cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოსი (პონტევედრა)
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ნერვა
ნერვა (Marcus Cocceius Nerva Caesar Augustus; მარკუს კოკიუს ნერვა კეისარ ავგუსტუსი; დ. 8 ნოემბერი, 30 — გ. 27 იანვარი, 98) — რომის იმპერატორი 96-98 წლებში. ნერვამ საიმპერატორო ტახტი 65 წლის ასაკში დაიკავა, მანამდე კი ნერონისა და ფლავიუსების დინასტიის იმპერატორების სამსახურში იყო. ნერონის დროს იგი იმპერატორის გარემოცვის წევრი იყო და გადამწყვეტი როლი ითამაშა 65 წელს პიზონის შეთქმულების მხილებაში. მოგვიანებით, როგორც ფლავიუსებისადმი ლოიალურად განწყობილ პირს, 71 და 90 წლებში, შესაბამისად, ვესპასიანესა და დომიციანეს ზეობისას, კონსულის თანამდებობაც ეკავა.
96 წლის 18 სექტემბერს დომიციანე შეთქმულების შედეგად სასახლეში მოკლეს. იმავე დღეს რომის სენატმა ნერვა იმპერატორად გამოაცხადა. ეს სენატის მიერ რომის იმპერატორის არჩევის პირველი შემთხვევა იყო. როგორც ახალმა მმართველმა, ნერვამ აღთქმა დადო, რომ აღადგენდა დომიციანეს ავტორიტატული მმართველობისას შეზღუდულ თავისუფლებას.
მიუხედავად იმისა, რომ ნერვას ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ბურუსითაა მოცული, ანტიკური პერიოდის ისტორიკოსები მას ბრძენ და თავდაჭერილ იმპერატორად მიიჩნევენ. ნერვას უდიდეს წარმატებას ის წარმოადგენდა, რომ მან მოახერხა სიკვდილის შემდეგ ძალაუფლების მშვიდობიანი გადაბარება უზრუნველეყო, რაც ნერვა-ანტონინუსების დინასტიის დასაბამი გახდა.
ოჯახი
მარკუს კოკიუს ნერვა დაიბადა სოფელ ნარნიში, რომიდან 50 კილომეტრში ჩრდილოეთით, მარკუს კოკიუს ნერვასა (კონსულ-სუფექტი 40 წელს) და სერგია პლავტილას ოჯახში. ანტიკური პერიოდის წყაროები მისი დაბადების თარიღად ასახელებენ 30 და 35 წლებს. მას ჰყავდა სულ ცოტა, ერთი დადასტურებული და, სახელად კოკეია, რომელიც დაქორწინებული იყო ლუციუს სალვიუს ტიტიანუს ოტონზე, მომავალი იმპერატორის, ოტონის ძმაზე.
ფლავიუსების დინასტიის ფუძემდებლის, ვესპასიანეს მსგავსად, ნერვაც არა რომაულ, არამედ იტალიურ ნობელიტეტს ეკუთვნოდა. მიუხედავად ამისა, კოკეიების გვარი გვიანი რესპუბლიკისა და ადრეული იმპერიის ერთ-ერთი ყველაზე პატივცემული და გამოჩენილი პოლიტიკური ოჯახი იყო, რომლებსაც ყოველ თაობაში ეკავა კონსულის თანამდებობა. ნერვას პირდაპირი წინაპრები მამამისის მხრიდან, რომელთაგან ყველას მარკუს კოკიუს ნერვა ერქვა, ჯერ კიდევ იმპერატორ ავგუსტუსის დროიდან საიმპერატორო გარემოცვასთან იყვნენ დაკავშირებულები.
ნერვას დიდი პაპა ძვ. წ. 36 წელს რომის კონსული იყო და იმავე წელს აზიის პროვინციის მმართველის თანამდებობაც ეკავა. პაპამისი კონსულ-სუფექტი გახდა 21 ან 22 წელს და ცნობილი იყო, როგორც იმპერატორ ტიბერიუსის პირადი მეგობარი. იგი თან ახლდა იმპერატორს კაპრიზე ნებაყოფლობითი განმარტოვებისას 23 წლიდან და გარდაიცვალა 33 წელს. ნერვას მამამ კონსულობა 40 წელს, იმპერატორ კალიგულას დროს მიიღო. კოკეიები იულიუს-კლავდიუსების დინასტიასთან სერგია პლავტილას ძმასა, ოქტავიუს ლენასაა და ტიბერიუსის შვილთაშვილზე, რუბელია ბასაზე ქორწინებით იყვნენ დაკავშირებულნი.
საიმპერატორო სამსახურში
ნერვას თანამედროვე პოეტის, მარციალის მიხედვით, ნერონი დიდ პატივს სცემდა ნერვას ლიტერატურულ უნარებს და მას მათი დროის ტიბულუსს უწოდებდა. ნერონის გარემოცვის კიდევ ერთი გამოჩენილი წევრი იყო ვესპასიანე, ასაკოვანი და პატივცემული სარდალი, რომელმაც 40-იან წლებში სამხედრო ტრიუმფები იზეიმა. როგორც ჩანს, იმპერატორის მრჩევლად ყოფნის დროს ნერვას ვესპასიანე დაუმეგობრდა და შესაძლოა, თვის უმცროს ვაჟზე, დომიციანეზე ზრუნვაც კი სთხოვა, როდესაც თავად 67 წელს იუდეველთა ამბოხების ჩასახშობად გაემგზავრა.
Camponotus hannani
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნერვა
საიმპერატორო სამსახურში
დომიციანემ აჯანყების შემდეგი წელი კონსულობის ნერვასათვის გაზიარებით დაიწყო. კვლავ, მისთვის ბოძებული ეს პატივი იმაზე მიანიშნებს, რომ ნერვას გარკვეული როლი ჰქონდა ნათამაშები შეთქმულების გამჟღავნების საქმეში, შესაძლებელია ისეთივე ფორმით, როგორც ეს პიზონის შეთქმულების დროს გააკეთა ნერონის მმართველობისას. სხვა ვერსიით, დომიციანეს შესაძლოა ნერვა თავის მეწყვილედ იმ მოტივით შეერჩია, რომ ხაზი გაესვა თავისი რეჟიმის სტაბილურობისა და არსებული სტატუს კვოსთვის. რევოლუცია დამარცხდა და იმპერიაც წესრიგს დაუბრუნდა.
ტახტზე ასვლა
96 წლის 18 სექტემბერს დომიციანე საიმპერატორო კარის მოხელეთა მიერ მოწყობილი შეთქმულების შედეგად სასახლეში მოკლეს. ფასტები, ოსტიური კალენდარი, გადმოგვცემს, რომ დომიციანეს მკვლელობის დღესვე სენატმა იმპერატორად ნერვა გამოაცხადა. მისი პოლიტიკური გამოცდილების მიუხედავად, ეს შესანიშნავი არჩევანი იყო. ნერვა ხანდაზმული და უშვილო იყო. კარიერის უმეტესი ნაწილი კი საზოგადოებისაგან მოფარებულად ჰქონდა გატარებული, რამაც უბიძგა როგორც ანტიკური პერიოდის, ისე თანამედროვე ავტორებს ეჭვები გამოეთქვათ დომიციანეს მკვლელობაში მის მონაწილეობასთან დაკავშირებით.
პასოს-დე-ბორბენი
პასოს-დე-ბორბენი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 50 კმ². მოსახლეობა — 2965 კაცი (2020 წ.).
ნერვა
ტახტზე ასვლა
დიონ კასიუსის მიხედვით, შეთქმულებს ნერვასთან, როგორც მომავალ იმპერატორთან, მკვლელობამდე ჰქონდათ მოლაპარაკება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მან, სულ მცირე, იცოდა მაინც გეგმის შესახებ. იგი არ ჩნდება მოვლენათა სვეტონიუსისეულ ვერსიაში, თუმცა ეს შეიძლება გასაგებიც იყოს, რამდენადაც მისი ნაშრომები ნერვას პირდაპირი შთამომავლების, ტრაიანესა და ადრიანეს დროს გამოქვეყნდა. იმის აღნიშვნა, რომ დინასტია ხელისუფლებაში მოსვლას მკველობას უმადლოდა, ნაკლებად კორექტული იქნებოდა. მეორე მხრივ, ნერვა იმპერიაში დიდი მხარდაჭერით არ სარგებლობდა და მისი, როგორც ფლავიუსების ერთგული მხარდამჭერის რეპუტაციასა და ცხოვრებაში განვლილ გზასაც არ უნდა გამოეწვია დიდი ნდობა შეთქმულებში. ზუსტი ფაქტები ისტორიამ ბუნდოვანი გახადა, თუმცა თანამედროვე ისტორიკოსები მიიჩნევენ, რომ ნერვა იმპერატორად მხოლოდ სენატის საკუთარი ინიციატივით გამოცხადდა, მკვლელობის ამბის გამჟღავნებიდან რამდენიმე საათის შემდეგ.
პასოს-დე-ბორბენი
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ნერვა
ტახტზე ასვლა
ნერვას ტახტზე ასვლის შემდეგ სენატმა დომიციანეს სახელზე გამოსცა დამნაციო მემორიე (ხსოვნის შეჩვენება), რომლის ძალითაც ყოფილი იმპერატორის მონეტები და ქანდაკებები გადაადნეს, თაღები დაანგრიეს, სახელი კი ყველა საჯარო ჩანაწერიდან ამოშალეს. მრავალ შემთხვევაში დომიციანეს არსებული პორტრეტები, როგორიცაა კანცელერიის რელიეფზე, უბრალოდ ხელახლა გამოკვეთეს იმგვარად, რომ ნერვასათვის დაემსგავსებინათ, რამაც ახალი გამოსახულებების სწრაფ გამრავლებასა და მასალის ხელახლა გამოყენებას შეუწყო ხელი. გარდა ამისა, ფართო სასახლეს, რომელიც დომიციანემ პალატინის ბორცვზე ააგო და რომელსაც ფლავიუსების სასახლის სახელით იცნობდნენ, სახელი შეუცვალეს და „ხალხის სახლი“ უწოდეს, ხოლო ნერვამ რეზიდენციად ვესპასიანეს ყოფილი ვილა აირჩია სალუსტის ბაღებში.
მმართველობა
მთავრობის ცვლილება მისაღები მოვლენა იყო, განსაკუთრებით სენატორებისათვის, რომლებიც დომიციანეს მმართველობის პირობებში სასტიკად იდევნებოდნენ. თავისი მხარდამჭერების მიმართ კეთილგანწყობის გამოვლენის მყისიერ ჟესტს წარმოადგენდა ნერვას საჯარო ფიცი, რომ მისი იმპერატორობის განმავლობაში არც ერთი სენატორი არ დაისჯებოდა სიკვდილით. მან ღალატის ბრალდებით წამოწყებული სასამართლო პროცესების დასრულების შესახებ გამოაცხადა, გაათავისუფლა ორი პატიმარი, რომლებიც სწორედ ამ ბრალდებით იყვნენ დატუსაღებულები და მრავალ გადასახლებულს ამნისტია მიანიჭა.
ნერვა, რომელიც იმპერატორად მხოლოდ სენატის ინიციატივით გამოცხადდა, იძულებული იყო რომის უბრალო მოსახლეობის მხარდაჭერის მოსაპოვებლად სხვადასხვა ღონისძიებისათვის მიემართა. იმ დროისათვის გავრცელებული ჩვეულების თანახმად, იმპერატორის შეცვლას თან უნდა მოჰყოლოდა ხალხისა და არმიის გულუხვი დასაჩუქრება ფულითა და სხვა საჩუქრებით. შესაბამისა, თითოეულმა მოქალაქემ 75 დენარიუსის ღირებულების კონგიარიუმი მიიღო, ხოლო ჯარისკაცებმა და პრეტორიანელებმა სავარაუდოდ, 5000 დენარიუსის ღირებულების დონაცივუმი მიიღეს. ამ ყოველივეს კი ფინანსური რეფორმების მთელი სერია მოჰყვა, რომელიც ყველაზე გაჭირვებული რომაელებისათვის საგადასახადო ტვირთის შემსუბუქებას ისახავდა მიზნად.
ყველაზე ღარიბებს ნერვამ 60 მილიონ სესტერციუმამდე ღირებულების მიწის ნაკვეთები დაურიგა. მან მშობლები და შვილები 5%-იანი სამემკვიდრეო გადასახადისაგან გაათავისუფლა და იტალიელ მიწისმფლობელებს სესხები დაურიგა იმ პირობით, რომ ისინი თავიანთი წილის 5%-ს თავიანთ მუნიციპალიტეტებს გადაუხდიდნენ გაჭირვებული ოჯახების ბავშვების დასახმარებლად. მოგვიანებით ალტერნატიული სქემები გააფართოვეს ტრაიანემ, ანტონინუს პიუსმა და მარკუს ავრელიუსმა. გარდა ამისა, შემსუბუქდა მრავალი გადასახადი, ხოლო რომის პროვინციებმა პრივილეგიები მიიღეს. ნერვამ სავარაუდოდ, გააუქმა ფისკუს იუდაიკუსი, დამატებითი გადასახადი, რომელიც იმპერიის მთელ ტერიტორიაზე მცხოვრებ ებრაელებს უნდა ეხადათ: მის ზოგიერთ მონეტაზე გამოსახულია წარწერა FISCI IUDAICI CALUMNIA SUBLATA (ებრაელთა გადასახადისათვის ბოროტგანზრახული დევნის გაუქმება).
ცოტა ხნით ადრე, ნერვას ხარჯები ტვირთად დააწვა რომის ეკონომიკას, თუმცა, შესაძლოა, ეს არც ისე უაღრესად დამანგრეველი იყო, როგორც ამას საიმი ვარაუდობდა. აუცილებელი გახდა სპეციალური კომისიის შექმნა, რათა რადიკალურად შეემცირებინა ხარჯები. ყველაზე გადაჭარბებული რელიგიური მსხვერპლშეწირვები, თამაშები და დოღები გაუქმდა, ხოლო ახალი შემოსავლების მიღება მოხერხდა დომიციანეს კუთვნილი ქონებიდან, რაც მოიცავდა აუქციონზე გემების, მამულებისა და ავეჯის გაყიდვასაც კი. საკმაო მოცულობის ფული იქნა ამოღებული დომიციანეს ვერცხლისა და ოქროს ქანდაკებების გადადნობის შედეგად და ნერვამ აკრძალა მის პატივსაცემად მსგავსი გამოსახულებების გაკეთება.
რადგანაც ნერვას მმართველობა ასე ხანმოკლე იყო, მან მხოლოდ რამდენიმე საჯარო პროექტის განხორციელება მოასწრო და ძირითადად ფლავიუსების მიერ წამოწყებულების დასრულებაზე იყო გადართული. ეს მოიცავდა საგზაო სისტემის ინტენსიურ აღდგენით სამუშაოებსა და აკვედუკების გაფართოებას. ამ უკანასკნელს ხელმძღვანელობდა ყოფილი კონსული სექსტუს იულიუს ფრონტინუსი, რომელმაც თავისი წვლილი შეიტანა მათი არასწორი გამოყენების დასასრულებლად და მოგვიანებით გამოაქვეყნა საყურადღებო ნაშრომი რომის წყალმომარაგების სისტემაზე De Aquis Urbis Romae. ნერვას დროს აგებული ერთადერთი მნიშვნელოვანი ნაგებობა იყო ჰორეა ნერვეს სახელით ცნობილი ბეღელი და მცირე საიმპერატორო ფორუმი, რომელიც დომიციანეს დროს დაიწყო და რომელიც ავგუსტუსის ფორუმს მშვიდობის ტაძართან აკავშირებდა. მისგან ბევრი აღარაფერია შემორჩენილი, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ვია დეი ფორი იმპერიალი კვეთს მას.
მემკვიდრესთან დაკავშირებული კრიზისი
მიუხედავად ნერვას მიერ გატარებული ღონისძიებებისა, რაც მიზნად ისახავდა შეენარჩუნებინა პოპულარობა სენატსა და რომაელ ხალხში, დომიციანესადმი კეთილგანწყობა კვლავაც ძლიერად იყო შემორჩენილი არმიაში, რომელმაც მკვლელობის შემდეგ დაუყოვნებლივ მოითხოვა დომიციანეს გაღმერთება. პრეტორიანელთა გვარდიის ჯარისკაცების დასაშოშმინებლად ნერვამ დაითხოვა მათი პრეფექტი, ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსი, დომიციანეს წინააღმდეგ მოწყობილი შეთქმულების ერთ-ერთი მთავარი მონაწილე და იგი ყოფილი მხედართმთავრით, კასპერიუს ელიანუსით ჩაანაცვლა.
აგრეთვე, ტახტზე ასვლის შემდეგ ჯარისკაცებისათვის დარიგებული გულუხვი დონაცივუმით ნერვა იმედოვნებდა, რომ დაუყოვნებლივ შეძლებდა რეჟიმის ძალადობრივი ცვლილების წინააღმდეგ გამოთქმული ნებისმიერი პროტესტის გაჩუმებას, თუმცა პრეტორიანელებმა ეს ღონისძიებები არასაკმარისად მიიჩნიეს და ყოფილი იმპერატორის მკვლელების სიკვდილით დასჯა მოითხოვეს, რაზეც ნერვამ უარი განაცხადა. სიტუაციის ამგვარ განვითარებასთან დაკავშირებული უკმაყოფილება გაგრძელდა და საბოლოოდ, ნერვას მმართველობის უდიდესი კრიზისი გამოიწვია.
მიუხედავად იმისა, რომ დომიციანეს სიკვდილის შემდეგ ძალაუფლების სწრაფმა გადაცემამ სამოქალაქო ომის დაწყება აღკვეთა, მალევე აშკარა გახდა, რომ ნერვა იმპერატორის თანამდებობაზე დიდი ეფექტურობით არ გამოირჩეოდა; მისი რბილი ხასიათი მისი მმართველობის მიმართ გაჩენილი უარყოფითი განწყობის მიზეზად იქცა. ტახტზე ასვლისთანავე ნერვამ ღალატის ბრალდებებით დაწყებული სასამართლო პროცესების შეწყვეტა ბრძანა, თუმცა იმავე დროს სენატს ნება მისცა გაეგრძელებინა დამბეზღებელთა დევნა. ამ ყოველივემ ქაოსი გამოიწვია, რამდენადაც ყველა საკუთარი ინტერესებისათვის მოქმედებდა და ამავდროულად მტრებთან საქმეების გარკვევას ცდილობდა. კონსულმა მარკუს კორნელიუს ფრონტონმა ისიც კი აღნიშნა, რომ ნერვას ანარქიას ისევ დომიციანეს ტირანია სჯობდა. 97 წლის დასაწყისში გამოაშკარავდა სენატორ გაიუს კალპურნიუს პიზონ კრასუს ფრუგი ლიცინიანუსის მიერ მოწყობილი შეთქმულება, თუმცა ნერვამ კიდევ ერთხელ თქვა უარი შეთქმულთა სიკვდილით დასჯაზე.
მდგომარეობა კიდევ უფრო გააუარესა ნერვას აკშარად გამოკვეთილი პოლიტიკური მემკვიდრის არარსებობამ, რასაც ემატებოდა იმპერატორის ხანდაზმულობა და ავადმყოფობა. მას საკუთარი ბიოლოგიური შვილი არ ჰყავდა, ჰყავდა მხოლოდ შორეული ნათესავები, რომლებიც იმპერატორობისათვის შეუფერებელნი იყვნენ, ამდენად მემკვიდრე უნდა არჩეულიყო რომის პროვინციების მმართველების ან მხედართმთავრებისაგან და როგორც ჩანს, ნერვა 97 წლისათვის ფიქრობდა კიდეც სირიის გავლენიანი მმართველის, მარკუს კორნელიუს ნიგრინუს კურიატიუს მატერნუსის შვილად აყვანაზე. ამ მოსაზრებას ფარულად ეწინააღმდეგებოდნენ უფრო პოპულარული სამხედრო მეთაურის, მარკუს ულპიუს ტრაიანუსის მხარდამჭერები. ამ უკანასკნელს უმეტესად ტრაიანეს სახელით იცნობდნენ და გერმანიის საზღვრისპირა არმიებს მეთაურობდა.
97 წლის ოქტომბერში სიტუაციის დაძაბულობამ პიკს მიაღწია, როდესაც პრეტორიანელებმა კასპერიუს ელიანუსის მეთაურობით ალყა შემოარტყეს საიმპერატორო სასახლეს და ნერვა მძევლად აიყვანეს. იგი იძულებული გახდა შეესრულებინა მათი მოთხოვნები, გადაეცა დომიციანეს სიკვდილზე პასუხისმგებელი პირები და აჯანყებული პრეტორიანელებისათვის მადლობის გადასახდელად სიტყვითაც კი გამოსულიყო. ტიტუს პეტრონიუს სეკუნდუსი და პართენიუსი, დომიციანეს ყოფილი ხაზინადარი, მოძებნეს და დახოცეს. ნერვა ამ ყოველივეს უვნებელი გადაურჩა, თუმცაღა მისმა რეპუტაციამ აუნაზღაურებელი დარტყმა მიიღო.
ნერვამ გააცნოებიერა, რომ მისი მდგომარეობა აღარ იყო მყარი მემკვიდრის მხარდაჭერის გარეშე, რომელსაც მოიწონებდა როგორც არმია, ასევე – ხალხი. ამ მოვლენებიდან მალევე მან ტრაიანეს შვილად აყვანისა და მისი მემკვიდრედ დასახელების შესახებ განაცხადა, რაც არსებითად ტახტიდან გადადგომასაც ნიშნავდა. ტრაიანემ ოფიციალურად მიიღო კეისრის ტიტული და 98 წელს ნერვასთან ერთად კონსულობის პატივიც გაიზიარა. დიონ კასიუსის სიტყვებით:
დიონ კასიუსის მიერ პოპულარიზებული ხსენებული შეხედულების საწინააღმდეგოდ უნდა ითქვას, რომ ნერვას მემკვიდრის არჩევასთან დაკავშირებით, რეალურად, დიდი არჩევანი სულაც არ ჰქონდა. მწვავე კრიზისთან დაპირისპირებულ იმპერატორს სასწრაფოდ სჭირდებოდა იმ კაცის მხარდაჭერა, რომელიც მისი შელახული რეპუტაციის აღდგენას შეძლებდა. ერთადერთი კანდიდატი საკმარისი სამხედრო გამოცდილებით, კონსული წინაპრებითა და კავშირებით, ტრაიანე იყო. უნდა ითქვას ისიც, რომ ედვარდ გიბონის მტკიცებამ, რომ ნერვამ ამ მოქმედებით საფუძველი ჩაუყარა ნერვა-ანტონინების დინასტიაში მიღებულ შვილად აყვანის გზნით მემკვიდრის არჩევის ტრადიციას, თანამედროვე ისტორიკოსებში დიდი მხარდაჭერა ვერ მოიპოვა.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
98 წლის 1 იანვარს თავისი მეოთხე კონსულობის დასაწყისში, ნერვამ პირადი აუდიენციის დროს ინსულტი მიიღო. ცოტა ხნის შემდეგ ციებ-ცხელება დაეწყო და 28 იანვარს საკუთარ ვილაში, სალუსტის ბაღებში გარდაიცვალა. სენატმა იგი ღმერთად შერაცხა, მისი ფერფლი კი ავგუსტუსის მავზოლეუმში დაკრძალეს.
ნერვა საიმპერატორო ტახტზე ყოველგვარი ინციდენტის გარეშე შეცვალა ტრაიანემ, რომელსაც რომაელი ხალხი დიდი ენთუზიაზმით შეეგება. პლინიუს უმცროსის თანახმად, ტრაიანემ ნერვას პატივსაცემად ტაძარი მიუძღვნა, თუმცა მისი რაიმე კვალი ჯერ არ აღმოუჩენიათ; მისი გაღმერთების აღსანიშნავადაც მემორიალური მონეტები მხოლოდ ნერვას სიკვდილიდან ათი წლის შემდეგ მოიჭრა. დიონ კასიუსის მიხედვით, პრეტორიანელთა პრეფექტი, კასპერიუს ელიანუსი, რომელმაც ნერვას წინააღმდეგ ამბოხება წამოიწყო, ტრაიანეს ტახტზე ასვლისთანავე დაითხოვეს.
შედარებით ამომწურავი ტექსტი, რომელიც სავარაუდოდ დეტალებში აღწერს ნერვას ცხოვრებას, არის ნერვას თანამედროვე ისტორიკოსის, ტაციტუსის ისტორია, რომელიც რომის ისტორიის სამ ათწლეულს მოიცავს, ნერონის თვითმკვლელობიდან (69) დომიციანეს მკვლელობამდე (96). მიუხედავად იმისა, რომ ნაშრომის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკარგულია, პირველმა ხუთმა წიგნმა, რომლებიც ოთხი იმპერატორის წელს აღწერს, დღემდე მოაღწია. გნეუს იულიუს აგრიკოლას ბიოგრაფიის შესავალში ტაციტუსი ხოტბას ასხამს ნერვას ზეობას და მას უწოდებს „ყველაზე ბედნიერი ეპოქის აისს, [როდესაც] ნერვა კეისარმა უწინ შეუთავსებელი სუვერენიტეტი და თავისუფლება ერთამენთს შეუხამა.“
ისტორიის შემორჩენილი წიგნებიც ასეთივე კეთილგანწყობით საუბრობენ ნერვას ხანმოკლე მმართველობის შესახებ, თუმცა არც ერთი მათგანი არ გვთავაზობს არსებით კომენტარებს მის პოლიტიკაზე. როგორც დიონ კასიუსი, ასევე ავრელიუს ვიქტორი ხაზს უსვამენ მის სიბრძნესა და თავდაჭერილობას, დიონ კასიუსი კი მაღალ შეფასებას აძლევს ნერვას გადაწყვეტილებას შვილად აეყვანა და მემკვიდრედ გამოეცხადებინა ტრაიანე. ამ შეხედულებებს მოგვიანებით დამატებითი პოპულარობა შესძინა მე-18 საუკუნის ინგლისელმა ისტორიკოსმა ედვარდ გიბონმა თავის ნაშრომში რომის იმპერიის დაკნინება და დაცემა. გიბონი ნერვას ხუთ კარგ იმპერატორს შორის მოიაზრებდა, ერთმანეთის მემკვიდრე ხუთ მმართველთაგან, რომელთა მიერაც იმპერია „იმართებოდა აბსოლუტური ძალაუფლებით, რომელსაც წინამძღვრობდა სიბრძნე და სათნოება“ 96-180 წლებში. მიუხედავად ამისა, გიბონიც კი აღნიშნავს, რომ თავის მემკვიდრეებთან შედარებით, ნერვას, შესაძლოა, აკლდა წარმატებული მმართველობისათვის აუცილებელი თვისებები:
თანამედროვე ისტორიკოსებმა გააფართოვეს ეს შეხედულება და ნერვას ახასიათებენ, როგორც კეთილი განზრახვის მქონე, თუმცა სუსტ და არაეფექტურ მმართველს. სენატი კმაყოფილი იყო მისი ზეობისას ხელახლა დამკვიდრებული თავისუფლებით, თუმცა ნერვას მიერ იმპერიის ფინანსების არასწორმა მართვამ და არმიაში ავტორიტეტის არარსებობამ რომი კინაღამ სერიოზული კრიზისის პირას მიიყვანა. კასპერიუს ელიანუსის მიერ მოწყობილი ამბოხება სულაც არ იყო ჩაფიქრებული როგორც პუტჩი, არამედ მიზნად ისახავდა იმპერატორზე ზეგავლენის მოხდენას. ტრაიანეს შვილად აყვანამ გაამყარა მისი ძალაუფლების საფუძველი პატივცემული, საიმედო მხედართმთავრით, როგორც მისი მემკვიდრით. მარისონი ასკვნის, რომ ნერვას ნამდვილი ტალანტი შეუთავსებელი იყო იმპერატორობასთან:
ნერვას მმართველობა რომის ისტორიაში წარმოადგენდა აუცილებელ შუალედს ანტონინების დინასტიის მიერ ძალაუფლების აღებამდე. მისი მმართველობის პერიოდში დასრულებულ ერთადერთ საჯარო პროექტს, ნერვას ფორუმსაც კი საბოლოოდ Forum Transitorium, „გარდამავალი ფორუმი“ ეწოდა.
ნერვასადმი მიძღვნილი ორი ქანდაკების ნახვა ახლაც შეიძლება მასთან დაკავშირებულ ქალაქებში. ინგლისში, გლოსტერში, მის პატივსაცემად დაარსებულ ქალაქში, საუზგეითის ქუჩის დასაწყისში დგას მისი ცხენოსანი ქანდაკება. იტალიაში, მისი დაბადების ადგილად მიჩნეულ ქალაქ ნარნიში, კოკიო ნერვას ქუჩაზე მისი მეორე ქანდაკება დგას.
სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:ანტონინუსების დინასტია კატეგორია:კოკიუსები კატეგორია:დაბადებული 30 კატეგორია:გარდაცვლილი 98 კატეგორია:რომის გაღმერთებული იმპერატორები კატეგორია:ავგუსტუსის მავზოლეუმში დაკრძალულები კატეგორია:დაბადებული 8 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი
აძუტი-მომოიამა
აძუჩი-მომოიამა (იაპ. 安土桃山時代) — პერიოდი 1568/1573-1600/1603 წწ. პერიოდის სახელწოდება მომდინარეობს გეოგრაფიული ფაქტორიდან. აძუჩის ციხესიმაგრე (შიგას პრეფექტურა) და მომოიამას ციხესიმაგრე (კიოტო).
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
აჟარის მუნიციპალიტეტის გერბი
აჟარის მუნიციპალიტეტის გერბი — აჟარის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია აჟარის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია სამ ნაწილად და შუაში ტეხილად არის გადაკვეთილი, ზედა ნაწილი კი გაკვეთილი.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — ერთკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრადღია კატარაკტიანი კარიბჭით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „აჟარა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:აჟარის მუნიციპალიტეტი
ჩარლი ჩაპლინი
სერ ჩარლზ სპენსერ ჩაპლინი, უმც. (Sir Charles Spencer Chaplin Jr.; უკეთ ცნობილი, როგორც ჩარლი ჩაპლინი Charlie Chaplin დ. 16 აპრილი, 1889 — გ. 25 დეკემბერი, 1977) — ინგლისელი კომედიური მსახიობი, ჰოლივუდის კინემატოგრაფიის ადრეულ-შუა პერიოდში ყველაზე განთქმული შემსრულებელი, ასევე რეჟისორი. იგი გახდა ყველაზე ცნობილ ვარსკვლავთაგან ერთ-ერთი პოპულარული პირველ მსოფლიო ომამდე. ჩაპლინი იყენებდა მიმიკურ და იმპროვიზებულ მსახიობურ ხერხებს. იგი აგრეთვე წარმატებით შევიდა ხმოვანი ფილმების ეპოქაში. ჩაპლინის ყველაზე ცნობილი პერსონაჟია მაწანწალა, რომელიც მან პირველად განასახიერა „კისტოუნის“ ფილმში „საბავშვო ავტორბოლა ვენეციაში“, 1914 წელს. 1914 წლის აპრილიდან, მოკლემეტრაჟიანი ფილმის, „ოცწუთიანი სიყვარულიდან“, მოყოლებული, ჩარლი ჩაპლინმა თვითონ დაიწყო ფილმებისთვის სცენარის დაწერა, ასევე თვითონვე უწევდა ფილმს რეჟისორობას, 1916 წლიდან პროდიუსერობაც ითავა, ხოლო 1918 წელს მის ფილმებში თავისი შექმნილი კომპოზიციებიც გამოჩნდა. 1919 წელს, დაგლას ფერბენკსის, მერი პიკფორდისა და დევიდ უორკ გრიფიტის დახმარებით დააარსა კინოსტუდია United Artists. .
ჩაპლინმა ითამაშა, გადაიღო, სცენარი დაწერა და საკუთარი მუსიკაც კი შექმნა ყველა თავისი ფილმისათვის, რაც ხაზს უსვამს მის კრეატიულობასა და მუნჯი კინოს ეპოქის ფილმებზე გავლენას. ჩაპლინის შემოქმედებაზე იგრძნობოდა ფრანგი მუნჯი ფილმის კომიკოსის, მაქს ლინდერის, გავლენა, რომელსაც ჩაპლინმა თავისი რამდენიმე ფილმი მიუძღვნა. მისი შემოქმედებითი გზა მოიცავს 75 წელს, ვიქტორიანული და მიუზიკ-ჰოლის სცენებზე გამოსვლიდან მის სიკვდილამდე,დიდ ბრიტანეთში, 88 წლის ასაკამდე. მისი პირადი ცხოვრება ბევრჯერ გამხდარა განხილვებისა და ჭორების მიზეზი.
1999 წელს ამერიკულმა ფილმის ინსტიტუტმა ჩაპლინი დაასახელა რიგით მეათე ყველა დროის საუკეთესო მამაკაც მსახიობად. 2008 წელს მარტინ სიფი წიგნის, „ჩაპლინი: ცხოვრება“, განხილვაში წერს:
ბიოგრაფია
ჩარლზ უფროსი და ჰანა ერთმანეთს დასცილდნენ როცა ჩარლი ჯერ კიდევ 3 წლის იყო (მოგვიანებით უფროსმა ჩაპლინმა მეორე ცოლი შეირთო და მასთან ერთი ვაჟი შეეძინა) და ბავშვის ერთადერთი პატრონი დედა აღმოჩნდა. 1891 წლის ცენზის მიხედვით, პატარა ჩარლი ცხოვრობდა დედამისსა და თავის უფროს ნახევარძმასთან, სიდნეისთან ერთად ბერლოუს ქუჩაზე, უოლვორთში.
მალე ჰანა ჩაპლინმა ხმა დაკარგა და ამის გამო, იძულებული იყო 1896 წელს სცენა დაეტოვებინა. ოჯახი წარმოუდგენელ სიღატაკეში აღმოჩნდა. მატერიალური გასაჭირის და პირადი ტრაგედიის გამო ჰანა ჩაპლინს ფსიქიკური დაავადების ნიშნები აღმოაჩნდა, რის გამოც იგი საავადმყოფოში გადაიყვანეს, ბავშვები კი დროებით მამას მიაბარეს, მაგრამ მალე ჩარლის მამა ლოთობისგან გარდაიცვალა (1901 წელს). განკურნებულმა ჰანამ საავადმყოფოდან გამოსვლის შემდეგაც ვერ შესძლო შვილების რჩენა და ამის გამო, ლამბეთის თავშესაფარს მიაშურა. მოგვიანებით, ძმები ობოლთა თავშესაფარში გადაიყვანეს.
ჩარლი სცენაზე პირველად 1894 წელს, 5 წლის ასაკში ავიდა, როცა დედამისს მოულოდნელად ხმა წაერთვა სიმღერის დროს. პატარა ჩარლის გამოსვლამ დიდი მოწონება დაიმსახურა და იხსნა წარმოდგენა ჩავარდნისაგან. 1898 წელს ჩარლი ხვდება ბავშვთა საცეკვაო ჯგუფში The Eight Lancashire Lads. 1903 წელს ჩარლიმ უკვე „მუდმივი“ სამსახურიც იშოვნა (ჩარლი ადრეულ ასაკშივე მუშაობდა ბევრ ადგილას: გაზეთების გამყიდველად, მხერხავებთან, ექიმის დამხმარედ, დამლაგებლად-თუმცა ასაკის გამო ყველგან დროებით)-თეატრში დაიწყო მსახიობად მუშაობას და მიიღო როლი სპექტაკლში „შერლოკ ჰოლმზი“. ჩარლის არ ჰქონდა არავითარი განათლება და ეშინოდა, ეს სამსახურიც არ დაეკარგა, რადგან გამართულად კითხვაც კი არ შეეძლო. როლის სწავლაში მას თავისი ძმა დაეხმარა. 16 წლის ასაკში ჩარლი ვიოლინომ გაიტაცა და რეგულარულ მეცადინეობას მოჰკიდა ხელი, ხანდახან დღეში 16 საათის განმავლობაშიც კი. დამხმარე გაკვეთილებს ის ნაცნობებისგან იღებდა.
1908 წლიდან დაიწყო ჩარლის სამსახიობო კარიერა - მან მსახიობის როლი მიიღო ფრედ კარნოს სამსახიობო დასში, რომელთან ერთადაც 1910-12 წლებში მიემგზავრება ამერიკის ტურნეში, შტატებში. ჩარლით ინტერესდება მაკ სენეტი. ამ უკანასკნელმა 1913 წლის 23 სექტემბერს გააფორმა კონტრაქტი ჩარლისთან და მიიწვია თავის სტუდიაში, „კისტოუნში“ გადასაღებად. ჩარლის პირველი ფილმი იყო „ცხოვრების სახსარი“ 1914 წლის 2 თებერვალი. მალევე ჩარლი თავს ანებებს „კისტოუნს“ და გადადის „ესენეის სტუდიაში“.
ტაჯიკური ვიკიპედია
ტაჯიკური ვიკიპედია (ВикипедиА, Энсиклопедияи озод; Wikipedia, Ensiqlopediyai āzād — „ვიკიპედია, თავისუფალი ენციკლოპედია“) — ვიკიპედიის განყოფილება ტაჯიკურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2004 წელს. 2012 წლის 19 მაისისთვის მოიცავდა 10,000 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ტაჯიკურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 10,661 სტატია. 2016 წლის აპრილის მდომარეობით მოიცავს დაახლოებით 45 ათას სტატიას. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 80-მდეა. ჰყავს 6 ადმინისტრატორი.
ჩარლი ჩაპლინი
ბიოგრაფია
1921 წელს აწყობს ევროტურს. მეორე ტურს ევროპაში 1931 წელს აწყობს პრემიერით „City Lights“ („დიდი ქალაქის ჩირაღდნები“). ხოლო მესამედ ევროპაში იყო 1936 წელს ფილმით „Modern Times“.
ტაჯიკური ვიკიპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ჩარლი ჩაპლინი
ბიოგრაფია
1922 წელს ჩაპლინმა აიშენა ბინა ბევერლი ჰილსში, ვინაიდან რადგანაც აქამდე ის მეგობრებთან, ნაცნობებთან ცხოვრობდა… პირველი ხმოვანი ფილმი ჩაპლინისა არის „The Great Dictator“ რომლის პრემიერაც იყო 1940 წლის 15 ოქტომბერს… ეს ფილმი ჩაპლინის უკანასკნელი ფილმია სადაც ის მონაწილეობას იღებს როგორც ღატაკი და მაწანწალა …
1952 წელს ჩაპლინი ქმნის ფილმს „Limelight“… ფილმი ხელოვან ადამიანზე და საერთოდ ხელოვნებაზე… ჩარლი მიემგზავრება შვეიცარიაში ვევე-ში (Vevey) სადაც ის წერდა მუსიკას და გაახმოვანა თავისი ფილმი (სიცოცხლის ბოლო პერიოდი მან ამ ქალაქში გაატარა) „The Gold Rush“ რომელიც 1925 წელს გადაიღო
ცხოვრების მანძილზე, ჩაპლინმა მიიღო კინომატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის სამი ჯილდო. კინოაკადემიის პირველ ცერემონიაზე, რომელიც ჩატარდა 1929 წლის 16 მაისს, ჩაპლინმა მიიღო საპატიო ორდენი სცენარის ავტორობის, რეჟისურის, პროდიუსერობისა და მსახიობობისთვის ფილმში ცირკი (1928) 1972 წელს იგი დაბრუნდა აშშ-ში, რათა მიეღო შემდგომი საპატიო წოდება, ამ შემთხვევაში კინოსამყაროში მიღწეული საერთო წარმატებისთვის. მომდევნო წელს ჩაპლინის რამპის ჩირაღდნების მუსიკამ მიიღო კინოაკადემიის ჯილდო ნომინაციაში „საუკეთესო მუსიკა ფილმისთვის“. მიუხედავად ოცი წლის გასვლისა, რამპის ჩირაღდნები ლოს-ანჟელესში არ გამოცემულა 1972 წლამდე, შესაბამისად, კინოაკადემიის დაჯილდოებას არ ჰქონდა უფლება აქამდე წარედგინა იგი ცერემონიაზე. 1940 წლის ოსკარის ცერემონიაზე, ჩაპლინი ნომინირებული იყო კატეგორიებში საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი და საუკეთესო სცენარი ფილმისთვის დიდი დიქტატორი, ხოლო 1947 წელს მესიე ვერდუს სცენარისთვის.
Camponotus hagensii
Camponotus hagensii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩარლი ჩაპლინი
ბიოგრაფია
2009 წელს ჩარლი ჩაპლინის ხუთი სრულმეტრაჟიანი ფილმი იქნა დამატებული ეროვნული ფილმების რეესტრში: „ემიგრანტი“ (1917), „ოქროს ციებცხელება“ (1925), „დიდი ქალაქის ჩირაღდნები“ (1931), „ახალი დროება“ (1936), და „დიდი დიქტატორი“ (1940). ასევე არჩეული იქნა ფილმი „აჩვენე ხალხს“ (1928). ჩაპლინმა, მის მიერ მოძრავ ფილმებში გაწეული სამუშაოსთვის, მიიღო საპატიო ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ხეივანში.
1964 წელს ჩაპლინმა გამოსცა თავისი მემუარები, რომლის საფუძველზეც შეიქმნა ბიოგრაფიული ფილმი „ჩაპლინი“ (გადაღებული 1992 წელს)
ჩაპლინი გარდაიცვალა 1977 წლის 25 დეკემბერს, თავის სახლში, ვევეში
ფილმოგრაფია
1965 წელს ჩაპლინმა დაამტკიცა თავისი ოფიციალური ფილმოგრაფია და წარუდგინა საზოგადოებას თავის წიგნ „ჩემ ავტობიოგრაფიასთან“ ერთად. ფილმოგრაფია შეიცავდა 1914 წლის შემდეგ გამოსულ 80 კინოფილმს. ახალი დეტალები იქნა წარმოდგენილი დევიდ რობინსონის 1985 წლის ბიოგრაფიაში „ჩაპლინი: მისი ცხოვრება და ხელოვნება“, რომელიც დამატებით შეიცავდა ჩაპლინის უკანასკნელ ფილმს „გრაფინია ჰონგ-კონგიდან“ (1967), როგორც 81-ე ჩანაწერს. 2010 წელს 82-ე ფილმი დაემატა ჩაპლინის შემოქმედებას. ეს ფილმი იყო ახლადაღმოჩენილი Keystone-ის ნაწარმი ქურდის დამჭერი, რომელიც იმ დრომდე ითვლებოდა დაკარგულად.
ჩაპლინის ყველა ფილმი „ცირკის“ (1928) ჩათვლით იყო მუნჯი, თუმცა შემდგომ ბევრი მათგანი ხელახლა იქნა გამოცემული საუნდტრეკებით. „დიდი ქალაქის ჩირაღდნები“ (1931) და „ახალი დროება“ (1936) არსებითად იყო მუნჯი ფილმები, თუმცა ფილმს თან ახლდა მუსიკა და ხმის ეფექტები, რომელიც შემდგომ ნელ-ნელა გადაიზარდა ლაპარაკში. ჩაპლინის ბოლო ხუთი ფილმი ხმოვანი იყო, გარდა ფილმისა „გრაფინია ჰონგ-კონგი“.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:ჩარლზ ჩაპლინი კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
რიფელჰორნი
რიფელჰორნი (Riffelhorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სოფელ ცერმატის სამხრეთით, ვალეს კანტონში.
რიფელჰორნი აყალიბებს გორნერის ქედის ნაწილს და იძლევა მასზე ასვლის შესანიშნავ პირობებს. დიდი ხნის მანძილზე, იგი ალპინიზმის ადგილობრივი გიდების მიერ კლდეზე ცოცვის წვრთნებისთვის გამოიყენებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პორინიო
პორინიო (Porriño‎, O Porriño‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 62 კმ². მოსახლეობა — 20 100 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
კარლ აგარდი
კარლ ადოლფ აგარდი (Carl Adolph Agardh; დ. 23 იანვარი, 1785, ბასტადი — გ. 28 იანვარი, 1859, კარლსტადი) — შვედი ბოტანიკოსი, ალგეოლოგი, ენციკლოპედისტი და თეოლოგი. ლუნდის უნივერსიტეტის პროფესორი (1812-1834) და ლუთერიანული ეკლესიის ეპისკოპოსი. წყალმცენარეების სისტემატიკის შემქნელი. მისი ძირითადი ნაშრომებია — „წყალმცენარეების სახეობანი“ (ტ. 1-2, 1820-1828), „წყალმცენარეების სისტემა“ (1824), „დიპლომატების კრიტიკული კონსპექტი“ (1830-1832).
იგუასუ (მდინარე)
იგუასუ (Rio Iguaçu; Río Iguazú) — მდინარე ბრაზილიასა და არგენტინაში; პარანის მნიშვნელოვანი შენაკადი. მდინარის სიგრძე 1 320 კმ-ია, აუზის ფართობი 62 000 კმ².
კარლ აგარდი
სქოლიო
კატეგორია:შვედი ბოტანიკოსები
იგუასუ (მდინარე)
იგუასუ სათავეს ბრაზილიაში, პარანის შტატში იღებს, სერა-დუ-მარის სანაპირო მთებში. იგუასუ პარანის შტატის ტერიტორიაზე, დასავლეთის მიმართულებით 1 205 კმ-ზე მიედინება. ქვემო დინებაში პლატოზე მიედინება, სადაც წარმოქმნის სახელგანთქმულ ჩანჩქერ იგუასუს, რომელიც ორი ქვეყნის — ბრაზილიისა და არგენტინის ტერიტორიებზე ექცევა. საბოლოოდ, იგუასუ მდინარე პარანას უერთდება, სწორედ იმ ადგილას სადაც ყალიბდება სამი ქვეყნის საზღვარი — არგენტინის, ბრაზილიისა და პარაგვაის, რომელსაც ტრიპლე-ფრონტერას უწოდებენ.
სიცილიური ვიკიპედია
სიცილიური ვიკიპედია (Wikipedia ’n sicilianu) — ვიკიპედიის განყოფილება სიცილიურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. გაეშვა 2004 წლის ოქტომბერში. 2009 წლის თებერვლისთვის მოიცავდა დაახლოებით 13 400 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით სიცილიურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 22 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 45-მდეა. ჰყავს 9 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
მუკაჟაი
მუკაჟაი (Mucajaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 70 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარაკარაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 792 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.19 კმ²-ზე. ფართობი 12 461 210 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
აჟარის მუნიციპალიტეტის დროშა
აჟარის მუნიციპალიტეტის დროშა — შექმნილია საქართველოს პარლამენტთან არსებული ჰერალდიკის საბჭოს მიერ. აჟარის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია აჟარის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურად არის გაყოფილი ორ ნაწილად — მეწამულ და ლაჟვარდოვან ველებად. დროშის ცენტრში გამოსახულია ვერცხლის ფარი, რომლის ვერცხლის ველზე მეწამული ჯვარია მოთავსებული.
დროშის პროპორციაა 2:3.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური დროშები კატეგორია:აჟარის მუნიციპალიტეტი
რედონდელა
რედონდელა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 51,9 კმ². მოსახლეობა — 29 241 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
ურდუ ვიკიპედია
ურდუ ვიკიპედია (اردو وکیپیڈیا ან اردو ویکیپیڈیا) — ვიკიპედიის განყოფილება ურდუ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2004 წლის იანვარში. 2012 წლის ივლისისთვის მოიცავდა 18,000 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ურდუ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 22 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 150-მდეა. ჰყავს 14 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
კარუები
კარუები (Caroebe) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 135 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-რორაიმის შემადგენლობაში.
პალანშ-დე-ლა-კრეტა
პალანშ-დე-ლა-კრეტა (Palanche de la Cretta) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს ევოლენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია მონ-დე-ლ'ეტუალის მთის ჩრდილოეთით.
კარუები
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 114 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.67 კმ²-ზე. ფართობი 12 066 046 კმ²-ია.
პალანშ-დე-ლა-კრეტა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ხალედ ჰოსეინი
ხალედ ჰოსეინი, ხალიდ ჰოსეინი (Khaled Hosseini, ; დ. 4 მარტი, 1965) — ავღანური წარმოშობის ამერიკელი მწერალი.
ბიოგრაფია
ფართო პუბლიკისთვის ცნობილი გახდა რომანის „ფრანით მორბენალის“ (The Kite Runner) გამოქვეყნების შემდეგ. წიგნმა მიიღო პრემია „მკითხველის არჩევანი 2007“.
ტრიპლე-ფრონტერა
მინი|250პქ|ხედი არგენტინის მხრდიან მინი|250პქ|არგენტინის მხარეს აღმართული ობელისკი ტრიპლე-ფრონტერა (La Triple Frontera; Tríplice Fronteira) — სამმაგი საზღვარი სამხრეთ ამერიკაში, პარაგვაის, არგენტინასა და ბრაზილიას შორის, მდინარე იგუასუსა და პარანის შერწყმის ადგილას. ამ არეალში განთავსებულია ქალაქები: სიუდად-დელ-ესტე (პარაგვაი), პუერტო-იგუასუ (არგენტინა) და ფოზ-დუ-იგუასუ (ბრაზილია). ახლოსვე მდებარეობს იგუასუს ჩანჩქერი და იტაიპუს კაშხალი.
ხალედ ჰოსეინი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ავღანელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ავღანელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ავღანელი მწერლები
ტრიპლე-ფრონტერა
მოსახლეობა
სამმაგი საზღვრის მოსახლეობა თავს იყრის სამ ქალაქში. მათ შორის უდიდესია პარაგვაის ქალაქი სიუდად-დელ-ესტე, სადაც 2010 წლის მონაცემებით 390 000 ადამიანი ცხოვრობს, ბრაზილიის ფოზ-დუ-იგუასუში 300 000, ყველაზე პატარა კი არგენტინის ქალაქი პუერტო-იგუასუა 82 000 მცხოვრებით. არეალში მნიშვნელოვანია არაბი და აზიელი იმიგრანტების წილი, რომელთა საერთო რაოდენობაც 50 000-ს აღწევს.
ტურიზმი
სამმაგი საზღვარი მნიშვნელოვანი ტურისტული არეალია. ვიზიტორებს შესაძლებლობა აქვთ ნახონ ე. წ. „ძმობის ხიდი“, რომელიც ერთმანეთთან არგენტინის ქალაქ პუერტო-იგუასუსა და ბრაზილიის ქალაქ ფოზ-დუ-იგუასუს აკავშირებს. სამივე ქვეყნის მხარეს აღმართულია ობელისკი, რომელიც იმ ქვეყნის დროშის ფერებშია გადაწყვეტილი, რომლის მხარესაც მდებარეობს. თითოეული ამ ობელისკიდან შესაძლებელია სამივე ქვეყნის ტერიტორიის დანახვა.
რესურსები ინტერნეტში
-25.5925°N, -54.59306°W
სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის გეოგრაფია კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია კატეგორია:ბრაზილიის გეოგრაფია
ზანეჩჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
რორაინოპოლისი
რორაინოპოლისი (Rorainópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 98 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-რორაიმის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 279 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.72 კმ²-ზე. ფართობი 33 595 457 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
სალსედა-დე-კასელასი
სალსედა-დე-კასელასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36 კმ². მოსახლეობა — 9173 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
Camponotus haereticus
Camponotus haereticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჟერემი ტულალანი
ჟერემი ტულალანი (Jérémy Toulalan ; დ. 10 სექტემბერი, 1983) — ფრანგი ფეხბურთელი, ლიგა 1-ის კლუბ „მონაკოს“ ნახევარმცველი.
ტულალანმა კარიერა დაიწყო „ნანტიში“ და მისი დებიუტი შედგა 2002 წელს. 2006 წლის მაისში ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ლიონთან“. ის კლუბს დაეხმარა 2007 და 2008 წელს ჩემპიონატის მოგებაში. 2011 წლის ივნისში, ის შეუერთდა მალაგას.
ტულალანს საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში ჩატარებული აქვს 36 მატჩი. მისი სანაკრებო დებიუტი შედგა 2006 წლის ოქტომბერში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ევროპის 2008 წლის და მსოფლიოს 2010 წლის ჩემპიონატებზე. ის რეგულარულად ხვდება ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე.
საკლუბო
2011 წლის 24 დეკემბრის მონაცემებით
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები კატეგორია:მალაგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი
Camponotus haematocephalus
Camponotus haematocephalus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ფორნელოს-დე-მონტესი
ფორნელოს-დე-მონტესი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83,1 კმ². მოსახლეობა — 1598 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
სოტომაიორი
სოტომაიორი (Sotomayor, Soutomaior‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის ვიგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25 კმ². მოსახლეობა — 7426 კაცი (2020 წ.).
სან-ჟუან-და-ბალიზა
სან-ჟუან-და-ბალიზა (São João da Baliza) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 255 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-რორაიმის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 769 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.58 კმ²-ზე. ფართობი 4 284 507 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
ირლანდიური ვიკიპედია
ირლანდიური ვიკიპედია (Vicipéid na Gaeilge) — ვიკიპედიის განყოფილება ირლანდიურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. გაეშვა 2003 წლის ოქტომბერში. პირველი სტატია შეიქმნა 2004 წლის იანვარში. ვიკიპედიის ირლანდიურენოვანი განყოფილების შექმნის ინიციატორი იყო გაბრიელ ბიჩემი. 2005 წლის სექტემბრისთვის მოიცავდა დაახლოებით 1600 სტატიას. 2007 წლის მარტში ხელმისაწვდომი იყო 7 ათასზე მეტი სტატია. ირლანდიური ვიკიპედიის გამოჩენა დადებითად იქნა შეფასებული მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების წარმომადგენლების მიერ. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ირლანდიურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 16 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 90-მდეა. ჰყავს 8 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბერკელი
ბერკელი (Berkel; Berkel) — მდინარე ნიდერლანდებსა და გერმანიაში, ეისელის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 110 კმ. სათავე აქვს ქალაქ ბილერბეკის მახლობლად. ზემო დინებაში რამდენიმე კილომეტრზე გამომუშავებულია მეანდრები. ქალაქ ფრედენსა (გერმანია) და სოფელ რეკენს (ნიდერლანდები) შორის კვეთს გერმანია-ნიდერლანდების საზღვარს. რკინიგზის გაყვანამდე მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზა იყო. ნაპირზე გაშენებულია არაერთი ქალაქი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის მდინარეები კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა
მინი|ხოჯალის მსხვერპლთა მემორიალი [[ჰააგაში.]] ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა (Xocalı soyqırımı) — აზერბაიჯანის ქალაქ ხოჯალის მოსახლეობის მასიური ხოცვა-ჟლეტა სომხეთის შეიარაღებული ფორმირებების მიერ. აღნიშნული მასობრივი მკვლელობები ითვლება ყარაბაღის ომის ყველაზე სისხლიან ეპიზოდად.
ისტორია
1992 წლის 25-26 თებერვალს გამთენიისას სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ქალაქ ხოჯალის ოკუპაცია მოახდინეს. ოკუპაცია რუსეთის არმიის 366-ე პოლკის აქტიური მხარდაჭერით განხორციელდა, რომელიც დისლოცირებული იყო ხანქენდში.
მსხვერპლი
სულ რამდენიმე საათში სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა და რუსული არმიის ჯარისკაცებმა 613 მშვიდობიანი და უიარაღო ადამიანი მოკლეს, მათ შორის 106 ქალი და 83 ბავშვი. 56 ადამიანი განსაკუთრებული სისასტიკით გამოასალმეს სიცოცხლეს. 8 ოჯახი მთლიანად გაანადგურეს. 476 ადამიანი დაინვალიდდა, მათ შორის 76 არასრულწლოვანი იყო. უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 150 ადამიანი, მათ შორის 68 ქალი და 26 ბავშვი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:სომხეთის ისტორია
ლინგე
ლინგე (Linge) — მდინარე ნიდერლანდებში, გელდერლანდისა და სამხრეთი ჰოლანდიის პროვინციებში. სიგრძე 108 კმ. სათავე აქვს გერმანიის საზღვრის სიახლოვეს. ზემო დინებაში აქვს დასავლური მიმართულება, გაივლის ვაალესა და ნიდერ-რაინს. ქალაქ ტილთან კვეთს ამსტერდამ-რაინის არხი. ამის შემდეგ, განიცდის მეანდრირებას და გაედინება რამდენიმე დასახლებულ პუნქტს შორის და შეერთვის მდინარე ბოვენ-მერვედეს. სანაოსნოა მცირე გემებისათვის. პოპულარული რეკრეაციული მარშრუტია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
Moon Safari
2008 წელს გამოვიდა ალბომის სპეციალური გამოცემა, დამატებითი DVD დისკით და კომპაქტ-დისკით სხვადასხვა კომპოზიციით,
სქოლიო
კატეგორია:Air-ის ალბომები კატეგორია:1998 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Astralwerks-ის ალბომები
Camponotus habereri
Camponotus habereri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მერენჰორნი
მერენჰორნი (Mährenhorn) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. აღმართულია ტრიფტზეეს ტბის დასავლეთით, ტრიფტის მყინვარის სიახლოვეს. სიმაღლე 2 923 მეტრი.
ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამისთვის
ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამისთვის — ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ერთ-ერთი ნომინაცია. გაიცემა 1950 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
მერენჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ვილიაგარსია-დე-აროსა
ვილიაგარსია-დე-აროსა (Villagarcía de Arosa, Vilagarcía de Arousa‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის სალნესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 47,14 კმ². მოსახლეობა — 37 565 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
Premiers Symptômes
Premiers Symptômes — ჯგუფ Air-ის EP დისკი, გამოცემული 1997 წელს. ალბომზე დიდი გავლენა იქონია სერჟ გენსბურის დისკმა Histoire de Melody Nelson. დისკი გამოცემულია ლეიბლზე Virgin Records.
სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის EP-ები კატეგორია:Air-ის ალბომები კატეგორია:სადებიუტო EP-ები კატეგორია:Virgin Records-ის EP-ები
Camponotus guttatus minusculus
Camponotus guttatus minusculus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბეკ-დე-ლა-მონტო
ბეკ-დე-ლა-მონტო (Bec de la Montau) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ნენდაზის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში.
სან-ლუისი (რორაიმა)
სან-ლუისი (São Luiz) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 52 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-რორაიმის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 750 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.42 კმ²-ზე. ფართობი 1 526 888 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რორაიმის მუნიციპალიტეტები
ავსტრიის კონსტიტუცია
ავსტრიის ფედერალურ კონსტიტუციაში (Bundesverfassung) გულისხმობენ ავსტრიაში მოქმედ ყველა კონსტიტუციური კანონისა და ნორმატიული აქტის ერთობლიობას. ავსტრიის კონსტიტუციური სამართლის ძირითადი დებულებები უმთავრესად მოცემულია ფედერალურ საკონსტიტუციო კანონში. ხშირად სწორედ ეს კანონი იგულისხმება ავსტრიის კონსტიტუციაზე საუბრისას, თუმცა მის გარდა კიდევ არაერთი მოქმედი კანონი და ცალკეული ნორმატიული აქტი არსებობს, რომელიც ავსტრიულ სამართალში კონსტიტუციის რანგშია აყვანილი. ამგვარი დანაწილება და ერთიანი სახის არქონა ავსტრიულ საკონსტიტუციო სამართალში ხშირად დიდ გაურკვევლობებთანაა დაკავშირებული.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის სამართალი
ოხზეჰორნი
ოხზეჰორნი (Ochsehorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს სტალდენრიეს მუნიციპალიტეტს. აღმართულია ზაასტალისა და ზემო ნანცალის ხეობებს შორის, მატვალდჰორნის მთის ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ვილიანუევა-დე-აროსა
ვილიანუევა-დე-აროსა (Villanueva de Arosa, Vilanova de Arousa‎‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის სალნესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,84 კმ². მოსახლეობა — 10 239 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პონტევედრის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პონტევედრის ქალაქები
კამბადოსი
კამბადოსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის სალნესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 23,48 კმ². მოსახლეობა — 13 721 კაცი (2020 წ.).
ვადიმ სააკაძე
ვადიმ სააკაძე (დ. 12 მაისი, 1931, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. 1997 წელს გადაეცა ღირსების ორდენი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1931 წლის 12 მაისს. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. იყო რუსთავის ქალაქის საავადმყოფოს თერაპიული განყოფილების უფროსი ორდინატორი 1957–1961 წლებში. ასევე 1961–1973 წლებში გახლდათ თბილისის შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პროფესიულ დაავადებათა განყოფილების ხელმძღვანელი; 1973–1982 წლებში შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა კათედრის დოცენტი თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. 1982–1991 წლებში პროფესორი, ხოლო 1991 წლიდან კათედრის გამგე. პროფილაქტიკური მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი 1994 წლიდან. 150-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომლებიც ეხება იმუნოლოგიისა და ალერგოლოგიის საფუძვლებს, მათ შორის  რამდენიმე მონოგრაფია: „პროფესიული დაავადებები“, სახელმძღვანელო სსი-ს სტუდენტებისათვის. ვადიმ სააკაძის ხელმძღვანელობით დაცულია 10 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის შრომის ჰიგიენისა და პროფესიულ დაავადებათა კათედრის გამგე, პროფესორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა - 1967 წელს დაიცვა „ნატურალური აბრეშუმის წარმოების მუშათა სასუნთქი ორგანოების პროფესიული ალერგიული დაავადებები“. სადოქტორო დისერტაციის თემა - 1980 წელს დაიცვა „პროფესიული ბრონქული ასთმის პრობლემების კლინიკურ-ჰიგიენური ასპექტები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:ქართველი ექიმები
თეოდორ კერნერი
თეოდორ კერნერი (Theodor Körner; დ. 23 აპრილი, 1873, უისენი, უნგრეთი — გ. 4 იანვარი, 1957, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეხუთე ფედერალური პრეზიდენტი 1951-1957 წლებში.
დაიბადა დღევანდელი უნგრეთის ტერიტორიაზე, ავსტრია-უნგრეთის არმიის ოფიცრის ოჯახში. 1894 წელს გახდა ლეიტენანტი, ხოლო 1904 წელს მაიორი. სამხედრო კარიერა დაამთავრა 1924 წელს გენერლის ჩინით.
1951 წელს გახდა ქვეყნის პირველი, პირდაპირი გზით არჩეული პრეზიდენტი. გარდაიცვალა თანამდებობაზე ყოფნისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1957
Camponotus guttatus guttatus
Camponotus guttatus guttatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კრისტალინა (მთა)
კრისტალინა — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ტიჩინოს კანტონში, კრისტალინის უღელტეხილის აღმოსავლეთით. სიმაღლე 2 912 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ლა-ისლა-დე-აროსა
ლა-ისლა-დე-აროსა (Isla de Arosa, A Illa de Arousa‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის სალნესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7 კმ². მოსახლეობა — 4932 კაცი (2020 წ.).
უილიამ სიდისი
მინიატიურა|უილიამ ჯეიმზ სიდისი ჰარვარდის დამთავრებისას, 1914 წელი უილიამ ჯეიმზ სიდისი ( დ. 1 აპრილი 1898— გ. 17 ივლისი 1944) იყო უკრაინელი ებრაელისა და ამერიკელი ოჯახიდან გამოსული „საოცარი ბავშვი“, რომელსაც საოცრად ჰქონდა განვითარებული მათემატიკური და ლინგვისტური უნარ-ჩვევები. მისი ცხოვრების განმავლობაში, სიდისის IQ (ინტელექტის კოეფიციენტი) მერყეობდა 250-დან 300-ს შორის, ეს კი ყველაზე დიდი მაჩვენებელია რაც კი ოდესმე ყოფილა მსგავსი კვლევის ფარგლებში. თუმცა უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ მაშინდელი ტესტირების მეთოდები განსხვავდება დღევანდელი ტესტებისგან.
ჯერ კიდევ 11 წლის ასაკში მან ჩააბარა ჰარვარდში, მოზარდობისას კი მან პრეტენზია განაცხადა 40-ზე მეტი ენისა და დიალექტის ცოდნაზე. თუმცა, მოგვიანებით, მის შესახებ ზოგიერთი ფაქტის სისწორე რამდენიმე სტატიის ავტორმა ეჭვქვეშ დააყენა.
სიდისმა საზოგადოების ყურადღება პირველად თავისი სწრაფი განვითარებით მიიქცია, ხოლო შემდგომ უკვე, თავისი განსხვავებულობითა და ჩაკეტილი ცხოვრების წესით. ის განსაკუთრებით ფლობდა მათემატიკის დარგს, თუმცა მან არ განაგრძო ამ მხრივ მოღვაწეობა. შესაძლოა იმით აირიდა ეს სფერო, რომ მან დაიწყო სხვა საგნებზე წერა, რომლისთვისაც იყენებდა უამრავ ფსევდონიმს.