cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კრისტინა ონასისი
ბიოგრაფია
კრისტინა ონასისი, ბერძენ- არგენტინელი გემების მაგნატის არისტოტელ ონასისისა და მისი პირველი მეუღლის ათინა ონასის- ნიარქოსის ერთადერთი ქალიშვილი, ნიუ-იორკში დაიბადა. მისი ბაბუა დედის მხრიდან იყო სტავროს გ. ლივანოსი, ლივანოსის საზღვაო იმპერიის დამფუძნებელი. ონასისს ჰყავდა უფროსი ძმა, ალექსანდრე. ის და ალექსანდრე აღიზარდნენ და განათლება მიიღეს საფრანგეთში, საბერძნეთსა და ინგლისში. გოგონა სწავლობდა ოქსფორდის ჰედინგტონის სკოლაში და ლონდონის კინგსის კოლეჯში 1968 - 1969 წლებში.
ქრისტინას მშობლები 1960 წელს დაშორდნენ მამის რომანის გამო საოპერო მომღერალ მარია კალასთან. მოგვიანებით არისტოტელე ონასისი 1968 წელს დაქორწინდა აშშ- ს ყოფილ პირველ ლედიზე, ჟაკლინ კენედიზე, პრეზიდენტ ჯონ კენედის ქვრივზე. კრისტინა და ალექსანდრე   ჟაკლინ კენედის  მიმართ  უნდობლობას გამოხატავდნენ. კრისტინას დედა სტავროს ნიარქოსზე დაქორწინდა 1971 წელს.
ორწლინახევრის განმავლობაში კრისტინამ დაკარგა ყველა ნათესავი: 1973 წელს ათენში ავიაკატასტროფის შედეგად დაიღუპა მისი ძმა ალექსანდრე; დედა გარდაიცვალა, სავარაუდოდ, წამლის გადაჭარბებული დოზის მიღებით, 1974 წელს; მამა გარდაიცვალა 1975 წელს. მამის გარდაცვალების შემდეგ, ქრისტინამ უარი თქვა აშშ-ს მოქალაქეობაზე. მას ორმაგი მოქალაქეობა ჰქონდა - საბერძნეთის და არგენტინის.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|კრისტინა ონასისი და მისი მესამე ქმარი სერგეი კაუზოვი-1987 წელი ალექსანდრეს გარდაცვალების შემდეგ არისტოტელ ონასისი ქალიშვილს საკუთარი იმპერიის მემკვიდრედ თვლიდა. მისი  გადაწყვეტილებით, საოჯახო ბიზნესს კრისტინა უნდა ჩადგომოდა სათავეში. ამ მიზნით, იგი ნიუ იორკში საკუთარ ოფისში გაგზავნა  სამუშაოდ. არისტოტელეს გარდაცვალების შემდეგ მან მემკვიდრეობით მიიღო მამის ქონების 55%, რაც 500 მილიონ დოლარად შეფასდა. დარჩენილი 45% გადაეცა ალექსანდრე  ონასისის ფონდს, რომელიც ალექსანდრეს ხსოვნისათვის დაარსდა. ჟაკლინ ონასისმა  მიიღო 26 მილიონი დოლარი..მამის გარდაცვალების შემდეგ კრისტინა ონასისი ბიზნესს წარმატებით უძღვებოდა.
პირადი ცხოვრება
კრისტინა მუდმივად მედიის ყურადღების ცენტრში იყო მდიდრული ცხოვრების წესის, და მგზნებარე პირადი ცხოვრების გამო. სიმდიდრის მიუხედავად, იგი ხშირად უკმაყოფილო იყო. ზედმეტი წონის გამო იცავდა ექსტრემალურ დიეტებს, ტუმცა დეპრესიაში ჩავარდნის შემდეგ ისევ იმატებდა. მუდმივი სიყვარულის ძიებაში იყო. 30 წლის ასაკში მას დაუსვეს კლინიკური დეპრესიის დიაგნოზი და დაუნიშნეს ბარბიტურატები, ამფეტამინები და საძილე აბები. იგი  წამლებზე გახდა დამოკიდებული. როგორც ამბობდნენ, 1970-იან წლებში საავადმყოფოშიც მოხვდა  საძილე აბების გადაჭარბებული დოზის მიღების გამო.
კრისტინა ონასისი ოთხჯერ იყო დაქორწინებული:
ქალიშვილი - ათენა ონასისი-რუსელი (დაიბადა 1985 წელს) მინი|კრისტინა ონასისის კუთვნილი იახტა მინი|Christina O კრისტინა ონასისი გარდაიცვალა 1988 წლის 19 ნოემბერს ბუენოს -აირესში გაურკვეველ ვითარებაში (სხვა წყაროების მიხედვით - მიოკარდიუმის ინფარქტის შედეგად). 20 ნოემბერს მას ბერძნული მართლმადიდებლური წესით პანაშვიდი გადაუხადეს ონასისის საკუთრებაში მდებარე კუნძულ სკორპიოს სამლოცველოში, რის შემდეგაც იგი მამისა და ძმის გვერდით დაკრძალეს ონასისის საოჯახო სასაფლაოზე, კუნძულ სკორპიოსზე.
კრისტინას გარდაცვალების შემდეგ, ონასისიის იმპერია გადაეცა მის ქალიშვილს ათენა რუსელს, რომელიც მას შეეძინა ბოლო, მეოთხე ქორწინებაში ფრანგ ტიერი რუსელთან.
საინტერესო ფაქტი
არისტოტელ ონასისის ძვირადღირებული იახტაChristina O, რომელსაც სახელი მისი ქალიშვილის პატივსაცემად დაარქვა, წარმოადგენდა ერთგვარ "მცურავი სასახლეს". რამდენიმე წლის განმავლობაში კრისტინას მუდმივი საცხოვრებლი იყო. იახტა გადაკეთებული იყო სამხედრო ფრეგატიდან "სტორმონტი"
სქოლიო
კატეგორია:1950 წელს დაბადებულები კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები კატეგორია:ბუენოს-აირესში გარდაცვლილები კატეგორია:XX საუკუნის მეწარმე ქალები კატეგორია:ონასისის ოჯახი კატეგორია:კუნძულ სკორპიოსზე დაკრძალულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
გოროვნის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (10,14 X 5,43 მ), ნაგებია აგურითა და ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთის მხარესაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით, რომელიც მარტივი ფორმის პილასტრებზე დაყრდნობილ ორ თაღსა და დასავლეთის კედელს ეყრდნობა. ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში ორ-ორი სარკმელია გაჭრილი. მოგვიანებით ორივე კედელზე ერთი სარკმელი გადაუკეთებიათ, ხოლო მეორე ამოუშენებიათ. ეკლესია შიგნიდან შელესილია. აფსიდის კონქში შემორჩენილია XX საუკუნის მხატვრობა.
დასავლეთის ფასადზე, შესასვლელის არქიტრავზე ჯვარია ამოკვეთილი. არქიტრავის ზემოთ ქვისთაღიანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს ჩასმულია თეთრი ქვის სწორკუთხა ფილები მხედრული წარწერით, რომელშიც აღნიშნულია ეკლესიის აგების თარიღი და მოხსენიებულია ხუროთმოძღვარი (თედო). ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ფასადებზე 0,12 მ სიღრმის სამ-სამი ნიშია. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელი თაღოვანია. ეკლესიას აგურის ლავგარდანი აქვს. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია კრამიტით. მოგვიანებით ეკლესიისათვის დასავლეთ მხარეს მცირე ზომის სამრეკლო დაუშენებიათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
იჯარეთის მონასტერი
იჯარეთი — ტაძარი სოფელ იჯარეთის განაპირას, სამხრეთ საქართველოში (ისტორიულ სამცხეში), ადიგენის მახლობლად.
მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა მხარეს შემორჩენილია კომპლექსის ნაშთები (ეკლესია, საძვალე, გალავანი და სხვა). განსაკუთრებით სამრეკლო — საქართველოში ამ ტიპის ნაგებობათა ერთ-ერთი უძველესი ნიმუში. სამრეკლოს ქვედა სართული გახსნილ გასასვლელს კი არ წარმოადგენს, როგორც ეს გუდარეხსა და ზარზმაშია, არამედ დახურულ, ოთხივე მხარეს კედლებით შემოზღუდულ დამოუკიდებელ სამლოცველოს.
შენობის ზემო, მე-2 იარუსი — ღია მალებისაგან შედგენილი ფანჩატური, მთლიანად დანგრეულია. იჯარეთის სამრეკლო თავისი ერთადერთი გადარჩენილი აღმოსავლეთის ფასადის მიხედვით XIII საუკუნის I ნახევრის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლთა ჯგუფს მიეკუთვნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქალთა XXIV საჭადრაკო ოლიმპიადა
19 სექტემბერი - 3 ოქტომბერი 2010 ხანტი-მანსიისკი
ტექნიკური შედეგები (პირველი ათეული)
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|კ ! s! style="background: #ddffdd;"|მ ! s! style="background: #ddffdd;"|ფ ! s! style="background: #ddffdd;"|წ ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! styკურსივის ტექსტიle="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 4 2,5 3,5 2,5 2,5 2,5 4 3,5 2,5 4 3 4 3,5 3 2,5 1,5 3 1,5 3,5 3 3 3 4 3,5 3 1,5 4 2,5 2,5 1,5 2,5 2 2 3,5 3,5 3 1,5 1,5 4 3 3,5 1,5 2,5 2,5 4 3 3,5 2 2,5 1,5 2,5 1 2 4 2,5 4 3,5 1,5 3 4 0 2 2,5 4 3 2 3,5 3 1 3,5 0 3 1,5 3,5 3,5 3 2,5 3 3 2,5 2,5 1 2 2,5 2 3 0 3 4 3,5 3 2,5 3 1,5 1,5 3 3,5 2 1 4 2,5 2 2 2,5 2 2,5 3 1,5 3 1,5
11.🇦🇲 armenia, 12. undefined, 13. undefined, 14.🇷🇺 russia-3, 15.🇭🇺 hungary, 16.🇫🇷 france, 17.🇮🇳 india, 18.🇻🇳 viet nam, 19.🇮🇷 iran, 20.🇱🇹 lithuania, 21.🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england, 22. undefined, 23.🇷🇺 russia-3, 24.🇸🇰 slovakia, 25.🇩🇪 germany, 26.🇷🇸 serbia, 27.🇮🇱 israel, 28.🇳🇱 netherlands, 29.🇰🇿 kazakhstan, 30.🇺🇿 uzbekistan, 31.🇱🇻 latvia, 32. undefined, 33.🇧🇦 bosnia and herzegovina, 34.🇧🇾 belarus, 35.🇦🇷 argentina, 36.🇮🇹 italy, 37.🇨🇴 colombia, 38.🇹🇷 turkey, 39.🇪🇸 spain, 40.🇲🇩 moldova, 41.🇸🇪 sweden, 42.🇪🇨 ecuador, 43.🇮🇩 indonesia, 44.🇵🇭 philippines, 45. undefined, 46.🇦🇺 australia, 47.🇻🇪 venezuela, 48.🇧🇩 bangladesh, 49.🇹🇲 turkmenistan, 50.🇨🇿 czech republic, 51. undefined, 52.🇨🇭 switzerland, 53.🇳🇴 norway, 54.🇪🇪 estonia, 55.🇦🇹 austria, 56.🇬🇹 guatemala, 57.🇮🇸 iceland, 58.🇲🇪 montenegro, 59.ICSC, 60.🇲🇰 macedonia, 61.🇩🇿 algeria, 62.🇸🇬 singapore, 63.🇨🇱 chile, 64.🇲🇾 malaysia, 65. undefined, 66. undefined, 67.🇨🇦 canada, 68.IPCA, 69.🇿🇦 south africa, 70.🇧🇷 brazil, 71.🇲🇽 mexico, 72.🇵🇾 paraguay, 73.🇦🇱 albania, 74.🇧🇴 bolivia, 75.🇱🇰 sri lanka, 76.🇵🇷 puerto rico, 77.🇯🇴 jordan, 78.🇸🇾 syrian arab republic, 79.🇹🇯 tajikistan, 80.IBCA, 81.🇩🇴 dominican republic, 82.🇳🇿 new zealand, 83.🇯🇲 jamaica, 84.🇰🇬 kyrgyzstan, 85.🇪🇬 egypt, 86.🇧🇼 botswana, 87.🇶🇦 qatar, 88.🇳🇬 nigeria, 89. undefined, 90.🇧🇧 barbados, 91.🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 wales, 92. undefined, 93.🇹🇳 tunisia, 94.🇰🇷 south korea, 95.🇿🇲 zambia, 96.🇸🇷 suriname, 97.🇾🇪 yemen, 98. undefined, 99. undefined, 100.🇮🇶 iraq, 101.🇺🇬 uganda, 102.🇹🇭 thailand, 103.🇮🇪 ireland, 104.🇯🇵 japan, 105.🇦🇼 aruba, 106.🇵🇦 panama, 107.🇪🇹 ethiopia, 108.🇲🇼 malawi, 109.🇵🇰 pakistan, 110.🇰🇪 kenya, 111.🇭🇳 honduras, 112.🇲🇿 mozambique, 113.🇹🇹 trinidad and tobago, 114.🇱🇾 libya, 115.🇸🇨 seychelles.
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇩 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇦 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇸🇰 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇦 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇬 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺-2 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
ხოუ იფანი - 8 (+5=6-0), ჟუ ვენჯუნი - 9,5 (+9=1-1), ჟაო ქსიუ - 7 (+6=2-2), კვან ჰუანგი - 3 (+1=4-2), იუ ვანგი - 4 (+4=0-1).
საქართველოს ნაკრების შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇲🇰 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇲🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇰🇿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺-2 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇦 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇵🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
დაფებზე საუკეთესო ვლინდებოდა საუკეთესო პერფორმანსის მიხედვით.
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|პერ.
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათდარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 23
Dacetinops cibdela
Dacetinops cibdela — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dacetinops-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბაიანდური (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაიანდური შეიძლება აღნიშნავდეს:
Deepest Sender
thumb|right|Deepest Sender
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:Mozilla-ს დამატებითი მოწყობილობები
მარსელ კიპაჩი
მარსელ კიპაჩი ( Marcel Kiepach ; დ. 12 თებერვალი, 1894, კრიჟევიცე, კოპრივიჩე-კრიჟევაცა,  ხორვატია  — გ. 12 აგვისტო, 1915, რუსეთის ფრონტი ) —  ხორვატი გამომგონებელი. ამ ვუნდრკინდის ნამუშევრები და გამოგონებები უკავშირდება ელექტრონიკის, მაგნეტიზმის, აკუსტიკის, აუდიო გადაცემის და ტრანსფორმატორების სფეროებს.
მარსელ კიპაჩი დაიბადა ხორვატიის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქ კრიჟევიცეში, რომელიც იმ პერიოდში ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო. კიპაჩების კეთილშობილი ოჯახი ქალაქ კრიჟევიცეში XIX საუკუნის დასაწყისში დასახლდა და  საკმაოდ დიდი გავლენით სარგებლობდა. მომავალი გამომგონებელი ეკონომიკას ბერლინში სწავლობდა, ხოლო  ელექტრო ინჟინერიას შარლოტენბურგში ეუფლებოდა.
1910 წლის 16 მარტს, ბერლინში, 16 წლის ასაკში, მარსელმა დააპატენტა საზღვაო კომპასი, რომელიც რკინისა და მაგნიტური ძალების არსებობის მიუხედავად,  ჩრდილოეთისკენ იყო მიმართული. 1911 წლის 20 დეკემბერს ლონდონში უკვე  გაუმჯობესებული ვერსია დააპატენტა. მეორე ვერსია საზღვაო კომპასის დისტანციურ მოწყობილობას წარმოადგენდა, რომელიც შედგებოდა  მაგნიტური ძალების ან  მათ უშუალო სიახლოვეს მყოფი არამაგნიტური მასების მიმართ მდგრადი   გემის სხვადასხვა ნაწილში განლაგებული   საჩვენებელი ინსტრუმენტების დანიშნულების მქონე  ამპერმეტრებისგან.
1912 წელს საფრანგეთში ახალგაზრდა გამომგონებელმა დააპატენტა ავტომობილის გასანათებელი დინამო-მანქანა. ეს იყო ერთგვარი ელექტრო გენერატორი, რომელიც შერწყმულია თავად მანქანის მექანიკურ ძრავთან. იმავე წელს მარსელ კიპაჩმა დააპატენტა დენის ჩამრთველი, რომელიც განკუთვნილი იყო რენტგენის აპარატებისთვის. მის მიერ დაპატენტებული დენის ჩამრთველი მუშაობდა გაზის წნევაზე. მარსელ კიპაჩის "პატარა ტრანსფორმატორი" დაბალი ძაბვისთვის ფართოდ გამოიყენებოდა, როგორც "Kipach-Weiland სისტემის" ნაწილი სამთო და სტომატოლოგიურ ნათურებში, მასაჟის ძრავებში და სხვა მოწყობილობებში. მარსელ კიპაჩი დიდ ინტერესს იჩენდა მექანიკისა და ელექტრონიკის სხვადასხვა სფეროების მიმართ, აქტიურად აწარმოებდა მიმოწერას ცნობილ მეცნიერებთან და გამომგონებლებთან.
როდესაც 1914 წლის 28 ივლისს პირველი მსოფლიო ომი დაიწყო, მარსელ კიპაჩი მოხალისედ წავიდა ჯარში.ახალგაზრდა გამომგონებელი დაიღუპა 1915 წელს რუსეთის ფრონტზე 21 წლის ასაკში. მისი ნეშტი 1917 წელს კრიჟევცში გადაასვენეს, სადაც ქალაქის სასაფლაოზე საოჯახო საძვალეში დაასვენეს.
მისი ორი პატენტი მოხვდა დიდ გამოფენაზე "საბუნებისმეტყველო მეცნიერების საუკუნე ხორვატიაში: თეორია და გამოყენება" (1996 წლის ივნისი-ოქტომბერი, კლოვიჩი დვორის გალერეა ). პროფესორმა ვლადიმერ მულევიჩმა 1993 წელს ახალი ტექნოლოგიების მე-4 საერთაშორისო სიმპოზიუმზე წაიკითხა ლექცია გამომგონებელის მუშაობის შესახებ. დღეს კრიჟევციში ფუნქციონირებს მარსელ კიპაჩის სახელობის ინოვაციური საზოგადოება. ქალაქის მუზეუმში დაცულია მრავალი დოკუმენტი და საოჯახო ფოტო. 2004 წელს კრიჟევცში მოეწყო გამოფენა კიპაჩების ოჯახის შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1915 კატეგორია:ხორვატი გამომგონებლები კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:პირვლ მსოფლიო ომში დაღუპულები
This Boy
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
ცივილიზაცია
მინი|350პქ|ჰანთინგტონის მიხედვით მსოფლიოს უდიდეს ცივილიზაციები. მინი|[[ქალაქი|ქალაქები ცივილიზაციის უმნიშვნელოვანესი ატრიბუტია.]] მინი|[[პართენონი ათენში კლასიკური ბერძნული ცივილიზაციის ნიმუშია.]] მინი|[[მაჩუ პიკჩუს ნანგრევები ინკების დაკარგული ცივილიზაციის სიმბოლოა.]] ცივილიზაცია — ერთ-ერთი ფართოდ გავრცელებული კულტურულ-ისტორიულ კატეგორია, განსაკუთრებით დღეს, როდესაც ყურადღება ხალხიდან და ქვეყნებიდან გადატანილ იქნა უფრო დიდ სტრუქტურებსა და პროცესებზე, რომლებიც ცივილიზაციის მასშტაბებში გაიაზრება. ო. ანდერლეს სიტყვით, კვლევის მიზნად იქცევა არა იმის გარკვევა, თუ რა ხდებოდა, არამედ როგორ ხდებოდა, ანუ პროცესების წარმმართველი კანონზომიერებების შესწავლა. დაუკმაყოფილებლობის გრძნობა გვეუფლება იმის გამო, რომ ვიცით „სულ უფრო მეტი სულ უფრო ნაკლების შესახებ“, საკმაოდ ვიცით რა „ხეების“ შესახებ, ცოტა რამ თუ ვიცით „ტყეზე“.
ამდენად, ცივილიზაციის ფენომენისადმი ინტერესის ზრდა განპირობებულია როგორც წმინდა აკადემიური, ასევე პრაქტიკული ინტერესით.
ცივილიზაციის ცნების განვითარება
ტერმინ „ცივილიზაციის“ დამამკვიდრებლის პატივს დღემდე ერთმანეთს ეცილებიან ფრანგები და ინგლისელები. ორივე ენაში ზმნა „civiliser“ – „to civilize“ და ზმნიზედა „civilized“ შესაბამის არსებით სახელზე ბევრად ადრე გაჩნდა.
StumbleUpon
thumb|right|StumbleUpon
ცივილიზაცია
ცივილიზაციის ცნების განვითარება
იმ დროს, როდესაც წარმოიშვა ტერმინი „ცივილიზაცია“, ადამიანთა საზოგადოების ისტორიის შემეცნება ემყარებოდა წარმოდგენას ერთიან და ერთგვაროვან საკაცობრიო ცივილიზაციაზე, და არა რელატივისტურ თვალსაზრისს ეთნიკურ ან ისტორიულად არსებულ ცივილიზაციებზე. მის საფუძვლად და სათავედ ცხადდებოდა დაგროვილი გამოცდილება, მიწის საკუთრება, ადამიანის მიჯაჭვა მიწაზე, ვაჭრობა, სიმდიდრის დაგროვება ან რომელიმე სხვა ფაქტორი, უპირველეს ყოვლისა – ადამიანის გონების სრულყოფა. ცივილიზაციის მახასიათებლებსა და სათავეებზე კამათობდნენ, ხანდახან – ცხარედაც, მაგრამ შეხედულება ცივილიზაციაზე, როგორც საერთო-საკაცობრიო ფენომენსა და კაცობრიობის საერთო მომავალზე, ეჭვს არ იწვევდა.
ჩევა
ჩევა (Ceva) — პატარა ქალაქი იტალიაში, კუნეოს პროვინციაში, ქალაქ კუნეოდან დაახლოებით 50 კმ-ში. 2004 წლის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 5,795 ადამიანი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 385 მ სიმაღლეზე, მდინარე ტანაროს ნაპირზე. ქალაქში დგას XVI საუკუნის ციხე-დარბაზი; შემორჩენილია აგრეთვე მცირე ციხე-სიმაგრის ნანგრევები.
StumbleUpon
Mozilla Firefox-ის გაფართოება. StumbleUpon აღმოაჩენს მომხმარებლისთვის საინტერესო ვებ-გვერდებს, სწავლობს რა მოსწონს მას და იძლევა უფრო მეტს.
ჩევა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
ცივილიზაცია
ცივილიზაციის ცნების განვითარება
შოტლანდიელმა ისტორიკოსმა და ფილოსოფოსმა ა. ფერგიუსონმა (1723-1816) პირველმა გამოიყენა ცივილიზაციის ცნება მსოფლიო-ისტორიული პროცესის განსაზღვრული საფეხურის აღსანიშნავად.
StumbleUpon
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:Mozilla-ს დამატებითი მოწყობილობები
.tw
.tw — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ჩინეთის რესპუბლიკისთვის (ტაივანისთვის).
ცივილიზაცია
ცივილიზაციის ცნების განვითარება
XIX საუკუნის დასაწყისში ისტორიის მონისტური ინტერპრეტაცია პლურალისტურმა შეცვალა. ლ. ფევრის თანახმად, სიტყვა „ცივილიზაცია“ პირველად მრავლობით რიცხვში 1819 წელს იქნა გამოყენებული, რაც ცივილიზაციური წყობის მრავალფეროვნების აღიარების დასაწყისი იყო. „მოგზაურობათა ეპოქაში“ დაგროვილმა მასალამ ცხადყო კულტურათა და ცივილიზაციათა მრავალსახეობა მსოფლიოში, აგრეთვე მათი განვითარების სასრულობა. ლ.ფევრის მოხდენილი ნათქვამით, „ადამიანებმა, რომლებმაც გამოიარეს რევოლუცია და იმპერია, გაიგეს ის, რაზეც წარმოდგენა არ ჰქონდათ მათ წინაპრებს; მათ გაიგეს, თანაც არა წიგნებიდან, რომ ცივილიზაცია შეიძლება მოკვდეს“. მოგვიანებით ჟ. ა. დე გობინო წერდა: „ცივილიზაციათა დაცემა ისტორიულ ფენომენთაგან ყველაზე უცნაური და, ამავე დროს, იდუმალებით მოცული რამაა“.
.tw
რესურსები ინტერნეტში
tw კატეგორია:ტაივანი
Toppdomän
ცივილიზაცია
ცივილიზაციის ცნების განვითარება
მოგზაურთა, ლინგვისტთა, მეცნიერთა ერთობლივი ძალისხმევით, ცნება „ცივილიზაციის“ შინაარსი გამდიდრდა და გამრავალფეროვნდა. რესტავრაციის ეპოქაში საფუძველი ჩაეყარა ცივილიზაციის მეტ-ნაკლებად მწყობრ თეორიებს.
XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან თანდათანობით ჩამოყალიბდა ცივილიზაციის რაობის რადიკალურად განსხვავებული გაგება, რომლის თანახმად, ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მასალის მრავალფეროვნება ადასტურებს ცივილიზაციის ფორმათა მრავალგვარობას; არ არსებობს საერთო საკაცობრიო ცივილიზაცია, როგორც განვითარების უმაღლესი საფეხური, რომელსაც კაცობრიობის ერთმა ნაწილმა მიაღწია, მეორე კი მისკენ მიემართება. კაცობრიობის სხვადასხვა ნაწილი განვითარების სხვადასხვა გზას გადის და არავითარი საერთო, საყოველთაო ხაზი აქ არ არსებობს. საფუძველი ჩაეყარა ლოკალურ ცივილიზაციათა თეორიებს, რომელთა წარმომადგენლები არ იზიარებენ კაცობრიობის საერთო პროგრესის იდეას. ეს თეორიები წარმოადგენდა სავსებით ლოგიკურ რეაქციას ევოლუციონიზმსა და ევროპოცენტრიზმზე, თუმცა ამ უკანასკნელთ, ცხადია, არსებობა არ შეუწყვეტიათ; შემდგომში ევოლუციონიზმისა და, განსაკუთრებით, ნეოევოლუციონიზმის წარმომადგენლებმა არაერთი საინტერესო არგუმენტით სცადეს თავიანთი თვალსაზრისის განმტკიცება, ლოკალურ ცივილიზაციათა თეორიების თანამედროვე ვერსიები კი მსოფლიოს ცივილიზაციური ხედვის სახით ჩამოყალიბდა.
ცივილიზაციის ცნების ინტერპრეტაციები
დღეს საუბარი შეიძლება ცივილიზაციის ცნების სამ ძირითად ინტერპრეტაციაზე:
1) ლოკალურ-ისტორიული (ნ. დანილევსკი, ო. შპენგლერი, ა. ტოინბი, ს. ჰანთინგტონი და სხვ.). დასახელებული მკვლევარები სხვადასხვა რაოდენობისა და სახელწოდების ცივილიზაციებს ითვლიან და მათი ურთიერთობაც სხვადასხვანაირად წარმოუდგენიათ, თუმცა მათ აერთიანებთ ცივილიზაციის ერთგვაროვანი გაგება.
2) ისტორიულ-სტადიური, რომელიც, ამა თუ იმ კრიტერიუმზე დაყრდნობით, განარჩევს სხვადასხვა ტიპის ცივილიზაციებს: ზეპირ, წერილობით, წიგნისა და ეკრანის; კოსმოგენურ, ტექნოგენურსა და ანთროპოგენურს; ტრადიციულსა და თანამედროვეს; ევოლუციურსა და ინოვაციურ ცივილიზაციებს და სხვ. გვხვდება ისეთი ტერმინებიც, როგორიცაა „შუბის ცივილიზაცია“, „მშვილდ-ისრის ცივილიზაცია“ და ა.შ.
3) მსოფლიო-ისტორიული, რომლის თანახმად, ლოკალურ ცივილიზაციათა ურთიერთობის გარკვეულ საფეხურზე ჩნდება მსოფლიო ისტორიის ფენომენი. ამ ინტერპრეტაციის ფარგლებში თავსდება ცივილიზაციის გაგება როგორც კაცობრიობის ისტორიული განვითარების საფეხურისა, რომელიც მოსდევს ველურობისა და ბარბაროსობის საფეხურებს (ლ. ჰ. მორგანი, ფ. ენგელსი); საკაცობრიო ცივილიზაციის სამი ტალღის (აგრარული, ინდუსტრიული და ინფორმაციული) კონცეფცია (უ. როსტოუ, დ. ბელი, ო. ტოფლერი); აგრეთვე კაცობრიობის ისტორიული განვითარების სქემები, შემუშავებული კ. იასპერსისა და შ. იტოს მიერ.
რა არის ცივილიზაცია? მისი კვლევა
ცივილიზაციის განსაზღვრის სირთულე რამდენიმე მომენტითაა განპირობებული. ჯერ ერთი, რთულია თავად ცივილიზაციის შემადგენლობა. თითოეულ მათგანში მიმდინარეობს დაძაბული შინაგანი ბრძოლა ბუნებრივი და ადამიანური რესურსებისათვის, ჰეგემონიისათვის იდეოლოგიისა და რელიგიის სფეროში. ამასთან, ამ ბრძოლაში ცალკეული ჯგუფები თუ კოალიციები ეძებენ გარეშე მხარდაჭერას ცივილიზაციელ თანამოძმეთა წინააღმდეგ. ამის მაგალითს იძლევა XX საუკუნის არაბულ-მუსლიმური ცივილიზაციის ისტორია.
გარდა ამისა, ცივილიზაციას შინაგანი დინამიკურობა ახასიათებს. ძველი თავისებურებანი ქრება, ჩნდება ახალი. თავს იჩენს გარედან მოსული და შინაგანი იმპულსების, რაციონალიზმისა და ტრადიციონალიზმის ურთიერთქმედების რთული პროცესი. იცვლება ცივილიზაციათა საზღვრები. ისიც უნდა ითქვას, რომ ოიკუმენა არ იყოფა ცივილიზაციებად ნაშთის გარეშე. იგი მოიცავს ცივილიზაციის მიღმა, ცივილიზაციათაშორის და ცივილიზაციათა თანხვედრის არეალებსაც.
როგორც ჩანს, ამ სირთულეებითაა განპირობებული სკეპტიკური დამოკიდებულება ცივილიზაციის კონცეფციებისადმი. ამერიკელი ისტორიკოსი ჰ. მორგენთაუ აღნიშნავდა, რომ ეს კონცეფციები მოკლებულია ემპირიულ მკაფიობას, ამიტომ შემთხვევითი არაა, რომ უპირატესობა ენიჭება ისტორიის კვლევას უფრო პოლიტიკური და გეოგრაფიული, ვიდრე ცივილიზაციური თვალსაზრისით, რადგან ისინი უფრო ექვემდებარება ემპირიულ შემოწმებას, ვიდრე ცივილიზაცია. ფრანგი სოციოლოგი რ. არონი უფრო შორსაც მიდიოდა და წერდა: პრობლემის არსი ისაა, რომ შეუძლებელია ვუპასუხოთ კითხვას - არსებობს თუ არა ცივილიზაცია როგორც ისტორიული რეალობა, თუ იგი ისტორიულ ქიმერად უნდა მივიჩნიოთო.
ბოლო ორი ათწლეულის მანძილზე ინტერესი ცივილიზაციური პრობლემატიკისადმი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ამიტომ ცივილიზაციური თეორიის საჭიროება ეჭვქვეშ ნაკლებად დგება.
დილეტა ლეოტა
დილეტა ლეოტა (დ. 16 აგვისტო, 1991) — იტალიელი მოდელი და ტელეწამყვანი. 2018-19 წლების სეზონიდან მიჰყავს იტალიის სერია A „DAZN“-ზე. მანამდე იტალიურ „Sky Sport“-ზე მიჰყავდა იტალიის სერია B. ლეოტა სწავლობდა სამართალს ლუისის უნივერსიტეტში, რომელიც 2015 წელს დაამთავრა. 2018 წელს ფრანჩესკო ფაჩინეტისთან ერთად მიჰყავდა „მის იტალია 2018“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:იტალიელი მოდელები კატეგორია:იტალიელი ტელეწამყვანები
Dacetinops cibdelus
Dacetinops cibdelus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dacetinops-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჯამილი
ჯამილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეორე მაკედონური ომი
მინი|რეგიონის დაახლოებითი რუკა, მეორე მაკედონური ომის დროს. მეორე მაკედონური ომი — ომი მაკედონიასა და რომის იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 200-197 წლებში.
მეორე პუნიკურ ომში (ძვ. წ. 218-201 წწ.) კართაგენზე გამარჯვებამ რომს საშუალება მისცა აქტიურად ემოქმედა ბალკანეთში. მან დაიწყო მეორე მაკედონური ომი. მაკედონია ეკონომიკურად დასუსტებული იყო, ქვეყნის შიგნით ძლიერდებოდა ოპოზიცია მეფის წინააღმდეგ, არც რომთან ომი იყო პოპულარული. ფილიპე V-მ სცადა ზავი დაედო რომთან, მაგრამ უშედეგოდ. მაკედონელები ძვ. წ. 197 წელს კინოსკეფალესთან სასტიკად დამარცხდნენ. მაკედონიამ დაკარგა ყველა სამფლობელო, იძულებული გახდა მთელი ფლოტი (6 გემის გარდა) რომისთვის გადაეცა, აგრეთვე ეკისრა ვალდებულება, რომ ჯარს 5 ათას კაცამდე შეამცირებდა და რომის მოკავშირეებს თავს არ დაესხმოდა. საბერძნეთი „თავისუფალ“ ქვეყანად გამოცხადდა, არსებითად კი რომის გავლენის ქვეშ მოექცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაკედონური ომები
ნიკოლოზ V (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|ნიკოლოზ V ნიკოლოზ V (Nicolaus PP. V; დ. 15 ნოემბერი, 1397 — გ. 24 მარტი, 1455) —  რომის პაპი 1447-1455 წწ.
ექიმის შვილი; შინამასწავლებელი იყო ფლორენციელი მდიდრების სტროცისა და ალბიცის სახლებში. აღზევდა ევგენი IV-ის დროს. ოსმალთა მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ ცდილობდა ჯვაროსნული ლაშქრობის მოწყობას, მაგრამ უშედეგოდ, თუმცა ამ მოწოდების შედეგად იტალიური სახელმწიფოების უმრავლესობამ თავდაცვითი და შეტევითი ხასიათის კავშირი შეკრეს (ლოდის ლიგა, 1455). იგი პირველი ჰუმანისტია პაპის ტახტზე. ანტიკურობის მოყვარული და კარგი მცოდნე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1397 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1455
Three Cool Cats
Three Cool Cats — ჯერი ლიბერის და მაიკ სტოლერის მიერ 1959 წელს დაწერილი სიმღერა. იგი პირველად ჯგუფმა The Coasters ჩაწერა.
ჯგუფ The Beatles-ის მიერ ჩაწერილი იქნა სიმღერის საკუთარი ვერსია, რომელიც 1995 წელს საარქივო ჩანაწერების ალბომზე Anthology 1 გამოიცა. საგულისხმოა, რომ ამ ვერსიაში დასარტყმელ საკრავებზე უკრავს პიტ ბესტი. წამყვან ვოკალს ასრულებს ჯორჯ ჰარისონი.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1959 წლის სიმღერები
ნიკოლოზ IV (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|ნიკოლოზ IV
ნიკოლოზ IV (Nicolaus PP. IV; დ. 30 სექტემბერი, 1227 — გ. 4 აპრილი, 1292) —  რომის პაპი 1288–1292  წლებში.
მდაბიო წარმოშობისაა. პაპ გრიგოლ X-ის ლეგატი აღმოსავლეთში. პირველი ფრანცისკელი პაპი ტახტზე. მოუწოდებდა ჯვაროსნული ლაშქრობისაკენ, მაგრამ უშედეგოდ, ცდილობდა ორი მტრული გვარის ორსინებისა და კოლონების შერიგებას. მისი პაპობის დროს ადგილი ჰქონდა აჯანყებებს პაპის ოლქის ქალაქებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1227 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1292
რობერტ იულიუს მაიერი
რობერტ მაიერი (დ. 25 ნოემბერი, 1814, ჰელბორნი — გ. 20 მარტი, 1878) — გერმანელი ექიმი და ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
რობერტ მაიერი დაიბადა 1814 წელს გერმანიის ქალაქ ჰელბორნში, აფთიაქარის ოჯახში.რობერტის მამა თავისუფალ დროს ფიზიკასა და ქიმიას ეუფლებოდა. მან რობერტსაც შეაყვარა ბავშვობიდანვე ეს დარგები.
რობერტ მაიერმა პირველდაწყებითი განათლება მიიღო მშობლიურ ქალაქში, შემდეგ დედის დაჟინებით მას დაამთავრებინეს სასულიერო სემინარია. მიუხედავად ამისა, რობერტმა მაინც მეცნიერების შესწავლის სურვილი განაცხადა და 1832 წელს შევიდა ტიუბინგენის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. მაიერის სტუდენტობისას ამ უნივერსიტეტში ფიზიკის კათედრა არ ფუნქციონირებდა დაა ამიტომ მან სტუდენტობის პერიოდში კარგად მხოლოდ ქიმია შეისწავლა. რობერტმა დაამთავრა უნივერსიტეტი და მიიღო მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 1838–1840 წლებში მაიერი კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით ერთხანს ჰააგაში მუშაობდა, შემდეგპარიზში გაემგზავრა და მხოლოდ მედიცინაში ოსტატდებოდა. 1840 წელს გემის ექიმად მოერწყო და კუნძულ იავაზე გაემგზავრა. ეს მოგზაურობა დაედო საფუძვლად მაიერის დიდ ფიზიკოსად ჩამოყალიბებას.
რობერტ მაიერმა მოხუცი შტურმანისაგან შეიტყო, რომ ძლიერი ქარიშხლის შემდეგ ზღვის წყალი უფრო თბილია, ვიდრე ქარიშხლის დაწყებამდე.ამ ცნობის მიღების შემდეგ მან მოსვენება დაკარგა, დღედაღამ ან კითხულობდა ან ამ საქმეზე ფიქრობდა.
1845 წელს მაიერმა დაწერა კაპიტალური შრომა „ორგანული მოძრაობა ნივთიერების ცვლასთან კავშირში“, შემდეგ კი „შენიშვნები მექანიკური ეკვივალენტის შესახებ“.
1867 წელს მაიერის შრომები მთლიანად გამოიცა და საყოველთაო აღიარება მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მედიკოსები კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1814 კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
თანამგზავრი
thumb|დედამიწის თანამგზავრი
თანამგზავრი ერთ-ერთი ასტრონომიული ობიექტია. იგი თავისი პლანეტის გარშემო ბრუნავს და მასთან ერთად ვარსკვლავის გარშემო ტრიალებს. თანამგზავრი შეიძლება დიდი და შეიძლება პატარა იყოს. მაგალითად მთვარე, იგი დედამიწაზე 1/5-ჯერ პატარაა, მაგრამ არსებობს იმდენად მცირე თანამგზავრი, რომ მათი დანახვა თანამედროვე ტელესკოპებით, არც თუ ისე ადვილია. მაგალითად, მზის სისტემაში ყველაზე დიდ პლანეტას, იუპიტერს 63 თანამგზავრი ჰყავს. თუ იუპიტერს სამოყვარულო ტელესკოპით შეხედავთ, მაქსიმუმ 6 ან 7, ყველაზე დიდ თანამგზავრებს დაინახავთ. არსებობს როგორც ბუნებრივი, ისე ხელოვნური თანამგზავრი.
თუ ბარიცენტრი არის ცენტრალური სხეულის გარეთ, სხეული კი არ უნდა ჩაითვალოს თანამგზავრად, არამედ სისტემის შემადგენელ ნაწილად(მაგ. ორი ან მეტი სხეული, ასტეროიდი).
ამის მიუხედავად საერთაშორისო ასტრონომიულ კავშირს თანამგზავრის მკაცრი განსაზღვრება ჯერ კიდევ არ განუსაზღვრია.
Dacetinops cirrosus
Dacetinops cirrosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dacetinops-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
კეხიჯვრის ეკლესია
მინი|კეხიჯვრის ეკლესია კეხიჯვრის ეკლესია — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წეროვანში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, მაღალი ქედის ფერდზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება VIII საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია (9,04 X 8,11 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით, კონსტრუქციულ ადგილებში თლილი ქვაა გამოყენებული, ხოლო დეკორატიული მიზნით - ღია-მომწვანო ფერის ტუფი. ეკლესიის აფსიდი ნალისებრია. სატრიუმფო თაღი სადა, მარტივპროფილიან იმპოსტებს ეყრდნობა. აფსიდში მაღალი და განიერი სარკმელია. ასეთივე სარკმლებია ჩრდილოთისა და სამხრეთის კედლებში. ეკლესიაზე ჩრდილოეთით და სამხრეთით მიშენებულია სწორკუთხა სათავსები. ჩრდილოეთის რომელშიც შესვლაც ეკლესიის დარბაზიდან შეიძლება, მოკლეა. სამხრეთს კი ეკლესიას მთელ სიგრძეზე გასდევს. აღმოსავლეთის ფასადის სარკმელი მორთულია თაღოვანი სათაურით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩინარი
ჩინარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ესენი
ესენი (Essen) — ქალაქი გერმანიაში. მდებარეობს ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში.
პეჩთან და სტამბოლთან ერთად არის ევროპის 2010 წლის კულტურული დედაქალაქი.
ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი
ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტი — ბურკინა-ფასოს სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბურკინა-ფასო კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
იუზა ზარდალიშვილი
იუზა ზარდალიშვილი (დ. 20 ნოემბერი, 1883, ქუთაისი ― გ. 20 მაისი, 1943) ― ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1940).
ბიოგრაფია
1904-1907 წლებში იყო მეზღვაური. 1907 წელს ჩაირიცხა ქუთაისის ლადო მესხიშვილის დრამატულ დასში. 1910-იანი წლებიდან გამოდიოდა თბილისის თეატრებში; 1912 წელს ქართულმა დრამატულმა საზოგადოებამ მიავლინა მოსკოვში რუსეთის მოწინავე თეატრების მუშობის გასაცნობად; 1921-1923წწ. დაინიშნა თბილისის თეატრების კომისრად; 1923-1926 წლებში იყო ქუთაისის დრამატული დასის ხელმძღვანელი, ხოლო შემდეგ 1928 წლამდე ფოთის თეატრში მუშაობდა; 1927 წელს მისი ინიციატივით ქუთაისში დაარსდა საკოლმეურნეო თეატრი, რომელიც დასავლეთ საქართველოს სოფლებს ემსახურებოდა. 1928 წელს კოტე მარჯანიშვილმა თავის დასში მიიწვია მსახიობად; მის მიერ შესრულებული როლებია: კრეჩინსკი (სუხოვო-კობილინის "კრეჩინსკის ქორწინება"), მუროვი (ოსტროვსკის "უდანაშაულო დამნაშევე"), ლევან ხიმშიაშვილი (ერისთავის "სამშობლო"), სოლეიმანი (სუმბათაშვილ-იუჟინის "ღალატი"), ჩაცკი (გრიბოედოვის "ვაი ჭკუისაგან"), ფრანც მოორი (შილერის "ყაჩაღები"), ედგარი, იაგო (შექსპირის "მეფე ლირი", "ოტელო") და სხვ. თამაშობდა სახასიათო და კომიკურ როლებს კომედიებში და ვოდევილებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
.tz
.tz — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ტანზანიისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
tz კატეგორია:კომუნიკაციები ტანზანიაში
Toppdomän
კით რიჩარდსი
კით რიჩარდსი (დ. 18 დეკემბერი, 1943) — ინგლისელი სიმღერების ავტორი, ვოკალისტი, პროდიუსერი და ჯგუფის „როლინგ სტოუნზი“ თანადამაარსებელი. იგი ცნობილია რიტმ-გიტარაზე დაკვრით. 2003 წელს ჟურნალმა „როლინგ სტოუნი“ იგი დაასახელა მეათე ადგილზე ყველა დროის 100 საუკეთესო გიტარისტის სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:როლინგ სტოუნზის წევრები კატეგორია:ინგლისელი გიტარისტები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
Ticket to Ride
Ticket to Ride — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Help!, რომელიც გამოვიდა 1965 წელს. სიმღერა ასევე გამოიცა სინგლის სახით, b-გვერდით Yes It Is.
ნიკოლოზ III (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|ნიკოლოზ III
ნიკოლოზ III (Nicolaus PP. III; დ. 1210 — გ. 22 აგვისტო, 1280) — რომის პაპი 1277–1280 წლებში.
ორსინების საგვარეულოს წარმომადგენელი. განათლებული პიროვნება, კარდინალთა კოლეგიის ყველაზე გავლენიანი წევრი. მონაწილეობდა 7 პაპის არჩევაში. თავის საქმიანობაში უმთავრესად პოლიტიკურ მიზნებს ისახავდა. მნიშვნელოვანი თანამდებობები დაურიგა ნათესავებს და საერთოდ ცდილობდა თავისი გვარისათვის მეფური ბრწყინვალება მიეცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1210 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1280
ვაიმარი
ვაიმარი — ქალაქი გერმანიაში, მდებარეობს მდინარე ილმზე. ერფურტის, გერასა და იენის შემდეგ იგი თიურინგიის სიდიდით მეოთხე ქალაქია.
ისტორია
პირველად ისტორიულ დოკუმენტებში მოიხსენიება X საუკუნის შუა წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
ბზიფის ციხე
ბზიფის ციხე — ციხესიმაგრე აფხაზეთში. მდებარეობს გაგრის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბზიფში. გალავანშემორტყმული ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე მდებარეობს VIII-X საუკუნეების ტაძარი და სხვა ნაგებობების ნაშთები. გალავანს დატანებული აქვს კოშკები, კონტრფორსები და კარიბჭე. ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანია, ინტერიერში გუმბათი ოთხ თავისუფალ მდგარ ბოძს ეყრდნობა, აღმოსავლეთით შვერილწახნაგოვანი აფსიდები აქვს. ფასადებს დეკორი ამკობს.
ციხესიმაგრეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მღვიმე
მსოფლიოს უგრძესი მღვიმური სისტემებია: მამონტ-ფლინტ-რიჯი — (გამოკვლეული ნაწილის სიღრმე - 587 კმ) (აშშ), ჰელოხი — 194 კმ (შვეიცარია), ოპტიმისტური მღვიმე — 230 კმ (უკრაინა), ახალი ათონის მღვიმე — 3,3 კმ (საქართველო). ზოგიერთი მღვიმე ციცაბოდ ეშვება მიწის სიღრმეში და ე. წ. უფსკრულს წარმოქმნის. უღრმესი უფსკრულებია: კრუბერის გამოქვაბული (საქართველო) - 2190 მ, თოვლიანი უფსკრული — 1753 მ (საქართველო, ბზიფის ქედი), ლამპრეხტსოფენი - 1632 მ (ავსტრია), ჟან-ბერნარი — 1602 მ (საფრანგეთი), ტორკა-დელ-სიერა 1589 მ (ესპანეთი), პიერ-სენ-მარტენი — 1342 მ, (საფრანგეთი),  გვხვდება მრავალსართულიანი მღვიმეებიც (მაგ. ცუცხვათის მღვიმოვანი).
დასავლეთ საქართველოს კარსტის სპელეოლოგიურ თავისებურებას განსაზღვრავს ცალკეული მასივების გეოლოგიური სტრუქტურა და გეომორფოლოგიური თავისებურება, ასევე ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა და სხვ.
საქართველოში 1500 მ-დე მღვიმეა (მრავალი მათგანი შესწავლილია). კარსტული რელიეფი ძირითადად დასავლეთ საქართველოშია, აღმოსავლეთ საქართველოში კარსტი სპორადულადაა განვითარებული და წარმოდგენილია თრუსოს ხეობაში, მდ. ქსნის სათავეში, ასევე გომბორის ქედზე და ა.შ.
საქართველოში ფართოდ გვხვდება კლასტოკარსტი. მისი გავრცელების უდიდესი რაიონებია ცენტრალური სამეგრელო და აფხაზეთი. კლასტოკარსტი დაკავშირებულია კარბონატული ცემენტის მქონე ნგრეულ ქანებთან - ეს ქანებია ქვიშაქვა, კონგლომერატი და ბრექჩია.
საქართველოს მღვიმეები მდიდარია აგრეთვე მიწისქვეშა წყლებითა და ტბებით. გვხვდება ისეთი მდინარეებიც რომლებიც იკვებებიან ზედაპირული წყლებით მაგრამ მიწისქვეშეთში გაედინებიან. ასეთ მდინარეებს კარსტულ მდინარეებს უწოდებენ. ამის მაგალითია კელასურ-ბასლას კარსტული მდინარე, ასევე ამტყელის მიწისქვეშა დინება, თურჩუ-ტობი და სხვ. საქართველოს მღვიმეებში ბევრია ტბებიც. ზოგი მათგანი შეგუბებული ტიპისაა, ზოგიც კი ჩანჩქერის ვარდნის ადგილზეა გაჩენილი.
საქართველოს მღვიმეებში არის ასევე სტალაქტიტები და სტალაგმიტები. ფართოდ გვხვდება სტალაქტიტები, რომელიც მრავალ მღვიმეშია მიკვლეული. სტალაქტიტები სხვადასხვს ფორმისა არიან - არის ფირფიტისებრი, წვრილმილისებრი, კონუსისებრი და სხვა ფორმის სტალაქტიტები. გიგანტური სტალაქტიტები გვხვდება ახალი ათონის, აბრსკილისა და სხვ. მღვიმეებში.
ჩვენს მღვიმეებში გვხვდება აგრეთვე სტალაგმიტები. უფრო გავრცელებულია კონუსისებრი, გუმბათისებრი და გიგანტური სანთლისებრი სტალაგმიტები. მათი სიდიდე მერყეობს რამდენიმე სმ-იდან რამდენიმე მ-მდე.
საქართველოს მღვიმეებში გვხვდება ასევე რთული ექსცენტრული წარმონაქმნები როგორებიცაა - ჰელიქტიტები, ჰელიგმიტები, სტალაგნატები და სხვ. მათგან უფრო გავრცელებულია ჰელიქტიტები, რომელიც საქართველოს რამდენიმე მღვიმეში გვხვდება, მ.შ. ახალი ათონის, აბრსკილისა, მთისკალთის, სათაფლიისა და სხვა მღვიმეებში.
მღვიმეთა ზოგადი კლასიფიკაცია
მღვიმეთა კლასიფიკაციას საფუძვლად უდევს მათი წარმომშობი ფაქტორები. ამ ნიშნის მიხედვით გამოიყოფა მღვიმეთა ტიპები, ქვეტიპები, სახესხვაობანი და ასე შემდეგ. სხვადასხვა ბუნებრივი ფაქტორების ზემოქმედებით გაჩენილი მღვიმეები ერთიანდებიან „ბუნებრივი მღვიმეების ჯგუფში“, რომლებიც უპირისპირდებიან ერთადერთი ტიპით შედგენილ ხელოვნურ მღვიმეთა (გამოქვაბულთა) ჯგუფს.
ბუნებრივი მღვიმეები
კარსტული მღვიმეები - მიწისქვეშა წყლების, უმთავრესად, ქიმიური მოქმედებით წარმოქმნილი მღვიმეები. მისი ქვეტიპებია: კირქვული და დოლომიტური, თაბაშირული, ქვამარილის, ნგრეული ქანების (კონგლომერატების, ქვიშაქვების).
ვულკანური მღვიმეები - დედამიწის ზედაპირზე ამონთხეული ლავების გაციებისას წარმოქმნილი მღვიმეები. მისი ქვეტიპებია: ლავური გვირაბები (გამაგრებული ქერქის შიგნიდან თხიერი ლავის გამოდინებით გაჩენილი), გაზის ბუშტებისგან გაჩენილი.
სუფოზიური - თიხების, ლიოსის და სხვა ფხვიერი ნალექების ეროზიით გაჩენილი ფსევდოკარსტული მღვიმე.
ნაირგვაროვან წყებებში, გამოფიტვით წარმოქმნილი მღვიმეები.
თოვლმყინვარული - მყინვარული გვირაბები; ნაზვავთა გვირაბები.
ხელოვნური მღვიმეები
გამოქვაბულები
კარსტული მღვიმეების წარმოშობა-განვითარების პირობები და პროცესები
მინი|პრომეთეს (ყუმისთავის) მღვიმე საქართველოში ყველაზე დიდი ზომის მღვიმეებია კარსტული მღვიმეები, ისინი ყველგან არ ვითარდება. მათი წარმოშობა-განვითარებისთვის საჭიროა განსაზღვრული პირობები. გ. მაქსიმოვიჩის გაანგარიშებით, კარსტვად ქანებს ჩვენი პლანეტის ხმელეთის დაახლოებით მესამედი, 50 მილიონი მ² უჭირავს. ამას უნდა დაემატოს ოკეანეებისა და ზღვების ფსკერქვეშ არსებული კარსტვადი უბნები, რომელთა ფართობი ჯერჯერობით უცნობია. იმისათვის რომ წარმოიქმნას კარსტული მღვიმე, საჭიროა შემდეგი პირობები:
1. კარსტული მღვიმის გაჩენის მთავარ პირობას წარმოადგენის ადვილადხსნადი ქანის მნიშვნელოვანი მთლიანი მასის არსებობა. წყალში ბევრი ქანი მეტ-ნაკლებად იხსნება, მაგრამ კარსტული პროცესები ისეთი მასშტაბით როგორიც მღვიმის გაჩენისთვის არის საჭირო, მიმდინარეობს მხოლოდ მეტად ხსნად ქანებში - ქვამარილში, თაბაშირში, კირქვაში, დოლომიტში, კარბონატული ცემენტის მქონე ნგრეულ ქანებში, ტრავერტინებში. თითოეული მათგანი კარსტვადი ქანებია. კარსტვადი ქანის მიერ დაკავებული სივრცის სიდიდე - ფართობი და სისქე, გავლენას ახდენს კარსტული ფორმების განზომილებაზე; რაც უფრო მეტია სივრცე, მით მეტია მსხვილი, ზედაპირული და მიწისქვეშა კარსტული ფორმებიც.
2. კარსტული პროცესისა და მღვიმეთწარმოქმნისთვის, გარდა ლითოლოგიური პირობებისა; საჭიროა სტრუქტურულ-გეოლოგიური პირობებიც: ქანის შრეებრიობის, შრეთა წოლის და ნაპრალოვნების განსაზღვრული ხასიათი. სქელი შრეები უფრო ხელშემწყობია კარსტისათვის, ვიდრე თხელშრიანი წყობა. შრეთა ჰორიზონტალური ან ზომიერად დახრილი წოლა უფრო უწყობს ხელს დაკარსტვას, ვიდრე ციცაბოდ ან ვერტიკალურად დაქანებული შრეები. კარსტვადი წყობისთვის აგრეთვე სავალდებულოა პირველადი ნაპრალოვნება, ანუ ისეთ ნაპრალთა სისტემა რომელიც წამოიშობა ნალექი ქანის გამოშრობა-გამაგრებისა და გამოფიტვის პროცესში.
3. კარსტის განვითარებისთვის აუცილებელია წყლის რეგულარულად დენა ატმოსფერული ნალექის, ლანქერის ან ზედაპირული მდინარის სახით. წყალში გახსნილი ნახშირმჟავა აჩქარებს ქანის ქიმიურ გახსნას, ამიტომ რაც უფრო მეტი რაოდენობითაა იგი წყალში, მით უფრო სწრაფად ხდება კარსტვის პროცესი. წყლის დენასთნ ერთად აუცილებელია წყლის მუდმივი ცირკულაცია. ცირკულაციას ხელს უწყობს ნაპრალთა სისტემის წყლისგან განტვირთვა მდინარეთა ხეობებში, ზღვის ნაპირზე. კარსტული პროცესი და კერძოდ, მიწისქვეშა სიღრუვეების გამომუშავება ხდება არა მარტო ზედაპირზე გაშიშვლებულ, არამედ არაკარსტვადი ქანებით დაფარულ ხსნად წყობებშიც.
კარსტი ადვილად ხსნად ქანებში მიმდინარე პროცესების ერთობლიობა და მათ შედეგად წარმოქმნილი ბუნებრივი ფორმებია. კარსტული პროცესების შემადგენელ მოვლენებს, რომლებიც მიწის ქვეშ წარმოებს და იწვევს მღვიმეთა წარმოშობა-განვითარებას და გადაგვარება-მოსპობას, სპელეოპროცესები ეწოდება.
სპელეოპროცესების გავრცელების არეალს წარმოადგენს ეგრეთ წოდებული კარსტროსფერო - დედამიწის (სტრატოსფეროს) ქერქის ის ნაწილი, რომელიც კარსტვადი ქანებითაა აგებული და მოიცავს არამარტო კონტინენტებისა და კუნძულების, არამედ ოკეანეებისა და ზღვების ფსკერის ნაწილებსაც. კარსტოსფერო არის გეოიდური მოყვანილობის წყვეტილი გარსი, რომლითაც დაფარულია დედამიწის მთელი ფართობის დაახლოებით 25%.
დეპორტაციული პროცესები
კარსტვადი ქანები, წყალში იხსნება სხვადასხვა ინტენსივობით, როგორც თვით ქანის ქიმიური შედგენილობის, ასევე გარემოს პირობების მიხედვით. ხსნადობის მიხედვით პირველ ადგილზეა ქვამარილი, შემდეგ თაბაშირი, კირქვა და ბოლოს დოლომიტი. კირქვის როგორც კარსტწარმომქმნელი ქანის უპირატესობა სხვა კარსტვად ქანებთან შედარებით გამოწვეულია საკმაოდ მაღალი ხსნადობის, დიდი გეოგრაფიული გავრცელების და სიმძლავრის თანაწყობით.
კოროზია
კირქვის გახსნაში მონაწილეობას იღებს ნახშირორჟანგი, რომელიც ბუნებრივ წყლებში თითქმის ყველგან და ყოველთვის არის. კირქვის გახსნის პროცესს შემდეგი სახე აქვს: frameless|ცენტრი კალციუმის ბიკარბონატი გაცილებით უკეთესად იხსნება წყალში, ვიდრე მონოკარბონატი. ზემოთ მოყვანილი რეაქცია უკუქცევადია, ესე იგი ფიზიკურ-ქიმიური ვითარების შეცვლისას კალციუმის ბიკარბონატი ისევ იშლება მონოკარბონატად, წყლად და ნახშირორჟანგად.
თაბაშირის ხსნადობა გაცილებით მეტია კირქვისაზე. დედამიწის ხმელეთის ფარგლებში თაბაშირით აგებულია 7 მილიონი კმ² ფართობი. ბუნებრივი მიწისქვეშა წყლების ტემპერატურულ ვითარებაში თაბაშირი 5-9-ჯერ მეტი რაოდენობით იხსნება, ვიდრე კირქვა ნახშირორჟანგით გაჯერებულ წყალში. 20° ტემპერატურის დროს ერთ ლიტრ ქიმიურად სუფთა წყალში იხსნება 2.05 გრამი CaSO4. კიდევ უფრო ძლიერია წყლის გამხსნელობითი უნარი მარილის NaCl-ის მიმართ. ქვამარილს და სხვა მარილებს კონტინენტებისა და კუნძულების ზედაპირზე უკავიათ 4 მილიონი კმ².
ეროზია
მნიშვნელოვან მღვიმეთწარმომქმნელ ფაქტორს წარმოადგენს ეროზია. ესეიგი მდინარე წყლის მექანიკური ზემოქმედება ქანზე. ეროზიის მსვლელობისათვის საჭიროა წყლის ნაკადი. მოძრავი წყლის ეროზიული უნარი (ცოცხალი ძალა) დამოკიდებულია წყლის მასაზე და მისი მოძრაობის (დინების) სიჩქარეზე. ეროზია მღვიმეში იწყება მას შემდეგ, რაც კოროზია გააფართოებს ნაპრალებს და წყლის მოძრაობა მიიღებს მნიშვნელოვან სიჩქარეს განსაკუთრებით ინტენსიურად წარმოებს ეროზია ნგრეულ ქანებში - კონგლომერატებში და კირქვებში. ეს დაკავშირებულია ამ ქანების გახსნის შედეგად ქანის მექანიკურ დაშლასა და ამის შედეგად მღვიმური ნაკადისთივის ადვილად გადასაზიდი მასალის დამზადებასთან. ეროზია მიისწრაფვის მღვიმის ფსკერის გასწვრივი პროფილის გაწონასწორებისაკენ, ესე იგი ნაკადის დინების მიმართულებით სუსტად დახრილი, დამრეცი პროფილის გამომუშავებისაკენ. წყლის მექანიკური ენერგია თითქმის ნულამდე მცირდება და ეროზია წყდება. მღვიმური ნაკადის ეროზიული ბაზისის დადაბლებას შეუძლია კვლავ გააძლიეროს ეროზია და განაახლოს მღვიმის ფსკერის გაღრმავება.
ქანის ნგრევა
მესამე პროცესი, რომელიც მონაწილეობს კარსტული სიღრუვეების მოცულობის ზრდაში, არის ქანის ნგრევა და ცვენა, რასაც ალფრედ ბიოგლის ინკაზიას უწოდებენ. ეს პროცესი მწყობრში შედის მღვიმის განვითარების საკმაოდ მწიფე სტადიებში, როდესაც პირველი ორი პროცესის - კოროზიისა და ეროზიის - მიერ ნგრევითი მოვლენების გამოვლინებისათვის მომზადებულია პირობები, ესე იგი როდესაც სიღრუვის მოცულობის ზრდის შედეგად მღვიმის განსაზღვრულ ნაწილებში ირღვევა მღვიმის ჭერისა და კედლების ამგები ქანების მასათა წონასწორობის პირობები. ნგრევა ხშირად უკავშირდება მიწისძვრებს, რომლებიც აჩქარებენ მის განხორციელებას. ნგრევითი პროცესების მიმდინარეობისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ქანის ლითოლოგიურ-სტრუქტურულ თვისებებს. მაგალითად, არაბიკას მასივის ამგები თხელი და საშუალოშრიანი კირქვები, რომლებიც საკმაოდ ინტენსიურადაა დანაოჭებული და ჩარღვეული, ადვილად ინგრევა. ამიტომაც დასახელებული ვრცელი და მაღალი მასივი თითქმის მოკლებულია დიდი სიგრძისა და სიღრმის მქონე თავისუფალ სიღრუვეებს. საქართველოს უგრძესი მღვიმეები შესასვლელიდან რამდენიმე ასეული მეტრის მანძილზე, ხოლო უფსკრულები 100-200 მეტრის სიღრმეზე დაკეტილია ჩამონგრეული მასალით. დასავლეთ ევროპის იმ რაიონებში, სადაც სქელშრიანი კირქვებია გავრცელებული, არსებობს 100 კილომეტრზე მეტი სიგრძისა და 1000 მეტრი სიღრმის მქონე მღვიმეები. როდესაც ქანის სხვადასხვა განზომილების ნატეხები დროგამოშვებით მცირე რაოდენობით სწყდება მღვიმის ჭერსა და კედლებს და ცვივა მის ფსკერზე, ეს მიუთითებს ქვათაცვენის პროცესზე, მისი გამომწვევი მიზეზი გამოფიტვისა და კოროზიის პროცესებია, რომლებიც არღვევენ ქანის მთლიანობას.
ზემოთ ჩამოთვლილი სამი სპელეოლოგიური პროცესი - კოროზია, ეროზია და ნგრევა ერთად შეადგენენ დეპორტაციულ პროცესთა ჯგუფს, რომლის შედეგადაც ხდება მღვიმის სიღრუვის გამომუშავება-ზრდა. მათ შეიძლება დაემატოს მეოთხე დეპორტაციული პროცესი - ანთროპოგენული - მღვიმის მოცულობის გადიდება, რაც ვლინდება რიგი მღვიმეების ხელოვნური გაფართოება-კეთილმოწყობის ნიშნებით.
მღვიმეებში მიმდინარეობს პროცესთა მეორე ჯგუფიც - ადვექტური და აკუმულაციური პროცესები, რომელთა არსი მდგომარეობს მღვიმის ამგები ქანის მასიდან, წყლის სიმძიმის ძალის, ცხოველების ან ადამიანის მიერ გადაადგილებულ-მოტანილი მასალის დაგროვებაში. მღვიმეში მიმდინარე აკუმულაციური პროცესებიდან ყველაზე თავისებური და მხოლოდ მღვიმეებისთვის დამახასიათებელი არის ჰიდროქიმიური აკუმულაცია, რომელიც კოროზიასთან შერწყმით ქმნის ქემოგენურ პროცესთა წყვილს. კალციუმის კარბონატის (CaCO3) შემცველი წყალი, ნაპრალთა სისტემის გავლის შემდეგ, შეიძლება გამოვიდეს მღვიმეში ნაპრალებიდან, აქ წყალში გახსნილი ბიკარბონატი Ca(CO3)2 განიცდის დაშლას მონოკარბონატად. წყლად და თავისუფალ ნახშირორჟანგად და გამოიყოფა CaCO3-ის ნალექი. ეს უკანასკნელი ეწებება მღვიმის ჭერს, კედლებსა და ფსკერს და ქმნის ნაღვენთ ფორმებს. ქემოგენური აკუმულაცია ჩვეულებრივად იწყება მღვიმის არსებობის საკმაოდ მწიფე სტადიაში. სხვადასხვა ქვეყნებში ჩატარებულია დაკვირვებები ჰიდროქიმიური აკუმულაციის სიჩქარეზე. რისთვისაც რამდენიმე მეთოდი არსებობს. ერთი მათგანი დამყარებულია მზარდი ნაღვენთების უშუალო გაზომვებზე, მეორე-ნაღვენთთა შრეების დათვლაზე და ასე შემდეგ. ნალექის გამოყოფის ინტენსივობა დამოკიდებულია სხვადასხვა ფაქტორებზე - ქანის შედგენილობაზე, წყლის შედგენილობაზე და მის მიერ ქანის მასაში განვლილი გზის სიგრძე-ხასიათზე, მღვიმური ჰაერის ტემპერატურასა და სინოტივეზე. ამიტომაც იგი ფართო დიაპაზონით ცვალებადობს და თითქმის ყოველ მღვიმეში განსხვავებულია. ზოგან სტალაქტიტებისა და სტალაგმიტების საგრძნობი გაზრდა ერთი წლის განმავლობაშიც შესამჩნევია, ზოგან კი რამდენიმე წლის მანძილზეც არ შემიჩნევა. დიდი ნაღვენთების და კერძოდ, სტალაგმიტების განვითარება ზოგ შემთხვევაში ათეული და ასეული წლების ნაგმავლობაში მიმდინარეობს. მაგალითად, საფრანგეთში - ლოზერის დეპარტამენტში მდებარე არმანდის უფსკრულის დიდი, 30 მეტრის სიმაღლის მქონე, სტალაგმიტის გაჩენას 150 000 - 300 000 წელი დასჭირდა. ჰიდრომექანიკური აკუმულაცია ეროზიასთან ერთად ქმნის ჰიდრომექანიკურ პროცესთა წყვილის, მაგრამ აკუმულაციის პროცესის ამ სახეობისათვის მასალის მომზადებას აწარმოებენ აგრეთვე კოროზიაც და ნგრევაც. მღვიმეებში, ისევე, როგორც ზედაპირზე, ჰიდრომექანიკური აკუმულაცია ხდება მიმდინარე ან დამდგარ წყალში, პირველ რიგში ილექება მხოლოდ მსხვილი მასალა - ღორღი, ქვიშა, მეორე რიგში კი უმთავრესად წვრილი - წვრილი თიხა, თიხნარი მასალა.