cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Killer Queen
სიმღერების სია
კატეგორია:Queen-ის სიმღერები
რობერტ კაიო
რობერტ კაიო (Robert Cailliau; დ. 26 იანვარი, 1947, ტონგერნი, ლიმბურგი, ბელგია) — ბელგიელი მეცნიერი ინჟინერიისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, ტიმ ბერნერს-ლისთან ერთად მსოფლიო ქსელის (World Wide Web) შემქმნელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:გენტის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:მიჩიგანის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ინტერნეტის დიდების დარბაზი
ვოსტოჩნაია კოლექცია
„ვოსტოჩნაია კოლექცია“ (რუსულად „Восточная коллекция“ [ვოსტოჩნაია კოლლექციჲა] - ქართულად „აღმოსავლური კოლექცია“) — რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის (შემოკლებით РГБ - ერ-გე-ბე) სამეცნიერო-პოპულარული ილუსტრირებული ჟურნალი, რომელიც ყოველკვარტალურად გამოდის. ჟურნალის პირველი ნომერი გამოვიდა 1999 წელს. 2000 წელს ჟუნალის გამოცემა შეწყდა. 2001 წლიდან კვლავ განახლდა ჟურნალის რეგულარული გამოცემა უფრო დაზუსტებული კონცეფციით. ჟურნალის დევიზია „ჟურნალი ყველასათვის, ვისაც აღმოსავლეთი აინტერესებს“. აქ იბეჭდება კულტუროლოგიური, ისტორიული და რელიგიოლოგიური ხასიათის სტატიები და ესსეები, საარქივო დოკუმენტები, მოგზაურთა ნარკვევები, ინტერნეტ-რესურების მიმოხილვები. ჟურნალი ვოსტოჩნაია კოლექცია აღმოსავლეთით დაინტერესებულ მკითხველს ხშირად წარმოუდგენს და აცნობს აგრეთვე სხვადასხვა მუზეუმების კოლექციებს, წიგნების კრებულებსა და გამოცემებს, რომელთა შორის დღემდე არაერთი საინტერესო მასალა გამომზეურებულა რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის ფონდებიდანაც. პუბლიკაციათა გეოგრაფია მოიცავს რუსეთს, აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებს. ჟურნალს ყველა ნომერს თან ერთვის რეზიუმე ინგლისურ ენაზე.
სარედაქციო საბჭო
„ვოსტოჩნაია კოლექცია“-ს თავმჯდომარეა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის (РАН) ა.მ. გორკის სახელობის მსოფლიო ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორი აკადემიკოსი ალექსანდრ კუდელინი (Александр Куделин). სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალის საბჭოს წევრები:
რედაქცია
ჟურნალის რედაქციის წევრები არიან:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ჟურნალები კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობა
კაკუბავა
საკუთარი სახელი კაკუბავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ძვ. წ. 321
'''ძვ. წ. 321''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
კაკუბავა
კატეგორია:ქართული გვარები
გორაბერეჟოული
გორაბერეჟოული — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი გორაბერეჟოული). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 140 მ, ჩოხატაურიდან 3 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 24 კმ. სოფელი იყოფა ორ ნაწილად: გორა (მაღლობი) და ბერეჟოული (დაბლობი). სოფელში ყველაზე გავრცელებული გვარია ცინცაძე. სოფელში დგას წმინდა იუსტინეს სახელობის ეკლესია, საჯარო სკოლა.
ისტორია
არქეოლოგიური მასალებით ირკვევა, რომ ადამიანს აქ ჯერ კიდევ ძვ. წ. I ათასწლეულში უცხოვრია. 1963 წელს აღმოჩნდა ამ პერიოდით დათარიღებული კერამიკის ნაშთები ერისთავების ყოფილი ბაღის ტერიტორიაზე.
სოფელი წარმოადგენდა ე.წ. საერისთაოს ცენტრს, საერისთაო, ანუ ერისთავების ფეოდალური საგვარეულოს ტერიტორია ვრცელდებოდა მდინარე გუბაზეულიდან საწაბლიოს სერამდე. გორაბერეჟოულში იყო ერისთავების რეზიდენცია. გორაბერეჟოულში დაიწყო პირველი ქართული ჩაის წარმოება. აქ 1840-იან წლებში მიხეილ ერისთავის მამულში გადარგეს ჩაის ნერგები ოზურგეთიდან, მამია V გურიელის ბაღიდან. ერისთავმა საქართველოში პირველმა პრიმიტიული წესით დაამუშავა ჩაი 1864 წელს და პროდუქცია გაიტანა თბილისსა და სანქტ-პეტერბურგში გამართულ სასოფლო-სამეურნეო გამოფენებზე. ერისთავის გარდაცვალებიდან რამდენიმე ხნის შემდეგ მეურნეობას სათავეში მისი ვაჟი ანდრია ერისთავი ჩაუდგა. 1908 წლისთვის გორა და ბერეჟოული ცალ-ცალკე სოფლებად იყო აღწერილი. ორივე სოფელი ჯვარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა. 1912 წელს სოფელში გაიხსნა საკრედიტო ამხანაგობა, რომელშიც 2000 ადამიანი იყო გაწევრებული.
საბჭოთა პერიოდში ერისთავების მამულის ტერიტორიაზე გაშენდა გორაბერეჟოულის ტყე-პარკი და აიგო სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი. განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მესიმინდეობა, მევენახეობა, მეცხოველეობა. ჩაისუბნის სასოფლო საბჭოდან გამოიყო დამოუკიდებლობის შემდეგ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 628 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში შემორჩენილია XVII საუკუნის მიწურულის ციხე-გალავანი. გალავანი რიყის ქვითაა ნაგები, კედლების სიმაღლე 4 მეტრია, ჯამური სიგრძე 25 მეტრი. კედლებში დატანილია სათოფურები, გალავანში შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთიდან იყო მოწყობილი. გალავნის ალაყაფთან, მარჯვნივ, მოწყობილი იყო მარანი. გალავნის შიგნით, ეზოს ბოლოში დგას ერისთავების სახლი, რომელიც XIX საუკუნით თარიღდება. სახლის საძირკვლები თლილი ქვით არის გამოყვანილი, ხოლო კედლები ნაშენია რიყის ქვით. სასტუმრო ოთახში ბუხარია ამოშენებული. მეორე სართულის ფასადზე მიდგმულ ვრცელ ხის აივანს გვიანდელ შეკეთებათა გამო მხატვრული ღირებულება აღარ გააჩნია. იგივე მდგომარეობაშია სახლზე უკანა მხარეს მიდგმული მომცრო აივანიც. სახლი კარგ მდგომარეობაშია შემონახული. სახლის ირგვლივ ერთი ჰექტარის ფართობზე გაშენებულია დენდროლოგიური პარკი, სადაც წარმოდგენილია იშვიათი ჯიშის მცენარეები: წითელი ღვია, კანფეტის ხე, მარადმწვანე სეკვოია, იაპონური მარწყვის ხე, გინკო და სხვ.
სოფელში შემორჩენილია XIX საუკუნის ეკლესია.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ექიმი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე დიმიტრი ერისთავი. ასევე საბჭოთა კავშირის გმირი ჭიჭიკო ბენდელიანი. გორაბერეჟოულში განთავსებულია ბენდელიანის მემორიალური მუზეუმი. სოფელში მოღვაწეობდნენ მიხეილ და ანდრია ერისთავები.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum scheherezade
Lasioglossum scheherezade — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2000 წელს.
სქოლიო
scheherezade
Amblyopone rothneyi
Amblyopone rothneyi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
თებეს ნეკროპოლისი
მინი|250პქ|ნეკროპოლისის რუკა თებეს ნეკროპლისი — ვრცელი ნეკროპოლისი ეგვიპტეში, მდინარე ნილოსის დასავლეთ ნაპირზე, ქალაქ ლუქსორის პირდაპირ. იგი ძირითადად ახალი სამეფოს დროს გამოიყენებოდა. ეს ტურისტული არეალი 1979 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. გამოირჩევა ტაძრებითა და სამარხებით. კვლევები ჯერაც დაუსრულებელია და წარუმატებელია ეგვიპტის ხელისუფლების მცდელობა აღკვეთოს ქურდობა, რადგან ეს ტერიტორია საკმაოდ ვრცელია. დაუსრულებელი ტურისტული ნაკადები ხელს უშლის ძეგლის სათანადო უსაფრთხოებას. როგორც ეგვიპტის ანტიკვარიატის სამსახური ვარაუდობს, ნეკროპოლისში ნაპოვნ ნამარხთა დაახლოებით 20% გაუჩინარებულია ძირითადად ტურისტთა ხელით, მაგრამ მათი ჩანთების სისტემატიური კონტროლი შეუძლებელია, რადგან ტურიზმი რეგიონისთვის ძალზედ მნიშვნელოვანია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეგვიპტეში
ეთელ კენედი
ეთელ კენედი (Ethel Kennedy; დ. 11 აპრილი, 1928) — ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი. ამერიკელი სენატორის რობერტ ფ. კენედის ქვრივი, პრეზიდენტ ჯონ კენედის რძალი და ჯორჯ სკაკელისა და ენ ბრანაკის მეექვსე შვილი. 1968 წელს ქმრის მკვლელობიდან მალევე, კენედიმ დააარსა რობერტ ფ. კენედის იუსტიციისა და ადამიანის უფლებების ცენტრი, რომელიც არის არაკომერციული საქველმოქმედო ორგანიზაცია. 2014 წელს ეთელ კენედი პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით დააჯილდოვა.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ეთელ სკაკელი დაიბადა ჩიკაგოში ბიზნესმენ ჯორჯ სკაკელისა და მდივნის ენ ბრანაკის ოჯახში. მისი მშობლები დაიღუპნენ 1955 წელს ავიაკატასტროფაში. ის არის სკაკელების ოთხი ქალიშვილიდან მესამე და შვიდიდან მეექვსე შვილი, ჰყავს ხუთი უფროსი და-ძმა, ჯორჯანი, ჯეიმსი, ჯორჯ უმცროსი, რაშტონი და პატრიცია და ერთი უმცროსი და, ენი. მამამისი ჯორჯი იყო ჰოლანდიური წარმოშობის პროტესტანტი, ხოლო ენი იყო ირლანდიური წარმოშობის კათოლიკე. ეთელი და მისი და-ძმები კათოლიკეებად იზრდებოდნენ გრინვიჩში, კონექტიკუტში. ჯორჯ სკაკელი იყო Great Lakes Carbon Corporation-ის დამფუძნებელი. ეთელი დადიოდა გრინვიჩის გოგონების აკადემიაში და დაამთავრა წმინდა გულის მონასტერი მანჰეტენში, 1945 წელს.
1945 წლის სექტემბერში სკაკელმა დაიწყო მანჰეტენვილის კოლეჯში სწავლა, სადაც იყო მომავალი რძლის ჟან კენედის კლასელი. ეთელი პირველად შეხვდა ჟანის ძმას, რობერტ კენედის, 1945 წლის დეკემბერში კვებეკში, სათხილამურო მოგზაურობის დროს, მოგზაურობის დროს რობერტ კენედიმ დაიწყო ურთიერთობა ეთელის უფროს დასთან, პატრიციასთან. ამ ურთიერთობის დასრულების შემდეგ, მან დაიწყო შეხვედრა ეთელთან. კამპანია ჩაატარა რობერტის უფროსი ძმის, ჯონ კენედის სასარგებლოდ. ასევე დაწერა თავისი კოლეჯის დისერტაცია ჯონის წიგნზე, რატომ ეძინა ინგლისს. სკაკელმა მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მანჰეტენვილში 1949 წელს
ქორწინება და ოჯახი
მინი| კენედი [[1968 წელს]] რობერტ კენედი და ეთელ სკაკელი დაინიშნენ 1950 წლის თებერვალში და დაქორწინდნენ 1950 წლის 17 ივნისს, წმინდა მარიამის კათოლიკურ ეკლესიაში გრინვიჩში, კონექტიკუტი.
1950-იან წლებში რობერტ ფ. კენედი მუშაობდა ფედერალურ მთავრობაში, შეერთებული შტატების სენატში, როგორც მრჩეველი. კენედებმა რობერტის ძმის, ჯონისა და მისი მეუღლის, ჟაკლინისგან, იყიდეს ვილა ჰიკორი ჰილი, მაკლინში, ვირჯინიაში. რობერტმა და ეთელ კენედიმ მრავალი შეკრება გამართეს საკუთარ სახლში და ცნობილნი იყვნენ სტუმრების შთამბეჭდავი და ეკლექტიკური სიებით.
1962 წელს პრეზიდენტმა კენედიმ ეთელსა და რობერტს დაავალა თოთხმეტი ქვეყნის მონახულება 28-დღიანი მოგზაურობის ფარგლებში. მიუხედავად იმისა, რომ მოგზაურობა არაფორმალური იყო, მასპინძელი ქვეყნები მას და რობერტს განიხილავდნენ, როგორც პრეზიდენტისა და პირველი ლედის მხარდამჭერებს.
1963 წლის 22 ნოემბერს ეთელმა ქმრისგან შეიტყო პრეზიდენტ კენედის მკვლელობის შესახებ. გავრცელებული ინფორმაციით, ეთელი განადგურებული იყო მკვლელობის შედეგად და წუხდა დისშვილისა და ძმისშვილის გამო.
რობერტ კენედის მკვლელობა
1968 წლის 5 ივნისს, შუაღამის შემდეგ, რობერტ ფ. კენედი სასიკვდილოდ დაჭრა სირჰან სირჰანმა და მეორე დღესვე გარდაიცვალა. აშშ-ს პრეზიდენტმა ლინდონ ჯონსონმა 5 ივნისი გლოვის დღე გამოაცხადა. ეთელმა ჯონსონს წერილი გაუგზავნა 19 ივნისს, სადაც მადლობა გადაუხადა მას და მის მეუღლეს, პირველ ლედი ბერდ ჯონსონს, გაწეული დახმარებისთვის. ქმრის მკვლელობის შემდეგ ეთელ კენედიმ საჯაროდ განაცხადა, რომ აღარასოდეს დაქორწინდებოდა. გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მას სადილებზე, წვეულებებზე და თეატრში თან ახლდა მომღერალი და ოჯახის მეგობარი ენდი უილიამსი.
ბავშვები
რობერტსა და ეთელ კენედის 18 წლიანი ქორწინების პერიოდში ეყოლათ თერთმეტი შვილი: კეტლინი, ჯოზეფი, რობერტ უმცროსი, დევიდი, კორტნი, მაიკლი, კერი, კრისტოფერი, მაქსი, დუგლასი და რორი. რორი დაიბადა მას შემდეგ, რაც სენატორი კენედი მოკლეს. კეტლინი მსახურობდა მერილენდის გუბერნატორის ლეიტენანტად 1995 წლიდან 2003 წლამდე, ხოლო ჯოზეფი იყო აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის წევრი 1987 წლიდან 1999 წლამდე.
მოგვიანებით ცხოვრება
კენედიმ ვილა ჰიკორი ჰილი 8,25 მილიონ დოლარად გაყიდა 2009 წლის დეკემბერში. მინი| ეთელ კენედი [[2000 წელს]] 2008 წლის დემოკრატიული პარტიის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს ეთელ კენედიმ მხარი დაუჭირა ბარაკ ობამას. კენედიმ 2008 წლის ივნისში ჰიკორი ჰილზე 6 მილიონიანი დოლარის ოდენობის სადილზე ბარაკ ობამას უმასპინძლა.
2012 წელს კენედი გამოჩნდა დოკუმენტურ ფილმში; დოკუმენტური ფილმის რეჟისორი მისი უმცროსი შვილი, ქალიშვილი რორი იყო. ფილმი, სახელწოდებით ეთელი, ასახავს კენედის ადრეულ პოლიტიკურ ჩართულობას, მის ცხოვრებას რობერტ ფ. კენედისთან და რობერტის გარდაცვალების შემდეგ წლებს. მასში წარმოდგენილია ინტერვიუები ეთელთან და მის შვილებთან, სადაც ასევე ნაჩვენებია ოჯახის ვიდოები და ფოტო არქივები.
2019 წლის მონაცემებით, კენედი ცხოვრობს ჰიანის პორტში, მასაჩუსეტსში.
მემკვიდრეობა და ჯილდოები
2014 წელს, მდინარე ანაკოსტიაზე ხიდს დაარქვეს ეთელ კენედის ხიდი მის პატივსაცემად.
ასევე 2014 წელს, ეთელ კენედის ბარაკ ობამას მიერ მიენიჭა თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი „სოციალური სამართლიანობის, ადამიანის უფლებების, გარემოს დაცვისა და სიღარიბის შემცირებაში შეტანილი წვლილისთვის“.
სქოლიო
კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები კატეგორია:ჩიკაგოელები კატეგორია:აშშ-ის ბანოვანები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები
Pixies
Pixies — ამერიკული როკ-ჯგუფი ბოსტონიდან. ჯგუფი 1993 წელს დაიშალა და 2004 წელს აღდგა. მიუხედავად არც თუ ისე მყარი ერთიანობისა, ჯგუფმა დიდი გავლენა მოახდინა ინდისა და ალტერნატიულ როკზე. Pixies-მა მოკრძალებულ წარმატებას მიაღწია მშობლიურ ქვეყანაში დიდი ბრიტანეთისა და ევროპისგან განსხვავებით, სადაც მას გაცილებით მეტი თაყვანისმცემელი ჰყავდა. აღსანიშნავია რომ ჯგუფს არასდროს შეუღწევია მეინსტრიმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ჯგუფები კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები კატეგორია:1993 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1986 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
გრანალოუნი
გრანალოუნი (Grænalón) — მყინვარული ტბა ისლანდიის სამხრეთ ნაწილში.
გრანალოუნი ვრცელდება მყინვარ ვატნაიეკუდლზე. ტბის ფართობი შეადგენს 18 კმ², ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 150 მ-დან 200 მ-მდე აღწევს. გრანალოუნის ტბა მდებარეობს ისლანდიის მაღლობზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ტბები
სუკრეს მუნიციპალიტეტი
სუკრე (Sucre) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, არაგუის შტატში. წარმოადგენს არაგუის შტატის 18 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 76 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სუკრეს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 120,302 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია კაგუა.
არაგუის შტატის მთელი მოსახლეობის 7.2% მოდის სუკრეს მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 1,582.92 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:არაგუის შტატის მუნიციპალიტეტები
შაუმიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი შაუმიანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ოსკარის 35-ე დაჯილდოება
ოსკარის 35-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 35-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ალაგონიასი
ალაგონიასი (Alagoinhas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 143 460 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 733.969 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 195.46 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ფურტიო
ფურტიო — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა შენაკადების — სხალთისა და ჩირუხისწყლის წყალგამყოფ სხალთის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1558 მ. ფურტიო აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული შუაეოცენური ანდეზიტურგანფენებიანი ტლანქშრეებრივი ტუფ-ბრექჩიებით. შემოსილია შერეული ტყით.
სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
Everybody's Changing
— ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Keane-ის სიმღერა და სინგლი. სხვადასხვა გამოცემები გამოვიდა 2003 და 2004 წელს. შეტანილია ალბომში Hopes and Fears.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Keane-ის სიმღერები კატეგორია:2003 წლის სიმღერები კატეგორია:2003 წლის სინგლები კატეგორია:2004 წლის სინგლები
ლეგატო
thumb|300px|ლეგატოს აღნიშვნა ნოტებში ლეგატო (legato — „დაკავშირებული“) — მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრის ხერხი, ბგერათა შეკრული შესრულება, რომლის დროსაც ხდება ერთი ბგერიდან მეორეზე თანდათანობით, გადაბმით (უპაუზოდ) გადასვლა.
სანოტო ჩანაწერში ლეგატო აღინიშნება რკალისებური ხაზით — ლიგით, რომელიც აერთიანებს ლეგატოს მეშვეობით შესრულებად ნოტებს. აგრეთვე, შეიძლება აღინიშნებოდეს სიტყვით legato ნოტების შესაბამისი ჯგუფის გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
Amblyopone rubiginoa
Amblyopone rubiginoa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
ევა
მინი|ევა, [[ალბერხტ დიურერის ნახატი]] ევა (חוה, ჰავა — „სიცოცხლის მომცემი“) — აბრაამისეულ რელიგიებში ყველა ადამიანის პირველი წინაპარი, ადამის ცოლი, პირველი ქალი (ზოგ ვერსიაში მეორე ლილითის შემდეგ), კაენის, აბელისა და შეთის დედა.
ბიბლიაში მოთხრობილია ადამისა და ევას შექმნაზე, პირველქმნილ ცოდვაზე და სამოთხიდან გაძევებაზე.
სქოლიო
კატეგორია:პირველი ადამიანები
რაზგრადის ოლქი
რაზგრადის ოლქი (Област Разград) — ოლქი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში.
ოლქის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 2 637 კმ²-ს, აქ ცხოვრობს 140 743 ადამიანი, მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენენ თურქები და ბულგარელები.
თემები
ადმინისტრაციული დაყოფის თვალსაზრისით, ოლქი იყოფა 7 თემად. 200px|thumb|რაზგრადის ოლქი და მისი თემები
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ოლქები კატეგორია:რაზგრადის ოლქი
Lasioglossum schomburgki
Lasioglossum schomburgki — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1910 წელს.
სქოლიო
schomburgki
ვიქტორ ორბანი
ადრეული წლები და ოჯახი
ჰყავს მეუღლე (ანიკო ლევაი) და ხუთი შვილი (რეიჩელ, გასპარი, შარა, როზა და ფლორა).
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის პრემიერ-მინისტრები
ძვ. წ. 323
გარდაიცვალნენ
*
კეკუა
კატეგორია:ქართული გვარები
Up All Night (East 17-ის ალბომი)
Up All Night — ჯგუფ East 17-ის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1995 წლის 1 ოქტომბერს. ალბომიდან გამოიცა რამდენიმე წარმატებული სინგლი, რომელთა შორის იყო Thunder. დღეისათვის ეს არის ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი, რომლის ჩაწერაში მონაწილეობა მიიღო ტონი მორტიმერმა.
სქოლიო
კატეგორია:East 17-ის ალბომები კატეგორია:1995 წლის ალბომები კატეგორია:London Records-ის ალბომები
სკორადალსვატნი
სკორადალსვატნი (Skorradalsvatn) — ტბა ისლანდიის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 14.7 კმ², სიგრძე 15 კმ, სიგანე 1 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 48 მ.
ტბის გარშემო არის რამდენიმე მაღალი მთა. მთავრობის მიერ ტბის ნაპირებზე გაშენებულია ტყე, რომელიც ისლანდიაში ტყის მასივის აღდგენის პროგრამის ფარგლებში შედის.
გამოიყენება როგორც წყალსაცავი, ამიტომ მისი დონე ხელოვნურადაა აწეული.
ტბის გარშემო არ არის არც ერთი დასახლებული პუნქტი, მაგრამ მრავლადაა საზაფხულო კოტეჯები.
ორერა
მინიატიურა|300px|ვია „ორერა“
„ორერა“ — ქართული ვოკალურ-ინსტრუმენტალური მუსიკალური ანსამბლი, დაარსდა 1958 წელს თბილისში. ჯგუფის პირველი წევრები იყვნენ რობერტ ბარძიმაშვილი, თეიმურაზ დავითაია, ზურაბ იაშვილი და თამაზ ფანჩვიძე.
ისტორია
„ორერა“ 1958 წელს ჩამოყალიბდა, თუმცა, მისი ოფიციალური შექმნის თარიღად 1961 წელი ითვლება. იგი იყო პირველი ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი მთელ საბჭოთა კავშირში. ანსამბლს დაკრული აქვს მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტზე.
„ორერა“ ჩამოყალიბდა უცხო ენათა ინსტიტუტში, ამიტომ მის წევრებს სიმღერების რამდენიმე ენაზე შესრულებაც შეეძლოთ. თავდაპირველად ვოკალური კვარტეტის წევრები იყვნენ რობერტ ბარძიმაშვილი, თეიმურაზ დავითაია, ზურაბ იაშვილი და თამაზ ფანჩვიძე. ამ შემადგენლობით კვარტეტი 1962 წელს ქართულ მხატვრულ ფილმში „თოჯინები იცინიან“ კომპოზიტორ სულხან ცინცაძის სიმღერებს ასრულებდა.
„ორერას“ დაემატა ვირტუოზი პიანისტი, ჯაზმენი ვაგიფ მუსტაფა-ზადე. მალე ანსამბლს ასევე დაემატნენ პროფესიონალი მუსიკოსები: თეიმურაზ მეღვინეთუხუცესი (როიალი, ვოკალი), გენო ნადირაშვილი (საყვირი, კონტრაბასი, ვოკალი), მოგვიანებით — ნანი ბრეგვაძე, ბუბა კიკაბიძე და კოლექტივი ჩამოყალიბდა პირველ ვოკალურ ინსტრუმენტალურ ანსამბლად სსრკ-ში.
ანსამბლის ერთ-ერთი ღირსება იმაშიც მდგომარეობდა, რომ წევრები თანაბარი წარმატებით ფლობდნენ რამდენიმე ინსრუმენტს. მაგალითად, გენო ნადირაშვილი უკრავდა საყვირსა და კონტრაბასზე, რობერტ ბარძიმაშვილი — კლავიშებზე და რიტმ-გიტარაზე, ზურაბ იაშვილი — ჰარმონიკაზე და გიტარაზე.
Amblyopone sakaii
Amblyopone sakaii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
ორერა
ისტორია
საგულისხმოა, რომ 1967 წელს, მსოფლიო მასშტაბის „ექსპო-67“-ზე მსოფლიოს მესამე დასარტყამ ინსტრუმენტზე დამკვრელად დასახელდა ბუბა კიკაბიძე.
ანსამბლს გამოცემული აქვს მრავალი ალბომი, აღსანიშნავია 1970 და 1971 წლებში გამოცემული გრამფირფიტები, სადაც რამდენიმე ენაზეა შესრულებული სიმღერებია შეტანილი.
1970 წელს გამოვიდა ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი „ორერა, სრული სვლით!“ (რეჟისორი ზაალ კაკაბაძე), სადაც ჯგუფის მიერ მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობაა ასახული.
ანსამბლის რეპერტუარი ძველი ქართული სიმღერებისგან, მსოფლიო ხალხების სიმღერებისგან და მსოფლიო ესტრადის პოპულარული კომპოზიციებისგან შედგებოდა. მათ რეპერტუარში დიდი ადგილი ეჭირა ქართველი კომპოზიტორის, გოგი ცაბაძის სიმღერებს, ფრენკ სინატრას რეპერტუარს, რომელსაც ასრულებდა გენო ნადირაშვილი. ორერამ სსრკ-ს პერიოდში დიდ სცენაზე პირველად შეასრულა The Beatles-ის სიმღერები.
ანსამბლი დღემდე მოღვაწეობს, 2011 წელს „ორერამ“ იზეიმა 50 წლის იუბილე.
სქოლიო
*
ძვ. წ. 324
'''ძვ. წ. 324''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
მელაანის არქეოლოგიური ძეგლები
მელაანის არქეოლოგიური ძეგლები — სოფელ მელაანსა (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) და მის მიდამოებში აღმოჩენილი არქეოლოგიური ძეგლები. სოფლის ტერიტორიაზე მრავლადაა დადასტურებული პალეონტოლოგიური მასალა. აქვე გამოვლინდა ძველი ქვის ხანის (მუსტიე) იარაღები. სოფლის მიდამოებში აღმოჩენილია აგრეთვე ბრინჯაოს, ანტიკური და ფეოდალური ხანის არქეოლოგიური მასალაც.
განსაკუთრებით საყურადღებოა გვიანდელი ბრინჯაო-რკინის ნამოსახლარი ბორცვები:„მაიაკი“, „ტინის სერი“, „მოჭრილი გორა“, სოფლის სამხრეთ განაპირა უბანში შესწავლილი ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისის სამლოცველოს ნაშთი. გადამწვარი რიყის ქვების ქვეშ ორმოებში და თიხის ჭურჭლებში ნაპოვნია ასობით ბრინჯაოს ნივთი (იარაღი, ცხენის აღკაზმულობა).აქვე დიდი რაოდენობით აღმოჩნდა ბრძოლისა და შრომის რკინის იარაღი, ლაგმები და თიხის ჭურჭლის ნატეხები, რომლებზეც უმეტესად ცხოველთა რელიეფური გამოსახულებებია. აქვე იყო ითიფალური, ზოგჯერ შეიარაღებული შიშველი მამაკაცის ქანდაკებები. სამლოცველოს ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით გამოვლინდა ე. წ. სკვითური ისრისპირები, რაც გვაფიქრებინებს რომ სამლოცველოს განადგურებაში სკვითური ისრისპირებით შეიარაღებულ მტერს მიუღია მონაწილეობა.
სამლოცველოს დასავლეთით, „ჩალიანხევის“ მარცხენა ფერდზე, გამოვლინდა სამლოცველოს თანადროული სამაროვანი. შესწავლილია 6 ორმოსამარხი. დადასტურდა 2 სართულის არსებობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Bedshaped
— ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Keane-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2004 წელს. შეტანილია ალბომში Hopes and Fears.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Keane-ის სიმღერები კატეგორია:2001 წლის სიმღერები კატეგორია:2004 წლის სინგლები
ფიფა-ს კონფედერაციის თასი 2009 ჯგუფი A
A ჯგუფი
თამაშების დაწყების დრო მოცემულია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროით
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფი A
ტოვარის მუნიციპალიტეტი
ტოვარი (Municipio Tovar) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, არაგუის შტატში. წარმოადგენს არაგუის შტატის 18 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 225 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ტოვარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 17,429 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია კოლონია-ტოვარი.
არაგუის შტატის მთელი მოსახლეობის 1% მოდის ტოვარის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 77.46 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:არაგუის შტატის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum schubotzi
Lasioglossum schubotzi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1911 წელს.
სიგელდულოუნი
სიგელდულოუნი (Sigöldulón) — ტბა და წყალსაცავი ისლანდიაში. მისი ფართობი შეადგენს 14 კმ²-ს.
შედის ისლანდიის ოცი უდიდესი ტბების სიაში. 1973-1977 წლებში აშენდა ელექტროსადგური.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ტბები
სტეფანწმინდა
სტეფანწმინდა (ყოფილი ყაზბეგი) — დაბა საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაბაში არის ადმინისტრაციული, კულტურის, განათლების და ჯანდაცვის დაწესებულებები, მცირე საწარმოები, სასტუმროები.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე თერგის ხეობაში, მყინვარწვერის ძირში, ზღვის დონიდან 1750 მეტრზე. თბილისიდან 157 კმ., ვლადიკავკაზიდან 46 კმ.
სტეფანწმინდაში ზომიერად ნოტიო ჰავაა. იცის შედარებით მშრალი, ცივი ზამთარი და ხანგრძლივი გრილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 4,9 °C, იანვრის — 5,2 °C, ივლისის — 14,4 °C. აბსოლუტური მინიმუმი — -34 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი — 34 °C. ნალექების წლიური რაოდენობაა 790 მმ.
დაბიდან 2 კილომეტრში მოედინება სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყალი ყაზბეგი, რომელიც სასარგებლოა საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა დაავადების დროს.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|სტეფანწმინდა და მყინვარწვერი 1890-იან წლებში. სტეფანწმინდის მიდამოები ჯერ კიდევ ძვ.წ. VI-V საუკუნეებში იყო დასახლებული, რასაც მოწმობს 1877 წელს ყაზბეგთან აღმოჩენილი ყაზბეგის განძი. ესაა დაახლოებით 200 ნივთი, რომლის შემადგენლობაში იყო აქემენიდური ხელოვნების ნიმუშები. ყაზბეგის განძი კავკასიის ძველი ტომების რელიგიურ კულტს უკავშირდება. განძის დიდი ნაწილი მოსკოვის ისტორიულ მუზეუმში ინახება, მცირე ნაწილი – სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
სტეფანწმინდა გაშენებული იყო მდინარე თერგის მარჯვენა მხარეს, ხოლო მარცხენა მხარეს მდებარეობდა სოფელი გერგეტი. XVIII საუკუნეში სტეფანწმინდა იყო ხევის ოთხი სამოურავოდან ერთ-ერთის ცენტრი. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1966 წელს და მას შეუერთდა სოფელი გერგეტი. შეიქმნა ყაზბეგის სადაბო საბჭო, რომელშიც ასევე შევიდა სოფლები გველეთი და ცდო. საბჭოთა პერიოდში ყაზბეგში მოქმედებდა მეცხოველეობის კოლმეურნეობა, სტამბა, სამრეწველო კომბინატი, ბოტანიკის ინსტიტუტის მაღალმთის სტაციონარი.
2006 წელს დაბა ყაზბეგს დაუბრუნდა მისი ყოფილი სახელი. 2011 წელს დაიწყო ჰიდროელექტროსადგურ „ლარსი ჰესის“ მშენებლობა. ჰესის დადგმული სიმძლავრე 19 მგვტ-ია, ხოლო წლიური გამომუშავება 100 მლნ კვტ/საათს შეადგენს. ჰესი დერივაციული ტიპისაა და ექსპლუატაციაში 2014 წელს შევიდა.
ლეგენდა
ხალხური გადმოცემის მიხედვით თავდაპირველად ხალხი ყუროს გავაკებაზე ცხოვრობდა. ვინმე ღრუბელა ფიცხელაური დაქვრივების შემდეგ ბერობას შედგომია სტეფანეს სახელით. ის ჯერ ბეთლემის, შემდეგ კი ყუროს გამოქვაბულში მოღვაწეობდა. აქ ხალხმა მისთვის ააშენა „წითელი ეკლესია“. ერთ დღე ყუროდან ტალახის ნიაღვარი წამოსულა. სტეფანე ბერს ზარების რეკვით გაუფრთხილებია ხალხი, რომელსაც გახიზვნა მოუსწრია. მოვარდნილმა ტალახმა სოფელი წალეკა. ხალხმა ახალი დასახლება გააშენა და ბერის საპატივცემულოდ სტეფანწმინდა დაარქვა.
ღირსშესანიშნაობები
thumb|200პქ|გერგეტის სამება სტეფანწმინდაში დაცულია ალექსანდრე ყაზბეგის მამისეული ორსართულიანი სახლი (ამჟამად მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი) და კარის ეკლესია. სახლის წინ მწერლის საფლავია, დგას ბიუსტი. დაბის ცენტრში აღმართულია მისივე მონუმენტი (ბრინჯაო, 1959, მოქანდაკე ი. ოჩიაური, არქ. ი. ლეჟავა).
გერგეტის უბანში შემონახულია ფეოდალური ხანის ქვის დაბალი და მასიური სახლები. აქვეა XVII-XVIII საუკუნეების ორი კოშკი. გერგეტთან ახლოს დგას ოხარეშის წმინდა გიორგის ეკლესია, ნინოწმინდას ნიში და ყველაწმინდას (ქალების) ხატი. სტეფანწმინდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხარეს, მაღალ მთაზე მდებარეობს ქობციხე.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის დაბები
პლოვდივის ოლქი
პლოვდივი (Област Пловдив) — ოლქი სამხრეთ ბულგარეთში, ეს ტერიტორია იყო აღმოსავლეთი რუმელიის ნაწილი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პლოვდივი.
პლოვდივის ფართობი შეადგენს 5972,89 კმ²-ს.
თემები
210px|thumb|პლოვდივის ოლქი და მისი თემები
პლოვდივის ოლქი იყოფა 18 თემად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ოლქები კატეგორია:პლოვდივის ოლქი
ვირუსები
ვირუსები — 20–300 ნანომეტრის ზომის მიკროსკოპული ნაწილაკები, რომელთაც ცოცხალი უჯრედების ინფიცირების უნარი აქვთ. სიცოცხლის არაუჯრედული ფორმები - ვირუსები არსებობს ცოცხალ არსებათა დიდი ჯგუფი, რომელსაც არ აქვს უჯრედოვანი აგებულება. ამ არსებებს ვირუსები ეწოდება (ლათ. „viruse“ - შხამი) და ისინი სიცოცხლის არაუჯრედულ ფორმებს მიეკუთვნებიან. ვირუსები არც მცენარეებს მიეკუთვნება და არც ცხოველებს. ისინი უმცირესი ზომის არსებები არიან. ამიტომ მათი შესწავლა შეიძლება მხოლოდ ელექტრონული მიკროსკოპის საშუალებით. ვირუსების ერთ-ერთი განმასხვავებელი ნიშანი ის არის, რომ მათ სიცოცხლე და გამრავლება შეუძლიათ მხოლოდ სხვა, ცოცხალი ორგანიზმების უჯრედებში. ცოცხალი ორგანიზმების უჯრედის გარეშე ვირუსებს არსებობა არ შეუძლიათ და ბევრ მათგანს გარემოში კრისტალების ფორმა აქვს. როდესაც ვირუსები ჩასახლდებიან ცხოველების, მცენარეების და ბაქტერიების უჯრედებში, იწვევენ ბევრ საშიშ დაავადებას, ამიტომ ისინი განიხილებიან როგორც უჯრედის პარაზიტები. ადამიანის ვირუსულ დაავადებებს განეკუთვნებიან, მაგალითად, წითელა, გრიპი, სურდო, შიდსი, პოლიომიელიტი, ყვავილი, ჰეპატიტები, ჩუტყვავილა, ყბაყურა და ა.შ. მცენარეთა ვირუსულ დაავადებათა შორის ცნობილია თამბაქოს, ბარდისა და სხვა კულტურების მოზაიკური დაავადება, რომლის დროსაც ვირუსები შლიან ქლოროპლასტებს და ფოთლის დაზიანებული ნაწილები უფერულდებიან. ყოველი ვურუსული ნაწილაკი შედგება დნმ ან რნმ-ის მცირე რაოდენობისაგან, რაც დაფარულია ცილოვანი გარსით. ეს გარსი დამცველობით როლს ასრულებს. განვითარების თავისებურების მიხედვით ვირუსი შეიძლება იყოს აქტიური ან ლატენტური:
ვირუსების კლასიფიკაციის სქემა:
განვითარების თავისებურების მიხედვით აქტიურ ვირუსებს მიეკუთვნებიან მაგ: გრიპის, სურდოს, წითელას, წითურას და ა. შ. ვირუსები, ხოლო ლატენტურ ვირუსებად შეგვიძლია მივიჩნიოთ შიდსის, ჰერპესის, C ჰეპატიტის ვირუსი და სხვა მსგავსი ვირუსები. უჯრედში შესული ვირუსის მემკვიდრული მასალა ეშენება მასპინძელი უჯრედის დნმ-ს და მისი ნაწილი ხდება. ამის შემდგომ ის იწყებს მასპინძელი უჯრედის ნუკლეოტიდების, ამინომჟავების, ფერმენტებისა და რიბოსომების გამოყენებას საკუთარი ცილისა და დნმ-ის საწარმოებლად. მაგ: გრიპის ვირუსი აიძულებს უჯრედს, აწარმოოს მისთვის დამახასიათებელი მხოლოდ ორი ტიპის ცილის მოლეკულა, ნაცვლად უჯრედისთვის დამახასიათებელი ასობით სხვადასხვა მოლეკულისა. საბოლოო ჯამში ვირუსი აიძულებს მასპინძელ უჯრედს, წარმოქმნას მრავალი ახალი ვირუსი, რომელიც შემდგომ მასპინძელ უჯრედს ანადგურებს. მცენარეებში ძირითადად რნმ-შემცველი ვირუსები პარაზიტობენ (მაგ: თამბაქოს მოზაიკური ვირუსი), ხოლო ცხოველურ უჯრედებში კი სახლდებიან და დაავადებებს იწვევენ როგორც რნმ, ასევე დნმ შემცველი ვირუსები.
აქტიური
სწრაფად იწყებს მოქმედებას და სიმპტომები მაშინვე გამოვლინდება
ლატენტური
მხოლოდ გარკვეულ პირობებში, მრავალი წლის შემდეგ იწყებს მოქმედებას და სიმპტომების გამოვლინებას
მკურნალობა
ცნობილია ასევე ისეთი ვირუსებიც, რომლებიც ბაქტერიების უჯრედებში სახლდებიან. მათ ბაქტერიოფაგებს ანუ ფაგებს უწოდებენ. ბაქტერიოფაგები მთლიანად შლიან ბაქტერიულ უჯრედებს და მათი გამოყენება შეიძლება ისეთი ბაქტერიული დაავადებების სამკურნალოდ როგორიცაა დიზენტერია, მუცლის ტიფი, ქოლერა და ა.შ. განვიხილოთ აგებულება იმ ბაქტერიოფაგისა რომელიც სახლდება ნაწლავის ჩხირის უჯრედებში. ასეთი ბაქტერიოფაგი ფორმით თავკომბალას მოგვაგონებს. მისი სხეული შედგება თავის, კუდისა და კუდის რამდენიმე გამონაზარდისაგან. თავი და კუდი გარედან ცილოვანი გარსითაა დაფარული. თავის შიგნით არის დნმ, ხოლო კუდის შიგნით გადის არხი. ბაქტერიოფაგი ნაწლავის ჩხირის უჯრედში იჭრება. ის ჯერ უჯრედის ზედაპირზე მაგრდება და მიმაგრების ადგილზე ხსნის ბაქტერიის გარსს. შემდეგ ბაქტერიოფაგის დნმ შეშხაპუნდება ბაქტერიის უჯრედში. ამის შემდეგ ბაქტერიოფაგით დასნებოვნებულ ნაწლავის ჩხირში იწყება ბაქტერიოფაგის დნმ-ის და არა საკუთრივ ბაქტერიის დნმ-ის სინთეზი, რის შედეგადაც ბაქტერია იღუპება. თუ ოდესმე ტუჩზე ე.წ. „გაციების გამონაყარი“ გქონია, ეს ნიშნავს, რომ ადრე ინფიცირებული ყოფილხარ ჰერპესის ვირუსით (დნმ შემველი ვირუსი), რომელიც ახლა აქტიურ ფაზაში გადავიდა. გააქტიურებული ვირუსი ანადგურებს თქვენი ტუჩის უჯრედებს. რამდენიმე ხანში ვირუსი ისევ ლატენტურ (ფარულ) ფაზაში გადადის, გამონაყარი გაქრება, მაგრამ ვირუსი ორგანიზმის უჯრედებში მაინც არსებობს. ხელმეორედ გაციებამ შეიძლება ჰერპესის ვირუსი კვლავ გაააქტიუროს. შიდსის (HIV - იმუნოდეფიციტის გამომწვევი ვირუსი) ვირუსი მიეკუთვნება რნმ შემცველ ვირუსებს. (შეიცავს რნმ-ის 2 მოლეკულას). იგი სფერული ფორმისაა და გარედან დაფარულია ლურსმნისებური გამონაზარდებით.
შიდსის ვირუსი
ანტიბიოტიკი ვირუსულ დაავადებებს ვერ კურნავს, თუმცა ვაქცინების მეშვეობით ზოგიერთი ვირუსული დაავადება შეიძლება თავიდან ავიცილოთ. ვაქცინა მზადდება დაზიანებული ვირუსის ნაწილაკებისაგან, რომელსაც დაავადების გამოწვევა აღარ შეუძლიათ. ქვემოთ მოყვანილ ცხრილში ჩამოთვლილია ადამიანის დაავადებების გამომწვევი ვირუსები და მითითებულია არსებობს თუ არა მისი ვაქცინა:
პირველი ვაქცინა 1796 წელს შექმნა ინგლისელმა ექიმმა ედუარდ ჯენერმა მძიმე დაავადების - ყვავილის წინააღმდეგ. იმ დროისათვის ვირუსი არ იყო ცნობილი და მან არც კი იცოდა რას ებრძოდა. თუმცა დღეისათვის ეს მეთოდი ვირუსებთან ბრძოლის ერთადერთ ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მიკრობიოლოგია
აპორა
აპორა (Aporá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 720 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 572.226 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.97 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ძვ. წ. 325
გარდაიცვალნენ
*
ძვ. წ. 326
გარდაიცვალნენ
*
Lasioglossum schwarzi
Lasioglossum schwarzi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1985 წელს.
სქოლიო
schwarzi
ნოკი (ირლანდია)
ნოკი (Knock; Cnoc Mhuire, ნიშნავს მთას, მაგრამ დღეს უფრო მეტად ცნობილია სახელით Cnoc Mhuire – „(ქალწული) მარიამის მთა“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. ის უმთავრესად ცნობილია ნოკის ტაძრით, სადაც გადმოცემის თანახმად, 1879 წლის 21 აგვისტოს მოხდა მარიამ ღვთისმშობლის, იოსებ დამწინდველისა და იოანე ღვთისმეტყველის გამოცხადება. XX საუკუნეში ნოკი, ლურდთან და ფატიმასთან ერთად, გახდა ევროპის უმთავრესი კათოლიკური ადგილი, სადაც ღვთისმშობლის ტაძარია. ყოველწლიურად ნოკს ნახევარ მილიონამდე მომლოცველი სტუმრობს. 1979 წელს სოფელს რომის პაპი, იოანე-პავლე II სტუმრობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
აპავატნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ტბები
კოლუმბიის უნივერსიტეტის არქიტექტურის, ქალაქგეგმარებისა და ძეგლთა დაცვის ფაკულტეტი
არქიტექტურის, ქალაქგეგმარებისა და ძეგლთა დაცვის ფაკულტეტი (ინგლ. The Graduate School of Architecture, Planning and Preservation, ცნობილი აკრონიმით GSAPP), კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ნიუ-იორკი (აშშ), ერთ-ერთი წამყვანი და პრესტიჟული არქიტექტურის უმაღლესი სკოლა. მასში გაერთიანებულია რამდენიმე პროგრამა გარდა არქიტექტურისა, მათ შორის: ქალაქგეგმარების, ისტორიულ ძეგლთა დაცვისა და უძრავი ქონების განვითარების პროგრამები.
ფაკულტეტი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოყალიბდა. თავდაპირველად ის კოლუმბიის ნაღმების სკოლის დეპარტამენტი იყო, ხოლო 1881 წელს ის ფორმალურ არქიტექტურის სკოლად ჩამოაყალიბა უილიამ რობერტ ვერმა, გახადა რა ის ერთ-ერთი პირველ ამგვარ პროფესიულ სკოლად ქვეყანაში. მიუხედავად სპეციალიზებული პროგრამების სიმრავლისა, ფაკულტეტის ბირთვს არქიტექტურა წარმოადგენს და სტუდენტებისა და პროფესორ-მასწავლებელთა ნახევარზე მეტი ამ სპეციალობით არის დაკავებული. ყველა პროგრამაში პროფესიული სწავლება გაერთიანებულია კვლევასთან.
სკოლის რესურსებში ერთ-ერთი ყველაზე ღირსშესანიშნავია ევერის არქიტექტურული და ნატიფ ხელოვნებათა ბიბლიოთეკა, აშშ-ის უდიდესი არქიტექტურული ბიბლიოთეკა, რომლის კოლექციაში არქიტექტურის თემაზე მსოფლიოში გამოცემული უპირველესი წიგნები და პერიოდული გამოცემები ინახება.
ფაკულტეტის ბოლო დეკანთა შორის იყვნენ არქიტექტორი ჯეიმზ სტიუარტ პოლშეკი და გამოჩენილი არქიტექტურული თეორეტიკოსი და დეკონსტრუქტივისტი ბერნარდ ჩუმი. მიმდინარე დეკანია მარკ უიგლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოლუმბიის უნივერსიტეტი კატეგორია:აშშ-ის არქიტექტურის სკოლები
Amblyopone santschii
Amblyopone santschii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Amblyopone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Amblyopone
This Is the Last Time
— ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Keane-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2003, მოგვიანებით კი - 2004 წელს. შეტანილია ალბომში Hopes and Fears.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Keane-ის სიმღერები კატეგორია:2003 წლის სიმღერები კატეგორია:2003 წლის სინგლები კატეგორია:2004 წლის სინგლები
თამარ მხეიძე
თამარ სევერიანეს ასული მხეიძე (დ. 22 დეკემბერი 1915, როკითი, ბაღდათის მუნიციპალიტეტი — გ. 11 აპრილი 2007, თბილისი) — ქართველი ზოოლოგი. საქართველოს პირველი არაქნოლოგი. ეკუთვნის 30-ზე მეტი სტატია და ერთი წიგნი საქართველოს ობობების შესახებ.
თამარ მხეიძე გაიზარდა ქუთაისში. მოგვიანებით შეისწავლა ზოოლოგია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და 1990 წლამდე იქ მუშაობდა ლექტორად, რის შემდეგაც აქტიურ მუშაობას შეუდგა, როგორც არაქნოლოგი. თამარ მხეიძე ქორწინებაში იმყოფებოდა ქართველ ლიმნოლოგთან ლავროსი კუტუბიძესთან.
თამარ მხეიძე იყო კავკასიისს პირველი არაქნოლოგი. მისი მთავარი ღვაწლი მშობლიური ქვეყნის – საქართველოს ობობების შესწავლაში მდგომარეობს. 30-ზე მეტ სტატიაში მხეიძემ აღწერა ობობების და მთიბავების 40 ახალი სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ზოოლოგები კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები თამარ
გიზის ნეკროპოლისი
1979 წელს, მთლიანი არქეოლოგიური კომპლექსი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეგვიპტეში კატეგორია:ეგვიპტის პირამიდები
რაფიკ ჰუსეინოვი
რაფიკ რადიკ ოღლი ჰუსეინოვი (Rafiq Radik oğlu Hüseynov, დ. 16 მაისი, 1988, ტაშკენტი, უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა) — აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სახეობის მოჭიდავე. აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების წევრი. 2021 წლის მსოფლიოს ჩემპიონი. 2008 წლის ევროპის ჩემპიონი იუნიორთა შორის ევროპის ჩემპიონი 2011 და 2020 წლებში. 2015 წელს გამართული ჭიდაობის მსოფლიო თასის გამარჯვებული. ამავე წელს ბაქოში გამართული პირველი ევროპული თამაშები ს ვერცხლის მედალოსანი. 2019 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი. 2020 წლის ტოკიო ში, იაპონია ში გამართული ზაფხული ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.
ბიოგრაფია
რაფიკ ჰუსეინოვი დაიბადა 1988 წლის 16 მაისს, უზბეკეთის სსრ-ის დედაქალაქ ტაშკენტში. როდესაც რაფიკი ერთი წლის იყო, ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად ბაქოში გადავიდა.
1995 წლიდან 2004 წლამდე სწავლობდა ეკოლოგიურ ლიცეუმში „არაზი“ No291. 1996 წლიდან იგი წარმოადგენდა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპორტის საზოგადოებას (ყოფილი „დინამო“). რაფიკ ჰუსეინოვის მწვრთნელი არის მისი მამა. აზერბაიჯანის დამსახურებული მწვრთნელი რადიკ ჰუსეინოვი. .
2005-2006 წლებში განაგრძო სწავლა ბაქოს რესპუბლიკურ ოლიმპიურ სპორტულ ლიცეუმში. 2006 წელს ჩააბარა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 2010 წელს საბაჟოსა და საბაჟო ექსპერტიზის ორგანიზაციის სპეციალობით.
left|thumb|250px|რაფიკ ჰუსეინოვი (მარცხნივ) ბაქოში 2017 წლის ისლამური სოლიდარობის თამაშების დაჯილდოების ცერემონიაზე 2010-2011 წლებში მსახურობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების რიგებში. 2011 წელს გახდა ევროპის ჩემპიონი. 2009 წელს მიენიჭა სპორტის ოსტატის წოდება, ხოლო 2015 წელს - სპორტის დამსახურებული ოსტატი.
2017 წელს, ბაქოში ისლამური სოლიდარობის თამაშებზე, 80 კგ წონაში ჰუსეინოვი ხდება ვერცხლის მედალოსანი, ფინალში დამარცხდა ირანელ მოჭიდავე იუსეფ ხადერიანთან.
2019 წლის ოლიმპიური მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც ყაზახეთის დედაქალაქში გაიმართა, მან მოიპოვა ვერცხლის მედალი 82 კგ წონით კატეგორიაში, ფინალში დამარცხდა ქართველ მოჭიდავე ლაშა გობაძესთან.
2020 წლის თებერვალში, იტალიის დედაქალაქში ევროპის ჩემპიონატზე, წონით კატეგორიაში 82 კგ-მდე, რაფიკმა დაამარცხა ბულგარელი სპორტსმენი დანიელ ალექსანდროვი ჩემპიონის ტიტულისთვის ბრძოლაში და მოიპოვა ევროპის ჩემპიონატის ოქროს მედალი, ეს იყო მისი მეორე ჩემპიონობა კონტინენტურ დონეზე.
2020 წლის მარტში ჰუსეინოვი კარგ ფორმაში ჩადგა, მაგრამ შემდეგ დაუდასტურდა COVID-19. ჰუსეინოვმა სცადა მისი წონის 87 კგ-მდე გაზრდა, მაგრამ ვინაიდან იმ დროისთვის ეროვნულ გუნდში იყვნენ ძლიერი მოჭიდავეები ამ წონაში, ჰუსეინოვმა გადაწყვიტა წონის დაკლება 77 კგ-მდე.
2021 წლის 8 მაისს, სოფიაში 2020 წლის ოლიმპიადის სალიცენზიო ტურნირზე, რაფიკ ჰუსეინოვმა 77 კგ წონით კატეგორიაში ნახევარფინალში დაამარცხა 2017 წლის მსოფლიო ჩემპიონი სერბეთიდან ვიქტორ ნემეში, გავიდა ფინალში. ამის წყალობით მან მოიპოვა ოლიმპიური ლიცენზია. ამ ტურნირისთვის ჰუსეინოვმა12 კგ დაიკლო, რითაც 7 წლიანი პაუზის შემდეგ დაუბრუნდა 77კგ წონით კატეგორიას. .
ოჯახი
რაფიკის მამა და პირადი ტრენერი - რადიკ ჰუსეინოვი არის აზერბაიჯანის დამსახურებული მწვრთნელი, პოლიციის პოლკოვნიკი.. რაფიკის უმცროსი ტყუპი ძმები - ადილი და რუფატი, ასევე არიან პროფესიონალი მოჭიდავეები და ეროვნული ნაკრების წევრები. რაფიკ ჰუსეინოვი დაქორწინებულია და ჰყავს ორი ვაჟი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ბრაზილია
ბრაზილიას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე, სადაც სანაპირო ზოლის სიგრძე 7,491 კმ–ს შეადგენს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ვენესუელა, გაიანა, სურინამი, და საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორია — საფრანგეთის გვიანა, ჩრდილო–დასავლეთით — კოლუმბია, დასავლეთით — ბოლივია და პერუ, სამხრეთ–დასავლეთით — არგენტინა და პარაგვაი, სამხრეთით — ურუგვაი. ფლობს მრავალ არქიპელაგს, მათ შორის ფერნანდუ-დი-ნორონიას, როკასს, წმინდა პეტრესა და წმინდა პავლეს არქიპელაგს, ტრინიდადი და მარტინ ვასს. ესაზღვრება სამხრეთ ამერიკის ყველა ქვეყანას, გარდა ეკვადორისა და ჩილესი.
მას შემდეგ, რაც 1500 წელს ბრაზილიის მიწაზე ფეხი პედრუ ალვარეშ კაბრალმა დადგა, ეს ქვეყანა პორტუგალიის კოლონია იყო 1815 წლამდე, როდესაც შეიქმნა პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვეს გაერთიანებული სამეფო. კოლონიური ბორკილები 1808 წელს დაიმსხვრა, როდესაც პორტულაგიაში ნაპოლენის შეჭრის შემდეგ პორტუგალიის კოლონიური იმპერიის დედაქალაქი ლისაბონიდან რიო-დე-ჟანეიროში გადავიდა. დამოუკიდებლობა 1822 წელს გამოცხადდა ბრაზილიის იმპერიის შექმნით, რომელიც უნიტარული სახელმწიფო იყო კონსტიტუციური მონარქიითა და საპარლამენტო სისტემით. 1889 წელს ბრაზილია საპრეზიდენტო რესპუბლიკა გახდა, მას შემდეგ რაც ხელისუფლების სათავეში სამხედრო ხუნტა მოვიდა. ამ დროისთვის მოქმედებდა 1824 წელს ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანოს მიერ მიღებული კონსტიტუცია. ამჟამინდელი კონსტიტუცია ქვეყანამ 1988 წელს მიიღო, რომელიც ბრაზილიას ფედერალურ სახელმწიფოდ განსაზღვრავს. ფედერაცია შედგება ფედერალური რაიონების — 26 შტატისგან, რომლებიც საერთო ჯამში 5 564 მუნიციპალიტეტად იყოფა.
ბრაზილიის ეკონომიკა მსოფლიოში მეექვსე უდიდესია მთლიანი შიდა პროდუქტის თვალსაზრისით და მეშვიდე მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით (2011). ბრაზილიის ეკონომიკა მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდია. ეკონომიკურმა რეფორმებმა ქვეყანას ახალი საერთაშორისო აღიარება მოუტანა. ბრაზილია დამფუძნებელი წევრია გაეროსი, დიდი ოცეულის, პორტუგალიურენოვანი ქვეყნების თანამეგობრობის, ლათინური კავშრის, იბერო-ამერიკული სახელმწიფოების ორგანიზაციის, ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციის, მერკოსურის, სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირის, არის BRIC–ის ერთ–ერთი ქვეყანა. ამავე დროს, ბრაზილია მიეკუთვნება მსოფლიოს ეკოლოგიურად 17 ყველაზე მეგამრავალფეროვან ქვეყანას; მრავალფეროვანია ველური ბუნება, ბუნებრივი გარემო, ფართოდაა წარმოდგენილი დაცული ტერიტორიები. ინდიელთა ეროვნული ფონდის მონაცემებით, ბრაზილიის ტერიტორიაზე სახლობს 67 იზოლირებული ტომი, შესაბამისად ბრაზილიაში მსოფლიო მასშტაბით ყველაზე მეტი არაკონტაქტური ტომი ცხოვრობს.
ეტიმოლოგია
სიტყვა „ბრაზილია“ მომდინარეობს მცენარე ბრაზილიური ხისგან (Caesalpinia echinata, პერნამბუკის ხე), რომელიც ერთ დროს უხვად იზრდებოდა ბრაზილიის სანაპიროს გასწვრივ. პორტულაგიურ ენაში ამ ხეს პაუ-ბრაზილი ჰქვია, სიტყვა ბრაზილი ნიშნავს „წითელი, როგორც ნაკვერჩხალი“, რაც ლათინური brasa–დან (ნაკვერჩხალი) მომდინარეობს. იქიდან გამომდინარე, რომ ეს ხე დიდი რაოდენობით წითელ საღებავს გამოყოფდა, საკმაოდ მაღალი ღირებულების მქონე აღმოჩნდა ევროპული ტანსაცმლის ინდუსტრიისთვის, შესაბამისად ის ერთ–ერთი ყველაზე ადრეული კომერციულად გამოყენებადი პროდუქტი იყო ბრაზილიიდან. XVI საუკუნეში, ბრაზილიის სანაპიროებზე პაუ–ბრაზილის მასობრივი გაჩეხვა დაიწყო ადგილობრივი ინდიელების მიერ, რომლებიც მას ევროპელ ვაჭრებს (ძირითადად პორტუგალიელებსა და ფრანგებს) უცვლიდნენ ევროპულ სამომხმარებლო საქონელში.
ამ მიწის ოფიციალური სახელი პორტუგალიელთა ჩანაწერებში იყო „წმინდა ჯვრის მიწა“ (Terra da Santa Cruz), მაგრამ ევროპელი ვაჭრები და მეზღვაურები მას უბრალოდ „ბრაზილიის მიწას“ (Terra do Brasil) უწოდებდნენ. ეს დასახელება თანდათანობით გავრცელდა და ბოლოს ოფიციალური სახელად იქცა. ადრეული მეზღვაურები ზოგჯერ ასევე მას ასევე მოიხსენიებენ „თუთიყუშების მიწის“ (Terra di Papaga) სახელით.
გუარანის ენაში, რომელიც პარაგვაის ერთ–ერთი ოფიციალური ენაა, ბრაზილიას „პინდორამა“ ეწოდება. ეს სახელი ამ რეგიონს ადგილობრივებმა უწოდეს და „პალმის ხეების მიწას“ ნიშნავს.
ისტორია
პორტუგალიისაგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1822 წელს. 1889 წლიდან ფედერაციული რესპუბლიკაა. ბრაზილიის მოსახლეობის ფორმირებაში უდიდესი როლი შეასრულა იმიგრაციამ — 1808 წლის კანონით უცხოელებს მიწის საკუთრებაში შეძენის მიეცათ უფლება. პოლიტიკური პარტიების საქმიანობა აკრძალული იყო გენერალ კასტელო ბრანკოს მმართველობის წლებში. 1988-92 წლებში პრეზიდენტის პოსტი ეკავა ფერნანდო კოლონს, რომელმაც თავისუფალი საბაზრო პოლიტიკის იდეა წამოაყენა. ბოლოს იგი დაადანაშაულეს კორუფციაში და თანამდებობიდან გადააყენეს. 1992 წელს რიო-დე-ჟანეიროში ჩატარდა მსოფლიო სამიტი. 90-იან წლებში განხორციელებულმა რეფორმებმა ხელი შეუწყო ფინანსური მდგომარეობის სტაბილიზაციას.
გეოგრაფია
ბრაზილიის უზარმაზარ ტერიტორიაზე გამოიყოფა ორი მსხვილი ბუნებრივი ოლქი: ამაზონის დაბლობი, რომელიც ვრცელდება ქვეყნის ჩრდილოეთით და ბრაზილიის მთიანეთი, რომელიც იკავებს ქვეყნის ტერიტორიის ცენტრალურ და სამხრეთ ნაწილებს. ბრაზილიის ტერიტორიაზე არ გვხვდება ის გრანდიოზული მთათა სისტემები, რომლებიც წარმოდგენილია კონტინენტის დასავლეთ ნაწილში.
ბრაზილიის მთიანეთი მოიცავს მთელი ქვეყნის ტერიტორიის 2/3-ს. იგი აგებულია ძველი კრისტალური ქანებისაგან, სადაც ჭარბობს გრანიტი, გნეისი, კვარციტი. ეს ყველაფერი დაფარულია დანალექი ქანებით. ზოგ ადგილებში, კრისტალური ქანები გამოდიან ზედაპირზე. მთიანეთი ძირითადად ხასიათდება გორაკ-ბორცვიანი ზედაპირით, რომელიც მაღლდება ჩრდილოეთიდან სამხრეთის და სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით.
მთიანეთი დასავლეთით გადადის პანტანალის ვაკეში, ხოლო სამხრეთით — ლა-პლატის დაბლობში. ჩრდილო დასავლეთით იგი თანდათან იშლება და უერთდება ამაზონის დაბლობს, რომლის ფართობიც 1,6 მლნ კვ.კმ-ია. მსოფლიოში უდიდესი ეს ტროპიკული დაბლობი მდებარეობს ტექტონიკური ჩაღუნვის ოლქში, რომელიც ამოვსებულია ზღვიური და კონტინენტური დანალექი მასალით.
ბრაზილია მდიდარი ქვეყანაა სასარგებლო წიაღისეულით, რაც უპირველეს ყოვლისა განპირობებულია გეოლოგიური აგებულების თავისებურებით. ქვეყანა პირველ ადგილზეა ლათინურ ამერიკაში რკინის, მანგანუმის, ქრომიტების, ბარიტის, პირიტის, ნიობიის და გარსის მარაგით. მეორეზეა ტიტანის, ვოლფრამის, კობალტის, კალის, აზბესტის და კალიუმის მარილების მარაგით. ამავე დროს, ქვეყანა ენერგეტიკული რესურსების მნიშვნელოვან სიმცირეს განიცდის.
კლიმატი
ბრაზილიის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს ტროპიკულ სარტყელში, მისი სამხრეთი ნაწილი კი ექცევა სუბტროპიკულ სარტყელში. დაბალ განედებში მდებარეობა განაპირობებს მზის რადიაციის სიუხვეს და ტემპერატურის მაღალ მაჩვენებლებს, რომლებიც მერყეობს +14,7 გრადუსიდან 28,3 გრადუსამდე. ეს ტემპერატურები თანდათან კლებულკობს ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით,თვიური და წლიური ამპლიტუდა კი მატულობს.
ქვეყნის მთელი ტერიტორია, ჩრდილო-აღმოსავლეთის ზოგიერთი რაიონის გამოკლებით მნიშვნელოვანი რაოდენობის ტენს იღებს — 1000 მმ-ზე მეტს წელიწადში. ტროპიკული ბრაზილიის ყველაზე ცივი თვის და ყველაზე თბილი თვეების საშუალო ტემპერატურებს შორის განსხვავება დაახლოებით 3-4 გრადუსია. ნალექები წლის მანძილზე არათანაბრად არის განაწილებული, განასხვავებენ ორ სეზონს: მშრალს და ტენიანს.
ბრაზილიის მთაინეთისათვის დაახლოებით 24-იან განედამდე, ბატონობს სუბეკვატორული კლიმატი ცხელი (22-28 გრადუსი) და ტენიანი ზაფხულით და თბილი (17-20 გრადუსი), მშრალი ზამთრით. მთიანეთის აღმოსავლეთით, კლიმატი ტროპიკული, ცხელი და ტენიანია (800-1600 მმ).
ბრაზილიის კლიმატური პირობები ხელსაყრელია ყველა სახის სოფლის მეურნეობის კულტურის მოსაყვანად. ცივი პერიოდის არარსებობა კარგ საშუალებას იძლევა წელიწადში ორი, ზოგიერთი კულტურისთვის კი სამი მოსავლისათვის.
შიგა წყლები
ბრაზილიის სამდინარო ქსელი ძლიერ ხშირი და წყალუხვია. დასავლეთიდან აღმოსავლეთით, ქვეყნის მთელს ტერიტორიას კვეთს მსოფლიოს ერთ-ერთი უგრძესი, ყველაზე წყალუხვი და აუზის ფართობით ყველაზე დიდი მდინარე ამაზონი, რომლის საშუალებითაც ხდება ქვეყნის ჩრდილოეთის რაიონების მორწყვა. ეს მდინარე წარმოიშვება მდინარეების — მარანიონის და უკაიალის შეერთებით და თუ მის სიგრძეს პირველი მდინარის სათავიდან გამოვითვლით, მაშინ იგი გაუტოლდება 6400 კმ-ს, ხოლო თუ მეორე მდინარიდან, 7000 კმ-ს. მდინარე ამაზონი ბრაზილიის ტერიტორიაზე 3165 კმ გაედინება. ქვეყნის ტერიტორიაზე მისი აუზი შეადგენს 4,8 მლნ კვ. კმ-ს. პერუს საზღვართან მისი სიგანე 1,5 კმ-ია, შუა დინებისას, ქალაქ მანაუსთან 5 კმ, ხოლო ქვემო დინებისას 20 კმ. შესართავთან კი 80-150 კმ. შუა დინებისას ამაზონის სიღრმე 70 მეტრია, ქალაქ ობიდუსთან 135 მ, ხოლო შესართავთან 15-45 მ.
ამაზონს მრავალი შენაკადი აქვს. მათგან აღსანიშნავია პურუსი, ჟურუა, ტაპაჟოსი, მადეირა, რიუ-ნეგრუ, ჟაპურა, ისა. ამაზონის რეჟიმი რთული და მრავალფეროვანია.