cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სამოქალაქოს ჰსჯულვილება
„სამოქალაქოს ჰსჯულვილება“ , „სხვადასხვა საგანთა შეკრებილება“ — უცნობი პირის მიერ 1799-1800 წლებში მომზადებული და კრებულად შემონახული 21 კანონპროექტი („მანიფესტი“, „უქაზი“, „ინსტრუქცია“) სხვადასხვა საკითხზე. ეს კრებული ხელთ ჰქონია დავით ბატონიშვილს, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ — იოანე ბატონიშვილს.
დინამო თბილისი ევროპულ ფეხბურთში
სქოლიო
ევროთასებზე
სამოქალაქოს ჰსჯულვილება
„სამოქალაქოს ჰსჯულვილებაში“ დასახული რეფორმები მოწმობს საქართველოში საზოგადოებრივ-პოლიტიკური აზრისა და მართლშეგნების თვალსაჩინო დაწინაურებას. მისი შემოქმედი უნდა იყოს წარმომადგენელი ე. წ. მესამე წოდებისა, რომელიც ის-ის იყო ყალიბდებოდა. „სამოქალაქოს ჰსჯულვილების“ ავტორი, რომელიც იღვწოდა მტკიცე და კარგად აწყობილი სახელმწიფო ხელისუფლებისათვის, საგულვებელია, ქართ-კახეთის ხამეფო კართან დაახლოებული ვინმე წარჩინებული თბილისელი მოქალაქე იქნებოდა. მართვა-გამგეობისა და მართლმსაჯულებითი ორგანოების მოწყობაში „სამოქალაქოს ჰსჯულვილება“ წოდებრივი წარმომადგენლობის საწყისს მიჰყვება. მასში, ისევე როგორც „სამართალში ბატონისშვილი დავითისა“, და უფრო გაბედულადაც კი, ქართული სამართლის ნიადაგზე შემოქმედებითად ინერგება განათლებული აბსოლუტიზმის ხანის რუსული, უფრო ეკატერინე II-ისეული კანონმდებლობა, ამასთანავე, მას მოეპოვება ნიშანდობლივი შესატყვისობანი „საქართველოს ძველთაგან და ჩვეულებითად ქართველ მეფეთა დროთა შემოღებულნ სჯულნში“. „სამოქალაქოს ჰსჯულვილების“ კანონპროექტები გამსჭვალულია ერთი სახელმძღვანელო აზრით, შინაარსობრივადაც დაკავშირებულია ერთმანეთთან, დანომრილი და სათითოოდ დასათაურებულიცაა. ყოველი მათგანი იწყება პრეამბულით, რომელშიც დახასიათებულია მოსაწისრეგებელ ურთიერთობათა ვითარება და კანონმდებლის მიზანდასახულობა. მუხლობრივი რეგლამენტაცია საჭიროებისდა მიხედვით დაყოფილია თავებად. რამდენიმე კანონპროექტი თავდება განსაკუთრებული დასკვნა-მოწოდებით. არის ნიშნები, რომ „სამოქალაქოს ჰსჯულვილება“ ასე თუ ისე მოწონებულიც ყოფილა.
„სამოქალაქოს ჰსჯულვილებით“ დასახულია სახელმწიფოს ცხოვრების მრავალი მხარის გადახალისება. ყურადღებას იპყრობს ახლებური რეგლამენტაცია სახელმწიფო და ასმინისტრაციული, საეკლესიო, სამოქალაქო, სამემკვიდრეო, საოჯახო, სავაჭრო-სახელოსნო სამართლის დარგში, სასამართლო წყობილებასა და პროცესში, ბრძოლა უსაქმობა-ბედოვლათობასთან. „სამოქალაქოს ჰსჯულვილების“ სხვადასხვა ნაწილი სისხლის სამართლის და პროცესის ცალკეულ ნორმებსაც შეიცავს.
თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი
ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სასწავლებელი — საბალეტო კადრების მომზადების ძირითადი კერა საქართველოში. 1916 წელს იტალიელმა მოცეკვავე ქალმა მარია პერინიმ თბილისში დააარსა საბალეტო სკოლა. ამ სკოლაში აღიზარდნენ ბალეტის ცნობილი ოსტატები: ვახტანგ ჭაბუკიანი, ნინო რამიშვილი, ვახტანგ ერონსკი-ნადირაძე, ელენე გვარამაძე, ელენე ჩიკვაიძე, თამარ ჭაბუკიანი, მარიამ ბაუერი, ირინე ალექსიძე, ს. ვეკუა და სხვა. სტუდიამ დიდი როლი ითამაშა ქართული პროფესიული ბალეტის განვითარებაში. 1934 წელს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრთან შეიქმნა ქორეოგრაფიული სტუდია, რომელსაც დავით ჯავრიშვილი ხელმძღვანელობდა. 1936 წელს ორივე სასწავლებელი გაერთიანდა სახელმწიფო ქორეოგრაფიულ სტუდიად. 1950-1972 წლებში სტუდიის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო ვახტანგ ჭაბუკიანი. 1992 წელს ვახტან ჭაბუკიანის გარდაცვალების შემდეგ, სასწავლებელს მისი სახელი მიენიჭა. სტუდია დაამთავრეს: ზურაბ კიკალეიშვილმა, ირაკლი ბაგრატიონმა, ანა წერეთელმა, ა. ნანობაშვილმა, ვახტანგ გუნაშვილმა, ბექარ მონავარდისაშვილმა, ეთერ ჭაბუკიანმა, ლილიანა მითაიშვილმა და სხვა. 1957 წლიდან სტუდიას ეწოდა თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი. სასწავლებლის აღზრდილები არიან: ზაქარია ამონაშვილი, ვალერი აბულაძე, ირინე  ჯანდიერი, მ. არობელიძე და სხვა. თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო დასი მთლიანად თბილისის ქორეოგრაფიული სასწავლებლის კურსდამთავრებულებით არის დაკომპლექტებული.
სტუდიის ხელმძღვანელები:
კაპუეტა
კაპუეტა (Agropyron) — მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი (მარცვლოვანთა ოჯახი). საქართველოში 2 სახეობიდან უფრო გავრცელებულია Agropyron pectinatum აქვს ფუნჯა ფესვი, თავთავი ყვავილედი, უცხო ან მოკლე ფხიანი. ნაყოფი — მოგრძო მარცვალა. თავთავის ფორმის მიხედვით განასხვავებენ ვიწროთავთავიანებს და ფართოთავთავიანებს.
საკმაოდ გავრცელებულია, ხარობს ველად, მშრალ მდელოებზე. ზამთარ- და გვალვაგამძლეა, იყენებენ ხელოვნური მდელოების შესაქმნელად როგორც ბალახნარევების კომპონენტს. კარგად იზრდება მსუბუქ თიხნარებზე, ქვიშიან და ქვიშნარ ნიადაგებზე. მწვანე მასა და თივა სასოფლო-სამეურნეო ცხოველთა საუკეთესო საკვებია, თიბავენ წელიწადში ერთხელ დათავთავების დროს, დიდ მოსავალს იძლევა მე-3—4 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
მშრომელთა საერთაშორისო დღე
thumb|საპირველმაისო დემონსტრაცია ბომბეიში. thumb|დემონსტრაცია სტოკჰოლმში, 1899. მშრომელთა საერთაშორისო დღე ან შრომის დღესასწაული ან მშრომელთა საერთაშორისო სოლიდარობის დღე (Labor Day, Fête du Travail, День труда, ზოგიერთ ქვეყანაში ასევე „May Day“) აღინიშნება ყოველი წლის 1 მაისს მუშათა საერთაშორისო მოძრაობის სოციალურ-ეკონომიკური მიღწევებისთვის. ეს თარიღი გამოიყენება ერთი შემთხვევის გამო, რამაც დასაბამი მისცა მუშათა ორგანიზებულ წინააღმდეგობას სამუშაო პირობების გაუმჯობესებისთვის. 1884 წელს ორგანიზებულ სავაჭრო და მუშათა პროფკავშირების ფედერაციამ, 1872 წელს კანადის მშრომელთა წარმატებით წაქეზებულმა, მოითხოვა რვა-საათიანი სამუშაო დღე აშშ-ში, რომელიც ძალაში 1886 წლის 1 მაისს უნდა შესულიყო. მას შედეგად საერთო გაფიცვა და ამბოხი მოჰყვა ჩიკაგოში, თუმცა ასევე ოფიციალური სანქციაც რვა-საათიან სამუშაო დღეზე. მაისის დღის ამბოხი მოგვიანებით განმეორდა 1894 და 1919 წლებშიც.
მემარცხენე ორიენტაციის გამო მაისის დღე ხშირად გამხდარა სხვადასხვა სოციალისტური, კომუნისტური და ანარქისტული ჯგუფის დემონსტრაციების ეპიცენტრი. მე-20 საუკუნეში პირველმა მაისმა ოფიციალური მნიშვნელობა შეიძინა საბჭოთა კავშირში; ამ დღის აღსანიშნავი დღესასწაულები კომუნისტურ ქვეყნებში ცივი ომის პერიოდში ხშირად მოიცავდა სამხედრო პარადებს და მოქალაქეთა პროცესუალურ მსვლელობებს მთავრობის მხარდაჭერის ნიშნად.
„წითელი საშიშროების“ პერიოდში აშშ-ში მაისის დღე როგორც მასობრივი უქმე დღე გაუქმდა, რაც საკმაოდ ირონიულია, ვინაიდან ეს ტრადიცია ჩიკაგოდან მომდინარეობს. ამასობაში სხვა ქვეყნებში (აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის გარდა) რეზიდენტი მუშა კლასები იბრძოდნენ იმისთვის, რათა პირველი მაისი ოფიციალურ მთავრობის მიერ სანქიონირებული უქმე დღე გამხდარიყო, რამაც საბოლოოდ თითქმის ყველგან წარმატებული შედეგი გამოიღო. ამ მიზეზის გამო პირველი მაისი თითქმის მთელ მსოფლიოში აღინიშნება მუშათა უზარმაზარი ქუჩის დემონსტრაციებით, რომელთაც მეთაურობს მუშათა პროფკავშირები და სხვადასხვა სოციალისტური თუ კომუნისტური პარტია - თუმცა ეს ფენომენი აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში არ შეინიშნება, მათი ძლიერი ანტი-კომუნისტური პროპაგანდის გამო.
კანადაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში „მშრომელთა დღეს“ (Labor Day) სხვადასხვა თარიღებში აღნიშნავენ, რაც დაკავშირებულია ამ ქვეყნებში მშრომელთა მოძრაობის საკუთარ ისტორიაზე.
ევრო პირველმაისობა
2001 წლიდან „ევროპირველმაისობა“ (EuroMayDay) პირველი მაისის დღესასწაულის ნაწილი გახდა, რასაც მიზნად ტრადიციული მაისის დღესასწაულის პოლიტიკური მნიშვნელობის განახლება უდევს. მისი მიზანია ასევე შექმნას ვიზუალური წინააღმდეგობა შრომისა და ცხოვრების არასტაბილურობასთან. „ევრომეიდეი“ წამოვიდა მილანიდან, იტალია, საიდანაც ის გადავიდა ბარსელონაში 2004 წელს, შემდეგ კი მთელ ევროპას მოედო 2005 წელს. 2005 წელს დაახ. 200 000 ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა ევროპის მასშტაბის ევრომეიდეიში. ამ წელს მოძრაობის სლოგანი გახდა „გავერთიანდეთ არასტაბილურ სამყაროში და გავიფიცოთ თავისუფალი ღია რადიკალური ევროპისთვის“. 2006 წელს გაცილებით მეტ ქალაქშია დაგეგმილი ევრომეიდეის ღონისძიებებში მონაწილეობის მიღება. აქტიურ მონაწილე ქალაქთა შორის არიან: ამსტერდამი, ბარსელონა, კოპენჰაგენი, ჰამბურგი, ჰელსინკი, ლიონი, ლიეჟი, ლონდონი, მარიბორი, მარსელი, მილანი, ნეაპოლი, პალერმო, პარიზი, სევილია, სტოკჰოლმი და ვენა.
საპირველმაისო აურზაური
ბოლო წლებში ბრიტანეთის ანტი-კაპიტალისტური მოძრაობა ლონდონში ორგანიზებას უწევს მასშტაბურ საპროტესტო აქციებს, რომელიც პოლიციასთან შეტაკებებით სრულდება. 2000 წელს შეტაკებები დასრულდა ერთ-ერთ უბანში მაკდონალდსის რესტორნის დამსხვრევითა და უინსტონ ჩერჩილის ძეგლის მწვანე მოჰიკანად გადაქცევა მის მიერ ჩადენილი სავარუდო კრიმინალური აქტების გამო.
გერმანიაში, განსაკუთრებით კროიცბერგისა და პრენცლაუერ ბერგის რაიონებში, პირველი მაისი ყოველწლიური დემონსტრაციებით აღინიშნება. 1929 წელს სოციალ-დემოკრატიულმა (SPD) მთავრობამ აკრძალა საპირველმაისო მუშათა დემონსტრაციები ბერლინში. მიუხედავად ამისა, კომუნისტურმა პარტიამ (KPD), რომელიც ბერლინში ყველაზე ძლიერი იყო მაინც მოუწოდა მუშებს დემონსტრაციაზე გამოსასვლელად. დღის ბოლოსთვის, პოლიციასთან შეტაკების შედეგად მოკლულ იქნა 32 დემონსტრანტი, მუშა და მაყურებელი, 80 კი სერიოზულად დაშავდა. როგორც ამბობენ, ამ დღეს ბერლინის პოლიციამ 11 000 მასრა ცოცხალი ტყვია დახარჯა.
ეს ინიციდენტი გერმანიაში მოიხსენიება როგორც Blutmai (სისხლიანი მაისი), რამაც გააღრმავა განხეთქილება KPD და SPD მშრომელთა პარტიებს შორის. ამან თავის მხრივ საშუალება მისცა ნაცისტებს მმართველი პარტია გამხდარიყვნენ 1933 წელს, ძირითადად KPD და SPD უთანხმოების გამო შეექმნათ ანტი-ნაცისტური კოალიცია. რაიხსარბაიტსდინსტი (RAD, რაიხის შრომის სამსახური) ჩამოყალიბდა 1934 წლის ივლისში გაუქმებულ პროფკავშირთა ბაზაზე.
აპამეის ბრძოლა
აპამეის ბრძოლა (998 წლის 19 ივლისი) — ფატიმედების ხალიფატსა და ბიზანტიის იმპერიას შორის მომხდარი სამხედრო დაპირისპირება. ეს იყო არაბულ-ბიზანტიური ომების ნაწილი, ისინი იბრძოდნენ ჩრდილოეთ სირიის და ალეპოს ტერიტორიესბისთვის. ბიზანტიის რეგიონალური სარდალი, დამიან დალასენოსმა, ალყაში მოაქცია აპამეა, მანამ სანამ დამასკოდან ფატიმიდების დამხმარე ჯარი ჯარი ჩამოვიდოდა, ჯეიშ იბნ სამსამას მეთაურობით. შემდგომი ბრძოლის პირველ ნაწილში ბიზანტიელები იმარჯვებდნენ, თუმცა ერთ-ერთმა ქურდა ჯარისკაცმა დალასენოსი მოკლა და ჯარისკაცები პანიკაში ჩავარდნენ. შემდეგ გაქცეულ ბიზანტიელებს ფატიმიდების ჯარი დაედევნა, ამან კი ბევრი ბიზანტიელის სიკვდილი გამოიწვია. ამ მარცხის გამო, იმპერატორი ბასილ II, იძულებული გახდა თავად ელაშქრა არაბებზე, 1001 წელს კი ამ ორ სახელმწიფოს შორის დაიდო 10 წლიანი ზავი.
მშრომელთა საერთაშორისო დღე
საპირველმაისო აურზაური
ამჟამად პირველი მაისი გერმანიაში კვლავაც ინარჩუნებს პოლიტიკურ მნიშვნელობას; პროფკავშირები და პარტიები ამ დღეს იყენებენ საკუთარი პოლიტიკური კამპანიებისა და ღონისძიებებისთვის, თუმცა 1987 წლიდან ეს დღე ასევე ცნობილია რადიკალურ მემარცხენეთა მწვავე დებოშებითა და აურზაურით პოლიციის წინააღმდეგ. 2005 წლის მაისის დღე ბერლინში ბოლო 23 წლის განმავლობაში ყველაზე მშვიდოებიანი იყო.
აპამეის ბრძოლა
წინაპირობა
994 წლის სექტემბერში ანტიოქიის და ჩრდილოეთ სირიის ბიზანტიელმა სამხედრო გუბერნატორმა მიქაელ ბურცესმა მძიმე მარცხი განიცადა ორონტეს ბრძოლაში ფატიმიდი გენერლის მანჯუტაკინის წინააღმდეგ. ფატიმიდების ამ გამარჯვებამ შეარყია ბიზანტიის პოზიცია სირიაში და სერიოზული საფრთხე შეუქმნა მის არაბ ვასალს, ალეპოს ჰამდანიდების საამიროს. საბოლოო მარცხის თავიდან ასაცილებლად, თავად იმპერატორი ბასილი II ჩაერია საქმეში 995 წელს და აიძულა მანჯუტაკინის დამასკოში დაბრუნება. შაიზარის, ჰიმსის და რაფანიას დაპყრობისა და ანტარტუსში ახალი ციხესიმაგრის აშენების შემდეგ, იმპერატორი უკან გაბრუნდა და ანტიოქიის ახალ დუქსად დამიანე დალასენოსი დატოვა.
მშრომელთა საერთაშორისო დღე
საპირველმაისო აურზაური
ბოლო წლებში ნეონაცისტებმა და სხვა NPD-ს მსგავსმა ულტრამემარჯვენე დაჯგუფებებმა სცადეს ეს დღე სახალხო დემონსტრაციებისთვის გამოეყენებინათ, რაც ხშირად მემარცხენე დემონსტრანტებთან შეტაკებებით დამთავრდა. განსაკუთრებით სისხლიანი აღმოჩდა ინციდენტები ისტორიულ ქალაქ ლაიფციგში 1998 და 2005 წლებში.
აპამეის ბრძოლა
წინაპირობა
დალასენოსმა შეინარჩუნა აგრესიული პოზიცია. 996 წელს მისმა ძალებმა დაარბიეს ტრიპოლისა და არქას მიდამოები, მანჯუტაკინმა კი, ისევ უშედეგოდ, ალყა შემოარტყა ალეპოსა და ანტარტუსს, მაგრამ იძულებული გახდა უკან დაეხია, როდესაც დალასენოსი თავისი ჯარით მოვიდა ციხესიმაგრის გასათავისუფლებლად. მომდევნო წელს დალასენოსმა გაიმეორა თავისი დარბევა ტრიპოლის, რაფანიას, ავჯისა და ალ-ლაქბას წინააღმდეგ. მან მოახერხა და აიღო ეს უკანასკნელი. ამავე დროს, ტვიროსის მკვიდრნი მეზღვაურის ალაკას მეთაურობით აჯანყდნენ ფატიმიდების წინააღმდეგ და ბიზანტიას დახმარება სთხოვეს; უფრო სამხრეთით, პალესტინაში, ბედუინების ლიდერმა მუფარიჯ იბნ დაღფალ იბნ ალ-ჯარაჰმა შეუტია რამლას.
მშრომელთა საერთაშორისო დღე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სოციალიზმი კატეგორია:ადამიანის უფლებები
აპამეის ბრძოლა
აპამეას ალყა და ფატიმადების დახმარება
998 წლის ზაფხულის დასაწყისში დალასენოსმა შეიტყო, რომ კატასტროფული ხანძარი გაჩნდა აპამეაში და განადგურდა მისი სურსათის უმეტესი ნაწილი, ამიტომ იგი გაემართა ქალაქისკენ. ალეპინებიც ცდილობდნენ აპამეას ხელში ჩაგდებას და ჯერ იქ ჩავიდნენ, მაგრამ დალასენოსის მიახლოებისას უკან დაიხიეს, რომელმაც ვერ დაუშვა ვასალი ძალიან გაძლიერებულიყო და აპირებდა იმპერატორისთვის ქალაქის ხელში გადაცემას. მიუხედავად იმისა, რომ თითქოს მოკავშირეები იყვნენ ბიზანტიელებთან, ალეპინებმა დატოვეს ის დებულებები, რომლებიც თან წაიღეს, რათა შეეგროვებინათ აპამეას მკვიდრნი, რაც მათ წინააღმდეგობას ეხმარებოდა. შემდგომ მოვლენებს წარმოგიდგენთ რამდენიმე ავტორი, მათ შორისაა იოანე სკილიცეს მოკლე მონათხრობი და უფრო ვრცელი ცნობები ქრისტიანი არაბ იაჰიას ანტიოქიის და სომეხი სტეფანე ტარონის შესახებ. ასევე შემორჩენილია არაბული ცნობები, რომლებიც აშკარად ეყრდნობა მე-11 საუკუნის ისტორიკოს ჰილალ ალ-საბის ნაშრომს; ყველაზე დეტალური ვერსია დაწერილია იბნ ალ-კალანისის მიერ.
აპამეას გუბერნატორმა ალ-მალაიტიმ ფატიმიდებს დახმარებისკენ მოუწოდა. იბნ ალ-კალანისის ცნობით, საჭურისმა რეგენტმა ბარჯავანმა ჯაიშ იბნ სამსამა დანიშნა დამხმარე არმიის მეთაურად, დაასახელა დამასკოს გუბერნატორად და მისცა ათასი კაცი. ბიზანტიელებთან დაპირისპირებამდე ფატიმიდებს მოუწიათ ტვიროსის და იბნ ალ-ჯარაჰის აჯანყებების წინააღმდეგ ბრძოლა. ბიზანტიელები ცდილობდნენ დახმარებოდნენ ალყაში მოაქცეულ ტვიროსელებს, ამიტომაც მათ გაგზავნეს ფლოტი, მაგრამ ფატიმადებმა დაამარცხეს და ქალაქი აიღეს ივნისში. იბნ ალ-ჯარაჰის აჯანყებაც ჩაახშეს და ჯეიშ იბნ სამსამა დაბრუნდა დამასკოში, სადაც სამი დღე დარჩა, რათა მოეკრიბა ძალები აპამეას დასახმარებლად. იქ მას შეუერთდნენ ჯარები და მოხალისეები ტრიპოლიდან, შეკრიბეს 10000 კაცი და 1000 ბედუინი მხედარი ბანუ კილაბის ტომიდან. სკილიძის თქმით, ფატიმიდების არმიას შეადგენდა ტრიპოლის, ბეირუთის, ტვიროსისა და დამასკოს ძალებს. ამასობაში დალასენოსი ენერგიულად აგრძელებდა ალყას და აპამეას მკვიდრნი შიმშილობდნენ და იძულებულნი გახდნენ ეჭამათ გვამები და ძაღლები, რომლებიც იყიდეს 25 ვერცხლის დირჰემად (აბულ-ფარაჯის მიხედვით, ორი ოქროს დინარი).
ბრძოლა
ორი არმია შეხვდა ალ-მუდიკის დიდ დაბლობზე (შდრ. ქალაათ ალ-მადიკი), რომელიც გარშემორტყმული იყო მთებით და მდებარეობდა აპამეას ტბის მახლობლად. იბნ ალ-კალანისის ცნობით, ფატიმიდების არმიის მარცხენა ფრთას მეთაურობდა ტრიპოლის გამგებელი მაისურ სლავი; ცენტრი, სადაც დეილამიტური ქვეითი ჯარი და არმიის სურსათი იყო განთავსებული, ბადრ ალ-ატარის მეთაურობის ქვეშ იყო; მარჯვენას მეთაურობდნენ ჯაიშ იბნ სამსამა და ვაჰიდ ალ-ჰილალი. ყველა გადმოცემის თანახმად, ბიზანტიელებმა შეუტიეს ფატამიდების არმიას და გაიქცნენ დაახლოებით 2000 მოკლეს და სურსათიც მოიპოვეს. მხოლოდ 500 ღილმანი დარჩა ბრძოლის ველზე. ამ დროს ქურთი მხედარი, რომელსაც სხვადასხვაგვარად არის მოხსენიებული მაგალითად აბულ-ჰაჯარ აჰმად იბნ ალ-დაჰაკ ალ-სალილი იბნ ალ-ათირისა და იბნ ალ-კალანისის მიერ და ბარ კეფა ბიზანტიური წყაროების მიერ და აბულ-ფარაჯი. დალასენოსთან ახლოს იმყოფებოდა, მან უშიშრად შეუტია ბიზანტიელს, მხოლოდ ახლდა 10 მეომარი და 2 ვაჟი. დაიჯერა, რომ ბრძოლა მოიგო და ქურთს სურდა ტყვედ აყვანა, დალასენოსმა სიფრთხილის ზომები არ მიიღო. როდესაც ის ბიზანტიელ გენერალს მიუახლოვდა, იბნ ალ-დაჰაკმა მოულოდნელად შეუტია. დალასენოსმა მკლავი ასწია თავის დასაფარად, მაგრამ ქურთმა შუბი გაუშვა მისკენ. გენერალს კუირასი არ ეცვა და დარტყმამ მოკლა.
დალასენოსის სიკვდილმა შეცვალა ბრძოლის მიმდინარეობა: ფატიმიდებმა გული აუჩუყეს და „ღმერთის მტერი მოკვდა!“ შეძახილებით გადაუხვიეს ბიზანტიელებს, რომლებიც პანიკაში ჩავარდნენ და გაიქცნენ. აპამეას გარნიზონმაც გააღწია, დაასრულა ბიზანტიის დეგრადაცია. წყაროებში მოცემულია ბიზანტიელთა დანაკარგების სხვადასხვა რიცხვი: მაკრიზი ახსენებს 5000-ს, იაჰიას ანტიოქიელი 6000, ხოლო იბნ ალ-კალანისი 10000 მკვდარს. დარჩენილი ბიზანტიელთა უმეტესობა (2000 იბნ ალ-კალანისის მიხედვით) ფატიმიდებმა დაატყვევეს. შეძლეს და დაატყვევეს რამდენიმე უფროსი ოფიცერი, ასევე ცნობილი ქართველი პატრიკიოს ჭორთოვანელი, თორნიკე ერისთავის ძმისშვილი, ასევე დალასენოსის ორი ვაჟი, კონსტანტინე და თეოფილაქტე, რომლებიც ჯეიშ იბნ სამსამამ იყიდა 6000 დინარად და მომდევნო ათი წელი ტყვედ იმყოფებოდა კაიროში. სტეფანე ტარონელი ოდნავ განსხვავებულ ინფორმაციას გვაწვდის ბრძოლის შესახებ, რომლის დროსაც გამარჯვებული ბიზანტიელები გაოცებულნი იყვნენ გადაჯგუფებული ფატიმიდების თავდასხმით მათ ბანაკზე და რომ დალასენოსის ერთ-ერთი ძმა და მისი ერთ-ერთი ვაჟი მოკლეს, ისევე როგორც თავად გენერალი. ეს ვერსია ჩვეულებრივ უარყოფილია თანამედროვე მეცნიერების მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერია კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის იმპერიის ომები] [[კატეგორია:არაბეთის ისტორია კატეგორია:X საუკუნე კატეგორია:შუა საუკუნეები კატეგორია:შუა საუკუნეების ისტორია
დავით I უმიწაწყლო
დავით I — ტაშირ-ძორაგეტის მეფე 991-996 და 1048-1049 წლებში. დავით კვირიკიანი, თავისი სამეფოს დამოუკიდებლობის მოპოვების მიზნით, ბიძას, ანისის მეფე გაგიკს განუდგა. გაგიკმა ეს არ აპატია და ძმისწულს სამეფო წაართვა, დამორჩილების შემდეგ კი – უკან დაუბრუნა. ამის გამო დავით კვირიკიანს „უმიწაწყლო“ (სომხ. Անհողին - ანჰოღინი) უწოდეს. ჰაღპატის მონასტრის 996 წ. ერთ წარწერაში იგი სწორედ ამ ზედწოდებით იხსენიება.
დავით კვირიკიანის მოღვაწეობის შედეგად მიღწეული წარმატებები ყველაზე ნათლად გამოიხატა მის სამეფო ტიტულატურაში. „მატიანე ქართლისა“ მას „სამშვილდარსა და ძორაგეტელს“ უწოდებს, რაც იმ ფაქტზე მიუთითებს, რომ დავითი სამშვილდის და ტაშირ-ძორაგეტის მფლობელია, მათეოს ურჰაეცი კი მას „ალვანთა მეფედ“ მოიხსენიებს, რადგან დავით ანჰოღინმა ტაშირ-ძორაგეტის საზღვრები აღმოსავლეთის მიმართულებითაც გააფართოვა და კვირიკიანთა სამეფოში ალბანეთის მნიშვნელოვანი ნაწილიც შევიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაშირ-ძორაგეტის მეფეები
ბოკა-დუ-აკრი
ბოკა-დუ-აკრი (Boca do Acre) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაზონასის შტატში. მიეკუთვნება სენტრუ-ამაზონენსის მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 906 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 22 348.948 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.38 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაზონასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბოზაირანი
ბოზაირანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნადია კალვინო
მინი|ნადია კალვინო ნადია მარია კალვინიო სანტამარია (Nadia María Calviño Santamaría; დ 1968 წლის 3 ოქტომბერი, ლა-კორუნია) - ესპანელი ქალი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. 2020 წლის 13 იანვრიდან ის იკავებს ესპანეთის ეკონომიკისა და ციფრული ტრანსფორმაციის მინისტრის პოსტს. 2014 წლიდან მას ეკავა ბიუჯეტის განხრით გენერალური დირექტორის პოსტი ევროკომისიაში. 2018-2020 წლებში იგი იკავებდა ეკონომიკისა და მეწარმეობის მინისტრის თანამდებობას სანჩესის კაბინეტში.
ბიოგრაფია
ნადია კალვინო დაიბადა ადვოკატ ხოსე მარია კალვინოს ოჯახში. მამამისი 1982–1986 წლებში იყო სახელმწიფო კომპანია Radio Televisión Española– ს აღმასრულებელი დირექტორი. 1991 წელს მან დაამთავრა მადრიდის კომლუტენსეს უნივერსიტეტის (ესპ. Universidad Complutense de Madrid) ეკონომიკური ფაკულტეტი, 2001 წელს დისტანციური განათლების ეროვნული უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. იგი მუშაობდა კონკურენციის მხრივ ეროვნული კომისიის გენერალურ დირექტორად.
ესპანეთის ეკონომიკის სამინისტროში ათწლეულზე მეტი ხნის მუშაობის შემდეგ, 2006 წელს იგი ევროკომისიაში გადავიდა, სადაც მუშაობდა კონკურენციის მხრივ გენერალური დირექტორის მოადგილედ, აგრეთვე გენერალური დირექტორის მოადგილედ ფინანსური მომსახურების საკითხებში. კალვინო ასევე ასწავლიდა კომპლუტენსეს უნივერსიტეტში.
ფლობს ინგლისურ, ფრანგულ, გერმანულ, გალიციურ და ესპანურ ენებს. ოთხი შვილის დედა. მას უყვარს 1950-იანი წლების კინემატოგრაფია და სამზარეულო.
2020 წლის 13 იანვარს ნადია კალვინო დაინიშნა ესპანეთის ეკონომიკისა და ციფრული ტრანსფორმაციის მინისტრის თანამდებობაზე. 2020 წლის მარტში, კორონავირუსის პანდემიის დროს, კალვინომ გამოაცხადა ქვეყანაში კორონავირუსის ეკონომიკური შედეგების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებათა პაკეტი 200 მილიარდი ევროს ოდენობით: მათ შორის სესხები და გარანტიები თვითდასაქმებულთათვის, აგრეთვე მცირე, საშუალო საწარმოებისა და მსხვილი კომპანიებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ესპანელი ეკონომისტები
ატონალური მუსიკა
thumb|შონბერგის „დაკიდებული ბაღების წიგნის“ დასასრული წარმოადგენს ექსტრაორდინალურ აკორდს, ტონალური მუსიკისთვის დამახასიათებელი კონტრაპუნქტული შეზღუდვების გარეშე.. ატონალური მუსიკა (a — უარყოფითი ნაწილი; სიტყვასიტყვით — არატონალური მუსიკა) აგრეთვე ცნობილი, როგორც ატონალურობა, ატონალიზმი, ატონურობა — ყველაზე ფართო გაგებით, წარმოადგენს მუსიკას, რომელსაც აკლია ტონალური ცენტრი ანუ ტონალობა. ატონალობა, ამ გაგებით, ჩვეულებრივ აღწერს 1908 წლიდან დღემდე დაწერილ კომპოზიციებს, სადაც არ არის გამოყენებული ბგერით სიმაღლეთა ისეთი იერარქია, რომელიც ფოკუსირებულია ერთ, ცენტრალურ ტონზე და რომელშიც ქრომატიული გამის ყველა ნოტი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად ფუნქციონირებს. უფრო ვიწრო გაგებით, ტერმინი ატონალობა აღწერს მუსიკას, რომელიც არ მიესადაგება ტონალური იერარქიის იმ სისტემას, რომელიც დამახასიათებელია XVII-XIX საუკუნეების ევროპული კლასიკური მუსიკისთვის. „ატონალური მუსიკის რეპერტუარი ხასიათდება ბგერით სიმაღლეთა ახლებური კომბინაციების გამოჩენით, ან მათი ნაცნობი კომბინაციების გამოჩენით უცხო გარემოში.“
კიდევ უფრო ვიწრო გაგებით, ეს ტერმინი ზოგჯერ გამოიყენება ისეთი მუსიკის აღსანიშნავად, რომელიც არც ტონალურია და არც სერიული. ეს განსაკუთრებით ეხება ვენის მეორე სკოლის თორმეტტონიანი მუსიკის წინა პერიოდს, ძირითადად, ალბან ბერგის, არნოლდ შონბერგის და ანტონ ვებერნის შემოქმედებაში. მიუხედავად ამისა, „როგორც კატეგორია, „ატონალური“ აღნიშნავს მხოლოდ იმ მუსიკას, რომელიც მიეკუთვნება დასავლურ ტრადიციას და არ არის „ტონალური“, თუმცა არსებობს უფრო ხანგრძლივი პერიოდების, მაგალითად, შუა საუკუნეების, რენესანსის და თანამედროვე მოდალური მუსიკა, რომლებსაც ეს განსაზღვრება არ ესადაგება. „სერიალიზმი, ნაწილობრივ, წარმოიშვა როგორც სერიულამდელ, „თავისუფალ ატონალობაში“ არსებული ურთიერთმიმართების გასაგებად მოწესრიგების საშუალება... აქედან გამომდინარე, მკაცრად სერიული მუსიკის ძირითადი ცნებების გაგებაც ატონალობის საბაზისო თეორიაზეა დამოკიდებული.“
ატონალობა აღმოცენდა 1900-იან წლებში ვენის ახალი სკოლის კომპოზიტორთა შემოქმედებაში (არნოლდ შონბერგი, ალბან ბერგი, ანტონ ვებერნი). გვიანი XIX და ადრეული XX საუკუნის კომპოზიტორებს, როგორებიც არიან ალექსანდრ სკრიაბინი, კლოდ დებიუსი, ბელა ბარტოკი, პოლ ჰინდემიტი, სერგეი პროკოფიევი, იგორ სტრავინსკი და ედგარ ვარეზი, დაწერილი აქვთ მუსიკა, რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ ატონალურად მიიჩნევა.
ისტორია
მუსიკა ტონალური ცენტრის გარეშე მანამდეც იწერებოდა, მაგალითად, ფრანც ლისტის 1885 წელს დაწერილი „ბაგატელა ტონალობის გარეშე“ (Bagatelle sans tonalité), მაგრამ ტერმინ ატონალობის გამოყენება მხოლოდ XX საუკუნეში დაიწყო, კონკრეტულად, არნოლდ შონბერგის და ვენის მეორე სკოლის წარმომადგენელთა ნაწარმოებებთან მიმართებაში. ტერმინი „ატონალობა“ 1907 წელს შემოიღო იოზეფ მარქსმა ტონალობის კვლევისას და შემდეგ განავრცო თავის სადოქტორო თეზისში.
ვენის მეორე სკოლის წარმომადგენელთა მუსიკა წარმოიშვა ე.წ. „ტონალობის კრიზისიდან“ გვიან მეცხრამეტე და ადრეული მეოცე საუკუნის კლასიკურ მუსიკაში. ეს სიტუაცია იყო შედეგი მეცხრამეტე საუკუნეში მუსიკაში მიმდინარე ისტორიული პროცესისა, რაც მოიცავდა "ბუნდოვანი აკორდების ზრდად გამოყენებას, ნაკლებად მოსალოდნელ ჰარმონიულ ბრუნვებს და სულ იფრო მეტად უჩვეულო მელოდიურ და რიტმულ საქცევებს, რამდენადაც ეს შესაძლებელი იყო ტონალური მუსიკის სტილ(ებ)ის შიგნით. განსხვავება გამონაკლისსა და ნორმას შორის სულ უფრო ბუნდოვანი გახდა, რასაც შედეგად მოჰყვა იმ სინტაქსურ ბმათა შესუსტება, რომლებიც ბგერებსა და ჰარმონიებს ერთმანეთთან აკავშირებდა. ჰარმონიული კავშირები ყველაზე დაბალ – აკორდსა და აკორდს შორის დონეზეც კი გაურკვეველი გახდა. უფრო მაღალ დონეზე და უფრო შორ მანძილზე ჰარმონიული ურთიერთობები და მათი შედეგები იმდენად შესუსტდა, რომ თითქმის აღარც მუშაობდა. საუკეთესო შემთხვევაში, სტილის სისტემისთვის დამახასიათებელი ალბათობები ბუნდოვანი გახდა; უარეს შემთხვევაში, ისინი ისეთ ერთფეროვნებას მუახლოვდნენ, რომელიც ძალზე მცირე მიმართულებას თუ იძლეოდა კომპოზიტორისთვის ან მსმენელისთვის."
მეორე ფაზა, რომელიც I მსოფლიო ომის შემდეგ დაიწყო, ხასიათდება ტონალობის გარეშე კომპოზიციის სისტემური მეთოდების შექმნის მცდელობებით, რომელთაგანაც ყველაზე ცნობილია თორმეტტონიანი ტექნიკა. ამ პერიოდიდან არის ბერგის „ლულუ“ და „ლირიკული სიუიტა“, შონბერგის „საფორტეპიანო კონცერტი“, ორატორია „იაკობის კიბე“ (Die Jakobsleiter) და არაერთი მცირე ზომის ნაწარმოები, აგრეთვე, მისივე ბოლო ორი სიმებიანი კვარტეტი. ამ სისტემის უმთავრესი ინოვატორი შონბერგი იყო, თუმცა, არსებობს გადმოცემა, რომ მისი მოსწავლე ანტონ ვებერნი იყო პირველი, რომელმაც დინამიური მახასიათებლები და ბგერის შეფერილობა პირველად რიგთან დააკავშირა და შექმნა რიგები არა მხოლოდ ბგერების, არამედ სხვა მუსიკალური ასპექტებისგანაც. მიუხედავად ამისა, ვებერნის თორმეტტონიანი ნაწარმოებების ანალიზმა ამ გადმოცემის სისწორე, ჯერჯერობით, ვერ დაადასტურა. ერთ-ერთმა მკვლევარმა მისი საფორტეპიანო ვარაციების, თხზ. 27, დაწვრილებითი ანალიზის შემდეგ დაასკვნა, რომ „მუსიკის ტექსტურა შეიძლება ზედაპირულად ჰგავდეს სერიულ მუსიკას, მაგრამ მისი სტრუქტურა არ ჰგავს. „არცერთი არაბგერითი მახასიათებელი „თავისთავად“ არ ატარებს რაიმე სახის სმენად (ან რიცხობრივ) აზრს. ეს მახასიათებლები კვლავ თავიანთ ტრადიციულ – დიფერენცირების ფუნქციას ინარჩუნებენ.“
თორმეტტონიანი ტექნიკა, ოლივიე მესიანის მიერ პარამეტრიზაციასთან ერთად (მუსიკის ოთხი ასპექტის, როგორიცაა ბგერის სიმაღლე, დაკვრის ხასიათი, ინტენსივობა და ხანგრძლივობა, ცალ-ცალკე ორგანიზება) განიხილება, როგორც სერიალიზმის შთაგონების წყარო.
ატონალობა იქცა სალანძღავ სიტყვად, რომელიც გამოიყენებოდა ისეთი მუსიკის კრიტიკისთვის, რომელშიც აკორდები ერთი შეხედვით, უაზროდ იყო დალაგებული. ნაცისტურ გერმანიაში ატონალურ მუსიკას თავს ესხმოდნენ, როგორც „ბოლშვიკურს“ და მოიხსენიებდნენ, როგორც „დეგრადირებულ მუსიკას“ (Entartete Musik), სხვა მუსიკასთან ერთად, რომელიც ნაცისტური რეჟიმის მტრებისგან მოდიოდა. ბევრი კომპოზიტორის მუსიკა აიკრძალა და II მსოფლიო ომის დასრულებამდე, რეჟიმის დამხობამდე არ შესრულებულა.
შონბერგის გარდაცვალების შემდეგ თორმეტტონიან ტექნიკას იგორ სტრავინსკი იყენებდა. იანის ქსენაკისი ბგერათა რიგებს მათემატიკური ფორმულების საშუალებით გამოიმუშავებდა. იგი ასევე ხედავდა ტონალური შესაძლებლობების გაფართოების შესაძლებლობას, როგორც იერარქიული პრინციპის და რიცხვთა თეორიის სინთეზის ნაწილს. ეს პრინციპები დომინირებდა მუსიკაში სულ მცირე, პარმენიდეს დროდან.
თავისუფალი ატონალობა
დოდეკაფონიურ ტექნიკას წინ უძღოდა შონბერგის თავისუფლად ატონალური ნაწარმოებები 1908-1923 წლებში, რომლებსაც, თუმცა თავისუფალი იყო, ჰქონდა „ინტეგრალური ელემენტი... უმცირესი ინტერვალური უჯრედი“, რომელიც, გარდა გაფართოებისა, შეიძლებოდა გარდაქმნილიყო, როგორც ბგერათრიგის შემთხვევაში და რომლის შემადგენელი ინდივიდუალური ნოტები „ფუნქციონირებდნენ, როგორც მაკავშირებელი ელემენტები და შესაძლებელს ხდიდენ ერთი უჯრედის სხვადასხვა ფორმის გადაკვეთას და ორი ან მეტი ძირითადი უჯრედის დაკავშირებას.“
ატონალური მუსიკის შექმნა
ატონალური მუსიკის შექმნა შეიძლება საკმაოდ რთული იყოს, გამომდინარე ამ ტერმინის ბუნდოვანებიდან და ზოგადი ხასიათიდან. გარდა ამისა, ჯორჯ პერლი განმარტავს, რომ „თავისუფალი ატონალობა, რომლიც წინ უძღოდა დოდეკაფონიას, თავისთავად გამორიცხავს რაიმე სახის მდგრადი, განზოგადებადი კომპოზიტორული ტექნიკის არსებობას.“ თუმცა, ის მაგალითად გვაწვდის ატონალური მუსიკის შექმნის ერთ-ერთ გზას, რომელიც გამოყენებულია ანტონ ვებერნის ერთ-ერთ დოდეკაფონიამდელ ნაწარმოებში. აქ კომპოზიტორი დაჟინებით ცდილობს, თავიდან აიცილოს ნებისმიერი რამ, რაც შეძლება იწვევდეს ტონალობის ასოციაციას და განზრახ ირჩევს ისეთ ბგერით სიმაღლეებს, რომლებიც ტონალობის შთაბეჭდილებას არ ტოვებენ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს არის კლასიკური პერიოდის წესების შებრუნება: რაც აკრძალული იყო, ის სავალდებულოა და რაც სავალდებულო იყო – აკრძალულია. სწორედ ეს გააკეთა ჩარლზ სიგერმა დისონანტური კონტრაპუნქტის ახსნისას, რომელიც ატონალური კონტრაპუნქტის წერის ერთ-ერთი გზაა.
კოსტკა და პეინი ასახელებენ ოთხ პროცედურას, რომელიც მოქმედებს შონბერგის ატონალურ მუსიკაში და რომელიც შეიძლება აღქმული იქნას, როგორც ნეგატიური წესები: მელოდიური ან ჰარმონიული ოქტავებისთვის თავის არიდება; ტრადიციულ ბგერათაშეთანხმებათა, მაგალითად, მაჟორული ან მინორული სამხმოვანებებისთვის თავის არიდება; ერთი დიატონური შკალიდან სამზე მეტი თანმიმდევრული ნოტის არგამოყენება და წყვეტილი მელოდიების გამოყენება.
გარდა ამისა, პერლი ეთანხმება ოსტერს და კაცს, რომ „ინდივიდუალური აკორდის ფუძის (ძირითადი ნოტის) კონცეფციის მიტოვება არის რადიკალური სვლა, რომელიც აზრს უკარგავს აკორდების სტრუქტურის და მათი მიმდევრობის სისტემური ფორმულირების ნებისმიერ მცდელობას ატონალურ მუსიკაში, ტრადიციული ჰარმონიის თეორიის მიხედვით.“ ატონალური კომპოზიციის ტექნიკები და შედეგები „ვერ დაიყვანება „ფუნდამენტური დაშვებების რაიმე ნაკრებამდე, რომლის საფუძველზეც შესაძლებელი იქნება თქმა, რომ „ატონალურ მუსიკად“ წოდებული კომპოზიციები რაიმე სისტემას წარმოადგენენ.“ თანაბარი ინტერვალებისგან შემდგარი აკორდის ძირის დადგენა ხშირად შეუძლებელია, ხოლო შერეული ინტერვალებისგან შემდგარი აკორდის დახასიათება უმჯობესია მისი ინტერვალური შემადგენლობის მიხედვით, თუმცა, ატონალურ კონტექსტში ორივეს გამოყენება შესაძლებელია.
პერლი ასევე ხაზს უსვამს, რომ სტრუქტურული ერთიანობა ყველაზე ხშირად მიიღწევა ინტერვალურ უჯრედებზე ოპერირების შედეგად. უჯრედი „შეიძლება მუშაობდეს, როგორც ფიქსირებული ინტერვალური შემადგენლობის მქონე გარკვეული სახის მიკროკოსმიური წყობა, რომელიც შეიძლება ჩამოყალიბდეს როგორც აკორდი, როგორც მელოდიური ფიგურა ან როგორც მათი კომბინაცია. მისი კომპონენტები შეიძლება იყოს ფიქსირებული თანმიმდევრობაში; იმაში, თუ რა მოვლენების დროს შეიძლება იყოს გამოყენებული; თორმეტტონიანნი ბგერათრიგის მსგავსად, მის ტრანსფორმაციებში…“ ინდივიდუალური ნოტები „ფუნქციონირებენ, როგორც მაკავშირებელი ელემენტები და შესაძლებელს ხდიან ერთი უჯრედის სხვადასხვა ფორმის გადაკვეთას და ორი ან მეტი ძირითადი უჯრედის დაკავშირებას.“
ატონალური მუსიკის კომპოზიციის მეთოდების მიმართ განსხვავებულ მიდგომას გვთავაზობს ალენ ფორტი, რომელმაც ატონალური მუსიკის თეორია ჩამოაყალიბა. ფორტი ასახელებს ორ მთავარ ოპერაციას: ტრანსპოზიციას და ინვერსიას. ტრანსპოზიცია შეიძლება გაგებულ იქნას, როგორც t ბრუნვა საათის ისრის მიმართულებით ან მის საწინააღმდეგოდ, სადაც აკორდის ყველა ნოტი თანაბრად ბრუნავს. მაგალითად, თუ t=2 და აკორდი არის [0 3 6], ტრანსპოზიცია (საათის ისრის მიმართულებით) იქნება [2 5 8]. ინვერსია შეიძლება განიმარტოს, როგორც სიმეტრია ღერძის მიმართ, სადაც ღერძი არის 0 და 6. იგივე, მაგალითს თუ ავიღებთ, [0 3 6] გახდება [0 9 6].
მნიშვნელოვანი მახასიათებელია „უცვლადები“, ანუ ნოტები, რომლებიც ტრანსფორმაციის შემდეგაც იდენტურები რჩებიან. უნდა აღინიშნოს, რომ არ აქვს მნიშვნელობა, რომელ ოქტავაში იკვრება ნოტი. მაგალითად, ყველა დო-♯ ეკვივალენტურია, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ ოქტავაში ჩნდება ის. ამიტომაც ითვლება 12-ტონიანი ბგერათრიგი წრედ. ამას მივყავართ ორი აკორდის მსგავსების ისეთ განსაზღვრებამდე, რომელიც მხედველობაში იღებს თითოეული აკორდის ქვეწყობას და ინტერვალურ შემადგენლობას.
წინააღმდეგობები ტერმინის შესახებ
თავად ტერმინი „ატონალობა“ წინააღმდეგობრივია. არნოლდ შონბერგი, რომლის მუსიკაც ხშირად გამოიყენება, როგორც ატონალური მუსიკის მაგალითი, ტერმინის სასტიკი წინააღმდეგი იყო. ის ამტკიცებდა, რომ „სიტყვა „ატონალური“ მხოლოდ ისეთ რამეს შეიძლება აღნიშნავდს, რომელიც სრულიად შეუფერებელია ბგერის ბუნებასთან... ტონებს შორის რაიმე ურთიერთობისთვის ატონალობის დარქმევა ისევე წარმოუდგენელია, როგორც ფერებს შორის რაიმე ურთიერთობისთვის ასპექტრალურის წოდება. მსგავსი ანტითეზისი არ არსებობს.“
კომპოზიტორი და თეორეტიკოსი მილტონ ბებიტი ასევე უარყოფითად აფასებდა ტერმინს და ამბობდა: „მის (შონბერგის) ბევრ, უკვე ცნობილ ნაწარმოებს, როგორიცაა „ხუთი პიესა ორკესტრისთვის“, „მოლოდინი“, „მთვარის პიერო“ და ასევე სხვებსაც მათ შემდეგ, მალევე ეწოდა „ატონალური“, არ ვიცი ვის მიერ და არც მინდა ვიცოდე, რადგან ეს ტერმინი არანაირ აზრს არ შეიცავს. არა მხოლოდ იყენებს ეს მუსიკა „ტონებს“, არამედ იყენებს ზუსტად იმ ტონებს, იმ ფიზიკურ მასალას, რასაც მუსიკა იყენებდა მანამდე დაახლოებით ორი საუკუნის განმავლობაში. შესაძლოა, ეს ტერმინი გამიზნული იყო იმაზე ხაზგასასმელად, რომ ამ მუსიკას არ აქვს ტონალობა ან სამხმოვანებითი ტონალობა, მაგრამ, ამ ორის გარდა არის კიდევ უთვალავი რამ, რაც ამ მუსიკას არ აქვს.“
„ატონალობამ“ შეიძინა გარკვეული ბუნდოვანება იმის შედეგადაც, რომ იგი გამოიყენებოდა კომპოზიციური მიდგომების ფართო სპექტრის აღსანიშნავად, რომელიც დაშორებული იყო ტრადიციულ აკორდებს და აკორდების მიმდევრობებს. სხვა ტერმინებს, რომლებიც ამ პრობლემის გადაჭრისთვის შემოიღეს, როგორიცაა „პანტონალური“, „არატონალური“, „მულტიტონალური“, „თავისუფლად ტონალური“ ან „ტონალური ცენტრის გარეშე“, ფართო აღიარება არ მოჰყოლია.
ატონალობის კონცეფციის კრიტიკა
კომპოზიტორი ანტონ ვებერნი ამტკიცებდა, რომ „ჩამოყალიბდა ახალი კანონები, რომლებიც შეუძლებელს ხდის ნაწარმოების მიკუთვნებას რომელიმე ტონალობისთვის.“ კომპოზიტორმა უოლტერ პისტონმა, მეორეს მხრივ, თქვა, რომ როცა შემსრულებლები უკრავენ „თუნდაც რაიმე პატარა ფრაზას, ის მათ ესმით რომელიმე ტონალობაში. შეიძლება ეს არ იყოს სწორი ტონალობა, მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ისინი მას დაუკრავენ ტონალური აზრით... რამდენადაც უფრო ვეცნობი არნოლდ შონბერგის მუსიკას, მით უფრო მგონია, რომ ის თავადაც ასე ფიქრობდა... და ეს არ ეხება მხოლოდ შემსრულებლებს, ეს ეხება მსმენელებსაც. მათაც ყველაფერი ტონალობაში ესმით.“
დონალდ ჯეი გრაუტიც მსგავსად ეჭვობდა, რამდენად შესაძლებელი იყო ატონალობა სინამდვილეში, რამდენადაც „ბგერათა ნებისმიერ კომბინაციაში შეიძლება ფუნდამენტური ძირის მითითება“. ის განსაზღვრავდა ატონალობას, როგორც ფუნდამენტურად სუბიექტურ კატეგორიას: „ატონალური არის მუსიკა, რომელშიც იმ პიროვნებას, რომელიც ამ ტერმინს იყენებს, არ ესმის ტონალური ცენტრები.“
კიდევ ერთი სირთულე იმაში მდგომარეობს, რომ სხვაგვარად „ატონალურ“ ნაწარმოებში, ტონალობა სხვა გზით „მყარდება“ თემატურ ან ხაზობრივ დონეზე. ეს ნიშნავს, რომ ცენტრალურობა შეიძლება ჩამოყალიბდეს ბგერის გამეორებით, ან მასზე აქცენტირებით ინსტრუმენტული არანჟირების, რეგისტრის, რიტმული გრძლიობის ან მეტრული მახვილის საშუალებით.
ატონალური მუსიკის კრიტიკა
შვეიცარიელი დირიჟორი, კომპოზიტორი და მუსიკის ფილოსოფოსი ერნესტ ანსერმე, ატონალური მუსიკის კრიტიკოსი, დაწვრილებით წერს ამის თაობაზე თავის წიგნში „მუსიკის საფუძვლები ადამიანის აზროვნებაში“ (Les fondements de la musique dans la conscience humaine). ის ამტკიცებს, რომ კლასიკური მუსიკალური ენა არის მუსიკალური გამოხატვის წინაპირობა თავისი ნათელი, ჰარმონიული სტრუქტურებით. ანსერმე აგრეთვე ამტკიცებს, რომ ბგერითი სისტემის ერთგვაროვანი აღქმა მიიღწევა მხოლოდ მაშინ, თუ ის გამომდინარეობს მხოლოდ ერთი ინტერვალიდან. ანსერმესთვის ასეთი ინტერვალი არის კვინტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ხერხები კატეგორია:მუსიკის ისტორია კატეგორია:მოდერნიზმი
მაკ-კემონი
მაკ-კემონი (McCammon) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ბანოკის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 809 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ლოპეს-ხაენა
ლოპეს-ხაენა (ოფიციალურად ლოპეს-ხაენის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lopez Jaena; Bayan ng Lopez Jaena) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 507 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
სეს-სალინესი
სეს-სალინესი (Las Salinas, Ses Salines) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების მიჯორნის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 39,12 კმ². მოსახლეობა — 4960 კაცი (2020 წ.).
Inquisitor elegans
Inquisitor elegans — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მადერასი
მადერასი (Maderas) — სტრატოვულკანი ცენტრალურ ამერიკაში, ნიკარაგუაში. სიმაღლე 1394 მ. ჩამქრალი ტიპისაა. განლაგებულია ტბა ნიკარაგუაში, კუნძულ ომეტეპეს სამხრეთ ნაწილში.
მისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს მოქმედი ვულკანი კონსეფსიონი. სწორედ ამ ორი ვულკანის აქტიურობის შედეგადაა გაჩენილი კუნძული ომეტეპე. ვულკანის ფერდობები შემოსილია ნოტიო ტყით.
ვულკანი მადერასი ტურისტების პოპულარული ადგილია.
ლინკოლნის ბრძოლა (1217)
ფონი
1216 წელს, პირველი ბარონთა ომის დროს ინგლისის მემკვიდრეობის გამო, საფრანგეთის პრინცი ლუი შევიდა ლონდონში და თავი ინგლისის მეფედ გამოაცხადა. ლუის მხარს უჭერდნენ სხვადასხვა ინგლისელი ბარონები, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ მეფე ჯონის მმართველობას. ჯონი შუა ომში გარდაიცვალა და მისი ცხრა წლის ვაჟი, ჰენრი III დადგა ინგლისის მეფედ, როგორც მამის მემკვიდრე.
როგორც კი ჯონი გარდაიცვალა, ბევრ ბარონს სურდა შეეცვალა მხარე და ებრძოლა ჰენრისთვის პრინც ლუის წინააღმდეგ. უილიამ მარშალი, პემბროკის პირველი გრაფი, დიდი რაინდი გამორჩეული საბრძოლო უნარებითა და ძალით ჰენრის რეგენტად მსახურობდა. მარშალმა მოუწოდა ყველა დიდებულს, რომლებსაც ციხეები ეჭირათ ინგლისში, ნიუარკში შეკრებაზე. შეიკრიბა დაახლოებით 400 რაინდი, 250 მშვილდოსანი და უფრო დიდი დამხმარე ძალა როგორც ცხენოსანი, ქვეითი ჯარისკაცებისგან. მარშალმა თავისი ძალები ქალაქ ლინკოლნში გაილაშქრა პრინც ლუის ალყის გასარღვევად.
ბრძოლის ადგილი
შუა საუკუნეების ლინკოლნი იყო უძველესი გალავნით შემოსაზღვრული ქალაქი, ნორმანული ციხესიმაგრე მის ცენტრთან ახლოს, რომელიც გადაჭიმული იყო რომაული აშენებული ორი მნიშვნელოვანი მაგისტრალის გზაჯვარედინზე. ეს ტრანსინგლისური მარშრუტები იყო ისტორიული და მთავარი არტერიები ეროვნული ვაჭრობისა და მთავრობისთვის, რაც ლინკოლნს სტრატეგიულ ადგილად აქცევდა. უილიამ დამპყრობელმა 150 წლით ადრე გასცა ბრძანება ლინკოლნის ციხესიმაგრის აგება გორაზე, ძველ რომაულ ციხეზე.
1217 წლის მაისის ბრძოლის დროს ლუის ჯარებმა აიღეს ქალაქი ლინკოლნი, მაგრამ ლინკოლნის ციხე ხელუხლებელი დარჩა. მისი გარნიზონი, რომელსაც კასტელანი ნიკოლა დე ლა ჰეი მეთაურობდა, იყო მეფე ჰენრის ერთგული და განაგრძობდა მნიშვნელოვანი სიმაგრის დაცვას პრინც ლუის ერთგული ძალებისგან, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გრაფი პერშე თომასი.
ბრძოლა
მარშალის ძალები ქალაქ სტოუდან მიუახლოვდნენ ლინკოლნს ჩრდილო-დასავლეთიდან რამდენიმე მილის მანძილზე. წინსვლა ცნობილი იყო თომას, გრაფი პერშესთვის, მაგრამ მისი რაინდები გაურკვეველნი იყვნენ მტრის სიძლიერის შესახებ. ჩამოყალიბდა ორი სტრატეგია. ისინი, ვინც თვლიდა, რომ მარშალის ძალები შედარებით მცირე რაოდენობით იყო, ემხრობოდნენ თავდასხმის გეგმას: შეხვედრა იქნებოდა ღია ბრძოლის ველზე გორაკის ძირში, სანამ მარშალი მიაღწევდა ქალაქის კარიბჭეს. მათ, ვისაც სჯეროდა, რომ მარშალს სახიფათოდ დიდი ძალა ჰქონდა, ემხრობოდა უფრო თავდაცვით გეგმას: დააყოვნეთ მარშალი ქალაქის გალავნის კარიბჭესთან და ამავე დროს დააჭირეთ ალყას, დაიპყროთ ციხე და დაიკავეთ ეს ბევრად უფრო ძლიერი პოზიცია. თავდაცვითი გეგმა მიღებულ იქნა, თუმცა არა მუდმივი უთანხმოების გარეშე.
მარშალი გაემართა ქალაქის ჩრდილოეთ კარიბჭესთან, რომელიც ციხესთან ახლოს მდებარეობდა. მარშალის ყველა მშვილდოსანი, დიდგვაროვანი ფალკეს დე ბროტეს მეთაურობით, თავს დაესხნენ და აიღეს კარიბჭე. პერშეს ძალებმა არ უპასუხეს, მაგრამ განაგრძეს ციხის ალყა.
მარშალის მთავარი ძალები უზრუნველყოფდნენ ჩრდილოეთის კარიბჭეს, ხოლო ბროუტეს არბალეტის მებრძოლებმა მაღალი პოზიციები დაიკავეს სახლების სახურავებზე. შემდეგ, საბოლოო დარტყმაში, მარშალის რაინდებმა და ქვეითმა ჯარისკაცებმა პერშეს ალყა შემოარტყეს. პერშეს შესთავაზეს დანებება, მაგრამ სიკვდილამდე იბრძოდა. ლუის არმიის წევრები, რომლებიც არ იყვნენ დატყვევებული, გაიქცნენ ლინკოლნიდამ, ქალაქის სამხრეთ კარიბჭედან, ლონდონში. ბრძოლის დასრულებას დაახლოებით ექვსი საათი დასჭირდა.
შედეგები
ლინკოლნის ბრძოლა იყო გარდამტეხი მომენტი პირველ ბარონთა ომში. ჰენრის ბევრი მტერი - ბარონები, რომლებიც მხარს უჭერდნენ ლუის და ეხმარებოდნენ ლუის სამხედრო ძალების მომარაგებას, ორგანიზებასა და მართვას - ტყვედ ჩავარდა ლინკოლნში. ფრანგების გაძლიერების მიზნით, ევსტასი ბერიმა ჯარი გაიგზავნა ინგლისის არხის გასწვრივ ლუის ძალების გასაძლიერებლად. ჰუბერტ დე ბურგმა დოვერის ბრძოლაში ფრანგული ხომალდები დაამარცხა. ამ დამარცხებამ მნიშვნელოვნად შეამცირა საფრანგეთის შანსები ინგლისის გვირგვინისთვის და პრინცი ლუი და მისი დარჩენილი ძალები დაბრუნდნენ საფრანგეთში. 1217 წლის სექტემბერში, ლამბეტის ხელშეკრულებამ აიძულა ლუი დაეტოვებინა პრეტენზია ინგლისის ტახტზე და განედევნა ევსტასის ძმები არხის კუნძულებიდან.
თბილური დრამა
250px|thumb|დავით VIს დირჰემი, XIII საუკუნის თბილური დრამა — VIII-XIV საუკუნეებში თბილისის ზარაფხანაში მოჭრილი ვერცხლის მონეტების აღმნიშვნელი ზოგადი სახელწოდება. ესენია:
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
კონგო
კონგო (Congo, ასევე ცნობილია, როგორც ზაირი, ლუალაბა) — ყველაზე დიდი და წყალუხვი მდინარეა ცენტრალური აფრიკის დასავლეთ ნაწილში. მისი საერთო სიგრძე 4700 კმ²-ია, რაც მას სიდიდით მეორე მდინარეს ხდის აფრიკაში (ნილოსის შემდეგ). მის ნაპირებზე მცხოვრები ხალხის სავაჭრო საქმიანობა და ტრანსპორტირება ამ მდინარეზეა დამოკიდებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის მდინარეები კატეგორია:ანგოლის მდინარეები კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის მდინარეები
ჯონდო მახარაშვილი
ჯონდო მახარაშვილი (დ. 23 იანვარი, 1969, სოფელი ახალსოფელი, გარდაბნის რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი. 2007-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ჯონდო
კაპუცინი
კაპუცინი (Cebus) — მაიმუნების გვარი კაპუცინისებრთა ოჯახისა. კუდის ბოლო მესამედი მოსაჭიდებელია, რითაც ცხოველი ხის ტოტზე ეკიდება. გვხვდება ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. ბინადრობს ტყეში. იკვებება ხილით, ფოთლებით, მწერებით, ფრინველების კვერცხითა და ბარტყებით. ყველაზე ცნობილია თეთყელა კაპუცინი (Cebus capucinus) და მურა კაპუცინი (Cebus apella). ზოოპარკში კარგად მრავლდებიან.
ლიტერატურა
* კატეგორია:კაპუცინისებრნი
Inquisitor exiguus
Inquisitor exiguus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფელანიჩი
ფელანიჩი (Felanich, Felanitx) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების მიჯორნის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 169,79 კმ². მოსახლეობა — 17780 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
ვარენა
ვარენა (varena, Orany) — ქალაქი ლიეტუვის სამხრეთ ნაწილში, ვერენის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ადგილმდებარეობა და საერთო მახასიათებლები
მდებარეობს მდ. ვარენეზე (Varėnė), ვილნიუსიდან 81 კმ.-ში.
გერბი
ვარენის გერბი შექმნა რესპუბლიკური ჰერალდიკის კომისიამ 1969 წელს. ზედ გამოსახულია ოქროს ფუკარი ლურჯ ფონზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
პოტლაჩი
პოტლაჩი (Potlatch) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ლეიტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 804 კაცს.
პანაონი (დასავლეთი მისამისი)
პანაონი (ოფიციალურად პანაონის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Panaon; Bayan ng Panaon) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 797 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
ჩემი ცოლის დაქალის ქორწილი
ჩემი ცოლის დაქალის ქორწილი — 2012 წლის ქართული ფილმი. ფილმი წარმოადგენს სატელევიზიო სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალების“ ერთგვარ გაგრძელებას. ის 2012 წლის დეკემბერში გამოვიდა. 2014 წელს აგრეთვე გამოვიდა კიდევ ერთი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „ჩემი ცოლის დაქალი კინოში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:2012 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:გიორგი ლიფონავას ფილმები
თბილური ფულუსი
თბილური ფულუსი — XVII-XVIII საუკუნეებში თბილისის ზარაფხანაში მოჭრილი ირანული ყაიდის სპილენძის მონეტა. მონეტაზე წარწერილი სიტყვა "ფულუს" საზოგადოდ სპილენძის მონეტას ნიშნავს. თბილური ფულუსის თარიღი მიუთითებს სიქის ამა თუ იმ ტიპის დამკვიდრების მომენტზე და არა მონეტის გამოშვების დროზე. XVII საუკუნის თბილური ფულუსები სპარსეთის საქალაქო მონეტების მსგავსია. XVIII საუკუნის პირველი წლებიდანვე თბილური ფულუსი იჭრებოდა ქართველ პოლიტიკური მოღვაწეთა სახელით (ვახტანგ VI, სვიმონი, ბაქარი). ცნობილია თბილური ფულუსის ნომინალი: ბისტი, ნახევარბისტი, ფული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
სანტა-მარია-დე-გვადალუპეს სამეფო მონასტერი
სანტა-მარია-დე-გვადალუპეს სამეფო მონასტერი (Real Monasterio de Nuestra Señora de Guadalupe) – მონასტერი ესპანეთის პროვინცია კასერესის, ქალაქ გვადალუპეში.
მონასტერი დაარსდა 1340 წელს მეფე ალფონსო XI–ს მიერ სამრეკლოს ადგილას, სადაც ლეგენდის თანახმად გვადალუპეს ღვთისმშობლის ქანდაკება იქნა ნაპოვნი.
ნეძვი
ნეძვი — IX საუკუნის 50-იანი წლების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, აგებულია წმ. გრიგოლ ხანძთელის მოწაფის, წმ. თეოდორე ნეძველის მიერ. მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახლანდელ ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის ერთ-ერთი შენაკადის მდინარე ნეძვისწყლის ხეობაში.
ძეგლის გაწმენდის შემდეგ (1948, 1962) გამოვლინდა ეკლესიის თავდაპირველი გეგმა და ცხადი გახდა, რომ საქართველოს დღემდე ცნობილ სამეკლესიან ბაზილიკათა შორის ნეძვი ყველაზე დიდი ყოფილა. აფსიდიანი შუა ეკლესიის გრძივი კედლები დანაწევრებული იყო საფეხურიანი სვეტებითა და თაღებით. აღმოსავლეთი აფსიდის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიში აქვს, ხოლო დასავლეთით ნახევრად წრიული ექსედრები. ეკლესიას სამმხრივი გარსშემოსავლელი ჰქონდა. გვერდით სწორკუთხოვანი ეკლესიები ერთმანეთთან დასავლეთი გასასვლელით იყო დაკავშირებული.
ბაგრატ IV-მ (1027–1072 წწ.) საქართველოში ჩამოსულ წმიდა მამა გიორგი მთაწმინდელს სამოღვაწეოდ და საცხოვრებლად სხვა მონასტრებთან ერთად გადასცა ნეძვის მონასტერი. 1772 წელს საქართველოში მყოფი გერმანელი მოგზაური იოჰან გულდენშტედტი მას სხვა სოფლებთან ერთად განადგურებულ პუნქტად მოიხსენიებს, რომელიც სხვა სოფლებთან ერთად ოსმალეთთან საზღვარს ქმნიდა.
ნეძვის ეკლესიის ტერიტორიაზე მიმობნეულია XIX-XX საუკუნის საფლავის ქვები მხედრული წარწერებით. ნეძვის შესწავლის მიზნით აღნიშნულ ტაძარს აკადემიკოს გიორგი ჩუბინაშვილის დავალებით 1940 წელს ეწვია რ. მეფისაშვილი, რომლის დროსაც მეცნიერმა აზომა ტაძრის ზოგადი გეგმა და გადაიღო რამდენიმე ფოტოსურათი. მეცნიერი 1948 წელს ხელმეორედ ეწვია ტაძარს, რომელის ფარგლებში გაიწმინდა ტაძარი, მოიხაზა ტაძრის პირვანდელი გეგმა, თუმცა ბევრი რამ მაინც დასაზუსტებელი დარჩა. მესამედ მკვლევარმა 1962 წელს მოინახულა ნეძვის ეკლესია, გაწმინდა ტაძრის კედლები და რამაც საშუალება მისცა ევარაუდა, რომ ტაძარი თავდაპირველად სიგრძეში 30 მეტრი,ხოლო სიგანეში 20 მეტრი იყო. ყოველივე ამის საფუძველზე დაასკვნა, რომ ქართულ სამეკლესიან ბაზილიკათა შორის ნეძვი ყველაზე დიდი ტაძარი ყოფილა. 1962 წლის მონახულების დროს რ. მეფისაშვილმა მიწიდან ამოიღო კრამიტის ნამტვრევები, რომელთაგან ერთ-ერთს ჰქონია ასომთავრული წარწერა, რომელსაც ავტორი პალეოგრაფიული მონაცემების საფუძველზე ზოგადი ქრონოლოგიური მონაკვეთით — IX-X საუკუნეებით ათარიღებს.
ტაძარი ნაგებია რუხი ფერის ქვით. შერჩენილი ეკლესიის კედლების სიმაღლე ზოგან 5 მეტრია. აფსიდიანი შუა ეკლესიის გრძივი კედლები დანაწევრებული იყო საფეხურიანი სვეტებითა და თაღებით. აღმოსავლელთ აფსიდის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიში აქვს, ხოლო დასავლეთით ნახევრად წრიული ექსედრები. ეკლესიას სამმხრივი გარშემოსავლელი ჰქონდა. გვერდითი სწორკუთხოვანი ეკლესიები ერთმანეთთან დასავლეთის გასასვლელით იყო დაკავშირებული. ნეძვის ეკლესიის ერთ-ერთ ძირითად თავისებურებას წარმოადგენს ღრმა აბსიდი, რომელიც სწორედ ადრეული ძეგლებისათვის არის დამახასიათებელი. ნეძვის გარშემოსავლელის მთავარ თავისებურებას შეადგენს ის, რომ იგი წარმოადგენს ერთიან გალერეას, სადაც ცალკეული მონაკვეთები ფართო თაღოვანი მალებით უკავშირდებიან ერთმანეთს. დღეისათვის ეკლესიამ ჩვენამდე ნანგრევების სახით მოაღწია და შესაბამისად მოქმედიც არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ბილ გეიტსი
{{ინფოდაფა პიროვნება {{!}}{{ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი|სამოქალაქო|KBE}}{{!!}}{{თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი}} {{!}}- {{{!}} style="background: transparent" align="center" {{!}}} }} უილიამ ჰენრი „ბილ“ გეიტსი (William Henry "Bill" Gates III; 28 ოქტომბერი, 1955, სიეტლი, აშშ) — ამერიკელი ბიზნესმენი, ფილანტროპი, ინვესტორი და კომპიუტერული პროგრამისიტი, კომპანია Microsoft-ის დამფუძნებელი. ბილ გეიტსი მსოფლიოში მეორე ყველაზე მდიდარ ადამიანად ითვლება, მისი პირადი კაპიტალი ფორბსისის 2019 წლისთვის შეადგენდა 96.5 მილიარდ აშშ დოლარს. Microsoft-ის წლიური შემოსავალი 2019 წლისთვის იყო 125.8 მილიარდი დოლარი; დასაქმებულია 144,106 ადამიანი მსოფლიოს მასშტაბით.
ადრეული წლები
ბილ გეიტსი თავის ორ დასთან ერთად ქალაქ სიეტლში გაიზარდა. მამამისი, უილიამ გეიტს II, იყო სიეტლის რწმუნებული, ხოლო დედა, მერი გეიტსი — სკოლის მასწავლებელი და ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მმართველთა წევრი. გეიტსის წინაპრები იყვნენ ინგლისური, გერმანული და ირლანდიული წარმომავლობის.
ბილ გეიტსმა ინტერესი კომპიუტერის მიმართ 13 წლის ასაკში გამოამჟღავნა.
1973 წელს ის ჰარვარდის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, მაგრამ ძალიან მალე დატოვა სასწავლებელი და 1975 წელს თავის მეგობარ პოლ ალენთან ერთად დააარსა კომპანია „Microsoft“, რომელიც იქცა პროგრამული უზრუნველყოფის უმსხვილეს მწარმოებელ კომპანიად მსოფლიოში. ისინი დარწმუნებულები იყვნენ, რომ კომპიუტერი მალე გახდებოდა აუცილებელი ატრიბუტი ყველა სამუშაო მაგიდაზე, ოფისებსა და სახლებში.