე წავიდა“. ისტორიულად, ამ ეპითეტს თავად გაუტამა იყენებდა თავთან მიმართებაში. შემდეგში მიიღო არჰატის მნიშვნელობა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბუდიზმი
სატახტოთა თამაში (სეზონი 7)
2016 წლის 21 აპრილს HBO-მ მეშვიდე სეზონის წარმოება შეუკვეთა. გადაღება 2016 წლის 31 აგვისტოს დაიწყო, ძირითადად - ჩრდილოეთ ირლანდიაში, ესპანეთში და ისლანდიაში.
სეზონში მონაწილეობს მსახიობთა დიდი გუნდი. მათში შედიან პიტერ დინკლიჯი, ლენა ჰიდი, ნიკოლაი კოსტერ-ვალდაუ, ემილია კლარკი და კიტ ჰერინგტონი. ახალი პერსონაჟების შემსრულებელ მსახიობებს შორის არიან ჯიმ ბროუდბენტი და ტომ ჰოპერი
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ამერიკული ტელესეზონები სეზონი 7
სვანეთის კავკასიონი
მინი|300პქ|ხედი სვანეთის კავკასიონზე მინი|300პქ|მდინარე [[ენგურის ხეობა]] სვანეთის კავკასიონი — კავკასიონის მონაკვეთი ფასისმთისა (აღმოსავლეთით) და დალარის უღელტეხილის (დასავლეთით) მერიდიანებს შორის. ჩრდილოეთით ისაზღვრება კავკასიონის მთავარი ქედის თხემით მდინარე დალარის სათავეებიდან მდინარე ცხენისწყლის სათავეებამდე, სამხრეთით და აღმოსავლეთით მდინარეების თხეიშის, ხელედულისა და ცხენისწყლის ხეობებით, დასავლეთით — აფხაზეთ-სვანეთის ქედით.
სვანეთის კავკასიონი აგებულია კამბრიულისწინა, პალეოზოური და მეზოზოური ნალექებით. გავრცელებულია აგრეთვე მეოთხეული ნალექები. სვანეთის კავკასიონი კავკასიონის სხვა მონაკვეთებისაგან გამოირჩევა ბუნების სიმშვენიერით და მას ზოგჯერ სვანეთის ალპებს უწოდებენ. გაბატონებულია საშუალ- და მაღალმთის მთა-ხეობათა რელიეფი. ძირითადია კავკასიონის მთავარი ქედი, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით; გამოირჩევა დიდი აბსოლუტური სიმაღლით, ძლიერ დანაწევრებული თხემით, კონუსისებრი შიშველი, ფრიალო კიდეებითა და თანამედროვე მყინვარებით. აღმართულია 4500 მ-ზე მაღალი მწვერვალები, თოვლ-ყინულით დაფარული უღელტეხილები.
მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოებებიდან აღსანიშნავია: აფხაზეთ-სვანეთის, შდავლერის, ცალგმილის, უშბის, გვალდის, ნამკოდრის, უღვირ-ზაგარის, ლაქუცა-ლაარტყალის, კარეტისა და სხვ., რომლებიც გამოირჩევა ალპური ლანდშაფტით. მნიშვნელოვანი ელემენტია გვერდითი სვანეთის ქედი. სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედისა და მისი განტოტებების კალთები ძლიერ დასერილია მრავალი მთის მდინარის ღრმა და ვიწრო ეროზიული ხეობით. მსხვილი ოროგრაფიული ერთეულებია მდინარეების ცხენისწყლისა და ენგურის ხეობები. უკანასკნელი ზემო დინებაში გასწვრივია, ფართო და ქვაბულისებრი (მესტიის ქვაბული). მდინარეების ცხენისწყლისა და ხელედულის ხეობებიც ფართოა, აქვთ ქვაბულის მოყვანილობა (ქვემო სვანეთის ქვაბული).
სვანეთის კავკასიონზე ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობაა. ზემო და ქვემო სვანეთში ქვაბულების ფსკერზე საშუალო წლიური ტემპერატურა 5,7 °C-დან 9,4 °C-მდეა, იანვარში – 1,8 °C-დან — 6 °C-მდე მერყეობს, ივლისში 18,4 °C-დან 20 °C-მდეა; აბსოლუტურ მინიმალური - 26 °C-დან -35 °C-მდეა, აბსოლუტურ მაქსიმალური 35-39 °C. უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში ჰაერის ტემპერატურები უფრო მაღალია. სიმაღლით ტემპერატურები კანონზომიერად ეცემა. სვანეთის კავკასიონის დაბალ ნაწილში 1000-1250 მმ ნალექი მოდის წელიწადში, მთებში 2000 მ-ს აღემატება. სვანეთის კავკასიონი გამოირჩევა ხშირი ჰიდროგრაფიული ქსლით, წყალუხვი მდინარეებითა და მყინვარების სიუხვით. ძირითადი არტერიაა მდინარე ენგური. მდინარეების უმეტესობა გარდა თოვლის, წვიმისა და გრუნტის წყლისა, საზრდოობს მყინვარების წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულ-ზაფხულშია, წყალმცირობა — შემოდგომა-ზამთარში. სვანეთის კავკასიონზე 100-ზე მეტი მყინვარია. სვანეთის კავკასიონი მდიდარია მინერალური წყლებით.
ნიადაგურ-მცენარეული საფარიც სიმაღლებრივ ზონებს ქმნის. ზღვის დონიდან 1800-2000 მ-მდე ტყის ტიპურ და გაეწრებულ ყომრალ ნიადაგებზე გავრცელებულია კოლხური ტიპის შერეული ფოთლოვანი ტყეები, 1000-1200 მ-ს ზემოთ წარბობს წიფელი და წიწვიანი ჯიშები. წიწვიანები გაბატონებულია 1200-1800 მ-მდე. მდინარე ენგურის აუზის აღმოსავლეთ ნაწილში მუქწიწვიანებში ჭარბობს ნაძვი, დასავლეთ ნაწილში — სოჭი.
ტყის ზედა საზღვართან არის არყის, ცირცელის, მაღალმთის მუხის, წიფლისა და ნეკერჩხლის ტანბრეცილი ტყეები. 2000-2100 მ-ს ზემოთ მთის მდელოს ნიადაგებზე სუბალპური და ალპური მდელოები და ხალებია, 2800-3000 მ-ს ზემოთ მარადთოვლიანი ზონაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონი
ამალთეა (მითოლოგია)
ამალთეა (Ἀμάλθεια) — თხა, (სხვა ვარიანტით ფერია), რომელიც კუნძულ კრეტაზე ძუძუს აწოვებდა პატარა ზევსს. ზევსმა ამალთეა შემდეგ ცაში წაიყვანა და ვარსკვლავად აქცია. მითის თანახმად ამალთეას რქას ჰქონდა ჯადოსნური ძალა, ყველაფერი სასურველი მიეცა მისი მფლობელისთვის.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:მითური ცხოველები კატეგორია:ნიმფები
საყარაულო
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
Carebara arnoldi
Carebara arnoldi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Carebara-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ამალთეა
ამალთეა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მიხეილ ღლონტი (გენერალ-ლეიტენანტი)
მიხეილ ღლონტი (დ. 10 ნოემბერი, 1904, გოგიეთი — გ. 13 მაისი, 1954, თბილისი) — ქართველი გენერალ-ლეიტენანტი (1954).
ბიოგრაფია
1926 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში. 1930 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამხედრო სკოლა 1930 წელს, ხოლო 1937 წელს — მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია. 1941-1945 წლებში დიდი სამამულო ომის დროს იბრძოდა ამიერკავკასიის, ჩრდილოეთ კავკასიის, უკრაინის IV და ბელორუსიის I ფრონტებზე. 1947 წელს დაამთავრა კ. ვოროშილოვის სახელობის უმაღლესი სამხედრო აკადემია. ომის შემდეგ მუშაობდა არმიის შტაბის უფროსად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
Dorymyrmex insanus
Dorymyrmex insanus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არუკასი
არუკასი (Arucas) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 33,01 კმ². მოსახლეობა — 38 138 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის ქალაქები კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
აბულ კასემ ფაზლულ ჰაქი
აბულ კასემ ფაზლულ ჰაქი (ბენგ. আবুল কাশেম ফজলুল হক; დ. 26 ოქტომბერი, ბარისალი, 1873, ბრიტანეთის ინდოეთი — გ.   27 აპრილი, 1962, დაკა) — ბენგალელი სახელმწიფო მოღვაწე და იურისტი, რომელიც გახდა ბენგალის პირველი პრემიერ-მინისტრი.  მოგვიანებით დაიკავა პაკისტანის შინაგან საქმეთა მინისტრის პოსტი. პაკისტანის მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურა, რომელიც ფართოდ არის ცნობილი ლაჰორის რეზოლუციის წარდგენით. მან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური როლი შეასრულა ბრიტანეთის ინდოეთის და მოგვიანებით პაკისტანის (აღმოსავლეთ პაკისტანის ჩათვლით, დღევანდელი ბანგლადეში) პოლიტიკურ ცხოვრებაში.
ადრეული წლები. ოჯახი
აბულ ქასემ ფაზლულ ჰაქი დაიბადა 1873 წლის 26 ოქტომბერს დედის, მია ბარის სახლში, სატურიაში, ჯალოკატიში, რომელიც მაშინ ბენგალის პრეზიდენტის ოლქის ბაკეგანგის ნაწილი იყო. ჰაქი ეკუთვნოდა ქადის საშუალო კლასის ბენგალელი მუსლიმების ოჯახს. მისი წინაპრები ბიჰარის ბჰაგალპურიდან დასახლდნენ ბილბილაშში მეთვრამეტე საუკუნეში. მამა  —  კაზი მუჰამედ ვაჯიდი, ბარისალ ბარის პატივსაცემი ადვოკატი გახლდათ, ხოლო მისი ბაბუა, კაზი აკრამ ალი, ასევე მუშაობდა ბარისალში. იგი იყო მუხთარი,  არაბული და სპარსული ენების მკვლევარი. დედამისი, ბეგუმ საიედუნნესა, შეიხ აჰმად საჯენდას შთამომავალი, გახლდათ ხან ჯაჰან ალის მოწაფე.
განათლება
ჰაქიმ საწყისი განათლება სახლში მიიღო. მოგვიანებით შევიდა ბარისალის ოლქის სკოლაში, სადაც ჩააბარა FA გამოცდა 1890 წელს. როგორც მამა აღნიშნავდა: იგი იმდენად ბრწყინვალე გონებით გამოირჩეოდა, რომ წიგნის ფურცელის გადაშლისას  შეეძლო მთელი გვერდის დამახსოვრება. ჰაქი გადავიდა კალკუტაში უმაღლესი განათლების გასაგრძელებლად. 1894 წელს მან ჩააბარა საბაკალავრო გამოცდა, სადაც მიიღო სამი ჯილდო პრეზიდენტის კოლეჯში (ახლანდელი პრეზიდენტის უნივერსიტეტი) ქიმიაში, მათემატიკასა და ფიზიკაში. შემდეგ მიიღო მაგისტრის ხარისხი მათემატიკაში კალკუტის უნივერსიტეტში 1896 წელს, ხოლო 1897 წელს — სამართლის ბაკალავრის ხარისხი კალკუტის სამართლის უნივერსიტეტის კოლეჯში.
1913 წელს იგი დაკადან პირველად აირჩიეს ბენგალის საკანონმდებლო საბჭოში, სადაც მსახურობდა 1934 წლამდე. იყო ცენტრალური საკანონმდებლო კრების წევრი 2 წლის განმავლობაში, 1934 წლიდან 1936 წლამდე. 1937 წლიდან 1947 წლამდე არჩეული იყო ბენგალის საკანონმდებლო ასამბლეის წევრად, სადაც 6 წლის განმავლობაში გახლდათ პრემიერ მინისტრი და პალატის ხელმძღვანელი. აბულ ჰაქი არ აღიარებდა ბრიტანეთის იმპერიის მთავრობის მიერ მინიჭებული ტიტულებს და რაინდის წოდებას. იგი ცნობილი იყო თავისი ინგლისური ორატორული ხელოვნებით ბენგალის საკანონმდებლო ასამბლეაში გამოსვლების დროს.
1929 წელს მან დააარსა საყოველთაო ბენგალელი მოიჯარეების ასოციაცია, რომელიც გახდა პოლიტიკური პლატფორმა, მათ შორის, როგორც გაერთიანებული ფრონტის ნაწილი ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფის შემდეგ. აბულ კასემ ფაზლულ ჰაქის  ეკავა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური თანამდებობები სუბკონტინენტზე, მათ შორის, იგი გახლდათ სრულიად ინდოეთის მუსლიმთა ლიგის თავმჯდომარე (1916-1921), ინდოეთის ეროვნული კონგრესის გენერალური მდივანი (1916-1918), ბენგალის განათლების მინისტრი (1924), კალკუტის მერი ( 1935), ბენგალის პრემიერ მინისტრი (1937— 1943), აღმოსავლეთ ბენგალის გენერალური პროკურორი (1947-1952), აღმოსავლეთ ბენგალის მთავარი მინისტრი (1954), პაკისტანის შინაგან საქმეთა მინისტრი (1955-1956) და აღმოსავლეთ პაკისტანის გუბერნატორი (1956-1958 წწ.). იგი თავისუფლად ფლობდა ბენგალურ და ინგლისურ ენებს, ურდუს, ასევე ესმოდა არაბული და სპარსული. 1962 წლის 27 აპრილს გარდაიცვალა დაკაში, აღმოსავლეთ პაკისტანში. დაკრძალულია სამი ლიდერის მავზოლეუმი.
პირადი ცხოვრება
ჰაქი სამჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ცოლი გახლდათ ხურშიდ ტალატ ბეგუმი, ნავაბ აბდულ ლატიფის შვილიშვილი, რომელთანაც მას ორი ქალიშვილი შეეძინა. ხურშიდმა ის მიატოვა და სასამართლოს მეშვეობით შემწეობა მიიღო. მისი მეორე ცოლი იყო  მუსამათ ჯანათუნისა ბეგუმი, ჰუგლის იბნ აჰმედის ქალიშვილი. მუსამათს შვილი არ ჰყოლია, ისე  გარდაიცვალა. 1943 წელს ჰაქი დაქორწინდა ხადიჯა ბეგუმზე. წყვილს შეეძინა  ერთი ვაჟი, ფაეზულ ჰაკი რომელმაც აქტიური როლი ითამაშა ბანგლადეშის პოლიტიკაში.