cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფშავლები
ფასტამალა
ფასტამალა ისეთივე აუცილებელი ნაწილთაგანი იყო ფშაველი ქალის სამოსისა, როროგც ფაფანაგი. მის გარეშე სირცხვილი იყო ქალის სტუმრებთან გამოჩენა ან გარეთ გამოსვლა. იმდენად აუცილებელი, რომ შემდგომში იგი შეერწყა კაბას, რის დასტურადაც ფშავში 1962 წელს ერთ-ერთი ექსპედიციის დროს სოფელ მაღაროსკარში მცხოვრებ დედუკა ბახაიას ასულ თურმანაულის სასუდრე ტანისამოსად შემონახული კაბა ითვლება. აღნიშნული კაბა შეკერილი იყო მხრიანი კაბის ნიმუშის მიხედვით, იმ განსხვავებით, რომ წინა მთლიანი განის მაგივრად შედგმული ჰქონდა ფასტამალა თავისი ნაკეცებითა და მისთვის დამახასიათებელი ნაქარგულობით.
მხრიანი კაბების შიგნით იცვამდნენ უმხრო კაბებს. რაც უფრო მეტი უმხრო კაბა ეცვა ქალს შიგნით, ჯერ ერთი, მისი შეძლების მაჩვენებელი იყო და მეორეც, მხრიანი კაბის კარგად დაყენებასაც უწყობდა ხელს. უმხრო კაბას ზოგჯერ უბრალოდ „კაბასაც“ ეძახდნენ, რადგან წელიანი, კაბის აღმნიშვნელ ტერმინად ფშავში ყველგან მხრიანი კაბა იხმარებოდა. უმხრო კაბა იკერებოდა რამდენიმე განისაგან ან წვრილად დაჭრილი კალთებისაგან. მას მხრიანი კაბის მსგავსად გარშემო ნაჭერს უკეთებდნენ. კაბა წელში იყო გადაქობვილი და ბოლოზედაც ქობა ჰქონდა გადაკეცილი. საწელე ქობაში ნაჭერი იყო გაყრილი გვერდში შესაკრავად. შიგნით ჩასაცმელი ეს კაბები კარგი ნაჭრისაგან უნდა ყოფილიყო დამზადებული, იმდენად კარგები ეცვათ, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მხრიანი კაბის ამოკეცვაც იცოდნენ, რათა შიგნიდან ჩაცმული კაბის რაობა უცხო  თვალისათვის შესამჩნევი გაეხადათ.
უფრო გვიან ხმარებაში შემოსული წელქვეითი — კაბები და წელზეითი — გრძელსახელოებიანი „რუბაშკები“ აღწერილია სპეციალურ ლიტერატურებში.
ფაფანაგი
ფშაური ჯუბა ისევე წარმოუდგენელია ფაფანაგის გარეშე, როგორც ხევსურული ქალის სადიაცო ქოქლოს გარეშე. ფშაური ფაფანაგი გამოჭრისა და ფორმის მიხედვით ემსგავსება ხევსურულ ქოქლოს და შესაბამისად დანიშნულებც მსაგვსი აქვთ. ხევსურული წესით დაჭრელებულ ქოქლო ფაფანაგთან შედარებით, ფშაური გამოირჩეოდა სისადავით, მარტო სირმითა და გრეხილით იყო გაწყობილი. ზემოდან შემოსაცმელი ეს სამოსელი მოკლე იყო და წელში გამოყვანილი, სახელოები აუცილებლად გახსნილი უნდა ჰქონოდა.
ფაფანაგი ვაჟა-ფშაველას ნაწარმოებთა მიხედვით შედგენილ მცირე ლექსიკონში განმარტებულია როგორც ზედა ტანსაცმელი ქალისა, ჩოხისმაგვარი.
გარამბის ეროვნული პარკი
გარამბის ეროვნული პარკი (Parc national de la Garamba) — ეროვნული პარკი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაშიი, შეიქმნა 1938 წელს. აფრიკის ეს ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული პარკი 1980 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. გარამბის ტერიტორიაზე ბინადრობენ მსოფლიოში შემორჩენილი გარეული ჩრდილოეთის თეთრი მარტორქის (სუდანის თეთრი მარტორქა) უკანასკნელი წარმომადგენლები. მსხვილ ძუძუმწოვართაგან აქ ასევე ბინადრობენ სპილოები, ჩრდილოეთის ჟირაფები და ჰიპოპოტამები. ლანდშაფტი შედგება ვრცელი სავანების, საძოვრებისა და ტყეებისგან, რომლებთანაც შერწყმულია მდინარის ხეობები და ჭაობიანი დეპრესიები. პარკის ტერიტორიაზე მარტორქებზე უკანონო ნადირობის გამო, 1996 წელს იუნესკომ ის საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში გადაიტანა.
ფშავლები
ფაფანაგი
საფაფანაგე მასალას შეადგენდა ადგილობრივ მოქსოვილი შალი, ე. წ. „ორშიანი ტილო“, რომლის დამზადებისათვის ორი კილო „თხორი“ იყო საჭირო, რადგან საფაფანაგე მასალად ორი ტოლი იყო საკმარისი, ე. ი. ყდიან ორჯერად ჩამოღებული შალის ზომა, დაახლოებით ათი მეტრი. ერთი ნაჭრისაგან კეთდებოდა „ზურგი“ და „წინა კალთები“, ხოლო მეორისაგან წელში შესაყენებელი დაჭრილი კალთები — „აზღოტები“ უნდა გამოეყვანათ.
გარამბის ეროვნული პარკი
პარკი ასევე ცნობილია აფრიკული სპილოს მოშინაურების პროგრამით, რომელიც 1960-იან წლებში დაიწყო და რომელიც მიზნად ისახავდა ამ ველური ცხოველებით ტურისტების სეირნობას.
ფშავლები
ფაფანაგი
საფაფანაგე მასალას ორად მოკეცავდნენ და მხრებში გაუკერავად ზურგისა და გულისპირის ორი კალთის შემცველ ზედატანს მიიღებდნენ. გულისპირებს წელიდან ნახევარი სიგანის ზომით, ბოლომდე ჩაყვებოდათ კალთები. ასევე ზურგს თან მიჰყვებოდა „ველად“ წოდებული კალთა, რომლის სიგანე წელთან ორი გოჯი იყო და ბოლოში — მტკაველი. ნახსენებ, ზურგს მიბმულ კალთას ხევსურეთში „გვამის აზღოტი“ ეწოდებოდა, ქიზიყში — „ოიმა“. ზურგს იღლიაში ჩამოუცერებდნენ, რომ აზღოტები კარგად დამდგარიყო.
გარამბის ეროვნული პარკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული პარკები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ
ფშავლები
ფაფანაგი
ფაფანაგის ქვედა ტანი შედგებოდა წელში შეყენებული თავწვრილი და ბოლოგაგანიერებული აზღოტებისაგან, რომელთა დიდი რაოდენობა ფაფანაგს სილამაზესა და მოხდენილობას მატებდა. საუკეთესო ფაფანაგად ითვლებოდა ორმოც აზღოტიანი, რომლის ჩამცმელი ქალი ფშავში არც თუ ისე ბევრი ყოფილა ძველად. აზღოტთა შემცირებით ფაფანაგის სიკარგის ხარისხიც კლებულობდა. თექვსმეტი აზღოტისაგან შემდგარი ფაფანაგით აზღოტთა შემცირების წესი ამოიწურებოდა. მუზეუმში 1955 წელს ფშავიდან შემოსულ ფაფანაგის აზღოტთა რაოდენობა ოცდაოთხია (სხმ ექსპონატი №15-55/2). აზღოტები თავში ვიწრო ორი გოჯის სიგანისა და ბოლოში განიერი გაშლილი ხელის სიფართე იჭრებოდა, იმ ვარაუდით რომ ერთი მხარე სწორი ჰქონდა და მეორე ირიბი. სიგრძით აზღოტი სამი მტკაველი უნდა ყოფილიყო. ორი ასეთი აზღოტის შეერთება იძლეოდა ერთ ნაოჭს.
აზღოტების ერთმანეთთან დაკავშირება შემდეგ თანმიმდევრულ პროცესებს გულისხმობდა: ორი აზდოტი ერთურთზე უბრალოდ გაიკერებოდა — „აიდანდლებოდა“, ისე რომ სწორი ნაპირი ერთი აზღოტისა მეორის ირიბ ნაპირს აჰყოლოდა. ველის ირიგად ჩამოჭრილ ნაპირებს მიაკერებდნენ აზღოტებისაგან შედგენილ ნაოჭებს, რომლებიც ველის მხრიდან ერთმანეთის საპირისპიროდ უნდა მიეწყოთ. უბრალოდ გაკერილი აზღოტთა ნაპირები მერე „მხვევრაით“ უნდა ამოხვეულიყო, რომ შალის ნაპირები ხმარების დროს არ გამოშლილიყო. შემდეგ სიმაგრისათვის „კუდიქცეულათი“ დაჰკერავდნენ. გადაკერილი აზღოტი ნაკერში „გაიტეხებოდა“, რომ ორი აზღოტისაგან მიეღოთ ერთი „ნაოჭი“. ზემოდან ისევე გაუვლიდნენ ნემსით. ასეთი წესით დამზადებულ „ბოლოს“ მიაკერებდნენ ზედატანს.
ფაფანაგის აზღოტთა რაოდენობა ძირითადად მიჰყვებოდა ქალის წელის ზომას. ზოგჯერ გეერდის ხაზებს ცოტათი გადმოსცილდებოდა კიდეც, მაგრამ ისეთი ზომით, რომ წინ მუცლის არეს არ შეხებოდა. როგორც ზემოთ მოვიხსენიეთ, მუცლის არეს ჩამოჰყვებოდა მხრიდან დაშვებული ერთიანი კალთა.
წინა კალთებს წელის ქვემოთ კიდევ ორი, პატარა კალთის დამატება უნდოდა. ეს „ენები“ აზღოტის მსგავსად უნდა ყოფილიყო გამოჭრილი. ენებს ირიბი ნაპირებით კალთებთან დააკავშირებდნენ, სწორი ნაპირები კი თავისუფალი რჩებოდათ. ამიტომ სწორ ნაპირად გამოიყენებოდა საფაფანაგე მასალის ყუიანი — შეკრული ნაწილი, რის გამოც მისი საგანგებო გადაკეცვის საჭიროება იხსნებოდა.
ზედატანის გვერდის კალთების გაკერვის დროს იცოდნენ იღლიის ძირის, ე. წ. „ბუდის“, ღიად დატოვება ფერადი დარაიასი ან სხვა ფარჩეულის ჩასაყენებლად. მუზეუმის ერთ ცალზე ამ მიზნით იასამნისფერი ნაჭერია მოხმარებული.
„სახლები“ იცოდნენ საშუალო სიგრძისა, იდაყვს გადმოცილებით დამთავრებული. სწორედ აჭრილი სახელოების სიგანე გაშლილი ხელის შესატყვისი იყო, სიგრძე კი — მტკაველი და გაშლილი ხელი. ფაფანაგის სახელოს წვერზე ორი თითის სიბრტყედ გადაკერებული ჰქონდა თავისიეე ნაჭერი. სახელოები შიგნითა მხრიდან ბოლომდე იყო გახსნილი. გახსნილ ნაპირებს ფერადი აბრეშუმის ნაჭრით ამოქობავდნენ, რის შემდეგაც იწყებდნენ სახელოს მორთვას მწვანე ბაწრითა თუ ფაბრიკული ზონარით — „ყოვის ბწკალათი“, რომელსაც მაღაზიაში ყიდულობდნენ. გახსნილი ნაწილების დასამაგრებლად, სახელოს მთელ სიიგრძეზე ორ-სამ ადგილას, შავი გრეხილით წყვილ-წყვილად გააბამდნენ ნაპირებს. აბრეშუმის ძაფის ეს შავი „ყაითრები“ გამზადებული სახით შემოდიოდა ფშავში ვაჭრების საშუალებით, რომლებიც ათი არშინი ზომის ასეთი პროდუქციის საფასურად ერთ კილო კარაქს თხოულობდნენ თურმე. ზოგ შემმთხვევაში ასეთი სახელოების ბაწრებით გაბმა-გამობმას ვერ ახერხებდნენ და სახელოები ეგრე „დაჰკიდებავ როგორც ძაღლის ყურები“.
ფაფანაგის შემკობა მარტო სახელოების ზემოთ მოხსენებული მორთვის წესით არ იყო შემოზდუდული, იცოდნენ აგრეოვე ზურგის „შატით“ დაქარგვაც, რომელსაც „ხევსურეთულას“ ეძახდნენ. დამოწმებულია აგრეთვე „შიბით“ მოქარგვის წესიც. ჯერ „პწკალას“ გაუკეთებდნენ და მერე შიბით შემოუვლიდნენ. ერთიდან სამამდე შიბის რიგით შემოჰყვებოდნენ ველის ნაპირებიდან ჯერ სწორედ მიმავალ და მერე იღლიის ძირისაკენ მრუდედ ატანილ ხაზს. შიბი კეთდებოდა ველის პირზეც და ნაოჭის თავებზედაც. ამოშიბვის მერე ველი ძირს ვარდებოდა. იღლიის ძირიდან დაწყებულ ფერადი ფარჩის ნაჭრებს წელის ხაზამდე ჩააგრძელებდნენ. გარშემო და გარდიგარდმო სირმასაც მოავლებდნენ ხოლმე.
ფაფანაგს საყელო არ ჰქონდა. ზოგჯერ კისერში გაიკეთებდნენ „ჩაფარიშს“ ან გრეხილ მოვლებულ გაორმაგებულ ნაჭერს, რომ ეს ადგილი მალე არ გაგლეჯილიყო. ხან მცირე ზომით ცხვრის ტყავსაც შემოივლებდნენ.
წინ შეუკრავი მხოლოდ მუცელთან სამაგრით შეკავებული ფაფანაგის სიგრძე სახრელებამდე დასულ ზომას ვარაუდობდა, ისე შეიძლებოდა ცოტათი გრეხილის დაჭერაც.
საგანგებოდ მორთული ორშიანი ფაფანაგი მხოლოდ ბედნიერ დღეებში უნდა ჩაეცვათ. ასეთი ტიპის ჩასაცმელს გარდა, მოხმარებული იყო აგრეთვე მსხვილი შალისაგან დამზადებული საყოველდღეო ფაფანაგიც. როცა კარგი, საგარეო ფაფანაგი ცვეთაში შედიოდა მასაც საყოველდღეო მოხმარებაში გადატანდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ „ცხვრის დუმასავით“ ზურგს აკიდებული ფაფანაგი მძიმე მოსახმარი იყო, ამას არ ერიდებოდნენ და მით ყოველდღიურად იმოსებოდნენ. ეს უკანასკნელი გარემოება ამ სამოსის სამუშაოთა შესრულების დროს მოხმარებასაც ვარაუდობდა. რომ დაეცვათ იგი გაჭუჭყიანებისაგან ზოგჯერ მას „გარექცივ“ (გადაბრუნებულად) ჩაიცვამდნენ.
ტყავი
მოსახურავ ტყავებს შორის მოიხსენივბდნენ აგრეთვე ჯიხვის ტყავის ქურქებს, რომელთაც ბეწვიანი მხარე გარეთ ჰქონდათ მოქცეული. ასეთ წესზე დამადებული სამოსის გამოყენების ფაქტი ძველი ჩანს და ტრადიციულიც, რადგან ტერმინი „ტყავგარექცივა“ ფშავში კარგი ვაჟკაცის ეპითეტად არის ხოლმე გამოყენებული. გ. თედორაძის შვნიშვნით, ასეთი ტიპის, მოკლედ ქულაჯას ფორმაზე მოყვანილი, მამაკაცის სამოსელი ხევსურეთში ცნობილი ყოფილა „საბეწვგარეთოს“ სახელწოდებით.
ქათიბი
ქათიბის აზღოტ-კალთების რაოდვნობა ქალის აღნაგობაზე იყო დამოკიდებული, თუ ქალი „ტანსუფთა“ (გამხდარი) იქნებოდა იმას ცოტა მოუნდებოდა, თუ „ტანმსხვილი“ იმას მეტი. ზოგჯერ აზღოტთა რაოდენობა ოცამდისაც კი ადიოდა.
ფშაური და შემდეგ ხევსურეთშიც გაერცელებული ქათიბი იმეორებდა იმ თარგსა და მორთულობას, რომელიც ფაფანაგსა და ქოქლოს გააჩნდა. უსაყელო, წინ ჩახსნილი, მხრებში გადაუჭრელი წელში მინაოჭებული და ბოლოში გაშლილი, საკაცო ჩოხის მსგავსი. ჯერ გამოსჭრიდნენ „მხარს“, იმას „სახლებს“ მიაყოლვბდნენ, მერე „კალთებსა“ და „უკან ბოლოს“. მხრებს ორი მკაველი მაინც უნდოდა სიგანედ. წინა და უკანა ნაწილს მხრებში გადაუჭრელად გამოსჭრიდნენ ისე, რომ მხრების გაგრძელებაზე გაეყოლებინათ შუალა კალთა, რომლის წელთან ორი გოჯის ზომით არსებული სიგანე ბოლოსაკენ მატებით გაშლილი ხელის ზომას აღწევდა.
საქათიბე კალთა-აზღოტების დაჭრა ორნაირი წესით სრულდებოდა. განკუთვნილ მასალას ან მთლიან განებად დასჭრიდნენ ანდა ირიბად დაჭრილ წვრილ კალთებად, რომელთაც წელთან მისაკერებელი ნაწილები უფრო ვიწრო ჰქონდა ბოლო ნაწილებთან შედარებით. წინა ორი კალთა მთელი იყო. მხრებსაც მთელი კალთა ჰქონდა მობმული. ამ ნაწილებს შუა მოაქცევდნენ მთელ განებს ან ირიბად დაჭრილ კალთებს, რომელთაც ნაოჭით დააკავშირებდნენ წელის ხაზთან. წვრილი ნაოჭი კალთებს ძაფით ორ-სამ რიგად შემოჰყვებოდა.
ბოლო დრომდე ფშავში შვმორჩენილ ქათიბს ჰქონდა ჩვეულებრივად გაკერილი სახელო, რომელიც „ყოჩით“ იყო დაბოლოვბული. ყოჩი წარმოადგვნდა „ძროხის ყურების მაგვარად“ მოყვანილ ფერადი აბრეშუმისა თუ ფარჩის ნაჭერს, რომელიც ხელის ზურგს თითებამდე ფარავდა. ყურადღება ექცეოდა აგრეთვე ყოჩის ფერის შერჩევას. თუ ქათიბად წითელი დარაია იქნებოდა გამოყენებული, მაშინ ყოჩად მწვანე დარაიას იხმარდნენ. თუ მწვანე იყო ქათიბი ღვიძლისფერს გაიკეთებდნენ და ა. შ. ყოჩის ფერი ქათიბის ფერისაგან განსხვავებული უნდა ყოფილიყო და მით საერთო ნაწილიდან გამოყოფილიც. მაგრამ ყეელა შემთხეევაში, ეს ფერები ერთმანეთს უნდა შეხამებოდა, შერწყმოდა იმ ჰარმონიულობით, რაც ასე დამახასიათებელია აღმოსავლეთ საქართველოს მთაში გავრცელებულ სამოსისა და საერთოდ ქართული ეროვნული ჩაცმულობისათვის. უფრო ძველი ჩანს ქათიბის სახელოთა ის ფორმა, რომელიც შინამრეწველობის მასალებში გვხვდება და რომლის შესახებ მასალები მოვებულ იქნა ფშავის ეთნოგრაფიული ექსპედიციის დროს (1962). სახელოები კეთდებოდა გრძელი, თითქმის ქათიბის ბოლოს დამწვდომი, რომელიც ხელის „გასაგდებიდან“ შუა ადგილამდე გახსნილი უნდა დაეტოვებინათ. სახელოს, სიგრძის შუა ნაწილის ქვემოთ თანდათანობით მისი დავიწროებისა და გაკერვის შედეგად. პრაქტიკული გამოყენება მოხსნილი ჰქონდა და „ტყუილად დაგეკიდავდა მკლავებს გარედ“. ასეთი ფორმის მქონე სახელოებიც ყოჩით ყოფილა დაბოლოებული. მუშაობისა და სიარულის დროს სახელოებს მხრებზე გადაიწყობდნენ თუშური სახელჩაქნეულა ტყავის სახელოების მოხმარების წესის მსგავსად. ყოჩის არსებობის შემთხვევაში, სახელოებისა და გულისპირის ნაპირებს, აგრეთვე ბოლოსაც კურდღლის ბეწვით გაიწყობდნენ. ბოლო ხანებში ამავე მიზნით გამოიყენვბდნენ ცხვრის ტყავსც.
განხილულ ქათიბთან მსგავსვბას ავლენს სამოსის ის ფორმა, რომელიც XVII საუკუნეში სამეგრელოში იტალიელი მისიონერის არქანჯელო ლამბერტის მიერ არის დამოწმებული და სათანადოდ ადწერილიც. ამავე სამოსისა და მისი გრძელი სახელოების მოხმარების წესების გამო არქანჯელო ლამბერტი კიდევ ერთხელ მსჯელობს, როცა სუფრასთან ჯდო მის წესების შესახებ ლაპარაკობს: „...როცა რომელიმე დიდებული სასმელად ადგება ამასთან ერთად დგება მისი ამალა, რომელიც შედგება აზნაურებისაგან და რომელიც ემსახურება მას. ვინ მიართმვვს წაღებს და ვინ ტანისამოსს. ტანისამოსი ამ შემთხვევაში საგანგებოა და მგონია ჰგავს ძველთა საქორწინო ტანისამოსს. იგია ფეხებამდე გრძელი, ვიწრო და მიწამდე გრძელის სახელოებით, რომელიც ზურგზე გადაგდებული აქვთ. სარჩულად ამ ტანისამოსს აქვს კვერნის ან სიასამურის ტყავი და პირად ფარია ან ხავერდი და ან დამასკის ქსოვილი. ყველა ცდილობს, რომ ასეთი ტანისამოსი სხვადასხვა ქსოვილისა რამდენიმე ჰქონდეს, რათა რამდენჯერაც სასმელად ადგება, იმდენჯერ მისმა ხელქვეითმა უნდა გამოუცვალოს მას ეგ ტანისამოსი, რაც დიდის სიმდი- დრის ნიშნად მიაჩნიათ სამეგრელოში“.
ქულაჯი
ქათიბთან ერთად უნდა მოვიხსენიოთ ქულაჯაც, რომელიც ახალოხთან ერთად თითქმის მსგავს სამსახურს უწევდა ფშაური სამოსის მთლიან გამართულობას. მასალად ურჩევდნენ ყარამანდულა ფარჩას. კურდდლის ან კვერნის ბეწვის მოვლების ნაცვლად. ქალაქიდან ამოტანილი და არშინზე გადათვლილი „გალიბანდად“ სახელდებული ნაჭრის მოკერება ყოფილა წესად. ქათიბთან შედარებით იგი უფრო სათბილო ჩასაცმელი იყო, დასარჩულებული და ხანდახან დაბამბულიც კი.
გოლიამო-ბელოვო
გოლიამო-ბელოვო (Голямо Белово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 529 კაცს.
ფშავლები
ბაღდადი
თავსაფრის წინჩამოფენილ ნაწილებს ჩიქილის „ტოტებს“ ეძახდნენ, უკან ზურგში გადაშვებულს კი ჩიქილის „ბოლო“ ერქვა. დიდი მონდომებით სცოდნიათსწორედ ჩიქილის ბოლოს მორთვა. ნაპირში მიაკერებდნენ თითის სიგანე ფერად დარაიას, რომლებიც ერთმანეთზე ზოლებად — „სრელებად“ უნდა ყოფილიყო მიწყობილი. დარაიას ნაჭრები ფერთა ისეთივე თანმიმდევრობის დაცვით უნდა მიჰკერებოდა, როგორც მხრიანი კაბა იყო გაფორმებული. მერე შინ მოქსოვილი ანდა მზა აბრეშუმის ძაფის „ფესვს“ მოაბამდნენ.
თავზე ჯერ თავჩითას წაიკრავდნენ. სამკუთხედის ფორმაზე დაკეცილი თავჩითას შუბლთან ორი ყურით დაიმაგრებდნენ. თავსაფრის ზოგიერთი ცალის ყურებზე შემბული ჰქონდათ მძივები ან თეთრი ფულები. მერე ჩიქილას შემოიხვევდნენ და ტოტებს გულისპირში ჩამოშვებით ატარებდნენ. ჩიქილის ბოლო ქალს წვივის შუა სიგრძემდე სწვდებოდა თურმე. ფესვიან ბოლოს ზოგჯერ ასე ჩამოშვებულად ატარებდნენ და ხშირად კი თავზე გადმოფარვით. ჩიქილას თავზე დამაგრების მიზნით, ზემოდან სალტეს ფორმით შემოიკრავდნენ სქლად დაკეცილ ხელსახოცს. შუბლიდან უკან წაღებულ ტოტებს თავის ირგვლივ შემოტარების მერე შეიკრავდნენ მარჯვენა ლოყასთან ისეთი ვარაუდით, რომ ერთი ტოტი მოკლე დარჩენილიყო და მეორე გრძელი.
ჩიქილა-ხელსახოციან თავბურვას ფშავში დამცირებით „თავ-ჩაჩმაგსაც“ ეძახდნენ.
ფეხსამოსი და ფეხსაცმელი
საქალო ძველებური წინდა ჭრელი იყო და მაღალყელიანიც. სამუხლესთან ბაწრით შეიკვროდა. შემდგომში გრძელყელიანი წინდები შეუცვლიათ მოკლეყელიანით. ასევე სახლში შინაური წესით დამზადებულ ქალამნებს შენაცვლებია ქალაქურ წესზე გამზადებული, ე. წ. „თალათინის“ ქალამნები და ქალაქშივე დამზადებული ბამბის ძაფის გრძელყელიანი წინდები.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველები კუთხეების მიხედვით
ლირიდები
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეორული ნაკადები
კონსტანტი კახი
კონსტანტი (კოსტანტი) კახი (დ. 768 — გ. 10 ნოემბერი, 853) — ქართველი ერისთავი. იბრძოდა არაბი სარდლის, ბუღა თურქის წინააღმდეგ. 853 წლის 26 აგვისტოს ის და მისი ძე თარხუჯი არაბებმა შეიპყრეს და კონსტანტი (კოსტანტი) კახი წამებით მოკლეს. ატენის სიონის ერთ-ერთ წარწერაში ის მოხსენიებულია კახაჲს სახელით. კონსტანტი (კოსტანტი) კახის წამება აღწერილია „კოსტანტი კახის მარტვილობაში“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერისთავები კატეგორია:დაბადებული 768 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 853 კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
იუკონი (ტერიტორია)
thumb|right|იუკონი (ტერიტორია) thumb|იუკონის დროშა იუკონი (Yukon, yu) — ტერიტორია კანადის ჩრდილო-დასავლეთში. სახელი ეწოდა მთავარი მდინარის მიხედვით. Yuhkane ინგალიკის ენაზე “დიდ მდინარეს” ნიშნავს. აქ მდებარეობს კანადის უმაღლესი მწვერვალი ლოგანი.
ბარაქზაი
ბარაქზაი დურანის ეთნიკურ ჯგუფში შემავალი ავღანური ტომი. ცხოვრობენ ყანდარის აღმოსავლეთით, მდინარე არგასტანის ხეობაში, ჰილმენდეს ორივე ნაპირზე. ლაპარაკობენ დასავლეთ პუშტუს დიალექტზე. რელიგიით მუსლიმანები (სუნიტები) არიან. მთავარი საქმიანობაა მიწათმოქმედება. XVIII საუკუნეში დიდი როლი შეასრულეს დამოუკიდებელი ავღანური სახელმწიფოს შექმნაში.
ბეატრის პოტერი
ელენ ბიტრიქს პოტერი, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ბეატრის პოტერი (დ. 28 ივლისი, 1866 — გ. 22 დეკემბერი, 1943 ) — ინგლისელი საბავშვო მწერალი და მხატვარი.
იგი იყო ერთ-ერთი პირველი ინგლისელი, რომელმაც დაიწყო ზრუნვა სამშობლოს ბუნების გადარჩენაზე. დრო და დრო იგი დაკავებული იყო გაკოტრებული მეზობლების ფერმების შეძენით. მიწის 4000 აკრი და 15 ფერმა მან უანდერძა ეროვნულ პარკს.
პოტერი ცნობილია, როგორც უამრავი საბავშვო წიგნისა და მათი ილუსტრაციების ავტორი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:საბავშვო მწერლები
შავი კლდე
შავი კლდე — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე, მდინარეების ჭანჭახოვანისა (თუშეთის ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) და საბაკუნისხევის (ორწყალის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3578 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. კალთები ძლიერ დახრილია. მთის ზოგიერთი ადგილი შემოსილია სუბალპური ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთები
კონტრ...
კონტრ..., კონტრა... (ლათ. contra — მოპირდაპირე) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი. აღნიშნავს იმის საწინააღმდეგოს, საპირისპიროს, საპასუხოს, რაც გამოხატულია სიტყვის მე-2 ნაწილით. მაგ., კონტრრევოლუცია, კონტრდაზვერვა, კონტრაპოსტი და სხვა. მუსიკაში კონტრა ნიშნავს „ოქტავით დაბლა“. მაგ., კონტროქტავა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭო
საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭო — საქართველოში რეგისტრირებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, დაფუძნებული 2011 წელს და წარმოადგენს რეგიონული მასშტაბის ეზიდთა რელიგიურ ცენტრს, რომელიც აღიარებულია ლალიშის სასულიერო ცენტრის მიერ. საბჭო ახორციელებს რელიგიურ, სასულიერო-საგანმანათლებლო და კულტურულ საქმიანობას. რეზიდენცია — თბილისის სულთან ეზიდის ტაძარი.
აღნშნული ტიპის ორგანიზაცია პირველია მსოფლიოში არსებულ ეზიდთა თემებს შორის. საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს რელიგიურ-საგანმანათლებლო მოღვაწეობა მოიცავს პოსტსაბჭოთა სივრცესაც.
სახელწოდება
ორგანიზაციამ არსებობის მანძილზე სახელწოდება რამოდენიმეჯერ შეიცვალა. 2011-2014 წლებში იწოდებოდა „ეზიდთა სასულიერო კრება საქართველოში“, 2014-2020 წლებში — „ეზიდთა სასულიერო საბჭო საქართველოში“, ხოლო 2020 წლიდან — „საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭო“ (საქართველოს საახტიარო).
ორაგანიზაციული სტრუქტურა
მინი|ეზიდთა ტაძარი და კულტურული ცენტრი თბილისში საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს ორგანიზაციული სტრუქტურა ორი რგოლისგან შედგება.
ორგანიზაციას სათავეში უდგას სულიერი წინამძღოლი ახტიარი, რომელიც ამავე დროს არის სასულიერო პირთა საბჭოს თავმჯდომარე. სამეურნეო და საზოგადოებრივ საქმიანობას მართავს გამგეობა, რომელსაც მართავს გამგეობის თავმჯდომარე.
ხელმძღვანელები
ორაგნიზაციას ხელმძრვანელობდნენ:
საქმიანობა
მინი|საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს წევრები საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქთან სტუმრად ორგანიზაცია 2011 წლიდან მისდევს სასულიერო-საგანმანათლებლო საქმიანობას, ორგანიზებას უწევს ენის, რელიგიის ისტორიის სასწავლო კურსებს, ასევე ლალიშში მომლოცველთა გაგზავნას. გამოსცემს წიგნებს, ბროშურებს და კალენდრებს, ახორციელებს რელიგიურ, კულტურულსა საგანმანათლებლო ღონისძიებებს, მათ შორის ტაძარში ყოველდღიურ მსახურებას და ყოველკვირეულ ქადაგებებს. 2014 წლიდან ორგანიზაციის წევრები საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით, ყოველწლიურად, ეზიდთა დღესასწაულების დროს ციხეებში ნახულობენ ეზიდ მსჯავრდებულებს.
მარცხნივ|მინი|საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს ხელმაღვანელი დიმიტრი ფირბარი და რომის პაპი ფრანცისკე ორგანიზაცია შედის ტოლერანტობის ცენტრის რელიგიურ საბჭოში, რომელსაც კურირებს საქართველოს სახალხო დამცველი, ასევე თანამშრომლობს რელიგიის საკითხთა სახელწიფო სააგენტოსთან.
ერაყში ეზიდთა 2014 ლის გენოციდის შემდეგ, ორგანიზაცია აქტიურად აწვდის მსოფლიოს საზოგადოებას ინფორმაციას, ერაყში ეზიდთა საგანგაშო მდგომარეობის შესახებ.
საბჭომ დაამყარა მეგობრული ურთიერთობა სხვადასხვა რელიგიის სულიერ ლიდერებთან, როგორც საქართველოში ისე მის ფარგლებს გარეთაც. საბჭოს ორგანიზებით შედგა ეზიდთა უმაღლესი იერარქების შეხვედრა რომის პაპ ფრანცისკესთან, ხოლო 2011 წელს საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქ ილია II-თან. 2015 წელს უშუალოდ დიმიტრი ფირბარის ხელმძღვანელობით შედგა შეხვედრა ყოველთა სომეხთა კათალიკოს გარეგინ II-თან, 2016 წელს საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქ ილია II-თან , 2016 წელს მსოფლიო პატრიარქ ბართლომესთან , 2016 წელს ვოლოკამსკის მიტროპოლიტ ილარიონთან , ხოლო 2016 წელს ეზიდური ტაძრის სტუმრობისას შედგა ისტორიული შეხვედრა საბჭოს წევრებისა სისტანის წარმომადგენელთან შახრესტანის აიათოლასთან. მინი|რუსეთის პატრიარქი კირილე, ეზიდთა სასულიერო ლიდერი ბავე შეიხი და საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს ხელმძღვანელი დიმიტრი ფირბარი 2018 წლის 19 ოქტომბერს საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭომ ორგანიზება გაუწია მოსკოვში საქართველოს ეზიდთა უმაღლესი სასულიერო პირთა სტუმრობას, სადაც ისინი შეხვდნენ რუსეთის პატრიარქ კირილეს. ეს იყო ისტორიული შეხვედრა, რადგანაც უკანასკნელი 200 წლის მანძილზე პირველად ხვდებოდა რუსეთის მარათლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლეს სასულიერო წარმომადგენელთან მსგავსი შეხვედრა.
საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭოს მოღვაწეობის შედეგად საქართველოში ანგარიში ეწევა ეზიდთა დღესასწაულებს, რომლებიც აღნიშნულია კლაენდრებში, ხოლო თბილისში დაიდგა მემორიალური დაფები, რომლებიც მიეძღვნა ცნობილ ეზიდებს“[13]. აღსანიშნავია, რომ საბჭოს საქმიანობა ხელს უწყობს საქართველოში ეზიდიზმის აღორძინებას. ბამბერგის უნივერსიტეტის მეცნიერ-აღმოსავლეთმცოდნე მაჯიდ ხასანმა ჩაატარა საქართველოს ეზიდების კვლევა და საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭო დაასახელა, როგორც რევოლუციური პროექტი ეზიდიზმის აღორძინების საქმეში.
2017 წელს საბჭომ დააწესა ჯილდო „ამაკდარი“, რომელიც გადაეცემა პირებს, ვისაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვს ეზიდიზმის პოპულარიზაციასა და განვითარებაში.
კრიტიკა
საბჭოს შექმნით საფუძველი დაედო საქართველოში ეზიდური რელიგიის ინსტიტუციონალიზაციას, რაც ზოგიერთი შთამომავლობით შეიხებისა და ფირების მხრიდან დადებითად არ შეფასებულა. ადრე მათ შეეძლოთ ეზიდიზმის სხვადასხვა პოსტულატის ინტერპრეტაცია ეწარმოებინათ თავიანთი შეხედულებისამებრ და არ იყვნენ შეზღუდულები რაიმე ფორმით. არცერთ მათგანს რელიგიური და საერო განათლება არ გააჩნიათ და წინააღმდეგობას უწევდნენ ინსტიტუციონალიზაციის პროცესს. ისინი ყოველგვარი ორგანიზაციურობის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ, რათა დაებრუნებინათ საქართველოს ეზიდური თემი სივრცეში სადაც არ არსებს წესრიგი. საბჭოს ინსტიტუციონალისტური ფორმირება ასევე არ მოეწონათ პროქურთული ეზიდებისა და ქურთულ პარტიათა ეზიდ წევრებს, რადგან საქართველოს ეზიდთა სასულიერო საბჭო გაემიჯნა ქურთული პარტიების ყოველგვარ მოღვაწეობას და არ დაუშვა მათი ჩარევა ორგანიზაციის საქმიანობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ეზიდიზმი საქართველოში
მთისძირის არქეოლოგიური ძეგლები
მთისძირის არქეოლოგიური ძეგლები, მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლები (ძვ. წ. VI ს. – ახ. წ. VII ს.) მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირას სოფ. მთისძირის სამხრეთ ნაწილში, ქალაქ ვანიდან 8 კმ-ზე.
ნამოსახლარები დადატურებულია რამდენიმე გორაზე და მათ შორის მდებარე დაბლობზე. აღმოჩენილია მრავალნაირი კერამიკის ნაწარმი, აგრეთვე კრამიტი და აგური. ნაპოვნია იმპორტული (ატიკური, ქიოსური, სინოპური) კერამიკის ნაწარმიც. აღმოჩნდა ქვევრსამარხების ნაშთებიც. განსაკუთრებით საყურადღებოა ადგილობრივი წაბლაღელეში 1952 წელს შემთხვევით აღმოჩენილი (ნ. ხოშტარია) მდიდრული სამარხის ნაშთი (ძვ. წ. V ს. ბოლო - IV ს.), რომელშიც ნაპოვნია სამკაული — (ოქროს „სხივანა საყურე“, საკისრე რგოლი), ჭურჭელი (ვერცხლის რიტონი, ბრინჯაოს და კერამიკის ჭურჭელი), რკინის ლურსმანი და სხვა ნივთები.
აღსანიშნავია აგრეთვე ადეიშვილების გორა, სადაც 1974 წელს აღმოჩნდა (გ. გამყრელიძე) ძვ. წ. V-IV საუკუნეები სასიმაგრო ნაგებობების ნაშთი. მშენებლობაში გამოყენებული ყოფილა ქვა, ხის (თლა) ძელები და თიხა-მიწა. ნაგებობა ოთხკუთხაა და შედგება 2 სხვადასხვა ზომის (26, 88 მ2 და 13,44 მ2) სათავსისგან. გარე კედლების სიგანეა 2,80-2,60 მ, ხოლო შიდა კედლისა — 1 მ. ნაპოვნია ძვ. წ. V-IV საუკუნეების ადგილობრივი კერამიკის ნაშთები (კოლხური ქვევრები, დერგები, სასმისები), იმპორტული კერამიკის ნაშთები, აგრეთვე ბრინჯაოს ზანზალაკი, ისრისპირი, 3 სალესი ქვა და ოსტეოლოგიური მასალა (ღორის ეშვი, ძროხისა და ცხენის ძვლები). ამგვარი ძვლებიანი ნაგებობა დამახასიათებელია ძვ. წ. V-IV საუკუნეების კოლხეთისათვის. მისი დანერგვის დროს განსაზღვრულია რადიოაქტიური ნახშირბადის დაშლის მეთოდით — ძვ. წ. 330 ± 40 წ. ადეიშვილების გორის თავზე აღმოჩნდა IV-III საუკუნეების ნაგებობა (საერთო ფართობი 145,75 მ2). საშენ მასალად გამოყენებულია ქვა, აგური, კრამიტი. კირხსნარს ხმარობდნენ კედლის შესალესად, იატაკის გასაკეთებლად და შემაკავშირებლად. ნანგრევებში ნაპოვნია ამავე დროის კერამიკა.
მთისძირის არქეოლოგიური ძეგლების მასალა ახლოს დგას ვანის, დაბლაგომის, დაფნარისა და კოლხეთის სხვა სინქრონულ არქეოლოგიურ ძეგლებთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ელექტრონიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ელექტრონიკა შეიძლება აღნიშნავდეს:
იგორ ნაგორნი
იგორ ნაგორნი (დ. 13 ინვისი, 1933, თბილისი) — ქართველი ხელოვნების მუშაკი.
ბიოგრაფია
1957 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ფიზკულტურის ინსტიტუტი.
1958 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოს ტელევიზიაში, ის იყო საქართველოს ტელევიზიის მთავარი კინოოპერატორი. მის მიერ გადაღებული ფილმებიდან აღსანიშნავია: "დედის ხელი" 1957 წელს, სსრკ ხალხთა სპარტაკიადა1958 წელს, "სოფლის ცხენოსნების შეჯიბრი" 1958 წელს, "სულერთია დაგეწევი" 1964 წელს, "ჭადრაკის დედოფალი" 1968 წელს, "ჟან ვილარი თბილისში" 1967 წელს, "მიხაი ზიჩი" 1968 წელს, "მოქანდაკე კანდელაკი" 1968 წელს, "მოქანდაკე ამაშუკელი" 1970 წელს, "შეხვედრამდე" 1970 წელს, "ცეკვის ჯადოქარი" 1971 წელს, "შეხვედრა ლადო გუდიაშვილთან" 1976 წელს, "ქართველ კინომოღვაწეთა შემოქმედებითი პორტრეტები" 1980 წელს, "მომღერალთა ოჯახი" 1981 წელს. მას ასევე აქვს აღებული ჯილდოები, პრემიები და პრიზები: 1999 წელს ღირსების ორდენი, 1977 წელს საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, I საკავშირო სატელევიზიო ფილმების ფესტივალის ლაურიატი და ამიერკავკასიის ფილმების ფესტივალის ლაურიატი.
კრალი-მარკო
კრალი-მარკო (Крали Марко) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 225 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
პოპსა
პოპსა (Попса წარმოდგება ინგლ. Pops — "პოპულარულები"-დან) — საბჭოთა დროიდან გავრცელებული ტერმინი, რომელიც ქართულში შემოვიდა რუსული ენიდან და აქვს ორი მნიშვნელობა:
Rhytidoponera viridis
Rhytidoponera viridis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
პოპსა
მნიშვნელობები
„პოპსას“ ძირითადად უწოდებენ სხვადასხვა სიმღერას, მუსიკალურ პიესას და ა.შ. აქვს უარყოფითი მნიშვნელობა და შესაძლოა, წარმოადგენდეს რომელიმე პიროვნების სუბიექტურ აზრს ამა თუ იმ მუსიკალურ ნამუშევარზე.
Rhytidoponera viridis
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პოპსა
მნიშვნელობები
ტერმინი „პოპსა“ შესაძლოა, გულისხმობდეს ნებისმიერ კომერციული კუთხით წარმატებულ მუსიკალურ ნომერს, განურჩევლად მისი ხარისხისა და პროფესიონალიზმის სუბიექტური შეფასებისა. ტერმინს იყენებენ როგორც მუსიკოსები, ასევე მუსიკალური ჟურნალისტები.
ხელოვნებათმცოდნე ტატიანა სტაროსტინას აზრით, „პოპსა შეიძლება ეწოდოს არა მხოლოდ მუსიკას, არამედ თანამედროვე კულტურის გარკვეულ ფენებს, როგორიც არის ლიტერატურა და კინო. ასეთი ნაშრომის ძირითადი დანიშნულებაა ადამიანის ხანმოკლე მოთხოვნების დაკმაყოფილება“.
წარმოშობა
ტერმინი გავრცელდა 1980-იანი წლების ბოლოს, თავდაპირველად - მხოლოდ პოპ-მუსიკოსებთან მიმართებაში, მაგრამ როკ-მუსიკასთან მას 1980-იანების დასაწყისშიც იყენებდნენ.
ერთ-ერთ ინტერვიუში იური ჩერნავსკიმ განაცხადა, რომ, როგორც პროდიუსერმა, სპონტანურად მოიგონა ეს ტერმინი, შეაერთა რა ორი სიტყვა - ’ასა’ და ’პოპი’.
საქართველოში, როგორც წესი, ამ სიტყვის ანალოგად იყენებენ „პაპსას“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლენგი კატეგორია:მასობრივი კულტურა
ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა
მინი|ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა, აგრეთვე ცნობილი როგორც მიუნხენის საბჭოთა რესპუბლიკა (Bayerische Räterepublik ან Münchner Räterepublik) — 1918-1919 წლის გერმანიის რევოლუციის პერიოდში დაარსებული სოციალისტური ქვეყენა ბავარიის თავისუფალ მიწაზე. მან ასევე დამოუკიდებლობა გამოაცხადა მცირე ხნის წინ გამოცხადებული ვაიმარის რესპუბლიკისგან. რესპუბლიკის დედაქალაქი იყო მიუნხენი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის საბჭოთა რესპუბლიკა კატეგორია:კომუნისტური რევოლუციები კატეგორია:ვაიმარის რესპუბლიკა კატეგორია:ბავარიის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
მოგირი
მოგირი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ორულუს თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 10 მეტრი, ზუგდიდიდან 20 კმ, ცაცხვიდან 11 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 137 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოკომტუნი
ოკომტუნი (Ocomtún) — არქეოლოგიური ძეგლი ბალამკუს არქეოლოგიური ზონის ტერიტორიაზე, კალაკმულის მუნიციპალიტეტში, კამპეჩეს შტატში, მექსიკაში. ქალაქი არქეოლოგებმა ივან შპრაიცის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინეს 2023 წლის ივნისში აეროგადაღების LIDAR ტექნოლოგიის მეშვეობით.
ახალ ქალაქს „ოკომტუნი“ უწოდეს, რაც „ქვის სვეტს“ ნიშნავს. ძეგლი მოიცავს მოედნებს, პირამიდის სტილის დიდ ნაგებობებს, ქვის სვეტებს და კონცენტრირებული რგოლების სახით განლაგებულ სხვა სტრუქტურებს.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
კონტრაპოსტი
კონტრაპოსტი დინამიკით ავსებს ფიგურის ფორმათა რიტმს, გადმოსცემს მოძრაობას ან დაძაბულობას, აძლიერებს ფიგურის სამგანზომილებიანობას, ამასთანავე არ არღვევს ფორმათა საერთო წონასწორობას.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 5, გვ. 648, თბ., 1980
კატეგორია:სახვითი ხელოვნება
ნასყიდობა
ნასყიდობა — ორმხრივი, კონსესუალური და სასყიდლიანი ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი, ხოლო მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ნასყიდობის ხელშეკრულება ორმხრივია, რამდენადაც მასში მონაწილეობს სულ მცირე ორი პირი და თითოეულ მათგანს აქვს ერთდროურად აქვს უფლებებიც და მოვალეობებიც — გამყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს გაყიდული ქონების ფასი და, ამავე დროს, ვალდებულია გადასცეს ქონება მყიდველს, ხოლო მყიდველს უფლება აქვს, მიიღოს ქონება და, ამავე დროს, ვალდებულია, გადაიხადოს ქონების საფასური. ნასყიდობა კონსესუალური ხელშეკრულებაა, რამდენადაც მისი ნამდვილობისთვის აუცილებელია კონსესუსი, ესე იგი მხარეთა შორის დადგენილი ფორმით შეთანხმების მიღწევა. ნასყიდობა სასყიდლიანი ხელშეკრულებაა, რამდენაც მისი ძალით ერთი მხარე მის მიერ შესრულებული ქმედებისთვის იღებს მეორე მხარისგან შემხვედრ დაკმაყოფილებას (ანაზღაურებას).
ისტორია
ნასყიდობის ხელშეკრულება სამოქალაქო სამართლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და უძველესი ინსტიტუტია. მას რომის სამართალის კონტრაქტების კლასიკურ სისტემაში ძირითადი ადგილი ეკავა. ნასყიდობის საფუძველზე მრავალი ხელშეკრულება აღმოცენდა. მან სხვადასხვა სამართლებრივ სისტემებში ხელი შეუწყო სახელშეკრულებო სამართლის ფორმირებას. თავად ნასყიდობა გაცვლის ხელშეკრულების საფუძველზე ჩამოყალიბდა.
რომის სამართალში ნასყიდობის ხელშეკრულებას „emtio-vendicio“ (ყიდვა-გაყიდვა. emtio — ყიდვა, venditio — გაყიდვა) ეწოდებოდა. იგი წარმოადგენდა კონსესუალურ ხელშეკრულებას, რომლის ძალითაც გამყიდველი — venditor კისრულობდა ვალდებულებას გადაეცა მყიდველისთვის — emtor ნივთი, ქონება ან სხვა სიკეთე, ხოლო გამყიდველი კისრულობდა ვალდებულებას გადაეხადა ნივთის ფასი — pretium. ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების საგანი იყო ყველა სახის ნივთი თუ ქონება, რომელიც სამოქალაქო ბრუნვიდან არ იყო ამოღებული.
გამყიდველის უფლება-მოვალეობები
გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. თუ საქმე ეხება მოძრავ ნივთს, მაშინ გაყიდული ნივთის გადაცემასთან დაკავშირებული ხარჯები, კერძოდ, აწონის, გაზომვისა და შეფუთვის ხარჯები, ეკისრება გამყიდველს, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ხოლო მიწის ნაკვეთისა და სხვა უძრავი ნივთის გამყიდველს ეკისრება ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების, საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისა და ამისათვის აუცილებელი საბუთების წარდგენის ხარჯები, თუ მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
გამყიდველს ხელშეკრულებით შეიძლება დაევალოს საქონლის გაგზავნა. თუ გამყიდველს ევალება საქონლის გაგზავნა, მან უნდა დადოს ხელშეკრულებები, რომლებიც აუცილებელია ტვირთის დათქმულ ადგილზე გადაზიდვისა და ასეთი გადაზიდვისათვის ჩვეული პირობებისათვის. თუ გამყიდველი ხელშეკრულებით გადამზიდველს გადასცემს საქონელს და ეს საქონელი არც ამოსაცნობი ნიშნით, არც გადაზიდვისათვის საჭირო საბუთებით და არც სხვა რაიმე საშუალებით არ არის გამოკვეთილად აღნიშნული, მაშინ გამყიდველმა უნდა შეატყობინოს მყიდველს საქონლის გადაგზავნის თაობაზე და, ამასთანავე, გაუგზავნოს ტვირთის დაწვრილებითი ჩამონათვალი.
გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისაგან თავისუფალი ნივთი. ნივთი ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეთანხმებული ხარისხისაა. თუ ხარისხი არ არის წინასწარ შეთანხმებული, მაშინ ნივთი უნაკლოდ ჩაითვლება, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის. ნაკლს უთანაბრდება, თუ გამყიდველი გადასცემს ნივთის მხოლოდ ერთ ნაწილს, სულ სხვა ნივთს, მცირე რაოდენობით ან, თუ ნივთის ერთი ნაწილი ნაკლის მქონეა, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ნაკლი არსებით გავლენას ვერ მოახდენს შესრულებაზე. ნივთი უფლებრივად უნაკლოა, თუ მესამე პირს არ შეუძლია განუცხადოს მყიდველს პრეტენზია თავისი უფლებების გამო. უფლებრივ ნაკლს უთანაბრდება, თუ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია არარსებული უფლება.
თუ გაყიდული ნივთი ნაკლის მქონეა, გამყიდველმა ან უნდა გამოასწოროს ეს ნაკლი, ან, თუ საქმე ეხება გვაროვნულ ნივთს, შეცვალოს ნივთი საამისოდ აუცილებელ ვადაში. მასვე ეკისრება ნაკლის გამოსწორებისათვის აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურება, მათ შორის, ტრანსპორტირების, გზის, სამუშაოს შესრულების და მასალის ღირებულების ხარჯები. გამყიდველს შეუძლია უარი თქვას როგორც ნაკლის გამოსწორებაზე, ასევე ნივთის შეცვლაზე, თუ ეს მოითხოვს შეუსაბამოდ დიდ ხარჯებს. თუ გამყიდველი ნაკლის გამოსწორების მიზნით მყიდველს გადასცემს უნაკლო ნივთს, მაშინ მას შეუძლია მყიდველს მოსთხოვოს ნაკლის მქონე ნივთის უკან დაბრუნება.
ხელშეკრულებით შეიძლება შეიზღუდოს ან გამოირიცხოს გამყიდველის პასუხისმგებლობა ნაკლის მქონე ნივთის გაყიდვისას, მაგრამ ასეთი შეთანხმება ბათილი იქნება, თუ გამყიდველი განზრახ დუმდა ნივთის ნაკლის შესახებ.
თუ მყიდველი დროულად არ მიიღებს ნივთს ან თავის დროზე არ გადაიხდის მის ფასს, გამყიდველი ვალდებულია შეინახოს ნივთი. გამყიდველს უფლება აქვს დაიტოვოს ნივთი ან დააკავოს გზაში მანამ, ვიდრე მყიდველი არ აუნაზღაურებს შესაბამის ხარჯებს.
მყიდველის უფლება-მოვალეობები
მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. საქონელი მიღებულად ჩაითვლება, თუ მყიდველი შეასრულებს ისეთ მოქმედებას, რომელიც მოწმობს მის მიღებას. მოძრავი ნივთის ყიდვისას, მყიდველს ეკისრება ხელშეკრულების დადების ადგილიდან სხვა ადგილზე საქონლის მიღებისა და გადაგზავნის ხარჯები, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
გაყიდული ნივთის გადაცემასთან ერთად მყიდველზე გადადის ნივთის შემთხვევითი დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი, თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან. თუ გამყიდველი გაყიდულ ნივთს მყიდველის მოთხოვნით გზავნის სხვა ადგილას, ვიდრე ეს ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული, მაშინ ნივთის შემთხვევით დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი გადადის მყიდველზე იმ მომენტიდან, როცა გამყიდველმა ნივთი ჩააბარა გადამზიდველს ან ამის შესრულებისათვის პასუხისმგებელ პირს.
ნაკლის მქონე ნივთის მიღებისას, მყიდველს შეუძლია გამყიდველს მოსთხოვოს ან ნაკლის გამოსწორება, ან ნივთის ახლით შეცვლა. მას ასევე შეუძლია მოითხოვოს ნივთის ნაკლის გამო ხელშეკრულების მოშლა. თუ მყიდველი არ ითხოვს ნივთის ნაკლის გამოსწორებას ან ახლით მის შეცვლას გამყიდველისათვის საამისოდ მიცემული ვადის გასვლის შემდეგ და არც ხელშეკრულების მოშლას, მას შეუძლია მოითხოვოს ფასის შემცირება იმ ოდენობით, რაც საჭიროა ნაკლის გამოსასწორებლად. მხედველობაში მიიღება ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის არსებული ფასი.
მყიდველს უფლება აქვს უარი თქვას საქონლის მიღებაზე, თუ გამყიდველმა მას მიაწოდა საქონელი იმაზე ნაკლები რაოდენობით, ვიდრე ეს ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული. თუ მყიდველი მიიღებს ასეთ საქონელს, მაშინ ფასს გადაიხდის სახელშეკრულებო ფასის პროპორციულად. თუ საქონლის რაოდენობა აღემატება ხელშეკრულებით გათვალისწინებულს, მაშინ მყიდველს შეუძლია მიიღოს ეს რაოდენობა და მოვალეა გადაიხადოს სახელშეკრულებო ფასის პროპორციულად, ან მიიღოს მხოლოდ ის რაოდენობა, რაც ხელშეკრულებითაა გათვალისწინებული, ხოლო ზედმეტი დააბრუნოს უკანვე გამყიდველის ხარჯზე.
სქოლიო
კატეგორია:სახელშეკრულებო სამართალი
ჰასან-ჯალალიანები
ჰასან-ჯალალიანები (Հասան-Ջալալյաններ) — სომხური სამეფო დინასტია, რომელიც მართავდა არცახის სამეფოსა და ხაჩენის სამთავროს XIII-XVII საუკუნეებში. აღსანიშნავია, რომ დინასტიამ უბრალოდ დაკარგა ძალაუფლება, მისი წარმომადგენლები კი დღემდე ცხოვრობენ.
წარმოშობა
ჰასან-ჯალალიანების ზუსტი წარმომადვლობა დღემდე უცნობად რჩება. თავად დინასტიის დამაარსებელი, ჰასან-ჯალალ I აცხადებდა, რომ არშაკიანთა სამეფო დინასტიის შთამომავალი იყო. საკუთრივ არშაკიანთა დინასტია სათავეს პართიის სამეფო დინასტიისაგან იღებდა, რომლის განშტოებებიც სომხეთს, იბერიასა და ალბანეთს მართავდა.
მიუხედავად მანამდე არსებული წარმოდგენებისა, როუენის უნივერსიტეტის პროფესორმა რობერტ ჰევსენმა განაცხადა, რომ ჰასან-ჯალალიანები არა არშაკიდების, არამედ ანისის სომხური სამეფოს მმართველი ბაგრატუნების დინასტიის განშტოებას წარმოადგენდა. მეცნიერების ნაწილი ამ მოსაზრებას მიემხრო, რამეთუ ჰევსენი მას მყარი ისტორიული წყაროებით ამყარებდა, თუმცა ნაწილი კვლავ უარყოფს მას, რის გამოც ჰასან-ჯალალიანთა ზუსტი ფუძე დინასტია დღემდე უცნობია.
მმართველობა
XI-XII საუკუნეებსიათვის ჰასან-ჯალალიანები რიგითი სომეხი ნახარარები უნდა ყოფილიყვნენ ბაგრატუნების სამეფო კარზე. უკვე 1214 წლით დათარიღებული განძასარის მონასტრის წარწერა გვამცნობს ჰასან-ჯალალ I-ის მიერ დინასტიის დაარსებაზე. სწორედ აქედან მოდის დინასტიის სახელი, რომელიც შედგება დამაარსებლის სახელ ჰასან-ჯალალ-ისა და სომხური გვარების სუფიქსისაგან იან-ი.
ცნობილია, რომ აღზევებულმა ჰასან-ჯალალმა სამართავად ხაჩენის სამთავრო მიიღო. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისმა ოჯახმა და მემკვიდრეებმა ეს ტიტული შეცვალეს და დაირქვეს არცახის მთავრები, შემდეგ კი ახლად ჩამოყალიბებული არცახის სამეფოს მეფეებიც გახდნენ. მარცხნივ|მინი|285x285პქ|ჰასან-ჯალალიანთა დროშა ჰასან-ჯალალიანები არცახის სამეფოს 1261 წლამდე მართავდნენ, სანამ იგი ბიზანტიის იმპერიამ არ დაიპყრო. ამის შემდეგ ისინი კვლავ არცახის მთავრებად ჩამოქცეითდნენ და ეს პოზიცია 1306 წლამდე შეინარჩუნეს. ამ პერიოდის ჰასან-ჯალალიანების სახელს მიეწერება თანამედროვე სომხეთ-აზერბაიჯანის ტერიტორიებზე არაერთი კულტურულ-არქიტექტურული ძეგლის აღმართვა.
უკვე XVI საუკუნის დამლევს ჰასან-ჯალალიანები ხაჩენის სამთავროს ტერიტორიაზე წარმოქმნილი ჯრაბერდის, ხაჩენისა და გულისტანის სამელიქოთა მმართველები ხდებიან. კავკასიელი მელიქების, მათ შორის ჰასან-ჯალალიანებისათვისაც, ყველაზე რთული პერიოდი აღმოჩნდა XVII-XVIII საუკუნის თურქულ-სპარსული შემოსევები და გაუთავებელი ომები, რის გამოც მათ უწევდათ მედროვე პოლიტიკა გაეტარებიანთ და ხან ერთის მხარე დაეჭირათ, ხან მეორის.
XIX საუკუნის დადგომასთან ერთად რუსეთის იმპერიამ კავკასიაში ექსპანსია დაიწყო, რაც გამოხატული იყო ადგილობრივი მონარქიების გაუქმებითა და მიერთებით. მართალია ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში ჰასან-ჯალალიანები ელჩობებს აგზავნიდნენ იმპერატორ პეტრე I-თან დახმარების სათხოვნელად, თუმცა ამ დროს ისინი თავის გადასარჩენად სპარსეთის მხარეს გადავიდნენ. მიუხედავად ამისა, 1828 წელს გაფორმებული თურქმენჩაის ხელშეკრულებით ირანმა დათმო კავკასიური მიწები, რის გამოც ჰასან-ჯალალიანთა სამელიქოებიც რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. რუსებმა მალევე გაუუქმეს ყარაბაღის სამელიქოებს სუვერენიტეტი, რითაც დასრულდა ჰასან-ჯალალიანთა მმართველობა.
ჰასან-ჯალალიანები დღეს
რუსეთის იმპერიაში შესვლის შემდეგ ჰასან-ჯალალიანებზე ინფორმაცია თითქმის აღარ არსებობს. გარკვეული სომხური წყაროები მოგვითხრობენ ალბანეთის ორი კათალიკოსის: ჰოვრანეს II-ისა (1763-1786) და სარგის II-ის (1794-1815) შესახებ, რომლებიც ამ დინასტიის წარმომადგენლები იყვნენ. ასევე გვაქვს ცნობები XIX-XX საუკუნეების რუსეთში მოღვაწე სომეხი მხატვრის, ელეონორა ჰასან-ჯალალიანის შესახებ. აღსანიშნავია იმპერიული დროის გამოჩენილი პოეტი და მწერალი რუბენ ჰასან-ჯალალიანიც (1840-1902). გარდა ამისა, ცნობილია, რომ სომხეთის ეროვნულ კრებაში დღემდე აქტიურად მოღვაწეობს სტეფან ჰასან-ჯალალიანი.
ვარსკვლავა
ვარსკვლავა (Astrantia) — მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. გამოირჩევიან დიდი ზომის ვარსკვლავისებრი მრავალყვავილიანი ქოლქებითა და განივ-ნაოჭა-დაკბილული თესლურებით. ყველა სახეობას აქვს მოშავო ფესურა, გრძელყუნწიანი ქვედა ფოთლები, მჯდომარე და განკვეთილი ღეროსეული ფოთლები, თეთრი ან ვარდისფერი ყვავილები. აღსანიშნავი სახეობებია Astrantia major, Astrantia maxima, Astrantia colchica. ზოგიერთი სახეობას დეკორატიულია: A. helleborifolia, A. major და სხვ.; ეს უკანასკნელი სამკურნალო მცენარედაც ითვლება, მის ფესვებს საფაღარათო თვისებები აქვს.
ჰასან-ჯალალიანები
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სამეფო დინასტიები კატეგორია:ბაგრატუნების დინასტია კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ვარსკვლავა
სქოლიო
*
ლეო კერესელიძე
ლეო მათეს ძე კერესელიძე (დ. 1885 — გ. 23 ნოემბერი, 1943, ბერლინი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რევოლუციონერი, ჟურნალისტი; გენერალი (1920).
ბიოგრაფია
კერსელიძე დაიბადა ცნობილი მოღვაწის მათე კერესელიძის და მარიამ ყანჩელის ოჯახში. 1900 წლიდან ჩაება დამოუკიდებლობისათვის ახალგაზრდულ მოძრაობაში. 1904 წელს ჩაირიცხა ჟენევის საინჟინრო სასწავლებელში. 1905 წლიდან იყო სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი. იქვე დაუმეგობრდა გიორგი დეკანოზიშვილს.
1906 წელს კერესელიძე მონაწილეობდა რევოლუციაში, კერძოდ საქართველოში იარაღის არალეგალურად შეტანაში. პირადად იმყოფებოდა გემ „სირიუსზე“, რომლითაც ეს იარაღი შეიტანეს. მონაწილეობდა რუსულ სამხედრო ნაწილებზე თავდასხმაში სოხუმში, ასევე დუშეთის ხაზინის გატანაში ს. გედევანიშვილთან ერთად. რევოლუციის ჩახშობის შემდეგ, 1906 წლიდან, ჟენევაში ცხოვრობდა. დაამთავრა ჟენევის უნივერსიტეტი, სადაც იურიდიული ფაკულტეტის პრივატ-დოცენტის ხარისხიც მოიპოვა. 1910-იან წლებში ჩაბმული იყო ჟურნალისტიკაში. 1913-14 წლებში თანარედაქტორობდა ჟენევაში გამომავალ გაზეთს „თავისულფალი საქართველო“ რომლის დამფუძნებელი მისი ძმა გიორგი კერესელიძე იყო. იმავე პერიოდში მიხეილ წერეთელთან ერთად სათავეში ჩაუდგა „საქართველოს გათავისუფლების კომიტეტს“, რომელმაც პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ბერლინში დაიდო ბინა. აქ კერესელიძე თანამშრომლობდა „ქართულ გაზეთში“ და მონაწილეობდა „ქართული ლეგიონის“ ჩამოყალიბებაში, რომელსაც სათავეში თვითონვე ჩაუდგა პოლკოვნიკის წოდებით. ლეგიონი 1916 წლამდე მონაწილეობდა კავკასიის ფრონტის ბრძოლებში. იგი მოქმედებდა როგორც განცალკევებული მოხალისეთა სამხედრო შენაერთი გერმანიის და ოსმალეთის სამხედრო ხელმძღვანელობის კონტროლის ქვეშ. კერესელიძემ ლეგიონი ლაზებით და მაჰმადიანი ქართველებით შეავსო და განახორციელა რამდენიმე რეიდი აჭარაში, რითაც სერიოზული საფრთხე შეუქმნა რუსულ კომუნიკაციებს ბათუმის მისადგომებთან. მოგვიანებით, ოსმალეთის სარდლობასთან უთანხმოების გამო ლეგიონი ფაქტობრივად დაშალეს, მაგრამ კერესელიძე განაგრძობდა დივერსიული აქტების მოწყობას რუსეთის არმიის წინააღმდეგ ჩრდილოეთ კავკასიში. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების პერიოდში, 1918 წლის მაისში, კერესელიძე ბერლინში იმყოფებოდა. იგი ნოემბერში დაბრუნდა სამშობლოში და მთავრობის მოწვევით მონაწილეობა მიიღო ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებაში. 1918 წლის დეკემბერში მონაწილეობდა სომხეთ-საქართველოს ომში და თავისი ლეგიონით თავი გამოიჩინა შულავრის აღების დროს. 1919 წელს იბრძოდა სამცხეში მუსლიმი ამბოხებულების წინააღმდეგ და დაიჭრა აწყურთან შეტაკების დროს. იმავე წელს გაგზავნილი იქნა ცხინვალში ამბოხებული ჯაველი ოსების წინააღმდეგ. 1919 წლის აგვისტოში საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიის მთიელთა რესპუბლიკის შეთანხმებით დაინიშნა გენერლად და მთიელთა რესპუბლიკის ჯარების მთავარსარდლად. წარმატებით ებრძოდა ანტონ დენიკინის „მოხალისეთა არმიას“ ჩეჩნეთსა და დაღესტანში, თუმცა გროზნოს აღება ვერ შეძლო. 1920 წელს გახდა გენერალი. იმავე წელს იყო სამხედრო წარმომადგენელი პოლონეთში. 1921 წლის თებერვალში, რუსეთთან ომის დროს უთანხმოება მოუვიდა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრ ნოე რამიშვილთან მოხალისეთა რაზმების ორგანიზაციის საკითხებზე, რის გამოც მცირე ხნით დაკავებული იყო.
საქართველოდან წასვლის შემდეგ ლეო კერესელიძე ცხოვრობდა გერმანიაში, სადაც ჩამოაყალიბა მემარჯვენე-ნაციონალისტური ორგანიზაცია „თეთრი გიორგი“, რომლის მთავარი მდივანი თვითონვე იყო. გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1942 წელს მონაწილეობა მიიღო ქართველ ტრადიციონალისთა კავშირის შექმნაში. 1944 წელს კერესელიძე მო­კა­ვშ­ირ­ეთა მი­ერ ბე­რლ­ინ­ის ერთ-ერ­თი პი­რვ­ელი დი­დი და­ბო­მბ­ვი­სას იმსხვერპლა ნაღმის ნამსხვრევმა.
ლეო კერესელიძის მოღვაწეობას ბიოგრაფიული რომანი „უსასრულო ბრძოლა“ (Unending Battle) მიუძღვნა ინგლისელმა მწერალმა ჰაროლდ კორტენეი არმსტრონგმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულები კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები ლ
მთისძირის მეორე განძი
მთისძირის მეორე განძი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოჩნდა 1962 წელს მიწის ხვნის დროს, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისძირის ცენტრალურ ნაწილში. 1988 წელს ამ ადგილზევე, მიწის დამუშავების დროს, წააწყდნენ აღმოჩენილი განძის დარჩენილ ნაწილს. დღეისათვის განძის შემადგენლობაშია 697 ვერცხლის მონეტი: სასანური დრაქმები, ომაიანი და აბასიანი ხალიფების სახელით მოჭრილი მონეტები, მონეტების მოჭრის ადგილებია: მადინათ ახ-სალამი, მუჰამადია, ბასრა, ვახიტი, ბალხი, ქუფა, დამასკო, ქირმანი, სამარვანი და სხვა. ყველაზე ძველი მონეტებია სასანური და დრაქმები. ყველაზე ბოლოს მოჭრილთაგან კი ჰარუნ-არ-რაშიდის (786-809 წლები) და ამინის (809—813-814 წლები) სახელებით მოჭრილი მონეტები. განძი ჩაფლული უნდა იყოს IX საუკუნის I მეოთხედში. დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თინათინ ოჩიაური
თინათინ ოჩიაური (დ. 27 ოქტომბერი, 1920, ახიელი, ახლანდელი დუშეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ოქტომბერი, 2010) — ქართველი ეთნოლოგი, ისტორიკოსი და მეცნიერი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1950), ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1969).
დაიბადა ეთნოგრაფ ალექსი ოჩიაურის ოჯახში. 1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
სამეცნიერო მოღვაწეობა ქართული ეთნოლოგიური მეცნიერების ფუძემდებლების გიორგი ჩიტაიასა და ვერა ბარდაველიძის გვერდით დაიწყო; იგი ძირითადად ქართველ მთიელთა სულიერი კულტურის საკითხებზე მუშაობდა და წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის საქართველოს სულიერი კულტურის ეთნოლოგიური კვლევის განყოფილებას. მან პირველმა შეისწავლა საქართველოში რჩეულობის ინსტიტუტი ხევსურული ქადაგობის მაგალითზე; მანვე ერთ-ერთმა პირველმა, საქართველოში მითოლოგიური გადმოცემები ისტორიული მიდგომით გამოიკვლია.
პანოვსკოე
პანოვსკოე (Пановское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კვებეკი
thumb|right|კვებეკის მდებარეობა კანადაში thumb|კვებეკის დროშა კვებეკი (Québec) — პროვინცია კანადის აღმოსავლეთში. ალგონკინელების ენაზე „კვებეკი“ ნიშნავს „სრუტეზე გასასვლელს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
იესეს ხე
იესეს ხე აღნიშნავს ძველი აღთქმის პირველმღვდელმთავართა, წინასწარმეტყველთა და წმინდანთა წარმომავლობას იესესგან და მისი ძე დავით წინასწარმეტყველისგან მესიამდე - იესო ქრისტემდე.
იესეს ხე პირველად მოხსენებულია ძველ აღთქმაში, წინასწარმეტყველ ესაიას წიგნში :
''”და გამოვიდეს კუერთხი ძირისაგან იესესსა და ყუავილი ძირისაგან აღმოჴდეს. და განისვენოს მის ზედა სულმან ღმრთისამან”'' (ეს. 11:1).
ახალ აღთქმაში იესო ქრისტეს წარმომავლობას აღწერენ წმ. მათე და წმ. ლუკა მახარებლები. ლუკას სახარებაში მოცემულია იესო ქრისტეს გენეალოგია ადამიდან (ლუკ. 3:22). მათე მახარებელი თავის სახარებაში იესო ქრისტეს წარმომავლობას აღწერს აბრაამიდან :
”წიგნი შობისა იესუ ქრისტესი, ძისა დავითისი, ძისა აბრაჰამისი” (მათ.1:1).