cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რბილი ძალა
ცნების აღწერა
სახელმწიფომ შესაძლოა მიაღწიოს მისთვის სასრუველ შედეგებს გლობალურ პოლიტიკურ დონეზე, მაშინ, როდესაც სხვა სახელმწიფოები თაყვანს სცემენ რა მის ღირებულებებს და ბაძავენ რა მის კეთილდღეობის მაგალითს, მისდევენ მის რეკომენდაციებსა და რჩევებს. ამ თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანია, დღის წესრიგის განსაზღვრა, რომელსაც სხვები გაჰყვებიან, ვიდრე სამხედრო ძალის თუ ეკონომიკური სანქციების გამოყენება. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფოებისთვის რბილი ძალის გამოყენება უფრო მეტ სირთულეებთანაა დაკავშირებული, ვიდრე ხისტი ძალის, რასაც ნაის განმარტებით ორი რამ განაპირობებს: ერთის მხრივ, მისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი რესურსების უდიდესი ნაწილი მთავრობის კონტროლის მიღმაა; მეორეს მხრივ, რბილი ძალა ირიბად მოქმედებს, აყალიბებს რა გარემოს კონკრეტული პოლიტიკების გასატარებლად და ხშირად, სასურველი შედეგების მიღებას წლები სჭირდება.
2011 წლის ნაშრომში „ძალაუფლების მომავალი“ ნაი აღნიშნავს, რომ „რბილი ძალა“ დესკრიფციული და არა ნორმატიული კონცეფციაა. ამდენად, მისი გამოყენება სხვადასხვა მიზნით შეიძლება. იგი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ურთიერთობების რეალიზმის თეორიას. „რბილი ძალა არ წარმოადგენს იდეალიზმის ან ლიბერალიზმის ფორმას. იგი უბრალოდ ძალაუფლების ფორმაა, სასურველი მიზნების მიღწევის ერთ-ერთი საშუალება“.
ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ზღვარი რბილ და ხისტ ძალას შორის, ხშირად, ძალიან ბუნდოვანია. მაგალითად, Janice Bially Mattern-ის მტკიცებით, როდესაც აშშ-ს პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა ცნობილი ფრაზა გამოიყენა „ან ჩვენთან ხართ ან ტერორისტებთან“, აღნიშნული რეალურად ხისტი ძალის დემონსტრირებას წარმოადგენდა. მართალია სამხედრო და ეკონომიკური იძულების მეთოდები არ ყოფილა გამოყენებული, სახელმწიფოები იძულებულები იყვნენ კოალიციას შეერთებოდნენ, ვინაიდან წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ სტატუსს და რეპუტაციას დაემუქრებოდა საფრთხე. ამდენად, მატერნის განცხადებით, რბილი ძალა თავისი არსით სულაც არ არის რბილი.
უკანასკნელ პერიოდში მკვლევართა ნაწილი მიიჩნევს, რომ საერთაშორისო ურთიერთოების არენაზე ახალი ძალების გამოჩენასთან ერთად [იგულისხმება ჩინეთი], რბილი ძალის განხორციელების მიდგომებიც შეიცვალა და იგი უფრო მეტად თავდაცვითი მიზნებით გამოიყენება.
საზომი კრიტერიუმები
რბილი ძალის გასაზომად კრიტერიუმების შემუშავების პირველი მცდელობა ჰქონდა სამთავრობო და მედია კომპანია Monocle-ს 2010 წელს. მონოკლის „რბილი ძალის ინდექსი“ აერთიანებდა სტატისტიკური საზომი ერთეულებისა და სუბიექტური ქულების სისტემას, რომლის საფუძველზეც 26 სახელმწიფოს რბილი ძალის რესურსების შეფასება ხდებოდა. შეფასების ჩარჩო მოიცავდა ხუთ ქვე-ინდექსს, მათ შორის — კულტურას, დიპლომატიას, განათლებას, ბიზნესს/ინოვაციას და მთავრობას. საზომი ინდექსი ითვალისწინებს არა სახელმწიფოების გავლენების, არამედ, მათ მიერ ხსენებულ სფეროებში დახარჯული რესურსების გაზოვმას. მას შემდეგ, მონოკლი ყოველწლიურად აქვეყნებს „რბილი ძალის კვლევის“ შედეგებს. 2016-2017 წლებისთვის შეფასება ხდებოდა უკვე 50 ფაქტორის დათვლით. აღნიშნულ კრიტერიუმებს შორისაა, კულტურული მისიების რაოდენობა, მოპოვებული ოლიმპიური მედლების რაოდენობა, სახელმწიფოს არქიტექტურისა და ბიზნეს ბრენდების ავტორიტეტი/ხარისხი და სხვ.
ელკანოს გლობალური წარმომადგენლობის ყოველწლიური ანგარიში, რბილი ძალის ნაწილში ევროკავშირს აძლევს უმაღლეს შეფასებას. ისტორიულად, ეროვნული ძალაუფლების შეფასების დომინანტურ საზომს წარმოადგენდა ხისტი ძალა, რომელიც რაოდენობრივი მაჩვენებლებით იზომებოდა, როგორიცაა ქვეყნის მოსახლეობა, სამხედრო აღჭურვილობის მოცულობა, მშპ და სხვა. თუმცა, ამგვარი რესურსების არსებობა, აუცილებლად არ განსაზღვრავს სახელმწიფოს გავლენას გლობალურ დონეზე.
რბილი ძალის წარმატება მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია აქტორის რეპუტაციაზე საერთაშორისო საზოგადოებაში, ისევე როგორც ინფორმაციის მიმოცვლაზე აქტორებს შორის. რბილ ძალას ხშირად აკავშირებენ გლობალიზაციისა და ნეოლიბერალური საერთაშორისო ურთიერთობების თეორიების ზრდასთან. პოპ-კულტურა და მასმედია როგორც წესი რბილი ძალის ერთ-ერთი მნიშვნელოვან წყაროდ განიხილება. კერძოდ, ერთ-ერთი უკანასკნელი კვლევით დადგინდა, რომ საერთაშორისო მედია არსებითად განსაზღვრავს სახელმწიფოთა იმიჯს და რეპუტაციას. საერთაშორისო ახალ ამბებში აშშ-ს ფართო წარმომადგენლობას მის რბილ ძალას უკავშირებენ.
სადისკუსიო საკითხები
რბილი ძალის ირგვლივ მკვლევართა შორის დისკუსია და აზრთა სხვადასხვაობაა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა:
ერთ-ერთი მოსაზრების თანახმად, სახელმწიფოს მიერ გამოყენებული „რბილი ძალა“ მნიშვნელოვნად ზრდის მის ექსპორტს.
მაგალითები
ცივი ომის დასრულების შემდეგ, დასავლური ლიბერალიზმი, დემოკრატიული ღირებულებები და საბაზრო ეკონომიკა, სახელმწიფო სისტემისა და საზოგადოებრივი მოწყობის ერთადერთ უალტერნატივო ნიმუშად განიხილებოდა. პოლიტიკური თეორეტიკოსის, ფრენსის ფუკუიამას ცნობილი ფრაზაც „ისტორიის დასასრული“, ამ უალტერნატივობაზე მიუთითებდა. აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები და ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკები ენთუზიაზმით შეუდგნენ დემოკრატიზაციის ხანგრძლივ პროცესს და მათი შიდა თუ საგარეო პოლიტიკის ფორმირებაში დასავლური ინსტიტუტებისა და კულტურის როლი მნიშვნელოვანწილად გაიზარდა. აქ პირველ რიგში იგულისხმება ისეთი საერთაშორისო ორგანიზაციები, როგორიცაა მსოფლიო სავალუტო ფონდი, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, მსოფლიო ბანკი და ევროკავშირი. 1990-2010 წლებში ლიბერალური დემოკრატიების რაოდენობა, თავისუფლების სახლის თანახმად, 100-დან 150-მდე გაიზარდა. ხოლო Wall Street Journal-ის მიერ დადგენილი კრიტერიუმების საფუძველზე, საბაზრო კაპიტალისტური ეკონომიკების რაოდენობა 40-დან 100-მდე. აღნიშნული მონაცემები, სწორედ დასავლური ქვეყნების „რბილი ძალის“ გავლენებზე მიუთითებენ.
აშშ-ს მსოფლიოში ყველაზე ფართო დიპლომატიური ქსელი აქვს, უცხოელი ჟურნალისტების ყველაზე დიდი რაოდენობა და საერთაშორისო სტუდენტებისთვის ყველაზე სასურველი ქვეყანაა უმაღლესი განათლების თვალსაზრისით. ამერიკულმა ფილმებმა, მუსიკამ, ტელევიზიამ, პოპ-კულტურამ და მოდის ტენდენციებმა მნიშვნელოვანი წილი შეიტანეს დანარჩენი კულტურების ამერიკანიზაციაში.
რბილი ძალა სცდება სამთავრობო საქმიანობებს და მოიცავს როგორც კერძო სექტორის, ისე საზოგადოებისა და კულტურის ფართო სფეროებს. საინფორმაციო ერამ, მნიშვნელოვნად გაზარდა არასამთავრობო აქტორების როლი რბილი ძალის წარმოებაში, პირველ რიგში გლობალური მედიის - ინტერნეტის გამოყენებით. თუ ადრე სხვადასხვა ორგანიზაციები ტრადიციული გზებით ცდილობდნენ ხელისუფლებებზე გავლენის მოხდენას, დღეს ინტერნეტის მეშვეობით შესაძლებელია კიბერ საადვოკატო კამპანიების წარმოება ნებისმიერ საკითხზე, და ამგვარად გლობალურ დონეზე გავლენების მოპოვება.
გლობალური მედია კორპორაციების (CNN, BBC) როლი საერთაშორისო პოლიტიკისა და დღის წესრიგის განსაზღვრაში უკანასკნელ ათწლეულებში განუსაზღვრელად გაიზარდა. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, პოლიტიკოსებმა გადაწყვეტილებების მიღების ძალაუფლება CNN და მსგავსი მედია-მაგნატების სასარგებლოდ დაკარგეს. ამერიკულმა ბეჭდურმა გამოცემებმა, რადიომ და ტელევიზიამ, როგორიცაა მაგალითად Radio Sawa, Al Hurrah, ამერიკის ხმა, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ახლო აღმოსავლეთში ამერიკული გავლენების ზრდაში.
თუმცა, მკვლევართა და საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიტიკოსთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ დასავლური „რბილი ძალა“ კარგავდ თავის დომინაციას გლობალურ დონეზე და ადგილს ჩინეთს უთმობს, რომელმაც კონცეფციას ახალი შინაარსი შესძინა. ჩინური „რბილი ძალა“ ნაკლებ ინვაზიურია და უმეტესად ეკონომიკურ ფაქტორებს ემყარება.
რბილი ძალა და საქართველო
2017 წლის 21 აპრილს საქართველოს მთვარობამ მიიღო თავდაცვის სტრატეგიული მიმოხილვის დოკუმენტი, სადაც რუსეთის რბილი ძალა სახელმწიფოს მიერ ოფიციალურად აღიარეს ქვეყნის უსაფრთხოების ერთ-ერთ მთავარ საფრთხედ. აღნიშნული წარმოადგენს სახელმწიფო სტრატეგიულ დოკუმენტში „რბილი ძალის“ ცნების გამოყენების პირველ შემთხვევას.
სქოლიო
კატეგორია:დიპლომატია კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები კატეგორია:გლობალიზაცია
ზარნაძე
საკუთარი სახელი ზარნაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Carinodrillia lachrymosa
Carinodrillia lachrymosa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
უილიამ ჯონ მაკგი
უილიამ ჯონ მაკგი (William John McGee; დ. 17 აპრილი, 1853 — გ. 4 სექტემბერი, 1912) — ამერიკელი გეოლოგი, ანთროპოლოგი, ეთნოლოგი.
ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოებისა (1904-1905) და აშშ-ის ანთროპოლოგიური ასოციაციის პრეზიდენტი (1902-1912). თვითნასწავლი იყო. ადრეულ წლებში ყურადღებას უთმობდა სამართლის კითხვასა და გეოდეზიურ კვლევას. გამოიგონა და დააპატენტა რიგი სამიწათმოქმედო ხელსაწყო. შემდეგ წლებში გეოლოგიით დაკავდა. 1877-1881 წლებში ჩრდილო-აღმოსავლეთ აიოვაში განახორციელა ტოპოგრაფიული და გეოლოგიური აგეგმვა. 1881 წელს გახდა აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის გეოლოგი.
1886 წელს აშშ-ის ქალაქ ჩარლსტონთან შეისწავლა მიწისძვრის საკითხები. 1893-1903 წლებში ხელმძღვანელობდა აშშ-ის ეთნოლოგიის ბიუროს. 1895 წელს შეისწავლა კალიფორნიის ყურეში მდებარე კუნძული ტიბურონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ანთროპოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ეთნოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
არა (თუთიყუში)
არა, არარა — სოლისებრბოლოიანი თუთიყუშების ორი გვარის (Ara და Anodorhynchus) საერთო სახელწოდება. მათი შეფერილობა ლურჯი, წითელი, ყვითელი და იშვიათად მწვანეა. გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში — მექსიკიდან პარაგვაიმდე. ბინადრობენ ტყეში, ხის ფუღუროში. დებენ 2 კვერცხს. იკვებებიან მცენარის ნაყოფით, თესლით. ყველაზე უფრო ცნობილი სახეობებია არარაუნა (Ara ararauna), არა (Ara macao) და იაგუნდისფერი არა (Anodorhynchus hyacinthinus).
ლიტერატურა
კატეგორია:თუთიყუშისნაირნი
სეპტაკორდი
სეპტაკორდი — ტერციებად განლაგებული ოთხი ბგერისაგან შემდგარი აკორდი. სეპტაკორდის მთავარი სახეა სეპტაკორდი, რომელსაც მთავარი ტონი აქვს ბანში. თუ ბანი სეპტაკორდის სხვა ბგერებიდან იწყება, მაშინ იქმნება ე. წ. სეპტაკორდის შებრუნებები. პირველ შებრუნებას, რომელსაც ბანში აქვს ტერციული ტონი, ეწოდება კვინტსექსტაკორდი. მეორე შებრუნებისას — კვინტური ტონით ბანში — ეწოდება ტერცკვარტაკორდი. მესამე შებრუნებას — სეკუნდური ტონით ბანში — სეკუნდაკორდი. ბგერითი შედგენილობის მიხედვით არსებობს დიდი და მცირე სეპტაკორდი. სამი პატარა ტერციისგან შედგენილ სეპტაკორდს შემცირებული სეპტაკორდი ჰქვია.
კატეგორია:მუსიკა
რუანდა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რუანდამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:რუანდა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მცირე სჯულისკანონი (S-143)
მინიატიურა|250პქ|მცირე სჯულისკანონი, S-143 მცირე სჯულისკანონის ხელნაწერი S-143 დაცულია ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში. აერთიანებს სხვადასხვა კანონიკური ხელნაწერი წიგნის ტექსტურ მასალას, მათ შორის ქართულსაც.
გადაწერილია 1031 წელს ცნობილი კალიგრაფის, ბასილის მიერ. მომგებელია ზაქარია ბანელი. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. ხელნაწერი შეიცავს 204 ფურცელს, რომელთა ზომებია 19X15,5 სანტიმეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი კატეგორია:XI საუკუნის ხელნაწერები
ლექარჩე
ლექარჩე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ნაკიანის თემი (სოფლები: ლეახალე, ლექარჩე, ნაკიანი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 220 მ, ჩხოროწყუდან 7 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 102 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვილჰელმ ჰოლანდიელი
thumb|ვილჰელმ ჰოლანდიელი ვილჰელმ ჰოლანდიელი (გერმ. Wilhelm von Holland) (1227 - 28 იანვარი 1256) გერმანიის მეფე 1247 - 1256 წლებში. იქორწინა 1252 წლის 25 იანვარს ელისაბედ ბრაუნშვაიგელზე.
ვილჰელმი, ჰოლანდიის გრაფი (ვილჰელმ II 1234–1256) არჩეულ იქნა გერმანიის მეფედ გოგენშტაუფენების მეტოქეების მიერ 1247 წლის სექტემბერში. ამ დროს ტახტზე მჯდომი მეფე, კონრად IV ებრძოდა ვულჰელმს, მაგრამ 1251 წელს იძულებული გახდა იტალიაში წასულიყო. ამის შემდეგ ვილჰელმი დიდებულთა უმეტესობამ მეფედ სცნო. 1252 წელს დიდებულებმა გადაწყვიტეს გოგენშტაუფენებისთვის მამულები ჩამოერთმიათ. მეფემ ეს მიწები თავის მომხრეებს გადასცა, ხოლო ქალაქების მხარდაჭერის მოსაპოვებლად, მეტი უფლებები მისცა მათ. ამით დასრულდა ვულჰელმის რეალური მმართველობა.
მიუხედავად იმისა რომ ვილჰელმი მამაცი, კეთილი და პატიოსანი ადამიანი იყო, მას არ ჰქონდა მეფობისთვის აუცილებელი თვისებები, არც საკმარისი ჭკუა არც პოლიტიკური ხედვა. დიდებულები მალე მას აღარაფრად აგდებდნენ. ისინი აღარ ჩამოდიოდნენ მეფის კარზე წვეულებების და მიღებებისას. თუმცა ვილჰელმს ეს დიდად არ აღელვებდა. იგი დაკავებული იყო ჩრდილოეთით ფრიზებთან წვრილი ომებით. 1256 წლის 28 იანვარს მორიგი ლაშქრობისას, იგი ცხენით ურთ ჭაობში ჩავარდა. ამით ფრიზებმა ისარგებლეს და მოკლეს იგი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის მეფეები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 1227 კატეგორია:გარდაცვლილი 1256
აბაშა
აბაშა — ქალაქი საქართველოში, აბაშის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეებს აბაშასა და ნოღელას შორის, ზღვის დონიდან 23 მ სიმაღლეზე. ქალაქ თბილისიდან მდებარეობს დაახლოებით 258 კმ-ში. ქალაქად გამოცხადდა 1964 წელს. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური, სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები. აბაშაში არის ჭყონდიდის ეპარქიის რეზიდენცია.
სახელწოდება
სიტყვა აბაშა არაბულიდან მომდინარეობს, ლეგენდის თანახმად არაბებს მდინარის გადალახვა სურდათ, მაგრამ ის ადიდებულა და ერთმანეთს უყვიროდნენ „აბა - შა“, ე. ი. უკან დავიხიოთო. „ქართლის ცხოვრებაში“ მემატიანე ჯუანშერის ცნობის მიხედვით VIII საუკუნეში მურვან ყრუს ლაშქარში მყოფი 23 000 ეთიოპიური წარმოშობის აბისინიელი (აბაშელი, აბისინია—აბაშეთი) ქვეითი ერთმა ადიდებულმა მდინარემ დაახრჩო, ხოლო მეორე მდინარემ კი წაიღო 35 000 ცხენი. ამის გამო ერთ მდინარეს აბაშა, მეორეს კი ცხენისწყალი ეწოდა.
ისტორია
სოფლები აბაშა, კვათანა და საკაჭარავო XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში. ტერიტორიის ჩამოყალიბება ურბანულ ცენტრად დაკავშირებულია 1870 წელს თბილისი-ფოთის რკინიგზის გაყვანასთან, როდესაც გაიხსნა რკინიგზის სადგური აბაშა. რკინიგზის სადგურის მიმდებარე ტერიტორიას ეწოდა ახალი აბაშა და მან მოიცვა ყოფილი სოფლები აბაშა, კვათანა, კაპანა, ნოღოხაში და საკაჭარავო. 1923 წლიდან მიენიჭა დაბის სტატუსი. 1930 წლიდან გახდა რაიონის ცენტრი. 1938 წელს ჯერ კიდევ ცალკე სოფლად იხსენიებოდა ნოღოხაში. 1963 წლიდან აბაშას მიენიჭა ქალაქის სტატუსი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4941 ადამიანი.
არგუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით არგუსი შეიძლება აღნიშნული იყოს:
აბაშა
ცნობილი ადამიანები
აბაშაში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქალაქები კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ზაუტაშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
გრინპისი
გრინპისი (Greenpeace „მწვანე მშვიდობა“) — საერთაშორისო საზოგადოებრივი ბუნებისდამცველი ორგანიზაცია, დაარსდა კანადაში 1971 წელს.
მისი ძირითადი მიზანია გლობალური ეკოლოგიური პრობლემების მოგვარება, მათზე საზოგადოებისა და ხელისუფლების ყურადღების მიქცევის გზით. გრინპისი ცდილობს შეცვალოს ადამიანების დამოკიდებულება, დედამიწის ბუნებრივი სიმდიდრეების მიმართ. გრინპისი არსებობს მხოლოდ მომხრეების და კერძო საქველმოქმედო ფონდების შემოწირულობის ხარჯზე, პრინციპულად არ იღებს ფინანსურ დახმარებას, სახელმწიფო, კომერციული სტრუქტურებისგან და პოლიტიკური პარტიებისგან. გრინპისი დღესდღეობით არის ძლიერი საერთაშორისო ძალა, რომელიც 2,5 მილიონი ადამინის მხარდაჭერას ეყრდნობა. გრინპისი მიზნების მიღწევის დროს არ იყენებს არავითარ აგრესიას, მისი პროტესტი მხოლოდ მშივიდობიანი მეთოდებით არის გამოხატული. გრინპისში სამუშაო მიმართულებებს კომპანიები ჰქვია.
ნავთობის კომპანია
thumb|გრინპისის საპროტესტო აქცია [[Esso/Exxon Mobil წინააღმდეგ]] გრინპისის აქტივისტები ატარებენ საპროტესტო აქციებს ნავთობპროდუქტების გამოყენების წინააღმდეგ, რადგანაც მათი გამოყენების დროს ატმოსფეროში გამოიყოფა ბევრი ტოქსიკური ნივთიერება.
ზოგიერთ რადიკალურად განწყობილ გრინპისის წევრებს ჰქონიათ მცდელობები, შეეღწიათ ტანკერებზე, რომელთაც ნავთობი გადაჰქონდათ. ერთ–ერთი დიდი გამარჯვება გრინპისელებისა მსგავს კამპანიებში იყო ნავთობის პლათფორმის „ბრენთ სპარის“ (ინგ.Brent Spar) ჩაძირვაზე უარის თქმა ბრიტანული კომპანიის Shell-ის მიერ 1995 წელს, რადგანაც ის შეიცავდა ბევრ ტოკსიკურ ნივთიერებას. რამდენიმე აქტივისტმა შეძლო პლათფორმაზე გადასულიყო და საკუთარი თავი მიეჯაჭვა მასზე.
რასაც მოყვა მასმედიის და საზოგადოების მწვავე რეაქცია, ასევე Shell–ის აქციების ფასების ვარდნა.
ყველაფრისდა მიუხედავად ბრიტანეთის პარლამეტმა ნება დართო Shell–ს ამ პროცედურის ჩატარებაზე, მაგრამ კომპანიის ხელმძღვანელობამ მიიღო გადაწყვეტილება, არ ჩაეძიერა პლათფორმა და მოქცეულიყო ისე, როგორც მას აქტივისტები ურჩევდნენ: დაეშალათ პლათფორმა ხმელეთზე.
აქციები
1970-იან წლებში გრინპისმა მრავალი აქცია ჩაატარა, ვეშაპების კომერციული მიზნებისთვის დაჭერის წინააღმდეგ. პირველ ექსპედიციაში გრინპისელები გაემრთნენ კანადიდან, ქალაქ ვანკუვერიდან, რათა გაემართათ საპროტესტო აქცია საბჭოთა ვეშაპმჭერი გემების წინააღმდეგ.
ისინი პატარა გასაბერი ნავებით, მანევრირებდნენ გემებსა და ცხოველებს შორის, რათა არ მიეცათ ვეშაპმჭერი გემებისთვის ვეშაპების ჰარპუნით დაჭერის საშუალება. ეს იყო ისტორიაში პირველი პროტესტი ვეშაპმჭერების და მათი სასტიკი რეწვის მიმართ. გრინპისელები აგრძელებდნენ ამ ტაქტიკით ბრძოლას ისლანდიელი, ესპანელი და იაპონელი ვეშაპმჭერების წინააღმდეგ. 1982 წელს გრინპისმა მიაღწია იმას, რომ საერთაშორისო ვეშაპმჭერ კომისიას გამოეცხადებინა მორატორიუმი, ვეშაპების კომერციულ დაჭერაზე, რომელიც ძალაში შევიდა 1986 წელს. 1994 წელს ანტარქტიკული ზღვები ვეშაპებისთვის გამოცხადდა ნაკრძალად.
1997 წელს გრინპისის აქტივისტებმა, რამდენიმე ხნით დაიკავეს კუნძული როკოლი.
გეოგრაფია
thumb| 300px|right|ქვეყნები სადაც არის გრინპისის ფილიალები რეგიონალური ოფისები: ავსტრია, უნგრეთი, სლოვაკეთი, დანია, ნორვეგია, ფინეთი, შვედეთი, ისრაელი, ლიბანი, მალტა, თურქეთი, ინდონეზია, ტაილანდი, ფილიპინები, ავსტრალია, პაპუა-ახალი გვინეა, სოლომონის კუნძულები, ფიჯი
ნაციონალური ოფისები: ბელგია, გაერთიანებული სამეფო, გერმანია, საბერძნეთი, ესპანეთი, იტალია, ლუქსემბურგი, ნიდერლანდენი პორტუგალია, რუსეთი, საფრანგეთი, ჩეხეთი, შვეიცარია, ინდოეთი, ჩინეთი, იაპონია, კონგო, სენეგალი, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, კანადა, აშშ, მექსიკა, არგენტინა, ბრაზილია, ჩილე, ახალი ზელანდია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:გარემოს დაცვა
ლეილა აბულელა
ლეილა აბუ ლელა (არაბ. ليلى ابوالعلا, 1964, კაირო) — სუდანელი მწერალი, რომელიც ცხოვრობს და მოღვაწეობს შოტლანდიაში. წერს ინგლისურ ენაზე.
ბიოგრაფია
ლეილა აბუ ლელა დაიბადა კაიროში, ეგვიპტეში 1964 წელს. ეგვიპტელი დედისა და სუდანელი მამის ოჯახში. როდესაც გოგონა 6 კვირის იყო, ოჯახი სუდანში გაემგზავრა, სადაც ლეილა ხარტუმში 1987 წლამდე ცხოვრობდა. სწავლობდა ხარტუმის ამერიკულ სკოლაში, კერძო საშუალო კათოლიკურ სკოლაში, სადაც შეისწავლა ინგლისური ენა. შემდეგ შევიდა ხარტუმის უნივერსიტეტში, რომელიც 1985 წელს ეკონომისტის სპეციალობით დაამთავრა. აბულელას მიენიჭა მეცნიერების მაგისტრის ხარისხი. და ლონდონის ეკონომიკის სკოლის სტატისტიკის მაგისტრის ხარისხი.
1990 წელს ლეილა მეუღლესთან და შვილებთან ერთად   შოტლანდიის ქალაქ  აბერდინში გადავიდა საცხოვრებლად, რაც მისი პირველი რომანის, ”მთარგმნელის” შთაგონების წყარო გახდა. ლეილამ წერა 1992 წელს დაიწყო,  როდესაც აბერდინის კოლეჯში მუშაობდა ლექტორად შემდეგ კი აბერდენის უნივერსიტეტის სამეცნიერო ასისტენტად. 2000 წლიდან 2012 წლამდე აბულელა ცხოვრობდა   ჯაკარტაში, დუბაიში, აბუ დაბიში და დოჰაში. 2012 წელს ის დაბრუნდა აბერდინში საცხოვრებლად.
ლიტერატურული კარიერა
2000 წელს მას მიენიჭა კაინის პრიზი აფრიკული დამწერლობისათვის  მოკლე მოთხრობისათვის „მუზეუმი“, რომელიც შესულია მისი ნოველების კრებულში ‘ფერადი განათებები“. ლეილას ნოველა „თარჯიმანი“ ნომინირებული იყო დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ  ნარინჯისფერ პრემიაზე, ხოლო 2006 წელს New York Times- მა აღიარა შესანიშნავ წიგნად და შეიყვანა  წლის 100 საუკეთესო წიგნის ჩამონათვალში. მისი მეორე რომანი, „მინარეთი“, იყო ნომინირებული ნარინჯისფერი პრემიაზე. ასევე მიიღო დუბლინის ჯილდო IMPAC. მესამე რომანის Lyrics Alley მოქმედება ვითარდება 1950-იანი წლების სუდანში. რომანი შევიდა 2011 წლის ნარინჯისფერი პრემიის  ჩამონათვალში. მან ასევე მოიგო შოტლანდიის წიგნის პრემია Scottish Book Awards და წარდგენილი იყო თანამეგობრობის რეგიონალური მწერლების პრემიაზე.
ლეილა აბუ ლელას ბოლო წიგნებია რომანი" ჩიტის მოწოდება" (2019) და მოთხრობების კრებული „სხვაგან, სახლი“. ეს უკანასკნელი გახდა  2018 წლის  ჯილდოს Saltire Fiction Book of the Year Award  გამარჯვებული, რომელიც დაწესებულია შოტლანდიური წარმომავლობის ან შოტლანდიაში მცხოვრები და იქ მოღვაწე ავტორებისათვის. მისი რომანი „მტრების სიკეთე“ (2015) შთაგონებული იყო იმამ შამილის ცხოვრებით, რომელმაც გააერთიანა კავკასიის ტომები რუსეთის იმპერიის ექსპანსიის წინააღმდეგ საბრძოლველად.
ლეილა აბუ ლელა მორწმუნე მუსლიმია და მისი რწმენა მეტწილად განსაზღვრავს მის შემოქმედებას.
შედარებით ხანმომოკლე ლიტერატურული მოღვაწეობის მიუხედავად, ლეილა აბუ ლელამ დაიმკვიდრა მნიშვნელოვანი რეპუტაცია, მოიგო რამდენიმე ლიტერატურული პრემია და მიიღო დადებითი შეფასება როგორც დასავლეთის, ისევე აღმოსავლეთის ქვეყნების მწერლებისაგან. მის შემოქმედებას მაღალ შეფასებას აძლევენ აფრიკის თანამედროვე წამყვანი მწერლები ბენ ოკრი და ჯ.მ. კოეტზი.
სქოლიო
კატეგორია:სუდანელი მწერლები კატეგორია:თანამედროვე არაბი მწერალი ქალები
Carinodrillia mamona
Carinodrillia mamona — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
რუანდა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რუანდამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთე 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:რუანდა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იმანლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი თაზაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა
მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა არის ისეთი ტიპის ჩაშენებული პროგრამა, რომელიც ეხმარება მის მომხმარებლებს კონფიდენციალურობის დაცვის საფრთხის შემცველი მეტამონაცემების წაშლაში, იქამდე სანამ ეს მონაცემები გაზიარდება სხვა პირებთან, მაგ. მათთვის მიმაგრებული ფაილის სახით ელ. ფოსტის გაგზავნის ან ინტერნეტში განთავსების გზით.
მეტამონაცემების მოძებნა შესაძლებელი არის ბევრი ტიპის ფაილში, როგორიც არის დოკუმენტები, ცხრილები, პრეზენტაციები, სურათები, აუდიო და ვიდეო. ისინი შესაძლოა შეიცავდნენ ისეთ ინფორმაციას როგორიც არის ფაილის ავტორის მონაცემები, ფაილის შექმნისა და რედაქტირების თარიღები, გეოგრაფიული ლოკაცია, დოკუმენტის გადახედვის ისტორია, მინი სურათები და კომენტარები. მეტამონაცემების დამატება ფაილებში შეუძლიათ მომხმარებლებს, მაგრამ ზოგიერთი მეტამონაცემის დამატება ავტომატურად ხდება ფაილებში აპლიკაციებისთვის უფლების მინიჭებით ან მოწყობილობებით, რომლებიც ფაილების წარმოებისთვის გამოიყენება მომხმარებლის ჩარევის გარეშე.
რადგანაც მეტამონაცემი ხშირად ნათლად არ ჩანს აპლიკაციების ავტორიზების დროს (დამოკიდებულია აპლიკაციასა და მის პარამეტრებზე), არსებობს რისკი, რომ მომხმარებელს არ ეცოდინება მისი არსებობის შესახებ ან დაავიწყდება ის და თუ მოხდება ფაილის გაზიარება, კერძო ან კონფიდენციალური ინფორმაცია უნებურად იქნება გამჟღავნებული. მეტამონაცემის წაშლის პროგრამის დანიშნულება არის ასეთი ინფორმაციის გაჟონვის რისკის მინიმიზირება.
მეტამონაცემის წაშლის პროგრამა, რომელიც დღეს არსებობს, შეიძლება დაიყოს ოთხ ჯგუფად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტამონაცემები კატეგორია:კომპიუტერული პროგრამები
ზაქარეიშვილი
საკუთარი სახელი ზაქარეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
The Fray
thumb|300px|The Fray (2014)
The Fray — ამერიკული როკ-ჯგუფი. შეიქმნა აიზეკ სლეიდისა და ჯო კინგის მიერ 2002 წელს. The Fray ნიშნავს კამათს. ამ სახელის დარქმევა მეგობრებმა წვეულებაზე გადაწყვიტეს მას შემდეგ, რაც მათ შეხვდათ ფურცელი, რომელზეც ეს სიტყვა ეწერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ბაზი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით ბაზი შეიძლება აღნიშნული იყოს:
Carinodrillia quadrilirata
Carinodrillia quadrilirata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პრესტიჟი
პრესტიჟი — ბრიტანელი მწერლის, ქრისტოფერ პრისტის, 1995 წლის ფენტეზი ჟანრის რომანი. იგი 1800-იანი წლების ინგლისში ორ ილუზიონისტს შორის არსებულ მეტოქეობაზე მოგვითხრობს. რომანი ეპისტოლარული სტრუქტურისაა და იგი დღიურების კრებულს წარმოადგენს. მისი სათაური ფიქციური სასცენო ილუზიოსნისტური დადგმისგან მომდინარეობს, რომელიც სამი ნაწილისგან შედგება: მომზადება, პერფორმანსი და პრესტიჟი.
რომანისთვის პრისტმა მიიღო ჯეიმზ ტეიტ ბლექის მემორიალური პრემია და მსოფლიო ფენტეზის ჯილდო საუკეთესო რომანისთვის. წიგნი ასევე წარდგენილი იყო შემდეგ ჯილდოებზე: ბრიტანეთის ფენტეზი პრემია, ბრემ სტოკერის პრემია და ართურ კლარკის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის რომანები
754
თარიღი უცნობია
*
ზეინკლიშვილი
კატეგორია:ქართული გვარები
გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებანი (A-109)
მინიატიურა|250პქ|გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებანი (A-109), მინიატიურა, ნათლისღების სცენა გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებანი (A-109) — XII საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი, ფილოსოფიურ-თეოლოგიური კრებული. შეიცავს 19 ტექსტს. ქართული თარგმანის ავტორია ეფრემ მცირე. წიგნი კომენტირებული ხელნაწერის ერთ-ერთი საუკეთესო ილუსტრირებული ეგზემპლარია.
საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 280 ფურცელს, რომელთა ზომებია 42,5X31 სანტიმეტრი. გადაწერილია ნუსხური დამწერლობით, ყავისფერი მელნით; სათაურები და დასაწყისები სინგურითაა შესრულებული. შემკულია საზედაო ასოებით, მარგინალური ნიშნებითა და მხატვრული კომპოზიციებით.
გრიგოლ ღვთისმეტყველის თხზულებათა ეს ხელნაწერი XVIII საუკუნეში ეკუთვნოდა ერეკლე II-ის შვილიშვილს, დავით ბატონიშვილს. დღეს ინახება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდი კატეგორია:XII საუკუნის ხელნაწერები
საიმერლო
საიმერლო (2010 წლის 16 ნოემბრამდე — „ორჯონიკიძე“ ) — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, წერეთლის თემში. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე ხრამის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 380 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1237 ადამიანი.
ისტორია
საბჭოთა პერიოდში სოფელს ეწოდებოდა ორჯონიკიძე. იყო სასოფლო საბჭოს ცენტრი. 2009 წლის 2 თებერვალს, ადგილობრივი მოსახლეობის მოთხოვნით, სოფელს ძველი სახელი „ორჯონიკიძე“ შეეცვალა და დაერქვა „საიმერლო“.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Solenostemon scutellarioides
Solenostemon scutellarioides — მცენარეთა სახეობა Coleus-ს ოჯახისა.
მცენარის სამშობლოა აზია და აფრიკა. ნახევრადბუჩქნარებია, ღერო ნეკნისებრი, ოთხწახნაგა აქვს. ფოთლები კვერცხისებრია. იზრდება ღია გრუნტის ყვავილნარში. სინათლისა და სითბოს მოყვარული მცენარეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუჩოსანნი
არგუსი (ფრინველი)
არგუსი — ქათმისნაირთა რიგის ორი გვარის საერთო სახელწოდება. ქოჩორა არგუსის (Rheinartia) გვარში ერთი სახეობაა (Rheinartia ocellata), გვხვდება ლაოსში, ვიეტნამსა და მალაკის ნახევარკუნძულზე. დიდი არგუსის (Argusianus) გვარშიც ერთი სახეობაა (Argusianus argus), გავრცელებულია მიანმარის სამხრეთ ნაწილში, მალაკის ნახევარკუნძულსა და სუმატრისა და კალიმანტანის კუნძულებზე. ცხოვრობს ურიან ტყეებში. აქვს 1,2 მ-ზე მეტი სიგრძის ბოლო და განიერი ფრთები. ლამაზი შეფერილობის ბუმბული მოხატულია მსხვილი კოპლებით. დებს 2 კვერცხს. ინკუბაცია 24-25 დღე გრძელდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქათმისნაირნი
ტრეს-რიუსი
ტრეს-რიუსი (Três Rios) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ცენტრის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-რიუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 77 432 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 236.97 კმ²-ზე. ფართობი 326 757 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ადადნირარი I
მინი|ადად-ნირარის [[სტელა, ერაყის ეროვნული მუზეუმი]] ადად-ნირარი I — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1307 - ძვ. წ. 1274 წლებში.
ადად-ნირარი პირველი იყო შამში ადად ადად-ნირარი I ვინც ტიტული ”მრავალთა მეფე” აიღო. მან დაამარცხა ბაბილონის მეფე ნაზიმარუტაშუ და დაიპყრო მდიდარი ხურიტული ოლქი არაფხა და ნუზი. მითანის მეფის წინააღმდეგ ლაშქრობა დასრულდა მეფე შატურ I-ს დატყვევებით, და მან თავი ასურეთის მოხარკედ სცნო. რამდენიმე წლის შემდეგ, ადად-ნირარმა ჩამოაგდო მითანის მეფე ვასაშატუ და შემოიერთა მთელი მითანი ქალაქ ქარხემიშამდე. თუმცა ადად-ნირარის გარდაცვალების შემდეგ მითანელები აჯანყდნენ და ტახტზე შატურა II აიყვანეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
Assyriska kungar
შეკლტონის პირველი ექსპედიცია
ბრიტანეთის ანტარქტიკული ექსპედიცია 1907-1909 წწ. (The British Antarctic Expedition 1907–09), ასევე ცნობილია, როგორც „ნიმროდის“ ექსპედიცია (Nimrod Expedition) — ერნესტ შეკლტონის სამი დამოუკიდებელი ექსპედიციიდან პირველი. ექსპედიციის მიზანი იყო გეოგრაფიული სამხრეთ პოლუსის მიღწევა, თუმცა შეკლტონი იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო არასწორად გათვლილი ტაქტიკისა და საპოლუსო გუნდის წევრების გამოფიტვის გამო. მას პოლუსამდე სულ რაღაც 180 კმ დააკლდა. ექსპედიცია მიმდინარეობდა შეკლტონის ყოფილი უფროსის — რობერტ სკოტის პოლიტიკური ზეწოლის პირობებში. თუმცა სწორედ სკოტმა 1912 წლის 17 იანვარს ინგლისელებიდან პირველმა მიაღწია სამხრეთ პოლუსს. მიუხედავად იმისა, რომ მთავარ მიზანს მაინც ვერ მიაღწიეს, ექსპედიციამ „ნიმროდზე“ ანტარქტიკული მატერიკის შესახებ ვრცელი სამეცნიერო ინფორმაცია მოიპოვა. შეკლტონმა და მისმა თანამგზავრებმა პირველებმა გადალახეს ტრანსანტარქტიკული მთები და მიაღწიეს სამხრეთპოლარული პლატოს ცენტრს. მათ აღმოაჩინეს ბირდმორის მყინვარი. ექსპედიციის ჩრდილოეთ პარტიამ პირველმა მიაღწია სამხრეთ მაგნიტურ პოლუსს. განხორციელდა პირველი ასვლა ვულკან ერებუსზე. ექსპედიციაში მონაწილეობდნენ მომავალში ცნობილი ბრიტანელი და ავსტრალიელი პოლარეთის მკვლევრები, მათ შორის დაგლას მოუსონი და რეიმონდ პრისტლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტარქტიკული ექსპედიციები
რუანდა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რუანდამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხე 1996 წელს, აშშ-ს ქალაქ ატლანტაში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:რუანდა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლეჯიქე
ლეჯიქე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ქვედა ჩხოროწყუს თემი (სოფლები: ლეჯიქე, ქვედა ჩხოროწყუ). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ობჩის (ხობისწყლის აუზი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 160 მ, ჩხოროწყუდან 7 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ადად-ნირარი II
ადად-ნირარი II ასურეთის მეფე ძვ. წ. 911 - ძვ. წ. 890.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 890
Assyriska kungar
ზვიადაძე
კატეგორია:ქართული გვარები
ვახტანგ ქორიძე
ვახტანგ ქორიძე (დ. 24 დეკემბერი, 1949, ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. სხვადასხვა დროს იცავდა ბათუმის „დინამოს“, თბილისის „დინამოს“, ლანჩხუთის „გურიას“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1978), ვიცე-ჩემპიონი (1977) და ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1976, 1979) და ფინალისტი (1980) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1975), ღირსების ორდენის კავალერი.
საკლუბო კარიერა
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1963 წელს ბათუმში მწვრთნელ ლ. ვერულიძესთან. შვიდი სეზონის განმავლობაში თამაშობდა ბათუმის „დინამოში“. 1969 წლიდან თბილისის „დინამოს“ რიგებშია. ძირითად შემადგენლობაში დებიუტი ჰქონდა იმავე წლის 25 ნოემბერს.
შემდეგ ისევ ბათუმის „დინამოშია“. 1975 წლიდან კი კვლავ თბილისის „დინამოს“ ღირსებას იცავს, სადაც 1980 წლამდე თამაშობს. საფეხბურთო კარიერას 1981 წელს ლანჩხუთის „გურიაში“ ასრულებს.
ვახტანგ ქორიძემ თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში უმაღლესი ლიგის საკავშირო ჩემპიონატის 146 მატჩი ჩაატარა და 22 გოლი გაიტანა. ევროპული საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირების ფარგლებში კი „დინამოს“ ღირსება 16 შეხვედრაში დაიცვა, აქედან სამი — თასების მფლობელთა თასის, ათი — უეფა-ს თასის და სამიც — ევროპის ჩემპიონთა თასის გათამაშებაში.
სანაკრებო კარიერა
მისი დებიუტი საბჭოთა კავშირის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 1979 წლის 28 მარტს, ამხანაგურ მატჩში ბულგარეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ. მან ასევე ითამაშა 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ტურნირის მატჩში უნგრეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ და გაიტანა გოლი ამხანაგურ შეხვედრაში ჩეხოსლოვაკიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.
საინტერესო ფაქტები
2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს" სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — ვახტანგ ქორიძეს საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.
2015 წლის 15 ოქტომბერს ვახტანგ ქორიძე საქართველოს ვეტერან ფეხბურთელთა კავშირის თავმჯდომარედ აირჩიეს.
სქოლიო
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი ვახტანგ კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Carinodrillia suimaca
Carinodrillia suimaca — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიკინგების ეპოქა ესტონეთში
მინი|ირუს ციხესიმაგრე ჩრდილოეთ ესტონეთში.
ვიკინგების ეპოქა ესტონეთში იყო ვიკინგების ეპოქის ნაწილი (ახ. წ. 793-1066 წწ.) და პერიოდი ესტონეთის ისტორიაში. ის არ იყო ერთიანი ქვეყანა და ძველი ესტონეთის ტერიტორია დაყოფილი იყო მეჩხრად დაკავშირებულ რეგიონებს შორის. მას წინ უძღოდა ბრინჯაოს და ადრეული რკინის ხანები ესტონეთში, რომლის დროსაც აგრარული საზოგადოება განვითარდა, ისევე, როგორც მიგრაციის პერიოდი (ახ. წ. 450-550 წწ.), ვიკინგამდელი ეპოქა (ახ. წ. 550-800 წწ.) და თავად ვიკინგების ეპოქა, რომელიც გრძელდებოდა ახ. წ. 800-1050 წლებში. ის ხშირად არის მიჩნეული რკინის ხანის პერიოდის ნაწილად, რომელიც დაიწყო დაახლოებით ახ. წ. 400 წელს და დასრულდა დაახლოებით ახ. წ. 1200 წელს, მალევე, რაც "ერიკის ქრონიკის" მიხედვით, ესტონელმა ვიკინგებმა 1187 წელს მიისაკუთრეს ქალაქი სიგტუნა.
საზოგადოება, ეკონომიკა, დასახლება, კულტურა ტერიტორიისა, რაც დღეს არის ცნობილი ესტონეთის სახელმწიფოდ, შესწავლილია ძირითადად არქეოლოგიური წყაროებით. ეპოქა დანახულია, როგორც სწრაფი ცვლილებების პერიოდი. ესტონეთის გლეხურმა კულტურამ არსებობა დაიწყო ვიკინგების ეპოქის მიწურულს. ესტონეთში ვიკინგების ეპოქის სრულად გაცნობიერება ფრაგმენტულია და ზედაპირული, დღემდე შემორჩენილი მასალების შეზღუდული რაოდენობის გამო. ამ პერიოდის გაგების მთავარი წყარო არის ეპოქისთვის დამახასიათებელი ფერმების, ციხესიმაგრეების, სასაფლაოებისა და მიწაში გათხრების შედეგად აღმოჩენილი დიდი რაოდენობით საგნების არსებობა.
წერილობითი წყაროები
მინი| მარშრუტი ვარანგებიდან ბერძნებისკენ. საქსონ გრამატიკოსი აღწერს ესტონეთის მაცხოვრებლებს და კურონელებს, რომლებიც მონაწილეობდნენ ბრავალას ბრძოლაში, შვედების მხარეს და დანიელების წინააღმდეგ. ამ უკანასკნელებს კი დახმარებას უწევდნენ ლივონიელები და პომერანიას ვენდები. ბალტიისპირეთის ტომების - ე.ი. ლატვიელების და ლიეტუველების მონაწილეობა ბრძოლაში - არ არის საქსონის მიერ აღწერილი.
სნორი სტურლუსონი თავის ინგლინგას საგაში მოგვითხრობს, თუ როგორ ებრძოდნენ ესტონეთიდან წამოსულ მეკობრეებს შვედების მეფე ინგვარი (მე-7 საუკუნე), მისი ვაჟი ოსტენი და დიდი მეომარი, რომელიც იძულებული იყო ემორიგევა მისი სამეფოს ნაპირებზე. საგა გვიყვება შვედების მეფე ინგვარის ესტონეთში შეჭრაზე, სადაც ის დამარცხდა ურიცხვი ჯარით მოსულ ესტლანდიელ მამაკაცებთან ბრძოლაში. ბრძოლის შემდეგ, მეფე ინგვარი დაკრძალეს ესტონეთში ზღვის სანაპიროსთან ახლოს, ხოლო თავად შვედები კი სახლში დაბრუნდნენ.
ჰეიმსკრინგლას საგების თანახმად, ახ. წ. 967 წელს ნორვეგიელმა დედოფალმა ასტრიდმა, თავის შვილთან, ნორვეგიის მომავალ მეფე ოლაფ ტრიგვასონთან ერთად სამშობლო მიატოვა და გაიქცა ნოვგოროდში, სადაც მისი ძმა სიგურდი იკავებდა საპატიო ადგილს პრინც ვლადიმირის სასამართლოში. მათი მოგზაურობის დროს, "ესტონელმა ვიკინგებმა" დაარბიეს გემი, დახოცეს ეკიპაჟის რამდენიმე წევრი და ტყვედ წაიყვანეს დანარჩენები. 6 წლის შემდეგ, როცა სიგურდ ეირიკსონი მიემგზავრებოდა ესტონეთში ვალდემარის სახელით გადასახადების ასაკრეფად, მან საარემაას ბაზარში შენიშნა ოლაფი და გადაიხადა გამოსასყიდი მის გასათავისუფლებლად.
დაახლოებით 1008 წელს, ოლაფ II ჰარალდსონი, ნორვეგიის მომდევნო მეფე, ჩავიდა საარემააში. გაკვირვებული ადგილობრივი მაცხოვრებლები თავდაპირველად შეეცადნენ მოლაპარაკებები გაემართათ იმ მოთხოვნებთან დაკავშირებით, რაც მეფესა და მის ხალხს ჰქონდათ, მაგრამ შემდეგ, შეკრიბეს ჯარი და წინააღმდეგობა გაუწიეს მათ. მიუხედავად ამისა, ოლაფმა (რომელიც 12 ან 13 წლის იყო იმ დროს) მოიგო ბრძოლა.
დაახლოებით 1030 წელს, შვედი ვიკინგების მეთაური, სახელად ფრეიგეირი, შესაძლოა, დაიღუპა საარემაასთან გამართულ ბრძოლაში.
1219 წლის ზამთარში საარემააში შეიჭრნენ ძველი ლიეტუველები, რომლებმაც დაარბიეს და გაძარცვეს მისი მაცხოვრებლები, ნადავლის, საქონლისა და მონების წასაყვანად. ისტორიული გარითმული წყაროების მიხედვით:"'თავისი სიმამაცით მოტყუებულებმა / გაიარეს მთელი ქვეყანა [. . . ] / ყველა გზა და, ასევე, ბილიკი / სისხლით იყო დაფარული [. . . ] / მათ ასწავლეს ხალხს, როგორ უნდა დაიხოცნონ / კაცებიც და ქალებიც / თუ გაქცევა ვერ მოხერხდა.'""ლივონიური ქრონიკა" აღწერს ესტონეთის მაცხოვრებლებს, რომლებიც იყენებდნენ ორი სახის გემს - პირატიკას და ლიბურნას. აქედან პირველი იყო საბრძოლო, ხოლო მეორე - უმთავრესად სავაჭრო გემი. პირატიკას შეეძლო დაახლოებით 30 კაცის გადაყვანა და ჰქონდა დრაკონის ან გველის თავის ფორმის მაღალი ფრთა და ოთხკუთხა იალქანი.
ეკონომიკა
ვიკინგების ეპოქაში, ესტონეთიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი საექსპორტო მასალა იყო რკინა. ესტონეთში რკინის ნედლი მასალა, ჭაობის რკინის ფორმით, მოიპოვება რამდენიმე ადგილას. ნავარაუდებია, რომ ესტონეთიდან რკინის ექსპორტი დაიწყო რკინის ხანის ფინალურ სტადიამდე.
როგორც ვიკინგების ეპოქის დროინდელ ჩრდილოეთ ევროპის სხვა ადგილებში, ხმლები და შუბები მზადდებოდა ესტონეთშიც. პეტერსენის K ტიპის დანის პირები ყველაზე მრავლად გვხვდება ესტონეთში მე-10 საუკუნეში, ხოლო, ასევე, აღმოჩენილია პეტერსენის M ტიპის შუბის წვეტებიც.
არქეოლოგია
მარჯვნივ|მინი| სალმეს ერთ-ერთი გათხრილი გემის ადგილი. მინი| დირჰამის განძებიდან ესტონეთში. ესტონეთში ვიკინგების ეპოქის დროინდელი საგანძური უმეტესად მოიცავს ვერცხლის მონეტებსა და ზოდებს. მის ახლო მეზობლებთან შედარებით და შვედეთის გოტლანდის შემდეგ, საარემააში ნაპოვნია ვიკინგების ყველაზე მეტი სიმდიდრის შემცველი საგანძური. ეს მტკიცედ მიუთითებს იმაზე, რომ ესტონეთი ვიკინგების ეპოქაში მნიშვნელოვანი სატრანზიტო ქვეყანა იყო.
ესტონეთი წარმოადგენს მე-11 და მე-12 საუკუნეებში ჩრდილოეთ ევროპის განძეულით ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ ტერიტორიებს. ესტონეთში ნაპოვნი ყველაზე ადრეული მონეტების განძეული არის მე-8 საუკუნის არაბული დირჰემი. ხოლო ვიკინგების ეპოქის დროინდელი ყველაზე დიდი საგანძური ესტონეთში მდებარეობს მაიდლის და კოზეს მუნიციპალიტეტებში. კატალოგებში გამოქვეყნებული 1500 მონეტიდან, 1000 არის ანგლო-საქსური წარმოშობის.
2008 და 2010 წლებში, კლინკერის მეთოდით აშენებული ორი სკანდინავიური წარმოშობის გემი აღმოაჩინეს საარემააზე მდებარე სოფელ სალმესთან ახლოს. მათ უწოდებდნენ "სალმეს გემებს" და ორივე მათგანი გამოიყენებოდა გემების დასამარხად დაახლოებით ახ. წ. 700-750 წლებში, ნორდიკულ რკინის ხანაში. ასევე, ამ გემებში შემორჩენილია ბრძოლაში დაღუპული 40-ზე მეტი მეომრის ნეშტი, ისევე, როგორც უამრავი იარაღი და სხვა არტეფაქტები.
ესტონეთში ვიკინგების ეპოქის დროს, ესტონეთის ტერიტორია დაყოფილი იყო ორ განსხვავებულ კულტურულ სივრცედ - ჩრდილო-დასავლეთ ესტონეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესტონეთი. ჩრდილოეთი და დასავლეთი ესტონეთი (მათ შორის, ოსელი), რომელიც წარმოადგენდა მთელი ესტონეთის 2/3 ნაწილს, მჭიდროდ იყო დასახლებული და მიიჩნევა სკანდინავიური კულტურის კერად.
სალმეში გემების სამარხები გაითხარა 2011-2013 წლებში და თარიღდება ახ. წ. 750 წლით. ამ სამარხებიდან მიღებული ინფორმაციის თანახმად, ისინი ეკუთვნოდათ მამაკაცებს, რომლებიც, შვედურის მსგავსი ტიპის იარაღებისა და სხვა ატრეფაქტების აღმოჩენის გამო, ნავარაუდებია, რომ მგზავრობდნენ შვედეთიდან საარემააში. მაგრამ საარემააზე, კერძოდ, ვიიდუმაეს (სალმედან 20 კილომეტრში) საკულტო ადგილებში 2014 წლიდან ჩატარებული გათხრები, რომელიც თარიღდება მე-7 და მე-8 საუკუნეებით და ზემოთ ნახსენები "სალმეს გემების" ოდნავ მოგვიანო პერიოდით, უფრო მეტად ჰფენს ნათელს ამ მოსაზრებას, რასაც, ამავე დროს, ადასტურებს ადგილობრივი ტიპის, თუმცა ტიპიური სკანდინავიური მორთულობით ტანსაცმლის ქინძისთავების არსებობა. დიდი ხანია ცნობილია, რომ მე-10 საუკუნეში საარემააზე მეომრების მიერ გამოყენებული იარაღები და სხვა ატრიბუტები განურჩეველი იყო იმისა, რასაც იყენებდნენ შვედეთში, მაგრამ ვიიდუმაეს აღმოჩენები, საარემაას ახ. წ. 650 წლით დათარიღებულ ახალი ტიპის საფლავებთან ერთად (რომელიც მხოლოდ შვედეთში გვხვდება) მიუთითებს იმაზე, რომ შვედებს შესამჩნევი გავლენა ჰქონდათ საარემაას კულტურაზე უკვე ახ. წ. მე-10 საუკუნემდეც კი.
მოსახლეობა
ითვლებოდა, რომ ფინური ტომები მიახლოებით ახ. წ. 1000 წელს ცხოვრობდნენ ესტონეთის თითქმის ყველა მხარეში, კერძოდ, ჩრდილოეთ, დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილებში. ასევე, მინიშნებულია, რომ ნორდიკული დასახლებები არსებობდა ჰარჯუმააში მე-11 საუკუნეში.
ვიკინგების ეპოქის მაცხოვრებლები დანახული არიან, როგორც თანამედროვე ესტონელების პირდაპირი შთამომავლები. არქეოლოგმა ანდრეს ტვაურიმ ამ საკითხზე კომენტარი გააკეთა: "მე დარწმუნებული ვარ, რომ თანამედროვე ესტონური ეროვნული იდენტობა არის მე-18 და მე-19 საუკუნეების მოვლენებისა და იდეოლოგიების პროდუქტი. ამავე დროს, ეჭვგარეშეა, რომ ხალხი, რომელიც სახლობდა ესტონეთში პირველი ათასწლეულის მეორე ნახევარში, თანამედროვე ესტონელების პირდაპირი წინაპარია."
- ანდრეს ტვაური, (Tvauri 2012)
კულტურა
ვიკინგების ეპოქის დროს, ესტონეთის ტერიტორია დაყოფილი იყო ორ განსხვავებულ კულტურულ სივრცედ - ჩრდილოეთი და სამხრეთი ესტონეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ესტონეთი. იმ დროს, ჩანს, რომ ჩრდილოეთ და დასავლეთ ესტონეთი მიეკუთვნებოდა სკანდინავიურ კულტურულ სივრცეს. ჩრდილოეთ და დასავლეთ ესტონეთი, ზოგადად, ემთხვევა საარემაას, ლაანემაას, ჰარჯუმაას და ვირუმაას ისტორიული პროვინციების ტერიტორიებს. სკანდინავიური წერილობითი წყაროები მოგვითხრობენ, რომ ეს 4 ტერიტორია მკაფიოდ განირჩეოდა სკანდინავიელების თვალში, რომლებიც იყენებდნენ განსხვავებულ სახელებს თითოეული მათგანისთვის: ეისისლა საარემაას მაგივრად, ადალსისლა ლაანემაას მაგივრად, რეფალენდი ჰარჯუმაას ნაცვლად და ვირლენდი ვირუმაას ნაცვლად. საარემაას ისტორიული ტერმინი, დღევანდელისგან განსხვავებით, მოიცავდა დასავლეთ ესტონეთის ყველა და არა მხოლოდ ერთ კუნძულს.
არქიტექტურა
მარჯვნივ|მინი| ირუს ციხესიმაგრის საჰაერო ფოტო ჩრდილოეთ ესტონეთში, 1924 წ. ესტონეთში არის 41 ცნობილი ციხესიმაგრე, რომელთაგან 37 აშენებულია ან მათ იყენებდნენ პირველი ათასწლეულის მეორე ნახევარში, ვიკინგებამდელ და ვიკინგების ეპოქის დროს. ჩრდილოეთ-დასავლეთ ესტონეთში, ყველაზე გულდასმით შესწავლილი ციხესიმაგრე, რომელსაც იყენებდნენ ვიკინგების ეპოქის დროს, არის ირუს ციხესიმაგრე. ესტონეთში ვიკინგების ეპოქის დაწყების დრო ციხესიმაგრის ყველაზე აქტიური პერიოდია. ციხესიმაგრეებს თავდაპირველად აშენებდნენ ხისა და ქვიშისგან, ხოლო მოგვიანებით ისინი შეცვალა დიდი ზომის ქვის ბურჯებმა.
ვიკინგების ეპოქის ესტონეთში ციხესიმაგრეები უმეტესად მდებარეობდა დასახლებების ცენტრებში. ასევე, იკვეთება მკაფიო ხილული კავშირი ციხესიმაგრეების ადგილებსა და მდინარეებს შორის. ეს შეიძლება აიხსნას ფაქტით, რომ ეს მდინარეები გამოიყენებოდა, როგორც სატრანსპორტო მექანიზმები და, აგრეთვე, მდინარეების ნაპირებზე არსებული კლდეები კარგი ადგილი იყო ციხესიმაგრეების ასაშენებლად, რადგან ესტონეთის ლანდშაფტს ისედაც ძალიან სწორი ზედაპირი ჰქონდა.
გარდამავალი პერიოდი
ესტონეთში ვიკინგების ეპოქის დასასრული არქეოლოგიურ წყაროებში შემდეგი მოვლენებით არის განსაზღვრული:
გაძლიერებულ სანაპირო დაცვასთან ერთად, ცენტრალიზებული ძალაუფლების აღმოცენებამ ამ ადგილებში ვიკინგებზეც იმოქმედა და მათ მიერ წარმოებული დარბევები უფრო რისკიანი და ნაკლებად მომგებიანი გახდა. ხოლო ქრისტიანობის სულ უფრო მზარდი გავრცელებისა და მეფეების, ისევე, როგორც კვაზი-ფეოდალური სისტემის აღმოცენებამ სკანდინავიაში, ეს დარბევები მთლიანად გააქრო. მე-11 საუკუნისთვის, როგორც ქრონიკები იუწყებიან, სკანდინავიელებს ხშირად ჰქონდათ ესტონელ ვიკინგებთან შეტაკებები, რაც, საბოლოო ჯამში, იწვევდა გერმანელების, დანიელების და შვედების მონაწილეობას ჩრდილოეთის ჯვაროსნულ ლაშქრობებში და, ასევე, სკანდინავიელების მიერ ესტონეთის დაპყრობას.
ადგილობრივმა ტომებმა, საბოლოოდ, გადაიტანეს ბაპტიზმი, სამხედრო ოკუპაცია და დროგამოშვებით მათ ანადგურებდნენ გერმანელი, დანიელი და შვედური ძალები.
ზირაქაძე
საკუთარი სახელი ზირაქაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
XX საუკუნე
საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები
...
საუკუნის უმნიშვნელოვანესი მოღვაწენი
კატეგორია:XX საუკუნე
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული დასავლეთ საქართველოში, გურიის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოზურგეთი.
ისტორია
''ამ სექციაში მოცემული ადმინისტრაციული ერთეულის ისტორია. ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარის ისტორიის შესახებ იხილეთ სტატია გურია'' 1930 წლამდე მუნიციპალიტეტის ტერიტორია შედიოდა ქუთაისის გუბერნიის ოზურგეთის მაზრაში, რომელიც მოიცავდა მთლიანად გურიას. 1930 წელს ჩამოყალიბდა ცალკე ტერიტორიულ ერთეულად და ეწოდა ოზურგეთის რაიონი. 1934 წელს ფილიპე მახარაძის პატივსაცემად ეწოდა მახარაძის რაიონი. 1949 წელს რაიონი ჩართულ იქნა საქენერგოს სისტემაში. 1960-იანი წლების დასაწყისში რაიონის ტერიტორია შემცირდა: ტერიტორიის ნაწილი გომისმთის მიმდებარედ გადაეცა ქობულეთის რაიონს, მდინარე სუფსის მიმდებარე ტერიტორიების ნაწილი კი ლანჩხუთის რაიონს. 1963-64 წლებში მახარაძის რაიონს შეუერთდა ჩოხატაურის რაიონი და ცენტრად განისაზღვრა ქალაქი მახარაძე. 1990 წელს რაიონს კვლავ ეწოდა ოზურგეთი, ხოლო 2006 წლიდან — ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი. 2014-17 წლებში მუნიციპალიტეტიდან გამოყოფილი იყო ქალაქი ოზურგეთი.
გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტი მდებარეობს მდინარეების ნატანებისა და სუფსის აუზებში. დასავლეთიდან 20 კილომეტრის სიგრძის მანძილზე შავი ზღვა აკრავს, სამხრეთით ქობულეთისა და შუახევის მუნიციპალიტეტები, აღმოსავლეთით — ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი, ხოლო ჩრდილოეთიდან ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი. ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 675,1 კმ²-ს.
რელიეფი
მუნიციპალიტეტის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი უჭირავს მესხეთის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ კალთას, რომელიც აგებულია ინტენსიურად დანაოჭებული შუაეოცენური ვულკანოგენური ქანებით, ანდეზიტური განფენებით, ტუფებით, ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფ-კონგლომერატებით. ამ სუბსტრატზე განვითარებულია ღრმად დანაწევრებული მთა-ხეობათა რელიეფი. გაბატონებულია V-ებრი ეროზიული ხეობები და მათ შორის მოქცეულია ქედები. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის უმაღლესი ადგილები მისი საზღვრის სამხრეთ-აღმოსავლეთ უბანზეა. აქ არის უმაღლესი მწევრვალები: მთა საყორნია (2752 მ.) და გუნიისთავი (2132 მ.). მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის შუა წელში გავრცელებულია ნეოგენური თიხებით, ქვიშაქვებით და კონგლომერატებით აგებულ ნაოჭა სუბსტრატზე ჩამოყალიბებული მეოთხეული (ჩაუდური) ტერასებიანი სერები და ძლიერ დანაწევრებული გორაკ-ბორცვები. მათ შორის მდინარეებისპირა ალუვიური ვაკე-დაბლობებია მოქცეული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის დასავლეთი ნაწილი უჭირავს შავიზღვისპირა მეოთხეულ აკუმულაციურ ვაკე-დაბლობებს, რომლებსაც სანაპიროს გასწვრივ გასდევს ქვიშიანი დიუნების ზოლი.
წიაღისეული
thumb|300პქ|მინერალური წყარო სოფელ ქვედა ძიმითში მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა ბენტონიტური თიხები, რომლის მოპოვება ხდება მთისპირის საბადოზე. ნარუჯალა-იაკობის მთის მიდამოებში არის ნავთობის საბადო, რომლის კვლევა დაიწყეს გერმანელებმა 1877 წლიდან. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ასევე არის კაოლინი (ზემო მაკვანეთი), ოქრა, რკინის ჟანგი, ჟანგმიწა (ნაგომარი, წითელმთა), ცემენტი (ქვედა ძიმითი), წითელი რკინა, აპატიტი (ვაკიჯვარი), მაგნეტიტიანი ქვიშები (ურეკი, შეკვეთილი), მინერალური წყაროები.