cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ურსულა ფონ დერ ლაიენი
პოლიტიკა
ურსულა ფონ დერ ლაიენი გერმანიის ქრისტინ-დემოკრატიულ პარტიას 1990 წელს შეუერთდა. 2003 წელს არჩეულ იქნა ქვედა საქსონიის პარლამენტის წევრად. 2003–2005 წლებში იყო მინისტრთა კაბინეტის წევრი ქვემო საქსონიის მიწის მთავრობაში სოციალური საკითხების, ქალების, ოჯახისა და ჯანმრთელობის საქმეთა მიმართულებით. 2005 წელს დანიშნეს ოჯახის, მოხუცები მოქალაქეების, ქალებისა და ახალგაზრდების საქმეთა ფედერალურ მინისტრად, ანგელა მერკელის კაბინეტში.
2009 წელს შერჩეულ იქნა ბუნდესტაგში ფედერალური არჩევნების შედეგად. ამავე წლის 30 ნოემბერს შრომისა და სოციალურ საქმეთა ფედერალური მინისტრის თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ფრანც იოსეფ იუნგი.
ოჯახი
ურსულა ფონ დერ ლაიენის მეუღლეა ჰაიკო ფონ დერ ლაიენი, მედიცინის პროფესორი, ბიზნესის განვითარების კომპანიის დირექტორი. ის წარმოშობით უძველესი ლეიენის (ლაიენის) არისტოკრატიული გვარიდანაა. მათ ჰყავთ შვიდი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ევროკომისიის პრეზიდენტები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსი ქალები
ბორადიგაჰი
ბორადიგაჰი (Boradigah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 7000 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
გიგა ტატიაშვილი
გიგა ტატიაშვილი (დ. 12 თებერვალი, 2002, თბილისი) — ქართველი ძიუდოისტი. ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, აქთაუ, ყაზახეთი, 81 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2019, ტეპლიცე, ჩეხეთი, 90 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ვარშავა, პოლონეთი, 90 კგ).
2020 წლის 26 ივნისს გიგა ტატიაშვილი ფეხბურთელ გიორგი შაქარაშვილის განზრახ, ჯგუფურ მკვლელობაში თანამონაწილეობის ბრალდებით დააკავეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 2002 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
Къу
Къу, къу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ, ყაბარდოულ ენებში.
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
КӀу
Кӏу, кӏу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ, ყაბარდოულ ენებში.
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
აბუ დაჰბალ ალ-ჯუმაჰი
ვაჰბ იბნ ზამა აბუ დაჰბალ ალ-ჯუმაჰი (أبو دهبل وهب بن زمعة الجمحي; დ. 640 — გ. 716) — არაბი პოეტი კურაიშის გვარისა. მოღვაწეობდა მექაში. ხალიფატის შინააშლილობაში ომაიანების წინააღმდეგ გამოდიოდა. იყო ე. წ. ახალი მიმართულების წინამორბედი პოეტი. სახელი გაითქვა როგორც ლირიკოსმა. მისი პოეზიის მთავარი თემაა სიყვარული. წერდა ოდებსაც და პოლიტიკური შინაარსის ელეგიებსაც.
ბელარუსის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგა
ბელარუსის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგა (Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе) — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ბელარუსული კლუბებისთვის. წარმოადგენს ბელარუსის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. სეზონი გაზაფხული–შემოდგომა ფორმატით მიმდინარეობს. ჩემპიონატში მონაწილეობას იღებს 16 კლუბი. სეზონის ბოლოს, მე-15 და მე-16 ადგილებზე გასულ გუნდებს ანაცვლებს პირველი ლიგაში პირველ და მეორე ადგილებზე გასული გუნდები.
ბელარუსის ჩემპიონატი შეიქმნა 1992 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლის და მისი ჩემპიონატის გაუქმების შემდეგ. ყველაზე მეტჯერ ქვეყნის ჩემპიონი ბორისოვის „ბატე“ გახდა, რომელმაც 15-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „ბატე“.
Хъу
Хъу, хъу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ, ყაბარდოულ ენებში.
ეულატე
ეულატე (Eulate) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8 კმ². მოსახლეობა — 282 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
აბუ დულამა
ზანდ იბნ ალ-ჯავნ აბუ დულამა (გ. 777) — არაბულენოვანი ზანგი პოეტი. მოღვაწეობდა ხალიფების ალ-მანსურისა და ალ-მაჰმადის კარზე. პოპულარობა მოიპოვა სატირული ლექსებით, რომლებიც შემორჩენილია საყოველთაოდ ცნობილი ანეკდოტების სახით. მისი მრავალი ხატოვანი გამოთქმა ანდაზად იქცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი პოეტები კატეგორია:გარდაცვლილი 777
Джъ
Джъ, джъ — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
ბიოიუქი-ქოლათანი
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
როჟდესტვენსკი (ბაშკირეთი)
როჟდესტვენსკი (Рождественский; Рождественка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კირილოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 47 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 95 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
Джъ
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
როჟდესტვენსკი (ბაშკირეთი)
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ანა უთურგაშვილი
ანა უთურგაშვილი (დ. 10 მაისი, 2002, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), გოგონათა შორის საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2018, 52 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 2002 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:ქალები სპორტში
Дзу
Дзу, дзу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
მარინა ჭყონია-სამარგულიანი
მინი|მარინა ჭყონია-სამარგულიანის საფლავი მარინა ჭყონია-სამარგულიანი (დ. 1953/1954 — გ. 9 აპრილი, 1989, თბილისი) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი.
ბიოგრაფია
იყო თბილისის სააფთიაქო სამმართველოს №13 აფთიაქის თანამშრომელი.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალეს 15 აპრილს თბილისში, საბურთალოს სასაფლაოზე.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები მარინა
ПӀу
Пӏу, пӏу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
ბიოიუქი-ხოჯავარი
ბიოიუქი-ხოჯავარი (Böyük Xocavar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2337 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
Жъу
Жъу, жъу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
გესალასი
გესალასი (Guesálaz; Gesalatz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 76,82 კმ². მოსახლეობა — 421 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
კჰაო-პჰრა-ვიჰანის ეროვნული პარკი
კჰაო-პჰრა-ვიჰანის ეროვნული პარკი (ტაი: อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร) — დაცული ტერიტორია სისაკეტის პროვინციაში, ტაილანდში, რომელიც XI საუკუნის კჰმეერების იმპერიის არაერთ ნანგრევს მოიცავს. პარკი ქალაქ სისაკეტისგან სამხრეთით 98 კმ²-ზეა გადაჭიმული. ეროვნული პარკი მდებარეობს წითელი ქვის კლიფზე, რომელიც ხორაკის პლატოს სამხრეთ საზღვარზე მდებარე დანგრეკის მთიანეთში შედის. ეროვნული პარკი ტაილანდის სისაკეტის პროვინციისა და კამბოჯის პრეაჰ ვიჰეარის პროვინციის საზღვარზე მდებარეობს. კლიფის სახელწოდება ტრანსკრიფციის ტაილადის სამეფო გენერალურ სისტემაში პჰა მო ი დაენგია (ผามออีแดง).
კარიბჭე პრასატ კჰაო-პჰრა-ვიჰანისკენ
პჰა მო ი დაენგის ზემოთ მდებარე კარიბჭე პრეაჰ-ვიჰეარის ტაძრისკენ მიემართება. კარიბჭე საზოგადოებისთვის ღიაა და გადასახადის გადახდის შემთხვევაში პარკში შესვლა ყველა მუსრველს შეულძლია. როდესაც ორ ქვეყანას შორის მშვიდობიაი ურთიერთობაა, ტაძრის ნანგრევების ნახვა ტაილანდის მხრიდანაცაა შესაძლებელი. ორივე მხარე დამატებით გდასახადს აწესებს, თუმცა კამბოჯაში მოსახვედრად ტაილანდელებს ვიზა არ სჭირდებათ. 1962 წელს გაეროს საერთაშორისო სასამართლომ ტაძრის ნანგრევები კამბოჯას მიაკუთვნა, თუმცა 4.6 კმ² ტერიტორია ჯერ კიდევ ტაილანდის დაქვემდებარებაშია. 2008 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 32-ე სესიაზე ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა ნუსხაში შეიტანეს, რასაც შეიარაღებული დაპირისპირება მოჰყვა.
ლეინსბორო-ბალილიგი
ლეინსბორო-ბალილიგი (Lanesborough–Ballyleague; Béal Átha Liag)(უფრო ხშირად მოიხსენიება როგორც უბრალოდ ლეინსბორო (Lanesborough ან Lanesboro)) — ქალაქი ცენტრალურ ირლანდიაში. მისი დასავლეთი ნაწილი – ბალილიგი მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, მდინარე შენონის მარჯვენა სანაპიროზე; ხოლო აღმოსავლეთი – ლეინსბორო — ლონგფორდის საგრაფოში, ლენსტერის პროვინციაში, შენონის მარცხენა სანაპიროზე. ქალაქი გაშენებულია ტბა ლოხ-რის ჩრდილოეთ მხარეს.
2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 377 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:ლონგფრორდის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
დალანზადგადი
დალანზადგადი (Даланзадгад) — ქალაქი მონღოლეთში, უმნეგოვის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში, დედაქალაქ ულან-ბატორიდან სამხრეთით 540 კილომეტრზე. 2010 წელს ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 18 700 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკების ადმინისტრაციული ცენტრები კატეგორია:უმნეგოვის აიმაკი
სილაჰდარ დამატი ალი-ფაშა
სილაჰდარ დამატი ალი-ფაშა (Silahdar Damat Ali Paşa; დ. 1667, იზნიქი, ოსმალეთის იმპერია — 5 აგვისტო, 1716, პეტროვარადინი, სერბეთი) — ოსმალეთის იმპერიის გენერალი და დიდი ვეზირი 1713-1716 წლებში.
სილაჰდარ დამატი ალი-ფაშა დაიბადა 1667 წელს, იზნიქში. მისი მამა იყო ჰაჯი ჰუსეინი. ის ჯერ კიდევ სულთან მუსტაფა II-ის მმართველობის პერიოდში მოხვდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. 1709 წელს ის დაქორწინდა აჰმედ III-ის ქალიშვილზე, რის შედეგადაც გახდა დამატი (სიძე) ოსმანების დინასტიისა და გახდა ოსმალეთის იმპერიის მეორე ვეზირი. 1713 წლის 27 აპრილს აჰმედ III-მ დანიშნა დიდ ვეზირად.
დიდი ვეზირად გახდომისთანავე, მან შეძლო პრუთის ხელშეკრულების რატიფიცირება რუსეთთან, რის შედეგადაც გამაგრდა იმპერიის საზღვრები ჩრდილოეთით. 1714 წელს, მან ყურადღება გატაიდანა მორეისკენ, რომლის დაკარგვასაც ოსმალეთი არასდროს შეჰგუებია. ამან გამოიწვია ჰაბსბურგებთან ომის განახლება. 1715 წლის კამპანია, რომელსაც სათავეში თავად ედგა სილიაჰდარ დამატი ალი-ფაშა, წარმატებული გამოდგა, ვინაიდან მორეა მალევე დაეცა და ოსმალებმა ცოტა მეომარი დაკარგეს.
ოსმალეთის იმპერიას ომი ჰაბსბურგების მოკავშირე ვენეციამაც გამოუცხადა. 1716 წელს ალი-ფაშა გადავიდა ავსტრიის ფრონტზე, სადაც ბევრად ძლიერი აღმოჩნდა მოწანააღმდეგეთა არმია, ვიდრე ამას ფაშა ელოდა. 5 აგვისტოს გაიმართა პეტროვარადინის ბრძოლა, სადაც სილაჰდარ დამატი ალი-ფაშა მოკლეს. მისი საფლავი არის ბელგრადში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1667 კატეგორია:გარდაცვლილი 1716
ალექსანდრე ჩერეპნინი
ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ჩერეპნინი (Алекса́ндр Никола́евич Черепни́н; დ. 21 იანვარი, 1899, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 29 სექტემბერი, 1977, პარიზი) — დაბადებით რუსი კომპოზიტორი და პიანისტი. მისი მამა ნიკოლოზ ჩერეპნინი (ნიკოლოზ რიმსკიკოსრსაკოვის მოსწავლე) აგრეთვე იყო კომპოზიტორი. ალექსანდრეს ორი შვილი, სერგო და ივანე ჩერეპნინები და შვილიშვილები (ივანეს შვილები) სერგო და სტეფანი აგრეთვე მამის გზას დაადგა. მისი დედა იყო მხატვრული ბენოისის ოჯახიდან (ალექსანდრე ბენოისის დისშვილი).
ბიოგრაფია
1917 წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად სანქტ-პეტერბურგიდან წავიდა და გარკვეული დროის განმავლობაში თბილისში, საქართველოში დასახლდა. ახალგაზრდა ჩერეპინის ბარგი იყო დაახლოებით 200 მოკლე ფორტეპიანოს ნაწილი, რომელთა საკმაოდ დიდი ნაწილი მალევე დაიბეჭდა (აღსანიშნავია მისი Bagatelles, თხზულება 5). თბილისში ახალგაზრდა მუსიკოსმა სწავლა კონსერვატორიაში განაგრძო; მან კონცერტები ჩაატარა როგორც პიანისტმა, ისე დირიჟორმა; აგრეთვე დაწერა მუსიკები კამერნის თეატრისთვის (პალმერი 1980, 18:637; კორაბელნიკოვა 2008, გვ. 16–40). საქართველოს „გასაბჭოების“ შემმდეგ თბილისში შექმნილი პოლიტიკური ვითარების გამო ჩერეპნიკმა რუსეთან საბოლოოდ ჩამოშორება გადაწყვიტა. 1921 წელს საცხოვრებლად გადავიდა პარიზში, სადაც სწავლა პარიზის კონსერვატორიის ფორტეპიანოს დეპარტამენტის უფროსებთან, ვიდალ და ისიდორ პილიპთან დაასრულა; აქ იგი დაუკავშირდა კომპოზიტორთა ჯგუფს, რომელშიც შედიოდა ბოჰუსლავ მარტინი, მარსელ მიჰალოვიჩი და კონრად ბეკი. ფილიპმა ჩერეპინის რუსეთში შექმნილი ფორტეპიანოს პატარ-პატარა ნაწილების გარკვეული ნაწილის გამოქვეყნებისს საკითხი უზრუნველყო. პარიზიდან ჩერეპნინმა, როგორც პიანისტმა და კომპოზიტორმა საერთაშორისო კარიერა წამოიწყო. 1925 წელს მოიგო სკოტის პრიზი კამერული კონცერტისთვის (თხზულება 33). 1926 წელს ადრეული სტუმრობები დაიწყო აშშ-ში, ხოლო მოგვიანებით გაემგზავრა შორეულ აღმოსავლეთში, სადაც ჩატარდა რამდენიმე ფართო ვიზიტი (1934 და 1937 წლებში ჩინეთსა და იაპონიაში). იგი ხელს უწყობდა კომპოზიტორებს იაპონიასა (ჰუმიო ჰაიასაკა, ჩიანგ უენ-ეჰი, კონრად ბეკი და სხვები) და ჩინეთში (ჰი ლუთინგი და სხვები); ამ მიზნით ჩერეპნინმა ტოკიოში საკუთარი გამომცემლობის სახლიც კი დააარსა. ჩინეთში ყოფნის დროს იგი შეხვდა ახალგაზრდა ჩინელ პიანისტ ლი სიენ მინგს (1915-1991) და ეს ორი მოგვიანებით ევროპაში დაქორწინდნენ. მათ ჰყავდათ სამი ვაჟი: პიტერი, სერგო და ივანე.
მეორე მსოფლიო ომის დროს იგი საფრანგეთში ცხოვრობდა. ომმა პრაქტიკულად შეაჩერა მისი მუსიკალური კარიერა. თუმცა, ომისშემდგომმა პერიოდმა მასში შემოქმედებითი ენერგიების აღორძინება გამოიწვია; შედეგი იყო არაერთი მნიშვნელოვანი ნამუშევარი, დაწყებული ნომერ 2 სიმფონიით (შეთხზა 1947, არაორკესტრული 1951 წლამდე). 1948 წელს წავიდა აშშ-ში; 1950 წელს ჩიკაგოში დასახლდა, ხოლო 1958 წელს მიენიჭა ამერიკის მოქალაქეობა. ჩერეპნინი და მისი ცოლი ასწავლიდნენ დეპაულის უნივერსიტეტში (ჩიკაგო). აქ მის მოსწავლეებში შედიოდნენ: ფილიპ რამეი, რობერტ მუჟუნსკი, გლორია ქოატესი და ჯონ ვ. დოუვნეი.
ალექსანდრე ჩერეპნინი გარდაიცვალა 1977 წელს პარიზში (პალმერი, 18:637).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი პიანისტები
უტიქი
უტიქი (Ուտիք) — ისტორიული პროვინცია, რომელიც ეკუთვნოდა დიდ სომხეთს და მდებარეობდა კავკასიის ალბანეთის რეგიონში. 387 წელს იგი გადავიდა სასანიანთა იმპერიის ხელში. უტიქის პროვინციის დიდი ნაწილი მდებარეობს თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ხოლო დანარჩენი არის სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში.
ისტორიული წყაროების მიხედვით, უტიქელი ხალხი ძირითადად სომხური წარმოშობისანი იყვნენ და საუბრობდნენ სომხურ ენაზე. უტიქის პროვინცია იყო ერთ-ერთი მჭიდროდ დასახლებული პროვინცია დიდი სომხეთის ტერიტორიაზე.
გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგი
გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგი (Gottfried Ferdinand Carl Ehrenberg; დ. 6 ნოემბერი, 1840, დანაუ, ოლდენბური-ინ-ჰოლშტაინი — გ. 14 მაისი, 1914, დრეზდენი) — გერმანელი ილუსტრატორი, მხატვარი.
ბიოგრაფია
გერმანია-საფრანგეთის ომში მონაწილეობა მიიღო როგორც დაჭრილთა მომვლელმა. მიუნხენსა და ანტვერპენში ხანგრძლივი ვიზიტის შემდეგ მან 1875 წელს დრეზდენს მიაშურა, სადაც კარგა ხანს დარჩა და ნაყოფიერ შემოქმედებით მუშაობას ეწეოდა.
1875 წლიდან დაქორწინებული იყო მომღერალსა და მუსიკის მასწავლებელზე სოფი ელიზე იოან გეორგინე ლანგჰაიმზე (Sophie Elise Johanne Georgine Ehrenberg; დ. 1848, ეკერნფერდე — გ. 1892 დრეზდენი). მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგის ორივე ვაჟიშვილი პაული და კარლი ცნობილი არქივარიუსის თეოდორ დისტელის ვილა „დისტელჰაიმში“ (ბლაზევიცი) იზრდებოდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1914 კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
ავგუსტუსის მავზოლეუმი
right|thumb|მავზოლეუმის შესასვლელი ავგუსტუსის მავზოლეუმი (Mausoleo di Augusto) — რომის იმპერატორ ავგუსტუსის მიერ ძვ. წ. 28 წელს მარსის ველზე აგებული გრანდიოზული სამარხი რომში, იტალია. მავზოლეუმი მდებარეობს აუგუსტო იმპერატორეს მოედანზე, ვია დი რიპეტას კუთხესთან, რომელიც ტიბრს მიუყვება. იგი ქალაქის რამდენიმე ბლოკის ტოლ ფართობს მოიცავს და სან-კარლო-ალ-კორსოს ეკლესიასა და მშვიდობის საკურთხევლის მუზეუმს შორის მდებარეობს. მავზოლეუმის ინტერიერი ტურისტებისათვის დახურულია.
აღწერილობა
მავზოლეუმი ერთ-ერთი იმ პირველ პროექტთაგანი იყო, რომლების განხორციელებაც ავგუსტუსმა რომში ძვ. წ. 31 წელს აქციუმის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ დაიწყო. გეგმაში ნაგებობას წრის ფორმა აქვს და შედგება მიწისა და აგურის რამდენიმე კონცენტრული რგოლისაგან. შენობა გადახურული იყო კონუსური სახურავით, რომელზეც კვიპაროზები იყო დარგული და გვირგვინდებოდა ავგუსტუსის ქანდაკებით. ჭერი კამარებს ეკავათ, მათ ქვეშ კი დასაკრძალავი სივრცე იშლებოდა. თაღოვანი შესასვლელის ორივე მხარეს ვარდისფერი გრანიტის ორი ობელისკი იყო აღმართული. ამჟამად, ერთი მათგანი ესკვილინის მოედანზე, მეორე კი კვირინალის შადრევანთანაა აღმართული. დასრულებული მავზოლეუმის დიამეტრი 90 მეტრს, სიმაღლე კი 42 მეტრს შეადგენდა.
კორიდორი შესასვლელს მავზოლეუმის გულთან აკავშირებდა, სადაც მდებარეობდა პალატი სამი ნიშით, რომლებშიც განთავსებული იყო ოქროს ურნები საიმპერატორო ოჯახის წევრების ფერფლითურთ.
კლასიკური პერიოდის შემდეგ
შუა საუკუნეებში ავგუსტუსის მავზოლეუმი, ადრიანეს მავზოლეუმის მსგავსად, გამაგრებული იყო და ციხესიმაგრის ფუნქციას ასრულებდა. მას კოლონას ოჯახი ფლობდა. 1167 წელს ტუსკულუმის გრაფის მიერ რომის კომუნის განადგურების შემდეგ, კოლონები ქალაქიდან გააძევეს, მათი ფორტიფიკაციები კი დაანგრიეს. მავზოლეუმი ნანგრევებად იქცა.
ეს 1930-იან წლებამდე გაგრძელდა, როდესაც ნაგებობა გაიხსნა, როგორც დაკონსერვებული არქეოლოგიური ღირსშესანიშნაობა ახლად გადატანილ და რეკონსტრუირებულ მშვიდობის საკურთხეველთან ერთად, რომელიც მის მახლობლად მდებარეობდა. ავგუსტუსის მავზოლეუმის აღდგენამ მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა ბენიტო მუსოლინის ქალაქ რომის აღორძინების ამბიციურ გეგმაში, რომელიც ცდილობდა ერთმანეთთან დაეკავშირებინა იტალიური ფაშიზმის მისწრაფებები და რომის იმპერიის წარსული დიდება. მუსოლინი საკუთარ თავს, განსაკუთრებით, ავგუსტუსს უკავშირებდა. მას თავი „ხელახლა დაბადებულ ავგუსტუსად“ მიაჩნდა, რომელიც მზად იყო იტალიას მისი დომინირების ახალ ერაში გასძღოლოდა.
მავზოლეუმში დაკრძალულები
მათ შორის, ვინც ავგუსტუსის სიკვდილამდე დაკრძალეს მავზოლეუმში არიან:
ავგუსტუსის გარდაცვალების შემდეგ, მავზოლეუმში განისვენებს შემდეგი პიროვნებების ფერფლი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავგუსტუსის მავზოლეუმი კატეგორია:რომის იმპერატორების მავზოლეუმები კატეგორია:რომის მავზოლეუმები კატეგორია:ავგუსტუსის სამშენებლო პროექტები
ТӀу
Тӏу, тӏу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
Кхъ
Кхъ, кхъ — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ყაბარდოულ ენაში.
კატეგორია:კირილური ტრიგრაფები
იგუსკისა
იგუსკისა (Igúzquiza; Iguzkitza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18 კმ². მოსახლეობა — 318 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
Аъ
Аъ, аъ — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება უდიურ, თათრულ, ჩეჩნურ ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ჩადი (ასკინოს რაიონი)
ჩადი  (Сат) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 44 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ფსიქიკური დაავადება
მინიატიურა|ფსიქიკურად დაავადებულნი (ნახატის ავტორი: არმან გოტიე) ფსიქიკური დაავადება, ფსიქიკური დარღვევა, ფსიქიკური აშლილობა, სულიერი აშლილობა (თუმცა ზოგიერთ ავტორიტეტულ მითითებაში ნათქვამია, რომ ეს ტერმინები სრულიად სინონიმები არ არის) — ზოგადი მიმოხილვით, ფსიქიკის მდგომარეობა, რომელიც განსხვავდება ნორმალურისგან, ჯანმრთელისგან. არის უფრო კონკრეტული განსაზღვრება ამ ტერმინისა ფსიქილოგიასა და ფსიქიატრიაში. ფსიქიკური დაავადებების გატოლფასება პიროვნების ხასიათის უარყოფითობაზე - არაკომპეტენტური განსაზღვრებაა.
ღაზი
ღაზი — ისლამურ სამყაროში მოხალისე მეომარი, რომელიც სარწმუნოების, სიმართლისა და სამართლიანობის დასაცავად იბრძვის. ისლამურ წყაროებში პირველად ეს ცნება X-XI საუკუნეში ჩნდება. განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს მოგვიანებით, XI-XV საუკუნეებში, ბიზანტიურ-სელჯუკური და ბიზანტიურ-ოსმალური ომების პერიოდში. იგი განსხვავდებოდა იანიჩარის ცნებისგან, რომელიც ღაზისგან განსხვავებით წარმოადგენდა რეგულარული ჯარის მებრძოლს. შემდგომში, ოსმალეთის იმპერიაში ღაზის მნიშვნელობა დაკონკრეტდა და მან მიიღო ომში გამარჯვებულის მნიშვნელობა. სულთან მეჰმედ II-ის დროიდან მოყოლებული ამ ტერმინმა საპატიო ტიტულის მნიშვნელობაც შეიძინა. ღაზის ტიტული იმ მონარქებსა და უმაღლეს მმართველებს ენიჭებოდათ, რომლებიც ურჯულოთა წინააღმდეგ ბრძოლებში გამარჯვებას მიაღწევდნენ. უბრალო მოხალისე მეომრებს კი ბაშიბუზუკები ეწოდათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:ისლამის ისტორია კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია კატეგორია:თურქული წოდებები
ფსიქიკური დაავადება
ფსიქიკური დაავადების საწინააღმდეგოა ფსიქიკური ჯანმრთელობა, რომლის დროსაც ადამიანი მარტივად ადაპტირდება სტრესულ სიტუაციებში და ადვილად უმკლავდება პრობლემებს. თუ ეს ფაქტორები პიროვნებისთვის შეუძლებელია და საყოფაცხოვრებო სიტუაციებში ვერ ადაპტირდება, არ შეუძლია პირადი მიზნების დასახვა და მიღწევა, მაშინ დიდი ალბათობითაა შესაძლებელი, რომ იგი ფსიქიკურად დაავადდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფსიქიური დარღვევები
მანანა ლოლაძე
მინი|მანანა ლოლაძის საფლავი მანანა ლოლაძე (დ. 8 მარტი, 1955, თბილისი — გ. 9 აპრილი, 1989, იქვე) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი (34 წლის. შეცდომით გავრცელდა — 33 წელი ).
ბიოგრაფია
მანანა ლოლაძე დაიბადა 1955 წლის 8 მარტს ქალაქ თბილისში.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალეს 15 აპრილს თბილისში, მუხათგვერდის სასაფლაოზე.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
2019 წელს თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას ეწოდა მისი სახელი (იხ. მანანა ლოლაძის ქუჩა).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები მანანა
სამოცი გუმბათის მეჩეთი
სამოცი გუმბათის მეჩეთი (ষাট গম্বুজ মসজিদ; შატ გომბუჯ მოშიდ) — მსოფლიო მემკვიდრეობის მეჩეთი ბანგლადეშში. სულთანატის პერიოდის ბანგლადეშის უდიდესი მეჩეთი. მას ინდოეთის სუბკონტინენტის ყველაზე შთამბეჭდავ ისლამურ მონუმენტს უწოდებენ.
ისტორია
XV საუკუნის შუა რიცხვებში ამ მიდამოებში გენერალმა იაჰან ალი ხანმა დაარსდა მუსლიმური კოლონია. შაჰ მაჰმუდის პერიოდში ის გავლენიან ქალაქად იქცა, რომელიც ცნობილია როგორც - ხალიფალაბადი. იაჰან ხანმა ქალაქში თორმეტი მეჩეთი ააგო. მეჩეთის მშენებლობა 1442 წელს დაიწყო და 1459 წელს დასრულდა. მეჩეთი ლოცვის გარდა ასევე გამოიყენებოდა როგორც მედრესი და საბჭო დარბაზი.
აბუ თამამი
ჰაბიბ იბნ ავს აბუ თამამი (أبو تمام حبيب بن أوس; დ. 804, 805, ან 807, ჯასიმი, დამასკთან — გ. 846, მოსული) — არაბი პოეტი, აბასიანების კარის მეხოტბე. მისი პოეტური დივანი შეიცავს ტრადიციულ ჟანრებს: ხოტბას, სატირას, დატირებასა და სხვა. ბუნების აღწერის ოსტატია. აბუ თამამის მცირე ზომის ლექსებისა და აფორიზმების სათავე ძველი არაბული ფოლკლორია. მის ფილოსოფიურ ლირიკას ბერძნული ფილოსოფიის გავლენა ატყვია. შეკრიბა არაბული პოეზიის ნიმუშები და შეადგინა ცნობილი ანთოლოგიები, მათ შორის „წიგნი სიმამაცისა“ („ქითაბ ალ-ჰამასა“), რომელშიც შევიდა როგორც ისლამამდელი, ისე აბასიანტა ხანის პოეტების საუკეთესო ლექსები.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები
ლანა (ესპანეთი)
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
მასტერსი 1999 (სნუკერი)
მასტერსი 1999 (Masters 1999, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Benson and Hedges Masters 1999 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 1999 წლის 7 თებერვლიდან 14 თებერვლამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯონ ჰიგინსი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა კენ დოერტი ანგარიშით 10:8.
Аь
Аь, аь — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება ინგუშურ, ლაკურ, ნოღაიურ, თაბასარანულ, ჩეჩნურ ენებში.
მასტერსი 1999 (სნუკერი)
უაილდკარდ რაუნდი
ჯეიმზ უოტანა 6:2 დევიდ გრეი
Аь
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
მასტერსი 1999 (სნუკერი)
უაილდკარდ რაუნდი
მარკ კინგი 6:5 ჯიმი უაიტი
კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ტურნირის გამარჯვებული და მოთამაშე, რომელმაც 1999 წლის მასტერსზე თამაშის უფლება მოიპოვა, გახდა დეივიდ გრეი. ფინალში მან დეივ ჰაროლდი დაამარცხა 9:6.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასტერსი (სნუკერი) კატეგორია:1999 წელი სნუკერში
ბენედიტუ-ლეიტი
ბენედიტუ-ლეიტი (Benedito Leite) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დას-მანგაბეირასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 469 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.07 კმ²-ზე. ფართობი 1 781 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
აბუ იუსუფი
იაკუბ იბნ იბრაჰიმ ალ-ანსარი ალ-ქუფი აბუ იუსუფი (أبو يوسف; დ. 731 — გ. 13 სექტემბერი, 798) — არაბი სამართალმცოდნე, აბუ ჰანიფას მოწაფე და მიმდევარი. სახალიფოს პირველი ყადი ალ-ყუდათი. ცნობილია ჰარუნ ალ-რაშადის დავალებით დაწერილი მისი „ხარაჯის წიგნი“ („ქათიბ ალ-ხარაჯი“), რომელშიც მოცემულია პასუხები ხალიფის მიერ აბასიანთა სახალიფოს პოლიტიკურ-ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ცხოვრების სხვადასხვა საკითხთან დაკავშირებით დასმულ საკითხებზე. წიგნი VII-VIII საუკუნებში სახალიფოს სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის ძვირფასი წყაროა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი სამართალმცოდნეები
АӀ
АӀ, аӀ — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება რუთულურ, წახურ ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
კომაგენეს სამეფო
კომაგენეს სამეფო (Βασίλειον τῆς Kομμαγηνῆς) — ყოფილი სამეფო ელინიზმის ხანაში, რომელიც მდებარეობდა ყოფილი ქალაქის, სამოსატას გარშემო, ეს ქალაქი იყო სამეფოს დედაქალაქიც. ამ ქალაქის ძველი დასახელების ქუმუხის გამო ეწოდა სამეფოს კომაგენე. კომაგენეს სამეფო მდებარეობდა სომხეთის, პართიის, სირიისა და რომის სამეფოებს შორის. მის მმართველ ოჯახს მჭიდრო კავშირი ჰქონდა სომხეთის მმართველ ორონტიდების დინასტიასთან. სამეფოს ტერიტორიაზე თანამედროვე თურქეთის პროვინციები: ადიამანი და გაზიანთეფი მდებარეობენ.
ცოტა რამაა ცნობილი ძვ. წ. II საუკუნეში კომაგენეს სამეფოს დაარსების შესახებ, თუმცა როგორც ჩანს კომაგენე ჩამოყალიბდა უფრო დიდი სახელმწიფოს ნაწილზე, რომელსაც მოიცავდა სოფენეს სამეფოს. მოგვიანებით კომაგენეს მეფეები გახდნენ სომხეთის მმართველი ორონტიდების დინასტიასთან დაახლოებული პირები, აქედან გამომდინარეობს კავშირი სომხეთის სამეფოსთან, თუმცა ამ ცნობები დაუზუსტებელია.
მინიატიურა|მარცხნივ|ღვთაების ფიგურის თავი [[ნემრუტ-დაღის მთაზე]] ეს კონტროლი ძვ. წ. 163 წლამდე გაგრძელდა, სანამ ადგილობრივმა სატრაპიის მმართველმა პტოლემეოსმა სელევკიდების სახელმწიფოს მმართველი ანტიოქე IV ეპიფანეს სიკვდილის შემდეგ თავი დამოუკიდებელ მმართველად არ გამოაცხადა. კომაგენეს სამეფომ დამოუკიდებლობის შენარჩუნება ახალი წელთაღრიცხვის 17 წლამდე შეძლო. ამ წელს იგი იმპერატორმა ტიბერიუსმა დაიპყრო და მას შემდეგ ის რომის იმპერიის დაქვემდებარებაში იყო. კომაგენეს სამეფოს დამოუკიდებლობის აღდგენა ანტიოქე IV-მ (კომაგენეს სამეფოს მეფე) მოახერხა, რომელიც ტახტზე იმპერატორმა კალიგულამ დააბრუნა, თუმცა მისმა მემკვიდრემ კლავდიუსმა ისევ გააუქმა მისი მეფობა. ამჯერად დამოუკიდებლობა 72 წლამდე გაგრძელდა, როცა იმპერატორმა ვესპასიანე ფლავიუსმა სამეფო საბოლოოდ არ გახადა რომის პროვინცია.
ნემრუტ-დაღზე აღმოჩენილია საკურთხევლის ნაშთი, რომელიც კომაგენეს სამეფოს მეფე ანტიოქ I-ის ბრძანებით აიგო. საკურთხეველში აღმოჩენილია ბერძნულ-ირანული ღვთაებების ფიგურები. ნემრუტ-დაღი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების რიცხვში.
ისტორია
მინიატიურა|მარჯვნივ|[[ანტიოქ I (კომაგენეს სამეფო)|ანტიოქ I-სა (მარჯვნივ) და მითრას-ჰელიოსის შეხვედრა (შესრულებულია ძვ. წ. I საუკუნეში)]] კომაგენე თავდაპირველად პატარა სირიულ-ხეთური სამეფო იყო, რომელიც თანამედროვე თურქეთის ცენტრში, ქალაქ სამოსატას გარშემო მდებარეობდა (მდინარე ევფრატთან ახლოს). სამეფოს შესახებ პირველ ცნობებს ასურულ ტექსტებში ვხვდებით, რომელშიც ის ასურეთის მოკავშირედაა მოხსენიებული, თუმცა ცნობილია რომ ძვ. წ. 708 წელს ასურელებმა მისი ანექსია მოახდინეს და კომაგენეს სამეფო მათი მმართველობის ქვეშ იყო სარგონ II-ის მეფობის პერიოდში. მოგვიანებით ძვ. წ. VI საუკუნეში კომაგენეს სამეფო აქემენიანთა იმპერიამ დაიპყრო, ძვ. წ. IV საუკუნეში კი ეს ტერიტორია ალექსანდრე მაკედონელმა დაიკავა. მაკედონიის იმპერიის დაშლის შემდეგ კომაგენეს სამეფო სელევკიდების სახელმწიფოს ნაწილი იყო.
ელინისტური ხანის კომაგენეს სამეფო, რომელსაც აღმოსავლეთით კილიკია ესაზღვრებოდა და ჩრდილოეთით კაბადოკია, ძვ. წ. 162 წელს აღდგა, როცა სამეფოს დამოუკიდებლობა სელევკიდების სახელმწიფოს მიერ დანიშნულმა სატრაპმა პტოლემეოსმა გამოაცხადა. პტოლემეოსის დინასტია პართიის მეფეთა შთამომავლად აცხადებდა თავს, მისმა მემკვიდრე მითრიდატე I-მა ცოლად სირიელ-ბერძენი პრინცესა ლაოდიკა შეირთო, ასე რომ დინასტიას კავშირი ჰქონდა ალექსანდრე დიდთანაც და პართიის მეფეებთანაც. ამ ქორწინებას, ასევე სამშვიდობო მისია ჰქონდა კომაგენესა და სელევკიდების სახელმწიფოს შორის. ამ ქორწინების შემდეგ კომაგენეს სამეფოს უფრო ბერძნული კულტურის გავლენა ეტყობა ვიდრე სპარსული. სოფენეს სამეფოსთან ერთად ის გახდა ელინისტური და რომაული კულტურის შერწყმის რეგიონი. ვარაუდობენ რომ, კომაგენეს სამეფო სომხეთის სამეფოს მფარველობის ქვეშ იყო ტიგრან II-ის მმართველობის დროს.
მითრიდატესა და ლაოდიკას ვაჟი იყო ანტიოქ I (მეფობდა ძვ. წ. 70 - ძვ. წ. 38). ანტიოქი ეხმარებოდა რომაელ გენერალ პომპეუსს მითრიდატე VI ევპატორის წინააღმდეგ ბრძოლაში ძვ. წ. 64 წელს. მისი დიპლომატიური ნიჭის წყალობით ანტიოქმა კომაგენეს სამეფოს დამოუკიდებლობა შეუნარჩუნა. ახალი წელთ აღრიცხვის 17 წელს როცა ანტიოქ III გარდაიცვალა, იმპერატორმა ტიბერიუსმა დაიპყრო კომაგენე, თუმცა 38 წელს კალიგულამ ანტიოქე IV კომაგენეს მეფედ აღადგინა და მას კილიკიის ნაწილიც გადასცა სამართავად. ანტიოქე იყო ერთადერთი დანიშნული მეფე რომის იმპერიაში. მან 72 წლამდე იმეფა, სანამ იმპერატორმა ვესპასიანემ კომაგენეს სამეფოს ტერიტორიის ანექსია არ მოახდინა, ბრალდებით თითქოს ისინი რომის წინააღმდეგ აჯანყებას აპირებდნენ. ანტიოქე IV-ის შთამომავლები ანატოლიაში, საბერძნეთში, იტალიასა და ახლო აღმოსავლეთში ცხოვრობდნენ. მისი ერთ-ერთი შვილიშვილი ფილოპაფოსი იყო ათენის გამოჩენილი მოღვაწე. კიდევ ერთი შთამომავალი კი ისტორიკოსი გაიუს ასინიუს კოდრატესა, რომელიც III საუკუნეში მოღვაწეობდა.
არქეოლოგიური აღმოჩენები
მინიატიურა|არწივი სამეფო სამარხზე აღმართულ სვეტზე (კარაკუს მთა) როცა რომაელებმა დაიპყრეს კომაგენე, დიდი სამეფო საკურთხეველი ნემრუტ-დაღის მთაზე მიტოვებული იყო. რომაელებმა გაძარცვეს სამარხები და გაანადგურეს მიმდებარე ტერიტორიაზე გაშენებული ტყე, რამაც დიდი ზიანი მიაყენა ისტორიულ ძეგლს.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური აღმოჩენის შედეგად, კომაგენეს სამეფოს ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს მითრიდატე II-ს დროს აგებული ზევსის საკურთხეველი.
კარაკუს მთაზე დგას სვეტი თავზე არწივით, ერთ-ერთ სამეფო საფლავზე, რომელშიც დაკრძალულია სამი ქალი (ეს სამარხიც გაძარცვულია). გათხრები ამ ადგილას აწარმოა მიუნსტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა ფრიდრიხ კარლ დორნერმა. კომაგენეს მეფეების კიდევ ერთი სამარხი მდებარეობს არსამეიაში.
კომაგენეს სამეფოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი უძველესი ნიმუშები გამოფენილია ადიამანის მუზეუმში.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:სომხეთის ისტორია
ზურაბ ურთაშვილი
ზურაბ ურთაშვილი (დ. 4 აგვისტო, 1998, მცხეთა) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (მედვედის მემორიალი) გამარჯვებული (2015, მინსკი, ბელარუსი, 100 კგ), ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (იადეგარ იმამის თასი) გამარჯვებული (2015, მაშადი, ირანი, 100 კგ),ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის (ფრეიდენფელდსის მემორიალი) გამარჯვებული (2016, რიგა, ლატვია, 120 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, რომი, იტალია, 97 კგ), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, რიგა, ლატვია, 125 კგ), 23 წლამდელებს შორის საერთაშორისსო ტურნირის გამარჯვებული (2019, ბლაგოევგრადი, ბულგარეთი, 125 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ანასტასიუ
ანასტასიუ (Anastácio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 160 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის პანტანალის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აკიდაუანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23 835 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.08 კმ²-ზე. ფართობი 2 949 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
რუსკი-იურმაში
რუსკი-იურმაში (Русский Юрмаш; Урыҫ-Юрмаш) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება რუსკო-იურმაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 31 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იურმაშიდან 2 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 1198 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ფორტალეზა-დუს-ნოგეირასი
ფორტალეზა-დუს-ნოგეირასი (Fortaleza dos Nogueiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპადას-დას-მანგაბეირასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 646 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7 კმ²-ზე. ფართობი 1 664 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბორიუმი
ბორიუმი (Bohrium; ქიმიური სიმბოლო — ), უნნილსეპტიუმი (Unnilseptium; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-რენიუმი (Eka-rhenium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეშვიდე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, VIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 107. ცნობილია იზოტოპები, რომელთა მასური რიცხვია 261-დან 272. მიღებული იზოტოპებიდან ყველაზე სტაბილური იზოტოპია — ბორიუმ-267 რომლის ნახევარდაშლის პერიოდია 17 წმ. ელემენტს სახელი დაერქვა დანიელი ფიზიკოსის ნილს ბორის პატივსაცემად.
ისტორია
1976 წელს 107-ე ელემენტის სინთეზის შესახებ პირველი განაცხადა იური ოგანესიანის ჯგუფმა დუბნიდან. ამ ნამუშევარის მეთოდიკა მდგომარეობდა - ბისმუტ-209-ისა და ქრომ-54-ის ბირთვების შერწყმის რეაქციის სპონტანური დაყოფის პროდუქტების კვლევაში. ნაპოვნი იქნა ორი დამახასიათებელი ნახევარდაშლის დრო: 5 წმ. და 1—2 მლწმ. პირველი მიწერილი იყო ბირთვ 257105-ის დაშლაზე, რადგანაც ასეთივე ნახევარდაშლის პერიოდი იყო 105-ე ელემენტის მიღების რეაქციის პროდუქტებისათვის: 209Bi+50Ti, 208Pb+51V, 205Tl+54Cr. ნახევარდაშლის მეორე პერიოდი მიეწერა ბირთვს 261107, რომელსაც, მეცნიერების ვარაუდით, აქვს ორი დაშლა: სპონტანური დაშლა (20 %) და α-დაშლა, რომელიც იწვევს წარმოქმნილი ბირთვის 257105 სპონტანურ დაშლას ნახევარდაშლის პერიოდით 5 წმ.
1981 წელს გერმანელი მეცნიერების ჯგუფმა დარმშტადტის მძიმე იონების ინსტიტუტიდან (Gesellschaft für Schwerionenforschung, GSI) გამოიკვლია იგივე რეაქციის პროდუქტები  209Bi+54Cr, და გამოიყენა უფრო დახვეწილი მეთოდიკა, რომელიც იძლეოდა საშუალებას აღმოეჩინა ნუკლიდების α-დაშლა და განესაზღვრათ მისი პარამეტრები. თავის ექსპერიმენტში GSI -ის მეცნიერებმა მოახდინეს ბირთვ 262107-ის  α-დაშლის 5 მოვლენის იდენტიფიცირება, და მათი სიცოცხლის დრო შეაფასეს 4,7+2,3−1,6 წმ.
როგორც 107, 105 და 104 ელემენტების იზოტოპების შემდგომ კვლევამ აჩვენა, რეაქციაში 209Bi+54Cr მართლაც იბადება, ჩნდება ბირთვები 261107 და 262107. მაგრამ 1976 წელს დუბნის მენიერების მიერ მიღებული ბევრი დასკნა გამოვიდა მცდარი. კერძოდ, ნახევარდაშლის პერიოდი 5 წმ ააქვს არა 257105, არამედ 258105. 1/3 ალბათობით ეს ნუკლიდი განიცდის ბეტა-დაშლას და გარდაიქმნება 258104-ში, რომელიც ძალიან ჩქარა (ნახევარდაშლის პერიოდი 12 მლწმ) იყოფა სპონტანურად. ეს ნიშნავს, რომ დუბნის ჯგუფი აკვირდებოდნენ არა ბირთვ 262107-ის  α-დაშლის პროდუქტებს, არამედ 261107. იზოტოპ 261107-ის სიცოცხლის დრო თანამედროვე მონაცემებით შეადგენს 12 მლწმ., რაც შედარებით მეტია ვიდრე 1976 წელს დამტკიცებული დრო.
სახელწოდება
1992 წლის სექტემბერში დარმშტადტის და დუბნის მეცნიერებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება იმის შესახებ, რომ 107 ელემენტს ეწოდოს «ნილსბორიუმი» დანიელი ფიზიკოსის ნილს ბორის პატივსაცემად, თუმცა თავდაპირველად საბჭოთა მეცნიერები გეგმავდნენ «ნილსბორიუმი» 105-ე ელემენტისათვის ეწოდებინათ (ახლა ეს ელემენტი დუბნიუმია). 1993 წელს IUPAC-მა აღიარა გერმანელი მეცნიერების პრიორიტეტი 107-ე ელემენტის იდენტიფიკაციაში, და 1994 წელს თავის რეკომენდაციაში წარმოადგინა სახელწოდება «ბორიუმი», რადგანაც ქიმიური ელემენტების სახელცოდებები არასდროს არ შედგებოდა მეცნიერის სახელი გვარისაგან. ეს გადაწყვეტილება საბოლოოდ მიღებული იქნა 1997 წელს დანიელი ქიმიკოსებთან კონსულტაციის შემდეგ.
ლაშა ფიფია
ლაშა ფიფია (დ. 27 დეკემბერი, 1975, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო), მსოფლიო ჩემპიონატი ვერცხლის პრიზიორი (1997, თბილისი, საქართველო, 82 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ოსკარის 24-ე დაჯილდოება
ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
მერიენ დეშვუდი
მინი|XIX საუკუნის ოლუსტრაცია - მისტერ უილობი  მერიენს თმის კულულს აჭრის. მერიენ დეშვუდი — გამოგონილი პერსონაჟი ჯეინ ოსტინი ს  რომანიდან გრძნობა და გონება. ჰენრი დეშვუდის მეორე ქალიშვილი მგრძნობელობას წარმოადგენს ნოველის სათაურიდან, თავისი დის ელონორის „გონების“ საპირისპიროდ.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
ვლადიმერ ხომიაკოვი
ადრეული წლები
ვლადიმერ ხომიაკოვი დაიბადა 1984 წლის 6 აგვისტოს კროპივნიცკიში (უკრაინა/სსრკ), პროფესიონალი მუსიკოსების ოჯახში (ოდესის კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები). მისი მამა ვლადიმერ ვიქტორის ძე ხომიაკოვი არის დღესდღეობით ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რუსი კონცერტების ორგანიზატორი.
იგი აღიზარდა ჩელიაბინსკიში, რუსეთში, სადაც მან მუსიკის სწავლა 4 წლის ასაკში, დედასთან, ოლღა დონსკაიასთან დაიწყო. 6 წლის ასაკში ხომიაკოვმა დაიწყო ჩელიაბინსკის სცეციალურ მუსიკალურ სკოლაში გავეთილებზე დასწრება; მას ლიუდმილა ეკიმოვა ასწავლიდა; ათი წლის ასაკში, ჩელიაბირსკის ფილარმონიულ საზოგადოებაში შეასრულა თავისი პირველი სოლო რეციდივი.
განათლება
2000 წელს სანქტ-პეტერბურგის IV ფორტეპიანოს ღია კონკურსში პირველი პრიზის მოგების შემდეგ, ხომიაკოვმა სწავლა დაიწყო სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში, ალექსანდრე სანდლერის ზედამხედველობის ქვეშ. 2008 წელს ფორტეპიანოზე შესრულებული ჩვენებით მან სასწავლებელი ოსტატის ხარისხით დაამთავდა. ამის შემდეგ ასპირანტურაზე სწავლა მოკსოვის კონსერვატორიაში იური მარტინოვის ზედამხედველობის ქვეშ დაიწყო (მიხეილ მოსკრესენსკის ფორტეპიანოს განყოფილება).
2009 წელს ხომიაკოვი აშშ-ში გაემგზავრა რათა პიანისტ დენიელ პოლაკთან ესწავლა. მან მიიღო პრესტიჟული არტისტის დიპლომის პროგრამა, რომელსაც სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის ტორნტონის მუსიკის სკოლა (ლოს ანჯელესი) სთავაზობდა; აღნიშნული პროგრამა წარჩინებით დაამთავრა და წლის გამორჩეულ კურსდამთავრებულადაც დასახელდა.
2016 წელს დაასრულა სორტონის სკოლის მუსიკალური ხელოვნების სადოქტორო პროგრამა.
გარდა ამისა, ხომიაკოვმა სწავლა დაასრულა მრავალ მასტერ-კლასისა და საგანმანათლებლო პროგრამაში, მათ შორისაა: ჰოლანდიის მუსიკალური სესიები (ბარჯენი, ნიდერლანდები), ISAM აკადემია (მიხელშტადტი, გერმანია, მოზართეუმის უნივერსიტეტის ზაფხულის აკადემია (ზალცბურგი, ავსტია) სადაც იგი დიმიტრი ბაშკიროვის ზედამხედველობის ქვეშ სწავლობდა. მისი სხვა მასწავლებლები სხვადასხვა წლებში იყვნენ: ალექსანდრე ნასედკინი, მიხეილ ვოსკრესენსკი, პავლე ეგოროვი, იური როზუმი, არიე ვარდინაუმ შტარკმენი, სტიუარტ ლ. გორდონი.
საკონცერტო გამოჩენები
იგი სოლო რეციდივებსა და კამერულ ორკესტრთან ერთად გამოჩნდა ისეთ ადგილებში როგორიცაა: სეულის ხელოვნების ცენტრი, ფლაგეი სტუდიო ფორი (ბრიუსელი), რიმსკი-კორსაკოვის კონსერვატორია (სანქტ-პეტერბურგი), კაცის ფილარმონიის დარბაზი და სახელმწიფო ფილარმონიის პალატის დარბაზი (ნოვოსიბირსკი, რუსეთი), ჩაიკოვსკის კონსერვატორია (მოსკოვი), დრეზდენის ოპერის თეატრი (დრეზდენი), მოცარტიუმის დარბაზი (ზალცბურგი), მილერის გარე თეატრი (ჰიუსტონი), ზიპერის დარბაზი (ლოს-ანჯელესი), როისის დარბაზი (ლოს-ანჯელესი), უიშლირ ებელის თეატრი (ლოს-ანჯელესი), გინდის აუდიტორია (ლოს-ანჯელესი), სან-პედროს აუდიტორია (მონტერეი), კოსტა რიკას ეროვნული თეატრი (სან-ხოსე, კოსტა რიკა), მოდერნოს თეატრი (გროსეტო, იტალია), კოერნერის დარბაზი (ტორონტო, კოუგლინ-საუნდერსის საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრი (ალექსანდრია, ლუიზიანა), ჰიუჯუს ხელოვნების ცენტრი (ჰიუჯუ, ჩინეთი), ლუკას ხელოვნების თეატრი (სავანა, ჯორჯია), კატალონიური მუსიკის სასახლე (ბარსელონა) და მრვალი სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:რუსი პიანისტები
ანდრო ჟორდანია
thumb|right|267პქ| ბარელიეფი თბილისის „დინამოს“ დიღმის საწვრთნელი ბაზის შესასვლელში. ანდრო ჟორდანია (დ. 4 ნოემბერი, 1904, თბილისი, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1974, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1947), საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1960).
კარიერა
კარიერის განმავლობაში ითამაშა თბილისის (1925–28), დნეპროპეტროვსკის (1930–31) და ივანოვოს (1932–35) კლუბებში. თამაშობდა „სპარტაკსა“ (1936–37) და „ოსნოვაში“ (1938–40). იყო საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის პრიზიორი. ითამაშა თბილისის, საქართველოს, ამიერკავკასიის, უკრაინის, დნეპროპეტროვსკის და ივანოვოს ნაკრებებში. არაერთი შეხვედრა ჩაუტარებია თავდასხმაში, მაგრამ ძირითადად ცენტრალური ნახევარმცველის ფუნქციას ასრულებდა.
სამწვრთნელო კარიერა დაიწყო ქალაქ ივანოვოში. იგი იყო მოთამაშე მწვრთნელი ივანოვოს „ოსნოვაში“, რომლის შემადგენლობაში 1940 წელს რსფსრ-ს თასი მოიგო.
იყო სამამულო ომის მონაწილე, სადაც დაიმსახურა მრავალი სამხედრო ჯილდო.
ომის შემდეგ ჟორდანია არაერთხელ იყო თბილისის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელი. მისი ხელმძღვანელობით გუნდი სამჯერ გახდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი. ამას გარდა, წარმატებით მუშაობდა სხვა ქართულ გუნდებთანაც. ავტორია წიგნისა „ფიქრები ქართულ ფეხბურთზე“.
საინტერესო ფაქტები
გაზეთ „სარბიელის“ ინიციატივით, 1998 წელს გულშემატკივრებმა (გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა) საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს. გამოკითხვის შედეგად ანდრო ჟორდანია საქართველოს XX საუკუნის მეორე საუკეთესო მწვრთნელად დასახელდა.
„სახალხო გაზეთმა“ იგი დაასახელა XX საუკუნის საუკეთესო ქართველ მწვრთნელად, ნოდარ ახალკაცთან და ანატოლი ნორაკიძესთან ერთად.
1975 წლიდან დაწესდა მისი სახელობის თასის გათამაშება საქართველოს პირველობის მონაწილე საფეხბურთო გუნდებს შორის.
1974 წლიდან საქართველოს საუკეთესო ფეხბურთის მწვრთნელის ჯილდო ანდრო ჟორდანიას სახელობისაა.
ანდრო ჟორდანიას სახელობისაა თბილისის „დინამოს“ საწვრთნელი ბაზა, რომელსაც 2013 წლიდან მისივე ბარელიეფი ამშვენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის სპარტაკის მწვრთნელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები კატეგორია:ტყიბულის მეშახტეს მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ლორეტუ (მარანიანი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 390 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.17 კმ²-ზე. ფართობი 3 596 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
მანანა მელქაძე
მინი|მანანა მელქაძის საფლავი მანანა მელქაძე (დ. 20 იანვარი, 1963, თბილისი — გ. 11 აპრილი, 1989, იქვე) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი (26 წლის. შეცდომით გავრცელდა — 23 წელი ).
ბიოგრაფია
მანანა მელქაძე დაიბადა თბილისში 1963 წლის 20 იანვარს. 1969-1979 წლებში სწავლობდა თბილისის 144 საშუალო სკოლაში. სკოლის დამთავრებისთანავე ჩაირიცხა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში საინჟინრო ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1985 წელს დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი და დაიწყო მუშაობა თბილისის ელექტრონული ტექნოლოგიების კვლევით ინსტიტუტში.
1989 წლის 9 აპრილს თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს მიიღო მძიმე ტრავმა, რის შედეგადაც 11 აპრილს საავადმყოფოში გარდაიცვალა. დაკრძალეს 15 აპრილს თბილისში, მუხათგვერდის სასაფლაოზე.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები მანანა
ელინორ დეშვუდი
მინი|ელინორ დეშვუდი ელინორ დეშვუდი — გამოგონილი პერსონაჟი და ერთ-ერთი მთავარი გმირი ჯეინ ოსტინი ს რომანიდან  გრძნობა და გონება.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
სვეტლაია (ბაშკირეთი)
სვეტლაია (Светлая; Светлая) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კირილოვის სოფსაბჭოს. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 93 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
მიხეილ ფრუნზე
მიხეილ ვასილის ძე ფრუნზე (Михаи́л Васи́льевич Фру́нзе; დ. 1885 — გ. 31 ოქტომბერი, 1925) — მოლდოვური წარმომავლობის რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1904 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. იყო 1905 წლის 9 იანვრის „სისხლიანი კვირის“ მანიფესტაციისა და 1905-07 წლების რევოლუციის აქტიური მონაწილე. იყო სტოკჰოლმში გამართულ რსდმპ მე-4 ყრილობის დელეგატი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იმყოფებოდა გადასახლებაში, სადაც ეწეოდა რევოლუციურ აგიტაციას. 1917 წლიდან იყო მინსკის გუბერნიის გლეხთა საბჭოების აღმასკომის თავმჯდომარე და ქალაქ მინსკის რსდმპ ქალაქკომის ორგანიზატორი. 1918 წლის აგვისტოდან იაროსლავლის სამხედრო ოლქის სამხედრო კომისარია. 1919 წლის თებერვლიდან ბოლშევიკთა მე-4 არმიის სარდალია, მაის-ივნისში თურქესტანის არმიის სარდალი. 1919-20 წლებში მისი სარდლობისას მოხდა ბუხარის საამიროს ოკუპაცია და გასაბჭოება. შემდეგ იყო სამხრეთის ფრონტის სარდალი. 1920 წლის 3 დეკემბრიდან სამხედრო რევოლუციური საბჭოს რწმუნებული უკრაინაში, უკრაინისა და ყირიმის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი, ამავე დროის უკრაინის კომუნისტური პარტიის ცკ-ს წევრი. 1922 წლიდან უკრაინის სსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 1924 წლის მარტიდან სსრკ სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარისა და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. იმავე წლის აპრილიდან წითელი არმიის მთავარი შტაბის უფროსი. 1925 წლის იანვრიდან ლევ ტროცკის გადაყენების შემდეგ ინიშნება სამხედრო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარედ და სამხედრო და საზღვაო საქმეთა კომისრად. გარდაიცვალა ოპერაციის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი   31 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები
Гв
Гв, гв — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება აბაზურ ენაში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
დიდი ხილიჭამია ღამურა
დიდი ხილიჭამია ღამურა, იგივე დიდი მოკლეცხვირა ხილიჭამია ღამურა ან ინდური მოკლეცხვირა ხილიჭამია ღამურა (Cynopterus sphinx) — ძუძუმწოვრები ხილიჭამია ხელფრთიანების ქვერიგისა. მისი ნახვა შესაძლებელია სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.
აღწერა
ხელფრთიანების ამ სახეობას აქვს განსაკუთრებულად წაგრძელებული დინგი. მათი ზედა მხარე მონაცრისფრო რუხია შედარებით ნათელი ქვედა მხარით. ბეწვი ძალიან თხელი და ხავერდოვანია. დიდი ხილიჭამია ღამურის ყურები და ფრთის ძვლები შეფერილია თეთრად. ქვედა ყბის კბილები მომრგვალებულია და მოკლებულია დამატებით სიბასრეს. ზრდასრული ღამურის ფრთის გაქანი 48 სანტიმეტრია. საშუალო სიგრძე 70.2 მილიმეტრია (64-79 მმ).
სქოლიო
კატეგორია:ხელფრთიანები
აკიდაუანა
აკიდაუანა (Aquidauana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 149 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის პანტანალის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აკიდაუანის შემადგენლობაში.
ბენგელის პროვინცია
ბენგელის პროვინცია (Benguela) — პროვინცია ანგოლაში, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ბენგელა.
აკიდაუანა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 614 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.69 კმ²-ზე. ფართობი 16 957 კმ²-ია.
ბენგელის პროვინცია
გეოგრაფია
ბენგელის პროვინციის ფართობი შეადგენს 31 788 კმ²-ს. დასავლეთიდან პროვინციას გარს ერტყმის ატლანტის ოკეანის წყლები. სამხრეთში მას ესაზღვრება ნამიბეს და უილის პროვინციები, ჩრდილოეთში — სამხრეთი კვანზის პროვინცია, აღმოსავლეთში — უამბოს პროვინცია.
აკიდაუანა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბენგელის პროვინცია
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემების თანახმად ბენგელის პროვინციის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2 231 385 ადამიანს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით პროვინცია დაყოფილია 10 მუნიციპალიტეტად:
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის პროვინციები