cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ყიზილორდა
ისტორია
ყიზილორდა დაარსდა 1820 წელს, როგორც კოკანდის სახანოს ციხე-სიმაგრე აკ-მეჩეთი, რაც თურქული სიტყვაა და ნიშნავს თეთრ მეჩეთს. ციხე-სიმაგრე რუსებმა 1853 წელს აიღეს და მას სახელი ფორტ პეროვსკით შეუცვალეს. 1867-1922 წლებში ქალაქს ეწოდებოდა - პეროვსკი, ხოლო 1922 - 1925 წლებში მას ისევ აკ-მეჩეთი ეწოდებოდა. 1925 წელს როდესაც ის ცოტა ხნით გახდა ყაზახეთის დედაქალაქი მას უწოდეს ყიზილ-ორდა რაც ყაზახურიდან ითარგმნება როგორც "წითელი ცენტრი".
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ქალაქები
საქართველო XII-XIII საუკუნეებში
საქართველო XII-XIII საუკუნეებში — XII-XIII საუკუნეები საქართველოს სამეფოს ოქროს ხანაა. ამ დროს მიაღწია სამეფომ საკუთარი ძლიერების პიკს, ხოლო ქართულმა კულტურამ კი განვითარების მაღალ საფეხურს. საქართველოს სამეფოს ოქროს ხანა XIII საუკუნეში მონღოლების გამოჩენის შემდეგ დასრულდა.
დავით IV აღმაშენებელი
დავითის მეფობის პირველი წლების შემდეგ, XI საუკუნის ბოლოს, მომზადებული იყო ნიადაგი საქართველოს სრული დამოუკიდებლობის აღსადგენად. დავითმა ისარგებლა სელჩუკთა სახელმწიფოს დასუსტებით, იერუსალიმის გასათავისუფლებლად დაწყებული ჯვაროსნული ლაშქრობებით და 1099 წელს მას ხარკის გადახდა შეუწყვიტა.
რეფორმები
XII საუკუნე საქართველოში დაიწყო საეკლესიო რეფორმებით. საქართველოს ეკლესიაში ძლიერი იყო ფეოდალური არისტოკრატიის გავლენა. უმაღლეს საეკლესიო წოდებებს მხოლოდ მაღალი წოდების წარმომადგენლები იკავებდნენ. საეკლესიო რეფორმის გატარება XI საუკუნეში ბაგრატ IV-მ სცადა, მაგრამ ვერ მოახერხა. დავით IV-მ 1104 წელს მოიწვია ადგილობრივი რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება. კრებას ესწრებოდა მეფე, კათალიკოსი იოანე VI, ეპისკოპოსები და სხვა საეკლესიო პირები. კრებამ დიდგვაროვანი საეკლესიო იერარქები თანამდებობებიდან გადააყენა და მათ ნაცვლად მეფის ერთგული პირები დანიშნა. ფეოდალურ ოპოზიციას გამოეცალა დიდი იდეოლოგიური და მატერიალური ძალის მქონე საეკლესიო დასი. ამავე კრებაზე მიიღეს საეკლესიო ცხოვრების მოსაწესრიგებელი დადგენილებები. რუის-ურბნისის კრებიდან ცოტა ხნის შემდეგ დავითმა შექმნა მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელის თანამდებობა. მან გააერთიანა მწიგნობართუხუცესის საერო თანამდებობა ყველაზე გავლენიანი ეპისკოპოსის, ჭყონდიდელის, თანამდებობასთან. ეს თანამდებობა დაიკავა გიორგიმ, რომელიც მეფის უახლოესი მრჩეველი და რუის-ურბნისის კრების ერთ-ერთი ორგანიზატორი იყო. საეკლესიო რეფორმამ განამტკიცა მეფის ძლიერი და ცენტრალიზებული ხელისუფლება.
დავითმა ასევე გაატარა სასამართლო რეფორმა. რეფორმამდე სასამართლო საქმეებს აწესრიგებდა მეფე. მას შემდეგ რაც მმართველობითი აპარატი გართულდა და საქმეებმა იმატა, მეფე ვერ აუდიოდა სასამართლო საქმეების გარჩევას. ამიტომ დავითმა შემოიღო სააჯო კარი, სასამართლო ინსტანცია, რომელიც კოლეგიურად განიხილავდა საქმეებს. სააჯო კარის შექმნა ქართული სამართლის დიდი წარმატება იყო. დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა მსტოვართა ინსტიტუტის შექმნას, რაც საშუალებას აძლევდა მეფეს ცოდნოდა ყველაფერი რაც ხდებოდა ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ. ამ საპოლიციო ინსტიტუტის სათავეში იდგა მანდატურთუხუცესი. დავითმა გაატარა ასევე სამონეტო რეფორმა. ვერცხლის კრიზისის გამო მან, სხვა ქვეყნების მსგავსად, დაიწყო სპილენძის მონეტების მოჭრა. მყარი მონეტის შემოღებამ ხელი შეუწყო ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებას.
დავითმა ასევე დაიწყო სამხედრო რეფორმა, რომლის მიზანი იყო ლაშქრის რეორგანიზაცია და მეფის ხელისუფლების გაძლიერება. მან ლაშქარი სამ ნაწილად დაჰყო. ერთი იყო მეფის პირადი გვარდია, მონასპა, 5 ათასი კაცის შემადგენლობით. მეორე ნაწილს შეადგენდა ქალაქებსა და ციხეებში მდგარი გარნიზონები და მეციხოვნეები, ხოლო მესამე ნაწილს 60-ათასიანი მუდმივი ლაშქარი. სამხედრო რეფორმა დასრულდა 1118 წელს, როდესაც მეფემ საქართველოში გადმოასახლა 40 000 ყივჩაყის ოჯახი იმ პირობით, რომ თითო ოჯახიდან ერთი მეომარი უნდა გამოსულიყო. დავითმა ყივჩაყებთან მოკავშირეობისთვის ცოლად შეირთო ყივჩაყთა ერთ-ერთი მთავრის ათრაქა შარაღანის ძის ასული გურანდუხტი. ყივჩაყებებსა და ოსებს დავითი იყენებდა როქის სპაში, როგორც დაქირავებულ მეომრებს და დამხმარე ძალას და ისინი ძირითად დასაყრდენ ძალად არასდროს გამოუყენებია.
ბრძოლა საქართველოს გაერთიანებისთვის
რეფორმების შედეგად ჩამოყალიბდა ძლიერი, ცენტრალიზებული მონარქია, განმტკიცდა მეფის ხელისუფლება, დამყარდა წესრიგი ქვეყნის შიგნით. მეფემ ძალისხმევა მიმართა სამეფოს საზღვრებს გარეთ დარჩენილი ქართული მიწების დასაკავებლად. დავითმა მოქმედება დაიწყო კახეთ-ჰერეთის სამეფოს წინააღმდეგ. 1103 წელს მან კვირიკე IV-ს წაართვა ზედაზნის ციხე. ერთი წლის შემდეგ კი კვირიკეს მემკვიდრე აღსართან II შეიპყრეს და დავითს მიჰგვარეს მეფის მომხრე კახმა აზნაურებმა არიშიანმა, ბარამმა და ქავთარ ბარამის ძემ. 1104 წელს დავითმა კახეთ-ჰერეთის სამეფო გააუქმა და მის ტიტულს დაუმატა „მეფე რანთა და კახთა". კახეთ-ჰერეთის სამეფოს ყოფილ ტერიტორიაზე შეიქმნა კახეთის, ჰერეთისა და ხორნაბუჯის საერისთავოები. კახეთ-ჰერეთისთვის ბრძოლა ამით არ დასრულებულა. კახეთ-ჰერეთის საქართველოსთან შეერთებით უკმაყოფილო განძის ათაბაგმა იმავე წელს ილაშქრა საქართველოში. ერწუხის ბრძოლაში დავითმა ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა.
დავითმა ამის შემდეგ საბრძოლო მოქმედებების არეალი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ გადაიტანა. 1120 წლის თებერვალში მან თურქ-სელჩუკები დაამარცხა ბოტორის ბრძოლაში, შემდეგ აიღო ქალაქი ყაბალა შირვანში, იმავე წლის ნოემბერში დაამარცხა თურქები აშორნიასა და სეგველამეჯში. 1121 წლის მარტში მან დაამარცხა თურქები ხუნანში, ხოლო ივნისში ბარდავში.
დიდგორი
1110-1118 წლებში დავით IV-მ სხვადასხვა ციხე-ქალაქების აღებით თბილისი პრაქტიკულად ალყაში მოაქცია. თბილისი იმ დროს ქალაქ-რესპუბლიკას წარმოადგენდა, მას საკუთარი თვითმმართველობა ჰქონდა. ქალაქის ზედა ფენამ იგრძნო დამოუკიდებლობის დაკარგვის რეალური საფრთხე და ისლამურ სამყაროში დამახმარე ძალების ძებნა დაიწყო. მათ ჯერ განძისა და არანის მმართველ თოღრულ მუჰამედის ძეს მიმართეს, შემდეგ კი სელლჩუკებს დაუკავშირდნენ. სელჩუკები, თავისმხრივ, შეწუხებულნი იყვნენ საქართველოს გაძლიერებით. შეიქმნა კოალიციური ლაშქარი, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა სელჩუკი სარდალი ილღაზი.
სხვადსხვა წყაროებში კოალიციური ლაშქრის მეომართა სხვადასხვა რაოდენობაა დასახელებული, მათ შორის რამდენიმე ასეული ათასი, თუმცა ეს მონაცემები გაზვიადებულია. ფაქტია, რომ სელჩუკთა ლაშქრის რიცხვი ქართველებისას აღემატებოდა. ისინი მანგლისა და დიდგორში დაბანაკდნენ. დავითს ჰყავდა 60 ათასამდე მოლაშქრე, აქედან 40 000 ქართველი, 15 000 ყივჩაყი, 500 ოსი და 200 ჯვაროსანი. ქართველთა ლაშქარი ნიჩბისის ხევში დაბანაკდა. 12 აგვისტოს დიდგორის ბრძოლაში დავით აღმაშენებელის წინამძღოლობით ქართველებმა უდიდესი გამარჯვება მოიპოვეს. დავითი არ დაკმაყოფილდა ბრძოლის ველზე მიღწეული გამარჯვებით და ფეხდაფეხ სდია მტერს. 1122 წელს დავითმა თბილისი აიღო, გააუქმა ქალაქის თვითმმართველობა და ის სამეფო ქალაქად გამოაცხადა — დედაქალაქი ქუთაისიდან თბილისში გადაიტანა. 1123 წელს დავითმა აიღო დმანისი.
თბილისისა და დმანისის აღების შემდეგ დავითმა დაიწყო სელჩუკების განდევნა მეზობელი ქვეყნებიდან. მან სამჯერ ილაშქრა შირვანში და ის საქართველოს შეუერთა. ამავე პერიოდში იბრძოდა დარუბანდის საამიროს წინააღმდეგ და ისიც საქართველოს დაუმორჩილა. 1124 წელს მას ეახლა ანისის დელეგაცია და ქალაქის თურქ-სელჩუკებისგან გათავისუფლება სთხოვა. დავითმა დაიკავა ანისი, დაატყვევა ანისის ამირა, ხოლო მის გამგებლად აბულეთი და მისი ვაჟი ივანე დატოვა. დავითმა საქართველოს შეუერთა ვანანდისა და არარატის ოლქებიც. მეფის ტიტულებს დაემატა „მეფე სომეხთა“. საქართველოს საზღვრები ნიკოფსიიდან დარუბანდამდე და ოსეთიდან სპერამდე და არაგაწამდე შემოიფარგლა.
გარდა სამხედრო და პოლიტიკური წარმატებებისა, დავით IV-მ შთამომავლობას დაუტოვა გელათის აკადემია და პოეტური ქმნილება „გალობანი სინანულისანი“. დავით IV, რომელსაც მეტსახელად აღმაშენებელი უწოდეს, 1125 წლის 24 იანვარს გარდაიცვალა და გელათის მონასტერში დაკრძალეს.
დემეტრე I
დავით აღმაშენებელმა ჯერ კიდევ სიცოცხლეში დასვა მეფედ დემეტრე, ხოლო დავითის გარდაცვალების შემდეგ დემეტრე ერთპიროვნული მმართველი გახდა. დემეტრეს ერგო გაძლიერებული სახელმწიფო. ამ პერიოდში ერთიანი სელჩუკთა სახელმწიფო აღარ არსებობდა, მაგრამ საქართველოს სამხრეთით წარმოიქმნა რამდენიმე მაჰმადიანური სახელმწიფო. დემეტრეს მმართველობის დროს საქართველო აქტიურ საგარეო პოლიტიკას არ აწარმოებდა, ის დავითის შექმნილი სახელმწიფოს შენარჩუნებით იყო დაკავებული. დემეტრემ შეძლო საქართველოს იმ საზღვრებში შენარჩუნება, რაც დავითმა დაუტოვა, გარდა ორი გამონაკლისისა. ეს იყო ანისი და შირვანი. ეს მხარეები დემეტრემ მუსლიმ მფლობელებს დაუბრუნა საქართველოს მეფის ვასალობის პირობით. 1129-1130 წლებში შირვანი ორად გაიყო, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილი დარჩა საქართველოს შემადგენლობაში, ხოლო აღმოსავლეთში აღდგა შირვანშაჰის თანამდებობა. დემეტრემ შირვანშაჰობა ვასალობის პირობით მისცა სიძეს მანუჩაჰრ III-ს. დემეტრეს მეფობისას საქართველოს მეფის ვასალი იყო ასევე დარუბანდის საამიროც.
გამეფებისთანავე დემეტრეს მოუხდა დმანისის ხელახლა აღება. 1128 წელს მან ბრძოლით აიღო ხუნანი, ხოლო 1130 წელს დაამარცხა საქართველოში შეჭრილი ხლათის სულთანი სუქმან II. 1139 წელს დემეტრემ აიღო საქართველოში მუსლიმთა ბრძოლის მთავარი დასაყრდენი განძა. მან ქალაქს კარი მოხსნა და გელათის მონასტერში წაიღო.
1130 წელს მეფეს აუჯანყდა მისი ძმა ვახტანგი. მას მხარი დაუჭირა ივანე აბულეთისძემ. მეფემ შეთქმულები შეიპყრო და დასაჯა, ხოლო ვახტანგი დააბრმავა.
1150 წელს დემეტრეს აუჯანყდა შვილი დავით V. დემეტრემ დასაჯა შეთქმულები, მაგრამ სასჯელი არ შეხებია შვილს. 1153-1154 წლებში ანისის ხელში ჩაგდება სცადა არზრუმის ამირა სალდუხმა. ანისელებმა დახმარებისთვის დემეტრეს მიმართეს. დემეტრემ დაამარცხა ამირა და ტყვედ ჩაიგდო. 1155 წელს დემეტრე დამიანეს სახელით ბერად აღიკვეცა. მის ნაცვლად გამეფებული დავით V ექვს თვეში გარდაიცვალა. დემეტრე დაუბრუნდა საერო ცხოვრებას და სამეფო ტახტს და თანამოსაყდრედ დანიშნა უმცროსი ვაჟი გიორგი. 1156 წელს დემეტრე I გარდაიცვალა და გელათის მონასტერში დაკრძალეს.
გიორგი III
დემეტრე I-ის გარდაცვალების შემდეგ გამეფდა მისი უმცროსი ძე გიორგი III (1156-1184). ამ დროისთვის დავით V-ის შვილი დემნა უფლისწული მცირეწლოვანი იყო. მამისგან განსხვავებით გიორგი III აქტიურ საგარეო პოლიტიკას ატარებდა და მეზობელი სახელმწიფოების ვასალობით არ კმაყოფილდებოდა. 1161 წელს მან ანისი კვლავ უშუალოდ საქართველოს სამეფოს შეუერთა. ანისის მმართველად მან ჯერ სადუნი დანიშნა, ხოლო ორგულობის გამო მისი გადაყენების შემდეგ ივანე ორბელი, რომელსაც თანაშემწედ სარგის მხარგრძელი დაუნიშნა. მეზობელი სასულთნოები ვერ ეგუებოდნენ ანისის საქართველოს შემადგენლობაში მოქცევას. ხლათის, არზრუმის და მარდინის მმართველებმა ანისზე გაილაშქრეს, მაგრამ გიორგიმ ისინი დაამარცხა, დვინიც აიღო და არზრუმზე გაილაშქრა. 1160-იან წლებში გიორგი III-მ საქართველოს მეზობელი მხარეები მოარბია. 1165 წლის ბოლოს და 1166 წლის დასაწყისში გიორგიმ დაიკავა განჯამდე ტერიტორიები. 1167 წელს მან შირვანშაჰ ახსითან I-ის დასახმარებლად გაილაშქრა დარუბანდზე, აიღო ქალაქები შაბრანი და დერბენტი და ისინი ახსითანს გადასცა. დარუბანდში ლაშქრობის შემდეგ გიორგიმ ილაშქრა ბასიანში. რათა 1167 წელს ანისი კვლავ მუსლიმ მმართველებს დაუბრუნდა, მაგრამ 1174 წელს ის ისევ საქართველოს სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. ქვეყნის შიგნით გიორგი III ყურადღებას აქცევდა დანაშაულთან ბრძოლას. მან გააძლიერა სამპარავთმეძებლო სამართალი. 1180 წელს სპეციალური კრება მოაწყო დამნაშავეთა საწინააღმდეგო ღონისძიებების დაკანონებისთვის.
აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მეფემ დააწინაურა ერთგული პირები. ამირსპასალარად დანიშნა ნაყივჩაღარი ყუბასარი, ხოლო მსახურთუხუცესი გახდა აზნაურის ნაყმევი აფრიდონი. იმავე 1178 წელს გიორგი III-მ თანამოსაყდრედ ტახტზე აიყვანა ქალიშვილი თამარი. გიორგი III გარდაიცვალა 1184 წელს. მეფე გელათში დაკრძალეს.
საქართველო თამარის მეფობის დროს
1184 წლიდან, გიორგი III-ის გარდაცვალების შემდეგ, თამარმა დაიწყო ერთპიროვნული მმართველობა (1184-1213). საქართველოს ისტორიაში ქვეყნის მმართველი პირველად გახდა ქალი. ზოგიერთ დიდებულს ქალური სისუსტის იმედი ჰქონდა და თამარს გამეფებისთანავე წაუყენეს მოთხოვნები. ამ მოთხოვნებს შორის იყო გიორგი III-ის დროს დაწინაურებული დაბალი სოციალური ფენის წარმომადგენლების ამირსპასალარ ყუბასარისა და მსახურთუხუცეს აფრიდონის გადაყენება. ეს მოთხოვნები თამარმა შეასრულა. უფრო რთული მოთხოვნები ჰქონდა მეჭურჭლეთუხუცეს ყუთლუ-არსლანს. ის ითხოვდა სამეფო ხელისუფლების შეზღუდვას ისანში, სამეფო სასახლის გვერდით კარვის დაარსებით. კარავს უმაღლესი საკანონმდებლო და სასამართლო ფუნქციები უნდა ჰქონოდა. მეფეს მხოლოდ აღმასრულებელი ხელისუფლება რჩებოდა და ის კარვის სხდომებს არც უნდა დასწრებოდა. ისტორიკოსთა აზრი კარვის შესახებ ორად იყოფა. ერთი ნაწილი მას პარლამენტის მსგავს ორგანოდ და იმ დროისთვის პროგრესულ იდეად მიიჩნევს. მეორე ნაწილის აზრით კი კარვის დაარსება ყუთლუ-არსლანისა და სხვა დიდებულების ცდა იყო მათი გავლენის გასაფართოებლად. მეფის გადაწყვეტილებით ყუთლუ არსლანი დააპატიმრეს. მეჭურჭლეთუხუცესს მრავალი მომხრე ჰყავდა. მათ თავიანთი მეთაურის გათავისუფლება მოითხოვეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი ისნის სასახლეზე იერიშით იმუქრებოდნენ. თამარმა მათთან მოსალაპარაკებლად გაიგზავნა ორი ქალი, კრავაი ჯაყელი და ხუაშაქ ცოქალი, ხოლო ყუთლუ არსლანი გაათავისუფლა. მოლაპარაკებამ შედეგები გამოიღო. კარვის იდეა ჩაიშალა, სამაგიეროდ გაუფართოვდა უფლებები სამეფო დარბაზს.
თამარ მეფეს ცუდი ურთიერთობა ჰქონდა კათოლიკოს-პატრიარქ მიქელ IV-სთან. პატრიარქმა მიიტაცა მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელის თანამდებობა. თამარ მეფემ მოიწვია საეკლესიო კრება მიქელის გადასაყენებლად, მაგრამ უშედეგოდ. 1184 წელს მიქელი გარდაიცვალა და მის შემდეგ პატრიარქი გახდა თეოდორე II, ხოლო მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელის თანამდებობა დაუბრუნდა ანტონ გნოლისთავისძეს.
უაღრესად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა თამარის გათხოვების საკითხი. მისი მეუღლე, მეფის შემდეგ, ყველაზე გავლენიანი პირი იქნებოდა. დიდებულებმა გადაწყვიტეს თამარის გათხოვება ვლადიმირ-სუზდალის სამთავროს ტახტის მემკვიდრე იური ბოგოლიუბსკიზე, რომელიც ბიძისგან დევნილი იყო და ყივჩაყებს აფარებდა თავს. დიდებულთა ერთ ნაწილს თამარის მეუღლედ შერჩეული ჰყავდა ბიზანტიის იმპერატორ ანდრონიკე I-ის ვაჟი ალექსი. თამარი წინააღმდეგი იყო სწრაფი ქორწინებისა, მაგრამ მაინც დაჰყვა დიდებულების გადაწყვეტილებას. იურის ჩასაყვანად თბილისიდან გაიგზავნა დიდვაჭარი ზანქან ზორაბაბელი. 1185 წელს იური, რომელსაც საქართველოში გიორგი რუსი შეარქვეს, თამარზე დაქორწინდა.
1185 წელს ხლათის სასულთნო შაჰ-არმენ სუქმან II-ის გარდაცვალების შემდეგ მმართველის გარეშე დარჩა. დაიწყო ბრძოლა სასულთნოს დაკავებისთვის, რაში საქართველოც ჩაერთო. ხლათის სასულთნოს დაკავებას ასევე ცდილობდა ეგვიპტის სულთანი სალადინი. აალი ძლიერი სახელმწიფოს გამოჩენამ საქართველოს საზღვართან ახლოს შეშფოთა საქართველოს მმართველი წრეები. ქართველებმა ილაშქრეს ხლათის მიმდებარე ტერიტორიებზე. ამ დროს მათ უკვე გიორგი რუსი სარდლობდა. საქართველოს სამეფოსთან ომი ჯერ არ შედიოდა ეგვიპტის ინტერესებში, რადგან ის იერუსალიმის აღებას აპირებდა. დაიდო ხელშეკრულება საქართველოსა და ეგვიპტეს შორის, საქართველომ დადო პირობა, რომ ხლათის სასულთნოზე არ გაილაშქრებდა.
1187 წელს საქართველოდან ბიზანტიაში გააძევეს გიორგი რუსი ცუდი პიროვნული თვისებებისა და სოდომური ცოდვის ბრალდებით. 1188 წელს თამარმა ხელმეორედ იქორწინა. ამჯერად კანდიდატები იყვნენ არზრუმის ამირას ძე მუტაფრადინი, შარვანშაჰი აღსართანი, ბიზანტიის იმპერატორის ვაჟი და სხვები. თამარმა იქორწინა დავით სოსლანზე. გიორგი რუსისგან განსხვავებით დავით სოსლანს ქართველები კარგად იცნობდნენ. ის იყო ოსი, მაგრამ აღზრდილი იყო თამარის მამიდის - რუსუდანის მიერ. ქართული წყაროების მიხედვით დავით სოსლანი დემეტრე უფლისწულის შთამომავალი იყო.
ბიზანტიაში გაძევებული გიორგი რუსი არ აპირებდა შეგუებოდა მის ბედს. 1191 წელს ის საქართველოში დაბრუნდა. მას საკმაოდ ბევრი მომხრე ჰყავდა, განსაკუთრებით დასავლეთ და სახმრეთ საქართველოს დიდებულები. იური ანდრიას ძის აჯანყების ორგანიზატორები იყვნენ გუზან აბულასანის ძე ტაოელი, ბოცო ჯაყელი, ვარდან დადიანი. დიდებულებმა გიორგი რუსი გეგუთში მეფედ აკურთხეს. მათი ჯარი ორად გაიყო, ერთი ჯავახეთში შევიდა, მეორე კი შიდა ქართლში. თამარმა მომხრეებად შემოიკრიბა მხარგრძელები, ახალციხელები, სურამელები და დაამარცხა აჯანყებულები. გიორგი რუსი საქართველოდან გააძევა, მის თანამმზრახველებს კი თანამდებობები ჩამოართვა. 1193 წელს გიორგი რუსმა კიდევ სცადა საქართველოში შემოჭრა, ამჯერად ჰერეთის მხრიდან, მაგრამ მას მხარი აღარავინ დაუჭირა და ხორნაბუჯის პატრონმა საღირ მახატლისძემ ის მარტივად დაამარცხა.
ქვეყანაში მშვიდობის დამყარების შემდეგ თამარმა აქტიური საგარეო პოლიტიკის გატარება დაიწყო. 1191 წელს აზერბაიჯანის ათაბაგი გახდა აბუ-ბექრი. მისმა ძმამ ამირ-მირმანმა, რომელიც ასევე ათაბაგობისთვის იბრძოდა, თავი შეაფარა შირვანშაჰს. შირვანი საქართველოს ვასალური სახელმწიფო იყო და შირვანშაჰმა დახმარება საქართველოს ხელისუფლებისგან ითხოვა. 1193 წელს ტახტის მემკვიდრის, გიორგი ლაშას დაბადების აღსანიშნავად ქართველებმა ბარდავი დალაშქრეს. აბუ-ბექრმა დახმარებისთვის ბაღდადის ხალიფა ალ-ნასირს მიმართა. 1195 წელს შამქორის ბრძოლაში ქართველებმა სასტიკად დაამარცხეს აბუ-ბექრი. ბრძოლაში განსაკუთრებით გამოიჩინეს თავი ძმებმა შალვა და ივანე ახალციხელებმა. შალვამ ხალიფას გამოგზავნილი დროშა იგდო ხელთ, რომელიც შემდგომ გელათის მონასტერს შესწირეს. ქართველებმა განჯაც აიღეს და მმართველად ამირ-მირმანი დატოვეს. ამირ-მირმანმა მხოლოდ 22 დღეს გაძლო თანამდებობაზე, აბუ-ბექრმა ის მოაკლვევინა და ქალაქს დაეუფლა, თუმცა საქართველოს წინააღმდეგ აღარ უმოქმედია. ამ გამარჯვებამ განამტკიცა საქართველოს პოზიციები სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 1199 წელს ქართველებმა ხელახლა შემოიერთეს ანისი, 1201 წელს კი ბიჯნისის ციხესიმაგრე დაიკავეს.
საქართველოს სიძლიერით შეშინებული იყო რუმის სასულთნო. მისი მმართველი რუქნ ად-დინ სულეიმან-შაჰი დიდი ხნის განმავლობაში ემზადებოდა საქართველოს წინააღმდეგ საბრძოლველად. მან შეურაცხმყოფელი წერილი მისწერა თამარ მეფეს. აღშფოთებულმა ამირსპასალარმა ზაქარია მხარგრძელმა სილა გააწნა ელჩს. ქართველთა ჯარი დავით სოსლანის მეთაურობით დაიძრა მტრის წინააღმდეგ. მეფემ ჯარი პირადად გააცილა ვარძიამდე. გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა 1202 წელს მოხდა ბასიანში. თავდაპირველად მტერს ქართველთა მეწინავე რაზმა შეუტია შალვა და ივანე ახალციხელების, ზაქარია გაგელის და ივანე მხარგრძელის სარდლობით. თურქები თავდაპირველად აირივნენ, მაგრამ რუქნ ად-დინმა მოახერხა საბრძოლო წყობის შენარჩუნება. ქართველთა მეწინავე ნაწილს გაუჭირდა, მაგრამ ამ დროს თურქებს ორი მხრიდან შეუტია ქართველთა ფლანგებმა მარჯვნიდან ზაქარია მხარგრძელის და მარცხნიდან დავით სოსლანის მეთაურობით. მტერმა ვერ გაუძლო ქართველთა შეტევას და სასტიკად დამარცხდა. ქართველებმა დიდი ნადავლი იგდო ხელთ. ტყვეთა შორის იყო რუქნ ად-დინის ძმაც, რომელიც ქართველებმა ჯორის ერთ ნალში გაცვალეს. ბასიანის ბრძოლის შემდეგ ქართველებმა განაგრძეს შეტევები და 1203 წელს აიღეს ქალაქი დვინი.
XIII საუკუნის დასაწყისში იძაბება ვითარება ბიზანტიის იმპერიაში. 1204 წელს ჯვაროსნებმა იერიშით აიღეს კონსტანტინოპოლი. მათ გაძარცვეს და დაარბიეს ქალაქი. ბიზანტიის იმპერია რამდენიმე ნაწილად დაიშალა. ბიზანტიის დასუსტებით ისარგებლეს ქართველებმა და 1204 წელს მოაწყვეს ლაშქრობა ხალდეაში. ქართველებმა დალაშქრეს ტრაპიზონი, ლიმნია, სამსუნი, სინოპი, კერასუნტი, კოტიორა, ჰერაკლია და სხვა ქალაქები. ამ ტერიტორიებზე შეიქმნა ტრაპიზონის იმპერია, რომელსაც სათავეში საქართველოში აღზრდილი, ბიზანტიის იმპერიაში დამხობილი კომნენოსთა კანონიერი დინასტიის წარმომადგენელი ალექსი ჩაუდგა. ტრაპიზონის იმპერია საქართველოს გავლენის სფეროში მოექცა. 1205 წელს ქართველებმა აიღეს კარი და მის მმართველად ივანე მხარგრძელი დაინიშნა. 1205-1206 წლებში ქართველებმა რამდენჯერმე დალაშქრეს ხლათის სასულთნო და ქალაქ მანასკერტამდე მიაღწიეს.
1206 წელს გარდაიცვალა დავით სოსლანი, თამარმა იმავე წელს თანამოსაყდრედ დასვა ლაშა-გიორგი. 1207-1208 წლებში ხლათის სასულთნო ეგვიპტის აიუბიდების დინასტიამ დაიპყრო. ქართველებისთვის მიუღებელი იყო ხლათის დაუფლება ეგვიპტის მიერ და განაახლეს მასზე შეტევები. 1209 წელს საქართველომ აიღო არჭეში. 1210 წელს ქართველთა ლაშქარმა ზაქარია და ივანე მხარგრძელების მეთაურობით ხლათს ალყა შემოარტყა, მაგრამ ალყის დროს ტყვედ ჩავარდა ივანე მხარგრძელი. მისი გათავისუფლების სანაცვლოდ ქართველებმა დაცალეს 27 ციხე, გაათავისუფლეს 5000 ტყვე და გადაიხადეს საფასური. საქართველოსა და ეგვიპტეს შორის დაიდო ოცდაათწლიანი ზავი, რომლითაც საზღვარმა ორ სახელმწიფოს შორის მდინარე არაქსზე გაიარა.
ქართულ ისტორიოგრაფიაში არ არსებობს შეთანხმებული აზრი თამარის გარდაცვალების შესახებ. სახელდება სხვადასხვა თარიღები 1207, 1210, 1213 და 1215 წლები. ქართული წყაროების მიხედვით ის გელათში დაკრძალეს. არსებობს ცნობა, რომლის მიხედვითაც ვარაუდობენ, რომ თამარის ნეშტი შესაძლოა იერუსალიმის ჯვრის ქართულ მონასტერში გადაასვენეს. საქართველოს ეკლესიამ თამარ მეფე წმინდანად შერაცხა.
გიორგი IV ლაშა
გიორგი ლაშა დაიბადა 1192-1193 წლების მიჯნაზე. მას დაარქვეს პაპის სახელი გიორგი და მეტსახელად უწოდეს ლაშა. ის პატარაობიდანვე აქტიურად იყო ჩაბმული სახელმწიფოს საქმეებში. 1201 წლიდან იყო საუფლისწულო მამულის მფლობელი ჯავახეთსა და თრიალეთში და ჭრიდა საკუთარ მონეტას „ჯავახთუფლის“ სახელით. გამეფების შემდეგ მან ცოლად მოიყვანა ველისციხელი გათხოვილი ქალი, ხოლო მასთან შეძენილი შვილი აღიარა კანონიერ მემკვიდრედ. ამას სამეფო კარის და საეკლესიო იერარქიის მძაფრი პროტესტი მოჰყვა. მათთვის ასევე მიუღებელი იყო მეფის ურთიერთობა რინდებთან. გიორგის მხარდამჭერი ფეოდალები იყვნენ სარგის თმოგველი, შალვა და ივანე ახალციხელები, სულა სურამელი, ბოცო და მემნა ჯაყელები. ლაშას მოწინააღმდეგეთა დასში იყვნენ ივანე მხარგრძელი და ვარამ გაგელი.
საქართველოს სამეფოს ამბიციები შეაჩერა მონღოლების გამოჩენამ. 1220 წელს კავკასიაში გამოჩნდა მონღოლი ნოინების, ჯებესა და სუბუდაის მარბიელი ლაშქარი. ქართველებისა და მონღოლების პირველი შეტაკება 1220 წლის გაზაფხულზე მოხდა. ბრძოლაში ქართველებმა 6-8 ათასი მხედარი დაკარგეს. გიორგი შეეცადა ანტიმონღოლური კოალიციის შექმნას, მაგრამ არ გამოუვიდა და 1220 წლის დეკემბერში მარტოს მოუხდა მონღოლებთან შებმა. გაგის ციხის მახლობლად გამართულ ბრძოლაში ქართველთა ჯარი 60-დან 90 ათასამდე კაცს ითვლიდა, ხოლო მონღოლებს 20 ათასზე მეტი ჰყავდათ. ბრძოლა მონღოლთა გამარჯვებით დასრულდა. მონღოლებმა საქართველო 1221 წლის გაზაფხულზე დატოვეს. 1222 წელს მათი მეორე, უფრო დამაზიანებელი შემოსევა მოხდა. ბრძოლაში 30 ათასი ქართველი დაიღუპა. 1223 წლის 18 იანვარს გიორგი IV ლაშა გარდაიცვალა მონღოლებთან ბრძოლაში მიღებული ჭრილობით.
ლიტერატურა
XII-XIII
Lasioglossum gorgasi
Lasioglossum gorgasi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1928 წელს.
A Momentary Lapse of Reason (ტურნე)
A Momentary Lapse of Reason Tour — მასშტაბური საკონცერტო ტურნე, ჩატარებული ჯგუფ პინკ ფლოიდის მიერ 1987—1989 წლებში. კონცერტების სერია ჩატარდა ახალი ალბომის A Momentary Lapse of Reason მხარდასაჭერად და დასრულდა 1990 წელს. ამ ტურნეს ფარგლებში პინკ ფლოიდი პირველად გამოდიოდა როჯერ უოტერსის გარეშე, რომელმაც 1986 წელს კოლექტივი საბოლოოდ დატოვა.
პერსონალი
დამატებითი მუსიკოსები:
სიმღერების სია
კონცერტის პირველი ნახევარი შედგებოდა ალბომის A Momentary Lapse of Reason სიმღერებისგან, ხოლო მეორე - ჯგუფის წინა ალბომების მასალისგან.
კონცერტის პირველი ნახევარი:
ბისზე სრულდებოდა:
მეორე ბისზე:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პინკ ფლოიდის საკონცერტო ტურნეები
სევასტი კირიაზი
სევასტი კირიაზი (Sevasti Qiriazi ან Sevasti Qiriazi-Dako; სევასტი ქირიაზი-დაკო ; 1871 — 1949 ) — ალბანელი პატრიოტი და განმანათლებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1871 წელს ოსმალეთის იმპერიის ქალაქ მანასტირში, ამჟამად მაკედონიის რესპუბლიკის ქალაქ ბიტოლაში, კირიაზების ოჯახში, მას ჰყავდა ორი ძმა და ერთი და. შემდგომში სევასტის ოჯახის წევრები ლბანეთის ეროვნული მოძრაობის პერიოდის პედაგოგები, გამომცემლები და საზოგადო მოღვაწეები გახდნენ.
ალბანელმა მწერალმა და პუბლიცისტმა ნაიმ ფრაშერიმ სევასტის  შესთავაზა  სწავლა კონსტანტინოპოლის რობერტის სახელობის  კოლეჯში, რათა შემდგომში მონაწილეობა მიეღო  ალბანელი ქალების განათლებასა და აღზრდაში. იგი გახდა პირველი ალბანელი ქალი, რომელიც სწავლობდა ამერიკულ პროტესტანტულ კოლეჯში. სწავლა დაამთავრა 1891 წლის ივნისში. შემდეგ გაემგზავრა ქალაქ კორჩაში, სადაც  1891 წლის 15 ოქტომბერს  გახსნა პირველი ალბანური სკოლა, მას ეხმარებოდნენ ძმა გერასიმე და და პარასკევი. სევასტი კირიაზი მონაწილეობდა მანასტირის კონგრესში (Kongresi i Manastirit ), სადაც განიხილებოდა ალბანური ანბანის სტანდარტიზაციის საკითხები. არსებობს მოსაზრება, რომ სევასტი  მონაწილეობას ღებულობდა  დაწყებითი სკოლის გრამატიკის სახელმძღვანელოების მომზადებასა და გამოცემაში, გამოაქვეყნა გრამატიკა დაწყებითი სკოლებისთვის (მონასტირი, 1912 წ.) რედაქტირებას უკეთებდა იტორიის სახელმძღვანელოს. ეს სკოლა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დიდი ხნის შემდეგ იყო ცნობილი კირიაზების ოჯახის სახელით.
1920-იანი წლების დასაწყისში, მთელი ოჯახი დაბრუნდა ალბანეთში, სადაც სევასტი გახდა ტირანაში, ქალთა ინსტიტუტის «Kyrias»-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და დირექტორი. ასევე ქალაქ კამეზში  სკოლა Kamëz-ის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი  (მეუღლესთან და დასთან ერთად. ). მეორე მსოფლიო ომის დროს, მათი ანტიფაშისტური შეხედულებების გამო, სევასტი და პარასკევი დაატყვევეს და მოათავსეს ბანიცას საკონცენტრაციო ბანაკში ბელგრადის მახლობლად, ომის დასრულების შემდეგ ისინი გაათავისუფლეს. დები დაბრუნდნენ ტირანაში. კრისტო დაკოს ალბანეთის მეფე ზოგუსთან კავშირების გამო, ის და მისი ოჯახი, ვაჟების და რძლის ჩათვლით, რეპრესიებს დაექვემდებარა და დააპატიმრეს. მისი შვილის გარდაცვალების შემდეგ გადატანილი განცდების და ინსულტის შემდეგ, სევასტი კირიაზი გარდაიცვალა 1949 წლის 30 აგვისტოს ტირანაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1949 კატეგორია:ალბანელი განმანათლებლები
1704
თარიღი უცნობია
*
ტატანაური
ტატანაური — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ძირითადად ერთეული ვაზების სახითაა სოფელ მეტეხის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ოვალური, იშვიათად განივოვალური. ფოთლის ქვედა მხარე გლუვია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. გვხვდება ცილინდრულიც და კონუსურიც. საშუალო სიკუმსისაა ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მობრტყო მოყვანილობის. მუქი ვარდისფერია. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია.
ტატანაური სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებიდან შედის. ვაზი საკმაოდ ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-7.4 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლეგენდა (კარტოგრაფია)
thumb|150px|სრუტის დიაგრამა|ამ უმარტივეს რუკაზე გამოყენებულია ფართობლივი ნიშნები ლეგენდა რუკის თავისებური ენაა, რომლის დახმარებით რუკის შინაარსის წაკითხვაა შესაძლებელი. რუკაზე ან გეგმაზე სხვადასხვა ობიექტი ან მოვლენა პირობითი აღნიშვნებით გამოისახება, რომელთა მნიშვნელობა რუკის რომელიმე კუთხეში ლეგენდის სახითაა განმარტებული.
სხვადასხვა ტიპის რუკაზე განსხვავებულ პირობით აღნიშვნებს გამოიყენებენ. ისინი შეიძლება იყოს ფართობლივი, ხაზობრივი და მასშტაბგარეშე.
ფართობლივი ნიშნებით დიდი განფენილობის ობიექტების (მაგალითად: კონტინენტები, ზღვები, სახელმწიფოები და სხვ.) კონტურები გამოისახება. ამასთან, იყენებენ როგორც შეფერადების, ისე დაშტრიხვის ხერხს.
ხაზობრივი ნიშნებით ისეთი ობიექტებს ან მოვლენებს გამოსახავენ, რომლებიც ხაზობრივი გავრცელებით ხასიათდებიან. მაგალითად, მდინარეებს, ზღვებს, გზებს, მილსადენებს, საზღვრებს და სხვა. ხაზობრივ ნიშნების ცალკე ჯგუფს იზოხაზები ქმნიან.
იზოხაზები თანაბარი რიცხვირი მაჩვენებლების (მაგალითად აბსოლუტური სიმაღლე) მქონე წერტილების შემაერთებელი ხაზებია. მათში განასხვავებენ: იზოჰიფსებს ანუ ჰორიზონტალებს (აბსოლუტური სიმაღლის მაჩვენებელი), იზობათებს (წყლის სიღრმის მაჩვენებელი), იზოთერმებს (ჰაერის ტემპერატურის მაჩვენებელი) და სხვა.
იზოხაზებით გამოსახული ობიექტი ან მოვლენა შეიძლება ფერებითაც იყოს ნაჩვენები. მაგალითად, ფიზიკურ რუკაზე დაბლობებს, როგორც წესი, მწვანე ფერით, მაღლობებს - ღია ყავისფერით, ხოლო მთიანეთს - მუქი ყავისფერით გამოსახავენ.
მასშტაბგარეშე ნიშნებით მცირე ფართობზე არსებული ობიექტები (მაგალითად დასახლებული ფუნქტები) გამოისახება. აქ აღსანიშნავია გეომეტრიული ნიშნები. მაგალითად, დასახლებული პუნქტები პუნსონით, სასარგებლო წიაღისეული კი - სპეციალური ნიშნებით გამოისახება.
ნებისმიერი პირობითი ნიშანი ასახავს ობიექტის შინაარს და სიდიდეს. მაგალითად, წრფის ფერი დასახლების ტიპს გვიჩვენებს, ხოლო სიდიდე - მოსახლეობის რაოდენობას.
ატმანა
ატმანა, ატმანი (სანსკ. आत्मन् ātman „სული“) — ცნება ინდუიზმში, სული, რომლითაც განსჭვალულია ყველა სულიერი ქმნილება. ატმანი უკვდავია, იგი არსებათა სიკვდილის შემდეგ თავისი კარმის მიხედვით შემდეგ სხეულს, „გარსს“ პოულობს და ხელახლა იბადება.
ბიბლიური რელიგიების (იუდაიზმი, ქრისტიანობა, ისლამი) სწავლებისგან განსხვავებით, მარადიული სული (ატმანი) არა მხოლოდ ადამიანს აქვს, არამედ ყველა ცოცხალ არსებას.
კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:ბუდისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:კომპარატივისტული ბუდიზმი
Atman Ātman 我 Atman Atman Atman Атман Atman Ngã (Phật giáo) 我 (佛教)
ანდრეს ინიესტა
ანდრეს ინიესტა ლუხანი (Andrés Iniesta Luján; დ. 11 მაისი, 1984, ფუენტეალბილია, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი. კარიერის უმეტესი ნაწილი გაატარა „ბარსელონაში“. ინიესტა ითვლება მისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო მოთამაშედ და ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ნახევარმცველად მსოფლიოში.
სანაკრებო კარიერა
ესპანეთის ნაკრებშია 2006 წლიდან. ნაკრებთან ერთად გახდა ევრო 2008-ის გამარჯვებული, ასევე ნაკრებთან ერთად მოიგო ფიფას 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი, რომლის ფინალშიც გაიტანა გოლი დამატებულ ტაიმში. ევრო 2012-ზე, სადაც ინიესტა ესპანეთის ნაკრებთან ერთად კვლავ გამარჯვებული გახდა, ის სამჯერ დაასახელეს მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ, მათ შორის ფინალში. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში რუსეთის ნაკრებთან მერვედფინალურ მატჩში ესპანეთის ნაკრების დამარცხების შემდეგ ანდრეს ინიესტამ სანაკრებო კარიერა დაასრულა.
სანაკრებო
ესპანეთის ეროვნული ნაკრები:(3)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:იაპონიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვისელ კობეს ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
იდეოგრამა
იდეოგრამები გამოყენებულია ისეთ ენებში, როგორებიცაა ჩინური და იაპონური. იგივე პრინციპი იყო გამოყენებული ძველ ეგვიპტურში. ხშირად ტერმინ იდეოგრამას ამჯობინებენ ლოგოგრამას.
იდეოგრამა განსხვავდება პიქტოგრამისგან, რომელიც კონკრეტულ საგანს წარმოადგენს ნახატით, და ფონოგრამისგან, რომელიც ბგერას გამოხატავს.
იდეოგრამებს მიეკუთვნება არაბული ციფრები, მათემატიკური ნიშნები და ა.შ., რომლებიც საერთოა ყველა ენაზე მოლაპარაკეთათვის. მათვე განეკუთვნება ე.წ. სიცილაკები.
მოხისის წმინდა გიორგის ეკლესია
thumb|მოხისის წმინდა გიორგის ეკლესია მოხისის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შემაღლებულ ადგილზე. ეკლესიას დასავლეთიდან ორსართულიანი სამრეკლო აქვს მიშენებული, ხოლო სამხრეთიდან ეკლესიას ჰქონდა კარიბჭე. აგებულია 1811 წელს. 1972 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შეაკეთა.
ეკლესია დარბაზულია (15 X 9 მ), ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვით (კედლების ქვედა ნაწილები და ცოკოლი). სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთში და დასავლეთ კედლის ღერძზე ფართო თაღოვანი შესასვლელებია. საკურთხეველი სწორკუთხოვანია, კუთხეებში ოდნავ მომრგვალებული; მის აღმოსავლეთ კედელში სარკმელია, გვერდით კედლებში კი თაღოვანი ნიშები - სამი ჩრდილოეთით, ერთი სამხრეთით. ერთი პატარა ნიში სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთშია. საკურთხევლის წინ მოხატული კანკელი დგას. დარბაზის გრძივ კედლებში ერთმანეთის პირდაპირ სამ-სამი ფართო თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთის შესასვლელის თავზე კამარიდან სამრეკლოს მეორე სართულზე ასასვლელი თაღოვანი შესაძრომია, აქ ვიწრო ხის კიბეა. ერთი პატარა მრგვალი სარკმელი დასავლეთის კედელშია. ეკლესიის შიდა სივრცე ხალვათია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია, ქვედა ნაწილში ზეთის საღებავის პანელია. ეკლესიის აგურით ნაწყობი ნახევარწრიული კამარა ერთ შეკიდელ საბჯენ თაღსა და დასავლეთ კედლის თაღს ეყრდნობა. გრძივ კედლებზე, სარკმლებს შორის, კონქში და კამარაში რამდენიმე პატარა ქვევრია ჩასმული, რომლებსაც ,,პირები“ ამოლესილი აქვთ; ნალესში თითო ყვავილისმაგვარი სახეა ამოჭრილი. ეკლესიის იატაკსა და საკურთხევლის ბაქანზე დაგებულია ქვიშაქვის კარგად გათლილი კვადრები.
ეკლესიის გლუვ ფასადებზე კარ-სარკმლის ღიობები მოჩარჩოებულია ლეკალური აგურით. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის ზემოთ, ერთ ვერტიკალზე ჩასმულია ქვიშაქვის მცირე ზომის ქვა, რომელზეც ამოკვეთილია შვიდსტრიქონიანი მხედრული წარწერა. მის თავზე მუქი ფერის პატარა ქვაა ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით. წარწერა დაზიანებულია, იკითხება მხოლოდ ეკლესიის აგების თარიღი (1811 წელი) და ცალკეული ასოები. ფასადები დასრულებულია ბაზალტის ლავგარდნით, რომლის პროფილს თარო, შეზნექილი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს.
სამრეკლო ორსართულიანია. მისი პირველი სართულის თაღები ორ თავისუფლად მდგომ სვეტსა და ეკლესიის კედლის ორ ნახევარსვეტს ეყრდნობა; გადახურულია გუმბათოვანი კამარით. მეორე სართული წარმოადგენს ოთხწახნაგოვან, სვეტებზე დაყრდნობილი თაღებით გახსნილ ფანჩატურს. თაღებს ზემოთ ჯვარედინად გადებულ ხის ორ ძელზე ჩამოკიდებულია დიდი ბრინჯაოს ზარი. წარწერის მიხედვით ზარი ჩამოსხმულია 1883 წელს და იწონის 150 კილოგრამს. სამრეკლოს მეორე სართულის ჭერს საფეხუროვანი პირამიდული ფორმა აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
საფრანგეთის რეგიონების დროშები
აქ წარმოდგენილია საფრანგეთის რეგიონების დროშები.
ზღვისიქითა რეგიონების დროშები
კატეგორია:საფრანგეთის დროშები *
ლუბრმა
მინი|ლუბრმა ვიარზე მინი|ლუბრმა ვოლგაზე ლუბრმა — ჩქერებს შორის მოქცეული მდინარის კალაპოტის უფრო ღრმა მონაკვეთი. ლუბრმა ჩვეულებრივ წარმოიქმნება იქ, სადაც მდინარის კალაპოტი მოხრილია ან შევიწროებულია და ფსკერი უფრო ინტენსიურად ირეცხება წყალდიდობის დროს მდინარის აჩქარებული დინების გამო. ღრმა ლუბრმა თევზების გამოსაზამთრებელი ადგილია.
ლუბრმა ჩქერებთან ერთად მდინარეზე წარმოქმნის სისტემას — ლუბრმა-ჩქერი-ლუბრმა. ლუბრმა ჩაზნექილი ნაპირის სიახლოვეს ხშირად იკავებს კლაკნილის მეტად გამრუდებულ ნაწილს. ჩქერისგან განსხვავებით, წყალმცირობისას ლუბრმაზე წყლის ზედაპირის დახრილობები და დინების სიჩქარე მკვეთრად მცირდება, ხოლო წყალდიდობისას მატულობს.
წყალმცირობისას ლუბრმაზე ნარიყი ილექება, წყალდიდობისას მისი ფსკერი ირეცხება. მეანდრის კლაკნილზე განლაგებულ ლუბრმაზე, ჩაზნექილ ნაპირთან ამ მხარეზე მიმართული ზედაპირული დინებების ზემოქმედებით წყლის დონე მატულობს. წარმოიქმნება წყლის ზედაპირის განივი დახრილობა, რომელიც მით უფრო მეტია, რაც უფრო ნაკლებია კალაპოტის კლაკნილის რადიუსი და დიდია დინების სიჩქარე. ფსკერთან, წარმოიქმნება მოზნექილი ნაპირის მხარეს არსებული ფსკერისპირა დინება.
სიღრმესა და წყლის სიჩქარის ნაკლებობას ხშირად მოჰყვება ლუბრმის სტრატიფიკაცია, განსაკუთრებით თბილ რეგიონებში. აშშ-ის დასავლეთით, თბილსა და არიდულ რეგიონებში ზედაპირული წყალი 3–9°C მაღალი აღმოჩნდა, ვიდრე ფსკერზე.
სახმელეთო პრაქტიკაში ლუბრმა აღნიშნავს მდინარის ღრმა მონაკვეთს, რომელიც უზრუნველყოფს გემების თავისუფალ მოძრაობას. მდინარეს როგორც წესი ყოფენ ზედა, საშუალო და ქვედა ლუბრმად. ლუბრმა აგრეთვე აღნიშნავს ზღვის მონაკვეთს, რომელიც თავისუფალია წყალქვეშა საშიშროებისაგან (შხერები, კლდეები).
ლუბრმა შედარებით იშვიათია მდინარე დასავლეთის გუმისთაზე, სადაც მისი სიგრძე არც თუ ისე დიდია.
სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროლოგია
პალმას-დი-მონტუ-ალტუ
პალმას-დი-მონტუ-ალტუ (Palmas de Monte Alto) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 779 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 789.417 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.45 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
გილი (ყინულისა და ცეცხლის სიმღერა)
300px|მინი|მსახიობი [[ჰანა მიურეი, რომელმაც განასახიერა გილი.]] გილი (Gilly) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის წარდგენილია 1998 წელს გამოცემულ წიგნში „მეფეთა ჯახი“, მოგვიანებით კი ჩნდება წიგნებში „ხმლების ქარიშხალი“ (2000), „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005) და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ინგლისელმა მსახიობმა ჰანა მიურეიმ.
გილი არის კედლის ჩრდილოეთით მცხოვრები თავისუფალი ხალხის შთამომავალი, ის არის კრასტერის ქალიშვილი და ცოლი. მისი შვილი სემი არის მისივე ნახევარძმა, რომელიც ჩაისახა გარდაცვლილ მამასთან იძულებით ურთიერთობის შედეგად.
დავით აღმაშენებლის მონეტა
მინი|დავით აღმაშენებლის მონეტა დავით აღმაშენებლის მონეტა — დავით IV აღმაშენებლის სპილენძის უნიკალური მონეტა. იწონის 10,73 გ. შუბლზე წერტილოვან რკალში მოთავსებულია სამეფო ტანსაცმლით მოსილი მეფის პორტრეტული გამოსახულება. მეფის თავსაბურავია ჯვრიანი სტემა, რომლიდანაც სახის ორივე მხარეს მარგალიტებიანი საკიდები — პენდილიები ეშვება; ყელს შემოუყვება მსხვილი მძივების წყება; სამხრეებიც და კაბაც თვლებით არის შემკული; მარჯვენა ხელში სკიპტრა უპყრია, მარცხენაში კი — ჯვრიანი სფერო. ფიგურის ორივე მხარეს განთავსებულია დაქარაგმებული ასომთავრული ზედწერილი: „დთ – მფ“ („დავით მეფე“). ხაზოვანი რკალით შემოსაზღვრული ზურგის ცენტრში, ოთხფურცლიან ბუდეში მოთავსებულია ტოლმკლავა ჯვარი, რომლის მკლავების შემსხვილებულ ბოლოებზე თითო წერტილია დასმული. ჯვრის ბუდეს გარს შემოუყვება დაქარაგმებული ასომთავრული წარწერა: „დთ–მფ–აფთ–ქ–რნ–კხთ–სხთ“ („დავით, მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა, სომეხთა“).
მონეტა მოჭრილი უნდა იყოს 1118 წლის შემდეგ, როდესაც დავით აღმაშენებელმა ლორე აიღო და ტაშირის („სომეხთა“) სამეფო საქართველოს შემოუერთა. დავით აღმაშენებლის მონეტის ცნობილი ერთადერთი ეგზემპლარი დაცულია ბრიტანეთის მუზეუმში (ლონდონი). იგი 1857 წელს ენისკილენის ჰერცოგმა უილიამ კოულმა ოსმალეთში ყოფნის დროს შეგროვილ სხვა აღმოსავლურ მონეტებთან ერთად გადასცა მუზეუმს.
არკადი ელბაქიძე
ელბაქიძე არკადი ყარამანის ძე (დ. 1879; წესი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 სექტემბერი, 1919; თბილისი) ― ტერორისტი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში და ჩრდილო კავკასიაში, კომპარტიის წევრი 1905 წლიდან. მონაწილეობდა შორაპნის მაზრის გლეხთა შეიარაღებულ აჯანყებაში. ორჯერ დააპატიმრეს, მაგრამ ორჯერვე გაიქცა. არკადი ელბაქიძე მონაწილეობდა 1907 წლის 13 ივნისს თბილისში, ერევნის მოედანზე მომხდარ გახმაურებულ ტერორისტულ აქტში როდესაც პოლიციასთან შეიარაღებული შეტაკებისას გატაცებული იქნა 250 000 მანეთის ოდენობის თანხა. 1912 წელს დააპატიმრეს ქ. ნოვოჩერკასკში, მიესაჯა მუდმივი კატორღა.
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ არკადი ელბაქიძე გათავისუფლდა საპყრობილედან და დაუბრუნდა აქტიურ ტერორისტულ საქმიანობას. 1918 წელს მონაწილეობდა რაჭა–ლეჩხუმის გლეხობის აჯანყებაში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ იგი უერთდება ს. გეგეჭკორის რაზმს და მიდის ჩრდილო კავკასიაში. ამ რაზმთან ერთად მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო 1918 წლის დუშეთის აჯანყებაში. 1918 წელს დაპაიტმრებული იქნა საქართველოს დემოკრატიული ხელისუფლების მიერ და გასახლებულ იქნა ჩრდილო კავკასიაში. მუშაობდა თერგის საბჭოთა რესპუბლიკის საკანგებო კომისიაში (ჩეკაში).
1919 წლის შემოდგომაზე ა. ელბაქიძე არალეგალურად ბრუნდება თბილისში. 1919 წლის 13 სექტემბერს თბილისში ვერის დაღმართზე არკადი ელბაქიძის მიერ მოეწყო ტერორისტული აქტი, რომლის შედეგადაც ყუმბარით მძიმედ დაიჭრა გენერალ ანტონ დენიკინის პირადი წარმომადგენელი საქართველოში გენერალი ბარათოვი. ტერორისტულ აქტში არკადი ელბაქიძესთან ერთად მონაწილეობდნენ ვასილ (ვასიკო) წივწივაძე, ტიტე ლორთქიფანიძე, დანდუროვი და სხვ. ტერორისტული აქტის დროს დაიღუპა თვით არკადი ელბაქიძეც.
1928 წელს, სიკვდილის შემდეგ არკადი ელბაქიძე დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. ვერის დაღმართს მის პატივსაცემად ელბაქიძის დაღმართი უწოდეს.
Delicate Sound of Thunder (ალბომი)
Delicate Sound of Thunder — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1988 წელს. მასზე ჩაწერილია პინკ ფლოიდის 1988 წლის აგვისტოში ნასაუ კოლიზეუმში (ლონგ აილენდი, ნიუ-იორკი) ჩატარებული კონცერტი.
ისტორია
1987 წლის სექტემბერში დაიწყო ჯგუფის თავდაპირველად მოკლე, მაგრამ შემდგომში სამწლიან გრაფიკად ქცეული ტურნე (200 კონცერტამდე). ამ პროგრამაში გარდა რიჩარდ რაიტისა (რომელიც, 1978-1981 წლების მოვლენების შემდეგ ჯერჯერობით პინკ ფლოიდის არაოფიციალურ წევრად ითვლებოდა), მონაწილეობდნენ: ახალი ბას-გიტარისტი გაი პრეტი; პერკუსიონისტი გერი უოლისი; გიტარისტი ტიმ რენუიკი (რომელსაც დეივიდთან მეგობრობა აკავშირებდა კემბრიჯის პერიოდიდან); საქსოფონისტი სკოტ პეიჯი და კლავიშისტი ჯონ კერინი. დროდადრო იცვლებოდა ბეკ-ვოკალისტი გოგონების შემადგენლობა.
მიუხედავად იმისა, რომ 1992 წლის რადიოინტერვიუში გილმორი ამტკიცებდა, რომ მას არ დასჭირდა სტუდიაში რამე დამატებითი სოლო ან ვოკალური პარტიის ჩაწერა, ცნობილია, რომ „Comfortably Numb“-ში ჟღერს დამატებითი აკუსტიკური გიტარა. აგრეთვე, რიჩარდ რაიტმა ჩაწერა „Us and Them“-ის განახლებული ვოკალური პარტია, ხოლო სემ ბრაუნმა „Comfortably Numb“-ში რეიჩელ ფიური ჩაანაცვლა.
ალბომი მოხვდა „ბილბორდის“ 200 საუკეთესო ალბომის ჩარტის #11 ადგილზე. აშშ-ში იგი ამჟამად სამმაგი პლატინის სტატუსის მატარებელია - 1989 წლის 23 იანვარს მას ოქროს და პლატინის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო 1997 წლის აპრილში - სამმაგი პლატინის.
Delicate Sound of Thunder იყო პირველი როკ-ალბომი, რომელმაც კოსმოსში გაიჟღერა. აუდიოკასეტა მისი ჩანაწერით „სოიუზის“ კოსმონავტებმა თან წაიღეს ორბიტაზე. ბაიკონურის კოსმოდრომზე, ხომალდის გაფრენისას იმყოფებოდნენ პინკ ფლოიდის წევრებიც. აღსანიშნავია, რომ Delicate Sound of Thunder არის ჯგუფის ერთადერთი ალბომი, რომელიც საბჭოთა კავშირის პერიოდში ამ ქვეყანაში გამოვიდა (ფირმა „მელოდია“).
რეჟისორმა საკონცერტო ვიდეო უეინ იშემმა ჯგუფის ამავე კონცერტების დროს გადაიღო საკონცერტო ვიდეო Delicate Sound of Thunder.
2019 წლის ბოქს-სეტში The Later Years 1987–2019 შეტანილია ალბომის გაფართოებული რემიქსული ვერსია, რომელშიც შედის კონცერტებზე შესრულებულია სხვა კომპოზიციებიც — „Signs of Life“, „A New Machine (Part 1)“, „Terminal Frost“, „A New Machine (Part 2)“, „Welcome to the Machine“ და „One Slip“. ეს ვარიანტი აგრეთვე გამოიცა ცალკეული ალბომის სახით.
გარეკანი
გარეკანის დიზაინი სტორმ თორგერსონს ეკუთვნის. ადამიანი, რომელზეც ნათურებია ასხმული, განასახიერებს ჯგუფის კონცერტების განათებას, ხოლო მეორე, რომლის ირგვლივ ფრინველებია - ჟღერადობას. CD-ის გამოცემაში წარმოდგენილია საკონცერტო ფოტოსურათები.
2014 წელს CD-ზე გამოვიდა ალბომის ახალი ტირაჟი, ოდნავ განსხვავებული გარეკანით, რომელზეც ნათურებიანი მამაკაცი მთელ წინა მხარეს იკავებს, ხოლო ფრთებიანი - ცალკე გვერდზეა. შიდა გვერდებზე გამოყენებულია რამდენიმე განსხვავებული ფოტოსურათი. დიზაინი StormStudios-ის მიერ მომზადდა. ახალი მასტერინგის ავტორია ჯეიმზ გათრი.
სქოლიო
კატეგორია:1988 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტორმ თორგერსონის გარეკანის დიზაინით კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:პინკ ფლოიდის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივიდ გილმორის პროდიუსერობით
გამოსაშვები გამოცდები
გამოსაშვები გამოცდები — საატესტატო გამოცდები, რომელიც საქართველოში 2011 წლიდან ტარდება. მოსწავლეები რვა საგანს აბარებენ. ტესტირება ხდება CAT (Computerized adaptive testing - კომპიუტერული ადაპტური ტესტირება) სისტემით, რომელიც მორგებულია საქართველოსთვის. ტესტირებებისას, ერთი საგანში ჩაჭრის შემთხვევაშიც, მოსწავლეს ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე გასვლის უფლება აღარ ეძლევა. ჯერჯერობით, გადასალახი ზღვარი თითოეული საგნისთვის არაა დადგენილი. 2011 წლის 21 ივნისის განცხადებით, განათლების სამინისტროს გენერალური ინსპექცია იმ სკოლების ადმინისტრაციების საქმიანობის შესწავლა დაიწყო, რომლებმაც საატესტატო გამოცდებზე დაბალი აკადემიური მოსწრება აჩვენეს
CAT სისტემა
სვამინათან ჰარიჰარანის განცხადებით, CAT-ის ძირითადად უპირატესობა ისაა, რომ კომპიუტერული ტესტირება ორჯერ ამცირებს ტესტის ადმინისტრირების დროს. “მოსწავლეს მხოლოდ იმ კითხვებზე უწევს პასუხის გაცემა რომელიც მის შესაძლებლობას შეეფერება, რაც თავის მხრივ გვაძლევს საშუალებას ძალზედ სწრაფად დავადგინოთ აპლიკანტის ცოდნის დონე და უნარები“ - აცხადებს სვამინათან ჰარიჰარანი. მოსწავლე გამოსაცდელი ტესტირების დასრულებისთანავე იგებს შედეგს. თუმცა ტესტირება კომპიუტერის მეშვეობით ხდება, როგორც დავით ჭანკოტაძე აცხადებს, გამოცდის სისტემა არ მოითხოვს კომპიუტერთან მუშაობის გამოცდილებას ან განსაკუთრებულ უნარ-ჩვევებს.
გამოცდების გამსვლელი ბარიერი
გამოცდების დამთავრების შემდეგ გამოცხადდა გამოსაშვები გამოცდების პირველი წლის გადასალახი ზღვარი. გამსვლელი ბარიერი ყველა საგანში განისაზღვრა 5.5 ქულით. თუმცა, გამონაკლისი აღმოჩნდა პირველი წელი, როდესაც მაქსიმუმ 3 საგანში მინიმუმ 5.2 ქულა გადალახულად ჩაითვალა. შემდეგი წლებიდან ეს შეღავათი აღარ იქნება. გამონაკლისი აღმოჩნდა არაქართულენოვანი სკოლებიც, სადაც პირველი წლისთვის ქართულ ენაში 5,1 (შემდეგი წლიდან 5,3) ქულა გახდა ბარიერი.
სქოლიო
კატეგორია:განათლება საქართველოში კატეგორია:სკოლა
Lasioglossum gorge
Lasioglossum gorge — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1982 წელს.
სქოლიო
gorge
The Joshua Tree
The Joshua Tree — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს მეხუთე სტუდიური ალბომი. მისი პროდიუსერები არიან ბრაიან ინო და დენიელ ლანუა. ალბომი გამოიცა 1987 წლის 9 მარტს, ლეიბლზე Island Records. The Unforgettable Fire-ის ემბიენტურ ექსპერიმენტებთან შედარებით, ამ ალბომზე ჯგუფმა უფრო მტკიცე მიმართულება აიღო და სიმღერების შეზღუდულ სტრუქტურებს იყენებდა. ალბომზე გავლენა იქონია ამერიკულმა მუსიკამ და ირლანდიურმა ხალხურმა მელოდიებმა. მასში ასახულია ჯგუფის ამერიკისადმი დადებითი და უარყოფითი გრძნობები, სადაც სოციალური და პოლიტიკური თემატიკის ტექსტები სულიერს ერწყმის.
ამერიკული ტურნეთი, ლიტერატურითა და პოლიტიკით შთაგონებით, U2-მ ამერიკა აქცია ჩანაწერის მთავარ თემად. ჩაწერა 1986 წლის იანვარში, ირლანდიაში დაიწყო. უფრო მშვიდი და შემოქმედებითი ატმოსფერის ჩამოსაყალიბებლად ჯგუფი ორ სახლში განლაგდა და ორ დამატებით პროფესიონალურ სტუდიაში. სესიების მსვლელობისას რამდენიმე მოვლენამ იქონია გავლენა ალბომის იდეებზე, მათ შორის ჯგუფის მონაწილეობამ ტურნეში A Conspiracy of Hope, როუდ-მენეჯერ გრეგ კეროლის გარდაცვალებამ და ვოკალისტ ბონოს მოგზაურობამ ცენტრალურ ამერიკაში. ჩანაწერი დასრულებული იქნა 1986 წლის ნოემბერში. დამატებითი სამუშაოები გაგრძელდა 1987 წლის იანვრამდე. სესიების მსვლელობისას U2-მ ჩანაწერს შესძინა ერთგვარი კინემატოგრაფიული განწყობა, რომელსაც მსმენელში უნდა გაეღვიძებინა წარმოდგენები ამერიკის გაშლილ სივრცეებზე. ამას ხაზი გაუსვა ალბომის გარეკანის გაფორმებამ, ფოტოსურათებმა, გადაღებულმა ამერიკის უდაბნოებში.
The Joshua Tree-მ კრიტიკოსთა აღიარები დაიმსახურა, მოხვდა 20-ზე მეტი ქვეყნის ჩარტების სათავეებში და გაყიდული იქნა რეკორდული რაოდენობით. Rolling Stone-ის თანახმად, მან ჯგუფის სტატუსი გმირებიდან სუპერვარსკვლავებამდე გაზარდა. მასში შეტანილია სიმღერები, ქცეული ჰიტებად - "With or Without You", "I Still Haven't Found What I'm Looking For" და "Where the Streets Have No Name". ალბომმა 1988 წელს მიიღო გრემი წლის ალბომისა და ვოკალის თანხლებით დუეტის ან ჯგუფის საუკეთესო როკ-შესრულებისთვის. ჯგუფმა ჩანაწერის მხარდასაჭერად 1987 წელს გამართა ტურნე Joshua Tree Tour. კრიტიკოსების მიერ შედგენილ როკ-მუსიკის უდიდესი ჩანაწერების სიებში მოხვედრილი The Joshua Tree არის ყველა დროის ერთ-ერთი გაყიდვადი ალბომი. სულ მისი 25 მილიონზე მეტი ასლი გაიყიდა. 2007 წელს, ოცწლიანი იუბილეს აღსანიშნავად გამოვიდა მისი საიუბილეო გამოცემაც.
ალბომზე
დისკის The Unforgettable Fire ჩაწერის შემდეგ კოლექტივი მთლიანად გადაეშვა ამერიკულ ბლუზში, ქანთრი მუსიკაში და გოსპელში. ამან თავისი გავლენა იქონია მომავალ ალბომზე. ბობ დილანის, ვენ მორისონისა და კით რიჩარდსის შემოქმედების გავლენით ჯგუფი დაუბრუნდა როკ-მუსიკის დესვებს, ხოლო ბონომ აქცენტი გააკეთა ტექსტებზე.
1986 წელს, დისკის ჩაწერის პერიოდში ჯგუფი გამოვიდა საქველმოქმედო ტურის A Conspiracy of Hope ფარგლებში, რომელიც ორგანიზაციის საერთაშორისო ამნისტია მიერ იყო მოწყობილი. სალ სალვადორისა და ნიკარაგუას მონახულების შემდეგ იქაური კონფლიქტების შესახებ დაიწერა სიმღერები „Bullet the Blue Sky“ და „Mothers of the Disappeared“.
ამერიკისადმი სიმპატიების პარალელურად, ჯგუფი უკმაყოფილებას გამოხატავდა რონალდ რეიგანის პოლიტიკით. საბოლოოდ კი აღმოჩნდა, რომ შემდეგი სტუდიური დისკის გავლენად იქცა უფრო ქვეყნის გეოგრაფიული ნაწილი, ვიდრე მოსახლეობა. მუსიკალურად აქ ყველაზე მეტი გავლენა ბლუზის მხრიდან იქცევა.
დისკის პირველი სინგლი იყო „With or Without You“, რომელიც U2-ს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნომერია.
ალბომის გარეკანზე გამოყენილი ფოტოსურათები გადაღებული ანტონ კორბეინის მიერ.