cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზევსის ტაძარი (ათენი)
ზევსის ტაძარი დაახლოებით ძვ. წ. 466-456 წლებში აშენდა. მის თითოეულ მხარეს 13, ხოლო თითოეულ ბოლოს 6 სვეტი ამშვენებდა. მისი კედლები მობათქაშებული კირქვისაა, სახურავი კი მარმარილოს ფილებისაგან შედგება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ათენის არქიტექტურა
მარიო ლანცა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საოპერო ტენორები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
Ice Spice
აისის გასტონი, ცნობილი როგორც Ice Spice (Isis Gaston; დ. 1 იანვარი, 2000 წელი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი რეპერი. გაიზარდა ბრონქსში, ნიუ-იორკში. მუსიკოსმა კარიერა დაიწყო 2021 წელს, მას შემდეგ რაც შეხვდა ხმის ჩამწერ პროდიუსერ RiotUSA-ს ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლის დროს.
პოპულარობა მოიპოვა 2022 წლის ბოლოს თავისი სიმღერით „Munch (Feelin' U)". გამოუშვა კომპოზიციები „Bikini Bottom" და „In Ha Mood", რომლებიც წინ უძღოდნენ მის სადებიუტო EP-ს „Like..?“ (2023).
2023 წელს მუსიკოსის სინგლი „Gangta Boo“ მოხვდა Billboard Hot 100-ის ჩარტში. ასევე Ice Spice-ის რემიქს სინგლი „Boy's a Liar Pt. 2", რომელიც მუსიკოსმა გამოუშვა PinkPantheress-ისთან ერთად, გავიდა ჩარტში მესამე ადგილზე. ჟურნალ The New York Times-ის ჟურნალისტმა, ჯონ კარამანიკმა, Ice Spice-ის „რეპის ახალი პრინცესა“ უწოდა. ასევე მუსიკოსი ჟურნალმა თაიმმა წლის საუკეთესო ახალ არტისტად დაასახელა.
ადრეული ცხოვრება
აისის გასტონი დაიბადა 2000 წლის 1 იანვარს ბრონქსში, ნიუ-იორკში. ის ხუთი და-ძმიდან ყველაზე უფროსია. მამა, ყოფილი რეპერი, აფრო-ამერიკელია, ხოლო დედა დომინიკელი. მუსიკოსის მშობლები ერთმანეთს პირველად შეხვდნენ მაკდონალდსში და განქორწინდნენ მაშინ, როდესაც გასტონი ორი წლის იყო.
მუსიკოსის მშობლები მუშაობდნენ, შვილებისთვის დრო არ რჩებოდათ, რის გამოც მუსიკოსი და მისი და-ძმები დიდ დროს ატარებდნენ ბებია-ბაბუასთან და ბიძაშვილებთან ერთად. სწავლობდა ბრონქსში. ამის შემდეგ მუსიკოსმა სწავლა დაიწყო კათოლიკურ საშუალო სკოლაში, იონკერში. შვიდი წლის ასაკში დაინტერესდა ჰიპ ჰოპით. თინეიჯერობის ასაკში, სკოლაში და კოლეჯში სწავლის დროს, უსმენდა ისეთ ცნობილ რეპერებს, როგორებიც არიან Lil' Kim, ნიკი მინაჟი, Cardi B, Foxy Brown და Remy Ma. სწორედ ამ არტისტებისგან აიღო Ice Spice-იმ თავისი სტილისა და სიმღერის ტექსტების ინსპირაცია.
კარიერა
Ice Spice-იმ კარიერა 2021 წელს დაიწყო. ამ დროს შეხვდა ხმის ჩამწერ პროდიუსერ RiotUSA-ს, ნიუ-იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლის დროს. მუსიკოსმა მალევე მიატოვა სწავლა. მან RiotUSA-ისთან ერთად შექმნა თავისი სადებიუტო სიმღერა, „Bully Freestyle", რომელიც გამოვიდა 2021 წლის მარტში, მას შემდეგ, რაც მუსიკოსის ვიდეო ვირუსულად გავრცელდა Twitter-ზე.
მუსიკოსის სიმღერამ „Name of Love" მოიპოვა დიდი მოწონება SoundCloud-ზე, რამაც განაპირობა მისი პოპულარობის გაზრდა ინსტაგრამზე. მისმა სიმღერამ „Munch (Feelin' U)", რომელიც გამოვიდა 2022 წლის 10 აგვისტოს, პოპულარობა მალევე მოიპოვა. ის ვირუსულად გავრცელდა Twitter-სა და TikTok-ზე, ასევე მოხვდა Billboard-ის Hot R&B/Hip-Hop სიმღერებისა და Bubbling Under Hot 100 ჩარტებში.
2023 წლის თებერვალში მუსიკოსმა გამოუშვა კოლაბორაციული ნამუშევარი „Gangsta Boo". კომპოზიცია გახდა მისი პირველი სიმღერა Billboard Hot 100-ში, რომელიც მოხვდა ჩარტში და გავიდა 82-ე ადგილზე. 2023 წლის 3 თებერვალს მან გამოუშვა მომღერალ PinkPantheress-ისთან ერთად რემიქსი, „Boy's a Liar Pt. 2". სიმღერამ ბილბორდის ცხელ ასეულში მე-3 ადგილი დაიკავა. მუსიკოსი გამოსვლიდან რამდენიმე დღეში ვირუსულად გავრცელდა TikTok-ზე და მოხვდა სთრიმინგ პლატფორმების ჩარტის სათავეშიც.
სტილი
Ice Spice ძირითადად ბრონქსის რეპის სტილში მღერის. მისი სახელი მომდინარეობს „finsta"-დან (საიდუმლო ინსტაგრამის ანგარიშიდან), რომელიც მან 14 წლის ასაკში შექმნა. მუსიკოსმა თქვა, რომ ის თვითონ წერს სიმღერებს.
მუსიკოსის თქმით, მას რეპერის კარიერის დაწყება პირველად შთააგონეს Sheff G-მა და Pop Smoke-მა. ასევე მუსიკოსი აქტიურად უსმენდა შემდეგ მუსიკოსებს: Lil' Kim, Nicki Minaj, Cardi B, Foxy Brown და Remy Ma.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 2000-იანები კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები ჟანრის მიხედვით
არჩილ მდივანი
ბიოგრაფია
ერთ-ერთი უძლიერესი ჩოგბურთელი ქართული ჩოგბურთის ისტორიაში. 1934–1936 წლებში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი წყვილთა თანრიგში ედუარდ ნეგრებეცკისთან ერთად. 1931–1936 წლებში შედიოდა სსრ კავშირის უძლიერეს ათეულში.
სსრ კავშირის ჩემპიონი „დინამოს“ გუნდის შემადგენლობაში. ლენინგრადის ოთხგზის ჩემპიონი (1932–1936). პირველი ქართველი სპორტის ოსტატი ჩოგბურთში (1936). ბავშვობიდან არჩილს მდივანს ავარჯიშებდა იან ჰომერი.
ცნობილი ბოლშევიკის ბუდუ მდივანის (1877–1936) ოჯახში გაზრდილმა არჩილმა, ბავშვობაში კარგი განათლება მიიღო, ფლობდა გერმანულ და ფრანგულ ენებს. ის იყო სწრაფი, გამძლე, რაც ხელს უწყობდა მისი თამაშის პროგრესს. 20-იანი წლების დასასრულს მარტო ედუარდ ნეგრებეცკის შეეძლო მისთვის მოეგო. 1932 წელს არჩილი და ედუარდი საცხოვრებლად ლენინგრადში გადავიდნენ (მაშინ ლენინგრადი საბჭოთა ჩოგბურთის ცენტრად ითვლებოდა). იწყება არჩილ მდივანის ნიჭის გაფურჩქვნის ხანა. წყვილი მდივანი-ნეგრებეცკი საბჭოთა ჩოგბურთის სიმბოლოდ იქცა.
თავის მოგონებებში ედუარდ ნეგრებეცკი წერს: „არჩილი ნამდვილი შოუმენი იყო. გულშემატკივართა გროვა ყოველთვის თან ახლდა. მისი თამაში საოცარი რამ იყო — სწრაფი, შთაგონებული, ის თამაშს არაჩვეულებრივ სანახაობას ანიჭებდა. კორტზე ის მდგრადი, შეუპოვარი, ცხოვრებაში კი რბილი, ღიმილიანი და იუმორით სავსე პიროვნება იყო. არჩილის დაკარგვის შემდეგ მე მყავდა სხვა პარტნიორები (ევგენი კუდრიავცევი, ნიკოლაი ოზეროვი, ევგენი კორბუტი), მაგრამ არჩილი ჩემთვის უბადლო და საუკეთესო იყო. 1936 წელს არჩილ მდივანი ბრუნდება თბილისში — აპატიმრებენ მამას. 1937 წელს მოსკოვში სასტუმრო „ЦСКА“-ში აპატიმრებენ არჩილს და 15 მაისს გაზეთი „Красный спорт“-ი წერდა: „საქართველოს ფიზკულტურის მუშაკთა აქტივზე სიტყვით გამოსულმა სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე სემიონ მილშტეინმა გვაცნობა, რომ გაუვნებელყოფილია ხალხის მტერი — მავნებელი არჩილ მდივანი“.
ამონაწერი მისი „სისხლის სამართლის საქმიდან“: „სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის 1957 წლის 5 ივლისის 4ნ-024887/56 განჩინებით სისხლის სამართლის საქმე მოქ. არჩილ ბუდუს ძე მდივანის მიმართ, დაბ. 1911 წელს თბილისში, რომელიც გასამართლებული იქნა სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის გამსვლელი სესიის მიერ სისხლის სამართლის კოდექსის 58-8 (ტერორი) და 58-11 (ყოველგვარი ორგანიზებული ქმედება მიმართული დანაშაულის მომზადებისა და ჩატარებისათვის) მუხლებით 1937 წ. 13 სექტემბერს და მიესაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა (დახვრეტა), წარმოებით შეწყდა მის ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის გამო და იგი რეაბილიტირებულია. განაჩენი შესრულდა 1937 წელს 13 სექტემბერს“.
ის მხოლოდ 26 წლის იყო. არჩილის მთელი ოჯახი განადგურებული იქნა — მამა ბუდუ, დედა ცუცუნია, ძმები გიორგი, ვანო, დავითი, და მერი. მისი ძმა შალვა, რომელიც მფრინავი-გამომცდელი იყო, 1933 წელს დაიღუპა თვითმფრინავის გამოცდის დროს. 1937 წლის ბოლოს დააპატიმრეს მწვრთნელი იან ჰომერი, რომელიც მხოლოდ 1955 წელს დაბრუნდა თბილისში.
სსრ კავშირის მრავალგზის ჩემპიონი, სპორტის დამსახურებული ოსტატი ევგენი კუდრიავცევის მიხედვით: „არჩილი დაბადებული იყო ჩოგბურთისთვის. როდესაც მე ის პირველად ვნახე კორტზე, მან ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. თბილისის სწრაფ კორტებზე აღზრდილი არჩილი ტოტალურ, შემტევ ჩოგბურთს ქადაგებდა. როდესაც 1961 წელს პირველად ვნახე ლიუ ჰოუდის (50–60 წლების გამოჩენილი ჩოგბურთელი) თამაში, მისი ტაქტიკით ჩაწოდება-გასვლა ბადესთან, მაშინვე არჩილი მომაგონდა, რომელიც ჯერ მაშინ, შორეულ 30-იან წლებში იყენებდა ამ ტაქტიკას. იმ დროს საზღვარგარეთ ოსტატობის დახვეწის შესაძლებლობა რომ ყოფილიყო, არჩილი თავისი უნიკალური მონაცემებით შეიძლება საერთაშორისო კლასის მოთამეშე გამხდარიყო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი კატეგორია:ქართველი ჩოგბურთელები
ვლადიმერ უბილავა
ვლადიმერ უბილავა (დ. 22 დეკემბერი, 1914, ჭალე, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი — გ. 9 ივლისი, 1942) — ქართველი პოეტი.
1936-1941 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. იყო მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. დაიღუპა 1942 წელს.
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
მარინა-დე-კუდეიო
მარინა-დე-კუდეიო (Marina de Cudeyo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ტრასმიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 28,37 კმ². მოსახლეობა — 5106 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
Ե
Ե, ե  (եջ) — სომხური ანბანის მეხუთე ასო. ტრანსკრიფციაა — [e]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ე“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 5 (ხუთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
ფარნაუთი
ფარნაუთი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ფშაფის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 320 მ, გულრიფშიდან 9 კმ, კელასურიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 13 კმ. სოფელი შეიქმნა 1948 წელს სოფლების ივანოვო-ალექსეევკას, კუჩუკსტამბულის, ორკუდუს და ნახალოვკას გაერთიანებით და შევიდა გულრიფშის სასოფლო საბჭოში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
Technomyrmex sophiae
Technomyrmex sophiae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მეშადი ჯამილ ამიროვი
მეშადი ჯამილ ამიროვი (Məşədi Cəmil Əmirov; დ. 1875, შუშა — გ. 1928, განჯა) — აზერბაიჯანელი მეთარე და კომპოზიტორი, კომპოზიტორ ფიქრეთ ამიროვის მამა.
მეშადი ჯამილ ამირასლან-ოღლი ამიროვი დაიბადა 1875 წელს შუშაში. 1910 წელს მუსიკალურ ჯგუფთან ერთად მოწვევა მიიღო რიგიდან, კომპანია „გრამაფონიდან“. აქ მან ჩაწერა რამდენიმე მუღამი და ხალხური სიმღერა.
1911 წელს მუსიკალური განათლების მისაღებად მიემგზავრება თურქეთში. ორი წელიწადი ცხოვრობდა და სწავლობდა სტამბოლში. თურქეთში ამიროვი აზერბაიჯანული მუსიკის პროპაგანდით იყო დაკავებული. სწორედ მეშადი ჯამილის შესრულებით ნახეს თურქებმა თარზე დაკვრა. ამიროვი არის ოპერა „სეიფალმულუქის“ (1915) და მუსიკალური დრამა „პატიოსანი ქალიშვილის“ (1923) ავტორი. 1923 წელს განჯაში ჩამოაყალიბა მუსიკალური სკოლა. გარდაიცვალა 1928 წელს, დაკრძალულია აქვე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928 კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1875
Camponotus selene selene
Camponotus selene selene — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
NGC 7348
NGC 7348 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 7 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ლიერგანესი
ლიერგანესი (Liérganes) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ტრასმიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,73 კმ². მოსახლეობა — 2407 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
Camponotus selene obtusatus
Camponotus selene obtusatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დობერმანი
მინი|300პქ|დობერმანი დობერმანი (აგრეთვე ცნობილი როგორც დობერმან პინჩერი) — დაბალბეწვიანი ჯიშის ძაღლი. გამოიყვანეს გერმანიაში, თიურინგიაში ქალაქ აპოლდაში, XIX საუკუნის ბოლოს, ფრიდრიხ ლუის დობერმანის მიერ, რომლის პატივისცემის მიზნითაც ახალგამოყვანილი ჯიშის ძაღლს ეწოდა დობერმანი. სიცოცხლის ხანგრძლივობა - 14 წლამდე.
აღწერა
დობერმანი საშუალო და საშუალოზე მაღალი ზომის ჯიშია. ზრდასრული მამრის სიმაღლეა 68-72 სმ, მდედრისა — 63-68 სმ. დობერმანი მსოფლიოში დიდი პოპულარობით სარგებლობს. მას მოკლე, ხშირი, მბზინავი ბალანი აქვს. დობერმანი კარგი მოდარაჯე ძაღლია, გამოირჩევა საოცარი მეგობრულობით და სიმშვიდით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:მოლოსერები
ფარსის ოსტანი
ფარსის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 6 ოსტანი: ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი, ისპაჰანი, ქერმანი, იაზდი, ჰორმაზაგანი და ბუშირი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი შირაზი. ფარსის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 4,336,878 ადამიანს.
ფარსის ოსტანში საკმაოდ ბევრი ენაა გავრცელებული. ყველაზე მეტად საუბრობენ: ლური, სპარსულ და ქაშქურ ენებზე, მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი საუბრობს ასევე ფარსის დიალექტზე.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ფარსის ოსტანი იყოფა 23 შაჰრესტნად.
right
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ოსტანები
Technomyrmex strenuus
Technomyrmex strenuus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus selene
Camponotus selene — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
პანატოვო
პანატოვო (Панатово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მიგელ პრიმო დე რივერა
thumb|200px|მიგელ პრიმო დე რივერა (მარჯვნივ)მიგელ პრიმო დე რივერა ი ორბანეხა (Miguel Primo de Rivera y Orbaneja, დ. 8 იანვარი, 1870, ხერეს-დე-ლა-ფრონტერა, ესპანეთი —  გ. 16 მარტი, 1930, პარიზი, საფრანგეთი)  — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ესპანეთის დიქტატორი 1923–1930 წწ. მთავრობის თავმჯდომარე მეფე ალფონსო XIII-ის დროს.
მისი შვილი ხოსე ანტონიო არის პოლიტიკური პარტია ესპანური ფალანგის დამაარსებელი, ხოლო ქალიშვილი პილარი 1977 წლამდე იყო ფალანგის ქალთა სექციის ხელმძღვანელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
ლა-კრუსი (ნარინიო)
ლა-კრუსი (La Cruz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ლილი იაშვილი
ლილი იაშვილი (დ. 10 მაისი, 1920 — გ. 30 ნოემბერი, 1983, იქვე) — ქართველი საბჭოთა კომპოზიტორი და პედაგოგი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1981).
ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.
1960 წლიდან იყო თბილისის III სამუსიკო სკოლის პედაგოგი. მის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს კამერულ–ვოკალურ და საესტრადო ჟანრს. დაწერილი აქვს ორმოცზე მეტი სიმღერა: „ია–ია“, „სიმღერა თბილისზე“, „თბილისური საღამოები“ და სხვა. ასევე ვოკალური დუეტები და ტრიოები. 1967 წელს ვ. აბაშიძის სახელობის თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრში (საქართველოში პირველად) დაიდგა მისი საბავშვო მუსიკალური კომედია „ბაბაჯანას ქოშები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სეპუკუ
thumb|გენერალი აკაში გიდაუ ემზადება სეპუკუსთვის 1582 წელს ბატონისთვის ომის წაგების გამო. სეპუკუმდე სასიკვდილო პოემას წერს. სეპუკუ (იაპ. 切腹, „მუცლის-ჭრა“) — იაპონური თვითმკვლელობის რიტუალია მუცლის გამოფატვრით. ასევე ცნობილია ტერმინით ჰარაკირი (腹切り) და იწერება სეპუკუს შებრუნებული კანჯით. ჰარაკირი იაპონურში უფრო სასაუბრო და ვულგარულ ფორმად ითვლება. სეპუკუს მეშვეობით თვითმკვლელობის პრაქტიკა ბატონის (იერარქიით მაღლა მდგომის) თანდასწრებით ცნობილია, როგორც ოიბარა (追腹 ან 追い腹); რიტუალი იგივეა.
სეპუკუ აღმოცენდა შუა საუკუნეებში სამურაებს შორის შინაბრძოლების დროს. ამ ფორმით თვითმკვლელობას მიმართავდნენ დამარცხებული ფეოდალები, რომლებიც სიკვდილს ამჯობინებდნენ ტყვეობას. დროთა განმავლობაში სეპუკუ ჩვეულებად იქცა. განარჩევდნენ ორი სახეობის ჰარაკირს: იძულებითს და ნებაყოფლობითს. იძულებითი 1500-იანი წლებიდან ითვლებოდა სამურაების პრივილეგიად, რაც ჯალათის ხელით დასჯის აცილების საშუალება იყო. ასეთ დროს დამნაშავეს დათქმულ დროსა და ადგილზე, მოხელეების თანდასწრებით უნდა შეესრულებინა რიტუალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თვითმკვლელობის მეთოდები კატეგორია:იაპონური კულტურა კატეგორია:იაპონური სიტყვები და ფრაზები
კოფეინი
thumb|კოფეინი - ქიმიური ფორმულა კოფეინი (ასევე ეწოდება თენი, მატეინი, გურანინი ) — პურინის გვარის ალკალოიდი.
კოფეინს შეიცავს ისეთი მცენარეები როგორიცაა ყავის ხე, ჩაი, მატე, გუარანა, კოლა და სხვა. სინთეზირდება მცენარეების მიერ მწერებისგან დასაცავად. გამოიყენება სასმელებში. მცირე დოზით სტიმულურად მოქმედებს ნერვულ სისტემაზე. დიდი დოზით მიღება იწვევს დამოკიდებულებას — კოფეინიზმს. კოფეინის მიღების შედეგად იზრდება გულის ცემა, რაც ზრდის სისხლის წნევას, 40 წუთის განმავლობაში მცირედ იმატებს განწყობა დოფამინის გაძლიერების ხარჯზე, თუმცა 3-6 საათის შემდეგ კოფეინის მოქმედება მთავრდება, რაც იწვევს დაღლილობას, დავარდნილ შრომის უნარიანობას და სხვა.
სუფთა სახით, კოფეინი პირველად მიიღეს 1828 წელს.
ჭალა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ჭალა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მედიო-კუდეიო
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
NGC 7353
NGC 7353 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 7 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ჭალოვანი
საკუთარი სახელი ჭალოვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალექსეევკის ტყე
ალექსეევკის ტყე (Алексеевский лес) — ტყის მასივი, რომელიც მდებარეობს მატვეევო-კურგანის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია, იქ სადაც ერთდებიან მდინარეები კრინკა და მიუსი. ტყის ფართობია 1 000 ჰა. მნიშვნელოვანია, როგორც ნიადაგის დაცვის, ასევე წყლის დაცვის კუთხითაც, რის გამოც შეტანილია საოლქო მნიშვნელობის ბუნების ძეგლების სიაში.
აღწერა
ალექსეევკის ტყის პირველი ნაწილი გააშენეს 1840 წელს დაახლოებით 33 დესეტინა მიწის ფართობზე. გადაწყვეტილება ტყის გაშენების შესახებ მიიღო ტაგანროგის ქალაქის თავმა. ტყის გაშენებაში მონაწილეობდა ადგილობრივი მემამულე ფურსოვი, რადგანაც ხეები დარგეს მისი ნაკვეთებიდან მოყოლებული ატამან ალექსი ილივაისკოს ადგილებამდე. ამ უკანასკნელის პატივისცემის ნიშნად სოფელსაც და ტყესაც უწოდეს ალექსეევკა, ალექსეი ილოვაისკი იყო ატამან ალექსეი ივანეს ძე ილოვაისკოს შვილიშვილი, რომელიც ხელისუფლებაში იყო 1775 წლიდან 1796 წლამდე. მისი შვილიშვილი ასევე ალექსეი, თავის დროზე ყურადღებას ამახვილებდა არა სამხედრო საქმეებზე, არამედ ცდილობდა დონის მხარეში სტაბილური ცხოვრებისათვის შეეწყო ხელი. ატამანი ალექსი ვასილის ძე ილოვაისკი ხელისუფლებაში იყო 1821 წლიდან 1826 წლამდე. სწორედ მან შეუწყო ხელი ტყის მელიორაციის საქმიანობას.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ცივწყარო (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)
ცივწყარო — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ცოცხნარის თემი), მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 950 მეტრ სიმაღლეზე. ხაშურიდან 14 კმ. სურამიდან 9 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 21 ადამიანი.
1886 წლის აღწერების მიხედვით ცივწყაროში ცხოვრობს 17 კომლი (სულ 175, 95 კაცი და 80 ქალი), აქედან ყველა იმერეთიდანაა გადმოსახლებული და ყველა იმერლებად არიან მიჩნეული. 17-ვე კომლი გლეხი სახლობს სახელმწიფო მიწაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Technomyrmex sundaicus
Technomyrmex sundaicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გეოსინკლინი
გეოსინკლინი (ბერძნ. gē — მიწა, დედამიწა და სინკლინი) — დედამიწის ქერქის გრძელი, შედარებით ვიწრო და ღრმა ხაზობრივი როფი, რომლის ფარგლებში მძლავრი ნალექდაგროვება მიმდინარეობს. გეოსინკლინის ადგილას ინვერსიის პროცესში წარმოიქმნება ნაოჭა მთათა სისტემა.
ჯეიმზ ჰოლი გეოსინკლინის წარმოქმნას უკავშირებდა დაგროვებული ნალექების სიმძიმით დაძირვას. დენა ფიქრობდა, რომ გეოსინკლინის წარმოშობა კონტინენტური და ოკეანური უბნების ურთიერთმოქმედებით გამოწვეული კონტინენტის კიდეებზე დედამიწის ქერქის ტანგენციალური შეკუმშვის შედეგია. შემდგომში გეოსინკლინი ესმოდათ, როგორც ძლიერ მობილური უბანი, მნიშვნელოვანი დანაწევრებულობითა და ლითოსფეროს მომატებული შეღწევადობით, რომელსაც თავისი განვითარების ადრეულ ეტაპზე ახასიათებდა ინტენსიური დაძირვა და მძლავრი ნალექდაგროვება, ხოლო ბოლო ეტაპზე — აზევება, ნაოჭა-შეცოცებითი დეფორმაცია და მეტამორფიზმი. მიიჩნეოდა, რომ გეოსინკლინის ადგილას მთაგრეხილებისა და ნაოჭების წარმოქმნა მიმდინარეობს დედამიწის კონტრაქციით გამოწვეული გვერდითი წნევის შედეგად, რომ მთათწარმოშობის სტადიის შემდეგ, გეოსინკლინი ისპობა და ხდება დედამიწის ქერქის კონსოლიდირებული უბნების წაზრდა.
გუსტავ ემილ ოგმა განავითარა გეოსინკლინური კონცეფცია და მისი წყალობით იგი ევროპაში გავრცელდა 1900 წელს. თავისი დროის წამყვანი გეოლოგი ედუარდ ზიუსი გმობდა გეოსინკლინურ კონცეფციას, ხოლო 1909 წელს არგუმენტირებულად ეწინააღმდეგებოდა მოძველებულ თეორიებთან კავშირის გამო მის გამოყენებას. ამან ხელი ვერ შეუშალა ლეოპოლდ კობერსა და ჰანს შტილეს XX საუკუნის პირველ ნახევარში განევითარებინათ კონცეფია და ემუშავათ დედამიწის კონტრაქციაზე.
ედუარდ ზიუსმა 1875 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი „ალპების წარმოშობა“, სადაც იგი კონტრაქციის ჰიპოთეზის საფუძველზე ავითარებდა შეხედულებას მთების წარმოქმნისა და დანაოჭების შესახებ. იგივე წარმოდგენები ფიგურირებს მის მთავარ ნაშრომში „დედამიწის სახე“ (1885–1909). შემდეგ, სხვა სკოლას სათავეში ჩაუდგნენ ალფრედ ვეგენერი და ემილ არგანი, რომელთა კონკურენტული ხედვა უარყოფდა პლანეტარული კონტრაქციის წინაპირობას და ოროგენს არგუმენტირებულად განიხილავდა როგორც კონტინენტური დრეიფის შედეგს. გეოსინკლინური თეორიის შემთხვევაში ამას ფიქსიზმი ეწოდა, ხოლო კონტინენტური დრეიფის შემთხვევაში მობილიზმი. დენა და შტილე ფიქრობდნენ, რომ ოროგენების შიგნით გეოსინკლინების კოლაფსი დროთა განმავლობაში დედამიწის კონტრაქციის შედეგია. შტილესა და კობერის აზრით, გეოსინკლინები და ოროგენები ძალიან სტაბილურ კრატოგენებთან შედარებით, დედამიწის ქერქის არამდგრადი უბნებია. შტილეს თეორიით, კონტრაქციული ძალები გეოსინკლინების პასუხისმგებელია და აგრეთვე ეპეიროგენული აზევების წარმომქმნელი, რაც დედამიწის ქერქის უნდულაციური პატერნის შედეგია. ამ აზრის თანახმად, რეგულარულმა და ეპიზოდურმა ბრუნვამ გამოიწვია გეოსინკლინების კოლაფსი, რასაც თან სდევდა ოროგენების წარმოშობა. კობერისა და შტილეს თანახმად, გეოსინკლინური დეპრესიების განვითარება გეოანტიკლინების აზევების თანმხლები იყო, რომელმაც შემდეგ ეროზია და ნალექდაგროვება განიცადა, რის შედეგადაც ამოივსო გეოსინკლინური აუზი. შტილეს მიხედვით, გეოსინკლინი ჩამოყალიბდა არა რღვევის, არამედ ქერქული დანაოჭების შედეგად; თუკი რღვევა გეოსინკლინში იყო წარმოდგენილი, ის იქნებოდა გვიანდელი პროცესების პროდუქტი, ისევე როგორც გეოსინკლინის საბოლოო კოლაფსი. გერმანელმა გეოლოგმა და პალეონტოლოგმა გუსტავ შტაინმანმა ოფიოლითების იტერპრეტირებისას გამოიყენება გეოსინკლინური კონცეფცია.
გეოსინკლინური კონცეფცია გეოლოგიურ მეცნიერებაში მაშინაც კი შენარჩუნდა, როდესაც კონტინენტური დრეიფი საყოველთაოდ გახდა აღიარებული. 1970 წელს ჯონ ფრედერიკ დიუისა და ჯო ბირდის წყალობით გეოსინკლინმა ადაპტირება განიცადა ფილების ტექტონიკასთან. ტერმინი გამოიყენებოდა ფილების ტექტონიკის ფარგლებში 1980-ან წლებში, თუმცა 1982 წელს ჯელალ შენგიორი დისკრედიტირებულ გეოლოგიურ იდეებთან კავშირის გამო მისი გამოყენების არგუმენტირებული მოწინააღმდეგე გახდა. გეოსინკლინი 70 წლის განმავლობაში იყო წამყვანი ტექტონიკური კონცეფცია, რომელიც განსაზღვრავდა გეოლოგიური მეცნიერების განვითარებას.
1960-ან წლებში ტრადიციული წარმოდგენა გეოსინკლინზე წინააღმდეგობაში შევიდა გეოლოგიის ახალი პარადიგმის თეორიულ მდგომარეობასთან — ფილების ტექტონიკასთან, აგრეთვე ლითოსფეროს ტექტონიკური განშრევების წარმოდგენებთან. XX საუკუნის ბოლოდან და XXI საუკუნის დასაწყისიდან ტერმინი გეოსინკლინი სულ უფრო ხშირად გამოიყენება როგორც განსაზღვრული მორფოლოგიისა და განვითარების ხასიათის პალეოტექტონიკური სტრუქტურების აღსანიშნავი თავისუფალი ხმარების ტერმინი. ამასთან გეოსინკლინი, შეიძლება შეესაბამებოდეს ტექტონიკური სტრუქტურების სხვადასხვაგვარ ტიპს: პალეო-ოკეანეებს ან მის ნაწილებს, ღრმა ზღვის ღარებს, პასიური კონტინენტური კიდეების შელფებსა და სხვა. გერმანელმა გეოლოგმა ჰანს შტილემ გამოყო: ევგეოსინკლინი — მეტად მობილური, მაღალი ვულკანური აქტივობის მქონე და მიოგეოსინკლინი — შედარებით ნაკლებმოძრავი, სუსტი ვულკანური აქტივობის მქონე ტიპი.
რუსეთში გაგება გეოსინკლინებზე შემოიღო XX საუკუნის დასაწყისში ფრანც ლევინსონ-ლესინგმა, ხოლო ალექსეი ბორისიაკმა და ნიკოლაი სტრახოვმა გამოააშკარავეს ამ გაგების არსი. ანდრია არხანგელსკიმ, ნიკოლოზ შატსკიმ, მიხეილ მურატოვმა, ვიქტორ ხაინმა და სხვებმა განავითარეს მოძღვრება გეოსინკლინზე. მათვე შემოიღეს ტერმინები გეოსინკლინური არე, გეოსინკლინური სარტყელი, გეოსინკლინური სისტემა, ინტრაგეოანტიკლინი, ინტრაგეოსინკლინი.
გეოსინკლინებში დანალექი ქანების სიმძლავრე 15 კმ-მდეა, რომელთა სიმძიმისგან ფსკერის თანდათანობითი დაძირვის ჰიპოთეზა ოგმა წარმოადგინა. გეოსინკლინურ ნაოჭა მთიანეთებს მიეკუთვნება ურალის, საიანების, ბაიკალის, კამჩატკის, სახალინის, პირენეების, აპენინების, ბალკანეთის, ალპების, კარპატების, ყირიმის, კავკასიონის, ტიან-შანის, ჰიმალაის, ანდების, კორდილიერების მთები. უძველესი დანაოჭება კალედონური დანაოჭების სახელწოდებითაა ცნობილი (სილურული სისტემა), უფრო გვიან (დევონ-კარბონი) ჰერცინულ დანაოჭებას ჰქონდა ადგილი, ხოლო მესამე — ალპური, რომელიც ტრიასულ-ცარცულსა და მესამეულში დაიწყო, დღესაც არ დამთავრებულა.
სქოლიო
კატეგორია:მოძველებული გეოლოგიური თეორიები
რიონის ბრძოლა
რიონის ბრძოლა — ბრძოლა 550 წელს ეგრის-ბიზანტიისა და ირანის ჯარს შორის ეგრისის დიდი ომის (542-562) დროს. 549 წელს ირანელმა სარდალმა მერმეროემ თავისი 30000-იანი არმიის 5000 მეომარი ეგრისში დატოვა, დანარჩენი კი გამოსაზამთრებლად სომხეთში გადაიყვანა. ირანელები რიონის სამხრეთ სანაპიროზე დაბანაკდნენ. გუბაზ II-მ, რომელიც ქართლიდან გადმოსასვლელ გზებს და რიონის მარჯვენა სანაპიროს იცავდა, გადაწყვიტა გაენადგურებინა ეს რაზმი და ბიზანტიელთა სარდალს დაგისთეს დახმარება სთხოვა.
ეგრისისა და ბიზანტიის ჯარი შეერთდა. გუბაზმა ჯერ 1000 მეომრისაგან შემდგარი მზვერავი რაზმი გაანადგურა, ხოლო შემდეგ მოულოდნელად ირანელთა მთავარ ბანაკს დაეცა და დაამარცხა. ირანელთა უმეტესობა ბრძოლის ველზე დაეცა, ბევრი ტყვედ ჩავარდა. გაქცეულები კი გუბაზმა ქართლში გადარეკა. ეგრისი ირანელებისაგან გაიწმინდა, ირანელთა გარნიზონი მხოლოდ პეტრას ციხე-ქალაქში იდგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები
Hollinndagain
Hollinndagain — ჯგუფ Animal Collective-ის საკონცერტო ალბომი (გამოცემული სახელით Avey Tare, Panda Bear და Geologist), რომელიც გამოვიდა 2002 წელს St. Ives-ზე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს საკონცერტო ალბომია, ფანების უმეტესობა მას ჯგუფის მესამე ოფიციალურ ალბომად მიიჩნევს, რადგან მასში ახალი სიმღერები შედიოდა, Lablakely Dress-ის გარდა, რომელიც მანამდე Danse Manatee-ზე გამოჩნდა.
ჩაწერა
Hollinndagain არის ჯგუფის მეორე ალბომის, Danse Manatee-ს პერიოდში ჩაწერილი საკონცერტო მატერიალის კრებული. პირველი სამი სიმღერა ჩაიწერა ნიუ ჯერსის რადო სადგურ WFMU-ზე გამოსვლისას. დანარჩენი ოთხი კი Black Dice-სთან ერთად ნიუ-იორკში, ნეშვილსა და ოსტინში გამართულ კონცერტებზე 2001 წლის ზაფხულში.
სქოლიო
კატეგორია:Animal Collective-ის ალბომები კატეგორია:2002 წლის საკონცერტო ალბომები
ჭანდარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ჭანდარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Camponotus sedulus
Camponotus sedulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლეტსიე III
ლეტსიე III (დ. 17 ივლისი, 1963) — ლესოთოს მეფე 1990-1995 წწ. და 1996 წლის 7 თებერვლიდან. მისი მამა იყო მოშეშ II (1938-1996). 1987 წელს სამხედრო ხელისუფლებასა და მეფეს შორის მომხდარი დაპირისპირების შედეგად ლესოთოს მეფე მოშეშ II იძულებილი გახდა ქვეყნიდან გაქცეულიყო, ხოლო ახალ მეფედ აღიარეს მისი შვილი ლეტსიე III.
შემდეგი სამხედრო გადატრიალება მოხდა 1991 წელს, როდესაც სამხედრო ხუნტის მეთაური ჯასთინ მეცინგ-ლეკხანია გადააყენეს და ხელისუფლებაში მოვიდა გენერალი ელიას ფისვანა-რამაემი, ის იყო ხელისუფლების სათავეში დემოკრატიული არჩევნების ჩატარებამდე ანუ 1993 წლამდე, არჩევნებში გაიმარჯვა ბასოტოს კონგრესის პარტიამ. ყოფილმა მეფე მოშეშ II-მ გადასახლებიდან სამშობლოში დაბრუნება შეძლო ჩვეულებრივი მოქალაქის სტატუსით. მეფე ლეტსიე მესამე ცდილობდა, რომ მამამისისთვის დაეუბრუნებინათ სახელმწიფოს მეთაურის სტატუსი მაგრამ მისი ეს თხოვნა არ იქნა დაკმაყოფილებული ხელისუფალთა მხრიდან.
1994 წლის ავგისტოში ლეტსიემ სამხედროების დახმარებით მოახერხა და ძალაუფლება წაართვა გადატრიალების გზით ბესოტოს კონგრესის პარტიას. მაგრამ ახალმა მთავრობამ არ მიიღო სრული საერთაშორისო აღიარება, სამხრეთ აფრიკის განვითარების საზოგადოების წევრმა სახელმწიფოებმა (SADC) გამართეს მოლაპარაკებები და მოახერხეს ბესოტოს კონგრესის პარტიის კვლავ ხელისუფლებაში დაბრუნება, ხოლო მეფე მამა ანუ მოშეში ამ მოლაპარაკებების თანახმად კვლავ უნდა ასულიყო სამეფო ტახტზე. ხანგრძლივი მოლაპარაკებების შემდეგ ბესოტოს კონგრესის პარტიამ 1996 წელს დაიბრუნა ძალაუფლება, მეფე კი 1995 წლიდან იყო მოშეშ II, მანამ სანამ დაიღუპებოდა ავტოკატასტროფაში 1996 წელს, რის შემდეგაც სამეფო ტახტს კვლავ დაუბრუნდა მისი შვილი ლეტსიე მესამე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლესოთოს მეფეები კატეგორია:აფრიკის მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
ჭართალი
საკუთარი სახელი ჭართალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დიმიტრი თოფურია
დიმიტრი სამსონის ძე თოფურია (დ. 11 თებერვალი, 1861 – გ. 1924) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი (1915).
ბიოგრაფია
დაამთავრა ჯერ სასულიერო სასწავლებელი, შემდეგ ტფილისის იუნკერთა სასწავლებელი. 1878 წელს გახდა პრაპორშჩიკი, 1881 წელს ― პოდპორუჩიკი, 1885 წელს ― პორუჩიკი, 1891 წელს ― შტაბსკაპიტანი, 1898 წელს ― კაპიტანი, 1904 წელს კი ― პოდპოლკოვნიკი. იყო რუსეთ-იაპონიის ომის მონაწილე. 1910 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. პირველი მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის ჩებოკსარის 308-ე მსროლელთა ქვეით პოლკს. 1915 წელს წარჩინებისთვის მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. ომის დასასრულს იმყოფებოდა გერმანელების ტყვეობაში. 1918-1921 წლებში. მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხედრო სტრუქტურებში. იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და ამ პარტიის სამეგრელოს ორგანიზაციის ხელმძღვანელი. 1921 წელს ემიგრაციაში არ წასულა. მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მომზადებაში სამეგრელოში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები‎
ლა-ფლორიდა (ნარინიო)
ლა-ფლორიდა (La Florida) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 151 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 139 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მერუელო
მერუელო (Meruelo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ტრასმიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17 კმ². მოსახლეობა — 2086 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
უმბრაილის უღელტეხილი
უმბრაილის უღელტეხილი (Umbrailpass, Pass da l'Umbrail, Passo dell'Umbrail ან Giogo di Santa Maria) — უღელტეხილი ალპებში. მდებარეობს იტალია-შვეიცარიის საზღვარზე. სიმაღლე 2501 მ. აკავშირებს ვალ-მიუსტაირის ხეობას (შვეიცარია) ვალტელინის (იტალია) ხეობასთან. 1901 წელს უღელტეხილის გავლით დაიგო საავტომობილო გზა, რომელიც როგორც წესი, ღიაა აპრილისა და ოქტომბრის ჩათვლით. იტალიური მხრიდან დაკავშირებულია სტელვიოს უღელტეხილთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები კატეგორია:იტალიის უღელტეხილები
პეპუ მეუნარგია
პეპუ მეუნარგია (დ. უცნობია ―  გ. 1851, სოფ.ცაიში, ახლანდელი ზუგდიდის რაიონი) — ქართველი ოქრომჭედელი. ძველი ქართული ჭედური ხელოვნების უკანასკნელი წარმომადგენელი.
Camponotus sculptor
Camponotus sculptor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
პეპუ მეუნარგია
ბიოგრაფია
მიიღო თუ არა სპეციალური განათლება, არ არის ცნობილი. 1839 წელს იგი მეფის მთავრობამ ოქრომჭედლობის დარგში განსაკუთრებული დამსახურებისათვის მედლით დააჯილდოვა. ქართული ჭედური ხელოვნების ტრადიციებზე დაყრდნობით შექმნა თავისი დროისათვის მნიშვნელოვანი ჭედური ძეგლები. მეუნარგიას ნამუშევრებიდან ცნობილია მის მიერ ხელმოწერილი მარტვილის მაცხოვრის დიდი ჭედური ხატი და სოფ. აიას წმ. გიორგის შედარებით პატარა ხატი.
Camponotus sculptor
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პეპუ მეუნარგია
ბიოგრაფია
გარდა ამისა, მეუნარგიას აკუთვნებენ წალენჯიხის, ცაიშის (1843) ჭედურ ხატებს, რომელზეც გამოსახულია ღვთისმშობელი ყრმა იესოთი. აგრეთვე სოფ.ორბელის მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ხატს (1837). ამ ნამუშევრებს გარდა, ცაიშის ეკლესიაში ინახებოდა მეუნარგიას ხელმოწერილი ჯვარი და 2 სამწერობელი. ყველაზე მნიშვნელოვანია მარტვილის მაცხოვრის ხატი (ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში), რომელიც მეუნარგიას 1849 წელს შეუქმნია. ხატზე მოცემულ ფიგურათა პროპორციები მძიმეა, შედარებით მსუბუქად და ლამაზადაა დამუშავებყლი სამოსლის ნაოჭები. ხატს ეტყობა გამოცდილი ოსტატის ხელი.
არჩილ ჭავჭავაძე
250px|thumb|არჩილ ჭავჭავაძე 1882 წ. არჩილ გულბაათის ძე ჭავჭავაძე (დ. 1841, სოფ. წინანდალი, ახლანდელი თელავის მუნიციპალიტეტი ― გ. 10 ივლისი [ძვ. სტ. 27 ივნისი], 1902, თბილისი), რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1896). კავალერიის გენერალ ზაქარია ჭავჭავაძის უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
სამხედრო სამსახური დაიწყო 1862 წელს პროპორშჩიკის ჩინით. ტვერის 43-ე დრაგუნთა პოლკისა და კავკასიის მე-12 სახაზო ათასეულის შემადგენლობაში 1862-1864 მონაწილეობდა კავკასიის ომების (1817–1864) უკანასკნელ ოპერაციებში დასავლეთ კავკასიაში. 1876 მიიღო მაიორის ჩინი. 1877 ახლადჩამოყალიბებული დაღესტნის ცხენოსანთა ბრიგადის მე-3 პოლკის მეთაური იყო. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ავლარის მთასთან 1877 წლის 3 ოქტომბერს/15 ოქტომბერს გამართულ ბრძოლაში, ყარისის აღებაში 1877 წლის 6 ნოემბერს/18 ნოემბერს, არზრუმთან ბრძოლებში. 1879 წელს ჭავჭავაძე დანიშნეს დაღესტნის ცხენოსანთა 1-ლი პოლკის მეთაურად, იგი მონაწილეობდა იმიერკასპირეთში რუსეთის არმიის ახალთექის (1879 აგვისტო) ექსპედიაში. 1883 ჭავჭავაძეს მიენიჭა პოლკოვნიკობა. 1889-1896 წლებში იყო სევერსკის პოლკის მეთაური. 1896-1902 - კავალერიის ბრიგადის მეთაური, ხოლო 1902 წლის 11 ივნისს/24ივნისს დაინიშნა კავკასიის კავალერიის დივიზიის მეთაურად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1902 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველი გენერლები ა კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საკირის ეკლესია
საკირის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ საკირის ჩრდილო-აღმოსავლეთით პატარა ბორცვზე. შემორჩენილია ნამოსტრალის სახით. მის ირგვლივ სასაფლაოა. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ ტაძრის საკურთხევლის აფსიდი კონქის ნაწილითურთ და ჩრდილოეთი კედელი. ტაძრის დანარჩენი ნაწილები თითქმის ძირამდეა დანგრეული და ჩამოცვენილი ქვებითაა დაფარული.
საკირის სასაფლაოს ეკლესია სამეკლესიან ბაზილიკის თავისებურ, იშვიათ ვარიანტს წარმოადგენს. მის მშენებლობას, აკურატული ფორმითა და სხვა არქიტექტურული თავისებურებებით, X საუკუნის შუა ხანებით ან უშუალოდ მომდევნო ათწლეულებით ათარიღებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
NGC 7356
NGC 7356 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1883 წლის 4 ოქოტმბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ISO 3166-2:DE
ISO 3166-2:DE — ISO 3166-2-ის ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს კოდების კრებულს გერმანიის ფედერაციული მხარეებისთვის.
შენიშვნა
ზოგიერთი მხარის აღსანიშნავად ტრადიციულად გამოიყენება აბრივეატურა (ძირითადად შედგენილი სახელებისთვის) და დღეს ისინი უფრო ფართოდ გამოიყენება. მათი უმრავლესობა ორის ნაცვლად სამი ასოთი აღინიშნება.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანიის გეოგრაფია 2:DE
უსასრულობა
thumb|200px|right|[[ლემნისკატა, ∞, სხვადასხვა შრიფტით.]] უსასრულობა  (ხშირად გამოისახება ∞ სიმბოლოთი) — ცნება სხვადასხვა სფეროში, განსაკუთრებით ხშირად გვხვდება მათემატიკაში და ფიზიკაში, და აღნიშნავს მახასიათებელს საზღვრისა ან/და დაბოლოების გარეშე. კაცობრიობამ ისტორიის განმავლობაში შექმნა უსასრულობის მრავალი იდეა. სიტყვა წარმოიშობა ლათინური infinitas-გან, რაც ნიშნავს „შემოუსაზღვრელობა“-ს. მათემატიკაში „უსასრულობა“ ხშირად გამოიყენება როგორც რიცხვი (ანუ ის გამოიყენება რაიმეს დასათვლელად ან გასაზომად, მაგ. „საგანთა უსასრულო რაოდენობა“) მაგრამ ის არ არის ისეთივე სახის რიცხვი, როგორიცაა მაგალითად ნამდვილი რიცხვი. უსასრულოდ მცირეთა შემცველ რიცხვთა სისტემებში უსასრულოდ მცირეს შებრუნებული რიცხვი არის უსასრულობა, ანუ რიცხვი, რომელიც მეტია ნებისმიერ ნამდვილ რიცხვზე. მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში უსასრულობასთან და უსასრულო სიმრავლეებთან დაკავშირებულ ცნებათა ფორმალიზაცია მოახდინა გეორგ კანტორმა. მის მიერ ჩამოყალიბებულ თეორიში გვხვდება სხვადასხვა ზომის (კარდინალობის უსასრულო სიმრავლეები. ასე მაგალითად, მთელ რიცხვთა სიმრავლე უსასრულოა, მაგრამ თვლადი, მაშინ როდესაც ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლე არის უსასრულო, მაგრამ არათვლადი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიმბოლოები
პარშინსკაია (მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლება)
პარშინსკაია (Паршинская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 38 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ჯოდი მარში
ჯოდი მარში (Jodie Marsh; დ. 23 დეკემბერი, 1978) — ინგლისელი მსახიობი, კულტურისტი და ყოფილი მოდელი. იგი გამოჩნდა მაღალ რეიტინგულ ტაბლოიდებში და საკუთარ რეალიტი-შოუში სახელწოდებით „ჯოდი მარში სრულად“.
ჯოდი ლუიზ მარში დაიბადა ესექსის საგრაფოს ქალაქ ბრენტვუდში. იგი მდიდარი ოჯახის შვილია, კერძოდ, მამამისი შენობა-ნაგებობების კონტრაქტორია. განათლება მიიღო ქალაქ ბრენტვუდის დამოუკიდებელ სკოლაში. ჰყავს ძმა.
2009 წლის ივნისში გამოჩნდა ერთ-ერთი ჟურნალის გარეკანზე, 2010 წლის ნოემბერში კი სპეციალურ ორმაგ გამოშვებაში მამაკაცებისათვის განკუთვნილი ჟურნალის — „Zoo Weekly“-ის გარეკანზე. 2009 წლის აპრილში მარში პოზიორობდა ჟურნალ „პლეიბოის“ ბრიტანული გამოცემისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
Technomyrmex tailori
Technomyrmex tailori — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ადა (პროგრამირების ენა)
პროგრამირების ენას სახელი ეწოდა ადა ლავლეისის პატივსაცემად, რომელმაც კაცობრიობის ისტორიაში პირველი პროგრამა დაწერა. იგი მწვანე ფერთანაა დაკავშირებული, რადგან მის შემქმნელ ჯგუფს DoD-ისგან მინიჭებული ჰქონდა მწვანე ფერი (სხვადასხვა ჯგუფს სხვადასხვა ფერი ჰქონდა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პროგრამირების ენები
მიერა
მიერა (Miera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ტრასმიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,77 კმ². მოსახლეობა — 381 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კანტაბრიის ქალაქები
Camponotus scratius scratius
Camponotus scratius scratius — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლა-ლიანადა
ლა-ლიანადა (La Llanada) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
რიონის ჰიდროელექტროსადგური
thumb|250px| რიონის ჰიდროელექტროსადგური, რიონჰესი — საქართველოს ჰიდროელექტროსადგური მდინარე რიონზე. მშენებლობას საფუძველი ჩაეყარა 1927-1928 წლებში. საპროექტო სიმძლავრე — 48000 კვტ, წლიური გამომუშავება 250 მლნ. კვტ·სთ. პირველი ორი აგრეგატი ექსპლუატაციაში შევიდა 1933 წელს, ხოლო III და IV აგრეგატი — 1934 წელს. ამავე წლის 30 ივლისს რიონის ჰიდროელექტროსადგური გადაეცა საექსპლუატაციოდ. 1934 წლიდანვე განხორციელდა რიონჰესისა და ზაჰესის პარალელური მუშაობა და შეიქმნა საქენერგოს სისტემა. 1951 წლიდან რიონის ჰიდროელექტროსადგურის მართვის სისტემა ავტომატურია. 1935-1983 წლებში რიონის ჰიდროელექტროსადგურმა გამოიმუშვა 13,3 მლრდ. კვტ·სთ ელექტროენერგია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჰიდროელექტროსადგურები კატეგორია:ქუთაისი
ლა-ლიანადა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ზაქირ ბაღიროვი
ზაქირ ჯავად ოღლი ბაღიროვი (Zakir Cavad oğlu Bağırov; დ. 1916 — გ. 1996) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კომპოზიტორი, აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962).
ზაქირ ბაღიროვი დაიბადა 1916 წლის 16 მარტს ქალაქ შუშაში. 1949 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1949 წლიდან აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პედაგოგობა დაიწყო. 1970 წლიდან მუსიკის თეორიის კათედრის გამგე იყო. ზაქირ ბაღიროვი არის ავტორი ოპერებისა „აიგიუნი“ (1972) და „მოხუცი ხატაბიჩი“, ოპერეტებისა „ჩვენი სოფლის სიმღერა“ (1958) და „დედამთილი“ (1964), სიუიტისა ხალხური ინსტრუმენტების ორკესრისათვის (1956, 1969), ფორტეპიანოსა და ორკესტრისათვის კონცერტის (1970), ორღანისა და ფუგისთვის იმპროვიზაციის (1973), კამერულ-ინსტრუმენტული ნაწარმოებებისა და რომანსების. დაწერილი აქვს მუსიკები მრავალი დრამატული ნაწარმოებისა და კინოფილმისათვის. ოპერების „ლეილა და მეჯნუნისა“ და „ასლი და ქერემის“, ასევე მუღამ „ჩაჰარგიაჰის“ საფუძველზე დაწერა ნაწარმოები არფისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი კინოკომპოზიტორები კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
გრემი
გრემის კომპლექსი — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელი გრემის აღმოსავლეთით ციტადელში, მაღალ გორაკზე. ააგო კახთა მეფე ლევანმა 1565 წელს. მოხატვა დაუმთავრებიათ 1577 წელს.
არქიტექტურა
გეგმით სწორკუთხა შენობა ნაშენია აგურით, აქა-იქ რიყის ქვაც გამოუყენებიათ. შესასვლელი დასავლეთით, სამხრეთით და ჩრდილოეთით აქვს. ინტერიერს საკურთხევლის კუთხეებსა და ორ სვეტზე დაყრდნობილი გუმბათი აგვირგვინებს. ფასადი დაყოფილია სამ-სამ თაღოვან მონაკვეთად. ასეთივე შეისრული თაღები ამშვენებს რვასარკმლიან გუმბათის ყელსაც. ინტერიერში დასავლეთ კედელზე მოთავსებულია ამშენებლის პორტრეტი ეკლესიის მაკეტით ხელში. ტაძრის სათოფურებიანი გალავანი ამავე დროს სიმაგრეც იყო. იგი ერეკლე II-ს შეუკეთებია. ტაძრის აგებამდე გორაკზე კოშკურა შენობა მდგარა, რომლის მესამე სართულზე შემდგომ სამრეკლო დაუშენებიათ.
ნაქალაქარი
ნაქალაქარის არქეოლოგიური გათხრები მიმდინარეობდა 1939-1949 (ხელმძღვანელი ა. მამულაშვილი) და 1963-1967 (ხელმძღვანელი პ. ზაქარაია). ქალაქს ეკავა დაახლოებით 50 ჰა. შედგებოდა 3 მთავარი ნაწილისაგან:
სავაჭრო უბანი
ბაზარი ოთხივე მხრიდან შემოფარგლული იყო ქვით ნაგები კამაროვანი დუქნების რიგით, შუაში მცირე ეზო ჰქონდა. ყოველი დუქანი (ფართობი დაახლოებით 10 მ²) შედგებოდა ერთი ოთახისა და ეზოსკენ გახსნილი აივნისაგან (ალბათ საქონლის გამოსაფენად). ზოგ დუქანს სარდაფიც ჰქონდა. ოთხივე რიგში 30 დუქანი აღმოჩნდა. დუქნები სხვადასხვა სამიანობისათვის იყო გამიზნული. ქულბაქებს აღმოსავლეთიდან ეკვროდა მოგრძო სწორკუთხა ფორმის (სიგრძე 80 მ) სასტუმრო, რომელშიც კორიდორის ორივე მხარეს განლაგებული იყო 16-16 პატარა სათავსი.
აბანო
ამავე უბანში გაითხარა აბანო, რომელიც გრემში ჩამოსული უცხოელებისათვის ყოფილა განკუთვნილი. აბანოს მილებში შემორჩენილი დიდი რაოდენობის ნალექის მიხედვით სავარაუდოა, რომ აბანოს იყენებდნენ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. გრემი წყლით მარაგდებოდა XVI საუკუნეში მდინარე ლოპოტიდან გამოყვანილი არხის საშუალებით. ნაქალაქარი დასერილია სასმელი წყლის კერამიკული მილების ქსელით. კომუნალური დანიშნულების წყალი პატარა არხებით შემოდიოდა, ხოლო დიდი არხით ქალაქის მიდამოები ირწყვებოდა. აბანო ორსართულიანია, ქვედა სართული განკუთვნილი იყო გათბობისათვის, ზედა კი საბანაოდ. ქალაქის დასავლეთ ნაწილში იყო გალავანშემორტყმული აგურის ეკლესია ე. წ. „თარსა გალავანი“ (აგებულია XVI საუკუნეში). გათხრებით მოპოვებულ მასალაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს იმპორტულ (სპარსული, ჩინური) კერამიკას.
მთავარანგელოზთა კომპლექსი
ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი შესანიშნავი ნიმუშია გრემის მთავარანგელოზი, რომელიც დღევანდელ სოფელ გრემის სამხრეთით, თელავიდან ყვარლისკენ მიმავალი სამანქანო გზის 27-ე კილომეტრზე მდებარეობს.
იგი გრემის ხანმოკლე, მაგრამ მძლავრი განვითარების პერიოდში (XV-XVII სს.) არის შექმნილი. ამ დროს გრემი კახეთის მეფეთა საჯდომია და ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი, კეთილმოწყობილი და ხალხმრავალი ქალაქი. მისი მნიშვნელობა, როგორც მხარის პოლიტიკური ცენტრისა, დაეცა XVII საუკუნეში, მას შემდეგ რაც შაჰ-აბასის 1614-1616 წწ. შემოსევებში დანგრეული და განადგურებული ქალაქიდან კახეთის მეფეთა რეზიდენცია კვლავ თელავს დაუბრუნდა. შემთხვევით გადარჩენილი მთავარანგელოზი ქალაქის აყვავების ძეგლია და ამავე დროს ქართული გვიან-ფეოდალური პერიოდის ხუროთმოძღვრების თვალსაჩინო ნიმუშსაც წარმოადგენს.
XV საუკუნის შუახანებში, ქალაქ გრემის დაარსებისას, სასახლისათვის და საერთოდ ციტადელისათვის, მდინარე ინწობაზე ჩამომავალი ქედის შემაღლებული ბოლო შეურჩევიათ. ამ ადგილს ის უპირატესობა ჰქონდა, რომ იგი ბატონობდა ქალაქზე და ამავე დროს ქალაქის განუყოფელი ნაწილი იყო. ფეოდალურ ქალაქს ასეთი განლაგება ხელს აძლევდა და შეიძლება ითქვას, მისი კლასიკური სახეც შეიქმნა. მდინარე ინწობას გასწვრივ, აღმოსავლეთით და დასავლეთით, განლაგებულია ქალაქის კვარტლები. ქალაქს სამხრეთით მდინარე ამიჯნება, ჩრდილოეთით კი - მთები.
რუსი ელჩები, რომლებიც კახეთის მეფეებს დიპლომატიური მისიით არაერთხელ სწვევიან, თავის ჩანაწერებში ხშირად ახსენებენ მთავარანგელოზის ეკლესიას და მათ ცნობებს, როგორც პირველ წყაროებს, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. ერთ-ერთი ასეთი ჩანაწერის მიხედვით, ელჩები მოსულან გრემს 1637 წელს და გაჩერებულან მთავარანგელოზთა მონასტერში, რომელიც ციხეში იდგა. მეორე ცნობის მიხედვით, მთავარანგელოზთა მონასტერი ლევან მეფეს აუშენებია და უბრძანებია მისი იქ დაკრძალვა. ეს ცნობა სარწმუნოა. 1589-1590 წწ. რუსების ელჩობის ჩანაწერებიდან ეს კარგად დგინდება და ვგებულობთ ეკლესიის აგების ზუსტ თარიღსაც „ათანასე არქიმანდრიტმა თქვა, ოცდახუთი წელია რაც ტაძარი ააგესო“. აღნიშნულ ცნობაზე დაყრდნობით გ. ჩუბინიშვილმა მთავარანგელოზთა ეკლესიის აგების თარიღად 1565 წ. მიიჩნია.
რუსი ელჩების ცნობები, განსაკუთრებით ტაძრის აღმშენებლად ლევან მეფის გამოცხადების თაობაზე, დასტურდება ტაძრის დასავლეთის კედლის სამხრეთის მკლავის არეში, ლეონ მეფის, ხელში ეკლესიის მოდელით ფრესკული გამოსახულებით. ფრესკას ქართული ასომთავრულით შესრულებული წარწერაც ამკობს: აქვეა მეფის სამარხიც.
მთავარანგელოზთა კომპლექსის სიძველეზე საუბრისას, არ შეიძლება მატიანე ქართლისა ერთ ადგილს ავუაროთ გვერდი, რომელზედაც თავის დროზე ყურადღება გაამახვილა ივ. ჯავახიშვილმა და შემდეგ გრემთან დაკავშირებით გ. ჩუბინიშვილმა.
წყაროში ვკითხულობთ: ივ. ჯავახიშვილი მიქელ-გაბრიელის მთას კახეთში ვარაუდობდა, კონკრეტულად კი ის ადგილი, სადაც XI საუკუნის პირველ ნახევარში, აფხაზთა მეფის მიერ კახეთის დაპყრობის ერთ-ერთი ეპიზოდი გათამაშდა, არ აქვს აღნიშნული. გ.ჩუბინაშვილი გამოთქვამს ვარაუდს, რომ მატიანეს ცნობა შეიძლება გრემის მთავარანგელოზს გულისხმობს, რაც ავტორს აფიქრებინებს ჯერ კიდევ XI ს. აქ მიქელისა და გაბრიელის სახელობის ეკლესიის არსებობას.
მთავარანგელოზთა ანსამბლი კომპლექსური ძეგლია, სადაც მცირე ტერიტორიაზე ქალაქის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, ადმინისტრაციული, რელიგიური, სამეურნეო და თავდაცვითი ნაგებობებია წარმოდგენილი, ისე რომ ძეგლის განხილვა შეიძლება როგორც ქალაქის პოლიტიკურ-რელიგიური ცენტრისა, საწარმოო და სამეურნეო ადგილისა და ასევე თავდაცვითი მნიშვნელობის მქონე ობიექტისა.
გეგმა
ეკლესიის გეგმა კვადრატს მიახლოებულია. მისი შიდა განლაგება საერთო თვალსაზრისით ტიპურია ცენტრალურ-გუმბათოვან ძეგლისათვის., მაგრამ განსაკუთრებულია თავისი შემართული პროპორციებით, შიგნით შესული დაძაბულობას გრძნობს. ყველა ხაზი ზევით გარბის და ამ ტენდენციას აძლიერებს სიგანესთან შედარებით შესამჩნევი სიმაღლე. ტაძარი ნაგებია ე.წ. ქართული კვადრატული აგურით, კირის ხსნარზე, გამოყენებულია რიყის ქვებიც. ეკლესიას შესასვლელი აქვს ჩრდ. სამხრ და დასავლეთის კედლებში. გუმბათი დაყრდნობილია საკურთხევლის კუთხეებსა და დასავლეთის ორ პილონზე. საკურთხევლის აღმოსავლეთ ნაწილის ცენტრალური ადგილი უკავია, რომლის გვერდებზე სამკვეთლო და სადიაკვნო აქვს მოწყობილი, რომლებიც თითო კარით უკავშირდებიან ტაძრის ცენტრალურ ნაწილს. ეკლესია კრამიტითაა დახურული. გათხრებით აღმოჩენილი მრავალრიცხოვანი მოჭიქული კრამიტების მიხედვით არ არის გამორიცხული, რომ თავის დროზე ეკლესია მოჭიქული კრამიტით ყოფილიყო დაფარული. ასევე გამოყენებული იქნებოდა მოჭიქული შორენკეცებიც.
გრემი ლიტერატურასა და ხელოვნებაში
გრემის ტაძარს ეძღვნება ოთარ ჭილაძის ლექსი "როდესაც ასე ახლოა გრემი" (1959)
საინტერესო ფაქტები
2007 წლის 24 ოქტომბრიდან გრემის სამეფო სასახლე და ეკლესია შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
Gremier Kathedrale
ჯავახეთის წყაროსთავი
წყაროსთავის საკათედრო ტაძარი — შუა საუკუნეების ქართული მონასტერი, ხუროთმოძღვრების ძეგლი, საეპისკოპოსო კათედრალი ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, ფოსოში, კარწახის ტბის მახლობლად (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია).
წყაროსთავის კათედრალი
წყაროსთავის საკათედრო ტაძარი მდებარეობდა კარწახის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით 2,55 კმ-ში. ვახუშტი ბატონიშვილი მის შესახებ წერს: