cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სამხრეთი ტარავა
მუნიციპალიტეტები
ბონრიკიში მდებარეობს სამხრეთ ტარავაზე ყველაზე დიდი სასტუმრო (60 ადგილიანი), განათლების სამინისტრო, მასწავლებლების მოსამზადებელი ცენტრი (The Teachers Training College), ეროვნული საავადმყოფო და სასწავლო დაწესებულებები.
ბიკენიბეუში, რომელიც ბონრიკიდან დაშორებულია 5-7 კმ-ში მდებარეობს ბონრიკის აეროპორტი, ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო.
ბონრიკი და ბეტიო ერთმანეთთან შეერთებულია მრავალი დამბით.
აგარის ნამოსახლარი
აგარის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ თმოგვთან. ნამოსახლარზე დიდი რაოდენობის კერამიკის ფრაგმენტი დაფიქსირდა. ბორცვებს აკავშირებს ჩრდილო-აღმოსავლეთის მხრიდან გზა, რომლის ზედაპირზე კარგად ჩანს სპეციალურად ნათალი კლდე, იმისათვის რომ ზედაპირი მოსწორებული ყოფილიყო. ბორცვებს შორის მდებარე უნაგირზე ჩანს მშრალად ნაგები ნაგებობების კვალი, ხოლო სამხრეთ უკიდურეს ბორცვზე ჩანს სათავდაცვო კედლის ფრაგმენტი, რომელიც ბორცვს შემოუყვებოდა კიდეზე. შიდა სივრცეში ორ დონეზე ტერასულად არის მშრალად ნაგები შენობების კედლის ნაშთები. ბორცვი არის მტკვრისა და დუმეილას, არდაგანკი ხეობების კიდეში და აქვს საკმაოდ დომინანტური მდებარეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
არამეული ენები
მინი|XI საუკუნის, [[სირიული დამწერლობა|სირიული ხელნაწერის ნიმუში.]] არამეული ენები (არამეულად ܐܪܡܝܐ Ārāmāyâ) — სემიტური ენების ქვეჯგუფი. წარსულში არამეული ენა ასრულებდა Lingua franca-ს (სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფებს შორის სალაპრაკო ენა) როლს ახლო აღმოსავლეთის ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე, მათ შორის პალესტინაში იესო ქრისტეს დროს.
არამეული ასრულებდა Lingua franca-ს როლს მთელი ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში. ასურეთსა და ბაბილონის სამეფოში მან ხმარებიდან ამოაგდო აქადური ენა. ისრაელსა და იუდეაში ელჩები და ვაჭრები არამეულად საუბრობდნენ. არამეული ენა განსაკუთრებით გაძლიერდა ახემენიდების (ძველი სპარსეთის მმართველების დინასტია) მმართველობის პერიოდში (ძვ.წ. VII-IV სს). ამ დროს ის ხდება იმპერიის ოფიციალური ენა.
ელინისტურ ეპოქაში, არაბულ დაპყრობებამდე (VII ს.) არამეული წარმატებულად უწევდა კონკურენციას ბერძნულს, რომლის მნიშვნელობაც ისე ჩამოიტოვა, როგორც სხვა ადგილობრივი სემიტური დიალექტების.
დიალექტები
არამეული ენის ყველა ვარიანტი შეიძლება გაიყოს ორ დიდ ჯგუფად: სამხრეთარამეული (ისრაელის მიწები, გალილეა, დამასკო) და აღმოსავლეთარამეული (ცენტრალური სირია და ბაბილონი). ორივე დიალექტის დამწერლობის ძეგლები შემონახულია ივრითულ წყაროებში: თარგუმი, იერუსალიმის თალმუდი (დასავლური დიალექტი), ბაბილონის თალმუდი (აღმოსავლური დიალექტი). გარდა ამ დიდი ტექსტებისა, ასევე გვხვდება უფრო პატარა, განსხვავებული ჟანრების დოკუმენტები.
ისტორია
მინი|XI საუკუნის ებრაული ბიბლიის ხელნაწერი. ძვ.წ. II-I ათასწლეულებისათვის არამეული ენა გავრცელებული იყო თანამედროვე სირიის, ირანისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთის ტერიტორიაზე. პირველი არამეული ძეგლები ცნობილია ძვ.წ. IX საუკუნიდან. ისინი ნაპოვნია თანამედროვე სირიის ტერიტორიაზე.
ქრონოლოგიის მხრივ არამეული ენები იყოფა ძველარამეულ, შუაარამეულ და ახალარამეულ პერიოდებად. ეს პერიოდიზაცია დაფუძნებულია შიდალინგვისტურ კრიტერიუმებზე და ზოგადად ემთხვევა არამეული ენების კლასიფიკაციას, რომელიც წარმოგვიდგინა გერმანელმა არამეისტმა კლაუს ბაიერმა.
შუაარამეული პერიოდი (II საუკუნიდან 1200 წლამდე):
ახალარამეული პერიოდი (1200 წლიდან) - გამოიყენებოდა სასაუბრო ენად ახლო წარსულში. მიღებულია ახალარამეულის (ისევე როგორც შუაარამელის) ლინგვისტური ნიშნების მიხედვით დაყოფა ორ - აღმოსავლურ და დასავლურ ნაწილებად.
არამეული ენებისა და დიალექტების ერთობლიობას, რომელსაც იყენებდნენ და იყენებენ ებრაელები, ეწოდება ებრაულ-არამეული ენები, მიუხედავად იმისა, რომ შუაარამეული პერიოდისათვის უმეტესად გამოიყენება ტერმინი - იუდეურ-არამეული.
ძველარამეული პერიოდი
მინი|ბერძნულ არამეული ბილინგვა ძვ.წ. III საუკუნე. ძვ.წ. IX-VII საუკუნეების დამწერლობის ძეგლებს უწოდებენ ძველთაძველ არამეულს. ძვ.წ. VII საუკუნის დასასრულისა და ძვ.წ VI საუკუნის დასაწყისისათვის იგი გამოიყენება როგორც Lingua-franca ახალასირიულ და ახალბაბილონურ სახელმწიფოებში. ძვ.წ VI-IV საუკუნეების სპარსეთის იმპერიის ოფიციალურ ენად მიჩნეულია იმპერიული არამეული. მისი ძეგლები ცნობილია მთელ ახლო აღმოსავლეთში ავღანეთიდან ეგვიპტემდე. მაგალითად, ელეფანტინას (კუნძული საბერძნეთში) პაპირუსების არქივი.
ძველიარამეული ტექსტების საწერად გამოიყენებოდა არამეული დამწერლობა, რომელიც მომდინარეობდა ფინიკიური დამწერლობისგან.
შუაარამეული პერიოდი
ახ.წ. II საუკუნეში წარმოიქმნება ახალი ლიტერატურული შუაარამეული ენები, რომელებიც დაფუძნებულია იმ დროისთვის სალაპარაკო არამეულ ენებზე. მათი აღორძინება მიმდინარეობდა პირველ ათასწლეულში, ხოლო მათი შევიწროება გამოიწვია არაბულმა დაპყრობებმა და ზოგადად არამეული ენების განდევნამ არაბულის მიერ VII-IX საუკუნეებში. ამ პერიოდში დაუბრკოლებლად შეინიშნება არამეული ენების ორ - აღმოსავლურ და დასავლურ ჯგუფებად დაყოფა.
ყველაზე ცნობილი აღმოსავლურ-არამეული ენები, რომლებიც გავრცელებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიასა და მესოპოტამიაში: ყველა შუაარამეული ენებში იყენებდნენ 22 სიმბოლოიან ანბანს. სირიულს და მანდეურს ჰქონდათ განსაკუთრებული გრაფიკული მოხაზულობა. ბაბილონური იუდეური არამეული იყენებდა ე.წ. კვადრატულ შრიფტს, რომელიც წარმოიქმნა ძველარამეული კურსივიდან (დახრილი შრიფტი). ქრისტიანული პალესტინური არამეული ენა იყენებდა სირიულ დამწერლობას. სამარიტიული პალესტინური არამეული ჩაწერილია პალეოებრაული კურსივით. არაბების მოსვლასთან ერთად იწყება არამეულის დაჩრდილვა. მიუხედავად ამისა მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე არამეული გამოიყენებოდა ბევრგან: სირიის, ლიბანისა და ერაყის ტერიტორიაზე. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ მთელი შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული დღევანდელ დღემდე არამეული ენის ებრაულ დიალექტზე იქმნებოდა და იქმნება ფართო რელიგიური ლიტერატურა. მათ შორის გალახალური (ტორაში, თალმუდში და სხვა მსგავს ნაშრომებში მოყვანილი კანონების ერთობლიობა) ნაშრომების დიდი ნაწილი. რამდენადაც ასეთი ნაშრომები განკუთვნილია შედარებით ვიწრო წრისთვის, მათთვის ვინც მიიღო კულტის მსახურების შესაფერისი განათლება, არამეული ენის სოციალური სტატუსი ძალიან მაღალია ებრაული ორთოდოქსული გაერთიანებებისთვის.
ახალარამეული ენები
ახალარამეულ პერიოდში შემორჩენილია არამეული ენების დაყოფა აღმოსავლურ და დასავლურ ჯგუფებად.
დასავლეთის ჯგუფში წარმოდგენილია მხოლოდ ერთი ენა.
ტიპოლოგიური დახასიათება
არამეული ენების პრობლემა ის არის, რომ ბევრი არამეული ტექსტია შემორჩენილი, მაგრამ ყველა მათგანი საკმაოდ მოკლეა. მოკლე ტექსტები გვაძლევს საშუალებას ენის იდენტიფიცირებისა, მისი ფონეტიკის შესწავლისა და გარკვეულწილად ფორბოლოგიისაც, მაგრამ, რაც შეეხება სინტაქსსა და სიტყვების მარაგას, ისინი ნაკლებად პროდიქტიულები არიან. მართლაც ფართო და მდიდარი ლიტერატურა წარმოდგენილია ან იუდეურ-არამეულ ენაზე (დანიელის წიგნების ნახევარი და ეზდრას წიგნები ძველი აღთქმიდან, ორივე თალმუდი, ისინი დაწერილია სხვადასხვა დიალექტზე, ასევე წიგნი ზოარი, რომელიც დათარიღებულია უფრო გვიანი ეპოქით, თარგუმი და რავინისტული ლიტერატურა, რომელიც განაგრძობს გაფართოებას), ან სირიულ (ახალი და ძველი აღთქმის, ბიბლიის, ქრისტიანული ლიტერატურის დიდი ნაწილის, ისტორიული ქრონიკებისა და პოეზიის ნიმუშების თარგმანები) ენებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სემიტური ენები კატეგორია:არამეული ენები
დავით აღმაშენებლის ორდენი
დავით აღმაშენებელის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან სამოქალაქო, სამხედრო და სასულიერო პირები, სახელმწიფო მოღვაწეები ქართველი ერის წინაშე ღვაწლის, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და აღორძინების, საზოგადოების კონსოლიდაციის, დემოკრატიის დამკვიდრების საქმეში შეტანილი პირადი წვლილისათვის. ორდენი საქართველოს მეფის, დავით IV აღმაშენებლის (1089-1125) სახელობისაა. დამტკიცებულია 1992 წლის 24 დეკემბრის პარლამენტის დადგენილებით. დიზაინის ავტორია ემირ ბურჯანაძე. პირველი კავალერია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II (1998).
აღწერა
დავით აღმაშენებლის ორდენს აქვს 40-მილიმეტრიანი მრგვლოვანი სილუეტი, რომელზეც გამოკვეთილია რომბი. რომბის წრიულ ჩაღრმავებაში გამოსახულია ასომთავრული „ა“-თი (Ⴀ) გარშემოწერილი ასომთავრული „დ“ (Ⴃ) და „თ“ (Ⴇ) (აღნიშნავს დავით აღმაშენებელს), ხოლო მათ თავზე ადგას სამეფო გვირგვინი. ორდენის ჰორიზონტალურ ღერძზე მოთავსებულია რვაქიმიანი ალმასისთვლიანი ვარსკვლავი. ორდენი მოძრავი ყუნწით უკავშირდება ოქროს ფირფიტისაგან დამზადებულ სამაგრს. რომბი ქართულ სიმბოლიკასა და საეკლესიო მხატვრობაში მამა ღმერთის სიმბოლოა და იისფერი ტონალობით გამოხატავენ, ამიტომ სამაგრზე გადაკრული ბაფთის თეთრ ფონზე (სიგანე — 27 მმ), დავით აღმაშენებლის მეფობის ოქროს ხანის აღსანიშნავად, გამოყენებულ ოქროსფერს (9 მმ) ორივე მხარეს 1,5 მმ დაცილებით ახლავს 2 მმ სიგანის იისფერი ხაზები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
კოფი ანანი
კოფი ატა ანანი (Kofi Atta Annan; დ. 8 აპრილი, 1938, კუმასი, ოქროს ნაპირი — გ. 18 აგვისტო, 2018, ბერნი, შვეიცარია) — განელი დიპლომატი და გაეროს რიგით მეშვიდე გენერალური მდივანი 1997-2006 წლებში. ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი (2001). ანანი და გაერო 2001 წელს ერთობლივად გახდნენ ნობელის პრემიის ლაურეატები. ყოფილი გენერალური მდივანი გახლდათ „კოფი ანანის ფონდისა“ და საერთაშორისო უხუცესთა საბჭოს ხელმძღვანელი, რომელიც ნელსონ მანდელამ დააარსა.
ანანმა განათლება მიიღო მნიშვნელოვან და პრესტიჟულ სასწავლებლებში. მან ეკონომიკა მაკალისტერის კოლეჯში შეისწავლა; მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ უნივერისტეტში მენეჯმენტის საფუძვლებს დაეუფლა; ჟენევის უნივერსიტეტში კი საერთაშორისო ურთიერთობების პროგრამის კურსდამთავრებული გახდა.
ანანი გაეროს 1962 წელს შეუერთდა. თავდაპირველად, მას გაეროს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ოფისის წევრის თანამდებობა ეკავა ჟენევაში. კარიერის განმავლობაში ანანი გაეროს სხვადასხვა უწყებაში, სხვადასხვა პოზიციაზე მსახურობდა, მათ შორის 1992-1996 წლებში გახლდათ გაეროს გენერალური მდივნის მოადგილე, რაც მას გაეროს სამშვიდობო ოპერაციების ზედამხედველობას ავალდებულებდა. 1996 წელს უშიშროების საბჭომ ის გენერალურ მდივნად დანიშნა, რასაც გენერალურმა ასამბლეამაც მხარი დაუჭირა. კოფი ანანი იყო პირველი გენერალური მდივანი, რომელიც აღნიშულ უმაღლეს თანამდებობაზე გაეროს შიდა სტრუქტურიდან იქნა არჩეული. ის ხელახლა, მეორე ვადით 2001 წელსაც აირჩიეს.
კოფი ანანის ხელმძღვანელობის პერიოდში გაეროს ბიუროკრატიის მუშაობის გაუმჯობესების მიზნით მნიშვნელოვანი რეფორმები გატარდა. აღნიშნულ პერიოდში, გაეროს ძალისხმევით მსოფლიოში მნიშვნელოვნად გაძლიერდა ბრძოლა შიდსის წინააღმდეგ, განსაკუთრებით აფრიკის კონტინენტზე. კოფი ანანი, თავისი მმართველობის პერიოდში, მნიშვნელოვანი კრიტიკის ობიექტი გახდა უშიშროების საბჭოს გაფართოების პროცესის შეფერხების გამო. თავისი ვადის ამოწურვის შემდგომ კოფი ანანმა 2007 წელს დააარსა კოფი ანანის ფონდი, რომელიც ორიენტირებული იყო საერთაშორისო განვითარებაზე. 2012 წელს არაბული გაზაფხულის პერიოდში ის სირიაში გაეროსა და არაბული ლიგის ერთობლივი წარმომადგენელი იყო, რომელიც რეგიონში კონფლიქტის გადაჭრის გზებზე მუშაობდა, მაგრამ ანანმა აღნიშნული თანამდებობა მას შემდეგ დატოვა, რაც გაეროს მხრიდან კონფლიქტის მოგვარებაში მნიშვნელოვან პროგრესს ვერ მიაღწია. 2016 წლის სექტემბერში ანანი გაეროს კომისიის ხელმძღვანელად დაინიშნა, რომლის მთავარი მიზანიც მიანმარში როჰინჯების გენოციდის საკითხზე მუშაობა იყო.
ადრეული წლები და განათლება
1954-1957 წლებში კოფი ანანი სწავლობდა მეთოდისტურ მფანტსიპიმის სკოლაში, რომელიც 1870 წელს დაარსდა და ელიტურ სასწავლებლად მიიჩნეოდა. აღნიშნულ სასწავლებელში გატარებულმა დრომ კოფი ანანზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა. კოფის თქმით „ტანჯვა ადამიანებს ნებისმიერ ადგილას აწუხებთ“ 1957 წელს, როდესაც ანანმა მფანტსიმპის სასწავლებელი დაამთავრა, მაშინდელმა ოქროს სანაპირომ დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა და განად ჩამოყალიბდა.
ჩანთოსანი კვერნა
ჩანთოსანი კვერნა (Dasyurus) — ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი მტაცებელი ჩანთოსნების ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 75 სმ, კუდისა — 35 სმ, მასა 3 კგაღწევს. ზურგის მხარე რუხ-მოყვითალოდან მურა-შავ ფერში გადადის. აყრია თეთრი კოპლები. მუცლის მხარე თეთრი, რუხი ან ყვითელია. გავრცელებულია ავსტრალიაში, ახალ გვინეაში, ტასმანიაზე. მეტწილად ტყეში ცხოვრობენ. გვარში 4 სახეობაა. მათ შორის აღსანიშნავია კოპლებიანკუდა ჩანთოსანი კვერნა (Dasyurus quoll) რომელიც 3 კვირის მაკეობის შემდეგ შობს 6-მდე ნაშიერს. ავსტრალიაში მისი რაოდენობა თანდათან მცირდება.
კოფი ანანი
ადრეული წლები და განათლება
1958 წელს ანანმა სწავლა განაგრძო კუმასის მეცნიერების და ტექნოლოგიების კოლეჯში ეკონომიკის მიმართულებით. 1961 წელს მან მალევე მოიპოვა ფორდის ფონდის დაფინანსება, რამაც ანანს საშუალება მისცა ეკონომიკის მიმართულებით სწავლა გაეგრძელებინა აშშ-ში, მინესოტის შტატში არსებულ მაკალისტერის კოლეჯში. 1961-1962 წლებში ანანი ჟენევის უნივერსიტეტის საერთაშორისო განვითარების და ურთიერთობების სამაგისტრო პროგრამაზე სწავლობდა. დამთავრების შემდეგ 1971-1972 წლებში მან სწავლა გააგრძელა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერისტეტის (MIT) სლონის მენეჯმენტის პროგრამაზე, სადაც ანანმა მენეჯმენტის მაგისტრის ხარისხი მიიღო.
ჩანთოსანი კვერნა
ლიტერატურა
კატეგორია:მტაცებელი ჩანთოსნები *
კოფი ანანი
ადრეული წლები და განათლება
კოფი ანანი თავისუფლად საუბრობდა როგორც ინგლისურ, ფრანგულ და აკანურ ენებზე, ასევე სხვა რამდენიმე აფრიკულ ენაზეც.
კარიერა
1962 წლიდან კოფი ანანმა მნიშვნელოვანი კარიერული ეტაპები განვლო. კოფი ანანმა გაეროს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციაში მუშაობა დაიწყო როგორც ბიუჯეტის ოფიცერმა.
1974-1976 წლებში მუშაობდა განას სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფ ტურიზმის განვითარების კომპანია აკრაში. 1980 წელს ანანი ჟენევაში ხდება ლტოლვილთა საკითხებში გაეროს უმაღლესი კომისრის (UNHCR) ადმინისტრაციის უფროსი. 1983 წელს ნიუ იორკში ის გაეროს ადმინისტრაციული მენეჯმენტის სერვისის ხელმძღვანელი ხდება. ის ასევე 1987 წელს მუშაობდა გაეროს უსაფრთხოების კოორდინაციის და ადამიანური რესურსების განყოფილების ხელმძღვანელის მოადგილედ. 1990 წელს კოფი ანანი ხდება გაეროს ერთ-ერთი პროგრამის დაგეგმარების, ბიუჯეტის, ფინანსების და კონტროლის ხელმძღვანელის მოადგილე.
კოფი ანანის მნიშვნელოვანი კარიერული წინსვლა განაპირობა 1992 წელს გაეროს გენერალური მდივნის ბუტროს ბუტროს-გალის მიერ მისი, როგორც სამშვიდობო ოპერაციების დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილედ დანიშვნამ (DPKO), ხოლო უკვე 1993 წლის მარტში ანანი აღნიშნული დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და გენერალური მდივნის მოადგილე ხდება.
1995 წლის 29 აგვისტო კოფი ანანისთვის მნიშვნელოვან მომენტად ითვლება, მაშინ, როდესაც იუგოსლავია დაიშალა და მის ტერიტორიაზე რამდენიმე სახელმწიფო წარმოიქმნა, რეგიონში გახშირდა კონფლიქტური პროცესები, რამაც გაეროსა და საერთაშორისო მეგობრობის ჩარევა განაპირობა. როდესაც გენერალური მდივანი ბუტროს ბუტროს-გალი მიუწვდომელი იყო, კოფი ანანის გადაწყვეტილებით გაერომ ბოსნიის საწინააღმდეგოდ სამხედრო ოპერაციები დროებით დაუშვა, რამაც ნატოს საშუალება მისცა წერტილოვანი დარტყმები განეხორციელებინა. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ კოფი ანანს სამომავლოდ მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა მოუპოვა იმისთვის, რომ გენერალური მდივანი გამხდარიყო.
კრიტიკა
გაეროს სამშვიდობო ოპერაციების ხელმძღვანელობის პერიოდთან დაკავშირებით კოფი ანანი რამდენჯერმე გახდა კრიტიკის ობიექტი, კერძოდ, გადამდგარი კანადელი გენერლის რომეო დალაირეს მხრიდან, რომელიც გაეროს ძალებს ხელმძღვანელობდა რუანდაში. ანანი მის რეგულარულ მოთხოვნებს კონფლიქტში ჩარევასთან დაკავშირებით უყურადღებოდ ტოვებდა და სამშვიდობო ძალებს არ აძლევდა უფლებას კონფლიქტში ჩარეულიყვნენ. ანანი უყურადღებოდ ტოვებდა დალარიეს მოთხოვნებს ძალის გამოყენებასთან დაკავშირებით იმისთვის, რომ საფრთხეში მყოფი ტუცების დაცვა უზრუნველყოფილიყო. მას შემდეგ, რაც გაერომ ვერ შეძლო აღნიშნული ჯგუფის დაცვა, გენოციდის შედეგად 800,000 ათასამდე  ადამიანი დაიღუპა. 2004 წელს გენოციდიდან 10 წლის შემდეგ კოფი ანანმა განაცხადა, რომ მას შეეძლო მეტი გაეკეთებინა და განგაში აეტეხა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით.
კოფი ანანმა მის წიგნში „ინტერვენციები: ცხოვრება ომსა და მშვიდობაში“ კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ გაეროს სამშვიდობო ოპერაციების დეპარტამენტს შეეძლო რუანდაში არსებული ძალადობის საკითხთან დაკავშირებით მედიის დახმარებით ცნობადობა აემაღლებინა და აღნიშნული მეთოდით სახელმწიფოებზე ზეწოლა მოეხდინა იმისთვის, რომ მათ მხარი დაეჭირათ და ინტერვენციისთვის საჭირო რესურსები გამოეყოთ. ანანის მტკიცებით, სომალის მისიის ჩავარდნამ თანამეგობრობის წევრები უფრო მერყევები გახადა ინტერვენციებთან დაკავშირებით.
დანიშვნა
კოფი ანანი გაეროს გენერალური მდივანი მას შემდეგ გახდა, რაც 1996 წლის კენჭისყრაზე ბუტროს ბუტროს-გალის მეორე ვადით არჩევას აშშ-მ ვეტო დაადო. აღნიშნული მოვლენების შედეგად გალი იძულებული გახდა მოეხსნა მისი კანდიდატურა, ის გახდა პირველი გენერალური მდივანი, რომელიც მხოლოდ ერთი ვადით იყო არჩეული და უარი თქვა მეორე ვადაზე. გალის კანდიდატურის მოხსნამ ანანს საშუალება მისცა, რომ მას საკუთარი კანდიდატურა დაეყენებინა. კოფი ანანის მთავარი კონკურენტი გაეროს გენერალური მდივნის პოზიციაზე ამარა ესეი იყო, რომლის დამარცხებაც ანანმა პირველ ტურში ერთი ხმით შეძლო.
მიუხედავად იმისა, რომ პირველ რაუნდში ანანმა გამარჯვება მოიპოვა მის კანდიდატურას სერიოზული წინააღმდეგობა შეხვდა საფრანგეთის მხრიდან, ანანის კანდიდატურას საფრანგეთმა ვეტო ოთხჯერ დაადო. საფრანგეთის აღნიშნული გადაწყვეტილება განპირობებული იყო აშშ-ს მიერ ვეტოს დადებით გალის კანდიდატურაზე. საფრანგეთი თვლიდა, რომ ანანი ვერ შეძლებდა საჭირო რეფორმების გატარებას გაეროს განვითარებისთვის და ასევე მას არ ექნებოდა საკმარისი დამოუკიდებლობის ხარისხი, როგორიც სახელმწიფო წარმომადგენელს შეიძლებოდა ჰქონოდა. საფრანგეთი ცდილობდა სხვა კანდიდატების მხარდაჭერას ან დარწმუნებას, რომ მათ გაეროს გენერალური მდივნის პოზიციაზე კანდიდატურა დაესახელებინათ. საფრანგეთის ძალისხმევის და 4 ვეტოს მიუხედავად მან ვერ შეძლო ვითარების შეცვლა, ხოლო მეხუთედ საფრანგეთი ხმის მიცემის პროცედურას არ დაესწრო. გაეროს უშიშროების საბჭომ კოფი ანანის კანდიდატურას 1996 წლის 13 დეკემბერს მხარი დაუჭირა, ხოლო ოთხი დღის შემდგომ გენერალურმა ასამბლეამ კოფი ანანის კანდიდატურა დაამტკიცა. კოფი ანანი როგორც გაეროს გენერალური მდივანი მოვალეობის შესრულებას 1997 წლის 1 იანვრიდან შეუდგა.
კოფი ანანის მეორე ვადით არჩევა გენერალურ მდივნად, აფრიკის წარმომადგენელს აღნიშნული თანამდებობის მესამედ დაკავების საშუალებას მისცემდა, სწორედ ამიტომ აზია-წყნარი ოკეანიის ქვეყნების წარმომადგენლობამ ანანის კანდიდატურისთვის მხარდაჭერის ერთი პირობა წამოაყენა, რომლის მიხედვითაც აფრიკული ქვეყნების წარმომადგენლობას 2006 წელს ხმა უნდა მიეცა აზიის კანდიდატისთვის გაეროს გენერალური მდივნის თანამდებობის დასაკავებლად. გაეროს უშიშროების საბჭომ ანანის კანდიდატურას 2001 წლის 27 ივნისს მხარი დაუჭირა, ხოლო 29 ივნისს კი უკვე გენერალურმა ასამბლეამ კოფი ანანი მეორე ვადით აირჩია გაეროს გენერალური მდივნის თანამდებობაზე.
რეკომენდაციები გაეროს რეფორმისთვის
კოფი ანანმა, როგორც უკვე გაეროს გენერალურმა მდივანმა, გამოაქვეყნა ორი რეპორტი მენეჯმენტის რეფორმასთან დაკავშირებით, რომელიც ახალი მენეჯმენტის მექანიზმების დანერგვას ისახავდა მიზნად. ახალი უწყების სტრუქტურა მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი უნდა ყოფილიყო, რომელიც გენერალურ მდივანს დაეხმარებოდა და უზრუნველყოფდა გაეროს აქტივობებსა და მის ძირითად ოთხ სხვა მიმართულებას შორის მჭიდრო კავშირის არსებობას. მეორე რეპორტი „გაეროს განახლება - პროგრამა განახლებისთვის“ ფოკუსირებული იყო გაეროს ეტაპობრივი და ეფექტური რეფორმირებისთვის. აღნიშნული რეფორმის თანახმად უნდა ჩამოყალიბებულიყო სტრატეგიული მენეჯმენტი, რომელიც ორიენტირებული უნდა ყოფილიყო გაეროს მისიის გაძლიერებაზე; ვიცე-გენერალური მდივნის პოსტის შექმნაზე, ადმინისტრაციული ხარჯებისა და ბიუროკრატიისა თანამდებობების 10%-იან შემცირებაზე; სახელმწიფოებრივ დონეზე გაეროს გაძლიერებასა და ახალი პარტნიორების მოძიებაზე, როგორც სამოქალაქო ისე კერძო სექტორში. კოფი ანანის გაეროს რეფორმირების პროგრამას ასევე დაემატა უშიშროების საბჭოს სტატუსის ცვლილებისა და გაფართოების გეგმა.
გაეროს ადამიანთა უფლებების საბჭოზე კოფი ანანმა სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, რომ გაეროს მიმართ ნდობის კლებამ მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ორგანიზაციის რეპუტაციას. ანანის მტკიცებით, თუ ორგანიზაცია არ გააუმჯობესებდა ადამიანთა უფლებების დაცვას, ეს მნიშვნელოვნად შეუშლიდა ხელს ორგანიზაციის მიმართ ნდობის აღდგენას. იმისდა მიუხედავად, რომ საბჭოს გარკვეული ხარვეზები გააჩნდა, მას მაინც შეეძლო მისი მისიის შესრულება.
2000 წელს კოფი ანანმა შექმნა გაეროს პანელი, რომელიც სამშვიდობო ოპერაციების გაუმჯობესებაზე იმუშავებდა. პანელი ორიენტირებული იყო არსებული ხარვეზების აღმოფხვრასა და რეალისტური რეკომენდაციების შემუშავებაზე. პანელმა შეიმუშავა რეპორტი, რომელიც ცნობილი გახდა როგორც „ბრაჰმის რეპორტი“, ვინაიდან პანელის თავმჯდომარე ლახდარ ბრაჰმი იყო. პანელის მტკიცებით, რეფორმების ეფექტიანობისთვის უნდა მომხდარიყო გაეროს მშვიდობისმყოფელი ოპერაციებისთვის შესაბამისი რესურსების მიწოდება და აღჭურვა, ასევე მშვიდობისმყოფელებისთვის მანდატის მკვეთრი განსაზღვრა, რაც მისიის რეალისტურ შესრულებას უზრუნველყოფდა. ანანის მტკიცებით, პანელის რეკომენდაციების გაზიარება აუცილებელი იყო გაეროს მიერ მშვიდობის უზრუნველყოფის ეფექტიანობისთვის. გაეროს უშიშროების საბჭომ აღნიშნული რეპორტი მიიღო და მისი სამშვიდობო ოპერაციებში განხორციელებას მხარი დაუჭირა.
ათასწლეულის განვითარების პროგრამა
2000 წელს კოფი ანანმა გამოაქვეყნა რეპორტი „ჩვენ ადამიანები: გაეროს როლი 21-ე საუკუნეში“. აღნიშნული რეპორტი მოუწოდებდა წევრ სახელმწიფოებს, რომ მათ ადამიანების უსაფრთხოება და სიცოცხლე ყველაფერზე მაღლა დაეყენებინათ, ქალების, კაცებისა და ბავშვების ცხოვრების პირობები გაეუმჯობესებინათ. ანანის რეპორტი ასევე ხაზს უსვამდა იმას, რომ მილიარდ ადამიანზე მეტი სიღარიბეში ან არაადამიანურ პიროებში ცხოვრობს და აღნიშნული პრობლემის მოსაგვარებლად სახელმწიფოებმა ქმედითი ნაბიჯები უნდა გადადგან. ათასწლეულის სამიტზე სახელმწიფოების მიერ მიღებულ იქნა ათასწლეულის დეკლარაცია, რომელიც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სამდივნომ განახორციელა.
შიდსთან ბრძოლის ფონდი
90-იანი წლების დასაწყისში, მსოფლიოში შიდსის ეპიდემიის ზრდამ გაერო და კოფი ანანი იძულებული გახადა დაავადების პრევენციაზე ეზრუნათ. 2001 წელს ანანმა განაცხადა, რომ აუცილებელი იყო ქმედითი ნაბიჯების გადადგმა, ვინაიდან აღნიშნულ პრობლემას ის მის პირად პრიორიტეტად მიიჩნევდა. ანანის ინიციატივით უნდა შექმნილიყო საერთაშორისო შიდსის და ჯანმრთელობის ფონდი, რომლის მთავარი მიზანიც იქნებოდა შიდსის და სხვა ანალოგიური დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა. იმავე წელს, სპეციალურ სესიაზე გაერომ მხარი დაუჭირა აღნიშნული ფონდის შექმნას და ფონდი 2002 წელს დაარსდა.
დაცვის პასუხისმგებლობა
მას შემდეგ, რაც გაერომ და საერთაშორისო მეგობრობამ ვერ შეძლო რუანდაში გენოციდის აღკვეთა, დაიწყო მნიშვნელოვანი დებატები იმასთან დაკავშირებით უნდა ჩარეულიყო თუ არა საერთაშორისო მეგობრობა მსგავს კრიზისებში იმ მიზნით, რომ დაეცვათ მშვიდობიანი მოსახლეობა. 1999 წლის 20 სექტემბერს კოფი ანანმა ისაუბრა აღნიშნულ საკითხზე, სადაც მან ხაზი გაუსვა არსებულ პრობლემას და განაცხადა, რომ მომავალი „თაობებისთვის“ მსგავსი შედეგი აღარ უნდა დამდგარიყო, რომ ინდივიდუალური თავისუფლება, რომელსაც გაეროს ადამიანის უფლებების დეკლარაცია იცავს უნდა გაძლიერებულიყო, როგორც თვითონ გაერო. კოფი ანანის განცხადებით, დღევანდელი გლობალიზაციის პირობებში ჰუმანიტარული ინტერვენცია არ ზღუდავს სახელმწიფოს სუვერენულობას.
სახელმწიფო სუვერენიტეტსა და ჰუმანიტარულ ინტერვენციას შორის ბალანსის საპოვნელად კანადის მთავრობამ 2001 წელს შექმნა სპეციალური კომისია, რომლის მთავარი მიზანიც აღნიშნულ საკითხზე მსჯელობა იყო. 2001 წელს საერთაშორისო კომისიამ, აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, თავისი საბოლოო ანგარიში წარადგინა. აღნიშნული ანგარიში საუბრობდა არა სახელმწიფოების უფლებაზე, უნდა მოეხდინათ თუ არა მათ  ინტერვენცია, არამედ მასების უფლებების დაცვაზე.
ერაყი
კოფი ანანი ისევ იქცა კრიტიკის ობიექტად, ამჯერად ერაყთან დაკავშირებით. გაეროს სპეციალური კომისია (UNSCOM) ერაყის მიერ მასობრივი განადგურების იარაღის შექმნის მცდელობას იძიებდა, მაგრამ სადამ ჰუსეინმა აღნიშნული კომისია მანდატის დარღვევის გამო გააძევა. კომისიის წევრი სკოტ რიტერი კოფი ანანს ადანაშაულებდა კომისიის არაეფექტურობაში, ვინაიდან ის აქტიურად ერეოდა კომისიის საქმიანობაში და კომისიის მიკრო მენეჯმენტს ახდენდა, რაც გამოძიებას ხელს უშლიდა. რიტერის მტკიცებით, ანანის პირდაპირი ინსტრუქციების გარეშე კომისიის რამდენიმე წევრი უარს ამბობდა მოქმედებაზე, რაც ინსპექციის მნიშვნელოვან შეფერხებას იწვევდა. გარდა კლინტონის ადმინისტრაციის ზეწოლისა ანანზე, კომისიის წევრები ცდილობდნენ იმ ადგილების ინსპექტირებას, რომლებიც მანდატით არ იყო განსაზღვრული, რამაც ერაყელებში გაურკვევლობა და შემდგომში უკვე გაღიზიანება გამოწვია, შედეგად ერაყმა კომისია გააძევა. ბრალდების თანახმად ანანმა ასევე უარი თქვა კომისიის შესაძლებლობაზე გაუფრთხილებლად ჩაეტარებინა ინსპექცია შერჩეულ ადგილებზე, სანაცვლოდ ანანმა ერაყთან მოლაპარაკების გზა აირჩია, რაც დროში გაწელილი პროცესი აღმოჩნდა და ერაყს საკმარისი დრო მისცა ტერიტორიების დასაცლელად სადაც სავარაუდოდ მასობრივი განადგურების იარაღები ინახებოდა.
ერაყის 2003 წლის ინტერვენციამდე ანანმა აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს მოუწოდა გაეროს მხარდაჭერის გარეშე ინტერვენცია არ მოეხდინათ. 2004 წელს BBC-თან არსებულ ინტერვიუში კოფი ანანმა განაცხადა, რომ ნებისმიერი სახის ინტერვენცია გაეროს მხარდაჭერის გარეშე არაკანონიერი იყო.
სხვა დიპლომატიური აქტივობები
1998 წელს ანანი აქტიურად იყო ჩართული და მხარს უჭერდა ნიგერიაში სამხედრო მმართველობიდან სამოქალაქოზე მმართველობაზე გადასვლას. იმავე წელს ის მხარს უჭერდა ინდონეზიისგან აღმოსავლეთ ტიმორის გამოყოფას და დამოუკიდებლობას. 2000 წელს ანანი ასევე აქტიურად იყი ჩართული ისრაელის ლიბანიდან გასვლის პროცესში, ასევე 2006 წელს კოფი ანანმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა კამერუნის და ნიგერიის პრეზიდენტებს შორის ნიუ იორკში გამართულ მოლაპარაკებებში, რომლის შედეგადაც ორ ქვეყანას შორის დავა ბაკასის ნახევარ-კუნძულის გარშემო გადაიჭრა.
ანანი ასევე მხარს უჭერდა გაეროს მშვიდობისმყოფელების გაგზავნას სუდანში. ის აქტიურად თანამშრომლობდა სუდანის მთავრობასთან, რომ აფრიკის ერთობის მშვიდობისმყოფელები გაეროს მშვიდობისმყოფელებს ჩაენაცვლებინათ. ანანის მდივნობის პერიოდში ის ასევე აქტიურად თანამშრომლობდა მუსლიმურ ქვეყნებთან ქალების უფლებებთან და მასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებზე.
ნავთობი საკვების სანაცვლოდ სკანდალი
2004 წლის დეკემბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კოფი ანანის შვილმა კოჯო ანანმა დიდი ოდენობის ანაზღაურება მიიღო შვეიცარიული კომპანია Cotecna Inspection-ისგან, რომელმაც გაეროს პროგრამაში მნიშვნელოვანი კონტრაქტი მოიგო. გამოქვეყნებული ინფორმაცია სავარაუდო კორუფციაზე მიანიშნებდა, რომელშიც შესაძლოა კოფი ანანი მის შვილთან ერთად იყო ჩართული. კოფი ანანმა არსებული ბრალდებების საპასუხოდ გამოძიების ჩატარების და საკითხის შესწავლის სურვილი გამოთქვა. 2005 წლის ნოემბერში „The Sunday Times-მა“ აღიარა შეცდომა და ბოდიში მოიხადა, ის ასევე დათანხმდა ეღიარებინა ინფორმაციის მცდარობა და ზიანის მიყენებისთვის კოჯო ანანისთვის ფინანსური კომპენსაცია გადაეხადა.
ანანმა აღნიშნულ სკანდალთან დაკავშირებით დამოუკიდებელი საგამოძიებო კომისია შექმნა, რომელსაც აშშ-ის ფედერალური რეზერვის ყოფილი ხელმძღვანელი პოლ ვოლკერი უძღვებოდა. კომისიასთან პირველ ინტერვიუში ანანმა უარყო კონტეკას წარმომადგენლებთან შეხვედრა, მაგრამ მოგვიანებით გამოკითხვის დროს ანანმა გაიხსენა ორი შეხვედრა კომპანიის აღმასრულებელ დირექტორთან ელლი-გეორგეს მასეითან. ხანგრძლივი გამოძიების შემდეგ კომისიამ დაადგინა, რომ არ არსებობდა საკმარისი მტკიცებულებები რაც ანანის დანაშაულზე მიუთითებდა, მაგრამ კომისიამ გამოავლინა ბენონ სევანის ბრალეულობა, რომელიც გაეროს ერთ-ერთპროგრამაზე მუშაობდა. იმისდა მიუხედავად, რომ სევანის გარდა სხვა დამრღვევები არ გამოვლენილან კომისიის ანგარიში საკმაოდ კრიტიკული იყო. ის პროგრამაში მნიშვნელოვან პრობლემებზე ამახვილებდა ყურადღებას და მისი რეფორმის აუცილებლობაზე მიუთითებდა.
გამოსამშვიდობებელი სიტყვა
2006 წლის 19 სექტემბერს ნიუ იორკში ანანმა გაეროს გენერალური მდივნის გამოსამშვიდობებელ სიტყვაში მსოფლიო ლიდერებს მიმართა და სამ ძირითად პრობლემაზე გაამახვილა ყურადღება: მსოფლიოში უსამართლო ეკონომიკური გარემოზე, მსოფლიოში სტაბილურობის ნაკლებობაზე და ადამიანის უფლებებზე/კანონის უზენაესობაზე. ანანის აზრით, მისი გენერალური მდივნობის პერიოდში აღნიშნული პრობლემები არ გადაიჭრა, არამედ უფრო მეტად გამწვავდა. მან ასევე ხაზი გაუსვა აფრიკაში ძალადობის ზრდას, ისრაელსა და არაბულ ქვეყნებს შორის ურთიერთობების დაძაბვას.
2006 წლის 11 დეკემბერს მის საბოლო გამოსვლაში, რომელიც ჰარი თრუმანის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკაში გაიმართა, ანანმა ისაუბრა ტრუმანის ძალისხმევაზე გაეროს შექმნასთან დაკავშირებით, მან ასევე მოუწოდა აშშ-ს დაბრუნებოდა ტრუმანის მულტილატერალიზმს და მის კრედოს მიყოლოდა „დიდი სახელმწიფოების ვალდებულებაა ადამიანების მსახურება და არა მათზე დომინირება“.
გაეროს შემდგომი კარიერა
გაეროს გენერალური მდივნობის შემდგომ ანანი საცხოვრებლად ჟენევაში გადავიდა. იმის და მიუხედავად, რომ ის აღარ ხელმძღვანელობდა გაეროს ის მაინც აქტიურად იყო ჩართული საერთაშორისო ჰუმანიტარულ პროცესებში.
კენიის კრიზისი
2007 წელს კენიაში საპრეზიდენტო არჩევნების დროს დაპირისპირება დაიწყო. აფრიკის კავშირის ინიციატივით მოხდა ცნობილი აფრიკელი ადამიანების მოწვევა იმ მიზნით, რომ აღნიშნული კონფლიქტი მშვიდობიანად გადაჭრილიყო. კომისიას თავმჯდომარეობდა ანანი, რომელმაც მოახერხა და ორ დაპირისპირებულ მხარეს შორის კერძოდ პრეზიდენტ მვაი კიბაკის პარტიას „ეროვნულ ერთობასა“ და რაილა ოდინგას პარტიას „ნარინჯისფერ დემოკრატიულ მოძრაობას“ შორის მოლაპარაკებების დაწყება დაეგეგმა. ორ ჯგუფს შორის მოლაპარაკებები 41 დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა, აღნიშნული მოლაპარაკებების დროს ორ დაპირისპირებულ მხარეს შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება მოხერხდა. მოლაპარაკებები 28 თებერვალს დასრულდა, რომლის მიხედვითაც დაპირისპირებულმა მხარეებმა სამშვიდობო შეთანხმებას მიაღწიეს და ხელი მოაწერეს კოალიციური მთავრობის შექმნას.
სპეციალური წარმომადგენელი სირიაში
კოფი ანანი 2012 წლის 23 თებერვალს სირიაში გაეროს და არაბული ლიგის ერთობლივ წარმომადგენლად დაინიშნა, რომლის მთავარი მიზანიც სირიის სამოქალაქო ომის დასრულება იყო. კონფლიქტის დროებით შეჩერებისთვის მან შეიმუშავა ექვსპუნქტიანი სამშვიდობო გეგმა. ანანის მცდელობების შედეგად, დაპირისპირებულმა მხარეებმა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას მიაღწიეს, მაგრამ აღნიშნული შეთანხმება მალევე დაირღვა და მხარეებს შორის კონფლიქტი კვლავ განახლდა. 2 აგვისტოს ანანმა გაეროს და არაბული ლიგის სპეციალური წარმომადგენლის თანამდებობა დატოვა, ვინაიდან ორივე მხარე როგორც ასადი ისე აჯანყებულები უარს აცხადებდნენ დათმობაზე, ასევე გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ ვერ ხერხდებოდა ეფექტური გამოსავლის პოვნა და მასზე შეთანხმება. ანანის მტკიცებით, საერთაშორისო დონეზე ერთობლიობის ნაკლებობამ და არაეფექტურმა დიპლომატიამ კონფლიქტის მშვიდობიანი გადაჭრის შესაძლებლობა შეუძლებელი გახადა.
პირადი ცხოვრება
1965 წელს კოფი ანანი დაქორწინდა ტიტი ალაკიჯაზე, რომელიც ანანივით ნიგერიული არისტოკრატიული ოჯახიდან იყო. აღნიშნულ ქორწინებაში ანანს შეეძინა ორი შვილი, ქალიშვილი-ამა და ვაჟიშვილი-კოჯო. 70-იან წლებში წყვილმა ცალ-ცალკე ცხოვრების გადაწყვეტილება მიიღო, რომელიც საბოლოოდ 1983 წელს განქორწინებით დასრულდა. 1984 წელს ანანი ხელახლა დაქორწინდა, ოღონდ ამჯერად შვედ ადვოკატზე, რომელიც ასევე გაეროში მუშაობდა.
გარდაცვალება და დაკრძალვა
2018 წლის 18 აგვისტოს მცირე ავადმყოფობის შემდგომ კოფი ანანი 80 წლის ასაკში ბერნში, შვეიცარიაში გარდაიცვალა. კოფი ანანის სხეული ჟენევიდან მის მშობლიურ განაში გადაასვენეს, აკრის კოტოკას  აეროპორტში მოკლე სამგლოვიარო პროცესი გაიმართა, სადაც ანანის კუბო გაეროს ლურჯ დროშაში იყო გახვეული და მას თან ახლდნენ ანანის ქვრივი ნანე ანანი და მისი შვილები. 13 სექტემბერს აკრის საერთაშორისო საკონფერენციო ცენტრში გაიმართა ანანის საჯარო პანაშვიდი. ანანის დაკრძალვის ცერემონიას ესწრებოდნენ მსოფლიო ლიდერები, ლიდერები აფრიკიდან, ტრადიციული განელი მმართველები, ევროპის სამეფო ოჯახის წევრები და საერთაშორისო საზოგადოება, მათ შორის გაეროს მოქმედი გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტიერესი. კოფი ანანი სრული სამხედრო ღირსებით დაკრძალეს დახურულ ცერემონიაზე ბურმის ახალ სამხედრო სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:განელი დიპლომატები კატეგორია:გაეროს გენერალური მდივნები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები
ეგვიპტის გერბი
thumb|right|200px|ეგვიპტის თანამედროვე გერბი წარწერა არაბულად — „ეგვიპტის არაბული რესპუბლიკა“ ეგვიპტის გერბი (شعار مصر) წარმოადგენს ოქროს არწივს, რომელიც მნახველის ხელმარცხნივ იყურება.
სალადინის არწივს ხელში უჭირავს წარწერა არაბულ ენაზე, რომელიც ითარგმნება როგორც „ეგვიპტის არაბული რესპუბლიკა“. არწივის მკერდზე გამოსახულია ფარი, რომელზეც დახატულია ეგვიპტის დროშა. სირიასა და ეგვიპტეს გაერთიანების დროს (1958-1961 წლები) ფარზე ასევე იყო გამოსახული 2 მწვანე ვარსკვლავი (იხ. ქვემოთ).
ისტორიული გერბები
<Gallery> File:Coat of arms of Kingdom of Egypt (blur color).svg|ეგვიპტის სამეფოს გერბი, 1922-1953 წლები File:Coat of arms of United Arab Republic (Syria 1958-61, Egypt 1958-1971).svg|სირიისა და ეგვიპტის გაერთიანების დროინდელი გერბი, 1972 წლამდე File:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|გერბი 1972-1977 წლებში, არაბულ რესპუბლიკათა ფედერაციის შემადგენლობაში
იხილეთ აგრეთვე
გერბი კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატრინა (ქარიშხალი)
კატრინა (ინგლ. Hurricane Katrina) — ერთ-ერთი ყველაზე დამანგრეველი ქარიშხალი აშშ-ის ისტორიაში, რომელიც 2005 წლის აგვისტოში თავს დაატყდა ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს. 2005 წლის ქარიშხლების სეზონზე კატრინა რიგით მეხუთე ქარიშხალი იყო. საერთო ჯამში ქარიშხალსა და მის თანმდევ წყალდიდობებს 1245 ადამიანი ემსხვერპლა, რის გამოც ის 1928 წლის ქარიშხალ ოკიჩობის შემდეგ აშშ-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი მსხვერპლის მომტან ქარიშხლად ითვლება. სტიქიისგან მიყენებული ზარალის საერთო ოდენობა 108 მილიარდ აშშ დოლარადაა შეფასებული (2005 წელი), რაც 4-ჯერ აღემატებოდა 1992 წელს ქარიშხალ ენდრიუს მიერ მიყენებულ ზარალს.
ქარიშხალი კატრინა, 23 აგვისტოს ბაჰამის კუნძულების თავზე, ტროპიკული ტალღისა და მეათე ტროპიკული დეპრესიის ნარჩენების ურთიერთქმედების შედეგად ჩამოყალიბდა. მეორე დღის დილას, ახალი დეპრესია ტროპიკულ შტორმ კარტინაში გადაიზარდა. ციკლონი ძირითადად დასავლეთით, ფლორიდისკენ დაიძრა და 25 აგვისტოს ჰელენდეილ-ბიჩსა და ავენტურასთან ხმელეთზე შესვლამდე ორი საათით ადრე ქარიშხლად გადაიქცა. შემდეგ მცირე დროით შესუსტებისა და ტროპიკული შტორმის ნიშნულამდე ჩამოსვლის შემდეგ, 26 აგვისტოს კატრინა მექსიკის ყურეში გაჩნდა და სწრაფად დაიწყო გაღრმავება. მექსიკის ყურის თბილი წყლების თავზე შტორმი მე-5 კატეგორიის ქარიშხალში გადაიზარდა, მაგრამ 29 აგვისტოს ლუიზიანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ხმელეთზე შესვლამდე მისი ძალა მე-3 კატეგორიამდე შემცირდა.
კატრინამ დიდი ნგრევა გამოიწვია ყურის მთელი სანაპირო ზოლის გასწვრივ, ცენტრალური ფლორიდიდან ტეხასამდე, რაც უმთავრესად შტორმული მოქცევებითა და ჯებირების არარსებობით იყო გამოწვეული. სერიოზული ზიანი მიადგა მდინარე მისისიპის ნაპირებზე გაშენებულ ქალაქებს; მათი 90%-ზე მეტი ნაწილი დაიტბორა. ნავები და კაზინოს ბარჟები შენობებს ეჯახებოდნენ, ხოლო მანქანები და სახლები წყალს ხმელეთის სიღრმეში შეჰქონდა; წყალი სანაპიროდან ხმელეთზე 10-19 კმ-მდე სიღრმეში შევიდა.
განვითარებული მოვლენები
ქარიშხალმა ფორმირება დაიწყო 2005 წლის 23 აგვისტოს ბაჰამის კუნძულებთან ახლოს. მანამ სანამ ქარიშხალი აშშ-ის სანაპიროს მიუახლოვდებოდა მისი საშიშროების დონე მე-5 კატეგორიას მიეკუთვნებოდა (საფირ-სიმფსონის ქარიშხლების სკალით), 12 საათით ადრე მანამ ქარიშხალი აშშ-ის სანაპიროს მიუახლოვდა მისი საშიშროების დონე მე-4 კატეგორიამდე დავარდა.
2005 წლის 27 აგვისტოს გაიარა ფლორიდის სანაპიროები, საიდანაც გადაუხვია მექსიკის ყურისაკენ.
2005 წლის 29 აგვისტოს კატრინამ მიაღწია აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს. მისი მოქმედების ზონაში მოექცნენ ლუიზიანას, ჯორჯიის, მისისიპისა და ალაბამის შტატები. როდესაც დატრიალდა კატასტროფა დაზარალებულ მხარეებში დაიწყო მასობრივი არეულობა. დაფიქსირდა ადამიანთა ასობით მსხვერპლი, მრავალი ადამიანი გაუჩინარდა, ახალი ორლეანი წყლის ქვეშ მოექცა, დაიწყო მოროდიორობა და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
სურათები:
ბალიგაია (ქარაჰუნი)
ბალიგაია (Ballıqaya) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
Formica kollari
Formica kollari — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აგარის სტელა
აგარის სტელა — მონუმენტური სახვითი ხელოვნების ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაქალაქევთან.
სტელა არის ბაზისში ჩასმული, თავზე ადგას ქვის ჯვარი, რომელზეც ერთი მხრიდან წრეში ჩასმული ჯვარია გამოსახული. ქვის ჯვარის სამი ფრთა მომრგვალებული ფორმისაა, ხოლო მეოთხე წაგრძელებული ფეხით ჩასმული არის სტელის ფოსოში. სტელის ზედა ნაწილზე, სამი მხრიდან გამოსახული არის რელიეფური ორნამენტი, ვარდულები. ხოლო მეოთხე მხარე, სამხრეთ მხრიდან დაზიანებული არის და სავარაუდოდ იმ მხარესაც მსგავსი ორნამენტი უნდა ყოფილიყო. ბაზისი რომელიც ნაწილობრივ მიწაში არის ჩასმული მართკუთხა ფორმისაა და ცენტრში ასევე მართკუთხა ფორმის ფოსო აქვს, სადაც სტელა არის ჩასმული. სამხრეთ-დასავლეთის მხრიდან მასზე ამოკვეთილი არის ჯვარი.
ტანჯა მამადუ
ტანჯა მამადუ (დ. 1938 — გ. 24 ნოემბერი, 2020, ნიამეი) — ნიგერელი პოლიტიკოსი, რომელსაც ეკავა ნიგერის პრეზიდენტის პოსტი 1999 წლიდან 2010 წლამდე. მანამდე 1991 წლიდან ის იყო პრეზიდენტი პოლიტიკური პარტიისა, ნაციონალური მოძრაობა საზოგადოების განვითარებისთვის. 1993 და 1996 წლებში ის უშედეგობ იღებდა მონაწილეობას საპრეზიდენტო არჩევნებში, სანამ 1999 წელს სახელმწიფოს პრეზიდენტი არ გახდა.
2009 წლის კონსტიტუციური კრიზისის შედეგად, 2010 წლის 18 თებერვალს აჯანყებულმა სამხედროებმა მოაწყვეს პუტჩი. მათ აიღეს ნიგერის პრეზიდენტის რეზიდენცია, დააკავეს პრეზიდენტი და ჩამოაყალიბეს ხუნტა. ამას წინ უძღოდა ოთხსაათიანი ბრძოლები ნიამეიში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი  24 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი  2020 კატეგორია:ნიგერის პრეზიდენტები
ლამბეოზავრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დინოზავრები
მუხა
მუხა (Quercus) — მცენარეთა გვარი წიფლისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ზაფხულმწვანე ხეებია. 450-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ, სუბტროპიკულ და ტროპიკულ ზონებში; მცირე ნაწილი — სამხრეთ ამერიკაში. კავკასიაში — 18-მდე სახეობაა, საქართველოში გავრცელებული 7 სახეობა გაერთიანებულია გრძელყუნწიანი (ჰართვისის მუხა, ჭალის მუხა, იმერული მუხა) და მოკლეყუნწიანი ან მჯდომარენაყოფებიანი (პონტოური მუხა, ქართული მუხა, მაღალმთის ანუ აღმოსავლური მუხა, ჭოროხის მუხა) მუხების ჯგუფში.
საქართველოში გავრცელებულ მუხებს შორის ყველაზე დიდი ფართობი უჭირავს ქართულ მუხას. იგი მთელ ტყიან საქართველოში გვხვდება. მაღალმთის ანუ აღმოსავლური მუხა (Quercus macranthera) უმეტესად გავრცელებულია აღმოსავლეთ საქართველოში. დასავლეთ საქართველოში მხოლოდ რაჭასა და სვანეთში გვხვდება. იგი 20–28 მეტრი სიმაღლის ხეა. აქვს სქელი მუქი ქერქით დაფარული მოკლე და მსხვილი ღერო, ტყავისებრი, ზემოდან მუქი მწვანე, ქვემოდან მოყვითალო–მონაცრისფრო ან მურა ბუსუსით მოფენილი ფოთლები. იზრდება 1700–2400 მეტრ სიმაღლეზე და სამხრეთით მშრალ ფერდობებზე ქმნის მეჩხერ ტყეებს. ხარობს ტენიან ფერდობებზეც. ცოცხლობს 450 წლამდე. იმერული მუხის ხელუხლებელი მასივები შემორჩენილია საღორიისა და აჯამეთის ტყეებში. პონტოური მუხა გავრცელებულია დასავლეთ საქართველოში. სხვებისაგან განსხვავებით, დიდი და მთლიანი ფოთლები აქვს. ჭოროხის მუხა (Quercus dschorochensis) პატარა ხე ან ბუჩქია. სწორი ან ტანბრეცილი ღერო აქვს, იზრდება აჭარაში ზღვის დონიდან 1000 მეტრამდე, ქვიან და ღორღიან კალთზე უხრავთან, რცხილასთან და ფიჭვთან ერთად. დასავლეთ საქართველოში ზღვის დონიდან 1200 მეტრამდე გავრცელებულია ჰართვისის მუხა. ჭალის მუხა (Quercus pedunculiflora, Quercus longipes) 30 მეტრამდე სიმაღლის უხვად დატოტვილი ხეა. ბურთისებრი ვარჯი და ღრმად დანაკვთული ფოთლები აქვს. გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოში დაბლობიდან 1100 მეტრ სიმაღლემდე. მდინარე მტკვრის, არაგვის, ივრის, ალაზნისა და მათი შენაკადების ჭალებში, მდინარისპირა ტერასებზე, დაბლობებზე, ხევებზე და ტაფობებში ქმნის ტყეებს. მუხა ძალიან ნელა იზრდება, 80–100 წლისა კიდევ იმატებს სიმაღლეში, შემდეგ კი სისქეში, ღრმა ფესვთა სისტემა აქვს და ქარგამძლეა. ცოცხლობს 800 წელზე მეტს (თუმცა ასეთი ხანდაზმული მუხა ჩვენში უკვე იშვიათია).
სინათლისა და სითბოს მოყვარულია, მაგრამ საკმაოდ ყინვაგამძლეცაა. მრავლდება თესლით და ძირკვის ამონაყარით. ზოგჯერ გადაწვენით. მუხის მერქანი მაგარი და გამძლეა, მაღალი ღირსების. იყენებენ მშენებლობაში, სავეჯე და სადურგლო წარმოებაში. ქერქი და მერქანი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს. ზოგიერთი სახეობის (კორპის მუხა) ქერქი იძლევა კორპს. რკოსაგან ამზადებენ ყავის სუროგატს. მუხის ბევრი სახეობა (მაგ: წაბლფოთოლა მუხა — Quercus castaneifolia) დეკორატიულია, რგავენ ბაღებსა და პარკებში ხეივნებად, ზოგ სახეობას — ქვიანი ფერდობების გასამწვანებლად.
სახეობები
ფართედ გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. რამდენიმე სახეობა კვეთს ეკვატორს ინდონეზიაში და სამხრეთ ამერიკაში. ცნობილია მუხების 600-მდე სახეობა:
სქოლიო
*
აბრეუსი
აბრეუსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიენფუეგოსის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1840 წელს, 1910 წლიდან კი მუნიციპალიტეტის სტატუსი აქვს.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 330 ადამიანს შეადგენდა. 564 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 53,8 ადამიანი კმ²-ზე.
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის გერბი
ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის გერბი — ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის ფარის პორფირის (ძოწის) ველზე გამოსახულია წმინდა ნინოს ოქროს ჯვარი, რომელსაც ქვემოთ და ორივე გვერდზე შემოყვება ოქროს ვაზი ფოთლებით.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით.
ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „ნინოწმინდა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი
თბომატარებელი
თბომატარებლები მზის წყლისგამაცხელებელ სისტემებისათვის
მზის წყლისგამაცხელებელ სისტემებში გამოიყენება სპეციალური თბოგამტარები. ძირითადი მოთხოვნები ასეთი თბომატარებლებისათვის შემდეგია: ყინვაგამძლეობა −30 °С-მდე და მდგრადობა გადახურებაზე +200 °С-მდე. ყველაზე ხშირად გამოიყენება თბომატარებლები პროპილენგლიკოლის საფუძველზე. ეს განპირობებულია პროპილენგლიკოლის არატოქსიკურობით (წარმოადგენს საკვებ დანამატს E1520). მაღალტემპერატურული ჰელიოსისტემებისათვის (300С-ზე მაღლა) გამოიყენება სპეციალური ტიპის თბომატარებლები მარილების ხსნარების, სილიკონის და ზეთის საფუძველზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქიმიური მრეწველობა კატეგორია:თბოტექნიკა
ოქროს საწმისის ორდენი (საქართველო)
ოქროს საწმისის ორდენი — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო; ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან უცხოელი მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომელთაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს საქართველოს სახელმწიფოს აღმშენებლობაში, მისი ეროვნული უშიშროების ინტერესების, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვაში, დემოკრატიული და თავისუფალი საზოგადოების ჩამოყალიბებაში, უცხოეთის სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ორმხრივად სასარგებლო ურთიერთობის დამყარებაში, საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების დაცვაში, ქართული კულტურის პოპულარიზაციაში, ქართული მეცნიერებისა და ხელოვნების განვითარებაში. ორდენი შემოღებულია საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით 1998 წლის 26 ივნისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
ფერია დელ სოლი
ისტორია
1968 წელს ფესტივალი არ ჩატარდა, თუმცა 13 აპრილს ჩაატარეს ხართა ბრძოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელა
Formica kozlovi
Formica kozlovi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სლაკბაში (ბელებეის რაიონი)
სლაკბაში (Ыҫлаҡбаш; Слакбаш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 551 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელებეიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია გლუხოვსკაია, რომელიც დაშორებულია 3 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (91 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბელებეის რაიონის სოფლები
ლილი ალენი
ლილი როუზ ბეატრის ალენი (Lily Rose Beatrice Allen; დ. 2 მაისი, 1985 წელი, ჰამერსიმითი, ლონდონი, ინგლისი) - ინგლისელი მომღერალი, კომპოზიტორი და ავტორი. ის არის მსახიობი კიტ ალენისა და კინოპროდიუსერის ელისონ ოუენის ქალიშვილი. ალენმა სკოლა 15 წლის ასაკში დატოვა და კონცენტრირებული იყო საშემსრულებლო და კომპოზიციური უნარების გაუმჯობესებაზე.
ადრეული ცხოვრება
ლილი როუზ ბეატრის ალენი დაიბადა ჰამერსმითში, დასავლეთ ლონდონში, უელსში დაბადებული კომიკოსისა და კინოპროდიუსერის ელისონ ოუენის კიტ ალენის ქალიშვილი. მას ჰყავს უფროსი და, სარა; უმცროსი ძმა, მსახიობი ალფი (მისი სიმღერის "Alfie" თემა); და უმცროსი და, რებეკა. ალენის დედა მუშათა კლასის პორტსმუთის ოჯახიდან იყო და 17 წლის იყო, როდესაც სარა გააჩინა. მისი ოჯახი მორწმუნე კათოლიკეები იყვნენ. ალენი არის Wild Colonials– ის ვოკალისტის ანგელა მაკკლუსკის ნათლია და მომღერალ სემ სმიტის მესამე ბიძაშვილი. სამი წლის ასაკში, ალენი გამოჩნდა The Comic Strip Presents ... ეპიზოდში "The Yob", რომელიც მამამისმა თანაავტორობით დაწერა. როდესაც ის ოთხი წლის იყო, მამამისმა დატოვა ოჯახი. ადრეული ბავშვობის პერიოდში ალენი ოჯახთან ერთად საბჭოს მამულში ცხოვრობდა. მოგვიანებით ისინი დასახლდნენ იზლინგტონში. იმ დროისთვის ოჯახი კომიკოს ჰარი ენფილდთან ცხოვრობდა, ხოლო დედა მასთან შეხვედრას მართავდა. კლეშის მომღერალი და გიტარისტი ჯო სტრამერი ალენთან ახლოს იყო.
კარიერა
ლილი როუზ ბეატრის ალენმა 2005 წელს Myspace– ზე გამოაქვეყნა ზოგიერთი ჩანაწერი და ამან კი გამოიწვია BBC Radio 1 – ზე ეთერი და Regal Recordings– თან ხელშეკრულება. ლილი ალენის პირველი მთავარი სინგლი მისი ალბომისთვის იყო, "Smile", რომელმაც 2006 წლის ივლისში პირველი ადგილი დაიკავა გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტში. მისმა სადებიუტო ჩანაწერმა, Alright, Still, დიდი მოწონება დაიმსახურა, გაიყიდა მისი 2,6 მილიონზე მეტი ასლი მსოფლიოში და მოიტანა ალენის ნომინაციები გრემის ჯილდოებზე, Brit Awards– სა და MTV Video Music Awards– ზე. 2008 წელს მან BBC სატელევიზიო თოქშოუს, ლილი ალენი და მეგობრები, უმასპინძლა. 2009 წელს, მისი მეორე სტუდიური ალბომი გამოვიდა, ეს არ ვარ მე, ეს შენ ხარ. ალბომი შედგა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის პირველ ნომერზე და ავსტრალიის ARIA ჩარტებში და კრიტიკოსებმა დიდი მოწონება დაიმსახურეს, აღინიშნა მომღერლის მუსიკალური ევოლუცია და სიმწიფე. მან წარმოშვა ჰიტ სინგლები "The Fear", "Not Fair" და "Fuck You". ამ წარმატების შედეგად მან მიიღო Brit პრიზი ბრიტანელი ქალი სოლო შემსრულებლისათვის 2010 Brit Awards- ზე. ალენსა და ემი უაინჰაუსს მოუწიათ ერთად მუშაობა,, რამაც გამოიწვია ”ქალთა წელი” მედია ლეიბლი 2009 წელს, სადაც ხუთი ქალი მხატვარი მონაწილეობდა მერკურის პრემიაზე წარდგენილი ”ექსპერიმენტალიზმისა და უშიშრობის” მუსიკით. 2009 წელს შეწყვეტილი მუსიკალური კარიერის შესახებ, ალენმა 2011 წელს შექმნა საკუთარი დისკი, In Name Of. მან გამოაქვეყნა კიდევ ორი ​​ალბომი: Sheezus (2014), რომელიც შედგა დიდ ბრიტანეთში ალბომების ჩარტის პირველ ადგილზე და ოთხი წლის შემდეგ No Shame-ს (2018) დებიუტი შედგა მერვე ადგილზე. შემდეგ ასევე 2018 წელს ალენმა გამოსცა თავისი ავტობიოგრაფიული წიგნი "ჩემი აზრები ზუსტად".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
შოლოშეთის ციხე
შოლოშეთის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტოლოშში. შედგება ორი ძირითადი ნაწილისგან შიდა ციხისგან და მის სამხრეთით მიშენებული სივრცისგან. შიდა ციხე სიგრძეში 50 და სიგანეში 25 მეტრია, ხოლო სამხრეთის ნაწილი სიგრძეში 53 და სიგანეში 18 მეტრია. ციხის კედლები ჩამოშლილია და ცრდილოეთის მხრიდან, საიდანაც ყველაზე კარგად არის შემორჩენილი წყობა, აღწევს 1-1.5 მეტრს სიმაღლეში. კედლები ნაგები არის ფლეთილი ქვით მშრალი წყობის ტექნიკით. ციხეს შესასვლელი უნდა ქონოდა სამხრეთ დასავლეთის მხრიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჩანთოსანი მაჩვისებრნი
ჩანთოსანი მაჩვისებრნი (Peramelidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი ჩანთოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 15-50 სმ აღწევს. წინა კიდურების მეორე და მეოთხე თითზე ძლიერი სათხრელი ბრჭყალები აქვთ. ბეწვი მოკლეა, უხეში. მუცელზე აქვთ ჩანთა. ოჯახში 8 გვარის 19 სახეობაა. გავრცელებულნი არიან ავსტრალიაში, ტასმანიაზე, ახალ გვინეასა და მახლობელ კუნძულებზე. ღამის ცხოველები არიან. იკვებებიან უმთავრესად მწერებით.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ჩანთოსნები
ერიტრეის პორტების სია
სტატიაში მოცემულია ერიტრეის პორტებისა და ნავსადგურების სია.
სქოლიო
* ერიტრეა
ნევა (უისკონსინი)
ნევა (Neva) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის ლანგლეიდის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 994 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10,3 კაცი/კმ². ფართობი 97,7 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 97,7 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 96,9 კმ², წყალს კი 0,7 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:ლანგლეიდის ოლქის ქალაქები
კინგი
კინგი (King River) — მდინარე ავსტრალიაში. მდებარეობს ტასმანიის შტატში ამავე სახელწოდების კუნძულზე. მისი სიგრძე შეადგენს 52.3 კილომეტრს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტასმანიის მდინარეები
თერმოდინამიკის მეორე კანონი
ლიტერატურა
კატეგორია:თერმოდინამიკა
Thermodynamik
ანდრი კოცკა
ანდრი კოცკა (დ. 23 მაისი, 1911, უჟჰოროდი — გ. 3 ნოემბერი, 1987, იქვე) — უკრაინელი ფერმწერი, გრაფიკოსი. უკრაინის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982). უკრაინის მხატვართა კავშირის წევრი (1946). დაამთავრა უჟჰოროდის სამასწავლებლო სემინარია (1931), სწავლობდა ხატვის საჯარო სკოლაში (1931; ხელმძღვანელები — იოსიპ ბოქშაი, ადალბერტ ერდელი), რომის ხელოვნების აკადემიაში (1940–1942; ხელმძღვანელი — ფ. ფერაცი) და წმინდა ლუკას აკადემიაში. 1931–1944 წლებში ასწავლიდა პოდკარპატიის რუსეთის დაწყებით სკოლებში. 1946 წლიდან იყო ზაკარპატიის უკრაინის სახალხო შემოქმედების სახლის დამაარსებელი და დირექტორი; 1948–1950 წლებში ასწავლიდა სიმფეროპოლის გამოყენებითი ხელოვნების სასწავლებელში. 1933 წლიდან მონაწილეობდა საქალაქო, საოლქო, უკრაინისა და საზღვარგარეთის გამოფენებში. პერსონალური გამოფენები მოეწყო უჟჰოროდში (1933, 1935, 1981), კიევში (1981), მოსკოვში (1983), ტრებიშოვში (1984), პრეშოვში (1985), ბუდაპეშტში (1986).