cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნინო მაჩაიძე
ბიოგრაფია
2007 წლის თებერვალში ლა სკალას თეატრში შედგა მისი ბრწყინვალე დებიუტი სილვიას როლში ოპერა „Ascanio in Alba“ ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი და იმავე წლის მაისში რომის ოპერაში (Teatro dell’Opera di Roma) მარიას როლი ოპერა „La fille du régiment“ გაეტანო დონიცეტი, ამის შემდეგ მომღერალმა იდღესასწაულა თავისი წარატება, სადაც აღინიშნა მისი ინტერნაციონალური კარიერის დასაწყისი. იქვე, მილანის ლა სკალას თეატრში 2008 წლის მარტში იმღერა ლაურეტას პარტია ოპერა „Gianni Schicchi“ ჯაკომო პუჩინი და მუზეტას პარტია ოპერა „La Bohème “.
2008 წლის ზაფხულში ევროპაში მსხვილ და პრესტიჟულ ფესტივალ ზალცბურგის მუსიკალურ ფესტივალში ნინო მაჩაიძემ როლანდო ვილასონთან წყვილში, შეასრულა ჯულიეტას როლი ოპერა „რომეო და ჯულიეტა“ შარლ გუნო (ამერიკელი რეაჟისორის ბარტლეტ შერის დადგმა, ზალცბურგის ორკესრტი „მოცარტეუმი“ ფრანგ-კანადელი დირიჟორის იანიკ ნეზე-სერგინის ხელმძღვანელობით). ნინო მაჩაიძის გამოჩენა ამ როლზე დიდი სიურპრიზი იყო და დასაბამი მისცა დიდ მოლოდინს, რადგან ავსტრიელი პუბლიკა ბოლო წლების განმავლობაში ამ სპეკტაკლში მიჩვეული იყო „ვარსკვლავური წყვილის“ ნეტრებკო-ვილასონის ნახვას. თუმცა 2008 წელს ნეტრებკოსა და ვილსონის პროფესიული გზები გაიყო. ნაწილობრივ ანა ნეტრებკოს ოჯახური გამემოებების (ქორწინება და შვილის დაბადება), ასევე ვილსონის ნახევარ წელიწადიანი ტაიმ-აუტი ყელთან დაკავშირებული პრობლების გამო. ამიტომ 2008 წელს ზალცბურგში „რომეო და ჯულიეტა“ ორივე პარტნიორისთვის სერიოზული გამოცდა იყო, ნინო მაჩაიძის მიერ შესრულებულ ჯულიეტას მოჰყვა დარბაზის ოვაცია და დადებითი რეაქცია, კრიტიკოსებისებმა გვიჩვენეს, რომ პრემიერა წყვილში მაჩაიძე-ვილასონმა უფრო წარმატებით და ახალგაზრდა ქართველი მომღერალი საკმაოდ ღირსეულად წარდგა, ვიდრე მისი გამოცდილი და ცნობილი პარტნიორი. ამ მომენტისთვის მომღერალი ცხოვრობს მილანში, თავისუფლად საუბრობს იტალიურად.
2011 წლის 26 სექტემბერს ნინო მაჩაიძე დაქორწინდა იტალიელ მომღერალზე (ბარიტონი) გვიდო ლოკონსოლოზე. ჰყავთ ერთი ვაჟიშვილი — ალესანდრო ლოკონსოლო.
კოლჩის რაიონი
კოლჩის რაიონი (Distrito de Colcha) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის პარუროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 796 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 357 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 139.98 კმ²-ია.
ნინო მაჩაიძე
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კოლჩის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პარუროს პროვინციის რაიონები
ბერენიკეს თმები (ჯუჯა გალაქტიკა)
ბერენიკეს თმები — სფეროსებრი ჯუჯა გალაქტიკა ბერენიკეს თმების თანავარსკვლავედის მიმართულებით. აღმოაჩინეს 2006 წელს, სლოანის Sloan Digital Sky Survey-დან მიღებული მონაცემების შედეგად. მზიდან დაშორებულია 143 000 სინათლის წლით; გვშორდება დაახლოებით 98 კმ/წმ სიჩქარით. არის ელიფსური გალაქტიკა, დაახლოებით 70 პარსეკი ეფექტიანი რადიუსით.
ბერენიკეს თმები ირმის ნახტომის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა და სუსტი თანამგზავრი გალაქტიკაა. მისი საერთო ნათობა მზისას მხოლოდ 3700-ჯერ აღემატება (აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე −4.1), რაც ბევრად ნაკლებია გლობულარულ გროვათა უმეტესი ნაწილის სიკაშკაშეზე. თუმცა, მისი მასა დაახლოებით 1,2 მილიონ მზის მასას შეადგენს, რაც იმას ნიშნავს, რომ გალაქტიკის მასა-სინათლის შეფარდება დაახლოებით 450-ია. ამ მახასიათებლის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი მიუთითებს იმაზე, რომ ბერენიკეს თმებში ბნელი მატერია დომინირებს.
გალაქტიკაში მდებარე ვარსკვლავთა უმეტესი ნაწილი ძალიან ხნიერია, ჩამოყალიბებულია 12 მილიარდზე მეტი წლის წინ. ასევე დაბალია ამ ვარსკვლავთა მეტალიანობა −2.53±0.45, რაც იმას ნიშნავს, რომ ისინი მზეზე 350-ჯერ ნაკლებ მძიმე ელემენტებს შეიცავენ. როგორც ჩანს, ბერენიკეს თმების ვარსკვლავები სავარაუდოდ სამყაროს ფორმირების დროს წარმოქმნილ ერთ-ერთ უპირველეს ვარსკვლავებს შორის იყვნენ; ამჟამად გალაქტიკაში ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესი არ მიმდინარეობს. არ აღმოჩნდა არც ნეიტრალური წყალბადი — მისი ზედა ლიმიტი იქ მხოლოდ 46 მზის მასას შეადგენს.
ბერენიკეს თმების ჯუჯა გალაქტიკა მდებარეობს მშვილდოსნის ნაკადთან ახლოს, რომელიც ძირითადად მშვილდოსნის ელისფური ჯუჯა გალაქტიკისთვის წართმეული ვარსკვლავებისგან შედგება. ასეთი კავშირი შესაძლოა იმაზე მიუთითებდეს, რომ ბერენიკეს თმები ამ გალაქტიკის რომელიღაც ვარსკვლავთგროვის ყოფილი თანამგზავრია.
ირაკლი ელიავა
ირაკლი ელიავა (დ. 23 დეკემბერი, 1928, თბილისი — გ. 30 ნოემბერი, 2021) — ქართველი ბიოლოგი. 1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ბიოლოგია-ნიადაგმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1953-1955 წლებში იყო ზოოლოგის ინსტიტუტის ლაბორანტი, 1958-1962 წლებში უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1962-1972 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1972-1982 წლებში ლაბორატორიის გამგე, 1982-1989 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოოლოგიის კათედრის გამგე, 1987-1989 წლებში ბიოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი, 1989-2005 წლებში ზოოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი, 2005-2006 წლებში ამავე ინსტიტუტის დირექციის მრჩეველი. 2006 წლიდან არის ნემატოლოგიის ლაბორატორიის გამგე.
1984 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „დორილაიმიდას რიგის ნემატოდების სისტემატიკა, ფილოგენია და ეკოლოგია“.
1985 წელს მიანიჭეს პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია, ხოლო 2001 წელს ღირსების ორდენით დააჯილდოეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
პაულო რობერტო ფალკაო
სანაკრებო კარიერა
1976–1986 წლებში ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 29 შეხვედრას ატარებს და 6 ბურთი გააქვს.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ფალკაომ მსოფლიო ჩემპიონატების 7 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და სამი ბურთი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სან-პაულუს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:1979 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები‎ კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1991 წლის კოპა ამერიკის მწვრთნელები კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:ინტერნასიონალის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები კატეგორია:ინტერნასიონალის მწვრთნელები კატეგორია:იაპონიის საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები კატეგორია:ბაიას მწვრთნელები კატეგორია:სპორტ რესიფის მწვრთნელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული
აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭო
აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭო (Azərbaycan Milli Şurası), აგრეთვე ცნობილია, როგორც ამიერკავკასიის მუსლიმთა დროებითი ეროვნული საბჭო და ეროვნული აზერბაიჯანული საბჭო — ინტერპარტიული პოლიტიკური ორგანო, რომელიც შექიმნა ამიერკავკასიის სეიმის მუსლიმთა ფრაქციის ყოფილი წევრების საგანგებო სხდომაზე, 1918 წლის 27 მაისს. წამყვან როლს აზერბაიჯანის ეროვნულ საბჭოში თამაშობდა „მუსავათის“ პარტია. საბჭოს შექმნიდან მომდევნო დღეს, აზერბაიჯანის ეროვნულმა საბჭომ აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაც შესაბამისი დეკლარაციის მიღებით დამტკიცდა.
საბჭოს შექმნა
1918 წლის 27 მაისს თბილისში გაიმართა ამიერკავკასიის სეიმის ყოფილი მუსლიმი წევრების რიგგარეშე შეხვედრა. მე -4 სახელმწიფო სათათბიროს ყოფილი წევრისა და ამიერკავკასიის სეიმის ყოფილი წევრის მამედ იუსუფ ჯაფაროვის თავმჯდომარეობით,  სეიმის ყოფილი წევრის  რაჰიმ-ბეკ ვექილოვის მდივნობით.
ესწრებოდნენ ამიერკავკასიის სეიმის ყოფილი წევრები თურქეთის დემოკრატიული ფედერალისტური პარტიის „მუსავატის“ ფრაქციიდან და უპარტიოების დემოკრატიული ჯგუფი: ხალილ-ბეკ ხასმამედოვი, ფათალი-ხან ხოისკი, მეხთი-ბეკ გაჯინსკი, მეხთი-ბეკ გაჯიბაბაბეკოვი, ხოსროვ-ბეკ სულთანოვი, ნარიმან-ბეკ ნარიმანბეკოვი, ჯავად-ბეკ მელიქ-ეგანოვი, მირ გიდაიათ სეიდოვი, ჰამიდ-ბეკ შახტახტინსკი, შაფი-ბეკ რუსტამბეკოვი, გ.მ. ახუნზადე, მუსტაფა მახმუდოვი, ალი ასკერ-ბეკ მახმუდბეკოვი, ხუდადატ-ბეკ მელიქ-ასპანოვი, მუსლიმური სოციალისტური ბლოკის პარტიიდან: ბ. რიზაევი, ჯამო-ბეკ გაჯინსკი და მაგომედ მაგერამოვი. რუსეთის მუსლიმთა პარტიიდან „ითთიჰადი“: მირ იაკუბ მეხთიევი, სულთან მეჯიდ განიევი, ეიბატ გული მამედბეკოვი. მენშევიკების მუსლიმური სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან „გუმმეთი“: ახპერ აღა შეიხულისლამოვი, ს. ა. აგამალოვი.
შეხვედრა გაიხსნა ბათუმიდან დაბრუნებული ამიერკავკასიის ცენტრალური მუსლიმური საბჭოს დელეგაციის მოხსენებით. დელეგაციის წევრმა ნასიბ-ბეკ უსუბბეკოვმა თურქეთის სამშვიდობო დელეგაციის სახელით გადასცა "თურქეთის მტკიცე გადაწყვეტილება შეინარჩუნოს ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობა და მზადყოფნა გაუწიოს თანადგომა  ახალგაზრდა სახელმწიფოს განმტკიცების, გაძლიერების და კეთილდღეობის უზრუნველყოფის საკითხებში".
მოხსენების მოსმენის შემდეგ შეხვედრაზე განხილულ იქნა არსებული პოლიტიკური ვითარებისადმი დამოკიდებულების საკითხი 1918 წლის 26 მაისს ამიერკავკასიის სეიმის თვითდაშლის ფაქტთან დაკავშირებით. ამ საკითხის ხანგრძლივი განხილვის შემდეგ, შეხვედრაზე გათვალისწინებულ იქნა ისეთი ორგანოს საჭიროება, რომელიც შეძლებდა მუსლიმების სახელით გამოსვლას იმ ქონების  გაყოფის დროს, რაც ახლად დაშლილი ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის საკუთრებაში იყო. საბჭომ ერთხმად მიიღო გადაწყვეტილება აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის მმართველობის, გამოაცხადა რა  თავი ამიერკავკასიის მუსლიმთა დროებითი ეროვნული საბჭოდ   კოოპტაციის უფლებით. კოოპტაციის უფლებას 14-მა ადამიანმა მისცა ხმა 10-ის წინააღმდეგ.
დახურული კენჭისყრით ხმების უმრავლესობით (22), მამედ ემინ რასულზადე აირჩიეს ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარედ. დახურული კენჭისყრით არჩეულ იქნენ თავმჯდომარის ამხანაგები: პირველი - ჰასან-ბეკ აგაევი და მეორე - მირ გიდაიათ სეიდოვი, მდივნები: პირველი - მუსტაფა მაჰმუდოვი და მეორე - რახიმ-ბეკ ვეკილოვი. აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა უპარტიო ფათალი- ხან ხოისკი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
კრისტეშტი
კრისტეშტი (Cristeşti) — სოფელი მოლდოვაში, ნისპორენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 165 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 208 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნისპორენის რაიონის სოფლები
ბაჰნუვატე
ბაჰნუვატე (Багнувате) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის სამბირის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 384 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამბირის რაიონის სოფლები
ჩაის მეთესლეობა
ჩაის მეთესლეობა — მემცენარეობის დარგი, რომლის ამოცანაა ჩაის მცენარის დარაიონებული ჯიშების თესლის მასობრივად გამრავლება. ჩაი ძირითადად თესლით მრავლდება, ამიტომ მაღალხარისხოვანი თესლის მისაღებად აშენებენ დარაიონებული სელექციური ჯიშების სათესლეებს, რომლებიც იზოლირებულია ჩაის საკრეფი პლანტაციებისაგან. სათესლე ნაკვეთზე ჩაის ფოთოლი არ იკრიფება, მცენარე იზრდება თავისუფლად, გაუსხლავად. კარგი მოვლის პირობებში მცენარე თესლს მე-4—მე-5 წელს იძლევა, ხოლო მე-7—მე-8 წელს იწყება სრული მსხმოიარობა. 1 ჰა ფოთოლსაკრეფი პლანტაციის გასაშენებლად საჭიროა 130-150 კგ თესლი. 1 ჰა-იდან შეიძლება მივიღოთ 1000-1500 კგ მაღალხარისხოვანი თესლი. 1987 წლისთვის საქართველოში მეჩაიეობის რაიონებში ჩაის სელექციური ჯიშების სათესლეები 240 ჰა-ზე იყო გაშენებული.
დრუზ-ლქი
დრუზ-ლქი (Druz-Iki) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.
ჩაის მეთესლეობა
ლიტერატურა
კატეგორია:მემცენარეობა კატეგორია:მეჩაიეობა
დრუზ-ლქი
რესურსები ინტერნეტში
*
კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
მარგერიტა დე ბურბონ-პარმელი
მარგერიტა დე ბურბონ-პარმელი (Margherita di Borbone-Parma, Margarita de Borbón-Parma; დ. 1 იანვარი, 1847 — გ. 29 იანვარი, 1893) — ბურბონთა დინასტიის პარმის შტოს წარმომადგენელი. პარმის ჰერცოგი კარლო III-ისა და ლუიზ მარი ტერეზ არტუელის უფროსი ასული. მადრიდის ჰერცოგინია როგორც კარლოს მარია დე ბურბონის პირველი ცოლი. კარლისტთა პარტიის დედოფლობის კანდიდატი ესპანეთის ტახტზე, საფრანგეთისა და ნავარის ტიტულარული დედოფალი.
ბიოგრაფია
მარგერიტა დაიბადა 1847 წლის 1 იანვარს ლუკაში, პარმას საჰერცოგოში. იგი იყო პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას ჰერცოგ კარლო III-ისა და მისი მეუღლის, ლუიზ მარი ტერეზ არტუელის უფროსი ასული. მამის მხრიდან მისი ბებია-პაპა პარმის ჰერცოგი კარლო II და მარია ტერეზა სავოიელი, ხოლო დედის მხრიდან საფრანგეთის მეფე შარლ X-ის ვაჟი, ბერის ჰერცოგი შარლ ფერდინანდი და მისი ცოლი, სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I-ის ასული მარია კაროლინა სიცილიელი იყვნენ.
1867 წლის 4 თებერვალს, ავსტრიის ქალაქ ფროშდორფში მარგერიტა დაქორწინდა მადრიდის ჰერცოგ კარლოს მარია დე ბურბონზე. ამით იგი ასევე გახდა ესპანეთის, საფრანგეთისა და ნავარის პოტენციური დედოფალი.
მარგერიტა გარდაიცვალა 1893 წლის 29 იანვარს, 46 წლის ასაკში, იტალიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1893 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
Adventure of a Lifetime
„Adventure of a Lifetime“ — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა. იგი გამოვიდა 2015 წლის 6 ნოემბერს, როგორც წამყვანი სინგლი ჯგუფის მეშვიდე სტუდიური ალბომიდან A Head Full of Dreams.
ჩაწერა
კრის მარტინი:
შეფასება
გამოცემის შემდეგ სიმღერამ მოიპოვება კრიტიკოსთა ძირითადი ნაწილის აღიარება.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო გამოვიდა 27 ნოემბერს. მისი რეჟისორია მეტ უაიტკროსი.
სქოლიო
კატეგორია:2015 წლის სიმღერები კატეგორია:2015 წლის სინგლები კატეგორია:Parlophone-ის სინგლები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
შამბრე (პარანა)
შამბრე (Xambrê) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 418 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 012 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.71 კმ²-ზე. ფართობი 359 712 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
შერმადინ ჭკუასელი
შერმადინ ჭკუასელი (დ. 6 მაისი, 1904,  საჭამიასერი, ჩოხატაურის რაიონი — გ. 30 ივნისი, 1978) — ქართველი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.
ბიოგრაფია
მამამისი, კონსტანტინე ჭკუასელი ღარიბი გლეხი იყო. შერმადინს 7 დედმამიშვილი ჰყავდა. მისი პაპა გრიგოლ ჭკუასელი, ლადო აღნიაშვილის გუნდში მღეროდა. 17 წლის იყო, როცა სოფელში გუნდი ჩამოაყალიბა და კონცერტებს მართავდა. ხელმძღვანელობდა ქვემო ხეთის საკოლმეურნეო გუნდს. 1934 წელს საცხოვრებლად გადადის წითელმთაში, ეცნობა ვარლამ სიმონიშვილს და ხდება მისი მოსწავლე. 1931 წლიდან ხელმძღვანელობდა მერიის, წითელმთის, კონჭკათის, შემოქმედის საკოლმეურნეო გუნდებს.
1942 წელს, დიდი სამამულო ომის დროს, არმიაში გაწვეულმა ჭკუასელმა ჩამოყალიბა ჯარისკაცთა გუნდი. 1963 წლიდან შერმადინი ანსამბლ „დილას“ შემადგენლობაშია. შერმადინ ჭკუასელი გარდაიცვალა 1978 წლის 30 ივნისს. მისი შვილი ჯემალ ჭკუასელი საქართველოს სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლ „ერისიონს“ ხელმძღვანელობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები შერმადინ
ჩარხი-ხაზი
1993 წლის შემდგომ პეროდში ქარხნის საქმიანობის არეალი გაფართოვდა, აქ არემონტებენ რკინიგზისა და მეტროს სათადარიგო ნაწილებს, ამზადებენ ავტომობილების მუხრუჭშემოწმებელ სტენდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკონომიკა
თამარ სამელია
თამარ სამელია (დაბადების თარიღი უცნობია, ზუგდიდი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). მოსწავლეთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს, თბილისში, საქართველოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კარატისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ბონფინ-დი-პიაუი
ბონფინ-დი-პიაუი (Bonfim do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 393 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.65 კმ²-ზე. ფართობი 5 393 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბაჰოვიცია
ბაჰოვიცია (Баговиця) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის კამიანეც-პოდილსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 727 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კამიანეც-პოდილსკის რაიონის სოფლები
უანოკიტეს რაიონი
უანოკიტეს რაიონი (Distrito de Huanoquite) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის პარუროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 396 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 920 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 362.67 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პარუროს პროვინციის რაიონები
გლოდენი
გლოდენი (Glodeni) — ქალაქი მოლდოვაში, გლოდენის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს ბელციდან 31 კმ-ში. გლოდენის შემადგენლობაში შედის დაბა სტირჩა.
პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნის მეორე ნახევრის დოკუმენტებში. 1967 წლის 16 ივნისიდან — ქალაქის ტიპის დასახლება, 1990-იანებიდან — ქალაქი.
ცნობილი პიროვნებები
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
ალიყულულარი
ალიყულულარი ( Əliqulular ) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,197 კაცი.
არჩილ გელოვანი
არჩილ გელოვანი (დ. 14 ნოემბერი, 1915 — გ. 19 აგვისტო, 1978) — საბჭოთა სამხედრო მშენებლობის ისტორიაში საინჟინრო ჯარების პირველი მარშალი (1977), უკრაინისა (1962) და რსფსრ-ს (1971) დამსახურებული ინჟინერი. დაიბადა საქართველოში, სოფელ სპათაგორში 1915 წელს. დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი (1936) და ლენინგრადის ფელიქს ძერჟინსკის სახელობის სამხედრო-საზღვაო სასწავლებელი (1939) წელს. 1939 წლიდან მსახურობდა არმიაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ხელმძღვანელობდა სამხედრო-საზღვაო და საფორტიფიკაციო მშენებლობებს. 1945 წლიდან იყო შავი ზღვის ფლოტის საინჟინრო სამმართველოში სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობაზე, 1949 წლიდან — სამხედრო-საზღვაო ძალების მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილე, 1953 წლიდან კი — იმავე სამმართველოს უფროსი და შავი ზღვის ფლოტის სარდლის თანაშემწე მშენებლობის დარგში. 1964–1969 წლებში იყო სარაკეტო ჯარების მთავარსარდლის მოადგილე მშენებლობის დარგში და სამხედრო საბჭოს წევრი, 1969–1971 წლებში კი — სსრკ-ს თავდაცვის სამინისტროს სამშენებლო სამმართველოს უფროსის პირველი მოადგილე, 1971–1974 წლებში — სსრკ-ს თავდაცვის სამინისტროს სახელმწიფო ექსპერტიზის უფროსი, 1974–1978 წლებში კი — სსრკ-ს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე სამხედრო მშენებლობისა და ჯარების განლაგების დარგში. ლენინური (1968) და სსრკ სახელმწიფო (1977) პრემიების ლაურეატი.
არჩილ გელოვანი გარდაიცვალა 1978 წელს. დაკრძალულია მოსკოვში, ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები არჩილ
იბრაჰიმ ქათხუდა
იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი — ოსმალთა ეგვიპტის ფაქტობრივი მამლუქი გამგებელი 1748-1754 წლებში. წარმოშობით ქართველი, კაზდაღლის სახლიდან, რომელსაც მართავდნენ კაიროში დისლოცირებულ იანიჩართა კორპუსის სამხედრო მეთაურები. დიდძალმა სიმდიდრემ მათ საშუალება მისცა, გაბატონებულიყვნენ ეგვიპტის პოლიტიკურ ასპარეზზე. 1735 წელს იბრაჰიმი გახდა იანიჩართა კორპუსის ჩავუში, 1738-1739 წლებში - მექაში პილიგრიმთა ქარავნის გამყოლი და ბადრაგი, კაზდაღლის სახლის მეთაური. 1748 წელს აზებანის კორპუსის ქათხუდასთან, რიდვანთან ერთად ეგვიპტიდან გააძევა ოსმალი გამგებელი რაჯაბ-ფაშა და მცირე ხნით გახდა იანიჩართა კორპუსის ქათხუდა (ქაჰია), ფორმალურად, რანგით მეორე აღას შემდეგ, მისი მოადგილე, ფაქტობრივად კი პირველი პირი და შემდეგ უკვე ამ სახელით იხსენიებოდა. ქათხუდა რიდვანთან ერთად მან შექმნა დუუმვირატი, რომელიც 1754 წლამდე განაგებდა ეგვიპტეს. დუუმვირატში წამყვანი იბრაჰიმი იყო, რომელსაც ჰქონდა ისეთი „სიძლიერე და სიდიადე, გამჭრიახობა მართვისას და უდავო ძალაუფლება, როგორისთვისაც მანამდე არავის მიუღწევია ეგვიპტეში“ (ეგვიპტელი ისტორიკოსი ალ-ჯაბარათი). იბრაჰიმი ქვეყანას ოსმალური ინსტიტუტების მეშვეობით მართავდა, ყიდულობდა მამლუქებს და ხელს უწყობდა მაღალ თანამდებობებზე მათ დაწინაურებას. XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ეგვიპტეს მისი სახლიდან გამოსული მამლუქები მართავდნენ, რომელთაგან ბევრი ქართველი იყო. ზოგიერთი ცნობით, იბრაჰიმ ქათხუდა ალ-კაზდაღლი მეტოქეებმა მოკლეს 1754 წელს. დაკრძალულია კაიროში, მცირე კარაფას სასაფლაოზე.
შორისდებული
შორისდებული — უცვლელი მეტყველების ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს ადამიანის გრძნობის, განცდის, ნება-სურვილის გამომხატველ ბგერას, ბგერათა ჯგუფს ან სიტყვას. იგი განკერძოებით დგას წინადადების თავში, შუაში ან ბოლოში (იხმარება ცალკეც) და გამოიყოფა მძიმით (უჰ, რა მშვენიერი დილაა!) ან ძახილის ნიშნით (ბიჭოს! ეს რა ამბავია!). შორისდებულთან სასვენი ნიშანი არ დაისმის თუ იგი მიმართვას აძლიერებს ან სახელის მნიშვნელობით არის ნახმარი და წინადადების რომელიმე წევრის ფუნქციას ასრულებს (უი ჩემს თავს!).
ლიტერატურა
კატეგორია:გრამატიკა კატეგორია:მეტყველების ნაწილები
გიულიუსტანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გიულიუსტანი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჩაის მრეწველობა
ჩაის მრეწველობა — კვების მრეწველობის დარგი, რომელიც გამოიმუშავებს ბაიხაოსა და დაწნეხილ ჩაის, აგრეთვე ჩაის თხევადსა და მშრალ ნატურალურ კონცენტრატებს.
ჩაის კულტურა საქართველოს ტერიტორიაზე XIX საუკუნის 40-იან წლებიდან გავრცელდა. 1913 წელს უკვე ფუნქციონირებდა 5 ფაბრიკა, რომლებმაც გამოიმუშავა 131 ტ ბაიხაოს ჩაი. ჩაის მრეწველობა საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ განვითარდა. ომამდე ხუთწლედებში აშენდა მრავალი ჩაის ფაბრიკა. ძირითადი სახეობის პროდუქციის — შავი ბაიხაოს ჩაის — გარდა აითვისეს მწვანე ბაიხაოს ჩაის, ფილა ჩაისა და მწვანე აგურა ჩაის წარმოებაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეჩაიეობა კატეგორია:კვების მრეწველობა
ტყის დიდი ღორი
ტყის დიდი ღორი (Hylochoerus meinertzhageni) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ღორისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 155–255 სმ (კუდის ჩათვლით), სიმაღლე — 110 სმ-მდე. მასა 100–275 კგ-ია. ბეწვი შავია. თავის ქალაზე, ყურებს შორის დიდი ჩაღრმავება აქვს. ქვედა ყბაზე მოკლე, ხოლო ზედაზე გრძელი ეშვები (თითო-თითო წყვილი) აქვს. ზედა ეშვები, რომლებიც 35 სმ სიგრძისაა, უკან არის მიმართული. ტახებს უზარმაზარი მეჭეჭები აქვთ თვალებს ქვემოთ. სხვადასხვა ქვეახეობის სახით გავრცელებული აფრიკაში: გვინეიდან განამდე, სამხრეთ-აღმოსავეთ ნიგერიიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთ სუდანსა და უგანდამდე, კონგოდან ეთიოპიასა და ტანზანიამდე. სქესობრივ სიმწიფეს ქუბი 1 წელში აღწევს, ტახი — 3–4 წელში. ნაშიერები წვიმის სეზონის წინ იბადებიან. მაკე ღორი თავშესაფარს იწყობს, სადაც გოჭებს ყრის. მაკეობა 155–175 დღე გრძელდება. ყრის 2–6 (მაქსიმუმ 11) გოჭს. მშობელი მათ 6,5–8 თვის განმავლობაში რძით კვებავს. ტყის დიდი ღორი ყოვლისმჭამელია, იკვებება მცენარეებით, ნაყოფებით, ფესვებითა და ლეშით.
ეს ღორები მკაცრად განსაზღვრულ ტერიტორიებზე ბინადრობენ — ყოველდღე ერთიდაიმავე გზით გადაადგილდებიან. ტალახში წოლით კანის სინოტივეს ინარჩუნებენ. ურთიერთობენ რღუტუნითა და სხვა ბგერების საშუალებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტყის დიდი ღორი
ჰუგო შიფი
ჰუგო შიფი (Ugo Schiff; Hugo Schiff; დ. 26 აპრილი, 1834, მაინის ფრანკფურტი, — გ. 8 სექტემბერი, 1915, ფლორენცია) — იტალიელი ქიმიკოსი, წარმოშობით გერმანელი. ფ. ველერის მოწაფე, ბერნის უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი (1857). ემიგრაციაში იყო იტალიაში და მუშაობდა ფლორენციაში (1863-1876 და 1879-1915 წლებში). ტურინის უნივერსიტეტის პროფესორი (1876-1879). შიფის ძირითადი შრომები ეძღვნება ორგანული ქიმიის საკითხებს. ფართოდაა ცნობილი შიფის ფუძე, შიფის რეაქტივი.
შიფი ფრიდრიჰ ვოლერის სტუდენტი იყო გიოტინგენის უნივერსიტეტში. მან თავისი დისერტაცია დაიცვა (სათაურით: "ზოგიერთი ნაფთილ- და ფენილ-დერივატების შესახებ"), რომლის ხელმძღვანელიც ასევე ვოლერი იყო 1857 წელს. იმავე წელს, არეულობების გამო, შიფმა დატოვა გერმანია და გაემგზავრა შვეიცარიაში, ბერნის უნივერსიტეტში. თავისი პოლიტიკური შეხედულებებით, შიფი სოციალიზმს უჭერდა მხარს, როგორც ჩანს, მიმოწერა ჰქონდა კარლ მარქსთან და ფრიდრის ენგელსთან. შიფი გახდა იტალიური სოციალისტური გაზეთის, "ავანტის" თანადამფუძნებელი 1894 წელს.
შიფი გადავიდა იტალიაში 1863 წელს და დაიკავა სამეცნიერო თანამდებობები ჯერ პიზაში, ხოლო შემდეგ კი — ფლორენციაში (ბუნების ისტორიის მუზეუმში). 1870 წელს მანდ დააფუძნა Gazzetta Chimica Italiana (იტალიის ქიმიური ჟურნალი) სტანისლაო კანიცაროსთან ერთად. 1877 წელს გახდა ზოგადი ქიმიის პროფესორი ტურინში და 1879 წელს კი დაბრუნდა ისევ ფლორენციაში, უკვე ზოგადი ქიმიის პროფესორად იმ დაწესებულებაში, რომელიც მალე ფლორენციის უნივერსიტეტი გახდებოდა. აქ მან დააარსა ფლორენციის უნივერსიტეტის ქიმიის ინსტიტუტი. შიფი იქვე ფლორენციაში ცხოვრობდა სიცოცხლის ბოლომდე, 1915 წლამდე.
ფლორენციის უნივერსიტეტში ჯერ კიდევ არსებობს ჰუგო შიფის სახელობის საერთაშორისო საწყობი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ქიმიკოსები კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1834 კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
შალიკაშვილის ხიდი
შალიკაშვილის ხიდი (ყოფილი დიდუბის ხიდი) — ხიდი თბილისში, მტკვარზე, გრიგოლ რობაქიძისა და აკაკი წერეთლის პროსპეკტებს შორის (1953, არქიტექტორი არჩილ ქურდიანი; ინჟინერი ვ. დიდიძე). აგებულია ძველი ბორნის მოძრაობის ხაზზე. ორმალიანი რკინაბეტონის ხიდის დიდი თაღოვანი მალი (72 მ) გადადის მტკვრის კალაპოტზე. პატარა მალის (19,1 მ) ქვეშ გადის სანაპირო. ხიდის სიგრძეა 152 მ, სავალი ნაწილის სიგანე-20,5 მ, ტროტუარები - 3 მ. მოპირკეთებულია ბოლნისის ოქროსფერი ტუფით და რუხი გრანიტით. არქიტექტორი დეკორში გამოყენებულია ძველი ქართული ხუროთმოძღვრების ორნამენტიკა და საბჭოთა სიმბოლიკა (რომელიც ამჟამად მოხსნილია). 1990-იანი წლებიდან ხიდს ჰქვია მისი მშენებლობის ხელმძღვანელის, ინჟინერი შოთა შალიკაშვილის სახელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ხიდები
ედინეცი
ედინეცი (Édineţ, ძველად ედინცი) — ქალაქის მოლდოვის ჩრდილოეთში, ედინეცის რაიონის ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
Love 2
Love 2 — ჯგუფ Air-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2009 წლის ოქტომბერში. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, ჩაწერილი საკუთარ სტუდიაში Atlas Studio.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ალბომები კატეგორია:Air-ის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ბაჰრინი
ბაჰრინი (Багрин) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქის ვასილკივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1092 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვასილკივის რაიონის სოფლები
ბრეჟუ-დუ-პიაუი
ბრეჟუ-დუ-პიაუი (Brejo do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 297 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-რაიმუნდუ-ნონატუს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ფუზულის რაიონი
ფუზულის რაიონი (Füzuli rayonu) — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. 1993 წლიდან რაიონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილი, მათ შორის, ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ფიზული კონტროლდება არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. გაეროს უშიშროების საბჭოს 1993 წლის რეზოლუციების თანახმად, ეს ტერიტორიები განიხილება, როგორც სომხური ძალების მიერ ოკუპირებული ტერიტორიები.
გეოგრაფია
ფიზულის რეგიონის ტერიტორია 1386 კვ. კმ, ხოლო მოსახლეობა დაახლოებით 105 ათასი ადამიანია. მიდამოში არის 1 ქალაქური ტიპის დასახლება, 75 სოფელი და სხვა დასახლებული პუნქტი. რაიონის მდინარეები გურუჩაი, კონდელენჩაი, გოზლუჩაი, ჩერეკენი, მიედინება არაქსის აუზის მდინარეები.
რაიონის განთავისუფლებულ ტერიტორიებში არის 13 სოფელი და 20 სოფელი. ამჟამად 51 ათასი იძულებით გადაადგილებული პირი დასახლებულია ამ ტერიტორიაზე.
ოლქის 22 დასახლების საფუძველზე, რომლის ტერიტორიიდან 1994 წელს გამოიყვანეს სომხური ძალები, შეიქმნა 18 მუნიციპალიტეტი.
ისტორია
1930 წელს ყოფილი კარიაგინის ოლქის ცენტრთან, ქალაქ კარაგინოში შეიქმნა ყოფილი ელიზაVეტპოლის პროვინციის კარაგინის მაზრის ნაწილიდან.
1993 წლის 23 აგვისტოს სომხურმა ჯარებმა დააწესეს კონტროლი რეგიონის მთელ ტერიტორიაზე. 1994 წლის იანვარში აზერბაიჯანულმა ძალებმა აღადგინეს რაიონის უმეტეს ნაწილზე კონტროლი, სადაც 22 დასახლება მდებარეობს რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ომაჩის რაიონი
ომაჩის რაიონი (Distrito de Omacha) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის პარუროს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 874 მეტრზე. 2017 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 443 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 12 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 436,21 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პარუროს პროვინციის რაიონები
ქართა
ქართა — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ განშტოების — ღორისნამკალზე (ნეძვისწყლისა და ძამის წყალგამყოფი). სიმაღლე 2315 მ. აგებულია პალეოგენური ასაკის ანდეზიტურგანფენებიანი ტლანქშრეებრივი ტუფ-ბრექჩიებით. ქვემო და შუა კალთები შემოსილია შერეული ტყით (ჭარბობს წიფელი), ზემო — სუბალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
უვირა
უვირა (Uvira) — ქალაქი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამხრეთი კივუს პროვინციაში. მდებარეობს ტანგანიიკის ტბის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 746 მეტრ სიმაღლეზე.
2010 წლის შეფასებითი მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 337 488 ადამიანს.
ქალაქი საავტომობილო გზით დაკავშირებულია ქალაქ ბუკავუსთან და ბურუნდის დედაქალაქ ბუჟუმბურასთან. ქალაქის სამხრეთში მდებარეობს პორტი კალუნდუ, რომელიც სამდინარე ტრანსპორტით დაკავშირებულია ქალაქ კალემიესთან, კიგომასთან (ტანზანია) და ბუჟუმბურასთან (ბურუნდის დედაქალაქი).
ტბის ნაპირზე მდებარეობენ ხალხმრავალი ბაზრები.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქალაქები
ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბიოსფერული ნაკრძალი
ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბიოსფერული ნაკრძალი (Reserva de la Biosfera El Pinacate y Gran Desierto de Altar) — ბიოსფერული ნაკრძალი, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მართავს მექსიკის ფედერალური მთავრობა, გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების სამდივნოს საშუალებით, სონორის შტატის მთავრობასა და ტოჰონო-ოოდჰამისთან თანამშრომლობით. არის ჩრდილო-დასავლეთ მექსიკაში, სონორას უდაბნოში, კალიფორნიის ყურის აღმოსავლეთით, ალტარის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ პუერტო-პენიასკოს ჩრდილოეთით და ესაზღვრება აშშ-ის შტატ არიზონას. არის სამხრეთ ამერიკის კოსმოსიდან ხილული, უმნიშვნელოვანესი რელიეფური ფორმები. ვულკანური სისტემა სანტა კლარა, მათ შორის მწვერვალები პინაკატე, კარნეგი და მედიო, ლანდშაფტის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ნაკრძალის ტერიტორიაზე გავრცელებულია 540 სახეობის მცენარე, ბინადრობს 40 სახეობის ძუძუმწოვარი, 200 სახეობის ფრინველი, 40 სახეობის ქვეწარმავალი, აგრეთვე ამფიბიები და მტკნარი წყლის თევზები. ნაკრძალში გვხვდება საშიშროების წინაშე მყოფი ენდემებიც. .
ბიოსფერული ნაკრძალი ფართობი 7146 კმ²-ია. ნაკრძალი უფრო დიდია ვიდრე მექსიკის შტატები: აგუასკალიენტესი, კოლიმა, მორელოსი და ტლასკალი.
ფორმირება
thumb|296px|პინაკანტე. [[ჯეკ დიკინგა ფოტო]]
ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბიოსფერული ნაკრძალი ცნობილია თავისი უნიკალური ფიზიკური და ბიოლოგიური დამახასიათებელი ნიშნებით, ვულკანური ფარითა და ვულკანური გუმბათის გაშლილი სივრცით, რომელიც მას და მაარის კრატერებს ერტყმის გარს. პინაკატეს მთა ოროგენული წარმოშობისაა; ეს ნაოჭა სისტემა ვულკანური ამოფრქვევების შედეგია. მტკიცე ქვების, ქვიშისა და ვულკანური ფერფლის ამოტყორცნილმა ლავურმა ღვარმა ულამაზესი ფერების კრატერები ელ-ელეგანტე, სერო-კოლორადო, მაკდუგალი და საიქსი ჩამოაყალიბა.
ვულკანმა სპორადულად 4 მილიონი წლის წინ ამოხეთქა. დადგენილია, რომ ყველაზე ძლიერი აქტივობა 11 000 წლის წინ იყო. მთვარის ზედაპირთან მსგავსების გამო, 1965 წლიდან 1970 წლამდე, მთვარეზე კოსმოსური გაფრენების სერიისთვის მოსამზადებლად, NASA, აქ ასტრონავტებს აგზავნიდა და წვრთნიდა.
კოლუმბიანური ეტაპი
ამ ადგილის პირველი მოსახლეები იყვნენ სან-დიეგიტოს ხალხები, რომლებიც ნადირობა-შემგროვებლობას მისდევდნენ. ისინი საკვების ძებნაში მთებიდან კალიფორნიის ყურისკენ გადაადგილდებოდნენ. ტერიტორიების ათვისება, როგორც ჩანს ადრეული ეტაპზევე, 20 000 წლის წინ, გამყინვარების პერიოდის დაწყებისთანავე დასრულდა. ცუდმა პირობებმა ხალხი აიძულა ქედი დაეტოვებინა.
ათვისების მეორე ეტაპი, სან-დიეგიტოს ხალხმა გლაციალის ეპოქის ბოლოს დაიწყო. ჯგუფი დაბრუნდა მთებში და წინაპართა მსგავსად იქ დაიწყო ცხოვრება. ახალი მიწების ათვისების ეს ეტაპი 9000 წლის წინ დასრულდა, ხალხს კვლავ მოუწია ტერიტორიის დატოვება.
ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბოლო, ძირძველი მკვიდრნი არენენიოსის ხალხები არიან. ისინიც, როგორც წინარეისტორიული სან-დიეგიტოს კულტურის ხალხები საკვების ძებნაში მოხეტიალე ცხოვრებას ეწეოდნენ და ზღვასა და მთას შორის მოძრაობდნენ. ამ მოგზაურობების დროს ისინი თავიანთ კვალს ტოვებდნენ: აღმოჩენილია ბილიკების ქსელი, სასმელ წყაროებთან ახლოს ქვის სხვადასახვა იარაღები და სხვა.
გამოკვლევები
არსებობს რამდენიმე ჩანაწერი იმ ადამიანების შესახებ, რომლებმაც პირველად გამოიკვლიეს ტერიტორია. შესაძლოა, პირველი თეთრკანიანი ადამიანი, ვინც შემდეგში სიერას პინაკატედ წოდებული მთები იხილა, 1540 წელს მელჩიორ დიასი ყოფილიყო. მოგვიანებით, 1698 წელს სამხრეთ ტუსონში სან-სავიერ-დელ-ბაკის მისიის დამაარსებელი მღვდელი ეუსებიო კინო ჯგუფთან ერთად ეწვია ამ ადგილს და უკან დაბრუნებისას, შემთხვევით ელ-პინაკატეს მწვერვალზე მოექცა. მღვდელმა მას სანტა-კლარა ჰილი უწოდა.
1956 წლამდე, ელ-პინაკატესა და ალტარის უდაბნოში მკვლევართა რამდენიმე ჯგუფი იმყოფებოდა, მათ შორის ყველაზე ცნობილი მაკდუგალის, ჰორნადეის და საიქსისგან შემდგარი ჯგუფი იყო. მათ 1907 წელს მთის დასავლეთი ნაწილი აღმოაჩინეს.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობა ანბანის მიხედვით კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ქეიფი
მინი ქეიფი — ძველ თბილისში მრავლად იყო საქეიფო ადგილები: ორთაჭალისა და კრწანისის ბაღები, ორთაჭალის ჩარდახები, თბილისური სარდაფები და დუქნები - „დიონისეს ქოხები“. იმართებოდა „რიგის პური“, რომლის მონაწილენიც რიგრიგობით ცდილობდნენ თავი გამოეჩინათ კერძების მრავალფეროვნებით და კარგით ღვინით. ზაფხულის ცხელ დღეებში, როცა ქალაქის ქუჩებში თაკარა სიცხე ჩამოწვებოდა, თბილისელი კაცი, თავის ამფსონებთან ერთად, ვინ ფაეტონით, ვინ ეტლით (ზედ შეგდებულ-შეგორებული ცხვირითა და კახური ღვინით სავსე ტიკით), ვინ კიდევ ფეხით ორთაჭალის ბაღების მიაშურებდა. ეს იყო „მწვანე სამეფო“, სადაც დარბაისლური ქალქური პურმარილი იმართებოდა; ისმოდა მოსწრებული სიტყვა-პასუხი, სადღეგრძელოები. მეზობელ სუფრაზე მსხდომთ მორიდებით და პატივისცემით ეპყრობოდნენ და თავიანთ პურღვინოზე თავაზიანად იწვევდნენ: ორთაჭალის ბაღებში მისვლა მტკვრის მარჯვენა ტოტზე გადებული, კოფოებზე შემდგარი ხის ხიდით შეიძლებოდა, ნავითაც გადადიოდნენ. ორთაჭალაში იყო ყარაჩოხელისა და მოკრივის ნიკალა ცაცაშვილის რესტორანი „ელდორადო“. ორთაჭალის ხშირი სტუმარი ყოფილა პოეტი გრიგოლ ორბელიანი, რომელმაც თავის ცნობილ „მუხამბაზში“ მოკრივე-მოქეიფეს – მეთევზე ლაპიანას ასე ათქმევინა:
ორთაჭალის ბაღებში დუდუკის ტკბილ ჰანგზე ისმოდა ქალაქელ აშუღთა – საიათნოვას, ბეჩარას, ჰაზირას, შამჩი მელქოს, იეთიმ გურჯის ლექსები.
ქალაქელმა კაცს შრომაც და ლხინიც დარბაისლური ჰქონდა, მოქეფეთაგან შორს იყო ჩხუბი და აყალმაყალი. მათ სადღეგრძელოებში ჩაქსოვილი იყო კაცთმოყვარეობა, ცხოვრებისეული ფიქრი, სიხარული და ტკივილი: ყოველ სადღეგრძელოს მიჰყვებოდა დუდუკის ტკბილი ჰანგი, რომელიც ღვინისაგან შეზარხოშებულთ ცხოვრების სითბოსა და სილამაზეს აგრძნობინენდა, მოქეიფეებს ახლობლებს ახსენებდა, აეყვარებულს სიყვარულის ცეცხლს უღვივებდა, ცხოვრებაში წაბორძიკებულს იმედს უნერგავდა.
თბილისს ბაღებისა და დუქნების გარდა, ქალაქელები მტკვარზე – ნავსა და ტივზე ქეიფობდნენ. ტივზე აჰქონდათ მაყალი, იქვე კლავდნენ ბატკანს, გაისმოდა დუდუკით შებერილი „შუსტარი“ და იწყებოდა ქეიფი. ღამით ტივზე ქეიფი თეატრალიზებულ, რაღაც „მისტერიულ“ სახეს ატარებდა - მთვარის შუქზე, მტკვრის ტალღებზე ირეკლებოდა მოქეიფეთა გრძელი, მოლაცლაცე ჩრდილები, ქალაქში ჩამოწოლილ ღამის წყვდიადს არღვევდა მტკვრის ყრუ ხმაურს შერწყმული, ნემსის ყუნწში გამძვრალი დუდუკის ჯადოსნურ ჰანგს აყოლილ მოქეიფეთა სადღეგრძელოები და სიმღერა.
მინი დუდუკის ჰანგი, მოქეიფეთა სიმღერასთან ერთად, ჩაძინებულ თბილისს ნანასავით ჩაესმოდა. ქეიფში, პურმარილში ღამენათევი მეინახენი გათენებისას, დუდუკზე აკვნესებულ დილის საარზე, ქეიფს თბილისის საქვეყნოდ განთქმულ გოგირდის აბანოებში აგრძელებდნენ. ცხელი აბაზანისა და ლაზათიანი ქისის შემდეგ, „სუფრა“ თათარიახნად, ზედ აუზის თავზე „იშლებოდა“ და კვლავ ისმოდა მოქეიფეთა ფრთიანი სადღეგრძელოები. თბილისში განთქმული იყო „ქოსების დუქანი“, „ბაბაჭუას დუქანი“ და სხვა. დუქნის პატრონი მუშტრის მისაზიდად, ცნობისმოყვარე მუშტრის თვალის მისატაცებლად თავის დუქანს ეგზოტიკურ სახელს არქმევდა და მხატვრულად გაფორმებულ აბრას უკეთებდა. მაგალითად:
ქალაქის პირველი კლასის რესტორნები თავიანთ კლიენტებს - თბილისის მაღალი წრის წარმომადგენლებს - პრესაში გამოქვეყნებული რეკლამის საშუალებით სთხოვდნენ მობრძანებას: ამ რესტორნებში სტუმართა გასართობად პროფესიონალ მომღერლებს, მოცეკვავეებს, ორკესტრებს იწვევდნენ, სუფრაც ევროპეიზებული იყო, მაგრამ ძველი ქალაქური ლხინის შნო და პეწი აქაც ტრიალებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:თბილისის ტრადიციები კატეგორია:გასტრონომია
გურამ ფაშურიშვილი
გურამ ფაშურიშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი. ჩემპიონატი ჩატარდა 2018 წელს, სოფიაში, ბულგარეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
უბანი (ხევსურეთის თემი)
უბანი — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ბარისახოს თემის ნასოფლარები
დაშქესანის რაიონი
მოკლე ისტორია
თავდაპირველად რაიონს დასტაფიურის რაიონი ერქვა. მისი ცენტრი სოფელი დასტაფიური იყო. რაიონი შეიქმნა 1930 წლის 8 აგვისტოს.
გიულიუსტანი (ჯულფა)
გიულიუსტანი (Gülüstan) (1999 წლამდე ჯუღა) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ჯულფის რაიონში. მოსახლეობა შეადგენს — 482 (2005 წლის მონაცემებით) კაცს.
დაშქესანის რაიონი
მოკლე ისტორია
1948 წელს რაიონის ცენტრი გადავიდა ქალაქ დაშქესანში. 1956 წლის 2 აპრილს დაასტაფურის რაიონს დაშქესანის რაიონი დაარქვეს.
გიულიუსტანი (ჯულფა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:ჯულფის რაიონის სოფლები
დაშქესანის რაიონი
მოკლე ისტორია
1963 წლის 4 იანვარს იგი გაუქმდა და ტერიტორია გადაეცა ხანლარის ოლქს; 1965 წლის 6 იანვარს იგი აღდგა.
ეტიმოლოგია
რაიონის სახელწოდება რაიონის ცენტრის, ქალაქ დაშქესანის სახელიდან მოდის. თავად ტოპონიმი დაშქსანი ნიშნავს „ქვის (რკინის საბადო) მოპოვების ადგილს“.
გეოგრაფია და ბუნება
ტერიტორია მდებარეობს მცირე კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1600-1800 მეტრის სიმაღლეზე. რაიონის რელიეფი ჩრდილოეთით მთიანია. რაიონში კანიონების სისტემაა.
რეგიონი ესაზღვრება ჩრდილოეთით შამქორის, აღმოსავლეთით გოიგოლის, სამხრეთით ქელბაჯარის, დასავლეთით გადაბეის რაიონებს, სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება სომხეთის რესპუბლიკას.
დაშქესანის რაიონის ტერიტორიაზე ვრცელდება ბაშკენდ-დასტაფურის ღრმულის ნაწილი. ამ მხარეში მდებარეობს გინალდაღისა (3367 მეტრი) და კოშკარის (3361 მეტრი) მწვერვალები და სხვ. ტერიტორია ძირითადად მოიცავს ცარცულ ნალექების. მინერალებიდან არის რკინის საბადო, კობალტი, ალუნიტი, მარმარილო, ბარიტი, ოქრო და სხვ .; არის მინერალური წყლები. ყავისფერი მთის ტყის ნიადაგები ფართოდაა გავრცელებული დაშქესანის მხარეში. მცენარეული საფარი მოიცავს ალპურ და სუბალპურ მდელოებს, ფართო ფოთლოვანი მთის ტყეებს (მუხა, რცხილა, წიფელი), ბუჩქნარებსა და მსუბუქი ტყეების მდელოებს.
რაიონის ტერიტორიაზე ბინადრობენ შველები, მთის კვერნები, შურთხები, მტრედები, როჭოები და სხვა.
ზამთრის კლიმატი საშუალო სიმაღლის მთებში მშრალი და ზომიერია, მაღალმთიან სოფლებში კი ცივი და ნოტიო; ზაფხული გრილია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა −12 – დან °2 ° C – მდე მერყეობს, ივლისში 6 – დან 18 ° C –მდე. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 500–900 მმ. რეგიონში მოედინება კოშკარჩაის, შამქირჩაის, განჯაჩაის და სხვა მდინარეები, ყველა მდინარე მიეკუთვნება მტკვრის აუზს. მდინარეები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ წყლის მიწოდებასა და სოფლის მეურნეობისთვის საჭირო სარწყავი ნაკვეთების მომარაგებაში. კოშკარჩაის მდინარეზე აშენებულია წყალსაცავი.
მოსახლეობა
1976 წელს მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენდა 33.7 ადამიანს კილომეტრზე, 2015 წელს ეს მაჩვენებელი 32,75 კაცი კილომეტრზე იყო.
2015 წლის მდგომარეობით, მოსახლეობის 59.9% სოფლებში ცხოვრობდა. 2018 წლის მონაცემებით რაიონში 35 000 ადამიანი სახლობს.
1991 წელი აზერბაიჯანში
სტატიაში ქრონოლოგიურადაა აღწერილი 1991 წელს აზერბაიჯანში განვითარებული მოვლენები.
დაშქესანის რაიონი
ინფრასტრუქტურა
რაიონის გავლით გადის განჯა-დაშქესანის გზატკეცილი და ალაბაშლი-კუშჩინის ხიდის რკინიგზა. 4 კილომეტრიანი საბაგირო გზაა დაღქესანიდან კუშჩინამდე რკინის საბადო მიწოდებისთვის.
2017 წლისთვის რაიონში 11 ატს იყო და 15 ფოსტა.
1991 წელი აზერბაიჯანში
მარტი
18 მარტი — აზერბაიჯანში კერძო უნივერსიტეტი „ხაზარი “ დაარსდა.
აპრილი
19 აპრილი — კომენდანტის რეჟიმის გაუქმება, რომელიც 1990 წლის 20 იანვარს დამყარდა
დაშქესანის რაიონი
კულტურა, განათლება და ჯანმრთელობა
2009 წლის რაიონში იყო 12 სკოლამდელი დაწესებულება, 44 საშუალო სკოლა, 28 კლუბი, 16 კულტურის სახლი, მუზეუმი, 47 ბიბლიოთეკა.
დაშქესანის რეგიონში არის 3 საავადმყოფო, 28 სამედიცინო ამბულატორიული კლინიკა, ეპიდემიოლოგიისა და ჰიგიენის ცენტრი. 2018 წელს რაიონის ექიმთა სამედიცინო დაწესებულებებში მუშაობდა 26 ექიმი, 115 პარამედიკი.
1991 წელი აზერბაიჯანში
აგვისტო
30 აგვისტო — უმაღლესი საბჭოს საგანგებო სხდომაზე მიღებულია დეკლარაცია „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო დამოუკიდებლობის აღდგენის შესახებ“.
დაშქესანის რაიონი
კულტურა, განათლება და ჯანმრთელობა
სოფელ ჩოვგალაში არის ეკლესია (1869) და ციხე (1891), სოფელ ბაიანში არის ხიდი (XV საუკუნე), ეკლესია (1863) და მონასტერი (1823), სოფელ ხოშბულაგში არის ყორღანები (რკინის და ბრინჯაოს საუკუნეები) და ციხე დაშლიტეპე ( ბრინჯაოს ხანა).
1991 წელი აზერბაიჯანში
სექტემბერი
3 სექტემბერი —ჰეიდარ ალიევის არჩევა ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ.
დაშქესანის რაიონი
ეკონომიკა
საბჭოთა პერიოდში ოლქი გახდა ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი ინდუსტრიული რეგიონი. რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავეს მაღაროებმა; დაშქესანის რკინის საბადოზე მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიული ქარხანა, ხოლო დაშქესანის ალუნიტზე კიროვაბადის ალუმინის ქარხანა. სოფლის მეურნეობაში განვითარდა მეცხოველეობა, კარტოფილისა და მარცვლეულის მოყვანა.
1991 წელი აზერბაიჯანში
სექტემბერი
5 სექტემბერი — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს შექმნა.
დაშქესანის რაიონი
ეკონომიკა
1977 წელს რაიონში 2 კოლექტიური მეურნეობა და 6 სახელმწიფო მეურნეობა მუშაობდა. 1976 წელს რაიონში სახნავად შესაფერისი მიწის ფართობი იყო 47 ათასი ჰექტარი. ხეხილი და ყურძენი იზრდებოდა მაღალმთიან ადგილებსა და დაბლობებში. რაიონის კოლექტიურ მეურნეობებში შედიოდა 9.5 ათასი პირუტყვი და მცირე ზომის პირუტყვის 23,7 ათასი თავი. 1976 წელს საოლქო მეურნეობებმა მიიღეს 7.3 ათასი ტონა კარტოფილი. ამ მხარეში იყო აზერბაიჯანის სამთო და გადამამუშავებელი კომბინატი, ალუნიტის მაღარო, მარმარილოს ქარხანა.
1991 წელი აზერბაიჯანში
სექტემბერი
8 სექტეmბერი — აზერბაიჯანში პირველი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარების დღე.
დაშქესანის რაიონი
ეკონომიკა
რეგიონის ეკონომიკის უმთავრესი ინდუსტრიაა სამთო საბადოების მრეწველობა. რეგიონის უმსხვილესი საწარმოა Daşkəsən Filizsaflaşdırma OJS დაშქესანის სამთო და გადამამუშავებელი ქარხანა, რომელიც ამავე დროს არის ერთადერთი რკინის საბადოს საწარმო კავკასიაში, რკინის საბადო კონცენტრატებს აწვდის რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანას; რკინის საბადო ქარხანაში წარმოების პროცესში მდიდრდება 60% -ით.
1991 წელი აზერბაიჯანში
სექტემბერი
14 სექტემბერი — მიღბულ იქნა გადაწყვეტილე აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის დათხოვნაზე.
დაშქესანის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
1991 წელი აზერბაიჯანში
ოქტომბერი
9 ოქტომბერი — აზერბაიჯანის უმაღლესმა საბჭომ მიიღო კანონი „შეიარაღებული ძალების შექმნის შესახებ“.
18 ოქტომბერი
ნოემბერი
9 ნოემბერი — თურქეთის მიერ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აღიარება.
26 ნოემბერი — ეროვნული საბჭოს ჩამოყალიბება, რომელიც შედგებოდა უმაღლესი საბჭოს 50 დეპუტატისგან
მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის სტატუსის გაუქმება უმაღლესი საბჭოს მიერ
პოსტსაბჭოთა სივრცეში პირველი დამოუკიდებელი სატელევიზიო არხის პირველი ეთერი - ANS TV
დეკემბერი
9 დეკემბერი — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიღება ისლამური კონფერენციის ორგანიზაციის წევრად.
11 დეკემბერი — რუმინეთის მიერ  აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის ოფიციალური აღიარება
13 დეკემბერი — პაკისტანის მიერ  აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის ოფიციალური აღიარება
16 დეკემბერი — ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი მეჯლისის სხდომაზე ჰეიდარ ალიევის თავმჯდომარეობით გადაწყდა, რომ მსოფლიო აზერბაიჯანელთა სოლიდარობის დღე დაწესებულიყო.
28 დეკემბერი — იორდანიისა და სუდანის მიერ აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აღიარება.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:1991 წელი აზერბაიჯანში
ქართველთა დასახლება მოსკოვს XVII-XVIII საუკუნეებში
ქართველთა დასახლება მოსკოვს XVII-XVIII საუკუნეებში — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ხალხთა მეგობრობის მუზეუმის ფილიალი მოსკოვში. ექსპოზიცია გაიხსნა 1981 წლის 23 ივნისს ქართველთა ყოფილ საცხოვრებელ მემორიალურ შენობაში, ბოლშაია-გრუზინსკაიაზე. მუზეუმში მოთავსებული ექსპონატები ქრონოლოგიურად ასახავს საქართველოს სამეფო-სამთავროების ურთიერთობის განვითარებას, დიპლომატიური ურთიერთობის დამყარებას რუსეთის სახელმწიფოსთან, ქართველთა პირველ ჩასვლას მოსკოვში, მათი ახალშენის წარმოქმნას და ქართული კულტურის ამ კერის ისტორიას. ექსპონატები წარმოაჩენს მოსკოვში მცხოვრებ ქართველთა მრავალმხრივ — დიპლომატიურ, კულტურულ, სამხედრო — შემოქმედებას, მათ ურთიერთობას რუს მეცნიერებთან, მწერლებთან, საზოგადო მოღვაწეებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული დიასპორა კატეგორია:მოსკოვი
პეიტონ ლისტი (მსახიობი, დაბადებული 1986)
მიღებული აქვს მონაწილეობა რამდენიმე ფილმში, ესენია: „ყველა დროის ყველაზე დიდებული თამაში“ (2005), „Shuttle“ (2009), „შეხვედრა ბოროტებასთან“ (2012). ლისტი ასევე გადაღებულია მოკლემეტრაჟიან სამეცნიერო ფანტასტიკურ დრამებში, „გაიხსენო მომავალი“ (ABC, 2009-2010), „მომავლის ადამიანები“ (The CW, 2013-2014). 2018-2019 წლებში, Fox-ის კრიმინარულ სერიალ „გოთემში“ იღებდა მონაწილეობას.
იოჰანეს ფიბიგერი
იოჰანეს ანდრეას გრიბ ფიბიგერი (Johannes Andreas Grib Fibiger; დ. 23 აპრილი, 1867, სილკებორგი, დანია, — გ. 30 იანვარი, 1928, კოპენჰაგენი) — დანიელი ექიმი და პათოლოგი. პირველმა შეძლო ლაბორატორიულ პირობებში ცხოველებში სიმსივნური პროცესის აღძვრა, რამაც ონკოლოგიურ მეცნიერებაზე ძირეული გავლენა მოახდინა. ამისთვის მას 1926 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.
პეიტონ ლისტი (მსახიობი, დაბადებული 1986)
ადრინდელი ცხოვრება
პეიტონ ლისტი დაიბადა ბოსტონში, მასაჩუსეტში. არის დუგლას ლისტის და შერი ანდერსონის შვილი, გაიზარდა ბალტიმორში, დასთან, ბრიტანი ლისტთან ერთად. სწავლობდა სკოლამდელ დაწესებულება სიდარკროფტში, შემდეგ კი როლანდ-პარკის სკოლაში განაგრძო სწავლა. სწავლობდა ბალეტს, ბალეტის ამერიკულ სკოლაში, ნიუ-იორკში.
იოჰანეს ფიბიგერი
ბიოგრაფია
იოჰანეს ფიბიგერმა დაამთავრა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1883), შემდეგ მიკრობიოლოგიას ბერლინში სწავლობდა რობერტ კოხთან და ემილ ბერინგთან. 1891 წლიდან მუშაობდა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის ბაქტერიოლოგიურ განყოფილებაში, 1894-1897 წლებში — დანიის სამეფო არმიის სამედიცინო კორპუსში. სადოქტორო დისერტაცია 1895 წელს დაიცვა დიფტერიის ბაქტერიოლოგიის ასპექტებზე. 1900 წელს კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიის პროფესორი გახდა. ასევე იყო დანიის არმიის სამედიცინო სამსახურის ცენტრალური ლაბორატორიის დირექტორი და ექიმი-კონსულტანტი.
პეიტონ ლისტი (მსახიობი, დაბადებული 1986)
კარიერა
პეიტონმა სამოდელო კარიერა 9 წლის ასაკში დაიწყო, იგი პირველად ამერიკულ რომანტიკულ დრამა ფილმ „ვაშინგტონის მოედანი“-ში გამოჩნდა.
იოჰანეს ფიბიგერი
ბიოგრაფია
1907 წელს ტუბერკულოზით ინფიცირებული ლაბორატორიული ვირთხების კვლევისას ზოგიერთი ცხოველის კუჭში სიმსივნური წარმონაქმნები აღმოაჩინა და ინტენსიური კვლევის შემდეგ დაასკვნა, რომ ამ სიმსივნეს წინ უსწრებდა კუჭის ანთებითი ცვლილებები, რომელსაც მრგვალი ჭიის ლარვა (Gongylonema neoplasticum) იწვევდა. ლარვა ვირთხის კუჭში ინფიცირებული ტარაკანის შეჭმის შემდეგ ხვდებოდა. 1913 წლისთვის ფიბიგერმა შეძლო აღნიშნული ლარვების ლაბორატორიული თაგვების ორგანიზმში შეტანით კუჭის სიმსივნის გამოწვევა. სიმსივნის განვითარებისა და შემდგომი მეტასტაზირების პროცესზე დაკვირვებით ფიბიგერმა მნიშვნელოვანი არგუმენტები შესძინა იმდროისთვის გაბატონებულ მოსაზრებას, რომ კიბოს მიზეზი ქსოვილების ანთებითი ცვლილებები იყო. ფიბიგერის შრომების ზეგავლენით იაპონელმა მეცნიერმა იამაგივა კაცუსაბურომ შეძლო ლაბორატორიულ ცხოველებში სიმსივნის მოდელირება მათი კანის ქვანახშირის ფისით დაფარვით. ეს მეთოდი შემდეგ თავად ფიბიგერმაც გამოიყენა. შემდგომმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ჭიის ლარვები არ იყო ცხოველებში ანთების უშუალო მიზეზი, თუმცა ფიბიგერის შრომებმა საფუძველი შეუქმნა ექსპერიმენტული ონკოლოგიის განვითარებას.