cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Beatles
1990-იანები
Live at the BBC, The Beatles-ის პირველი ოფიციალური ალბომი მანამდე გამოუცემელი მასალით, გამოვიდა 1994 წელს. იმავე წელს მაკ-კარტნიმ, ჰარისონმა და სტარმა ერთად იმუშავეს პროექტ The Beatles Anthologyზე. ჯერ 1970 წელს Apple Corps-ის ხელმძღვანელმა ნის ესპინოლმა დაიწყო მასალის შეგროვება დოკუმენტური ფილმისთვის სამუშაო სახელწოდებით The Long and Winding Road. ამრიგად, Anthology იქცა მის ერთგვარ დასრულებად. ასახავდა რა ჯგუფის დარჩენი წევრების მიერ მოთხრობილ ისტორიას, პროექტში შედიოდა ჯგუფის გამოუცემელი ჩანაწერების სერიაც. ლენონის ორი სტუდიური დემო გამოყენებული იქნა მაკ-კარტნის, ჰარისონისა და სტარის მიერ, სტუდიაში ახალი ინსტრუმენტული და ვოკალური ნაწილების დასამატებლად.
1995-1996 წლებში პროექტს მოჰყვა სატელევიზიო მინისერიალი, რვა ნაწილისგან შემდგარი ვიდეო კრებული და სამი 2 დისკიანი კრებული, რომლებსაც კლაუს ფორმანის დიზაინით შექმნილი გარეკნები ახლდა. ორი სიმღერა, დაფუძნებული ლენონის დემოებზე, „Free as a Bird“ და „Real Love“, გამოვიდა სინგლების სახით. ეს გამოცემები კომერციულად წარმატებული გამოდგა, ხოლო მინისერიალი იხილა დაახლოებით 400 მილიონმა მაყურებელმა. 1999 წელს, 1968 წლის ფილმის „ყვითელი წყალქვეშა ნავი“ ხელახლა გამოსვლას მოჰყვა ახალი საუნდტრეკული კრებული Yellow Submarine Songtrack.
2000-იანები
The Beatles-ის კომპილაციური ალბომი 1, რომელშიც მოხვდა ჯგუფის ბრიტანული და ამერიკული #1 პოზიციაზე მოხვედრილიჰიტები, გამოვიდა 2000 წლის 13 ნოემბერს. იგი იქცა ყველა დროის ყველაზე სწრაფად გაყიდვად ალბომად, გაიყიდა რა გამოცემიდან ერთი კვირის განმავლობაში 3,6 მილიონი, ხოლო ერთ თვეში - 13 მილიონი ასლის ოდენობით. იგი მოხვდა ალბომების ჩარტების სათავეებში სულ ცოტა, 28 ქვეყანაში, მათ შორის, ბრიტანეთსა და აშშ-ში. 2009 წლის აპრილისთვის კრებული მსოფლიო მასშტაბით 31 მილიონი ასლის ოდენობით გაიყიდა და იქცა აშშ-ში ათწლეულის ყველაზე გაყიდვად ალბომად.
ჰარისონი ფილტვის კიბოთი, 2001 წლის ნოემბერში გარდაიცვალა. მაკ-კარტნი და სტარი, სხვა მუსიკოსებთან ერთად გამოვიდნენ ღონისძიებაზე Concert for George, რომლის ორგანიზატორები იყვნენ ერიკ კლეპტონი და ჰარისონის ქვრივი, ოლივია. კონცერტი როიალ ალბერტ ჰოლის სცენაზე გაიმართა, ჰარისონის გარდაცვალების წლისთავზე. გარდა ჯგუფისთვის და სოლო კარიერის დროს დაწერილი სიმღერებისა, შესრულდა ინდური კლასიკური მუსიკა, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია ჰარისონზე.
2003 წელს გამოვიდა Let It Be... Naked, ალბომის Let It Be განსხვავებული ვერსია, რომლის შედგენისას კონსულტანტი მაკ-კარტნი იყო. სპექტორის ორიგინალური ვერსიისგან იგი განსხვავდება ორიგინალური სიმებიანი პარტიების გამოკლებით. ალბომი საუკეთესო 10-ეულში მოხვდა, როგორც ბრიტანეთში, ასევე ამერიკაში. 1964-1965 წლების ორიგინალური აშშ ალბომების CD ვერსიები გამოვიდა 2004 და 2006 წელს, კრებულების The Capitol Albums, Volume 1 და The Capitol Albums, Volume 2 სახით. მათში შეტანილი იქნა სტერეო და მონო ვერსიები, რომლებიც ეფუძნებოდნენ გრამფირფიტებისთვის ამერიკაში თავდაპირველად გამოცემისას მომზადებულ მიქსებს.
ლას-ვეგასის დასის Cirque du Soleil მიერ მომზადდა შოუ, რომელიც ეფუძნებოდა The Beatles-ის სიმღერებს. მისი საუნდტრეკის სახით შედგენილი იქნა Love, რომელზეც მუშაობდნენ ჯორჯ მარტინი და მისი შვილი ჯაილზი. მათ მიერ მომზადდა ჯგუფის 130 ჩანაწერის რემიქსი, რომელიც აგრეთვე ერთმანეთთან იქნა გადაბმული, ჯორჯ მარტინის თქმით, „ჯგუფის მთელი მუსიკალური ისტორიის ძალიან მცირე პერიოდში გასავლელად“. შოუ გაიხსნა 2006 წლის ივნისში. იმავე დღეს გამოვიდა ალბომიც. მაკ-კარტნი ამ პერიოდში გამოხატავდა იმედს, რომ „Carnival of Light“, 14 წუთიანი ექსპერიმენტული კომპოზიცია, მომზადებული ები-როუდის სტუდიებში 1967 წელს, ოფიციალურად გამოიცემოდა. The Beatles-ის ყოფილი წევრების იშვიათი ერთობლივი გამოსვლა შედგა 2009 წლის აპრილში, მაკ-კარტნის მიერ ნიუ-იორკში ორგანიზებული საქველმოქმედო კონცერტის ფარგლებში, სადაც მას სამი სიმღერის შესასრულებლად შეუერთდა სტარი.
2009 წლის 9 სექტემბერს გამოვიდა The Beatles-ის ძირითადი სტუდიური კატალოგი, მომზადებული ოთხწლიანი რემასტერინგის შედეგად. ჯგუფის ორიგინალური ბრიტანული ალბომების სტერეო ვერსიები, Magical Mystery Tour-ისა და Past Masters-ის ჩათვლით, გამოვიდა CD-ის ფორმატში, ცალ-ცალკე და ყუთის სახით. ახალი გამოცემების 1987 წლის ორიგინალურ CD-ებთან შედარებისას, რომლებსაც, როგორც ამტკიცებდნენ, აკლდა სიცხადე და დინამიურობა, დენი ეკლსტონმა (Mojo) დაწერა: „რემასტერზე ვოკალები უფრო ნათელია, უფრო ბუნებრივად ჟღერს და ქმნის მიქსში უფრო მაღლა მოთავსების შთაბეჭდილებას.“ მეორე მსგავსი კრებული, The Beatles in Mono, შეიცავდა ყველა ალბომის ორიგინალურ მონო ვერსიას, ალბომების Help! და Rubber Soul 1965 წლის სტერეო მიქსებით (რომლებიც მარტინმა 1987 წლის გამოცემისთვის ხელახალი მიქსის სახით წარადგინა). The Beatles: Rock Band, მუსიკალური ვიდეო თამაში სერიიდან Rock Band, იმავე დღეს გამოვიდა. 2009 წლის დეკემბერში ჯგუფის კატალოგი ოფიციალურად გავრცელდა FLAC და MP3 ფორმატებში 30.000 ასლის სახით შეზღუდული რაოდენობით გამოსულ USB დისკწამყვანზე.
2010-იანები
The Beatles-ს ჰქონდა ვალდებულება ჰონორარების თემის საფუძველზე წარმოქმნილი დავის გამო. იგი იყო წამყვანი ჯგუფებიდან ერთ-ერთი უკანასკნელი, რომელმაც გააფორმა კონტრაქტები ონლაინ მუსიკის სერვისებთან. ეს პროცესი აგრეთვე გაიწელა დროში Apple Corps-ის Apple Computer-თან დავის გამო (Apple Computer ფლობს iTunes-ს). დავა ეხებოდა სახელის „Apple“ გამოყენებას. თუმცა, 2008 წელს მაკ-კარტნიმ განაცხადა, რომ ჯგუფის კატალოგის ონლაინში გაშვების მთავარ დაბრკოლებად იქცა ის, რომ EMI-ს „სურს რაღაც, რაც ჯერ არ შეგვიძლია, მივცეთ“. 2010 წელს ჯგუფის კანონიკური 13 სტუდიური ალბომის, Past Masters-ისა, Red-ის და Blue-ს თანხლებით, განთავსდა iTunes-ზე.
2012 წელს EMI-ს მუსიკალურ კატალოგზე უფლებები შეიძინა Universal Music Group-მა. მის მფლობელობაში EMI-ს გადასაცემად ევროკავშირმა უნდობლობის გამო EMI აიძულა, გათავისუფლებულიყო კუთვნილი კომპანიებისგან, როგორიც არის Parlophone. EMI-ს ამის შემდეგ ნება დართეს, შეენარჩუნებინა The Beatles-ის მუსიკალური კატალოგი, რომელსაც ამჟამად ბრიტანეთში Universal Music-ის კუთვნილი Capitol Records-ის ახლადჩამოყალიბებული ფილიალი მართავს. 2012 წელს EMI-მ ჯგუფის მთლიანი კატალოგი ხელახლა გამოსცა გრამფირფიტებზე, ყუთის და ცალკეული სახით.
2013 წლის დეკემბერში iTunes-ზე გამოვიდა ჯგუფის კიდევ 59 სიმღერა. კრებული The Beatles Bootleg Recordings 1963 ემსახურებოდა ჯგუფის შემოქმედების საჯარო მოხმარებაში გადასვლის თავიდან აცილებას. Apple Records-მა ჩანაწერები გამოუშვა 17 დეკემბერს და იმავე დღეს ამოიღო გაყიდვიდან. მოყვარულთა რეაქციები არაერთგვაროვანი იყო. ერთ-ერთი ბლოგერი წერდა: „The Beatles-ის დიდი კოლექციონერები, რომლებიც ცდილობენ ყველაფრის შეგროვებას, ამას უკვე ფლობენ.“
გავლენა
სხვა მნიშვნელოვან გავლენიან შემსრულებლებს შორის იყვნენ ბადი ჰოლი, ედი კოქრენი, როი ორბისონი და The Everly Brothers. The Beatles-მა თავდაპირველი წარმატების მოსაპოვებლად შთაგონება მრავალი მუსიკოსისგან აიღო. ჯგუფის წევრები მუსიკისა და ტექსტის მხრივ სხვადასხვა შთაგონებას პოულობდნენ. მათ მოსწონდათ ბობ დილანი, ფრენკ ზაპა, The Lovin' Spoonful, The Byrds და The Beach Boys, რომლის 1966 წლის ალბომმა Pet Sounds მაკ-კარტნი გააოცა და შთააგონა. ჯორჯ მარტინმა განაცხადა: „Pet Sounds რომ არა, Sgt. Pepper არ იქნებოდა ...Pepper იყო Pet Sounds-ის დონის ალბომის შექმნის მცდელობა.“ რავი შანკარი, რომელიც ჰარისონს სიტარას 1966 წელს ინდოეთში, ექვსი კვირის განმავლობაში ასწავლიდა, იყო მნიშვნელოვანი გავლენა ჯორჯის მუსიკალურ განვითარებაზე ჯგუფის ადრეულ წლებში.
ჟანრები
თავდაპირველად, როგორც სკიფლ-ჯგუფმა, The Beatles-მა მალე აითვისა 1950-იანი წლების როკ-ენ-როლი და მერსიბიტი (იგი უკანასკნელის პიონერად ითვლება). მათი რეპერტუარი უფრო ვრცელი გახდა და მოიცვა პოპულარული მუსიკის მრავალი სფერო. სტილებზე საუბრისას ლენონმა ახსენა Beatles for Sale: „შეგიძლიათ, ახალ ალბომს უწოდოთ The Beatles-ის ქანთრი-ვესტერნული გრამფირფიტა“, ხოლო გულდის აზრით, Rubber Soul არის „ინსტრუმენტი, რომლის გამოც ხალხური მუსიკის ენთუზიასტები პოპულარული მუსიკით დაინტერესდნენ“.
მიუხედავად იმისა, რომ 1965 წლის სიმღერა „Yesterday“ არ იყო პოპულარული მუსიკის ჟანრის პირველი ჩანაწერი ორკესტრული არანჟირებებით, ჯგუფისთვის ეს იყო კლასიკური მუსიკალური ინსტრუმენტების პირველი გამოყენება. გულდი: „სიმებიანი ინსტრუმენტების უფრო ჩვეულმა ჟღერადობამ მათ, ვინც სხვა მხრივ ალერგიულად აღიქვამდა დასარტყმელებისა და ელექტრონული გიტარების ჟღერადობას, The Beatles-ის, როგორც კომპოზიტორების დაფასების საშუალება მისცა.“ ჯგუფმა განაგრძო სიმებიანებთან ექსპერიმენტები სხვადასხვა ეფექტის მისაღებად. მაგალითად, „Sgt. Pepper-ის „She's Leaving Home“ არის ვიქტორიანული ეპოქის სევდიანი ბალადის ტიპი. მისი ტექსტი და მუსიკა სავსეა მუსიკალური მელოდრამის კლიშეებით.“
ნოვატორულობა იყო ჯგუფის შემოქმედებითი ევოლუციის ყველაზე დიდი მოვლენა, როგორც ამბობს ისტორიკოსი და პიანისტი მაიკლ კემპბელი: „'A Day in the Life' მოიცავს The Beatles-ის ხელოვნებასა და მიღწევებს, ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა სიმღერა. მასში კულმინაციას აღწევს ჯგუფის მუსიკის მთავარი თავისებურებები: ჟღერადობის წარმოსახვა, მელოდიის შეუპოვრობა და კოორდინირება ტექსტსა და მუსიკას შორის. იგი წარმოადგენს სიმღერის ახალ კატეგორიას - უფრო გამოცდილს, ვიდრე პოპულარული მუსიკაა ...და უნიკალურად ნოვატორულს. ფაქტოვრივად, მანამდე არ ყოფილა სიმღერა - კლასიკური თუ ადგილობრივი - რომელსაც ასეთი წარმოდგენით შეეძლო ამდენი უთანასწორო ელემენტის შეერთება.“ ფილოსოფიის პროფესორი ბრიუს ელის ბენსონი ეთანხმება: „The Beatles ... გვაძლევს შესანიშნავ მაგალითს იმისა, თუ რამდენად შეიძლება ახლებურად შეერწყას ერთმანეთისგან შორს მდგარი ისეთი გავლენები, როგორიც არის კელტური მუსიკა, რიტმ-ენდ-ბლუზი, ქანთრი და ვესტერნი.“
ავტორი დომინიკ პედლერი აღწერს იმას, თუ როგორ მოხდა მუსიკალური სტილების გადაკვეთა: „შორს მყოფმა ჟანრების უბრალო ცვლილებისგან (როგორც ეს ხშირად ხდება), ჯგუფმა პარალელურად შეიმუშავა ტრადიციული, მიმზიდველი ჩარტის ჰიტის ოსტატობა, ხოლო ამავე დროს შექმნა როკი და ჭყუმპალაობდა გარე გავლენების დიდ სპექტრთან, ქანთრიდან ვოდევილამდე. ერთ-ერთი მაგალითია მათი მიდგომა ხალხური მუსიკისადმი, რომელმაც ჩამოაყალიბა საძირკველი მათ მიერ უფრო მოგვიანებით ინდურ მუსიკასთან და ფილოსოფიასთან შეჯახებისა.“ მათი ინდივიდუალური გემოვნებები უფრო გამოიკვეთა, როდესაც დაიძაბა პირადი ურთიერთობები ჯგუფის წევრებს შორის. The White Album-ის მინიმალისტური გარეკანი მუსიკასთან კონტრასტს და მრავალფეროვნებას ქმნის: ლენონის „Revolution 9“-თან, რომლის კონკრეტული მუსიკალური მიდგომა იოკო ონოს გავლენა იყო; სტარის ქანთრი-სიმღერასთან „Don't Pass Me By“; ჰარისონის როკ-ბალადასთან „While My Guitar Gently Weeps“; და მაკ-კარტნის პროტო-მეტალისტურ ღრიალთან „Helter Skelter“.
ჯორჯ მარტინის წვლილი
აქტიურმა მონაწილეობამ პროდიუსერის სახით ჯორჯ მარტინს მოუპოვა „მეხუთე ბიტლის“ არაფორმალური წოდება. კლასიკურ მუსიკაში გამოცდილება მან სხვადასხვა მიმართულებით გამოიყენა და ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი სიმღერების ავტორების „მუსიკის არაფორმალურ მასწავლებლად“ იქცა. სკეპტიკოს მაკ-კარტნის მარტინმა შესთავაზა „Yesterday“-ში სიმებიანი ორკესტრის არანჟირების დამატება, რითაც The Beatles-ს გააცნო „მანამდე უცნობი კლასიკური ინსტრუმენტული ფერის სამყარო“, როგორც ამას მაკდონალდი წერს. ჯგუფის შემოქმედებითი განვითარება უფრო გამარტივდა, ვინაიდან მარტინიც ექსპერიმენტებს ატარებდა მათი თხოვნების თანახმად, მაგალითად, როდესაც სთხოვდნენ „რამე ბაროკულის დამატებას“. ჩანაწერების ორკესტრული არანჟირებების გარდა, მარტინი მათში ხოლმე თავად ასრულებდა, უკრავდა რა სხვადასხვა ინსტრუმენტზე - ფორტეპიანოზე, ორგანსა და სასულე საკრავებზე.
ლენონთან და მაკ-კარტნისთან მუშაობა მარტინისგან მოითხოვდა მათი სიმღერების შექმნისა და ჩაწერის ინდივიდუალურ მოთხოვნებზე მორგებას. მაკდონალდი: „თუკი მაკ-კარტნისთან მუშაობა, რომელიც უფრო გარკვევით აყალიბებდა აზრებს, ჩვეულებრივად მუშაობდა, ლენონის ინტუიციური მიდგომისადმი მორგებამ შეაქმნევინა უფრო ორიგინალური არანჟირებები, მაგალითად „Being for the Benefit of Mr. Kite!“ ამის შესანიშნავი მაგალითია.“ მარტინი სიმღერების ორი ავტორის სტილებისა და თავის, როგორც სტაბილიზატორის როლის შესახებ ამბობდა:
ჰარისონი მარტინის, როგორც სტაბილიზატორის როლს გამოეხმაურა: „ვფიქრობ, იმ წლებში ერთად გავიზარდეთ, ის - როგორც პირდაპირი, ჩვენ - როგორც მთვარეულები, მაგრამ ყოველთვის გვერდით იყო, რათა ჩვენი შეშლილობა ამოეხსნა - კვირის გარკვეულ დღეებში საკმაოდ ავანგარდულები ვიყავით და იგი დამაკავშირებელი იყო და ამ ყველაფერს გადასცემდა ინჟინრებს და ფირზე.“
სტუდიური მუშაობა
ჩაწერილი მუსიკის შესაძლებლობების გაფართოებასთან ერთად, The Beatles ახორციელებდა ტექნოლოგიის ნოვატორულ გამოყენებას და მარტინსა და მის ინჟინრებს მოუწოდა ექსპერიმენტებისკენ. შემთხვევითი შედეგების შემოქმედებითად გამოყენებისთვის, როგორიც იყო გიტარის მოულოდნელი უკუკავშირი; შუშის ბოთლის რეზონანსი; არასწორად მოთავსებული ფირი, რომელიც შებრუნებულად ტრიალებდა - ნებისმიერი ამ ელემენტებიდან მათ მუსიკას მოერგო. ყოველ ახალ ალბომზე ახალი ხმების მიღების სურვილი, რომელსაც დაემატა მარტინის არანჟირების შესაძლებლობები და EMI-ს სტუდიური ექსპერტები, როგორებიც იყვნენ ინჟინრები ნორმან სმითი, კენ ტაუნსენდი და ჯეფ ემერიკი, მნიშვნელოვან წვლილად იქცა მათ ჩანაწერებში, Rubber Soul-იდან და, განსაკუთრებით Revolver-იდან მოყოლებული შემდგომი ალბომების ჩათვლით. ნოვატორული სტუდიური ტექნიკის, როგორიც იყო ხმოვანი ეფექტები; მიკროფონების არასტანდარტული განთავსების, ფირების ყულფების, ორმაგი ტრეკინგის და სხვადასხვა სიჩქარის გამოყენების პარალელურად, The Beatles-მა გაამდიდრა სიმღერები ისეთი ინსტრუმენტებით, რომლებიც როკ-მუსიკაში არატიპიური იყო. მათ შორის იყო სიმებიანი და სასულე, ისევე, როგორც ინდური ინსტრუმენტები, მაგალითად, სიტარა „Norwegian Wood“-ში და სვარმანდალი „Strawberry Fields Forever“-ში. მათ აგრეთვე გამოიყენეს ადრეული ელექტრონული ინსტრუმენტები, როგორიც იყო მელოტრონი, რომლითაც მაკ-კარტნიმ შექმნა ფლეიტის ხმები „Strawberry Fields“-ის შესავალში, და კლავიოლინი, ელექტრონული ფორტეპიანო, რომელმაც შექმნა არატიპიური, ჰობოის მსგავსი ჟღერადობა „Baby, You're a Rich Man“-ში.
მემკვიდრეობა
Rolling Stone-ის მთავარი რედაქტორის ყოფილი თანაშემწე რობერტ გრინფილდი The Beatles-ს ადარებდა პიკასოს, როგორც „შემსრულებლებს, რომლებმაც თავისი დროის სირთულეები გადალახეს და გამოიგონეს რაღაც უნიკალური და ორიგინალური ...პოპულარული მუსიკის ფორმით, არავინ იქნება ამაზე რევოლუციური, შემოქმედი და გამორჩეული ...“ მათ არა მხოლოდ აშშ-ში ბრიტანული შემოჭრა წარმოშვეს, არამედ იქცნენ მსოფლიო მასშტაბით გავლენიან ფენომენადაც.
ჯგუფის მუსიკალურმა ნოვატორობამ და კომერციულმა წარმატებამ შთააგონა მრავალი მუსიკოსი მსოფლიო მასშტაბით. მრავალმა შემსრულებელმა აღიარა The Beatles-ის გავლენა და მათი სიმღერების ქავერ-ვერსიებით თავი ჩარტებში დაიმკვიდრა. რადიო ეთერში ჯგუფის გამოჩენისთანავე დაიწყო ახალი ეპოქა; 1968 წელს ნიუ-იორკის რადიოსადგურ WABC-ის ხელმძღვანელმა დიჯეებს The Beatles-ამდე შექმნილი მუსიკის ტრანსლირებაც კი აუკრძალა. მათი გავლენით, ალბომის ფორმატი იქცა უფრო მეტად, ვიდრე მხოლოდ რამდენიმე ჰიტის და შემავსებელი მასალის კრებულად. გარდა ამისა, ჯგუფი თანამედროვე მუსიკალური ვიდეოს ნოვატორადაც ითვლება. შის სტადიონზე გამართულმა შოუმ, რომლითაც დაიწყო ჯგუფის 1965 წლის ჩრდილოეთ ამერიკული ტურნე, შეკრიბა დაახლოებით 55 600 მაყურებელი, რაც იმ პერიოდში საკონცერტო ისტორიაში იყო ყველაზე დიდი აუდიტორია. სპიცი ამ მოვლენას აღწერს, როგორც „მნიშვნელოვან გარღვევას ... საკონცერტო ბიზნესის შესაცვლელად გადადგმულ დიდ ნაბიჯს“. მათი ჩაცმულბისა და განსაკუთრებით, ვარცხნილობების იმიტირებამ, რაც იქცა აჯანყების ერთგვარ სიმბოლოდ, მსოფლიო მასშტაბით მოდაზე გავლენა მოახდინეს.
გულდის თანახმად, The Beatles-ით ადამიანებმა შეცვალეს პოპულარული მუსიკის მოსმენის სტილი და საკუთარ ცხოვრებაში მისი როლი იგრძნეს. ბიტლომანური ახირებიდან მოყოლებული, ჯგუფის პოპულარობა იქცა ათწლეულის სოციოკულტურულ განსახიერებად. 1960-იანი წლების კონტრკულტურის სიმბოლოებად ქცეული The Beatles, როგორც გულდი წერს, გახდა სხვადასხვა სოციალურ და პოლიტიკურ არენებზე ბოჰემიურობისა და აქტივიზმის კატალიზატორი, აამოქმედა რა ქალთა და გეების უფლებებთან, ისევე, როგორც გარემოს დაცვასთან დაკავშირებული მოძრაობების არსებობა. პიტერ ლავეზოლის თანახმად, 1966 წელს „The Beatles-ის იესოზე უფრო პოპულარობის“ განცხადების შემდეგ, ჯგუფმა იგრძნო სიმართლის თქმის მოთხოვნა და „შეთანხმებულად წამოიწყო კეთილგონიერებისა და უმაღლესი ცნობიერების შესახებ გზავნილების გავრცელება“.
ჯილდოები და მიღწევები
1965 წელს დედოფალმა ელისაბედ II ლენონი, მაკ-კარტნი, ჰარისონი და სტარი ბრიტანეთის იმპერიის ორდენებით დააჯილდოვა. ფილმმა „დაე ასე იყოს“ (1970) ოსკარის 1971 წლის ცერემონიაზე მიიღო ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკისთვის. The Beatles-ს მიღებული აქვს შვიდი გრემი და 15 აივორ ნოველოს ჯილდო. მათ ალბომებს აშშ მიღებული აქვს ექვსი ალმასი, 24 მულტი-პლატინა, 39 პლატინა და 45 ოქრო. ბრიტანეთში ჯგუფს მიენიჭა ოთხი მულტი-პლატინა, ოთხი პლატინა, რვა ოქრო და ერთი ვერცხლი. 1988 წელს The Beatles შეყვანილი იქნა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში.
როგორც მუსიკის ისტორიაში ყველაზე გაყიდვად ჯგუფს, The Beatles-ს გაყიდული აქვს 600 მილიონი  და (EMI-ს თანახმად) მსოფლიო მასშტაბით 1 მილიარდზე მეტი დისკი. მათ აქვთ უფრო მეტი #1 ალბომი ბრიტანეთის ჩარტებში (15) და ბრიტანეთში გაყიდული აქვთ უფრო მეტი, 21,9 მილიონი სინგლი, ვიდრე რომელიმე სხვა შემსრულებელს. 2004 წელს Rolling Stone-მა The Beatles ყველა დროის უდიდეს შემსრულებლად დაასახელა. ჯგუფს უკავია პირველი პოზიცია ჟურნალ ბილბორდის ყველა დროის შემსრულებლების „ცხელ ასეულში“. 2012 წლისთვის ისინი ბილბორდის ცხელ ასეულში რეკორდს ფლობდნენ - 20 #1 სინგლით. RIAA-ს დადასტურებით The Beatles-ს აშშ-ში გაყიდული აქვს 177 მილიონზე მეტი ჩანაწერი, უფრო მეტი, ვიდრე რომელიმე სხვა შემსრულებელს. ჯგუფის ოთივე წევრები შეყვანილია Time-ის XX საუკუნის 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის სიაში. 2014 წელს ჯგუფს მიენიჭა გრემის ჯილდო ცხოვრებისეული მიღწევებისთვის.
ორიგინალური ბრიტანული ალბომები
იხილეთ აგრეთვე EP Long Tall Sally (1964) და ორმგაგი EP Magical Mystery Tour (1967), რომლებშიც შეტანილია ორიგინალურ ბრიტანულ ალბომებზე გამოუცემელი მუსიკა. როდესაც აღნიშნული ალბომები გამოვიდა CD-ებზე, ამერიკული Magical Mystery Tour CD-ზე მსოფლიო მასშტაბით გამოჩნდა, რასაც დაემატა Past Masters-ის CD გამოცემა. შესაბამისად, The Beatles-ის ნებისმიერი კომერციულად გამოშვებული სიმღერა საბოლოოდ CD ფორმატში იყო ხელმისაწვდომი.
სიმღერების კატალოგი
1969 წლის განმავლობაში The Beatles-ის კატალოგი თითქმის ერთპიროვნულად გამოიცემოდა Northern Songs Ltd.-ის მიერ. კომპანია 1963 წლის თებერვალში დააარსა მუსიკალურმა გამომცემელმა დიკ ჯეიმზმა, სპეციალურად ლენონისა და მაკ-კარტნისთვი, მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიის მფლობელობაში მოგვიანებით გადავიდა სხვა შემსრულებლების სიმღერების. კომპანია ორგანიზებული იქნა ჯეიმზის და მის პარტნიორ ემანუელ სილვერის მიერ, რომელიც ფლობდა აქტივების მნიშვნელოვან წვლილს, სხვადასხვა ვერსიით - 51 % ან 50 %-ს. ლენონის წვლილი ასევე დაუდგენელია - იგი მერყეობს 19-დან 20 %-მდე, ხოლო ბრაიან ეპსტაინის წვლილი 9-10 %-ს შეადგენდა, პარალელურად ჯგუფის მენეჯმენტისა, რაშიც მას სხვა შემოსავლების 25 %-ს უხდიდნენ.
1965 წელს კომპანიამ საჯარო სტატუსი შეიძინა. შეიქმნა 5 მილიონის ოდენობის წილი, საიდანაც თავდაპირველ წევრებს ეკუთვნოდა 3,75 მილიონი. ჯეიმზის და სილვერის შემოსავალი თითოეულზე შეადგინა 937 500-ს (5 მილიონის 18,75 %); ლენონის და მაკ-კარტნის თითოეულზე - 750 000-ს (15 %); ხოლო ეპსტაინის მენეჯმენტის კომპანია, NEMS Enterprises, 375 000-ს ფლობდა (7,5 %). 1.25 მილიონიდან, რომელიც გამოტანილი იქნა გასაყიდად, ჰარისონმა და სტარმა მიიღეს 40.00. ამ შემოთავაზების პერიოდში ლენონმა და მაკ-კარტნიმ განაახლეს სამწლიანი საგამომცემლო კონტრაქტები და Northern Songs-ზე 1973 წლამდე დარჩნენ.
1969 წლის მარტში ჯეიმზმა Northern Songs-ში საკუთარი და პარტნიორის წვლილი გაყიდა. მისი მფლობელი გახდა ბრიტანული სამაუწყებლო კომპანია Associated Television (ATV), დაარსებული იმპრესარიო ლიუ გრეიდის მიერ. ეს შეთანხმება The Beatles-ის წევრების ინფორმირების გარეშე შედგა. ჯგუფმა სცადა ლონდონის საბროკერო ფირმების კონსორციუმთან შეთანხმების გაფორმება (რომლებიც ფლობდნენ ჰოლდინგის 14 %-ს) - ამით მას სურდა მნიშვნელოვანი წვლილის კონტროლი. შეთანხმება ჩაიშალა ლენონის წინააღმდეგობის გამო, რომელმაც განაცხადა: „მომბეზრდა, რომ ცხოვრებას მიფუჭებენ სიტიში სქელ უკანალებზე დამჯდარი კოსტიუმიანი მამაკაცები.“ მაისის ბოლომდე ATV დაეუფლა Northern Songs-ის კუთვნილების მნიშვნელოვან ნაწილს და თითქმის მთლიანად აკონტროლებდა ლენონის/მაკ-კარტნის კატალოგს, ისევე, როგორც 1973 წლამდე შექმნილ ნებისმიერ მასალას. იმედგაცრუებულმა ლენონმა და მაკ-კარტნიმ ATV-ს 1969 წლის ოქტომბერში თავისი სრული აქტივები მიჰყიდეს.
1981 წელს ACC-ს, ATV-ს შვილობილ კომპანიას შეექმნა ფინანსური პრობლემები. მუსიკალური განყოფილების გაყიდვის მცდელობისას, როგორც ავტორები ბრაიან საუზბოლი და რუპერტ ფერი წერენ, გრეიდი დაუკავშირა მაკ-კარტნის და შესთავაზა 30 მილიონ აშშ დოლარად ATV Music-ის და Northern Songs-ის შეძენა. მაკ-კარტნის 1995 წლის ინტერვიუს თანახმად, იგი შეხვდა გრეიდს და აუხსნა, რომ იგი დაინტერესებული იყო მხოლოდ Northern Songs-ის კატალოგით, თუკი გრეიდი დათანხმდებოდა ATV Music-ის ამ ქვედანაყოფის „განცალკევებაზე“. მოგვიანებით გრეიდმა შესთავაზა Northern Songs-ის 20 მილიონად შეძენა და The Beatles-ის ყოფილ წევრს ფიქრისთვის მისცა „დაახლოებით კვირა“. მაკ-კარტნის თქმით, მან და ონომ თითოეულმა შესთავაზეს 5 მილიონი ფუნტი სტერლინგი, მაგრამ გრეიდმა უარი განაცხადა. ამ პერიოდში ამბობდნენ რომ გრეიდმა საბოლოოდ Northern Songs-ის ცალკე განხილვაზე და მაკ-კარტნისგან/ონოსგან ATV Music-ისთვის 21-25 მილიონი ფუნტის ოდენობის შემოთავაზე უარი თქვა. 1982 წელს ACC 60 მილიონ ფუნტად მთლიანად შეიძინა ავსტრალიურმა Robert Holmes à Court-მა.
სამი წლის შემდეგ მაიკლ ჯექსონმა ATV, როგორც ამბობდნენ, 47,5 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა. ამით მან მიიღო უფლება The Beatles-ის 200-ზე მეტი სიმღერის გამოცემაზე, ისევე, როგორც 40 000 სხვა საავტორო უფლებაზე. 1995 წელს, საქმიანი გარიგების ფარგლებში, რომელმაც მას, როგორც ამბობდნენ, 110 მილიონი დოლარი მოუტანა, ჯექსონმა მუსიკალური გამომცემლობა გააერთიანა Sony-სთან და ჩამოაყალიბა ახალი კომპანია Sony/ATV Music Publishing, რომელშიც აქტივების 50 %-ს ფლობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:The Beatles კატეგორია:1960 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1970 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ბიტ-ჯგუფები კატეგორია:Apple Corps კატეგორია:Apple Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Atco Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ოსკარის მფლობელები საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის კატეგორია:ბრიტანული მუსიკის გამარჯვებულები კატეგორია:ბრიტანული შემოჭრის შემსრულებლები კატეგორია:Capitol Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:1960-იანების კონტრკულტურა კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური როკ-ჯგუფები კატეგორია:ჯორჯ ჰარისონი კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ჯონ ლენონი კატეგორია:ჯგუფები ლივერპულიდან კატეგორია:მუსიკალური კვარტეტები კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნი კატეგორია:რინგო სტარი კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:United Artists Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Vee-Jay Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:მსოფლიო მუსიკის ჯილდოს გამარჯვებულები კატეგორია:Swan Records-ის შემსრულებლები
ყველი
thumb|300px|ყველის რამდენიმე სახეობა thumb|300px|იმერული ყველი ყველი — საკვები პროდუქტი, რომელიც აჭრილი რძისგან მზადდება. გამოყენებული რძე შეიძლება იყოს ძროხის, ცხვრის, თხის, კამეჩის, ან რომელიმე სხვა ძუძუმწოვრის. ყველი არის თეთრი ან ღია–მოყვითალო ფერის. შეიძლება ჰქონდეს ნასვრეტები.
არსებობს ყველის ასეულობით სახეობა, რომლებიც სხვადასხვა ტექნოლოგიით მზადდება. საქართველოში ოფიციალურად ყველის 14 სახეობაა დარეგისტრირებული: დამბალხაჭო, ჩოგი, ტენილი ყველი, კალტი, კობი, აჭარული ჩეჩილი, მესხური ჩეჩილი, სულგუნი, მეგრული სულგუნი, სვანური სულგუნი, გუდის ყველი, თუშური გუდა, იმერული და ქართული.
გაერთიანებული სამეფოს საცალო ვაჭრობის კვლევის ცენტრის მიერ ჩატარებული გამოკვლევის თანახმად, ყველის 4% ქურდბაცაცობის გამო იკარგება, რის გამოც იგი მსოფლიოში ყველაზე მოპარვადი საკვები პროდუქტია.
სქოლიო
კატეგორია:რძის ნაწარმი
Aenictus reyesi
Aenictus reyesi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
NGC 260
NGC 260 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 27 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Kamaya Painters
ისტორია
პირველი სინგლი იყო "Endless Wave", რომელიც გამოჩნდა ალბომ Magik Four: A New Adventure-ში. 1999 წელს, "Far From Over" გახდა მათი მეორე სინგლი "Cryptomnesia"-სთან ერთად. სიმღერებს შეიცავდა ალბომი Magik Five: Heaven Beyond. "Far From Over" არის ოლივერ ლიბის სიმღერის რემიქსი. Kamaya Painters-ს სიმღერები გვხვდება არმინ ვან ბიურენის A State of Trance-ში და მეჯიქის სერიებში.
სინგლები
კატეგორია:მუსიკალური ჯგუფები
Cylindromyrmex darlingtoni
Cylindromyrmex darlingtoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფრიდენსრაიხ ჰუნდერტვასერი
ფრიდენსრაიხ ჰუნდერტვასერი (გერმ. Friedensreich Hundertwasser, ნამდვ. სახელი Friedrich Stowasser — ფრიდრიხ შტოვასერი; დ. 15 დეკემბერი, 1928, ვენა, ავსტრია  — გ. 19 თებერვალი, 2000, ახალი ზელანდია) — ავსტრიელი არქიტექტორი და ფერმწერი, ორიგინალური შენობების შემქმნელი „ბუნებრივ“, „ეკოლოგიურ“ და „ბიომორფულ“ სტილში. მისი ერთ-ერთი პირველი და ყველაზე განთქმული პროექტი იყო ჰუნდერტვასერჰაუზი ვენაში, რომელიც შემდგომში მთელი მისი შემოქმედების ლეიტმოტივი გახდა.
ჰუნდერტვასერის ორიგინალური, უმართავი, ზოგჯერ შოკისმომგვრელი არტისტული ხედვა აისახა მის ფერწერაში, ეკოლოგიურობაში, ფილოსოფიაში, ფასადების დიზაინში, საფოსტო მარკებში, დროშებში და ტანსაცმელში. მის ნამუშევრებში გავრცელებულ თემათა შორისაა სწორი ხაზის უარყოფა, მკვეთრი ფერები, ორგანული ფორმები, ადამიანთა დაახლოება ბუნებასთან და მკაცრი ინდივიდუალიზმი. ის დღემდე რჩება განუმეორებლად, თუმცა მისი არქიტექტურული ნამუშევრები ემსგავსება ანტონიო გაუდისას ბიომორფულ ფორმებში და ფილების გამოყენებაში. ადრეულ პერიოდში მას შთაგონება ეგონ შილეს ნამუშევრებიდან მიუღია და მის სტილს ხშირად ადარებდნენ გუსტავ კლიმტის ხელწერას. ის აღტაცებაში მოჰყაავდა სპირალებს და სწორ ხაზებს „ეშმაკის ხელსაწყოებს“ უწოდებდა. ის ხელოვნების საკუთარ თეორიას „ტრანსავტომატიზმს“ უწოდებდა, სიურრეალისტურ ავტომატიზმზე დაყრდნობით, ყურადღებას ამახვილებდა რა მნახველის გამოცდილებაზე, თვით ხელოვანის განცდის ნაცვლად.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მხატვრები კატეგორია:ავსტრიელი არქიტექტორები
ჰოლოცენის კალენდარი
ჰოლოცენის კალენდარი, ასევე ცნობილი, როგორც ჰოლოცენის ეპოქა ან ადამიანთა ეპოქა (ჰ. ე.) — წელთაღრიცხვის სისტემა, რომელიც ამჟამად გავრცელებულ სისტემას 10 000 წელს უმატებს, რითაც პირველ წელიწადს ათავსებს ჰოლოცენის გეოლოგიური ეპოქის დასაწყისთან და ნეოლითურ რევოლუციასთან, როდესაც ადამიანებმა მონადირე-შემგროვებლური ცხოვრების სტილი მეურნეობით ჩაანაცვლეს. გრიგორიანული კალენდრის მიხედვით, ამჟამინდელი წელია 2023, ხოლო ჰოლოცენის კალენდრით — 12023. ჰოლოცენის ეპოქის სისტემა პირველად ჩეზარე ემილიანიმ 1993 წელს შემოიღო.
მიმოხილვა
ჩეზარე ემილიანი კალენდარული სისტემის რეფორმის გატარებით მიზნად ისახავდა ახალი სტილის კალენდრის არაერთი ხარვეზის შესწორებას:
ჰ. ე. ათვლის წერტილად „ადამიანთა ეპოქის“ დასაწყისს იყენებს, რომელიც ძვ. წ. 10 000 წლად, ანუ ჰ. ე. 1 წლად დადგინდა. ამავე პრინციპით, ახ. წ. 1|1 წელი იგივეა, რაც ჰ. ე. 10 001 წელი. ეს არის ახლანდელი გეოლოგიური ეპოქის, ჰოლოცენის მიახლოებითი დასაწყისი. ამის მოტივად იქცა ის ვარაუდი, რომ ადამიანური ცივილიზაცია (ე.ი. პირველი ადამიანური ჩასახლებები, მეურნეობა და ა.შ.) ამ დროს აღორძინდა. ემილიანიმ მოგვიანებით განაცხადა, რომ ჰოლოცენის ეპოქის დასაწყისადაც მის მიერ შემოთავაზებული სისტემის დასაწყისი უნდა ჩაითვალოს.
უპირატესობები
ადამიანთა ეპოქის სისტემის მომხრეები აცხადებენ, რომ ეს კალენდარი გაამარტივებს გეოლოგიურ, არქეოლოგიურ, დენდროქრონოლოგიურ, ანთროპოლოგიურ და ისტორიულ დათარიღებას. ამავდროულად, ეს წელთაღრიცხვა ემყარება ქრისტეს შობისგან განსხვავებით, უნივერსალურად აღიარებულ მოვლენას. ისტორიის ყოველი თარიღი განთავსდება მარტივ, ზრდად, დადებითი რიცხვების სისტემაში. კიდევ ერთი დადებითი მხარე ისაა, რომ ჰოლოცენის კალენდრის ათვლა ნებისმიერ სხვა კალენდარზე ადრე იწყება, რაც საგრძნობლად გაამარტივებს თარიღების სხვა კალენდრებიდან გადმოტანას და/ან შედარებას.
სიზუსტე
როცა ემილიანი კალენდრის შესახებ 1994 წლის სტატიაში საუბრობდა, მან ახსენა, რომ ჰოლოცენის ეპოქის დასაწყისზე შეთანხმებული აზრი არ არსებობდა; მიახლოებითი თარიღი მერყეობს 12 700 წლიდან 10 970 წლამდე ჩვენს დრომდე (ახ. წ. 1950 წელი). შემდგომმა კვლევებმა ჰოლოცენის ეპოქის დასაწყისი უფრო დიდი სიზუსტით დაადგინა. 2013 წელს გმსგ-მ ჰოლოცენის ეპოქის დასაწყისად ძვ. წ. 9701 წელი მიიღო (11 700 წელი ახ. წ. 2000 წლამდე), რაც ჰოლოცენის კალენდრის ათვლის თარიღს 300 წლით სცდება.
მსგავსი შემოთავაზებები
1924 წელს გაბრიელ დევილმა „Calendrier nouveau de chronologie ancienne“-ის (CNCA) გამოყენების შემოთავაზება წარადგინა, რომელიც ახ. წ. 1 წელს 10 000 წლით ადრე ათავსებდა. ეს სისტემა ზუსტად ისეთივეა, როგორიც ემილიანის.
1963 წელს ე.რ. ჰოუპმა „Anterior Epoch“-ის (AE) სისტემა შემოიღო, რომელიც ზემოთხსნებული სისტემების იდენტურია.
გადაყვანა
იულიუსის ან გრიგორიანული კალენდრიდან თარიღების ადამიანთა ეპოქაზე გადაყვანა ახ. წ./ჩვ. წ.-ის თარიღებისთვის 10 000 წლის მიმატებით ხდება. ამჟამინდელი წლის, 2023-ის ჰოლოცენის კალენდარზე გადაყვანა შეიძლება წინ ციფრ „1“-ის მიწერით, ანუ ჰ. ე. 12,023 წელი. ძვ. წ./ქრ.შ.-მდე არსებული თარიღების გადაყვანა მათი 10 001-ზე გამოკლებით ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წელი მეცნიერებაში კატეგორია:ძვ. წ. X ათასწლეული კატეგორია:არქეოლოგიური ტერმინოლოგია კატეგორია:გეოქრონოლოგია კატეგორია:ჰოლოცენი კატეგორია:შემოთავაზებული კალენდრები კატეგორია:სპეციფიკური კალენდრები
ლეონარდო დიკაპრიო
ლეონარდო ვილჰელმ დიკაპრიო (Leonardo DiCaprio; დ. 11 ნოემბერი, 1974) — ამერიკელი მსახიობი და კინოპროდიუსერი.
ბიოგრაფია
სამსახიობო კარიერა დაიწყო 1990-იან წლებში გადაღებულ საპნის ოპერებსა და სიტკომებში. მათ შორისაა ტელესერიალი „სანტა-ბარბარა“. ჰოლივუდში მისი პირველი მნიშვნელოვანი ფილმი იყო „ამ ბიჭის ცხოვრება“, რომელშიც მთავარი როლი შეასრულა. მას მალევე მოყვა ფილმი „რა აწუხებს გილბერტ გრეიპს“, რომლისთვისაც ის ნომინირებული იყო ოსკარსა და ოქროს გლობუსზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში. დიკაპრიო ასევე ორჯერ იყო ნომინირებული BAFTA-ზე, სამჯერ SAGs-ზე და შვიდჯერ ოქროს გლობუსზე. ის არის ოქროს გლობუსისა და ვერცხლის დათვის მფლობელი.
მან სახელი გაითქვა ჯეკ დოუსონის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ტიტანიკი“. ამას მოჰყვა როლები ფილმებში „დამიჭირე, თუ შეძლებ“, „ავიატორი“, „სისხლიანი ალმასი“, და „დასაწყისი“. მარტინ სკორსეზეს „ავიატორით“ მან ოსკარის მეორე ნომინაცია დაიმსახურა. დიკაპრიო ასევე თამაშობს სკორსეზეს სხვა ფილმებში, „ნიუ-იორკის ბანდები“, „მიცვალებულები“ და „ჩაკეტილი კუნძული“, „უოლ-სტრიტის მგელი“.
დღეს დღეობით, მას „შვებულება“ აქვს აღებული კინოკარიერიდან რადგან 2013 წელს, ზედიზედ სამ ფილმზე იმუშავა. მათ შორის იყო „უოლ-სტრიტის მგელი“, რომელიც დაფუძნებულია ჯორდან ბელფორტის ბიოგრაფიულ წიგნზე. დიკაპრიო იყო ამ ფილმის თანაპროდიუსერი და ასრულებდა მთავარ, ჯორდან ბელფორტის როლს. ფილმისთვის მან მიიღო ოქროს გლობუსის ჯილდო და ოსკარის კიდევ ერთი ნომინაცია, თუმცა ოსკარის ჯილდო მან ამჯერადაც ვერ მიიღო და ის დათმო მეთიუ მაკ-კონეჰისთან. დიკაპრიომ თქვა, რომ „უოლ-სტრიტის მგელი“, განსაკუთრებით დამღლელი იყო და ამ ფილმმა მისი ადრენალინი ბოლომდე დახარჯა, ამიტომ იგი ცოტა ხნით კინოკარიერისგან ისვენებს და ყურადღება გამახვილებული აქვს მის ქველმოქმედებით კარიერაზე.
სქოლიო
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ეკოლოგები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის
ლემორნ-ბრაბანტი
ლემორნ-ბრაბანტი (Le Morne Brabant) — ნახევარკუნძული და ყველაზე ქარიანი მხარე კუნძულ მავრიკის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ კიდეზე. ყველაზე უკეთ ცნობილია ამავე სახელწოდების ბაზალტური კლდით, რომელიც ზღვის დონიდან 556 მეტრზეა აზიდული და რომელიც მავრიკის ყველაზე შთამბეჭდავ ღირსშესანიშნაობას და ცნობილ ტურისტულ ატრაქციას წარმოადგენს. მწვერვალი 12 ჰა-ზე მეტ ტერიტორიას მოიცავს. გამოირჩევა უამრავი გამოშვერილი მღვიმითა და მკვეთრად ჩაშვებული კალთებით, გარშემორტყმულია ლაგუნით. ეს კლდე ერთ-ერთია მსოფლიოს უიშვიათესი მცენარის Hibiscus fragilis-ის სულ არსებული სამი გავრცელების არეალიდან. ასევე გავრცელებულია სხვა უიშვიათესი მცენარეები. ტერიტორიას ახასიათებს საკუთარი მიკროკლიმატი. მინი|მარცხნივ|250პქ|ლემორნ-ბრაბანტის ნახევარკუნძული ბორცვი ცნობილი გახდა XIX საუკუნეში, როდესაც გაქცეული მონები მას თავშესაფრად იყენებდნენ. მავრიკიში მონობის გაუქმების შემდეგ, 1835 წლის 1 თებერვალს მწვერვალს პოლიციელთა ჯგუფი ეწვია, რათა მონებისთვის ეცნობებინათ, რომ ისინი ამიერიდან თავისუფალნი იყვნენ. მაგრამ მონებმა პოლიციელთა გამოჩენა არასწორად გაიგეს და სიცოცხლე კლდიდან გადახტომით მოისწრაფეს. ამის შემდეგ, ამ დღეს მავრიკელი კრეოლები ყოველწლიურად აღნიშნავენ, მონობის გაქუმების აღსანიშნავად.
2008 წელს ლემორნ-ბრაბანტი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მავრიკი კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მავრიკიში კატეგორია:მავრიკის გეოგრაფია
ვიტალი დარასელია
ვიტალი დარასელია (დ. 9 იანვარი, 1957, ოჩამჩირე, საქართველოს სსრ — გ. 13 დეკემბერი, 1982, ზესტაფონი) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. იცავდა თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1981). საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ქართველ ფეხბურთელად.
ხუთჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.
ბიოგრაფია
თავისი კარიერის ძირითადი ნაწილი თბილისის „დინამოში“ გაატარა. უეფა-ს თასების მფლობელთა თასის 1980–81 წლების გათამაშების ფინალში, მატჩის დასრულებამდე სამი წუთით ადრე, „კარლ ცაისის“ კარში გაიტანა გადამწყვეტი გოლი და გუნდს გამარჯვება მოუტანა.
დარასელიამ 1980 წლის ევროპის 21-წლამდელთა ჩემპიონატის გარდა, ასევე 1976 წელს ევროპის 19-წლამდელთა ჩემპიონატი მოიგო.
დაიღუპა ტრაგიკულად ავტოკატასტროფაში.
საინტერესო ფაქტები
1978 წლის 19 ნოემბერს, იაპონიაში მასპინძლებთან 4–1 მოგებულ შეხვედრაში პირველად ითამაშა საბჭოთა კავშირის ნაკრების შემადგენლობაში და ქვეყნის მთავარ გუნდში დებიუტი გოლით აღნიშნა.
1990 წლის 30 მარტს, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველი მატჩი თბილისის „იბერიასა“ და ფოთის „კოლხეთი 1913“-ს შორის მისი ვაჟის, ვიტალი დარასელია უმცროსის სიმბოლური დარტყმით გაიხსნა.
1998 წელს, გაზეთ „სარბიელის“ ინიციატივით გულშემატკივრებმა საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს (გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა). გამოკითხვის შედეგად ვიტალი დარასელია საქართველოს XX საუკუნის სიმბოლური ნაკრების წევრად დასახელდა.
2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს“ სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — ვიტალი დარასელიას საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.
2013 წლის 7 ივლისს, თბილისში, დიღომში, მისი სახელობის თბილისის „დინამოს“ საფეხბურთო აკადემია გაიხსნა.
2018 წლის 22 მაისს, პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლის იუბილეს ფარგლებში, საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ვიტალი დარასელიას ღვაწლი ღირსების ორდენით დააფასა. პრეზიდენტმა ჯილდო ფეხბურთელის შვილს ქრისტინა დარასელიას ფეხბურთის ფედერაციაში გადასცა.
2018 წლის 9 ოქტომბერს თბილისში, ვიტალი დარასელიას საცხოვრებელ სახლზე მემორიალური დაფა გაიხსნა. ღონისძიება საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ინიციატივით მოეწყო.
ოჩამჩირეს ადგილობრივი სტადიონი ვიტალი დარასელიას სახელს ატარებს.
მისი შვილი, ვიტალი დარასელია უმცროსი სხვადასხვა დროს თბილისის „დინამოსა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში თამაშობდა.
მიღწევები
thumb|right|200პქ| გაზ. „ლელო“, 16 მაისი, 1981
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები ვიტალი
ლამარა ქველიძე
ლამარა ქველიძე (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. ნოემბერი, 2005) — ქართველი მოქანდაკე, სამედალო ხელოვნების ოსტატი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1982).
ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. 1967 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში; 1976 წელს თბილისში მოეწყო მისი მედლების პერსონალური გამოფენა.
ქველიძის ნამუშევრებია:
მედლები — ი. ნიკოლაძე (ბრინჯაო, 1971, მწერალთა კავშირი, თბილისი), გოეთე (ბრინჯაო, 1973, გოეთეს სახლ-მუზეუმი, ვაიმარი), ჯ. ჯოისი (ბრინჯაო, 1974, ჯოისის სახლ-მუზეუმი, დუბლინი) და სხვა.
ქანდაკება — მარაბდის მემორიალი „ცხრა ძმა ხერხეულიძე“ (არქ. რ. კიკნაძე, შ. ყავლაშვილი, ბაზალტი, 1972), ვაჟა-ფშაველა (ბრინჯაო, 1965, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმი, მოსკოვი) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
დავით აფრასიძე
დავით აფრასიძე (დ. 15 ივნისი, 1976) — ქართველი მეცნიერი, მთარგმნელი, პედაგოგი, პოლიტოლოგი.
დავით აფრასიძე დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 2003 წელს დოქტორის აკადემიური ხარისხი მოიპოვა ჰამბურგის უნივერსიტეტში. იყო ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერებათა და ხელოვნების ფაკულტეტის და სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამების ფაკულტეტის დეკანი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელში, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში და ასევე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში. აქვს არასამთავრობო ორგანიზაციებში მუშაობის გამოცდილება. არის კონრად ადენაუერის ფონდის სამხრეთ კავკასიის ბიუროს კონსულტანტი. 2009-2010 წლებში იყო ფულბრაიტის სტიპენდიანტი დიუკის უნივერსიტეტში. 2000-2004 წლებში იყო ჰამბურგის უნივერსიტეტთან არსებული მშვიდობის კვლევებისა და უსაფრთხოების პოლიტიკის ინსტიტუტის მკვლევარი. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფეროებია: პოსტსაბჭოთა ტრანსფორმაცია, დემოკრატიზაცია, პოლიტიკური ინსტიტუტები, საგარეო პოლიტიკა. დავით აფრასიძე არის პოლიტოლოგი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი პოლიტიკის მეცნიერების მიმართულებით.
ოშორა (მთა)
ოშორა, ჩიტისკიბე — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ასპინძისა და ბორჯომის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს თრიალეთის ქედის დასავლეთ განშტოების საბადურის თხემზე, მდინარე თისელისღელის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე 2607 მ. აგებულია შუაეოცენური ლავურგარფენებიანი ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფ-ქვიშაქვებით. კალთები დასერილია თისელისღელის და ოშორის მარჯვენა შენაკადთა ხევ-ხეობებით. ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე შერეული ტყეებია, დანარჩენი შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.
დავით აფრასიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი პოლიტოლოგები
ოშორა (მთა)
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ვიჟნერის შიფრი
ვიჟნერის შიფრი — შიფრაციის სისტემა შემუშავებული ფრანგი დიპლომატის, ბლეზ დე ვიჟნერის მიერ (1523-1596).
ეს არის მრავალ-ალფაბეტური შენაცვლების ან უფრო სწორად „მრავალ-ალფაბეტური შიფრაციის“ სისტემა. ეს ნიშნავს იმას, რომ ის საშუალებას გვაძლევს, შევცვალოთ ერთი ასო მეორეთი, რომელიც ყოველთვის ერთი და იგივე არაა, ცეზარის კოდის და ROT13-ისგან განსხვავებით, რომელიც იყენებს შენაცვლების ერთი და იმავე ასოს. ამიტომ ვიჟნერის შიფრაციის სისტემა უფრო „საიმედოა“ ვიდრე ეს ორი შიფრაციის სისტემა.
შიფრაციის პრინციპი
შიფრაციას შემოაქვს ცნება სიტყვა-გასაღები. სიტყვა-გასაღები ძირითადად გვევლინება ერთი სიტყვის ან ფრაზის სახით. ჩვენი დაშიფრისთვის ყოველ ნიშანზე ვიყენებთ სიტყვის გასაღებს, რომ შესრულდეს შენაცვლება. ცხადია, რაც უფრო გრძელი და მრავალფეროვანია სიტყვა გასაღები მით უკეთესად არის დაშიფრული ტექსტი და უკეთესად დაცული. საჭიროა ვიცოდეთ, რომ იყო დრო როდესაც ლიტერატურული ნაწარმოებების მთელი პასაჟები გამოიყენებოდა ყველაზე დიდი საიდუმლოებების დაშიფრისთვის. ორივე კორესპონდენტს, გამგზავნსაც და მიმღებსაც, ხელში მხოლოდ ერთი და იმავე წიგნის ეგზემპლიარი ეკავათ, რომ დარწმუნებულიყვნენ შეტყობინების სწორად გაგებაში.
ვიჟნერის ცხრილი
ვიჟნერის შიფრაციის აუცილებელი იარაღია „ვიჟნერის ცხრილი“:
შიფრაცია
ყოველი დაუშიფრავი ტექსტისთვის უნდა შევარჩიოთ შესაფერისი კოლონა და ყოველი სიტყვა-გასაღებისთვის უნდა შევარჩიოთ ადეკვატური ხაზი, შემდეგ ხაზის და კოლონის გადაკვეთაზე შევხვდებით დაშიფრულ ასოს. სიტყვა-გასაღების ტექსტი ერთვება იმ მიმდევრობაში, რომელშიც არსებობს და მეორდება გასაღები რგოლში მანამ, სანამ საჭიროა.
<tt> დაუშიფრავი ტექსტი :  j'adore ecouter la radio toute la journee გამეორებული -სიტყვა გასაღები   :   M USIQU EMUSIQU EM USIQU EMUSI QU EMUSIQU ^ ^^^                   | ||კოლონა O, ხაზი I: ვიღებთ ასო W.                    | |კოლონა D, ხაზი S: ვიღებთ ასო V.                    | კოლონა A, ხაზი U: ვიღებთ ასო U.                    კოლონა J, ხაზი M: ვიღებთ ასო V. </tt>
დაშიფრული ტექსტი :
თუ გვინდა ამ ტექსტიდს გაშიფვრა, უნდა შევხედოთ გამეორებული გასაღების ყოველი ასოს შესაფერის ხაზს და იქ უნდა ვეძებოთ დაშიფრული ასო. კოლონის პირველი ასო, როემელსაც შევხვდებით არის ამოშიფრული ასო.
<tt> დაშიფრული ტექსტი :   V'UVWHY IOIMBUL PM LSLYI XAOLM BU NAOJVUY გამეორებული სიტყვა-გასაღები   :   M USIQU EMUSIQU EM USIQU EMUSI QU EMUSIQU ^ ^^^                   | ||ხაზი I, ვეძებთ W: ვპოულობთ კოლონა O.                    | |ხაზი S, ვეძებთ V: ვპოულობთ კოლონა D.                    | ხაზი U, ვეძებთ U: ვპოულობთ კოლონა A.                    ხაზი M, ვეძებთ V: ვპოულობთ კოლონა J. </tt>
მათემატიკური პრინციპი
მათემატიკური თვალსაზრისით უნდა მივიჩნიოთ, რომ ანბანის ასოები დანომრილია 0-დან 25-მდე (A=0, B=1 ...). ასოების შეცვლა მარტივად ხდება : (ტექსტი+სიტყვა-გასაღები)მოდულით გაყოფა 26 უკავშირდება "(ტექსტი+სიტყვა-გასაღების) სრული გაყოფის დანაჩენ ნაწილს 26-ით", კო;პიუტერები ამას მშვენივრად აკეთებენ! მართლაც საკმარისია, შევასრულოთ ორი ნიშნის მიმატება, რომ ვიპოვოთ ის ნო;ერი, რომელიც დაშიფრულ ასოს უკავშირდებამ ლათინური ანბანი წრიულია (Z-ის შემდეგ მოდის A), მოდულით გაყოფის მიხედვით, საბოლოო შედეგი თავსდება 0 და 25 შორის.
შენიშვნა : თუ გამოვიყენებთ გასაღებს მარტო A-ებით შევსებულ ტექსტთან, მაშინ საკმაოდ ადვილად ვიპოვით სიტყვა-გასაღებს.
კრიპტო-ანალიზი
ვიჟნერის შიფრის კრიპტოანალიზი
ამ შიფრისგან წინააღმდეგობა შესაძლებელია, როდესაც ვიცით იმ სიმბოლოთა რიცხვი, რომლებიც გასაღებს შეიცავენ და როდესაც ვასრულებთ მრავალჯერად ანალიზს. გასაღების ზომის დასადგენად უნდა გამოვიყენოთ კაზისკის ტესტი ან ტოლდიდობის დამთხვევის კოეფიციენტზე დაფუძნებული ტექნიკა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიპტოგრაფია
დამასკო
დამასკო (دمشق الشام) — სირიის დედაქალაქი და ქვეყნის უდიდესი ქალაქი; მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი მუდმივად დასახლებული ქალაქი. დამასკო არის ლევანტისა და არაბული სამყაროს ძირითადი კულტურული ცენტრი. 2009 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 1 711 000 ადამიანი. დამასკო სამხრეთ-დასავლეთ სირიაში მდებარეობს. ქალაქის მთლიანი ფართობი 105 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს, ხოლო ურბანული ზონა 77 კვადრატულ კილომეტრს.
პირველად დასახლდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეორე ათასწლეულში, იგი იყო ომაიანთა სახალიფოს დედაქალაქი 661 წლიდან 750 წლამდე. აბასიანთა დინასტიის გამარჯვების შემდეგ, ისლამური ძალაუფლების ადგილს ბაღდადი წარმოადგენდა. დღეს, ქალაქი არის ცენტრალური მთავრობისა და მთავრობის ყველა სამინისტროს სახლი. 2019 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, სირიის სამოქალაქო ომის დაწყებიდან 8 წლის შემდეგ, დამასკო მსოფლიოში ეკონომისტთა სადაზვერვო განყოფილების მიერ დასახელდა, როგორც მსოფლიოში ყველაზე ნაკლებად მისაღები ქალაქი.
ისტორია
პირველი ცნობები დამასკს შესახებ მიეკუთნება ძვ. წ. XVI საუკუნეს, როდესაც დამასკოს ტერიტორია ეგვიპტის ფარაონების მმართველობის ქვეშ იყო. დამასკო მოხსენიებულია ბიბლიაშიც. ძვ. წ. XI–ძვ. წ. X საუკუნეების მიჯნიდან ძვ. წ. 732 წლამდე იყო დამასკოს სამეფოს დედაქალაქი, შემდეგ შედიოდა ასურეთის, ახალბაბილონური სამეფოს, აქემენიდების, ალექსანდრე მაკედონელის, სელევკიდების სახელმწიფოებისა და რომის იმპერიის შემადგენლობაში. 635 წელს დაიპყრეს არაბებმა. 661-750 წლებში ომაიანთა სახალიფოს დედაქალაქი იყო. ამ პერიოდში დამასკო მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ადრეული მუსლიმანური კულტურისა და აღმოსავლეთ ქრისტიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა. აბასიანთა სახალიფოში დამასკო ამავე სახელწოდების პროვინციის მთავარი ქალაქი იყო. IX საუკუნეში ემორჩილებოდა ტულუნიდებს, ხოლო X–XI საუკუნის შუა წლებში კი ფატიმიდებს. XI საუკუნის II ნახევარში - სელჩუკებს, XII-XIII საუკუნეებში - აიუბიდებს. ჯვაროსნებმა სამჯერ (შესაბამისად 1125, 1129, 1148 წლები) უშედეგოდ სცადეს მისი აღება. 1260 წელს დამასკო მიიტაცეს მამლუქებმა, 1401 წელს აიღო თემურლენგმა. 1516 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის დასასრულამდე შედიოდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში. 1920-1943 წლებში იყო საფრანგეთის სამანდატო ტერიტორიის - სირიის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1943 წლიდან სირიის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს დედაქალაქია.
ღირსშესანიშნაობები
შემორჩენილია ძველი და შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები. ზოგ კვარტალს სელევკიდების (ძვ. წ. 312-64 წწ.) დროინდელი ქუჩების სწორკუთხოვანი დაგეგმარება აქვს. რომის ბატონობის პერიოდიდან შემორჩენილია ქალაქის გალავანი, ჭიშკარი, მონუმენტური თაღის ნანგრევები და მაღალი კორინთული კოლონადით შემკული დამასკოს იუპიტერის საკურთხევლის ნაშთი.
შუა საუკუნეების ძეგლთა ძირითადი წარმომადგენლებია: ომაიანთა მეჩეთი (705-715 წწ.), ნურ-ალ-დინის ჰოსპიტალი (1154 წლის შემდეგ) და მედრესე ალ-ნურია (1171 წელი), სალადინის მავზოლეუმი (XII საუკუნე), ციხესიმაგრის კოშკები და ჭიშკარი (XII-XV სს.), აზემის სასახლე (1749 წელი).
გეოგრაფია
დამასკო დაარსდა სტრატეგიულ ადგილას ზღვის დონიდან 680 მეტრ სიმაღლეზე, ხმელთაშუა ზღვიდან დაახლოებით 80 კმ დაშორებით, რომელსაც ეფარებოდა ანტილიბანის მთის მასივი. ტერიტორია ხელსაყრელი იყო ვაჭრობისათვის. იყო მრავალი სავაჭრო მარშრუტი, რომელიც ქალაქს აკავშირებდა ეგვიპტესთან, მცირე აზიასთან და რომელიც ლიბანთან. ანტილიბანის მთები წარმოადგენს საზღვარს სირიასა და ლიბანს შორის. მთები აფერხებს ხმელთაშუა ზღვიდან ნალექების შემოსვლას, ასე რომ ხშირია გვალვა. ძველ დროში ამ პრობლემას ამსუბუქებდა მდინარე ბარადა, რომელიც სათავეს იღებს მთის ნაკადებიდან, რომელიც ძირითადად საზრდოობდა თოვლის დნობის შედეგად წარმოქმნილი წყლით.მდინარე ძლიერი გვალვის დროს წლების განმავლობაში აღარ არსებობს.
თანამედროვე ქალაქს უჭირავს 105 კვადრატული კილომეტრი, აქედან 77 კვადრატული კილომეტრი არის ძირითადი ურბანული ტერიტორია. დამასკოს ძველი ქალაქი, რომელიც გარშემორტყმულია ქალაქის გალავნით, მდინარე ბარადის სამხრეთ ნაპირზე მდებარეობს, რომელიც ყოველთვის თითქმის დამშრალია. სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით იგი გარშემორტყმულია გარეუბნებით, რომელთა ისტორია შუა საუკუნეებიდან მოდის. XIX საუკუნეში ქალაქიდან მოშორებით მდებარე სოფლები გაფართოვდა ჯაბალ კასიუნის ფერდობზე. ეს ადგილები თავდაპირველად აითვისეს ქურთმა სამხედროებმა და მუსულმანმა ლტოლვილებმა, რომლებიც იყვნენ ოსმალეთის იმპერიის ევროპული რეგიონებიდან, რომლებიც დაექვემდებარნენ ქრისტიანულ მმართველობას. დღეს ეს ტერიტორიები ქალაქის ჩრდილოეთით 2-3 კილომეტრში მდებარეობს.
XX საუკუნეში ახალი გარეუბნები განვითარდა ბარდას ჩრდილოეთით და გარკვეულწილად სამხრეთისკენაც. ღარიბი ტერიტორიები, რომლებზეც ხშირად გაუფორმებელი საცხოვრებელი სახლები მდებარეობდა, ფართოვდებოდა ქალაქის სამხრეთით. 1956-1957 წლებში იარმოუკი გახდა დევნილი პალესტინელების ახალი სახლი.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, რეგიონში არის ცივი უდაბნოს კლიმატი (BWk). კლიმატზე გავლენას ახდენს ანტილიბანის მთები. ზაფხულის პერიოდი გახანგრძლივებულია, არის მშრალი და ცხელი, გამოირჩევა ნაკლები ტენიანობით. ზამთარი ცივი და გარკვეულწილად წვიმიანია, იშვიათად მოდის თოვლი. შემოდგომა ხანმოკლე და თბილია, მაგრამ ტემპერტურა ყველაზე მკვეთრად იცვლება, განსხვავებით გაზაფხულისგან, როდესაც ზამთრიდან ზაფხულამდე პერიოდის გარდამავალი ტემპერატურა სტაბილურია. წლიური ნალექის მაჩვენებელი დაახლოებით 130 მმ-ია, რომელიც ძირითადად მოდის ოქტომბრიდან მაისამდე პერიოდში.
ისტორია
ნახშირბად-14-ის დათარიღების მიხედვით, ვარაუდობენ, რომ ტერიტორიაზე ადამიანები დასახლდნენ ძვ.წ. მეშვიდე ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან, ძვ.წ. 6300 წლამდე. ამასთან, ბარათას დასახლების მტკიცებულება არსებობს და თარიღდება ძვ.წ 9000 წლით, თუმცა ეს არ იყო მასშტაბური დასახლება.
ყველაზე ადრეული ეგვიპტური ჩანაწერები ძველი წელთაღრიცხვის 1350 წლით თარიღდება, როდესაც დამასკოს მეფე ბირავაზა მართავდა. დამასკოს რეგიონი, ისევე როგორც დღევანდელი სირიის დანარჩენი ტერიტორია, საბრძოლო მოედნად იქცა ძვ.წ 1260 წლიდან, საფრთხეს ჩრდილოეთით ხეთები წარმოადგენდნენ, ხოლო სამხრეთით ეგვიპტელები, რომელთა შორისაც იყო მოქცეული ეს ტერიტორია. დამასკო ნახსენებია დაბადების 14:15-ში. პირველი საუკუნის ებრაელი ისტორიკოსის იოსებ ფლავიუსის თანახმად, დამასკო (ტრაქონიტთან ერთად) დაარსდა უამის, არამის ვაჟის მიერ, ანტიკურ ხანაში.