cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არამ ასატრიანი
კარიერა
ასატრიანი ბავშვობიდან მოყოლებული აღიარებული იყო როგორც არაჩვეულებრივი მუსიკოსი. 1985 წელს ასატრიანმა ჩამოაყალიბა საკუთარი ჯგუფი. გვიან ცხოვრებაში მან პოპულარობა მოიპოვა თავისი მკაფიო ხმითა და მუსიკალური სტილით; იგი პოპულარობით სარგებლობდა როგორც სომხეთში, ისე საერთაშორისო საზოგადოებაში, განსაკუთრებით სომხურ დიასპორაში. ასათრიანს უყვარდა მუშაობა და მან მთელი სიცოცხლე მიუძღვნა მუსიკას. იგი უახლოვდებოდა პოზიტიურ საკითხებს და საკუთარ თავში დაწმუნებული იყო. მის სიმღერებში გამოხატულია მისი სიყვარული როგორც თავისი ქვეყნის, სომეხი ხალხის, ისევე როგორც სხვა ეთნიკური ჯგუფების მიმართ. მთიანი ყარაბაღის ომის დროს მან შეასრულა სიმღერები ჯარისკაცებისთვის და ზოგადად სომეხებისთვის, რათა განეხორციელებინათ მორალური მხარდაჭერა.
ასტრიანი მრავალ კოცერტს მართავდა საერთაშორისო მასშტაბით (აზია, ევროპა, რუსეთი, შუა აღმოსავლეთი); მრავალ კონცერტს ატარებდა სომხეთის სხვადასხვა ქალაქში. მან დაწერა 500-ზე მეტი სიმღერა; იგი მუდმივად ატარებდა მსოფლიო ტურებს. მთელი ცხოვრების განმავლობაში მიღებული აქვს მრავალი ჯილო; მათ შორისაა "გუსანი", რომელიც მას 2003 წლის 18 აპრილს, სომხეთის კულტურული მუსიკის მინისტრმა მიანიჭა.
პირადი ცხოვრება
არამ ასტარიანი დაიბადა ვაღარშაპატში, სომხეთში. მისი შობლები იყვნენ ჰაპეტ ასატრიანი და აშკენ მამპრეიანი. იგი დაიბადა ლტოლვილ ოჯახში.
სიკვდილამდე იგი შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა. მას სჯეროდა, რომ მუსიკა თაობიდან თაობას გადაეცემა. მისი ვაჟი, სეთრაკი (სეთო) გარდაიცვალა ტრაგიკულ საავტომობილო ავარიაში, არამის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე; ამ ფაქტმა არამ ასატრიანი მწუხარებაში ჩააგდო.
გარდაცვალება
არამ ასატრიანი გარდაიცვალა 2006 წლის 7 ნოემბერს, ოშაკანში, არაგაწოტნის პროვინციაში, სომხეთში, გულის შეტევით.
გარდაიცვალა ნათესავებით გარშემოტყმულ ადგილში; მისმა გარდაცვალებამ გულშემატკივრები ძალიან დაამწუხრა, რადგან იგი თანამედროვე სომხური პოპ მუსიკაის ერთ-ერთ დიდ წარმომადგენლად ითვლებოდა და მას "ჰაიასტანის ხმას" უწოდებდნენ. ასატრიანების მთელი ოჯახი მიიჩნევა პოსტ-საბჭოთა სომხეთის პოპ მუსიკის უმთავრეს წვლილის შემტანად.
მისი ვაჟები, ტიგრან და არტაშ ასატრიანები, და მისი შვილიშვილი გრიშა ასატრიანი, როგორც პოპულარული სომეხი მუსიკოსები, მამის კვალს მიჰყვებიან
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:სომეხი მომღერლები
ელისაბედ ბიკოვა
ბიოგრაფია
ბიკოვა 1913 წლის 4 ნოემბერს, ვლადიმირის ოლქის სოფელ ბოგოლუბოვოში დაიბადა. 12 წლის ასაკში, მოსკოვში ძმასთან გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ისწავლა ჭადრაკის თამაში, მაგრამ, ვინაიდან იმ დროს ქალთა შორის პოპულარული არ იყო, ჯერ მხოლოდ მოყვარულის დონეზე თამაშობდა. 1935 წელს, მოსკოვში ვერა მენჩიკის მონაწილეობით საერთაშორისო ტურნირი მოეწყო, რამაც ახალგაზრდობაზე დიდი გავლენა იქონია. ბიკოვაც ჩაუღრმავდა სპორტის ამ სახეობას, გაეცნო თეორიებს და პროფესიონალებთან გადიოდა პრაქტიკებს. უკვე 1937 წელს, მოსკოვის პირველობაზე ბრინჯაო მოიგო, ხოლო მომდევნო წელს ოქრო. საერთოდ კი დედაქალაქის პირველობაზე 1952 წლამდე კიდევ 5-ჯერ გაიმარჯვა. მეორე მსოფლიო ომის დროს, ჰოსპიტალებში ჭადრაკზე ლექციებს კითხულობდა და ერთდროულ სეანსებსაც ატარებდა, ხოლო ომის შემდეგ სამჯერ გახდა სსრკ-ის ჩემპიონი: 1947, 1948, 1950 წლებში.
მსოფლიო ჩემპიონატები
1950 წელს გამართულ მსოფლიოს ჩემპიონის გამოსავლენ ტურნირზე, ბიკოვამ ბელოვასთან ერთად მესამე და მეოთხე ადგილები გაიყო. 15 პარტიიდან 8 მოიგო, 4 ყაიმით დაასრულა, 3 კი წააგო და ჩემპიონს 1,5 ქულით ჩამორჩა. 1952 წელს პრეტენდენტთა მატჩი მოიგო, რის გამოც მსოფლიოს ჩემპიონ ლიუდმილა რუდენკოსთან თამაშის უფლება მოიპოვა. პრეტენდენტებში სულ 16 მოჭადრაკე მონაწილეობდა. აქ ელისაბედმა 11 მოიგო, 1 ყაიმით დაასრულა, ხოლო 4 წააგო და 11,5 ქულით გაიმარჯვა. მდევარს კი ერთი ქულით გაუსწრო.
საჩემპიონო მატჩს 1953 წელს ლენინგრადმა უმასპინძლა. შეჯიბრი 15 აგვისტოდან 20 სექტემბრამდე გაგრძელდა, მთავარი არბიტრი ვერა ჩუდოვა იყო, ბიკოვას სეკუნდატობას მიხაილ იუდოვიჩი უწევდა, რუდენკოს კი ალეკსანდრ ტოლუში. ბიკოვამ ცუდად დაიწყო შეხვედრა და პირველი ორი პარტია დათმო, მაგრამ მომდევნოებში გამოცოცხლა და მეოთხეში უკვე გაათანაბრა ანგარიში. მეექვსე-მეშვიდის მოგების შემდეგ უკვე ორი ქულით დაწინაურდა, მაგრამ ტემპი ვერ შეინარჩუნა, მეცხრე-მეათე წააგო და კვლავ გათანაბრდა ანგარიში. ბიკოვამ მე-11 და მე-12 მოიგო, ბოლოსწინა მე-13 წააგო და ანგარიში 7:6 გახდა. წაგების შემთხვევაში, საბოლოოდ ყაიმი დაფიქსირდებოდა, რითაც მოქმედი ჩემპიონი ტიტულს შეინარჩუნებდა. თეთრებით მოთამაშე ბიკოვამ თავიდან სუსტად დაიწყო და რუდენკომ უპირატესობა მოიპოვა. მატჩი, მე-40 სვლაზე დროებით შეწყდა და მომდევნო დღეს გაგრძელდა, რომელიც ყველასგან მოულოდნელად ბიკოვამ მოიგო და საბოლოო ანგარიში 8:6 დააფიქსირა.
ტიტული სამ წელიწადში, მაჩ-ტურნირში ოლღა რუბცოვას დაუთმო. ტურნირი 21 აგვისტოდან 25 სექტემბრამდე, მოსკოვში ჩატარდა და სულ სამი მონაწილე ჰყავდა: მოქმედი ჩემპიონი, პრეტენდენტთა ტურნირის მომგები ოლღა რუბცოვა და ექს-ჩემპიონი ლიუდმილა რუდენკო. აღსანიშნავია, რომ სამივე სსრკ-ის წარმოადგენდა. მოჭადრაკეებმა ერთმანეთთან 8-8 პარტია გაითამაშეს. მთავარი ორთაბრძოლა რუბცოვა-ბიკოვას შორის გაიმართა, ბოლოსწინა 24-ე ტურში ბიკოვა რუბცოვას ნახევარი ქულით ასწრებდა, თუმცა, ბოლოში მეტოქემ რუდენკოს მოუგო და ნახევარი ქულით აჯობა. ბიკოვამ 6 პარტია მოიგო, სამი წააგო და 7 ყაიმით დასრულა. მატჩ-რევანშს ორ წელიწადში ისევ მოსკოვმა უმასპინძლა.
ქალთა საჭადრაკო ისტორიაში პირველი მატჩ-რევანში 4 თებერვალს დაიწყო და 12 მარტს დასრულდა. მთავარი არბიტრი ფინელი ე. ჰეიმილო იყო, ბიკოვას სეკუნდანტობას ეფიმ კოგანი უწევდა, რუბცოვას კი აბრამ პოლიაკი. ელიზაბედმა ეს შეხვედრაც ცუდად დაიწყო, პირველი, მესამე და მეხუთე თეთრებით წააგო, მეორეში კი იმარჯვა და 6 პარტიის შემდეგ 2:4 აგებდა. მომდევნო პარტიებში ათამაშდა, ზედიზედ ექვსი პარტია მოიგო (რეკორდი დაამყარა) და 4 ქულით დაწინაურდა. მე-13 პარტია დათმო, ბოლო კი ყაიმით დაასრულა, ანგარიში 8,5:5,5 დააფიქსირა და ჩემპიონობაც დაიბრუნა.
ტიტული თანამემამულე კირა ზვორიკინასთან დაიცვა. შეხვედრა მოსკოვში 1959 წლის 4 დეკემბერს დაიწყო და მომდევნო წლის 4 იანვარს დასრულდა. მატჩის არბიტრი კვლავ ვერა ჩუდოვა იყო, ბიკოვას სეკუნდატობას მიხაილ იუდოვიჩი უწევდა, ზვორიკინას კი ალექსეი სუეტინი. ბიკოვამ ეს შეხვედრაც წაგებით დაიწყო, თუმცა, დროზე მოახერხა კონცენტრაცია და მე-4 პარტიის ბოლოს დაწინაურდა. მეხუთეში საყაიმო გახდა ანგარიში, მაგრამ მეშვიდეში კვლავ ჩემპიონი დაწინაურდა. ბიკოვამ მე-10, მე-11 და მე-12 პარტიები მოიგო, მე-13 კი ყაიმით დაასრულა, მეტოქეს 8,5:4,5 ანგარიშით ყოველგვარი შანსი მოუსპო და გამარჯვებულად გამოცხადდა.
ელისაბედმა ტიტული 1962 წელს, 21 წლის ქართველ ნონა გაფრინდაშვილთან დაკარგა. მატჩი მოსკოვში 18 სექტემბრიდან 17 ოქტომბრამდე ჩატარდა. ბიკოვამ ძალიან სუსტად ჩაატარა მატჩი, ვერც ერთი პარტია ვერ მოიგო, მხოლოდ 4 ყაიმს გამორჩა და 2:9 დამარცხდა. ექს-ჩემპიონმა მე-2, მე-3, მე-4, მე-6, მე-7, მე-10 და მე-11 პარტია წააგო. მატჩის მთავარი არბიტრი ნ. გრუშკოვა-ბელსკაია იყო. ბიკოვას სეკუნდანტობას ეფიმ კოგანი უწევდა, გაფრინდაშვილს კი მიხაილ შიშოვი.
ბიკოვა 70-იანი წლების ბოლომდე მოსკოვის ტურნირებზე გამოდიოდა.
ბიკოვა 1989 წლის 8 მარტს, მოსკოვში გარდაიცვალა.
წიგნები
ავტორია რამდენიმე საჭადრაკო წიგნისა, მათ შორის: „საბჭოთა მოჭადრაკეები“ (1951), „მსოფლიოს პირველობისთვის შეჯიბრები ქალთა შორის“ (1955), „ვერა მენჩიკი“ (1957).
ჯილდოები
ჭადრაკის განვითარიბაში შეტანილი წვრილისთვის დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით.
ხსოვნა
2012 წელს ვლადიმირში შეიქმნა საინიცივატიო ჯგუფი: „ელიზაბეტ ბიკოვას მემორიალი“, რომლის მიზანია სოფელ ბოგოლუბოვაში დაიდგას ჩემპიონის ძეგლი, შესრულებული მოქანდაკე ილია შანინის მიერ. 2013 წელი ფიდემ ბიკოვას წლად გამოაცხადა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები ქალთა შორის კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
რეჯებ ნიჟარაძე
რეჯებ დედიაღის ძე ნიჟარაძე, რეჯებ-ბეგ ნიჟარაძე (დ. 1873 — გ. 1937) — ქართველი იურისტი და საზოგადო მოღვაწე, ქართველ მაჰმადიანთა ერთ-ერთი პოლიტიკური ლიდერი.
დაიბადა ქობულეთის მხარის მემამულის დედე-აღას (ნიჟარაძე) ოჯახში. 1888 წელს ილია ჭავჭავაძის დახმარებით გახდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიის ერთ-ერთი პირველი მოსწავლე სამუსლიმანო საქართველოდან. უმაღლესი განათლება ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე მიიღო. იურისტად მუშაობდა თბილისსა და ბაქოში. აქ მან მონაწილეობა მიიღო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბაქოს სექციის, ქართული დაწყებითი 2-კლასიანი სკოლის, სამკითხველოს, წიგნის მაღაზიისა და გაზეთ „მარცვალის“ დაარსებაში. 1911 წელს გადასახლდა ბათუმში, სადაც არჩეული იყო ქალაქის საბჭოს წევრად (ხმოსნად) და ქალაქის მმართველობის წევრად. ზრუნავდა მაჰმადიანი ქართველების განათლებასა და მათ ქართულ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ინტეგრაციაზე. I მსოფლიო ომის ბოლოს იყო სამუსლიმანო საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის წევრი, 1918 წელს — სამუსლიმანო საქართველოს წარმომადგენელი საქართველოს ეროვნულ საბჭოში, ქობულეთის მაზრის უფროსი. თურქეთთან ურთიერთობის საკითხზე საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობასთან კონფლიქტი მოუხდა, რის გამოც ერთი პერიოდი დაპატიმრებული იყო.
1921 წლის მარტში საქართველოში წითელი არმიის შემოჭრის შემდეგ საბჭოთა ხელისუფლების სამსახურში ჩადგა. იყო ბათუმის რევოლუციური კომიტეტის წევრი, შემდეგ აჭარის ასსრ იუსტიციის სახალხო კომისარი; მონაწილეობდა აჭარის პირველი კონსტიტუციის და კანონმდებლობის შედგენაში. 1924 წელს აირჩიეს აჭარის ადვოკატთა კოლეგიის თავმჯდომარედ. 1930-იან წლებში იყო აჭარის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის თანაშემწე. 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1956 წელს. 2019 წელს მისი სახელი მიენიჭა ერთ-ერთ ქუჩას ბათუმში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ელიკონია (ანტიოკია)
ელიკონია (Heliconia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.778 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 567 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 117 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
შავეთი
შავეთი — სულეთი, საიქიო, სადაც კუპრის მდინარეები მიედინება (ფშავ-ხევსურული გადმოცემებით). ამ „ქართულ სტიქსზე“ ბეწვის ხიდია, საიდანაც ცოდვილთა ნაკადი მდუღარე კუპრში ცვივა, უცოდველნი გაღმა გადადიან. შავი ქართულ მითოლოგიაშიც ტანჯვისა და ვაების სიმბოლოა. მასთან უძლურნი არიან თვით ქვეყნიერების გამრიგე და ღვთისშვილნი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მითოლოგია
ვილა-ბელა-და-სანტისიმა-ტრინიდადი
ვილა-ბელა-და-სანტისიმა-ტრინიდადი (Vila Bela da Santíssima Trindade) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 198 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-გუაპორეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 493 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.08 კმ²-ზე. ფართობი 13 420 კმ²-ია.
ბენალუპ-კასას-ვიეხასი
ბენალუპ-კასას-ვიეხასი (Benalup-Casas Viejas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის ლა-ხანდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 58 კმ². მოსახლეობა — 6986 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
დავით ბაქრაძის ქუჩა
დავით ბაქრაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე); რაფიელ აგლაძის ქუჩიდან რკინიგზამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. უსახელო ქუჩას დავით ბაქრაძის სახელი ეწოდა 1983 წელს.
ლიტერატურა
ბაქრაძე
ნიკოლოზ მეხუზლა
ნიკოლოზ მეხუზლა (დ. 1855, გურიანთა — გ. 15 იანვარი, 1892, უჩხუბი) — ქართველი ფირალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ყმა-გლეხის ოჯახში დაახლოებით 1855-56 წლებში. იყო საშუალო სიმაღლის სქელი კაცი. იცვამდა ჩაქურასა და წუღა-მესტს, იხურავდა ყაბალახს, ატარებდა წვერს. იარაღად ხმარობდა ბერდენას, ორპირიან თოფს და სატევარს.
სხვადასხვა დროს მუშაობდა ვაჭართან შეკვეთილში, 1886 წლიდან მუშაობდა მანთაშევის ქარხანაში ბათუმში. შემდეგ მიატოვა სამუშაო და კონტრაბანდისტობას მიჰყო ხელი, დადიოდა ოსმალეთში, კარგად ისწავლა თურქული ენა. კონტრაბანდისტობისთვის დაიჭირეს, მაგრამ გაიქცა, გვარი შეიცვალა, გუჯაბიძე დაირქვა და გურიაში დაბრუნდა და სოფლის საქმიანობაში ჩაება, მაგრამ ოჯახის სამყოფს მაინც ვერ შოულობდა. ციხეში ცილისწამების შედეგად მოხვდა 1884 წელს. იჯდა ბათუმის ციხეში სისონა დარჩიასთან ერთად. ბათუმიდან გადაიყვანეს ოზურგეთში, შემდეგ კი ქუთაისის ციხეში, სადაც წელიწადნახევარი დაჰყო. 1888 წლის თებერვალსა თუ მარტში მეხუზლა ციხიდან გაიქცა.
1892 წლის იანვარში მეხუზლა და ტარიელ დათუნაიშვილი აცანაში თავს დაესხნენ მღვდელ სილიბისტრო ჩხაიძეს და გაძარცვეს, გადაკვეთეს მდინარე სუფსა ნაგომართან და მიიმალნენ. 1892 წლის 15 იანვარს პოლიციის ბოქაულის თანაშემწე მგელაძე და დრუჟინის ოფიცერი გარდაფხაძე რამდენიმე ჯარისკაცით გავიდნენ ოზურგეთიდან. პირველი წავიდა უჩხუბში, ხოლო მეორე მელექედურში, სადაც ფირალების მოხმარებაში შემჩნეული სახლები უნდა გაეჩხრკათ. უჩხუბში მგელაძე დათა მაუჭაძის სახლში გადააწყდა დათუნაიშვილსა და მეხუზლას. ატყდა სროლა. მგელაძეს მიეშველა გარდაფხაძე მელექედურიდან, გამოიძახეს რაზმი ოზურგეთიდანაც. მეხუზლამ გაქცევა სცადა და ორი ადგილობრივი, მენაბდე და შაფაქიძე მოკლა. შაფაქიძე სოფლის ყოფილი მამასახლისი იყო, რომელმაც მეხუზლას შეპყრობა და თავის გამოჩენა გადაწყვიტა. მეხუზლამ ასევე დაჭრა დრუჟინის სამი ჯარისკაცი. მეხუზლამ გაიარა ორი-სამი ვერსი, მაგრამ დიდი თოვლის გამო გაქცევა მაინც ვერ მოახერხა და ის მოკლეს.
მეხუზლა ცხემლისხიდში დაკრძალეს, თუმცა ნათესავებდმა ფარულად გადაასვენეს ბაილეთში.
ნიკოლოზ მეხუზლას თავგადასავალი აისახა ხალხურ სიმღერაში „ფირალ ნიკოლოზ მეხუზლაზე“, სადაც პირველ პირშია მოთხრობილი მისი ცხოვრებისა და დაღუპვის შესახებ. ასრულებდნენ ძმები ჭიჭიკო, გიტო და გივი აროშიძეები, სოფელ ვაკიჯვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1855 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1892 კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ფირალები კატეგორია:მოკლული ქართველები
გოგი კოღუაშვილი
გიორგი (გოგი) კოღუაშვილი (დ. 8 თებერვალი, 1974, ქუთაისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართული წარმოშობის რუსი მოჭიდავე და მწვრთნელი. 1992 წლის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი, ხუთგზის მსოფლიოსა (1993, 1994, 1997, 1998, 1999) და ოთხგზის ევროპის (1994, 1995, 1996, 2002) ჩემპიონი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:რუსი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
მია ხალიფა
მია ხალიფა (ميا خليفة‎; დ. 10 თებერვალი, 1993, ბეირუთი, ლიბანი; აგრეთვე ცნობილია როგორც მია კალისტა) — ლიბანური წარმოშობის ამერიკელი პორნომსახიობი, ინტერნეტ-ვარსკვლავი, სპორტული კომენტატორი და „კამერის მოდელი“. ცნობილი გახდა პორნომსახიობობით 2014-2015 წლებში.
პორნოკარიერა დაიწყო 2014 წლის ოქტომბერში. ამავე წლის დეკემბრის მონაცემებით ვებ-გვერდზე „Pornhub“ იკავებდა პირველ ადგილს. ამის შემდეგ მან მიიღო მოკვლის მუქარა.
2011 წელს ხალიფა დაქორწინდა თანასკოლელზე, ისინი 2016 წელს დაშორდნენ. მას ჰყავს 2,3 მილიონი მიმდევარი Twitter-ზე და 11 მილიონი Instagram-ზე. იგი არის ინგლისური კლუბის „ვესტ ჰემ იუნაიტედის“ გულშემატკივარი. 2020 წლის ზაფხულში დაქორწინდა შვედ შეფ მზარეულ რობერტ სანდბერგზე. 2019 წელს მან გაამხილა, რომ პორნოგრაფიით 12 000$ გამოიმუშავა.
ადრეული ცხოვრება
დაიბადა 1993 წლის 10 თებერვალს. 2001 წელს ოჯახთან ერთად გადავიდა აშშ-ში საცხოვრებლად. სახლი დატოვა სამხრეთ ლიბანის კონფლიქტის გამო. მისი ოჯახი კათოლიკე იყო. სკოლაში ხშირად იყო ბულინგისა და დამცირების მსხვერპლი მისი გარეგნობის გამო. მია ხალიფამ დაამთავრა მასანუტენის სამხედრო აკადემია, შემდეგ სწავლა გააგრძელა ტეხასის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ისტორიის ბაკალავრის ხარისხი.
პორნოგრაფიული კარიერა
პორნოგრაფიული კარიერა დაიწყო 2014 წლის ოქტომბერში და მალევე მოიპოვა პოპულარულობა, 22 წლის ასაკში 1,5 მილიონზე მეტი ნახვით Pornhub-ზე, ის იყო ყველაზე ძიებადი პორნომსახიობი საიტზე. 2015 წელს, მაშინ როდესაც Pornhub-ის რეიტინგში პირველ ადგილს იკავებდა, ისლამური სახელმწიფოსაგან მიიღო მოკვლის მუქარა, რამაც აიძულა შეეწყვიტა პორნოგრაფიულ ფილმებში მონაწილეობა. მის მიმართ კრიტიკა მოდიოდა ახლო აღმოსავლეთის რეგიონი სახელმწიფოებიდან, მათ შორის ლიბანიდან. მისმა მშობლებმა მისი პროფესიის გამო შეწყვიტეს მასთან ურთიერთობა. იგი რამდენიმე ფილმში თამაშობდა ჰიჯაბით, რამაც გამოიწვია მუქარა მის მიმართ. „Washington Post“-თან ინტერვიუში იგი იძახდა, რომ სცენა მხოლოდ სატირული ხასიათის იყო და არ უნდა ყოფილიყო სერიოზულად აღქმული. ერთ-ერთ ინტერვიუში მან განაცხადა:
მარკუს-ბეიკერი
მარკუს-ბეიკერი (Mount Marcus Baker) — მწვერვალი ალასკაზე, ჩუგაჩის მთების უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 4016 მ. ქალაქ ანკორიჯიდან აღმოსავლეთით 121 კმ-ში. თავდაპირველად ცნობილი იყო „წმინდა აგნესის მთის“ სახელწოდებით. პირველად დაიპყრეს 1938 წლის 19 ივნისს ბრედფორდ უოშბერნის ხელმძღვანელობით. ასვლამ თითქმის ორი თვე გასტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალასკის მთები
მარგარიტა შოლი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1988
კუტანოვო
კუტანოვო (Ҡотан) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება ბაინაზაროვოს სოფსაბჭოს. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 317 ადამიანი.
ვიტო ნიკოლიჩი
ვიტო ნიკოლიჩი (დ. 27 აპრილი, 1934, მოსტარი, იუგოსლავიის სამეფო — გ. 10 სექტემბერი, 1994, პოდგორიცა, მონტენეგრო) — მონტენეგროელი პოეტი და ჟურნალისტი.
დაიბადა 1934 წელს მოსტარში (ამჟამად ბოსნია და ჰერცეგოვინა). მისი ოჯახი წარმოშობით ნიკშიჩიდან იყო, მოსტარში კი მამამისი მსახურობდა არმიაში. 1941 წელს დაბრუნდა ნიკშიჩში ოჯახთან ერთად. მეორე მსოფლიო ომის დროს დაეღუპა მამა და ძმა და 18 წლის შესრულებდამდე ცხოვრობდა ობოლთა თავშესაფარში. მან ტავისი ცხოვრება ნიკშიჩში, სიღარიბეში გაატარა და ცნობილია თავისი ბოჰემური ცხოვრების სტილით. მოგვიანებით გადასახლდა ტიტოგრადში, სადაც მუშაობდა ჟურნალისტად გაზეთ Pobjeda-ში.
გარდაიცვალა 1994 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონტენეგროელი პოეტები კატეგორია:მონტენეგროელი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
იაბლოკო
რუსული გაერთიანებული დემოკრატიული პარტია „იაბლოკო“ (Росси́йская объединённая демократи́ческая па́ртия ЯБЛОКО) — რუსეთის ფედერაციაში ოფიციალურად დარეგისტრირებული ოპოზიციური პარტია. პარტია მონაწილეობდა სახელმწიფო დუმის ყველა არჩევნებში. 1995 — 2003 წლებში წარმოდგენილი იყო ფრაქციით, ხოლო 2007 ცალკეული დეპუტატებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკური პარტიები
ისპანია (კოლუმბია)
ისპანია (Hispania) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 942 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 801 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 58 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კასტელიარ-დე-ლა-ფრონტერა
კასტელიარ-დე-ლა-ფრონტერა (Castellar de la Frontera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის კამპო-დე-გიბრალტარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 179 კმ². მოსახლეობა — 3057 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
კოტე ბაქრაძის ქუჩა
კოტე ბაქრაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (საბარგოს დასახლება); ნოე ხომერიკის ქუჩიდან სერგი დურმიშიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე საბარგოს დასახლების IX ქუჩა ერქვა, 1971 წელს კოტე ბაქრაძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.
ლიტერატურა
ბაქრაძე
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 82
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 82 მიიღეს 1950 წლის 25 ივნისს. კსდრ-ის სამხრეთ კორეაში შეჭრასთან დაკავშირებით. უშიშროების საბჭოს პირველი სხდომა მოიწვიაა გაეროს გენერალურმა მდივანმა ტრიუგვე ლიმ. უშიშროების საბჭოს საგანგებო სხდომას ბოიკოტი გამოუცხადა სსრკ-მ. უშიშროების საბჭომ დაგმო ჩრდილოეთ კორეის შეჭრა სამხრეთ კორეაში და მოითხოვა გაეროს შეყვანა კონფლიქტის ზონაში, რის შედეგადაც შეძლო ომის შემობრუნება.
რეზოლუციას ხმა მისცა 9 ქვეყანამ, იუგოსლავიამ თავი შეიკავა, ხოლო სსრკ-მ ბოიკოტი გამოაცხადა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1950 წლის რეზოლუციები კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ კორეის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ჩრდილოეთ კორეის შესახებ კატეგორია:1950 წელი სამხრეთ კორეაში კატეგორია:1950 წელი ჩრდილოეთ კორეაში
მატანუსკა
მატანუსკა (Matanuska River) — მდინარე ალასკაზე. სიგრძე 121 კმ, აუზის ფართობი 5439 კმ². სათავე აქვს ჩუგაჩის მთებში არსებულ მატანუსკის მყინვარზე, ზღვის დონიდან 617 მ სიმაღლეზე. მეტწილად მიედინება სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით და ერთვის კუკის ყურის ნიკ-არმის ტოტს. ძირითადად საზრდოობს მყინვარული წყლით. მატანუსკა პოპულარულია რაფტიგის მოყვარულთა შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალასკის მდინარეები
ჩიპიონა
ჩიპიონა (Chipiona) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის კოსტა-ნოროესტე-დე-კადისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 32,99 კმ². მოსახლეობა — 19 246 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
სანანდაჯი
სანანდაჯი, სენენდეჯი (, سنه სნა) — ქალაქი დასავლეთ ირანში, ქურთისტანის ოსტანის ადმინისტრაციული ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ირანის ქალაქები
პილარ რუბიო
პილარ რუბიო ფერნანდესი (დ. 17 მარტი, 1978) — ესპანელი მოდელი, ტელეწამყვანი და ჟურნალისტი.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე სერხიო რამოსი, რომელთანაც ურთიერთობა 2012 წელს დაიწყო. ისინი 2019 წელს დაქორწინდნენ. ჰყავთ ოთხი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი ჟურნალისტები კატეგორია:ესპანელი ტელეწამყვანები კატეგორია:ესპანელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1978
Daydream Nation
Daydream Nation — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Sonic Youth-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი. იგი იწერერებოდა 1988 წლის ივლისში-აგვისტოში, ნიუ-იორკში, სტუდიაში Greene St. Recording და გამოვიდა ლეიბლ Enigma Records-ზე, ორმაგი ალბომის სახით, იმავე წლის ოქტომბერში. Daydream Nation იყო ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი სხვა, უფრო პრესტიჟულ ლეიბლთან კონტრაქტის გაფორმებამდე.
სქოლიო
კატეგორია:Sonic Youth-ის ალბომები კატეგორია:Geffen Records-ის ალბომები კატეგორია:DGC Records-ის ალბომები კატეგორია:1988 წლის ალბომები კატეგორია:Blast First-ის ალბომები კატეგორია:Au Go Go Records-ის ალბომები
ფრედერიკა ვიურტემბერგელი
ფრედერიკა ვიურტემბერგელი (Friederike von Württemberg; დ. 27 ივლისი, 1765 — გ. 24 ნოემბერი, 1785) — ვიურტემბერგის ჰერცოგ ფრიდრიხ II-ის ასული. ოლდენბურგის ჰერცოგ პეტერ I-ის მეუღლე და ავგუსტ I-ის დედა.
ბიოგრაფია
ფრედერიკა დაიბადა 1765 წლის 27 ივლისს. იგი იყო ვიურტემბერგის ჰერცოგ ფრიდრიხ II ევგენისა და მისი ცოლის, ფრედერიკა დოროთეა ბრანდენბურგ-შვედიტელის ქალიშვილი. მისი და-ძმებიდან აღსანიშნავია ვიურტემბერგის მეფე ფრიდრიხი, რუსეთის იმპერატრიცა სოფია დოროთეა და ავსტრიის ერცჰერცოგინია ელიზაბეთი.
1781 წლის 6 ივნისს, ფრედერიკა დააქორწინეს პრინც პეტერ ფრიდრიხ ჰოლშტაინ-გოტორპელზე. ქორწინება მიმართული იყო რუსეთ-ვიურტემბერგის ურთიერთობების გამყარებისკენ (ვინაიდან იმპერატორი პავლე I-ც ჰოლშტაინ-გოტორპელთა შთამომავალი იყო). 1783 წელს მან პრინცი ავგუსტი, ხოლო 1784 წელს პრინცი გეორგი გააჩინა.
არამეისტიკა
არამეისტიკა — არამეული ფილოლოგია. დაკავებულია არამეულის შესწავლითა და კვლევით.
არამეისტიკა მეტად იშვიათი დარგია. მას როგორც საუნივერსიტეტო დისციპლინას მსოფლიოს მასშტაბით ძალიან ცოტა უნივერსიტეტში თუ შეისწავლიან. იშვიათია არამეისტიკის კათედრათა რაოდენობა და მას სემიტოლოგიის, ჰებრაისტიკის, ანდა იუდაისტიკის, ზოგჯერ არაბისტიკის ნაწილადაც განიხილავენ ინტერდისციპლინურ კონტექსტში.
არც თუ იშვიათად სამეცნიერო კვლევისას განარჩევენ არამეული ენის ფორმებს (დიალექტებს) ამ ენის ისტორიული განვითარების ფაზებისაგან, რის გამოც ფაქტობრივად ორი სამეცნიერო დარგი არამეისტიკა და ახალარამეისტიკა არსებობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოლოგია
Aramaistik
სეიდლიარი (ლაჩინი)
სეიდლიარი (Seidlyar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
რუსეთის კომუნისტები
რუსეთის კომუნისტები (Коммунисты России) — რუსეთის ფედერაციაში ოფიციალურად დარეგისტრირებული პოლიტიკური პარტია. დაფუძნდა 2009 წლის 23 მაისს და 2012 ივნისამდე მოქმედებდა როგორც არაკომერციული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია. ამ დროისთვის პარტიას აქვს ორი ადგილი რუსეთის რეგიონალურ პარლამენტებში, ხოლო პარტიის ლიდერია მაქსიმ სურაიკინი.
ყასარ-ზეიდი
ყასარ-ზეიდი (Qacar Zeyid) — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს  873 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
პეტერ I (ოლდენბურგის ჰერცოგი)
პეტერ I (Peter I; დ. 17 იანვარი, 1755 — გ. 21 მაისი, 1829) — ოლდენბურგელთა დინასტიის წარმომადგენელი. გეორგ ლუდვიგ ჰოლშტაინ-გოტორპელის ვაჟი. ოლდენბურგის ჰერცოგი 1823-29 წლებში.
ბიოგრაფია
პეტერი დაიბადა 1755 წლის 17 იანვარს. იგი იყო გეორგ ლუდვიგ ჰოლშტაინ-გოტორპელისა და სოფია შარლოტა სონდენბურგელის ერთადერთი გადარჩენილი ვაჟი.
1781 წლის 6 ივნისს, იგი დააქორწინეს ფრედერიკა ვიუტემბერგელზე, ვიუტემბერგის ჰერცოგ ფრიდრიხ II-ისა და ფრედერიკა დოროთეა ბრანდენბურგ-შვედიტელის ასულზე. ფრედერიკას და, სოფია ვიუტემბერგელი იყო რუსეთის იმპერატორ პავლე I-ის მეუღლე. პეტერსა და ფრედერიკას ორი ვაჟი შეეძინათ: ავგუსტი და გეორგი.
ფრედერიკა 1785 წელს მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც მკვდარი ბავშვი გააჩინა. ამავე წელს, იგი თავისი ბიძაშვილის, ოლდენბურგის ჰერცოგ პეტერ ფრიდრიხის რეგენტი გახდა.
1785-1803 წლებში იგი ლიუბეკის პრინც-ეპისკოპოსი იყო. 1823 წელს, პეტერ ფრიდრიხის გარდაცვალების შემდეგ, პეტერ I ოლდენბურგის დიდი ჰერცოგი გახდა. ამ ამბიდან რამდენიმე წელიწადში, 1829 წლის 21 მაისს პეტერი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ჰერცოგი მისი ვაჟი ავგუსტ I გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1755 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1829 კატეგორია:ოლდენბურგები
როტა (კადისი)
როტა (Rota) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის კოსტა-ნოროესტე-დე-კადისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 84 კმ². მოსახლეობა — 29 282 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კადისის ქალაქები
მატანუსკა (მრავალმნიშვნელოვანი)
მატანუსკა — შეიძლება ნიშნავდეს:
ზაქარია მდივანი
ზაქარია (შაქრო) ასლანის ძე მდივანი (დ. 5 სექტემბერი, 1867 – გ. 18 აპრილი, 1933) — ქართველი გენერალი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ჯერ თბილისის კადეტთა კორპუსი, შემდეგ — კონსტანტინეს სამხედრო სასწავლებელი. პოდპორუჩიკი (1886). მსახურობდა ჯერ ვარშავის ციხესიმაგრის არტილერიაში, შემდეგ — კავკასიის გრენადერთა საარტილერიო ბრიგადაში. პორუჩიკი (1889). დაამთავრა გენერალური შტაბის აკადემია. კაპიტანი (1889), პოდპოლკოვნიკი (1902), პოლკოვნიკი (1906). 1910-1912 წლებში იყო სევასტოპოლის ციხესიმაგრის შტაბის უფროსი. 1912-1915 წლებში ლაიბგვარდიის მე-13 პოლკის უფროსია. პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე.
გენერალი (1915). იყო იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ამალის წევრი. კავკასიის მე-4 საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი (1915). დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის, წმინდა სტანისლავის მე-2 ხარისხის, წმინდა სტანისლავის 1-ლი ხარისხის ხმლებით, წმინდა ანას მე-3 ხარისხის, წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-4 ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-3 ხარისხის, წმინდა ვლადიმირის მე-2 ხარისხის. 1917-1918 წლებში ბათუმის ციხესიმაგრის და ქალაქ ბათუმის კომენდანტია. 1918 წლის დეკემბერში სომხეთთან ომის დროს იყო საქართველოს სამხედრო მინისტრის მოადგილე. შემდგომში აგრძელებდა სამსახურს საქართველოს რესპუბლიკის სამხედრო სამინისტროში. 1920 წელს იყო ბათუმსა და მის ოლქში საქართველოს მთავრობის განსაკუთრებული რწმუნებულის მოვალეობის შემსრულებელი. 1921 წელს წავიდა ემიგრაციაში თურქეთში. 1924 წელს აპირებდა საქართველოში არალეგალურად შემოსვლას, რაც ვერ მოახერხა. შემდეგ წავიდა საფრანგეთში და ცხოვრობდა პარიზში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
მატანუსკის მყინვარი
მატანუსკის მყინვარი (Matanuska Glacier) — ხეობის ტიპის მყინვარი ალასკაზე, ჩუგაჩის მთებში. მდებარეობს ანკორიჯიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 160 კმ-ში. სიგრძე 43 კმ, სიგანე 6,4 კმ. მყინვარის ბოლო კვებას მდინარე მატანუსკას. უკანასკნელი 30 წლის განმავლობაში ჩატარებულმა დაკვირვებებმა უჩვენა, რომ მყინვარის ფართობი იზრდება. მყინვარი დღე-ღამეში მოძრაობს დაახლოებით 30 სმ სიჩქარით. მატანუსკის მყინვარი აღწევს გზატკეცილამდე, რის გამოც შესაძლებელია მყინვარამდე მიღწევა ავტომობილით.
აფრიკის დღე
ფონი
აფრიკის დამოუკიდებელი სახელმწიფოების პირველი კონგრესი აკრაში (განა) 1958 წლის 15 აპრილს გაიმართა. იგი განის პრემიერ-მინისტრმა კვამე ნკრუმამ მოიწვია. მას ესწრებოდნენ ეგვიპტის (მაშინ გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკის შემადგენელი ნაწილი), ეთიოპიის, ლიბერიის, ლიბიის, მაროკოს, სუდანის, ტუნისის, კამერუნის ხალხთა კავშირისა და მასპინძელი ქვეყნის — განის წარმომადგენლები. სამხრეთ აფრიკის კავშირი მიწვეული არ იყო. კონფერენციამ აჩვენა აფრიკის კონტინენტზე განმათავისუფლებელი მოძრაობების პროგრესი, გარდა იმისა, რომ სიმბოლო იყო აფრიკის ხალხის გადაწყვეტილებისა, გათავისუფლებულიყვნენ უცხოური ბატონობისა და ექსპლუატაციისგან. მიუხედავად იმისა, რომ პანაფრიკული კონგრესი 1900 წელს დაარსებიდან მუშაობდა მსგავსი მიზნების მისაღწევად, ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ასეთი შეხვედრა გაიმართა აფრიკის მიწაზე.
კონფერენციამ მოითხოვა „აფრიკის თავისუფლების დღის“ დაარსება, დღის, რომელიც „… ყოველწლიურად აღნიშნავდა განმათავისუფლებელი მოძრაობის წინსვლას და სიმბოლურად გამოხატავდა აფრიკის ხალხის გადაწყვეტილებას, განთავისუფლებულიყვნენ უცხოური ბატონობისა და ექსპლუატაციისგან“.
მატანუსკის მყინვარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალასკის მყინვარები
აფრიკის დღე
ფონი
კონფერენცია გამორჩეული იყო იმით, რომ საფუძველი ჩაეყარა აფრიკის სახელმწიფოთა და მთავრობათა მეთაურების შემდგომ შეხვედრებს კასაბლანკისა და მონროვიის ჯგუფების ეპოქაში, 1963 წელს აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის ჩამოყალიბებამდე.
ისტორია
ხუთი წლის შემდეგ, 1963 წლის 25 მაისს, აფრიკის ოცდაათი ქვეყნის წარმომადგენელი შეხვდა ერთმანეთს ეთიოპიაში, ადის-აბებაში, რომელსაც იმპერატორმა ჰაილე სელასიემ უმასპინძლა. ამ დროისთვის კონტინენტის ორ მესამედზე მეტმა მიაღწია დამოუკიდებლობას, ძირითადად ევროპის იმპერიული სახელმწიფოებისგან. შეხვედრაზე დაარსდა აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია, რომლის საწყისი მიზანი იყო ანგოლის, მოზამბიკის, სამხრეთ აფრიკისა და სამხრეთ როდეზიის დეკოლონიზაციის წახალისება. ორგანიზაციამ პირობა დადო, რომ მხარს დაუჭერდა თავისუფლებისთვის მებრძოლების მუშაობას და გააუქმებდა სამხედრო წვდომას კოლონიალურ ქვეყნებში. შეიქმნა ქარტია, რომელიც მიმართული იყო წევრ ქვეყნებში ცხოვრების დონის გაუმჯობესებისკენ. სელასიმ წარმოთქვა ფრაზა: „შეიძლება კავშირის ეს კონვენცია 1000 წელი გაგრძელდეს“.
26 მაისს ქარტიას ხელი მოაწერა ყველა დამსწრემ, მაროკოს გარდა. იმ შეხვედრაზე აფრიკის თავისუფლების დღეს „აფრიკის განთავისუფლების დღე“ ეწოდა. 2002 წელს ერთობის კავშირი შეცვალა აფრიკის კავშირმა. თუმცა, გადარქმეული „აფრიკის დღის“ აღნიშვნა კვლავ 25 მაისს გაგრძელდა, აფრიკის ერთობის კავშირის ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებით.
სქოლიო
კატეგორია:25 მაისი კატეგორია:მაისის დღესასწაულები კატეგორია:აფრიკის კავშირი
ვალდაის მაღლობი
ვალდაის მაღლობი (Валдайская возвышенность) — მაღლობი აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, რუსეთის ტვერის ოლქში. გადაჭიმულია დაახლოებით 600 კმ-ზე. ვალდაის მაღლობზე სათავე აქვს მდინარეებს: ვოლგას, დასავლეთ დვინას, ლოვატს, მსტას, სიასს, მოლოგასა და სხვა. სიმაღლე 150-იდან 250-მდე, მაქსიმალური სიმაღლე 347 მ. მაღლობის საფუძველში განვითარებულია კარბონული სისტემის კირქვები, მერგელები, თიხები, რომლებიც ზემოდან მყინვარული და მდინარეულ-მყინვარული ნალექებითაა დაფარული. ვალდაის მაღლობი მოიცავს ტიხვინის, მეგორის სერებს, ვეფსის მაღლობსა და სხვა. მაღლობის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი ციცაბოა, სამხრეთ-აღმოსავლეთი — დამრეცი. რელიეფი მორენული, ბორცვიან-სერებიანია. ბევრია ტბა, რომელთა შორისაა ვალდაი, პენო, ვსელუგი, ვოლგო, სელიგერი და სხვა. ზედაპირი ძლიერ დაჭაობებულია. მაღლობის ჩრდილოეთ ნაწილში არის ვალდაის ეროვნული პარკი, რომელიც დაარსდა 1990 წელს. იზრდება ნაძვი, ფიჭვი, არყი, მუხა და სხვა. ვალდაის მაღლობი ტურიზმის რაიონია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მაღლობები
ლიდია მეგრელიძე
ლიდია მეგრელიძე (დ. 14 აგვისტო, 1883, ბაილეთი — გ. 13 ივლისი, 1968) — ქართველი ქალი რევოლუციონერი, საბავშვო მწერალი, ფემინისტი და ქალთა უფლებების დაცვის აქტივისტი.
ბიოგრაფია
ლიდია მეგრელიძე დაიბადა გაღარიბებული აზნაურის, ისმაილ მამულაიშვილის ოჯახში სოფელ ბაილეთში. მალე მისი ოჯახი ოზურგეთში გადავიდა საცხოვრებლად. 12 წლის ასაკში დედა გარდაეცვალა. დაობლების შემდეგ, ლიდია თავისთან სოფელ აკეთში დეიდამ წაიყვანა, დეიდის ქმრის კონსტანტინე დათუნაშვილის ოჯახში. დედის გარდაცვალებამ ლიდიას გული ძლიერ ატკინა და დეპრესიაში ჩაგდო. დეპრესიამ ლიდია ლიტერატურასთან დააახლოვა, კუთხულობდა რენანს, ჰექსლის, ბოკლს, დაუახლოვდა მესამე დასს. ჩაერთო არალეგალურ საქმიანობაში, მართავდა წარმოდგენებს, რომლის შემოსავალი ბიბლიოთეკა-სამკითხველოებს ხმარდებოდა. 1898 წელს ეგნატე ნინოშვილის „გოგია უიშვილი“ გადააკეთა პიესა, რომელიც ალექსანდრე წუწუნავამ არალეგალურად დადგა ოზურგეთში.
1900 წელს გათხოვდა ავქსენტი მეგრელიძეზე და გადავიდა საცხოვრებლად ფოთში. მონაწილეობდა პოლიტიკურ საქმიანობაში, ქალთა უფლებების დაცვაში, დრამატული წრის, განათლების საზოგადოების დაარსებაში. ამავდროულად წერდა ლექსებს. 1905 წელს იყო ფოთის რსდმპ ორგანიზაციის წევრი, 1906 წელს მეუღლესთან ერთად ხრიალეთში მალავდა ფოთის კომიტეტის არალეგალურ სტამბას. 1910 წელს მისი პირველი ლექსი „გაზაფხული“ დაიბეჭდა ჟურნალ „ნაკადულში“. 1912 წელს იმოგზაურა შავ ზღვაზე, მოინახულა პეტერბურგი და ფინეთი. 1914 წელს ჩააბარა საშუალო სკოლის გამოცდები საღვთო სჯულის გამოკლებით, თუმცა ატესტატი ვერ მიიღო 1917 წლამდე. 1915 წელს „ახალ კვალში“ (NN5-8-11-12) დაიბეჭდა მისი წერილების სერია „მშრომელ ქალთა მდგომარეობა დასავლეთ საქართველოში“. 1915 წელს დააარსა ფოთის ქალთა საზოგადოება, რომლის თავმჯდომარედ თავად აირჩიეს. საზოგადოებასთან დააარსა ორი სკოლა: საკვირაო სკოლა წერა-კითხვის უცოდინართათავის და საღამოს კურსები მცირეწლოვან ნოქრებისთვის. 1917 წელს აირჩიეს ფოთის საქალაქო საბჭოში და იყო პირველი ქალი, რომელიც ამ საბჭოს წევრი გახდა. 1925 და 1927 წლებში გამოსცა საბავშვო ლექსების ორი პატარა კრებული. მისი ლექსები და მოთხრობები იბეჭდებოდა დაწყებითი სკოლის სახელმძღვანელოებში. თანამშრომლობდა „პიონერში“, „ოქტომბრელში“, „ნორჩ ლენინელში“, ხოლო გარდა საბავშვო ჟურნალებისა, აქვეყნებდა მასალებს „მშრომელ ქალში“. 1931-1932 წლებში მუშაობდა პროფკავშირის საბიბლიოთეკო ინსტრუქტორად და მოიარა მთელი საქართველო. 1934 წლიდან გახდა საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1935-1936 წლებში მოგზაურობდა ვლადიკვაკვაზში, ბაქოში, მოსკოვსა და ლენინგრადში.
ლიდია მეგრელიძე 8 შვილს ზრდიდა სიდუხჭირეში. საშინაო ცხოვრება მას მუშაობის საშუალებას უზღუდავდა. ერთ-ერთი ოჯახური შემთხვევის გახსენებისას ლიდია წერს, როგორ უსაყვედურა მეუღლემ, რომ შვილები არ უნდოდა. მის პირად ჩანაწერებში ვრცელი ადგილი უჭირავს მეგობრობას გალაკტიონ ტაბიძესთან. იყო გალაკტიონის დიდი გულშემატკივარი და მხარდამჭერი. გალაკტიონი ლიდიას მოიხსენიებდა ადამიანად, რომელიც „არავისში გაიცვლება და არ განმეორდება“. დაჯილდოებულია მედლით „შრომითი მამაცობისთვის“. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.
შემოქმედება
ავტორია წიგნებისა: „მზია და ფისო“ (1939, საბავშვო პოემა), „მარგალიტის მძივები“ (1941, ლექსთა კრებული), „დარღვეული ოჯახი“ (1941, მოთხრობა), „ბუბა და ლელა“ (1949, მოთხრობა), „მშობლიურ ცის ქვეშ“ (1952).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი კატეგორია:ქართველი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:ქართველი ფემინისტები კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი ათეისტები კატეგორია:ათეისტი მწერლები
როსტომ მუსხელიშვილი
მინი|როსტომ მუსხელიშვილის მემორიალური დაფა|250პქ|მარჯვნივ როსტომ ილიას ძე მუსხელიშვილი (დ. 31 დეკემბერი, 1888 — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, პოლკოვნიკი.
დაიბადა რუსეთ-თურქეთის ომის (1877-1878) მონაწილის, პოდპოლკოვნიკ ილია მუსხელიშვილის (მუსხელოვი, დ. 1854) ოჯახში. ბიძამისი იყო გენერალი ივანე მუსხელიშვილი. მისი ძმა იოსებ მუსხელიშვილი იყო არტილერიის პოდპორუჩიკი, სხვა ძმა — გიორგი მუსხელიშვილი, ამიერკავკასიის რკინიგზის მოხელე, 1938 წლის რეპრესიების დროს დახვრიტეს.
როსტომ მუსხელიშვილმა დაამთავრა საარტილერიო სასწავლებელი და გენერალური შტაბის აკადემია. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის 39-ე საარტილერიო ბრიგადაში, რომლის შემადგენლობაშიც შტაბს-კაპიტანი მუსხელიშვილი იბრძოდა I მსოფლიო ომის კავკასიის ფრონტზე. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV და III (1915), წმ. სტანისლავის II ხარისხის (1916) ორდენებით.
1918-1921 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის გენერალური შტაბის სამხედრო დაზვერვის უფროსი, პოლკოვნიკი. 1921 წლის თებერვლისთვის იყო ბათუმის რაზმის შტაბის მეთაური. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა, მსახურობდა საქართველოს წითელ არმიაში (დივიზიის შტაბის უფროსი) და, ამავდროულად, მოღვაწეობდა ანტისაბჭოთა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის მიერ შექმნილი „სამხედრო ცენტრის“ წევრი. მას ეკუთვნოდა 1922 წლის დუშეთის მაზრის აჯანყების გეგმა, რომელიც მიზნად ისახავდა წითელი არმიის მთიულეთში შეტყუებას და იქ სრულ განადგურებას. ეს გეგმა უნდა შეესრულებინათ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის, შალვა ფავლენიშვილის და მიხეილ ლაშქარაშვილის რაზმებს. 1923 წელს ჩეკამ დააპატიმრა და თბილისში, დღევანდელი ვაკის პარკის ტერიტორიაზე სამხედრო ცენტრის სხვა 14 წევრთან ერთად დახვრიტა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎ კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კლასიკოსების ხეივანი
კლასიკოსების ხეივანი (Aleea Clasicilor) — სკულპტურული კომპლექსი, შტეფან დიდის პარკში, კიშინიოვი, მოლდოვა.
მიმოხილვა
ხეივანი შემკულია წითელი გრანიტისგან გაკეთებული რუმინული ლიტერატურის და პოლიტიკური მოღვაწეების ბიუსტებით. ხეივანი განთავსებულია შტეფან დიდის ბულვარსა და ალექსანდრე პუშკინის ბრინჯაოს ბიუსტს შორის. ხეივანი გაკეთებულია 1958 წელს და წარმოადგენს კიშინოვის ერთ-ერთ მთავარ ღირსშესანიშნაობას. თავიდან მხოლოდ 12 სკულპტურა იყო, თუმცა საბჭოთა კავშირის დაცემის შემდეგ მანამდე აკრძალული რუმინელი და მოლდოველი მწერლები დაამატეს.
ბიუსტები
thumb|2006 thumb thumb კლასიკოსების ხეივანი შედგება 28 ბიუსტისაგან (პუშკინის ბიუსტის ჩათვლით, რომელიც ხეივნის თავში დგას).
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვური კულტურა კატეგორია:მოლდოვის ტურიზმი
ჯურხაი
ჯურხაი, ვოჟა ჯურხაი — ლეგენდარული ქართული გმირი, მამულიშვილი, რომლის სახე ერთადერთ კლასიკურ ოთხსტრიქონიან ლექსში შემორჩენილა: „ჯურხაის ფარიც“ ნიმუშია ჰერდერის თვალსაზრისისა, რომ ხალხური ლექსი ეროვნული სულის უტყუარი გამოვლინებაა.
კომენტარები
კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები
ტაილანდის საკონსტიტუციო სასამართლო
ტაილანდის საკონსტიტუციო სასამართლო (ศาลรัฐธรรมนูญ) — ტაილანდის დამოუკიდებელი სასამართლო. დაარსდა ტაილანდის 1997 წლის კონსტიტუციის მიხედვით. სასამართლოს იურისდიქციის ქვეშ ექცევა პარლამენტის მოქმედებების კონსტიტუციურობა, სამეფო დეკრეტები და კანონპროექტები, ასევე თანამდებობების პირთა დანიშვნა და გათავისუფლება. 2006 წელს სასამართლო დაიშალა სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად. სასამართლო შედგება 15 ადამიანისაგან, 7 მიეკუთვნება სასამართლო ხელისუფლებას, ხოლო 8-ს ნიშნავს სენატი.
სქოლიო
კატეგორია:საკონსტიტუციო სასამართლოები
დედე-აღა ნიჟარაძე
ქობულეთის მხარის მემამულეთა წარმომადგენელი. იყო ოსმალეთის სამხედრო და ადმინისტრაციულ სამსახურში, ბათუმის სანჯაყის მეჯლისის წევრი. რუსეთ-თურქეთის ომის (1877-1878) დროს რუსეთის მხარეს გადავიდა და რამდენიმე ასეულ ქობულეთელთან ერთად ქართული მილიციის რიგებში ჩადგა. თავად გურიელის რაზმში ალამბრის ასეულს მეთაურობდა. მინიჭებული ჰქონდა შტაბს-კაპიტნის წოდება. გულო კაიკაციშვილთან ერთად იყო ქობულეთში პირველი ქართული სკოლის გახსნის ინიციატორი. მისი შვილი იყო იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე რეჯებ ნიჟარაძე.
მოგრძო ტვინი
მოგრძო ტვინი (Medulla oblongata) — სენსორული და მოტორული გადართვის რეგიონი, რომლებიც ზურგის ტვინისა და თავის ტვინის სხვადასხვა ნაწილს შორის მოძრაობენ. იგი ყლაპვის, ცემინების, სლოკინის, გულისრევისა და სხვადასხვა ქმედებების დროს კუნთების მოძრაობას არეგულირებს; თავის ტვინის სხვა ნაწილებთან ერთად სისხლძარღვების გაფართოება-შეკუმშვის, გულისცემისა და სუნთქვის პროცესებშიც მონაწილეობს. მოგრძო ტვინში განთავსებულია რეტიკულური ფორმაციის ნაწილი, რომელსაც უშუალო კავშირი აქვს ძილ - ღვიძილის ციკლის რეგულირებასთან. მოგრძო ტვინის დაზიანება ხშირად ფატალურად მთავრდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტვინი
ვალდაის ტბა
ვალდაის ტბა (Валдайское озеро) — ტბა რუსეთში, ნოვგოროდის ოლქში. მდებარეობს ვალდაის მაღლობის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 192 მ სიმაღლეზე. ფართობი 19,7 კმ². საშუალო სიღრმე 12 მ, მაქსიმალური სიღრმე 60 მ. მყინვარული წარმოშობისაა. ტბა კუნძულით გაყოფილია ორ თანაბარ ლუბრმად. 150 მ სიგრძის ფშანით უერთდება უჟინის ტბას. ვალდაის ტბას ერთვის პატარა მდინარეები, გამოედინება მდინარე ვალდაიკა. იყინება დეკემბრის დასაწყისში, ყინულძვრა მაისის დასწყისშია. ვალდაის ტბის დასავლეთ ნაპირზეა ქალაქი ვალდაი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნოვგოროდის ოლქის ტბები
კოლვა (ვიშერის შენაკადი)
კოლვა (Колва) — მდინარე რუსეთში, პერმის მხარეში; ვიშერის (კამის აუზი) მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 460 კმ, აუზის ფართობი 13,5 ათასი კმ². სათავეს იღებს და ძირითადად მიედინება ჩრდილოეთ ურალის დასავლეთ კალთაზე. იკვებება შერეულად, ჭარბობს თოვლის წყლები. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი სოფელ კამგორტთან 160 მ³/წმ. გაყინულია ნოემბრიდან, ლღვება აპრილის ბოლოს – მაისის დასაწყისში. ძირითადი შენაკადებია: ვიშერკა (მარჯვენა), ბერიოზოვაია (მარცხენა). სანაოსნოა შესართავიდან 241 კმ-ზე. დასაცურებელია. მდინარეზეა ქალაქი ჩერდინი. კოლვის მარჯვენა ნაპირზეა დივიის მღვიმე.
სქოლიო
კატეგორია:პერმის მხარის მდინარეები
ჰორმიზდ IV
ჰორმიზდ IV (დ. 540 — გ. 590,  ქტესიფონი) — სასანიდთა დინასტიის 23-ე შაჰინშაჰი 579–590 წლებში, ხოსრო I-ის ვაჟი.
ტახტზე ავიდა მამის გარდაცვალების შემდეგ. მან ჩაიბარა ძლიერი, ორგანიზებული და კულტურულად აღზევებული სახელმწიფო. მიუხედავად ამისა, ის ვერ გახდა მამამისის, ხოსრო I ანუშირვანის მსგავსად კარგი მმართველი. ჰორმიზდმა ვერ შეძლო იმპერიაზე სრული კონტროლის დამყარება. ბიზანტიელებთან მიმდინარე ომის შედეგად დაკარგა მთელი მესოპოტამია, კავკასია და რამდენიმე ოლქი. პარალელურად, სასანიდურ ირანს ჩრდილოეთიდან თავს ესხმოდნენ ხაზარები. 571–572 წლებში ირანს გამოეყო სომხეთი და საქართველო.
488 წელს ქვეყანაში აჯანყებები დაიწყო, რომლებმაც საგრძნობლად დაასუსტა ჰორმიზდის ხელისუფლება. 490 წელს ის შეიპყრო მომავალმა შაჰმა და უზურპატორმა, ბაჰრამ ჩუბინმა. ბაჰრამის ბრძანებით ჰორმიზდ IV დააბრმავეს და რამდენიმე დღეში სიკვდილით დასაჯეს. 1 წლის შემდეგ, მისმა ვაჟმა, ხოსრო II-მ ბიზანტიელების დახმარებით შეძლო ბაჰრამ ჩუბინის მოკვლა და ტახტზე ასვლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 540 კატეგორია:გარდაცვლილი 590 კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები კატეგორია:VI საუკუნის სასანიანი მონარქები
სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი
სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის ისტორიის მუზეუმი — მუზეუმი ერევანში, რომლის ექსპოზიცია ეძღვნება პირველი სომხეთის რესპუბლიკისა და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის უშუალო ისტორიას.
მუზეუმი თავდაპირველად გაიხსნა 1946 წელს პარიზში და წლების განმავლობაში შეაგროვა 3000-ზე მეტი ექსპონატი. პოლიტიკური მიზეზების გამო, მისი არსებობა საბჭოთა სომხეთის ტერიტორიაზე შეუძლებელი იყო, ხოლო 1990-იან წლებში ქვეყნის ფინანსურმა პრობლემებმა ხელი შეუშალა მის გადაცემას. მუზეუმი გადავიდა ერევანში და გახსნითი ღონისძიება ჩატარდა 2007 წლის 13 ივლისს, ქრისტოფერ მიქაელიანის ცენტრში, ოფიციალური ცერემონიის დროს. გახსნას ესწრებოდნენ დაშნაკების ლიდერები, როგორებიცაა ჰანტ მარგარიანი და მისი მომხრეები. სოციალისტური ინტერნაციონალის პრეზიდენტი ლუის აალა ასევე დაესწრო და მიესალმა მუზეუმის გახსნას, როგორც ისტორიულად მნიშვნელოვან გარდამტეხ მომენტს სომხეთის ისტორიაში.
მუზეუმში წარმოდგენილია სახელმწიფო დოკუმენტები, მარკები და სხვა ექსპონატები. მისი პირველი ექსპონატი ეძღვნება სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას 1918 წლიდან 1920 წლამდე. იგი ასევე ასახავს სომხეთის მიერ 1919 წელს ვერსალის ხელშეკრულებაში წარდგენილ ოფიციალურ დოკუმენტებს, აგრეთვე პირველი რესპუბლიკის პრემიერ მინისტრების პირად ნივთებს: ჰამო ოგანჯიანანს, ალექსანდრე ხატიანს, სიმონ ვრაციანს და იოანეს კაჩატნუნს. გენერალთა ანდრონიკ ოზანიანის და დრასტამატ კანაიანის საგნები ასევე აქვთ ექსპონატებს შორის.
მუზეუმში გამოფენილია სომხური ელინისტური კულტურის უაღრესად მხატვრული მაგალითები, მათ შორის: ქანდაკებები, არქიტექტურული დეტალები, ოქროს ნივთები, ჭურჭელი ნაპოვნი უძველესი დასახლებული გარნის, არტაშატის, ოშაკანის დასახლებებში.
დღეისათვის მუზეუმის ეროვნული კოლექცია მოიცავს დაახლოებით 400000 ექსპონატს. მუზეუმი შედგენილია კავკასიის სომეხთა ეთნოგრაფიული საზოგადოების, ახალი ნახიჩევანის სომხური სიძველეების მუზეუმის, ანის მუზეუმის, ვაღარსაფატის მატანადარის კოლექციების საფუძველზე. კოლექციები მოპოვებულია, ძირითადად, სომხეთის ძირითადი ტერიტორიის ძველ დასახლებებში შესყიდვების, საჩუქრების გზით. მუზეუმში დაცულია მთელი რიგი კულტურული, ისტორიული ექსპონატები. ძვ. წ. III - II ათასწლეულის ბრინჯაოს საგნების ფართო და უნიკალურ კოლექცია, რომლებიც შედის მსოფლიო შედევრების რიგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: კავკასია კატეგორია: სომხეთი
ვლადიმერ ვორონინი (პათოფიზიოლოგი)
ბიოგრაფია
ვორონინმა დიდი წვლილი შეიტანა სამედიცინო მეცნიერებების განვითარებაში, როგორც საქართველოში, ასევე ზოგადად ევროპაში. იყო ქართველ სტუდენთა, ექიმთა და მეცნიერთა არაერთი თაობის აღმზრდელი.
1893 წლიდან, მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა გერმანიაში, საფრანგეთში, პარიზის პასტერის ინსტიტუტში. მის მიერ, ჯერ კიდევ მაშინ შექმნილი ნაშრომები დღესაც არ კარგავენ სამეცნიერო მნიშვნელობას. 1897 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, 1908 წლიდან იყო პროფესორი, 1908 წლიდან 1922 წლამდე ხელმძღვანელობდა ოდესის უნივერსიტეტის ზოგადი პათოლოგიისა და ბაქტერიოლოგიის კათედრას, ამავე დროს, იყო ოდესის ბაქტერიოლოგიური სადგურის ხელმძღვანელი.
1922 წელს, ახლად ჩამოყალიბებული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მესვეურების მიერ (რექტორი ივანე ჯავახიშვილი),  გამორჩეული მეცნიერი და პიროვნება, მოწვეული იქნა საქართველოში,  თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტის პათოლოგიური ფიზიოლოგიის (პათოფიზიოლოგიის) კათედრის  გამგედ. ამ კათედრას ვორონინი სამედიცინო ინსტიტუტის ცალკე უმაღლეს სასწავლებლად გამოყოფის შემდეგაც (1930 წლიდან) ხელმძღვანელობდა. 1922 წლიდან 1955 წლამდე ვორონინი იყო პათოფიზიოლოგიის კათედრის გამგე. ამავე დროს, 1944 წლიდან ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის განყოფილებასა და საქ. მეცნიერებათა აკადემიის ნერვული სისტემის პათოფიზიოლოგიისა და მორფოლოგიის განყოფილებას.
ვლადიმერ ვორონინი ფლობდა ექვს ენას. მისი მდიდარი, პირადი ბიბლიოთეკა დაცულია საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბიბლიოთეკის არქივში.
საქართველოში მის მრავალრიცხოვან მოსწავლეთა შორის არიან აკადემიკოსები კ. ერისთავი და ვ. ოკუჯავა, მეცნიერები ი.ლორთქიფანიძე, ა. ჭეიშვილი და სხვები.
საქართველოში შექმნა ძლიერი პათოფიზიოლოგიური სკოლა. შემოიკრიბა და აღზარდა ახალგაზრდა ქართველ მეცნიერთა ნიჭიერი თაობა — 1955 წლიდან 1976 წლამდე თსსი-ს პათოფიზიოლოგიის კათედრას ხელმძღვანელობდა მისი მოსწავლე, პროფესორი ირინა ზაალიშვილი,  1976 წლიდან 1990 წლამდე კათედრის გამგე იყო მისი გამორჩეული მოსწავლე, პროფ. თეიმურაზ ნათაძე. ვორონინის სამეცნიერო ტრადიციების გამგრძელებელი იყო, პროფ. ვახტანგ ყიფიანი, რომელიც კათედრას 1990 წლიდან (ამჯერად დეპარტამენტი) 2015 წლამდე ხელმძღვანელობდა. ვ. ვორონინის მოსწავლეთა შორის იყვნენ  პათოფიზიოლოგები, ცნობილი მეცნიერები გ. მჭდლიშვილი, თ. ბეგიაშვილი, ი. გედევანიშვილი, ა. გელაშვილი, ი.ტიტვინიძე, ი.ცინცაძე, რ. თოფურია, ნ ჩოღოშვილი, ლ. კაციელაშვილი, ნ.ანდრეევა. მ. გეგუჩაძე, ლ,ჭეიშვილი- ყიფშიძე, ლ. ორმოცაძე, დ. ბარამიძე და სხვები, რომელთაც ძლიერ უყვარდათ თავიანთი მასწავლებელი.
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პათოფიზიოლოგიის დეპარტამენტის თანამშრომლები, დღესაც ვ. ვორონინის სამეცნიერო ტრადიციების გამგრძელებლად თვლიან თავს.