cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლადო გუდიაშვილი
ვლადიმერ  (ლადო) დავითის ძე გუდიაშვილი (დ. 30 მარტი, [ძვ. სტ. 18 მარტი], 1896, თბილისი — გ. 19 ივლისი, 1980, იქვე) — მე-20 საუკუნის ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1950), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1966), სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (1970), პროფესორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1896 წლის 30 მარტს რკინიგზის მუშის ოჯახში. სწავლობდა თბილისში, კავკასიის ნატიფი ხელოვნების საზოგადოების ფერწერისა და ქანდაკების სკოლაში (1910–1914). 1914 წელს ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში“ დაიბეჭდა მისი პირველი ნახატები. 1916 წელს სხვა მოღვაწეებთან ერთად დააარსა ქართველ ხელოვანთა საზოგადოება; 1917 წელს მონაწილეობდა ე. თაყაიშვილის მიერ მოწყობილ სამხრეთ საქართველოს ექსპედიციაში - გაეცნო ქართულ ძეგლებს, იღებდა ფრესკების პირებს. 1919 წელს მონაწილეობდა რესტორან „ქიმერიონის“ მოხატვაში (თბილისი), ქართველ მხატვართა საზოგადოების მიერ მოწყობილ გამოფენაში (70-ზე მეტი ნამუშევარი); 1919–1926 წლებში პარიზში მეცადინეობდა რონსონის ე. წ. „თავისუფალ აკადემიაში“. მონაწილეობდა გამოფენებში პარიზში, ბელგიაში, ამერიკაში და სხვა. 1922 და 1925 წელს პერსონალური გამოფენები გამართა პარიზში. პრესა ფართოდ აშუქებდა მის შემოქმედებას. 1925 წელს პარიზში გამოვიდა წიგნი გუდიაშვილის შესახებ, მისი ნამუშევრები შეიძინეს კერძო კოლექციონერებმა, მადრიდის მუზეუმმა „პრადომ“.
1926–1932 წლებში თბილისის სამხატვრო აკადემიაში გუდიაშვილი ასწავლიდა მონუმენტურ-დეკორატიულ მხატვრობას, აქტიურად მუშაობდა როგორც ფერმწერი, გრაფიკოსი (წიგნების გაფორმება, ილუსტრაციები), თეატრისა და კინოს მხატვარი, მონუმენტალისტი. 1957 წელს თბილისში გაიმართა მისი ნაწარმოებების დიდი რეტროსპექტული გამოფენა, რომელსაც განსაკუთრებული წარმატება ხვდა წილად (შემდეგ გამოფენა გადაიტანეს მოსკოვში). გუდიაშვილი ეკუთვნის ქართველ მხატვართა იმ თაობას, რომელსაც მიზნად ჰქონდა დასახული ხელოვნებაში ეროვნული ფორმის ძიება. გუდიაშვილისთვის მიუღებელი იყო აბსტრაქციონიზმის სხვადასხვა სახეები, კუბიზმი, მაგრამ მას იმთავითვე ჰქონდა მიდრეკილება დეკორაციულობისა და მახვილი ექსპრესიულობისადმი, რაშიაც იგი ეროვნულ თავისებურებათა გამოვლინებას ხედავდა. დიდი გავლენა მოახდინა მასზე ძველმა ქართულმა კედლის მხატვრობამ და მინიატურამ. შემოქმედების პირველ წლებში გუდიაშვილის თემატიკა მოიცავდა, ერთი მხრით, ძველი თბილისის ბოჰემური ცხოვრების სცენებს (შესაძლებელია, ამ მხრივ მნიშვნელობა ჰქონდა გუდიაშვილის შეხვედრას ნ. ფიროსმანაშვილთან), მეორე მხრით საქართველოს წარსულის მიერ შთაგონებილ ლეგენდებსა და სიუჟეტებს („კინტოების ქეიფი ქალთან“, 1919; „მოქეიფენი ეტლში“, „თევზი ცოცხალი“, „სადღეგრძელო გარიჟრაჟზე“, სამივე 1920, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი; „ნადირობა“, 1920, მხატვრის სახელოსნო; „იდილია“, 1920, საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმი; „ქალი კლდეებში“, 1923, მხატვრის სახელოსნო; „ირმის ტბის პირას“, 1923 საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმი და სხვა). თბილისური ბოჰემისადმი მიძღვნილ საუკეთესო სურათებში მხატვარი ღრმა დრამატულ გამომსახველებას აღწევს. პარიზში ყოფნის დროს ჩაეყარა საფუძველი მორალური და სოციალური თემებისადმი მიძღვნი სატირული ხასიათის ნახატების ციკლსაც.
საქართველოში დაბრუნების შემდეგ გუდიაშვილის თემატიკა ფართოვდება. მის შემოქმედებაში აისახა ქართველი ხალხის წარსული („ლეგენდა თბილისის დაარსებაზე“, 1946, თბილისის მასწავლებლის სახლი; „ყეენობა თბილისში“, 1937, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი; „საკადრისი პასუხი“, 1945, მხატვრის სახელოსნო და სხვა).
გუდიაშვილი ასევე ცნობილია, როგორც მონუმენტალისტი. 1946 წელს მან ქაშვეთის ეკლესიის (თბილისი) კედლები მოხატა, რისთვისაც ის კომუნისტური პარტიიდან გარიცხეს და თბილისის სამხატვრო აკადემიდან, სადაც 1926 წლიდან ასწავლიდა, დაითხოვეს.
გუდიაშვილი ასევე მუშაობდა, როგორც წიგნების ილუსტრატორი, კინოსა და თეატრის დეკორატორი. გარდაიცვალა 1980 წლის 20 ივლისს, თბილისში.
ჯილდოები
მიღებული აქვს სოციალისტური შრომის გმირის საპატიო წოდება (19.11.1976); დაჯილდოებულია ლენინის (2.04.1966, 2.07.1971, 19.11.1976), შრომის წითელი დროშის (17.04.1958) და „საპატიო ნიშნის“ (14.01.1937) ორდენებით და სხვა მედლებით.
საქართველოს სსრ შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია (1965). სსრკ სახალხო მხატვარი (1970). საქართველოს სსრ სახალხო მხატვარი (1957). საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1950). თბილისის საპატიო მოქალაქე (1979).
ლადო გუდიაშვილის საგამოფენო დარბაზი
ლადო გუდიაშვილის საგამოფენო დარბაზი დაარსდა 2011 წლის მაისში, საქართველოში, ქ. თბილისში, ლ. გუდიაშვილის ქუჩაზე. ის გახდა ერთ-ერთი გამორჩეული საგამოფენო სივრცე, სადაც ფართო აუდიტორიას შესაძლებლობა აქვს  გაეცნოს ლადო გუდიაშვილის შემოქმედებასა და ცხოვრებას. საგამოფენო დარბაზში პერიოდულად იცვლება მხატვრის ექსპოზიცია და დამთვალიერებელს შეუძლია გაეცნოს გუდიაშვილის სხვადასხვა პერიოდის ნამუშევრებს.
ლადო გუდიაშვილის საგამოფენო დარბაზში სხვადასხვა საგამოფენო სივრცეა, რაც ვიზიტორს შესაძლებლობას აძლევს დაათვალიეროს გუდიაშვილის მუდმივმოქმედ გამოფენებთან ერთად, თანამედროვე მხატვრების გამოფენები, გაეცნოს სხვადასხვა პროგრამას და  ღონისძიებას.
ხსოვნა
მინი|280x280პქ|ლადო გუდიაშვილის საფოსტო მარკა, 2019 წელი, ავტ. გ. ქართველიშვილი თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. 2020 წელს საქართველოს ფოსტამ გამოსცა ლადო გუდიაშვილის მარკა.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო მხატვრები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1979) კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
თამაში (ნოველა)
თამაში (The Game) 一 ამერიკელი მწერლის, ჯეკ ლონდონის მცირე ნაწარმოები, რომელზეც მუშაობა ავტორმა 1904 წლის ზაფხულში დაიწყო და ერთი წლის შემდეგ, 1905 წელს გამოაქვეყნა. მოთხრობა ავტორის ცხოვრების იმ პერიოდითაა ინსპირირებული, როცა ის Oakland Herald-ში სპორტულ რეპორტიორად მუშაობდა. ტექსტში გადმოცემული ნარატიული სტილი ეწინააღმდეგება ბურჟუაზიული საზოგადოების აღწერას, რომელიც ლიტერატურულ ნაწარმოებებში, თითქმის, სულ კომერციული მდგომარეობის ფონზე ვლინდება 一 მწერალი ილაშქრებს ბიზნესის წინააღმდეგ, რომელიც საკუტარ ფესვებს სპორტშიც იდგამს.
ფონი
როდესაც ლონდონი დაადანაშაულეს მოთხრობაში არსებული უზუსტობების გამო, მან კრიტიკოსს შემდეგნაირად მიმართა: „მე მივიღე ეს გამოცდილება და სწორედ ამ გამოცდილების, დამატებით, ბოქსის საკმაოდ სრულფასოვანი შესწავლის, წყალობით დავწერე ეს მოთხრობა“.
სიუჟეტი
ოცი წლის ჯო ხვდება თვრამეტი წლის ლამაზმან ჟენევიევს და მომენტალურად შეუყვარდება იგი. ისინი ორივე ღარიბ ოჯახში გაიზარდნენ. ჯო მუშაობს საწყობში, პარალელურად ის არის მოკრივე, აქ მიღებული შემოსავლით კი ის ცდილობს, არჩინოს საკუთარი დედა და უმცროსი და-ძმები. რაც შეეხება ჟენევიევს, ის ობოლია, იმჟამად კი ის სილვერშტეინების ოჯახში აფარებს თავს, რომელთა მაღაზიაშიც იგი დასაქმდება. ახალგაზრდები, თანდათანობით, უფრო და უფრო მეტ დროს ატარებენ ერთად და, მალევე, ისინი ერთად ცხოვრებას გადაწყვეტენ. როცა ჟენევიევი გაიგებს, რომ ჯოს გატაცებას კრივი წარმოადგენს, ის სთხოვს მეუღლეს, შეეშვას ამ საქმიანობას, რომელსაც თავად „საშიშ საქმედ“ მოიხსენიებდა ხოლმე. ჯო პირობას იძლევა, რომ ის სპორტულ კარიერას დაასრულებს, თუმცა მას ერთი ორთაბრძოლის ბოლომდე მიყვანაღა დარჩა, რათა მიღებული თანხით ახალი სახლი იყიდონ. სწორედ ამ ორთაბრძოლის შემდეგ გეგმავს წყვილი ქორწინებას.
თუმცა, საბრძოლო პროცესის მიმდინარეობისას დარბაზში ქალების შესვლა დაუშვებელი იყო, ჯო მაინც მოახერხებს ჟენევიევის შენიღბვას და რინგს უკან დაყენებას. ამჯერად, ჯოს მეტოქე უძლეველი პონტაა, თუმცა, მატჩის ფავორიტად მაინჩ ჯო მიიჩნევა, რომელსაც თითქმის მთელი დარბაზი გულშემატკივრობს. დაძაბული ბრძოლისას უპირატესობა ხან ერთ მხარეზე, ხან მეორე მხარეზე ინაცვლებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჯო მედგრად უძლებს მოწინააღმდეგეს, გადამწყვეტ მომენტში ის გასრიალდება და პონტა მას ნოკაუტში ჩააგდებს. ჯო გონს ვერ მოდის, ის გადაჰყავთ საავადმყოფოში, იძახებენ ექიმებს, თუმცა ყველაფერი გვიანია 一 ჯო კომაში ვარდება და კვდება.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეკ ლონდონის ნაწარმოებები კატეგორია:1905 წლის ნაწარმოებები
სამი პარალელური მდინარე
მინი|255პქ|ნაკრძალის მდებარეობა
სამი პარალელური მდინარის დაცული ტერიტორია — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ჩინეთში, იუნანის პროვინციაში. მდებარეობს სინო-ტიბეტის მთებში, აზიის სამი უდიდესი მდინარის - იანძის, მეკონგისა და სალუნის ზემო აუზში, რომლებიც აქ 3 000 მ სიღრმის ხეობაში, პარალელურად მიედინებიან ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
ვალფარტა
ვალფარტა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის მონეგროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,20 კმ². მოსახლეობა — 63 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
Anochetus altisquamis
Anochetus altisquamis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ბრამეა
ბრამეა (Brahmaea) — პეპლების გვარი ბრამეასებრნთა ოჯახისა. ცნობილია პალეოგენის ბოლოდან. გვარში რამდენიმე სახეობაა შემორჩენილი, თითოეული მათგანი ენდემურია და იზოლირებული არეალით ხასიათდება. საქართველოში გავრცელებულია პონტური ანუ კოლხური ბრამეა (Brahmaea ledereri). დიდი ზომის (ფრთების შლილი 9-10 სმ) ღამის პეპელაა, მუქი ყავისფერი შეფერილობა აქვს და თეთრი ტალღისებური ზოლები დაჰყვება. დენდროფილია. კვების რეჟიმით დაკავშირებულია ჩვენი ფლორის უძველეს წარმომადგენელთან, წყავმაზასთან. ბინადრობს კოლხეთში, სუბტროპიკული ტყის ტენიან და დახურულ ხეობებში. რელიქტია. კოლხეთის განაშენიანების შემდეგ მისი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა.
კოლხურ ბრამეასთან გენეტიკურად ახლოს დგას ჰირკანული ბრამეა, რომელიც გავრცელებულია აზერბაიჯანში, თალიშში.
ზაქარი ტეილორი
ზაქარი ტეილორი (Zachary Taylor; დ. 24 ნოემბერი, 1784 — გ. 9 ივლისი, 1850) — ამერიკელი სამხედრო ლიდერი და აშშ-ის მე-12 პრეზიდენტი 1849-1850 წლებში.
ტეილორს ჰქონდა 40 წლიანი სამხედრო კარიერა აშშ-ის არმიაში. მან თავი გამოიჩინა ინგლისთან 1812 წლის ომში და ინდიელთა წინააღმდეგ ომებში. იგი მეთაურობდა აშშ-ის არმიას ამერიკა-მექსიკის ომში. ტეილორი იყო სამხრეთელი მონათმფლობელი, თუმცა იგი ეწინააღმდეგებოდა მონათმფლობელობის ახალ ტერიტორიებზე გავრცელებას. ამერიკა-მექსიკის ომში წარმატებებით ტეილორმა ქვეყანაში დიდი პოპულარობა მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ ის პოლიტიკით დაინტერესებული არ იყო, იგი 1848 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ვიგების პარტიამ წარადგინა.
არჩევნებში გამარჯვებით ტეილორი გახდა მეორე პრეზიდენტი ვაშინგტონის შემდეგ, ვისაც მანამდე არცერთ სახელმწიფო თანამდებობაზე არ ჰქონდა ნამუშევარი. იგი ვუდრო უილსონამდე პრეზიდენტად არჩეული ბოლო სამხრეთელი იყო. ტეილორი მწვავე გასტროენტერიტით პრეზიდენტობის მეორე წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ვიცე-პრეზიდენტი მილარდ ფილმორი გახდა პრეზიდენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1784 კატეგორია:გარდაცვლილი 1850 კატეგორია:აშშ-ის მხედართმთავრები კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი
მარკ ზლატკინი
მარკ იზრაელის ძე ზლატკინი (დ. 12 აგვისტო [ძვ. სტ. 30 ივლისი], 1898, სოფ. გროდოვკა, დონეცკის ოლქი ―  გ.  1995, ისრაელი ) — ჟურნალისტი და გამომცემელი. ცენტრალური გამომცემლობების „იზვესტიის“, „პრავდის“, „ტრუდის“ ამიერკავკასიის განყოფილების გამგე. 1927 წლიდან გამომცემლობა „ზარია ვოსტოკას“ დირექტორის მოადგილე, 1941 წლიდან — დირექტორი. 1963 წლიდან გამომცემლობა „მერანის“ რუსული გამოცემათა რედაქციის მთავარი რედაქტორი. მისი რედაქტორიბით გამოიცა ქართველ კლასიკოსთა და თანამედროვე მწერალთა თხზულებანი რუსულ ენაზე. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ჟურნალისტები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ჰენდექი (ხოფის რაიონი)
ჰენდექი (Hendek) — სოფელი ხოფის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. სოფლის მოსახლეობა 2021 წლის მონაცემებით 245 ადამიანია.
სქოლიო
კატეგორია:ხოფის რაიონის სოფლები
სარა მონტიელი
სარა მონტიელი (ესპ. Sara Montiel; დ. 10 მარტი, 1928, Campo de Criptana - 8 აპრილი, 2013, მადრიდი)— ესპანელი კინომსახიობი და ესტრადის მომღერალი. ნამდვილი სახელი - მარია ანტონია ალეხანდრა ვიცენტა ელპიდია ისიდორა აბად ფერნანდესი (ესპ. María Antonia Alejandra Vicenta Elpidia Isidora Abad Fernández). ფილმების ტიტრებში მას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც Sarita Montiel / Sarita Montiel.
კინოკარიერის დასაწყისი ესპანეთში
მინი|მსახიობის ძეგლი [[ესპანეთი|ესპანეთში (კამპო დე კრიპტანა, ლა -მანჩა)]] მარცხნივ|მინი|1960 წ. დაასრულა თუ არა მუსიკალური აკადემია, სარამ წაიკითხა მადრიდის კინოსტუდიის განცხადება, რომელიც იწვევდა ყველა მსურველს კინოს სინჯებზე. სარა მივიდა შესარჩევ ტურზე. 16 წლის გოგონა შენიშნეს და მიიწვიესგადასაღებ მოედანზე. მან ითამაშა თავის პირველ ფილმში, რომელსაც ერქვა "მიყვარხარ ჩემთვის" (1944). მეორე ფილმიდან დაწყებული - "ყველაფერი ქორწილიდან დაიწყო" (1944) - მსახიობმა აიღო ფსევდონიმი სარა მონტიელი, რომლითაც მალე მთელ მსოფლიოში გახდა პოპულარული. ერთ წელიწადში სარა მონტიელის მონაწილეობით ესპანეთში გამოვიდა ერთდროულად სამი ფილმი. მას იწვევდნენ  კონცერტებზე. მალე მის მიერ შესრულებული სიმღერების  მისი პირველი დისკი გამოვიდა დიდი ტირაჟით. 1945 წლიდან 1950 წლამდე სარა მონტიელმა 14 ფილმში მიიღო მონაწილეობა. თუმცა, მალე  უფრო ნაკლებად იწვევდნენ, რაც უკვე მსახიობის შეშფოთებას იწვევდა. მას ესმოდა, რომ რაღაც უნდა შეცვლილიყო და მან სარისკო ნაბიჯის გადადგმა გადაწყვიტა: ოკეანის გაღმა, მექსიკაში გაემგზავრა.
კინოკარიერა მექსიკაში
მექსიკაში გადასვლის შემდეგ, სარამ შეასრულა მუსლიმი პრინცესას  როლი ისტორიულ ფილმ-მელოდრამაში " სიყვარულის სიგიჟე", რომელიც ასევე გამოვიდა ამერიკულ ეკრანებზე. მექსიკაში სარამ ითამაშა 13   მექსიკაში სარა მონტიელის შვიდი წლის წარმატებული მუშაობის შემდეგ,  მას ყურადღება მიაქციეს ამერიკელმა რეჟისორებმაც და მიიწვიეს ჰოლივუდში.
ჰოლივუდი
ჰოლივუდში გადასვლის შემდეგ სარა მონტიელმა  1954 წელს დასავლურ ვესტერნ "ვერაკრუში" გარი კუპერთან და ბერტ ლანკასტერთან ერთად ითამაშა. ფილმმმა ძალიან დიდი  წარმატება მოიპოვა. შედეგად  Columbia Pictures -მადაუყოვნებლივ შესთავაზა ესპანელ მსახიობს შვიდი წლის კონტრაქტი, მაგრამ სარას არ სურდა ამდენი ხნის განმავლობაში ჰოლივუდში დარჩენა და უარი განაცხადა. 1956 წელს სარა მონტიელმა ითამაშა მუსიკალურ მელოდრამაში "სერენადა", რომლის რეჟისორი იყო ენტონი მანი Warner Bros. Studios- დან. ამ ფილმში სარა მონტიელის ეკრანული პარტნიორი იყო ლეგენდარული ამერიკელი საოპერო ტენორი და იტალიური წარმოშობის კინომსახიობი მარიო ლანცა, რომელმაც ამ ფილმში (ისევე როგორც მის სხვა ფილმებში) შეასრულა რამდენიმე სიმღერა. სარა მონტიელი გადაღებების დროს დაუმეგობრდა  მარიო ლანცას. ერთი წლის შემდეგ, მსახიობი დაქორწინდა რეჟისორ ენტონი მენზე, რომელიც ოცდა სამი წლით იყო მასზე უფროსი და რომლისთვისაც ეს არ იყო პირველი ქორწინება. სარას ოჯახური ცხოვრება არ გამოვიდა. ის თითქმის ვერ ნახულობდა მეუღლეს, რომელიც მუდმივად გადასაღებ მოედანზე იყო. ამიტომ, როდესაც მისმა მეგობარმა, რეჟისორმა ხუან დე ორდუტანამ მსახიობს შესთავაზა ესპანეთში ფილმში მონაწილეობა, ის დათანხმდა და სამშობლოში დაბრუნდა. ესპანეთში მისი დაბრუნება ტრიუმფალური გამოდგა. სარას იწვევდნენ ქვეყნის ყველაზე ცნობილი რეჟისორები. მან ბევრი წარმატებული კინოსახე შექმნა. განსაკუთრებული საერთაშორისო აღიარება მოუტანა   რეჟისორ რაფაელ ხილის მუსიკალურ მელოდრამაში „შანტეკლერის დედოფალი“ (1962 წ.)შესრულებულმა მთავარმა როლმა. სარა ასევე წარმატებულად გამოდიოდა ესტრადაზე.
ოჯახი და შვილები
სარა მონტიელი ოთხჯერ იყო დაქორწინებული. მან ორი ბავშვი იშვილა.
მსახიობის პირველი მეუღლე იყო რეჟისორი ენტონი მანი, რომელთანაც ისინი ჰოლივუდში დაქორწინდნენ 1957 წელს, მაგრამ ქორწინება არ იყო ძალიან წარმატებული და 1961 წელს სარა გაშორდა მეუღლეს.
მსახიობის მეორე მეუღლე იყო მრეწველი ხოსე ვისენტე რამირეს ოლალა. ისინი დაქორწინდნენ 1964 წელს, მაგრამ დაშორდნენ 1970 წელს.
2002 წელს მსახიობი დაქორწინდა კუბელ ოპერატორზე, ანტონიო ერნანდესზე. სარა 73 წლის იყო, მეუღლე- 38 წლის, 2005 წელს ისინი დაშორდნენ.
სარა მონტიელი გარდაიცვალა  2013 წლის 8 აპრილს მადრიდში 85 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:მსახიობები კატეგორია:მსახიობები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:ესპანელი მსახიობები კატეგორია:ესპანელი მსახიობი ქალები კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1928
ლეჩაქი
XIX საუკუნეში საქართველოში გავრცელებული იყო სამნაირი ლეჩაქი — სადა, ნაკერი (აბრეშუმით ან სირმით ნაქარგი) და დასმული (ბასმით — თეთრი წებოთი მოხატული). სადა ლეჩაქს მოხუცი და მგლოვიარე ქალები (ესენი უარშიოდ) ატარებდნენ; ნაკერსა და დაბასმულს კი — უპირატესად ახალგაზრდები. სახელწოდება ლეჩაქი კავკასიის და შუა აზიის ხალხებშიც იყო გავრცელებული. მის ნაცვლად ძველ ქართულ წყაროებში გვხვდება „კუბასტი“, „მაკნანი“, „მაკინაკი“, „ჩიქოლა“.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსაბურავები კატეგორია:ქართული ტანსაცმელი
ნამიკრეფია
ნამიკრეფია (Agrostis) — მრავალწლოვან, იშვიათად ერთწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა.
200-მდე სახეობა გავრცელებულია ზომიერ და ტროპიკების მთიან სარტყელში, უმეტესად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. კავკასიაში 11 სახეობაა, მათგან საქართველოში 8 გვხვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტია
საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტია — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, საარჩევნო სუბიექტი. პარტია გამოეყო ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიას 1917 წლის ოქტომბერში. მის მთავარ კომიტეტში შედიოდნენ თედო სახოკია, სანდრო ახმეტელი და დიმიტრი დეკანოზიშვილი. პარტია გამოსცემდა გაზეთს „ჩვენი რესპუბლიკა.“ პარტია მემარჯვენე იდეოლოგიის პოლიტიკურ სუბიექტს წარმოადგენდა და ამომრჩეველთა ძლიერი ბაზა გააჩნდა სიღნაღის მაზრაში. 1917 წელს რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნებზე პარტიამ კანდიდატად დაასახელა მიხეილ წერეთელი, მაგრამ ამ უკანასკნელმა უარი თქვა კანდიდატობაზე. 1919 წლის 12 თებერვალს პარტიამ ეროვნულ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად საერთო სიით მიიღო მონაწილეობა ადგილობრივ არჩევნებში. იმავე თვეში დამფუძნებელი კრების არჩევნებში პარტია მე-7 ნომრით იღებდა მონაწილეობას. 1919 წელს საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტიის საარჩევნო სიაში 50 კანდიდატი იყო შეყვანილი, მათ შორის იყვნენ დავით ჩიქოვანი, თედო სახოკია, სანდრო ახმეტელი, შიო არაგვისპირელი, კონსტანტინე ტყავაძე, სანდრო შანშიაშვილი და სხვ. საარჩევნო სიაში 1 ქალი კანდიდატიც იყო. არჩევნებში პარტიამ 3 000-ზე მეტი ხმა მიიღო, მაგრამ დაწესებული ზღვარი ვერ გადალახა და შესაბამისად მისი წევრები ვერ მოხვდნენ დამფუძნებელ კრებაში. 1921 წელს ეროვნულ-დემოკრატებთან და ეროვნულ (ნაციონალისტურ) პარტიასთან ერთად ჩამოაყალიბა კოალიციური ტიპის „საქართველოს დემოკრატიული პარტია“.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
როსტომი (იმერეთის მეფე)
როსტომი (გ. 1605) — იმერეთის მეფე 1590-1604, კონსტანტინე ბატონიშვილის ძე. გამეფდა ოდიშის მთავრის მამია IV დადიანისა და იმერელ თავადთა ერთი ნაწილის მხარდაჭერით. იმავე წელს გიორგი II გურიელმა როსტომი ოსმალთა დახმარებით ტახტიდან ჩამოაგდო და ბაგრატ თეიმურაზის ძე ბატონიშვილი გაამეფა. როსტომი მანუჩარ I დადიანთან გაიქცა. მალე როსტომმა დადიანის დახმარებით ტახტი დაიბრუნა. იმერეთის საქმეებში ჩაერია ქართლის მეფე სიმონ I, რომელსაც იმერეთის შეერთება ჰქონდა გადაწყვეტილი. ოფშკვითის ბრძოლაში (1590) გამარჯვების შემდეგ როსტომმა საბოლოოდ შემოიმტკიცა ტახტი და სიმონს I-ს მოურიგდა.
ამ ამბების შემდეგ სამეფოში ოდიშის პოლიტიკური უპირატესობა აშკარა გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ შარვაშიძეები ოდიშისაგან გამოყოფას ცდილობდნენ. იმერეთის მეფე ფაქტობრივად აღიარებდა სამთავროების დამოუკიდებლობას, თუმცა იურიდიულად მათ თავის ვასალებად მიიჩნევდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1571 კატეგორია:გარდაცვლილი 1605 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
საქართველოს სოციალისტ-ფედერალისტთა მაშვრალთა პარტია
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
გეოქრონოლოგიური სკალა
გეოლოგიური წელთაღრიცხვა — დედამიწის ქერქის ამგები ქანების ასაკის დადგენა. განარჩევენ შეფარდებითსა და აბსოლუტურ (ბირთვულ) გეოლოგიურ წელთაღრიცხვას. შეფარდებითი გეოლოგიური წელთაღრიცხვა ადგენს ქანთა შეფარდებით ასაკს, ე.ი. იკვლევს მათი წარმოშობის თანამიმდევრობას დროში თვით იმ დროის ხანგრძლივობის შეუფასებლად, რომელმაც განვლო მათი ჩამოყალიბების შემდეგ. აბსოლუტური გეოქრონოლოგიური წელთაღრიცხვა ქანთა ასაკს განსაზღვრავს დროის ერთეულებში, ჩვეულებრივ, მილიონ წლებში. ეს ე. წ. აბსოლუტური (იზოტოპური, რადიოლოგიური) ასაკია.
ქანთა ასაკობრივ თანამიმდევრობას (მათ შეფარდებით დათარიღებას) როგორც ცალკეულ რაიონებში, ისე დედამიწის მთელი ზედაპირისათვის, სტრატიგრაფია იკვლევს.
სტრატიგრაფიული კვლევის მთავარ მეთოდს წარმოადგენს პალეონტოლოგიური მეთოდი. იგი ემყარება XIX საუკუნის დასაწყისში დადგენილ ფაქტს, რომ სხვადასხვა ასაკის შრეებში განამარხებული ორგანიზმების ასოციაციები განსხვავებულია, ერთდროულად დალექილ შრეებში კი — მსგავსი. თავდაპირველად გეოლოგიური დროის განმავლობაში ორგანული სამყაროს შემადგენლობის ცვლას უეცარი გეოლოგიური კატასტროფებით გამოწვეული ორგანიზმების გადაშენებითა და ღვთაების ახალი შემოქმედებითი აქტებით ხსნიდნენ (ჟორჟ კიუვიე და მისი მიდევრები). მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ჩარლზ ლაიელმა სწორად შეაფასა ნელი გეოლოგიური პროცესების გადამწყვეტი მნიშვნელობა დედამიწის ზედაპირის სახეცვლისათვის, ხოლო ჩარლზ დარვინმა ორგანული სამყაროს ევოლუციური განვითარების თეორია შექმნა, საფუძველი ჩაეყარა პალეონტოლოგიური მეთოდის ნამდვილ მეცნიერულ მატერიალისტურ დასაბუთებას.
აბსოლუტური გეოლოგიური წელთაღრიცხვა ჩაისახა XX საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ბუნებრივი რადიოაქტიურობის აღმოჩენის შემდეგ გამოითქვა მოსაზრება, რომ ქიმიური ელემენების რადიოაქტიური დაშლის სიჩქარე გამოეყენებინათ ქანებისა და მინერალების აბსოლუტური ასაკის დასადგენად (პ. კიური, ე. რეზერფორდი).
1907 წელს ბ. ბოლტვუდმა და ე. რეზერფორდის წინადადებით პირველმა ჩაატარა რადიოაქტიური მინერალების ასაკის განსაზღვრის ცდა ტყვიის მეთოდით. 1917 წელს ჯ. ბარელმა საფუძველი ჩაუყარა ცალკეული გეოქრონოლოგიური მიჯნების დათარიღებას რადიოლოგიური გამოზმვების საშულებით. ეს სამუშაო გააგრძელა და განავითარა ა. ჰოლმზმა, რომელმაც შეადგინა ფანეროზოური დროის გეოქრონოლოიური სკალის რამდენიმე ვარიანტი.
გეოლოგიურ ისტორიას აღადგენენ დედამიწის ქერქის ამგები ქანების შესწავლით. დედამიწის როგორც პლანეტის ასაკად 4,5—4,6 მლრდ. წელიწადს ანგარიშობენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოქრონოლოგია კატეგორია:ისტორიული გეოლოგია
მინდვრის კესანე
მინდვრის კესანე (Myosotis arvensis) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 20–50 სმ სიმაღლის, მარტივი ან ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც ქვედა ნაწილში რბილი, გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები 2–5 სმ სიგრძისა და 0,5 სმ სიგანისაა, ფესვთანური მოგრძო-ნიჩბისებურია, ღეროსეული — მოგრძოლანცეტა. ყვავილედი მრავალყვავილიანია, ცალმხრივი, ფარჩხატი, აღმართული. გვირგვინი თავდაპირველად ვარდისფერია, შემდეგში — ცისფერი, იშვიათად — თეთრი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში.
გავრცელებულია კავკასიაში, მთელ ევროპაში, მცირე და აღმოსავლეთ აზიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — მდელოებზე, მეჩხერ ტყეებში, ბუჩქნარებში.
ოთარ დეკანოსიძე
ოთარ ქაიხოსროს ძე დეკანოსიძე (დ. 28 დეკემბერი, 1915, სოფ. ღარიხევი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 თებერვალი, 1967, თბილისი) — ქართველი კინოოპერატორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1966).
დაამთავრა საქართველოს სახკინმრეწვთან არსებული კინოსაოპერატორო კურსები. 1942 წლიდან მუშაობდა დამდგმელ ოპერატორად დოკუმენტურ და სამეცნიერო-პოპულარულ ფილმებზე. ძირითადი ნამუშევრები: „სახლი მწვერვალზე“ (1947), „სამგორი“ (1948), „ქართლის ბაღებში“ (1952), „უძველესი ქალაქის გაზაფხული“ (1958), „ამბავი ერთი ცდისა“ (1959; მიღებული აქვს საპატიო დიპლომი ვარშავაში სამეცნიერო-პოპულარული ფილმების V საერთაშ. კინოფესტივალზე, 1962), „მეგობრების შეხვედრა“ (1960), „ალვანელი მეცხვარეები“ (1964), „თბილისი — 15 საუკუნე და ერთი დღე“ (1966) და სხვ. II მსოფლიო ომის პერიოდის ფილმები: „სევასტოპოლისათვის ბრძოლაში“ (1944), „ბრძოლა კავკასიისათვის“ (1944) და სხვა. ფილმები ქართველ ალპინისტებზე (ბორის კრეპსთან ერთად) „უშბა“ (1946; დიპლომი ვენეციის VIII საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1947), „გმირული ტრავერსი“ (1950), „პამირის მწვერვალებზე“ (1954; საპატიო დიპლომი ვენეციის XVII საერთაშორისო კინოფესტივალზე, 1956), „მთები და წლები“ (1963) და სხვა. გიორგი ასათიანთან ერთად გადაიღო ფილმები: „ნადირობა ჯუნგლებში“, „მოგზაურობა ნეპალში“ (ორივე 1959), „ალჟირის დღიური“ (1961), „საჰარა“, „მაროკო“ (ორივე 1962), „უძველესი კულტურის ქვეყანა“ (1963) და სხვა.
ტურბულენტობა
thumb|right|ტურბულენტური ნაკადი სითხეში მოძრავი სხეულის უკან; სითხე სხეულის წინ [[ლამინარული დინება|ლამინარულია]] thumb|right|წყლის ლამინარული და ტურბულენტური ნაკადი [[წყალქვეშა ნავი|წყალქვეშა ნავის ირგვლივ]] ტურბულენტურობა — მოვლენა, რომელიც შეიმჩნევა სითხეებისა და აირების დინებისას და მდგომარეობს იმაში, რომ ასეთი დინებისას წარმოიშობა სხვადასხვა ზომის უამრავი გრიგალი, რის შედეგადაც დინების ჰიდროდინამიკული და თერმოდინამიკული მახასიათებლები (სიჩქარე, წნევა, ტემპერატურა, სიმკვრივე) განცდიან ქაოსურ ფლუქტუაციებს და ამიტომ არარეგულარულად იცვლებიან წერტილიდან წერტილამდე დროის მიხედვით.
ტურბულენტურობა აღიძვრება ლამინარული დინების არამდგრადობის გამო რეინოლდსის რიცხვის დიდი მნიშვნელობების დროს. მაგალითად მილებში, რეინოლდსის რიცხვის კრიზისული მნიშვნელობა, რომლის გადაჭარბების შემდეგ ლამინარული დინება ტურბულენტურში გადადის,. ტურბულენტურია ჰაერის მოძრაობადედამიწის ატმოსფეროში, წყლისა — მდინარეებსა და ზღვებში, აირებისა — მზისა და ვარსკვლავთა ატმსფეროში, სითხეებისა — მილებში, არხებში, სასაზღვრო შრეში.
ტურბულენტური დინების ჰიდროდინამიკური ველების არარეგულარობის გამო იყენებენ ტურბულენტურობის სტატისტიკურ აღწერას: ჰიდროდინამიკურ ველებს განიხილავენ, როგორც წერტილისა და დროის შემთხვევითს ფუნქციებს და შეისწავლიან მათ ალბათურ განაწილებას.
ტურბულენტურობის დროს მოძრაობისა და სითბოს რაოდენობის გადაცემაში ძირითადი წვლილი შეაქვთ ტურბულენტურობის იმ კომპონენტებს, რომელთა მასშტაბიდინების მასშტაბების რიგისაა. მათი ცოდნა აუცილებელია სითხითა და აირით სხეულთა გარსშემოდენის დროს წინააღმდეგობისა და თბოგადაცემის გამოსათვლელად. არსებობს ტურბულენტურობის რამდენიმე ნახევრად ემპირული თეორია, რომლებშიც იყენებენ ტურბულენტურობასა და მოლეკულურ გადატანას შორის არსებულ ანალოგიას.
ნახევრად ემპირულ თეორიებში დიდ როლს ასრულებენ მსგავსების ჰიპოთეზები. მაგალითად თ. კარმანის მიერ შემოთავაზებულ ნახევრად ემპირულ თეორიაში ისინი ძრითად როლს ასრულებენ. ა. კოლმოგოროვმა წამოაყენა ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით, ტურბულენტურობის მახასიათებლები გამოისახება მისი b ინტენსიურობითა და l მასშტაბით (მაგალითად, ენერგიის დისიპაციის სიჩქარე ). ნახევრად ემპირული თეორიის მიხედვით, მილებშ, არხებსა და სასაზღვრო შრეში სიჩქარის პროფილი ლოგარითმულ კანონს ემორჩილება.
ტურბულენტურობის იმ კომპონენტებს, რომელთა მასშტაბი მცირეა დინების მასშტაბებთან შედარებით, არსებითი წვლილი შეაქვთ სითხის ნაწილაკთა აჩქარებებში, ელექტროგამტარ სითხეებში, მაგნიტური ველის გენერაციაში, ელექტრომაგნიტური ტალღების პარამეტრთა ფლუქტუაციებში და ა. შ. ტურბულენტურობის მცირემასშტაბიანი კომპონენტების შესწავლა ემყარება ა. კოლმოგოროვის ჰიპოთეზას — მსხვილმასშტაბიანი კომპონენტებიდან მცირემასშტაბიან კომპონენტებზე ენერგიის კასკადურ გადაცემას. ამ პროცესის ქაოსურობისა და მრგვალკასკადიანობის გამო რეინოლდსის რიცხვის დიდი მნიშვნელობების დროს მცირე მასშტაბიანი კომპონენტები იქნება სივრცულ-ერთგვაროვანი, იზოტროპიული, კვაზისტაციონარული და განისაზღვრება მსხვილმასშტაბიანი კომპონენტების ენერგიის საშუალო ნაკადით. ტურბულენტურობის მცირემსშტაბიანი კომპონენტების მსგავსების თეორიას იყენებენ ტემპერატურის, წნევისა და სიჩქარის ველების ლოკალური სტრუქტურის დასადგენად.
აგრიპინა (უმცროსი)
მინი|მარჯვნივ|200პქ|აგრიპინა უმცროსი იულია აგრიპინა (Iulia Agrippina, ხშირად მოიხსენიებენ როგორც აგრიპინა უმცროსს; დ. 6 ნოემბერი, 15 —  გ. 20 მარტი, 59) — გერმანიკუსისა და აგრიპინა უფროსის ასული, კალიგულას და, კლავდიუსის მეოთხე ცოლი და ნერონის დედა. მისი მამა იყო იმპერატორ ტიბერიუსის ძმა, ხოლო დედა — იმპერატორ ოქტავიანე ავგუსტუსი შვილიშვილი. ბავშვობიდანვე მძიმე ცხოვრება ჰქონდა — ოჯახის წევრთა უმრავლესობა პროსკრიფციებსა და სახელისუფლებო ანგარიშსწორებებს შეეწირა, შემდეგ საკუთარმა ძმამ, იმპერატორმა კალიგულამ საყვარლად დაისვა, ბოლოს კი, დიდი ბრძოლა მოუხდა კლავდიუსის ცოლის, მესალინას ჩამოსაშორებლად და მათი ვაჟის, ბრიტანიკუსის მოსაკლავად, რათა თავისი შვილისთვის გაეთავისუფლებინა იმპერატორის ტახტისკენ მიმავალი გზა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 15 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 59 კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
Anochetus ambiguus
Anochetus ambiguus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
Yoü and I
Yoü and I (შენ და მე) — ამერიკელ პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა, რომელიც შესულია მის მეორე სტუდიურ ალბომში Born This Way (2011). სიმღერის ტექსტის ავტორი არის თვითონ გაგა, ტექსტზე დიდი გავლენა იქონია როკ-ენ-როლმა, სიმღერა შეიცავს ჯგუფ Queen-ის სიმღერიდა "We Will Rock You" (1977) ელემეტებს, რომელიც ეკუთვნის გიტარისტ ბრაიან მეის. გაგამ სიმღერის პრემიერა მოაწყო 2010 წელს ელტონ ჯონის კონცერტზე სადაც ცოცხლად შეასრულა ფორტეპიანოს თანხმლებით. საკონცერტო შესრულების ვიდეომასალა მალევე გავრცელდა ინტერნეტში და დაიმსახურა დიდი მოწონება რაც გახდა იმის მიზეზი, რომ გაგამ სიმღერა შეიტანა მეორე მსოფლიო ტურის The Monster Ball Tour-ის სეტლისტში. გაგამ 2010 წლის ივლისში სიმღერა შეასრულა ტელეკომპანაი NBC-ს გადაცემა "დღეში" ფორტეპიანოს თანხმლებით ხოლო 2011 წელს შეასრულა ალბომის ვერსია ოპრა უინფრი შოუში. სიმღერა გამოვიდა, როგორც რიგით მეოთხე სინგლი ალბომიდან Born This Way 2011 წლის 23 აგვისტოს ლეიბლ Interscope-ზე.
გაგას სიმღერის დაწერა შთააგონა მის მეგობარ ბიჭთან ლუკ კარლთან ურთიერთობამ. სიმღერა არის ნელი ტემპის, რომელშიც გამოყენებულია ელექტრო გიტარა და ფორტეპიანო. სიმღერამ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა დადებითი შეფასება. მას შემდეგ რაც გაყიდვაში ჩაეშვა ალბომი სიმღერა მოხვდა კანადის, დიდი ბრიტანეთის და ამერიკის შეერთებული შტატების ჩარტში. American Idol-ის მეათე სეზნოს მონაწილე Haley Reinhart-მა სიმღერა შეასრულა ალბომის გამოსვლამდე რამოდნენიმე კვირით ადრე, რომელმაც მიიღო დადებითი შეფასება. სიმღერა ნომინირებული იყო 54-ე გრემის დაჯილდოებაზე საუკეთესო პოპ სოლო შესრულების ნომინაციაში.
გაგამ სიმღერაზე გადაიღო მუსიკალრი ვიდეო, რომელიც გამოვიდა 2011 წელის 16 აგვისტოს, ვიდეოს რეჟისორი არის ლორიენ გიბსონი. ვიდეო გადაღებულია აშშს შტატ ნებრასკის ქალაქ სპრინგფილდში, რომლიდანაც იყო წარმოშობით გაგას ყოფილი მეგობარი ბიჭი ლუკ კარლი. ვიდეოში გაგა გამოიყურება ჯო კალდერონეს ფორმაში, რომელიც არის მისი მამრობითი სქესის ალტერ ეგო და Yüyi, რომელიც არის გაგას ქალთევზა ალტერ ეგო. ვიდეომ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა დადებითი შეფასება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2011 წლის სინგლები კატეგორია:2011 წლის სიმღერები კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით კატეგორია:სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით კატეგორია:Interscope Records-ის სინგლები
კასლბარი
კასლბარი (Castlebar; Caisleán an Bharraigh, „ბარის ციხე-სიმაგრე“) — ქალაქი ირლანდიაში, მეიოს საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (კონაქტის პროვინცია), ასევე მისი უდიდესი ქალაქი.
ადგილობრივი სარკინიგზო სადგური გაიხსნა 1862 წლის 17 დეკემბერს.
დემოგრაფია
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ნამკოდრის ქედი
ნამკოდრის ქედი, ნაშკოდრის ქედი, სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის განშტოება, მდინარეების ტვიბერისა და წანერის აუზების წყალგამყოფი. იწყება ტიხტენგენის მწვერვალთან და მთავრდება მდინარეების ტვიბერისა და წანერის შესაყართან. ქედის უმაღლესი ადგილის სიმაღლე 3911 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და ქვედაპალეოზოური ასაკის კრისტალური ფიქლებით, იურული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. ქედის კალთებზე ჩამოყალიბებულია შერეული ტყეების, სუბალპური, ალპური, სუბნივალური და ნივალური სიმაღლებრივი ლანდშაფტური ზონები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
დუძიანიანის საირიგაციო სისტემა
დუძიანიანის საირიგაციო სისტემა (都江堰) — საირიგაციო ინფრასტრუქტურა ჩინეთში, მდინარე მინზე, რომელიც ძვ. წ. 256 წელს, ცინის სამეფოს დროს აშენდა. ამჟამად მდებარეობს სიჩუანის პროვინციის ტერიტორიაზე.
საირიგაციო სისტემა დღესაც გამოიყენება და ის 5 300 კმ² ტერიტორიას რწყავს. დუძიანიანის სისტემა ჯენგუოსა და ლინციუს არხებთან ერთად ცინის დინასტიის „სამ უდიდეს ჰიდრავლიკურ საინჟინრო პროექტს წარმოადგენს".
კაშხლების სერიის წყალობით, მინის წყალი გადადის არხში, რომელიც ჩენდუს ვაკისკენ მიემართება. არხის მშენებლობა მთის გაჭრას მოითხოვდა, რაც იმ დროისთვის დიდ სირთულესთან იყო დაკავშირებული, მაგრამ ჩინელებმა შედარებით მარტივ გამოსავალს მიაგნეს — კლდის გაცხელებისა და გაციების წყალობით, მათ მისი დაშლა გაუადვილდათ.
2000 წელს, იუნესკომ დუძიანიანის საირიგაციო სისტემა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
სისტემა მნიშვნელოვნად დააზიანა 2008 წლის მიწისძვრამ.
რესურსები ინტერნეტში
მინი|900პქ|მარცხნივ| სისტემის შიდა დინების პანორამა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში კატეგორია:ჩინეთის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:ცინი
ვილიანუევა-დე-სიხენა
ვილიანუევა-დე-სიხენა (Villanueva de Sigena, Villanueva de Sixena) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის მონეგროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 146,40 კმ². მოსახლეობა — 384 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
ღრუბელა (სოკო)
ღრუბელა, ასევე ცნობილია როგორც მელნისძირა და მელანო — ლეპისტას გვარის სოკო ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა.
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ევროპას, ავსტრალიასა და აზიას. 1951 წელს როლფ ზინგერის მიერ გადაყვანილი იქნა ლეპისტას გვარში.
სოკო პირველად აღწერა დანიელმა მიკოლოგმა და ბოტანიკოსმა კრისტიან ფრიდრიხ შუმახერმა 1803 წელს როგორც Agaricus sordidus.
აღწერა
სოკოს ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ, ხორციანი, სადა ზედაპირით, ჰიგროფანური, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდეგომში ამოზნექილი, ცენტრში ჩაჭყლეტილი, ზოგჯერ ბორცვაკით, კიდეები შეკეცილი, მურა-მოლურჯო, მონაცრისფრო-მურამდე.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, ვიწრო, თხელი, შეზრდილი, ზოგჯერ ოდნავ დაღმავალია, მურა-მოლურჯო, შემდგომში უფერულდება.
სოკოს ფეხის სიგრძე — 3-6 სმ, სისქე — 0,9-1,5 სმ, ცილინდრული, მთლიანი, სიგრძივ ბოჭკოვანია, ყავისფერ-მურა-მოლურჯო.
რბილობი — მონაცრისფრო-მოლურჯო. გაშრობის შემდეგ თეთრი, განსაკუთრებული სუნის გარეშე. სუსტად განოხატული გემოთი. .
სპორები — 6-7x3,5-4 მკმ, ელიფსისებრი, ხორკლიანი, უფერული.
გავრცელება და ეკოლოგია
საპროტროფია. იზრდება ნიადაგზე — მინდვრებში, მდელოებზე, ტყის პირებში, ბაღებში, ბოსტნებსა და კომპოსტებზე. ხშირად ქმნის „ქაჯის წრეს“.
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ცენტრალურ ამერიკას, ევროპას, ავსტრალიასა და აზიას (იაპონია, კორეა და ტაივანი). მისი არსებობა დადასტურებულია აგრეთვე სამხრეთ ამერიკაში.
სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
აბუჯა
აბუჯა (Abuja, Abùjá) — ნიგერიის დედაქალაქი 1991 წლის 12 დეკემბრიდან. მანამდე დედაქალაქი იყო ლაგოსი. აბუჯა მდებარეობს ყოფილი დედაქალაქიდან 800 კმ-ით ჩრდილოეთით. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 778 567 ადამიანს, აგლომერაციის მოსახლეობა — დაახლოებით 1,4 მილიონი ადამიანი (2005 წელი).
აბუჯა მდებარეობს ნიგერიის ცენტრალური ნაწილის ულამაზეს ხეობაში, ჯოსის პლატოზე. ეს რაიონი შედარებით სუსტადაა განვითარებული და ეთნიკურად ნეიტრალურია. ახალი დედაქალაქის ადგილის არჩევისას, ნიგერიის პრეზიდენტი მურტალა მუჰამედი ცდილობდა შექმნილიყო ქალაქი, სადაც არ იქნებოდა დომინანტი არც ერთი ეთნიკური, სოციალური ან რელიგიური ჯგუფი.
ისტორია
აბუჯა დაარსდა 1828 წელს აბუ ჯას მიერ, რომელიც იყო ზარიას სახელმწიფოს ჰაუსანის დინასტიის წარმომადგენელი. თავდაპირველად ეს იყო გამაგრებული ბანაკი, საბოლოოდ მიიღო ქალაქის სახე და უწოდეს დამაარსებლის სახელი. 1976 წელს მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ამ ქალაქში ლაგოსიდან სახელმწიფოს დედაქალაქის გადმოტანის შესახებ. აბუჯის განვითარების მნიშვნელოვანი სტიმული გახდა ლაგოსის დემოგრაფიული აფეთქება, რომელმაც გამოიწვია მოსახლეობის გადაჭარბებული სიმჭიდროვე და საცხოვრებელი პირობების გაუარესება.
ახალი დედაქალაქი აშენდა იაპონელი არქიტექტორის კენძო ტანგეს პროექტის მიხედვით. მშენებლობა დაიწყო 1980 წელს. მოქმედი დედაქალაქი აბუჯა გახდა 1991 წლის დეკემბერში, მშენებლობის პირველი სამი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, რომელიც მოიცავდა მთავარი სამთავრობო დაწესებულებების გადმოტანას. დამამთავრებელი მეცხრე ეტაპი უნდა დამთავრდეს 2020 წლისათვის. პირველი სამი ეტაპის რეალიზაციისთვის ნიგერიის ხელისუფლებამ გახარჯა დაახლოებით $4,8 მილიარდი, ამასთან მშენებლობას თან სდევდა კორუფცია.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით აბუჯა იმყოფება Aw (სავანის კლიმატი) ზონაში. შეიმჩნევა სამი გამოკვეთილი კლიმატური სეზონი — თბილი და ნოტიო წვიმიანი სეზონი (აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით), ძალიან ცხელი მშრალი სეზონი და მათი გამყოფი მოკლე პერიოდი — ჩრდილოაღმოსავლეთური პასატების ჰარმატანი, რომელსაც მოაქვს სიმშრალე და მტვრიანი ჰაერი.
ეკონომიკა
აბუჯა ავტომაგისტრალებით დაკავშირებულია ქვეყნის რაიონების უმრავლესობასთან. მოქმედებს საერთაშორისო აეროპორტი. მსხვილი სამრეწველო ობიექტები ქალაქში არ არის; არსებობს საკვები დაწესებულებები, ასევე სავაჭრო დაწესებულებები და მომსახურების სფეროები.
გეგმარება და მშენებლობა
thumb|250px|[[მეჩეთი აბუჯაში]] აბუჯის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს სამთავრობო შენობების კომპლექსი, ასევე საერთაშორისო კონფერენც-ცენტრი, ცენტრალური ბანკი, რადიოს სახლი, ჯანდაცვის ცენტრი, ქალაქის ყველაზე დიდი მეჩეთი. საცხოვრებელი კვარტლები უპირატესად აშენებულია ერთსართულიანი შენობებით; განაშენიანება სწრაფი ტემპებით ვითარდება ქალაქის ცენტრიდან პერიფერიებისკენ.
სოციალური სფერო
ქალაქში მოქმედებს უნივერსიტეტი (დაარსდა 1988 წელს), ნიგერიის საგზაო-სამშენებლო ინსტიტუტი, ფარმაცევტული კვლევების ეროვნული ინსტიტუტი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო
ლიბიის ეროვნული გარდამავალი საბჭო (المجلس الوطني الإنتقالي‎) — ლიბიის დე-ფაქტო მთავრობა 2011 წლის სამოქალაქო ომის შემდეგ, რომლის ძალებმაც პოლკოვნიკ მუამარ კადაფის ჯამაჰირიის მთავრობა დაამხეს. საბჭო ლიბიას ომის შემდეგ ათი თვის მანძილზე მართავდა, 2012 წლის 7 ივლისს კი ჩაატარა საყოველთაო ეროვნული კონგრესის არჩევნები, რის შედეგადაც, 8 აგვისტოს ძალაუფლება გადასცა ახლად არჩეულ ასამბლეას.
გარდამავალმა საბჭომ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა, როგორც ლიბიის ლეგიტიმურმა მთავრობამ და გაეროში ქვეყნის ადგილიც დაიკავა. ქვეყანას უბრალოდ ლიბიის რესპუბლიკა ეწოდა, მაშინ როდესაც კადაფის მთავრობის დროს მას ხალხთა დიდი სოციალისტური ლიბიის არაბთა ჯამაჰირია ერქვა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბია
იოჰანეს ბრამსი
thumb|right|იოჰანეს ბრამსი thumb|200px|იოჰანეს ბრამსი იოჰანეს ბრამსი (დ. 7 მაისი, 1833, ჰამბურგი, გერმანია — გ. 3 აპრილი, 1897, ვენა, ავსტრია) — გერმანელი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი.
ბიოგრაფია
იოჰანეს ბრამსი დაიბადა მუსიკოსის ოჯახში. მუსიკას სწავლობდა ჯერ მამასთან, შემდეგ ე. მარქსენთან (ფორტეპიანო). 50-იანი წლების დამლევს ბრამსი გამოდიოდა გერმანიის სხვადასხვა ქალაქში როგორც პიანისტი, მონაწილეობდა ლაიფციგის „გევანდჰაუზის“ სახელგანთქმულ კონცერტებში. მასთან ერთად გამოდიოდნენ რობერტ შუმანი და ი. იოახიმი. 1858–1859 წლებში იყო საგუნდო კაპელის დირიჟორი. 1862 წლიდან დამკვიდრდა ვენაში. აქ იგი გამოდიოდა როგორც პიანისტი და საგუნდო დირიჟორი. 70-იანი წლებიდან დაიწყო ინტენსიური შემოქმედებითი მოღვაწეობა, უკრავდა და დირიჟორობდა საკუთარ ნაწარმოებებს, ბევრს მოგზაურობდა. იგი აირჩიეს ბერლინის ხელოვანთა აკადემიის წევრად, ჰამბურგის „საპატიო მოქალაქედ“. ბრამსს მიენიჭა კემბრიჯისა და ბრესლავლის უნივერსიტეტების მუსიკის დოქტორის ხარისხი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1833 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1897
სიმონი (იმერეთის მეფე)
სიმონი (გ. 1701), იმერეთის მეფე 1698-1701. ალექსანდრე IV-ის უკანონო შვილი, იზრდებოდა ქართლის მეფის ერეკლე I-ის კარზე, იმერეთის სამეფო ტახტზე კი ვახტანგ V-ის ძე არჩილ II იჯდა. ეს ოსმალეთის ინტერესებს ეწინააღმდეგებოდა. ამიტომ ახალციხის ფაშამ გააძევა და იმერეთში სიმონი გაამეფა. ამ პერიოდის იმერეთში ფეოდალური ანარქიის შედეგად პირველობდა თავადი გიორგი აბაშიძე, რომელმაც სიმონს თავისი ასული ანიკა მიათხოვა ცოლად. გიორგი აბაშიძემ და მისმა მეორე ასულმა თამარმა (ალექსანდრე IV-ის ქვრივმა) სიმონი აიძულეს ქართლში გაქცეულიყო. სიმონი ისევ ერეკლე I-ს შეეკედლა. მამია III გურიელის ინიციატივით ახალციხის ფაშამ სიმონი ისევ მეფედ დასვა და ცოლად მამიას და შერთეს. სიმონისა და გურიელის გათიშვის მიზნით აბაშიძემ გურიელს მეფობა აღუთქვა: 1701 წელს სიმონი მოკლეს და იმერეთში მამია III გურიელი გაამეფეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1701 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:მოკლული მონარქები კატეგორია:ქართველი მონარქების უკანონო შვილები
ბილი ჯო არმსტრონგი
ბილი ჯო არმსტრონგი (Billie Joe Armstrong; დ. 17 თებერვალი, 1972) – ამერიკელი ვოკალისტი, გიტარისტი, სიმღერების ავტორი, პანკ–როკ ჯგუფის Green Day-ს პროდიუსერი. ასევე არის ვოკალისტი და გიტარისტია ჯგუფებში Pinhead Gunpowder, The Network და Foxboro Hot Tubs.
ბიოგრაფია
ბილი ჯო არმსტრონგი დაიბადა 1972 წლის 17 თებერვალს, პატარა ქალაქ როდეოში, კალიფორნიის შტატში. იყო ყველაზე უმცროსი 6 შვილიდან. მისი მამა, ენდი მტვირთავად მუშაობდა და ამავე დროს დროდადრო პატარა კლუბებში ასრულებდა ჯაზს. ბილის დედა, ოლი ჯექსონი ქალაქის ერთ–ერთი რესტორანში მუშაობდა მიმტანად. 1982 წლის სექტემბერში, როდესაც მომავალი ვარსკვლავი მხოლოდ 10 წლის იყო, მისი მამა ენდი კუჭის კიბოთი გარდაიცვალა. ორი წლის შემდეგ ბილის დედა გათხოვდა, რასაც ბილი საშინლად განიცდიდა და მამინაცვლისადმი უარყოფოთი დამოკიდებულება ჰქონდა.
სიმღერა 5 წლის ასაკში დაიწყო. ის ხშირად მიდიოდა საავადმყოფოში და პაციენტებს უტარებდა კონცერტებს. ბილიმ დაწერა თავის პირველი სიმღერა „Look For Love“, რომელიც ჩაწერა ადგილობრივ კომპანიაში Fiat Records. 12 წლის ასაკში დედამ ბილის პირველი ელექტროგიტარა აჩუქა.
12 წლის ასაკში ბილიმ გაიცნო მაიკ დირნტი სკოლის სასადილოში. ისინი იმდენად დამეგობრდნენ, რომ ღამღამობით ერთმანეთთან რჩებოდნენ ხოლმე, ისინი უსმენდნენ და ასრულებდნენ ისეთი როკებს, როგორიცაა ოზი ოსბორნი, დეფ ლეპარდი და ვან ჰალენი. დიდი გავლენა მოახდინა მათ შემოქმედებაზე ჯგუფმა „Bay Area“, 80–იან წლებში. 14 წლის ასაკში, ბილი ჯომ შექმნა თავისი პირველი სიმღერა („Why Do You Want Him?“), მოგვითხრობდა მის დედაზე და მამინაცვალზე. 1987 წელს ბილი ჯომ და მაიკმა ჯგუფში Sweet Children-ში მოიწვიეს დრამერი ჯონ კრიფტმაიერი (John Kriftmeyer),რომელმაც ფსევდონიმი აიღო ალ სობრანტი (Al Sobrante), და დაიწყეს მათი შემოქმედებითი კარიერა. მათი პირველი გამოსვლა შედგა კლუბ Rods Hickory Pit in Vallejo. 18 წლის ასაკში ბილიმ მიატოვა სკოლა(თითქმის ამთავრებდა)და მთელი თავის დრო მიუძღვნა sweet children-ს,მისი მოწოდება იყო მუსიკა.
1990 წელს დრამერი ალ სობრანტი წავიდა ჯგუფიდან. ბილი და მაიკი ეძებდნენ დრამერს. საუკეთესო ვარიანტი აღმოჩნდა ფრენკ რაიტი, რომელსაც დღეს ჩვენ ვიცნობთ როგორც „ტრი ქული“. მისი მოსვლის შემდეგ ჯგუფმა შეიცვალა სახელი და დაირქვა Green Day. მაგრამ მაშინ ყველაფერი მხოლოდ იწყებოდა. თავისი პირველი ტურნე ქვეყანაში ტრეს მამასთან ერთად, რომელიც ატარებდა მათ თავის ძველი სახლით ბორბლებზე.
მინეაპოლისში ბილიმ გაიცნო გოგონა სახელად ადრიანა ნესერი (Adrienne Nesser), რომელიც შემდეგ 1994 წლის 2 ივლისს მისი ცოლი გახდა. ქორწილის მეორე დღეს ბილიმ გაიგო რომ ადრიანა ორსულად იყო. 1995 წლის 28 თებერვალს ბილი ჯოს შეეძინა ბიჭი, რომელსაც დაარქვეს ჯოი რომან-ი (Jooy Romane). 1998 წლის 12 სექტემბერს კი ცოლმა მას მეორე ბიჭი აჩუქა – ჯეიკობ დეინჯერი (Jacob Danger).
Green Day-ს გარდა, ბილი ჯო არმსტრონგი გამოდიოდა ისეთ ჯგუფებშიც როგორებიც Pinhead Gunpowder (სადაც დღემდე უკრავს), Blatz, Rancid (1 კონცერტი შეასრულა სიმღერის ავტორთან ერთად „Radio“), The Lookouts, Goodbye Harry და Corrupted Morals არიან.
მისი მთავარი როლი ჯგუფში არის გიტარაზე დაკვრა და რა თქმა უნდა ვოკალია. ასევე ბილი კარგად უკრავს პირის გარმონიკაზე, მანდოლინაზე, პიანინოზე და დასარტყამ ინსტრუმენტებზე.
2002 წელს ბილი ჯომ, მისი მეგობრის მეთიუ ფოქსის შემოთავაზებით, ითამაშა სერიალ Haunted–ის ერთ–ერთ ეპიზოდში, კერძოდ კი Simon Redux–ში.
პირადი ცხოვრება
1990 წელს მინესოტას ქალაქ მანკატოში, Green Day–ის ერთ–ერთ შოუზე ბილი შეხვდა ადრიანა ნესერს და ცოლად შეირთო 1994 წლის 2 ივლისს. ქორწინების მეორე დღეს არმსტრონგმა გაიგო რომ ადრიანა ორსულად იყო. პირველ შვილს, რომელიც დაიბადა 1995 წლის 28 თებერვალს ჯოი დაარქვეს, ხოლო მეორე ბიჭს, რომელიც 1998 წლის 12 სექტემბერს დაიბადა – ჯეიკობ დეინჯერ არმსტრონგი. ადრიანა არმსტრონგებთან ერთად Adeline Records–ის თანამფლობელია.
2010 წლის აშშ–ის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ბილი ჯომ მხარი ბარაკ ობამას დაუჭირა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ალტერნატიული როკ-გიტარისტები კატეგორია:ალტერნატიული როკ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ალტერნატიული როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ვალიელ-ამერიკელები კატეგორია:ბისექსუალი მუსიკოსები კატეგორია:ბისექსუალი მწერლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ლგბტ პროდიუსერები კატეგორია:ლგბტ სიმღერების ავტორები კატეგორია:წამყვანი გიტარისტები
ჰიდროდინამიკა
ჰიდროდინამიკა (ჰიდრო... და დინამიკა) — ჰიდრომექანიკის ქვედარგი, რომელიც სწავლობს უკუმშველი სითხის მოძრაობას და მის ურთიერთქმედებას მყარ სხეულებთან. ჰიდროდინამიკის მეთოდები საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ სითხის ნებისმიერ წერტილსა და დროის ნებისმიერ მომენტში სიჩქარე, წნევა, ხახუნი და მოძრაობის სხვა ფიზიკური მახასიათბლები, აგრეთვე სითხეში მოძრავი სხეულების წინაღობის ძალა და სხვა სითხის მოძრაობის კანონების შესწავლა შესაძლებელია თეორიულად და ექსპერიმენტულად. არსებობს სითხის მოძრაობის თეორიული კვლევის ორი მეთოდი: ლაგრანჟისა და ეილერისა. პირველი მეთოდით შეისწავლიან სითხის თითოეული ნაწილაკის, როგორც მატერიალური ნაწილაკის, მოძრაობას, მეორე მეთოდით — მოძრაობის დამახასიათებელ ვექტორულ და სკალარულ სიდიდეთა ველს სივრცეში. ორივე შემთხვევაში იგულისხმება, რომ სითხის ნაწილაკებით უწყვეტად ივსება მათ მიერ დაკავებული მოცულობა. ჰიდროდინამიკაში განიხილავენ იდეალური და ბლანტი სითხის მოდელს.
იდეალური სითხის მოძრაობა მათემატიკურად უწყვეტობისა და მოძრაობის პირველი რიგის კერძოწარმოებულებიან არაწრფივ დიფერენციალურ განტოლებათა სისტემით აიწერება (ეილერის განტოლება), ბლანტი სითხისა კი — უწყვეტობისა და მოძრაობის მეორე რიგის კერძოწარმოებულებიან არაწრფივ დიფერენციალურ განტოლებათა სისტემით (ნავიე-სტოქსის განტოლებები).
თუ სითხე იდეალურია და მოძრაობა — უგრიგალო, მაშინ სიჩქარეს პოტენციალი აქვს და იგი ჰარმონიული ფუნქციაა. ამიტომ იდეალურ სითხეში რთულ მოძრაობებს მარტივ მოძრაობათა სუპერპოზიციის მეთოდით სწავლობენ.
თუ იდეალური სითხის მოძრაობა სტაციონარულია, მაშინ სითხის ნაწილაკთა ტრაექტორიები და დენის წირები ერთმანეთს ემთხვევა და მოძრაობის დიფერენციულ განტოლებებს აქვთ პირველი ინტეგრალი — ბერნულის ინტეგრალი, ხოლო არასტაციონარული უგრიგალო მოძრაობისას — ლაგრანჟ-კოშის ინტეგრალი. იდეალურ უსასრულო სითხეში მოთავსებულ სხეულზე მოქმედ ძალთა ტოლქმედი ნულის ტოლია და ადგილი აქვს დ'ალამბერ-ეილერის პარადოქსს. ძალთა ეს ტოლქმედი ნულის ტოლი არ არის, თუ სითხეს თავისუფალი ზედაპირი აქვს ან სხეული აჩქარებულად მოძრაობს.
ბლანტი სითხის მოძრაობა თითქმის ყოველთვის გრიგალურია. ეს მოძრაობა რეინოლდსის რიცხვით ხასიათდება. თუ რეინოლდსის რიცხვი მცირეა, მაშინ მოძრაობის ამოცანების გაწრფივება შეიძლება (სტოქსისა და ოზეენის მიახლოებები). როცა რეინოლდსის რიცხეი დიდია, მაშინ გვაქვს პრანდტლის მიახლოება (სასაზღვრო შრის თეორია). თუ წინასწარ დავასახელებთ სითხის ნაწილავთა ტრაექტორიებს, მაშინ მოძრაობის განტოლებვბი შვიძლება გამარტივდვს და მივიღოთ რამდვნიმე ზუსტი ამონახსნი (პუაზეის დინება, დინება ორ პარალელურ კედელსა და მბრუნავ კოაქსიალურ ცილინდრებს შორის, კუეტისა და სტოქსის ამოცანები). არაწრფივ ამოცანებს შორის შესწავლილია კარმანის ამოცანა, ლანდაუს ამოცანა. შესწაელილია აგრეთვე სფეროსა და ცილინდრის გარსდენის გაწრფივებული ამოცანები. ამ დროს სფეროს წინაღობის ძალა სტოქსის ფორმულით განისაზღვრება. უკანასვნელ ხანებში ფართოდ იყენებენ მიახლოებითს მეთოდებს. წარმოებს კვლევა ნავიე-სტოქსის განტოლებების ამოხსნის მდგრადობის თეორიაში. რეინოლდსის რიცხვის ნიხვდვით არჩევენ ლამინარულსა და ტურბულენტურ დინებებს.
ჰიდროდინამიკაში ექსპერიმენტული მეთოდების საფუძვვლია მოდელირება. მოდელებზე ჰიდროდინამიკის კანონზომიერებებს იკვლევენ აეროდინამიკული და საკავიტაციო მილებში, საექსპერიმენტო აუზებსა და ჰიდროდინამიკულ ნავებში.
ჰიდროდინამიკის მეთოდებს წარმატებით იყენებენ ჰიდრავლიკაში, ჰიდროლოგიაში, ჰიდროტექნიკაში, კოსმოსური პლაზმის თეორიაში.