cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელიზაბეტ გილბერტი
ჟურნალისტიკა
ჟურნალ GQ-ში 1997 წელს გამოქვეყნებული გილბერტის სტატია „საძაგელი კოიოტის სალონის მუზა“, რომელიც მის ბარმენად მუშაობის გამოცდილებას ეფუძნება, საფუძვლად დაედო 2000 წლის მხატვრულ ფილმს საძაგელი კოიოტი.
მწერლობა
1997 წელს გილბერტმა პირველი წიგნი, მოთხრობათა კრებული „პილიგრიმები“, გამოაქვეყნა, რომელიც ჰემინგუეის პრემიის ფინალისტებს შორის მოხვდა. 2002 წელს გილბერტის ბიოგრაფიული რომანი „უკანასკნელი ამერიკელი კაცი“ გამოქვეყნდა, რომელიც წიგნის ეროვნულ ჯილდოზე იყო წარდგენილი. რომანი ჟურნალ GQ-ში 1998 წელს გამოქვეყნებული სტატიის ადაპტაციას წარმოადგენს და თანამედროვე ამერიკელი ნატურალისტის, იუსტის კონვეის, შესახებ მოგვითხრობს.
2006 წელს გილბერტმა მემუარული რომანი „ჭამე, ილოცე, შეიყვარე: ერთი ქალის მოგზაურობა ყველაფრის საძიებლად“ გამოაქვეყნა, რომელიც მისი სპირიტუალური და პიროვნული თვითშემეცნების ქრონიკას წარმოადგენს. რომანი ნიუ-იორკ ტაიმზის ბესტსელერების სიაში 2006 წლის გაზაფხულზე გამოჩნდა და 2008 წლის ოქტომბერში ჯერ კიდევ მეორე ადგილს იკავებდა. 2010 წელს რომანის ეკრანიზაცია გამოვიდა, რომელშიც მთავარ როლს ჯულია რობერტსი ასრულებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:ლგბტ რომანისტები კატეგორია:ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ამერიკელი მემუარისტები კატეგორია:კონექტიკუტელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები
ევროპის სახალხო პარტია
ევროპის სახალხო პარტია (ესპ) — პოლიტიკური ცენტრის გაერთიანება. იგი აერთიანებს მსგავსი იდეოლოგიების ნაციონალურ პარტიებს, ევროსაბჭოს წევრ და ასცორიებული წევრობის მქონე ქვეყნებიდან. ასევე ამყარებს ახლო კონტაქტს სავარაუდო კანდიდატ ქვეყნებთან. იგი წარმოადგენს ევროპის პოლიტიკურ პარტიათა უდიდეს გაერთიანებას, რომელიც შეიქმნა 1976 წელს ქრისტიან დემოკრატიული პარტიების მიერ. დღესდღეობით იგი მოიცავს ევროპის მემარჯვენე-ცენტრისტული იდეოლოგიის, როგორც ქრისტიან-დემოკრატიულ, ასევე კონსერვატიულ, ევროპულ ფედერალისტულ და ლიბერალ კონსერვატიულ პარტიებს.
ესპ ყველაზე მსხვილი ევროპული გაერთიანებაა და ფლობს უმრავლესობას ევროპარლამენტში. მასში ამჟამად გაერთიანებულია ევროპის 39 ქვეყნის 75 პარტია. მის ხელმძღვანელობაში შედიან ევროკავშირის 16 წევრი და 7 არა-წევრი ქვეყნის პარტიები, მათ შორის საქართველოდან ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა და ქრისტიან დემოკრატიული პარტია. 1990 წლიდან პარტიას ხელმძღვანელობს ბელგიის ყოფილი პრემიერი ვილფრიდ მარტენსი. პარტიას 35 წლიანი ისტორიის პერიოდში 4 თავმჯდომარე ჰყავდა:
სრულუფლებიანი წევრი პარტიები
🇧🇪
🇧🇬
🇩🇪
🇩🇰
🇪🇸
🇪🇪
🇮🇪
🇮🇹
🇨🇾
🇱🇻
🇱🇹
🇱🇺
🇲🇹
🇳🇱
🇵🇱
🇵🇹
🇬🇷 🇫🇷
🇸🇰
🇸🇮
🇭🇺
🇫🇮
🇨🇿
ასოცირებული წევრები
🇳🇴
🇷🇸
🇨🇭
🇲🇰
დამკირვებელი წევრები
🇦🇱
🇧🇾
🇧🇦
🇹🇷
🇮🇹
🇲🇩
🇳🇴
🇸🇲
🇷🇸
🇦🇲
🇫🇮
გურჯაანის პირველი სამარხი
გურჯაანის სამარხი — არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, რუსთაველის ქუჩის დასაწყისში. განეკუთვნება ძვ. წ. II-I საუკუნეებს.
მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიურ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფირავიტობა
ფირავიტობა (Firavitoba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.442 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 177 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 57.19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 108 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ტენტამუნი (XXI დინასტია)
ტენტამუნი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეერთე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტენტამუნი ეგვიპტის ფარაონის სმენდესის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეერთე დინასტიის დედოფლები
ყურბანჩი
ყურბანჩი (Qurbançı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 694 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გობუსტანის რაიონის სოფლები
ლათაკიის ნაჰია
ლათაკია (ناحية اللاذقية) — სირიის ლათაკიის მუჰაფაზის (რეგიონის), ლათაკიის მინტაკის (პროვინციის) ერთ-ერთი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ლათაკიის პროვინციაში დაახლოებით 383 786 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 114,36 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ანტაბამბის რაიონი
ანტაბამბის რაიონი (Distrito de Antabamba) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ანტაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3636 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 166 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 603.76 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ანტაბამბის პროვინციის რაიონები
გურჯაანის წყალსადენი
გურჯაანის წყალსადენი — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს ქალაქ გურჯაანის ცენტრში, აღმაშენებლის ქუჩაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.
ძეგლი აღმოჩნდა 2010 წელს, სასმელი წყლის ტრასის სარეაბილიტაციო სამუშაოების დროს. ტრასა (სიგრძით — 50 მ) ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. წითლად გამომწვარი მილების (საშუალო სიგრძე — 0,50 მ. მსხვილი თავის დიამეტრი — 12 სმ, წვრილის — 9 სმ, კეცის სისქე — 0,8 სმ) გადაბმის ადგილი კირის დულაბითაა გადალესილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მიხაილოვკა (კარმიშევის სოფსაბჭო)
მიხაილოვკა  (Михайловка; Михайловка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 13 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
ვანაშენი
ვანაშენი (Վանաշեն) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 476 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 185 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.4 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ფრანც ფონ ჰენელი
ფრანც ქსავერ რუდოლფ ფონ ჰენელი (Franz Xaver Rudolph von Höhnel; დ. 9 თებერვალი, 1852, სომბორი — გ. 11 ნოემბერი, 1920, ვენა) — ავსტრიელი ბოტანიკოსი, მიკოლოგი და ბრიოლოგი, ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. ლუდვიგ ფონ ჰენელის ძმა.
მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Höhn.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1852 წლის 9 თებერვალს ქალაქ სომბორში. სწავლობდა ვენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. 1874 წლიდან მუშაობდა გოტლიბ ჰაბერლანდტის ასისტენტად ტექნიკურ უნივერსიტეტში.
დაკავებული იყო ევროპის, ჩრდილოეთ ამერიკის, მცირე აზიის, ბრაზილიისა და იავის ხავსებისა და სოკოების ფლორის შესწავლით.
გარდაიცვალა 1920 წლის 11 ნოემბერს ვენაში, 68 წლის ასაკში. დაკრძალულია ვენის ცენტრალურ სასაფლაოზე.
ფრანც ფონ ჰენელის ჰერბარიუმის უმეტესი ნაწილი ინახება ჰარვარდის უნივერსიტეტში.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მიკოლოგები კატეგორია:ბრიოლოგები კატეგორია:ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
ტენტამუნი (XX დინასტია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეოცე დინასტიის დედოფლები
სლოვენიის ქალაქების სია
thumb|right|250px|[[ლიუბლიანა]] thumb|right|250px|[[მარიბორი]] thumb|right|250px|[[ცელიე]] thumb|right|250px|[[კრანი]] thumb|right|250px|[[კოპერი]] სლოვენიის ქალაქების სია — სლოვენიაში სულ 67 ქალაქია.
ქალაქები 10 000 მოსახლით
ინფორმაცია დაფუძნებულია სლოვენიის შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2013 წლის 1 იანვრის მონაცემებს.
სქოლიო
*
ფლორესტა (ბოიაკა)
ფლორესტა (Floresta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.465 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 833 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 41.66 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 92 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბელალკასარი
ბელალკასარი (Belalcázar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კორდობის პროვინციის ვალიე-დე-ლოს-პედროჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 355,99 კმ². მოსახლეობა — 3255 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კორდობის მუნიციპალიტეტები
სადაფლი (გობუსტანი)
სადაფლი (Sədəfli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 300 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გობუსტანის რაიონის სოფლები
მიკის თეოდორაკისი
მიკის თეოდორაკისი (Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης, ˈmicis θeoðoˈɾacis; დ. 29 ივლისი, 1925 — გ. 2 სექტემბერი, 2021, ათენი) — ბერძენი კომპოზიტორი, რომელმაც 1000-ზე მეტი სიმღერა დაწერა. იგი აგრეთვე არის ფილმების „ბერძენი ზორბა“, „ძეტა“ და „სერპიკო“ მუსიკის ავტორი. აგრეთვე „მაუტჰაუზენის ტრილოგიის“, იგივე „მაუტჰაუზენის არიის“ ავტორი. თეოდორაკისი ითვლება საბერძნეთის ყველაზე ცნობილ ცოცხალ კომპოზიტორად. დაჯილდოებულია ლენინური პრემიით.
მან ბავშვობა მიტილინიში, კეფალინიაში და ტრიპოლიში გაატარა. პატარაობაშივე ფიქრობდა კომპოზიტორობაზე. პირველი კონცერტი 17 წლისამ მოაწყო. ათენში გაემგზავრა 1943 წელს. 1954 წელს ცოლთან, მირტო ალტინოგლუსთან ერთად პარიზში წავიდა. 1957 წელს მან მოსკოვის მუსიკალურ ფესტივალზე მოიგო ოქროს მედალი. არის რამდენიმე ოპერის ავტორი, მათ შორის – „მედეას“ (რომელიც შეასრულა ბილბაოში), „ელექტრას“ (პრემიერა გაიმართა ლუქსემბურგში) და „ანტიგონეს“ (პირველად წარადგინა ათენში).
1964 წელს როგორც ერთიანი მემარცხენე დემოკრატიული პარტიის წევრი, საბერძნეთის პარლამენტში მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ბერძენი კომპოზიტორები
იბრაჰიმ ბუბაკარ კეიტა
იბრაჰიმ ბუბაკარ კეიტა (Ibrahim Boubacar Keïta; დ. 29 იანვარი, 1945, კუტიალა, საფრანგეთის სუდანი — გ. 16  იანვარი, 2022, ბამაკო) — მალის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი (1994-2000 წწ.). 2013-2020 წლებში მალის პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
იბრაჰიმ ბუბაკარ კეიტა დაიბადა საფრანგეთის სუდანში (ამჟამად მალი) 1945 წლის 29 იანვარს. პარიზისა და ბამაკოს ლიცეუმების დამთავრების შემდეგ სწავლობდა სენეგალის დედაქალაქ დაკარში. არის პოლიტოლოგიისა და ისტორიის პროფესორი.
2013 წელს გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო საპრეზიდენტო არჩევნებში. ორტურიან არჩევნებში გაიმარჯვა. არჩევნების მეორე დღეს მისმა მოწინააღმდეგემ სუმაილა სისემ კეიტას გამარჯვება მიულოცა.
2020 წლის აგვისტოში სამხედრო გადატრიალების დროს მეამბოხეებმა დააპატიმრეს, ხოლო 19 აგვისტოს გააკეთა განცხადება გადადგომის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:მალის პრეზიდენტები კატეგორია:მალის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
ელ-ოროს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ანტაბამბის პროვინციის რაიონები
მურზაგულოვო
მურზაგულოვო (Мырҙағол; Мурзагулово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 67 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 67 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
ვარდაშატი
ვარდაშატი (Վարդաշատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 830 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 231 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 15.13 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ლადისლავ პოსტუმი
ლადისლავ პოსტუმი, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც ლადისლაუსი (უნგრ: Utószülött László; ხორვატ: Ladislav Posmrtni; ჩეხ: Ladislav Pohrobek, ) დაიბადა 1440 წლის 22 თებერვალს და გარდაიცვალა 1457 წლის 23 ნოემბერს. იყო ავსტრიის ჰერცოგი და უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე. ის იყო ალბერტისა და ელიზაბეტის ვაჟი. ალბერტმა მთელი თვისი სამეფოები ანდერძით დაუტოვა მომავალ შვილს, გარდაცვალების ჟამს, რომელმაც მხოლოდ ავსტრიის სამეფოები მიიღო, საბოლოოდ. ოსმალეთის შემოსევის შიშით, უნგრეთის ბატონების უმრავლესობამ და პრელატებმა გადასცეს პოლონეთის გვირგვინი ვლადისლავ III-ს.
1442 წლის ბოლოს მას შემდეგ რაც დედამისი გარდაიცვალა, ლადისლავით დაინტერესებულნი იყვნენ ჩეხეთის კონდიტორი, ჯონ ჯისკრა (John Jiskra of Brandýs) და ჩეხეთის კათოლიკე მბრძანებელი - ულრიჩ II (Ulrich II of Rosenberg). ვლადისლავ III ვარნის ბრძოლაში დაეცა მის მეტოქესთან 1444 წლის ნოემბერში. მომდევნო წელს უნგრეთის პარლამენტიდან იყო შემოთავაზება, რომ ისინი ლადისლავს მეფედ აღიარებდნენ, თუ ფრედერიკ III უარს იტყოდა მის მზრუნველობაზე. მას შემდეგ, რაც ფრედერიკ III– მ უარყო შეთავაზება, უნგრეთის პარლამენტმა აირჩია ჯონ ჰუნადიდის რეგენტი 1446 წელს. ბოჰემიაში ჰუსიტების ხელმძღვანელმა, ჯორჯ პოდბრებადიმ, აიღო კონტროლი პრაღაზე 1448 წელს. ავსტრიის სამეფოებმა აიძულეს ფრედერიკ III, რომ უარი ერთქვა მეურვეობაზე და მათთვის გადაეცა 1452 წლის სექტემბერში. სამეფო ადმინისტრაცია ოფიციალურად აღადგინეს უნგრეთში მას შემდეგ, რაც ჰუნიადი გადადგა სასულიერო მმართველობიდან 1453 წლის დასაწყისში, მაგრამ მან განაგრძო კონტროლი სამეფო ციხეების უმეტესობასა და შემოსავლებზე.
ულრიჩ II, (მისი დედის ბიძაშვილი) გახდა ლადისლავის მთავარი მრჩეველი, მაგრამ ავსტრიელმა ბარონმა, აიძულა ლადისლავი განედევნა იგი. ლადისლავი გახდა ბოჰემიის მეფე 1453 წლის 28 ოქტომბერს. მან გამოასწორა ურთიერთობა ულრიჩ II- სთან 1455 წლის დასაწყისში. უნგრეთის ბარონების მხარდაჭერით, ლადისლავმა დაარწმუნა ჰუნიადი, გაეყვანა თავისი ჯარები სამეფო ციხეების უმეტესი ნაწილიდან და უარი ეთქვა სამეფო შემოსავლების ნაწილზე.
მას შემდეგ, რაც ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ მეორემ გადაწყვიტა უნგრეთში შეჭრა, ლადისლავმა და ულრიჩ II- მ დატოვეს სამეფო. სულთანმა ალყა შემოარტყა ბელგრადს. ჰუნიადიმ ციხე გაათავისუფლა 1456 წლის 22 ივნისს, მაგრამ ის გარდაიცვალა ორი კვირის შემდეგ. ლადისლავი და ულრიჩ II დაბრუნდნენ უნგრეთში და შეეცადნენ, ჰუნიადის ვაჟი აეძულებინათ, უარი ეთქვა ყველა სამეფო ციხესა და შემოსავალზე, მაგრამ იგი 9 ნოემბერს მოკლეს. უნგრეთის ბარონების უმეტესი ნაწილი მტრულად იყო განწყობილი მის მიმართ. მათი თანადგომით ლადისლავმა დაიჭირა იგი და მისი ძმა, მათათი. 1457 წლის მარტში, მას შემდეგ, რაც სიკვდილით დასაჯეს, მისმა ახლობლებმა აჯანყება წამოიწყეს ლადისლავის წინააღმდეგ და აიძულეს, იგი გაქცეულიყო უნგრეთიდან. ლადისლავი გარდაიცვალა მოულოდნელად პრაღაში 1457 წლის 23 ნოემბერს.
მშობლები და მშობიარობის შემდგომი პერიოდი (1440 წლამდე)
ლადისლავი იყო ალბერტისა და ელიზაბეტის ვაჟი. ალბერტი იყო ავსტრიის ჰერცოგი, ხოლო ელიზაბეტი - წმინდა რომის იმპერატორის, სიგიზმუნდის ერთადერთი შვილი. სიგიზმუნდს სურდა თავისი სამეფოების უზრუნველყოფა, როგორც მისი ქალიშვილისთვის, ასევე მისი მეუღლისთვის, მაგრამ ბოჰემიისა და უნგრეთის სამეფოები არ აღიარებდნენ წყვილის მმართველობას მემკვიდრეობის უფლებაზე. მას შემდეგ, რაც სიგიზმუნდი გარდაიცვალა 1437 წლის დეკემბერში, ალბერტი აირჩიეს უნგრეთის ერთადერთ მეფედ. ბოჰემიაში ალბერტი ერთხმად აირჩიეს მეფედ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მან დაამარცხა კასმირი - პოლონეთის ვლადისლავ III- ის უმცროსი ძმა, რომელსაც მხარი დაუჭირა ჰუსიტი ბატონებისა და მძარცველთა ჯგუფმა.
ალბერტი გეგმავდა სამხედრო ექსპედიციის გატარებას ოსმალი თურქების წინააღმდეგ, რომლებიც ძარცვას იძიებდნენ უნგრეთის სამხრეთ რეგიონებში, მაგრამ მომზადების დროს მძიმედ ავად გახდა. მომაკვდავ მეფეს, რომელმაც იცოდა, რომ მისი ცოლი ფეხმძიმე იყო, თავის სამშობლოში სურდა დაბრუნება. ალბერტი გარდაიცვალა 1439 წლის 27 ოქტომბერს.
უნგრეთში ოსმალეთის ახალი შემოსევის შიშით, უნგრეთის ბატონების უმრავლესობამ და პრელატებმა უარი თქვეს გარდაცვლილი მეფის უკანასკნელი ნების მიღებაზე. მათ გვირგვინი შესთავაზეს პოლონელ ვლადისლავ III- ს და სურდათ დაერწმუნებინათ ორსული დედოფალი, რომ დაქორწინებულიყო ახალი მეფეზე. ბოჰემიაში, 1440 წლის იანვარში, ესტელთა კრებამ მიიღო დადგენილებები, რათა თავიდან აეცილებინათ ახალი სამოქალაქო ომი ჰუსიტებსა და კათოლიკეებს შორის ახალი მეფის არჩევის გამო.
მიუხედავად იმისა, რომ 31 წლის ელიზაბეტი, როგორც ჩანს, დათანხმდა დაქორწინებას ვლადისლავ III-სთან, რომელიც მხოლოდ 16 წლის იყო, ის შვილის კორონაციისთვის მოემზადა მას შემდეგ, რაც მისმა ექიმებმა იწინასწარმეტყველეს, რომ მას შეეძინება ვაჟი. ელიზაბეტმა 1440 წლის 21 თებერვალს, კომისროში (ახლანდელი კომერნო სლოვაკეთის რესპუბლიკაში) ლადისლავი გააჩინა, მამის გარდაცვალებიდან თითქმის ოთხი თვის შემდეგ. მინი|
მემკვიდრეობა და სამოქალაქო ომი უნგრეთში (1440–1442)
ავსტრიის სამეფოებმა დაადასტურეს ვლადისლავ III-ს მმართველობა. რომაელთა მეფედ არჩეულ იქნა ფრედერიკი - ლადისლავის მამის უკანასკნელი ნების თანახმად. ვაჟის დაბადებიდან მალევე, დედოფალმა ელიზაბეტმა გაგზავნა პოლონეთში დესპანები, რათა დაერწმუნებინათ უნგრეთის მოქალაქეების დელეგატები, რომ შეწყვიტათ მოლაპარაკებები პოლონელ ვლადისლავ III- სთან.
ყველაზე ძლიერი ბატონები და ქალაქების უმეტესობა დარჩა ბავშვი-მეფის ერთგული, მაგრამ დიდგვაროვნების უმეტესობა ამჯობინებდა ვლადისლავ III-ს მმართველობას იმ იმედით, რომ იგი შეძლებდა სამეფო თავდაცვის მართვას ოსმალთა წინააღმდეგ. ამ ორი მეფის მომხრეებს შორის დაიწყო სამოქალაქო ომი, რომელიც გრძელდებოდა წლების განმავლობაში. პარლამენტმა ლადისლავის კორონაცია ძალადაკარგულად გამოაცხადა 1440 წლის 29 ივნისს.
დედოფალმა ელიზაბეტმა ხელშეკრულება გააფორმა რომაელთა მეფე ფრედერიკ III- სთან, 22 ნოემბერს ვინერ ნეუსტატში. იგი არა მხოლოდ დანიშნა მისი შვილის მეურვედ, არამედ უნგრეთის წმინდა გვირგვინიც გადასცა.
დედოფალმა ელიზაბეტმა დაიქირავა ჩეხი კონდუტერი, რომელმაც კონტროლი მოიპოვა კასაზე (ამჟამად კოჩისი სლოვაკეთში). ამასთან, ორმა სამხედრო მეთაურმა, ნიკოლას უჯლაკმა და ჯონ ჰუნიადიმ, დაამარცხეს ბავშვი ლადისლავის მომხრეების გაერთიანებული არმია უნგრეთის ცენტრალური და სამხრეთ ნაწილებიდან, 1441 წლის დასაწყისში ბუტაცეკის ბრძოლაში. მომდევნო თვეების განმავლობაში ვლადისლავ III-მ და მისმა სარდლებმა აიღეს კონტროლი უნგრეთის დასავლეთ და აღმოსავლეთ ტერიტორიებზე. მოლაპარაკება დაიწყო, დედოფალმა ელიზაბეტმა და ვლადისლავმა, ხელი მოაწერეს სამშვიდობო ხელშეკრულებას1442 წლის 13 დეკემბერს. დედოფალმა ვლადისლავ III მეფედ აღიარა, მაგრამ შეინარჩუნა შვილის პრეტენზია ტახტზე. სამი ან ოთხი დღის შემდეგ დედოფალი მოულოდნელად გარდაიცვალა და ლადისლავი ობოლი დარჩა.
ფრედერიკ III- ის პალატა (1442–1452)
ლადისლავის დედის გარდაცვალების შემდეგ, მის პრეტენზიას უნგრეთსა და ბოჰემში მმართველობაზე, უპირველეს ყოვლისა, იცავდნენ იან ჯისკრა და როზენბერგ ულრიჩი. უნგრეთის უმეტესი ნაწილი დარჩა ლადისლავის მეტოქის, ვლადისლავ III-ის მმართველობის ქვეშ.
ლადისლავის მეტოქე, ვლადისლავ III, გარდაიცვალა ოსმალთა წინააღმდეგ ბრძოლაში, ვარნის ბრძოლაში, 1444 წლის 10 ნოემბერს. მომავალი წლის პარლამენტის სხდომის დროს, უნგრეთის სამეფოები შეთანხმდნენ, რომ ისინი ლადისლავს მეფედ აღიარებდნენ, თუ ვლადისლავი, რომლის ბედი ჯერ კიდევ გაურკვეველი იყო, 1445 წლის 1 ივნისამდე არ დაბრუნდებოდა უნგრეთში. ამასთან, ისინი ითვალისწინებდნენ, რომ აირჩევენ ახალ მეფეს, თუ ბავშვის მეურვე, ფრედერიკ III გაათავისუფლებდა მას, როგორც მეფეს, და დატოვებს უნგრეთის წმინდა გვირგვინს. ივნისის ბოლოს ფრედერიკ III შეიჭრა უნგრეთში და დაიპყრო ათეული ციხესიმაგრე უნგრეთის დასავლეთ საზღვრების გასწვრივ. ფრედერიკ III- მა უარი თქვა ლადისლავის განთავისუფლებაზე, რის გამოც, უნგრეთის პარლამენტმა აირჩია ჯონ ჰუნიადი ლადისლავის არასრულწლოვნების პერიოდისთვის, 1446 წლის 6 ივნისს. ჯონ ჰუნიადი, რომელმაც მიიღო გუბერნატორის ტიტული, მართავდა უნგრეთის უმეტეს ნაწილს, მაგრამ ფრედერიკ III- ის, იან იისკრასა და სელჯეს კონტროლის ქვეშ მყოფი რეგიონების გაფართოება ვერ შეძლო. 1446 წლის 1 ივნისს უნგრეთის სამეფოებსა და ფრედერიკ III-ის დესპანებს შორის დაიდო ზავი, რამაც დაადასტურა ფრედერიკ III-ის მეურვეობა ლადისლავზე.
ლადისლავს, ფრედერიკ III- ის სასამართლოში კარგი განათლება ჰქონდა მიღებული. ენეას სილვიუს პიკოლომინმა (მომავალი პაპი პიუს II) გააერთიანა რჩევები განათლების შესახებ იმ წერილში, რომელიც მან 1450 წელს ათი წლის ლადისლავს გადასცა. პიკოლომინი ვარაუდობს, რომ მან უნდა წაიკითხოს, როგორც კლასიკური ავტორები (მათ შორის არქიმედესი, ციცერონი, ლივი და ვერგილი), ისე ბიბლია. მან ასევე ხაზი გაუსვა ფიზიკური მომზადების მნიშვნელობას და აღნიშნა, რომ "როგორც გონება, ისე სხეული ... უნდა განვავითაროთ ერთმანეთთან".
ჯონ ჰუნიადიმ ხელი მოაწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას ფრედერიკ III- სთან 1450 წლის 22 ოქტომბერს. ისინი შეთანხმდნენ, რომ ლადისლავი ფრედერიკ III- ის მეურვეობის ქვეშ დარჩებოდა, სანამ მეთვრამეტე დაბადების დღე ექნებოდა, ლადისლავის არასრულწლოვნების დროს კი ჰუნიადი მართავდა უნგრეთს. მათმა შეთანხმებამ უკმაყოფილება გამოიწვია ავსტრიის მემამულეებს შორის, რადგან უმრავლესობის ასაკი ადგილობრივი ჩვეულების მიხედვით იყო თორმეტი ან თექვსმეტი წელი. ავსტრიელი ბატონები ცდილობდნენ, ხელი შეეშალათ ლადისლავისთვის, მისი მეურვის იტალიაში თანხლებაზე 1451 წლის ბოლოს. იტალიიდან დაბრუნების შემდეგ, იმპერატორმა ფრედერიკმა კვლავ უარი თქვა ლადისლავის მეურვეობაზე, რამაც გამოიწვია ღია აჯანყების პროვოცირება ს 1452 წლის დასაწყისში. ავსტრიისა და უნგრეთის წარმომადგენლებმა და ბოჰემელმა კათოლიკე ბატონებმა, 5 მარტს ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ვენაში, რომელიც მიმართული იყო იმპერატორ ფრედერიკის წინააღმდეგ. აჯანყებულმა ავსტრიელებმა აიძულეს ფრედერიკ III, რომ გადაეცა ლადისლავი მათთვის, 4 სექტემბერს.
მეფობა (1452–1457)
მინი|ჯონ ჰუნიადი თანამდებობიდან გადადგა მომდევნო წლის დასაწყისში. ლადისლავმა ჰუნიადი „სამეფოს კაპიტანად“ დანიშნა. 1453 წლის 29 იანვარს პრესბურგში, უნგრეთის პარლამენტმა აღიარა ლადისლავის პოზიცია, როგორც კანონიერი მეფე, ოფიციალური არჩევნების ან ახალი კორონაციის გარეშე.
თვეების განმავლობაში, ულრიჩ II(Ulrich of Celje) იყო ლადისლავის ყველაზე გავლენიანი მრჩეველი. ულრიჩ II-მ,16 აპრილს ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას ჯორჯ პოდბრედისთან და დაარწმუნა ლადისლავი, რომ დაედასტურებინა პოდებრადის გუბერნატორის თანამდებობა ბოჰემიაში. 13 სექტემბერს მან ასევე ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას მთავარეპისკოპოს დენეს შესკისთან და სხვა უნგრელ ბატონებთან, რომლებიც დაჰპირდნენ, რომ მას მხარს დაუჭერდნენ მოწინააღმდეგეებთან.
ლადისლავი დაინიშნა ბოჰემიის მეფედ პრაღაში, 1453 წლის 28 ოქტომბერს, რამაც დაასრულა გრძელვადიანი უმეფობის ხანა. ლედისლავი დარჩა პრაღაში მომდევნო თორმეტი თვის განმავლობაში. პრაღა დატოვა 1454 წლის ნოემბრის ბოლოს. იგი ეწვია სილეზიასა და მორავიას, სადაც ადგილობრივი სამეფოები მას პატივს მიაგებდნენ. მას შემდეგ, რაც ლადისლავი მორავიაში ჩავიდა, კტიბორ ტოვაზოვსკიმ თავად დანიშნა ჩეხეთის კათოლიკე დიდგვაროვნები სამეფო თანამდებობის პირებად და უზრუნველყო მათი ერთგულება მის მიმართ. ლადისლავი დაბრუნდა ვენაში 1455 წლის 16 თებერვალს.
ახლად არჩეულმა პაპმა კალიქსტუს III- მ გამოაცხადა ჯვაროსნული ლაშქრობა ოსმალი თურქების წინააღმდეგ, რომლებმაც დაიკავეს სერბეთის დიდი ნაწილი. სულთან მეჰმედ II- ის შემოტევებისთვის მზადება უნგრეთში 1455 წლის შემოდგომაზე დაიწყო. ლადისლავი უნგრეთში ჩამოვიდა 1456 წლის თებერვალში. მან მარტში ჩაატარა სხდომა ზოგად მობილიზაციასა და ქვეყნის თავდაცვის ხარჯების დაფარვის თაობაზე. აპრილის თვეში, ლადისლავმა სესხი აიღო, 8000 ფლორინი ჰუნიადიდან. სანამ სულთანის არმიამ მიაღწია უნგრეთის სამხრეთ საზღვარს, ლადისლავმა დატოვა უნგრეთი და დაბრუნდა ვენაში.
სულთან მეჰმედ II- მ ალყა შემოარტყა ბელგრადს 1456 წლის ივლისის დასაწყისში. ორი კვირის შემდეგ, ჯონ ჰუნიადი გარდაიცვალა ეპიდემიით, რომელიც დაიწყო ბელგრადში.
ლადისლავი უნგრეთში სექტემბერში დაბრუნდა. ულრიჩ II მას თან ახლდა გერმანიის ჯვაროსნული ლაშქრის არმიასთან ერთად, რომელიც შეიკრიბა ვენის მახლობლად. მათ გადაწყვიტეს, უკანვე დაებრუნებინათ ყველა სამეფო ციხე და შემოსავალი, რომელიც ჰუნიადმა, ლადისლავ ჰუნიადისგან მიიღო. ახალგაზრდა ჰუნიადი აშკარად დაემორჩილა მეფეს ფუტაკში გამართულ შეხვედრაზე (ახლანდელი სერბეთი, ფუტოგი) და ბელგრადში მიიწვია ლადისლავი და უელრიხ სელჯი, მაგრამ მას შემდეგ რაც მეფე და ულრიჩ II შემოვიდნენ ციხესიმაგრეში, ჰუნიადის ჯარისკაცები თავს დაესხნენ 9 ნოემბერს. სამეფო ლაშქარი მალე დაიშალა და მეფემ თავი ტყვედ მიიჩნია. იგი ჰუნიადთან ერთად გაემგზავრა ტიმიშოარაში(რუმინეთში), რომელიც ჰუნიადის სამფლობელოების მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. ჰუნიადიმ მეფეს მხოლოდ მაშინ მისცა უფლება, დაეტოვებინა ტიმიშოარა, რაც ლადისლავმა პირობა დადო, რომ იგი შურს არ იძებდა ულრიჩ II-ს მკვლელობისთვის.
ვენიდან ლადისლავი გაემგზავრა პრაღაში, სადაც მოულოდნელად გარდაიცვალა 1457 წლის 23 ნოემბერს. მისი თანამედროვეები ეჭვობდნენ, რომ ახალგაზრდა მეფე მოწამლული იყო, მაგრამ მისი ჩონჩხის გამოკვლევა აჩვენებს, რომ ის ბუბონური ჭირის ან ლეიკემიის მსხვერპლი გახდა. ლადისლავ პოსტუმი დაკრძალეს პრაღის წმინდა ვიტუსის ტაძარში.
ოჯახი
ლადისლავი არასოდეს დაქორწინებულა. 1457 წლის შემოდგომაზე პრაღაში ჩასვლის შემდეგ მან მოითხოვა საფრანგეთის შარლ VII-ს ასულის, მაგდალინას ხელი. ჩარლზ VII- მ მიიღო ეს წინადადება, მაგრამ ლადისლავი გარდაიცვალა იმ დროისთვის, როდესაც ქორწინების ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს პარიზში მისმა წარმომადგენლებმა. ლადისლავის გარდაცვალების შედეგად, ჰაბსბურგის სახლის "ალბერტინის ხაზი" გადაშენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1440 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1457 კატეგორია:უნგრეთი კატეგორია:ბოჰემია კატეგორია:ხორვატია კატეგორია:მეფეები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:ბიოგრაფია კატეგორია:ქორწინება კატეგორია:სიკვდილი კატეგორია:ოჯახი
შიხანდაღი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გობუსტანის რაიონის სოფლები
რეპუტნებუ
რეპუტნებუ — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეხუთე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. რეპუტნებუ ეგვიპტის ფარაონის ნიუსერას მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის დედოფლები
თელეთის ეკლესია
თელეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის ჩრდილო-დასავლეთ განაპირას, ბორცვზე.
რევაზ წიკლაური
რევაზ წიკლაური (დ. 2 ივლისი, 1984 — გ. 30 აპრილი, 2016) — უკრაინის 90-ე სადესანტო მოიერიშე ბატალიონის მებრძოლი. ცხოვრების პირველი წლები გაატარა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში, 2003 წელს საცხოვრებლად უკრაინაში გადავიდა, სადაც იქორწინა და ორი შვილი ეყოლა. უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში რევაზი კონტრაქტით ირიცხებოდა. 2016 წლის 30 აპრილს გვიან ღამით გავრცელებული ინფორმაციით უკრაინაში საბრძოლო მოქმედებებს რევაზ წიკლაურის სიცოცხლე ემსხვრპლა. რევაზი იმყოფებოდა დონეცკის მახლობლად, ქალაქ ავდეევკაში, სადაც შენობას ანტიტერორისტული ოპერაციის დროს ჭურვი დაეცა. იერიშს რევაზთან ერთად კიდევ რამდენიმე მისი თანამებრძოლის სიცოცხლე ემსხვერპლა.
თელეთის ეკლესია
ეკლესია მთლიანად დანგრეულია. 2007 წელს ნაეკლესიარზე აღმოჩნდა ჩუქურთმიანი ქვიშაქვის კვადრატული ფილა (ინახება სოფელ ნანიანის მთავარანგელოზის ეკლესიაში).
რევაზ წიკლაური
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:თელავში დაბადებულები
თელეთის ეკლესია
ეკლესიის გარშემო ადრე სასაფლაო ყოფილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მალაგის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|მალაგის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე მალაგის პროვინცია შედის ანდალუსიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 103 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
მალაგის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 9 კომარკაში: ახარკია-კოსტა-დელ-სოლი, ანტეკერა, ვალიე-დელ-გუადალორსე, გვადალტრება, კოსტა-დელ-სოლ-ოქსიდენტალი, მალაგა-კოსტა-დელ-სოლი, ნორორიენტალ-დე-მალაგა, სერანია-დე-რონდა, სიერა-დე-ლას-ნიევესი.
მალაგის პროვინციის ფართობია 7308 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 661 785 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია მალაგა, რომელიც მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ანტეკერა (749,34 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — არჩესი (4,8 კმ²).
ალ-კარდაჰის ნაჰია
ალ-კარდაჰა (ناحية القرداحة‎‎) — სირიის ლათაკიის მუჰაფაზის (რეგიონის), ალ-კარდაჰის მინტაკის (პროვინციის) ერთ-ერთი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-კარდაჰის პროვინციაში დაახლოებით 44 510 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 171,02 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ალ-კუტეილიბიის ნაჰია
ალ-კუტეილიბია (ناحية القطيلبية‎‎) — სირიის ლათაკიის მუჰაფაზის (რეგიონის), ჯაბლეის მინტაკის (პროვინციის) ერთ-ერთი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-კუტეილიბიის პროვინციაში დაახლოებით 32 582 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 107,93 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ხუხ-ხოტო
ხუხ-ხოტო, ხუხე-ხაოტო (хөхэхота, Kökeqota) — ქალაქი ჩინეთში, შიგა მონღოლეთის ავტონომიური რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი, ჩრდილოეთ ჩინეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი, სტრანსპორტო პუნქტი პეკინ-ბაოტოუს რკინიგზაზე, საავტომობილო გზების კვანძი, მსხვილი ინდუსტრიული ცენტრი.
ხუხ-ხოტოს მოსახლეობა 2 მილიონს აღწევს, თუმცა ქალაქის ადმინისტრაციულ საზღვრებში 3 მილიონამდე ადამიანი ცხოვრობს. იგი ამ მაჩვენებლით შიდა მონღოლეთის მეორე ქალაქია და ბაოტოუს ჩამოუვარდება. მოსახლეობის თითქმის 10% მონღოლები არიან.
გაჩანტივა
გაჩანტივა (Gachantivá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.333 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 985 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.23 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 66 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
უაკირკის რაიონი
უაკირკის რაიონი (Distrito de Huaquirca) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ანტაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3480 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 463 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 337 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ანტაბამბის პროვინციის რაიონები
ქეთი ხანთაძე
ქეთი ხანთაძე (დ. 1961) — ქართველი ენათმეცნიერი, მწერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წელს ბალიქესირის გონენის რაიონში, სადაც ექვსი სოფელია ქართველი მუჰაჯირების შთამომავლებით დასახლებული. ქეთი ხათაძის წინაპრები ბათუმიდან იყვნენ. ისინი 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს გადაუსახლებიათ ანატოლიაში.
ქეთი ხანთაძემ ბავშვობა და ახალგაზრდობის რამდენიმე წელი პატარა დაბაში გაატარა, დაწყებითი და საშუალო სკოლა გონენში დაამთავრა. 1978 წელს დაამთავრა თექირდაღის ქალთა პედაგოგიური ლიცეუმი, 1984 წელს კი ანკარის ჰაჯეტეპეს უნივერსიტეტის ფრანგული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. 1995 წელს სტამბოლის უნივერსიტეტის იურდიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა, თუმცა გარკვეული მიზეზების გამო სწავლის კურსი არ დაუსრულებია. იგი ლიტერატურულ საქმიანობასთან ერთად ქართული კულტურის პოპულარიზაციით არის დაკავებული.
1989 წელს ქევსერ რუჰი პირველად ჩამოვიდა საქართველოში. იმყოფებოდა ბათუმში, თბილისში, ყაზბეგში. ამ მოგზაურობისას მიღებული შთაბეჭდილებები ერთ წინადადებაში მოექცა „ანკარისა და თბილისის მონატრებათა შორის გავიჭედე.“
ქევსერ რუჰი თურქეთსა და საქართველოში ცნობილი მწერალია, ხუთი წიგნის ავტორი, რამდენიმე წიგნის რედაქტორი და არაერთი პრემიის მფლობელი. 2004 წელს გამოიცა ქევსერ რუჰის მოთრხობების პირველი კრებული „ქარვის ქალები“, რომელსაც თურქეთში საუკეთესო პირველი წიგნისათვის დაწესებული ნაჯი გირგინსოის პრემია მიანიჭეს. 2009 წელს გამოვიდა მეორე კრებული „ჭოროხივით მოღელავდა შენი გრძელი თმები“. კრებულს მიენიჭა ორი ჯილდო: თურქი მწერლის ორჰან ქემალისა და ცნობილი ჟურნალისტის რეჰა მაიდენის სახელობის პირველი ხარისხის პრემია. გამოსცა „ფერადი თურქული სინემასკოპი“ და „ფერების თამაში“ – 11-15 წლის ასაკის მოზარდებისთვის. წიგნებს თურქეთში დიდი მოწონება ხვდა წილად.
ქევსერ რუჰი ორი წლის მანძილზე ქართულ ენას ასწავლიდა ანკარაში გახსნილ ართვინის კულტურულ ცენტრში. წლების მანძილზე ინტენსიურად მუშაობდა ქართული ენის სწავლების პროგრამაზე, რაც თურქეთის საგანმანათლებლო სისტემაში ქართული ენის სასწავლო პროგრამაში დამტკიცებით დაგვირგვინდა. 2004 წელს ქეთი ხანთაძემ და მისმა თანამოაზრეებმა თურქეთის ეროვნული განათლების სამინისტროსგან მოითხოვეს მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლება. 2012 წელს კი მოითხოვეს, ქართული ენა არჩევითი საგანი ყოფილიყო. 2013 წელს მწერალმა და თარჯიმანმა ფაჰრეთ ინ ჩილოღლუმ სასწავლო პროგრამა და ქართული ენის სწავლების ნუსხა მოამზადა. აღნიშნული სამუშაო 2014 წელს თურქეთისა და საქართველოს პედაგოგთა, სპეციალისტთა და თარჯიმანთა ჯგუფმა გააგრძელა. ქართველი სპეციალისტების მიერ მომზადებული პროგრამა თურქულად მარიამ გაფრინდაშვილმა თარგმნა, რედაქტირება კი ქევსერ რუჰის ეკუთვნის. აღნიშნულ საქმეში დიდი წვლილი მიუძღვის თურქეთში ქართული კულტურის სახლს და მის ხელმძღვანელს ერდალ ქუჩუკს (ელიზბარ ციმნარიძე). მრავალი ადამიანის ერთობლივი მუშაობისა და ძალისხმევის შედეგად თურქეთის ეროვნული განათლების სამინისტროს დადგენილებით 2014 წლიდან თურქეთის საშუალო სკოლებში ქართული ენის საგანი სწავლების 224 საათიან პროგრამას ითვალისწინებს. თურქეთის ყველა საშუალო სკოლაში 10 და მეტი მსურველის შემთხვევაში სკოლის ხელმძღვანელობა ვალდებულია V, VI, VII. VIII კლასებში უზრუნველყოს ქართული ენის სწავლება.
2014 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების საფუძველზე ქევსერ რუჰს ოქროს საწმისის ორდენი გადაეცა ქართულ-თურქულ კულტურულ და საგანმანათლებლო საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის. ქევსერ რუჰი ანკარაში ცხოვრობს. მუშაობს თურქეთის რესპუბლიკის ელექტროქსელის გენერალურ სამმართველოში, პრესისა და პროტოკოლის განყოფილების დირექტორის მოადგილედ. ჰყავს ქალიშვილი ზეინაბი – დილა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:ქართველი მწერლები
ჩარლზ დოუ
მინიატიურა|ჩარლზ დოუ ჩარლზ დოუ (Charles Henry Dow) (დ. 6 ნოემბერი, 1851 — გ. 4 დეკემბერი, 1902) — ამერიკელი ჟურნალისტი. კომპანია Dow Jones & Company თანადამაარსებელი  ედვარდ დევიდ ჯონსთან და ჩარლზ ბერგსტრესერთან ერთად.
ჩარლზ დოუმ დააარსა ჟურნალი The Wall Street Journal, რომელიც მსოფლიოს ყველაზე უპირველესი ფინანსური გამომცემლობაა. მასვე ეკუთვნის დოუ ჯონსის სამრეწველო ინდექსის საფონდო ბაზრის ინდექსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1902
კარდენია
კარდენია (Cardeña) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კორდობის პროვინციის ვალიე-დე-ლოს-პედროჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 512,87 კმ². მოსახლეობა — 1490 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კორდობის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კორდობის ქალაქები
ვარდაშენი (არარატი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ნეფოროშჩანკა
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 48 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 48 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
შიხზაჰირლი
შიხზაჰირლი (Şıxzahırlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 589 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გობუსტანის რაიონის სოფლები
იბნის ბრძოლა
იბნის ბრძოლა — ბრძოლა იერუსალიმის სამეფოსა, რომელსაც მეთაურობდა ევსტასი დე გრენიე და ფატიმიანთა სახალიფოს შორის. გაიმართა იბნასთან, ასკალონსა და იაფას შორის 1123 წელს. ბრძოლაში ჯვაროსნებმა გაიმარჯვეს.
წინაპირობები
პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს იერუსალიმის დაპყრობის შემდეგ, ფატიმიანთა ვეზირი — ალ-აფდალ შაჰანშაჰი თითქმის ყოველწლიურად აწყობდა ლაშქროებს 1099-1107 წლებში, იერუსალიმის ახლადშექმნილ სამეფოში. ეგვიპტელთა არმიამ გადაიხადა სამი ბრძოლა რამლასთან 1101, 1102 და 1105 წლებში, მაგრამ საბოლოო ჯამში ეს ყველაფერი უშედეგო აღმოჩნდა. ამის შემდეგ ვეზირმა პირადად გადაწყვიტა სანაპირო ქალაქ ასკალონზე ლაშქრობა.
ბრძოლა
1123 წელს ახლამა ვეზირმა მოაწყო მთავარი შეტევა ჯვაროსანთა მიწებისკენ. ფატიმიანებს დაგეგმილი ჰქონდათ სანაპირო ქალაქის — იაფის დაპყრობა. ამ დროს ეგვიპტურ არმიას შეადგენდა სუდანელი მშვილდოსნები, რომლებსაც დახმარებას უწევდა მსუბუქად შეიარაღებული არაბული და ბერბერული კავალერია. ფატიმიანთა საუბედუროდ, ევროპული კავალერია უკეთესად იყო შეიარაღებული, მწყობრს არ არღვევდა და კარგი სამიზნეც ჰქონდათ.
ნესიტაუჯატახეტი
ნესიტაუჯატახეტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეორე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ნესიტაუჯატახეტი ეგვიპტის ფარაონის შეშონქ II-ის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის დედოფლები
იბნის ბრძოლა
ბრძოლა
იბნასთან, მოგვიანებით აქ აშენდა იბელინის ციხესიმაგრე (1141), ფატიმიანთა არმია შეეჯახა ჯვაროსანთა ცხენოსან რაინდებს, მსუბუქ კავალერიას, შუბოსნებს და მშვილდოსნებს. ბრძოლა მცირე ხანს გაგრძელდა, რადგან ეგვიპტელთა ჯარებმა ვერ გაუძლეს რაინდთა კავალერიის შეტევებს. ფულკერ შარტრელი წერს:
"„ეს ბრძოლა დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგან ჩვენმა მტრებმა დაინახეს ჩვენი შეიარაღებული ძალების (შეიარეღებული რაინდები) წინსვლა შესანიშნავი წესრიგით და მათი ცხენოსნები გაიქცნენ, ჩავარდნენ პანიკაში, ნაცვლად გამოეყენებინათ ეს შესატევად. მათი ქვეითები დახოცილნი იქნენ“."
სქოლიო
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი კატეგორია:XII საუკუნის ომები
ჰანადის ნაჰია
ჰანადი (ناحية هنادي‎‎) — სირიის ლათაკიის მუჰაფაზის (რეგიონის), ლათაკიის მინტაკის (პროვინციის) ერთ-ერთი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ჰანადის პროვინციაში დაახლოებით 27 080 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 66,22 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
არგენტინის პირველი ხუნტა
მინი|250პქ|პირველი ხუნტის სხდომა არგენტინის პირველი ხუნტა ან პირველი ასამბლეა — არგენტინის პირველი დამოუკიდებელი მთავრობის სახელწოდება. ჩამოყალიბდა 1810 წლის 25 მაისს, მაისის რევოლუციის შედეგად. ხუნტაში თავდაპირველად მხოლოდ ბუენოს-აირესის წარმომადგენლები შედიოდნენ. გაფართოების შედეგად მას რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს სხვა ქალაქების წარმომადგენლებიც შეემატნენ. ხუნტამ მუშაობა შეწყვიტა 1810 წლის 18 დეკემბერს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არგენტინის ისტორია
კონკისტა (მუნიციპალიტეტი)
კონკისტა (Conquista) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კორდობის პროვინციის ვალიე-დე-ლოს-პედროჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 38,55 კმ². მოსახლეობა — 379 კაცი (2020 წ.).
ვერინ-არტაშატი
ვერინ-არტაშატი (Վերին Արտաշատ) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 462 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 568 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7.85 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ჰარფ-ალ-მუსეიტირის ნაჰია
ჰარფ-ალ-მუსეიტირა (ناحية حرف المسيترة) — სირიის ლათაკიის მუჰაფაზის (რეგიონის), ალ-კარდაჰის მინტაკის (პროვინციის) ერთ-ერთი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ჰარფ-ალ-მუსეიტირის პროვინციაში დაახლოებით 6 669 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 54,89 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
მელიღელე (სადგომი)
სადგომი მელიღელე — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს სოფელ არაშენდის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 7-8 კილომეტრზე, მდინარე ივრის მარცხენა სანაპიროზე, კაჭრეთის ველზე. საკულტო ძეგლის მელი-ღელის აღმოსავლეთით 100 მეტრზე, სწორთხემიანი სერის (სიმაღლე 15-20 მ) დასავლეთ ფერდობზე. განეკუთვნება მუსტიეს ხანას.
სადგომი 1967 წელს აღმოაჩინა კავკასიის (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) ქვის ხანის რაზმმა (ხელმძღვანელი თ. ბუგიანიშვილი). ფერდობზე, რომელზედაც ხეხილის ბაღი იყო გაშენებული და მოხნული იყო 1 მ-ის სიღრმეზე, ნაპოვნია ანდეზიტის ორი ერთფუძიანი განივი ნუკლეუსი, მონაცრისფრო გაკაჟებული ქანის შესწორებულ-ამოზნექილი, ასიმეტრიული დარტყმის მოედნიანი, რეტუშირებული ლამელისებრი ანატკეცი, მონაცრისფრო, ქანის ფოთლისებრი ანატკეცი და შავი ფერის ქარის ლუვალუაური რეტუშირებული წვეტანა.
აღმოჩენილი მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნიკურ საცავში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გამესა
გამესა (Gámeza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.800 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 895 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 41.84 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 117 კმ²-ია.
დოს-ტორესი
დოს-ტორესი (Dos Torres) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კორდობის პროვინციის ვალიე-დე-ლოს-პედროჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 129,09 კმ². მოსახლეობა — 2411 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კორდობის მუნიციპალიტეტები
ხუან-ესპინოსა-მედრანოს რაიონი
ხუან-ესპინოსა-მედრანოს რაიონი (Distrito de Juan Espinoza Medrano) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ანტაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3229 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 975 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 632.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ანტაბამბის პროვინციის რაიონები
რუსეთის დემოგრაფია
რუსეთის დემოგრაფია — რუსეთის ფედერაციის მოსახლეობის მახასიათებლები, მათ შორის, მოსახლეობის ზრდა, სიმჭიდროვე, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ეკონომიკური სტატუსი და სხვა საკითხები.
2017 წლის 1 იანვრის მონაცემებით, რუსეთის მოსახლეობა, ყირიმის ჩაუთვლელად (მისი ანექსია არ არის აღიარებული საერთაშორისო საზოგადოების აბსოლუტური უმრავლესობის მიერ ), 144 498 215 ადამიანს შეადგენს. ამავე თარიღის მონაცემებით, ყირიმისა და სევატოპოლის ჩათვლით, მოსახლეობა 146 804 372 კაცს შეადგენს.
2015 წლის მონაცემების მიხედვით, შობადობის საერთო მაჩვენებებლით — 1.777 შვილი თითოეულ ქალზე, აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ცენტრალურ ევროპაში უმაღლესი იყო. 2013 წელს, რუსეთის მოსახლეობამ, 1990 წლის შემდეგ პირველად განიცადა მოსახლეობის ბუნებრივი მატება, რაც 22 700 ადამიანს შეადგენდა. იმიგრაციის გათვალისწინებით, მოსახლეობა 294 500-ით გაიზარდა.
2010 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 81%-ს ეთნიკური რუსები შეადგენენ. ბოლო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში, აღნიშნული ხვედრითი წილი, სტაბილურობას ინარჩუნებს. შემდეგი ექვსი სხვა ეროვნების მოსახლეობის რაოდენობა, 1 მილიონს აღემატება: თათრები (3.9%), უკრაინელები (1.4%), ბაშკირები (1.1%), ჩუვაშები (1%), ჩეჩნები (1%) და სომხები (0.9%). საერთო ჯამში, რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე, 160 განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფია დასახლებული.
რუსეთის მოსახლეობის სიმჭიდროვე, 8.4 კაცი 1 კვ. კმ-ზე, რის მიხედვითაც, იგი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათად დასახლებული ქვეყანაა. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შედარებით მაღალია ქვეყნის ევროპულ ნაწილში, რომლისთვისაც ზომიერი კლიმატია დამახასიათებელი. მოსახლეობის 74% ურბანულია, რაც რუსეთს ძალზე ურბანიზებულ ქვეყანად წარმოაჩენს.
ძირითადი მაჩვენებლები
[[File:Natural Population Growth of Russia.PNG|thumb|450px|რუსეთის მოსახლეობის ბუნებრივი მატება 1950 წლიდან.
]] რუსეთის მოსახლეობამ, 1991 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლამდე მაქსიმუმს მიაღწია. შობადობის დაბალმა მაჩვენებელმა და სიკვდილიანობის საგრძნობლად ზრდამ, მოსახლეობის რაოდენობის ყოველწლიური მაჩვენებლის 0.5%-ით შემცირება გამოიწვია — დაახლოებით 750 000-800 000 ადამიანი ყოველწლიურად 1990-იანი წლების შუა პერიოდიდან 2000-იანი წლების შუა პერიოდამდე. 2005 წელს, გაერომ აღნიშნა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ მაჩვენებლები არ გაუმჯობესდებოდა, რუსეთის იმ დროინდელი მოსახლეობა (დაახლ. 143 მილიონი), 2050 წლისთვის, სამჯერ შემცირდებოდა.
გვიან 2000-იანი წლებში, მოსახლეობის კლება მნიშვნელოვნად შენელდა და 2009 წელს, 15 წლის განმავლობაში, მოსახლეობის რეკორდული რაოდენობით მატება (23 300) დაფიქსირდა. მოსახლეობის მატების ძირითადი მიზეზებია ჯანდაცვის სფეროს განვითარება, ნაყოფიერების მაჩვენებლების ცვლილება ახალგაზრდა ქალებში, ემიგრაციის შემცირება და ყოფილი საბჭოთა ქვეყნებიდან იმიგრანტების მუდმივი შემოსვლა. 2012 წელს, რუსეთის მოსახლეობა 292 400-ით გაიზარდა.
მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის შობადობის კოეფიციენტი სხვა განვითარებული ქვეყნებთან შესადარია, მისი სიკვდილიანობის კოეფიციენტი ბევრად მაღალია, განსაკუთრებით, შრომისუნარიან მამაკაცებს შორის, რადგან შედარებით მაღალია გულის დაავადებები და გარეგანი საფრთხეები, მათ შორის, ავტოსაგზაო შემთხვევები. სიკვდილიანობის კოეფიციენტი რუსეთში, 2010 წელს, 14.3 იყო ყოველ 1 000 მოქალაქეზე.
დემოგრაფიული კრიზისი და აღდგენის პერსპექტივები
სიკვდილიანობის ასეთი მკვეთრი ზრდის მიზეზებს ფართოდ განიხილავენ. ბრიტანული სამედიცინო ჟურნალის — The Lancet-ის 2009 წლის ანგარიშის მიხედვით, მასობრივი პრივატიზაცია — ეკონომიკური რეფორმების ერთობლიობის შემადგენელი ნაწილი, მეტსახელად შოკური თერაპია, ნათლად უკავშირდება სიკვდილიანობის მაღალ კოეფიციენტს. მოხსენებაში აღნიშნულია, რომ ეკონომიკური რეფორმების მხარდამჭერები უგულვებელყოფდნენ ადამიანთა იმ ღირებულებებს, რაც მათ პოლიტიკაშია წარმოდგენილი, მათ შორის, უმუშევრობა და ადამიანთა გასაჭირი, რაც ადრეულ ასაკში გარდაცვალებას იწვევს. ეს დასკვნები, ეკონომისტმა გააკრიტიკა. 2000 წელს, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ წარადგინა მოხსენება რუსეთში ფართოდ გავრცელებულ ტენდენციაზე — ალკოჰოლის არასწორად გამოყენებაზე, რაც მამაკაცების სიკვდილიანობის ყველაზე ხშირ ახსნასთან არის გაიგივებული.
2009 წლის კვლევების მიხედვით, სიკვდილიანობის მიზეზთა შორის, 1990-იან წლებში, 52%-ს ალკოჰოლი იკავებდა, 15-54 ასაკის მოქალაქეებში. იგივე დემოგრაფიული თვალსაზრისით, აღნიშნული შედარებულია დანარჩენი მსოფლიოს სიკვდილიანობის მაჩვენებლის 4%-თან. კვლევის მიხედვით, 1990-იან წლებში, ალკოჰოლის მოხმარების რაოდენობა, საშუალო 10.5 ლიტრს შეადგენდა და ეს შედეგები დაფუძნებული იყო ციმბირის სამ ინდუსტრიულ ქალაქში — ბარნაულში, ბიისკში და ომსკში ჩატარებულ გამოკითხვებზე.
რუსული დემოგრაფიული პუბლიკაციის — Demoscope-ის მიხედვით, 1960-2005 წლებში, მამაკაცთა სიკვდილიანობის კოეფიციენტის ზრდა გრძელვადიანი ტენდენცია იყო. აღნიშნულის ერთადერთ მნიშვნელოვან ცვლილებას წარმოადგენდა მიხეილ გორბაჩოვის ალკოჰოლის საწინააღმდეგო კამპანია, მაგრამ მისი შედეგი დროებითი იყო. პუბლიკაციის მიხედვით, სიკვდილიანობის მაჩვენებლის მკვეთრი ზრდა, 1990-იანი წლების დასაწყისში გამოწვეული იყო ალკოჰოლის საწინააღმდეგო კამპანიის შედეგის შემცირებით და საბაზრო რეფორმების მეორეხარისხოვნებით. ავტორები ასევე აღნიშნავდნენ, რომ The Lancet-ის კვლევა დაუდევარია, რადგან მას 1985 წლის მაჩვენებლები დაედო საფუძვლად, მიუხედავად იმისა, რომ კამპანიის შედეგების მაქსიმუმი სწორედ მასში იყო ასახული.
დემოგრაფიული კრახის გამომწვევი სხვა ფაქტორები ეკონომიკურ პრობლემებთან ერთად, მოიცავს 1925-1940 წლებში (რუსეთის სამოქალაქო ომის და მეორე მსოფლიო ომის პერიოდი) დაბადებული ხალხის დიდი კონტიგენტის გარდაცვალება, როცა შობადობის კოეფიციენტი ძალიან მაღალი იყო და უკმაყოფილების გამო, შემდგომში ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად შემცირდა.
ვლადიმირ პუტინის 2006 წლის ერის მიმართულების მთავარი თემა დემოგრაფიული კრიზისის აღმოფხვრა იყო. შედეგად, განვითარდა ეროვნული პროგრამა, რომელიც მოსახლეობის რაოდენობის 2020 წლისთვის გაუმჯობესებას ისახავდა მიზნად. 2007 წელს, გამოქვეყნდა კვლევა, რომელმაც აჩვენა, რომ მოსახლეობის კლების კოეფიციენტის შემცირებამ შენელება დაიწყო: თუ 2006 წლის იანვრიდან აგვისტომდე შემცირება 408 200 ადამიანს მოიცავდა, 2007 წლის იმავე პერიოდში, 196 600 დაფიქსირდა. სიკვდილიანობის მაჩვენებელი კი, 2007 წელს 357 000, 2006 წელთან შედარებით 137 000-ით ნაკლები იყო.