cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოსკოვის სვიმეონ მესვეტის ეკლესია (იაუზი)
ტაძრის დაარსება
1657 წელს სვიმეონ მესვეტის ეკლესია უკვე მოიხსენიება როგორც ქვის. 1731 წელს ეკლესიის მრევლმა თავისი ფინანსებით დაიწყო ტაძრის განახლება. საეკლესიო ჩანაწერების თანახმად ნიკოლოზის ეგვტერი აკურთხეს 1731 წელს, ორი წლის შემდეგ კი აკურთხეს მთავარი საკურთხეველი სვიმეონ მესვეტის სახელზე. 1763-1768 წლებში ადგილობრივი ფაბრიკის მფლობელის ა. მალენკოვის ფინანსებითა და ი. ნაზაროვის პროექტის თანახმად ააგეს ახალი სატრაპეზო, რომლის ეგვტერებიც აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და დიმიტრი როსტოველის სახელზე. 1785 წელს ეკლესიას გალავანი შემოარტყეს. 1789 წელს ააგეს ახალი სამრეკლო.
თანამედროვე ტაძარი
1792 წელს ს. ვასილევის ფინანსებით დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა, რომელიც ძლიერი სახეცვლილებებით დღემდეა შემონახული. ტაძრის Mშენებლობა არ იყო მარტივი. 1798 წელს თითქმის უკვე აგებული ეკლესიის გუმბათი ჩამოიქცა. 1812 წელს მშენებლობა დასრულდა, ტაძარი საკურთევლად მზად იყო კიდეც, მაგრამ შემოჭრილმა ფრანგებმა დაიკავეს და გაძარცვეს. მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს ტაძარი გაძარცვეს და დაწვეს ახალი კანკელი. შედეგად ახალი ტაძრის კურთხევა მხოლოდ 1813 წელს მოხდა. 1847 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი ჩიჩაგოვის პროექტის მიხედვით აგეს ახალი კანკელი. 1851 წლისათვის ეგვტერებსაც დაუყენეს კანკელები. ტაძრის გადაკეთება შემდეგ წლებშიც მიმდინარეობდა.
საბჭოთა პერიოდი
1929 წელს ეკლესია დახურეს. 1979 წელს ადრე დახურული სვიმეონ მესვეტის ტაძრის პატივისცემის ნიშნად ღვთისმშობლის კვართის ეკლესიაში ერთ-ერთი ეგვტერი აკურთხეს სვიმეონ მესვეტის სახელზე.
ტაძრის დახურვის შემდეგ მასში განათავსეს მოსკოვის ინჟინერთა და ტექნიკურ მუშათა გადამზადების ინსტიტუტი.
თანამედროვე ტაძარი
1995 წელს სვიმეონ მესვეტის ტაძარში აღსდგა ღვთისმსახურება. ეკლესიასთან გაიხსნა საკვირაო ბავშვთა სკოლა და მოზრდილებისათვის საელესიო გალობის სკოლა. ასევე მოქმედებს გამომცემლობა, ხატწერისა და სარესტავრაციო სახელოსნო.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
თემისკირის დაბლობი
თემისკირის დაბლობი, ჩარშამბის დაბლობი ან იეშილ-ირმაქის დელტა — დაბლობი თურქეთის შავი ზღვის სანაპიროზე. მას ძირითადად ქმნის თურქეთის რიგით მეორე ყველაზე გრძელი მდინარის, იეშილ-ირმაქის დელტა, თუმცა აღმოსავლეთ ნაწილში ის აგრეთვე იკვეთება ბევრად მცირე მდინარე თერმეს (ანტიკური ხანის თერმოდონი) მიერ. თურქეთის შავი ზღვის სანაპიროზე ყველაზე დიდი დელტაა. ადმინისტრაციული დაყოფით შედის სამსუნის პროვინციის თექქექიოის, ჩარშამბის, თერმეს და სალიფაზარის რაიონებში. ქალაქი თექქექიოი მის დასავლეთ კიდეზე მდებარეობს, ქალაქი ჩარშამბა შუაში და მას იეშილ-ირმაქი ჰკვეთს, ქალაქი თერმე (ანტიკური ხანის თემისკირა ) კი აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც აგრეთვე თერმეს დაბლობის (tr) სახელითაა ცნობილი. თემისკირის დაბლობი ინტენსიური მორწყვისა და კულტივაციის ქვეშაა. ანტიკურ წყაროში ის აღწერილია როგორც "მდიდარი და მშვენიერი მარადმწვანე მხარე, რომელიც საქონლისა და ცხენების ურიცხვ ჯოგებს საკვებით უზრუნველჰყოფდა. აწარმოებდა ურიცხვ მარცვლეულს, განსაკუთრებით ფეტვს. მისი მთების მახლობელი სამხრეთი ნაწილი მორთული იყო მრავალი სახის ხეხილით, ყურძნით, ვაშლით, მსხლით, კაკლით, ისეთი დიდი რაოდენობით, რომ ნაყოფი ხეზე ფუჭდებოდა. მითოლოგიის მიხედვით ის ამაზონების სამშობლო ქვეყანაა."
სქოლიო
კატეგორია:მდინარის დელტები კატეგორია:თურქეთის გეოგრაფია კატეგორია:თურქეთის დაბლობები
შავი სიდამპლე
200პქ|მინი|მარჯვნივ|შავი სიდმპლე [[ქლიავი (გვარი)|ქლიავის გვარის წარმომადგენელზე — Prunus serotina-ზე.]] შავი სიდამპლე, ბლეკროტი, შავი ლაქიანობა — კულტურულ მცენარეთა დაავადება. იწვევენ სოკოები და ბაქტერიები.
უსტ-ბელიშევო
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 57 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტიუკუნი, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
კათრინ ჰანი
კათრინ ჰანი (Kathryn Hahn; დ. 23 ივლისი, 1973, ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ ) — ამერიკელი მსახიობი. სახელი გაითქვა ისეთ ფილმებსა და სერიალებში მონაწილეობით, როგორებიცაა: „ცუდი დედები“, „ცუდი დედების შობა“, „ჩვენი იდიოტი ძმა“, „როგორ დავკარგოთ კაცი ათ დღეში“, „რევოლუციური გზა“, „კაპიტანი ფანტასტიკა“ და ა.შ.
ბავშვობა
კათრინ ჰანი დაიბადა 1973 წლის 23 ივლისს 23 ივლისს ჩიკაგოს გარე უბანში. იგი არის კერენ და ბილ ჰანების შვილი. წარმოშობით არის გერმანელი, ირლანდიელი და ინგლისელი, აღიზარდა როგორც კათოლიკე. იგი კლივლენდში, ოჰაიოში აღიზარდა და დადიოდა ბემონტის სკოლაში. ამის შემდეგ უმაღლესი განათლების მისახებად ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტში ჩააბარა, სადაც აიღო ბაკალავრის ხარისხი და შემდეგ სწავლა იელის უნივერსიტეტში განაგრძო.
კარიერა
კათრინ ჰანის სამსახიობო დებიუტი 1999 წელს შედგა ფილმში „აფეთქებული“ შესრულებული ქალის როლით. ეს მის პრაქტიკაში ყველაზე პატარა როლი იყო, რადგან იგი რეალურად ფილმში არაფერს აკეთებდა და არც ტექსტი ჰქონია. 2001 წელს იგი სერიალში „ჯორდანის გაკვეთა“ დაამტკიცეს ლილი ლებოვსკის როლზე. ამ სერიალში იგი ბოლომდე, 2007 წლამდე თამაშობდა და სულ 104 ეპიზოდში გადაიღეს.
2008 წელს ფილმში „რევოლუციური გზა“ ითამაშა მილი კამპბელის როლი. მრავალი ეპიზოდური როლის შემდეგ, კათრინ ჰანი 2012 წელს სერიალში „პარკები და რეკრეაცია“ დაამტკიცეს ჯენიფერ ბარკლის როლზე, რომელსაც 2015 წლამდე ასრულებდა. იმავე 2012 წელს იგი კიდევ ოთხ სერიალში გადაიღეს: „გოგონები“ (ასრულებდა კათრინ ლავოიტის როლს), „სიახლეების ოთახი“ (ასრულებდა კერის როლს), „ბავშვების ჰოსპიტალი“ (შეასრულა ლამაზ ტიჩერის როლი) და „რობოტი ქათამი“ (მოირგო მისის მარკესის როლი).
2014 წელს ანიმაციურ სერიალში „ამერიკელი მამიკო !“ გაახმოვანა ლული. იმავე წელს რაკელ ფეინის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „ტრანსპარენტი“, სადაც 2019 წლამდე თამაშობდა.
2016 წელს ფილმში „ცუდი დედები“ გადაიღეს ერთ-ერთ მთავარ, კარლა დანკლერის როლში. მომავალ 2017 წელს, ფილმში „ცუდი დედების შობა“ გადაიღეს ასევე კარლა დანკლერის როლში. ასევე 2016-17 წლებში კრის კრაუსის როლში გამოდიოდა სერიალში „მე მიყვარს პენისი“.
2018 წელს ანკას ეპიზოდურ როლში გადაიღეს სერიალში „რომანოვები“. ამავე წელს სერიალში „ენჯი ტრიბეკა“ შეასრულა სიუზენის როლი. 2020 წელს როლზე დაამტკიცეს სერიალში „ცენტრალ-პარკი“.
სხვადასხვა როლისათვის იგი შვიდ სამსახიობო ჯილდოზე იყო წარდგენილი, თუმცა ვერცერთი მოიგო.
პირადი ცხოვრება
2002 წლიდან კათრინ ჰანი დაქორწინებულია მსახიობ ითან სენდლერზე. წყვილი ლოს-ანჯელესში ცხოვრობს და ჰყავს ორი შვილი: ლეონარდი (დაიბადა 2006 წელს) და მეი (დაიბადა 2009 წელს).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
რისერ-ლარსენის ზღვა
რისერ-ლარსენის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, ანტარქტიდის ნაპირებთან. დასავლეთით ესაზღვრება ლაზარევის ზღვა, ხოლო აღმოსავლეთით კოსმონავტთა ზღვა. ფართობი 1,138,000 კმ². ზღვის დიდ ნაწილში სიღრმეები 3000 მ-ს სჭარბობს. თითქმის მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია მოდრეიფე ყინულებით, ბევრია აისბერგი. მისგან სამხრეთით გაწოლილია პრინცესა ასტრიდის ნაპირი და პრინცესა რაგნჰილის ნაპირი. ზღვის სანაპიროებზე არ არის სამეცნიერო-კვლევითი სადგურები, თუმცა დედოფალ მოდის მიწის შიდა რაიონებში განლაგებულია იაპონური სადგური ასუკა. პირველი ცნობები რისერ-ლარსენის ზღვის შესახებ მოგვაწოდა ფადეი ბელინსგაუზენის რუსულმა ექსპედიციამ (1819-1821). გამოიკვლიეს და გამოყვეს დამოუკიდებელ ზღვად საბჭოთა ანტარქტიდული ექსპედიციის წევრებმა 1962 წელს. სახელი ეწოდა ნორვეგიელი პოლარეთის მკვლევარის იალმარ რისერ-ლარსენის პატივსაცემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთის ოკეანის ზღვები
ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტი
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტი — ამიერკავკასიაში კომუნისტური პარტიის ხელმძღვანელი ორგანო 1922–1937 წლებში. შეიქმნა 1922 წლის 18–22 თებერვალს, მისი პირველი პრეზიდიუმის წევრები იყვნენ სერგო ორჯონიკიძე, სერგეი კიროვი და მამია ორახელაშვილი. ასკ-ს ჰქონდა საკუთარი გაზეთები ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე, ასევე ჟურნალები „მიერკავკასიის ბოლშევიკი“ და „ამიერკავკასიის მშრომელი ქალი“, რმოლებიც ოთხ ენაზე გამოდიოდა. ასკ-მ დააარსა ამიერკავკასიის კომუნისტური უნივერსიტეტი. გაუქმდა 1937 წლის აპრილში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამიერკავკასიის ისტორია კატეგორია:კომუნიზმი საქართველოში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტია
ჩრდილოეთი კამარინესი
ჩრდილოეთი კამარინესი (ტაგ: Hilagang Camarines; ბიკ: Amihanan na Camarines) — ფილიპინების ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს ბიკოლის რეგიონში, კუნძულ ლუსონზე. პროვინციის დედაქალაქია დაეტი. დასავლეთიდან კესონის პროვინცია ესაზღვრება, სამხრეთიდან — სამხრეთი კამარინესი, ხოლო ჩრდილოეთიდან — ფილიპინის ზღვა. ისტორიულად, პროვინციის მოსახლეობა ბიკოლანურ ენაზე საუბრობდა, თუმცა ენათა აღრევის გამო დღეისთვის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ტაგალურ ენაზე საუბრობს.
ისტორია
1573 წელს ბიკოლის პროვინცია დაარსდა. 1636 წელს მას კამარინესი გამოეყო, რომელიც 1829 წელს ორ ნაწილად, ჩრდილოეთ კამარნესად და სამხრეთ კამარინესად დაიყო. 1854-1857 წლებში ორი პროვინცია კვლავ გაერთიანდა და ამბოს-კამარინესი ეწოდა. (ესპანურად ambos „ორივეს“ ნიშნავს). პროვინციები კიდევ ერთხელ გაერთიანდა 1893 წელს, თუმცა 1917 წელს პროვინცია კვლავ გაიყო.
1829 წელს ამბოს-კამარინესიდან გამოყოფის შემდეგ ჩრდილოეთ კამარინესის დედაქალაქად დაეტი გამოცხადდა. პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა ქალაქები: ტალისაი, ინდანი, ლაბო, პარასალე, მამბულაო (ამჟამინდელი ხოსე-პანგანიბანი), კაპალონგა, რაგაი, ლუპი და სიპოკოტი. 17 წლის შემდეგ სიპოკოტი, ლუპი და რაგაი სამხრეთ კამარინესის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო სირუმა ჩრდილოეთ კამარინესს გადაეცა.
ესპანური ხანა
ჩრდილოეთ კამარინესის ქალაქები ტაგალებით იყო დასახლებული, მცირე ნაწილს კი ვისაიანები შეადგენდნენ. იმიგრანტთა დიდი ნაწილი მაუბანიდან იყო. ადგილობრივთა გასაქრისტიანებლად ესპანელებმა ამ ადგილებში მისიონერები გაგზავნეს.
საომარი მდგომარეობა
1972 წლის 23 სექტემბერს პრეზიდენტმა ფერდინანდ მარკოსმა სატელევიზიო ეთერში განაცხადა, რომ ფილიპინებში, მათ შორის ჩრდილოეთ კამარინესში საომარი მდგომარეობა ცხადდებოდა,. რის შემდეგაც მარკოსის 14 წლიანი ერთპიროვნული მმართვლეობის ხანა დაიწყო. მართალია საომარი მდგომარეობა 1981 წლის 17 იანვარს ფორმალურად შერბილდა, მაგრამ მარკოსმა ძალაუფლება 1986 წლის თებერვლამდე შეინარჩუნა.
ლია ახეჯაკოვა
პირადი ცხოვრება
იყო პატარა თეატრის მსახიობ ვალერი ნოსიკის ცოლი, მოგვიანებით ცოლად გაჰყვა მხატვარ ბორის კოჭეიშვილს. 2001 წლის ზაფხულში იქორწინა მოსკოველ ფოტოგრაფ ვლადიმირ პრესიანინოვთან. შვილები არ ჰყავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები კატეგორია:რუსი მსახიობები
ჩრდილოეთი კამარინესი
გეოგრაფია
ჩრდილოეთი კამარინესი 12 მუნიციპალიტეტს მოიცავს, რომლებიც ორ საკნონმდებლო რაიონში ერთიანდება.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით ჩრდილოეთ კამარინესის მოსახლეობა 583 313 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 250 ადამიანი 1 კვ. კმ-ზე.
რელიგია
ჩრდილოეთ კამარინესის მოსახლეობის უმრავლესობას რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები შეადგენენ. ქალაქის მკვიდრთა ნაწილი სხვა ქრისტინაული კონფესიების: დამოუკიდებელი ფილიპინური ეკელსიის (აგლიპაიანური ეკლესია), ქრისტეს ეკლესიის, ბაპტიზმის, მეთოდიზმის მიმდევარია. რელიგიურ უმცირესობას მიეკუთვნებიან მორმონები, იეჰოვას მოწმეები, მეშვიდე დღის ადვენტისტები და მუსლიმები.
ენები
პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობა სანაპირო ბიკოლური ენის დიალექტზე, ცენტრალურ ბიკოლურ ენაზე საუბრობს. ფართოდ გამოიეყენბა ტაგალური და ინგლისური ენა. პროვინციაში მანიდეს ადგილობრივი ტომებიც ცხოვრობენ, რომლებიც მანიდეს ენაზე საუბრობენ და ძირითადად ხოსე-პანგანიბანის, ლაბოსა და პარასალეს ტერიტორიებზე არიან კონცენტრირებული.
ბანტაიოგის ფესტივალი
ბანტაიოგის ფესტივალი პროვინციის დაარსების აღსანიშნავად იმართება. დღესასწაული პროვინციის სხვადასხვა ქალაქში იმართება, სადაც ფესტივალს ინდივიდუალური სახელწოდებები აქვს: დაეტში გამართულ ფესტივალს „პინაიასანის ფესტივალი“ ეწოდება; სანტა-ელენაში — „პალაიოგანის ფესტივალი“; ვინსონსოში — „ბაბაკასინი“; პარასალეში „Pabirik ng Bayan“; ხოლო სან-ვისენტეში — „მანანაპი“.
არაქისის ფესტივალი
პინიასანის (არაქისის) ფესტივალი ჩრდილოეთ-კამარინესის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების ფესტივალია. პროვინციაში ტკბილი არაქისი მოჰყავთ, რომელსაც ფორმოსას უწოდებენ.
კადაგატანის ფესტივალი
კადაგატანის ფესტივალს მეთევზეები აღნიშნავენ, რომლებიც დედა ბუნებას უხვი რაოდენობით საზღვაო რესურსების გამო მადლობას უძღვნიან. ფესტივალი მერსედესის მუნიციპალიტეტში იმართება.
ალექსანდრე სპენდიარიოვის სახლი-მუზეუმი
ალექსანდრე სპენდიარიოვის სახლი-მუზეუმი — კულტურული ორგანიზაცია, რომელიც მდებარეობს ერევანში, ქ. ნალბანდიანი, 21. მუზეუმში დაცულია დროებითი გამოფენები. მუზეუმის სივრცეში ხშირად იმართება კონცერტები, ლექციები, სემინარები და ფილმების ჩვენებები.
ახთაჩი (აღსუ)
ახთაჩი (Axtaçı) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
ალექსანდრე სპენდიარიოვის სახლი-მუზეუმი
აღნიშნული მუზეუმი შეიქმნა სომხეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს 1963 წლის 21 ნოემბრის 49/491 ბრძანებით. ერთი წლით ადრე, კომპოზიტორის მარინა სპენდიარიოვას ასულმა სთხოვა სომხეთის სსრ მთავრობას, რომ მამამისის ბინაში მუზეუმი შექმნილიყო. მემორიალი ბინა კომპოზიტორს ახალქალაქში, ნალბანდიანის ქუჩაზე, ახლო შენობაში მიეცა 1926 წელს, არქიტექტორის ალექსანდრე ტამანიანის სახლის პროექტის პროექტის ავტორის შეთავაზებით. ამჟამად სახლი შედის ერევნის კულტურული და ისტორიული ძეგლების სიაში, რესპუბლიკური მნიშვნელობის მქონე ძეგლების კატალოგში
მუზეუმში ექსპოზიცია გაიხსნა 1967 წლის 25 ნოემბერს. მუზეუმს ხელმძღვანელობდა ვლადილენ ბალიანი.
მუზეუმში წარმოდგენილია დოკუმენტები, ფოტომასალა, მუსიკალური ინსტრუმენტები (მათ შორის კომპოზიტორის მიერ შექმნილი მუსიკალური ინსტრუმენტი "სპენდიიროფონი"), გამოჩენილი სომეხი კომპოზიტორის ალექსანდრე სპენდიარიოვის (1871-1928 წლები) შექმნილი პერსონალური ნივთები.
კოლექცია 1345 ერთეულია. საფუძველს ქმნის კომპოზიტორის ქალიშვილის მარინა სპენდიარიოვას, მიერ შეწირული ნივთები და ასევე კომპოზიტორის არქივი, ლიტერატურისა და ხელოვნების მუზეუმის შემოწირულობა.
ქალიშვილის მოგონებებისა და კომპოზიტორის გარდაცვალების დღეს გადაღებული ფოტოს მიხედვით, კომპოზიტორის ოფისი ხელახლა გაკეთდა. მოეწყო ორი ოთახი - ცხოვრების გზა (მასალები მოგვითხრობს კომპოზიტორის ცხოვრების პერიოდებზე ყირიმში, მოსკოვში, სანქტ-პეტერბურგსა და სომხეთში და დახასიათებული სპენდიაროვი არა მხოლოდ როგორც კომპოზიტორი, დირიჟორი, მასწავლებელი, არამედ აქტიური საზოგადო მოღვაწე; კრეატიული გზა (კონცერტის აფიშები და პროგრამები, მუსიკალური ხელნაწერები და კომპოზიტორის ნამუშევრების პირველი გამოცემები შეგროვებული. შეგიძლიათ გაეცნოთ კომპოზიტორის მრავალ ჟანრს ნამუშევრებს თანამედროვე ტექნოლოგიის გამოყენებით, შეგიძლიათ სცადოთ თავი სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორის როლში. ინტერაქტიული თამაშის ვირტუალური დირიჟორის გამოყენებით). ყოველწლიურად, კომპოზიტორის დაბადების დღეს, მისი საფლავის მახლობლად, სამახსოვრო ღონისძიებებს მართავს მუზეუმი ხელოვნების მოყვარულებისთვის.
ახალი ტალღა 2005
ახალი ტალღა 2005 — ახალგაზრდა შემსრულებელთა მე-4 საერთაშორისო კონკურსი, რომელიც მიმდინარეობდა 2005 წლის 29 ივლისიდან 1 აგვისტომდე, ძინტარში, იურმალა. მონაწილეობდა 13 ქვეყნის 18 წარმომადგენელი. გამარჯვებული გახდა ლატვიელი ინტარს ბუსულისი.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური კონკურსები
მარინა ალექსანდროვა
მარინა ანდრეევნა პუპეინა, აგრეთვე ცნობილი თავისი ფსევდონიმით მარინა ალექსანდროვა (Мари́на Андре́евна Пупе́нина; დ. 29 აგვისტო, 1982) — რუსი მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია მის მიერ შესრულებული ეკატერინე დიდის როლით სერიალში „ეკატერინა“. მარინა ალექსანდროვა არის რუსეთის დამსახურებული არტისტი (2016).
ბიოგრაფია
მარინა ანდრეევნა პუპენინა დაიბადა 1982 წლის 29 აგვისტოს, უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკის ქალაქ კიშკუნმაიშაში. მისი მამა, ანდრეი პუპეინი მსახურობდა უნგრეთში მდებარე საბჭოთა არმიაში. მისი დედა იყო ჰერცენის უნივერსიტეტის პროფესორი.
1986 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბაიკალის ტბაზე გადავიდა, ხოლო მოგვიანებით ტულაში, საბოლოოდ 1987 წელს ისინი დასახლდნენ ლენინგრადში (ამჟამად სანქტ-პეტერბურგი). 1996 წელს დაამთავრა უმაღლესი სკოლა მათემატიკისა და მუსიკის სპეციალობით. ამავე წელს შეუერთდა დრამის სკოლას და ბორის შუკინის თეატრალურ სკოლას, სადაც ვალენტინა ნიკოლანეკო ასწავლიდა.
მისი კინოდებიუტი შედგა 1992 წელს, ფილმში „На Дерибасовской хорошая погода, или На Брайтон-Бич опять идут дожди“.
2006 წლიდან 2011 წლამდე მარინა ალექსანდროვა იყო სოვრემენიკის თეატრის მსახიობი ქალაქ მოსკოვში.
პირადი ცხოვრება
2008 წლის 7 ივნისს მარინა ალექსანდროვა დაქორწინდა მსახიობ ივან სტებუნოვზე. ისინი ერთმანეთს 2010 წელს დაშორდნენ. ამის შემდეგ მას ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობ ალექსანდრ დომოგაროვთან. 2012 წლის 11 ივლისს მას შეეძინა შვილი. ბავშვს ანდრეი მისი მამის, ტელევიიზის დირექტორის, ანდრეი ბოლტენკოს საპატივცემულოდ დაარქვეს. ალექსანდროვას მესამე შვილი, ეკატერინა 2015 წლის 26 სექტემბერს შეეძინა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:რუსი ქალი მსახიობები
უტარკული
უტარკული (Утаркүл) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება კებიაჩევის სასოფლო საბჭოს. დამაარსებელია სემიონ ივანეს ძე ვასილევი.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 68 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 25 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
არგიშთი II
არგიშთი II —  ურარტუს მეფე. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 714 - ძვ. წ. 685 წწ.
არგიშთი მეორე სამფო ტახტზე ავიდა მამამისის რუსა I-ის თვითმკვლელობის შემდეგ, რომელიც დაკავშირებული იყო ურარტუს არმიის დამარცხებასთან, რომელიც მათ განიცადეს ასურეთის მეფე სარგონ II-სთან. სარგონ II-ის ლაშქარმა ასევე აიღო და გაანადგურა ურარტუს რელიგიური ცენტრი მუსასირი, რომელიც ითვლებოდა სერიოზულ დარტყმად უმაღლესი ღვთაება ხალდის წინააღმდეგ. არგიშთის მმართველობის პერიოდში პრაქტიკულად მეტი ყურადღება ეთმობოდა ღმერთებს შივინისა და თეიშებას.
ამ მოვლენების შემდეგ ასურეთსა და ურარტუს შორის დამყარდა მშვიდობიანი ურთიერთობა, მაგრამ მშვიდობის შენარჩუნების საფასურად ურარტუმ საკუთარ ტერიტორიაზე ასურელებს მისცა თავისუფალი მოქმედებისა და რკინის მადნისა და ხე-ტყის საწარმოებლად და ვაჭრობის გასავითარებლად. ასევე დასაშვებია, რომ ურარტუ ხარკის სახით აძლევდა ასურეთს პირუტყვსა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს. ზოგიერთი ისტორიკოსი ურარტუს ისტორიის ამ პერიოდს უწოდებს „ვასალურს“ ასურელებთან. მიუხედავად ამისა, ურთიერთობა ამ ორ ქვეყანას შორის რჩებოდა დაძაბული. სურულ არქივებში შემორჩენილია დაზვერვითი სახის დოკუმენტები ურარტუდან, რომელიც აშკარად მიუთითებს დაძაბულობის შესახებ სასაზღვრო ოლქებში.
არგიშთიმ ვერ გაბედა ღია წინააღმდეგობა ასურელების წინააღმდეგ და და საკუთარი საქმიანობა წარმართა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ამიერკავკასიაში. შემონახულია არგიშთის ლურსმული წარწერები, რომლებიც მოგვითხრობს სარწყავი არხის მშენებლობისა და აღმოსავლეთში ლაშქრობების შესახებ. ირანის აზერბაიჯანში აღმოჩენილი წარწერა მოგვითხრობს ამ ტერიტორიაზე არგიშთის ლაშქრობის შესახებ. ურარტუელთა სამხედრო წარმატებებს ამ ლაშქრობის დროს ისტორიკოსები სხვადასხვანაირად აფასებენ: ზოგიერთი თვლის, რომ არგიშთიმ მიაღწია კასპიის ზღვას, ზოგიერთი თვლის, რომ იგი არ გასცილებია ურმიის ტბას.
სარდურის გარდაცვალების შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ადის სინახერიბი, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ურარტუში მამამისის სადაზვერვო ოპერაციებს. ურთიერთობა ორ სახელმწიფოს შორის გახდა ნაკლებად დაძაბული, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ურარტუს დასუსტება შეუქცევადი პროცესი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ურარტუს მეფეები
მიხეილ გიორგაძე
მიხეილ გიორგაძე (დ. 25 აპრილი, 1967) — ქართველი წყალბურთელი, ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი 2014 წლის 23 ივლისიდან - 2017 წლის 15 დეკემბრამდე. 2017 წლის 15 დეკემბრიდან - 2018 წლის 15 ივლისამდე საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი. ამჟამად საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე.
1994-1997 წლებში იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია „მსოფლიო ლაბორატორიის" პროექტების მენეჯერი, ხოლო 1998 წლიდან 2014 წლის ივლისამდე — შპს „ისთერნ პრომოუშენის“ გენერალური მენეჯერი, რომელიც ჯაზ-ფესტივალებს უწევს საქართველოში ორგანიზებას. პარალელურად, 2005-2014 წლებში იყო თბილისის საკონცერტო დარბაზის დირექტორთა საბჭოს წევრიც.
2014-2016 წლებში საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი​; 2017-2018 წლებში საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი​; 2018 წლიდან დღემდე საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის პირველი მოადგილე;
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი მიხეილ
ნერპიჩიე (კამჩატკის მხარე)
ნერპიჩიე (Нерпичье) — მარილიანი ტბა რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. მდებარეობს კამჩატკის ნახევარკუნძულზე, ზღვის დონიდან 0,4 მ სიმაღლეზე. ფართობით კამჩატკის მხარის უდიდესი ტბაა. ზედაპირის ფართობი 552 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 12 მ. ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს ეწოდება კულტუჩნოეს ტბა, რომლის ფართობია 104 კმ². ლაგუნური ტიპისაა. წარმოადგენს ზღვის ყურის რელიქტს, რომელიც ზღვას გამოეყო ნაპირის ნელი აზევების შედეგად. აქვს არასწორი ფორმა. ნაპირები ძლიერაა დაჭაობებული. ტბიდან გამოედინება მდინარე კამჩატკის შენაკადი მდინარე — ოზერნაია. ნერპიჩიეს ერთვის 117 მცირე მდინარე და ნაკადული. საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. წყლის მინიმალური მარილიანობა ფიქსირდება ივნისში, ხოლო მაქსიმალური ზამთარში. წყნარი ოკეანის კამჩატკის ყურესა და მდინარე კამჩატკას უერთდება 10 კმ სიგრძის ტბიური ფშანით. ტბაში არის რამდენიმე კუნძული, რომელთაგან აღსანიშნავია კირუნი, ჩაიაჩი და სივუჩი. გეოლოგიურმა კვლევებმა უჩვენა, რომ 1923 წლის ცუნამი ტბის რაიონში აღწევდა 10 მ-ს. მდიდარია თევზით. ამჟამად ტბაში გვხვდება თევზების 3 ჯგუფი: ადგილობრივი, ნახევრადგამსვლელი და ტრანზიტული. მოიპოვება ვარსკვლავა კამბალა, ნერკა, შორეულაღმოსავლური ნავაგა, წყნაროკეანური ორაგული, კარჩხანა, კობრი და სხვა. ტბის სამხრეთ ნაპირზეა მუშათა დაბა და ნავსადგური უსტ-კამჩატსკი.
სქოლიო
კატეგორია:კამჩატკის მხარის ტბები
გიორგი ნადირაძე (კრიტიკოსი)
გიორგი ალექსანდრეს ძე ნადირაძე (დ. 15 აპრილი, 1902, სოფ. ქვემო მაჩხაანი, ახლანდელი სიღნაღის რაიონი — გ. 4 აპრილი, 1960, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, პროფესორი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჯერ ფილოსოფიის, შემდეგ ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. სტუდენტობიდანვე ამხანაგებში გამოირჩეოდა ნიჭიერებით, შრომისმოყვარეობით და სიბეჯითით. კარგად იცნობდა დასავლეთ ევროპულ ლიტერატურას, გერმანულ კლასიკურ ფილოსოფიას, მუსიკას და თეატრალურ ხელოვნებას. ამიტომ მისმა წერილებმა თავიდანვე მიიქცია ჩვენი საზოგადოების ყურადღება. 1937 წელს გამოქვეყნდა გ. ნადირაძის პირველი მონოგრაფია ნიკო სულხანიშვილზე, სადაც გაშუქებულია კომპოზიტორის შემოქმედების ხალხურ-ეროვნული საწყისები. მომდევნო წელს დაიბეჭდა მეტად საგულისხმო მონოგრაფია ნიკოლოზ ბარათაშვილის შესახებ — „პოეტი და ადამიანი“. მაგრამ მეცნიერის ინტერესები ამით არ ამოწურულა. ზედიზედ გამოქვეყნდა მისი ნაშრომები: „ბარათაშვილი და ლაიზევიცი“, „ბუნების გრძნობა ბარათაშვილის პოეზიაში“, „ბარათაშვილის ყვავილები“, მონოგრაფია „ნ. ბარათაშვილის ცხოვრება და ესთეტიკური სამყარო“.
გიორგი ნადირაძემ ფასდაუდებელი წვლილი შეიტანა რუსთაველის შემოქმედების კვლევის საქმეში. განსაკუთრებით აღსანიშნავიამისი ნაშრომი „რუსთაველის ესთეტიკა“, რისთვისაც ავტორს ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიენიჭა. აღსანიშნავია, აგრეთვე გ. ნადირაძის მთარგმნელობითი მოღვაწეობაც. მან ქართველ საზოგადოებას გააცნო გოეთეს, შილერის, ლესინგის, ლაიზევიცის ქმნილებანი. ფართო ერუდიციის მეცნიერი სიკვდილამდე სათავეში ედგა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის დასავლეთ ევროპის ლიტერატურისა და ისტორიის კათედრას.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გ კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
იოანეს თუმანიანის სახლ-მუზეუმი (ერევანი)
იოანეს თუმანიანის სახლ-მუზეუმი — ისტორიული და ლიტერატურული მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება გამოჩენილი სომეხი პოეტის იოანეს თუმანიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას (1869-1923). მუზეუმი მდებარეობს ერევანში, მოსკოვის ქუჩაზე 40 ნომერში.
აღნიშნული მუზეუმი გაიხსნა 1953 წლის აპრილში. მუზეუმის პირველი კორპუსი დააპროექტა არქიტექტორმა გრიგორი აღაბაბიანმა.
კომბოსტოს ალტერნარიოზი
250px|მინი|მარჯვნივ|დაზიანებული კომბოსტოს თავი კომბოსტოს ალტერნარიოზი, შავი ლაქიანობა — კომბოსტოს სოკოვანი დაავადება. გამომწვევია Alternaria brassicae. აავადებს თავიან, ყვავილოვან და ბრიუსელის კომბოსტოს, თალგამურას, ბროკოლს, ტურნეფსს, მდოგვს, ხუჭუჭა კომბოსტოს (კალეს).
იოანეს თუმანიანის სახლ-მუზეუმი (ერევანი)
მწერლის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1969 წელს, შენობა გადააკეთეს სივრცის გაზრდის გამო.
კომბოსტოს ალტერნარიოზი
თეთრთავიანი კომბოსტოს შემთხვევაში პირველ წელს ალტერნარიოზის სიმპტომები ვლინდება მცირე ზომის შავი ფერის ლაქების სახით ქვედა ფოთლებსა და კომბოსტოს ნაყოფის კედლებზე. ლაქები დაფარულია წვრილი ხავერდოვანი ნაფიფქით, რომელიც შედგება მოყავისფრო მიცელიუმისა და კონიდიამტარისაგან. მეორე წლის მცენარეებზე დაავადება ხშირად კომბოსტოს ნაყოფებზე, უფრო სწორად კი, პარკის (ჭოტის) კედლების მთელ სიგრძეზე ვითარდება. ასეთი ნაყოფები შავი ლაქებით იფარება. წვერთან განვითარებული ლაქა ტოტს ხსნის ისე, რომ ის ჰგავს გახსნილ მაკრატელს.
იოანეს თუმანიანის სახლ-მუზეუმი (ერევანი)
მუზეუმის მეორე სართულზე მდებარე ექვსი ოთახია განთავსებული, მათ შორის: სასადილო ოთახი, მისაღები ოთახი და კაბინეტი სრულად ასახავს თბილისის პოეტის სახლიდან (ამაღლების 18 ქუჩა) გადმოტანილ ნივთებს. სწორედ იმ სახლიდან გადმოტანილია ნივთები, სადაც ის ცხოვრობდა და მუშაობდა 1900 წლიდან, 1923 წლამდე გარდაცვალებამდე. მუზეუმში წარმოდგენილი პოეტის პირადი ბიბლიოთეკა დაახლოებით 8000 ტომი წიგნებისა.
კომბოსტოს ალტერნარიოზი
ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ, დაზიანებული მცენარეების მოცილება და განადგურება, სათესლე მასალის დეზინფექცია, შესაბამისი ქიმიური წამლობების განხორციელება.
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
იოანეს თუმანიანის სახლ-მუზეუმი (ერევანი)
მუზეუმის დამფუძნებელი და პირველი დირექტორი არის პოეტის ქალიშვილი აშხენ თუმანიანი. მუზეუმში წარმოდგენილია: თუმანიანის ხელნაწერთა ასლები, ფოტოფირები და ორიგინალური ნამუშევრების ასლები. მასში 18000-ზე მეტი ექსპონატია განთავსებული.
1969 წელს ახალ გალერეაში არსებული ექსპონატები ძირითადად ეძღვნება იოანე თუმანიანის ცხოვრებასა და მის ნამუშევრებს. თუმანიანის ხელოვნებით დაინტერესებულ პირებს აქ შეუძლიათ ნახონ მწერლის პირადი ნივთები, დოკუმენტები, ხელნაწერები, ჩანახატები და პუბლიკაციები 45-ზე მეტ ენაზე.
მუზეუმის პირველი სართულის საგამოფენო სივრცე ქრონოლოგიურად წარმოგიდგენთ მასალებს, რომლებიც ეხმიანება თუმანიანის ცხოვრებას და საქმიანობას: ფოტოები, წერილები, დოკუმენტები, ხელნაწერები. მუზეუმის ოთხი დარბაზი სრულიად ასახავს დიდი სომეხის ცხოვრებას, დაბადებიდან გარდაცვალებამდე.
მუზეუმს აქვს განკუთვნილი სივრცე დიდი, ნათელი აუდიტორია გამოფენებისთვის, ღონისძიებისთვის, ლექციებისთვის, სპექტაკლებისთვის და ასევე ორი დიდი ბაღი.
ექსპოზიცია შეიცავს ხელნაწერთა უამრავ ეგზემპლარს, ფოტო დოკუმენტებს, თუმანიანის ნამუშევრების ორიგინალურ ილუსტრაციებს მხატვრების როტერის, გ. ერიციანის, გ. ხანჯიანის, ა. გრიგორიანის მიერ. აქვე მოცემულია ოპერის "ალმასტის" სასცენო დიზაინის ნაწილი, თუმანიანის ლიბრეტოზე, რომელიც დამზადებულია მ. სარიანის მიერ, - კოსტუმების ესკიზები, დეკორაციები.
მუზეუმის სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა დაკავშირებულია პოეტის მოღვაწეობასთან დღემდე უცნობი ხელნაწერების, წერილებისა და დოკუმენტების მოძიებასა და შეგროვებასთან.
მუზეუმი არის თუმანიანის სწავლისა და კულტურის აქტიური ცენტრი, სადაც გარდა თუმანიანის წაკითხვის, პოეზიის საღამოებისა და ზღაპრებისა, ასევე იმართება სხვადასხვა გამოფენაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: სახლები კატეგორია: სომხეთი კატეგორია: ერევანი კატეგორია: კავკასია
ირაკლი ეხვაია
ირაკლი ეხვაია (დ. 9 იანვარი, 1989) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატერინა სფორცა
კატერინა სფორცა (Caterina Sforza; დ. 1463, მილანი — გ. 28 მაისი 1509, ფლორენცია) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგის, გალეაცო მარია სფორცასა და მისი საყვარლის, გრაფინია ლუკრეცია ლანდრიანის უკანონო ქალიშვილი. ფორლისა და იმოლას მმართველი. გათხოვილი იყო სამჯერ, პირველად ჯიროლამო რიარიოზე, მეორედ ჯაკომო ფეოზე, ხოლო მესამედ ჯოვანი მედიჩიზე. მას სამივე ქმრისგან შეეძინა შვილები.
კატერინა, XV საუკუნის ერთ-ერთ უძლიერეს და უმამაცეს ქალად ითვლება. ერთხელ მან განაცხადა: თუ მე უნდა დავმარცხდე იმის გამო, რომ ქალი ვარ, მინდა დავმარცხდე კაცივით". მას შემდეგ, რაც ვენეციელებისგან წარმატებით დაიცვა თავისი ტერიტორია, „ფორლელი ვეფხვის" მეტსახელი მიიღო.
იგი აქტიურად ერეოდა XV საუკუნის რომის კათოლიკური ეკლესიის პოლიტიკაში. ამ ყველაფრის აღსაკვეთად 1499 წელს პაპმა ალექსანდრე VI-მ თავისი ვაჟი ჩეზარე ბორჯია გაგზავნა მისი მიწების დასაპყრობად. კატერინა პირადად გაუძღვა ფორლის დაცვას, მაგრამ საბოლოოდ ტყვედ ჩავარდა და ის რომში წაიყვანეს. რომში გატარებული რამდენიმეწლიანი ტყვეობის შემდეგ განთავისუფლდა და ფლორენციაში გადასახლდა, სადაც მალევე გარდაიცვალა.
ბავშვობა
კატერინა სფორცა დაიბადა 1463 წლის დასაწყისში, მილანის საჰერცოგოს დედაქალაქ მილანში. იგი იყო მილანის მომავალი ჰერცოგის გალეაცო მარია სფორცასა და მისი საყვარლის, გრაფინია ლუკრეცია ლანდრიანის უკანონო შვილი. მან ცხოვრების პირველი წლები დედასთან და მის ნათესავებთან გაატარა. ლუკრეცია კატერინას აღზრდას დიდ დროსა და ენერგიას უთმობდა და ქალიშვილთან დიდ დროს ატარებდა. სწორედ ამიტომ კატერინას ძალიან უყვარდა დედა. მარცხნივ|მინი|219x219პქ|კატერინას მამა, მილანის ჰერცოგი [[გალეაცო მარია სფორცა]] 1466 წელს გარდაიცვალა მილანის ჰერცოგი, კატერინას ბაბუა ფრანჩესკო I სფორცა, ხოლო ჰერცოგი კატერინას მამა, გალეაცო მარია გახდა. მალევე გალეაცო მარიამ ლუკრეცია ლანდრიანი და მასთან შეძენილი ოთხი შვილი, მათ შორის კატერინაც, მილანის სამეფო სასახლეში გადაიყვანა საცხოვრებლად. ბავშვების აღზრდა კი დაევალა გალეაცოს დედას, ახლად დაქვრივებულ ბიანკა მარია ვისკონტის. 1466 წელს გალეაცო მარია სფორცა დაქორწინდა მანტუის ჰერცოგის ასულ, დოროთეა გონძაგაზე, რომელიც ქორწინებიდან მალევე გარდაიცვალა. 1468 წლის 9 მაისს კი გალეაცომ ცოლად შეირთო ბონა სავოიელი, სავოიის ჰერცოგის ქალიშვილი, რომელმაც გალეაცოს შვილები სიხარულით მიიღო და მათ აღზრდაშიც იღებდა მონაწილეობას.
ჰერცოგის ოჯახი ძირითადად მილანში და პავიაში ცხოვობდა, თუმცა ასევე ხშირად რჩებოდნენ გალიეტაში ან კუსაგოში, სადაც გალეაცო სანადიროდ დადიოდა ხოლმე ოჯახთან ერთად.
პირველი ქორწინება
მარცხნივ|მინი|[[ჯიროლამო რიარიო]] 1473 წელს კატერინა სფორცა დაინიშნა ჯიროლამო რიარიოზე, რომელიც იყო პაოლო რიარიოსა და ბიანკა დელა როვერეს ვაჟი, ხოლო ბიანკა დელა როვერე რომის პაპ სიქსტუს IV-ის და იყო. კატერინამ შეცვალა თავისი ბიძაშვილი, 11 წლის კონსტანცა ფოგლიანი, რადგანაც კონსტანცას დედამ გაბრიელა გონძაგამ უარი თქვა შვილის ქორწინებაზე, ვინაიდან იმ დროისათვის ქორწინების დასაშვები ასაკი 14 წელი იყო, ის კი ამისთვის ჯერ პატარა იყო, ამიტომაც შესაბამისი ასაკის კატერინა აღმოჩნდა, რომელიც მალევე დანიშნეს ჯიროლამოზე. კატერინა სფორცა და ჯიროლამო რიარიო 1473 წლის 17 იანვარს დაქროწინდნენ.
რომის პაპმა სიქსტუს IV-მ კატერინას მამასგან იყიდა ქალაქი იმოლა და ჯიროლამოსა და კატერინას უბოძათ სამართავად. იმოლაში ტრიუმფალური მმართველობის შემდეგ 1477 წელს კატერინა და ჯიროლამო რომში წავიდნენ, სადაც მრავალი წელი ცხოვრობდნენ პაპ სიქსტუს IV-ის სამსახურში. მომდევნო წელს, 1478 წლის მარტში კატერინამ პირველი შვილი გააჩინა, გოგონა, რომელსაც ბიანკა დაარქვეს. ბიანკა იყო ჯიროლამოს დედის ბიანკა დელა როვერეს და ასევე კატერინას ბებიის, ბიანკა მარია ვისკონტის სახელი, ამით ორივე მათგანს ასიამოვნეს. კატერინამ მომდევნო ცხრა წლის მანძილზე კიდევ ხუთი შვილი გააჩინა.
ვატიკანი
XV საუკუნის ბოლოს რომი უკვე აღარ იყო მსოფლიოს უძლიერესი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქი. თუმცა ის ჯერ კიდევ იყო მხატვრობისა და რენესანსის ცენტრი. 1477 წლის მაისში, ჩასვლისთანავე დაათვალიერა კატერინამ ძველი რომის ნანგრევები.
რომში ინტრიგებისა და ძალაუფლებისათვის ბრძოლა მუდმივად მიმდინარეობდა. მატერიალური ინტერესებიდან გამომდინარე საშინელ ინტრიგებში სასულიერო პირებიც მონაწილეობდნენ. კატერინას აკრძალული ჰქონდა ქმრის პოლიტიკურ საქმიანობაში ჩარევა, თუმცა მისი ხასიათიდან გამომდინარე იგი ძალიან მალე გაერია რომაულ ელიტაში და ინტრიგების ხლართვა საფუძვლიანად შეისწავლა.
ჯიროლამოს წამყვანი პოზიცია ეკავა სიქსტუს IV-ის კარზე, იგი დიდ როლს ასრულებდა პაპის ოლქის გაფართოებისას. მას შემდეგ რაც ჯიროლამოს უმცროსი ძმა, პიეტრო რიარიო გარდაიცვალა, პაპის ყურადღების ცენტრში მთლიანად ჯიროლამო მოექცა. მისი ძალაუფლება დღითიდღე იზრდებოდა. 1480 წელს პაპმა ჯიროლამოს ფორლის საგრაფო უბოძა სამართავად, აქედან მოყოლებული კატერინა ფორლის გრაფინია გახდა. მალე პაპმა რომში დიდებული ნაგებობებისა და ტაძრების მშენებლობა წამოიწყო, ასევე შეამცირა გადასახადები, რითაც ხალხი ძალიან ბედნიერი იყო.
ჯიროლამოსა და კატერინას ცხოვრება მთლიანად შეიცვალა, მას შემდეგ რაც 1484 წლის 12 აგვისტოს რომის პაპი სიქსტუს IV გარდაიცვალა.
სანტ'ანჯელოს ციხესიმაგრე
მინი|233x233პქ|სანტ'ანჯელოს ციხესიმაგრე მას შემდეგ რაც პაპი სიქსტუსი გარდაიცვალა რომში სიტუაცია ძალიან აირია. ყოველთვის ასე ხდებოდა როცა პაპი იღუპებოდა და გრძელდებოდა მანამდე სანამ ახალ პაპს არ აირჩევდნენ. დაიწყო მასიური აჯანყებები და ქურდობები. გაქურდეს ჯიროლამოსა და კატერინას სასახლე, ასევე გაქურდეს კარდინალ ორსინის სასახლე, ხოლო რამდენიმე დიდგვაროვნის სახლი მთლიანად გაანადგურეს. არეულობისა და ანარქიის ამ დროს, კატერინა სფორცა ორსულობის მეშვიდე თვეში იყო. ცოლის უსაფრთხოებისთვის ჯიროლამომ ბარგი ჩაალაგა, კატერინასთან ერთად გადაკვეთა მდინარე ტიბრი და სანტ'ანჯელოს ციხესიმაგრე აიღო და შიგნით შეიკეტნენ. კატერინას და მის ქმარს ემორჩილებოდნენ რომაელი ჯარისკაცებიც. ამ პოზიციიდან გამომდინარე მათ თავისუფლად შეეძლოთ მთელი რომის კონტროლი.
ამავდროულად ქალაქში არეულობა გაიზარდა. კარდინალები მხოლოდ მილიციასთან ერთად გადაადგილდებოდნენ. კარდინალებმა სიქსტუსის დაკრძალვაზე მისვლა არ ისურვეს, თუმცა კატერინამ ისინი თავისი არტილერიით დააშინათ, რის შემდეგაც დაკრძალვაზე მივიდნენ. თუმცა სიტუაცია უფრო და უფრო იძაბებოდა. მარადიული ქალაქის მართვა მხოლოდ რომის პაპს შეეძლო. ჯიროლამოს მცდელობა, რომ რომაელები დაემორჩილებინა წარუმატებელი იყო. მას არც არმია და არც ციხესიმაგრე არ ეხმარებოდა ამაში.
ჯიროლამოსა და მის ჯარს ქალაქში სტრატეგიულად კარგი პოზიცია ეკავათ, მაგრამ ეფექტიანი გამოსავალი ვერ მოძებნეს. სასულიერო კოლეგიამ ჯიროლამოსა და კატერინას რომის დატოვება სთხოვა, ამის სანაცვლოდ ისინი ჰპირდებოდნენ მათი მმართველობის შენარჩუნებას იმალაში და ფორლიში, ამასთან ზარალის 8 000 დუკატით ანაზღაურებას. ჯიროლამო დათანხმდა, თუმცა კატერინა კვლავ უარზე იყო. იგი კარდინალებს გააფთრებულ წინააღმდეგობას უწევდა და სანტ'ანჯელოს ციხესიმაგრესთან ახლოსაც არ უშვებდათ. კარდინალებმა კი კვლავ ჯიროლამოს მიმართეს, რომელმაც ცოლის დამშვიდება შეძლო. საბოლოოდ 1485 წლის 25 ოქტომბერს კატერინამ და ჯიროლამომ რომი დატოვეს და სანტ'ანჯელო კარდინალებს ჩააბარეს. მხოლოდ ამის შემდგომ შეიკრიბა სასულიერო კოლეგია და ახალი პაპი აირჩიეს.
ფორლი
ეს სიტუაცია 1485 წლის ბოლომდე გაგრძელდა, მანამ სანამ ქალაქის მთავრობამ ბიუჯეტი ბოლომდე არ ამოწურა. ჯიროლამომ პრობლემა გადაჭრა, მან დაიქირავა ნიკოლო პანსეკო რომელიც ფორლის მოსახლეობას გადასახადებს ძალის გამოყენებით ახდევინებდათ. მოსახლეობის აზრით ეს გადასახადები ზედმეტი იყო, ამან კი ფორლის ყველა მოქალაქეში ჯიროლამოს მიმართ ზიზღის გრძნობა გააღვივა.
გადასახადების ზრდამ, ძირითადად, ხელოსნებისა და მიწის ნაკვეთების მფლობელები და მათი ოჯახები დააზარალა, რომლებსაც ჯიროლამოს ბრძანებით საშინლად ექცეოდნენ და დევნიდნენ, თუ ისინი გადასახადზე უარს იტყოდნენ. ამ ყველაფრის გამო, ხალხმა ჯიროლამოს წინააღმდეგ შეთქმულების მზადება დაიწყო, რომელსაც მეთაურობდა პაპის უკანონო ვაჟი, თუკი შეთქმულები გაიმარჯვებდნენ ის ფორლის გრაფი გახდებოდა და მოსახლეობას გადასახადების გაუქმებას ჰპირდებოდათ.
ჯიროლამოს მკვლელობა
1488 წლის 14 აპრილს აჯანყებულებმა შეიპყრეს და ხანჯლით მოკლეს. აჯანყებულები მალევე შეიჭრნენ სამეფო სასახლეში და კატერინა და მისი შვილები ტყვედ აიყვანეს. კატერინა ბავშვებითურთ ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში მდგარ ციხეში გადაიყვანეს. კატერინამ აჯანყებულთა მეთაურს, ტომასო ფეოს დამორჩილების სანაცვლოდ განთავისუფლება სთხოვა. ტომასოს სჯეროდა კატერინასი, ვინაიდან მან მძევლებად თავისი შვილები დაუტოვა. სწორედ ამ დროს კატერინამ გაქცევა სცადა, თუმცა იგი დაიჭირეს მის შვილებს კი მოკვლით დაემუქრნენ. მაშინ კატერინამ სასქესო ორგანოზე ხელი მიიდო და მას უთხრა: " გააკეთეთ, თუ გინდათ მოკალით ისინი ჩემს თვალწინ... აქ მე მაქვს ის რაც საჭიროა სხვა ბავშვების გასაჩენად". როგორც აღმოჩნდა ამ დროს კატერინა ორსულად იყო. თუმცა ამის თქმის შემდეგ მისი შვილები გაანთავისუფლეს, მაგრამ ისინი კვლავ საფრთხეში იყვნენ ვინაიდან სწორედ ეს ბავშვები იყვნენ ჯიროლამოს კანონიერი მემკვიდრეები.
კატერინას შოკისმომგვრელი პასუხის შემდეგ ტომასო ფეო მართლაც აღარ მიჰკარებია მის შვილებს. მთელი ეს ამბავი მალე გავრცელდა იტალიაში და კატერინას ბიძის, ლუდოვიკო სფორცას ყურამდეც მივიდა. მან სასწრაფოდ შეკრიბა ჯარები და ფორლისაკენ დაიძრდა. ლუდოვიკომ ფორლი მალევე აიღო, კატერინას მტრები სიკვდილით დასაჯა და მისი გავლენები კვლავ აღადგინა.
ფორლისა და იმოლას რეგენტი
1488 წლის 30 აპრილს კატერინა თავისი ვაჟის, ოტავიანო რიარიოს რეგენტად დაინიშნა. კატერინა რეგენტად ოფიციალურად აღიარა ფორლის ყველა წარჩინებულმა. აქედან მოყოლებული კატერინამ ფორლის მართვა თავად დაიწყო.
კატერინა სფორცას პირველი ქმედება, როგორც ფორლის რეგენტისა იყო რომ მან შური იძია ქმრის მკვლელობის გამო. მისი ბრძანებით შეთქმულებაში ჩართული ყველა ადამიანი, განურჩევლად წოდებისა უნდა დაპატიმრებულიყო, ხოლო ვინც წინააღმდეგობას გაუწევდა მოკვდებოდა. მან მთელს სამფლობელოებში მიავლინა ჯარები, ყველა შეთქმული იპოვნეს, ზოგი დააპატიმრეს, ზოგი კი მოკლეს. მათი ცოლები და ქალიშვილები კი გააუპატიურეს. ასევე კატერინას ბრძანებით მათ მთელი ქონება ჩამოართვეს და გლახაკებს დაურიგეს.
ახალგაზრდა გრაფინია, კატერინა სფორცა, პირადად განიხილავდა ყველა იმ სახელმწიფო საკითხს, რომელიც საჯარო თუ სასულიერო პირებს ეხებოდა. თავისი ძალაუფლების განმტკიცების მიზნით, კატერინამ მეზობელ საჰერცოგოებში თავისი შვილებისთვის მეუღლეების ძიება დაიწყო. ასევე შეამცირა გადასახადები და თავის ხარჯებს მკაცრად აკონტროლებდა. იგი პირადად აკონტროლებდა ჯარისკაცების გაწვრთნას, მათი იარაღის დამზადებას და ცხენების გახედვნის პროცესსაც კი. მარცხნივ|მინი|კატერინა სფორცას გამოსახულებიანი მონეტა, ნაპოვნია ქალაქ იმოლაში ფორლი და იმოლა სხვა იტალიურ სახელმწიფოებთან შედარებით უფრო პატარა, მაგრამ მნიშვნელოვანი საჰერცოგოები იყო. თუმცა გეოგრაფიულად ისინი ერთმანეთისგან ძალიან დაშორებული იყო, ამიტომაც ორივეს განსხვავებული სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. 1492 წლის 8 აპრილს გარდაიცვალა ფლორენციის ჰერცოგი ლორენცო დე მედიჩი, მეტსახელად დიდი, რომელიც საოცარი მმართველი იყო და მეზობლების ხარჯზე აფართოებდა სამფლობელოებს. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იტალიელმა ფეოდალებმა ამოისუნთქეს. ამავე წლის 25 ივლისს კი გარდაიცვალა რომის პაპი ინოკენტი VIII. რომის პაპად არჩეულ იქნა კარდინალი როდრიგო ბორჯია, ანუ რომის პაპი ალექსანდრე VI. ამით კატერინას პოზიცია გაძლიერდა. როცა ის და ჯიროლამო რომში ცხოვრობდნენ, კარდინალი როდრიგო ბორჯია (ახლა უკვე ალექსანდრე VI) ხშირად სტუმრობდა მათ და კარგი ურთიერთობაც ჰქონდათ, ასევე სწორედ ის იყო მათი ვაჟის, ოტავიანოს ნათლია.
ნეაპოლს, საფრანგეთს, ფლორენციასა და მილანს შორის ატეხილი ომის დროს კატერინამ იცოდა, რომ მისი სამფლობელო ყველა მათგანს გზად უნდა გაევლო, ამიტომაც ნეიტრალური პოზიცია აირჩია და ამით გადაირჩინა თავი. მან კარგად იცოდა ისიც, რომ ფორლის დაპყრობა რომსაც სურდა მისი მდებარეობის გამო. ერთ მხარეს იყო ბიძამისი, ანუ მილანის ჰერცოგი ლუდოვიკო სფორცა რომელიც მხარს საფრანგეთის მეფეს უჭერდა, ხოლო მეორე მხარეს მისი მაზლი და რომის პაპი, რომლებმაც ახალი მოკავშირე იპოვნეს, კასტილიისა და არაგონის მეფე ფერდინანდ II. კატერინას ან ერთი უნდა აერჩია, ან მეორე, ვინაიდან მისი სამფლობელო გზად ორივე მხარეს სჭირდებოდა, მასზე კი მხოლოდ ერთი მათგანის გატარება შეეძლო. კატერინამ საბოლოოდ რომის პაპისა და ფერდინანდ II-ის მხარე აირჩია, ეს კი ნიშნავდა, რომ მისი მტერი თვით საფრანგეთი და მილანი გახდა. პაპმა ჯარები გაუგზავნა თავდაცვისთვის, კატერინამაც ფრანგების წინააღმდეგ მზადება დაიწყო.
ამჯერად კატერინა ნეიტრალური დარჩა. ფრანგების გაძევებაში მონაწილეობა არ მიუღია, ასევე იგი მხარს უჭერდა ბიძამისს, მილანის ჰერცოგ ლუდოვიკო სფორცას და რომის პაპ ალექსანდრეს.
მეორე ქორწინება
ჯიროლამო რიარიოს გარდაცვალებიდან ორ თვეში გავრცელდა ხმები, რომ კატერინას რომანი ჰქონდა ანტონიო მარია ორდელაფთან და სწორედ ამიტომ დადიოდა ის ასე ხშირად სასახლეში. ასევე დადიოდა ჭორები, რომ ისინი დაქორწინდნენ კიდეც თუმცა ანტონიოს ოჯახის პრეტენზიების გამო ქალაქ ფორლზე, ისინი განქორწინდნენ. თუმცა მალე კატერინამ ანტონიოც და მისი ოჯახიც დააპატიმრა ყალბი ამბების გავრცელების გამო.
სინამდვილეში, კატერინას უყვარდა ჯაკომო ფეო, შეთქმული ტომასო ფეოს ძმა. თუმცა კატერინას ის შეთქმულების შემდეგაც უყვარდა და ამიტომაც აარიდა მას სასჯელი. 1488 წელს კატერინა და ჯაკომო ფარულად დაქორწინდნენ, რათა კატერინას შვილებისთვის სახელი არ შეელახათ და ასევე კატერინასთვის რეგენტობა არ შეეჩერებინათ.
კატერინამ ჯაკომოს მისი ძმის თანამდებობა უბოძა. 1489 წლის აპრილში კატერინამ მათი პირველი ვაჟი, ბერნარდინო ფეო გააჩინა. ამავე პერიოდში, ჯაკომოს ძმა, თომასო ფეო ქორწინდება ბიანკა ლანდრიანზე, კატერინას ნახევარ-დაზე.
თანდათანობით ჯაკომოს ძალაუფლება სულ უფრო და უფრო იზრდებოდა. ამასთან ერთად იზრდებოდა მისი სისასტიკე და სითავხედეც. ასეთი ქცევების გამო, თავი ყველას შეაძულა, განსაკუთრებით კატერინას შვილებს. ერთ მშვენიერ დღესაც საზოგადოების წინაშე ჯაკომომ ოტავიანოს დაარტყა, მაგრამ გამბედაობა არავის ეყო, რომ ბიჭი დაეცვა. ამ ინცინდენტის შემდეგ ხალხმა გადაწყვიტა გაენთავისუფლებინათ ფორლი ჯაკომო ფეოსგან.
კატერინას შვილებმა მამინაცვლის წინააღმდეგ შეთქმულების შექმნა დაიწყეს. 1495 წლის 27 აგვისტოს კატერინა სფორცა, ჯაკომო ფეო და მათი გარემოცვა ნადირობიდან დაბრუნდა. კატერინას და ჯაკომოს შეეგებნენ ბიანკა რიარიო თავისი ფრეილინებით, ოტავიანო, მისი ძმა ჩეზარე და რამდენიმე ჯარისკაცი. სასახლისკენ მიმავლებს შეთქმული აგენტები ჯაკომოს თავს დაესხნენ და იქვე მოკლეს.კატერინამ არ იცოდა, რომ ამ საქმეში მისი შვილების ხელი ერია. როცა მისი პირველი ქმარი მოკლეს, მხოლოდ გამოიგლოვა და ამაზე მწვავე რეაქცია არ ჰქონია, თუმცა ახლა უკვე საშინლად განრისხდა და უმძიმესი შურისძიება დაიწყო. ჯაკომოს მკვლელები დაიჭირეს, თუმცა კატერინას მხოლოდ მათი მოკვლა არ კმაროდა, სურდა მათი ტანჯვაც ეხილა. კატერინამ საშინელი წამებით ამოხადა სული მკვლელებს, თუმცა ეს არ იკმარა. მალე მკვლელების ცოლები და შვილებიც სასტიკი წამებით დახოცა.
მესამე ქორწინება
მინი|კატერინას მესამე ქმარი ჯოვანი მედიჩი 1496 წელს ფლორენციის რესპუბლიკის ელჩი ჯოვანი დე მედიჩი ეწვია კატერინას. იგი იყო მედიჩების ძლევამოსილი საგვარეულოს წარმომადგენელი და ამასთან პიერფრანჩესკო მედიჩის მეორე ვაჟი. 1494 წელს, როცა ფრანგული ჯარები ფლორენციასაც მიადგა, ჯაკომოს მამა იძულებული გახდა ხელი შეთანხმებისთვის მოეწერა და ფრანგები ნეაპოლისკენ თავისუფლად გაეტარებინა. ამის შემდეგ ფლორენციელი ხალხი აჯანყდა, პიერფრანჩესკო ტახტიდან ჩამოაგდეს და ფლორენცია რესპუბლიკად გამოცხადდა. ამის შემდეგ ჯოვანი და მისი ძმა გაიქცნენ და თავის გადასარჩენად დროებით უარი თქვეს მედიჩის გვარზე და პოპოლანოები გახდნენ. ამის შემდეგ ფლორენციის მთავრობამ ჯოვანი ფლორენციის ელჩად დანიშნა.
ფორლში ჩამოსვლის შემდეგ, ჯოვანი და კატერინა მალევე დაახლოვდნენ. მალევე ჭორებიც გავრცელდა, რომ კატერინა და ჯოვანი დაქორწინებას აპირებდნენ, რაც არ მოეწონა კატერინას ვაჟ ოტავიანო რიარიოს. მალე ვენეციელებმა ამ ქორწინების ჩაშლაზე მუშაობა დაიწყეს, რადგან თუ ფორლი ფლორენციის მოკავშირე გახდებოდა, ეს ზიანს მიაყენებდა ვენეციასაც, მილანსაც და ლიგასაც.
კატერინა ვერ მალავდა გრძნობებს ჯაკომოს მიმართ და მათი ქორწინების ამბავი საიდუმლოდ გაანდო თავის ბიძას ლუდოვიკო სფორცას. სიმპათიურმა და ინტელექტუალმა ჯოვანიმ მართლაც მალე შეაყვარა თავი კატერინას. წინა ქორწინებისაგან განსხვავებით, კატერინამ ქორწინებაზე თანხმობა მიიღო როგორც ბიძისგან, ასევე შვილებისგან. 1497 წლის სექტემბერში ჯოვანი მედიჩი და კატერინა სფორცა დაქორწინდნენ.
1498 წლის აპრილში კატერინამ ჯოვანის ვაჟი გაუჩინა. ბავშვი კატერინას ბიძის პატივსაცემად მონათლეს როგორც ლუდოვიკო მედიჩი. იმავდროულად ფლორენციასა და ვენეციას შორის ურთიერთობები საშინლად დაიძაბა, კატერინა კი როგორც მათ შორის მდებარე ქალაქის მმართველი ცუდ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. ჯოვანი და მისი გერი, ოტავიანო ბრძოლისათვის ემზადებოდნენ, ამავდროულად ფლორენციიდან დამხმარე ჯარიც მოვიდა.
ამ დროისათვის ჯოვანი სერიოზულად დაავადდა და ბრძოლა აღარ შეეძლო. მიუხედავად მკურნალობისა მისი მდგომარეობა უარესდებოდა. 1498 წლის 14 სექტემბერს ჯოვანი მედიჩი გარდაიცვალა. მისი სიკვდილის შემდეგ კატერინა მარტო დარჩა ბორჯიებისა და ვენეციელების წინაშე.
ვენეციელებთან ბრძოლა
ფორლიში დაბრუნების შემდეგ კატერინამ თავდაცვის მიზნით დაიწყო ბრძოლისთვის მზადება. ჯარის წვრთნას პირადად ადევნებდა თვალყურს. კატერინამ დახმარებისთვის მიმართა თავის მოკავშირეებს, მილანს, ფლორენციასა და მანტუას. მათ მცირეოდენი ჯარი და ასევე მცირეოდენი ფულადი დახმარება გაუგზავნეს კატერინას.
ვენეციელების პირველი თავდასხმისას ფორლელები დამარცხდნენ. თუმცა მალე კატერინამ აბჯარი აისხა და თავად გაუძღვა ფორლის არმიას, რომელმაც კატასტროფულად გაანადგურა ვენეციური არმია. მოგვიანებით ომი გრძელდებოდა უმნიშვნელო შეტაკებებით. საბოლოოდ კატერინამ გაიმარჯვა და დამარცხებული ვენეციელები თავისი სამფლობელოებიდან გააძევა.
ამგვარი სახელოვანი გამარჯვების შემდეგ კატერინამ "ფორლელი ვეფხვის '' მეტსახელი მიიღო.
ჩეზარე ბორჯიას მიერ კატერინას დატყვევება
მარცხნივ|მინი|ჩეზარე ბორჯია 1498 წელს საფრანგეთის მეფე ხდება ლუი XII ვალუა. ლუი ამტკიცებდა, რომ მას მილანის საჰერცოგოს ტახტი ეკუთვნოდა, ვინაიდან ბებიამისი, ვალენტინა ვისკონტი, იყო მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტის ქალიშვილი. გარდა მილანისა, ლუი პრეტენზიას აცხადებდა ნეაპოლის სამეფოზე და ასევე თავს ანჟუს დინასტიის მემკვიდრედ თვლიდა. იტალიაში ომის დაწყებამდე, ლუიმ ალიანსი შეკრა სავოიის საჰერცოგოსთან, რომის პაპ ალექსანდრე VI ბორჯიასთან და ვენეციის რესპუბლიკასთან. 1499 წელს იტალიაში საფრანგეთის ჯარები შეიჭრნენ და ერთი ბრძოლის გარეშე დაიპყრეს პიემონტი, გენუა და კრემონა. 6 ოქტომბერს ლუიმ მილანი აიღო, ჰერცოგი ლუდოვიკო სფორცა კი ტიროლიაში გაიქცა სადაც თავშესაფარი იმპერატორ მაქსიმილიან I-ს სთხოვა.
რომის პაპ ალექსანდრე VI ბორჯიასა და საფრანგეთის მეფე ლუი XII ვალუას შეთანხმების თანახმად, პაპის მხარდაჭერის სანაცვლოდ, მეფეს პაპის ვაჟი, ვალენტინოს ჰერცოგი ჩეზარე ბორჯია, უნდა გამოეცხადებინა რომანიის მმართველად. 1499 წლის 9 მარტს პაპმა ბულა გამოუშვა, რომლის მიხედვითაც რომანიაში მდებარე ყველა საჰერცოგო და საგრაფო ჩეზარეს კუთვნილებად ცხადდებოდა, ხოლო მათ მმართველებს ტიტული უუქმდებოდათ. ასეთ მმართველებს შორის აღმოჩნდა კატერინა სფორცაც, რადგან ფორლი და იმოლა რომანიის რეგიონში მდებარეობდა.
საფრანგეთის ჯარებმა, მილანის შემდეგ რომანიის დაპყრობა დაიწყეს. წორედ ამ დროს ტიოლიიდან ავსტრიული ჯარებით მილანში დაბრუნდა ლუდოვიკო სფორცა.
საფრანგეთის ჯარის მოახლოებასთან ერთად, კატერინა ფლორენციელებმა მიატოვეს. კატერინამ დაუყოვნებლივ დაიწყო ჯარების შეგროვება, იარაღების დამზადება და საკვები პროდუქტების მომარაგება მოსალოდნელი ალყისთვის. ქალაქი კარგად გაამაგრა, ხოლო თავისი ყველა შვილი ფლორენციაში გაგზავნა, რათა ფრანგებს არ დაეხოცათ.
24 ნოემბერს ჩეზარე ბორჯია ქალაქ იმოლაში ჩავიდა, ქალაქის მოსახლეობა მიხვდა, რომ ჩეზარესთან ბრძოლას აზრი არ ჰქონდა, ამიტომაც ქალაქის კარიბჭე გახსნეს და ჩეზარე თავისუფლად შეუშვეს. ცხადია იმ დროიდან იმოლა კატერინას აღარ ეკუთვნოდა. ჩეზარე ბორჯია და კარდინალი რიარიო კატერინას მშვიდობიანად ჩაბარებას სთხოვდნენ, თუმცა კატერინამ ყველა შემოთავაზებაზე უარი თქვა. ჩეზარემ ამის საპასუხოდ 10 000 დუკატი დააწესა მისთვის ვინც კატერინას მიუყვანდა, ცოცხალს ან მკვდარს. კატერინა ცდილობდა ინტრიგების საშუალებით ჩეზარეს მოკვლას, მაგრამ არ გამოუვიდა.
მალე ბორჯიას არმიას ფრანგებიც შეუერთდნენ და ფორლის აღება დაიწყეს. ორი დღის განმავლობაში ქალაქის გალავანს ზარბაზნებით ბომბავდნენ. მიუხედავად ამისა ქალაქის გალავნიდან კატერინა და მისი მეომრები ისრებსა და სხვადასხვა იარაღებს ესროდნენ, რამაც ძლიერ დააზარალა ფრანგული არმია. ამის მიუხედავად ფრანგებმა მოახერხეს და მთავარი კოშკი ჩამოანგრიეს, რასაც ფორლის გალავნის ნგრევა მოჰყვა. ამის შემდეგ ფრანგები და ბორჯიას არმია შეიჭრა ფორლიში, გადაწვეს ქალაქი და ამოხოცეს მოსახლეობა. ერთი დღე-ღამის მანძილზე ისინი ქალაქს მხოლოდ არბევდნენ.
იმ ფაქტმა, რომ კატერინა მარტო უწევდათ წინააღმდეგობას, მთელი იტალია აღაფრთოვანა.