cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
როზა ლუქსემბურგი
ცხოვრება და მოღვაწეობა
1900 წლიდან ლუქსემბურგი ევროპაში მიმდინარე სოციო-ეკონომიკურ საკითხებზე ანალიტიკურ სტატიებს აქვეყნებს სხვადასხვა ჟურნალებში. ხედავდა რა ომის საშიშროებას, იგი მწვავედ აკრიტიკებდა გერმანულ მილიტარიზმსა და იმპერიალიზმს და მუშებს საყოველთაო გაფიცვისკენ მოუწოდებდა, რათა თავიდან აერიდებინათ მოსალოდნელი ომი. 1904 და 1906 წლებში როზა ლუქსემბურგი დააპატიმრეს პოლიტიკური აქტივობების ნიადაგზე. 1907 წელს იგი დაესწრო რუსი სოციალ-დემოკრატების პარტიის ყრილობას ლონდონში, სადაც გაიცნო ვლადიმერ ლენინი. მეორე ინტერნაციონალის შტუტგარდის კონგრესზე,მისი რეზოლუცია, რომლითაც ყველა ევროპულ მუშათა პარტიას ომის წინააღმდეგ გაერთიანებისკენ მოუწოდებდა, მხარდაჭერილ იქნა.
პუმპულა (თეთრი)
ბოტანიკური აღწერა
პუმპულა (თეთრი) გამოიყენება მაღალი ხარისხის სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
როზა ლუქსემბურგი
ცხოვრება და მოღვაწეობა
გერმანიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ბერლინის სასწავლო ცენტრში ლუქსემბურგი მარქსიზმსა და ეკონომიკას ასწავლიდა. მისი ყოფილი მოსწავლე ფრიდრიხ ებერტი, მოგვიანებით პარტიის ლიდერი და ვაიმარის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი გახდა. 1912 წელს ლუქსემბურგი სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი იყო ევროპის სოციალისტთა კონგრესზე. ფრანგ სოციალისტ ჟან ჟორესთან ერთად, ლუქსემბურგი ევროპულ მშრომელთა პარტიებს ორგანიზებისა და საყოველთაო გაფიცვისკენ მოუწოდებდა. თუმცა, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის უმრავლესობამ, ისევე როგორც ფრანგმა სოციალისტებმა ომს მხარი დაუჭირეს. ამის საპასუხოდ, ლუქსემბურგმა ფრანკფურტში ომის წინააღმდეგ დემონსტრაციები დააორგანიზა, მოწოდებებით არ დამორჩილებოდნენ სამხედრო ბრძანებას და უარი ეთქვათ ომში მონაწილეობაზე. რის გამოც იგი ერთი წლით დააპატიმრეს.
1914 წლის აგვისტოში ლუქსემბურგმა, კარლ ლიბკნეხტთან, კლარა ცეტკინთან და ფრანც მერინგთან ერთად დააარსა ჯგუფი „ინტერნაციონალი“, რომელიც მოგვიანებით, 1916 წლის იანვარში, „სპარტაკის ლიგად“ გარდაიქმნა. ჯგუფის ფარგლებში ისინი გამოსცემდნენ ანტისაომარ არალეგალურ პამფლეტებს მონათა განმათავისუფლებელი სპარტაკის ფსევდონიმის სახელით. ლუქსემბურგის ფსევდონიმი იყო იუნუსი, ლუციუს იუნუს ბრუტუსის, რომის რესპუბლიკის დამაარსებლის საპატივცემულოდ. სპარტაკის ლიგა მწვავედ დაუპირისპირდა გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიას, რომელიც რაიხსტაგის მიერ ომის დაფინანსებას მხარს უჭერდა. ლიგა მიზნად ისახავდა გერმანიის მუშათა საყოველთაო მობილიზებას ომის წინააღმდეგ. შედეგად, 1916 წლის ივნისში ლიბკნეხტი და ლუქსებურგი ორი წლითა და ექვსი თვით დააპატიმრეს.
მეგობრების დახმარებით როზა ლუქსემბურგი ციხიდანაც ახერხებდა, რომ მისი სტატიები არალეგალურად დაბეჭდილიყო, მათ შორის „რუსეთის რევოლუციაც“, რომელშიც იგი რუს ბოლშევიკებს აკრიტიკებს. მიუხედავად ამისა, იგი მაინც „პროლეტარიატის დიქტატურისკენ“ მოუწოდებდა, თუმცა უარყოფდა ბოლშევიკების ერთპარტიულ მოდელს. ლუქსემბრუგის ერთ-ერთი ცნობილი სიტყვებია „თავისუფლება, ყოველთვის არის განსხვავებულად მოაზროვნეთა თავისუფლება“.
1918 წლის 8 ნოემბერს ბრესლაუს ციხიდან გათავისუფლების შემდგომ, ლუქსემბურგმა ლიბკნეხტთან ერთად თავიდან დააორგანიზა სპარტაკის ლიგა და დააარსა გაზეთი „წითელი დროშა“, რომლის მეშვეობითაც ყველა პოლიტიკური პატიმრის გათავისუფლებასა და სიკვდილით დასჯის გაუქმებას ითხოვდნენ. 1918 წლის 14 დეკემბერს მათ სპარტაკის ლიგის ახალი პროგრამა გამოაქვეყნეს.
1918 წლის 29-31 დეკემბერს გაიმართა ლიგის, დამოუკიდებელ სოციალისტთა და გერმანიის საერთაშორისო კომუნისტების ერთობლივი კონგრესი, რომლის შედეგადაც 1919 წლის 1 იანვარს, ლიბკნეხტისა და ლუქსემბურგის ხელმძღვანელობით გერმანიის კომუნისტური პარტია დაარსდა. ლუქსემბურგი მხარს უჭერდა პარტიის მონაწილეობას ვაიმარის ეროვნულ ასამბლეაში, რომელმაც ვაიმარის რესპუბლიკა დააარსა. თუმცა, მან ხმათა საჭირო რაოდენობა ვერ დააგროვა და პარტიამ არჩევნების ბოიკოტირება მოახდინა.
1919 წლის იანვარში ბერლინს რევოლუციის მეორე ტალღამ გადაუარა. ლიბკნეხტის მსგავსად, ლუქსემბურგი მხარს უჭერდაპუტჩს. მისი გაზეთი „წითელი დროშა“ აჯანყებულებს ლიბერალური მედიის სარედაქციო ოფისების დაკავებისკენ მოუწოდებდა. 8 იანვარს გაზეთში გამოქვეყნდა მისი საჯარო მიმართვა, რომელშიც იგი რევოლუციის მტრებთან - ფრიდრიხ ებერტისა და ფილიპ შაიდემანის მთავრობასთან — ყოველგვარი მოლაპარაკებების აღკვეთისკენ მოუწოდებდა.
აჯანყების საპასუხოდ, გერმანიის მაშინდელმა მეთაურმა და სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერმა ფრიდრიხ ებერტმა ე.წ. „ფრაიკორპს“ (არალეგურალური მოხალისეთა სამხედრო დანაყოფი) რევოლუციის ჩახშობა დაავალა. 15 იანვარს ლუქსემბურგი და ლიბკნეხტი „ფრაიკორპის“ ჯარისკაცებმა დააკავესდადახვრიტეს. ლუქსემბურგის ცხედარი ბერლინის ლანდვერის არხში გადააგდეს. ლუქსემბურგის და ლიბკნეხტის მკვლელობას აჯანყების ახალი ტალღა და კომუნისტური პარტიის ათასობით წევრის დაკავება/დახვრეტა მოჰყვა როგორც ბერლინში, ისე მთელი გერმანიის მასშტაბით. ლუქსემბურგი და ლიბკნეხტი ბერლინის ფრიდრიხსფელდის ცენტრალურ სასაფლაოზე არიან დაკრძალული, სადაც მათ ყოველ წელს უამრავი მემარცხენე მიაგებს პატივს.
პოლიტიკური მრწამსი
როზა ლუქსემბურგს, როგორც გამორჩეულ თეორეტიკოსს მნიშვნელოვანი წვლილი აქვს შეტანილი მარქსიზმის განვითარებაში, განსაკუთრებით დემოკრატიული სოციალიზმის თეორიისა და ნაციონალიზმისა და სოციალიზმის ურთიერთმიმართების თაობაზე აზრის განვითარებაში.
თავის 1913 წლის ნაშრომში „კაპიტალის აკუმულაცია“ მან მსჯელობა განავითარა იმპერიალიზმსა და კაპიტალიზმის კოლაფსზე. ნაშრომში იგი აკრიტიკებს მარქსის თეზისს კაპიტალიზმში ეკონომიკური კრიზისების ციკლურობის თაობაზე. მარქსის მტკიცებით, კაპიტალიზმი, როგორც ეკონომიკური და პოლიტიკური სისტემა, რომელიც მუდმივად გაფართოებასა და მოგების ზრდის ძიებაშია, ადრე თუ გვიან ამოწურავს საკუთარ თავს და ჩამოიშლება. თუმცა, მარქსის გარდაცვალებიდან რამდენიმე ათეული წლის შემდგომაც, პერიოდული კრიზისების მიუხედავად, სისტემა როგორღაც მაინც ახერხებდა სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნებას. ლუქსემბურგი ამას კოლონიალიზმით ხსნიდა. მისი მტკიცებით, კაპიტალისტური სისტემა გაფართოებას კოლონიების ხარჯზე ახდენდა.
ეს უკანასკნელნი არა მხოლოდ ნედლეულის მიმწოდებლის როლს ასრულებდნენ, არამედ ასევე კაპიტალისტურ ქვეყნებში წარმოებული პროდუქციის გასაღების ბაზარსაც წარმოადგენდნენ. იმპერიალიზმის პირველ თეორიებზე მსჯელობაც როზა ლუქსემბურგს ეკუთვნის, რომელიც მოგვიანებით ლენინმა განავითარა. ლუქსემბურგს სწამდა ინტერნაციონალური სოციალიზმის, რომლის ფარგლებშიც მშრომელთა მასები, ეროვნების მიუხედავად, სოლიდარობის ნიადაგზე ერთად მოიპოვებდნენ ძალაუფლებას. იგი მწვავედ აკრიტიკებდაბოლშევიკებს და ლენინს პარტიული დემოკრატიის და პროლეტარიატის დიქტატურის საკითხებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:კომუნისტები კატეგორია:რევოლუციონერები კატეგორია:ნოემბრის რევოლუციის მონაწილენი კატეგორია:გერმანელი ფემინისტები კატეგორია:ებრაელი ათეისტები კატეგორია:მარქსისტი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლებიკატეგორია:სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
ზურაბ ანჩაბაძე
ზურაბ ვიანორის ძე ანჩაბაძე (Зураб Вианор-иԥа Анчабаӡе; დ. 22 აპრილი, 1920, გაგრა — გ. 28 იანვარი, 1984, სოხუმი) — ქართველი და აფხაზი ისტორიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს (1972) და აფხაზეთის (1961) მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1962), პროფესორი (1963), სსრკ IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აფხაზეთის უნივერსიტეტის პირველი რექტორი.
წარმოშობა და ოჯახი
ზურაბ ანჩაბაძის ანკეტაში, სადაც სოციალური წარმოშობის გრაფაა, გარკვევითაა მიწერილი თავადი, სოციალური მდგომარეობა — აზნაური. ზურაბის პაპა — ტარას ანჩაბაძე, გადამდგარი ვიცე-პოლკოვნიკი, საკმაო ხნის მანძილზე იყო სოხუმის მმართველობის წევრი; ბებია — მაშო დადიანი-ანჩაბაძისა ცნობილი საზოგადო მოღვაწე იყო. ზურაბის მამამ, ვიანორ ანჩაბაძემ დაამთავრა პეტერბურგის სამხედრო-სამედიცინო აკადემია. პირველი მსოფლიო ომის დროს იმყოფებოდა კავკასიისა და დასავლეთის ფრონტებზე. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მას დაევალა აფხაზეთში საკურორტო საქმის ორგანიზება. გარკვეული დროის მანძილზე ვინორ ანჩაბაძე იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი.
ზურაბ ანჩაბაძის მეუღლე იყო თინა ხახიშვილი. მათი ვაჟია ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი გიორგი ანჩაბაძე.
ბიოგრაფია
ზურაბ ანჩაბაძე დაიბადა 1921 წლის 22 აპრილს ქალაქ გაგრაში, აფხაზი ექიმის ოჯახში. მოდიოდა ძველი თავადური გვარისგან აჩბა-ანჩაბაძე. ბებია და დედა იყვნენ სამეგრელოს სათავადოდან. ოჯახში საუბრობდნენ, როგორც აფხაზურ, ასევე ქართულ ენებზე.
1938 წელს დაამთავრა სოხუმის საშუალო სკოლა. ანჩაბაძეს უზრუნველი ბავშვობა, მალევე შეიცვალა რეპრესიების სერიით. 1937 წელს დააპატიმრეს მისი მშობლები. ჩვიდმეტი წლის ზურაბის ხსნა პატიმრობისგან, ნათესავებმა ძლივს შეძლეს. ძნელი იყო მისი ცხოვრება აფხაზეთში, რადგან მას „სამშობლოს მტრის“ შვილად თვლიდნენ, ამიტომაც ზურაბი და მისი და საცხოვრებლად თბილისში, დეიდასთან გადავიდნენ.
1941 წელს დაამთავრა სოხუმის გორკის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი, შემდეგ კი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა. ამ უნივერსიტეტში იგი დაახლოებით ათი წელი მოღვაწეობდა, სიმონ ჯანაშიასა და ნიკო ბერძენიშვილის ხელმძღვანელობით.
იგი აქტიურ სტუდენტურ ცხოვრებას ეწეოდა, უკვე მესამე კურსზე დაიწყო სტატიების გამოქვეყნება სოხუმის გაზეთ „აფხაზეთის პროფკავშირელი“. 1946 წელს დაიწყო მუშაობა თსუ-ში უმცროს მეცნიერ-მუშაკად, შემდეგ 1958 წლის ოქტომბრიდან ხელმძღვანელობდა კავკასიის მთიელ ხალხთა ისტორიის კათედრას. 1948 წელს თბილისში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, თემაზე „საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორია“, 1960 წელს კი სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა ქალაქ მოსკოვში, აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში. 1963 წელს მიანიჭეს პროფესორის წოდება.
ზურაბ ანჩაბაძე ინტერესდებოდა სხვადასხვა ისტორიული პერიოდებით და ახდენდა ცალკეული საკითხების გამოყოფას და შესწავლას. მისმა დისერტაციებმა თემებზე „აფხაზეთი და სამეგრელო მეჩვიდმეტე საუკუნეში“ (თბილისი, 1948) და „შუასაუკუნეების აფხაზეთიდან“ ოპონენტების მაღალი შეფასება დაიმსახურა და დიდი ინტერესი გამოიწვია სამეცნიერო საზოგადოებაში.
1980 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. იყო საბჭოთა ეროვნებების უზენაესი საბჭოს მეცხრე მოწვევის დეპუტატი (1974-1979 წლებში) და წარმოადგენდა სოხუმის საქალაქო № 185 ოლქს. იყო ერთა საბჭოს საგარეო საქმეთა კომისიის წევრი. 1973 წელს სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტს ჩაუდგა სათავეში, ხოლო 1979 წელს მისი ინიციატივის საფუძველზე ინსტიტუტი გადაიქცა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტად, რომელშიც რექტორის ადგილს იკავებდა 1984 წლამდე, მან შექმნა საქართველოსა და აფხაზეთის ისტორიის კათედრები და თავადვე ჩაუდგა სათავეში. მისი ხელმძღვანელობით დაცულ იქნა ოცი საკანდიდატო და ექვსი სადოქტორო დისერტაცია. მისი სტუდენტი იყო აკადემიკოსი მარიამ ლორთქიფანიძე.
ზურაბ ანჩაბაძე ეწეოდა აქტიურ პედაგოგიურ საქმიანობას და ლექციებით გამოდიოდა მოსკოვის, თბილისის, ყაბარდო-ბალყარეთისა და აფხაზეთის უნივერსიტეტებში. 2010 წელს, დიმიტრი გულიას სახელობის აფხაზეთის ჰუმანიტარული კვლევების ინსტიტუტში გაიმართა ორდღიანი კონფერენცია, რომელიც ზურაბ ანჩაბაძეს 90 წლის იუბილეს მიეძღვნა. კონფერენციაზე განიხილეს ისტორიკოსის ნაშრომების აქტუალურობა და მათი მნიშვნელობა კავკასიისა და აფხაზეთის ისტორიის გაცნობა-ათვისებაში. მათ ისაუბრეს, უნივერსიტეტის გახსნის პირველ დღეებზე და ზურაბ ანჩაბაძეს მოღვაწეობის ადრეულ წლებზე.
ზურაბ ანჩაბაძე გარდაიცვალა 1984 წლის იანვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:აფხაზი ისტორიკოსები კატეგორია:გაგრის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ზურაბ
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი — ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და ჰიმნთან ერთად. მიიღეს 1947 წლის 27 ივლისს. გერბის დიზაინი დაფუძნებულია სსრკ-ის გერბზე. გერბი დაფუძნებულია მხოლოდ პეიზაჟურ მახასიათებლებზე და არ შეიცავს არანაირ ისტორიულ სიმბოლოებს.
გერბზე გამოსახულია ჩრდილოეთ მაკედონიის უმაღლესი მწვერვალი – მთა კორაბი, წყალი (მდინარე) და მზე; ასევე ის კულტურები, რომლებიც მაკედონიაში იზრდება (ხორბალი, ყაყაჩო, თამბაქო და ბამბა). ქვედა ნაწილში კი გამოსახულია ლენტი ეროვნული ორნამენტებით.
1991 წელს, მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთ მაკედონიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, საუბარი დაიწყეს ახალ გერბზე, მაგრამ ყველა ვარიანტი დაიწუნეს და შეინარჩუნეს სოციალისტური მაკედონიის გერბი. 2009 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება გერბიდან მოეშორებინათ ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, როგორც კომუნიზმის სიმბოლო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:გერბები მზის გამოსახულებით კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით
29
თარიღი უცნობია
*
კარლ ალბრეხტი
კარლ ალბრეხტი (Karl Albrecht; დ. 20 თებერვალი, 1920, ესენი, გერმანია — გ. 16 ივლისი, 2014, იქვე) — გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი, ყველაზე მდიდარი ადამიანი გერმანიაში. ძმასთან (თეო ალბრეხტი) ერთად გერმანიის უდიდესი დისქაუნტერის „ალდის“ მფლობელი. 2014 წლის თებერვლის მონაცემებით იყო მსოფლიოს 21-ე უმდიდრესი ადამიანი.
ბიოგრაფია
კარლ ალბრეხტის მამა პროფესიით მეშახტე იყო, შემდგომში პურის საცხობში მუშაობდა დამხმარედ. დედა მცირე სასურსათო მაღაზიის მფლობელი იყო ესენის მუშათა უბან შიონებეკში. კარლმა პროფესიული განათლება მიიღო საკონდიტრო ნაწარმის დარგში და 1946 წელს ძმასთან ერთად მშობლების მაღაზიის მართვა გადაიბარა. 1961 წელს ძმებმა „ალდის“ (ალბრეხტ-დისქაუნტი) პირველი ცენტრი გახსნეს.
კარლ ალბრეხტი ჩაკეტილი ცხოვრებით ცხოვრობს. მის ჰობი არის გოლფი. მას ეკუთვნის სასტუმრო „იოშბერგჰოფი“ გოლფის მინდვრებით და ამასთანავე გატაცებულია ორქიდეების გამოყვანით. იგი დაქორწინებულია, ჰყავს 2 შვილი და ცხოვრობს დონაუეშინგენში.
1994 წელს კარლ ალბრეხტი ჩამოშორდა აქტიურ ბიზნეს და „ალდის“ დირექტორიის თავმჯდომარედ დარჩა. 2002 წელს იგი საერთოდ წავიდა ბიზნესიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი მეწარმეები კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
ნაბაკევი (თიღვის მუნიციპალიტეტი)
ნაბაკევი (ადრე წირეთი) — სოფელი თიღვის მუნიციპალიტეტში, თიღვის თემში.
მდებარეობს მდინარე შუა ფრონის (დასავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 1 კილომეტრი.
1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ.
დემოგრაფია
1989 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 143 ადამიანი, ქართველები შეადგენდნენ 80 %-ს (114 ადამიანი), ოსები — 20 %-ს (29 ადამიანი). 90-იან წლებში, რეგიონში არსებული კონფლიქტის გამო სოფელი დაიცალა ქართული მოსახლებისგან. ე. წ. სამხრეთ ოსეთის ხელისუფლების მიერ ორგანიზებული მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, 2015 წელს სოფელში ცხოვრობდა 45 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
30
გარდაიცვალნენ
*
ანდრეს-ელოი-ბლანკოს მუნიციპალიტეტი (ლარა)
ანდრეს-ელოი-ბლანკოს მუნიციპალიტეტი (Municipio Andrés Eloy Blanco) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ლარას შტატში. წარმოადგენს ლარას შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 708 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ანდრეს-ელოი-ბლანკოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 49,812 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სანარე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ლარას შტატის მუნიციპალიტეტები
ნაგუთნი
ნაგუთნი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ნაგუთნის ხეობაში. ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტი. ზღვის დონიდან 970 მეტრი, ყორნისიდან 8 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თერეგვანის თემის სოფლები
ბაკხი
ბაკხი — მთა საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ენგურისა და ხუმფრერის წყალგამყოფ სვანეთის ქედის განშტოება — ბაკხილდზე. სიმაღლე 3106 მ. აგებულია ზედაპალეოზოური და ტრიასული მეტამორფული თიხაფიქლებით. კლდოვანი მთაა. აქვს ძლიერ ციცაბო კალთები, ლანდშაფტი სუბნივალურია.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ბაკხი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაკხი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტრუტნოვის რაიონი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
Rhytidoponera cornuta
Rhytidoponera cornuta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიაკოტიხა (ხაროვსკის რაიონი)
მიაკოტიხა (Мякотиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სობეხოტეპ II
ხაანხრა სებეხოტეპი (ასევე სებეხოტეპ I, სებეხოტეპ II) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ხაანხრა სებეხოტეპი იყო მეცამეტე დინასტიის მეცამეტე ფარაონი, რომელმაც იმეფა მცირე ხნით ძვ.წ. 1735 წლისთვის. თუმცა ფონ ბეკერათის მიხედვით სებეხოტეპი მეცამეტე დინასტიის მეთექვსმეტე ფარაონი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
Crest of a Knave
Crest of a Knave (თაღლითის გვირგვინი) — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის მეთექვსმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1987 წელს. დისკი ჩაიწერა წინა ალბომის გამოცემიდან მხოლოდ სამი წლის შემდეგ, იმ მიზეზით, რომ იენ ანდერსონს ყელის ინფექცია ჰქონდა. წარუმატებელი Under Wraps-ის შემდეგ ჯგუფი კვლავ დაუბრუნდა ელექტრონულ ჟღერადობას, მაგრამ მეტი მძიმე ჟღერადობით და აკუსტიკური ინსტრუმენტების გამოყენებით. ეს იყო ჯეთრო ტალის ყველაზე წარმატებული ალბომი 1970-იანების შემდეგ. ჯგუფის სიმღერები აქტიურად ჟღერდა არა მხოლოდ რადიოეთერში, არამედ სატელევიზიო გადაცემებში და MTV-ზეც. კრიტიკოსების მიერ დადებითად შეფასებული ეს დისკი 1989 წელს გახდა გრემის ჯილდოს მფლობელი საუკეთესო მძიმე როკის/მეტალის ვოკალური ან ინსტრუმენტული შესრულების კატეგორიაში. მის გამოცემას მოჰყვა საკონცერტო ტურნე The Not Quite the World, More the Here and There Tour.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორია იენ ანდერსონი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის ალბომები კატეგორია:1987 წლის ალბომები კატეგორია:Chrysalis Records-ის ალბომები
გიორგი გოჩოლეიშვილი
გიორგი გოჩოლეიშვილი (დ. 14 თებერვალი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. უკრაინის-პრემიერ ლიგის კლუბ დონეცკის „შახტარისა“ და საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარჯვენა მცველი.
საბურთალო
გიორგი გოჩოლეიშვილი რომელიც ქუთაისში დაიბადა, „საბურთალოს“ აღზრდილია. მისი დებიუტი კლუბში 2020 წლის 27 აგვისტოს 2020–21 წლების უეფა-ს ევროპა ლიგის პირველი შესარჩევი ეტაპის მატჩში კვიპროსული ლიმასოლის „აპოლონის“ წინააღმდეგ შედგა. მისი დებიუტი ეროვნულ ლიგაში 2020 წლის გათამაშებაში, 2020 წლის 13 სექტემბერს თბილისის „მერანის“ წინააღმდეგ შედგა. 2021 წელს გოჩოლეიშვილი გუნდის ძირითადი შემადგენლობის მოთამაშედ ჩამოყალიბდა და „საბურთალოს“ საქართველოს თასის მოგებაში დაეხმარა, ფინალურ შეხვედრაში 1–0 დაამარცხა წყალტუბოს „სამგურალი“.
2022 წელს გოჩოლეიშვილი ეროვნული ლიგის სეზონის საუკეთესო თერთმეტეულში დაასახელეს.
ჯამში მან „საბურთალოს“ რიგებში 85 შეხვედრა ჩაატარა, სადაც 8 გოლის გაიტანა და 12 საგოლე გადაცემა გააკეთა.
დონეცკის „შახტარი“
2022 წლის ნოემბერში გოჩოლეიშვილმა უკრაინის პრემიერ-ლიგის გრანდ დონეცკის „შახტართან“ 5 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა, რომლის ათვლაც 2023 წლის 1 იანვარს დაიწყო. მისი დებიუტი კლუბის რიგებში 2023 წლის 28 თებერვალს საფეხბურთო კლუბ „მინაის“ წინააღმდეგ შედგა.
ახალგაზრდული
გოჩოლეიშვილის დებიუტი 21 წლამდელთა ნაკრებში 2021 წლის მარტში, ბელარუსის წინააღმდეგ შეხვდარაში, რომელიც საქართველოს გამარჯვებით 4–1 დასრულდა. გოჩოლეიშვილმა 2021 წლის 16 ნოემბერს ინგლისთან გამართულ შეხვედრაში გოლი და საგოლე გადაცემა მიითვალა. მოგვიანებით მისი გოლი საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ 2021 წლის საუკეთესო გოლად დაასახელა.
ეროვნული ნაკრები
2022 წლის ნოემბერში საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში გოჩოლეიშვილი ვილი სანიოლმა თავდაპირველად გამოიძახა. გოჩოლეიშვილის დებიუტი ნაკრებში 17 ნოემბერს მაროკოს წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ მატჩში შედგა.
გუნდური
საბურთალო
შახტარი
ხეთური ენა
ხეთური ან ნესილური (ნეშური) ენა — მკვდარი ენა, რომელზედაც ლაპარაკობდნენ ხეთები. ხალხი, რომელთაც შექმნეს იმპერია, ცენტრით ქალაქ ხათუსაში (თანამედროვე ბოღაზქოი), ჩრდილო-ცენტრალურ ანატოლიაში (თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე). ეს ენა გამოიყენებოდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 1800 წლიდან 1100 წლამდე. არსებობს გარკვეული საბუთები იმის სასარგებლოდ, რომ ხეთურ და მის მონათესავე ენებზე ლაპარაკობდნენ ანატოლიასა და ჩრდილოეთ სირიაში, კიდევ რამდენიმე ასეული წლის განმავლობაში. მას შემდეგ რაც ხეთების იმპერია დაინგრა, დაახლოებით ძვ. წ. 700 წლამდე.
ხეთური ენა არის ყველაზე ადრინდელი დოკუმენტირებული ინდო-ევროპული ენა, რომელიც ხელახლა აღმოაჩინეს საუკუნეზე ცოტა მეტი ხნის გასვლის შემდეგ იმ მომენტიდან, როდესაც ფორმულირებული იქნა პროტო-ინდო-ევროპული ჰიპოთეზა. სტრუქტურასა და ფონოლოგიაში გამოკვეთილი განსხვავებების გამო ზოგიერთი თანამედროვე ლინგვისტი, განსაკუთრებით ედგარ ჰ. სტურტევანტი და უორენ კაუგილი, გვარწმუნებს რომ, მისი კლასიფიკაცია მოხდეს, როგორც ინდო-ევროპული ენების და-ძმური ენა და არა როგორც მათი შთამომავალი ენა. რითიც ყალიბდება ინდო-ხეთური ჰიპოთეზა. მიუხედავად ამისა, მრავალი მეცნიერი აგრძელებს პროტო-ინდო-ევროპული ენის პირველადობის ტრადიციული XIX საუკუნის შეხედულებების ლობირებას და მიაჩნიათ, რომ ხეთურის უჩვეულო თვისებები ძირითადად მისი გვიანდელი ინოვაციების შედეგია.
სახელი
„ხეთი“ არის თანამედროვე სახელი, მას შემდეგ, რაც (ეს ჯერ სადავო საკითხია) ხეთების სამეფო იდენტიფიცირებული იქნა ებრაულ ბიბლიაში მოხსენიებულ ხეთებთან.
ხეთურ ადგილებში ნაპოვნ მრავალენოვან ტექსტებში ხეთურ ენაზე დაწერილ ტექსტებს წინ უძღვის ზმნიზედა ნესილი (ან ნასილი, ნისილი), ანუ „ნეშურ“ (ქანეშურ) ენაზე დაწერილი“. ნეშა ანუ ქანეში იყო მნიშვნელოვანი ქალაქი, რომელიც ხეთური იმპერიის შექმნამდე არსებობდა. ერთ შემთხვევაში წარწერა არის ქანისუმნილი, „ქანეშის ხალხის ენაზე“.
მიუხედავად იმისა, რომ ხეთების იმპერია შედგებოდა მრავალი სხვადასხვა ეთნიკური და ლინგვისტური წარმოშობის ხალხისაგან, ხეთური ენა გამოიყენებოდა მათი საერო წერილობითი ტექსტების უმრავლესობაში. ამ ტერმინის მიზანშეწონილობის შესახებ არსებობს მრავალი საკამათო არგუმენტისა და კონტრარგუმენტი, მაგრამ მაინც „ხეთური“ რჩება ყველაზე ხშირად ხმარებულ ტერმინად ამ მიმართებაში, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ავტორი გვირჩევს ნესიტურის (ან ნეშურის) ხმარებას.
გაშიფრვა
პირველი დასაბუთებული პრეტენზია ხეთური ენის კუთვნილების შესახებ გამოთქმული იყო იორგენ ალექსანდერ კნუდცონის (Jørgen Alexander Knudtzon, 1902 წ.) მიერ წიგნში, რომელიც ეძღვნებოდა ეგვიპტის ფარაონის მიერ ხეთების მმართველისათვის გაგზავნილ ორ წერილს. ეს წერილები იპოვნეს ელ-ამარნაში, ეგვიპტეში. კნუდცონი ამტკიცებდა, რომ ხეთური იყო ინდო-ევროპული ენა, უმეტესად, მორფოლოგიის საფუძველზე. მიუხედავად იმისა, რომ მას არ გააჩნდა ბილინგვური ტექსტები, მან მაინც შეძლო, რომ მოეცა ამ ორი წერილის ნაწილობრივი თარგმანი იმის წყალობით, რომ იმ პერიოდის დიპლომატიურ მიმოწერას გააჩნდა ჩამოყალიბებული ფორმულარული ხასიათი. მისი არგუმენტები არ იქნა საყოველთაოდ მიღებული, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ის მორფოლოგიური მსგავსებები, რომელიც მან ხეთურსა და ინდო-ევროპულს შორის შენიშნა, შეიძლება ინდო-ევროპულს გარეთაც იქნას ნაპოვნი, და ნაწილობრივ იმის გამო, რომ წერილების თარგმანი, სავსებით სამართლიანად, ჩათვლილი იყო გაურკვევლად. მინი|[[ბედრჟიხ ჰროზნი, 1915 წელი]] შემდეგში ჰუგო ვინკლერმა ბოღაზქოის თანამედროვე სოფელში აღმოაჩინა ფილების დიდი რაოდენობა, რომელიც შესრულებული იყო უკვე გაშიფრული აქადური ლურსმული დამწერლობით, მაგრამ უცნობ ენაზე. ბოღაზქოი კი იმყოფება ზუსტად იმ ადგილზე, სადაც ოდესღაც იდგა ხათუსა, ხეთების იმპერიის დედაქალაქი. ამ დიდი მასალის შესწავლის საფუძველზე ბედრჟიხ ჰროზნიმ (Bedřich Hrozný) მოახერხა ენის გაშიფრვა. მან წარმოადგინა თავისი არგუმენტები, რომ ეს ენა ინდო-ევროპულია, იმ სტატიაში, რომელიც გამოქვეყნდა 1915 წელს, რომელსაც მალე მოჰყვა ამ ენის გრამატიკაც (Hrozný 1917 წ.). ჰროზნის არგუმენტაცია, რომ ხეთური ეკუთვნოდა ინდო-ევროპული ენების ოჯახს, სავსებით თანამედროვე სტილის იყო, მაგრამ მაინც ცუდად დასაბუთებული. იგი ყურადღებას ამახვილებდა მორფოლოგიის იდიოსინკრაზიული ასპექტების გამაოგნებელ მსგავსებებზე, რაც ძალიან არ ჰგავდა შემთხვევითს და ასევე ნაკლებსავარაუდო იყო მისი ნასესხებობა. ამ მსგავსებებს შორის იყო რ/ნ მონაცვლეობა (იხილეთ როტაციზმი) ზოგიერთი სახელების შტოებში და ვოკალური აბლაუტი. ორივე ეს მოვლენა ჩანდა წყლის აღმნიშვნელ არსებით სახელში „ვადარ“, რომლის მხოლობითი სახელობითი იყო „ვადარ“, ხოლო მხოლობითი ნათესაობითი - „ვედენას“. მან ასევე წარმოადგინა მთელი წყება რეგულარული ბგერითი შესაბამისობებისა. პირველი მსოფლიო ომით გამოწვეული მოკლე საწყისი დაყოვნების შემდეგ, ჰროზნის შიფრი, მისი დაწვრილებითი გრამატიკული ანალიზი და ხეთურის ინდო-ევროპულთან ნათესაობის დამამტკიცებელი საბუთები ძალიან ჩქარა გახდა საყოველთაოდ მიღებული და აღიარებული. მალე ამას დაემატა კიდევ უფრო ფართო დასაბუთება, წარმოდგენილი თანამედროვე სწავლულების მიერ, როგორიცაა ედგარ ჰ. სტურტევანტი, რომელმაც გამოსცა პირველი მეცნიერულად შედგენილი ხეთური გრამატიკა ქრესტომათიითა და ლექსიკონით. სტურტევანტის გრამატიკის 1951 წელს გადასინჯული გამოცემა ჯერ ისევ ავტორიტეტულია დღესაც.
ლიტერატურა
შესავლები და მიმოხილვები Bryce, Trevor (1998). The Kingdom of the Hittites. Oxword: Oxword University Press. ISBN 0-19-924010-8.
Bryce, Trevor (2002). Life and Society in the Hittite World. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-924170-8.
Fortson, Benjamin W. (2004). Indo-European Language and Culture : an Introduction. Malden: Blackwell. ISBN 1-4051-0316-7.
ლექსიკონები Goetze, Albrecht (1954). Review of: Johannes Friedrich, Hethitisches Wörterbuch (Heidelberg: Winter). Language 30.401-405.[1]
Sturtevant, Edgar H. (1931). Hittite glossary: words of known or conjectured meaning, with Sumerian ideograms and Accadian words common in Hittite texts. Language, Vol. 7, No. 2, pp. 3–82., Language Monograph No. 9.
Puhvel, Jaan (1984-). Hittite Etymological Dictionary. Berlin: Mouton.
გრამატიკა Hrozný, Bedřich (1917). Die Sprache der Hethiter: ihr Bau und ihre Zugehörigkeit zum indogermanischen Sprachstamm. Leipzig: Hinrichs.
Jasanoff, Jay H. (2003). Hittite and the Indo-European Verb. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-924905-9.
Melchert, H. Craig (1994). Anatolian Historical Phonology. Amsterdam: Rodopi. ISBN 90-5183-697-X.
Patri, Sylvain (2007). L'alignement syntaxique dans les langues indo-européennes d'Anatolie. Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-05612-0.
Rose, S. R. (2006). The Hittite -hi/-mi conjucations. Innsbruck: Institut für Sprachen und Literaturen der Universität Innsbruck. ISBN 3-85124-704-3.
Sturtevant, Edgar H. A. (1933, 1951). Comparative Grammar of the Hittite Language. Rev. ed. New Haven: Yale University Press, 1951. First edition: 1933.
Sturtevant, Edgar H. A. (1940). The Indo-Hittite laryngeals. Baltimore: Linguistic Society of America.
ტექსტური გამოცემები
კატეგორია:ხეთური ენა კატეგორია:ანატოლიური ენები კატეგორია:მკვდარი ენები
რზა ვალიბეოვი
რზა ხალილ ოღლუ ვალიბეოვი (Rza Xəlil oğlu Vəlibəyov; 1903 – 1974, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა სახელმწიფო-პარტიული მოღვაწე, გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის“ რედაქტორი.
სასიცოცხლო
დაიბადა 1903 წელს აბარაზანის რაიონის სოფელ აკერაქში. 1924-1928 წლებში ამიერკავკასიის კომუნისტურ უნივერსიტეტში სწავლის შემდეგ მუშაობდა ბასარკეჩერის რაიონული პარტიული კომიტეტის მდივნად, შემდეგ კი მცირე ხნით „ყიზილ შაფაქის“ რედაქტორად. რზა ვალიბეოვი მუშაობდა სომხეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში დეპარტამენტის უფროსად, სომხეთის სსრ იუსტიციის სახალხო კომისრად და სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. იყო უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. რზა ვალიბეოვი ერთადერთი აზერბაიჯანელია, რომელიც ერევნის პანთეონშია დაკრძალული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
პუმპულა (შავი)
პუმპულა (შავი), პუმპულაში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
სამეგრელოს ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია. ერთეული ძირებია შემორჩენილი აბაშისა და გუდაუთის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად გულისმაგვარი ფორმის, მცირედ დანაკვთული, სამნაკვთიანი, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა მებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე, იშვიათად საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის და ფრთიანი. კუმსია, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. მარცვალი წვრილი ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი-ლურჯი. კანი სქელი აქვს, ტყავისებრი, მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი — შეუფერავი, გემო — სასიამოვნო.
პუმპულა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 193 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის წონა 60-80 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.0-5.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-12 გ/ლ-ს.
პუმპულა გამოიყენება საკმაოდ ხარისხიანი სუფრის მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება ნაზი, ღია ვარდისფერი, მსუბუქი და სასიამოვნო გემოთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
31
თარიღი უცნობია
*
Get Ready (New Order-ის ალბომი)
Get Ready (მოემზადე) — ინგლისური როკ-ჯგუფ New Order-ის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2001 წელს. იგი გამოვიდა ჯგუფის შემოქმედებაში რამდენიმე წლის პაუზის შემდეგ.
ალბომი ეძღვნება რობ გრეტონს, ჯგუფების Joy Division და New Order მენეჯერს, რომელიც 1999 წელს გარდაიცვალა.
ალბომის გარეკანის ავტორები არიან პიტერ სევილი და ჰოვარდ უეიკფილდი. მოდელი არის ნიკოლეტ კრებიცი.
2009 წელს კომპოზიცია Slow Jam გამოყენებული იქნა კომპანიის Visa სარეკლამო კამპანიაში.
სქოლიო
კატეგორია:New Order-ის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:London Records-ის ალბომები
კრესპოს მუნიციპალიტეტი
კრესპოს მუნიციპალიტეტი (Municipio Crespo) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ლარას შტატში. წარმოადგენს ლარას შტატის 9 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 875 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით კრესპოს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 49,813 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია დუაკა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ლარას შტატის მუნიციპალიტეტები
უოლტერ კენედის მოქალაქეობის ჯილდო
ჯეიმზ უოლტერ კენედის მოქალაქეობის ჯილდო — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციაში, რომელიც 1974-75 წლების სეზონიდან გადაეცემა მოთამაშეს, მწვრთნელს ან მოვარჯიშეს, რომელიც არნახულ სერვისის მიძღვნას ანახებს საზოგადოებას. ეს არის ყველაზე ძველი მოქალაქეობის და საზოგადოების სერვისის ჯილდო NBA-ში, რომელიც დარქმეული იქნა ჯეიმზ უოლტერ კენედის პატივსაცემად - NBA-ს მეორე რწმუნებული (პრეზიდენტი), რომელიც 1963-1975 წლებში ედგა ლიგას სათავაში. გამარჯვებულს ავლენს პროფესიონალური საკალათბურთო მწერლების ასოციაცია (PBWA). PBWA წარმოადგენს გაზერების, ჟურნალების და ინტერნეტ სევისებს, რომლებიც რეგულარულად ახდენენ NBA სტატიების წერას. PBWA წევრები ასახელებენ ნომინაციებს ჯილდოსთვის, შემდეგ კი 150 მწერლის ხმა მიიღება, საიდანაც ყველაზე მეტი ქულის მეპატრონე იგებს ჯილდოს. ჯილდო ჩვეულებრისამებრ გადაეცემა პერსონას, რომელმაც ყველაზე დიდი საქველმოქმედო წვლილი გიაღო სეზონის განმავლობაში. აქვე უნდა აღინიშნოს კევინ გარნეტი, რომელმაც 2006 წელს 1,2 მილიონი აშშ დოლარი გადარიცხა ქარიშხალ კატრინას დაზარალებულთა ფონდში.
დაარსებიდან მოყოლებული, ეს ჯილდო 34 სხვადასხვა ადამიანს გადაეცა. დეტროიტ პისტონსის რიგებში არიან ყველაზე მეტი გამარჯვებული (ტოტალური 5 რაოდენობით). მხოლოდ 1 სეზონში იყო, როდესაც ჯილდო გაიყო - მაიკლ კუპერსა და რორი სპეროუს შორის 1985-86 წლების სეზონში. ვლეიდ დივაჩი იუგოსლავიიდან (ამჯერად სერბეთი), დიკემბე მატომბო კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, კანადელი სტივ ნეში (დაბადებულია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე) და პო გასოლი (ესპანეთი) არიან მხოლოდ ის გამარჯვებულები, რომლებიც არ დაბადებულან აშშ ტერიტორიაზე. მატომბო არის ასევე ერთადერთი მოთამაშე, რომელსაც ეს ჯილდო 2-ჯერ გადაეცა. ფრენკ ლეიდენი და ჯოუ ოტული არიან ის გამარჯვებულები, რომლებიც არ ყოფილან მოთამაშეები. ლეიდენი 1983-84 წლების სეზონში იყო იუტა ჯაზის მთავარი მწვრთნელი, ხოლო ოტული 1994-95 წლების სეზონის გამარჯვებული, რომელიც სპორტული მწვრთნელი იყო ატლანტა ჰოუქსის რიგებში.
სქოლიო
კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
32
თარიღი უცნობია
*
დიდი სლემი (ჩოგბურთი)
დიდი სლემის ტურნირები (Grand Slam tournaments) — ყოველწლიური, ყველაზე მნიშვნელოვანი და პრესტიჟული საჩოგბურთო ტურნირები სარეიტინგო ქულების, საპრიზო ფონდის, ტრადიციის და საზოგადოების ყურადღების მიხედვით. ესენია:
თითოეული ტურნირი ორი კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს. ავსტრალიის ღია პირველობა ტარდება იანვარში, საფრანგეთის ღია პირველობა იწყება მაისის ბოლოს, უიმბლდონი ივლისის დასაწყისში, ხოლო აშშ-ის ღია პირველობა აგვისტოს თვის ბოლო ორშაბათს. ავსტრალიის და აშშ-ის ტურნირები ტარდება ჰარდის საფარის კორტებზე, საფრანგეთის ღია პირველობა თიხის, ხოლო უიმბლდონი ბალახის საფარზე თამაშდება. უიმბლდონი უძველესი ტურნირია, რომელიც დაარსდა 1877 წელს. აშშ-ის ღია პირველობა 1881, საფრანგეთის 1891, ხოლო ავსტრალიის 1905 წლიდან თამაშდება. დიდი სლემის ტურნირებს საერთაშორისო ჩოგბურთის ფედერაცია, იგივე ITF ატარებს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოგბურთის დიდი სლემის ტურნირები
დალასისლა
დალასისლა (Dalasýsla) — სისლა ისლანდიის დასავლეთ ნაწილში. დალასისლა მდებარეობს ვესტურლენდის რეგიონში.
დალასისლის ფართობი შეადგენს 2.078 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 140 ადამიანს.
ჩესკა-ლიპის რაიონი
ჩესკა-ლიპა (ჩეხ. Okres Česká Lípa) — რაიონი ლიბერეცის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ჩესკა-ლიპა. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 072,91 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 105 662 ადამიანს, მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 250 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ნედლათი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰანგენდგლეჩერჰორნი
ჰანგენგლეჩერჰორნი (Hangendgletscherhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში. მისი ჩრდილოეთი კალთა გადაჰყურებს გაულის მყინვარს.
Rhytidoponera crassinoda
Rhytidoponera crassinoda — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჯემალ გიურსელი
ჯემალ გიურსელი (Cemal Gürsel, 13 ოქტომბერი, 1895, ერზრუმი — 14 სექტემბერი, 1966, ანკარა) — თურქეთის სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე, თურქეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი, გენერალი.
კარიერა
1929 წელს დაამთავრა თურქეთის სამხედრო კოლეჯი არტილერისტის სპეციალობით. 1915-1960 წლებში იყო სამხედრო სამსახურში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში და თურქეთის დამოუკიდებლობის ომში. ორგანიზებას უწევდა 1960 წლის სამხედრო გადატრიალებას, 1960 წლის მაისში დაიკავა სახელმწიფოს მეთაურის თანამდებობა, ხოლო 1961 წელს პრეზიდენტის პოსტი. მძიმე ავადმყოფობის გამო გათავისუფლებულ იქნა 1966 წლის 28 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის პრეზიდენტები კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:თურქი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
თეო ალბრეხტი
თეოდორ პაულ ალბრეხტი (Theodor Paul Albrecht; ცნობილი როგორც თეო ალბრეხტი (დ. 20 მარტი 1922, ესენი, გერმანია — გ. 24 ივლისი 2010, ესენი, გერმანია) — გერმანელი მრეწველი, მილიარდერი (15,1 მლრდ - 2005), გერმანიის ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ადამიანი. ძმასთან კარლ ალბრეხტთან ერთად გერმანიის უდიდესი დისკაუნტერის „ალდის“ მფლობელი. თეო ალბრეხტს ეკუთვნის „ალდის“ ჩრდილოეთი სექტორი, რომლის ცენტრალური ბიურო მდებარეობს ქალაქ ესენში.
ბიოგრაფია
თეო ალბრეხტის მამა პროფესიით მეშახტე იყო, შემდგომში პურის საცხობში მუშაობდა დამხმარედ. დედა მცირე სასურსათო მაღაზიის მფლობელი იყო ესენის მუშათა უბან შიონებეკში. მან პროფესიული განათლება მიიღო დედის მაღაზიაში ხაბაზის დარგში და 1946 წელს ძმასთან კარლთან ერთად მშობლების მაღაზიის მართვა გადაიბარა. 1961 წელს ძმებმა „ალდის“ (ალბრეხტ-დისქაუნტი) პირველი ცენტრი გახსნეს.
1971 წლის 29 ნოემბერს თეო ალბრეხტი გაიტაცეს. 17 დღის შემდეგ, რაც მან კარდინალ ფრანც ჰენგსბახის შუამავლობით 7 მილიონი გერმანული მარკა გადაიხადა გათავისფლებულ იქნა. თეო ალბრეხტის გამტაცებლები მალა დაიჭირეს და 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.
თეო ალბრეხტის ჰობი იყო გოლფის თამაში და საბეჭდი მანქანების შეგროვება. იგი ცხოვრობდა კუნძულ ფიორზე 1.000.000 კვ/მ ზომის საკუთარ მამულში. ბოლო წლებში თეო ალბრეხტი აქტიურ ბიზნეს ჩამოშორებული იყო და კარჩაკეტილ ცხოვრებას მისდევდა. პრესაში მისი ფოტო უკანასკნელად 1971 წელს იქნა გამოქვეყნებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი მეწარმეები კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, საქართველოს სსრ (Грузинская Советская Социалистическая Республика, Грузинская ССР; 25 თებერვალი, 1921 — 9 აპრილი (დე ფაქტო) [ 26 დეკემბერი (დე იურე) ], 1991) — თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ქალაქი თბილისი.
საქართველო, სსრკ-ს მოკავშირე რესპუბლიკა „საქართველოს სსრ“-ის სახელით ცნობილი იყო 1990 წლის 15 ნოემბრამდე. გარდამავალ პერიოდში 1991 წლის 9 აპრილამდე საქართველო „საქართველოს რესპუბლიკის“ სახელით კვლავ რჩებოდა სსრკ-ის მოკავშირე რესპუბლიკად.
მიუხედავად საბჭოთა კავშირში მიღებული 1990 წლის 3 აპრილის კანონისა, რომლის მიხედვითაც გაწერილი იყო თუ რა პროცედურები იყო საჭირო მოკავშირე ქვეყნის კავშირიდან გასასვლელად, საქართველოს რესპუბლიკაში ჩატარებული 1991 წლის 31 მარტის რეფერენდუმი იყო 1990 წლის კანონისაგან დამოუკიდებელი მოვლენა ქვეყნის ისტორიაში, რომლის საფუძველზე 9 აპრილს ზვიად გამსახურდიამ საქართველოს კავშირში 70-წლიანი ყოფნა გამოაცხადა ქვეყნის ოკუპაციის პერიოდად და საქართველოს რესპუბლიკა გამოაცხადა 1918 წლის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამართალმემკვიდრედ.
მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო დე იურე და დე ფაქტო დამოუკიდებელი გახდა 1991 წლის 9 აპრილიდან, საბჭოთა კავშირი მაინც თვლიდა მას მოკავშირე რესპუბლიკად ვიდრე მის დაშლამდე.
საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 9 აპრილის დამოუკიდებლობის გამოცხადებას მალევე მოჰყვა შედეგი აღიარებების სახით. საქართველოს დამოუკიდებლობა სცნეს: 1991 წლის 27 აგვისტოს — რუმინეთი და მოლდოვა, 30 აგვისტოს — აზერბაიჯანი, 13 სექტემბერს — სომხეთი, 12 დეკემბერს — უკრაინა, 16 დეკემბერს — თურქეთი, 20 დეკემბერს — ლიეტუვა და მონღოლეთი, 25 დეკემბერს — აშშ, კანადა და ირანი, 26 დეკემბერს — ინდოეთი, ბრაზილია, კუბა, ტაილანდი, 27 დეკემბერს — ჩინეთი, ბელორუსია, სლოვენია, ვიეტნამი, ეგვიპტე, ალჟირი, 28 დეკემბერს — ხორვატია, იორდანია, 30 დეკემბერს — ლიბანი, 31 დეკემბერს — პაკისტანი, 1992 წლის 2 იანვარს — ერაყი, ეთიოპია, ლაოსი და ა.შ.
წინარეისტორია
1917 წლის რუსეთის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სახელმწიფოს სათავეში მოვიდნენ ბოლშევიკები. 1918 წელს საბჭოთა რუსეთმა სცადა საქართველოს დაპყრობა, თუმცა უშედეგოდ. 1918-1920 წლების რუსეთის სამოქალაქო ომის გამო ბოლშევიკებს საშუალება არ ჰქონდათ კავკასიაში აქტიური პოლიტიკა ეწარმოებინათ. 1920 წელს საქართველოს და საბჭოთა რუსეთს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც რუსეთმა სცნო საქართველოს დამოუკიდებლობა. 1920 წელს რუსეთმა მოახდინა აზერბაიჯანისა და სომხეთის ოკუპაცია, რაც საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას დიდ საფრთხეს უქმნიდა. ამ დროისთვის საბჭოთა რუსეთის ხელისუფლებას სრულად ემორჩილებოდა ჩრდილოეთ კავკასიაც.
საქართველოს გასაბჭოების გეგმას უშუალოდ ამზადებდა რუსეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის კავკასიის ბიურო, სერგო ორჯონიკიძის მეთაურობით. ძირითად დამრტყმელ ძალას წარმოადგენდა რუსეთის XI წითელი არმია, რომელიც აზერბაიჯანსა და სომხეთში იყო განლაგებული. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ აქტიურად მოქმედებდნენ ქართველი ბოლშევიკები: ფილიპე მახარაძე, ბუდუ მდივანი, ვლადიმერ დუმბაძე, შალვა ელიავა და სხვები. მოსკოვში საქართველოს გასაბჭოების საქმეს კოორდინაციას უწევდა რუსეთის ეროვნებათა საქმის კომისარი იოსებ სტალინი.
ანექსია საბჭოთა რუსეთის მიერ
რუსეთს გადაწყვეტილი ჰქონდა საქართველოზე აგრესია შენიღბული ყოფილიყო. წითელი არმია საქართველოში უნდა შემოსულიყო საკუთარი მთავრობის წინააღმდეგ აჯანყებული მუშების დახმარების მოტივით. აჯანყების ადგილად შეირჩა ლორეს ნეიტრალური ტერიტორია, რომელიც 1918 წლიდან სადავო იყო საქართველოსა და სომხეთს შორის. 1921 წლის 11 თებერვალს ლორეს რუსულ სოფლებში დაიწყო პროვოკაციული აჯანყება. წინასწარი გეგმის მიხედვით 16 თებერვალს საქართველოში შეიქმნა „საქართველოს რევოლუციური კომიტეტი (რევკომი)“, რომელსაც უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს მშრომელთა „აჯანყებისთვის“. რევკომში შედიოდნენ: ფილიპე მახარაძე (თავმჯდომარე), მამია ორახელაშვილი, შალვა ელიავა, საშა გეგეჭკორი და სხვები. იმავე დღეს, 16 თებერვალს რევკომმა დახმარების თხოვნით მიმართა საბჭოთა რუსეთს, საბჭოთა რუსეთის აგრესია მაინც ვერ შეინიღბა, რადგან წითელმა არმიამ საქართველოს საზღვრები 15 თებერვალს გადმოლახა. ხოლო საქართველოს რევკომის თხოვნა 16 თებერვალს გაიგზავნა.
საქართველოში შემოიჭრა სომხეთსა და აზერბაიჯანში მდგარი XI წითელი არმია. საბჭოთა რუსეთმა საქართველოს კიდევ ორი მხრიდან შემოუტია, სოჭის რაიონიდან აფხაზეთისკენ და მამისონის უღელტეხილიდან ქუთაისისკენ. ძალები არათანაბარი იყო, მდგომარეობას ართულებდა ისიც, რომ თურქეთმა სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში არდაჰანსა და ართვინში ჯარების შეყვანა დაიწყო. საქართველოს მთავრობამ ეს ტერიტორიები დათმო. მიუხედავად ასეთი ფართომასშტაბიანი აგრესიისა, რუსეთი საქართველოს ომს მაინც არ უცხადებდა. რუსების დიპლომატია საქმეს ისე წარმოაჩენდა, თითქოს აჯანყებულებს რევკომი ხელმძღვანელობდა, ხოლო XI წითელი არმია საქართველოში აჯანყებულთა დასახმარებლად იყო შესული.
1921 წლის 15-16 თებერვალს გამართული ბრძოლების შემდეგ, ქართულმა ჯარებმა უკან, თბილისისკენ დაიწყეს სვლა. 18 თებერვალს დაიწყო წითელი არმიის იერიში თბილისზე. ქართული ჯარის, სახალხო გვარდიის და მოხალისეების გმირული ბრძოლის შემდეგ 20 თებერვალს მოწინააღმდეგემ უკან დაიხია. ამ ბრძოლებში თავი გამოიჩინეს სამხედრო სასწავლებლის კურსანტებმა იუნკერებმა. 22 თებერვალს ბოლშევიკებმა კვლავ შემოუტიეს თბილისს, მაგრამ ამჯერადაც დამარცხდნენ. 23 თებერვალს თბილისში დიდი პატივით დაკრძალეს თბილისის დაცვისთვის დაღუპულები. 24 თებერვალს კრიტიკული სიტუაცია შეიქმნა, მოწინააღმდეგეებმა შევსება მიიღეს, ქართულ ჯარს კი რეზერვები ელეოდა. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ და მთავარსარდალმა გიორგი კვინიტაძემ თბილისი დატოვეს. 1921 წლის 25 თებერვალს რუსეთის XI წითელი არმია თბილისში უბრძოლველად შემოვიდა. საქართველოს მთავრობა ბათუმში გადავიდა. საქართველოს მთავრობის მიერ თბილისის დატოვებამ შეარყია ქართველების ბრძოლის სულისკვეთება. საქართველომ დასავლეთ ევროპისგან დახმარება ვერ მიიღო, ამას ისიც დაერთო, რომ 1921 წლის 16 მარტს თურქები ბათუმში შევიდნენ და მოითხოვეს იქ მყოფი ქართული ჯარის განიარაღება. 1921 წლის 17 მარტს საქართველოს დემოკრატიულმა მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება ემიგრაციაში წასვლის შესახებ.
საქართველოს მთავრობის მიერ ქვეყნის დატოვების მიუხედავად, ის ოკუპანტებთან შეთანხმების პოლიტიკას არ დასდგომია. უფლებამოსილება არ მოუხსნია არცერთ სახელმწიფო ორგანოს, რასაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში.
საბჭოთა ოკუპაციის პირველ წლებში
საბჭოთა რუსეთი საქართველოს დაპყრობას არ აღიარებდა, ფორმალურად საქართველო დამოუკიდებლობას ინარჩუნებდა, ფაქტობრივად კი საბჭოთა საოკუპაციო რაჟიმი დამყარდა.
ოკუპაციის პირველივე დღიდან საქართველოს სახელმწიფოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოს ფუნქცია დაეკისრა საქართველოს რევოლუციურ კომიტეტს. ქალაქებში, მაზრებში, სოფლებში ადგილობრივი ხელისუფლება რევკომის ხელში გადავიდა. 1921 წელის მარტში რევკომმა მიიღო გადაწყვეტილება რომლის ძალითაც დამოუკიდებელი საქართველოს უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო - დამფუძნებელი კრება დათხოვნილ იქნა. საქართველოს რევკომმა გააუქმა დამოუკიდებელი საქართველოს მთელი საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლება, ადგილობრივი მმართველობა, დაშალეს ქართული ჯარი და სახალხო გვარდია. რევკომი ფორმალურად საქართველოს მმართველი იყო, სინამდვილეში კი საბჭოთა რუსეთის ნების აღმსრულებელი გახდა. ოკუპირებულ საქართველოში, ისევე როგორც მთელ ამიერკავკასიაში მთელ ძალაუფლებას ფლობდა კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის კავკასიის ბიურო, რომლის სათავეში სერგო ორჯონიკიძე იყო. საბჭოთა რუსეთის XI წითელ არმიას სახელი გამოუცვალეს და უწოდეს „კავკასიის განსაკუთრებული არმია“.
საბჭოთა ხელისუფლება მიისწრაფოდა იმისთვის, რომ საოკუპაციო ხელისუფლებას კანონიერი სახე მიეღო. ამასთანავე აუცილებლად მიაჩნდათ რევკომების ხელისუფლება შეცვლილიყო საბჭოთა ხელისუფლებით. საქართველოშიც უნდა დამყარებულიყო ისეთივე პოლიტიკური სიტუაცია როგორც რუსეთში, ე.ი. ძალაუფლება როგორც ცენტრში, ისე ადგილზე, უნდა გადასულიყო მუშათა და გლეხთა დეპუტატთა საბჭოებში. საქართველოში საბჭოების არჩევნები უმკაცრეს პირობებში ჩატარდა. საოკუპაციო ხელისუფლებისადმი მტრულად განწყობილ ხალხს არ მიეცათ არჩევნებში მონაწილეობის უფლება. ასეთ ვითარებაში საბჭოების უმრავლესობა მოიპოვეს ბოლშევიკებმა. ბოლშევიკებმა უმრავლესობა მოიპოვეს საქართველოს საბჭოების I ყრილობის დელეგატთა არჩევნებშიც. საქართველოს საბჭოების I ყრილობა გაიხსნა საქართველოს ოკუპაციის ერთი წლის თავზე. ყრილობამ დაამტკიცა „საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის“ კონსტიტუცია. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო გახდა საქართველოს საბჭოების ყრილობა, ყრილობიდან ყრილობამდე კი ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი (ცაკი). საქართველოს უმაღლესი აღმასრულებელი ხელისუფლებას წარმოადგენდა სახალხო კომისართა საბჭო (სახკომსაბჭო), რომელიც აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებდა ცალკეულ უწყებებზე – სამხედრო კომისარიატზე დაყრდნობით. ხელისუფლება გუბერნიაშიც გადავიდა საბჭოების ხელში.
ავტონომიური ერთეულების შექმნა
მინი|200პქ|აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დროშა მინი|200პქ|აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დროშა საბჭოთა რუსეთი პოლიტიკური მიზნებიდან გამომდინარე აუცილებლად მიიჩნევდა ავტონომიური ერთეულების შექმნას. ახლო წარსულში დამოუკიდებელ საქართველოს არსებობის პერიოდში საბჭოთა რუსეთის წაქეზებით აფხაზმა და ოსმა სეპარატისტებმა ხელყვეს საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობა, მაგრამ სასურველ შედეგს მაინც ვერ მიაღწიეს. 1921 წელს განხორციელებული ოპერაციის შემდეგ აფხაზ და ოს სეპარატისტებს მფარველად მოევლინათ საბჭოთა რუსეთი. 1921 წლის მარტში საბჭოთა რუსეთის მითითების თანახმად აფხაზეთი გამოცხადდა საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად. 1921 წლის მაისში მოსკოვის ძალდატანების შემდეგ რევკომმა ცნო აფხაზეთის საბჭოთა რესპუბლიკა. 1921 წლის დეკემბერში საქართველოს საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკასა და აფხაზეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკებს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც აფხაზეთი შევიდა საქართველოს შემადგენლობაში. მართალია აფხაზეთი საბჭოთა რესპუბლიკა იყო, მაგრამ ის ავტონომიის სტატუსით სარგებლობდა. აფხაზეთის საბჭოთა რესპუბლიკად გამოცხადება ყოვლად გაუმართლებელი იყო, მართალია აფხაზეთი საქართველოს შემადგენლობაში რჩებოდა მაგრამ ამ აქტით საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას სერიოზული საფრთხე დაემუქრა.
საბჭოთა რუსეთი მფარველად მოევლინა ოს სეპარატისტებსაც. საქართველოს რევკომმა, ისევ მოსკოვის ნებით, 1921 წელს საქართველოს შემადგენლობაში შიდა ქართლის ტერიტორიაზე შექმნა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი. ავტონომიური ოლქის შექმნის მომენტში სამაჩაბლოს მოსახლეობის უმრავლესობას ქართველები შეადგენდნენ, ამიტომ ავტონომიური რესპუბლიკის შექმნა არ იქნებოდა გამართლებული. სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი პრაქტიკულად გამოცხადდა 1922 წელს.
სულ სხვა ვითარებაში მოხდა საქართველოში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გამოცხადება. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპირების შემდეგ, 1921 წლის მარტში ხელი მოეწერა რუსეთ-თურქეთის ხელშეკრულებას. თურქეთმა აჭარა რუსეთს იმ პირობით დაუთმო, თუ აჭარა რელიგიურ და კულტურული უფლებების დაცვის მიზნით მიიღებდა ფართო ადმინისტრაციულ ავტონომიას. 1921 წელს საქართველოს რევკომმა ხელშეკრულების საფუძველზე საქართველოს სოციალისტურ რესპუბლიკაში შექმნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა.