cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თბილისის მეტროპოლიტენი
საბურთალოს ხაზისა და ნაძალადევის დეპოს შემაერთებელი გვირაბი
როგორც ცნობილია, ამჟამად საბურთალოს ხაზი ნაძალადევის დეპოს უკავშირდება სადგურ წერეთლის II ლიანდაგის და სადგურის მოედანი 1-ის II ლიანდაგის შემაერთებელი მომსახურე გვირაბით. ამ დროს მატარებელი აკეთებს რთულ მანევრს: დეპოდან გამოსვლისას სადგურ სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან იგი ჯერ სადგურ დიდუბემდე მიდის, შემდეგ ცარიელი მიდის სადგურის მოედან 1-ზე, გადადის წერეთლის II ლიანდაგზე, ბრუნდება უკან სადგურის მოედან 2-ის II ლიანდაგზე და ჩიხში მობრუნებისას გადადის სადგურის მოედან 1-ზე, საიდანაც იწყებს ხაზზე სამგზავრო მოძრაობას. ასევე უკან გასვლისას იგი გადადის წერეთლიდან სადგურის მოედანი 1-ის II ლიანდაგზე, შედის უკუსვლით ჩიხში, უკუსვლით გამოდის სადგურის მოედანი 1-ის I ლიანდაგზე და მიდის სადგურ სახელმწიფო უნივერსიტეტის დეპოს გადასახვევამდე. არსებული მანევრის თავიდან არიდების მიზნით 1980-იან წლებში აიგო სადგურ წერეთლის I ლიანდაგის და ნაძალადევის დეპოს მეორე 40 ვაგონიანი კორპუსის შემაერთებელი გვირაბი. ერთლიანდაგიანი გვირაბის მთლიანი სიგრძე შეადგენს 912 მეტრს, საიდანაც 173 მეტრი დეპოსთან მიწის ზედაპირზე ამომავალი რამპაა. გვირაბი კონსტრუქციულად დასრულებულია, დარჩენილია ჰიდროიზოლაციის, სალიანდაგო ბეტონის ბალიშის, ლიანდაგის, საკონტაქტო რელსის, სიგნალიზაცია-ტელემექანიკის, მუდმივი წყალამკრები სისტემების დამონტაჟება. მიუხედავად იმისა, რომ გვირაბის გათხრისას წყალუხვ ქანებში გამოიყენეს რთული და ძვირადღირებული ტექნოლოგიები, გაუგებარი მიზეზების გამო იგი ექსპლუატაციაში არასდროს არ შესულა. ნაძალადევის დეპოს მეორე კორპუსი, რომელსაც გვირაბი უერთდებოდა, ამჟამად გაძარცვულია და მას დეპოს ყოფილ ადმინისტრაციულ შენობაში მცხოვრები დევნილები იყენებენ. ამასთან არსებული ინფორმაციით ტერიტორია გაყიდულია და რკინიგზის ინფრასტრუქტურის ქალაქის ცენტრიდან გადატანის შემდეგ დეპოს სრული დემონტაჟი მოხდება, რის შემდეგაც გვირაბი სრულიად უსარგებლო გახდება, საბურთალოს მატარებლებს მოუწევთ კიდევ უფრო რთული მანევრი გლდანი-ვარკეთილის ხაზის მესამედის გავლით, ასევე მეტროპოლიტენი დაკარგავს მის ორივე შემაერთებელ გეითს რკინიგზასთან, რომლითაც გარდა ტვირთების მიღებისა ხდებოდა ერევნის და ბაქოს შემადგენლობების მიღება მოდერნიზაციისთვის.
მესამე (რუსთაველი 2 - ვაზისუბნის) ხაზი
1980-იანი წლების ბოლოს დაპროექტდა თბილისის მეტროპოლიტენის მესამე ხაზი. ხაზზე უნდა ყოფილიყო მინიმუმ 14 სადგური მოსკოვის პროსპექტიდან დიდ დიღმამდე, აქედან 4 გადასაჯდომი სადგური: ვარკეთილი 2, რუსთაველი 2 და დიდუბე 2 გლდანი-ახმეტელის ხაზთან და სადგური პოლიტექნიკური 2 საბურთალოს ხაზთან.
აქედან, უპირველეს ყოვლისა უნდა აშენებულიყო 5 სადგური 2000 წლამდე, რომლებზეც დაიწყო სამუშაოები:
მშენებლობა შეწყდა 1993 წელს, თუმცა გარკვეული თანხები დღემდე გამოიყოფა მისი ცალკეული ობიექტების გამაგრების და წყალსატუმბი სამუშაოების მიზნით.
მშენებლობა დაგეგმილი იყო შემდეგი ობიექტებიდან:
მშენებლობა ზოგან თითქმის ვერ დაიწყო, ზოგან კი საკმაოდ ბევრი რამის გაკეთება მოესწრო:
გაითხარა დაახლოებით 300 მეტრამდე სიგრძის სამშენებლო მიმყვანი გვირაბები სადგურის ადგილამდე. მშენებლობა ხდებოდა ბურღვითი მეთოდით.
დაწყებული იქნა გადასარბენი გვირაბის მშენებლობა რუსთაველი 2-დან საარბრიუკენის მოედნამდე, რისთვისაც გაითხარა დაახლოებით 100 მეტრამდე სამშენებლო გვირაბი თავისი სათავსოებით და უშუალოდ გადასარბენი გვირაბი 50 მეტრამდე. გადასარბენ გვირაბში ჩარჩა მწყობრიდან გამოსული გვირაბმჭრელი ფარი ტიუბინგების ერექტორით. თავად გვირაბის მშენებლობა ხდებოდა აფეთქების მეთოდით.
ნაწილობრივ გათხრილი იყო საესკალატორო გვირაბი სადგურ საარბრიუკენის მოედანზე, თავად სადგურის მშენებლობაც ამ დახრილი გვირაბიდან უნდა გაგრძელებულიყო, მაგრამ 1992 წელს მშენებლობის შეწყვეტის შემდეგ არსებული გვირაბი დაიტბორა, 2011 წელს კი მისი ზედა ნაწილის ტიუბინგები ამოიღეს და გვირაბი ინერტული მასალით ამოავსეს. პროექტით სადგურზე გათვალისწინებული იყო 4 ესკალატორი.
ქვემო ელიის სადგურზე დაწყებული იყო ჰორიზონტალური მიმსვლელი გვირაბის მშენებლობა. გვირაბი 2000-იანი წლების შუამდე კონსერვირებული იყო და წყლის ამოქაჩვა ხდებოდა, ამჟამად ყველა მეტალოკონსტრუქცია, წყლის საქაჩების ჩათვლით დემონტირებულია და გვირაბი სრულიად დატბორილია. მისი სიგრძე უცნობია.
პეტრე-პავლეს სასაფლაოსთან მდებარე ყოფილი სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე დაწყებული იქნა ვერტიკალური შახტის მშენებლობა. შახტის საპროექტო სიღრმემდე ჩასვლა ვერ მოესწრო, როდესაც მშენებლობა შეწყდა (გაითხარა 20 მეტრამდე). ამჟამად დატბორილია.
სადგური ზემო ელიის (იმავე მეტრომშენის მოედნის) მშენებლობა ერთი ცნობით უნდა დაწყებულიყო მოედანთან ახლოს მდებარე ვერტიკალური შახტიდან, თუმცა მშენებლობა არ დაწყებულა. დაწყებული იყო მოსამზადებელი სამუშაოები დახრილი გვირაბის დასაწყებად, რისთვისაც შემოღობილი იქნა და დაიწყო სამშენებლო ბაზის მშენებლობა მეტრომშენის მოედანზე, მაგრამ უშუალოდ სათხრელი სამუშაოების დაწყება ვერ მოესწრო. სამაგიეროდ დაწყებული იყო მომავალი სადგურიდან დაახლოებით 450 მეტრში ჰორიზონტალური მიმყვანი გვირაბის მშენებლობა, სავარაუდოდ გრუნტის უფრო სწრაფად და იაფად გამოსატანად სადგურის მეორე ბოლოდან. გაითხარა რამდენიმე მეტრი სიგრძის ჰორიზონტალური გვირაბი.
ვაზისუბნის სადგური მიწის ზედაპირიდან 63 მეტრის სიღრმეზე უნდა ყოფილიყო ყველაზე ღრმა თბილისის მეტროში. გაითხარა მხოლოდ მიმყვანი გვირაბები სადგურის ორივე ბოლოში და დახრილი გვირაბი, რომელსაც 10 მეტრი დააკლდა დასრულებამდე, ამჟამად დახრილი გვირაბი დატბორილია, ხოლო სადგურის მშენებლობა მშრალ კონსერვაციაზეა.
ისევე როგორც #63 შახტის შემთხვევაში, მომზადდა ტერიტორია შახტის და სამთო კომპლექსის ასაგებად, მაგრამ სათხრელი სამუშაოები არ დაწყებულა.
სხვა პერსპექტიული გეგმები
გლდანი-ვარკეთილის ხაზი გრძელდებოდა გლდანის მხარეს ჯერ მუხიანისკენ, შემდეგ კი თემქისკენ, შემდეგ თბილისის ზღვისკენ ახალ დასახლება ავშნიანში. ვარკეთილის მხრიდან ხაზი ადიოდა ვარკეთილის ზემო მიკრორაიონებში, შემდეგ კი თბილისის ზღვის ჩრდილოეთით პროექტირებად ახალ დასახლება საჯეირნოში. პერსპექტივაში ავშნიანის და საჯეირნოს სადგურები ერთდებოდა და იქმნებოდა წრიული ხაზი თბილისის ზღვის გარშემო. სამშენებლო სამუშაოები არ დაწყებულა (ან დაიწყო მხოლოდ უმნიშვნელო მასშტაბით).
სადგურ „თავისუფლების მოედანზე“ უნდა გაკეთებულიყო მეორე ამოსასვლელი ორბელიანის მოედანზე არსებულ მიწისქვეშა კომპლექსში, რისთვისაც „თავისუფლების მოედნის“ სადგურზე პირველი ლიანდაგის თავზე გაკეთდა გადასასვლელი კიბე, ხოლო ორბელიანის მოედანზე მიწისქვეშა გადასასვლელი დაპროექტდა მგზავრთა დიდ ნაკადზე, მეტროს ამოსასვლელის გათვალისწინებით.
სადგურების სია
{| border="2" align="center" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align: left; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 88%;"
პირველი ხაზი (19,6 კმ)
! # !! სახელი !! დაარსდა !! ტიპი
საბურთალოს ხაზი (6,8 კმ)
! # !! სახელი !! დაარსდა !! ტიპი
რუსთაველი-ვაზისუბნის ხაზი
! # !! სახელი !! სტატუსი !! ტიპი
მილანის ედიქტი
მილანის ედიქტი (Edictum Mediolanensium) — რომის იმპერატორის, კონსტანტინე დიდის, მიერ გამოცემული ედიქტი ქალაქ მილანში 313 წელს.
ისტორია
შუა საუკუნეები ევროპაში ქრისტიანული სახელმწიფოების ჩამოყალიბების ხანაა. ქრისტიანობა ევროპის კონტინენტზე იქადაგეს მოციქულებმა, რომელთა შორის განსაკუთრებული ადგილი პეტრესა და პავლეს უჭირავთ. ჯერ კიდევ I საუკუნეში რომში ძლიერი ქრისტიანული თემი ჩამოყალიბდა.
რომის იმპერატორები, რომლებიც თავს ღმერთად მიიჩნევდნენ, ქრისტიანებს 300 წელზე მეტხანს სასტიკად სდევნიდნენ. მხოლოდ იმპერატორ კონსტანტინე დიდის (306-337) დროს შეწყდა მათი დევნა. კონსტანტინე დიდმა თანაიმპერაოტორ ლიცინიუსთან ერთად, 313 წელს, მილანში, გამოსცა ედიქტი, რომელიც შემწყნარებლური იყო ყველა სარწმუნოების მიმართ. ქრისტიანებს სხვა რელიგიური მიმდინარეობების გვერდით თანაბარი უფლებები ენიჭებოდათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:რომი კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია
ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია
მინი ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიქოზის ცენტრში. თარიღდება X საუკუნით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ნაგებობა ჯვარგუმბათოვანია (8,5 X 5,3 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავული შესასვლელები სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთითაა. სწორკუთხა დარბაზი შვერილი აფსიდით მთავრდება (აფსიდის შვერილი 1,7 მეტრი), აფსიდში ერთი სარკმელია, აფსიდის გვერდებზე — მომცრო უბეები, რომლებიც თავის მხრივ, სარკმლიანი აფსიდებით მთავრდება. ეკლესიის სამხრეთის, ჩრდილოეთისა და დასავლეთის მკლავები სწორკუთხაა. დასავლეთის მკლავი შედარებით გრძელია და გვერდებზე ოთხკუთხა უბეები აქვს. გუმბათი გრძივი კედლებიდან გამოწეულ პილონებს ეყრდნობა. აფრებზე ტრომპის მსგავსი ნიჟარისებრი თაღებია, ზემოთ — გუმბათის საყრდენი ლილვები. გუმბათის ყელში ოთხი სარკმელია. ეკლესიის სამივე შესასვლელის წინ მდგარა ღია თაღოვანი კარიბჭე. შემორჩენილია კარიბჭეების კრონშტეინები და მოჩუქურთმებულკაპიტელებიანი და ბაზისიანი ცილინდრული პილასტრები. შენობის ჩრდილოეთ ფასადზე, კარის მარცხნივ, გველეშაპთან მებრძოლი ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულებაა. გუმბათის ყელზე, ჩრდილოეთით, სამი ლომია გამოსახული. გამოსახულებები სქემატურია. ფასადებზე ზოგან ჩუქურთმიანი ქვებია ჩართული. გუმბათის ყელს გრეხილლილვებიანი უწყვეტი თაღი შემოუყვება. გუმბათის ლავგარდანი მოჩუქურთმებულია. ეკლესიის ლავგარდანი შედგება სხვადასხვა დროის ფრაგმენტებისაგან. შენობა გადახურულია ლორფინებით. ჩრდილოეთ ფასადზე არსებული ასომთავრული წარწერის თანახმად ეკლესია მიქაელ ეპისკოპოსს აუგია. დაზიანებული წარწერები სხვა ფასადებზე და გუმბათის ყელზეც არის.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:კუპელჰალე საქართველოში კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ავთო ენდელაძე
ავთო ენდელაძე (დ. 17 სექტემბერი, 1994, ზუგდიდი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდისა“ და საქართველოს 21 წლამდელთა ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. ამჟამად თამაშობს „სამტრედიაში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებული ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ტრანსილვანია
thumb|ტრანსილვანია [[რუმინეთის რუკაზე (ყვითლად)]] მინი|ტრანსილვანია ევროპის რუკაზე ტრანსილვანია (Transilvania „ტყის გაღმა მხარე“, რუმ. Ardeal არდიალი, Siebenbürgen „შვიდქალაქეთი“, უნგრ. Erdély ერდელი'') — უნგრეთისა და რუმინეთის სადავო ისტორიული ოლქი რუმინეთის ჩრდილო-დასავლეთით. ჩრდილოეთი ტრანსილვანია ეთნიკურად უფრო მრავალფეროვანია, ამიტომაც, პირველი და მეორე მსოფლიო ომებს შორის ამ რეგიონმა საკმაო კონფლიქტური პოტენციალი დააგროვა. რეგიონი ცნობილია თავისი გოთიკური სტილის ნაგებობებით, ასევე მას სახელი აქვს განთქმული როგორც „ვამპირების სამშობლო“, რაც მჭიდროდ უკავშირდება ვლად „დრაკულა“ ცეპეშის სახელს, რომელიც აქ მოღვაწეობდა.
ეტიმოლოგია
სიტყვა „ტრანსილვანია“ ლათინური წარმოშობისაა, რეგიონის პირველი ხსენება 1075 წლის ლათინურ დოკუმენტში ხდება როგორც „Ultra Silvam“, რაც პირდაპირი გაგებით ნიშნავს „ტყის გაღმა“. აქედან მოდის მისი ლათინური სახელი „Ultrasylvania“, რაც დროთა განმავლობაში „Transylvania-დ“ შეიცვალა. რუმინულად რეგიონი ცნობილია როგორც „არდიალი“ (Ardeal), რაც უნგრული „ერდელის“ (Erdély) რომანიზირებული ვარიანტია. რეგიონი ასევე ცნობილია როგორც „შვიდქალაქეთი“ (Siebenbürgen, Sedmihradsko, Siedmiogród, Седмиградско) რაც უკავშირდება გერმანელი საქსების მიერ დაარსებულ შვიდ ქალაქს, ესენია:
ისტორია
X საუკუნეში დამოუკიდებელი სათავადოა.
XI-XII საუკუნეებში ტრანსილვანიას უნგრელები იპყრობენ.
XVI საუკუნეში ყალიბდება ტრანსილვანიის სათავადო, რომელიც ოსმალთა სულთნის სუვერენიტეტს ცნობს, თუმცა, მას არ ემორჩილება. XVII საუკუნეში იპყრობს ჰაბსბურგთა მონარქია.
1867 წელს, ავსტრია-უნგრეთის შექმნის შემდეგ, ტრანსილვანია უნგრეთის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.
პირველ მსოფლიო ომის დროს, რუმინეთის სამეფო უკავშირდება ანტანტას იმ პირობით, რომ ავსტრია-უნგრეთს ტრანსილვანია ჩამოეჭრებოდა და გადაეცემოდა რუმინეთს, რაც მოხდა კიდეც.
1940 წლის ვენის მეორე არბიტრაჟის გადაწყვეტილებით, რუმინეთმა უნგრეთს ჩრდილოეთი ტრანსილვანია დაუთმო.
1947 წლის სამშვიდობო მოლაპარაკების შემდეგ, ვენის 1940 წლის დიქტატი გაუქმებულია და ჩრდილოეთ ტრანსილვანია რუმინეთს უერთდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ისტორიული ოლქები კატეგორია:რუმინეთის გეოგრაფია კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
ევო მორალესი
ხუან ევო მორალეს აიმა (Juan Evo Morales Ayma; დ. 26 ოქტომბერი, 1959, ორინოკა, ორურო, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკური მოღვაწე, ბოლივიის პრეზიდენტი 2006-2019 წლებში. ეროვნებით აიმარა. იგი ესპანეთის კოლონიზაციიდან მოყოლებული ბოლივიის პირველი ადგილობრივი მმართველია.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ინდიელი გლეხის ოჯახში. მისივე სიტყვებით: „ერთადერთი, რაც ჩვენს სახლში მუდმივად იდგა, ეს იყო სიმინდის ტომარა, მისგან დედა გვიმზადებდა საუზმეს, სადილს, ვახშამს. დღესასწაულებზე დედა გვაძლევდა გამხმარი ხორცის პატარა ნაჭრებს.“ მას საშუალო განათლება არ მიუღია. მისი ოჯახი გადასახლდა ქალაქ ორუროში, საიდანაც იგი გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში, სადაც იგი უკრავდა სამხედრო ორკესტრში. 1980-იანი წლების დასაწყისში იგი გაემგზავრა ქვეყნის მთიან რეგიონში, რომელიც ცნობილი იყო კოკაინის ხის პლანტაციებით. რამდენიმე ხანში იგი გახდა კოკაინის ხის მწარმოებელთა პროფკავშირის ლიდერი.
1995 წელს დააარსა პოლიტიკური „მოძრაობა სოციალიზმისაკენ“ (Movimiento al Socialismo; MAS) და მონაწილეობა მიიღო ეროვნული კონგრესის არჩევნებში.
2002 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დაიკავა მეორე ადგილი, ხოლო 2005 წლის 18 დეკემბერს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმატებას მიაღწია. პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 2006 წლის 22 იანვარს.
ასევე წარმატებას მიაღწია 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიიღო ხმების 63 %.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
ინდონეზიის ფაუნა
ფაუნის ფორმირება
მინი|უოლესის ხაზი რუქაზე მარცხნივ|მინი|ბორნეოს [[სპილოსებრნი|სპილო]] ინდონეზია არის როგორც ავსტრალიის, ისე აზიის ზოოგეოგრაფიული ოლქების თავშესაფარი, ამიტომ აქ გვხვდებიან როგორც ავსტრალიის, ისე აზიის ფაუნის წარმომადგენლები.
ინდონეზიის ფაუნის ფორმირებაზე გავლენა მოახდინა აზიისა და ავსტრალაზიის გეოგრაფიულმა და გეოლოგიურმა მოვლენებმა. ახლანდელი ახალი გვინეა შეუერთდა თანამედროვე ავსტრალიას და შექმნა გონდვანას სუპერკონტინენტი. ამ სუპერკონტინენტმა რღვევა დაიწყო დაახლოებით 140 მილიონი წლის წინ და ახალი გვინეა ეკვატორს უფრო მიუახლოვდა. შედეგად, ახალი გვინეას ცხოველები ავსტრალიის კონტინენტზე გადავიდნენ, ასევე  ავსტრალიის ცხოველები გადავიდნენ ახალ გვინეაზე. შეიქმნა მრავალი სხვა სახეობა, რომლებიც ცხოვრობენ სხვადასხვა ეკოსისტემაში. ეს პროცესები გაგრძელდა მანამ, სანამ ორივე რეგიონი საბოლოოდ არ გაიყო. აზიის კონტინენტის გავლენა, თავის მხრივ, იყო ლავრაზიის სუპერკონტინენტის ტრანსფორმაციის შედეგი, რომელიც არსებობდა როდინიას დაშლის შემდეგ, დაახლოებით 1 მილიარდი წლის წინ. დაახლოებით 200 მილიონი წლის წინ ლავრაზია საბოლოოდ გაიყო. ჩამოყალიბდა ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტი და ევრაზია. ევრაზიის მატერიკი ინდონეზიის არქიპელაგისგან მთლიანად არ იყო გამოყოფილი. შედეგად, ცხოველები გადასახლდნენ არქიპელაგზე. შეიქმნა ახალი სახეობებიც.
სუნდალენდი
მარცხნივ|მინი|სუმატრის [[ორანგუტანი]] ეს რეგიონი მოიცავს სუმატრას, იავას, კალიმანტანს და მის მიმდებარე კუნძულებს. მისი ცხოველთა სამყარო აზიის ფაუნის მსგავსია. გამყინვარების პერიოდში აზიის კონტინენტი ინდონეზიის არქიპელაგს უკავშირდებოდა. გარდა ამისა, ზღვის დაბალი დონე საშუალებას აძლევდა   ცხოველებს,  აზიის მატერიკიდან სუნდალენდში გადასახლებულიყვნენ. შედეგად, რეგიონში ბინადრობენ ვეფხვები, მარტორქები, ორანგუტანები, სპილოები და ლეოპარდები, თუმცა ზოგიერთი მათგანი გადაშენების საფრთხის წინაშეა. უოლესის ხაზი აღმოსავლეთიდან სუნდალენდის საზღვრის როლს ასრულებს. სუნდალენდში ძუძუმწოვრების  381 სახეობაა, მათგან 173 ენდემურია. ამ სახეობების უმეტესობა ბოლო პერიოდში გადაშენების პირას იყო. ორანგუტანის ორი ტიპი: სუმატრანი და ბორნეანი წითელ წიგნშია შეტანილი. სერიოზული საფრთხე ემუქრება სხვა სახეობებს, როგორიცაა ცხვირა მაიმუნი, სუმატრალური და იავური მარტორქები. სუნდალენდში 771 ფრინველის სახეობაა, რომელთაგან 146 ენდემურია. იავასა და ბალიზე მინიმუმ 20 ენდემური სახეობაა, მათ შორისაა ბალის შოშია და იავური პლევერი. სუნდალენდში არსებობს ქვეწარმავლების 449 სახეობა, რომლებიც 125 გვარშია გაერთიანებული. 249 სახეობა და მათგან 24 გვარი ენდემურია. ქვეწარმავლების 3 ოჯახი ასევე რეგიონის ენდემია. აქვე ცხოვრობს 242 ამფიბიის სახეობა, რომლებიც 41 ოჯახში შედის. მათი 172 სახეობა ენდემურია. ბოლო 10 წლის განმავლობაში რეგიონში თევზის 200-მდე ახალი სახეობა აღმოაჩინეს. დაახლოებით 1000 სახეობა ცხოვრობს სუნდალენდის მდინარეებში, ტბებსა და ნაკადულებში.
უოლესია
მინი|უოლესია - კუნძულების ჯგუფი წითელ ზონაში. ლურჯი ფერით [[ვებერის ხაზი|ვებერის ხაზია აღნიშნული.]] უოლესია — ბიოგეოგრაფიული გარდამავალი ზონა დასავლეთით სუნდალენდსა და აღმოსავლეთით ავსტრალაზიას შორის. გეოგრაფიული მრავალფეროვნების გამო, რეგიონი შეიცავს ფლორისა და ფაუნის ბევრ ენდემურ და უნიკალურ სახეობას და დაყოფილია რამდენიმე ეკორეგიონად. უოლესიაში 223 ძუძუმწოვარი ცხოველი ბინადრობს, რომელთაგან 126  ენდემია. რეგიონში ასევე არსებობს 124 სახეობის ღამურა. რეგიონის უდიდეს კუნძულ სულავესზე გვხვდება ისეთი სახეობები, როგორიცაა: ანოა, ბაბირუსა, მინიმუმ 7 სახეობის მაკაკა და 5 სახეობის ტარსიერი. უოლესიაში ასევე ბინადრობს 650 ფრინველის სახეობა, რომელთაგან 262 ენდემურია.
ბუნების დაცვა
ქვეყანაში გარემოს დაცვის საკითხები წამოიჭრა სწრაფი ინდუსტრიალიზაციისა და მოსახლეობის ზრდის მაღალი ტემპის გამო. ვითარებას ამძაფრებს აგრეთვე ხეების უკანონო ჭრა, რაც იწვევს ტყეების გაჩანაგებას. ინდონეზიის პირველი ეროვნული პარკი შეიქმნა 1980 წელს. 2009 წლისთვის მათმა რიცხვმა 50 – ს მიაღწია. მათგან 6 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და  3  ჭარბტენიანი  ტერიტორია (წყალ-ჭაობიანი ადგილი)  დაცულია რამსარის კონვენციით.
სქოლიო
კატეგორია:ფაუნა კატეგორია:ფაუნა კონტინენტების მიხედვით კატეგორია:ფაუნა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ინდონეზიის ფაუნა
ქისტაური
მინი|310პქ|ახმეტის მუნიციპალიტეტი ქისტაური — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთის ძირში, ახმეტა-თელავის საავტომობილო გზაზე. თემის ცენტრი (სოფლები: არაშენდა, ახალშენი, ახშანი, ახშნისველები, ინგეთი, კოჯორი, ოსიაური, საჩალე). ზღვის დონიდან 540 მეტრი, ახმეტიდან 7 კილომეტრი, თბილისიდან 170 კმ. თელავიდან 27 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1729 ადამიანი.
ისტორია და ღირსშესანიშნაობა
სოფლის მახლობლად ადგილ ბადაანსა და კალაპნებში, მიწის ზედაპირზე მოპოვებულია შუა პალეოლითის ხანის სხვადასხვა ტიპის ნუკლეუსები, ანატკეც-ლამელები და მათ საფუძველზე ნაკეთები იარაღი.
სოფელში მდებარეობს რაფიელ ერისთავის სახლ-მუზეუმი.
სოფელი ქისტაური ახმეტის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ულამაზესი სოფელია. იგი ღირსშესანიშნავია რაფიელ ერისთავის სახლ-მუზეუმით, საუკუნოვანი სკოლით, შრომითი და კულტურული ტრადიციებით. სოფელი მდებარეობს ალაზნის ველის დასავლეთით – ცივ-გომბორის მთების კალთების გაგრძელებაზე: კავკასიონის მთებისა და ცივ-გომბორის მთების განშტოების დასაწყისში. სოფლიდან იშლება ალაზნის ველის შესანიშნავი ხედი.
ქისტაური წარმოიშვა სოფელი მუქუეთის მიგრაციის შედეგად. მუქუეთის მიგრაციის მიზეზი იყო მოსახლეობაზე ლეკების ხშირი თავდასხმები, რაც გამანადგურებელი იყო სოფლისთვის. ცოცხლად გადარჩენილი მოსახლეობის ნაწილმა დატოვა სოფელი და გადაინაცვლა მუქუეთიდან 1 კმ-ის დაშორებულ ტერიტორიაზე, სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით (ტყესთან ახლოს, ტყე თავშესაფრად გამოადგებოდათ საჭიროების შემთხვევაში). გადმოცემის თანახმად, პირველი მოსახლეები ვინმე ქისტაურები იყვნენ, ამიტომ შეერქვა სოფელს ქისტაური.
ქისტაურის განვითარების ისტორია პირდაპირ კავშირშია არაგვის ერისთავების ისტორიასთან. სოფლის საგანმანათლებლო-კულტურულ განვითარებაზე განსაკუთრებით დიდი როლი ითამაშა XIX საუკუნის პოეტისა და ერისკაცის რაფიელ ერისთავის პიროვნებამ და ოჯახმა.
რაფიელ ერისთავი იმ ზვიადი არაგვის ერისთავების შთამომავალია, რომელთა ფეოდალური სამფლობელო დიდ როლს თამაშობდა საუკუნეების განმავლობაში საქართველოს ისტორიაში. XIX საუკუნის 50-იანი წლებისთვის ბეჟან ერისთავის მემკვიდრეობა საკმაოდ დიდი ორი შტო იყო ქისტაურში, გენერალი კიაზო ერისთავისა და დიდი პოეტისა და ერისკაცის რაფიელ ერისთავის ოჯახების სახით. ამ ორი პიროვნების თუ ოჯახის წყალობით დაუდგამს ფეხი ქისტაურის მიწაზე ბევრ უცხოელ თუ ქართველ საზოგადო მოღვაწეს, მარი ბროსესა თუ აკაკი წერეთელს, ვაჟა-ფშაველასა თუ ილია ჭავჭავაძეს.
იმ დროისთვის, წლების მანძილზე ერისთავების სახლი ლიტერატურის მოყვარულთა თავშეყრის ადგილს წარმოადგენდა. ამ ლიტერატურულ სალონში ხშირად იკრიბებოდნენ მაყაშვილები – იყალთოდან, ჩოლოყაშვილები – ახმეტიდან, სულხანიშვილები – აწყურიდან, „ცისკრის“ რედაქტორი ივანე კერესელიძე და სხვა.
ქისტაურში რაფიელ ერისთავს ხშირად სტუმრობდნენ ცნობილი ქართველი მწერლები და მოღვაწეები, აქ ყოფილან ილია ჭავჭავაძე, აკაკი წერეთელი, ალექსანდრე ყაზბეგი და სხვ. როდესაც ქაქუცა ჩოლოყაშვილი ტყეში იყო გასული და ბოლშევიკებს ეომებოდა, ყოფილა შემთხვევა, როდესაც ის ერისთავებს სწვევია და საჭმელ-სასმელი წაუღია.
რაფიელ ერისთავის შემოქმედების ხალხურობამ, ქართული ზეპირსიტყვიერების საღამოებმა სოფელში, ამ განათლებულ ოჯახებთან ურთიერთობამ, გაშაირებებმა გლეხებთან, წარუშლელი კვალი დააჩნია იქაურ მკვიდრთ და მათ შთამომავალთ.
XX საუკუნე
1917-1921 წწ. რევოლუცია—სოფელი ქისტაური რევოლუციური იყო. მეორე მსოფლიო ომში წავიდა 489 კაცი, უკან დაბრუნდა 220 მათგანი. სოფელს მიგრაცია არ განუცდია, პირიქით XX საუკუნის 50-იან წლებში სოფელი გაიზარდა მთიანი სოფლებიდან ჩამოსახლებული ხევსურებით, ჩამოსახლება მოხდა ბაკანიდან, ახსაბრიდან და მთის სხვა სოფლებდან. არაბულები დასახლდნენ სოფლის თავში, ხოლო ქიბიშაურები და სხვა გვარის წარმომადგენლები სოფლის ბოლოში.
ქისტაურში კოლმეურნეობა შეიქმნა 1933 წელს. პირველი თავმჯდომარე იყო გიორგი ღადალაშვილი. 1972 წელს კოლმეუნრეობა გადაკეთდა მეურნეობად.
1940 წელს ქისტაურის მკვიდრმა სტახანოველმა მეაბრეშუმე ქალმა ოსანა აივაზაშვილმა აღმოაჩინა აბრეშუმის მურის მოყვანის ჩქაროსნული მეთოდი, რის გამოც სტალინური პრემიის ლაურეატობა მიიღო.
სწავლა-განათლება
მიუხედავად იმისა, რომ რაფიელ ერისთავი ბავშვობიდან წასული იყო სოფლიდან, იგი დღენიადაგ ზრუნავდა მასზე. 1886 წელს მან მიმართა წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას ქისტაურში სკოლის გახსნის თაობაზე. ამავე წელს ქისტაურში გაიხსნა ორწლიანი სასწავლებელი, რომელიც რამდენიმე წელში ოთხწლიანად გადაკეთდა და ეწოდა პირველი საფეხურის სკოლა, ხოლო 1933 წელს კოლმეურნე-ახალგაზრდობის შვიდწლიან სკოლად გადაკეთდა და იგი გადაიტანეს ერისთავების სასახლეში, რომელიც ეკუთვნოდა თავად კიაზო ერისთავს, სკოლა მოათავსეს მეორე სართულზე, პირველ სართულზე მდებარეობდა კიაზოს ცნობილი ღვინის მარანი.
1941 წელს სკოლა სრულ საშუალო სკოლად გადაკეთდა, რ. ერისთავის სახელი მიენიჭა და სკოლის ეზოში დაიდგა მისი ძეგლი.
1976 წელს ქისტაურის საშუალო სკოლასთან შეიქმნა ქიმიის სკოლა – კლუბი, რაიონის ქიმიით განსაკუთრებულად დაინტერესებული მოსწავლეთა და კურსდამთავრებულთათვის.
1984 წელს მოსწავლეთა კომიტეტის ინიციატივით სკოლაში გაიხსნა საბრძოლო დიდების მუზეუმი.
2007 წელს სკოლამ მოიპოვა გამარჯვება ნიკო ნიკოლაძის პროექტში „ღია სპორტული მოედნების მოწყობა“- კეთილმოეწყო სკოლის სპორტული მოედანი, შემოღობილ იქნა 1 ჰა ფართობი სპორტული მოედნისა.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თხინალა (ხაშურის რაიონი)
თხინალა — ხაშურის რაიონის სოფლების დიდი თხინალისა და პატარა თხინალის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
Camponotus urichi folicola
Camponotus urichi folicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
თხინალა (მრავალმნიშვნელოვანი)
თხინალა შეიძლება აღნიშნავდეს:
NGC 7746
NGC 7746 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 7 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ქესალო (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი)
ქესალო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქესალოს თემში. მდებარეობს გარდაბნის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 290 მ სიმაღლეზე. ქალაქ გარდაბნიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4793 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ქესალოს თემის სოფლები
Market Square Heroes
Market Square Heroes — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის სიმღერა და სადებიუტო სინგლი. გამოიცა 1982 წლის 25 ოქტომბერს. 2500 ასლის ოდენობით ჯგუფის მოყვარულთა კლუბისათვის გამოიცა სპეციალური, სურათიანი დისკი.
თხილი
თხილი (Corylus) — ფოთოლმცვივანი ბუჩქების, იშვიათად ხეების გვარი არყისებრთა ოჯახისა.
ბუჩქი შედგება 4–6 დედა ტოტისაგან, ფოთლები ოვალური ფომისაა, ორმაგად დაკბილული კიდით. ყვავილობს ზამთრის პერიოდში. მტვრიანებიანი ყვავილები (მამრობითი) უყვავილსაფროა და მჭადა ყვავილედადაა შეკრებილი, ბუტკოიანი (მდედრობითი) ყვავილები კვირტშია ჩამალული და გარეთ მხოლოდ დინგები აქვს გამოყოფილი. თითოეული ყვავილის ირგვლივ ვითარდება სამ-სამი ურთიერთშეზრდილი თანაყვავილედი, რომელიც ნაყოფის მომწიფებისას დიდდება და სხვადასხვა ფორმის ნაყოფსაფარს (ბუდეს) ქმნის. ნაყოფი ერთთესლიანი კაკალია. მწიფდება ივლისის მეორე ნახევრიდან სექტემბრამდე. მოსავალი ერთი ბუჩქიდან (ძირიდან) ჯიშების მიხედვით, სრულ მსხმოიარობის პერიოდში მერყეობს 7–10 კგ-მდე. მრავლდება თესლით, ბუჩქის დაყოფით, ფესვის ამონაყრით, კალმების დაფესვიანებით და მყნობით. თხილის სიცოცხლის ხანგრძლივობის გენეტიკური რესურსი 180–200 წელია, თითოეული დედა ტოტი კი 70–80 წელს ცოცხლობს. ის სითბოს, სინათლისა და ტენისმოყვარული, ყინვა- და გვალვაგამძლე, ჩრდილის ამტანი მცენარეა; ხარობს თითქმის ყველა ტიპის ნიადაგზე, განსაკუთრებით მაღალ მოსავალს იძლევა ორგანული ნივთიერებებითა და ჰუმუსით მდიდარ ნიადაგებზე.
გვარი შეიცავს 20-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ფოთლოვანი ტყეების ზონაში. საქართველოში ტყეებში ზღვის დონიდან 1500–1800 მ-მდე ბუნებრივად იზრდება თხილის 3 სახეობა: ჩვეულებრივი თხილი (Corylus avellana) ბუჩქი ან 8-მდე სიმაღლის ხეა, გავრცელებულია მთელ საქართველოში; დათვისთხილა (Corlylus colurna) იზრდება გურიასა და აჭარაში; კოლხური თხილი (Corylus colchica) საქართველოს ენდემია. მინი|მარცხნივ|230პქ|ნაყოფი თხილის გული შეიცავს 5%-მდე წყალს, 60–70% ცხიმებს, 15–16% ცილებს. მას მაღალი კვებითი ღირებულება აქვს, კალორიულობით იგი 2–3-ჯერ აჭარბებ ხორბალს, 3–5-ჯერ ხორცს. ფართოდ გამოიყენება საკონდიტრო მრეწველობასა და ტექნიკაში უმაღლესი ხარისხის საპოხი ზეთების მისაღებად. მისი სასაქონლო-საექსპორტო პროდუქტის დადებითი მხარეა ვარგისიანობის ხანგრძლივი ვადა, მაღალი ტრანსპორტაბელურობა.
საქართველოში თხილი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამრეწველო კულტურაა. დაახლოებით გვხვდება 47 ჯიშის და ფორმის თხილი ბაღებში ძირითადად ენდემური, სამრეწველოდ დარაიონებული ჯიშებია გავრცელებული, კერძოდ, ანაკლიური, გულშიშველა, ხაჭაპურა, შველისყურა, დედოფლის თითი, ნემსა, ჩხიკვისთავა, ჩია, საივანობო და სხვ. საქართველოში თხილი მაღალ მოსავალს იძლევა კოლხეთის დაბლობის ზონაში. ქართული თხილის განსაკუთრებული საგემოვნო და ხარისხობრივი მაჩვენებლები განპირობებულია ჯიშების ბიოლოგიური თავისებურებებით და ადგილმდებარეობის ბუნებრივი პირობებით. აღსანიშნავია, რომ ტრადიციულად საქართველოში საშობაო „ჩიჩილაკი“ თხილის ტოტისგან მზადდება, ხოლო თხილისგან დამზადებული ჩურჩხელა – „ჯანჯუხა“ საუკეთესო საგემოვნო თვისებებით გამოირჩევა.
თხილი დეკორატიული და ანტიეროზიული მცენარეა. ნიადაგის ზედა ფენებში განვითარებული ძლიერი ფესვთა სისტემა ამაგრებს და იცავს ნიადაგს ჩამორეცხვისაგან. თხილს მავნებლებიდან ყველაზე მეტად აზიანებს თხილის ცხვირგრძელა (Curculio nucum), შავი ხარაბუზა (Oberea linearis), თხილის კვირტის ტკიპა (Phytoptus avellanae) და ამერიკული თეთრი პეპელა (Hyphantria Cunea), ბუგრები, ამბროზიის ხოჭო, მზომელები, ჩრჩილები, კუსებურა ბაღლინჯოები და სხვ. დაავადებებიდან გავრცელებულია თხილის ნაცარი (Phyllactinia corylae), თხილის ნაცრისფერი და ყავისფერი სიდამპლე.
იგი ერთ-ერთი უძველესი კაკლოვანი სუბტროპიკული კულტურაა. არქეოლოგების მიერ ნაპოვნია მისი ნაჭუჭი, რომელიც ქვის ხანას მიეკუთვნება. თხილის კულტურის განვითარების ერთ-ერთ კერად ითვლება შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპირო, კავკასია და მცირე აზია. პონტოდან და მისი მოსაზღვრე რაიონებიდან თხილის კულტურა გაიტანეს ბერძნებმა და გაავრცელეს თავიანთ კოლონიებში (ქ. აველანას მიდამოებში), საიდანაც დაედო საფუძველი თხილის გავრცელებას ევროპასა და ამერიკაში. ჯერ კიდევ VI საუკუნეში შეინიშნებოდა თხილის ველური სახეობების გაკულტურების შემთხვევები. მათი ბუნებრივი ჰიბრიდიზაციისა და შერჩევის შედეგად წარმოიშვა გარემო პირობებს შეგუებული მაღალმოსავლიანი ჯიშები და ფორმები.
სქოლიო
*
Linepithema impotens
Linepithema impotens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Linepithema-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხორბალო
ხორბალო — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ზემო ალვანის თემი). მდებარეობს მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, ახმეტიდან 5 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 45 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუხურისი (მხარე)
მუხურისი — ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში, ეგრისის (ლაზიკის) სამეფოს ცენტრალური პროვინცია. მოიცავდა იმერეთის ვაკე ტერიტორიას მდინარეების რიონსა და ცხენისწყალს შორის. ვარაუდობენ, რომ სახელწოდება „მუხურისი“ წარმოდგება ციხე „მუხურისიდან“ (ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია), რომელიც ამ მხარის უძველესი უნდა ყოფილიყო (VI საუკუნეში მხარის ცენტრი იყო უქიმერიონის ციხე). წყაროებში პირველად მოიხსენიება VI—VII საუკუნეებში. მუხურისი იყო მჭიდროდ დასახლებული, ეკონომიკურად დაწინაურებული დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობია მქონე მხარე. აქ გადიოდა სამეფოს მთავარი სავაჭრო-სამიმოსვლო მაგისტრალები, კერძოდ, მთის პროვინციებთან დამაკავშირებელი გზები; ის, ვინც ბატონობდა მუხურისზე, ფაქტობრივად ბატონობდა სვანეთსა და რაჭა-ლეჩხუმზეც. XI—XII საუკუნეებში მუხურისის ტერიტორიას ეწოდებოდა სამოქალაქო.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები კატეგორია:ეგრისის სამეფო
Camponotus urichi
Camponotus urichi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მუხრანი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)
მუხრანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: პატარა ქანდა, ძველი ქანდა). მდებარეობს მუხრანის ვაკეზე, მდინარე ქსნის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 550 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მცხეთიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით.
ეტიმოლოგია
სოფლის სახელწოდება წარმოდგება სიტყვა ,,მუხიდან”.
ისტორია
ციხის ციტადელს ორი მხრიდან დიდი ეზოები აკრავს. ერთი მხარე ფეოდალის საცხოვრებლად იყო განკუთვნილი, მეორე — მოსახლეობის შესახიზნად. ციტადელის კუთხეებში დგას ცილინდრული სამ და ოთხსართულიანი კოშკები, რომლებსაც სათოფურები, სალოდეები და საზარბაზნეები აქვს დატანებული. ციტადელის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონაკვეთში დგას დარბაზული ტიპის კარის ეკლესია, რომლის ფასადები მორთულია აგურის წყობით გამოყვანილი ჯვრებითა და რომბებით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. ციხის გალავანში XIX საუკუნის ორი ეკლესიაა.
ანტიკურ ხანაში და განვითარებულ ფეოდალურ ხანაში მუხრანისა (ბარი) და თრიალეთის (მთა) კავშირმა დიდი როლი შეასრულა ქართლის (იბერიის) სამეფოს წარმოშობაში, შემდეგ კი-საქართველოს სახელმწიფოებრივ გაერთიანებაში. II-IV საუკუნეებში მუხრანის ცენტრი იყო ქალაქი ძალისი. ვახტანგ გორგასლის ეპოქაში მუხრანი ბაზალეთთან ერთად წილკნის საეპისკოპოსოს ბირთვად იქცა. ოსეთში ლაშქრობების წინ გორგასალი თავისი ლაშქრით მუხრანში დაბანაკდა. VIII-IX საუკუნეებში მუხრანი კათხა მთავრების-ქორეპისკოპოსთა უფლებაში გადავიდა, რომლებმაც იგი თავის ვასალებს - ძაგანისძეებს უწყალობეს სამოხელეოდ. ძაგანისძეთა ძლიერი ფეოდალური საგვარეულოს წარმომადგენლები თავს ,,ზედაზნის ერისთავთერისთავებსა და მუხრანის მფლობელებს“ უწოდებდნენ. X საუკუნეში ლეონ აფხაზთა მეფემ (957-967 წლები) კახეთისათვის წარმოებული ბრძოლების დროს მოახერხა მუხრანის ხელში ჩაგდება, მაგრამ კახეთის ხელისუფლებმა იგი კვლავ დაიბრუნეს. 1223 წელს დავით აღმაშენებელმა ძაგანისძეებს ზედაზნის ციხესთან ერთად მუხრანის ქვეყანაც წაართვა და მის სამართავად საკუთარი მოხელე-,,გამგე მუხრანისა” დაადგინა. მუხრანი სამეფო დომენად იქცა, რომლის ყმა-მამულის ნაწილი შიომღვიმისა და სვეტიცხოვლის მონასტრებს ებოძათ. XI-XII საუკუნეებში მუხრანი ეკონომიკურად მეტად დაწინაურდა. განახლდა ძველი და აშენდა ახალი სარწყავი სისტემები და წყალსადენები, დაწინაურდა სოფლის მეურნეობის მრავალი დარგი. გაიშალა კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობა. მონღოლთა, თემურლენგისა და სხვა დამპყრობთა შემოსევებმა დააზარალეს და მოშალეს მუხრანის მეურნეობა. XVI საუკუნეში მუხრანი ქართლის სამეფო სახლის კუთვნილებაა. 1512 წელს ქართლის მეფის დავითის უმცროსმა ძმამ ბაგრატმა მუხრანის საუფლისწულოდ გადაცემა და შიდა ქართლის სპასპეტობა ითხოვა, სამაგიეროდ კახეთის მეფე ავ-გიორგისთან შებრძოლება იკისრა. დავითმა მისცა ძმას საუფლისწულოდ მუხრანი და შიდა ქართლის სადროშოს სარდლად დანიშნა. ასე შეიქმნა სამეფო მამულებისაგან სათავადო სამუხრანბატონო ანუ სამუხრანო.
XVI-XVII საუკუნეებში მუხრანბატონები ქართლის ხუთ დიდებულ თავადთა რიცხვში შედიოდნენ და დიდ როლს ასრულებდნენ ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ბაგრატის შემდეგ სამუხრანბატონოს მისი შთამომავლები (აშოთანი, ვახტანგი, თეიმურაზი, ქაიხოსრო) განაგებდნენ. 1658 წელს მუხრანბატონმა ვახტანგ თეიმურაზის ძემ ქართლის მეფობაც მიიღო და ვახტანგ V-ის (შაჰ-ნავაზის) სახელით განაგებდა ქვეყანას. მუხრანის სათავადოს ცენტრი იყო ქართლის ერთ-ერთი უძველესი სოფელი მუხრანი, რომელსაც XVIII საუკუნის 70-იან წლებამდე შიოსუბანი ერქვა. მუხრანის სათავადოს შექმნის შემდეგ აქ გაიშალა მწიგნობრულ-საგანმანათლებლო საქმიანობა, ამრავლებდნენ ხელნაწერებს, მოღვაწეობდნენ მწიგნობრები და პოეტები-ბაგრატ მუხრანბატონი (XVIII საუკუნე), გრიგოლ ბაგრატიონ-მუხრანელი (XVIII-XIX საუკუნეები) და სხვ. ქართლის მეფე სიმონ I იბრძოდა აღმოსავლეთ საქართველოდან ოსმალთა მთლიანად განდევნისათვის. ქართლისა და კახეთის გაერთიანებულმა ლაშქარმა ალყა შემოარტყა თბილისს. თბილისის გარნიზონის დასახმარებლად წამოსული ოსმალთა 20-ათასიანი ლაშქარი მუხრანის ველზე დაბანაკდა. სიმონ I თავს დაესხა მუხრანთან დაბანაკებულ მტერს, სასტიკად დაამარცხა იგი და დიდძალი ნადავლი იგდო ხელთ. ბრძოლა მოხდა 1582 წლის აგვისტოს ბოლოს.
ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტო ქართლის ტახტს განაგებდა 1724 წლამდე. ამ შტომ მრავალი სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი და მეცნიერი (გიორგი XI, ვახგანგ VI, ვახუშტი და სხვ.) მოგვცა. XVIII საუკუნის II ნახევარში მუხრანბატონები მხარში ედგნენ ერეკლე II-ს და თავდადებით იბრძოდნენ ლეკებისა და სხვა გარეშე მტრების წინააღმდეგ. XIX საუკუნის 40-იან წლებში რუსულმა მმართველობამ გააუქმა სამუხრანბატონო. 1905-1907 წლებში სამუხრანოში მოხდა გლეხთა რევოლუციური გამოსვლები. 1905 წლის 5 მარტს მუხრანის კანცელარიაში დაიბარეს სოფლების მუხრანის, ძალისისა და მჭადიჯვრის გლეხები, რომლებმაც თვითნებურად მოჭრეს ხეები მუხრანის საუფლისწულო ტყეში. საქმის გასარჩევად თბილისიდან ჩამოვიდნენ მაზრის უფროსი და მაღალი თანამდებობის ჩინოვნიკი.
მჭადიჯვრელმა გლეხებმა უარი თქვეს ივანე ბაგრატიონ-მუხრანბატონისთვის ღალის გადახდაზე. ბოქაულმა დააპატიმრა სამი გლეხი და დასჯით დაემუქრა. მჭადიჯვრელმა და ახლომახლო სოფლების გლეხებმა დაპატიმრებულები გაათავისუფლეს. სოფელში გაიგზავნა ჯარი (ნახევარი ასეული და რამდენიმე კაზაკი). მათ მოსახლეობას ძალით წაართვეს ღალა.
1905 წლის 3 აგვისტოს მუხრანბატონის სასახლესთან (ახლანდელი მუხრანის სასწავლო-საცდელი მეურნეობა) თავი მოიყარა 1000-მდე გლეხმა. ჯარისკაცებსა და გლეხებს შორის მოხდა შეიარაღებული შეტაკება, რასაც გლეხების მხრივ მსხვერპლი მოჰყვა. 5 აგვისტო მუხრანბატონის დასახმარებლად ჯარით ჩამოვიდა თავადი ამილახვარი, მაგრამ ვერას გახდა. 10 აგვისტოს, დღისით გლეხებმა თავადი ივანე მუხრანბატონი მოკლეს.
1906 წლის 28 იანვარს რევოლუციონერ მოთავეთა შეპყრობის მიზნით სოფელში გაიგზავნა რამდენიმეათასიანი კარგად შეიარაღებული კაზაკთა რაზმები. 28 იანვარს დილით კაზაკებმა ხალხი ძალით შეკრიბეს სოფლის სკოლასთან და მოსთხოვეს რევოლუციონერ აგიტატორთა დასახელება. ხალხმა არ გახდა აგიტატორები. მაშინ ეჭვმიტანილთა სახლებს ზარბაზნებიდან ყუმბარები დაუშინეს და დაანგრიეს, ხოლო სოფელს აგიტატორთა დაფარვისათვის ფულადი ჯარიმა შეაწერეს და გადასახადიც ერთიორად გადაახდევინეს.
1922 წლის დასაწყისში სოფლის გლეხობამ დააარსა ამხანაგობა ,,მეგობრობა”. იურიდიულად გაფორმდა საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის 1922 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილებით. ამხანაგობას ჰქონდა წესდება.
არენა გდანსკი
„არენა გდანსკი“ (PGE Arena Gdańsk) — საფეხბურთო სტადიონი პოლონეთის ქალაქ გდანსკში. არის კლუბ გდანსკის „ლეხიას“ საშინაო მოედანი. იტევს 43,615 მაყურებელს.
„არენა გდანსკი“ მასპინძლობდა ევრო 2012-ის მატჩებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო სტადიონები
ლეო X
ბიოგრაფია
ლეო X იყო ლორენცო შესანიშნავის (მედიჩის) ვაჟიშვილი. იგი ებრძოდა მედიჩების მოწინააღმდეგეებს. იტალიური ომების დროს (1494-1559 წწ.) მონაწილეობდა სხვადასხვა კოალიციებში. ლეო X-ის მისწრაფებას გამდიდრებისა და თავის სამფლობელოების გაფართოებისაკენ მოჰყვა ნეპოტიზმის გაფურჩქვნა. ინდულგენციებით უსირცხვილო ვაჭრობამ ლეო X-ის დროს დააჩქარა რეფორმაციის დაწყება. 1516 წელს ლეო X-მ ბოლონიის კონკორდატი დადო საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-თან. 1520 წელს მან ბულით ეკლესიიდან განკვეთა მარტინ ლუთერი და რეფორმაციის ყველა მონაწილე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1475 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1521
ძველი გერმანელები
ძველი გერმანელები — საერთო, ზოგადი სახელი ყველა იმ ბარბაროსი ტომისა, რომლებიც ცხოვრობდნენ რომის იმპერიის საზღვრებთან ან უფრო შორს, რაინის შესართავიდან ბალტიისპირეთამდე. ამ ტომების რაოდენობა რამდენიმე ათეულს ითვლიდა. ძველი გერმანელების ძირითადი საქმიანობა მიწათმოქმედება და საქონლის მწყემსვა იყო. მათში ჯერ კიდევ გვაროვნულ-თემური წყობილება ბატონობდა. ძველ გერმანელებში ტომის საქმეებს სახალხო კრება ან ტომის უხუცესები წყვეტდნენ. თითოეულ ტომს ჰქონდა თავისი ადათ-წესები, ჰყავდა მფარველი ღვთაებები, ჰქონდა თავისებური, ბარბაროსული სამართალი. ძველი გერმანელები, განსაკუთრებით, იმპერიის საზღვრების სიახლოვეს მცხოვრებნი, ბევრ რამეს ითვისებდნენ რომაელებისაგან. ამასთან, ვერ ეგუებოდნენ რომაელთა გაბატონებას. დროდადრო რომაელებთან ბრძოლისთვის ტომთა კავშირები ყალიბდებოდა.
ცნობილია, რომ ჯერ კიდევ ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში ერთ-ერთი ტომის ბელადის, არმინიუსის მეთაურობით აუჯანყდნენ რომაელებს, დაამარცხეს და განდევნეს ისინი თავიანთი სამშობლოდან. ამის შემდეგ, რომი იძულებული გახდა თავდაცვაზე გადასულიყო.
ჰაუსი
ეტიმოლოგია
ტერმინ ჰაუს მუსიკის წარმოშობასთან დაკავშირებით აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს. ეს ცნება შესაძლოა წარმომდგარიყო კლუბ The Warehouse-ის სახელწოდებისაგან, რომელიც 1970-იანი და 1980-იანი წლების მიჯნაზე ჩიკაგოელ თინეიჯერებს შორის იყო პოპულარული. პოპულარობით სარგებლობდა ერთ-ერთი რეზიდენტი დიჯეი — Frankie Knuckles, რომლის მუსიკა კლასიკური დისკოს, ევროპული სინთპოპის, ახალი ტალღის, ინდასტრიალისა და პანკის ერთგვარი ნაზავი იყო. მოგვიანებით, როცა დიჯეიმ თავისი მუსიკა ჩანაწერის სახით გამოუშვა, მას House, ანუ ქართულად ჰაუს მუსიკა (უხეშად, მუსიკა ჰაუსიდან) ეწოდა.
ძველი გერმანელები
რიტუალები
ჩრდილოეთით მცხოვრები ძველი გერმანელები ეთაყვანებოდნენ სკანდინავიურ ღმერთებს, თორს, ოდინსა და ფრეიას. ისინი რელიგიურ რიტუალებს ღია ცის ქვეშ, ტყის კორომებში ატარებდნენ. არქოლოგებმა აღმოაჩინეს ჭაობში ძალადობრივად დახოცილთა ნაშთები. სავარაუდოდ, ეს ადამიანთა მსხვერპლშეწირვაზე მიანიშნებს.
ჰაუსი
ეტიმოლოგია
არსებობს ვარაუდი, რომ ტერმინ ჰაუსის ("House") წარმოშობა სიტყვის მნიშვნელობასვე (სახლი) უნდა უკავშირდებოდეს. წინათ ბევრი დიჯეი მუსიკას სახლში ქმნიდა და ისეთ მარტივ მოწყობილობებს გამოიყენებდა, როგორიცაა სინთეზატორი და დრამები, Roland TR-808, TR-909 და TB 303 "Bassline". მსგავსი მოწყობილობები ცნობილი გახდა "Acid Machines"-ის მეშვეობით, რომელთაც "acid house"-ის ბგერების შესაქმნელად გამოიყენებდნენ.
ძველი გერმანელები
ვაჭრობა
ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული, ძველი გერმანელებით დასახლებული ტერიტორია ჩართული იყო ლითონებითა და ქარვით ვაჭრობაში. რომაულ ეპოქაში საქონლის მოცულობა გაიზარდა, განსაკუთრებით, დუნაისა და რაინის ნაპირების სიახლოვეს. ტომების ბელადებმა თანდათან გაუგეს გემო რომაულ ოქროსა და ვერცხლის ფუფუნების საგნებს. ხალხთა დიდი გადასახლების ეპოქისთვის ძველი გერმანელი ხალხების ნაწილი რომანიზებული იყო, რაშიც დიდი წვლილი მიუძღოდა ვაჭრობას.
მინი|მარცხნივ|250პქ|ძველი გერმანული ოჯახი
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:გერმანელები კატეგორია:გერმანული ტომები
ჰომეროსის ჰიმნები
ჰომეროსის ჰინმები — 34 ჰიმნი, რომელთა ავტორად, ტრადიციულად (თუკიდიდეს დროიდან) ჰომეროსს მიიჩნევენ, მაგრამ სადავოა... ასრულებდნენ რაფსოდები (რეჩიტატივები საღვთო დღესასწაულებზე). დრო და ზუსტი ავტორები უცნობია. (დაახლოებით VII საუკუნე ძვ. წ. აღ.) ჰიმნებია დელფოს და პითიის აპოლონისადმი, ჰერმესისადმი, აფროდიტესა და დემეტრეს ჰიმნები.
ჰაუსი
ეტიმოლოგია
* კატეგორია:ელექტრონული მუსიკა
თხინვალი
საკუთარი სახელი თხინვალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰომეროსის ჰიმნები
ღმერთების ჩამონათვალი
ჰომეროსის ჰიმნები, რომლებიც მან ღმერთებს უძღვნა, მოიცავს შემდეგ ოლიმპიელებს:
ველური დასავლეთის სამყარო (ტელესერიალი)
ველური დასავლეთის სამყარო (Westworld) — ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ვესტერნული თრილერის ჟანრის ტელესერიალი, შექმნილი HBO-სთვის ჯონათან ნოლანის და ლიზა ჯოის. იგი ეფუძნება ამავე სახელწოდების 1973 წლის მხატვრულ ფილმს, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ამერიკელი მწერალი მაიკლ კრაიტონი და აქა-იქ - მის 1976 წლის გაგრძელებას „მომავლის სამყარო“. ეს არის რიგით მეორე სერიალი, რომელიც ამ ორ ფილმს ეფუძნება, 1980 წლის სერიალის „ველური დასავლეთის სამყაროს მიღმა“ შემდეგ. ნოლანი და ჯოი არიან სერიალის აღმასრულებელი პროდიუსერები, ჯეი ჯეი აბრამსის, ჯერი უაინტრაუბის და ბრაიან ბერკის თანამონაწილეობით. ნოლანი აგრეთვე საპილოტო ეპიზოდის რეჟისორია. პირველი სეზონის პრემიერა გაიმართა 2016 წლის 2 ოქტომბერს, ჩვენება კი 4 დეკემბერს დასრულდა და საერთო ჯამში, 10 ეპიზოდისგან შედგებოდა. ნოემბერში HBO-მ დაუკვეთა ათი ეპიზოდი მეორე სეზონისთვის, რომელიც 2018 წელს გამოვა.
ჰომეროსის ჰიმნები
ღმერთების ჩამონათვალი
კატეგორია:ბერძნული ლიტერატურა
ველური დასავლეთის სამყარო (ტელესერიალი)
სერიალის მოქმედება მიმდინარეობს გამოგონილ „ველური დასავლეთის სამყაროში“, ტექნოლოგიურად განვითარებულ, ველური დასავლეთის თემაზე აგებულ გასართობ პარკში, რომელიც დასახლებულია ანდროიდი პერსონაჟებით. პარკის სტუმრებს მის ტერიტორიაზე ყველაფრის კეთების უფლება აქვთ.
„ველური დასავლეთის სამყაროს“ დებიუტს მოჰყვა HBO-ს ეთერის მაყურებელთა ყველაზე დიდი რაოდენობა სერიალის „ნამდვილი დეტექტივი“ პირველი ეპიზოდის პრემიერის დროიდან. მას აგრეთვე HBO-ს ისტორიაში პირველ სეზონებს შორის მაყურებელთა ყველაზე დიდი რაოდენობა ჰყავდა. „ველური დასავლეთის სამყაროს“ ვიზუალურ გადაწყვეტას, ამბავს და შესრულებას მოჰყვა კრიტიკოსების მაღალი შეფასებები.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ველური დასავლეთის სამყარო კატეგორია:HBO-ს პროგრამები
ჯავა პროგრამირების ენის სინტაქსი
Java პროგრამირების ენის სინტაქსი მნიშვნელოვნად წააგავს C++ სინტაქს. თუმცა Java აგებულია როგორც ექსკლუზიურად ობიექტურად ორიენტირებული ენა.
ძირითადი წყარო Java პროგრამირების ენის აგებულების შესახებ არის Java პროგრამირების ენის სპეციფიკაცია, რომელიც ხელმისაწვდომია როგორც ნაბეჭდი, ასევე ელექტრონული სახით.
მომავალი და დამუშავებაში მყოფი დეტალების შესახენ ინფორმაცია შეიძლება მოძიებულ იქნას The Java Community Process (Java საჯარო პროცესი) ვებ-გვერდიდან.
Unicode
პროგრამა Java-ზე იწერება Unicode-ის სიმბოლოებით. Unicode-ის განვითარების შესაბამისად Java-ში მხარდაჭერილი Unicode-ის ვერსიაც იცვლებოდა.
გარდა პირდაპირი შეყვანისა, ნებისმიერი Unicode სიმბოლოს ჩასაწერად, Java-ში გამოიყენება შემდეგი აგებულება  (UnicodeEscape), სადაც   აღნიშნავს შესაბამისი სიმბოლოს Unicode კოდს თექვსმეტობით აღრიცხვის სისტემაში. ასე, მაგალითად, ქართული ასო ანი Java-ზე ჩაიწერება როგორც.
კომენტარები
Java-ში გამოიყენება ორი სახის კომენტარი.
იდენტიფიკატორი
იდენტიფიკატორი განისაზღვრება როგორც ნებისმიერი სიგრძის Unicode სიმბოლოების მიმდევრობა (გარდა თეთრი სივრცის სიმბოლოსი ), რომელიც იწყება Java ასოთი და შემდეგ გრძელდება Java ასოთი ან Java ციფრით. Java ასო განისაზღვრება როგორც .....
წყაროები
კატეგორია:პროგრამირება კატეგორია:ჯავა (პროგრამირების ენა)
საჭურე
ისტორია
სოფელი Xl-XVl საუკუნეებში ძირითადად სვეტიცხოვლის მონასტრის ხელდებული ტერიტორიაა. XVll საუკუნეში შაჰ-აბასის დამარბეველ ლაშქრობებს ვერც სოფელი საჭურე გადაურჩა. ამავე ხანებში განადგურდა მისი მოსახლეობაც. XVll საუკუნიდან იწყება ქართველი მთიელებით სოფლის ხელახალი დასახლება და მათზე თავად ჩოლოყაშვილების უფლებები გავრცელდა. სვეტიცხოვლის კუთვნილი ყმა-მამულის ერთი ნაწილი კი ალავერდელი ეპისკოპოსის გავლენის ქვეშ მოექცა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში საჭურე თიანეთის მოურავის დაქვემდებარებაშია. XlX საუკუნის ბოლოდან სოფლის ტერიტორიაზე ივრისხეველი ხევსურები დასახლდნენ, რომელთა მიწები ჩოლოყაშვილებისგან შეისყიდეს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის სადაბო თემის ნასოფლარები
Linepithema inacatum
Linepithema inacatum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Linepithema-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მუხურისი (ციხე-ქალაქი)
მუხურისი ასევე მოხირისი — ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. პირველად მოხსენებული აქვს ძველ ავტორს პტოლემეს (II ს.). ქალაქის ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მუხურისი მდებარეობდა ახლანდელ სოფელ დაბლაგომის (სამტრედიის რაიონი) მიდამოებში. მუხურისი ეგრისის სამეფოს ერთ-ერთი დაწინაურებული ქალაქი იყო; წარმოადგენდა მუხურისის მხარის ცენტრს. V საუკუნეში აქ რომაელთა გარნიზონი იდგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
NGC 7750
NGC 7750 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1785 წლის 30 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ჰეტეროსექსუალობა
32px ჰეტეროსექსუალობა ძირითადად ორი განსხვავებული სქესის ადამიანთა შორის ერთეტიურ, სექსუალურ და რომანტიკულ ლტოლვაზე მიუთითებს. როგორც სექსუალური ორიენტაცია კონტრასტულია ჰომოსექსუალობისა და ბისექსუალობის.
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია
Camponotus ulvarum
Camponotus ulvarum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Linepithema iniquum
Linepithema iniquum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Linepithema-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
Eighty Days
Eighty Days — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის სინგლი ალბომიდან This Strange Engine. იგი გამოიცა 1997 წლის 29 სექტემბერს. მოგვიანებით კიდევ ერთი ვარიანტი გამოვიდა ბრიტანეთში, 1997 წლის 13 ოქტომბერს.
Linepithema iniquum
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Eighty Days
სიმღერები
კატეგორია:Marillion-ის სიმღერები კატეგორია:1997 წლის სიმღერები
პერფორაცია
პერფორაცია (perforo) — გახვრეტას, ნახვრეტის გაკეთებას ან გამჭოლ დაზიანებას ეწოდება. პერფორაციის შედეგად საგანი ხდება „პერფორირებული“. პერფორაციის განმაპირობებელს ფაქტორს ან საგანს ეწოდება „პერფორატორი“.
პერფორაციის ხელსაწყოს გამოგონებისთანავე (1840-1850 წლებში) პერფორაციამ ფართო გამოყენება ჰპოვა სხვადასხვა სფეროში.
ფილატელია
right|240px|thumb|პერფორაცია [[საფოსტო მარკა|საფოსტო მარკებზე ]] პერფორაცია გამოიყენება ფილატელიაში: ფურცელზე განთავსებული საფოსტო მარკები შემოსაზღვრულია ნახვრეტებით ისე, რომ ჰორიზონტალური და ვერტიკალური პერფორირებული ხაზები თითოეული მარის გარშემო ქმნიან ჩარჩოს. პერფორაციის ხაზი გამიჯნავს მარკებს ერთმანეთისაგან და ამავდროულად აიოლებს მარკების გაცალცალკევებას. საფოსტო მარკების განცალცალკევების ერთ-ერთი მეთოდია დაკბილვასა და გაჭრასთან ერთად. მარკებზე პერფორაციის ზომები (ნახვრეტების სიხშირე, დაშორება, დაიმეტრი) ცვალებადია. პერფორაცია ამ დანიშნულებით გამოიყენება 1840-იანი წლებიდან დღემდე.
კატეგორია:ფილატელისტური ტერმინები
თხისზურგის ქედი
თხისზურგის ქედი — საშუალო სიმაღლის განედური ქედი მდინარეების ლუხუნისწყალსა და რიცეულას შორის, უდიდესი მწვერვალის სიმაღლეა 1878 მ. აგებულია ბაიოსური პორფიტებით, მათი ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფ-ქვიშაქვებით. თხემი მოსწორებულია. ქედი შემოსილია წიფლისა და რცხილის ტყით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ქედები
ეზრი დაქსი
ჯაძია დაქსი (Ezri Dax) — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9.