cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პოლა (აღმოსავლეთი მინდორო)
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე სოლჟენიცინი
ალექსანდრე სოლჟენიცინი (Александр Исаевич Солженицын) (დ. 11 დეკემბერი 1918, კისლოვოდსკი — გ. 3 აგვისტო, 2008, მოსკოვი) — რუსი მწერალი, პუბლიცისტი და საბჭოთა დისიდენტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1970), ავტორი ტრილოგიისა არქიპელაგი გულაგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა კისლოვოდსკში, რუსეთი. მამა, ისააკ სოლჟენიცინი, ახალგაზრდა არმიის ოფიცერი, ნადირობისას დაიღუპა და შვილი დედამ ქსენია სოლჟენიცინა-შერბაკმა გაზარდა. მისი ბავშვობა დაემთხვა რუსეთის სამოქალაქო ომს, დედის ოჯახის მამული 1930 წელს განკულაკებას მოჰყვა და კოლმეურნეობას ჩაბარდა. მას შემდეგ იჯახი ხელმოკლედ ცხოვრობდა.
დაამთავრა როსტოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი, პარალელურად დაუსწრებლად სწავლობდა მოსკოვის ფილოსოფიის, ლიტერატურის და ისტორიის ინსტიტუტში. მუშაობდა მასწავლებლად. 1940 წელს იქორწინა თანაკურსელ ნატალია რეშეტოვსკაიაზე. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. იყო საბჭოთა არმიის კაპიტანი, სამხედრო სამსახურისას დააჯილდოვეს ორჯერ. 1945 წელს დააპატიმრეს, პირად საუბარში სტალინის კრიტიკისთვის.
სასჯელის პირველ ნაწილს სოლჟენიცინი სხვადასხვა შრომით-გამასწორებელ ბანაკში იხდიდა; "საშუალო ფაზა", როგორც თავად უწოდებს, გაატარა შარაშკაში, სპეციალურ სამეცნიერო-კვლევით ბანაკში, რომელსაც სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო აკონტროლებდა: ეს გამოცდილება სახელწოდებით "პირველი ციკლი" მან შემდგომში დასავლეთში გამოაქვეყნა 1968 წელს. 1950 წელს იგი სპეცბანაკში გააგზავნეს პოლიტიკური პატიმრებისთვის. ეს ბანაკი ეკიტასტუზში, ყაზახეთი, მდებარეობდა და აქ მას სამშენებლო მუშად ამუშავებდნენ. აქ გადარებული დრო საფუძვლად დაედო მის წიგნს "ერთი დღე ივან დენისოვიჩის ცხოვრებაში." ამ პერიოდში ამოუღეს მას სიმსივნე, თუმცა შესაბამისი დიაგნოზი არ დაუსვამთ.
1953 წლის მარტიდან სოლჟენიცინს მთელი ცხოვრება შინა პატიმრობა მიესაჯა კოლ-ტერეკში, სამხრეთი ყაზახეთი. მისი სიმსივნე გართულდა და წლის ბოლოსთვის უკვე სიკვდილის პირას იყო მისული. 1954 წელს მას ნება დართეს მკურნალობა ტაშკენტის საავადმყოფოში გაევლო, სადაც იგი განიკურნა. ეს გამოცდილება საფუძვლად დაედო რომანს "კიბოს საკანი" და მოთხრობას "მარჯვენა ხელი". რეაბილიტირებული იქნა 1957 წელს.
სწორედ გადასახლების პერიოდში საშუალო სკოლის მასწავლებლად მუშაობისას იწყებს სოლჟენიცინი საიდუმლოდ ღამღამობით წერას. ის მოგვიანებით აღნიშნავდა მის მოკლე ავტობიოგრაფიულ ნაკრვევში, რომელიც მან ნობელის პრემიის მიღების პერიოდში დაწერა, რომ "მთელი ხნის განმავლობაში 1961 წლამდე, მე არა მხოლოდ დარწმუნებული ვიყავი, რომ ვერცერთ ჩემს დაწერილ სტრიქონს ვნახავდი დაბჭდილს ჩემი სიცოცხლის პერიოდში, არამედ, ასევე ვერცერთ ჩემ უახლოეს მეგობარსაც კი ვერ წავაკითხებდი რაიმეს ჩემს დაწერილთაგან, იმის შიშით, რომ ეს ცნობილი გახდებოდა."
ბოლოს, როცა უკვე 42 წლის იყო, მან მიმართა პოეტს, ჟურნალი ნოვი მირის მთავარ რედაქტორს ალექსანდრე ტვარდოვსკის ნაწარმოების "ერთი დღე ივან დენისოვიჩის ცხოვრებიდან" ხელნაწერით. რომანი გამოქვეყნდა 1962 წელს პირადად ნიკიტა ხრუშჩოვის ნებართვით. ეს ერთადერთი მისი წიგნის მასშტაბის ნაწარმოები იყო, რომელიც საბჭოთა კავშირში გამოიცა. ამ ნაწარმოებით ავტორმა საერთაშორისო ყურადღება მიიქცია. სოლჟენიცინმა საერთაშორისო საზოგადოებას პირველად ამცნო გულაგის არსებობის შესახებ და წარმოუჩინა მდგომარეობა საბჭოთა ბანაკებში. წიგნი სენსაცია გახდა, ვინაიდან ეს პირველი საბჭოთა ლიტარატურული ნაწარმოები იყო 20-იანი წლების შემდეგ პოლიტიკურ თემაზე, რომელიც პარტიის წევრის მიერ არ იყო დაწერილი, ადამიანისგან რომელიც ციმბირს იქნა გაგზავნილი თავისუფალი აზროვნებისთვის და ამისდა მიუხედავად ცენზურას გადაურჩა. ამ მნიშვნელობით სოლჟენიცინის პუბლიკაცია თითქმის გაუგონარი შემთხვევა იყო პოლიტიკის თავისუფალი, შეუზღუდავი განხილვისა ლიტერატურის მეშვეობით. თუმცა ხრუშოვის 1964 წელს მთავრობიდან გადაყენების შემდეგ ეს შესაძლებლობა მალე დაიხურა. სოლჟენიცინი არ ნებდებოდა და კვლავ ცდილობდა ტვარდოვსკის მეშვეობით შემდეგი რომანი კიბოს საკანის გამოქვეყნებას ლეგალურად, თუმცა უშედეგოდ. თუნცა მწერალთა კავშირში ბევრი მის ნამუშევარს მხარს უჭერდა, მის გამოქვეყნებას ცენზურის გარეშე ვერავინ ბედავდა.
მინის ნამუშევრების ბეჭდვა მყისვე შეწყდა; როგორც მწერალი ის ნონ-გრატა გახდა და 1965 წელს სუკმა ზოგიერთი მისი ნამუშევრების კონფისკაცია მოახდინა, პირველი წრის ხელნაწერების ჩათვლით. მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში სოლჟენიცინი აგრძელებდა ჩუმად მუშაობას მის ყველაზე მნიშვნელოვან მონუმენტურ არქიპელაგ გულაგზე. თავდაპირველად მისი ხელნაწერების დაკარგვამ იგი ღრმა დეპრესიაში ჩააგდო, თუმცა მალევე გაითვითცნობიერა, რომ მათი დაკარგვით ის თავისუფლდებოდა ოფიციალურად აღიარებული მწერლის პრეტენზიულობისგან და უფრო თავისუფლად შეეძლო წერა. 1967 წელს სოლჟენიცინი გარიცხეს მწერალთა კავშირიდან. გაურკვეველია ის პირობები, თუ როგორ ახერხებს სოლჟენიცინი თავის რჩენას ამ პერიოდში, ვინაიდან მას არც წიგნების გამოქყვენებიდან ჰქონდა შემოსავალი და არც მასწავლებლობიდან.
1970 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში, რომლის მიღება მან მხოლოდ დეპორტაციის შემდეგ შეძლო. არქიპელაგი გულაგი, რომელიც შემდეგ მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები გახდა, პირველად გამოქვეყნდა პარიზში 1973 წელს. 1974 წელს დააპატიმრეს და ჩამოართვეს საბჭოთა კავშირის მოქალაქეობა. მალევე დეპორტირებული იქნა დასავლეთ გერმანიაში.
გარკვეული დრო ევროპაში ყოფნის შემდეგ დასახლდა ამერიკაში, ვერმონტის შტატში. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ სოლჟენიცინს აღუდგინეს რუსეთის მოქალაქეობა. სოლჟენიცინი გარდაიცვალა 2008 წლის 3 აგვისტოს მოსკოვში 90 წლის ასაკში. შვილის, იგნატის სიტყვებით, გარდაცვალების მიზეზი გახდა გულის მწვავე უკმარისობა.
საბჭოთა კავშირში
სოლჟენიცინის შემოქმედება დიდწილად განსაზღვრა მისმა პირადმა გამოცდილებამ გადასახლების და პატიმრობის წლებში. სწორედ ამ დროს იგი ტოვებს ახალგაზრდულ მარქსისტულ გატაცებებს და უბრუნდება რელიგიურ ფილოსოფიურ ხედვას. მისი ქრისტიანულ–მორალური პოზიცია გადმოცემულია რიგ ლიტერატურულ ქმნილებებში, მათ შორის მის პირველ ნაწარმოებში ივან დენისოვიჩის ერთი დღე და მონომენტურ შრომაში არქიპელაგი გულაგი.
ივან დენისოვიჩის ერთი დღე აღწერს პატიმარ ივან დენისოვიჩ შუხოვის კოლონიაში ცხოვრების ერთ დღეს. ნოველა სენსაცია გახდა არა მარტო დასავლეთში არამედ შაბჭოთა კავშირშიც. სოლჟენიცინის შრომების ბეჭდვა სასწრაფოდ შეჩერდა. მასზე მეთვალყურეობას აწარმოებდნენ სუკის აგენტები. მიუხედავად ამისა, მეგობრების ხელშეწყობით სოლჟენიცინი ფარულად აგრძელაბდა მუშაობას ტრილოგიზე არქიპელაგი გულაგი, მისი ნაწარმოებები კი სამიზდატის საშუალებით ვრცელდებოდა.
დასავლეთში
დასავლეთში სოლჟენიცინი აგრძელებდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას. აქტიურ მონაწილეობას იღებდა რუსეთის, საბჭოთა კავშირის და კომუნიზმის ისტორიის განხილვაში. შექმნა ისტორიული ციკლი 1917 წლის რუსეთის რევოლუცია. გამოდიოდა არა მარტო საბჭოთა რეჟიმის არამედ თანამედროვე დასავლური კულტურის წინააღმდეგაც. აღმოსავლეთში კომუნისტური ავტორიტარული რეჟიმის გაძლიერების პირობებში საფრთხედ მიიჩნევდა დასავლეთში სულიერი და მორალური პრინციპების დაქვეითებას. მწვავედ აკრიტიკებდა დასავლეთში დომინანტურ პოპ კულტურას.
რუსული პატრიოტიზმისა და რუსული ორთოდოქსულ–ქრისტიანული მოსაზრებების გამო სოლჟენიცინი მზარდი კრიტიკის ქვეშ მოექცა ლიბერალების და სეკულარისტების მხრიდან. 1978 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტის საპატიო ხარისხის მინიჭების შემდეგ, მის მიერ წაკითხულ სწავლის დაწყების მიმართვაში (Commencement address) გადმოცემულია მისი შეხედულებები დასავლური საზოგადოების შესახებ.
რუსეთში დაბრუნება
რუსეთში დაბრუნების შემდეგ სოლჟენიცინმა დაწერა რამდენიმე პოლიტიკური წერილი თანამედროვე რუსეთის შესახებ. 1998 წელს უარი განაცხადა ანდრია პირველწოდებულის ორდენზე: "მთავრობისგან რომელმაც რუსეთი დღევანდელ მდგომარეობამდე მიიყვანა ჯილდოს მიღება არ შემიძლია".
გამოაქვეყნა ორ ტომიანი ისტორიული ნაშრომი რუსულ–ებრაულ ურთიერთობებზე ორასი წელი ერთად (2001, 2002), სადაც კრიტიკოსების ინტერპრეტაციით ვლინდება მისი ანტისემიტიზმი და აზრები რუსი ხალხის სხვა ერებზე უპირატესობის შესახებ.
სხვადასხვა ფაქტი
რუს დისიდენტ მწერალს ვლადიმერ ვოინოვიჩს სოლჟენიცინის ლიტერატურული პროტოტიპი სის სიმიჩ კარნავალოვი (პორტრეტი მითის ფონზე, 2002) აღწერილი ჰყავს როგორც ეგომანიაკური დიქტატორი მწერალი, რომელსაც უნდა დაანგრიოს საბჭოთა კავშირი და გახდეს რუსეთის იმპერიის ცარი.
სოლჟენიცინის ყველა შვილი არის ამერიკის მოქალაქე. ერთ-ერთმა მათგანმა, იგნატმა წარმატებას მიაღწია როგორც პიანისტმა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი კატეგორია:დისიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ალექსანდრე სოლჟენიცინი კატეგორია:ქრისტიანი მწერლები კატეგორია:ათეიზმის კრიტიკოსები კატეგორია:მარქსიზმის კრიტიკოსები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:რუსი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბჭოთა ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები კატეგორია:რუსი მონარქისტები კატეგორია:რუსი ჰუმანიტარები კატეგორია:რუსი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:რუსი ნაციონალისტები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
Jigsaw Falling into Place
„Jigsaw Falling into Place“ — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის სიმღერა ალბომიდან In Rainbows (2007). იგი არის პირველი სინგლი ამ ალბომიდან.
სინგლი გამოვიდა 2008 წლის 14 იანვარს. მანამდე, საკონცერტო გამოსვლებისას იგი სრულდებოდა სახელწოდებით Open Pick.
სქოლიო
კატეგორია:Radiohead-ის სიმღერები კატეგორია:2007 წლის სიმღერები კატეგორია:2008 წლის სინგლები
რისტო რიუტი
thumb|რისტო რიუტი რისტო რიუტი (Risto Heikki Ryti დ. 3 თებერვალი, 1889, ჰუიტიენენი, ფინეთი (მაშინ – რუსეთის იმპერია) — გ. 25 ოქტომბერი, 1956, ჰელსინკი, ფინეთი) — ფინელი პოლიტიკური მოღვაწე.
ბიოგრაფია
განათლებით იურისტი. ფინეთის პარლამენტის დეპუტატი ეროვნულ-პროგრესული პარტიისა და ჰელსინკის საქალაქო საბჭოს დეპუტატი. 1921–1924 ფინეთის ფინანსთა მინისტრი, 1925–1939 ფინეთის ბანკის თავმჯდომარე.
1939 წლის 1 დეკმებრიდან 1940 წლის 19 დეკემბრამდე ფინეთის პრემიერ-მინისტრი. 1940 წლის 19 დეკმებრიდან 1944 წლის 4 აგვისტომდე ფინეთის პრეზიდენტი. მისი მმართველობის პერიოდს ორი ომი — ფინეთ-საბჭოთა კავშირის ომი (1939–1940) და მეორე მსოფლიო ომი ანუ „ომი გაგრძელება“ (1941–1944) დაემთხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის პრეზიდენტები კატეგორია:ფინეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:ფინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
Polystira coltrorum
Polystira coltrorum — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჯორჯ ვეა
ჯორჯ ტაულონ მანე ოპონგ უსმან ვეა (George Tawlon Manneh Oppong Ousman Weah; დ. 1 ოქტომბერი, 1966, მონროვია, ლიბერია) — ლიბერიელი პოლიტიკოსი და ყოფილი ფეხბურთელი. ლიბერიის პრეზიდენტი 2018 წლის 22 იანვრიდან.
თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე აფრიკის, ევროპისა და აზიის საფეხბურთო კლუბებში და ლიბერიის ნაკრებში. განსაკუთრებით კარგად წარმოაჩინა თავი იტალიურ საფეხბურთო კლუბ მილანში და ფრანგულ კლუბებში მონაკოსა და პარი სენ-ჟერმენში. 1995 წელს გახდა პირველი არაევროპელი ფეხბურთელი რომელმაც მოიგო ოქროს ბურთი, ფიფა-მ კი დაასახელა მსოფლიოს წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 52-ე ადგილზე დასახელდა.
2005 წელს კენჭი იყარა ლიბერიის საპრეზიდენტო არჩევნებზე, სადაც მეორე ტურში დამარცხდა მომავალ პრეზიდენტთან ელენ ჯონსონ-სირლიფთან, რომელიც პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა აფრიკის ისტორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ლიბერიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიბერიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ლიბერიის პრეზიდენტები კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული
საფარისი
საფარისი - წმინდა გიორგის სახელობის XII საუკუნის ეკლესია, ქართული ხუროთმოძღვრების შესანიშნავი ნიმუში, მდებარეობს თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინანდლიდან 5 კმ-ზე, მდინარე კისისხევის მარჯვენა ნაპირზე. ნაგებია რიყის ქვით. აღმოავლეთის ფასადის სარკმლები, თაღები და კარნიზი შირიმის თლილი ქვისაა. მთავარი ეკლესია შუა ნავშია მოთავსებული. გადახურულია კოლოფა კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე ჩარჩოში ჩასმული რელიეფური ჯვარია ამოკვეთილი, ჯვარია ამოკვეთილი დასავლეთ ფასადზეც. ეკლესიის ჩრდილოეთით აღმართული აგურის ორსართულიანი სამრეკლო XIV-XV საუკუნეებშია აგებული.
მალაკნები
thumb|250px|მალაკნები, 1870 წწ thumb|250px|მალაკნები, ნახატი [[ნიკო ფიროსმანი 1905. სიღნაღის მუზეუმი]] მალაკნები, (რუს. Молокане) — ერთ-ერთი ქრისტიანული სექტა რუსეთში, „დუხობორების“ ნაირსახეობა. ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის ბოლოს ტამბოვის გუბერნიაში და შემდეგ გავრცელდა ქვეყნის სხვა რაიონებში. სექტის დამაარსებლად ითვლება სემიონ უკლეინი.
მალაკნები უარყოფენ ეკლესიას, საეკლესიო იერარქიას, მარხვებს, ხატებს და მართლმადიდებლურ ღვთისმსახურებას. ლოცულობენ სამლოცველო სახლებში, სადაც გალობენ ბიბლიურ ტექსტებს. მალაკნების ნაწილი ბაპტისტებს შეუერთდა. XX საუკუნის დასაწყისში მალაკნების რაოდენობა 1,2 მლნ. აღწევდა. ყოფილ სსრკ-ში მალაკნების პატარა ჯგუფები შემორჩენილია ამიერკავკასიაში, (საქართველოში თბილისსა და აღმოსავლეთ საქართველოს ზოგიერთ რაიონში), უკრაინაში, რუსეთის ზოგიერთ რაიონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა კატეგორია:რუსები
Steel Wheels
Steel Wheels — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის 1989 წლის სტუდიური ალბომი. ეს ალბომი ჯგუფისათვის დაბრუნება იყო როგორც სტუდიაში, ასევე დიდ სცენაზე. კით რიჩარდსისა და მიკ ჯეგერის ურთიერთობების გაუმჯობესების შედეგად კოლექტივა შესძლო სტუდიაში ახალ მასალაზე მუშაობა. ალბომი უფრო ახლოს არის ჯგუფის უფრო კლასიკურ ალბომებთან. საკონცერტო ტურნე, რომელიც ჩაატარეს მისი გამოცემის შემდეგ, აღმოჩნდა ყველა დროის ყველაზე წარმატებული და მასშტაბური ე.წ. comeback (დაბრუნების) ტური. ჯგუფში კვლავ იყო ბილ უაიმენი, მაგრამ ეს აღმოჩნდა მისთვის უკანასკნელი სტუდიური დისკი როლინგ სტოუნზთან და საკუთარი წასვლის შემდეგ განცხადება მან 1993 წლის იანვარში გააკეთა.
ალბომი
1989 წლის იანვარში, სანამ როლინგ სტოუნზი შეყვანილი იქნებოდა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, ჯეგერი და რიჩარდსი ერთმანეთს სტუდიაში შეხვდდნენ. სულ რამდენიმე კვირაში მათ დაწერეს არც მეტი, არც ნაკლები, 50 სიმღერა და ჯგუფის დანარჩენი წევრები მათ მხოლოდ ამის შემდეგ შეუერთდნენ. ალბომის სახელწოდება ჯერ უცნობი იყო, მაგრამ პროდიუსერის სახით დააბრუნეს კრის კიმსი, რომელმაც უკვე იმუშავა დისკზე Undercover.
ალბომი იწერებოდა მონსერატის კუნძულზე და ლონდონში, გაზაფხულის პერიოდში. Steel Wheels-ზე მიღწეული იქნა როლინგ სტოუნზისათვის დამახასიათებელი კლასიკური ჟღერადობა. რა თქმა უნდა, მიუხედავად ძველი ინსტრუმენტების გამოყენებისა, ინტეგრირებული იქნა ელექტრონული დასარტყამი ინსტრუმენტებიც (ამის ნათელი მაგალითია Terrifying).
მასიური და მასშტაბური ტურნე სახელწოდებით Steel Wheels გაიხსნა 1989 წლის აგვისტოში. ალბომისა და ტურნეს წარმატებაზე აგრეთვე გავლენა იქონია Mixed Emotions - იგი მსმენელს ნაწილობრივ მოუთხრობდა მიკისა და კითის ურთიერთობებზე. ოფიციალურად ეს სინგლი იქცა როლინგ სტოუნზის უკანასკნელ ჰიტ სინგლად აშშ-ში, რომელიც ჩარტის #5 ადგილზე აღმოჩნდა.ბრიტანეთსა და აშშ-ში ალბომი შესაბამისად ჩარტების #2 და #3 ადგილებზე მოხვდა. ვიდეოფილმი ნიუ-იორკში ჩატარებული კონცერტის ჩანაწერით წარმოდგენილი იქნა სამგანზომილებიანი ვიდეოს სახით - თუმცა, განსხვავებით ტრადიციული სამგანზომილებიანი გამოსახულებისგან, რომელიც სამ ფერში იყო წარმოდგენილი, ეს ვიდეო ტრადიციულ ფერებში იყო გამოტანილი - საკმარისი იყო მხოლოდ სპეციალური სათვალეებით მისი ნახვა.
ეს აგრეთვე იყო როლინგ სტოუნზის პირველი ციფრული ჩანაწერი. 1994 წელს ლეიბლის Virgin Records მიერ გამოიცა მისი რემასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები კატეგორია:1989 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Rolling Stones Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები The Glimmer Twins-ის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები კრის კიმსის პროდიუსერობით
ცენტრალური დივიზიონი (NBA)
ცენტრალური დივიზიონი — ერთ-ერთი იმ სამი დივიზიონიდან, რომელიც ეკუთვნის აღმოსავლეთ კონფერენციას - NBA-ს. დივიზიონში ხუთი გუნდია: ჩიკაგო ბულზი, ინდიანა პეისერსი, მილუოკი ბაქსი, დეტროიტ პისტონსი და კლივლენდ კავალიერსი, რომლებიც ასევე ცენტრალურ სანაპიროზე მდებარეობენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში
ახლანდელი მდგომარეობა
ბოლოს განახლდა: 2011-2012 წლის რეგულარული სეზონის დასრულებისთანავე.
ჩიკაგო ბულზი - დეტროიტ პისტონსი
ამ ორი გუნდის მეტოქეობა სათავეს იღებს 1980-იანი წლების მოგვიანებიდან, რომელიც რამდენიმე წლების მანძილზე იყო აქტუალური NBA ისტორიაში, როდესაც მაიკლ ჯორდანი იყო ლიგის საუკეთესო კალათბურთელი რამდენიმე წლის მანძილზე.
ამ ორი გუნდის ბოლო შეხვედრა 2007 წლის ფლეი-ოფში გაიმართა. დეტროიტი ლიდერობდა პირველ 2 თამაშში და ეს ლიდერობა მესამე თამაშში შეინარჩუნა და შესაბამისად სერიები 3-0 წარმართა, თუმცა ჩიკაგომ შეძლო და გაიმარჯვა შემდეგ 2 მატჩში, რიტაც დეტროიტელები ცოტათი აანერვიულა რადგან სერია 3-2 გახდა, თუმცა მე-6 თამაშში პისტონსმა შეძლო სერიის დამთავრება საბოლოოდ 4-2.
ჩიკაგო ბულზი - მილუკი ბაქსი
მეტოქეობა დაიწყო 1974 წელს როდესაც ბაქსი იყო ერთადერთი გუნდი, რომელიც დივიზიონის და კონფერენციის ტიტულებს იგებდა, ხოლო ბულზი კი ვერას აღწევდა. მეტოქეობის გამძაფრებას ისიც დაერთო, რომ 1974 წლის NBA ფლეი-ოფში, უკვე კონფერენციის ფინალში დამარცხებული იქნა ბულზი ბაქსის მიერ. მაგრამ ყველაზე ცხელი მეტოქეობა გამოდგა 80-იანების მეორე ნახევრისკენ და ადრეულ 90-იანებში, როდესაც ორივე გუნდი საგრძნობლად იყო გაძლიერებული. ბაქსი იყო პირველი გუნდი, რომელმაც შეძლო მაიკლ ჯორდანის ბულზი დაამარცხა მის სადებიუტო ფლეი-ოფში 3-1. 1990 წლის NBA ფლეი-ოფში კი უკვე ბულზმა მოახერხა შური ეძია და პირველივე რაუნდიდან 3-1 ანგარიშით გამოთიშა ბაქსი.
რესურსები ინტერნეტში
NBA.com
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის დივიზიონები
პიტერ პენი (1953 წლის ფილმი)
პიტერ პენი (Peter Pan) — Walt Disney Productions-ის 1953 წლის ანიმაციური ფილმი, რომლის დისტრიბუტორი იყო RKO Radio Pictures. იგი ეფუძნება ჯეიმზ მეთიუ ბარის რომანს „პიტერ პენი, ანუ ბიჭუნა, რომელიც არ იზრდებოდა“. „პიტერ პენი“ დისნეის სტუდიების რიგით მეთოთხმეტე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმია. იგი გამოვიდა 1953 წლის 5 თებერვალს და არის დისნეის უკანასკნელი სრულმეტრაჟიანი ნამუშევარი, რომელიც RKO-მ გამოუშვა - შემდგომში დისტრიბუციას Buena Vista Distribution ეწეოდა. „პიტერ პენი“ აგრეთვე დისნეის უკანასკნელი ფილმია, რომელზეც დამდგმელ მხატვრებად მუშაობდა დისნეის ცხრავე მოხუცი. იგი აგრეთვე დისნეის მეორე ფილმია, რომელშიც როლებს ახმოვანებენ კეთრინ ბომონი, ჰიზერ ენჯელი და ბილ თომპსონი („ალისას“ შემდეგ).
ფილმი პრემიერა გაიმართა 1953 წლის კანბის კინოფესტივალზე. DisneyToon Studios-მა 2002 წელს პირდაპირ ვიდეოს სახით მისი გაგრძელება, „დაბრუნება ნევერლენდში“, ხოლო 2008 წელს - წინარეისტორია „ტინკერ ბელი“.
განახლება (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
განახლება (ყოფილი ყადიოღლები - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 720 მ. ხულოდან დაშორებულია 2 კმ-ით. სოფელში დაიბადა ენვერ ბოლქვაძე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 404 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
მირნე (ბილოზერკის თემი)
მირნე (Мирне) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 143 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ვაჟა-ფშაველა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვაჟა-ფშაველა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ოროპესა
ოროპესა (Oropesa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 337 კმ². მოსახლეობა — 2626 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum coeruleodorsatum
Lasioglossum coeruleodorsatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1911 წელს.
სქოლიო
coeruleodorsatum
ამსტერდამის უნივერსიტეტი
მინი|250პქ|ამსტერდამის უნივერსიტეტი ამსტერდამის უნივერსიტეტი (Universiteit van Amsterdam) — საჯარო უნივერსიტეტი, რომელიც მდებარეობს ნიდერლანდების დედაქალაქის ამსტერდამის შუაგულში. 2014 წლის მონაცემით უნივერსიტეტს ჰყავდა 31 186 სტუდენტი და დაახლოებით 5000 თანამშრომელი. ამსტერდამის უნივერსიტეტის ბიუჯეტი შეადგენს 600 მილიონ ევროს. . უნივერსიტეტს აქვს 7 ფაკულტეტი: ჰუმანიტარული მეცნიერებების, სოციალური მეცნიერებების, ეკონომიკის, სამართლის, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების, მედიცინისა და სტომატოლოგიის. უნივერსიტეტი გამოირჩევა სწავლების ინტერნაციონალიზაციით. კერძოდ, იგი საერთაშორისო და ადგილობრივ სტუდენტებს სთავაზობს 85-ზე მეტ ინგლისურენოვან სამაგისტრო პროგრამას.
ამსტერდამის უნივერსიტეტთან ერთად ამსტერდამში ასევე არსებობს ამსტერდამის თავისუფალი უნივერსიტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების უნივერსიტეტები
ანკენი
ანკენი (Ankeny) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, პოლკის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 45582 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
Polystira florencae
Polystira florencae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ზემო ხალაწანი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თივაქასრა
თივაქასრა (Poa) — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახია. ყვავილედი საგველაა, თავთუნები — ორ- და მრავალყვავილიანი.
ცნობილია 300-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც გავრცელებულია ცივ და ზომიერ სარტყელში. ტროპიკების მთიან რაიონებში. საქართველოში 16 სახეობა იზრდება. უმრავლესობა მდელოსა და ველის მცენარეა, გვხვდება აგრეთვე ტყეებში (Poa nemoralis, Poa remota), უდაბნოებსა და ნახევრად უდაბნოებში (Poa bulbosa). სიმაღლის მიხედვით არჩეევენ თივაქასრის მაღალ-სათიბ და დაბალ — საძოვრის ტიპს.
თივაქასრის ბევრი სახეობა ძვირფასი საკვები მცენარეა. მაგ., მდელოს თივაქასრა მრავალწლოვანი კორდწარმომქმნელი, ფესურიანი მარცვლოვანია. მრავლდება თესლითა და ვეგეტატიურად. იყენებენ კულტურულ საძოვრებისა და გაზონების მოსაწყობად. საძოვრების ბალახთნარევში კარგი საკვებია ყველანაირი საქონლისათვის. გაძოვის შემდეგ მალე ამოიზრდება, გვალვა- და ყინვაგამძლეა, ვერ იტანს ნიადაგის დამლაშებას. თივის მოსავალი 25-28ც/ჰა-ზე. 100 კგ თივა შეიცავს 54 საკვებ ერთეულს და 5,3 კგ მონელებად პროტეინს. ყუათიანი საკვებია სხვა მრავალწლოვანი სახეობებიც — ბოლქვიანი თივაქასრა და ჭაობის თივაქასრა.
მიროლიუბივკა (ხერსონის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ნოვოშახოვო
ნოვოშახოვო (Яңы Шах; Новошахово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 262 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 47 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტალდი-ბულაკი, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (65 %) და ბაშკირები (32 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
თივაჭამიები
thumb|280px|უცნობი სახეობა თივაჭამიები (Copeognatha ან psocoptera), მწერების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 1-იდან 8 მმ-მდეა. აქვთ ჯაგრისებრი ულვაშები. საღეჭიდან მწუწნავისაკენ გარდამავალი ტიპის პირის აპარატი, წვრილი და გრძელი კიდურები (ზოგს კიდურები სულ არ აქვს ან მოკლე აქვს), წინა ფრთები უკანაზე გრძელია. მუცელი 9-ნაწევრიანი, მოკლე, მომრგვალო. რიგში 800-მდე სახეობაა. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში. საქართველოში 23 სახეობაა ცნობილი. ბინადრობენ უმთავრესად მცენარეებზე, ფრინველთა ბუდეებში. თივაჭამიები იკვებებიან ლიქენებით, სოკოებითა და ორგანული ნარჩენებით, ხშირად აზიანებენ წიგნებს, მცენარეთა ჰერბარიუმს, მწერების კოლექციას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწერები
სამიქაო
სამიქაო — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სამიქაო, მაიდანი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სულეიმანის მთები
სულეიმანის მთები — ქედი ირანის მთიანეთის აღმოსავლეთ კიდეზე, პაკისტანში (ჩრდილოეთის შტოქედები ავღანეთში). გადაჭიმულია დაახლოებით 600 კილომეტრზე. სიმაღლე 1800-2100 მეტრი, მაქსიმალური 3487 მეტრი (მთა ტახტ-ე-სულეიმანი). შედგება გამჭოლი ხეობებით გაყოფილი პარალელური ქედებისაგან. უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით. აღსანიშნავია, რომ მთათა სისტემა სეისმურობით გამოირჩევა. ჰავა მშრალია, სუბტროპიკული. ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთები განიცდის ზაფხულის მუსონის გავლენას. ჭარბობს მშრალი სტეპისა და მთის უდაბნოს ლანდშაფტები. სულეიმანის მთებში მთებში მისდევენ მიწათმოქმედებას და მებაღეობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავღანეთის ქედები კატეგორია:პაკისტანის ქედები
სინუსების თეორემა
სინუსების თეორემა — ტრიგონომეტრიის თეორემა, რომელიც ადგენს თანაფარდობას ნებისმიერი სამკუთხედის a, b, c გვერდებსა და მათი მოპირდაპირე A, B და C კუთხეების სინუსებს შორის. სინუსების თეორემის შინაარსი მდგომარეობს შემდეგში: სადაც R მოცემულ სამკუთხედზე შემოხაზული წრეწირის რადიუსია.
ემანუელ აფხაიძე
ემანუილ ელისეს ძე აფხაიძე (დ. 29 აგვისტო [ ძვ. სტ. 17 აგვისტო], 1899, ქუთაისი — გ. 8 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1946), სტალინური პრემიის ლაურეატი (1951).
ბიოგრაფია
1917 წელს ქუთაისის რეალური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა სუფლიორად ქუთაისის თეატრში, შემდეგ მსახიობად ბათუმის (1921–1923), ქუთაისის (1923–1924) და 1924 წლიდან თბილისის რუსთაველის სახელობის თეატრში. 1926 წელს დაამთავრა აკაკი ფაღავას დრამატული სტუდია.
აფხაიძე კომედიური ჟანრის მსახიობი იყო. შექმნა მკვეთრი სცენური ფორმითა და არტისტიზმით აღბეჭდილი მრავალფეროვანი რეალისტური სახეები — საქმისაი (შალვა დადიანის „თეთნულდი"), სოლომონ მორბელაძე (დავით კლდიაშვილის „შემოდგომის აზნაურები"), ნესტორი (დადიანის „ნაპერწკლიდან"), გონჯა (სანდრო შანშიაშვილის „არსენა“), ბესო (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), მირზა (ილო მოსაშვილის „ჩაძირული ქვები“, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1951), დუდკინი (ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), პანდოლფო (კარლო გოლდონის „საპატარძლო აფიშით“), დიეგო (ჯონ ფლეტჩერის „ესპანელი მღვდელი“), რაგნო (ედმონ როსტანის „სირანო დე ბერჟერაკი“).
აფხაიძემ გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართულ საესტრადო ხელოვნებაში — კითხულობდა საკუთარ იუმორისტულ-სატირულ ლექსებს. მონაწილეობდა აგრეთვე ქართულ კინოფილმებში („სურამის ციხე“, „ნარინჯის ველი“, „დაკარგული სამოთხე“, „ფიცი“, „გიორგი სააკაძე“, „ჭრიჭინა“, „მაია წყნეთელი“, „განაჩენი“, „დღე უკანასკენლი, დღე პირველი“). შეასრულა სერგო ორჯონიკიძის როლი „მოსფილმის“ სურათში „სექტემბრის ღამე“.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან ასევე დაკრძალულია მისი მეუღლე თინა კონსტანტინეს ასული ჯაფარიძე-აფხაიძე (დ. 24 თებერვალი, 1904, სოფ. ქვიშხეთი (ხაშურის რაიონი) — გ. 1974, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი. მიჰყავდა არფის კლასი. პარალელურად მუშაობდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის, აგრეთვე რუსთაველის თეატრის ორკესტრებში. იყო ცნობილი მთარგმნელის კონსტანტინე ჯაფარიძის ქალიშვილი და ესტრადის გამოჩენილი მომღერლის ქეთევან ჯაფარიძის და.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ვერონიკა ჩერკასოვა
ბიოგრაფია
ვერონიკა ჩერკასოვა დაიბადა მინსკში, ბელარუსი, 1959 წლის 12 იანვარს. იგი მუშაობდა ტელევიზიაში 1980-იან წლებში. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მუშაობდა სხვადასხვა დამოუკიდებელ ოპოზიციურ გაზეთში: „ბელარუსკაია დელავაია გაზეტა" (Беларуская дзелавая газета), (1990-იან წლებში), „ბელგაზეტა“ (БелГазета), (1995-2003) და ბოლოს, 2003-2004 წლებში გაზეთ „სოლიდარობისთვის“ (Salidarnaść). მოგვიანებით იგი სპეციალიზებული იყო საგამოძიებო ჟურნალისტიკაში და წერდა სოციალურ საკითხებზე, მათ შორის სტატიებს ბელარუსის რელიგიურ სექტებსა და ბოშათა თემებზე, მაგრამ ასევე გამოაქვეყნა რამდენიმე სტატია ალექსანდრე ლუკაშენკოს ბელარუსიასა და სადამ ჰუსეინის ერაყს შორის იარაღის უკანონო ვაჭრობის შესახებ. ის ერაყს ეწვია 2002 წელს, როგორც ჟურნალისტთა ჯგუფის წევრი, რომელიც ქვეყანაში იყო მიწვეული ბელარუსი ბიზნესმენების მიერ, რომელთაც პარტნიორები ჰყავდათ ერაყში.
მკვლელობა
ჩერკასოვა მოკლეს მინსკში, საკუთარ ბინაში 2004 წლის 20 ოქტომბერს. მას აღენიშნებოდა 40-ზე მეტი დარტყმა, ძირითადად ყელისა და ხელების არეში. მისი ცხედარი ჩერკასოვას დედის შეშფოთების შემდეგ აღმოაჩინეს, რადგან ქალიშვილი სამსახურში არ გამოჩენილა და სატელეფონო ზარებს არ პასუხობდა. გარდაცვლილი მისმა თინეიჯერმა შვილმა ანტონ ფილიმონოვმა და მამინაცვალმა ვლადიმერ მელეჟკომ აღმოაჩინეს.
მკვლელი დღემდე არ გამოვლენილა. ბინაში შეჭრის ნიშნები არ აღმოჩნდა, სავარაუდოდ, კარი ჩერკასოვამ თავად გააღო. ჟურნალისტები, რომლებიც საგამოძიებო მოქმედებების დაწყებას შეესწრნენ, იხსენებენ, რომ პოლიციელებმა თქვეს „პიონერი უნდა წავიყვანოთ“. პიონერში ისინი გულისხმობდნენ ვერონიკას შვილს. ბიჭი დაკითხეს ადვოკატისა და ნათესავების გარეშე, დაემუქრნენ, ზეწოლა მოახდინეს და შვილი იძულებული გახდა მოსკოვში გაქცეულიყო მამასთან, დიმიტრი ფილიმონოვთან. როდესაც მას შეატყობინეს, რომ ბრალს არ წაუყენებდნენ, ბიჭი დაბრუნდა მინსკში და დააკავეს თანხის გაყალბების ბრალდებით. იგი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს 2006 წლის აპრილში. ანტონ ფილიმონოვს განუვითარდა მძიმე დეპრესია და გადაიყვანეს ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. ჩერკასოვას მამინაცვალზე ზეწოლას გამომძიებლებიც ცდილობდნენ, რათა ეღიარებინა მკვლელობა. ახალი ამბების გამომცემელთა მსოფლიო ასოციაციამ, აზრის თავისუფლებისა და თავისუფლად გამოხატვის ორგანიზაციამ (IFEX) და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა დაგმეს ჩერკასოვას ოჯახის შევიწროება და მოუწოდეს ბელარუსის ხელისუფლებას, რომ საქმის გამოძიება ნათელი და სამართლიანი ყოფილიყო.
ოფიციალური გამოძიება შეჩერდა 2005 წლის დეკემბერში, ხელახლა დაიწყო 2006 წლის თებერვალში და კვლავ შეჩერდა 2006 წლის 14 მარტს, ეჭვმიტანილების არარსებობის გამო. ხელისუფლება არ დათანხმდა ჩერკასოვას მკვლელობის მის პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებას. საზღვრების გარეშე რეპორტიორების(RSF) ცნობით, გამოძიებამ უგულებელყო მნიშვნელოვანი მტკიცებულება, რომელიც ამტკიცებდა, რომ მკვლელობა დაკავშირებული იყო ჟურნალისტურ საქმიანობასთან. ჟურნალისტების თქმით, ერთადერთი რამ, რაც მისი ბინიდან გაქრა, ერაყში ბოლო მოგზაურობის დროს გადაღებული ფოტოები იყო.
2012 წლის 19 ოქტომბერს ზოგიერთმა დაუდგენელმა პირმა სცადა შეჭრა მინსკის ბინაში, სადაც ჩერკასოვას დედა, მამა და შვილი ცხოვრობენ. ოჯახმა განაცხადა, რომ მათ 2004 წლიდან მათ მრავალჯერ ესტუმრა პოლიციის წარმომადგენელი. 2008 წელს მათი სახლი გაჩხრეკეს.
2021 წლის მდგომარეობით საქმე ჯერაც არ არის გახსნილი, მკვლელი არ არის ნაპოვნი.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
11 ნოემბერი
11 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 315-ე დღე (ნაკიან წლებში – 316-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 50 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1111
Polystira formosissima
Polystira formosissima — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გიორგი შხვაცაბაია
გიორგი შხვაცაბაია (დ. 15 აპრილი, 1940, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს სახალხო მხატვარი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (1999), რუსთაველისა (2018) და საქართველოს სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (2001), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2001).
ბიოგრაფია
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ნიკოლოზ კანდელაკის, ვალენტინ თოფურიძისა და გოგი ოჩიაურის მოსწავლე. 1975 წელს დაამთავრა სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის შემოქმედებითი სახელოსნო. იმავე წელს შექმნა ქალის შიშველი ფიგურა „ახალგაზდრობა“, რომელიც საკავშირო სამხატვრო აკადემიის ვერცხლის მედლით დაჯილდოვდა. ნაწარმოები შეისყიდა ტრეტიაკოვის გალერეამ, ხოლო ავტორი იტალიაში, შემოქმედებით მივლინებაში გაიგზავნა.
საქართველოში დაბრუნების შემდეგ შხვაცაბაია შეუდგა პორტრეტებზე მუშაობას. ქმნის ცნობილი ქართველი მოღვაწეების პორტრეტებს (ილია ჭავჭავაძე, ვაჟა-ფშაველა, ნიკოლოზ ბარათაშვილი, მირზა გელოვანი, ვერიკო ანჯაფარიძე, ევგენი მიქელაძე, ვიქტორ დოლიძე, გიორგი დანელია, გიგლა სარიშვილი, ჟიული შარტავა, მიხეილ მესხი, „ხელოვნებისმცოდნე“ და სხვა).
ფლორენციის გულმოწყალების საერთაშორისო საზოგადოებისათვის (Misercordia) შექმნა ქანდაკება „გულმოწყალება“.
გიორგი შხვაცაბაიას ნამუშევრები წარმოდგენილია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში, მოსკოვის ტრეტიაკოვის გალერეაში, ამსტერდამის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში, საბერძნეთში, თურქეთში, იტალიაში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში, პოლონეთში, უზბეკეთში და კერძო კოლექციებში. აქვს ჭედური ნამუშევრები, მუშაობს მედლის ხელოვნებაში — ორი ბრინჯაოს მედალი დაცულია ნოტრდამის მუზეუმში („მატისი“ და „Vide-Sile“).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2001) კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:XX საუკუნის მოქანდაკეები
Sonic Origami
Sonic Origami — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Uriah Heep-ის მეოცე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1998 წლის სექტემბერში.
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის ალბომები კატეგორია:1998 წლის ალბომები კატეგორია:Eagle Records-ის ალბომები
Lasioglossum coeruleum
Lasioglossum coeruleum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1893 წელს.
სქოლიო
coeruleum
პარილიასი
პარილიასი (Parrillas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 51 კმ². მოსახლეობა — 338 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ბლუფილდზი
ბლუფილდზი (Bluefields) — ქალაქი აღმოსავლეთ ნიკარაგუაში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე. უფრო ზუსტად იგი მდებარეობს ბლუეფილდსის ყურეში ესკონდიდოს შესართავთან. ბლუეფილდსი არის სამხრეთ ატლანტიკის ავტონომიური რეგიონის დედაქალაქი და ბლუეფილდსისი მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი. ბლუეფილდსს სახელი დაერქვა ჰოლანდიელი მეკობრის აბრაამ ბლაუველის გამო. იგი თავს აფარებდა ყურეში მე-17 საუკუნის პირველ ნახევარში.
ბლუეფილსის მოსახლეობა არის 45,547 (2005). იგი ძრითადად დასახლებულია მოსკიტოებით, მეტისებითა და კრეოლებით. მათ გვრდით კი სახლობენ გარიფუნას, სუმუს, რამისა და ჩინელების მცირერიცხოვანი თემები. ბლუეფილდსი არის ნიკარაგუის კარიბის ზღვის სანაპიროზე მთავარი ნავსადგური. მაშასადამე აქედან გააქვთ ხის მერქანი, კრევეტები, კიბო და ზღვის პროდუქტები. ქალაქი ადრეულ საუკუნეები იყო ინგლისელი და ჰოლანდიელი მეკობრეების შეხვედრის ადგილი. 1678 კი იგი ინგლისური პროტექტორატის ქვეშ მყოფი მოსკიტების სანაპიროს დედაქალქად გამოცხადდა. შეერთებული შტატების ინტერვენციის დორს (1912–15, 1926–33) მისი საზღვაოები ბლუეფილდსში დამკვიდრდნენ. 1988 წელს ბლუეფილდსი დაანგრია ქარიშხალმა ჯოანმა, მაგრამ აღადგინეს.
ისტორია
თანხმდებიან იმაზე, რომ ბლუეფილდსი დაკავშირებულია ნიკარაგუის კარიბის ზღვის სანაპიროს მეკობრეებთან, რომლებიც იყნებდნენ მდინარე ესკონდიდოს თავშესაფრად, ზარალის აღსადგენად და მოსამზადებლად. ისინი მტრობდნენ ესპანელებს. იქიდნ მოყოლებული დღემდე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებობდა ადგილობრივი მაცხოვრებლების ქალაქები: კუკრა და ბრანჩი.
შავკანიანები აქ პირველად გამოჩნდნენ 1641 წელს, როდესაც მონებით მოვაჭრე პორტუგალიელების გემი შეასკდა რიფებს. შემდგომში უფრო ინტენსიურად იწყება ტერიტორიის დასახლება არაენდოგენური მოსახლეობით. 1633-1666 ჩნდებიან ბრიტანელები, 1705 პროტექტორატსაც მოიპოვებენ. 1703 წელს ეს სანაპირო დაექვემდებარა იამაიკის ინგლისურ მმართველობას. ბრიტანეთი და მოსკიტოები ერთმანეთს შეეკვრნენ. ამ უკანასკნელთ ინგლისელები ამარაგებდნენ აღჭურვილობით, რასაც იყენებდნენ სხვა ადგილობრივი ეთნოსების (რამა, სუმუ) დასამორჩილებლად. 1740 წელს მოსკიტოებმა ღიარეს ბრიტანეთის უფლებიანობა თავიანთ ტერიტორიაზე. ბრიტანეელბის პროტექტორატი გაგრძლედა 1796 წლამდე, როდესაც მან სცნო ესპანეთის სუევერენიტეტი მოსკიტოს სანაპიროზე.
1847 წელს ტერიტორიაზე დამკვიდრდა მორავიელების ეკლესია. 1869 წელს კი შეიქმნა მოსკიტოების რეზერვი ნიკარაგუის კარიბის ზღვის სანაპიროზე ამერიკისა და ბრიტანეთის მთავრობების შეთანხმებით, რომლეის მიხედვითაც ნიკარაგუას, როგორც ქვეყანას არ ჰქონდა უფლება ჩარეულიყო მოსკიტოების საქმეებში. მალევე ბრიტანეთმა მოახდინა ინტერვენცია და თავისი პროტექტორატი გამოაცხადა. ბლუეფილდსი გახდა ამ რეზერვის დედაქალაქი.
მე19 საუკუნეში ნიკარაგუის აღმოსავლეთ სანაპირობზე მოდის დიდი ტალღა იამაიკელი მონებისა, რომლებიც ბლუეფილდსში ეძებდნენ თავისუფლებას.
ეკონომიკის ზრდამ დააჩქარა სოციალური დიფერენციაცია, რომლის გამოც ეთნიკური ჯგუფები განსხვავდებოდნენ სივრცისა და სამუშაოს ფორმის მიხედვით. თეთრკანიანი მოსახლეობა ამჟღავნებდა უცხოური ბიზნესისიადმი ინტერესს, მულატები მუშაობდნენ, როგორც ხელოსნები და მიეკუთვნებოდნენ მუშათა კლასს, შავკანიანებმა საკუთარი ნიშა ჰპოვეს ფიზიკურ მუშაობაში, ადგილობრივი მოსახლეობა კი იყო ან უმუშევარი, ან მსახურობდა მოსამსახურედ დასხვა წვრილმან სამუშაოებზე. 1894 წელს ნიკარაგუის მთავრობამ შეიერთა მოსკიტების რეზერვი, როგორც სახელმწიფოს ტერიტორია და გააუქმა მოსკიტოს მონარქია. 1903 წლის 11 ოქტომბერს ქლუეფილდსი გამოცხადდა სელაიას დეპარტამენტის დედაქალაქად.
მე-20 საუკუნის განმავლობაში დაიწყო დაკნინება და საუკუნის ბოლოსთვის იგი კარიბის ზღვის აუზში იყო ერთ-ერთი ყველკაზე ღარიბი ქალაქი. თუმცა ბოლო წლებში, იმის გამო, რომ ამერიკის სანაპირო დაცვა პატრულირებს კოლუმბიელი ნარკოდილერების დასაკავებლად, კოკაინი გახდა ადგილობრივი ეკონომიკის მთავარ შემოსავლად. ბლუეფილდსის მოსახლეობის უმეტესობა მაინც სიღარიბის ზღვარზეა.
მუნიციპალიტეტები
ბლუეფილდსი მდებარეობს ყურის სასნაპიროზე და მის გარშემო არსებობს 17 დასახლება მათ შორის ელ-ბლუფი.
thumb|200px|left|ქუჩა ბლუეფილდსში thumb|200px|right|ბლუეფილდსის წყლისპირა სახლები
ბლუეფილდსს აქვს რამდენიმე მუნიციპალური ცენტრი და სასოფლო თემები:
საქალქო დასახლება:სანტა როსა, სენტრალი, საე მატეო, ფოინთ ტინი, ფეტიმა, ტრეს კრუსესი, რიკარდო მორალესი, ოლდ ბენკი, სან პედრო, ტეოდორო მარტინესი, 19 დე იულიო, პანკასანი, კოტონ თრი, ნიუ იორკი, ბოელდენი, ელ კანალი, ლომა ფრესკა. სასოფლო დასახლება: კუენკა რიო ესკონდიდო, კუნკა რიო მიას, სან ნიკოლას, ლა ფონსეკა, რამა კაი, სან ლუისი, კანიო ფრიხოლი, ტარსუანი, ლონგ ბიჩი, დალსუნო, კუენკა რიო ინდიო, რიო მიასი, გუანა კრიკი, ნუევა ჩონტალესი, ნეისი რიოსი, ლა პალმა, სუბ-ცუენტა მააგონი, კრისინბილა, სუბ-ცუენკა კანიო ნეგრო, რიო კამა, ელ-ბლუფი, ლას მერსედეს, მანკი ფოინთ, ელ კოროსო, კუენკა პუნტა გორდა, კანიო დალსუნო, ჰალუვერი, ვილა ერმოსა, სან რამონი, რიო კამა, სან ბრაუნი, ლა ვირგენი, სან მარიანო, ლა პიჩინგა, მუსულაინე, კანიო ბლანკო, აურორა, კუკრა რივერი, ბარა პუნტა გორდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
სქელშუბლა
სქელშუბლა (Hypophthalmichthys) — თევზების ორი გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. თითოეულ გვარში თითო სახეობაა: თეთრი ანუ ჩვეულებრივი სქელშუბლა (Hypophthalmichthys molitrix) და ჭრელი სქელშუბლა (Aristichthys nobilis). პირველის მასა 25 კილოგრამია, მეორისა 35 კილოგრამს აღწევს. ბუნებრივი გავრცელების არეალია ჩინეთი და რუსეთი (მდინარე ამურის აუზი). სქელშუბლას სამშობლოა აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მდინარეები. ინტროდუცირებულია და გავრცელებულია მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. საქართველოში აკლიმატიზებულია 1962 წლიდან. აქ იგი ტბორული მეთევზეობის (კუმისის, მარაბდის, ნადარბაზევის წყალსატევები; ლისისა და ჯანდარის ტბები) ერთ-ერთი წამყვანი ობიექტია. სქელშუბლა იკვებება პლანქტონით. მრავლდება ზაფხულში. იყენებენ ნედლად და დამარილებულს. იგი რეწვისა და თევზმოშენების ძვირფასი ობიექტია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
ანთონი
ანთონი (Anthon) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ვუდბარის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 565 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
აქტეონი
მინი|აქტეონი თავის ძაღლებთან აქტეონი (ძვ. ბერძნ. Άκτέων ან Άκταίων, ლათ. Actaeon), ბერძნული მითოლოგიაში მონადირე ჭაბუკი, თებეს მეფის კადმეს შვილიშვილი, ქირონის მოწაფე. ოვიდიუსის „მეტამორფოზების“ მიხედვით, მან კითერონის ტყეში ნადირობისას შემთხვევით დაინახა მობანავე არტემიდა. განრისხებულმა ქალღმერთმა აქტეონი ირმად აქცია და მისსავე ძაღლებს დააგლეჯინა. სხვა ვერსიით, აქტეონი სემელეს სიყვარულში შეეცილა ზევსს და ზევსის რისხვამ დაღუპა. აქტეონის ირმად გადაქცევის სცენა გამოხატულია არმაზისხევის II საუკუნის სამარხში ნაპოვნ გემაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ნადირობა
გელაური
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 108 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
მალალებისმაღალი
მალალებისმაღალი — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტსა და ჩეჩნეთ-ინგუშეთის საზღვარზე. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილო გვერდითი ხევსურეთის ქედის ჩრდილო დაბოლოებაზე, მდინარე არღუნის მარცხენა შენაკადის — მეშიხის სათავესთან. სიმაღლე 4007 მ. მალალებისმაღალი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. აქვს მცირე მყინვარები. დამახასიათებელია სუბალპური, ალპური და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
მოლოდეცკე (ხერსონის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ომარ ხაიამი
ომარ ხაიამი, სრული სახელი — ყიას ედ-დინ აბუ-ლ-ფათჰ ომარ იბნ იბრაჰიმ ხაიამ ნიშაპურელი (დ. 18 მაისი, 1048 — გ. 4 დეკემბერი, 1131 ) — სპარსელი პოეტი, მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი.
ლეგენდების კვალდაკვალ
ბევრი ლეგენდა არსებობს ომარ ხაიამის ცხოვრების შესახებ. ხაიამის ცხოვრების მკვლევართა და, საერთოდ, სპარსული ლიტერატურისა და ირანის ისტორიის სპეციალისტთა შორის დამკვიდრებული აზრის თანახმად, ის XI საუკუნის შუა წლებში უნდა დაბადებულიყო. მეცნიერები გარდაცვალების ზუსტი თარიღად მიიჩნევენ 1131 წლის 4 დეკემბერს, რომელსაც ხაიამთან დაკავშირებულ მრავალრიცხოვან წყაროებში წააწყდნენ, ანუ ყოველგვარ აზრსაა მოკლებული, ალბათ, იმის მტკიცება, შეიძლება თუ არა ამ თარიღების ნდობა თუ უარყოფა, მხოლოდ იმის თქმა შეიძლება, რომ მისმა ასაკმა სამოცდათორმეტ წელს მაინც გასტანა, რასაც ზოგიერთ რობაიში თავად ავტორიც ადასტურებს:
„...სამოცდათორმეტ წელიწადს მე ფიქრები მდევდნენ
და გავიგე, რომ არაფერი არ გამიგია“.
ომარ ხაიამის სამშობლოდ მიჩნეულია ირანის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე დიდი ისტორიული რეგიონი ხორასანი და კერძოდ - ქალაქი ნიშაპური, რომელიც XI საუკუნეში ამ მხარის და, საერთოდ, აღმოსავლური სამყაროს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კულტურულ-საგანმანათლებლო კერას წარმოადგენდა. ქალაქი ნიშაპური, როგორც ხაიამის დაბადების ადგილი, თითქმის არ იწვევს ეჭვს და ამას ზურგს უმაგრებს ზედწოდება, „ნიშაპური“ (ნიშაპურელი), რაც, როგორც წესი, ძველ სპარსულენოვან სამყაროში პიროვნული ატრიბუტიკის ერთ-ერთ აუცილებელ ნაწილს წარმოადგენდა.
შესაძლებელია, თავად სიტყვა „ხაიამ“-შიც ამოვიკითხოთ საჭირო ინფორმაცია რობაიების ავტორის შესახებ. ეს არის არაბული სიტყვა, რაც „კარვის მკერავს (მეკარვეს)“ ნიშნავს, თუმცა გაურკვეველია, თავად იყო ამ ხელობის, თუ მისი წინაპრებისაგან შემორჩა.
„ომარ იბნ იბრაჰიმ ხაიამ ნიშაპური“ - საბოლოოდ ასე დადგინდა ამ პიროვნების სახელი, თუმცა მას მთელი მსოფლიო უფრო მარტივად მოიხსენიებს - ომარ ხაიამი.
მთარგმნელთა შთაგონების წყარო
სპარსული ლირიკა მთელი მსოფლიოსათვის პირველად გერმანელმა იოჰან ვოლფგანგ გოეთემ „აღმოაჩინა“, შექმნა რა თავისი ცნობილი „აღმოსავლურ-დასავლური დივანი“. სწორედ მისმა დიდმა ავტორიტეტმა და ლიტერატურულ პროცესებზე ზეგავლენამ გახადა ევროპელთა ყურადღების ღირსი ცივილიზაციის ის განუმეორებელი ფენომენი, რასაც სპარსული პოეზია ჰქვია და რასაც ანალოგი არ მოეძებნება არც ერთ ეპოქასა და სივრცეში. თუმცა არც ასე რადიკალურად შეიძლება მსჯელობა, რადგან პოეზიის ჭეშმარიტი მიყვარულები და დამფასებლები გოეთემდეც სცემდნენ თაყვანს პოეტთა „აღმოსავლურ თანავარსკვლავედს“, ანუ ისინი, ვინც ახერხებდნენ ენობრივი ბარიერის გადალახვას და სპარსული ენის ცოდნის წყალობით ეცნობოდნენ ირანსა თუ მის შემოგარენში დაბადებულ გენიოსთა ქმნილებებს. მასობრივი მკითხველისთვის კი საჭირო გახდა „მთარგმნელობითი ინსტიტუტის“ საქმიანობის შექმნა-გაფართოება, რასაც წარმატებით გაართვა თავი პრაქტიკულად ყველა კულტურულმა ენობრივ-ლიტერატურულმა გარემომ.
ასეთი ახსნა-განმარტებითი „გამართლების“ შემდეგ გასაკვირი აღარ იქნება ის ფაქტი, რომ მსოფლიოსათვის ომარ ხაიამი აღმოჩენილ იქნა მხოლოდ XIX საუკუნის შუა წლებში, ინგლისელი ედვარდ ფიტცჯერალდის მიერ. ეს პიროვნება ინგლისურენოვანი სამყაროს ერთ-ერთ უპირველეს პოეტადაა მიჩნეული... ომარ ხაიამის „წყალობით“. არგენტინელი მწერალი ხორხე ლუის ბორხესი ერთ პატარა ესსეში ასეთ აზრს გამოთქვამს: ედვარდ ფიტცჯერალდის პიროვნებაში ერთ მშვენიერ დღეს ომარ ხაიამის სული „ჩასახლდა“ და ინგლისურად აამეტყველაო. ეს, ალბათ, ყველაზე მართალი, ყველაზე ჭეშმარიტი მისტიკური ვარაუდია მათ შორის, რაც კაცობრიობის ისტორიაში მრავლად შეუქმნიათ სპირიტიზმის ავ-კარგით მოვაჭრე „მოაზროვნეებს“.
უფრო კონკრეტულად:
ედვარდ ფიტცჯერალდმა (1809-1883) ცხოვრების დიდი ნაწილი განმარტოებით გაატარა ინგლისის ქალაქ საფოლკში. ზუსტად ვერავინ იტყვის, იცოდა თუ არა მან სპარსული ენა იმ დონეზე, რაც თარგმნის შესაძლებლობას მისცემდა, მაგრამ ის კი ფაქტია, რომ 1859 წელს გამოსცა ომარ ხაიამის Robayyat-ად წოდებული წიგნი, რითაც სათავე დაუდო სპარსელი პოეტის განუზომელ პოპულარობას მთელ მსოფლიოში. თუმცა ისიც ფაქტია, რომ ხსენებულ წიგნს დიდი ვერაფერი ყურადღება დაუმსახურებია და მხოლოდ დანტე გაბრიელ როსეტის მიერ 1868, 1872, 1879 წლებში განხორციელებული გამოცემების შემდეგ გახდა ყველასათვის ნათელი, რომ ედვარდ ფიტცჯერალდის სახით ინგლისურენოვანმა სამყარომ შეიძინა, არათუ მხოლოდ მთარგმნელი, არამედ დიდი პოეტიც.
ომარ ხაიამი ქართულად
პირველი ქართულენოვანი რობაიები მხოლოდ 1924 წელს გამოჩნდა საქართველოში, როდესაც ჟურნალ „კავკასიონში“ (#1-2) გამოქვეყნდა იუსტინე აბულაძის მიერ პწკარედული სახით შესრულებული 24 რობაი. ეს, რა თქმა უნდა, უფრო მეცნიერულმა თვალსაზრისმა განაპირობა და, ბუნებრივია, ვერ მიიპყრობდა პოეზიის მოყვარულთა ყურადღებას. პირველი, ვინც ომარ ხაიამის ქართულად „ამეტყველება“ სცადა, ამბაკო ჭელიძე არის, მანამდე კი, 1936 წელს, ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნებაში“ დავით კობიძემ გამოაქვეყნა ვრცელი წერილი ომარ ხაიამის ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ. მანვე შეკრიბა ერთად სხვადასხვა გამოცემებში გაბნეული თარგმანები ამბაკო ჭელიძისა და 1946 წელს ცალკე წიგნად გამოსცა.
ხაიამის გარდა, არ არსებობს, ალბათ სხვა ისეთი უცხოელი პოეტი, რომელიც ქართველი მთარგმნელების ესოდენ დიდ ყურადღებას დაიმსახურებდა. შეიძლება ვინმემ იფიქროს, რომ ამგვარი ფუფუნების საშუალებას რობაიების მცირე ზომა და აზრის „სიმარტივე“ იძლევა, მაგრამ ეს არასწორი შეხედულებაა, რადგან ზემოხსენებული საკითხები, უბრალოებასთან ერთად, დიდი სირთულეების დაძლევას მოითხოვს, რათა ითქვას:
ხაიამი ქართველი რომ ყოფილიყო, სწორედ ასე დაწერდა.
საქართველოშიც აღმოჩნდნენ ის პიროვნებები, რომლებმაც დიდი სპარსელი პოეტის და მოაზროვნის შემოქმედება სათანადო სიდიადით წარმოაჩინეს.
1959 წელს გამოიცა მაგალი თოდუას მიერ შესრულებული დიდებული თარგმანები, რასაც დღემდე დიდი ინტერესით და სიამოვნებით ვკითხულობთ და, დარწმუნებულნი ვართ, მომავალი თაობებიც არ მოიკლებენ მათგან მონიჭებულ სიამეს.
1963 წელს ვახუშტი კოტეტიშვილის მიერ გამოცემულ თარგმანებში კიდევ ერთხელ ამეტყველდა ომარ ხაიამი ქართულად. ეს სწორედ ის შემთხვევაა, რაც ზემოთ ვახსენეთ, ანუ - პოეტმა იპოვა თავისი მთარგმნელი. სრული გულწრფელობით და სიამაყით შეიძლება ითქვას, რომ ბატონი ვახუშტის თარგმანები მთარგმნელობითი საქმიანობის, როგორც ხელოვნების და კულტურის შემადგენელი ნაწილის, შეუდარებელი მიღწევაა. ძნელი წარმოსადგენია, რომ ამაზე უკეთ შეძლოს ვინმემ ქართულად თქვას ის, რაც თითქმის 1000 წლის წინ ითქვა სპარსულად, მაგრამ.... ომარ ხაიამი მაინც არ აძლევს მოსვენებას (....ალბათ, არც მომავალში მისცემს!) პოეტურ სიტყვასთან მოპაექრე ადამიანებს და, მიუხედავად უკვე არსებული დიდებული თარგმანებისა, სულ ახალი და ახალი „ვარიაციების“ შექმნას აიძულებს მათ.
1966 წელს თამაზ ჩხენკელმა აღმოსავლური ლირიკის კრებულში ერთხელ კიდევ სცადა ხაიამის რობაიების თარგმნა და კვლავ ახალი სიტყვა თქვა. მის თარგმანებში სხვა კუთხით დავინახეთ ის, რაც თითქოს უკვე ნაცნობი და გააზრებული იყო მანამდე.
მას შემდეგ სხვა მთარგმნელებმაც სცადეს ბედი „ხაიამის ასპარეზზე“ და ამით, თუ ვერ გაამდიდრეს, გაამრავალფეროვნეს მაინც რობაიების თარგმანთა გალერეა. აღსანიშნავია სულ ახლახან გამოსული ორენოვანი წიგნი, სადაც ნომადი ბართაიამ სპარსული ტექსტის გვერდით მშვენიერი თარგმანები წარმოადგინა.
2005 წელს გამოიცა ომარ ხაიამის რობაიების ახალი თარგმანები, თარგმნილი ალექსანდრე ელერდაშვილის მიერ, სადაც წარმოდგენილია პარალელური სპარსულ–ქართული ტექსტი, 178 სპარსული და 212 ქართული რობაი.
სქოლიო
კატეგორია:ირანელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1048 კატეგორია:გარდაცვლილი 1122