cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რომულუს ავგუსტულუსი
წარმოშობა და იმპერატორობა
რომულუს ავგუსტუსის ტახტზე მისვლის დროისთვის დასავლეთ რომის იმპერია გადაშენების პირას იყო. საიმპერატორო ძალა მხოლოდ იტალიაზე და სამხრეთ გაულის მცირე ნაწილზე იყო გავრცელებული. აღმოსავლეთ რომის იმპერატორმა ლეონ I-მა, რომელიც გარდაიცვალა 474 წელს, დასავლეთის რომის იმპერიის ტახტზე ორი ადამიანი ტახტზე ააგო — პროკოპიუს ანტემია და იულიუს ნეპოტი, ამიტომ მისმა მემკვიდრემ ზენონმა, ისევე როგორც ჩრდილოეთ გალიის გუბერნატორმა აფრანიუს სიგრიუსმა, უარი თქვეს რომულუსის დასავლეთის იმპერატორად აღიარებაზე.
ჯარების მტრულად განწყობილების წინაშე, ორესტესმა ჩაკეტა თავი ტიჩინში, მძლავრი კედლებით გარშემორტყმული, რომელიც აიღეს და გაძარცვეს. 476 წლის 28 აგვისტოს პლაცენტის მახლობლად იგი ტყვედ აიყვანეს და სიკვდილით დასაჯეს. მისი ძმა პავლე გარდაიცვალა რავენას მახლობლად მდებარე ტყეში გამართულ ორთაბრძოლაში, შემდეგ კი ოდოაკრმა, ქალაქში შესვლისას, რომულუსს აიძულა იმპერიის ტახტის გაუქმება იმავე წლის 4 სექტემბერს როგორც კი ამბოხებულმა მეთაურმა შეიტყო აღმოსავლეთის იმპერატორის ზენონ ისავრიელის ტახტზე ხელახლა შეერთების შესახებ, მან დეპუტატ რომულუს ავგუსტუსის სახელით გაგზავნა სენატის დელეგაცია კონსტანტინოპოლში, შესაბამისი მესიჯით, რომ"„არ იყო საჭირო მათი განსაკუთრებული სამეფოს შექმნა; რომ ორივე მხარისთვის მხოლოდ ზინონი საკმარისი იყო, როგორც მათი საერთო იმპერატორი; რომ რომის სენატმა მთავარ ხელისუფლებას გადასცა ოდოაკრს, ადამიანი, რომელიც თავისი სახელმწიფოებრივი გონებითა და ბელგიით შეძლებს სახელმწიფოს დაცვას.“"სენატმა ასევე სთხოვა ზენონს მიენიჭოს ოდოდაკრი პატრიარქის ტიტულს და დაევალა მას იტალიის მმართველობა. ზენონმა შეასრულა შეასრულა მათი თხოვნა. მოგვიანებით ოდოაკრმა ფიცი დადო აღმოსავლეთ რომის იმპერიის იმპერატორთან და მეფეს იტალიაში, როგორც ბიზანტიის ხელისუფლების წარმომადგენელმა, ამიტომ, თეორიულად, იმპერია ერთიანი დარჩა.
იმპერატორობის შემდეგ
დასავლეთ რომის იმპერიის უკანასკნელი იმპერატორის, რომულუს ავგუსტულუსის ოდოაკრის დამხობა, 476 წლის 4 სექტემბერს, დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის ტრადიციულ თარიღად მიიჩნევა, თუმცა იგი ფორმალურად განაგრძობდა არსებობას მანამ, სანამ დაარსებული იმპერატორი იულიუს ნეპოტი მოკლეს 480 წელს მის დალმატურ საკუთრებაში, რომლის გარდაცვალების შემდეგ გაგზავნეს კონსტანტინოპოლის საიმპერატორო წარწერა. 486 წლამდე, გალიის გუბერნატორმა განაგრძო ბრძოლა ბარბაროსების წინააღმდეგ. თანამედროვე მეცნიერება ასევე განიხილავს ანტიკურ ეპოქის დასრულების 476-ე წელს. გარდა ამისა, ცნობილი ირლანდიელი ისტორიკოსი ჯონ ბაგელ ბური, რომელიც 476 წელს საუბრობს, როგორც დასავლეთ იმპერიის დაცემის წელზე, განმარტავს, რომ „ეს ფრაზა არასწორი და წარუმატებელია და წარმოადგენს ცრუ შუქზე წარმოქმნილ ცვლილებებს. არცერთი იმპერია არ დაეცა 476 წელს; არ არსებობდა „დასავლეთის იმპერია“, რომელიც შეიძლება დაეცა. არსებობდა მხოლოდ ერთი რომის იმპერია, რომელსაც ზოგჯერ მართავდნენ ორი ან მეტი ავგუსტანელები... მნიშვნელოვანია გვესმოდეს, რომ კონსტიტუციური თვალსაზრისით, ოდოაკრი იყო რიციმერის მემკვიდრე ...“  აღმოსავლეთ რომაული (ან ბიზანტიური) იმპერია გადარჩა დასავლეთით თითქმის ათასწლეულით და არსებობა შეწყვიტა მხოლოდ 1453 წელს. კონსტანტინოპოლის ოსმალეთის დაპყრობიდან ერთი წლის შემდეგ.
რომულუსის ბედი მისი დამხობის შემდეგ ზუსტად არ არის ცნობილი. ანონიმურმა ვალესამ განაცხადა, რომ ოდოაკრმა, „მისი მცირეწლოვანი ასაკის გამო, მოწყენილმა და მისმა სილამაზმა შეწყნარებულობამ“ გაითავისუფლა რომულუსი, მისცა მას ყოველთვიური პენსია 6000 მყარი და დედასთან ერთად გადაასახლა იგი დედასთან ერთად ლუკულუსის კამპანიის სასახლეში კეიპო მისენასთან. ამასთანავე, ჯორდანსა და მარჩელინ კომიტს არ ახსენებენ წლიურ პენსიას. ლუკულანის სასახლე ააგო რესპუბლიკის ეპოქის ცნობილმა რომაელმა სამხედრო ლიდერმა, ლუციუს ლიკინიუსმა ლუკულუსმა (ძვ. კონსული ძვ. წ. 74) და იმპერატორ ტიბერიუსის ვილაში მსახურობდა. მრავალრიცხოვანი ნათესავები და მნიშვნელოვანი ბადრაგი წავიდნენ რომულუსთან.
წყაროები თანხმდებიან, რომ რომულუსი დასახლდა ლუკულუსის სასახლეში. ამის შემდეგ, აღარაფერია ნახსენები რომულუსის შესახებ. როგორც ჩანს, რომულუსი იყო სასახლის მახლობლად მონასტრის დამაარსებელი. ამასთან ერთად, რომულუსის მონასტერმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა გრიგოლ I დიდი პონტიფიკატის დროს და იგი არსებობდა მე-10 საუკუნეში.
მაგნუს აურელიუს კასიოდორმა, ოსტგოთების მეფის თეოდორიხის დიდმა მდივანმა, წერილი მისწერა გარკვეულ რომულუსს 507 წელს, სადაც დაადასტურა მისთვის გაცემული პენსია. თომას ჰოჯკინი, კასიოდორის ნაწარმოებების მთარგმნელი, 1886 წელს დაწერა, რომ კასიოდორის წერილში ნახსენები რომულუს ავგუსტუსი და რომულუსი, ალბათ, ერთი და იგივე პიროვნებაა. როგორც ჩანს, ყოფილი იმპერატორი გარდაიცვალა ბიზანტიის ხელისუფლების აღდგენამდე იტალიაში (ეს არის VI საუკუნის შუა ხანებამდე), რადგან პროკოპი კესარიელი, რომელიც წერს რომულუსს, როგორც იმპერიის დასავლეთი ნაწილის უკანასკნელ მმართველს, არ ახსენებს ყოფილ იმპერატორს, როგორც ბიზანტიის აღწერილობაში. „იუსტინიანეს ომების ისტორია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 463 კატეგორია:გარდაცვლილი 507 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ბართლომე მოციქული
ბართლომე მოციქული (תולמי‎‎‎‎‎-בר‎‎, Βαρθολομαίος, Bartholomaeus) — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი წარმოშობით კანას გალილეიდან იყო. ხსენების დღე - 11(24) ივნისი.
ცხოვრება
სახელი ბართლომე არამეულია (תולמי‎‎‎‎‎-בר‎‎) და წარმოადგენს - (отчество) bar talmai თალმაის ძე ანუ თალომეს ძე - პტოლიმეელი (პეტრე მოციქულიც ამ სახით არის ნახსენები სახარებაში უფლის მიერ - ”ბარ იონა” ანუ იონას ძეო). ბართლომე მოციქულზე ძალიან მწირი ინფორმაცია მოიპოვება (მათ.10:3; მარ .3:18; ლუკ.6:14; საქ.1:13), ამიტომ ინფორმაციის დეფიციტი ივსება წარმოდგენებით და მოსაზრებებით. მაგალითად ეგზეგეტი ფარრარი ბართლომეს აიგივებს ნათანიელთან, რომელზეც უფალმა თქვა
ზოგი მკვლევარი მიიჩნევს რომ, როგორც წესი ძველად ებრაელებს ჩვევად ჰქონდათ მეტსახელის მიმატება, მაგრამ ამ დროს თავად სახელი უცვლელი რჩებოდა. ხოლო სახელები: ბართლომე და ნათანიელი კი ერთმანეთისაგან განსხვავდება. რაც შეიძლება იმას ნიშნავდეს რომ ეს ორი სხვადასხვა პიროვნება იყო.
ასევე შესაძლებელია, რომ წმ. ბართლომეს სახელი ყოფილიყო ”ნათანიელი ბარ თალმაი” ანუ ”ნათანიელი თალმაის ძე”.
ქადაგება
სულიწმიდის გარდამოსვლის შემდეგ მას და ფილიპე მოციქულს (ხს. 14 ნოემბერს) წილად ხვდათ სახარების ქადაგება სირიასა და მცირე აზიაში. გზად ქადაგებისას წმინდა ფილიპეს თან ახლდა და, მარიამი.
მოწამეობრივი აღსასრული
300px|thumb|left|ბართლომე და ფილიპე მოციქულთა წამება
იეროპოლში წარმართი ქურუმების დასმენით მოციქულები დაიჭირეს და დილეგში დაამწყვდიეს. შემდგომ უფლის რჩეულებს ჯვარცმა მიუსაჯეს. ფილიპე მოციქული თავდაღმა მიამსჭვალეს ძელს ხოლო ბართლომე გვერდულად. წამების დროს უეცრად საშინლი მიწისძვრა მოხდა. შეშინებულმა მოსახლეობამ სცადა მოციქულების განთავისუფლება. ბართლომე დაიხსნეს, ფილიპე კი წამებით აღესრულა. მალე ბართლომე მოციქულმა და ნეტარმა მარიამმა დატოვეს ქალაქი. მარიამმა ღვთის სიტყვა იქადაგა ლიკაონიაში, სადაც მშვიდობით აღესრულა (ხს. 17 თებერვალს) ხოლო ბართლომე მოციქული ინდოეთში შემდეგ კი სომხეთში გაარგძელა ქადაგება. სომხეთში მეფე პოლიმიოსის ეშმაკეული ასულიც განკურნა. მადლიერმა მეფემ რა იხილა უფლის სასწაული მოინათლა დედოფალთან, ასულთან და მრავალ დიდებულთან ერთად. იხილეს რა ეს წარმართმა ქურუმებმა მეფის ძმას შთააგონეს რომ მოციქული მოეკლა. ასტიაგმა მართლაც შეიპყრო მოციქული და ქალაქ ალბანში (დღევანდელი ბაქო) ჯერ თავდაღმა აცვეს ჯვარს შემდეგ კი ტყავი გააძრეს და ბოლოს თავი მოკვეთეს. ეს მოხდა 71 წელს.
წმინდა ნაწილები
thumb|ჭურჭელი რომელშიც მოციქულის წმინდა ნაწილები ესვენა.
მოციქულის წამების შემდეგ მორწმუნეებმა მისი ცხედარი მოიპარეს და დიდი პატივით დაკრძალეს. დღესდღეობით იმ ადგილას სადაც ბართლომე მოციქული დაასაფლავეს აღმართულია სამრეკლო. უფლის მოციქულის საფლავზე მრავალი სასწაული ხდებოდა. ასე იმყოფებოდა ქალაქ ალბანში ვიდრე იმპერატორმა ანასტასიამ 508 წელს წმინდა ბართლომეს ნეშტი მესოპოტამიაში, ქალაქ ანასტასიაუპოლში (დარი) გადაასვენა. 574 წელს ქალაქი დარი სპარსეთის მეფე ხოზროემმა აიღო, ქრისტიანებმა სცადეს მოციქულის ნეშტის გადამალვა მაგრამ ვერ შესძლეს. ამიტომ გადაწყვიტეს ლუსკუმა წმინდა ნაწილებით ზღვაში ჩაეშვათ (ზოგიერთი ცნობით დაწეულმა ურჯულოებმა გადაყარეს შავ ზღვაში მოციქულის ლუსკუმა და ასევე კიდევ 4 სხვა წმინდანის სანაწილე: პაპიანე, ლუკიანე, გრიგორისა და აკაკის). ღვთის ნებით, სიწმიდე იტალიაში კუნძულ ლიპარასთან მიცურდა ხოლო სხვა დანარჩენი იტალიის სხვა ნაპირებს მიადგა: პაპიანე -სიცილიაში; ლუკიანე - მესინაში; გრიგორი - კალაბრიაში; აკაკი - ასკულუსაში. მოციქულის წმინდა ნაწილების მიბრძანება კუნძულის იმდროინდელ ეპისკოპოსს აგრაფონს ეუწყა. IX საუკუნეში კუნძული ლიპარა არაბებმა აიღეს. მორწმუნეებმა აქაც წმინდა ნაწილების გარიდება შესძლეს მომხვდურებისგან და მოციქულის უხრწნელი ნეშტი კუნძულ ლიპარადან ქალაქ ბენევენტოში გადააბრძანეს, ხოლო მოგვიანებით X საუკუნეში წმიდანის ძვლების ნაწილი ქალაქ რომში იქნა გადასვენებული.
მოციქულ ბართლომეს წმინდა ნაწილების ერთი ნაწილი ღირსმა იოსებ მგალობელმა ვინმე უცხო ადამიანისაგან შეიძინა, რომელმაც კონსტანტინეპოლის მახლობლად მდებარე სავანეში წააბრძანა და დააბრძანა ტაძარში, რომელიც ბართლომე მოციქულის სახელზე ააშენა.
კრისტიან ვულფი
კრისტიან ვილჰელმ ვალტერ ვულფი (Christian Wilhelm Walter Wulff) (დ. 19 ივნისი, 1959) — გერმანელი პოლიტიკოსი, ქრისტიან-დემოკრატიული კავშირის წევრი. ქვემო საქსონიის მინისტრ-პრეზიდენტი 2003-2010 წლებში. გერმანიის პრეზიდენტი 2010-2012 წლებში. პრეზიდენტად აირჩიეს 2010 წლის 30 ივნისს, ხოლო ფიცი დადო 2 ივლისს. გადადგა 2012 წლის 17 თებერვალს.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანიის პრეზიდენტები კატეგორია:ქვემო საქსონიის მინისტრ-პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
ტრაპიზონის პროვინცია
ტრაპიზონის პროვინცია (Trabzon ili) – პროვინცია (ილი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ტრაბზონი. მოიცავს 18 რაიონს.
გეოგრაფია
ტრაპიზონის პროვინცია მოქცეულია ჩრდილოეთით შავ ზღვასა (114 კილომეტრიანი სანაპირო) და სამხრეთით ლაზეთის ქედს შორის. პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება რიზე,   სამხრეთით – გუმუშჰანესა და ბაიბურთის პროვინციები, ხოლო დასავლეთით   გირესუნის პროვინცია. პროვინციის ფართობია 4685 კმ2 მისი 22.4% დაბლობია, ხოლო 77.6% გორაკ-ბორცვიანი. პროვინციაში მიედინება მდინარეები დერიმენდერე, იანბოლუ, შურმენე, ფოლი, იიდერე, კოჰა, ბალთაჯი, სოლაკლი, კარადერე. პროვინციაში არის ტბები: უზუნგოლი, ჩაკირგოლი, სერა გოლუ.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 763.714. ადამიანი (2010): ცხოვრობენ თურქები, ლაზები, პონტოელი ბერძნები. უდიდესი ქალაქებია: ტრაბზონი (215 ათ. ადამიანი, 2000), ქემალიე.
პროვინციის მოსახლეობა, გარდა ურბანულისა, ძლიერ ტრადიციულია, რაც გულისხმობს გენდერული როლების ტრადიციულ განაწილებას, სოციალურ კონსერვატიზმს, სტუმარმასპინძლობის ძლიერ ტრადიციას, შრომისმოყვარეობას, ძლიერ ოჯახურ და ნათესაურ კავშირებს. შავი ზღვის რეგიონის მოსახლეობა ასევე ცნობილია მახვილგონიერებითა და იუმორის გრძნობით.
ღირსშესანიშნაობები
ტრაპიზონის პროვინციის მთავარი ღირსშესანიშნაობები არის სუმელას მონასტერი და უზუნგელის ტბა. სუმელას მონასტერი მდებარეობს ქალაქ ტრაიზონიდან სამხრეთით, 50 კილომეტრზე. ის აგებულია სალ კლდეზე ხედით მწვანე ტყისკენ.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
რეიმსი
რეიმსი (Reims) — ქალაქი აღმოსავლეთ საფრანგეთში. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 188 078 ადამიანს, საფრანგეთის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით მას მეცამეტე ადგილი უკავია. საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 4010 ადამიანი. ფართობი 46.9 კმ². ვრცელდება ზღვის დონიდან 80–135 მ სიმაღლეზე. რეიმსიდან 129 კილომეტრში მდებარეობს საფრანგეთის დედაქალაქი პარიზი. დასახლებულ პუნქტში არის რომაული ეკლესია, ყოფილი სენ-რემის მონასტერი და ტოს სასახლე, რომელიც იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრობის სიაში შეიტანა. რეიმსი დაარსდა ძვ.წ 80 წელს. მას მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა გალიის და შემდგომ რომის იმპერიის საფრანგეთში. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო, ხოლო ყველაზე ცივი — იანვარი და თებერვალი. რეიმსი არის შამპან-არდენის რეგიონის და მარნას დეპარტამენტის დასახლებული პუნქტი.
ისტორია
რეიმსი თავდაპირველად კელტური ტომის, რემების, დასახლება, შემდეგ რომის პროვინცია ბელგიკის ცენტრი იყო. ეწოდებოდა დუროკორტორუმი, შემდეგ – რემი. III საუკუნიდან იყო ეპისკოპოსის რეზიდენცია. V საუკუნეში დაიპყრეს ფრანკებმა. 496 წელს აქ ფრანკთა მეფე ხლოდვიგმა ქრისტიანობა მიიღო; ამასთან იყო დაკავშირებული საფრანგეთის მეფეების რეიმსში მეფედ კურთხევის ტრადიცია (უკანასკნელად აქ 1825 წელს ეკურთხა შარლ X). 1139 წელს მიიღო კომუნის უფლება. შუა საუკუნეებში რეიმსში ეწყობოდა დიდი ბაზრობები. ქალაქი ძლიერ დაზარალდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918 წწ.), მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945 წწ.) დროს ოკუპირებული იყო გერმანიის მიერ. 1945 წლის 7 მაისს რეიმსში მიირეს ვერმახტის კაპიტულაცია დასავლეთის ფრონტზე.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
სიგრიდ უნსეტი
სიგრიდ უნსეტი (Sigrid Undset; დ. 20 მაისი, 1882, კალუნბორგი, დანია — გ. 10 ივნისი, 1949, ლილეჰამერი, ნორვეგია) — ნორვეგიელი მწერალი, ნობელის პრემიის 1928 წლის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
სიგრიდ უნსეტი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე ცნობილი ნორვეგიელი არქეოლოგის ინგვალ უნსეტის ოჯახში დაიბადა. ინგვალი ნორვეგიაში მოწინავე სპეციალისტად მიიჩნეოდა რკინის ხანის ისტორიაში, იყო ნიჭიერი მწერალიც. დედა შარლოტ გიუტ–უნსეტი დანიელი ქალი იყო. სიგრიდი ორი წლის რომ იყო ოჯახი ნორვეგიაში გადავიდა. მომავალი მწერლის ბავშვობამ და სიყმაწვილემ ქრისტიანიაში გაიარა. სიგრიდი თავს ნამდვილ ნორვეგიელად მიიჩნევდა, ადრეული ბავშვობიდანვე ამჟღავნებდა ინტერესს ნორვეგიული ზღაპრებისა და გადმოცემებისადმი. მის აღზრდაში დიდი წვლილი მამამისმა შეიტანა. ნორჩი სიგრიდი ხშირად სტუმრობდა ინგვალს ისტორიულ მუზეუმში, ეცნობოდა ექსპონატებს. ბავშვობის ბედნიერი წლების მოგონებებზე სიგრიდმა მოგვიანებით ავტობიოგრაფიული რომანიც კი დაწერა სახელწოდებით "თერთმეტი წელი" (1934). 1893 წელს მძიმე ავადმყოფობის შედეგად ინგვალ უნსეტი გარდაიცვალა, რამაც ოჯახის ცხოვრება ძირფესვიანად შეცვალა. დაქვრივებულ შარლოტს სამი შვილის რჩენა მწირი პენსიით უწევდა. thumb|left| სიგრიდ უნსეტი ყმაწვილქალობაში სიგრიდის ოცნება იყო ლიტერატურასა და ხელოვნებაში მიეღო განათლება, სურდა, მხატვარი გამხდარიყო. სიყმაწვილისას არაერთხელ უნახავთ ძველი ოსლოს ქუჩებში ფუნჯითა და ფურცლებით ხელში. შემორჩენილია რამდენიმე ჩანახატი. ამის მიუხედავად, მას კომერციული სასწავლებლის კარის შეხსნა მოუწია, სადაც მდივნებს ამზადებდნენ. ათზე მეტი წლის განმავლობაში (1898-1908) "ელექტროობის საყოველთაო  კომპანიის" განყოფილებაში კლერკად მუშაობდა და მისი მწერლური იდეალებისათვის ფრიად უცხო სამუშაოთი იყო დაკავებული. სიგრიდს სამსახური არ მოსწონდა და სასოწარკვეთილებისგან თავდასაცავად ლექსების წერა დაიწყო. ცოტა ხანში შუა საუკენეების ნორვეგიის შესახებ რომანის დასაწერად გეგმის შედგენას მოკიდა ხელი. დედა მომავალ მწერალს მორალურ თანადგომას უწევდა. მისი რჩევით სიგრიდი ყველაფერს იწერდა, რასაც გრძნობდა და ხედავდა.
უნსეტის პირველ წიგნები მუშაკი ქალის სამსახურსა და ყოველდღიურობას მეტისმეტი სიზუსტით აღწერენ. ყოველდღიურობის თემატიკა ფართოდაა გაშლილი რომანში "ფრუ მარტა ოული" (1907) და  ნოველათა კრებულში "ბედნიერი ასაკი" (1908). ამ წიგნებმა მწერალს პირველი წარმატება მოუტანეს.
პირველი წიგნების წარმატების შემდეგ სიგრიდ უნსეტს სახელმწიფო სტიპენდია დაენიშნა, რამაც საშუალება მისცა 1909 წელს მოსაბეზრებელი სამსახური მიეტოვებინა. იმავე წელს გამოდის მისი ისტორიული რომანი "საგა ვიგდისსა და ვიგა–ლჲოტზე", სადაც ისტორიული სიზუსტით არის აღწერილი დაახლოებით 990–1000 წლებში მიმდინარე მოვლენები ისევ და ისევ ყოველდღიურობის კუთხით.
1910 წელს უნსეტი რომს მიემგზავრება. დაბრუნებული ლექსთა კრებულ "სიყრმეს" და რომან "იენის" გამოსცემს, რასაც უდიდესი წარმატება და მკითხველი საზოგადოების ყურადღება მოჰყვება. რომანი მხატვარ ქალს – იენის ეხება და სექსუალური სცენებიც საკმაოდ თამამად არის გადმოცემული. სწორედ ამ ასპექტმა გამოიწვია არაერთი მითქმა–მოთქმა კრიტიკოსთა შორის.
უნსეტის ადრეული პერიოდის ნაწარმოებთა გმირები ქალაქის შეუმჩნეველი, დაჩაგრული მუშაკებია. უნსეტი ცდილობს ისეთი ძლიერი ქალის პორტრეტი შექმნას, რომელსაც მედგარი სიყვარულისა და ბრძოლისუნარიანობის ძალა შესწევს. ქალისა, რომელიც ჩაკირულ და დამყაყებულ მანკიერ ტრადიციებს აღუდგება წინ და თავისას მაინც გაიტანს.
ბიბლიოგრაფია
რომანები
ნოველათა კრებულები
ესსეები და კულტურულ–ისტორიული შრომები
ლექსები
ბავშვებისათვის
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 1949 კატეგორია:დანიელი მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნორვეგიელი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ქალი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ნორვეგიელი ქალი რომანისტები კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი მთარგმნელები კატეგორია:ნობელის პრემიის ქალი ლაურეატები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
დათვისებრნი
დათვისებრნი (Ursidae) — მტაცებელი რიგის ძუძუმწოვრების ოჯახი. აერთიანებს თანამედროვე მტაცებლების ყველაზე დიდი ზომის სახეობებს. ზოგი ეგზემპლარის სხეულის სიგრძეა 3 მ, წონა 750-1000 კგ. აქვთ ხშირი ბალნით შემოსილი მასიური სხეული, მძლავრი კიდურები, დიდი თავი, პატარა ყურები და მოკლე კუდი, თათებზე ხუთ-ხუთი თითი, მაგარი და ბლაგვი ბრჭყალები. მეტწილად ერთი ფერისანი არიან - თეთრი, მურა, შავი, რუხი. ზოგს ყელზე და მკერდზე თეთრი ხალი აქვს. ბინადრობენ ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში; უმრავლესობა - უღრან ტყეში, ზოგი ღია ადგილებში, ერთი სახეობა- არქტიკაში, სადაც აღწევს ყინულოვან ველებს. თეთრი დათვი ცოცხლობს 30 წლამდე, მურა დათვი - 45 წელზე მეტს. გამოსადეგია დათვის ხორცი, ტყავი, ცხიმი. ზოგან ისინი ზიანს აყენებნ ნათესებს, მეფუტკრეობას, მეცხოველეობას. ოჯახში შვიდი სახეობაა, რომლებსაც აერთიანებენ 5 გვარში. საქართველოში გვხვდება მურა დათვი. აღსანიშნავია აგრეთვე მალაიური, ტუჩა და სათვალიანი დათვი, ბარიბალი და გრიზლი.
ერთ დროს დათვები ფართოდ იყვნენ გავრცელებულნი მთელ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. მართადლია დათვები ხმელეთის ყველაზე დიდი მტაცებლები, ანუ ხორცისმჭამელი ცხოველები არიან, მაგრამ ხორცი იშვიათობაა მათ რაციონში.
დათვისებრთა ოჯახში გაერთიანებულია შვიდი სახეობა, რომლებიც მსოფლიოს განსხვავებულ კუთხეებში ბინადრობენ და ინდივიდუალური დამახასიათებელი ნიშნებით გამოირჩევიან. მართალია დათვები საკმაოდ განსხვავდებიან სიდიდით, მაგრამ ყველა მათგანს აქვს მასიური ტანი, მოკლე მძლავრი კიდურები და მოკლე კუდი. დათვის კიდურები დიდი და ბრტყელია, თითოეული აღჭურვილია ხუთი გრძელი და ბასრი ბრჭყალით, რომელიც კატებისგან განსხვავებით, ჩამალული არ არის. დათვის მთელი სხეული დაფარულია ხშირი ბეწვით, რომელიც სახეობების მიხედვით განსხვავდება ფერითა და სიგრძით. მათ ფართო თავზე პატარა თვალები და მომრგვალო ყურები აქვთ. ცხვირი პრიალა და მუდამ სველი აქვთ, ძაღლების მსგავსად.
დათვი ჩვეულებრივ, მძიმედ მოძრაობს. იგი გადაადგილდება ოთხივე კიდურით. თუმცა საფრთხის შემთხვევაში ჩქარი სირბილიც შეუძლია. ამ დროს მისი სიჩქარე 50-60 კმ/სთ-ს აღწევს. დათვების შედარებით პატარა სახეობები კარგი მცოცავები არიან მათ ხშირად ნახავთ ხეზე ასულს და იქ დაძინებულს. ყველა დათვი კარგი მცურავია, თუმცა თეთრი დათვს არც ერთი შეედრება.
კვება
გამონაკლის წარმოადგენს თეთრი დათვი. თოვლიან და ყინულიან გარემოში მცენარეები არ ხარობს, ამიტომ ეს დათვი აქტიური მონადირეა. უფრო ხშირად მის მსხვერპლს სელაპი წარმოადგენს. სხვა დათვები ძირითადად, ხილით, კენკრით, ბოლქვებით, სოკოებით, თხილითა და რკოთი იკვებება, ასევე თევზებით. ამას ამატებენ მწერებსა და თაფლს. დათვები ასევე მიირთმევენ პატარა ძუძუმწოვრებსა და რეპტილიებს, თუკი მათ სიახლოვეს შენიშნავენ და დაიჭერენ.
დათვების უმეტესობა აქტიურია დღისით და თითქმის მთელ დღეს საკვების ძებნას უთმობენ. მათ ძალიან კარგი ყნოსვა აქვთ. სიარულისას, დათვი დროდადრო ჩერდება, უკანა თათებზე ჯდება და ცდილობს სუნით ნაკვალევი აღმოაჩინოს.
ცივ რეგიონში მობინადრე დათვები, თეთრი დათვების გარდა, მთელი შემოდგომის განმავლობაში ინტესიურად იკვებებიან, რათა საკმარისი ცხიმის მარაგი დააგროვონ მომავალი ზამთრისათვის, რომელსაც დათვი, ჩვეულებრივ, ძილში ატარებს. როგორც კი პირველი თოვლი გამოჩნდება, დათვი მოძებნის ბუნაგს, გაავსებს მას ბალახებით, ხავსით, ხმელი ტოტებით და ფოთლებით და ხანგძლივი ძილისათვის ამზადებს. ბუნაგი ხშირად გამოქვაბულებში, მღვიმეებში, კლდის ქვეშ ან დიდი ხეების ძირში აქვთ.
ზამთრის განმავლობაში დათვის ტემპერატურა და პულსი არ ეცემა, როგორც ეს სხვა, ზამთარში მძინარე ცხოველებში ხდება, ამიტომ მას თბილ ამინდში თავისუფლად შეუძლია ბუნაგიდან გამოსვლა და საკვების საძებნელად წასვლა. შემდეგ იგი ისევ უბრუნდება ბუნაგს და ძილს აგრძელებს. ასეთი ძილი, დაახლოებით, ექვს თვეს გრძელდება. გაზაფხულზე დათვი გამხდარი და დასუსტებული გამოდის.
დაწყვილება
დათვი შობს წარმოუდგენლად პატარა ბელებს, ხშირ შემთხვევაში — ორს. ახალშობილები მხოლოდ 200-700 გრამს იწონიან და ძალიან ჰგვანან პატარა ვირთხებს. ისინი თვალაუხელელნი, უკბილონი და ბეწვის გარეშე იბადებიან. პატარები რჩებიან რა ბუნაგში დედასთან, მისი ნოყიერი რძით იკვებებიან და სწრაფად იზრდებიან. როდესაც გაზაფხულზე ისინი ბარბაცით გამოდიან ბუნაგიდან და მზეს ეფიცხებიან, უკვე მოზრდილები არიან
დათვები, როგორც წესი, ეულად ბინადრობენ, თუმცა საკვების მოპოვების დროს ხშირად იკრიბებიან. ბელები ორი-სამი წლის განმავლობაში დედასთან რჩებიან. ამ პერიოდში მდედრი დათვი კიდევ მაკეობს, ამგვარად, მამრი დათვებიც ცხოვრების რაღაც ნაწილს ნაშიერებთან ატარებენ.
საფრთხეში მყოფი დათვები
მინი|[[ბამბუკის დათვი - გიგანტური პანდა]] საუკუნეების განმავლობაში დათვების ყველა სახეობაზე ნადირობდნენ. გამოსადეგია დათვის ხორცი, ტყავი, ცხიმი, მათ აბარებე ზოოპარკებში ან უბრალოდ სპორტული ინტერესის გამო ნადირობდნენ მათზე.
ყველაზე დიდი ზიანი მიიღო გრიზლიმ. თუმცა გადაშენების გზაზეა ჰიმალაიური, მალაიური და სათვალიანი დათვებიც.
შედარებით ნაკლები საფრთხის ქვეშ იმყოფება ბარიბალი, თუმცა წარსულში მასზე იყო გაჩაღებული უმოწყალო ნადირობა. ერთ დროს დიდი საფრთხე ემუქრებოდა თეთრ დათვსაც, თუმცა 1970 წლიდან მათ განსაკუთრებით იცავენ, რამაც ამ მტაცებლების რიცხვის საგრძნობი ზრდა გამოიწვია. უსაფრთხოდ გრძნობს თავს, ასევე, ტუჩა დათვიც, თუმცა მისი საბინადრო ტერიტორიები განადგურების პირას არის.
კლასიფიკაცია
დათვების ხუთ გვარში გაერთიანებულია შვიდი სახეობა. მათი საცხოვრებელი ადგილი მოიცავს, როგორც არქტიკას ასევე ტროპიკებს. მინი|[[ჰიმალაიური დათვი]]
სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტი
სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტი ― საჯარო ავტონომიური უნივერსიტეტი სინგაპურში. დაარსდა 2017 წელს. უნივერსიტეტი მეტწილად სოციალური მეცნიერებების პროგრამებზეა ფოკუსირებული. 2017 წელს უნივერსიტეტმა 2 137 სტუდენტი მიიღო. სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტი ხუთ სკოლას, ზრდასრულთა სწავლების ინსტიტუტს, სასწავლო კოლეჯსა და ოთხ ცენტრს მოიცავს. უნივერსიტეტი კლემენტიში, სინგაპურის დასავლეთ რეგიონში.
ისტორია
2005 წელს სინგაპურის მენეჯმენტის ინსტიტუტის ჯგუფის დაქვემდებარებაში კერძო უნივერსიტეტი, სინგაპურის მენეჯმენტის ინსტიტუტის უნივერსიტეტი შეიქმნა. 2016 წლის 11 ნოემბერს სინგაპურის მენეჯმენტის ინსტიტუტის საბჭომ მხარი დაუჭირა ინიციატივას, რომ უნივერსიტეტი განათლების სამინისტროს დაქმვემდებარებაში გადასულიყო. 2017 წელს სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტმა სტუდენტთა პირველი ნაკადი მიიღო. 2019 წლის სექტემბერში უნივერსიტეტმა პირველი ფორუმი მოაწყო, რომელზეც განათლების როლისა და სინგაპურის მომავლის შესახებ სასაუბროდ პრემიერ-მინისტრი ლი სიან ლუნიც იყო მიწვეული.
რესტრუქტურიზაცია
2017 წლის 17 მარტიდან სინგაპურის მეენჯმენტის ინსტიტუტის უნივერსიტეტს სახელი შეეცვალა, სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტი ეწოდა და განათლების სამინისტროს დაქვემდებარებაში გადავიდა. სინგაპურის მთავრობამ უნივერსიტეტს ავტონომიური სტატუსი 2017 წლის 11 ივლისს მიანიჭა.
რესტრუქტურიზაციის შემდეგ უნივერსიტეტში ბიზნესისა და ინჟინერიის პროგრამებზე მეტად აქცენტი სოციალურ მეცნიერებათა პროგრამებზე კეთდება. 2019 წელს უნივერსიტეტმა სოციალურ მეცნიერებათა და სოციალურ მომსახურებათა სფეროში ყველაზე მეტი სტუდენტი მიიღო.
პროგრამები
2014 წელს სინგაპურის მენეჯმენტის ინსტიტუტის უნივერსიტეტმა სრული პროგრამების სწავლება დაიწყო, რომელიც პრაქტიკაზე ორიენტირებულ სწავლებაზე აკეთებს აქცენტს. სრული პროგრამების ხანგრძლივობა 4 ან 6 წელია. პროგრამების ნაწილი მთავართან ერთად მაინორ პროგრამებსაც მოიცავს.
თანამშრომლობა
სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტი არაერთ ზღვისიქითა უნივერსიტეტთან ერთად ახორციელებს პროგრამებს, მათ შორის: ატაბასკის უნივერსიტეტთან (კანადა), პეკინის უცხოეთის კვლევების უნივერსიტეტთან (ჩინეთი, თარგმნისა და ინტერპრეტაციის სააკალავრო პროგრამა), პეკინის საერთაშორისო კვლევების უნივერსიტეტთან (ჩინეთი, პეკინის პედაგოგიურ უნივერსიტეტთან (ჩინეთი, ჩინური ენისა და ლიტერატურის სამაგისტრო პროგრამა), კრენფილდის უნივერსიტეტთან (გაერთიანებული სამეფო), ემბრი-რიდლის აერონავტიკის უნივერსიტეტთან (აშშ, ავიაციის საბაკალავრო პროგრამა, ავიაციის ბიზნეს ადმინისტრირების პროგრამა), ბრიტანეთის კოლუმბიის სამართლის ინსტიტუტთან (კანადა), ნანკინის უნივერსიტეტთან (ჩინეთი, ჩინური ენისა და ლიტერატურის სადოქტორო პროგრამა), ინდონეზიის უნივერსიტეტთან (ინდონეზია, მალაიური ენისა და ლიტერატურის საბაკალავრო პროგრამა).
სკოლები
სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ხუთ სკოლაში 80-ზე მეტი პროგრამა ფუნქციონირებს.
ბიზნესის სკოლა
სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლაში ბიზნესისა და მენეჯმენტის პროგრამები ხორციელდება. მოქმედებს საბუღალტრო აღრიცხვის საბაკალავრო პროგრამა, რომელიც ბუღალტერიისა და კორპორაციული რეგულირების სააგენტოსა და სინგაპურის ჩარტერული ბუღალტრების ინსტიტუტის მიერაა აკრედიტებული. სინგაპურის სხვა ავტონომიური უნვიერსიტეტების საბუღალტრო აღრიცხვის ხარისხის მსგავსად, სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ბუღალტერიის ხარისხიც CA კვალიფიკაციის შესაბამისია.
სამართლის სკოლა
2017 წლის იანვარში უნივერსიტეტის სამართლის სკოლამ პირველი 60 სტუდენტი მიიღო. სინგაპურის საგადასახადო აკადემიასთან თანამშრომლობის ფარგლებში უნივერსიტეტში საგადასახადო საქმის სამაგისტრო პროგრამა ხორციელდება.
სქოლიო
კატეგორია:სინგაპურის სოციალურ მეცნიერებიათა უნივერსიტეტი კატეგორია:2017 წელს დაარსებულები სინგაპურში კატეგორია:2017 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები კატეგორია:განათლება სინგაპურში კატეგორია:სინგაპურის ავტონომიური უნივერსიტეტები
Aenictus hottai
Aenictus hottai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
გლაზგო
გლაზგო (Glasgow) — ქალაქი დიდი ბრიტანეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (შოტლანდია), შუა შოტლანდიის დაბლობზე, მდინარე კლაიდის ნაპირას, შესართავიდან 35 კმ-ზე. გლაზგო კელტურად ნიშნავს „მშვენიერ მწვანე ადგილს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
გრაფ-იგნატიევო
გრაფ-იგნატიევო (Граф Игнатиево) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1800 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
გერმანია 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1896 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 13 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გერმანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ქინ-ძა-ძა! (პერსონაჟების სია)
აქ წარმოდგენილია ფილმ „ქინ-ძა-ძა!-ს“ პერსონაჟების სრული სია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟების სიები
ბოლივიის მდინარეების სია
მინი|250პქ|ბოლივიის ფიზიკური რუკა ძირითადი მდინარეებით ბოლივიის მდინარეების სია აუზების მიხედვით:
ატლანტის ოკეანე
მინი|250პქ|[[კაკა (მდინარე)|კაკა]] მინი|250პქ|[[ბენი (მდინარე)|ბენი]] მინი|250პქ|[[მადრე-დე-დიოსი]] მინი|250პქ|მამორე მინი|250პქ|[[გუაპორე]] მინი|250პქ|[[რიო-გრანდე (ბოლივია)|რიო-გრანდე]] მინი|250პქ|[[რიო-ბერმეხო]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის მდინარეები
ორდუნია
ორდუნია (Orduña, Urduña) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის არატია-ნერვიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,60 კმ². მოსახლეობა — 4 192 კაცი (2020 წ.).
ფილიპე მოციქული
thumb|left|წმ. ფილიპე მოციქული ფილიპე მოციქული (Φίλιππος, Philippus) — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი წარმოშობით გალილეის ქალაქ ბეთსაიდიდან იყო. ხსენების დღე - 14 (27) ნოემბერი.
ცხოვრება
მკვლევართა ერთი ვერსიით ფილიპეს ჰყავდა ცოლი და სამი ქალიშვილი.
ქადაგება
სულიწმინდის გადმოსვლის შემდეგ ფილიპე მოციქული გალილეაში ქადაგებდა ღვთის სიტყვას. გალილეიდან ფილიპე მოციქული საბერძნეთში შემდეგ პართეთში გაემგზავრა, შემდეგ კი - ქალაქ აზოტში. აზოტიდან ფილიპე მოციქული სირიის იერაპოლში გადავიდა. შემდეგ ქადაგებით მოიარა სირია, მცირე აზია, ლიდია, მიზია. წმიდა ფილიპეს განუყრელად თან დაჰყვებოდა მისი და, მარიამნა, რომელიც ძმის გაჭირვების თანაზიარი იყო.
მოწამეობრივი აღსასრული
thumb|წმ. ფილიპე მოციქული (ნიურემბერგის ქრონიკა, 1493) 300px|thumb|left|ბართლომე და ფილიპე მოციქულთა წამება როცა მოციქული ფრიგიაში, ქალაქ იერაპოლში ჩავიდა, იქ წარმართებმა აწამეს. ფილიპე მოციქული ჯვარზე აღესრულა. წმიდანის დამ, მარიამნამ მიწას მიაბარა ძმის ცხედარი, შემდეგ კი ბართლომე მოციქულთან რომელიც მოციქულ ფილიპესთან ერთად აწამეს მაგრამ სიკვდილს გადაურჩა,ერთად სომხეთში გაემგზავრა სახარების საქადაგებლად. აქ წმინდა ბართლომე ჯვარს აცვეს (ხს. 11 ივნისს), მარიამნა კი გააგრძელა ღვთის სიტყვის ქადაგება და ლიკაონიაში აღსასრულა (ხს. 17 თებერვალს). შობის მარხვას ფილიპე მოციქულის სახელს უკავშირებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
Shady Records
Shady Records — ამერიკული ხმისჩამწერი ლეიბლი, დაარსებული 1999 წელს რეპერ ემინემის და მენეჯერ პოლ როზენბერგის მიერ. სახელწოდება შეიძინა ემინემის წარმატებული ალბომის The Slim Shady LP მიხედვით.
დაარსებიდან Shady Records-მა გააფორმა კონტრაქტი ცამეტ შემსრულებელთან, ამჟამად კი რვას პატრონობს. იგი აგრეთვე მონაწილეობს რადიოსადგურ Shade 45-ის ბიზნესში და ჟურნალ XXL-ის მეშვეობით საკუთარ გამოცემას ბეჭდავს. იყო პერიოდი, როდესაც ემინემს და სხვა შემსრულებლებს ჰქონდა უთანხმოებები Royce da 5'9"-თან, ლეიბლთან Murder Inc. და ჟურნალთან The Source.
ლეიბლის წარმატების ერთ-ერთი ეტაპი იყო ტურნეების სერია Anger Management და კომპილაციური Eminem Presents: The Re-Up. ფილმის „მერვე მილი“ საუნდტრეკის ჩაწერაში მონაწილეობდა როგორც ემინემი (რომელმაც მისთვის ჩაწერა შემდგომში წარმატებული „Lose Yourself“, ასევე hady Records-ის რამდენიმე შემსრულებელი. აღნიშნული ჩანაწერი აღინიშნა ოსკარით, რაც ჰიპ-ჰოპის ჟანრში სიმღერისთვის ყველაზე დიდი წარმატება იყო.
ლეიბლის შემსრულებლებს წლების განმავლობაში RIAA-სგან მიღებული აქვთ მრავალი პლატინის ან უფრო მაღალი სტატუსი - 24 გამოცემული ალბომიდან 18-ის შემთხვევაში (ემინემის ჩანაწერის გარდა). შემსრულებლებს შორის არიან ემინემი, D12, Slaughterhouse, Yelawolf, Bad Meets Evil, Westside Gunn, Conway, & Hall N' Nash, ხოლო ყოფილი კლიენტები არიან 50 Cent, ობი ტრაისი, Stat Quo, ბობი კრიკუოტერი და Cashis.
დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ყველა ალბომი, რომელიც Shady Records-ზე გამოვიდა Interscope Records-ის დისტრიბუციით. სხვადასხვა შემთხვევაში მითითებულია დამატებითი ლეიბლი.
thumb|right|ემინემის რეპ-კოლექტივი [[D12, ლეიბლზე გამოსცა 2 ალბომი.]] 180px|thumb|right|[[ობი ტრაისი - გამოსცა ორი ალბომი და ლეიბლი 2008 წელს დატოვა.]]
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ლეიბლები კატეგორია:Shady Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ემინემი
კურდღლისებრნი
კურდღლისებრნი (Leporidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი კუდღლისნაირთა რიგისა. სხეულის სიგრძეა 30-60 სმ, აქვთ ბოლოწაწვეტებული, გრძელი ყურები, მოკლე კუდი. სახეობათა უმრავლესობას უკანა კიდურები წინაზე გრძელი აქვს. ფეხისგულები ხშირი ჯაგრითაა დაფარული. გავრცელებული არიან მთელ დედამიწაზე, გარდა მადაგასკარისა, სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ ოლქებისა და ანტარქტიდისა. ბინადრობენ მრავალფეროვან გარემოში. აქტიური არიან მთელი წელი. იკვებებიან ბალახით, ხის ქერქით, კვირტებით, ტოტებით. წელიწადში 4-ჯერ შობენ 2-8 (15-მდე) ნაშიერს, რომელთა უმეტესობას სხეული ბალნით აქვს დაფარული და სიარულიც შეუძლია. ოჯახში 8 გვარია. ყოფილ სსრკ-ში ბინადრობდა 5 სახეობის კურდღლისებრი: ბოცვერი (Oryctolagus cuniculus), მანჯურიული კურდღელი (Caprolagus brachyurus), თეთრი კურდღელი (Lepus timidus), რუხი კურდღელი (Lepus europaeus), კურდღელი-ტოლაი (Lepus tolai). საქართველოში გვხვდება მხოლოდ 1 სახეობა (რუხი კურდღელი). აკლიმატიზებული არიან ავსტრალიასა და მრავალ კუნძულზე. კურდღლისებრთა მრავალი წარმომადგენელი სარეწაო ან სპორტული ნადირობის ობიექტია. ზოგი ზიანს აყენებს საძოვარს, ხეხილის ბაღს, ტყის ნარგავს, ავრცელებს ინფექციურ დაავადებათა გადამტანებს.
კურდღლის ნაშიერს ბაჭია ჰქვია.
ლიტერატურა
*
Aenictus humeralis
Aenictus humeralis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
საბჭოთა კავშირის თასი რაგბიში
საბჭოთა კავშირის თასი რაგბიში თამაშდებოდა 1936 წლიდან.
თბილისის „ლოკომოტივმა“ 1978 წელს, ხოლო ქუთაისის რაგბის გუნდმა ორჯერ (1987 და 1990 წლებში) მოიპოვა საბჭოთა კავშირის თასი.
სქოლიო
კატეგორია:რაგბი საბჭოთა კავშირში
ხრაბრინო
ხრაბრინო (Храбрино) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 640 კაცს.
რიზეს პროვინცია
რიზეს პროვინცია (Rize ili) — პროვინცია (ილი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი რიზე. მოიცავს 12 რაიონს.
გეოგრაფია
რიზეს პროვინცია მოქცეულია შავ ზღვასა (ჩრდილოეთით) და ლაზეთის ქედს (სამხრეთით) შორის. პროვინციას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ართვინის პროვინცია,   სამხრეთით – ბაიბურთისა და ერზურუმის, ხოლო დასავლეთით   ტრაბზონის  პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 361 ათ. ადამიანი (2007): თურქები, ლაზები, ხემშინები. უდიდესი ქალაქებია: რიზე (78 ათ. ადამიანი, 2000), ჩაიბაში.
ხაბაძე
საკუთარი სახელი ხაბაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
საბჭოთა კავშირის თასი თხილამურებით სრიალში
საბჭოთა კავშირის თასი თხილამურებით სრიალში — საუკეთესო საბჭოთა მოთხილამურეების შეჯიბრი. პირველად 1969 წელს ჩატარდა ბაკურიანში და შემდეგ ყოველწლიურად ტარდებოდა. 1969-1991 წლებში სულ 23-ჯერ ჩატარდა.
კატეგორია:თხილამურებით სრიალი საბჭოთა კავშირში
ნათელა იაძე
ნათელა იაძე (დ. 28 იანვარი, 1944, ახალციხე) — ქართველი სცენარისტი, მომღერალი, მოცეკვავე.
ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა ახალციხის №1 საშუალო სკოლა. 1961 წელს ახალციხეში შეიქმნა ადგილობრივი რადიომაუწყებლობა, რომლის პირველი რედაქტორი იყო ნოე ჯაფარიძე. რაიონის რადიომაუწყებლობას აკონტროლებდა პროპაგანდა-აგიტაციის განყოფილება. 1963 წელს საქართველოს რადიოსა და ტელემაუწყებლობის ინიციატივით თბილისში — ტელევიზიაში მოეწყო ადგილობრივი გადაცემების დიქტორთა გადასინჯვა — კონკურსი. კონკურსის მონაწილენი საქართველოს ყველა კუთხიდან იყვნენ. კონკურსანტებს ერთ-ერთ დავალებად შესთავაზეს გალაქტიონ ტაბიძის ლექსის „მეეტლეს“ წაკითხვა. რასაც წარმატებიით გაართვა თავი ნათელა იაძემ. მან დამსახურებულად დაიმსახურა „საუკეთესო დირექტორის“ მოწმობა. ნათელა იაძე 1969-1971 წლებში სწავლობდა ახალციხის სარაიონო სამედიცინო სასწავლებელში. 1971 წელს ჩაირიცხა სერგო ზაქარიძის სახელობის თბილისის კულტურ-საგანმანათლებო სასწავლებელში გუნდის დირიჟორის ფაკულტეტზე, 1973 წელს კი დაასრულა სწავლა. იმავე წელს ჩაირიცხა ლელინგრადის კულტურის ინსტიტუტში და 1976 წელს დაამთავრა მასობრივი ღონისძიებების ორგანიზატორის სპეციალობით. კულტურის სფეროში ნათელა იაძეს აქტიური მოღვაწეობა 60-იან წლებში დაიწყო. იგი სამართლიანად მიუთითებს, რომ 60-70-იან წლებში ახალციხეში ქათული ხელოვნების აღზევების წლები დაიწყო. კულტურის სახში ვახტანგ კვესელაძის ხელმძღვანელობით შეიქმნა საკონცერტო ჯგუფი: თამაზ და მარინა ნონიაშვილები, ილია ხოტივარი, ეთერ აღნიაშვილი შემდგომ პერიოდში ამ ჯგუფს შეუერთდნენ ნათელა იაძე, თამაზ ჩერქეზიშვილი, ოთარ აწყურელი. ორი წლის განმავლობასი ჯგუფმა სამჯერ მოიარა საცხე-ჯავახეთის მთლიანი ტერიტორია. საკონცერტო ჯგუფმა მოსახლეობას თავი დაამახსოვრა და შეაყვარა ქართული ცეკვით, ფოლკლორით, მუსიკალური ნომრებით და სხვა. მოგვიანებით ჯგუფში ცვლილებების მოხდენის გამო მხოლოდ ახალციხელები დარჩნენ. 70-იან წლების დასაწყისში ჯგუფში სიახლე გაჩნდა. ლელა ნაროზაულმა ჩამოაყალიბა ხალხურის საკრავების ტრიო რუსუდან სისაურთან და ნათელა იაძესთან ერთად. საკონცერტო ჯგუფები გასტროლებზე იმყოფებოდნენ სამჯერ მოსკოვში, რუმინეთში, ბულგარეთში, გერმანიაში, სომხეთსა და აზერბაიჯანში. სწორედ ასეთი წარმატების საფუძველზე 1986 წლის 7 ნოემბერს მიენიჭა საკონცერტო ჯგუფს საქართველოში მხოლოდ სამს სატირისა და იუმორის სახალისო დასის წოდება. ნათელა იაძე 1971 წლიდან მუშაობდა სარაიონო კულტურის სახლში სამხატვრო ხელმძღვანელად. ხოლო 1974 წლის 4 ოქტომბერს დაინიშნა რაიონის კულტურის განყოფილების გამგედ გოჩა ნათენაძისა და იური კუბლაშვილის რეკომენდაციით. ნათელა იაძეს კულტურის განყოფილების გამგედ მუშაობის პერიოდის ყველაზე მნიშვნელოვან ღონისძიებად მიაჩნია ბავშვთა ხალხური სიმღერების შემსწავლელი ჯგუფის შექმნა. სადაც 40-ამდე ყმაწვილი იყო გაერთიანებული და რომელსაც ხელოვანი ზაზა თამარაშვილი ხელმძღვანელობდა. ქალბატონ ნათელას ეკუთვნის იდეა - თბილისის შემდეგ საქართველოში პირველად ახალციხეში დაარსა ბავშვთა „ბასტი-ბუბუ“ მარინა მჭედლიძისა და მანანა ბერიძის ხელმძღვანელობით. ნათელა იაძე კულტურის განყოფილების სამოცდაათწლიანი არსებობის გადასახედიდან ნატლად აღიქვამს კულტურის განყოფილების უდიდეს როლს მესხეთში ეროვნული კულტურის განვითარებისა და დაცვის საქმეში, 2016 წელს იგი ქალაქ ახალციხის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
Aenictus huonicus
Aenictus huonicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ბარანკოსი
ბარანკოსი (baranco — ხრამი) — ღრმა ღარი, რომელიც ვულკანური კონუსის ფერდობს სერავს. ბარანკოსები რადიალურად ეშვება მწვერვალიდან ძირისაკენ. წარმოიქმნება კალთების ჩამორეცხვის შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგია
ვერევის ტბა
ვერევის ტბა (Verevi järv), აგრეთვე ცნობილი როგორც ელვის ტბა — ტბა სამხრეთ ესტონეთში, ქალაქ ელვას დასავლეთით. ფართობი 11,7 ჰა.
ტბას ქვიშიანი, საკმაოდ განვითარებული პლაჟი აქვს, რომელიც ძალზედ პოპულარულია ზაფხულში, ამ დროს აქ იმართება სხვადასხვა ღონისძიება ღია ცის ქვეშ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის ტბები
გერმანია 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1900 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1900 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გერმანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მცირე წინტალა
მცირე წინტალა (Charadrius dubius) — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა.
აღწერა
ძალიან ჰგავს საყელოიან წინტალას, მაგრამ უფრო პატარაა. ზომასა და შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება თითქმის არაა გამოხატული. სხეულის სიგრძეა 14–15 სმ, ფრთების შლილი 42–48 სმ, მასა 32–48 გ. თავი შავი და თეთრი ზოლებითაა, მუცელი თეთრი, ფრთები ყავისფერი. საყელოიანი წინტალასაგან განსხვავებით, მცირე წინტალას პირველი რიგის პირველი მომქნევი ბუმბულის ღერო მთლიანად თეთრია, მისი წვეროს მცირე ნაწილის გარდა. დანარჩენი მომქნევების ღეროები კი მუქია. ქუთუთოების შიშველი კიდეები თვალის ირგვლივ წარმოქმნიან ყვითელ რგოლს. ნისკარტი შავია, ნისკარტქვედას მხოლოდ ძირია მოყვითალო. ფეხები მოყვითალოა. 250პქ|მინი|მარცხნივ|მოზარდი, პულიკატის ტბა, ინდოეთი აღწერილია 3 ქვესახეობა. საქართველოში მოიპოვება ჩრდილოური მცირე წინტალა (Ch. d. curonicus).
გავრცელება
გავრცელებულია სამხრეთი სკანდინავიიდან, პორტუგალიიდან და კანარის კუნძულებიდან იაპონიამდე და ფილიპინის კუნძულებამდე. სამხრეთით ვრცელდება ჩრდილოეთ აფრიკაში, შრი-ლანკაზე და ახალ გვინეაზე. იზამთრებს ეკვატორულ აფრიკაში, არაბეთის ნახევარკუნძულზე და აზიის სამხრეთ ნაწილში. საქართველოში ცნობილია როგორც მობუდარი ფრინველი.
ბინადრობს მდინარეებისა და ტბების ქვიშიან, უფრო იშვიათად რიყიან სანაპიროებზე, ზოგჯერ ბუდობს შლამიან ნაპირებზეც. ქვიშნარებსა და დიუნებზე შეიძლება შეგვხვდეს წყლიდან საკმაოდ მომშორებითაც. ტბები, რომლის ნაპირებთანაც მცირე წინტალა ბუდობს, მომლაშოც შეიძლება იყოს.
გამრავლება
190პქ|მინი|მარცხნივ|მართვე 200პქ|მინი|მარჯვნივ|კვერცხი ბუდეს აკეთებს ქვიშის მცირე ჩაღრმავებაში, ფოთლების მცირე ამონაფენით ან ამონაფენის გარეშე. მაისის ბოლოს ან ივნისის დასაწყისში დებს 4–5 კვერცხს. ინკუბაცია 22 დღემდე გრძელდება. გამოჩეკიდან ერთი-ორი საათის შემდეგ მართვეები ტოვებენ ბუდეს.
კვება
მცირე წინტალას ძირითად საკვებს შეადგენს პატარა ზომის ჭიები, ლოკოკინები, ხოჭოები და მათი ლარვები, რომელთაც ფრინველი პოულობს ქვიშიან ნაპირებზე სირბილის დროს. კუჭში ნაპოვნია წვრილი თესლებიც.
სქოლიო
კატეგორია:მეჭვავია
ერიკ რომერი
thumb|მარჯვნივ ერიკ რომერი (Éric Rohmer; დ. 20 მარტი, 1920 — გ. 11 იანვარი, 2010) — ფრანგი კინორეჟისორი, კინოკრიტიკოსი, ჟურნალისტი, ნოველისტი, სცენარისტი და პედაგოგი.
რომერი მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ფრანგული ახალი ტალღის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. 1957-1963 წლებში იგი გავლენიანი კინოჟურნალის, Cahiers du cinéma-ს, რედაქტორი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კონსტანტინე ბარამიძე
კონსტანტინე მოსეს ძე ბარამიძე (დ. 20 თებერვალი [ ძვ. სტ. 7 თებერვალი], 1914, თბილისი ―   გ.  8 ივნისი, 1978, იქვე) — ქართველი მეცნიერი ელექტრომექანიკისა და საწარმოთა ავტომატიზაციის დარგში. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1952), პროფესორი (1954), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1974), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1962).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
იეღიშე
იეღიშე (სომხურად: Եղիշե) — გვიანი ანტიკური ხანის სომეხი ისტორიკოსი. მან აღწერა სომხების ბრძოლის ისტორია სასანიანთა ირანისა და მათი რელიგიის წინააღმდეგ.
ცხოვრება
ძველი და შუასაუკუნეების წყაროების თანახმად, რომლებიც ისტორიკოსებმა შექმნეს, იეღიშე იყო სომხური ანბანის გამომგონებელი საჰაკ პარტევისა და მესროპ მაშტოცის ერთ-ერთი უმცროსი მოსწავლე. 434 წელს იგი, სხვა რამდენიმე სტუდენტთან ერთად, ალექსანდრიაში გაგზავნეს ბერძნული, სირიული და ლიბერალური ხელოვნების შესასწავლად. ის 441 წელს დაბრუნდა სომხეთში და სამხედრო სამსახურში წავიდა. იეღიშე მსახურობდა სპარაპეტ ვარდან მამიკონიანის ჯარისკაცად ან მდივნად. მან მონაწილეობა მიიღო რელიგიური დამოუკიდებლობის ომში (449-451) სპარსეთის მეფის, იაზდეგერდ II- ის წინააღმდეგ.
ავარაირის ბრძოლაში მათი მარცხის შემდეგ, მან უარი თქვა სამხედრო ცხოვრებაზე და ვანის ტბის სამხრეთით დასახლდა (რშთუნიკი). 464-465 წლებში მას მღვდელმა დავით მამიკონიანმა სთხოვა დაეწერა ავარაირთან ბრძოლის მოვლენების ისტორია. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი ნეშტი ამოიღეს და გადაასვენეს სურბ ასტვაწაცინის მონასტერში, რომელიც მდებარეობს ვანის ტბის სანაპირო ზოლის გასწვრივ. ყველა ძველი ისტორიული წყარო მოიხსენიებს იეღიშეს როგორც ვარდაპეტს (საეკლესიო ექიმს).
1909 წელს ბაბგენ გულესერიანიდან და 1930-იანი წლებიდან მხითარის კრების წევრ მამა ნერსე აკინიანიდან დაწყებული, იეღიშის მოღვაწეობის ზუსტი პერიოდი ეჭვქვეშ დადგადა ერთ- ორი საუკუნით წაიწია. მათი არგუმენტებიდან ერთი დაფუძნებული იყო იმაზე, რომ ფილოს თხზულებების სომხური თარგმანი, რომელსაც ეგიშე იყენებს, გაკეთებულა დაახლოებით ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 600 წელს. ამასთან, ფილოს ნაწარმოებები გადმოთარგმნეს სომხური ლიტერატურის ოქროს ხანის ადრეულ „ელინიზაციის“ პერიოდში (ახ. წ. V საუკუნე). მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ არც ელინიზაციის ფაზა და არც ელინიზაციის ლექსიკის არსებობა სულაც არ არის დამოკიდებული იეღიშის პერიოდის დათარიღებაზე. გარდა ამისა, ორ ავტორს შორის არ არსებობს სიტყვიერი პირდაპირი პარალელები, ვინაიდან იეღიშემ პირდაპირ თარგმნა ფილოს ნაწარმოები ბერძნულიდან სომხურად.
მოგვიანებით დათარიღების დასადასტურებლად კიდევ ერთი არგუმენტი იყო წარდგენილი. პარალელების გათვალისწინებით, იეღიშის ვარდანის ისტორია უბრალოდ მეხუთე საუკუნის ბოლოს სომეხი ისტორიკოსის ღაზარ პარპეტის სომხეთის ისტორიის ადაპტაციაა. ამასთან, ღაზარი იმედგაცრუებით და ანალიტიკურად მოგვითხრობს სომხეთის ისტორიას მეოთხე საუკუნის ბოლოდან მის დრომდე, ავარაირის ბრძოლის ეპიზოდები მის ნაწარმოებების დიდ ნაწილს წარმოადგენენ. მეორეს მხრივ, ფიქრობენ, რომ იეღიშის ფაქტების მსგავსად გადმოცემის მთავარი მიზანი იყო სომხების ,,ზეციური ვაჟკაცის" უკვდავება და მათი გამხნევება.მარცხნივ|მინი|294x294პქ|იეღიშეს რელიეფი სომხურ ეკლესიაზე, მოსკოვი
შემოქმედება
იეღიშეს ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია ვარდანის ისტორია და სომხეთის ომი, რომელიც მან დავით მამიკონიანის თხოვნით დაწერა.ავტორი მას ,,ჰიშატაკარანს" ("Յիշատակարան", ,,მემორიალს" ან ,,მოგონებას", ვიდრე სტანდარტული ისტორიას) უწოდებს. ამით იგი მოგვითხრობს სომხების ბრძოლას იბერიელებთან და კავკასიელ ალბანელებთან ერთად სპარსელების წინააღმდეგ (449-451) რელიგიისთვის. ორივე მხარე რელიგიას ხედავდა როგორც ეროვნული იდენტურობის სამკერდე ნიშანს; სომხებს გადაწყვეტილი ჰქონდათ შეენარჩუნებინათ ქრისტიანობა, ხოლო სპარსელები ცდილობდნენ ზოროასტრიზმი გაევრცელებინათ.  ნაწარმოები კლასიკურ შედევრებად ითვლება. სომხური ლიტერატურა და ტექსტიც მთლიანად თავისუფალია ბერძნული სიტყვებისა და გამონათქვამებისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
იუდა იაკობისი
ცხოვრება
იუდა მოციქული მოიხსენიება - იუდა იაკობისად, ანუ იაკობ მოციქულის ძმად. გადმოცემის თანახმად, როცა ეგვიპტიდან დაბრუნებულმა იოსებ დამწინდველმა თავისი კუთვნილი მიწების გაყოფა დაიწყო ძეებს შორის, სამი ძმა წინ აღუდგა მამის განზრახვას. მხოლოდ მეოთხე უფროსმა ძმა - იაკობმა მიიღო იგი თავისი მამულის თანამფლობლად და ამიტომ მოიხსენიებენ მას როგორც უფლის ძმად. მოგვიანებით იუდამ ირწმუნა ქრისტე აღთქმულ მესიად და წრფელი გულით შეუდგა მის მსახურებას. მაგრამ ადრე დაშვებული შეცდომის გამო თავს უფლის ძმად წოდების ღირსად არ თვლიდა - თავისსავე კათოლიკე ეპისტოლეში იგი მხოლოდ იაკობის ძმად იხსენიება.
სახარებაში, იუდა სხვა სახელებითაც იხსენიება: ლებეოსი (მთ. 10,3); თადეოზი (მთ. 10,3; მკ. 3,18); ბარსაბა (საქმე, 15,22), რომლებიც ტყუილად როდი დაერქვა იუდა მოციქულს: ლებეოსი ნიშნავს - "сердечен", რაც მის გულის სინანულით მდგომარეობას შეესაბამება; თადეოზი - "хвалящий". იუდა მოციქულზე ძალზედ მწირე ინფორმაცია მოიპოვება.
ქადაგება
სულიწმინდის გარდამოსვლის შემდეგ მოციქული იუდა სახარების ქადაგებდა იუდეაში, გალილეაში, სამარიასა და იდუმეაში, შემდეგ არაბეთის, სირიისა და მესოპოტამიის ქვეყნებში მოგზაურობდა, ბოლოს კი ქალაქ ედესაში ჩავიდა, რომელიც მეფე ავგაროზს ეკუთვნოდა, სადაც სამოცდათ მოციქულთაგანი, თადეოზის მიერ დაწყებული საქმე დაასრულა. გადმოცემის თანახმად, იუდა სპარსეთში ქადაგებისას დაწერა თავისი კათოლიკე ეპისტოლე ბერძნულ ენაზე.
thumb|left|წმ. მოციქული იუდას წამება (ნიურემბერგის ქრონიკა, 1493)
მოწამეობრივი აღსასრული
გადმოცემით, წმიდა მოციქული მოწამეობრივად აღესრულა სომხეთის ქალაქ არათში დაახლოებით 80 წელს. კერპთაყვანისმცემლებმა ქურუმების ჩაგონებით მოციქული დაიჭირეს, ჯვარზე გააკრეს და ისრებით განგმირეს.
ხსენება - 2 ივლისი(19 ივნისი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
ხაბაზი
საკუთარი სახელი ხაბაზი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვილჰელმ ჰუმბოლდტი
thumb|right|ვილჰელმ ჰუმბოლდტი ვილჰელმ ფრაიჰერ ფონ ჰუმბოლდტი (დ. 22 ივნისი, 1767, პოტსდამი — გ. 8 აპრილი, 1835, ტეგელი, ბერლინთან) — გერმანელი ენათმეცნიერი, ესთეტიკოსი, ფილოსოფოსი, სახელმწიფო მოღვაწე. ბერლინის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი დამაარსებელი. ზოგადი ენათმეცნიერებისა და ენის ფილოსოფიის ფუძემდებელი, 1801-1810 წლებში იყო პრუსიის რეზიდენტი პაპის კარზე; სარწმუნოებისა და განათლების დეპარტამენტის დირექტორი. მისი მოღვაწეობა აღინიშნა დაწებით სკოლაში ი. პესტალოცის მეთოდების შემოღებით, პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის გარდაქმნით. საშინაო საქმეთა ერთ-ერთი მინისტრი (1819). ეკლესიის გამგებლობას ჩამოაშორა სკოლა. მის ფილოსოფიურ-ისტორიულ შეხედულებებში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა კულტურას, როგორც ორგანულ მთლიანობას და ისტორიაში მოქმედ ხალხთა „სულს“. ჰუმბოლდტმა საფუძვლიანად იცოდა მრავალი კონკრეტული ენა, მისთვის დამახასიათებულია ენებისადმი ინდექციური მიდგომა. ჰუმბოლდტის ძირითადი ნაშრომია „ადამიანური ენების აგებულების სხვადასხვაობისა და კაცობრიობის გონითს განვითარებაზე მისი გავლენის შესახებ“, რომელიც სამტომიანი გამოკვლევის („კავი ენის შესახებ კუნძულ იავაზე“, 1836, 1838, 1839) შესავალს წარმოადგენს.
ჰუმბოლდტის მიერ წამოყენებულ იდეებს დღესაც არ დაუკარგავთ მნიშვნელობა. ასეთებია: საკომუნიკაციო და ექსპრესიული ფუნქციების აღიარება და ამასთან დაკავშირებით ენის ფიზიკური მხარის მნიშვნელობის გახაზვა; ენაში კოლექტიური და ინდივიდუალური საწყისების დაპირისპირება; ენის მიჩნევა სისტემად; ენის აღიარება არა მზამზარეულ წარმონაქმნად (ergon), არამედ წარმოქმნად. შემოქმედებად (energeia) და სხვა. ჰუმბოლდტმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ენათა მორფოლოგიის კლასიფიკაციის დამუშავებაში. ჰუმბოლდტის თეორიის ზოგიერთ დებულებას ემყარება თანამედროვე ენათმეცნიერების 2 მიმდინარეობა: ნეოჰუმბოლდტიანელობა ევროპაში (ლ. ვაისგერბერი და სხვ.) და ეთნოლინგვისტიკა აშშ-ში (ედ. სეპირი, ბ. უორფი და სხვ.)