cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქალები არაბულ სამყაროში
არაბთა გაერთიანებული საამიროები
ქალთა უფლებების დაცვის სფეროში ქვეყნის ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად რჩება სექსუალური ძალადობა, რასაც აღნიშნავს მრავალი უფლებადამცველი ორგანიზაცია. არ არსებობს მკაფიო კანონები, რომლებიც დაიცავს ქალს სექსუალური ძალადობისგან, რადგან ხშირად მსხვერპლი შესაძლოა თავად დაისაჯოს სასამართლოს მიერ მრუშობისთვის. სასჯელის შიშით პოლიციას გაუპატიურების შესახებ მხოლოდ ერთმა ქალმა აცნობა. კერძოდ, 2008 წელს, არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში მომუშავე ავსტრალიელი ქალი, რომელიც გახდა მოძალადის მსხვერპლი, 8 თვის განმავლობაში იჯდა "ქორწინების გარეშე სექსისთვის". ადგილობრივმა ქალმა კი უარი თქვა აღიარებაზე, რომ იგი გააუპატიურა 6 კაცმა. Human Rights Watch-ის სპიკერი ნადია ხალიდა ამტკიცებს, რომ გაუპატიურების ფაქტების გამოძიების ნაცვლად, პოლიცია ამჯობინებს მსხვერპლის დასჯას და დევნას. საამიროების მოქალაქე ქალის არამუსლიმზე დაქორწინება არალეგალურია. უკანონო შვილის გაჩენის შემდეგ, ქალი შეიძლება დააპატიმრონ, დააპატიმრონ და გადაასახლონ კიდეც. ქალები, რომლებიც მუშაობენ ოჯახებში, რისკის ქვეშ დგანან, გახდნენ სექსუალური მონობის მსხვერპლნი.
მავრიტანია
მინი|მავრიტანელი ქალები მავრიტანია, მედია კომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მიხედვით, 22-დან მე-11 ადგილს იკავებს არაბულ ქვეყნებს შორის ქალთა უფლებების მხრივ. გენდერული უთანასწორობის მხრივ 139-ე ადგილზეა 248 ქვეყანას შორის.
1980 წლამდე მავრიტანიელი ქალები მკაცრი შარიათის კანონებით ცხოვრობდნენ; მაღრიბის ქვეყნებში გატარებული რეფორმების გავლენით ქვეყანაში დაიწყო მოძრაობა ქალთა უფლებებისთვის სოციალურ და ეკონომიკურ სფეროებში. გოგონები ძირითადად საოჯახო საქმიანობითაა დაკავებული. არის სკოლები ქალებისთვის, სადაც ასწავლიან ყურანსა და წერის ძირითად უნარებს.
არჩევნების კანდიდატთა ყველა სიაში ქალების 20%-ს აქვს კვოტები. მშრომელი მოსახლეობის 29% ქალია. ქალების 69% -ს წინადაცვეთა აქვს გაკეთებული. ტრადიციის მიხედვით, გოგონებს ერთი თვის ასაკში უკეთებენ წინადაცვეთას.
მავრიტანიის კულტურული თვისება ის არის, რომ რაც უფრო მსუქანია ქალი, მით უფრო ლამაზია. სისავსე ისტორიულად პრესტიჟისა და სიმდიდრის ნიშანია. მსუქან გოგონას დიდი შანსი აქვს შეძლებული ოჯახის ქმარზე დაქორწინდეს, ამიტომ ხშირად 8 წლიდან გოგონას გასუქებას იწყებს მაღალკალორიული საკვებით, ზოგჯერ იძულებით. ბოლო დროს, ჰორმონალური აბები სულ უფრო პოპულარული გახდა, რაც ხელს უწყობს ცხიმის დამატებით დაგროვებას. თუმცა, მათი შედეგები შეიძლება დარჩეს უკიდურესად მძიმე: გულის უკმარისობიდან გულის შეტევამდე ან სიგიჟემდე. შავკანიანი თემის ქალები არ იცავენ მკაცრ ისლამურ ჩაცმულობის კოდექსს, მათი კოსტიუმები შეიძლება იყოს ნათელი, ოქროს, ვერცხლის და ქარვის დეკორაციებით.
მავრიტანიის კულტურული თავისებურების მიხედვით, რაც მსუქანია ქალი, მით უფრო ლამაზია. სისავსე ისტორიულად პრესტიჟისა და სიმდიდრის ნიშანია. მსუქან გოგონას  აქვს პრივილეგია შეძლებული ოჯახის შვილზე დაქორწინდეს, ამიტომ ოჯახი ხშირად იწყებს  8 წლიდან გოგონას გასუქებას  მაღალკალორიული საკვებით, ზოგჯერ იძულებით. ბოლო დროს, ჰორმონალური აბები სულ უფრო პოპულარული გახდა, რაც ხელს უწყობს ცხიმის დამატებით დაგროვებას. თუმცა, ამან შეიძლება  უკიდურესად მძიმე: შედეგები გამოიწვიოს გულის უკმარისობიდან გულის შეტევამდე ან გონების არევამდე. შავკანიანი თემის ქალები არ იცავენ მკაცრ ისლამურ ჩაცმულობის კოდექსს, მათი კოსტიუმები შეიძლება იყოს ნათელი, ოქროს, ვერცხლის და ქარვის დეკორაციებით. დღესასწაულების დროს შეიძლება რამდენერმე გამოიცვალონ სამოსი.
ქალების 20% ოჯახის „მძევალია. თითქმის ყველა ქორწინება ხდება ოჯახებს შორის შეთანხმებით, გათხოვილი ქალი ქმრის ოჯახის საკუთრებაა. გავრცელებულია მრავალცოლიანობა და ქალთა მონობა. ძალიან ხშირად ქორწინება ხდება კლანებში, თუნდაც ნათესავებს, ბიძაშვილებს/დებს შორის, იმ პირობით, რომ ისინი არ იკვებებოდნენ ძუძუთი ერთი და იგივე ქალის მიერ. კანონის თანახმად, ქალს შეუძლია დაქორწინდეს მხოლოდ მუსლიმ მამაკაცზე. მავრიტანიაში, უფრო ხშირად, ვიდრე სხვა არაბულ ქვეყნებში, მეუღლეს განქორწინდება შეუძლია და ქალი შეიძლება შეურაცხყონ თუ მას ოჯახი დაგმობს. თუ ქალი ხელახლა დაქორწინდება, მაშინ ის კარგავს შვილების მეურვეობის უფლებას პირველი ქმრისგან. კანონის თანახმად, ქალს შეუძლია მაქსიმუმ 3 -ჯერ იქორწინოს.
სასამართლოში ქალის ჩვენებას მამაკაცის ჩვენებაზე ნაკლები ღირებულება აქვს. ქალი ასევე იღებს მამრობითი სქესის ნათესავის მემკვიდრეობის ნახევარს. ხშირად ქალს მთლიანად ერთმევა მემკვიდრეობის უფლება, როდესაც ის იწყებს ქმრის ოჯახში ცხოვრებას და ის თავად შეიძლება „გადაეცეს მემკვიდრეობით“ მამაკაცი მეურვის ნათესავებთან, მაგალითად, კაცს შეუძლია გადაეცეს გარდაცვლილი ძმის ცოლი, ქალის არჩევანის მიუხედავად.
ბაჰრეინი
მინი|ბაჰრეინელი ქალი საქორწილო სამოსში ბაჰრეინი, მედიაკომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მონაცემებით, არაბულ ქვეყნებს შორის 22-დან მე-12 ადგილს იკავებს, ხოლო გენდერული უთანასწორობის მხრივ 148 ქვეყნიდან 45-ე. ბაჰრეინის სახელმწიფო ოფიციალურად უარყოფს კანონების არსებობას, რომლებიც არღვევენ ქალთა უფლებებს პოლიტიკის, მემკვიდრეობის, მოქალაქეობის, თავისუფლებისა და ოჯახური ცხოვრების სფეროებში. თანამედროვე საზოგადოებაში ქალები ფართოდ არიან წარმოდგენილი სხვადასხვა პროფესიასა და სამუშაო ადგილზე.
1960-იან წლებამდე ქვეყანა მკაცრი შარიათის კანონით ცხოვრობდა, ქალების ძირითადი საქმიანობა იყო სახლის მოვლა-პატრონობა და ბავშვზე ზრუნვა, ქალებს ხშირად შეეძლოთ დაეხმარონ ქმრის საქმეში; ასეთი ვალდებულებებისაგან თავისუფლდებოდნენ მდიდარი ოჯახების ქალები, რისთვისაც სამუშაოს ასრულებდნენ მოახლეები, ან მონები. ბაჰრეინელი ქალები განთქმულნი არიან ქსოვილზე ტრადიციული ნაქარგებით. ქალთა პირველი საერო სკოლა გაიხსნა 1928 წელს და გახდა პირველი სპარსეთის ყურის ქვეყნებს შორის. 1950-იან წლებში რამდენიმე ბაჰრეინელი ქალი წავიდა სასწავლებლად ეგვიპტეში, ბეირუთში და ლიბანში, რათა გამხდარიყვნენ მასწავლებლები. 1959 წელს ბაჰრეინში გაიხსნა პირველი ქალთა სამედიცინო კოლეჯი. ბაჰრეინი გახდა პირველი ქვეყანა სპარსეთის ყურეში, რომელსაც ჰქონდა საკუთარი ქალთა ორგანიზაცია. ქალებმა ხმის მიცემის უფლება 2002 წელს მიიღეს.
ბოლო 30 წლის განმავლობაში მნიშვნელოვნად გაფართოვდა ქალთა შესაძლებლობები მედიცინისა და განათლების სფეროში. 2013 წლის მონაცემებით, ქალების 40% მუშაობს, რაც მთლიანი მშრომელი მოსახლეობის 19%-ია.
ქალის დაქორწინების მინიმალური ასაკი 15 წელია . ისლამური ინსტრუქციების მიხედვით, სასამართლოში ქალის ხმას მამაკაცის ხმის ნახევარი ღირებულება აქვს. ქალების 30% განიცდის ოჯახში ძალადობას ქმრისგან. ქვეყანას არ აქვს კანონი ქალის პირადი მდგომარეობისა და ოჯახის კანონის შესახებ, რის შედეგადაც ბაჰრეინში ქალი ფაქტობრივად ოფიციალურად მოკლებულია მემკვიდრეობის, მეურვეობისა და განქორწინების უფლებას. ასეთ საქმეებს, როგორც წესი, განიხილავენ შარიათის სასამართლოები, რომლებიც ხელმძღვანელობენ ისლამური წესის მიხედვით, მაგრამ მათ შეუძლიათ მათი განსხვავებულად ინტერპრეტაცია და, როგორც წესი, მამაკაცის მხარეს იკავებენ. "ქალთა საკითხების უმაღლესი საბჭო" აქტიურად ებრძვის ამ პრობლემას ქალთა აქციების ორგანიზებით, მაგრამ მას აქტიურად აფერხებენ ქვეყნის კონსერვატიული ისლამური სასულიერო პირები, რომლებიც არ არიან დაინტერესებულნი ქალებისთვის ახალი უფლებების მინიჭებით და ამტკიცებენ, რომ ქალთა კოდექსის შექმნა ეწინააღმდეგება ქვეყნის ისლამურ და კულტურულ ღირებულებებს.
ჯიბუტი
ჯიბუტი, მედია კომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მონაცემებით, არაბულ ქვეყნებს შორის 22-დან მე-13 ადგილზეა ქალთა უფლებების მხრივ. პირველი ქალი პარლამენტში 2003 წელს მიიღეს. 2013 წელს ქალები შეადგენდნენ ეროვნული ასამბლეის 11%-ს, ისინი ასევე შეადგენენ სამუშაო ძალის 38%-ს. მიუხედავად იმისა, რომ კანონით გოგონას 18 წლამდე არ შეუძლია დაქორწინება, ადრეული ქორწინება მთელი ქვეყნის მასშტაბითაა გავრცელებული. ჯიბუტში არ არსებობს კანონი, რომელიც სჯის მამაკაცებს სექსუალური ძალადობისთვის. ქალებზე გავრცელებული ძალადობა და ჩაგვრა თანამედროვე საზოგადოების კულტურის ნაწილია. ქალების გავლენა პოლიტიკაში, სამსახურსა და ბიზნესში უკიდურესად დაბალია. დედაქალაქის გარეთ  ქვეყანაში კონტრაცეპტივების მიღება თითქმის შეუძლებელია. ქალების 93% წინადაცვეთილია, გაზრდილია ქალთა სიკვდილიანობა, განსაკუთრებით რეგიონებში, სადაც წამალი არ არის. ბევრი ქალი დიასახლისობითაა დაკავებული ოჯახებში, რადგან ბევრი მამაკაცი მუშაობს საზღვარგარეთ ან მიდის იქ საცხოვრებლად.
სომალი
ქალების 45%-ზე მეტი 18 წლამდეეა დაქორწინებული. ტერორისტების მიერ არაკონტროლირებად ტერიტორიებზე ქალების დასაქმება 39%-ია, ხოლო ისლამისტების მიერ კონტროლირეად რეგიონებში (ჰარაკატ ალ-შაბაბი) ქალებს არ აქვთ მუშაობის უფლება. მოკლული ქალის კომპენსაცია მოკლული მამაკაცის კომპენსაციის ნახევარს შეადგენს,  მშობიარობის დროს ქალის გარდაცვალება 100000-დან 1200-ია (ყოველ 83-ეზე), შესაბამისად, სომალი პირველ ადგილზეა ახალშობილთა სიკვდილიანობით. ქვეყანაში ფართოდ გავრცელებულია ქალების გატაცება ლტოლვილთა ბანაკებიდან ქვეყნის შიგნით.
მხოლოდ 2012 წელს დაფიქსირდა დაახლოებით 1700 ასეთი შემთხვევა. ქალის ცხოვრებაში კლანი კვლავ თამაშობს მთავარ როლს და ქორწინება ტარდება ენდოგამური წეს-ჩვეულებების ფარგლებში, ანუ კლანის ფარგლებში. კვლევებმა აჩვენა, რომ ყოველი მეორე ქორწინება ხდება კლანის შიგნით 1975 წელს სომალიში შემოიღეს ახალი კანონები, რომლებიც ქალს აძლევდა  თანაბარი გაყოფის, განქორწინებისა და საკუთარი ქონების ფლობის ექსკლუზიურ უფლებას. სომალელი ქალების ტრადიციული კოსტუმი არის გუნტინო, ნათელი, მრავალფეროვანი და ოქროსფერი ძაფის ქსოვილის გრძელი ზოლი, რომელსაც სხეულზე იხვევენ. ქალები ასევე ტრადიციულად თავს იმშვენებდნენ ვერცხლის და ოქროს სამაჯურებით. დაქორწინებულ ქალები ატარებდნენ ფერად თავსაბურავს —  შაშს, ტანზე იმოსავდნენ შალს, რომელიც ცნობილია როგორც გარბაზარი. ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, ისლამური ფუნდამენტალიზმის ზრდასთან ერთად, ქალებმა უპირატესობა მიანიჭეს ტრადიციულ სამოსს — მოკრძალებულ არაბული ჩადრს, რომელიც ფარავდა ქალის მთელ სხეულს, სახის გარდა.
პალესტინის ტერიტორიები
მარცხნივ|მინი|ქრისტიანი პალესტინელი [[რამლა|რამლადან, 1920-იანი წლები]] მინი|სამაჰ საბავი. პალესტინელი ჟურნალისტი, მწერალი, დრამატურგი პალესტინა მედიაკომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მიხედვით, 22-დან მე-15 ადგილს იკავებს არაბულ ქვეყნებს შორის ქალთა უფლებების მხრივ. ქალებმა ხმის მიცემის უფლება 1996 წელს მიიღეს. ქალებს შორის დასაქმება 17%-ია, მათგან მხოლოდ 7.4% არის წერა-კითხვის უცოდინარი. ქორწინების მინიმალური ასაკი 15 წელია, ღაზაში —  17. ქალის მთავარი როლი შემოიფარგლება სახლის მოვლა-პატრონობით და ბავშვზე ზრუნვით, საზოგადოებაში დომინირებს მამაკაცი, ხოლო ქალებს აქვთ დაბალი სოციალური სტატუსი. ოჯახში ბიჭის დაბადება ბევრად უფრო სასიხარულო მოვლენაა და ქალის მთავარი პრიორიტეტი.
1970-იანი წლების შუა პერიოდიდან ზოგიერთმა ქალმა დაიწყო უმაღლესი განათლების მიღება, შრომის ბაზარზე მოთხოვნილების გამო. განათლებული ქალს მეტი უპირატესობა აქვს,  დაქორწინდეს მდიდარ მამაკაცზე და ასევე  ფინანსურად უზრუნველყოს საკუთარი თავი ქმრის/ნათესავის არყოფნის შემთხვევაში. პალესტინელმა ქალებმა სახელი გაითქვეს მრავალი ეროვნული და ფემინისტური ორგანიზაციის შექმნით, რომლებიც თავდაპირველად შეიქმნა ისრაელის ექსპანსიის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ორგანიზაციები ასევე განლაგებულია იორდანიაში, სირიასა და ლიბანში.
ყოველი მეორე დაქორწინებული ქალი, 2011 წლის მონაცემებით, ოჯახური ძალადობის მსხვერპლია. ქალების 76,4% განიცდის მორალურ დამცირებას მამაკაცების მიერ, 78,9% სოციალურ ძალადობას, 34,8% ცემას და 14,9% სექსუალურ ძალადობას. ქალების მიმართ ძალადობა განსაკუთრებით გავრცელებულია ისლამისტების მიერ კონტროლირებად ღაზას სექტორში, სადაც ქმრები სცემენ ცოლებს მცირე დარღვევების გამო ან მოკვლით ემუქრებიან, თუ ისინი იჩივლებენ. ქალების 66%, რომლებსაც ქმრები აბუჩად იგდებენ, დუმს, 37,7% გარბის ნათესავებთან და მხოლოდ 0,7% მიმართავს ქალთა უფლებადამცველ ორგანიზაციებს. ქალთა ორგანიზაციის წარმომადგენელი ამალ სიამი ამას იმით ხსნის, რომ პალესტინის საზოგადოება კატეგორიულად გმობს ქალებს, რომლებიც უჩივიან ქმრებს და ამას უხეშ და უხამს ქმედებად მიიჩნევს. პოლიციას ძალადობის საქმის გამოძიება შეუძლია, თუ ქალი წარადგენს სამედიცინო ცნობას ქმრის მიერ ცემის შესახებ.
ლიბანი
მინი|ქალი წარჩინებული ოჯახიდან ლიბანი 22-დან მე-16 ადგილზეა ქალთა უფლებების მხრივ არაბულ ქვეყნებს შორის Thomson Reuters-ის მიხედვით (2013) და 78-ე 148 ქვეყნიდან გენდერული თანასწორობის თვალსაზრისით.
2013 წლის მონაცემებით ქვეყანაში 3 ქალი მინისტრია, რომელთაგან პირველმა თანამდებობა 2004 წელს დაიკავა. ქალებს შორის დასაქმება 54%-ია. ქალებს ოფიციალურად აქვთ ხმის მიცემის, მუშაობისა და განათლების მიღების უფლება. ლიბანში ქრისტიანთა მნიშვნელოვანი რაოდენობაა და ქალისთვის დადგენილი კანონები შეიძლება დამოკიდებული იყოს მის რელიგიაზე. კერძოდ, თუ ქალი მუსლიმური ოჯახიდანაა, ის იღებს მემკვიდრეობის ნახევარს, მუსლიმ მამაკაცს კი კანონიერად შეიძლება ჰყავდეს რამდენიმე ცოლი, მაგრამ ეს იშვიათად ხდება, რადგან ეს მუსლიმური საზოგადოების სოციალური სტიგმაა.
ქორწინების მინიმალური ასაკი 12,5 წელია. ვინაიდან თითოეულ რელიგიას აქვს საკუთარი სასამართლო, მართლმადიდებელი ქალები უფრო მეტად აქვთ განქორწინების საშუალება, მუსლიმ ქალებს ეს ბევრად უჭირთ, მაგრამ მდგომარეობა კვლავ ყველაზე მძიმეა მარონიტი ქალებისთვის. ქრისტიანულ და მუსლიმურ თემებში მამაკაცი დომინირებს, ის ასევე არის ოჯახის უპირობო უფროსი და შვილებისა და ცოლის კანონიერი მეურვე. ქვეყნის კანონები არ ითვალისწინებს სისხლისსამართლებრივ პასუხისგებას  ოჯახში ძალადობასა და სექსუალური შევიწროებაზე სამუშაო ადგილზე. სახელმწიფო პოლიტიკა არ იღებს სერიოზულ ზომებს ქალთა უფლებების გასაუმჯობესებლად. სირიის ომის შემდეგ ბევრი ლტოლვილი გადავიდა ლიბანში და სირიელი ქალების მასობრივი გაუპატიურება დაიწყო ყველაზე დაუცველი პოზიციის გამო, რადგან მათ არ ჰქონდათ სახლი და ეძებდნენ საარსებო წყაროს. ქალების მდგომარეობა ბევრად უკეთესია ბეირუთში და ქვეყნის სხვა დიდ ქალაქებში.
ქალს არ აქვს უფლება მიიღოს უცხოელი ქმრის მოქალაქეობა. აბორტი აკრძალულია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დედის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრება. აბორტისთვის ქალს ემუქრება 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოძალადე შეიძლება დაქორწინდეს მსხვერპლზე და ამით თავი აარიდოს პასუხისგებაში მიცემას. პოლიტიკაში შესვლის მსურველი ქალები დიდ დაბრკოლებას აწყდებიან ქვეყანაში გავრცელებული კორუფციის გამო.
ლიბანი ერთ-ერთია იმ მცირერიცხოვან არაბულ ქვეყნებს შორის, სადაც ქალებისთვის დაშვებულია პლასტიკური ქირურგია, რაც ამ ბიზნესს ქვეყანაში ძალიან შემოსავლიანს ხდის. ყოველწლიურად 4,2 მილიონიან ქვეყანაში 1,5 მილიონი პლასტიკური ოპერაცია ტარდება, ქალების უმეტესობა სხვა არაბული ქვეყნებიდან ჩამოდის. ასევე საკამათო საკითხია ლიბანური სილამაზის პროდუქტები და ქირურგიული ინსტრუმენტები, რომლებიც შეძენილია ისრაელში, იმ ფონზე, რომ არაბების უმრავლესობა (მათ შორის ქალები) ბოიკოტს უწევს ისრაელის პროდუქტებს ეთიკური და რელიგიური მიზეზების გამო.
სუდანი
მარცხნივ|მინი|სუდანელი ქალი ჩადრში სუდანი, მედია კომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მონაცემებით, 22-დან მე-17 ადგილს იკავებს არაბულ ქვეყნებს შორის ქალთა უფლებების მხრივ. ქვეყნის ეროვნული ასამბლეის წარმომადგენლებს შორის 25% ქალია. გენდერული თანასწორობის თვალსაზრისით 148 ქვეყანას შორის 129-ე ადგილს იკავებს. კანონის მიხედვით, ქალები, რომლებიც კარგად არ იფარავენ სხეულს, შეიძლება დააპატიმრონ ან დასაჯონ. ქალების 38% წერა-კითხვის უცოდინარია, 12,1 მილიონი კი წინადაცვეთის მსხვერპლია.
ქალთა უფლებები სამხრეთ სუდანში, სადაც ქრისტიანობა და ადგილობრივი რელიგიები დომინირებს, ასევე არადამაკმაყოფილებელია, მაგრამ მნიშვნელოვნად მაღალია სუდანთან შედარებით. სუდანი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე ქვეყნიდან, რომელსაც ხელი არ მოაწერა კონვენციას ქალთა მიმართ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ, იმ მოტივით, რომ ეს ეწინააღმდეგება ისლამურ ღირებულებებსა და პრინციპებს.
ქალების პოზიციის გაუმჯობესების გარკვეული მცდელობები გაკეთდა 70-იან წლებში, როდესაც ხორციელდებოდა ქალების კეთილდღეობის გაუმჯობესების პროგრამები. 1983 წელს ქვეყანაში გაჩნდა დიასახლისთა პირველი კავშირი, რომლის მიზანი იყო ქალებისთვის სამომხმარებლო საქონლის ხელმისაწვდომობა დაბალ ფასად.
სუდანის საზოგადოება აგრძელებს ცხოვრებას კონსერვატიული კულტურული და რელიგიური კანონების შესაბამისად. ამაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ქვეყანაში მე-20 საუკუნის შუა ხანებიდან მიმდინარე არაერთმა კონფლიქტმა და შეტაკებამ. ამან გამოიწვია ისლამური მოსახლეობის რადიკალიზაცია, რომელთა შორის დაიწყო ისლამური ფუნდამენტალიზმის იდეების განვითარება — "დაბრუნება ნამდვილ კულტურაში" და ყველა ტრადიციის აღმოფხვრა, რომელიც ეწინააღმდეგება ისლამურ კანონებს და რომლებიც "ასუსტებს ქალთა ზნეობას". მინი|სუდანელი ქალბატონი. 2005 გოგონას უფლება აქვს 10 წლის ასაკში გათხოვდეს. გოგონების 32% 18 წლის ასაკში თხოვდება. ქვრივს შეუძლია ხელახლა დაქორწინდეს იმ პირობით, თუ ის დათმობს შვილებს და დაუტოვებს მათ გარდაცვლილი ქმრის ნათესავებს. ქვეყანაში ტარდება მრავალი ისეთი რიტუალი, რომელიც არ არის დაკავშირებული ისლამთან და  ქალებმა უნდა შეასრულონ მშობიარობის, ქორწილის, საყვარელი ადამიანის გარდაცვალების დროს, ყოველდღიურად, თუნდაც მუშაობის დროს. მაგალითად, დღესასწაულის დროს ქორწილში, ქალი დროს მთლიანად უთმობს სხვადასხვა  რიტუალის შესრულებას.
გოგონების განათლების ხარისხი  ძალიან დაბალია და დაყვანილია წერის, კითხვის და ზოგჯერ არითმეტიკის მარტივ უნარებამდე. გოგონების უმეტესობა სკოლას გარდამავალ ასაკში ტოვებს. გოგონების რაოდენობა, რომლებმაც მიიღეს საშუალო განათლება 12,8%-ს შეადგენს, მაგრამ ეს მაჩვენებელი არ შეიძლება ჩაითვალოს საიმედოდ, ვინაიდან ქალების საშუალო განათლების ხარისხი  უკიდურესად დაბალია. ქალი იღებს ნაკლებხარისხიან სამედიცინო მომსახურებას, ვიდრე მამაკაცი, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 100000 ახალშობილიდან 720-ია. ქალები ძირითადად სოფლის მეურნეობის სფეროში მუშაობენ, ქალების 78%-90% მუშაობს ტრადიციულ სექტორში და იღებენ ფულს საარსებო მინიმუმისთვის. ისინი ძალიან მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ქვეყნის სოფლის ეკონომიკაში.
თუმცა, სოფლის მეურნეობის მოდერნიზაციის დროს არასასურველად ითვლება ქალების ჩართვა. მომუშავე ქალების მხოლოდ 10% იყენებს თანამედროვე ტექნოლოგიებს. 1981 წელს ერთ ქარხანაში, მუშა ქალები იღებდნენ მამაკაცის ხელფასის დაახლოებით 70%-ს.
ჩრდილოეთ რეგიონებში ქალების წინადაცვეთა ფართოდ გამოიყენება, რადგან წინადაუცვეთელი ქალი ითვლება „უწმინდურად“ და მიდრეკილია მრუშობისკენ. ასევე ფართოდ არის გავრცელებული ქალის სასქესო ორგანოების გაკერვა, რომელიც ქორწინების შემდეგ იჭრება. წინადაცვეთა არ გამოიყენება სამხრეთში არამუსლიმებში. მიუხედავად იმისა, რომ ისლამი არ მოითხოვს ქალების წინადაცვეთას, ის ფართოდ გამოიყენება სუდანში, განსაკუთრებით ხანდაზმული ქალების ზეწოლის ქვეშ.
გაეროს ანგარიშების მიხედვით, 2005 წელს დარფურის რეგიონში, სადაც ქალების მიმართ სექსუალური და ფიზიკური ძალადობა იყო გავრცელებული, არასამთავრობო ორგანიზაციები მუშაობდნენ დაზარალებული ქალების დასახმარებლად. თუმცა, ისინი თითქმის ყველა დაიშალა ხელისუფლების ზეწოლის შედეგად, რომელიც ახასიათებდა ორგანიზაციების საქმიანობას, როგორც უკანონოს და მუსლიმური საზოგადოების კულტურულ ფასეულობების დამრღვევს.
იემენი
მინი|[[იემენი|იემენელი ქალები. სანა. 2011]] იემენი, მედიაკომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მიხედვით, 22-დან მე-18 ადგილს იკავებს არაბულ ქვეყნებს შორის ქალთა უფლებების მხრივ, ხოლო გენდერული თანასწორობის თვალსაზრისით მსოფლიოში ბოლოა. მიუხედავად იმისა, რომ 60-იან წლებში იემენში, ომანთან, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ბაჰრეინთან და კატართან ერთად ქალებისთვის ახალი უფლებამოსილების მინიჭების მცდელობები განხორციელდა, მაგრამ ისინი წარუმატებელი აღმოჩნდა ქვეყნის სუსტი და არასტაბილური ეკონომიკის გამო. იემენი დარჩა ერთადერთ ღარიბ და განუვითარებელ ქვეყანად. არაბეთის ნახევარკუნძულზე.
თანამედროვე იემენის საზოგადოებაში ქალები აგრძელებენ ცხოვრებას მკაცრი ტომობრივი, კულტურული და რელიგიური წეს-ჩვეულებების მიხედვით. ქალების აბსოლუტური უმრავლესობა წერა-კითხვის უცოდინარია, მარცხნივ|მინი|იემენელი ექიმი.2006 1990 წლიდან იემენის კონსტიტუცია ითვალისწინებს, რომ ყველა მოქალაქე ითვლება კანონის წინაშე თანასწორად და რომ „ყველა მოქალაქეს აქვს უფლება მონაწილეობა მიიღოს ქვეყნის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ ცხოვრებაში“. თუმცა, 31-ე მუხლის მიხედვით „ქალებს აქვთ უფლებები და მოვალეობები, რომლებიც უნდა შესრულდეს შარიათის კანონის შესაბამისად“. ამ კანონის მიხედვით  ქალთა თანასწორობა ნულამდეა დასული, ვინაიდან შარიათის კანონის განმარტება სხვადასხვანაირად შეიძლება და ხდება საფუძველი ქალთა მიმართ  დისკრიმინაციული შეზღუდვისა. საოჯახო კანონმდებლობაში ქალების უფლებები მნიშვნელოვნად შეზღუდულია, კერძოდ, მათ არ შეუძლიათ დაქორწინდნენ უცხოელზე ოჯახისა და სახელმწიფოს ნებართვის გარეშე. ასევე, თუ ქალს ჰყავს შვილი უცხოელისგან, მაგრამ განქორწინებულია, ბავშვი მოქალაქეობას იღებს 19 წლის ასაკის მიღწევისთანავე. თუ მამაკაცს ნებისმიერ დროს შეუძლია გაყრა დაუსაბუთებლად, ქალმა ამისთვის სასამართლო პროცესი უნდა გაიაროს, ხოლო მის ხმას მამაკაცის ხმაზე 2-ჯერ ნაკლებია ღირებულება აქვს. ასევე აკრძალულია ქალის ჩვენების მიცემა მრუშობის, ცილისწამების, ქურდობის შემთხვევაში. მშობიარობის დროს ქალების მხოლოდ 36% იღებს სამეანო მომსახურებას.
2003 წლის მონაცემებით, ქალთა მოსახლეობის 30% იყო წიგნიერი. Freedom House-ის მონაცემებით, სოფლად ბიჭების 73% და გოგონების მხოლოდ 30% ირიცხებოდა დაწყებით სკოლაში, მათგან მხოლოდ 53% ამთავრებს დაწყებით სკოლას. ვინაიდანგოგონების მამები მომავალ დიასახლისის განათლებას არ თვლიან მნიშვნელოვანად. მიუხედავად იმისა, რომ შრომის კანონმდებლობა კრძალავს დისკრიმინაციას სქესის მიხედვით, ქალები სამუშაო ადგილზე  ყველგან აწყდებიან შეზღუდვებსა და დამცირებას.ქვეყანაში 5 ქალი პოლიტიკოსია. იემენელი ქალები საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობდნენ როგორც ამომრჩევლები, ასევე კანდიდატები. თუმცა, 1993 წლიდან 2003 წლამდე ქალების რაოდენობა პარლამენტში 11-დან 1-მდე შემცირდა. სოლეიმანი, ერთადერთი ქალი მინისტრი, აცხადებს, რომ დამცირებულია კონსერვატიული პოლიტიკოსების მიერ, რომლებიც გამოხატავენ ღია უკმაყოფილებას ქალის პოლიტიკაში ყოფნით და უხეშად მიანიშნებენ, რომ მისი ადგილი არის სახლში სამზარეულოში. ასევე, კონსერვატიული მუსლიმი პოლიტიკოსები არიან ქვეყანაში არსებული ვითარების მთავარი მიზეზი, რადგან ისინი ხელს უშლიან ქალთა უფლებების დასაცავად რეფორმების ნებისმიერ მცდელობას, ვინაიდან მათი აზრით, ისინი წინააღმდეგობაში მოდის ისლამურ ღირებულებებთან. მინი|ეგვიპტელი ქალები რეფერენდუმზე არ არსებობს კანონები, რომლებიც საშუალებას აძლევს ქალს განკარგოს საკუთარი ბედი და  ჰქონდეს არჩევანის თავისუფლება. ყველა ქალი მიჯაჭვულია ოჯახებზე, კლანებზე და მეუღლეებზე. ქალთა წინადაცვეთა ასევე ფართოდ გამოიყენება, თუმცა ეს აკრძალულია ქვეყნის კანონმდებლობით. ასევე არ არის დაწესებული ასაკობრივი შეზღუდვა გოგონას გათხოვებისთვის, საშუალოდ, გოგონა 15 წლის ასაკში ქორწინდება. ქვეყანაში ფართოდ არის გავრცელებული არასრულწლოვანთა ფიქტიური ქორწინება ფულისთვის. ძალიან ხშირად, 10/11 წლის გოგონას მისი სურვილის საწინააღმდეგოდ ათხოვებენ და ტრადიციის მიხედვით, მეორე დღეს ხდება პირველი საქორწინო ღამე, რის გამოც გოგონას სექსუალური მოუმწიფებლობის გამო შესაძლოა შინაგანი სისხლდენა დაეწყოს; ეს ხშირად იწვევს სიკვდილს. ძალიან ხშირად, გოგონები მშობიარობენ უკვე 14/15 წლის ასაკში და ბევრი მათგანი მშობიარობის დროს იღუპება. დაშვებულია ქორწინება ახლო ნათესავებთან მაგალითად, ბიძაშვილთან, საპატიოდ ითვლება დისშვილის, ძმის ქალიშვილის მიღება. არ არის იშვიათი შემთხვევა, როდესაც გოგონას იძულებითი სქესობრივი კავშირი  სქესობრივი მომწიფების ასაკამდეც კი აქვს. ასეთი კონტაქტების დროს გოგონები სერიოზულად იზიანებენ სასქესო ორგანოებს და შედეგად ხვდებიან საავადმყოფოებში. მსგავსი მოვლენები ადგილობრივ მედიაში არ შუქდება. ქვეყანაში იყო მცდელობა, დაეწესებინათ გოგონას ქორწინებისთვის მინიმალური ასაკი 17 წელი მაგრამ ამ ინიციატივას უკმაყოფილოდ შეხვდა იემენის საზოგადოების დიდი ნაწილი და ზოგიერთი კონსერვატორი მუსლიმი ქალი.
მამაკაცის გარდაცვალების შემდეგ ცოლს შეუძლია მიიღოს მისი ქონების 1/8. ხოლო დედა იღებს მემკვიდრეობის 1/6-ს. ქალი მემკვიდრეობით იღებს ძმის წილის ნახევარს მშობლებისგან, ხოლო ქონების ნახევარი შეიძლება მიიღოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ და-ძმა არ ჰყავს.
ისტორიულად, სხვადასხვა რეგიონში ქალები ატარებდნენ სხვადასხვა ეროვნულ სამოსს და თავსაბურავს. თუმცა, ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, ისლამური ფუნდამენტალიზმისა და რადიკალიზმის იდეების ზრდასთან ერთად, ქალები სულ უფრო მეტად ამჯობინებენ შავ  თავსაბურავს, რომელსაც ყველგან ატარებენ დიდ ქალაქებში. თითქმის ყველა ქალი იფარავს სახეს, ძალიან იშვიათად ქალი რჩება ღია სახით. ბევრი ქალი იფარავს სახეს, რადგან ეს ამცირებს ქუჩაში სექსუალური შევიწროების რისკს, ასევე მათი ოჯახის ან ქმრის მოთხოვნით. ამის მიუხედავად, ქალების 98,9%-ს ერთხელ მაინც ყოფილა  ქუჩაში სექსუალრი შევიწროვების მსხვერპლი.
სოფლად ხანდაზმული ქალები  მკაცრად არ იცავენ ისლამურ ჩაცმულობის კოდექსს. ამჯობინებენ ტრადიციული ჩაცმულობას.
ეგვიპტე
ეგვიპტის რეფერენდუმის დროს ეგვიპტელი ქალების მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა გამალ აბდელ ნასერის მმართველობის დროს, კერძოდ, ქალებმა მიიღეს ხმის მიცემის უფლება და ეგვიპტის 1956 წლის კონსტიტუციაში იყო ცალკე თავი, რომელიც კრძალავდა სქესობრივი ნიშნით დისკრიმინაციას. ახალი შრომის კანონმდებლობის მიხედვით, ქალებს შეეძლოთ თავისუფლად ემუშავათ და მიეღოთ იურიდიული დაცვა. ლიბერალიზაციის პოლიტიკა გააგრძელა ანვარ სადათმა,  ეგვიპტეში ისლამისტური განწყობის ზრდას მოჰყვა მისი ნგრევა მოჰყვა. ამავდროულად, ქალთა შესაძლებლობები უფრო შეზღუდული გახდა, კანონებმა ქალები წაახალისა, დაეტოვებინათ სამუშაო ადგილი ან ემუშავათ ნახევარ განაკვეთზე. პირველმა ქალმა მინისტრი, ჰიქმატ აბუ ზეიდმა თანამდებობა 1962 წელს დაიკავა.
მუბარაქის წლებში ქალების როლი საზოგადოებაში თანდათან გაუარესდა, 1987 წლის ახალმა კანონმა მნიშვნელოვნად შეზღუდა მათი პოლიტიკური უფლებები, ახალმა კანონებმა ასევე შექმნა დამატებითი სირთულეები განქორწინებისთვის ქალების სურვილის მიხედვით.
ეგვიპტე, მედია კომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მონაცემებით, არაბულ ქვეყნებს შორის ქალთა უფლებების მხრივ ბოლო – 22-ე ადგილზეა. არაბულმა გაზაფხულმა გამოიწვია ისლამისტური განწყობების გაძლიერება და გაუპატიურების ახალი ტალღა, ასევე ახალმა სახელმწიფომ მიიღო მრავალი დისკრიმინაციული კანონი.
2013 წლის მონაცემებით, ქვეყანაში ქალებისა და გოგონების 99,3%-ს უკვე განიცადა სექსუალური ძალადობა. გამოკითხვაში, მამაკაცების 75%-მა აღიარა, რომ მათ განახორციელეს ქუჩაში ქალთა მიმართ  სექსუალური შევიწროება. ასევე რევოლუციის შემდეგ, მკვეთრად გაიზარდა იძულებითი ქორწინება და ქალებით ვაჭრობა. კაიროს გარეუბანში, სოფლის ძირითადი ეკონომიკური საქმიანობა კვლავ დაფუძნებული იყო გოგონებით ვაჭრობაზე იძულებითი ქორწინების გზით.
სირია
სირია, მედია კომპანია Thomson Reuters-ის (2013) მონაცემებით, არაბულ ქვეყნებს შორის 22-დან მე-19 ადგილს იკავებს. გლობალურ დონეზე — გენდერული თანასწორობის მიხედვით 136 ქვეყნიდან 133. 2012 წლის მონაცემებით, მოსამართლეთა 13% ქალი იყო. სირიის კონფლიქტის დაწყების შემდეგ მათი რიცხვი საგრძნობლად შემცირდა.
საუდის არაბეთი
საუდის არაბეთი 22-დან მე-20 ადგილზეა ქალთა უფლებების მხრივ არაბულ ქვეყნებს შორის Thomson Reuters-ის მიხედვით (2013).
კონფლიქტამდე ბევრ ქალს, განსაკუთრებით დამასკოში, შეეძლო ეტარებინა ევროპული დახურული ტანსაცმელი მუსლიმური „სპორტული“ თავსაბურავით.
ქალებს არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება არ აქვთ. მათი თავისუფლება შეზღუდულია ქმრის ან ნათესავის მეურვეობით, რომლის ნებართვის გარეშე ქალს არ შეუძლია ოფიციალურად იმოგზაუროს, დაქორწინდეს, მიიღოს სამედიცინო მომსახურება და მიიღოს განათლება. მხოლოდ 2019  წელს მიეცათ ქალებს მანქანის მართვის უფლება. უცნობ მამაკაცთან ურთიერთობა ქალისთვის განიხილება როგორც მრუშობა და ექვემდებარება სასჯელს, ქალს უფლება აქვს ატაროს მხოლოდ სქელი ქსოვილის შავი ტანსაცმელი, რომელიც უნდა ფარავდეს ყველაფერს, გარდა სახისა და ხელებისა და ასევე არ ხაზს უსვამს ფორმას. სხეულის; ზოგიერთ რეგიონში ქალები იძულებულნი არიან დაიფარონ მთელი სახე თვალების გარდა.
2012 წლიდან ქალებს სპეციალურ „ქალთა სამუშაოებზე“ მუშაობის უფლება მიეცათ. თუ ქალი გაუპატიურების მსხვერპლია, მას შეუძლია სასამართლოში იჩივლოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იქნება მინიმუმ ოთხი მამაკაცი მოწმე. ხშირად ქალი, პირიქით, თავად ისჯება მრუშობისთვის.
ქვეყანაში პოზიტიური ტენდენციები შეიმჩნევა ქალთა სტატუსის ლიბერალიზაციისკენ, რაც აწყდება აქტიურ წინააღმდეგობას ისლამური სამღვდელოების მხრიდან. შესაბამისად, ცვლილებები უმნიშვნელოა, 2013 წელს განხორციელდა არაერთი მნიშვნელოვანი რეფორმა ქალთა უფლებების სასარგებლოდ: ქალებს მიეცათ ველოსიპედის ტარება პარკებსა და სხვა რეკრეაციულ ადგილებში, სპორტი სანქცირებული იყო გოგონების კერძო სკოლებში, ქალებს მიეცათ ადვოკატად მუშაობის უფლება, კანონში შევიდა მუხლი, რომლის მიხედვითაც ოჯახში მამაკაცის მხრიდან ძალადობა სისხლის სამართლის დანაშაულად განისაზღვრება.
სქოლიო
კატეგორია:არაბები კატეგორია:ქალთა უფლებები კატეგორია:ქალები აზიაში კატეგორია:ქალები აფრიკაში
საადეთ I გირეი
საადეთ I გირეი (I Saadet Geray, سعادت كراى ١‎; დ. 1492 — გ. 1538, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ყირიმის ხანი 1524–1532 წლებში, მენლი I გირეის ვაჟი, ოსმალეთის სულთნის, სულეიმან I-ის ბიძა.
ბიოგრაფია
საადეთ გირეი იყო ყირიმის ხანის, მენლი I გირეის 8 ვაჟიდან, ერთ-ერთი. მამამისის მმართველობის დროს საადეთმა მონაწილეობა მიიღო ოსმალეთის იმპერიის შიდა ომში, რომლის დროსაც სულთანი, ბაიაზიდ II ტახტიდან გადააყენა საკუთარმა ვაჟმა, სელიმმა. ამ უკანასკნელს მენლი გირეის ქალიშვილი ჰყავდა ცოლად შერთული. ამიტომაც ყირიმელები მის მხარეს იდგნენ ამ დაპირისპირებაში. საადეთ გირეიმ თავი გამოიჩინა ანატოლიის აჯანყების ჩახშობაში, სახელი გაითქვა ოსმალეთში და სულთნის კარზე დიდი პრივილეგიებით სარგებლობდა. მისი უფროსი ძმის, მეჰმედ I-ის ასტრახანში მკვლელობის შემდეგ, ყირიმის ტახტს დაეუფლა მისი ვაჟი, გაზი. გაზი ვერ სარგებლობდა კარგი რეპუტაციით ყირიმელ დიდებულებში, მისმა მმართველობამ მხოლოდ 6 თვეს გასტანა. 1524 წელს საადეთ გირეიმ შემოიკრიბა თავის მომხრეთა მრავალრიცხოვანი არმია, ოსმალებთან ერთად შეიჭრა სახანოს დედაქალაქ სალაჩიკში, ტახტიდან ჩამოაგდო საკუთარი ძმისშვილი და ციხეში დაამწყვდია, ხანის ტიტული კი თავად მიიღო. რამდენიმე ხნის შემდეგ მან გაზი კალგად დანიშნა, თუმცა მისი მხრიდან ამბოხების შიშის გამო მალევე სიკვდილით დასაჯა.
საადეთ I ენერგიულად მართავდა ყირიმის სახანოს. აქტიურად ებრძოდა ლიეტუველბსა და დონის კაზაკებს. განსაკუთრებით უყვარდა სლავურ სოფლებზე თარეში და საკუთარი ხაზინის ტყვეებისა და ნადავლის მეშვეობით გამდიდრება. მას ოსმალებთან ერთად მოუწია საკუთარი კალგისა და ძმისშვილის, ისლამ გირეის აჯანყებების ჩახშობა. 1532 წელს საადეთ გირეიმ მოულოდნელად სახანოს ტახტი დატოვა და საცხოვრებლად ოსმალეთში გადავიდა. გარკვეული ცნობების თანახმად, ოსმალები აპირებდნენ ყირიმის ხანად საადეთის უმცროსი ძმის, საჰიბ გირეის დანიშვნას. საადეთ გირეიმ სტამბოლში ცხოვრების დროს დიდი პენსია მიიღო – 300,000 აქჩე წელიწადში. სულეიმან I-ს თან ახლდა სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ ლაშქრობაში. 1538 წელს გარდაიცვალა სტამბოლში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირიმის ხანები კატეგორია:დაბადებული 1492 კატეგორია:გარდაცვლილი 1538 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები კატეგორია:ყირიმის სახანო კატეგორია:გირეის დინასტია
ჰაუპტმანი
ჰაუპტმანი (Hauptmann) — გერმანულენოვან ქვეყნების (გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია) არმიებში ოფიცრის რანგი უფროსს ლეიტენანტსა და მაიორს შორის.
ნატოს სტანდარტებით ოფიცრის ეს რანგი შეესაბამება კაპიტნის რანგს.
კატეგორია:სამხედრო წოდებები
ძვ. წ. 395
გარდაიცვალნენ
*
Drowning (Backstreet Boys-ის სიმღერა)
Drowning — ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2001 წელს. შეტანილია ჯგუფის პოპულარული სიმღერების კრებულში The Hits: Chapter One.
ჯეინ ჯეიკობსი
ჯეინ ჯეიკობსი (Jane Jacobs, OC, O.Ont; დ. 4 მაისი, 1916 — გ. 25 აპრილი, 2006) — დაბადებით ამერიკელი, კანადელი ურბანისტი, მწერალი და აქტივისტი. ყველაზე უკეთ ცნობილი წიგნით „დიდი ამერიკული ქალაქების სიკვდილი და სიცოცხლე“ (1961), აშშ-ში 1950-იანი წლების ურბანული განახლების პოლიტიკის მწვავე კრიტიკა. წიგნი მნიშვნელოვნად გაცდა ქალაქგეგმარების თემებს და ამ დროის პოპულარულ მსოფლმხედველობაზე მოახდინა გავლენა.
საყოველთაოდ ცნობილი ნაბეჭდი წიგნების გარდა ჯეიკობსი ასევე კარგად ცნობილია სამოქალაქო საპროტესტო აქციებით, რომლებსაც ის აწყობდა ურბანული განახლების პროექტების ბლოკირებისათვის. მისმა ძალისხმევამ გადამწყვეტი როლი შეასრულა ქვემო მანჰეტენის გზატკეცილის პროექტის საბოლოო დასამარებაში, ხოლო 1968 წელს კანადაში გადასახლების შემდეგ, ასეთივე გავლენა იქონია სპადინას გზატკეცილის გეგმისა და მასთან დაკავშირებული ავტოსტრადების მშენებლობის გაუქმებაში.
Drowning (Backstreet Boys-ის სიმღერა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Backstreet Boys-ის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სიმღერები კატეგორია:2001 წლის სინგლები
ტონტობეთი
ტონტობეთი — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი), მდებარეობს ჯავის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე. ზღვის დონიდან 1260 მეტრი, ჯავიდან 3 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
Cerapachys afer
Cerapachys afer — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დაგდიზელის ქარხანა
დაგდიზელის ქარხანა (Дагдизель) — ქარხანა კასპიისკში (დაღესტანი). დაგდიზელის ქარხანა დაარსდა 1932 წელს. ის არის ერთ-ერთი უძველესი და უდიდესი სამრეწველო საწარმო დაღესტანში. საბჭოთა პერიოდში ის იყო ერთ-ერთი წამყვანი დიზელისა და ტორპედოს მწარმოებელი ქარხანა სსრკ-ში. დაგდიზელის ქარხანა დიდი ხანია აწარმოებს საზღვაო ტორპედოებს, ასევე დიზელის გენერატორებს, გემების ინსტრუმენტებსა და სისტემებს.
ამ დროისთვის ქარხნის საქმიანობის ძირითადი სფეროებია: საზღვაო წყალქვეშა იარაღის წარმოება საზღვაო ძალებისთვის, სამრეწველო და საზღვაო დიზელის ძრავების წარმოება, გემებისა და წყალსატევების, აგრეთვე სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო, სამშენებლო და კვების მანქანების ვენტილაციისა და კონდიცირების სისტემების წარმოება და მაღალი წნევის რადიალური დგუშის ტუმბოების წარმოება;
ისტორია
დაღესტნის ტერიტორიაზე საზღვაო საწარმოს აშენების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ბოლშევიკების გაერთიანებული კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს 1931 წლის სხდომაზე, რომლის ინიციატორიც მძიმე მრეწველობის სახალხო კომისარი, სერგო ორჯონიკიძე იყო.
ქარხნის აშენების სამუშაოები მალევე დაიწყო მახაჩკალიდან 18 კმ-ში. მშენებლობას ნიკოლაი ალექსეევიჩ ფეტისოვი უძღვებოდა. მთავარი ინჟინერი კი ალექსანდრე სოლომონოვიჩ დეზორცევი იყო.
1936 წელს ქარხანამ დაიწყო წარმოება და იმ წელსვე წარმოადგინა პროდუქციის ექსპერიმენტული პარტია. დაგდიზელის ქარხანა გახდა სსრკ-ში ერთ-ერთი წამყვანი ტორპედოს მშენებელი საწარმო. 1939 წელს ქარხანამ გამოუშვა 134 ტორპედო, 1940 წელს - 628, ხოლო 1941 წელს - 3246. დიდი სამამულო ომის დასაწყისისთვის ქარხანაში მუშაობდა 6 ათასი ადამიანი. ომის დასაწყისში ქარხანაში დაიწყო ახალი ტიპის იარაღისა და საბრძოლო მასალის წარმოება, ესენია: საავიაციო ბომბები, საზენიტო ჭურვები, ნაღმები და ბატალიონის ნაღმმტყორცნები.
ამასთან, 1957 წლიდან 1964 წლამდე ქარხნის წარმოების ერთ-ერთი მთავარი სფერო იყო სამხედრო სარაკეტო ტექნოლოგიის წარმოება.
მიმდინარე მდგომარეობა
1990-იანი წლების დასაწყისში დაგდიზელის ქარხანაში დაახლოებით 11 ათასი ადამიანი მუშაობდა. 1992 წელს სახელმწიფო შეკვეთების მოცულობა თითქმის ნულამდე დაეცა, ქარხანა მოექცა კონვერტაციის ზონაში და დაიწყო სასოფლო-სამეურნეო, სამშენებლო და კვების მანქანების წარმოება. 1995 წელს ქარხანა გახდა სააქციო საზოგადოება.
2008 წელს დაგდიზელის ქარხანა შევიდა სახელმწიფო ჰოლდინგში Concern Sea Underwater Weapons - Gidropribor, რომელიც დაარსდა 2006 წელს სანქტ-პეტერბურგის ფედერალური სახელმწიფო უნიტარული საწარმოს ცენტრალური კვლევითი ინსტიტუტის Gidropribor-ის ბაზაზე, რომელიც არის წამყვანი საწარმო საზღვაო წყალქვეშა იარაღის წარმოებაში.
სქოლი
კატეგორია:კომპანიები დაღესტანში კატეგორია:კომპანიები რუსეთში კატეგორია:საზღვაო კომპანიები კატეგორია:ქარხნები დაღესტანში
ადუსტინა
ადუსტინა (Adustina) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 706 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 619.664 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.35 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მენაბდე
საკუთარი სახელი მენაბდე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ძვ. წ. 396
გარდაიცვალნენ
*
Rock You Like a Hurricane
„Rock You Like a Hurricane“ — გერმანული მძიმე მეტალ ჯგუფ სკორპიონსის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სიმღერა. იგი პირველი სინგლი და მეორე ტრეკია 1984 წლის ალბომიდან Love at First Sting.
აღწერა
სიმღერამ მიაღწია ოცდამეხუთე ადგილს აშშ-ის ბილბორდის ცხელ ასეულში, ხოლო MTV-ს მუდმივ ბრუნვაში ჰქონდა ამ სიმღერის მუსიკალური ვიდეო. ამ ყველაფერმა მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ალბომის წარმატებას.
2006 წელს მუსიკალურმა ტელეარხმა VH1 ოცდამეთერთმეტე ადგილი მიუჩინა სიმღერას მეტალ სიმღერების საუკეთესო ორმოცეულში, ხოლო 2009 წელს იმავე ტელეარხმა მეთვრამეტე ადგილზე დაასახელა სიმღერა ყველა დროის საუკეთესო მძიმე როკ სიმღერებს შორის. 2010 წლის 15 ნოემბერს იგი დასახელებული იქნა მეოთხე ადგილზე 1980-იანი წლების საუკეთესო საგიტარო რიფებს შორის.
ახალი ვერსია ჩაიწერა 2000 წელს სახელწოდებით „Hurricane“ 2000 ალბომისთვის Moment of Glory, ბერლინის ფილარმონიის ორკესტრის მონაწილეობით. ამდაგვარადვე, მომდევნო წელს გამოშვებულ ალბომში Acoustica შესულ ვერსიას დაარქვეს Hurricane 2001.
სიმღერის ტექსტში ასევე არის მინიშნებები იმ ალბომის სათაურზე, რომელშიც იგი პირველად მოხვდა - Love at First Sting.
ფილმები, ტელევიზია და ვიდეო თამაშები
სიმღერა Rock You Like a Hurricane რჩება ჩრდილოეთ ამერიკის პოპ კულტურის ნაწილად და გამოიყენება მრავალ შოუებსა და ფილმებში, მათ შორის: Aqua Teen Hunger Force, სიმფსონები, Trailer Park Boys, Jawbreaker, Knocked Up, Little Nicky, The Cleveland Show და Role Models. ასევე ხშირად გამოიყენება სატელევიზიო რეკლამებსა და პრომოუშენებში, მათ შორის Blades of Glory, The Iron Giant, Human Weapon და Monsters vs. Aliens.
სიმღერა ფართოდ გავრცელდა რამდენიმე თამაშში, მათ შორის: Grand Theft Auto: Vice City Stories, Guitar Hero III: Legends of Rock, The Simpsons Game და NHL 10.
სპორტი
Rock You Like a Hurricane რეგულარულად გამოიყენება სპორტულ შეჯიბრებებზე, როგორც არაოფიციალური ჰიმნი რამდენიმე გუნდისთვის, მათ შორის: University of Tulsa, Miami Hurricanes, Carolina Hurricanes, Buffalo Sabres (რომელიც იყენებს 2000 წლის ვერსიას ორკესტრთან ერთად) და JYP. 2006 წელს სიმღერამ გამოიწვია კამათი, როდესაც იგი გამოყენებული იქნა Tampa Bay Buccaneers-ის გულშემატკივრების მიერ მატჩზე New Orleans Saints-ის წინააღმდეგ პირველი ტაიმის შემდგომ შესვენებაზე. ეს ფაქტი შეფასებული იქნა, როგორც ცუდი გემოვნება იმ დიდი ზარალის გათვალისწინებით, რომელიც ქარიშხალმა „კატრინამ“ მიაყენა ახალ ორლეანს.
ფარაჰ ფეჰლევი
thumb|left|220px| ფარაჰ ფეჰლევი — შაჰბანუ thumb|250px| შაჰის კორონაცია, [[1967]] ფარაჰ ფეჰლევი (, ; დ. 14 ოქტომბერი 1938, თავრიზი) — ირანის შაჰის, მოჰამედ რეზა ფეჰლევის ქვრივი. იმპერატორის სამი ცოლიდან ის იყო ერთადერთი, რომელიც იმპერატრიცად (შაჰბანუ) აკურთხეს.
Rock You Like a Hurricane
სპორტი
ჩიკაგოს უნივერსიტეტი, Scavenger Hunt იყენებდა სიმღერას 2006 წელს საკუთარ დევიზად.
ფარაჰ ფეჰლევი
აზერბაიჯანული წარმოშობის ირანელი ფარაჰ დიბა (დიბა — ქალიშვილობის გვარი) დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. განათლება მიიღო პარიზსა და თეირანში.
Rock You Like a Hurricane
სქოლიო
კატეგორია:სკორპიონსის სიმღერები კატეგორია:1984 წლის სინგლები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები
ფარაჰ ფეჰლევი
შეხვდა შაჰს 1959 წელს ირანის პარიზის საელჩოში. ქორწილი გაიმართა 1959 წლის 21 დეკემბერს. ტახტის მემკვიდრე რეზა ცირუს ფეჰლევი დაიბადა 1960 წლის 31 ოქტომბერს.
მოჰამდესა და ფარაჰს სულ ოთხი შვილი ჰყავთ:
ოჯახი და განათლება
წარმოშობით დიბას ოჯახი ირანის აზერბაიჯანიდან იყო და ყაჯართა დინასტიის სასახლის კარზე მსახურობდა. ოჯახის წევრები განათლებას საზღვარგარეთ იღებდნენ. ბაბუა პროფესიით დიპლომატი იყო, რომელიც ირანს რუსეთის იმპერატორის კარზე წარმოადგენდა. მამა სოჰრაბ დიბა 12 წლის ასაკში გაიგზავნა პეტერბურგის კადეტთა სასწავლებელში, სადაც რუსეთში რევოლუციური ქაოსის დაწყებამდე სწავლობდა. მან შემდეგ საფრანგეთის პრესტიჟული სამხედრო აკადემია დაამთავრა.
ფარაჰ დიბა აქტიურ ცხოვრებას ეწეოდა. იგი მონაწილეობდა გოგონათა სკაუტურ მოძრაობაში, 15 წლის ასაკში კი კალათბურთში გუნდის კაპიტანი გახდა.
შაჰის გაცნობა
მუჰამედ რეზასთან მისი პირველი შეხვედრა 1959 წლის გაზაფხულზე მოხდა, როცა საფრანგეთში ვიზიტად მყოფი მონარქი საელჩოში მიღებაზე შეხვდა ირანელ სტუდენტთა ჯგუფს. ნოემბერში მათი ნიშნობა შედგა, ხოლო ქორწილი 20 დეკემბერს გაიმართა.
მოღვაწეობა დედოფლის რანგში
ფარაჰმა სახელი გაითქვა, როგორც მოაზროვნემ, სხვადასხვა სოციალურ პროექტებზე მზრუნველმა და კულტურის მოამაგემ. მკაცრი აბსოლუტური მონარქიის პირობებში ის პროგრესულ პიროვნებად მოჩანდა, რაც ცვლილებების მოსურნე საზოგადოების ფენებს იმედებს უღვივებდა.
ფარაჰს მხოლოდ შაჰის მეუღლის სტატუსი არ ჰქონდა. სპარსეთის მონარქიული ტრადიციის საწინააღმდეგოდ, მეუღლის გარდაცვალების შემთხვევაში მან უფლისწულის სრულწლოვნებამდე რეგენტის სახით ქვეყნის მართვის კონსტიტუციური უფლება მიიღო. წინამორბედი დედოფლებისგან განსხვავებით, რომლებიც არაბულენოვან მალაქეს (ملکه) წოდებას ატარებდნენ, 1967 წელს შაჰის კორონაციის ცერემონიალის დროს ფარაჰს შაჰბანუს (شهبانو) სპარსული ტიტული მიენიჭა. იგი აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის მართვა-გამგებლობის საკითხებში - ხვდებოდა პრემიერ-მინისტრს თუ ჯარის სახეობათა სარდლებს, ეთათბირებოდა მეჯლისის წევრებს.
დედოფალი განსაკუთრებულ ყურადღებას ხელოვნების სფეროს აქცევდა. ირანის ქალაქებში გაიხსნა მუზეუმები, სადაც წარმოდგენილი იყო მისი ინიციატივით შეძენილი ხალიჩები, ნახატები, კერამიკისა და ბრინჯაოს ნაწარმის კოლექციები. საზღვარგარეთ სპარსული ხელოვნების პოპულარიზაციასთან ერთად, ფარაჰი ცდილობდა ირანელებისთვის უცხო ქვეყნების კულტურული მიღწევები ხელმისაწვდომი გამხდარიყო, ამიტომ მუზეუმებში ხშირად იმართებოდა გამოფენები. მას ახლო აღმოსავლეთის ჯეკ კენედის უწოდებდნენ.
საგანმანათლებლო სისტემის რეორგანიზაციის ფარგლებში შირაზში მდებარე ფეჰლევის უნივერსიტეტი ქვეყნის წამყვანი ინსტიტუტი გახდა, სადაც კვლევითი ცენტრები დაფუძნდა. ფარაჰის ორგანიზებით, 1967 წელს შირაზში გაიხსნა ხელოვნების ყოველწლიური ფესტივალი, რომელიც დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის კულტურული ურთიერთობების გაღრმავებას ისახავდა მიზნად.
პოლიტიკური კრიზისი
1970-იანი წლების შუახანებისთვის დედოფალი მსოფლიოს კულტურული ელიტისთვის სასურველი სტუმარი იყო, თუმცა 1977 წლის შემდეგ ეკონომიკური დაცემის ფონზე ქვეყანაში ვითარება გაუარესდა. საზოგადოების სხვადასხვა ფენის წარმომადგენლები თავდაპირველად ორი ძირითადი ლოზუნგით გამოვიდნენ: სტუდენტობის და ინტელიგენციის ნაწილი რეჟიმის ლიბერალიზაციის და რეფორმების გატარებისკენ იღვწოდა, კონსერვატორები კი ისლამური სამღვდელოების უფლებების შევიწროების შეწყვეტას მოითხოვდნენ. როდესაც ხელისუფლებამ მათ რეპრესიებით უპასუხა, ყველა ოპონენტი საერთო მიზნის ქვეშ გაერთიანდა და თვით ფეჰლევთა დინასტიის ლიკვიდაციისთვის დაირაზმა.
1978 წლის მანძილზე ირანის სხვადასხვა ქალაქებში არ წყდებოდა სისხლიანი შეტაკებები დემონსტრანტებს და უშიშროების ძალებს შორის. ამ პერიოდში ფარაჰის აქტიურობები მკვეთრად დაეცა. პირადი უსაფრთხოების ინტერესებიდან გამომდინარე, იგი ძირითადად თეირანში ნიავარანის სასახლეში იმყოფებოდა და საკუთარ მძიმე ემოციურ განწყობას დღიურში ასახავდა, რომელიც მოგვიანებით გამოსცა. გამოუვალი მდგომარეობის გამო დეკემბერში გადაწყდა შაჰის და მისი ოჯახის უცხოეთში გამგზავრება.
დევნილობაში
ეგვიპტის პრეზიდენტის ანვარ სადათის მიწვევით, თავდაპირველად ფეჰლევები კაიროში ცხოვრობდნენ, შემდეგ - მაროკოში, მაგრამ შაჰის ონკოლოგიური ავადმყოფობის გამო აუცილებელი გახდა მისი ჰოსპიტალიზაცია. გარკვეული ყოყმანის შემდეგ კარტერის ადმინისტრაციამ მას ოპერაციის ჩატარების მიზნით ქვეყანაში შესვლის ნებართვა მისცა.
ამასობაში ირანის ახალმა ხელისუფლებამ ფეჰლევთა ქონების კონფისკაცია მოახდინა და სასიკვდილო განაჩენი მიუსაჯა შაჰის ოჯახის წევრებს, მათ შორის ფარაჰს. თუმცა დედოფალს ამნისტია და ირანში დაბრუნება შესთავაზეს იმ შემთხვევაში, თუ ის საკუთარ მეუღლეს მოკლავდა.
1980 წლის ივლისში შაჰი ეგვიპტეში გარდაიცვალა. ფორმალურად ფარაჰი რამდენიმე თვით ტახტის მემკვიდრის რეგენტი გახდა. მომდევნი წელს ფეჰლევთა მფარველი პრეზიდენტი სადათი სამხედრო აღლუმის დროს მოკლული იქნა, ხოლო ქვრივმა აშშ-ს ახალი პრეზიდენტისგან რონალდ რეიგანისგან თავშესაფრის შეთავაზება მიიღო.
საბოლოოდ ფარაჰი ვაშინგტონის სიახლოვეს დაფუძნდა. იგი წლების განმავლობაში ხანგამოშვებით მონაწილეობას იღებდა მსოფლიოს სხვადასხვა მონარქთა ღონისძიებებში (ქორწილი, დაკრძალვა), ასევე მოგზაურობდა ევროპაში საკუთარი შვილების სანახავად.
შვილები
მუჰამედ რეზას და ფარაჰს ოთხი შვილი შეეძინათ: რეზა, ფარაჰნაზი, ალი-რეზა და ლეილა. მათგან რეზა (დ.1960 წ.) მამის მემკვიდრედ ითვლება. ლეილა ფეჰლევი 2001 წელს ლონდონში გარდაიცვალა, ხოლო ათი წლის შემდეგ ბოსტონში ალი-რეზამ ჩაიდინა სუიციდი.
ბიბლიოგრაფია
2004 წელს ფარაჰმა გამოსცა მემუარები An Enduring Love, My life with the Shah, რომელიც მსოფლიოს ბესტსელერად იქცა. 2018 წელს მისი წინასიტყვაობით გამოქვეყნდა წიგნი Iran Modern: The Empress of Art, რომელშიც მოთხრობილია ფეჰლევთა ზეობის დროს თეირანის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის შექმნის და მისი ექსპონატების შესახებ.
ელის გი-ბლაშე
ელის აიდა ანტუანეტა გი-ბლაშე (დ. 1 ივლისი, 1873 — გ. 24 მარტი, 1968) — ფრანგი პიონერი კინორეჟისორი. იგი იყო ერთ-ერთი პირველი რეჟისორი, რომელმაც შექმნა ნარატიული მხატვრული კინო და ასევე პირველი ქალი რეჟისორი. 1896-1906 წლებში იგი სავარაუდოდ მსოფლიოში ერთადერთი ქალი კინორეჟისორი იყო. გი ექსპერიმენტირებდა გომონის ქრონოფონის ხმის სინთეზირების სისტემით, ფერების ცვლილებით და სხვადასხვა სპეცეფექტებით. აგრეთვე იგი სამსახიობო შემადგენლობაში სხვადასხვა ეროვნების წარმომადგენელთა ჩართვას ცდილობდა.
იგი Solax Studios-ის შემოქმედებითი ხელმძღვანელი და თანადამფუძნებელი იყო. 1912 წელს Solax-მა 100 ათასი დოლარი ჩადო ნიუ-ჯერსიში ახალი სტუდიის დაფუძნებაში, რომელიც ჰოლივუდის შექმნამდე ამერიკული კინოწარმოების ცენტრი იყო. ამავე წელს, გაიმ გადაიღო ფილმი „ბრიყვი და მისი ფული“. სავარაუდოდ, ეს პირველი ფილმი, რომლის სამსახიობო შემადგენლობაც მთლიანად აფრო-ამერიკელებითაა დაკომპლექტებული. ამჟამად ფილმი თავისი ისტორიული მნიშვნელობისა და ესთეტური ღირებულებების გამო ამერიკული კინოინსტიტუტის ფილმებისა და ვიდეოების შენახვის ეროვნულ ცენტრშია დაცული.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
1865 წელს ელისის მამამ, ემილ გაიმ, რომელიც სანტიაგოსა და ვალპარაისოში წიგნების მაღაზიისა და გამომცემლობას ფლობდა, ცოლად შეირთო მარი კლოტილდა ფრანსელინა ობერტი. წყვილი პარიზში დაქორწინდა, რის შემდეგაც ისინი სანტიაგოში დაბრუნდნენ. 1873 წლის დასაწყისში, ისინი ალისას ოთხ უფროს დედმამიშვილთან ერთად სანტიაგოში ცხოვრობდნენ.
1872-1873 წლებში ჩილეში ჩუტყვავილას ეპიდემია მძვინვარებდა. ემილმა და მარიმ ბავშვები შვილები წაიყვანეს, სადაც ელისი დაიბადა. თავის ავტობიოგრაფიაში ელისი იხსენებს, თუ როგორ ცდილობდა დედამისი, თავისი მეხუთე შვილი „ჭეშმარიტ ფრანგად აღეზარდა.“ ალისას დაბადებიდან მალევე მამამისი ჩილეში დაბრუნდა და რამდენიმე თვეში მას დედამისიც მიჰყვა. ელისის აღზრდა შვეიცარიაში მცხოვრებ ბებიას დაეკისრა. 1877 წელს, როცა იგი ოთხი წლის იყო, დედამისი დაბრუნდა და შვილი სამშობლოში წაიყვანა.
ექვსი წლის ასაკში ელისი მამამ საფრანგეთში წაიყვანა, რათა მას ქალაქ ვეირიერში იესოს ერთგული თანამგზავრების სკოლაში ესწავლა. რამდენიმე წელიწადში ემილი გაკოტრდა და ელისი და მისი და ფერნის მონასტერში გადაიყვანეს, შემდეგ კი პარიზში დააბრუნეს.
1891 წლის იანვარში ელისის მამა გაურკვეველი მიზეზებით გარდაიცვალა. იმავე წლის მაისში დედამისმა მუშაობა დაიწყო, თუმცა ვერ შეძლო სამსახურის შენარჩუნება, რის შემდეგაც ალისამ საკუთარი თავისა და დედის სარჩენად ბეჭდვა და სტენოგრაფია ისწავლა. პირველი ადგილი, სადაც იგი მბეჭდავ-სტენოგრაფისტად დასაქმდა, საღებავების ქარხანა იყო. 1894 წლის მარტში მან დაიწყო მუშაობა კომპანიაში Comptoir général de la photographie, რომელსაც ფელიქს-მაქს რიჩარდი ფლობდა. მოგვიანებით კომპანიას სათავეში ლეონ გომონი ჩაუდგა.
ვლადიმერ მენაბდე
ვლადიმერ მენაბდე (დ. 28 იანვარი, 1896, გონებისკარი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 16 თებერვალი, 1981, თბილისი) — ქართველი გენეტიკოს-სელექციონერი, კულტურული ფლორის მკვლევარი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1946), პროფესორი (1950), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1959).
ბიოგრაფია
1923 წლიდან მუშაობდა თბილისის ბოტანიკური ბაღის სელექციის განყოფილებაში; 1930 წლიდან საქართველოს ცენტრალურ სელექციის სადგურში. 1938-1960წწ. იყო ბოტანიკის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში, 1938 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის კულტურული ფლორის განყოფილების დამაარსებელი და უცვლელი ხელმძღვანელი. მან გამოავლინა მარცვლოვანი კულტურების უნიკალური ფორმები. მის მიერ გამოყვანილი ხორბლის 4 და ქერის 1 ჯიში დაინერგა წარმოებაში. დაადასტურა, რომ საქართველო ხორბლის კულტურის უძველესი კერაა; შეიმუშავა ხორლის გენეზისის სქემა, სადაც სრულად ასახა ქართული ხორბლის როლი და ადგილი ამ მცენარის გაკულტურების პროცესში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:მენაბდეები
Lasioglossum setulellum
Lasioglossum setulellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
setulellum
ნუას ციხე-დარბაზი
ნუას ციხე-დარბაზი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ბორჯომში. მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროს კლდოვან მთაზე. ციხე-დარბაზი ქალაქ ბორჯომს ჩრდილო-დასავლეთიდან გადმოჰყურებს. თხემი დაახლოებით 80×50 მ., მოზღუდული გალავნით, რომლის ოთხივე კუთხეში გალავნის ბურჯებია.