cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ძეგვი
ისტორიული ძეგლები
სოფელში შემონახულია შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები, რომელთაგან აღსანიშნავია ერთნავიანი დარბაზული ეკლესია. გარედან შემოსილია სუფთად გათლილი ქვის ფილებით. კარ-სარკმელს პროფილირებული საპირეები ამკობს. შუა სოფელში დგას რიყის ქვის სწორი რიგებით ნაგები მრგვალი კოშკი. იგი საბრძოლო-საცხოვრებელი დანიშნულებისა იყო. კოშკის ზედა ნაწილში აგურით ამოყვანილი ფართო, თაღიანი ნიშია, რომელშიც სარკმლის ღიობია გაჭრილი. სოფლის მიდამოებში რამდენიმე მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიაა, მათ შორის X საუკუნის ბოძის საყდარი, რომლის ინტერიერში XI-XII საუკუნეების მოხატულობის ფრაგმენტებია.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესკაპიზმი
ესკაპიზმი (escapism, „გაქცევა, თავის გადარჩენა“) — ყოველდღიური ცხოვრების უსიამოვნო ან მოსაწყენი ასპექტებისგან განრიდება, როგორც წესი წარმოსახვითი ან გასართობი აქტივობების მეშვეობით. ესკაპიზმი შეიძლება გამოვლინდეს მუდმივი დეპრესიული ან სევდიანი გრძნობებისგან ყურადღების გადასტანად. იგი შეიძლება ასევე გულისხმობდეს: პიროვნების მცდელობას კრიზისისა და გაჭირვების ჟამს რეალური სამყაროდან ილუზორულ ხილვებში გაქცევას.
სქოლიო
კატეგორია:ესთეტიკა კატეგორია:გართობა კატეგორია:წარმოსახვა კატეგორია:უტოპიური მოძრაობები კატეგორია:რომანტიზმი კატეგორია:თავდაცვის მექანიზმები კატეგორია:იდეალიზმი
ლეოპოლდო მედიჩი
მინი
ლეოპოლდო დე’ მედიჩი  (იტალ.: Leopoldo de' Medici) (დ. 6 ნოემბერი, 1617, ფლორენცია — გ. 10 ნოემბერი, 1675, ფლორენცია) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი, კარდინალი 1667 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1617 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1675
პოტოსი
იგი ერთ-ერთი მსხვილი დასახლებული პუნქტია ბოლივიაში. მოსახლეობის რაოდენობაა 164,481 ადამიანი (2007). მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 067 მეტრზე, ამ მაჩვენებლით იგი მსოფლიოს ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქების რიცხვში შედის. ქალაქი ცნობილია, როგორც ბოლივიური ფოლკლორის დედაქალაქი, სადაც ტარდება სახალხო შემოქმედების ფესტივალი, რომელშიც ძირითადად ბოლივიელი კეჩუას ხალხი იღებს მონაწილეობას.
ქალაქი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში კატეგორია:ბოლივიის დეპარტამენტების დედაქალაქები
ერთი ლეღვი გზაზე
ერთი ლეღვი გზაზე — 2004 წლის ქართული ფილმი. გადაღებულია რევაზ ინანიშვილის მოთხრობა „კაცების“ მიხედვით. ფილმის რეჟისორია ირაკლი მეტრეველი, პროდოუსერი - ელდარ შენგელაია.
სიუჟეტი
„გადაშლილი მინდვრების პოეზიით და ოჯახური კერის სითბოთი სავსე კომედია სოფლის ცხოვრებიდან, ეშმაკ ბავშვებზე და მათ მთვრალ, უბადრუკ მამებზე“ (ჯეიმზ ნორტონი, ჟურნალი „ვერტიგო“).
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ირენ პაპასი
ირენ პაპასი (Ειρήνη Παππά; ირინი პაპა; დ. 3 სექტემბერი, 1926 — გ. 14 სექტემბერი, 2022) — ბერძენი მსახიობი და მომღერალი; ორმოცდაათწლიანი კარიერის განმავლობაში გადაღებულია სამოცდაათამდე კინოფილმში.
დაიბადა როგორც ირინი ლელეკუ (Ειρήνη Λελέκου) ჩილიომოდიში, კორინთთან ახლოს (საბერძნეთი). საბერძნეთში უკვე საყოველთაოდ პოპულარული იყო, როდესაც საერთაშორისო ასპარეზზე გავიდა განთქმული ფილმებით „ნავარონის კუნძულის ტყვიამფქვრევები“ და „ბერძენი ზორბა“, ასევე კრიტიკოსთა მიერ ნაქებ კინოფილმებში „Z“ და „ელექტრა“. მისი ერთ-ერთი ბოლო გამოჩენა კინოფილმში იყო „კაპიტანი კორელის მანდოლინო". მოგვიანებით მოღვაწეობდა პორტუგალიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძენი მსახიობები კატეგორია:ბერძენი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
ლენა მაიერ-ლანდრუტი
ლენა მაიერ-ლანდრუტი (Lena Meyer-Landrut; დ. 23 მაისი, 1991, ჰანოვერი, გერმანია) — გერმანელი მომღერალი. 2010 წელს მან დაწერა სიმღერა „Satellite“, რომელიც საკმაოდ პოპულარული აღმოჩნდა და ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე 246 ქულით გამარჯვება მოიპოვა.
ლენა მაიერ-ლანდრუტი დაიბადა 1991 წელს ქალაქ ჰანოვერში. ის არის ცნობილი დიპლომატის ანდრესა მაიერ ლანდურტის შვილი. ბავშვობაში ის შევიდა ცეკვაზე და უკვე 15 წლის ასაკში მას შეეძლო ეცეკვა როკ-ენ-როლი, ჯაზი, ჰიპ ჰოპი. სწორედ მისმა საცეკვაო მრავალფეროვნებამ გამოიწვია მისი სოლო კარიერის დაწყება. იგი აგრეთვე არის ცნობილი მსახიობი და თამაშობს გერმანიის ბევრ სერიალში. 2010 წელს მან მიიღო ატესტატი და დაამთავრა ჰანოვერის უმაღლესი სკოლა.
2010 წლის 12 მარტს მისმა სიმღერამ სახელწოდებით Satellite მოიპოვა ევროვიზიის ფინალური საგზური ოსლოში. ამ ხნის განმავლობაში მისი ვიდეო იუთუბზე 3 (პირველი ნახევარფინალის შემდეგ 9,5) მილიონჯერ იქნა ნანახი. ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე თავისი სიმღერით მან დიდი უპირატესობით მოიპოვა პირველი ადგილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1991
ივან მალკოვიჩი
ივან მალკოვიჩი (დ. 10 მაისი, 1961, სოფ. ბერეზივი, ახლანდ. ივანო-ფრანკივსკის ოლქი) — უკრაინელი პოეტი, გამომცემელი. უკრაინის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნული პრემიის ლაურეატი (2017). უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირის წევრი (1986). დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტი (1985). მუშაობდა მასწავლებლად; იყო სკოლამდელი ლიტერატურის გამომცემლობა „ვესელკას“ რედაქტორი (1986–1987); გამომცემლობა „მოლოდის“ პოეზიის განყოფილების რედაქტორი (1987–1989); საბავშვო ჟურნალ „სონიაშნიკის“ ლიტერატურული რედაქტორი (1991–1992); საბავშვო პროგრამა „უკრტელეფილმის“ მთავარი რედაქტორი (1992). 1992 წელს დააარსა და სათავეში ჩაუდგა საბავშვო გამომცემლობას „А-БА-БА-ГА-ЛА-МА-ГА“, რომელიც 2008 წლიდან უშვებს ზრდასრულთა ლიტერატურასაც (2002 წელს ლვივში გამართულ გამომცემელთა ფორუმზე აღიარეს წლის გამომცემლობად, 2004 წელს — უკრაინაში გამომცემლობის საუკეთესო დირექტორად).
პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1981 წლის 6 იანვარს გაზეთში „ლიტერატურნა უკრაინა“. მალკოვიჩის პოეზიის თავისებურება, მისი მღერადობა და ბაროკოული თეატრალიზებულობა, სახეებისა და სიეჟეტთა ვერტეპულობა აიხსნება აზროვნების მითოპოეტური ორგანიკით, სახეებსა და სიმბოლოებში კარპატების რეგიონის არქაიკული კულტურის ჩანერგვით, ანტიურბანისტული მსოფლშეგრძნებით, ძველი ფილოსოფიური ფიქრებით კეთილისა და ბოროტის შესახებ. პოეზიას ახასიათებს ევჰენ პლუჟნიკის, ბოჰდან-იჰორ ანტონიჩისა და პავლო ტიჩინას შემოქმედების გავლენა. მალკოვიჩის ლექსები შესულია მრავალ ლიტერატურულ (ეროვნულ და თარგმნილ) ანთოლოგიაში, ქრესტომათიაში, სასკოლო სახელმძღვანელოში. მრავალი ლექსი საფუძვლად დაედო მარია ბურმაკას, ვ. მოროზოვის, ტარას ჩუბაის და სხვა კომპოზიტორთა და შემსრულებელთა მუსიკას. ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, გერმანულ, იტალიურ, რუსულ, პოლონურ, ბენგალურ, ლიეტუვურ, ნორვეგიულ, ქართულ, სლოვაკურ, სლოვენურ ენებზე.
მალკოვიჩი რედაქტორი, შემდგენელი, ავტორი და მთარგმნელია რამდენიმე ათეული საბავშვო წიგნისა, რომლებიც მისსავე დაარსებულ გამომცემლობაში გამოიცა; მათ შორისაა: „უკრაინული ანბანი“ („Українська абетка“; 1992, 1993), „ოქროს ობობა“ („Золотий павучок“; 1997, 2009), „ანბანი“ („Абетка“; 1999, 2000–2012), „ზღვაში შორს შეცურული მგლის ლეკვი“ („Вовченятко, яке запливло далеко в море“; 2002–2012), „საშობაო ხელთათმანი“ („Різдвяна рукавичка“; 2004, 2009), „ლიზა და მისი სიზმრები“ („Ліза та її сни“; 2005–2007, 2009–2012), „დიდი ქალაქი, პატარა ბაჭია, ანუ თაფლი დედისთვის“ („Велике місто, маленький зайчик, або Мед для мами“, 2007–2012), აგრეთვე „საბავშვო სახარება“ („Дитяча Євангелія“, 2009–2012), „ახალი ტანისამოსი მეფისათვის“ („Нове вбрання для короля“; 2010, თარგმანი ინგლისურიდან), „საყვარელი ლექსები“ 2 ტომად („Улюблені вірші“; 1994, 2000–2012), „100 ზღაპარი“ 3 ტომად („100 казок“, 2005–2012).
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები კატეგორია:უკრაინელი გამომცემლები კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კოლრიჯი
კოლრიჯი — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე, კენტერბერის რეგიონში. მდებარეობს ქალაქ მეთვენიდან 35 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ზედაპირის ფართობი 47 კმ²-ია.
ტბა მდებარეომს მდინარე რაკაიის ჩრდილოეთით. მასზე მოქმედებს ქვეყანაში ერთ-ერთი უძველესი ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც 1914 წელს აშენდა. ჩაედინება მდინარე ჰარპერი და ვილბერფორსი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
დვაბზუ
დვაბზუ — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დვაზბუ, გაღმა დვაბზუ). მდებარეობს მდინარე ნატანების მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 130 მ, ოზურგეთიდან 5 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, საექიმო ამბულატორია, ეთნოგრაფიული მუზეუმი, თხილისა და ჩაის გადამამუშავებელი საწარმოები. სოფლის ცენტრში დგას 1874 წლის ეკლესია და მეორე მსოფლიო ომიდან შინმოუსვლელთა მემორიალი.
სახელწოდება
ნიკო მარის მოსაზრებით სახელწოდება დვაბზუ ნაწარმოება ისევე, როგორც ტუაფსე (დო აბზე). ორთავე შემთხვევაში „დო“ და „ტუ“ ადგილის აღმნიშვნელი მეგრული თავსართებია. ხალხური ვერსიის მიხედვით დვაბზუ აღნიშნავს, ნოყო, ჭაობიან ადგილს.
ისტორია
thumb|300პქ|VI საუკუნის ეკლესია სოფლის ცენტრში დგას წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც V-VI სს აშენდა. დვაბზუს ეკლესია მოხსენიებულია XVI საუკუნის საბუთში. დვაბზუ წარმოადგენდა გურიაში ვაჭრობის ერთადერთ ადგილს 1830-იან წლებში. ბაზრის ადგილს ხალხი დღესაც უწოდებს ნაქალაქარს. დვაბზუში ცხოვრობდნენ ქართველი კათოლიკე ვაჭრების ოჯახები: თუმანიშვილი, მელიქიშვილი, ბაგდოშვილი, ზალინაშვილი და სხვ. 1830-იან წლებში დვაბზუში სულ 8 კომლი კათოლიკე ცხოვრობდა. 1838 წელს ხელისუფლებამ ბაზარი დახურა და ოზურგეთში გადაიტანა.
1879 წელს სოფელში გაიხსნა ერთკლასიანი სკოლა. 1897 წელს იდგა მისი ორკლასიანად გადაკეთების საკითხი, მაგრამ სოფლის კრებამ უარი თქვა გადასახადების გამო. 1890-იან წლებში სოფელში დავით მამულაიშვილის მიერ შეწირულ მიწაზე გაიხსნა გურიის სავაჭრო-სამრეწველო ამხანაგობა „შუამავალის“ აბრეშუმის ძაფსახვევი სახელოსნო და სკოლა. 1902 წლისთვის დვაბზუს სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა ხუთი სოფელი, მოსახლეობის რაოდენობა იყო 3527. 1905 წელს დვაბზუ გადაწვა ოზურგეთის მაზრის უფროსის, ლაზარენკოს რაზმმა ნასაკირალის ბრძოლაში დამარცხებისა და ოზურგეთისკენ უკანდახევის დროს. კაზაკებმა გადაწვეს სოფლის კანცელარია, სკოლა, დუქნები, სახლები და „შუამავალის“ სახელოსნო. 1908 წელს დვაბზუს საზოგადოების ხუთი სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 3917 ადამიანს. 1910 წელს სოფელში იყო ერთი სახელმწიფო ორკლასიანი და ერთი სამრევლო სკოლა. მოსახლეობა მისდევდა მემცენარეობას. გავრცელებული კულტურები იყო სიმინდი და ღომი, შედარებით ნაკლებად — მევენახეობა, მებაღეობა და მებოსტნეობა.
საბჭოთა პერიოდში „ნაქალაქარის“ ტერიტორიაზე აშენდა საკონსერვო ქარხანა. 1957-1959 წლებში აშენდა რვაწლიანი სკოლის შენობა. 1976 წლამდე მოქმედებდა 25 საწოლიანი საავადმყოფო. 1980 წლიდან დვაბზუში ამოქმედდა ოზურგეთის ტროლეიბუსის დეპო, ფუნქციონირებდა ტროლეიბუსის ხაზის N1 მარშრუტის ბოლო გაჩერება, რომელიც 2006 წლამდე მოქმედებდა.
ეკლესიები
სოფელში ასევე დგას ე.წ. უსახელო ბაზილიკა. ესაა IV–V საუკუნის ნაეკლესიარი გალავნით. ტაძარი იყო ღვთისმშობლის სახელობის. აქ აღმოჩენილი ბოლნური ჯვარი ამჟამად ინახება დვაბზუს წმ. გიორგის ტაძარში.
ცნობილი ადამიანები
thumb|300პქ|დვაბზუს ეთნოგრაფიული მუზეუმი
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტლატოანი
ტლატოანი (მრავ. ტლატოკი) (tlàtoāni) — აცტეკების მეთაური. ნაჰუატლის ენაზე იგი ნიშნავს მოლაპარაკეს. აცტეკთა რწმენით ტლატოაკს პირდაპირი კავშირი ჰქონდა ღმერთებთან. მას არ ჰქონდა უფლება აბსოლუტური მმართველი ყოფილიყო, თუმცა შეეძლო არისტოკრათთა რჩევის მიღება ან უარყოფა. მას უფლება ჰქონდა გადაეცა ტახტი მემკვიდრეობით, მაგრამ არა პირდაპირ მემკვიდრეზე - ვაჟზე. ტლატოკები როგორც წესი წარმოუდგენელ ფუფუნებაში ცხოვრობდნენ და პოლიგამიას მისდევდნენ.
ჰუეი ტლატოანი — „დიდი მოლაპარაკე“ აცტეკებში იმპერატორთა ტიტული იყო.
ლიტერატურა
*
ძალანთხევი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პლაია (ჰავანა)
პლაია (Playa) — კუბის დედაქალაქ ჰავანის ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტი. მდებარეობს ქალაქის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია მდინარე ალმენდარესიდან დასავლეთით, სანტა-ფემდე. ჩრდილოეთით გადის ზღვაზე. სიტყვა პლაია ესპანურად პლაჟს ნიშნავს.
კოლუმბამდელ ხანაში ამ არეალში ადგილობრივი ტაინოს ხალხი სახლობდა, შესაბამისად, დღეს მრავლად მოიპოვება არქეოლოგიური მასალა.
რაიონში განლაგებულია უცხოეთის მრავალი ქვეყნის საელჩო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის ქალაქები
Polyrhachis paxilla
Polyrhachis paxilla — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არენა (უისკონსინის სოფელი)
არენა (Arena) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აიოვის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 834 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 280.0 კაცი/კმ². ფართობი 3.00 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 3.00 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 2,98 კმ², წყალს კი 0,3 კმ² უჭირავს.
ფიფა-ს ოქროს ბურთი
350პქ|მინი|ფიფა-ს ოქროს ბურთის შექმნის ცერემონიალი [[იოჰანესბურგი|იოჰანესბურგში.]] ფიფა-ს ოქროს ბურთი (FIFA Ballon d'Or) — ყოველწლიური საფეხბურთო ჯილდო 2010-2015 წლებში, როდესაც გაერთიანებული იყო ფიფა-ს წლის ვაჟი ფეხბურთელის და France Football-ის ოქროს ბურთის დაჯილდოებები. ჯილდო გადაეცემოდა წლის საუკეთესო ვაჟ ფეხბურთელს, ასევე დაჯილდოების ფარგლებში ხდებოდა საუკეთესო ქალი ფეხბურთელის, საუკეთესო მწვრთნელის, სიმბოლური საფეხბურთო ნაკრების, საუკეთესო გოლის ავტორის და სხვა ნომინაციების დასახელება. გამარჯვებულის გამოვლენა ხდებოდა ფიფა-ს წევრ ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთა მწვრთნელების და კაპიტნების გამოკითხვის საფუძველზე, რასაც ემატებოდა მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყნის საფეხბურთო ჟურნალისტების გამოკითხვის შედეგები.
რესურსები ინტერნეტში
ოქროს ბურთი
ძვ. წ. 493
გარდაიცვალნენ
*
ბაღლები
ბაღლები (ყოფილი კიროვი) — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ჯურუყვეთის თემში (სოფლები: ბაღლები, ეწერი, ჯურუყვეთი). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 80 მ, ლანჩხუთიდან 10 კმ., ოზურგეთი-ლანჩხუთის საავტომობილო გზაზე. სოფელში მოდის ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი წყალი. სოფელში ფუნქციონირებს ჯურუყვეთის N1 საჯარო სკოლა. სოფლის სახელწოდება მეგრული ენიდან მოდის და ნიშნავს ბაღებს.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანა მედიჩი
მინი|ანა მედიჩი
ანა დე’ მედიჩი (Anna de' Medici; დ. 21 ივლისი 1616, ფლორენცია — გ. 11 სექტემბერი, 1676, ვენა) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:დაბადებული  21 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1616 კატეგორია:გარდაცვლილი  11 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1676
ერთი მოთხრობის ფინალი
ერთი მოთხრობის ფინალი — კონსტანტინე ციციშვილის 1963 წლის ქართული ფილმი.
სიუჟეტი
ახალგაზრდა ქალს სურს უდედმამო ბავშვთა სახლიდაბ გოგონა იშვილოს. მას მეგობრები ეხმარებიან. მოქმედება იმგვარად ვითარდება, რომ ქალი გოგონასთან ერთად პატარა ბიჭსაც იშვილებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1963 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
იდუკალ-ნტაგეზი
იდუკალ-ნტაგეზი (Mont Indoukat-n-Taglès) — ყველაზე მაღალი მთა ნიგერში. მთა მდებარეობს აირის მთების სამხრეთ ნაწილის ცენტრში და ბაგზანის პლატოს ჩრდილოეთ დაბოლოებაზე. აუდერასის ხეობაში, სეზონური წვიმების შედეგად წარმოქმნილი წყლის ნაკადულები მიედინებიან იდუკალ-ნტაგეზის მთის სამხრეთით — რეგიონის ცენტრ აგადესისკენ. მთიდან სამხრეთ-დასავლეთში მდებარეობს ქალაქ აუდერასის ოაზისი. მისი დიდი შემაღლების გამო, იდუკალ-ნტაგეზის მთაზე აღმოჩენილია საჰარა-ხმელთაშუაზღვისა და ტროპიკული მცენარეულობის სხვადასხვა ჯიშები, რომლებიც ნიგერის სხვა ნაწილებში არასოდეს არ შენიშნულა.
მთის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილის სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 2022 მეტრს.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერის მთები
მიხეილ რომანოვი
მიხეილ რომანოვი (დ. 25 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 13 ოქტომბერი], 1832, პეტერგოფი, რუსეთის იმპერია — გ.  18 დეკემბერი [ძვ. სტ. 5 დეკემბერი] , 1909, კანი, საფრანგეთი) — იმპერატორ ნიკოლოზ I-ს მეოთხე ვაჟი. მთავარსარდალი და სახელმწიფო მოღვაწე. გენერალ-ფელდმარშალი (16 აპრილი, 1878), გენერალ-ფელდცეიჰმეისტერი (1852). კავკასიის მეფისნაცვალი 1881 წლის 23 ივლისამდე. სახელმწიფო საბჭოს თავმჯდომარე (1881–1905).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული  1832 კატეგორია:გარდაცვლილი  18 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1909 კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:რუსეთის დიდი მთავრები კატეგორია:კავკასიის მეფისნაცვლები
არესი
thumb|right|279პქ| არესის ძეგლი, [[ადრიანეს ვილა ]] არესი (Ἄρης) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ომის მრისხანე ღმერთი, ზევსისა და ჰერას ძე. უპირისპირდება ქალღმერთ ათენას, სამართლიანი ომის მფარველს. თავდაპირველად (ჰომეროსის ხანამდე) არესი ქთონური ბუნების (ქვესკნელის) ღვთაება იყო, როგორც კეთილდღეობის, ისე სიკვდილის მომტანი, შემდგომში კი — მხოლოდ სიკვდილისა და უბედურებისა. არესი აფროდიტეს მეგობარი და მიჯნურია, რომელთანაც რამდენიმე შვილი ჰყავდა: ჰარმონია, ეროსი და სხვები. არესის კულტი ძველ საბერძნეთში არ იყო გავრცელებული, მისი ერთადერთი ტაძარი აგებული იყო თებეში. რომაულ პანთეონში კი ერთ-ერთი მთავარი ღვთაება — მარსი შეესაბამება. ჰომეროსთან და ანტიკურ სახვით ხელოვნებაში არესი წარმოდგენილია ფარ-შუბით აღჭურვილ ახალგაზრდა, ძლიერ და პირქუშ მამაკაცად.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ომის ღმერთები კატეგორია:ბერძნული ღმერთები კატეგორია:ზევსის შვილები
ვიქტორია (მცენარე)
ვიქტორია (Victoria) — წყლის მრავალწლოვანი მცენარის გვარი დუმფარასებრთა ოჯახისა. აქვს დიდი ზომის (2 მ დიამეტრის), წელზე მოტივტივე ფოთლები. ფოთლის ქვედა მხარეზე განვითარებულია მსხვილი ძარღვების ქსელი, რომელიც ამოვსებულია ჰაერშემცველი ქსოვილით. ამის გამო ვიქტორიას 50 კგ-მდე ტვირთს უძლებს.
ყვავილები დიდია და სურნელოვანი. საღამოს თეთრად იშლება ხოლმე, დილით კი ვარდისფერდება და იხურება, დღის ბოლოს კვლავ იშლება, მაგრამ ულვე ჟოლოსფერია. მეორე დილისათვის მუქი წითელია, ხელახლა იხურება, ჩაეშვება წყალში და მისგან შავთესლებიანი ნაყოფი ვითარდება.
ვიქტორია გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკაში, მოსახლეობა მის თესლს საჭმელად იყენებს. განსაკუთრებით ცნობილია ამაზონის ვიქტორია (Victoria amazonica, Victoria regia), რომელიც იზრდება მდინარე ამაზონის აუზში, მეორე სახეობა (Victoria cruziana) — მდინარე პარანის წყლებში. ორივე სახეობას აშენებენ ორანჟერეებში. Victoria cruziana კარგად ხარობს თბილისის ბოტანიკურ ბაღში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუმფარასებრნი
ამბულოფობია
ამბულოფობია — ირაციონალური და მუდმივი შიში სიარულის ან დაცემის, რის გამოც ადამიანი თავს არიდებს სიარულს.
ამბულოფობიის მიზეზები
ზოგიერთი ადამიანი, ვინც განიცდის ამ აშლილობას ეშინიათ სიბრტყის და არათანაბარ ზედაპირზე სიარულის განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ისინი შორს არიან, სადაც ისინი თავს უფრო დაუცველად გრძნობენ. სიარულისა და დაცემის შიში ეს შიშია, რომელსაც შეიძლება ბევრი ბავშვი განიცდის. მიუხედავად იმისა, რომ ეს საკმაოდ ნორმალურია ადრეულ ასაკში, იგი ზრდასრულ ასაკში წყვეტს ასეთ მდგომარეობას, და ამბულოფობიის მქონე ადამიანი შეიძლება გრძნობდეს შფოთვას ან შიშს იქ, სადაც ფიქრობენ, რომ დაცემის საშიშროება არსებობს, და ეს შიში და დისკომფორტი სცილდება ბუნებრივ შიშს, ხდება სრულიად არაპროპორციული სიტუაციასთან ერთად.
ამბულოფობიის სიმპტომები
ქცევის სიმპტომები ახასიათებს დაჩქარებული მეტყველება, ფობიური სტიმულის თავიდან აცილება და დაძლევის სხვა სტრატეგიები. ტრემორი, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ციებ-ცხელება და გულისრევა ფიზიკური სიმპტომებია, რომლებიც ადამიანს ემბულოფობიით განიცდის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფობიები
პოტერიტერი
პოტერიტერი გადაჭიმულია ციცაბო ფერდობებიან მთიან ხეობაში, ჩრდილოეთი-სამხრეთის მიმართულებით 28 კმ-ზე. საშუალო სიგანე 2 კმ-ია. ზედაპირის ფართობი 43 კმ².
ტბიდან გამოედინება 8 კმ სიგრძის მდინარე უაიტუტუ, რომელიც ფოვოს სრუტეში ჩაედინება.
Polyrhachis pellita
Polyrhachis pellita — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იტიკავა
იტიკავა (იაპ. 市川市) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე, ტიბის პრეფექტურაში, ტოკიოს გარეუბანი. 468.121  მცხოვრები (2007). სატრანსპორტო, მანქანათმშენებლობა, საავიაციო, მეტალურგიური, მატყლსართავი, კვების მრეწველობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
აშდოდი
აშდოდი (اشدود, إسدود Isdud) — ქალაქი ისრაელში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, თელ-ავივიდან 30კმ-ით სამხრეთით. აშდოდის პორტი უდიდესია მთელს ისრაელში და მთელი იმპორტის 60% შედის. თანამედროვე აშდოდი დაარსდა 1956 წელს, თუმცა ქალაქის სტატუსი მხოლოდ 1968 წელს მიიღო.
ისტორია
აშდოდი ერთ-ერთი უძველესი ქანაანური ქალაქი პალესტინაში. ადრეულ ქანაანურ პერიოდში მნიშვნელოვანი ნავსადგური იყო. შემდეგ ამ ქალაქის აღება ფილისტიმელებმა მოახერხეს. აშდოდი ერთ-ერთი იყო ფილისტიმელთა ხუთი ქალაქის კავშირს შორის. ებრაელებისთვის წართმეული აღთქმის კიდობანი დროებით ამ ქალაქში ინახებოდა. ფილისტიმელების შემდეგ აშდოდი შედიოდა იუდეის სამეფოს სამფლობელოებში. იუდეის მეფე უზიამ გაამაგრა ქალაქი და ძლიერი გალავანი შემოავლო. ძვ. წ. 734 წელს აშდოდი ასურელებს დანებდა, ძვ. წ. 712 წელს კი ასურეთის მეფე სარგონ II-მ პალესტინაში აჯანყება ჩაახშო, რომელსაც აშდოდი მეთაურობდა. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ქალაქი ასურულ პროვინციად იქცა. ასურეთის იმპერიის დაცემის შემდეგ აშდოდს ეგვიპტელები დაეუფლნენ. ბაბილონის მიერ იუდეის დაპყრობისა და ხალხის გადასახლების შემდეგ ქალაქს ისევ ფილისტიმელები დაეუფლნენ და თავიანთ დედაქალაქად აქციეს. ბაბილონის ტყვეობიდან დაბრუნებული ებრაელების ლიდერის, ნეემიას მმართველობის და მის მიერ იერუსალიმის აღდგენის პერიოდში სიტყვა „აშდოდელი“ „ფილისტიმელის“ სინონიმი იყო. ელინისტურ პერიოდში აშდოდი (ბერძნულად აზოტოსი) პროვინციის ცენტრალური ქალაქი იყო. იუდეის სამეფოს აღდგენის შემდეგ იონათან მაკაბელმა ქალაქის ტერიტორიები გადაწვა და გაანადგურა, ქალაქი კი იოან გირკან I-მა აიღო (დაახლ. ძვ.წ 165 წ). აშდოდს იუდეის სამეფო ძვ.წ 63 წლამდე, რომაელი სარდლის, პომპეუსის ლაშქრობამდე ინარჩუნებდა. რომაელებმა აშდოდი ჰეროდე დიდს დაუმორჩილეს, მის შემდეგ კი რომის პროვინცია გახდა.
დამეგობრებული ქალაქები
აშდოდი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
პარმენიდე (პლატონი)
პარმენიდე (ბერძ. Παρμενίδης) — პლატონის ერთ-ერთი დიალოგი. პარმენიდე აღწერს ელეტიკური სკოლის ორი დიდი ფილოსოფოსის, პარმენიდესა და ძენონის და ახალგაზრდა სოკრატეს დიალოგს. შეხვედრის მიზეზი ძენონის მიერ პარმენიდესეული მონიზმის დაცვაა პლურალისტებისგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:პლატონის დიალოგები
Hitmixes
შემადგენლობა
2008 წლის აგვისტოში გამოვიდა გაგას სადებიუტო ალბომი The Fame. რომლიდანაც გამოიცა ხუთი სინგლი — Just Dance, Poker Face, Eh, Eh (Nothing Else I Can Say), LoveGame და Paparazzi. იქიდან გამომდინარე, რომ Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) არ გამოიცა როგორც სინგლი ჩრდილოეთ ამერიკაში, ამიტომ მისი რემიქსი არ არის ალბომში Hitmixes. დანარჩენი ოთხი სინგლი ყველა მოხდვა კანადის ცხელი ასეულის ტოპ სამში. ალბომისათვის გაგამს მთავარმა პროდიუსერმა RedOne გაარემიქსა სიმღერა Just Dance. ასევე ალბომში წარმოდგენილია Robots to Mars-ის, Chew Fu-ს, Space Cowboy-ის, Moto Blanco-ს და Guéna LG-ს რემიქსები. Hitmixes გამოცა მხოლოდ კანადაში კომპაქტ დისკის და ციფრული ჩამონატვირთის ფორმატით ლეიბლზე Universal Music Canada. ალბომში შესულია 1980-იანი წლების ჰაუს მუსიკით შთაგონებული რემიქსები. ამერიკელმა როკ მომღერალმა მერილინ მენსონმა მიიღო მონაწილეობა სიმღერა LoveGame-ის რემიქსში.
პერსონალი
ინფორმაცია პერსონალის შესახებ აღებულია საიტიდან Allmusic.
სქოლიო
კატეგორია:ლედი გაგას EP-ები კატეგორია:ლედი გაგას რემიქსული ალბომები კატეგორია:2009 წლის EP-ები კატეგორია:2009 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის EP-ები კატეგორია:Interscope Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:რემიქსული EP-ები
არეში
არეში — მდინარე ყვარლისა და ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტებში, მდინარე კაბალის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 36 კმ, აუზის ფართობი 155 კმ². სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე.
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
ავოკა (უისკონსინის სოფელი)
ავოკა (Avoca) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აიოვის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 637 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 106.5 კაცი/კმ². ფართობი 6,32 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 6,32 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 5,98 კმ², წყალს კი 0,34 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აიოვის ოლქის დასახლებები
დეიმოსი
thumb|200px|დეიმოსი დეიმოსი (Δείμος — საშინელება) — მარსის ყველაზე პატარა და შორი თანამგზავრი. სახელი მოდის დეიმოსიდან, რომელიც არის შიშის განსახიერება ბერძნულ მითოლოგიაში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მარსის თანამგზავრები
კორალილიო
კორალილიო (Corralillo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, ვილია-კლარას პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მ სიმაღლეზე. დაარსდა 1831 წელს, ხოლო როგორც მუნიციპალიტეტი შეიქმნა 1879 წელს.
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობია 843 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 27,571 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 32,7 ადამიანს კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
წინამძღვრიანთკარი
წინამძღვრიანთკარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მუხრან-საგურამოს ვაკის აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 668 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შარლ მორის დე ტალეირანი
thumb შარლ მორის დე ტალეირან–პერიგორი (ფრანგ. Charles Maurice de Talleyrand-Périgord), (დ. 1754 - გ. 1838) — ფრანგი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელსაც ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა სხვადასხვა რეჟიმის დროს, დაწყებული დირექტორიიდან დამთავრებული ლუი-ფილიპის მთავრობით. სიტყვა ტალეირანი გახდა მედროვეობისა და უპრინციპობის სინონიმი.
ბიოგრაფია
ტალეირანი გაღარიბებულ არისტოკრატიულ ოჯახში დაიბადა. მან სასულიერო სემინარია დაამთავრა, 1788–1791 წლებში ოტენის ეპისკოპოსი იყო. გენერალურ შტატებში სამღვდელოებიდან აირჩიეს, მაგრამ მესამე წოდების დეპუტატებს მიემხრო და საეკლესიო მიწების განკარგულებაში გადაცემის წინადადება წამოაყენა. 1792 წელს ტალეირანი დიპლომატიური მისიით ინგლისში გაემგზავრა. მონარქიის დამხობის შემდეგ მეფესთან მისი საუდუმლო კავშირი გამოვლინდა, ამის გამო იგი საფრანგეთში 1796 წლამდე აღარ დაბრუნებულა.
ტალეირანი დირექტორიის საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა. ეს პოსტი მან კონსულობისა და იმპერიის დროსაც შეინარჩუნა. იგი ნაპოლეონის მრჩეველი იყო.
ტალეირანმა წინასწარ განჭვრიტა ნაპოლეონის აუცილებელი მარცხი და 1808 წლიდან საიდუმლო კავშირი დაამყარა ალექსანდრე I-თან და მატერნიხთან. ნაპოლეონმა ეჭვი აიღო ტალეირანის არაკეთილსინდისიერებაზე, მაგრამ ღალატის დამტკიცება ვერ მოახერხა, ამიტომ მის თანამდებობიდან გადაყენებას დასჯერდა.
ნაპოლეონის დამხობის შემდეგ ტალეირანმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო ბურბონთა რესტავრაციაში. ვენის კონგრესზე იგი საფრანგეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა.
ყოველთვის თავშეკავებული და გარეგნულად ზრდილობიანი ალექსანდრე I ამჯერად წონასწორობიდან გამოვიდა და თავის თანამოსაუბრეს შეჰყვირა: "უმჯობესია ომიო". სიტუაცია მართლაც კომიკური იყო. ტალეირანი, რომელიც ნაპოლეონის ეპოქაში საფრანგეთის სასარგებლოდ ყოველგვარი სინდისის ქეჯნის გარეშე ჭრიდა და კერავდა ევროპის პოლიტიკურ რუკას, პირადი გამორჩენის მიზნით ღალატობდა და სათანადო თანხად ჰყიდდა ყველას და ყველაფერს, რუსეთის იმპერატორს ზნეობისა და სამართლიანობისაკენ მოუწოდებდა.
ამის შემდეგ ტალეირანმა ინგლისის საგარეო საქმეთა მინისტრი ლორდი კასლრი და ავსტრიის კანცლერი თავადი მატერნიხი დაარწმუნა რუსეთისა და პრუსიის წინააღმდეგ ფარული ხელშეკრულების დადების აუცილებლობაში. სამ ცალად შედგენილი ინგლის–ავსტრია–საფრანგეთის საიდუმლო ხელშეკრულების თითო ეგზემპლარი ამ ქვეყნების დედაქალაქებში – ლონდონში, ვენასა და პარიზში ინახებოდა. საფრანგეთში ნაპოლეონის ძალაუფლების ასი დღით აღდგენისას ლუი XVIII ისე სასწრაფოდ გაიქცა საზღვარგარეთ, რომ ხელშეკრულების თან წაღება ვერ მოასწრო. ეს დიპლომატიური დოკუმენტი ნაპოლეონს ჩაუვარდა ხელში. მან იგი მაშინვე ვენაში, ალექსანდრე I–ს გაუგზავნა.
რუსეთის იმპერატორი აღშფოთდა. მან მიღებული დოკუმენტი ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრს მატერნიხს გადასცა. ეს უკანასკნელი იმდენად დაიბნა, რომ თავის სიცოცხლეში პირველად და უკანასკნელად ვერ მოიფიქრა, რა სიცრუე მოეგონებინა მოულოდნელად შექმნილი საშინელი მდგომარეობიდან თავის დასაღწევად. მაგრამ ამ შემთხვევას არ შეეძლო ბატონყმური რუსეთის თვითმპყრობელი ალექსანდრე I–ის შეურიგებელი პოზიციის შეცვლა რევოლუციის შედეგად აღზევებული ნაპოლეონის მიმართ. ალექსანდრე I–მა 1815 წლის 9 ივნისს ვენის კონგრესის მონაწილეებთან ერთად ხელი მოაწერა ვენის კონგრესის გენერალურ დასკვნით აქტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1754 კატეგორია:გარდაცვლილი 1838 კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია კატეგორია:საფრანგეთის ელჩები ბრიტანეთში
ლეწურწუმე
ლეწურწუმე (ლერწუმე) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნაგვაზუ, ჯუმითი). მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, მუნიციპალიტეტის ცენტრიდან დასავლეთით 4,8 კმ–ის დაშორებით. ზღვის დონიდან 246 მეტრის სიმაღლეზე. ლეწურწუმე მოქცეულია სოფლების: ნაკიფუს, ჯაღირას, სარაქონის, ქვედა ჩხოროწყუს და ჯუმითს შორის. ლეწურწუმე განფენილია ყალიჩონას, საპერტაიოს, ლეცანეს, ნაკათის მაღლობებზე. სოფელის შემადგენლობაში შედის შემდეგი უბნები: ჯუმითი, საპერტაიო, საკვინჩიო, ლეჟა, ეგიარზენი, ნაკათი, საესართიო, ლეჯობე, ჭალე, საახალაიო, როკონა, ნაკოპერატუ, მიკოხი, ენწერი. მთავარი ქუჩაა შოთა ესართიას ქუჩა.
სოფელი მდებარეობს ლეწურწუმის გორაკ–ბორცვებზე, რომელიც ძირითადად აგებულია კირქვებით, ამიტომაც სოფელში ბევრი მღვიმე (მაგ. საპერტაიო, ლეწურწუმე, ყალიჩონა) და კირქვული წარმონაქმნია.
გარდა მდინარე ხობისწყლისა, სოფელში ჩამოედინება მდინარეები: სქურჩა, ქორთუ და ჯაღრაფონი.
სოფლიში არის ლეწურწუმის საშუალო სკოლა და ნაკათის პირველდაწყებითი საშუალო სკოლა. სოფლის ცენტრში კომუნისტური ეპოქისთვის დამახასიათებელი არქიტექტურული ნიმუშებია: საბავშვო ბაღი, ე.წ. ლეწურწუმის კანტორა, სოფლის გამგეობა, მაღაზიები, მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული ლეწურწუმელების მემორიალი, სამეგრელოს გლეხთა აჯანყების (1856–1858) სიმბოლური მემორიალი, რომლის ერთ–ერთ შეტაკება სწორედ სოფლის ცენტრში მოხდა. სოფლის ცენტრში აღმართულია სატელევიზიო ანძა, რომელიც ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის რადიოფიცირებას ახდენს.
სოფელი დასახლებულია გვარებით: წურწუმია, ესართია, პერტაია, კვინჩია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 801 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯონ ლოკი
ჯონ ლოკი (John Locke; დ. 29 აგვისტო, 1632 — გ. 28 ოქტომბერი, 1704) — ინგლისელი მოაზროვნე, რომლის სახელი მჭიდროდაა დაკავშირებული განმანათლებლობასთან. ხშირად მას ლიბერალიზმის ფუძემდებლადაც მიიჩნევენ. მისი ნაშრომები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ერთი მხრივ, ახალი დროის ევროპული ცოდნის თეორიის, მეორე მხრივ კი — ლიბერალური პოლიტიკური მოძღვრების განვითარებისთვის. ამ უკანასკნელ თემაზე ლოკის ძირითადი იდეები ჩამოყალიბებულია „მთავრობის ორ ტრაქტატში“, განსაკუთრებით კი მის მეორე ნაწილში. ლოკი პირველ ბრიტანელ ემპირიცისტად ითვლება, იგი ასევე ცნობილია, როგორც სოციალური კონტრაქტის თეორიის შემქმნელი. მისმა ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანად იმოქმედეს ეპისტემოლოგიისა და პოლიტიკური თეორიის განვითარებაზე. მან აგრეთვე გავლენა იქონია ვოლტერსა და ჟან-ჟაკ რუსოზე, შოტლანდიელ განმანათლებლებსა და ამერიკელ რევოლუციონერებზე. მან ეფექტი მოახდინა რესპუბლიკანიზმსა და ლიბერალურ თეორიაზე, რაც აისახა ამერიკის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში.
ლოკის გონების თეორია ხშირად მიიჩნევა „იდენტობისა“ და „პიროვნების“ თანამედროვე კონცეფციების საფუძვლად. ეს თეორია თვალნათლად ფიგურირებს შედარებით გვიანდელი ფილოსოფოსების, ჟან-ჟაკ რუსოს, დეივიდ იუმისა და იმანუელ კანტის, ნაშრომებში. ლოკი იყო პირველი მოაზროვნე, რომელმაც „პიროვნება“ განმარტა ცნობიერების უწყვეტობის მეშვეობით. მან პოსტულატად მიიჩნია, რომ დაბადებისას გონება წარმოადგენს ცარიელ ფიქალს, ან „სუფთა დაფას“. აქამდე არსებულ კონცეპტებზე დაყრდნობილი კარტეზიული ფილოსოფოსების საწინააღმდეგოდ, ის ფიქრობდა, რომ ჩვენ დავიბადეთ თანდაყოლილი იდეების გარეშე და ჩვენი ცოდნა უფრო დამყარებულია მიღებულ გამოცდილებისგან, რომელიც გამომდინარეობს გრძნობების აღქმისგან, „ემპირიზმისგან“. მეცნიერების იდეოლოგიის წარმოჩენის დროს თავის დაკვირვებებში, რომლის მიხედვითაც რამე განმეორებით უნდა შემოწმდეს და არაფერი უნდა გათავისუფლდეს უარყოფისგან, ლოკმა თქვა, რომ „რასაც არ უნდა ვწერდე, როგორც კი მივხვდები, რომ ეს სიმართლეს არ შეესაბამება, ჩემი ხელი იქნება ყველაზე სწრაფი რამ, რაც ამ ნაწერს ცეცხლში ჩააგდებს”. სწორედ ამის მაგალითს წარმოადგენს ლოკის შეხედულება ემპირიზმის შესახებ. სხვა ფილოსოფოსთა ნაშრომებით წახალისებულმა, ლოკმა შეიმუშავა ინტროსპექციის მეთოდი, ე.ი. საკუთარი ემოციისა და ქცევის დაკვირვება.
ცხოვრება და შემოქმედება
ჯონ ლოკი დაიბადა 1632 წლის 29 აგვისტოს ვრინგტონში არსებულ ეკლესიასთან ახლოს მდებარე ჩალით გადახურულ პატარა სახლში, სომერსეტში, ბრისტოლიდან 12 მილის მოშორებით. ის მოინათლა მაშინ, როცა მისი მშობლები პურიტანებს წარმოადგენდნენ. ლოკის მამა, რომელსაც ასევე ჯონი ერქვა, იყო ადვოკატი, რომელიც წარმოადგენდა მსოფლიო მოსამართლეთა კლერკს ჩიუ მაგნაში და საპარლამენტო ძალების კავალერიის კაპიტანს ინგლისის რევოლუციის დროს. ლოკის დედას ეწოდებოდა აგნეს კინი. ლოკის დაბადებიდან ცოტა ხნის შემდეგ მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კომერციულ ქალაქ პენსფორდში, ბრისტოლის სამხრეთით დაახლოებით შვიდი მილის მანძილზე, სადაც ახალგაზრდა ჯონი აღიზარდა ბელუტონში მდებარე ადგილობრივი ტუდორის რეზიდენციაში.
1647 წელს ლოკი გაგზავნეს ვესტმინსტერის სკოლაში ლონდონში. ამ პროცესს ფინანსურად მხარს უჭერდა ალექსანდრე პოფამი, პარლამენტის წევრი და ლოკის მამის ყოფილი მეთაური. იქ სწავლის დასრულების შემდეგ, ლოკი 1652 წლის შემოდგომაზე 20 წლის ასაკში მიიღეს კრაისტჩერჩში, რომელიც ოქსფორდში მდებარეობდა. ამ დროს კოლეჯის დეკანს წარმოადგენდა ჯონ ოუენი, უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერი. მიუხედავად იმისა, რომ ლოკი ნიჭიერი სტუდენტი იყო, ის უკმაყოფილებას გამოხატავდა იმ დროინდელი საბაკალავრო პროგრამის მიმართ. უნივერსისტეტში ნასწავლ კლასიკურ მასალაზე მეტად, ლოკისთვის უფრო საინტერესო აღმოჩნდა ნაშრომები თანამედროვე ფილოსოფოსებისა, რომლის ერთ-ერთ მაგალითსაც რენე დეკარტი წარმოადგენს. მისი მეგობრის რიჩარდ ლოუერის მეშვეობით, რომელსაც ჯონი ვესტმინსტერის სკოლიდან იცნობდა, ლოკმა შეიცნო მედიცინა და ექსპერიმენტული ფილოსოფია, რომელიც ისწავლებოდა სხვა უნივერსიტეტებსა და სამეფო საზოგადოებაში, რომლის წევრიც გახდა ლოკი საბოლოოდ.
ლოკს მიენიჭა ბაკალავრის დიპლომი 1656 წლის თებერვალში და მაგისტრის ხარისხი 1658 წლის ივნისში, ხოლო მედიცინის ბაკალავრის ხარისხი 1675 წლის თებერვალში. მან შეისწავლა მედიცინის განსხვავებული განხრები ოქსფორდში ყოფნის დროს და, ლოუერის გარდა, იმუშავა ისეთ ცნობილ მეცნიერებთან და მოაზროვნეებთან, როგორებიც იყვნენ რობერტ ბოილი, თომას უილისი და რობერტ ჰუკი. 1666 წელს იგი შეხვდა ენტონი ეშლი კუპერს, ლორდ ეშლის, რომელიც ღვიძლის ინფექციის სამკურნალოდ იყო ოქსფორდში ჩასული. ეშლიმ დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ლოკზე და დაიყოლია ის, რომ მისი თანმხლები პირი გამხდარიყო.
ლოკი ცდილობდა კარიერის შექმნას და 1667 წელს ეშლის სახლში გადავიდა ლონდონში, ექსეტერის სახლში, მისი პირადი ექიმის თანამდებობაზე. ლონდონში ლოკმა განაგრძო სამედიცინო სწავლება თომას სიდენჰემის მეურვეობის ქვეშ. სიდენჰემმა დიდი გავლენა მოახდინა ლოკის ფილოსოფიურ აზროვნებაზე –  ეს გავლენა შემდგომში ნათლად აისახა ლოკის ნაშრომში „ესეი ადამიანის გაგებასთან დაკავშირებით.”
ლოკის სამედიცინო ცოდნა გამოიცადა მაშინ, როცა ეშლის ღვიძლის ინფექცია სიცოცხლისათვის საშიში გახდა. ლოკმა გაითვალისწინა რამდენიმე ექიმის რჩევა და მნიშვნელოვან წვლილი შეიტანა იმაში, რომ ეშლი დაერწმუნებინა, ჩაეტარებინა სიცოცხლისთვის სახიფათო ოპერაცია, რათა კისტა მოეშორებინა. ეშლი გადარჩა და ღვიძლი მთლიანად იმკურნალა, რის შემდეგაც ის ლოკს მიაწერდა და უმადლოდა თავისი სიცოცხლის გადარჩენას.
ეშლიმ, როგორც ვიგების მოძრაობის ფუძემდებელმა, დიდი გავლენა მოახდინა ლოკის პოლიტიკურ იდეებზე. ლოკი პოლიტიკაში ჩაერთო, როდესაც ეშლი გახდა ლორდ-კანცლერი 1672 წელს (ეშლი გახდა შაფსტერის პირველი გრაფი 1673 წელს). 1675 წელს შაფსტერის დაცემის შემდეგ, ლოკმა გარკვეული დრო დაუთმო საფრანგეთში მოგზაურობას, როგორც მასწავლებელმა და კალებ ბანკის სამედიცინო თანამშრომელმა. ის ინგლისში დაბრუნდა 1679 წელს, როდესაც შაფტსბერის პოლიტიკური ბედი პოზიტიურად განპირობდა. დაახლოებით ამ დროს, სავარაუდოდ, შაფტსბერის მოთხოვნისთანავე, ლოკმა შეადგინა „მთავრობის ორი ტრაქტატის" დიდი ნაწილი. მიუხედავად იმისა, რომ ადრე საზოგადოების ერთი ნაწილი ფიქრობდა, რომ ლოკმა დაწერა ტრაქტატები 1688 წლის სახელოვანი რევოლუციის დასაცავად, ბოლოდროინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ნაწარმოები შედგენილი იყო ამ თარიღამდე საკმაოდ ადრე. ამჟამად ეს ნაშრომი განიხილება, როგორც აბსოლუტური მონარქიის საწინააღმდეგოდ მიმართული ზოგადი არგუმენტი (განსაკუთრებით ამას რობერტ ფილმერი და თომას ჰობსი აცხადებენ), და ინდივიდუალური თანხმობა, როგორც პოლიტიკური ლეგიტიმაციის საფუძველი. მიუხედავად იმისა, რომ ლოკი ასოცირდებოდა ძალაუფლების მქონე ვიგებთან, მისი იდეები ბუნებითი უფლებებისა და მთავრობის შესახებ დღეს საკმაოდ რევოლუციურად ითვლება ინგლისის ისტორიის ამ პერიოდისთვის.
ფობოსი
thumb|200px||ფობოსი
ჯონ ლოკი
ცხოვრება და შემოქმედება
ნიდერლანდებში ლოკს ჰქონდა შესაძლებლობა, რომ დაბრუნებოდა თავის ნაწერებს და დაეხარჯა დიდი დრო იმისთვის, რომ გადაემუშავებინა თავისი „ესეი“, ასევე, მოეწესრიგებინა „წერილი ტოლერანტობის შესახებ“. ლოკი არ დაბრუნებულა სახლში სახელოვანი რევოლუციის შემდეგ. ის თან ახლა ინგლისის დედოფალ მერი II-ს 1688 წელს ინგლისში დასაბრუნებელ გზაზე. ლოკის ნაშრომების დიდი ნაწილი გამოქვეყნდა გადასახლებიდან დაბრუნებისთანავე - მათ შორის იყო „ესეი, რომელიც ეხება ადამიანის გაგებას“, „მთავრობის ორი ტრაქტატი “ და „წერილი ტოლერანტობის შესახებ“. ეს ყველა ნაწერი ერთმანეთის ლოგიკურ მიმდევრობად გამოიყურება.
ფობოსი
ფობოსი (ბერძნ. φόβος — შიში) — მარსის ერთ-ერთი თანამგზავრი. აღმოჩენილია 1877 წლის 11 აგვისტოს ამერიკელ ასტრონომის ასაფ ჰოლის მიერ
ჯონ ლოკი
ცხოვრება და შემოქმედება
ლოკის ახლო მეგობარმა ლედი მაშამმა იგი მიიწვია მაშამების აგარაკზე ესექსში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი იქ ყოფნა ასთმის შეტევებით განპირობებული ცვალებადი ჯანმრთელობით ხასიათდებოდა, ის მაინც გახდა ვიგების ინტელექტუალური გმირი. ამ პერიოდში მან ისაუბრა მრავალ საკითხზე ისეთ მოღვაწეებთან, როგორებიც არიან ჯონ დრაიდენი და ისააკ ნიუტონი.
იგი გარდაიცვალა 1704 წლის 28 ოქტომბერს და დაკრძალულია ესექსში, ჰარლოუდან აღმოსავლეთით, სოფელ ჰაი ლავერში, ეკლესიის იმ ეზოში, რომელშიც ის 1691 წლიდან სერ ფრენსის მაშამის ოჯახში ცხოვრობდა. ლოკი არასდროს დაქორწინებულა და არც შვილები ჰყოლია.
ფობოსი
ფობოსი მდებარეობს 2,77 მარსის რადიუსის მანძილზე პლანეტის ცენტრიდან და ერთ ბრუნს მის გარშემო ანდომებს 7 საათს 39 წუთსა და 14 წამს, რაც აღემატება მარსის დღეღამურ ბრუნვას, რის გამოც ფობოსი ამოდის დასავლეთიდან და ჩადის აღმოსავლეთის მხარეს.
ჯონ ლოკი
ცხოვრება და შემოქმედება
ლოკის სიცოცხლის განმავლობაში მომხდარი მოვლენები მოიცავს მონარქების რესტავრაციას, ლონდონის დიდ ჭირსა და ლონდონის დიდ ხანძარს. ის ვერ მოესწრო უნიის აქტს 1707 წელს, თუმცა ინგლისისა და შოტლანდიის ტახტები ლოკის მთელი ცხოვრების განმავლობაში პირად უნიაში იმართებოდა. მის დროს კონსტიტუციური მონარქია და საპარლამენტო დემოკრატია იყო განვითარების ადრეულ ეტაპზე.
ფობოსი
ფობოსი ბრუნავს თავის ღერძის გარშემო იგივე პერიოდით რაც მარსის გარშემო, ამიტომაც, როგორც მთვარე, ერთი მხრით არის მიმართული ზედაპირისკენ. მისი ორბიტა მდებარეობს როშის ზღვრის შიგნით და არ იშლება მხოლოდ თავისი შიდა სიმაგრის გამო. ასეთი ორბიტის გამო მისი ზედაპირიდან ცვივა ქვები, რომლებიც ხშირად ტოვებენ შესამჩნევ ზოლებს ზედაპირზე. მარსის გრავიტაციული ზემოქმედება იწვევს ფობოსის სიჩქარის შენელებას, რაც 20 მილიონი წლის შემდეგ გამოიწვევს მის მარსთან შეჯახებას.
ჯონ ლოკი
იდეები
XVII საუკუნის ბოლოსა და მე-18 საუკუნის დასაწყისში ლოკის „ორი ტრაქტატი სამოქალაქო მმართველობის შესახებ" იშვიათად მოიხსენიებოდა ხალხის მიერ. ისტორიკოსმა ჯულიან ჰოპიტმა თქვა ამ წიგნზე, რომ „თუნდაც 1690-იანი წლების ინტენსიურ დებატებში წვლილის შეტანით, ზოგიერთი ვიგის გარდა, მან მხოლოდ მცირე შთაბეჭდილება მოახდინა საზოგადოებაზე და საერთოდ უგულვებელყოფილი იყო 1703 წლამდე (თუმცა ოქსფორდში 1695 წელს მან დიდი გავლენა მოახდინა სამიზნე აუდიტორიაზე).” ჯონ კენიონმა, ბრიტანეთის პოლიტიკური დებატების შესწავლისას, 1689-1720 წლებში აღნიშნა, რომ ლოკის თეორიები „(სახელოვანი) რევოლუციის ადრეულ ეტაპზე იშვიათად მოიხსენიებოდა 1692 წლამდე და ამის შემდეგ კიდევ უფრო ნაკლებად, გარდა იმ შემთხვევებისა, რომლებშიც ნაშრომი ჩაგვრისთვის ბოროტულად გამოიყენებოდა” და რომ „არავინ, მათ შორის ვიგების უმრავლესობა, არ იყო მზად ლოკის იდეალური ან აბსტრაქტული კონტრაქტის იდეისთვის.” ამასთანავე, კენიონი დასძენს, რომ ალჟერნ სიდნეის მთავრობასთან დაკავშირებული დისკურსი „ნამდვილად ბევრად უფრო გავლენიანი იყო, ვიდრე ლოკის ორი ტრაქტატი".
დედოფალი ანას გარდაცვალებიდან 50 წლის შემდეგ, 1714 წელს, „ორი ტრაქტატი" ახლიდან მხოლოდ ერთხელ დაიბეჭდა (გარდა ლოკის შეგროვებული ნაშრომებისა). აღსანიშნავია, რომ ბრიტანეთის დაბეგვრისადმი ამერიკელთა წინააღმდეგობის ზრდამ შეძლო მთავრობის „მეორე ტრაქტატისთვის" ახალი მკითხველის მოპოვება. ამ ნაშრომს ხშირად იყენებდნენ დებატებში არამხოლოდ ამერიკაში, არამედ ბრიტანეთშიც. ნამუშევრის პირველი ამერიკული ნაბეჭდი ვერსია გამოქვეყნდა 1773 წელს ბოსტონში.
ფობოსი
ფობოსის ზომებია 26,6×22,2×18,6 კმ, მის ზედაპირს აღენიშნება უამრავი კრატერი, რომელთაგან ყველაზე დიდია სტიკნი 9 კმ დიამეტრით. სავარაუდოდ, ამ კრატერის წარმოქმნამ გამოიწვია მის მიდამოებში პარალელური ზოლების შექმნაც. ეს ზოლები აღენიშნება 30 კმ მანძილზე და 100-200 მეტრის სიგანისა და 10-20 მეტრის სიღრმისაა.
ჯონ ლოკი
იდეები
ლოკმა დიდი გავლენა მოახდინა პოლიტიკურ ფილოსოფიაზე, განსაკუთრებით თანამედროვე ლიბერალიზმზე. მაიკლ ზუკერტი ამტკიცებს, რომ ლოკმა ლიბერალიზმს საფუძველი ჩაუყარა ჰობსის აბსოლუტიზმის იდეის შერბილებითა და ეკლესიისა და სახელმწიფოს ერთმანეთისგან მკაფიოდ გამიჯვნით. მან ძლიერი გავლენა მოახდინა ვოლტერზე, რომელიც მას „ბრძენ" ლოკს უწოდებდა. მოგვიანებით მისმა მოსაზრებებმა თავისუფლებასა და სოციალურ კონტრაქტთან დაკავშირებით გავლენა მოახდინა ალექსანდრე ჰამილტონის, ჯეიმზ მედისონის, თომას ჯეფერსონისა და შეერთებული შტატების სხვა დამფუძნებელი მამების წერილობით ნაშრომებზე. აღსანიშნავია, რომ „მეორე ტრაქტატის“ ერთი მონაკვეთი, კონკრეტულად „აბუჩად აგდების დიდხნიანი წვრთნა“, დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში სიტყვა-სიტყვით არის გადმოტანილი. ლოკის გავლენა იმდენად დიდი იყო, რომ თომას ჯეფერსონმა დაწერა:
ფობოსი
ფობოსის შესწავლა
ფობოსის სურათები გადაიღეს რამდენიმე კოსმოსური აპარატის მეშვეობით, რომელთა მიზანს მარსის ფოტოგადაღება წარმოადგენდა. პირველი - Mariner 9 - 1971 წელს, შემდეგ 1 - 1977 წელს, ფობოსი (КА) - 1989 წელს, Mars Global Surveyor - 1998 და 2003 წლებში, Mars Express - 2004 წელს და Mars Reconnaissance Orbiter - 2007 და 2008 წლებში. ატმოსფეროს ნიშნები შემჩნეული არ არის.
ჯონ ლოკი
იდეები
„ ბეკონი, ლოკი და ნიუტონი… მე მივიჩნევ მათ სამ უდიდეს ადამიანად, რომელთაც ოდესმე უცხოვრიათ, ყოველგვარი გამონაკლისის გარეშე, და რომლებმაც საფუძველი ჩაუყარეს იმ ზედნაშენებს, რომლებიც ფიზიკურ და მორალურ მეცნიერებებში გაიზარდა.“
ფობოსი
წინასწარმეტყველება ორ თანამგზავრზე
მარსის ორი თანამგზავრის არსებობის ვარაუდი 1610 წელს იოჰან კეპლერმა გამოთქვა. ის ეფუძნებოდა იმ ლოგიკას, რომ თუ დედამიწას აქვს ერთი თანამგზავრი, ხოლო იუპიტერს — ოთხი (იმ დროს ცნობილი), ე.ი. მზისგან დაშორების გამო თანამგზავრთა რაოდენობა იზრდება გეომეტრიული პროგრესიით. ამ ლოგიკის მიხედვით მარსს უნდა ჰყოლოდა ორი თანამგზავრი.
ჯონ ლოკი
იდეები
ამასთანავე, ლოკის გავლენა, შესაძლოა, კიდევ უფრო ღრმა იყო ეპისტემოლოგიის სფეროში. ლოკმა განსაზღვრა სუბიექტურობა, ან თვითმყოფადობა, რამაც გამოიწვია ის, რომ ინტელექტუალურმა ისტორიკოსებმა, ჩარლზ ტეილორმა და ჯეროლდ საიგელმა, დაიწყეს მტკიცება, რომ ლოკის „ესეი ადამიანის გაგების შესახებ“ (1689/90) თანამედროვე დასავლური კონცეფციის, „პიროვნების“, საფუძველს წარმოადგენს.
ფობოსი
წინასწარმეტყველება ორ თანამგზავრზე
ჯონატან სვიფტის „გულივერის მოგზაურობის“ წიგნის მე-3 თავში, რომელიც მფრინავ კუნძულ ლაპუტას აღწერს, ნათქვამია, რომ ლაპუტას ასტრონომებმა აღმოაჩინეს მარსის ორი თანამგზავრი, რომლებიც 3 და 5 მარსის დიამეტრის მანძილზე ბრუნავენ. სინამდვილეში კი ფობოსი და დეიმოსი მდებარეობენ 1.4 და 3.5 დიამეტრის მანძილზე მარსის ცენტრიდან.
ჯონ ლოკი
თეორიები რელიგიური ტოლერანტობის შესახებ
ევროპული რელიგიური ომების შემდეგ, „ტოლერანტობის შესახებ წერილის“ (1689–1692) წერის დროს, ლოკმა ჩამოაყალიბა რელიგიური ტოლერანტობის კლასიკური მსჯელობა, რომელშიც სამი არგუმენტია მთავარი:
რელიგიური ტოლერანტობის მიმართ დამოკიდებულების მხრივ, ლოკზე გავლენა მოახდინეს ბაპტისტმა თეოლოგებმა. მათ შორის იყვნენ ჯონ სმიტი და ტომას ჰელვისი, რომლებმაც მე –17 საუკუნის დასაწყისში გამოაქვეყნეს ტრაქტატები ცნობიერების თავისუფლების მოთხოვნით. ბაპტისტმა თეოლოგმა როჯერ უილიამსმა 1636 წელს დააფუძნა როდ–აილენდის კოლონია, სადაც მან ერთმანეთს დაუკავშირა დემოკრატიული კონსტიტუცია და შეუზღუდავი რელიგიური თავისუფლება. მისი ტრაქტატი, „სინდისის გამო დევნის ბუნდოვანი ტენდერი“ (1644), რომელსაც ბევრი მკითხველი ჰყავდა ავტორის სამშობლოში, წარმოადგენდა აბსოლუტური რელიგიური თავისუფლებისა და ეკლესიისა და სახელმწიფოს სრული გამიჯვნის შესახებ მგზნებარე ვედრებას. ცნობიერების თავისუფლებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა თეოლოგიური, ფილოსოფიური და პოლიტიკური დღის წესრიგში, რადგან მარტინ ლუთერმა უარი თქვა თავისი რწმენის შესახებ შეხედულების გადათქმაზე ვორმსში 1521 წელს. თუმცა გამონაკლისად დაასახელა ის შემთხვევა, თუ ის დაინახავდა, რომ მისი მოსაზრებების სიმცდარის დამტკიცება ბიბლიით არის შესაძლებელი.
ფობოსი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მარსის თანამგზავრები
ჯონ ლოკი
კაროლინას კონსტიტუცია
ლოკის შეფასება ხშირად დაკავშირებულია ზოგადად ლიბერალიზმისა და შეერთებული შტატების შეფასებასთან. ცილისმწამებლები აღნიშნავენ, რომ (1671 წელს) ის იყო დიდი ინვესტორი და ემხრობოდა სამეფო აფრიკული კომპანიის მეშვეობით ინგლისში მონებით ვაჭრობას. გარდა ამისა, როცა ის შაფტსბერის მდივანს წარმოადგენდა, ლოკმა მონაწილეობა მიიღო კაროლინას ფუნდამენტური კონსტიტუციის შემუშავებაში, რამაც დაამკვიდრა ფეოდალური არისტოკრატია და ბატონებს მათ მონებზე აბსოლუტური ძალაუფლება მისცა. მარტინ კოენი აღნიშნავს, რომ ლოკი, როგორც ვაჭრობისა და პლანტაციების საბჭოს მდივანი (1673–1674) და ვაჭრობის საბჭოს წევრი (1696–1700), სინამდვილეში იყო „მხოლოდ ერთი კაცი მრავალთა შორის, რომელმაც შექმნა და ზედამხედველობა გაუწია როგორც კოლონიებს, ასევე ამ კოლონიების მონობის მხარდამჭერ არალეგალურ და უსამართლო სისტემებს.” ზოგი ფიქრობს, რომ მისი განცხადებები დაუცველი საკუთრების შესახებ მიზნად ისახავდა მკვიდრი ამერიკელების ჩანაცვლებას. მის მთავარ ნაშრომებში არისტოკრატიისა და მონობის მიმართ წინააღმდეგობის გამოხატვის გამო, მას ადანაშაულებენ ფარისევლობასა და რასიზმში, ან მხოლოდ ინგლისელი კაპიტალისტების თავისუფლებაზე ზრუნვაში. ლოკმა კაროლინას კოლონისტებისთვის შეადგინა ის განმახორციელებელი ინსტრუქციები, რომელთა მიხედვით კოლონიზაცია და განვითარება შესაბამისობაში უნდა მოსულიყო ფუნდამენტურ კონსტიტუციასთან. ერთობლივად, ეს დოკუმენტები ცნობილია როგორც დიდი მოდელი კაროლინის პროვინციისთვის.
თეორია ღირებულებისა და საკუთრების შესახებ
ლოკი „საკუთრების“ ცნებას იყენებს როგორც ფართო, ისე ვიწრო თვალსაზრისით: ფართო მასშტაბით, იგი მოიცავს ადამიანის ინტერესებისა და მისწრაფებების ფართო სპექტრს; კერძოდ, ეს ეხება მატერიალურ საქონელს. ის ამტკიცებს, რომ საკუთრება ბუნებითი უფლებაა, რომელიც შრომისგან გამომდინარეობს. ლოკი „მეორე ტრაქტატის“ V თავში ამტკიცებს, რომ საქონლისა და ქონების ინდივიდუალური მფლობელობა გამართლებულია ამგვარი საქონლის წარმოებისთვის გაწეული შრომით - „მინიმუმ იქ, სადაც საკმარისია [მიწა], და რაც კარგია, სხვებისთვისაც საერთო სარგებლობას მოიტანს“ (პუნქტი 27). ამასთანავე, გამართლებას შეიძლება წარმოადგენდეს ქონების გამოყენება საზოგადოებისთვის სასარგებლო საქონლის წარმოებისთვის.
ლოკმა „მეორე ტრაქტატში“ განაცხადა, რომ ბუნება თავისთავად ნაკლებად ასაჩუქრებს საზოგადოებას მათთვის პრაქტიკული მატერიალური საშუალებებით, რაც გულისხმობს იმას, რომ საქონლის შექმნისას დახარჯული შრომა უქმნის ამ საქონელს თავის ღირებულებას. „ღირებულების შრომითი თეორიის“ გამოყენებით, ლოკმა შეიმუშავა „საკუთრების შრომითი თეორია“, რომლის მიხედვითაც საკუთრების უფლება იქმნება შრომის გამოყენებით. გარდა ამისა, მას სჯეროდა, რომ ქონება წინ უძღვის მმართველობას და ამის გამო მთავრობას არ შეუძლია „სუბიექტების ქონების განკარგვა თვითნებურად”. მოგვიანებით კარლ მარქსმა გააკრიტიკა ლოკის საკუთრების თეორია თავის სოციალურ თეორიაში.
პოლიტიკური თეორია
ლოკის პოლიტიკური თეორია დაარსდა სოციალური კონტრაქტის საფუძველზე. თომას ჰობსისგან განსხვავებით, ლოკს მიაჩნდა, რომ ადამიანის ბუნებას ახასიათებს გონიერება და ტოლერანტულობა. ჰობსის მსგავსად, ლოკს სჯეროდა, რომ ადამიანური ბუნება უბიძგებდა ხალხს ეგოიზმისკენ. ეს აშკარად ჩანს ვალუტის შემოღებით. ბუნებით მდგომარეობაში ყველა ადამიანი თანასწორი და დამოუკიდებელი იყო და ყველას ჰქონდა ბუნებითი უფლება, დაეცვა თავისი „სიცოცხლე, ჯანმრთელობა, თავისუფლება, ან საკუთრება“. მკვლევართა უმეტესობა ფრაზას "სიცოცხლე, თავისუფლება და ბედნიერებისკენ სწრაფვა", რომელიც ამერიკის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში გვხვდება, ლოკის უფლებების თეორიას უკავშირებს, თუმცა ისინი ასევე უშვებენ ალბათობას ამ სიტყვების წარმოშობის სხვა საწყისების შესახებ.
ჰობსის მსგავსად, ლოკმა მიიჩნია, რომ დაცვისათვის ბუნებით მდგომარეობაში მხოლოდ მონოპოლისტური უფლებები არ იყო საკმარისი, ამიტომ ხალხმა დააარსა სამოქალაქო საზოგადოება კონფლიქტების სამოქალაქო გზით გადასაჭრელად, სახელმწიფოს დახმარებით. საგულისხმოა, რომ ლოკი ჰობსის სახელს ნაშრომებში არასდროს ახსენებს და, შესაძლოა, ჰობსის მაგივრად, პასუხობდეს იმ დროინდელ სხვა მწერლებს. ლოკი მხარს უჭერდა მთავრობის ხელისუფლების დანაწილებას და თვლიდა, რომ რევოლუცია გარკვეულ ვითარებაში არა მხოლოდ უფლება, არამედ ვალდებულებაცაა. ამ იდეებს დიდი გავლენა ჰქონდა შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის დეკლარაციასა და კონსტიტუციაზე.