cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიანმარის არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება
კოლონიალიზმის პერიოდი
1880-იანი წლების ბოლოდან მიანმარი (ბირმა) ბრიტანეთის იმპერიის ნაწილი იყო. კოლონიზაციის პერიოდში (1886-1947) იდევნებოდა ეროვნული ხელოვნება. დაიწყო კოლონიური არქიტექტურის პერიოდი. ქალაქების დაგეგმარება და მშენებლობა ინგლისის გავლენის ქვეშ მოექცა. რანგუნი, რომელიც ახლა იანგონის სახელით არის ცნობილი, მრავალეროვნული დედაქალაქი გახდა. მას შემდეგ, რაც ქალაქის მასშტაბით აშენდა დიდი კოლონიური შენობები, სოციალურმა არეულობამ ბირმაში გამოიწვია ნაციონალისტური მიტინგები და ანტიკოლონიური საპროტესტო გამოსვლები.
თანამედროვე არქიტექტურა
მინი|შენობა [[იანგონი|იანგონის ცენტრში]] 1930 -იან წლებში გამოჩნდნენ ადგილობრიბი არქიტექტორები. მათგან აღსანიშნავია ''უ. ტინი''.დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ 1948 წლიდან ქვეყანაში დაიწყო თანამედროვე ტიპის შენობა-ნაგებობების, საცხოვრებელი სახლების, ადმინისტრაციული კომპლექსების მშენებლობა. მონუმნტურ ფერწერაში გაბატონებულია რეალისტური მიმართულება (უბა ჯის მეთაურობით). თანამდროვე მხატვრები -ფერმწერები უ სან ვინი, უ კინ მაუნი, მოქანდაკეები ''უ. ლუინი, უ ხან ტინი'' და სხვ. 1964 წელს გაერთიანდნენ ფერმწერთა და მოქანდაკეთა საზოგადოებაში. შემონახულია მხატვრული ხელოსნობის ტრადიციები.
სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტურა კატეგორია:მიანმარი
მუში
მუში (Muş) — ქალაქი აღმოსავლეთ თურქეთში, აღმოსავლეთ ანატოლიის რეგიონში, მუშის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით, ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 81,764 ადამიანს. მუშს აქვს მერია და მისი მერი არის ფეიათ ასია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კამენოვის სახლი
კამენოვის სახლი (Дом Каменнова) — ორთსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია 1850 წელს.
მისამართი: ტაგანროგი, იტალიის შესახვევი № 27.
ისტორია
ტაგანროგში, კამენოვის სახლი თავიდან შენდებოდა, როგორც კომერციული სახლი. იგი აიგო 1850 წელს ვაჭარ ა. მონეტის სახსრებით. 1880 წლის ბოლოს, ის იგი გადავიდა დიდგვაროვანი და მიწის მესაკუთრე მიხეილ პეტრეს ძე კამენოვის მფლობელობაში. ქალაქ ტაგანროგის ისტორიაში, მონეტის დასახელება გვხვდება ობოლი ბერძენი ემიგრანტი ბავშვების სანქტ-პეტერბურგში გადაყვანის და ყირიმის ომის პერიოდში. საბჭოთა მმართველობის დამყარების პერიოდში მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია.
ამ სახლში ცხოვრობდა მთარგმნელი და პოეტი სოფია იაკოვლევის ასული პარნოკი, ასევე პოეტი, მომღერალი, საბჭოთა ჯაზის პიონერი, თარგმნელი, მოცეკვავე და ქორეოგრაფი ვალენტინ პარნახი და პოეტი ელიზაბეტა ტარახოვსკაია. მხარეთმცოდნეთა წრეების თანახმად, ამ სახლს ეწოდებოდა მისი ბოლო მფლობელის კამენოვის სახელი. ის იყო აგებული ტიპური სამხრეთული კლასიციზმის სტილში.
ორსართულიანი სახლის ფანჯრები შევსებული იყო არქიტექტურული ელემენტებით გაფორმებული კარნიზით. მეორე სართული პირველისგან, გამოყოფილი იყო კბილანებიანი კარნიზით და მოპირკეთებული სართულთაშორისო სარტყელით. სახლს შესასვლელი აქვს როგორც ალექსანდროვის ქუჩის მხრიდან ისე ეზოს მხრიდან.
შენობის ფასადი გალესილი იყო ორი ფერის საღებავით, საერთო ფონი იყო ყვითელი, ხოლო არქიტექტურული ელემენტები შეღებილი იყო თეთრად. თანამედროვე დროში, ეს არის საცხოვრებელი სახლი, რომელიც შეღებილია მწვანედ, არის დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში და შესულია კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონული ძეგლების სიაში.
მატინიასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტელეშეუკა (დონდუშენის რაიონი)
ტელეშეუკა (Teleşeuca) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 229 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 617 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
ბრეიგელის მთვარე
შინაარსი
შუახნის ფსიქიატრის — ლევანის ცხოვრებაში კრიზისული ხანა დგება: მას ტოვებს მეუღლე — ია, რომელიც პატარა ქალიშვილთან ერთად საქართველოდან აშშ-ში გადადის საცხოვრებლად. ოჯახის დანგრევა და შვილთან განშორება ლევანზე მძიმედ მოქმედებს. იგი დეპრესიაში ვარდება და ერთხანს ალკოჰოლს ეძალება, მაგრამ, მალე მისი ცხოვრება ისევ რადიკალურად იცვლება, მოულოდნელად გამოჩენილი ორი ადამიანის გამო. ერთი მათგანი შუახნის ქალბატონი ნუნუა, რომელსაც ლევანი, იმ დროს ჯერ კიდევ დამწყები ექიმი, 27 წლის წინ მკურნალობდა, მეორე კი — ერთ-ერთი უცხო ქვეყნის ელჩის ახალგაზრდა მეუღლე — ანა-მარია, რომელსაც ექიმი ჯერ ისე ეცნობა, როგორც საელჩოში გამართული მიღების მასპინძელს, შემდეგ კი — უკვე როგორც პაციენტს. უცნაური დამთხვევების წყალობით, ექიმი მიდის დასკვნამდე, რომ ანა-მარიას პირადი განცდების გასაღები, შესაძლოა, ქალბატონ ნუნუს ჩანაწერებში იმალებოდეს…
თარგმანები
ინგლისურ ენაზე რომანი 2015 წელს თარგმნა მაია ყიასაშვილმა და გამოსცა Dalkey Archive Press-მა. ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჟურნალი Word Literature Today ამ წიგნის გამოცემასთან დაკავშირებით წერდა: „სტალინის შემდგომი ეპოქის იმ მწერალთა შორის, ვინც ქართულ ლიტერატურას ახალი, თანამედროვე მიმართულება მისცა, თამაზ ჭილაძეს გამორჩეული ადგილი უჭირავს“. გამომცემლობა Dalkey Archive Press, თავის მხრივ, ასე წარუდგენდა მკითხველს ქართველ მწერალს: „თამაზ ჭილაძემ ლექსების პირველი კრებული 1956 წელს გამოსცა. მართალია, დღეს ის უფრო ცნობილია როგორც დრამატურგი, თუმცა მისი მოთხრობები და რომანები ქართული ლიტერატურის კლასიკად მიიჩნევა“.
წიგნის ეროვნული ცენტრის ხელშეწყობით, რომანი ითარგმნა და გამოიცა ალბანურ (გამომცემლობა Fan Noli) და არაბულ (ეგვიპტური გამომცემლობა – Sefsafa Publishing) ენებზეც.
სქოლიო
კატეგორია:თამაზ ჭილაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:2007 წლის რომანები კატეგორია:ფსიქოლოგიური რომანები კატეგორია:მაგიური რომანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები კატეგორია:ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა
ეკატერინბურგის სამების ეკლესია
ეკატერინბურგის სამების ეკლესია (Троицкая церковь) — მართლმადიდებლური ეკლესია სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ეკატერინბურგში. ეკლესია დაარსდა 1849 წელს, როგორც სოფელ შარტაშის (საბჭოთა პერიოდში მოექცა ქალაქის ფარგლებში) სამლოცველო, მოგვიანებით გადააკეთეს ტაძრად. თანამედროვე ეკლესია შენდებოდა 1889-1892 წლებში და მიეძღვნა 1888 წლის 17 ოქტომბერს იმპერატორ ალექსანდრე III-ისა და მისი ოჯახის გადარჩენას მატარებლის ავარიის დროს.
ისტორია
1849 წელს სამთო დეპარტამენტმა შარტაშში ააშენა ქვის სამლოცველო, რომელიც მოგვიანებით ტაძრად გადაიქცა. 1892 წელს ტაძარი აკურთხეს სამების სახელზე. ამავე პერიოდიდან შარტაშში ყალიბდება თვითმმართველი მართლმადიდებელი მრევლი. 1857 წლამვე მრევლი მიეწერებოდა ეკატერინბურგის დიდმოწამე ეკატერინეს სახელობის ტაძრის მრევლს, ხოლო 1857-1862 წლებში ელია წინასწარმტყველის ეკლესიის მრევლს ბერეზოვსკში.
1888 წლის 17 ოქტომბრის მოვლენების შემდეგ გადაწყვიტეს სამლოცველო სახლი კაპიტალურად გაერემონტებინათ. მოსახლეობაში დაიწყო შემოწირულობის შეგროვება. 1889 წლის 27 აგვისტოს დაასრულეს მომავალი ეკლესიის საფუძვლის ჩაყრა. 1889 წელს ტაძრის ძირითად შენობასთან ააგეს საეკლესიო-სამრვლო სკოლის შენობა, სადაც შარტაშის ბავშვები სწავლობდნენ საღვთო სჯულს, გრამატიკას, მათემატიკასა და ისტორიას.
სამების ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1937 წელს ეკლესიების დახურვის მასიური კამპანიის ფარგლებში. მთელი საეკლესიო ქონება გაიგზავნა 3 ვაგონით და გადაიტანეს შარტაშის ტბის სანაპიროზე, სადაც იგი დაფლეს მიწაში. ეკლესიის შენობა კი გადაეცა გასამხედროებულ სახანძრო დაცვას. 27 მეტრიან სამრეკლოს თავიდან გამოიყენებდნენ როგორც სახანძრო კოშკურას, ხოლო მოგვიანებით სრულიად დაანგრიეს. პერესტროიკის წლებში ეკლესიის შენობა ეკატერინბურგის ხელოსანთა ცენტრი იყო.
1995 წლის ოქტომბერში კვართობის დღესასწაულის წინა პერიოდში ეკატერინბურგის ადმინისტრაციამ ნახევრადდანგრეული ეკლესია გადასცა ეკატერინბურგის ეპარქიას.
2000 წელს დასრულდა კაპიტალური რეკონსტრუქცია. 2002 წლიდან მიმდინარეობს მეცადინეობები საეკლესიო-სამევლო სკოლაში. 2009 წლის 11 ივნისს განაცხადეს სასულიერო-საგანმანათლებო ცენტრის მშენებლობის დასრულების შესახებ, რომლის კედლებშიც ასევე მოქმედებდა ასევე მართლმადიდებლური ლიტერატურის ბიბლიოთეკა. ასევე იგეგმება წრეების ჩამოყალიბება ბავშვთა ინტერესების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:ეკატერინბურგის ეპარქიის ტაძრები კატეგორია:ეკატერინბურგის მართლმადიდებლური ტაძრები
არაგიუღი
არაგიუღი (Արագյուղ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 560 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 313 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 75 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.52 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
გორის 202-ე ქვეითი პოლკი
გორის 202-ე ქვეითი პოლკი — რუსეთის იმპერიის არმიის სამხედრო შენაერთი, რომელიც გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკის ბაზაზე ჩამოყალიბდა. 1908 წლის 30 დეკემბერს გორის #259-ე სარეზერვო ქვეითი პოლკი გადაკეთდა გორის 259-ე ქვეით პოლკად. 1910 წელს შეუცვალეს ნუმერაცია და უწოდეს გორის 202-ე ქვეითი პოლკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ქვეითი პოლკები კატეგორია:სამხედრო ნაწილები და ფორმირებები, შექმნილი 1908 წელს კატეგორია:გორის ისტორია კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
ნურსულთან ბიმურზა
ნურსულთან ბიმურზა (დ. 10 მარტი, 1994) — ყაზახი ფრენბურთელი. არის ყაზახეთის ნაკრების წევრი. საკლუბო დონეზე გამოდის „ატირაუში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:ყაზახი ფრენბურთელები
მადანგი (პროვინცია)
მადანგი (Madang Province) — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია.
გეოგრაფია
პროვინციის ლანდშაფტი უპირატესად წარმოდგენილია მთიანი ადგილებით. სამხრეთით მდებარეობს ბისმარკის ქედი, რომლის სიმაღლეც აჭარბებს 4000 მეტრს (ყველაზე მაღალი პიკია — ვილჰელმი, რომლის სიმაღლე შეადგენს 4509 მეტრს). ამას გარდა, სამხრეთით მდებარეობს რამუს დაბლობი, რომელიც გამოყოფს ამ მთებს ფინისტერეს ქედისაგან, რომელიც მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ადგილობრივი მთები დაფარულია ხშირი ტროპიკული ტყეებით, იმ დროს როდესაც სანაპირო დაბლობები, რომელსაც გარს აკრავს ბისმარკის ზღვა, წარმოადგენს უტყეო ადგილებს, რომელზეც უფრო მეტად იზრდებიან ქოქოსის პალმები. პროვინციის ტერიტორიაზე მოედინება რამდენიმე დიდი მდინარე, მათ შორის, რამუ, სოგერამი, გოგოლი და მალასი.
პროვინციის შემადგენლობაში შემავალ სანაპირო კუნძულებს, როგორც წესი, აქვთ ვულკანური წარმოშობა. მათზე დღემდე შეიმჩნევა ვულკანური აქტივობა, რომელსაც ხშირად თან სდევს ამოფრქვევა.
ისტორია
სავარაუდოდ პირველი ადამიანები, ახალი გვინეის კუნძულზე გამოჩნდნენ დაახლოებით 50 ათასი წლის წინ. სიმბაის დასახლებასთან შორიახლოს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნაპოვნია ადამიანთა ძველი ნასახლარი, რომელშიც ადამიანები ცხოვრობდნენ დაახლოებით 12—15 ათასი წლის წინ. დაახლოებით 6 ათასი წლის წინ რეგიონში დასახლდნენ კუნძულ ტაივანიდან წამოსულები, რომლებმაც მიაღწიეს ახალი გვინეის კუნძულამდე ზღვის მეშვეობით. პაპუასური ტომების — იაბობის (Yabob) და ბილბილის (Bilbil) წარმომადგენლები უძველესი დროიდან სარგებლობდნენ კანოეებით და ვაჭრობდნენ კუნძულ კარკარზე თავისი გამოძერწილი ნაკეთობებით თანამედროვე პროვინცია მორობეს დასავლეთ ნაწილში მცხოვრებ მოსახლეობასთან.
პირველად პროვინციის სანაპირო 1871 წელს საფუძვლიანად გამოიკვლია რუსმა ეთნოგრაფმა ნიკოლოზ მიკლუხო-მაკლაიმ. 1884 წელს რეგიონში გამოჩნდნენ პირველი გერმანელი ვაჭრები, რომლებიც აქტიურად ვაჭრობდნენ ადგილობრივ მოსახლეობასთან ან აშენებდნენ ადგილობრივ პლანტაციებს, სადაც მოჰყავდათ ყავა, თამბაქო და ბამბა. XIX საუკუნის ბოლოს—XX საუკუნის დასაწყისში პროვინციაში დაფუძნდნენ ქრისტიანი მისიონერები.
1914 წელს კუნძული ახალი გვინეა გადავიდა ავსტრალიის კონტროლ ქვეშ, რომელიც 1921 წლიდან მართავდა მას ერთა ლიგის მანდატით, როგორც სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პროვინციის ტერიტორიაზე წარმოებდა დიდი ბრძოლები ავსტრალიის და აშშ-ის ჯარებსა და იაპონიის შეიარაღებულ ძალებს შორის, რომელიც, მიუხედავად ამისა მთლიანად განადგურებული იქნა მხოლოდ 1945 წელს.
1975 წლიდან მადანგის თანამედროვე პროვინციის ტერიტორია დამოუკიდებელი სახელმწიფოს — პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
ეკონომიკა
ადგილობრივი ეკონომიკის საფუძველს შეადგენს სოფლის მეურნეობა (უპირველეს ყოვლისა, კაკაოს და კოპრის წარმოება). იმავე დროს ვითარდება საწარმოო სექტორი და მომსახურების სექტორი.
სქოლიო
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
ნაჰარი (აჟარის მუნიციპალიტეტი)
ნაჰარი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1000 მ, გულრიფშიდან 78 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 34 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აჟარის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ყარაბაღი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყარაბაღი შეიძლება აღნიშნავდეს:
არამუსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ხორხელის ეკლესია
ხორხელის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორხელში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით 150 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (6,1 X 3,9 მ), უაფსიდო, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. კედლები შიგნით და გარეთ მობათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი, თითქმის მთლიანადაა ჩამოშლილი ლავგარდანი, კედლებს აქა-იქ საპირე წყობის ზედა ნაწილი აკლიათ. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე პატარა სამკუთხა სარკმელია გაჭრილი. თითო სწორკუთხა სარკმელია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ კიდეში კი, თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. აღმოსავლეთ კედელს, მთელ სიგრძეზე, ფართო საფეხური გასდევს, რომლის შუაში რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესიას კვერცხისებრი სხმული კამარა ხურავს. ფასადები დასრულებული ყოფილა რიყის ქვით ნაწყობი ერთსაფეხურიანი ლავგარდნით.
პილოინსი (პარაიბა)
პილოინსი (Pilões) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბრეჟუ-პარაიბანუს შემადგენლობაში.
ხორხელის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტირნოვა (დონდუშენის რაიონი)
ტირნოვა (Tîrnova) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 231 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 293 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
პილოინსი (პარაიბა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 978 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 108 28 კმ²-ზე. ფართობი 6 978 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ზაურ ქათამაძე
ზაურ ქათამაძე (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი). შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
არტაშატის ბრძოლა
150px|მინიატიურა|ტიგრან II დიდი არტაშატის ბრძოლა — ბრძოლა რომის სახელმწიფოსა და დიდი არმენიის ჯარებს შორის ძვ. წ. 68 წელს. ამ ბრძოლის შედეგებს სხვადასხვა ისტორიკოსი სხვადასხვანაირად აფასებს. რომაელებმა ვერ აიღეს ქალაქი, რომელსაც ე.წ. "სომხეთის კართაგენი" უწოდეს. ბრძოლა გაიმართა მესამე მითრიდატული ომის მსვლელობის დროს და რომაელთა წარუმატებლად დამთავრდა.
ისტორია
thumb|120px|მარცხნივ|გნეუს პომპეუს მაგნუსი ძვ. წ. 68 წლის ზაფხულში რომაელი სარდალი ლუკულუსი დაიძრა ტიგრანის წინააღმდეგ. იგი მიადგა სომხეთის ძველ დედაქალაქ არტაშატს, სადაც "მეფეთმეფე" ტიგრანის ოჯახი იყო დაბინავებული. ტიგრანი ამ ბრძოლის მოლდინში იყო, რადგან მესამე მითრიდატული ომი წარუმატებლად დაიწყო. ამიტომ ქალაქის მისადგომები კარგად ჰქონდა გამაგრებული, იმდენად კარგად, რომ არტაშატს "სომხეთის კართაგენიც" კი უწოდეს. ტიგრან II-მ ბრძოლის ახალი ტაქტიკა აირჩია. ის გაურბოდა დიდ ბრძოლას, ამიტომ პატარ-პატარა სომხური შენაერთებით პარტიზანულ ბრძოლაში ანადგურებდა რომაელთა ლაშქარს. პარტიზანული ბრძოლა ძალას აცლიდა რომაულ ლეგიონებს, მაგრამ ვერ აჩერებდა მათ წინსვლას ქვეყნის ცენტრისაკენ.
არტაშატის დაკარგვის საფრთხემ აიძულა ტიგრანი გადამწყვეტი ბრძოლა გაემართა რომაელებისათვის მდინარე არაცანის სანაპიროზე ძვ. წ. 68 წლის სექტემბერში. ბრძოლა ტიგრანის მიერ განხორციელებული პროვოცირებით დაიწყო. კარგად ორგანიზებულმა და გაწვრთნილმა სომხურმა არმიამ მძიმე დარტყმა მიაყენა რომაელთა ჯარებს. რომაელი ისტორიკოსის დიონ კასიოსის გადმოცემით, რომაელებმა დიდი დანაკლისი განიცადეს და იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ. სომხებმა ისინი წარმატებით განდევნეს თავიანთი სახელმწიფოს სამხრეთ საზღვრების, კერძოდ, მესოპოტამიისაკენ.
წარმატებამ საშუალება მისცა მითრიდატეს და ტიგრანს თავიანთი სამეფოების აღდგენას შესდგომოდნენ. ძვ. წ. 67 წელს მითრიდატე VI ევპატორი კვლავ შეიჭრა პონტოს სამეფოში. ზიელესთან ბრძოლაში მან გაანადგურა რომაელები და დროებით აღადგინა თავისი ხელისუფლება პონტოში. ხოლო რომაელთა წარუმატებლობის გამო, სენატმა მხედართმთავარი ლუკულუსი გამოიწვია აღმოსავლეთიდან რომში და მის ნაცვლად აღმოსავლეთის სარდლად დანიშნა გნეუს პომპეუსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ბრძოლები კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები კატეგორია:I საუკუნის ბრძოლები
ფილ ფოდენი
ფილიპ უოლტერ ფოდენი (Philip Walter Foden; დ. 28 მაისი, 2000, სტოქპორტი, ინგლისი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, ამპლუით ნახევარმცველი. ასპარეზობს ბრიტანულ „მანჩესტერ სიტიში“.
საკლუბო
მანჩესტერ სიტი:(10)
სანაკრებო
ინგლისი:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კრასნი-მურავეი
კრასნი-მურავეი (Красный Муравей) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელოკატაის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 41 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ნოვობელოკატაიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უნკურდა, რომელიც დაშორებულია 56 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოკატაის რაიონის სოფლები
ეკა (მოთხრობა)
სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული მოთხრობები
ვიქტორ დოლიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვიქტორ დოლიძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
იაგოდინკის სამების ეკლესია
იაგოდინკის სამების ეკლესია (Церковь Троицы Живоначальной) — მართლმადიდებლური ტაძარი ოქტომბრის რაიონის სოფელ იაგოდინკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინისა და მილეროვის ეპარქიას. აგებულია 2007-2008 წლებში.
ეკლესიის მისამართი:346478, რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი, სოფელი იაგოდინკა, სკოლის ქუჩა № 24.
ისტორია
პირველი ხის ეკლესია ხუტორ იაგოდინკის ტერიტორიაზე ააგეს ჯერ კიდევ XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე, როდესაც აქ გადმოიტანეს ძველი ხის ეკლესია სტანიცა ბესერგენევსკაიიდან. აღნიშნული ეკლესია მოქმედებდა 1937 წლამდე. ამ წელს ეკლესია საბჭოთა რეპრესიების შედეგად დახურეს და მასში გახსნეს ხორბლის საცავი საწყობი და სარემონტო სახელოსნო. 1970-იანი წლების ბოლოს ეკლესია დაწვეს.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ეკლესიის აღდგენის ინიციატორი გახდა როსტოვის ოლქის ყოფილი სოფლის მეურნეობის მინისტრი, 2008-2010 წლებში დონის სოფლის მეურნეობის სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორი ვაჩესლავ ვასილენკო, რომლის სამშობლოსაც წარმოადგენდა ოქტომბრის რაიონი.
ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 2007 წელს, ხოლო მისი კურთხევა მოხდა მომდევნო, 2008 წელს.
ჰუნ სიუ-ჩიუანი
thumb|ჩინეთის მხედართმთავარი ჰუნ სიუ-ჩიუანი ჰუნ სიუ-ჩიუანი (洪秀全; დ. 1 იანვარი, 1814 — გ. 1 ივნისი, 1864) — ჩინელი მხედართმთავარი, რომელიც მეთაურობდა ტაიპინის აჯანყებას ცინის დინასტიის წინააღმდეგ.
ბიოგრაფია
ხანგრძლივი უგონო მდგომარობიდან გამოსვლის შემდეგ ჰუნმა განაცხადა, რომ ღმერთს შეხვდა და ქრისტიანობა მიიღო. ხუნის მტკიცებით, მას „დემონების“ — ქვეყნის მმართველი მანჯურიელების ჩინეთიდან განდევნის მისია ჰქონდა დაკისრებული.
1853 წელს ჰუნის ჯარმა დიადი ქალაქი ნანკინი დაიპყრო. როცა ჰუნის სახელმწიფო მინისტრმა — იან სიუჩინმა მის აბსოლუტურ ძალაუფლებაში ეჭვი შეიტანა, ის უმალ სიცოცხლეს გამოასალმეს. მანჯურიელების მიერ დაწყებული კონტრშეტევის დროს ჰუნმა ყური არ დაუგდო თავის გენერლებს და სამხედრო გადაწყვეტილების მიღების ნაცვლად, ღვთის მითითების მოცდა ამჯობინა. ასევე უარი თქვა ალყის დროს მარაგის შექმნაზე და ყველას არწმუნებდა, რომ ამაზე ღმერთი იზრუნებდა. 1864 წლის 1 ივნისს მან თავი მოიკლა, ხოლო 19 ივლისს ნანკინი დაეცა. მანჯურიის 100000-ზე მეტი ადამიანი გაწყვიტა, მაგრამ ტაიპინის 14-წლიანი ომის დროს, სავარაუდოდ, სულ 20 მილიონი ადამიანი დაიღუპა.
ბესიკ ქუთათელაძე
ბესიკ ქუთათელაძე (დ.  1 ივლისი, 1958 — გ. 27 ივნისი, 1992 )  — ქართველი პოლიტიკოსი, სამხედრო მოღვაწე.
დაამთავრა თბილისის ფიზიკური კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1979-1980 წლებში იყო საჩხერის სპორტული სკოლის მწვრთნელი, 1982-1984 წლებში იყო საჩხერის პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის ფიზიკური აღზრდის ხელმძღვანელი, 1984 წლიდან საჩხერის სპორტული კომპლექსის დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). ბესიკ ქუთათელაძემ 1991 წელს ჩამოაყალიბა საჩხერეში ერთ-ერთი პირველი საჯარისო შენაერთი, რომელსაც ეწოდა „იმერეთის სადროშო“, იყო ამ შენაერთის მეთაური. შემდგომში საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, ეროვნული გვარდიის სარდლის მოადგილე. აქტიურ მონაწილეობას ღებულობდა საქართველოს ერთიანობისათვის წარმოებულ ბრძოლებში (1991-1992 წწ., სამაჩაბლო). 1992 წლის 13 ივნისს ქალაქ გორში რუსეთის სამხედრო ძალებთან შეტაკების დროს ბესიკ ქუთათელაძე მძიმედ დაიჭრა და 27 ივნისს გარდაიცვალა. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის პირველი ხარისხის ორდენით. ბესიკ ქუთათელაძის სახელი მიენიჭა თავდაცვის სამინისტროს საჩხერის სამთო მომზადების სკოლას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ანა ავსტრიელი (1573-1598)
ანა ავსტრიელი (Anna von Österreich, Anna Habsburżanka, Anna av Österrike; დ. 16 აგვისტო, 1573, გრაცი — გ. 10 თებერვალი, 1598, ვარშავა) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია ჰაბსბურგების გვარიდან. პოლონეთის მეფის და ლიტვის დიდი მთავრის, სიგიზმუნდ III-ის პირველი ცოლი.
ბიოგრაფია
ანა იყო ერჰერცოგ კარლ II-ის და მისი ცოლის, მარია ანას ქალიშვილი. 1592 წლის 31 მაისს ანა დაქორწინდა პოლონეთის და მოგვიანებით შვედეთის მეფე სიგიზმუნდ III ვაზე. სიგიზმუნდი იყო შვედეთის მეფე ჯოჰან III-ის და მისი პირველი ცოლის კატარინა იაგელონის ერთადერთი ვაჟი. ანა ავსტიელი იყო ღრმად მორწმუნე კათოლიკე.
ანა გარდაიცვალა ბოლო შვილზე მშობიარობის გართულების შედეგად. ის დაკრძალულია კრაკოვის წმინდა სტანისლავისა და ბაცლავის ტაძარში. მის სარკოფაგზე არსებული წარწერის თანახმად ის დაბადებულია 1567 წელს ანუ მისი მშობლების ქორწინდებიდან 4 წლის შემდეგ. მისი გარდაცვლების შემდეგ სიგიზმუნდ III დაქორწინდა ანას დაზე, კონსტანცია ავსტრიელზე.
წინაპრები
ანა ავსტრიელის წინაპრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის ერცჰერცოგები კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1573 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1598 კატეგორია:პოლონეთის დედოფლები კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები კატეგორია:შვედეთის დედოფლები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
გორის სავიკარიო
გორის სავიკარიო (Горийское викариатство) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი სავიკარიო 1811-1917 წლებში.
ისტორია
შეიქმნა 1811 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ, 1812 წლის 30 იანვარს, რუსეთის სინოდის განკარგულებით. იგი შედიოდა მცხეთისა და ქართლის ეპარქიის შემადგენლობაში, რომელთა მმართველი საქართველოს ეგზარქოსი იყო. გორის ეპისკოპოსი საქართველოს ეგზარქოსის ვიკარ-ეპისკოპოსად ითვლებოდა. რუსეთის სინოდის გადაწყვეტილებით გორის ვიკარ-ეპისკოპოსად დაინიშნა დოსითეოსი (ფიცხელაური), რომელიც 1811-1814 წლებში პეტერბურგში იმყოფებოდა და საქართველოს საეგზარქოსოს გარდაქმნის პროექტზე მუშაობდა; რუსეთის სინოდის მითითებით დოსითეოსმა შეიმუშავა საქართველოს 121 საეკლესიო მოწყობის ახალი დებულება, რომელიც 1814 წლის 30 აგვისტოს რუსეთის იმპერატორმა დაამტკიცა. დოსითეოსს მთავარეპისკოპოსის წოდება მიენიჭა და დაინიშნა ახალდაარსებული „ოსეთის სასულიერო კომისიის“ ხელმძღვანელად.
გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები ძირითადად ცხოვრობდნენ თბილისში და ეგზარქოსს ეხმარებოდნენ ეპარქიის მართვაში. გორის სავიკარიოს ტერიტორიაზე არსებობდა გორის სასულიერო სასწავლებელი, რომლის კურსდამთავრებულები სწავლას თბილისის სასულიერო სემინარიაში აგრძელებდნენ. გორის ვიკარ-ეპისკოპოსები იყვნენ:
საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ გორის სავიკარიო გაუქმდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ყოფილი ეპარქიები კატეგორია:გორის ისტორია
ვისი გორისა?
„ვისი გორისა?“ — ქართული წარმოშობის ამერიკელი მწერალის, დავით გორჯის წიგნი. მისი ინგლისურენოვანი დედანი Georgian Gorgeous or Gorgeous Georgians? 2013 წელს გამოსცა გამომცემლობამ „Creative Angel Publishing LLC“.
ჟენევიევ ჰელიველის რეცენზიის მიხედვით: „ვისი გორისა ხარ?“ — „წლების განმავლობაში ეს კითხვა მოსვენებას არ აძლევდა დევიდ გორჯის და ასაზრდოებდა მის ისედაც დაუკობელ ცნობისმოყვარეობას. ამერიკაში გაზრდილი გორჯი თავს დასავლურ სამყაროსთან აიგივებდა, მაგრამ ფესვების მოძიების სურვილმა, როგორც ჩანს, თავისი გაიტანა. ასე რომ, გორჯი შეუდგა კვლევას, მოიარა საქართველოს ყველა კუთხე, ესაუბრა სპეციალისტებს და მოაგროვა ზღვა ინფორმაცია. შედეგად, შეიქმნა წიგნი, რომელშიც საქართველო წარმოჩენილია უნიკალური და აქამდე უცნობი კუთხით“.
ჟანრობრივად წიგნი წარმოადგენს ავტორის მიერ ემოციურად, უშუალო თხრობით გადმოცემულ ისტორიულ ცნობებს, ფაქტებს, ჰიპოთეზებს, მითებს ქართველი ერის წარმოშობის, მისი ისტორიული განვითარების, რელიგიის, ენისა და კულტურის, ტრადიციების, ქართველთა ნათესავების, უძველეს თუ თანამედროვე მსოფლიოში ქართველების ადგილის შესახებ. მთელი თხრობა აგებულია ერთი თეზის ირგვლივ: რა მიიღეს ქართველებმა დანარჩენი მსოფლიოსგან და რა გასცეს თვითონ მსოფლიოს მემკვიდრეობისთვის ათეული ათასწლეულის განმავლობაში.
წიგნის ავტორი დავით გორჯი 70-იან წლებში შეერთებულ შტატებში დაბადა და იქვე გაიზარდა.
ამერიკელი მარკეტოლოგი, კომპანია „Quo Vadia“-ს მფლობელი და გენერალური დირექტორი რიკ ჯულიანი, წიგნს შემდეგნაირად ახასიათებს:
„ავტორი აცოცხლებს საქართველოს ისტორიასა და კულტურას, რასაც ზურგს უმაგრებს ზედმიწევნით შესწავლილი და აკადემიურად დასაბუთებული მასალა. ბატონი გორჯის სიყვარული სამშობლოსადმი გამოსჭვივის ყოველ გვერდზე და ასაზრდოებს მომჯადოებელ ისტორიებს, რომლებსაც ის გვიყვება“.
„ვისი გორისა?“ მრავალფეროვან და მრავალრიცხოვან წყაროებს ეყრდნობა:
გამოსაცემად მზადდება წიგნის ქართულ, რუსულ და თურქულენოვანი ვერსიები.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის წიგნები
ყარღაბაზარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყარღაბაზარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
არგელი
არგელი (Արգել) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 428 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 328 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 612 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 5.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
სერარია
სერარია (Serraria) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 526 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბრეჟუ-პარაიბანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 238 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 95.53 კმ²-ზე. ფართობი 65 299 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნოდარ ქევხიშვილი
ნოდარ ქევხიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი (2016, ანთალია, თურქეთი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2018, სოფია, ბულგარეთი).
Midnight (Coldplay-ს სიმღერა)
"Midnight"-ის 7" სინგლი გამოვიდა 2014 წლის გრამფირფიტების მაღაზიის დღის აღსანიშნავად.
ისტორია
სიმღერა აგებულია ორიგინალურ კომპოზიციაზე, რომელიც 2003 წელს პროდიუსერ ჯონ ჰოპკინზის მიერ დაიწერა.
თენგიზ სხირტლაძე
თენგიზ სხირტლაძე (დ. 21 სექტემბერი, 1949,   სოფ.  ბოლაჯური, ადიგენის რაიონი)  —  ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
Midnight (Coldplay-ს სიმღერა)
ისტორია
სიმღერა ჯგუფის მიერ მეექვსე სტუდიურ ალბომზე მუშაობისას ჩაიწერა, სტუდიებში The Bakery და The Beehive (ლონდონი, ინგლისი), რომლებშიც ჩაიწერა წინა ორი ალბომი, Viva la Vida or Death and All His Friends და Mylo Xyloto. კრის მარტინის ვოკალი ამ სიმღერაში ვოკოდერის ეფექტით ჟღერს.
"Midnight" ცოცხლად ჯგუფის მიერ პირველად შესრულდა iTunes-ის ფესტივალის ფარგლებში, SXSW-ზე, 2014 წლის 12 მარტს, ტეხასში.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის 5 წუთიანი მუსიკალური ვიდეო, რომელიც მერი უიგმორმა გადაიღო, ვიდეოჰოსტინგის საიტ Vevo-ზე, ულან ბატორის დროით 2014 წლის 25 თებერვალს ღამის 12 საათზე გამოვიდა. იგი თითქმის მთლიანად ჰიპერსპექტრული და ნეგატიური გამოსახულების სახით არის წარმოდგენილი, სხვადასხვა ვიზუალური ეფექტით. გამოქვეყნებიდან 24 საათის განმავლობაში იგი 1 მილიონჯერ იქნა ნანახი. ორი დღის ნახვების რაოდენობა 3 მილიონამდე ავიდა, ხოლო 4 მარტისთვის - 8 მილიონამდე.
თენგიზ სხირტლაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Midnight (Coldplay-ს სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის სიმღერები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები კატეგორია:2014 წლის სინგლები
ხალხის სამართალი
ხალხის სამართალი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. ავტორმა ის 1906-1908 წლებში, ევროპაში მოგზაურობის დროს, ჟენევაში დაწერა. მოთხრობის სიუჟეტი სოფელში ვითარდება სადაც ხალხი ცოლ-ქმრული ღალატისთვის თანასოფლელების დასჯას ითხოვენ. ისინი გადაწყვეტენ მათ გაშიშვლებას და სოფელში ჩამოტარებას, თუმცა საბოლოოდ დაინდობენ.
კანემის რეგიონი
გეოგრაფია
კანემის რეგიონი მდებარეობს ჩადის დასავლეთით. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება ბორკუს რეგიონი, აღმოსავლეთით ბაჰრ-ელ-გაზელის რეგიონი, სამხრეთით ლაკის რეგიონი, დასავლეთით ნიგერი. კანემის რეგიონზე გადის სტრატეგიული ტრანსსაჰარული ავტომაგისტრალი ნჯამენა — ბარდაი (ტიბესტის მთიანეთში).
დემოგრაფია
კანემის რეგიონში ძირითადად ცხოვრობენ: ტუბუს ხალხი (მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის 48 %), კანემბუ (40,5 %) და ჩადის არაბები (5 %).
ადმინისტრაციული დაყოფა
კანემის რეგიონი იყოფა 3 დეპარტამენტად — კანემი, ჩრდილოეთი კანემი და უადი-ბისამი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
ფრასინი (დონდუშენის რაიონი)
ფრასინი (Frasin) — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 202 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 306 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დონდუშენის რაიონის სოფლები
გურჯაანის ქვაშვეთის ეკლესია
გურჯაანის ქვაშვეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ გურჯაანის სამხრეთით განაპირას, სასაფლაოზე, ყველაწმინდის ეკლესიისკენ მიმავალი გზის პირას. აგებულია XVIII საუკუნის მიწურულს ან XIX საუკუნის დასაწყისში. 2009 წელს საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა დაცვისა და გადარჩენის დაფინანსებით ჩატარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. აღდგა გუმბათის სახურავის წვერი კედლების მონგრეული ნაწილები და ლავგარდანი; ეკლესია დაიხურა ღარისებრი კრამიტით.
ეკლესია ეგრედწოდებულ კუპოელჰალეს გვიანდელ ვარიაციას წარმოადგენს. ნაგებია აგურით და რიყის ქვით. კედლების ძირითადი ნაწილი რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობითაა ნაგები. აგურით გამოყვანილია გუმბათი, საბჯენი თაღები, კამარა, პილასტრები, კარსარკმლების წირთხლები და დეკორატიული ელემენტები ფასადებზე.
ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა (15.1-7.7 მეტრზე), აქვს ორი შესასვლელი- დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ორივე კარი სწორკუთხაა და ორივე მხრიდან თაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. ეკლესიის შიდა სივრცეს შეადგენს საკურთხევლის ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდი დამოგრძო დარბაზი. აფსიდში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომელიც გვერდებზე სამ-სამი სწორკუთხა ნიშაა. სარკმლის სამხრეთით მდებარე ნიშა გეგმით წრეს უახლოვდება და სხვებთან შედარებით უფრო მაღალია. თითო პატარა სწორკუთხა ნიშა გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილშიცაა. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს კიდევ ხუთი სარკმელი აშუქებს, ორ-ორი მათგანი გრძივ კედლებშია, ხოლო ერთი თარაზულად გადახურული-დასავლეთ კედელშიყველა სარკმლის ღიობი შიგნიდანაც და გარედანაც კედლის გულისკენ თანდათან ვიწროვდება.
ეკლესიის დარბაზი ორ-ორი მძლავრი პილასტრითა და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღებით გაყოფილია სამ არათანაბარ ნაწილად. პილასტერებს შორის კედლები საფეხურითაა შეღრმავებული და ნახევარწრიულლი თაღებით. თაღების ქუსლებთანსამსაფეხურიანი იმპოსტებია. მსგავსი პროფილის იმპოსტებია გამოყოფილი საბჯენი თაღების ქუსლებთანაც.
დარბაზის შუა ნაწილში, რომელიც დანარჩენებზე ოდნავ უფრო მოზრდილია, აღმართულია შიგნიდან წრიული, ხოლო გარედან რვაწახნაგოვანი გუმბათი. გუმბათის ყელი ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდება. იგი ნავზე ბევრად უფრო ვიწროა, ამოტომ მისი საყრდენი სისტემა რამდენამდმე თავსისებურადაა გადაწყვეტილი. აღმოსავლეთითა და დასავლეთით გუმბათი პილასტრებზე გადაყვანიულ საბჯენ თაღებზეა დაყრდნობილი, ხოლო სამხრეთით და ჩრდილოეთით- კამარის მრუდში გამოყვანილ, ცენტრისკენ გადმოხრილ თაღებზე. გუმბათის საყრდენ თაღებს შორის პანდანტივებია, რომელშიც ამოჭრილია ტრომპები. გუმბათის ყელში გაჭრილია რვა ვიწრო და მაღალი თაღოვანი სარკმელი.
შიდა სივრცის ერთნავიანობის მიუხედავად გარედან ეკლეისას ჯვარ-გუმბათოვანი შენობის აღნაგობა აქვს. ეკლესიის ოთხივე ფასადზე შუა ნაწილი გუმბათქვეშა „მკლავების“ შესაბამისად შემაღლებულია და დასრულებულია ორფრდა სახურავით. ფასადები საკმაოდ მატრივადაა დამუშავებული. მორთულობის ძირითადი ელემენტებია შეღრმავებული რომბები და ჯვრები. გრძივი ფასადების შემაღლებულ ნაწილებზე, თითქმის მთელ სიგანეზე, გამოყვანილია საფეხურით შეღრმავებული თაღოვანი არე. იგი სიმაღლეში გაყოფილია ორ თანაბარ ნაწილად. ქვედა ნაწილში ერთიმეორის თვზე განლაგებულია სამ-სამი რომბი, ზედა ნაწილის შუაში კი-პილასტრისმაგვარი შვერილი რომლის ზემოთ წყობიდან შვერილი აგურებითგამოყვანილია პატარა ფრონტონი.
ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადის სიბრტყე, გუმბათოვანი ტაძრების მსგავსა, ჩვეულებისამებრ ერთიანი კი არაა, არამედ ორ ნაწილადაა დაყოფილი. ფასადის ზედა „ჯვრის მკლავის“ ფრონტონით დასრულებული ნაწილი, ქვედა ნაწილის მიმართრამდენადმე უკანაა წაწეული (დაახლოებით 1 მეტრით) ისე, რომ მათ საზღვარზე საფეხური იქმნება. ფასადის ქვედა ნაწილი სრულიად გლუვია - მოურთველი. ზედა ნაწილზე კი აგურის წყობის შეღმავებით გამოსახულია ორსაფეხურიან ბაზისზე დადგმული ჯვარი.
დასავლეთ ფასადიც მარტივადაა მორთული. შესასვლელისზემოთ, გვერდით ნაწილებში თითო რელიეფური ჯვარია, ერთი შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული ფასადის ზედა ნაწილში, ფრონტონის არეში.
სამხრეთ შესასვლელის ტიმპანში და ანაყოლებში ჩასმულია საფლავის ქვები წარწერებით. აღმოსავლეთით მდებარე ანაყოლზე გაკეთებული წარწერიდან ირკვევა, რომ ქვა საფლავზე დადებულია 1792 წელს, აშკარაა, რომ ეკლესია ამ თარიღის შემდგომაა აგებული.
ფასადები დასრულებულია აგურის ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც ჩვეულებრივად ნაწყობი და კუთხით შვერილი აგურის რიგების მონაცვლეობითააგამოყვანილი.
გუმბათის ყელი ლეკალური აგურის ლილვებით, თაღებითა და ჯვრებითაა დანაწევრებული. სარკმელებს ქვემოთ გუმბათქვეშა კვადრატამდე ყელი მრგვალია. ეს ნაწილი მოქცეულია ორ ჰორიზონტ ლილვს შორის და მორთულია შეღმავებული რომბების მწკრივი. ზემოთ თითოეული წახნაგის შუაში. ლილვებშემოვლებული ვიწრო და მაღალი სარკმელია, რომელიც ჩასმულია ლილვითვე განმოყვანილ თაღში. თაღებს შორის ვიწრო არეებია დარჩენილი, რომელთა ზემოთ ლილვის ფორმის სარტყელზე აგურის რელიეფური ჯვრებია „ჩამოკიდებული“. ზემოთ ყელი საფეხურით ვიწროვდება და ლილვისებრი სარტყელითაან დასრულებული, რომელიც საფეხუროვან ლავგარდანს ებჯინება. გუმბათი გადახურულია პირამიდული ფორმის სახურავით.
ეკლესიის დასავლეთით, თხუთმეტიოდე მეტრზე. დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესია (5.1 X 3 მეტრზე). იგი ნაგებია საშუალო ზომის რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით. გარედან გრძივი კედლების ქვედა ნაწილში შირიმის რამდენიმე გათლილი ქვაა ჩართული.
ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარის დასავლეთ ნაწილი, მონგრეულია გარე კუთხეები, მთლიანადაა დანგრეული დასავლეთ კედელი, ფასადებზე საპირე ქვები აქაქ-იქ ამოცვენილია, სამხრეთ და ჩრდილოეთკედლების დასავლეთით ნახევარი დაახლოებით 1.5-2 მეტრ სიმაღლეზე დგანან.
ეკლესიის შესასვლელი დასავლეთიდან ყოფილა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში დაბალი და ვიწრო, თარაზულად გადახურული სარკმელია, რომლიოს ორივე მხარეს თიტო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ქვიტკირის ტრაპეზია მიშენებული (შემორჩენილია ნაწილი). მსგავსი ნაგებობაა მიდგმული აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდზეც რომელიც ალბათ სამსხვერპლოდ გამოიყენება. გრძივ კედლებზე შემორჩენილია მოწითალო ფერის საღებავით გამოყვანილი ორ-ორი ზოლი. აფსიდი წესიერ ფორმის კონქცითაა გადახურული, რომლის თაღ ნახევრწრიულია.
სასაფლაოს დასავლეთით დაახლოებით 400 მეტრზე, ყველადწმიდის ეკლესიისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს, შემორჩდენილია რიყის ქვით ნაშენი შენიობის ნანგრევი, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა ნაეკლესიარად მიიჩნევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არინჯი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი
გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდი — მუსიკალური კოლექტივი. დაარსდა 1970 წელს სასწავლებლის დირექტორის, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის ა. კაჭარავას თაოსნობით. გუნდის შემოქმედებითი სახე განსაზღვრა მისმა უცვლელმა სამხატვრო ხელმძღვანელმა და მთავარმა დირიჟორმა, საქართველოს სახელმწიფო არტისტმა შ. მოსიძემ. რეპერტუარშია მსოფლიო კლასიკური მუსიკა და ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებები. გუნდმა წარმატებით შემოიარა მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა (გერმანია, ესპანეთი, ირლანდია, საფრანგეთი, უნგრეთი, ჩეხოსლოვაკია, მალტა, რუსეთი, სომხეთი და სხვ.).
გუნდი 1989 წელს მიწვეული იყო პარიზში, ადამიანის უფლებათა დაცვის დეკლარაციის 200 წლისთავის აღსანიშნავ ზეიმზე, არის ახალგაზრდული საერთაშორისო საგუნდო ფედერაციის „ევროპაკანტატის“ წევრი (1989). უცხოელი სპეციალისტები გუნდს „მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესოდ“ მიიჩნევენ, ხოლო მის ხელმძღვანელს შ. მოსიძეს „ბგერის ჯადოქარს“ უწოდებენ. გუნდის საშემსრულებლო ხელოვნება გამოირჩევა ფართო დიაპაზონით, ხავერდოვანი დაბალი რეგისტრით, დინამიური ექსპრესიულობით, ჟღერადობის ორკესტრული ფერადოვნებით (გუნდის სოლისტია საქართველოს დამსახურებული არტისტი მ. აბულაძე). გუნდის არსებობამ განაპირობა 1985 წელს საგუნდო ზეიმის მოწყობა გორში, რასაც მოჰყვა საგუნდო მუსიკის გორის საერთაშორისო ფესტივალის დაარსება (1986, 1988, 1990, 1996), რომლის მონაწილენი იყვნენ საგუნდო კოლექტივები ევროპისა და აზიის ქვეყნებიდან (რუსეთი, საფრანგეთი, იაპონია, ესპანეთი და სხვ.). იაპონურმა ფირმა „სონიმ“ გამოუშვა გორის სამუსიკო სასწავლებლის ქალთა კამერული გუნდის ორი კომპაქტ-დისკი (1995-2003), რომელზეც ჩაწერილია ქართული მუსიკა. 1997 წელს საქართველოს ტელეფილმმა გადაიღო ფილმი „შალვა მოსიძე“. 2003 წლის ოქტომბერში გუნდმა ანსამბლ „რუსთავთან“ ერთად კონცერტი გამართა ლონდონის საგუნდო ფესტივალზე „როიალ-ჰოლში“.
უზუნ-ქიუი
უზუნ-ქიუი (оҙон көй, озын көй, оҙон — გრძელი, көй — მელოდია) — ბაშკირული და თათრული ხალხური მუსიკის ჟანრი, მელოდიური სტილი (გრძელი ხანგრძლივი სიმღერა).
ისტორია
უზუნ-ქიუი ზეპირსიტყვიერების და მუსიკის ერთ-ერთი უიკალური ჟანრია კულტურულად დაახლოებული თათარი და ბაშკირი ხალხის ხალხურ შემოქმედებაში. ჟანრის საფუძველი სამგლოვიარო მოტივები გახდა, რომლის განვითარებას ხელი შეუწყეს ბაშკირმა მომღელებმა, რომლებიც უზუნ-ქიუის ასრულებდნენ ბაშკირელების სახალხო შეკრბებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
ნარეკლიანთ საყდარი
ნარეკლიანთ საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორხელის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული (5,8 X 4,1 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძლიერ დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტი და ზედ ხეებია ამოსული, ჩამოშლილია ლავგარდანი. განივ კედლებს, მთელ სიმაღლეზე, თითო ფართო ბზარი დაუყვება. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. განივ კედლებში თითო ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
არგილითი
არგილითი (argillos — თიხა და lithos — ქვა) — დანალექი სამთო ქანი; წარმოადგენს გამკვრივებულ თიხას. წარმოიქმნება თიხის დიაგენეტური და ეპიგენეტური დეჰიდრატაციით და გამკვრივებით. ქიმიური და მინერალოგიური შედგენილობით არ განსხვავდება თიხისაგან. თიხაზე უფრო მაგარია და წყალში არ იხსნება. დამახასიათებელია ნაოჭა სისტემებისათვის, სადაც ტექტონიკური დაძაბულობა ხელს უწობდა თიხიან ნალექთა არგილითებად გარდაქმნას. არგილითი გამოიყენება ნედლეულის სახით, ცემენტის, კერამზიტისა და იშვიათად სამშენებლო კერამიკის წარმოებისათვის. კაოლინური არგილითი გამოიყენება ცეცხლგამძლე მასალად. არგილითის ძირითადი საბადოა კუნძული ჰაიდა-გუაი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანალექი ქანები
გორის სარეზერვო ქვეითი (კადრის) პოლკი
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო ნაწილები და ფორმირებები, შექმნილი 1887 წელს კატეგორია:გორის ისტორია კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
ალუტიკები
მინი|300პქ|ესკომოსები ალუტიკები — ტერმინი მიესადაგება იმ ესკიმოსთა ჯგუფებს, რომელებიც ცხოვრობენ სამხრეთ ალასკის ტერიტორიაზე. მათ ხშირად მოიხსენებენ წყნაროკეანელ ესკიმოსებადაც. განლაგებულნი არიან ალიასკის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთით პრინც უილიამის სრუტემდე, კადიაკის კუნძულებისა და კენაის ნახევარკუნძულის ჩათვლით. ალუტიკების სალაპარაკო ენა ტრადიციულად არის იუპიკი, თუმცა დღესდღეობით მასა ინგლისურად საუბრობს. ძირითადი ეკონომიკა დაფუძნებულია ზღვის ცხოველებზე ნადირობაზე, თევზაობასა და შემგროვებლობაზე. განსაკუთრებით აქტიურად ნადირობენ ვეშაპებზე, ზღვის წავზე და სელაპებზე. გამომდინარე მათი ჩართულობისა რუსეთთან ვაჭრობაში მეცხრამეტე - მეოცე საუკუნეებში ალუტიკები გადასულები არიან ფულად ეკონომიკაზე. ხშირად მუშაობენ ორაგულისა და კიბორჩხალას მიმწოდებლებად საკონსერვო ქარხნისთვის.
დემოგრაფია
1784 წლისთვის აღწერის შედეგად დადგინდა, რომ ალუტიკთა რაოდენობა იყო მიახლოებით ცხრა ათასამდე. 1800 წლისთვის მოსახლეობა შემცირდა ექვსი ათასამდე,  ხოლო  გავრცელებული ჩუტყვავილას ეპიდემიის გამო 1850 წლისთვის უკვე სამი ათასამდე. 1990 წლისთვის მათი რაოდენობა დაახლოებით ორი ათასი იყო. მოსახლეობის უმეტესობას შეადგენდნენ კოდიაკის კუნძულების მაცხოვრებლები.
დასახლებები
მინი|ალუტიკების სოფელი ტრადიციულად ალუტიკებს ჰქონდათ საზაფხლო და გამოსაზამთრებელი სოფლები. ძირითადად ისინი განლაგებულები იყვნენ ტერიტორიებზე, სადაც მარტივად ინადირებდნენ ორაგულს. მათი საცხოვრებელი შედგებოდა ერთი საერთო ოთახისგან, სააბაზანოსგან და რამდენიმე საძინებლისგან. ერთ ბინაში დაახლოებით ოცი კაცი ეტეოდა. სოფლის მაცხოვრებელთა რიცხვი ასიდან ორას კაცამდე მერყეობდა. დღესდღეობით ძველი სახლები თანამედროვე კორპუსებმა შეცვალა.
რელიგია
ალუტიკებს ტრადიციული რელიგია  მსგავსი იყო სხვა ესკიმოსებისა. მათი რწმენა-წარმოდგენები ძირითადად დაფუძნებული იყო სამი სტიქიის: ჰაერის, ზღვის და მიწის  სულების მფლობელებსა და  შამანებზე, რომლებიც სწორედ ამ სულების დახმარებით წინასწარმეტყველებდნენ. როგორც წესი, შამანიზმი სათავეს ცმბირში იღებს და ეს ტერმინიც თავდაპირველად მხოლოდ იქ გამოიყენებოდა. მაგრამ მოგვიანებით საქვეყნოდ გახდა ცნობილი მათ შესახებ და არაერთ კულტურაში დაიმკვიდრეს კიდეც თავი. შამანების მთავარი დანიშნულება იყო მედიატორის როლის შესრულება ამქვეყნიურ სამყაროსა და სულების სამყაროს შორის. მათ შეეძლოთ დაკავშირება არამარტო მოჩვენებებთან, არამედ სხვა მითოლოგიურ არსებებთანაც.
ესკიმოსი შამანებიც სწორედ ამ ფუნქციით არსებობდნენ, მაგრამ დღესდღეობით ცოტას თუ სწამს  ძველი რელიგიის. ეს გამოიწვია ქრისტიანობის გავრცელებამ სამხრეთ ალიასკის ტერიტორიაზე და უკვე  მეცხრამეტე საუკუნის დასასრულისთვის გარდაიცვალა საგლოქი(sagloq) უკანასკნელი შამანი, რომელსაც გადმოცემის თანახმად შეეძლო მოგზაურობა როგორც წყალქვეშ, ასევე ცაშიც.
ესკიმოსი შამანები გამოიყენებდნენ სხვადასხვა საშუალებებს სულების სამყაროსთან დასაკავშირებლად. მაგალითად ჰქონდათ თავიანთი მუსიკა,  ცეკვები, ლიტერატურა და სარიტუალო საგნები. იყენებდნენ ზებუნებრივ არსებებს განსხვავებული მიზნებისთვის ხან ხალხის საკეთილდღეოდ, ხან-პირიქით. ისინი ხშირად იმორჩილებდნენ სულებს და მოგზაურობდნენ პარალელურ სამყაროებში მათთან ერთად. შამანიზმი ესკიმოსებში ხასიათდებოდა გარკვეული უნიკალურობებით სხვა კულტურებთან შედარებით. მათ სწამდათ, რომ ერთმანეთთან დაკავშირებული იყო ცოცხალი ადამიანის, გარდაცვლილის და მონადირებული ცხოველის სულები. ადამიანის და ცხოველის სიკვდილი მნიშვნელოვანი იყო ესკიმოსებისათვის. თავდაპირველად გარდაცვლილი ადამიანის დამარხვისას თან ატანდნენ პირად ნივთებს „მკვდართა სამეფოში“ გამოსაყენებლად, შემდგომ მათი მოსაზრება სიკვდილთან დაკავშირებით შეიცვალა. მათ სწამდათ, რომ თუკი ახალშობილს გარდაცვლილის სახელს დაარქმევდნენ მათი სულის ნაწილი ჩასახლდებოდა ბავშვში და დაიცავდა ზრდასრულ ასაკამდე. მაგრამ ამისთვის აუცილებელი იყო რაიმე ნათესაური კავშირის არსებობა.
მათი იდეოლოგიის მიხედვით, ადამიანის ავადმყოფობას იწვევდა მისი სულის მოპარვა მოჩვენების ან სხვა ბოროტი შამანის მიერ. ვინაიდან ადამიანს ხუთი სული გააჩნია, ის არ კვდება და უბრალოდ ხდება ავად. სწორედ ამიტომ ადამიანები დასახმარებლად უხმობენ შამანს. უშვილო ქალებს ისინი ეხმარებოდნენ ჯერ კიდევ დაუბადებელი ბავშვის სულებთან დაკავშირებით და დედის მუცლისაკენ მოხმობით. რაც შეეხება ქალების დაორსულებას, შამანები ჯერ კიდევ დაუბადებელ ბავშვების სულებს აცილებენ დედის მუცლამდე და ამ გზით ხორციელდებოდა ჩასახვა. ნადირობაში კი შამანი ეხმარებოდა საზოგადოებას ძირითადად ცხოველების სულების გამოძახებით.
ნადირობასთან დაკავშირებული მაგიური ისტორიები ასევე ბევრი აქვს ესკიმოსთა კულტურას. კადიაკისაც და ალეუტის კუნძულების საზოგადოებასაც ჰქონდათ კულტი ზღვის ძუძუმწოვრებზე სანადირო. თითოეულ კაცს უნდოდა რომ ყოფილიყო კარგი მონადირე. ამიტომ ხშირად ატრებდნენ თილისმებს, რომლებსაც რაიმე არაორდინალური ამბავი უკავშირდებოდა. ყველაზე გავრცელებული მითია უიღბლო კაცის შესახებ, რომელსაც უშედეგო ნადირობის შემდეგ შეხვდება ტყეში ქალბატონის სული. ამ უკანასკნელთან გაატარებს ღამეს რისთვისაც დასაჩუქრდება ავგაროზით. კაცი ყველაზე იღბლიან მონადირედ იქცევა თუმცა საბოლოოდ დააარღვევს ქალთან დადებულ პირობას-ურთიერთობა გაწყვიტოს მიწიერ სამყაროსთან.კაცი ნანადირევს მიუტანს შვილებს რის შედეგადაც ისინი დაიღუპებიან. პოპულარული თილისმა მეთევზეებისთვის იყო ქუდი, რომელსაც ჰქონდა კავშირი სულების სამყაროსთან. ქუდი იყო სათანადოდ მოხატული და ასევე ეკიდა სხვადასხვა მნიშვნელობის მქონე ბისერები. ამ ქუდის დაფარებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა მეთევზის წარმატებისთვის.
ესკიმოსების რწმენა წარმოდგენები ასევე ეხებოდა ღმერთებსაც. ერთ-ერთი მათგანი იყო მთვარის კაცი (moon man), რომელიც გზას უნათებდა გარდაცვლილი ადამიანის სულებს. ასევე მის შესახებ არსებობს ლეგენდა, რომ მან გადაარჩინა ქალი, რომელსაც ქმარი ამცირებდა. ქალი დაორსულდა გადამრჩენლისგან მაგრამ საბოლოოდ მაინც ძველ ცხოვრებას დაუბრუნდა. გარდა ამისა, სამხრეთ ალიასკელ ესკიმოსებს ჰქონდათ მთვარესთან დაკავშირებული არაერთი მითი. მაგალითად, ერთ-ერთი მითის მიხედვით კაცს შეუყვარდა თავისი ულამაზესი და და შედეგად ეყოლათ ტყუპები-მზე და მთვარე. სხვა წარმოდგენების მიხედვით, მზე და მთვარე ერთი ციური სხეული იყო. მზე ცაზე ანათებდა დღის განმავლობაში, მთვარე - ღამის.
ესკიმოსებს ასევე ეშინოდათ ზღვის ქალღმერთის, რომელიც იყო ცნობილი ნულიაუკის სახელით. თუ ადამიანები არღვევდნენ ტაბუებს, ის თავისთან დაამწყვდევდა მარინისტულ ცხოველებს. ამ შემთხვევაში შამანი ვალდებული იყო მასთან მისულიყო და პატიება ეთხოვა. ზღვის ქალი მათი იდეოლოგიის მიხედვით იყო ობოლი გოგონა, რომელსაც ჩაგრავდა საზოგადოება. თუ შამანი მას დაითანხმებდა ცხოველებიც ჩვეულ ცხოვრებას უბრუნდებოდნენ.
ქრისტიანობის მიღება არ ყოფილა თავად სამხრეთ ალიასკელების გადაწყვეტილება. ყველაფერი რუსეთის მიერ ტერიტორიების ოკუპაციით დაიწყო და 1792 წლიდან მის ხელთ იყო ქალაქი კოდიაკი(Kodiak) 1867 წლამდე სანამ შტატებმა არ გამოისყიდა ალიასკა. დღესაც ეს ქალაქი ითვლება ძირითად რუსული ეკლესიის აქტივობის ცენტრად. 5 წელიწადის განმავლობაში მისიონერებმა მოახერხეს მონათვლა თითქმის მთელი პოპულაციის ალეუტის კუნძულებზე, კოდიაკის კუნძულებზე და ალიასკაზე. დღესდღეობით 7 რუსული მართლმადიდებლური ეკლესია და სამლოცველოა კოდიაკის კუნძულებზე. თითოეულ მათგანში მსახურება ტარდება წელიწადში ერთხელ მღვდლის მიერ, რომლის რეზიდენციაც განლაგებულია თავად ქალაქ კოდიაკში. ამჟამად დაახლოებით 20 სასულიერო პირი ატარებს წირვა-ლოცვას 100 ეკლესიაში ალიასკის ტერიტორიაზე.
ყველა ძირითად სოფელში იმართება რეგულარული მსახურება, მაგრამ არა მღვდლის, არამედ „მკითხველის“ მიერ. მკითხველი უფლებამოსილია წაიკითხოს საჯაროდ ლოცვები, რომლებიც შეიცავს „ტიპურ საგალობლებს და ჰიმნებს“. ეს უკანასკნელნი კი ამოღებულია სტანდარტული მართლმადიდებლური ლიტურგიიდან. მკითხველი დაახლოებით იგივე პატივისცემით სარგებლობს, რაც მღვდელი. განმასხვავებელი მხოლოდ ის არის, რომ მას არ შეუძლია მონათვლა ბავშვის. ამის უფლებამოსილება მხოლოდ სასულიერო პირს აქვს, რომელსაც ამ დღესასწაულისთვის სპეციალურად იწვევენ ხოლმე.
წლების მანძილზე სრულიად სხვა სახე მიიღო რელიგიამ სამხრეთ ალიასკაში. თუკი ადრეულ პერიოდში შამანიზმი იყო გავრცელებული, ახლა ამ საზოგადოებისთვის სწორედ მართლმადიდებლობაა მშობლიური.
ენები
ალასკას ენათა ოჯახში სულ ცოტა 20 ადგილობრივი ენაა გაერთიანებული. დიალექტურ განსხვავებებზე მეტად ენათა სიმრავლე განაპირობებს კულტურის მრავალფეროვნებას. ალასკაში ვხვდებით ჩრდილო-ამერიკული ენების ორ მთავარ ოჯახს, რომლებიც მის საზღვრებს არ სცილდებიან.