cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფილიპინების ღირსშესანიშნაობების სია
გართობა, ეროვნული და ბუნების პარკები, ძეგლები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი
დაცული ტერიტორია
ისტორიული ძეგლები
ტაძრები
Protected Area
Historical Sites
Minor Basilica
კულტურული და ისტორიული ძეგლები
UNESCO World Heritage Site
Protected Area
Historical Sites
ბუნების ძეგლები
UNESCO World Heritage Site
Historical Sites
სკოლები, კოლეჯები და უნივერსიტეტები
UNESCO World Heritage Site
Protected Area
Historical Sites
ურბანული არქიტექტურის ძეგლები
UNESCO World Heritage Site
Protected Area
Historical Sites
სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების ღირსშესანიშნაობები
გალინა ბალმოში
ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 24 თებერვალს მოლდოვის სსრ კანტემირის რაიონის სოფელ პლეშენში.
დაამთავრა კიშინიოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი 1982 წელს, შემდეგ 2001 წელს მოლდოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მიიღო სამართლის ხარისხი. 2006 წელს დაამთავრა მოლდოვის პრეზიდენტთან არსებული სახელმწიფო მართვის აკადემიის მაგისტრატურა.
1999-2003 წლებში მუშაობდა სტრასენის მერიაში. 2003-2005 წლებში იყო სტრაშენის რაიონის საკრებულოს მდივანი.
იყო მოლდოვის რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტიკური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი, მოლდოვის რესპუბლიკის ქალთა კავშირის თავმჯდომარე.
2005 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგების მიხედვით, იგი აირჩიეს მოლდოვის რესპუბლიკის პარლამენტის წევრად მოლდოვას რესპუბლიკის კომუნისტური პარტიიდან (მრკპ). 2007 წელს მან მანდატი გადასცა ვლადიმერ პანფილოვს მოლდოვას რესპუბლიკის სოციალური დაცვის, ოჯახისა და ბავშვის მინისტრად დანიშვნასთან დაკავშირებით.
2007 წლის 22 იანვარს მოლდოვის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ვლადიმერ ვორონინმა დანიშნა მოლდოვის რესპუბლიკის სოციალური დაცვის, ოჯახისა და ბავშვის მინისტრად. გადავიდა პრეზიდენტის ვლადიმერ ვორონინის მიერ 2008 წლის 31 მარტს დაკომპლექტებულ მომდევნო მთავრობაში, რომელსაც ზინაიდა გრეჩანი ხელმძღვანელობდა. . მოვალეობას ასრულებდა 2009 წლის 25 სექტემბრამდე ვლადიმირ ფილატის მთავრობის ჩამოყალიბებამდე.
2009 წელს დაბრუნდა პარლამენტში, სადაც მოლდოვის რესპუბლიკის კომუნისტურ პარტიას  წარმოადგენდა. 2015 წლის დეკემბერში, პარტიის განხეთქილების დროს, მან დატოვა მრკპ-ის ფრაქცია. 14-მა დეპუტატმა, რომლებმაც დატოვეს მრკპ ფრაქცია, საკუთარი ფრაქცია ჩამოაყალიბეს, რომელიც მხარს უჭერდა მმართველ მოლდოვის დემოკრატიულ პარტიას (მდპ). ამან საშუალება მისცა მდპ-ს და ლიბერალურ პარტიას ჩამოეყალიბებინათ პაველ ფილიპის მთავრობა. 2017 წელს შევიდა მოლდოვის დემოკრატიული პარტიის რიგებში. 2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე დეპუტატი იყო. 2019 წლის ივნისში მაია სანდუს მთავრობასი მოსვლის შემდეგ, დეფექტორ დეპუტატების საქმე ე.წ. 2022 წლის თებერვალში მოლდოვას რესპუბლიკის სამართალდამცავებმა ჩაატარეს ჩხრეკა ყოფილ 13 დეპუტატზე, რის შემდეგაც ხუთი მათგანი დააკავეს. მოლდოვის რესპუბლიკის გენერალურმა პროკურატურამ საქმე დახურა 2023 წლის იანვარში.
2019 წელს მოლდოვის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა იგორ დოდონმა გალინა ბალოში დანიშნა თავის მრჩევლად სოციალურ საკითხებში. მან შეცვალა ვიორიკა დუმბრავეანუ, რომელიც დაინიშნა მოლდოვის რესპუბლიკის ჯანდაცვის, შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრად. პრეზიდენტმა იგორ დოდონმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა ყველა მისი მრჩეველი 2020 წლის დეკემბერში საპრეზიდენტო მანდატის ამოწურვის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:მოლდოველი პოლიტიკოსი ქალები
Lasioglossum crocinum
Lasioglossum crocinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
სქოლიო
crocinum
თლილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
თლილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
თლუღი
თლუღი — ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა თლუღისა და ქვედა თლუღის ძველი სახელწოდება.
ბილოზერკა (დაბა)
ბილოზერკა (Білозерка) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 9494 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დაბები
თლიის სამაროვანი
თლიის სამაროვანი, გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. XII—VII სს.) არქეოლოგური ძეგლი სოფელ თლიის ტერიტორიაზე (ჯავის მუნიციპალიტეტი). მცირე მასშტაბის არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა 1889 წელს (ხ. კანუკოვი), 1890 (ვ. დოლბეჟევი, ფ. ჰეგერი), 1891 (პ. უვაროვა). 1955 წლიდან მიმდინარეობს სისტემატური გათხრები (ბ. ტეხოვი). ორმოსამარხებსა და ქვის სამარხებში მიცვალებულები ჩასვენებული იყვნენ მარჯვენა გვერდზე, ხელფეხმოკეცილნი. ჩატანებული ჰქონდათ ბრინჯაოს ნაწარმი: იარაღი (ცულები, სატევრები, შუბისპირები), სამკაული (აბზინდები, ბალთები, მშვილდსაკინძები, საკისრე რკოლები, სამაჯურები, დუგმები, ღილები, მძივები და სხვა), ჭურჭელი (სიტულები, თასები, ტოლჩები); მცირე რაოდენობით რკინის ნივთები (აკინაკი, სატევარი, მოხრილი დანები, შუბისპირები, მშვილდ-საკინძები); სარდიონის, მინისა და პასტის მძივები; თიხის ჭურჭელი მცირე რაოდენობით. ნივთიერების მნიშვნელოვანი ნაწილი შემკულია ცხოველური (ირემი, ცხენი, ძაღლი, გველი, თევზი) და გეომეტრიული (სვასტიკა, „მალტური“ ჯვარი, სხივიანი წრეები და სხვა.) ორნამენტით, ზოგი კი მოხატულია ურარტული და სკეთური ხელოვნებისათვის დამახასიათებელი სტილით. თლიის სამაროვანზე აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა დასავლეთ საქართველოსა და ყობანის სამაროვნის ნივთების მსგავსია. თლიის სამაროვანი კოლხური კულტურის გავლენის სფეროს განეკუთვნება.
მოსახლეობა, რომელსაც თლიის სამაროვანი ეკუთვნოდა, გვაროვნული წყობილების საფეხურზე მდგარა. აღმოჩენილი მასალის მიხედვით ჩანს, რომ სამაროვნის არსებობის ბოლო საუკუნეებში გაძლიერებულა გვაროვნული წყობილების დაშლის პროცესი. მოსახლეობა მისდევდა მესაქონლეობას, მიწათმოქმედებას, განვითარებული ყოფილა ბრინჯაოს მეტალურგია. რკინის ფართო წარმოებაზე გადასვლა მხოლოდ ძვ. წ. VII საუკუნეში დაიწყო. თლიის სამაროვნის მასალა დაცულია მოსკოვის ისტორიის მუზეუმში, სამხრეთ ოსეთის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში და ვენაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჭითაალიში
ჭითაალიში — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ეგრისის ქედის დასავლეთ ნაწილში, მდინარეების მაგანისა და თხეიშის (ენგურის მარცხენა შენაკადები) აუზების წყალგამყოფზე. სიმაღლე 2762 მ. აგებულია ბაიოსური პორფირიტული წყებით. კალთებზე ძველმყინვარული ცირკები და კარებია. მწვერვალი მახვილია, კალთები — ციცაბო. დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ალდეჰიდი
thumb|150px|right|ალდეჰიდის ზოგადი ფორმულა
ალდეჰიდი — ორგანული ნივთიერება, რომლის მოლეკულაში ნახშირწყალბადის რადიკალთან დაკავშირებულია -CHO ფუნქციური ჯგუფი. მისი ზოგადი ფორმულაა R-CHO (იხ. სურათი). ალდეჰიდების ჰომოლოგიური რიგის პირველი წევრი (ფორმალდეჰიდი) მძაფრი სუნის მქონე აირია, მომდევნო (აცეტალდეჰიდი) კი–აქროლადი სითხე. სითხეა შემდგომი რამდენიმე წევრიც, ხოლო უმაღლესი ალდეჰიდები მყარი ნივთიერებებია და ყვავილების სუნი აქვთ. . ალდეჰიდების პირველი წევრები წყალში კარგად იხსნება, შემდგომი წევრების ხსნადობა თანდათან მცირდება. . ალდეჰიდების გამოსაცნობი რეაქტივია ვერცხლის ოქსიდის ამიაკიანი ხსნარი. თუ ვერცხლის ოქსიდის ამიაკიან ხსნარს დავამატებთ ცოტაოდენ ალდეჰიდის ხსნარს და შევათბოთ, ალდეჰიდი აღადგენს ვერცხლს, რომელიც დაეფინება სინჯარის კედელს ვერცხლის სარკის სახით:
გამოყენება
სოფლის მეურნეობაში (თესლის შესაწამლად), ვეტერინარიაში და მრეწველობაში დიდი გამოყენება აქვს ფორმალდეჰიდს (ჭიანჭველალდეჰიდი), რომლის ფორმულაა H - CHO. მის მოლეკულაში ნახშირწყალბადის მაგიერ მხოლოდ წყალბადის ატომია. ფორმალდეჰიდი უფერო აირადი ნივთიერებაა, აქვს მძაფრი სუნი, წყალში კარგად იხსნება. მის 40 %–იან წყალხსნარს (ცნობილი როგორც ფორმალინი) აქვს ცილის შედედების (დენატურაციის) უნარი, ამიტომაც გამოიყენება ტყავის დასამუშავებლად. ფორმალინისგან დამზადებული პრეპარატები გამოიყენება ზოგიერთი დაავადების სამკურნალოდ.
ძმრის ალდეჰიდი გამოიყენება სინთეზური ძმარმჟავას და ე.წ. «მშრალი სპირტის» წარმოებაში.
მიღება
მიიღება პირველადი სპირტების დაჟანგვით, ერთფუძიანი ორგანული მჟავებისა და მათი ქლორანჰიდრირების აღდგენით, ჭიანჭველამჟავასა და სხვა რომელიმე კარბონმჟავას კალციუმის შერეული მარილის გამოხდით: RCOOCaOOCH→RCHO + CaCO3 და ასე შემდეგ. აცეტილენზე წყლის მოქმედებით აცეტალდეჰიდის მიღებას, ვერცხლისწყლის მარილების თანაობისას, სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს: HC≡CH+H2O→CH3CHO (იხ. კუჩეროვის რეაქცია).
ქიმიური თვისებები
ალდეჰიდი ადვილად შედის მიერთების, პოლიმერიზაციის, ჩანაცვლებისა და კონდენსაციის რეაქციებში, რაც კარბონილის ჯგუფის π ბმის პოლარიზაციით აიხსნება. ალდეჰიდს ფართოდ იყენებენ ფენოლალდეჰიდური ფისების წარმოებაში, პარფიუმერულ და კვების მრეწველობაში სურნელოვან ნივთიერებად (ვანილინი, ციტრალი და სხვ.) და პრაქტიკული მნიშვნელობის მქონე ზოგიერთი ნაერთის (ძმარმჟავას, ეთილაცეტატის, უროტროპინისა და სხვ.) სინთეზისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ალდეჰიდები კატეგორია:ორგანული ქიმია
მეორე სვირი
მეორე სვირი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ახალი სვირი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 230 მეტრი, ზესტაფონიდან 13 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3356 ადამიანი.
ეტიმოლოგია
სულხან-საბა ორბელიანის „სიტყვის კონაში“ სვირი განმარტებულია, როგორც მცველი. სახელწოდება, სავარაუდოდ, სოფლის ტერიტორიაზე არსებული ნაპურადევის ციხის თავდაცვითი ფუნქციიდან მომდინარეობს.
ეკონომიკა
მეორე სვირის ტერიტორიაზეა აჯამეთის სახელმწიფო ნაკრძალის ნაწილი. სოფელი შედის სვირის მეღვინეობის ზონაში. სოფელში არის საექიმო პუნქტი და საჯარო სკოლა.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ნაპურადევის ციხე, თომა მოციქულის სახელობის ეკლესია და მთავარანგელოზ მიქაელის სახელობის XIX საუკუნის ეკლესია გაბეხაძეების უბანში, წმინდა გიორგის სახელობის VIII საუკუნის ეკლესია.
ნაპურადევის ციხე მდებარეობს სოფელ პირველი სვირის საზღვართან. მის შესახებ წერილობითი ცნობები არ მოიპოვება, არსებობს მხოლოდ ლეგენდა, რომ ამ ადგილებში ვახტანგ გორგასალს უნადიმია, ადგილი მოსწონებია და ციხის აშენება უბრძანებია. ციხე საშუალო ზომისაა, კედლები და მდინარეში ჩასასვლელი გვირაბი დანგრეულია. ჩაკირული მრავალი ჭური დეფორმირებულია. ციხის ტერიტორიაზე და მის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მრავლად მოიპოვება ანტიკური ხანისა და უფრო გვიანი პერიოდის თიხის ჭურჭლის ნატეხები.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა და სოფელშივეა დაკრძალული ქართველი პუბლიცისტი ესტატე ბოსლეველი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სრულიად რუსეთის საბჭოების VII ყრილობა
მუშათა, გლეხთა, წითელარმიელთა და მშრომელთა კაზაკთა დეპუტატების საბჭოების სრულიად რუსეთის VII ყრილობა (VII Всероссийский Съезд Советов Рабочих, Крестьянских, Красноармейских и Рабочих Казачьих Депутатов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1919 წლის 5-9 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1011 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით (მათ შორის 970 კომუნისტი, 35 უპარტიო, 3 რევოლუციონერ-კომუნისტი და სხვა) და 355 სათათბირო (მათ შორის 308 კომუნისტი, 26 უპარტიო, 21 წვრილბურჟუაზიული პარტიების წარმომადგენელი) ხმის უფლებით. მონაწილეობდნენ დელეგატები საბჭოთა უკრაინიდან, თურქესტანისა და ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკებიდან.
ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახალხო კომისართა საბჭოს ანგარიში (ვ. ლენინი); სამხედრო მდგომარეობა (ლ. ტროცკი); კომუნისტური ინტერნაციონალის შესახებ (გ. ზინოვიევი); სასურსათო მდგომარეობა (ა. ციურუპა); სათბობის საკითხი (ა. რიკოვი); საბჭოთა მშენებლობა ცენტრში და ადგილზე (ლ. კამენევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.
ვ. ლენინმა საანალიზო მოხსენებაში გაანალიზა საბჭოთა ქვეყნის საერთაშორისო და საშინაო მდგომარეობა, მაღალი შეფასება მისცა წითელი არმიის გადამწყვეტ გამარჯვებებს სამოქალაქო ომის ფრონტებზე; დასახა ამოცანა მთავარი ყურადღება მიექციათ სახელმწიფოს მართვა-გამგეობისა და სამეურნეო მშენებლობის პრობლემებისადმი. ყრილობამ მოიწონა მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა. დადგენილებაში „საბჭოთა მშენებლობის შესახებ“ გათვალისწინებული იყო სახელმწიფო აპარატის შემდგომი განმტკიცება, საბჭოთა დემოკრატიის გაფართოების გზები, დასუსტდა საბჭოტა ხელისუფლების ორგანოების ფუნქციები ცენტრსა და ადგილებზე. მიიღეს რეზოლუციები რსფსრ სასურსათო და სათბობის საქმეთა ორგანიზაციის შესახებ. ვ. ლენინის ინიციატივით ყრილობამ სპეციალურ რეზოლუციაში მოუწოდა ანტანტას, აშშ-ს, იაპონიას, იტალიას დაეწყოთ სამშვიდობო მოლაპარაკება. რეზოლუციაში „ჩაგრული ერების შესახებ“ გამოხატხა ეროვნულ საკითხში ბოლშევიკური პროგრამის პრინციპებისადმი ერთგულება, დაგმო თეთრი ტერორი უნგრეთში, მიესალმა III კომუნისტური ინტერნაციონალის შექმნას. მიიღო მიმართვა „წითელი არმიისა და წითელი ფლოტისადმი“, „მშრომელი გლეხობისადმი“, დონის, ყუბანის, თერგის, ურალის, ციმბირის, ორენბურგის მშრომელი კაზაკებისადმი.
ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VII მოწვევის ცაკი 269 კაცის ოდენობით (201 წევრი და 68 კანდიდატი).
ლიტერატურა
*07
576
თარიღი უცნობია
*
Pseudodaphnella virgo
Pseudodaphnella virgo — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
9 დეკემბერი
9 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 343-ე დღე (ნაკიან წლებში – 344-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 22 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1209
ზაფხულის ნაბუნიაობის ზეიმი
ზაფხულის ნაბუნიობის ზეიმი — წარმართული და ზოროასტრიული ზეიმი, ყველაზე მოკლე ღამე წელიწადში. ეს დღე ევროპაში სხვადასხვა ფორმით აღინიშნება, თუმცა ყველასათვის საერთოა კოცონის დანთება და მკითხაობა.
შვედები: მიდსომარი
1953 წლიდან შვედეთში „შუა ზაფხულის“ ზეიმი 19 ივლისიდან პირველივე შაბათ დღეს აღინიშნება. ისინი ძირითადად მაისის ხეს აღმართავენ და ალამაზებენ.
უძველესი ტრადიციით, ღამის სეირნობიდან დაბრუნებულ ქალიშვილებს შვიდი სახეობის ყვავილი უნდა მოეკრიფათ და ბალიშის ქვეშ ამოედოთ, რათა საბედო დასიზმრებოდათ.
ლატვიელები
ლატვიელები ამ დროს ლიგოს ზეიმობენ.
სლავები: ივან კუპალას დღე
აღმოსავლეთ და დასავლეთ სლავები ამ დღეს ივან კუპალობას ზეიმობენ. ტრადიციის თანახმად უნდა ებანავათ, კოცონი დაენთოთ და ზედ გადამხტარიყვნენ, რათა სნე და ავადობა ცეცხლში ჩაეყარათ. მკითხაობდნენ. სწორედ ამ ღამეს უნდა გაშლილიყო გვიმრა.
გერმანელები: მიტზომერფესტი
thumb|შუაზაფხულის ზეიმი [[ბერლინი|ბერლინში. 1937 წლის ივლისი]] გერმანიაში აჩაღებენ უზარმაზარ კოცონს, აწყობენ ცეკვებს და ზეიმის მონაწილები ამ კოცონზე გადახტომას ცდილობენ, მართავდნენ მსვლელობას ჩირაღდნებით. ზეიმი ნაცისტურ გერმანიაშიც კი აღინიშნებოდა. პარტიული ლიდერები ამ დღისასთვის საგანგებოდ „ცეცხლოვან სიტყვას“ ამზადებდნენ ხოლმე.
პორტუგალიელები: წმინდა იოანეს დღე
პორტუგალიაში ნაბუნიობას წმინდა იოანეს დღე აღინიშნება (Festa de São João). კათოლიკე პორტუგალიელებს სჯერათ, რომ წმ. იაონეს კოცონს გამწმენდი ძალა აქვს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წარმართული დღესასწაულები კატეგორია:ზაფხულის ზეიმები
Vasaros saulėgrįža
Lasioglossum crocoturum
Lasioglossum crocoturum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
თეთრი ფითრი
თეთრი ფითრი (Viscum album) — მარადმწვანე პარაზიტი ბუჩქოვანი მცენარეა ფითრისებრთა ოჯახისა, ბურთისებრი ფორმის, მრავალდატოტვილი. იგი ძირითადად მსხლის ტოტებზე გვხვდება, არცთუ იშვიათად ვაშლზე, აკაციაზე, ცაცხვზე, სოჭსა და სხვა მერქნიან მცენარეებზეც. ფოთლები ტოტებზე მოპირისპირედაა განლაგებული, სქელი ტყავისებრი, მოგრძო-ლანცეტისებრი ან ელიფსური ფორმისაა. ყვავილები წვრილია, მოყვითალო-მწვანე, მარტივი 3–4-ფურცლიანი ყვავილსაფარით, ერთსქესიანია. ნაყოფი მოყვითალო 1 სმ-მდე სისქის, მრგვალი, თესლიანი ცრუ კენკრაა, გარედან წებოვანი გარსით დაფარული.
ქიმიური შემადგენლობა
თეთრი ფითრის ფოთლები და ტოტები შეიცავს გუმფისს, შაქრებს, სახამებელს, ცხიმოვან ზეთებს, მწარე, მთრიმლავ და ცილოვან ნივთიერებებს, მინერალურ მარილებს და წებოვან ფისოვან ნივთიერებებს — ვისცინს.
გამოყენება
თეთრი ფითრიდან მიღებული პრეპარატები გამოიყენება ჰიპერტონული დაავადებების, გულის ასთმის, ათეროსკლეროზის, თავის ტკივილების, ნეფრიტის დროს, როგორც სისხლშემადედებელი საშუალება ცხვირიდან, ფილტვებიდან, საშვილოსნოდან და გემორალური სისხლდენისას.
ფითრის დამზადება შესაძლებელია გვიან შემოდგომით, მაგრამ სამკურნალო თვისებების შენარჩუნების მიზნით უკეთეს დროს წარმოადგენს თებერვალ-მარტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფითრისებრნი
აიზენერცი
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
რაიხსვერი
მინი|225px|რაიხსვერის დროშა ([[1921–1935).]] რაიხსვერი (Reichswehr; reich — სახელმწიფო, იმპერია, Wehr — იარაღი, თავდაცვა) — გერმანიის შეიარაღებული ძალები 1919-1935 წლებში; შეიქმნა ვერსალის საზავო ხელშეკრულების საფუძველზე. 1919 წლის 6 მარტის კანონით შეიქმნა დროებითი რაიხსვერი (24 ბრიგადა); 1921 წლის 28 მარტს მიიღეს კანონი რაიხსვერის შესახებ. რაიხსვერის პირადი შემადგენლობა დაქირავების წესით კომპლექტდებოდა. რაიხსვერი სახმელეთო ჯარებისა და სამხედრო საზღვაო ფლოტისაგან შედგებოდა. ვერსალის ხელშეკრულებით გერმანიას ეკრძალებოდა სამხ-საჰაერო ძალების, ტანკების, საზენიტო, მძიმე და ტანკსაწინააღმდეგო არტილერიის, წყალქვეშა ნავების, სახაზო ხომალდების (10 ათას ტ-ზე მეტი წყალწყვის), 6 ათას ტ-ზე მეტი წყალწყვის კრეისერებისა და გენშტაბი-ს რაიმე ფორმით ყოლა. სახმელეთო ჯარების რიცხვი განსაზღვრული იყო 100 ათასი კაცით. სამხედრო საზღვაო ფლოტი ითვლიდა 37 საბრძოლო ხომალდსა და 15 ათასამდე კაცს. მაგრამ არსებობდა ფარული რეზერვი, ე. წ. შავი რაიხსვერი, თავდაცვის რაზმები („ჰაიმვერი), ჯარისკაცთა სათვისტომოები, ვეტერანთა კავშირები („ფოლადის ჩაჩქანი“, „ვიკინგი“ შარნჰორსტი“ და სხვა“), რომლებიც 4 მლნ-მდე კაცს აერთიანებდა. 1926 წლიდან დაიწყო ფარული სამზადისი რაიხსვერის გაზრდისათვის, ხოლო 1930-1932 წლებში მიღებული გეგმით 1938 წლისთვის 300 ათას კაცამდე უნდა გაეზარდათ. 1935 წლის 16 მარტს ფაშისტურმა გერმანიამ ვერსალის ხელშეკრულების სამხედრო მუხლები გააუქმა და საყოველთაო სამხედრო ვალდებულება შემოიღო. დაიწყო სამზადისი რაიხსვერის ბაზაზე მრავალმილიონიანი ვერმახტის შესაქმნელად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის შეიარაღებული ძალები
1579
თარიღი უცნობია
*
ჭითაგვალა
ჭითაგვალა — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ეგრისის ქედზე, მდინარე ხობისწყლის სათავეში. სიმაღლე 3226 მ. აგებულია ბაიოსური პორფირიტული წყებებით. მახვილი პირამიდის ფორმისაა, აქვს ციცაბო კლდოვანი კალთები. დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
Pseudomelatominae
Pseudomelatominae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
577
თარიღი უცნობია
*
მარტოთუბანი
მარტოთუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (სანახშირის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 330 მეტრი, ზესტაფონიდან 5 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფელში დაიბა და ქართველი სასამართლოს ექიმი ვახტანგ შანიძე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 633 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თლილი (არსიანის ქედი)
თლილი (Kırma Dağı) — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედზე, საქართველოსა და თურქეთის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2540 მ. აქვს გუმბათისებრი მოყვანილობა. აგებულია ანდეზიტ-დაციტური ლავით. კალთები ქვემოთ შემოსილია სუბალპური ტყეებითა და ლიხით, ზემოთ — სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები კატეგორია:თურქეთის მთები
ტრილობიტები
ტრილობიტები (Trilobita) — პალეოზოური ერის ლაყუჩებით მსუნთქავი ფეხსახსრიანების ერთ-ერთი კლასი. აერთიანებს ზღვის ამჟამად გადაშენებულ ცხოველებს. მათი მოგრძო-ოვალური და სეგმენტირებული სხეული ღარებით გამიჯნული 3 ნაწილისაგან (თავი, მკერდი და მუცელი) შედგებოდა. ამიტომ ჰქვია ამ კლასს ტრილობიტები ანუ სამნაწლავიანები. სხეული, თანამედროვე კიბოსნაირთა მსგავსად, დაფარული ჰქონდათ კიროვანი ჯავშნით, რომელიც განსაკუთრებით მტკიცე იყო ზურგის მხრიდან. ტრილობიტების კლასში შედის ორი ქვეკლასი Miomera და Polymera.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეხსახსრიანები
სრულიად რუსეთის საბჭოების VIII ყრილობა
ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად ცაკისა და სახალხო კომისართა მოხსენება საგარეო და საშინაო პოლიტიკის შესახებ (ვ. ლენინი); მრეწველობის დგომარეობა და მისი აღდგენის ღონისძებები (ა. რიკოვი); ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრჟიჟანოვსკი); ტრანსპორტის შესახებ (ლ. ტროცკი); სოფლის მეურნეობის წარმოების განვითარებისა და გლეხთა მეურნეობის დახმარების შესახებ (ი. ტეოდოროვიჩი); საბჭოთა ორგანოების მოღვაწეობის გაუმჯობესების შესახებ ცენტრსა და ადგილებზე, ბღზოლა ბიუროკრატიმთან (გ. ზინოვიევი); სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.
ყრილობის მუშაობა მიმდინარეობდა ლენინის უშუალო ხელმძღვანელობით. მეხსენებაში ლენინმა შეაჯამა სამოქალაქო ომის შედეგები და დასახა ქვეყნის წინაშე მდგომი მთავარი პოლიტიკური და სამეურნეო ამოცანები. ყრილობამ მიიღო რეზოლუცია მტავრობის პოლიტიკის მხარდასაჭერად, აგრეთვე დადგენილებები სახალხო მეურნეობისა და მრეწველობის დარგებში. ყრილობის ერთ-ერთი ძირითადი საკითხი იყო რუსეთის ელექტრიფიკაციის გეგმის (გოელრო) განხილვა და დამტკიცება, რომელიც ვ. ლენინის ინიციატივითა და მითითებით იყო შედგენილი. ყრილობამ ერთხმად დაამტკიცა კანონპროექტები, რომლებიც ეხებოდა სოფლის მეურნეობასა და ტრანსპორტს, მიიღო ახალი დებულება შრომისა და თავდაცვის საბჭოს შესახებ.
ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის VIII მოწვევის ცაკი 400 კაცის ოდენობით (300 წევრი და 100 კანდიდატი), დააწესა რსფსრ-ის შრომის წითელი დროშის ორდენი.
ლიტერატურა
*08
Pseudotaranis
Pseudotaranis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ცირცელი
მინი|ევროპული ცირცელის ნაყოფი ცირცელი (Sorbus aucuparia) — ბუჩქი ან პატარა ხე ცირცელის გვარის, ვარდისებრთა ოჯახიდან. ნაცრისფერი, გლუვი ვარჯით, ბეწვიანი ახალგაზრდა ტოტებით და კენტფრთართული ფოთოლაკიანი ფოთლებით. თეთრი ყვავილები ფარისებრ თანაყვავილედებშია შეკრებილი. ნაყოფი თითქმის ბურთივით მრგვალია, ვაშლისებრი ფორმის, წვნიანი, მკვეთრი ნარინჯისფერი-მოწითალოა.
ქიმიური შემადგენლობა
ნაყოფები შეიცავს მწარე ნივთიერებებს, შაქარს, მთრიმლავ ნივთიერებებს, ვიტამინებს C და A-ს (კაროტინი).
გამოყენება
ცირცელის ნაყოფი შედის მრავალი ვიტამინური ჩაის შემადგენლობაში. 100 გ გამოწურულ და დაქუცმაცებულ ნაყოფების გამონაწნეხი შეიცავს 80 მგ კაროტინს (ადამიანისათვის დღიური დოზა შეადგენს 3 მგ-ს). ცირცელში კაროტინი ორჯერ უფრო მეტია, ვიდრე სტაფილოში, ხალხურ მედიცინაში ცირცელს დიდი ხანია იყენებენ შარდმდენ და საფაღარათო საშუალების სახით. გამხმარი ნაყოფების ნახარში და ნედლი ნაყოფების წვენი გამოიყენება დიზენტერიის სამკურნალოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარდისებრნი
Lasioglossum cubitale
Lasioglossum cubitale — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
მამბურაო
მამბურაო (ოფიციალურად მამბურაოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Mamburao) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მინდოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 47 705 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
ატომური ნომერი
ატომური ნომერი (Z) — ქიმიური ელემენტის რიგითი ნომერი დ. მენდელეევის ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში. ატომური ნომერი უდრის ატომის ბირთვში პროტონების რაოდენობას. იგი ჩვეულებრივად აღინიშნება Z ასოთი. ბირთვის მუზტი Ze-ს ტოლია, სადაც e — დადებითი ელემენტარული ელექტრონული მუხტია, რომელიც ელექტრონის მუხტის აბსოლუტური მნიშვნელობის ტოლია.
სქემატურად ატომი შეიძლება მიახლოებით წარმოვიდგინოთ, როგორც პროტონებისა (p+) და ნეიტრონების (n) მჭიდრო გროვა (ბირთვი), რომლის ირგვლივაც მოძრაობს ელექტრონები (e-). ატომის ელექტრული მუხტი ნულია, რამეთუ მასში ელექტრონთა რაოდენობაც უდრის მისსავე ატომური ნომერს (Z) (+e მუხტის მქონე Z პროტონი და -e მუხტის მქონე Z ელექტრონი აბათილებენ ერთმანეთის მუხტს და ჯამში გავძლევენ 0 კულონს).
თავდაპირველად, ეს ნომერი განსაზღვრავდა ქიმიური ელემენტის ადგილს მენდელეევის ელემენტთა პერიოდულობის ცხრილში. როდესაც დიმიტრი მენდელეევმა იმ დროისთვის ცნობილი ქიმიური ელემენტები დააჯგუფა მათი თვისებების მიხედვით, შენიშნა რომ ატომური მასის ზრდის მიხედვით დალაგებას არალოგიკურ შედეგებამდე მივყავდით: მაგალითად, იოდსა და ტელურს მათი ატომური მასიდან გამომდინარე შებრუნებით უნდა დაეკავებინათ ადგილები. შეუსაბამოებებმა, ქიმიური თვისებების მიხედვით განდასებაში რომელიც განსაზღვრავდა ატომურ ნომერს და დაახლოებით შეესაბამებოდა ატომურ მასას, აჩვენეს რომ ატომური მასა გამოსახავს არა მხოლოდ მასას არამედ სხვა თვისებებსაც.
კავშირი მასასა და მუხტთან
ატომური მასის მიხედვით და ატომური ნომრის მიხედვით განდასებებს შორის გადახრები ახსნილ იქნა ჰენრი მოსლის შრომებში 1931 წელს, რომლებმაც აჩვენეს მკაცრი დამოკიდებულება ელემენტების რენტგენის სხივების დიფრაქციასა და მენდელეევის ელემენტთა პერიოდულობის ცხრილში მათ მდებარეობას შორის. შემდგომში ნაჩვენები იქნა, რომ ატომური ნომერი შეესაბამება ბირთვის მუხტს ანუ ბირთვში პროტონების რაოდენობას. ამგვარად, ელემენტის თვისებებს განსაზღვრავს ბირთვის მუხტი და არა მასა.
ატომური ნომერი გარკვეულ კავშირშია ატომურ მასასთან, მაგრამ მათ შორის მაინც არის სხვაობა. ეს კავშირი გამოწვეულია იმით რომ, ერთი მხრივ, ატომური მასა დამოკიდებულია ბირთვში ნეიტრონებისა და პროტონების რაოდენობაზე, ხოლო, მეორე მხრივ კი, ატომური ნომერი განისაზღვრება ბირთვში პროტონების რაოდენობით.
ატომური მასა ხშირად მოიხსენება ელემენტის სახელის მერე, მაგ.: ხშირია საუბარი ნახშირბად–14–ზე (რომელიც გამოიყენება არქეოლოგიაში ორგანული წარმოშობის ნივთების დასათარიღებლად), ამით ხაზი ესმება მის განსხვავებას ნახშირბად–12–ისაგან (ნახშირბადის ბუნებაში ყველაზე უფრო გავრცელებული იზოტოპი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქიმია კატეგორია:ატომური ფიზიკა კატეგორია:ფიზიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
2010 წლის მონაცემებით პოლონეთში 14 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 911 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 1,4 % პოლოეთის ძეგლებია. პოლონეთის მსოფლიო მემკვიდრეობის 14 ძეგლიდან:
2 კულტურული ობიექტი აღიარებულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი i), ხოლო 1 – ბუნების ფენომენად (კრიტერიუმი vii).
სია
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში მათი დამატების მიხედვით.
კანდიდატების სია
სიაში ძეგლები შეტანილია საცდელ სიაში მათი დამატების თარიღის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა
სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა (IX Всероссийский съезд Советов) — სრულიად რუსეთის საბჭოების რიგით მეცხრე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1921 წლის 23-28 დეკემბერს მოსკოვში. ესწრებოდა 1991 დელეგატი, მათ შორის 1630 გადამწყვეტი ხმით (1522 რკპ (ბ) წევრი და კანდიდატი; მუშა 39%, გლეხი 20%, მოსამსახურე 32,5%, დანარჩენი 8,5%).
ისტორია
დღის წესრიგი: სრულიად რუსეთის ცაკისა და სახკომსაბჭოს საანგარიშო მოხსენებები საშინაო და საგარეო პოლიტიკის დარგში (ვ. ლენინი); მოხსენებები დამშეულთათვის დახარების გაწევის (მ. კალინინი); ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის წინასწარი შედეგების (ლ. კამენევი), მრეწველობის მდგომარეობის (პ. ბოგდანოვი), სოფლის მეურნეობის აღდგენის (ნ. ოსინსკი), კოოპერაციის (ლ. ხინჩუკი), ბიუჯეტისა და ფინანსების (ნ. კრესტინსკი), წითელი არმიის მშენებლობის (ლ. ტროცკი), საბჭოთა მშენებლობის (ტ. საპრონოვი) შესახებ; სრულიად რუსეთის ცაკის არჩევნები.
განიხილეს მთავრობის დეკრეტი ელექტრიფიკაციის შესახებ (გ. კრიჟანოვსკი). ყრილობამ მოიწონა ქვეყნის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, დასახა ღონისძიებები შიმშილობასთან საბრძოლველად, შეაჯამა ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის 10 თვის შედეგები. მთავარ ამოცნად მიიჩნია სოფლის მეურნეობის აღმავლობა და განსაზღვრა მისი განვითარების გზები. მოიწონა დირექტივები მძმე მრეწველობის აღდგენისა და ფართო მოხმარების საგნების წარმოების თაობაზე. დაამტკიცა დეკრეტი „ელექტრიფიკაციის შესახებ“, მიიღო გადაწყვეტილება ფინანსებისა და ბიუჯეტის შესახებ. მოიწონა წითელი არმიის შემცირებისა და მისი შეიარაღებისა და ბრძოლისუნარიანობის ამაღლების ხაზი.
ყრილობამ აირჩია სრულიად რუსეთის IX მოწვევის ცაკი 513 კაცის ოდენობით (386 წევრი და 127 კანდიდატი).
თურქეთის ზავების სია
ცხრილში წარმოდგენილია თურქეთის ზავების სია, რომელსაც ხელი მოაწერა თურქეთის მთავრობამ (1920 წლის 23 აპრილიდან დღემდე)
სრულიად რუსეთის საბჭოების IX ყრილობა
ლიტერატურა
*09
თურქეთის ზავების სია
პრერესპუბლიკური ერა: რესპუბლიკური ერა:
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:დიპლომატია
კენედის კოსმოსური ცენტრი
მინი|მარჯვნივ|300px|კენედის კოსმოსური ცენტრი
ჯონ კენედის სახელობის კოსმოსური ცენტრი - (John F. Kennedy Space Center) ნასას (NASA - National Aeronautics and Space Administration, აერონავტიკისა და კოსმოსური სივრცის კვლევის ნაციონალური სამმართველო) ერთ-ერთი უმსხვილესი საკვლევი ცენტრია. ის კანავერალის კონცხზე, ფლორიდის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. 1959 წლამდე, სანამ კოსმოსური ფრენები დაიწყებოდა, აქ სამხედრო-სარაკეტო პოლიგონი იყო.
პირველი ასტრონავტები კოსმოსში 1961 წელს გაფრინდნენ. 1969 წელს ხომალდმა „აპოლო 11“-მა ასტრონავტები მთვარეზე პირველად დასვა. მრავალჯერადი გამოყენების კოსმოსური ხომალდი კი კოსმოსში პირველად 1981 წელს გაუშვეს. ამ ხომალდს აქვს ორბიტული აპარატი, სარაკეტო დამაჩქარებლები და ჩამოსაგდები საწვავი ავზი.
ლიტერატურა
''მსოფლიოს დიდი ატლასი, გვ. 81, თბილისი, 2009.''
კატეგორია:კოსმოსური ცენტრები კატეგორია:აშშ-ის სამეცნიერო მუზეუმები
მამასახლისი
მამასახლისი — სახლის, გვარის ან თემის მეთაური. პირველყოფილ-თემური წყობილების პერიოდში მამასახლისი გვარის უხუცესი იყო. გვაროვნული წყობილების ელემენტები, მისი გადმონაშთები მამასახლისობის ინსტიტუტმა გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდშიც შეინარჩუნა.
კავკასიაში მიფის ინსტიტუტის შექმნამდე ქვეყანას მართავდნენ მამასახლისები. ასე მაგალითად ცნობილია მცხეთის მამასახლისები, რომელთაგან სამარა მამასახლისი იყო უკანასკნელი ამათგან. კავკასიაში მამასახლისის ინსტიტუტის დამაარსებლად ითვლებიან კავკასიელ ხალხთა ეთნარქები — თარგამოსის შვილები.
სოფლის მამასახლისი უმრავლეს შემთხვევაში გლეხთა წრეს ეკუთვნოდა. იგი იყო ადმინისტრაციული ფუნქციების მქონე დაბალი მოხელე, რომელსაც ევალებოდა ეცნობებინა სოფლისათვის ცენტრალური ორგანოების ბრძანება-განკარგულებანი, გაერჩია სისხლისა და სამოქალაქო სამართლის წვრილი საქმეები, დახმარებოდა სათანადო მოხელეებს გადასახადების გაწერა-აკრეფაში და სხვა. გლეხები მამასახლისის სასარგებლოდ გადასახადს იხდიდნენ, თვით მამასახლისი კი გადასახადებისაგან განთავისუფლებული იყო. ვახტანგ VI-ის დასტურლამალის მიხედვით, სახასო მამულებში მამასახლისს მეფე ნიშნავდა. თავიანთი მამასახლისები ჰყავდათ აგრეთვე მსხვილ ფეოდალებს. ქალაქის მამასახლისს მოურავთან, მელიქსა და ნაცვალთან ერთად ბაზრის, ვაჭრობის საქმეები ექვემდებარებოდა. იგი ახორციელებდა ადმინისტრაციულ ფუნქციებს ქალაქის მოსახლეობის მიმართ, მონაწილეობდა სასამართლო საქმეების გარჩევაში სხვა. თბილისის მამასახლისისა და მელიქის სახელოები XVIII საუკუნეში ერთი პირის ხელში გაერთიანდა.
მამასახლისი ერქვა აგრეთვე სამონასტრო ძმობის უფროსს, წინამძღვარს. სასულიერო დაწესებულებათა მამასახლისებს, გარდა სარწმუნოებრივი საკითხებისა, ყოველგვარი ადმინისტრაციული და სამეურბეო ხასიათის საქმეებიც ეხებოდა. რუსეთის მმართველობის პერიოდში რევოლუციამდელ საქართველოში მამასახლისი, რუსული „სტაროსტის“ კვალად, არჩევითი მოხელე იყო სოფლად და ასრულებდა ადმინისტრაციულ-პოლიციურ მოვალეობებს.
მამასახლისი ეწოდება აგრეთვე არჩეულ ან დანიშნულ პირს, რომელიც ხელმძღვანელობდა რომელიმე მცირე კოლექტივის საქმეებს (მაგ., კლასის მამასახლისი, ჯგუფის  მამასახლისი).
გიორგი შათირიშვილი
გიორგი შათირიშვილი (დ. 11 ივლისი, 1935) — ინჟინერი, პოეტი, ტექნოლოგი, ღირსების ორდენის კავალერი, იყალთოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახალხო აკადემიის რექტორი.
მამასახლისი
ლიტერატურა
კატეგორია:საზოგადოება
გიორგი შათირიშვილი
დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით.
მისი მონდომებით მოხდა იყალთოს აკადემიის აღორძინება და სახალხო ზეიმის „შოთაობის“ დაწესება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ტექნოლოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მამბა
მამბა (Dendroaspis) — შხამიანი გველების გვარი ასპიტისებრთა ოჯახისა. გვარში 4 (სხვა მონაცემებით 5) სახეობაა; გავრცელებულია აფრიკაში, საჰარის სამხრეთით. მათი სხეულის სიგრძე 2-4 მ. აღწევს, შეფერილია მწვანედ (არსებობს შავი მამბაც Dendroaspis polylepis). ბინადრობენ ხეებზე, გვხვდება ბუჩქებსა და მიწაზე. მრავლდებიან კვერცხით, იკვებებიან ფრინველებით, ხვლიკებით, მღრღნელებით. ქვედა ყბაზე წინა 2 კბილი ეხმარება მსხვერპლის ჰაერშივე დაჭერაში. აქვთ მეტად ძლიერი შხამი, რომელიც წვრილ ცხოველებს რამდენიმე წამში კლავს, ადამიანს კი — ნახევარ საათში. ცნობილია ადამიანთა მსხვერპლის მრავალი შემთხვევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასპიტისებრნი
ყურყუტას მთა
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
თლილი (მთა)
თლილი, ღრმანი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის აღმოსავლეთ განშტოებაზე, მდინარე ძინძისწყლისა (ქვაბლიანის მარჯვენა შენაკადი) და ღრმანისწყლის (ფოცხოვისწყლის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2474 მ. აქვს გუმბათისებრი მოყვანილობა. აგებულია ანდეზიტ-დაციტური ლავით. კალთებზე ზოგან ქვაყრილებია. შემოსილია სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
1580
თარიღი უცნობია
*
10 დეკემბერი
10 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 344-ე დღე (ნაკიან წლებში – 345-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 21 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1210
ფატიმიდები
ფატიმიდები — არაბი ხალიფების დინასტია (909-1171 წწ.). ფატიმიდები თავს ალისა და ფატიმას, მაჰმადის ქალიშვილის, შთამომავლად თვლიდნენ (აქედან მოდის სახელწოდებაც). დინასტიის ფუძემდებელი და პირველი ხალიფაა უბაიად ალ-ლაჰ იბნ მაჰდი (909-934 წწ.). მან ბერბერების დახმარებით მოსპო აღლაბიდების და რუსტამიდების დინასტიები ჩრდილოეთ აფრიკაში და თავისი ძალაუფლება დაამყარა. X საუკუნის შუა წლებში ფატიმიდებმა თითქმის მთელი ჩრდილოეთ აფრიკა და სიცილია დაიმორჩილეს, 969 წელს მათ დაიპყრეს ეგვიპტე. ძველი ფუსტატის ახლოს დააარსეს ახლანდელი კაირო (ალ-კაჰირა) და სახელმწიფოს ცენტრად აქციეს. X საუკუნის ბოლოსათვის ფატიმიდების ხელისუფლებას აღიარებენ ჰიჯაზში, იემენსა და სირიაში. ფატიმიდების სახელმწიფო სამხედრო-თეოკრატიული იყო. ხალიფა ერთდროულად ისმაილიტთა იმამად ითვლებოდა. ფატიმიდების სახალიფოში მეურნეობის წამყვანი დარგი მიწათმოქმედება იყო. XI საუკუნის შუა წლებიდან მმართველ წრეებში უთანხმოებამ, არმიის ურჩობამ და დაპყრობილი ხალხების წინააღმდეგობამ ფატიმიდების სახალიფო დაცემის გზაზე დააყენა. 1171 წელს ძალაუფლება ხელთ იგდო სალაჰ ალ-დინმა და ფატიმიდების დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა.
ხელისუფლების დამყარება
დინასტიის ფუძემდებელმა, უბაიად ალ-ლაჰ იბნ მაჰდიმ X საუკუნის დასაწყისში ბერბერების დახმარებით მოსპო აღლაბიდების დინასტია ჩრდილოეთ აფრიკაში და თავისი ხელისუფლება დაამყარა. მისი სახელმწიფო სულ უფრო იზრდებოდა, ჯარიც კარგად გაწვრთნილი იყო, რომელიც დაქირავებული მებრძოლეებისა და მამლუქებისაგან შედგებოდა.
ეგვიპტის დამორჩილება
914 წელს ფატიმიდები შემოიჭრნენ ეგვიპტეში და დაიკავეს ალექსანდრია, მაგრამ მალე ისინი დაამარცხეს აბასიანების არმიამ.
ახალი მცდელობა გაიმართა 919 წელს თუმცა, და ახლაც არაფერი არ გამოუვიდათ. ფატიმიდი სულთნის, უბეიდალახის ფლოტი ჩაძირეს აბასიდემბა, ხოლო ქვეითი არმია, რომელმაც კიდევ ერთხელ მოახერხა ალექსანდრიის დაკავება, 920 წლის ბოლოს მაინც გამორიყეს.
936 წლის ეგვიპტის კამპანია სრული მარცხით დასრულდა უბეიდალახის შვილისთვისაც - ფატიმიდი ხალიფა ალ-ქაიმასთვის.
ეგვიპტის დამორჩილება შეძლო უბეიდალახის შვილიშვილმა - ხალიფა ალ-მუიზმა (954-975). მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებაში, ალ მუიზი მოვიდა, დაიწყო სპეციალურ ბანაკებში ჯარის მომზადება. შეიქმნა ფლოტიც.
გაზაფხულზე 969 წელს, ასი ათასიანი ფატიმიდთა ჯარი, რომელსაც ჯაუხარი (ყოფილი მონა, ბერძნული წარმოშობის სიცილიიდან) მართავდა, შეიჭრა ეგვიპტეში. ამ ჯერად ადვილად დაამარცხეს მოწინააღმდეგე. ამის შემდეგ ჯაუხარი წავიდა ფუსტატთან და დააარსა ახალი დედაქალაქი - კაირო. ეგვიპტე ფატიმიანთა იმპერიის ნაწილი გახდა.
ფატიმიდების დამხობა
მას შემდეგ, რაც გარდაიცვალა უკანასკნელი ფატიმიდი ხალიფა აბუ მუჰამედ აბდულახ ინბ უსუფ ალ-ადიდი, ფატიმიდების დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა, ხოლო მათ ნაცვლად ხელისუფლება დაამყარა მუსლიმმა მხედართმთავარმა სალაჰ ად-დინმა. მან დააარსა აქ აიუბიდების დინასტია, რომელიც კარგად ეომებოდა ჯვაროსნებს სირიასა და პალესტინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დინასტიები კატეგორია:ეგვიპტის ისტორია კატეგორია:ტუნისის ისტორია კატეგორია:ალჟირის ისტორია კატეგორია:მაროკოს ისტორია
საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო
საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო — საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო 1938-1990 წლებში.
ისტორია
1937 წლის 11-12 ოქტომბერს შედგა საკავშირო კ. პ. (ბ) ცენტრალური კომიტეტის მორიგი პლენუმი, რომელზეც განხილული იყო საარჩევნო კამპანის საკითხები. პლენუმმა მიიღო სპეციალური გადაწყვეტილება პარტიული ორგანიზაციების ორგანიზაციულ და სააგიტაციო-პროპაგანდისტულ მუშაობაზე სსრ კავშირის უმაღლეს საბჭოს არჩევნებთან დაკავშირებით. არჩევნების ერთ-ერთ თარიღად 1937 წლის 12 დეკემბერი იყო დაგეგმილი. 1938 წლის 11 აპრილს საქართველოს სსრ-ის ცაკის დადგენილებით დამტკიცდა საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების ცენტრალური საარჩევნო კომისიის შემადგენლობა. 1938 წლის 12 ივნისს საქართველოს სსრ-ში ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე ჩატარდა უმაღლესი საბჭოს არჩევნები. 8 ივლისს შედგა საქართველოს სსრ-ს უმაღლესი საბჭოს პირველი სხდომა, რომლის თავმჯდომარედ იოსებ კოჭლამაზაშვილი აირჩიეს. 10 ივლისის საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დადგენილებით აირჩიეს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი ფილიპე მახარაძის თავჯდომარეობით. 11 ივლისის საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დადგენილებით შეიქმნა საქართველოს სსრ-ის მთავრობა — საქართველოს სსრ-ის სახალხო კომისარიატთა საბჭო, ვალერიან ბაქრაძის თავმჯდომარეობით.
ფუნქციები
სოციალისტური საქართველოს ერთიანი სახელმწიფო აპარატი ემყარებოდა ხალხის წარმომადგენლობით ორგანოებს — სახალხო დეპუტატთა საბჭოებს, რომლებიც ახორციელებდნენ მთელ ძალაუფლებას რესპუბლიკის მასშტაბით. სახალხო დეპუტატთა საბჭოები — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭო, აფხაზეთის ასსრ და აჭარის ასსრ უმაღლესი საბჭოები, სამხრეთ ოსეთის აო სახალხო დეპუტატთა რაიონული და საქალაქო, ქალაქების რაიონული, სადაბო და სასოფლო საბჭოები შეადგენდნენ სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების ერთიან სისტემას. საქართველოს უმაღლესი საბჭოსა და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი საბჭოების უფლებამოსილების ვადა იყო 5 წელი, ხოლო სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოებისა კი — ორნახევარი წელი. საბჭოები ირჩევდნენ მუდმივ კომისიებს, ქმნიდნენ აღმასრულებელ და განმკარგულებელ, აგრეთვე სხვა მათ წინაშე ანგარიშვალდებულ ორგანოებს.
ეწეოდა უმაღლეს საკანონმდებლო საქმიანობას, იღებდა აღმასრულებელ-განმკარგულებელ ორგანოს - მინისტრთა კაბინეტის (1990 წლამდე მინისტრთა საბჭოს) ფორმირებაში მონაწილეობას, ირჩევდა უმაღლეს სასამართლოს და კონტროლს უწევდა მის წინაშე ანგარიშვალდებულ ყველა სახელმწიფო ორგანოს საქმიანობას. უზენაესი საბჭოს ადგილსამყოფელი იყო თბილისი, რუსთაველის გამზ. №8 (ყოფილი მთვრობის სახლი). უზენაესი საბჭოს წინამორბედი ორგანო იყო საქართველოს სსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც მოქმედებდა 1922-1937 წწ. 1995 წლიდან, ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, ის საქართველოს პარლამენტმა ჩაანაცვლა.
უზენაესი საბჭო იყო ერთპალატიანი დაწესებულება და შედგებოდა 250 დეპუტატისგან (1990 წლამდე 440 დეპუტატისგან). დეპუტატებს ირჩევდნენ ერთმანდატიანი საარჩევნო ოლქების მიხედვით, საყოველთაო, თანასწორი და პირდაპირი საარჩევნო უფლების საფუძველზე ფარული კენჭისყრით. უფლებამოსილების ვადა განსაზღვრული იყო 5 წლის ვადით (1978 წლამდე 4 წლით განისაზღვრებოდა). სესიები მოიწვეოდა წელიწაწდში ორჯერ. უზენაეს საბჭოს გააჩნდა მუდმივი (დარგობრივი) და დროებითი (სპეციალური) კომისიები. უზენაესი საბჭოს მუმდივმოქმედი და მის წინაშე პასუხისმგებელი ორგანო იყო პრეზიდიუმი, რომელსაც ირჩევდნენ საბჭოს შემადგენლობიდან I სესიაზე. პრეზიდიუმის დანიშნულება იყო უზენაესი საბჭოს მუშაობის ორგანიზაცია და სახელმწიფო ხელისუფლების განხორციელება უზენაესი საბჭოს სესიებს შორის პერიოდში და შესაბამისად პასუხისმგებელი იყო საბჭოს წინაშე. პრეზიდიუმს თავმჯდომარეობდა უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე.
საქართველოს სსრ კონსტიტუციის თანახმად, მსგავსად სსრკ კონსტიტუციისა, სახელმწიფო ხელისუფლების წარმართველ ძალად კომუნისტური პარტია იყო გამოცხადებული. შესაბამისად, უზენაეს საბჭოს არჩევნებში კანდიდატები მხოლოდ კომპარტიას გაყავდა, რომელებიც აუცილებლად მისი წევრები და პარტიის მიმართ ლოიალურები უნდა ყოფილიყვნენ. შედეგად საბჭო მნიშვნელოვანწილად იყო დამოკიდებული კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელ პირებსა, თუ ორგანოებზე. 1990 წლის 28 ოქტომბერს, პირველად საქართველოს სსრ ისტორიაში, ჩატარდა უზენაესი საბჭოს მრავალპარტიული არჩევნები, რომლის შედეგადაც საქართველოში დასრულდა კომუნისტური პარტიის თითქმის 70 წლიანი მმართველობა, უზენაესმა საბჭომ რეალურად შეიძინა წარმომადგენლობითი ორგანოს ფუქცია და დამოუკიდებლად დაიწყო სახელმწიფო ხელისფულების განხორციელება.
უზენაესმა საბჭომ სრულყოფილი ფუნქციონირება 1991 წლის ბოლოს შეწყვიტა, ქვეყანაში მომხდარი სამხედრო გადატრიალების გამო და 1994 წლამდე დევნილობაში განაგრძობდა მოღვაწეობას. 1992 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო საბჭო, რომელმაც შეაჩერა გარდამავალი პერიოდის კონსტიტუციის მოქმედება და კანონგარეშე გამოაცხადა უზენაესი საბჭო, აღდგენილად გამოაცხადა რა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 1921 წლის კონსტიტუცია.
ქართულ ენაზე შეცვლილი სახელწოდება
საქართველოს სსრ მთავარ საკანონმდებლო ორგანოს, 1937 წელს მიღებული კონსტიტუციის პირვანდელი რედაქციით ეწოდა „საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო“, თუმცა 1938 წელს კონსტიტუციაში განხორციელებული ცვლილებებით სიტყვა „უზენაესი“ ჩანაცვლდა „უმაღლესით“, ამასთან სახელწოდება რუსულ ენაზე სახელწოდება («Верховный Совет») არ შეცვლილა. უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილების დასაბუთებაში ვკითხულობთ:
1989 წელს კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილებებით (თავი 13. საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭო), უმაღლეს საბჭოს კვლავ ეწოდა — უზენაესი საბჭო.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სსრ
ალავერდი (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი)
ალავერდი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში. კლდეეთის თემი. სოფელში გადის ზესტაფონი — ხარაგაულის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 312 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილი ისტორიული ძეგლებია: VIII საუკუნის მწყერის ციხე და XVII საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყურყუმასწვერი
ყურყუმასწვერი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს პირიქითის ქედზე, ტებულოსა და უყერიჩოს უღელტეხილებს შორის. სიმაღლე 3675 მ. აგებულია ლიასის თიხაფიქლებით. ყურყუმასწვერის ზედა ნაწილი კლდოვანია, შიშველი, ხოლო ქვედა შემოსილია ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთები
ბარტელემი ბოგანდა
ბარტელემი ბოგანდა (Barthélemy Boganda; დ. 4 აპრილი, 1910, ბობანგი, საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკა — გ. 29 მარტი, 1959, ბანგისთან ახლოს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა) — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის ლიდერი. ფრანგულ თანამეგობრობაში შემავალი ცენტრალური აფრიკის ავტონომიური რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი 1958 წლის 8 დეკემბრიდან 1959 წლის 29 მარტამდე.
ბიოგრაფია
ბერტელემი ბოგანდა დაიბადა 1910 წლის 4 აპრილს გლეხის ოჯახში. წარმოშობით იგი ეკუთვნოდა მბაკას ეთნიკურ ჯგუფს. ის იყო პირველი კათოლიკე აფრიკელი მღვდელი საფრანგეთის კოლონია უბანგი-შარიში (დღევანდელი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა). სწორედ კათოლიკური ეკლესიის დახმარებამ განაპირობა ბოგანდას გამარჯვება 1946 წელს საფრანგეთის ეროვნული ასამბლეის არჩევნებში, მაგრამ მან მალევე დაგმო კოლონიური სისტემისა და ნაწილობრივ კათოლიკური ეკლესიის პოლიტიკა და ხელი აიღო სასულიერო ცხოვრებაზე.
1949 წელს ბოგანდამ დააარსა მოძრაობა შავი აფრიკის სოციალური ევოლუციისთვის (MESAN), რომელიც მომდევნო 30 წლის განმავლობაში ქვეყნის წამყვან პოლიტიკურ პარტიად დარჩა. თავიდან დემოკრატიისა და ეროვნული ორიენტაციის პარტია, ბოგანდის ძმიშვილის, ჟან ბედელ ბოკასას მმართველობის პერიოდში გადაიქცა რეპრესიების ინსტრუმენტად.
რეგიონში ბოგანდას დიდი ავტორიტეტი ჰქონდა, ფრანგული კოლონიური ძალებიც კი მიხვდნენ, რომ მასთან დაპირისპირება უშედეგო იყო. ბოგანდა ასევე ცნობილია ცენტრალური აფრიკის გაერთიანების იდეით. ის იმავე პანაფრიკული იდეების მიმდევარი იყო, რისიც განის პრეზიდენტი კვამე ნკრუმა. 1957–1958 წლებში ბოგანდა იბრძოდა საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის ბაზაზე ერთიანი ფედერაციის შექმნისთვის. ამ ფედერაციას უნდა გაეერთიანებინა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა, ჩადი, გაბონი და ფრანგული კონგო (დღევანდელი კონგოს რესპუბლიკა). დასკვნით ეტაპზე იგეგმებოდა „ლათინური აფრიკის შეერთებული შტატების“ ჩამოყალიბება, სადაც ასევე უნდა შესულიყვნენ ანგოლა, ბელგიის კონგო (დღევანდელი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა), რუანდა-ურუნდი (დღევანდელი რუანდა და ბურუნდი) და კამერუნი. თუმცა ეს იდეა განუხორციელებელი დარჩა.
ბოგანდა არის ავტორი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დროშისა და სახელმწიფო ჰიმნის ტექსტისა.
ბოკასას გარდა ბოგანდას ნათესავები იყვნენ რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი დავიდ დაკო და პრემიერ-მინისტრი ელისაბედ დომიტიენი (1975–1976).
ბარტელემი ბოგანდა დაიღუპა ავიაკატასტროფაში 8 დღით ადრე, სანამ ცენტრალურ აფრიკაში ჩატარდებოდა კოლონიური ეპოქის ბოლო არჩევნები. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის დამაარსებლის სახელის უკვდავსაყოფად ბოგანდას გარდაცვალების დღე — 29 მარტი გამოცხადდა ეროვნულ დღესასწაულად. ბოგანდას სახელს ატარებს ეროვნული მუზეუმი და რესპუბლიკის მთავარი სტადიონი დედაქალაქ ბანგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
გუდარეხი
გუდარეხი (ყოფილი ღორისთავი, გადაერქვა 1947 წლის 19 აპრილს) — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ბედენის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე გუდარეხისწყლის (ალგეთის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1100 მ, თეთრიწყაროდან 8 კმ.
ღირსშესანიშნაობა
გუდარეხის მიდამოებში აღმოჩენილია ძეგლი — სამოსახლო, რომელიც შედგება 2 ნაწილისაგან: თლილი ქვით ნაგები ბურჯებიანი მაღალი ზღუდით შემოფარგლული სამონასტრო კომპლექსისაგან და ზღუდის ჩრდილოეთი და ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ნასოფლარისაგან. 1938-1939 გაითხარა (ხელმძღვანელი ლ. მუსხელიშვილი) სამონასტრო კომპლექსი. გამოვლინდა ნაგებობათა 2 ქრონოლოგიური ჯგუფი: სასახლე, სენაკები, მარანი, პილასტრებიანი ნაგებობა, საჯინიბო, ჩუქურთმიანი შენობის კომპლექსი (XII-XIII სს.) და მინაშენები პილასტრებიანი შენობის ჩრდილო-დასავლეთით და სხვა (XVI-XVII სს.). ორ ჯგუფად იყოფა განათხარი კერამიკაც. კერამიკის წარმოების ნაშთებისა და ნახევარფაბრიკატების აღმოჩენა გვიჩვენებს, რომ გუდარეხში საკუთარი კერამიკული წარმოება იყო. აღმოჩენილია 18 ქართული (გიორგი III-ის, თამარის, რუსუდანის, ლაშა გიორგის) და 1 მონღოლური მონეტა, რაც მიუთითებს გუდარეხის ინტენსიურ ცხოვრებაზე XIII საუკუნეში.
პოლეტ გოდარი
პოლეტ გოდარდი (Paulette Goddard; დ. მერიონ პოლინ ლევი; Pauline Marion Levy; გოდარდი (დედის გვარი); 3 ივნისი, 1910 — გ. 23 აპრილი, 1990) — ამერიკელი მსახიობი, ოსკარის პრემიის ნომინანტი (1944). ჩარლი ჩაპლინისა  (1936-1942 წლებში) და ერიხ მარია რემარკის (1958 წლიდან რემარკის გარდაცვალებამდე, 1970 წელს) მეუღლე.