cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფედონი (პლატონი)
ფედონი (წარმოითქმის /ˈfiːdoʊ/ ან /'faɪdoʊ/, Φαίδων — „ფაიდონი“) — „სახელმწიფოსა“ და „ნადიმთან“ ერთად პლატონის ერთ–ერთ მთავარი ნამუშევარი. ფედონი სოკრატეს უკანასკნელ დღეებს ასახავს. იგი პლატონის მეშვიდე და უკანასკნელი დიალოგია (პირველი ექვსი: თითეტუსი, ეუთიპრო, სოფისტი, სახელმწიფო მოღვაწე, ბოდიში და კრიტო).
დიალოგში სოკრატე თავის უკანასკნელ დღეს მსჯელობს სიკვდილის შემდგომი ცხოვრების ბუნებაზე, სანამ შხამის დალევით არ დასჯიდნენ. სოკრატე ციხეში ჩასვეს და სიკვდილი მიუსაჯეს სახელმწიფოს ღმერთების ურწმუნოებისთვის და ქალაქის ახალგაზრდობის გარყვნისათვის. დიალოგში ამბავი მოყოლილია სოკრატეს მოწაფის, ფედონი ელისელის მიერ. ფედონი იმ საწოლთან მიდის, სადაც სოკრატემ დალია სული და იხსენებს ეთეკრატესს, თანამოაზრე ფილოსოფოსს, რომელსაც დიალოგი წარსულში გადაჰყავს, როდესაც სოკრატე თავის მეგობრებს ესაუბრება, რომელთა შორისაა თებანს კებესი და სიმიასი. სოკრატე ხსნის სულის უკვდავებას, რათა დაამტკიცოს, რომ სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლე არსებობს. ფედონი ამ დისკუსიის შემდეგ ყვება თუ როგორ გახდნენ ის და მისი მეგობრები სოკრატეს სიკვდილის მოწმეები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პლატონის დიალოგები
სანდინო (კუბა)
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 245 ადამიანს შეადგენდა. 1 718 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 22,8 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
Polyrhachis laciniata
Polyrhachis laciniata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აიონ-ოროსი
300 პქ|მარჯვნივ|მინი|ათონის მთის სამ განზომილებიანი ანალოგი აიონ-ოროსი (ბერძნ. Hagiom Oros, ახალი ბერძნ. ajon Oros — წმინდა მთა), იგივე ათონი — ნახევარკუნძული აღმოსავლეთ საბერძნეთში, ქალკედონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი შვერილი. შეჭრილია ეგეოსის ზღვაში. სიგრძე 50 კმ, სიგანე 10 კმ. მის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართულია მთა ათონი (2033 მ). აიონ-ოროსი კრისტალური ფიქლებით აგებული ჰორსტია. შემოსილია მაქვისით, ფიჭვის, მუხისა და წიფლის ტყეებით. ნახევარკუნძულის ძველი სახელმწიფო იყო აქტე. ძვ. წ. 480 საბერძნეთის წინააღმდეგ გამოლაშქრებამდე ქსერქსეს აქტეს ყელზე გაუჭრია არხი, რომლის კვალი დღემდეა შემორჩენილი. VII—VIII საუკუნეებში აქ იწყება განდეგილების, შემდეგ მონაზონთა დამკვიდრება და სამონასტრო მშენებლობა.
VIII საუკუნის ბოლოს, ქართველ მონაზვნებს აქ მცირე სავანე, „ათო“ დაუფუძნებიათ. შემდეგ არაბთა თავდასხმების შედეგად, აიონ-ოროსი რამდენიმეჯერ გაუკაცრიელებულა. პირველი დიდი მონასტერი — „დიდი ლავრა“ აქ 963 წელს ააგო ათანასე ათონელმა. ათანასე ათონელის წინამძღვრობის დროსვე დაარსდა მონასტერი ვატოპედი და ათონის ივერთა მონასტერი. ბერძნებისა და ქართველების გარდა, აქ მონასტრები ააშენეს სერბებმა (ხილანდარი), ბულგარელებმა (ზოგრაფუ), რუსებმა (როსიკონი) და სხვა; XV საუკუნეში აიონ-ოროსზე 30 მონასტერი და 30 ათასამდე მონაზონი იყო, 1961 წელს კი 20 მონასტერი და 12 სოფელი (2687 მცხ.).
მინი|მარცხნივ|240პქ|ათონის წმინდა მთა 20 მონასტრით, რუსეთი, XVII ს. აიონ-ოროსის საკულტო არქიტექტურისათვის დამახასიათებელია გუმბათიანი სამაბსიდიანი ტაძრები, ჩვეულებრივ ორმაგი კარიბჭით. მონასტერთან არის სატრაპეზოები, საცხოვრებლები, სენაკები, ბიბლიოთეკა და სამეურნეო ნაგებობანი; ზოგიერთ მონასტერში ფრესკები, მოზაიკა, ხატები, ოქრომჭედლობისა და მინანქრის საუკეთესო ნიმუშებია (ყველაზე ადრინდელი XI საუკენეს განეკუთვნება). აიონ-ოროსის მონასტრების ძვირფასი საგანძურია 11 ათასამდე ხელნაწერი (ბერძნული, ქართული, სლავური), სიგელ-გუჯრები და სხვა დოკუმენტები. ეს მასალა საუკუნეთა მანძილზე ნადგურდებოდა მტერთა შემოსევის შედეგად. ბევრი ხელნაწერი დაიღუპა ოსმალეთის წინააღმდეგ ბერძენთა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყების დროს 1821—1829 წლებში. უკანასკნელ ხანს მიღებულია ზომები აიონ-ოროსის ყველა ხელნაწერის აღსანუსხავად და მათ ფოტოპირთა გადასაღებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთის ნახევარკუნძულები კატეგორია:საბერძნეთის მთები კატეგორია:წმინდა მთები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
გაეროს სამშვიდობო ძალები
thumb|250px|გაეროს ცისფეჩაფხუტიანები [[სარაევოში.]] გაეროს სამშვიდობო ძალები (United Nations Peacekeeping Forces) — გაეროს სამშვიდობო ძალები წარმოადგენენ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შემადგენელ ნაწილს, რომელთა მიზანია, შეინარჩუნონ, ან ხელახლა დაამყარონ მშვიდობა შეიარაღებული კონფლიქტის ზონებში. მათი განლაგება ხდება დაპირისპირებული მხარეების თანხმობის შემთხვევაში, უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილების შედეგად, თუმცა, ზოგ შემთხვევაში ინიციატივა შეიძლება გენერალურ ასამბლეას  ეკუთვნოდეს. საოპერაციო კონტროლს ახორცილებს გაეროს გენერალური მდივანი და მისი სამდივნო.
1992 წელს ჩამოყალიბდა პრევენციულ დიპლომატიასა და მშვიდობის შენარჩუნებაში გაეროს ქმედითუნარიანობის ამაღლების მიზნით. ცისფეჩაფხუტიანები ამჟამად 18 მისიაში იმყოფებიან აფრიკაში, კარიბებეზე, ახლო აღმოსავლეთში, ევროპასა და აზიაში. ამ მისიებში ასი ათასამდე უნიფორმიანი და სამოქალაქო თანამშრომელი მსახურობს და მათი საერთო წლიური ბიუჯეტი $5 მილიარდს აჭარბებს.
გაეროს სამშვიდობო ძალების განლაგება
გაეროს ქარტია მსოფლიოში მშვიდობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების პასუხისმგებლობას უშიშროების საბჭოს ანიჭებს. შესაბამისად, კონფლიქტით დაზარალებულ სახელმწიფოებში გაეროს სამშვიდობო ძალების განთავსებისათვის საჭიროა უშიშროების საბჭოს ავტორიზაცია.
გაეროს ქარტიის მეექვსე, მეშვიდე და მერვე თავები განსაზღვრავენ, რა შემთხვევაში უნდა იყოს გამოყენებული გაეროს სამშვიდობო ძალები მშვიდობის დასამყარებლად ან შესანარჩუნებლად. ქარტიის მეექვსე თავი ეხება დავების მშვიდობიან მოგვარებას და მიუთითებს, რომ სანამ საჭირო გახდება სამშვიდობო ძალების ჩარევა კონფლიქტის მოსაგვარებლად, მანამდე დაპირისპირებულმა მხარეებმა უნდა გამოიყენონ ყველა სხვა მეთოდი, მათ შორის მოლაპარაკება, გამოძიება, მედიაცია, შერიგება, არბიტრაჟი, სასამართლო გადაწყვეტილება, ან რეგიონული სააგენტოები თუ შეთანხმებები.
მეშვიდე თავი შეეხება მშვიდობისათვის საფრთხის, მშვიდობის დარღვევის, ან აგრესიის აქტებზე მოქმედებას. ყველა ზემოაღნიშნული დარღვევა უნდა დაადგინოს უშიშროების საბჭომ და გასცეს რეკომენდაცია, ან გადაწყვიტოს, რა ზომები უნდა გამოიყენონ კონფლიქტის მოსაგვარებლად. რაც შეეხება ქარტიის მერვე თავს, ის აღნიშნავს რეგიონული შეთანხმებების ან სააგენტოების ჩართულობის აუცილებლობას, თუმცა, მათი ქმედებები უნდა იყოს შესაბამისობაში გაეროს მიზნებთან და პრინციპებთან.
ვინაიდან გაეროს არ ჰყავს ჯარი ან საპოლიციო ძალები, თითოეული სამშვიდობო ოპერაციის წინ ის მიმართავს წევრ სახელმწიფოებს, რათა უზრუნველყონ საკუთარი სამხედრო და საპოლიციო პერსონალის მობილიზება. გაეროს მშვიდობისმყოფელებს აცვიათ საკუთარი სახელმწიფოს ფორმა და მათი იდენტიფიცირება გაეროს სამშვიდობო ძალების ნაწილად ხდება გაეროს ცისფერი ჩაფხუტების, ბერეტების, ან ემბლემის ტარებით. სამოქალაქო პერსონალი მოიცავს საერთაშორისო საჯარო მოსამსახურეებს, რომელთა გადამზადებას და განთავსებას ტერიტორიაზე უზრუნველყოფს გაეროს სამდივნო.
მას შემდეგ, რაც გაეროს უშიშროების საბჭო გასცემს ნებართვას სამშვიდობო ოპერაციის ჩატარებაზე, ძალების მობილიზება მეტწილად ხდება გაეროს სამშვიდობო ოპერაციების დეპარტამენტის პასუხისმგებლობა. დეპარტამენტის შემადგენლობაში არსებული სამხედრო საქმეების ოფისის სამხედრო დაგეგმვის სამსახური ქმნის ოპერაციის კონცეფციას და ძალის მოთხოვნის სიას და ჰყოფს უშიშროების საბჭოს მიერ ავტორიზებულ მთლიან პერსონალს კომპონენტებად (სათაო ოფისის თანამშრომლები, ქვეითი ჯარის ბატალიონები, საინჟინრო კომპანიები და ა.შ.) და ანიჭებს სპეფიციკურ ამოცანებს. ოფისის ძალების მობილიზების სამსახური აწარმოებს მოლაპარაკებებს პოტენციურ კონტრიბუტორ ქვეყნებთან, რათა უზრუნველყონ ის სამხედრო შესაძლებლობები, რომლებსაც მოითხოვს ძალების მოთხოვნის დოკუმენტი.
გაეროს სამშვიდობო ძალების შემადგენლობა
XXI საუკუნის პირველ ათწლეულში მნიშვნელოვნად გაიზარდა როგორც სახელმწიფოთა კოალიციების, ისე საერთაშორისო ორგანიზაციების (ნატო, ევროკავშირი, აფრიკის კავშირი და სხვ.) მიერ განთავსებული მშვიდობისმყოფელების რაოდენობა. ეს იმას ნიშნავს, რომ გაეროს უწევს ერთგვარი შეჯიბრი სხვა ორგანიზაციებთან იმისათვის, რომ შეავსოს სამშვიდობო ძალების შემადგენლობა. დონალდ დანიელი გამოყოფს 21-ე საუკუნის სამშვიდობო ძალებში სხვადასხვა ქვეყნის მიერ ჯარისკაცების გაგზავნის რამდენიმე მახასიათებელს: მნიშვნელოვნად გაიზარდა გაეროს სამშვიდობო ძალების, ან გაეროს მანდატით ჩატარებულ სამშვიდობო ოპერაციებში ქვეყნების მიერ გაგზავნილი ჯარისკაცების რაოდენობამ; ამასთანავე, მოიმატა იმ ქვეყნების რიცხვმა, რომლებიც აგზავნიან პოლიციელებს და ჯარისკაცებს, თუმცა, ამ სახელმწიფოების ერთი მესამედი გზავნის ჯარისკაცების 84 პროცენტს, მხოლოდ 20 % კი არის მუდმივი ძირითადი კონტრიბუტორი.
გარდა ამისა, როგორც კი სამშვიდობო ძალების წარმომადგენლები გაიგზავნებიან სამშვიდობო ოპერაციაში, ისინი მომზადებულნი არიან, რომ მისიის ბოლომდე დარჩნენ შემადგენლობაში. აღსანიშნავია ისიც, რომ გაეროს კარგი გადამზადების მაჩვენებელი აქვს და მაშინ, როცა სხვა ორგანიზაციებში იკლებს მშვიდობისმყოფელების რაოდენობა, გაეროში, პირიქით, იზრდება ეს რიცხვი.
2020 წლის მაისის მონაცემებით, 10 ქვეყანა, რომელიც ყველაზე მეტი საპოლიციო ძალით, სამხედრო ექსპერტით და ჯარისკაცით უზრუნველყოფს გაეროს სამშვიდობო ძალებს, არის ეთიოპია (ჯამში 6646, აქედან მამაკაცი 6017, ქალი 629), ბანგლადეში (ჯამში 6426, აქედან მამაკაცი 6173, ქალი 254), რუანდა (ჯამში 6325, აქედან მამაკაცი 5920, ქალი 412), ნეპალი (ჯამში 5638, აქედან მამაკაცი 5381, ქალი 258), ინდოეთი (ჯამში 5430, აქედან 5338 მამაკაცი, 92 ქალი), პაკისტანი (ჯამში 4454, აქედან მამაკაცი 4372, ქალი 82), ეგვიპტე (ჯამში 3151, აქედან მამაკაცი 3091, ქალი 60), ინდონეზია (ჯამში 2842, აქედან მამაკაცი 2683, ქალი 159), განა  (ჯამში 2775, აქედან მამაკაცი 2364, ქალი 425), ჩინეთი (ჯამში 2535, აქედან მამაკაცი 2450, ქალი 85).
მდიდარ სახელმწიფოებს ამჯობინებენ, არ გაგზავნონ საკუთარი ჯარისკაცები გაეროს სამშვიდობო ოპერაციებში. ამის ნაცვლად, ისინი აფინანსებენ ოპერაციებს. შესაბამისად, გაეროს სამშვიდობო ძალებში ჯარისკაცების დანაკლისის შევსება ხდება ღარიბი ქვეყნებიდან, ძირითადად აზიიდან და აფრიკიდან. ბოლო წლებში პასუხისმგებლობა მშვიდობის შენარჩუნებაზე ძირითადად გადავიდა რეგიონულ ლიდერებზე და აფრიკის ქვეყნები არიან გაეროს სამშვიდობო ძალების მთავარი კონტრიბუტორები, ვინაიდან ბევრი სამშვიდობო ოპერაცია მიმდინარეობს აფრიკის კონტინენტზე. სამხრეთ აზიის ქვეყნები მეორე ადგილზე არიან გაეროს სამშვიდობო ძალებში ჯარისკაცთა სიმრავლით და მათი უმრავლესობა აფრიკის მისიებშია მობილიზებული.
გაეროს სამშვიდობო ძალების ფუნქციები
გაეროს სამშვიდობო ძალები, რომელსაც ზოგჯერ ცისფერ ჩაფხუტიანებსაც უწოდებენ, შედგება სამოქალაქო, სამხედრო და საპოლიციო პერსონალისგან. მათი როლები და პასუხისმგებლობა იცვლებოდა დროთა განმავლობაში და მოიცავდა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მონიტორინგს მოქალაქეების დასაცავად, ყოფილი მებრძოლების განიარაღებას, ადამიანის უფლებების დაცვას, კანონის უზენაესობის ხელშეწყობას, თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების მხარდაჭერასა და სხვ.. დღეს გაეროს მანდატით წარმოებული სამშვიდობო ოპერაციების და, შესაბამისად, მათში მონაწილე მშვიდობისმყოფელების ფუნქცია-მოვალეობები შესაძლოა მოიცავდეს 300 ინდივიდუალურ აქტივობას, რომლებიც ერთიანდება 20 უფრო ფართო კატეგორიაში, მათ შორისაა: მოქალაქეეების დაცვა; განიარაღება, დემობილიზაცია და რეინტეგრაცია; დახმარება არჩევნებში; ადამიანის უფლებების მონიტორინგი; უსაფრთხოების სექტორის რეფორმა; მართლმსაჯულების რეფორმა და კანონის უზენაესობა. ცისფერჩაფხუტიანები ასევე ასრულებენ მშვიდობის აღსრულებისა და მშვიდობის მშენებლობის აქტივობებს და ხშირად უწევთ ისეთ გარემოში ყოფნა, სადაც პოლიტიკური არასტაბილურობაა, არ არსებობს შესანარჩუნებელი მშვიდობა და წარმოდგენილია მრავალი მხარე განსხვავებული ინტერესებითა და პოზიციებით.
მშვიდობისმყოფელის ტრადიციული როლი, რომელიც მოიცავდა გაყინულ კონფლიქტში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მონიტორინგს (კვიპროსი და სამხრეთ ლიბანი), იშვიათ შემთხვევაში ჯერ კიდევ მოქმედებს, თუმცა დღეს ცისფერჩაფხუტიანების მთავარი პასუხისმგებლობაა მოქალაქეების დაცვაა, ზოგჯერ ძალის გამოყენებითაც კი. მათ უწევთ უფრო პროაქტიული როლის შესრულება, რასაც თან სდევს გაზდრილი რისკი გაეროს სამშვიდობო ძალებისათვის- მოქალაქეების დასაცავად მიმართული ქმედებები აქცევს მათ თავდასხმის სამიზნედ.
გაეროს სამშვიდობო ძალების დაფინანსება
1973 წელს გაეროს გენერალური ასამბლეა შეჯერდა სამშვიდობო ოპერაციების დაფინანსების მეთოდოლოგიაზე. 2000 წელს ეს უკანასკნელი განახლდა და მას შემდეგ არ შეცვლილა. სამშვიდობო ოპერაციების დაფინანსების ოდენობა ეფუძნება გაეროს რეგულარულ ბიუჯეტში შენატანების მასშტაბს და დამატებითი რეგულირების შესაბამის და გამჭირვალე  სისტემას, რომელიც ემყარება წევრი სახელმწიფოების დონეებს.
ქვეყნები იყოფა 10 დონედ და აღნიშნული დაყოფა ეფუძნება თითოეული მათგანის ერთ სულ მოსახლეზე შემოსავალს. ის სახელმწიფოები, რომელთა ერთ სულ მოსახლეზე შემოსავალი ორჯერ დაბალია, ვიდრე მსოფლიოში არსებული საშუალო დონე, თავსდებიან დ კატეგორიაში და იღებენ ე.წ. ფასდაკლებას, ხოლო იმ წევრებს, რომელთა შემოსავალი ერთ სულ მოსახლეზე ორჯერ მეტია მსოფლიოში არსებულ საშუალო დონეზე, სამშვიდობო ოპერაციების დაფინანსებაში შეაქვთ იგივე თანხა, რაც გაეროს რეგულარულ ბიუჯეტში.
2019 წლის მონაცემებით, გაეროს სამშვიდობო ძალების დამფინანსებელი პირველი ათი სახელმწიფოა აშშ (27.89%), ჩინეთი (15.21%), იაპონია (8.56%), გერმანია (6.09%), გაერთიანებული სამეფო (5.79%), საფრანგეთი  (5.61%), რუსეთის ფედერაცია (3.04%), იტალია (3.04%), კანადა (2.73%), კორეის რესპუბლიკა (2.26%).
ქალების მონაწილეობა გაეროს სამშვიდობო ძალებში
1957-1989 წლებში, გაეროს სამშვიდობო ძალებში მხოლოდ 20 სამხედრო ქალი მსახურობდა, 2017-2018 წლების მონაცემებით კი ჯამში 6114 ქალი, აქედან სამოქალაქო პირი 1620, სამხედრო – 4494. ქვეყნები, რომლებიც გამოირჩევიან მისიებში სამხედრო ქალების რაოდენობით, არის ეთიოპია (597), განა  (267), ტანზანია (188), სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა  (171) და ნეპალი  (170). რაც შეეხება პოლიციას, ამ მიმართულებით სამშვიდობო ოპერაციებში ქალების ჩართულობით გამოირჩევა რუანდა (216), სენეგალი (Wikipedia Link)  (100), ბანგლადეში  (98), განა (79) და კამერუნი  (61).
მიუხედავად მცდელობებისა, ქალთა მონაწილეობა გაეროს სამშვიდობო ძალებში დღემდე დაბალია, განსაკუთრებით სამხედრო და საბრძოლო როლებში. ეს გამომდინარეობს იქიდან, რომ საკუთარ ქვეყნებშიც ქალების ჩართულობა სამხედრო საქმეში დაბალია. გაეროს სამშვიდობო ძალები ყველაზე მეტი ქალით (584) წარმოდგენილია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკისა და ლიბანის (527) მისიებში. მიუხედავად იმისა, რომ ეგვიპტე შედის გაეროს სამშვიდობო ძალებში წარმომადენელთა სიმრავლით ათეულში, სამშვიდობო ოპერაციებში ყველაზე ნაკლები ქალი სწორედ ეგვიპტიდან არის ჩართული (Candela 2018).
ქალთა ჩართულობა სამშვიდობ0ო ძალებში ზრდის სამშვიდობო ოპერაციების ეფექტურობას. გარდა ამისა, მათი მონაწილეობის მეშვეობით შესაძლებელი ხდება ნდობის მოპოვება ადგილობრივ მოსახლეობაში. ასევე, ქალების წარმომადგენლობა კაცებთან ერთად ამარტივებს ჯარისკაცების განლაგების ნორმალიზაციას და სამშვიდობო ძალების რეპუტაციას ზრდის (Raashed 2020).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაერო კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
ფილიპიკოსი (ბიზანტია)
thumb|300px|ფილიპიკოსის მონეტა ფილიპიკოს ბარდანესი — ბიზანტიის იმპერატორი 711-713 წლებში.
ბიოგრაფია
იგი წარმოშობით სომეხი და ბიზანტიის ფლოტის გემის კაპიტანი იყო. 711 წელს იუსტინიან II-ეს წინააღმდეგ მოწყობილი რომელიც შემდეგ იგი იმპერატორი გახდა, თუმცა სავსებით უვარგისი აღმოჩნდა მმართველობისათვის. 713 წლის 3 ივნისს არმიის ერთი ნაწილი აჯანყდა, იმპერატორი ტახტიდან ჩამოაგდეს და თვალები დათხარეს.
ფილიპიკოსი მონოთეისტი ქრისტიანი იყო და მის მიერ გამოცემული საიმპერიო ედიქტით გააუქმა VI მსოფლიო საეკლესიო კრების დადგენილება, რომელიც მონოთეიზმს, როგორც ერესს განიხილავდა. ამ კრების ამსახველი მოზაიკები მან საიმპერატორო სასახლის კედლებიდან ჩამოაფხეკინა. ფილიპიკოსის საეკლესიო პოლიტიკის წინააღმდეგ გაილაშქრა რომის პაპმა კონსტანტინე I-მა, რომელმაც ყოველდღიურ ლოცვებში „ურწმუნო“ იმპერატორის მოხსენიება და მონეტებზე მისი გამოსახვა აკრძალა.
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:VIII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
ვეჩერნი ტბილისი
„ვეჩერნი ტბილისი“ („Вечерний Тбилиси“) — გაზეთი დაარსდა თბილისში 1923 წლის 9 მარტს რუსულ ენაზე. თავდაპირველად გამოდიოდა „რაბოჩაია პრავდის“ სახელწოდებით, 1932 წელს ეწოდა „ტიფლისსკი რაბოჩი“, 1935 წლიდან — „ვეჩერნი ტბილისი“. 1941–1957 წლებში გაზეთი არ გამოდიოდა, განახლდა 1958 წელს. რედაქტორი იყო პ. ასლანიდი (1958 წლიდან). როდესაც საუბარია ქართულ პრესაზე, არ შეიძლება დავივიწყოთ ის ადამიანები ვისაც თავისი წვლილი შეჰქონდათ მის განვითარებაში.
1799 წელს იოანე ბაგრატიონს გაუჩნდა იდეა ქართული გაზეთის დაარსების შესახებ. 1819 წელს გამოვიდა გაზეთი რომელსაც ჯერ საქართველოს გაზეთი ეწოდა, შემდეგ კი ქართული გაზეთის სახელწოდებით გახდა ცნობილი. 1828–1832 წლებში გამოდიოდა გაზეთი თბილისის უწყებანი, რომლის რედაქტორი იყო სოლომონ დოდაშვილი. 1852 წელს ჟურნალი გიორგი ერისთავის რედაქტორობით გამოვიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:რუსულენოვანი გაზეთები
გიორგი თუხარელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი გიორგი თუხარელი შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგ პიროვნებათაგან ერთ-ერთს:
თუხარლები
Ѯ
Ѯ, ѯ — ძველი კირილური ასო. გამოითქმის, როგორც კს. ეს არის ბერძნული ქსის სლავური ვარიანტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
Polyrhachis lacteipennis
Polyrhachis lacteipennis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანტონიო-კიხაროს პროვინცია
ანტონიო-კიხაროს პროვინცია (Provincia de Antonio Quijarro) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში, სალარ-დე-უიუნის ტბასთან. დედაქალაქია უიუნი.
ანტონიო-კიხარო ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 225 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 180 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 17 449 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები]] მინი|მარცხნივ|250პქ|მარილის წარმოება [[სალარ-დე-უიუნიზე]]
მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუასა და აიმარას შთამომავლები არიან.
რესურსები ინტერნეტში
-20.16667°N, -66.5°W
კატეგორია:პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები
ჯაჭვაძისეული
ჯაჭვაძისეული, ჯაჭვაძის ვაზი, ფშავლის წითელი, ფშავურა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
გავრცელებულია თელავისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ხშირჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, დატოტვილი, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური, მუქი ლურჯი.
ჯაჭვაძისეული საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164 დღეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8-22.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.7-12.5 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის მშრალი წითელი ღვინის, აგრეთვე საბრენდე სპირტის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ბესამე
ბესამე — 1989 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. დამდგმელი რეჟისორი — ნინო ახვლედიანი, სცენარის ავტორები — გურამ დოჩანაშვილი და ნინო ახვლედიანი.
სიუჟეტი
ფილმის პათოსი მიმართულია დიქტატურისა და ძალადობის წინააღმდეგ, რითაც ურთიერთ დაპირისპირებულია ისეთი ცნებები, როგორიც არის ხელოვნება, სიყვარული, სიკეთე. ამ ბრძოლაში ადამიანმა შეიძლება განიცადოს დამარცხება, მაგრამ ჭეშმარიტი ხელოვნება ყოველთვის იმარჯვებს.
სოფისტი (პლატონი)
სოფისტი (Σοφιστής) — პლატონის ერთ–ერთი გვიანი დიალოგი, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. 360 წლით თარიღდება. პარმენიდეში საკუთარი ფორმების თეორიის გაკრიტიკების შემდეგ, პლატონი სოფისტში ფორმების ახალი იდეით შემოდის, უფრო აქმვეყნიურით და მიწიერით – ნათელს ჰფენს ეპისტემოლოგიურ და მეტაფიზიკურ თავსატეხებს; ამგვარად, იგი მიმართავს პარმენიდესისა და ახალგაზრდა სოკრატეს დიალოგს, რომელიც ალბათ უფრო ადრე დაიწერა ვიდრე სოფისტი. გარდა ამისა, ის ხსნის მცდარი და სწორი აზრის თავსატეხს და ასევე გამართლებულ ჭეშმარიტ რწმენას, რომელიც თეტიტუსში განიხილა. მიუხედავად იმისა, რომ სოფისტი თეტიტუსის გაგრძელებად მიიჩნევა, იგი უახლოდება სახელმწიფო მოღვაწის სტილსა და მეთოდოლოგიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პლატონის დიალოგები
ჭ
ჭ, ⴝ, Ⴝ, Ჭ (ჭარი) — ქართული ანბანის ოცდამეათე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეცამეტე იყო). შეესაბამება წინაენისმიერ აბრუპტივი სისინა თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ხუთიათასს (5000).
მოხაზულობა
ჭ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში წრისა და რკალის კომბინაციაა, რომელსაც კვადრატის ნახევარი უკავია. ჭ ნუსხურში მარჯვნივაა გადახრილი და ქვედა სამ ხაზშია მოთავსებული. მხედრულში იგი მომრგვალებული ფორმისაა და ოთხ ხაზს შორის იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
ტერმიტები
ტერმიტები (Isoptera) — მწერების რიგი, რომელთაც არასრული გარდაქმნა ახასიათებთ. მათთვის ნიშანდობლივია საზოგადოებრივი ცხოვრების ნირი. სახეობათა ფარგლებში აღინიშნება სქესობრივი და „კასტური“ პოლიმორფიზმი. ტერმიტების ოჯახში რამდენიმე ასეულიდან რამდენიმე მილიონამდე მწერია. ოჯახი შედგება დედლისა და მამლის („სამეფო წყვილი“) ან მათი შემცვლელი ნეოტენიური სქესობრივი ინდივიდებისაგან, დიდი და პატარა „ჯარისკაცებისა“ და „მუშებისაგან“. უმდაბლეს ტერმიტებში ნამდვილი „მუშების“ ნაცვლად არიან მატლები — ფსევდოერგატები. მინი|მარცხნივ|ტერმიტების ბუდე ზოგ ტერმიტებს საერთოდ არ ჰყავს „ჯარისკაცები“. ზრდასრულ სქესობრივ ინდივიდებს აქვთ 2 წყვილი წაგრძელებული ნაზი ფრთა, რომლებიც საქორწინო ფრენის შემდეგ სცვივათ. აქვთ ფასეტური თვალები, ზოგის განუვითარებელია, ზოგს სულ არ აქვს. ტერმიტების ნაწლავებში ვითარდება სიმბიოზური უმარტივესები, რომელთა მეშვეობითაც ტერმიტები ითვისებენ ხის უჯრედისს. ზოგი ტერმიტები იკვებება მხოლოდ სოკოებით, რომლებსაც ისინი „სოკოს ბაღებში“ ამრავლებენ. ოჯახის საფუძველია „სამეფო წყვილი“, რომლის სიცოცხლის ხანგრძლივობა რამდენიმე ათეულამდე წელია, თვითონ ოჯახმა კი შეიძლება მრავალ ათეულ წელს იარსებოს.
მუშა ინდივიდები ამარაგებენ ოჯახს საკვებით, აშენებენ ბუდეებსა და გადასასვლელებს. მათი ბუდეები მრავალფეროვანია როგორც ფორმის, ისე ზომის მიხედვით, მაგალითად, ზოგი ტროპიკული სახეობის ბუდის სიმაღლე 15 მ აღწევს. ტერმიტები მოიცავს 2600-მდე სახეობას, რომლებიც გაერთიანებულია 6 ოჯახში. გავრცელებული არიან ძირითადად ტროპიკებში, ნაწილობრივ სუბტროპიკებში. გვხვდება აგრეთვე კავკასიის შავი ზღვის სანაპიროზე. ტერმიტები შლიან მერქანსა და სხვა მასალას, აფრიკასა და ინდოეთში აზიანებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტერმიტები
ზილგა
ზილგა (зилгæ кафт) — ოსური ცეკვის ერთ-ერთი სახეობა. ახასიათებს ჩქარი ტემპი. ქალ-ვაჟის წყვილი წრიული მოძრაობით ასრულებს. შეიძლება ჩაითვალოს საერთოკავკასიური ლეკურის ოსურ ვარიანტად.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ცეკვები‎
კალო
კალო — პურეულის სალეწი ადგილი (ღია ან დახურული), ღია კალო გავრცელებული იყო საქართველოს ყველა კუთხეში, დახურული კი — აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ზოლში. კალოს უმთავრესად მართავდნენ სწორ, გაშლილ ადგილზე საამისოდ ძველად ზოგან მიწური სახლის ბანსაც იყენებდნენ. კალოზე პურს ლეწავდნენ კევრით, ქვის დაკბილული მორგვებით (ჭარჭარა) ან შინაურ საქონელს გადაატარებდნენ. კევრსა და ჭარჭარაში უმთავრესად ხარებსა და კამეჩებს უბამდნენ. ლეწვის დასაჩქარებლად ძნას ნიჩბით აბრუნებდნენ, რასაც კალოსქცევა ერქვა.
კალო წმინდა ადგილად მიაჩნდათ. კალოზე დატოვებულ ხვავში ავი ძალისაგან დასაცავად რკინას ჩატოვებდნენ ან ხვავის თავზე ტყემლის ტოტს ჩასობდნენ. ძველად კალოს განათვლა ცხვრის დაკვლითაც სცოდნიათ. კალოზევე გაჰქონდათ ახალი მოსავლის პირველი ნამცხვარი.
კალო და კალოობა (პურეულის ლეწვის პერიოდი) ხანგრძლივი და შრომატევადი სამეურნეო ციკლი იყო, რომელიც ივნისიდან იწყებოდა (კახეთი) და საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში სექტემბრამდე გრძელდებოდა. მთის ზოლში დახურულ კალოზე ხორბლეულს ზამთარშიც ლეწავდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
მაუნტ-ვერნონი
right|thumb|250px|სახლის უკანა ხედი right|thumb|250px|სახლის წინა ხედი
მაუნთ ვერნონი იყო ჯორჯ ვაშინგტონის სახლი. აშენებულია ხისგან, ნეოკლასიკურ, ჯოჯრჯიულ სტილში. სახლი მდებარეობს მაუნთ ვერნონთან ახლოს, ფერფაქსის ოლქში, მდ. პოტომაკის ნაპირებზე
1674 წელს ჯონ ვაშინგტონი და ნიკოლას სპენსერი, დასახლდნენ ამ ადგილას. როდესაც 1677 წელს ჯონ ვაშინგტონი გარდაიცვალა, მისმა ვაჟმა ლორენსმა, ჯორჯ ვაშინგტონის ბაბუამ, მემკვიდრეობით მიიღო, დაახლოებით იმის ნახევარი რასაც დღეს პლანტაცია წარმოადგენს. 1743 წელს ჯორჯ ვაშინგტონის ნახევარ ძმამ, ლორენს ვაშინგტონმა განაგრძო მისი წინაპრების დანატოვარის შენება. პლანტაციას სახელი ადმირალ ედვარდ ვერნონის პატივსაცემად დაერქვა, მისი ხელმძღვანელობის ქვეშ მსახურობდა ლორენსი, კარიბიაში ესპანელების წინააღმდეგ მოწყობილ ლაშქრობებში. ჯორჯმა ძალიან ბევრი რამე შეცვალა, პრაკტიკულად ოროჯერ გაზარდა სახლის ფართობი. ძირითად ფიზიკური სამუშაო მონებმა შეასრულეს.
1785–86 წლებში, ომის შემდეგ, ვაშინგტონი დაბრუნდა მაუნთ ვერნონში. შემდეგ, უკვე მისი პრეზიდენტობის დროს (1789–1797) ვაშინგტონმა თავის სახლში 434 დღე გაატარა, ხოლო პრეზიდენტობის შემდეგ, გარდაცვალების დღემდე იქ ცხოვრობდა. ამ პერიოდში მან თავისი მეოურნეობა ააღორძინა და ძალიან დიდი შემოსავალი მიიღო.
left|thumb|150px|ვაშინგტონის აკლდამა მართა და ჯოჯრ ვაშინგტონები დაკრძალულები არიან მაოუნთ ვერნონის პლანტაციაზე, ისევე როგორც ოჯახის სხვა წევრები.
ჯორჯ ვაშინგტონის სიკვდილის შემდეგ, პლანტაცია მემკვიდრეობით გადაეცემოდა მის შთამომავლებს. 1848 წელს, მას შემდეგ რაც, ჯონ აუგისტინ ვაშინგტონმა, ვერ მოახერხა ქონების მართვა, გადაწყვიტა მისი გაყიდვა. ვირჯინიის და აშშ–ის მთავრობებმა უარი განაცხადეს მის შესყიდვაზე.
1860 წელს, მაუნთ ვერნონის ქალთა კავშირმა, ენ პამელა კანინგჰემის თაოსნობით, შეისყიდა სახლი და მიწის ნაწილი, $200,000–ად. სამოქალაქო ომის დროს ეს ტერიტორია ორივე მებრძოლი მხარისთვის ნეიტრალური ზონა იყო. დღეს ის პოპულარული ღირსშესანიშნაობა, რომელსაც უამრავი ტურისტი სტუმრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ისტორიული ძეგლები
კლაუს ვოვერაიტი
მინი|250პქ|კლაუს ვოვერაიტი, 2012 წელს კლაუს ვოვერაიტი (Klaus Wowereit; დ. 1 ოქტომბერი 1953, ბერლინი, გერმანია) — გერმანელი პოლიტიკოსი (გსდპ) და 2001-2014 წლებში ბერლინის მმართველი ბურგომისტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
უაკატიპუ
უაკატიპუ (Lake Wakatipu) — ტბა ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. მდებარეობს ოტაგოს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, საუთლანდის რეგიონის საზღვართან.
ტბიდან გაედინება მდინარე კავარაუ, ქალაქ კუინზტაუნიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
Polyrhachis laevigata
Polyrhachis laevigata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვეჯინის განძი
მინი|ვეჯინის განძი ვეჯინის განძი — თამარ მეფისა და დავით სოსლანის სახელით მოჭრილი სპილენძის მონეტების განძი, სულ 2759 ცალი, აქედან 2656 ცალი თარიღიანია, 103 ცალი უთარიღოა, ნაპოვნია 1924 წელს სოფ. ვეჯინში (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი). მონეტების შუბლზე ოთხსტრიქონიანი არაბული წარწერაა: დედოფალი დედოფალთა, შვენება ქვეყნისა და სარწმუნოებისა, თამარ, ასული გიორგისა, მესიის თაყვანისმცემლისა. ზურგზე: თამარისა და დავითის დაქარაგმებული სახელები და მოჭრის თარიღი ქორონიკონით 420 (1200). უთარიღო მონეტები კი მოჭრილი უნდა იყოს თამარისა და დავითის შეუღლებიდან (1189-იდან) დავითის გარდაცვალებამდე (1207).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტი
ალთაის მხარე
ალთაის მხარე (Алтайский край) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ციმბირის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. დედაქალაქი — ბარნაული. დაარსდა 1937 წლის 28 სექტემბერს.
გეოგრაფია
სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ყაზახეთი, ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნოვოსიბირსკისა და კემეროვოს ოლქები, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ალთაის რესპუბლიკა.
მოსახლეობა
2010 წლის აღწერის მიხედვით ალთაიში ცხოვრობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალთაის მხარე
პერუ-ეკვადორის ომი
პერუ-ეკვადორის ომი (Guerra peruano-ecuatoriana) — XX საუკუნის სამ კონფლიქტთაგან ერთ-ერთი, რომელიც წარმოიშვა პერუსა და ეკვადორს შორის. ომის მიზეზი იყო სადავო ტერიტორიები, რომლებიც მდებარეობდა ანდებსა და მდინარე მარანიონს შორის. კონფლიქტს სათავე ჯერ კიდევ კოლონიალურ პერიოდში დაედო. XIX-XX საუკუნეებში არაერთი კონფლიქტი მოხდა აღნიშნული ტერიტორიების გამო ჯერ პერუსა და დიდ კოლუმბიას, ხოლო შემდეგ პერუ-ეკვადორს შორის.
ომი მიმდინარეობდა 1941 წლის 5 ივლისიდან  31 ივლისამდე მაგრამ ოფიციალურად დასრულდა  რიო-დე-ჟანეიროს პროტოკოლის მიღებით 1942 წლის 29 იანვარს.
ვეჯინის ხევი
ვეჯინის ხევი — სოფელი გლდანის დასავლეთით მდებარე ხეობა, მდინარე გლდანისხევს ერთვის მარჯვნიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:მდინარე გლდანისხევის ხეობები
ფიბა ევროპა
thumb|
კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის  ევროპის  კომიტეტი  შეიქმნა  1957 წლის  17 მარტს. ზონალური კომიტეტის  ფუნქციებია: გაატარის  რეგიონში   კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის  მოთხოვნები, პროპაგანდა  გაუწიოს  და განავითარის  კალათბურთი  რეგიონში, ჩაატაროს   რეგიონალური  ჩემპიონატები  და  შესარჩევი  თამაშები  მსოფლიოს  ჩემპიონატებისა    და  ოლიმპიური  თამაშებისათვის.
კომიტეტის შტაბ-ბინა  მდებარეობს  მიუნხენში.
კომიტეტის    უმაღლესი  ორგანია  გენერალური  ასამბლეა, რომელიც  ორ  წელიწადში  ერთხელ  იმართება. ასამბლეებს შორის  უმაღლესი  მმართველი  ორგანოა    აღმასრულებელი  კომიტეტი,  რომელიც  ყოველწლიურად    ორჯერ  ატარებს  თავის  სხდომებს. აღმასრულებელი კომიტეტის   წევრებს  (25  კაცი)  ირჩევენ  ორი  წლის  ვადით  ასამბლეაზე.
გარდა  აღმასრულებელი კომიტეტისა    ყოველდღიურ   მუშაობას   ხელმძღვანელობენ  საფინანსო,  საშეჯიბრო,  ქალთა,   იუნიორთა,  იურიდიული,  ქვეყნების, საზოგადოებასთან  ურთიერთობის, ტექნიკური     და  სპეციალური  მრჩევლების  კომისიები.
სამუშაო ენებია:   ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, ესპანური და რუსული.
ევროპული კომიტეტი  ამჟამად  აერთიანებს   51  ქვეყანას.
ქვეყნები
ფედერაცია თავისი  ეგიდით  ატარებს:
ადრე პოპულარული იყო საკლუბო ტურნირები:
ამ ორ უკანასკნელს შემდგომ რეორგანიზაცია ჩაუტარდა და გარდაიქმნა ევროთასებად.
ძიგანიძე (ვაზის ჯიში)
ძიგანიძე — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
გავრცელებულია მხოლოდ ზემო იმერეთში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, გულისმაგვარი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საკმაოდ სქელი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, ერთი ფრთით, დატოტვილი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ან დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, შავი ფერის, ცვილისებრი ნაფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვნიანი, წვენი სუსტადაა შეფერილი.
ძიგანიძე საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა, საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 160 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-12 გ/ლ-ს.
გამოიყენება ნაზი და ჯიშური არომატიანი სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ისე წილკნელი
ისე წილკნელი — VI საუკუნის შუა წლებში მოღვაწე ერთ-ერთი ათცამეტი ასურელი მამათაგანი, წმინდანი (ხს. დღე — 15 დეკემბერი). მოღვაწეობდა და მღვდელთმთავრობდა ქართლში წილკნის ეპარქიაში, დასაფლავებულია იქვე წილკნის საკათედრო ტაძარში.
ცხოვრება
იყო დიაკონი, იოანე ზედაზნელის მოწაფე. მოვიდა ქ. ანტიოქიიდან VI საუკუნის შუა წლებში. ცხოვრობდა ზედაზნის მონასტერში. ევლავიოს კათოლიკოსისა და იოანე ზედაზნელის კურთხევით, ღირსი ისე წილკანში მოღვაწეობდა. გააქრისტიანა საქართველოს ჩრდილოეთი მთიანეთის მოსახლეობა, სადაც დაანგრია წარმართულ კერპთა ტაძრები და ააშენა ეკლესიები. დასაფლავებულია წილკნის ეკლესიაში.
ხსენების დღე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია წმინდა ისე წილკნელის ხსენების დღეს 15 დეკემბერს [ძვ. სტ. 2 დეკემბერი] აღნიშნავს.
ბასილაშვილი
საკუთარი სახელი არდიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
სტარა-ზაგორა
პოლიტიკური სიტუაცია
ქალაქი მოქცეულია სტარა-ზაგორის ოლქის შემადგენლობაში და წარმოადგენს მის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქის მერია - სვეტლინ ტანჩევი (მოქალაქეები ბულგარეთის ევროპული განვითარებისთვის).
ტრანსპორტი
ქალაქიდან 9 კილომეტრში მდებარეობს სტარა-ზაგორის აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:სტარა-ზაგორის ოლქი კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები
Polyrhachis laevissima
Polyrhachis laevissima — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი
ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი (26 ივნისი)– ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი. 300px|thumb|ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი
ისტორია
1383 წელს ლადოგის ტბაში, ნოვგოროდის მხარეში, მეთევზეები იჭერდნენ თევზს.უცებ ზეგარდმო ნათელი მოეფინა ირგვლივ ყველაფერს.მეთევზეებმა აიხედეს ზევით და იხილეს სასწაული, ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი მზესავით ანათებდა და მოდიოდა წყალზე ისე, თითქოს ვიღაცის უხილავ ხელს მოჰქონდა. მეთევზეებმა დაუწყეს ყურება, თუ საით მიდიოდა ხატი, მაგრამ ღმერთმა არ ინება მათთვის ეჩვენებინა და ხატი თვალს მიეფარა. გარკვეული დროის შემდეგ იგივე ხატი გამოჩნდა ჰაერში და ისევ ანათებდა. ტიხვინიდან 100 მილის მოშორებით შეიკრიბა ურიცხვი მაცხოვრებელი და უყურებდნენ ღვთისმშობლის ხატს, რომელსაც ყრმა მაცხოვარი ეჭირა მარცხენა ხელში. მაშინ ღვთისმშობელმა ინება მიწაზე ჩამობრძანება. მალე ამ ადგილას ააშენეს ტაძარი და ხატი ამ ტაძარში დააბრძანეს. ხატი მრავალს სასწაულებს აღასრულებდა. ცოტა ხანში ხატი გაუჩინარდა და გარკვეული დროის შემდეგ ტიხვინიდან 20 მილის მანძილზე მთის წვერზე გამოჩნდა იგივე სახით.
მოძღვრებმა ჯვრებით და ხატებით მოაწყეთ მისკენ მსვლელობა. მათ მრავალარიცხოვანი ხალხი შეუერთდა ფსალმუნების გალობით.ლოცვით და ცრემლებით შეევედრნენ ღვთისმშობელს, გაეხადა ისინი ღირსნი მიეღოთ ეს სიწმინდე. ხატმა შეიწირა მათი ლოცვა და მოძღვრებს გადაეცა. ხალხმა გადაწყვიტა, მთაზე მისთვის აეშენებინათ ტაძარი, მოჭრეს ხეები და დაიწყეს მიწის თხრა და როცა მოსაღამოვდა, დაიშალნენ. ხატი მომავალი ტაძრის საძირკვეთან დაბრძანებული დატოვეს. დილით ხატი კვლავ გაუჩინარდა. ხალხმა დაიწყო გოდება და გულმხულვარე ლოცვა, უფალს გამოეცხადებინა ხატის ადგილსამყოფელი. ცოტა ხანში იხილეს ნათება, გაყვნენ სხივს და მივიდნენ მდინარე ტიხვინის მახლობლად უდაბნოში. ხატი სწორედ აქ იმყოფელობა. იგი ჰაერში იყო, არავითარი სადგომი არ ჰქონდა. უდაბნოში ჭაობიანი იყო. გადაწყვიტეს აქ დაემუშავებინათ მიწა და აეგოთ ტაძარი.
ამ ამბის საუწყებლად ნოვგოროდში მთავარეპისკოპოსთან გაგზავნეს კაცი. მან მოსკოვის თავადს შეატყობინა ტიხვინში მომხდარი ეს სასიხარულო ფაქტი და ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძრის აშენების შესახებ მისცა ლოცვა–კურთხევა, ტაძარი სწრაფად ააშენეს. ტაძარი უნდა ეკურთხებინათ მიძინებისათვის. მართმადიდებელთა მოსაწევად ამ ღირსესანიშნავ დღეზე გაგზავნეს ღვთისმოშიში მნათე გიორგი გაგზავნეს. უკან მობრუნებულმა გზაში იგრძნო კეთილსურნელება და შეჩერდა. მას გამოეცხადა თვით ღვთისმშობელი, ნაძვის კუნძზე იჯდა და მარჯვენა ხელში ეჭირა ვერცხლის კვერთხი. მის წინ იდგა ვიღაც წმინდანი, რომელიც ასევე ანათებდა. მნათემ იგი წმინდა ნიკოლოზს მიამსგავსა. გიორგი ამ ხილვის დანახვაზე უზომოდ დაეცა. ღვთისმშობელი შეეხო მას და უთხრა:"ადექი ნუ გეშინია. წადი ტაძარში და უთხარი: ნუ გააკეთებენ ლითონის ჯვარს მასზე, არამედ გაკეთონ ხის ჯვარი". გიორგიმ მიუგო:არ დამიჯერებენო. ღვთისმშობელი შეპირდა, რომ მისცემდა ნიშანს, თუ არ დაუჯერებდნენ. გიორგიმ მოუყვა ხალხს მომხდარი ამბავი, მაგრამ მათ არ დაუჯერეს და გადაწყვიტეს, გამოეჭედათ რკინის ჯვარი. ერთ–ერთმა მშენებელმა აიტანა ჯვარი გუმათზე და ცდილობდა დაემაგრებინა, მაგრამ ამოვარდა ქარიშხალი და გადმოაგდო იგი მიწაზე ჯვარიანად სრულიად უვნებელი. მაშინ კი ირწმუნეს გიორგის სიტყვები და მყისვე შეასრულეს ღვთისმშობლის ბრძანება.
ტაძრის კურთხევის შემდეგ მოძღვრები გაემართნენ იმ ადგილას, სადაც გიორგიმ იხილა ღვთისმშობელი და წმინდა ნიკოლოზი. ამ ადგილას ააშენეს სამრეკლო წმინდა ნიკოლოზის სახელზე. ხოლო კუნძისაგან, რომელზედაც იჯდა დედა ღვთისა, გააკეთეს ხის ჯვარი და დადგეს სამრეკლოში.
ღვთისშობლის ტაძარი და წმინდა გიორგის სამრეკლო 2–ჯერ დაიწვა, მაგრამ ორივეჯერვე ხატიც და ხის ჯვარიც უვნებელი გადარჩა. მესამე მშნებლობის დროს თვად ვასილის ბრძანებით იგი დაანგრიეს და აშენეს ხის ტაძარი. ამავე დროს უდაბნოში აშენდა ხის ტაძარი, სადაც სამრეკლო იდგა და გააშენეს წმინდა ნიკოლოზის სახელობის მამათა მონასტერი. ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხის ტაძართან ქვისაგან გააშენეს მამათა მონასტერი ქვის გალავანითურთ.
ხატის სასწაულები
300px|thumb|ტიხვინის მონასტერი ერთ–ერთი ბერი აბრაამი, სერგიევის მონასტრიდან, მძიმედ დაავადდა.მივიდა აღსარებაზე მოძღვარ მარტირისთან. მან იცოდა ტიხვინის ღვთისმშობლის სასწაულები და ურჩია სულიერ შვილს, წასულიყო და ელოცა ხატის წინ. აბრაამი მივიდა ხატთან, თაყვანი სცა და მყისვე განიკურნა. ამ სასწაულით განცვიფრებულმა მონასტრის წინამძღვარმა დატოვა იგი ტაძარში, მისცა გასაღები და დაავალა ღვთისმშობლის ხატის მოვლა. ამასობაში მოხუცი მარტირი ძალიან განიცდიდა რომ თვითონაც არ მივიდა ხატთან და ერთ დღესაც იხილა, ხატი მოუწოდებდა მასაც თავისთან. მარტირი წავიდა, თაყვანი სცა სასწაულმოქმედ ხატს და თვითონაც დარჩა იმავე მონასტერში. მაგრამ ცოტა ხანში ღვთის ნებით იგი მოშორებით უდაბნოში გადავიდა. გადაწერა ხატის ასლი, თან წაიღო და დროს ატარებდა უწყვეტ მარხვასა და ლოცვაში. მან ისეთ სიწმინდეს მიაღწია, რომ ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატის ასლით მრავალ სასწაულს აღასრულებდა. კაზანის მეფის შვილი კი მკვდრეთით აღადგინა ამ ხატმა. მადლიერმა მეფე სიმონმა მოხუც მარტირს უდაბნოში აუშენა სავანე და ტიხვინის ხატის სახელობის ღვთისმშობლის ტაძარი. ეს მონასტერი ცნობილია ზელენეცკის სახელწოდებით.
ტიხვინის ხატი ბრმებს სინათლეს უბრუნებდა, უძლურნი იკურნებოდნენ, უსაზღვრო იყო ღვთისმშობლის მადლის ძალა.
ტიხვინის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერს ხშირად თავს ესხმოდნენ შვედები. მაგრამ დედა ღვთისა ყოველთვის იცავდა მათ. აშინებდა მტრებს საშინელი ხილვებით და აიძულებდა, უკან დაბრუნებულიყვნენ. თადასხმების შეწყვეტის შემდეგ მონასტერში მშვიდობა დამყარდა.
მაგრამ ტიხვინის მონასტრის ბერებმა დაიწყეს უღირსი ცხოვრება. ღვთისმშობელმა დიდხარნს ითმინა მათი უსაქციელობა. ბოლოს გადაწყვიტა დაესაჯა ისინი. ტიხვინში ცხოვრობდა ერთი მორწმუნე ნიკიტა. ღვთისმშობელი გამოეცხადა მას და უთხრა: "წადი იღუმენთან და ძმებთან და უთხარი, შეინარჩუნონ თავშეკავება, ნუ ლოთობენ. ასევე აუკრძალონ ქალებს მონასტრის კედლებში შესვლა და ევედრონ ღმერთს თავიანთი ცოდვების მიტევებაზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სავანე ცეცხლით დაისჯება".
ნიკიტამ ყველაფერი გადასცა იღუმენს, მაგრამ მათ არ დაუჯერეს. ცოტა ხანში ერთი ბერის კელიაში ცეცხლი გაჩნდა, რომელიც მთელს მონასტერს მოედო და გადაწვა. მაშინ ბერებმა ირწმუნეს ნათქვამი, შეინანეს და დაიწყეს მკაცრი ცხოვრება, რათა გამოესყიდათ თავიანთი დანაშაული. მალე მონასტერი, მორწმუნეთა მონდომებით აღსდგა, გაფართოვდა და გაძლიერდა.
წყაროები მოგვითხრობენ, რომ ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი მობრძანდა კონსტანტინოპოლიდან, მისი თურქების მიერ დაპყრობიდან 70 წლის შემდეგ. როდესაც ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი იდიდა ტიხვინში, ღვთისმორწმუნე ვაჭრები კონსტანტინეპოლში იმყოფებოდნენ უწმინდეს პატრიარქთან. საუბრის დროს პატრიარქმა მოიგონა კონსტანტინეპოლის სასწაულმოქმედი ხატი, რომელიც დიდი ხნის წინათ უკვალოდ გაქრა.
მაშინ ვაჭრებმა მოუთხრეს ტიხვინში სასწაულებრივად მოსული ხატის და მისი სასწაულების შესახებ. პარტიარქმა მათი სიტყვებიდან დაასკვნა, რომ ეს ნამდვილად კონსტანტინეპოლის ხატი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ტიხვინის ღვთისმშობლის ხატი
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
Resident Evil 3: Nemesis
Resident Evil 3: Nemesis — Survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Capcom-ის მიერ. თავდაპირველად შემუშავდა PlayStation პლატფორმისთვის 1999 წლის 22 სექტემბერს. გამოსვლიდან რამდენიმე ხნის შემდეგ Resident Evil 3 პორტირებული იქნა Dreamcast, Microsoft Windows-სა და GameCube-ზე. ეს არის რიგით მესამე ნაწილი Resident Evil-ის სერიიდან და მოქმედება მიმდინარეობს Resident Evil 2-ის მოვლენებამდე და მის შემდეგ. თამაშის მთავარი გმირი არის ჯილ ვალენტაინი (პირველი სერიის პროტაგონისტი), რომელიც ცდილობს ქალაქ რაკუნ-სიტიდან გაქცევას, სადაც ახალი ბიოლოგიური იარაღის შედეგად გავრცელებულია ინფექცია, შექმნილი პარმაცევტული კომპანია Umbrella-ს მიერ. თამაში იყენებს იმავე ძრავს, რასაც მისი წინამორბედი.
Resident Evil 3: Nemesis კრიტკულად და კომერციულად წარმატებული აღმოჩნდა (სამი მილიონი გაყიდული ასლი მსოფლიოს მასშტაბით). კრიტიკოსებმა ძირითადად შეაქეს თამაშის დეტალიზირებული გრაფიკა და მთავარი მტერი ნემესისი. თუმცა ზოგიერთმა გააკრიტიკა ის სიუჟეტის მოკლე ხნიანობის გამო. საერთო განხილვების საიტმა Metacritic Dreamcast-ის ვერსიას დაუწერა 79/100, GameCube-ის — 62/100, PC-ის — 71/100, ხოლო GameRankings-ზე შედეგები ამგვარად არის: ; Dreamcast — 81.11%, GameCube — 63.71%, PC — 74.15 %, PS — 88.21%.
კაუტო-კრისტო
კაუტო-კრისტო (Cauto Cristo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, გრანმის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 50 მ სიმაღლეზე.
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის ფართობია 550 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 21,159 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 38,5 ადამიანს კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ქოჩების ტბა
ქოჩების ტბა — მომცრო ტბა აღმოსავლეთ საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შირაქის ვაკესა და ივრის ზეგანს შორის, ზღვის დონიდან 775 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 0,38 კმ², წყლის მოცულობა 1 060 200 მ³, წყალშემკრები აუზის ფართობი 1,3 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 3,2 მ, საშუალო სიღრმე 2,8 მ. ტბა გაუდინარია. წყალი მომლაშოა (6,9 გრ/ლ). ქოჩების ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს პატარა ტბა.
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის ტბები
იგორ შამო
იგორ ნაიმოვიჩ შამო (უკრ: І́гор Нау́мович Шамо́; დ. 21 თებერვალი, 1925 ― გ. 17 აგვისტო, 1982) ― უკრაინელი საბჭოთა კომპოზიტორი, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1975), ტარას შევჩენკოს სახელობის უკრაინის ეროვნული პრემიის ლაურეატი (1976), ქალაქ კიევის ჰიმნის მუსიკის ავტორი (სიმღერა უკრ: Як тебе не любити, Києве мій!)
ბიოგრაფია
იგორ შამო 1925 წლის 21 თებერვალს, ებრაულ ოჯახში დაიბადა. სწავლობდა მუსიკის ცნობილ პედაგოგთან, დ. პისარევსკისთან. 1941 წელს კიევის კონსერვატორიის მუსიკალური სკოლა დაამთავრა. კომპოზიციის კლასში იან ფრენკელთან ერთად სწავლობდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ უფაში გადავიდა, სადაც სამედიცინო ინსტიტუტში სწავლობდა. 1942 წლის მაისში თავისი ინიციატივით წავიდა ფრონტზე. პირველ უკრაინულ ფრონტზე საბჭოლო მოქმედებებში მონაწილეობდა.
ომის დასრულების შემდეგ, 1946 წელს პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის უკრაინის ეროვნული მუსიკის აკადემიაში ჩაირიცხა, რომელიც 1951 წელს დაამთავრა. სწავლობდა ბორის ლიატოშინსკისა და ლევკო რევუცკისთან. 1928 წელს უკრაინის კომპოზიტორთა კავშირის წევრი გახდა.
იგორ შამო 1982 წლის 17 აგვისტოს გარდაიცვალა. დაკრძალულია კიევში, ბაიკოვის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:უკრაინელი კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები
ორთოდოქსული იუდაიზმი
მინი|[[რაბინი მოშე ფეინშტაინი, ორთოდოქსი იუდევლების წინამძღვარი]] ორთოდოქსული იუდაიზმი — იუდაიზმის ის ფორმაა, რომელიც ებრაული კანონებისა და ეთიკური ნორმების მკაცრად ინტერპრეტაციისა და ყოფაცხოვრებაში გატარების მომხრეა.
ორთოდოქსული იუდაიზმი საკუთარ თავს მიიჩნევს იუდაიზმის არსის ერთადერთ მატარებლად. ის ყალიბდებოდა შუა საუკუნეების და ახალი დროის მიჯნაზე და საბოლოო სახე მიიღო XIX საუკუნის პირველ ნახევარში. ის დაუპირისპირდა რეფორმატორულ მოძრაობას. ორთოდოქსული იუდაიზმი არის შეურიგებელი მოწინააღმდეგე ებრაელთა ცხოვრებაში სეკულარიზაციისა და ემასიპაციისა. ორთოდოქსული იუდაიზმი ეწინააღმდეგება ებრაელებისთვის სოციალურ, ეკონომიკური და პოლიტიკური უფლებების გაფართოებას და არამხოლოდ ევროპულ, არამედ ებრაულ განმანათლებლობასაც. მისი აზრით, განმანათლებლობა შეუთავსებელია ებრაელობის, როგორც ღვთის რჩეული ხალხის არსებობასთან. მათი აზრით, გეტოების გაუქმება გამოიწვევდა ევბბრაელთა სწრაფ ასიმილაციას და დაემუქრებოდა იუდაიზმს, როგორც მოძღვრებასა და ცხოვრების წესს. ორთოდოქსული იუდაიზმის მესვეურები უარს ამბობდნენ ადგილობრივი სახელმწიფო ენების შესწავლასა და გამოყენებაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუდაიზმი
უანაკა
უანაკა (Lake Wanaka) — ტბა ახალ ზელანდიაში, ოტაგოს რეგიონში, სამხრეთ კუნძულზე, ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. 192 კმ² ფართობით იგი მეოთხე უდიდესი ტბაა ახალ ზელანდიაში. სიღრმე დაახლოებით 300 მეტრია. ტბის ნაპირზე გაშენებულია თავისივე სახელწოდების ქალაქი უანაკა.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ტბები
ზღვის კოკრები
ზღვის კოკრები, ბლასტოიდები (Blastoidea), ამომწყდარი უხერხემლოების კლასი კანეკლიანების ტიპისა. ზღვის კოკრების სხეული შედგებოდა ვარჯისა და ღეროსაგან. ვარჯს ქმნიდა კიკრისმაგვარი თეკა და „ხელები“ — ბრაქიოლები. ზღვის კოკრები ბინადრობდნენ ზღვებში სილურულიდან პერმულ პერიოდამდე. ცნობილია ზღვის კოკრების 300-ზე მეტი სახეობა, რომელთაგან ზოგი სახელმძღვანელო ფორმაა კარბონულისა და პეტრმული ქანების დასადგენად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები კატეგორია:კანეკლიანები
ბლეიკი
საკუთარი სახელი ბლეიკი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ვიადუკი
thumb|250px|ვიადუკი thumb|250px| ვიადუკი (ფრანგ. viaduc < ლათ. via — გზა და duco — მიმყავს) — გრძელი და მაღალსაყრდენიანი ხიდური ნაგებობა გზისა და დასერილი ადგილის (ხრამი, ხეობა და ა. შ.) გადაკვეთაზე. ვიადუკს ზოგჯერ მაღალი მიწაყრილის ნაცვლად აგებენ, როცა უკანასკნელის გაკეთება ეკონომიურად არახელსაყრელი ან ტექნიკურად მიზანშეუწონელია (მაგ., ფუძის გრუნტის სისუსტის გამო). ვიადუკის საყრდენების სიმაღლე (ზოგჯერ კი მისი ყველაზე მაღალი ნაწილის მალების ზომა) თანდათანაბოთ მატულობს. ამით მას განასხვავებენ ესტაკადისაგან, რომლის საყრდნების სიმაღლეთა სხვაობა უმნიშვნელოა, ხოლო მალები ერთნაირი ზომისა აქვს. ვიადუკი არის ქვის, ლითონის, ბეტონის, რკინაბეტონისა, ერთ- და მრავალმალიანი თაღოვანი ან კოჭური კონსტრუქციისა.
ვიადუკი — ქვის მსხვილი ბლოკებით ამოყვანილი თაღებიანი ნაგებობა — ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძვ. რომში. XIX საუკუნის დასასრულიდან ვიადუკის აშენება დაიწყეს ლითონისა და რკინაბეტონისაგან, რომელთა კონსტრუქციული შესაძლებლობანი საშუალებას იძლევა შეიქმნას თანამედროვე ხასიათის მსუბუქი და მოხერხებული ნაგებობა.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ხიდები
ხ
ხ, ⴞ, Ⴞ, Ხ (ხანი) — ქართული ანბანის ოცდამეთერთმეტე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეთოთხმეტე იყო). შეესაბამება უკანაენისმიერ ფშვინვიერ ნაპრალოვან თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ექვსიათასს (6000).
მოხაზულობა
ხ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ურთიერთპერპენდიკულარული ხაზების კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. ხ ნუსხურში მარჯვნივაა გადახრილი და ქვედა სამ ხაზშია მოთავსებული. ხ-ს მხედრულში მომრგვალებული ფორმები აქვს და ზედა სამ ხაზში იწერება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ასოები
კარი კედელში
კარი კედელში (The Door in the Wall) 一 ბრიტანელი ფანტასტი მწერლის, ჰერბერტ უელსის მცირე მოთხრობა, რომელიც, თავდაპირველად, 1906 წელს, ჟურნალ Daily Chronicle-ის ნომერში გამოჩნდა, ხოლო ხუთი წლის შემდეგ, 1911 წელს, გაერთიანდა ავტორის მოთხრობების ანთოლოგიაში, სახელწოდებით „ბრმათა ქვეყანა და სხვა მოთხრობები“. ნოველა ფართოდ განიხილება, როგორც უელსის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მოთხრობა, რომელმაც გავლენა იქონია მრავალი სხვა მწერლის შემოქმედებაზე.
მცირე ზომისდა მიუხედავად, ნაწარმოებმა, ძირითადად, დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. გაზეთ Le Temps-ში, 1911 წელს, ჰენრი დიურან-დავრიმ ზემოხსენებული მოთხრობა ავტორის საუკეთესო ნიმუშად მოიხსენია. თომას ედვარდ ლოურენსმა გაზეთ The Spectator-ში გაკეთებული მიმოხილვისას აღნიშნა, მოთხრობას უწოდა „ძალიან საყვარელი რამ, რომელიც ედვარდ ფორსტერის შემოქმედებით გასხივოსნებულს წააგავს“. ჯეფრი უესტი ხშირად აღნიშნავდა, რომ კარი კედელში ავტორის საუკეთესო მოთხრობაა. და ამბობდა, რომ ეს იყო ერთ-ერთი იმ ნაწარმოებთაგანი, რომელიც „მის სახელს ჩვენს საუკუნემდეც გაიტანს იმ ლიტერატურულ უკვდავებაში, რომლის თავიდან აცილებაც თავად ასე ძალიან სურდა“. ანალოგიური დამოკიდებულება წამოვიდა მეოცე საუკუნის ლიტერატურათმცოდნეთაგან 一 ხშირად აღნიშნავდნენ, რომ ეს ავტორის საუკეთესო ნოველა იყო.
მოთხრობაზე დაყრდნობით სამი ეკრანიზაციაა გადაღებული.
სიუჟეტი
სიუჟეტის ნარატორად გვევლინება კაცი, სახელად რედმონდი, და გადმოგვცემს იმ ამბავს, რომელიც მას მისმა ყოფილმა თანაკლასელმა, ლაიონელ უოლესმა უამბო. თავდაპირველად, მას ამის არ სჯეროდა, თუმცა გარკვეული პერიოდის შემდეგ მან დაიჯერა ამ ისტორიის სიცხადე. ესაა ისტორია ერთგვარი აკვიატების შესახებ, რომელიც მთხრობელის ყოფილ კლასელს სიცოცხლის ფასად დაუჯდება.