cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პეტრე ბაგრატიონი
1812
1812 წლისთვის რუსეთსა და საფრანგეთს შორის ურთიერთობა საკმაოდ დაიძაბა. ნაპოლეონმა ავსტრიასა და პრუსიასთან ხელშეკრულება დადო, რის მიხედვითაც მათი არმიები ნაპოლეონის განკარგულებაში გადადიოდნენ. თავის მხრივ რუსეთს მხარს უჭერდა ინგლისი, შვედეთი და ესპანეთი. ორივე სახელმწიფო ომისთვის ემზადებოდა. ასეთ ვითარებაში ალექსანდრე I-მა ბაგრატიონს ჩააბარა პოდოლსკის არმიის მთავარსარდლობა. ბაგრატიონმა შეადგინა სამოქმედო გეგმა. ამ გეგმის ძირითადი იდეა შეტევითი მოქმედებების წარმოება იყო. გეგმის მიხედვით რუსები შეტევაზე სწრაფად უნდა გადასულიყვნენ, მოეგოთ დრო, ესარგებლათ მოულოდნელობით და საფრანგეთისთვის ჩამოეცილებინათ მოკავშირეები: ავსტრია, პრუსია და პოლონეთი. ის სწერდა იმპერატორს:
იმპერატორმა ეს გეგმა არ დაამტკიცა. მან არჩია გენერალ ფულის გეგმა, რომლის მიხედვითაც არმია სამ ნაწილად იყოფოდა და წარბი ძალების შემოტევის შემთხვევაში უკან დახევას ითვალისწინებდა.
ბაგრატიონს უფრო მაღალი ჩინი ჰქონდა, მაგრამ ის თავისი ნებით დაემორჩილა ბარკლაი-დე-ტოლის, როგორც რუსეთის სამხედრო მინისტრს. ასე, რომ მთავარსარდლობა ბარკლაი-დე-ტოლის ერგო.
17 აგვისტოს ნაპოლეონმა ამჯერად სმოლენსკზე მიიტანა იერიში. ქალაქს იცავდა დასავლეთის პირველი არმია. მეორე, ბაგრატიონის არმია კი მოსკოვის გზას იცავდა, რათა მტრისთვის გარსშემოვლის საშუალება არ მიეცა. ბარკლაი-დე-ტოლიმ თავიდან მტერს ქალაქი არ დაუთმო, თუმცა შემდეგ დღეს ის სმოლენსკი და ფრანგებს ჩაუგდო ხელში. ამ მოქმედებამ საყოველთაო უკმაყოფილება გამოიწვია. ბაგრატიონსა და ბარკლაი-დე-ტოლის შორის, რომლებიც ბოლოსდაბოლოს შერიგდნენ, კვლავ დაიძაბა ურთიერთობა. საბოლოოდ ამ მოქმედებით ბარკლაიმ მხედართმთავრობა დაკარგა. ალექსანდრე I-მა მთავარსარდლობა კუტუზოვს ჩააბარა. 30 აგვისტოს ის არმიის შტაბში ჩავიდა და მოვალეობის შესრულებას შეუდგა.
ბოროდინოს ბრძოლა
7 სექტემბერს ფრანგებმა საარტილერიო ცეცხლი გაუხსნეს რუსების მარცხენა ფრთას, რომელსაც ბაგრატიონი მეთაურობდა. მას დაახლოებით ასი ზარბაზანი უტევდა. პირველი იერიში დავუმ წამოიწყო 25-ათასიანი კორპუსით ბაგრატიონის ფლეშებზე. ეს იყო ოთხი ისრის წვერის ფორმის მიწური, რომელიც რკალად შეკრულ ეშალონს ქმნიდა მდინარე კალოჩას წინ. ეს პოზიციები იცავდა რუსების მარცხენა ფლანგს, თუმცა კი არავითარი ლანდშაფტური უპირატესობა არ გააჩნდა. ფლეშებს ასევე ჰქონდა საარტილერიო შენაერთებისოფელ სემოინოვსკოეს მაღლობზე. რომლის ამაღლებული რელიეფი მდ. კალოჩას მარცხენა ნაპირზე კონტროლის საშუალებას აძლევდათ. thumb|მარჯვნივ|300px|სურათის ცენტრში ჩანს დაჭრილი ბაგრატიონი, მასთან ახლოს კი ცხენზე შემჯდარი კონოვიცინი. პეტერ ფონ ჰესი, «ბოროდინოს ბრძოლა»(1843). ფლეშები დაკავებული ჰქონდა გრენადერების მეორე დივიზიას მიხეილ ვორონცოვის მეთაურობით. 6 საათზე არტილერიის დაბომბვის შემდეგ პირველად შეტევაზე გადავიდნენ დეზესა და კომპანის დივიზიები. მათ გადალახეს ეგერთა წინააღმდეგობა და ფლეშებში შეაღწიეს უტიცკის ტყის გავლით. როდესაც დაიწყეს განლაგება, ისინი მოხვდნენ ეგერების ცეცხლის ქვეშ, რომლებსაც კონტრშეტევა წამოეწყოთ და უკან დახევა მოუხდათ.
8 საათზე ფრანგებმა მეორე იერიში წამოიწყეს და დაიკავეს ფლეშების სამხრეთი ნაწილი. ბაგრატიონმა ვორონცოვის დივიზიას საკუთარი ძალები მიახმარა. ფრანგებმა ფლეშბი დატოვეს. დაიჭრნენ კომპანი და დეზე, ასევე კონტუზია მიიღო მარშალმა დავუმ.
მესამე შეტევისთვის ნაპოლეონმა გააძლიერა შემტევი ძალები ნეისა და მიურატის კორპუსების ნაწილებით, ასევე ზარბაზნების რიცხვი 160-მდე გაზარდა. თავისმხრივ ბაგრატიონმაც მიიღო დახმარება კუტუზოვისგან, თუმცა ფრანგებმა მაინც შეძლეს ფლეშების სამხრეთ ნაწილში შეღწევა. ხიშტებით ბრძოლაში მძიმედ დაიჭრნრნ გენერლები: დიმიტრი ნევეროვსკი და მიხეილ ვორონცოვი. thumb|left|300px|დაჭრილი ბაგრატიონი გაჰყავთ ბოროდინოს ბრძოლიდან, ფრანც რუბოს ნამუშევარი რუსებმა წამოიწყეს კონტრშეტევა კირასირების პოლკით ისე, რომ მარშალი მიურატი რამის ტყვედ ჩავარდა. მათდა სამწუხაროდ კავალერიას მხარი ვერ აუბეს ქვეითებმა. კირასირები უკუგდებულ იქნენ ფრანგების მიერ. ასე, რომ დილის 10 საათისთვის ფლეშები ისევ ფრანგების ხელში იყო. საბოლოოდ რუსებმა მაინც შეძლეს მისი დაბრუნება ქვეითთა მესამე დივიზიის კონტრშეტევის შემდეგ, რომელსაც მართავდა გენერალი კონოვიცინი.
11 საათისთვის ნაპოლეონმა 45 ათასი ქვეითითა და კავალერიით და თითქმის 400 ქვემეხით დაიწყო მეოთხე იერიში. ბაგრატიონმა, რომელიც მიხვდა, რომ ამხელა ძალების ზეწოლას ვერ გაუძლებდა, თვითონ გადავიდა შეტევაზე 20 ათასი კაცით, რომელსაც სათავეში თვითონ ჩაუდგა. ფრანგებმა ბაგრატიონის ძალები შეაჩერეს და დაიწყო ხიშტებით ბრძოლა, რომელიც ერთ საათს გაგრძელდა. რუსებმა უპირატესობა მოიპოვეს, მაგრამ ამ დროს ბაგრატიონი ყუმბარის ნატეხებით თეძოში დაიჭრა და ბრძოლას გამოეთიშა. ამან ჯარისკაცებზე რა თქმა უნდა ცუდად იმოქმედა. მათ უკან დახევა დაიწყეს. მეორე არმიის ხელმძღვანელობა კონოვიცინმა ითავა, რომელიც შემდეგ კუტუზოვმა ინფანტერიის გენერალი დოხტუროვით შეცვალა.
სიკვდილი
დაჭრილი ბაგრატიონი გადაიყვანეს მამიდამისთან სოფელ სიმში. სიმში ჩასვლამდე მან გაიგო მოსკოვის აღების ამბავი და როსტოპჩინს მისწერა:
სიმში მან მიიღო იმპერატორი ალექსანდრე I რესკრიპტი: thumb|right|300px|ბაგრატიონის საფლავი ბოროდინოს ველზე დასავლეთის მეორე არმიის მთავარი მედიკოსი განგარდტი, რომელიც ბაგრატიონთან იყო ბოლო წუთებამდე, წერდა:
24 სექტემბერს ჭრილობის მიღებიდან 17 დღის შემდეგ ბაგრატიონი გარდაიცვალა. 30 სექტემბერს კი ის დაასაფლავეს სიმის ეკლესიაში.
ბაგრატიონის ადიუტანტი, დენის დავიდოვი იბრძოდა ბაგრატიონის ნეშთის ბოროდინოს ველზე გადასვენებისთვის და 27 წლის შემდეგ საწადელს მიაღწია. 1839 წელს მან მოიპოვა ბაგრატიონის ნეშთის გადასვენების უფლება, თუმცა მას ვერ მოესწრო.
ბაგრატიონის ხსოვნა
thumb|right|130px|ბაგრატიონის ქანდაკება თბილისში
პეტრე ბაგრატიონი კინემატოგრაფიაში
thumb|right|200px|გიული ჭოხონელიძე პეტრე ბაგრატიონის როლში
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1765 კატეგორია:გარდაცვლილი 1812 კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
მიკრობიოტა
მიკრობიოტა (Microbiota) — შიშველთესლოვან წიწვოვან მცენარეთა გვარი კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ერთადერთი სახეობა М. decussata. იგი 25–50 (100-მდე) სმ სიმაღლის მარადმწვანე გართხმული ბუჩქია, 2–5 მ სიგრძის ბრტყელი ყლორტებით. ფოთლები ზაფხულში მუქი მწვანეა, შემოდგომასა და ზამთარში მოწითალო-ყავისფერი, ქერცლისებრი, ჯვარედინ-წყვილი, ძირში შეზრდილი, ოვალურ-მახვილბოლოიანი, 2 მმ-მდე დიამეტრის; ახალგაზრდა ყლორტებზე ფოთლების ნაწილი შესაძლოა ნემსისებრი იყოს. მამრობითი გირჩები ოვალური ან მთლად მრგვალია, ყალიბდებიან მრავალწლიანი ტოტების ძირში ბოლო პატარა ტოტებზე. მდედრობითი გირჩები ხმელია, 5–6 მმ სიგრძისა და 3 მმ სიგანის, ერთთესლიანი, დამწიფების დროს იხსნება 2 ან 4 საგდულად. ცოცხლობს 100 წლამდე. თესლს იკეთებს 10 წლიდან. იზრდება შორეულ აღმოსავლეთში. სიხოტე-ალინის (რუსეთი) ენდემია. ფერდობებისა და მწვერვალების ზედა ნაწილებში ქვიან ადგილებში წარმოქმნის ხშირ რაყებს. რელიქტური სახეობაა; შეტანილია რუსეთისა და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხებში.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
ვივერა
ვივერა (Viverra) ან ციბეტა — მტაცებელი ძუძუმწოვრების გვარი, ვივერისებრთა ოჯახისა. ბინადრობენ აფრიკისა და აზიის სუბტროპიკულ და ტროპიკულ ქვეყნებში. პირველად კარლ ლინემ აღწერა 1758 წელს. გვარი მოიცავს რამდენიმე სახეობას, მათ შორის დიდ ინდურ ცივეტს. 1821 წელს ჯონ ედუარდ გრეიმ გვარი დაუქვემდებარა ვივერისებრთა ოჯახს.
Ur So Gay
„Ur So Gay“ — ამერიკელი მომღერლის კეტი პერის სიმღერა. იგი დაწერილია კეტი პერის და გრეგ უელსის მიერ, ხოლო დრიუ პირსონი ჩაწერის ხმის ინჟინერი იყო. „Ur So Gay“ არის პერის პირველი გამოცემა წამყვან ლეიბლზე. იგი Capitol Records-მა უფასოდ განათავსა საკუთარ საიტზე. სიმღერა Billboard Hot 100-ში არ მოხვედრილა.
Dolichoderus germaini
Dolichoderus germaini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პატარა სან-სალვადორი
პატარა სან-სალვადორი აგრეთვე ცნობილი როგორც ჰალფ-მუნ-კეი (Half Moon Cay) — ბაჰამის არქიპელაგის ერთ-ერთი კუნძული. მდებარეობს კუნძულ ელიუთერასა და კეტის დაახლოებით შუა მონაკვეთში. სან-სალვადორი კერძო საკუთრებაა და კომპანია Holland America Line მფლობელობაშია, რომელიც თავის მხრივ Carnival corporation & plc.-ს ეკუთვნის. კომპანია კუნძულს რეგიონში მოცურავე საკრუიზო გემებისათვის პორტად იყენებს. Carnival Corp-მდე იგი კომპანია Norwegian Cruise Line-ს ეკუთვნოდა.
პატარა სან-სალვადორი ბაჰამის დედაქალაქ ნასაუდან 100 მილით სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. Holland America Line-მა კუნძული 1996 წლის დეკემბერში, 6 მილიონ აშშ დოლარად შეიძინა. ამის შემდეგ, მოხდა კუნძულის 200 000 მ² ტერიტორიის განვითარება სულ არსებული 9,7 კმ²-დან. მთავარ მიზნად გამოცხადდა რაც შეიძლება საუკეთესო პირობების შენარჩუნება ადგილობრივი ველური ბუნების წარმომადგენელთათვის. ამავე დროს, კუნძული ზღვის ფრინველთა ბუდობის მნიშვნელოვანი ადგილია. პატარა სან-სალვადორის მიდამოებში წყალი ღრმა არაა და ვერ ხერხდება ნავმისადგომის მოწყობა, შესაბამისად, საკრუიზო გემებიდან მგზავრების გადმოსაყვანად და პირიქით, საჭიროა თანმხლები მომცრო გემების გამოყენება.
ტურისტებისათვის კუნძულზე შესაძლებელ საქმიანობებს შორისაა ცურვა, მზის აბაზანების მიღება, დაივინგი, ჯეტ-სკი, ველოსიპედით სეირნობა და სნორკელინგი (წყალქვეშ ცურვა). ასევე შესაძლებელია წყალქვეშა თევზაობა, პარასეილინგი, მინის ძირიანი ნავებით სეირნობა და ბუნებაში გასეირნება. ქირავდება მრავალგვარი საწყლოსნო გასართობი, მათ შორის კატამარნები, აფრებიანი ნავები, სერფინგის დაფები და კაიაკები. მოწყობილია ფრენბურთისა და კალათბურთის მოედნები, შაფლბორდის სათამაშო მოედანი, ფიტნეს ბილიკები თავის სავარჯიშო სადგურებით, ფეხით სასიარულო ბილიკები, შესაძლებელია ცხენოსნობა.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰამის კუნძულები კატეგორია:Carnival Cruise Lines
Cataglyphis lucasi
Cataglyphis lucasi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
მიწავაშლა
მიწავაშლა, იგივე ტოპინამბური (Helianthus tuberosus) — მრავალწლოვანი გორგლიანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მიწისქვეშა ღეროებზე აქვს გორგლები (თეთრი, ყვითელი, იისფერი ან წითელი).
მიწავაშლას სამშობლოა ჩრდილოეთი ამერიკა. მოჰყავთ საქართველოშიც. გორგლი და მწვანე მასა (ნედლად და სილოსად) ცხოველთა კარგი საკვებია, განსაკუთრებით ღორებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
NGC 379
NGC 379 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 12 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ვრივი
ვრივი (Връв) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 407 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Dolichoderus ghilianii
Dolichoderus ghilianii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რაფლეზიასებრნი
რაფლეზიასებრნი (Rafflesiaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. უქლოროფილო პარაზიტებია. სახლობენ ტროპიკული ხეების ფესვსა და ღეროზე. მათი ვეგეტატიური ორგანოები ძალზე რედუცირებული, ხშირად ძაფისებრის და ღრმადაა შეჭრილი მასპინძელი მცენარის ქსოვილში. გარეთ გამოაქვთ მხოლოდ მოკლე საყვავილე ყლორტები ქერცლისებრი ფოთლებითურთ.
ოჯახში გაერთიანებულია 9 გვარის 55-მდე სახეობა. უმთავრესად გავრცელებული არიან ტროპიკებში. ცნობილი გვარია რაფლეზია (Rafflesia). მისი ერთ-ერთი სახეობა — არნოლდის რაფლეზია (Rafflesia arnoldii) მეტწილად Cissus-ის გვარის სახეობებზე პარაზიტობს.
გვხვდება კუნძულ სუმატრაზე. მისი ყვავილის დიამეტრი 1 მ აღწევს, მასა 49-6 კგ. ლეშის სუნი აქვს. მწერებით იმტვერება. საქართველოში, ბიჭვინთის ფიჭვნარში, ამ ოჯახის მხოლოდ ერთადერთი სახეობა — ქვებლანდისა გვხვდება.
ჟოზე-და-პენია
ჟოზე-და-პენია (José da Penha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 558 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაუ-დუს-ფერუსის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
Cataglyphis longipedem
Cataglyphis longipedem — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ბაჰრეინის ეკონომიკა
ბაჰრეინის ეკონომიკა ძალიანაა დამოკიდებულები ნავთობსა და ბუნებრივ აირზე. ბაჰრეინული დინარი მეორე ყველაზე მყარი ვალუტაა მსოფლიოში. XX საუკუნიდან მოყოლებული ბაჰრეინში აქცენტი საბანკო სფეროსა და ტურიზმის სექტორზე გაკეთდა. ქვეყნის დედაქალაქი მანამა მრავადი დიდი საფინანსო სტრუქტურის ცენტრია. 2008 წელს ლონდონის გლობალური ფინანსური ცენტრების ინდექსის მიხედვით ბაჰრეინი მსოფლიოს ყველაზე სწრაფად მზარდ ფინანსურ ცენტრად დასახელდა. ბაჰრეინის საბანკო და საფინანსო სექტორმა, განსაკუთრებით ისლამურმა საბანკო სფერომ, ნავთობზე მოთხოვნის რეგიონული ბუმის შედეგად ისარგებლა. ქვეყნის მასშტაბით ექსპორტის უდიდესი წილი ნავთობზე მოდის, რომელიც ექსპორტის 60%-ს მოიცავს, სამთავრობო შემოსავლების 70%-ს შეადგენს და მთლიანი შიდა პროდუქტის 11%-ია. ბაჰრეინის საექსპორტო საქონელს შორის მეორე ადგილზე ალუმინია, რომელსაც საფინანსო და სამშენებლო მასალები მოსდევს.
2020 წელის ეკონომიკური თავსუფლების ინდექსის მიხედვით ბაჰრეინი ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში მეოთხე ყველაზე თავისუფალი ეკონომიკა, ხოლო მსოფლიოს მასშტაბით მე-40 ყველაზე თავისუფალი ეკონომიკაა. ფრეიზერის ინსტიტუტის მიერ გამოქვეყნებული ალტერნატიული ინდექსის მიხედვით ბაჰრეინი 70-ე ადგილზეა. მსოფლიო ბანკის კატეგორიზაციით ბაჰრეინი მაღალშემოსავლიანი ეკონომიკის მქონე ქვეყნების რიცხვს მიეკუთვნება.
ეკონომიკური მიმოხილვა
ბაჰრეინის ეკონომიკაში დომინანტურ როლს ნავთობი და ბუნებრივი აირი თამაშობს. ეკონომიკის დივერსიფიკაციისკენ მიმართული ძალისხმევის მიუხედავად, ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მსოფლიო ფაქტების წიგნის მიხედვით, ნავთობი ბაჰრეინის საბიუჯეტო შემოსავლების 85%-ს შეადგენს. შესაბამისად, ნავთობზე ფასების კლების შედეგად ბიუჯეტი სერიოზულ დეფიციტს განიცდის. 2017 წელს ამ მაჩვენებლმა მთლიანი შიდა პროდუქტის 10% შეადგინა. ბაჰრეინი ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ აფრიკის მდიდარი სახელმწიფოა. მის ეკონომიკაში ნავთობისა და გაზის შემდეგ წამყვანი ადგილი საერთაშორისო საბანკო საქმიანობასა და ტურიზმს უკავია.
2003 და 2004 წლებში ნავთობზე ფასების ზრდისა და მომსახურების სექტორიდან შემოსავლების ზრდის შედეგად მიმდინარე ანგარიშების ბალანსი გაიზარდა. 2003 წლისთვის მიმდინარე ანგარიშების ბალანსზე 2019 მილიონ ამერიკულ დოლარზე მეტი ნამატი, ხოლო 2004 წელს 442 მილიონ ამერიკულ დოლარზე მეტი ნამატი იყო. შედარებისთვის, 2002 წელს მიმდინარე ანგარიშების ბალანსზე 35 მილიონი დოლარის ღირებულების დეფიციტი იყო. 2004 წელს ბაჰრეინის საერთაშორისო რეზერვები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 2001-2003 წლებში საერთაშორისო რეზერვების მოცულობა 1.4 მილიარდ დოლარს შეადგენდა, ხოლო 2004 წელს მან 1.6 მილიარდი დოლარი შეადგინა.
მაკროეკონომიკური ტრენდები
ქვემოთ მოცემულ ცხრილში ბაჰრეინის მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებლებია მოცემული საბაზრო ფასების მიხედვით, რომელიც საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერა დადგენილი ბაჰრეინულ დინარებში. მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით ამერიკული დოლარი 0.3 ბაჰრეინულ დინარს უტოლდება. 2009 წლისთვის საშუალო საათობრივი ანაზღაურება 19.91$-ს უტოლდებოდა.
ქვემოთ მოცემულ ცხრილში ბაჰრეინის მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორებია მოცემული 1980–2021 წლებში.
ნავთობქიმიური მრეწველობა
ბაჰრეინის მთავარი ბუნებრივი რესურსები ნავთობი და ბუნებრივი აირია. შეზღუდული რეზერვების გამო, 2004 წლამდე ბაჰრეინი ეკონომიკის დივერსიფიცირებაზე მუშაობდა. ბაჰრეინმა ერთ დღეზე ნავთობის წარმოების მაჩვენებელი 40 000 ბარელზე (6 400 მ³) შეაჩერა. ბაჰრეინის ნავთობის გადამამუშავებელი კომპანია 1935 წელს დაარსდა და ყოველდღიურად 250 000 ბარელის მიღება შეუძლია. 1980 წელს გადამუშავების 60% სახელმწიფოს დაქვემდებარებაში მყოფ ბაჰრეინის ნავთობის ეროვნულ კომპანიას გადაეცა, ხოლო 40%-ს ამეირკული კომპანია Caltex ფლობს. ბაჰრეინს გადამუშავებისთვის ნედლი ნავთობის უდიდეს წილს მილსადენების მეშვეობით საუდის არაბეთი აწვდის.
სტატისტიკა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ბაჰრეინს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის 50-ე ადგილი ეკავა, ხოლო 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის 45-ე ადგილი უკავია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 25 850 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.06%-ია. ათწლიანი საშუალო წლიური მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდის მაჩვენებელი 3.1%-ს უდრის. უმუშევრობის დონე 1.0%-ია, გლობალური გენდერული სხვაობის ინდექსი - 0.6. ინსტიტუტების მაჩვენებლებით, ბაჰრეინი 38-ე ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას მე-4 ადგილი უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― მე-19, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― 70-ე, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― 22-ე, გამჭვირვალობით ― 85-ე, საკუთრების უფლებებით ― 32-ე, კორპორატიული მმართველობით ― 28-ე, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― 66-ე. ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით, ბაჰრეინს მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის 31-ე ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― 35-ე, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― 36-ე. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით ბაჰრეინი 46-ე ადგილზეა. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად სტაბილური არ არის, 117-ე ადგილზეა: ინფლაციის დონე 1.7%-ია, ხოლო ვალების დინამიკის ინდექსი 36.6-ს უტოლდება. სასაქონლო ბაზრის მიხედვით ბაჰრეინი მე-18 ადგილზეა: შიდა კონკურენციით მე-19 ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის ღიაობით ― მე-20-ს; შრომის ბაზრის მიხედვით ― 33-ე ადგილზე: მოქნილობის ინდექსით მე-7 ადგილს იკავებს, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― 70-ს. ბაჰრეინში კარგადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (37-ე ადგილი): სიღრმით მე-40, ხოლო სტაბილურობით 38-ე ადგილზეა. ბაზრის ზომით ქვეყანა 90-ე ადგილს იკავებს. ბაჰრეინში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (48-ე ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 70-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― 30-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰრეინის ეკონომიკა
ინგრიდ ტულინი
ინგრიდ ტულინი (Ingrid Thulin; დ.27 იანვარი, 1926, სოლეფტეა — გ. 7 იანვარი, 2004, სტოკჰოლმი) — თეატრისა და კინოს შვედი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა მეთევზის ოჯახში, ქალაქ სოლეფტეაში. 1948 წელს დაამთავრა სტოკჰოლმის სამეფო დრამატული თეატრი.
50-იან წლებში თამაშობდა თეატრში, სადაც შეასრულა მრავალი განსხვავებული კლასიკური, თუ თანამედროვე რეპერტუარის როლი. აღსანიშნავია ტულინის როლი ინგმარ ბერგმანის მიერ სტოკჰოლმის „დრამატინში“ დადგმულ ჰენრიკ იბსენის „პერ გიუნტში“. ასევე, მათ ერთობლივ ნამუშევრებში ქალაქ მალმიოს თეატრში.
კინოში ტულინის დებიუტი შედგა 1948 წელს. ადრეული როლებიდან აღსანიშნავია ალფ სიობერგის ფილმში „მოსამართლე (ფილმი)“, რომელიც შვედურ კინოკლასიკას წარმოადგენს. 1950-1980 წლებში ინგრიდმა ითამაშა დაახლოებით 70-მდე სხვადასხვა ჟანრის ფილმში. 1958 წელს ფილმში „ცხოვრების ზღვარზე“ შესრულებული როლისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ამავე ფილმის მონაწილე სხვა მსახიობ ქალებთან ერთად.
მუშაობდა რეჟისორებთან: ლუკინო ვისკონტი, ალფ სიობერგი, ჰანს აბრამსონი, ჯულიანო მონტალდო, ოკე ობერგემი, როლფომ ხასბერგომი, შელდონ რეინოლდსი, ინვე ჰამლინი, ტონი დე გრეგორიო, მაურო ბოლონინი, ალენ რენე, ვილგოტ შელმან, პიერ გრან-დეფერა, მარკო ფერარი, ფრანკო ჯერალდი, ნიკოლ ჰესრენომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედი მსახიობები კატეგორია:შვედი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
გივი ბადრიშვილი
გივი ბადრიშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი აგრონომი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1992). გიორგი ბადრიშვილის შვილი.
ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის, მეხილეობისა და მებოსტნეობის ფაკულტეტი. 1968-1973 სოფ. სკრის მეხოლეობის საცდელი სადგურის დირექტორი. 1976-1982 საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1982-1988 სოფ. გალავნის ექსპერიმენტული მევენახეობა-მებაღეობის მეურნეობის, ხოლო 1989-1991 სოფ. წინამძღვრიანთკარის ი. წინამძღვრიშვილის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმის დირექტორი. 1992-იდან საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგეა. ბადრიშვილმა დაამუშავა ხეხილის ნერგის წარმოების ინტენსიური ტექნოლოგია, რომელიც გამოირჩევა ორიგინალურობით და გულისხმობს ღია გრუნტში ხეხილის ნამყენი ნერგის გამოყვანას. ავტორია გამოგონებისა და მინიჭებული აქვს საქართველოს დამსახურებული რაციონალიზატორის საპატიო წოდება. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1934
Dolichoderus gibbifer
Dolichoderus gibbifer — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიწაყარა
სქოლიო
კატეგორია:რძიანა სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
NGC 380
NGC 380 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 12 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
მხსნელი (ფილმი)
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:სერბულ-ხორვატულენოვანი ფილმები კატეგორია:1998 წლის ფილმები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული ფილმები
ნანა პატარკაციშვილი
1983 წელს დაამთავრა თბილისის II სამედიცინო სასწავლებლის პედიატრიის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყვარლის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნანა კატეგორია:ქართველი პედიატრები
გველფები და გიბელინები
მინი|გველფების და გიბელინების დაპირისპირების XIV საუკუნის გამოსახულება გველფები (guelfi, Guelfen / Welfen) — პაპის მომხრე პოლიტიკური მოძრაობა XII—XVI საუკუნის იტალიაში, რომელიც იბრძოდა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორთა და იტალიაში მათი მომხრეების „გიბელინების“ - წინააღმდეგ (უპირატესად შედიოდნენ ვაჭრები და ხელოსნები).
გიბელინები (ghibellini, Ghibellinen / Waiblinger) — პოლიტიკური მოძრაობა XII—XIII საუკუნის იტალიაში, რომელიც მხარს უჭერდა გერმანიის იმპერატორებს და ებრძოდა პაპის პარტიას - გველფებს (შედგებოდა უპირატესად ფეოდალურ დიდგვარიანთა წარმომადგენლებისაგან).
კულტურა
გველფებსა და გიბელინებს შორის ბრძოლამ ასხვა ჰპოვა ცნობილი ფლორენციელის დანტე ალიგიერის პოემაში „ღვთაებრივი კომედია“ (1307-1321), რომელიც იყო ამ მოვლენების მონაწილე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
იზმირის პროვინცია
იზმირის პროვინცია (İzmir ili) — პროვინცია (ილი) დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იზმირი. მოიცავს 30 რაიონს.
გეოგრაფია
დასავლეთით მას ესაზღვრება ეგეოსის ზღვა და იზმირის ყურე. პროვინცია იზმირის ტერიტორიაა 12,007 კმ². მოსახლეობა შეადგენს 4,113,072 ადამიანს.
იზმირის პროვინციას ესაზღვრება ჩრდილოეთით: ბალიქესირის პროვინცია, აღმოსავლეთით მანისის პროვინცია, სამხრეთით აიდინის პროვინცია.
ისტორია
ძველი წელთაღრიცხვით 11 საუკუნეში ამ ადგილებში ცხოვრობდნენ ბერძნები. მათ დააარსეს ქალაქი სმირნა, დღევანდელი იზმირი. მოგვიანებით ეს ტერიტორია დაიპყრო სპარსეთმა. შემდეგში კი ეს ტერიტორია დაექვემდებარა რომის იმპერიას. რომის იმპერიის გაყოფის შედეგად იზმირი აღმოჩნდა ბიზანტიის იმპერიის ბატონობის ქვეშ. პირველი მსოფლიო ომის დროს ეს ტერიტორია ეკავა საბერძნეთს, მაგრამ თურქეთის ჯარმა ათათურქის თაოსნობით აიღეს იზმირის პროვინცია.
ბილი უაილდერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიელი ჟურნალისტები კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
მანგანუმი
მანგანუმი (Manganum; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეოთხე პერიოდის, მეშვიდე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, VIIბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 25, ატომური მასა — 54.938, tდნ — 1246 °C, tდუღ — 2061 °C, სიმკვრივე — 7.21 გ/სმ3. მაგარი, მყიფე ღია-რუხი მოვერცხლისფრო-მოთეთრო ფერის ლითონია. ცნობილია მანგანუმის ხუთი ალოტროპიული მოდიფიკაცია — ოთხი კუბური და ერთი ტეტრაგონალური კრისტალური მესერით.
აღმოჩენის ისტორია
მანგანუმის ერთ-ერთი ძირითადი მინერალია — პიროლუზიტი — ძველ დროში ცნობილი იყო როგორც შავი მაგნეზია და გამოიყენებოდა მინის ხარშვის დროს მის გასაღიავებლად. მას მიიჩნევდნენ მაგნეტიტის სახესხვაობად, ხოლო ის ფაქტი, რომ ის მაგნიტით არ მიიტაცება, შავი მაგნეზიის მდედრობითი სქესით ახსნა პლინიმ, რომლის მიმართ მაგნიტი «გულგრილია». 1774 წ. შვედმა ქიმიკოსმა კარლ ვილჰელმ შეელემ აჩვენა, რომ მადანი შეიცავდა უცნობ ლითონს. მან მადნის ნიმუშები გაუგზავნა თავის მეგობარს ქიმიკოს იუჰან განს, რომელმაც ღუმელში პიროლიზის ნახშირთან ერთად გახურებისას მიიღო ლითონური მანგანუმი. XIX საუკუნის დასაწყისში მიღებული იქნა სახელწოდება «მანგანუმი» (გერმანული Manganerz-იდან — მანგანუმის მადანი).
ბუნებაში
მანგანუმი — მე-14 ელემენტია გავრცელების მიხედვით დედამიწაზე, ხოლო რკინის შემდეგ — მეორე მძიმე ლითონია, რომელსაც შეიცავს დედამიწის ქერქი (დედამიწის ქერქის მთლიანად ატომების რაოდენობის 0,03 %). მანგანუმის წონითი შემცველობა მატულობს მჟავა ქანებიდან (600 გრ/ტ) ფუძე ქანებისაკენ (2,2 კგ/ტ). თანდევს რკინას მის ბევრ მადანში, მაგრამ გვხვდება მანგანუმის დამოუკიდებელი საბადოებიც. ჭიათურის მანგანუმის საბადოში (იმერეთის მხარე) კონცენტრირებულია მანგანუმის მადნის 40 %-მდე. მანგანუმი გაბნეულია მთის ქანებში გამოირეცხება წყლით, და ხვდება ოკეანეში. ამასთან მისი შემცველობა ზღვია წყალში უმნიშვნელოა (10−7—10−6%), ხოლო ოკეანის სიღრმეებში მისი კონცენტრაცია აღწევს 0,3 %. ეს ხდება წყალში გახსნილი ჟანგბადით დაჟანგვით, წყალში უხსნადი მანგანუმის ოქსიდის წარმოქმნის შედეგად, რომელიც ჰიდრატირებულ ფორმაშია (MnO2·xH2O) და ეშვება ოკეანის ქვედა შრეებში, და წარმოქმნის ეგრეთ წოდებულ რკინა-მანგანუმიან კონკრეციებს ფსკერზე, სადაც მანგანუმის რაოდენობა შეიძლება აღწევდეს 45 % (ასევეიქ შეიძლება იყოს სპილენძის, ნიკელის და კობალტის მინარევები). ასეთი კონკრეციები შეიძლება მომავალში გახდეს მანგანუმის სამრეწველო მოპოვების წყაროდ.
მიღება
1. ალუმინოთერმიის მეთოდით, მანგანუმის ოქსიდის აღდგენით Mn2O3, რომელიც მიიღება პიროლუზიტის გახურებით:
2. კოქსით მანგანუმის ოქსიდის რკინაშემცველი მადნების აღდგენით. ამ მეთოდით მეტალურგიაში მიიღებენ ფერომანგანუმს (≅80 % Mn).
3. სუფთა ლითონურ მანგანუმს მიიღებენ ელექტროლიზის მეშვეობით.
ფიზიკური თვისებები
ზოგი თვისება მოყვანილია ცხრილში. მანგანუმის სხვა თვისებები:
ქიმიური თვისებები
მანგანუმის დამახასიათებელი დაჟანგვის ხარისხია: +2, +3, +4, +6, +7 (+1, +5 იშვიათად ახასიათებს).
მანგანუმი შთანთქავს წყალბადს, ტემპერატურის მომატებისას მისი ხსნადობა მანგანუმში იზრდება. 1200 °C ტემპერატურაზე მაღლა ურთიერთქმედებს აზოტთან, შემადგენლობით განსხვავებული ნიტრიდების წარმოქმნით.
ნახშირბადი რეაგირებს გადნობილ მანგანუმთან კარბიდების წარმოქმნით Mn3C და სხვა. ასევე წარმოქმნის სილიციდებს, ბორიდებს, ფოსფიდებს.
მარილმჟავასთან და გოგირდმჟავასთან რეაგირებს შემდეგი ფორმულით:
გაზავებულ აზოტმჟავასთან რეაქცია შემდეგნაირად მიმდინარეობს:
მანგანუმი ტუტე ხსნარების მიმართ მდგრადია.
Mn2O7 ჩვეულებრივ პირობებში მუქი მწვანე ფერის თხევადი ზეთოვანი ნივთიერებაა, ძალიან არამდგრადია; კონცენტრირებულ გოგირდმჟავასთან ერთად ნარევში აალებს ორგანულ ნივთიერებებს. 90 °C-ის დროს Mn2O7 იშლება აფეთქებით. ყველაზე მდგრადი ოქსიდებია Mn2O3 და MnO2, ასევე კომბინირებული ოქსიდი Mn3O4 (2MnO·MnO2, ან მარილი Mn2MnO4).
მანგანუმის ოქსიდის(IV) (პიროლუზიტი) ტუტეებთან შედნობით ჟანგბადის თანხლებით წარმოქმნის მანგანატებს:
მანგანატის ხსნარს აქვს მუქი-მწვანე ფერი. მჟავის დამატებით მიმდინარეობს რეაქცია:
ხსნარი ფერადდება ჟოლოსფრად MnO4−-ის ანიონის წარმოქმნის გამო და წარმოიქმნება ყავისფერი ნალექი - მანგანუმის ჰიდროქსიდი (IV).
მანგანუმმჟავა ძალიან ძლიერია, თუმცა არამდგრადია, მისი კონცენტრირება ხდება მაქსიმუმ 20 %. თვითონ მჟავა და მისი მარილები (პერმანგანატები) — ძლიერი მჟანგავებია. მაგალითად, კალიუმის პერმანგანატის ხსნარი pH-ის მიხედვით ჟანგავს სხვადასხვა ნივთიერებას - მანგანუმის სხვადასხვა ჟანგვის ხარისხით აღდგენამდე. მჟავე გარემოში — მანგანუმის (II) ნაერთებამდე, ნეიტრალურ გარემოში — მანგანუმის (IV) ნაერთებამდე, ძლიერ ტუტე გარემოში — მანგანუმის (VI) ნაერთებამდე.
გახურებისას პერმანგანატები იშლებიან ჟანგბადის გამოყოფით (სუფთა ჟანგბადის მიღების ლაბორატორიული ერთ-ერთი ხერხი). რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად (კალიუმის პერმანგანატის მაგალითზე):
ძლიერი მჟანგველების ქვეშ Mn2+-ის იონი გადადის MnO4−-ის იონზე:
Mn (II) მარილების ხსნარებში ტუტეების დამატებისას გამოიყოფა ნალექი მანგანუმის ჰიდროქსიდი (II), რომელიც მალევე მუქდება ჰაერზე დაჟანგვის გამო. რეაქციის დაწვრილებითი აღწერა იხ. «ქიმიური ანალიზების მეთოდებით განსაზღვრა» განყოფილებაში.
გამოყენება მრეწველობაში
მანგანუმი ფერომანგანუმის სახით გამოიყენება ფოლადების დნობისას, ანუ მის შემადგენლობიდან ჟანგბადის მოსაცილებლად. ამასთან, ის აკავშირებს გოგირდს, რაც აუმჯობესებს ფოლადების თვისებებს. ფოლადში მანგანუმის დამატება ხდება 12-13 %-მდე (ეგრეთ წოდებული გადფილდის ფოლადი), ზოგჯერ სხვა მალეგირებელ ლითონებთან ერთად, ძლიერ ამტკიცებს ფოლადს, ხდის მას მაგარს და ცვეთისა და დარტყმის მიმართ მდგრადს (ეს ფოლადი მკვეთრად მტკიცდება და ხდება მტკიცე დარტყმების მიმართ). ასეთი ფოლადები გამოიყენება სფერული ბურთის წისქვილებში, საფქვავებში, მიწისმთხრელ და ქვისმტეხ მანქანებში, ჯავშნის ელემენტებში და სხვა. «სარკულ თუჯში» ამატებენ 20 %-მდე Mn.
მანგანუმი შეყავთ ბრინჯაოსა და თითბერის შემადგენლობაში.
მანგანუმის დიოქსიდის მნიშვნელოვანი რაოდენობაა საჭირო მანგანუმ-თუთიის გალვანური ელემენტის  წარმოებისათვის, MnO2 გამოიყენება ასეთ ელემენტებში როგორც დამჟანგავი-პოლარიზატორი.
მანგანუმის არსენიდი ფლობს გიგანტურ მაგნიტოკალორიულ ეფექტს, რომელიც ძლიერდება წნევასთან ერთად. მანგანუმის ტელურიდი პერსპექტიული თერმოელექტრონული მასალაა (თერმო-ე.დ.ს 500 მკვ/К
ქიმიური ანალიზის მეთოდით განსაზღვრა
მანგანუმი მიეკუთვნება მეხუთე კათიონების ანალიტიკურ ჯგუფს.
სპეციფიკური რეაქციები რომლებიც გამოიყენება ანალიტიკურ ქიმიაში Mn2+-ის კათიონების აღმოსაჩენად შემდეგი:
'''1. ტუტეები მანგანუმის მარილებთან (II) იძლევიან თეთრ ნალექს - მანგანუმის ჰიდროქსიდს (II):
ნალექი ჰაერზე იცვლის ფერს ჰაერში შემცველი ჟანგბადის დაჟანგვის გამო.
რეაქციის შესრულება. მანგანუმის მარილის ხსნარის ორ წვეთს უმატებენ ტუტეს ხსნარის ორ წვეთს. შეიმჩნევა დანალექის შეფერილობის ცვლა.
2. წყალბადის პეროქსიდი ტუტეების თანხლებით ჟანგავს მანგანუმის (II) მარილებს მუქი-რუხი ფერის მანგანუმის (IV) ნაერთებამდე:
3. ტყვიის დიოქსიდი PbO2 კონცენტრირებული აზოტმჟავის თანხლებით გახურებისას იჟანგება Mn2+-დან MnO4−-მდე ჟოლოს ფერი მანგანუმმჟავას წარმოქმნით:
ეს რეაქცია იძლევა უარყოფით შედეგს აღმდგენების თანდასწრებით, მაგალითად ქლორწყალბადმჟავასა და მისი მარილების თანხლებით, რადგანაც ისინი ურთიერთქმედებენ ტყვიის დიოქსიდთან, ასევე წარმოქმნილ მანგანუმმჟავასთან. მანგანუმის ჭარბი რაოდენობისას ეს რეაქცია არ მიმდინარეობს, რადგანაც Mn2+-ის ჭარბი იონები აღადგენენ წარმოქმნილ მანგანუმმჟავას HMnO4, MnO(OH)2-მდე და ჟოლოს ფერის მაგივრად წარმოიქმნება რუხი ფერის ნალექი. ტყვიის დიოქსიდის მაგივრად Mn2+-იდან MnO4−-მდე დასაჟანგავად შეიძლება გამოყენებული იქნას სხვა მჟანგავები, მაგალითად ამონიუმის პერსულფატი (NH4)2S2O8 კატალიზატორის Ag+-ის ან ნატრიუმის ბისმუტატი NaBiO3 - იონების თანხლებით :
რეაქციის შესრულება. სინჯარაში შეაქვთ ცოტა PbO2, შემდეგ კონცენტრირებული აზოტმჟავის HNO3 5 წვეთი და ახურებენ მდუღარე წყლის ორთქლზე. გახურებულ ნარევს ამატებენ 1 წვეთ მანგანუმის სულფატის (II) MnSO4 ხსნარს და აცხელებენ 10—15 წთ, დრო და დრო ანჯღრევენ სინჯარას მისი შიგთავსით. აცლიან ჭარბი ტყვიის დიოქსიდს დალექვას და უყურებენ წარმოქმნილი მანგანუმმჟავის ჟოლოსფერს.
ნატრიუმის ბისმუტატის დაჟანგვისას რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად. სინჯარაში ათავსებენ 1—2 წვეთ მანგანუმის (II) სულფატის ხსნარს და 4 წვეთ 6 ნ. HNO3, ამატებენ ნატრიუმის ბისმუტატის რამდენიმე მარცვალს და შეანჯღრევენ. უყურებენ ხსნარის ჟოლოს ფერის წარმოქმნამდე.
4. ამონიუმის სულფიდი (NH4)2S გარს აკრავს მანგანუმის მარილების მანგანუმის(II) სულფიდს, რომელიც შეფერილია კანისფრად:
რეაქციის მიმდინარეობა. სინჯარაში ათავსებენ 2 წვეთ მანგანუმის (II) მარილის ხსნარს და ამატებენ 2 წვეთ ამონიუმის სულფიდს.
მარსელინიუ-ვიეირა
მარსელინიუ-ვიეირა (Marcelino Vieira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაუ-დუს-ფერუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 265 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.91 კმ²-ზე. ფართობი 230 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ალფა (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ალფა“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
Dolichoderus gibbus
Dolichoderus gibbus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Cataglyphis lividus luteus
Cataglyphis lividus luteus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
ბანიცა (ბულგარეთი)
ბანიცა (Баница) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1350 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
შელდონ კუპერი
შელდონ ლი კუპერი (Sheldon Lee Cooper) — CBS-ის სატელევიზიო სერიალის, „დიდი აფეთქების თეორიისა“ და მისი სპინოფის, „ახალგაზრდა შელდონის“ გამოგონილი პერსონაჟი და მთავარი გმირი. ზრდასრული შელდონ კუპერის პერსონაჟს განასახიერებს მსახიობი ჯიმ პარსონსი, ხოლო ვუნდერკინდი შელდონის პერსონაჟს - აიინ არმიტაჟი (პარსონსი ასევე მონაწილეობს ახალგაზრდა შელდონში, როგორც სერიალის მთხრობელი). კუპერის როლის შესრულებისთვის პარსონმა მოიგო ოთხი ემის ჯილდო, ოქროს გლობუსი, TCA Award და ორი Critics' Choice Television Awards. პერსონაჟის ბავშვობის შესახებ გადაღებულია სერიალი „ახალგაზრდა შელდონი“, რომელშიც ვუნდერკინდი ბავშვი აღმოსავლეთ ტეხასში, ოჯახთან ერთად იზრდება.
ფიფა-ს საუკეთესო საფეხბურთო მწვრთნელი
ფიფა-ს საუკეთესო საფეხბურთო მწვრთნელი (The Best FIFA Football Coach) — საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც ფიფა-ს მიერ ყოველწლიურად გადაეცემა საფეხბურთო მწვრთნელს, რომელსაც გამოკითხვის შედეგად ასახელებენ საუკეთესოდ. გამოკითხვა, მსგავსად საუკეთესო ფეხბურთელისა, ტარდება ფიფა-ს წევრი ქვეყნების ჟურნალისტებს, საფეხბურთო ნაკრებების მთავარი მწვრთნელებსა და კაპიტნებს შორის.
შელდონ კუპერი
ზრდასრული შელდონი არის უფროსი თეორიული ფიზიკოსი კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში (Caltech). „დიდი აფეთქების თეორიის“ პირველი 10 სეზონის განმავლობაში შელდონის ბინაზიარი არის მისი კოლეგა და საუკეთესო მეგობარი, ლენარდ ჰოფსტადტერი (ჯონი გალეკი). შელდონის მეგობრები და კოლეგები ასევე არიან ჰოვარდ ვოლოვიცი (საიმონ ჰელბერგი) და რაჯეშ კუთრაპალი (კუნალ ნაიარი). მე-10 სეზონში შელდონი თავის შეყვარებულთან, ემი ფარა ფაულერთან (მაიიმ ბიალიკი) ერთად გადადის სადარბაზოს მოპირდაპირე ბინაში, რომელშიც მანამდე ლენარდის მეუღლე, პენი (კეილი კუოკო) ცხოვრობდა.
შელდონს გააჩნია გენიოსის დონის IQ — 187 („დიდი აფეთქების თეორიაში“ ნათქვამია, რომ მისი და ლენარდის ჯამური IQ-ები უდრის 360-ს, ლენარდი კი ამბობს, რომ მისი 173-ია). „ახალგაზრდა შელდონში“ დედამისი ამბობს, რომ მას შელდონს იგივე IQ, რაც ალბერტ აინშტაინსა და სტივენ ჰოკინგს (თუმცა ორი უკანსაკნელის IQ ტესტის შედეგები უცნობია). ამავდროულად, შელდონი ავლენს სოციალური უნარების ფუნდამენტურ ნაკლებობას, იუმორის სუსტ შეგრძნებასა და უჭირს სხვა ადამიანებში ირონიისა და სარკაზმის ამოცნობა, თუმცა თავად ხშირად იყენებს მათ.
ფიფა-ს საუკეთესო საფეხბურთო მწვრთნელი
სქოლიო
კატეგორია:ფიფა
შელდონ კუპერი
ის ავლენს უაღრესად იდიოსინკრატიულ ქცევას და, ზოგადად, თავმდაბლობის, თანაგრძნობისა და შემწყნარებლობის ნაკლებობას. ამ თვისებებთან დაკავშირებულია სერიალის იუმორის დიდი ნაწილი, რამაც შელდონი შოუს გამორჩეულ პერსონაჟად გადააქცია. ზოგიერთი მაყურებელი ამტკიცებს, რომ შელდონის ქცევა შეესაბამება აუტისტური სპექტრის აშლილობას (ასპერგერის სინდრომი ), თუმცა შოუს თანაშემქმნელმა ბილ პრადიმ უარყო შელდონის პერსონაჟთან ასპერგერის სინდრომი რამე კავშირი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული კომედიური ტელესერიალები
ფიდელიო
მინიატიურა|160პქ|[[ბონი|ბონში ჩატარებული პირველი დადასტურებული დადგმის აფიშა]] ფიდელიო (Op. 72; Fidelio) — ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის ერთადერთი ოპერა. ოპერის თავდაპირველი ვერსია, რომელსაც ბეთჰოვენმა „ლეონორე“ უწოდა, სამი აქტისაგან შედგებოდა, საბოლოო ვერსია კი ორაქტიანია. ლიბრეტო ეკუთვნით იოზეფ ფერდინანდ ფონ ზონლაითნერს, სტეფან ფონ ბროინინგსა და გეორგ ფრიდრიხ ტრაიჩკეს. მუშაობისას ისინი სამაგალითოდ იყენებდნენ ოპერას „Léonore ou L'amour conjugal!“ (1798, ლიბრეტო: ჟან-ნიკოლა ბუიი, მუსიკა: პიერ გავო). ოპერის პირველი ვერსია საზოგადოებას წარუდგინეს 1805 წლის 20 ნოემბერს ვენის თეატრში (ან დერ ვინი); მეორე ვერსია იმავე თეატრში 1806 წლის 29 მარტს, ხოლო ოპერის საბოლოო ვერსია კვლავ ვენაში, კერნტნერტორის თეატრში 1814 წლის 23 მაისს დაიდგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოპერები კატეგორია:ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის ნაწარმოებები
მიწისვარსკვლავა
მიწისვარსკვლავა (Astraeus hygrometricus) — გუდაფშუკოვანთა ჯგუფის სოკო. ნაყოფსხეული ჯერ ბურთისებრია და დაფარულია 2 გარსით. ნაყოფსხეულის მომწიფებისას გარეთა გარსი სკდება. 7-20 წვეტიან სამკუთხრა ნაწილად, რომელიც მშრალ ამინდში ეხვევა შიგნითა ბურთისებრ გარსს. ნესტიან ამინდში კი გართხმულია მიწაზე ვარსკვლავისებურად. იზრდება ტყეებსა და ტყის პირებზე, ზაფხულში და შემოდგომით. საჭმელად უვარგისია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
კატისებრნი
კატისებრნი (Felidae), ძუძუმწოვრების ოჯახი მტაცებლების რიგისა. გენეტიკურად ახლოს დგანან ვივერებთან, მანგუსტებთან და აფთრებთან. მათი სხეულის სიგრძე 50-380 სმ აღწევს. მასა 1,5-275 კგ. აქვთ კუნთოვანი და მოქნილი სხეული, მოკლე ფეხები, ჩამალული ან ნახევრად ჩამლული ბრჭყალები. თითითმავალი მტაცებლებია. ტყის კატები ღიაფერისანი არიან, ველისა და უდაბნოს სახეობები — ყვითელი ან ქვიშისფერი. გავრცელებული არიან ყველა მატერიკზე ავსტრალიის, მისი მოსაზღვრე კუნძულებისა და მაგადასკარის გარდა. ბინადრობენ ტყეში, მდინარის სანაპიროზე, ველზე, უდაბნოში, ალპურ ზონაში. ბინდისა და ღამის ცხოველებია. ცხოვრობენ ცალ-ცალკე ან ოჯახებად. კატისებრნთა მრავალი წარმომადგენელი კარგად დაცოცავს ხეზე ან ცურავს. იკვებებიან ძუძუმწოვრებით, ფრინველებით, ქვეწარმავლებით, თევზებით, ზოგჯერ მწერებითაც. მსხვერპლს უმთავრესად უსაფრდებიან ან ეპარებიან, შემდეგ კი თავს ესხმიან დიდი ნახტომით (მარტო ავაზა იჭერს მსხვერპლს დადევნებით). აერთიანებს რამდენიმე გვარს, რომელთაგან კარგად ცნობილია გვარები Felis (სადაც შედის შინაური და ტყის კატები, ლელიანის კატა, ჩრდილოეთამერიკული პუმა და კიდევ რამდენიმე შედარებით მცირე ზომის სახეობა), Panthera (სადაც შედის ჯიქი, ვეფხვი, ლომი და იაგუარი), Lynx (ფოცხვერები), Ascynonix (ავაზა). სულ ოჯახში შედის 37 სახეობა. მათგან ყოფილ სსრკ-ში გვხვდება 12 სახეობა, საქართველოში — 4 (ტყის კატა, ლელიანის კატა, ფოცხვერი და ჯიქი; მეოცე საუკუნის დასაწყისამდე საქართველოში პერიოდულად შემოდიოდნენ ვეფხვებიც). კატისებრების დედალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 12-15 თვისა. მაკეობა 55-270 დღე გრძელდება, შობენ 2-6 ნაშიერს. კატისებრნი შობენ ცოცხლობენ 30 წლამდე. სარეწაო ცხოველებია, ზოგან ზიანს აყენებენ მეცხოველეობას. ლომებს და ვეფხვებს ზოგ ქვეყანაში იცავენ. გამოყოფენ დიდ კატათა (პანთერათა) და მცირე კატათა ქვეოჯახებს.
ლიტერატურა
* კატეგორია:მტაცებლები
NGC 382
NGC 382 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1850 წლის 4 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Dolichoderus glauerti
Dolichoderus glauerti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Cataglyphis lividus lividus
Cataglyphis lividus lividus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
მანგუსტი
მანგუსტი (Herpestes ichneumon) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი მანგუსტისებრთა ოჯახისა. მისი მურა-ნაცრისფერი სხეულის სიგრძე 65 სმ აღწევს, აქვს გრძელი ბეწვით დაფარული მსხვილი კუდი.
გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში, მცირე აზიასა და სამხრეთ-დასავლეთ ევროპაში (პირენეს ნახევარკუნძული). იკვებება წვრილი მღრღნელებით. აქტიურია ღამით. გველების განადგურებით სარგებლობა მოაქვს. ზოგჯერ ზიანს აყენებს საფრინველეებს. აკლიმატიზებულია იუგოსლავიაში, იტალიასა და კუნძულ მადაგასკარზე.
კომენტარები
კატეგორია:მანგუსტები
ფასისმთა
ფასისმთა — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარეების რიონისა და ცხენისწყლის სათავეებში. სიმაღლე 3786 მ. აგებულია პროტეროზოურ-ქვედაპალეოზოური გრანიტებითა და კრისტალური ფიქლებით. დამახასიათებელია ალპური რელიეფი — ცირკები, კარები და სხვა. ჩრდილოეთ კალთაზე არის თანამედროვე გამყინვარება. ფასისმთის კალთები შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ბეტა (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ბეტა“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
მოგილა
მოგილა (Моглиа) — სოფელი მაკედონიაში, მოგილის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი (პელაგონიის რეგიონი). სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 1 526 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ).
სქოლიო
კატეგორია:მოგილის თემის სოფლები
გიორგი ბადრიშვილი
გიორგი მიხეილის ძე ბადრიშვილი (დ.  15 აგვისტო [ ძვ. სტ. 2 აგვისტო], 1906, სოფ. ფცა, ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი ―  გ. 17 აპრილი, 1989, თბილისი ) — ქართველი აგრონომ-მემცენარე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).
1930 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1950-1974 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მეცნიერების, პროპაგანდისა და სასოფლო-სამეურნეო განათლების მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1974-იდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მემცენარეობის კათედრის გამგე. 1987-იდან - ამავე კათედრის კონსულტანტი. ბადრიშვილმა შეისწავლა კარტოფილისა და ძირხვენების აგროტექნიკური საკითხები საქართველოს პირობებში. ბადრიშვილი იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-ტექნიკური საზოგადოების გამგეობის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ორი შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
Dolichoderus goudiei
Dolichoderus goudiei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
გეორგიევსკის ტრაქტატი
გეორგიევსკის ტრაქტატი (Георгиевский трактат) — 1783 წლის 24 ივლისს (4 აგვისტო) ციხესიმაგრე გეორგიევსკში (ჩრდ. კავკასია) დადებული „სამეგობრო შეთანხმება“ რუსეთსა და გაერთიანებულ ქართლ-კახეთის სამეფოს შორის, რომლის მიხედვით ეს უკანასკნელი რუსეთის მფარველობის ქვეშ გადადიოდა.
ისტორია
ირანისა და ოსმალეთის მხრიდან მზარდი საშიშროება საქართველოს სახელმწიფოებრივ არსებობას საფრთხის ქვეშ აყენებდა. ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ს ერთადერთ გამოსავლად რუსეთთან კავშირის გამყარება მიაჩნდა.
XVIII საუკუნის 80-იან წლებში მკვეთრად შეიცვალა რუსეთის მმართველი წრეების დამოკიდებულება საქართველოსადმი. მას შემდეგ, რაც რუსეთმა თავისი გავლენა ყირიმზე გაავრცელა და მისი საზღვრები თითქმის კავკასიონის ქედს მიებჯინა, საიმპერატორო კარს აშკარად გაუძლიერდა ინტერესი ამიერკავკასიისადმი. თუკი აქამდე საქართველოს მეფეების თხოვნას კავკასიონის გადმოღმა ქვეყნების საქმეებში აქტიური ჩარევის შესახებ რუსი პოლიტიკოსები მაინცდამაინც დიდის ხალისით არ ეკიდებოდნენ, ახლა საწინააღმდეგო მდგომარეობა შეიქნა. რუსეთის საგარეო პოლიტიკის მესვეურებმა დაიწყეს კავკასიის გზით წინა აზიაში რუსეთის გავლენის გავრცელების გეგმების შედგენა. ამ გეგმებში ქრისტიანულ საქართველოს ერთ-ერთი უპირველესი ადგილი ეკავა. აქედან გამომდინარე, ერეკლე მეორის კარზე გაახშირეს სტუმრობა რუსმა მოხელეებმა, ელჩებმა, მოგზაურებმა, რომლებიც ბეჯითად ურჩევდნენ ქართლ-კახეთის მეფეს რუსეთთან კავშირის აღდგენას, იმპერატორისთვის მფარველობის ოფიციალურად თხოვნას. ერეკლე მეორე საქმის ასეთ შემობრუნებას კმაყოფილი შეხვდა.
1782 წლის ბოლოს ერეკლე II-მ ეკატერინე II-ს მიმართა თხოვნით საქართველო რუსეთის მფარველობის ქვეშ აეყვანა. ამიერკავკასიაში რუსეთის პოზიციების გამყარების მიზნით ეკატერინე II-მ თავად პავლე პოტიომკინს გაფართოებული უფლებამოსილება მიანიჭა ერეკლე მეფესთან სამოკავშირეო შეთანხმების მისაღწევად. ქართული მხრიდან მეფის მიერ ხელდასხმულ იყვნენ თავადები ი. ბაგრატიონი და გარსევან ჭავჭავაძე.
ეს ფაქტი რუსეთის მთავრობის საგარეო პოლიტიკისათვის მეტად სასურველი იყო. საიმპერატორო კარმაც არ დააყოვნა საქმით დაემტკიცებინა ერეკლესთვის თავისი კეთილგანწყობილება. რუსეთის სარდლობის ბრძანებით ფათალი-ხანმა ქართლ-კახეთის წინააღმდეგ ლაშქრობა მოშალა, ხოლო ალექსანდრე ბაქარის ძე იძულებული გახდა უცხოეთში გადახვეწილიყო.
1783 წლის 18 ივლისს გეორგიევსკის ციხესიმაგრეში, წინასწარ შემუშავებული ცერემონიალის მიხედვით, საქართველოს დელეგაცია დიდი ზეიმით მიიღეს. დაიწყო სხდომები ხელშეკრულების მუხლების დაწვრილებით განსახილველად. 24 ივლისს ტრაქტატს ხელი მოაწერეს საქართველოს მხრიდან — იოანე მუხრან-ბატონმა და გარსევან ჭავჭავაძემ, ხოლო რუსეთის მხრიდან — გენერალ-პორუჩიკმა პავლე სერგის ძე პოტიომკინმა.
პირობები
ტრაქტატი შედგებოდა შესავლისა, 13 ძირითადი და 4 დამატებითი საიდუმლო (სეპარატული) მუხლისგან.
ტრაქტატის შესავალ ნაწილში ზოგადად აღნიშნული იყო ის ურთიერთობა, რაც უძველესი დროიდან რუსეთსა და საქართველოს შორის არსებობდა, რომ რუსეთის იმპერია მოწოდებული იყო, დაეცვა ერთმორწმუნე საქართველო სხვა ქვეყნების მხრივ ჩაგვრისაგან, რომ საქართველოს დამოკიდებულება რუსეთისადმი ასახული იყო ადრიდანვე რუსეთის ხელმწიფეთა ტიტულატურაში და სხვ. აქ იგულისხმებოდა ის ფაქტი, რომ 1587 წელს კახეთის სამეფოს რუსეთის მფარველობაში შესვლის შემდეგ მოსკოვის მეფეები და შემდეგ რუსეთის იმპერატორებიც ოფიციალურ ტიტულატურაში თავიანთ თავს „ივერიის ხელმწიფესაც“ უწოდებდნენ. ტრაქტატის შესავალში აღნიშნული იყო, რომ იმპერატორმა დიდსულოვნად ინება ქართველების გათავისუფლება „უღლისაგან მონებისა“ და იმ დამამცირებელი ვალდებულებებისაგან, „რომლისაცა რომელნიმე ერნი ამათგანნი მიცემად შეკრულ იყუნეს… ტყუედ მიხდისა ვაჟთა და ქალთასა“. ტრაქტატი აცხადებდა, რომ ქართლ-კახეთის მეფემ ერეკლე თეიმურაზის ძემ თხოვნით მიმართა რუსეთის იმპერატორს მისი სამეფოსა და სამფლობელოების უზენაესი მფარველობის ქვეშ მიღების შესახებ „უზენაეს ხელმწიფედ აღსარებითა ყოვლისა რუსეთის იმპერატორთა მეფეთა ზედა ქართლისა და კახეთისა“; იმპერატორმა „ინება აღდგინება და დამტკიცებაი მეგობრობითისა პირობისა“. შესავალშივე დასახელებული იყვნენ ორივე მხრიდან ის წარმომადგენლები, რომლებიც აღჭურვილნი იყვნენ რწმუნებით ამ ხელშეკრულების გასაფორმებლად.
ტრაქტატის შედეგები
ამრიგად, 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატით ქართლ-კახეთის სამეფო რუსეთის იმპერიას დაუკავშირდა, როგორც მასზე დამოკიდებული და მის მფარველობაში მყოფი ქვეყანა. ტრაქტატი ზღუდავდა, მაგრამ არ აუქმებდა ქართლ-კახეთის საგარეო-პოლიტიკურ ქმედითურიანობას. მართალია, მისი სუვერენიტეტი იზღუდებოდა, იგი ეკედლებოდა, ექვემდებარებოდა რუსეთს, მაგრამ არ იყო გაუქმებული მისი სახელმწიფოებრიობა, ე. ი. მაშინდელი საერთაშორისო სამართლის ნორმების მიხედვით, საქართველო რჩებოდა საერთაშორისო სამართლის სუბიექტად საკუთარი შინაგანი და საგარეო პოლიტიკური ხელისუფლების ორგანოებით. 1783 წლის ხელშეკრულებით რუსეთსა და ქართლ-კახეთს შორის მყარდებოდა მფარველობითი კავშირი პირველისადმი უკანასკნელის დაქვემდებარების პირობით, რომელიც ფორმით ვასალიტეტის* ნიშნებს ატარებდა, მაგრამ არსებითად კი იყო ორი არათანაბარი სიძლიერის სახელმწიფოს ნებაყოფლობითი შეთანხმება, რომელიც ორივე მხარის საგარეო-პოლიტიკურ ამოცანებს ემსახურებოდა. ერთ-ერთი მხარის მიერ ხელშეკრულების პირობის დარღვევა მეორეს უფლებას აძლევდა, უარი ეთქვა ურთიერთობის გაგრძელებაზე, რაც ორივე მხარეს პირვანდელ მდგომარეობაში დააბრუნებდა — ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელ ერთეულებად აქცევდა.