cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ველისპირი
ისტორია
ველისპირი შესაძლოა ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) სოფლების სიაში მოხსენიებული და რუკაზე დატანილი „თოფრაყალა“ იყოს. „დასტურლამალის“ მიხედვით, ზურტაკეტის თოფრაყალის გლეხებს, მეზობელ სოფლელებთან ერთად, შეწერილი ჰქონდათ საფერისცვალებო თევზის ჭერა. 1721 აღწერის მიხედვით, ამ სოფელში ითვლებოდა 2 მებატონე (ნოდარ და ავთანდილ სუფრაჯები) და 3 გამომღები ყმა. ამჟამად ველისპირში ქართველებთან ერთად ცხოვრობენ ბერძნები, რომლებიც რუსეთის მთავრობამ 1830 წელს გადმოასახლა გიუმიშხანედან. მათ თან მოიტანეს იქაური სოფლის სახელი – ბულჰასან-ქეივან, რომელიც 1949 წელს ველისპირით შეიცვალა.
სოფლის სახელწოდება „ქეივან-ბულგასანი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Кеиванъ-Булгасанъ“/„Эргышъ-Оглы“ სახით.
ღირსშესანიშნაობები
ველისპირში ორი ეკლესიაა, ორივე გვიან გადაკეთებული. პირველი (მოზრდილი) დარბაზული შენობაა, რომელსაც გადაკეთების მიუხედავად, ერთგან მაინც შერჩენია ადრინდელი ფეოდალური ხანის კედლის წყობა – ნალისებრი თაღი და ასევე შემკული ლავგარდანები; სატრაპეზო ლოდზე გამოსახულია „ბოლნური მედალიონი“. მეორე ეკლესია ქედზეა, დას. კედელზე განახლების თარიღად მინიშნებულია 1888 წელი. სამხრეთის სარკმელს განვითარებული ფეოდალიზმის ხანის ჩუქურთმიანი ქვა ამკობს.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტროოდოსის რეგიონის მოხატული ეკლესიები
ტროოდოსის რეგიონის მოხატული ეკლესიები — კვიპროსის მთიან ცენტრალურ, ტროოდოსის რეგიონში მდებარე 10 ეკლესია, რომლებიც ცნობილია უნიკალური ფრესკებით. მათი ერთი ნაწილი 1985 წელს იუნესკოს მიერ შეტანილ იქნა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, ხოლო გაფართოება მოხდა 2001 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კვიპროსში
ხავიერ ძანეტი
ცნობილია მეტსახელით „პუპი“. არგენტინაში მან მიიღო ზედმეტსახელი "Il Trattore" (ტრაქტორი), იტალიაში გადასვლისას მან მალე მოიპოვა პოპულარობა თავისი მტკიცე ხასიათით, ძალით და გამძლეობით. ძანეტიმ თავისი 4 წლიანი უგოლობის სერია 2006 წლის 5 ნოემბერს შეწყვიტა. არგენტინის ნაკრებში ის თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე, სადაც ძალიან ხშირად უწევს თავდასხმაში ჩართვა. „პუპიმ“ მოიგო 5 სერია A „ინტერთან“ ერთად, რის შედეგადაც მიიღო ზედმეტსახელი "Il Capitano" (კაპიტანი). ძანეტიმ მოხსნა ყველანაირი რეკორდი როგორც არაიტალიელმა, რომელმაც ყველაზე მეტი მატჩი ჩაატარა იტალიურ კლუბთან ერთად, 757 ოფიციალური მატჩით ის იმყოფება სიის სათავეში.
ადრეული ასაკი
ხავიერ ძანეტი დაიბადა ბუენოს-აირესში და გაიზარდა სუდ-დოკის რაიონში. ის სწავლობდა და ამავდროს მუშოაბდა მამამისთან ერთად რძის დისტრიბუციაში, ასევე თავისი ბიძაშვილის მაღაზიაში, ისე რომ არ ივიწყებდა მის მონდომებას და სწრაფვას ფეხბურთის თამაშის მიმართ.
საკლუბო კარიერა
მინი|250პქ|მარცხნივ|ხავიერ ძანეტი thumb|right|ძანეტი ინტერვიუს დროს thumb|right|ძანეტი ვარჯიშის დროს thumb|right|[[დიეგო მილიტო (უკან) და ძანეტი 2010]] thumb|right|ძანეტი [[2009]] thumb|ძანეტი პორტუგალიის წინააღმდეგ ამხანაგური მატჩისას, 9 თებერვალი, 2011 მინი|ხავიერ ძანეტი და [[კრისტიანო რონალდო ამხანაგური მატჩისას, 9 თებერვალი, 2011]]
ტალერესი
მას შემდეგ, რაც ძანეტის უარი უთხრეს „ინდეპენდიენტეში“, მან ხელი არგენტინის მეორე დივიზიონის საფეხბურთო კლუბ რემედიოს-დე-ესკალადას „ტალერესთან“ მოაწერა. 1993 წელს კი არგენტინის პრიმერა დივიზიონის კლუბ „ბანფილდში“ გადავიდა.
ბანფილდი
20 წლის ძანეტის დებიუტი „ბანფილდის“ მაისურით 1993 წელს 12 სექტემბერს შედგა „რივერ პლეიტის“ წინააღმდეგ. თავისი პირველი გოლი მან 17 დღის შემდეგ „ნიუელს ოლდ ბოისის“ წინააღმდეგ გაიტანა და მატჩი 1–1 დასრულდა. მისმა მონდომებულმა თამაშმა და სანახაობამ მალე დაიმსახურა პოპულალურობა და ინტერესი „ელ ტალადროს“ ფანებისგან, ნაკრებშიც მალე გამოიძახეს. არგენტინის პრიმერა დივიზიონის გიგანტებმა „რივერ პლეიტმა“ და „ბოკა ხუნიორსმა“ მალევე გადაწყვიტეს ძანეტის დამატება, მაგრამ მან გადაწყვიტა რომ ერთი წელი კიდევ დარჩენილიყო კლუბში. 1995 წელს, სებასტიან რამბერტთან ერთად ის გადავიდა იტალიაში, „ინტერში“, რითაც იმ დროისათვის „ინტერის“ ახალი პრეზიდენტის მასიმო მორატის პირველი შენაძენი გახდა.
ინტერი
ძანეტის „ინტერული“ დებიუტი შედგა 1995 წლის 27 აგვისტოს „ვიჩენცას“ წინააღმდეგ მილანში, მას შემდეგ რაც ძანეტი „ინტერის“ მაისურით ასპარეზობს, ინტერმა მოიგო 16 ტიტული, ამათგან, 15 მისი კაპიტანობის დროს. 1998 წელს უეფას თასის ფინალში მან მეორე გოლი გაიტანა საჯარიმოს გარედან და გუნდს ამ ტიტულის აღებაში დაეხმარა. შემდეგ 2005, 2006, 2010 და 2011 იტალიის თასი, 2005, 2006, 2008 და 2010 იტალიის სუპერთასი, 2005–2006, 2006–2007, 2007–2008, 2008–2009 და 2009–2010 სკუდეტო, და 2009-10 ჩემპიონთა ლიგა.
2010 წელს ძანეტი გახდა იტალიური კლუბის კაპიტნებიდან ერთადერთი, რომელმაც მოიგო „ტრიპლეტი“ — სკუდეტო, ჩემპიონთა ლიგა და იტალიის თასი.
მას შემდეგ რაც გუნდში გადმოვიდა მაიკონი 2006-2007 წლის სეზონის დასაწყისში, ძანეტი მარჯვენა მცველიდან გადავიდა ნახევარდაცვაში, მან დაასრულა 4 წლიანი უგოლობის სერია „ასკოლისთან“ გოლით 2006 წლის 5 ნოემბერს, ბოლოს გატანილი ჰქონდა 2002 წლის 6 ნოემბერს „ემპოლისთან“ გასვლითი მატჩში.
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ხავიერ ძანეტი
ძანეტის წითელი ბარათი 12 წელზე მეტი ხნის მანძილზე არ მიუღია, პირველი წითელი ბარათი მან 1999 წლის 17 თებერვალს მიიღო, იტალიის თასის თამაშზე „პარმას“ წინააღმდეგ. მეორედ ეს ფაქტი განმეორდა 2011 წლის 3 დეკემბერს „უდინეზეს“ წინააღმდეგ გამართულ სერია ა–ს მატჩში, როდესაც არბიტრმა არგენტინელ ლეგენდას ორი ყვითელი ბარათის გამო დაატოვებინა მატჩი.
ძანეტიმ ბოლოჯერ დაიცვა "ნერაძურის" ღირსება 2014 წლის 10 მაისს, "ლაციოს" წინააღმდეგ ჩატარებულ შეხვედრაში. მის კაპიტნის სამკლაურზე ყველა იმ ფეხბურთელის გვარი იყო დაწერილი, რომელთან ერთადაც მას უთამაშია იტალიურ კლუბში.
სულ არგენტინელმა თავისი შთამბეჭდავი ევროპული კარიერის განმავლობაში "ინტერის" შემადგენლობაში 858 მატჩი ჩაატარა და 21 გოლი გაიტანა, მათ შორის "სერია ა"-ში 615 (12 გოლი), 71 იტალიის თასზე (3 გოლი), 159 ევროთასებზე (5 გოლი). 7-ჯერ ითამაშა იტალიის სუპერთასზე, ასევე ერთხელ უეფას სუპერთასზე და მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს საკლუბო ჩემპიონატში (2 მატჩი, 1 გოლი).
ძანეტის ინტერული კარიერის განმავლობაში კლუბმა გამოიცვალა 16 მწვრთნელი, რომელიც მას ხდის ერთადერთ ფეხბურთელად, რომელსაც ამდენ მწვრთნელთან უთამაშია. მისი მიმდინარე კონტრაქტი იწურება 2013 წლის ზაფხულში, რომელიც მან გაახანგრძლივა 2010 წელს, კაპიტანმა „ინტერს“ შეჰფიცა თავისი მომავალი. ის აქ გეგმავს ცხოვრების ბოლომდე დარჩენას და გუნდის ხელმძღვანელობაში მუშაობას. „ინტერი ჩემთვის ძალიან ბევრს ნიშნავს“ — თქვა ძანეტიმ.
„ეს იყო პირველი გუნდი, რომელმაც გამიღო ევროპული ფეხბურთის კარი, მე ძალიან პატარა ვიყავი როდესაც აქ მოვედი, მე ვფიქრობ ბევრ კლუბს არ ექნებოდა ამოდენა ნდობა და მოთმინება 20 წლის ბიჭუნას მიმართ, რაც ჩემდამი გამოიჩინა „ინტერმა“. მე ყოველთვის კლუბის მადლობელი ვიქნები. რაღაც მიზეზების გამო მე აქ ყოველთვის ვგრძნობდი თავს ისე, როგორც სახლში, აი ამიტომ, არასოდეს მიფიქრია აქედან წასვლა.“
სანაკრებო კარიერა
ძანეტის დებიუტი არგენტინის ნაკრებში შედგა 1994 წლის 16 ნოემბერს, ჩილეს ნაკრების წინააღმდეგ. მას შემდეგ ის წარმოადგენდა თავის ნაკრებს 1998 და 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატებზე. მან არგენტინის ნაკრებთან ერთად ასევე მოიგო ვერცხლის მედალი 1996 წლის ოლიმპიადაზე.
კონფედერაციის თასის ნახევარფინალში მექსიკის ნაკრების წინააღმდეგ, არგენტინის ნაკრების მაისურით ჩატარებულ მე-100 მატჩში, ხავიერი საუკეთესო მოთამაშე გახდა.
საკლუბო დონეზე წარმატებული ასპარეზობის მიუხედავად, 2006 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე მისი ადგილი არგენტინის ნაკრებში, ყველასთვის გასაკვირად არ "გამოიძებნა". ნაკრების მწვრთნელმა უარი თქვა ძანეტის გამოძახებაზე,
2007 წლის აპრილში ძანეტის მიენიჭა ჯუზეპე პრისკოს ეროვნული ჯილდო. რობერტო აიალას კარიერის დამთავრების შემდეგ, მას კვლავ გადაეცა კაპიტანის სამკლავური 2007 წელს.
მომდევნო მსოფლიო ჩემპიონატზე 4 წლის წინადელი ისტორია განმეორდა, მიუხედავად 2010 წელს ჩატარებული შესანიშნავი სეზონისა, როდესაც ძანეტიმ კლუბში ერთბაშად 3 ტიტულის მოპოვება შეძლო, იგი თანაგუნდელ ესტებან კამბიასოსთან ერთად, მთავარი მწრთვნელის დიეგო მარადონას მიერ არ იქნა გამოძახებული სამხრეთ აფრიკაში გამართულ 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. შედეგად, მარადონამ კაპიტანის სამკლაური ძანეტის ჩამოართვა და ხავიერ მასკერანოს გადასცა. მარადონას ეს ნაბიჯი გაუგებარი იყო ფეხბურთის ყველა მცოდნისთვის მთელ მსოფლიოში.
სწორედ ძანეტის და კამბიასოს არყოფნას შეიძლება გამხდარიყო არგენტინელთა უსუსური თამაშის მიზეზი მეოთხედფინალში, გერმანიის ნაკრების წინააღმდეგ. განსაკუთრებით შესამჩნევი იყო არგენტინელთა სისუტე დაცვის მარჯვენა ფლანგზე, ხავიერ ძანეტის ძირითად პოზიციაზე - გერმანელთა გატანილი 4-ივე გოლი, სწორედ მარჯვენა ფლანგიდან შეტევებს მოჰყვა.
2010 წლის 20 აგვისტოს არგენტინის ნაკრების ახალმა მწვრთნელმა სერხიო ბატისტამ ხავიერი ესპანეთის წინააღმდეგ გასამართი ამხანაგური მატჩისთვის ნაკრებში დააბრუნა, მატჩი შედგა 2010 წლის 7 სექტემბერს რივერ პლეიტის მონუმენტურ სტადიონზე სადაც დააჯილდოვეს მისი თანამემამულე გაბრიელ ბატისტუტა შესანიშნავი საფეხბურთო კარიერის გამო.
ძანეტი ასევე გამოიძახეს იაპონიის ნაკრების წინააღმდეგ საიტამაში 2010 წლის ოქტომბერს გასამართო მატჩისთვის, თუმცა მცირე ტრავმის გამო „პუპიმ“ ვერ შეძლო ამ თამაშში მონაწილეობის მიღება.
სულ ნაკრებში ხავიერ ძანეტიმ 145 შეხვედრა ჩაატარა, რაც საუკეთესო შედეგია არგენტინის ნაკრების ისტორიაში. ალბისელეტსეს მაისურით მან 5 გოლის გაიტანა შეძლო, მათ შორის ერთი 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, დრამატულ მერვედფინალში ინგლისის ნაკრების კარში. ნაკრებში ჩატარებული მატჩების რაოდენობაში მისი უახლოესი "მდევრები" არიან ხავიერ მასკერანო, 111 მატჩი და ლიონელ მესი - 97 მატჩი.
პირადი ცხოვრება
ხავიერ ძანეტი პაულა ძანეტისთან 7 წლიანი ნაცნობობის შემდეგ 1999 წლის 23 დეკემბერს არგენტინაში დაქორწინდა. ისინი ცხოვრობდნენ იტალიაში, კომოს ტბის მახლობლად, სადაც მათ ჰქონდათ საკუთარი რესტორანი სახელად "El Gaucho". პაულა ძანეტი არის უნივერსიტეტის მასწავლებლის შვილი, იგი მუშაობს ფოტოგრაფად. 2005 წლის 11 ივნისს მათ შეეძინათ ქალიშვილი — სოლ ძანეტი. პატარის დაბადების შესახებ ძანეტი საუბრობს: „მე ძალიან ბედნიერი ვარ სოლის ჩემს ცხოვრებაში შემოსვლით, ის უმშვენიერესია, ეს დიდი გამოცდილებაა ჩემთვის და ჩემი მეუღლისთვის, ჩემი შვილი ყველაფერ იმ ბედნიერებას მიიღებს, რასაც ის ჩემგან იმსახურებს“. ძანეტის პატარა სოლის შემდეგ ორი ვაჟიშვილი შეეძინა, უფროსი იგნასიო და უმცროსი ტომასი, რომელიც 2012 წლის 9 მაისს მოევლინა ქვეყანას.
ძანეტის უფროსი ძმა სერხიოც ყოფილი ფეხბურთელია.
2007 წელს ძანეტიმ ჩაწერა დუეტი იტალიელ მომღერალ მინასთან ერთად. მათ შესარულეს ესპანური სიმღერა "Parole parole",რომელიც შესულია ალბომში "Todavía".
ქველმოქმედება
ძანეტი არის ფიფას ელჩი არგენტინაში "SOS Children's Villages" პროექტში
ფონდი"PUPI"
ძანეტიმ თავის მეუღლე პაულასთან ერთად დააარსა საქველმოქმედო ფონდი "Fundación PUPI". ფონდის დაარსების იდეა მას შემდეგ გაჩნდა, რაც არგენტინაში არსებულმა ეკონომიკურმა კრიზისმა მილიონობით ადამიანი თავშესაფრის გარეშე სიღატაკეში დატოვა. ორგანიზაციის მიზანია ღარიბ ოჯახებში მცხოვრებ ბავშვებზე დახმარება და მათი სოციალური ინტეგრაცია, მათ კვებაზე და ასევე შემდგომ განათლებაზე ზრუნვა.
ფონდი"Leoni di Potrero"
საქველმოქმედო ფონდი, რომელიც ძანეტიმ შექმნა თავის თანაგუნდელ და თანამემამულე ესტებან კამბიასოსთან ერთად. ფონდის მიზანია იმ ბავშვებისთვის დახმარება, რომლებიც სოციალურ იზოლაციაში იმყოფებიან სიღარიბის გამო და არ აქვთ საშუალება ფული გადაუხადონ თავიანთ მწვრთნელებს.
საკლუბო
2 Other tournaments include the Serie A play-off, Supercoppa Italiana, UEFA Super Cup and FIFA Club World Cup
სანაკრებო
!სულ||145||5
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბანფილდის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1995 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1999 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2005 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2007 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული
ნატალია არსიენიევა
ნატალია არსიენიევა (Наталля Арсеннева; დ. 20 სექტემბერი, 1903 — გ. 25 ივლისი, 1997) — ბელარუსი სცენარისტი, პოეტი და თარჯიმანი. დაქორწინებული იყო ფრანც კუშელზე.
სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსი პოეტი ქალები კატეგორია:ბელარუსი თარჯიმნები კატეგორია:ბელარუსი სცენარისტები კატეგორია:ბელარუსი მწერალი ქალები
საფარის მონასტერი
საფარის მონასტერი — შუა საუკუნეების ქართული მონასტერი. სამცხის მფლობელ ჯაყელთა ერთ-ერთი რეზიდენცია. დაარსებულია არაუგვიანეს X საუკუნისა. მდებარეობს 	სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღრელთან.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|[[ალექსანდრე როინაშვილის ფოტო]] XIII საუკუნის მიწურულს საფარისათვის ახალი ეპოქა იწყება. 30-იანი წლებიდან საქართველოს მონღოლები შემოესივნენ. სამცხე ამ დროს უკვე გამოყოფილია საქართველოს სახელმწიფოსაგან, რომლის მმართველი - ჯაყელები უკვე მონღოლთა ცენტრალურ ხელისუფლებას ემორჩილებიან, თუმცა მაინც ატარებენ ქართულ საკარისკაცო წოდებებს. სწორედ ამ პერიოდში XIII-XIV საუკუნეებში ჯაყელებმა გადააქციეს საფარა თავის რეზიდენციად და საგვარეულო საძვალედ.
XVI-XVII საუკუნეთა მიჯნაზე, სამცხეში თურქების დამკვიდრების შემდეგ, საფარა დაცარიელდა. ისევე, როგორც მესხეთის სხვა ეკლესია-მონასტრებიდან, საფარადანაც გახიზნეს ხატები და სხვა განძეულობა. მონასტრის უმთავრესი ხატი - წმ. საბასი - იმერეთში, სოფელ ჩხარის ეკლესიაში დაუსვენებიათ. განძის ნაწილი ქართლში სოფელ არდეთში მოხვდა. მარცხნივ|მინი|საფარას მონასტრის იერსახე რუსული საძმოს პერიოდში მეფე თეიმურაზ I-ის 1630 წლის ერთ-ერთი სიგელი ადასტურებს, რომ საფარის წინამძღვარი არსენ ავალიშვილი იმ ხანებში გამოუძევებიათ საფარიდან.
XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში, ვახუშტის ცნობით, საფარას მონასტერი "შვენივრად დიდშენი, გუმბათიანი, შემკული ყოვლითა საეკლესიოთა და წმინდანთა ნაწილებითა", ერთი მღვდელის ამარა იყო დარჩენილი. საფარელი მღვდელი გიორგი ზედათმოგვის 1773 წლის წარწერაში იხსენიება.
XIX საუკუნეში საფარის მონასტერი სრულად მიტოვებული და გავერანებული იყო. საფარაში სასულიერო მოღვაწეობა 50-იანე წლებიდან იწყება. თავიდან მონასტერში ქართველი ბერები დაემკვიდრნენ ხოლო 1893 წელს რუსული მონასტერი დაარსდა. რუსულმა მონასტერმა საბჭოთა პერიოდამდე გასტანა მხოლოდ.
მონასტრის შენობები
კლდის პირას გალავნის ჭიშკართან '''წმ. სტეფანეს''' სახელობის მცირე ერთნავიანი სამლოცველოა. იქვე XIX საუკუნეში რუსი ბერების მიერ აშენებული ორსართულიანი შენობა იდგა რომელიც ხანძრისგან განადგურდა.
მთავარი ეკლესიად გზად მარჯვნივ კლდეზე მიბჯენილი, ქვაყორით ნაშენი, კამაროვანი სადგომები გვხვდება. მოშორებით კი თლილი ქვით ნაშენი სასახლის ნანგრევებია შემორჩენილი. სასახლე ზურგით კლდეს ებჯინება ხოლო აღმოსავლეთ მხარეს რამდენიმე სარკმელი იყურება.
მოშორებით გზიდან 2-3 მეტრში სამრეკლოა აღმართული, რომელსაც ჩრდილოეთიდან იოანე ნათლისმცემლის სამლოცველო აკრავს. მარცხნივ სადაც წინ წაჩრილი კლდის კონცხი ფართო ბაქანს ქმნის დგას '''წმ. საბას გუმბათოვანი ტაძარი'''. სამხრეთით წმინდა საბას ტაძარს მიძინების ტაძარი ებჯინება, რომელიც ყველაზე ძველი შენობაა მონასტერში. იმ კუთხეში, რომელიც წმ. საბას სამხრეთით კედელსა და მიძინების ტაძრის აღმოსავლეთის კედელს შუა ჩნდება - '''წმ. დიმიტრის''' სახელობის სამლოცველოა. სამხრეთითვე ოდნავ მოშორებით დგას წმ. გიორგის სამლოცველო. ჩრდილო-დასავლეთით 4 მეტრში, ციცაბო კლდის პირას იოანე ოქროპირის სამლოცველო დგას.
მიძინების ეკლესია
მიძინების ერთნავიანი ეკლესია კომპლექსის ყველაზე ადრინდელი შენობაა, რომელიც X საუკუნით თარიღდება. მისი დაარსების შესახებ წერილობითი ცნობები არ შემოგვრჩენია და არც თვით ეკლესიაზეა რამე წარწერა.
მიძინების ეკლესიაში ყურადღებას იპყრობს მდიდარი ჩუქურთმები. მას მერე რაც რესტავრაცია ჩაუტარდა ტაძარს და მოიხსნა XIX საუკუნის რუსი ბერების მიერ კირით შელესილი კედლები, გამოჩნდა დამალული ფრესკები და ბევრი ჩუქურთმა. ტაძრის მოხატულობას XIV საუკუნის პირველ ნახევარს მიაკუთვნებენ. ამ ხანებში ეკლესია საფუძვლიანად შეაკეთეს და მთლიანად მოხატეს სამცხის ათაბაგის ბექას შვილების (სარგის, ყუარყუარესა და შალვა) ბრძანებით, რომლებიც აქვე კანკელის გვერდით არიან გამოსახულნი.
მიძინების ეკლესიის ერთ-ერთ სამკაულს მისი კანკელი წარმოადგენდა (ამჟამად ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში). იგი მწვანე ფერის, რბილი ჯიშის, ქვისგანაა გაკეთებული. მის მოაჯირზე საღვთო წერილის რამდენიმე სურათია გამოქანდაკებული (ხარება, მირქმა, ელისაბედისა და მარიამის შეხვედრა და სხვა). რელიეფის შესრულება - ადამიანთა ფიგურები, მათი მოძრაობა და გამომეტყველება მოწმობს, XI საუკუნის ქვაზე კვეთის მაღალ დონეზე.
გარედან მიძინების ეკლესიას მარტივი სახე აქვს. შეიმჩნევა ორი სამშენებლო ფენა. ადრინდელი ფენა აღმოსავლეთ ფასადზე შეიმჩნევა, რომელზეც სუფთად გათლილი რუხი-მომწვანო ფერისა და წითელ-სოსან-ყავისფერი ქვები ურევია. აღმოსავლეთ კედელზე დარჩენილია ძველი კარნიზი და სარკმლის მორთულობა.
მეორე ფენა მკვეთრად განსხვავდება თავისი შეფერილობით და თარიღდება XIV საუკუნით (ბექას შვილების პერიოდი). მეორე ფენას მიეკუთვნება დასავლეთის სარკმლისა და ეკლესიის შესასვლელის მორთულობა. ჩუქურთმების სახეები და შესრულება წმ. საბას ჩუქურთმებს ენათესავება.
წმ. საბას ტაძარი
წმინდა საბას მთავარი ეკლესია, სამრეკლო და სასახლე XIII საუკუნის დასასრულისა და XIV საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნება, როცა სამცხეს ბექა მანდატურთუხუცესი, სარგისის ძე განაგებდა (სარგისი, ბექა და მისი ვაჟები - სარგის II და ყვარყვარე დახატულნი არიან წმინდა საბას ეკლესიის კედელზე). ჯაყელებმა საფარა თავის რეზიდენციად და საძვალედ აქციეს. ტაძრისა და კარიბჭეს სარკმლის წარწერაში მოხსენიებულია ხუროთმოძრვარი ფარეზასძე.
წმინდა საბას ტაძარი შვეული კლდის პირზეა აღმართული. მის ასაშენებლად საჭირო გამხდარა არა მარტო ადგილის მოშანდაკება, არამედ კლდის ქიმზე საგანგებო საყრდენის ამოყვანაც. ძეგლის ფასადების დამუშავებაში, ორნამენტსა და ტექნიკის შესრულებაში ახლებური ხერხები ჩანს, მაგრამ წარსულთან კავშირი კვლავ საგრძნობია. ახალი ნიშნებმა თავი იჩინა, პირველ ყოვლისა, შენობათა ნაწილების შეფარდებაში (შდრ. ბეთანია, ფიტარეთი).
გუმბათის ყელი დადაბლებული და გაფართოებულია, რის შედეგადაც შენობის კორპუსი უფრო მაღალი ჩანს. ფასადებზე თავისუფალი, გლუვი ზედაპირები მეტია, ვიდრე წინათ იყო, გუმბათის ყრუ სარკმლები, რომლებიც ისვეა გაფორმებული საპირეებით როგორც ნამდვილი. ინტერიერში კვლავ ჩნდება პატრონიკენი, მაგრამ მას წმინდა დეკორატიული მნიშვნელობა აქვს. დასავლეთი კარიბჭე უჩვეულოდ მაღალია. მისი შიგა სივრცე, ღია თაღები, ვარსკვლავისებური კამარები უხვადაა შემკული ჩუქურთმებით. შენობაზე ბევრი წარწერაა. სამრეკლო ადრინდელი ქართული სამრეკლოების ტიპისაა. ქვემო კუბურ ნაწილში ჯაყელთა მსახურთუხუცესის ლასურისძის საგვარეულო სამარხი იყო, ზემოთ - საკუთრივ სამრეკლო.
სამრეკლო
მინი|ლასური, ნიკოლოზი და სუმბატი [[ლასურისძენი]] სამრეკლო XVIII საუკუნის მიწურულში ან XIV საუკუნის დასაწყისშია აგებული. ისევე როგორც მონასტრის სხვა შენობები სამრეკლოც თლილი ქვითაა ნაშენი. მას არავითარი მორთულობა არ გააჩნია. სამრეკლო ორსართულიანია. მეორე სართული ღია თაღებიანი ფანჩატური - საკუთრივ სამრეკლოა, ხოლო პირველ სართულზე კი ლასურისძეთა საგვარეულო სამარხია. ლასურისძენი ჯაყელთა ქვეშევრდომნი იყვნენ. როცა ბექა მთელი კარით დაემკვიდრა საფარაში, ლასურისძეებსაც მანვე უბოძა სამრეკლოს პირველი სართული საგვარეულო საკუთრებად. აქ კედლებზე შემორჩენილ ფრესკებზე ასახულია ლასურისძეთა ოჯახის წევრთა პორტრეტები. გარდა ლასურისა შეგვიძლია ვნახოთ სუმბათი და სასულიერო პირი ნიკოლოზი. ფრესკის თავზე კი იკითხება წარწერა:
სასახლე
საფარის სასახლე, რომელიც მთის კალთაზეა აგებული ბექასდროინდელად ითვლება. დარჩენილია სასახლის მხოლოდ ერთი სართული: ორი დიდი სწორკუთხა სადგომი ერთმანეთის მიყოლებით. კედლები ნაშენია თლილი ქვით. გადახურვა არაა შემორჩენილი. სავარაუდოდ სასახლეს მეორე სართულიც ჰქონდა საზეიმო დარბაზებითა და ფართო სარკმლებით. შესასვლელებსა და სარკმლებში ყურადღებას იპყრობს ქვაში საგანგებოდ გამოკვეთილი ბუდეები კარისა და სარკმლის ალათების ჩასასმელად. სასახლის ამჟამინდელი მდგომარეობით მისი თავდაპირველი სახის დადგენა შეუძლებელია.
წმ. გიორგის ეკლესია
'''წმ. გიორგის ეკლესიას''' შესასვლელის თავზე შერჩენილი აქვს საინტერესო წარწერა. იგი მოგვითხრობს, რომ ეს "მცირედი ეგუტერი" აუშენებია საფარის მოძღვარს გრიგოლ ნაფშვუენის ძეს საფარაში დამკვიდრებულ "წმინდა მამათათვის".
ცნობილი მოღვაწეები
საფარის მონასტერის მოღვაწეთა მთავარი წარმომადგენელია კათოლიკოსი არსენ I (IX ს.). X-XI საუკუნეებში აქ იღვწოდნენ ივანე და გაბრიელ საფარლები, XII საუკუნეში - იოანე მტბევარ-საფარელი, XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე - მწიგნობარი ეფრემი, XVI საუკუნეში - ცნობილი კალიგრაფი სვიმეონ კარგარეთელი, XVIII-XIX საუკუნეებში - გადამწერები მიტროფანე საფარელი, ქრისტესია სამადაშვილი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მონასტრები კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
Left 4 Dead
„Left 4 Dead“ — მრავალმოთამაშიანი, გადარჩენის, „საშინელებათა“ თამაში, რომელიც შექმნა კომპანიებმა Valve South და Turtle Rock Studios-მა, ხოლო გამოსცა Valve Corporation-მა 2008 წლის 21 ნოემბერს Microsoft Windows-სა და Xbox 360-ზე. თამაშის უკვე დასრულებული ვერსია გამოვიდა 2008 წლის 13 ნოემბერს, ამას გარდა ორი ვერსია გამოვიდა ციფრული სახით: ჩამოსატვირთი ციფრული ვერსია რომელიც ხელმისაწვდომი იყო 2008 წლის 17 ნოემბერს, და ციფრული საცალო დისკი, რომლის გამოშვების თარიღი რეგიონის მიხედვით განისაზღვრება.
სქოლიო
კატეგორია:Left 4 Dead კატეგორია:2008 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:ასიმეტრიული მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:Source ძრავის თამაშები კატეგორია:Microsoft-ის თამაშები კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები კატეგორია:Valve Corporation-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ცენზურის ქვეშ კატეგორია:Windows-ის თამაშები
Polyrhachis bicolor
Polyrhachis bicolor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩუკუიტოს პროვინცია
thumb|right|250px|ჩუკუიტოს პროვინცია. ჩუკუიტო — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. სამხრეთიდან ესაზღვრება ბოლივია. პროვინციას მცირე ნაწილი გაშენებულია ტიტიკაკას ტბაზე. ჩუკუიტოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხული. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 110 083 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 27,7 ადამიანს. ჩუკუიტოს ფართობია 3 978,13 კმ². პროვინცია იყოფა 7 რაიონად.
ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის
ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის ფინოფესტივალზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდო გადაეცემა სრულმეტრაჟიან მხატვრულ ფილმს, რომელიც გადაღებულია შეერთებული შტატების საზღვრებს გარეთ არა ინგლისურ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარი
ზაპადნი (ბაშკირეთი)
ზაპადნი (Ағарҙы; Западный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 256 ადამიანი.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (67 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ზემო ოროზმანი
ზემო ოროზმანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ოროზმანის თემში.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „ზემო ოროზმანი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Орозманъ В.“ სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზაქარია ფანასკერტელი
ზაქარია ფანასკერტელი — XII-XIII საუკუნეების სამხრეთ საქართველოს წარჩინებული ფეოდალი. შავშეთის ფეოდალური საგვარეულოს - ასპანისძეთა წარმომადგენელი. ფანასკერტელთა ფეოდალური სახლის ფუძემდებელი. XII საუკუნის 80-იან წლებში, როგორც ჩანს, იგი ტაოს გამგებლის და შავშეთ-კლარჯეთის დიდი ფეოდალის გუზან აბულასანისძე ტაოსკარელის ყმა-ვასალი იყო. ფანასკერტელი აღზევდა მას შემდეგ, რაც დიდი სამსახური გაუწია თამარ მეფეს მეამბოხე გუზანის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ლაშა-გიორგის დროინდელი მემატიანის ცნობით, ზაქარიამ შეიპყრო გუზანი და მიჰგვარა მეფეს. როგორც ჩანს, სწორედ ამ დროს უწყალობა თამარმა ფანასკერტელს სამამულედ ციხე-ქალაქი ფანასკერტი, რის შემდეგადაც ასპანისძეთა ეს განშტოება იწოდა ფანასკერტელებად. თამარის მეორე ისტორიკოსის ცნობით, ფანასკერტელი მონაპირეობდა შავშეთიდან სპერამდე, ე.ი. მისი საერისთავო ხელისუფლება ვრცელდებოდა შავშეთ-კლარჯეთ-ტაო-სპერზე. იმავე ისტორიკოსის ცნობით, ფანასკერტელი იყო სახელოვანი მოლაშქრე. მას აუღია ბანა, ხახული და სხვა მრავალი ციხე და ადგილი. ფანასკერტელის არც წინაპრებზე და არც შთამომავლობაზე წყაროებში არ შემოგვრჩენია ცნობები. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ შესაძლებელია მისი მშობლები იყვნენ XII საუკუნის ერთი ხელნაწერის მინაწერში მოხსენიებულია „პატრონი ასპან და მისი მეუღლე ელენე“ (დ. ბერძენიშვილი). ასევე შესაძლებელია მისი შვილი (ან შვილიშვილი) იყოს XIII საუკუნის II ნახევრის მოღვაწე გრიგოლ ფანასკერტელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
ჩიჩქიში
ჩიჩქიში — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საკმაოდ სქელია, იგი აბლაბუდისებრად და ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღია-მწვანე ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. ჩვეულებრივი ტკბილი გემოთი.
ჩეჩქიში საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200-205 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
დიქსონის მთა
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
ასაფ ზეინალი
ასაფ ზეინალი (Asəf Zeynalabdin oğlu Zeynallı; დ. 5 აპრილი, 1909, დერბენტი, დაღესტნის გუბერნია - გ. 27 ოქტომბერი, 1932, ბაქო) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, პედაგოგი. პირველი აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, რომელმაც მიიღო პროფესიული განათლება აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.
ბიოგრაფია
ასაფ ზეინალი დაიბადა 1909 წელს დერბენტში მებაღის ოჯახში. როდესაც ის 7 წლის იყო, დედამ დერბენტის რეალურ სკოლაში გაგზავნა. აქ ის იწყებს სიმღერას საბავშვო გუნდში, სწავლობს კლარნეტზე დაკვრას.
როდესაც ასაფი 11 წლის იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად ბაქოში გადავიდა. საყვირზე დაკვრა ჯერ სამხედრო სკოლაში ისწავლა, შემდეგ ბაქოს მუსიკალური ტექნიკური კოლეჯის საყვირის, ჩელოსა და ფორტეპიანოს კლასებში.
1916 წელს ასაფის დედამ ის გაგზავნა დერბენტის რეალურ სკოლაში. 1926 წელს დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური კოლეჯი, 1931 წელს კი აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის კომპოზიტორთა განყოფილება - უზეირ ჰაჯიბეკოვის კლასი.
1929-1931 წლებში ასაფ ზეინალი ხელმძღვანელობდა თიურქთა მუშათა თეატრის მუსიკალურ ნაწილს. 1928-1932 წლებში ასწავლიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიის მუსიკალურ სკოლაში. მის სტუდენტებს შორის იყვნენ ყარა ყარაევი და ტოფიგ გულიევი.
ასაფ ზეინალი აზერბაიჯანულ მუსიკაში რომანსების ფუძემდებელია.
კომპოზიტორის მიერ დაწერილი „საბავშვო სუიტა“ აზერბაიჯანული საბავშვო მუსიკის ფუძემდებელი იყო.
პირველი რომანსების, ფორტეპიანოსა და ვიოლინოს მინიატურების, ასევე სიმფონიური ნაწარმოებების პირველი ნიმუშების ავტორმა ასაფ ზეინალიმ ნოტებზე გადაწერა 50-მდე აზერბაიჯანული ხალხური სიმღერა.
კონსერვატორიაში სწავლისას ასაფ ზეინალიმ გაიცნო პიანისტი და პედაგოგი ქოფქაბ საფარალიევა. ის ასეფის ყველა საქმეში მას ეხმარებოდა. მათ ძალიან უყვარდებათ ერთმანეთი. თუმცა მათი სიყვარული ხანმოკლე აღმოჩნდა.
აზერბაიჯანული მუსიკალური ფოლკლორის ნიმუშების შესაგროვებლად ის მიემგზავრება ყარაბაღში და იქ მძიმედ ავადდება. კომპოზიტორი, რომელიც საწოლს იყო მიჯაჭვული, სამკურნალოდ ბაქოში ბრუნდება. საავადმყოფოში ყოფნისას ის წერს თავის ბოლო სიმფონიას თავისი ოთახის კედელზე და ძმას სთხოვს გადაიტანოს მისი ნამუშევარი კედლიდან ქაღალდზე. სამწუხაროდ, მის უკანასკნელ ნებას არავინ ასრულებს.
ასაფ ზეინალი გარდაიცვალა 1932 წლის 27 ოქტომბერს. ის მხოლოდ 23 წლის იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები
ამარტოლი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა
ნავთლუღის სამაროვანი
ნავთლუღის სამაროვანი — გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XIII-XII საუკუნეები) არქეოლოგიური ძეგლი თბილისის (კერძოდ ნავთლუღი-ის) ტერიტორიაზე, ნავთიჭალაში. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება მდინარე მტკვარი, ხოლო ჩრდილოეთით და ნაწილობრივ აღმოსავლეთით მდინარე ორხევი. აღმოჩნდა 1950 წელს. გათხრილია 8 ორმოსამარხი, გათხრებს დ. ქორიძე ხელმძღვანელობდა. ნაპოვნია ბრინჯაოს სხვადასხვა ტიპის იარაღი (სატევრები, შუბები, სამკუთხა თხელი ისრისპირები, აღმოსავლური ქართული ცული, კაუჭი), სამკაული (საკისრე რგოლი, საკინძები, სარდიონის მძივები, სამაჯურები), საოჯახო ნივთები (სპილენძის ქვაბი, თიხის ქოთნები, დერგები, ჯამები, ლანგრები და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ამარილისისებრნი
ამარილისისებრნი, ნარგიზისებრნი (Amaryllidaceae) — ერთლებლიანი ყვავილოვანი მცენარეების ოჯახი. მრავალწლოვანი, ბოლქვიანი, იშვიათად ფესურიანი ბალახოვანი მცენარეები. აქვს ორსქესიანი აქტინომორფული ყვავილები; ყვავილის ქვედა ნასკვით განსხვავდებიან მათთან ახლოს მდგომ შროშანისებრთა ოჯახისაგან.
ცნობილია 75 გვარის 100-მდე სახეობა. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, უმეტესად სამხრეთ აფრიკაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. საქართველოში ველურად იზრდება 4 გვარი: ცხენისკბილა (Leucojum), შტერნბერგია (Sternbergia), პანკრაციუმი (Pancratium) და თეთრყვავილა (Galanthus). ეს უკანასკნელი ფართოდ არის გავრცელებული ჩვენში და რამდენიმე ენდემურ სახეობას შეიცავს. ცნობილია მისი ადრე გაზაფხულზე მოყვავილე სახეობები.
ამარილისისებრთა უმრავლესობა (ნარგიზი, ამარილისი, კლივია და სხვა) დეკორატიულია. ზოგი სახეობა ალკალოიდებს შეიცავს და მათ მედიცინაში იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამარილისისებრნი
Video Phone (სიმღერა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის სიმღერები კატეგორია:2009 წლის სინგლები კატეგორია:ამერიკული ჰიპ-ჰოპ სიმღერები კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები კატეგორია:ლედი გაგას სიმღერები
Polyrhachis bihamata
Polyrhachis bihamata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კარაბაიის პროვინცია
thumb|right|250px|კარაბაიას პროვინცია. კარაბაია — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მადრე-დე-დიოსის რეგიონი, ხოლო დასავლეთიდან კუსკოს რეგიონი. კარაბაიას პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაკუსანი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 66 316 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 5,4 ადამიანს. კარაბაიას ფართობია 12 266,4 კმ². პროვინცია იყოფა 10 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პუნოს რეგიონის პროვინციები
პეტრა (მრავალმნიშვნელოვანი)
პეტრა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ეგვიპტის ექსპედიცია
ისტორია
1798 წლის 19 მაისს საფრანგეთის ესკადრა სადესანტო ჯარითურთ (38 000 კაცი) ტულონიდან გავიდა და კუნძულ მალტასთან ხანმოკლე შესვენების შემდეგ 30 ივნისს ალექსანდრიის რაიონში გადასხა დესანტი. 21 ივლისს პირამიდებთან ბრძოლაში ბონაპარტმა მამლუქების ლაშქარი დაამარცხა, შემდეგ კაირო აიღო. აგვისტოს დამდეგს აბუკირის ბრძოლაში ინგლისელმა ადმირალმა ჰ. ნელსონმა საფრანგეთის ფლოტი გაანადგურა. საფრანგეთის საექსპედიციო არმია ევროპას მოწყვეტილი აღმოჩნდა. 1798 წლის სექტემბერში ოსმალეთმა ომი გამოუცხადა საფრანგეთს, 1799 წლის იანვარში სამოკავშირეო ხელშეკრულება დადო რუსეთთან და დიდ ბრიტანეთთან და ამგვარად მე-2 ანტიფრანგულ კოალიციაში შევიდა. ფრანგების მიერ დამყარებული მკაცრი საოკუპაციო რეჟიმი იწვევდა ეგვიპტის მოსახლეობის ამბოხებებს, რასაც ოკუპანტები დიდი სისასტიკით ახშობდნენ. ოსმალთა მოსალოდნელი შეტევის აღსაკვეთად 1799 წლის დამდეგს ნაპოლეონი სირიაში შეიჭრა, მაგრამ ქალაქ აკის უშედეგო გარემოცვის შემდეგ უკან გამობრუნდა. ინგლის-ოსმალეთის დესანტის განადგურების მიუხედავად, ეგვიპტეში მყოფი საფრანგეთის არმიის მდგომარეობა უიმედო იყო. ამ ვითარებამ და საფრანგეთში შიდაპოლიტიკურმა მერყეობამ აიძულა ბონაპარტი, მიეტოვებინა არმია და საფრანგეთში დაბრუნებულიყო. მისმა შემცვლელმა გენერალმა ჟ.ბ. კლებერმა 1800 წლის იანვარში დროებითი ზავი დადო ინგლისთან და ოსმალეთთან, რომელთაც ფრანგებს გემები და სამშობლოში დაბრუნება აღუთქვეს. მაგრამ ინგლისელებმა ფრანგების განიარაღება მოითხოვეს და ზავი ჩაიშალა. 1800 წლის 20 მარტს კლებერმა ჰელიოპოლისთან გაანადგურა სირიიდან ჩამოსული ოსმალთა არმია და მისი ნაშთები ეგვიპტიდან განდევნა. ეგვიპტეში მყოფი საფრანგეთის არმიის პოზიციები შეასუსტა ხმელთაშუა ზღვაზე მოქმედმა რუსულმა ესკადრამ. კლებერის (მოკლეს 1800 წ. 14 ივნისს) შემცვლელმა ჟ. მენუმ 1801 წლის გაზაფხულზე ეგვიპტეში გადასხმულ ინგლისის ჯარებთან წარუმატებელი შეტაკების შემდეგ ხელი მოაწერა შეთანხმებას კაპიტულაციის შესახებ. საფრანგეთის არმიის ნაშთებმა 1801 წლის სექტემბერში ეგვიპტე დატოვეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ომები
ზარეჩნი (ბლაგოვარის რაიონი)
ზარეჩნი (Ағарҙы; Заречный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 106 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 11 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (31 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია
1967 წლის მარტში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგად ტერიტორია საფრანგეთის ავტონომიად გამოცხადდა. 1967 წლის ივლისში დადგინდა მნიშვნელოვნად შეზღუდული საშინაო თვითმმართველობა და ქვეყანას ეწოდა აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია. საგარეო ურთიერთობის, თავდაცვის, ფინანსთა და იუსტიციის საკითხები საფრანგეთის უმაღლესი კომისრის გამგებლობაში დარჩა.
ტერიტორია უმეტესად დასახლებულია სომალიელებით (ისა, გადაბურსი, ხაბარავალი) და აფარებით (დინაკილი). გარდა ამისა ცხოვრობენ არაბები და ევროპელები. მოსახლეობის უმეტესობას შეადგენს მუსლიმან-სუნიტი. აფართა უმეტესობა ადგილობრივი ტრადიციული რწმენის მიმდევარია. ოფიციალურ ენას წარმოადგენს ფრანგული, ხოლო კალენდარი — გრიგორიანულია.
აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია გამოირჩევა მთიანი რელიეფით. ტერიტორიის უმაღლესი ადგილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2063 მ-ს აღწევს. ჰავა ცხელი და მშრალი, ტრანზიტულ მდინარეებს მოკლებული. აღსანიშნავია ასალისა და აბეს ტბები. დიდი ყურეა ტაჯურა. გვხვდება ბუჩქნარი, ნათელი ტყეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები კატეგორია:ჯიბუტის ისტორია კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
პესო
300px|მინიატიურა|მარჯვნივ|[[ჩილეს პესო 1877 წ. ვერცხლისფერი.]] პესო, პეზო (peso, სიტყვასიტყვით — წონა < pensum — აწონილი), ესპანური ვერცხლის მონეტა მოჭრა დაიწყო XVI საუკუნეში, კარლ V-ის დროს და გრძელდებოდა 1868 წლის ჩართვით, იჭრებოდა 8,4 და 2 რეალის ღირებულებისა. თავდაპირველად პესო ერქვა ვერცხლის თანაბარი ზომის ნაჭრებს, რომლებსაც ესპანელები ამერიკის დაპყრობილ ტერიტორიაზე ფულის ნაცვლად ხმარობდნენ. პესო იჭრებოდა როგორც ესპანეთის, ისე ამერიკის კოლონიების ზარაფხანებში. ევროპაში მას პისტრს უწოდებდნენ. პესოს შუბლზე გამოსახულია საგერბო ფარი, ზარაფხანის აღმნიშვნელი სათინური ასოები და ნომინალური ღირებულება. გარშემოვლებული ლათინური ზედწერილით გადმოცემულია ესპანეთის მეფის სახელი, ტიტულატურა და მონეტის მოჭრის თარიღი. ზურგზე გამოსახულია ჯვარი, რომლის ტოტებს შორის ჩასმულია კასტილიისა და ლეონის გერბები. ზედწერილი აგრძელებს შუბლის წარწერას.
საქართველოში გავრცელდა XVI საუკუნის II ნახევრისა და XVII საუკუნის ესპანეთის მეფეების ფილიპე II-ის (1598-1621) და ფილიპე IV-ის (1621-1665) სახელით მოჭრილი პესოები. აღმოჩენილია როგორც განძების (ახალციხი, ოზურგეთი, ოტობაია, ურთა, უდე), ისე ერთეულების (ლეხაინდრავო, მელექედური, ქუთაისი) სახით.
პესო არგენტინის, ბოლივიის, დომინიკელთა რესპუბლიკის, კოლუმბიის, კუბის, მექსიკის, პარაგვაის, ურუგვაის, ჩილესა და ფილიპინების თანამედროვე ფულადი ერთეული და მონეტა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფულის ერთეულები კატეგორია:მონეტები
თაყა ფანასკერტელი
თაყა ფანასკერტელი — XIII-XIV საუკუნეების სამხრეთ საქართველოს წარჩინებული ფეოდალი, შავშეთისა და ტაოს მემამულე. ტაოს ერისთავი. თაყას წინ ფანასკერტელად ჩანს გრიგოლი, რომელიც შესაძლებელია თაყას მამა იყო. ფანასკერტელს ცოლად ჰყოლია დემეტრე II თავდადებულის ქალიშვილი რუსუდანი. ფანასკერტელს 1306 წელს თორთომის ციხესთან ბრძოლა გაუმართავს სამხრეთ საქართველოში აზატ მოსეს ხელმძღვანელობით შემოჭრილ რუმის თურქთა მრავალრიცხოვანი ლაშქრისათვის. მან დიდი ზიანი მიაყენა მტერს, მაგრამ მრავალრიცხოვნობის გამო ვერ სძლია და ვერ განდევნა. თორთომის ციხესთან ფანასკერტელის ბრძოლა, მკვლევართა აზრით (დ. ბერძენიშვილი), მოწმობს, რომ ეს ციხე მას ეკუთვნოდა. ფანასკერტელი სამცხის მთავრის ბექა I ჯაყელის თანამედროვეა და შესაძლებელია მისი ყმა-ვასალიც იყო - მასთან ერთად ებრძოდა თურქებს. თაყას მომდევნო ფანასკერტელი ამირღამბარი, რომელიც, როგორც ჩანს, თაყას შვილი იყო.
ასანგაროს პროვინცია
thumb|right|250px|ასანგაროს პროვინცია. ასანგარო — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ასანგარო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 136 523 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 27,5 ადამიანს. ასანგაროს ფართობია 4 970,01 კმ². პროვინცია იყოფა 15 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პუნოს რეგიონის პროვინციები
ხორდანი (გიმარასი)
ხორდანი (ოფიციალურად ხორდანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Jordan; Bayan ng Jordan) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი გიმარასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 566 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:გიმარასის მუნიციპალიტეტები
ჩხაბერძულა
ჩხაბერძულა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირქეჩისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. თხელკანიანია. რბილობი წვნიანი და ნაკლებად ხორციანია.
ჩხაბერძულა საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.4 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბაგები (თბილისი)
ბაგები — საცხოვრებელი უბანი თბილისში (ვაკის რაიონი), ვაკის განაპირას, წყნეთის გზატკეცილის გასწვრივ; ყოფილი სოფელი.
ბაგების ტერიტორიაზე ადრე ბაღ-ბოსტნები და ფარეხები ჰქონდათ წყნეთელ გლეხებს. სავარაუდოდ აქედან მოდის ამ ადგილის სახელწოდებაც („ბაგა“ დაბმული საქონლისათვის განკუთვნილ საკვების ჩასაყრელს ნიშნავს). თანამედროვე განაშენიანება 1980-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო (მთავარი არქიტექტორი ბ. მამინაიშვილი).
ბაგები წარმოადგენს სამ ტერასაზე განლაგებულ რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებულ კომპლექსს. გარდა საცხოვრებელი სახლებისა, ბაგებში აშენდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებლის მაღლივი კორპუსები, რომლებიც ხიდით უკავშირდება მდინარე ვერის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე სასწავლო კორპუსებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის უბნები
ამაღლება (მრავალმნიშვნელოვანი)
ამაღლება შეიძლება აღნიშნავდეს:
Polyrhachis binghamii
Polyrhachis binghamii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფარეზასძე
ფარეზასძე — XIII საუკუნის ქართველი ხუროთმოძღვარი. სამცხის მფლობელის, ბექა I მანდატურთუხუცესის ბრძანებით XIII საუკუნის 80-იან წლებში ააგო საფარის წმ. საბას ტაძარი. მისი სახელი მოხსენიებულია ტაძრის დასავლეთ კარიბჭის სარკმლის წარწერაში. საფარაშივეა შემონახული რელიეფი - მამაკაცი გონიოთი და ჩაქუჩით ხელში. წარწერაში მოხსენიებულია ფარეზა. სავარაუდოა, რომ იგი ხუროთმოძღვარ ფარეზასძის მამაა და თავადაც ხუროთმოძღვარი იყო. ფარეზასძის ქმნილება წმ. საბას ტაძარი - ტიპური გარდამავალი ხასიათის ძეგლია. ძვ. ტრადიციებზე აღზრდილი ოსტატი დაკავშირებულია XII-XIII საუკუნეების მიჯნის დამახასიათებელ ფორმებსა და ელემენტებთან, მაგრამ უკვე საგრძნობია ამ ტრადიციებისაგან მოწყვეტის ნიშნებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ხუროთმოძღვრები
იაღუფლო
იაღუფლო, იაყუბლო  — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, დმანისის თემში, დმანისის პლატოზე. ზღვის დონიდან 1360 მ., დმანისიდან 3 კმ., კაზრეთიდან (უახლოესი რკნიგზის სადგური) — 25 კმ.
სოფელში მდებარეობს ფეოდ. ხანის ნამოსახლარი, სამაროვანი და ეკლესია (ამჟამად მცირე ნაშთია შემორჩენილი). აქვე აღმოჩნდა ვარდისფერი მთლიანი ტუფისგან დამზადებული V–VIII საუკუნეების სარკოფაგი. სახურავზე შიდა მხრიდან ამოკვეთილია ტოლმკლავა ბოლნური ჯვარი.
სოფლის სახელწოდება „იაგუბლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Ягубло“ სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არგენტინა 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არგენტინამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნავი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფორთოხლის წვენი
ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის დროს ამერიკელი ჯარისკაცები უარს ამბობდნენ არასასიამოვნო გემოს მქონე ლემონის კრისტალების მიღებაზე, რომლებსაც მათ ურიგებდნენ როგორც ვიტამინ C მდიდარ პროდუქტს. ფედერალური მთავრობის და ფლორიდას შტატის ციტრუსების დეპარტამენტიზ დავალებით მეცნიერების ჯგუფმა დაიწყო მუშაობა მსგავსი პროდუქტის შესაქმნელად უფრო სასიამოვნო გემოთი. ომის დასრულებიდან სამი წლის შემდეგ, მაგრამ მათ გამოიგონეს კონცენტრირებულო ფორთოზლის წვენი. 1940-იან წლებში ხელმისაწვდომი წვენისგან განსხვავებით ის უფრო გემრიელი და ხელმისაწვდომი იყო და უფრო დიდ ხანს ინახებოდა. ამერიკაში სასმელი სწრაფად გახდა პოპულარული, უმეტესად როგორც საუზმის სასმელი. 1967 წელს ფლორიდის შტატის ეკონომიკისთვის ციტრუსების მნიშვნელობის გამო ფორთოზლის წვენი ფლორიდის ოფიციალური სასმელი გახდა. 1980 და 1990-იან წლებში საკვების მეცნიერები ფორთოხლის წვენს კიდევ უფრო აუმჯობესებდნენ.
სარგებლობა ჯანმრთელობისთვის
წვენის სარგებლობა ჯანმრთელობისთვის სადავოა - ის შეიცავს დიდი რაოდენობით ვიტამინ C, სუფთა წვენი იხმარება ანემიის, ათეროსკლეროზის, გიპერტონიის, გასტრიტის, მეტეორიზმის, ღრძილების სისხლდენის, გაცივების, ჭარბწონიანობის, ინფექციური და მწვავე რესპირატორული დაავადებების მკურნალობისას და აუმჯობესებს სისხლის მიმოქცევას, მაგრამ ასევე შეიცავს დიდი რაოდენობით შაქარს  და ზრდის დიაბეტის გაჩენის რისკს და საზიანოა კბილის მინანქრისთვის (წვენის კბილის მინანქართან კონტაქტის თავიდან ასაცილებლად რეკომენდებულია საწრუპის ხმარება). ზოგ ქვეყანაში უფრო სასარგებლოდ ითვლება ფორთოხლოს დაუწურელი ნაყოფის ჭამა.
ტაპუაენუკუ
ტაპუაენუკუ (Tapuae-o-Uenuku) — უმაღლესი მწვერვალი ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი მაორის ენიდან მომდინარეობს და „ცისარტყელის ნაკვალევს“ ნიშნავს. ეწოდა ბელად ტაპუაენუკუს პატივსაცემად.
ზღვის დონიდან 2 885 მ სიმაღლით იგი ახალი ზელანდიის უმაღლესი მწვერვალია, რომელიც სამხრეთ ალპების ძირითად ქედებს მიღმა მდებარეობს. ტაპუაენუკუ ჩრდილოეთ კუნძულის უმაღლეს მთაზე 80 მეტრითაა დაბალი.
აღმართულია კაიკურის ქედის შიდა ნაწილში, მდინარე კლარენსისა და ავატერეს ხეობებს შორის.
პირველი ევროპელი, რომელმაც მთა იხილა, იყო ჯეიმზ კუკი, რომელმაც მას ოდინის მთა უწოდა.
Beaucoups of Blues
Beaucoups of Blues — ინგლისელი როკ-მუსიკოს რინგო სტარის მეორე სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი 1970 წელს. ჟანრობრივად იგი თავის წინამორბედ Sentimental Journey-სგან განსხვავდება და შეიცავს ქანთრის ჟანრის კომპოზიციებს. მიუხედავად იმისა, რომ დისკი წარუმატებელი იყო, კრიტიკოსებმა მას რინგოს შედევრი უწოდეს და ერთ-ერთი საუკეთესო მის შემოქმედებაში.
სქოლიო
კატეგორია:რინგო სტარის ალბომები კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
Polyrhachis biroi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეგზარქოსი
ეგზარქოსი (ბერძნ ἔξαρχος — ხელმძღვანელი, დამოუკიდებელი ხელისუფალი) — 1 ძველ საბერძნეთში თანამდებობა ქურუმთა წოდებაში
2. ბიზანტიაში — იმპერატორის მოადგილე იტალიის სამფლობელოებში, იჯდა ქალაქ რავენაში. დიოცეზის მმართველი ეპისკოპოსი, იჯდა დიოცეზის მთავარ ქალაქში, შემდეგში ეგზარქოსი პატრიარქად იწოდებოდა. XI საუკუნიდან კონსტანტინოპოლის პატრიარქის მოხელე, რომელიც მართავდა და მეთვალყურეობდა კონსტანტინოპოლის ეპარქიის გარეთ, იმპერიის სხვა ადგილებში მდებარე საპატრიარქო და სხვათა კუთვნილ მონასტრებს; პატრიარქის მოადგილედ წარგზავნილი მაღალი წოდების იერარქი, რომელსაც ევალებოდა პატრაირქის სახელით საეკლესიო საქმეების მოგვარება.
3. სახელმწიფოში მაღალი წოდების იერარქი, რომელიც მართავს ადმინისტრაციულ-ეთნიკურად განსხვავებულ დიდ საეკლესიო ეპარქიას.
ლიტერატურა
Екзарх Exarchat Έξαρχος Exarca Exarka Exarko Eksarka 総主教代理 Exarco Экзарх Exarcha Eksarkki Exark Екзарх
ბისკოტი
ბისკოტი (იტალიური გამოთქმა: [biˈskɔtti]; ქართულად: ორჯერ მომზადებული) არის იტალიური ნუშის ორცხობილა, რომელიც წარმოიშვა ტოსკანის ქალაქ პრატოში. ისინი ორჯერ გამომცხვარი, მოგრძო ფორმის, მშრალი, ხრაშუნა ორცხობილებია, რომელთაც ხშირად სასმელში (ტრადიციულად, ვინ სანტოში) დებენ და ისე მიირთმევენ. მეორენაირად ცნობილია როგორც კანტუჩი (cantucci).
სახელი
კანტუჩიო (Cantuccio) არის ძველი იტალიური სიტყვა, რომელიც ნიშნავს "პატარა ადგილს", "კუთხეს", მაგრამ წარსულში მას ასევე იყენებდნენ პურის პატარა ნაჭრის დასახასიათებლად, რომელსაც ხრაშუნა ქერქი აქვს (როგორც წესი, პირველი და ბოლო პურის ნაჭრები, "კუთხეები").
სიტყვა ბისკოტო (Biscotto), თანამედროვე იტალიურ ენაში ბისკვიტის სინონიმია, მაგრამ ის წარმოიშვა შუა საუკუნეების ლათინური სიტყვიდან biscoctus - "ორჯერ გამოცხობილი". მათ სპეციალურად ორჯერ აცხობდნენ,რათა უფრო დამშრალიყო და მათი შენახვა დიდი ხნის განმავლობაში გამხდარიყო შესაძლებელი. ასეთი მდგრადი საკვები განსაკუთრებით სასარგებლო იყო მოგზაურობისა და ომების დროს - ორჯერ გამომცხვარი პური რომაული ლეგიონის ძირითადი საკვები იყო.
თანამედროვე იტალიურში სიტყვა biscotto აღნიშნავს ნებისმიერ ფუნთუშას ან კრეკერს. სხვა ქვეყნებში სიტყვა "ბისკოტი" მხოლოდ იტალიურ ბისკვიტს ეწოდება, რომელსაც, იტალიაში cantuccio ჰქვია.
ისტორია
იტალიაში მათ პრატოს ბისკვიტებსაც უწოდებენ, რაც ნიშნავს, რომ მსგავსი, მაგრამ განსხვავებული ორცხობილები სხვა რეგიონებშიც მზადდებოდა. იტალიური ბისკოტის სხვადასხვა სახეობები ერთმანეთისგან განსხვავდება ცომის აფუებით, არომატით, ზომითა და ფორმით. მარცხნივ|მინი|კატალანიური კარქინიულები ესპანეთში კატალონიური კარქინიოლი (კატალ. [Kəɾkiˈɲɔli], მრავლობითი - კარქინიოლის) მზადდება მთლიანი ან დაჭრილი ნუშით და ასოცირდება კატალონიურენოვან რამდენიმე ტერიტორიასთან.
ბისკოტი ტრადიციულია ვალენსიის ზოგიერთ შიდა ქალაქში, სადაც მათ უწოდებენ როსეგონს (rosegons). ისინი ესპანეთში, ძირითადად, ოთხკუთხედის ფორმისაა და ხანდახან, მათ ნუშების გარეშეც აკეთებენ.
ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც "ბისკვიტმა" სხვა მნიშვნელობა შეიძინა, ნებისმიერ ორჯერ გამომცხვარ ორცხობილას ბისკოტის უწოდებენ.
რეცეპტი
მინი|ბისკოტი ღვინოსთან ერთად ჩვენამდე შემორჩენილი ბისკოტის უძველესი რეცეპტი, მეცხრამეტე საუკუნეში, პრატოს საკონდიტრო მზარეულის, ანტონიო მათეის მიერაა შექმნილი და დღემდე, მისი ვერსია ითვლება ბისკოტის ტრადიციულ რეცეპტად. მათემ თავისი ბისოტები მიიტანა პარიზის გამოფენა Exhibition Universelle- ში 1867 წელს, სადაც განსაკუთრებული აღნიშვნა მოიპოვა.
ტრადიციულად იტალიაში ბისკოტისთან ერთად კიდევ ერთ ტკბილეულს, ბრუტიბონს ყიდულობენ და მიირთმევენ დესერტის შემდეგ, როგორც წესი, ფორთოხლის წვენის თანხლებით.
გამოყენება
ტოსკანური სტილის კანტუჩიო ხშირად მიირთმეოდა ვინ სანტოს თანხლებით.
იმის გამო, რომ ისინი ძალიან მშრალია,დღესაც მას ძირითადად სასმელთან ერთად მიირთმევენ. თანამედროვე იტალიაში მათ ჩვეულებრივ მიირთმევენ სადილის შემდეგ დესერტად ტოსკანური გამაჯანსაღებელი ღვინით.
იტალიის გარეთ ისინი უფრო ხშირად თან ახლავს ყავას, მათ შორის კაპუჩინოსა და ლატეს, ან შავ ჩაის. ბისკოტი, როგორც ინგრედიენტი, ძალიან ხშირად გამოიყენება იტალიურ კერძებში და კერძების კომბინაციაში.
კატალონიაში, კარქინიოლის, როგორც წესი, მიირთმევენ პატარა ჭიქა ტკბილი დესერტის ღვინით, მაგალითად, მუსკატით ან მოსკატელით.
სქოლიო
კატეგორია:კატალანური სამზარეულო კატეგორია:საჭმლის ტიპები
ტუალეტის ქაღალდობანა
ტუალეტის ქაღალდობანა — რაიმე ობიექტის (როგორც წესი, ხის, სახლის ან სხვა მსგავსი ზომის ნაგებობის, იშვიათად, ადამიანის) ტუალეტის ქაღალდით დაფარვა. ეს, როგორც წესი, ხდება ტუალეტის ქაღალდის მრავალი ხვეულის სროლით ისე, რომ ისინი ჰაერში გაიშალოს და გამიზნულ ობიექტზე დაეცეს. პროცესი გრძელდება მანამ, სანამ ობიექტს ქაღალდი მთლიანად არ შემოეხვევა. ტუალეტის ქაღალდობანა გავრცელებული გარსართობია ამერიკელ მოზარდებში და ხშირია სკოლის (კოლეჯის, უნივერსიტეტის) საშინაო მოედანზე საფეხბურთო გუნდის თამაშისა (ჰოუმკამინგი) და სკოლის დამთავრების აღნიშვნისას, ასევე ჰელოუინის ღამეს.