cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დონ კარლოსი (კარლ IV-ის ვაჟი)
მემკვიდრეობა
1838 წლის ივნისში მან თავისი არმიის მეთაურად რაფაელ მაროტო დანიშნა. 1839 წლის თებერვალში მაროტო და კარლის კიდევ ოთხი გენერალი მარია კრისტინას ბრძანებით დააპატიმრეს და დილეგში ჩაყარეს. ამავე წლის აგვისტოში მაროტომ კარლს უღალატა და მარია კრისტინას მხარეს გადავიდა, რომელმაც ამის სანაცვლოდ იგი გაანთავისუფლა. ამის შემდეგ, ომებით გადაღლილი კარლი დანებდა, თუმცა პრეტენზიას არ უარყოფდა.
დევნილობა
1839 წლის სექტემბერში კარლმა დატოვა ესპანეთი და საფრანგეთში წავიდა, სადაც იგი მარია კრისტინას თხოვნით ციხეში ჩასვეს. ამ ყველაფერმა კარლის მომხრეების განრისხება გამოიწვია და კარლისტური ომები განახლდა, რაც ერთ წელს, 1840 წლამდე გაგრძელდა და კარლის განთავისუფლებით დასრულდა.
1845 წელს კარლმა ოფიციალურად თქვა უარი ესპანეთის ტახტზე, თავისი ვაჟის, კარლოს ლუისის სასარგებლოდ. ამის შემდეგ იგი ავსტრიაში გადასახლდა, სადაც ქალაქ ტრიესტში, 1855 წლის 10 მარტს, 66 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალულია ტრიესტის წმინდა კარლო ბორომეოს კათედრალის სან ჯიუსტოს სამლოცველოში.
შვილები
კარლს შვილები მხოლოდ პირველ ცოლთან, მარია ფრანსისკასთან ჰყავდა:
წინაპრები
დონ კარლოს ესპანელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1788 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1855 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის სამოქალაქო ომი
ქამედაფნე
ქამედაფნე, კასანდრა (Chamaedaphne) — მცენარეთა გვარი მანანისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ბუჩქებია. მათი სიმაღლეა 17—100 სმ. ტყავისებრი ფოთლები  და თეთრი  ყვავილები აქვთ. ფოთლის იროვე მხარე და ყლორტები დაფარულია ფარისებრი ქერქლებით. ნაყოფი კოლოფია.
გვარში ერთი სახეობაა — ჭაობის ქამედაფნე (Chamaedaphne calyculata), რომელიც იზრდება ჩრდილოეთ ევრაზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, იშვიათად იაპონიაში, ტუნდრისა და მეტწილად სფაგმუნიანი ჭაობების დამახასიათებელი მცენარეა. გვხვდება აგრეთვე ნოტიო ტყეში, მდინარისა და ტბის ნაპირებზე.
ფოთოლი და ნორჩი ყლორტი შეიცავს გლოკოზიდ ანდრომედოტოქსინს, რომელიც შხამიანია და საშიშია ცხვირასა და თხისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მანანასებრნი
ბურტი (ნოვი-სანჟარის რაიონი)
ბურტი (Бурти) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ნოვი-სანჟარის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 103 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნოვი-სანჟარის რაიონის სოფლები
ბუფერული ხსნარები
ბუფერული ხსნარები
წყალი სუსტი ელექტროლიტია და უმნიშვნელოდ დისოცირდება: H2 - H + OH სუფთა წყალში 25°C - ზე [H] და [OH] ერთნაირია და ტოლია 10 -7 - ის.
ორგანიზმის PH - ის შენარჩუნება ხორციელდება ბუფერული ხსნარების დახმარებით. ბუფერული ეწოდება ხსნარს, რომელსაც შესწევს უნარი, შეინარჩუნოს წყალბადიონთა კონცერტრაციის მუდმივობა. გარკვეული რაოდენობის ძლიერი მჟავის ან ძლიერი ტუტის დამატებისას. რაოდენობრივად ბუფერულ სისტემებს ახასიათებენ ბუფერული ტევადობით, რომელიც ტოლია ძლიერი მჟავის ან ძლიერი ფუძის ექვივალენტების რაოდენობისა, რომელიც უნდა დაემატოს ერთ ლიტრ ბუფერულ ხსნარს, რათა მისი PH ერთი ერთეულით შეიცვალოს. R = db/dpH სადაც b - ძლიერი მჟავას ან ძლიერი ტუტის რაოდენობაა გრამ-ექვივალენტებში.
ბუფერული ტევადობა მაქსიმალურია ბუფერული სისტემის შემადგენელი კომპონენტების კონცენტრავიის ტოლობისას. მდგრადი PH ხსნარების მომზადების მიზნით მომართავენ ეგრეთ წოდებულ ბუფერულ ხსნარებს. რომელთაც აქვთ უნარი, შეინარჩუნონ PH - ის მუდმივობა განზავებისა ან მჟავის და ფუძის დამატებისას.
ბუფერულ ხსნარებს მიეკუთვნება: 1. ხსნარი რომელიც შედგება სუსტი მჟავასა და ამ სუსტი მჟავას და ძლიერი ტუტის მარილისაგან. 2. ხსნარი, რომელიც შედგება სუსტი ფუძისგან და ამ ფუძის და ძლიერი მჟავას მარილისაგან. 3. ხსნარები, რომლებიც შეიცავს მრავალფუძიანი მჟავას მარილებს.
ორგანიზმში ძირითადი ბუფერული სისტემაა - პიდროკარბონატული; მის წილად მოდის სისხლში ბუფერული მოქმედების 50% და მისი საშუალებით ხდება სისხლის PH = 7,4 შენარჩუნება. ორგანიზმში ნახშირმჟავა წარმოიქმნება CO2 - ის ჰიდრატაციით. ეს პროცესი ხორციელდება ფერმენტ კარბოანჰიდრაზას დახმარებით: CO2+H2O→H2CO3 კარბონატული ბუფერული სისტემა წარმოადგენს სუსტ მჟავას - ნახშირმჟავას და მასთან წონასწორობაში მყოფ ჰიდროკარბონატ იონს: H2CO3 - H+ + HCO3 HCO3  -  HCO3 - არის H2CO3 - თან შეუღლებული ფუძე. ამ წყვილის ბუფერული მოქმედების მექანიზმი შემდეგში მდგომარეობს: ბუფერულ სისტემაზე ძლიერი მჟავას დამატებისას, ამ უკანასკნელის დისოციაციის შედეგად მიღებული პროტონები ურთიერთქმედებენ ნახშირმჟავას შეუღლებულ ფუძესთან: H+ + HCO3- H2CO3.
მეორე სისტემა - ფოსფორული ბუფერული სისტემა, რომელიც ახასიათებს წონასწორობას ჰიდროფოსფატსა და დიჰიდროფოსფატის იონებს შორის. ორგანიზმში ჰემოგლობინური ბუფერი წარმოადგენს ერითროციტების მთავარ ბუფერულ სისტემას, რომელიც პროტონის დონორის სახით შეიცავს ორ სუსტ მჟავას - ჰემოგლობის და ოქსიჰემოგლობინს, ხოლო პროტონის აქცეპტორის როლს ასრულებს მჟავათა შეუღლებული ფუძეები.
ოქსიჰემოგლობინი უფრო ძლიერი მჟავაა, ვიდრე ჰემოგლობინი: როცა ერითროციტებში ოქსიჰემოგლობინი იონიზებულია 65%-ით, ხოლო ჰემოგლობინი - 10%-ით. ჰემოგლობინთან ჟანგბადის მიერთებისას (ფილტვებში) სისხლის PH მცირდება შედარებით ძლიერი მჟავას წარმოქმნის გამო: მეორე მხრივ, როდესაც ოქსიჰემოგლობინი გადასცემს ჟანგბადს ქსოვილებს. სისხლის PH ისევ იზრდება. უფრო სუსტი მჟავას (ჰემოგლობინის) წარმოქმნის გამო.
მჟავის სიჭარბისას H - იონებს პირველ რიგში დაიკავშირებს ჰემოგლობინის ანიონი, რომელსაც, როგორც შედარებით ძლიერ ფუძეს, გააჩნია პროტონისადმი, მეტი სწრაფვა, ხოლო ჭარბი ტუტის შემთხვევაში უფრო მეტ აქტიურობას ამჟღავნებს ოქსიჰემოგლობინი, ვიდრე ჰომოგლობინი.
სქოლიო
კატეგორია:ხსნარები
ფიფქია და მონადირე
„ფიფქია და მონადირე“ (ინგლ. Snow White and the Huntsman) — 2012 წლის ამერიკული ფანტასტიკის ჟანრის ფილმი, რომელიც გადაღებულია ძმები გრიმების მიერ შექმნილი გერმანულ ზღაპარზე, „ ფიფქია “ დაყრდნობით. ფილმი წარმოადგენს რუპერტ სანდერსის სადებიუტო ნაწარმოებს, სადაც რეჟისორად მიიღო მონაწილეობა. ფილმის სცენარი შექმნეს ევან დაუგერტმა, ჯონ ლი ჰენკოკიმ და ჰოსეინ ამინიმ. ფილმში მონაწილეობენ მსახიობები: კრისტენ სტიუარტი, შარლიზ ტერონი, კრის ჰემსვორტი, სემ კლაფლინი და ბობ ჰოსკინსი. ფილმში მოქმედებები ფიფქიას გარშემო ვითარდება, რომელიც ბოროტი დედინაცვლის, დედოფალი რავენას, ტყვეობაში იზრდება. მას შემდეგ, რაც ფიფქია ტყეში გაიქცევა რავენა მონადირეს, ერიკს აგზავნის მის მოსაძებნად, სანაცვლოდ კი გარდაცვლილი ცოლის დაბრუნებას პირდება.
ფიფქია და მონადირე თეატრალურად გამოვიდა გაერთიანებულ სამეფოში 2012 წლის 30 მაისს, ხოლო შეერთებულ შტატებში 2012 წლის 1 ივნისს, Universal Pictures– ის მიერ. ფილმი წარმატებული აღმოჩნდა და მსოფლიოს მასშტაბით 396,6 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა 170 მილიონიანი ბიუჯეტის სანაცვლოდ. მიუხედავად იმისა, რომ კრიტიკოსები აქებდნენ წარმოების დიზაინსა და ვიზუალურ ეფექტებს, ტერონისა და ჰემსვორტის შესრულებებს, მუსიკალურ პარტიტურასა და მოქმედებათა თანმიმდევრულობებს, სტიუარტისა და კლაფლინის შესრულებებმა მიიღეს არაერთგვაროვანი შეფასება, ხოლო სცენარი მწვავედ გააკრიტიკეს. ფილმმა მიიღო ოსკარის ორი ნომინაცია საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისა და საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინის ნომინაციებში ოსკარის 85-ე დაჯილდოებაზე.
ფილმის გაგრძელება, მონადირე: ზამთრის ომი გამოვიდა 2016 წლის 22 აპრილს, რომლის რეჟისორიც სედრიკ ნიკოლას-ტროიანი იყო.ფილმში ჰემსვორტმა, ტერონმა, კლაფლინმა და ნიკ ფროსტმა კვლავ განასახიერეს თავიანთი როლები, ხოლო ახალი პერსონაჟების როლები ემილი ბლანტმა და ჯესიკა ჩესტეინმა შეასრულეს. სტიუარტმა ამ ნაწილში მონაწილეობა არ მიიღო, მაგრამ ის მაინც გამოჩნდა საარქივო კადრებში.
მსახიობთა შერჩევა
კინოპროდიუსერებმა ფიფქიას როლის შემსრულებლად ნაკლება ცნობილი მსახიობის არჩევა გადაწყვიტეს. ისინი როლიზე მოიაზრებდნენ: რაილის კიოგს, ფელისიტი ჯონსს, ბელა ჰითკოტს, ალისია ვიკანდერს ან რეიჩელ მაქსველს. მოგვიანებით გამოჩნდა, რომ ეს იდეა არ იმუშავებდა, რადგან როლზე კანდიდატურები წარადგინეს დაკოტა ფენინგმა და კრისტენ სტიუარტმა. 2011 წლის 4 მარტს თანაპროდიუსერის, პალაკ პატელის Twitter-ზე შეტყობინებების სერიამ დაადასტურა, რომ როლი სტიუარტს შესთავაზედ. უინონა რაიდერი თავდაპირველად დედოფალ რავენას როლზე განიხილებოდა, მაგრამ მოგვიანებით როლზე შარლის თერონი დამტკიცდა. ტომ ჰარდის, სავარაუდოდ პირველს შესთავაზეს ერიკის, მონადირის როლი, მაგრამ წინადადება უარყო. როგორც ჩანს, როლი ასევე შესთავაზეს მაიკლ ფასბენდერს და ჯონი დეპს, მაგრამ ორივე მათგანმა უარი განაცხადა. ამბობდნენ, რომ ვიგო მორტენსენი მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ამ როლისთვის, მაგრამ საბოლოოდ ისევ თვითონვე განაცხადა უარი. არსებობს მოსაზრება, რომ ჰიუ ჯეკმანს შესთავაზეს როლი, მაგრამ მანაც უარი განაცხადა. 2011 წელს საბოლოოდ დამტკიცდა, რომ მონადირის როლს თორის ვარსკვლავი, კრის ჰემსვორთი შეასრულებდა.
სქოლიო
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2012 წლის ფილმები
პისაკის რაიონი
პისაკის რაიონი (Distrito de Pisac) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კალკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 972 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 239 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 62 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 148.25 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კალკის პროვინციის რაიონები
კეთენის რაიონი
კეთენის რაიონი (Landkreis Köthen) — ყოფილი რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი კეთენი. რაიონი შედიოდა საქსონია-ანჰალტისფედერალურ მხარეში. იკავებდა 475,11 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენდა 65 096 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 137 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 15 1 59.
ნომოგენეზი
ნომოგენეზი (nomos — კანონი და ...გენეზი) — ანტიდარვინისტული, იდეალისტურ-ტელეოლოგიური ევოლუციის ჰიპოთეზა, რომელსაც საფუძვლად უდევს ორგანული სამყაროს თავდაპირველი მიზანშეწონილობის იდეა. წამოაყენა გეოგრაფმა და ბიოლოგმა ლევ ბერგმა 1922 წელს. ნომოგენეზის თანახმად, ევოლუციის საფუძველია შინაგანი კანონზომიერებები, რომლებიც განაპირობებენ ორგანიზმების განვითარებას განსაზღვრული მიმართულებით; ამის გამო ბუნებაში არსებული მიზანშეწონილობა პირველადია; ორგანიზმები ერთმანეთის დამოუკიდებლად ჩნდებიან, რის გამოც მათ შორის განსხვავებები პირველადია, მსგავსებები კი — მეორეული. ნომოგენეზის ჰიპოთეზა გამოქვეყნებისთანავე მკაცრად გააკრიტიკეს როგორც ავტოგენეზის ერთ-ერთი სახე. ნომოგენეზი ამკვიდრებდა პრინციპს ცოცხალი სამყაროს თავდაპირველი მიზანშეწონილობის შესახებ, რაც ბერგის აზრით განპირობებული იყო პროტოპლაზმის ცილების სტერეოქიმიური თვისებებით. მოგვიანებით ნომოგენეზის თეორიის იდეებს ავითარებდა ფილოსოფოსი, ბიოლოგი და ენტომოლოგი ალექსანდრე ლიუბიშევი.
სქოლიო
კატეგორია:ევოლუციური თეორიები კატეგორია:ბიოლოგიის ისტორია
ალექსანდრე დადიანი
ალექსანდრე ლეონის ძე დადიანი (დ. 1801 — გ. დაახლ. 1860) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1829), იმპერატორის ფლიგელ-ადიუტანტი.
დაიბადა რუსეთში, სიმბირსკის გუბერნიაში. 1817 წელს ჩაირიცხა ლაიბგვარდიის პრეობრაჟენსკოეს პოლკში. 1821 წელს დანიშნეს გენერალ ივანე პასკევიჩის ადიუტანტად. მასთან ერთად მონაწილეობდა 1826–27 წლების ირანთან და 1828–29 წლების ოსმალეთთან გამართულ ომებში. სარდარ-აბადის ალყის დროს გამოჩენილი მამაცობისათვის დაჯილდოვდა ოქროს დაშნით, ერევნის აღებისათვის — წმინდა ანას III ხარისხის, ყარსის აღებისათვის — წმ. ანას II ხარისხის ორდენებით, ახალციხის აღებისათვის — ამ ორდენისათვის განკუთვნილი ალმასის ნიშნებით. 28 წლის ასაკში, 1829 წელს, იგი დანიშნეს ერევნის კარაბინერთა პოლკის მეთაურად. მისი სამხედრო კარიერა დასრულდა იმით, რომ 1837 წელს კავკასიაში მყოფმა იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა ერევნის პოლკის დათვალიერებისას დადიანი მწყობრიდან გამოიძახა და პოლკში ჩადენილი სამეურნეო დანაშაულისათვის თავის ხელით ჩამოხსნა ფლიგელ-ადიუტანტის აქსელბანდები, ამასთანავე ბრძანა გადაეგზავნათ ბობრუისკის კაზემატში, სადაც მან 1840 წლამდე დაყო. შემდეგ დადიანს ჩამოართვეს ჩინები, ორდენები, თავადის წოდება და საცხოვრებლად გაგზავნეს ვიატკაში. ბოლოს ნება დართეს ქალაქიდან გაუსვლელად ეცხოვრა მოსკოვში. 1856 წელს ალექსანდრე II-მ დადიანს დაუბრუნა თადარიგის პოლკოვნიკის ჩინი, ორდენები, თავადის წოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1801 კატეგორია:გარდაცვლილი 1860-იანები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები ალექსანდრე
მაიაკოვსკის მიწერილი სანადირო მეურნეობა
მაიაკოვსკის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ მაიაკოვსკის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 95 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა ზესტაფონისა და ორჯონიკიძის რაიონები, დასავლეთით — ვანის რაიონი, ჩრდილოეთით — აჯამეთის სახელმწიფო ნაკრძალი, სამხრეთით — ადიგენის რაიონი. ეს მეურნეობა ძირითადად მთიანი იყო. ტყის შემადგენლობაში დიდი ადგილი ეჭირა წიფელს, რცხილასა და სხვა ფოთლოვან ჯიშებს. ტყეები კარგად იყო შენახული მაღლობ ადგილებში, სადაც განვითარებული იყო ქვეტყე და ბალახოვანი საფარი. მეურნეობაში საკმაო რაოდენობით იყო არჩვი და შველი, ბევრი იყო კვერნა. მცირე რაოდენობით გვხვდებოდა ირემი, კურდღელი, მაჩვი, ციყვი, დათვი, როჭო, მგელი, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ. გადამფრენი ფრინვლებისათვის რაიონში მცირე ადგილი იყო. ამიტომ აქაური მონადირეები ფრინველზე ნადირობდნენ მდინარე რიონისა და ყვირილის შესართავთან და მის ქვემოთ.
აქ აგებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი, გაკრული იყო სათანადო წარწერები მეურნეობის საზღვრებზე და გაძლიერებული იყო დაცვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
აშაღი-ყარაგიუვანდლი
აშაღი-ყარაგიუვანდლი (Aşağı Qaragüvəndli) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
*
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ალბუშეკი
ალბუშეკი (Albuixech, Albuixec) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-ნორტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4,4 კმ². მოსახლეობა — 4151 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
კიჩე
250px|მინი|ბაზრობის დღე კიჩეს ქალაქ [[ჩიჩიკასტენანგოში, გვატემალა]] 250px|მინი|კიჩეს სამეფოს დედაქალაქ გუმარკახის ნანგრევები 250px|მინი|კიჩეს ბოლო მთავარსარდლის, ტეკუნ უმანის ძეგლი კიჩე (Quiché ) — ამერიკის ინდიელთა ჯგუფი, მაიას ერთ-ერთი ხალხი. კიჩეს ენა მესოამერიკული ენაა და მაიას ენათა ოჯახს მიეკუთვნება.
კოლუმბამდელ ხანაში, კიჩეს მაღალმთიანი სახელმწიფოები დაკავშირებულია მაიას ცივილიზაციასთან; ძალაუფლებისა და განვითარების პიკს პოსტკლასიკურ პერიოდში მიაღწია.
სიტყვა კიჩე „ბევრ ხეს“ ნიშნავს. ნაჰუატლზე ითარგმნება როგორც კუაუტემალანი (ბევრი ხეების ადგილი), რამაც სათავე დაუდო სიტყვა გვატემალას. ამ ქვეყანაში ერთ-ერთ დეპარტამენტს კიჩე ეწოდება.
ხალხი
2011 წლის აღწერის მონაცემებით, კიჩეს ხალხი გვატემალის მოსახლეობის 11%-ს შეადგენს (1 610 013 ადამიანი). მათი უმრავლესობა მაღალმთიან გვატემალაში ცხოვრობს, განსაკუთრებით კიჩეს დეპარტამენტში, სადაც ისინი მოსახლეობის 65,1%-ს შეადგენენ. ტოტონიკაპანის დეპარტამენტში კი კიჩეები 95,9%-ს შეადგენენ.
კოლუმბამდელ ხანაში, კიჩეს დასახლებები და გავლენა მთიანეთს გასცდა და კუნძულ ანტიგუამდე და სანაპირო კურორტ ესკინტლამდეც კი მიაღწია.
კიჩეს ხალხის უდიდესი ნაწილისთვის მშობლიური ენა კიჩეს ენაა, თუმცა უმეტესი მათგანი ესპანურს სამუშაო დონეზე ფლობს.
ისტორია
კოლუმბამდელ პერიოდში, კიჩეს ხალხის გუმარკახის სამეფო რეგიონის ერთ-ერთი ყველაზე ძლევამოსილი სახელმწიფო იყო. გვატემალის მაღალმთიანეთის გარდა, მისი ტერიტორიები თანამედროვე სალვადორის ნაწილსაც მოიცავდა. აღმოჩენილია კულტურული გაცვლა-გამოცვლის მრავალი გამოვლინება კიჩეს ხალხსა და ცენტრალური მექსიკის სხვა ხალხებს შორის, მაგალითად, ნაუატლმა დიდი გავლენა მოახდინა კიჩეს ენაზე.
1524 წელს კიჩეს ხალხი ესპანელმა კონკისტადორმა პედრო დე ალვარადომ დაიპყრო. მათი უკანასკნელი მთავარსარდალი, ტეკუნ უმანი ალვარადოსა და მის მოკავშირე ადგილობრივ კაკჩიკელის ხალხს ეპიკურ ბრძოლაში შეება შელახუს ველზე, თანამედროვე ქალაქ კესალტენანგოს სიახლოვეს. კიჩეს არმია დამარცხდა, განიცადა 10 000-კაციანი დანაკლისი, მათ შორის, დაიღუპა ტეკუნ უმანიც, რომელიც მას შემდეგ კიჩეს ზეპირ გადმოცემებში ლეგენდარულ ფიგურად ცოცხლობს. ბრძოლის შემდეგ, ალვარადო კიჩეს დედაქალაქ გუმარკახში შევიდა. ალვარადოს ეჭვი ჰქონდა, რომ იქ ჯარი იყო ჩასაფრებული და ქალაქი გადაწვა. ერთ დროს დიდებული ქალაქის ნანგრევების ხილვა დღესაცაა შესაძლებელი თანამედროვე ქალაქ სანტა-კრუს-დელ-კიჩეს სიახლოვეს.
მესოამერიკის დღემდე შემონახული ერთ-ერთი ყველაზე ღირებული ლიტერატურული დოკუმენტები და ინფორმაცია მაიას საზოგადოებრივი ტრადიციების შესახებ, სწორედ XVI საუკუნის კიჩეს ხალხს ეკუთვნის. დოკუმენტს პოპოლ-ვუჰი ეწოდება (კიჩეს ენაზე — „ღონისძიებათა წიგნი“) და დაწერილია 1550-იან წლებში. შეიცავს იმ დროის ხალხის მითოლოგიური და ეთნო-ისტორიული ნარატივების ნაზავს, რაც ურო ადრეულ, კოლუმბამდელ წყაროებსა თუ ზეპირ გადმოცემებს ეფუძნება. მოთხრობა ასევე შეიცავს ამბავს სამყაროს შექმნის მითის მათეული ვერსიის შესახებ — როგორ შექმნეს ღმერთებმა სამყარო და ადამიანები, ასევე მოთხრობილია კიჩეს ისტორია მიგრაციებიდან მათი სამშობლოს დაპყრობამდე ესპანელთა მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:მესოამერიკა კატეგორია:ინდიელები კატეგორია:მაია
გია მარკოიძე
გია მარკოიძე (დ. 21 მარტი, 1997, სოფ. ნამონასტრევი, ხულოს რაიონი) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (მარცხენა 2018, 85 კგ).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
ლაგაიანი
ლაგაიანი (ოფიციალურად ლაგაიანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Lagayan) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 488 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 5 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აბრის მუნიციპალიტეტები
დრაგოსლავის სახლი
მისამართი: ტაგანროგი, იტალიის შესახვევი, № 11.
ისტორია
იტალიის შესახვევში № 11-ში მდებარე სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. სახლი ერთსართულიანია, ფასადზე ხუთი ფანჯრით და ეზოში აგურით ნაგები ფლიგელით. ცნობილია სახლის მფლობელები XIX-XX სუკუნეების მიჯნაზე. 1880-იანი წლებიდან სახლს ფლობდა საოლქო მდივანი პავლე ნიკოლოზის ძე დრაგოსლავი, რომელიც მუშაობდა ვაჭარ დეპალდოს სახლში ბუღალტრად. მისმა ცოლმა ცოლად შეირთო დიდგვაროვანის ქალიშვილი რაისა ვლადიმირის ასული ეგოროვა.
სათავსოები იჯარით იყო გაცემული მობინადრეებზე. 1898 წელს შენობაში მდებარეობდა როსტოველი ფოტოგრაფის ა. ბოიარსკის კანტორა. მოგვიანებით სახლი მიიღო კბილის ექიმმა იულია მიხეილის ასულმა მილაიამ, 1914 წელს აქ განთავსებული იყო ნ. ნ. პიმონოვის სანოტარო კანტორა.
1918 წელს ამ სახლში ცხოვრობდა ქალაქის საკრებულოს წევრი, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიის № 1 კანდიდატი მიხეილ დავითის ძე ზეიცმანი.
სახლის უკანასკნელი ფლობელი იყო მეშჩანინი ისააკ ბერა მოზნაი. საბჭოტა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად შენობაში განთავსებულია სტომატოლოგიური კლინიკა.
აღწერა
ორსართულიანი აგურის შენობა ასიმეტრიულია. შენობას ფასადზე გააჩნია სართულთშორისი ზოლურა. ცენტრალურ ფანჯრებს აქვს ნახევრაწრიული სანდრიკი, ხოლო კუთხისებს - სწორკუთხა. შესასვლელი მდებარეობს შენობის მარჯვენა ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მარლის სასახლე (პეტერგოფი)
მარლის სასახლე (Марли) — მინიატურული პავილიონი-სასახლე პეტერგოფის სასახლის პარკის დასავლეთ ნაწილში.
ისტორია
სასახლემ თავისი სახელწოდება მიიღო 1717 წელს პეტრე I-ის მარლი-ლე-რუაში, საფრანგეთის მეფის რეზიდენციაში, სტუმრობის აღსანიშნავად. პეტერგოფის მარლი და გარშემო მდებარე ჭაობები და ბაღები არ ჰგავნან ფრანგულ პროტოტიპს.
თავდაპირველად მარლის სასახლე გამოიყენებოდა ცნობილი ადამიანების საცხოვრებლად, რომლებიც სტუმრობდნენ პეტერგოფს, მაგრამ XVIII საუკუნის შუა წლებში მას უკვე მემორიალური ხასიათი ჰქონდა. აქ დიდი ხნის განმავლობაში ინახებოდა პეტრე I-ის გარდერობი და სხვა პირადი ნივთები. სასახლის მთელი მომდევნო ისტორიის განმავლობაში მისი დანიშნულება არ შეცვლილა.
1899 წელს სასახლე მთლიანად დაშალეს, რათა აღედგინათ ახალ ფუნდამენტზე. აუცილებელი რადიკალური სამოშაოები გამოიწვია სასახლის კედლებზე გაჩენილმა ბზარებმა. სარესტავრაციო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ინჟინერი ა. სემიონოვი.
სასახლე ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს. ფასადების აღდგენა მოხდა მხოლოდ 1955 წელს და 1982 წელს მარლი, როგორც მუზეუმი, კვლავ გაიხსნა დამთვალიერებლებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:პეტერგოფის სასახლეები
ბურტი (პოლტავის რაიონი)
ბურტი (Бурти) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პოლტავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 29 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლტავის რაიონის სოფლები
აგროკლიმატოლოგია
აგროკლიმატოლოგია (აგრო... და klima — კლიმატი, — მეცნიერება) — სასოფლო-სამეურნეო კლიმატოლოგია, კლიმატოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის კლიმატს, როგორც სასოფლო-სამეურნეო ფაქტორს. კლიმატი დიდ გავლენას ახდენს სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისა და ცხოველების გეოგრაფიულ გავრცელებაზე, მათ ზრდა-განვითარებაზე, მოსავლიანობასა და პროდუქტიულობაზე, სასოფლო-სამეურნეო მავნებლებისა და დაავადებათა გავრცელებაზე. კლიმატური პირობები განსაზღვრავს სხვადასხვა აგროტექნიკურ და ზოოტექნიკურ ღონისძიებათა ეფექტურობას, გავლენას ახდენს სასოფლო-სამეურნეო მანქნანა-იარაღების მწარმოებლურობასა და მუშაობის ხარისხზე. თავის მხრივ, ნიადაგის კლიმატი და მიწისპირა ჰაერის ფენა იცვლება მცენარეთა და ცხოველთა, აგრეთვე მათი ზრდისათვის გამოყენებული საშუალებების გავლენით. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ის ცვლილებები, რომლებსაც იწევს ნიადაგის დამუშავების სისტემა, მინდვრის დამცველი ტყის ნარგავები, თოვლის საფრის ხანგრძლივობა აგრეთვე ნადნობი წყალი და ღვართქაფი, მორწყვა, ამოშრობა, გაწყლოვანება და სხვა ღონისძიებები. აგროკლიმატოლოგიის ძირითადი ამოცანაა ტერიტორიული აგროკლიმატური რესურსების გამოკვლევა და სოფლის მეურნეობისათვის არახელსაყრელ კლიმატურ ფაქტორებთან ბრძოლის მეთოდების მეცნიერული დასაბუთება. მიღებული დასკვნების საფუძველზე ხდება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების რაციონალური განლაგება, ტარდება სათანადო სამელირაციო ღონისძიებები უხვი მოსავლის უზრუნველსაყოფად და მეცხოველეობის პროდუქტიულობის ასამაღლებლად. არსებითი მნიშვნელობა აქვს საგანგებოდ შედგენილ აგროკლიმატურ ცნობარებს და სასოფლო-სამეურნეო თვალსაზრისით ქვეყნის მნიშვნელოვანი რაიონების აღწერილობებს. კლიმატის სასოფლო-სამეურნეო დახასიათების სქემას ადგენენ ვეგეტაციური პერიოდისა და ქვეპერიოდების თერმული და სინათლის რესურსების, აგრეთვე იმავე პერიოდის განმავლობაში ატმოსფეროსა და ნიადაგის სინოტივით უზრუნველყოფისა და კულტურების გამოზამთრების პირობების შეფასების საფუძველზე.
დიდი მნიშვნელობა აქვს სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდის განვითარებასა და მდგომარეობის კლიმატურ პირობებთან კავშირის გამოკვლევას. მათ რაოდენობრივ გამოხატულებას აგროკლიმატურ მაჩვენებლებს უწოდებენ. აგროკლიმატურ მაჩვენებელებს გეოგრაფიულ განაწილებას შეისწავლიან ჰიდრომეტეოროლოგიურ სადგურთა ქსელის ხანგრძლივი დაკვირვების საფუძველზე: ითვალისწინებენ როგორც საშუალო მრავალწლიან სიდიდეებს, ასევე რამდენიმე წლის განმავლობაში აგროკლიმატური მაჩვენებლების განმეორებადობას. იმის გამო, რომ ცალკეული მიწის მასივებისა და თესლბრუნვის მინდვრების კლიმატი შეიძლება არსებითად განსხვავდებოდეს სტანდარტულ პირობებში განლაგებული მეტეოროლოგიური სადგურების მაჩვენებლებისაგან, აგროკლიმატოლოგიაში მიღებულია მეტეოსადგურის მონაცემების სათანადოდ შევსება და დაზუსტება. ამასთან ითვალისწინებენ ტერიტორიულ მიკროკლიმატურ თავისებურებსაც. ლიტერატურაში ტერმინი „აგროკლიმატოლოგია“ გვხვდება XIX საუკუნის I ნახევრიდან, მაგრამ აგროკლიმატოლოგიას, როგორც მეცნიერების დარგს, საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის I მეოთხედში. მისი ფუძემდებლები არიან რუსი მეცნიერები ალექსანდრე ვოეიკოვი და პეტრე ბროუნოვი. კლიმატის შესწავლის მეთოდიკა სასოფლო სამეურნეო წარმოების მოთხოვნილებათა თვალსაზრისით ყველაზე უფრო სრულად დამუშავებულია საბჭოთა მეცნიერების გ. სელიანინოვის, პ. კოლოსკოვის და სხვათა შრომებში. ასევე მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვთ ჯ. აცის და ბ. ლივინგსტონს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აგროკლიმატოლოგია
ლა-არხენტინა (უილა)
ლა-არხენტინა (La Argentina) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11.674 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 626 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დემოკრატიის ინდექსი
[[File:Economist Intelligence Unit Democracy index.svg|მარჯვნივ|thumb|450px|მსოფლიოს ქვეყნები დემოკრატიის ინდექსის მიხედვით, 2016 წ.
დემოკრატიის ინდექსი — ინდექსი, რომელსაც ადგენს ჟურნალ „ეკონომისტის“ კვლევითი ჯგუფი და ზომავს დემოკრატიის დონეს მსოფლიოს 167 ქვეყანაში, რომელთაგან 166 სუვერენული სახელმწიფოა და 165 — გაეროს წევრი. ინდექსი ეფუძნება 60 ინდიკატორს, რომლებიც ნაწილდებიან 5 სხვადასხვა კატეგორიაში: საარჩევნო პროცესი და პლურალიზმი, მოქალაქეთა თავისუფლება, მთავრობის ფუნქციონირება, პოლიტიკური აქტიურობა და პოლიტიკური კულტურა. რიცხვობრივ ქულასა და რანგთან ერთად ინდექსი ახარისხებს ქვეყნებს და ანაწილებს ოთხი რეჟიმიდან ერთ-ერთში: სრული დემოკრატია, არასრული დემოკრატია, ჰიბრიდული რეჟიმი და ავტორიტარული რეჟიმი. ინდექსი პირველად 2006 წელს შეადგინეს, შემდგომში გამოვიდა 2008, 2010, 2011 და 2012 წლების ანალიზიც.
მეთოდოლოგია
კითხვები ნაწილდება ხუთ კატეგორიაში: საარჩევნო პროცესი და პლურალიზმი, მოქალაქეთა თავისუფლება, მთავრობის ფუნქციონირება, პოლიტიკური აქტიურობა და პოლიტიკური კულტურა. თითოეულ პასუხს ენიჭება 0 ან 1 ქულა, ხოლო 3 პასუხიანი კითხვების შემთხვევაში ემატება 0.5-ც. თითოეულ კატეგორიაში ჯამდება რიცხვები, მრავლდება ათზე და იყოფა კატეგორიაში არსებული კითხვების რაოდენობაზე. ზოგჯერ ერთი კითხვის პასუხი აზრს უკარგავს სხვა კითხვას. მაგალითად, თუკი საკანონმდებლო ხელისუფლებისა და მთავრობის მეთაურის არჩევნები თავისუფლად არ ითვლება, მაშინ შემდეგი კითხვა „არის თუ არა არჩევნები მიუკერძოებელი?“ აღარ განიხილება, არამედ ავტომატურად ენიჭება 0 ქულა. მსგავსადვე, არის რამდენიმე კითხვა, რომლებიც იმდენად მნიშვნელოვნად ითვლება, რომ დაბალი ქულა აისახება შესაბამისი კატეგორიის ჯამზეც. მაგალითად:
ხუთი კატეგორიის ინდექსები, რომლებიც მოხსენებაშია მოყვანილი, გასაშუალოვდება, რათა მოცემული ქვეყნის დემოკრატიის ინდექსი იქნას მიღებული. საბოლოოდ დემოკრატიის ინდექსი მრგვალდება მეასედამდე და ამის მიხედვით წყდება, რეჟიმის ტიპების კლასიფიკაციაში სად მოთავსდება ესა თუ ის ქვეყანა.
მოხსენებას ხშირად იყენებენ საერთაშორისო პრესაში, ისევე როგორც აკადემიურ ჟურნალებში.
ცვლილებები 2010 წლის შემდეგ
2012 წლის კვლევის მიხედვით, ნორვეგიამ 9.93 ქულა დააგროვა და 2010 წლიდან მოყოლებული, სიაში პირველ ადგილს იკავებს. მანამდე მოწინავე ქვეყანა შვედეთი იყო. ჩრდილოეთ კორეას ყველაზე დაბალი, 1.08 ქულა აქვს და უკანასკნელ 167-ე ადგილზეა, ისევე როგორც 2010 და 2011 წლებში.
დემოკრატიის საკითხში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება ან გაუარესება 2011-12 წლებში არ მომხდარა. ინდექსის მაჩვენებელი იგივე დარჩა 73 ქვეყნისთვის, გაუმჯობესდა 54-ისთვის და გაუარესდა 40-ისთვის. 2012 წლისთვის ლიბიას ყველაზე დიდი პროგრესი ჰქონდა. 2012 წლის საშუალო ქულები ძალიან ჰგავს 2011 წლის შედეგებს. გამონაკლისია ახლო აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთ აფრიკა, სადაც საშუალო ქულა მეათედზე მეტით გაიზარდა - 3.62-დან 3.73-მდე და 3 ქვეყანა ავტორიტარული რეჟიმიდან ჰიბრიდულზე გადავიდა (ეგვიპტე, ლიბია, მაროკო).
დემოკრატიის ინდექსი რეჟიმის ტიპის მიხედვით
მსოფლიო მოსახლეობა გულისხმობს იმ 167 ქვეყნის ერთობლივ პოპულაციას, რომლებზეც კვლევა ჩატარდა. გამომდინარე იქიდან, რომ ქვეყნების მხოლოდ მცირე ნაწილია გამოტოვებული, ეს რიცხვი თითქმის უთანაბრდება მსოფლიო მოსახლეობის 2010 წლის მაჩვენებელს.
დემოკრატიის ინდექსი რეგიონების მიხედვით
მოცემული ცხრილი აჩვენებს საშუალო ინდექსს მსოფლიო რეგიონების მიხედვით და იმ ქვეყნების რაოდენობას, რომლებიც 2012 წლის კვლევაში შევიდა:
სქოლიო
კატეგორია:დემოკრატია კატეგორია:კვლევები კატეგორია:ინდექსები
მცხეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა
მცხეთის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ მცხეთის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 6 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული, რომლებიც გაბნეული იყო რაიონის მთელ ტერიტორიაზე. აღმოსავლეთით რაიონს ესაზღვრებოდა თიანეთის რაიონი, დასავლეთით — კასპის რაიონი, ჩრდილოეთით — დუშეთის რაიონი, სამხრეთით — გარდაბნის რაიონი. რელიეფი ძირითადად მთაგორიანი იყო. მიწერილ მეურნეობაში შედიოდა ცნობილი მუხრანის დაბლობი, რომელიც აერთიანებს წეროვანისა და წილკანის მინდვრებსაც.
წინათ აქ ბლომად მოიპოვებოდა სხვადასხვა გადამფრენი ფრინველი, მათ შორის ჭოვილო. ტყის მასივებში ბინადრობდა ირემი და შველი, გვხვდებოდა მაჩვი, ციყვი, ენოტისებური ძაღლი, იშვიათად ხოხობი; სეზონის მიხედვით აქ ნადირობდნენ მწყერზე და ტყის ქათამზე.
ძილის წინ
„ძილის წინ“ — ქართული კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც სტუდია „აუდიენციამ“ გადაიღო 2000 წელს, სერიალის რეჟისორია ოთარ შამათავა. ეს არის პირველი ქართული კომედიური ჟანრის სერიალი, რომელიც ყოველდღიურად გადიოდა ეთერში. სერიალის პრემიერა 2000 წელს, 25 ნოემბერს შედგა და 3 წლის განმავლობაში გადიოდა ეთერში. სერიალი მაყურებელში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, ამიტომ შემოქმედებითი ჯგუფი გეგმავდა სერიალის გაგრძელებას, თუმცა ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური ვითარების გამო გეგმები შეიცვალა, სტუდია „აუდიენცია“ შეისყიდა ბადრი პატარკაციშვილის კომპანიამ და სერიალის გადაღებები შეწყდა. სერიალი 2003 წელს დასრულდა ბოლო ეპიზოდი ეთერში 6 დეკემბერს გავიდა.
გადაღება
შემოქმედებითი გუნდი სპეციალურად სერიალისთვის ქმნიდა დეკორაციებს და გადაღებები მიმდინარეობდა სხვადასხვა პავილიონებში. ხშირად კონკრეტული სერიის სცენარი არ იყო დაწერილი, ამიტომ, მსახიობები იმპროვიზაციას მიმართავდნენ და სცენარიც სიტუაციის მიხედვით იქმნებოდა მსახიობებთან ერთად.
ეპიზოდები
1 ეპიზოდის ხანგრძლივობა 10-დან 15 წუთამდე გრძელდებოდა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2000-იანი წლების ქართული ტელესერიალები კატეგორია: 2003 წლის ქართული ტელესერიალები კატეგორია:ქართული ტელესერიალები ათწლეულის მიხედვით
ჩარინის კანიონი
500პქ|მინი|ჩარინის კანიონი ჩარინის კანიონი (Шары́н) — მდინარე ჩარინის გასწვრივ 154 კმ-ზე გადაჭიმული კანიონი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ალმათიდან აღმოსავლეთით 195კმ-ზე, ჩინეთის საზღვრის სიახლოვეს. კანიონი შედის 2004 წლის 23 თებერვალს შექმნილი ჩარინის ეროვნული პარკის ტერიტორიის შემადგენლობაში.
ჩარინის კანიონი დანალექი ქანებისგან აგებული ბუნების ძეგლია, რომლის ასაკი 12 მილიონი წელია. კანიონის კლდეების სიმაღლე 150-300 მეტრს შეადგენს.
ტურისტებისთვის განსაკუთრებით საინტერესო ადგილია ე.წ. „სასახლეების ველი“, რომლის სიგრძე 2 კნ, ხოლო სიგანე 20-80 მეტრია.
კანიონის წიაღში შემონახულია იფნის რელიქტური სახეობის კორომი, რომელიც გამყინვარების პერიოდს გადაურჩა. მეორე მსგავსი კორომი მხოლოდ ჩრდილოეთ ამერიკაშია. 1964 წლიდან იფნის კორომი ბუნების ძეგლად გამოცხადდა. აგრეთვე დიდ ინტერესს იწვევს აზიური ალვის ხეების კორომი.
ჩარინის კანიონის ლანდშაფტური მრავალფეროვნება განპირობებულია ფლორისა და ფაუნის ნაირგვარობით. აქ წარმოდგენილია 1500-ზე მეტი სახეობის მცენარე, საიდანაც 17 ყაზახეთის წითელ წიგნშია შეტანილი და 62 სახეობის ძუძუმწოვარი, 103 სახეობის ფრინველი, 25 სახეობის ქვეწარმავალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის კანიონები კატეგორია:ყაზახეთის ღირსშესანიშნაობანი
კესარია მგელაძე
კესარია მგელაძე — ქართველი სპორტსმენი (ჭადრაკი), მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, მამაია, რუმინეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
აგროკლიმატური დარაიონება
აგროკლიმატური დარაიონება — ტერიტორიული დანაწილება სოფლის მეურნეობისათვის მნიშვნელობის მქონე კლიმატური პირობების მიხედვით. დარაიონებისას ითვალისწინებენ იმ ლიმატურ პირობებს, რომლებიც ხელს უწყობს კულტურული მცენარეების მოყვანას, შინაური ცხოველების მოშენებას, სოფლის მეურნეობის მავნებლებისა და დაავადებათა გავრცელებას, მიწის მელიორაციის მიზნით მიწათმოქმედების სხვადასხვა ხერხების გამოყენებას, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების სპეციალიზაციას, პროდუქტების ტრანსპორტირებასა და შენახვას, აგრეთვე სოფლის მეურნეობასთნ დაკავშირებულ სხვა სამუშაოებს (მექანიზაციის გამოყენება, სამშენებლო ნორმების დადგენა, დასახლებული პუნქტების დაგეგმარება და სხვა). განასხვავებენ ზოგად და კერძო აგროკლიმატური დარაიონებას. ზოგადი აგროკლიმატური დარაიონების დროს ითვალისწინებენ სოფლის მეურნეობის ყველა ან უმრავლესი დარგის თავისებურებებს. კერძო აგროკლიმატური დარაიონების დროს კი ტერიტორიას ანაწილებენ კულტურული მცენარეულობის ცალკეული ჯგუფების, ცალკეული კულტურების, მათი ჯიშების, ცხოველთა ჯიშების, სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულის წამოების სპეციალიზაციისა და სხვათა მიხედვით. ზოგადი და კერძო აგროკლიმატური დარაიონება შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა სიდიდის ტერიტორიას (მთელი დედამიწა, მსხვილი გეოგრაფიული რეგიონები, ცალკეული ქვეყნები, ადმინისტრაციული რაიონები, ცალკეული მეურნეობები და მტი ნაკვეთები). ამგვარად გამოყოფილ ტერიტორიულ ერთეულებს შესაბამისად უწოდებენ აგროკლიმატურ სარტყელს, ზონას, ოლქს, რაიონს, მიკრორაიონს, ნაკვეთს. აგროკლიმატური დარაიონების მიზანია სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა დარგის რაციონალური განლაგება, რაც შესაბამისი სწორი მეთოდების გამოყენების საფუძველზე უზრუნველყოფს ამ დარგების მაღალ ეფექტურობას. აგროკლიმატური დარაიონების მეცნიერული საფუძვლები დაამუშავეს ა. ვოეიკოვმა და პ. ბროუნოვმა XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე. შემდგომში იგი განავითარეს საბჭოთა მკვლევარებმა: გ. სულიანინოვმა, თ. დავითაიამ, პ. კოლოსკოვმა, ს. საპოჟნიკოვამ, დ. შაშკომ. ამ დარგში მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს იტალიელ მეცნიერ ჯ. აცის.
ლიტერატურა
კატეგორია:აგროკლიმატოლოგია
ბაირამლი (იმიშლი)
ბაირამლი (Bayramly) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ქართველთა ლაშქრობა ხალდიაში
ქართველთა ლაშქრობა ხალდიაში — თამარ მეფის (1184–1213) მიერ, ბიზანტიის იმპერატორის ალექსი IV ანგელოსის (1203–1204) წინააღმდეგ ორგანიზებული სამხედრო ექსპედიცია, რომელიც 1204 წელს, შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ტრაპიზონის იმპერიის შექმნით დასრულდა.
წინა ისტორია
ბიზანტიის იმპერატორის მანუელ I კომნენოსის (1143–1180) გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე მისი 12 წლის ძე ალექსი II კომნენოსი (1180–1183) ავიდა, ვისი რეგენტიც დედამისი მარია ანტიოქელი გახდა. მარია ანტიოქელი ლათინა მიმართ ზომიერ პოლიტიკას ატარებდა. რადგანაც კანონიერი მემკვიდრე არასრულწლოვანი იყო, ძალაუფლება ხელში გარდაცვლილი იმპერატორის ძმისშვილმა და მარიას საყვარელმა, პროტოსებასტოსმა ალექსი კომნენოსმა ჩაიგდო. ახალმა სტატუს-კვომ და კომნენოსების დინასტიის წევრების ლათინთა მიმართ სიძულვილმა დედაქალაქში არეულობა გამოიწვია, რაც 1182 წელს სახელმწიფო გადატრიალებით დასრულდა. პროტოსებასტოსი ალექსი დააბრმავეს და ტახტზე მანუელ I კომნენოსის ბიძაშვილი და კანონიერი მემკვიდრე, პაფლაგონიის გამგებელი სებასტოკრატორი ანდრონიკე I კომნენოსი (1183–1185) ავიდა. არისტოკრატიის მტერი და პრო-დასავლური პოლიტიკის მოწინააღმდეგე, ისევე როგროც მისი წინამორბედი მანუელ I, დიდ მოლოდინებს უჩენდა მათ, ვისაც პრო-ლათინური რეგენტის დამხობა სურდათ. მაგრამ ანდრონიკეს მმართველობა თანდათანობით ტერორში გადაიზარდა.
ანდრონიკეს ანტი-ლათინურმა პოლიტიკამ დასავლეთსა და ბიზანტიას შორის დაპირისპირება გამოიწვია, ხოლო მისმა ანტი-არისტოკრატიულმა პოლიტიკამ სახელმწიფო სამხედრო კუთხით დაასუსტა, რადგან არისტოკრატია სახელმწიფოს სამხედრო სიძლიერის ფუნდამენტს წარმოადგენდა. ყოველივე ამან საერთო უკმაყოფილება გამოიწვია არა მხოლოდ მოწინააღმდეგეთა შორის, არამედ უკმაყოფილება თვით კომნენოსთა დინასტიის წევრებს შორისაც კი შეიმჩნეოდა. 1185 წლის 24 აგვისტოს სიცილიელმა ნორმანებმა წინააღმდეგობის გარეშე დაიკავეს თესალონიკა, ნორმანთა არმიის ნაწილი სერესის, ნაწილი კი კონსტანტინოპოლის მიმართულებით დაიძრა. დედაქალაქში საშინელი ატმოსფერო ჩამოწვა. ხელისუფლების მიერ გატარებულმა ზომები და შიში იმისა, რომ ნორმანები დედაქალაქს დაიკავებდნენ, გადაიქცა მთავარ მიზეზად მოსახლეობის გამოსვლის. იმავე წლის სექტემბერში აჯანყება დაიწყო და ბიზანტიის უკანასკნელი კომნენოსი იმპერატორი, ანდრონიკე I სიკვდილს აღშფოთებული კონსტანტინოპოლელი ბრბოს ხელში შეხვდა. მინი|297x297პქ|[[ალექსი IV ანგელოსი|ალექსი IV ანგელოსიის მინიატურა]]
ლაშქრობის მიზეზი
თამარ მეფის ურთიერთობა ბიზანტიის იმპერატორების მიმართ თავიდანვე დაძაბულ ხასიათს ატარებდა; კომნენოსების საგვარეულოსთან მჭიდრო ნათესაური კავშირების მქონეს, თამარს არ შეეძლო დავიწყებოდა, ანგელოსების მიერ ტახტიდან ჩამოგდებული და შემდგომ სიკვდილით დასჯილი ანდრონიკე I კომნენოსი და მისი ძე, მანუელ კომნენოსისდაბრმავება, რომელიც მოგვიანებით მიღებული ჭრილობებით გარდაიცვალა. როგორც ცნობილია, ანდრონიკეს ორი შვილიშვილი, ალექსი და დავით კომნენოსი, მანუელისა და ქართველი დედოფლის, რუსუდანის შვილი, საქართველოს ტახტის ინიციატივით კონსტანტინოპოლიდან საქართველოში გაიხიზნენ. ბიზანტიის იმპერიის კანონიერი ტახტის პრეტენდენტები თბილისში, თამარის სასახლის კარზე იზრდებოდნენ. საქართველოში მათ მიიღეს ყოველგვარი განათლება; ქართული ტრადიციებით აღზრდილნი, ისინი მალევე დაეუფლნენ ქართულ ენას და ასევე ქართულ პოლიტიკურ იდეალებსაც იზიარებდნენ.
საბაბი
რელიგიურად მოაზროვნე თამარი მფარველობდა არა მხოლოდ საქართველოში მოღვაწე ბერ-მონაზვნებს, არამედ მთელ ახლო აღმოსავლეთში არსებულ ქართულ სამონასტრო კომპლექსებს. სწორედ ამიტომ 1203 წელს, ბასილი ეზოსმოძღვარის ცნობით:
მეფე თამარს დიდი პატივით მიუღია ისინი. უკან გაბრუნებულ მონაზვნებს, როდესაც მათ კონსტანტინოპოლს მიაღწიეს, ბიზანტიის იმპერატორის ალექსი III ანგელოსის (1195–1203) კაცები დაუხვდნენ და გაძარცვეს. შეიტყო თუ არა მეფე თამარმა ალექსის საქციელის შესახებ, ბიზანტიელი იმპერატორის ანგარებითა და მტაცებლობით განრისხებულმა, იმპერატორის სამაგალითო დასჯა გადაწყვიტა და ფაქტობრივად ომი გამოუცხადა მას.
სამზადისი
ლაშქრობისთვის თამარმა შესაბამისი დრო შეარჩია, სავარაუდოდ ეს უნდა ყოფილიყო 1203 წლის 18 ივლისი, როდესაც ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლი პირველად დაიპყრეს. ეს იყო პერიოდი, როდესაც ბიზანტიის დედაქალაქმა სერიოზული დარტყმა მიიღო და შესაბამისად თამარს შეეძლო ესარგებლა იმპერიაში წარმოქმნილი პოლიტიკური დესტაბილიზაციით და ასევე მოწინააღმდიგის სამხედრო სისუსტით. ალექსი III ანგელოსი (1195–1203) ტახტიდან ჩამოაგდეს და მისი დაბრმავებული ძმა ისააკ II ანგელოსი (1185–1195; 1202–1204) მეორეჯრ ავიდა ტახტზე. ასეთ ვითარებაში თამარი, ალექსი და დავით კომნენოსებში ხედავდა ინსტრუმენტს საკუთარი გეგმების განხორციელებისთვის. ახალგაზრდა ძმები, 22 წლის ალექსი და 20/21 წლის დავითი, ქართული საგარეო პოლიტიკის შესაბამისად, სათავეში ჩაუდგნენ თამარის მიერ ორგანიზებულ ლაშქრობას.
მარშრუტი
საომარი მოქმედებები შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მიმდინარეობდა. ლიხთ-იმერეთში საგანგებოდ შეკრებილმა ქართულმა ლაშქარმა, ალექსი და დავით კომნენოსის მეთაურობით, ერთიმეორის მიყოლებით დაიკავა: ლაზია, ტრაპიზონი, ლიმანი, ამისოსი, სინოპი, კერასუნტი, კოტიორა, ამასტრისი, ჰერაკლეა, პაფლაგონიისა და პონტოს სამეფო სხვა ადგილები. ბიზანტიის იმპერიამ ქართველთა წინსვლას ხელი ვეღარ შეუშალა, რადგან სწორედ ამ დროს კონსტანტინოპოლს დასავლეთიდან მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შედეგად, ჯვაროსნები მეორეჯერ დაესხნენ თავს და აიღეს კიდეც.
ქართველთა ლაშქრობის ზუსტი მარშრუტი უცნობია და ის თანამედროვე ისტორიკოსების სპეკულაციებს ექვემდებარება. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ლაშქრობა საზღვაო ექსპედიციით დაწყებულიყო, რადგან თამარის პერიოდში საქართველოს არ გააჩნდა შესაბამისი პორტები შავი ზღვის სანაპიროზე, გარდა ქ. ფოთისა (ფაზისი) ოდიშის საერისთავოში, მაგრამ ნაკლებად სავარაუდოა ექსპედიცია აქედან დაწყებულიყო. გარდა ამისა, ამ პერიოდის ქრონიკები არ გადმოგვცემენ ცნობებს საქართველოს მიერ წარმოებულ საზღვაო ექსპედიციის შესახებ. ამის საწინააღმდეგოდ, არსებობს ცნობები თანმიმდევრული გეოგრაფიული პუნქტებისა, რომელიც ლაზეთიდან იწყება, მასვე მოყვება ტრაპიზონი, რაც მიუთითებს, რომ ლაშქარი ლაზეთიდან დაიძრა. ცნობილია რომ თბილისიდან ტრაპიზონამდე მოგზაურობას 8 დღე დასჭირდა, მაგრამ უცნობი რჩება მარშუტი. ტრაპიზონისკენ მიმავალი ცნობილი გზა ერზურუმიდან (თეოდოსიოპოლისი) მიემართებოდა. შემორჩენილი ფოლკლორული სიმღერა შესაძლოა ასახავდეს ამ პრობლემას: იქ თამარი გვევლინება შემდეგნაირად: „მე თამარმან, დავიპყარი ერზრუმი და დავხარკე ისპაჰანი“. კონკრეტულად ეს ნაწყვეტი მიუთითებს წინარე ლაშქრობას ერზრუმის მიმართულებით, რამაც გამოიწვია ტრაპიზონის იმპერიის შექმნა და რაც უნდა შემორჩენილიყო ხალხის კოლექტიურ მეხსიერებაში. აქედან გამომდინარე, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ალექსის არმიამ ლაზეთი ერზრუმიდან, სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით, გადალახა და ტრაპიზონს სამხრეთიდან მიაღწია.
ტრაპიზონის იმპერიის შექმნა
მინი|297x297პქ|[[მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა|მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის მარშრუტი და პოლიტიკური სიტუაცია ბიზანტიის იმპერიის ყოფილ საზღვრებზე, 1204 წელი.]] კომნენოსი ძმების მიერ 1203 წლის აპრილში, ტრაპიზონის უსისხლოდ აღება არ იყო შემთხვევითი მოვლენა და ეს შეიძლება დაუკავშირდეს სპეციფიურ ფაქტორებს. ტრაპიზონის მაშინდელი დუქსი და ეპარქი, ნიკიფორე პალეოლოგოსი კომნენოსებს მალევე დანებდა, რადგან არ ფლობდა შესაბამის სამხედო ძალას მიუხედავად იმისა, რომ ის ხალდიის თემის სამხედრო დანაყოფს აკონტროლებდა. ადგილობრივები, ხედავდნენ რა დასავლეთიდან ლათინთა და სამხრეთიდან თურქთაგან მომავალ საფრთხეს, გვერდში ამოუდგნენ კომნენოს ძმებს, რადგან მიაჩნდათ რომ ისინი ბიზანტიის იმპერიის კანონიერ მემკვიდრეს წარმოადგენდნენ. კომნენოსების დინასტია საყოველთაო პატივისცემითა და აღიარებით სარგებლობდა მთელს ახლო აღმოსავლეთში, რაც საკმარისი იყო ნდობისა და უსაფრთხოების განცდის შექმნისთვის. ასევე საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ 1204 წლამდე ალექსისა და დავითის პაპა, ანდრონიკე I კომნენოსი, ორი წლით ადრე სანამ ბიზანტიის იმპერატორი გახდებოდა პონტოს რეგიონს განაგებდა. კომნენოსების მიმართ მოსახლეობაში არსებული სიყვარული, წარმატებით გამოიყენეს კომნენოსმა ძმებმა. ალექსი ხალდიის თემში გამაგრდა და მისი რეზიდენცია ტრაპიზონი გახდა, ხოლო დავითი პაფლაგონიაში გადავიდა და რეზიდენციად ჰერაკლეა შეარჩია. კომნენოსების და ტრაპიზონელი მოსახლეობის საერთო ინტერესებმა განაპირობა ახალი მმართველების მიმართ მოსახლეობის ლოიალურობა და მათი მშვიდობიანად დამოჩილების (გარდა ამისოსია).
1206 წლიდან დავითი „ივერთა რაზმით“ ბევრჯერ მონაწილეობდა შეთქმულებებსა და ომებში ნიკეისა და ლათინთა იმპერიის წინააღმდეგ. იმპერიის არსებობის პირველ წლებში საიმპერატორო დომენი სანგარიუსის (დღევანდელი საქარია) რეგიონიდან ნიკომედიამდე (დღევანდელი იზმითი) ვრცელდებოდა. 1205 წელს, ნიკეის იმპერატორის თეოდორე I ლასკარისის (1205–1222) მიერ დავით კომნენოსის (1204–1212) დამარცხების შემდეგ კი საზღვარი ჰერაკლეამდე გადმოიწია. ჰერაკლიასთან მარცხის შემდეგ, დავითის სამფლობელო ლიმიტირებული იქნა სინოპით, თუმცა საზღვრები არც შემდეგ იყო სტაბილური. დავითი იძულებული გახდა პაფლაგონიაში გადასულიყო, სადაც სიკვდილამდე ბერად აღიკვეცა.
ალექსი I-ის (1204–1222) სამფლობელო მოიცავდა ტერიტორიას მდ. ფაზისიდან (რიონი) ქ. თემისკირამდე (დღევანდელი ჩარშამბა), მის სამფლობელოში ასევე შედიოდა ყირიმის ნახევარკუნძულის ზოგიერთი ქალაქებიც და პერატეია (ტრაპიზონის ზღვისგადაღმა ტერიტორია ქერსონესის ირგვლივ). დავითის გარდაცვალების შემდეგ ალექსი პონტოს ერთპიროვნულ მმართველად და ტრაპიზონის იმპერიის დამაარსებლად გადაიქცა. ტრაპიზონის გეოგრაფიული და სტრატეგიული მდებარეობა, მისი ფინანასური მნიშვნელობა და რეგიონში არსებული ძლიერი ბიზანტიური ელემენტი, გადამწყვეტი ფაქტორი გახდა სახელმწიფოს კონსოლიდაციის.
კონსტანტინოპოლის განთავისუფლების იდეა
როგორც ჩანს კომნენოს ძმებს პონტოს განთავისუფლების შემდეგ შემუშავებული ჰქონდათ კონსტანტინოპოლის განთავისუფლების იდეა ისევე, როგროც იმ ქვეყნების იდეოლოგიის გამგრძელებლებს, რომლებიც ლათინთა მიერ კონსტანტოპოლის აღების (1204) შემდეგ დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდნენ. პონტოს რეგიონი მუდმივად ხასიათდებოდა ცენტრიდანული ტენდეციებით, ჯერ კიდევ მაშინაც, როდესაც თეოდორე გარბასმა დაახლ. 1075 წელს სელჩუკთა სახელმწიფოსგან გაანთავისუფლა ტრაპიზონი და მის გარდაცვალემაბდე (1098 წელი) კოლონეიამდე და ბაიბურთამდე გადაჭიმული რეგიონის დამოუკიდებელ მმართველად გადაიქცა. როგორც ჩანს ტრადიციულად სეპარატისტულ გარემოში, ექსპანსური მიდრეკილება 1204 წელს კონსტანტინოპილის დაცემის შემდეგ ჩამოყალიბდა, რაც ხელს უწყობდა ალექსი და დავით კომნენოსის ამბიციებს გაენთავისუფლებინათ კონსტანტინოპილი, რადგან ისინი ტახტის ერთადერთ კანონიერ მემკვიდრედ თვლიდნენ თავს.
კავშირი კონსტანტინოპოლის დაცემასთან
კომნენოსების სახელმწიფო 1204 წლის აპრილში შეიქმნა. ლათინთა იმპერია 1204 წლის 13 აპრილს. არსებობს ვარაუდი, რომ ტრაპიზონის დაპყრობის გეგმა, ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის დაპყრობამდე არსებობდა და შესაძლოა უკავშირდებოდეს 1203 წლის 18 ივლისის მოვლენებს, როდესაც ჯვაროსნებმა პირველად გაილაშქრეს კონსტანტინოპოლზე. ტრაპიზონის ჩამოყალიბება არ უკავშირდება ლათინთა მიმართ „ბიზანტიური“ წინააღმდეგობის ტალღას, არამედ პროდუქტია სხვადასხვა მიზეზებისა. ზურაბ ავალიშვილმა ახალი სამეფოს დაარსების რამდენიმე მიზეზი გამოყო: 1. ბიზანტიის პოლიტიკური კრიზისი, ჯვაროსანთა ინტერვენცია. 2. ტრაპიზონისა და ჭანეთის მხარის ძველი ავტონომია. 3. კომნენოსთა საგვარეულოს სამი თაობის ხანგრძილივად საქართველოში ცხოვრება (კომნენების ჩამომავალია ანდრონიკაშვილების საგვარეულო). 4. იკონიასთან ბრძოლისათვის ბიზანტიის აღდგენის ცდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ქართველთა ლაშქრობები
სან-სალვადორის რაიონი
სან-სალვადორის რაიონი (Distrito de San Salvador) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კალკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 995 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 966 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 128.07 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კალკის პროვინციის რაიონები
ალკასერი
ალკასერი (Alcácer, Alcàsser) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-სურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,01 კმ². მოსახლეობა — 10 196 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
გიორგი (ბეგლარბეგი)
გიორგი (დ. და გ. წლები უცნობია) — გამაჰმადიანებული ქართველი თავადი. ოსმალობის პერიოდში, 1580 წლის აგვისტოდან 1582 წლის სექტემბრამდე სინან-ფაშას მიერ დანიშნული იყო თბილისის ბეგლარბეგად. გვარეულობა უცნობია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
ლა-პლატა (უილა)
ლა-პლატა (La Plata) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მანსფელდის რაიონი
მანსფელდის რაიონი (Landkreis Mansfelder Land) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ლუთერშტადტ-აისლებენი. რაიონი შედის საქსონია-ანჰალტისფედერალურ მხარეში. იკავებს 758,71 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 100 191 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 133 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 15 2 60.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონია-ანჰალტის რაიონები
ბურიაკიშჩინა
ბურიაკივშჩინა (Буряківщина) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 37 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონის სოფლები
გიგი მდივანი
გიგი მდივანი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2016, ანტალია, თურქეთი, 55 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2018, სოფია, ბულგარეთი, 55 კგ).
მერზებურგ-კვერფურტის რაიონი
მერზებურგ-კვერფურტის რაიონი (Landkreis Merseburg-Querfurt) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი მერზებურგი. რაიონი შედის საქსონია-ანჰალტისფედერალურ მხარეში. იკავებს 827,22 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 131 573 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 160 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 15 2 61.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქსონია-ანჰალტის რაიონები
ბაჯირავანი (იმიშლი)
ბაჯირავანი ( Bəcirəvan ) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,137 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
იაამუ
ნუბოსერა იაამუ (ასევე იაამუ, იამუ, იაამი) — ძველი ეგვიპტელი მეფე (ფარაონი) მეთოთხმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მიხედვით ნუბოსერა იაამუ იყო მეთოთხმეტე დინასტიის მეორე ფარაონი. ხოლო ფონ ბეკერათის მიხედვით იაამუ მეთექვსმეტე დინასტიის წევრი იყო. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1780 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1770 წელს, იმეფა 10 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
ბოგატოე (ბელოგორსკის რაიონი)
ბოგატოე (Багате) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ბელოგორსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1062 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოგორსკის რაიონის სოფლები
ბოზბინა
ბოზბინა (Bozbinə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
ლაშა ჯაფარიძე
ლაშა ჯაფარიძე (დ. 16 აპრილი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი, ასევე თამაშობდა დაცვის მარჯვენა ფლანგზე. არის საქართველოს ორგზის ჩემპიონი, საქართველოს თასის გამარჯვებული და საქართველოს სუპერთასის ორგზის გამარჯვებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი ლ კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები
პუასონის განაწილება
პუასონის ალბათური განაწილება — დისკრეტული ტიპის განაწილება, რომელიც აღწერს ალბათობას იმისა, რომ დროის ან სივრცის ფიქსირებულ ინტერვალში რაიმე ხდომილებას ადგილი ექნება მოცემული სიხშირით, თუ ცნობილია ამ ხდომილების საშუალო სიხშირე და ხდომილების თითოეული რეალიზაცია ერთმანეთისგან დამოუკიდებელია.
პუასონის განაწილება შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ისეთი ტიპის ამოცანების გადაწყვეტისას, როგორიცაა, მაგალითად, იმის დადგენა თუ რა ალბათობით მიაკითხავს საკრედიტო ოფიცერს 4 კლიენტი მომდევნო საათში, თუ ცნობილია, რომ საშუალოდ მასთან 2 კლიენტი მიდის ერთი საათის განმავლობაში.
ხდომილების ალბათობა
პუასონის ცვლადის როგორც საშუალო, ასევე დისპერსია \lambda-ის ტოლია: