cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კარლოს კასტანედა
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ანთროპოლოგები
კვერნაულა
საკუთარი სახელი კვერნაულა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გურგენის აჯანყება (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი გურგენის აჯანყება შეიძლება აღნიშნავდეს:
მარია თედორეს ასული (ალექსანდრე III-ის მეუღლე)
მარია თედორეს ასული (Мария Фёдоровна), დაბ. მარია სოფია ფრედერიკა დაგმარ დანიელი (Marie Sophie Frederikke Dagmar af Danmark; დ. 26 ნოემბერი, 1847, კოპენჰაგენი, დანია — გ. 13 ოქტომბერი, 1928, კოპენჰაგენი, დანია) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე კრისტიან IX-ისა და დედოფალ ლუიზას ასული. დანიის მეფე ფრედერიკ VIII-ის, დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ალექსანდრა დანიელისა და საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ის და. სრულიად რუსეთის იმპერატრიცა 1881-1894 წლებში როგორც იმპერატორ ალექსანდრე III-ის მეუღლე. რუსეთის უკანასკნელი იმპერატორის, ნიკოლოზ II-ის დედა.
ბავშვობა და ოჯახი
მარცხნივ|მინი|პრინცესა დაგმარი (მარჯვნივ) და მისი უფროსი და, პრინცესა ალექსანდრა დაგმარ დანიელი დაიბადა 1847 წელს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიის მეფე კრისტიან IX-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელის შუათანა ქალიშვილი. პრინცესა მალევე მონათლეს ლუთერანად, მარია სოფია ფრედერიკა დაგმარის სახელით. მათ სახელი დანიის ქვრივი დედოფლის, მარია სოფია ფრედერიკა ფონ ჰესენ-კასელის (1767-1852) პატივსაცემად დაარქვეს.
პრინცესა დაგმარი განსაკუთრებით ახლოს იყო თავის უფროს დასთან, პრინცესა ალექსანდრასთან. მისი სხვა და-ძმები იყვნენ დანიის მეფე ფრედერიკ VIII, საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I და ჰანოვერის პრინცესა ტირა დანიელი. დაგმარი განათლებას ალექსანდრასთან ერთად იღებდა. დებს შვედი ძიძა, ნენსი ედბერგი ზრდიდა.
აღსანიშნავია, რომ დაგმარის დაბადებისას მამამისი ჯერ კიდევ არ იყო დანიის მეფე. მან დანიის ტახტის მემკვიდრეობა ძირითადად ცოლის წარმომავლობის ხარჯზე მოიპოვა. იგი ტახტზე მხოლოდ 1863 წელს, უშვილო მეფე ფრედერიკ VII-ის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა.
ვინაიდან კრისტიან IX ტახტზე მხოლოდ ცოლის მემკვიდრეობის გამო იჯდა, მისი მმართველობა არამყარი იყო, რაც მათ დინასტიური ქორწინებებით გამოიყენეს. ალექსანდრა დიდი ბრიტანეთის მეფე ედუარდ VII-ს მიათხოვეს, ფრედერიკი შვედეთის მეფე ოსკარ II-ის ასულ ლუიზაზე დააქორწინეს, გეორგიოსი რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილ ოლღა კონსტანტინოვნასთან შეაუღლეს, ხოლო ტირა ჰანოვერის მეფის ვაჟს მიათხოვეს, რის შემდეგაც დადგა დაგმარის ჯერიც.
ნიშნობა და ქორწინება
მარცხნივ|მინი|335x335პქ|პრინცესა დაგმარი და მისი საქმრო, ნიკოლოზ ალექსანდროვიჩი. 1864 წელი. რუსეთში გავრცელებულმა ანტი-გერმანულმა იდეოლოგიამ იმპერატორი ალექსანდრე II აიძულა, რომ თავისი უფროსი ვაჟის, ცარევიჩი ნიკოლოზისათვის მეუღლე გერმანიის გარდა, კიდევ სხვა ქვეყანაში ეძებნა, არადა მანამდე, რუსეთის მონარქებს ყოველთვის გერმანელი პრინცესები მოჰყავდათ ცოლებად. 1864 წელს, ევროპაში საცოლის საძებნელად წასული ნიკოლოზ ალექსანდროვიჩი კოპენჰაგენის სამეფო კარს ეწვია, სადაც პრინცესა დაგმარით მოიხიბლა და იმავე წელს დაინიშნა მასზე. მათი ქორწინება ვერ შედგა, რამეთუ 1865 წლის 24 აპრილს ნიკოლოზი სრულიად მოულოდნელად, 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა. რუსეთის იმპერატორს არ სურდა დანიასთან შექმნილი ალიანსის გაფუჭება, რის გამოც იმავე წლის აპრილშივე დაგმარი იმპერატორის მეორე ვაჟზე, ცარევიჩ ალექსანდრეზე დაინიშნა. დაგმარმა ალექსანდრე II-ისაგან პირადად მიიღო წერილში, რომელშიც იმპერატორი მას ერთობ ახლობლური ტონით ანუგეშებდა და იმედოვნებდა, რომ კვლავ მოისურვებდა მის ვაჟზე (ამჯერად ალექსანდრეზე) დაქორწინებას. 1866 წელს დანიის სამეფო კარს ალექსანდრე ალექსანდროვიჩი ეწვია, რომელმაც იმავე წლის ივნისში პრინცესა დაგმარს ხელი სთხოვა. დანიის პრინცესისაგან რუსეთის ცარევიჩმა თანხმობა მიიღო, რის შემდეგაც დაიწყო საქორწინო სამზადისი. მინი|356x356px|დაგმარი და ალექსანდრე თავიანთი ნიშნობის დღეს 1866 წლის 1 სექტემბერს პრინცესა დაგმარმა მშობლიური დანია დატოვა. მის ამალაში შედიოდა გამოჩენილი დანიელი მწერალი ჰანს კრისტიან ანდერსენიც, რომელიც მას რუსეთამდე ჩაჰყვა. იგი დაგმარზე ასეთ რამეს წერდა:
პეტერბურგში ჩასვლისას დანიის პრინცესას ალექსანდრე II და მისი ოჯახი გულითადად მიესალმა. სულ მალე იგი მართლმადიდებლად მონათლეს. მან სახელი თავად შეირჩია და მარია ფეოდოროვნა დაირქვა. ამის შემდეგ მას ცარევნის წოდება მიენიჭა, რასაც მოჰყვა საქორწინო სამზადისის დაწყება. 1866 წლის 9 ნოემბერს პეტერბურგში, ზამთრის სასახლის სამლოცველოში ალექსანდრე ალექსანდროვიჩსა და მარია ფეოდოროვნას ჯვარი დასწერეს. ქორწინების ღამის შემდეგ ალექსანდრემ თავის დღიურში ასეთი რამ ჩაწერა:
მას შემდეგ, რაც მრავალმა საქორწინო მიღებამ ჩაიარა, წყვილი პეტერბურგში მდებარე ანიჩკოვის სასახლეში გადავიდა, სადაც ისინი მომდევნო თხუთმეტი წლის განმავლობაში ცხოვრობდნენ. ამ წლების განმავლობაში ისინი ყოველ ზაფხულს ყირიმში, ლივადიის საზაფხულო აგარაკში ატარებდნენ.
ცარევნა
კარგი გარეგნობისა და მოხდენილობის გამო მარია ფეოდოროვნამ რუსეთში პოპულარობა მალევე მოიპოვა. თავიდან მისი პრიორიტეტი რუსული ენის სწავლა და რუსი ხალხის ზნე-ჩვეულებების გაგება იყო. იგი იშვიათად ერეოდა პოლიტიკაში და ამჯობინებდა, რომ თავისი დრო და ენერგია ოჯახისა და საქველმოქმედო საქმიანობისათვის მიეძღვნა. მიუხედავად ამისა, მას დედამთილთან, იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნასთან პრობლემები ჰქონდა თავისი ანტი-გერმანული მენტალიტეტის გამო, რაც გერმანიის მიერ დანიური მიწების ანექსირებით იყო გამოწვეული.
იმპერატორის მეუღლე
მარცხნივ|მინი|328x328პქ|ალექსანდრე III-ისა და მარია ფეოდოროვნას კორონაცია 1881 წლის 13 მარტის დილით, 72 წლის იმპერატორი ალექსანდრე II სამხედრო აღლუმიდან ზამთრის სასახლეში დაბრუნებისას გზაში, ბომბით მოკლეს. მოგვიანებით მარია ფეოდოროვნა თავის დღიურებში წერდა მომაკვდავი მამამთილის შესახებ:
ალექსანდრე II სასახლეში გადაყვანიდან რამდენიმე საათში გარდაიცვალა. ამის გამო ახალი იმპერატორი ალექსანდრე III გახდა, რითაც მარია ფეოდოროვნა რუსეთის ახალი იმპერატრიცა გახდა. მატიანე მასზე წერდა „ის ნამდვილი იმპერატრიცაა“. თავად მარია ფეოდოროვნა ტახტზე ასვლის გამო დიდ პასუხისმებლობას გრძნობდა, რაც მისი ჩანაწერიდან ირკვევა:
მინი|355x355პქ|მარია ფეოდოროვნა და ალექსანდრე III 1888 წელს შვილებთან ერთად. 1883 წლის 27 მაისს კრემლში შედგა ალექსანდრესა და მარიას კორონაცია. იმის გამო, რომ შეთქმულთა დაკავება გაჭიანურდა, კორონაციის გადადება გახდა საჭირო, თუმცა ცერემონიას საერთო ჯამში 8,000-მდე ადამიანი დაესწრო.
იმის გამო, რომ შეთქმულებისა და სამეფო ოჯახზე თავდასხმის საფრთხე კვლავ არსებობდა, კორონაციის შემდეგ მარია და ალექსანდრე შვილებთან ერთად გატჩინას სასახლეში გადავიდნენ, რომელიც პეტერბურგიდან 50 კილომეტრში, უფრო უსაფრთხო და დაცულ ადგილას მდებარეობდა. ამ სასახლეში 900 ოთახი იყო და იგი ჯერ კიდევ ეკატერინე II-ის დროს აშენდა. ალექსანდრე და მარია აქ 13 წლის განმავლობაში ცხოვრობდნენ, რის გამოც მათი შვილები სწორედ აქ აღიზარდნენ.
დაცვის მეთვალყურეობის ქვეშ იმპერატორი და იმპერატრიცა ხშირად ჩადიოდა დედაქალაქში ოფიციალურ ღონისძიებებზე დასასწრებად. გართობის მოყვარე მარია ფეოდოროვნა ხშირად სტუმრობდა ზამთრის სასახლეს, სადაც ბალ-მასკარადები იმართებოდა. იგი ასეთ ღონისძიებებს გატჩინაშიც აწყობდა ხოლმე. ალექსანდრეს ძალიან უყვარდა წვეულებები და გართობა, დალევის შემდეგ კი თავად იწყებდა მუსიკოსებისათვის ინსტრუმენტების გამორთმევასა და დაკვრას. როდესაც ეს ხდებოდა, მარიამ იცოდა, რომ ზეიმი დასრულდა და სტუმრებს უშვებდა.
ალექსანდრე III-ის წინააღმდეგ ანტი-მონარქისტებმა სწრაფად დაიწყეს ინტრიგების ხლართვა. ცნობილია, რომ სტუდენტთა ჯგუფი იმპერატორის მკვლელობას გეგმავდა. ეს უნდა მომხდარიყო ალექსანდრე II-ის მკვლელობის მეექვსე წლისთავზე, წმინდა პეტრესა და პავლეს სახელობის კათედრალში. შეთქმულებმა ნაღმი ბიბლიაში დამალეს და ეკლესიაშიც უნდა შესულიყვნენ, თუმცა საიმპერატორო დაცვამ დანაღმული ბიბლია აღმოაჩინა და ხუთივე სტუდენტი ჩამოახრჩეს. ჩამომხრჩვალ სტუდენტებს შორის იყო ალექსანდრე უჟანოვი, ვლადიმირ ლენინის ძმა. მარცხნივ|მინი|379x379პქ|იმპერატრიცა მარია ფეოდოროვნა 1886 წელს 1894 წელს მარიას და, პრინცესა ალექსანდრა ეწვია გატჩინას სასახლეს. იგი სიძის დასუსტემაბ შეაშფოთა და დასაც შესჩივლა. იმპერატრიცამ დიდი ხნის განმავლობაში იცოდა, რომ ალექსანდრე ავადმყოფობდა. მან ისიც იცოდა, რომ იმპერატორი დიდ ხანს ვერ იცოცხლებდა, ამიტომაც თავის უფროს ვაჟთან, ცარევიჩ ნიკოლოზთან დაიწყო დაახლოვება, რადგან სწორედ მასზე იყო ქვეყნის, დინასტიისა და თავად მარიას მომავალიც.
ნიკოლოზს სურდა, რომ ჰესენის დიდი ჰერცოგის ასული ალისაზე დაქორწინებულიყო, რომელიც დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას ასულ ალისა ბრიტანელის ქალიშვილი იყო. ეს იდეა არც მარიას და არც ალექსანდრეს არ მოსწონდა. საბოლოოდ მშობლები დაჰყვნენ ვაჟის ნებას და ჰესენის პრინცესა პეტერბურგში ჩაიყვანეს. იგი მალევე მოინათლა მართლმადიდებლად და ნიკოლოზ I-ის ცოლის, ალექსანდრა ფეოდოროვნას სახელი დაირქვა. მარია ფეოდოროვნაცა და იმპერატორი ალექსანდრეც შეაშფოთა სარძლოს ბავშვურმა და დაუხვეწავმა ქმედებებმა, რაც მომავალ იმპერატრიცას არ შეეფერებოდა, თუმცა ორივენი უხალისოდ დასთანხმდნენ ქორწინებას.
იმპერატორის დედა
მინი|314x314პქ|მარია ფეოდოროვნა ნიკოლოზ II-თან ერთად დაქვრივების შემდეგ მარია ფეოდოროვნა გარკვეული პერიოდი კონტაქტში არავისთან შედიოდა. ამ ამბიდან რამდენიმე დღეში მის გასამხნევებლად რუსეთში ჩავიდნენ მისი და, პრინცესა ალექსანდრა და მისი მეუღლე, უელსის პრინცი ედუარდი (მომავალში ედუარდ VII). სწორედ უელსის პრინცმა გაუწია ალექსანდრეს დაკრძალვას ორგანიზება და მანვე დანიშნა ნიკოლოზ II-ისა და თავისი დისწულის, ალექსანდრა ფეოდოროვნას ქორწილის თარიღი.
როგორც შემდგომში მარია ფეოდოროვნას შვილიშვილი ფელიქს იუზუპოვი იხსენებდა, მას დიდი გავლენა ჰქონდა რომანოვების ოჯახში. სერგეი ვიტი მის უნარებსა და დიპლომატიურობას აქებდა. ამასთან, მას ცუდი ურთიერთობა ჩამოუყალიბდა რძალთან, იმპერატრიცა ალექსანდრა ფეოდოროვნასთან, რომელიც ყველაფერ ცუდში, მათ შორის რევოლუციაში, ბოროტებასა და სხვა მრავალ საქმეში დედამთილს ადანაშაულებდა.
მას შემდეგ, რაც ალექსანდრეს გარდაცვალებით გამოწვეული ტკივილი გადაიტანა, მარია ფეოდოროვნა მომავლისადმი პოზიტიურად განეწყო და განაცხადა „ყველაფერი კარგად იქნება“. მან ცხოვრება პეტერბურგში, ანჩიკოვის სასახლეში განაგრძო. უკვე 1916 წლის დამლევს მარია ფეოდოროვნამ სამუდამოდ დატოვა სანქტ-პეტერბურგი და კიევში გადასახლდა, საიდანაც უკან აღარ დაბრუნებულა.
პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში იგი აქტიურად ცდილობდა თავის ვაჟზე გავლენის მოხდენასა და ფინეთის შენარჩუნებას. იგი ნიკოლოზს მოუწოდებდა, რომ ფინეთის დიდი საჰერცოგოს ავტონომიის დამრღვევი გუბერნატორი ბობრიკოვი დაესაჯა, რათა ფინელთა კეთილგანწყობა მოეპოვებინა, მაგრამ ამაოდ. ვინაიდან ვაჟი მას არ უჯერებდა, თავად მარია ფეოდოროვნა ჩავიდა მატარებლით ფინეთში და სახალხოდ გამოვიდა, სადაც წუხილი გამოთქვა არსებული ვითარების გამო.
რევოლუცია და გაქცევა
მოგვიანებით მის დღიურებში იპოვეს საკუთარი თავის გამამხნევებელი ჩანაწერებიც:
ცნობილია, რომ მარია ფეოდოროვნას სიკვდილამდე სჯეროდა ამის და ბოლომდე ამტკიცებდა შვილისა და შვილიშვილების სიცოცხლეს. სასოწარკვეთაში მყოფი ქვრივი იმპერატრიცა წერდა:
მინი|366x366პქ|მარცხნიდან მარჯვნივ: პრინცესა ვიქტორია, ალექსანდრა დანიელი, მარია ფეოდოროვნა. მოგვიანებით მისი ქალიშვილი ოლღა ალექსანდროვნა დედაზე ამბობდა, რომ რეალურად მან იცოდა სიმართლე, უბრალოდ თავს ამის დაჯერების უფლებას ვერ აძლევდა. მიუხედავად 1917 წელს მონარქიის დამხობისა, მარია ფეოდოროვნამ თავიდან უარი თქვა რუსეთის დატოვებაზე. მხოლოდ 1919 წელს დის, დიდი ბრიტანეთის დედა-დედოფალ ალექსანდრას ზეწოლით, უხალისოდ დათანხმდა ქვეყნიდან წასვლას და ლონდონში ჩასვლას. დეიდის ჩასაყვანად დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ V-მ საჰაერო ხომალდი HMS Marlborough გააგზავნა. ყირიმიდან იგი ჯერ მალტაზე ჩაიყვანეს, შემდეგ კი ლონდონში. ბრიტანეთში ცხოვრება მარია ფეოდოროვნამ ვერაფრით აიტანა, რის გამოც მალევე დატოვა ლონდონი და მშობლიურ დანიაში დაბრუნდა, სადაც კოპენჰაგენის გარეუბანში სახლი შეიძინა და იქ დასახლდა. მიუხედავად იმისა, რომ დედოფალი ალექსანდრა მას ყოველთვის კარგად და პატივით ექცეოდა, რუსეთის ყოფილმა იმპერატრიცამ ბრიტანეთში „მეორე ნომრად“ ყოფნა ვერ აიტანა, რისი მიზეზიც ის იყო, რომ მისი და ხალხში პოპულარობით სარგებლობდა, თავად კი მხოლოდ მეფის დევნილი დეიდა იყო.
მარია ფეოდოროვნას მეოხებით დანიამ მრავალი რუსი ემიგრანტი შეიფარა. ვინაიდან რუსებისათვის მარია კვლავ იმპერატრიცა იყო, იგი ხშირად ურთიერთობდა გაძევებულ და გაქცეულ რუს არისტოკრატებთან. 1921 წელს გამართულ რუსეთის მონარქისტულ ანსამბლეაზე მარია ფეოდოროვნას რუსეთის ტახტის ტიტულარულად დაკავება შესთავაზეს, თუმცა მან უარი თქვა და განაცხადა: „არავის უნახავს მოკლული ნიკი!“. ასევე მან დააფინანსა ნიკოლაი სოკოლოვის გამოძიება, რომელსაც ფარდა უნდა აეხადა იმპერატორის ოჯახის მკვლელობისათვის. როდესაც გამოძიება დასრულდა მარია ფეოდოროვნამ პარიზში გამომძიებელს წერილი გაუგზავნა და შეხვედრა გაუუქმა. ამრიგად, უკვე მოხუცმა და ავადმყოფმა მარიამ ვერ შეძლო თავისი ვაჟისა და შვილიშვილების მკვლელობისათვის გაესწორებინა თვალი და ამის წინააღმდეგ ყველაფერს აკეთებდა. ცნობილია, რომ იგი ბოლომდე ეძებდა შვილიშვილებს, რითაც არაერთხელ ისარგებლეს თაღლითებმა და თავის მის შვილიშვილებად გასაღება სცადეს. ყველაზე ცნობილი იყო ანა ანდერსონის შემთხვევა, რომელმაც კინაღამ დააჯერა მარია, რომ ანასტასია რომანოვა იყო, თუმცა მისმა ქალიშვილებმა მასში საკუთარი ძმისწული ვერ ამოიცნეს და იგი მალევე ამხილეს. მარცხნივ|მინი|234x234პქ|მარია ფეოდოროვნას გერბი
გარდაცვალება და დაკრძალვა
1925 წლის ნოემბერში გარდაიცვალა მარია ფეოდოროვნას საყვარელი და, დედოფალი ალექსანდრა დანიელი. მისთვის ეს უკანასკნელი დანაკარგი იყო, რომელსაც გაუძლო. „მე მზადვარ შემოქმედთან შესახვედრად“ — წერდა თავის ერთ-ერთ უკანასკნელ წერილში. 1928 წლის 13 ოქტომბერს კოპენჰაგენში, სახლში, რომელშიც ალექსანდრასთან ერთად იზრდებოდა, 80 წლის მარია ფეოდოროვნა გარდაიცვალა.
კოპენჰაგენში, ალექსანდრე ნეველის სახელობის რუსულ მართლმადიდებლურ ეკლესიაში წესის აგების შემდეგ, მარია ფეოდოროვნა გადაასვენეს და დაკრძალეს ქალაქ როსკილეს კათედრალში, დანიის მეფე-დედოფალთა საგვარეულო აკლდამაში. 2005 წელს დანიის დედოფალი მარგრეტე II-ისა და რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მთავრობებმა მისი რუსეთში გადასვენების თემა წამოჭრეს. ამის მიზეზი მისივე ანდერძი გახდა, რომელშიც მარია ფეოდოროვნა სანქტ-პეტერბურგში, ქმრის გვერდით დაკრძალვას მოითხოვდა. 2006 წელს დანიაში მარია ფეოდოროვნას ცხედრის ექსკუმაცია მოხდა. იმავე წლის 28 სექტემბერს, რუსეთში მისი ჩასვლიდან 140 წლის თავზე, მისი გარდაცვალებიდან 78 წლის შემდეგ, მარია ფეოდოროვნა სანქტ-პეტერბურგის წმინდა პეტრესა და პავლეს საკათედრო ტაძარში, ალექსანდრე III-ის გვერდით, მართლმადიდებლური წესით დაკრძალეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1928 კატეგორია:გლუქსბურგები კატეგორია:დანიის პრინცესები კატეგორია:რუსეთის მონარქების მეუღლეების სია კატეგორია:რუსეთის სამეფო ოჯახის წევრები კატეგორია:დაკრძალულები რუსეთში კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
ბოტისის ღვთისმშობლის ეკლესია
ბოტისის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 7 კილომეტრზე, ნასოფლარ ბოტისის სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (5,7 X 4,5 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით.
Abyssobela
Abyssobela — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კანადა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოცედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 18 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იმერეთის აჯანყება
სათაურით იმერეთის აჯანყება შეიძლება აღნიშნული იყოს:
საქნახშირი
ისტორია
ნახშირის მოპოვება ტყიბულის საბადოზე პირველად 1846 წელს დაიწყო და 1990 წლების მიწურულამდე გაგრძელდა.
2006 წლიდან „საქნახშირმა (ჯი-აი-ჯი ჯგუფი)“ განაახლა ნახშირის მოპოვება. განხორციელდა არსებული ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია, კაპიტალურად შეკეთდა და აღდგა დატბორილი გვირაბები, მომზადდა ახალი ამოსაღები ველები, აღდგა ზედაპირული კომპლექსი, მთლიანად გადაიხურა სარკინიგზო მაგისტრალი, კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა ყველა ზედაპირულ შენობა-ნაგებობას. დასაქმებულთა რაოდენობა 400-დან ათას კაცამდე გაიზარდა.
2018 წელს კომპანიის სახელწოდებიდან ამოღებულ იქნა „(ჯი-აი-ჯი ჯგუფი)“, მოგვიანებით კი, 2019 წელს, საწარმოს წილის 100% ახალ მფლობელს – შპს „სტიილ ინტერნეიშენელ ტრეიდინგ კომპანის“ გადაეცა.
მარაგი
ტყიბულის საბადოზე, არსებული გათვლებით, საორიენტაციოდ 330 მილიონი ტონა ნახშირის დეპოზიტია განთავსებული.
ბაზარი
მოპოვებული ნახშირის რეალიზაცია ხდება როგორც ადგილობრივ, ასევე საექსპორტო ბაზრებზე.
გადამუშავება
ნახშირის გადამუშავების და სხვადასხვა ტექნოლოგიურ პროცესებში გამოყენების მიზნით საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის კომპანიების მიერ დაწყებულია ნახშირის გამამდიდრებელი ფაბრიკის, ნახევრად კოქსის ქარხნის და ნახშირზე მომუშავე თბოელექტროსადგურის მშენებლობა.
2007 „საქნახშირმა“ მოიპოვა ვალეს (ახალციხე) ნახშირის საბადოს ლიცენზია და უახლოეს მომავალში ნახშირის მოპოვება ამ რეგიონშიც განახლდება.
მნიშვნელობა
ნახშირის მრეწველობის განვითარება ხელს შეუწყობს საქართველოს ენერგეტიკული უსაფრთხოებისა და ენერგოდამოუკიდებლობის განმტკიცებას. ხოლო ადგილობრივი ნახშირის რესურსის გამოყენებით ელ. ენერგიის წარმოების პროექტების თანახმად, ნავარაუდევია ქვეყნის მაკროეკონომიკური მაჩვენებლების მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება (მშპ–ს 7–10%–მდე ზრდა, საგარეო სავაჭრო ბალანსის ნახევარი მილიარდი აშშ დოლარით გაუმჯობესება).
რესურსები
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
გრან-პლასი
გრან-პლასი (Grand-Place de Bruxelles) — ბრიუსელის ცენტრალური, ისტორიული მოედანი. შედგება ორი მნიშვნელოვანი შენობისაგან - ქალაქის ცენტრალური ჰოლისა (რატუშა) და პურის სახლისაგან. მოედანი ბრიუსელის მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. ანსამბლი ასევე შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
მოედანი სათავეს იღებს XII საუკუნიდან, ამ დროს მის ადგილას აქ ჭაობი იყო. XIII საუკუნეში აშენდა პურის სახლი, რომელიც მოგვიანებით, მეფის სახლის სახელით გახდა ცნობილი. საინტერესოა, რომ გერმანულ ენაში, იგი დღემდე ძველი სახელით, „პურის სახლით" მოიხსსენიება, ფრანგულში კი „მეფის სახლით". 1402-1455 წელს აშენდა ქალაქის ცენტრალური, გოთიკური ჰოლი.
1998 წელს, იუნესკომ გრან-პლასი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის შენობა-ნაგებობები
ჯეისონ შვარცმანი
ჯეისონ შვარცმანი (Jason Schwartzman; 26 ივნისი, 1980) — ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1980
ანდროფობია
ანდროფობია უკავშირდება წარსულში განცდილ ტრავმატულ მოვლენებს. აღნიშნული შიში დაკავშირებული შეიძლება იყოს ასევე სოციოფობიასთან და სოციალურ შემაშფოთებელ აშლილობასთან.
სქოლიო
კატეგორია:ფობიები კატეგორია:სექსოლოგია
წინარეხის ელიას ეკლესია
წინარეხის ელიას ეკლესია — ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინარეხში. მდებარეობს სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ტყეში, ჩადრისთავის მიდამოებში, მთის ფერდობზე. თარიღდება სავარაუდოდ X-XI საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (7 X 5 მ), ნაგებია საკმაოდ მოზრდილი კლდის ლოდებით. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია. კარი გადახურულია ქვის დიდი ლოდით.
სერგეი კრიკალევი
სერგეი კრიკალევი (Сергей Константинович Крикалёв; დ. 27 აგვისტო, 1958) — რუსი მექანიკოსი და ინჟინერი, ყოფილი კოსმონავტი და მფრინავი-გამომცდელი, საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის ეროვნული გმირი. კოსმოსში გატარებული დროის ხანგრძლივობით ლიდერთა სიაში მესამე ადგილს იკავებს - 803 დღე.
კრიკალევის ბოლო კოსმოსური ფრენა 2005 წელს შედგა, ხოლო 2007 წელს კოსმონავტის კარიერა დაასრულა. მას შემდეგ ის აქტიურად იყო ჩართული ახალგაზრდა მფრინავების მომზადებაში. 2021 წლიდან დღემდე არის როსკოსმოსის მრჩეველი.
კახეთის აჯანყება
სათაურით კახეთის აჯანყება შეიძლება აღნიშნული იყოს:
სერგეი კრიკალევი
კრიკალევის სახელი მჭიდრო კავშირშია საბჭოთა კავშირის დაშლასთან, ვინაიდან არეულობისა და პოლიტიკური არასტაბილურობის ფონზე კრიკალევი მირის ორბიტულ სადგურზე მისიას ასრულებდა. სსრკ-ს დაშლის შემდგომ კი მისი დაბრუნება გადაიდო და კოსმონავტს დამატებით 311 დღის გატარება მოუწია, ორჯერ უფრო მეტი ვადის, ვიდრე წინასწარ იყო განსაზღვრული.
ბიოგრაფია
სერგეი კრიკალევი ლენინგრადში, (ამჟამად სანქტ-პეტერბურგი) 1958 წლის აგვისტოში დაიბადა. საშუალო სკოლა 1975 წელს დაამთავრა, ხოლო 1981 წელს ლენინგრადის მექანიკურმა ინსტიტუტმა მექანიკური ინჟინერის ხარისხი მიანიჭა.
სასწავლებლის დასრულების შემდგომ კრიკალევი აქტიურად ჩაერთო კოსმოსურ ინდუსტრიაში. ის ცდიდა და ამოწმებდა კოსმოსური აღჭურვილობის გამართულობასა და მდგრადობას, მუშაობდა კოსმოსური ფრენების დახვეწასა და სრულყოფაზე. 1985 წელს, სალიუტ-7 ავარიის მომენტში ირიცხებოდა მაშველთა გუნდში, რომელთა ამოცანასაც უკონტროლო აპარატის შენარჩუნება და საბორტე სისტემების შეკეთება წარმოადგენდა.
კოსმოსური მოღვაწეობის გარდა, კრიკალევი სპორტის დიდი მოყვარულია. ის გატაცებულია ცურვით, თხილამურებით სრიალით, ველოსპორტითა და აერობატიკული ფრენით. გარდა ამისა, მირის ორბიტულ სადგურზე ყოფნისას ჰქონდა სამოყვარულო რადიო არხი, რომლის მომხმარებლის სახელსაც დღემდე ინარჩუნებს - U5MIR.
პირველი გაფრენა
მინი|კრიკალევი მზადებისას
კრიკალევის პირველი კოსმოსური ფრენა 1988 წლის 26 ნოემბერს შედგა. სოიუზ ტმ-7 დაკომპლექტებული იყო მეთაურით, ალექსანდრ ვოლკოვი, საბორტე ინჟინერი, სერგეი კრიკალევი და ფრანგი კოსმონავტი, ჟან-ლუ კრეტიენი. ეკიპაჟის ამოცანას იმ გუნდის ჩანაცვლება წარმოადგენდა, რომელიც მირის ორბიტულ სადგურზე დათქმულ ვადაზე გადაცილებით იმყოფებოდა. მას შემდეგ, რაც წინა ეკიპაჟმა მირის ორბიტული სადგური დატოვა, ახალმა გუნდმა სამეცნიერო ექსპერიმენტების შესრულება გააგრძელეს. ვინაიდან, მირის ორბიტულ სადგურზე ახალი ეკიპაჟის მოსვლის ვადა უფრო და უფრო ჭიანურდებოდა, კრიკალევმა და მისმა კოლეგებმა სადგური უპილოტო ფრენისთვის მოამზადეს და დედამიწაზე 1989 წლის 27 აპრილს დაბრუნდნენ. მისიის დასრულების შემდეგ კრიკალევს საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა. აღნიშნული მისიის ხანგრძლივობამ კი 151 დღე და 11 საათი შეადგინა. დედამიწაზე დაბრუნების შემდეგ კრიკალევმა მზადება გაცილებით უფრო ხანგრძლივი მისიის შესრულებისთვის დაიწყო.
მირი
კრიკალევი მირის ორბიტულ სადგურს მეორედ 1991 წლის მაისში ეწვია. მასთან ერთად ეკიპაჟში შედიოდნენ მეთაური, ანატოლი არცებასკი და ბრიტანელი კოსმონავტი, ჰელენ შარმანი. ამ უკანასკნელმა სადგური ერთი კვირის შემდეგ დატოვა, ხოლო კრიკალევი და მისი კოლეგა მირზე დარჩნენ. ზაფხულისთვის, კრიკალევი და არცებასკი ღია კოსმოსში ექვსჯერ იყვნენ გასულნი და ათეულობით სხვადასხვა ხასიათის სამეცნიერო ექსპერიმენტი ჰქონდათ ჩატარებული.
1991 ივლისში კრიკალევმა ორბიტულს სადგურზე ოქტომბრამდე დარჩენას დათანხმდა. შემოდგომაზე მირს ისტორიაში პირველად, ყაზახი და ავსტრიელი კოსმონავტები ეწვივნენ. ვინაიდან მათი გამოცდილება, კვალიფიკაცია და მომზადების დონე სადგურის დამოუკიდებლად და გამართულად ფუნქციონირების საშუალებას არ იძლეოდა, კრიკალევი და მისიის ახალი ხელმძღვანელი, ალექსანდრ ვოლკოვი სადგურზე 1992 წლის მარტამდე დარჩნენ. ავსტრიელმა და ყაზახმა კოსმონავტებმა კი მირი ოქტომბერშივე დატოვეს.
მირის ორბიტულ სადგურზე ყოფნისას კრიკალევი აქტიურად იყენებდა სამოყვარულო რადიოს. ამავე პერიოდში ის განსაკუთრებულად დაუახლოვდა სხვა მოყვარულ რადიო-ოპერატორ, მარგარეტ იაქინტას, რომელსაც დღეში ერთხელ მაინც ეხმიანებოდა. აღსანიშნავია, რომ მსგავსი ტიპის კომუნიკაცია ისტორიაში პირველი იყო. იაქინტა და კრიკალევი სხვადასხვა თემაზე, მათ შორის, პირად და პოლიტიკურ საკითხებზე საუბრობდნენ. ასევე, მარგარეტი სერგეის საბჭოთა კავშირში მიმდინარე პროცესებსა და პოლიტიკურ არეულობაზე უტყუარ და ამომწურავ ინფორმაციას აწვდიდა.
სსრკ-ს დაშლა მნიშვნელოვნად აფერხებდა კოსმონავტის დედამიწაზე დაბრუნების საკითხს. ერთი მხრივ, სახელმწიფო, რომელმაც კოსმონავტი გააგზავნა, აღარ არსებობდა, ხოლო ბაიკონურის კოსმოდრომი უკვე დამოუკიდებელი ყაზახეთის საკუთრებას წარმოადგენდა. არსებული სიტუაციის ფონზე, კრიკალევს კოსმოსში დამატებით 311 დღის გატარება უწევდა. ეს ვადა კი ორჯერ აღემატებოდა წინასწარ განსაზღვრულს. ვინაიდან კრიკალევი დედამიწის მიზიდულობის ძალის ცენტრიდან შორს ხანგრძლივი ვადით იმყოფებოდა, მასზე დროის შენელების ეფექტი მოქმედებდა. დედამიწაზე დაბრუნების მომენტში კოსმონავტი 0.02 წამით უფრო ახალგაზრდა იყო, ვიდრე ანალოგიურ პერიოდში დაბადებული ადამიანები. ამიტომაც, კრიკალევს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც, “უკანასკნელი საბჭოთა დროში მოგზაური“ ან “უკანასკნელი საბჭოთა კოსმონავტი“.
კოსმოსური შატლი
1992 წლის ოქტომბერში ნასაში განაცხადეს, რომ კოსმოსური შატლის ეკიპაჟს გამოცდილის უცხოელი კოსმონავტი შეემატებოდა. მალევე, რუსეთის კოსმოსურმა სააგენტომ კრიკალევის კანდიდატურა დაასახელა, რომელიც მოგვიანებით STS-60 მისიისთვის შეარჩიეს. გარდა ამისა, კრიკალევი STS-63 მისიის სარეზერვო ეკიპაჟშიც მოხვდა. პარალელურად, ამერიკა და რუსეთი აქტიურად იწყებდა კოსმოსურ თანამშრომლობას, რომლის პირველ ეტაპსაც შატლი-მირის პროგრამა წარმოადგენდა.
მინი|“განთიადისა“ და “ერთობის“ დაერთების მომენტი STS-60 მისიამ სტარტი 1994 წლის 3 თებერვალს აიღო და 11 თებერვლამდე გასტანა. მისიის უნიკალურობა იმაში მდგომარეობდა, რომ კრიკალევი გახდა პირველი რუსი კოსმონავტი, რომელმაც ამერიკული შატლით იმგზავრა. გარდა ამისა, აღნიშნული ფრენა ორი სახელმწიფოს კოსმოსური სააგენტოების დაახლოებისა და შემდგომი თანამშრომლობის პირველი მასშტაბური მოვლენა იყო. 130 ორბიტისა და ჯამურად 6 მილიონი კილომეტრის ფრენის შემდეგ 1994 წლის 11 თებერვალს STS-60 მისია და შატლი დისქავერი კენედის კოსმოსურ ცენტრში წარმატებულად დაეშვა. მისიის დასრულების შემდეგ კრიკალევი რეგულარულად სტუმრობდა ნასასა და დიდ როლს ასრულებდა შემდგომი ერთობლივი მისიების ორგანიზებაში.
შატლი-მირის პროგრამის დასრულების შემდგომ ორივე სახელმწიფოს კოსმოსურმა სააგენტოებმა კიდევ უფრო მასშტაბური პროექტის განხორციელება დაიწყეს. 1998 წლის ნოემბერში რუსეთმა მომავალი სადგურის პირველი მოდული, “განთიადი“ გაუშვა. დეკემბრის დასაწყისში კი მას უკვე ამერიკული “ერთობა“ დაუერთდა. ახლადშეერთებულ მოდულებში ელექტროენერგიისა და სხვა აუცილებელი სისტემის ჩართვა კი კრიკალევსა და მის ამერიკელ კოლეგასა და ეკიპაჟის მეთაურს, რობერტ კაბანს დაევალათ. დაევალა. 1998 წლის 6 დეკემბერს შატლი “ინდევორი“ “განთიადს“ დაუერთდა. კრიკალევმა და კაბანამ გახსნეს საკეტი, შევიდნენ სადგურზე, ჩართეს ელექტროენერგია და საჭირო აპარატურა, ხოლო მოგვიანებით კი სხვა ამოცანების შესრულებას შეუდგნენ. ისინი დედამიწას 15 დეკემბერს დაუბრუნდნენ. 1998 წლის 6 დეკემბრის შემდეგ ახალ, საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე სინათლე მუდამ ანთია. მინი|კრიკალევი და ნიუმანი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე.
საერთაშორისო კოსმოსური სადგური
პირველი მოდულების წარმატებით დაერთების შემდეგ ჯერი სრულფასოვანი და კომპლექსური ექსპედიციის ჩატარებაზე მიდგა. 2000 წლის 31 ოქტომბერს, სოიუზის რაკეტა-მატარებელმა ბაიკონურის კოსმოდრომიდან გეზი ახალი სადგურისაკენ აიღო. ეკიპაჟის წევრებს შორის იყო კრიკალევიც. მისიის ფარგლებში სადგურს კიდევ რამდენიმე მოდული დაუერთდა, მათ შორის ლაბორატორია. ეკიპაჟმა სადგური 2001 წლის 18 მარტს დატოვა და დედამიწაზე 21 მარტს დაეშვნენ. 2 დღის შემდეგ ორბიტიდან უკვე მოძველებული, თუმცა კრიკალევისთვის კარგად ცნობილი სადგურის, მირის დეორბიტიზაცია განხორციელდა.
2005 წლის აპრილში კრიკალევი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურს მესამედ, მეთერთმეტე ექსპედიციის მეთაურის ამპლუაში ეწვია. მისიის ხანგრძლივობამ 6 თვე შეადგინა. 2005 წლის 16 აგვისტოს კრიკალევმა თავისივე თანამემამულეს, სერგეი ავდეევს კოსმოსში ჯამურად გატარებული დროის რაოდენობით გადაუსწრო. მეთერთმეტე ექსპედიცია დედამიწაზე 2005 წლის ოქტომბერში დაბრუნდა. მართალია, აღნიშნული ექსპედიციის მერე კრიკალევი კოსმოსში აღარ დაბრუნებულა, თუმცა კვლავაც დიდ როლს ასრულებდა სადგურის გამართულად ფუნქციონირებაში. 2007 წლის ივნისში საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის რუსული სეგმენტის კომპიუტერული აღჭურვილობა მწყობრიდან გამოვიდა, მაგრამ დედამიწაზე მყოფი კრიკალევის დახმარებით ეკიპაჟმა მნიშვნელოვანი სისტემების აღდგენა მოახერხა.
კოსმოსს მიღმა
მინი|კრიკალევის ბიუსტი მოსკოვის გამარჯვების პარკში 1999 წლიდან 2007 წლამდე რუსეთის საპლანერო სპორტის ფედერაციის პრეზიდენტის მოვალეობას ასრულებდა.
2007 წელს მიენიჭა სანქტ-პეტერბურგის საპატიო მოქალაქის წოდება.
2014 წლის სოჭის ოლიმპიადაზე სხვა კოსმონავტებთან ერთად რუსეთის დროშა აღმართა.
2009 წლიდან დღემდე არის საერთაშორისო ეკოლოგიური ფონდის „სუფთა ზღვების“ პრეზიდენტი.
დამსახურებები და ჯილდოები
კრიკალევს კოსმოსის ათვისებასა და შესაწავლისთვის ათეულობით ჯილდო აქვს მიღებული, მათ შორის:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:რუსი ინჟინრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კოსმონავტები კატეგორია:რუსი კოსმონავტები
ნაფრა
ნაფრა — კარსტული უფსკრული საქართველოში, აფხაზეთის ა/რ-ში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის მასივის დასავლეთ ნაწილში, მწვერვალ ნაფრის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზე. უფსკრული ჩასახულია ზედა იურისა და ქვედა ცარცის ძლიერ დამსხვრეულ და დანაპრალებულ ქანებში, მასში ჩასასვლელი, მწვერვალ ნაფრიდან 20-ოდე მ-ის მოშორებით, ძაბრის ფსკერზე იხსნება. მღვიმის ჯამური სიგრძეა 3520 მ, სიღრმე 970 მ.
გენეტიკურად ნაფრა კოროზიულ-ეროზიული კლასის მღვიმეს მიეკუთვნება. მორფოლოგიურად წარმოადგენს ჭების სერიას, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანის სიღრმეა 65 მ. ჭები მცირე სუბჰორიზონტალურ შესასვლელებს ენაცვლება. 630 მ სიღრმიდან დაწყებული მღვიმეში გასასვლელი გზა მიუყვება ჩანაქცევს 200 მ-იანი ვერტიკალური ამპლიტუდით. ფსკერული ნაწილი წარმოადგენს მნიშვნელოვანი მიწისქვეშა ნაკადის მოქმედ კალაპოტს. ფსკერულ ნაწილშია ორი გრიფონი. აქვე მდებარეობს ჩანჩქერი, რომლის სიმაღლეა დაახლოებით 10 მ და აღმავალი ტოტი.
მღვიმის ზედა ნაწილი კასკადური ტიპისაა. ცალკეული შიგა ჭების სიღრმე, რომელთა ფსკერი მოფენილია ნგრეული მასალით, 15-30 მ ფარგლებში მერყეობს. აშკარად ჩანს: უფსკრულის ძირითადი მაგისტრალი, რომელიც ძლიერ დანაპრალებულ და დამსხვრეულ ზონას გასდევს. ასეა თითქმის 400 მ-მდე; შემდეგ იწყება საკმაოდ გრძელი დერეფანი გამდინარე ტბების სისტემით. იგი თანდათან ვიწროვდება და ბოლოს ერთბაშად აწყდება 45 მ სიღრმის ჭას; შემდგომ გაგრძელებას ქმნის კვლავ დახრილფსკერიანი, კასკადისებური დერეფანი, რომელშიც წყალმცირობისას ნაკადის ხარჯი აღწევს 100-130 ლ/წმ-ში. მღვიმის შორეული, საკმაოდ ვრცელი და გრძელი დერეფანი ებმის ოვალური ფორმის მოზრდილ დარბაზს. 970 მ სიღრმეზე ნაკადი ნაზვავით ამოქოლილ კლდოვან ნაპრალში იფილტრება.
ნაფრაში უფართოესი გავრცელება აქვს სეისმო-გრავიტაციულ ნაფენებს — უმთავრესად ნაზვავებისა და ნაყარების სახით. ქიმიური წარმონაქმნები ზედა მშრალ დერეფნებშია შემონახული. ეს წარმონაქმნებია: სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ჰელიქტიტები და სხვა. „კიბოს ჭის“ კედლებზე აღსანიშნავია 30 სმ-მდე სიგრძის კალციტის დენდრიტული ნაზარდები. უფსკრულის ღრმა ნაწილისათვის დამახასიათებელია სიფონური და ნახევრად სიფონური დერეფნები, რომელთა კვლევაში მონაწილეობდა გამოცდილი სპელეოაკვანავტთა ჯგუფი პეტრე მინენკოვის ხელმძღვანელობით.
კარსტული უფსკრული ნაფრა აღმოაჩინა კრასნოიარსკის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ექსპედიციამ ზახარ ზალიევის ხელმძღვანელობით 1980 წლის აგვისტოში. იმთავითვე შეაღწიეს 180 მ სიღრმემდე. აგვისტოს ბოლოს ექსპედიცია შეცვალა კრასნოიარსკის სპელეოლოგთა კლუბის მოიერიშე განყოფილებამ ვიქტორ მელნიკოვის ხელმძღვანელობით.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
თისელი
თისელი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, აწყურის თემში. მდებარეობს ოშორის მთის ჩრდილოეთით, მდინარე თისლის ზემოთში, ზღვის დონიდან 1200 მ, აწყურიდან 9 კმ.
სოფლის ტერიტორიაზე დგას XIV-XV საუკუნეების ეკლესია და ციხესიმაგრე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 147 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
420 (მარიხუანა)
მინი|ლუის პასტორის ქანდაკება (შექმნილი [[ბენი ბუფანოს მიერ) სან-რაფაელის სკოლის ეზოში.]] 4:20 ან 4/20 (four-twenty) — ტერმინი, რომელსაც ჩრდილოეთ ამერიკაში მარიხუანის მოწევის მალულად მისათითებლად იყენებენ და, ასოციაციით, ვინმეს მარიხუანის კულტურასთან დასაკავშირებლად. ხშირად ტერმინები, როგორიცაა „420-თან მეგობრული“ ჩნდება ბინის გამქირავებელთა განცხადებებში, რაც მიუთითებს, რომ ამჟამინდელი მცხოვრებლები ტოლერანტულები არიან მარიხუანის მწეველებთან.
წარმოშობა
მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტერმინის წარმოშობის მრავალი განსხვავებული თეორია არსებობს, საყოველთაოდ მიღებული ვერსიით 1971 წელს მოზარდთა ჯგუფი სან-რაფაელის საშუალო სკოლიდან (კალიფორნია) სკოლის შემდეგ 4:20 საათზე იკრიბებოდა მარიხუანის მოსაწევად ლუი პასტერის ქანდაკებასთან. ეს ტერმინი შემდგომში ამ ჯგუფის მისალმება გახდა: „420 Louis!“, და პოპულარული გახდა გვიან 1980-იან წლებში როკ-ჯგუფის „გრეიტფულ დედ“ ფანებში. მრავალი მარიხუანის მწეველი დღემდე აგრძელებს 4:20 საათზე ჯგუფური მოწევის ტრადიციას. მოგვიანებით 20 აპრილი (აშშ-ის დათარიღების სისტემით 4/20) კონტრკულტურის დღესასწაული გახდა, სადაც ხალხი მარიხუანის მოწევას ზეიმობს.
სქოლიო
კატეგორია:არაოფიციალური დღესასწაულები კატეგორია:კონტრკულტურა კატეგორია:კანაფისებრნი
HDTV
thumb|200px|hdtv
High-Definition Television (მაღალი გარჩევადობის ტელევიზია; აბრევიატურა HDTV) — სტანდარტული ტელევიზია, რომელიც გამოირჩევა მაღალი ხარისხით. იგი არის ანალოგი ციფრული ტელევიზიის სტანდარტების.
ბევრ ქვეყანაში ხალხი უყურებს ფილმებს HDTV ფორმატში. იგი ფართოდ გამოყენებულია იაპონიაში და აშშ-ში. ასევე ევროპის ბევრი ტელეკომპანია იყენებს HDTV ფორმატს.
2006 წელს, გამოვიდა სახლის HDTV ფლეიერი (HD-DVD ან Blu-ray ფორმატები).
HDV-სა და HD-ს განმარტება
აბრევიატურა HD ყოველთვის განაზოგადებს ყველა ფორმატს, რომლებიც კავშირშია HDTV-სთან. HD (High-Definition; მაღალი გარჩევადობა) არის მაღალი გაფართოების მქონე ციფრული ვიდეო სიგნალი. HDTV გულისხმობს მაღალი გაფართოების ციფრულ სატელევიზიო სიგნალს, რომელიც საშუალებას იძლევა როგორც ვიდეო ასევე მრავალარხიანი აუდიო სიგნალის გადაცემას. HDV — არის სტანდარტული მაღალი ხარისხის ვიდეო, რომელიც გააჩნია შედარებით იაფ, სამოყვარულო ვიდეო კამერებს. ეს ვიდეო ჩაწერილია საშუალო miniDV კასეტაში, MPEG2 ფორმატში, bit rate — 25 მბიტი/წმ. ხარისხი, სხვა HD ფორმატებთან შედარებით დაბალია.
განსხვავება სხვა სტანდარტული ტელევიზიისგან
მაღალი ხარისხის ფილმში, მაღალი ხარისხის დეტალები და მოვლენების სანახაობა, ბევრად შთამბეჭდავი საყურებელია. მათ, ვინც უკვე შეადარა HDTV ხარისხი, უბრალო DVD ფილმს, ნამდვილად მიხვდება რომ ფილმისთვის სტანდარტი HDTV არის, და არა DVD. ევროპაში 2005 წლიდან, დაახლოებით 18 მილიონი HDTV გაფართოების ეკრანი გაიყიდა.
HDTV-ს დაშვებული სისწრაფე აღწევს 60 პროგრესულ კადრს ერთ წამში (FPS), როდესაც სტანდარტ ტელევიზიაზე მხოლოდ 25/30 კადრი წამშია. HDTV-ზე ასევე დაშვებულია მრავალჯერადი ციფრული აუდიო ფორმატები (Dolby Digital 5.1-მდე).
ასოების p-სა და i-ის განმარტება (720p და 1080i)
ასო i ნიშნავს, რომ ვიდეო არის 50 ან 60 კადრი წამში სისწრაფის, ხოლო ასო p როცა ვიდეო არის 24, 25, 30, 60 სრული კადრი წამში სისწრაფის. როდესაც უყურებთ ვიდეოს, იგი გამოიყურება ბევრად ბუნებრივად.
განსხვავება DVD-სა და HDTV-ს შორის
DVD და HDTV-ს შორის უდიდესი განსხვავებაა, მაგრამ მის შესამჩნევად, საჭიროა დიდი ეკრანი (LCD სასურვფელია ან CRT 1919-21''), HDTV TV ან პლაზმური ტელევიზორი. ჩვეულებრივ ტელევიზორზე ძალიან ძნელია განსხვავების ნახვა DVD და HDTV-ს შორის.
HD ტელევიზორებს პოპულარულ ენაზე ყოფენ ე.წ. Half HD და Full HD ტელევიზორებათ. პირველის ფასი რა თქმა უნდა უფრო ნაკლებია, მაგრამ ჩვენების ხარისხი ამ ორ სისტემას შორის რადიკალურად განსხვავებულია. მაგ: Half HD-ის აქვს 720 ჰორიზონტალური ხაზი, ხოლო Full HD-ის 1080. სხვაობა 1.5-ის ტოლია და გამოსახულების ხარისხშიც შესაბამის სხვაობას მიიღებთ.
ტექნიკური მონაცემები
HD ხარისხის ფილმებს სანახავად საჭიროა Blu-Ray დისკის პლეიერი ან HD DVD დისკის პლეერი (ეს სტანდარტი ამჟამად აღარ იწარმოება). ასევე HD ხარისხის ფილმების გადმოწერა შეგიძლიათ ინტერნეტის მეშვეობით, ძირითადად ტორენტ საიტებიდან. HD ხარისხის ფილმების საყურებლად საჭიროა კომპიუტერი: Intel Pentium 4 (2-4ghz) ან AMD 2200+. მონიტორი 1280x1024 (1280x768) გაფართიების. ე.წ. Full HD სანახავად კი საჭიროა Core2Duo -ს სიმძლავრის კომპიუტერი.
ყველაზე ხელმისაწვდომი ტექნოლოგია HD და Full HD ფილმების სანახავად არს ე.წ. HD.
HDTV-ზე უკეთესი ფორმატი
HDTV-ზე უკეთეს ფორმატს იყენებენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მაგალითად, რამდენიმე ტელეკომპანია არის ATSC-ის ფორმატში. ის არსებითად იგივეა რაც HDTV, მაგრად ვიდეო ფორმატი HDTV-სგან განსხვავებით, 1080p აქვს. ასევე დამზადების პროცესშია UHDTV ფორმატი, რომელიც დაახლოებით 10-20 წელიწადში გამოჩნდება. UHDTV ვიდეო ფორმატის გაფართოება იქნება 7680x4320.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაღალი გარჩევადობის ტელევიზია კატეგორია:ტელევიზია
რიჩტერსველდი
მინი|300პქ|მდებარეობა რიჩტერსველდი — მთიანი უდაბნოს ტიპის კულტურული და ბოტანიკური ლანდშაფტი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, ჩრდილოეთი კაპლანდის პროვინციაში. ლანდშაფტი სავსეა ვაკე-დაბლობებითა და ვულკანური ციცაბო კლდეებით. ჩრდილოეთ ნაწილი, მდინარე ორანჟის გასწვრივ, ზღვის დონიდან 60 მეტრზე მდებარეობს, ხოლო სამხრეთი ნაწილი 1377 მეტრზე.
სამხრეთ-აფრიკის ნამაკალენდის რეგიონში მდებარე ეს არეალი მშრალ, უწყლო ლანდშაფტს მიეკუთვნება, სადაც წყალი დიდი იშვიათობაა და აქ წარმოდგენილია სიცოცხლის მხოლოდ ის სახეობები, რომლებიც მაღალი შეგუებულობით გამოირჩევიან. რიჩტერსველდი წარმოადგენს დედამიწაზე ერთადერთ ისეთ მშრალ, ცხელ და ამავე დროს ბიომრავალფეროვნებით გამორჩეულ ადგილს, რომლის ფლორაც და ფაუნაც მართლაც განსაცვიფრებელია.
ზაფხულის ტემპერატურა აქ +50 °C-ია, წვიმა უიშვიათეს მოვლენას წარმოადგენს.
რიჩტერსველდის ჩრდილოეთი ნაწილი, აქ მცხოვრებ ნამას ხალხთან 18 წლიანი მოლაპარაკებების შემდეგ, 1991 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა.
2007 წელს, ეროვნული პარკის სამხრეთი ნაწილი, რომელიც განსაკუთრებული სილამაზით გამოირჩევა, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შევიდა, როგორც „რიჩტერსველდის კულტურული და ბოტანიკური ლანდშაფტი".
430
თარიღი უცნობია
*
Abyssobela atoxica
Abyssobela atoxica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აბაიანგი
აბაიანგი (Abaiang) — ატოლი გილბერტის კუნძულების ჩრდილოეთ ნაწილში, კირიბატის შემადგენლობაში. მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წელს შეადგენდა 5502 ადამიანს. , რომელეთა უმეტესი ნაწილი მიკრონეზიელებითა და პოლინეზიელებით შედგება. კუნძულების საერთო ფართობია — 17,48 კმ². ატოლი შედგება 31 მომცრო კუნძულებისგან. მოსახლეობის მთავარ საქმიანობას სოფლის მეურნეობა წარმოადგენს, საიდანაც აღსანიშნავია თევზჭერა. 1788 წელს კუნძულს ესტუმრნენ პირველი ევროპელები, ტომას გილბერტის ხელმძღვანელობით.
გეოგრაფია
thumb|left|250px|გილბერტის კუნძულების რუკა thumb|right|250px|ატოლ აბაიანგის რუკა thumb|250px|საბჭოს შენობა აბაიანგზე ატოლ აბაიანგს გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. ატოლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 7 კმ-ზე მდებარეობს ატოლი ტარავა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით 28 კმ-ზე — ატოლი მარაკეი. უახლოესი მატერიკია, ავსტრალია, რომელიც მდებარეობს ატოლიდან 3500 კმ-ზე.
როგორც არქიპელაგის სხვა ატოლები, აბაიანგს აქვს მარჯნული წარმოშობა და წარმოადგენს ატოლს. მას აქვს მართკუთხედის ფორმა. შედგება 31 მომცრო კუნძულებისგან, ანუ მოტუსგან. ატოლის სამხრეთ-აღმოსავლეთი და აღმოსავლეთი ნაწილი წარმოადგენს მოტუების შეუწყვეტელ ხაზს სრუტეების გარეშე, დასავლეთი მხარე — მოტუების ჯგუფს და მარჯნის რიფებს, რომლებიც ერთმანეთისგან განცალკევებულია მრავალრიცხოვანი ვიწრო არხებით. ატოლის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 26 კმ-ს, სიგანე — 8 კმ-ს. აბაიანგის სახმელეთო ნაწილის ფართობი შეადგენს 16 კმ²-ს, ლაგუნის — დაახლოებით 225 კმ²-ს.
კლიმატი ატოლზე ტროპიკულია. ხდება დამანგრეველი ციკლონები და გვალვები.
ატოლის მითოლოგიური წარმოშობა
კირიბატელი ხალხის დიდი ნაწილი თვლის, რომ მათი წინაპრები იყვნენ სულები, წარმოშობით სამოადან, რომლებიც შემდგომში გადასახლდნენ კირიბატის კუნძულებზე.
კუნძულ ბერუს და ზოგიერთი სხვა კუნძულების ლეგენდების თანახმად, გილბერტის კუნძულები შექმნა ღმერთმა ნარეაუ ბრძენმა. როგორც მოგვითხრობს ერთ-ერთი ლეგენდა, ნარეაუ ცხოვრობდა სამოაში. ერთხელ მან გადაწყვიტა ეპოვა ორი თავისი ბავშვი, რომლებმაც დატოვეს ტე კაინტიკუაბა (სიცოცხლის ხე, რომელიც ყველა სულის სახლი იყო). ნარეაუმ დატოვა სამოა და გაემგზავრა ჩრდილოეთში. იგი დაიღალა თავის გზაზე, შექმნა ადგილი დასასვენებლად და წარმოთქვა ჯადოსნური სიტყვები. აქ მაცხოვრებელმა სულებმა შექმნეს მიწა. ამ მიწას დღეს ჰქვია სამხრეთი ტაბიტეუეა. ამ ჯადოსნური ქმნილებისგან დაკმაყოფილებული გრძნობით, ნარეაუმ დატოვა ეს ადგილი და გაემართა ჩრდილოეთისკენ. მოგვიანებით, ატოლ ტარავას დანახვისას, ის აქ შეჩერდა და შექმნა ახალი მიწები. ლეგენდის მიხედვით ნარეაუ ბრძენის მეშვეობით შეიქმნა ატოლები აბაიანგი, მაკინი, ბუტარიტარი, მარაკეი, მაიანა, კურია, აბემამა და არანუკა.
ატოლის პოლიტიკური ორგანიზაცია ევროპელების გამოჩენამდე
კუნძულების უმრავლესობაზე, რომლებიც მდებარეობენ ეკვატორის ჩრდილოეთით (მათ შორის აბაიანგზე), არსებობდა რამდენიმე ბელადი, რომელთაგან თითოეული მეთაურობდა საკუთარ თემს, ანუ კააინგას. ერთ-ერთი ბელადი, როგორც წესი, აღიარებული იყო მეთაურად.
თემი ყოველთვის ასრულებდა მთავარ როლს ადგილობრივი საზოგადოების პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ზოგჯერ ზოგიერთ მოკავშირე თემს შეეძლო მიეღწია უპირატესობისთვის მეზობელ თემზე. ეს, მაგალითად, ხდებოდა იმ შემთხვევაში, თუ გაბატონებული კააინგა აღიარებული იყო ყველა დანარჩენის «წინაპრად». მეორე მიზეზი იყო ზოგიერთი კააინგას შესაძლებლობა დაეპყრო და დაუფლებოდა სხვა თემების მიწებს: ომები გილბერტის კუნძულების ჩრდილოეთი ნაწილის კუნძულებზე ძირითადად ხდებოდა მიწების დეფიციტის გამო, რაც საკმაოდ ფასობდა კუნძულელების მიერ. ეს, თავის მხრივ, იწვევდა მცირე ლიდერების გამოჩენას, რომლებიც მუდამ ცდილობდნენ თავიანთ კუნძულებზე დომინირებას.
სამოქალაქო ომები, რომელთა ძირითადი მზანი იყო ამ ლიდერების ბატონობის დამყარება რაიონებზე ან მთელ კუნძულებზე, უფრო ადვილი გახდა ევროპელების მიერ არქიპელაგზე შემოტანილი ცეცხლსასროლი იარაღით. ამაში მდგომარეობდა მთავარი მიზეზი ატოლ აბაიანგის ძველი დინასტიის ხელისუფლების შენარჩუნებისა ევროპელების გამოჩენის შემდეგ. თემის მეთაურებს ყოველთვის უწევდნენ კონსულტაციებს საკითხებში, რომლებიც აღელვებდა მოსახლეობას. რაიმე მთავარი მოქმედებების მიღებამდე, ისინი ვალდებულნი იყვნენ მიეღოთ თანხმობა უხუცესებისგან, რომელიც უზრუნველყოფდა საერთო ხელმძღვანელობას და არეგულირებდა კააინგაში ურთიერთობებს.
ევროპელების მიერ ატოლის აღმოჩენა
ატოლი აბაიანგი აღმოაჩინა ტომას გილბერტმა 1788 წელს. მოგზაურმა მას დაარქვა «მეტიუს კუნძული» გემის მეპატრონის პატივსაცემად, ხოლო ლაგუნას და ერთ-ერთ მომცრო კუნძულს — შარლოტი.
მისიონერული მოღვაწეობა ატოლზე
პირველი პროტესტანტი მისიონერები გილბერტის კუნძულებზე მოვიდნენ 1852 წელს, როდესაც მღვდელმსახურთა პატარა ჯგუფი გადმოსხდა კუნძულ ბუტარიტარიზე მარშალის კუნძულებზე თავიანთი მოგზაურობის დროს. თუმცა არანაირი წარმატებები მიღწეული არ ყოფილა, მისიონერებისთვის ნათელი გახდა, რომ არქიპელაგზე თავისუფლად შეიძლება საგანმანათებლო მოღვაწეობა.
ახალი მისია, რომლის მიზანი გახდა ატოლი აბაიანგი, ორგანიზებული იყო უკვე 1856 წელს, როდესაც საგარეო მისიებში უფლებამოსილ პროტესტანტულ საბჭოს ჰყავდა საკუთარი გემი «Morning Star», რომლის ბორტზე იმყოფებოდა მისიონერი ჰირამ ბინგჰემი, მისი ჰავაელი თანაშემწე კანოა და მათი ცოლები.
როდესაც 1857 წლის 17 ნოემბერს გემი მიადგა ატოლს, მისიას შეხვდა ადგილობრივი ბელადი ტენ ტემაუა, რომელმაც დაუყოვნებლივ შესთავაზა მისიონერებს თავისი მისიის ორგანიზება გაეკეთებინათ სოფელ კოინავაში, სადაც ის ცხოვრობდა. მაგრამ მისია დაბინავდა უფრო შორ ადგილას. ტენ ტემაუას სიკვდილის შემდეგ აბაინგას უზენაესი ბელადი გახდა კაიეა. ზუსტად მასზე იყო დამოკიდებული პროტესტანტული მისიის წარმატება. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი ბელადი მტრულად არ იყო განწყობილი მისიონერებისადმი და ხანდახან სტუმრობდა საეკლესიო მსახურებას, მას არ შეეძლო მიეცა მათთვის უსაფრთხოების გარანტია. ადგილობრივი მაცხოვრებლები კი არ ჩქარობდნენ მიეღოთ ახალი სარწმუნოება (1861 წლისთვის გაქრისტიანდა მხოლოდ დაახლოებით 20 ადამიანი) და გარკვეულ წინააღმდეგობასაც კი უწევდნენ მისიონერებს: იპარავდნენ საგნებს, უარს აცხადებდნენ სკოლაში და ეკლესიებში სიარულზე. აბაიანგში 1859 წელს აშენებული პირველი ეკლესიის მშენებლობის დროსაც, ადგილობრივ მომუშავეებს ფული გადაუხადეს.
აბაიანგისა და ტარავას მოსახლეობას შორის მუდმივი ომებისა და კუნძულელთა მხრიდან ინტერესის არქონის გამო 1864 წელს ჰირამ ბინგჰემმა დატოვა ატოლი. სულ ცოტა ხანში მთელმა მისიამ შეწყვიტა თავისი მოღვაწეობა. ხელმეორედ პროტესტანტი მისიონერები ატოლზე გამოჩნდნენ მხოლოდ 1870-იანი წლების ბოლოს. ამჯერად მათი მოღვაწეობა იყო უფრო წარმატებული.
პირველი კათოლიკე მისიონერები ატოლზე გამოჩნდნენ XIX საუკუნის ბოლოს მამა კოშესთან ერთად, რომელმაც 15 წელიწადში კუნძულზე დაწერა დიდი რაოდენობით წიგნი და ბროშურა, ასევე დააფუძნა სკოლა და საეკლესიო მრევლი.
ატოლ აბაიანგის დასახლებები და მათი რაოდენობა 2005 და 2010 წლებში
ატოლ აბაიანგზე სულ 18 სოფლის ტიპის დასახლებაა და მაცხოვრებელთა საერთო რაოდენობა 2010 წელს შეადგენს 5502 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:გილბერტის კუნძულები კატეგორია:კირიბატის კუნძულები
კაიაანი
კაიაანი (kajaani; წარსულში ცნობილი, როგორც კაიანაბურგი ; Kajana) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კაიაანის ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ოულუიარვის სამხრეთ-დასავლეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 281 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 263.99 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.77 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. 1992 წელს დაარსდა კაიაანის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:კაინუუს მუნიციპალიტეტები
გარნისის ბრძოლა
საკუთარი სახელი გარნისის ბრძოლა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჭრილობის გამაგანიერებელი ინსტრუმენტები
ჭრილობის გამაგანიერებელი ინსტრუმენტები–გასაფართოებელი, ორგანოების და ქსოვილების დასაშორიშორებელი ქირურგიული ინსტრუმენტი. ამ ჯგუფში გაერთიანებულია რეტრაქტორები. გამაგანიერებელი ინსტრუმენტების საშუალებით ქირურგს შეუძლია ჭრილობის გაკვეთილი უბნის ქსოვილთა განზიდვა და ფიქსაცია გარკვეულ პოზიციაში.
დახასიათება
რეტრაქტორის ტიპებია:
ორმხრივი სარკე თვითდამჭერი მოწყობილობით და სხვა.
თავის მხრივ ქირურგიულ, ჭრილობის გამაგანიერებელ იარაღებს აერთიანებს ქვემოთ ჩამოთვლილი იარაღები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ქირურგიული იარაღები კატეგორია:ჭრილობის გამაგანიერებელი ინსტრუმენტები
მარინო (ნეფტეკამსკის საქალაქო ოლქი)
მარინო (Марино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ნეფტეკამსკის საქალაქო ოლქში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 471 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ნეფტეკამსკის საქალაქო ოლქის სოფლები
Top Of The Pops
Top of the Pops, აგრეთვე ცნობილი როგორც TOTP იყო ბრიტანული მუსიკალური ჩარტებისადმი მიძღვნილი სატელევიზიო გადაცემა, რომელსაც უშვებდა BBC. შოუ ეთერში გადიოდა 1964 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 30 ივლისამდე. გადაცემაში გამოდიოდნენ სხვადასხვა პოპულარული მუსიკოსები და ჯგუფები. სიმღერების შესრულებისას ტელეეთერში გასულ გადაცემას ახლდა ფონოგრამა, თუმცა იშვიათად ადგილი ჰქონდა საკონცერტო შესრულების ჩანაწერთა გამოყენებასაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანული სატელევიზიო გადაცემები კატეგორია:მუსიკალური გადაცემები
ერთკბილა კავი
ერთკბილა კავი (რეტრაქტორი)–პატარა ზომის, ერთკბილიანი, ზედაპირული რეტრაქციისთვის განკუთვნილი, მავთულისებრი ქირურგიული ინსტრუმენტი. მას აქვს ორი ბოლო, ერთ მხარეს ბოლოვდება წვეტიანი ბოლოთი, მეორე მხარეს კი სოლიდური  ბრტყელი  სახელურით. ერთკბილა კავი გამოიყენება მარტივი ჭრილობების გასაგანიერებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ქირურგიული იარაღები კატეგორია:ჭრილობის გამაგანიერებელი ინსტრუმენტები
ქართული დამწერლობა
ქართული დამწერლობა — ანბანური დამწერლობა, რომელსაც იყენებს ქართული ენა და მისი მონათესავე ქართველური ენები, ასევე დროგამოშვებით სხვა კავკასიური ენებიც (მათ შორის ოსური და აფხაზური ენები 1940-იან წლებში). თანამედროვე ქართულ ანბანს 33 ასო აქვს, ძველ ანბანში კი 38 ასო-ნიშანი იყო, რომელთაგან ხუთი თანამედროვე ქართულში აღარ გამოიყენება.
ქართლის ცხოვრების თანახმად, ქართლის პირველმა მეფე ფარნავაზმა „განავრცო ენაჲ ქართული“ და „შექმნა მწიგნობრობაჲ ქართული“.
საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს ინიციატივით, ქართული ანბანის სამ სახეობას – ასომთავრულს, ნუსხურსა და მხედრულს, 2015 წლის მარტში არამატერიალური ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა სახელწოდებით „ქართული ანბანის სამი სახეობის ცოცხალი კულტურა“, 2016 წლის 30 ნოემბერს კი იუნესკომ კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით ნუსხაში შეიტანა.