cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სომხეთის საპარლამენტო არჩევნები (2012)
საარჩევნო სისტემა და მასთან დაკავშირებული დავა
28 თებერვალს, მემკვიდრეობა და სომხეთის ეროვნული კონგრესი შეუერთდა ეროვნული ასამბლეის შენობის წინ გამართულ სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის საპროტესტო აქციას, მაგრამ 28 თებერვალს ეროვნულმა ასამბლეამ 30-54 წინააღმდეგ წინადადება ჩააგდო.
პარტიები
არჩევნებში მონაწილეობს მისაღებად სულ 9 პარტია დარეგისტრირდა:
მაჟორიტარული კანდიდატები
სომხეთში სულ 41 საარჩევნო ოლქია, 13 დედაქალაქ ერევანში და 28 მარზებში. თითოეულ ოლქში დაახლოებით 50 000 ამომრჩეველია. მაჟორიტარული ადგილების დასაკავებლად 41 ოლქში 139 კანდიდატი დარეგისტრირდა. 54 მათგანი უპარტიო კანდიდატი იყო, ხოლო ოპოზიციურ ბლოკ სომხეთის ეროვნულ კონგრესს ყველაზე მეტი 38 კანდიდატი ჰყავდა.
განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა ერევნის მალათია-სებასტიის რაიონში შემავალი 7 ოლქი, სადაც სომხეთის ეროვნული კონგრესის კანდიდატი ნიკოლ პაშინიანი უპირისპირდებოდა სომხეთის რესპუბლიკური პარტიის კანდიტატ სამველ ალექსანიანს. სხვა ცნობილი კანდიდატები იყვნენ სომხეთის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი რუბენ აირაპეტიანი ავანის რაიონის პირველ ოლქში და სომხეთის უმდიდრესი ბიზნესმენი, პარტია აყვავებული სომხეთის ლიდერი გაგიკ წარუკიანი დედაქალაის აგლომერაციაში შემავალ ქალაქ აბოვიანის 28-ე ოლქში.
სომხეთის მაჟორიტარი კანდიდატების სრულისია ხელმისაწვდომია აქ.
კამპანია
მინიატიურა|მარჯვნივ|150პქ|ინციდენტი 19 მარტს პარტია მემკვიდრეობამ თავიანთი პროპორციული სია წარმოადგინა, რომელშიც არჩევნებში ერთიანი სიით მონაწილეობის შეთანხმების თანახმად ასევე იყვნენ თავისუფალი დემოკრატების ზოგიერთი წევრი.
საარჩევნო კამპანია ოფიციალურად 8 აპრილს დაიწყო, მაგრამ აღდგომის დღესასწაულის გამო პირველი კამპანიები 10 აპრილს გაიმართა. 24 აპრილს, სომეხთა გენოციდის მსხვერპლთა ხსოვნის დღეს არცერთ პარტიას არ უწარმოებია საარჩევნო კამპანია. სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის, სომხეთის ეროვნული კონგრესის, მემკვიდრეობის, რესპუბლიკური პარტიის, აყვავებული სომხეთისა და კომუნისტური პარტიის წევრები წიწერნაკაბერდის მემორიალთან შეიკრიბნენ.
5 მაისს, არჩევნების წინა დღეს „სიჩუმის დღე“ იყო, ამ დღეს საარჩევნო აგიტაცია კანონით იკრძალება.
ბურთის აფეთქების ინციდენტი
4 მაისს, საარჩევნო კამპანიის ბოლო დღეს, ერევანში, რესპუბლიკის მოედანზე რესპუბლიკური პარტიის კონცერტის მიმდინარეობისას, წყალბადით სავსე რამდენიმე ათეული საჰაერო ბურთი აფეთქდა. სომხეთის საგანგებო სიტუაციების სამინისტროს ინფორმაციით, ინციდენტის შედეგად სულ მცირე 144 ადამიანი დაშავდა. რამდენიმე საათის შემდეგ ცნობილი გახდა, რომ სულ ჰოსპიტალიზირებული 154 ადამინი იყო, საიდანაც 98 კვლავ სამკურნალო დაწესებულებებში რჩებოდნენ, ხოლო 28 ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში იყვნენ მოთავსებული.
ოთხი პარტიის გაერთიანებული შტაბი
6 აპრილს, ოთხმა პოლიტიკურმა პარტიამ (აყვავებული სომხეთი, მემკვიდრეობა, სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია და სომხეთის ეროვნული კონგრესი) თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ჩატარების მიზნით გაერთიანებული შტაბი შექმნა. . მიუხედავად იმისა, რომ აყვავებული სომხეთი კოალიციაში იმყოფებოდა რესპუბლიკურ პარტიასა და კანონის უზენაესობასთან, მათ მაინც გადაწყვიტეს ოპოზიციურ მანიფესტთან მიერთება. 19 აპრილს მემკციდრეობა შეთანხმებიდან გავიდა და განაცხადა, რომ ეს გაერთიანება მიმართული იყო არა არჩევნების სამართავად, არამედ როგორც ექს-პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანის საარჩევნო შტაბი, რომელსაც ხელი უნდა შეეწყო 2013 წლის არჩევნებისთვის მისი პოლიტიკაში დაბრუნებისა და არჩევნებში მონაწილეობისათვის.
28 აპრილს, სომხეთის რევოლუციურმა ფედერაციამ (9 დეპუტატი) და აყვავებულმა სომხეთმა (21 დეპუტატი) სარჩელი შეიტანეს საკონსტიტუციო სასამართლოში და მოითხოვეს იმ კანონის არაკონსტიტუციურად ცნობა, რომელიც კრძალავს არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა სიების საჯაროდ გამოქვეყნებას. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მოთხოვნისთვის პარტია მემკვიდრეობას ხელი არ მოუწერია, მათმა ლიდერმა რაფი ოვანისიანმა ინიციატივას სრული მხარდაჭერა გამოუცხადა. მომჩივანთა ადვოკატმა ვაჰე გრიგორიანმა განაცხადა, რომ საკონსტიტუციო სასამართლომ „არჩევანი უნდა გააკეთოს რაციონალურობასა და კარნახს [ხელისუფლებისგან] შორის“. სომხეთის ეროვნული კონგრესის სპიკერმა ლევონ ზურაბიანმა განაცხადა, რომ თითოეულ პარტიას საარჩევნო უბანზე 5-6 წარმომადგენელი ეყოლებოდა. აგრეთვე მხარეები შეთანხმდნენ ერთობლივი „მობილური“ ჯგუფების შექმნაზე, რომლებიც ივლიდნენ საარჩევნო უბნებზე და გაყალბების თითოეულ ფაქტზე რეაგირებას მოახდენდნენ, რათა შეესწავლათ და აღმოეფხვრათ ის. .
საკონსტიტუციო სასამართლომ სარჩელი არჩევნებამდე ერთი დღით ადრე, 5 მაისს განიხილა და აპელაციის შეტანაზე უარი განაცხადა.
ადგილობრივი
არჩევნებზე ზედამხედველობისთვის ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციების 31,451 დამკვირვებელი დარეგისტრირდა. . მათგან უმსხვილესი იყო „პანსომხური ახალგაზრდული ასოციაცია“ (Համահայկական երիտասարդական ասոցիացիա) 5555 დამკვირვებლით, „თქვენი არჩევანი“ (Ընտրությունը քոնն է) 4000 დამკვირვებლით, „თავისუფალი საზოგადოების ინსტიტუტი“ (Ազատ հասարակության ինստիտուտ) 2512 დამკვირვებლით და „მუშტი“ (Բռունցք) 2136 დამკვირვებლით. სხვა ორგანიზაციებს 2000-მდე დამკვირვებელი ჰყავდათ.
ეგზიტ-პოლი
Gallup International Association-მა ეგზიტ-პოლი 131 საარჩევნო უბანზე ჩაატარა და საერთო ჯამში 22 410 ადამიანი გამოიკითხა. 46.35%-მა უარი განაცხადა პასუხზე, დანარჩენმა 56.65%-მა შემდეგი პასუხები გასცა: 43.3% რესპუბლიკური პარტია, 29.3% აყვავებული სომხეთი, 6.4% ეროვნული კონგრესი, 6.5% მემკვიდრეობა, 6.2% კანონის უზენაესობა, 5.2% სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია, 2.2% კომუნისტური პარტია, 0.6% დემოკრატიული პარტია, 0.4% ერთიანი სომხების პარტია.
პრეტენზიები საარჩევნო დარღვევებზე
სომხეთის ეროვნული კონგრესის, აყვავებული სომხეთისა და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის გაერთიანებულმა შტაბმა განაცხადა, რომ საარჩევნო უბნებზე მოქალაქეების მხრიდან ხმის მრავალჯერ მიცემის თავიდან ასაცილებლად ისინი მოქალაქეების პასპორტს სპეციალურ მარკირებას უკეთებდნენ.
სომხეთის ეროვნულმა კონგრესმა, სომხეთის რევოლუციურმა ფედერაციამ და მემკვიდრეობამ ხელისუფლება ადმინისტრაციული რესურსის მმართველი პარტიის სასარგებლოდ გამოყენებაში დაადანაშაულეს. მათ ასევე განაცხადეს, რომ არჩევნების დროს დაფიქსირდა ამომრჩევლის მოსყიდვის ფაქტები და ბევრი სხვა სახის დარღვევა, რამაც მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია საბოლოო შედეგებზე.
11 მაისს, სომხეთის ეროვნული კონგრესის, აყვავებული სომხეთისა და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის გაერთიანებულმა შტაბმა განაცხადა, რომ ეს არჩევნები „პოლიტიკური ძალების მიმართ საზოგადოების მხარდაჭერის რეალურ სურათს არ ასახავს“.
სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის არჩევნები კატეგორია:სომხეთის არჩევნები
დერმატიტი
ეგზემა (ბერძნულიდან δέρμα დერმა "კანი" და -ῖτις იტის "ანთება") ანუ ეგზემა (ბერძ.:  ἔκζεμα ეკზემა "გამონაყარი") არის კანის ანთებითი რეაქცია. იგი ხასიათდება ქავილის გამომწვევი, ერითემატოზული, ვეზიკულარული, სველი და ატყავებადი ხალები. ტერმინი ეგზემა ასევე ჩვეულებრივ გამოიყენება ატოპიური დერმატიტის ანდა ატოპიური ეგზემის აღსაწერად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:მედიცინა
დეკლარაცია
220px|მინი|ელეონორა რუზველტი ადამიანის უფლებათა დეკლარაციით ხელში დეკლარაცია (ინგლ. „declaration“, „manifest“. ფრანგ. „declaration“. ლათ. „declaratio“.) — აქტი, განაცხადი, საჯარო დოკუმენტი, რომელიც ასახავს სხვადასხვა ტიპის მონაცემებს მისი დანიშნულებიდან გამომდინარე. კერძოდ,
ის შეიძლება წარმოადგენდეს:
ლიტერატურა
რაიმეს გამოცხადება.
ბურუტიკუპუ
ბურუტიკუპუ (Buriticupu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩორმანი (ქალბაჯარი)
ჩორმანი (Çorman) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
გეორგ ტრაკლი
გეორგ ტრაკლი (Georg Trakl; დ. 3 თებერვალი 1887, ზალცბურგი — გ. 3 ნოემბერი 1914, კრაკოვი) — ავსტრიელი პოეტი.
ბიოგრაფია
გეორგ ტრაკლი დაიბადა და ცხოვრების პირველი 18 წელი გაატარა ზალცბურგში. სწავლობდა კათოლიკურ დაწყებით სკოლაში (თუმცა კი მისი მშობლები პროტესტანტები იყვნენ). ზალცბურგის გიმნაზიაში სწავლობდა ლათინურს, ძველ ბერძნულს, მათემატიკას. 17 წლისამ დაიწყო ლექსების წერა.
პოეტს გიმნაზია არ დაუმთავრებია, ისე იმუშავა სამი წელი აფთიაქში. ამ პერიოდში ის დრამატურგიას მიმართავს, მაგრამ მის პიესებს „მოხსენიების დღე“ და „ფატა მორგანა“, რომლებიც ქალაქის თეატრში დაიდგა, წარმატება არ მოჰყოლიათ.
1908 წელს ტრაკლი საცხოვრებლად ვენაში გადავიდა, უნივერსიტეტში ფარმაკოლოგიის შესასწავლად, მაგრამ გაცილებით მეტ ყურადღებას პოეზიას უთმობდა. იგი დაუახლოვდა ვენის პოეტურ და მხატვრულ ბოჰემას და პირველად შეძლო თავისი ლექსების გამოქვეყნება. უნივერსიტეტის დამთავრება დაემთხვა მამის გარდაცვალებას შესახებ შეტყობინების მიღებას, რის შემდეგაც ტრაკლი არმიის რიგებში განწესდა. ერთი წლის შემდეგ იგი დაბრუნდა ზალცბურგში და კვლავ აფთიაქში დაიწყო მუშაობა, მაგრამ ცოტა ხნის შემდეგ მიღებული იქნა ინსბრუკის საგარნიზონო ჰოსპიტალის აფთიაქთან არსებული სამხედრო პროვიზორის თანამდებობაზე. ზალცბურგის პოეტურ წრეებში მან აღიარება მოიპოვა, მისი ლექსები დაიბეჭდა ავტორიტეტულ ჟურნალში Der brenner, 1913 წელს კი გამოიცა მისი პირველი კრებული სათაურით „ლექსები“ (გერ. Gedichte). ტრაკლს მფარველობდა ფილოსოფოსი და მეცენატი ლუდვიგ ვიტგენშტაინი, რომელმაც დააარსა სტიპენდია მატერიალურად შევიწროებული პოეტებისათვის. ამავდროულად პოეტის ცხოვრება ინსბრუკში ბოჰემური იყო - პოეტი მიეჩვია კოკაინსა და ალკოჰოლს.
პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისას ტრაკლი მობილიზებული იქნა ავსტრო-უნგრეთის არმიაში, მსახურობდა გალიციაში, საველე ჰოსპიტალში. ის ვერ ართმევდა თავს დაჭრილების მოვლას, შეპყრობილი იყო დეპრესიით, ჰქონდა სუიციდის ცდები. იგი გადაიყვანეს კრაკოვში, სადაც ჰოსპიტალიზირებული იქნა. 1914 წლის სამ ნოემბერს ტრაკლმა თვითმკვლელობით დაამთავრა სიცოცხლე საავადმყოფოს პალატაში კოკაინის სასიკვდილო დოზის მიღებით.
გამოსახულია 1989 წლის ავსტრიულ საფოსტო მარკაზე.
შემოქმედება
ტრაკლის პოეტურმა მემკვიდრეობამ, მიუხედავად მცირე მოცულობისა, მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა გერმანულენოვანი პოეზიის განვითარებაზე. ტრაგიკული მსოფლშეგრძნება, რომლითაც გამსჭვალულია მისი შემოქმედება, ხატების სიმბოლური სირთულე, ემოციური დატვირთულობა და ლექსის სუგგესტიური ძალა, მიმართულობა სიკვდილის, დაშლისა და დეგრადაციის თემებისადმი, უფლებას გვაძლევენ ტრაკლი ექსპრესიონისტებს მივაკუთვნოთ, თუმცა კი იგი ფორმალურად არცერთ დაჯგუფებას არ ეკუთვნოდა. თვით პოეტი ასე აღწერდა თავის სტილს: „გამოსახვის ჩემი მანერა, რომელშიაც ერთ შთაბეჭდილებად მიედინება ოთხი სხვადასხვა ხატი, ოთხ სტრიქონში შერწყმული“.
სქოლიო
კატეგორია: დაბადებული 3 თებერვალი კატეგორია: დაბადებული 1887 კატეგორია: გარდაცვლილი 3 ნოემბერი კატეგორია: გარდაცვლილი 1914 კატეგორია: ექსპრესიონიზმი კატეგორია: ავსტრიელი მწერლები კატეგორია: ავსტრიელი პოეტები
ფრედერიკი (დანიის კრონპრინცი)
ფრედერიკ ანდრე ჰენრიკ კრისტიან გლუქსბურგი (Frederik André Henrik Christian Glücksborg; დ. 26 მაისი, 1968) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის დედოფალ მარგრეტე II-ისა და ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატის უფროსი ვაჟი. დანიის კრონპრინცი და მონპეზატის გრაფი.
ბიოგრაფია
კრონპრინცმა ფრედერიკმა, სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა ჰარვარდის უნივერსიტეტში განაგრძო და იქვე მიიღო მაგისტრის ხარისხი. იგი დიპლომატად მუშაობდა და იყო დანიის წარმომადგენელი ნიუ-იორკის გაეროს კონფერენციასა და პარიზში, როგორც დანიის ელჩი.
მისი სამხედრო კარიერა 1986 წელს დაიწყო, რა დროსაც იგი დანიის სამეფო გვარდიაში ჩაირიცხა. 1988 წელს ლეიტენანტად დაინიშნა და გარბეჰუსარეჯიმენტში ათეულის ხელმძღვანელად მუშაობდა. 1989 წელს დაინიშნა რეზერვის ლეიტენანტად. 1995 წელს გაიარა საბრძოლო ტრენინგი დანიის საზღვაო ძალების ელიტურ ნაწილში. 1997 წელს ფრედერიკი დანიის საზღვაო ძალების სარეზერვო ოლქის ლეიტენანტ-კაპიტანი გახდა. იმავე წელს გახდა სახმელეთო და საჰაერო ძალების ლეიტენანტი. იგი ერთდროულად მსახურობდა სამივე განყოფილებაში. 2003 წლიდან, კრონპრინცი დანიის სამხედრო აკადემიის სტრატეგიის ინსტიტუტის ლექტორი გახდა. 2004 წლიდან იგი საზღვაო ძალების პოლკოვნიკად დაწინაურდა. 2010 წელს, ასევე პოლკოვნიკი გახდა სახმელეთო და საჰაერო ძალებშიც. 2015 წლიდან იგი საზღვაო ძალების ადმირალად და საჰაერო ძალების გენერალ-მაიორად მსახურობს.
მართალია კრონპრინც ფრედერიკის მშობლიური ენა დანიურია, თუმცა მის გარდა კარგად ფლობს ინგლისურს, ფრანგულსა და გერმანულს.
ქორწინება და შვილები
2003 წლის 8 ოქტომბერს, დედოფალმა მარგრეტემ თავის ვაჟს არასამეფო წარმომავლობის მქონე ქალზე დაქორწინების უფლება დართო, რის შემდეგაც ფრედერიკი ავსტრალიელ მარკეტინგის კონსულტანტ მერი ელიზაბეთ დონალდსონზე დაინიშნა, რომელიც 2000 წლის სიდნეის ოლიმპიადაზე გაიცნო. 2004 წლის 14 მაისს, კოპენჰაგენის კათედრალში შედგა მათი ქორწინება, რომელსაც მთელი ევროპის სამეფო ოჯახთა წარმომადგენლები დაესწრნენ. ფრედერიკსა და მერის სულ ოთხი შვილი შეეძინათ:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:გლუქსბურგები
Diplo
თომას ვეზლი პენტზი (Thomas Wesley Pentz, მეტად ცნობილი ფსევდონიმით Diplo ; დ. 10 ნოემბერი, 1978)  — ამერიკელი დიჯეი და პროდიუსერი, ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი დიჯეი აშშ-ში.
მისი ძალისხმევით ლათინოამერიკული რიტმები და აფრიკული ბიტები ღარიბული უბნებიდან საცეკვაო სცენებზე აჟღერდა. Diplo-ს საქმიანობა რთულია დაუკავშირო კონკრეტულ სტილს. ვეზლი პენტსმა შექმნა ახალი სტილი ბაილე-ფანკი. მისი მეორე სამშობლოა - იამაიკა, სადაც იგი წერს მუსიკას და ესწრება ღონისძიებებს. Diplo ეხმარება სხვა მუსიკოსებს მათ საქმიანობაში.
ბიოგრაფია
1997 წლიდან ცენტრალური ფლორიდას უნივერსიტეტში სწავლობდა, შემდგომ უნივერსიტეტ თიმფელში (ფილადელფია, პენსილვანიას შტატი, აშშ), იქვე მუშაობდა დიჯეის სახით, სოციალურ თანამშრომელად და მასწავლებლად. ეხმარებოდა ბავშვებს კითხვის სწავლაში და მათემატიკის გაგებაში. გაკვეთილების შემდეგ რჩებოდა მოსწავლეებთან. ინტერვიუს გაცემისას ამბობდა, რომ მასწავლებლად მუშაობა დამღლელი და ძალიან რთული საქმეა. ყოველთვის სურდა ცხოვრებაში მუსიკა შეესწავლა და ადამიანები გაემხიარულებინა. ფილადელფიაში თომას ვეზლი პენტზმა აირჩია სასცენო ფსევდონიმი უეს გალი, ხოლო შემდგომ მიიღო „დიპლო“ — დინოზავრის სახელწოდებიდან.
კარიერა
250px|მინი მუსიკოსი DJ Low Budget-ის გაცნობის შემდეგ, მან დაიწყო მასთან ერთად Hollertronix ჯგუფის სახელწოდების ქვეშ გამოსვლა. ჯგუფის გამოსვლები საკმაოდ წარმატებული იყო.
ყიზილყაია (ქალბაჯარი)
ყიზილყაია (Qızılqaya) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
Diplo
კარიერა
2009 წელს Diplo-მ დიჯეი და პროდიუსერ Switch-თან ერთად დააარსა პროექტი Major Lazer. მაგრამ 2011 წელს ისინი გაშორდნენ. Switch წავიდა პროექტიდან. დღევანდელ დროში ჯგუფი Major Lazer-ის შემადგენლობაში შედიან Diplo, Jillionaire და Wlashy Fire. ვეზლი დაკავებულია პროდუსერობით და მუსიკის შექმნით რეპერებისთვის და პოპ შემსრულებლებისთვის.
რამდენიმე წელიწადია BBC Radio 1-ზე მიყავს შოუ 'Diplo & Friends'.
2013 წელს ნომინირებული იყო გრემის პრემიაზე კატეგორიაში „წლის არაკლასიკური პროდიუსერი“.
2015 წელს Diplo გახდა ყველაზე პოპულარული მუსიკოსი ასაღიარებელ მუსიკათა დანართში Shazam. მომხმარებლებმა წელიწადში მისი სიმღერები 40 მილიონჯერ მოითხოვეს.
პირადი ცხოვრება
ხვდებოდა მომღერალს M.I.A. (2003-დან 2008-მდე).
ჰყავს ორი შვილი კეტრინ ლოკჰარტთან: ლოკეთი (2010) და ლაზერი (2014).
ფაქტები
250px|მინი|მარჯვნივ ზედმეტსახელი დიპლო — შემოკლებული ფორმაა სახელწოდების „დიპლოდოკი“, რომელიც მიეკუთვნება ამომწყდარი ქვეწარმავლების გვარი ხვლიკმენჯა დინოზავრების რიგს. ასეთი ფსევდონიმი — ბავშვობის გატაცების პატივსაცემად აქვს შერქმეული. თომასი ჯერ კიდევ ბავშვობაში ძალიან დიდ დროს უთმობდა გადაშენებულ ცხოველებს.
თომასის მიერ წარმოქმნილი ტერმინი Twerking (თვერკინგი) (ცეკვის მიმართულება, რომლის მოძრაობაში აქტიურად გამოიყენება დუნდულების, ბარძაყის, მუცლის და ხელების მუშაობა, რომლის დროსაც სხვეულის სხვა დანარჩენი ნაწილები უმოძრაოდაა) შესულია ოქსფორდის ლექსიკონში.
თომასმა დაწერა წიგნი „128 დარტყმა წუთში“, რომელსაც იგი რეკომენდაციას უკეთებს, როგორც „ჩემი ვიზუალური გიდი მუსიკაში, კულტურაში და ყველაფერში რაც მათ შორისაა“. ფოტოგრაფ შეინ მაქქალესთან ერთად (Shane McCauley) დიპლომ მოაწყო მოგზაურობა მთელ მსოფლიოში თელ-ავივიდან იამაიკამდე, მუსიკის სხვადასხვა მხარის წარდგენით.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის მუსიკა კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1978
ყვითლოდის უღელტეხილი
ყვითლოდის უღელტეხილი (Китлод) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, ტიხტენგენისა და კულაკთაუს მწვერვალებს შორის. სიმაღლე 3629 მ. აკავშირებს ჩრდილოეთით, — ჩეგემის ხეობისა და სამხრეთით, — მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — მულხრის ზემოთებს. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მესტიის მუნიციპალიტეტსა და ყაბარდო-ბალყარეთს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები კატეგორია:რუსეთის უღელტეხილები
გორანის კვირიას ეკლესია
ტერმინი გორანის კვირიას ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვაღატინი
ვაღატინი (Վաղատին) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 580 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 675 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 39.84 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ლევან საგინაშვილი
ლევან საგინაშვილი (დ. 15 სექტემბერი, 1988, თბილისი, ზედმეტსახელად ქართველი ჰალკი) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), შვიდგზის მსოფლიო და ექვსგზის ევროპის ჩემპიონი, მსოფლიო TOP 8 ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, რუმია, პოლონეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
სან-ბრას-დუ-სუასუი
სან-ბრას0დუ-სუასუი (São Brás do Suaçuí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონსელიეირუ-ლაფაეტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 513 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.93 კმ²-ზე. ფართობი 110 019 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გოვერნადორ-ნევტონ-ბელუ
გოვერნადორ-ნევტონ-ბელუ (Governador Newton Bello) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 921 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.27 კმ²-ზე. ფართობი 1 160 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბელა კუნი
ბელა კუნი (Béla Kun; დ. 1886 — გ. 29 აგვისტო, 1938) — უნგრელი კომუნისტი რევოლუციონერი და პოლიტიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:უნგრელი პოლიტიკოსები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
ვასილ იანი
ვასილ იანი (Васи́лий Григо́рьевич Ян; ნამდვილი გვარი იანჩევეცკი; დ. 4 იანვარი, 1875 [ ძვ. სტ. 23 დეკემბერი, 1874 ], კიევი, რუსეთის იმპერია — გ. 5 აგვისტო, 1954, ზვენიგოროდი, რსფსრ, სსრკ) — რუსი საბჭოთა მწერალი, ისტორიული რომანების ავტორი.
1897 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. იმოგზაურა ჩრდილო და ცენტრალურ რუსეთში. ორი წელი ფეხით დადიოდა სოფელ-სოფელ, მონადირეთა და მეთევზეთა დაბებში და დნეპრის მეტივეებთან. ამ გზით შეიძინა მან რუსი ხალხის ზნე-ჩვეულებისა და ენის ღრმა ცოდნა. თავის შენიშვნებს იგი გაზეთებში ბეჭდავდა. 1901 წელს ვასილ იანმა ცხენით გადაიარა ყარაყუმის ქვიშიანი უდაბნო და ბუხარა ინახულა. იქიდან ირანში გაემგზავრა. ავღანეთის საზღვრის გაყოლებით გაიარა სეისტანი, ბელუჯისტანი და ინდოეთის საზღვრამდე მივიდა. აქ იანს დაებადა აზრი, დაეწერა რამე აზიის ისტორიული წარსულიდან. როდესაც იაპონელი ნაღმოსნები თავს დაესხნენ რუსეთის გემებს პორტ არტურში, იანი მანჯურიაში გაემგზავრა, როგორც პეტერბურგის დეპეშათა სააგენტოს სპეციალური კორესპონდენტი მთავარსარდლის შტაბთან. რუსეთ-იაპონიის ომი რომ დამთავრდა იანი შუა აზიაში დაბრუნდა, მერე კვლავ ეწვია ირანს, ხოლო შემდეგ რამდენიმე წელს იყო იმავე სააგენტოს სპეციალური კორესპონდენტი კოსტანტინეპოლსა და ბალკანეთში. იმ ხანას ეკუთვნის იანის პირველი მოთხრობები. 1923 წელს დასახლდა მოსკოვში. 1939 წელს გამოაქვეყნა რომანი „ჩინგიზ-ხანი“ რომელსაც I ხარისხის სტალინური პრემია მიენიჭა, ხოლო 1941 წელს მისი გაგრძელება — „ბათო-ყაენი“. 1955 წელს გამოვიდა ტრილოგიის მესამე წიგნი „უკიდურესი ზღვისაკენ“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:საბჭოთა მწერლები
ფერდინანდ კარაპეტიანი
ფერდინანდ კარაპეტიანი (Ֆերդինանդ Կարապետյանը; დ. 19 დეკემბერი, 1992) — სომეხი ძიუდოისტი. ასპარეზობს 73კგ წონით კატეგორიაში. 2018 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომეხი ძიუდოისტები კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1992
კიჩიკ გალა
მინი
კიჩიკ გალა (აზერბ. Kiçik Qala küçəsi — Малая Крепостная) — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ძველ ქალაქში, ასაფ ზეინალის ქუჩიდან სალიანის კარიბჭემდე ბუიუქ გალას ქუჩამდე (შამახის კარიბჭე) მდებარე ქუჩა.
ისტორია
კიჩიკ გალა ეს არის ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი ქუჩა, ბაქოს ძველი რუსული გეგმების მიხედვით მას „დიდ ყმას“ უწოდებდნენ. იგი გადის ქალაქის დამცავი კედლების დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილების შიდა მხარეს. ეს კედლები ბევრჯერ გადაკეთებულა, მაგრამ ითვლება, რომ ისინი დაახლოებით ერთსა და იმავე ადგილებშია.
აქ განთავსებული აბაზანების დიდი რაოდენობის გამო, ქუჩის ტერიტორიას აბანოები („ჰამამჩილარი“) უწოდეს. ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ აღნიშნულ ქუჩაზე წარსულში არსებობდა დახურული წყლის აუზი („ოვდანი“).
სამწუხაროდ ჩვენამდე ქუჩის უძველესი საცხოვრებელი კორპუსები არ გადარჩა. 1806 წელს რუსული ჯარების მიერ ბაქოს აღების შემდეგ, ქუჩის გასწვრივ აშენდა ყაზარმები რუსი ჯარისკაცებისთვის, რომლებიც შემდგომში ადაპტირებული იქნა საცხოვრებელი კორპუსებისთვის.
ქუჩა დაზიანდა 2000 წლის მიწისძვრის შედეგად, ქუჩაში ზოგიერთი შენობა ჩამოინგრა.
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (ცონჟინ-ბოლდოგი)
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (Чингис хааны морьт хөшөө) — ჩინგიზ-ყაენის უდიდესი ქანდაკება მონღოლეთში და ცხენოსნის უდიდესი ქანდაკება მსოფლიოში.
კიჩიკ გალა
ისტორია
აღნიშნულ ქუჩაზე მდებარეობს კასუმ-ბექის აბანო, რომელიც აშენებულია XVIII—XIX საუკუნეებში. აღსანიშნავია ისიც, რომ აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულების თანახმად ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ, კასუმ-ბექის აბანო „ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიულ და კულტურულ ძეგლს“ წარმოადგენს. ამ მნიშვნელობის შენობები კიჩიგ გალას ქუჩაზე არაერთია. აქ მდებარეობს ასევე აღა მიქაილის აბანო, რომელიც ასევე ატარებს დღემდე „აბანოთ უბანის“ სახელს.
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (ცონჟინ-ბოლდოგი)
აღწერა
ქანდაკება მდებარეობს ულან-ბატორის ცენტრიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 54 კილომეტრში, ცონჟინ-ბოლდოგში, რომელიც ადმინისტრაციულად შედის ქალაქ ულან-ბატორის რაიონის, ნალაიხის შემადგენლობაში, მდინარე ტუულის ნაპირთან ახლოს, იმ ადგილზე, სადაც გადმოცემის თანახმად ჩინგიზ-ყაენმა იპოვა ოქროს მათრახი. ქანდაკების პროექტის ავტორია სკულპტორი დ. ერდენებილეგი, არქიტექტორი კი — ჟ. ენხჟარგალი. ქანდაკების ოფიციალური გახსნა გაიმართა 2008 წლის 26 სექტემბერს.
კიჩიკ გალა
ისტორია
კიჩიკ გალას ქუჩაზე სხვა ისტორიული შენობებიცაა განთავსებული, მათ შორის აღსანიშნავია: ბაქოს მინიატურული წიგნების მუზეუმი, სადაც დაცულია დაახლოებით 6500 მინიატურული წიგნი; იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი შირვანშაჰების სასახლე და ცნობილი აზერბაიჯანელი მხატვრის ალი შამსის სახლი.
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (ცონჟინ-ბოლდოგი)
აღწერა
ქანდაკების სიმაღლეა 40 მეტრი, ათმეტრიანი პოსტამენტის გარეშე. ქანდაკება დაფარულია 250 ტონა უჟანგი ფოლადით და გარშემორტყმულია 36 კოლონით, რომელიც სიმბოლურად განასახიერებს მონღოლეთის იმპერიის 36 ყაენს ჩინგიზ-ყაენიდან ლიგდენ-ყაენამდე.
კიჩიკ გალა
ისტორია
ბოლო წლებში აღნიშნულ ქუჩა არაერთი მსოფლიოს ცნობილი ქვეყნების პირველი პირები ესტუმრნენ მათ შორის: 2010 წლის 3 სექტემბერს რუსეთის პრეზიდენტი დიმიტრი მედვედევი, ასევე სლოვენიის პრეზიდენტი დანილო ტიურკი.
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (ცონჟინ-ბოლდოგი)
აღწერა
ორსართულიან პოსტამენტში განთავსებულია სამხატვრო გალერეა, ხუნუს ეპოქის მუზეუმი, საბილიარდო, რესტორანი, სუვენირების მაღაზია და საკონფერენციო დარბაზი. ცხენის თავზე განლაგებულია დასათვალიერებელი მოედანი.
კიჩიკ გალა
ისტორია
ფილმში ბრილიანტის ხელი არაერთი სცენა გადაიღეს ამ ქუჩაზე, მათ შორი: ქოლგის ხელჯოხის გადაცემა კურიერისთვის; სემიონ გორბუნკოვისა და გეშას დაცემა საზამთროს კანზე და კონტრაბანდისტებთან შეხვედრა №8-ში - „ჩიკანუკის“ აფთიაქი). დაგეგმილი იყო ფილმის გმირების ძეგლის დადგმაც.
ჩინგიზ-ყაენის ქანდაკება (ცონჟინ-ბოლდოგი)
სქოლიო
კატეგორია:ჩინგიზ-ყაენი
კიჩიკ გალა
სქოლიო
კატეგორია: ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია: ბაქოს ქუჩები
ქართული გვარი
ქართული გვარი — გვარების უმრავლესობა წარმოიშვება მამის სახელიდან, იშვიათად ადგილის სახელწოდებიდან სხვადასხვა სუფიქსების დამატებით. როგორც წესი ქართული გვარები განსხვავდება ქვეყნის ამა თუ იმ მხარეს მიხედვით.
გვარების ნაწილი იქმნება ნათლობის სახელებიდან: ნიკოლაძე, თამარიძე, გიორგაძე, დავითაშვილი, მათიაშვილი, ნინოშვილი და ა.შ. გვხვდება სხვადასხვა წარმოშობის მუსლიმანური სახელებიდან წარმოქმნილი გვარები: ჯაფარიძე („ჯაფარი“, თუ ეს გვარი არ წარმოიქმნა პერსიდული dzapar-დან — „ფოსტალიონი“), ნარიმანიძე და ა.შ. გვარების უმრავლესობა კი (ძირითადად „-ძე“) წარმოქმნილია სხვა მეტად ცნობილი სიტყვებიდან: ვაჩნაძე, ქავთარაძე, ჩხეიძე, ენუქიძე, ორჯონიკიძე, ჭავჭავაძე, სვანიძე („სვანი“-სგან), ლომინაძე („ლომი“-დან), გაფრინდაშვილი, ხანანაშვილი, კალანდარიშვილი (პერს. kalantar — „პირველი ადამიანი ქალაქში“), ჯუღაშვილი („ჯუგ“ — „ჯოგი“ /ოსეთ.) ამ ორი ძირითადი ტიპის გარდა (საგვარეულო სახელიდან წარმოშობილი), არსებობს სხვაც, ნაკლებად გავრცელებული, თუმცა ასევე გამოჩენილი გვარები, იმ ოჯახის ან ადგილის აღმნიშვნელი საიდანაცაა გვარის მატარებელი. ამ ტიპის გვარებიდან ერთ-ერთი არის „-ელი“-ზე დამთავრებული გვარები (იშვიათად „-ალი“-ზე): რუსთაველი, წერეთელი და ა.შ. რიგი ადგილები სრულდება: „-ეთი“, „-ათი“, „-ითი“-ზე: ძიმითი, ოსეთი, ხვარბეთი, ჩინათი.
დასავლეთ და ცენტრალურ საქართველოში გვარების უმრავლესობა სრულდება სუფიქსზე „-ძე“, რაც ზუსტად „ძეს“ (შვილს) ნიშნავს. ეს დაბოლოება ყველაზე გავრცელებულია, გვხვდება თითქმის ყველგან, ყველაზე იშვიათად აღმოსავლეთით. ძირითადად ასეთი გვარები გავრცელებულია იმერეთში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, თერჯოლაში -ძე-ზე დასრულებული გვარები მთელი მოსახლეობის 70 %-ს შეიცავს, ასევე გურიაში, აჭარაში, ასევე გვხვდება ქართლსა და რაჭა-ლეჩხუმში. მაგალითები: გონგაძე (იმერეთი), დუმბაძე (გურია), სილაგაძე (ლეჩხუმი), არჩვაძე (რაჭა). ამ დაბოლოების ფართო გავრცელების გამო წარმოშობის გამოცნობა ძნელია, ამ შემთხვევაში ყურადღება გვარის ფესვს უნდა მიექცეს.
აღმოსავლეთ საქართველოს გვარები (და ასევე ქართველი ებრაელების) ხშირ შემთხვევაში „-შვილი“-ზე მთავრდება, რას სიტყვასიტყვით შვილს, „ბავშვს“ აღნიშნავს (ფაქტობრივად, ეს ორივე დაბოლოება (-ძე და -შვილი) სინონიმებს წარმოადგენს). კახეთში გვარების უმრავლესობას ზუსტად ეს დაბოლოება -შვილი გააჩნიათ. ასევე ქართლშიც ჭარბობს ასეთი გვარები. იშვიათად გვხდება დასავლეთ საქართველოში.
საქართველოში, აღმოსავლეთ მთის პროვინციებში გვარები ხშირ შემთხვევაში სრულდება სუფიქსით „-ური“, ან „-ული“, თუ ფუძეში გვხვდება ასო „რ“ (მაგალითი: გიგაური, წიკლაური, გურული, ჩქარეული). ეს დაბოლოება ძირითადად აღმოსავლეთ მთიელებში გვხვდება, ისეთებში როგორებიც არიან ხევსურები, ფშაველები, თუშები, მთიულები და ა.შ.
სვანებში, როგორც წესი გვარი სრულდება „-ანი“-ზე, თუმცა დღესდღეობით ეს დაბოლოება დასავლეთ საქართველოს სხვა რეგიონებშიც გვხვდება. ძირითადად ლეჩხუმში, იშვიათად რაჭასა და იმერეთში. „-ანი“-ზე დაბოლოებული ადამიანის რიცხვი — 129 204. მაგალითად: გაზდელიანი (სვანეთი), დადეშქელიანი (სვანეთი, სამეფო გვარი), მუშკუდიანი (ლეჩხუმი), ახვლედიანი (ლეჩხუმი), გელოვანი (ლეჩხუმი, სამეფო გვარი), იოსელიანი (იმერეთი), ჟორჟოლიანი (იმერეთი), ჩიქოვანი (სამეგრელო), დადიანი (სამეგრელოს — სამეფო გვარი, ისინი სამეგრელოს მფლობელნი იყვნენ). დადიანი ძველი წოდებაა, რომელიც შემდგომ გვარში გადავიდა.
მეგრელებში გვარი სრულდება — „-ია“, „-უა“ (მაგალითად: ჭკადუა, თოდუა, გოგუა, გორიცავია, გამსახურდია, ბერია), ან „-ავა“-ზე (მაგალითად: ტყებუჩავა, ოკუჯავა), ან „–აია“-ზე (მაგალითად: წულაია, ქეცბაია).
ლაზებში — „-ში“-ზე. სულ დაახლოებით 7 ათასი ადამიანი. ძირითადად გვხდება აჭარასა და გურიაში. მაგალითად: ხალვაში (აჭარა), ტუღუში (აჭარა-გურია).
ისტორია
ქართული გვარები პირველად მოიხსენიება VII—VIII საუკუნეებში. ხშირ შემთხვევაში ისინი დაკავშირებული იყო ადგილებთან (მაგალითად: ფავნელი, სურამელი, ორბელი), მამის სახელებთან ან პროფესიებთან, საზოგადო მდგომარეობასთან ან წოდებასთან, რომელსაც ტრადიციულად ჯიში ატარებდა (მაგალითად: ამილახვარი, ამირეჯიბი, ზუხბა, ერისთავი, დეკანოზისშვილი). XIII საუკუნის დასაწყისიდან გვარები ხშირ შემთხვევაში ადგილის სახელწოდებას ეყრდნობოდა. ეს ტრადიცია პრაქტიკულად ვრცელდებოდა XVII—XVIII საუკუნეებში.
გვარები
2012 წლის საქართველოს სამოქალაქო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ქვეყანაში დარეგისტრირებულ გვარებს შორის, მეტად გავრცელებული ქართული გვარებია:
სახელები
ქართულ სახელებს შორის ცოტა არაა ისეთები ცნობილი, ლამაზი სახელები, რომლებიც ამტკიცებენ ქართველების მეზობელ ხალხებთან ურთიერთობას ისტორიის სხვადასხვა ეტაპებზე.
ქალის სახელები
9 მეტად გავრცელებული სახელები საქართველოში (2012 წლისათვის, მონაცემთა ბაზაში).
მამაკაცის სახელები
11 მეტად გავრცელებული სახელები საქართველოში (2012 წლისათვის, მონაცემთა ბაზაში).
კონრად III
კონრად III (Konrad der Dritte; 1093, ბამბერგი, გერმანია — 15 თებერვალი 1152, ბამბერგი, გერმანია) — გერმანიის პირველი მეფე (1138 — 1152) ჰოენშტაუფენების დინასტიიდან, ფრანკონიის ჰერცოგი (1116 — 1138). შვაბიის ჰერცოგის, ფრიდრიხ I ფონ შტაუფენისა და საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის, ჰაინრიხ IV-ის ქალიშვილის, აგნესა ფრანკონიელის (1072 — 24 სექტემბერი 1143) მეორე ვაჟი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის მეფეები კატეგორია:ჰოენშტაუფენები კატეგორია:მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობა კატეგორია:ფრანკონიის ჰერცოგები კატეგორია:დაბადებული 1093 კატეგორია:გარდაცვლილი 1152
ბექა მუმლაძე
ბექა მუმლაძე (დ. 17 დეკემბერი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, ცხინვალის „სპარტაკის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამო-2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
სარი სულეიმან-ფაშა
სარი სულეიმან-ფაშა (Sarı Süleyman Pasha; დ. ?, თაშლიჯა, სერბეთი — გ. 14 ოქტომბერი, 1687, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1685–1687 წლებში, სულთან მეჰმედ IV-ის მმართველობის პერიოდში. წარმოშობით სერბი.
სარი სულეიმან-ფაშას დაბადების თარიღი უცნობია. ის დაიბადა სერბეთის ქალაქ პრიეპოლში (მაშინდელი თაშლიჯა). იგი დიდი ვეზირი გახდა 1685 წლის 18 ნოემბერს, როდესაც მეჰმედმა გადააყენა დიდი ვეზირი ბაიბურთლუ ქარა იბრაჰიმ-ფაშა.
სარი სულეიმან-ფაშას მმართველობის პერიოდში გრძელდებოდა დიდი თურქული ომი ჰაბსბურგების წინააღმდეგ, რომელიც დაიწყო 1683 წელს. სულეიმან-ფაშა მეთაურობდა ოსმალეთის იმპერიის არმიას ბუდის ბრძოლაში 1686 წელს, რომელშიც ოსმალეთის არმია დამარცხდა და ასევე, მოჰაჩის ბრძოლაში 1687, რომელშიც ოსმალეთის არმია აგრეთვე დამარცხდა.
მოჰაჩის ბრძოლის დასრულებიდან ერთი თვის შემდეგ, 1687 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც ოსმალეთის არმია ჯერ კიდევ არ ბრუნდებოდა დედაქალაქში, მეჰმედ IV-მ სარი სულეიმან-ფაშა თანამდებობიდან გაათავისუფლა და სტამბოლში გაუშვა. მის მაგივრად კი დიდი ვეზირი აბაზა სიავუშ-ფაშა გახდა.
დიდი ვეზირის პოსტიდან გათავისუფლებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, 1687 წლის 14 ოქტომბერს სარი სულეიმან-ფაშა სტამბოლში გარდაიცვალა.
მიშნი (ქალბაჯარი)
მიშნი (Mişni) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ვატ პჰო
ვატ პჰო (ტაი: วัดโพธิ์; ასევე გამოითქმის, როგორც ვატ პო ) — ბუდისტური სატაძრო კომპლექსი ტაილანდში, ბანგკოკში, პჰრა ნახონის რაიონში. კომპლექსი მდებარეობს რატანაკოსინის კუნძულზე, პირდაპირ დიდი სასახლის სამხრეთით. იგი ასევე წამოწოლილი ბუდას ტაძრის სახელწოდებითაა ცნობილი. კომპლექსის ოფიციალური სახელწოდებაა ვატ პჰრა ჩეტუპჰონ ვიმონ მანგხალარამ რაჯვარამაჰავიჰანი (ტაი: วัดโพธิ์; วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร). ვატ პჰო კომპლექსის ძველი სახელწოდების, ვატ პჰოტარამის (ტაი: วัดโพธาราม;) შემოკლებული ვარიანტია.
ვატ პჰო ტაილანდის პირველი კლასის სამეფო ტაძართა ექვსეულში პირველია. მეფე რამა I-მა სატაძრო კომპლექსი ძველი ტაძრის ადგილას ხელახლა ააშენა და მისი მთვარი ტაძარი გახდა. შემდეგში ტაძარი უფრო გაფართოვდა და განახლდა მეფე რამა III-ის დროს. კომპლექსში შენახულია ტაილანდში ბუდას გამოსახულებათა ყველაზე დიდი კოლექცია, მათ შორის 46 მეტრის სიგრძის წამოწოლილი ბუდას გამოსახულება. ტაძარი ტაილანდში საჯარო განათლების უძველეს ცენტრად მიიჩნევა. ტაძრის მარმარილოს ილუსტრაციები და წარწერები იუნესკომ მსოფლიო მეხსიერების სიაში შეიტანა. კომპლექსი ტაილანდური მედიცინის კერაა და ტაილანდური მასაჟის დაბადების ადგილად ითვლება, რომელსაც აქ დღემდე ასწავლიან.
ისტორია
ვატ პჰო ბანგკოკის ერთ-ერთი უძველესი ტაძარია. ტაძარი ჯერ კიდევ რამა I-ის მიერ ბანგკოკის დაარსებამდე არსებობდა. თავდაპირველად მას ვატ პჰოტარამი ან პოდჰარამი ეწოდებოდა. ძველი ტაძრის დაარსების თარიღი და დამაარსებლის ვინაობა უცნობია. სავარაუდოდ, იგი მეფე პეტრაქას (1688-1703) მმართველობისას აიგო, ან გაფართოვდა. ვატ პჰოს სამხრეთი ნაწილი საფრანგეთის ოკუპაციის დროს ბასტიონად იყო გადაკეთებული, რომელიც მეფე პეტრაქამ 1688 წელს, ბანგკოკის ალყის შემდეგ გაანადგურა.
კომპლექსი
ვატ პჰო ბანგკოკის ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი ვატია, რომელსაც 50 რაის (80 000 მ²) ფართობი უკავია. კომპლექსში ბუდას 1000-ზე მეტი გამოსახულებაა. ვატ პჰოს კომპლექსი შედგება ორი აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ერთმანეთისგან განცალკევებული შემოკედლილი სივრცისგან შედგება. დიდი ჩრდილოეთის ნაწილი დამთვალიერებელთათვის ღიაა და ბუდასადმი მიძღვნილი შენობებისგან შედგება და შეიცავს ბოტსაც (Bot), სადაც წამოწოლილი ბუდას გამოსახულებაა. სამხრეთის სივრცე ბერების საცხოვრებელ ნაწილსა და სკოლას მოიცავს. მთავარი სატაძრო კომპლექსის კედელში 16 კარია დატანებული, რომელთაგანაც ორი საზოგადოებისთვის ღიაა.
კომპლექსში 4 დიდი სტუპა, 91 პატარა სტუპა, ორი ბარელიეფი, ბოტი (ცენტრალური სამლოცველო), რამდენიმე დარბაზი და სხვადასხვა ნაგებობა, ბაღები და პატარა სატაძრო მუზეუმი შედის. არქიტექტურულად კომპლექსის სტუპები და შენობები სტილითა და ზომებით განსხვავდება. კომპლექსში რამდენიმე დიდი ჩინური ქანდაკებაა, რომელთა ნაწილიც ევროპელებს ასახავს. ქვის ქანდაკებები ჩინეთთან გემებით ვაჭრობისას შემოიტანეს.
ვატ პჰო საჯარო საგანმანათლებლო ადგილიცაა. გრანიტის ფილებზერვა სფეროს შესახებაა ამოკვეთილი: ისტორია, მედიცინა, ჯანმრთელობა, წეს-ჩვეულებები, ლიტერატურა, ბრძნული გამონათქვამები, ლექსიკოგრაფია და ბუდისტური რელიგია. ეს დაფები, რომლებიც მედიცინის, ტაილანდური ტრადიციული მასაჟისა და სხვა საკითხების შესახებ ტექსტებსა და ილუსტრაციებს მოიცავს, მთელს კომპლექსშია განლაგებული. ბიბლიოთეკის კედელზე თანავარსკვლავედთა ნახატები, ადგილობრივი მმართველობის შესახებ წარწერები, სახალხო თქმულებების, ზღაპრებისა და ცხოველებისადმი მოპყრობის ნახატებია განთავსებული.
პჰრა უბოსოტი
პჰრა უბოსოტი ან ბოტი კომპლექსის მთავარი დარბაზია, რომელიც ბუსიტური რიტუალების ჩასატარებლად გამოიყენება და კომპლექსში ყველა წმინდა ნგებობაა. დარბაზი მეფე რამა I-ის დროს აიუთიას სტილთი აიგო და მოგვიანებით, მეფე რამა III-ის პერიოდში გაფართოვდა და განახლდა რატანაკოსინის სტილში. ბოტის აგების თარიღად 1791 წელი მიიჩნევა. შენობა მარმარილოს პლატფორმაზეა აღმართული.
უბოსოტის შიგნით ოქროსა და შუში სამიარუსიანი კვარცხლბეკია, რომლის თავზეც ოქროსა და სპილენძისგან დამზადებული ბუდას ქანდაკება დგას, რომლის ზემოთავ ცხრაიარუსიანი ქოლგა ტაილანდის ხელისუფლებას აღნიშნავს. ბუდას ქანდაკება აიუთიას პერიოდს ეკუთვნის. იგი მეფე რამა I-მა თონბურიდან, ვატ სალა სი ნადან (ამჟამად ვატ ხუჰასავანი) კომპლექსში გადაიტანა. მოგვიანებით მეფე რამა IV-მ რამა I-ის ფერფლის ნაწილი კვარცხლბეკის ქვევით მოათავსა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ხალხი ერთდროულად პატივს მიაგებს როგორც ბუდას, ისე რამა I-ს. დარბაზში ბუდას მოწაფეთა 10 გამოსხულებაა. მაუდგალიანა ბუდას მარცხნივ, სარიპუტა - მარჯვნივ, ხოლო მათ ქვევით რვა არჰატია გამოსახული.
სქოლიო
კატეგორია:ბანგკოკის ბუდისტური ტაძრები კატეგორია:ტაილანდის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ბანგკოკის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
ლაგოა-გრანდი-დუ-მარანიანი
ლაგოა-გრანდი-დუ-მარანიანი (Lagoa Grande do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პინდარეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 517 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.13 კმ²-ზე. ფართობი 744 297 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვაღატური
ვაღატური (Վաղատուր) — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 550 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 469 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 27 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.15 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ჰორლივკის ბრძოლა
ჰორლივკის ბრძოლა — 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის მიმდინარე საომარ მოქმედებათა თეატრი, რომლის მიზანია დონეცკის ოლქის ნაწილებზე კონტროლის მოპოვება. უკრაინულმა ძალებმა ქალაქ ჰორლივკისკენ (გორლოვკისკენ) დაიწყეს წინსვლა, რომელსაც 2014 წლიდან დონეცკის სახალხო რესპუბლიკა (პრორუსული სეპარატისტების ნაწილობრივ აღიარებული სახელმწიფო) აკონტროლებს.
1 მარტი
უკრაინის ცნობით, უკრაინის 95-ე სადესანტო-საიერიშო ბრიგადამ ქალაქზე შეტევა 1 მარტს დაიწყო, მოწინააღმდეგეს მნიშვნელოვანი დანაკარგები მიაყენა და ჰორლივკაში შევიდა, თუმცა იქ გამაგრება ვერ შეძლო. არმია ქალაქის გარეუბანში განლაგდა.
2 მარტი
2 მარტს უკრაინელმა თანამდებობის პირმა ოლექსი არესტოვიჩმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ უკრაინული ძალები რუსეთის შემოჭრის დროს პირველად გადავიდნენ კონტრშეტევაზე და ჰორლივკისკენ წაიწიეს. მოგვიანებით იჰორ ჟდანოვმა განაცხადა, რომ „არსებობდა ცნობები“ უკრაინული ძალების მიერ ქალაქის ნაწილის დაკავების შესახებ.
3 მარტი
3 მარტის მდგომარეობით, მიმდინარეობდა ქალაქის წმენდა საოკუპაციო ჯარებისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
ამერიკელი მამიკო!
ამერიკელი მამიკო! არის სატირიული ანიმაციური სერიალის ნათელი წარმომადგენელი. სიუჟეტი მიმდინარეობს სმითების ოჯახის გარშემო, რომელიც შედგება 6 წევრისგან, ესენია — სტენი, ოჯახის მარჩენალი, ცენტრალური დაზვერვის აგენტი და რესპუბლიკელი; ფრენსინი, სტენის ცოლი და ოჯახის დიასახლისი; სტივი; სტენისა და ფრენსინის ვაჟიშვილი, ჭკვიანი და თავისთავში დაჯერებული ახალგარდა; ჰელეი, სტენისა და ფრენსინის 18 წლის ქალიშვილი, ულტრალიბერალურად მოაზროვნე სტუდენტი; როჯერი, სარკასტული, პირქუში, მარტოხელა უცხოპლანეტელი; კლაუსი, მოლაპარაკე ოქროს თევზი, რომელსაც გადანერგილი აქვს ამერიკელი სპორტსმენის ტვინი. ყოველი მათგანი ცხოვრობს გამოგონილ ქალაქ ლენგლი-ფოლსში, ვირჯინიის შტატში. მათ ახმოვანებენ მსახიობები: სეთ მაკფარლეინი, ვენდი შაალი, სკოტ გრაიმზი, რეიჩელ მაკფარლეინი და დი ბრედლი ბეიკერი
სამხრეთის პარკის მსგავსად სერიალში ყურადღება არის გამახვილებული სხვადასხვა აქტუალურ თემებზე, როგორებიც არის მასობრივი კულტურა, პოლიტიკა, რელიგია და კიდევ სხვა თემები, რომლებიც ხშირად ფიგურირებს საზოგადოებაში. სერიალში ხშირად გაისმის თანამედროვე საზოგადოების ფარული დაცინვა.
ამერიკელი მამიკო! ნომინირებული იქნა სხვადასხვა დაჯილდოების ცერემონიებზე, რომელთაგანაც ყველაზე მნიშვნელოვანია ენისა და პრაიმტაიმის ემის ორ ორი ნომინაცია. 2013 წლის კომპოზიტორების, ავტორებისა და გამომცემლების ამერიკული საზოგადოების დაჯილოებაზე გაიმარჯვა საუკეთესო ტელესერიალის კატეგორიაში.
2013 წლის 16 ივლისს გახდა ცნობილი, რომ ფოქსმა შეწყვიტა სერიალის ტრანსლიაცია. 2014 წლის 20 ოქტომბრიდან მოყოლებული ის გადაიცემა ტელეარხ TBS-ის საშუალებით. 2015 წელს ტელეარხმა განაცხადა, რომ სერიალის მე-14 და მე-15 სეზონები (თითოში 22 ეპიზოდი) კვლავ მის ეთერში გავიდოდა. მე-14 სეზონის პრემიერა შედგა 2016 წლის 7 ნოემბერს. დღეის მონაცემით სულ შექმნილია სერიალის 214 ეპიზოდი.
სქოლიო
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული კომედიური ტელესრიალები კატეგორია:ანიმაციური სიტკომები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:ტელეარხ Fox-ის შოუები კატეგორია:TBS-ის პროგრამები კატეგორია:სატირული ტელეპროგრამები კატეგორია:20th Century Fox Television-ის ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკელი მამიკო! კატეგორია:სეთ მაკფარლეინის მიერ შექმნილი სატელევიზიო შოუები კატეგორია:Fuzzy Door Productions-ის ტელესერიალები
არტაანის უნივერსიტეტი
არტაანის უნივერსიტეტი (Ardahan Üniversitesi) — უნივერსიტეტი თურქეთში. მდებარეობს არდაჰანის პროვინციის ქალაქ არტაანში. უნივერსიტეტი დაარსდა 2008 წელს.
უნივერსიტეტი არის კავკასიის საუნივერსიტეტო ასოციაციის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები
ჩოვდარი (ქალბაჯარი)
ჩოვდარი (Çovdar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
კარლსპლაცის შტადტბანის სადგური
მინი|250პქ|კარლსპლაცის შტადტბანის სადგური კარლსპლაცის შტადტბანის სადგური (Karlsplatz Stadtbahn Station) — ვენის შტადტბანის ყოფილი სადგური. კარლსპლაცზე არსებული მიწისზედა შენობები არის არტ-ნუვოს კარგი ნიმუში. ის არის ვენის სეცესიონის სახელით ცნობილი კულტურიული მოძრაობის შედეგი. შენობების არქიტექტურა ეკუთვნით ოტო ვაგნერს და იოზეფ მარია ოლბრიხს. სხვა სადგურებისგან განსხვავებით, ისინი გაკეთებულია რკინის ჩარჩოთი და მარმარილოთია მოპირკეთებული. ეს შენობები იმ პერიოდის ყველაზე თანამედროვე ნაგებობებს წარმოადგენდნენ არქიტექტურის კრიტიკოსი და და პოეტი ფრიდრიხ ახლიაიტნელი მატ შემდეგ ნაირად ახასიათებს: „...ამ ორის სადგურის შენობებში ვაგნერმა მიაღწია უმაღლეს მწვერვალს: პოეტურობასა და ფუნქციონალურობაში, კონსტრუქციასა და დეკორაციაში, სადაც მძიმე რაციონალურობა კონკურენციაში შედის თითქმის სეპარატისტულ დეკორაციაში.“
სადგური 1899 წელს Akademiestraße-ს სახელით გაიხსნა. როდესაც 1981-ში შტადტბანი გადაკეთდა U-Bahn-ად, დაიგეგმა ამ სადგურების დაშლა, თუმცა საზოგადოებბის მოთხოვნის გამო შენობების შენარჩუნება გადაწყდა. ორივე შენობა დაიშალა, აღდგა და U-Bahn-ის ექსპლუატაციაში გაშვების შემდეგ ისევ აეწყო ორი მეტრით მაღლა ვიდრე თავიდან იდგნენ. ერთი შენობა ვენის მუზეუმის საგამოფენო სივრცედ გამოიყენება, ხოლო მეორე კაფედ.
სქოლიო
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები კატეგორია:ვენა
გიორგი სეფიაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:განჯის ქიაფაზის ფეხბურთელები კატეგორია:სასკოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კარუსი
კარუსი (Marcus Aurelius Carus Augustus; დ. დაახლ. 222 — გ. ივლისი ან აგვისტო, 283) — რომის იმპერატორი 282–283 წლებში. ტახტზე ავიდა 60 წლის ასაკში. თავისი ხანმოკლე მმართველობის პერიოდში კარუსი წარმატებით ებრძოდა გერმანულ ტომებსა და სარმატებს დუნაის გასწვრივ მდებარე საზღვრებზე. სასანიდთა იმპერიის წინააღმდეგ წარმოებული ომისას მან მისი დედაქალაქის, ქტესიფონის აღებაც შეძლო, თუმცა ამის შემდეგ მალევე გარდაიცვალა. იგი ტახტზე შვილებმა, კარინუსმა და ნუმერიანემ შეცვალეს.
ბიოგრაფია
კარუსი, რომლის სახელიც ტახტზე ასვლამდე შესაძლოა მარკუს ნუმერიუს კარუსი ყოფილიყო, დიდი ალბათობით ნარბონში, გალიაში დაიბადა, თუმცა განათლება რომში მიიღო. იგი იყო სენატორი და მრავალი სამოქალაქო და სამხედრო თანამდებობა ეკავა სანამ იმპერატორი პრობუსი 282 წელს მას პრეტორიანელთა გვარდიის პრეფექტად დანიშნავდა.
პრობუსის სირმიუმში მკვლელობის შემდეგ, კარუსი ჯარისკაცებმა იმპერატორად გამოაცხადეს. მიუხედავად იმისა, რომ მან მკაცრად იძია შური პრობუსის სიკვდილის გამო, არსებობდა ეჭვები, რომ იგი დანაშაულის თანამონაწილე იყო. როგორც ჩანს, კარუსი ტახტზე ასვლის შემდეგ რომში არ დაბრუნებულა, რათა სენატისათვის განცხადებით მიემართა.
ლაშქრობა სასანიდების წინააღმდეგ და გარდაცვალება
კარუსმა თავის ვაჟებს, კარინუსსა და ნუმერიანეს კეისრის ტიტულები უბოძა, კარინუსს იმპერიის დასავლეთი ნაწილი ჩააბარა, ნუმერიანე კი თან წაიყვანა სპარსეთის წინააღმდეგ სალაშქროდ, რომლის მოწყობასაც პრობუსი ფიქრობდა. დუნაიზე ქვადებისა და სარმატების დამარცხების შემდეგ, რისთვისაც გერმანიკუს მაქსიმუსის ტიტული მიიღო, კარუსი თრაკიისა და მცირე აზიის გავლით სპარსეთისაკენ დაიძრა, დაიკავა მესოპოტამია, შეუტია სელევკიასა და ქტესიფონს და თავისი ჯარისკაცები ტიგრის მიმართულებით წაიყვანა.
სასანიდმა მეფემ, ბაჰრამ III-მ, რომელიც შიდა წინააღმდეგობებით იყო შეზღუდული და მისი ძალები დღევანდელი ავღანეთის ტერიტორიაზე მიმდინარე ლაშქრობაში იყვნენ დაკავებულები, თავისი ტერიტორიების ეფექტურად დაცვა ვერ შეძლო. თავისი გამარჯვებებით კარუსმა შური იძია რომაელთა მიერ სპარსეთის წინააღმდეგ მანამდე მოწყობილი მარცხიანი ლაშქრობებისათვის და პერსიკუს მაქსიმუსის ტიტულიც მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 222 კატეგორია:გარდაცვლილი 283 კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები კატეგორია:მესამე საუკუნის კრიზისი კატეგორია:რომის იმპერატორები
დიზის მარმარილოს საბადო
დიზის მარმარილოს საბადო — მარმარილოს საბადო საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დიზთან. მარმარილოს ლინზები განლაგებულია პალეოზოურ-ტრიასული ასაკის დიზის წყებაში. სულ გამოვლენილია 6 ლინზა, მათი საშუალო სიგრძე 150–200 მ, სისქე 25–30 მ. შემცველ ქანებთან კონტაქტურ ნაწილში მარმარილო ნაცრისფერია და ზოლიანი, ბუდობის ცენტრალურ ნაწილში — ნაცრისფერი, მასიური. სიმკვრივე — 2600–2800 კგ/მ³, ფორიანობა — 0–3%, სიმტკიცე კუმშვისას — 48–98 მეგპა. ბლოკების გამოსავალი სამთო მასიდან — 20,3%, ფილების გამოსავალი 1 მ³ ბლოკიდან — 12–14 მ². მუშავდება ღია წესით. გამოიყენება შენობების შესამოსად და ინტერიერებისათვის (მაგ., დიზის მარმარილოთი არის მოპირკეთებული რკინიგზელთა კულტურის სახლის სვეტები თბილისში).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს საბადოები
ირპინის ბრძოლა
ირპინის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება ქალაქ ირპინის კონტროლისთვის რუსეთისა და უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს შორის. წარმოადგენს 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის კიევისათვის ბრძოლის ნაწილს. რუსული ძალები ცდილობდნენ კონტროლი აეღოთ ირპინზე, ბუჩასა და ჰოსტომელზე, რათა დასავლეთიდან შემორტყმოდნენ კიევს და ალყა მოექციათ უკრაინის დედაქალაქი. კიევზე შეტევის ინტენსივობის გამო, კიევის ოლქის სახელმწიფო ადმინისტრაციამ ბუჩა, ირპინთან, ჰოსტომელთან, გზატკეცილ М06-თან და ვიშჰოროდთან ერთად კიევის ოლქის ყველაზე საშიშ ადგილებად დაასახელა. გაიმართა სასტიკი ქუჩის ბრძოლები. ირპინის ბრძოლა 27 თებერვლიდან 28 მარტამდე გაგრძელდა და უკრაინელთა გამარჯვებით დასრულდა.
ფონი
2022 წლის 25 თებერვალს უკრაინულმა ძალებმა გაანადგურეს რუსული კოლონა, რომელიც ირპინისკენ მიემართებოდა. 26 თებერვალს ირპინში მცხოვრებმა გადაიღო ვიდეო, რომელშიც ამტკიცებდა, რომ რუსი მედესანტეები სამოქალაქო პირებად იყვნენ გადაცმულნი.
27–28 თებერვალი
მინი| რუსეთის თავდასხმების გამო მშვიდობიანი მოსახლეობის გადაყვანა ირპინიდან კიევში. 27 თებერვალს უკრაინულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ რუსეთის სახმელეთო ჯარები ბუჩაში შევიდნენ, მოგვიანებით კი ირპინის მიმართულებით შეძლეს თავდაცვის ხაზის გარღვევა, რითაც დაიწყო ბრძოლა ირპინისათვის. ქალაქის შიგნით დაიწყო სატანკო ბრძოლა, უკრაინული ქვეითი ჯარი კი რუსეთის საჰაერო-სადესანტო ჯარებს ებრძოდა. ირპინის მერმა ოლექსანდრ მარკუშინმა განაცხადა, რომ რუსული ძალები ქალაქის თავდაცვის ხაზის გარღვევას ცდილობდნენ, მაგრამ უკრაინის სახმელეთო ჯარები და ტერიტორიული თავდაცვის ძალები ახერხებდნენ მათ უკუგდებას; ისიც დასძინა, რომ ბუჩიდან დამატებითი სატანკო ძალები მიეშველნენ. ინტენსიური ბრძოლები გაიმართა სავაჭრო ცენტრ „ჟირაფში“, რომელიც ბუჩასა და ირპინს შორის მდებარეობს. უკრაინელი ჯარისკაცების მიერ გამოქვეყნებულ ვიდეოებში ნაჩვენებია განადგურებული ჯავშანტრანსპორტიორი და სულ მცირე ექვსი დაღუპული რუსი ჯარისკაცი.
რუსეთის წინსვლის შესაჩერებლად უკრაინულმა ძალებმა გამოიყენეს სარაკეტო და საარტილერიო დაბომბვები, ასევე საჰაერო დარტყმები. მათ ასევე გაანადგურეს ბუჩისა და ირპინის დამაკავშირებელი ხიდი, რათა ირპინში კიდევ უფრო მეტ რუსულ სახმელეთო ძალას არ შეეღწია.
უკრაინის ოფიციალური პირების განცხადებით, ოკუპანტები მოსახლეობაში ცრუ ინფორმაციას ავრცელებდნენ, ვითომ უნდა მომხდარიყო მშვიდობიანი მოსახლეობის ევაკუაცია. მათ მიზანს წარმოადგენდა ხალხის ამ ნაკადის კიევისკენ მიმავალ გზაზე მიმართვა, რადგან ისინი ცოცხალ ფარად გამოეყენებინათ. ირპინის მერმა მოსახლეობას მოუწოდა, არავითარ შემთხვევაში არ ჩამსხდარიყვნენ ამ „საევაკუაციო“ ავტობუსებში, რადგან უკრაინის ხელისუფლება ამ ეტაპზე არანაირ საევაკუაციო მოქმედებებს არ ახორციელებდა.
28 თებერვალს, უკრაინელი თანამდებობის პირის ოლექსი არესტოვიჩის თქმით, დილით ირპინ-ჟიტომირის გზატკეცილზე უკრაინული ძალები თავს დაესხნენ რუსეთის ჯარებს და 14:00 საათისთვის 200-ზე მეტი ერთეული სხვადასხვა სატრანსპორტო საშუალება გაანადგურეს ან დააზიანეს.