cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტეტიანხკემი
ტეტიანხკემი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეექვსე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ტეტიანხკემი ეგვიპტის ფარაონის ტეტის და მისი მეუღლის ხუიტის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის პრინცები
პორტოპალო-დი-კაპო-პასერო
პორტოპალო-დი-კაპო-პასერო (Portopalo di Capo Passero) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება სირაკუზის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 3500 ადამიანი. ფართობი 14.87 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0931, საფოსტო ინდექსი — 96010.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირაკუზის პროვინციის კომუნები
ხენერალ-ხუან-პაბლო-პენიალოსის ეროვნული პარკი
ხენერალ-ხუან-პაბლო-პენიალოსის ეროვნული პარკი (Parque nacional General Juan Pablo Peñaloza, ასევე ცნობილი როგორც პარამოს-ბატალიონ-ი-ლა-ნეგრას ეროვნული პარკი) — ეროვნული პარკი მერიდისა და ტაჩირის შტატს შორის, ტაჩირის დეპრესიის ჩრდილო-დასავლეთით, ვენესუელაში. ეროვნულ პარკად 1989 წლის 18 იანვარს გამოცხადდა.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები კატეგორია:1989 წელს დაარსებულები ვენესუელაში კატეგორია:1989 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:მერიდის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:მერიდის შტატის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ტაჩირის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:ტაჩირის შტატის ღირსშესანიშნაობები
Echo & the Bunnymen
Echo & the Bunnymen — ინგლისური როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1978 წელს ლივერპულში. ორიგინალურ შემადგენლობაში შედიოდნენ იენ მაკ-კალოუ (ვოკალი), უილ სერჯენტი (გიტარა) და ლეს პატინსონი (ბას-გიტარა), ხოლო დასარტყმელი საკრავების პარტიები იწყობოდა დრამ-მანქანაზე. 1980 წლისთვის მათ დრამერის სახით პიტ დე ფრეიტასი შეუერთდა.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1993 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1996 წელს აღდგენილი ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პოსტ-პანკ ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური როკ-ჯგუფები კატეგორია:ნეო-ფსიქოდელიური ჯგუფები
Please (U2-ს სიმღერა)
„Please“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა და მეოთხე სინგლი ალბომიდან Pop, რომელიც გამოვიდა 1997 წელს. იგი პოლიტიკურ ქვეტექსტს ატარებს და ეძღვნება ჩრდილოეთ ირლანდიაში დატრიალებულ არეულობებს. სინგლის გარეკანზე გამოსახულია ოთხი ჩრდილოეთ ირლანდიელი პოლიტიკოსი - ჯერი ადამსი, დევიდ ტრიმბლი, იენ პეისლი და ჯონ ჰიუმი (საათის ისრის მიმართულებით, ზედა მარცხენა კუთხიდან). სინგლის გამოცემამდე ორი თვით ადრე ამ სიმღერის და PopMart Tour-ის დროს შესრულებული სხვა სიმღერების ჩანაწერები გამოვიდა EP-ზე Please: PopHeart Live EP, 1997 წლის სექტემბერში.
სიმღერების სია
საკონცერტო ჩანაწერები აგრეთვე შეტანილია EP-ში Please: Popheart Live EP.
სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის სიმღერები კატეგორია:1997 წლის სინგლები კატეგორია:U2-ს სიმღერები
ჯონ რაის-დეივისი
ჯონ რაის-დეივისი (დ. 5 მაისი, 1944) — უელსელი მსახიობი და გამხმოვანებელი. ის ცნობილია ბეჭდების მბრძანებელი ტრილოგიაში გიმლის როლის შესრულებისთვის და ხეწვერას გახმოვანებისთვის. ის ასევე პოპულარულია ინდიანა ჯონსის ფილმებში შესრულებული სალაჰის როლისათვის. ჯონმა ასევე ითამაშა მაიკლ მალონეს როლი 1950 წლის სატელევიზიო სერიალის 1993 წლის რიმეიქში ხელშეუხებლები. მან ითამაშა ვასკო როდრიგესის როლი მინი სერიალში შოგუნ, პროფესორი მაქსიმილიან არტურო ს როლიოსლაიდერსში, მეფე რიჩარდ I-ის როლი რობინ შერვუდში, გენერალი ლეონიდ პუშკინის როლი ჯეიმზ ბონდის ფილმში ნაპერწკლები თვალებიდან. მან გაახმოვანა კასიმის პერსონაჟი ფილმში ალადინი და ქურდების მეფე, მან რეი სპანჯბობში, ჰადესი სამართლიანობის ლიგაში და ტობიასი კომპიუტერული თამაშში ფრილანსერები.
ადრეული წლები
ჯონ რაის-დეივისი დაიბადა 1944 წლის 5 მაისს სოლსბერიში, ვილტშაირი, ინგლისი, და გაიზარდა ტანგანიიკასა და ამმანფორდში, უელსი. დედამისი, ფილის ჯონსი, მედდა იყო, ხოლო მამა, რაის დეივისი, მექანიკოსი და ოფიცერი. 1950-იანი წლების დასაწყისში, მისი ოჯახი რამდენიმე წლის განმავლობაში ცხოვრობდა: კონგვაში, დარ-ეს-სამაში, მოშიში და მვანზაში. ის ტანგანიკაში იმ პერიოდში ცხოვრობდა, როდესაც იქ მამამისი მსახურობდა. მან განათლება მიიღო ტრუროს სკოლაში და აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში, სადაც ის ერთ – ერთი პირველი ჩარიცხულ 105 სტუდენტს შორის. მოგვიანებით მან დააარსა ,,დრამატული საზოგადოება". ნორფოლკის უოტონის ოლქის საშუალო სკოლაში სწავლების შემდეგ მან ჩააბარა დრამატული ხელოვნების სამეფო აკადემიაში.
პირადი ცხოვრება
2004 წელს მან დაიწყო ცხოვრება ლიზა მენინგთან ერთად. მათ ჰყავთ ქალიშვილი და ცხოვრობენ უაიკატოში, ახალ ზელანდიაში და კუნძულ მენზე.
Რელიგიური შეხედულებები
რაის-დეივისი არის თვითგამოცხადებული,, რაციონალისტი " და ,,სკეპტიკოსი ", როდესაც საქმე ეხება რელიგიას, თუმცა იგი დიდ ყურადღებას უთმობს ქრისტიანობას და აღნიშნა, რომ ,,ქრისტიანულმა ცივილიზაციამ სამყარო უკეთესად აქცია, ვიდრე ოდესმე იყო.
მან ითამაშა რამდენიმე ქრისტიანულ ფილმში, მათ შორისაა მორდოქაის როლი ღამე მეფესთან ერთად, წმინდა პეტრე ფილმში „მოციქული პეტრე: გამოსყიდვა“, მახარებლის როლი მომლოცველის წინსვლაში (2019) და ჩარლზ კემპის როლი ნიღბის მიღმა.
Პოლიტიკური შეხედულებები
მინი|რაის-დეივისი შვედეთში|მარცხნივ რაის-დეივისი არ არის არცერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი. როგორც უნივერსიტეტის სტუდენტი 1960 წელს, ის იყო რადიკალური მემარცხენე, მაგრამ შეიცვალა მისი შეხედულებები, როდესაც ის დაუპირისპირდა მარგარეტ ტეტჩერს. რაის დეივისი ამბობს, რომ ,,მან (იგულისხმება მარგარეტ ტეტჩერი) ორი ბრწყინვალე მოწინააღმდეგე ისე ბრწყინვალედ დაამარცხა, რომ გადავწყვიტე, ერთხელ მაინც გავჩუმებულიყავი და მომესმინა".
2004 წელს რაის-დეივისმა მსოფლიო ჟურნალთან ინტერვიუში განცხადება გააკეთა მუსლიმი მოსახლეობის შესახებ, რომელშიც ნათქვამია: ,,ევროპაში დემოგრაფიული კატასტროფა ხდება, რომელზედაც არავინ საუბრობს. ამას იმიტომ არ უსვამენ ხაზს, რომ არ უნდათ სხვა რასისის ხალხი გაანაწყენონ. 2020 წლისთვის ჰოლანდიაში მოსახლეობის 50%-ზე მეტი 18 წლამდე ახალგაზრდა მუსლიმი წარმოშობის იქნება.
მისი კომენტარები მოიწონა ბრიტანეთის ნაციონალურმა პარტიამ. მისი სიტყვები ასევე მოიწონეს National Vanguard- ის რედაქციაში. კონსერვატულ ჟურნალ National Review- სთან ინტერვიუში მან თქვა, რომ ის წინააღმდეგია ისლამური ექსტრემიზმისა ზუსტად იმიტომ, რომ გრძნობს, რომ ასეთი მოქმედებები არღვევს თანასწორობის, დემოკრატიის, ტოლერანტობისა და მონობის გაუქმების ,,დასავლურ ღირებულებებს”.
რაის-დეივისი მხარს აქტიურად უჭერდა ბრექსიტს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:უელსელი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ბრიტანელი გამოხმოვანებლები
გორაბერეჟოულის ბაღი
გორაბერეჟოულის ბაღი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის, სოფელ გორაბერეჟოულში. პარკის ცენტრში მდებარეობს გურიის ერისთავების რეზიდენცია.
ისტორია
ბაღის გაშენება წამოიწყო მიხეილ ერისთავმა XIX საუკუნის შუაში. პარკში წარმოდგენილია იშვიათი ჯიშის მცენარეები, მათ შორისაა: წითელი ღვია, ტკბილი ჰოვენია, მარადმწვანე სეკვოია, იაპონური მარწყვის ხე, გინკგო და სხვა განსაკუთრებული მცენარეები. ასევე, პარკში ვხვდებით, 150 გამორჩეულ და უნიკალურ ჯიშის მცენარეს, ჩამოტანილს მსოფლიოს ხუთი კონტინენტიდან.
ამ პარკის ახლოს, ადრე პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებელიც ფუნქციონირებდა. არსებული სასოფლო-სამეურნეო პროფილის ტექნიკური სასწავლებელი, ყოველწლიურად ამზადებდა 120-150 კვალიფიციურ სპეციალისტს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა სპეციალობით. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი 1924 წელს დაარსდა, 1980 წელს კი ტექნიკუმი გაუქმდა და პროფტექნიკუმად გადაკეთდა, ფუნქციონირებდა 2010 წლამდე.
გორაბერეჟოულის ბაღს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
შენობები
ბაღის ტერიტორიაზე დგას სასოფლო სამეურნეო ტექნიკუმისა და კლუბის შენობები. ბაღში ასევე დგას ჭიჭიკო ბენდელიანის ბიუსტი. ტექნიკუმის შენობა ორსართულიანია. იგი კვადრატს მიახლოებულ გეგმაშია ჩაწერილი და ოთხქანობა სახურავი აქვს თუნუქით დაბურული. პირველი სართული ტუფის ქვითაა ნაგებო, ხოლო მეორე სართული კი ფიცრულია. ორივე სარათულზე განაპირე არეებში ორ-ორი მართკუთხა ფორმის ფანჯრები გამოდის, ხოლო ცენტრალურ ნაწილში სამი, განიერი, თაღისებური ფანჯრებია გაჭრილი, რომლის რაფები თაღნარით არის მორთული. აღნიშნული სამი ფანჯარა ერთმანეთისგან, თავზე რომბით დასრულებული, სტილიზებული პილასტრებით არიან გამიჯნულნი. გვერდითა ფასადებზე ექვს-ექვსი მართკუთხა ფანჯრები რითმულად გამოდის. უკანა ფასადზე ცენტრალურ ნაწილში შუშაბანდია გაჭრილი, რომლითაც შენობის ფართე კორიდორები ნათდება. შენობას სარდაფი გააჩნია რომლის შესასვლელიც სამხრეთიდანა. სარდაფის ოთახები სამხრეთით და აღმოსავლეთით დატანილი პატარა ზომის ღიობებით ნათდება.
კლუბის შენობა მართკუთხა ფორმის გეგმაშია ჩაწერილი და ოთხქანობა სახურავითაა გადახურული, რომელიც აზბოცემენტის ფილებითაა დაბურული. ნაგებობას ჩრდილოეთით მიშენებული აქვს მცირე სათავსო, რომელსაც კარები აღმოსავლეთიდან აქვს გაჭრილი. შენობის მთავარი ფასადი აღმოსავლეთით გამოდის. კედლის სიბრტყეზე გამოყვანილი და რელიეფური ხაზებით გაფორმებული სამი თაღი, ფასადის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. თაღები ეყრდნობა ორ საფეხურიან პოდიუმზე მდგარ შეწყვილებულ ლითონის სვეტებს, რომლებიც ცემენტით გამოყვანილი და წყვილი ლილვით გაფორმებული კაპიტელებით სრულდება. თაღების განაპირა არეებში, ფასადზე გამოდის ორ-ორი მართკუთხა ფანჯრები, რელიეფური საპირეებით მორთული. ფასადის დეკორაციულ შემკობა სრულდება სამსაფეხურიანი კარნიზით. შენობა ეზოს უკავშირდება პოდიუმზე გამავალი სამი კარებით.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში კატეგორია:საქართველოს პარკები
ვიერლასი
ვიერლასი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ტარასონა-ი-ელ-მონკაიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 2,673223 კმ². მოსახლეობა — 82 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
პრიოლო-გარგალო
პრიოლო-გარგალო (Priolo Gargallo) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება სირაკუზის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 11752 ადამიანი. ფართობი 57.58 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0931, საფოსტო ინდექსი — 96010.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირაკუზის პროვინციის კომუნები
ნორმან ჯუისონი
ნორმან ჯუისონი (Norman Jewison დ. 21 ივლისი, 1926, ტორონტო) — კანადელი რეჟისორი და პროდიუსერი, კანადის კინოცენტრის დამფუძნებელი. ხშირად მიმართავდა სოციალურ და პოლიტიკურ თემებს, აუდიტორიისთვის სადავო და პრობლემურ საკითხებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1926
ხამიდ-ბექი
ხამიდ-ბექი (Khamid-Bek) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია
ტაძარი ძლიერადაა გადაკეთებული: შელესილია კედელ-კამარები, რის გამოც შეცვლილია პროპორციები: შიდა სივრცე ფართო და გართხმულია. შესასვლელი ორია: დასავლეთითა და ჩრდილოეთით. ფასადების შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების საპირეები, რომლებიც გარს შემოუვლის ღიობებს და რელიეფები; ტაძარი დაგვირგვინებულია ქვისავე სადა ლავგარდნით. აღმოსავლეთის ფასადი შემკულია ერთი სარკმლით, რომელსაც გარს შემოუვლის გრეხილი ლილვებისაგან შემდგარი საპირე, მის ორივე მხარეს ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთის ფასადს შუაზე კვეთს ჰორიზონტალური სარტყელი. სამეტრიის ღერძზე კარი და სარკმელია განთავსებული. კარის შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების ორმაგი საპირე, რომელიც სცდება ღიობის ფარგლებს და მის თავზე სწორკუთხა „ტიმპანს“ შემოხაზავს.
სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია განთქმული სალოცავი იყო განვითარებულ შუა საუკუნეებში. სადგერი ამ დროს ხდება გარკვეული პოლიტიკური ერთეულის ცენტრი, სადაც შენდება წმ. გიორგის ეკლესია და ციხე. XVIII საუკუნეში დაზიანებული ეკლესია აღდგენილი იქნა მეფე ვახტანგ VI-ის მიერ. 1737 წლით დათარიღებულ, მეფისადმი მიძღვნილ ეპიტაფიაში აღნიშნულია, რომ მეფეს განუახლებია „სადგრის კამარა გებული“. ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვებით:
ფასადებზე უსისტემოდ არის გაბნეული რელიეფური გამოსახულებები. ზოგიერთი მათგანი წმ. გიორგის ცხოვრების ციკლიდან აღებულ სიუჟეტზეა აგებული. სარკმლების ირგვლივ (გარდა სამხრეთი სარკმლისა), ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია გაბნეული. გალავნის კედლები, რომელიც 2-3 მეტრითაა ზოგან შემორჩენილი, უხეშად თლილი ქვითაა ნაგები.
სნეფერუხაფი
სნეფერუხაფი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. სნეფერუხაფი ეგვიპტის პრინცის ნეფერმაატ II-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის პრინცები
სიატუმი
სიატუმი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეთვრამეტე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. სიატუმი ეგვიპტის ფარაონის თუტმოს IV-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის პრინცები
ლალაზარი
ლალაზარი (Laləzar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
ნოტო (სიცილია)
ნოტო (Noto) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება სირაკუზის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 23346 ადამიანი. ფართობი 550.86 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0931, საფოსტო ინდექსი — 96017.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სირაკუზის პროვინციის კომუნები
ჩელნოკოვკა
ჩელნოკოვკა (Челноковка; Челноковка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 45 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია აკსიონოვო, რომელიც ასევე დაშორებულია 8 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
ტაპო-კაპაროს ეროვნული პარკი
ტაპო-კაპაროს ეროვნული პარკი (Parque nacional Tapo-Caparo) — ეროვნული პარკი ბარინასის, მერიდისა და ტაჩირის შტატებს შორის, ვენესუელაში. ეროვნული პარკის სტატუსი 1992 წლის 14 იანვარს მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები კატეგორია:1992 წელს დაარსებულები ვენესუელაში კატეგორია:1992 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ბარინასის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:ბარინასის შტატის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:მერიდის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:მერიდის შტატის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ტაჩირის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:ტაჩირის შტატის ღირსშესანიშნაობები
უნგრელთა მიერ დუნაის აუზის დაპყრობა
მინიატიურა|default|აღმოსავლეთი ევროპის რუკა უნგრელთა გადასახლების დასაწყისში; დაახლოებით 850 წ. უნგრელთა მიერ დუნაის აუზის დაპყრობა — კომპლექსური ტერმინი, რომლითაც მოიხსენიება IX საუკუნის შუა წლებიდან 996 წლამდე პერიოდი უნგრეთის ისტორიაში. ამ დროს მადიართა ტომების კონფედერაცია არპადისა და კურსანის თაოსნობით ჩრდილოეთი შავი ზღვისპირეთიდან პანონიაში გადასახლდა. ხსენებული პერიოდი სახელდებულია რამდენიმე ტერმინით: უნგრული მონაპოვარი, უნგრული დაპყრობა, სამშობლოს მოპოვება, ხოლო თავად უნგრულად ამ მოვლენას ჰონფოგლალასი ეწოდება.
ისტორიული მიმოხილვა
მადიართა მოსვლამდე შუა საუკუნეების სამი მძლავრი სამბრძანებლო — ბულგარეთის პირველი იმპერია, აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო და დიდი მორავია — ეცილებოდა ერთმანეთს დუნაიდან კარპატებამდე ტერიტორიას. მათ უნგრელი ცხენოსნები ჯარისკაცებად ჰყავდათ დაქირავებული. ამდენად, პონტო-კასპიის სტეპებზე მცხოვრები მადიარებისთვის მათი ახალი სამშობლოს ტერიტორია კარგად ნაცნობიც კი აღმოჩნდა გადასახლებისას.
უნგრული დაპყრობა ხალხთა მცირე ან დაგვიანებული გადასახლების კონტექსტით განიხილება. თანამედროვეთა ცნობით, უნგრელებს დასავლეთის გზაზე 894 და 895 წლებში გაერთიანებულ პაჭანიკებთან და ბულგარებთან მოუწიათ შეტაკებების გადატანა კარპატების გადაკვეთისას. უკვე 900 წელს მადიარებს ჯერ აღმოსავლეთი დუნაისპირეთის დაბლობებზე დაუმყარებიათ კონტროლი, შემდეგ კი პანონიაზე (მდინარის დასავლეთით მდებარე რეგიონი) განუხორციელებიათ შეტევა. მათ მორავიაში არსებული შიდაარეულობები გამოუყენებიათ და 902 და 906 წლებში დაულაშქრავთ ეს ქვეყანა.
X-XI საუკუნეთა მიჯნახე ხდება მომთაბარე ცხოვრებიდან მიწათმოქმედებაზე საბოლოო გადასვლა და უკვე 1000-იანი წწ. დამდეგს ყალიბდება უნგრეთის სამეფო. ამავე დროს იღებენ მადიარები ქრისტიანობას, კონკრეტულად კი, კათოლიციზმს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია კატეგორია:შუა საუკუნეების ევროპა კატეგორია:მადიარები
სიამუნი (თუტმოს III-ის ვაჟი)
სიამუნი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეთვრამეტე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. სიამუნი ეგვიპტის ფარაონის თუტმოს III-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის პრინცები
ლუსენა-დე-ხალონი
ლუსენა-დე-ხალონი (Lucena de Jalón, Lucena de Xalón) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ვალდეხალონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,309026 კმ². მოსახლეობა — 232 კაცი (2020 წ.).
გასპარ II დე კოლინი
გასპარ II დე კოლინი დე შატიიონი (Gaspard de Coligny, Seigneur de Châtillon; დ. 16 თებერვალი, 1519, შატიიონ-სიურ-ლუანი, ახლანდ. შატიიონ-კოლინი, ლუარე, საფრანგეთი, — გ. 24 აგვისტო, 1572, პარიზი) — ფრანგი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ადმირალი (1552); ჰუგენოტების ლიდერი საფრანგეთის რელიგიური ომების (1562-1598) საწყის ეტაპზე. გამოირჩეოდა კარგი ორგანიზატორული უნარით, მხარს უჭერდა სარწმუნოებრივ ნიადაგზე დაპირისპირებული ფრანგების მორიგებას და რელიგიურ ტოლერანტობას. კათოლიკებსა და პროტესტანტებს შორის 1570 წლის ზავის შემდეგ საფრანგეთის მეფე შარლ IX-თან დაახლოებული კარისკაცი გახდა. მოკლეს პარიზში, წმინდა ბართლომეს ღამეს, სხვა მრავალ ჰუგენოტთან ერთად.
ადრეული სამხედრო კარიერა
გასპარ II დე კოლინი 1519 წელს დაიბადა ბურგუნდიულ არისტოკრატულ ოჯახში. მამა, გასპარ I დე კოლინი, შატიიონის სენიორი, იყო საფრანგეთის მარშალი და იტალიური ომების მონაწილე; დედა, ლუიზ დე მონმორანსი — საფრანგეთის კონეტაბლის, მარშალ ან დე მონმორანსის და. გასპარ-უმცროსს ჰყავდა ორი ძმა, მომავალში ჰუგენოტების მოძრაობის აქტიური მონაწილეები. 22 წლის ასაკში გასპარ-უმცროსი სამეფო კარზე გამოჩნდა და მალევე დაუმეგობრდა ჰერცოგ ფრანსუა დე გიზის. ჰაბსბურგებთან ომის დროს, კოლინიმ თავი გამოიჩინა 1543 წლის კამპანიაში და დაიჭრა მონმედისა და ბენის ციხესიმაგრეების ალყების დროს. 1544 წელს იტალიურ კამპანიაში მონაწილეობდა და კერეზოლის ბრძოლის ველზე რაინდად აკურთხეს, 1547 წლის აპრილში კი ქვეითი ჯარის გენერალ-პოლკოვნიკად დაინიშნა. გამოავლინა სამხედრო ადმინისტრატორისა და რეფორმატორის კარგი უნარი. 1552 წელს კოლინიმ ადმირლის წოდება მიიღო. 1557 წელს ხელმძღვანელობდა ესპანელებისგან სენ-კანტენის დაცვას, მაგრამ დამარცხდა და ტყვედ ჩავარდა. ორი წლის პატიმრობის შემდეგ საფრანგეთის მთავრობამ დიდი გამოსასყიდის ფასად ტყვეობიდან დაიხსნა.
რელიგიური შეხედულებები
ამ დროისთვის კოლინი უკვე ჰუგენოტი გამხდარიყო, მისი ძმის — ფრანსუა დე კოლინი დ'ანდელოს ზეგავლენით. ჟან კალვინის მიერ მისდამი გაგზავნილი პირველი წერილი 1558 წლის 4 სექტემბრით თარიღდება. კოლინი თავის რელიგიურ თანამოძმეებს ფარულად ეხმარებოდა და 1555 წელს ბრაზილიაში ჰუგენოტებისთვის უსაფრთხო კოლონიის შექმნა სცადა (კოლონია საბოლოოდ პორტუგალიელებმა მოშალეს). ოფიციალურად რეფორმაციის მხარდაჭერა მან მხოლოდ 1560 წელს განაცხადა. კოლინის პროტესტანტიზმზე მოქცევა უფრო პოლიტიკური ნაბიჯი იყო, ვიდრე სარწმუნოებრივი. მართალია კოლინი გატაცებული იყო კალვინისტური ფილოსოფიით, მისთვის რეფორმაცია უპირველეს ყოვლისა წესრიგისა და სამართლიანობის შენარჩუნების გზა იყო. ბიძამისის, მარშალ დე მონმორანსის მფარველობა კოლინის ჰუგენოტების დაცვის საშუალებას აძლევდა; ის რელიგიურ ტოლერანტობას ითხოვდა და კანცლერ მიშელ დე ლ'ოპიტალის მხარდაჭერაც მოიპოვა. ერთი პერიოდი მისდამი კეთილგანწყობილი იყო დედოფალი ეკატერინე მედიჩიც. სამაგიეროდ, კოლინიმ გიზების გავლენიანი ოჯახის სახით მოსისხლე მტრები შეიძინა.
სამოქალაქო ომი
მინი|წმ. ბართლომეს ღამე. მხატვარი [[ჯორჯო ვაზარი, 1572. სალა-რეჯია, ვატიკანი.]] 1562 წელს საფრანგეთში რელიგიურ ნიადაგზე სამოქალაქო ომი დაიწყო. კოლინი მორიგების მომხრე იყო და ბრძოლაში უხალისოდ ჩაება. განსაკუთრებული მხედართმთავრული ნიჭით ის არ გამოირჩეოდა და არც ომის დიდი მოტრფიალე იყო. 1569 წელს ჟარნაკის ბრძოლაში პრინც კონდეს დაღუპვის შემდეგ, კოლინი ჰუგენოტების ერთპიროვნული სამხედრო ხელმძღვანელი გახდა. 1569 წლის ოქტომბერში მონკონტურის ბრძოლაში მძიმე დამარცხების მიუხედავად, მან შეძლო საფრანგეთის სამხრეთში ახალი არმიის შეგროვება, არნე-ლე-დიუკთან კათოლიკეთა არმიაზე გამარჯვება და მალე სენის ზედა წელამდე მიაღწია, რასაც 1570 წლის აგვისტოში სენ-ჟერმენის ზავის დადება მოჰყვა. სამშვიდობო შეთანხმების პირობები ჰუგენოტებისთვის მეტად ხელსაყრელი იყო. 1571 წელს კოლინი სამეფო კარზე დაბრუნდა, სწრაფად დაუახლოვდა მეფე შარლ IX-ს და მასზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოიპოვა. მან მეფეს შესთავაზა ფრანგი კათოლიკეებისა და ჰუგენოტების ერთიან არმიას ჩასდგომოდა სათავეში და ესპანელების წინააღმდეგ ნიდერლანდებში გაელაშქრა. ამით კოლინი ცდილობდა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მომავალ გამარჯვებაში წვლილის შეტანით საფრანგეთში ჰუგენოტების პოზიციები განემტკიცებინა და მეფეზე კათოლიკური პარტიის ლიდერების — დედა-დედოფალ ეკატერინე მედიჩისა და ფრანსუა დე გიზის ზეგავლენა შეესუსტებინა. კათოლიკები ომის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ; მათთვის ესპანეთი მოკავშირე იყო. მედიჩი და გიზი ასევე შიშობდნენ, რომ კოლინის აღზევებასთან ერთად ისინი მეფეზე გავლენას კარგავდნენ.
მკვლელობა
1572 წლის 22 აგვისტოს, პარიზის ერთ-ერთი ქუჩაში, ეკატერინე მედიჩის წაქეზებით კოლინის მკვლელობა სცადეს; ტყვიამ ადმირალს ხელი დაუზიანა, მაგრამ თავად გადარჩა. დაჭრილი კარისკაცი მეფე შარლმა მოინახულა და მომხდარის დაუყოვნებელ გამოძიებას შეჰპირდა. დედა-დედოფალი დარწმუნებული იყო, რომ თავდასხმაში მისი როლი გამჟღავნდებოდა. მან კარგად გამოიყენა მისი გვირგვინოსანი შვილის მუდმივი შიშები და მერყევი ხასიათი და დაარწმუნა შარლი, რომ ჰუგენოტები მის წინააღმდეგ შეთქმულებას ამზადებდნენ. განრისხებულმა შარლმა ჰუგენოტების ბელადების სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა, რასაც 24 აგვისტოს პარიზის ქუჩებში ბართლომეს ღამის სახელით ცნობილი ხოცვა-ჟლეტა მოჰყვა. გამთენიისას, ანრი დე გიზის მსახურები კოლინის საკუთარ სახლში დაესხნენ თავს და მრავალგზის დაჭრილი, ჯერ კიდევ ცოცხალი ფანჯრიდან გადააგდეს, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს. კოლინის წერილები და სხვა დოკუმენტები ეკატერინე მედიჩის ბრძანებით ცეცხლს მისცეს. განადგურებულ ნაწერებს შორის, იმდროინდელი ზომიერი კათოლიკე ისტორიკოსის — პიერ დე ბრანტომის ცნობით, იყო კოლინის „სამართლიანი და კარგად დაწერილი“ თხზულება, რომელიც საფრანგეთის რელიგიურ ომს აღწერდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1519 კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1572 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო კატეგორია:ფრანგი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი პროტესტანტები
If God Will Send His Angels
„If God Will Send His Angels“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა და მეხუთე სინგლი ალბომიდან Pop. იგი გამოვიდა 1997 წლის 8 დეკემბერს. სიმღერა აგრეთვე შეტანილია ფილმში „ანგელოზების ქალაქი“.
სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის სიმღერები კატეგორია:1997 წლის სინგლები კატეგორია:U2-ს სიმღერები
ნაღარახანა
ნაღარახანა (Nağaraxana) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 759 კაცი.
ოლივია ჰასი
ბიოგრაფია
ოლივია ჰასი დაიბადა 1951 წლის 17 აპრილს ბუენოს- აირესში. კათოლიკე მშობლების ოჯახში. მამა - ანდრეას ოსუნა - ოპერის მომღერალი იყო და გამოდიოდა ისვალდო რიბოტის ფსევდონიმით. დედა ჯოი ჰასი  წარმოშობით ინგლისიდან იყო. იგი მუშაობდა მდივნად ერთ-ერთ ოფისში. როდესაც ოლივია ორი წლის იყო, მისი მშობლები დაშორდნენ. ხუთი წლის შემდეგ დედამ იგი და მისი უმცროსი ძმა ანდრია ლონდონში წაიყვანა. იქ ოლივიამ დედის გვარი მიიღო. თავიდან   კენტის დაწყებით სკოლაში სწავლობდა, ხოლო შემდეგ - 5 წელი ლონდონის იტალია კონტის დრამატულ აკადემიაში.
ამ დროის განმალობაში ის რამდენჯერმე გამოჩნდა ტელესპექტაკლებში. 13 წლის ასაკში მიიღო პირველი როლი. მონაწილეობდა ორ  კინოფილმში, ასევე  დრამატულ დადგმაში The Prime of Miss Jean Brodie, სადაც 16 წლის გოგონა ლონდონის თეატრის სცენაზე თამაშობდა ვანესა რედგრეივთან ერთად. აქ იგი შეამჩნია რეჟისორმა ფრანკო ძეფირელიმ, რომელიც უილიამ შექსპირის პიესის მიხედვით აპირებდა ფილმის- „ რომეო და ჯულიეტა“ -ს გადაღებას და ეძებდა მსახიობს ჯულიეტას როლისათვის. 500 კონკურსანტიდან რეჟისორმა  ოლივია შეარჩია.
„რომეო და ჯულიეტა“ კინოეკრანებზე 1968 წელს გამოვიდა და  უდიდესი წარმატება ხვდა წილად. ჯულიეტას როლის შემსრულებელ  ახალგაზრდა მსახიობს ოქროს გლობუსი  და დევიდ დონატელოს სახელობის პრიზი გადასცეს. ოლივიამ დიდი საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. ალტ=ოლივია ჰასი, მისი მეუღლე დავიდ აისლი და ქალიშვილი ინდია აისლი|მარცხნივ|მინი|ოლივია ჰასი, მისი მეუღლე დევიდ აისლი და ქალიშვილი ინდია აისლი ოლივია  ჰასი საცხოვრებლად ლოს-ანჯელესში გადავიდა და 1971 წელს იქორწინა მსახიობ დინ მარტინის ვაჟზე- დინ პოლ მარტინზე. მათ შეეძინათ  ვაჟი, ალექსანდრე, რომელიც ასევე მსახიობია.
1973 წელს ოლივიამ ითამაშა ფილმში "დაკარგული ჰორიზონტი",  ხოლო1978 წელს -   აგათა კრისტის დეტექტივის მიხედვით შექმნილ ფილმში "სიკვდილი ნილოსზე". 1977 წელს მან განასახიერა მარიამ ღვთისმშობელი   ფრანკო ძეფირელის სატელევიზიო პროექტში „იესო ნაზარეველი“.
მსახიობი მეუღლეს დაშორდა 1978 წელს და ორი წლის შემდეგ  კვლავ გათხოვდა. ამჯერად მისი რჩეული   იაპონელი მომღერალი აკირა ფუსე გახდა. წყვილს 1983 წელს შეეძინა ვაჟი მაქსიმილიანი.
ოლივიამ 1989 წელს ითამაშა პაპის- იოანე პავლე II- ის მოთხრობის მიხედვით გადაღებულ  ფილმში"საიუველირო მაღაზია", რომლის  გადაღების შემდეგ რომის პაპმა მსახიობი თავისთან მიიწვია და პირადად გაიცნო. მინი|[[ფრანკო ძეფირელი|ფრანკო ძეფირელთან ერთად "რომეო და ჯულიეტას" გადაღებებზე]] 1989 წელს ოლივია ჰასი აკირა ფუსის დაშორდა, 1991 წელს კი იქორწინა ამერიკელ როკ მომღერალსა და მსახიობზე დევიდ გლენ აისლიზე. 1993 წელს მათ შეეძინათ ქალიშვილი ინდია ჯოი აისლი.
2002 წელს მან შექმნა დედა ტერეზას ეკრანული სახე ფაბრიციო კოსტას  ბიოგრაფიულ ფილმში „ დედა ტერეზა კალკუტადან“. ამ როლის შესრულებისათვის ის 2007 წლის 12 მაისს ჰოლივუდში დაჯილდოვდა პრემიით „ხასიათი და მორალი“. ფილმს დიდი გამოხმაურება მოჰყვა აგრეთვე მოწყალების მისიონერთა მხრიდან.
2014 წლის შემოდგომაზე ოლივია ჰასიმ მიიღო მონაწილეობა ბრიტანელი რეჟისორის ბრიუს ვების ფილმში "სოციალური თვითმკვლელობა". რეჟისორმა   შექსპირის რომეოსა და ჯულიეტას მსგავსი ახალგაზრდების ისტორია  გადმოიტანა სოციალური ქსელების თანამედროვე სამყაროში. ამ პროექტში ასევე მონაწილეობა მიიღო ლეონარდ უათინგმა, ოლივიას პარტნიორმა ფრანკო ძეფირელის ლეგენდარული ფილმიდან "რომეო და ჯულიეტა", რომელთანაც მან მთელი ცხოვრება შეინარჩუნა მეგობრობა. უაითინგი და ჰასი  ფილმში ასრულებენ ჯულიას (თანამედროვე ჯულიეტა) მშობლების როლს. ფილმში ჯულიას როლს ასრულებს ოლივიას ქალიშვილი, მსახიობი  ინდია აისლი. ფილმი გამოვიდა 2015 წელს.
ოლივია ჰასი ასევე მონაწილეობს სპექტაკლებში, ახმოვანებს ფილმებს, ვარსკვლავური ომების ვიდეოთამაშებს. თავისუფალ დროს მუსიკასა და სცენარებს წერს. მსახიობს ძალიან უყვარს ცხოველები. 2005 წლიდან ხელმძღვანელობს უსახლკარო ძაღლების დახმარების ფონდს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:ოქროს გლობუსის მფლობელი მსახიობები კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები კატეგორია:ინგლისელი მსახიობი ქალები კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
ტაკერ გეიტსი
ტაკერ გეიტსი (Tucker Gates) — ამერიკელი ტელერეჟისორი და ტელეპრედიუსერი. გადაღებული აქვს არაერთი ეპიზოდი ტელესერიალებიდან: „ჯაშუში“ (Alias), „დაკარგულები“ (Lost), „ბეიტსის მოტელი“ (Bates Motel), „მოსაწევი“ (Weeds), „კარნავალი“ (Carnivàle), „Point Pleasant“, „Huff“, „Boston Legal“, „როსუელი“ (Roswell), „Brothers & Sisters“, „სამშობლო“ (Homeland), „ბანქოს სახლი“ (House of Cards), „რეი დონოვანი“ (Ray Donovan), „ოფისი“ (The Office) და „პარკები და დასვენების ზონები“ (Parks and Recreation).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი ტელეპროდიუსერები კატეგორია:დაბადების ადგილი უცნობია კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესია
იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იფრარში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე, მესტიიდან 39 კილომეტრში, სოფლის განაპირას, გორაკზე.
ეკლესია თარიღდება XI საუკუნით. ნაშენია მოყვითალო შირიმის ქვის კარგად გათლილი ფილების სწორი რიგებით. აღმოსავლეთით ფასადი დარბაზის სივრცისგან გამოყოფილია სამმალიანი კანკელით. გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. ეკლესია მოუხატავს მეფის მხატვარ თევდორეს (მას მოუხატავს ზემო სვანეთის ოთხი ეკლესია ), რომელიც მოხსენიებულია 1096 წლით დათარიღებულ კანკელის ფრესკულ წარწერაში, რომელიც ასე იკითხება: მხატვრობაში სახარების მხოლოდ სამი სცენაა წარმოდგენილი: საუფლო დღესასწაულთა ციკლის დასაწყისი სცენები - ქრისტეს ამქვეყნად მოვლინება, განკაცება (ხარება, შობა) და მისი ღვთაებრიობის გამოცხადება (ნათლისღება).
ეკლესიის ფასადზე მხატვრობა შემორჩენილი არ არის, თუმცა არსებობს მოსაზრება, რომ ის უფრო გვიანდელი ხანის ოსტატს აქვს მოხატული.
იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სიამუნი (პრინცი)
სიამუნი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეთვრამეტე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. სიამუნი ეგვიპტის ფარაონის იაჰმეს I-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის პრინცები
Northrop Grumman E-2 Hawkeye
Northrop Grumman E-2 Hawkeye (Hawkeye - ქორისთვალა) —  ნებისმიერ ამინდში მომუშავე ადრეული შეტყობინების საგემბანო ორძრავიანი ტურბოხრახნული ამერიკული თვითმფრინავი. ადრეულ 1950-იან და 1960-იან წლებში შეიმუშავა კომპანია Grumman Aircraft Company-მა აშშ-ის საზღვაო ძალებისთვის; მიზნად ისახავდა მოძველებული დგუშიანი E-1 Tracer-ის ჩანაცვლებას. თვითმფრინავის საწყისი შესაძლებლობები გაუმჯობესდა E-2B და E-2C მოდიფიკაციებში, რომლებშიც ძირითადი ცვლილება განიცადა რადარმა და რადიო-საკომუნიკაციო მოწყობილობებმა, ინტეგრალური ელექტრული სქემებისა და სხვა ელექტრომოწყობილობების მნიშვნელოვანი წინსვლიდან გამომდინარე. თვითმფრინავის მეოთხე მოდიფიკაცია E-2D პირველად 2007 წელს აფრინდა. E-2 პირველი თვითმფრინავი იყო, რომელიც განგებ ამ მიზნისთვის შეიმუშავეს, Boeing E-3 Sentry-სგან განსხვავებით, რომელიც არსებული სამოქალაქო სატვირთო თვითმფრინავის Boeing 707-320-ის მოდიფიკაციას წარმოადგენს. Hawkeye, ყველაზე ხანგრძლივად წარმოებადი საგემბანო თვითმფრინავია, მისი მოდიფიკაციები იწარმოება 1960 წლიდან.
Northrop Grumman E-2 Hawkeye-მ მიიღო მეტსახელი „Super Fudd“, ვინაიდან მისი წინამორბედი E-1-ის მეტსახელი იყო „Willy Fudd“. ბოლოხანს, თვითმფრინავს ასევე უწოდებენ „ჩაქუჩს“ (Hummer), მისი ტურბოხრახნული ძრავების დამახასიათებელი ხმის გამო, რომელიც გამოირჩევა ტურბორეაქტიული ან ტურბოვენტილატორული რეაქტიული ძრავებისგან.
აშშ-ის საზღვაო ძალების გარდა, E-2 მცირე რაოდენობით გაიყიდა ეგვიპტის, საფრანგეთის, ისრაელის, იაპონიის, მექსიკის, სინგაპურისა და ტაივანის შეიარაღებულ ძალებზე.
ასპინძის ციხე
მინი|ასპინძის ციხე ასპინძის ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში დაბა ასპინძაში. იგი ქედზეა აშენებული და გალავნით გაერთიანებიული სამი კოშკისგან შედგება. მათგან ორი ოთხკუთხაა, ერთი კი მომრგვალებულკუთხეებიანი. ერთ-ერთ ბურჯში ციხეში შესასვლელი კარია ჩატანებული. ციხე ძლიერაა დანგრეული, მაგრამ აქ ახლაც შეიძლება გაირჩეს ორი პერიოდის - X-XI და XIII-XIV საუკუნეების ნაშენი.
ციხე ძველად კონტროლს უწევდა მთელი მტკვრის ხეობას. აქედან კი ერთი გზა მტკვარს მიჰყვებოდა, ამ გზით ქართლის სამეფო საქართველოს სხვა ტერიტორიის გავლით ბიზანტიას უკავშირდებოდა. მეორე გზა მდინარე ითისწყლის აყოლებით ციხისჯვარ-თორში გადადიოდა, მესამე გზა ისტორიულ სოფელ ტამანის, სოფლების - ალასტანისა და გოკიოს გავლით ჯავახეთსა და თრიალეთზე გადიოდა, ხოლო მეოთხე გზა მტკვრის მარცხენა სანაპიროთი სახუდაბელ-ჭობარეთის გავლით ახალციხეში ჩადიოდა.
გადმოცემის თანახმად მას განაგებდნენ თავდაპირველად შალიკაშვილები,  ხოლო შემდეგ დიასამიძეთა  ხელში  გადასულა.
ასპინძს ციხეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ვილჰელმინა მარია დანიელი
ვილჰელმინა მარია დანიელი (Vilhelmine Marie af Danmark; დ. 18 იანვარი, 1808 — გ. 30 მაისი, 1891) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელის უმცროსი ქალიშვილი. დანიის მეფე ფრედერიკ VII-ის პირველი ცოლი.
ბიოგრაფია
ვილჰელმინა მარია დაიბადა 1808 წლის 18 იანვარს. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და მისი მეუღლის, მარია ფონ ჰესენ-კასელის უმცროსი ქალიშვილი. 1828 წლის 1 ნოემბერს, 20 წლის ვილჰელმინა დააქორწინეს მის ბიძაშვილ ფრედერიკზე. ვინაიდან მამამისს ვაჟი არ ჰყავდა, მემკვიდრედ თავისი ბიძაშვილი კრისტიანი დაასახელა და თავისი ორივე ასული კრისტიანის ვაჟებზე დააქორწინა. ამ ქორწინებებით დანიის სამეფო ოჯახის ორი ხაზი უნდა გაერთიანებულიყო. 1814 წლიდან, ამ ორ ხაზს შორის დაძაბული ურთიერთობა იყო და სწორედ ამის აღმოსაფხვრელად გაკეთდა ყოველივე. შემდგომში ვილჰელმინას ქორწილს დიდი ზარ-ზეიმი მოჰყვა მთელ სამეფოში, მაგრამ ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა.
ვილჰელმინასა და ფრედერიკის ქორწინება ნამდვილი კატასტროფა იყო, ამიტომაც 1834 წლიდან ისინი ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ, რაც საბოლოოდ 1837 წლის 4 სექტემბერს განქორწინებით დაგვირგვინდა. მათ საერთო შვილი არ დარჩენიათ, ამიტომაც ორივემ მეორე მეუღლის ძიება დაიწყო.
ამ ამბიდან სულ ერთ წელიწადში, ვილჰელმინა დაქორწინდა თავისზე ხუთი წლით უმცროს ბიძაშვილზე, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ კარლზე. მოგვიანებით, კარლის ძმა, კრისტიან IX დანიის მეფე გახდა. 1839 წელს დანიის მეფე ვილჰელმინას ყოფილი მამამთილი, კრისტიან VIII, ხოლო 1848 წელს ყოფილი ქმარი, ფრედერიკ VII გახდა. მან 1848-51 წლებში დანია-შლეზვიგ-ჰოლშტაინის სამწლიანი ომი წამოიწყო. ომში ვილჰელმინა და მისი ქმარი დამარცხდნენ, რის გამოც 1852 წლიდან დრეზდენში, საქსონიაში გადასახლდნენ. 1863 წელს ფრედერიკ VII უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტზე ვილჰელმინას მაზლი, კრისტიან IX ავიდა, რომელმაც ის და კარლი დანიის სამეფო კარზე დააბრუნა. 1864 წელს შლეზვიგ-ჰოლშტაინის საჰერცოგო პრუსიელებმა დაიპყრეს და ვილჰელმინასა და მის ქმარს ჰერცოგ-ჰერცოგინიის ტიტულები ჩამოერთვათ. წყვილი ამის შემდეგ გლუქსბურგის სასახლეში დასახლდა, რომელიც ახლა უკვე გერმანიის იმპერატორის საკუთრებაში შედიოდა. 1878 წელს, ვილჰელმინას ქმარი გლუქსბურგის სასახლეში გარდაიცვალა. კარლსა და ვილჰელმინას შვილები არ დარჩენიათ, თუმცა ვილჰელმინა მესამედ აღარ გათხოვილა და დარჩენილი ცხოვრება განსვენებულ მეუღლეს გლოვობდა. იგი ამ ამბიდან ცამეტ წელიწადში, 1891 წლის 30 მაისს, გლუქსბურგის სასახლეში გარდაიცვალა, 83 წლის ასაკში, უშვილოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1808 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1891 კატეგორია:ოლდენბურგები კატეგორია:დანიის პრინცესები კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
ლუმპიაკე
ლუმპიაკე (Lumpiaque, Lumpiac) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ვალდეხალონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 29,5468 კმ². მოსახლეობა — 806 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
Wookieepedia
Wookieepedia, ვარსკვლავური ომების ვიკი — ონლაინ ენციკლოპედია, რომელშიც შეტანილია ინფორმაცია ვარსკვლავური ომების გამოგონილი სამყაროს შესახებ. საიტზე განთავსებული ინფორმაცია როგორც სერიის ექვსივე არსებულ მხატვრულ ფილმზე, ასევე სერიალზე „კლონების ომები (2008)“ და ზოგადად, ვრცელ სამყაროზე. ეს არის პროფილური ვიკი, რომელიც შეიქმნა, როგორც სერიისადმი მიძღვნილ ვრცელი ენციკლოპედია. სტატიების ნაწილის სიტყვების რაოდენობა 60.000-მდე აღწევს.
სახელწოდება Wookieepedia არის ვიკიპედიის სახუმარო ვერსია, რომელიც წარმოიშვა ვუკის რასის სახელწოდებიდან. საიტის ოფიციალური ლოგოა სიკვდილის ვარსკვლავის გამოსახულება, რომელიც წარმოადგენს დაუსრულებელ პლანეტას და ჰგავს ვიკიპედიის ლოგოს, რომელიც ასევე დაუსრულებელია.
ერუშეთის ქედი
მინი|ერუშეთის ქედი საბჭოთა ტოპოგრაფიულ რუკაზე ერუშეთის ქედი — ქედი თურქეთის ტერიტორიაზე. გადაჭიმულია საჭედილისა და ქელ დაღის (Kel Dağı) მთებს შორის და წარმოადგენს წყალგამყოფ საზღვარს მდინარე მტკვრის შენაკადების ფოცხოვისწყალსა და ჩაკ სოიუს მდინარეების აუზებს შორის. ერუშეთის მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში შემოდის ერუშეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთები.
თეიმურაზ ჩიქოვანი ზემო ქართლის აღწერისას განსაზღვრავს, რომ „სამხრეთიდან მესხეთის ქვაბულს ერუშეთის ქედი ემიჯნება, რომელიც ტერიტორიულად ამჟამად თურქეთის სახელმწიფოს ფარგლებშია“.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქედები
ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა
ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა (ბსსრ) — საბჭოთა რესპუბლიკა შუა აზიაში 1920-24 წლებში. შეიქმნა წითელი არმიის მიერ 1920 წელს ბუხარის აღებისა და ბუხარის საამიროს გაუქმების შედეგად.
ტერიტორია შეადგენდა 182 193 კმ2-ს, მოსახლეობა 2,2 მლნ-ზე მეტს. ცხოვრობდნენ ძირითადად უზბეკები, ტაჯიკები, თურქმენები, ებრაელები და სპარსელები. ბსსრ-ს ესაზღვრებოდა თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკ და ავღანეთი. „სრულიად ბუხარის საბჭოების” V ყურულთაის 1924 წლის 19 სექტემბრის დადგენილებით ბსსრ-ს ეწოდა ბუხარის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, რომელიც შუა აზიის საბჭოთა რესპუბლიკების ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი გამიჯვნის შედეგად 1924 წლის 27 ოქტომბერს გაუქმდა. მისი ტერიტორია შევიდა ახლად შექმნილ უზბეკეთის სსრ-ის,  თურქმენეთის სსრ-ისა და ტაჯიკეთის ასსრ-ის შემადგენლობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია კატეგორია:ცენტრალური აზიის ისტორია კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:სსრკ-ის რესპუბლიკები კატეგორია:ბუხარა კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
ჰისარ-ალაი
ჰისარ-ალაი — მთათა სისტემა პამირ-ალაის მთიან მხარეში, ყირგიზეთის, ტაჯიკეთისა და უზბეკეთის ტერიტორიებზე. სიგრძე დაახლოებით 900 კმ, სიგანე 80-150 კმ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ფერღანის ველი და ყიზილყუმის აღმოსავლეთი ნაწილი, სამხრეთით — ყარშის სტეპი, ტაჯიკეთის დეპრესია და ალაის ველი. დასავლეთ და შუა ნაწილში აღმართულია თურქესტანის ქედი, ზარაფშანის ქედი, ჰისარის ქედი და მათი შტოქედები; აღმოსავლეთ ნაწილში — ალაის ქედი.
ქედები მეტად ასიმეტრიულია: სამხრეთი კალთები ციცაბოა, ჩრდილოეთი — დამრეცი. ალაისა და თურქესტანის ჩრდილოეთ მთისწინა ქედებზე შემორჩენილია ნეოგენ-პლეისტოცენში ტექტონიკური მოძრაობების შედეგად დეფორმირებული მოსწორებული ზედაპირები. ასავე ქედების ჩრდილოეთ კალთებს ებმის ინტენსიურად დანაწევრებული ლიოსური მთისწინეთი („ადირები“). თხემები და მწვერვალები დაფარულია მყინვარებით, რომელთა შორის ყველაზე დიდია ზარაფშანის მყინვარი, რომლის სიგრძე 25 კმ, ფართობი 41 კმ² აღწევს.
ჰისარ-ალაის მთათა სისტემა წარმოიქმნა ჰერცინული დანაოჭების შედეგად. აგებულია დანალექი და მეტამორფული ქანებით, რომელშიც ჩართულია გრანიტები და დიორიტები. ინტრუზივებთან დაკავშირებულია ვოლფრამის, მოლიბდენის, დარიშხანის, ოქროს, ვერცხლისწყლის, სტიბიუმის საბადოები. საკმაო რაოდენობით არის ქვანახშირიც.
ჰისარ-ალაიში მკაფიოდ არის გამოხატული ჰავის ვერტიკალური სარტყლურობა. სამხრეთ და დასავლეთ ქარპირა კალთებზე ნალექები 1000-2000 მმ-მდეა წელიწადში. ქარზურგა კალთებზე და ქვაბულებში ზოგან 200 მმ-ზე ნაკლები. მთავარი არტერიაა მდინარე ზარაფშანი, რომელიც თოვლისა და მყინვარის წყლით იკვებება; ბევრია ტბა, რომელთა შორის აღსანიშნავია ისქანდერქოლი, მარღუზორი და სხვა.
მთისწინეთში ეფემერული ნახევარუდაბნოებია, რომელთაც ზემოთ ნაირბალახოვანი და ბუჩქნარიანი სუბტროპიკული სტეპის ზონა ცვლის; საშუალომთიანეთში მეჩხერი ტყე, სტეპი და მდელოებია, უფრო ზემოთ — მაღალმთის მდელოები. ქედების თხემზე ტიპობრივი ნივალური ზონაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები კატეგორია:ტაჯიკეთის ქედები კატეგორია:უზბეკეთის ქედები
არონოვკა
არონოვკა (Aronovka) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
ბილუნის მუნიციპალიტეტი
ბილუნის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 540,18 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 26 285 ადამიანს (2015).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ დანიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
კასონგო
კასონგო (Kasongo) — ქალაქი ჩრდილოეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, მანიემის პროვინციაში.
2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობაა 54 743.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ნემარეთი
ნემარეთი — ძველი ეგვიპტის პრინცი ოცდამეორე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ნემარეთი ეგვიპტის ფარაონის შეშონქ I-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის პრინცები
მორატა-დე-ხალონი
მორატა-დე-ხალონი (Morata de Jalón, Morata de Xalón) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ვალდეხალონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 45,86526 კმ². მოსახლეობა — 1066 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ნურ ფეთაჰოღლუ
ასიე ნურ ფეთაჰოღლუ ვეზიროღლუ (Asiye Nur Fettahoğlu Veziroğlu; დ. 12 ნოემბერი 1980) — წარმოშობით გერმანელი თურქი მსახიობი. დროებითი ქორწინების დროს ცნობილი იყო, როგორც "ნურ აისანი", მაგრამ განქორწინების შემდეგ დაიბრუნა თავისი დაბადების სახელი.
ბიოგრაფია
ნურ ფეთაჰოღლუ დაიბადა 1980 წლის 12 ნოემბერს გერმანიის ქალაქ დუისბურგში. ნური ფატმა და სინან ფეთაჰოღლუების მეოთხე შვილია.
დაამთავრა სტამბოლის ბეშითქაშის ლიცეუმი. სწავლობდა ჰალიჩის უნივერსიტეტში ტანსაცმლის დიზაინის ფაკულტეტზე.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ნური მუშაობდა ბანკში და "ბირჟის ახალი ამბების" ტელეწამყვანად Sky Türk-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:თურქი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
ლიკანის პარკი
ლიკანის პარკი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ბორჯომში. პარკი გაშენებულია XIX საუკუნეში (1892-1895 წწ.). კომპლექსში განთავსებულია ნიკოლოზ რომანოვის სასახლე, ყოფილი სამთავრობო რეზიდენცია და ორანჟერეა.
პარკი მდებარეობს ბორჯომის უბან ლიკანში, მოიცავს საკმაოდ ვრცელ ტერიტორიას, გაშლილია რთულ რელიეფზე; პარკში დარგულია სხვადასხვა ჯიშის ხეები, რომელთა შორის დაკვალულია მოასფალტებული ფართო გზები. პარკის ტერიტორიაზე განლაგებულია სხვადასხვა პერიოდში აშენებული განსხვავებული ფუნქციის მქონე შენობები: წმინდა გიორგის სახელზე ნაკურთხი მცირე ზომის ეკლესია, სანატორიუმები, საზოგადოებრივი კვების ობიექტები.
პარკის ტერიტორიაზე საკმაოდ საინტერესოა 1895 წელს აშენებული მცირე სასახლე, რომელსაც დღესდღეობით სანატორიუმის ფუნქცია ენიჭება, ასევე რომანოვების საკმაოდ დიდი სასახლე კოშკით. პარკის ტერიტორიაზე განთავსებულია წრიული თუ რთული კონფიგურაციის მოზაიკით მოპირკეთებული აუზები; ასევე ლითონის კონსტრუქციაზე მოწყობილი ხიდი, რომელიც მდინარე მტკვარზეა გადებული და პარკის ტერიტორიას მდინარის მეორე ნაპირას განთავსებულ რკინიგზის ხაზთან აკავშირებს; აქედანვეა შესაძლებელი პეტრეს ციხეზე ასვლაც.
ლიკანში ისტორიული პარკის არქიტექტურული კომპლექსის რეაბილიტაციის პროექტის განხორციელება მიმდინარეობს „საპარტნიორო ფონდისა“ და მისი შვილობილი კომპანია „ლიკანი რეზიდენსის“ დაფინანსებითა და ორგანიზებით.
ლიკანის პარკს 2017 წლის, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
იაკინთე ლისაშვილი
იაკინთე ლისაშვილი ნამდვილი გვარი ხომერიკი (დ. 19 სექტემბერი, 1897, ზედუბანი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 1 მარტი, 1972, თბილისი) — ქართველი მწერალი, დრამატურგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის, ბარნაბ ხომერიკის ოჯახში. ოჯახში შრომით საქმიანობას ადრე შეუდგა. 1913-1914 წლებში ასოთამწყობად მუშაობდა ბათუმში, თავართქილაძის სტამბაში. 1916-1917 წლებში ჯარში მსახურობდა, თუმცა ფრონტზე ყოფნა არ მოსწევია. 1918 წელს მონაწილეობდა ჩოლოქის ბრძოლაში. 1918 წელს თბილისში დამკვიდრდა და მუშაობა დაიწყო სამხედრო სამინისტროს სტამბაში ასოთამწყობად. ლიტერატურული საქმიანობას 1918 წლიდან შეუდგა. პირველი ერთმოქემედებიანი პიესა „უნაყოფო ნუგეში“ 1919 წელს გამოქვეყნდა ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებაში“. მალე ამას მოჰყვა ოთხმოქმედებიანი დრამა „ომის ბრალია“, რომელიც იმავე წელს „მხედარში“ დაიბეჭდა. 1920 წელს ანტისახელმწიფოებრივი საქმიანობის გამო დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში ჩასვეს, სადაც იჯდა საბჭოთა ოკუპაციამდე.
1921-1922 წლებში იყო ქართული დივიზიის პოლიტგანყოფილების უფროსი. 1922-1926 წლებში სწავლობდა კომუნისტურ უნივერსიტეტში 1923 წელს გამოსცა პოეტური კრებული „მანქანების ჭრაღები“. მისი ლექსები იბეჭდებოდა სხვადასხვა გამოცემებში. 1926 წელს დაიბეჭდა მისი პოემა „ზვირთების ქარავანი“, ხოლო 1927 წელს ლექსების და პოემების მეორე კრებული. 1926-1928 წლებში მუშაობდა სახკომსაბჭოს ინსტრუქტორად. 1928-1931 წლებში იყო ცეკავშირის გაზეთ „კოოპერაციის“ რედაქტორი. 1931 წელს გამოიცა მისი ლექსების მესამე კრებული „გაშლილი ფრონტი“. 1931-1936 წლებში გამომცემლობა „ფედერაციის“ დირექტორი. 1933 წელს გამოიცა მისი რომანი „ვარდნილი“. 1934 წელს გახდა საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1935 წელს გამოიცა მისი მოთხრობა „კადონა“, 1937 წელს „ძახილი მთაში“. 1936-1939 წლებში იყო საქლიტფონდის დირექტორი; 1939 წლიდან იყო საავტორო უფლებათა დაცვის სამმართველოს დირექტორი. 1941 წელს გამოვიდა მისი რომანი „კეცხოველი“, რომელიც ითარგმნა რამდენიმე ენაზე. 1942 წელს გამოსცა წიგნი „მოთხრობები ომზე და შრომაზე“. 1946 წელს გამოსცა რომანი „სიცოცხლისთვის“, 1951 წელს — „ერთგულება“.
დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
რამარიკ ეტოუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:კონგოელი ფეხბურთელები კატეგორია:რამლას ბეითარის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
პოლარული მორევი
პოლარული მორევი — პოლუსების გარშემო, დაბალი წნევის მქონე ადგილებში მოძრავი ცივი ქარები, რომლებიც უჩვეულო და სასტიკ ამინდებს იწვევენ მაღალ განედებზეარსებულ ადგილებში, თუმცა აღსანიშნავია, რომ როდესაც დაბალი ტემპერატურაა მოცემულ ადგილზე ეს არათუ იმას ნიშნავს, რომ პოლარული მორევი ამ ტერიტორიის ზემოთაა, არამედ იმას, რომ მას ნაპირში მდებარე გარკვეული ნაწილი “მოძვრა“ და სამხრეთით გადაადგილდა, და რომლის შედეგადაც გამოწვეული გამყინვარებები განსაკუთრებით ისეთ მრავალმოსახლიან ქვეყნებს უქმნის საფრთეს, როგორებიც არიან ევროპაში, აზიაში და ჩრდილოეთი ამერიკაში (ამერიკის შეერთებული შტატების აღმოსავლეთ ნაწილში, 2014 წლის იანვარში, ზედაპირის ჰაერის ტემპერატურა 20°C-ით ქვემოთ დაეცა, მის საშუალო ტემპერატურასთან შედარებით. ყოველივე ეს ხდება ატმოსფეროს ორ ფენაში: ტროპოსფეროში (ყველაზე ქვედა, პოლუსებიდან 8 კმ-ს მოშორებით) და სტრატოსფეროში (პოლუსიდან 48.28 კმ-ით მოშორებით), მაგრამ ორივე შემთხვევაში, ქარები მოძრაობენ პოლუსის გარშემო დასავლეთიდან აღმოსავლეთით, თუმცა ეს ორი პოლარული მორევი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მიმდინარეობს, განსხვავებულ სიმაღლეებსა თუ განედებზე. გარდა ამისა, სტრატოსფერული მორევი ტროპოსფერულისგან განსხვავებით, რომელიც მთელი წელი მიმდინარეობს დაბალ განედებში ყველაზე ქვედა ატმოსფერული შრობიდან გამომდინარე, არის სეზონური მოვლენა, რომელიც პოლარულ ატმოსფეროში მიმდინარეობს შემოდგომის მიწურულიდან ზაფხულამდე.
წარმოქმნა
პოლარული მორევი ფორმირდება მას შემდეგ, რაც მაღალი ტემპერატურული გრადიენტი წარმოიქმნება დაბალ და მაღალ განედებს შორის. ყოველივე ეს განსაკუთრებით ზამთარში ხდება, მაშინ, როდესაც პოლუსები იმაზე ბევრად უფრო ნაკლებ მზის სხივებსა და სითბოს იღებენ, ვიდრე ეკვატორული რეგიონები, რის შემდეგაც, დედამიწის მიერ შექმნილი კორიოლისის ძალისა და ტემპერატურული გრადიენტის მეოხებით წარმოიქმნება შუა განედებისკენ მქროლი დასავლეთიდან წამოსული ქარები, რომლებიც ზამთარში უფრო ძლიერები არიან სწორედაც რომ ტემპერატურული გრადიენტიდან გამომდინარე. იქიდან გამომდინარე, რომ ჩრდილოეთი პოლუსი უფრო მრავალფეროვანია ზღვისა და ხმელეთის ტემპერატურისა და მისი მომატების მხრივ, მეტად მრავლადაა ქარების რაოდენობა თუ სიძლიერე სტრატოსფეროში, ხოლო უფრო სუსტი და ნაკლებად სტაბილურია სტრატოსფერული პოლარული მორევი, შედარებით სამხრეთ პოლუსთან.
კლიმატი
სტრატოსფერული პოლარული მორევი მნიშვნელოვან ზეგავლენას ახდენს დედამიწის კლიმატზე, რისი ცხადი მაგალითიცაა ოზონის შრის შეთხელება და რომელიც გამოწვეულია ქლორისა და ბრომის მიერ ქიმიური დაბინძურებით. ოზონის შრის პოლარულ რეგიონთან შეთხელება დაკავშირებული იმ ქიმიურ რეაქციებთან. რომლებიც პოლარულ სტრატოსფერულ ღრუბლებში მიმდინარეობს მაშინ, როდესაც ტემპერატურა კონკრეტული საზღვრის ქვემოთ ეცემა. ყოველივე ეს განსაკუთრებით ძლიერია სამხრეთ ნახევარსფეროში, სადაც პოლარული მორევი უფრო ცივი და სტაბილურია, ჩრდილოეთთან შედარებით, ვინაიდან რაც უფრო დაბალია ტემპერატურა, მით უფრო მეტია ქიმიური დაბინძურება, გარდა ამისა, სტაბილური პოლარული მორევი ნიშნავს იმას, რომ ოზონის შრისათვის სახიფათო აირები არ არიან გავრცელებულნი შუა განედებში, ხოლო დაზიანებულ ადგილებში, ოზონის ახალ წარმოქმნამდე ტემპერატურა კიდევ უფრო უვარდება პოლარულ მორევს, რაც გამოწვეულია იმით, რომ ოზონის შრე ულტრაიისფერ გამოსხივებას შთანთქავს და ათბობს სტრატოსფეროს, აქედან გამომდინარე ნაკლები ოზონი - ნაკლები ტემპერატურა, მორევის გაძლიერება და პოლარული სტრატოსფერული ღრუბლების წარმოქმნის აჩქარება. ყოველივე ეს იმდენად ახდენს ზეგავლენას ტემპერატურაზე, რომ 2011 წელს ჩატარებულმა კვლევებმა დაადასტურეს, რომ ანტარქტიდის ოზონის ხვრელს ბევრად უფრო ძლიერი ზეგავლენა აქვს სამხრეთ ნახევარსფეროს ტროპოსფერულ პოლარული მორევის ცირკულაციაზე, ვიდრე სათბურის აირებს.