cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უდინეს პროვინცია
კომუნები
2008 წლის 30 აპრილის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ პირველი ათი კომუნა იყო:
ნამდვილი რიცხვი
ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეს ეწოდება რიცხვითი წრფე და აღინიშნება R-ით. R სიმრავლე წრფივად დალაგებულია და ქმნის ველს ძირითადი არითმეტიკული ოპერაციების (შეკრება, გამრავლება) მიმართ. რაციონალური რიცხვების სიმრავლე ყველგან მკვრივია R–ში და R მისი გასრულებაა. რიცხვითი წრფის ძირითადი თვისებაა უწყვეტობა.
* კატეგორია:სიმრავლეთა თეორია
უდინეს პროვინცია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
Camponotus liogaster
Camponotus liogaster — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus glauca
Quercus glauca — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ავღანეთიდან - იაპონიამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
სიმებიანი საკრავები
მინი|180პქ|კლასიკური გიტარა სიმებიანი საკრავები (ქორდოფონები) — მუსიკალური საკრავები, რომელთა ბგერის წყაროა დაჭიმული სიმები. ბგერის სიმაღლეს ცვლის სიმის დამოკლება (მაგალითად ვიოლინოზე) ან მუდმივად გარკვეულ სიმაღლეზე აწყობილი (საკრავის დიაპაზონის ფარგლებში) სიმები (მაგალითად ფორტეპიანო). სიმებიანი საკრავების უმრავლესობა მზადდება სხვადასხვა ჯიშის ხისაგან, ხოლო ბგერის ძირითადი გამომცემი, დეკა, ე. წ. სარეზონანსო ნაძვის ან ფიჭვისაგან. ლითონი, ჩვეულებრივ (სიმების გარდა), გამოიყენება მხოლოდ მექანიზმის დასამაგრებელი დეტალებისათვის. სიმებიანი საკრავები იყოფა შემდეგ ჯგუფებად: ხემიანი, ჩამოსაკრავი, დასარტყმელი, დასარტყმელ-კლავიშებიანი, და შამოსაკრავ-კლავიშებიანი საკრავები.
ლიტერატურა
*
Хордофон
გარემოს დაცვა
გარემოს დაცვა გულისხმობს ყველა იმ ღონისძიებას, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანის და ბუნების სასიცოცხლო საფუძვლების მთლიანობაში შენარჩუნებას და გარემოს არსებული დაზიანებების აღმოფხვრას. აქ წინა პლანზე დგას ადამიანის მიერ გამოწვეული ზიანის შეზღუდვა და გარემოზე ზემოქმედება. ცხოველთა და ბუნების დაცვისაგან განსხვავებით, გარემოს დაცვა კონცენტრირდება არა გარკვეული ლანდშაფტების ან ცალკეული საფრთხეში მყოფი ცხოველებისა თუ მცენარეების დაცვაზე, არამედ ზრუნავს ბუნებრივი სასიცოცხლო საფუძვლების ერთი მთლიანობის შენარჩუნებაზე ყველა ცოცხალი არსების კეთილდღეობისათვის.
ადამიანი ცხოველებისა და მცენარეებისაგან განსხვავებით არ არის შეგუებული რომელიმე გარკვეულ გარემო(ცვა)ს, იგი მის გარემოს ტექნიკის დახმარებით თავისი მოთხოვნილებების მიხედვით აფორმირებს, მას შეუძლია ბუნებრივად მოცემული საცხოვრებელი პირობები შეცვალოს რითაც ხშირად არღვევს ეკოლოგიას.
მოგვიანებით ბერძნულ და რომაულ ანტიკურ პერიოდში საწვავი და გემთმშენებლობისათვის საჭირო საშენი მასალების მოსაპოვებლად ხმელთაშუაზღვის აუზში მრავალი მთის ფერდობზე გაიჩეხა ტყე და ამის შედეგად გამოწვეული გახრიოკებული ლანდშაფტების ნახვა დღესაც შეიძლება, მაგრამ იმ დროს ეს ადრეული გარემოს დაზიანებები ძირიათადად რეგიონალურად იყო შემოსაზღვრული, დღეს არსებობს საფრთხე მსოფლიო მასშტაბების ნგრევისა და ამით ასევე ადამიანის სასიცოცხლო საფუძვლების განადგურებისა. ასეთი გლობალური გავლენის მაგალითებია: სათბურის ეფექტი, ოზონის შრის დაზიანება (ოზონის ხვრელი, ოზონის ფენა, ოზონი, კლიმატი), ჯუნგლების განადგურება, მსოფლიო ოკეანის დაბინძურება.
გარემოს დაზიანების ნაციონალური და რეგიონალური შედეგების მაგალითებია: ცხოველთა და მცენარეთა სახეობების გადაშენება, ნიადაგის მოწამვლა, ნიადაგის ეროზია, ნაგვის (ნარჩენების) მთები, ჰაერში მომწამლავი ნივთიერებების შემცველობის ზრდა, მძიმე მეტალებითა და პესტიციდებით დაბინძურებული საკვები და ზრდადი ხმაური...
დღევანდელი გარემო პირობების გამომწვევი მიზეზები სხვადასხვაგვარია: ინდუსტრიული წარმოებისას იხარჯება ნედლეული და ენერგია, წარმოებისას წარმოიქმნება ნარჩენები, ნარჩენი პროდუქტები წამლავენ წყალს, ჰაერს და ნიადაგს, თანამედროვე სოფლის მეურნეობა იყენებს უზარმაზარ მიწის ფართობებს, მიწის განოყიერებისათვის და მცენარეთა დასაცავად გამოყენებული ქიმიური საშუალებები წამლავენ ნიადაგს და წყალს, მოსახლეობის რაოდენობის სწრაფი ზრდა იწვევს არა მარტო შიმშილს და სიღარიბეს, ასევე გარემოს განადგურებას, რადგან მეტ ადამიანს მეტი საცხოვრებელი სივრცე და მეტი საკვები სჭირდება. ამავე დროს უნდა აღინიშნოს, რომ მაღალგანვითარებული ინდუსტრიული ქვეყნების მოსახლეობა გაცილებით მეტად აზიანებს გარემოს, ვიდრე ღარიბი ქვეყნების მოსახლეობა.
გარემოს დაბინძურება წარმოიშვება არა მარტო ინდუსტრიული წარმოებისას, არამედ გარემოს საყოფაცხოვრებო პირობებში ენერგიის გამოყენებით, გათბობის მოწყობილობათა გამონაბოლქვებით, ისევე როგორც ნაგვითა და ქიმიური ნივთიერებებით (მაგალითად, სარეცხი და საწმენდი საშუალებები) და სასმელი წყლის გაფლანგვით (არა მომჭირნედ გამოყენებით).
ერთ-ერთ ყველაზე ძნელად გადასაჭრელ პრობლემას წარმოადგენს წყლის და ჰაერის დაბინძურება, ენერგიის და ფართობის გადამეტებული გამოყენება, ისევე როგორც ტრანსპორტით გამოწვეული ხმაურის პრობლემა.
განვითარებად ქვეყნებში გარემოს საფრთხეში ჩაგდება ხშირად ეკონომიური იძულებითაა გამოწვეული. ერთი მხრივ ტყიანი მასივების დიდი ფართობების ჩეხვა საძოვრებისა და სახნავ-სათესი ფართოებების მისაღებად, რომელებიც მონოკულტურების მოსაყვანად გამოიყენება, მეორე მხრივ კი - გარემოსათვის მავნე საწარმოების „დასახლებით“, რომელებიც ინდუსტრიულ ქვეყნებში ნებადართულიც კი არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარემოს დაცვა კატეგორია:გარემო
რაგბი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 1924
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბი ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სპორტის სახეობები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 1924
ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეატურიპუკაკაპიკიმაუნგაჰორონუკუპოკანუენუაკიტანატაჰუ
ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეატურიპუკაკაპიკიმაუნგაჰორონუკუპოკანუენუაკიტანატაჰუ (Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu) ან ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეაპოკანუენუაკიტანატაჰუ — ბორცვი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ჰოკს-ბეის რეგიონში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 305 მეტრს შეადგენს. მისი სახელწოდება ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ურთიერთობის გამარტივების მიზნით ხშირად შემოკლებულად წარმოითქმის როგორც ტაუმატა (Taumata).
სახელის მნიშვნელობა
დასახელება „ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეატურიპუკაკაპიკიმაუნგაჰორონუკუპოკანუენუაკიტანატაჰუ“ ითარგმნება შემდეგ ნაირად : „მწვერვალი, სადაც ტამატეა, ადამიანი დიდი მუხლებით, მთებზე მცოცავი, მიწების მყლაპავი რომელმაც იმოგზაურა, უკრავდა თავის ფლეიტას თავისი შეყვარებულისთვის“. 85 სიმბოლოს გამოყენებით გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით ის მსოფლიოს უგრძელესი სახელის მქონე ადგილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის გეოგრაფია კატეგორია:გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის რეკორდსმენები
მიწის ზავი
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია კატეგორია:გერმანიის სამართლის ისტორია კატეგორია:სამართალი შუა საუკუნეებში
გოდგაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
გოდგაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1000 მ, ხულოდან 5 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 91 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
The Dead Weather
The Dead Weather — ამერიკული ალტერნატიული სუპერჯგუფი. ჩამოყალიბდა ნეშვილში, 2009 წელს. მის შემადგენლობაში შედიან: ელისონ მოსჰარტი (The Kills და Discount), ჯეკ უაიტი (The White Stripes და The Raconteurs), დინ ფერტიტა (Queens of the Stone Age) და ჯეკ ლოურენსი (The Raconteurs, The Greenhornes და City and Colour). პირველად ჯგუფი გამოვიდა ლეიბლ Third Man Records-ის ნეშვილის ოფისის გახსნაზე, 2009 წლის 11 მარტს, მოგვიანებით კი სადებიუტო სინგლი "Hang You from the Heavens" გამოსცა.
ქალწული (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას ქალწული რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
კრისტოფერ უოკენი
კრისტოფერ უოკენი (Christopher Walken, დაბ. 31 მარტი 1943) — ამერიკელი სასცენო და კინო მსახიობი. ცნობილია 100-ზე მეტი კინოროლით და სატელევიზიო შოუებში მონაწილეობით. გარდა ფილმებისა, დრო და დრო მუსიკალურ ვიდეოკლიპებშიც მონაწილეობს (ფეტბოი სლიმი, მადონა, Journey, PIL, Run DMC, The Left Rights).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
ნარბონის წისქვილი
ნარბონის წისქვილი (Minoterie Narbonne) — მარცვალსაფქვავი წისქვილი ალჟირში. მდებარეობს ალჟირის პროვინციის ჰუსეინ-დეის მუნიციპალიტეტში, ტრიპოლის ქუჩაზე. საწარმო 1864 წელს ლუი გონზაგ ნარბონმა დააარსა.
ისტორია
წისქვილის პირველი ნაგებობა ლუი გონზაგ ნარბონმა (1828-1893) 1862 წელს ააშენა. საწარმო აღჭურვილი იყო რვა აგრეგატით და დღეში 350-400 ცენტნერი ხორბლის გადამუშავება შეეძლო.
1941 წლის ივნისში სამანქანო დარბაზში ხანძარი გაჩნდა, რომელმაც საერთო ჯამში 300 000 ფრანკის ღირებულების ტექნიკა დააზიანა და გაანადგურა.
1945 წლამდე წისქვილის მშენებლობა რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობდა. ალჟირის ომის შემდეგ წისქვილის ნაციონალიზაცია განხორციელდა. მალევე ის სოფლის მეურნეობის რამდენიმე დარგის საწარმოდ გადაკეთდა. 2021 წელს შენობა ჰუსეინ-დეის სახალხო მუნიციპალურ ასამბლეას გადაეცა.
2010 წლის ივნისში განსახლების და ქალაქმშენებლობის სამინისტროს ექსპერტთა ჯგუფმა განაცხადა, რომ შენობის დემონტაჟი უნდა განხორციელებულიყო. გადაწყვეტილების აღსრულება 2013 წელს ალჟირის ტრამვაის სისტემის შექმნის გამო გადაიდო.
2021 წელს შენობის ნგრევა განახლდა. ორგანიზაცია „Inventaire citoyen du patrimoine“-მ შენობის შესანარჩუნებლად კამპანია წამოიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:ალჟირის ნაგებობები
Camponotus linnaei muticus
Camponotus linnaei muticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus linnaei maccus
Camponotus linnaei maccus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დვანი (მდინარე)
დვანი — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, თიღვისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში. აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა შენაკადი. ტოპოგრაფიულ რუკებზე აღნიშნულია როგორც სამწყარო (იხ. სოფელი სამწყარო). ჯონდო გვასალიას მოხსენიებული აქვს როგორც მტილიანა. აღმოსავლეთის ფრონეს უერთდება სოფელ დვანთან. მდინარეზე მდებარეობს სოფელი ფრინევი.
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის მდინარეები
Quercus helferiana
Quercus helferiana — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში, ინდოეთში, მიანმარში, ტაილანდში, ლაოსსა და ვიეტნამში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ბოღოსის ქედი
ბოღოსის ქედი (Богосский хребет) — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. შედის აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. წარმოადგენს ბოღოსის მთიანი მასივის ნაწილს. კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედს გამოეყოფა სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ და გადაჭიმულია მეჩიკალის მთიდან ხაპურდის უღელტეხილამდე დაახლოებით 72 კმ-ზე. უმაღლესი მწვერვალია ადალა-შუხგელმერი (4151 მ). ბოღოსის ქედი მდინარეების ანდის ყოისუსა და ავარიის ყოისუს აუზების წყალგამყოფია. რელიეფი ციცაბოა, კლდოვანი. მწვერვალებზე მყინვარებია (გამყინვარების საერთო ფართობი 20 კმ²). ბოღოსის მასივი კავკასიონის მეგანტიკლინორიუმის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ქედის გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ მძლავრი სისქის თიხოვანი ფიქლები და ქვიშაქვები. კალთები შემოსილია ქსეროფიტული ბუჩქებით, სუბალპური და ალპური მდელოებით. ქედის ფარგლებშია აღკვეთილები.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ზღარბი ნისლში
„ზღარბი ნისლში“ (Ёжик в тумане) — რეჟისორ იური ნორშტეინის 1975 წლის მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი.
ფილმის სიუჟეტის მიხედვით, ზღარბი გადის სახლიდან და მიემართება დათუნიასთან შესახვედრად, რათა მთელი ღამის განმავლობაში მასთან ერთად ვარსკვლავები ითვალოს.
1976 წელს ფილმმა მიიღო პირველი პრიზები ბიჭკეკსა და თეირანში გამართულ ფესტივალებზე. 2003 წელს, 140 კინოკრიტიკოსისა და მულტიპლიკატორის გამოკითხვით, „ზღარბი ნისლში“ აღიარებული იქნა ყველა დროის საუკეთესო ანიმაციურ ფილმად.
ფილმი დღესდღეობით ბევრი ადამიანისათვის საკულტო ნაშრომად რჩება და, ამ აღიარების გამო, 2009 წლის იანვარში ქ. კიევში მას სპეციალური ძეგლიც კი დაუდგეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1975 წლის ფილმები კატეგორია:იური ნორშტეინის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1975 წლის ანიმაციური ფილმები
Camponotus linnaei linnaei
Camponotus linnaei linnaei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ის გვარიდან.
გუდასახო
გუდასახო — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 163 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სემიუელ ბარბერი
სემიუელ ოსბორნ ბარბერი (Samuel Osborne Barber) (დ. 9 მარტი, 1910 — გ. 23 იანვარი, 1981) — ამერიკელი კლასიკური მუსიკის კომპოზიტორი, ყველაზე უკეთ ცნობილი ნაწარმოებით "ადაჟიო სიმებიანი ორკესტრისთვის".
დაიბადა ვესტ-ჩესტერში, პენსილვანია. მუსიკალური კომპოზიციების შექმნა დაიწყო 11 წლის ასაკში. სწავლობდა კურტისის მუსიკის ინსტიტუტში, ფილადელფია, 1935 წელს კი რომის ამერიკული აკადემიის სტიპენდიანტი ხდება. მომდევნო წელს წერს სიმებიან კვარტეტს სი მინორში, რომლის მეორე მოქმედებას, არტურო ტოსკანინის რჩევით, არანჟირებას უკეთებს სიმებიანი ორკესტრისთვის (Adagio for Strings), შემდეგ კი ქორალისთვის (Agnus Dei).
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
Quercus hondae
Quercus hondae — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია იაპონიაში (კიუსიუს რეგიონი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ბაჭია, გაიქეცი
ბაჭია, გაიქეცი (Rabbit, Run) — ჯონ აპდაიკის რომანი, გამოქვეყნდა 1960 წელს. ნაწარმოები ასახავს 26 წლის ჰარი ენგსტრომის ცხოვრების სამ თვეს, რომლიც ცდილობს უსიყვარულო ქორწინებას და მოსაწყენ სამსახურს გაექცეს.
„ბაჭია, გაიქეცი“ კურდღლის სერიის პირველი წიგნია. მისი მომდევნო ნაწილებია: „ბაჭია ბრუნდება“, „ბაჭია მდიდრდება“ და „ბაჭია ისვენებს“. ამ სერიაში აპდაიკი XX საუკუნის II ნახევრის აშშ-ის უმთავრესი მოვლენების ფონზე ბაჭიას მიერ ცხოვრების დაუღალავ ძიებას კომიკური და რეტროსპეტული მიდგომით ასახავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1960 წლის რომანები კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკული რომანები
ნუკატლის ქედი
ნუკატლის ქედი (Хребет Нукатль) — ქედი რუსეთში, დაღესტანში. აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. მდინარეების ავარიის ყოისუსა და ყარაყოისუს აუზების წყალგამყოფი. სიგრძე დაახლოებით 50 კილომეტრი. მაქსიმალური სიმაღლე 3932 მ (მთა ბუტნუშუერი). მაღალი მთებია: ტერმირგოხი (3925 მ), ოცორლაკი (3915 მ) და ნუკატლი (3903 მ). გეოლოგიურ აგებულებაში მონაწილეობენ უმეტესად კირქვები. 1950-იანი წლების შუა ხანებში ქედზე 30 მყინვარი იყო. სამხრეთ კალთებზე ჭარბობს გვალვაგამძლე ნახევრადბუჩქნარები და ბალახოვანი ქსეროფიტები. ჩრდილოეთ კალთებზე არის მთის სტეპები და მდელოები, რომლებიც თანდათანობით სუბალპურ მდელოებში გადადიან.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
სასწორის თანავარსკვლავედი
thumb|right|280px|სასწორი სასწორის თანავარსკვლავედი (Libra) — ზოდიაქოს ერთ-ერთი თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 2,6. დაკვირვებისათვის ყველაზე უკეთესი პირობები აპრილ — მაისშია. ჩანს საქართველოდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სასწორის თანავარსკვლავედი კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
კამბოჯის საგარეო ურთიერთობები
საერთაშორისო დავები
კამბოჯა ოფშორულ კუნძულებთან და ვიეტნამის საზღვართან დაკავშირებით საერთაშორისო დავებშია ჩაბმული. საზღვაო საზღვარი კამბოჯასა და ვიეტნამს შორის ზუსტად არ არის დადგენილი. კამბოჯასა და ტაილანდს შორის საზღვრის ნაწილი დაუდეგენია. ზუსტად არ არის განსაზღვრული ამ სახელმწიფოებს შორის საზღვაო საზღვარიც.
ნარკოტიკები
კამბოჯა ოქროს სამკუთხედის ჰეროინის სატრანზიტო ფუნქციას ასრულებს. ნარკოტიკებთან დაკავშირებული კორუფცია მთავრობის, სამხედრო და საპოლიციო უწყების დონეზეა გავრცელებული. კამბოჯა მცირე მასშტაბით ოპიუმის, ჰეროინისა და ამფეტამინის წარმოების ცენტრიც შეიძლება იყოს. კამბოჯა საერთაშორისო ბაზარზე მარიხუანის დიდი მწარმოებელია.
ეგვიპტე
კამბოჯასა და ეგვიპტეს შორის ფორმალური ურთიერთობები 1953 წელს დაიწყო. კამბოჯის საელჩო კაიროში მდებარეობს, ხოლო ეგვიპტე კამბოჯაში ბანგკოკში მდებარე საელჩოთია აკრედიტებული.
კანადა
კანადასა და კამბოჯას შორის ფორმალური ურთიერთობები 1991 წლსი 25 ნოემბერს დაიწყო. კანადის საელჩო ბანგკოკში მდებარეობს, საიდანაც კამბოჯაშია აკრედიტებული, ხოლო ოფისი პნომ-პენშია განლაგებული. კამბოჯა კანადაში გაერთიანებული ერების ნიუ-იორკის მუდმივი მისიითაა წარმოდგენილი. 1980-1992 წლებში კანადამ 18 602 კამბოჯელი ლტოლვილი მიიღო. 2013 წელს კანადასა და კამბოჯას შორის ორმხრივმა ვაჭრობის მოცულობამ 700 მილიონ ამერიკულ დოლარს გადააჭარბა. კანადა კამბოჯის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საექსპორტო პარტნიორია.
კუბა
კუბასა და კამბოჯას შორის ურთიერთობები 1960 წლის 15 აპრილს დამყარდა. კუბის საელჩო პნომ-პენში მდებარეობს, ხოლო კამბოჯის ― ჰავანაში.
მექსიკა
მექსიკასა და კამბოჯას შორის ურთიერთობები 1976 წლის სექტემბერში დაიწყო. კამბოჯა მექსიკაში ვაშინგტონში მდეაბრე საელჩოთია აკრედიტებული. მექსიკა კამბოჯაში ჰანოიში მდებარე საელჩოთია აკრედიტებული.
აშშ
ცივი ომის დროს კამბოჯასა და აშშ-ს შორის დაძაბული ურთიერთობები იყო, რომელიც ბოლო პერიოდში გაუმჯობესდა. კამბოჯის საელჩო ვაშინგტონში მდებარეობს, ხოლო აშშ-ის ― პნომ-პენში.
Gallup-ის 2011 წლის გამოკითხვის მიხედვით, ობამას ადმინისტრაციის საქმიანობა კამბოჯელთა 68%-მა მოიწონა, ხოლო 8%-ს არ მოეწონა. ობამას კაბინეტის საქმიანობისადმი დადებითი განწყობის მხრივ ეს მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია აზია-წყნარი ოკეანის სახელმწიფოებს შორის. 2012 წელს ბარაკ ობამა ისტორიაში აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რომელიც კამბოჯას ეწვია.
იაპონია
კამბოჯასა და იაპონიას შორის ურთიერთობები 1603 წელს დაიწყო. კამბოჯის გემები ნაგასაკის პორტში შედიოდნენ სავაჭროდ. იაპონიის საელჩო პნომპენში მდებარეობს, ხოლო კამბოჯის საელჩო ტოკიოშია განლაგებული. კამბოჯაში იაპონურ ინვესტიციებს შორისაა პნოპმენის კომერციული ბანკი, Hyundai Switzerland-ისა და იაპონური SBI Group-ის ერთობლივი წამოწყება, რომელიც 2008 წელს გაიხსნა. 2006 წელს იაპონიისა და კამბოჯის მთავრობებს შორის დაიდო შეთანხმება, რომელიც იაპონიის მხრიდან 59 მილიონი ამერიკული დოლარის დახმარების პროგრამის განხორციელებას გულისხმობს. იაპონიის მთავრობა კამბოჯას მნიშვნელოვნად ეხმარება განაღმვისა და განათლების საკითხებში.
ბრუნეი
ბრუნეისა და კამბოჯას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 9 ივნისს დამყარდა. ბრუნეის საელჩო პნომ-პენში, ხოლო კამბოჯის საელჩო ბანდარ-სერი-ბეგავანში მდეარეობს. სახელმწიფოები ვაჭრობის, განათლებისა და თავდაცვის სფეროებში ურთიერთთანამშრომლობენ.
მონღოლეთი
კამბოჯასა და მონღოლეთს შორის ურთიერთობები 1960 წლის 11 ნოემბერს დაიწყო. მონღოლეთი კამბოჯაში ვიენტიანში მდებარე საელჩოთია აკრედიტებული, ხოლო კამბოჯა მონღოლეთში პეკინში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი.
ლაოსი
კამბოჯის საელჩო ვიენტიანში მდებარეობს, ხოლო გენერალური საკონსულო პაქსეში. ლაოსის საელჩო პნომპენში მდებარეობს, ხოლო გენერალური საკონსულო ― სტრინგ-ტრენგში.
ავსტრალია
ავსტრალიასა და კამბოჯას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1952 წელს დამყარდა. 1955 წელს პნომპენში ავსტრალიის პირველი წარმომადგენლობითი ოფისი გაიხსნა. კამბოჯის საელჩო კანბერაში მდებარეობს. 2020 წელს ავსტრალიასა და კამბოჯას შორის ვაჭრობის მოცულობა 432 მილიონ ავსტრალიურ დოლარს გაუტოლდა, რაც წინა წელთან შედარებით 21.6%-ით მეტია.
სქოლიო
კატეგორია:კამბოჯის საგარეო პოლიტიკა
ევროპის ერთა თასის VI გათამაშება
== ევროპის ერთა თასის მეექვსე გათამაშება - 2007/08 ==
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|5 ! style="background: #ddffdd;"|6 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
საქართველოს ნაკრები -  (პირველი წრე), თიმ  ლეინი (მეორე წრიდან)
მეორე დივიზიონი - A
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|5 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
პლეი-ოფი მესამე დივიზიონში მოსახვედრად
მესამე დივიზიონი - II ჯგუფი
მესამე დივიზიონი - III ჯგუფი
მეოთხე დივიზიონი
კვიპროსი
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
კატეგორია:ევროპის ერთა თასი
2007-2008 European Nations Cup First Division
Camponotus linnaei comoedus
Camponotus linnaei comoedus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გიმრის ქედი
გიმრის ქედი (Гимринский хребет) — ქედი ჩრდილოეთ კავკასიაში, აღმოსავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. გადაჭიმულია მდინარეების ავარიის ყოისუსა და სულაკის გასწვრივ 60-65 კმ-ზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2338 მ. აგებულია კირქვებით. კალთებზე მთის სტეპი და მდელოებია, იზრდება მთის ქსეროფიტული მცენარეულობა, გვხვდება ტყეებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ბატალიის მონასტერი
სანტა-მარია დი ვიტორიის მონასტერი (Santa Maria da Vitória na Batalha) - დომინიკელების მონასტერი პორტუგალიაში. მდებარეობს ქალაქ ბატალიაში. 1983 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ოსმანიე
ოსმანიე – ქალაქი თურქეთის ისტორიულ პროვინცია კილიკიაში, ოსმანიეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 185,000 ადამიანი (2007).
ისტორია
ქალაქი ოსმანიე მდებარეობდა ახლო აღმოსავლეთის იმ ტერიტორიაზე სადაც დუღდა პოლიტიკური ცხოვრება. სწორედ ამის გამო აქ თავი მოიყარა მრავალი ერის (ხეთების, სპარსელების, რომაელების, ბერძნების, ქურთების, არაბების, თურქების) ცივილიზაციამ და კულტურამ. XI საუკუნიდან იგი ხელიდან ხელშინ გადადიოდა. XVI საუკუნიდან იგი თურქ-ოსმალების კუთვნილებაა. XIX საუკუნეში მიიღო თანამედროვე სახელწოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
საიმპერიო რეფორმა
საიმპერიო რეფორმა (Reichsreform) — ერთობლიობა ღონისძიებებისა, რომლებიც მიმართული იყო საღვთო რომის იმპერიის მართვის სისტემის რეფორმაციისკენ, რომელიც 1495 წელს დამტკიცდა იმპერიის რაიხსტაგის მიერ ვორმსში, ხოლო 1500 წელს შეივსო აუგსბურგის რაიხსტაგის მიერ. რეფორმას საფუძვლად დაედო იმპერატორ მაქსიმილიან I-ის შემოთავაზება. საიმპერიო რეფორმა საფუძვლად დაედო ახალი დროის იმპერიის სახელმწიფო აპარატს და, 1648 წლის ვესტფალიის ზავის მდგომარეობასთან ერთად, 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის არსებობის შეწყვეტამდე გადამწყვეტი იყო გერმანიის სახელმწიფოთაშორისი კავშირების სისტემაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია კატეგორია:XV საუკუნე კატეგორია:XVI საუკუნე
კოლუმბიის დეპარტამენტები
კოლუმბია უნიტარული რესპუბლიკაა, შედგება ოცდათორმეტი დეპარტამენტისაგან (departamentos) და დედაქალაქის რაიონისგან. თითოეულ დეპარტამენტს ჰყავს თავის გუბერნატორი (gobernador) და ასამბლეა (Asamblea Departamental), რომლებიც საყოველთაო კენჭისყრით ირჩევიან ოთხი წლის ვადით. გუბერნატორი ზედიზედ არ შეიძლება არჩეულ იქნას. დეპარტამენტები ავტონომიის მნიშვნელოვანი ხარისხით სარგებლობენ.
დეპარტამენტები შედგება მუნიციპალიტეტებისგან (municipios).
დედაქალაქის რაიონს წარმოადგენს ბოგოტა, ქვეყნის დედაქალაქი, რომელიც ნაწილობრივ დამოკიდებულია გარსშემორტყმულ კუნდინამარკის დეპარტამენტზე.
დეპარტამენტების სია
მინი|250პქ|კოლუმბიის დეპარტამენტები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები კატეგორია:კოლუმბიის ადმინისტრაციული დაყოფა
Quercus hui
Quercus hui — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus lindigi
Camponotus lindigi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩუმათელეთი
ჩუმათელეთი — ყოფილი სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთი კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 860 მეტრზე, ხაშურიდან 9 კმ. ამჟამად დაბა სურამის უბანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სურამი კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
ზემო ვაშლოვანი
ზემო ვაშლოვანი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ვაშლოვანის თემში. ზღვის დონიდან 1200 მ. ხულოდან 3,5 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 383 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბატაანის სასიკვდილო მარში
მინი|253x253პქ|ამერიკელი და ფილიპინელი ტყვეები ხელნაკეთი საკაცეებით მიასვენებენ ბატაანის სასიკვდილო მარშისას დაღუპულ თანამებრძოლებს, 1942 წელი. ბატაანის სასიკვდილო მარში — იაპონიის საიმპერატორო არმიის მიერ ჩადენილი სამხედრო დანაშაული მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, 1942 წლის აპრილში. ბატაანის სასიკვდილო მარში ერთ-ერთია იმ მრავალი დანაშაულიდან, რომელიც იაპონიის არმიას აქვს ჩადენილი მეორე მსოფლიო ომის დროს წყნარი ოკეანის კამპანიებში.
1942 წლის 9 აპრილს, ფილიპინებში, ბატაანის ნახევარკუნძულზე, დამქანცველი და სასტიკი თავდაცვითი ბრძოლების შედეგად ფილიპინურ-ამერიკული ჯარი გამოიფიტა როგორც საბრძოლო მასალებისა და საკვების ნაკლებობისგან, ასევე იაპონელთა გაუთავებელი იერიშებისგან და ჯარის ამერიკელი მეთაურის გენერალ-მაიორ ედვარდ კინგის გადაწყვეტილებით, მთელი არმია ტყვედ ჩაბარდა მოწინააღმდეგეს.
76 000 ამერიკელი და ფილიპინელი ჯარისკაცი იაპონელებმა ო'დონელის ტყვეთა ბანაკისკენ გზას ფეხით გაუყენეს, გასავლელი მანძილი დაახლოებით 106 კილომეტრი იყო. მარში ხუთიდან ათ დღემდე გრძელდებოდა, იმისდა მიხედვით, თუ როდის შეუერთდა ცალკეული ტყვე მსვლელობას. ამ დღეების განმავლობაში მოკავშირეთა ჯარისკაცებს ელოდათ სასტიკად არაადამიანური მოპყრობა იაპონელთა მხრიდან. ძალიან ბევრმა ტყვემ ცოცხალმა ვერ მიაღია ო'დონელის ბანაკამდე.
ბატაანის ბრძოლა
1942 წლის იანვარ-აპრილის მონაკვეთში იაპონელები მთლიანად აკონტროლებდნენ ფილიპინების კუნძულებს, გარდა კუნძულ კორეჰიდორისა და ბატაანის ნახევარკუნძულისა. საბრძოლო მასალებისა და საკვების ნაკლებობის მიუხედავად, ამერიკულ-ფილიპინურმა ერთობლივმა ჯარმა სამი თვის განმავლობაში გაუწია მტერს მედგარი წინააღმდეგობა. ეს იყო ფილიპინების ოკუპაციის ყველაზე ინტენსიური და მძიმე ბრძოლები. ეს სამთვიანი დაყოვნება იაპონელთათვის მძიმე დარტყმა იყო, რადგანაც მათ ვერ შეძლეს იმ უეცარი გამარჯვების მიღწევა ფილიპინებზე, რომელსაც მოელოდნენ. ამან კი, თავის მხრივ, წყნარი ოკეანის აუზის სრული კონტროლის გეგმებს პრობლემები შეუქმნა. მინი|222x222პქ|ფილიპინელი და ამერიკელი ჯარისკაცები ტანკსაწინააღმდეგო რაზმიდან იაპონელთა იერიშის მოლოდინში, ბატაანის ნახევარკუნძული. არსებობს სამხედრო კორესპონდენტის ფრენკ ჰიულეტის სახუმარო ლექსი, რომლითაც მან ბატაანის დამცველ ამერიკელთა მედგარი წინააღმდეგობა უკვდავყო:
„ჩვენ ბატაანის არამზადა მებრძოლები ვართ, არც დედა, არც მამა, არც ბიძია სემი, არც დეიდები, არც ბიძები, არც ბიძაშვილები, არც დისშვილები, არც წამლები, არც თვითმფრინავები, არც არტილერია და ეს არავის ადარდებს“.
თუმცა თავგამოდება საკმარისი არ აღმოჩნდა და მალე ამერიკულ-ფილიპინურ ჯარს მოუწია დანებებულიყო საბრძოლო მასალების კატასტროფული სიმწირის გამო.
მოკავშირეთა დანებების შედეგები
იაპონიის საიმპერატორო არმიის გენერალ-ლეიტენანტი მასაჰარუ ჰომა და მისი პერსონალი რეალურთან შედარებით ორჯერ ნაკლებ ტყვეს ელოდა, როგორც ეს მათი გათვლებით იყო გაანგარიშებული. ამან დიდი ლოჯისტიკური პრობლემა შექმნა. 60 ათასზე მეტი მშიერი, ავადმყოფი, დასუსტებული სამხედრო ტყვისა და 38 ათასი დევნილის ტრანსპორტირება ძალიან რთულად დასაგეგმი და შესასრულებელი იყო. იაპონელებს კი რაც შეიძლება მალე უნდოდათ ტყვეებისა და დევნილების ჩრდილოეთით გადაყვანა, რათა მათ საბოლოო იერიშს კუნძულ კორეჰიდორზე ხელი არ შეშლოდა. მათ კი ამის უზრუნველსაყოფად საკმარისი ტრანსპორტი არ ჰყავდათ.
სასიკვდილო მარში
იაპონურმა არმიამ ტყვეებს ორ ქალაქში მოუყარა თავი. მათ უბრძანეს თავიანთ მფლობელობაში არსებული ყველა ნივთი გადაეცათ იაპონელებისთვის. ამერიკელი ლეიტენანტი კერმიტ ლოუ იხსენებს:
ტყვეებში მალე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ თუ ვინმეს რაიმე იაპონური ჰქონდა, უნდა დაემალა ან გაენადგურებინა, რადგან, წინააღმდეგ შემთხვევაში იაპონელი ჯარისკაცებისგან სასტიკი მოპყრობა ელოდათ იმ მოტივით, რომ ეს ნივთები მათი დაღუპული თანამებრძოლების საკუთრება იყო. მინი|ხელებშეკრული ამერიკელი ტყვეები ბატაანის მარშისას იაპონელები ტყვეებს აიძულებდნენ, დღეში 40 კილომეტრი გაეარათ. სამთვიანი ბრძოლებით, შიმშილითა და დაღლილობით დაქანცული ტყვეებისთვის ეს მეტისმეტად გაუსაძლისი იყო. ამ ყველაფერს ემატებოდა ტროპიკული სიცხე და მცხუნვარე მზე. რადგანაც პრიორიტეტი იაპონელი ჯარისკაცები იყვნენ, ტყვეების დიდი ნაწილი საკვებს ვერ იღებდა, ხოლო ვინც მიიღო, მთელი მარშის მანძილზე მხოლოდ ერთხელ. ტყვეთა უმეტესობას საკვები პირველად ო’დონელის ბანაკში შეხვდა.
ყველაზე გაუსაძლისი ტყვეებისთვის წყლის ნაკლებობა აღმოჩნდა. იაპონელი ჯარისკაცები გამიზნულად აკავებდნენ ტყვეებს წყლის მიღებისგან. ბევრი გზაზე შემხვედრი გუბურებიდან სვამდა წყალს, თუმცა ეს წყალი ჭუჭყითა და ცხოველთა ექსკრემენტებით იყო დაბინძურებული, რამაც ტყვეებში დიზინტერია და მრავალი ფატალური შედეგი გამოიწვია.
ტყვეები, რომლებიც სისუსტისგან სიარულს ვეღარ აგრძელებდნენ, ადგილზე იხვრიტებოდნენ ან ხიშტებით იკვლებოდნენ, ამას იაპონელთა „გამწმენდი რაზმები“ ახორციელებდნენ. ხშირი იყო წამება, ცემა და მცხუნვარე მზის ქვეშ დატოვება. სისუსტისგან დაცემულ ტყვეებს იაპონური სატვირთო მანქანები ზემოდან უვლიდნენ. ზოგჯერ ყოველგვარი მიზეზის გარეშე იაპონელი ჯარისკაცები ტყვეებს ფიზიკურად უსწორდებოდნენ. მათ, ვინც გაქცევას შეეცდებოდა, ადგილზევე ხვრეტდნენ ან იაპონური კატანებით თავს კვეთდნენ. ტყვეებს, რომლებიც სისუსტისგან ითიშებოდნენ, ცოცხლად მარხავდნენ. მინი|ბატაანის მარშის მარშრუტი, მთლიანი ერთი ხაზით ნაჩვენებია ტყვეების მიერ ფეხით გავლილი მანძილი სან ფერნანდომდე ამ სასტიკ მოპყრობას ორი მიზეზი ჰქონდა. პირველი იყო ის, რომ იაპონელებს ამერიკელები და ფილიპინელები უღირს ერებად მიაჩნდათ, ხოლო მეორე მიზეზი ბატაანის ბრძოლისას ამერიკელთა და ფილიპინელთა მედგარი წინააღმდეგობა იყო.
შესვენებები მხოლოდ მაშინ იყო, როცა იაპონელი ჯარისკაცები იღლებოდნენ. ამ დროსაც კი ტყვეებს არ ჰქონდათ უფლება დამჯდარიყვნენ, წინააღმდეგ შემთხევავში მათ ადგილზევე ესროდნენ. ერთადერთი შვება, რაც ტყვეებს გააჩნდათ, ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ მათთვის გზაზე მათარებში დატოვებული სასმელი წყალი იყო. ტყვეებს არ ჰქონდათ უფლება ექსკრეციისთვის გაჩერებულიყვნენ, უმეტესობას უწევდა ეს საკუთარ შარვალში გაეკთებინა. ეს კი მარშისგან გაჩენილ ფეხის ჭრილობებში ინფექციის მოხვედრას იწვევდა.
სან ფერნანდოში მისვლის შემდეგ ტყვეები ვაგონებში აიყვანეს, რათა ქალაქ კაპასში რკინიგზით ჩაეყვანათ. ვაგონები მეტალის იყო და არანაირი ღიობები გააჩნდა, ჰაერის განიავება არ ხდებოდა. ამერიკელი სტაფ სერჟანტი ალფ ლარსონი იხსენებს:
კაპასში ჩასვლის შემდეგ ტყვეებმა კიდევ ცამეტიდან თექვსმეტ კილომეტრამდე იარეს ფეხით, სანამ ბანაკ ო'დონელს მიაღწიეს. ტყვეებს იქ ერთი თასი ბრინჯი მისცეს, ეს მათი უმრავლესობისთვის პირველი საკვები იყო, რომელიც მიიღეს მარშის დაწყებიდან. ტყვეებისთვის ერთადერთი შვება აქ ის იყო, რომ მათ დაჯდომა და დაწოლა შეეძლოთ.
თუმცა ბანაკში მიღწევის შემდგომაც არაერთი ტყვე დაიღუპა გზაზე აკიდებული დაავადების, ჭრილობებისა და დაღლილობისგან. დაახლოებით გაანგარიშებულია, რომ ბატაანის მარშს მთლიანობაში 650 ამერიკელი და 5000-18000 ფილიპინელი შეეწირა.
დამნაშავეთა გასამართლება
ომის დასრულების შემდეგ მეთოთმეტე არმიის მეთაური გენერალი მასაჰარო ჰომა გასამართლდა და სიკვდილი მიესაჯა სამხედრო დანაშაულებისთვის. ის 1946 წელს დახვრიტეს. მასანობუ სუჯი, იაპონელი ოფიცერი, რომელიც მარშისას ტყვეების ხოცვის ბრძანება გასცა, გასამართლებას გადაურჩა და ომისშემდგომი იაპონიის პარლამენტის წევრიც კი გახდა.
ბატაანის მარში წყნარი ოკეანის თეატრში იაპონელთა მიერ ჩადენილ ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე სამხედრო დანაშაულად ითვლება.
პატიების თხოვნა
2010 წლის 13 სექტემბერს იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა კატსუია ოკადამ ბოდიში მოუხადა და პატიება სთხოვა ექვს ყოფილ ამერიკელ სამხედროს, რომლებიც იაპონელთა ტყვეობაში იყვნენ და რომელთაგანაც ორი ბატაანის მარშგამოვლილი იყო. ეს ექვსი ვეტერანი და მათი ოჯახები იაპონიის მთავრობამ იაპონიაში მიიწვია და მათი მოგზაურობის ფინანსური უზრუნველყოფა საკუთარ თავზე იკისრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაულები კატეგორია:მასობრივი მკვლელობა კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
Camponotus linnaei
Camponotus linnaei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჟერონიმუშის მონასტერი
2007 წლის 13 დეკემბერს მონასტერში გაიმართა ევროპის კავშირის ქვეყნების ლიდერთა შეხვედრა, სადაც ხელი მოეწერა ლისაბონის ხელშეკრულებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
სასწორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას სასწორი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
ურთხელი
ურთხელი, უთხოვარი (Taxus baccata) — წიწვოვანი მცენარეების ურთხლისებრთა ოჯახის, ურთხელის გვარის მცენარე მოწითალო-მოყავისფრო თხელი ქერქით. ზემოდან მუქმწვანე, ქვემოდან ბაცი, ბრტყელი, ხაზურა და შიშველი წიწვები 2-3,5 სმ სიგრძისა და 2-2,5 მმ სიგანისაა. სიმაღლე 10–20 მ, განსაკუთრებულ შემთხვევაში იზრდება 28 მ სიმაღლის.
იზრდება ძალიან ნელა, მაგრამ ხასიათდება დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობით. ხის მაქსიმალური დაფიქსირებული დიამეტრია 4 მეტრი. აღნიშნული ხის ასაკი 4 000 წელი იყო. საუცხოოა გამწვანებისათვის. საჭმელად ვარგისია როგორც რბილი თანათესლი, ასევე თესლის გულიც, რომელიც 30-38 (11-12)% ზეთს შეიცავს. ქერქისგან ხდიან წებოს. ყლორტები და წიწვები წამლავს ცხენს, ჯორს და ვირს. მსხვილფეხა რქოსანი საქონლისთვის ყლორტები და წიწვები ნაკლებ ტოქსიკურია.
გავრცელებულია დასავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ირანში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში. საქართველოში ურთხელი საკმაოდ ფართო არეალითაა წარმოდგენილი, მაგრამ რაოდენობრივად მეტად მცირეღა შემორჩა. ამჟამად ყველაზე დიდი რაოდენობით იგი მხოლოდ ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალში შემორჩა 100 ჰექტარ ფართობზე. მდ. ალაზნის ზემოწელში, პანკისის ხეობაში. ზღვის დონიდან გვხვდება 1500 მეტრ სიმაღლემდე, მაგრამ ოპტიმალური ზრდა მას 1200 მ სიმაღლის ფარგლებში ახასიათებს.
მიუხედავად გავრცელების საკმაოდ ვრცელი არეალისა, ურთხელი გადაშენების ზღვარზე მდგომი მცენარეა და ენერგიულ დაცვას საჭიროებს. ამჟამად ბაწარა-ბაბანეურის ტყეში არსებულ უთხოვარის კორომებს გერმანელი სპეციალისტები სწავლობენ. მათი დასკვნის შემდეგ, სავარაუდოდ, იუნესკო ბაწარა-ბაბანეურის ტყეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურთხლისებრნი
Camponotus limbiventris
Camponotus limbiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ქვემო ვაშლოვანი
ქვემო ვაშლოვანი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, ვაშლოვანის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1044 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
გლენ კლოუზი
გლენ კლოუზი (Glenn Close; დ. 19 მარტი, 1947 ) — ამერიკელი კინოს, ტელევიზიისა და თეატრის მსახიობი. კარიერა დაიწყო 1974 წელს ბროდვეიზე. პირველი კინოროლი მიიღო 1982 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ავსტრიის გერბი
მინიატიურა|250პქ|ავსტრიის ფედერალური გერბი ავსტრიის ფედერალური გერბი (Österreichische Bundeswappen) — ავსტრიის რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბი. დღევანდელი გერბი დადგენილია 1984 წლის ფედერალური კანონით ავსტრიის რესპუბლიკის გერბისა და სხვა სახელმწიფო სიმბოლიკის შესახებ. გერბზე გამოსახულია ე. წ. „ავსტრიული არწივი“ და ფარი ვსტრიის დროშის ფერებით: წითელი-თეთრი-წითელი. პირველად ამგვარი გერბი ავსტრიისათვის შემოღებული იქნა 1919 წელს. 1934-938 წლებში ამ გერბს ცვლიდა ე. წ. „კვატერნიონის არწივი“, 1945 წელს კი თავდაპირველ გერბი აღადგინეს მცირე მოდიფიკაციის შემდეგ: დაამატეს გაწყვეტილი ჯაჭვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები არწივის გამოსახულებით კატეგორია:ავსტრიის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:გერბები გვირგვინის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ნამგლის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები უროს გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ჯაჭვის გამოსახულებით
აბიშირა-ახუბა
აბიშირა-ახუბა (Абишира-Ахуба) — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში. კავკასიონის გვერდითი ქედის ნაწილი მდინარე დიდ ლაბასა და მდინარე დიდ ზელენჩუკს შორის. მაქსიმალური სიმაღლე 3236 მ (მთა ჩილიკი). სიგრძე 40 კმ. აგებულია დანალექი, ნაწილობრივ ამონთხეული ქანებით და კრისტალური ფიქლებით. ფერდობებზე ფოთლოვანი ტყეებია, ზემოთ – წიწვნარი, თხემზე – სუბალპური და ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
Quercus hypophaea
Quercus hypophaea — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ტაივანში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ახცუს ქედი
ახცუს ქედი (хребет Ахцу) — ქედი დასავლეთ კავკასიონის შემადგენლობაში, რუსეთის კრასნოდარის მხარეში. სიმაღლე 1124 მ. აგებულია კირქვებით. განვითარებულია კარსტი. არის ვოკლუზები, კარრები, ძაბრები, ჭები და მღვიმეები. უდიდესი მღვიმის სიგრძე შეადგენს 550 მ-ს. ქედი გადაკვეთილია მდინარე მზიმთის ხეობით (ადლერ-კრასნაია-პოლიანას გზატკეცილი). მდინარეები ფსახო და მზიმთა ახცუს ქედს სამ ნაწილად ყოფენ.
1968 წლის 13 იანვარს ხეობაში დიდმა ზვავმა ნაგუბარი ტბა შექმნა. კალთებზე ფართოფოთლოვანი წიფლისა და სოჭის ტყეებია.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ჩრდილოეთის ომი (1655-1660)
250px|მინიატიურა|ჩრდილოეთის ომის საომარი მოქმედებების რუკა ჩრდილოეთის ომი — შვედეთისა და მისი მოკავშირეების ომი რეჩ პოსპოლიტასა და მის მოკავშირეებთან. მიმდინარეობდა 1654-1667 წლების რუსეთ-პოლონეთის ომის დროს. შვედეთის ჯარებმა დაიკავეს თითქმის მთელი პოლონეთი, აგრეთვე ლიტვის ნაწილი. რუსეთთან დადებულმა დროებითმა ზავმა და რუსეთ-შვედეთის 1656-1658 წლების ომის დაწყებამ ხელი შეუწყო აჯანყებულ გლეხთა მიერ შვედ დამპყრობთა განდევნას. მაგრამ 1656 წლის ზაფხულში შვედებმა ბრანდებურგთან ერთად კვლავ დაიკავეს ვარშავა. 1657 წელს დანია შვედეთის წინააღმდეგ ომში ჩაება და რეჩ პოსპოლიტა განთავისუფლდა შვედების ოკუპაციისაგან. შვედეთმა ვერ შეძლო დანიის საბოლოო დამარცხება, რადგან დანიას მხარი დაუჭირეს რეჩ პოსპოლიტამ და მისმა მოკავშირეებმა – ავსტრიამ, ბრანდებურგმა და ნიდერლანდებმა. 1660 წელს რეჩ პოსპოლიტამ დადო ზავი შვედეთთან სტატუს-კვოს პირობით, რომ დაეკავებინა რუსეთთან ხელახლა შეერთებული უკრაინა და ბელორუსიის დიდი ნაწილი, რომელიც რუსეთის ჯარებს ეკავა. 1659 წელს რეჩ პოსპოლიტამ განაახლა ომი რუსეთთან და რუსეთი იძულებული გახდა ხელი მოეწერა შვედეთთან არახელსაყრელ კარდისის ზავზე (1661 წელი).
კირან გიბსი
კირან ჯეიმზ რიკარდო გიბსი (Kieran James Ricardo Gibbs; დ. 26 სექტემბერი, 1989, ლონდონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, „ვესტ ბრომვიჩ ალბიონის“ და ინგლისის ნაკრების წევრი. თამაშობს მარცხენა მცველის პოზიციაზე.
კარიერა
2007 წელს გიბსი ოფიციალურად შეუერთდა არსენალს. მისი პირველი ოფიციალური მატჩი გუნდში შედგა 2007 წლის 31 ოქტომბერს „შეფილდ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ. ძირითად შემადგენლობაში ადგილის დამკვიდრება მან 2009 წლის გაზაფხულზე, გაელ კლიშის ტრავმის მიღების შემდეგ მოახერხა. იმავე წლის ნოემბერში გიბსმა უკვე თვითონ მიიღო ტრავმა, რის გამოც მას ოპერაცია ჩაუტარდა და მთელი სეზონი გაუცდა. 2013 წლამდე გიბსს რეგულარულად ეძლეოდა სათამაშო დრო, თუმცა ნაჩო მონრეალის „არსენალში“ ტრანსფერის შემდეგ, იგი ძირითადი შემადგენლობიდან ამოვარდა. ერთ-ერთ ინტერვიუში არსენ ვენგერმა განაცხადა, რომ გიბსს შეეძლო ეშლი კოულისავით კარგად ეთამაშა, თუმცა ფრანგი მას ძალიან მცირე სათამაშო დროს აძლევდა, რის გამოც, 2016 წლის დეკემბერში გაჩნდა ჭორები, რომ თითქოს გიბსის დამატებას „ლივერპული“ აპირებდა. ჭორები არ აღმოჩნდა სიმართლე. 2016-2017 წლების სეზონში გიბსმა „არსენალში“ მხოლოდ 22 არასრული მატჩი ითამაშა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
ლაკი
ლაკი — ვულკანური მწკრივი ისლანდიის სამხრეთ ნაწილში, მყინვარ ვატნაიეკუდლის სამხრეთ-დასავლეთ კიდესთან. სიმაღლე 812 მეტრი. შედგება 115 კრატერისაგან, რომლებიც გადაჭიმულია 25 კილომეტრზე, ტექტონიკური რღვევის გასწვრივ. 1783-1784 წლებში მოხდა კატასტროფული ამოფრქვევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლანდიის ვულკანები
ვიქტორ კურნატოვსკი
ვიქტორ კურნატოვსკი (Курнатовский, Виктор Константинович; დ. 10 ივლისი   [ ძვ. სტ. 28 ივნისი], 1868, რიგა — გ. 2 ოქტომბერი   [ძვ. სტ. 19 სექტემბერი] 1912, პარიზი) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე რუსეთსა და საქართველოში, ბოლშევიკი. დაიბადა ექიმის ოჯახში. სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში, იყო ხელოსანი. 1887 წელს უნივერსიტეტიდან გარიცხეს და სანქტ-პეტერბურგიდანაც გაასახლეს. 1888 წელს შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, ჩამოშორდა ხალხოსნებს და ხელმძღვანელობდა მარქსისტულ წრეს. 1889 წელს, მოსკოვის უნივერსიტეტიდანაც გარიცხეს და არხანგელსკის ოლქში გადაასახლეს. 1892 წლის სექტემბერში ემიგრაციაში გაემგზავრა შვეიცარიაში. 1897 წელს, რუსეთში დაბრუნებისას საზღვარზე დააპატიმრეს და აღმოსავლეთ ციმბირში გადაასახლეს. 1898 წელს, მინუსინსკში შეხვდა ლენინს. აქ ხელი მოაწერა ლენინის მიერ დაწერილ (1899) „რუსეთის სოციალ-დემოკრატთა პროტესტს“. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ, 1900 წელს, კურნატოვსკი პარტიის დავალებით ჩამოვიდა თბილისში, სადაც კავშირი დაამყარა იოსებ სტალინთან, ფილიპე მახარაძესთან და გაშალა პარტიული მუშაობა სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციაში. 1901 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში 2 წლის პატიმრობის შემდეგ ციმბირში გადაასახლეს. 1904 წელს, იაკუტსკში ხელმძღვანელობდა პოლიტიკურ პატიმართა საპროტესტო გამოსვლას, რის გამოც კატორღა მიუსაჯეს, რომელსაც იხდიდა აკატუის ციხეში. 1905-1906 წლებში ჩიტაში ჩამოაყალიბა მუშათა, ჯარისკაცთა და კაზაკების დეპუტატების საბჭო. იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიის (რსდმპ) ჩიტის კომიტეტის წევრი, გაზეთ „ზაბაიკალსკი რაბოჩის“ რედაქტორი, ხელმძღვანელობდა ჩიტის მუშათა შეიარაღებულ აჯანყებას, დამარცხების შემდეგ, 1906 წელს, დააპატიმრეს. სამხედრო სასამართლომ კურნატოვსკს სიკვდილი მიუსაჯა, რაც შემდეგ სამუდამო კატორღით შეუცვალეს. 1906 წელს, იაპონიაში გაიქცა, საიდანაც გადავიდა ავსტრალიაში. 1910 წელს ავადმყოფი ჩავიდა პარიზში, სადაც 2 წლის შემდეგ გარდაიცვალა.
Camponotus lilianae lilianae
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ხორლოგიინ ჩოიბალსანი
ხორლოგიინ ჩოიბალსანი (Хорлоогийн Чойбалсан; დ. 8 თებერვალი 1895, ცეცენხანის აიმაკი, ცინი — გ. 26 იანვარი, 1952, მოსკოვი) — მონღოლეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მარშალი. გარდაცვალებიდან გარკვეული ხნის შემდეგ მონღოლეთში დამკვიდრდა მისი პიროვნების კულტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი არატის ოჯახში. 1914-1917 წლებში სწავლობდა ირკუტსკში. 1919 წელს ურგაში სუხე-ბატორისა და მის მიერ ჩამოყალიბებულმა რევოლუციური წრეების გაერთიანებამ 1920 წელს საფუძველი დაუდო მონღოლეთის სახალხო-რევოლუციური პარტიის შექმნას. ჩოიბალსანი 1921 წლის მარტში მონაწილეობდა მონღოლეთის სახალხო პარტიის I ყრილობის მომზადებაში. 1921 წლის ივლისიდან სახალხო მთავრობის შემადგენლობაში იყო. 1921-1923 წლებში მონღოლეთის არმიის მთავარსარდლის მოადგილეა, ხოლო 1924-1928 წლებში მთავარსარდალი. 1928-1930 წლებში მცირე ხურალის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე, 1930 წელს საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოლო 1939 წლიდან პრემიერ-მინისტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ვიეტნამის საგარეო ურთიერთობები
2022 წლის აპრილისთვის ვიეტნამს (ოფიციალურად ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკა) დიპლომატიური ურთიერთობები 189 სახელმწიფოსთან და პალესტინის სახელმწიფოსთან აქვს დამყარებული. ვიეტნამს ურთიერთობები არ აქვს გაეროს წევრ მალავისთან, ბაჰამის კუნძულებთან, ტონგასთან და ტუვალუსთან და გაეროს დამკვირვებელ წმინდა საყდართან. 2011 წელს ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის მე-11 ეროვნულ კონგრესზე ოფიციალური დადგენილება გამოუშვა ვიეტნამის საგარეო პოლიტიკის შესახებ, რომელშიც აღნიშნულია: „ვიეტნამი საერთაშორისო საზოგადოების ყველა ქვეყნის მეგობარი და სანდო პარტნიორია, აქტიურად მონაწილეობს საერთაშორისო და რეგიონულ თანამშრომლობით პროცესებში; აღრმავებს, ასტაბილურებს და ინარჩუნებს საერთაშორისო ურთიერთობებს; ავითარებს ურთიერთობებს მსოფლიოს სახელმწიფოებთან და ტერიტორიებთან, ისევე, როგორც საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და აჩვენებს ერთმანეთის დამოუკიდებლობის პატივისცემას, სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ ერთიანობას; არ ერევა სხვა სახელმწიფოს საერთაშორისო საქმეებში; არ იყენებს ან არ იმუქრება ძალის გამოყენებით; უთანხმოებებსა და დავებს მშვიდობიანი მოლაპარაკებების გზით აგვარებს; აღიარებს ორმხრივი პატივისცემის, თანასწორობისა და ორმხრივი სარგებლის პრინციპებს“.
ვიეტნამმა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა დიპლომატიური ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად. ახალ ზელანდიასთან სრული დიპლომატიური ურთიერთობები აღდგა 1995 წელს, ხოლო ვიეტნამის საელჩო ველინგტონში 2003 წელს გაიხსნა. პაკისტანმა ხელახლა გახსნა საელჩო ჰანოიში 2000 წლის ოქტომბერში.2005 წლის დეკემბერში ვიეტნამმა ხელახლა გახსნა საელჩო ისლამაბადში. 1995 წლის აგვისტოში აშშ-თან ურთიერთობები გაუმჯობესდა, როდესაც სახელმწიფოებმა თავიანთი ოფისები საელჩოების დონემდე აიყვანეს. მოგვიანებით აშშ-მა გენერალური საკონსულლო ხოშიმინში გახსნა, ხოლო ვიეტნამის საკონსულო ― სან-ფრანსისკოში ამოქმედდაა.
მონღოლეთი
ვიეტნამსა და მონღოლეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1954 წელს დამყარდა.
1961 წელს მონღოლეთსა და ვიეტნამს შორის მეგობრობისა და თანამშრომლობის შეთანხმებას მოეწერა ხელი, რომელიც 1979 წელს განახლდა და კიდევ ერთხელ მოეწერა ხელი 1995 წელს. 2003 წლის 13 იანვარს სახელმწიფოებმა ხელი მოაწერეს თანამშრომლობის რვაპუნქტიან დოკუმენტს, რომელიც მონღოლეთისა და ვიეტნამის მთავრობებსა და მათ საკანონმდებლო ორგანოებს შორის თანამშრომლობას არეგულირებს.
2007 წელს ვიეტნამის ექსპორტი მონღოლეთში 5.7 მილიონ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა. 2008 წლის ოქტომბერში მონღოლეთში ნგუენ მინ ჩიეტის ვიზიტისას ვიეტნამი მონღოლეთისთვის 20 000 ტონა ბრინჯის მიყიდვას დათანხმდა.
ვიეტნამის საელჩო ულან-ბატორში მდებარეობს, ხოლო მონღოლეტის საელჩო ― ჰანოიში.
აღმოსავლეთი ტიმორი
აღმოსავლეთ ტიმორსა და ვიეტნამს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 2002 წლის 28 ივლისს დამყარდა. აღმოსავლეთ ტიმორის საელჩო ჰანოიში მდებარეობს, ხოლო ვიეტნამის საელჩო ჯაკარტაშია განლაგებული.
შრი-ლანკა
ვიეტნამსა და შრი-ლანკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1970 წლის 21 ივლისს დამყარდა და მას შემდეგ უწყვეტად ვითარდება სხვადასხვა სფეროში.
ფილიპინები
ცივი ომის დასრულების შემდეგ ფილიპინებსა და ვიეტნამს შორის ურთიერთობები დათბა. ვიეტნამს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც ფილიპინების ერთად კომუნისტურ სამხედრო მოკავშირედ. სახელმწიფოები თანამშრომლობენ განათლების, ტურიზმის, სოფლის მეურნეობის, აკვაკულტურის, ვაჭრობისა და თავდაცვის სფეროებში. ორივე სახელმწიფოს სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში მსგავსი პოზიცია უკავია და ვიეტნამი მხარს უჭერს ფილიპინებს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში ჩინეთის წინააღმდეგ, ხოლო ფილიპინები ვიეტნამს პარასელის კუნძულების დავაში უჭერს მხარს. სპრატლის კუნძულებზე ორივე სახელმწიფო აცხადებს პრეტენზიაც, თუმცა სამხედრო კონფრონტაციამდე საქმე არ მისულა, რამდენადაც ორივე სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოცაციის წევრი და დიპლომატიური მოკავშირეა.
რუსეთი
საბჭოთა კავშირსა და ვიეტნამს შორის ურთიერთობები 1950 წლსი 39 იანვრიდან იწყება, როდესაც სსრკ-ის საელჩო ჩრდილოეთ ვიეტნამში გაიხსნა. რუსეთი დღესაც ვიეტნამის სოციალისტური რესპუბლიკის მოკავშირეა. საბჭოთა კავშირი ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც ვიეტნამი აღიარა და მასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარა. რუსეთის საელჩო ჰანოიში მდებარეობს, ხოლო საკონსულოები და-ნანგსა და ხოშიმინში. ვიეტნამის სელჩო მოსკოვში, ხოლო საკონსულოები ეკატერინბურგსა და ვლადივოსტოკში მდებარეობს.