cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია
ისტორია
მილანის ედიქტის გამოცემიდან მოკლე ხანში (313 წ.) მაკედონიაში დაარსდა ქრისტიანული საეპისკოპოსო. პირველ დოკუმენტურად ხელდასხმულ ეპისკოპოსად პარიგორი იქცა, რომელიც 347 წლის სარდიკიის საადგილმამულო საეკლესიო კრების საქმეებში მონაწილეობდა.
ნატიფ ხელოვნებათა სკოლა (პარიზი)
Școala Națională Superioară de Arte Frumoase École des Beaux-Arts
მაკედონიის მართლმადიდებელი ეკლესია
ისტორია
VII საუკუნეში ოლქი სალონიკის არქიეპისკოპოსს დაექვემდებარა, რომელიც მონაცვლეობით რომისა და კონსტანტინეპოლის იურისდიქციის ქვეშ იმყოფებოდა. 1767 წელს კონსტანტინოპოლის დაქვემდებარებაში მოხვდა პეჩის საპატრიარქოც, რის შემდეგაც მის იურისდიქციაში მოექცა ოჰრიდის საარქიეპისკოპოსოც.
ბალკანეთის პირველი ომის დროს ოსმანთა ურდოებისგან გათავისუფლების შემდეგ მაკედონია მოკავშირე სერბეთმა, ბულგარეთმა და საბერძნეთმა გაიყვეს. სერბეთს ამჟამინდელი მაკედონიის რესპუბლიკის ტერიტორია ერგო, ბულგარეთს - აღმოსავლეთი ნაწილი (პირენეს მაკედონია), ხოლო საბერძნეთს - სამხრეთი რაიონები ეგეოსის ზღვამდე. დანაწევრებული მაკედონიის თითოეული ამ ნაწილის ტერიტორიაზე შესაბამისი ეკლესიის იურისდიქცია დამყარდა: სერბეთის, ბულგარეთისა და საბერძნეთის შემთხვევაში - კონსტანტინოპოლის.
1958 წელს ქ. ოჰრიდში გაიმართა «მაკედონიის მართლმადიდებლური ეკლესიის საეკლესიო კრება», რომელმაც ოჰრიდის უძველესი მიტროპოლიის აღდგენის შესახებ განაცხადა და «კომპრომისული გადაწყვეტილების» სახით გამოაცხადა მაკედონიის მართლმადიდებლური ეკლესიის ავტონომია, მის პირველ მიტროპოლიტად კი ბელგრადის საპატრიარქოს ახალგაზრდა თანამშრომელი ეპისკოპოსი დოსითეოზი აირჩია.
1959 წელს სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდელმთავართა საეკლესიო კრებამ მაკედონიის მართლმადიდებლური ეკლესიის დამოუკიდებლობისა და საკუთარი წესდებით მართვა-გამგეობის (ფაქტობრივად, ავტონომია) კონსტატაცია მოახდინა. მისი არსებობის ეს ავტონომიური პერიოდი 1967 წლამდე გაგრძელდა.
1962 წლის მაისში შედგა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის უწმინდესი პატრიარქის ალექსი I ოფიციალური ვიზიტი სერბეთის მართლმადიდებელ ეკლესიაში, რომლის მსვლელობისას მოინახულა მაკედონიის რესპუბლიკა და ოჰრიდში სერბეთის უწმინდეს პატრიარქ გერმანესთან ერთად საღვთო ლიტურგია აღავლინა; ღვთისმსახურებას მაკედონიის მართლმადიდებლური ეკლესიის მეთაური, ოჰრიდის არქიეპისკოპოსი და მაკედონიის მიტროპოლიტი დოსითეოზიც ასრულებდა.
1966 წელს მაკედონიის ეკლესიამ კვლავ მოითხოვა ავტოკეფალია სერბეთის საპატრიარქოსგან. ეს მოთხოვნა სერბეთის ეკლესიის მღვდელმთავართა საეკლესიო კრებამ უგულებელყო და განაცხადა, რომ თუ მაკედონიის ეკლესია გაჯიუტდება და ავტოკეფალიას გამოაცხადებს, ის განხეთქილების ჩამომგდებად მიიჩნევა და მოიკვეთება.
1967 წელს ოჰრიდის სასულიერო და საერო პირთა კრებამ, სერბეთის კირიარქალური ეკლესიის შესაბამისი გადაწყვეტილებისა და კურთხევის გარეშე, თავისი ეკლესია ავტოკეფალიურად გამოაცხადა.
მარშალმა ტიტომ მხარი დაუჭირა არაკანონიკურ ეკლესიას, რაც სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის დევნის პოლიტიკას ესადაგებოდა. ტიტოს რეჟიმისთვის უმნიშვნელოვანეს ამოცანას წარმოადგენდა ეკლესიის, როგორც ახალი წყობილების შექმნის გზაზე ძირითადი დაბრკოლების, განყოფა და დენაციონალიზაცია.
1991 წელს მაკედონიის რესპუბლიკამ დამოუკიდებლობა მიიღო და მისმა ხელმძღვანელობამ განაგრძო არაკანონიკური, მაგრამ «თავისი» ეკლესიის პოზიციების განმტკიცების ხაზი.
2001 წლის 14 იანვარს ოჰრიდის მახლობლად მდებარე წმ. ნაუმის მონასტერში სერბეთისა და მაკედონიის მხარეებმა საეკლესიო ერთიანობის აღდგენის ხელშეკრულების ტექსტი მიიღეს, თუმცა მაკედონიის წმინდა სინოდმა ეს პროექტი უარყო. 2003 წელს მაკედონიის ეკლესიის მღვდელმთავართა სინოდმა არქიეპისკოპოს იოანეს (ვრანიშკოვსკის) სასულიერო წოდება ჩამოართვა იმის გამო, რომ მან კანონიკურ იერარქიასთან შეერთების გადაწყვეტილება მიიღო.
2005 წლის 15-26 მაისს სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავართა საეკლესიო კრებაზე ოჰრიდის საარქიეპისკოპოსოს ავტონომია გამოცხადდა, რომელიც მაკედონიის ტერიტორიაზე მაკედონიის მართლმადიდებლური ეკლესიის პარალელურად მოქმედებს.
მაკედონიის მართლმადიდებლურ ეკლესიას ამჟამად სათავეში უდგას არქიეპისკოპოსი და აქვს 10 ეპარქია, ჰყავს 200-ზე მეტი მღვდელი, 225 სამწყსო, 30-მდე ქალთა და მამაკაცთა მონასტერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები კატეგორია:ჩრდილოეთი მაკედონია
დედოვო (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
დედოვო (Дедово) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 0 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ყაზაყი
ყაზაყი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლახამულის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
აიმაკი
აიმაკი არის მონღოლურ-თურქული სიტყვა და ნიშნავს ტომს. ის გამოიყენება რეგიონისა და პროვინციის სინონიმად მონღოლეთსა და ჩინეთში.thumb|400px| მონღოლეთის აიმაკიები მონღოლეთში აიმაკებს უწოდებენ პირველი ხარისხის ადმინისტრაციულ დანაყოფს, პროვინციას. თითოეული აიმაკი თავის მხრივ იყოფა სამებად.თითოეული აიმაკი 315 სამადაა დაყოფილი. მონღოლეთის დედაქალაქი - ულან-ბატორი დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტია.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მონღოლეთი კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკები
Aimags der Mongolei Aimags of Mongolia Aymags de Mongolia Aymag Cúigí na Mongóile מחוזות מונגוליה Mongólia közigazgatása Listi yfir mongólsk Aimag モンゴルの行政区画 몽골의 행정 구역 Mongolijos aimakai Провинции во Монголија Монгол Улсын аймгууд Ajmag Aimag Subdivisões da Mongólia Aimag Вилоятҳои Муғулистон 蒙古行政区划
საფართესლოვანები
საფართესლოვანები (Gnetophyta) — შიშველთესლოვან მცენარეთა განყოფილება. შეიცავს მხოლოდ ერთ კლასს, რომელიც 3 რიგში ერთიანდება: ეფედრასნაირნი (Ephedrales), ველვიჩიასნაირნი (Welwitschiales) და გნეტუმისნაირნი (Gnetales).
თითოეულ რიგში თითო ოჯახი და თითო გვარია (შესაბამისად გვარები ეფედრა, ველვიჩია და გნეტუმი). სამივე გვარი საერთო ნიშნებით ხასიათდება: მეორეულ ქსილემაში ჭურჭლების არსებობით, სტრობილების კრებულია დიქაზიური დატოტვით, სტრობილების ირგვლივ ყვავილსაფრის მსგავსი საფრის არსებობით, გრძელი მიკროპილური მილებით, ორლებნიანი ჩანასახით, მოპირისპირედ განწყობილი ფოთლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გნეტუმისნაირნი
ილინოისის არხი
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის არხები კატეგორია:ილინოისი
დიეგო ველასკესი
დიეგო როდრიგეს დე სილვა ველასკესი (Diego Rodríguez de Silva y Velázquez; დ. 6 ივნისი, 1599, სევილია — გ. 6 აგვისტო, 1660, მადრიდი) — ესპანელი მხატვარი.
ბიოგრაფია
20-იან წლებში ველასკესი მიიწვიეს ფილიპ მეოთხის სამეფო კარზე. ზუსტად ამავე პერიოდში ესპანეთში ჩამოდის სახელგანთქმული ფლანდრიელი მხატვარი რუბენსი. დიეგო ველასკესი მას მეგზურობას უწევდა სამეფო კარის გალერეის დათვალიერებისას. ახალგაზრდა მხატვარს რუბენსის რჩევით აგზავნიან იტალიაში. მას აქ უნდა ესწავლა და შეეძინა იტალიური ფერწერის ნიმუშები. ველასკესმა უდიდესი აღფრთოვანებით აღიქვა იტალიური მხატვრობა და მასზე განსაკუთრებული შთაბეჭდილება ტიციანმა მოახდინა. სწორედ ტიციანმა უბიძგა მას თავისუფალი მხატვრობისაკენ. იტალიიდან დაბრუნების შემდეგ ველასკესი ინტენსიურად იწყებს მუშაობას, ძირითადად კი პორტრეტებზე. იგი ასრულებდა მეფის, მისი ოჯახის წევრების, მთავრობის მეთაურებისა და სხვათა პორტრეტებს, რომელთა ფონად მხატვარმა გამოიყენა პეიზაჟები, ნადირობის სცენები, ანიმალისტური ჟანრის ნაწარმოებები და ა.შ. ამ პერიოდის საუკეთესო ნამუშევარია „ბრედის ჩაბარება“. ეს არის ე.წ. ჯგუფური პორტრეტი. ამავე პერიოდში ველასკესი ქმნის საეტაპო ნამუშევრებს, როგორიც არის „ჯუჯების სერია“, რომლებშიც მჟღავნდება ველასკესის შემოქმედების ერთ-ერთი თავისებურება, ყოველგვარი სენტიმენტალობის გარეშე წარმოაჩინოს ამ უბედურ ადამიანებში სწორედ მათი ადამიანური საწყისი. ამ სერიის ნახატებს მიეკუთვნება „ელ პრიმა“ ჯუჯა, რომელიც გამოირჩევა ინტელიგენტური იერით, ნათელი სახითა და ჭკვიანური გამოხედვით. ველასკესი ამავე პერიოდში ქმნის თავის ცნობილ ნამუშევარს „ვენერა სარკეში“, რომელშიც მითური ქალღმერთი საკმაოდ ორიგინალურად — ზურგიდან არის წარმოდგენილი. მისი სახე ირეკლება სარკეში, რომელიც ამურს უჭირავს. მეორე ნამუშევარია „ეზოპე და მენიპი“ — ანტიკური ლიტერატურის უდიდესი წარმომადგენლები. ისინი აქ გამოყვანილნი არიან, როგორც ორი ესპანელი მოხეტიალე მათხოვრის ტანისამოსში, მაგრამ ამავდროულად სავსენი შინაგანი ღირსებითა და კეთილშობილებით.
thumb|პაპი ინოკენტი X
ამის შემდეგ ველასკესი მეორედ მიემგზავრება იტალიაში, ამჯერად უკვე როგორც სახელგანთქმული მხატვარი. იტალიაში ყოფნისას მან შექმნა თავისი შემოქმედების უნატიფესი ნამუშევარი, „პაპი ინოკენტი X-ს“ პორტრეტი. ეს ნამუშევარი დღესაც აოცებს მნახველს. იგი საკმაოდ მრავლისმთქმელია. პაპის სახეში ერთდროულად ჩანს ძალაც, ჭკუა-გონებაც და სისასტიკეც.
1660 წელს ველასკესი ძლიერი ციებ-ცხელებით გარდაიცვალა. მის ერთ-ერთ შედევრს ამკობს წარწერა: „სიმართლის მხატვარი“: ეპითეტი, რომლითაც მას ფრანგი მხატვარი ედუარ მანე მოიხსენიებდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1599 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1660
პანტელერია
მინი|მარჯვნივ|250px|კუნძულ პანტელერიას პანორამა მინი|მარჯვნივ|250px|კუნძულ პანტელერიას მდებარეობა პანტელერია (Pantiddirìa), ანტიკური სახელი კოსირა — კუნძული იტალიაში, მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვაში, სიცილიის სრუტეში. კუნძულიდან 100 კილომეტრში (62 მილი) დასავლეთით მდებარეობს სიცილია, ხოლო 70 კილომეტრში (43 მილი) აღმოსავლეთით არის ტუნისის სანაპირო ზოლი. ადმინისტრაციულად კუნძული პანტელერია შედის სიცილიის პროვინციის ტრაპანიის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
კუნძული ვულკანური წარმოშობისაა, ფართობი 83 კმ². უმაღლესი წერტილი არის მთა გრანდე, რომელიც მდებარეობს ზღვის დონიდან 836 მეტრ სიმაღლეზე. პანტელერიაზე საკმაოდ ბევრი ნაწყოფიერი მიწაა, თუმცა აქ სუფთა წყლის ნაკლებობაა. კუნძულის მთავარი ქალაქი არის პანტელერია, ეს დასახლება მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთით.
ისტორია
არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აქ აღმოჩენილია მრავალი ნივთი რომელიც 35 ათასი წლით თარიღდება. რომაელებმა ეს კუნძული დაიკავეს ძვ. წ. 255 წელს. მომდევნო წელს რომმა ეს კუნძული დაკარგა, მაგრამ ძვ. წ. 217 წელს აქ კვლავ რომაელთა გავლენა აღდგა. აქ არსებულმა დასახელბულმა პუნქტმა იმპერიისგან მიიღო საქალაქო უფლებები.
700 წელს კუნძული დაიპყრეს არაბებმა, აქედან განხორცეილდა არაბების შეტევა სიცილიაზე. 1311 წელს არაგონის ფლოტმა, როემლსაც ლუის-დე რეკისენი მთაურობდა აქ მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა, 1553 წელს ეს ტერიტორია მცირე ხნით თურქების მმრათველობის ქვეშ აღმოჩნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები კატეგორია:იტალიის კუნძულები კატეგორია:სიცილია
Rocket Lab
Rocket Lab (RL) — ახალზელანდიური და ამერიკული კერძო კოსმოსური კომპანია, რომელიც დააარსა ახალ ზელანდიელმა ინჟინერმა პიტერ ბეკმა 2006 წელს. კომპანიის მთავარი მიზანი მსუბუქი, იაფი და ეფექტური რაკეტების წარმოებაა, რომლებიც შეძლებენ მცირე თანამგზავერბის ორბიტაზე გაყვანას. Rocket Lab ფლობს თავისივე წარმოების ორსაფეხურიან რაკეტებს, სახელად „ნეიტრონი“ (Neutron). 2017 წელს დაიწყო ამ რაკეტის სატესტო ფრენები, ხოლო 2018 წელს პირველად შედგა წარმატებული გაშვება. ამავე წელს Rocket Lab შეუდგა კომერციული მისიების განხორციელებას. რაკეტა „ელექტრონი“ (Electron) დაკომპლექტებულია 9 რეაქტიული ძრავით „რეზერფორდი“ (Rutherford), რომლებსაც თვითონ კომპანია ამზადებს. დღეს Rocket Lab-ს შეუძლია ერთი გაშვებით 150კგ ტვირთის 500 კილომეტრიან ორბიტაზე გაყვანა. კომპანია თავისი რაკეტების მრავალჯერადი პროტოტიპის შექმნას ცდილობს. Rocket Lab-ის გენერალური დირექტორი არის მისი დამფუძნებელი პიტერ ბეკი. კომპანია ფლობს კოსმოდრომს ახალ ზელანდიაში (Rocket Lab Launch Complex 1). სტატიის დაწერის დროისთვის Rocket Lab-ს 16 მისია აქვს განხორციელებული, მათგან 15 წარმატებით.
პალატინუსი
კატეგორია:ძველი რომი
კამბოჯა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კამბოჯა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შიმშილაქედი (თერჯოლის მუნიციპალიტეტი)
შიმშილაქედი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ზედა საზანოს თემი). მდებარეობს მდინარე ძუსის (ჩოლაბურის აუზი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, თერჯოლიდან 10 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი.
ეტიმოლოგია
სოფლის სახელწოდების შესახებ არსებობს ლეგენდა. შიმშილაქედის ტერიტორიაზე დიდი წყალდიდობა დაწყებულა. მდინარე ხმორდოლს კალაპოტი გადაულახავს და მთელი ტერიტორია დაუტბორავს. წყალდიდობა დიდხანს გაგრძელებულა. მდინარის მარჯვენა ნაპირის მოსახლეობა მოუწყვეტია მარცხენა მხარისათვის. ხალხი შიმშილისაგან აუტანელ დღეში ჩავარდნილა, ძუძუთა ბავშვების დიდი ნაწილი დაღუპულა. როდესაც წვიმა შეჩერებულა, წყალს დაუკლია. მაგრამ გაღმა-გამოღმა კავშირი მაინც ვერ აღუდგენიათ. ამ დროს მდინარის მარცხენა მხარის სოფელში სტუმრად ყოფილა მარჯვენა ნაპირის მცხოვრები ხუხუტა. როდესაც ხუხუტა აზვირთებულ მდინარის ნაპირს მიდგომია, მაშინვე ოჯახის ამბავი მოუკითხავს. მდინარის მეორე ნაპირიდან მეზობლებს დაუძახიათ „შიმშილი არის აქეთო“. ამ ამბის შემდეგ ამ ადგილს შიმშილაქედი შეურქმევიათ და დღესაც ამ სახელითაა ცნობილი.
ისტორია
სოფლის ტერიტორია ნაწილი იყო ჭალატყის ნაქალაქარისა, რომელშიც შედიოდნენ ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები ჭალატყე, ზოვრეთი, ქვედა საზანო, ტყლაპივაკე, შიმშილაქედი და ამჟამინდელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელი ზედა საზანო. ლეგენდებში ნაქალაქარი „ბალიასტომად“ მოიხსენიება.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩურაპანოვო
ჩურაპანოვო (Сурапан; Чурапаново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 232 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
მონაცემთა ბაზა
მინი|250პქ მონაცემთა ბაზა — ელექტრონული ინფორმაციის მართვის სისტემა. მისი მთავარი დანიშნულებაა ინფორმაციის დაცულად შენახვა და მომხმარებლისთვის სათანადო ფორმით მიწოდება. სისტემა შედგება ორი ნაწილისაგან: მონაცემთა ბაზის სამართავი პროგრამისა (DBMS - Database management system) და თვითონ ინფორმაციისგან. სამართავი პროგრამის დანიშნულებაა ინფორმაციის შენახვა, ორგანიზება, მართვა და გადმოცემა.
მონაცემთა ბაზები განსაკუთრებული სახით ორგანიზებული ფაილებისა და ჩანაწერების ნაკრებია. თანამედროვე მონაცემთა ბაზები დაფუძნებულია მონაცემთა ბაზების მართვის რელაციურ მოდელზე. მონაცემთა ბაზების მართვის  სისტემა (DBMS) საშუალებას გვაძლევს სრულად გავაკონტროლოთ მონაცემთა განსაზღვრის, მათი გადამუშავებისა და ერთობლივი გამოყენების პროცესი. იგი გვიადვილებს დიდი მოცულობის ინფორმაციის შეკრებასა და გადამუშავებას.
სქოლიო
კატეგორია:მონაცემთა ბაზა კატეგორია:მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა
ბანკრანა
ბანკრანა (Buncrana; Bun Cranncha) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, დონეგალის საგრაფოში (ოლსტერის პროვინცია).
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 5 911 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 5 271 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:დონეგალის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ილიონი (ჟურნალი)
„ილიონი“— ქართული ყოველთვიური მხატვრულ-ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა 1922–1923 წლებში თბილისში. სცემდა „ილიონის“  მწერალთა ჯგუფი. გამოვიდა: 1922 - №№ 1, 2, 3; 1923 - № 4. ჟურნალში დაბეჭდილია კ. გამსახურდიას, ვ. გორგაძის, დ. აგლაძის, ა. ჭუმბაძის, ს. ფაშალიშვილისა და სხვათა მხატვრული ნაწარმოებები, პუბლიცისტიკა, ლიტერატურული და ბიბლიოგრაფიული სტატიები. რედაქტორი - კ. გამსახურდია. ის ჟურნალის ფურცლებზე პროპაგანდას უწევდა ნიცშეს, შპენგლერის და ექსპრესიონიზმის იდეებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ჯუჯის ფრინველების ეროვნული პარკი
ჯუჯის ფრინველების ეროვნული პარკი (Parc national des oiseaux du Djoudj) — ნაკრძალი სენეგალში, მდინარე სენეგალის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაპირზე, სენტ-ლუისის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მის ვეთლენდებში გავრცელებულია არაერთი სახეობა, ასევე ძალიან პოპულარულია გადამფრენ ფრინველებში, რომელთა უმრავლესობაც აქ საჰარის გადაკვეთამდე ჩერდება. სულ გავრცელებულია ფრინველთა 400-ზე მეტი სახეობა, მაგრამ ყველაზე ხშირად გვხვდება პელიკანი და ფლამინგო. ნაკლებ შესამჩნევია ევროპიდან მიგრირებული წყლის მგალობელი ჩიტები, რომელთათვისაც პარკი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოსაზამთრებელი ადგილია. პარკში ასევე წარმოდგენილია ველური ბუნების ფართო სპექტრი, რის გამოც ის შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სენეგალში კატეგორია:სენეგალის ეროვნული პარკები
სიუჩანგი
სიუჩანგი (გამარტივებული ჩინური: 许昌, ტრადიციული ნიშნები: 許昌, ფინინი: Xǔchāng) — საოლქო დონის ქალაქი ხენანის პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა. მას ესაზღვრება: პროვინციული დედაქალაქი, ჭენჭოუ ჩრდილო-დასავლეთით; კაიფინი ჩრდილო-აღმოსავლეთით; ჭოუქოუ აღმოსავლეთით; ლუოხე სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ფინგტინგშანი სამხრეთ-დასავლეთით.
2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 4 307 488 ადამიანი შეადგინა, რომელთაგან 1 952 666 კაცი საოლქო დონის ქალაქის ურბანულ ნაწილში (მეტრო აერეალი) ცხოვრობდა. ურბანული ნაწილი რაიონებისაგან, უეიტუსა და ძიანანისაგან და ჩანგკეს დასახლებული პუნქტისაგან შედგება. 2007 წელს, ქალაქი ჩინეთის ათ საუკეთესო დასახლებულ პუნქტს შორის დასახლედა ცხოვრების დონის მიხედვით. ეს სტატისტიკა ჩინური ქალაქების ბრენდული ღირებულების მოხსენებაში აისახა, რომელიც 2007 წლის ბეიჯინგის ჩინეთის ქალაქების სამიტზე იყო წარდგენილი.
ისტორია
სიუჩანგი მეომარ ცაო ცაოს დე ფაქტო დედაქალაქი იყო გვიანი აღმოსავლეთ ხანის დინასტიის პერიოდში. ომისაგან განადგურებული ძველი დედაქალაქის, ლოიანის აღმოჩენის შემდეგ, ცაომ საიმპერატორო ადგილსამყოფელი 196 წელს ამჟამინდელი სიუჩანგის ტერიტორიაზე გადაიტანა.
220 წელს, ცაო ცაოს ვაჟმა და მემკვიდრემ, ცაო ფიმ სიუჩანგი ოფიციალურად გამოაცხადა ახლად დაარსებული ცაო ვეის სახელმწიფოს დედაქალაქად. ქალაქს სიუჩანგი ეწოდა, რაც „სიუს აღზევებას“ ნიშნავს. ვეის იმპერატორები ქვეყანას სიუჩანგიდან განაგებდნენ მანამ, სანმ დედაქალაქი ლოიანში გადავიდოდა 220-იან წლებში.
გეოგრაფია
სიუჩანგი ხენანის პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. მისი ფართობი 4 978.36 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს. საოლქო დონის ქალაქის ურბანული ნაწილის მთლიანი ფართობი 1 088.2 კვადრატული კილომეტრია. სიუჩანგი მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 33° 16'-ისა და 34° 24'-ს შორის. მას ასევე უჭირავს აღმოსავლეთ გრძედი 113° 03'-დან 114° 190'-მდე.
კლიმატი
სიუჩანგისათვის დამახასიათებელია მუსონების გავლენით წარმოქმნილი ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია Cwa). ქალაქში ოთხი გამოკვეთილი სეზონია. ზამთარი ცივი და მშრალია, ზაფხული კი ცხელი და ნოტიო. გაზაფხული ადრეულად იწყება და შედარებით თბილია, შემოდგომა კი შედარებით რბილია და დასაწყისში თბილი ამინდებიდან თანდათანობით ცივდება. წვიმა, ძირითადად, მაისიდან სექტემბრამდე პერიოდში მოდის. ატმოსფერული ნალექების 70% სწორედ ამ თვეებში მოდის. საშუალო წლიური ტემპერტატურა 14.5 °C-ს შეადგენს. თვის საშუალო ტემპერატურა ყველაზე მაღალი ივლისშია (საშუალოდ 27.1 °C), ხოლო ყველაზე დაბალი იანვარში(0.7 °C). წლიურად, საშუალოდ, 700 მილიმეტრი ატმოსფერული ნალექი მოდის, მზის ნათების საშუალო წლიური მაჩვენებელი კი 2 280 საათს შეადგენს.
ეკონომიკა
სიუჩანგი ჩინეთში თამბაქოს წარმოების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრია.
ქალაქში განვითარებულ სამრეწველო ინდუსტრიებს შორის აღსანიშნავია პარიკებისა და თმის დაგრძელების ინდუსტრია, რისი ექსპორტის ფარგლებშიც 2016 წელს ქალაქის შემოსავალმა 1 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა. ეს ინდუსტრია დაახლოებით 1900 წელს ჩამოყალიბდა გერმანელი ვაჭრების მიერ, რომლებიც ადგილობრივებისაგან თმას ყიდულობდნენ. ეს ინდუსტრია 1980-იან და 1990-იან წლებში კვლავ გაცოცხლდა, რასაც ხელი ადგილობრივმა მეწარმემ, ჭენგ იოუციუენმა შეუწყო. მან მცირე ზომის რამდენიმე სამრეწველო კომპანია გააერთიანა და მას Rebecca Hair Products უწოდა. ეს დაწესებულება საერთაშორისო ბაზარზე მალევე გავრცელდა და ამჟამად ყველაზე დიდი ზომის პარიკების მწარმოებელი კომპანიაა მთელ მსოფლიოში.
დაძმობილებული ქალაქები
2006 წლის 18 დეკემბერს ორომიის რეგიონის მთავრობამ (ეთიოპია) ხელი მოაწერა შეთანხმებას ხენანის მთავრობასთან, რის საფუძველზეც ამბო სიუჩანგის დაძმობილებული ქალაქი გახდა. ეს ქალაქი ასევე არის დაძმობილებული ილინოისში მდებარე ბოლინგბრუკთან (აშშ).
სქოლიო
კატეგორია:სიუჩანგი კატეგორია:ხენანის ქალაქები
სარაქონი
სარაქონი — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. კირცხის თემი (სოფლები: კირცხი, სარაქონი). მდებარეობს მდინარეების ხობისწყლისა და ჭანისწყლის შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 220 მ სიმაღლეზე. დაბა ჩხოროწყუდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბორტი
აბორტი (abortus) — ორსულობის ნაადრევი შეწყვეტა და საშვილოსნოდან ნაყოფის გამოძევება ორსულობის 28 კვირის შესრულებამდე. აბორტი უნდა განვასხვაოთ ნაადრევი მშობიარობისაგან (ორსულობის შეწყვეტა 28 კვირის შემდეგ), როდესაც იბადება სიცოცხლისუნარიანი ნაყოფი. აბორტი შეიძლება იყოს სპონტანური ანუ თავისთავადი და ხელოვნური.
სპონტანური აბორტი
სპონტანური აბორტი ვითარდება ქალის ორგანიზმზე ან ნაყოფზე უშუალო ზემოქმედების გარეშე. მისი გამომწვევი მიზეზებია ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ტრავმები (სიმძიმის აწევა, დაცემა, მუცლის დაშავება, მძიმე განცდა) და თვით ნაყოფის დაავადებანი. ხელშემწყობი მიზეზები - საშვილოსნოსა და საკვერცხეების განუვითარებლობა, საშვილოსნოს სიმსიმვნე, სასაქესო ორგანოების ანთება, ორსულთა ტოქსიკოზი, მწვავე და ქრონიკული ინფექციური დაავადებები, გულის მძიმე მანკი, ჰიპერტონიული დაავადება, ინტოქსიკაცია, დედისა და ნაყოფის სისხლის შეუთავსებლობა (განსაკუთრებით რეზუსფაქტორის მიხედვით) და სხვა. სპონტანურ აბორტის განვითარების რამდენიმე სტადია აქვს:
ხელოვნური აბორტი
თუ აბორტი ინფიცირებულია, აღინიშნება მაღალი სიცხე, აჩქარებული მაჯა, აგზნებული მდგომარეობა, ჩირქოვან-სისხლიანი გამონადენი. ინფიცირებული აბორტი შეიძლება კიდევ უფრო გართულდეს, ინფექცია საშვილოსნოდან საკვერცხეებზე, პერიტონეუმზე გადავიდეს და განვითარდეს სეფსისი (სეფსისური აბორტი). ასეთ შემთხვევაში საჭიროა ოპერაციული ჩარევა, ქალის ორგანიზმზე ან ნაყოფზე უშუალო ზემოქმედებით (წამლეულის მიღება, საშვილოსნოში ინსტრუმენტული ჩარევა ან რაიმე ნივთიერების შეყვანა) გამოწვეულ აბორტს ხელოვნური აბორტი ეწოდება. ოპერაციის დროს საშვილოსნოს ყელს ხსნიან და საშვილოსნოს კედლებს ფხეკენ სპეციალური სამეანო ინსტრუმენტებით, ანდა უარყოფითი წნევის აპარატით ხდება საშვილოსნოდან ნაყოფის გამოწოვა (ვაკუუმასპირაცია). ხელოვნური აბორტი უარყოფითად მოქმედებს ქალის ჯანმრთელობაზე, მის ფსიქიკაზე, ნერვულ სისტემაზე, ხშირად იწვევს გართულებას, სასქესო ორგანოების ანთებას, ჰორმონული ფუნქციისა და მენსტრუალური ციკლის მოშლას, ნაადრევ სიბერესა და უშვილობას (ქალის უშვილობის ყველა მიზეზის 30%). განსაკუთრებით მავნეა აბორტი პირველი ორსულობის დროს.
სამართალი საქართველოში
ძველ საქართველოში მუცლის მოშლა მკაცრად ისჯებოდა. ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნთა კრებულის თანახმად (ბერძნული სამართლის ქართული ვერსია, მუხლი 76, 77) ქალს, რომელიც რაიმე წამლით მუცელში შვილს მოიკლავდა, სასჯელად დროებითი ექსორია ენიშნებოდა, ქმარი მას მაშინვე უნდა გაშორებოდა. მუცლის მოსაშლელი წამლის მიმცემს, თუ იგი ღარიბი იყო. მეფისგან შეპყრობა, ცემა და გამაწბილებელი სასჯელი (გაკრეჭა, ვირზე შესმა და სხვა) მოელოდა, ხოლო თუ მდიდარი — დარბევა და გაძევება. თუ წამლის მიღების შემდეგ ქალი მოკვდებოდა, დამნაშავეს თავს მოჰკვეთდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რეპროდუქცია კატეგორია:ეთიკის ძირითადი პრინციპები კატეგორია:გინეკოლოგია კატეგორია:ორსულობა
ჩხარ-ეწერი
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღვანკითის დედაღვთისა
ღვანკითის დედაღვთისა – ეკლესია თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვანკითში, სოფლის დასავლეთით, მდ. ჩოლაბურის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია XII საუკუნეში.
არქიტექტურა
დედაღვთისას ეკლესია ერთნავიანი ბაზილიკაა (დაახლოებით 9X6 მ), ნაშენია თლილი ქვისა და კირისაგან. 1924-1925 წლებში მისთვის შემოუცლიათ პერანგი, წაუღიათ და მდ.ჩოლაბურის ნაპირის გასამაგრებლად გამოუყენებიათ.
2006-2008 წლებში ტაძარს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა. აღდგენისას ტაძრის არქიტექტონიკისა და სიძველის კვალის შენარჩუნებსი მიზნით, მაქსიმალურად იქნა გამოყენებული მშენებლობაში არსებული კონსტრუქციები. ამავე მიზეზით  ტაძარს შიგნიდან არ ჩაუტარდა მოპირკეთებითი სამუშაობები, გაუკეთდა ქვის კანკელი და ქვის იატაკი, დაიხურა კრამიტით. დღეს აქ მამათა მონასტერი ფუნქციონირებს.
ლეგენდა
მის შესახებ საინტერესო ლეგენდა არსებობს: ერთხელ მდ. ჩოლაბური ისე ადიდებულა, რომ თამარ მეფე ღვანკითის მხარეს ვეღარ გასულა. სოფლის მცხოვრებლებს სასწრაფოდ აუგიათ ეკლესია და წყლის დაკლებამდე მეფისათვის ლოცვას შედგომიან, არგვეთის მხარეს კი, ეკლესიაში, თვითონ თამარ მეფე ლოცულობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)
1963 წელს კლუბმა შეძლო იტალიის თასის მოგება, ხოლო 1987 და 1996 წლებში ფინალში გასვლა. 1988 წელს, სერია B-ში ასპარეზობისას, „ატალანტა“ თასების მფლობელთა თასის ნახევარფინალში გავიდა და დააფიქსირა საუკეთესო შედეგი უეფა-ს საკლუბო ტურნირებზე, არაუმაღლეს ლიგაში მოასპარეზე კლუბთა შორის („კარდიფ სიტისთან“ ერთად). „ატალანტამ“, ასევე, 2-ჯერ მიიღო მონაწილეობა უეფა-ს თასის გათამაშებაში, 1990–91 წლების სეზონში გავიდა 1/4 ფინალამდე.
ადრეული წლები
„ატალანტა“ ჩამოყალიბდა 1907 წლის 8 ოქტომბერს. ბერგამოში საფეხბურთო კლუბი 1904 წლიდან არსებობდა. კლუბი დააარსეს შვეიცარიელმა ემიგრანტებმა, როგორც საფეხბურთო კლუბი „ბერგამო“. სახელი „ატალანტა“ აღებულია ბერძნული მითოლოგიის ქალღმერთ ატალანტესგან (Atalanta). იტალიის ფეხბურთის ფედერაცია კლუბს 1914 წლამდე ოფიციალურად არ აღიარებდა. ახლანდელი კლუბი შეიქმნა ორი კლუბის, „ატალანტას“ და „ბერგამასკას“ შერწყმის შედეგად. თავდაპირველად კლუბის ფერები იყო შავი და თეთრი, ხოლო სარეზერვო ფორმაზე ლურჯი და თეთრი ფერები იყო. შერწყმა მოხდა 1924 წელს და კლუბს ეწოდა „ატალანტა ბერგამასკა დი გიმნასტიკა ე შერმა 1907“ (Atalanta Bergamasca di Ginnastica e Scherma 1907). 1928 წლიდან კლუბის საშინაო არენა გახდა ვიალე ჯულიო ჩეზარეს სტადიონი.
იტალიის ლიგას „ატალანტა“ 1929 წელს შეუერთდა. სერია A-ში პირველად აღზევდა 1937 წელს, თუმცა პირველივე სეზონში დაქვეითდა. 1940 წელს დაბრუნდა უმაღლეს დივიზიონში, სადაც 1959 წლამდე იასპარეზა. სერია B-ში გატარებული ერთი სეზონის შემდეგ, კლუბი კვლავ აღზევდა სერია A-ში და მომდევნო ათწლეულის მანძილზე შეინარჩუნა ადგილი.
1948 წელს კლუბმა დააფიქსირა საუკეთესო შედეგი უმაღლეს ლიგაში, დაიკავა მე-5 ადგილი. 1981 წელს, „ატალანტა“ სერია C1-ში დაქვეითდა. ეს იყო დარტყმა, რამაც შემდგომი პროგრესი განაპირობა. შემდეგში კლუბი დაბრუნდა სერია B-ში, ერთი სეზონის შემდეგ კი, 1984 წელს, სერია A-ში. „ატალანტას“ უჭირდა უმაღლეს ლიგაში ადგილის შენარჩუნება, შედეგად მრავალჯერ დაქვეითდა, 1987, 1994, 1998, 2003, 2005 და 2010 წლებში. 2011 წელს, მფლობელის შეცვლის შედეგად კლუბმა შეძლო სერია A-ში დაბრუნება.,
„ატალანტა“ ერთადერთ ტიტულს დაეუფლა 1963 წელს, როდესაც მოიგო იტალიის თასი. კლუბს ასევე ჰქონდა მცირე მიღწევები ევროტურნირებზე, რამდენიმე შემთხვევაში დამარცხდა მოწინააღმდეგესთან, რომელიც შემდგომში იმ ტურნირის გამარჯვებული გახდა.
ევროტურნირებზე
თასების მფლობელთა თასის 1987–88 წლების სეზონში, 1/4 ფინალში „ატალანტას“ მოწინააღმდეგე უელსის საფეხბურთო კლუბი „მერტირ-ტიდვილი“ იყო. პირველი მატჩი უელსელთა გამარჯვებით, 2–1 დასრულდა. ხოლო ბერგამოში გამართულ საპასუხო მატჩში „ატალანტამ“ 2–0 იმარჯვა და ნახევარფინალში გავიდა, სადაც ბელგიურ „მეხელენთან“ დამარცხდა. თუმცა, „ატალანტა“ გახდა ერთ-ერთი კლუბი მათ შორის, რომელთაც შეძლეს ევროტურნირზე ასპარეზობა უმაღლეს ლიგაში ასპარეზობის გარეშე. მე-2 კლუბი რომელმაც ეს შეძლო, იყო უელსური „კარდიფ სიტი“.
1990–91 წლების სეზონში „ატალანტამ“ შეძლო უეფა-ს თასის 1/4 ფინალში გასვლა, სადაც ასევე იტალიურ „ინტერთან“ დამარცხდა, „მილანმა“ ფინალში „რომა“ დამარცხა. 1991 წლის შემდეგ კლუბს ევროტურნირებზე არ უასპარეზია. სერია A-ში დაკავებული მე-7 ადგილის შემდეგ, 2001 წელს, კლუბს შესაძლებლობა მიეცა მონაწილეობა მიეღო ინტერტოტოს თასის გათამაშებაში, მაგრამ „ატალანტამ“ უარი განაცხადა და მის მაგივრად ტურნირზე „ბრეშია“ გამოვიდა, რომელიც მხოლოდ ფინალში დამარცხდა, ფრანგულ „პარი სენ-ჟერმენთან“.
2000-დან
ბოლო წლებში, კლუბი სერია A-დან 3-ჯერ დაქვეითდა: 2002–03, 2004–05 და 2009–10 წლების სეზონებში, მაგრამ ყველა შემთხვევაში ერთი სეზონის შემდეგ შეძლო უმაღლეს ლიგაში დაბრუნება.
2011–12 წლების სეზონში, იტალიის საფეხბურთო სკანდალის გამო „ატალანტას“ 6 ქულა გამოაკლდა. მიუხედავად ამისა, კლუბმა 38 მატჩში დააგროვა 52 ქულა და დააფიქსირა იმ დროისთვის საუკეთესო შედეგი კლუბისთვის. შემდეგ წელს, იგივე მიზეზის გამო კლუბს 2 ქულა გამოაკლდა. „ატალანტამ“ მე-15 ადგილი დაიკავა ჩემპიონატში და აირიდა დაქვეითება. 2013–14 წლების სეზონში, სერია A-ში დაიკავა მე-11 ადგილი.
2014–15 წლების სეზონში, მიუხედავად კარგი თამაშისა, „ატალანტა“ იბრძოდა ჩემპიონატში ადგილის შენარჩუნებისთვის. სეზონის დასაწყისში, მწვრთნელად დაინიშნა სტეფანო კოლატუონო. 2015 წლის 4 მარტს, მას შემდეგ, რაც კლუბი 3 ქულით გადაურჩა გასავარდნ ზონაში მოხვედრას, კოლატუონომ თანამდებობა დატოვა. 2015–16 წლების სეზონში მწვრთნელის პოსტი ედოარდო რეიამ დაიკავა, მისი მეთაურობით „ატალანტამ“ მე-13 ადგილი დაიკავა.
2016–17 წლების სეზონის სუსტად დაწყების გამო, მთავარი მწვრთნელი ჯან პიერო გასპერინი გადადგომის პირას იყო, მაგრამ სწრაფად მოპოვებული დადებითი შედეგების შემდეგ კლუბმა 72 ქულით მე-4 ადგილი დაიკავა და მოიპოვა ევროპის ლიგის საგზური. 26 წლიანი პაუზის შემდეგ „ატალანტამ“ კვლავ შეძლო ევროტურნირებზე გასვლა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ატალანტა (საფეხბურთო კლუბი)
ბელარუსული სამზარეულო
მინი|ბელარუსული დრანიკი ბელარუსულ სამზარეულოს უამრავი საერთო აქვს სხვა აღმოსავლეთ, ცენტრალურ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების სამზარეულოებთან, ძირითადად შედგება ხორცისაგან და რეგიონისთვის დამახასიათებელი ბოსტნეულისგან.
ბოსტნეული
ბელარუსულ კერძებში ყველაზე ხშირად ბოსტნეულიდან გვხვდება კარტოფილი, კომბოსტო და ჭარხალი. ცილების ძირითადი წყაროს წარმოადგენდა პარკოსანი მცენარეები, მაგ. ლობიო.
წვნიანები
ტრადიციული ბელარუსული წვნიანების უმრავლესობას ეწოდება პოლიუკა, რომელიც მზადდება თევზის ან სოკოების მოხარშვით სანელებლებთან ერთად, თხევადი მასა კი შედგება წყალში შერეული ფქვილის, კვასის და ჭარხლის წვენისაგან. ასევე ამზადებენ შავ პოლიუკასაც, რომელსაც მსგავსი რეცეპტი აქვს, მაგრამ მზადდება ბატის ან ღორის ხორცის სისხლისგან.
აქ ძალიან გავრცელებულია სხვადასხვა სლავური წვნიანი, მათ შორის ბორშიც, მისი ბელარუსული ვერსია არის ცივი ბორში.
ხორცი
მინი|შეხვეული ძეხვი ხორცი მწირი რაოდენობით იყო ბელარუსში, ამიტომ ტრადიციულად მას მხოლოდ განსაკუთრებულ დღეებზე ან ქრისტიანულ არდადეგებზე მიირთმევდნენ. ყველზე გავრეცებული სახეობის ხორცი იყო ღორის ხორცი, განსაკუთრებით მისგან დამზადებული ძეხვი - ღორის ნაწლავები მარილით, წიწაკით და ნიორით. პრიშკა (ან კრივიანკა) იყო ადგილობრივი სისხლიანი ძეხვი, დამზადებული წიწიბურისა და ღორის სისხლისგან. შკალონძა (ან კინძიუკი) არის მრგვალი ძეხვი დამზადებული ღორის კუჭისგან. ასევე გავრცელებული იყო შებოლილი ბატის მკერდი, მაგრამ ეს კერძი დღესდღეობით აღარ არსებობს.
პელმენები
გავრცელებულია რუსული პელმენის მსგავსი კალდუნი, რომელიც მზადდება აუფუებელი ცომისაგან, ხშირად შევსებული ადგილობრივი სოკოებით და შებოლილი შაშხით.
ასევე არსებობს კალდუნის ვერსია, რომელიც მზადდება დახეხილი კარტოფილისგან, ფქვილისგან გაკეთებული ცომის ნაცვლად.
რძის პროდუქტები
ამზადებენ ტვაროგს -  ერთგვარ თეთრ ყველს, ასევე, არაჟანს, რომელიც აქტიურად გამოიყენება ბელარუსულ სამზარეულოში.
სასმელები
მინი|კვასი ალკოჰოლური სასმელებისგან აღსანიშნავია ჰარელკა (ადგილობრივი არაყი), რომელიც მზადდება ბირჩის ხის წვენისგან, ან არომატიზებულია ადგილობრივი ბალახით.
წარსულში ამზადებდნენ თაფლუჭსაც - თაფლის ღვინოს, მაგრამ ეს ტრადიცია დღესდღეობით გაქრა.
ბელარუსულია კრამბამბულია, რომელიც არის წყალში გაზავებული არაყი, თაფლთან, დარიჩინთან და ადგილობრივ სანელებლებთან ერთად.
ყველაზე გავრცელებული არა-ალკოჰოლური სასმელებია ბურახი, სალადუჩა (სქელი სითხე თაფლისა და ჭვავის ფქვილისგან დამზადებული) და უამრავი სახეობის კომპოტი. აქვთ ადგილობრივი მინერალური წყლებიც.
სხვა
ბელარუსში ძალიან გავრცელებულია კარტოფილი და ის მიიჩნევა ადგილობრივი სამზარეულოს ყველაზე დიდ ნაწილად.
გავრცელებულია სალათებიც, რომელიც ძირითადად შეიცავს მოხარშული ქათმის/ძროხის ხორცს, კარტოფილს, ჭარხალს, სტაფილოს, ყველს, სიმინდის მარცვლებს, ხანდახან თევზს და სოკოებს, დიდი რაოდენობით მაიონეზით ან ზეთით.
მცირე რაოდენობის თევზის კერზებიც გვხვდება ბელარუსში, ძირითადად ვირთევზასგან ან ბალტიისპირეთში არსებული სხვა თევზებისგან დამზადებული.
სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსული სამზარეულო
ჩურტანლიკული
ჩურტანლიკული (Суртанлыкүл; Чуртанлыкуль) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 129 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 94 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (57%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ხანიმანა ალიბეილი
ხანიმანა ალიბეილი (Xanımana Sabir qızı Əlibəyli; დ. 20 აპრილი, 1920, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 7 მაისი, 2007, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მწერალი, აზერბაიჯანის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, სახელმწიფო ჯილდოების ლაურეატი.
ოჯახი
ხანიმანა საბირ ყიზი დაიბადა 1920 წლის 20 აპრილს ბაქოს სოფელ ქეშლაში საინტერესო კულტურული ტრადიციების მქონე დიდგვაროვან ოჯახში. ბაბუამისი, გენერალი აღასალიმ ბეი ალიბეოვი და ბებია ხანიმანა, იმდროინდელი ინტელექტუალები იყვნენ. ხანიმანას მხატვრული ნიჭი ჰქონდა და ხანდახან წერდა ლექსებს.
მამამისი საბირ ბეი ალიბეკოვი დაიბადა ბაქოში 1886 წელს. ის დაქორწინდა მასუმა ყარაევაზე. ხანიმანა ალიბეილის მამამ დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტი და ცნობილი იყო, როგორც აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი მაღალგანათლებული პროფესიონალი იურისტი, რომელიც სპეციალიზირებული იყო საზღვარგარეთ. მასუმა ყარაევა გარდაიცვალა 1966 წელს.
ალიბეილის დედა მასუმა ყარაევა სწავლობდა ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ჩამოყალიბებულ გოგონათა გიმნაზიაში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა. შემდეგ სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. იყო ალი ბაირამოვის სახელობის ქალთა კლუბის აქტივისტი. მრავალი წლის განმავლობაში ასწავლიდა ბაქოს საშუალო სკოლებში. მუშაობდა სკოლის დირექტორად, რეგიონული საჯარო განათლების სამმართველოს გამგედ. ამ სფეროში ეფექტური საქმიანობისთვის მიენიჭა დამსახურებული მასწავლებლის საპატიო წოდება.
სწავლა
ახალგაზრდა პოეტი ბაქოს მე-13 საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ყოველთვის კარგი სწავლით გამოირჩეოდა და მასწავლებლების საყვარელი მოსწავლე იყო. აზერბაიჯანელმა მწერალმა მაჰარამ ალიზადემ დაინახა ხანიმანას ნიჭი. გახდა მისი კონსულტანტი. მისი მეშვეობით დაიბეჭდა ხანიმანა ალიბეილის პირველი ლექსები მასმედიაში. ალიზადე ასევე ახალგაზრდა პოეტს აზერბაიჯანის რადიოს ეთერში გამოსვლაში დაეხმარა. ხანიმანას პირველი ლექსების გამოცემა პერიოდულ გამოცემებში დაიწყო 1938 წელს, ხოლო მისი პირველი წიგნი „პატარა ექიმი“ 1955 წელს გამოიცა 30000 ტირაჟით.
16 წლის ასაკში ხანიმანა ჩაირიცხა ბაქოს სამედიცინო ინსტიტუტში. 1942 წელს ახალგაზრდა ექიმი, რომელმაც ინსტიტუტი წარმატებით დაამთავრა, დანიშნულებით გაგზავნეს მასალიში, სადაც მუშაობა დაიწყო სოფელ კიზილავარის სამედიცინო ცენტრში.
მალე ხანიმანამ მეორე უმაღლესი განათლების მისაღებად აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე მისაღები გამოცდები ჩააბარა და ხუთი წლის შემდეგ წარმატებით დაამთავრა ეს ფაკულტეტი.
1953 წელს პოეტი მირვარიდ დილბაზისა და მიქაილ რზაგულუზადეს რეკომენდაციებით მიიღეს სსრკ მწერალთა კავშირის წევრად.
ხანიმანა გარდაიცვალა 2007 წლის 7 მაისს. იგი დაკრძალულია ბაქოში.
შემოქმედება
ხანიმანა ალიბეილი არის ასობით საბავშვო ლექსის, ათეულობით ლექსის, პიესისა და 30-ზე მეტი წიგნის ავტორი.
1991 წელს მას მიენიჭა დამსახურებული არტისტის წოდება. 1998 წელს ხანიმანამ მიიღო ტიტული „წლის ქალი“. 1999 წელს ჰეიდარ ალიევმა მას საპრეზიდენტო სტიპენდია გადასცა და მემორიალის სახით ბროლის სანთელი გადასცა.
ალიბეილი ლიტერატურის სამყაროში შემოვიდა თავისი პირველი ლექსით „დედა“, რომელიც გამოქვეყნდა ჟურნალში „ აზერბაიჯან გადინი “. მოგვიანებით მან ერთმანეთის მიყოლებით გამოსცა საბავშვო ლექსების კრებული.
მისი პიესები იდგმებოდა აზერბაიჯანის მოზარდ მაყურებელთა და თოჯინების თეატრის სცენებზე.
ხანიმანა ალიბეილი ითვლება საბავშვო დრამის ფუძემდებლად აზერბაიჯანში.
2010 წელს აზერბაიჯანის მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო თეატრში ხანიმან ალიბეილის 90 წლის იუბილე აღინიშნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი მწერლები
ოლარი
მინი|100 პქ|ოლარი ოლარი, ეპიტრაქილი (επιτραχήλιον - ეპიტრაქილიონი) — მღვდელმსახურის შესამოსელი. გრძელი, გულზე ჩამოსაკიდი, ორნაწილიან ფართო ლენტი, გინგილას მსგავსი. მღვდლის ოლარი დიაკვნის გინგილისაგან იმით განსხვავდება, რომ ორმაგადაა მოკეცილი, კისერზე შემოხვეული და წინიდან ორი ბოლოთი ეშვება ქვემოთ, რომლებიც ერთმანეთთან ღილებითაა დამაგრებული. ბოლოვდება ფოჩებით. ამკობენ ნაქარგი ჯვრებით და ვაზის, თევზის ან სხვა მსგავსი სიმბოლური გამოსახულებებით. იქარგება ოქროს ან ვერცხლის ძაფებით. ოლარი და საბუხარები ერთნაირი ქსოვილისაგან იკერება.
მღვდლის ოლარი დიაკვნის გინგილაზე ორმაგად აღმატებულ მადლს აღნიშნავს, რომელიც მღვდელს საიდუმლოთა აღსრულებისათვის ეძლევა. ოლარზე სულ შვიდი ჯვარი უნდა იყოს გამოსახული. თითოეულ მხარეს სამ-სამი ერთნაერი ჯვარი, რაც განასახიერებს იმ ექვს საიდუმლოს, რომელსაც აღასრულებს მღვდელი: ნათლისღება, მირონცხება, აღსარება, ზიარება, ზეთისკურთხევა და ჯვრისწერა. მეშვიდე პატარა ჯვარი კი შუაშია ანუ კისერზე, რომელიც აღნიშნავს ეპისკოპოსისგან მღვდლისთვის მიცემულ კურთხევას, ზიარების საიდუმლოს დამოუკიდებლად აღსრულებისათვის. ოლარის გარეშე მღვდელს, ისევე როგორც ეპისკოპოსს ომოფორის და დიაკვანს გინგილას გარეშე, არანაირი მსახურების აღსრულება არ შეუძლია. ოლარით შემოსვა, მადლთან ერთად, განასახიერებს ღვთისადმი მსახურების უღელში შებმასაც.
წმინდა გერმანე კონსტანტინოპოლელი ოლარზე წერს:
ლიტერატურა
კატეგორია:მღვდელმსახურის შესამოსელი
ლარუსის დიდი ნიდერლანდური ენციკლოპედია
ენციკლოპედია შეიცავს 500 000 სალექსიკონო ერთეულს, 1066 კატეგორიად დაყოფილ ჯგუფს, 20 დისციპლინას, 8000 ლიტერატურულ სტატიას, 52 000 ილუსტრაციას, 1200 გეოგრაფიულ და თემატურ რუკას და 40 000 ციტატას. გამოცემაში ერთიანდება სრული სამედიცინო ენციკლოპედია და Koenen-Endepols-ის ლექსიკონიც. სერიაში ცალკე წიგნად არის გამოსული ატლასი.
აღსანიშნავია, რომ ენციკლოპედია მხოლოდ ერთხელ იქნა გამოცემული.
წყარო
კატეგორია:ენციკლოპედიები კატეგორია:ნიდერლანდური ენციკლოპედიები
დღვაბა
დღვაბა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, თორსა-დღვაბის თემი (სოფლები: დღვაბა, თორსა, საბუკიო). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე მდინარე დღვაბის (ჭურიის შენაკადი) მარჯვენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 10 მეტრზე, ხობიდან დაშოერბულია 13 კილომეტრით. ხეთიდან 7 კმ-ით.
ვლადივოსტოკი
ვლადივოსტოკი (Владивосток) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, პრიმორიეს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, ტრანსციმბირის სარკინიგზო მაგისტრალის ბოლო პუნქტი. მდებარეობს იაპონიის ზღვის ნაპირას, მურავიოვ-ამურსკის ნახევარკუნძულზე.
მწერები
მწერები (Insecta) — უხერხემლო ცხოველების კლასი ფეხსახსრიანთა ტიპისა. მწერების სხეული დაფარულია ქიტოვანი კუტიკულით, რომელიც ქმნის გარეთა ჩონჩხს და დაყოფილია 3 ნაწილად: თავი, მკერდი და მუცელი. თავზე 4 წყვილი კიდურია, რომელთაგან ერთი წყვილი ულვაში ანუ ანტენაა. არსებობს ჯაგრისებრი, ძაფისებრი, გურზისებრი, ხერხისებრი, სავარცხლისებრი, ფირფიტისებრი და სხვა ულვაშები.
მწერები ცხოველთა სამყაროს ყველაზე მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლები არიან. ცნობილია მწერების მილიონამდე სახეობა.
მწერები მონაწილეობენ ნივთიერებათა წრებრუნვაში. იკვებებიან მრავალგვარი საკვებით — ცოცხალი და მკვდარი მცენარეებით, ცხოველების ლეშით, რომლითაც ბუნების სანიტრების როლს ასრულებენ, მონაწილეობენ ყვავილოვანი მცენარეების დამტვერვაში, აუმჯობესებენ ნიადაგის მექანიკურ და ფიზიკურ-ქიმიურ თვისებებს, იძლევიან საკვებს (ფუტკარი) და ტექნიკურ პროდუქციას (აბრეშუმის ჭია, კოშენილი, რომლისაგანაც წითელი საღებავი — კარმინი მზადდება და სხვა). მწერების უმრავლესობა მცენარეებისა და ცხოველების საშიში მავნებელი არიან. მათ გადააქვთ აგრეთვე სხვადასხვა ავადმყოფობის გამომწვევები.
ლიტერატურა
*
სარუმანი
ტოლკინის მიერ მოგონილი სინდარული ენის მიხედვით მას ჰქვია კურუნირი ანუ მცოდნე ადამიანი.
ისტორია
თავდაპირველად სარუმანი იყო მაია, ცნობილი კურუმოს სახელით. მაიარები ამანიდან შუახმელეთში, ხალხის დასახმარებლად გამოაგზავნეს. სარუმანი შუახმელეთში დაახლოებით მესამე ეპოქის 1000 წელს გამოჩნდა. ამბობენ, რომ იგი იყო პირველი ისტარის ორდენიდან, თუმცა მეორე თეორიით, მან თან ჯადოსანი რადაგასტიც გაიყოლა - იავანას თხოვნით.
ადამიანები კურუმოს ’სარუმანს’ უწოდებდნენ, ელფები - კურუნირს. ისევე, როგორც სხვა ჯადოსნები, ისიც ადამიანის სახეს ატარებდა. წიგნში იგი აღწერილია როგორც გამხდარი, დიადი წვერ-ულვაშით. თავდაპირველად მისი თმა ბნელი ფერის იყო და მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით თეთრად იქცა, შავი დრო და დრო მაინც ჩნდებოდა. სარუმანს საუბრის მეტად ბრძნული და თავაზიანი მანერა ახასიათებდა, რითაც სხვებს თავგზას უბნევდა. მისი მანტია თეთრი ფერის იყო, რაც აღნიშნავდა, რომ იგი ისტარების ბელადი იყო.
2463 წელს ჩამოყალიბდა თეთრი საბჭო, რომელშიც ელფებიც და ჯადოსნებიც შედიოდნენ, მათ შორის - სარუმანი, განდალფი, ელრონდი, გალადრიელი და კირდენი. მათ ძირითად მიზანს წარმოადგენდა ბნელტევრში არსებული დოლ გულდურის ციხესიმაგრიდან ბოროტი ძალის განდევნა. მაშინ განდალფს შესთავაზეს ამ საბჭოს მართვა, მაგრამ მან უარი თქვა და ამგვარად, ეს ადგილი სარუმანმა დაიკავა.
მიუხედავად ამისა, სარუმანს ყოველთვის შურდა განდალფის, ვინაიდან გრძნობდა, რომ ის მასზე ძლიერია და შუახმელეთის ხალხებს შორის უფრო დიდი პატივისცემა აქვს. მან ასევე იცოდა, რომ განდალფს ჰქონდა ნარია, ელფთა ბეჭდებიდან ერთ-ერთი. ეს კიდევ უფრო აღიზიანებდა, მას ხომ ასევე სურდა ძალაუფლების ბეჭდის ხელში ჩაგდება. მან კარგად შეისწავლა ბეჭდების ისტორია და მსგავსი ბეჭდის შექმნა თავად სცადა.
იმავე წელს სარუმანი დაესწრო როჰანელ მეფე ფრეალაფის კორონაციას. მან თან საჩუქრებიც მოიტანა და როჰირიმები დალოცა. გარკვეული პერიოდის მანძილზე როჰანს უხაროდა, რომ სარუმანი, დიდი ისტარი მათ ეხმარებოდა.
ჯადოსანმა ასევე გაიცნო ხისწვერა, ენტი, რომელიც ფანგორნის ტყეში ცხოვრობდა. მიუხედავად იმისა, რომ არსებამ ბევრი რამ უამბო, იყო ისეთი რამ, რაც საიდუმლოდ შეინახა - ალბათ, უნდობლობის გამო.
2851 წელს შედგა თეთრი საბჭოს შეხვედრა. განდალფმა აცნობა მას, რომ დოლ გულდური დალაშქრა და აღმოაჩინა, რომ ბოროტების კერა სინამდვილეში საურონი იყო. სარუმანი იყო ერთადერთი მიზეზი, რის გამოც საბჭომ გადადო დოლ გულდურზე შეტევა. მან უამბო დანარჩენებს, რომ დარწმუნებული იყო მთავარი ბეჭდის ზღვაში სამუდამოდ დაკარგვაში. მაგრამ განდალფი კვლავ ღელავდა.
რეალურად კი სარუმანმა დაზვერა ზამბახის ველები, სადაც ისილდური მოკლული იქნა. რაც უფრო მეტად ინტერესდებოდა ბეჭდით, მით უფრო იხრწნებოდა მისი სული და ერთ დღეს საურონის მსგავს ძალაუფლების მოპოვებაზეც კი იფიქრა.
2939 წელს სარუმანმა შეიტყო, რომ საურონიც ეძებდა ბეჭედს. ამიტომ, როდესაც განდალფმა 2941 წელს განაცხადა, რომ აუცილებელია დოლ გულდურზე შეტევა, სარუმანი დაეთანხმა - მას არ სურდა, რომ საურონი ყველაფერს ჩასძიებოდა. მაგრამ მოულოდნელად აღმოჩნდა, რომ საურონი მზად იყო ამ შეტაკებისათვის. იგი მორდორში დაბრუნდა და ძალები მოიკრიბა. 2951 წელს იგი კვლავ გამოჩნდა. 2953 წელს შედგა თეთრი საბჭოს უკანასკნელი შეხვედრა. მაგრამ სარუმანმა კვლავ დაარწმუნა ყველა, რომ ბეჭედი ნამდვილად ზღვაში იყო დაკარგული და საურონი აღარ წარმოადგენდა განსაკუთრებულ საშიშროებას.
სინამდვილეში, ჯადოსანმა იპოვა ჯაჭვი, რომელზეც ბეჭედი ოდესღაც ეკიდა და ელენდილმირიც - ჩრდილოეთ სამეფოს ნიშანი - ორივე ისილდურს ეკუთვნოდა. სარუმანმა ეს ნივთები ორთანკში შეინახა. მაგრამ ბეჭედი...ბეჭედი უბრალოდ გაქრა...და ნაპოვნი იქნა ჰობიტ დეაგოლის მიერ, რომელიც ამ ბეჭდის მითვისების მიზნით მოკლა მისმა მეგობარმა, სმეაგოლმა. სმეაგოლი კი საზარელ არსება გოლუმად გარდაიქმნა. და ბოლოს, ბეჭედი ნისლიან მთებში ხეტიალისას ნაპოვნი იქნა ჰობიტ ბილბო ბეგინსის მიერ.
თავისთავად, სარუმანმა არ იცოდა, რა იპოვა ბილბომ, თუმცა აეჭვიანებდა, რომ განდალფი ზედმეტად დიდ ინტერესს იჩენს ჰობიტთა მიმართ. მისი დავალებით, სერში შიკრიკებმა სცადეს განდალფის შესახებ უფრო მეტის დადგენა, ხოლო თავად ჯადოსანმა ფარულად იმოგზაურა ჰობიტთა მხარეს.
მისმა ინტერესმა ბილბოს მშობლიური მიწებით იმატა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ჰობიტთა საჩიბუხე მცენარის მოწევა დაიწყო. ამისათვის მან ბრეისგირდლებისა და სეკვილ-ბეგინსების ნაწილი მოისყიდა.
თეთრი საბჭოს უკანასკნელი შეხვედრის შემდეგ, სარუმანი გამოიკეტა იზენგარდში. თუკი თავდაპირველად იგი უბრალოდ მოურავის მიერ დანიშნული ერთგვარი თანაშემწე იყო, ახლა იზენგარდი მის სამფლობელოდ იქცა. მან გაანადგურა მისი ულამაზესი ბაღები და ხეები. საკუთარი ინდუსტრიული მიზნებისათვის მან ძალა არ დაიშურა და მისი ბრძანებით ორკებმა ფანგორნის ტყის ხეებიც მოჭრეს.
სარუმანმა საკუთარი ჯარის ჩამოყალიბება დაიწყო. მას ემორჩილებოდნენ როჰანის მოძულე დუნლანდელები, ისევე როგორც ორკები და ვარგები. ასეთ ორკებს შორის იყო მის მიერ განგებ გამოყვანილი ურუკ-ჰაის რასა. ეს იყო ჩვეულებრივი, მაგრამ სიმაღლეში და ძალაში განსხვავებული ორკი. მას ასევე გამოარჩევდა ის, რომ ჩვეულებრივისგან განსხვავებით, დღის სინათლის შიში არ ჰქონია. ამბობენ, რომ ურუკ-ჰაის ადამიანებით კვებავდნენ.
დაახლოებით 3000 წლიდან სარუმანმა დაიწყო პალანტირის გამოყენება. საურონმა თანდათან სულ უფრო მეტად შერყვნა მისი სული. ვრცელი ინფორმაცია პალანტირების შესახებ იხილეთ სტატიაში ’პალანტირი’.
გარდა ყველაფრისა, სარუმანმა გადაწვიტა მთავარი ბეჭდის მითვისება. მას შემდეგ, რაც დარწმუნდა, რომ ბეჭედი ჰობიტებთან არის, მან შეიპყრო განდალფი, მას შემდეგ, რაც ამ უკანასკნელმა უარი უთხრა ძალების გაერთიანებაზე. მოგვიანებით განდალფი მას გაექცა არწივ გვაიჰირის დახმარებით.
ასე თუ ისე, სარუმანი საურონის გეგმების პარალელურად მოქმედებდა, რაც კიდევ ერთხელ გამოიხატა წიგნის ’ბეჭდების მბრძანებელი’ მეორე ტომში - სარუმანისა და საურონის ორკებმა ვერა და ვერ გადაწყვიტეს, რა მიმართულებით წაეყვანათ გატაცებული მერი და პიპინი (ვინაიდან მათ ნაბრძანები ჰქონდათ, რომ ვინმე ნახევარკაცას ჰქონდა ნივთი, რომელიც საურონსა თუ სარუმანს მეტად სჭირდებოდა).
ენტთა შეკრებაზე გადაწყდა, რომ იზენგარდის იერიშით აიღებენ. ფანგორნის ტყის მაცხოვრებლების რისხვა გაათმაგებული იყო იმის გამო, რომ სარუმანი და მისი თანამოაზრეები უმოწყალოდ ანადგურებდნენ იზენგარდთან ახლოს მდებარე მწვანე საფარს. სწორედ ენტებმა გაანადგურეს ჯადოსნის საბოლოო ძალები. სარუმანი და გრიმა ენაგესლი დარჩნენ ორთანკში გამოკეტილები. მოგვიანებით, როდესაც მეფე თეოდენი, განდალფი და სხვები მიადგნენ კოშკს. მათ მოიპოვეს სარუმანის პალანტირი. 25 მარტს ბეჭედი განადგურებული იქნა, მაგრამ სარუმანის შერყვნილმა ბუნებამ არ ჰპოვა სიმშვიდე და მან, ხისწვერაზე ზემოქმედებით, გრიმასთან ერთად დატოვა იზენგარდი, გადასცა რა ენტს ორთანკის გასაღებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუახმელეთის ჯადოსნები კატეგორია:შუახმელეთის მმართველები კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებლის პერსონაჟები კატეგორია:სილმარილიონის პერსონაჟები
Figuren in Tolkiens Welt
ბელებეევის რაიონი
ბელებეევის რაიონი (Бәләбәй районы; Белебеевский район) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელებეი.
გეოგრაფია
ბელებეევის რაიონი მდებარეობს ბუგულმინ-ბელებეის მაღლობზე. რაიონის ფართობია 1869 კმ².
ისტორია
რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.
მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 45,6 %, თათრები — 22,9 %, ჩუვაშები — 13,5 %, ბაშკირები — 12 %, უკრაინელები — 1,7 %, მორდველები — 1,6 %, სხვა ეროვნების პირები — 2,7  %.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელებეევის რაიონში არის 90 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 15 სასოფლო დასახლებაში.
სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები კატეგორია:ბელებეევის რაიონი
ყვანა
ყვანა  — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ფარის თემში (სოფლები: ზაგარი, ზედა ლუჰა, კაცხი, ლამხერი, ლაყვრი, სვიფი, ფალედი, ფარი, ქვედა ლუჰა, ღეშდერი, ყვანა, ხოსრარი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.