cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კორეული შამანიზმი
ლეგენდა
არსებობს მრავალი ლეგენდა შამანების წარმოშობის შესახებ, მათგან ყველაზე ცნობილია ლეგენდა პრინცესა ბარიზე, რომელიც შამანების და გარდაცვლილთა სულების მფარველად და პირველ შამანად ითვლება. ლეგენდის უამრავი ვარიაცია არსებობს, მაგრამ ისტორიის კარკასი ძირითადად იგივეა.
მეფეს და დედოფალს ექვსი ქალიშვილი უჩნდებათ. დედოფალი მეშვიდედ ორსულდება და ისინი ვაჟს ელოდებიან, მაგრამ ისევ გოგონა უჩნდებათ. იმედგაცრუებული მეფე გოგონას გადაგდებას ბრძანებს (სახელი "ბარი" კორეულად გადაგდებას ნიშნავს), მაგრამ ბარი არ კვდება და მას ცხოველები უვლიან. წლების შემდეგ მისი მშობლები ან მათგან ერთ-ერთი უსაშველოდ ავად ხდება, მათი გადარჩენა შეიძლება მხოლოდ ჯადოსნური ყვავილის და წყლის მოპოვებით. ექვსივე ქალიშვილი უარზეა. მშობლები ბარის პოულობენ (ან ის მშობლების განსაცდელს სიზმარში ხედავს) და ბარი წამლის მოსატანად მიდის. გზაში მას ბუდა ეხმარება, ის ბევრ განსაცდელს გადაიტაბს და ბოლოს წამალს იპოვის, მაგრამ მისი მშობლები უკვე გარდაცვლილები ხვდებიან. ბარიმ გასვენებას მიუსწრო - ის კუბოებს ხსნის და სამეფო წყვილს აცოცხლებს, რის შემდეგ ღვთაებად იქცევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზია კატეგორია:რელიგია
ერმენი სულეიმან-ფაშა
ერმენი სულეიმან-ფაშა (Ermeni Süleyman Paşa, էրմենի սուլեյման փաշա; დ. 1607, მალათია - გ. 28 თებერვალი, 1687, სტამბოლი) - წარმოშობით სომეხი. ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
სულეიმანი დაიბადა 1607 წელს, თურქეთის ქალაქ მალათიაში. მან განათლება როგორც სხვა სახელმწიფო მოღვაწეები მიიღო ენდერუნში. პირველად ის მსახურობდა სივასის ბეილერბეისთან. 1655 წლის 19 აგვისტოს, სულეიმან-ფაშა სულთან მეჰმედ IV-მა ქარა მურად-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ დანიშნა დიდ ვეზირად. იმავე წელს მან ცოლად შეირთო სულთან აჰმედ I-ის ქალიშვილი, აიშე სულთანი. 1656 წლის 28 თებერვალს, იგი თანამდებობიდან გადააყენეს. დიდი ვეზირის თანამდებობის გარდა მას ეკავა ბოსნიის ბეგლარბეგობისა და სტამბოლის კაიმაკამობის თანამდებობები. მოგვიანებით ის პენსიაზე გავიდა. გარდაიცვალა 1687 წლის 28 თებერვალს, სტამბოლში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1607 კატეგორია:გარდაცვლილი 1687 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 თებერვალი
პეტროლეას ვილა
პეტროლეას ვილა (Villa Petrolea) — დაბა, რომელიც ააშენეს ძმებმა ნობელებმა XIX საუკუნის ბოლოს თავიანთი კომპანიის თანამშრომლებისთვის შავი ზღვის საზღვარზე ბაქოს პერიფერიაზე. ასევე ეს სახელწოდება გამოიყენება ძმები ნობელების რეზიდენციის აღსანიშნავად. ამჟამად აქ ფუნქციონირებს ნობელების ოჯახის მუზეუმი და ასევე რამდენიმე ორგანიზაციის ოფისები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
აზიური თამაშები
ალტ=აზიური თამაშების ლოგო|მინი|აზიური თამაშების ლოგო აზიური თამაშები ასევე ცნობილია ასიადა-ს სახელწოდებით —კონტინენტური მულტისპორტული შეჯიბრი, რომელიც ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ მთელი აზიის სპორტსმენებისთვის. თამაშები ტარდება აზიის ოლიმპიური საბჭოს (OCA) ეგიდით და რეგულირდება საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ. თითოეული ადგილისათვის განკუთვნილია მედლები: ოქრო — პირველი ადგილისთვის, ვერცხლი — მეორე, ბრინჯაო — მესამე.
აზიურ თამაშებს ცხრა ქვეყანამ უმასპინძლა. მონაწილეობდა 46 ქვეყანა, მათ შორის ისრაელი, რომელიც თამაშებიდან მოხსნეს 1974 წელს მათი ბოლო მონაწილეობის შემდეგ.
შეჯიბრი იწყება მონაწილე ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტების აღლუმით. დაჯილდოების ცერემონიალს თან ახლავს ეროვნული დროშა და ჰიმნი. გამოყენებულია ცხრილები, რომლებიც აჩვენებს თითოეული ქვეყნის მიერ მიღებული მედლების რაოდენობას.
შორეული აღმოსავლეთის თამაშები
აზიური თამაშები განვითარდა მცირე სპორტული მოვლენებიდან. შორეული აღმოსავლეთის ჩემპიონატის თამაშები შეიქმნა სამი ქვეყნის: იაპონიის იმპერიის, ფილიპინების და ჩინეთის რესპუბლიკის ერთიანობისა და თანამშრომლობის საჩვენებლად. პირველი ასეთი თამაშები ჩატარდა მანილაში 1913 წელს. მოგვიანებით აზიის სხვა ქვეყნებიც დაესწრნენ. თამაშები შეწყდა 1938 წელს, როდესაც იაპონია შეიჭრა ჩინეთში და დაიწყო ექსპანსია წყნარ ოკეანის რეგიონში.
აზიური თამაშების წარმოშობა
მინი|1951 წლის პირველი აზიური თამაშების [[ინდოეთი|ინდოეთის მარკა]] ალტ=აზია|მარცხნივ|მინი|აზია მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აზიის რამდენიმე ქვეყანამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა. ბევრმა ახალმა ქვეყანამ მოისურვა ახალი ტიპის კონკურსის ჩატარება, რაც ხელს შეუწყობდა ურთიერთგაგების გაძლიერებას. 1948 წლის აგვისტოში, ლონდონში მეთოთხმეტე ოლიმპიური თამაშების დროს, ინდოეთის ოლიმპიურმა კომიტეტმა აზიის სპორტული გუნდების ხელმძღვანელები მიიწვია აზიური თამაშების ჩატარების იდეის განსახილველად. ისინი შეთანხმდნენ „აზიის მძლეოსნობის ფედერაციის“ შექმნაზე. 1949 წლის თებერვალში იგი ოფიციალურად შეიქმნა და ეწოდა „აზიური თამაშების ფედერაცია“. გადაწყდა პირველი აზიური თამაშების ჩატარება ნიუ დელიში. თამაშები ჩატარდა 1951 წლის მარტში, მასში მონაწილეობა მიიღეს 11 ქვეყნის სპორტსმენებმა. თამაშების პროგრამაში შედიოდა მძლეოსნობა, ველოსიპორტი, კალათბურთი.
ფედერაციის ტრანსფორმაცია
1962 წელს ფედერაციაში შეიქმნა უთანხმოება ტაივანისა და ისრაელის დაშვების შესახებ. ინდონეზია, რომელიც თამაშებს მასპინძლობდა, ეწინააღმდეგებოდა ამ ქვეყნების ფედერაციაში მიღებას. 1970 წელს სამხრეთ კორეამ ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება ჩრდილოეთ კორეის მხრიდან არსებული საფრთხის გამო, თამაშები ჩატარდა ტაილანდის დედაქალაქ ბანგკოკში, სამხრეთ კორეის რესურსების გამოყენებით.1973 წელს დაიწყო უთანხმოება ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ზოგიერთი ქვეყნის მიერ ტაივანისა და ისრაელში არაბთა ეროვნული ოპოზიციის აღიარებასთან დაკავშირებით. 1977 წელს პაკისტანმა ვერ შეძლო თამაშების ჩატარება პაკისტანში სამხედრო გადატრიალების გამო. თამაშები კვლავ გადაიტანეს ბანგკოკში.ამ ინციდენტების შემდეგ, აზიის ეროვნულმა ოლიმპიურმა კომიტეტებმა გადაწყვიტეს აზიური თამაშების ფედერაციის წესდების შეცვლა. შეიქმნა ახალი ასოციაცია, სახელწოდებით აზიის ოლიმპიური საბჭო. ეს საბჭო თამაშებს ადევნებს თვალყურს 1986 წლიდან. ტაივანი მიიღეს, მაგრამ IOC სტანდარტების შესაბამისად მას უწოდებენ „ჩინურ ტაიბეის“. ისრაელი გაირიცხა და მონაწილეობს ევროპულ თამაშებში. მინი|2006 წლის აზიური თამაშები - [[დოჰა, კატარი]]
გაფართოება
ალტ=2018 წლის აზიის თამაშების მონაწილე ქვეყნები რუკაზე|მარცხნივ|მინი|2018 წლის აზიის თამაშების მონაწილე ქვეყნები რუკაზე ზოგიერთი ქვეყნის წინააღმდეგობების მიუხედავად, OCA-მ მიიწვია ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკები 1994 წლის თამაშებზე: ყაზახეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, თურქმენეთი და ტაჯიკეთი.
2007 წელს ავსტრალიას OCA– ში შესვლაზე უარი ეთქვა, რადგან ის არის ოკეანიის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის წევრი (და 2015 წლიდან მონაწილეობს წყნარი ოკეანის თამაშებში).
2018 წლის 20 თებერვალს, ჩრდილოეთ კორეის წარმომადგენელმა საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტში, იანგ იუნმა განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ კორეას შეუძლია აზიის ზამთრის თამაშების ჩატარება 2021 წელს, კორეის რესპუბლიკასთან (სამხრეთ კორეა) ერთად. იანგ იუნმა ასევე აღნიშნა, რომ შეჯიბრი შეიძლება ჩატარდეს მასკრიონის სათხილამურო კურორტზე, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ კორეაში.
სახეობების ჩამონათვალი
პროგრამა მოიცავს აზიის მინიმუმ 6 ქვეყანაში კულტივირებული სპორტის სახეობას, რომელთაგან 4 მონაწილეობს რეგულარულ თამაშებში:
სხვა აზიური თამაშები
აზიური თამაშების გარდა, ზამთრის აზიური თამაშები (1986 წლიდან), აზიური დახურული თამაშები (2005 წლიდან ), სანაპიროს აზიური თამაშები (2008 წლიდან ლუწი წლები), აგრეთვე რეგიონალური (შუა აზიის, აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აზიის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისა და დასავლეთ აზიის).
სქოლიო
კატეგორია:სპორტი აზიაში
ელ-დონსელიო
ელ-დონსელიო (El Doncello) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაკეტის დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ძმა (ფილმი)
ძმა — ქართული მხატვრული ფილმი, სათავგადასავლო, ისტორიულ-რევოლუციური. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1981 წელს. რეჟისორი — თეიმურაზ ბაბლუანი.
სიუჟეტი
სოციალური უსამართლობის გამო მთავრობასთან დაპირისპირებული, სოციალისტებთან კავშირისთვის კატორღაში გადასახლებული, ერთ დროს პატიოსანი მშრომელი გლეხი გიო მშობლიურ კუთხეს დაუბრუნდება, მაგრამ მისთვის ყველა გზა მოჭრილია. საერთოს ვეღარც ყოფილ თანამოაზრეებთან პოულობს. გიოს ერთადერთი გულშემატკივარი მისი ძმა ბექარია. გიოს ჟანდარმერიის უფროსი ფაღავა დევნის, საშველს არ აძლევს და ბოლოსდაბოლოს მოკლავს კიდეც. ფაღავა ბექარს ჟანდარმერიაში სამსახურს შესთავაზებს, მაგრამ ძმის სიკვდილით და ფაღავას ვერაგობით გამწარებული ბიჭი ძმის მკვლელს სიცოცხლეს გამოასალმებს.
ხათაი (შარურის რაიონი)
ხათაი  (Xətai) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	 	376 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
სორაკინი
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ატენვაილერი
ატენვაილერი (Attenweiler) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 27,21 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 776 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
დერილ ჰანა
დერილ ჰანა (Daryl Hannah დ. 3 დეკემბერი 1960, ჩიკაგო) — ამერიკელი კინომსახიობი. აგრეთვე არის გარემოს დაცვის აქტივისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
მალხაზიანის სამაროვანი
მალხაზიანის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ სათაფლეში, სადგურ იორიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 8 კილომეტრზე. აქ შემთხვევით მიკვლეულ ორმოსამარხებში, მოსახლეობას ბრინჯაოს ორი სატევარი აღმოუჩენია, რომელთა მიხედვით არქეოლოგმა მ. ივასჩენკომ სამარხები ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისით დაათარიღა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფრანს-ალბერ რენე
ფრანს-ალბერ რენე (France-Albert René; დ. 16 ნოემბერი, 1935, ფარკუარი, სეიშელის კუნძულები) — სეიშელის კუნძულების სახელმწიფო, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. სეიშელის რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტი 1977-2004 წლებში. სეიშელის დემოკრატიული პარტიის წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ატოლ ფარკუარზე, სეიშელის კუნძულების ყველაზე სამხრეთით მდებარე ატოლზე, ფრანგული წარმომავლობის პლანტაციის მმართველის ოჯახში. დაასრულა დედაქალაქ ვიქტორიის კოლეჯი. სწავლა გააგრძელა შვეიცარიაში და დიდ ბიტანეთში, სადაც ეუფლებოდა იურისტის პროფესიას. სწავლის პერიოდში მონაწილეობდა დიდი ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის ღონისძიებებში. 1962-1964 წლებში ლონდონის ეკონომიკურ სკოლაში ასევე სწავლობდა ეკონომიკას. 1964 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და დაიწყო საადვოკატო საქმიანობა.
1964 წელს დააარსა და ხელმძღვანელობდა ქვეყანაში პირველ პოლიტიკურ პარტიას - სეიშელის კუნძულების ხალხთა გაერთიანებულ პარტიას. კოლონიის საკანონმდებლო ორგანოში არცევნების შემდეგ თანამოაზრეებთან ერთად დაიწყო აქტიური მოღვაწეობა თვითმმართველობის მოსაპოვებლად. 1875 წელს სეიშელის კოლონიურ მთავრობაში გახდა კოალიციური მთავრობის საზოგადოებრივი შრომისა და მიწის განვითარების მინისტრი. მათთან ერთად მთავრობაში შედიოდა დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენლები. 1976 წელს სეიშელის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ პრეზიდენტ ჯეიმზ მენჩემის მთავრობაში დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად.
გადატრიალება
1977 წლის 5 ივნისს, სეიშელის დამოუკიდებლობის გამცხადებიდან ერთ წელზე მცირე დროში, რენეს მომხრეებმა მოახდინეს სახელმწიფო გადატრიალება და რენე გამოაცხადეს რესპუბლიკის პრეზიდენტად. სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ მან განაცხადა, რომ ის არ არის საბჭოთა ტიპის კომუნისტი არამედ იგი არის „ინდოეთის ოკეანის სოციალისტი“. მიუხედავად ამისა ძალიან მალე მან გამოაცხადა ქვეყნის სოციალისტური გავითარების კურსი სსრკ-ის მაგალითზე.
„სოციალისტური რესპუბლიკა“
1978 წელს მმართველ პარტიას უწოდეს სეიშელის ხალხის პროგრესიული ფრონტი, რომლის ძირითად იდეოლოგიად გამოცხადდა სოციალიზმი. რესპუბლიკაში 1979 წლის კონსტიტუციის მიხედვით დამყარდა ერთპარტიული მმართველობა. პრეზიდენტის კანდიდატურა შესაძლებელი იყო წარედგინა მხოლოდ მმართველ პარტიას. ქვეყნის პრეზიდენტი ამავდროულად იყო პრემიერ-მინისტრიც და შეიარარებული ძალების მთავარსარდალიც. 1979 წლის 29 ივნისს ფრანს-ალბერ რენე აირჩიეს პრეზიდენტის თანამდებობაზე.
ქვეყანაში ჩაიშალა ბევრი გადატრიალების მცდელობა: მხოლოდ პირველ 2,5 წელიწადში მათი რაოდენობა იყო 3. გადატრიალების მცდელობა იყო 1981 (მაიკლ ჰოარის ხელმძღვანელობით), 1982, 1986 და 1987 წლებშიც.
რენეს ხელსუფლებაში მოსვლის შემდეგ მრავალმა მეწარმემ გადაწყვიტა დაეტოვებინა ქვეყანა რეპრესიების შიშით. 1977-1984 წლებში ქვეყანა დატოვა 4 ათასმა სეიშელელმა, რომლებიც ძირითადად მიდიოდნენ დიდ ბრიტანეთში და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.
ეროვნული ეკონომიკის მშენებლობისათვის რენემ დაიწყო რადიკალური ღონისძიებების გატარება სოციალურ სფეროში. მკვეთრად შემცირდა უთანასწორობა ხელფასებში. ამუშავდა სრული დასაქმების პროგრამა; ამოქმედდა სოციალური დაცვის პროგრამა. სასარგებლო ცვლილებები განხორციელდა განათლების (ქვეყანაში თითქმს ყველამ იცოდა წერა-კითხვა), საბინაო და ჯანდაცვის სფეროებში, ევროპის ქვეყნების დონემდე შემცირდა ჩვილთა სიკვდილიანობა.
რენეს მმართველობის პერიოდში ცხოვრების დონის მაჩვენებლი სეიშელში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი იყო აფრიკაში. 1992 წლის მონაცემებით ერთ სულზე საშუალო შემოსავალი შეადგენდა 5 000 დოლარს.
1992 წელს საბჭოთა ბანაკის დაცემის შემდეგ ფრანს-ალბერ რენემ გამოაცხადა ქვეყნის გადასვლა მარავალპარტიულ მმართველობაზე და საბაზრო ეკონომიკაზე. 1993 წელს გაიმართა პირველი მრავალპარტიული არჩევნები.
პრეზიდენტის თანამდებობაზე აირჩიეს 1979, 1984, 1989, 1993 (59,9 % ხმა 36,7 %-ის წინააღმდეგ - ჯეიმზ მენჩემი), 1998 (რენე - 66,7 %, ვ. რამკალავანი - 19,5 %, მენჩემი - 13,8 %) და  2001 (რენე -  54,2 %, ვ. რამკალავანი - 45 %) წლებში.
1977-1979 წლებში ასევე ეკავა საგარეო საქმეთა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობები, 1981-1989 წლებში ფინანსთა და მრეწველობის მინისტრია, 1984-1989 წლებში დაგეგმარების მინისტრია, 1986-1993 წლებში - თავდაცვისა და მრეწველობის მინისტრი, 1998 წლიდან თავდასვისა და შინაგან საქმეთა მინისტრი.
1978-1984 წლებში მმართველი პარტიის თავმჯდომარე, ხოლო 1984 წლის ივნისიდან - გენერალური მდივანია.
გადადგომა
2004 წლის 14 აპრილს ფრანს-ალბერ რენემ თავისი უფლებამოსილება გადააბარა ვიცე-პრეზიდენტ ჯეიმზ მიჩელს. ამის შემდეგ მან იყიდა რანჩო ავსტრალიაში სადაც აპირებს გაატაროს სიცოცხლის დარჩენილი წლები მესამე მეუღლესთან ერთად. იგი კვლავ რჩება მმართველი პარტიის ხელმძღვანელად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეიშელის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:სეიშელის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
ცისფერი მთები
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრალიის ქედები
ნორამუტი
ნორამუტი (Նորամուտ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქ ტაშირიდან სამხრეთ-დასავლეთით 12 კმ-ში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 66 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
უჯარმის აბელაანთ ტაძარი
უჯარმის აბელაანთ ტაძარი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნჯციპალიტეტის სოფელ უჯარმის სამხრეთ-დასავლეთით, სამიოდე კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარული მთის ფერდობზე. განეკუთვნება სავრაუდოდ, გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ტიპის სამლოცველოა (6,8X4,7 მეტრი). ნაგებია სხვადასხვა ზომია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. გარეთა კუთხეების ამოსაყვანად მოზრდილი, მეტ-ნაკლებად შერჩეული ქვებია გამოყვანილი. წყობა არაწესიერია, ძლიერ დაზიანებულია: ეკლესიის ოთხივე კედელი, დაახლოებით 1,8-2,2 მეტრ სიმაღლეზე დგას.
ერთადერთი შესასვლელი ( შემორჩენილია დასავლეთ წირთხლი) სამხრეთიდანაა. კარსა ღიობი კვადრატული აგურით ყოფილა გამოყვანილი. როგორც შემორჩენილი ნაშთებით ირკვევა, იგი გარედან თაღით იყო დასრულებული. შიგნიდან კი თარაზული თავი ჰქონია.
აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის გვერდებში თითო, ოთხკუთხა ნიშაა, ღერძზე კი (დაახლოებით 1,6 მეტრ სიმაღლეზე) სარკმლის ძირის ნაწილია შემორჩენილი. სარკმელი, ისევე როგორც შესასვლელი, კვადრატული აგურით ( 22X21 / 22X4 სანტიმეტრზე) ყოფილა გამოყვანილი. სარკმლის ქვემოთ ოთხწახნაგა ტრაპეზის ნაშთია, რომელიც კედელზეა მიყრდნობილი.
შენობის შემორჩენილი კედლები გარედან სადაა. შესასვლელი ჩასმული ყოფილა ორი მცირე საფეხურით შეღრმავებულ არეში, რომელიც, ამ პერიოდის მრავალი ძეგლის მსგავსად, სავარაუდოდ, ხერხულა ფრიზით იქნებოდა დასრულებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თურქმენეთის გეოგრაფია
თურქმენეთი — სახელმწიფო ცენტრალური აზიის დასავლეთ ნაწილში. თურქმენეთის ფართობი შეადგენს 491,2 კმ²-ს. თურქმენეთი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1100 კილომეტრზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 650 კილომეტრზე. სახელმწიფო საზღვრების საერთო სიგრძეა 3736 კილომეტრი. უზბეკეთთან არსებული საზღვრის სიგრძეა — 1621 კილომეტრი, ირანთან — 992 კილომეტრი, ავღანეთთან — 744 კილომეტრი, ყაზახეთთან — 379 კილომეტრი. დასავლეთით თურქმენეთს კასპიის ზღვა აკრავს. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 1768 კილომეტრი. სანაპირო სუსტად არის შეჭრილ-შემოჭრილი. გამოიყოფა ყარა-ბოღაზ-გოლი, კრასნოვოდსკის ყურე და თურქმენეთის ყურე. ყურეებს ქმნიან კრასნოვოდსკისა და ჩელექანის ნახევარკუნძულები.
თურქმენეთის ტერიტორიის თითქმის 4/5 მდებარეობს თურანის დაბლობზე, რომლის დიდი ნაწილი ყარაყუმის უდაბნოს უკავია. სამხრეთ ნაწილში გადაჭიმულია მაღლობებისა და საშუალო სიმაღლის მთების ვიწრო ზოლი. თურქმენეთის სამხრეთ ნაწილში ქოფეთდაღის მთებია, რომელზედაც აღმართულია მთა რიზე, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2942 მეტრს აღწევს. ქოფეთდაღის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს პატარა ბალხანისა (777 მეტრამდე) და დიდი ბალხანის (1881 მეტრამდე) ქედები. სამხრეთ-აღმოსავლეთით თურქმენეთის ფარგლებში შედის ფაროფამიზის ჩრდილო მთისწინეთი — ბადხიზი (1267 მეტრამდე) და ყარაბილი (984 მეტრამდე; რომლებსაც მდინარე მურღაბი ყოფს. უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ჰისარის ქედის ტოტი კუგიტანგთაუ (3139 მეტრამდე, თურქმენეთის უმაღლესი წერტილი). დასავლეთით კრასნოვოდსკის პლატოა, ჩრდილო-დასავლეთით — უსთიურთის პლატოს სამხრეთი კიდე. უსთიურთის სამხრეთით მდებარეობს უზბოისიქითა ნაოჭა რაიონი. კასპიისპირა დაბლობის ფარგლებში განლაგებულია რამდენიმე მაღლობი. ქოფეთდაღის ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით გაშლილია ყარაყუმის უდაბნო.
თურქმენეთის ტერიტორია ხმელთაშუა ზღვის გეოსინკლინურ სარტყელში შედის და უკავია ეპიპალეოზოური თურანის ფილაქნისა და ალპური ნაოჭა ოლქის ნაწილი. ამ ორ ტექტონიკურ ელემენტს შორის განლაგებულია ქოფეთდაღისწინა კიდური როფი. ტერიტორიის აღმოსავლეთი ნაწილი ეპიბაქნურ არეს მიეკუთვნება. სამხრეთი ნაწილი მაღალი სეისმურობით ფამოირჩევა. სასარგებლო წიაღისეულიდან უმთავრესია ნავთობი და აირი. თურქმენეთი მდიდარია მინერალური მარილების საბადოებით. არის ვერცხლისწყალი, გოგირდი, ბენტონიტი, ოზოკერიტი, საშენი მასალა, სამკურნალო მინერალური წყალი.
თურქმენეთის ჰავა მკვეთრად კონტინენტური, გვალვიანია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა -5°C-იდან (ჩრდილო-აღმოსავლეთით) 4°C-მდეა (ათრაქის რაიონში), აბსოლუტურ მინიმუმი -32°C (თაშაუზის ლქში); ივლისის საშუალო ტემპერატურა 28°C ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 32°C — სამხრეთით, აბსოლუტურ მაქსიმუმი 49,9 (სადგური რეფეთექი). ატმოსფერული ნალექები 80-იდან 400 მმ-მდე წელიწადში.
თურქმენეთის ერთადერთ წყალუხვი მდინარეა ამუდარია. ყარაყუმის არხის საშუალებით ამუდარიის წყლით ირწყვება თურქმენეთის სამხრეთ ნაწილში მდებარე გვალვიანი მიწები, რომელთა შორისაა: მურღაბის, თეჯენის, ათრაქისა და სხვა წყალმცირე მდინარეების აუზები. ტბების უმრავლესობა მლაშეა. თურქმენეთის უდიდესი ტბაა სარიყამიში, რომელიც მდებარეობს სარიყამიშის ქვაბულის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 5 მეტრ სიმაღლეზე. მტკნარი ტბებიდან მნიშვნელოვანია იასხანი და თოფიათანი. მთაში გვხვდება კარსტული წარმოშობის ტბები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქმენეთის გეოგრაფია
ვლადიმერ მერკვილაძე
ვლადიმერ მერკვილაძე (დ. 25 დეკემბერი, 1919, ზემო ჭყეპი, ტყიბულის მუნიციპალიტეტი — გ. უცნობია) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1978).
ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; 1946 წელს სკკპ ცკ-თან არსებული უმაღლესი პარტსკოლა, 1959 წელს სკკპ ცკ-თან არსებული საზოგადოებრივ მეცნიერებათა აკადემია. 1946-1961 წლებში იყო პარტიულ თანამდებობებზე. 1961-1970 წლებში საქართველოს ცკ-თან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის, სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის დირექტორი. 1970-წლიდან ამავე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1968 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სკკპ ისტორიის კათედრის პროფესორი.
იკვლევდა კომუნისტური პარტიის ეროვნული პოლიტიკური საბჭოს, ეროვნულ სახელმწიფოებრიობის მშენებლობის, პროლეტარული ინტერნაციონალიზმისა და სკკპ ქართული საბჭოთა ეროვნული სახელმწიფოებრიობის ისტორიის, სახელმწიფოთმცოდნეობის თეორიისა და პრაქტიკის აქტიურ პრობლემებს და სხვა. ავტორია ნაშრომისა „ინტერნაციონალიზმი“ (1977).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები ვ
დიმიტრი ღოღობერიძე
დიმიტრი ღოღობერიძე (დ. 4 აპრილი, 1906, ოდესა — გ. 19 ივლისი, 1953, სოხუმი) — ქართველი საბჭოთა ფიზიკოსი. მყარი სხეულის ფიზიკის გამოჩენილი სპეციალისტი.
ბიოგრაფია
დიმიტრი ბორისის ძე ღოღობერიძე დაიბადა 1906 წლის 4 აპრილს ოდესაში, ექიმების ოჯახში. მისი პაპა — კონსტანტინე ღოღობერიძეს ოდესის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო-მათმატიკური ფაკულტეტი ჰქონდა დამთავრებული და ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში მათემეტიკასა და ფიზიკას ასწავლიდა. მისი მოწაფე იყო მათემატიკოსი ანდრეა რაზმაძე.
საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისთანავე ექიმი ბორის ღოღობერიძე ოჯახით სამშობლოში დაბრუნდა და თბილისში დაიწყო მუშაობა. იგი მიიწვიეს თბილისის ახალგაზრდა უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, სადაც სულ მალე დიდ წარმატებას მიაღწია და ჩვენი რესპუბლიკის თვალსაჩინო მეცნიერ-პროფესორი გახდა გინეკოლოგიაში.
თბილისში გადმოსვლის შემდეგ 15 წლის დიმიტრი რეალურ სასწავლებელში მიაბარეს. 1923 წელს საშუალო სასწავლებლის დამთავრებისთანავე დიმიტრი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე შედის და 1929 წელს წარჩინებით ამთავრებს. იგი დატოვეს უნივერსიტეტში სამეცნიერო-პედაგოგიური წვრთნის გასავლელად. 1929 წელს ღოღობერიძე მიავლინეს ჟუკოვსკის სახელობის მოსკოვის სამხედრო-საჰაერო აკადემიაში პროფესორ ვ. ილინთან სამუშაოდ.
დიმიტრი ღოღობერიძის შრომები
ერთი წლის შემდეგ გამოქვეყნდა დიმიტრი ღოღობერიძის პირვლი სამეცნიერო შრომა: „დასავლეთის ფიზიკა-ქიმიური ანალიზი და ინვერსია“. 1930-1932 წლებში დიმიტრი მუშაობდა ხარკოვის ფიზიკა-ტექნიკური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის კრისტალთა ფიზიკის განყოფილებაში პროფესორ ი. ობრეიმოვის ხელმძღვანელობით. 1933 წელს დიმიტრი გადადის მოსკოვში და მუშაობას იწყებს ლითონთა ფიზიკაში.
სირიუსის საქმე
„სირიუსის საქმის“ (Siriusfall) სახელით ცნობილია განთქმული პრეცედენტი გერმანულ სისხლის სამართლის პრაქტიკაში. მასზე საბოლოო განაჩენი გამოტანილი აქვს გერმანიის ფედერალურ სასამართლოს 1983 წლის 5 ივლისს. საქმეში უმთავრეს პრობლემას წარმოადგენდა შუალობითი ამსრულებლის მიერ ჩადენილი დასჯადი მკვლელობის გამიჯვნა თვითმკვლელობაში თანამონაწილეობისაგან, რაც გერმანიის კანონმდებლობით დასჯადი არაა.
დიმიტრი ღოღობერიძე
დიმიტრი ღოღობერიძის შრომები
1934 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის დეკანმა, აკადემიკოსმა ნიკო მუსხელიშვილმა მოიწვია დიმიტრი ღოღობერიძე თბილისის უნივერსიტეტიში სამუშაოდ. აკადემიკოს ნ. მუსხეიშვილისა და დ. ღოღობერიძის თაოსნობით იმავე წლის გაზაფხულზე შეიქმნა ექსპერიმენტული ფიზიკის კათედრა, რომლის გამგედ დაინიშნა დიმიტრი ღოღობერიძე. მისი დიდი შრომისა და ღვაწლის დახმარებით თბილისში გაიხსნა ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, მის პირველ დირექტორად დიმიტრი ღოღობერიძე დაინიშნა. ამის შემდეგ დაიწყო მისი სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა. თბილისში მისი პირველი შრომები შეეხო კრისტალთა გაორების სიბრტყეების ბუნების შესწავლას. ამ საკითხზე დიდი დავა იყო მსოფლიო ლიტერატურაში. თბილისში გამოქვეყნებული შრომები დიმიტრი ღოღობერიძემ პირადად ჩატარებული ექსპერიმენტების საფუძველზე დაწერა. 1936 წელს გაორების პრობლემისადმი მიძღვნილი შრომების სერიაში დიმირტი ღოღობერიძე იძლევა მექანიკური გაორების ზუსტ განსაზღვრას: „მექანიკური გაორება ეწოდება ისეთ დეფორმაციას, რომლის დროსაც კრისტალის ერთი ნაწილი გადადის რომელიმე მეორე ნაწილის მიმართ სიმეტრიულ მდგომარეობაში. სიმეტრიის სიბრტყეს გაორების სიბრტყე ეწოდება, ხოლო გაორებული ნაწილის გადანაცვლების ვექტორის პარალელურ მიმართულებას - გაორების მიმართულება. გაორების სიბრტყეში მდებარე გაორების მიმართულების მართობულ სწორს გაორების ღერძი ეწოდება“. თბილისში ანალოგიური შრომების გამოქვეყნების შემდეგ, 1937 წელს ღოღობერიძე საცხოვრებლად ლენინგრადში გადადის და მუშაობას იწუებს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტის ტექნიკური ფიზიკის კათედრაზე აკადემიკოს ა. იოფეს ხელმძღვანელობით. ერთ წლის შსემდეგ იცავს დისერტაციას ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად. მისი დისერტაციის თემა იყო „კრისტალთა მექანიკური გაორება“. ერთი წლის შემდეგ მან კვლავ დაიცვა დისერტაცია სხვა თემით „რენტგენული სპექტროსკოპია და კრისტალთა დეფექტები“.
1939 წელს ლენინგრადში ღოღობერიძემ პროფესორ ლებედევთან და მექანიკოს პავლოვთან ერთად შეიმუშავა სამამულო ტიპის სანათი რენტგენული სპექტროგრაფიის კონსტრუქცია, რომელიც ევროპული ტიპის ანალოგიურ ხელაწყოებს სჯობდა: გაზრდილი იყო შექძალა, არეკლილი სხივების ინტებსივობა ძალზე ადვილი დასამზადებელი იყო. 1940 წელს ღოღობერიძეს მიენიჭა პროფესორის წოდება და შეთავსებით სამუშაოზე მიიწვიეს ლენინგრადის ქიმია-ტექნოლოგიის ინსტიტუტში კრისტალთა რენტგენული ლაბორატორიის გამგედ. 1942 წელს იგი ჯერ ბაქოში, შემდეგ კი თბილისში დაბრუნდა და აქ გააგრძელა სამეცნიერო მუშაობა. დიმიტრი ღოღობერიძე ძლიერი ნევრასთენიით იყო შეპყრობელი. ეს დაავადება მას თანდაყოლილი ჰქონდა და პერიოდულად აწუხებდა, მაგრამ იგი მუშაობას არ წყვეტდა. 1947 წელს მან გამოაქვეყნა შრომები: „სიმტკიცის ცნება თანამედროვე ფიზიკისა და ტექნიკაში“, „გახეხისა და გაპრიალების მოვლენის საკითხისადმი“. 1949 წელს დიმიტრი იწყებს მუშაობას ლენინგრადის სახელმზიფო უნივერსიტეტთან არსებულ ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის რენტგენული ლაბორატორიის გამგედ.
სირიუსის საქმე
ქმედების შემადგენლობა
ფილოსოფიური საუბრისას განსასჯელმა ჰ-ს გაანდო, რომ იგი თითქოს ვარსკვლავი სირიუსის მკვიდრია და რომ სირიუსელები ეკუთვნიან ადამიანზე ფილოსოფიურად განვითარების ბევრად მაღალ საფეხურზე მყოფ რასას; იგი იმ მიზნითაა მოვლენილი დედამიწაზე, რომ ზოგიერთ ღირსეულ ადამიანს, მათ შორის ჰ-ს, სხეულის სრული განადგურების გზით სულის სხვა პლანეტაზე ან სირიუსზე გადასახლების საშუალება მისცეს. ამის მიზანი, მისი თქმით, იყო ის, რომ ჰ. სულიერად და ფილოსოფიურად განვითარების მაღალ საფეხურზე ასულიყო. როდესაც განსასჯელმა გააცნობიერა, რომ ჰ. მას სრულად ენდობოდა, გადაწყვიტა ეს ნდობა გამოეყენებინა გასამდიდრებლად. მან ჰ-ს აუხსნა, რომ სიკვდილის შემდეგ ახალ, ციურ ცხეულში გადასახლების უნარი სულს გამოუმუშავდებოდა იმით, რომ მისი ნაცნობი ბერი ულიკო მას გარკვეული დროით სრულ მედიტაციაში ამყოფებდა. ასე შეძლებდა სხეული ძილის დროს მრავალი საფეხურის გავლას და სულიერ განვითარებას. ამიტომაც ჰ-ს იმ მონასტრისათვის, სადაც ბერი ცხოვრობდა, წინასწარ უნდა გადაეხადა 30 000 გერმანული მარკა. ჰ-მა დაუჯერა განსასჯელს. ვინაიდან მას საკმარისი თანხა არ ჰქონდა, მოთხოვნილი რაოდენობით ბანკიდან სესხი გამოიტანა. განსასჯელმა ფული საკუთარი მიზნებისათვის გამოიყენა. როცა მომდევნო თვეების განმავლობაში ჰ. ინტერესდებოდა ულიკოს ძალით, მას ანუგეშებდა განსასჯელი. მოგვიანებით, განსასჯელმა აუხსნა ჰ-ს, რომ ბერი მისი მცდელობის დროს დიდი საშიშროების წინაშე დადგა, თუმცა მიზანს ვერ მიაღწია, ვინაიდან ჰ-ის ცნობიერებასა და სულიერ განვითარებას შორის დიდი ბარიერი აღიმართა. პრობლემას წარმოადგენდა ჰ-ს სხეული; პრობლემის გადაწყვეტა შესაძლებელი იყო მხოლოდ ძველი სხეულის განადგურებითა და ახალი სხეულის შექმნით.
დიმიტრი ღოღობერიძე
დიმიტრი ღოღობერიძის შრომები
1952 წელს დიმიტრი ღოღობერიძე წარადგინეს სახელმწიფო პრემიაზე. მან ზრუნვა დაიწყო სამშობლოში დაბრუნებაზე, მაგრამ ავადმყოფობამ შემოუტია და ვერ შეძლო, იგი ექიმების რჩევით ვაჟთან ერთად სოხუმში გაემგზავრა. იქ ჩასვლიდან რამდენიმე დღეში ძალზე ცუდად შეიქმნა, ტვინში სისხლი ჩაექცა და 47 წლის ასაკში გარდაიცვალა. დიმიტრი ღოღობერიძე 1953 წლის 19 ივლისს გარდაიცვალა სოხუმში. გადაასვენეს და დაკრძალეს ლენინგრადში.
სირიუსის საქმე
ქმედების შემადგენლობა
გოგონას ძველი სხეულის სიცოცხლე, განსასჯელის თავდაპირველი გეგმის მიხედვით, გათამაშებული ავტოსაგზაო შემთხვევით უნდა დასრულებულიყო, თუმცა შემდეგ გეგმა შეიცვალა: ჰ. აბაზანაში უნდა ჩაწოლილიყო და წყალში ჩართული ფენი (თმის საშრობი) უნდა ჩაედო. განსასჯელის მოთხოვნითა და ინსტრუქციებით, ამ გეგმის განხორციელება ჰ-მ 1980 წლის 1 იანვარს სცადა; გარდა ამისა, მანამდე გოგონამ, განსასჯელისავე წინადადებით, ზოგიერთი რამ გააკეთა სხვა პირთათვის იმის მოსაჩვენებლად, რომ თითქოს იგი სიცოცხლეს უნებლიეთ გამოესალმა. თუმცა სასიკვდილო დენის დარტყმა ვერ განხორციელდა; „ტექნიკურ მიზეზთა“ გამო ჰ-მ ფენის წყალში ჩადების შემდეგ მხოლოდ ჩხვლეტა იგრძნო. განსასჯელი, რომელიც სხვა ქალაქში იმყოფებოდა, გაკვირვებული დარჩა, როდესაც მის საკონტროლო სატელეფონო ზარს გოგონამ უპასუხა. დაახლოებით სამი საათის განმავლობაში განხორციელებულ ათამდე სატელეფონო საუბარში განსასჯელი ჰ-ს აძლევდა ინსტრუქციებს სიცოცხლის გამოსასალმებელი ქმედებებისათვის. შემდეგ მას იმედი გადაეწურა და ინსტრუქციების მიცემა შეწყვიტა.
დიმიტრი ღოღობერიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
სირიუსის საქმე
ქმედების შემადგენლობა
გოგონა მოქმედებდა განსასჯელის განმარტებების მიმართ სრული ნდობით. მან ფენი წყალში იმ იმედით ჩაუშვა, რომ მაშინვე ახალ სხეულში გაიღვიძებდა. თვითმკვლელობის განზრახვა, ამ სიტყვის პირდაპირი გაგებით, როდესაც ადამიანი საბოლოოდ უარს ამბობს ამქვეყნიურ ცხოვრებაზე, ჰ-ს არ ჰქონია. მან უარყო თვითმკვლელობა, მისი თქმით ადამიანს ამისი უფლება არ აქვს. განსასჯელი აცნობიერებდა, რომ მისი ზეგავლენის ქვეშ მყოფი ჰ-ის ქცევა სრულად შეესაბამებოდა მის მითითებებსა და ინსტრუქციებს.
განაჩენი
სამხარეო სასამართლომ განსასჯელს განზრახ მკვლელობის მცდელობის, თაღლითობისა და სხეულის განზრახ დაზიანებისათვის, აკადემიური ხარისხის ბოროტად გამოყენებისა და „მკურნალობის პრაქტიკოსთა კანონის“ (Heilpraktikergesetz) დარღვევასთან ერთობლიობაში საბოლოო სასჯელის სახით მიუსაჯა თავისუფლების აღკვეთა შვიდი წლით. უზენაესი სასამართლოს რევიზიას შედეგი არ მოჰყოლია.
გადაწყვეტილების დასაბუთება
სირიუსის საქმე ცნობილია იმითაც, რომ სასამართლო პროცესზე თაღლითობის ნაწილში გადაწყვეტილ იქნა კითხვა, თუ რა ვითარებაში იცავს გერმანიის სისხლის სამართლის კოდექსის § 263-ე პარაგრაფი გულუბრყვილო ადამიანებს; ამ დებულებიდან გამომდინარე კანონისმიერი დაცვა დამოუკიდებელია იმისაგან, თუ რამდენად აღქმადია ტყულის ფაქტი „ჩვეულებრივი ადამიანის“ მიერ. თაღლითობისთვის განსასჯელს არ შეუძლია ქმედების ობიექტური შემადგენლობის არარსებობა ამტკიცოს იმით, რომ მსხვერპლის მიერ სიმართლედ აღქმული ცნობები ობიექტურად აშკარა ტყუილი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ფედერალური სასამართლოს გადაწყვეტილებები
ალაშა
ალაშა  (Alaşa) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. 2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა  —   435  კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ვოიტეხ მასტნი
ვოიტეხ მასტნი (დ. 1936, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია ) — ჩეხური წარმოშობის ამერიკელი ისტორიკოსი, პოლიტიკური მეცნიერებისა და საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორი, ცივი ომის ისტორიის სპეციალისტი. იგი მიიჩნევა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ამერიკელ ავტორიტეტად საბჭოთა კავშირთან ურთიერთობის საკითხებში. მასტნის მიღებული აქვს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი კოლუმბიის უნივერსიტეტში და არის ისტორიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორი კოლუმბიის, ილინოისის, ბოსტონის უნივერსიტეტებსა და ჯონს ჰოპკინზის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლაში. ასევე, ის არის სტრატეგიის პროფესორი ამერიკის საზღვაო ომის კოლეჯში, ფულბრაიტის პროფესორი ბონის უნივერსიტეტში, მთავარი აკადემიკოსი ვუდრო უილსონის აკადემიკოსთა საერთაშორისო ცენტრში და ეროვნული უსაფრთხოების არქივის მთავარი წევრი. მასტნი არის „პარალელური ისტორიის პროექტის“ (PHP) კოორდინატორი. 1996-1998 წლებში ის იყო პირველი მკვლევარი, რომელიც დაჯილდოვდა მანფრედ ვერნერის ამხანაგობის პრიზით NATO-სგან. მასტნის დაწერილი აქვს წიგნები: „ჩეხები ნაცისტური მმართველობის ქვეშ“, რომელმაც მოიგო კლარკ ფ. ენსლის ჯილდო 1971 წელს; „რუსეთის გზა ცივი ომისკენ“ (1979), „ჰელსინკის პროცესი და ევროპის რეინტეგრაცია“ (1992) და „ცივი ომი და საბჭოთა დაუნდობლობა: სტალინის წლები“, რომელმაც 1997 წელს ამერიკის ისტორიის ასოციაციის (AHA) ჯორჯ ლუის ბირის ჯილდო მოიგო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ამერიკელი ისტორიკოსები
ალტჰაიმი (ბიბერახი)
ალტჰაიმი (Altheim) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 23,74 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 129 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ერსე (ესპანეთი)
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ელ-პაუხილი
ელ-პაუხილი (El Paujil) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაკეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 852 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 336.12 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
შიო დავითაშვილი
შიო დავითაშვილი (დ. 1857, სოფ. ბრეთი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი — გ. 1933) — ქართველი რევოლუციონერ-ხალხოსანი. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც აკრძალული ლიტერატურის კითხვის გამო გარიცხეს. თბილისში ჩაება ეგნატე იოსელიანის ხალხოსნურ წრეში. 1876 წელს რევოლუციურ პროპაგანდას ეწეოდა თბილისის მუშა-ხელოსნებში. 80-იან წლებში გორში დააარსა ხალხოსნური წრე „საიდუმლო კომიტეტი“, რომელსაც კავშირი ჰქონდა „ნაროდნაია ვოლიას“ აღმასკომთან. რევოლუციური პარტიის საჭიროებისათვის მონაწილეობა მიიღო გორის ხაზინიდან ფულის გატაცებაში. 1883 წლის 14 მარტს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. პატიმრობიდან განთავისუფლების შემდეგ ცხოვრობდა გორში პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ, შემდეგ ჩამოშორდა რევოლუციურ საქმიანობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები შ
ბულბულის სახლ-მუზეუმი
ბულბულის სახლ-მუზეუმი — სახლი, რომელშიც ცხოვრობდა აზერბაიჯანელი საბჭოთა საოპერო მომღერალი. მუზეუმი შეიქმნა 1976 წელს.
ჰეიდარ ალიევის პირადი ინიციატივით შეიქმნა შემდეგი ბულბულის, მ. ორდუბადის, ჯ. ჯაბარლისა და ჯ. მამედყულიზადეს მემორიალური მუზეუმები. 1982 წლის 10 ივნისს შესდგა ბულბულის მემორიალური მუზეუმის საზეიმო გახსნა ბაქოში.
1977 წლის 1 ივლისს ბულბულის მემორიალური მუზეუმის დირექტორად დაინიშნა ა. მამედოვა ბულბულის მეუღლე. ბულბული ცხოვრობდა 1897-1961 წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
სააბატო
მინი|მონტე-კასინოს სააბატო (იტალია) მინი|სენანკის სააბატოს კლუატრი (საფრანგეთი) სააბატო (abbātia) — დასავლეთ ქრისტიანულ სამყაროში მოწესეთა საკრებულო — მონასტერი, რომელსაც წარმართავს აბატი (ან აბატისა). იგი შეიძლება ემორჩილებოდეს ეპისკოპოსს, უშუალოდ რომის პაპს ან იყოს დამოუკიდებელი ეპისკოპოსის იურისდიქციისაგან. ამავე სახელწოდებას ატარებს სააბატო საკრებულოს კუთვნილ შენობათა კომპლექსი.
შუა საუკუნეეში სააბატოები იყო ყველაზე დიდი და მდიდარი მონასტრები (სენ-დენი, კლიუნი, წმინდა გალის სააბატო, სენტ-ოლბანსი, მონტეკასინო, კლერვო, ფულდა და სხვ.). ფლობდნენ ვრცელ მიწებს, წარმოადგენდნენ ფეოდალურ სენიორიებს. ჰქონდათ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და ეკონომიკური გავლენა.
პირველ სააბატოდ ითვლება მონტეკასინო, რომელიც 529 წელს დააარსა ბენედიქტე ნურსიელმა იტალიაში. თავდაპირველად სააბატოები სრულიად დამოუკიდებელი იყო ერთმანეთისაგან, მათი ცენტრალიზების პროცესი დაიწყო X საუკუნეში. XII-XIII საუკუნეებში სააბატოები ფართოდ გავრცელდა მთელს ევროპაში, განსაკუთრებით საფრანგეთში. სააბატოს მართავს აბატი, რომელსაც ეხმარება მონასტრის კაპიტულუმი და უხუცესთა საბჭო. შუა საუკუნეებში სააბატო მემკვიდრეობით ადგილ-მამულად (ფეოდი) ითვლებოდა და მისი დაფუძნების ნებართვას ხელმწიფე გასცემდა ინვესტიტურის გზით. ამჟამად ასეთი ნებართვის გაცემა მხოლოდ რომის პაპს შეუძლია.
არქიტექტურულად სააბატო სხვადასხვა დანიშნულების რამდენიმე შენობის კომპლექსს წარმოადგენდა. ყველაზე მნიშვნელოვან შენობებს ერთმანეთთან გალერეა — კლუატრი აკავშირებდა. საერთო საძინებელი (დორმიტორიუმი) ხშირად სასადილოს ზემოთ იყო განთავსებული კლუატრის აღმოსავლეთით და უკავშირდებოდა ცენტრალურ ეკლესიას. კლუატრის დასავლეთ მხარეს განლაგებული იყო საერთო სივრცე და კარიბჭე, რომელიც გარე ეზოში გამავალი ერთადერთი გზა იყო. კლუატრის სამხრეთით იყო მთავარი სამზარეულო, ლუდსახარში და სახელოსნოები. ნოვიციატი (მორჩილების სამყოფელი) და საავადმყოფო განთავსებული იყო ცალკე შენობაში, რომელსაც გააჩნდა საკუთარი სამლოცველო, აბანო, სასადილო, სამზარეულო და ბაღი.
სქოლიო
კატეგორია:მონასტრები კატეგორია:კათოლიციზმი
ალისფერი კვალი
ალისფერი კვალი — ბრიტანელი მწერლის, ართურ კონან დოილის 1887 წლის დეტექტიური რომანი. 1886 წელს დაწერილი ისტორია არის პირველი ადგილი, სადაც შერლოკ ჰოლმსი და ექიმი უოტსონი გამოჩნდებიან და მოიპოვებენ პოპულარობას მკითხველში. ნაწარმოების სათაური მომდინარეობს სიტყვიდან, რომელიც შერლოკმა, მოყვარულმა დეტექტივმა წარმოთქვა, თავისი მეგობრისა და ისტორიის მემატიანის, უოტსონისადმი. სიტყვა შეეხება სამუშაოს ბუნებას, რომელშიც ის აღწერს ამბავში მომხდარი მკვლელობის გამოძიებას, როგორც მის „ალისფერ კვალს“: „მკვლელის კვალი ალისფერი ძაფივით გასდევს ცხოვრების დახლართულ ქსელს, და ჩვენი ვალია მივყვეთ ამ ძაფს, აღმოვაჩინოთ იგი და გამოვამჟღავნოთ ძაფის უწვრილესი ნაწილაკები.“
სქოლიო
კატეგორია:1887 წლის რომანები კატეგორია:შერლოკ ჰოლმზი კატეგორია:ვიქტორიანული რომანი
კარლ ბრანტინგი
კარლ იალმარ ბრანტინგი ( დ. 23 ნოემბერი, 1860 – გ.  24 თებერვალი, 1925 ) — შვედი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო შვედეთის სოციალ – დემოკრატიული პარტიის  წევრი (1907–1925) და პრემიერ – მინისტრი სამი ცალკეული პერიოდის განმავლობაში (1920, 1921 – 1923 და 1924 – 1925). 1920 წელს ბრანტინგმა პირველი ვადით დაიკავა აღნიშნული პოზიცია და იგი იყო შვედეთის პირველი სოციალ-დემოკრატი პრემიერ-მინისტრი. 1921 წლის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ მეორე ვადით თანამდებობის დაკავებისას, იგი გახდა პირველი სოციალისტი პოლიტიკოსი ევროპაში, რომელმაც წარმატება მოიპოვა საყოველთაო არჩევნებით. 1921 წელს ბრანტინგმა მიიღო ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში ნორვეგიის საპარლამენტო კავშირის გენერალურ მდივან კრისტიან ლუს ლანგესთან ერთად.
ბიოგრაფია
პროფესორ ლარს გაბრიელ ბრანტინგისა და წარჩინებული ქალის და პიანისტის, ემა აფ გეორგის შვილმა, კარლ ბრანტინგმა, განათლება მიიღო სტოკჰოლმში და უფსალის უნივერსიტეტში. მან განავითარა სამეცნიერო უნარ-ჩვევები მათემატიკური ასტრონომიის საკითხებში და იყო სტოკჰოლმის ობსერვატორიაში ასისტენტი, მაგრამ უარი თქვა სამეცნიერო მოღვაწეობის გაგრძელებაზე. 1884 წელს ჟურნალისტი გახდა და გაზეთების ტიდენისა და სოციალ-დემოკრატების რედაქტირება დაიწყო. მისმა გადაწყვეტილებამ, გამოექვეყნებინა რადიკალი სოციალისტის, აქსელ დენიელსონის, სტატია, დიდი გამოხმაურება გამოიწვია. მოწინააღმდეგეებმა დაგმეს და რელიგიური მგრძნობელობის შეურაცხყოფად მიიღეს, რასაც შედეგად მოჰყვა პოლიტიკური მრწამსის შეურაცხყოფის ბრალდება ორივე პიროვნების მიმართ მკრეხელობისთვის და მათი დაპატიმრება. ბრანტინგი დააპატიმრეს სამი თვით 1888 წელს.
აუგუსტ პალმთან ერთად, ბრანტინგი იყო შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი 1889 წელს. იგი იყო ამ პოლიტიკური პარტიიდან პირველი ადამიანი, რომელიც გახდა პარლამენტის წევრი 1896 წლიდან და ექვსი წლის განმავლობაში იყო ერთადერთი სოციალ-დემოკრატი.
XX საუკუნის დასაწყისში ბრანტინგის წინამძღოლობით სოციალ-დემოკრატებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს ომს ნორვეგიის შვედეთთან გაერთიანების გზით. როდესაც კრიზისი დაიწყო 1905 წელს, მან გამოაცხადა ლოზუნგი „ხელები შორს ნორვეგიისგან, მეფევ!“. სოციალ-დემოკრატებმა ორგანიზება გაუწიეს რეზერვების გამოძახებას და გაფიცვას ომის წინააღმდეგ და მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვით ომის პრევენციის საქმეში.
ბრანტინგმა ყურადსაღებად მიიჩნია ედუარდ ბერნშტეინის მიერ მარქსიზმის გადასინჯვა და გახდა რეფორმისტი სოციალისტი. მან მხარი დაუჭირა მშვიდობიან გადასვლას კაპიტალიზმიდან სოციალიზმისკენ. მას სჯეროდა, რომ მუშებისათვის ხმის მიცემის უფლება მიიღწეოდა საპარლამენტო გზით. ბრანტინგმა მხარი დაუჭირა თებერვლის რევოლუციას რუსეთში 1917 წელს. ის იყო პრო- მენშევიკი და იცავდა ალექსანდრე კერენსკის მთავრობას, რომელსაც ის პირადად ეწვია პეტროგრადში. მინი| ბრანტინგის ძეგლი სტოკჰოლმში
როდესაც იმავე წელს დაიწყო ოქტომბრის რევოლუცია მოხდა, ბრანტინგმა დაგმო ბოლშევიკთა მიერ ძალაუფლების ჩამორთმევა. 1917 წელს ამ საკითხმა წარმოქმნა განხეთქილება შვედეთის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში, ხოლო ახალგაზრდული ლიგა და პარტიის რევოლუციური განყოფილებები გამოეყვნენ და ჩამოაყალიბეს შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული მემარცხენე პარტია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ზეთ ჰოგლუნდი. ეს ჯგუფი მალე გარდაიქმნა შვედეთის კომუნისტურ პარტიად. მოგვიანებით, ჰოგლუნდი დაბრუნდა სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში და დაწერა ორტომიანი ბიოგრაფია ბრანტინგის შესახებ.
ძეგლები და მემორიალები
ბრანტინგის ხსოვნა უკვდავყოფილია სტოკჰოლმში ბრანტინგის ძეგლით. გარდა ამისა, გეტებორგში არსებობს ტრამვაი და ტრანსპორტი, რომელსაც ბრანტინგის სახელი ჰქვია ( შვედური : Hjalmar Brantingsplatsen). კოპენჰაგენში მდებარე სტოკჰოლმის მოედანს 1925 წელს დაარქვეს იალმარის ბრანტინგსის მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:უფსალის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შვედი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შვედი ლუთერანები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:შვედეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:დაბადებული 1860
ალმანსვაილერი
ალმანსვაილერი (Allmannsweiler) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 4,1 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 292 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
აშაღი-გიუზდექი
აშაღი-გიუზდექი (Aşağı Güzdək) — დაბა აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 755 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფშერონის რაიონის დაბები
მუნილია
მუნილია (Munilla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის არნედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 54,1 კმ². მოსახლეობა — 102 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ალბანოლოგია
მინი|ალბანური ხალხური ცეკვა, [[კალაბრია, იტალია]] ალბანოლოგია — ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ინტერდისციპლინარული განშტოება, რომელიც ალბანეთის ენას, ტრადიციულ სამოსს, ლიტერატურას, ხელოვნებას, კულლტურასა და ისტორიას შეისწავლის. კვლევის პროცესში ლიტერატურის, ლინგვისტიკის, არქეოლოგიის, ისტორიისა და კულტურის მეცნიერული მეთოდები გამოიყენება. უმთავრესი საკვლევი საკითხი ალბანური ენაა.
ისტორია
პირველ ალბანოლოგად მეთვრამეტე საუკუნეში მოღვაწე იოჰან ერიხ თუნმანი მიიჩნევა. მან ალბანელთა ავტოქთონობის თეორია წამოაყენა და ასევე წარმოადგინა ილირიული წარმოშობის თეორია. მოგვიანებით, გუსტავ მეიერმა დაამტკიცა, რომ ალბანური ენა ინდო-ევროპულ ენათა ოჯახს მიეკუთვნებოდა.
მეოცე საუკუნეში ალბანოლოგიაში ცოდნა უფრო გააღრმავეს ისეთმა მეცნიერებმა, როგორებიც ნორბერტ იოკლი, კარლ რეინჰოლდი, ფრანც ნოპჩა იყვნენ.
1939-1943 წლებში ალბანურის სწავლების სამეფო ინსტიტუტის დაარსების შემდეგ ალბანოლოგია ინსტიტუტციურ დონეზე ისწავლებოდა. ეს ინსტიტუტი 1972 წელს დაარსებული ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წინამორბედი იყო. 1960-იან წლებში კოსოვოში (მაშინდელი იუგოსლავიის ნაწილი) პრიშტინას ალბანოლოგიური ინსტიტუტიც დაარსდა, თუმცა ამ ინსტიტუტის ბირთვი ჯერ 1953 წლის 1 ივნისს პრიშტინას ცენტრში, ერთ-ერთ ძველ შენობაში ოთხმა ადამიანმა ჩამოაყალიბა. 1955 წლის 25 დეკემბერს პოლიტიკური რეპრესიების დროს ინსტიტუტი იუგოსლავიის ხელისუფლებამ დახურა. 1966 წელს ინსტიტუტი ბრიონი პლენუმმა ხელახლა დააარსა.
სქოლიო
კატეგორია:ალბანური ენა კატეგორია:ალბანოლოგები
ლუი დე ბროილი
ლუი დე ბროილი (დ. 15 აგვისტო, 1892, პარიზი — გ. 19 მარტი, 1987, ლუვესენი) — ფრანგი ფიზიკოსი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში.
ბიოგრაფია
ლუი დე ბროილი დაიბადა 1892 წლის 15 აგვისტოს პარიზში. იქვე მიიღო საშუალო და შემდეგ უმაღლესი განათლება. დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტის ისტორიისა და ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტები. 1928 წელს ლუი დე ბრიოლი პარიზის უნივერსიტეტში მიიწვიეს პროფესორად. ერთი წლის შემდეგ ზემოხსენებული სადოქტორო დისერტაციისათვის ნობელის პრემია მიენიჭა ფიზიკის დარგში. 1933 წელს იგი აირჩიეს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. ორი წლის შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადმიის საპატიო წევრად, 1942 წელს — პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის „აუცილებელ მდივნად“. დე ბრიოლის თეორიის საფუძველზე ბუნებრივად დაისვა საკითხი დიფრაქციისა და ინტერფერენციის მოვლენების ექსპერიმენტულად შემოწმების შესახებ, მსოფლიოს ფიზიკოს-ექსპერიმენტატორების ერთობლივი დასკვნით დე ბროილის მოსაზრებანი სამართლიანად იყო.
ლუი დე ბროილის შრომები
ლუი დე ბროილის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე მრავალი მნიშვნელოვანი გამოკვლევა რელატივისტურ კვანტურ მექანიკაში, ელექტრონების თეორიაში, ატომბირთვის თეორიაში, ფიზიკის ისტორიაში, ფიზიკის ფილოსოფიაში და სხვა. ერთ-ერთი მისი ბოლო შრომა ეხება რადიოტალღების გავრცელებას ტალღსატარებში. 1960 წელს პარიზში გამოიცა მისი წიგნი „მეცნიერების ბილიკებით“, ორი წლის შემდეგ გამოქვეყნდა მოსკოვში რუსულ ენაზე. ავტორი განიხილავს თანამედროვე ფიზიკის წარმოდგენების განვითარებას მატერიის აღნაგობის შესახებ, ელემენტარული ნაწილაკების შესახებ და სხვა, ამ წიგნში გარჩეულია თანამედროვე მეცნიერების მეტად რთული და ამავე დროს აქტუალური საკითხები. დე ბროილის ყურადღებას იპყრობს თანამედროვე კვვანტური მექანიკის ფუნდამენტური პრინციპები და ჟანგბად-აცეტილენის სანთურაც; ელემენტარულ ნაწილაკთა საჭირბოროტო საკითხები და განათლების საკითხები; ქმედების კვანტის ფიზიკური აზრი და ზამაღალი სიხშირის რხევითი კონტური; ფიზიკის ისტორია და ფერადი ტელევიზია; ატომბირთვის სტრუქტურა და ცნობისმოყვარეობის როლი მეცნიერულ გამოკვლევებში; მეცნიერული ენის ევოლუცია და სამეცნიერო და პედაგოგიურ მუშაობათა თანაფარდობა და სხვა. მთლი წიგნის შინაარსი გამსჭვალულია მეცნიერებისა და ტექნიკის ერთიანობის იდეით. ლუი დე ბროილის სიტყვებით რომ ვთქვათ: „მეცნიერული ცოდნის წყაროს წარმოადგენს ტექნიკური და გამოყენებითი მიზნები“.
რამონ სანჩეს პისხუანი (სტადიონი)
რამონ სანჩეს პისხუანის სახელობის სტადიონი (ესპ. Estadio Ramón Sánchez-Pizjuán) — საფეხბურთო კლუბ „სევილიის“ საშინაო არენა, სადაც გუნდი მართავს ესპანეთის ჩემპიონატის, ესპანეთის სამეფო თასის, ევროპა ლიგის, ჩემპიონთა ლიგის და სხვა ტურნირების მატჩებს. ტევადობა — 45 500. წლების მანძილზე სტადიონმა უმასპინძლა ისეთ მნიშვნელოვან მატჩებს, როგორიცაა ჩემპიონთა თასის ფინალი (1986) და მსოფლიოს ჩემპიონატის ნახევარფინალი (1982).
ლუი დე ბროილი
ლუი დე ბროილის შრომები
ლუი დე ბროილმა თავისი წვლილი შეიტანა ფიზიკის ყველა დარგში, ეს იყო მოლეკულურ ფიზიკაში, თერმოდინამიკაში, ელექტროდინამიკაში, ოპტიკაში, ატომის აღნაგობაში, ფარდობითობის თორიაში რენტგენის სხივების ფიზიკაში, ელემენტარულ ნაწილაკთა თეორიასა თუ სხვა. ლუი დე ბროილმა ფიზიკის ყველა დარგში თქვა თავისი სიტყვა. ლუი დე ბროილის მიერ შექმნილ ტალღურ თეორიას არა ერთი და ორი გამოჩენილი ფიზიკოსი აღუდგა წინ. მალე ფიზიკურ ლიტერატურაში ყოვლად მიუღებელი თავდასხმებიც გაჩნდა, მაგრამ შემდგომმა განვითარებამ ნათელყო, რომ დე ბროილი მართალი იყო.ლუი დე ბროილის მართებული გამოთქმით, „გამოჩენილი ფიზიკოსი ყოველთვის ფილოსოფოსიც უნდა იყოს“, და იგი იყო ფიზიკოსთან ერთად, ფილოსოფოსიც.
რამონ სანჩეს პისხუანი (სტადიონი)
სტადიონი ოფიციალურად გაიხსნა 1958 წლის 7 სექტემბერს. იმ დღეს გაიმართა „სევილიასა“ და „რეალ ხაენს“ შორის მატჩი, რომელიც საყაიმო ანგარიშით, 3-3 დასრულდა. სტადიონის მშენებლობის მოთავე იყო კლუბის ლეგენდარული პრეზიდენტი, რამონ სანჩეს პისხუანი. პისხუანი სტადიონის გახსნიდან მალევე გარდაიცვალა. მისმა მემკვიდრემ, რამონ დე კარანსამ რამონ სანჩეს პისხუანის პატივსაცემად სტადიონს მისივე სახელი უწოდა.
ლუი დე ბროილი
ლუი დე ბროილის შრომები
ლუი დე ბროილი უაღრესად თავმდაბალი მეცნიერია. 1942 წლიდან იგი საფრანგეთის სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის ფაქტობრივი მმართველია. ასეთი დატვირთვისა და ხანდაზმულობისა, იგი ყოველთვის მზად იყო საჭირო დახმარება აღმოეჩინა იმ მკვლევართათვის, ვინც მას მიმართავდა.
რამონ სანჩეს პისხუანი (სტადიონი)
სანჩეს პისხუანმა 1982 წელს უმასპინძლა მსოფლიოს ჩემპიონატის ნახევარფინალურ დაპირისპირებას საფრანგეთსა და დასავლეთ გერმანიას შორის. სევილიაში ნამდვილი სუპერმატჩი შედგა. გუნდებმა ძირითადი დრო 1-1 ითამაშეს, დამატებით ტაიმებში ფრანგებმა 2 ბურთის გატანა შეძლეს, თუმცა გერმანელებმა 102-ე და 108-ე წუთებზე გატანილი გოლებით წონასწორობა აღადგინეს და შეხვედრა პენალტების სერიაში გადავიდა. ე.წ. საფეხბურთო ლატარეაში გამარჯვებული დასავლეთ გერმანია გამოვიდა (5-4). 1986 წელს ჩემპიონთა თასის ფინალიც, რომელიც სანჩეს პისხუანზე გაიმართა, ასევე დრამატული გამოდგა. ერთმანეთს „სტიაუა“ და „ბარსელონა“ დაუპირისპირდნენ. უგოლო ტაიმების შემდეგ პენალტების სერიაში რუმინელებმა იმარჯვეს (2-0).
ლუი დე ბროილი
ლუი დე ბროილის შრომები
ფიზიკის ისტორიის შესწავლის პროცესში ლუი დე ბროილს ორი დასკვნა გამოაქვს:
რამონ სანჩეს პისხუანი (სტადიონი)
სტადიონს თავდაპირველად კარებების უკან მეორე იარუსი არ ჰქონდა, რაც 1974 წელს დაემატა. შედეგად სანჩეს პისხუანს შეეძლო 70 000 მაყურებლის დატევა. 90-იან წლებში სტადიონზე დამონტაჟდა სკამები, რამაც სტადიონის ტევადებოდა შეამცირა. ასევე ახალი ათასწლეულის დასაწყისში კლუბი აპირებდა მასშტაბური გეგმის განხორციელებას და სტადიონისთვის მესამე იარუსისა და სახურავის დამატებას, თუმცა პროექტის რეალიზება ვერ მოხერხდა.
ლუი დე ბროილი
ლუი დე ბროილის შრომები
ლუი დე ბროილი გარდაიცვალა 1987 წლის 19 მარტს ლუვესენში 94 წლის ასაკში.
რამონ სანჩეს პისხუანი (სტადიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:სევილია (საფეხბურთო კლუბი)
ლუი დე ბროილი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით