cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კაჩაისკოე
ტბის ზედაპირის ფართობია 0,17 კმ², სიგრძე — 0,5 კმ, სიგანე — 0,45 კმ. მაქსიმალური სიღრმე — 2,3 მ, საშუალო — 1,44 მ. სანაპირო ხაზის სიგრძე — 1,51 კმ. წყლის მოცულობა — 0,24 მლნ მ³.
უნგრეთი 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1952 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 42 მედალი მოიპოვეს.
კაჩაისკოე
ტბა მრგვალი ფორმისაა. სანაპირო ქვიშიანია, დაბალი, გავრცელებულია ბუჩქნარი და მეჩხერი ტყე. ტბის გავლით მიედინება მდინარე ვიდრანკა, რომელიც კაჩაისკოეს აერთებს გორნოეს ტბასთან. მცენარეულობით ზომიერადაა დაფარული.
უნგრეთი 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაჩაისკოე
ტბაში გავრცელებულია ქორჭილა, ნაფოტა, კაპარჭინა, წერი, ლოქორია და სხვა თევზის სახეობები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელარუსის ტბები
ნუ გეშინია, დედა!
ნუ გეშინია,დედა! — ქართველი ჰუმანისტი მწერლის ნოდარ დუმბაძის რიგით მეოთხე, 1971 წლის რომანი. ნაწარმოები მოგვითხრობს მესაზღვრეების რთულ ცხოვრებაზე, გაუზიარებელი სიყვარულის განცდასა და მეგობრის დაკარგვის ტრაგიზმზე...
რომანის შესახებ
იმისთვის, რომ ეს რომანი დაეწერა, ნოდარ დუმბაძემ მოიპოვა მთავრობის სპეციალური თანხმობა და სამხედრო სასაზღვრო ნაწილში იმსახურა. ამ რომანის კითხვისას სიხარულითა და უსიამოვნებებით სავსე ახალგაზრდულ სამყაროში აღმოჩნდებით, სადაც პირველ ადგილას ადამიანთა ურთიერთობები დგას. მეგობრის დაკარგვით გამოწვეული ტრაგიზმი, უპასუხო სიყვარულის ტკივილი და ეს ყველაფერი ნოდარ დუმბაძისეული ლირიკული ხერხებით მოყოლილი, რომელიც ცდილობს, დაფაროს საკუთარი გმირების დრამატიზმით აღსავსე ბედი.
სქოლიო
კატეგორია:ნოდარ დუმბაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1971 წლის რომანები კატეგორია:ავტობიოგრაფიული რომანები კატეგორია:ანტიმილიტარისტული რომანები
გიორგი კალანდია (ფეხბურთელი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები კატეგორია:კალანდიები
იკარაიმა
იკარაიმა (Icaraíma) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 839 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.09 კმ²-ზე. ფართობი 675 240 კმ²-ია.
მიხეილ ვეფხვაძე
მიხეილ ვეფხვაძე (დ. 1923, სავანე, საჩხერის მუნიციპალიტეტი  — გ. 1974) — ქართველი სამართალმცოდნე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე (1959-1961).
ბიოგრაფია
მიხეილ გიორგის ძე ვეფხვაძე დაიბადა 1923 წელს საჩხერის რაიონის სოფელ სავანეში. 1941 წელს საჩხერის რაიონის არგვეთის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ დაიწყო შრომითი საქმიანობა. 1942 წლიდან 1944 წლამდე არმიაში მსახურობდა.
1947 წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1952 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. იყო ქალაქ თბილისის პროკურორი.
1959 წელს აირჩიეს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარედ. ამ თანამდებობაზე მუშაობდა 1961 წლამდე. საქართველოს სსრ იუსტიციის სამინისტროს შექმნის შემდეგ, 1971 წლიდან, დაინიშნა სახალხო მეურნეობაში სამართლებრივი მუშაობის განყოფილების უფროსად. იყო იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.
გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. გარდაიცვალა 1974 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები მ
გიორგი ჯაბაურის გასასვლელი
ლიტერატურა
ჯაბაური
შენშეკი
შენშეკი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთოთხმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. უცნობია თუ რამდენ ხანს იმეფა შენშეკიმ, როდის დაიწყო ან როდის დასრულდა მისი მმართველობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
რესან კონცელიძე
რესან კონცელიძე (დ. 10 ივლისი, 1963) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1963 წლის 10 ივლისს. 1993-2007 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროში სხვადასხვა დროს იკავებდა მინისტრის მოადგილის თანამდებობას. კონცელიძე იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის უმაღლეს სასამართლოში სახელმწიფო ბრალდების მხარდამჭერი პროკურორი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურორი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანოებში გამოძიების საპროცესო ხელმძღვანელობის განყოფილების უფროსი. 2007-2015 წლებში იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე, დეტექტივების სამმართველოს უფროსი. 2015-2016 წლებში იყო ქედის რაიონული პოლიციის სამმართველოს უფროსად. 2016 წლიდან 2020 წლის აგვისტომდე კონცელიძე იყო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე.
2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ბათუმის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 41,41% (32 105 ხმა) მიიღო. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბათუმის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კალანდია
საკუთარი სახელი კალანდია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ემსლანდის რაიონი
ემსლანდის რაიონი (Landkreis Emsland) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი მეპენი. რაიონი შედის ქვემო საქსონიის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 2.881,40 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 310 088 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 108 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 03 4 54.
ვისოკე (ლოხვიციის რაიონი)
ვისოკე (Високе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლოხვიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 174 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლოხვიციის რაიონის სოფლები
გივი სმირი
ბიოგრაფია
ინტერესი მღვიმეების მიმართ პატარა ასაკშივე გაუჩნდა. 1961 წელს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოლოგიური ექსპედიცია ახალი ათონის მიდამოებში შეუდგა ლიტერატურაში მანამდე უცნობი კარსტული უფსკრულის შესწავლას, რომელიც ადგილობრივ მოსახლეობაში „უძირო ორმოს“ სახელით იყო ცნობილი. „უძირო ორმოს“ პირველ იერიშში მონაწილეობდნენ გეოგრაფები არსენ ოქროჯანაშვილი, ბორის გერგედავა, ზურაბ ტინტილოზოვი და ახალი ათონის მკვიდრი გივი სმირი. 1992-1993 წლებში მონაწილეობას იღებდა აფხაზეთის ომში სეპარატისტების მხარეს. იყო გუმისთის თავდაცვითი ხაზის 1-ლი ბატალიონის შტაბის უფროსი. მოგვიანებით მეთაურობდა მეოთხე მოტომსროლელთა ბატალიონს. 2001–2016 წლებში იყო ახალი ათონის მღვიმური კომპლექსის დირექტორი.
აფხაზეთის ომის შემდეგ, ახალი ათონის მღვიმის დარბაზ „სოხუმს“ სახელი გადაარქვეს და უწოდეს „გივი სმირის“ სახელობის დარბაზი. დაჯილდოებულია ლეონის ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:აფხაზი მხატვრები კატეგორია:აფხაზი მოქანდაკეები გივი
კართსოფლის ეკლესია
კართსოფლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, დგას კართსოფლის ცენტრში, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (4,1x5,5 მ). წაგრძელებულია ჩრდილოეთ-სამხრეთის მიმართულებით, ნაგებია ფიქლით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, არქიტრავიანი კარი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია.
ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით ორივე კუთხე მომრგვალებული აქვს. განსაკუთრებით ზედა ნაწილში. ასეთივეა ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხეც. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე გაჭრილია ეკლესიის ერთადერთი სწორკუთხა სარკმელი. რომელიც ინტერიერისკენ ოდნავ ფართოვდება.
სარკმლის რაფა საფეხუროვანია, დასავლეთ კედელში ორი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. კედლის გასწვრივ, ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხესთან, ქვის დაბალი სკამია. ეკლესიას მიწის იატაკი აქვს. სამხრეთის ფასადზე.
ეკლესიას შემოვლებული აქვს ხუთკუთხა მოხაზულობის დაბალი (სიმაღლე — 0,7 მ) გალავანი, რომელსაც შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შოთა მანაგაძე
შოთა ილიას ძე მანაგაძე (დ. 19 მარტი, 1901, ქუთაისი — გ. 22 ივნისი, 1977, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1966).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
უნგრეთი 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 26 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მაჰირ ემრელი
კლუბი
ემრელის პროფესიონალური კარიერის დებიუტი შედგა 2014 წლის 27 სექტემბერს, აზერბაიჯანის პრემიერ ლიგაში, ბაქოსა და არაზ ნახსივანს შორის გამართულ შეხვედრაში.
2015 წლის 16 ივლისს ემრელმა კლუბ ყარაბაღთან 3 წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
2015 წლის 23 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი ყარაბაღში; მან შუველიანის წინააღმდეგ ჩატარებულ სადებიუტო შეხვედრაშივე მოახერხა გოლის გატანა.
მისი ევროპულ ტურნირზე დებიუტი 2016 წელს, უეფას ჩემპიონთა ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპზე შედგა; აღნიშნულ შეხვედრაში გუნდი ლუქსემბურგულ გუნდ „F91 დუდლანჯ“-ს დაუპირისპირდა და ანგარიშით 2:0 დაამარცხა.
2016 წლის 15 სექტემბერს მან შედგა მისი დებიუტი უეფას ევროპა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე, სადაც გუნდი „სლოვან ლიბერესს“ დაუპირისპირდა.
Me & the Rhythm
მინი|427x427პქ|Me & The Rhythm is single from Revival "Me & the Rhythm" არის ამერიკელი მომღერლის სელენა გომესის სიმღერა მეორე სტუდიური ალბომიდან Revival (2015). ის გამოვიდა 2015 წლის ორ ოქტომბერს, ციფრულ გადმოსაწერ პლატფორმებზე, როგორც ალბომის პირველი სარეკლამო სიმღერა. სიმღერა დაწერა გომესმა, ჯული მიშელმა, ჯასტინ ტრანტერმა, ხოლო მისი პროდიუსერები არიან რობინ ფრედრიკსონი და მეთიას ლარსონი, ცნობილი როგორც Mattman & Robin. "Me & the Rhythm" იყო, ბოლო სიმღერა რომელიც ჩაიწერა Revivalისთვის, როდესაც გომესმა გადაწყვიტა უფრო მეტი ემუშავა მიშელთან და ტრანტერთან. გომესი ტრეკს თავის საყვარელ სიმღერას უწოდებს ალბომიდან.
მაჰირ ემრელი
კლუბი
უეფას ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფურ ეტაპზე მისი დებიუტი 2017 წლის 12 სექტემბერს, ჩელსის წინააღმდეგ, სტემფორდ ბრიჯზე შედგა. მას უეფას ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპის ხუთ თამაშში აქვს მონაწილეობა მიღებული.
Me & the Rhythm
"Me & the Rhythm" არის დისკო, საცეკვაო, R&B და სინთპოპ სიმღერა, მისი პროდუქტი შეიცავს დრამისა და Deep houseის ბითებს და ელემენტებს. ტექსტის მიხედვით სიმღერა ეძღვნება საკუთარი თავის დაკარგვას ცეკვის დროს და საცეკვაო მოედანზე ყოფნისას თავისუფლებას, იმ მომენტში. "Me & the Rhythm"-მა დადებითი შეფასებები დაიმსახურა კრიტიკოსებისგან, რომელთაც გომესის ცხელი ვოკალი და ვინტაჟური დისკოს ელემენტები მოეწონათ. Me & the Rhythm-ის პრომოს ხელი შეუწყო სელენა გომესის პერფორმანსმა, რომელიც შედგა The Today Showზე, სადაც მან ასევე შეასრულა Come & Get It და სხვა ჰიტები თავისი ალბომიდან. სიმღერა შეტანილია იყო Revival World Tour-ის სეთლისტი, რომელიც გაიმართა 2016 წელს.
მაჰირ ემრელი
საერთაშორისო
აზერბაიჯანის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში ემრელის დებიუტი 2017 წლის 9 მარტს, ყატარის წინააღმდეგ გამართულ მეგობრულ შეხვედრაში შედგა.
Me & the Rhythm
კომერციული შესრულება
როცა სიმღერა გამოვიდა, როგორც სარეკლამო სინგლი, მან დაიკავა 57-ე პოზიცია კანადის ცხელ ასეულში. ამავე დროს მან ვერ დაიკავა პოზიცია ბილბორდის ცხელ ასეულში (მთავარ ჩარტში), მაგრამ ის ჩარტირებდა Bubbling Under Hot 100ში მეექვსე პოზიციაზე. 10 ოქტომბერს, 2015 წელს, იგი დებიუტირდა 165-ე პოზიციაში საფრანგეთის სინგლების ჩარტში, საბოლოოდ კი დაიკავა 143-ე პოზიცია. ჩეხეთში სინგლი ციფრული სინგლების ტოპ 100ში იკავებდა 83-ე პოზიციას, ცოლო სლოვაკეთში ამავე ჩარტში იკავებდა 68-ე პოზიციას.
მაჰირ ემრელი
საერთაშორისო
ეროვნული ნაკრების მაისურით მან პირველი გოლი 2018 წლის 29 მაისს, ყირგიზეთის წინააღმდეგ ჩატარებულ შეხვედრაში გაიტანა.
2017 წლის ისლამის სოლიდარობის თამაშები
აზერბაიჯანის 23-წლამდელთა ნაკრებმა მოიგო ისლამის სოლიდარობის თამაშები. იგი აზერბაიჯანის ერვნულ 23-წლამდელთა საფეხბურთო ნაკრებში იაშარ ვაჰაბზადემ აირჩია; ემრელმა 5 თამაშში მიიღო მონაწილეობა; აღსანიშნავია, რომ მან ფინალში ომანის წინააღმდეგ 2 გოლი გაიტანა.
სპონსორები
2018 წელს ემრელიმ ხელი მოაწერა სპონსორობის ხელშეკრულებას ამერიკული სპორტული ტანსაცმლისა და აღჭურვილობის მომწოდებელთან, „Nike“–თან.
პირადი ცხოვრება
2019 წლის მაისში სახელი მაჰირ მადატოვი შეიცვალა და მაჰირ ემრელი დაირქვა; მიზეზი მამის ახალ ქორწინებასთან უთანხმოება იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები
Me & the Rhythm
ლიტერატურა
კატეგორია:2015 წლის სინგლები კატეგორია:2015 წლის სიმღერები
დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონი
დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონი — თბილისის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული 2000-2013 წლებში. დედაქალაქში მმართველობის სისტემის რეფორმირების მიზნით, საქართველოს პრეზიდენტის 2000 წლის 9 ნოემბრის ბრძანებულების შესაბამისად, თბილისის დიდუბისა და ჩუღურეთის რაიონები გაერთიანდა და შეიქმნა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონი; რაიონის ფართობი იყო — 27,3 კმ², მოსახლეობა 198,8 ათ. კაცი (მ. შ. 12,9 ათ. დევნილი).
დიდუბის რაიონი
დიდუბის რაიონს სახელი ეწოდა სოფელ დიდუბის მიხედვით. თბილისის მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს აღმასკომის პრეზიდიუმის 1931 წლის 29 სექტემბრის დადგენილებით შეიქმნა თბილისის სტალინის სახელობის რაიონული საბჭოს აღმასკომი. 1961 წლის 11 ნოემბერს რაიონს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა პირველი მაისის რაიონი, 1990 ივნისიდან კი - დიდუბის რაიონი. იგი გამოირჩევა შემოქმედებით-კულტურული დაწესებულებების სიმრავლით (კინოსტუდია, კოტე მარჯანიშვილის კინომსახიობის, მოზარდმაყურებელთა თეატრები, ქართული თოჯინების თეატრი, რკინიგზელთა კულტურის ცენტრი), ოდითგანვე დედაქალაქის ყველაზე განვითარებული ეკონომიკის მქონე რაიონია ქალაქში წარმოებული ეკონომიკის 25-27 % დიდუბის რაიონზე მოდის. ტერიტორიაზე ძირითადად თავმოყრილია კვების პროდუქტების მწარმოებელი ორგანიზაციები, რომელთა წილი რაიონის მრეწველობის 51 %-ს შეადგენს. რაიონშია ბავშვთა ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფო, თერაპიის ეროვნული ცენტრი, ექსპერტული და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევების ინსტიტუტი, ტრავმატოლოგიისა და ორთოპედიის ცენტრი. პედიატრიული კლინიკა, ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი და სხვ.; მეტროპოლიტენის სადგურებია „დიდუბე“, „წერეთელი“, მთავარი მაგისტრალები- აკაკი წერეთლისა და დავით აღმაშენებლის პროსპექტები.
ჩუღურეთის რაიონი
თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის პრეზიდიუმის 1939 წლის 27 ივლისის დადგენილებით შეიქმნა მოლოტოვის სახელობის რაიონიული საბჭოს აღმასკომი. 1957 წელს მოლოტოვის რაიონს ეწოდა ოქტომბრის რაიონი, საქართევლოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით კი 1990 ივნისში ეწოდა ჩუღურეთის რაიონი. მის ტერიტორიაზე განლაგებულია 287 დიდი და წვრილი საწარმო, მათ შორის „თბილკრედიტბანკი“, „გაერთიანებული ქართული ბანკი“, რკინიგზის დეპაეტამენტი, მეტროპოლიტენი; შპს-ები „კოლხეთი-90“ (პურის ქარხანა), „ახალი ქსელები“ და სხვ. აქვეა მოდელების რესპუბლიკური ცენტრი. ჯანმრთელობის კერას ემსახურება 9 სამეცნიერო-კვლევების ინსტიტუტი და დისპანსერი, 7 საავადმყოფო, 9 პოლიკლინიკა, 37 აფთიაქი და სააფთიაქო მაღაზია და სხვ.; 4 საპროექტო-ტექნიკური ინსტიტუტი: არქეოლოგიის კვლევის ცენტრი, სამეცნიერო-მუზეუმი, კულტურის სახელობის ინსტიტუტი, ამიერკავკასიაში ერთადერთი ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, 11 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, 16 ბავშვთა სკოლამდელი დაწესებულება; მრავლადაა მოქმედი ეკლესია, მათ შორის კათოლიკური წმინდა პეტრე და პავლე მოციქულის ეკლესია, წმინდა გიორგის, წმინდა ნინოსა და წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიები. აქვეა მეტროპოლიტენის სადგურები — „სადგურის მოედანი“, „მარჯანიშვილი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის რაიონები კატეგორია:საქართველოს ყოფილი რაიონები
ხამურე
ხამურე — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთოთხმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. უცნობია თუ რამდენ ხანს იმეფა ხამურემ, როდის დაიწყო ან როდის დასრულდა მისი მმართველობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
ვისოკე (პირიატინის რაიონი)
ვისოკე (Високе) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პირიატინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 131 კაცს შეადგენდა.
უნგრეთი 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1960 წელს, იტალიის დედაქალაქ რომში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 21 მედალი მოიპოვეს.
ვისოკე (პირიატინის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პირიატინის რაიონის სოფლები
კანივი
კანივი (Канів) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქში, რკინიგზის სადგურ ტაგანჩიდან 45 კმ, ნავმისადგომი მდინარე დნეპრის მარჯვენა ნაპირზე. ქალაქი ცნობილია XII საუკუნიდან. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 25558 კაცს შეადგენდა. ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია იურის ტაძარი (1144), ტარას შევჩენკოს საფლავი-ძეგლი (1939), ტარას შევჩენკოს მემორიალური მუზეუმი (1938), სასტუმრო „ტარასოვა გორა“ (1961). 1969 წელს გაშენდა კანივის ჰესის დასახლება და განხორციელდა ქალაქის ცენტრის რეკონსტრუქცია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერკასის ოლქის ქალაქები
ცელეს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვემო საქსონიის რაიონები
ჰანოვერის სამეფო
ჰანოვერის სამეფო (Königreich Hannover) — სამეფო თანამედროვე გერმანიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში 1814–1866 წწ. დედაქალაქი ჰანოვერი. იგი დაარსდა ვენის კონგრესის შემდეგ ნაპოლეონისეული ვესტფალიის სამეფოს გაუქმების შედეგად.
ისტორია
პირველი მეფე, ისე, რომ მან არაფერი იცოდა გახდა დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ III, ამ დროს იგი უკვე უიმედო ფსიქიკურ მდგომარეობაში იმყოფებოდა. შემდეგი ორი მეფეც ჯორჯ IV და უილიამ IV არასოდეს ყოფილან ჰანოვერში. ფაქტობრივად, 1837 წლამდე ჰანოვერს განაგებდა გენერალ-შტატჰალტერი, ჯორჯ III-ის უმცროსი შვილი ადოლფ ფრედერიკი.
1837 წლიდან სალიკური სამართლის მიხედვით ტახტზე ადის ჯორჯ III-ის მეხუთე შვილი ერნესტ ავგუსტ I. იგი გახდა ჰანოვერის პირველი მეფე, რომელიც მუდმივად ცხოვრობდა ჰანოვერში.
ჰანოვერის სამეფო გაუქმდა 1866 წელს. ამჟამად ყოფილი სამეფოს ტერიტორია შედის ქვემო საქსონიის შემადგენლობაში, ხოლო ჰანოვერი მისი დედაქალაქია.
ლუდოვიკო სფორცა
ლუდოვიკო სფორცა (Ludovico Sforza; დ. 27 ივლისი, 1452 — გ. 27 მაისი, 1508), მეტსახელად მავრი — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და მისი ცოლის, ბიანკა მარია ვისკონტის ვაჟი. მილანის რეგენტი 1481-94 და ჰერცოგი 1494-99 წლებში. თავისი მმართველობის პერიოდში მფარველობდა ლეონარდო და ვინჩისა და სხვა ხელოვანებს, რამაც ხელი შეუწყო მილანში რენესანსის განვითარებას. სწორედ მისი დაკვეთით შეასრულა და ვინჩიმ თავისი სახელგანთქმული ტილო „საიდუმლო სერობა“. თუმცა 1499 წელს იტალიური ომების დროს, საფრანგეთის მეფე ლუი XII-მ ლუდოვიკო ტახტიდან ჩამოაგდო და საფრანგეთში დაატყვევა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც.
ადრეული ცხოვრება
ლუდოვიკო დაიბადა 1452 წლის 27 ივლისს მილანის საჰერცოგოში შემავალ პავიის პროვინციის ქალაქ ვიჯევანოში. იგი იყო მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია ბიანკა მარია ვისკონტის ვაჟი. ვინაიდან მას უფროსი ძმა უკვე ჰყავდა, ყველამ იცოდა, რომ მილანის მმართველი იგი ვერასოდეს გახდებოდა. თუმცა დედამისმა მასში დაინახა დიდი პოტენციალი, რის გამოც მან თავის ვაჟს კლასიკური განათლების ნაცვლად უმაღლესი დონის განათლება მისცა და უცხო ენებიც შეასწავლა. მისი მასწავლებელი იყო დიდი ჰუმანისტი ფრანჩესკო ბილელფო, რომელმაც ლუდოვიკოს ასწავლა ფერწერა, ქანდაკებების შექმნა, წერა-კითხვა, აგრეთვე ომისა და დიპლომატიის ხელოვნება.
მილანის რეგენტი
მარცხნივ|მინი|240x240პქ|ლუდოვიკო სფორცა როდესაც მამამისი, ჰერცოგი ფრანჩესკო 1466 წელს გარდაიცვალა, ტახტი და მთელი სიმდიდრე ლუდოვიკოს უფროს ძმას, ჰერცოგ გალეაცო მარიას დარჩა, ლუდოვიკოს კი მხოლოდ მორტალას გრაფობა უბოძეს.
ქორწინება და პირადი ცხოვრება
1491 წლის იანვარში ლუდოვიკო დაქორწინდა ფერარისა და მოდენის ჰერცოგ ერკოლე I-ისა და ელეონორა არაგონელის ასულ ბეატრიჩე დ'ესტეზე. ეს იყო ორმაგი დინასტიური ქორწინება სფორცებსა და ესტეებს შორის, რა დროსაც ლუდოვიკოსა და ბეატრიჩესთან ერთად იქორწინეს ბეატრიჩეს ძმამ, მოდენის ჰერცოგ ალფონსო I-მა და ლუდოვიკოს ძმის შვილმა, ანა სფორცამ. სადღესასწაულო დეკორაციები თავად ლუდოვიკოს ბრძანებით შექმნა ლეონარდო და ვინჩიმ. ამ ორი უდიდეს ქორწილს კიდევ მესამეც მოჰყვა, როდესაც ბეატრიჩეს და, იზაბელა დ'ესტე ცოლად გაჰყვა მანტუის მარკიზ ჯან ფრანჩესკო II გონძაგას. მარცხნივ|მინი|337x337პქ|[[ბეატრიჩე დ’ესტე|ბეატრიჩე დ'ესტე 1494 წელს]] 15 წლის ბეატრიჩე მალევე მოერგო მილანის სამეფო კარს, იგი აქ ხშირად იცინოდა და ბედნიერიც იყო, მაგრამ ამასთან ძალიან ამაყი. მას ძალიან უყვარდა სფორცას სასახლეები, სადაც იგი ხშირად მართავდა ფესტივალებს, ბურთით თამაშებს, იწვევდა ფილოსოფოსებს, პოეტებს, მხატვრებს, დიპლომატებსა და სასულიერო პირებს. ბეატრიჩეს ძალიან კარგი და დახვეწილი გემოვნება ჰქონდა. სწორედ მან შეუწყო ხელი ლუდოვიკოსა და ლეონარდო და ვინჩის დაახლოვებას. მალევე მან ლუდოვიკოს ორი ვაჟი — მასიმილიანო და ფრანჩესკო გაუჩინა, რომლებიც მომავალში მილანის ჰერცოგები გახდნენ.
ცნობილია, რომ სანამ დაოჯახდებოდა ლუდოვიკოს არაერთი საყვარელი ჰყავდა, რომლებთანაც ასევე არაერთი შვილი შეეძინა. თუმცაღა მისი პირველი საყვარელი ბერნარდინა დე კორადი მაინც გამორჩეული იყო, რომელმაც მას ორი გოგონა აჩუქა. მოგვიანებით მასთან შეძენილი გოგონები კანონიერ შვილებად გამოცხადდნენ, რის შემდეგაც მათ მოახერხეს იტალიელ არისტოკრატებზე გათხოვება. მომდევნო საყვარელი იყო სქოლესტიკა ებე, თუმცა მასზე გული მალევე გაუცივდა, რის შემდეგაც მან ახალი და გრძელვადიანი რომანი დაიწყო სესილია გალერანთან, რომელთანაც ერთი ვაჟი შეეძინა. მაგრამ ყველაფერი ეს ბეატრიჩეზე ქორწინებამდე იყო, თუმცა მას შემდეგ რაც იგი თავის მესამე მშობიარობას გადაჰყვა 1497 წელს, სულ რამდენიმე თვეში ლუდოვიკომ ახალი საყვარელი გაიჩინა ლუკრეცია კრიველის სახით, რომელთანაც ორი გოგონა შეეძინა. ლუკრეცია სხვა საყვარლებთან შედარებით უფრო მეტად უყვარდა, რის გამოც ლუდოვიკომ მისი არაერთი პორტრეტი შეუკვეთა.
მმართველი როგორც რეგენტი
ლუდოვიკომ დიდი ინვესტიცია ჩადო სოფლის მეურნეობაში, ცხენებსა და მეცხოველეობაში, აგრეთვე აფინანსებდა ძვირფასი მეტალების მომპოვებელ შახტებსაც. მის რეგენტობის პერიოდში, მილანში აღორძინდა აბრეშუმის წარმოება, რაშიც 20, 000-ზე მეტი ადამიანი დასაქმდა. იგი ასევე ასპონსორებდა სარწყავი არხებისა და საპორტიფიკაციო გზების მშენებლობას, აღადგინა მილანის დიდი ტაძარი, გაიყვანა გზები და ქალაქის ქუჩებში დიდი ბაღები გააშენა. ასევე მან დააარსა პავიის უნივერსიტეტი. ცდილობდა მილანშიც გაეხსნა უნივერსიტეტი, თუმცა არ გამოუვიდა. თუმცა მიუხედავად ყველაფერ ამისა, ხალხში იგი დიდი სიმპათიით მაინც ვერ სარგებლობდა, რადგანაც მან გადასახადები ძალიან გაზარდა, რასაც მოსახლეობის დაბალ ფენებში დიდი მღელვარება მოჰყვა.
მილანის ტახტზე ასვლა და იტალიური ომები
1494 წლიდან ნეაპოლის მეფე ალფონსო II-მ თავისი ასული სანჩია მიათხოვა რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ვაჟ ჯეფრის, რითაც მათ შორის დიდი ალიანსი შეიქმნა მილანის წინააღმდეგ. ლუდოვიკომ გადაწყვიტა მათ წინააღმდეგ ალიანსი შეეკრა საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-თან, რომელსაც ისედაც დიდი ხანია უკვე ჰქონდა პრეტენზიები ნეაპოლის ტახტზე. მან ალიანსი შეკრა შარლთან და მილანის საჰერცოგოს კარი გაუღო მის უდიდეს არმიას. ფრანგულმა ჯარებმა უპრობლემოდ გაიარეს მილანი. იგივე მოხდა ფლორენციაშიც, სადაც მედიჩებმა ფრანგები უპრობლემოდ გაატარეს ნეაპოლისაკენ. შარლი შეიჭრა ნეაპოლში, დაამხო ალფონსოს მმართველობა და თავად გამეფდა, რითაც დაიწყო იტალიური ომები. თუმცა შარლის პრეტენზიები ნეაპოლით ვერ დაკმაყოფილდა და ახლა უკვე მილანის დაპყრობაც მოისურვა. ამის საპასუხოდ ლუდოვიკომ ახალი ალიანსი შექმნა საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან I-თან, რომელსაც ამისათვის ცოლად შერთო თავისი ძმის შვილი ბიანკა მარია სფორცა.
1494 წელს საეჭვო ვითარებაში დაიღუპა მისი ძმის შვილი, მილანის ჰერცოგი ჯან გალეაცო, რის გამოც ჰერცოგი ლუდოვიკო გახდა. თუმცა ბედის ირონიით, ლუდოვიკოს მილანის დიდხანს მართვა მაინც არ დასცალდა. 1497 წლის 3 იანვარს გართულებულ მშობიარობას გადაჰყვა მისი ცოლი ბეატრიჩე, როდესაც მან მკვდარი ვაჟი გააჩინა. ამან ლუდოვიკო ღრმა დეპრესიაში ჩააგდო და მილანშიც გლოვა გამოცხადდა. თუმცა დიდხანს გლოვისათვის მას დრო არ ჰქონდა, რადგან იტალიაში დიდი ომები მძვინვარებდა. იგი იმედოვნებდა, რომ იმპერატორი მაქსიმილიანი ბრძოლაში ჩაებმებოდა და ამრიგად განდევნიდა ფრანგებს. თავდაპირველად ლუდოვიკო 1495 წელს ფორნოვოს ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხეს ფრანგებმა. თუმცაღა მილანის თავისუფლება მეფე შარლის მოულოდნელმა გარდაცვალებამ გაახანგრძლივა. ამ დროს ტახტზე ადის მისი ბიძაშვილი ლუი XII, რომელსაც კიდევ უფრო დიდი პრეტენზიები ჰქონდა მილანზე, რადგან მისი ბებია, ორლეანის ჰერცოგინია ვალენტინა ვისკონი, სწორედ მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო ვისკონტის ასული იყო. ამრიგად ლუი 1498 წელს მილანში შეიჭრა. იტალიის არცერთ სხვა ქალაქ-სახელმწიფოს მისთვის არანაირი დახმარება არ გაუწევია. მართალია მილანი ფრანგებმა დაიპყრეს, მაგრამ 1499 წელს ლუდოვიკომ გაქცევა მოახერხა, რა დროსაც მან თავი იმპერატორ მაქსიმილიანს შეაფარა და მას დახმარება სთხოვა.
დაცემა და დარჩენილი ცხოვრება
ლუდოვიკომ მალევე აღიდგინა ძალები და 1500 წლის თებერვალში იმპერატორის ჯარებით დაბრუნდა მილანში. სულ რაღაც ორ თვეში მან ლუი XII-ის წინააღმდეგ აჯანყებას ჩაუდგა სული. ორივე მხარის არმიის ძირითად ნაწილს დაქირავებული შვეიცარიელები შეადგენდნენ, რომლებმაც ბოლოს ლუის მხარე აირჩიეს. ამრიგად ლუდოვიკო გადამწყვეტ ბრძოლაში დამარცხდა და 1500 წლის აპრილში იგი ფრანგებს ტყვედ ჩაუვარდა.
იმპერატორი მაქსიმილიანი მის განთავისუფლებასა და გამოსყიდვას შეეცადა, მაგრამ ლუიმ ამაზე კატეგორიული უარი განაცხადა. მას ლუდოვიკო საპატიო ტყვეობაში, ლი-სან-ჟეორჟის ციხესიმაგრეში, ბარის საჰერცოგოში ჰყავდა. ლუდოვიკო აქ საკმაოდ კარგ პირობებში, მეგობრებთან ერთად ცხოვრობდა. როდესაც იგი მძიმედ დაავადდა, საფრანგეთის მეფემ მას საკუთარი პირადი ექიმი და საუკეთესო ჯამბაზი გაუგზავნა გასართობად. 1504 წლიდან ლუდოვიკო შატო დე ლოშში გადაიყვანეს, სადაც მან კიდევ უფრო მეტი თავისუფლება მიიღო, თუმცა 1508 წელს ლუდოვიკომ გაქცევა სცადა. ამის შემდეგ მან დაკარგა საფრანგეთის მეფის კეთილგანწყობა. ლუიმ მას ჩამოართვა წიგნები და ყველა ფუფუნების საგანი, იგი მიწისქვეშა ჯურღმულში გამოკეტა, სადაც ლუდოვიკო მალევე, 1508 წლის 27 მაისს, 55 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
მეუღლე, საყვარლები და შვილები
თავის ცოლთან, ბეატრიჩე დ′ესტესთან ჰყავდა სამი ვაჟი:
ლუდოვიკოს უამრავი საყვარელი ჰყავდა, რომელთანაც ასევე შეეძინა შვილები.
სქოლესტიკა ებესგან ჰყავდა ერთი ვაჟი:
სესილია გალერანისაგან ჰყავდა ერთი ვაჟი:
ლუკრეცია კრიველთან ჰყავდა ორი შვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:მილანის ჰერცოგები კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1452 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1508 კატეგორია:სფორცები კატეგორია:XV საუკუნის ევროპის მონარქები
გიორგი ჯაბაურის ქუჩა
გიორგი ჯაბაურის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი). მნათობის ქუჩიდან დავით ბერიაშვილის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც უწერის ქუჩა, გრძელდებოდა ხრამჰესის (ახლანდელი პაატა სააკაძის) ქუჩამდე. 70-იან წლებში მსახიობ გიორგი ჯაბაურის სახელი ეწოდა. აქვს I გასასვლელი, I შესახვევი.
ლიტერატურა
ჯაბაური
რენატუ სანჩესი
რენატუ ჟუნიორ ლუის სანჩესი (Renato Júnior Luz Sanches; დ. 18 აგვისტო, 1997) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, მიუნხენის „ბაიერნისა“ და პორტუგალიის ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი,
რენატუ სანჩესმა საფეხბურთო კარიერა დაიწყო "ბენფიკაში" და მისი დებიუტი შედგა 2014 წელს "ბენფიკა ბ"-ს შემადგენლობაში, 2015 წლის ოქტომბერში კი ძირითად გუნდში. პირველივე სეზონში მან მოიგო პორტუგალიის პრემიერლიგა და პორტიგალიის თასი. შემდეგ კი იგი გადავიდა მიუნხენის ბაიერნში 35 მილიონად.
რენატუ სანჩესის დებიუტი საერთაშორისო დონეზე 2016 წლის მარტში ევროპის ჩემპიონატზე შედგა, როცა იგი იყო 18 წლის. იგი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი, რომელსაც ოდესმე უთამაშია ოფიციალურ მატჩში პორტუგალიის შემადგენლობაში. აღნიშნულ ჩემპიონატზე პორტუგალია პირველად გახდა ევროპის ჩემპიონი, ხოლო რენატუმ გაიტანა ერთი გოლი და მოიგო ტურნირის ახალგაზრდის წოდება.
ადრეული წლები
რენატუ სანჩესი დაიბადა ქალაქ ამადორაში. მამა, ასევე რენატუ სანჩესი, დაიბადა სან-ტომე და პრინსიპში, დედა მარია დას დორესი კი კაბო-ვერდეში. "ბულო", როგორც მას ბებიამისი ეძახდა მეტსახელად, გაიზარდა ლისაბონის ერთ-ერთ ღარიბ უბანში მისგუერაში. რენატუს დაბადებიდან რამდენიმე თვეში მშობლები გაშორდნენ, ამიტოომაც მამამისი სამუშაოდ გადავიდა საფრანგეთში. აღნიშნული კონფლიქტის გამო სანჩესს 2002 წლამდე, ანუ მანამდე, სანამ მამამისი არ დაბრუნდა ქვეყანაში, არ ჰქონდა მოქალაქეობა.
რენატუმ 8 წლის ასაკში დაიწყო ფეხბურთის თამაში ადგილობრივ კლუბ აგუიას და მისგუეირაში, 2006 წელს კი ჩაირიცხა საფეხბურთო კლუბ "ბენფიკას" ახალგაზრდულ გუნდში. ამ ტრანსფერის თანხა შეადგენდა 750 ევროს.
ბენფიკა
სანჩესის დებიუტი პროფესიონალურ ფეხბურთში შედგა 2014-2015 წლების სეზონში პორტუგალიის ჩემპიონატის მეორე ლიგაში, როცა იგი ირიცხებოდა ბენფიკა ბ შემადგენლობაში. მან სადებიუტო თამაში ჩაატარა 2014 წლის 5 ოქტომბერს "ფეირენსეს" წინააღმდეგ. აღნიშნულ მატჩში მან მიიღო წითელი ბარათი და დროზე ადრე დატოვა მოედანი. შემდეგ რენატუმ ითამაშა პორტო ბ-ს წინააღმდეგ 2015 წლის 11 იანვარს. ასევე ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო მატჩი 7 მარტს სანტა კლარას წინააღმდეგ.
200px|მინი|მარცხნივ|რენატო სანჩესი თამაშობს უეფას ჩემპიომპიონთა ლიგაზე ზენიტის წინააღმდეგ ახალგაზრდული გუნდის შემდეგ, 2015-2016 წლებში, იგი გადავიდა ბენფიკას ძირითად ნაკრებში. საწყის ეტაპზე მხოლოდ სავარჯიშოდ, შემდეგ კი უკვე ირიცხებოდა სათადარიგო შემადგენლობაში. 2015 წლის 30 აგვისტოს რენატუმ გაიტანა პირველი გოლი ვარზიმის წინააღმდეგ, თუმცა ბენფიკამ ეს მატჩი წააგო 2-1. 17 დღის შემდეგ მან გაიტანა ორი პენალტი ავეს წინააღმდეგ. 21 ოქტომბერს ახალგაზრდულ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე მან გაიტანა გოლი გალათასარაისთან გასვლით მატჩში ჯგუფურ ეტაპზე, მისმა გუნდა კი საბოლოო ჯამში 11-1 გაიმარჯვა. ცხრა დღის შემდეგ მთავარმა მწვრთნელმა ჯონასმა რენატუს მისცა შანსი და შემოიყვანა იგი 74 წუთზე ტონდელას წინააღმდეგ მატჩში, რომელშიც  ბენფიკამ  4-0 გაიმარჯვა.
2015 წლის ნოემბერში სანჩესმა გააფორმა ახალი კონტრაქტი ბენფიკასთან 2021 წლამდე. კონტრაქტის მიხედვით გუნდიდან გაშვების შემთხვავაში ფეხბურთელის საკომპენსაციო თანხა შეადგენდა 45 მილიონს. შემდგომში რენატუ სანჩესმა თავი დაიმკვიდრა ბენფიკას ძირითად გუნდში და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპის მატჩზე ასტანას წინააღმდეგ სრულადაც ითამაშა. მომდევნო ორშაბათს სანჩესმა კვლავ სრულად ითამაშა, თუმცა ამჯერად პორტუგალიის ჩემპიონატის მატჩში ბრაგას წინააღმდეგ. აღნიშნულ მატჩში რენატუმ დიდი წვლილი შეიტანა ბენფიკას გამარჯვებაში, რაც მედიისათვის უყურადღებოდ არ დარჩენილა. 18 წლის რენატუმ 4 დეკემბერს გაუტანა პირველი გოლი ბენფიკას მაისურით აკადემიკას მეკარეს პედრო ტრიგუერას 30 მეტრიდან, რითაც გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი ბენფიკას რიგებიდან, რომელმაც გაიტანა გოლი XXI საუკუნეში სტადიონ და ლუსზე. აღსანიშნავია, რომ რენატუს მიერ აკადემიკას კარში გატანილი გოლი დასახელდა თვის საუკეთესო გოლად.
რენატუმ მეორე გოლი გაიტანა 2 იანვარს პორტუგალიის ჩემპიონატის მატჩში ვიტორიას წინააღმდეგ. 24 აპრილს, რენატუ სანჩესი გახდა რასიზმის მსხვერპლი, კერძოდ, როცა იგი რიო ავესთან მატჩის დროს ტოვებდა მოედანს მასპინძელთა გულშემატკივრებმა მაიმუნის მსგავსი ხმები გამოსცეს, რაც ფეხბურთელისთვის დამამცირებელი იყო. რენატუმ მსგავს პროვოკაციას სიცილით და მხრების მოძრაობით უპასუხა. 8 მაისს, მარიტიმოსთან მატჩში სანჩესმა მიიღო ორი ყვითელი ბარათი, რის გამოც იგი გააძევეს. სეზონის მიწურულს, 20 მაისს, პორტუგალიის თასის ფინალში ბენფიკამ 6-2 ძლია მარიტიმუს და რენატუ გახდა პორტუგალიის თასის მფლობელი.
მიუნხენის ბაიერნი
2016 წლის 10 მაისს რენატუ სანჩესმა ხუთწლიანი კონტრაქტი გააფორმა გერმანულ კლუბთან მიუხენის ბაიერნთან. სატრანსფერო თანხა შეადგენდა 35 მილიონს, თუმცა საკომპენსაციო 45 მილიონთან ერთად ჯამში რენატუ სანჩესის მიუნხენის ბაიერნში გადასვლა 80 მილიონი დაჯდა. ამ ტრანსფერით იგი გახდა ყველაზე ძვირადღირებული ფეხბურთელი, რომელმაც დატოვა პორტუგალიის ჩემპიონატი. ასევე სანჩესი გახდა პირველი პორტუგალიელი ფეხბურთელი, რომელიც ბავარიულ გუნდში ჩაირიცხა. იგი არის ერთ-ერთი ყველაზე ანაზღაურებადი ფეხბურთელი ბაიერნში ხავი მარტინესის, მარიო გიოტცეს და არტურო ვიდალის შემდეგ. რენატუ სანჩესის მიმართ ინტერესს სხვადასხვა ევროპული ქვეყნები იჩენდნენ, მათ შორის მანჩესტერ იუნაიტედიც. საინტერესო სანჩესის თანამემამულის ნანის განცხადება, რომელიც სწუხდა აღნიშნული ტრანსფერის გამო.
საერთაშორისო კარიერა
300px|მინი|მარჯვნივ|სანჩესი პოლონეთის წინააღმდეგ 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატზე სანჩესმა პორტუგალიის ყველა ასაკობრივ კატეგორიაში ჩაატარა 40 მატჩი. იგი იყო პორტუგალიის ნაკრების ერთ-ერთი ლიდერი 2014 წლის 17 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე, რომელშიც ნახევარფინალამდე გააღწიეს და საბოლოოდ ინგლისთან დამარცხდნენ.
სანჩესმა 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოხსნა კრიშტიანუ რონალდუს 12 წლის წინ დამყარებული რეკორდი და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა პორტუგალიელი ფეხბურთელი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო საერთაშორისო მატჩში. მისი დებიუტი შედგა 14 ივნისს ჩემპიონატის გახსნით მატჩზე ისლანდიის წინააღმდეგ სენტ-ეტიენის მოედანზე. რენატუმ შეცვალა ჟოაო მოუტიონიო და ითამაშა ბოლო 19 წუთის განმავლობაში. რენატუმ დიდი წვლილი შეიტანა 25 ივნისს ხორვატიასთან მინიმალური ანგარიშით მოგებულ მატჩში, რომელშიც იგი მატჩის საუკეთესო ფეხბურთელად დაასახელეს. რენატუს შესანიშნავად ჩატარებული მატჩის შემდეგ, ცნობილმა ფეხბურთელმა ანტონიო სოუზამ განაცხადა: სანტოსმა იგი შეადარა ორგანიზმის იმუნიტეტს.
ხუთი დღის შემდეგ ნახევარფინალურ დაპირისპირებაში პოლონეთის წინააღმდეგ რენატუმ გაათანაბრა ანგარიში და საბოლოო ანგარიში 1-1 დააფიქსირა. პენალტების სერიაში კი პორტუგალიამ გაიმარჯვა, სანჩესი კი კვლავ მატჩის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა. მას შემდეგ, რაც პორტუგალიამ ფინალურ დაპირისპირებაში ძლია 1-0 საფრანგეთს, რენატუმ კი მიიღო ტურნირის საუკეთესო ახალგაზრდის ტიტული.
თამაშის სტილი
სანჩესი პოზიციით არის ნახევარმცველი, თუმცა მასი მოხერხებულობის გამო მას შეუძლია ითამაშოს, როგორც თავდაცვით, ისე თავდასხმით პოზიციებზე. მას აქვს კარგი ფიზიკური ძალა და შესანიშნავი ბურთის ფლობა. ამ თვისებებითა და თმის ვარცხნილობით იგი უკვე შეადარეს ცნობილ ჰოლანდიელ ფეხბურთელს ედგარ დავიდს.
თუმცა, Benfica TV-თან საუბრისას რენატო სანჩესმა აღნიშნა, რომ იგი ასევე ჰგავს სხვა ჰოლანდიელ ფეხბურთელს, კლარენს ზეედორფს. ევროპის ჩემპიონატის განმავლობაში ყოფილმა ჰოლანდიელმა ფეხბურთელმა პიერ ვან ჰუიდონკმაც იგი შეადარა ზეედორფს და განაცხადა: "მისი თამაშის მანერა და სტილი ჰგავს ზეედორფს".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
საკეოს პროვინცია
საკეოს პროვინცია (สระแก้ว) — ტაილანდის პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია (სამხრეთიდან საათის ისრის მიმართულებით): ჩანთაბური, ჩაჩენგსაო, პრაჩინბური, ნაქონრატჩასიმა და ბურირამი. აღმოსავლეთით მას ესაზღვრება კამბოჯა.
ისტორია
1993 წელს საკეოს მიენიჭა პროვინციის სტატუსი, როდესაც ექვსი რაიონი საკეო, ქჰლონგჰატი, ვანგნამაიენი, არანიაპრატჰეტი, ტა-პჰრაია და პრაჩინბურის ვატანანაქჰონი შეუერთდა მას. ამგვარად, საკეო არის ტაილანდის ერთ-ერთი იმ ოთხი ახალი პროვინციიდან, რომელიც ახლად შეიქმნა.
1979 წელს საკეოს პროვინციაში, ქალაქ საკეოს ჩრდილოეთით, შეიქმნა ლტოლვილთა ბანაკი.
გეოგრაფია
thumb|200px|left|საკეოს პროვინციის გარეუბანი
პროვინციის ჩრდილოეთი დაფარული Kamphaeng Range-ის და Dangrek ტყიანი მთებით. სამხრეთით არის Cardamom-ის მთები, რომელიც ძირითადად განადგურებულია. პროვინციაში გვხვდება ორი ეროვნული პარკი: Pang Sida-ს ეროვნული პარკი, რომელიც 1982 წელს დაარსდა და Ta Phraya-ს ეროვნული პარკი, დაარსებული 1996 წელს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
150px|left|საკეოს პროვინციის რაიონები
საკეოს პროვინცია დაყოფილია 9 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 59 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 619 სოფლისგან (მუბანი).
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ბადრი ბიწაძე
ბადრი ბიწაძე (დ. 27 აპრილი, 1960) — შსს-ს საქართველოს სასაზღვო პოლიციის უფროსი 2006-2008 წლებში. 2003-2004 და 2007-2008 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის, ნინო ბურჯანაძის მეუღლე. მიღებული აქვს III ხარისხის ვახტანგ გორგასლის ორდენი. 1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1982-1986 წლებში იყო დიდუბის რაიონის გამომძიებელი. 1987-1990 წლებში მოსკოვის მართლწესრიგისა და კანონიერების ინსტიტუტის ასპირანტი. სხვადასხვა დროს იკავებდა კრწანისის და ნაძალადევის რაიონების პროკურორის, გენერალური პროკურორის მოადგილის, საქართველოს მთავარი სამხედრო პროკურორის, შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილისა და სასაზღვრო პოლიციის უფროსის თანამდებობებს. მინიჭებული აქვს გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. არის სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ჭიათურაში დაბადებულები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
შავი ქიაზმოდონი
შავი ქიაზმოდონი (Chiasmodon niger) — ღრმა წყლის თევზი ქიაზმოდონისებრთა ოჯახისა. წაგრძელებული ფორმის წვრილი თევზია. სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 25 სმ აღწევს. მოყავისფრო-მოშავო ფერისაა. იკვებება ძვლიანი თევზებით. კვერცხისმდებელი თევზია. ტოფობს პელაგიალში. ბინადრობს მსოფლიო ოკეანის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებში მეზოპელაგიურ და ბათიპელაგიურ ზონებში, 700-იდან 2745 მ სიღრმემდე. აქვს ძლიერ ელასტიკური კუჭი, რის გამოც შეუძლია საკუთარ სხეულთან შედარებით 6-12-ჯერ მეტი წონისა და 2-ჯერ მეტი სიგრძის თევზის ჩაყლაპვა. აღსანიშნავია, რომ 2007 წელს დიდი კაიმანის სიახლოვეს იპოვეს 19 სმ სიგრძის მკვდარი შავი ქიაზმოდონი, რომლის კუჭში მოთავსებული იყო 86 სმ სიგრძის გველისებრი სკუმბრია (Gempylus serpens).
სქოლიო
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
უნგრეთი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 22 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შუახმელეთის ცხოველების სია
ქვემოთ წარმოდგენილია ჯ.რ.რ. ტოლკინის მიერ გამოგონილი შუახმელეთის ცხოველების სია.
კრებენები
კრებენები (Crebain) — შავი, დიდი ყორნები. ცხოვრობდნენ ფანგორნის ტყესა და დუნლენდში. გამოირჩეოდნენ საშინელი კივილით.
ბეჭდის ომის დროს სარუმანი მათ იყენებდა მზვერავებად, რათა ბეჭდის საძმო აღმოეჩინა. ჰოლინზე გადასვლისას, მესამე ეპოქის 3019 წლის 8 იანვარს, სემ გემჯიმ და არაგორნმა დაინახეს კრებენების დიდი რაოდენობა, რომელიც მოემართებოდა მათკენ. ყველა დაიმალა, ხოლო კრებენებმა გადაუფრინეს მთას და ჩრდილო-დასავლეთით გაფრინდნენ. მთელი დღის განმავლობაში, უსაფრთხოების მიზნით, საძმომ ცეცხლის ანთებას თავი აარიდა, რადგან რამდენიმე კრებენმა კვლავ გადაუფრინა იქაურობას. სავარაუდოდ, სწორედ მათ მიუტანეს სარუმანს საძმოს ადგილსამყოფელის ამბები.
კრებენების მხოლობითი რიცხვია სიტყვა კრებენი (craban). სინდარულად 'ყორანი' არის 'carach' ან 'corch'. ქუენიურზე - karko ან korko. სავარაუდოდ, სიტყვა craban არის დუნლენდის ხალხის ენაზე ადაპტირებული ამ სიტყვათა ნარევი.
დიდი არწივები
არწივები — ფრინველები, რომლებიც მანუეს მაცნეები იყვნენ. დიდ არწივებს შორის იყვნენ არწივები, რომლებიც ადამიანებს, ელფებსა და ჯადოსნებს ეხმარებოდნენ ბოროტებასთან ბრძოლისას. სწორედ მათ უწოდებდნენ მანუეს არწივებს.
ეს არსებები შუახმელეთში ვალინორიდან გამოაგზავნეს, რათა თავდაპირველად გადასახლებული ნოლდორებისათვის ეყარაულათ, ისევე, როგორც მორგოთისათვის. ყველა მნიშვნელოვანი ამბავი მანუესთან მიდიოდა.
მანუეს ბრძანებით თორონდორი, არწივთა მბრძანებელი, თვალს ადევნებდა თანგოროდრიმს, ვულკანურ მთას ანგბანდის თავზე. თორონდორი დაეხმარა ფინგონს მაედროს გადარჩენაში. მოგვიანებით არწივები კრისაეგრიმს ადევნებდნენ თვალს, რომელიც ექორიდიას ნაწილი იყო, გონდოლინში. ისინი მეფე ტურგონის მეგობრები იყვნენ და ახლომდებარე მთებიდან მორგოთის მზვერავებს აძევებდნენ. მათი ძალისხმევით ორკები ვერც კი უახლოვდებოდნენ ახლო მთებსა  თუ ბრითიაქის ფონს, რომელიც სამხრეთით მდებარეობდა. ტუორის მოსვლის შემდგომ დაზვერვა გაორმაგდა და მტერი კვლავ ვერ პოულობდა გონდოლინს. ამგვარად გონდოლინმა ელფთა დამალულ სამეფოთა შორის ყველა დიდ ხანს იარსება. როდესაც გონდოლინი საბოლოოდ დამარცხდა, არწივები იცავდნენ გამოძევებულებს და აძევებდნენ ორკებს, რომლებიც ხალხს თავს დაესხნენ კირით თორონათზე.
თორონდორი იყო სწორედ ის არწივი, რომელმაც მორგოთის სახეს ფინგოლფინთან ბრძოლის შემდეგ ეცა და სამუდამო ნაიარევები დაუტოვა. მანვე ფინგოლფინის გვამი ექორიათში ჩაიტანა, სადაც გმირი ფინგონმა დაკრძალა.
პირველი ეპოქის ბოლოს მომხდარი დიდი ომისას არწივები იბრძოდნენ ვალარებთან, ელფებთან და ედანებთან ერთად. დრაკონების გამოჩენის შემდეგ ყველა დიდი ფრინველი თორონდორის მეთაურობით ეარენდილს შეუერთდა და ასე განადგურდა დრაკონთა დიდი ნაწილი.
მნიშვნელოვანი არწივი იყო დიდი არწივი — არწივების მბრძანებელი მესამე ეპოქაში და თორონდორის შესაძლო შთამომავალი. ცხოვრობდა ნისლიანი მთების მიდამოებში, ბუდეში, 15 ბელადთან ერთად. მას შემდეგ, რაც დაჭრილი იქნა, განკურნებული იქნა განდალფის მიერ, რამაც ისინი მეგობრებად აქცია.
დიდმა არწივმა, სხვა არწივებთან ერთად, გადაარჩინა თორინი და კომპანია, როდესაც მათ გობლინების-ქალაქი დატოვეს და ორკებს შეხვდნენ. მოგვიანებით მათ ითამაშეს დიდი როლი ხუთი ლაშქრის ბრძოლაში (მესამე ეპოქის 2941). დიდი არწივი გახდა ყველა ფრინველის მეფე და ატარებდა ოქროს გვირგვინს.
ხოლმე ფიქრობენ, რომ დიდი არწივი იგივე გვაიჰირია. რამდენიმე მიზეზს შორის, თუ რატომ არ არის ასე, არის ის, რომ დიდი არწივი ატარებდა გვირგვინს, მაგრამ „ბეჭდების მბრძანებელში“ არ წერია, რომ გვაიჰირს გვირგვინი ჰქონდა.
კირინკები
კირინკები — ფრინველების სახეობა, გავრცელებული ნუმენორში. შეფერილობა ალისფერი ჰქონდათ, ზომით კი დაახლოებით ნარჩიტას მსგავსები იყვნენ. მათ სასაცილო ჭიკჭიკი ჰქონდათ, რომელიც ხშირად ადამიანებს არც ესმოდა. ასე თუ ისე, მათი დახასიათების მიხედვით ჩანს, რომ კირინკები სამოთხის ჩიტების ანალოგს წარმოადგენდნენ.
სიტყვის Kirinki წარმოშობა უცნობია. ამბობენ, რომ ფუძე არის ქუენიური kir - გაპობა, გაჭრა. აქედან წარმოიშვა სიტყვა kirya - გემი და კნინობითი დაბოლოება inkë.
როაკი
როაკი — ერებორის ყორანთა უხუცესი. იგი პირველად და უკანასკნელად ჩნდება „ჰობიტში“. როაკი ჯუჯებთან მიიყვანა შაშვმა. ყორანი საერთო ენას ფლობდა და სწორედ მან ამცნო ჯუჯებს, რომ სმაუგი მოკლული იქნა.
როაკი, კარკის შვილი, სხვებთან ერთად დარჩა მარტოსულ მთაში საცხოვრებლად, მაშინაც კი, როდესაც დრაკონმა სმაუგმა იქიდან ყველა გააგდო. როაკი საკმაოდ ბებერი იყო. მამამის კარკს ჯერ კიდევ ახსოვდა ის დრო, როდესაც სმაუგი იპყრობდა მარტოსულ მთას. როაკი კი არანაკლებ 153 წლისა იყო (კვერცხში ჯდომა რომ არ ჩაეთვალათ, როგორც თავად ამბობდა), როდესაც ის თორინსა და ბილბოს შეხვდა. სწორედ როაკის დახმარებით დაინ II და თორინის რაზმი მოემზადნენ იმ ხიფათისათვის, რომელიც შეიქმნა ნისლიან მთებთან.
ჭრიჭკრიკები
ჭრიჭკრიკები (Neekerbreekers) — ჭრიჭინების მსგავსი მომაბეზრებელი მწერები, რომლებიც ქინქლების ჭაობში ბინადრობენ. სემუაიზ გემჯიმ მათ უწოდა ჭრიჭკრიკები, რადგან ისინი გამოსცემდნენ უცნაურ ხმებს - ჭრიჭ-კრიკ, ჭრიჭ-კრიკ. ჭაობზე ასეთი ათასობით ცხოვრობდა და ჰობიტებს ღამით მოსვენებას არ აძლევდა.
მუმაკები
მუმაკები — ვეებერთელა არსებები, რომელიც შუახმელეთის მესამე ეპოქაში ჰარადის სამხრეთ მიდამოებში ცხოვრობდნენ. ბევრს ისინი თანამედროვე სპილოების წინაპრებად მიაჩნია. მაგრამ ასევე ამტკიცებენ, რომ დღევანდელი სპილოები მათზე ბევრად უფრო მცირე ზომის არიან.ბეჭდის ომის დროს ჰარადის მეომრები გონდორში საურონის ბრძანებით შეიჭრნენ. მათ თან გიგანტური მუმაკები მოიყვანეს, რომლებსაც საბრძოლველად იყებდნენ. ისინი ეზიდებოდნენ საბრძოლო იარაღს, მორთულები იყვნენ წითელი ნაჭრებით, ლენტებით და ოქროსფერი საკიდებით. მათ ზურგებზე მოთავსებული იყო დიდი კოშკები, სადაც, როგორც წესი, დაოსტატებული მსროლელები ისხდნენ, მშვილდ-ისრებით.
მუმაკებს ბრძოლის ნამდვილი სურვილი ჰკლავდა და არაერთი მტერიც გაანადგურებულა მათ ფეხქვეშ. ხორთუმებით ისინი სასტიკად ყრიდნენ აქეთ-იქით ყველას, ხოლო ეშვებით - საბრძოლო ველს სისხლიან ზღვად აქცევდნენ და ამდენი ბრძოლის შემდეგ ეშვებიც სამუდამოდ გაწითლებული ჰქონდათ.
მუმაკების განადგურება ისრებითაც შეუძლებელი იყო - მათი სქელი კანის გამო. არსებობდა ერთადერთი ადგილი, რომელიც სუსტი ჰქონდათ - თვალები. ამ შემთხვევაში, დიდი მანძილიდან ნასროლი ისარი შესაძლებელია, მუმაკისათვის ფატალურიც ყოფილიყო. დაბრმავებული მუმაკები ხშირად შეშლილები აქეთ-იქით დარბოდნენ და თავიანთ პატრონებს ანადგურებდნენ, მტრებთან ერთად. ერთ-ერთი სასტიკი ბრძოლა მათ და შუახმელეთის ხალხთა შორის გაიმართა პელენორის მინდორზე, ბეჭდის ომის დროს.
ჰობიტებში დადიოდა ლეგენდები იდუმალ შორეულ ქვეყნებზე, რომლებიც შუახმელეთის აღმოსავლეთით მდებარეობდნენ. ამბობდნენ, რომ იქ ცხოვრობენ გიგანტური ოლიფანტები, საბრძოლო მხეცები, რომლებიც ეშვებით არიან შეიარაღებული და სვეტების მსგავსი დიდი ფეხები აქვთ. ამასთან, ბევრი ჰობიტი ამტკიცებდა, რომ თავად ჰყავდა ნანახი ეს ცხოველები (თუმცა, ალბათ, ეს ნაკლებად სავარაუდოა, რადგან ჰობიტებს ასე შორს არასოდეს უმოგზაურია). სემუაიზ გემჯი ნამდვილად ბედნიერად გრძნობდა თავს, როდესაც ლეგენდებში აღწერილი არსება თავისი თვალით იხილა ფარამირთან, ბორომირის ძმასთან შეხვედრისას. გონდორელებისგან მან პირველად შეიტყო მათი მეორე სახელის, 'მუმაკის' შესახებ. 'ორ ციხე-კოშკში' აგრეთვე ვკითხულობთ ძველ ლექსს, რომელსაც სემი ღიღინებს, როდესაც პირველად უხსენებენ ოლიფანტს. ლექსი ოლიფანტზე ასევე გამოვიდა ცალკე, ილუსტრირებული წიგნის სახით.
ვარგები
ვარგები (Wargs) — ველური მგლები, სასტიკი მონადირეები. განსაკუთრებულად ცნობილები იყვნენ ველური მიწების ვარგები. ეს მგლების მსგავსი არსებები ხშირად ეხმარებოდნენ ბოროტ ძალებს. ორკთა გარკვეული რაოდენობა სპეციალურად მზადდებოდა ვარგთა სამართავად. ისევე როგორ ცხენოსნობა ჩვეულ ხალხში წესად იყო ქცეული, ვარგის მოთვინიერება და მასზე ჯირითი ნამდვილ ტრადიციად ჩამოყალიბდა.
მგლები ცხოვრობდნენ შუახმელეთის ჩრდილოეთით. ერიადორის მიწებს ისინი ლაშქრავდნენ ჯერ კიდევ მშვიდობიან დროს, ხოლო 2327 წელს მათ მოკლეს არაგორნ I, დუნედაინების მმართველი. ერიადორი კვლავ ქცეულა მათი თავდასხმების სამიზნედ, მრავალი წლის შემდეგაც კი. 2911 წლის მძიმე ზამთრის დროს, თეთრმა მგლებმა ჩრდილოეთიდან გადმოკვეთეს ბრენდივაინის გაყინული მდინარე და შევიდნენ მაზრაში. ბაკლენდიდან გაისმა საყვირის ხმა, რომელმაც ჰობიტები გააფრთხილა ამის შესახებ. 3018-19 წლებში, ბეჭდის ომის დროს, მგლები სერის გარეთ დაძრწოდნენ, მის კედლებთან ახლოს. ქრონოლოგიურად ვარგები პირველად ჩნდებიან 'ტინუვიელის ამბავში', რომელიც იყო 'ბერენისა და ლუთიენის' პირველი ვერსია, მოგვიანებით შეტანილი 'შუახმელეთის ისტორიაში'.
სარუმანი მგლებს იზენგარდის სიღრმეებში მალავდა, ხოლო ბეჭდის ომის დროს მათზე ამხედრებულ ორკებს ომში აგზავნიდა. სარუმანის მგლების მხედრები მომაკვდინებელი და საშიშები იყვნენ. ცხენები განსაკუთრებით უფრთხოდნენ ვარგებს. მხედრები რომელიმე მსხვერპლს ხოლმე თავს ეულად ესხმოდნენ, მაგრამ მათ ასევე იერიშის მიტანა დიდ ჯგუფებზეც შეეძლოთ.
იზენთან, 3019 წლის 25 თებერვალს მგლების მთელმა ნაკადმა გაანადგურა როჰირიმთა არაერთი ცხენი. შემდეგ ბრძოლაში, 2 მარტს მგლების დახმარებით ელფჰელმისა და გრიმბოლდის ლაშქრები ორ ნაწილად იქნა დაყოფილი. სარუმანმა მხედრები ჰელმის ხრამისკენ გაუშვა - იქ, სადაც ისინი დამარცხდნენ 3-4 მარტს. ვარგები გამოირჩეოდნენ განსაკუთრებული სისასტიკით, დემონური ხასიათით. ამასთან, ისინი განსაკუთრებულად ჭკვიანებიც იყვნენ და ამბობენ, რომ საკუთარი ენაც კი ჰქონდათ. მაგრამ ერთი რამის ეშინოდათ - ცეცხლის.
უფრო მეტად ვარგები ცხოვრობდნენ ველურ მიწებში, ნისლიანი მთების აღმოსავლეთით. 2941 წელს ისინი, ორკებთან ერთად აპირებდნენ ბნელტევრის ხისმჭრელებისგან გაწმენდას. მაგრამ შეხვედრის ადგილზე ისინი გადაეყარნენ განდალფს, ბილბო ბეგინსსა და 13 ჯუჯას. განდალფმა მგლებს ალმოკიდებული გირჩები დააყარა, რამაც, რა თქმა უნდა, ისინი განდევნა.
მაგრამ შურისძიებით აღსავსე ვარგებმა ორკებთან ერთად მარტოსულ მთას მიაშურეს. იქ მათ მიიღეს მონაწილეობა ხუთი ჯარის ბრძოლაში, სადაც დამარცხდნენ. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ოდესღაც ორკთა და ვარგთა მიერ მითვისებული მიწები ადამიანებს ერგო.
3019 წლის იანვარში რამდენიმე ვარგი ნისლიანი მთების დასავლეთით თავს დაესხა ბეჭდის საძმოს. მთის წვერზე საძმო შეებრძოლა მგლებს. განდალფმა ხეებს ცეცხლი წაუკიდა, ხოლო ელფმა ლეგოლასმა დაჭრა ერთ-ერთი მათგანი ალმოკიდებული ისრით. უცნობი არის, თუ ვინ გამოგზავნა ისინი - სარუმანმა თუ საურონმა.
სახელის 'ვარგი' (warg) წარმოშობაზე ჯ.რ.რ.ტოლკინი წერს: „ეს არის სიტყვის wolf (მგელი) ძველი ფორმა, რომელსაც ასევე გააჩნია ყაჩაღის მნიშვნელობაც. ინგლისური სიტყვა wearg აღნიშნავსწყეულს, ყაჩაღს, დამნაშავეს. ძველ ნორვეგიულ ენაში vargr არის იგივე, რაც მგელი და კანონგარეშე, ხოლო ძველ გერმანულ ენაში warg ნიშნავს 'ბოროტმოქმედს'“.