cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ემილი ნიუელ ბლერი
ადრეული ცხოვრება და წინაპრები
ემილიმ დედამისის შესახებ დაწერა: „როდესაც ის ფრანკლინიდან, ვენანგოს ოლქიდან ჯოპლინში მისურის შტატში გადავიდა, მან მოიტანა წიგნები და საწერი მაგიდა.განაგრძო ფრანგულად კითხვა, გაიარა სასწავლო კურსები და ყოველდღიურად ვარჯიშობდა სასტუმროს პიანინოზე. სამოცი წლის ასაკში იგი ჩიკაგოს უნივერსიტეტის გაფართოების კურსს გადიოდა და სიკვდილამდე ეკლესიაში ორღანზე უკრავდა. როდესაც ის სამოცდათორმეტი წლის ასაკში გარდაიცვალა, მისი ესპანური სახელმძღვანელო მაგიდაზე გადაშლილი იპოვეს.“
განათლება
ემილიმ 1894 წელს დაამთავრა „კართაგენის საშუალო სკოლა“. მან განათლება მიიღო „გუჩერის კოლეჯში“ და მისურის უნივერსიტეტში.
ქორწიება და ოჯახი
1900 წლის 24 დეკემბერს კართაგენში ჰარი უოლას ბლერზე, ჯონ ბლერისა და მერი ჯეინ პლტენგერის ვაჟზე დაქორწინდა. ჰარი 1877 წლის 7 ივლისს მერივილში, მისურის შტატში დაიბადა, ხოლო გარდაიცვალა ალექსანდრიაში, არლინგტონის ოლქში, ვირჯინიაში, 1964 წელს. იყო 1904 წლის ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის კურსდამთავრებული.
იურიდიულ სკოლაში სწავლის დროს ჰარი მუშაობდა შრომისა და კომერციის მდივნის ჯორჯ ბ. კორტელიუს მდივნად. პირველი მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა საფრანგეთში YMCA-სთან ერთად. ომის შემდეგ დაბრუნდა შეერთებულ შტატებში და 1919 წლიდან 1933 წლამდე იყო პრაქტიკოსი ადვოკატი. იყო ოქსფორდის ჯგუფის აქტიური წევრი, რომელიც დაარსდა დოქტორ ფრენკ ნ.დ. ბუხმანის მიერ.
1933 წელს ჰენრი დაინიშნა აშშ-ს გენერალური პროკურორის თანაშემწედ, რომელიც მეთვალყურეობდა შეერთებული შტატების იუსტიციის დეპარტამენტის გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების განყოფილებას. აშშ-ს გენერალური პროკურორის თანაშემწედ მუშაობის შემდეგ, ის რამდენიმე წლის განმავლობაში მსახურობდა გენერალური პროკურორის სპეციალურ ასისტენტად, შემდეგ შვილთან ემილი ბლერთან ერთად ვაშინგტონში გადავიდა საცხოვრებლად და კერძო პრაქტიკას შეუდგა. პენსიაზე გავიდა 1962 წელს.
ჰყავდათ ორი შვილი. მათი ვაჟი ნიუელ ბლერი სწავლობდა იელის უნივერსიტეტში, რომელმაც დაამთავრა სამხრეთის უნივერსიტეტი 1929 წელს. 1932 წელს მან მიიღო სამართლის ხარისხი სენტ-ლუისის ვაშინგტონის უნივერსიტეტში. ნიუელი იყო იურისტი და ბიზნესმენი, რომელიც ასევე ფლობდა სამ იურიდიულ გაზეთს. მათი ქალიშვილი ჰარიეტ ბლერი ნიუტონ მელვილ ფორსაიტის ცოლი იყო.
კარიერა
ბლერი გააქტიურდა ადგილობრივ სუფრაჟისტთა კამპანიაში. 1914 წელს იგი გახდა მისურის თანაბარი ხმის უფლება ასოციაციის თავმჯდომარე და მისი ყოველთვიური გამოცემის, Missouri Woman-ის პირველი რედაქტორი.
მას შემდეგ რაც აშშ პირველ მსოფლიო ომს შეუერთდა, ბლერი გახდა მისურის თავდაცვის საბჭოს ქალთა კომიტეტის ვიცე-თავმჯდომარე. როდესაც მისი ქმარი გაემგზავრა საზღვარგარეთ YMCA-სთვის, მან მიიღო თანამდებობა ეროვნული თავდაცვის საბჭოს ქალთა კომიტეტის განყოფილებაში, მუშაობდა იდა მ. ტარბელთან და ანა ჰოვარდ შოუსთან ერთად. 1920 წელს ბლერმა გამოაქვეყნა: ქალთა კომიტეტი, აშშ-ს ეროვნული თავდაცვის საბჭო: ინტერპრეტაციული ანგარიში.
ის იყო ამომრჩეველ ქალთა ლიგის დამფუძნებელი ბლერის მტკიცებით, ქალებმა მხარი უნდა დაუჭირონ ძლიერ ქალ კანდიდატებს. მან დააორგანიზა 2000 წევრიანი ქალთა კლუბი და შექმნა ადგილობრივი ტრენინგები, რომლებიც პარტიისთვის მომუშავე ქალებისთვის იყო განკუთვნილი. ჯერ მსახურობდა ქალთა ეროვნულ-დემოკრატიული კლუბის მდივნად (1922–1926), შემდეგ კი პრეზიდენტად (1928–1929) და იყო კლუბის მთავარი დამფუძნებელი.
1944 წელს, ინსულტის შემდეგ გადადგა საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი სუფრაჟისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
ჰასდრუბალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელით ჰასდრუბალი, ცნობილი არიან კართაგენის რამდენიმე სარდალი და პოლიტიკური მოღვაწეები:
Neivamyrmex mexicanus
Neivamyrmex mexicanus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აბარკა-დე-კამპოსი
აბარკა-დე-კამპოსი (Abarca de Campos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,39 კმ². მოსახლეობა — 45 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
ყაბარდო-ბალყარეთის ისტორია
მინი|ყაბარდო-ბალყარეთის დროშა ყაბარდო-ბალყარეთის ისტორია — მოიცავს რუსეთის ფედერაციაში, ჩრდილოეთ კავკასიაში მდებარე ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური რესპუბლიკისა და მის შექმნამდე ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები ეთნოსების ისტორიას.
ადრეული ისტორია
მარცხნივ|მინი|232x232პქ|ყაბარდია კავკასიის სხვა ნაწილების მსგავსად, თანამედროვე ყაბარდო-ბალყარეთის ტერიტორიებზე ადამიანთა დასახლებები ათასობით წლის წინ გაჩნდა. მიუხედავად ამისა, მათი ისტორია და ცხოვრების წესი დღემდე ბუნდოვანია.
ცნობილია, რომ პროტო-ყაბარდოელები, რომლებიც კასოგების სახელით იყვნენ ცნობილები, ამ ტერიტორიებზე უკვე IX საუკუნეში ბინადრობდნენ, რაზეც ცნობებს არაბი მოგზაური ალ-მასუდი გვაწვდის. ამ დროის ბალყარელები ალანიის ნაწილს წარმოადგენდნენ, როგორც სამეფოს განაპირას მცხოვრები ტომები, რომლებმაც მონღოლთა ტომების შემოსევისას დატოვეს მშობლიური მხარე და გადასახლდნენ ვაინახის დაბლობებზე, სადაც ძლიერი თურქული გავლენის შედეგად შეიცვალეს ტრადიციათა ნაწილი და ენა. ამასთან, ისინი გენეტიკურად მჭიდროდ არიან დაკავშირებულები ჩეჩნებთან და ინგუშებთან.
1242-1295 წლებში რეგიონი მონღოლთა გავლენის სფეროში მოექცა, 1295-1505 წლებში კი იგი ქართველთა ხელში იყო, მანამ, სანამ ამ მიწებზე 1502 წლიდან სპარსელები დაიწყებდნენ ბატონობას. 1517 წლიდან, ჩალდირანის ბრძოლის შემდეგ, მთელი ეს მხარე ოსმალეთის იმპერიის დაქვემდებარებაში შედის 1557 წლამდე. 1557 წლიდან იგი მოძლიერებულ რუსულ სახელმწიფოს: მოსკოვის სამთავროს ემორჩილება, შემდეგ კი რუსეთის იმპერიის პროტექტორატშიც შედის.
რუსული და საბჭოთა პერიოდი
1739 წელს ყაბარდიის სამთავრომ სრულ დამოუკიდებლობას მიაღწია, თუმცა 1774 წელს ქუჩუკ-კაინარჯის ხელშეკრულებით იგი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. 1827 წელს განხორციელდა ბალყარეთის ანექსიაც. რუსებმა რეგიონში მთელი რიგი ციხესიმაგრეები და ქალაქები დააარსეს, მათ შორის ყაბარდო-ბალყარეთის დღევანდელი დედაქალაქი ნალჩიკიც. მალევე რეგიონში დაიწყო რუსების, უმეტესად კი კაზაკური წარმომავლობის რუსების აქტიური ჩასახლება.
1944 წელს სსრკ-ს ლიდერმა იოსებ სტალინმა ბალყარელებს ცილი დასწამა ნაცისტურ გერმანიასთან მოკავშირეობასა და თანამშრომლობაში, რის გამოც თითქმის მთელი მათი მოსახლეობა გადაასახლა. ამის შემდეგ თითქმის მთლიანად წაიშალა კავკასიაში მათი კვალი. ბალყარელებს მშობლიურ მიწაზე დაბრუნების უფლება მხოლოდ 1957 წელს დართეს, რის შემდეგაც აღდგა ომამდელი ვითარება. მინი|ყაბარდო-ბალყარეთის თანამედროვე რუკა
პოსტსაბჭოთა ეპოქა
2005 წლის ოქტომბერში ყაბარდო-ბალყარეთის დედაქალაქ ნალჩიკში ჩეჩენი ბოევიკების თავდასხმას ბრძოლა მოჰყვა.
1994 წლის 1 ივლისს ყაბარდო-ბალყარეთი გახდა მეორე რესპუბლიკა თათარსტანის შემდეგ, რომელმაც ხელი მოაწერა ძალაუფლების ფედერაციის ცენტრალურ მთავრობასთან გაზიარების შეთანხმებას, რაც მას ავტონომიას ანიჭებდა. ეს შეთანხმება 2002 წლის 8 აგვისტოს გაუქმდა.
სქოლიო
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთი კატეგორია:ისტორია ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:კავკასიის ისტორია
ეგრი
ეგრი, ეგრისი, ქართული წყაროების მიხედვით, ისტორიული ქალაქი დასავლეთ საქართველოში; ეგრისის პოლიტიკური ცენტრი. ეგრი დაუარსებია ლეგენდარულ ეთნარქს ეგროსს. მდებარეობდა შემდგომდროინდელი ქ. ბედიის (მისი ზუსტი ადგილმდებარეობაც გაურკვეველია) ადგილზე. მკვლევართა ნაწილი ეგრის არსებობას ვარაუდობს მდინარე ენგურის ქვემო წელზე, ახლანდელი ქ. ზუგდიდის მახლობლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
Born This Way Ball
Born This Way Ball — ამერიკელ პოპ-მომღერალ ლედი გაგას რიგით მესამე მსოფლიო ტურნე. იგი გაიმართა მომღერლის მეორე სტუდიური ალბომის Born This Way (2011) მხარდასაჭერად. ტურნე დაიწყო 2012 წლის 27 აპრილს სამხრეთ კოერის დედაქალაქ სეულიდან და დამთავრდა 2013 წლის თებერვალს კანადის ქალაქ მონრელაში გაგას ჯარმთელობის გაუარესების გამო, ტურნეს ფარგლებში ანტარქტიდის გარდა გაგა ეწვია მსოფლიოს ყველა კონტინენტს. თავდაპირველად დანიშნული იყო 120 კონცერტი, რომლიდანაც გაგამ მხოლოდ 98 კონცერტის ჩატარება შეძლო. ჟურნალ ბილბორდის მონაცემებით ტურნეს 98 კონცერტიდან გაიყიდა 1,698,482 ბილეთი რომლის შემოსავალმაც შეადგინა 183.9 მილიონი აშშ დოლარი და დასახელდა ყველა დროის ერთ-ერთ მაღალშემოსავლიან ტურნედ. ტურნემ კრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასებები დაიმსახურა, განსაკუთრებით აღნიშნეს გაგას ვოკალი, ქორეოგრაფია, თეატრალური დადგმა და სცენის დიზაინი.
2013 წლის 14 თებერვალს, გაგას შემოქმედებითმა ჯგუფმა Haus of Gaga გაავრცელა ოფიციალური ინფორმაცია, რომ გაგას ბარძაყის ტრავმის გამო ესაჭიროებოდა სასწრაფო გადაუდებელი ოპერაცია. აქედან გამომდინარე ჩრდილოეთ ამერიკის დარჩენი 21 კონცერტი გამოცხადდა გაუქმებულად.
სეტლისტი
- შესავალი - - Operation: Kill the Bitch (ინტერლუდა) - - Birth (ინტერლუდა) - - ინტერლუდა #4 - - Manifesto of Mother Monster (ინტერლუდა) - - ინტერლუდა #6 - - Mission (ინტერლუდა) - - ინტერლუდა #8 -
ჩანაწერი
სქოლიო
კატეგორია:ლედი გაგას ტურნეები კატეგორია:2012 წლის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:2013 წლის საკონცერტო ტურნეები
ქალთევზა
ქალთევზა, სირინოზი  — ადამიანის მაგვარი, ნახევრად ცხოველური არსება, რომელიც ძირითადად ან ნახევარწილად წყალში ცხოვრობს, რაც ფოლკლორსა და თვითმხილველთა გადმოცემებზე დაყრდნობით არის ჩვენამდე შემონახული. სიტყვა ქალთევზა შედგება ორი სიტყვისგან: ქალი და თევზი, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ეს არსება ქალისა და თევზის მსგავია. ქალთევზები შესაძლებელია ადამიანისგან გარეგნულად არც კი განსხვავდებოდნენ, ანდაც, ჰქონდეთ წელსქვემოთ თევზის სხეული, ანუ ფეხების მაგივრად, თევზის კუდი.
უნდა აღინიშნოს, რომ ქალთევზას კულტი ძველ სამყაროში იღებს სათავეს და მოხსენიებულია ძველ ასურულ ტექსტებში და ბერძნულ მითებში და მთელ მსოფლიოში ფართოდ არის გავრცელებული. საბერძნეთში ქალთევზებს სირინოზებთან აიგივებდნენ. სიტყვა სირინოზი ბევრ ევროპულ ენაში გავრცელდა როგორც ქალთევზას, ასევე ლამაზი და მგალობელი ქალის შესატყვისად. ძველ საბერძნეთში განარჩევდნენ კაცთევზებსაც, რომელთაც ტრიტონს უხმობდნენ. ტრიტონი ანუ კაცთევზა იგივე არსებაა, რაც სირინოზი, ოღონდ მამრობითი სქესის. დასავლეთევროპულ ფოლკლორში ქალთევზას მოიხსენიებენ სიტყვით mermaid, კაცთევზას კი merman, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპულ ქალთევზებს, ძირითადად, სლავური წარმოშობის ფოლკლორში rusalka ჰქვიათ.
თქმულებები
წყლის სამყაროს ამ არსებებზე თქმულებები მეტწილად ზღვისპირა, ან ისეთ ქვეყნებშია გავრცელებული, სადაც დიდი რაოდენობით არის მდინარეები და ტბები. ქალთევზები ძველ დროს მართალია პირმშვენიერ, მაგრამ უსულგულო არსებებთან ასოცირდებოდნენ, რადგან, გადმოცემის თანახმად, მათ ხომალდების ჩაძირვა სჩვეოდათ. ქალთევზები მეზღვაურებს ტკბილხმოვანი გალობით ატყვევებდნენ და იხმობდნენ, სამკაპით შეიარაღებული მკლავმაგარი კაცთევზები კი ხომალდს ესხმოდნენ თავს და ძირავდნენ. ზოგიერთი გადმოცემის თანახმად, ზღვის არსებებს მობეზრებული ჰქონდათ უკვდავება, ამიტომაც, მათ ადამიანებისგან სულის ამორთმევა სურდათ, რათა თითონაც მოკვდავნი შექმნილიყვნენ. სხვა გადმოცემები კი მოგვითხრობენ, რომ ქალთევზებს ადამიანებთან ურთიერთობა ისე ენატრებოდათ, რომ ავიწყდებოდათ, ადამიანს წყალში სუნთქვა რომ არ ძალუძს და სიღრმეებში ჩაჰყავდათ თავიანთი სამეფოების დასათვალიერებლად. ჰანს კრისტიან ანდერსენის პატარა ქალთევზაშიც ხომ სწორედ მსგავსი ისტორიაა მოთხრობილი. ფოლკლორში ქალთევზების განსხვავებული წარმომადგენლებიც არის აღწერილი ე. წ. ქალწული ქალთევზები ანუ ნიმფები. ნიმფა ძველბერძნულად ქალწულს ნიშნავს.
ახლო აღმოსავლეთი
ქალთევზებზე პირველი თქმულებები ასურეთში ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე 1000 წელს გაჩნდა. ქალღმერთი ასტარტა ასურეთის დედოფლის სემირამიდას დედა იყო, რომელსაც მოკვდავი მწყემსი შეუყვარდა, თუმცა, ურთიერთობისას უცაბედად შემოაკვდა. დარცხვენილმა ასტარტამ წყალში ჩაშვება და თევზად გადაქცევა გადაწყვიტა, მაგრამ წყალმა საწადელი ბოლომდე არ შეუსრულა, წელსზევით ის ქალად დარჩა, წელსქვემოთ კი ფარფლიან თევზად ანუ ქალთევზად გადაიქცა.
ძველი საბერძნეთი
თევზისკუდა ქალებს ძველ საბერძნეთში სირენებად გამოსახავდნენ, რომელთაც ძველ მითოლოგიაში ულამაზესი ხმების ქონას მიაწერენ (თუმცა, ოდნავ მოგვიანო პერიოდებში). ისეთ ენებში, როგორიცაა ესპანური, ფრანგული, იტალიური და პოლონური, ქალთევზა დღემდე ძველბერძნული სირენადან მომდინარეობს Siren, Sirene, Sirena, Syrena ან Sereia.
კაცთევზებს კი ძველი ბერძნები ტრიტონებსა და ნერეებს უწოდებდნენ. ნერეის ქალიშვილები ნერეიდებად იყვნენ სახელდებულნი და მეტწილად პოსეიდონისა და ამფიტრიტეს პროცესიაში შედიოდნენ.
დასავლეთი ევროპა
შოტლანდიურ მითოლოგიაში ადამიანისმაგვარ სხვა არსებებსაც ვხვდებით, რომელთაც შელკები ჰქვიათ, ისინი უფრო მეტად ზღვის ლომები არიან და ქალთევზებს ჩამოჰგვანან.
გერმანული ქალთევზა — უნდინა — ძირითადად უკუდოა და ლამაზი, ღია ქერა თმა აქვს. მას უფრო მდინარის წყლებში ხვდებიან.
გერმანული ფოლკლორისა და ლიტერატურის პერსონაჟი ლორელეი — ლამაზი გოგონაა, რომელიც თავისივე სახელის მქონე გორაკზე ზის რაინის ნაპირას და ოქროსფერ თმას ივარცხნის, მისი ხმატკბილი გალობა კი მეთევზეებს ატყვევებს. სიუჟეტი ჰაინემაც დაამუშავა, არსებობს ოპერა და ბალეტი.
აღმოსავლეთი ევროპა
აღმოსავლეთ ევროპაში მცხოვრები სლავების ენებზე ქალთევზებს რუსალკები, კუპალკები და ლოსკოტუხები ეწოდებათ. სლავური მითოლოგიით ისინი მავნებლები არიან. ქალთევზებად როგორც წესი წყალში დამხრჩვალი გოგონები გადაიქცევიან, რომლებიც უდროო დროს ბანაობდნენ და წყლის დევებმა ჩაითრიეს სიღრმეში რათა მხევლებად გამოეყენებინათ. ქალთევზებად ასევე შეიძლება ქცეულიყვნენ დაღუპული მოუნათლავი ბავშვები.
ძირითადად წყალში ცხოვრობენ, ხანდახან მინდვრებშიც — პოლუდენიცები, ხეებზე კი — ხის ალები. სლავურ ფოლკლორში მეტწილად ქალთევზებია ნახსენები, თუმცა, ზოგჯერ კაცთევზებზეც ვხვდებით მოთხრობებს. ხანდახან წყალში ჩავარდნილთა დამხმარეებადაც გვევლინებიან. წარმოგვიდგენიან გრძელთმიანი, ლამაზი გოგონების სახით, ზოგჯერ კი კაპარჩხანა ქალების სახით (ჩრდილოეთის რუსებში).
ვარშავის ქალთევზა
მინი|ვარშაველი ქალთევზა 1659 წელი
ქალთევზა ანუ სირენკა (პოლ: syrenka) ვარშავის სიმბოლოა. ქალთევზა, როგორც ქალაქის სიმბოლო, 14-ე საუკუნიდან ვარშავის გერბზეა გამოსახული.
ლეგენდარული პერსონაჟის წარმომავლობა ბოლომდე გარკვეული არ არის. თხზულებების ავტორები და ლეგენდები მისი წარმოშობის დადგენას ცდილობდნენ. ყველაზე გავრცელებულ ლეგენდაში ართურ ოპმანი მოგვითხრობს, რომ უხსოვარ დროს ტრიტონის ორმა ქალიშვილმა ოკეანეებსა და ზღვებში მოგზაურობა გადაწყვიტა. ერთ-ერთმა მათგანმა დანიის სანაპიროზე ინება დარჩენა, ამიტომაც კოპენჰაგენის პორტის შესასვლელთან დღემდეა მჯდომარე ქალთევზას ქანდაკება. მეორე თევზქალამ მდინარე ვისლას მიაღწია და მისი წყლების სიღრმეებში ჩაეშვა. დაღლილმა წყლის არსებამ სოფელ ვარშავის მახლობლად ქვიშიან ნაპირზე არჩია დასვენება. ადგილობრივი მებადური მისი სილამაზითა და სიმღერით დასატკბობად გაეშურა ქალთევზასკენ. ბოროტმა ვაჭარმაც მოჰკრა ზღვის ქალის სიმღერას ყური, ამიტომ, მებადურის კვალს გაჰყვა და რომ მიაგნო, ქალთევზა დაატყვევა. სხვა ლეგენდის თანახმად, ქალთევზა ვარშავაში ქალაქის უძველესი დამცველის გრიფინის სიყვარულით ბალტიის ზღვიდან მიცურდა, რათა დაღუპული საყვარლის გამო შურია ეძია, რომელიც 17-ე საუკუნეში შვედებთან ბრძოლისას დაღუპულიყო. ამის შემდეგ ქალთევზა ქალაქის დამცველი გახდა და ვარშავის სიმბოლოდაც იქცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მითური არსებები
მუსტვეე
მუსტვეე (Mustvee, 1923 წლამდე ჩიორნი პოსადი, ჩერნო, ჩერნა, ჩიორნიე გორი ) — ქალაქი ესტონეთის აღმოსავლეთ ნაწილში იიგევამაას მაზრაში ჩუდ-ფსკოვის ტბის ნაპირზე (აქვს ნავსადგურიც). არის დამოუკიდებელი საქალაქო მუნიციპალიტეტი და არ შედის არც ერთი მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში.
ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისში მუსტვეეში მდებარეობდა შვიდი საეკლესიო ნაგებობა. მათგან ამჟამად მხოლოდ ოთხი შემორჩა: წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია (მოსკოვის საპატრიარქოს ესტონეთის მართლმადიდებელი ეკლესია), სამების ერთმორწმუნეობრივი ეკლესია, ძველმართლმადიდებლური ეკლესია და ლუთერანული ეკლესია. ქალაქში ასევე არის ბაპტისტების სამლოცველო სახლი.
ესტონეთში ძველმართლმადიდებლური რწმენის ერთ–ერთი ცენტრი. XVIII საუკუნეში სოფელი დასახლებული იყო უმეტესწილად რუსი ფედოსეეველებით და პომორებით, რომლებიც რელიგიურ დევნას გამოექცნენ. პომორების ძველმართლმადიდებლური თემი დღესაც არსებობს მუსტვეეში. ადგილობრივი ძველმართლმადიდებლების ყოფითი ცხოვრების გაცნობა შესაძლებელია ქალაქის მუზეუმში.
1950—1959 წლებში მუსტვეე იყო მუსტვეს რაიონის ცენტრი.
მრეწველობა
ქალაქში წარმოდგენილია მსუბუქი მრეწველობა.
მოსახლეობა
ნაციონალური შემადგენლობა (2000): რუსები — 57,05 %, ესტონელები — 40,73 %.
ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მუზეუმის გარდა მუსტვეეში ასევე არის სასწორების მუზეუმი, სადაც ამ ექსპოზციბის რაოდენობა ასს აჭარბებს.
ღირსშესანიშნაობებს ასევე მიეკუთვენბა კალევიპოეგის ერთ–ერთი ქვა და მგლოვიარე გოგონას ქანდაკება(1973, ელმარ რებანე).
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
Neivamyrmex micans
Neivamyrmex micans — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბლინენჰორნი
ბლინენჰორნი (Blinnenhorn) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე გაწოლილია გრისის მყინვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
ფინეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფინეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამესამედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 4 მედალი მოიპოვეს.
A Rush of Blood to the Head
დისკი სინამდვილეში გამოვიდა დაგეგმილთან შედარებით ორი თვის დაგვიანებით. იგი გამოსვლისთანავე ბრიტანეთის ჩარტების სათავეებში მოხვდა და ამ ქვეყანაში XXI საუკუნის ყველაზე გაყიდვად ალბომებს შორის მერვე ადგილი დაიკავა. BPI-სგან მას გადაეცა 9 გზის პლატინის სტატუსი ქვეყანაში გაყიდული 2.9 მილიონი დისკისთვის. მსოფლიო მასშტაბით იგი დღემდე 22 მილიონი ასლის სახით არის გაყიდული. ალბომიდან გამოვიდა სინგლები „In My Place“, „The Scientist“ და „Clocks“. „God Put a Smile upon Your Face“ ასევე გამოიცა და იყო საკმაოდ, მაგრამ წინა სინგლებთან შედარებით ნაკლებად პოპულარული.
A Rush of Blood to the Head კრიტიკოსების მიერ აღიარებული იქნა. ჯგუფმა მისთვის 2003 წელს მიიღო წლის ალტერნატიული ალბომის გრემი, ხოლო 2004 წელს - წლის ჩანაწერისთვის („Clocks“). 2012 წელს, Rolling Stone-ის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში A Rush of Blood to the Head იკავებდა 466-ე ადგილს. 2013 წელს BBC Radio 2-ის მსმენელების გამოკითხვის საფუძველზე მას ყველა დროის საუკეთესო ალბომის სტატუსი მიენიჭა.
2008 წელს Capitol-მა 180 გრამიან ფორმატში ალბომი გამოსცა გრამფირფიტაზე.
წარმოშობა და ჩაწერა
ალბომის ჩაწერა ჯგუფმა ლონდონში, 11 სექტემბრის ტერაქტიდან ერთი კვირის შემდეგ დაიწყო. Coldplay მანამდე ამ ქალაქში ხანგრძლივი დროით არ გაჩერებულა და, წარმატების გამო, მას მუდმივად აწუხებდნენ თაყვანისმცემლები. ამის გათვალისწინებით, კოლექტივი ლივერპულში გადავიდა, სადაც მანამდე Parachutes-ის რამდენიმე სიმღერაზე უმუშავია. ჯგუფის ლიდერი კრის მარტინი ამბობდა, რომ უკვე ლივერპულში, ჩაწერით დაინტერესებულებს, დაებადათ „In My Place“-ის იდეა. პირველი სიმღერა, რომელიც ალბომისთვის დაიწერა, სწორედ იგი იყო და სწორედ ის გამოსცეს პირველი სინგლის სახით: „ვინაიდან ამ სიმღერამ ჩაგვაწერინა მეორე ალბომი. კვლავ არსებობის საშუალება მოგვცა და დაგვარწმუნა, რომ სიმღერების წერა კვლავ შეგვეძლო.“ Coldplay ამასთან იხსენებდა, რომ Parachutes-ის ჩაწერიდან სამი თვის განმავლობაში არ იცოდნენ, თუ რა მიმართულებას გაჰყვებოდნენ.
ალბომისთვის დაიწერა ოცზე მეტი სიმღერა, მათ შორის - „In My Place“ და „Animals“, რომელიც კონცერტებზე იყო წარდგენილი. ალბომის სახელწოდება ცნობილი გახდა ჯგუფის ოფიციალური საიტის მეშვეობით.
ლივერპულში სესიების დროს კრის მარტინი და გიტარისტი ჯონი ბაკლენდი სხვა წევრებისგან ცალკე მუშაობდნენ და მხოლოდ შაბათ-კვირას, ხოლო იდეებს გარი ბერიმენს და უილ ჩემპიონს წარუდგენდნენ ორშაბათობით. A Rush of Blood to the Head თითქმის დასრულებული იყო, როდესაც მარტინმა სტუდიაში პიანინოზე შემთხვევით აკრიფა მელოდია, რომელიც შემდგომში იქცა „Clocks“-ის ძირითად თემად. ვინაიდან სიმღერის ალბომის შეტანა უკვე გვიანი იყო, მათ დემო-ვერსია ჩაწერეს და „Clocks“ ცალკე დისკზე შეიტანეს, რომელსაც დააწერეს „Songs for #3“. ეს ნიშნავდა, რომ „Clocks“ განკუთვნილი იყო მესამე ალბომში შესატანად.
2002 წლის ივნისისთვის მუშაობა ალბომზე დასრულებული იყო, მაგრამ შედეგით კოლექტივი უკმაყოფილო ჩანდა და შეუთანხმდა ლეიბლს, რომ ალბომს მხოლოდ მაშინ გადასცემდა, როდესაც მოიწონებდა საბოლოო ვერსიას. რამდენიმე სიმღერა ამოიღეს, ვინაიდან ყველა ჟღერდა ისე, თითქოს აღებული იყო Parachutes-იდან. მარტინი ამბობდა, რომ ასე არ იქნებოდა საინტერესო: „ყოველივეს წარმოაჩენდა ისე, თითქოს მოგვწონს მიღწეული და სინამდვილეში ასე არ ყოფილა. ჩვენთვის მნიშვნელოვანია განვითარება და საკუთარი თავის, როგორც მუსიკოსების, დახვეწა“. ასეთი ამბიციებით Coldplay უფრო იძაბებოდა: „ხოლმე სესიები ჩერდებოდა, ვინაიდან რომელიმე წევრი აცხადებდა, რომ ჯგუფიდან წავიდოდა.“
2002 წელს ისინი გლასტონბერის ფესტივალზე წამყვანი შემსრულებლის სახით გამოვიდნენ, შემდეგ კი დაუბრუნდნენ „Songs for #3“-ის მასალას. მენეჯერმა ფილ ჰარვიმ მოისმინა „Clocks“ და ოთხეულს შესთავაზა მასზე მუშაობის გაგრძელება: „არა, ეს სიმღერა უნდა ჩაწეროთ, ვინაიდან ტექსტში საუბრობთ გადაუდებლობაზე და ამავე დროს მეუბნებით, რომ სიმღერა უნდა გადავდოთ, რაც წარმოუდგენელია.“
კომპოზიცია
ალბომის ერთ-ერთი სიმღერაა „Politik“, რომელიც იმ პერიოდის მსოფლიოს ანარეკლია და ასახავს ჯგუფის პოზიციიდან სიცოცხლის და საზოგადოების ხედვას. ალბომის მრავალი სიმღერა გადაუდებლობას ეხება. მარტინი ამბობდა, რომ წინა ალბომის სიმღერა უფრო მშვიდი იყო, ვინაიდან მშვიდი განწყობით იწერებოდა. „შესაძლოა, ახალ სიმღერებში უფრო მეტია გადაუდებლობის თემა. ყოველივე წარმოიშვა იმ ადგილებიდან გამომდინარე, რომლებიც ვნახეთ და იქიდან, თუ რა გადაგხვდა თავს“. გადაუდებლობის თემაზე საუბრისას მარტინი ასევე განმარტავდა ალბომის სახელწოდებას და ამბობდა, რომ იგი „რამის იმპულსურად კეთებას ნიშნავს“.
რამდენიმე სიმღერა ამ ალბომზე ეხება სიყვარულს და ურთიერთობას. ისინი ნამდვილ ფაქტებს ეფუძნებიან, მაგრამ, მარტინის თქმით, ისინი დაწერა გამოგონილი თემების თანდართვით: „სიმღერები ზღაპრების მსგავსია. მათ აქვთ დასაწყისი და დასასრული და შეგიძლია ერთმანეთს დაუკავშირო. ნამდვილ ცხოვრებაში ასე არ ხდება“.
ალბომში შეტანილ ბალადებსა და აკუსტიკურ სიმღერებში არის დიდი რაოდენობით გიტარა თუ პიანინო. U2-ს მსგავსი „ეპიკური როკი“ ჟღერს „Politik“-ში, „Clocks“ პიანინოზეა აგებული, „A Whisper“-ში ისმის ხმაურიანი გიტარები, ხოლო „Warning Sign“ Crowded House-ის სიმღერების მსგავსია და ყოველივე ეს ჯგუფის მუსიკალურ დიაპაზონს აფართოებს. მარტინის თქმით, ალბომის სასათაურო კომპოზიცია არის მიძღვნა ჯონი კეშისადმი, რომელსაც უწოდებდა „უდიდეს გიტარებიან მამაკაცებს შორის“ ერთ-ერთს. ეს სიმღერა აგრეთვე ცხოვრებაში ამა თუ იმ დაეჭვებას ეხება.
გარეკანი
ალბომის გარეკანის ავტორია ფოტოგრაფი სოლვე სუნდსბო. 1990-იანებში მან, ჟურნალ „Dazed & Confused“-ის დაკვეთით შექმნა სურათი, რომელსაც ექნებოდა „ტექნოლოგიური სახე და იქნებოდა მთლიანად თეთრი“. მან სცადა ორიგინალური სურათის შექმნა და ამისთვის სამგანზომილებიანი სკანერი გამოიყენა.
პირველ მოდელს, რომელიც გამოსახულია გარეკანზე, თეთრი გრიმი დაამატეს, ხოლო მეორეს ჩააცვეს ტვილის სამოსი. კომპიუტერმა ფერები სწორად ვერ დაამუშავა, ამიტომ გრაფიკა ჩაანაცვლა წვეტებით, ხოლო თავი გამოვიდა გახლეჩილი, ვინაიდან აპარატმა აღიქვა გამოსახულების მხოლოდ 30 პროცენტი. ჟურნალის რედაქტორს ასეთი შედეგი მოეწონა და იგი ერთ-ერთ ნომერში გამოაქვეყნა. მარტინს ნანახი ჰქონდა ნამუშევარი და იგი სუნდსბოს თავად დაუკავშირდა და სთხოვა გამოსახულების გამოყენების ნებართვა. სინგლებისთვის ფოტოგრაფმა დაასკანერა ჯგუფის წევრების თავებიც და შემდგომში Live 2003-ის გარეკანზეც იმუშავა).
ალბომის ბუკლეტში შეტანილია მხოლოდ ორი ფოტოსურათი. ერთ-ერთი გადაღებულია ადგილზე, რომელიც, როგორც ვარაუდობდნენ, იყო ტყე, ხოლო მეორეზე ჯგუფი ხმისჩამწერ სტუდიაში ზის. სამეფო ფოსტამ წლების შემდეგ გარეკანი გამოიყენა საფოსტო მარკების სერიაში, რომელიც ეძღვნებოდა ალბომების კლასიკურ ყდებს.
კრიტიკოსების შეფასებები
გამოსვლისთანავე A Rush of Blood to the Head-მა მიიღო კრიტიკოსების ძირითადად დადებითი შეფასებები. მიმოხილვების აგრეგატორ Metacritic-ზე ამჟამად საშუალო ქულები შეადგენს 80-ს, დაფუძნებული 25 მიმოხილვაზე. ბევრის აზრით, ალბომი Parachutes-ზე უფრო მაღლა დგას. ალექსის პეტრიდისი (The Guardian) წერდა, რომ ჯგუფის ახალი „თვითდაჯერებულობა ყველგან იგრძნობა...Parachutes-ის მორცხვობა აღარსად არის“. მისივე აზრით, იგი „ჟღერს, როგორც ალბომი, რომელიც მზად არის, მსოფლიო დაიპყროს.“
კელეფა სანე (The New York Times) დისკს დადებით შეფასებას აძლევდა, წერდა რა, რომ იგი წლის ერთ-ერთი საუკეთესო ალბომი იყო და აღწერდა მას, როგორც „წინასთან შედარებით უფრო ღრმას, უცნაურს და მიმზიდველს“. Rolling Stone-ის რობ შეფილდი წერდა: „A Rush of Blood to the Head არის უფრო საჭირბოროტო, ბასრი, მთლიანად გასაოცარი ალბომი“, დაამატა რა, რომ „თუკი Parachutes მგრძნობიარე ბიჭუნას მოუქნელი დღიური იყო, A Rush of Blood ჟღერს, როგორც ჯგუფი, რომელიც ბედავს საკუთარი შესაძლებლობების მოსინჯვას.“ ტედ კესლერი (NME) ალბომს აქებდა, უწოდებდა რა „გამორჩეული ბუნებრივი მშვენიერების, ორგანულ, ერთიან ნამუშევარს“. მაკ-კენზი უილსონი (AllMusic) ეხმაურება ამ კომენტარს და წერს, რომ იგი „ძლიერი ალბომია“. უილსონი, რომელიც აღფრთოვანებულია მარტინის დახვეწილი ფალცეტოთი, კოხტა „აბეზარი მიწოდებით“ და ბაკლენდის „ეშხიანი გიტარით“, აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის წევრები ჯერ ახალგაზრდები არიან, მათ შესანიშნავი ალბომი შექმნეს. ემა პირსი (The Village Voice) იგივე განწყობით წერს, ამბობს რა, რომ Parachutes-თან შედარებით ალბომი „უფრო ბასრი, ტრანსული და მოსაუბრე“ არის. რობერტ კრისტგოუმ დისკი აღნიშნა საპატიო ერთი ვარსკვლავით და წერდა: „აბა, მწვანე თვალებმა მოისროლონ და მერე ვნახავთ, სიცარიელეში რამდენი ხანი იმღერებს“ (მინიშნება სიმღერაზე „Green Eyes“).
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები კატეგორია:Coldplay-ს ალბომები
ბუტერე
ბუტერე (Butere) — ქალაქი კენიაში. მდებარეობს კენიის დასავლეთ ნაწილში. შედის დასავლეთი პროვინციის შემადგენლობაში. მოსახლეობა 8636 კაცი (1999).
კატეგორია:კენიის ქალაქები
იენიქენდი (გოქჩაი)
right|220px|thumb|II საუკუნის ვერცხლის თეფში სოფლიდან. იენიქენდი (Yenikənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში.
აბია-დე-ლას-ტორესი
აბია-დე-ლას-ტორესი (Abia de las Torres) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,16 კმ². მოსახლეობა — 170 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
დიმიტრი შოსტაკოვიჩი
დიმიტრი დიმიტრის ძე შოსტაკოვიჩი (Дмитрий Дмитриевич Шостакович; დ. 25 სექტემბერი, 1906, სანქტ-პეტერბურგი ― გ. 9 აგვისტო, 1975, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა კომპოზიტორი და პიანისტი. ითვლება XX საუკუნის ერთ-ერთ უმთავრეს კომპოზიტორად, უნიკალური ჰარმონიული ენით და ისტორიული მნიშვნელობით, რაც სტალინის მმართველობის ქვეშ მის მოღვაწეობას უკავშირდება.
დიმიტრი შოსტაკოვიჩი ცნობილი საბჭოთა კავშირის მარშალ მიხეილ ტუხაჩევსკის პატრონაჟით გახდა, თუმცა, მოგვიანებით, საბჭოთა მთავრობასთან დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. მიუხედავად ამისა, მიღებული აქვს მრავალი სახელმწიფო ჯილდო და 1947-1962 წლებში რსფსრ-ის უზენაესი საბჭოს წევრი, 1962 წლიდან გარდაცვალებამდე კი სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს წევრიც იყო.
შოსტაკოვიჩი მრავალ განსხვავებულ სტილს და მუსიკალურ ხერხს იყენებდა. მისი მუსიკა ხასიათდება მკვეთრი კონტრასტებით, გროტესკის ელემენტებითა და ტონალური გაურკვევლობით. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა ნეოკლასიკურმა სტილმა, რომლის წამომწყებიც იგორ სტრავინსკი იყო, აგრეთვე, განსაკუთრებით სიმფონიებში, გუსტავ მალერის გვიანი რომანტიზმის გავლენასაც განიცდიდა.
შოსტაკოვიჩის საორკესტრო მუსიკა მოიცავს 15 სიმფონიას და ექვს კონცერტს. კამერული მუსიკის სახით შექმნილი აქვს 15 სიმებიანი კვარტეტი, ერთი საფორტეპიანო კვინტეტი, ორი საფორტეპიანო ტრიო და ორი პიესა სიმებიანი ოქტეტისთვის. სოლო საფორტეპიანო ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია ორი სონატა, ადრეული პრელუდიები და გვიანდელი 24 პრელუდია და ფუგა. სხვა ნამუშევრებს შორისაა: სამი ოპერა, რამდენიმე ვოკალური ციკლი, ბალეტები და მნიშვნელოვანი რაოდენობის მუსიკა ფილმებისთვის, რომელთაგანაც განსაკუთრებით ცნობილია „მეორე ვალსი“ (თხზ. 99), მუსიკა ფილმიდან „პირველი ეშელონი“ (1955–1956), აგრეთვე, მუსიკალური სიუიტები ფილმისთვის „კრაზანა“ (1955).
ადრეული წლები
დიმიტრი შოსტაკოვიჩი დაიბადა სანქტ-პეტერბურგში, პოდოლსკაიას ქუჩაზე. იგი დიმიტრი ბოლესლავის ძე შოსტაკოვიჩის და სოფია ვასილის ასული კოკულინას სამი შვილიდან მეორე იყო. შოსტაკოვიჩის პაპა მამის მხრიდან, თავდაპირველი გვარით Szostakowicz, წარმოშობით პოლონელი კათოლიკე იყო (მისი ფესვები ქალაქ ვილეიკადან მოდიოდა, რომელიც ამჟამად ბელარუსის ტერიტორიაზეა), თუმცა უფრო ახლო წინაპრები ციმბირიდან ჰყავდა. ბოლესლავ შოსტაკოვიჩი (Bolesław Szostakowicz) 1863-64 წლებში იანვრის აჯანყებაში მონაწილე რევოლუციონერი იყო. დიმიტრი კარაკოზოვის მიერ მეფე ალექსანდრე II-ს მკვლელობის მცდელობის შემდეგ დაწყებული რეპრესიების ფარგლებში იგი 1866 წელს ნარიმში (ტომსკთან ახლოს) გადაასახლეს. გადასახლების ვადის გასვლის შემდეგ მან ციმბირში დარჩენა გადაწყვიტა, მოგვიანებით კი, ირკუტსკში წარმატებული ბანკირი გახდა და დიდი ოჯახიც შექმნა. მისი ვაჟი, დიმიტრი ბოლესლავის ძე შოსტაკოვიჩი, კომპოზიტორის მამა, ამ გადასახლებაში დაიბადა 1875 წელს. სწავლობდა ფიზიკას და მათემატიკას სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში, რომელიც 1899 წელს დაამთავრა და შემდგომში, ინჟინრად მუშაობდა დიმიტრი მენდელეევთან სანქტ-პეტერბურგში, წონის და ზომის ერთეულების ბიუროში. 1903 წელს დაქორწინდა ასევე ციმბირიდან დედაქალაქში ჩამოსულ სოფია ვასილის ძე კოკულინაზე, რომელიც ადგილობრივი, ციმბირული წარმოშობის ოჯახიდან იყო.
მათმა ვაჟმა, დიმიტრი დიმიტრის ძე შოსტაკოვიჩმა მნიშვნელოვანი მუსიკალური ნიჭი ცხრა წლის ასაკში გამოავლინა, მას შემდეგ, რაც დედასთან ფორტეპიანოზე მეცადინეობა დაიწყო. იგი იოლად იმახსოვრებდა მუსიკას, რომელიც დედამისს წინა გაკვეთილებზე ჰქონდა დაკრული, რამდენჯერმე კი „გამოიჭირეს“, როცა უკრავდა მუსიკას წინა გაკვეთილებიდან და თავს ისე აჩვენებდა, თითქოს მის წინ დადებულ ნოტებს კითხულობდა. 1918 წელს დაწერა სამგლოვიარო მარში კონსტიტუციურ-დემოკრატიული პარტიის ორი ლიდერის სიკვდილის გამო, რომლებიც ბოლშევიკმა მეზღვაურებმა მოკლეს.
1919 წელს, 13 წლის ასაკში, ჩაირიცხა სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში, რომელსაც მაშინ ალექსანდრე გლაზუნოვი ხელმძღვანელობდა. იგი ყურადღებით ადევნებდა თვალს შოსტაკოვიჩის პროგრესს და ხელს უწყობდა მას. ფორტეპიანოს სწავლობდა ლეონიდ ნიკოლაევთან, ელენა როზანოვასთან ერთწლიანი კლასის შემდეგ; კომპოზიციას მაქსიმილიან შტაინბერგთან, ხოლო კონტრაპუნქტსა და ფუგას ნიკოლაი სოკოლოვთან, რომელსაც დაუმეგობრდა კიდეც. ასევე ესწრებოდა ალექსანდრე ოსოვსკის მუსიკის ისტორიის გაკვეთილებს. შტაინბერგი ცდილობდა, შოსტაკოვიჩს დიდი რუსი კომპოზიტორების კვალზე გაძღოლოდა, თუმცა იმედი გაუცრუვდა, როცა აღმოაჩინა, რომ ეს უკანასკნელი თავის ნიჭს იგორ სტრავინსკის და სერგეი პროკოფიევის მიბაძვაში „ფლანგავდა“. შოსტაკოვიჩს პრობლემები ჰქონდა პოლიტიკური მონდომებულობის ნაკლებობის გამოც – 1926 წელს მარქსისტული მეთოდოლოგიის გამოცდაში ჩაიჭრა კიდეც. მისი პირველი მნიშვნელოვანი მუსიკალური მიღწევა იყო სიმფონია №1 (პრემიერა 1926 წელს შედგა), რომელიც სადიპლომო ნამუშევრის სახით შექმნა 19 წლის ასაკში. ამ ნამუშევრით მან მიხეილ ტუხაჩევსკის ყურადღება მიიქცია, რომელიც დაეხმარა მოსკოვში საცხოვრებლის და სამუშაოს პოვნაში და მძღოლსაც უგზავნიდა ხოლმე „ძალიან ელეგანტური ავტომობილით“ კონცერტებზე წასაყვანად.
ადრეული კარიერა
კონსერვატორიის დასრულების შემდეგ შოსტაკოვიჩი ორმაგ კარიერას შეუდგა – როგორც საკონცერტო პიანისტი და როგორც კომპოზიტორი, თუმცა, დაკვრის მისეული, მშრალი სტილი დიდად დაფასებული არ იყო (მისი ამერიკელი ბიოგრაფი, ლორელ ფეი საუბრობს „ემოციურ თავშეკავებასა“ და „ინტენსიურ რიტმულ დრაივზე“). მიუხედავად ამისა, მისი გვარი „საპატიოდ აღინიშნა“ შოპენის პირველ საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსში ვარშავაში, 1927 წელს. კონკურსით იმედგაცრუება კომპოზიტორმა აპენდიციტს და მთლიანად პოლონელებით დაკომპლექტებულ ჟიურის მიაწერა. 1927 წლის აპრილში მას ბრმა ნაწლავი ამოაჭრეს. კონკურსის შემდეგ შოსტაკოვიჩი შეხვდა დირიჟორ ბრუნო ვალტერს, რომელიც იმდენად მოიხიბლა მისი პირველი სიმფონიით, რომ იმავე წელს იდირიჟორა მისი პრემიერა ბერლინში. აგრეთვე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა სიმფონიამ ლეოპოლდ სტოკოვსკიზე, რომელმაც მომდევნო წელს, ფილადელფიაში მისი ამერიკული პრემიერა იდირიჟორა და პირველი ჩანაწერიც გააკეთა.
ამის შემდეგ შოსტაკოვიჩი კომპოზიციაზე კონცენტრირდა და როგორც შემსრულებელი, მხოლოდ საკუთარი ნაწარმოებების დაკვრით შემოიფარგლებოდა. 1927 წელს დაწერა სიმფონია №2 (ქვესათაურით „ოქტომბერს“), პატრიოტული ნაწარმოები დიდი პრო-საბჭოური საგუნდო ფინალით. ექსპერიმენტული ხასიათის გამო, მომდევნო, მე-3 სიმფონიის მსგავსად, ნაწარმოებს კრიტიკის მხრიდან პირველის მსგავსი ენთუზიაზმი არ მოჰყოლია.
1927 წელსვე დაიწყო შოსტაკოვიჩის ურთიერთობა ივან სოლერტინსკისთან, რომელიც ამ უკანასკნელის გარდაცვალებამდე (1944) მისი უახლოესი მეგობარი იყო. მანვე გააცნო კომპოზიტორს მალერის მუსიკა, რომელმაც მე-4 სიმფონიიდან მოყოლებული მასზე ძლიერი გავლენა იქონია.
მეორე სიმფონიაზე მუშაობის პარალელურად შოსტაკოვიჩმა დაიწყო მუშაობა სატირულ ოპერაზე „ცხვირი“ (Нос), რომელიც ნიკოლოზ გოგოლის მოთხრობას ეფუძნებოდა. 1929 წლის ივნისში, კომპოზიტორის სურვილის საწინააღმდეგოდ, შედგა მისი საკონცერტო შესრულება, რასაც მძაფრი თავდასხმა მოჰყვა რუსეთის პროლეტარ მუსიკოსთა ასოციაციის (Российская Ассоциация Пролетарских Музыкантов, РАПМ) მხრიდან. ოპერის სასცენო პრემიერას 1930 წლის 18 იანვარს ცუდი შეფასებები და მუსიკოსთა შორის გაურკვევლობა მოჰყვა.
შოსტაკოვიჩი და მისი პირველი მეუღლე, ნინა ვარზარი, 1932 წელს დაქორწინდნენ. თავდაპირველ სიძნელეებს 1935 წელს დაშორება მოჰყვა, თუმცა ისინი მალევე დაუბრუნდნენ თანაცხოვრებას მას შემდეგ, რაც ნინა მათ პირველ შვილზე, გალინაზე დაორსულდა.
პირველი პრობლემები
1936 წლის 17 იანვარს იოსებ სტალინი ოპერას ეწვია ახალი ნამუშევრის, „წყნარი დონის“ სანახავად, რომელიც მიხეილ შოლოხოვის რომანზე იყო დაფუძნებული და ნაკლებად ცნობილ კომპოზიტორს, ივან ძერჟინსკის ეკუთვნოდა. წარმოდგენის დასასრულს კომპოზიტორს სტალინის ლოჟაში უხმეს და უთხრეს, რომ მის ნამუშევარს „მნიშვნელოვანი იდეოლოგიურ-პოლიტიკური ღირებულება ჰქონდა“. 26 იანვარს სტალინი კვლავ მივიდა ოპერაში, ამჯერად ვიაჩესლავ მოლოტოვის, ანდრეი ჟდანოვის და ანასტას მიქოიანის თანხლებით, „მცენსკის მაზრის ლედი მაკბეტის“ სანახავად. წარმოდგენის შემდეგ მან და მისმა ანტურაჟმა ოპერა უსიტყვოდ დატოვეს. შოსტაკოვიჩს, მეგობრის რჩევით, არხანგელსკში კონცერტი გაეუქმებინა, რათა ამ კონკრეტულ წარმოდგენას დასწრებოდა. თვითმხილველთა გადმოცემით, როცა მესამე აქტის ბოლოს სცენაზე ავიდა, კომპოზიტორი „ფურცელივით თეთრი იყო“. სოლერტინსკისთან გაგზავნილ წერილებში შოსტაკოვიჩი ჰყვება, თუ როგორი შიშით უყურებდა სტალინს, როცა ეს უკანასკნელი უსიამოვნოდ იშმუშნებოდა ლითონის ჩასაბერების და დასარტყამების ზედმეტად ხმამაღალ დაკვრაზე. არანაკლებ შემაძრწუნებელი იყო მისთვის სტალინის და მისი კომპანიონების სიცილი სერგეის და კატერინას სასიყვარულო სცენის დროს. მეორე დღეს შოსტაკოვიჩი არხანგელსკში გაემგზავრა. იქ ყოფნისას, 28 იანვარს შეიტყო „ პრავდაში“ გამოქვეყნებული ტირადის შესახებ, სახელწოდებით „ აბდაუბდა მუსიკის ნაცვლად“. სტატიაში გამოთქმული შენიშვნების მიხედვით, ოპერა „განზრახ დისონანტური, არეული ხმების წყება“ იყო. ეს იყო სიგნალი ეროვნული მასშტაბის კამპანიისა, რომლის დროსაც საბჭოთა მუსიკალური კრიტიკოსები, რომლებსაც ოპერის თაობაზე დადებითი შეფასება ჰქონდათ გამოთქმული, იძულებული გახდნენ, ბეჭდური ფორმით უარეყოთ თავიანთი მოსაზრებები, ეთქვათ, რომ „ვერ შენიშნეს „ლედი მაკბეტის“ ის ნაკლები, რომლებიც „პრავდაში“ იყო ხაზგასმული“. იყო გარკვეული წინააღმდეგობაც შოსტაკოვიჩის თაყვანისმცემელთა მხრიდან. მათ შორის იყო სოლერტინსკიც, რომელიც ლენინგრადში, ოპერის დაგმობისთვის მოწყობილ კომპოზიტორთა შეხვედრაზე გამოცხადდა და გაკიცხვის ნაცვლად, ნაწარმოები შეაქო. იქ მყოფთაგან ორმა მის აზრს მხარი დაუჭირა. ლენინგრადში დაბრუნებულ შოსტაკოვიჩს დაურეკა ლენინგრადის სამხედრო ოლქის მეთაურმა, რომლისთვისაც მარშალ ტუხაჩევსკის დაევალებინა, მოეკითხა და დარწმუნებულიყო, რომ კომპოზიტორი თავს კარგად გრძნობდა.
6 თებერვალს „პრავდა“ კვლავ დაესხა თავს შოსტაკოვიჩს, ამჯერად, ბალეტისთვის „ბრწყინვალე ნაკადული“ (Светлый ручей), რომელიც დაგმობილი იყო, რადგან „ჟღარუნობდა და არაფერს გამოხატავდა“, ასევე, სწორად არ გადმოსცემდა კოლექტივში გლეხთა ცხოვრების სურათს. მოსალოდნელი დაპატიმრებით შეშინებულმა შოსტაკოვიჩმა მოახერხა სსრ კულტურის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარესთან, პლატონ კერჟენცევთან შეხვედრა, რომელმაც სტალინს და მოლოტოვს მოახსენა, რომ კომპოზიტორი დაარიგა, „უარეყო ფორმალისტური შეცდომები და შეექმნა რაიმე ისეთი, რაც გასაგები იქნებოდა ფართო მასებისთვის“. ასევე გადასცა, რომ შოსტაკოვიჩი აღიარებდა შეცდომას და ითხოვდა შეხვედრას სტალინთან, რაზეც უარი მიიღო.
ამ კამპანიის შედეგად შეკვეთებმა იკლო და შოსტაკოვიჩის შემოსავალი დაახლოებით სამი მეოთხედით შემცირდა. მისი მეოთხე სიმფონიის პრემიერა 1936 წლის 11 დეკემბრისთვის იგეგმებოდა, მაგრამ კომპოზიტორმა ის უკან გაითხოვა, შესაძლოა, აკრძალვის გამოც. სიმფონია 25 წლის განმავლობაში, 1961 წლის 30 დეკემბრამდე აღარ შესრულებულა. ასევე აიკრძალა „მცენსკის მაზრის ლედი მაკბეტი“. ცენზურაგავლილი ვერსია ახალი სათაურით, „კატერინა იზმაილოვა“, 1963 წლის 8 იანვარს შესრულდა. შოსტაკოვიჩის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია სიგნალი აღმოჩნდა ისეთ სფეროებში მოღვაწე ხელოვანთათვისაც, როგორიც იყო მხატვრობა, არქიტექტურა, თეატრი და კინო. უპირველეს სამიზნეთა შორის იყვნენ მწერალი მიხეილ ბულგაკოვი, რეჟისორი სერგეი ეიზენშტეინი და თეატრის რეჟისორი ვსევოლოდ მაიერჰოლდი. იმავე წელს დაიწყო დიდი წმენდა, რომლის დროსაც კომპოზიტორის ბევრი ნათესავი და მეგობარი დააპატიმრეს ან მოკლეს. მათ შორის იყვნენ მარშალი ტუხაჩევსკი (დახვრიტეს დაპატიმრებიდან რამდენიმე თვეში), კომპოზიტორის დის ქმარი ვსევოლოდ ფრედერიკსი (გამორჩეული ფიზიკოსი, რომელიც საბოლოოდ, გაათავისუფლეს, მაგრამ სახლში მისვლამდე გარდაიცვალა); ახლო მეგობარი, ნიკოლაი ჟილიაევი (მუსიკათმცოდნე, რომელიც ტუხაჩევსკის ასწავლიდა, დაპატიმრებიდან მალევე დახვრიტეს); სიდედრი, ასტრონომი სოფია მიხაილოვნა ვარზარი (გაამწესეს ბანაკში, ყარაღანდაში); მეგობარი, მარქსისტი მწერალი გალინა სერებრიაკოვა (20 წელი ბანაკში გაატარა); ბიძა მაქსიმ კოსტრიკინი (გარდაიცვალა) და კოლეგები: ბორის კორნილოვი და ადრიან პიოტროვსკი (სიკვდილით დასაჯეს). შოსტაკოვიჩის ერთადერთი შვება ამ პერიოდში მისი ქალიშვილის, გალინას დაბადება იყო (1936 წელს). ორი წლის შემდეგ დაიბადა მისი ვაჟი, მაქსიმი.
მეოთხე სიმფონიის გამოთხოვა
„პრავდაში“ ზემოხსენებული წერილების გამოქვეყნება შოსტაკოვიჩის მე-4 სიმფონიაზე მუშაობის პროცესს დაემთხვა. ნაწარმოები მნიშვნელოვან სტილისტურ ცვლილებას ასახავს, რაც მალერის და სხვა დასავლური გავლენების შედეგი იყო. ამ ცვლილების გამო მასზე მუშაობა კომპოზიტორისთვის საკმაოდ რთული აღმოჩნდა. „პრავდაში“ სტატიების გამოჩენისას კომპოზიცია უკვე კარგა ხნის დაწყებული ჰქონდა, მასზე მუშაობა გააგრძელა და 1936 წლის დასასრულს პრემიერასაც გეგმავდა. დეკემბერში რეპეტიციებიც დაიწყო, თუმცა, რამდენიმე რეპეტიციის შემდეგ, დღემდე გაურკვეველი მიზეზებით, კომპოზიტორმა ნაწარმოები უკან გაითხოვა. რამდენიმე მისი მეგობარი და კოლეგა, მაგალითად, ისააკ გლიკმანი, გამოთქვამდა მოსაზრებას, რომ ეს, სინამდვილეში, ოფიციალური აკრძალვა იყო, კომპოზიტორი კი დაარწმუნეს, იგი ნებაყოფლობით გადაწყვეტილებად გაესაღებინა. ნებისმიერ შემთხვევაში, საფიქრებელია, რომ ამ ქმედებამ კომპოზიტორის სიცოცხლე და მისი ოჯახი იხსნა. მიუხედავად ამისა, მას არ უარუყვია ნაწარმოები და სიმფონიამ ნომერიც შეინარჩუნა. საფორტეპიანო ვერსია 1946 წელს გამოიცა, ხოლო ნაწარმოები, საბოლოოდ, 1961 წელს, სტალინის გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ შესრულდა.
1936-1937 წლებში, მეოთხე და მეხუთე სიმფონიებს შორის, იმ მიზნით, რომ თვალში არავის მოხვედროდა, შოსტაკოვიჩი მეტწილად კინომუსიკას ქმნიდა. აღნიშნული ჟანრი, გარდა იმისა, რომ სტალინის მოწონებით სარგებლობდა, საშიში პერსონალური გამოხატვისგანაც დაცლილი იყო.
მეხუთე სიმფონია
კომპოზიტორის პასუხი მის საწინააღმდეგო კამპანიაზე იყო სიმფონია №5, რომელიც მუსიკალურად უფრო კონსერვატიული იყო, ვიდრე მისი წინამორბედები. მისი პრემიერა ლენინგრადში, 1937 წლის 21 ნოემბერს შედგა და ფენომენალური წარმატება ხვდა წილად. სიმფონიამ მსმენელთა შორის ღრმა ემოციები და ცრემლებიც კი გამოიწვია. წიგნში „აღიარება“ (Свидетельство), რომელიც, შოსტაკოვიჩის სავარაუდო მემუარებს შეიცავს, ვკითხულობთ: „ვერასოდეს დავიჯერებ, რომ ადამიანს, რომელიც ვერაფერს ხვდებოდა, შეეძლო ეგრძნო მეხუთე სიმფონია. რა თქმა უნდა ისინი ხვდებოდნენ, ხვდებოდნენ რა ხდებოდა მათ გარშემო და ხვდებოდნენ, თუ რას ეხებოდა მეხუთე“.
წარმატებამ შოსტაკოვიჩის სტატუსი გამოასწორა. მუსიკალური კრიტიკოსებიც და ხელისუფლების წარმომადგენლებიც, მათი ჩათვლით, ვინც ადრე კომპოზიტორს ფორმალიზმში ადანაშაულებდნენ, ერთხმად აცხადებდნენ, რომ მან ისწავლა თავის შეცდომებზე და ნამდვილი საბჭოთა ხელოვანი გახდა. საგაზეთო სტატიაში, რომელიც შოსტაკოვიჩის სახელით გამოქვეყნდა, მეხუთე სიმფონია დახასიათებულია, როგორც „საბჭოთა არტისტის შემოქმედებითი პასუხი სამართლიან კრიტიკაზე“. კომპოზიტორი დიმიტრი კაბალევსკი, ერთ-ერთი მათ შორის, ვინც „პრავდას“ სტატიების შემდეგ შოსტაკოვიჩთან კავშირი გაწყვიტა, აქებდა სიმფონიას და ულოცავდა ავტორს, რომ „არ დანებდა „მცდარ“ გზებზე სიარულის ცდუნებას“.
მეორე მსოფლიო ომი
1939 წელს, ვიდრე საბჭოთა ძალები ფინეთში შეჭრას შეეცდებოდნენ, პარტიის მდივანმა ლენინგრადში, ანდრეი ჟდანოვმა შოსტაკოვიჩს საზეიმო პიესა შეუკვეთა – „სიუიტა ფინურ თემებზე“, რომელიც სამხედრო ორკესტრის მიერ ჰელსინკიში საზეიმო აღლუმის დროს უნდა შესრულებულიყო. ზამთრის ომი წითელი არმიისთვის მწარე გამოცდილება გამოდგა, აღლუმი არ ჩატარებულა და შოსტაკოვიჩს ნაწარმოების ავტორობაზე ხმამაღლა არასოდეს განუცხადებია. იგი 2001 წლამდე არ შესრულებულა.
აღმოსავლეთის ფრონტის გახსნის შემდეგ (1941) შოსტაკოვიჩი თავდაპირველად ლენინგრადში დარჩა. სცადა სამხედრო სამსახურში შესულიყო, თუმცა ცუდი მხედველობის გამო არ მიიღეს. სანაცვლოდ, ლენინგრადის კონსერვატორიის მეხანძრეთა ბრიგადაში მოხალისედ ჩაეწერა და საბჭოთა ხალხს რადიოთიც მიმართა: . მისი ფოტო გაზეთებში მთელი ქვეყნის მასშტაბით გამოქვეყნდა.
მისი უდიდესი წვლილი ომის დროს იყო სიმფონია №7. პირველი სამი ნაწილი კომპოზიტორმა ლენინგრადში დაწერა, ხოლო ნაწარმოები კუიბიშევში (ახლანდელ სამარაში) დაასრულა, სადაც ოჯახთან ერთად იყო ევაკუირებული. უცნობია, მართლაც დაწერა თუ არა მან ეს ნაწარმოები ლენინგრადის ბლოკადის გათვალისწინებით. ოფიციალურად, იგი აღიარეს ლენინგრადელი ხალხის მამაცური წინააღმდეგობის გამოხატულებად გერმანელი დამპყრობლების მიმართ, როგორც ნამდვილად პატრიოტული ხელოვნების ნაწარმი იმ დროს, როცა ხალხი მორალურ-ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას საჭიროებდა. სიმფონის პრემიერა დიდი თეატრის ორკესტრმა დაუკრა კუიბიშევში, რის შემდეგაც მალევე ის საზღვარგარეთ, ლონდონსა და შეერთებულ შტატებშიც შესრულდა. ყველაზე დასამახსოვრებელი იყო მისი პრემიერა ლენინგრადში, ალყაში მოქცეული ქალაქის რადიოს ორკესტრის მიერ. ორკესტრში სულ 14 მუსიკოსი იყო დარჩენილი, ამიტომ დირიჟორ კარლ ელიასბერგს მოუხდა მოეწვია ყველა, ვისაც რაიმე ინსტრუმენტზე დაკვრა შეეძლო.
შოსტაკოვიჩის ოჯახი 1943 წელს მოსკოვში გადავიდა საცხოვრებლად. მერვე სიმფონიის პრემიერის დროს ბედი წითელი არმიისკენ იყო შემობრუნებული. შედეგად, პუბლიკა და რაც მთავარია, ხელისუფლება კომპოზიტორისგან მორიგ ტრიუმფალურ პიესას ელოდა, სანაცვლოდ კი მიიღო მე-8 სიმფონია, რომელიც შოსტაკოვიჩის შემოქმედებაში ალბათ ყველაზე ტრაგიკული და ძალადობით სავსე ნაწარმოებია. კომპოზიტორის იმიჯის შესანარჩუნებლად, რომელიც საბჭოთა ხალხსა და დასავლეთს შორის მნიშვნელოვან ხიდს წარმოადგენდა, მთავრობამ სიმფონიას „სტალინგრადი“ დარქვა, თითქოს იგი სტალინგრადის სისხლიან ბრძოლაში დაღუპულების გლოვა ყოფილიყო. მიუხედავად ამისა, ნაწარმოები კრიტიკას ვერ გადაურჩა. გადმოცემით, კომპოზიტორმა შემდეგი რამ თქვა: "როცა მერვე შესრულდა, ის ღიად გამოაცხადეს კონტრრევოლუციურ და ანტისაბჭოთა ნაწარმოებად. ისინი ამბობდნენ: „რატომ დაწერა შოსტაკოვიჩმა ოპტიმისტური სიმფონია ომის დასაწყისში და ტრაგიკული – ახლა? დასაწყისში ჩვენ უკან ვიხევდით, ახლა კი ვუტევთ, ვანადგურებთ ფაშისტებს. შოსტაკოვიჩი კი ტრაგიკულად იქცევა, ეს ნიშნავს, რომ ფაშისტების მხარესაა“." ნაწარმოები არაოფიციალურად 1956 წლამდე აკრძალული იყო.
სიმფონია №9, წინამორბედისგან განსხვავებით, ბევრად მსუბუქი იყო. გავრილ პოპოვი წერდა, რომ იგი იყო ბრწყინვალე „ცხოვრების ხალისით და მხიარულებით“. თუმცა 1946 წელს ისიც კრიტიკის საგანი გახდა. ისრაელ ნესტიევი კითხულობდა, შესაფერისი დრო იყო თუ არა „მსუბუქი და გასართობი ინტერლუდიისთვის შოსტაკოვიჩის მნიშვნელოვან ქმნილებათა შორის, დროებით უარყოფისთვის დიდი, სერიოზული პრობლემებისა გართობის გამო“. New York World-Telegram-ის 1946 წლის 27 ივლისის სტატიაც მსგავსად უარყოფითი იყო: „რუს კომპოზიტორს არ უნდა გამოეხატა თავისი გრძნობები ნაციზმის დამარცხების გამო ასეთი ბავშვური მანერით“. შოსტაკოვიჩი აგრძელებდა კამერული მუსიკის შექმნას. აღსანიშნავია საფორტეპიანო ტრიო №2 (თხზ. 67), რომელიც სოლერტინსკის ხსოვნას ეძღვნება და სრულდება ტკბილ-მწარე, ებრაულ მოტივზე აგებული „totentanz-ით“. 1947 წელს, კომპოზიტორი რსფსრ უზენაესი საბჭოს დეპუტატი გახდა.
მეორე მხილება
1948 წელს შოსტაკოვიჩი, ბევრ სხვა კომპოზიტორთან ერთად, კვლავ იქნა მხილებული ფორმალიზმში, ამჯერად, ჟდანოვის დოქტრინით. ანდრეი ჟდანოვმა, რომელიც რსფსრ უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე იყო, შოსტაკოვიჩი და სხვა კომპოზიტორები, მათ შორის, პროკოფიევი და არამ ხაჩატურიანი არასათანადო და ფორმალისტური მუსიკის წერაში დაადანაშაულა. ეს მიმდინარე ანტიფორმალისტური კამპანიის ნაწილი იყო, რომლის მიზანსაც კომპოზიციაში ყოველგვარი დასავლური გავლენის და ე.წ. „არა-რუსული“ შემოქმედების ამოძირკვა წარმოადგენდა. საბჭოს კონფერენცია დასრულდა დეკრეტით „ვ. მურადელის ოპერის „დიდი მეგობრობა“ თაობაზე“, რომელიც მიმართული იყო ყველა საბჭოთა კომპოზიტორისადმი და მათგან მხოლოდ „პროლეტარული“, მასებისთვის გასაგები მუსიკის შექმნას მოითხოვდა. ბრალდებული კომპოზიტორები, შოსტაკოვიჩის ჩათვლით, კომიტეტის წინაშე საჯარო ბოდიშის მოსახდელად დაიბარეს. მისი ნაწარმოებების უმეტესობა აიკრძალა, ოჯახს კი პრივილეგიები ჩამოერთვა. იური ლიუბიმოვის თქმით, ამ პერიოდში კომპოზიტორი „დაპატიმრებას ღამით, სადარბაზოში, ლიფტის წინ ელოდა ხოლმე, რათა მისი ოჯახი მაინც არ შეწუხებულიყო.“
დეკრეტის შედეგები კომპოზიტორებისთვის მძიმე აღმოჩნდა. შოსტაკოვჩი მათ შორის აღმოჩნდა, ვინც კონსერვატორიიდან საერთოდ დაითხოვეს. შემოსავლის დაკარგვა, რომელიც ამას მოჰყვა, მისთვის, სავარაუდოდ, ყველაზე მძიმე დარტყმა იყო. სხვებს, ვინც კონსერვატორიაში დატოვეს, მძიმე, ეჭვიანობით სავსე ატმოსფეროში უხდებოდათ მუშაობა. არავის სურდა, მისი ნაწარმოები ფორმალისტურად ყოფილიყო მიჩნეული, ამიტომ ბევრმა ანტიპროლეტარული მუსიკის წერაში საკუთარი კოლეგების დადანაშაულებას მიჰყო ხელი.
შემდეგი რამდენიმე წლის განმავლობაში შოსტაკოვიჩი სამი კატეგორიის მუსიკას წერდა: კინომუსიკას გადასახადების გადასახდელად, ოფიციალურ ნაწარმოებებს ოფიციალური რეაბილიტაციის იმედით და სერიოზულ მუსიკას „ქვედა უჯრისთვის“. ბოლო კატეგორიაში შედიოდა სავიოლინე კონცერტი №1 და ვოკალური ციკლი „ებრაული ხალხური პოეზიიდან“. ეს ციკლი იმ დროს დაიწერა, როცა ომისშემდგომი ანტისემიტური კამპანია დაწყებული იყო. ხშირი იყო დაპატიმრებები. დააკავეს, მათ შორის, ი. დობრუშინი და იდიცკი, რომელთა წიგნიდანაც აიღო შოსტაკოვიჩმა ტექსტები აღნიშნული ციკლისთვის.
შოსტაკოვიჩის მუსიკასა და საცხოვრებელ პირობებზე არსებული შეზღუდვები 1949 წელს შემსუბუქდა, როცა სტალინმა გადაწყვიტა, რომ საჭირო იყო ხელოვანთა წარმომადგენლობის გაგზავნა ნიუ-იორკში, კულტურულ და სამეცნიერო კონგრესზე მსოფლიო მშვიდობისათვის და რომ შოსტაკოვიჩიც მათ შორის უნდა ყოფილიყო. შოსტაკოვიჩისთვის ეს დამამცირებელი გამოცდილება აღმოჩნდა, რომლის კულმინაციაც იყო პრეს-კონფერენცია ნიუ-იორკში, სადაც მისგან წინასწარ მომზადებული სიტყვის წაკითხვას მოითხოვდნენ. ნიკოლოზ ნაბოკოვი, რომელიც აუდიტორიაში იმყოფებოდა, იხსენებდა „ნერვიულ და აკანკალებულ ხმას“, რომლითაც კომპოზიტორმა კითხვა დაიწყო, ხოლო შემდეგ იძულებული გახდა შეეწყვიტა, ხოლო „სიტყვა ინგლისურად გააგრძელა ტკბილმა რადიოს ბარიტონმა“. მშვენივრად იცოდა რა, რომ შოსტაკოვიჩს არ შეეძლო საკუთარი აზრის ხმამაღლა გამოხატვა, ნაბოკოვმა საჯაროდ ჰკითხა მას, მხარს უჭერდა თუ არა იმხანად სტრავინსკის მუსიკის დაგმობას საბჭოთა კავშირში. შოსტაკოვიჩს, რომელიც სტრავინსკის დიდი თაყვანისმცემელი იყო და მისი მუსიკის გავლენასაც განიცდიდა, არჩევანი არ ჰქონდა, გარდა იმისა, რომ დადებითად ეპასუხა. ნაბოკოვმა უყოყმანოდ დაწერა, რომ შოსტაკოვიჩი იყო „არა თავისუფალი ადამიანი, არამედ მთავრობის მორჩილი ინსტრუმენტი“. კომპოზიტორს მისთვის არასოდეს უპატიებია ეს საჯარო დამცირება. იმავე წელს შოსტაკოვიჩს აიძულეს, დაეწერა კანტატა „ტყეთა სიმღერა“, რომელშიც სტალინი განდიდებულია, როგორც „დიდი მებაღე“.
სტალინის სიკვდილი (1953) უდიდესი მნიშვნელობის მოვლენა იყო შოსტაკოვიჩის, როგორც შემოქმედის, რეაბილიტაციის საქმეში. ეს წელი აღინიშნა მისი მე-10 სიმფონიით. მასში გვხვდება რამდენიმე მუსიკალური ციტირება და კოდები (მათ შორის, DSCH – Dmitri Schostakowitsch და ელმირას მოტივი, რომელიც ელმირა ნაზიროვას შეეხება, პიანისტსა და კომპოზიტორს, რომელიც შოსტაკოვიჩის კონსერვატორიიდან გაგდებამდე მასთან სწავლობდა). მათი სრული მნიშვნელობა დღესაც დავის საგანია. მძვინვარე მეორე ნაწილი კი, წიგნის „აღიარება“ მიხედვით, სტალინის მუსიკალურ პორტრეტს წარმოადგენს. მეათე სიმფონია მეხუთე და მეშვიდე სიმფონიებთან ერთად, კომპოზიტორის ყველაზე პოპულარულ ნაწარმოებთა შორისაა. 1953 წელსვე შედგა „ქვედა უჯრაში“ შენახული რამდენიმე ნაწარმოების პრემიერაც.