cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არგოხის კოშკი
კოშკი გეგმით კვადრატულია (5,8 X 5,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადებზე აქა-იქ მოზრდილი ქვებიცაა გამოყენებული. კედლები შიგნიდან და გარედან შებათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: შემორჩენილია ოთხი სართული, ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები, პირველი სართული სანახევროდ ნანგრევებითაა ამოვსებული.
I სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეშია. კარი გადახურულია ერთმანეთზე კუთხით მიბჯენილი ორი ქვით. აღმოსავლეთ კედელში, გარდა კარისა, ერთი მცირე კვადრატული სარკმელია, რომელსაც ქვის თხელი ფილების ჰორიზონტალური გადახურვა აქვს. სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ერთი, ხოლო ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში ორი ნიშია.
II სართულზე, სამხრეთ და აღმოსავლეთ კედლებში, თითო მცირე კვადრატული სარკმელია. სამხრეთ სარკმლის ქვემოთ პატარა ნიშია. თითო ნიშია დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში. დასავლეთ კუთხეში პატარა ქვევრი ყოფილა ჩასმული (შემორჩენილია კვალი).
III სართულის, აღმოსავლეთ კედლის უმეტესი ნაწილი დანგრეულია. ჩრდილოეთ კიდეში შემორჩენილია მაღალი ღიობის წირთხლის ნაწილი. ჩრდილოეთ კედელში სამი პატარა ნიშია, დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეში - ერთი.
სართულშუა გადახურვა ხის ძელებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია ბუდეები). სართულები ერთმანეთს მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გუგერნელი
გუგერნელი (Guggernell) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქალაქ აროსის სამხრეთით, გრაუბიუნდენის კანტონში. აღმართულია გუგერნელგრატის მთის დასავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პიცო-დელ-სოლე
პიცო-დელ-სოლე (Pizzo del Sole) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიის ტიჩინოს კანტონში. ზღვის დონიდან 2 773 მ სიმაღლით იგი ვალ-პიორის ხეობის უმაღლესი მწვერვალია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გროტე-პელის ეროვნული პარკი
გროტე-პელის ეროვნული პარკი (Nationaal Park De Groote Peel) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ლიმბურგისა და ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციებში. შეიქმნა 1993 წელს. ფართობი 15 კმ². ტერიტორიის დიდი ნაწილი უკავია ტორფნარ-ჭაობებს. პარკი ორნითოფაუნის თვალსაზრისით არის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადგილი მთელს დასავლეთ ევროპაში. გვხვდება Podiceps nigricollis და ზოგჯერ Grus grus. უხვადაა ტბები და ჭაობები.
კრონშტადტი
კრონშტადტი (Кронштадт) — საპორტო ქალაქი რუსეთში, მდებარეობს კუნძულ კოტლინზე, ესაზღვრება ფინეთის ყურეში მდებარე პატარა კუნძულებს. წარმოადგენს კრონშტადტის რაიონის ერთადერთ მუნიციპალურ ერთეულს, ადმინისტრაციულად ეკუთვნის ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგს. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 43 005 ადამიანს შეადგენდა.
1983 წლამდე კუნძულზე და ამავდროულად ქალაქში მოხვედრაც, მხოლოდ წყლის ტრანსპორტით შეიძლებოდა. თუმცა ახლა უკვე ქალაქში მოხვედრა საგზაო ტრანსპორტითაც შესაძლებელია, სანქტ-პეტერბურგის დამცავ ჯებირზე გაყვანილია რგოლისებრი ავტომაგისტრალი, რომლის საშუალებითაც ქალაქში მოხვედრა შეიძლება. 2011 წელს გაიხსნა ორკილომეტრიანი გვირაბი, რომელიც ფინეთის ყურის ქვეშ გადის, მისი მშენებლობა პეტერბურგის წყლისგან დამცავი სისტემის ფარგლებში მოხდა, ეს დამცავი ნაგებობა მოიცავს, ასევე 25 კილომეტრიან საგზაო მაგისტრალს, 11 დამცავ დამბას, 6 წყალგაუმტარ ნაგებობას, ხიდებს და სხვა.
1990 წელს ქალაქის ისტორიული ცენტრი იუნესკოს მსოფლიოს მემკვიდრეობის სიაში შევიდა (მიეკუთვნება სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრსა და მასთან დაკავშირებულ ძეგლებს). 2009 წლის აპრილში ქალაქს „სამხედრო დიდების ორდენი“ მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ციხესიმაგრეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ალბრისტჰორნი
ალბრისტჰორნი (Albristhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში; გადაჰყურებს ლენკისა და ადელბოდენის მუნიციპალიტეტებს. სიმაღლე 2 762 მეტრი.
გამოცდილ მთამსვლელთათვის მწვერვალისკენ ჰაჰნენმოოსის უღელტეხილიდან მიემართება ბილიკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ამზელფლუე
ამზელფლუე (Amselflue) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს ქალაქ აროსას. მთავარი მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 781 მეტრია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ზანდჰუბელი
ზანდჰუბელი (Sandhubel) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ქალაქ აროსის სამხრეთით. აღმართულია გუგერნელგრატის მთის ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ვალბელაჰორნი
ვალბელაჰორნი (Valbellahorn) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ქალაქ აროსასა და ვიზენს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
შეხენტალერ-ვინდგელენი
შეხენტალერ-ვინდგელენი (Schächentaler Windgällen) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურის კანტონში; გადაჰყურებს უნტერშეხენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია მოუტათალისა და შეხენტალის ხეობებს შორის, კლაუზენის უღელტეხილიდან რამდენიმე კმ-ით დასავლეთით.
დეინენ-ვან-ტექსელის ეროვნული პარკი
დეინენ-ვან-ტექსელის ეროვნული პარკი (Nationaal Park Duinen van Texel) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, კუნძულ ტექსელზე. შეიქმნა 2002 წელს. ფართობი 43 კმ². დიუნები კუნძულის დასავლეთ ნაწილშია წარმოდგენილი, ხოლო ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილში პლაჟებია. ჯერ კიდევ, 1927 წელს ბოტანიკოსმა ტეისემ შექმნა ილუსტრირებული წიგნი, სადაც მიუთითებდა ამ ადგილის ეკოლოგიურ მნიშვნელობაზე. არის მრავალი საფეხმავლო მარშრუტი. პარკის ტერიტორიას კვეთს აგრეთვე არაერთი ველოსიპედისთვის განკუთვნილი ბილიკი. მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
დან-ბლანში (შაბლე)
დან-ბლანში (Dents Blanches თეთრი კბილები) — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარია-საფრანგეთის საზღვარზე. შედგება რამდენიმე მწევრვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესია დან-დე-ბარმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ცელი
thumb|ტრადიციული ხისტარიანი ცელი ცელი — ხელით მოსახმარი ტრადიციული იარაღი, რომელიც გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში მოსავლის აღებისა ან ბალახის მოთიბვისათვის (ზვინის დასადგმელად, საქონლის საკვებად, ან უბრალოდ გაზონების შესაკრეჭავად). თანამედროვე ეპოქაში ფართო მასშტაბებით შეცვალა კომბაინებმა, ტრაქტორულმა მანქანებმა, გაზონების სათიბელებმა, მაგრამ ტექნიკისათვის ძნელად მისადგომ ადგილებში ჯერ კიდევ გამოიყენება.
დიზაინი
ცელს გააჩნია ხის ტარი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 170 სანტიმეტრს შეადგენს (საშუალოდ შეესაბამება ადამიანის სიმაღლეს), ხანდახან ლითონის ან პლასტიკური მასალის ტარსაც იყენებენ. ტარი შეიძლება იყოს სწორი ან სიგმოიდური ფორმისა. კიდევ უფრო დახვეწილ ვერსიებს სამგანზომილებიან სივრცეში გააჩნიათ სიმრუდეები, რაც უკეთ შეესაბამება ერგონომიულ დიზაინს. ტარს გააჩნია ორი სახელური, რომელიც მასთან მართი კუთხით არის დამაგრებული, ერთი — ზედა მესამედში და ერთიც — დაახლოებით ტარის შუაში. ქვედა ბოლოზე დამაგრებულია გრძელი, ოდნავ მორკალული მჭრელი პირი, დაახლოებით 60-90 სანტიმეტრი სიგრძისა, ისიც ტარის მართობულად. ცელი ძირითადად მზადდება მემარჯვენე მუშაკებზე გათვლით, სწორი დაჭერის დროს ტარის მარცხნივ მდებარეობს მჭრელი პირი და მთიბავი თიბავს მარჯვნიდან მარცხნივ მიმართული სწრაფი მოძრაობებით. თეორიულად, შეიძლება დამზადდეს ცაციებისათვის მოსახმარებელი ცელი და ცაცია მუშაკი გათიბავს საწინააღმდეგო მიმართულებით, მარცხნიდან მარჯვნივ მოძრაობებით.
thumb|200px|ცელის გამოყენება
გამოყენება
ცელის საშუალებით მუშაობას თიბვას უწოდებენ. ზმნა „ცელვა“, „მოცელვა“ ქართულში ოდნავ სხვა აზრით გამოიყენება: წაქცევა უეცარი ბიძგის ან ფეხებიდან საყრდენის უეცრად გამოცლის მეშვეობით. თიბვა მემარჯვენეებისათვის შემდეგნაირად ხორციელდება: ზედა სახელურზე მაგრდება მარცხენა ხელი, შუა სახელურზე — მარჯვენა და თითქმის გაშლილი ხელებით, ისე რომ მჭრელი პირი მიწის ზედაპირის პარალელური რჩება, მთიბავი (ხშირად მთელი ტორსის დახმარებით) სწრაფად ამოძრავებს ცელს მარჯვნიდან მარცხნისკენ. ცელი გრძელ რკალს შემოწერს და მთიბავის მარცხნივ აგროვებს მოთიბულ ბალახს. თიბვა ხორციელდება მდგრადი რიტმის შენარჩუნებით; თიბვას თან ახლავს დამახასიათებელი ხმა და სურნელი; ეს მეტად დამღლელი და დიდი ენერგიის ხარჯვით მიმდინარე პროცესია. მთიბავი ხშირად ისვენებს და ამ დროით სარგებლობს მჭრელი პირის გალესვისთვის. სწორი ტექნიკა მდგომარეობს რკალების საშუალებით ბალახის თანაბარი ფართობის მოთიბვაში. დამწყებების ხშირი შეცდომაა სწორი კუთხით, მართკუთხედის ფართობზე მოთიბვა, რაც გაცილებით დამღლელი და არაეფექტურია. ნიადაგთან ძალიან ახლოს თიბვამ შეიძლება დააბინძუროს ცელის პირი და მალე დააბლაგვოს იგი. დიდი გამოცდილება და სიმარჯვეა საჭირო იმისთვის, რომ ნიადაგიდან თანაბარ და ეფექტურ დისტანციაზე გვეკავოს ცელის პირი თიბვისას. გალესვების პარალელურად, გამოცდილ მუშაკებს ათვისებული აქვთ ტექნიკა: ცელის მოპირვა. ცივი ჭედვით, ჩაქუჩის და გრდემლის გამოყენებით, ცელის პირს ათხელებენ ისე, რომ გალესვის რამდენიმე პროცედურა შემდეგ გაცილებით უფრო იოლდება.
ისტორია
ცელი გამოგონებული იქნა საკმაოდ გვიან, დაახლოებით 500 წელს ჩვ.წ.აღ-მდე და ევროპის ჩრდილოეთ ნაწილში მასიურად შევიდა მხოლოდ ჩვ. წ. აღ-ის მე-12 ან მე-13 საუკუნეებში.
ევროპელთაგან ალბათ ერთ-ერთი პირველები, რომაელები იცნობდნენ ცელს სახელით falx foenaria (განსხვავებით ნამგლისაგან, რომელსაც უწოდებდნენ falx messoria). ძველი სკვითები იყენებდნენ ამ იარაღს და ზოგიერთ ენაში (მაგ., ინგლისურ ენაში) ცელი და სკვითი ერთნაირად იწერება.
მითოლოგია
thumb|300px|ვ. ვასნეცოვი, „აპოკალიფსის ოთხი მხედარი“, 1887 წ. როგორც ჩანს, ცელს ძველი ბერძნებიც იცნობდნენ: ზევსის მამა, ღმერთი კრონოსი ხშირად გამოისახებოდა ცელით ხელში. უკვე ქრისტიანულ სიმბოლიკაში, აპოკალიფსის ოთხი მხედარი ხშირად გამოისახებოდა ცელით შეიარაღებული (განსაკუთრებით, მეოთხე მხედარი, სიკვდილი). ეს ძირითადად ეყრდნობოდა ბიბლიურ რწმენას იმის შესახებ, რომ სიკვდილის ანგელოზი არის „სულების მთიბავი“. თანამედროვე კულტურაშიც, ფილმებში, რეკლამაში, ილუსტრაციებში სიკვდილს ხშირად გამოსახავენ, როგორც კაპიუშონწამოსხმულ ფიგურას ხელში ცელით.
ცელი ეროვნულ კულტურებში
ცელი ჯერ კიდევ შეუცვლელ იარაღს წარმოადგენს ფერმერებისათვის განვითარებად ქვეყნებში და მთიან რეგიონებში.
რუმინეთში, მაგალითად, აპუსენის მთიანეთში თიბვა ძალიან მნიშვნელოვანი ყოველწლიური საქმიანობაა და საშუალოდ 2-3 კვირა გრძელდება იქაური მთიბავისათვის. რადგანაც თიბვა დამღლელი ფიზიკური სამუშაოა და მასში დახელოვნება შედარებით რთულია, ფერმერები ერთმანეთს ეხმარებიან ნადად, გუნდად გაერთიანებით. თიბვის ყოველდღიური შრომის შემდეგ ფერმერები ხშირად აწყობენ პატარა ქეიფს, სადაც ცეკვავენ, სვამენ და პურობენ, მაგრამ უფრთხილდებიან ფორმას, რათა შეძლონ შემდგომი დღის მძიმე შრომის ატანა.
ბალკანეთის სხვა რეგიონებში, მაგალითად, სერბიულ ქალაქებში, თიბვის შეჯიბრებებსაც აწყობენ და გამარჯვებულს ჯილდოდ ვერცხლის პატარა ცელით აჯილდოვებენ. უფრო პატარა დაბებში თიბვას უყურებენ, როგორც ადგილობრივი ფოლკლორის ნაწილს და მეგობრული შეჯიბრებების გამარჯვებულებს უხვად აჯილდოვებენ სასმელ-საჭმელით, რომლებსაც აქვთ უფლება, დამარცხებულებს გაუყონ დოვლათი.
ბასკეთში ცელით თიბვის შეჯიბრება ჯერ კიდევ პოპულარული ტრადიციული სპორტია, რომელსაც სეგალარიცას უწოდებენ (ბასკური სიტყვიდან „სეგა“: ცელი). თითოეული მონაწილე ცდილობს, რომ უფრო ადრე მოთიბოს თავისი ფართობი, ვიდრე მოწინააღმდეგეები მოახერხებენ ამას.
მადომ-გრესი
მადომ-გრესი (Madom Gröss) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვარცასკის ხეობასა და ლევენტინის რაიონს შორის, სონონოს მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს, ტიჩინოს კანტონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კასლგარი
კასლგარი (An Caislean gCearr) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2002 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 842 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
სალმანასარ I
მინი|სალმანასარ I სალმანასარ I (ასურ. შულმანუაშარედუ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1280-ძვ. წ. 1260 წლებში.
მეფობის დასაწყისში დამსჯელი ექსპედიცია მოაწყო ურარტუს წინააღმდეგ. 3 დღეში დაამარცხა და დაიმორჩილა იგი. წარმატებით დალაშქრა უკვე დასუსტებული მითანი, გადასერა მისი ტერიტორია და მიადგა ევფრატზე მდებარე ქალაქ ქარხემიშს. მითანის ოლქები ასურეთს შეუერთა. დაამარცხა ბაბილონიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
პაოლო დე ჩელიე
პაოლო დე ჩელიე (Paolo De Ceglie); (დ. 17 სექტემბერი, 1986, აოსტა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კუდოთი
კუდოთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, რიონის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სემ უორთინგტონი
სემუელ ჰენრი ჯონ უორთინგტონი (Sam Worthington, დ. 2 აგვისტო, 1976) — ინგლისური წარმოშობის ავსტრალიელი მსახიობი. მან სახელი გაითქვა მთავარი როლების შესრულებით ფილმებში ავატარი, ტერმინატორი: გადარჩენა, ტიტანთა ბრძოლა და მის გაგრძელებაში, ტიტანთა რისხვა. სემი გამოჩნდა ასევე ვიდეო-თამაშში Call of Duty: Black Ops და მის გაგრძელებაში, Call of Duty: Black Ops II.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:ავსტრალიელი მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
ოლორი (სოფელი)
ოლორი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მუჟავის თემში (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი).
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბესიაური (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)
ბესიაური — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ცხუნკურის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეწერი (ეწერის თემი)
ეწერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ლექარდე, ლეძაძამიე).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 386 ადამიანი.
სებასტიან ჯოვინკო
სებასტიან ჯოვინკო (Sebastian Giovinco ; დ. 26 იანვარი, 1987) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს კანადის კლუბ „ტორონტოსა“ და იტალიის ეროვნულ ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:პარმის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კლერგოლუეი
კლერგოლუეი (Baile an Chláir) — გელტახტი სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2006 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 741 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები კატეგორია:გელტახტი ადგილები გოლუეის საგრაფოში
მაასდეინენის ეროვნული პარკი
მაასდეინენის ეროვნული პარკი (Nationaal Park De Maasduinen) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ლიმბურგის პროვინციაში. შეიქმნა 1996 წელს. ფართობი 45 კმ². ძირითად ლანდშაფტს ქმნის ტყიანი და ჭაობიანი ტერიტორია. პარკი მდებარეობს მდინარე მაასსა და გერმანიის სახელმწიფო საზღვარს შორის. 1998 წლამდე ეროვნულ პარკს ეწოდებოდა ჰამერტი. პარკის ამჟამინდელი სახელწოდება მომდინარეობს პარაბოლისებრი დიუნებისაგან (Duin), რომლებიც უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდით თარიღდებიან. ტყის გაშენების შემდეგ დიუნების ფართობმა იკლო. 1980 წელს პარკის ტერიტორიაზე მიმდიონარეობდა ქვიშისა და ხრეშის მოპოვება.
ფლორას წარმოქმნის: მუხა, არყი, ფიჭვი, მურყანი, წიფელი; იშვიათად გვხვდება ლურჯი ნაღველა და ცვილიანა. ორნითოფაუნას ქმნის: რუხი წერო, უფეხურა, მარჯანი, ჭაობის ბოლობეჭედა, შავი კოდალა და ჩვეულებრივი ალკუნი. ქვეწარმავლებიდან მნიშვნელოვანია: სპილენძა, ხვლიკებისა და გომბეშოების რამდენიმე სახეობა, ბოხმეჭა. ამას გარდა, პარკში არის ნემსიყლაპიების 26 და ქერცლფრთიანების 33 სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
დასახლება (ხობის მუნიციპალიტეტი)
დასახლება — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ნოჯიხევის თემში (სოფლები: დასახლება, ზენი, კუთხენოჯიხევი, ნაფოშტუ, ნოჯიხევი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ხობისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 13 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქ ხობიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით, შავი ზღვიდან 30 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში სოფელს ერქვა სოციალისტური სოფელი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 403 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქართველოს სინფონიეტა
მინი|350px|right|საქართველოს სინფონიეტა საქართველოს სინფონიეტა (ოფიციალური სახელი: სსიპ თბილისის სახელმწიფო კამერული ორკესტრი) დაარსდა 2008 წელს საქართველოს პირველი ლედის სანდრა ელისაბედ რულოვსისა და საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს პატრონაჟის ქვეშ. 2010 წელს მას მიენიჭა სახელმწიფო სტატუსი. ორკესტრის შექმნაში დიდი როლი ითამაშა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიამ და კერძოდ მისმა რექტორმა გია ბუღაძემ. 2010 წლამდე სინფონიეტა კონცერტებს მართავდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კამერული ორკესტრის სახელით. ორკესტრი რეგულარულად მართავს კონცერტებს თბილისის საუკეთესო დარბაზებში და ასევე საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებში: ბათუმი, ქუთაისი, ჭიათურა, ბორჯომი, გორი, რუსთავი, ბოლნისი, სიღნაღი, თელავი. ორკესტრი მონაწილეობს თითქმის ყველა მნიშვნელოვან მუსიკალურ ფესტივალში საქართველოს მასშტაბით: თბილისის ჩასაბერ საკრავთა ფესტივალი, საახალწლო შეხვედრები, თელავის მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი, აღდგომიდან ამაღლებამდე, თბილისის კამერული მუსიკის ფესტივალი, შემოდგომის თბილისი. საქართველოს სინფონიეტა არის ჭიათურის მუსიკის აკადემიის'' ერთ-ერთი დამფუძნებელი.
ჭიათურის მუსიკის აკადემია
2010 წელს საქართველოს სინფონიეტამ, თბილისის ჩასაბერ საკრავთა ფესტივალმა და ჭიათურის კულტურის ცენტრმა დააარსეს ჭიათურის მუსიკის აკადემია. აღნიშნული აკადემია-ფესტივალი ტარდება ყოველ წელს. ერთი კვირის განმავლობაში, ქალაქ ჭიათურაში ყოველდღე ტარდება კონცერტები და იმართება მასტერკლასები თერთმეტ სხვადასხვა სპეციალობაში. სოლისტები და პედაგოგები არიან საქართველოსა და მის საზღვრებს გარეთ მცხოვრები ქართველი და უცხოელი მუსიკოსები. აკადემია-ფესტივალში მონაწილეობენ მოსწავლე და სტუდენტი ახალგაზრდები ჭიათურიდან, საჩხერედან, ზესტაფონიდან, ქუთაისიდან, თბილისიდან, რუსთავიდან და ა. შ.
კონცერტები საზღვარგარეთ
2009 წლიდან ორკესტრი სისტემატურად მართავს კონცერტებს ევროპის საუკეთესო საკონცერტო დარბაზებში, როგორიცაა: ბერლინის კონცერტჰაუსი, ამსტერდამის კონცერტგებაუ , მიუნხენის კონსერვატორიის დიდი საკონცერტო დარბაზი და სხვა. საქართველოს სინფონიეტა მჭიდროდ თანამშრომლობს ფესტივალებთან გერმანიაში "Young Euro Classic" და "Opernfestival Gut Immling".
MEZZO საქართველოში
2011 წლის 1 მაისს ორკესტრის კონცერტი ჩაიწერა და გადასცა ცნობილმა ფრანგულმა მუსიკალურმა ტელეარხმა MEZZO-მ, რაც უპრეცედენტო მოვლენაა კავკასიის მასშტაბით.
პირველი ბაროკო ორკესტრი კავკასიაში
2012 წლის თებერვალში საქართველოს სინფონიეტა აღიჭურვა ბაროკოს ეპოქის ინსტრუმენტებით და გახდა პირველი ბაროკო ორკესტრი კავკასიაში.
ორკესტრთან თანამშრომლობდნენ
მარინა იაშვილი, ლიანა ისაკაძე, ლიზა ბათიაშვილი, ვალენტინ ჟუკი, პაველ ვერნიკოვი, იულიან რახლინი, ნატალია გუტმანი, სურენ ბაგრატუნი, ელისო ვირსალაძე, ალექსანდრე კორსანტია, ელისო ბოლქვაძე, მორის ბურგი, ფრანსუა ლელუ, ედუარდ ბრუნერი, სერჯო აძოლინი, ბრამ ვან სამბეკი, ლევ მარკიზი, ბენჟამინ ლევი, ბენუა ფრომანჟე, ანდრეს მუსტონენი, გიორგი ბაბუაძე, გოგი ჭიჭინაძე, ვახტანგ კახიძე...
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:ორკესტრები
დრენტს-ფრისე-ვოლდის ეროვნული პარკი
დრენტს-ფრისე-ვოლდის ეროვნული პარკი (Nationaal Park Drents-Friese Wold) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ფრისლანდიასა და დრენთეს პროვინციებში. შეიქმნა 2000 წელს. ფართობი 61 კმ². არის ტყეები და მოძრავი ქვიშები. პარკის ტერიტორიაზე დასახლება ქვის ხანაში გაჩნდა. ფერმერები მიწას ცხვრის მოსაშენებლად იყენებდნენ. XIX საუკუნეში დაიწყო ტყის პროგრამის განხორციელება; დარგეს მუხა, ფიჭვი, ფსევდოცუგა და იაპონური ლარიქსი. მრავალფეროვანია ფაუნა, აღსანიშნავია: ტყის კვერნა, თეთრყელა კვერნა, ჩეულებრივი გველგესლა, ჩვეულებრივი ანკარა, სპილენძა, ბოხმეჭა, ტრიტონი, ხვლიკისნაირნი, ევროპული შველი, ყორანი, შავი კოდალა და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
სალმანასარ III
მინი|250პქ|სალმანასარ III 300px|მინი|მარცხნივ|ბალავატის ჭიშკარი სალმანასარ III (ასურ. შულმანუაშარედუ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 859-ძვ. წ. 824 წლებში.
თითქმის ყოველ წელს აწყობდა ლაშქრობებს მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგ. ძვ. წ. 830 წლამდე 4-ჯერ ილაშქრა ურარტუს წინააღმდეგ, მაგრამ უშედეგოდ. აღმავლობის გზაზე დამდგარი ურარტუს სამეფო ვერ დაიმორჩილა. რამდენიმე ლაშქრობა ჩაატარა ჩრდილოეთ სირიაში. ძვ. წ. 854 წელს დამარცხდა კარკარის ციხე-სიმაგრესთან. ძვ. წ. 845 წელს 120-ათასიანი ჯარით გაილაშქრა ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების კოალიციაზე, რომელსაც დამასკი ხელმძღვანელობდა. მხოლოდ ძვ. წ. 841 წელს აიღო დამასკო და მცირე ხნით დაიმორჩილა სირია. გარკვეული წარმატებები მოიპოვა ბაბილონის წინააღმდეგ ბრძოლაში. თავისი ქვეყნის დედაქალაქ ქალხუში (ახლანდ. ნიმრუდი) ააშენა დიდებული სასახლე. მისი ნანგრევების შესწავლისას აღმოჩნდა შავი ქვის ობელისკი და ბრინჯაოთი მოჭედილი ჭიშკარი (ე. წ. ბალავატის ჭიშკარი). მასზე გამოსახულია სალმანასარის გადახდილი ბრძოლების სცენები წარწერებით. ჭიშკარი ასურული ხელოვნების შესანიშნავ ნიმუშს წარმოადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ნაჯიხუს სამონასტრო კომპლექსი
ნაჯიხუს სამონასტრო კომპლექსი (ადრე „ნოჯიხევის სამონასტრო კომპლექსი“) (დღეს - ნანგრევები) — საქართველოში ერთადერთი რვააფსიდიანი ეკლესია და მასთან მდებარე საცხოვრებელი კომპლექსი სოფელ ქვემო ნაგვაზავოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტი.
ნაჯიხუს სამონასტრო კომპლექსი
ვისაც გაუვლია, ან ვინც გაივლის მარტვილი-ბანძის მონაკვეთს, სოფელ ნოჯიხევთან (ახლა ქვემო ნაგვაზავო) მდინარე აბაშის სანაპიროს მახლობლად, აუცილებლად შეამჩნევს უძველესი ნასახლარის კვალს. ამ ნანგრევების ისტორიამ ძალიან დამაინტერესა და შევეცადე შემეგროვებინა ცნობები ამ ნასახლარზე. აღმოჩნდა რომ ეს ადგილი ბევრ საიდუმლოს ინახავდა, რადგანაც სწორედ ეს ნანგრევები ყოფილა საქართველოში ერთადერთი რვააფსიდიანი ეკლესია და მასთან მდებარე საცხოვრებელი კომპლექსები, აბანო და სხვა. გიორგი ათათია, „რა განძი გვქონია“, 2009
არქეოლოგიური გათხრები
256პქ|მინიატიურა|მარცხნივ|ნაჯიხუს ნასახლარის ტოპოგეგმა 256პქ|მინიატიურა|ნაჯიხუს სამონასტრო კომპლექსი გიორგი ათათიას ფოტო 1977-1980 წლებში აკადემიკოსმა პარმენ ზაქარაიამ და მისმა ჯგუფმა, რომლებმაც ჩაატარეს ექსპედიცია ძველი ეგრისის ტერიტორიაზე, არქეოლოგიური მასალების მოპოვების მიზნით, სოფელ ქვემო ნაგვაზავოს ტერიტორიაზე, გათხარეს ორი გორაკიდან ერთი, უფრო მომცრო გორაკი. ამ გათხრამ ყოვლად უსახო დარბაზული ეკლესიის ნაშთები გამოავლინა და რადგან იგი დადგმული იყო საინტერესო, კაპიტალურად ნაგები ტაძრის ტერიტორიაზე, გადაწყდა მისი მოხსნა.
დარბაზული ეკლესიის აღებამ, არქეოლოგიური მასალის მხრივ, ბევრი არაფერი მოიტანა, მაგრამ გამოაჩინა არქიტექტურის მშვენიერი და იშვიათი ძეგლის ნანგრევები. ტაძარი რვა აფსიდიანი აღმოჩნდა. ნაჯიხუს ეკლესია ერთადერთია საქართველოში. მრავლაფსიდიანი ტაძრების თემა, ცნობილი მეცნიერის გიორგი ჩუბინაშვილის აზრით, საქართველოში განვითარებული ფეოდალიზმის დასაწყისში ჩნდება და ამავე ეტაპზე ამთავრებს თავის არსებობას. ამ ტიპის ძეგლებია: ბოჭორმა, კაცხი, ოლთისი ციხის ეკლესია. ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი ტაძარი მრავალაფსიდიანია, მაგრამ არა — რვა.
ტაძრის არქიტექტურა
რვააფსიდიანი ტაძარი — ეს სრული სიახლე იყო არა მარტო სამეგრელოსთვის, არამედ მთელი საქართველოსთვის: ასეთი ტიპის ტაძარი საქართველოში ნაჯიხუმდე ცნობილი არ იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ძეგლი ძალიან დაზიანებულია, მისი გეგმის დადგენა მაინც მოხერხდა. ეკლესიას შიგნიდან რვააფსიდი ჰქონდა, გარედან კი – მრავალწახნაგა იყო. ეკლესიას სამი კარიბჭე ჰქონდა: დასავლეთის, სამხრეთის და ჩრდილოეთის. უკანასკნელი ორი კარიბჭე გვიან ამოუშენებიათ. დასავლეთის კარიბჭე, როგორც მთავარი დანარჩენ ორზე ცოტათი განიერია. ცენტრალურ გუმბათქვეშა ფართობის გარშემო აფსიდები რადიალურადაა განლაგებული და ერთიან სივრცეს ქმნის. აფსიდების წრიული მოხაზულობა ყველგან ერთნაირი არ არის. შედარებით დიდია ის აფსიდები, რომლებშიც კარებია გამოჭრილი საკურთხევლის აფსიდის მოხაზულობა სხვა აფსიდების ზომისაა.
საკურთხეველი ეკლესიის დარბაზის დონეზე ორი საფეხურით მაღალია. შუაში, აღმოსავლეთის კედელთან ტრაპეზის ქვაა მიდგმული.
thumb|left|250px|ნაჯიხუს რვააფსიდიანი ტაძრის ნანგრევები გიორგი ათათიას ფოტო
გუმბათი შიგნიდან როგორ იყო გადაწყვეტილი ზუსტად არ დგინდება. მხოლოდ იმის თქმა შეიძლება, რომ გუმბათის ყელზე გადასვლა აფრული ყოფილა. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია გარედან უფრო დაზიანებული ყოფილა, ვიდრე შიგნიდან, კარგად ჩანს, რომ ცოკოლსა და საძირკველს წრიული მოხაზულობა აქვთ, ხოლო ზემოთ თვით კორპუსი წახნაგოვანი ყოფილა.
საძირკველი ნაგებია ყორექვით, ხოლო ორსსაფეხურიანი ცოკოლი — თლილი ქვით. ცოკოლი შენობის ირგვლივ კარგადაა შერჩენილი. ზედა კორპუსისგან კი მოღწეულია მხოლოდ სამი გვერდი ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, ისიც ნაწილობრივ. სწორედ ამ ნაშთით ირკვევა, რომ ტაძრის კორპუსი წახნაგოვამი ყოფილა.
ტაძარი გარედან მოთეთრო კირქვის კარგად თლილი კვადრებით ყოფილა შემოსილი, ხოლო შიგნიდან — თლილი, პატარა ზომის შირიმის ქვით. შირიმში აქა-იქ გარეულია სხვა ტიპის მომწვანო ქვაც.
ეკლესიის ნანგრევებში აღმოჩნდა ასომთავრული წარწერების ფრაგმენტები, რომლებიც შესრულებულია ისეთივე კირქვის ფილებზე, როგორითაც ტაძრის ფასადებია შემოსილი.
ტაძრის აგება
thumb|256px|ნაჯიხუს რვააფსიდიანი ტაძარი ნაჯიხუს ტაძრის დათარიღებისთვის წერილობითი წყაროები არ მოიპოვება. ნანგრევებში აღმოჩენილი წარწერის ოცდაათიოდე ფრაგმენტის რაიმე სისტემით დალაგება შეუძლებელია. ასოები ჩაკვეთით არის შესრულებული. წარწერები შეღებილი ყოფილა წითელი საღებავით — სინგურით. ეს ნიშნები დამახასიათებელი ყოფილა X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნისთვის. ტაძრის ფასადები ძალზე დაზიანებულია. ადგილზე არსებული და ნანგრევებში ნაპოვნი ფრაგმენტებიდან ზოგიერთ გარკვეულ დეტალზე დაყრდნობით ძეგლის გარეგანი სახის ვარიანტი ისახება. მრავალაფსიდიანი ძეგლების უმრავლსეობა ქოლგისებური გადახურვით გამოირჩევა. ნაჯიხუს ტაძრის შემთხვევაშიც ნანგრევებშიც აღმოჩენილმა ფრაგმენტებმა დაადასტურა ქოლგისებური გადახურვის შესაძლებლობა. ერთი ზომისა და პროფილის, ერთნაირი დეკორატული დამუშავების ქვებიდან, რომლებიც ნაპოვნი იქნა ნანგრევებში, აიწყო ხერხულა კარნიზი, რომელიც 90° კუთხეს ქმნის. საბოლოოდ მეცნიერებმა არქიტექტურულ-მხატვრული ანალიზის საფუძველზე ნაჯიხუს რვააფსიდიანი ტაძარი X-XI საუკუნეებით დაათარიღეს.
ტაძრის მოხატულობა
thumb|200პქ|მარცხნივ|ნაჯიხუს მონასტერის აღმოსავლეთი ფასადი გიორგი ათათიას ფოტო მოხატულობა ტაძარში არაა შემორჩენილი, მაგრამ როგორც მეცნიერები ფიქრობენ ეკლესია მოხატული იყო. ამის მაუწყებელია, ჩრდილო ფასადების ზედაპირით ნაჭდევებით დამუშავება, ბათქაშის გასამაგრებლად. ეკლესია რელიეფებიდაც ყოფილა მორთული. ამათგან მოაღწია ერთადერთმა — ხარის თავმა, რომელიც ამჟამად ნოქალაქევის არქეოლოგიურ მუზეუმშია დაცული.
ტაძრის მორთულობა
X საუკუნის ბოლო პერიოდის ქართული ტაძრების ფასადების მორთულობის აუცილებელ ელემნტს წარმოადგენს თაღნარი. ტაძრის ნანგრევებში აღმოჩენილი რამდენიმე დეტალი სწორედ ფასადის თაღნარით მორთვას ადასტურებს.
თაღნარის გარდა ფასადებს სხვა მდიდრული მორთულობაც ახლდა. მათ შორის აღსანიშნავია სარკმლებისა და კარიბჭების მორთულობა თითოეულ მათგანზე მცირე მონაცემები მოიპოვება. შედარებით უკეთაა წარმოდგენილი სარკმლის ფრაგმენტები. ამ ფრაგმენტებიდან შემორჩენილი ორი სარკმლის თაღი, არშიასთან ერთად არის ფარდულიც. ამის გარდა სარკმლის გვერდების მოჩარჩოების პროფილიანი ქვები ათამდე შემორჩენილი.
ტაძრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ათიოდე ნაბიჯზე ნაპოვნია ხარის სკულპტურა. ეს სკულპტურა აშკარად პერპენდიკულარულად იჯდა, მაგრამ თუ სად — უცნობია. ვარაუდობენ რომ ხარის თავის სკულპტურა თავის წყვილთან ერთად პორტალის თაღის გვერდებზე უნდა ყოფილიყო.
კომპლექსის დღევანდელი მდგომარეობა
დღეს კომპლექსის ტერიტორიაზე ადგილობრივ მოსახლეობას სახნავ-სათესი ნაკვეთები აქვს. ნაჯიხუსთვის გასული საუკუნის 80-იანი წლების შემდეგ არავის მიუხედავს. კომპლექსი მიწამ, მტვერმა და მცენარეებმა დაფარა. ტაძრის ტერიტორიაზე შემორჩენილი უნიკალური ნაგებობები მოუვლელი და მიტოვებულია. ყოველი ახალი დღე მას ართმევს უნიკალურ ნიმუშებს, რომლითაც ასე ამაყობს ისტორია.
გალერეა
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წაბლანა (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
წაბლანა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, სხალთის თემში. . მდებარეობს მდინარე სხალთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1220 მ., ხულოდან დაშორებულია 20,5 კმ-ით. სოფელში მოქმედებს საჯარო სკოლა.
საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა. 1989 წლის 19 აპრილს სოფელში ჩამოწოლილმა მეწყერმა 23 ადამიანის, მათ შორის სამი ბავშვის სიცოცხლე იმსხვერპლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 659 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
სალმანასარ V
მინი|250პქ|სალმანასარ V სალმანასარ V (ასურ. შულმანუაშარედუ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 727-ძვ. წ. 722 წლებში.
განაგრძობდა თავისი მამის ტიგლათფილესერ III-ის პოლიტიკას. ბაბილონში იწოდებოდა ულულაის სახელით, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ იქ ჯერ კიდევ ინარჩუნებდა მეფობას. ასურეთში ქალაქ ასურს, ხოლო სამხრეთ შუამდინარეთში ქალაქ ბაბილონს, ნიფურსა და სიფარს გაუუქმა პრივილეგიები – მოუსპო თვითმმართველობა და დაბეგრა გადასახადით, რამაც გამოიწვია ადგილობრივი არისტოკრატიის უკმაყოფილება. სალმანასარმა მოაწყო დამსჯელი ექსპედიცია აჯანყებული ტვიროსისა და ისრაელის წინააღმდეგ, მაგრამ სამარიის ალყის დროს სასახლის შეთქმულების მსხვერპლი გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე
ზუმ-კალმთოუტსე ჰეიდეს სასაზღვრო პარკი (Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide) — ტრანსასაზღვრო ეროვნული პარკი ბელგია-ნიდერლანდების საზღვარზე. მოქცეულია ნიდერლანდების ჩრდილოეთ ბრაბანტისა და ბელგიის ანტვერპენის პროვინციებში. შეიქმნა 2001 წელს. ფართობი 37,5 კმ². ტერიტორიის დიდი ნაწილი დაფარულია ხე-ბუჩქნარისგან შემდგარი ჰაბიტატით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
ლუკა მარონე
ლუკა მარონე (Luca Marrone; დ. 3 მარტი, 1990, ტურინი, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიურ კლუბში კარპიში იჯარით იუვენტუსიდან.
ტიტულები
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები კატეგორია:კარპის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
ტრინიდადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტრინიდადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ქოსე-დაღის ბრძოლა
ქოსე-დაღის ბრძოლა — ბრძოლა რუმის სასულთნოსა და მონღოლების იმპერიის ჯარებს შორის. გაიმართა 1243 წლის 26 ივლისს (ან 1 ივლისს) მცირე აზიაში, არზრუმსა და ერზინკას შორის მდებარე ქოსე-დაღის ველზე.
რუმის სულთნის ჯარში, ისევე როგორც თათარ-მონღოლთა მხარეს ქართველი დიდებულები და საქართველოდან გამოყვანილი ლაშქარი იღებდა მონაწილეობას.
ქართველი ჟამთააღმწერელი დაწვრილებით აღგვიწერს ამ ბრძოლას:
დამარცხებულმა სულთანმა ქეი-ხოსროვ II-მ ზავი ითხოვა. რუმის სასულთნო მონღოლების მოხარკედ იქცა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები
ბაბაოიოს კანტონი
ბაბაოიოს კანტონი (Cantón Babahoyo) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბაბაოიო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 132 824 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
შეფილდი (საფეხბურთო კლუბი)
„შეფილდი“ — საფეხბურთო კლუბი ინგლისის ქალაქ შეფილდიდან. 1857 წლის 24 ოქტომბერს დაარსებული „შეფილდი“ დღეს მოქმედ კლუბებს შორის უძველესია. გამოდის ინგლისის რანგით მერვე დივიზიონში.
1860 წლის 26 დეკემბერს მონაწილეობა მიიღო პირველ საფეხბურთო შეხვედრაში, რომელშიც კლუბური გუნდები ხვდებოდნენ ერთმანეთს. „შეფილდმა“ დაამარცხა მეტოქე კლუბი, „ჰელამი“, ანგარიშით 2–0.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო კლუბები
ბაბის კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
თევზჭერა
თევზჭერა — თევზის მოპოვების დარგი, (თევზაობას განსხვავებული მნიშვნელობა აქვს, ეს არის სპორტი, გასართობი, ჰობი). თევზჭერა ხდება საჭმლის და თევზის ცხიმის მოსაპოვებლად.
თევზჭერა — ერთ-ერთი უძველესი სოფლის მეურნეობის დარგი. მას საფუძველი ჩაეყარა პალეოლითს ხანიდან, ამ დროს ადამიანების უმეტესობისთვის თევზი გახდა ერთადერთი საკვები. არსებობს თევზჭერის მრავალი საშუალება (მაგალითად ანკესით, ბადით,...).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოპოვებითი მრეწველობა
დვინგელდერველდის ეროვნული პარკი
დვინგელდერველდის ეროვნული პარკი (Nationaal Park Dwingelderveld) — ეროვნული პარკი ნიდერლნადებში, დრენთეს პროვინციაში. შეიქმნა 1991 წელს. ფართობი 37 კმ². არის პატარა წყალსატევები, რომლებიც წვიმის წყლით ივსებიან და მაისის თვეში ზოგიერთი მათგანი მიკროფლორის გამო თეთრ შეფერილობას იღებს. ტერიტორია ველებს უკავია. გვხვდება გველების 3 სახეობა — ჩვეულებრივი გველგესლა (Vipera berus), ჩვეულებრივი სპილენძა (Coronella austriaca) და ჩვეულებრივი ანკარა (Natrix natrix). ტბის სიახლოვეს არის ფრინველთა 10-მდე სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენის ეროვნული პარკი
ლონსე-ენ-დრიუნენსე-დეინენის ეროვნული პარკი (Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen) — ეროვნული პარკი სამხრეთ ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქებს ტილბურგს, ვალვეიკსა და ჰერტოგენბოსს შორის. შეიქმნა 2002 წელს. ფართობი 35 კმ². პარკის ტერიტორიაზე გაბატონებულია მშრალი დიუნები და ფიჭვის ტყეები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ეროვნული პარკები
შპიცჰორლი
შპიცჰორლი (Spitzhorli) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ნანცალსა და განტერტალს შორის, ბრიგ–გლისს მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, ვალეს კანტონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ვეშაპის ტაუ
ვეშაპის ტაუ (τ Cet, τ Ceti) — ვარსკვლავი ვეშაპის თანავარსკვლავედში, რომელიც სპექტრულად მზის მსგავსია, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მასა მზის მასის 78%-ის ტოლია. მზის სისტემისგან დაცილებულია მხოლოდ 12 სინათლის წლითა და შედარებით ახლო ვარსკვლავად ითვლება. ვეშაპის ტაუ მეტალოდეფიციტური ვარსკვლავია და ამიტომ, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კლდოვან პლანეტებს ფლობდეს. დაკვირვებებმა აღმოაჩინა მის ირგვლივ არსებული ათჯერ უფრო მეტი მტვერი, ვიდრე თანამედროვე მზის სისტემაში. ვარსკვლავი სტაბილურად გამოიყურება, მცირე ვარსკვლავური ცვალებადობით.
ასტრონომეტრიულ ან რადიალურ სიხშირულ გაზომვებს ვეშაპის ტაუს ირგვლივ ჯერ არ გამოუვლენია თანამგზავრები, მაგრამ თანამედროვე კვლევები უფრო სრულყოფილია, რაც გამორიცხავს ისეთ ქვევარსკვლავურ თანამგზავრებს, როგორებიცაა ფართო ყავისფერი ჯუჯები. ნამსხვრევების წრის წყალობით, ნებისმიერი პლანეტა, რომელიც შესაძლოა ვეშაპის ტაუს ირგვლივ ბრუნავს, შეჯახებების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფება, ვიდრე დედამიწა. მიუხედავად სიცოცხლისათვის ასეთი დაბრკოლებისა, მზის მსგავსი მახასიათებლები ამ ვარსკვლავისადმი ფართო ინტერესს იწვევს. სტაბილურობის, მსგავსების და მზესთან შედარებითი სიახლოვის გამო, ვეშაპის ტაუ ამოღებულია დედამიწისმიღმა ინტელექტის ძიების (SETI) სამიზნედ. შესაბამისად, იგი ხშირადაა წარმოდგენილი ბელეტრისტიკაში.
ვეშაპის ტაუს რაიმე საყოველთაოდ მიღებული ტრადიციული სახელი არ აქვს. შეუიარაღებელი თვალით მისი დანახვა შესაძლებელია, თუმცა მკრთალია და მიეკუთვნება მესამე ვარსკვლავიერ სიდიდეს. ვეშაპის ტაუდან მზე ასევე მესამე ვარსკვლავიერი სიდიდის გამოჩნდებოდა მენახირის თანავარსკვლავედში.
სახელი
ვეშაპის ტაუ ბაიერის აღნიშვნით 1603 წელს შევიდა ციურ სხეულთა გერმანელ კარტოგრაფ იოჰან ბაიერის მიერ შედგენილ ვარსკვლავთა კატალოგ ურანომეტრიაში. მას „დურე-მენთორი“ ეწოდა, რაც არაბული „ალ-დურ ალ-მანთუურიდან“ (الدرر المنثور) მომდინარეობდა და მიმოფანტულ მარგალიტებს (გაწყვეტილი ყელსაბამის) ნიშნავს. 1650 წელს კაიროში, ეგვიპტელ ასტრონომ ალ-აჩასასი ალ-მუაკეტის მიერ შედგენილ ვარსკვლავთა კატალოგ კალენდარიუმში ვარსკვლავი შევიდა სახელით „თალით ალ-ნაამათი“ (تالت ألنعامة), რომელიც ლათინურად ითარგმნა როგორც „ტერტია სტრუთიუნუმი“, რაც მესამე სირაქლემას ნიშნავს.
ჩინურში, „კვადრატული ციური ბეღელი“ (天倉) აღნიშნავს ასტერიზმს, რომელიც შედგება იოტა სეტის, ეტა სეტის, ზეტა სეტის, თეტა სეტისა და 57 სეტისგან. შესაბამისად, ვეშაპის ტაუ (ტაუ სეტი) ცნობილია როგორც „კვადრატული ციური ბეღელის მეხუთე ვარსკვლავი“.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:ვეშაპის თანავარსკვლავედი
ლორინი
ლორინი (Loreen; დ. 16 ოქტომბერი, 1983, სტოკჰოლმი) — შვედი მომღერალი. იგი წარადგენდა შვედეთს ევროვიზიის სიმღერის 2012 წლის კონკურსზე საკონკურსო სიმღერა „Euphoria“, რომელიც 372 ქულით გამარჯვებული გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:შვედი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ბერბერები კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1652-1654)
ინგლის-ჰოლანდიის ომი — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ნიდერლანდების რესპუბლიკა) შორის მსოფლიო ვაჭრობასა და კოლონიებში ჰეგემონიისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:ინგლისის ისტორია კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
სამანიდების სახელმწიფო
სამანიდების სახელმწიფო — ფეოდალური დინასტია და სახელმწიფო შუა აზიაში. დედაქალაქი - ბუხარა.
დინასტია
სამანიდების დინასტია შუა აზიაში არსებობდა 819-999 წლებში. მათი სახელწოდება მოდის სამან-ხუდათისაგან, რომელიც ბალხის (ჩრდ. ავღანეთი) მახლობლად მდებარე სოფელ სამანის მცხოვრები იყო. 806-810 წწ. ანტიარაბული აჯანყების ჩახშობაში მონაწილეობისათვის სამანის მემკვიდრეებმა საგამგებლოდ მიიღეს მავერანაჰრის დიდი ნაწილი. სამანიდების დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა მანსურ II-ის (997-999 წწ.) დროს, როდესაც თურქმა ყარახანიდებმა ბუხარა აიღეს.
სახელმწიფო
სამანიდების სახელმწიფო წარმოიშვა არაბთა სახალიფოს დაშლასთან და სამნიდების დინასტიის დაწინაურებასთან დაკავშირებით. X საუკუნის I ნახევარში მოიცავდა მავერანაჰრს, ხორასანს, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ირანს. მისი ვასალი იყო ხვარაზმი, სისტანი, გორგანი, რეშთი, ღაზნი და სხვა პროვინციები.
X საუკუნის დასასრულს ფეოდალურმა დაქსაქსულობამ გამოიწვია სამანიდების სახელმწიფოს დაშლა. შუა აზიაში ჩამოყალიბდა ყარახანიდების სახელმწიფო, ხოლო მდინარე ამუდარიის სამხრეთით ღაზნევიდები გაბატონდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია კატეგორია:ავღანეთის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
უტრეხტსე-ჰეველრიუგის ეროვნული პარკი
უტრეხტსე-ჰეველრიუგის ეროვნული პარკი (Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, უტრეხტის პროვინციაში. შეიქმნა 2003 წელს. ფართობი 60 კმ². ტერიტორია უკავია დიუნებს, ტყეებს, მდელოებსა და მორენებს. ყველაზე მაღალი ადგილის სიმაღლე 70 მ აღწევს. სიახლოვეს მდებარეობს ქალაქები: ვენენდალი, რენენი, დორნი, დრიბერგენი. მდიდარია ფლორა და ფაუნა. ძუძუმწოვრებიდან აღსანიშნავია: ევროპული შველი, მელა, მაჩვი, ტყის კვერნა. დაგეგმილია გარეული ღორისა და კეთილშობილი ირემის ადაპტაცია.
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1665-1667)
ინგლის-ჰოლანდიის ომი — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ნიდერლანდების რესპუბლიკა) შორის მსოფლიო ვაჭრობასა და კოლონიებში ჰეგემონიისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:ინგლისის ისტორია კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
საპროპელი
მინი|შლამი საპროპელი (σαπρός — დამპალი და  — შლამი, ტალახი) — მტკნარი წყალსატევების ლამიანი დანალექი, რომელიც დიდი რაოდენობით შეიცავს ორგანულ ნივთიერებებს. წარმოადგენს წყალმცენარეების, ცოცხალი ორგანიზმების, პლანქტონისა და ნიადაგის დამპალი ნაწილაკების ნარჩენს. მდიდარია ორგანული ნივთიერებებით — ჰუმუსით.
ნეშომპალა, ნახშირწყლები, ბიტუმი და სხვ., კოლოიდურ მდგომარეობაშია. საპროპელი ტბებისა და ლაგუნების ფსკერზე წარმოიქმნება. იყენებენ ტალახით მკურნალობისას. სოფლის მეურნეობაში საპროპელს იყენებენ სასუქად. განსაკუთრებით ეფექტურია მჟავე და მსუბუქ ქვიშიან ნიადაგებზე გამოყენებისას. საპროპელური სასუქი უნიკალური პროდუქტია, რომელსაც ნიადაგის გასაუმჯობესებლად იყენებენ. საპროპელი, რომელიც მდიდარია კალციუმით, რკინითა და ფოსფორით იყენებენ რაციონის სახით სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორგანული სასუქები
მონბლანის მასივი
მონბლანის მასივი (Massís del Mont Blanc; Massiccio del Monte Bianco; Massif du Mont-Blanc) — მთის მასივი დასავლეთ ალპებში. ვრცელდება საფრანგეთში, იტალიასა და შვეიცარიაში. სახელწოდება წარმოსდგება მწვერვალ მონბლანისაგან, რომლითაც დაგვირგვინებულია საკუთრივ მასივი. აღსანიშნავია მთები: გრანდ-ჟორასი (4208 მ), ეგიუი-ვერტი (4122 მ) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალპები კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:შვეიცარიის ქედები კატეგორია:საფრანგეთის ქედები კატეგორია:იტალიის ქედები
Alpi del Monte Bianco
მარკო სტორარი
მარკო სტორარი (Marco Storari; დ. 7 იანვარი, 1977, პიზა, იტალია) — იტალიელი საფეხბურთო მეკარე, რომელიც ამჟამად თამაშობს იტალიის სერია A-ს კლუბ „მილანში“.
სტორარის პროფესიონალური კარიერა დაიწყო იტალიურ კლუბ „ანკონაში“ 1998 წელს. სხვადასხვა დროს თამაშობდა ისეთ განთქმულ კლუბებში როგორებიცაა „ნაპოლი“, „ლევანტე“, „ფიორენტინა“ და „იუვენტუსი“. 2017 წლის 10 იანვარს, 40 წლის სტორარი ხელმეორედ შეუერთდა „მილანს“ ექვსი თვის ვადით.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია C-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ლევანტეს ფეხბურთელები კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:კალიარის ფეხბურთელები კატეგორია:პერუჯის ფეხბურთელები კატეგორია:ანკონის ფეხბურთელები კატეგორია:მესინის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
ინგლის-ჰოლანდიის ომი (1672-1674)
მინი|300პქ|ტექსელის ბრძოლა ინგლის-ჰოლანდიის ომი — ომი ინგლისსა და შეერთებულ პროვინციებს (ჰოლანდიის რესპუბლიკა) შორის. ამ შემთხვევაში ინგლისი გამოდიოდა საფრანგეთის მოკავშირედ ჰოლანდიის ომში (1672–1678).
ადმირალ მიხეილ რეიტერის გამარჯვება 1673 წლის აგვისტოში ტექსელთან ბრძოლაში, ანტიფრანგული კოალიციის შექმნამ და ინგლისის გავლენიან წრეებში ომის არაპოპულარობამ გამოიწვია ინგლისის ომიდან გამოსვლა. უესტმინსტერის საზავო ხელშეკრულებამ (19 თებერვალი, 1674) ძალაში დატოვა ბრედის ზავი. აღნიშნული ომის შედეგად ჰოლანდია დასუსტდა და სავაჭრო-კოლონიური პირველობა ინგლისმა მოიპოვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:ინგლისის ომები კატეგორია:XVII საუკუნის ომები კატეგორია:ინგლის-ჰოლანდიის ომები
ზეიდ-კენემერლანდის ეროვნული პარკი
ზეიდ-კენემერლანდის ეროვნული პარკი (Nationaal Park Zuid-Kennemerland) — ეროვნული პარკი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში. შეიქმნა 1995 წელს. ფართობი 38 კმ². სამხრეთ ნაწილში განვითარებულია დიუნები. სიახლოვეს გზატკეცილი და სარკინიგზო გზაა. განვითარებულია ტურიზმი. ყოველწლიურად პარკს სტუმრობს დაახლოებით 2 მლნ. ადამიანი. ჩრდილოეთი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ ქვიშიანი პლაჟებია. დიდი რაოდენობითაა საფეხმავლო და საველოსიპედო ბილიკები. პარკის ტერიტორიაზეა XIX საუკუნის ციხესიმაგრე.
დანა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანები
პლეჩუჰორნი
პლეჩუჰორნი (Pletschuhorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, გადაჰყურებს ტურმანტალის მუნიციპალიტეტს. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესიც ზღვის დონიდან 2 751 მეტრზე მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბუენა-ფეს კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
ივანე გურგენიძე
ივანე (ვანო) გრიგოლის ძე გურგენიძე (დ. 22 ნოემბერი, 1941, ზოვრეთი, ზესტაფონის რაიონი — გ. 14 ივნისი, 2012) — ქართველი გენერალ-ლეიტენანტი (1993 ), საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე (1992–2000 ).
სამხედრო განათლება მიიღო ომსკსა და მინსკში. 1963 წლიდან მსახურობდა საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში ბელორუსიის სამხედრო ოლქში, ტაჯიკეთსა და ბაქოში. 1978–1991 წლებში მსახურობდა თბილისში, ჰაერსაწინააღმდეგო ძალებში. იყო სარაკეტო-საარტილერიო კორპუსის სამსახურის უფროსი, შემდეგ ჰაერსაწინააღმდეგო დაცვის მე-19 ცალკეული არმიის სარდლის მოადგილე (პოლკოვნიკის წოდებით). 1992 წლის იანვარში დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ შეიარაღების დარგში. იმავე წლის 15 ოქტომბერს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1993 წლის 15 თებერვალს კი — გენერალ-ლეიტენანტის სამხედრო წოდება. 2000 წელს თადარიგში გავიდა. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის მეორე ხარისხის, ვახტანგ გორგასლის მესამე ხარისხის ორი ორდენით, საბჭოთა კავშირის რამდენიმე ორდენითა და მედლით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მოკაჩეს კანტონი
მოკაჩეს კანტონი (Cantón Mocache) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მოკაჩე. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 33 481 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
იავანთროპი
იავანთროპი — ნამარხი ადამიანი, რომლის ნაშთებიც ნაპოვნია (1931-1932) იავის მეოთხეულ ნალექებში სოფელ ნგანდონგთან, მდინარე სოლოს ველზე. მეცნიერთა უმრავლესობა იავანთროპს ნეანდერტალელებს აკუთვნებს. იავანთროპის ქალას თავისებურებბი მოწმობს პითეკანთროპიდან ნეანდერტალელისაკენ თანდათანობით გადასვლას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანთროპოგენეზი კატეგორია:იავის ისტორია
სექს-ნუარი
სექს-ნუარი (Sex Noir) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სოფელ ანზერის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. მიეკუთვნება ვილდჰორნის მთის მასივს. სიმაღლე 2 731 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მონტე-ზუკერო
მონტე-ზუკერო (Monte Zucchero) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბინასკოსა და სონონოს მუნიციპალიტეტებს შორის, ტიჩინოს კანტონში. აღმართულია ზღვის დონიდან 2 735 მეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პუებლო-ვიეხოს კანტონი
პუებლო-ვიეხოს კანტონი (Cantón Pueblo Viejo) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პუებლო-ვიეხო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 29 420 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
პალენკეს კანტონი
პალენკეს კანტონი (Cantón Palenque) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პალენკე. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 20 658 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
კინსალომოს კანტონი
კინსალომოს კანტონი (Cantón Quinsaloma) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კინსალომა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 13 150 ადამიანს შეადგენდა.
კევედოს კანტონი
კევედოს კანტონი (Cantón Quevedo) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კევედო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 139 790 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
მონტალვოს კანტონი
მონტალვოს კანტონი (Cantón Montalvo) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მონტალვო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 20 067 ადამიანს შეადგენდა.
ტრინიდადი (კუნძული)
ტრინიდადი (Trinidad, Trinidad — „სამება“) — კუნძული კარიბის ზღვაში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, წარმოადგენს სახელმწიფო ტრინიდადი და ტობაგოს მთავარ ნაწილს, მასზე ქვეყნის მოსახლეობის 96 % ცხოვრობს. კუნძული მდებარეობს ვენესუელის სანაპიროდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 11 კმ-ში.
მონტალვოს კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
ტრინიდადი (კუნძული)
გეოგრაფია
კუნძული მატერიკისგან გამოყოფილია ბოკას-დელ-დრაგონისა და ბოკას-დე-ლა-სერპეს სრუტით, ასევე პარიის ყურით. სანაპირო ზოლი საკმაოდ დანაწევრებულია, ჩრდილოეთით სანაპირო ზოლს მიუყვება მარჯნის რიფები, ხოლო სამრეთით მანგროს ტყეები. ტრინიდადის ტერიტორია ძირითადად დაბლობია, რომელიც აღმოსავლეთით დაჭაობებულია. ჩრდილოეთით არის მცირე მთიანი სისტემა, რომლის მაქსიმალური სიმაღლე 940 მეტრს აღწევს (მთა არიპო), ეს მცირე მთიანი სისტემა არის ვენესუელის კორდილიერების გაგრძელება. სამხრეთ სანაპიროზე ასევე არის ტალახის ვულკანები. ამ ტერიტორიაზე მოიპოვება ბუნებრივი ასფალტი (პიჩის ტბა), ნავთობი (სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ შელფზე) და ბუნებრივი აირი.
კუნძულის ცენტრში ძირითადად მარადმწვანე ტყეებია, მის ჩრდილო-დასავლეთ კალთებზე კი სავანა, ქოქოსის პალმები და კაკაოს პლანტაციებია. კუნძულზე ბინადრობს ორმოცამდე სახეობის კოლიბრი.
კლიმატი
კუნძულზე სუბეკვატორული კლიმატია, ცხელი და სველი. გამოიყოფა ძირითადად ორი სეზონი: მშრალი (იანვრიდან მაისამდე) და წვიმიანი. საშუალო თვიური ტემპერატურაა 25-27 °С, ნალექები საშუალო წლიური მოცულობა 1200 მმ-დან 3800 მმ-მდეა, კუნძულზე ქარი იცის ძირითადად ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:კარიბის ზღვის კუნძულები კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგო კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს კუნძულები
იურის მთები
მინი|კლდოვანი ცირკი [[კრე-დიუ-ვანი]] მინი|კრე-დიუ-ვანი|მთა [[ნეჟნი]] იურის მთები (Jura) — მთები ალპების მთათა სისტემაში, საფრანგეთში, შვეიცარიასა და გერმანიაში. გადაჭიმულია სავოიის ალპებიდან შვარცვალდის სამხრეთ მთისწინეთამდე. სიგრძე 300 კმ. სიმაღლე 1720 მ-მდე (მთა ნეჟნი). წარმოადგენს საფრანგეთის ალპების განშტოებას, რომელიც გეომორფოლოგიურად ცალკე საშუალო სიმაღლის ერთეულს წარმოადგენს და ალპებისაგან შვეიცარიის ზეგნითაა დაშორებული.