cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რუსული ენა
ზოგადი რიცხობრივი მონაცემები
2006 წლის მონაცემების მიხედვით, რუსულს მშობლიურ ენად მიიჩნევს დაახლ. 163,8 მლნ. კაცი, რომელთაგან 130 მლნ. რუსეთში ცხოვრობს, დანარჩენი 26,4 მლნ. კი დსთ-ში, ან ყოფილი სსრკ-ის (ბალტიისპირეთსა და საქართველოში) ქვეყნებში. დანარჩენი 7,4 მლნ. ადამიანი ცხოვრობს ევროპის კავშირის ქვეყნებში, აშშ-სა და ისრაელში.
აღმოსავლეთ სლავეთი
რუსული არის სახელმწიფო ენა რუსეთის ფედერაციასა და ბელარუსში (ბელარუსულთან ერთად), აგრეთვე უკრაინის ავტონომიურ ყირიმის რესპუბლიკაში (უკრაინულთან და ყირიმის თათრულთან ერთად). გარდა ამისა, უკრაინის ზოგ სამხრეთ ოლქში რუსულს აქვს რეგიონალური ენის სტატუსი, თუმცა ეს სტატუსი საკმაოდ საკამათოა.
სეპარატისტული რეგიონები
რუსული მყარად ინარჩუნებს ოფიციალური ენის სტატუსს დნესტრისპირეთში (უკრაინულთან და მოლდავურთან ერთად), სამხრეთ ოსეთსა (ოსურთან ერთად) და აფხაზეთში (აფხაზურთან ერთად).
ყაზახეთი და შუა აზია
რუსული ენა არის ოფიციალური ენა ყაზახეთში (ყაზახურთან ერთად), ყირგიზეთსა (ყირგიზულთან ერთად) და ტაჯიკეთში.
მიუხედავად იმისა, რომ სსრკ-ს დაშლის შემდეგ რუსულმა ერთგვარად ინგლისურის სასარგებლოდ დასთმო თავისი მოწინავე პოზიციები, იგი პოსტ-საბჭოთა სივრცის არაერთ ქვეყანაში ისევ რჩება მეცნიერების, ხელოვნებისა და ტექნიკის, საერთოდ, პროგრესის ენად.
ფინეთი
ფინეთში რუსულს 40.000 ადამიანი და მაშასადამე ქვეყნის მოსახლეობის ლამის 1 % მიიჩნევს მშობლიურად, რის გამოც რუსული ენა ამ ქვეყანაში ყველაზე დიდი ეროვნული უმცირესობის ენაა.
გერმანია
გერმანიაში, სადაც ყოფილი სსრკ-ს ფარგლებს გარეთ რუსულენოვანი მოსახლეობის ყველაზე დიდი რაოდენობაა, პირველობას რიცხობრივად მხოლოდ თურქულს უთმობს, რითაც თურქული ენის შემდეგ მეორე დიდი ეროვნული უმცირესობის ენად ითვლება.
ისრაელი და აშშ
ისრაელში დაახლ. 1 მლნ. რუსულენოვანი ცხოვრობს, რაც შეადგენს ქვეყნის მოსახლეობის 1 მეექვსედ ნაწილს, და ებრაულისა და არაბულის შემდეგ ყველაზე მსხვილ ენად ითვლება. აშშ-ში 700.000 რუსულენოვანზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს.
ქსე: ზოგადი დახასიათება
რუსული ენა მომდინარეობს ძველი რუსული (ანუ ძველი საერთოაღმოსავლეთსლავური) ენიდან, რომელიც თავის მხრივ აღმოცენდა წინარესლავური ენის დიფერენციაციის შედეგად VI-VII საუკუნეში (საერთო აღმოსავლურ სლავურ ენასთან ერთად გამოიყო დასავლური და სამხრეთული ჯგუფები).
რუსული ენა გამოიყო ძველრუსული ენიდან XIV—XV საუკუნეებში, რომლისგანაც მომდინარეობს აგრეთვე უკრაინული და ბელარუსული ენები. XVII საუკუნეში რუსი ხალხი ჩამოყალიბდა ერად საკუთარი ეროვნული ენით.
XV საუკუნიდან რუსულ ენაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოხდა:
რუსულმა ეროვნულმა ენამ ჩამოყალიბება დაიწყო XVII საუკუნეში და XIX-XX საუკუნეებში დაამთავრა მნიშვნელოვანი ცვლილებები. მის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა: ფ. დოსტოევსკიმ, ლ. ტოლსტოიმ, ა. ჩეხოვმა, ა. პუშკინმა და სხვებმა.
XVIII საუკუნის დასაწყისში 1708 რუსული საერო ანბანი გამოეყო საეკლესიოს. ასოების რაოდენობა შემცირდა, მათი მოხაზულობა გამარტივდა. XVIII საუკუნის II ნახევრიდან ლიტერატურა საერო ხასიათს ატარებს.
ალექსანდრე პუშკინის დროიდან იწყება რუსული ენის განვითარების ახალი ხანა. ამ დროიდან დგინდება ახალი ლექსიკური, მორფოლოგიური, სინტაქსური, ფონეტიკური ნორმები. XX საუკუნეში რუსულ სალიტერატურო ენის განვითარება დაკავშირებულია მაქსიმ გორკის, მიხეილ ბულგაკოვის, ალექსანდრე ბლოკისა და სხვათა სახელებთან.
რუსული ენის პერიოდიზაციის პრობლემა
სლავისტები, რუსისტები, ვ.ვ. ვინოგრადოვიდან მოყოლებული, რუსული სალიტერატურო ენის განვითარების ათასწლოვან ისტორიას ორ მთავარ პერიოდად ჰყოფენ.
ამ ორი პერიოდის ზღვრად მიჩნეულია XVII საუკუნის დაახლოებით შუა წლები. ამ დრიოდან იწყება რუსული ისტორიის ახალი ხანა.
რუსული სალიტერატურო ენის ისტორიისადმი მიძღვნილი სახელმძღვანელოები ენის განვითარების მეტ-ნაკლებად მნიშვნელოვანი მოვლენების დასახასიათებლად საუკუნეების მიხედვით 4 ეტაპს გამოჰყოფენ.
ყველა ამ ძირითადი პერიოდს გააჩნია თავ-თავიანი ქვეპერიოდები. ამ თვალსაზრისით საინტერესოა ნ. ა. მეშჩერსკის რუსულ სალიტერატურო ენის ისტორია.
საერთოდ, არსებობს რუსული ენის სხვადასხვა თვალსაზრისით (მაგ.; იდეოლოგიური; მარქსისტულ-ლენინური სწავლების საფუძველზე შემუშავებული) დაყოფის მცდელობები. მოყვანილი პრიოდიზაცია არის დღესდღეობით მეტ-ნაკლებად გავრცელებული და მიღებული რუსისტ-მკვლევართა შორის.
უძველესი რუსული ლიტერატურული ენა: X საუკუნიდან XIV საუკუნის დასაწყისამდე
ლიტერატურული ენის მტარებელი იყო რუსი ხალხი, რომელმაც შექმნა უძველესი რუსული სახელმწიფო – კიევის რუსეთი. ამ ხალხისაგან წამოიშვა ერები, რომელმაც მოგვიანებით შეადგინა აღმოსავლეთსლავი, - უკრაინელი, რუსი და ბელარუსი ხალხები. ამ ეტაპზე ენობრივი მიმართებით გამაერთიანებელი საწყისი იყო ე.წ. „კიევური კოინე“ (საერთო ენა).
უძველესი რუსი ხალხის ლიტერატურული ენისათვის დამახასიათებელია ორენოვანი პარალელიზმი: ამ პერიოდში ჩამოყალიბებას იწყებს ლიტერატურული ენის ორი ტიპის თანაარსებობა:
ენის შეგნებულ ნორმალიზებას არ აქვს, ან თითქმის არ აქვს ადგილი.
ძველი რუსული სალიტერატურო ენა: XIV საუკუნიდან XVII საუკუნის შუა წლები
ესაა მოსკოვის სახელმწიფოს გარდაქმნისა და ცენტრალიზებული განვითარების ხანის ენა. სწორედ ამ ხანაში შეიქმნა საიმისო ისტორიული პირობები, რომ ჩამოყალიბებულიყო სამი მოძმე ხალხი, - რუსები (ველიკორუსები), უკრაინელები და ბელარუსები, მათი ცალკე ხალხებად ჩამოყალიბების პარალელურად სათავეს ედება აგრეთვე სალიტერატურო ენების დამოუკიდებელი ისტორიას.
ამ პერიოდის ველიკორუსი ხალხის სალიტერატურო ენისათვის ნიშანდობლივია ორი ტიპის ურთიერთქმედების ხასიათის ძირეული შეცვლა;
ნელ-ნელა განვითარებას იწყებს საქმიანი ენა.
ერად ჩამოყალიბების ხანის ენა: XVII საუკუნის შუა წლებიდან XVIII საუკუნემდე
ეს არის ფეოდალიზმიდან და კაპიტალიზმში გადასვლის, უფრო სწორედ კი, რუსეთის შემთხვევაში ამ ორი ეპოქის ურთიერთშეხლის პერიოდი სალიტერატურო ენის განვითარებაში. ხალხი ყალიბდება ერთიან ერად, ამასთანავე ყალიბდება ეროვნული ენაც. იშლება ზღვარი სალიტერატურო ენის ორ ტიპს შორის, რომლებიც მანამდე ორი სტილის (იხ. მაღალი და დაბალი შტილები) ურთიერთდაპირისპირებაზე ეყრდნობოდა. დასრულდა ორენოვნების ეპოქა, და რუსული ენის თანდათანობითი ნორმალიზაციის ჟამი დგება. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეროვნული სალიტერატურო ენის სასაუბრო ფორმის ნორმათა დადგენა რთული და ხანგრძლივი პროცესია.
რუსი ხალხის ეროვნული სალიტერატურო ენა: XIX-XX საუკუნეები
ეს არის საერთო ზოგადეროვნული გამოხატვის ფორმების ნორმებად შემუშავების ხანა. ეს არის ა.ს პუშკინის ეპოქა. მიმდინარეობს რუსულის განვითარების და გამდიდრების პროცესი. რუსული ენა იძენს ერთაშორისი ურთიერთობისა ფუნქციას და ხდება საერთაშორისო კულტურული მნიშვნელობის მატარებელი ენა. იცვლება ურთიერთობა სალიტერატურო ენასა და ტერიტორიულ დიალექტებს შორის: შესამჩნევად იზრდება სალიტერატურო ენის გავლენა დიალეტქებზე. რუსული ენათმეცნიერება დიდი ხნის განმავლობაში ამ ეტაპს რუსული სალიტერატურო ენის განვითარების დასასრულისა და ახალი სოციალისტური ნაციის ჩამოყალიბების ხანის დასაწყისად მიიჩნევდა.
დიალექტები
რუსისტი დიალექტოლოგები რუსულ ენას (რუსეთის) ევროპულ ნაწილში ჰყოფენ სამ ურთიერთგანსხვავებულ, - ჩრდილოეთ-, შუა- და სამხრეთრუსულ ვარიანტებად. ეს გეოგრაფიულ-ენობრივი სივრცეები თავის მხრივ ცალკეულ დიალექტებად დაიყოფიან.
საერთოდ, უნდა ითქვას, რომ დიალექტური სხვაობა რუსულში, მიუხედავად ამ ქვეყნის დიდი მასშტაბებისა, ნაკლებადაა გამოკვეთილი, ვიდრე გერმანულში, იტალიურში, ფრანგულში, ანდა თუნდაც ქართულში. არც წარმოთქმის, არც ლექსიკის თვალსაზრისით რუსული დიალექტები განასაკუთრებულად თვალშისაცემი სხვაობით, რის გამო ურთიერთგაგებინებადობა გართულებული, ანდა შეუძლებელი იქნებოდა, არ ხასიათდება.
ჩრდილორუსული დიალექტი
ჩრდილორუსულ დიალექტზე ლაპარაკობენ ჩრდილოაღმოსავლეთით ლადოგის ტბიდან ნოვგოროდისა და იაროსლავლის გასწვრივ მთელს ხაზზე იოშკარ-ოლამდე, რომელშიც
ჩრდილორუსული დიალექტების ჯგუფები, კილო-კავები
ჩრდილორუსული დიალექტი მოიცავს კილოკავების შემდეგ ჯგუფებს:
შუარუსული დიალექტი
შუარუსული დიალექტის ჩრდილოეთ საზღვარი გადის სანქტ-პეტერბურგიდან ნოვგოროდისა და ივანოვოს მხრიდან ნიჟნი ნოვგოროდამდე და ჩებოქსარიმდე, ხოლო სამხრეთი საზღვარი კი ველიკიე ლუკიდან მოსკოვის გავლით პენზამდე. ამ სივრცეს ახასიათებს როგორც ჩრდილოური, ასევე სამხრეთული ენობრივი ნიშნები. კერძოდ, ამ სივრცის შიგნით არის დასავლეთ ნაწილში გარვცელებულია უფრო ოკანიე, ხოლო აღმოსავლეთში კი - აკანიე.
შუარუსული დიალექტების ჯგუფები, კილო-კავები
შუარუსული დიალექტი მოიცავს კილოკავების შემდეგ ჯგუფებს:
სამხრეთრუსული დიალექტი
სამხრეთრუსული დიალექტი მოიცავს არეალს ველიკიე ლუკის სამხრეთიდან, რიაზანიდან ტამბოვის ფარგლებში. ამ კილო-კავებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი ნიშნები:
დამწერლობა
ბოლოს გატარებული, 1918 წლის მართლწერის რეფორმის შედეგად რუსული ანბანი შედგება 33 ასოსაგან, რომელთაგან 10 ასო-ნიშანი ხმოვნებს გამოსახავს, კერძოდ კი: а, е, ё, и, о, у, ы, э, ю და я. დანარჩენი 23 ასო-ნიშნით გადმოიცემა თანხმოვნები, თუმცა ასოები ъ და ь არა გარკვეულ, დამოუკიდებელ ბგერათა გადმოსაცემად, არამედ ისინი მხოლოდ წინამდებარე თანხმოვნების სიმაგრისა და სირბილის ინდიკატორები არიან.
ხმოვნები
რუსულ ენას მახვილიან მარცვალზე გააჩნია 6 მონოფთონგი, თუმცა ɨ ხშირად i-ს ალოფონად განიხილება.
მახვილი სიტყვაში
რუსულ ენაში 5 ხმოვანი (а, о, у, е, и) და 34 თანხმოვანი ფონემაა. მახვილიანი ხმოვნები — а, о, е განსხვავდება უმახვილოებისგან. . სიტყვის ბოლო მჟღერი თანხმოვანი ყრუვდება. რუსულ სალიტერატურო ენაში თანხმოვანი г მსკდომია და არა სპირანტი. მჟღერი და ყრუ, აგრეთვე რბილი და მაგარი თანხმოვნები ქმნიან კორელატიურ წყვილებს. ზოგი თანხმოვანი ან მხოლოდ მაგარია ანდა მხოლოდ რბილი. სიტყვის დასაწყისში დამახასიათებელია ასო о.
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რიცხვები
სქოლიო
* კატეგორია:რუსეთის ენები კატეგორია:სლავთმცოდნეობა კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:ენები ათობითი თვლის სისტემით
ექვსკბილა ქერქიჭამია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მწერები
ცრუმორიელები
სქოლიო
*
ლაბა (მდინარე)
ლაბა (Лаба) — მდინარე რუსეთში კრასნოდარის მხარეში, მდინარე ყუბანის მარცხენა შენაკადი. წარმოიქმნება დიდი ლაბისა და პატარა ლაბის შეერთებით, რომელთაც სათავე აქვთ კავკასიონის მთავარი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. სიგრძე დიდი ლაბასთან ერთად 347 კმ, საკუთრივ ლაბისა 214 კმ. აუზის ფართობი 12,5 ათასი კმ2. ზემოთ მთის მდინარეა. საზრდოობა შერეული აქვს. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან ახლოს 95,7 მ3/წმ. იყინება (არა ყოველ წელს) დეკემბრის ბოლოს, ყინულძვრაა თებერვლის ბოლოს. იყენებენ სარწყავად, ხე-ტყის დასაცურებლად. ლაბის ნაპირზეა ქ. ლაბინსკი. შესართავის მახლობლად, მდინარე ყუბანის მარჯვენა ნაპირზე — ქ. უსტ-ლაბინსკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მდინარეები კატეგორია:კრასნოდარის მხარის მდინარეები კატეგორია:ადიღეს მდინარეები
კუზნეცოვო (19 248 816 017)
კუზნეცოვო (Кузнецово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სავსემთვარეობა
thumb|150px|სავსე მთვარე, ხედი დედამიწიდან სავსემთვარეობა — მთვარის ფაზა, როდესაც მთვარე დედამიწის ირგვლივ გარემოქცევისას ჩვენგან მზის საწინააღმდეგო მხარესაა მოქცეული და სრული ბადროს სახით მოჩანს.
როგორც ცნობილია მთვარის ორბიტა ეკლიპტიკის მიმართ დახრილია ~5.145°-ით. შესაბამისად, როდესაც მთვარე დედამიწიდან მზის მოპირდაპირე მხარეს მოექცევა, იმ შემთხვევაში თუ ის ეკლიპტიკასთან ახლოს არ იმყოფება და არ ეცემა დედამიწიდან წამოსული ჩრდილი, მაშინ მთვარე სრულად განათებული ჩანს. ხოლო, როდესაც დედამიწა მზესა და მთვარეს შორის მაშინ მოექცევა, როდესაც მთვარე თავის ორბიტაზე გადაკვეთს ეკლიპტიკას, მაშინ ადგილი აქვს მთვარის დაბნელებას. მთვარის დაბნელებას ყოველთვიური (~29.5 დღე-ღამე) ხასიათი ექნებოდა, მთვარის ორბიტა რომ არ ყოფილიყო დახრილი ეკლიპტიკის მიმართ, მაშინ მზე-დედამიწა-მთვარეს შორის მონაკვეთი ყოველთვიურად ზუსტად ერთ წრფეზე აღმოჩნდებოდა, რაც გამოიწვევდა სავსემთვარეობის მაგივრად — მთვარის დაბნელებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მთვარის ფაზები
ქვეყნების სია მათ მიერ დამოუკიდებელი საქართველოს ცნობის მიხედვით
ქვემოთ მოყვანილი სია შეიცავს სუვერენულ სახელმწიფოებს და მათ მიერ საქართველოს დამოუკიდებლობის ცნობის თარიღებს.
1992
კატეგორია:საქართველოს საგარეო პოლიტიკა
ხერხვაში
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კარლოს კინტანილია
კარლოს კინტანილია (Carlos Quintanilla, დ. 22 იანვარი, 1888, კოჩაბამბა, ბოლივია — გ. 8 ივნისი, 1964, კოჩაბამბა, ბოლივია) — ბოლივიელი გენერალი და პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი 1939–1940 წლებში ბოლივიის პრეზიდენტი 1939 წლის 23 აგვისტოდან — 1940 წლის 15 აპრილამდე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
საოდიშარიო
საოდიშარიო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ნოსირის თემი (სოფლები: ნოსირი, საბესელიო, საკილასონიო, საოდიშარიო, შუა ნოსირი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის ხეობაში, ზღვის დონიდან 30 მ. სენაკიდან 5 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 430 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დუმასტური
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 286 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპერანტო
მინი|მარჯვნივ|240პქ|ესპერანტოს დროშა ესპერანტო (esperanto-მოიმედე < ფრანგ. esperer) — ხელოვნური საერთაშორისო დამხმარე ენა, რომელიც შექმნა თვალის ექიმმა და პოლიგლოტმა ლუდვიგ ლაზარ ზამენჰოფმა. მანვე შეადგინა ესპერანტოს პირველი სახელმძღვანელო გამოვიდა ვარშავაში 1887 წელს. მისი ფსევდონიმი იყო ესპერანტო. ენის ლექსიკა დაკოპლექტებულია მეტადრე რომანული (~60%), გერმანიკული (~30%) და სლავური ენების სიტყვათა ძირებიდან. სიტყვების ძირებზე აფიქსების დართვით იწარმოება ახალი სიტყვები. გრამატიკა მარტივია-შედგება სულ 16 წესისგან; ამის გამო მისი შესწავლა მარტივია. ესპერანტოზე თარგმნილია უამრავი მხატვრული ნაწარმოები. არსებობს ორიგინალი ლიტერატურაც.
ესპერანტოს ფონოლოგია
ფონემური ინვენტარი სლავურია. ანბანი ეფუძნება ლათინურ გრაფიკას. შედგება 28 ასოსაგან. ასოები იკითხება ისევე როგორც იწერება.
ესპერანტოში არის 23 თანხმოვანი, 5 ხმოვანი და 2 ნახევრადხმოვანი, ხოლო ეს ასოები ადგენენ 6 დიფთონგს. ტონი არ საზღვრავს სიტყვის მნიშვნელობას. აქცენტი ყოველთვის არის ბოლოს წინა ხმოვანზე. მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ ბოლო o ხმოვნის ელიზია არ მოხდა (რაც მეტადრე პოეზიაში ხდება). მაგალითად, familio–ში (ოჯახი) აქცენტი მეორე i-ზე არის (famili’o) და o ასოს გარეშეც, აქცენტი მეორე ხმოვანზე რჩება (famili’).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპერანტო
Auto Bild
Auto Bild — ჟურნალი და ინტერნეტ-გამოცემა ავტომობილების და მასთან დაკავშირებული თემატიკის შესახებ, როგორებიცაა ტრანსპორტი, საავტომობილო ტექნიკა, გამოფენები და ყველანაირი სიახლეები.
ქვეყნების სია
thumb|AutoBild საქართველოს გარეკანი
აქ არის იმ ქვეყნების ჩამონათვალი, სადაც ავტო ბილდის ლიცენზირებული ვარიანტები გამოდის:
არაევროპული გამოცემები:
საიტი
კატეგორია:საავტომობილო ჟურნალები კატეგორია:გერმანიის ჟურნალები
ელ-ტამის ეროვნული პარკი
ელ-ტამის ეროვნული პარკი (Parque Nacional El Tamá ) ― ეროვნული პარკი ტაჩირისა და აპურეს შტატებში, ვენესუელაში. მდებარეობს ანდებსა და ვენესუელის ვაკეებს შორის. მოიცავს ტამის მთის მასივის ნაწილს. პარკის ფართობი 139 000 ჰექტარია. დაარსდა 1978 წლის 12 დეკემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ეროვნული პარკები კატეგორია:ტაჩირის შტატის გეოგრაფია კატეგორია:1978 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1978 წელს დაარსებულები ვენესუელაში კატეგორია:ტაჩირის შტატის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:აპურეს შტატის გეოგრაფია კატეგორია:აპურეს შტატის ღირსშესანიშნაობები
ირაკლი ზედგინიძე
ირაკლი ზედგინიძე (დ. 14 ნოემბერი, 1940 — გ. 1 იანვარი, 2011) თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.
1972-2011 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საზომი ტექნიკის ექსპერტიზისა და ხარისხის მენეჯმენტის კათედრის გამგე. ირაკლი ზედგენიძის კვლევები ეხება საზომი ექსპერიმენტის მათემატიკური დაგეგმვის, პროდუქციის ხარისხის კონტროლისა და მართვის, მეტროლოგიის, სტანდარტიზაციისა და სერტიფიკაციის საკითხებს. შექმნა ექსპერიმენტის მათემატიკური დაგეგმვის ქართული სკოლა. არის 9 მონოგრაფიის და სახელმძღვანელოების ავტორი. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1979). მეცნიერი ავტომატიკასა და გამოთვლითი ტექნიკის დარგში.
დაიცვა 1973 წელს სადისერტაციო თემა - "ექსპერიმენტის დაგეგმვა რთული ტექნოლოგიური პროცესების გამოკვლევისათვის."
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:დაბადებულები 14 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
ლაბადა
ლაბადა — მოკლე, წელში გამოყვანილი სამოსელი ქალისა (კახეთი). იგივეა, რაც ყაბაჩა ანუ ყაბარჩა, რომელსაც რუსთაველის ეპოქაში საქართველოში მამაკაციც ხმარობდა და ქალიც. ლაბადა ფერადი ქსოვილისაგან იკერებოდა, ზოგს სარჩულად თახვის ბეწვი ჰქონდა დადებული და ზამთარშიც ეცვათ. ქალის ლაბადა საინგილოში XX საუკუნის დასაწყისამდე იხმარებოდა. მას ყოშებთან ახალუხზე იცვამდნენ. კერავდნენ სხვადასხვა ქსოვილისაგან. გვერდებზე ჩაქები ჰქონდა, ირგვლივ კი ფერადი არშია და ქობა, გულისპირებზე ღილი. აგრეთვე ლაბადა ეწოდება წვიმის დროს წამოსასხამს, საწვიმარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანსაცმელი
იდო
ხელოვნური საერთაშორისო ენა (Ido) — ესპერანტოს ბაზაზე შექმნილი 1907 წელს ლ. დე ბოფრონის მიერ.
იდოს შექმნის მიზანი ესპერანტოს გაუმჯობესება, შედარებით განატურალება იყო, ისე, რომ სიმარტივე შენარჩუნებული ყოფილიყო.
გავრცელებულია დაახლოებით მსოფლიოს ოც ქვეყანაში, მოლაპარაკეთა რაოდენობა არ აღემატება 2500 კაცს. ესპერანტოსგან განსხვავებით მშობლიურ ენად იდოს, არც ერთი იდოსმცოდნე არ თვლის. ესპერანტოს შემთხვევაში კი ეს რიცხვი 1000-ის ფარგლებში მერყეობს.
სიტყვები:
მამაო ჩვენო
კატეგორია:საერთაშორისო ენები კატეგორია:კონსტრუქტიული ენები
კარწაულთა
კარწაულთა — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემში. მდებარეობს მდინარე ლიქოკის ხეობაში (ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადი). ზღვის დონიდან 1755 მ. დუშეთიდან 70 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ბარისახოს თემის ნასოფლარები
ამორა (პორტუგალია)
ამორა (Amora) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს სეიშალის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 53638 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ინტერნეტთან წვდომის უფლება
ინტერნეტთან წვდომის უფლება — ხედვა, რომლის თანახმად, ყველა ადამიანს უნდა ჰქონდეს ინტერნეტთან წვდომის შესაძლებლობა საყოველთაოდ აღიარებული ადამიანის ფუძემდებლური უფლებების, მათ შორის სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების უფლებების რეალიზებისთვის, და რომ სახელმწიფოა პასუხისმგებელი ფართოზოლიანი ინტერნეტკავშირის უზრუნველყოფაზე, და რომ სახელმწიფო უმიზეზოდ არ უნდა ზღუდავდეს პიროვნებისთვის ინტერნეტთან წვდომას.
2003: საინფორმაციო საზოგადოების მსოფლიო სამიტი
2003 წლის დეკემბერში გაეროს ეგიდით მოწვეულ იქნა საინფორმაციო საზოგადოების მსოფლიო სამიტი (სსმს). მთავრობებს, ბიზნესსა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომდაგენლებს შორის ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ მიღებულ იქნა სსმს-ის პრინციპთა დეკლარაცია, რომელშიც ხაზგასმულია საინფორმაციო საზოგადოების მნიშვნელობა ადამიანის უფლებათა დაცვისა და გაძლიერების საკითხებში:
სსმს-ის პრინციპთა დეკლარაციაში გამორჩეულად აღნიშნულია გამოხატვის თავისუფლების მნიშვნელობა „საინფორმაციო საზოგადოებაში“:
2009-2010: BBC World Service-ის გამოკითხვა
BBC World Service-ის მიერ 2009 წლის 30 ნოემბრიდან 2010 წლის 7 თებერვლამდე წარმოებულმა გამოკითხვამ, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო 27 973 სრულწლოვანმა ადამიანმა 26 ქვეყნიდან, რომელთა შორის 14 306 ინტერნეტმომხმარებელი იყო, აჩვენა, რომ მსოფლიოს მასშტაბით ინტერნეტმომხმარებელთა და არამომხმარებელთა თითქმის ოთხი მეხუთედი ინტერნეტთან წვდომას ფუძემდებლურ უფლებათ მიიჩნევს. გამოკითხულთა 50% მკაცრად ეთანხმება ინტერნეტთან წვდომის ადამიანის უფლებად მიჩნევას, 29% ნაწილობრივ ეთანხმება, 9% ნაწილობრივ არ ეთანხმება, 6% მკაცრად არ ეთანხმება და 6%-მა აზრი არ გამოხატა.
2011: გაეროს სპეციალური მომხსენებლის მოხსენება
2011 წლის მაისში, გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა აზრისა და გამოხატვის თავისუფლების დაცვის და ხელშეწყობის საკითხებში ფრენკ ლა-რიუმ გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს წარუდგინა მოხსენება „საკვანძო ტენდენციების და გამოწვევების კვლევა თითოეული ადამიანის უფლების ინტერნეტით ინფორმაციის და ყველა სახის აზრის ძებნის, მიღების და გავრცელების საკითხებში“. მოხსენებაში ასახული იყო 88 რეკომენდაცია ინტერნეტში გამოხატვის თავისუფლების დაცვისა და ხელშეწყობისთვის, მათ შორის რამდენიმე პუნქტი ეთმობოდა ყველასთვის ინტერნეტთან წვდომის თემებს. დანარჩენ რეკომნდაციებში ასახული იყო ქვეყნების ხელისუფლებებისადმი მოწოდება, რომ უზრუნველყონ და პატივი სცენ ანონიმურობას ინტერნეტში, მიიღონ კანონები კონფიდენციალურობისა და მონაცემთა დაცვის შესახებ და მოახდინონ დიფამაციის დეკრიმინალიზაცია. ლა-რიუს რეკომენდაციებია:
Internet Society-ის ინტერნეტმომხმარებელთა გლობალური კვლევა
2012 წლის ივლის-აგვისტოში Internet Society-მ ონლაინ გამოიკითხა 10 000-ზე მეტი მომხმარებელი 20 ქვეყნიდან. მტკიცებას, რომ „ინტერნეტთან წვდომა ადამიანის ფუძემდებლურ უფლებად უნდა განისაზღვროს“:
2016: გაეროს რეზოლუცია
2016 წლის ზაფხულში გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭომ გამოაქვეყნა არსავალდებულო რეზოლუცია, რომელშიც დაგმობილია მთავრობების მხრიდან ინტერნეტთან წვდომის მიზნმიმართული შეზღუდვა. რეზოლუციაში კვლავ დადასტურებულია, რომ იმ უფლებების დაცვა, რომლებიც ადამიანებს აქვთ რეალურ სამყაროში, აუცილებლად დაცულ უნდა იქნას ასევე ინტერნეტშიც.
ფართო წვდომის უზრუნველყოფა და დაუსაბუთებელი შეზღუდვების პრევენცია
რიგმა ქვეყნებმა მიიღეს კანონები, რომლებიც სახელმწიფოს ავალდებულებს იმუშაოს ინტერნეტთან წვდომის ფართო გავრცელებაზე და ადამიანისთვის ინტერნეტსა და ინფორმაციასთან წვდომის უმიზეზოდ შეზღუდვის პრევენციაზე:
სიტყვის თავისუფლების უფლება
ინტერნეტთან წვდომის უფლება მჭიდროდ დაკავშირებულია სიტყვის თავისუფლების უფლებასთან, რომელიც თავისმხრივ გამოხატვის თავისუფლების უფლებასაც მოიცავს.სტეფანი ბორგ ფსაილა ხაზს უსვამს ინტერნეტის ორ საკვანძო ასპექტს, ესენია: ინტერნეტის შიგთავსი და ინტერნეტის ინფრასტრუქტურა. ინფრასტრუქტურა აუცილებელია ფართო მასებისთვის მომსახურების მისაწოდებლად, მაგრამ იგი მსხვილ პიზიტიურ ქმედებებს მოითხოვს. შიგთავსი, რომელიც ატვირთულია ინტერნეტში, მიჩნეულია როგორც რაღაც რაზეც ყველას უნდა ჰქონდეს წვდომა, მცირე შეზღუდვებით ან შეზღუდვის გარეშე. შეზღუდვა შიგთავსზე მიჩნეულია ადამიანის უფლებათა, კერძოდ კი სიტყვის თავისუფლების დარღვევად.
მიიჩნევა, რომ ინტერნეტის ძალაუფლება ინფორმაციაზე სამთავრობო კონტროლის მოხსნაშია. ინტერნეტში, ნებისმიერ პირს შეუძლია გამოაქვეყნოს ნებისმიერი რამ, რაც საშუალებას იძლევა ინფორმაცია მიღებულ იქნას სახელისუფლო წყაროების გარს ავლით. ინტერნეტის აღნიშნული თვისება პირდაპირი საფრთხეა მმართველი რეჟიმებისთვის, რასაც მოყვება უამრავი ინტერნეტ-ცენზურის დაწესება, ინტერნეტის „ჩაჭრა“ კრიზისულ დროს და ა.შ.
ჩინეთი, ირანი, ჩრდილოეთი კორეა — ეს უდიდესი ინტერნეტ-ცენზურის დამწესებელი ქვეყნებია. ეს ქვეყნები იყენებენ მსხვილ ქსელთაშორის ეკრანულ სისტემებს იმ ინფორმაციის ასაკრძალად, რომელიც მათი აზრით საფრთხეს უქმნის მათ რეჟიმებს. ამ ქვეყნებში თუ მოქალაქე შემჩნეულ იქნა რეჟიმის ინტერნეტ-პოლიტიკასთან უთანხმოებაში, მან შეიძლება სხვადასხვა სასჯელი მიიღოს, მათ შორის შეიძლება აეყაროს სამოქალაქო თავისუფლებები.
ამათგან განსხვავებით, აშშ-ში ცენზურა მოწოდებულია ინტელექტუალური საკუთრების დაცვისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ პიროვნების უფლება იქონიოს იდივიდუალური შეხედულებები და იდეები აღიარებულია, არსებობს ფართოდ გავრცელებულია შიში იმისა, რომ მეკობრეობის საწინააღმდეგო კანონების გაძლიერებამ და გაფართოებამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს გამოხატვის თავისუფლებას. ინტერნეტის გათიშვა ან ცენზურის დაწესება შეიძლება განხილულ იქნას როგორც ადამიანის სიტყვის თავისუფლების უფლების შელახვა.
ასეთი შემთხვევა მოხდა ეგვიპტეში, სადაც ჰოსნი მუბარაქის მთავრობამ რამდენიმეჯერ გათიშა ინტერნეტი 2011 წლის აჯანყების დროს, რათა ჩაეხშო არაბულ გაზაფხულში მონაწილე მომიტინგეთა პროტესტი. მიუხედავად იმისა, რომ ინტერნეტი ეგვიპტეში მხოლოდ რამდენიმე დღით გაითიშა, მან შეზღუდა მოქალაქეების შესაძლებლობები ესარგებლად ისეთი სერვისებით, როგორიცაა სასწრაფო დახმარების გამოძახება. საპასუხოდ Google-მა და Twitter-მა შექმნა ხმოვანი საფოსტო სერვისი ეგვიპტელთათვის, რომლის დახმარებით მათ შეეძლოთ ტვიტერში შეტყობინებების გამოქვეყნება.
ეუთოში წარდგენილ მოხსენებაში ინტერნეტთან წვდომის თემაზე, პროფესორი იამან აკდენიანი დასძენს, რომ გამოხატვის თავისუფლების უფლება უნდა იყოს უნივერსალური და იგი უნდა მოიცავდეს ტექნოლოგიასაც, რომლითაც ამ უფლების რელიზაცია ხდება. ამ უფლების და მისი რეალიზაციის საშუალების ნებისმიერი შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ საერთაშორისო ნორმებთან შესაბამისობის შემთხვევაში და არ ეწინააღმდეგება სახალხო ინტერესებს. მეტიც, ავტორი მიიჩნივს, რომ ის ახალი ტექნოლოგიები, რომლებიც გამოხატვის თავისუფლების უფლების რეალიზაციის დახმარებისთვის იქმნება, მოითხოვს ახალ მიდგომებს. ამგვარად, არაციფრულ მატარებლების გამოყენების მარეგულირებელი წესების გამოყენება არ არის მართებული ციფრული საინფორმაციო საშუალებების მიმართ. ეუთოს მიმართ წარდგენილ დოკუმენტში ხაზგასმულია, რომ აუცილებელია დამატებითი ღონისძიებების გატარება ბავშვებისთვის ინტერნეტთან და საგანმანათლებლო პროგრამებთან წვდომისთვის.
განვითარების უფლება
განვითარების უფლება არის გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ აღიარებული მესამე თაობის უფლება. ინტერნეტის როლი ამ უფლების დაცვის საქმეში აღნიშნული აქვთ ადამიანის უფლებათა სფეროს სხვადასხვა მეცნიერსა და აქტივისტს. ისეთ ტექნოლოგიასთან წვდომის გაზრდა, როგორიცაა მაგალითად მობილური ტელეფონები, ცხადყოფს განვითარებადი ერების ეკონომიკური განვითარების ახალი შესაძლებლობების არსებობას. ინტერნეტთან წვდომის ზრდას მაგალითად შეუძლია გააუმჯობესოს დაბალი შემოსავლის მქონე პირების წვდომას ისეთ ფინანსურ სერვისებზე როგორიცაა შემნახველი ანგარიშები და ონლაინ ვაჭრობა.
გაეროს სპეციალურმა მომხსენებელმა აზრისა და გამოხატვის თავისუფლების დაცვის და ხელშეწყობის საკითხებში ფრენკ ლა-რიუმ გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოს მიმართ 2011 წლის თავის მოხსენებაში ხაზი გაუსვა, რომ „ინტერნეტთან წვდომის გარეშე, რომელიც ხელს უწყობს ეკონომიკურ განვითარებას და ხელს უწყობს ადამიანის რიგი უფლებების განხორციელებას, იზოლირებული ჯგუფები და განვითარებადი ქვეყნები რჩებიან არასახარბიელო მდგომარეობის ხაფანგში, და შესაბამისად გადაუწყვეტელი რჩება უთანასწორობა როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე ქვეყნებს შორის“. ლა-რიუს მოხსენება დაედო საფუძვლად მტკიცებებს, რომ ინტერნეტთან წვდომის როგორც ადამიანის უფლებისა დასაცავად და ყოველი ერის ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობისთვის, მთავრობებმა უნდა იმოქმედონ საყოველთაო წვდომის უზრუნველსაყოფად, ისევე როგორც მათ ვალდებულება აქვთ უზრუნველყონ წყალსა და ელექტროენერგიასთან წვდომადობა. საადვოკატო ჯგუფი „A Human Right“-ის შეფასებით, მსოფლიოში დაახლოებით 4.6 მილიარდ ადამიანს ამჟამად არ აქვს წვდომა ინტერნეტთან, ხოლო ინტერნეტთან წვდომის გაზრდა ქვეყანაში სულ რაღაც 10%-ით იწვევს განვითარებადი ქვეყნების მშპ-ის 1.28%-2.5%-ით ზრდას.
შეკრების თავისუფლების უფლება
ტრადიციულად, შეკრების უფლება გულისხმობდა ადამიანთა მშვიდობიან შეკრებს, მაგალითად პროტესტებს ისეთ ფიზიკურ საჯარო სივრცეებში როგორიცაა ქალაქის მოედნები, თუმცა ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად ჩვენს წინაშეა ადამიანთა შეკრების და ურთიერთობის რევოლუციური სახეცვლა. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ჰილარი კლინტონმა განაცხადა, „კიბერსივრცე, სხვა დანარჩენთან ერთად, არის 21-ე საუკუნის საჯარო მოედანი“. დღეს ჩვენ ვხედავთ ინტერნეტსა და შეკრების თავისუფლებას შორის მჭიდრო კავშირის ზრდას. ცნობილია, რომ ონლაინ-პეტიციის ხელმოწერაც კი შეიძლება დაპატიმრების საფუძველი გახდეს ხოლო ინტერნეტი კი, გადაიქცა დემონსტრაციების და საპროტესტო მოძრაობების ორგანიზაციის ხელსაყრელ საშუალებად.
საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ თუ არა ინტერნეტისა და ისეთი სოციალური ქსელების წვლილი, როგორებიცაა ტვიტერი და ფეისბუკი, უკანსაკნელი პოლიტიკური მოვლენები როგორებიცაა უკრაინული მაიდანი და არაბული გაზაფხული ვერ მოხდებოდა, ან სულ მცირე არ იქნებოდა ასეთი მასშტაბის. ამ პლატფორმებმა თავისი როლი შეასრულეს კომუნიკაციის და საპროტესტო მოძრაობების მასობრივი გავრცელების საშუალების მიცემით.
ინტერნეტთან წვდომა საკვანძო ფაქტორი აღმოჩნდა ასევე მოძრაობაში „დაიკავე“. მოძრაობაში ჩართულმა ჟურნალისტთა კოლექტივმა ინტერნეტთან წვდომის შესახებ განაცხადა, „ღია საკომუნიკაციო პლატფორმებთან წვდომა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ადამიანთა ევოლუციისა და გადარჩენისთვის“.
დანერგვა
ინტერნეტთან წვდომის უფლების დანერგვა შეიძლება განხორციელდეს უნივერსალური მომსახურების მომწოდებლებისთვის (პროვაიდერებისთვის) განსაზღვრული მინიმალური კავშირის უზრუნველყოფის დავალდებულებით, ყველა მსურველი საშინაო მომხმარებლისთვის იმ ქვეყნის რეგიონებში, სადაც ისინი საქმიანობენ.
ესპანურენოვანი ქვეყნების დიდი ნაწილი 2005 წლიდან ზეიმობს „ინტერნეტის დღეს“, ინტერნეტიზაციის გასაზრდელად მიმართულ ბევრ სხვა ინიციატივასთან ერთად. პანამაში ფუნქციონირებს 214 „ინფოპლაზა“, სადაც ინტერნეტთან უფასოდ დაკავშირებაა შესაძლებელი.
ინტერნეტთან წვდომის უფლების კრიტიკა
ინტერნეტთან წვდომის ადამიანის ერთ-ერთ უფლებად განსაზღვრის წინააღმდეგ შესამჩნევი კრიტიკის ავტორია ვინტ სერფი, რომელიც ხშირად „ინტერნეტის მამად“ მოიხსენიება. სერფი მიიჩნევს, რომ ინტერნეტთან წვდომა თავისი არსით არ შეიძლება იყოს უფლება. სერფი საკუთარი არგუმენტების შეჯამებისას აცხადებს, „ტექნოლოგია ეს არის უფლების საშუალება, და არა თვით უფლება“. ეს განიხილება როგორც ფაქტების ვიწრო ინტერპრეტაცია ადამიანის უფლებათა სფეროს კომენტატორების, მათ შორის Amnesty International-ის მიერ.
სერფი აღიარებს, რომ ინტერნეტი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სამოქალაქო მონაწილეობაში რის საფუძველზეც იგი ასკვნის, რომ ინტერნეტი უნდა იყოს სამოქალაქო უფლება, თუმცა იგი არ ეთანხმება ადამიანის უფლების უფრო მაღალი სტატუსის მინიჭებას ინტერნეტისთვის.
აღნიშნულმა მოსაზრებამ ონლაინ-დებატები გამოიწვია, რომლის დროსაც განიხილავდნენ ადამიანის უფლებათა მასშტაბებს და უნდა ჰქონდეს თუ არა ინტერნეტთან წვდომას ამგვარი სტატუსი.
ბევრმა სერფის არგუმენტის სისუსტეზე მიანიშნა. სერფი აღნიშნავს, რომ ინტერნეტწვდომის დავალდებულება სახელმწიფოთვის, მისთვის დამამძიმებელი იქნება, და სახელმწიფო ზოგადად არ არის ვალდებული თავის ყველა მოქალაქეს მიაწოდოს კომუნიკაციის სხვა ფორმები, მაგალითად სატელეფონო კავშირი. ეგვიპტელი უფლებადამცველი შერიფ ელსაიდ-ალი ამბობს, რომ უფლების ცნებას აქვს ცვლილების თვისება სოციალური კონტექსტის ცვლილებასთან ერთად. იგი ამტკიცებს, რომ როდესაც ვსაუბრობთ უფლებაზე, უნდა შევხედოთ მას როგორც უფლებაზე რომელიც არ ექნება მსოფლიოს ხალხს, რაც ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად დააზარალებს. ელსაიდ-ალი მიიჩნევს, რომ ინტერნეტის გარეშე ჩვენს განვითარებაში ჩვენ უკან გადავდგამთ ნაბიჯს, რამეთუ სიახლეების და ინოვაციების გავრცელებას მსოფლიოში ბევრად დიდი დრო დასჭირდება ისეთი მნიშვნელოვანი სფეროებიდან, როგორებიცაა ჯანდაცვა და ტექნოლოგიები.
ასევე კრიტიკის ობიექტად იქცა სერფის მიერ ინტერნეტის უფრო უმნიშვნელო საგნად წარმოჩენამ ვიდრე „წამებისგან თავისუფლების ან სინდისის თავისუფლების“ უფლებებია, რამეთუ ინტერნეტთან წვდომა უფრო მნიშვნელოვან უფლებად გამოიყურება თუ მას შევადარებთ ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 25-ე მუხლს, სადაც წერია: „უფლება ჰქონდეს ცხოვრების ისეთი დონე, საკვების, ტანსაცმლის, საცხოვრებლის, სამედიცინო და საჭირო სოციალური მომსახურების ჩათვლით...“. ორგანიზაცია A Human Right -მა ყურადღება მიაქცია სერფის იმ განცხადებასაც, რომელშიც იგი ამტკიცებს, რომ ტექნოლოგიის ადამმიანის უფლებათა პანთეონში მოთავსება შეცდომაა, რადგან „საბოლოოდ ჩვენ არასწორ რაღაცებს მივანიჭებთ ღირებულებას“. ორგანიზაცია ამბობს, რომ „პროტოკოლების, სადენების და ბიტების პოპური, რომლებიც ქმნიან ინტერნეტს, არაფრით განსხვავდება ჩაქუჩისა და ლურსმნებისგან რომლითაც სახლი იგება, და მათი კლასიფიკაცია ადამიანის უფლებად ნამდვილად შეცდომა იქნებოდა. თუმცა, ისევე როგორც სახლი უფრო მეტია ვიდრე მისი შემადგენელი ნაწილები, ასევეა ინტერნეტიც.
ბრაიან შეფსი, სერფის კოლეგა გუგლიდან, სერფის დასკვნას ამართლებს, ვინაიდან, მისი აზრით, ინტერნეტის ადამიანის უფლებად ჩამოყალიბების მომხრეები ადამიანის უფლების ცნებას არასწორად განმარტავენ. შეფსის თქმით, ადამინის უფლება უნდა იცავდეს მხოლოდ ისეთ საგნებს, რომლებიც აუცილებელია პოლიტიკურ საზოგადოებაში წევრობისთვის, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ ინტერნეტს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საზოგადოების ცხოვრებაში, იგი არ უნდა დავინახოთ როგორც საკუთრივ ადამიანის უფლება, ვინაიდან იგი არ არის აუცილებელი საზოგადოების წევრობისთვის. ინტერნეტის ადამიანის უფლებად გამოცხადებით, უფლებადამცველები ადამიანის უფლებების ეფექტიანობას, როგორც გამამართლებელ იარაღს, აუფასურებენ გლობალურ პოლიტიკურ არენაზე, და ამ პროცესს ეწოდება „ადამიანის უფლებათა ინფლაცია“.
სხვები აქცენტს აკეთებენ იმ ფაქტზე, რომ საკუთრივ ინტერნეტი კი არ არის უფლება, არამედ ინტერნეტთან წვდომაა უფლება და იგი კანონმდებლობით უნდა გამყარდეს. ევროკავშირის ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა ვივიან რედინგმა განაცხადა, რომ „წესები ითვალისწინებენ, რომ ნებისმიერი მიღებული ზომები, რაც ეხება სერვისებთან წვდომას ან გამოყენებას, შესაბამისობაში უნდა იყოს ფიზიკური პირის ძირითად უფლებებსა და თავისუფლებებთან, მათ შორის პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის, გამოხატვის თავისუფლების, ინფორმაციასთან წვდომის და განათლების უფლებებთან. ამ უფლების წართმევამ ცენზურის დაწესებით ან სერვისის გათიშვის გზით, შეიძლება გამოიწვიოს ადამიანის რამდენიმე უფლების დარღვევა, რომლებიც რეალიზდება ინტერნეტით.
ამგვარად, ლა-რიუ ხაზს უსვამს, რომ „თითოეულმა სახელმწიფომ უნდა შეიმუშავოს კონკრეტული და ეფექტიანი პოლიტიკა ინტერნეტის ფართოდ ხელმისაწვდომობისთვის მოსახლეობის ყველა ნაწილისთვის“.
ინტერნეტის მომავალი რეგულაციები
ინტერნეტი მთლიანობაში განიხილება როგორც გარემო, რომელიც არც ერთი ქვეყნის იურისდიქციას არ ექვემდებარება, მაშინ როცა ინტერნეტის გარკვეული ნაწილები კანონების და რეგულაციების საგნებია იმ ქვეყნებში, სადაც ისინი მოქმედებენ. მიმდინარეობს საერთაშორისო დიალოგები ინტერნეტის რეგულირების გვარობის თაობაზე.
ადამიანის უფლებათა დამცველები მხარს უჭერენ უფლებების დასაცავად გამიზნულ ნებისმიერ რეგულაციას ინტერნეტში, გარდა ინტერნეტთან წვდომის შეზღუდვისა. ნებისმიერ მცდელობას დარეგულირდეს „მავნე“ ან უკანონო ქმედებები ინტერნეტში, შეიძლება შეხვდეს სირთულეები საერთაშორისო ასპარეზზე, რადგან სახელმწიფოები ერთმანეთისგან განსხვავებულად განსაზღვრავენ როგორც „მავნეს“, ასევე „უკანონოს“.
გარანტირებული უზრუნველყოფის მოცულობა
კანონით გამყარებული წვდომის სახეობა და მოცულობაც შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს, იმ მთავრობებს კი, რომლებმაც ფართოზოლიანი კავშირის უფლების დაკანონებას მიაღწიეს, ხშირად, ერთი შეხედვით, სიჩქარის, საშინაო დაერთებების რაოდენობის და უზრუნველყოფის სახეობის ადეკვატური მინიმალური მნიშვნელობები აქვთ განსაზღვრული.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები
ილფი და პეტროვი
ილფი და პეტროვის შემოქმედებითი თანამშრომლობა დაიწყო 1926 წლიდან. ერთად შექმნილ მრავალრიცხოვან ნაწარმოებთა შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი რომანები „თორმეტი სკამი“ (1928, Двенадцать стульев) და „ოქროს კერპი“ (1931, Золотой теленок), რომლებშიც გადმოცემულია ოსტაპ ბენდერის თავგადასავალი. ეს რომანები წარმოადგენს ფართო სატირულ ტილოს, რომელზეც ოსტატურად და გონებამახვილურადაა ასახული ობივატელ-მეშჩანების, მომხვეჭლების, მლიქვნელების დამყაყებული სამყარო. ცხოვრების მახინჯი მოვლენების სატირულ ასახვას მიეძღვნა მოთხრობა „ნათელი პიროვნება“ (1928). აშშ-ში მოგზაურობის შედეგად ილფმა და პეტროვმა დაწერეს წიგნი „ერთსართულიანი ამერიკა“ (1936, Одноэтажная Америка).
ილფის სიკვდილის შემდეგ პეტროვმა შექმნა სცენარები კინოფილმებისათვის („მუსიკალური ისტორია“, „ანტონ ივანეს ძე ჯავრობს“ და სხვა), „ფრონტული დღიური“ (1942), პიესა „მშვიდობის კუნძული“ (გამოქვეყნდა 1947). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:საბჭოთა მწერლები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
სერვიუს ტულიუსი
მინი|სერვიუს ტულიუსის XVI საუკუნის გამოსახულება სერვიუს ტულიუსი (ლათ. Servius Tullius) (*უცნობია ― † ძვ. წ. 535, მოკლულ იქნა), რომის მეექვსე მეფე ეტრუსკელთა დინასტიიდან (მეფობდა ძვ. წ.578 - ძვ. წ. 534)
წარმოშობა და გამეფება
გადმოცემის თანახმად სერვიუს ტულიუსი წარმოშობით ლათინური ქალაქ კორნიკულუსიდან იყო. მამამისი სტურიუს ტულიუსი, ქალაქის ერთ-ერთი საუკეთესო მოქალაქე, რომაელებთან ბრძოლაში დაიღუპა, როდესაც ტარკვინიუს პრისკუსმა აიღო ქალაქი. ფეხმძიმე დედამისი ტყვედ ჩავარდა. ტარკვინიუსის მეუღლემ ამოიცნო იგი ტყვეებს შორის და საკუთარ სახლში მიიღო. აქ დაიბადა რომის მომავალი მეფე სერვიუს ტულიუსი. ბავშვობიდანვე ჩანდა რომ იგი ძალიან ჭკვიანი და ნიჭიერი იყო, ამიტომ მეფემ იგი საკუთარი შვილივით გაზარდა, საკუთარი ქალიშვილი მიათხოვა და მემკვიდრედ მიიჩნევდა.
ტარკვინიუსზე თავდასხმის შემდეგ ტანაკვილმა დამალა მისი სიკვდილის ფაქტი და მეფის ავადმყოფობის გამო მისი მოვალეობების შემსრულებლად სერვიუსი გამოაცხადა. რამდენიმე დღე სერვიუსი ასრულებდა მეფის ფუნქციებს, ზოგ გადაწყვეტილებებს თვითონ იღებდა, ზოგს კი სამომავლოდ დებდა, ვითომდა მეფესთან უნდა მოეთათბირებინა. ამრიგად როდესაც ტარკვინიუსის სიკვდილის ფაქტი გახმაურდა სერვიუსის მდგომარეობა ტახტზე უკვე მყარი იყო.
მმართველობა და რეფორმები
სერვიუსმა თავისი ქალიშვილები ტარკვინიუსის ვაჟებზე გაათხოვა, რათა არ გამეორებულიყო იგივე ამბავი რაც ტარკვინიუსსა და ანკუს მარციუსის ვაჟებს შორის მოხდა, მაგრამ ამ ზომებმა მომავალში არ გაამართლა.
იმაბარი
იმაბარი (იაპ. 今治市), ქალაქი და ნავსადგური იაპონიაში, კ. სიკოკუზე, ბინგოს ყურის ნაპირზე. ეჰიმეს პრეფექტურაში. 173.985 მცხოვრები (2005). საფეიქრო მრეწველობის ერთ-ერთი ცენტრი (უმთავრესად ბამბის ნართის, ქსოვილებისა და ფლანელის წარმოება). დიდი წისქვილკომბინატი.
სერვიუს ტულიუსი
მმართველობა და რეფორმები
ეტრუსკებთან ზავის ვადა ამოიწურა, ამიტომ მან განაახლა მათთან ომი, სადაც ბრწყინვალედ გაიმარჯვა. ამის შემდეგ იგი სამოქალაქო რეფორმებს შეუდგა, მან ჩამოაყალიბა მოსახლეობის ქონებრივი ცენზით დაყოფა. ეს მნიშვნელოვანი იყო, ვინაიდან მანამდე მოვალეობების დაკისრება ხდებოდა სულ მოსახლეზე, ახლა კი ქონებრივი ცენზის მიხედვით.
ვინც ამ ხუთ კატეგორიაში ვერ შევიდა, ისინი სამხედრო სამსახურისგან თავისუფლები იყვნენ. ამ სისტემამ გაიუს მარიუსის სამხედრო რეფორმამდე იმუშავა. ზემოთხსენებული ცენტურიონების გარდა სერვიუსმა ჩამოაყალიბა 12 ცხენოსანთა ცენტურიონი. ცხენოსნებს სახელმწიფო ხაზინიდან გამოეყოთ 10 000 ასი ცხენების შესაძენად, ხოლო ცხენების შენახვა გაუთხოვარ ქალებს ევალებოდათ, ამ მიზნისთვის მათ ხაზინაში ყოველწლიურად 2000 ასი უნდა შეეტანათ.
იმაბარი
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
სერვიუს ტულიუსი
მმართველობა და რეფორმები
ამრიგად ღარიბი მოსახლეობის მაგივრად მდიდრებს უნდა შეენახათ ჯარი. ცენზები სამხედრო მოვალეობის შესრულების გარდა ხმის მიცემის სისტემასაც შეეხო. ადრე ყველას ერთნაერად ჰქონდა კენჭისყრის უფლება, ახლა კი ჯერ ცხენოსანთა ცენტურიონი იყრიდა კენჭს, შემდეგ პირველი კატეგორიის ოთხმოცი ცენტურიონი, თუ მათი აზრები არ ემთხვეოდა, მაშინ კენჭს მეორე კატეგორიის ცენტურიონები იყრიდნენ და ა.შ. ყველაზე ქვედა ფენამდე კენჭისყრა თითქმის ვერასდროს აღწევდა.
thumb|რომის ოთხ ტრიბად გაყოფის სქემა მეფემ ქალაქი დაყო ოთხ ნაწილად — ტრიბებად. ამ ტრიბებს თავდაპირველ სამ ტრიბთან საერთო აღარაფერი ჰქონდათ. ისტორიკოსი ფლავიუს პიქტორუსის ცნობებით მოსახლეობის აღწერისას 80 000 ბრძოლისუნარიანი მამაკაცი გამოვლინდა. მოსახლეობის მატებასთან ერთად გაიზარდა ქალაქის საზღვრებიც.
მკვლელობა
სერვიუსს საკმარისი ძალაუფლება ჰქონდა და მისი მდგომარეობა ტახტზე მყარი იყო, მაგრამ როდესაც გაიგო ახალგაზრდა ტარკვინიუსის საუბარი იმის შესახებ რომ იგი ხალხის თანხმობის გარეშე მართავს, მოაწყო კენჭისყრა, სურთ თუ არა რომაელებს რომ მან კვლავაც იმეფოს. ხალხმა იგი ერთსულოვნად აირჩია მეფედ. მიუხედავად ამისა ახალგაზრდა ტარკვინიუსი სენატორებთან განაგრძობდა სევრიუსის ლანძღვას. ეს ახალგაზრდა ტარკვინიუსი ლუციუს ტარკვინიუსის ვაჟი იყო თუ შვილიშვილი ზუსტად უცნობია. ზოგ რომაელ ავტორს მიაჩნია, რომ იგი შვილი იყო, ზოგიც თვლის რომ შვილიშვილი, ხოლო იქიდან გამომდინარე, რომ სერვიუს ტულიუსმა 44 წელი იმეფა, ლუციუსის შვილი ახალგაზრდა ვეღარ იქნებოდა, თუმცა ისტორიკოსი ტიტუს ლივიუსი ეჭვის მიუხედავად მას სხვა ისტორიკოსების თანახმად შვილს უწოდებს.
ასეა თუ ისე, მას ჰყავდა ძმა არუნტუს ტარკვინიუსი, როგორც უკვე ვთქვით, ორივე ძმა მეფის ქალიშვილებზე იყვნენ დაქორწინებულნი. ლუციუსი ძალიან პატივმოყვარე იყო, ხოლო არუნტუსი ბუნებით დინჯი იყო. მათი მეუღლეები ქმრებს ხასიათებით სულ არ ჰგავდნენ. არუნტუსის მეუღლეს ტულიას არ უყვარდა თავისი ქმარი, ხოლო მაზლით აღფრთოვანებული იყო. მას თავისი დაც სძულდა, ვინაიდან მიაჩდა რომ იგი სათანადოდ ვერ აფასებდა ქმარს.
მან მალე დაარწმუნა მაზლი რომ ისინი ბევრად უკეთესად შეეწყობოდნენ ერთმანეთს ვიდრე ეწყობიან საკუთარ მეუღლეებს და მიაღწევდნენ ძალაუფლებას. შემდეგ მათ საიდულოდ მოკლეს მეუღლეები და დაქორწინდნენ. ტარკვინია ამის შემდეგ ყველანაერად აგულიანებდა ქმარს ახალი მკვლელობისთვის. ლუციუსმა ყველაფერი იღონა სენატში გავლენის მოსაპოვებლად, ხოლო როდესაც ჩათვალა რომ ნიადაგი მომზადებულია, შეიარაღებული ხალხითურთ შეიჭრა ფორუმზე და თავი მეფედ გამოაცხადა, ბრძანა შეეკრიბათ სენატი მეფე ტარკვინიუსის სახელით.
კურიაში სენატორთა თანდასწრებით დაიწყო სერვიუს ტულიუსის ლანძღვა. ამ დროს სერვიუსი თვითონ გამოცხადდა კურიაში. სერვიუსისა და ტარკვინიუსის მომხრეებს შორის ხელჩართული ბრძოლა გაიმართა. თვითონ ტარკვინიუსი ეცა სერვიუსს, და ვინაიდან იგი ბევრად უმცროსი და ძლიერი იყო, ჩამოაგდო მეფე კიბიდან, შემდეგ კი ქუჩაში თავისი მომხრეები დააწია და მოაკვლევინა მეფე.
ამრიგად სერვიუს ტულიუსმა 44 წელი იმეფა, მასთან ერთად დაიღუპა სამართლიანი სამეფო ხელისუფლება, რამაც კიდევ უფრო გაზარდა მისი დიდება სიკვდილის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
ტიტუს ლივიუსი "რომის ისტორია ქალაქის დაარსებიდან
კატეგორია:რომის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 535 კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
ფიფა-ს პრეზიდენტების სია
აქ წარმოდგენილია ფიფა-ს პრეზიდენტების სია და მათი მმართველობის წლები. სამი მათგანი თანამდებობაზე ყოფნის დროს გარდაიცვალა.
ნორკინის დეპარტამენტი
ნორკინის დეპარტამენტი (Departamento Ñorquín) — დეპარტამენტი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 4 628 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 545 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-უეკუ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეუკენის პროვინციის დეპარტამენტები
კუზმინსკოე (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
კუზმინსკოე (Кузьминское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ზემო ისტ-საიდი
thumb|300px|ზემო ისტ-საიდი 96-ე ქუჩიდან ზემო ისტ-საიდი (Upper East Side) — საცხოვრებელი ტერიტორია მანჰეტენში, ნიუ-იორკი. იგი ცენტრალ პარკსა და ისტ რივერს შორის მდებარეობს.
კატეგორია:მანჰეტენის უბნები
1838
თარიღი უცნობია
*
File (იუნიქსი)
file — იუნიქსის ბრძანება, რომელიც ადგენს ფაილის ტიპს იმისდა მიხედვით თუ რას შეიცავს ფაილი.
მაგალითები
bash-3.1# file jaguar-d-typ-36.jpg jaguar-d-typ-36.jpg: JPEG image data, JFIF standard 1.01
bash-3.1# file memo.c   memo.c: ASCII C program text
bash-3.1# file enonce_c.pdf enonce_c.pdf: PDF document, version 1.4
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:იუნიქსი კატეგორია:სტანდარტული იუნიქსის პროგრამები
კონსტანტინე ჩხეიძე (გენერალი)
კონსტანტინე დავითის ძე ჩხეიძე (დ. 10 აგვისტო, 1853 — გ. 1920 წლის შემდეგ) — რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი (1904), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის გენერალ-მაიორი (1920).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:აზერბაიჯანელი გენერლები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
Apropos
apropos — POSIX ნორმის ბძრძანება, რომელიც ეძებს სახელმძღვანელოებს რომლებშიც აღმოჩნდება ბრძანების არგუნეტად მოცემული სიტყვა.
ყოველივე სახელმძღვანელო შეიცავს აღწერას; apropos ეძებებს და განახებთ ყოველევი სახელმძყანელოს აღწერას რომელშიც აღმოაჩენს მოცემულ სიტყვას.
მაგალითი
$> apropos vector composeglyphs (1)   - generate an encoding vector or new font for postscript inkscape (1)        - an SVG (Scalable Vector Graphics) editing program. pstoedit (1)        - a tool converting PostScript and PDF files into variou... vector (3blt)       - Vector data type for Tcl
მსგავსი ბრძანებები
whatis : აჩვენებს man გვერდის-ს აღწერას
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუნიქსი apropos
ირანელი ხალხები
ირანელი ხალხი შედგება სხვადასხვა ეთნიკური წარმომავლობის ჯგუფებისგან, რომლებიც მშობლიურ ენად ირანულს იყენებენ და საკუთარ თავს ძველი სპარსების ჩამომავლებად თვლიან. ირანელები ძირითადად ცხოვრობენ ახლო აღმოსავლეთში, ცენტრალურ აზიაში, კავკასიაში, სამხრეთ აზიაში, თუმცა ირანულად მოსაუბრე ხალხი გვხვდება მთელს ევრაზიაში, ბალკანეთიდან დასავლეთ ჩინეთამდე. ირანელი ხალხი თანამედროვე ირანის ქვეყნის ჩარჩოებში არ ცხოვრობენ და ამგვარად ეს ტერმინი გაცილებით ვრცელია ვიდრე ირანის მოქალაქეები.
ხოსრარი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია
სემეკი - საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია
სემეკი - საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია არის სპეციალური უფლებაუნარიანობის მქონე საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელსაც არ ჰყავს სახელმწიფო მაკონტროლებელი ორგანო და დამოუკიდებელია სახელმწიფო ორგანოებისგან.
სემეკის საქმიანობის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები, „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ საქართველოს კანონი, „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონი, კომისიის დებულება და კომისიის მიერ დამტკიცებული სხვა კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები. სემეკი ახორციელებს ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სექტორების საქმიანობის რეგულირებას და ზედამხედველობას, როგორც „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ამ სექტორების მარეგულირებელი ერთადერთი ორგანო. ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორებში მარეგულირებელი და ადმინისტრაციული პრაქტიკის ჰარმონიზებისა და ამ სექტორების განვითარების მიზნით სემეკი მჭიდროდ თანამშრომლობს სხვადასხვა კერძო, სახელმწიფო და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, როგორც ეროვნულ, ასევე რეგიონულ და საერთაშორისო დონეზე.
სემეკი ყოველი წლის 1 ივნისამდე შეიმუშავებს წლიურ ანგარიშს მის მიერ განხორციელებული საქმიანობისა და შესრულებული ვალდებულებების შესახებ. კომისიის წლიური ანგარიში ეგზავნება საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს მთავრობას, აგრეთვე, ენერგეტიკული გაერთიანების მარეგულირებელ საბჭოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. კომისიის ანგარიში ასევე ქვეყნდება კომისიის ვებგვერდზე.
ბიუჯეტი
სემეკი ფინანსურად დამოუკიდებელია. მისი ბიუჯეტის ფორმირების წყაროა რეგულირების საფასური და კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა შემოსავლები.
სემეკის ძირითადი ფუნქციები და უფლებამოსილებები
ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სექტორების რეგულირება და ტარიფების განსაზღვრა; რეგულირებული საწარმოების მიერ სალიცენზიო პირობების შესრულებისა და მომსახურების ხარისხის კონტროლი;
ენერგეტიკული ბაზრების მონიტორინგი; მომხმარებელთა უფლებების დაცვა; ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორებში წარმოშობილი დავების განხილვა/გადაწყვეტა და კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ფუნქციები და უფლებამოსილებები.