cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არგენტინა
არგენტინა ოფიციალურად არგენტინის რესპუბლიკა (República Argentina) — სამხრეთ ამერიკის სიდიდით მეორე ქვეყანა, კონსტიტუციური მოწყობით წარმოადგენს წარმომადგენლობითი დემოკრატიის ფედერალურ საპრეზიდენტო რესპუბლიკას 23 პროვინციითა და ბუენოს-აირესის ავტონომიური ოლქით. არგენტინა მსოფლიოში სიდიდით მერვე ქვეყანაა და ამავე დროს ყველაზე დიდია ესპანურენოვან ქვეყნებს შორის.
არგენტინა არის როგორც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციისა და დიდი ოცეულის (20 უდიდესი ეკონომიკის მქონე ქვეყანა) წევრი, ასევე სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირის დამფუძნებელი.
უძველესი ისტორია
პირველი ადამიანები არგენტინის ტერიტორიაზე გაჩნდნენ პატაგონიის სამხრეთ ნაწილში, სადაც ისინი ჩილედან მივიდნენ. მათი ნაკვალევი აღმოჩენილია სანტა-კრუსის პროვინციაში და ძვ. წ. XI საუკუნით თარიღდება.
აბორიგენი არგენტინელები იყოფოდნენ ორ ჯგუფად: მონადირე-შემგროვებლები, რომლებიც ცხოვრობდნენ პატაგონიაში და მიწათმოქმედები, რომლებიც ცხოვრობდნენ კუიოში და მოგვიანებით არგენტინის მესოპოტამიაში. კოლუმბამდელ პერიოდში არგენტინაში გავრცელებული იყო რამდენიმე კულტურა. მათ შორის აღსანიშნავია ანსილტის, კონდორუასის, სენაგის, აგუადის, სანტა-მარიას, ბელესის, ავერიასის და სხვა კულტურები.
კოლონიზაციის შემდგომი პერიოდი
XVI საუკუნის დასაწყისში არგენტინის ტერიტორიაზე განსხვავებული ეთნიკური ჯგუფის ტომები დასახლდა. 1535 წელს ერთ-ერთი ექსპედიციის ხელმძღვანელმა პედრო დე მენდოსამ დააარსა სანტა-მარია-დე-ბუენ-აირე, არგენტინის დღევანდელი დედაქალაქი. 1776 წელს დაარსდა რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფო, რომლის შემადგენლობაში შევიდა თანამედროვე არგენტინა, პარაგვაი, ურუგვაი და ბოლივიის ნაწილი. 1810 წელს ვიცე-სამეფოში დაიწყო გამოსვლები და 1811 წელს მაისის რევოლუციის დროს დაამხეს ვიცე-მეფე და ჩამოყალიბდა რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები, რომელმაც ესპანეთისაგან დამოუკიდებლობა 1816 წელს ტუკუმანში გამოაცხადა. ქვეყნის სათავეში მოვიდა უზენაესი მმართველი, მაგრამ კონგრესმა ვერ მიაღწია შეთანხმებას მმართველობის ფორმის შესახებ. დელეგატების უმრავლესობა კონსტიტუციურ მონარქიას უჭერდა მხარს, მეორე ნაწილი ქვეყნის ფედერაციულ საპრეზიდენტო მმართველობას უჭერდა მხარს. დაპირისპირებამ ამ ორ მიმდინარეობას შორის გამოიწვია სამოქალაქო ომი.
გენერალი ხოსე დე სან-მარტინი სათავეში ჩაუდგა არმიას, რომელმაც გამარჯვება მოიპოვა ესპანელებზე. სან-მარტინმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა არგენტინის, ჩილეს და პერუს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის საქმეში.
მშვიდობა აღსდგა 1820 წელს. მთავარი საკითხი, მმართველობის თუ როგორი ფორმა უნდა ყოფილიყო, კვლავ გააუწყვეტელი რჩებოდა. მომდევნო ათწლიან პერიოდში გაერთიანებული პროვინციები ანარქიაში ცხოვრობდა, რამაც ხელი შეუწყო ბრაზილიასთან ომს 1825-1827 წლებში. კონფლიქტის შედეგად ურუგვაი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა.
1833 წელს დიდმა ბრიტანეთმა დაიკავა ფოლკლენდის კუნძულები.
1852 წელს გენერალ ხუან მანუელ როსასის დიქტატურა დაემხო ხუსტო ხოსე დე ურკისას ხელმძღვანელობით. გამარჯვების მიღწევა მოხდა ურუგვაელი და ბრაზილიელი გენერლების წყალობით. 1853 წელს მიიღეს არგენტინის კონსტიტუცია და ურკისა გახდა არგენტინის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. კონსტიტუციის მიხედვით პროვინცია ბუენოს-აირესი არ შეერთებია ქვეყანას და 1854 წელს დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ერთმანეთის შუღლმა 1859 წელს ქვეყნები ომამდე მიიყვანა. არგენტინის რესპუბლიკამ სწრაფად მიაღწია გამარჯვებას და ბუენოს-აირესის სეპარატისტული პროვინცია შეიერთა. მაგრამ მალევე ბუენოს-აირესი გახდა ფედერალური მთავრობის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყების ცენტრი. ბარტოლომე მიტრეს ხელმძღვანელობით აჯანყებულები დაამარცხეს. 1861 წლის 5 ნოემბერს პრეზიდენტი სანტიაგო დერკი გადადგა, მომდევნო წლის მაისში ბარტოლომეო მიტრე აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, ხოლო ბუენოს-აირესი გახდა ქვეყნის დედაქალაქი.
მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში არგენტინა იწყებს ლას-პალმასის დაპყრობას, რომელიც ამჟამად ცნობილია როგორც რიო-ნეგროს პროვინცია. ამ ე. წ. უდაბნოს დაპყრობამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გენერალი ხულიო არხენტინო როკა, გზა გაუხსნა სოფლის მეურნეობისა და მეცხოველეობის განვითარებას. 1880 წლიდან მომდევნო 50 წლის განმავლობაში არგენტინამ მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია და XX საუკუნის დასაწყისში იგი მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ქვეყანა იყო. არგენტინის პოპულარობის გაზრდამ ქვეყანაში ევროპელების შემოდინება გამოიწვია.
XX საუკუნე
XXსაუკუნის დასაწყისში არგენტინა სტაბილურად ვითარდებოდა. სტაბილურობა გაგრძელდა 1930 წლის სექტემბრამდე. ამ დღეს არგენტინის პრეზიდენტი იპოლიტო ირიგოიენი არგენტინის ახალ ისტორიაში პირველი სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს და დაიწყო ე. წ. სამარცხვინო დეკადა. 1946 წელს პრეზიდენტად აირჩიეს ხუან პერონი, იგი ქვეყნის პრეზიდენტი იყო 1946-1955 და 1973-1974 წლებში. ხუან პერონი და მისი მეუღლე ევიტა სოციალური პრობლემების მოგავრებას შეუდგნენ, რამაც მათ პოპულარიზაციას შეუწყო ხელი. იგი მეორედაც აირჩიეს პრეზიდენტად, მაგრამ 1955 წელს მისი ხელისუფლება დაამხეს. 1973 წელს პერონი კვლავ ბრუნდება ქვეყნის სათავეში, მაგრამ 1974 წელს გარდაიცვალა და პრეზიდენტის თანამდებობა მისმა მეორე მეუღლემ მარია ესტელა მარტინეს დე პერონმა დაიკავა, რომელიც დაამხეს 1976 წელს და არგენტინის ისტორიაში იწყება „ბინძური ომის“ პერიოდი. 1982 წელს დიდ ბრიტანეთთან ჩაება საომარ მოქმედებებში ფოლკლენდის კუნძულების გამო, რის შემდეგაც გენერალი გალტიერი თანამდებობიდან გადადგა. ხელისუფლებაში მოვიდა დემოკრატიული გზით არჩეული რაულ ალფონსინი. ხოლო 1989 წელს მოხდა ხელისუფლების დემოკრატიული ცვლა. პრეზიდენტი გახდა კარლოს მენემი. 1990 წელს აღდგა დიპლომატიური ურთიერთობა ბრიტანეთთან. 1991 წლიდან დაიწყო ეკონომიკის ლიბერალიზაცია და თავისუფალი ვაჭრობის განვითარება. 1995 წლს მენემი მეორე ვადით გახდა პრეზიდენტი, მისმა პერონისტულმა პარტიამ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა კონგრესის არჩევნებშიც. არგენტინამ უკან მოიტოვა სამხედრო დიქტატურის შავბნელი პერიოდი და დაადგა დემოკრატიული განვითარების გზას.
XXI საუკუნე
2001 წელს არგენტინაში ეკონომიკური კრიზისი მძვინვარებდა, რომლის მთავარი მიზეზიც უპრეცედენტოდ გახსნილი ეკონომიკა და უცხოური ინვესტიციების ძალიან მკვეთრი ლიბერალიზაცია გახდა. ეკონომიკური კრიზისის შედეგად პრეზიდენტი ფერნანდო დე ლა რუა გადადგა. 2003 წელს ხელისუფლებაში მოდის პრეზიდენტი ნესტორ კირხნერი. მან გააუქმა კანონი, რომელიც სამართლებრივი დევნისაგან ათავისუფლებდა მმართველი ხუნტის ყოფილ მონაწილეებს. 2019 წლიდან არგენტინის პრეზიდენტი ალბერტო ფერნანდესია.
2010 წლიდან არგენტინაში ლეგალიზებულია ერთსქესიანთა ქორწინება.
გეოგრაფია
thumb|left ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ ამერიკაში, გადაჭიმულია 4000 კმ-ზე სუბტროპიკული ჩრდილოეთიდან სუბარქტიკულ სამხრეთამდე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: ბრაზილია, ურუგვაი, პარაგვაი, ბოლივია, ჩილე. ფოლკლენდის (მალვინის) კუნძულები სადავოა დიდ ბრიტანეთთან.
სახელმწიფო
არგენტინის პოლიტიკური სისტემა, როგორც მას კონსტიტუცია განსაზღვრავს, ემყარება წარმომადგენლობითი დემოკრატიის ფედერალურ საპრეზიდენტო რესპუბლიკას, სადაც სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაურია არგენტინის პრეზიდენტი.
დემოგრაფია
მინი|250პქ|არგენტინის [[მოსახლეობის პირამიდა]]
ეკონომიკა
არგენტინა მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით, მაღალკვალიფიციური კადრებით, მაგრამ ეკონომიკა ხასიათდება პერიოდული აღმასვლებითა და ვარდნებით. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კრიზისი ქვეყანას 2001 წელს ჰქონდა, რომელმაც მოსახლეობის ნახევარზე მეტი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მოაქცია.
შეიარაღებული ძალები
არგენტინის ჯარის თვითდანიშნულებაა დამოუკიდებელი  გაერთიანებული ტერიტორიის  თავისუფლების დაცვა. იგი შედგება სახმელეთო, საზღვაო და სამხედრო-საჰაერო ძალებისგან.
მემკვიდრეობა
thumb|250პქ|იგუასუ thumb|250პქ|[[სალტის პროვინცია]] არგენტინელებმა მსოფლიოს მისცეს ტანგო. ისინი ითვლებიან ფეხბურთის დიდოსტატებად. მათი სიყვარული ცხენებისადმი გამოიხატა „გაუჩოში“, როგორც მარტოხელა, მაგრამ დამოუკიდებელი მწყემსის არგენტინულ პერსონაჟში.
კულტურა
არგენტინის კულტურა განსხვავებულია ქვეყნის სხვადასხვა გეოგრაფიულ რეგიონში და შერწყმულია ეთნიკური ჯგუფების კულტურასთან. თანამედროვე არგენტინის კულტურამ უდიდესი გავლენა განიცადა ევროპული იმიგრაციისას, სულ მცირეა ადგილობრივ ინდიელეთა და აფრიკელთა კულტურების გავლენა, ისიც მუსიკასა და ხელოვნებაში. ბუენოს-აირესი და სხვა ქალაქები ევროპული არქიტექტურის ნათელი მაგალითებია, მაგრამ რაც შეეხება უფრო ძველ დასახლებებს ამ ქალაქების შიგნით, აქ თანამედროვე სტილი, არგენტინის ესპანური მმართველობის წარსულიდან გამომდინარე, შერწყმულია კოლონიურ არქიტექტურასთან. მსხვილ ურბანულ ცენტრებში მარვლადაა მუზეუმები, კინოთეატრები, გალერეები.
ტურიზმი
ტურიზმი არგენტინაში საკმაოდ მაღალ დონეზეა განვითარებული, რაც, უპირველეს ყოვლისა, ქვეყნის გეოგრაფიული და კულტურული მრავალფეროვნების დამსახურებაა.
2007 წელს, არგენტინაში 4,7 მლნ უცხოელი ტურისტი ჩავიდა, რაც თითქმის გაუთანაბრდა ქვეყნიდან სამოგზაუროდ გასულთა რიცხვს. მხოლოდ ბუენოს-აირესის მინისტრო პისტარინის აეროპორტით (Aeropuerto Internacional de Ezeiza Ministro Pistarini) ქვეყანაში 2,3 მლნ ტურისტი შემოვიდა, მათგან 26 % ბრაზილიიდან, 25 % ევროპიდან, 14 % აშშ-დან და კანადიდან, 8 % ჩილედან, ხოლო 27 % სხვადასხვა ქვეყნიდან.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები კატეგორია:ესპანურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
ჩილდირი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ჩილდირი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბიბლიური რელიგიები
ბიბლიური რელიგიები - იუდაიზმი, ქრისტიანობა, ისლამი, ანუ ეს სამი აღმსარებლობა, რომელიც ბიბლიის პირველ ნაწილს - ძველ აღთქმას ეფუძნება. იუდაიზმმა ძველი აღთქმა განავრცო თორაზე, ქრისტიანობამ - ახალ აღთქმაზე, ხოლო ისლამმა - ყურანზე.
ძველი აღთქმის ძირითადი სიუჟეტები და მათთან დაკავშირებული პერსონაჟები სამივე ბიბლიურ რელიგიებში გვხვდება: ადამი და ევა (ისლამში: ადამი და ჰავა), ნოე (ისლამში: ნოჰა), აბრააამი (იბრაჰიმი), იოსები (იუსუფი) და სხვა.
ნამგალი
მინი|ჩვეულებრივი ნამგალი ნამგალი — ხელით სამუშაო მარცვლეული კულტურების სამკალი იარაღი.
მზადდებოდა საქართველოს მჭედლობის ცენტრებში. ნამგალი ძირითადად მზადდებოდა ე.წ. ნაკუწი რკინისაგან — ჯართისაგან. ქურაში მჭედელი ჯართს ერთ ზოდად შეადუღებდა, ნამგლისათვის საჭირო ნაწილს ჩამოაჭრიდა, ჯერ სიგრძეზე გაჭიმავდა, შუაზე გააპობდა და ფოლადს ჩაუდებდა, შემდეგ სანამგლე რკინა-ფოლადს კვლავ ქურაში დაადუღებდა. როცა რკინა სათანადოდ გახურდებოდა და ყვითელ ფერს მიიღებდა, ქურიდან გადმოიღებდა, გრდემლზე დადებდა და კვერის ცემით ნამგლის ფორმას მისცემდა, „პირს გამოუყვანდა“. შემდეგ ეტაპზე ხდება პირისა და ტარის გამოყვანა. ნამგლის პირი წყალში წრთობის შემდეგ რომ არ გამრუდებულიყო, მომზადებული ჰქონდათ ნამგლის ფორმის ყალიბი და ძროხის ქონწასმულს ზედ დააკრავდნენ. ამ ხერხით იარაღის თხელი პირი აღარ მრუდდება და ფხა-ალმასიანი გამოდის. წრთობის სხვადასხვა წესები მჭედლის გვარში საიდუმლოდ რჩებოდა და მომავალ თაობას მემკვიდრეობით გადაეცემოდა. მათ დამღაც საგვარეულო ჰქონდათ (მაგ., მეჯვრისხეველ მჭედელ მაზანაშვილების დამღა ე.წ. „კურდღლის კანჭი“ იყო, რომელიც დღემდე არსებობს მათ მიერ გაჭედილ რკინის იარაღებზე). ნამგალს, როგორც სხვა იარაღს, მჭედელი უკეთებდა დამღას, რაც ხშირად მოხელის გვარისა და სახლის ინიციალებით შემოიფარგლებოდა, ზოგჯერ სხვადასხვა ნიშნებს დაადაღავდა. მჭედლის დამღა თაობიდან თაობაში გადადიოდა. ოჯახის გაყრის შემთხვევაში ამ ნიშნით სარგებლობის უფლება გვარის განაყრებს ჰქონდათ. საქართველოში ცნობილია სხვადასხვა სახეობის ნამგალი: სამკალი, სათიბი, სასხლავი, საჩეხი და სხვ. საქართველოს ტერიტორიაზე ნამგლის არსებობა უძველესი დროიდან დასტურდება. ყველაზე ადრინდელ ტიპად კაჟის პირიანი ნამგლებია მიჩნეული.
სიმბოლიზმი
ნამგლისა და ცელის სიმბოლიკა დროთა სიღრმეში გადაჯაჭვულია, რის გამოც ხანდახან ძნელია მათი გამიჯვნა: იმის თქმა შესაძლებელია, უშორეს წარსულშინ ამგალა მთვარის კვდომა-აღორძინებამ, განლევამ და შემდგომმა სისავსემ ორაზროვანი სიმბოლიკა შესძინა ღამის მნათობს მიმსგავსებულ საგნებს. ერთი ამ საგანთაგან ნამგალი იყო და საფიქრებელია, მისი სიმბოლიკა იმ დროს შეიქმნა, როდესაც თავად ნამგალი კაჟისა იყო. ფუნქციონალური დანიშნულება და ასტრალური ორეულისარსებობა, უკვე თავისთავად განპირობებულიანამგლის სიმბოლიკის ორსაწყისიანობას: ერთი მხრივ, ეს სამეურნეო იარაღი სრულიად ლოგიკურად განასახიერებდა უხვ მოსავალს, ხოლო მეორე მხრივ — სიკვდილსა და არყოფნას. სწორედ ამ სიმბოლური მნიშვნელობით შეენაცვლა მას შემდგომ ცელი (სახვით ხელოვნებაში სიკვდილი, მეტწილად, სწორედ უმოწყალო, ცელმომარჯვებულ მთიბველად არის წარმოსახული). ნამგალი ბერძნულ მითოლოგიურ სამყაროშოი კრონოსს (რომაელებთან — სატურნს) დაუკავშირდა. აქაც — წინარეელინურ ეპოქაში ნაყოფიერებას განასახიერებდა, შემდგომ კი — დროის ულმობელ წარმავლობას.
ლაითური
ლაითური — დაბა საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. დაბაში მოქმედებს საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი და მეჩეთი.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება ლაითურის წარმოშობის შესახებ ორი ვერსია არსებობს. გადმოცემის თანახმად, ლაითურის ტერიტორიაზე დასახლებულ დუხობორებს მეფის რუსეთის მთავრობისთვის წერილი მიუწერიათ „Мы живём здесь, где лаят туры“. (ჩვენ ვცხოვრობთ იქ, სადაც ტურები ყეფენ). სწორედ ამიტომ, მოგვიანებით, ამ ადგილს ლაითური შეერქვა.
პროფესორ იური სიხარულიძის მოსაზრებით ლაზიკის სამეფოს დაშლის შემდეგ გურიაში მეგრულ-ჭანური ტოპონომიკა თანდათანობით ჩაანაცვლა ქართულმა. ამ შემთხვევაში ლაითური უნდა უკავშირდებოდეს ვინმე აზნაურ ლაითაძეს, რომელიც ამ ტერიტორიებს ფლობდა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების, ჩოლოქისა და ნატანების შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 80 მ, უახლოეს რკინიგზის სადგურ მერიიდან 5 კმ., ოზურგეთიდან 14 კმ.
ლაითურში ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა, იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 13,6 °C, იანვარში 4,9 °C, ივლისში 21,7 °C, აბსოლუტური მინიმუმი -16 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 40 °C, ნალექები 2330 მმ წელიწადში.
ისტორია
ლაითურის ტერიტორიაზე ადამიანს ჯერ კიდევ ახალი ქვის ხანაში უცხოვრია. ლაითურის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია – გვიანი ნეოლითისა და გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის არქეოლოგიური ძეგლები. ცალკეული ნივთები აღმოჩენილ იქნა 1984 და 1988 წლებში. ლაითურში აღმოჩენილია შემდეგი არქეოლოგიური მასალა: ბრინჯაოს 3 წალდი, 11 თოხი, 13 ცალი სეგმენტი, ზოდები, ბრინჯაოს ცულები და ნამგალი. გარდა სამეურნეო იარაღებისა, დაბა ლაითურის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ანტიკური ხანის ლითონსადნობი სახელოსნოც, რაც იარაღის დამუშავების „მაღალგანვითარებულ“ ტექნიკაზე უნდა მიგვითითებდეს.
ლაითურში იყო გაუვალი ტყე, რომელსაც სამალავად იყენებდნენ ტყვეთა სყიდვაში ჩაბმული მოვაჭრეები. გადმოცემის თანახმად, თუ გამტაცებლები მდევარს ამ ტყეებში შეასწრებდნენ, მდევარი პირს მყისვე უკან იქცევდა, რადგან იცოდა, აქ მაინც ვერაფერს გახდებოდა. განსაკუთრებით მრავლად იყო მგელი და ტურა. ლეგენდის თანახმად, სწორედ ამ უკანასკნელს უკავშირდება „ლაითურის“ ეტიმოლოგია.
პირველი დასახლებები ლაითურის ახლანდელ ტერიტორიაზე 1911 წელს ჩნდება. რუსეთის იმპერიის მთავრობამ, ლაითურის ყამირი მიწების ასათვისებლად, აქ ოსმალეთის იმპერიიდან რუსი მოსახლეობა – დუხობორები – გადაასახლა. დუხობორების ხუთასამდე კომლმა, რომელთაც სესხით თითო ჰექტარი მიწა და ორთვალა ოდა-სახლები მისცეს, ამ ტერიტორიაზე ორი დასახლება – უსპენსკოე და ვოზნესენსკოე შექმნა. ნოტიო-სუბტროპიკული ჰავა და დაჭაობებული ნიადაგი ამ ტერიტორიაზე ისეთი კულტურების მოყვანას უწყობდა ხელს, როგორიც იყო სიმინდი, ბრინჯი, კარტოფილი და სხვა, თუმცა 1914 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე რუსეთის მთავრობამ გადაწყვიტა ორივე სოფელი აეყარა და გადაესახლებინა ყირიმში. დუხობორები ფოთის ნავსადგურიდან გემით გამგზავრებულან ყირიმისაკენ, თუმცა ნოვოროსიისკის მიდამოებში მტერს მათი გემი ჩაუძირავს. 1918 წლის აპრილიდან ივნისის ჩათვლით ოსმალეთის იმპერიის ჯარებს ჰქონდათ დაკავებული.
1926 წლამდე ლაითურში გაშენდა ჩაის პლანტაციები 1650 კვ. მეტრზე. 1930 წელს შეიქმნა კიროვის სახელობის ლაითურის საბჭოთა მეურნეობა და დაიწყო ტყის გაჩეხვა. 1935 წელს აშენდა ჩაის ფაბრიკა. 1946 წელს ლაითურის ტერიტორიაზე გაშენებული იყო 1700 ჰა ჩაის, 200 ჰა ტუნგისა და 114 ჰა ციტრუსის პლანტაცია. მოსახლეობის რაოდენობა აღემატებოდა 1000 ადამიანს. 1953 წელს დასახლებას მიენიჭა დაბის სტატუსი. 1955 წელს გაიხსნა 11 კილომეტრიანი საჰაერო-საბაგირო ჩაის ფაბრიკასა და V, VI და VII აგროგანყოფილებებს შორის. 1958 წლის 14 მაისს ლაითურის მეურნეობაში, ჭანიეთისა და ლიხაურის პარალელურად, პირველად გამოსცადეს ჩაის საკრეფი მანქანა, რაც იმდროინდელმა პროპაგანდამ საბჭოთა მეურნეობის უდიდეს წარმატებად გამოაცხადა. 1969 წელს საქართველოს მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით, ხულოს რაიონიდან ლაითურში დასახლდა აჭარლების 300 ოჯახი. 1972 წელს ნიკოლოზ სანიშვილმა ლაითურში გადაიღო ქართული მხატვრული ფილმი „ჩარი რამა“. 1984 წელს ლაითურში დადგეს ჩაის საკრეფი მანქანა „საქართველოს“, რომელსაც 20 წელი შეუსრულდა, ძეგლი. ლაითურში მოქმედებდა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი, 50 საწოლიანი საავადმყოფო.
1997 წელს ლაითურის ჩაის პლანტაციის ყოფილი ტერიტორიები კერძო მესაკუთრეებმა შეიძინეს. 2007 წელს ლაითურში ციხის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც ამჟამად უსახსრობის გამო შეჩერებულია. 2012 წლიდან ლაითურში 50 ჰექტარზე გაშენდა ლურჯი მოცვის პლანტაციები. მოცვი რუსეთსა და გაერთიანებულ სამეფოში იყიდება.
ლაითურის ეკლესიები
thumb|ლაითურის ეკლესია ლაითურში, მერიისა და ქალაქ ოზურგეთის საზღვარზე (სპონიეთი, სპოტიეთი) მდებარეობს ლაითურის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია. ის წარმოადგენს გვიან-შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრებაში გამონაკლისს, რადგან თავისი ფორმით ერთ-ერთი გამორჩეულია. ასეთი როტონდის ტიპის ეკლესიები საქართველოში გარდა გვიანანტიკური წარმართული ტაძრების ნანგრევებისა და ადრექრისტიანული ხანის იშვიათი გამონაკლისისა საქართველოში ცნობილი არაა. ეკლესია გეგმით წრიული ფორმისაა (დმ - 5 მ). დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. ნაგებია რიყის ქვით დუღაბზე. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. აღმოსავლეთის მხარეს სამი თაღოვანი სარკმელია გაკეთებული, ხოლო ჩრდილოეთის და სამხრეთის მხარეს - თითო. კარისა და სარკმლების საპირეებად ბაზალტის ქვებია გამოყენებული. კარის დირეზე ჩამკეტი ფოსოებია შემორჩენილი. სამლოცველოს თაღოვანი გადახურვა აქვს, რომელიც შელესილია და მოხატული. შემორჩენილია მაკურთხებელი უფლის გამოსახულება, რომლის გარშემოც იკითხება მოციქულთა თავის ნაწილები. მხატვრობა გვიანი შუა საუკუნეებისაა.
მის ახლომახლოს შემორჩენილია კიდევ ერთი ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესია საძირკვლის დონეზეა დანგრეული. ნაგებია ბაზალტის გათლილი კვადრებით. ადგილზე მხოლოდ ცალკეული პროფილირებული დეტალები იკითხება.
ლაითურში დგას ასევე სტაროვერების ეკლესია. ის აშენებულია 1928 წელს შემდეგ და ჩამოსხმულია ცემენტით. კომუნისტურ პერიოდში ეკლესია გადაკეთებული იყო სასადილოდ.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის დაბები
რამილ უსუბოვი
რამილ იდრის ოღლუ უსუბოვი (Ramil Idris oğlu Usubov; დ. 22 დეკემბერი, 1948) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი. აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანი. ამ თანამდებობის დაკავებამდე 1994-2019 წლებში იკავებდა აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობას.
ადრეული ცხოვრება
უსუბოვი დაიბადა 1948 წელს, აზერბაიჯანში, ხოჯალის რაიონში.. 1970 წელს მან დაამთავრა ნ. რზაევის სახელობის ბაქოს მილიციას სპეციალური სკოლა. მოგვიანებით დაამთავრა სსრკ შინაგან საქმეთა აკადემია 1980 წელს. შემდეგ ის მსახურობდა საბჭოთა არმიაში და 1970 წლიდან მუშაობდა სამართალდამცავ ორგანოებში. უსუბოვი დაქორწინებულია და ჰყავს სამი შვილი.
კარიერა
ის მუშაობდა სისხლის სამართლის საგამოძიებო დანაყოფებში და 1975 წელს დაინიშნა აზერბაიჯანის შუშას რაიონის კრიმინალური საგამოძიებო დეპარტამენტის უფროსად. 1980-1984 წლებში მუშაობდა მთიანი ყარაბაღის აზერბაიჯანის ავტონომიური ოლქის შინაგან საქმეთა დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ. 1984-1987 წლებში იყო ალი ბაირამლის შინაგან საქმეთა დეპარტამენტის უფროსი. 1987 წელს უსუბოვი დაინიშნა ნახჭევანის შინაგან საქმეთა მინისტრად და 1989 წლიდან 1993 წლამდე მუშაობდა კრიმინალური გამოძიების უფროსად, ვიზებისა და რეგისტრაციის დეპარტამენტის უფროსად (OVIR) და აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანური რესურსების უფროსად.
აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა მინისტრი
1993 წლის 11 აგვისტოს იგი დაინიშნა ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრად, ხოლო 1994 წლის 29 აპრილს დაინიშნა აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა მინისტრად პრეზიდენტის N140 ბრძანებულების საფუძველზე. ბაქოში 2000 წელს, პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა უარყო ჭორები უსუბოვის პოტენციური გათავისუფლების შესახებ და თქვა, რომ „გენერალი რამილ უსუბოვი არის ძალიან ძვირფასი ადამიანი და კარგად მუშაობს“, აფასებს მის საქმიანობას..
2009 წელს მან შეიტანა სარჩელი ცილისწამებაზე, აქტივისტ ლეილა იუნუსის წინააღმდეგ მას შემდეგ, რაც მან განაცხადა, რომ პოლიციის თანამშრომლები მონაწილეობდნენ ახალგაზრდა გოგონებით ვაჭრობაში. მან მოითხოვა 100 000 მანათის ანაზღაურება. Human Rights Watch-მა გააპროტესტა სასამართლო პროცესი და განაცხადა, რომ „იუნუსის წინააღმდეგ გამოტანილი განაჩენი აზერბაიჯანში გამოხატვის თავისუფლების საშინელ პრეცედენტს შექმნიდა“, ხოლო სხვა საერთაშორისო ჯგუფებმა ეს საქმე აღწერეს, როგორც „აზერბაიჯანის მთავრობის მიერ თავისუფალი გამოხატვის ხელყოფის კიდევ ერთი მაგალითი“.
აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივანი
2019 წლის 20 ივნისს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბრძანების საფუძველზე უსუბოვი დანიშნული იქნა აზერბაიჯანის უსაფრთხოების საბჭოს მდივნად.
მუქედი
მუქედი — ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა მუქედისა და ქვედა მუქედის ძველი სახელწოდება.
მუქედი ამჟამად წარმოადგენს ვანის მუნიციპალიტეტის თემს, რომელიც აერთიანებს ორ სოფელს: ზედა მუქედი და ქვედა მუქედი (თემის ცენტრი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ძვ. წ. 245
'''ძვ. წ. 245''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ვახტანგ ბატონიშვილი (ალექსანდრე II-ის ძე)
თავისი უფროსი ძმის, იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ის მმართველობის პირველ წლებში უკმაყოფილო ვახტანგ ბატონიშვილი ამალით ქართლში გაიქცა. მეფე დაედევნა და 1512 წელს მოხისთან დაამარცხა იგი. ქართლის მეფის დავით X-ის შუამდგომლობით ძმები შერიგდნენ. შემდეგში ვახტანგ ბატონიშვილი მეფის პოლიტიკის ერთგული მიმდევარი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ჩილიკი
ჩილიკი (Чилик) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 223 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ჩილიკის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ჩილიკი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს სელიახტინ სეიდახმედ იბრიამი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ეზუგბაია
საკუთარი სახელი ეზუგბაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ძვ. წ. 246
გარდაიცვალნენ
*
ერქვანია
საკუთარი სახელი ერქვანია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ლევან რჩეულიშვილი
ლევან რჩეულიშვილი (დ. 27 თებერვალი, 1909, ხოვლე — გ. 1986) — ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1954)
ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1936 წლიდან იყო ხელოვნების მუზეუმის "მეტეხის", 1941-1986 წლებში ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის თანამშრომელი, 1954-1986წწ. - თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრის გამგე, პროფესორი. იკვლევდა შუა საუკუნეების საეკლესიო და საერო ხუროთმოძღვრებას, XX საუკუნის ქართველ მხატვართა შემოქმედებას. ვ. ბერიძესა და ზ. ქურდიანთან ერთად გამოსცა წიგნი "თბილისი" (რუს. ენაზე, მოსკოვი, 1951), არქიტექტურის ისტორიკოსთა ჯგუფთან ერთად მოამზადა მონოგრაფია "თბილისის მეტეხის ტაძარი" (თბ., 1969); გამოკვლეული აქვს 1930-იან წლებში განადგურებული ე. წ. "გუბერნატორის სახლი" (ახლანდელი ძმები ზუბალაშვილების ქუჩაზე), საგანგებოდ შეისწავლა ძველი თბილისის სახე ე. ახვლედიანის შემოქმედებაში (ე. ახვლედიანის "ძველი თბილისი", თბ., 1965).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კორნელი სანაძე
კორნელი ბარნაბის ძე სანაძე (დ. 2 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 19 სექტემბერი], 1907, დაბა ხონი — გ. 27 თებერვალი, 1985, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, პროფესორი, საქართველოს სახალხო მხატვარი, შოთა რუსთაველის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
კორნელი სანაძის ნაშრომებიდან განსაკუთრებით ცნობილია ”მებაღე” და ”სინგაპურის საზამთროები”, რომლებიც 2007 წელს ბირმინგენის აუქციონზე იქნა წარდგენილი და საიდუმლო მყიდველის მიერ უცნობ ფასად შეძენილი. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
Amblyopone falcata
Amblyopone falcata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
რუსეთის მონარქების მეუღლეები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია კატეგორია:რუსეთის ისტორია
Lasioglossum rufomarginatum
Lasioglossum rufomarginatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
rufomarginatum
ვახტანგ ბატონიშვილი (XIX საუკუნე)
ვახტანგ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) — იმერეთის მეფის დავით გიორგის ძის შვილიშვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
Songs for Young Lovers
Songs for Young Lovers — ამერიკელ მომღერალ ფრენკ სინატრას ალბომი, გამოცემული 1954 წელს. ფირფიტა გამოვიდა ლეიბლზე Capitol. 2002 წელს აშშ კონგრესის ბიბლიოთეკამ იგი შეიტანა ჩანაწერების ეროვნულ რეესტრში.
სოხუმის სამხედრო გზა
მინი|300პქ|აფხაზეთის რუკა მინი|300პქ|[[ქლუხორის უღელტეხილი]] სოხუმის სამხედრო გზა — აფხაზეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე ქლუხორის უღელტეხილით (2782 მ) გამავალი გზის ისტორიული სახელწოდება. სოხუმს (საქართველო, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა) აკავშირებს ქალაქ ჩერკესკთან (რუსეთი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთი). სიგრძე 274 კმ. იწყება სოხუმ-თბილისის გზატკეცილიდან სოფელ მაჭარასთან, მდინარეების მაჭარისა და ჯამპალის ხეობებით გადის მდინარე კოდორის მარჯვენა სანაპიროზე, მიყვება 50 კილომეტრზე, გადაჰკვეთს მდინარე კოდორს სოფელ მარცხენა გენწვიშთან და აუყვება მდინარეების გვანდრისა და კლიჩის ხეობებს ქლუხორის უღელტეხილამდე.
ჩრდილოეთით გზა დომბაის ველზე გადადის, გაივლის კურორტ თებერდას და მდინარე თებერდის ხეობის გაყოლებით ქალაქ ჩერკესკთან მთავრდება. პირველი დასახლებული პუნქტი ქლუხორის უღელტეხილის შემდეგ აფხაზეთის მხრიდან არის სოფელი აჟარა. ყარაჩაი-ჩერქეზეთის მხარეზე არსებული გზის დიდი ნაწილი ასფალტირებულია. გონაჩხირის ხეობასთან ასფალტირებული გზა მთავრდება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მხარე ნაკლებად არის ასფალტირებული. ქლუხორის უღელტეხილი (2782 მ) წარმოადგენს სოხუმის სამხედრო გზის ყველაზე მაღალ პუნქტს.
გასული საუკუნის შუა წლებში მოუვლელობის გამო გზატკეცილი თანდათანობით დაინგრა და ბოლოს ავტოტრანსპორტისათვის გაუვალი გახდა.
1960-იანი წლებიდან სოხუმის სამხედრო გზა სამხრეთიდან მხოლოდ სოფელ ომარიშარის ზემოთ ტურისტულ ბაზამდე – ეგრეთ წოდებულ „სამხრეთის თავშესაფრამდე“ (რუს. „Южный приют“) და ჩრდილოეთიდან – ეგრეთ წოდებული „ჩრდილოეთის თავშესაფრამდე“ (რუს. „Северный приют“) მოქმედებდა.
საავტომობილო მოძრაობა განვითარებული არ არის. სატრანსპორტო კავშირი დამოკიდებულია გარემო პირობებზე. ზამთარში ხშირია თოვლზვავები. ქართულ-აფხაზური შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ პირდაპირი გამჭოლი გზით მოძრაობა ჩაიკეტა. 2009 წელს გზის აღდგენის შესახებ ინიციატივით გამოვიდა სერგეი ბაგაფში და ბორის ებზეევი.
სოხუმის სამხედრო გზის მიდამოებში ბევრი მინერალური წყაროა. მთიან რეგიონში გამოხატულია ლანდშაფტური ზონები: მთა-ტყის, სუბალპური, ალპური, სუბნივალური და ნივალური. გზაზე მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური, ისტორიული, რევოლუციური, ეთნოგრაფიული, არქიტექტურული ძეგლები და დიდ სამამულო ომთან დაკავშირებული ადგილებია.
მდინარეების გვანდრისა და კლიჩის შეერთების ადგილას დადგმულია კავკასიონის დამცველ საბჭოთა მეომართა მემორიალი. სოხუმის სამხედრო გზაზე გადის საკავშირო ტურისტული მარშრუტი. უღელტეხილი იკეტება სექტემბრის მესამე დეკადიდან ივნისის მეორე დეკადამდე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს გზები
ორჭრილოვანი ექსპერიმენტი
thumb|ფოტონები ან სხვა ნაწილაკები (მაგალითად, ელექტრონები) ორი ჭრილის გამოყენების დროს ტალღებს წარმოქმნიან ორჭრილოვანი ექსპერიმენტი ან იუნგის ექსპერიმენტი მოიცავს ნაწილაკების სხივებს ან კოჰერენტულ ტალღებს, რომლებიც გადიან ორ ერთმანეთთან ძალიან ახლოს განთავსებულ ჭრილში, რის შემდეგაც ხშირ შემთხვევაში ისინი ერთმანეთში ინტერფერენციას ახდენენ.
ესებუა
საკუთარი სახელი ესებუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ორჭრილოვანი ექსპერიმენტი
კვანტურ მექანიკაში ორჭრილოვანი ექსპერიმენტი აღნიშნავს სინათლისა და სხვა კვანტური ნაწილაკების ტალღური და ნაწილაკური ბუნების განუცალკევლობას (კორპუსკულარულ–ტალღური დუალიზმი). იანგისა და ნიუტონის ცდა განსხვავდება თანამედროვე ვერსიისგან, მათ გაატარეს სინათლის სხივი თხელი ობიექტის გასწვრივ, როგორიცაა ბანქოს ქაღალდი (იანგის შემთხვევაში) ან თმის ღერი (ნიუტონის შემთხვევაში). თანამედროვე ექსპერიმენტებში წერტილოვანი განათების წყარო აშუქებს თხელ ფირფიტას, რომელზეც ორი პარალელური ჭრილია განთავსებული და მათი გავლით სინათლე ეცემა ფირფიტის უკან განთავსებულ ეკრანზე. ჭრილიდან გამოფრქვეული სხივები თავიანთი ფაზით კოჰერენტულნი არიან, რადგან მათ წარმოშობის საერთო წყარო აქვთ. სინათლის ტალღური ბუნებიდან გამომდინარე ჭრილში გასული სხივები განიცდიან ინტერფერენციას და ეკრანზე ქმნიან ნათელ და მუქ დაჯგუფებათა ნიმუშებს. (თუმცა, ეკრანზე სინათლე ყოველთვის შთანითქმება როგორც ცალკეული ნაწილაკი, ფოტონი.)
კლასიკური ნაწილაკები ერთმანეთში არ ქმნიან ინტერფერენციას (მათ შესაძლოა განიცადონ კოლიზია (შეჯახება), მაგრამ ეს სრულიად განსხვავებული ფენომენია). თუ კლასიკურ ნაწილაკებს გავისვრით სწორხაზოვნად ერთ–ერთ ჭრილში, ისინი ეკრანზე აისახებიან ჭრილის ზომითა და ფორმით. იგივე შედეგი იქნება მეორე ჭრილში გასროლის შემთხვევაშიც. თუ ორივე ჭრილი გახსნილი იქნება ერთდროულად, მიღებული შედეგი იქნება უბრალოდ ჯამი თითოეული ჭრილის შედეგისა. სინათლე, მიუხედავად ცალკეულ შემთხვევებში გამომჟღავნებული ნაწილაკური თვისებისა (ფოტონი), ორჭრილოვანი ცდისას არ ქმნის ეკრანზე ისეთ ანაბეჭდს, როგორიც იქნებოდა კლასიკური ნაწილაკების შემთხვევაში და ეს აიხსნება მხოლოდ ტალღების კრებადი და კლებადი ინტერფერენციით.
ესებუა
კატეგორია:ქართული გვარები
ორჭრილოვანი ექსპერიმენტი
ექსპერიმენტში ნებისმიერი ცვლილების შეტანა, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელი გახდება იმის დადგენა, თუ რომელ ჭრილში გაიარა ფოტონმა, ანადგურებს ინტერფერენციულ ფონს, რაც მიუთითებს კომპლემენტარობის პრინციპზე: სინათლე (ელექტრონები და ა.შ.) შეიძლება ამჟღავნებდეს ნაწილაკის ან ტალღის თვისებებს, მაგრამ არა ორივე თვისებას ერთდროულად. თუმცა 1987 წელს ჩატარებულმა ექსპერიმენტმა დაასაბუთა, რომ ნაწილაკის (ან ტალღის) მიმართულების ინფორმაცია მოპოვებადია ინტერფერენციის შესაძლებლობის დარღვევის გარეშე. აღნიშნული ცდას შემთხვევაში ნაწილაკზე დაკვირვება ხორციელდებოდა მასზე რაც შეიძლება მინიმალური ზეგავლენის მოხდენით, რაც შესაბამისად ნაკლებ გავლენას ახდენდა ინტერფერენციულ ფონზე.
ორჭრილოვანი ცდის ჩატარება ასევე შესაძლებელია მატერიალური ნაწილაკების მეშვეობით (როგორიცაა მაგალითად ელექტრონი), ანალოგიური ინტერფერენციული ფონის მიღებით, რაც ადასტურებს იმას, რომ სინათლე და მატერია ფლობენ ორივე თვისებას – ნაწილაკისა და ტალღის (კორპუსკულარულ–ტალღური დუალიზმი). 1999 წელს ჩატარებულ ექსპერიმენში გამომჟღავნდა, რომ 0.7 ნმ (ნანომეტრი) დიამეტრის სფერული მოლეკულები განიცდიდნენ ტალღურ ინტერფერენციას.
კატეგორია:ფიზიკური ექსპერიმენტები კატეგორია:კვანტური მექანიკა
ელექტრონული ფოსტა
მინი|300პქ|ელექტრონული ფოსტის ინტერეფეისი. ელექტრონული ფოსტა (e-mail) — კომპიუტერულ ქსელში წერილების მიღებისა და გაგზავნის ტექნოლოგია. წერილების გაგზავნა ხდება Simple Mail Transfer Protocol-ის საშუალებით. დღეისათვის, ეს სისტემა ფართოდ გამოიყენება სპამერების მიერ, რომელიც თვითნებურად აგზავნინებს არასაჭირო წერილებს, რომელთაც სპამი ეწოდება, თუმცა არსებობს სპეცილური სისტემები, რომელიც ბლოკავს მსგავსი წერილების უმეტესობას.
ისტორია
ელექტრონული ფოსტის შექმნის თარიღად შეიძლება დავასახელოთ 1965 წელი, როდესაც მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის თანამშრომლებმა, ნოელ მორისმა და ტომ ბან ბლეკმა დაწერეს პროგრამა MAIL, ოპერაციული სისტემა CTSS-ისთვის (Compatible Time-Sharing System). იგი მუშაობდა კომპიუტერზე IBM 7090/7094.
ეს სისტემა თანდათან განვითარდა, მრავალმომხმარებლიანი ლოკალური სისტემის განვითარებასთან ერთად. მომხმარებლებს პროგრამა mail-ის გამოყენებით შეეძლოთ ერთმანეთისთვის წერილების გაგზავნა. შემდეგი ნაბიჯი იყო წერილების გაგზავნა ერთი კომპიუტერიდან- მეორეზე. ამისათვის გამოიყენებოდა კომპიუტერის სახელი და მომხმარებლის სახელი ამ კომპიუტერზე. მისამართი იწერებოდა შემდეგი სახით: foo!joe (მომხმარებლის სახელი იყო joe, კომპიუტერის კი foo). UUCP მისამართის გამოყენების შემთხვევაში, მისამართში ემატებოდა წერილის მარშრუტიც, რომელიც ადრესატამდე მისვლამდე რამდენიმე შუალედურ კომპიუტერს გაივლიდა, მაგალითად gate1!gate2!foo!joe (ამ წერილის მიმღები იყო joe, წერილი გაივლიდა gate1, gate2 კომპიუტერებს და ბოლოს მოხვდებოდა foo კომპიუტერში). ასეთი მისამართების სუსტი მხარე იყო ის, რომ გამგზავნს უნდა სცოდნოდა სრული მარშრუტი, რომელიც წერილს უნდა გაევლო მიმღებამდე.
გლობალური დომენური სახელების სისტემის (DNS) შექმნის შემდეგ ადრესატის მისამართად შესაძლებელი გახდა დომენური სახელის გამოყენება, მაგალითად user@example.com - მომხმარებელი user, კომპიუტერზე example.com. ამან საჭირო გახადა უკვე დანერგილი ცნებების შეცვლა. ფოსტისთვის დაიწყეს გამოყოფილი სერვერების გამოყენება. ახლა, წერილი პირდაპირ აღარ ხვდებოდა ადრესატის კომპიუტერში, არამედ იგი თავსდებოდა სერვერში და მიმღები სერვერიდან იღებდა თავის წერილებს POP3, IMAP და RCP პროტოკოლების საშუალებით. დღეისათვის დომენური სახელი აღარ გამოიყენება კონკრეტული კომპიუტერის მისამართად, იგი მხოლოდ საფოსტო დომენად იქცა და მასზე სხვადასხვა სერვერი შეიძლება იყოს პასუხისმგებელი.
მაგალითი
thumb|right|400px
მოცემულ სურათზე მარტივად არის ნაჩვენები ელექტრონული ფოსტის გაგზავნისა და მიღების პრინციპი, როდესაც Alice თავისი ელექტრონული ფოსტის კლიენტი პროგრამის საშუალებით უგზავნის წერილს Bob-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინტერნეტის ისტორია *
Amblyopone feae
Amblyopone feae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
მარელისი
მარელისი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ლეღვანის თემი). მდებარეობს მდინარეების საკრაულისა (ხანისწყლის სისტემა) და ბჟოლისხევის (ჩხერიმელის სისტემა) წყალგამყოფის ჩრდილოეთ–აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 450 მეტრი. ხარაგაულიდან 11 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია (მარილისი) XVIII საუკუნეში. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დგას ფეოდალური ხანის ეკლესია. მარელისში არის რკინიგზის სადგური სამტრედია-ხაშურის ხაზზე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 375 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum rufopantex
Lasioglossum rufopantex — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2001 წელს.
სქოლიო
rufopantex
ურაველი
ურაველი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ურავლის ხეობაში. თემის ცენტრი (სოფლები: მუსხი, წყორძა, ხეოთი). ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 17 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 660 ადამიანი.
კურორტი
ურაველი ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. იცის ცივი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა -4 გრადუსი), ზომიერად თბილი ზაფხული (აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 17 გრადუსი). ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია ნახშირმჟავა ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიან-კალციუმიან-მაგნიუმიანი მინერალური წყალი, რომელსაც იყენებენ სასმელად და აბაზანად. სამედიცინო ჩვენება: საჭმლის მომნელებელი ორგანოების, სახსრებისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ძვ. წ. 247
მოვლენები
კართაგენი რომის რესპუბლიკა ჩინეთი
სქოლიო
*
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები — წარმოადგენს ვენესულის ადმინისტრაციულ ერთეულებს, რომლებიც შტატებად ერთიანდება. 500px|მინი|ვენესუელის ადმინისტრაციული დაყოფა
იხილეთ აგრეთვე
* კატეგორია:ვენესუელის ადმინისტრაციული დაყოფა
ოსკარის 26-ე დაჯილდოება
ოსკარის 26-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 26-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.
ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ჩიფლიკი
ჩიფლიკი (Чифлик) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 339 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ჩიფლიკის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ჩიფლიკი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ფარი ალიევ ხალიმოვი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
მეთევზეობა
მეთევზეობა — სოფლის მეურნეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა თევზის მოშენება წყალსატევებში, მათი მარაგის გაზრდა და ხარისხის გაუმჯობესება. მოიცავს ბუნებრივი წყალსატევებისა და ტბორულ მეთევზეობას.
ბუნებრივი წყალსატევების მეთევზეობის დანიშნულებაა მდინარეების, ტბების, წყალსატევების, ზღვების თევზის მარაგის აღწარმოების გაფართოება და მისი ხარისხის გაუმჯობესება. ადამიანის სამეურნეო-პრაქტიკული მოღვაწეობის სულ უფრო მზარდი მასშტაბების გამო იზრდება მისი ზემოქმედება წყლის გარემოზე (წყლების გაჭუჭყიანება, ჰიდრომშენებლობა და სხვა). ამის გამო, ხშირად ირღვევა ან ქვეითდება თევზის მარაგის აღწარმოება. ბუნებრივ წყალსატევებში თევზის მარაგის გადიდებისათვის თევზებს ხელოვნურად ამრავლებენ, ტარდება სარეწაო სახეობების აკლიმატიზაცია, თევსაშენი წყალსატევების მელიორაცია, ჰიდრომშენებლობათა კაშხლებზე აკეთებენ თევზსაშვებსა და თევზსასვლელებს, უზრუნველყოფენ წყლის დონის მყარ რეჟიმს, წმენდენ მდინარის საქვირითე ადგილებს, აგებენ თევსაშენ ქარხნებს და სხვა.
ტბორული მეთევზეობის დანიშნულებაა თევზის გამრავლება და მოშენება სპეციალურად აგებული სათევზმეურნეო ტბორებში. მეთევზეობის ამ ფორმის ყველა პროცესს, თევზის გამრავლებიდან სასაქონლო პროდუქციის მიღებამდე, ადამიანი მართავს.
მეთევზეობა, როგორც მეცნიერული დისციპლინა, იკვლევს თევზსაშენი ღონისძიებების ბიოლოგიურ საფუძვლებს და თევზსაშენი პროცესების ბიოტექნიკას (ქვირითის ინკუბაცია, თევზების კვება და სხვა). მეთევზეობა ისწავლება სათევზმეურნეო უმაღლეს და საშუალო სპეციალურ სასწავლებლებში, სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტების ზოოტექნიკურ ფაკულტეტებზე, უნივერსიტეტებში.
საქართველოში მეთევზეობას უძველესი ისტორია აქვს. ბერძენი ისტორიკოსი სტრაბონი (I ს.) აღნიშნავს, რომ შავი ზღვის სანაპიროზე დასახლებულ ქართველ ტომთა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამეურნეო დარგია მეთევზეობა. გვიანდელი ფეოდალური ხანის დოკუმენტებიდან ჩანს, რომ თითქმის ყოველ ფეოდალს ჰყავდა ყმა-მეთევზეები. საქართველოს მდინარეებსა და ტბებში თევზის სიუხვე მიუთითებს ვახუშტი ბატონიშვილი. თბილისის ბაჟის ნუსხებში მოხსენიებულია, რომ ბაზარზე ხშირად გამოჰქონდათ ზუთხი, ორაგული და სხვა ნედლი თევზი. საქართველოს ლანდშაფტური მრავალფეროვნება (წყალსატევების სიუხვე) საშუალებას იძლევა ტბორული მეთევზეობის განვითარებისა და თევზის ფართოდ აკლიმატიზაციისათვის. ამ მიზნით შემოყვანილია თევზის შემდეგი სახეობები: რიპუსი, სიგი, პელიადი, ცისარტყელა კალმახი, სარკისებრი კობრი, თეთრი ამური, სქელშუბლა და სხვა თევზები. განსაკუთრებით ნაყოფიერად განვითარდა სარკისებრი კობრის ტბორული მეურნეობა. პირველობა ამ მხრივ ეკუთვნის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფ. ჯაპანას ტბორულ მეურნეობას (1933).
მეთევზეობის მეცნიერული შესწავლა საქართველოში XVIII საუკუნის 50-იანი წლებიდან დაიწყო. ამ მხრივ აღსანიშნავია ვახუშტი ბატონიშვილის შრომები, რომლებშიც დახასიათებულია საქართველოს მთავარი მდინარეებისა და ტბების თევზები, თევზაობის ზოგიერთი წესი და იარაღი. მეთევზეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევით მუშობამ სისტემატური ხასიათი მიიღო საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ. მეთევზეობის საკითხები შუქდებოდა ჟურნალებში: „Рыбное хозяйство“, „Рыбоводство и рыболовство“, „Вопросы ихтиологии“  და სხვა ჟურნალებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეთევზეობა
Elements - The Best of Mike Oldfield (ვიდეო)
Elements - The Best of Mike Oldfield — მაიკ ოლდფილდის მუსიკალური ვიდეოები კრებული, პირველად გამოცემული 1993, შემდეგ კი - 2004 წელს (DVD ფორმატში).
ვიდეო
ასევე შეტანილია კომპოზიციები ალბომიდან Tubular Bells II, რომელიც გამოვიდა ლეიბლზე Warner Music.
DVD
მიუხედავად იმისა, რომ გამოვიდა 2004 წელს, ის შეიცავს მხოლოდ ოლდფილდის მიერ ლეიბლზე Virgin Records 1991 წლამდე გამოცემულ ჩანაწერებს. დამატებით მასალებს შორის არის ვიდეო The Wind Chimes.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ვიდეო ალბომები კატეგორია:1993 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:2004 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:1993 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2004 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:მუსიკალური ვიდეოების კომპილაციური ალბომები
ინვერსია (მეტეოროლოგია)
thumb|270px|ინვერსია ინვერსია (inversio — გადასმა) — ტროპოსფეროში ჰაერის ტემპერატურის მატება სიმაღლის ზრდასთან ერთად ნაცვლად ჩვეულებრივი კლებისა. ინვერსიას ახასიათებენ ჰაერის ინვერსიული ფენის სიმაღლით მიწის ზედაპირიდან, ფენის სისქით და ტემპერატურათა სხვაობით ფენის ზედა და ქვედა საზღვრებს შორის.
ინვერსია დიდად არის დამოკიდებული რელიეფის ადგილობრივ პირობებთან. ინვერსიის ფენაში ტემპერატურა 15—20°C და მეტია. დიდი სიმძლავრე გააჩნია ნიადაგთან ახლო მდებარე ინვერსიულ ტემპერატურებს (აღმოსავლეთი ციმბირი, ანტარქტიდა). thumb|230px|left|ტემპერატურული ინვერსია კონვექციის ნორმალური პროცესის შეწყვეტას მოსდევს ატმოსფეროს ქვედა ფენების დაბინძურება. ეს ყოველივე იწვევს პრობლემებს, რომელიც დაკავშირებულია ქალაქებში დიდი მოცულობის გამონაყოფებთან.
ინვერსიული ეფექტები ხშირად წარმოიქმნება ისეთ დიდ ქალაქებში როგორებიცაა: მუმბაი (ინდოეთი), ლოს-ანჯელესი (აშშ), მეხიკო (მექსიკა), სან-პაულუ (ბრაზილია), სანტიაგო (ჩილე), თეირანი (ირანი). უფრო მცირე მასშტაბით გვხვდება მსოფლიოს სხვა ქალაქებშიც.
ძლიერი ინვერსიის დროს ჰაერის დაბინძურება შეიძლება გახდეს რესპირატორული დაავადებების გამავრცელებელი. 1952 წელს დაფიქსირებული დიადი სმოგი (ლონდონი) სწორედ რომ წარმოადგენს აღნიშნული მოვლენის ცნობილ მაგალითს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:ატმოსფერო
დიმიტრი მგელაძე
დიმიტრი სერგის ძე მგელაძე (დ. 26 დეკემბერი, 1891, აკეთი — გ. 21 აგვისტო, 1979) — ქართველი მეცნიერი, რუსისტი, პროფესორი (1941), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1972).
ბიოგრაფია
1914 წელს ნოვოროსისკის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის სლავურ-რუსული განყოფილება. 1918 წლამდე იყო ამავე უნივერსიტეტის პროფესორი. 1918 წელს დაბრუნდა საქართველოში და აქტიური მონაწილება მიიღო თბილისის უნივერსიტეტის დაარსებაში. 1920-1921 წლებში დიმიტრი მგელაძე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის განათლების მინისტრის თანამდებობაზე მუშაობდა.
საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ გააგრძელა სამეცნიერო და პედაგოგიური მუშაობა თბილისში. 1938-1975 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, რუსული ენის კათედრის გამგე, კითხულობდა თანამედროვე რუსული ენის, რუსული ენის დიალექტოლოგიის, ძველი სლავური ენის, სლავრუ იდა ინდოევროპული ენების შედარებითი გრამატიკის კურსებს. განსაკუთრებით დიდია მისი ღვაწლი რუსული ენის სწავლების მეთოდიკაში. არის მთელი რიგი სამეცნიერო ნაშრომისა და მეტოდოლოგიური ლიტერატურის ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
მეორე ობჩა
მეორე ობჩა (ყოფ. ობჩა) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ყვირილისა და საკრაულის წყალგამყოფის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ლუხუტის (ყვირილას მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, ბაღდათიდან 9 კილომეტრი.
სოფელში მოქმედებს წმინდა გიორგისა და ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 821 ადამიანი.
ჯამპალი
ჯამპალი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდინარე ამტყელის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 21,4 კმ, აუზის ფართობი 163 კმ². სათავე აქვს ჩხალთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2385 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე იცის წყალდიდობა, ზაფხულსა და ზამთარში — წყალმცირობა, შემოდგომაზე — წყალმოვარდნები. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 11,5 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ძვ. წ. 248
გარდაიცვალნენ
*
მიხეილ რჩეულიშვილი
მიხეილ რჩეულიშვილი (დ. 19 დეკემბერი, 1907, ვაზისუბანი, თელავის მაზრა — გ. 1994) — ქართველი ზოოტექნიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ-ის მენცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1967).
ბიოგრაფია
1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. 1927 წლიდან მუშაობდა იწყებს პროფ. ი. ჯანდიერთან, ახლად დაარსებულ საქართველოს მიწსახკომის ცენტრალურ ზოოტექნიკურ საცდელ სადგურში; 1929 წელს გაგზავნეს ქ. ლენინგრადში სსრკ-ს მეცნიერებათა აკადემიის განსაკუთრებულ ზოოლოგიის ლაბორატორიაში, სადაც სწავლობდა კრანეოლოგიური და ოსტეოლოგიური კვლევის მეთოდებს, შემდგომ ქ. მოსკოვში ექსპერიმენტალური ბიოლოგიის ინსტიტუტში და ცენტრალურ გენეტიკურ სადგურში ეუფლებოდა ზოგადი გენეტიკის და ცხვრის გენეტიკის კვლევის მეთოდებს. 1932-1940 წლებში შეთავსებით მუშობდა მეცხვარეობის ზონალურ საცდელ სადგურში ცხვრის გენეტიკის განყოფილების ხელმძღვანელად და მატყლის მცოდნეობის ლაბორატორიის გამგედ, მასვე ევალებოდა სამეცნიერო ნაწილში დირექტორის მოადგილის მოვალეობის შესრულება; 1940 წლიდან მუშობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის ზოოლოგიის სექტორში და შემდგომ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის ინსტიტუტში სწავლულ მდივნად და მისივე ინიციატივით შექმნილ ცხოველთა წარმოშობისა და ევოლუციის ლაბორატორიის გამგედ; 1958 წლიდან საქართველოს მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე იყო სამეცნიერო ნაწილში; 1959 წელს მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა გენეტიკის განყოფილება; 1976 წელს მისივე თაოსნობით საქართველოს სსრ მეცნიერების აკადემიის ზოოლოგიის ინსტიტუტთან დაარსდა მეცხოველეობის პროდუქტიულობის ამაღლების ბიოლოგიური საფუძვლების ლაბორატორია; გამოიკვლია და დაამუშვა მომთაბარე მეცხოველეობის რაციონალიზაციისა და ინტენსიფიკაციის ორიგინალური სისტემები; საქართველოში პირველმა დაიწყო მომთაბარე მეხორცული მეცხვარეობისა და ექსტრემალურ პირობებში ზებუსთან შეჯვარებით მეხორცული მეძროხეობის განვითარების შესწავლა, აგრეთვე ადგილობრივი ცხვრების გენოფონდის გამოკვლევა და ენდემურ სასწავლო-სამეცნიერო ცხოველთა გენოფონდის დაცვა და გამოყენების პრობლემების დამუშვება.
Amblyopone ferruginea
Amblyopone ferruginea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
Lasioglossum rufopurpureum
სქოლიო
rufopurpureum
Swing Easy!
Swing Easy! — ფრენკ სინატრას ალბომი, გამოცემული 1954 წელს. ფირფიტა გამოიცა ლეიბლზე Capitol. ამჟამად ალბომი გამოდის სინატრას სხვა დისკთან, Songs for Young Lovers ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:ფრენკ სინატრას ალბომები კატეგორია:1954 წლის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ვოილ გილმორის პროდიუსერობით
ტარო ასო
ტარო ასო (麻生太郎) (დ. 20 სექტემბერი, 1940), იაპონელი პოლიტიკოსი, ვიცე პრემიერ-მინისტრი და ფინანსთა მინისტრი 2012 წლის დეკემბრიდან, იაპონიის პრემიერ-მინისტრი და ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი 2008-2009 წლებში. იგი არის იაპონიის წარმომადგენელთა პალატის წევრი 1979 წლიდან დღემდე.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:იაპონიის ფინანსთა მინისტრები კატეგორია:იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი
ტომი და ჯერი
ტომი და ჯერი (Tom and Jerry) — ამერიკული ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სერია, დაარსებული უილიამ ჰანასა და ჯოსეფ ბარბერას მიერ. მისი მწარმოებელია კომპანია "Metro-Goldwyn-Mayer". მისი სიუჟეტი შეიცავს შინაური კატისა და თაგვის დაუსრულებელი კონფლიქტის ამბავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:საბავშვო კომედიური სერიალები კატეგორია:ტომი და ჯერი კატეგორია:ანიმაციური სერიალები
Tubular Bells II Live
Tubular Bells II Live — მაიკ ოლდფილდის მიერ 1992 წლის სექტემბერში ედინბურგის სასახლეში გამართული კონცერტის ჩანაწერი, გამოცემული 1992 წელს. კონცერტზე შესრულდა მისი იმ დროისთვის უკანასკნელი სტუდიური დისკის Tubular Bells II კომპოზიციები. კონცერტს დაესწრო 8000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ვიდეო ალბომები კატეგორია:საკონცერტო ვიდეო ალბომები კატეგორია:1992 წლის ვიდეო ალბომები კატეგორია:1992 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ვიდეო ალბომები
ლენტეხი
ლენტეხი — დაბა საქართველოში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ლენტეხის ადმინისტრაციული ერთეულში შედის სოფლები: ბაბილი, გულიდა, კახურა, ლასკადურა, ლექსურა, მაცხვარლამეზური, მელურა და ყარიში. დაბაში არის ადმინისტრაციული, კულტურის, განათლების და ჯანდაცვის დაწესებულებები, მცირე საწარმოები, საზოგადოებრივი ცენტრი.