cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იზმითის მიწისძვრა (1999)
ხანძარი
მიწისძვრამ კატასტროფული ხანძარი გამოიწვია თიუპრაშის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში. ხანძარი დაიწყო სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ტანკერთა ბაზაზე და მოგვიანებით თიუპრაშის ჰოლდინგის ტანკერს გადაედო. წყლის მილსადენები მიწისძვრის გამო დაზიანდა, ამიტომ ხანძრის სწრაფად ჩაქრობა ვერ მოხერხდა. სამაშველო ღონისძებებში ჩართული იყო ვერტმფრენებიც. ხანძრიდან დაახლოებით 5 კილომეტრის რადიუსზე ევაკუაცია გამოცხადდა. ხანძარი ხუთი დღის შემდეგ ჩააქრეს. შედეგად განადგურდა 17-მდე ტანკერი.
ცუნამი
მიწისძვრამ მარმარილოს ზღვაში ცუნამი გამოიწვია, რომლის სიმაღლე დაახლოებით 2,5 მეტრი იყო. ცუნამმა 155 ადამიანის სიკვდილი გამოიწვია.
გამოხმაურება
მიწისძვრას მასიური საერთაშორისო რეაგირება მოჰყვა, რომლებიც ნანგრევების ქვეშ დარჩენილების, ასევე დაშავებულებისა და უსახლკაროების დახმარებას ცდილობდნენ. სამაშველო ჯგუფები სტიქიიდან 24-48 საათში გააგზავნეს არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და წითელი ნახევარმთვარის წარმომადგენლებმა.
ქვემოთ ცხრილში მოცემულია რომელმა ქვეყნებმა რომელ ქალაქებში გაგზავნეს სამაშველო ჯგუფები:
'''1999 წლის 19 აგვისტოს ძებნისა და გადარჩენის პროცესი. წყარო USAID'''
საერთო ჯამში, სამაშველო საქმიანობაში თორმეტი ქვეყნის სამაშველო ჯგუფები მონაწილეობდნენ.
ბრიტანულმა ნავთობმომპოვებელმა კომპანიამ BP-მა გაააქტიურა Oil Spill Response Limited, რომლის წარმომადგენლებსაც მიწისძვრის შედეგად მარმარილოს ზღვაში დიდი რაოდენობით ჩაღვრილი ნავთობი უნდა შეეფასებინათ და შეძლებიდაგვარად აღმოეფხვრათ პრობლემა.
საბერძნეთი იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც დახმარება გაგზავნა თურქეთში. მიწისძვრიდან რამდენიმე საათში საბერძნეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო დაუკავშირდა მათ კოლეგებს თურქეთში და მეზობელ ქვეყანაში ელჩები გაგზავნა. საბერძნეთის საზოგადოებრივი წესრიგის სამინისტრომ TUPRAS ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში ხანძრის ჩაქრობაში 24 კაციანი ჯგუფი და 2 გაწვრთნილი ძაღლი ჩართო, ასევე ხანძრის ჩასაქრობად გაგზავნა თვითმფრინავები.
თურქეთის წითელი ნახევარმთვარის დასახმარებლად გაერთიანებულმა სამეფომ დაუყოვნებლივ გამოყო 50 000 გირვანქა სტერლინგი, ხოლო წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობამ 4.5 მილიონი გირვანქა სტერლინგი გამოყო დაზარალებულების დასახმარებლად.
სან-მიგელ-დუ-გოსტოზუ
სან-მიგელ-დუ-გოსტოზუ (São Miguel do Gostoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.
იზმითის მიწისძვრა (1999)
გამოხმაურება
მოგვიანებით ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი ბილ კლინტონი პაკისტანის პრემიერ მინისტრთან, ნავაზ შარიფთან ერთად სტამბოლსა და იზმითს ეწვია რათა შეესწავლათ დაზიანების დონე და შეხვედროდნენ გადარჩენილებს.
სან-მიგელ-დუ-გოსტოზუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 670 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.31 კმ²-ზე. ფართობი 342 546 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
იზმითის მიწისძვრა (1999)
სქოლიო
კატეგორია:მიწისძვრები თურქეთში კატეგორია:ცუნამი თურქეთში
Lasioglossum tunguense
Lasioglossum tunguense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
tunguense
ქიცვიანი ზვიგენი
ქიცვიანი ზვიგენი, კატრანი (Squalus acanthias) — თევზი ნამდვილი ზვიგენების ქვერიგისა. სხეულის სიგრძე 1,5 მ, ხოლო წონა 10 კგ აღწევს. ქარავნული პელაგური მტაცებელია. გავრცელებულია ყველა ოკეანის ზომიერ წყლებში. გვხვდება 1460 მ სიღრმეზე. რაციონი მრავალფეროვანია. იკვებება თევზებით. აქვს სხეულის გარსშემოდენილი ფორმა. შეწყვილება ხდება გაზაფხულზე. კვერცხცოცხლადმშობია. გვხვდება შავი ზღვის საქართველოს ფარგლებში, სადაც მისი ღვიძლისაგან დამზადებულ ექსტრაქტს, „კატრექსს“ იყენებენ როგორც ბიომოდულატორს და ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებას. ქიცვიანი ზვიგენი რეწვის ობიექტია. ადამიანისთვის საშიშროებას არ წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:კატრანისებრნი
ბართლომე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
ბართლომე I (Βαρθολομαίος Α', Barfolomey I; ერისკაცობაში — დიმიტრიოს არქონტონისი, Δημήτριος Αρχοντώνης; დ. 29 თებერვალი, 1940) — კონსტანტინოპოლის 232–ე მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი 1991 წლის 22 ოქტომბრიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1940 წლის 29 თებერვალს თურქეთის კუნძულ იმვროსზე. დაწყებითი სკოლა დაამთავრა იმვროსზე, ხოლო საშუალო - სტამბოლში. 1961 წელს წარჩინებით დაასრულა ხალკის საღვთისმეტყველო სკოლა. 1961–1963 წწ. მსახურობდა თურქეთის არმიაში.
1961 წელს აღიკვეცა ბერად და ეწოდა ბართოლომეოსი. 1961 წლის 13 აგვისტოს აკურთხეს ბერდიაკვნად. 1963-1968 წწ. მსოფლიო საპატრიარქოს სტიპენდიით სწავლობდა რომის პონტიფიკოსის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში. 1968 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია საეკლესიო სამართალში შვეიცარიის მსოფლიო საპატრიარქოს ინსტიტუტში თემაზე „წმიდა კანონებისა და კანონიკურ განწესებათა კოდიფიკაციისათვის მართლმადიდებელ ეკლესიაში“. ამავე წელს დაინიშნა ხალკის საღვთისმეტყველოს სკოლის დეკანის თანაშემწედ. 1969 წლის 19 ოქტომბერს ხელი დაასხეს მღვდელმონაზვნად. 1972 წლიდან მუშაობდა პატრიარქის კაბინეტის გამგედ. 1973 წლის 25 დეკემბერს, ქრისტეშობის დღესასწაულზე ხელდასხმულ იქნა ფილადელფიის ეპარქიის მიტროპოლიტად. 1974 წელს აირჩიეს წმიდა სინოდის წევრად. 1990 წლის 14 იანვარს გადაყვანილ იქნა ქალკედონის სამიტროპოლიტო კათედრაზე.
ყოვლადუწმიდესი დიმიტრიოსის გარდაცვალების შემდეგ, 1991 წლის 22 ოქტომბერს კონსტანტინოპოლის საეკლესიო კრებამ ქალკედონიელი მიტროპოლიტი ბართოლომეოსი აირჩია მსოფლიო პატრიარქად. ამავე წლის 2 ნოემბერს სტამბოლის ფანარის წმ. გიორგის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მისი აღსაყდრება;
ყოვლადუწმიდესი ბართოლომეოს I დაჯილდოებულია მრავალი ჯილდოთი, ორდენითა და პრემიით. არის არაერთი უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, მათ შორის - თბილისისა და ბათუმის უნივერსიტეტებისა;
ფლობს ბერძნულ, თურქულ, ლათინურ, ფრანგულ, ინგლისურ, იტალიურ და გერმანულ ენებს;
მისი ინტრონიზაცია მოხდა 2 ნოემბერს.
ტიტული
მისი ღვთაებრივი ყოვლადუწმიდესობა, მთავარეპისკოპოსი კონსტანტინოპოლისა - ახლისა რომისა და მსოფლიო პატრიარქი (Η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης, ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης).
თურქეთის მთავრობა არ აღიარებს მის მსოფლიო პატრიარქობას და მას აღირებენ მხოლოდ როგორც თურქეთის ქრისტიანული თემის ხელმძღვანელს.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
როდინაული
როდინაული — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აჯამეთი, სვეტმაღალი, ცხენთარო). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 120 მეტრი, ზესტაფონიდან 22 კილომეტრი.
1926 წლისთვის როდინაულის თემი შედგებოდა ოთხი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 2184 ადამიანს, ხოლო ფართობი 69,7 კმ²-ს.
სოფელ როდინაულში მდებარეობს ისტორიული ძეგლი „ციხიათას გორა“. სოფელი შედის სვირის მეღვინეობის ზონაში.
როდინოულს დასავლეთით ესაზღვრება აჯამეთის სახელმწიფო ნაკრძალი, ხოლო აღმოსავლეთით მდინარე ლუხუტა, რომელიც სათავეს იღებს ქვედა ზეგნისა და მეორე ობჩის წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ ფერდზე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 728 ადამიანი.
სახელწოდების ეტიმოლოგია
სოფელი მდებარეობს მაღლობ ადგილას, რომელსაც საოჯახო ხელსაწყოს - როდინის ფორმა აქვს. სწორედ ამის გამო დაერქვა სოფელს როდინოული. იმერეთში არაერთ სოფელში დადასტურდა როდინ- სიტყვის შემცველი მიკროტოპონიმები. სახელდობრ, შორაპანში მდ. ყვირილას სანაპიროს ერთ-ერთ ადგილს როდინას უწოდებენ; სოფელ ჭალოვანში ერთ-ერთ ადგილს ნაროდინები (ნაროდინევი) ჰქვია.
ამ ეტიმოლოგიის განმარტებას იზიარებს პოეტი ალექსი გოგბერაშვილი, რომელიც პოეზიის კრებულში „წინაპრის ბილიკი" აღნიშნულის შესახებ ლექსს „რატომ დაარქვეს როდინოული" გვთავაზობს.
რატომ დაარქვეს როდინოული
შენ ახლა უმზერ შორიდან მაღლობს -
როდინს ჰგავს ნაღდად, რა უნათლესად,
აქ ჩემი სოფლის მე მადლი მათბობს,
(მის ეშხის ძალას რომ იგრძნობს გული) ,
მიხვდები უმალ, ძველებმა ადრე,
რატომ დაარქვეს „როდინოული".
სოფლის დაარსება
სოფელი როდინოული დაარსებულია XIX საუკუნის 30-იან წლებში, მაშინ როდესაც ხელისუფლებას აჯამეთის ტყის გასაჩეხად მუშახელი ესაჭიროებოდა. თავდაპირველად ჩამოასახლეს გოგბერაშვილები და ჩუბინიძეები, მოგვიანებით ვარდოსანიძეები. ამ პერიოდისთვის ეს ტერიტორია ბაღდათს, დიმის ადმინისტრაციულ ერთეულს ეკუთვნოდა, ხოლო მოგვიანებით ზესტაფონის მუნიციპალიტეტს მიაკთვნეს. ადგილობრივების ინფორმაციით, პროცესში აქტიურ მონაწილეობას იღებდა იმ პერიოდში განთქმული მონადირე ხოსიკ გოგბერაშვილი, რომელიც აჯამეთის ტყეში ნადირობდა და ღამეს ათევდა თავისივე აგებულ მონადირის ქოხში. დღესდღეობით ხოსიკ გოგბერაშვილის საფლავის ქვა ყველაზე ძველია სოფლის სასაფლაოზე. კიდევ ერთი ძველი საფლავის ქვა ეკუთვნის მის შვილს ალექსი გოგბერაშვილს. ამ უკანასკნელის საფლავის ქვაზე ამოჭრილი წარწერა დღემდეა შემონახული: „ალექსი გოგბერაშვილი აღვესრულე 1860 წელს 25 წლისა. " სასაფლაო მდებარეობს აჯამეთის მაცხოვრის სახელობის ეკლესიის გარშემო.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხერონის პროვინცია
thumb|250px|ხერონის მდებარეობა ესპანეთში
ჟირონა, ხერონა (Girona, Gerona; Gérone) — პროვინცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში, ავტონომიური გაერთიანების, კატალონიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხერონა. მას ესაზღვრება შემდეგი პროვინციები:ლერიდა და ბარსელონა. ასევე ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.
პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 665 000 კაცს (2005 წლის მონაცემებით). პროვინციაში არის 216 მუნიციპალიტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
გორმაღალი (სამტრედიის მუნიციპალიტეტი)
გორმაღალი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ქვაყუდე). მდებარეობს სამხრეთ იმერეთის მთისწინეთში, მდინარე ხევისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, სამტრედიიდან 18 კილომეტრი. სოფელში მოქმედებს წმინდა ელია წინასწარმეტყველის სახელობის ტაძარი. სოფელი შედიოდა საჯავახოს მხარეში
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 420 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალან შეპარდი
thumb|right|ალან შეპარდი ალან ბარტლეტ შეპარდი უმცროსი (Alan Bartlett Shepard Jr. დ. 18 ნოემბერი, 1923 — გ. 21 ივლისი, 1998) — კოსმოსში გასული პირველი ამერიკელი და მსოფლიოში მეორე ასტრონავტი იყო. იგი შემდგომში ხელმძღვანელობდა აპოლო 14-ის მისიას და მთვარეზე გადასხდომილი მეხუთე ადამიანი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები კატეგორია:ამერიკელი საზღვაო ადმირალები კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
Tell Me (როლინგ სტოუნზის სიმღერა)
Tell Me — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1964 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში The Rolling Stones.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები
გულია თუთბერიძის სტადიონი
გულია თუთბერიძის სტადიონი — სპორტული სტადიონი ზუგდიდში, საქართველო. აშენდა 1931 წელს. ძირითადად გამოიყენებოდა საფეხბურთო მატჩებისათვის. იყო საფეხბურთო კლუბ ზუგდიდის საშინაო მოედანი. თავიდან იტევდა 7,500 მაყურებელს. დანგრევამდე, რეკონსტრუქციის შემდეგ 5,000 მაყურებელს. 2011 წლის შემოდგომაზე სტადიონს დემონტაჟი ჩაუტარდა, ტერიტორია დადიანების სასახლის დასვენების პარკს შეუერთეს, რომელსაც ისტორიულად ეკუთვნოდა და ახლა პარკის განახლება იგეგმება.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის სტადიონები
ქიცვკუდა
ქიცვკუდა (Uromastyx) — ხვლიკების გვარი აგამისებრთა ოჯახისა. აქვთ მოკლე, გაბრტყელებული თავი. მათი სხეულის სიგრძე 80 სმ-ს აღწევს, ზედა მხარე დაფარულია წვრილი ქერცლით, ხოლო მოკლე გაბრტყელებული კუდი ზემოდან — დიდი ეკლიანი ქერცლით. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ აფრიკასა და სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. ბინადრობენ მშრალ კლდოვან და უდაბურ ადგილებში. ღრმად თხრიან სოროს. ახალგაზრდა ქიცვკუდები იკვებებიან წვრილ-წვრილი უხერხემლოებით, ზრდასრულნი — მცენარეებით. ქიცვკუდას ხორცსა და ქონს ზოგ ქვეყანაში საკვებად ხმარობენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯოჯოსებრნი
მწყერისციხე
მწყერისციხე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (კლდეეთის თემი). მდებარეობს მდინარეების ბორიმელისა და თურუნის (ყვირილის აუზი) შესართავთან. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ზესტაფონიდან 7 კილომეტრი.
სოფლის სახელწოდება მოდის ციხესიმაგრიდან, რომელიც წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. შემორჩენილია მისი ნანგრევები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 43 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Tetraponera lemoulti
Tetraponera lemoulti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გრან-საბანის მუნიციპალიტეტი
გრან-საბანის მუნიციპალიტეტი (Municipio Gran Sabana) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 32 990 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით გრან-საბანის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 34 095 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სანტა-ელენა-დე-უაირენი. ბოლივარის შტატის მთელი მოსახლეობის 2.2% მოდის გრან-საბანის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 1 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum tungusicum
Lasioglossum tungusicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1978 წელს.
სქოლიო
tungusicum
ახალგაზრდა კომუნისტი (თბილისი)
„ახალგაზრდა კომუნისტი“ — კომკავშირულ-ახალგაზრდული გაზეთი, საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1925 წელს თბილისში, ქართულ ენაზე, გამოდიოდა კვირაში სამჯერ, 1925-1990 წლებში. 1990 წლიდან მის ნაცვლად გამოდიოდა ახალგაზრდა ივერიელი.
„ახალგაზრდა კომუნისტის“ წინამორბედი გაზეთებია: „მესამე ინტერნაციონალი“ (1917), „ ახალგაზრდა კომუნისტი“, „სპარტაკი“ (1922-1925). „ ახალგაზრდა კომუნისტი“ აშუქებდა კომკავშირული ცხოვრების აქტუალურ პრობლემებს; ემსახურებოდა ახალგაზრდობის კომუნისტური აღზრდის საქმეს; ასახავდა იდეოლოგიის, მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, კულტურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვან მოვლენებს.
„ახალგაზრდა კომუნისტი“ დაჯილდოებულია საქართველოს სსრ უმაღლესისაბჭოს პრეზიდიუმის, საკ. ალკკ ცკ-ის და საქართველოს ალკკ ცკ-ის სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ: გ. ძიგრაშვილი, ა. ანდღულაძე, ვ. კუპრაძე, დ. ვოლსკი, ა. მახათაძე, ვ. მიქაძე, ა. მგელაძე, კ. ჩარკვიანი, ე. ენუქიძე, მ. ცქვიტინიძე, ა. მირცხულავა, ს. აბულაძე, ლ. წერეთელი. დ. მჭედლიშვილი, გ. ფირცალავა, შ. გაგოშიძე, გ. ვარდოსანიძე, მ. კაკაბაძე, გ. გელაშვილი, ა. სანებლიძე, ჯ. ნინუა. ტირაჟი იყო 220 ათასი ცალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:კომკავშირი
ანაკლია
ანაკლია — სოფელი და ზღვისპირა კლიმატური კურორტი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ანაკლია, თიქორი). მდებარეობს შავი ზღვის პირას, მდინარე ენგურის შესართავთან, მარცხენა ნაპირას, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საზღვართან, ზღვის დონიდან 3 მ., ზუგდიდიდან 30 კმ. სოფელში დგას 1703 წელს აგებული ციხის ნანგრევები, პოლიცია, სპორტული მოედანი, საბავშვო ბაღი, სასტუმროები.
ისტორია
ანაკლია პონტოს სამეფოს ქალაქ ჰერაკლეას ერთ-ერთი კოლონია იყო. XV-XVII საუკუნეებში ანაკლია ოდიშის სამთავროს მნიშვნელოვანი ნავსადგური იყო და ტრაპიზონთან და კონსტანტინოპოლთან აწარმოებდა ვაჭრობას. ანაკლიაში ასევე განვითარებული იყო მეთევზეობა. XVIII საუკუნის დასაწყისში ანაკლია ოსმალეთის იმპერიამ დაიკავა და 1703 წელს ააგო ციხე, რომელიც 1725 წელს განაახლეს. ოსმალთა ხელში ანაკლია ტყვეებით ვაჭრობის ბუდედ გადაიქცა. 1805 წელს ანაკლია რუსეთის იმპერიამ დაიკავა, მაგრამ 1820 წელს რუსეთის ჯარმა ანაკლია და შეკვეთილი დატოვა. ანაკლია ოსმალეთიდან რუსეთს გადაეცა 1812 წლის ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებით, რაც დაადასტურა 1826 წლის აკერმანის კონვენციამ. საბჭოთა პერიოდში ანაკლიის სასოფლო საბჭოში შედიოდნენ აგრეთვე სოფლები ერგეტა და ცვანე, მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა, რძისა და ყველის საამქრო.
2011 წელს იგეგმებოდა ანაკლიისთვის ქალაქის სტატუსის მინიჭება. დასახლებას ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად არ მინიჭებია, თუმცა 2012 წელს საქართველოს მთავრობამ გაახმოვანა ინიციატივა, რომლის მიხედვით ანაკლიის ტერიტორიაზე ყულევამდე ახალი საპორტო ქალაქი ლაზიკა უნდა გაშენებულიყო. . იგი საქართველოში სიდიდით მეორე ქალაქი უნდა ყოფილიყო თბილისის შემდეგ. საქართველოს ხელისუფლების გათვლებით 2024 წლისათვის ლაზიკას ნახევარი მილიონი მცხოვრები ეყოლებოდა. ქალაქის სავარაუდო გაშენების ტერიტორია მოიცავდა კოლხეთის ეროვნული პარკის ანაკლია-ჭურიის უბანს, რომელიც ფრინველთა ყველაზე დიდი მიგრაციის მარშრუტია, ხოლო „საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგის ტერიტორიებს“ კი გაეროს რამსარის კონვენცია იცავს, რომელსაც საქართველო 1996 წელს მიუერთდა. დაიწყო რამდენიმე შენობის მშენებლობა, მაგრამ პროექტი შეწყდა. ამჟამად ანაკლიაში მიმდინარეობს ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1331 ადამიანი.
კურორტი
ანაკლია კლიმატური კურორტია. აქ ზღვისპირა ნოტიო ჰავაა, მის ნათების ხანგრძლივობაა 2208 სთ წელიწადში, არის დაფერდებული წმინდა სილის პლაჟი (სიგრძე 10-12 კმ, სიგანე 50-80 მ.) ანაკლიაში რამდენიმე მაღალი კლასის სასტუმროა აშენებული. სოფელ განმუხურთან დაკავშირებულია 552-მეტრიანი საფეხმავლო ხიდით. ანაკლიაში 2014 წელს ჩატარდა ელექტრონული მუსიკის ფესტივალი კაზანტიპი. მას შემდეგ, რაც იგი დაიხურა, საფუძველი ჩაეყარა GEM Fest-ს, რომელიც 2015 წლიდან დღემდე იმართება.
ანაკლიის ციხე
ანაკლიის ციხე აშენებულია 1703 წელს და განახლებულია 1725 წელს. ციხეს ჰქონდა კვადრატული ფორმა. ოთხივე კუთხეში კოშკები იყო აღმართული. გალავანი ორიარუსიანია. ქვედა იარუსი ყრუ კედლითაა ამოყვანილი, ზედაში სათოფურებია დატანებული.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის კურორტები
მესამეული სისტემა
ლიტერატურა
კატეგორია: გეოლოგიური პერიოდები
შაპადა-დუს-ვეადეირუსის ეროვნული პარკი
შაპადა-დუს-ვადეირუსის ეროვნული პარკი (Parque Nacional da Chapada dos Veadeiros) — ეროვნული პარკი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში, შაპადა-დუს ვადეირუსის პლატოზე. ამ პლატოს ასაკი 1,8 მილიარდი წელია. პარკი შეიქმნა 1961 წელს, ბრაზილიის პრეზიდენტ ჟუსელინიო კუბიჩეკის მიერ. საერთო ფართობია 655 კმ².
2001 წელს პარკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში კატეგორია:ბრაზილიის ეროვნული პარკები
Tetraponera liengmei
Tetraponera liengmei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს. .
ტაიპუ
ტაიპუ (Taipu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორდესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 836 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33.55 კმ²-ზე. ფართობი 352 818 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
მესაფლავე ხოჭოები
მესაფლავე ხოჭოები (Necrophorus) — ხოჭოების გვარი ლეშიჭამიასებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 11-40 მმ აღწევს, ფერად შავია. გავრცელებული არიან ფართოდ (ტროპიკულ აფრიკასა და ავსტრალიის გარდა). იკვებებიან ლეშით. კვერცხებს დებენ პატარა ძუძუმწოვრებისა და ფრინველების ლეშზე, რომელსაც წინასწარ მიწაში ფლავენ.
რიუ მურაკამი
რიუ მურაკამი (村上 龍; დ. 19 თებერვალი, 1952, სასებო, იაპონია) — იაპონელი ნოველისტი და კინორეჟისორი. მეტსახელად ეძახიან „იაპონური ლიტერატურის მარადონას“.
ბიოგრაფია
დაიბადა რიუნოსკე მურაკამად (村上龍之助) სასებოში, ნაგასაკი, 1952 წლის 19 თებერვალს. სახელი დაერქვა რიუნოსკე ნაკაძატო კაიძანის (1885-1944) თხზულებიდან „დაიბოსაცუტოგე“.
დაამთავრა სწავლების სამი საფეხური სასებოში. სტუდენტობისას, მურაკამი ეხმარებოდა როკ-ჯგუფს, რომელშიც იყო დრამერი. ჯგუფის დაშლის შემდეგ, შევიდა რაგბის კლუბში. მალე რაგბის კლუბიც დატოვა და გადაიყვანეს სკოლის გაზეთის განყოფილებაში. სკოლის პერიოდში, მის კოლეგებთან ერთად სკოლის სახურავზე ბარიკადების მოწყობის გამო, 3 თვით შინაპატიმრობა მიუსაჯეს. ამ პერიოდში, შეხვდა ჰიპი კულტურას, რაც მის დიდ შთაგონებად იქცა.
მურაკამიმ უმაღლესი 1970 წელს დაამთავრა, ამ დროისათვის შექმნა ახალი როკ-ჯგუფი. 1972 წლის ოქტომბერში წავიდა ფუსაში, აშშ-ს ჯარის ბაზასთან ახლოს, სადაც მიიღეს მუსაშიროს ხელოვნების უნივერსიტეტის სკულპტურის პროგრამაში.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:იაპონელი კინორეჟისორები კატეგორია:იაპონელი რომანისტები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:აკუტაგავას პრემიის მფლობელები
სტივენ სიგალი
სტივენ სიგალი (Steven Frederic Seagal, იაპ. სახელი — სიგემიტი ტაკე; დ. 10, აპრილი, 1952, ლანსინგი, მიჩიგანი, აშშ ) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი, მუსიკოსი, აიკიძინი, მწერალი, პოლიციელი.
ბიოგრაფია
სტივენ სიგალი დაიბადა შერეულ ოჯახში, მამამისი - ებრაელია, ხოლო დედა - ირლანდიელი. სტივენი - მეორე ბავშვია ოჯახში, მას ჰყავს ერთი უფროსი და ორი უმცროსი და. მისი პაპა მამის მხრიდან ამერიკაში ჯერ კიდევ პატარაობიდან ჩამოვიდა ოჯახთან ერთად სანქტ-პეტერბურგიდან.
საინტერესო ფაქტები
2009 წლის ნოემბერში, ინტერვიუში ინტერნეტ-ტელევიზიისთვის „Russia.ru“, სტივენ სიგალმა განაცხადა, რომ თავს რუსად გრძნობს: „მე შემიძლია ვთქვა, რომ თვითონ მე — რუსი ვარ, მე რუსული ოჯახი მყავს, მე მიყვარს რუსეთი და მეამაყება ვიყო რუსი. მე, ნამდვილად, მიყვარს ეს ქვეყანა და ხალხი, რომელიც მასში ცხოვრობს“.
სათოვლია
სათოვლია, უცუნა (Colchicum) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი შროშანისებრთა ოჯახისა. მოკლეღეროიანი და გორგლბოლქვიანი ბალახებია, დიდი და ნაირფერი ყვავილები (1-5) აქვთ. ზოგი სახეობა გვიან შემოდგომით ყვავილობს, ნაყოფს (კოლოფი) კი მომავალ გაზაფხულზე იკეთებს.
60-მდე სახეობა უმთავრესად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, ირანში და აღმოსავლეთში — ჩრდილოეთ ინდოეთამდე. საქართველოში, მთის ქვედა სარტყლიდან ალპურ სარტყლამდე, მხოლოდ 3 სახეობა იზრდება. სათოვლიას თესლსა და გორგლბოლქვში არის ალკალოიდები, რომელთაგან კოლხიცინი გენეტიკასა და სელექციაში პოლიპლოიდების მისაღებად გამოიყენება, მედიცინაში კი — ნიკრისის ქარის სამკურნალოდ, კოლხამიანი (ომაინი) — სისხლის ზოგიერთი დაავადებისა და ავთვისებიანი სიმსივნის დროს. სათოვლიას ბევრი სახეობა დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:შროშანისებრნი
ერესის მუნიციპალიტეტი
ერესის მუნიციპალიტეტი (Municipio Heres) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 5 851 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ერესის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 292 833 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სიუდად-ბოლივარი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 50,0 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
Heres Municipality Heres (municipalité) Heres Heres Heres (khu tự quản)
პატარა სამება
პატარა სამება (2010 წლის 16 ნოემბრამდე — „პატარა განთიადი“, სამება) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ძირულის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ზესტაფონიდან 19 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბამბაკი
ბამბაკი — მხარე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში. მოიცავდა მდინარე დებედის სათავის მთიან ხეობას. იგი სტრაბონისეული გოგარენეს და სომხური წყაროების გუგარქის ანუ ქვემო ქართლის უკიდურესი სამხრეთი თემი იყო. ძვ. წ. II საუკუნეში გოგარენეს პროვინციას სომხური სამეფო დაეუფლა. მომდევნო ხანაში ბამბაკი ხან სომხეთის, ხან კი ქართლის შემადგენლობაში შედიოდა, ვიდრე იგი V საუკუნეში ვახტანგ გორგასალმა არ შემოიერთა. IX-X საუკუნეებში ბამბაკი შედიოდა ჯერ ანისის სამეფოს, შემდეგ კი ტაშირ-ძორაგეტის სამეფოს შემადგენლობაში. მომდევნო საუკუნეებში საქართველოს ფარგლებში იყო. XVII საუკუნის დასაწყისში ქვემო ქართლის ტერიტორიაზე ყიზილბაშური ირანის ექსპანსიის შედეგად შეიქმნა თურქმანული პოლიტიკური ერთულები - ბორჩალოს სახანო და ლორის სასულთნო. ბამბაკი ბორჩალოს სახანოს შემადგენლობაში მოჰყვა. XVIII საუკუნის II ნახევარში იგი გამოეყო ბორჩალოს და ჩამოყალიბდა ცალკე ადმინისტრაციულ ერთეულად - ბამბაკის სამოურავოდ, რომელსაც ქართლ-კახეთის მეფის მიერ დანიშნული ქართველი მოურავი მართავდა. ქართლ-კახეთის სამეფოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ბამბაკი თბილისის გუბერნიის ლორის მაზრის შემადგენლობაშია. XIX საუკუნის II ნახევარში ერევნის გუბერნიის ალექსანდროპოლის მაზრაში შევიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ხუანხე
მინი|300პქ|ხუანხე ქალაქ ლანცუსთან ხუანხე, იგივე ყვითელი მდინარე (黃河) — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე. სიგრძით მეორეა ჩინეთში და მეშვიდე მსოფლიოში. სიგრძე შეადგენს 5,464 კმ-ს. სათავეს იღებს დასავლეთ ჩინეთში, ცინხაის პროვინციაში, ბაიან-ჰარის მთებში. ამის შემდეგ, გადაკვეთს ჩინეთის 9 პროვინციას და ჩაედინება ბოჰაის ზღვაში. ხუანხეს აუზი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1900 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1100 კმ-ზე, ხოლო ფართობი შეადგენს 742,443 კმ²-ს.
Lasioglossum turneri
სქოლიო
turneri
ხუანხე
ხუანხეს ჩინური ცივილიზაციის აკვანს უწოდებენ, რადგან სწორედ მის აუზში ჩაისახა ადრეული ჩინეთის ისტორიაში ყველაზე აყვავებული - ჩრდილოეთ ჩინური ცივილიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები
ცადამაყვანა
ცადამაყვანა, აგრეთვე ცნობილია როგორც წითელი შხამასოკო (Amanita muscaria) — შხამიანი, ფსიქოაქტიური სოკოს სახეობა ამანიტას გვარისა.
ციმბირში, ცადამაყვანას რელიგიური დატვირთვა აქვს და გამოიყენება როგორც დამათრობელი საშუალება და ენთეოგენი. მასში შემავალი ფსიქოაქტიური ნივთიერებათა თვისებების წყალობით, სოკო ძველთაგანვე გამოიყენებოდა სხვადასხვა ხალხების რელიგიურ ცერემონიებში.
კოსმოპოლიტია, ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. აგრეთვე გვხვდება თბილი კლიმატის მქონე ზოგიერთ რეგიონში — ცენტრალური ამერიკაში, ჰინდუქუშში და ხმელთა შუაზღვისპირა რეგიონებში. მიკორიზას უპირატესად არყთან და ნაძვთან ქმნის. იზრდება ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
დიდი ზომის წითელი ფერის სოკო თეთრი ფეხითა და თეთრი ფიფქებით თავზე — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი სოკოა მასობრივ კულტურაში, რომელიც ასახულია სხვადასხვა რომანებში, კინოფილმებში, ანიმაციურ ფილმებში, ტელესერიალებში, მხატვრობაში, მათ შორის — ვიდეო თამაშებში, კერძოდ „Mario“-ს ფრენჩაიზში, რომელიც პერსონაჟის გამაძლიერებლის, „Super Mushroom“-ის სახით არის წარმოდგენილი.
1763 წელს სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა კარლ ლინემ როგოც Agaricus muscarius. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა ბუნებისმეტყველმა ჟან ბატისტ ლამარკმა 1783 წელს.
სახელწოდება
ძველად ცადამაყვანას ბუზების საწინააღმდეგო საშუალებად იყენებდნენ; ბევრ ევროპულ ენაში სახელი სწორედ ამის მიხედვით ეწოდება. (fly agaric, Fliegenpilz, amanite tue-mouches), ლათინური სახეობრივი ეპითეტი აგრეთვე მომდინარეობს სიტყვა „ბუზისგან“. სლავურ ენებში სიტყვა „მუხამორი“ (мухомор) (muchomor, болг. мухоморка, და ა.შ.) სოკოების გვარის — Amanita-ს აღმნიშვნელად იქცა.
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 8-დან 20 სმ-მდე. თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდგომში ბრტყელი და ჩაზნექილი. ფერი — ხასხასა წითელი ან ნარინჯისფერ-წითელი. ზედაპირი დაფარულია თეთრი კონცენტრულად განწყობილი მეჭეჭებით, რომლებიც საერთო საბურველის ნარჩენებს წარმოადგენს და შესაძლოა წვიმის შემდეგ დასცვივდეს. ახალგაზრდა სოკოებს იშვიათად სცვივა, მომწიფებისას კიდეები ზოლიანია, ზედაპირი — წებოვანი.
რბილობი — თეთრი, კანქვეშ ღია-ნარინჯისფერი ან ღია-ყვითელი, სუსტი სუნითა და მოტკბო გემოთი. გაჭრისას ფერს არ იცვლის.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტების სისქე — 0,8-1,2 სმ, თეთრი ან კრემისფერი, ზოგჯერ ღია-ყვითელი ელფერით. ხშირი, თავისუფალი, გააჩნია მრავალრიცხოვანი შუალედური ფირფიტები.
სოკოს ფეხი — ცილინდრული, 8-20 სმ სიგრძის, თეთრი ან მოყვითალო, ზედაპირი ბოჭკოვანია, ძირში ბოლქვისებურად გამსხვილებული, ზრდასრულ სოკოებს — ფუყე. ახასიათებს ფირფიტისებრი თეთრი ან მოყვითალო საყელო.
სპორების მტვერი — მოთეთრო. სპორები — 9×6,5 მკმ, ელიფსისებური, გლუვი.
ჩრდილოეთ ამერიკაში, კერძოდ, ჩრდილო-აღმოსავლეთში, გავრცელებულია ფორმა Amanita muscaria var formosa, უფრო ღია ყვითელი ან ყვითელ-ნარინჯისფერი ქუდით. ცადამაყვანას წააგავს საჭმელად ვარგისი სახეობა ნიყვი, რომელიც განსხვავდება ოქროსფერ-ყვითელი ფეხითა და ფირფიტებით, თავისუფალი ტომრისებრი ბუდით. მას აგრეთვე წააგავს შხამიანი სოკო — Amanita regalis, რომელსაც ახასიათებს უფრო მუქი, წითელ-ყავისფერი ქუდი.
გავრცელება და ეკოლოგია
კოსმოპოლიტია, ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. აგრეთვე გვხვდება თბილი კლიმატის მქონე ზოგიერთ რეგიონში — ცენტრალური ამერიკაში, ჰინდუქუშში და ხმელთა შუაზღვისპირა რეგიონებში.
ფიჭვის ნერგებთან ერთად მისი სპორები გადატანლი იქნა მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონებში და დღესდღეობით სოკო გვხვდება ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. მეტად ხშირია ცენტრალურ ევროპაში.
იზრდება ფოთლოვან და წიწვოვან ტყეებში. მიკორიზას ქმნის არყთან, ნაძვთან, ფიჭვთან, სოჭთან, მუხასთან და ა.შ. ზოგჯერ ქმნის „ქაჯის წრეს“.
ტოქსიკურობა
სოკოს ნაყოფსხეული შეიცავს რიგ ტოქსიკურ შენაერთებს, რომელთა შორისაც რამდენიმე მათგანს გააჩნია ფსიქოტროპული მოქმედება.
იბოტენის მჟავა — გაშრობის დროს დეკარბოქსილირდება მუსკიმოლად. იბოტენის მჟავა და მისი მეტაბოლიტი — მუსკიმოლი კარგად აღწევს ჰემატოენცეფალურ ბარიერში და მოქმედებს როგორც ჰალუცინოგენი. იბოტენის მჟავა და მუსკიმოლი სტრუქტურულად მსგავსია და აგებულებით ახლოსაა ცენტრალური ნერვული სისტემის ორ მნიშვნელოვან მედიატორთან — გლუტამინის მჟავასთან და გამა-ამინოერბომჟავასთან. იბოტენის მჟავა ნეიროტოქსიკურია, იწვევს თავის ტვინის უჯრედების კვდომას.
მუსკიმოლი — ძირითადი ფსიქოაქტიური ნივთიერება. გააჩნია სედატიურ-ჰიპნოზური, დისოციატიური ეფექტი.
მუსკაზონი — ულტრაიისფერი დასხივების ზემოქმედებით იბოტენის მჟავის დაშლის პროდუქტი. ცადამაყვანაში შემავალ სხვა მოქმედ კომპონენტებთან შედარებით მუსკაზონს გააჩნია უმნიშვნელო ფსიქოაქტიური მოქმედება.
ადამიანისთვის სასიკვდილო დოზა 15 ქუდში შემავალი მუსკიმოლის და იბოტენის მჟავის ერთობლიობაა.
საკვებად მოხმარება
ტოქსიკური და ფსიქოაქტიური ნივთიერებები კარგად იშლება ადუღებულ წყალში. მოხმარებამდე აუცილებელია მცირე ნაწილებად დაჭრილი სოკოს რამდენჯერმე მოხარშვა და წყლის გადაღვრა, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ძლიერ მოწამვლის ალბათობას. მიუხედავად ამისა, მასში შემავალი შხამები შეიძლება ძლიერ ვარირებდეს და სახიფათო იყოს ადამიანისთვის.
გამოყენება ინსექტიციდებად
სულ მცირე XIII საუკუნიდან ცნობილია ცადამაყვანას ტოქსიკური თვისებების შესახებ ზოგიერთი მწერის მიმართ. პირველ რიგში, სწორედ ამან მისცა სოკოს დამახასიათებელი სახელი. მისი ნაყენი დიდი ხნის მანძილზე გამოიყენებოდა როგორც მწერების საწინააღმდეგო საშუალება.
მცდარია გავრცელებული აზრი, თითქოს ბუზები იღუპებიან მასში შემავალი ნივთიერებების მოქმედების შედეგად. სინამდვილეში ამის მიზეზი, არის ის, რომ ტყეში ზრდასრული ცადამაყვანას ქუდი ჩაზნექილია, რომელიც ივსება წვიმის წყლით. ამ წყალში კარგად იხსნება სოკოს ალკალოიდები, ხოლო ბუზები, რომლებიც ეტანებიან მასში დაგროვილ წყალს, რამდენიმე წუთის შემდეგ იძინებენ და უბრალოდ იხრჩობიან მასში. იგივე ხდება, მაშინ, როდესაც ცადამაყვანას ათავსებენ წყლიან ლამბაქზე. იმ შემთხვევაში, თუ დაძინებულ ბუზს მაშინვე გადაიტანენ მშრალ ზედაპირზე, 10-12 საათის შემდეგ იგი გამოფხიზლდება და გაფრინდება.
ადგილობრივი სახელწოდებები
საქართველოში ცადამაყვანას სხვადასხვა სახელებით მოიხსენიებენ:
მესაწოლე
მესაწოლე — მეფის საწოლის მომსახურე და მცველი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მესაწოლნი ბევრნი იყვნენ: ხელმწიფის კარის გარიგების მიხედვით „შჳდასი სახლი მესაწოლე არის; და გლეხი რვა სახლია და სხვა ყოველივე — აზნაური“. მესაწოლთა ერთ ჯგუფს „წინამწოლნი“ შეადგენდნენ, რომელთაგან ერთ-ერთს საწოლის ღვთისმშობლის სანიადაგო სანთელ-კანდელი ებარა. როდესაც მეფე სადმე გაემგზავრებოდა, მას „შჳდასივე შუბოსანი“ მესაწოლე მცველად მიჰყვებოდა. მესაწოლეები მესაწოლთუხუცესს ემორჩილებოდნენ.
ოლგა სკაბეევა
ოლგა ვლადიმერის ასული სკაბეევა (დ. 11 დეკემბერი, 1984, ვოლჟსკი, ვოლგოგრადის ოლქი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი. თავის მეუღლესთან, ევგენი პოპოვთან ერთად, ტელეარხზე „Россия-1“ თოქ-შოუს „60 წუთი“ წამყვანია.
ბიოგრაფია
ოლგა სკაბეევა დაიბადა 1984 წლის 11 დეკემბერს, ვოლგოგრადის ოლქის ქალაქ ვოლჟსკში, აქვე დაამთავრა საშუალო სკოლა. საკუთარი ჟურნალისტური კარიერა დაიწყო ადგილობრივ გაზეთში „Неделя города“.
ის სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა. სწავლის დროს მუშაობდა პროგრამაში „Вести Санкт-Петербург“. პოტანინის ფონდის სტიპენდიანტი იყო.
2007 წელს, დაჯილდოვდა „ოქროს კალმით“ ნომინაციაში „წლის პერსპექტივა“ და სანქტ-პეტერბურგის ადგილობრივი მთავრობის ახალგაზრდული პრემიით.
2008 წელს, კონკურსის, „პროფესია — რეპორტიორის“ ლაურეატი გახდა ნომინაციაში „ჟურნალისტური გამოძიება“.
2015–2016 წლებში, საავტორო პროგრამის „Вести.doc“ წამყვანი იყო ტელეარხზე „Россия-1“. ამ ტელეპროექტში ჟურნალისტური გამოძიება სტუდიურმა დისკუსიებმა ჩაანაცვლეს.
2016 წლის სექტემბრიდან, ტელეარხზე „Россия-1“, თავის მეუღლესთან, ევგენი პოპოვთან ერთად საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თოქ-შოუს „60 წუთის“ წამყვანია. პროგრამა 60 წუთი მოწოდებულია გახმაურებულ თემებზე სადისკუსიოდ.
კრიტიკა
ოლგა სკაბეევა, თავის რეპორტაჟებში სისტემატუტად აკრიტიკებს რუსულ ოპოზიციას. ტელეკრიტიკოსები, ირინა პეტროვსკაია და სლავა ტაროშინა, მისი რეპორტინგის სტილს აღნიშნავდნენ, როგორც „პროკურორულ-ბრალმდებლური“ ხასიათისას. ასეთი სტილის რეპორტაჟებისთვის, სკაბეევამ ინტერნეტში „პუტინის ტელევიზიის რკინის თოჯინის“ მეტსახელი მიიღო. ის პირდაპირ ეთერში, დამამცერებლად მიმართავდა და შეურაცხყოფას აყენებდა პროგრამა „60 წუთის“ მონაწილეებს, ასევე რიგ უკრაინელ პოლიტიკოსს (მაგალითად, უკრაინის გენერალურ პროკურორს, იური ლუცენკოს და უმაღლესი რადის სპიკერს, ანდრეი პარუბის, ეუთოში უკრაინის დელეგაციის წევრებს ). რუსეთის კომუნისტური პარტიის დეპუტატები, სკაბეევას, ზედმეტად აგრესიულ ანტი-უკრაინულ რიტორიკაში ადანაშაულებენ. მწერალმა და პუბლიცისტმა კირილ ბენედიქტოვმა, თოქ-შოუ „60 წუთის“ ერთ-ერთ ეპიზოდში, სადაც ოლგა სკაბეევამ თანამოსაუბრეს უხამსი სიტყვებით მიმართა, არაპროფესიული საქციელი უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:რუსი ჟურნალისტები კატეგორია:რუსი პროპაგანდისტები
The Last Time (სიმღერა)
„The Last Time“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1965 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Out of Our Heads.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1965 წლის სიმღერები
ციცინათელების საფლავი
Ghibli-ს სხვა პროდუქციის მსგავსად, ფილმი გამოირჩევა დიზაინისა და მხატვრობის მაღალი ხარისხით. იგი თავდაპირველად კინოთეატრებში გამოვიდა ჰაიაო მიაძაკის კიდევ ერთი ფილმის „ჩემი მეზობელი ტოტორო“ თანხლებით, თუმცა ზოგადად კინოგაქირავებაში ჩავარდა.
სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება მიმდინარეობს მეორე მსოფლიო ომის ბოლოსკენ იაპონიაში და მოთხრობილია ობოლი და-ძმის - სეიტა და მისი უმცროსი და სეცუკოს - გულისამაჩუყებელი ურთიერთობის შესახებ. ბავშვებმა დედა კობეს საჰაერო დაბომბვის დროს დაკარგეს, მამა კი იაპონიის იმპერიის ფლოტის სამსახურში. შედეგად ისინი იძულებული არიან არსებობაზე იზრუნონ საყოველთაო შიმშილისა და თანამემამულეთა უგულობის პირობებში (რომელთა შორის ზოგიერთი მათი საკუთარი ნათესავები არიან). საბოლოოდ ორივე ბავშვი შიმშილით იღუპება და მათი ტანჯვისა და სიკვდილის ეპიზოდები მთელ ფილმს ლეიტმოტივად გასდევს.
ისტორიის წყარო და ინტერპრეტაცია
thumb|left|280px|კადრი ფილმიდან. ისტორია ეყრდნობა ამავე სახელწოდების ნახევრად-ავტობიოგრაფიულ რომანს, რომლის ავტორმა, ნოსაკამ, 1945 წელს ომისდროინდელ იაპონიაში და დაკარგა შიმშილით დაუძლურების გამო. მის სიკვდილში ავტორი საკუთარ თავს ადანაშაულებდა და ეს ისტორია დისთვის პატიების თხოვნისა და ტრაგედიის გადასატანად დაწერა.
საზოგადოებასა და თითოეულ ადამიანზე ომის უარყოფითი შედეგების გრაფიკული და ძლიერ ემოციური აღწერის გამო ზოგიერთი კრიტიკოსი "ციცინათელების საფლავს" ომის საწინააღმდეგო ფილმად განიხილავს, ვინაიდან მასში ომის რაიმე პოზიტიური შედეგი ნაჩვენები არ არის. ფილმში იაპონური კულტურა აღწერილია ყურადღების თითქმის ცალსახად ომით გამოწვეულ პერსონალურ ტრაგედიაზე გამახვილებით, პოლარულ იდეოლოგიათა შორის ჰეროიკული წინააღმდეგობის განდიდების ნაცვლად. თუმცა ზოგიერთი კრიტიკოსი ფილმის ვიწრო ფოკუსს მხოლოდ იაპონელ ხასიათთა ტანჯვაზე მიაწერს საკუთრივ იაპონელთა მიერ მეორე მსოფლიო ომის გამომწვევ მიზეზებსა და იაპონიის მიერ ომში აგრესიული აქტებისა და 1930-იანი წლების სამხედრო კრიმინალის პასუხისმგებლობის გაუთვითცნობიერებლობას.
ალტერნატიული ინტერპრეტაციით "ციცინათელების საფლავი" ხაზს უსვამს კეთილგონიერებაზე სიამაყის მაღლა დაყენების საშიშროებას. ამ შეხედულებით ნოსაკას ალტერ ეგო, სეიტა, მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების წინაშე დგას (ორჯერ - როცა დეიდამისის სახლს ტოვებს და როცა გლეხი ბრინჯის ველზე უარყოფს მას), ან უნდა დარჩეს ენამწარე დეიდასთან, იმუშაოს, და რეალობას მიესადაგოს, ან გაიქცეს. საბოლოოდ, სეიტა საკუთარ სიამაყეს ანიჭებს უპირატესობას და მისი და სეცუკოს ბედი ამ გადაწყვეტილების შედეგია — დარჩენის შემთხვევაში უეჭველად გადარჩებოდნენ.
სათაურის შესახებ
იაპონური არსებითი სახელები მრავლობითში ფორმას არ იცვლის, ანუ ჰოტარუ შეიძლება ერთ ციცინათელას ნიშნავდეს, ან მრავალს. სეიტა და სეცუკო ციცინათელებს იჭერენ და მათ იმ ბომბსაწინააღმდეგო თავშესაფრის გასანათებლად იყენებენ, სადაც ცხოვრობენ. მომდევნო დღეს, სეცუკო საფლავს თხრის მკვდარი მწერებისთვის და კითხულობს "რატომ კვდებიან ციცინათელები ასე მალე?" შესაბამისად, სათაური სავარაუდოდ ხაზს უსვამს ამ მოვლენის სიმბოლურ და თემატურ მნიშვნელობას.
ალტერნატიულად, შესაძლოა სეცუკო თავად იყოს სათაურში ნაგულისხმევი "ციცინათელა", ვინაიდან თავად კვდება ნაადრევად. თუ ასეა, სათაური შეიძლება გავიგოთ როგორც "საფლავი ციცინათელასთვის", ან კიდევ მრავლობითი რიცხვის განუსაზღვრელობის გამო "ციცინათელას საფლავი" უფრო გამართული იყოს.
ფილმის იაპონურ სათაურში სიტყვა ჰოტარუ (ციცინათელა) წერია არა ჩვეულებრივი კანძით 蛍, არამედ ორი კანძით 火 (ცეცხლი) და 垂 (ვარდნა, როგორც წყლის წვეთი ეცემა ფოთლიდან). ანუ, შეიძლება წარმოვიდგინოთ ციცინათელები, როგორც ცეცხლის წვეთები, ანუ მაშხალა (სენკო ჰანაბი), რომელიც აღმართულად უნდა დავიჭიროთ, რომ ცეცხლი არ ჩაქრეს და მოკვდეს, რაც სიცოცხლის სიმყიფეზე მიუთითებს. სენკო ჰანაბი ზოგიერთში ასევე იწვევს ოჯახის ასოციაციას, ვინაიდან იაპონური ტრადიციით ზაფხულობით ოჯახის წევრები თავს იყრიან მაშხალების ფოიერვერკის მოსაწყობად. მაშხალები, ზოგადად, წარმოდგენილია როგორც სიცოცხლის ეფემერულობის კიდევ ერთი სიმბოლო. ციცინათელების ცქერა კიდევ ერთი საზაფხულო საოჯახო ტრადიციაა. ერთობლიობაში, ეს მნიშვნელობები სეიტასა და სეცუკოს შორის კავშირს აძლიერებს, თუმცა ამასთან ხაზს უსვამს მათ გამიჯნულობას მშობლების არარსებობის გამო.
კიდევ ერთი ვერსიით, "ცეცხლისა" და "ვარდნის" ორი კანძის შეწყვილებით იქმნება საჰაერო დაბომბვის მეტაფორა. გადმოცემით იაპონელები ომის დროს ჩამოცვენილ და ფეთქებად ყუმბარებს "ციცინეთელებს" უწოდებდნენ.
ციცინათელების სიმბოლიზმი
ფაქტობრივად ციცინათელები (რომლებსაც სიკვდილის შემდეგ სეცუკო მარხავს)
გამოშვება
Ghibli-ს სხვა ფილმებისგან განსხვავებით, რომლებსაც უოლტ დისნეი კომპანი უშვებდა, ციცინათელების საფლავი გამოსცა ამერიკულმა სენტრალ პარკ მედიამ ორ დისკზე. პირველ დისკზე შესულია დაუმონტაჟებელი ფილმი ორ ვერსიად - ინგლისურად და იაპონურიად ინგლისური სუბტიტრებით. მეორე დისკზე შეტანილია რამდენიმე დამატება, მათ შორის საწყისი წიგნის ავტორის რეტროსპექტივა, ინტერვიუ რეჟისორთან ისაო ტაკაჰატასთან და ასევე ინტერვიუ ცნობილ კინოკრიტიკოსთან როჯერ ებერტთან, რომელიც ამ ფილმის დიდი თაყვანისმცემელი იყო.
კინოვერსია
thumb|300px|2005 წელს გამოსული ფილმის პოსტერი კომპანიამ NTV იაპონიაში გამოუშვა ციცინათელების საფლავის კინოვერსია (Live Action), მეორე მსოფლიო ომის 60 წლისთავთან დაკავშირებით. ფილმი ტელეეკრანებზე გამოვიდა 2005 წლის 1 ნოემბერს 21:00 საათზე იაპონიის დროით. ანიმეს მსგავსად, ციცინათელების საფლავის კინოვერსიაში მთავარი გმირები გადარჩენისთვის იტანჯებიან მეორე მსოფლიო ომის ბოლო დღეებში კობეში, იაპონია. თუმცა ანიმე ვერსიისგან განსხვავებით, ფილმში ისტორიას ბავშვების დეიდა ჰყვება და აღწერს იმას, თუ როგორ ცვლის ომისდროინდელი მდგომარეობა გულკეთილ ქალბატონს გულქვა დემონად. ფილმში დეიდის როლს იაპონიაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მსახიობი ნანაკო მაცუშიმა თამაშობს. ფილმის ხანგრძლივობაა 2 საათი და 28 წუთი.
სქოლიო
კატეგორია:ანიმე:ფილმები კატეგორია:იაპონური ფილმები კატეგორია:1988 წლის ფილმები
მაჰაიანა
მინი| მაჰაჲანა (სანსკ.: महायान, mahāyāna, „დიდი ეტლი“) — ბუდიზმის ორ მთავარ მიმდინარეობათაგან ერთ-ერთი. მაჰაიანისტური ბუდიზმი ჩამოყალიბდა ინდოეთში.
მაჰაჲანა დღეს არსებულ ორ მთავარ მიმდინარეობას შორის უდიდესია, მეორე არის თერავადას სკოლა. მაჰაჲანას ტრადიციის სწავლების მიხედვით, მაჰაჲანა მიისწრაფვის ყველა ცოცხალი არსების ნირვანაში განთავისუფლებისკენ, მას ასევე ჰქვია ბოდდჰისატვაჲანა, ან „ბოდჰისატტვას ეტლი“.
მაჰაიანა ბუდიზმი ინდოეთიდან სხვა ქვეყნებშიც გავრცელდა, მაგალითად ჩინეთში, იაპონიაში, კორეაში, ვიეტნამსა, და მონღოლეთში. დღესდღეობით მაჰაიანა ბუდიზმის მთავარი მიმდინარეობები არის ძენი (ჩან), წმინდა მიწის ბუდიზმი, თენდაი, ნიჩირენი და ეზოთერული ბუდიზმი (შინგონი, ტიბეტური ბუდიზმი).
ისტორია
მინი|ანტიკური ბუდისტური სტუპები [[ბორობუდური|ბორობუდურში, ინდონეზია]]
დოქტრინა
thumb|right|[[ბუდა ამიტაბჰას ქანდაკება ბორობუდურიდან, ინდონეზია.]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბუდიზმი კატეგორია:ბუდისტური სკოლები
მესაწოლეთუხუცესი
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ემასის ეროვნული პარკი
ემასის ეროვნული პარკი (Parque Nacional das Emas) — ეროვნული პარკი ბრაზილიაში, გოიასისა და მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატებს შორის, ბრაზილიის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. ამ პარკში წარმოდგენილია თავისებური ეკოსისტემა. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უტყეო, შიშველი სავანაა. წარმოდგენილია ველური ბუნების ფართო სპექტრი. აქ ბინადრობენ ტერმიტები, გიგნტური ანთარები, ფაფრიანი მგლები, ჯავშნოსნები, სირაქლემა ნანდუ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში კატეგორია:ბრაზილიის ეროვნული პარკები
Sophie (მომღერალი)
სოფია ქსეონი, ცნობილი სასცენო სახელით Sophie (დ. 17 სექტემბერი, 1986, გლაზგო — გ. 30 იანვარი, 2021, ათენი) — შოტლანდიელი დიჯეი. ცნობილია თავისი სტუდიური ალბომით „Oil of Every Pearl's Un-Insides“ (2018), რომელიც გრემის ჯილდოს ნომინანტი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:XXI საუკუნის შოტლანდიელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:ლგბტ სიმღერების ავტორები კატეგორია:შოტლანდიელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
Tetraponera maffini
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
როვშან ჯავადოვი
როვშან ჯავადოვი (Rövşən Cavadov; დ. 19 ოქტომბერი; 1951, ლაჩინი — გ. 17 მარტი, 1995, ბაქო ) — აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების ოფიცერი და აზერბაიჯანის სპეციალური დანიშნულების პოლიციის რაზმის ოფიცერი. დაიბადა მაშინდელ საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში. ახლადდამოუკიდებელი აზერბაიჯანის პირველ წლებში გახდა პოლიციის რაზმის ლიდერი, რომელიც შედგებოდა სამხედრო პოლიციის რამდენიმე ათასი კაცისგან. ამ ორგანიზაციის გამო მას უთანხმოება ჰქონდა პრეზიდენტთან, ჰეიდარ ალიევთან. 1995 წელს ეცდება პრეზიდენტ ალიევის გადატრიალებას, რის შემდეგადაც ჯავადოვის ორგანიზაციას ალყაში მოაქცევენ. ალყის დროს ჯავადოვი დახვრიტეს და საბოლოოდ მიყენებული ჭრილობებით გარდაიცვალა.
ადრეული ცხოვრება
როვშან ჯავადოვი დაიბადა 1951 წლის 19 ოქტომბერს ლაჩინში. 1973 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი. 1973-1976 წლებში მუშაობდა ქირურგად აზერბაიჯანის სსრ-ს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საავადმყოფოში. 1976 წელს როვშან ჯავადოვი შევიდა სსრკ-ს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამხედრო აკადემიაში, როსტოვში, რომელიც დაამთავრა 1980 წელს.
ადრეული პოლიტიკური კარიერა
სამხედრო განათლების დასრულების შემდეგ 1980 წელს მოხალისედ წავიდა ავღანეთში.
1982 წელს როვშან ჯავადოვი გახდა განჯის პოლიციის ინსპექტორი. 1987 წელს როვშან ჯავადოვმა შექმნა პოლიტიკური პარტია, ტაკამული, ყარაბაღსა და განჯაში, ძმასთან მაჰირ ჯავადოვთან ერთად.
1989 წელს პარტიამ დააარსა სამხედრო ნაწილები, რომლებიც შედგებოდა აზერბაიჯანელებისგან და ასევე როვშანის კარატის სტუდენტებისგან. 1990 წლის იანვარში საბჭოთა ჯარებმა კონტროლი აიღეს აზერბაიჯანზე და დაიწყო ბრძოლები ბაქოსა და სხვა ქალაქებში აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის აქტივისტებს შორის, ჯავადოვს წვლილი შეჰქონდა აქტივისტების წვრთნასა და მომზადებაში. საბჭოელებმა სწრაფად აიღეს ბაქო. ჯავადოვი თავის მომხრეებთან ერთად განჯაში დაბრუნებას და განჯას სატახტო ქალაქად გამოცხადებას და ოკუპაციის წინააღმდეგ ბრძოლის განახლებას გეგმავდა. თუმცა, საბჭოთა ჯარები მარტის შუა რიცხვებამდე გავიდნენ.
პროფესიული სამხედრო კარიერის დასაწყისი
1990 წელს მისი პარტია გადაიქცა ოფიციალურ სამხედრო ორგანიზაციად, რომელიც ცნობილია როგორც HTPD ან უფრო პოპულარული რუსული შემოკლებით OMON. მოგვიანებით მას ეწოდა OPON (სპეციალური დანიშნულების პოლიციის განყოფილება). იმავე წელს როვშან ჯავადოვი გახდა რაზმის უმაღლესი მეთაური და ავიდა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკის წოდებამდე. ყარაბაღში წარმატებული ოპერაციების გამო, დროებითმა მთავრობამ 1991 წელს სპეციალური დანიშნებული პოლიციის რაზმის წევრები ეროვნულ გმირებად გამოაცხადა.
1993 წელს ჯავადოვი დაინიშნა შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ სახალხო ფრონტის მთავრობაში და აირჩიეს აზერბაიჯანის ახალგაზრდული მოძრაობის თავმჯდომარედ. ყარაბაღში ბრძოლების გამწვავებისას ჯავადოვი 1993 წელს გაემგზავრა ავღანეთში და 1300 გამოცდილ ავღანელ მოჯაჰიდთან ერთად დაბრუნდა.
პოლიტიკური აჯანყება
როვშან ჯავადოვი და სურეტ ჰუსეინოვი საჯაროდ დაუპირისპირდნენ ბიშკეკის შეთანხმებას და სამხედრო ოპერაციების დაწყებით დაიმუქრნენ, იმ შემთხვევაში თუ რუსული ჯარები აზერბაიჯანში შემოვიდოდნენ, როგორც ეს ბიშკეკის შეთანხმებაში იყო დაწერილი. აზერბაიჯანში რუსული ჯარების პოტენციური დაბრუნებით გამოწვეულმა პოლიტიკური აღშფოთების შემდეგ, ჰეიდარ ალიევი და ბორის ელცინი იძულებულნი გახდნენ, რომ შეცვალათ ხელშეკრულების ეს ნაწილი. 1994 წლის ივნისში ჯავადოვმა გამოაცხადა, რომ აპირებდა მონაწილეობა მიეღო 1995 წლის ნოემბრის საპარლამენტო არჩევნებში, სადაც ის წარმოადგენდა ჰეიდარ ალიევის ავტორიტარული მმართველობის ოპოზიციურ ბლოკს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:დაბადებული 1951
ემპათია
ემპათია — ადამიანის უნარი თანაუგრძნოს სხვებს და გაიგოს მათი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა.
ემპათია/ემპათიკური გაგება
უნარი იმისა, რომ გაგებულ იქნეს სხვა ადამიანთა ქცევა და დამოკიდებულება, რამდენადაც ისინი საკუთარ გამოცდილებაში შეიძლება არსებობდეს. სიმბოლისტ-ინტერაქციონისტები (ჯორჯ მიდი და სხვ.) ემპათიას განიხილავენ, როგორც სხვათა როლების ათვისების პროცესს, რაც სოციალიზაციის არსს შეადგენს. ემპათიის შინაარსი ვებერთან მოიაზრება ცნებაში „ფერშტეენ“ (verstehen), რომელიც ნიშნავს გაგებას და თანაგანცდის მეშვეობით უზრუნველყოფს სხვათა ემოციური (არარაციონალური) ქმედებების საზრისთა ადეკვატურ წვდომას. ინტერაქციონისტებს სჯერათ, რომ ემპათიის განხორციელება თვისობრივი კვლევის მეთოდების გამოყენებითაა შესაძლებელი. თუმცა, ოპონენტები ამტკიცებენ, რომ ემპათია სხვათა ქმედებებზე ობიექტური დაკვირვების შესაძლებლობას ამცირებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსიქოლოგია
კონვექცია (ატმოსფერო)
მინი|300პქ|ღრუბლემის მიერ წარმოქმნილი მოვლენა - ჰაერის აწევა კონვექცია (ლათ. Convectio – მოზიდვა, მოტანა) — ჰაერის გარკვეული მოცულობის ვერტიკალური გადაადგილება, რაც გამოწვეულია არქიმედის ძალით — გარემომცველ გარემოსთან შედარებით უფრო თბილი და ნაკლებად მკვრივი ჰაერი მიისწრაფვის ზევით, ხოლო უფრო ცივი და მკვრივი ჰაერი ქვევით ეშვება. ჰაერის ნაკადის სიჩქარე, ჩვეულებრივ, რამდენიმე მ/წმ-ია და ზოგჯერ 2-30 მ/წმ სჭარბობს. კონვექციის განვითარება დაკავშირებულია ჰაერის ტემპერატურის ვერტიკალურ განაწილებასთან. მინი|left|220პქ|ქარიშხლის მიერ გამოწვეული კონვექცია აღმავალი თბილი ჰაერი მანამ მიისწრაფვის ზევით, სანამ მისი ტემპერატურა მაღალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე, დაღმავალი ცივი ჰაერი
კი მანამდე ეშვება ქვევით, სანამ მისი ტემპერატურა დაბალია გარემომცველი ჰაერის ტემპერატურაზე. კონვექცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ატმოსფეროს მაღალ და დაბალ ფენებს შორის სითბოსა და ტენის ცვლაში, მასთანაა დაკავშირებული გროვა და გროვა-წვიმის ღრუბლების წარმოქმნაც.
კონვექცია ჩვეულებრივ, ვითარდება წლის თბილ პერიოდში, დაბალ განედებზე — მთელი წლის განმავლობაში.
საქართველოს ტერიტორიაზე კონვექცია განსაკუთრებით კარგადაა გამოხატული ზაფხულში.