cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
KIC 8462852
პლანეტური ნამსხვრევების ველი
NASA-ს ინფრაწითელი შესაძლებლობების მქონე ტელესკოპით დაკვირვებისას, ვრასკვლავის გარშემო მბრუნავი მატერიალების არსებობა არ დასტურდება. NASA-ს სპიტცერის კოსმოსური ტელესკოპისა და Wide-field Infrared Survey Explorer-ის კვლევებმა ვარსკვლავზე ჭარბი ინფრაწითელი ენერგიის გამოყოფა არ დაადასტურა, რაც ინდიკატორი იქნებოდა სისტემაში არსებული პლანეტებისა თუ მეტეორების კატასტროფული შეჯახებების შედეგად წარმოქმნილი თბილი მტვრის ღრუბლებისა. ეს კი მხარს უჭერს თეორიას, რომლის მიხედვითაც ვარსკვლავის სინათლის უცნაური ცვლილების მიზეზი შესაძლოა იყოს ექსცენტრიულ ორბიტაზე მოძრავი ცივი კომეტების გროვა, თუმცა ეს თეორია მეტ კვლევას საჭიროებს.
დეზინტეგრირებული კომეტების ღრუბელი
ვარსკვლავის სინათლის შემცირების ერთ-ერთი ახსნა შესაძლოა იყოს დეზინტეგრირებული კომეტების ღრუბელი, რომელიც ვარსკვლავის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობს. ამ სცენარით, ახლომდებარე ვარსკვლავის გრავიტაცია შესაძლოა KIC 8462852-ის ორტის ღრუბლიდან სისტემაში კომეტების შეჭრას იწვევდეს. ამ ჰიპოთეზას მხარს უჭერს KIC 8462852-დან 132 მილიარდი კილომეტრის მანძილზე მდებარე წითელი ჯუჯა. თუმცა, საეჭვოა, რომ ორტის ღრუბლიდან შეჭრილი და ელიფსურ ორბიტაზე მოძრავი კომეტები საკმაირის იყოს იმისათვის, რომ ვარსკვლავის სიკაშკაშე 22%-ით შეამციროს.
ხელოვნური მეგასტრუქტურა
ასტრონომ ჯეისონ ვრაითისა და KIC 8462852-ის სხვა მკვლევართა ერთ-ერთი ჰიპოთეზის მიხედვით, ობიექტები, რომლებიც ვარსკვლავს აბნელებს შესაძლოა უცხოპლანეტელთა ცივილიზაციის მეგასტრუქტურის, მაგალითად დაისონის სფეროს შემადგენელი ნაწილი იყოს. დაისონის სფერო ჰიპოთეტური სტრუქტურაა, რომელიც შესაძლოა მოწინავე ცივილიზაციამ ვარსკვლავის გარშემო ააშენოს, რათა მისი სინათლე სრულად გამოიყენოს საჭირო ენერგიის მისაღებად. ამ ფაქტის მედიაში ფართოდ გაშუქების გამო, KIC 8462852 კეპლერის მკვლევარმა სტივ ჰოუელმა ვარსკვლავ KIC 4110611-ს შეადარა, რომელიც ასევე განიცდიდა სიკაშკაშის გარკვეულ ცვლილებას, თუმცა როგორც წლების მანძილზე მიმდინარე კვლევის შემდეგ დადგინდა, იგი ხუთვარსკვლავიანი სისტემის ნაწილი იყო. ვრაითის აზრით, ვარსკვლავის სინათლის შემცირების მიზეზად არამიწიერი გონიერი ცივილიზაციის ალბათობა ძალიან დაბალია, თუმცა, ვარსკვლავი ნამდვილად რჩება SETI-ს (არამიწიერ ცივილიზაციათა ძებნა) მთავარ სამიზნედ, რადგან აქამდე არსებული კვლევები ჯერ კიდევ ვერ ხსნის ვარსკვლავის სიკაშკაშის შემცირების ფენომენს.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:გედის თანავარსკვლავედი
ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტია
ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტია — ძველი ეგვიპტის სამეფო დინასტია. მისი წევრები ეგვიპტეს ძვ. წ. 672 წლიდან მართავდნენ, მათი მმართველობა ძვ. წ. 525 წელს დასრულდა, მათ შემდეგ ეგვიპტეს ოცდამეშვიდე დინასტია მართავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დინასტიები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეექვსე დინასტია
𐤇
𐤇 (ჰეთ) — ფინიკიური დამწერლობის მერვე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს კედელს. ქართული შესატყვისია ი, ებრაული ח, არაბული ح და خ, ბერძნული Η, ლათინური H, კირილური И და Й და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინიკიური ასოები
ლიკუალის დეპარტამენტი
ლიკუალის დეპარტამენტი (Likouala) — კონგოს რესპუბლიკის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იმპფონდო.
გეოგრაფია
ლიკუალის დეპარტამენტი მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას, დასავლეთიდან სანგის დეპარტამენტს, სამხრეთ-დასავლეთიდან კიუვეტის დეპარტამენტს და აღმოსავლეთიდან კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას.
ლიკუალის დეპარტამენტი დაფარულია ხშირი, მეტწილად დაჭაობებული ტყეებით და თევზეულით საკმაოდ მდიდარი ტბებით. მიწა ზოგიერთ ადგილას თიხოვანია, ხოლო ზოგან ქვიშოვანი. ჩრდილოეთით მდებარეობს პატარა მთიანი მასივი და 5 კმ დიამეტრის მქონე მრგვალი ფორმის წყალმეჩხერი ტელეს ტბა.
კლიმატი
ლიკუალის დეპარტამენტს აქვს ტროპიკული კლიმატური სარტყელი. მშრალი სეზონი გრძელდება მარტიდან ივლისის ჩათვლით, ხოლო შემდეგ, წლის ბოლომდე დომინირებს წვიმების სეზონი. ჰაერის წლის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს + 24,5 °C-ს.
მდინარეები
ლიკუალის დეპარტამენტს აქვს მთავარი ჰიდრავლიკური ქსელი. ძირითადი მდინარეებია უბანგი, ლიბენგა და მოტაბა.
დემოგრაფია
პიგმეები ითვლებიან ამ ადგილების პირველ მოსახლეებად. დღეისათვის აქ ცხოვრობს რუანდიდან, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკიდან და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან დევნილი დიდი რაოდენობით მოსახლეობა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ლიკუალის დეპარტამენტი დაყოფილია 7 ოლქად :
ეკონომიკა
ლიკუალის დეპარტამენტში არსებობს რამდენიმე კომპანია, რომლებიც ხე-ტყის გადამუშავებას აწარმოებენ. დღეისათვის ლიკუალის დეპარტამენტს ქვეყანაში პირველი ადგილი უკავია ხე-ტყის წარმოებაში.
ისმაილ ალ-აზჰარი
დაიბადა 1900 წელს. სწავლობდა სუდანის და ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში. 1940-1945 წლებში (ხანგამოშვებებით) იყო კონგრესის თავმჯდომარე. 1945-1952 წლებში იყო პარტია ალ-აშიკას ხელმძღვანელი. 1952-1969 წლებში კვლავ პარტიულ თანამდებობებზეა.
გარდაიცვალა 1969 წლის 26 აგვისტოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუდანის პრეზიდენტები კატეგორია:სუდანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
ბა მო
ბა მო (ဘမော်; დ. 8 თებერვალი, 1893, მაუბინი, ბრიტანეთის ინდოეთი — გ. 29 მაისი, 1977, რანგუნი, ბირმა) — ბირმელი პოლიტიკური მოღვაწე. მეორე მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა თავდაპირველად კოლაბორაციონისტულ იაპონიის დროებით ადმინისტრაციას ბირმაში, ხოლო 1943 წლიდან მარიონეტულ ბირმის სახელმწიფოს, რომელიც არსებობდა 1945 წლამდე.
ადრეული წლები
ბა მო დაიბადა ქალაქ მაუბინში ცნობილ ბირმულ ოჯახში ბა, ერთ-ერთი მისი უფროსი ძმა, დოქტორი ბა ხანი (1890-1969 წწ.), იყო ცნობილი ადვოკატი, ასევე ლექსიკოგრაფი და სამართალმცოდნე.
პოლიტიკური კარიერა
1920 წლიდან ბა მო იწყებს იურიდიულ პრაქტიკას, მონაწილეობს ბრიტანეთის ბირმის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იგი 1931 წელს მონაწილეობს საია სანის სასამართლო პროცესში, რომელიც იყო 1930 წლის დეკემბრის აჯანყების მონაწილე. აღნიშნული სასამართლო პროცესის შედეგად ბა მო საზოგადოებისათვის კარგად ცნობილი ადვოკატი ხდება. საია სანი დაიჭირეს, გაასამართლეს, მაგრამ ბა მო იყო ერთ-ერთი, რომელიც მას იცავდა.
ბირმის სახელმწიფო
1942 წლის მაისში იაპონიამ მოახერხა ბირმის სრული დაპყრობა. იაპონიის ჯარების მიერ რანგუნის დაპყრობის შემდეგ ბა მო გაათავისუფლეს ციხიდან. მალე იგი დაინიშნა ბირმის დროებითი სამოქალაქო ადმინისტრაციის თავმჯდომარედ, რომელიც ექვემდებარებოდა იაპონიის ადმინისტრაციას. 1942 წლის 1 აგვისტოს იაპონიის იმპერიის ეგიდით ჩამოყალიბდა ბირმის ცენტრალური აღმასრულებელი ადმინისტრაცია ბა მოს მეთაურობით.
1945 წელს ბა მოს ადმინისტრაციამ დაკარგა ლეგიტიმაცია, ხოლო ბირმის ეროვნული არმიის ჯარისკაცები მასიურად გადადიოდნენ ანტიჰიტლერული კოალიციის მხარეს.
ომის შემდეგ
ბრიტანეთის ჯარების ბირმაში შეჭრამდე ბა მო გაიქცა ტაილანდის გავლით იაპონიაში, სადაც იგი დასახლდა ბუდისტურ მონასტერში. მაგრამ მალევე იგი ხელში ჩაიგდო ამერიკის საოკუპაციო ხელისუფლებამ და 1946 წლამდე სუგამოს ციხეშ ჰყავდათ დაპატიმრებული. 1963 წელს ნე ვინის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგაც იგი, ისევე როგორც ბევრი ბირმელი პოლიტიკოსი ციხეში გამოკეტეს 1968 წლამდე.
გარდაიცვალა რანგუნში 84 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
ნორ-არმავირი
ნორ-არმავირი (Նոր Արմավիր) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 136 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 327 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.54 კმ²-ია.
სქოლიო
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ოკეანის ცირკულაცია
ოკეანის ცირკულაცია — ოკეანის დიდი ზომის წყლების ცირკულაცია, გამოწვეული ქარებითა და დედამიწის ბრუნვის ძალებით. მათგან 5 ყველაზე დიდია: ჩრდილოეთი ატლანტიკური, სამხრეთი ატლანტიკური, ინდური, ჩრდილოეთი წყნარი და სამხრეთი წყნარი, რომლებიც ქმნიან ოკეანის კონვეიარულ (გადამტან) სარტყელს (ასევე ცნობილი, როგორც თერმოჰალინური ცირკულაცია), ანუ მთელი დედამიწის გარშემო მუდმივად მოძრავ ოკეანის წყლებს. იგი უზრუნველყოფს მარილიანობის, ტემპერატურისა და სხვადასხვა ნივთიერებების რეგულაციას მთელი ოკეანის მასშტაბით, ხოლო ამ დინებებს შორის წყალი მშვიდი, აუღელვებელი და ოლიგოტროფულია (საკვებით ღარიბი), ვინაიდან მათ მცირე კონცენტრაციის ორგანული ნივთიერებები გააჩნიათ, რომლებიც ისეთი სახით პროდუცენტებს სჭირდებათ სასიცოცხლოდ, როგორებიც არიან პლანტკონი და ალგიციდი. ბოლო დროს ჩატარებულმა კვლევებმა დაადგინეს, რომ ოლიგოტროფული წყლის ფართობი თანდათან იზრდება, რაც გამოწვეულია ზღვის ზედაპირის ტემპერატურის მატებით, ვინაიდან რაც უფრო ცხელია წყალი, მით უფრო ნაკლებია მათში საკვები ნივთიერებების რაოდენობა.
ტიპები
არსებობს სამი ძირითადი ტიპის ოკეანის ცირკულაცია: სუბპოლარული, ტროპიკული და სუბტროპიკული.
ტროპიკული ცირკულაციები ეკვატორთან ახლოს არიან განლაგებულნი, სადაც კორიოლისის ეფექტი არ მოქმედებს და ამიტომ მათი დინებების წარმოქმნა ქარის ქროლაზეა დამოკიდებული. აქედან გამომდინარე, ტროპიკული დინებები, ძირითადად არათუ წრიულად, საათის ისრის ან საპირისპირო მიმართულებით, არამედ აღმოსავლეთ-დასავლეთით, უფრო ჰორიზონტალურად მიედინება, მაგალითად, ეკვატორული დინება, ჩრდილო ეკვატორული დინება, სამხრეთ ეკვატორული დინება და ა.შ.
სუბპოლარული ცირკულაციები დედამიწის პოლარულ რეგიონებში მდებარეობენ და სუბტროპიკულისგან განსხვავებით, არათუ მაღალი, არამედ დაბალი ატმოსფერული წნევის მქონე რეგიონების ქვემოთ გვხვდება. მათ შემადგენელ დინებებს ქარი სანაპიროების საპირისპირო მიმართულებით ამოძრავებს. სწორედ სუბპოლარული ცირკულაციით მოძრავი წყლები განიცდიან აპველინგს, ანუ ოკეანის სიღრმეში მდებარე ცივი, საკები ნივთიერებებით მდიდარი წყლების ამოწევას, ამოქაჩვას ზედაპირზე, ზემოთ მდებარე წყლის ფენების ქარის ქროლის შედეგად ზღვისკენ გადინებიდან გამომდინარე. ჩრდილოეთი ნახევარსფეროში, პოლარულ ზონაში რამდენიმე ისლანდიით, გრენლანდიით, ალეუტიანებითა და   სკანდინავიის კუნძულებით გარშემორტყმული სუბპოლარული ცირკულაცია გვხვდება.
ცირკულაციები
მინი|წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთი ცირკულაცია მინი|187x187პქ|წყნარი ოკეანის სამხრეთი ცირკულაცია წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთი ცირკულაცია
წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთი სუბტროპიკული ცირკულაცია 3 კონტინენტს (ჩრდილოეთი ამერიკა, ავსტრალია, აზია) შორის მდებარეობს. იგი მიედინება კალიფორნიის ყურის დასავლეთიდან სამხრეთით, მარკიზის კუნძულებთან ახლოს დასავლეთით უხვევს კაროლინის კუნძულებამდე, საიდანაც ჩრდილოეთით, იაპონიის ღრმულამდე მიედინება, ხოლო საბოლოოდ, აღმოსავლეთით, კვლავ კალიფორნიის ყურის დასავლეთამდე მიედინება. სწორედ წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთი სუბტროპიკული ცირკულაციის აუზში მდებარეობს ჰავაის კუნძულები (აღსანიშნავია, რომ ჰავაის უნივერსიტეტი ამ ადგილმდებარეობით სარგებლობს და გამოკვლევებს მუდმივად ატარებს დინებებს შორის არსებულ წყალზე), ნეკერის ქედი, ჰავაის ქედი, ტუვალუ, კირიბატი, მარშალის კუნძულები და ა.შ.
წყნარი ოკეანის სამხრეთი ცირკულაცია
წყნარი ოკეანის სამხრეთი ცირკულაცია ავსტრალიასა და სამხრეთი ამერიკას შორის მდებარეობს, მისი დიამეტრი კი საშუალოდ 1200 კმ-ს შეადგენს. ცირკულაცია ახალი ზელანდიის სამხრეთიდან - აღმოსავლეთით, ჩილეში მდებარე ველინგტონის კუნძულების დასავლეთამდე მიედინება, რის შემდეგაც ჩრდილოეთით, პერუს აუზამდე აუყვება, საიდანაც დასავლეთით, კირიბატის კუნძულებამდე ცირკულირდება, საბოლოოდ კი სოლომონის კუნძულებისა და ავსტრალიისა და ახალ ზელანდიას შორის გავლით კვლავ ახალი ზელანდიის სამხრეთით აღმოჩნდება. წყნარი ოკეანის სამხრეთის დინებების შიგნით მდებარეობს როგორც აღდგომის კუნძული და პოლინეზია, ასევე ტაიტი, ახალი ზელანდია, ფიჯი და ა.შ. მინი|155x155პქ|ინდოეთის ოკეანის ცირკულაცია ინდოეთის ოკეანის ცირკულაცია
კინგის კუნძულის 3000 კმ-ით დასავლეთიდან, ჩრდილოეთით მიედინებიან 4 კუნძულს შორის (ჩრდილოეთი ამერიკა, სამხრეთი ამერიკა, ევროპა, აფრიკა) მდებარე ინდოეთის ოკეანის დინებები ქოქოსის კუნძულებამდე, საიდანაც ეკვატორის გასწვრივ, დასავლეთისკენ ცირკულირდებიან სეიშელის კუნძულებამდე, რის შემდეგაც მოზამბიკის სრუტის გავლით მადაგასკარის სამხრეთით აღმოჩნდებიან, საბოლოოდ კი ანტარქტიდის გასწვრივ, აღმოსავლეთისკენ მიედინებიან მანამ, სანამ კვლავ კინგის კუნძულების დასავლეთ მხარემდე არ მივლენ. აღსანიშნავია, რომ ინდოეთის ოკეანის დინებების აუზში მდებარეობს მავრიკი, მადაგასკარი, კომორის, ამსტერდამისა და კოკოს კუნძულები და ა.შ.
ჩრდილოეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაცია მინი|160x160პქ|ჩრდილოეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაცია მინი|154x154პქ|სამხრეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაცია ჩრდილოეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაციის აუზის შიგნით მდებარეობს ისეთი მნიშვნელოვანი ობიექტები, როგორებიცაა ბერმუდი, კაბო- ვერდე, კანარის კუნძულები, პუერტო-რიკო, დომინიკელთა რესპუბლიკა, კუბა, ჰაიტი და ა.შ. მისი საშუალო სიგრძეა 6300 კმ, ხოლო სიგანე - 4000 კმ. იგი მიედინება კაბო ვერდედან კუბამდე, საიდანაც დინებების უმეტესი ნაწილი კუბასა და ფლორიდას შორის უხვევს, ხოლო მცირე ნაწილი  - კუბასა და ჰაიტს შორის, თუმცა ორივე მათგანი ჩრდილოეთით, ნიუფაუნდლენდამდე მიედინება, რის შემდეგაც, აღმოსავლეთიდან, ირლანდიისა და პირენეს ნახევარკუნძულს შორის შუალედიდან სამხრეთით, კვლავ კაბო ვერდემდე ცირკულირდება კანარის დინების სახით.
სამხრეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაცია
დაახლოებით 13 მლნ კვ. კმ. ფართობის აუზისა და 5500 კმ. სიგრძის მქონე სამხრეთი ატლანტის ოკეანის ცირკულაცია სამხრეთი ამერიკასა და აფრიკას შორის მდებარეობს. მისი დინებები ერთი სრული ციკლის შესრულებისას საშუალოდ 13000 კმ-ს გადიან, რომელიც სამხრეთი ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროდან აფრიკის სამხრეთ-დასავლეთ საზღვრამდე დინებას, შემდეგ ჩრდილოეთით, დაახლოებით 3000 კმ-ზე ცირკულირებას რის შემდეგაც ბრაზილიის სანაპიროს დასავლეთით, ხოლო საბოლოოდ სამხრეთით, კვლავ სამხრეთი ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ჩადინებას მოიცავს.
ნარჩენები
იქიდან გამომდინარე, ოკეანის ცირკულაციების დინებების შუალედში არსებული წყალი მშვიდი და უძრავია, სხვადასხვა სახის ნარჩენები ამ ადგილებში გროვდება და შეიძლება ათწლეულების განმავლობაში ოკეანის ფსკერზე ეყაროს. მათგან ყველაზე კატასტროფული სახის ნარჩენი პლასტმასია, რომელიც არათუ ორგანულ ნივთიერებებად იშლება, არამედ უბრალოდ უფრო და უფრო მცირე ზომის პლასტმასის ნაწილაკებად ქუცმაცდება და რომელთა როგორც იდენტიფიკაცია, აღმოჩენა, ასევე მოშორებაც რთულია. შემდეგ ეს მიკროპლასტმასი კრევეტების ან რომელიმე სხვა სახის ზღვის პროდუქტში აღმოჩნდება და ცოცხალ ორგანიზმს კლავს.
რესურსები ინტერნეტში
https://oceanservice.noaa.gov/facts/gyre.html https://oceanservice.noaa.gov/podcast/mar18/nop14-ocean-garbage-patches.html http://www.gard.no/web/updates/content/5613667/the-seven-seas-and-the-five-gyres https://oceancurrents.rsmas.miami.edu/ocean-gyres.html https://en.wikipedia.org/wiki/Ocean_gyre http://media.nationalgeographic.org/assets/reference/assets/ocean-gyre-4.pdf http://es.education.nationalgeographic.com/encyclopedia/great-pacific-garbage-patch/7th-grade/ კატეგორია:ქარები კატეგორია:ოკეანეები კატეგორია:კორიოლისის ძალა კატეგორია:ეკმანის სპირალი კატეგორია:ნარჩენები კატეგორია:გლობალური დათბობა კატეგორია:ტალღური მოვლენები
ნაფარეული (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ნაფარეული შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვისოკა (სოროკის რაიონი)
ვისოკა (Visoca) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 273 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 306 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
მეჰდიყიშლაყი
მეჰდიყიშლაყი (Mehdiqışlaq) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ედგარ ჰუვერი
ჯონ ედგარ ჰუვერი (John Edgar Hoover; დ. 1 იანვარი 1895, ვაშინგტონი — გ. 2 მაისი 1972) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე, ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს თანამდებობა ეკავა თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში 1924 წლიდან 1972 წლამდე. საგამოძიებო ბიუროს (1935 წლიდან ეწოდება გფბ) სათავეში ჩაუდგა 29 წლის ასაკში და ამ თანამდებობაზე იყო დიდი დეპრესიის ფრანკლინ დელანო რუზველტის რეფორმების, მეორე მსოფლიო ომის, ცივი ომის პირველი ეტაპის, კორეის, ვიეტნამის ომების პერიოდში და იყო ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფიგურა აშშ-ში. მისი გარდაცვალების შემდეგ გფბ-ს დირექტორის მაქსიმალური მმართველობის ვადა განისაზღვრა 10 წლით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს დირექტორები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
ეგვიპტის ოცდამეშვიდე დინასტია
ეგვიპტის ოცდამეშვიდე დინასტია — ძველი ეგვიპტის სამეფო დინასტია. მისი წევრები ეგვიპტეს ძვ. წ. 525 წლიდან მართავდნენ, მათი მმართველობა ძვ. წ. 404 წელს დასრულდა, მათ შემდეგ ეგვიპტეს ოცდამერვე დინასტია მართავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დინასტიები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეშვიდე დინასტია
ჰეიდარ ალიევის ორდენი
აზერბაიჯანის პრეზიდენტს ორდენი გადაეცემა სტატუსით.
ლიტერატურა
კატეგორია:უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდოები კატეგორია:აზერბაიჯანის ორდენები
ნორ-არტაგესი
ნორ-არტაგესი (Նոր Արտագես) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 863 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 276 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.75 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ჯავად ხანის აკლდამა
ჯავად ხანის  აკლდამა (Cavad xan türbəsi) — აკლდამა აზერბაიჯანში. განლაგებულია განჯაში, შაჰ აბასის მოედანზე, შაჰ აბასის მეჩეთის მახლობლად.
ისტორია
1962 წელს სსრკ-ს არსებობის ხანაში განადგურებულ იქნა მოედნის რეკონსტრუქციის დროს. გათხრების დროს ექსკავატორი რაღაცას გამოედო. გათხრის შედეგად აღმოჩნდა აკლდამა და ფილა, რომელიც დამზადებული იყო მარმარილოსგან. მასზე იკითხებოდა სპარსულ ენაზე გაკეთებული წარწერა.
წარწერის მიხედვით ეს აკლდამა მიეკუთვნებოდა ჯავად ხანს. აკლდამა აღადგინეს უამრავი პროტესტისა და დაბრკოლებების მიუხედავად.
მთავარი ქვა კი ინახება ეთნოგრაფიის ისტორიულ მუზეუმში როგორც ძვირფასი ექსპონატი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ეგვიპტის ოცდამერვე დინასტია
ეგვიპტის ოცდამერვე დინასტია — ძველი ეგვიპტის სამეფო დინასტია. მისი წევრები ეგვიპტეს ძვ. წ. 404 წლიდან მართავდნენ, მათი მმართველობა ძვ. წ. 398 წელს დასრულდა, მათ შემდეგ ეგვიპტეს ოცდამეცხრე დინასტია მართავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დინასტიები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამერვე დინასტია
მაჩქა-ხაჯა
მაჩქა-ხაჯა (Məçkə-xacə) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 392 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ჯოან ინგლისელი (1165-1199)
ჯოან ინგლისელი (Joan of England, Giovanna d'Inghilterra, Jeanne d'Angleterre; დ. ოქტომბერი, 1165 — გ. 4 სექტემბერი, 1199) — პლანტაგენეტთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჰენრი II-ისა და დედოფალ ელეანორ აკვიტანიელის უმცროსი ასული. სიცილიის დედოფალი 1177-89 წლებში როგორც გულიელმო II-ის, ხოლო ტულუზის გრაფინია 1196-99 წლებში როგორც რაიმონ VI-ის მეუღლე.
ადრეული წლები
ჯოანი დაიბადა 1165 წლის ოქტომბერში, ანჟუს საჰერცოგოს ქალაქ ანჟეში. იგი იყო ინგლისის მეფე ჰენრი II-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეონორ აკვიტანიელის უმცროსი ქალიშვილი. ჯოანმა მთელი ბავშვობა დედასთან ერთად გაატარა ვინჩესტერსა და პუატიეში. როგორც ახალგაზრდა პლანტაგენეტი პრინცესა, ჯოანი საზღვარგარეთ გათხოვებისათვის ემზადებოდა და საუკეთესო განათლებას იღებდა. მან გარდა სხვა საგნებისა, იცოდა ექვსი უცხო ენა, რათა თავისუფლად შესძლებოდა ევროპის ნებისმიერ სახელმწიფოში გათხოვება. მიუხედავად ამისა, ჯოანს ძალიან უყვარდა ცეკვა, ცხენით ჯირითი და სიმღერა.
სიცილიის დედოფალი
მინი|მარცხნივ|რიჩარდ I და ჯოანი ხვდებიან საფრანგეთის მეფე ფილიპ II-ს 1176 წელს სიცილიის მეფე გულიელმო II-მ დიდი ელჩობა გააგზავნა ინგლისის სამეფო კარზე და პრინცესა ჯოანის ხელი ითხოვა. ჰენრი II ცხადია სიხარულით დასთანხმდა ამ შეთავაზებას და 20 მაისს უკვე მათი ნიშნობა შედგა. მეფე ჰენრიმ დიდძალი ფული და ძალისხმევა დახარჯა ჯოანის ქორწილისათვის მზადებისას. საბოლოოდ, ამავე წლის 27 ივლისს ჯოანმა ინგლისიდან გაცურა დიდი მზითვითა და ამალით, რომელშიც შედიოდნენ ჯონ ოქსფორდი, სარის გრაფი ჰამელინ უარენი და მისი ძმა, პრინცი ჰენრი. აღსანიშნავია, რომ პრინცმა ჰენრიმ ჯოანი მხოლოდ პუატიემდე ჩააცილა, იქიდან კი მას მეორე ძმა, პრინცი რიჩარდი გაჰყვა სიცილიამდე. გზად ჯოანმა და რიჩარდმა საფრანგეთის მეფე ფილიპ II-ც მოინახულეს. ცნობილია, რომ ისინი სიცილიამდე ჩასვლისას ძალიან გაწვალდნენ, რადგან ხშირად გასაჩერებელი ადგილი არ იყო და პირდაპირ ღია ცის ქვეშ, ტრიალ მინდორზე უხდებოდათ დაძინება. სიცილიაში ჩასვლისას ინგლისელებს კაპუას არქიეპისკოპოსი ალფონსო და სირაკუზას ეპისკოპოსი რიჩარდ პალმერი დახვდნენ.
ჯოანი სიცილიის დედაქალაქ პალერმოში მხოლოდ 1177 წლის 13 თებერვალს შევიდა დიდი ზეიმით. ამავე დღეს ჯოანი და მეფე გულიელმო დაქორწინდნენ. ასევე ამავე 13 თებერვალს, პალერმოს კათედრალში შედგა ჯოანის კორონაცია სიცილიის დედოფლად.
როდესაც 1189 წლის ნოემბერში მეფე გულიელმო გარდაიცვალა, ტახტზე მისი მამიდაშვილი როჯერ II ავიდა, რომელმაც ჯოანს დიდი ადგილ-მამულები და დიდი თვიური პენსია დაუნიშნა.
მესამე ჯვაროსნული ლაშქრობა
მალევე ელეონორა ინგლისში დაბრუნდა, თუმცა ბერენგარია ჯოანთან დარჩა. ცნობილია, რომ ბერენგარია და ჯოანი ძალიან მალე საუკეთესო მეგობრები გახდნენ. რიჩარდმა ჯოანს სთხოვა, რომ ბერენგარია გემით მასთან ჩაეყვანა ახლო აღმოსავლეთში. ჯოანი და ბერენგარია მართლაც ჩავიდნენ პორტამდე, თუმცა მალე საშინელი ქარიშხალი ამოვარდა, რომელმაც ორი გემი დაამსხვრია, ამიტომაც დედოფლებმა წასვლა გადაიფიქრეს. მიუხედავად ამისა ისინი მალე მაინც გაემგზავრნენ რიჩარდთან. ჯოანი და ბერენგარია მართლაც ჩავიდნენ კვიპროსში, თუმცა რიჩარდი უკვე კრეტაზე გადასულიყო. ამ დროს კვიპროსის დესპოტმა ისააკ კომნენოსმა დედოფლები ტყვედ ჩაიგდო და მხოლოდ დიდი გამოსასყიდის შემდეგ გაანთავისუფლა ისინი. საბოლოოდ, მხოლოდ 1191 წლის 12 მაისს შეხვდნენ და დაქორწინდნენ ბერენგარია და რიჩარდი. მათი ქორწილი კვიპროსის ქალაქ ლიმასოლში შედგა, რის შემდეგაც წყვილი აკრაში გაემგზავრა.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯოანი რიჩარდის საყვარელი და იყო, იგი მის პოლიტიკურ საქმეებში არასდროს ერეოდა. რიჩარდმა ჯოანს ეგვიპტის სულთან სალადინის ძმაზე, ალ-ად-დინზე ქორწინება და იერუსალიმის დედოფლობა შესთავაზა, თუმცა ჯოანმა მუსულმანთან ქორწინებაზე კატეგორიული უარი განაცხადა. ამასთან ამ ქორწინების წინააღმდეგ გაილაშქრეს კათოლიკური ეკლესიის მღვდელ-მთავრებმაც, რომლებმაც რიჩარდს აუკრძალეს მუსლიმებთან დანათესავებაზე ფიქრი. მალე ჯოანზე ქორწინების იდეა გამოთქვა საფრანგეთის მეფე ფილიპ II-მაც თუმცა ქორწინება ჩაიშალა, რადგან ფილიპის მამა და ჯოანის დედა ადრე ცოლ-ქმარნი იყვნენ, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი და-ძმა არ ყოფილან რომის პაპმა ამ ქორწინებაზე მაინც უარი განაცხადა.
ვოლოავე (სოროკის რაიონი)
ვოლოავე (Voloave) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 197 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 948 ადამიანს შეადგენდა.
ჯოან ინგლისელი (1165-1199)
ტულუზის გრაფინია
1196 წლის ოქტომბერში ჯოანი ცოლად გაჰყვა ტულუზის გრაფ რაიმონ VI-ს. მიუხედავად ცოტახნიანი ქორწინებისა, ჯოანსა და რაიმონს ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი შეეძინათ.
ვოლოავე (სოროკის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ჯოან ინგლისელი (1165-1199)
ტულუზის გრაფინია
ზოგიერთი ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ ჯოანისა და რაიმონის ქორწინება უიღბლო იყო. ამის მიზეზად იმას ასახელებენ, რომ 1199 წელს ჯოანი თავისი ძმის, რიჩარდ I-ის დომენში გადასახლდა და რაიმონი მიატოვა. ამ დროისათვის ორსული ჯოანი, ძმისგან ნებართვის მიღების შემდეგ ნორმანდიაში დასახლდა, სადაც გაატარა უკანასკნელი თვეები. 1199 წლის 4 სექტემბერს 33 წლის ჯოანი მშობიარობისას დაიღუპა. იგი დაკრძალეს ფონტერვუდის სააბატოში.
ცნობილია, რომ საფრანგეთის დიდი რევოლუციისას მისი საფლავი ამოთხარეს და გაძარცვეს, თუმცა შემდეგ ბურბონთა რესტავრაციისას ჯოანი ხელმეორედ, დიდი პატივით დაკრძალეს.
შვილები
ჯოანს პირველ ქმართან მხოლოდ ერთი შვილი ჰყავდა:
ჯოანს მეორე ქმართან სამი შვილი ჰყავდა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1165 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1199 კატეგორია:პლანტაგენეტები კატეგორია:სიცილიის დედოფლები კატეგორია:ინგლისის პრინცესები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
Chip 'n Dale: Rescue Rangers
Chip 'n Dale: Rescue Rangers — კომპანიის Walt Disney Television Animation მიერ 1989-1990 წლებში გამოშვებული ანიმაციური ტელესერიალი. მისი მთავარი პერსონაჟები არიან ჩიპი და დეილი. სერიალი 1989 წლის 4 მარტს, The Disney Channel-ზე დაიწყო , თუმცა საპილოტო ეპიზოდი, "Catteries Not Included", მანამდე, 1988 წლის 27 აგვისტოს იქნა ნაჩვენები. სერიალი უშუალოდ დაიწყო ორსაათიანი ჩვენებით - ეპიზოდით, რომელსაც Rescue Rangers: To the Rescue ეწოდა. მოგვიანებით იგი დაიყო ხუთ ნაწილად. უკანასკნელი ეპიზოდი ეთერში გავიდა 1990 წლის 19 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:1980-იანების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:1988 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:1990 წელს დასრულებული ამერიკული ტელესერიალები  კატეგორია:The Disney Afternoon
ჰიუსეინხანლი
ჰიუსეინხანლი  (Hüseynxanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	424 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზარდაბის რაიონის სოფლები
ადელაიდა მამედოვა
ადელაიდა მამედოვა  (დ. 22 აგვისტო, 1922, თბილისი, საქართველოს სსრ —  გ. 25 აპრილი, 2015, ბაქო, აზერბაიჯანი) — სსრკ-ს სახალხო არტისტ ბულბულის მემორიალური მუზეუმის დირექტორი, საზოგადო მოღვაწე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი სტიპენდიანტი. ადელაიდა მამედოვა მუზეუმის ორგანიზაციისთვის და აზერბაიჯანის კულტურული მემკვიდრეობის პროპაგანდისთვის დაჯილდოებულია ორდენით „შოჰრატი“ და „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის საპატიო დიპლომით“.
ბიოგრაფია
ადელაიდა მამედოვა დაიბადა 1922 წლის 22 აგვისტოს ქალაქ თბილისში. სკოლის დამთავრების შემდგომ მან განათლება მიიღო საქართველოს რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატთან არსებულ თბილისის იურიდიულ სკოლაში. შემდგომ იგი შეუდგა შრომით მოღვაწეობას.
1977 წელს ადელაიდა მამედოვა დაინიშნა სსრკ-ს სახალხო არტისტ ბულბულის მემორიალური მუზეუმის დირექტორად. თავისი მოღვაწეობის შედეგად მუზეუმი რესპუბლიკაში გავიდა პირველ ადგილზე. აქ მოგროვებულია და ფონდებში დაცულია 6 ათას დოკუმენტზე მეტი, რომლებიც ასახავენ აზერბაიჯანელი მომღერლის პირად და საზოგადოებრივ ცხოვრებას.
დირექტორობის დროს ადელაიდა მამედოვა იმავდროულად იკვლევდა ბულბულის მემკვიდრეობას. იგი არის შვიდი წიგნისა და ბულბულის მოღვაწეობის შესახებ უამრავი სტატიის ავტორი.
ადელაიდას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქალაქ შუშაში ბულბულის მუზეუმის შექმნაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ალ-კალკაშანდი
მინი|ალ-კალკაშანდის „სუბჰ ალ-ა'შას“ ხელნაწერის ერთ-ერთი გვერდი (1779 წ.) შიჰაბ-ად-დინ აბულ-აბბას აჰმად იბნ ალი ალ-კალკაშანდი (شهاب الدين أبو العباس أحمد بن علي بن أحمد بن عبد الله الفزاري القلقشندي; დ. 1355 — გ. 1418) — არაბი ავტორი, ენციკლოპედისტი, ეგვიპტის მამლუქთა სასულთნოს ადმინისტრაციული მოხელე.
ალ-კალკაშანდის ძირითადი თხზულება მისი 14-ტომიანი კაპიტალური ნაშრომი „ბრმის განთიადი წე­რის ხელოვნებაში“ („სუბჰ ალ-ა'შა ფი სინა'ათ ალ-ინშა“), რომელიც 1412 წელს დაასრულა (სრული სახით დაიბეჭდა 1913–20 წლებში კაიროში). თხზულება 10 ნაწილად (მაკალა) იყოფა. მეორე ნაწილში (ტომი III–IV) მოცემულია მასალა სა­ქარ­თვე­ლოს ისტორიისა და გეოგრაფიის შესახებ; ოლქებისა და ქალაქების, სავაჭრო გზებისა და სხვათა აღწერა. ნაშრომში არის ცნობები საქართველო-ეგვიპტის, ასევე სა­ქართველოს მეფისა და ირანის ილხანების ურ­თი­ერ­თო­ბის ისტორიისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:შუა საუკუნეების ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1355 კატეგორია:გარდაცვლილი 1418 კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ხვლიკმენჯა დინოზავრები
ხვლიკმენჯა დინოზავრები (Saurischia) — გადაშენებული ქვეწარმავლების (დინოზავრების) რიგი. აერთიანებს მტაცებელი თეროპოდებისა და ბალახისმჭამელ ზავროპოდების რიგებს. ცხოვრობდნენ შუა ტრიასულიდან ცარცული პერიოდის ბოლომდე. უძველესი ხვლიკმენჯა დინოზავრები ორფეხა მტაცებელი ქვეწარმავლები იყვნენ. ორფეხა ხვლიკმენჯა დინოზავრებს აღსანიშნავია 9 მეტრამდე სიმაღლის ტირანოზავრი და სირაქლემას მსგავსი სტრუციომიმუსი, ხოლო ოთხფეხა ბალახისმჭამელთაგან – იურიულ პერიოდში გავრცელებული 30 მ-დე სიგრძის დიპლოდოკი.
ლიტერატურა
* კატეგორია:დინოზავრები
კანონი და სამართალი
კანონი და სამართალი — პოლიტიკური პარტია საქართველოში, რომელიც 2019 წლის 10 მარტს დაფუძნდა. პარტიის ლიდერია თაკო ჩარკვიანი. პარტიის თანადამაარსებლები არიან: უფლებადამცველი მიხეილ რამიშვილი და ირაკლი ღლონტი. იყო კოალიციის „ძალა ერთობაშია“ წევრი. პარტია არის პროევროპული. „სტრატეგია აღმაშენებელთან“ ერთად შექმნილ ბლოკში მიიღო მონაწილეობა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში.
ისტორია
2019 წლის 10 მარტს, გაერთიანების „კანონი და სამართალი“ დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა. პარტია იყო კოალიცია „ძალა ერთობაშიას“ წევრი. 2020 წლის 27 ივლისს გიორგი ვაშაძის „ახალ საქართველოსთან“ ერთად დატოვა კოალიცია და განაცხადა, რომ მასთან ერთად მიიღებდა არჩევნებში მონაწილეობას.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
მირზამამედქენდი
მირზამამედქენდი (Mirzəməmmədkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 746 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ვოლოვიცა (სოროკის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ნორაპატი
ნორაპატი (Նորապատ) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 539 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 588 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.32 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
მითრიდატე I (პონტო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პონტოს მეფეები
ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი
ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელი (Hedvig Eleonora af Holsten-Gottorp, Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp; დ. 23 ოქტომბერი, 1636 — გ. 24 ნოემბერი, 1715) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ფრედერიკ III-ისა და მარია ელიზაბეთ საქსონიელის ასული. შვედეთის დედოფალი 1654-60 წლებში როგორც კარლ X-ის მეუღლე. შვედეთის მეფე კარლ XI-ის დედა და მისი რეგენტი 1660-72 წლებში. იგი ასევე იყო თავისი შვილიშვილის, კარლ XII-ის რეგენტი 1697 და 1700 წლებში, როდესაც ჩრდილოეთის ომის გამო იგი ქვეყანაში არ იყო. ჰედვიგ ელეონორა დიპლომატიური ნიჭით დაჯილდოვებული ქალი იყო, რომელიც 61 წლის მანძილზე, 1654 წლიდან თავის გარდაცვალებამდე მართავდა შვედეთს.
ადრეული ცხოვრება და საქორწინო მოლაპარაკებები
მარცხნივ|მინი|359x359პქ|ჰედვიგ ელეონორა 1654 წელს ჰედვიგ ელეონორა დაიბადა 1636 წლის 23 ოქტომბერს გოტორპში. იგი იყო შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-გოტორპის ჰერცოგ ფრედერიკ III-ისა და მისი ცოლის, მარია ელიზაბეთ საქსონიელის მეექვსე შვილი თექვსმეტიდან. თავისი მეთვრამეტე დაბადების დღის მეორე დღეს, 1654 წლის 24 ოქტომბერს იგი დააქორწინეს შვედეთის მეფე კარლ X-ზე. აღსანიშნავია, რომ კარლი ელეონორას დედის მეორე თაობის ბიძაშვილი იყო. ამრიგად, ის და ჰედვიგ ელეონორა მესამე თაობის ბიძაშვილები იყვნენ. ეს ქორწინება მიმართული იყო შვედეთსა და შლეზვიგ-ჰოლშტაინს შორის ალიანსის შექმნისაკენ დანიის წინააღმდეგ. შვედეთის ტახტიდან ჩამოგდებული დედოფალი კრისტინა ჰედვიგ ელეონორას რომისაკენ მიმავალ გზაზე შეხვდა ჰოლშტაინ-გოტორპში. კრისტინამ მის მშობლებს განუცხადა, რომ შვედეთის ახალი მეფე კარლ X მეუღლეს ეძებდა და რომ მათი ასული სწორედ შესაფერისი იყო დედოფლობისთვის. სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო მოლაპარაკებები მათი ქორწინების შესახებ. აღსანიშნავია, რომ ამ დროს ჰედვიგ ელეონორა უკვე დანიშნული იყო მეკლენბურგ-გიუსტროვის ჰერცოგ გუსტავ ადოლფზე. ასევე დედოფალ კრისტინას გავლენით, გუსტავ ადოლფს ჰედვიგ ელეონორას უფროსი და, პრინცესა მაგდალენა სიბილა გააყოლეს. ფრედერიკ III-ის ქალიშვილების პორტრეტები მალევე გაუგზავნეს კარლ X-ს, რომელმაც თავის მომავალ მეუღლედ ჰედვიგი შეარჩია, რადგან მისი აზრით სხვებთან შედარებით ის უფრო ლამაზი იყო. საქორწინო კონტრაქტის მიხედვით, ჰედვიგ ელეონორას მზითვში 20, 000 რისკდალერი (სკანდინავიური ფულის ერთეული) მიჰქონდა, ქორწინების შემდეგ კი ყოველთვიურ პენსიად 32, 000 რისკდალერი ენიშნებოდა. ამასთან, მის მზითვში შედიოდნენ ქალაქები — გრიფსჰოლმი, ესკილსტუნა და სტროიმშოლმი.
დედოფლობა
მინი|დედოფალი ჰედვიგ ელეონორა 1654 წლის 5 ოქტომბერს ჰედვიგ ელეონორა შვედეთში ჩავიდა, სადაც მას ქ. დალაროში მეფე კარლ X დახვდა. ისინი დროებით იქვე, კარლბერგის სასახლეში გაჩერდნენ, მანამ, სანამ ახალი დედოფლის სტოკჰოლმში საზეიმო შესვლის სამზადისი დასრულდებოდა. ამავე წლის 24 ოქტომბერს სამეფო წყვილი დიდი ზარ-ზეიმით შევიდა დედაქალაში, სადაც შედგა მათი ქორწინება და ჰედვიგის დედოფლად გამოცხადება. ამის შემდეგ მას ქვრივი დედოფალი მარია ელეონორა ბრანდენბურგელი შეხვდა, რომელმაც ასწავლა თუ როგორ მოქცეულიყო შვედეთის სამეფო კარზე, როგორ ჩაეცვა, ესაუბრა, ვისთან დაეჭირა კონტაქტი და ა.შ. ამავე წლის 27 ოქტომბერს, შედგა მისი შვედეთის დედოფლად კურთხევა. ამ ამბიდან მალევე, მეფე კარლმა დატოვა შვედეთი და პოლონეთში გაემგზავრა, სადაც განაგრძო თავისი სამხედრო კამპანია. მისი გამგზავრებისას დედოფალი უკვე ორსულად იყო. მან 1655 წლის 24 ნოემბერს თავისი პირველი და უკანასკნელი შვილი გააჩინა, რომელსაც ქმრის პატივსაცემად კარლი დაარქვა. ამავე წლის შობაზე, მეფე კარლ X დაბრუნდა და მოინახულა თავისი ახალშობილი მემკვიდრე.
1656 წლის გაზაფხულზე, დედოფალმა დატოვა შვედეთი და მეფეს გაჰყვა პოლონეთის ბრძოლაში. სწორედ ამ ბრძოლაში დაეწყო კარლ X-ს თავისი ფიზიკური და მენტალური დაავადებები. 1656 წლის შემოდგომაზე, ჰედვიგ ელეონორა შვედეთში დაბრუნდა. დანია-შვედეთის ომის დროს (1658-1660), ის და მისი მული, მარია ეფროსინა კრონბორგის ციხესიმაგრეში ცხოვრობდნენ. აქ ყოფნისას, ჰედვიგ ელეონორას მისი ქმარი და უცხოელი ელჩები ხშირად სტუმრობნდნენ. იგი ხშირად სტუმრობდა ფრედერიკსბორგის ტყეს, სადაც დიდი სიამოვნებით ნადირობდა ხოლმე ინგლისის ელჩთან ერთად. 1659 წლის დეკემბერში დედოფალი გოტენბურგში გადავიდა, სადაც 1660 წლის იანვარში შვედეთის პარლამენტი მოიწვია.
დაქვრივება და კარლ XI-ის რეგენტი
მარცხნივ|მინი|365x365პქ|დაქვრივებული ჰედვიგ ელეონორა 1666 წელს 1660 წლის 13 თებერვალს გარდაიცვალა მისი მეუღლე, მეფე კარლ X გუსტავი. ამის შემდეგ ტახტზე მათი მცირეწლოვანი ვაჟი — კარლ XI ავიდა, რომლის რეგენტიც დედამისი, ანუ დედა-დედოფალი ჰედვიგ ელეონორა გახდა. რეგენტის სტატუსის მიღებისთანავე, ჰედვიგმა ყველაფრის გაკეთება დაიწყო იმისათვის, რათა იგი აღარასდროს დაეკარგა. ამის გამო, კარლ XI-ის დროს, შვედეთის დე-ფაქტო მმართველი ფაქტიურად მაინც ჰედვიგი იყო, მიუხედავად იმისა, რომ მისი ვაჟი სრულწლოვანი მალე გახდა. მან დაუყოვნებლივ დაშალა სამეფო საბჭო და პარლამენტი. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ჰედვიგ ელეონორას ეშინოდა მისი მაზლის, კლიბურგის პფალცგრაფ ადოლფ იოჰან I-ის, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა ჯარზე და თავისუფლად შეეძლო სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობა. თავდაპირველად, 1660 წლის 13 მაისს, ჰედვიგ ელეონორამ უარი განაცხადა სამეფო საბჭოს სხდომაზე დასწრებაზე. ამის უფლება მას მხოლოდ მისი ან მისი ვაჟის ჯანმრთელობის პრობლემის მიზეზით ჰქონდა, ამ დროს კი ორივე ჯანმრთელად გრძნობდა თავს. ამან შეაშფოთა საბჭოს წევრები, სულ მალე კი მათი შიში გამართლდა და დედოფალ-რეგენტმა საბჭო დაშალა. ჰედვიგ ელეონორა აქამდე არასოდეს დაინტერესებულა პოლიტიკით, მაგრამ ახლა იგი თავით გადაეშვა პოლიტიკასა და ინტრიგებში.
იგი თავის პოზიციას ბოლომდე იყენებდა და თავისი ვაჟის ინტერესებს უკან, რეალურად საკუთარს იცავდა. საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ მან თავისი მაზლი სამუდამოდ ჩამოაცილა სამხედროებს. სულ მალე, მან თავისთვის სასურველი, ძლიერი დიდგვაროვნები შემოიკრიბა ირგვლივ და ქვეყნის მართვა აქტიურად დაიწყო. იგი ანტი-დანიური და პრო-ფრანგული პოლიტიკის გამტარებელი იყო. მალევე ჰედვიგ ელეონორამ დანიას ომი გამოუცხადა ბრემენისათვის. თავდაპირველად ომი შვედების სასარგებლოდ მიდიოდა, მაგრამ მასში რუსეთის ჩართვამ ყველაფერი შეცვალა და შვედეთი იძულებული გახდა ზავი დაედო. თავად ჰედვიგ ელეონორა აცხადებდა, რომ ძალიან მოსწონდა პოლიტიკა და აღაფრთოვანებდა საკუთარი დიპლომატიურობა. მინი|342x342პქ|შვედეთის სამეფო ოჯახი 1691 წელს წლები გადიოდა, მისი ვაჟი, კარლ XI უკვე კარგა ხანი იყო რაც სრულწლოვანი გახდა, მაგრამ ჰედვიგ ელეონორა კვლავ რეგენტად რჩებოდა. თავად მისმა ვაჟმა გააპროტესტა ეს ყოველივე და პარლამენტი მოიწვია, სადაც მეფემ დედა-დედოფლისთვის რეგენტის სტატუსის შეჩერება მოითხოვა. ამის გამო, ჰედვიგ ელეონორა იძულებული გახდა თავად გამოსულიყო პარლამენტართა წინაშე და დაემტკიცებინა, რომ კარლს ქვეყნის მართვა არ ხელეწიფებოდა. მან ამას თავი წარმატებით გაართვა, რაც იმაში გამოიხატა, რომ მართალია რეგენტის სტატუსი შეუჩერდა, მაგრამ შვედეთის დე-ფაქტო მმართველად კვლავ დარჩა.
კარლ XI-ის გარდაცვალება და კარლ XII-ის გამეფება
1697 წლის 5 აპრილს, ჰედვიგ ელეონორას ერთადერთი ვაჟი, მეფე კარლ XI გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ვაჟი, მეფე კარლ XII ავიდა. ტრადიციისამებრ, ახალგაზრდა მეფის რეგენტი დედამისი, ანუ ამ შემთხვევაში ულრიკა ელეონორა დანიელი უნდა გამხდარიყო, თუმცა ჰედვიგ ელეონორამ მოახერხა და ამჯერადაც თავად გახდა მეფის რეგენტი. მისი მეორე რეგენტობა, პირველისაგან განსხვავებით მეტად ხანმოკლე აღმოჩნდა. ამავე წლის დეკემბერში, კარლ XII-მ ახალი დეკლარაცია გამოსცა, რომლითაც მან ჰედვიგ ელეონორას რეგენტობა ჩამოართვა და იგი სამუდამოდ ჩამოაცილა სახელმწიფო მართვის სადავეებს.
ხანმოკლე რეგენტობისას, ჰედვიგმა მაინც ბევრი რამის გაკეთება მოასწრო. მან მხარი დაუჭირა შვედეთსა და ჰოლშტაინ-გოტორპს შორის ალიანსის განახლების მიზნით ახალ დინასტიურ ქორწინებას, რის გამოც, მან თავისი შვილიშვილი ჰედვიგ სოფია ჰოლშტაინში გაათხოვა. იგი დიდად ეწინააღმდეგებოდა კარლ XII-ის ახალ დეკლარაციას, მაგრამ იძულებული იყო დათანხმებოდა. მას ისიც ეწყინა, რომ შვილიშვილმა თავის კორონაციაში ჩარევა აუკრძალა.
ამავე რეგენტობის პერიოდში, მან აწარმოა კონტრაქტებისა და სახელმწიფო ხარჯების ზუსტი აღწერა. მან მნიშვნელოვანი თანხები გასცა შვედეთის სასამათლო შენობის აღსადგენად. მას დედოფალმა კრისტინამ თავისი ძვირფასეულობიდან ბევრი რამ დაუტოვა, ამიტომაც ჰედვიგისთვის სახელმწიფო პენსია რომ მოეხსნათ, სიცოცხლის ბოლომდე უზრუნველყოფილი იქნებოდა.
ქვრივი დედოფალი
მარცხნივ|მინი|ჰედვიგ ელეონორას სამეფო გერბი
ხელის მთხოვნელები და საიდუმლო რომანი
მიუხედავად რეგენტობის ჩამორთმევისა, ჰედვიგ ელეონორა მაინც დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა, როგორც ქვრივი დედოფალი. იგი შვილებისა და შვილიშვილების აღზრდისასა პრიორიტეტად მიიჩნევდა რელიგიას, მორალურ და ფიზიკურ მომზადებას, აკადემიურ განათლებასა და კრიტიკისადმი შეუვალობას.
იგი ახალგაზრდობაში მეტად მომხიბვლელ ქალად ითვლებოდა. სწორედ ამიტომ, დაქვრივებისთანავე, 1661 წელს მას ხელი ინგლისის, მინი|365x365პქ|დედოფალი ჰედვიგ ელეონორა 1706 წელს ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ II-მ სთხოვა, თუმცა ჰედვიგმა მას უარი უთხრა. ამის შემდეგ, მას კიდევ ბევრი მთხოვნელი გამოუჩნდა, მაგრამ ჰედვიგ ელეონორა თავისი გარდაცვლილი ქმრის ერთგული რჩებოდა. 1667 წელს მისი ხელი ითხოვა ახალგაზრდა დიდებულმა კარლ გილერციერნამ, თუმცა უშედეგოდ. აღსანიშნავია, რომ ამის გამო ჰედვიგს კარლისადმი ყოველთვის მადლიერების გრძნობა ჰქონდა, რის გამოც, სკანდინავიის ომის დროს, 1679 წელს ჰედვიგმა მას გენერალ-გუბერნატორის წოდება, 1687 წელს კი გრაფის ტიტული უბოძა. ამის გამო, ბევრი ფიქრობდა, რომ კარლი დედოფლის საყვარელი იყო, თუმცა ეს ვერსია ოფიციალურად დადასტურებული არაა. არსებობს ერთი შვედური ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც, დედოფალმა სტენინგის სასახლეს საიდუმლო ოთახი მიაშენა, რომელსაც მისი და კარლის საიდუმლო შეხვედრებისთვის იყენებდა. ამავე პერიოდში, კარლ გილერნციერნასა და კრისტინა პიპერის სასიყვარულო ურთიერთობის შესახებ გახდა ცნობილი. კრისტინა დედა-დედოფლის ბრძენებით სასახლიდან გააძევეს, რაც უფრო ამყარებს იმ აზრს, რომ ჰედვიგს რომანი ჰქონდა კარლთან და ამ გზით ჩამოიშორა მეტოქე.
უკანასკნელი წლები და გარდაცვალება
სიცოცხლის უკანასკნელი წლების განმავლობაში, იგი ძალიან დაუახლოვდა თავის გერმანელ ნათესავებს. ჰედვიგ ელეონორას ხშირად სტუმრობდა მისი დისწული მაგდალენა სიბილა ჰესენ-დარმშტადტელი. მასთან ასევე ხშირად დადიოდა მისი ქმრის შორეული ნათესავი იულიანა ჰესენელი, რომელიც ერთი პერიოდი კარლ XI-ის საცოლედ მოიაზრებოდა, თუმცა ამ უკანასკნელმა დანიის პრინცესაზე ქორწინება არჩია.
აღსანიშნავია, რომ კარლ XI-ს ყოველთვის საოცრად ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ჰედვიგ ელეონორასთან, რაც მისი და ულრიკა ელეონორა დანიელის ქორწინების შემდეგაც არ შეცვლილა. ჰედვიგი კვლავ სამეფო კარის პირველ ქალბატონად დარჩა. კარლ XI მას მოიხსენიებდა როგორც: „მისი უდიდებულესობა დედოფალი და ჩემი უსაყვარლესი ქალბატონი დედა“, მაშინ, როდესაც ულრიკა ელეონორას უბრალოდ „ჩემი ცოლი“-ს სახელით იხსენიებდა. ამის გამო, უცხოელი ელჩებიც ყოველთვის ჯერ ჰედვიგ ელეონორას ესალმებოდნენ და შემდეგ ულრიკას. ჰოლშტაინ-გოტორპსა და დანიას შორის არსებული მტრული დამოკიდებულება, ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელსა და მის რძალს, ულრიკა ელეონორა დანიელს შორისაც გაგრძელდა.
მისი შვილიშვილი კარლ XII-ც ყოველთვის დიდ პატივს სცემდა მას. როგორც ცნობილია, ჩრდილოეთის ომის დროს უცხოელ ელჩებს კვლავ ჰედვიგ ელეონორა იღებდა. მას შემდეგ, რაც მისი უფროსი შვილიშვილი, ჰედვიგ სოფია შვედი გარდაიცვალა, ჰედვიგ ელეონორამ მისი ობოლი ვაჟი, კარლ ჰოლშტაინ-გოტორპელი თავისთან ჩაიყვანა და უშვილო კარლ XII-ის ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. იგი 1715 წლის 24 ნოემბერს გარდაიცვალა, 79 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1636 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1715 კატეგორია:შვედეთის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:ჰოლშტაინ-გოტორპები
მაქსიმ გორკის სახელობის აზერბაიჯანული მოზარდმაყურებლის თეატრი
thumb|right|250px|მაქსიმ გორკის სახელობის აზერბაიჯანული მოზარდმაყურებლის თეატრი
მაქსიმ გორკის სახელობის აზერბაიჯანული მოზარდმაყურებლის თეატრი (Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı) — თეატრი ქალაქ ბაქოში.
თეატრის ისტორია
თეატრი დაარსდა 1928 წელს. მისმა რუსულმა დასმა მაშინ წარმოადგინა პირველი დადგმა. 1930 წელს უკვე აზერბაიჯანული დასიც ჩამოყალიბდა ბაქოს მეზღვაურთა კლუბის პიონერთა დრამატიული წრის ბაზისზე.
ჩამოყალიბება და რეპერტუარი
თეატრის დაარსების პირველ წლებში იდგმებოდა მხოლოდ რუსი მწერლების პიესები, რომელთა ჩვენება მთელ სსრკ-ის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. ეს პიესები ითარგმნებოდა აზერბაიჯანულ ენაზე. 1930-ან წლებში კი უკვე თანდათანობით იწერებოდა აზერბაიჯანელი მწერლების პიესები: ჯაფაროვისა და მელიქ-ეგანოვის  „ქუჩებში“ (1932), „ნარგიზი“ (1936),  „აიაზი“ (1937), „ოქროს ჩიტი“ (მიმინო) სეიდზადე (1938), ისკანდეროვისა და რახმანის „პარტიზანი მამედი“ (1939).
1936 წელს თეტრს მიენიჭა მაქსიმ გორკის სახელწოდება. .
თეატრი ასევე დგამდა რუსი მწერლებისა და საზღვარგარეთის კლასიკურ დრამატურგიასაც. ასეთებია ნ. ვ. გოგოლის „რევიზორი“ (1937), შექსპირის „ორი ბატონის მსახური“, ა. ნ. ოსტროვსკის „როგორ იწრთოდა ფოლადი“ (1947).
ნაურსკის ოლქი
ნაურსკის ოლქი — რუსეთის ფედერაციის ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში შემავალი ტერიტორიული ერთეული. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი არის სოფელი ნაურსკაია.
გეოგრაფია
აღნიშნული რეგიონი მდებარეობს ჩეჩნეთის ჩრდილო-დასავლეთით. მას აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჩეჩნეთის შელკოვსკის ოლქი, ჩრდილოეთით - დაღესტნის ნოღაის ოლქი, ჩრდილო-დასავლეთში - სტავროპოლის ტერიტორიის კურსკის რეგიონი, სამხრეთით, მდინარე თერგის გასწვრივ - ჩეჩნეთის გროზნოსა და ნადირეჩნის რაიონები.
მთლიანობაში რაიონის სიგრძე: დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ - საშუალოდ 60 კილომეტრია, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ კი - 40 კილომეტრი. რეგიონის ფართობი - 2205 კმ².
ნაურსკის ოლქი მდებარეობს სტეპის ზონაში, მდინარე თერგის გასწვრივ, ჭარბობს ტყე-სტეპი, ხოლო მის სამხრეთ ნაპირებზე გვხვდება დიდი ტყეები.
რეგიონის მიდამოებში ცნობილი ტბები: კაპუსტინო (ამავე სახელწოდების ფერმის მახლობლად), მაიორი (მაიორსკის მეურნეობის მახლობლად), გენერალსკოე (უახლოესი დასახლებებია კორნეევის მეურნეობა და სელივანკინის მეურნეობა) და რიგი მცირე ტბები. რეგიონში ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 369 მმ.
ისტორია
1556 წელს ასტრახანის სახანოზე რუსეთის სამეფოს გამარჯვების შემდეგ, ამჟამად რეგიონის მიერ დაკავებული ტერიტორია რუსეთის ნაწილი გახდა. ამის შემდეგ, თერგის კაზაკების საზოგადოებამ დაიწყო ფორმირება. თანამედროვე ნაურსკის ოლქის საზღვრებში თერგის ნაპირებზე კაზაკთა დასახლებების გამოჩენა უნდა მივაწეროთ, როგორც ჩანს, უკვე XVII საუკუნეს. მაგალითად, ნაურისა და მეკენის ტრაქტატების, აგრეთვე კაზაკთა ქალაქ ნურის ამავე სახელწოდების ტრაქტატში ნახსენებია ნაურკის ოლქი, იგი თარიღდება 1642–1644 წლებით.
თერგის მარცხენა სანაპიროზე კაზაკების მიერ ინტენსიური დასახლების ახალი ტალღა, ახლანდელი რეგიონის საზღვრებში იწყება 1763 წლის მოზდოკის დაარსების შემდეგ და სწორედ აქედან იწყება კაზაკთა სოფლების უწყვეტი ჯაჭვის შექმნა მოზდოკსა და ყიზლიარს შორის, როგორც 1780-იანი წლების ერთიანი კავკასიური ხაზის ჩამოყალიბების ფართომასშტაბიანი პროცესის ნაწილი. მათ ჩამოაყალიბეს სოფლები გალიუგაევსკაია, ისკერსკაია, ნაურსკაია, მეკენსკაია და კალინოვკაია.
1772 წელს გლეხთა აჯანყების მომავალი წინამძღვარი ემელიან პუგაჩოვი ეწვია სოფელ იშერსკაიას. მისი ყოფნის შედეგი იყო სოფლების ისკერსკაიას, ნაურსკაიასა და გალიუგაევსკაიას კაზაკების მიერ ფულადი ხელფასისა და დებულებების გამოყოფის შუამდგომლობა, რომელთანაც პუგაჩოვი გაემგზავრა მოსკოვში, მაგრამ დააპატიმრეს მოზდოკში.
1944 წლიდან 1957 წლამდე ნაურსკის ოლქის ნაწილი იყო გროზნის რეგიონი. 1957 წლიდან 1991 წლამდე ნაურსკის ოლქი ჩეჩნურ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნაწილი იყო. 1991 წლის დეკემბრიდან დღემდე, ეს რაიონი ჩეჩნეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიოდა. ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში სეპარატისტებთან პირველი და მეორე ომების დროს, სარკინიგზო ბომბი აფეთქდა რეგიონის ტერიტორიაზე.
აღნიშნულ რაიონში გადის, მოზდოკ - ყიზილარის გზატკეცილი. ასევე, აქ გადის ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ჩეჩნეთის რაიონები კატეგორია: კავკასია
მირზაქასიმი
მირზაქასიმი (Mirzəqasım) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 238 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ნორავანი (არმავირი)
ნორავანი (Նորավան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 184 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 282 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.19 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
არიობარზანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პონტოს მეფეები
ადამიანის უფლებები იაპონიაში
ადამიანის უფლებები იაპონიაში — იუსტიციის სამინისტროს მონაცემების თანახმად, იაპონიის იურიდიულ საკითხთა ბიუროს ოფისებმა და სამოქალაქო თავისუფლებების მოხალისეებმა, 2003 წლის განმავლობაში, განიხილეს ადამიანის უფლებათა 359,971 საჩივარი და 18,786 შეტყობინება ადამიანის უფლებათა დარღვევის შესახებ.
ადამიანი (შუახმელეთი)
ისტორია
მზის გაჩენისას, შუახმელეთის აღმოსავლეთში დაიბადნენ ადამიანები. ელფები მათ უწოდებდნენ: Engwar (ჭირვეულები), Edain (ელფთა მეგობრები), Atani (მეორეები), და სხვა. ადამიანები ერუს უმცროსი შვილები არიან. თავდაპირველად ადამიანებს ყველაფერი ელფებმა ასწავლეს.
ადამიანის უფლებები იაპონიაში
იაპონიაში კონსტიტუციური მონარქიაა.
ადამიანი (შუახმელეთი)
ისტორია
ადამიანები ადრეულ პერიოდში ესტოლადში დასახლდნენ, დორიათიდან აღმოსავლეთით. I ეპოქაში ედანთა უშუალოდ სამი საგვარეულო იყო დაწინაურებული. ესენია ჰადორის, ჰალეთის და ბეორის საგვარეულოები.
ადამიანის უფლებები იაპონიაში
ძირითადი საკითხები
იაპონიის კონსტიტუციის მე-14 მუხლი უზრუნველყოფს სქესთა შორის თანასწორობას. სრულ განაკვეთზე დასაქმებულ ქალთა პროცენტული რაოდენობა სტაბილურად გაიზარდა გასული საუკუნის 80–იანი წლებისა და 1990–იანი წლების დასაწყისში. იაპონიის პარლამენტის კანონით დასაქმების თანაბარი შესაძლებლობა აქვთ ქალებსა და კაცებს.
ადამიანი (შუახმელეთი)
ისტორია
ერთ ხანს მელკორმა შეიტყო ადამიანების გაჩენა და დააპირა მათთვის იგივე გაეკეთებინა, რაც ელფებს გაუკეთა - დამონება. ადამიანთა ნახევარი მას გაჰყვა და ამ ხალხებს აღმოსავლელები ეწოდათ, ხოლო იმ ხალხს, რომლებმაც გაქცევა მოასწრეს და მელკორს არ დაემონნენ - ედანები. ისინი ნოლდორებსა და სხვა ელფებს შეუერთდნენ და მოგვიანებით ერთად იბრძოდნენ მელკორის წინააღმდეგ. ნოლდორთაგან მათ ბევრი რამ აითვისეს.
ადამიანის უფლებები იაპონიაში
ძირითადი საკითხები
ნასამართლეობის მაჩვენებელი იაპონიაში 99%-ს აღემატება. რამდენიმე შემთხვევაში, სასამართლოებმა აღიარეს, რომ აღიარებითი ჩვენებების მიცემა აიძულეს ეჭვმიტანილებს და შემდეგ პატიმრობიდან გაათავისუფლეს. ამის წინააღმდეგ საბრძოლველად, 2016 წელს მიიღეს კანონი, რომლის თანახმადაც, საჭიროა დაკითხვის ვიდეოჩანაწერის შენახვა. ეს ეხება მხოლოდ იმ მძიმე დანაშაულებებში ბრალდებულებს, როგორიცაა მკვლელობა, ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენება და გატაცება, რაც მხოლოდ 3%-ს შეადგენს. ზოგჯერ იაპონელი პროკურორები წყვეტენ ან არ აღძრავენ სისხლისსამართლებრივ დევნას მცირე დანაშაულების შემთხვევაში ან უდანაშაულობის დიდი ალბათობის შემთხვევაში. ზოგიერთი იაპონელი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ეს არის იაპონიაში მსჯავრდებულების მაღალი მაჩვენებლის ერთ-ერთი მიზეზი. დევნის მაჩვენებელი იაპონიაში 33,4%-ს შეადგენს. 64,3% არ გაატარეს.
ადამიანი (შუახმელეთი)
ისტორია
მელკორის დამარცხების შემდეგ, ადამიანთა მცირე ნაწილმა აღმოსავლეთით გადაინაცვლა, ანდუინის მიდამოებში. უმეტესობა კი ელფებთან ერთად დასავლეთში წავიდა. იქ, კუნძულ ნუმენორზე დასახლდა ადამიანების გამორჩეული მოდგმა - დუნედაინები.