cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ორლანდო მეჯიკი
2006-2010: კვლავ პლეი-ოფში და NBA ფინალში
2006-07 წლების სეზონი მეჯიკმა 13-4 დაიწყო, თუმდა ამას მოჰყვა მდგომარეობაში საგრძნობი ცვლილებები რამდენიმე ზედიზედ დამარცხებები, გრანტ ჰილის, კეიონ დულინგის და ტონი ბატიეს ტრავმები. მიუხედავად გუნდის უხარისხო თამაშისა, ჰოვარდი კვლავ აგრძელებდა ზედიზედ მესამე წელიწადს განვითარებას, რის გამოც პირველად იქნა არჩეული აღმოსავლეთ კონფერენციის პირველ გუნდში NBA All Star თამაშზე. მას შემდეგ რაც გუნდმა 2007 წლის 15 აპრილს მოიგო 88-86 ბოსტონ სელტიკთან, მეჯიკმა მოიპოვა პლეი-ოფში ასპარეზობის უფლება 2003 წლიდან მოყოლებული პირველად. თუმცა პლეი-ოფი მაინც არ გამოდგა გუნდისთვის გრძელვადიანი და დამარცხებული იქნა პირველ რაუნდში დეტროიტ პისტონსის მიერ 2007 წლის 28 აპრილს. 2007 წლის 23 მაისს კი გუნდის განცხადებით, ბრაიან ჰილი გათავისუფლებული იქნა მთავარი მწვრთნელის პოსტიდან.
1 ივნისს, მეჯიკმა ბილი დონოვანის მთავარი მწვრთნელის პოსტზე დანიშვნის შესახებ განაცხადეს, რომელსაც 5 წლიანი კონტრაქტი გაუფორმეს. მომდევნო დღეს დონოვანმა ისურვა გუნდიდან გათავისუფლება, რაც მხოლოდ რამდენიმე დღის შემდეგ დაკმაყოფილდა მეჯიკის მხრიდან. 2007 წლის 6 ივნისს კი საბოლოოდ ვაკანტურ პოსტზე მეჯიკმა 4 წლიანი კონტრაქტით სტენ ვან განდი დანიშნა. 2007 წლის 15 ნოემბერს, ბობ ვანდერ უეიდმა, რომელიც რიჩარდ დევოსის ნახევარ-შვილი იყო, ოფიციალურად აიღო გუნდის მმართველობა, ასევე მართველობა კვლავ გადანაწილდა რიჩარდ დევოსის სხვა შვილებზე.
2008 წლის 28 აპრილს, ემვეი არენაში მეჯიკმა შეძლო ტორონტო რეპტორსის დამარცხება 4-1. ეს იყო მეჯიკის პირველი პლეი-ოფის რაუნდის გადალახვა ბოლო 12 წლის მანძილზე. მეჯიკი მეორე რაუნდში დამარცხდა 1-4 დეტროიტ პისტონსის წინააღმდეგ.
ახალი 2008-09 წლების სეზონის პირველი ნახევარი მეჯიკისთვის მეტად წარმატებული გამოდგა, გუნდმა პირველ 41 თამაშში 33 გამარჯვება შეძლო და მხოლოდ 8 თამაშში დამარცხდა, რითაც ლიდერობდა სამხრეთ-აღმოსავლეთი დივიზიონს. თებერვლის დასაწყისში, გუნდის ერთ-ერთმა ვარსკვლავმა - იამირ ნელსონმა ტრავმა მიიღო, რის გამოც დარჩენილ სეზონს გააცდენდა გუნდი. საბოლოოდ გუნდმა სეზონი 59-23 დაასრულა, ხოლო პლეი-ოფში გასულებს ფილადელფია სიქსერსი შეხვდა, რომლის დამარცხებაც მეჯიკმა შეძლო, შემდეგ რაუნდში კი მოქმედ ჩემპიონ ბოსტონ სელტიქსს შეხვდა, სადაც დამხმარე მწვრთნელი პატრიკ იუვინგი გუნდის ქომაგებს გარანტიას აძლევდა რომ შეძლებდნენ მე-7 თამაშში გამარჯვებას, რაც მოხდა კიდეც და მეჯიკმა სერია 4-3 მოიგო. კონფერენციის ფინალში გასულებს კლივლენდ კავალიერსს შეხვდა, რომელსაც სეზონის MVP ლებრონ ჯეიმზი ლიდერობდა, სერია 6 მატჩიანი გამოდგა და გამარჯვებული მეჯიკი გამოვიდა, რითაც შეძლო ისტორიაში მეორედ NBA ფინალში გასვლა, სადაც ლოს-ანჯელეს ლეიკერსს შეხვდა. პირველ ორ თამაშში მეჯიკი დამარცხდა, თუმცა მე-3 თამაშში შეძლეს სერია 1-2 გაეხადათ. ნელსონმა მოასწრო დაბრუნება ფინალურ სერიებში, თუმცა საბოლოოდ მეჯიკი 5 თამაშში დამარცხდა ლეიკერსთან.
2009-10 წლების სეზონი გუნდისთვის არც ისე წარმატებული აღმოჩნდა როგორც წინა სეზონი. მეჯიკმა იანვრის თვე საშინლად დაიწყო, სადაც 10 თამაშიდან 7 თამაშში დამარცხდა, ხოლო NBA All Star შესვენების შემდეგ, გუნდმა დარჩენილ 28 თამაშში შეძლო 23 მატჩის მოგება, რითაც ზედიზედ მეოთხედ მოახერხეს პლეი-ოფში გასვლა და ასევე მეოთხედ მოიპოვეს დივიზიონის ტიტული. გუნდმა რეგულარული სეზონი კვლავ 59-23 დაასრულა, როგორც ეს წინა წელს იყო. მეჯიკმა შეძლო კონფერენციის პირველ რაუნდში შარლოტ ბობკეტსის და ატლანტა ჰოუქსის დამარცხება ნახევარ-ფინალში, რის შემდეგადაც გუნდი აღმოსავლეთ კონფერენციის ფინალში ბოსტონ სელტიქსს შეხვდა. სერიის პირველ სამ თამაშში მეჯიკი დამარცხდა, მაგრამ უბრძოლველად სერია არ დატოვა და შეძლო შემდეგ 2 მატჩში გამარჯვების მოპოვება, თუმცა მე-6 თამაშში, რომელიც ბოსტონში ტარდებოდა, მეჯიკი დამარცხდა და დაამთავრა სეზონი.
2010-დღემდე: ახალი არენა, ახალი შეხედულებები
2010 წლის ზაფხულში, მეჯიკმა ნიუ-იორკ ნიქსის ყოფილი მოთამაშე - კრის დაჰონი და მაიამი ჰიტის ყოფილი მოთამაშე კუენტინ რიჩარდსონი გადმოიყვანა.
მეჯიკმა სეზონი საბოლოოდ 52 გამარჯვებით დაასრულა, რაც საკმარისი იყო დივიზიონში მე-2 ადგილისთვის, თუმცა პლეი-ოფში გასულებს, ატლანტა ჰოუქსი შეხვდა, სადაც 6 თამაშში დამარცხდა მეჯიკი. სტენ ვან განდის მწვრთნელობის დროს, გუნდი პირველად იქნა დროზე ადრე გამოვარდნილი პლეი-ოფიდან.
შემოკლებულ 2011-2012 წლების სეზონში (NBA ლოკაუტის გამო) მეჯიკმა სეზონის უქმეები ცუდად გაატარა, რადგან გუნდის ვარსკვლავი და ლიდერი - დუაიტ ჰოვარდი გუნდიდან გაშვებას ითხოვდა, თუმცა არ დაკმაყოფილდა მისი მოთხოვნა. სეზონი გუნდმა ოკლაჰომა-სიტი თანდერის წინააღმდეგ გახსნა, სადაც 89-97 დამარცხდა შობის დღეს. მეჯიკმა 37-29 შედეგით აღმოსავლეთში მე-6 ადგილი დაიკავა, პლეი-ოფში გასულებს კი მე-3 ადგილით გასული ინდიანა პეისერსი შეხვდა. მეჯიკმა შეძლო პირველ თამაშში გამარჯვება, თუმცა ეს აღმოჩნდა პირველი და უკანასკნელი გამარჯვება გუნდისთვის ამ წლის პლეი-ოფში და სერია შემდეგ 1-4 წააგო. 21 მაისს გუნდის მიერ განცხადდა, რომ გენერალური მენეჯერი - ოტის სმიტი და მთავარი მწვრთნელი - სტენ ვან განდი გუნდის ნაწილი აღარი იქნებოდნენ. სტენ ვან განდის მწვრთნელობისას, გუნდმა რეგულარულ სეზონში 259-135 შედეგი აჩვენა, ასევე პლეი-ოფში წარამტებულად გამოვიდა და შეძლო ერთხელ კონფერენციის ფინალში, ხოლო მეორე წელს კი NBA ფინალში გაყვანა გუნდის.
2012 წლის 20 ივნისს, აღმასრულებელი დირექტორ - ალექს მარტინესის განცხადებით, ოკლაჰომა-სიტი თანდერის ყოფილი გენერალური მენეჯერის თანაშემწე - რობ ჰენიგანი დაინიშნა მეჯიკის ახალ გენერალურ მენეჯერად. ამჟამად ლიგაში ის არის ყველაზე ახალგაზრდა გენერალური მენეჯერი (30 წლის).
არენა
ემვეი არენა (Amway Arena) გახსნილი იქნა 1989 წელს და იყო საშინაო არენა ორლანდო მეჯიკის 2009-2010 წლების სეზონამდე. არენა ასევე ცნობილი იყო როგორც ორლანდო არენა ან ო-არენა მის პირველ 10 წლის მანძილზე.
გუნდის ახლანდელი საშინაო არენა კი ემვეი ცენტრი (Amway Center) არის, რომელიც ოფიციალურად 2010 წლის 1 ოქტომბერს გაიხსნა ნიუ-ორლეან ჰორნეტსის წინააღმდეგ. ხოლო რეგულარულ სეზონის პირველი მატჩი აქ 2010-11 წლების რეგულარული სეზონის 28 ოქტომბერს ჩატარდა ვაშინგტონ უიზარდსის წინააღმდეგ. მეჯიკმა შეძლო ორივე მატჩის მოგება. ემვეი ცენტრში ყველაზე დიდი მონიტორია დამონტაჟებული მთელი NBA მასშტაბით. არენაში ასევე ასპარეზობენ AFL გუნდი - ორლანდო პრედატორსი და მეორე ჰოკეის ლიგის გუნდი - ორლანდო სოლარ ბეარსი.
2010 წლის 4 მაისს, NBA რწმუნებულმა - დევიდ სტერნმა განაცხადა, რომ 2012 წლის NBA All Star ზუსტადაც, რომ ახალ ემვეი ცენტრში ჩატარდებოდა.
პირადი ჯილდოები
NBA წლის მცველი
NBA ყველაზე გაუმჯობესებული მოთამაშე
NBA წლის მწვრთნელი
NBA წლის აღმასრულებელი
ყველა-NBA პირველი გუნდი
ყველა-NBA მეორე გუნდი
ყველა-NBA მესამე გუნდი
NBA ყველა-დაცვითი პირველი გუნდი
NBA ყველა-დაცვითი მეორე გუნდი
NBA All-Star მონაწილეები
NBA ახალბედა პირველი გუნდი
NBA ახალბედა მეორე გუნდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები კატეგორია:ორლანდო მეჯიკი
Lasioglossum bischoffi
Lasioglossum bischoffi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
bischoffi
აზერბაიჯანის ტალახის ვულკანები
აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში 700-დან 300-ზე მეტი მოქმედი ტალახის ვულკანია. ტალახის ვულკანები წარმოშობით უკავშირდება ნავთობისა და გაზის საბადოებს. ტალახის ვულკანების ნაკვეთებზე აღმოჩენილია გაზის კონდენსატისა და ნავთობის მდიდარი საბადოები. ყველაზე ცნობილი და ხშირად მონახულებადი ვულკანები მდებარეობს ქალაქ გობუსტანის მახლობლად.
ტალახის ვულკანების დაცვა
2007 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2007 წლის 15 აგვისტოს ბრძანების თანახმად, შეიქმნა ბაქოსა და აბშერონის ნახევარკუნძულის ტალახის ვულკანების ჯგუფის სახელმწიფო ბუნებრივი ნაკრძალი. სახელმწიფოს მეთაურის განკარგულების თანახმად, დაიწყო ნაკრძალის საზღვრების დადგენა და მასზე დებულებების შემუშავება. ამას გარდა, განკარგულება ასევე მიუთითებდა ბაქოსა და აბშერონის ვულკანების მომცველ ტერიტორიაზე სამშენებლო სამუშაოების აღკვეთისათვის დაუყოვნებელი ზომების მიღებას.
ბუნებრივი ძეგლი-ვულკანების დასაცავად ვულკანებთან ახლოს მდებარე რაიონული სამმართველოები და ეკოლოგიის კომიტეტები იქნა ჩართული. ვულკანის მისასვლელებთან დამონტაჟებულია გამაფრთხილებელი წარწერები, რომლებიც იუწყებიან, რომ ბუნების ძეგლები სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ იმყოფება და კატეგორიულად აკრძალულია მისი დაბინძურება, დაზიანება, მშენებლობის განხორციელება და სხვა სახის სამუშაოების წარმოება.
ბუნებრივი ძეგლები
1982 წელს აზერბაიჯანი რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის № 167 გადაწყვეტილებით, გობუსტანში მდებარე ვულკანებს ბეიურ კენიზდაგს,
აირანტეკენს, დაშგილსა და ლოგბატანში მდებარე ვულკან ლოკბატანს ბუნებრივი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
2007 წელს შექმნილი სახელმწიფო ბუნებრივი ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარე ბაქოსა და აბშერონის ნახევარკუნძულის ტალახის ვულკანების ჯგუფიდან 52 ტალახის ვულკანს მიენიჭა სახელმწიფო ნაკრძალის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ტალახის ვულკანები კატეგორია:აზერბაიჯანის რელიეფი
წიწილოვანი ფრინველები
წიწილოვანი ფრინველები (Nidifugae ანუ Praecoces) — ფრინველები, რომელთა მართვებს, ბარტყოვანი ფრინველებისაგან განსხვავებით, თითქმის გამოჩეკისთანავე შეუძლიათ დამოუკიდებელი მოძრაობა (სიარული, სირბილი, ცურვა). იჩეკება თვალახელილი, შებუმბლული, სმენის უნარის მქონე მართვე, რომელსაც ადრე უწესრიგდება თერმორეგულაცია. ზოგი წიწილოვანი ფრინველი გამოჩეკისთანავე სრულიად დამოუკიდებელია (დიდფეხა ქათმები), შეუძლებელია გადაფრენა, დამოუკიდებლად საკვების მოპოვება (წეროები, იხვები). ზოგი საკვების მოსაპოვებლად მიჰყვება მშობელს (ზოგიერთი ქათმისნაირი), ზოგს მშობლები კვებავენ (ლაინები, მურტალები).
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრინველები
როარინგის ჩანჩქერი
როარინგი — ჩანჩქერი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კვინსლენდის შტატში. ეს ადგილი მდებარეობს დეინთრის ეროვნულ პარკში. როარინგის ჩანჩქერიდან 33 კილომეტრში მდებარეობს მარჯნის ზღვა, ხოლო ჩანჩქერიდან 1361 კილომეტრში მდებარეობს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრიზბენი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კუინზლენდის ჩანჩქერები
მურთაზ შელია
მურთაზ შელია (დ. 25 მარტი, 1969, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, 1990-იანი წლების საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წამყვანი მოთამაშე, ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 29 მატჩი. 2013-14 წლების სეზონის დამთავრების შემდეგ შელია ცხინვალის „სპარტაკის“ პრეზიდენტის თანამდებობაზე დაინიშა.
საკლუბო კარიერა
თბილისის „დინამოსთან“ ერთად შელიამ მოიგო საქართველოს ჩემპიონატის ზედიზედ ხუთი სეზონი 1991 დან 1995 წლამდე. 1995 წელს მურთაზი შეუერთდა რუსულ კლუბ ვლადიკავკაზის „სპარტაკი–ალანიას“, იგი დაეხმარა კლუბს გამხდარიყო რუსეთის ჩემპიონი პირველივე სეზონში.
2 წლის შემდეგ შელია შეუერთდა ინგლისურ „მანჩესტერ სიტის“, სადაც მის ყოფილ თანაგუნდელს თბილისის „დინამოში“, გიორგი ქინქლაძეს თავი დამკვიდრებული ჰქონდა. მან მისი დებიუტი გოლით აღნიშნა „ბირმინგემ სიტის“ წინააღმდეგ, თუმცა ის მატჩი მისმა გუნდმა 2–1 დათმო. ექვსი კვირის შემდეგ მას დაცვის ხაზში შეურთდა კიდევ ერთი ქართველი, კახაბერ ცხადაძე, მაგრამ იმ სეზონში ხშირი ტრავმების გამო ხშირად ვერ თამაშობდა და მან მხოლოდ ერთი გოლი გაიტანა „ნოტინგემ ფორესტის“ წინააღმდეგ. სეზონის ბოლოს „მანჩესტერ სიტი“ დაქვეითდა პირველად მის ისტორიაში. შემდეგ სეზონში შელიამ ითამაშა მხოლოდ სამი მატჩი, მისი ბოლო მატჩი იყო 1998 წლის ოქტომბერში „რედინგის“ წინააღმდეგ, სადაც კარიერისთვის საბედისწერო ტრავმა მიიღო. 2000 წელს შეწყდა კონტრაქტი და შესვენების შემდეგ თამაში განაგრძო თბილისის „ლოკომოტივში“, სადაც 2001 წელს კარიერა დაასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზაარბრიუკენის ფეხბურთელები კატეგორია:ვლადიკავკაზის ალანიას ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
ცხმორისი
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Paradrillia darnleyensis
Paradrillia darnleyensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
როსტიაშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
სოლდატსკე (ხერსონის რაიონი)
სოლდატსკე (Солдатське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 139 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის სოფლები
ნეპერი
ნეპერი (აღნიშვნა: ', ') — ლოგარითმული ფარდობითი სიდიდის (ორი ერთსახელიანი ფიზიკური სიდიდის ფარდობის ნატურალური ლოგარითმის) ერთეული. სახელი ეწოდა ჯ. ნეპერის პატივსაცემად.
ლიტერატურა
კატეგორია:განზომილების ერთეულები
ხანგრძლივი ნიშნობა
ხანგრძლივი ნიშნობა (Un long dimanche de fiançailles) — 2004 წლის ფრანგული რომანტიკული ანტიმილიტარისტული ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს ოდრი ტოტუ.
სიუჟეტი
მატილდე და მანეკი დანიშნულები არიან. მანეკი შეგნებულად დაიჭრება ხელში, რათა სამხედრო სამსახურისგან გათავისუფლდეს და საცოლესთან დაბრუნდეს. სავარაუდოდ სომის ბრძოლაში დაიღუპა. მის საცოლე მატილდეს მშობლები ადრე დაეღუპა და თავად კოჭლია. მატილდე ცრუმორწმუნეა და მანეკის სიცოცხლე სხვადასხვა გარემოებებზე დამოკიდებული ჰგონია. ის საქრმოს ძებნას დაიწყებს. მატილდე გაიცნობს ტინა ლომბარდის შურს იძიებს საკუთარი საყვარელის მკვლელზე. ასევე ელოდი გორდეს, რომელიც ქრმის დაჟინებული მოთხოვნით მეექვსე შვილზე სხვა კაცისგან ორსულდება, რადგან ექვსი შვილის მშობლებს ჯარიდან ათავისუფლებენ. მატილდეს ოჯახს სელესტინ პუ ეწვევა, რომელიც ფრონტზე დაღუპულების ამბავს უყვება მათ და ყველაფერს უამბობს, რაც მანეკის შესახებ იცის. საბოლოოდ მანეკი ცოცხალი აღმოჩნდება და მატილდე მას შეხვდება.
ჯილდოები
ფილმმა დაიმსახურა 4 სეზარი, ასევე მიიღო ოსკარის ნომინაციები საუკეთესო ოპერატურასა და მხატვრულ გაფორმებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:2004 წლის ფილმები კატეგორია:ფილმები პირველი მსოფლიო ომის შესახებ კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების რომანტიკული ფილმები კატეგორია:ჟან-პიერ ჟენეს ფილმები
ვალიეგრანდე
ვალიეგრანდე (Vallegrande — დიდი ხეობა) — პატარა, კოლონიური ქალაქი ბოლივიაში. მდებარეობს სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან 125 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს ვალიეგრანდეს პროვინციისა და მუნიციპალიტეტის დედაქალაქსა და რეგიონული მნიშვნელობის საბაზრო ქალაქს. პატარა ქალაქი მთელს მსოფლიოშია ცნობილი როგორც რევოლუციონერ ჩე გევარას პირველი განსასვენებელი, 1967 წელს მისი სიკვდილით დასჯის შემდეგ.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს დიდ ხეობაში (საიდანაც მომდინარეობს მისი სახელი), ზღვის დონიდან 2 030 მეტრზე, მოსახლეობა 6 000 ადამიანია (2001). ხეობაში მდებარეობითა და სიმაღლიდან გამომდინარე, კლიმატი რბილია.
ეკონომიკა
არეალის ინდუსტრიის მთავარი დარგია სოფლის მეურნეობა და მისგან მიღებული პროდუქტები. რეგიონი ძირითადად აწარმოებს მარცვლეულს, მათ შორის ხორბალსა და სიმინდს, ასევე ხილს — ატამს, ვაშლს, ყურძენს, მსხალს, ჩირიმოიასსა და ქლიავს.
რუნინგ-კრიკის ჩანჩქერი
რუნინგ-კრიკი — ჩანჩქერი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კვინსლენდის შტატში. ეს ადგილი მდებარეობს ლამინგტონის ეროვნული პარკში. რუნინგ-კრიკის ჩანჩქერიდან 22 კილომეტრში მდებარეობს ტასმანიის ზღვა, ხოლო ჩანჩქერიდან 87 კილომეტრში მდებარეობს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრიზბენი.
ვალიეგრანდე
ისტორია
ვალეგრანდე 1612 წელს ესპანელებმა დააარსეს და სიუდად-დე-ხესუს-ი-მონტეს-დე-ლოს-კაბალიეროს-დელ-ვალიეგრანდე (Ciudad de Jesús y Montes Claros de los Caballeros del Vallegrande) უწოდეს. ქალაქის ძირითადი დანიშნულება იყო აქ მცხოვრები გუარანის ხალხის მებრძოლების მასიური თავდასხმების აღკვეთა. ვალიეგრანდეს ბევრი თავდაპირველი მცხოვრები კათოლიციზმზე მოქცეული სეფარდი და აშკეზანი ებრაელები იყვნენ, რომლებსაც ინკვიზიცია დევნიდა ესპანეთიდან, ლა-პლატიდან და პოტოსიდან, რადგან მათ იუდაიზმის ფარულ მიმდევრობაში ადანაშაულებდა. დანარჩენი მოსახლეობა ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან გადმოსახლდა, ვინაიდან ვალიეგრანდე სანტა-კრუსისა და პერუს მაღაროების დამაკავშირებელი გზის მთავარი სატრანზიტო წერტილი გახდა.
რუნინგ-კრიკის ჩანჩქერი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კუინზლენდის ჩანჩქერები
ვალიეგრანდე
ისტორია
XVIII-XIX საუკუნეებში ვალეგრანდე სწრაფად იზრდებოდა და რეგიონის ურბანული და კულტურული ცენტრი გახდა, 1900 წლისთვის მისმა მოსახლეობამ 25 000 ადამიანი შეადგინა. XX საუკუნეში, ვალიეგრანდემ მზარდ სანტა-კრუსთან კონკურენციას ვერ გაუძლო და მისი მნიშვნელობა თანდათან დაეცა.
ჩე გევარა
მინი|250პქ|ადგილი სადაც [[ჩე გევარა იყო დამარხული]]
სწორედ ვალიეგრანდეს ასაფრენი ზოლის ქვეშ, 1997 წელს აღმოაჩინეს ჩე გევარას ნეშტი, რომელიც შემდეგ კუბაში გადაასვენეს. ამ ადგილას გევარა 1967 წელს, ახლომდებარე სოფელ ლა-იგერაში სიკვდილით დასჯის შემდეგ დამარხეს.
როგორც გევარას პირველ განსასვენებელს, ვალიეგრანდეს ათასობით ტურისტი სტუმრობს მთელი მსოფლიოდან, რათა პატივი მიაგონ თავიანთ მემარცხენე კერპს. ადგილობრივი წვრილი მაღაზიები ყიდიან ჩეს პოსტერებს, გულსაბნევებსა და ქუდებს; სასტუმროების, კაფეებისა და რესტორნების კედლებიდან იყურება გევარას ცნობილი სურათი. ასევე გახსნილია ჩე გევარას ცხოვრების ამსახველი მუზეუმი. როგორც ადგილობრივმა ჩეს თემატიკის რესტორნის მეპატრონე კარლოს რობერტ პენამ 2007 წელს Reuters-ს განუცხადა, „რომ არა ჩე, აქ ამდენი უცხოელი ტურისტი არ მოვიდოდა.“
ამასთანავე, ვალიეგრანდეს ზოგიერთი ადგილობრივი მაცხოვრებელი გევარას „წმინდა ერნესტოდ“ მიიჩნევს. ლიხია მორონი, რომელიც ვალიეგრანდეში ათასობით სხვა ბოლივიელის მსგავსად 1967 წლის ოქტომბერში გევარას გვამის სანახავად ჩამოვიდა, განაცხადა, რომ „ამ ქალაქში ჩეს სული ცოცხალია. მე ვფიქრობ, რომ ის წმინდანად შეირაცხება.“
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები კატეგორია:ჩე გევარა
Lasioglossum biseptum
Lasioglossum biseptum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
biseptum
ტრაქეიანები
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეხსახსრიანები
დარის ბრძოლა
დარის ბრძოლა (530 წელი) — დაპირისპირება, აღმოსავლეთ რომის იმპერიასა და სასანიანთა შორის. იბერიული ომის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ბრძოლა.
წინაპირობა
ბიზანტიის იმპერია 527 წლიდან ებრძოდა სასანიდებს, სავარაუდოდ იმიტომ, რომ კავად I აიძულებდა იბერიელებს მიეღოთ ზოროასტრიზმი. იბერიის მეფე გაიქცა კავადიდან, მაგრამ კავადი ცდილობდა მშვიდობის დამყარებას ბიზანტიელებთან და სცადა იუსტინე I-ისთვის შვილის მიშვილებას. იუსტინიანი დათანხმდა, ოღონდ იმ პირობით, რომ ამას მხოლოდ ბარბაროსებისთვის დანიშნულ რიტუალში გააკეთებდა. ამან ვერ დააკმაყოფილა კავადი, ამიტომაც თავს დაესხა ბიზანტიელ მოკავშირეებს, ამიტომ იუსტინემ თავისი გენერლები სიტასი და ბელისარიუსი გაგზავნა სპარსეთში, სადაც ისინი პირველ ბრძოლაში დამარცხდნენ. 529 წელს იუსტინეს მემკვიდრის იუსტინიანეს წარუმატებელი მოლაპარაკებების შედეგად 40000 კაციანი სასანიური ლაშქრობა დარასკენ გაემართა. მომდევნო წელს ბელისარიუსი ერმოგენესთან და ჯართან ერთად რეგიონში გაგზავნეს; კავადმა საპასუხოდ კიდე 10 000 კაცი დაიმატა გენერალ პეროზესის მეთაურობით, რომელმაც ბანაკი მოაწყო დაახლოებით ხუთი კილომეტრის მოშორებით ამოდიუსიდან, დარას მახლობლად.
განვითარება
სპარსელებმა, რომლებიც რომაელებს 15000 კაცით აღემატებოდნენ, ქალაქ დარასიდან დაახლოებით 3 კილომეტრში დაიკავეს საბრძოლო პოზიციები. მიუხედავად რიცხოვნობისა, ბელიზარიუსმა გადაწყვიტა ბრძოლა. მან გათხარა რამდენიმე თხრილი სპარსეთის კავალერიის დასაბლოკად, რის გამოც მათ შორის უფსკრული დატოვა კონტრშეტევის დასაშვებად. ირფან შაჰიდის თქმით, ეს ტაქტიკა სპარსელებისგან გადმოიღეს, რომელიც ტანურისის ბრძოლაში ორი წლით ადგე გამოიყენეს. ისინი წინ მიიწევდნენ მისი პოზიციის ორივე ფლანგზე, ხოლო მისმა ცენტრმა უარი თქვა უკან დახევაზე. აქ მან მოათავსა თავისი არასაიმედო ქვეითი ჯარი ცენტრალური თხრილის მიღმა, საკმარისად ახლოს იყო ციხესიმაგრის კედლებთან, რათა უზრუნველყო დამხმარე ძალა ქალაქის საბრძოლო ნაწილებიდან. მარცხენა და მარჯვენა ფლანგებზე ცუდი ხარისხის ბიზანტიური კავალერია იყო. მათ შიდა ფლანგებზე მხარს ეხმარებოდა ჰუნების პატარა რაზმი: 300 ჰუნის კავალერია სუნიკასის და აიგანის მეთაურობით, რომლებიც მხარს უბავდნენ მარცხენა ფლანგს. ბელისარიუსმა ასევე მოათავსა ჰერული კავალერიის ცხედარი ფარასის ხელმძღვანელობის ქვეშ ჩასაფრებულ მდგომარეობაში მისი მარცხენა ფლანგიდან. რეზერვი, რომელიც შედგებოდა საკუთარი ბუკელარის კავალერიისგან, მისი ცენტრის უკან იყო და მეთაურობდა იოანე სომეხი, მისი სანდო ლეიტენანტი და ბავშვობის მეგობარი.
ბრძოლა
პირველ დღეს, პროკოპიუსის თქმით, საერთო ჩართულობა არ ყოფილა, სამაგიეროდ, ბრძოლაში გამოწვევის სერია იყო ორივე მხრიდან. ერთ კონკრეტულ ბრძოლაში მონაწილეობდა სპარსელი რაინდი, რომელიც ბელიზარიუსს დაუპირისპირდა პირისპირ ბრძოლის მიმდინარეობისას; მაგრამ მის ნაცვლად დახვდა ბიზანტიელი აბანოს მონა, სახელად ანდრეასი. ანდრეასმა, რომელიც ფარულად ვარჯიშობდა ბელიზარიუსის სახლის მცველებთან ერთად, მოკლა არა მხოლოდ ეს სპარსელი ჩემპიონი, არამედ მეორე მოწინააღმდეგეც მოგვიანებით. ამის შემდეგ სპარსელები ღამით ამოდიუსთან გაბრუნდნენ. თუმცა, ზოგიერთმა ავტორმა გამოთქვა ეჭვი პროკოპიუსის ისტორიის წმინდა ისტორიულობის შესახებ და აცხადებდა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლის მსვლელობისას მოხდა ერთი შეტაკება, პროკოპიუსის აღწერილობა გამიზნულია როგორც თხრობითი საშუალება და არა ფაქტობრივი ამბავი. . სხვა წყარო, რომელიც, სავარაუდოდ, ოფიციალურ დოკუმენტებზეა დაფუძნებული, ნამდვილად მიუთითებს ინდივიდუალურ ბრძოლაზე, მაგრამ არ ახსენებს ანდრეასს და უფრო მეტიც, ათავსებს რომელიმე საბრძოლო ჩართულობას ბრძოლის სხვადასხვა ეტაპზე.
შეტაკებების პირველი დღის შემდეგ ბელისარიუსმა წერილი გაუგზავნა სპარსელ სარდალს. ბრძოლის ნაცვლად, მას სჯეროდა, რომ საუკეთესო იყო კონფლიქტის თავიდან აცილება და ამის ნაცვლად დაჟინებით მოითხოვდა, რომ მათი დავა მოგვარებულიყო დისკუსიით. წერილში ეწერა: "პირველი კურთხევა არის მშვიდობა, როგორც ამას ყველა ადამიანი თანხმდება, ვისაც აქვს თუნდაც მცირე წილი გონიერება... მაშასადამე, საუკეთესო გენერალი არის ის, ვისაც შეუძლია მშვიდობის დამყარება ომისგან". წერილი ან ყურმილი დაეცა, ან პეროზესს უკვე მოლაპარაკება სურდა, რაც საბოლოოდ ჩაიშალა, ბრძოლა განახლდა. სპარსელები ბიზანტიის არმიას ისედაც როგორც მეორეხარისხოვან ჯარს; ამ წერილმა, მის რიცხობრივ უპირატესობასთან ერთად, სავარაუდოდ, პეროზესი გამარჯვებაში კიდევ უფრო დარწმუნებული გახადა. ბელიზარიუს ბროგნას შესახებ თავის წიგნში მხოლოდ ნათქვამია, რომ ბელიზარიუსმა გაგზავნა წერილი მისი კარგი მორალური ხასიათის გამო. მაჰონი თავის წიგნში ამტკიცებს, რომ ბელიზარიუსს ეჭვი ეპარებოდა გამარჯვების შანსში და სწორედ ამიტომ გაგზავნა წერილი.
ბრძოლის ეს დღე ძალიან მაღალი ტემპერატურით გამოირჩეოდა, რეგიონში დაახლოებით 45 გრადუსი ცელსიუსი სიცხე იყო.
სპარსელთა პირველი შეტევა ბიზანტიელთა მარცხენა ფლანგისკენ იყო მიმართული. სპარსელებმა ძალით გადალახეს თხრილები და უკან დაწიეს ბიზანტიელთა კავალერია. მაგრამ სუნიკასის ჰუნების ჩარევამ, რომლებიც უტევდნენ ბიზანტიის ხაზის შიგნიდან, ისევე როგორც ფარასის ჰერულიელებმა, რომლებიც ჩასაფრებულები უტევდნენ მოპირდაპირე მხრიდან, აიძულა სპარსელთა ფრთას უკან დახევა.
შემდეგ, სპარსელებმა შეუტიეს ბიზანტიელთა მარჯვენა ფლანგს, სადაც პეროზმა გაგზავნა უკვდავები, ესენი იყვნენ კარგად გაწვრთნილი სპარსი ჯარისკაცებისგან შემდგარი რაზმი. ბიზანტიელთა კავალერიას და ქვეითთა ჯარს უკან დახევა მოუწია სპარსელების შეტევის შემდეგ, მაგრამ ბელისარიუსმა კონტრშეტევაზე კონტრშეტევა დაიწყო თავისი რეზერვი ბუცელარის კავალერიით და სპარსეთის ჯარები ორად გაყო. სპარსელთა ნახევარი დაედევნა ბიზანტიურ კავალერიას, დანარჩენები კი ხაფანგში მოხვდნენ და ბარესმანასი 5000 სხვა კაცთან ერთად მოკლეს. ბიზანტიურმა ცხენოსანმა ლაშქარმაც დაიპყრო და გაანადგურა მათი მდევრები. ბელიზარიუსმა დაუშვა დევნა რამდენიმე მილის მანძილზე, მაგრამ სპარსელ გადარჩენილთა უმრავლესობას გაქცევის საშუალება მისცა.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:სასანიანთა ბრძოლები კატეგორია:VI საუკუნის ომები
ტრადიცია
მინი|დღესასწაულის აღნიშვნა ყველაზე გავრცელებული ტრადიციაა ტრადიცია (traditio) — ისტორიულად ჩამოყალიბებული და თაობიდან თაობაზე გადაცემული წარმოდგენები, რიტუალები, ადათები, წეს-ჩვეულებები, ყოფაქცევის ნორმები. ტრადიცია შესაძლოა გავრცელებული იყოს გარკვეული სოციალური ჯგუფის (ერის, სუბეთნიკური ჯგუფის, ერთი ქალაქის მოსახლეობის, ოჯახის) შიგნით ან თაობაში. მსგავსი ტრადიციების მქონე სოციალური ჯგუფები აყალიბებენ კულტურას. ტრადიციის მაგალითია ადამიანთან მოპყრობის ან მისალმების განსხვავებული ფორმები სხვადასხვა საზოგადოებაში, ეს ტრადიციები ინსტიქტებისაგან განსხვავებით თანდაყოლილი არაა. ტრადიციებს მიაკუთვნებენ ასევე სამუშაო იარაღების გამოყენების წესებსა და ენას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრადიცია კატეგორია:კულტურა
წყრომი
წყრომი (Otus) — ფრინველთა გვარი ბუსნაირთა რიგისა. მოიცავს ევროპაში, აზიაში (გარდა ჩრდილოეთისა), აფრიკასა და ამერიკაში (გარდა უკიდურესი ჩრდილოეთისა და სამხრეთისა) გავრცელებულ 37 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში — 1 ჩვეულებრივი წყრომი (Otus scops) გვხვდება. მისი სხეულის სიგრძე 20 სმ, მასა 80 გ აღწევს. მორუხო ფერისაა, შესამჩნევად ჭრელი. ბუდობს ფოთლოვან ტყეებში, პარკებში. მარტში ხის ფუღუროში დებს 2-6 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 25 დღე-ღამე გრძელდება. კრუხობს მხოლოდ დედალი. ძირითადად იკვებება მწერებით, უფრო იშვიათად — წვრილი ფრინველებითა და მღრღნელებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუსნაირნი
Rema
REMA — ქართული როკ-ჯგუფი. შეიქმნა 2002 წელს გიტარისტ კობი მანჯგალაძისა და დამწყებ დრამერ დავიდ ჩანგოშვილის მიერ.
ისტორია
2002-დან - 2005-მდე REMA იყო ახალბედა ჯგუფი, რომელიც ატარებდა პატარ-პატარა კონცერტებს მეგობრებისთვის და ახლო საზოგადოებისთვის, სანამ 2005 წ. არ ჩამოყალიბდა შემდეგი შემადგენლობა:
2006 წელი ჯგუფისთვის იყო საკმაოდ წარმატებული. ეს უკვე აღარ იყო ახალბედა ჯგუფი. ეპატიჟებოდნენ სხვადასხვა სატელევისიო გადაცემებში, ჰქონდათ ძალიან ბევრი კონცერტი.
2008 წ. ჯგუფში ბრუნდება გიტარისტი კ. მანჯგალაძე. ახალი იდეებით და ენერგიით სავსე ჯგუფი წერს სამ სიმღერას - Rema, If და ...And scared
ჯგუფი იბრუნებს ძველ ადგილს ქართულ სცენაზე, მონაწილეობს შიდა კონცერტებსა და ფესტივალებზე.
2010 წ. ჯგუფი აგრძელებს უფრო დიდი სცენების ათვისებას და მიემგზავრება სომხეთში. “Play City Rock” ფესტივალზე. ჩამოსვლისთანავე ჯგუფს ტოვებს ვოკალისტი და დრამერი. 4 თვის შემდეგ გიტარისტი და ბასისტი შემთხვევით
გაიცნობენ დრამერ გიგა ჩიხრაძეს ვოკალისტ-გიტარისტს ნიკა კიკნაძეს. ერთმანეთს კარგად შეეწყნენ და გადაწყვიტეს ერთობლივი ძალებით ბონ ჯოვისადმი მიძღვნილი კონცერტის ჩატარება, სახელით “Rema & Friends”. პროექტი წარმატებით განხორციელდა და ჯგუფს ოფიციალურად დაემატა ორი მუსიკოსი - გ. ჩიხრაძე და ნ.კიკნაძე. შემდგომში იწერება ახალი სიმღერები Tryin' to Believe, Getting Older, Screamin 4 U
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
Paradrillia felix
Paradrillia felix — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჟან-პიერ ჟენე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
ქრისტეფორე (ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მიტროპოლიტი)
მიტროპოლიტი ქრისტეფორე (Metropolita Kryštof; ერისკაცობაში — რადიმ პულეცი, Radim Pulec; დ. 29 ივნისი, 1953, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაური, მიტროპოლიტი პრაღისა, სრულიად ჩეხეთისა და სლოვაკიისა 2006 წლის 2 მაისიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1953 წელს პრაღაში, ჩეხეთში. 1974 წელს ხელდასხმულ იქნა დიაკვნად, მღვდლად. 1979 წელს საღვთისმეტყველო განათლება მიიღო პრეშოვში მართლმადიდებლურ ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე. 1984 წ. მოსკოვის სასულიერო აკადემია. 1987 წ. ათენის უნივერსიტეტის საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. 1987 წელს აღყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში. 1988 წელს ხელდასხმულ იქნა ოლომოუცისა და ბრნოს ეპისკოპოსად. 2000 წელს არჩეულ იქნა პრაღისა და ჩეხეთის მიწების მთავარპისკოპოსად. 2006 წლის 2 მაისს მთავარეპისკოპოსი ქრისტეფორე არჩეულ იქნა ჩეხეთის მიწებისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურად. 2006 წლის 28 მაისს შედგა უნეტარესი ქრისტეფორეს ინთრონიზაცია. 2013 წლის 12 აპრილი - გადადგა სკანდალური ტელე-სიუჟეტის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები კატეგორია:ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მიტროპოლიტები კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
რადისონ ბლუ ივერია
თავდაპირველი 18-სართულიანი ნაგებობა 1967 წელს არქიტექტორ ო. კალანდარიშვილის მიერ, ი. ცხომელიძის მონაწილეობით აიგო და XX საუკუნის მოდერნისტული არქიტექტურის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ნიმუში იყო ქალაქში.
გასული საუკუნის ბოლო ათწლეულის ტრაგიკული მოვლენების შედეგად შენობა საგრძნობლად დაზიანდა და გაპარტახდა. მან ფუნქციური მნიშვნელობა და გარეგნული იერსახე დაკარგა. აფხაზეთის კონფლიქტის შემდეგ ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში აქ დევნილები იყვნენ ჩასახლებული.
XXI საუკუნის დასაწყისში შენობა მთავრობამ კომპანია სილკ როუდ ჯგუფს მიჰყიდა. ამ უკანასკნელმა რამდენიმე თანამოწილესთან ერთად სასტუმროს რეკონსტრუქცია დაიწყო და მართვის უფლება კომპანია რადისონს მიჰყიდა. განახლებული პროექტი 2005 წელს დამტკიცდა და სამშენებლო სამუშაოები 2006 წლის დასაწყისში დაიწყო. 2009 წელს გაიხსნა განახლებული სასტუმრო ივერია ახალი სახელწოდებით „რადისონ ბლუ ივერია“. 18-სართულიან შენობაში 248 ოთახია, რომელთაგან 12 უმაღლესი კლასის აპარტამენტია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის მაღლივი შენობები კატეგორია:თბილისის სასტუმროები კატეგორია:რუსთაველის გამზირი კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები
ზოსკა ვერასი
ზოსკა ვერასი ( Зоська Верас, დ. 30 სექტემბერი, 1892 – 8 ოქტომბერი, 1991 ) — ცნობილი ფსევდონიმით ლიუდვიკა სივიცკაია-ვოიციკი ( Людвіка Сівіцкая-Войцік ), ბელარუსი მწერალი და ბელარუსის ეროვნული აღორძინების ერთ-ერთი ინიციატორი და აქტიური მონაწილე.
ოჯახი და ადრეული წლები
ვერასი დაიბადა 1892 წლის 30 სექტემბერს სოფელ მეჯიბიჟში (დღეს - ხმელნიცკის რაიონი, უკრაინა) დიდგვაროვან ოჯახში. მისი დიდი ბაბუა იჰნატ კულაკოტსკი იყო ბელარუსის უძველესი ისტორიის გამოჩენილი მასწავლებელი და მკვლევარი. იყო რამდენიმე სამეცნიერო საზოგადოების წევრი დანიაში, ვილნიუსში, ვარშავაში და სანკტ-პეტერბურგში. ვერასის მამა, ანტონ სივიკი, დაიბადა გროდნოში (დღეს ბელარუსია) და იქ სამხედრო კარიერას აგრძელებდა. მისმა სიყვარულმა კითხვისადმი, ისევე როგორც მისმა ეროვნულმა შეხედულებებმა, დიდი გავლენა იქონია ვერასის იდეებზე მის შემდგომ ცხოვრებაში.
1908 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, ვერასი დედასთან ერთად გადავიდა გროდნოში, სადაც დაამთავრა გოგონათა კერძო სკოლა (1912) და იყო ბელარუსის გროდნოს ახალგაზრდობის კლუბის აქტიური მონაწილე, ბიბლიოთეკარი და მდივანი. მოგვიანებით, იგი გაეცნო მებაღეობისა და მეფუტკრეობის 10 თვიან კურსს, ასევე ვარშავაში 6 კვირიან სამხედრო საექთნო კურსს (1914). ბოტანიკის მიმართ ინტერესის მიუხედავად, ვერასმა არ გააგრძელა ფორმალური განათლება ცუდი ჯანმრთელობისა და პირველი მსოფლიო ომის დაწყების გამო.
ცხოვრება მინსკში
1915 და 1918 წლებში ვერასი ცხოვრობდა მინსკში და მუშაობდა ბელარუსის რამდენიმე ეროვნული ორგანიზაციის მდივნად, მათ შორის:
1917 წელს ვერასმა მონაწილეობა მიიღო ბელარუსის პირველ კონგრესში, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბელარუსის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის კონსოლიდაციაში. 1918 წელს გახდა ბელარუსის დემოკრატიული რესპუბლიკის რადას წევრი.
ბაბუის მამულში
1918-1922 წლებში ვერასი ცხოვრობდა აჩონნიკის მამულში, რომელიც მის ბაბუას ეკუთვნოდა. ამ დროის განმავლობაში იგი ზრუნავდა თავის ავადმყოფ დედასა და ახალშობილ შვილზე ანტონ შანტირზე, რომლის მამა იყო ფაბიჯან შანტირი, ბელარუსი პოეტი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, რომელიც სიკვდილით დასაჯა საბჭოთა ხელისუფლებამ 1920 წელს. მოგვიანებით, ანტონ შანტირი დევნიდა საბჭოთა ხელისუფლებას და ათი წელი გაატარა გულაგის ციხეში.
ვილნიუსში
1923 წელს ვერასი საცხოვრებლად ვილნიუსში გადავიდა, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. 1926 წელს იგი დაქორწინდა ანტონ ვოიჩიკზე და 1927 წელს შეეძინათ მათი ქალიშვილი ჰალინა, რომელიც ცნობილი ფილოლოგი გახდა.
ვილნიუსში ვერასი იყო ბელარუსის გლეხთა და მუშათა კავშირის მიერ გამოცემული რამდენიმე გაზეთის სარედაქციო კოლეგიის ადმინისტრატორი (1924-1929), საბავშვო ჟურნალების რედაქტორი - „ზარანკა“ (დილის ვარსკვლავი, 1927-1931 წწ.) და „პრალესკა“ (Scilla, 1925-1935), ბელარუსის კოოპერატიული საზოგადოების „Pčala“ („ფუტკარი“, 1928-1939) თავმჯდომარე და მეფუტკრეობის ჟურნალის „ბელარუსული ფუტკრის“ („Bielaruskaja borć“) რედაქტორი, 1934–1938.
იგი მხარს უჭერდა ბელარუს პოლიტპატიმრებს, რომლებიც ლუკიშკესის ციხეში იმყოფებოდნენ. იგი დაეხმარა მიხაშ მაშარას ლექსების ციხიდან გამოტანაში და მისი პირველი პოეზიის კრებულის „Малюнкі“ („ნახატები“, 1928 წ.) გამოცემაში. ვერასის საკუთარი ნამუშევრები, სხვა გამოჩენილი ბელარუსი პოეტის, ნატალია არსიენიევას ლექსებთან ერთად გამოჩნდა ჟურნალებში „Šliach moladzi“ („ახალგაზრდობის გზა“) და „Studenckaja dumka“ („სტუდენტური ფიქრები“).
1961 წელს იგი საბოლოოდ „აღმოაჩინა“ ფილოლოგმა არსიენ ლისმა, რომელიც ვილნიუსის არქივში სადოქტორო დისერტაციისთვის დოკუმენტებს იკვლევდა. მას შემდეგ მას სტუმრობდნენ მწერლები ( ულადზიმიერ კარატკიევიჩი, რიჰორ ბარადულინი, ლარისა ჰიენიუსი, დანუტა ბიჩეე-ზაჰნიეტავა, ალიეშ ბაჩილა), მკვლევრები ( ადამ მაძისი, იანკა სალამევიჩი, ჰიანაძე ვიკალტას ცენტრები და სტუდენტები, ჟურნალისტები და ქისიალიო) და ესაუბრებოდნენ ბელარუსული ლიტერატურული ცხოვრების შესახებ ვილნიუსში. 1982 წელს ვერასი გახდა სსრკ მწერალთა კავშირის წევრი.
ის იყო ლიეტუვაში ბელარუსის კულტურის საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი, რომელიც შეიქმნა 1989 წელს.
ვერასი გარდაიცვალა 1991 წლის 8 ოქტომბერს, ოთხმოცდაცხრამეტი წლის ასაკში და დაკრძალულია ვილნიუსის მახლობლად მდებარე პანარის სასაფლაოზე.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:ბელარუსი პოეტი ქალები კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:ბელარუსი მწერლები კატეგორია:ბელარუსი მწერალი ქალები კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ოქტომბერი
სოფიივკა (ხერსონის რაიონი)
სოფიივკა (Софіївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 536 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის სოფლები
კენესა
კენესა — ყარაიტული ან სპარსული სინაგოგის სახეობა. სიტყვა წარმოდგება არამეულიდან, ნიშნავს „საკრებულოს“ (ებრაულად სინაგოგა გამოითქმის, ბეით ქნესეთი ).
განლაგება
კენესა, როგორც წესი არის ებრაული სინაგოგის მსგავსი. მათთვის დამახასიათებელია ის, რომ ყველა მათგანი მდებარეობს ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ღერძზე, შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთის მხრიდან. კენესა შედგება:
დღემდე მოღწეული კენესებიდან 9 არის ყირიმში. ყოველი მათგანი არის აღნუსხული, როგორც მემორიალური ნაგებობა. მთავარი მოქმედი კენესა ყარაიტებისთვის არის ყირიმში, ევპატორიაში. იგი შეიცავს ორ დამოუკიდებელ კენესას, რომლებიც გაიხსნა 1999 და 2005 წლებში.
კენესა ლიეტუვაში აშენდა XIV საუკუნეში ტრაკაიში, ბირჟაიში, კედაინეიში, პანევეჟისსა და ვილნიუსში. ადრეული XX საუკუნიდან კენესა ლიეტუვაში დგას ტრაკაისა და ვილნიუსში, რომლებიც დღესაც ფუნქციონირებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვა კატეგორია:ყარაიტული იუდაიზმი
სიმფსონის ჩანჩქერი
სიმფსონი (Simpson Falls) — ჩანჩქერი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კვინსლენდის შტატში, ქალაქ ბრიზბენის სიახლოვეს. სიმფსონის ჩანჩქერიდან 16 კილომეტრში მდებარეობს ტასმანიის ზღვა, ხოლო 5 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრიზბენი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კუინზლენდის ჩანჩქერები
ვასილ როინაშვილი
ვასილ როინაშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1879, დუშეთი, — გ. 1958, თბილისი; დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე) — ქართველი ფოტოგრაფი, საზოგადო მოღვაწე.
1897-1898 წლებში თბილისში თავისი ბიძაშვილის, ალექსანდრე როინაშვილის სახელოსნოში სწავლობდა ფოტოხელოვნებას, გიგო გაბაშვილის სტუდიაში კი — მხატვრობას. 1899 წელს სწავლის გასაგრძელებლად მოსე თოიძესთან ერთად გაიგზავნა პეტერბურგის სამხატვრო სკოლაში. 1900-1901 წლებში ფოტოგრაფად მუშაობდა თბილისში, სიღნაღსა და ბუხარაში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ძირითადად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა თელავში, სადაც შექმნა იმდროინდელი ქალაქის ცხოვრების ამსახველი ფოტოების სერია. აქტიურად თანამშრომლობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თელავის განყოფილებასთან. ამავე პერიოდში როინაშვილმა შექმნა ტყეში გასული ყაჩაღების ცნობილი ბანდის ფოტოსურათები, რომლებიც შემდგომში საფუძვლად დაედო გიორგი შენგელაიას 1987 წლის ფილმს „ხარება და გოგია“.
1918 წლის დეკემბერში ვასილ როინაშვილი კახეთის მოხალისეთა რაზმის შემადგენლობაში მონაწილეობდა სომხეთთან ომში. შემორჩენილია ამ ისტორიული მოვლენის ამსახველი რამდენიმე ფოტო. მომდევნო წლებში კვლავ თელავსა და თბილისში მუშაობდა. 1940-იან წლებში დიდი როლი შეასრულა ალექსანდრე როინაშვილის მემკვიდრეობის დაცვასა და პოპულარიზებაში, თბილისის კინო-ფოტო-ფონო საბუთების ცენტრალური სახელმწიფო არქივის თელავური კოლექციის შექმნაში. ვასილ როინაშვილის ფოტოები დაცულია თელავის ისტორიის მუზეუმში, კერძო კოლექციონერებთან და ცალკეულ ოჯახებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1958 კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები
ტენორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტენორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
30 აგვისტო
30 აგვისტო — გრიგორიანული კალენდრის 242-ე დღე (ნაკიან წლებში – 243-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 123 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0830
ტრეპანგი
ტრეპანგი (მალაიურად tripang) — კანეკლიანთა ტიპის ჰოლოთურიების რამდენიმე სახეობა, რომლებსაც საკვებად იყენებენ. ბინადრობენ მალაის არქიპელაგთან, ფილიპინებთან, აგრეთვე ავსტრალიის, აზიის, აფრიკის და ევროპოს (იტალიის) სანაპიროებთან, 2–დან 50 მ-მდე სიღრმეზე გვხვდება შორეულაღმოსავლური ტრეპანგი (Stichopus japonicus), რომლის სიგრძე 40 სმ აღწევს. ტრეპანგის ხორცი მდიდარია ცილოვანი ნივთიერებით. იყენებენ ნედლს ან გამხმარ-დამარილებულს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანეკლიანები
ტარიელ საყვარელიძე
ტარიელ იოველის ძე საყვარელიძე (დ. 20 აპრილი, 1923, ზესტაფონი — გ. 23 აპრილი, 1993, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1967).
ბიოგრაფია
1941–1946 წლებში ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი იყო; 1947 წლიდან კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია. ასრულებს როგორც დრამატული,ისე სახასიათო როლებს. მნიშვნელოვანი როლები: მეფე ერეკლე (გოთუას „მეფე ერეკლე“ ), ჭუჭა (ვაჟა-ფშაველას  „მოკვეთილი“ ), მანუჩარი (პოლიკარპე კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“ ), დე სილვა და დე სანტოსი (კარლ გუცკოვის  „ურიელ აკოსტა“ ), გრაფი შრუზბერი (ფრიდრიხ შილერის  „მარიამ სტიუარტი“ ), კლარენსი, კაპულეტი, მაკბეთი (უილიამ შექსპირის  „რიჩარდ მესამე“, „რომეო და ჯულიეტა“ , „მაკბეთი“ ), კრეონი (ევრიპიდეს „მედეა", სოფოკლეს  „ანტიგონე“ ), ნაპოლეონი (სარდუსა და მოროს  „მადამ სან-ჟენი“ ). დავანაძე, ქალაქის თავი (ლეო ქიაჩელის  „ჰაკი აძბა“ ), დარისპანი (დავით კლდიაშვილის  „დარისპანის გასაჭირი“ ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები ტარიელ
სტონი-კრიკის ჩანჩქერი
სტონი კრიკი — ჩანჩქერი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კვინსლენდის შტატში. ეს ადგილი მდებარეობს ბარონის ეროვნული პარკში. სტონი კრიკის ჩანჩქერიდან 10 კილომეტრში მდებარეობს მარჯნის ზღვა, ხოლო ჩანჩქერიდან 1395 კილომეტრში მდებარეობს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრიზბენი.
Paradrillia gemmata
Paradrillia gemmata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Lasioglossum bivarum
Lasioglossum bivarum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
bivarum
ტენორი (სასულე)
thumb|200px|right|მარცხნიდან მარჯვნივ: [[ალტი, ტენორი და ზუფონიუმი]] ტენორი (tenore) — სასულე მუსიკალური საკრავი, სასულე ორკესტრის შემადგენელი ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩასაბერი საკრავები
სან-ესტებანი (სამხრეთი ილოკოსი)
სან-ესტებანი (ოფიციალურად სან-ესტებანის მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti San Esteban; ფილ: Bayan ng San Esteban) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 381 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum blackburni
Lasioglossum blackburni — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1910 წელს.
სქოლიო
blackburni
დუბლინის მეტროპოლიტენი
დუბლინის მეტრო (ირლ Metro Baile Átha Cliath) — მეტროპოლიტენის ასაგებად ჩაფიქრებული სისტემა ირლანდიის დედაქალაქ დუბლინისთვის. პირველი ორი ძირითადი ხაზისთვის ირლანდიის მთავრობის ტრანსპორტი 21 გეგმის მიხედვით 2005 შექმნილი პროექტი, რომელმაც ქალაქის ჩრდილოეთი და სამხრეთი გარეუბნები უნდა დააკავშიროს ცენტრთან. დუბლინის მეტროს მიმართულება სენტ სტეფენ გრინიდან დაიწყება და  აეროპორტამდე მიაღწევს, ანუ დაახლოებით სვორდიდან ბელინგსტონამდე გავა. 2008 წელს მიღებული დუბლინის მეტროს ჩრდილოეთი ნაწილის აშენების ბრძანებულების თანახმად, ქალაქის მიწისქვეშა ტრანსპორტს პირველ ეტაპზე 18 კილომეტრი სიგრძე ექნება. რაც შეეხება დასავლეთის ნაწილს, ის ჩრდილოეთის ხაზს გადაკვეთს და 25.5 კილომეტრამდე გადა სიგრძეში.
იხილეთ აგრეთვე
მეტროპოლიტენთა სია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუბლინი კატეგორია:ირლანდია
სტანისლავი (ხერსონის რაიონი)
სტანისლავი (Станіслав) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 4941 კაცს შეადგენდა.
ტროფეი (ჯილდო)
thumb|257px|right|[[უეფას ჩემპიონთა ლიგა|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ტროფეი.]] ტროფეი (Trophy, Trophée) — ჯილდო კონკრეტული მიღწევისთვის ან დამსახურებისთვის და წარმოადგენს აღიარების ერთგვარ მტკიცებულებას. უმეტესად ტროფეი გადაეცემა სპორტულ შეჯიბრში გამარჯვებულ სპორტსმენს ან გუნდს. ძირითადად გამარჯვებულ სპორტსმენებს ტროფეისთან ერთად გადაეცემათ მედლები. ასევე ტროფეის გადასცემენ გამარჯვებულებს კინოხელოვნების და სხვა სახის კულტურულ დაჯილდოებებზე.
ტროფეის ყველაზე გავრცელებული ტიპია გრავირებული თასი ან სინი, ასევე ხშირია ცხოველების, ადამიანების და სხვადასხვა უსულო საგნების ქანდაკებები, სტილიზებული წარწერები ან ლოგოები.
სიტყვა ტროფეი ბერძნული წარმოშობისაა: ტროფეუმი (τρόπαιον, tropaeum) — ანტიკურ საბერძნეთში და რომში ეწოდებოდა ნაგებობას, რომელსაც მტერთან გამარჯვების აღსანიშნავად აგებდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპორტი
ფონეტიკა
ფონეტიკა (, „ბგერითი“) — ენათმეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის ადამიანის სამეტყველო ბგერებს.
სამეტყველო ბგერა შეისწავლება სამი თვალსაზრისით:
1. ფიზიოლოგიურად, ანუ იმ სამეტყველო ორგანოების მიხედვით, რომელთა მოქმედების შედეგად წარმოიქმნება მოცემული ბგერა;
2. აკუსტიკურად (ბერძნ. akustikós, „სმენითი“), ანუ ბგერი ფიზიკური თვისებების მიხედვით.
3. სმენითი შთაბეჭდილების, პერცეფციის (ლათ. perceptio, „აღქმა“) მიხედვით.
ფონეტიკური დამწერლობა
ადამიანის სამეტყველო ორგანოთა მიერ წარმოქმნილ ბგერათა რაოდენობა საგრძნობლად აღემატება ნებისმიერი ანბანის სიმბოლოთა რაოდენობას. აქედან გამომდინარე ბევრ დამწერლობაში ერთი და იმავე სიმბოლოთი ხშირად სხვადასხვა ბგერებს აღნიშნავენ, მაგ. ინგლისურში „a“ სიმბოლოთი შეიძლება ხუთი სხვადასხვა ხმოვანი იყოს აღნიშნული. ამიტომ საერთაშორისო ფონეტიკური ასოციაციის მიერ აღიარებულ იქნა ე.წ. საერთაშორისო ფონეტიკური ანბანი, რაც გულისხმობს სამეტყველო ბგერების ფონეტიკურ ჩაწერას.
არტიკულაციური ფონეტიკა
სამეტყველო ბგერებს მათი წარმოქმნის ანუ არტიკულაციის მიხედვით სწავლობს არტიკულაციური (არტიკულატორული) ფონეტიკა.
ბგერები არტიკულაციის რაგვარობის მიხედვით
thumb|250px|ადამიანის სახმო აპარატი სამეტყველო ბგერა წარმოიქმნება ადამიანის სამეტყველო მექანიზმში ჰაერნაკადის შეფერხებითა და ცვლილებებით იმ ღრუში, რომელშიც იგი მიედინება. ბგერათწარმომქმნელი ანუ საფონაციო ჰაერნაკადი ამოიდევნება ფილტვებიდან დიაფრაგმის მეშვეობით და გაივლის სასუნთქ მილს. |ხორხში, ხახაში, პირისა და/ან ცხვირის ღრუებში ამოსუნთქული ჰაერნაკადი გარკვეულ ცვლილებებს განიცდის.
ზოგ შემთხვევაში ბგერათა წარმოქმნა ხდება ჰაერის არა ამოსუნთქვით, ექსპირაციით, არამედ შესუნთქვით, ინსპირაციით. იმის მიხედვით, თუ როგორ გაივლის ამოსუნთქული ჰაერნაკადი გზას ფილტვებიდან ბაგეებამდე ან ცხვირის ნესტოებამდე, გამოიყოფა ბგერათა არტიკულაციის შემდეგი ტიპები:
1. საარტიკულაციო ორგანოების ხშვის შედეგად ზესადგამი მილის (ე.ი. ხახა-ცხვირ-პირის ღრუების) ერთ-ერთ წერტილში ჰაერნაკადი სრულ დაბრკოლებას აწყდება, რასაც განხშვა, „სკდომა“ მოსდევს. ასე წარმოქმნილ ბგერებს ხშულები ანუ ხშულ-მსკდომები (ლათ. occlusivae) ეწოდება (მაგ. ქართ. ბ, გ, დ, პ, ტ, კ.)
2. ზესადგამი მილის ერთ-ერთ წერტილში ხდება არა სრული ხშვა, არამედ საარტიულაციო ორგანოების ერთმანეთთან ძლიერ მიახლოება. მათ შორის რჩება სხვადასახვა ფორმის ნაპრალი, საიდანაც ჰაერნაკადი გამომდინარეობს. ასეთ ბგერებს ნაპრალოვნები, სპირანტები (ლათ. spirans „ამომსუნთქველი“) ანუ ფრიკანტები (ლათ. fricatio, „ხახუნი“) ეწოდება (მაგ. ქართ. ხ, ზ, შ, ჟ, ს, ღ).
4. ჰაერნაკადი იწვევს ერთ-ერთი მოძრავი სამეტყველო ორგანოს თრთოლვას, ვიბრაციას. ასეთ ბგერებს მთრთოლი ბგერები ანუ ვიბრანტები ეწოდება (მაგ. ქართ. რ).
5. რბილი ხახა დაშვებულია, ჰაერნაკადი ნაწილობრივ გაივლის პირის ღრუში, ნაწილობრივ კი ცხვირის ღრუში. ასე წარმოიქმნება ცხვირისმიერი ბგერები ანუ ნაზალები (მაგ. ქართ. მ, ნ).
6. ჰაერნაკადი დაუბრკოლებლად ამოედინება ფილტვებიდან და გაივლის პირისა და ცხვირის ღრუებს. პირის ღრუს ფორმა იცვლება ენისა და ბაგეების სხვადასხვა მოძრაობების შესაბამისად. ასე წარმოქმნილ ბგერებს ხმოვნები ანუ ვოკიდები (ლათ. vocales) ეწოდება (მაგ. ქართ. ა, ე, ი, ო, უ). დანარჩენი ტიპის ბგერები თანხმოვნებია ანუ კონტოიდები, კონსონანტები (ლათ. consonantes).
ერთნაირი რაგვარობის ბგერებს ჰომოგენური ბგერები ეწოდება, ხოლო სხვადასხვა რაგვარობის ბგერები ერთმანეთის მიმართ ჰეტეროგენულია.
ბგერები არტიკულაციის ადგილის მიხედვით
thumb|250px|right|ბგერები წარმოქმნის ადგილის მიხედვით: 1. ეგზო-ლაბიალური, 2. ენდო-ლაბიალური, 3. დენტალური, 4. ალვეოლარული, 5. პოსტალვეოლარული, 6. პრეპალატალური, 7. პალატალური, 8. ველარული, 9. დორსალური, 10. ფარინგალური, 11. ლარინგალური, 12. ეპილარინგალური, 13., 14. პოსტველარული, 15. პრეველარული, 16. პალატალური, 17. აპიკალური, 18. პოსტპალატალური
პირისმიერი ანუ ორალური ბგერები წარმოიქმნება როცა ხახის ფარდა იმდენად არის აწეული, რომ ცხვირის ღრუ დახშულია და ჰაერნაკადი მხოლოდ პირის ღრუში მიედინება.
ნაზალური ბგერების წარმოქმნის დროს ჰაერნაკადის ნაწილს საშუალება ეძლევა გაიაროს ცხვირის ღრუ.
სახმო სიმების ვიბრაციის ქონა-არქონის მიხედვით განარჩევენ მჟღერ და ყრუ ბგერებს (მაგ. ქართ. ბ,დ,გ,ზ,ღ მჟღერი ბგერებია, ფ, თ, ქ, ს, ხ კი - ყრუ). ხმოვნები, როგორც წესი მჟღერია, თუმცა ზოგ ენაში ყრუ ხმოვნებიც არსებობს.
ბგერის წარმოქმნის ფაზები
ცალკეული ბგერის წარმოთქმის პროცესში განირჩევა სამი ძირითადი მომენტი:
ხშულ თანხმოვანთა წარმოთქმისას განირჩევა შემდეგი სამი ფაზა:
ორ მეზობელ თანხმოვანს შეიძლება დაყოვნების ფაზა საერთო ჰქონდეთ. ასეთია ე.წ. ჰარმონიული თანხმოვანთკომპლექსები ქართულში, მაგ. დგ, თქ და სხვ.
ექსპლოზიციის მიხედვით ხშულ თანხმოვნებში განასხვავებენ:
ბგერათა პროსოდიული მახასიათებლები
ბგერათა პროსოდიული (ლათ. prosōdía „მახვილი“) ანუ სუპრასეგმენტური მახასიათებლებიდან აღსანიშნავია:
ბგერის ფიზიკური მახასიათებლები
ისევე, როგორც ზოგადად ყველანაირი ბგერა, სამეტყველო ბგერაც ჰაერის ნაწილაკთა რხევითი მოძრაობაა. ბგერათა ის თავისებურებები, რომლებიც შეიძლება სმენით აღვიქვათ, სამ ძირითად ფაქტორზეა დამოკიდებული:
Paradrillia inconstans
Paradrillia inconstans — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჭვინტაკასებრნი
ჭვინტაკასებრნი (Prunellidae) — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 გვარის (Prunella და Laiscopus) 12 სახეობას. გავრცელებული არიან ევროპასა და აზიაში. საქართველოში გვხვდება 2: ალპური ჭვინტაკა (Laiscopus collaris) და ტყის ჭვინტაკა (Prunella modularis). პირველი ბინადრობს ქვა-ღორღიანსა და კლდეებში — ალპურ სარტყელში, მეორე — ხშირბუჩქნარიან ტყეებში. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე, დებენ 4-6 კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია 2 კვირამდე გრძელდება. იკვებებიან წვრილ-წვრილი უხერხემლოებით, კენკრით, თესლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბეღურასნაირნი
სხიდნე (ხერსონის რაიონი)
სხიდნე (Східне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 871 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის სოფლები