cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრედი ფრენსისი
ადრეული ცხოვრება
1939 წელს ფრენსისი ბრიტანეთის არმიას შეუერთდა, სადაც ექვსი წელი გაატარა. არმიიდან დაბრუნების შემდეგ იგი 10 წლის განმავლობაში კინოოპერატორად მუშაობდა.
კარიერა
მის, როგორც კინოოპერატორის, ადრეულ კარიერას განეკუთვნება ფილმები: „ჰოფმანის ზღაპრები“ (1951), „ეშმაკის დამარცხება“ (1953) და „მობი დიკი“ (1956). ფრენსისს ხშირად ჰქონდა კოლაბორაციები ისეთ კინოოპერატორებთან, როგორებიც არიან კრისტოფერ მორისი (ცხრა ფილმი) და ოსვალდ მორისი (ხუთი ფილმი).
ფრენსისმა 1960 წლის ფილმისთვის, სახელწოდებით „ვაჟები და საყვარლები“ (რეჟ. ჯეკ კარდიფი), „ ოსკარის “ ჯილდო მიიღო საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვის. 1961 წელს იყო კინოოპერატორი ფილმისა „უმანკოები“, რის შემდეგაც, 1962 წელს, მან თავისი სარეჟისორო დებიუტი, კომედიური ფილმი გამოუშვა, სახელწოდებით „ორს მივუმატოთ ორი უდრის ექვსს“. ფილმის შესახებ ფრენსისი ბერი კინგთან ინტერვიუში ამბობს: „...ეს არ იყო ის ფილმი, რისი გადაღებაც მინდოდა. ვეცადე, სცენარი შემეცვალა, მაგრამ უფლება არ მქონდა. ჯორჯ ჩეკირისი დიდებული მოცეკვავე იყო, მაგრამ არა მსახიობი. მიუხედავად ამისა, გადაღებისას მაინც მივიღე სიამოვნება, ხოლო ჯანეტ სკოტი, რომელიც ჯორჯ ჩაკირისთან ერთად ასრულებდა მთავარ როლს, ჩემი ახლო მეგობარი გახდა“. ფრენსისს 20 წლის განმავლობაში არ შეუწყვეტია ფილმების გადაღება. უმეტესად იღებდა საშინელებათა და ფსიქოლოგიური თრილერის ჟანრში.
საოპერატორო ხელოვნებასთან დაბრუნება
ფრედი ფრენსისი კინოოპერატორის როლში 1980 წელს დაბრუნდა, როცა დევიდ ლინჩმა „ადამიანი-სპილო“ გადაიღო. ფილმმა რეჟისორსა და ოპერატორს საერთაშორისო აღიარება მოუტანა და იგი კომერციულადაც წარმატებული გამოდგა. 1980-იანებში ფრენსისმა იმუშავა ისეთ ფილმებზე, როგორებიცაა „ჯალათის სიმღერა“ (1982, რეჟ. ლოურენს შილერი), „ დიუნი “ (1984, რეჟ. დევიდ ლინჩი), „დიდება“ (1989, რეჟ. ედვარდ ცვიკი), რისთვისაც მან „ოსკარის“ ჯილდო მოიპოვა საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვის. იგი ასევე იყო 1991 წელს გამოსული ფილმის ოპერატორი, სახელწოდებით „კაცი მთვარეზე“. იმავე წელს იმუშავა მარტინ სკორსეზეს რიმეიქზე ფილმისა „შიშის კონცხი“. მისი, როგორც კინოოპერატორის ბოლო ნამუშევარი, იყო დევიდ ლინჩის 1999 წელს გამოსული ფილმი, სახელწოდებით „სტრეიტის ამბავი“.
პირადი ცხოვრება
ფრედი ფრენსისი 89 წლის ასაკში ინსულტით გარდაიცვალა.
ფილმოგრაფია
'''როგორც კინოოპერატორი '''
როგორც რეჟისორი
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი კინორეჟისორები კატეგორია:ბრიტანელი კინოოპერატორები კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:ინგლისელი კინოოპერატორები კატეგორია:გერმანულენოვანი კინორეჟისორები კატეგორია:საშინელებათა ფილმების რეჟისორები
გურბან გურბანოვი
გურბან გურბანოვი — აზერბაიჯანელი სპორტსმენი, ყოფილი ფეხბურთელი, ამჟამად ფეხბურთის მწვრთნელი (დ. 1972 წლის 13 აპრილს ზაქათალაში). გურბანოვი არის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი აზერბაიჯანელი ფეხბურთელი. დღეს ის არის საფეხბურთო კლუბ ყარაბაღის მთავარი მწვრთნელი.
კარიერა
2003 წელს დაასახელს აზერბაიჯანის წლის ფეხბურთელად და საუკეთესო თავდამსხმელად. მისი ფეხბურთელის კარიერა 18 წელი გაგრძელდა. კარიერის განმავლობაში 399 მატჩში 178 გოლი გაიტანა. 2004-2005 წლების სეზონში კაპიტნობდა ბაქოს ინტერს.
მისი დებიუტი ნაკრებში შედგა 1992 წლის 17 სექტემბერს. სანაკრებო კარიერა დაასრულა 2005 წელს. აზერბაიჯანის ნაკრების რიგებში 68 მატჩი ჩაატარა და 14-ჯერ აიღო მეტოქის კარები. სწორედ ამ შედეგით ის არის ყველა დროის წამყვანი ბომბარდირი.
2012 წელს მან დაიწყო კამპანია ქალთა მიმართ მამრობითი ძალადობის შესაჩერებლად, რომელშიც ჩაერთო მასთან ერთად არაერთი ცნობილი მოღვაწე.
სამწვრთნელო კარიერა
მას შემდეგ რაც მან ფეხბურთელის კარიერა დაასრულა, იგი გახდა კლუბი ინტერის დირექტორი. ამასთან, 2006 წლის ზაფხულში იგი დაინიშნა ბაქოს ნეფთჩში მთავარ მწვრთნელად. 2008/09 წლების სეზონის დასაწყისიდან იგი დაინიშნა ყარაბაღის მთავარ მწვრთნელად რასიმ კარას შეცვლის შემდგომ. 2010 წელს, იგი გახდა ყველაზე წარმატებული აზერბაიჯანელი მენეჯერი - 16 მოგებით.
2014 წლის მაისში მან ყარაბაღთან ერთად მოიგო აზერბაიჯანის ლიგა. 2014 წლის ივლისში, იგი გახდა აზერბაიჯანელი მეორე მენეჯერი, რომელმაც მიაღწია ევროპულ თასების ჯგუფურ ეტაპს.
2017 წლის 3 ნოემბერს გურბანოვი დაინიშნა აზერბაიჯანის საფეხბურთო ნაკრების მენეჯერად. ერთი წლის შემდეგ, 2018 წლის 8 დეკემბერს იგი გადადგა.
ჯილდოები
ტურან ტოვუზი
ბაქოს ნეფტჩი
ინდივიდუალური
მენეჯერი
ყარაბაღი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის ფეხბურთი კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
რომი სტრეიდი
რომი სტრეიდი (დ. 19 ივლისი, 1995) — ნიდერლანდელი მოდელი. არის „Victoria's Secret“-ის მოდელი. მისი სამოდელო კარიერა 15 წლის ასაკში დაიწყო. ჰყავს ერთი შვილი. ქალიშვილი მინტ ვან ლეუვენი რომელიც 2020 წლის 2 დეკემბერს დაიბადა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ნიდერლანდელი მოდელები
ჯილი (გეღარქუნიქი)
ჯილი (Ջիլ) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 681 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 52.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ბერბენიცი
ბერბენიცი (Бербениці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლოხვიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 506 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლოხვიციის რაიონის სოფლები
ნელსონის გემთმშენებელი ქარხანა
ნელსონის გემთმშენებელი ქარხანა (Nelson's Dockyard) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ანტიგუა და ბარბუდაში. სახელი ეწოდა ადმირა ჰორაციო ნელსონის სახელის მიხედვით, რომელიც 1784-1787 წლებში სწორედ აქ ცხოვრობდა.
2016 წლის 17 ივლისს ნელსონის გემთმშენებელი ქარხანა შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ანტიგუა და ბარბუდაში
ალხესირასი (უილა)
ალხესირასი (Algeciras) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 23.054 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 567.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
იანგი (ურუგვაი)
იანგი (Young) — ქალაქი ურუგვაიში, რიო-ნეგროს დეპარტამენტის ცენტრში. მდებარეობს ფლორესის დეპარტამენტის დედაქალაქ ტრინიდადიდან 120 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით.
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით, იანგის 16 756 ადამიანს შეადგენდა. წყარო: ურუგვაის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაის ქალაქები
ანტიგუა
მინი|300პქ|კუნძულის რუკა ანტიგუა (Antigua) — კუნძული კარიბის ზღვაში, მიეკუთვნება მცირე ანტილის კუნძულების ჯგუფს. კუნძულ ბარბუდასთან ერთად შედის ანტიგუა და ბარბუდის შემადგენლობაში.
ისტორია
კუნძული აღმოაჩინა ქ. კოლუმბმა და სახელწოდებაც მისგან მიიღო. მან კი უწოდა ესპანეთში მდებარე ეკლესიის სანტა-მარია-დე-ანტიგუის სახელი. კუნძული ადგილობრივი ინდიელების ენაზე მოიხსენიება ასევე როგორც ვადადლი, რაც ნიშნავს „ჩვენი საკუთრებას“.
1632 წლიდან კუნძული დიდი ბრიტანეთის კუთვნილებაშია. 1834 წელს კუნძულზე აიკრძალა მონათა შრომა. 1940 წელს კუნძულზე ინგლისთან შეთანხმებით განლაგდა აშშ-ის სამხედრო ბაზა.
გეოგრაფია
კუნძულის სანაპიროს სიგრძეა 87 კმ. ფართობი - 281 კმ². 2006 წლის მონაცემებით კუნძულზე 69 000 ადამიანი ცხოვრობს. კუნძულზე მდებარეობს ანტიგუა და ბარბუდის დედაქალაქი სენტ-ჯონზი, სადაც 31 ათასი ადამიანი ცხოვრობს. დედაქალაქი მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. კუნძულზე უამრავი პლაჟია. განვითარებულია ტურიზმი.
სქოლიო
კატეგორია:კარიბის ზღვის კუნძულები კატეგორია:ანტიგუა და ბარბუდის კუნძულები
ლაშა ბაქრაძე
ლაშა ბაქრაძე (დ. 27 იანვარი, 1965, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ისტორიკოსი და გერმანისტი. პირველი საქართველოდან ოფიციალურად აკრედიტებული ჟურნალისტი ბერლინში, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის თანადამაარსებელი და გამგეობის წევრი.
გარდა სამეცნიერო საქმიანობისა, ლაშა ბაქრაძე, აგრეთვე წარმატებით მოღვაწეობს კინოში. იგი ცნობილია გერმანულ ფილმებში შესრულებული როლებით.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ლაშა ბაქრაძე დაიბადა თბილისში, ცნობილი კრიტიკოსის, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწის აკაკი ბაქრაძისა და ტელე- და რადიორეჟისორის ნელი რუსიშვილის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის 151-ე სკოლა 1982 წელს. 1983-1985 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე.
1985 წელს სწავლა განარგძო იენის უნივერსიტეტში, სადაც დაიცვა დიპლომი გერმანისტიკასა და პედაგოგიკაში (1989). შემდგომში სწავლობდა თეოლოგიას ბერნის უნივერსიტეტში (1990-1991) და პოლიტიკურ მეცნიერებებს პოტსდამის უნივერსიტეტში (1992-1994). თანამედროვე ისტორიის დარგში დისერტაციაზე მუშაობა დაიწყო ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტში (1994-1996). 1997-1998 წლებში სტაჟირებას გადიოდა ვენის უნივერსიტეტში. 2002 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა სადაქტორო დისერტაცია თამაზე — „გერმანულ-ქართული ურთიერთობები პირველი მსოფლიო ომის დროს“. 2007 წელს ქართული ემიგრაციის არქივებზე სამუშაოდ იმყოფებოდა პარიზში და იყო სტაჟირებაზე სოციალურ მეცნიერებათა უმაღლეს სკოლაში (L'École des hautes études en sciences sociales).
სამუშაო გამოცდილება
1992-1995 წლებში მუშაობდა საქართველოს რადიოს კორესპონდენტად ბერლინში. 1996-2001 წლებში იყო კულტურისა და მეცნიერების პროგრამის რეფერენტად გოეთეს ინსტიტუტში თბილისში. 2003-2004 წლებში საერთაშორისო ურთიერთობებს აშუქებდა ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის ეთერში; 2006-2010 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს ეროვნული კინოცენტრის კინოდოკუმენტების შენახვისა და კონსერვაციის განყოფილებას. იგი საქართველოს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში ასწავლიდა, რომელთა შორისაა თბილისის სამხატვრო აკადემია, საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი და შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი და ბიზნესის სკოლა ESM. 2009 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოციარებული პროფესორია, ხოლო 2010 წლიდან — საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი.
2010 წელს ლაშა ბაქრაძემ რამდენიმე ისტორიკოსთან, ჟურნალისტთან და მკვლევართან ერთად დააფუძნა საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია.
იგი არის ასამდე საგაზეთო და საჟურნალო პუბლიკაციის ავტორი. წაკითხული აქვს ასობით საჯარო ლექცია და მოხსენება, როგორც საქრთველოში, ასევე საზღვარგარეთ. სხვადასხვა ქვეყნის არქივებში მუშაობის შედეგად 2010 წელს გამოსცა წიგნი — „გერმანულ-ქართული ურთიერთობები პირველი მსოფლიო ომის დროს“. ქართულ-გერმანული კულტურული ურთიერთობების გაღრმავებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის მას 2014 წელს მიენიჭა გივი მარგველაშვილის სახელობის პრემია.
სამსახიობო კარიერა
ლაშა ბაქრაძის დებიუტი კინოში შედგა 2000 წელს, მას შემდეგ რაც მიწვეული იქნა გერმანიაში მოღვაწე ქართველი რეჟისორის, დიტო ცინცაძის ფილმში „Lost Killers“. ფილმს წილად ხვდა მაღალი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისაგან. მას შემდეგ მან განასახიერა რამდენიმე მთავარი და მეორეხარისხოვანი როლი გერმანულენოვან ფილმებში, რომელთა შორისაა „Schussangst“ (2003), „God Of Happiness“, „Spuren der Rache“ და სხვა.
2002 წელს ლაშა ბაქრაძემ დაწერა სცენარი მოკლემეტრაჟიანი ქართული ფილმისთვის „ტბა“, რომელშიც აღწერილია 1992 წლის სამოქალაქო ომის მოვლენები.
2002-2003 წლებში გაიარა ერთწლიანი სცენარისტების სკოლა ბავარიის ტელერადიომაუწყებლობის სასცენარო კურსებზე მიუნხენში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი გერმანისტები კატეგორია:გივი მარგველაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები მ
ზემო ყარაბაღის არხი
ისტორია
არხის პროექტირება და მშენებლობა 1951 წელს დაიწყო და უკვე 1958 წლისთვის არხი ექსპლუატაციაში შევიდა. არხი ქვეყანაში სიგრძით მეორე ადგილს იკავებს, სამურ-აფშერონის არხის (182 კმ) შემდეგ. არხი სათავეს მინგეჩაურის წყალსაცავსა და მტკვრიდან იღებს, მილის ველისა და ბაჰრამთაფას გავლით არაქსში ჩაედინება.
thumb|900x900px|center|ზემო ყარაბაღის სარწყავი არხის გეგმა.
პელაგია ნაცვლიშვილი
პელაგია ნაცვლიშვილი — (დ. 1853, თბილისი — გ. 31 მაისი, 1878) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
პელაგია ნაცვლიშვილი იყო ერთ-ერთი პირველი ქართველი ექიმი ქალი და ქართველ ქალთაგან ერთ-ერთი პირველი, ვინც ფეფო ელიოზიშვილთან, კეკე მელიქიშვილთან და მარიამ წერეთელთან ერთად, სასწავლებლად შვეიცარიაში გაემგზავრა. სწორედ ეს კი ნამდვილად იყო, ნიკო ნიკოლაძის მცდელობის შედეგი. სწორედ მისი ინიციატივა იყო, თბილისისა და ქუთაისის ქალთა სასწავლებლების საუკეთესო მოსწავლეები განათლების მისაღებად ევროპაში გაეგზავნათ და მისი დამსახურებით ამ პერიოდში არაერთი სტუდენტი გააგზავნეს ევროპაში სასწავლებლად.
ჯერ კიდევ 1871-1878 წლებში ციურიხის უნივერისიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე სწავლობდა. სწორედ ამ პერიოდში იგი აქტიურად იყო ჩართული ქართველ სტუდენტთა საზოგადოება „უღელის“ საქმიანობაში, რომელიც მათ ნიკო ნიკოლაძის, გიორგი წერეთლისა და სერგეი მესხის ხელმძღვანელობით დააარსეს.
პელაგია ნაცვლიშვილმა, რომელიც ევროპაში სასწავლებლად ოჯახთან ერთად იყო ჩასული, უსახსრობის გამო, სამშობლოში დაბრუნება ვერ შეძლო და შვეიცარიაში, მოუწია ექიმად მუშაობა. შვეიცარიაში მძიმე სენით ტუბერკულოზით დაავადების გამო, იგი 1878 წლის 31 მაისს გარდაიცვალა. პელაგია დაკრძალულია ციურიხში.
"მაისის თვრამეტს გარდაიცვალა ციურიხში ყველა მისი ნაცნობის დიდად სამწუხაროდ პელაგია ნაცვალოვი. ამ ქალმა ადრე გაიგო ქალების საზიზღარი დამოკიდებული მდგომარეობა და გადაწყვიტა ან თავი დაახწიოს ამ მდგომარეობას და ან თან გადაჰყვეს. ამ აზრით წავიდა ის ამ ექვსი წლის წინათ სამზღვარ გარეთ და ყველა მისი ნაცნობები დაამტკიცებენ, რომ განსაკუთრებული ენერგიით მიჰყო სწავლას ხელი... ერთხელ ერთმა დაახლოვებულმა ნაცნობმა უთხრა იმას ჩემო, (მიცვალებულს ასე ეძახოდნენ), რა კი აგრე გულით და სულით მოგინდომებია სწავლის შესრულება პატარა ხანს მაგ შენს გულკეთილობას მოუკელი, მატერიალურად სხვებს კი ნუ ეხმარები, შენსავ თავს დაეხმარე. ჯერ შენს მიზანს მისწვდი და მერე გააკეთე რაც კეთილი საქმე გინდოდეს. აი იმან რა უპასუხა ეს იმას ემსგავსება, რომ ვინმემ თქვას ჯერ სხვებს გავქურდავ, გამდიდრდები და მერე გაჭირვებულებს დავეხმარები. არა ჩემო მეგობარო, მე მატერიალური ნაკულევანება არ მაშინებს, იმდენი ყოველთვის მაქვს, რომ კუჭის ცარიელობამ სწავლაში არ დამაპრკოლოს და თუ ყველაგვარ შეძლებას მოკლებული ვარ ეს უფრო გულ-და-გულ მამუშავებს, რომ ჩქარა ჩემი სწავლით მეტი შევიძინო და მეტის გაკეთებაც შემეძლოს"...
სქოლიო
კატეგორია: ქართველი ექიმები კატეგორია:გარდაცვლილი 1878 კატეგორია:დაბადებული 1853
კახაკნი
კახაკნი (Կախակն) — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 110 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 528 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19.18 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
სერგეი დიაჩენკო
ბიოგრაფია
სერგეი  დიაჩენკო დაიბადა 1898 წლის 6 ოქტომბერს კიევის გუბერნიის სოფელ ნოვაია ბასანში. 1919 წელს დაამთავრა ჩერნიგოვის ზემსტვოს სამედიცინო საფერშლო სკოლა (ახლანდელი ჩერნიგოვის საბაზო სამედიცინო კოლეჯი), შემდეგ სამი წლის განმავლობაში მუშაობდა სანიტარულ ინსპექტორად და ფერშლად ეპიდემიასთან ბრძოლის განყოფილებაში. 1922-1927 წლებში სწავლობდა კიევის სამედიცინო ინსტიტუტში (ამჟამად ა. ბოგომოლეცის სახელობის ეროვნული სამედიცინო უნივერსიტეტი).
ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ქალაქ ნეჟინის ინფექციურ საავადმყოფოში სტაჟიორად და ამავე დროს, სანიტარულ ექიმად, ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას ნეჟინის სახალხო განათლების ინსტიტუტში.
1929 წლის ბოლოს გაიარა სტაჟირება მიკრობიოლოგიაში კიევის სანიტარულ და ბაქტერიოლოგიურ ინსტიტუტში, რის შემდეგაც მიიწვიეს სამეცნიერო სამუშაოზე. ინსტიტუტში მუშაობდა 1963 წლამდე, იყო უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, შემდგომში — ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ანტიგენური ლაბორატორიის, მიკრობიოლოგიური განყოფილების გამგე და სამეცნიერო კონსულტანტი, ხოლო 1943-1951 წლებში — დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში.
1935 წლიდან მუშაობდა კიევის სამედიცინო ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის განყოფილებაში: ასისტენტად, შემდეგ კათედრის დოცენტად. 1936 წელს მას მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1941 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. მისი სამეცნიერო მრჩეველი გახლდათ განყოფილების ხელმძღვანელი, უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, პროფესორი მარკ ნეშჩადიმენკო.
1938 წელს დააკავეს ცრუ ბრალდებით, თითქოს ეწეოდა მავნებლურ საქმიანობას. ომამდე გაათავისუფლეს მტკიცებულებების არარსებობის გამო.
1943 წლის დეკემბერში აირჩიეს კიევის სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ-ჰიგიენური და პედიატრიული ფაკულტეტების მიკრობიოლოგიის განყოფილების გამგედ. 1936 წლიდან ამ ინსტიტუტში ორი მიკრობიოლოგიის განყოფილება ფუნქციონირებდა. კიდევ ერთი სამედიცინო ფაკულტეტის შემადგენლობაში შედიოდა. 1944 წლის 14 ნოემბერს რამდენიმე კათედრა გაერთიანდა, რომლის ხელმძღვანელი სერგეი  დიაჩენკო გახდა. ხსენებულ კათედრას ხელმძღვანელობდა 1973 წლამდე. სიცოცხლის ბოლომდე იყო მისი სამეცნიერო კონსულტანტი.
სერგეი  დიაჩენკო გარდაიცვალა 1992 წლის 21 იანვარს კიევში, დაკრძალეს ბაიკოვის სასაფლაოზე.
სამეცნიერო მიღწევები
სერგეი დიაჩენკოს სამეცნიერო ნაშრომები ეძღვნებოდა ნაწლავის ჯგუფის პათოგენური მიკროორგანიზმების ანტიგენური სტრუქტურის შესწავლას, კერძოდ, მუცლის ტიფის გამომწვევი აგენტის ვირულენტურ ანტიგენს; ზოგიერთი ინფექციური დაავადების ეტიოლოგიის შესწავლას; მიკრობიოლოგიური და ვირუსოლოგიური დიაგნოსტიკის მეთოდების შემუშავებას, მათი გამოყენების გამოცდილების განზოგადებას; ზოგიერთი მექანიზმის იმუნიტეტის შესწავლას; მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ფილოსოფიური საკითხების გააზრებას;   უკრაინაში მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ისტორიის ნაკლებად ცნობილი ფაქტების შესწავლას.
სერგეი დიაჩენკომ ჯამში  დაწერა 223 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთაგან საყოველთაოდ ცნობილია: "ინფექციური დაავადებების დიაგნოსტიკის მიკრობიოლოგიური მეთოდები" და "ადამიანის პათოგენური ვირუსები", 12 მონოგრაფია, მათ შორის "ცერებროსპინალური მენინგიტი" და 8 პოპულარული სამეცნიერო წიგნი.
სერგეი დიაჩენკოს მიენიჭა სამთავრობო ჯილდოები. მრავალი წლის განმავლობაში იგი გახლდათ რესპუბლიკური საზოგადოება "ცოდნის" საბჭოს და საზოგადოება "უკრაინის" სამედიცინო განყოფილების წევრი, უკრაინის მიკრობიოლოგთა, ეპიდემიოლოგთა და ინფექციონისტთა საზოგადოების პრეზიდიუმის, აკადემიური მედიცინის, უკრაინის ჯანდაცვის სამინისტროს საბჭოს, „მიკრობიოლოგიური ჟურნალის“ სარედაქციო საბჭოს წევრი.
კიევში, ბრესტ-ლიტოვსკის გამზირზე, 34, ა. ბოგომოლეცის ეროვნული სამედიცინო უნივერსიტეტის სანიტარიულ-ჰიგიენური შენობის ფასადზე, დამონტაჟებულია მემორიალური დაფა წარწერით: ”1967 წლიდან 1992 წლამდე აქ მუშაობდა“ გამოჩენილი მეცნიერი, პროფესორი სერგეი სტეპანოვიჩი.
კლარიჩე დე’ მედიჩი
კლარიჩე დე’ მედიჩი (Clarice de' Medici; დ. 14 სექტემბერი, 1489 — გ. 3 მაისი, 1528) — მედიჩის დინასტიის წარმომადგენელი. ფლორენციის სენიორ პიერო მედიჩისა და ალფონსინა ორსინის ასული. ურბინოს ჰერცოგ ლორენცო II-ის უმცროსი და და საფრანგეთის დედოფალ ეკატერინე მედიჩის გამზრდელი მამიდა.
ბიოგრაფია
კლარიჩე დაიბადა 1489 წლის 14 სექტემბერს ფლორენციაში. იგი იყო ფლორენციის სენიორ ლორენცო მედიჩის უფროსი ვაჟის, პიერო მედიჩისა და მისი ცოლის, ალფონსინა ორსინის პირველი ასული, თუმცა ამასთან მეორე და ნაბოლარა შვილი. 1492 წელს მამამისი ფლორენციის სენიორი გახდა, თუმცა 1494 წელს დაამხეს, რის გამოც ცოლ-შვილთან ერთად რომში გადასახლდა. პიერო აქ 1503 წელს დაიღუპა, რის შემდეგაც ალფონსინა მეორედ აღარც გათხოვილა.
1508 წელს მოკავშირეთა შეძენის მიზნით ალფონსინამ კლარიჩე ცოლად ძლევამოსილ რომაელ დიდებულს, ფილიპო სტროზის მიათხოვა, რომელთანაც ბედნიერი ოჯახი შექმნა. მათ ათი საერთო შვილი შეეძინათ. 1512 წელს ფლორენციაში მედიჩების რესტავრაცია განხორციელდა და ტახტზე ბიძამისი ავიდა, რომელიც 1516 წელს უშვილოდ მოკვდა, რის გამოც ფლორენციის სენიორი კლარიჩეს ძმა, ლორენცო II ხდება. 1519 წელს ლორენცო II-ც და მისი ცოლი მადლენიც გარდაიცვალნენ და მემკვიდრედ მხოლოდ ერთი ასული დარჩათ, სახელად ეკატერინე.
1520 წლამდე ეკატერინეს ალფონსინა ორსინი ზრდიდა, რის შემდეგაც იგი გარდაიცვალა. ამის შემდეგ, უპატრონოდ დარჩენილი ეკატერინეს აღზრდა კლარიჩემ ითავა, ცნობილია, რომ იგი მას საკუთარი შვილებისგან არ ანსხვავებდა. ამასთან მან და მისმა ქმარმა მომენტით ისარგებლეს და ფლორენციის ხელისუფლება ხელში ჩაიგდეს. ისინი მეტად ტირანი მმართველები აღმოჩნდნენ, რის გამოც 1527 წელს ფლორენციის მოსახლეობა აჯანყდა და დაამხო მედიჩების მმართველობა. ამ დროს მათ სამეფო ოჯახი ტყვედ ჩაიგდეს. 1528 წლის 3 მაისს ყელი გამოსჭრეს კლარიჩესა და მის ქმარს, პატარა ეკატერინე კი მძევლად დაიტოვეს და მედიჩების დასამცირებლად მის ბორდელში გაყიდვას აპირებდნენ, თუმცა იგი პაპმა კლემენტ VII-მ გადაარჩინა. შემდეგში პაპის თაოსნობით კვლავ განხორციელდა მედიჩების რესტავრაცია, ეკატერინე კი საფრანგეთის მეფე ანრი II-ს მიათხოვეს 1533 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1493 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1528 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ფლორენციელები კატეგორია:მოკლული იტალიელები კატეგორია:მოკლული მონარქები
ვოლოდიმირ-ვოლინსკის რაიონი
ვოლოდიმირ-ვოლინსკის რაიონი (Володимир-Волинський район) — რაიონი უკრაინაში, ვოლინის ოლქში. მისი ფართობია 1 038 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 25 752 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 25 კაცს კმ²-ზე. ვოლოდიმირ-ვოლინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვოლოდიმირი.
სქოლიო
კატეგორია:ვოლინის ოლქის რაიონები
ეთერ ფაღავა
ეთერ ფაღავა (დ. 13 მარტი, 1932, პარიზი) — ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი. XX საუკუნის ფრანგული ბალეტის ვარსკვლავი, საზოგადო მოღვაწე, დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ნოე ჟორდანიას შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
ქორეოგრაფიას ეზიარა პარიზში. სასცენო მოღვაწეობა დაიწო 12 წლის ასაკში. ცნობილმა ქორეოგრაფმა მიიწვია თავის დასში და მისცა პატარა აკრობატის როლი 1945 წელს, რომელმაც აღაფრთოვანა საზოგადოება. 1947 წლიდან იყო "მონტე–კარლო გრან–ბალე"–ს მარკიზ დე კუევას საბალეტო დასი სოლისტი. 15 წლის ასაკიდან იყო სოლისტი, ბალეტის ისტორიაში კი ყველაზე ახალგაზრდა ბალერინა–სოლისტია. მან დააარსა საკუთარი საბალეტო დასი „Les Ballets Ethery Pagava“ 1970 წელს. ბუნებით ნოვატორი, ახალ გზებს ეძებდა საბალეტო ხელოვნების პოპულარიზაციისათვის. იგი იყო ერთ–ერთი პირველთაგანი, რომელმაც გაიტანა საბალეტო ცეკვა მასებში. თავისი იდეა განახორციელა "მუსიკისა და ცეკვის" თეატრთან და უდიდეს რეჟისორერთად. ისინი ღია ცის ქვეშ, სპეციალურად დამონტაჟებულ სცენაზე მართავდნენ საბალეტო წარმოდგენებს, გარდა ამისა, 20 წლის მანძილზე ყველა სოციალური ფენის ბავშვებისა და ახალგაზრდებისათვის დგამდა საბალეტო წარმოდგენებს, თავის მეუღლესთან, მომღერალ ჟაკ დუესთან ერთად. თანამშრომლობდა იტალიის, ნიდერლანდების, საფრანგეთის დასებთან, ქორეოგრაფებთან – ჯ. ბალანჩინი, რ. პეტი, ჟ. სკიბინი, ჟ. შარა, ს. ლიფარი, კომპოზიტორებთან, მხატვრებთან, რეჟისორებთან. ეკუთვნის რეპერტუარები და შესრულებული როლები როგორიცაა: "მოხეტიალე კომედიანტები", "იუპიტერის სასიყვარულო თავგადასავლები", ჯ. ბალანჩინთან სომნანბულა, ჟ. სკიბინისთან "ვერონის ტრაგედია". დადგმები, საკუთარ დასში: "სამშვენისები" (1969), "ღამე" (1970), "სიტყვა" (1972); გასტროლები: თბილისი (1966), მოსკოვი, ლენინგრადი, მილანი, ამსტერდამი, ლონდონი, ედინბურგი, მადრიდი, ლისაბონი, ნიუ–იორკი, ქაირო-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ქართველი ქორეოგრაფები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:XX საუკუნის მოცეკვავეები კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები
ჩვეულებრივი მცირე ზოლიანი ვეშაპი
ჩვეულებრივი მცირე ზოლიანი ვეშაპი, ჩრდილოური მცირე ზოლიანი ვეშაპი (Balaenoptera acutorostrata, მცირე ზოლებიანი ვეშაპი ) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ზოლიან ვეშაპისებრთა ოჯახისა.
მისი სხეულის სიგრძეა 10,7 მეტრამდე, მასა 14 ტონამდე. თავი წინიდან წამახვილებულია; მის გვერდითა მხარეს კარგად არის გამოხატული შუა ბიბილო; პირში ვეშაპის ულვაშის 231–360 წყვილი თეთრ-ყვითელი ფირფიტა აქვს. ყელზე 30–70 გრძივი ნაკეცია. ტანი ზევიდან მუქი რუხია, ზოგჯერ თითქმის შავი; გვერდები გაცილებით ღიაა; მუცელი მთლიანად თეთრი. ზურგის ფარფლი ტანის ბოლოსკენ მდებარეობს, იგი საკმაოდ გრძელი და უკან გადაღუნულია. მკერდის ფარფლებზე განივი სარტყელი გასდევს.
გვხვდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ყველა ოკეანეში; ჩრდილოეთით აღწევს ყინულებამდე. ტროპიკულ და ეკვატორულ ზონაში იშვიათია. მაკეობა 10 თვემდე გრძელდება. 2,8 მეტრამდე სიგრძის ნაშიერს თბილ წყლებში შობს. კვების სპექტრი ძალიან ფართოა — პლანქტონური კიბოსნაირებიდან მრავალი სახეობის თევზებამდე და თავფეხიან მოლუსკებამდე.
უკბილო ვეშაპებიდან ყველაზე მრავალრიცხოვანია. რიგ ქვეყნებში (ნორვეგია, ისლანდია და სხვ.) რეწვის ობიექტია. უწინ ანტარქტიკულ მცირე ზოლიან ვეშაპთან (Balaenoptera bonaerensis) ერთად განიხილებოდა ერთ სახეობად — მცირე ზოლიან ვეშაპად.
სქოლიო
კატეგორია:ზოლიანი ვეშაპი
იოსებ ხუცურაული
იოსებ (სანდრო) ხუცურაული (დ. 1 აპრილი, 1929, თიანეთის მაზრა, სოფ. ღულელები) — ქართველი მოქანდაკე, პედაგოგი, ფოლკლორისტი.
5 წლის იყო, როცა სკოლაში შევიდა, რომელიც განთავსებული იყო მშობლების ახლადაშენებულ სახლში, სადაც შემდგომში დედამისმა პირველი სკოლა გახსნა და შვილებსაც იქ მიაღებინა დაწყებითი განათლება. დედამ მალე იქვე გახსნა სოფლის პირველი საბავშვო ბაღი. მამა — რაიონის „მტს“-ის მთავარი მექანიკოსი იყო. გარდაიცვალა 1944 წელს 42 წლის ასაკში. მამის სიკვდილის შემდეგ დედამ შვილებთან ერთად თბილისში გადმოინაცვლა. ათწლედის დამთავრების შემდეგ იოსებმა მუშაობა დაიწყო მასწავლებლად სოფელ ტოლათსოფელში, სადაც თავის დროზე ვაჟა-ფშაველა ასწავლიდა.
აკადემიის დამთავრებისთანავე მან დაიწყო პედაგოგიური მოღვაწეობა საშუალო სკოლებში, მხატვრული აღზრდის სახლში, პროფსასწავლებელში, პედაგოგიურ ინსტიტუტში დასწრებულ და დაუსწრებელ განყოფილებებზე ასწავლიდა დახელოვნებისა და კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
ალტამირა (უილა)
ალტამირა (Altamira) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3.609 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 188.18 კმ²-ია.
რობერტ მერტონი
რობერტ კოქს მერტონი (დ. 31 ივლისი, 1944 ) — ამერიკელი ეკონომისტი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის მეცნიერებაში და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლის პროფესორი. ცნობილია მისი პიონერული წვლილისთვის უწყვეტი ფინანსების საკითხში, განსაკუთრებით ბლექ-შოულზ-მერტონის მოდელის შემუშავებისათვის. 1993 წელს მერტონმა დააარსა ფონდი გრძელვადიანი კაპიტალის მენეჯმენტი.
1997 წელს მაირონ შოულზთან ერთად მიანიჭეს ნობელის პრემია ეკონომიკურ მეცნიერებებში „წარმოებული ფასიანი ქაღალდების ღირებულების განსაზღვრის ახალი მეთოდისთვის“.
ბიოგრაფია
მერტონი დაიბადა ნიუ – იორკში, ებრაელი მამის სოციოლოგი რობერტ კ. მერტონისა და დედის, სუზან კარჰარტის ოჯახში. დედა "სამხრეთ ნიუ-ჯერსის სამხრეთ-ამერიკული მეთოდისტის / კვაკერთა ოჯახიდან" იყო. ის გაიზარდა ჰასტინგსი-ჰადსონში, ნიუ–იორკი. მან მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი სამეცნიერო მათემატიკის ინჟინერიაში  კოლუმბიის უნივერსიტეტის ინჟინერიისა და გამოყენებითი მეცნიერების სკოლიდან. კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტისგან მიიღო მეცნიერების მაგისტრის ხარისხი და ეკონომიკის დოქტორის წოდება მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტიდან 1970 წელს პოლ სამუელსონის ხელმძღვანელობით. შემდეგ შეუერთდა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლის ფაკულტეტს, სადაც ასწავლიდა 1988 წლამდე. შემდგომში მერტონი გადავიდა ჰარვარდის უნივერსიტეტში, სადაც იყო ბიზნესის ადმინისტრირების პროფესორი 1988 წლიდან 1998 წლამდე. იგი იყო 1998–2010 წლებში ჯონ და ნითი მაკარტურის უნივერსიტეტის პროფესორი. ის მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლას შეუერთდა 2010 წელს, სადაც ის გახდა ემერიტუსი.
კარიერა
რობერტ მერტონი არის მენეჯმენტის სკოლის დამსახურებული პროფესორი საფინანსო საკითხებში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სლოუნის მენეჯმენტის სკოლაში. ის არის გრძელვადიანი კაპიტალის მენეჯმენტის ფონდის მუდმივი მეცნიერი, სადაც მან შეიმუშავა შემდეგი თაობის საპენსიო მენეჯმენტის გადაწყვეტის სისტემა, რომელიც ეხება ტრადიციულ განსაზღვრულ სარგებელსა და განსაზღვრულ შენატანურ გეგმებთან დაკავშირებულ ხარვეზებს. მერტონი არის ემერიტუსი ჰარვარდის უნივერსიტეტში. იგი იყო ჯორჯ ფიშერ ბეიკერის ბიზნესის ადმინისტრირების პროფესორი (1988–98) და ჯონ და ნითი მაკარტურის უნივერსიტეტის პროფესორი (1998–2010) ჰარვარდის ბიზნესის სკოლაში. იგი ადრე მსახურობდა სლოუნის სკოლის საფინანსო ფაკულტეტზე 1970 წლიდან 1988 წლამდე. მერტონმა 1997 წელს მიიღო ეკონომიკის მეცნიერებებში ალფრედ ნობელის პრემია, „წარმოებული ფასიანი ქაღალდების ღირებულების განსაზღვრის ახალი მეთოდისათვის“. ის არის ამერიკის ფინანსთა ასოციაციის პრეზიდენტი, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი და ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის თანამშრომელი. იგი თვრამეტი უნივერსიტეტიდან იღებს საპატიო ხარისხს.
პირადი ცხოვრება
მერტონი დაქორწინდა ჯუნ როუზზე 1966 წელს. ისინი დაშორდნენ 1996 წელს. მათ სამი შვილი ჰყავთ: ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები კატეგორია:მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში კატეგორია:დაბადებული 1944
სულაქველიძე
საკუთარი სახელი სულაქველიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
სულაქველიძეები კატეგორია:ქართული გვარები
ეკატერინე ნიკოლაძე
ეკატერინე ნიკოლაძე (დ. 1854 — გ. 1931) — ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ეკატერინე ნიკოლაძე ცნობილი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწის ნიკო ნიკოლაძის დაა. ის თავის დასთან ოლიმპიადა ნიკოლაძესთან ერთად, იმ ქართველ ქალთა რიცხვში შედის, ვინც ევროპაში პირველები წავიდნენ განათლების მისაღებად. ეკატერინე სხვა ქართველ სტუდენტებთან ერთად, შვეიცარიაში აქტიურად იყო ჩართული ქართველი ახალგაზრდობის მიერ დაარსებული საზოგადოება „უღელის“ საქმიანობაში. ევროპიდან, განათლების მიღების შემდეგ ქუთაისში დაბრუნდა, სადაც პედაგოგიურ და საქველმოქმედო საქმიანობას ეწეოდა. მუშაობდა პანსიონში, რომელიც გიმნაზიაში შესასვლელად ამზადებდა ბავშვებს. ეკატერინე დასთან, ანასთან ერთად საქმიანობდა, მათ საგანმანათლებლო ღონისძიებებში კი აკაკი წერეთელი აქტიურად იყო ჩაბმული. სწორედ ეკატერინეს ინიციატივით, ქუთაისში სახალხო წარმოდგენები იმართებოდა.
„ამ ორი-სამი თვის წინეთ ზოგ ქუთათურ მანდილოსნებს და მათ ხელმძღვანელს ქ-ნ ეკატერინე ნიკოლაძისას დაებადათ კეთილი აზრი სახალხო ასპარეზზე მოღვაწეობისა. როდესაც ქ-ნ. ეკ. ნიკოლაძის ქალმა ასეთ მოღვაწეობისთვის ქუთათური ქალვაჟნი გამოიწვია, ყველას ეჭვი ებადებოდა ამის განხორციელების შესახებ... ორი-სამი თვის კრებების შემდეგ წასულ კვირას (1 ნოემბერს) უკვე გაიმართა ქუთაისში პირველი სახალხო წარმოდგენა სცენის მოყვარულთაგან“.
კატო არცერთ საზოგადო საქმეს არ აკლდებოდაო - იგი ყველგან ერთ-ერთი ინიციატორი, სული და გული ყოფილა: ქართული თეატრი, თარგმანები და გამომცემლობა, სახალხო იაფფასიანი წარმოდგენების მოწყობა, სახალხო უნივერსიტეტის დაარსება და სტიპენდიები, საიმედო ახალგაზრდების და დევნილების დახმარება, – სად არ შეხვდებოდით მას 40-50 წლის მანძილზე, მეცხრამეტე საუკუნის 70-იანი წლებიდან 1920 წლამდე.
ქართველმა სტუდენტებმა ნიკო ნიკოლაძის, სერგეი მესხის და გიორგი წერეთლის ხელმძღვანელობით დააარსეს საზოგადოება უღელი. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია ასე განმარტავს ამ საზოგადოების მიზანს: – საზღვარგარეთ მყოფი ქართველი მოსწავლე ახალგაზრდობის გაერთიანება, ევროპის სოციალისტური მოძრაობის, საზოგადოებრივი აზრისა და ლიტერატურის შესწავლა და პოპულარიზაცია საქართველოში, საერთოდ კავკასიაში. უღელის ყველა წევრის ოცნება იყო სამშობლოს გათავისუფლება, რის გამოც ცდილობდნენ კონტაქტის დამყარებას სხვა ქვეყნების ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობებთან.
ეკატერინე თავის დასთან ერთად იმდროინდელი ქუთაისის საზოგადოების ნამდვილი კოლორიტი იყო. ისინი ეწეოდნენ ლიტერატურულ საქმიანობას, ძირითადად, თარგმნიდნენ. ატარებდნენ ლიტერატურულ მიძღვნით საღამოებს. როცა აკაკი წერეთელი ქუთაისში ჩადიოდა, თითქმის ყოველთვის სწორედ ნიკოლაძეებში იდებდა ბინას.
კატო ნიკოლაძე ხშირად დადიოდა საქმეების გამო ქალაქში. ანას კი „სკის დედა ფუტკარს“ ეძახდნენ. ძირითადად სახლში იყო და ბავშვებს ამეცადინებდა. ბავშვებისთვისაც მისი თავშეკავებული საყვედური და წარბის შეკვრა უფრო მეტს ნიშნავდა, ვიდრე კატოს „აფეთქება“. ეკატერინე გაუთხოვარი დარჩა, მან სიცოცხლე შესწირა თავის საქმიანობა. გარდაიცვალა 1931 წელს.
სქოლიო
კატეგორია: ქართველი პედაგოგები კატეგორია: ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1854 კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
ბერეჟნივკა
ბერეჟნივკა (Бережнівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კობელიაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 958 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კობელიაკის რაიონის სოფლები
ჭიჭიკო ჩართოლანი
ჭიჭიკო ჩართოლანი (დ. 1906, მესტია — გ. 1984, მესტია) — ქართველი მთამსვლელი, მეგზური, მთამსვლელობის ინსტრუქტორი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1951). საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი ალპინიზმში კავკასიონსა და პამირზე ასვლის ტრავერსების კლასში (1950, 1952, 1957). ბრინჯაოს პრიზიორი 1955 წელს ტექნიკურად რთული ასვლების კლასში. შედიოდა საქართველოს ალპინიზმის ფედერაციის პრეზიდიუმის შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირში პირველად, ჯგუფთან ერთად, განახორციელა კედლოვანი ასვლა სამხრეთ უშბაზე (1937), რითაც სათავე დაედო ამ კლასს მთამსვლელობაში.
ბიოგრაფია
ჭიჭიკო ჩართოლანი დაიბადა გლეხის ოჯახში სოფელ მესტიაში. დაკავებული იყო სოფლის მეურნეობითა და ნადირობით, კარგად იყო ორიენტირებული ადგილობრივ მთებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს შედიოდა განსაკუთრებული მნიშვნელობის სვანეთის რაზმში. მონაწილეობდა კავკასიონის მთავარი ქედის უღელტეხილების გამაგრებაში. იყო მთის მეგზური, მონაწილეობდა დაზვერვასა და მოულოდნელ შეტევებში.
1934 წელს როჟნოვსკის ხელმძღვანელობით დაამთავრა სამთვიანი კურსები ადგილობრივ მოსახლეობაში ახალი მეგზურების მომზადების საქმეში, რომელიც ორგანიზებული იყო პროლეტარული ტურიზმისა და ექსკურსიების საზოგადოების მიერ. 1937 წელს შეისწავლა ალპინიზმის ინსტრუქტორის საქმე. ამავე წელს სვანეთის ჯგუფის შემადგენლობაში გაბრიელ ხერგიანის ხელმძღანელობით განახორციელა თავის პირველი ასვლა ახალი მარშრუტით სამხრეთ უშბაზე და მონაწილეობა მიიღო ორ ალპინიადაში: გაერთიანებული ბალყარულ-სვანური ზამთრის ალპინიადაში კავკასიისა და ევროპის უმაღლეს მწვერვალ იალბუზზე და ზაფხულის სვანურ ალპინიადაში თეთნულდზე, რომლის დროსაც მწვერვალზე ავიდა 182 ადამიანი. 1938 წელს ჩართოლანმა განახორციელა ასვლა ბეზენგის კედლის მწვერვალებზე: ლალვერზე, გისტოლასა და კათინთაუზე. იმავე წელსვე იყო მეორე სვანური ალპინიადის ინსტრუქტორი ლაილაზე და გულბაზე.
ჩართოლანს ძირითადი მიღწევები ალპინიზმში ჰქონდა ომისშემდგომ პერიოდში. 1946 წლის ივლისში ჭიჭიკო ჩართოლანმა ალპინისტთა ჯგუფში კაკო მარის ხელმძღვანელობით გაიარა 5A სირთულის კატეგორიის ახალი მარშრუტი ჩრდილოეთ უშბაზე გულის მყინვარიდან უნაგირის გავლით.
1947 წლის სექტემბერში კავკასიონის მთავარი ქედის მასშტაბური საიუბილეო ტრავერსის ფარგლებში, რომელიც მიეძღვნა სსრკ-ის შექმნიდან 30 წლისთავს, ჭიჭიკო ჩართოლანმა, კაკო მარმა, გოჯი ზურებიანმა და ბექნუ ხერგიანმა გაიარეს მისი მე-17 მონაკვეთი მცირე ტრაპეციის მწვერვალების გავლით — ნამყვამი — აილამა — წურუნგალა ქედის ცენტრალურ ნაწილში ბალყარეთის მთიან რაიონში 5А სირთულის კატეგორიის მარშრუტით. აღნიშნული მარშრუტი უმეტესწილად იყო კლდოვანი, ჟანდარმების დიდი რაოდენობითა და რთული ტექნიკური მონაკვეთებით. ეს გადასვლა გახდა ამ მწვერვალების პირველი ტრავერსი ისტორიაში.
1950-იან წლებში ჩართოლანი გახდა სსრკ-ის ალპინიზმის ჩემპიონატების ოთხგზის გამარჯვებული და პრიზიორი. ყველა ჯილდო მიიღო საქართველოს ალპური კლუბის შემადგენლობაში განხორციელებული ასვლებისათვის. 1950 წელს ქართველი ალპინისტების გუნდმა ალიოშა ჯაფარიძის პატივსაცემად გადაწყვიტა შხელდა–უშბის მთის მასივის ტრავერსის გავლა. ჯაფარიძე და მისი მთელი გუნდი დაიღუპა 1945 წლის ოქტომბერში შხელდა–უშბის ტრავერსისას. წინა წარუმატებელი ცდების გამოცდილების მიუხედავად, გუნდმა კაკო მარის (ხელმძღვანელი), ბექნუ ხერგიანის, გოჯი ზურებიანის, ჭიჭიკო ჩართოლანისა და მაქსიმე გვარლიანის შემადგენლობით განახორციელა ტრავერსი საპირისპირო მიმართულებით უფრო ადრეც (ალპინისტები მარშრუტზე გავიდნენ 31 ივლისს). ტრავერსი შხელდა–უშბა წარმატებით დასრულდა და დაიკავა 1-ი ადგილი 1950 წლის სსრკ-ის ალპინიზმის ჩემპიონატებში ტრავერსების კლასში. ამავე წელს ჭიჭიკო ჩართოლანს ალპინიზმში მიენიჭა სსრკ-ის სპორტის ოსტატის წოდება, ხოლო 1951 წელს გახდა სსრკ-ის სპორტის დამსახურებული ოსტატი ალპინიზმში.
1957 წელს ჩართოლანმა მონაწილეობა მიიღო დიდ ქართულ ექსპედიციაში პამირზე, რომელიც ჩართოლანისთვის აღმოჩნდა პირველი გამოცდილება კავკასიის მიღმა. იგი შედიოდა საიერიშო ჯგუფის შემადგენლობაში, რომელმაც 6–11 აგვისტოს ჩათვლით განახორციელა დარვაზის ქედის პირველი ტრავერსი. ტრავერსის დროს ასვლა განხორციელდა 7 მწვერვალზე: ღარმოს პიკსა და კიდევ 6 უსახელო მწვერვალზე. ამ ასვლამ 1957 წელს დაიკავა 1-ი ადგილი სსრკ-ის ალპინიზმის ჩემპიონატზე ტრავერსების კლასში. ჩართოლანი ალპინიზმით აქტიურად იყო დაკავებული 60-იანი წლების შუა ხანამდე. სპორტული მიღწევებისთვის მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს სსრ-ის და სსრკ-ის სპორტკომიტეტის უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელები. მეორე მსოფლიო ომში მონაწილეობისათვის დაჯილდოებული იყო მედლებით „მამაცობისათვის” და „კავკასიის დაცვისათვის“. არის რიგი საიუბილეო ჯილდოს მფლობელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:მედლით მამაცობისათვის დაჯილდოებულები კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ბერეზივკა (ჰრებინკის რაიონი)
ბერეზივკა (Березівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰრებინკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 361 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰრებინკის რაიონის სოფლები
იმიერბაიკალური ცხვარი
იმიერბაიკალური ცხვარი — წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიში სამატყლე-სახორცე მიმართულებისა. გამოყვანილია 1927–1956 წლებში ჩიტის ოლქში ადგილობრივი უხეშმატყლიანი ბურიატულ-მონღოლური ცხვრის რთული აღწარმოებითი შეჯვარებით ახალკავკასიური მერინოსის, საბჭოური მერინოსის, ამერიკული რამბულიეს, პრეკოსის, აგრეთვე ალთაური, გროზნოული და (შეზღუდულად) ასკანიური ჯიშის ერკემლემთან. ჯიშს აქვს მაგარი კონსტიტუცია და კარგად განვითარებული ჩონჩხი. კარგად არიან შეგუებული იმიერბაიკალეთის მკაცრ ბუნებრივ პირობებს, საძოვრებს მთელი წლის განმავლობაში იყენებენ საკვებად. ერკემალი მჭლეგრძელკუდიანია. მკერდი ფართო და ღრმაა, კიდურები მაგარი, უბრალო ჩლიქებით. იმიერბაიკალური ჯიშის ნერბი ურქოა, ერკემალი ძირითადად რქიანი. დანაოჭება ზომიერია. აქვთ კარგი სახორცე ხარისხი, გამოირჩევიან ადრეულობით. ნერბის ცოცხალი მასაა 55–58 კგ, ერკემლისა 100–115 კგ. კანძი მკვრივი, შეკრული და შტაპელური აგებულებისაა. მატყლი თეთრი, უბრალო; ნერბის ნაპარსი 2,6–3,0 კგ-ია (უდიდესი 11 კგ), ერკემლისა 6,0–7,0 კგ (უდიდესი 14,5 კგ), სუფთა ბოჭკოს გამოსავალი 46–48% (უდიდესი 56%-მდე). მატყლის სიგრძე შესაბამისად 7,5–8,5 სმ და 8,5–9,0 სმ და მეტი; სიმსხო 20,6–25,0 მკმ და 20,6–27 მკმ; მატყლი 60–64-ე ხარისხისაა. ცხიმოფლი კარგი ხარისხისაა. ნაყოფიერება 100 ნერბზე 110–130 ბატკანია. 1982 წელს დამტკიცდა იმიერბაიკალური ჯიშის ნერჩინსკის ტიპი, რომელიც ჩიტის ოლქის საშენი ქარხნის „კომსომოლეც“-ის ბაზაზე გამოიყვანეს კავკასიური და ავსტრალიური მერინოსის ჯიშების ერკემლების გამოყენებით. მისი მაჩვენებლები მატყლის ნაპარსისა და ცოცხალი მასის მხრივ 10–15%-ით უფრო მაღალია. იმიერბაიკალური ცხვრის მოშენებას მისდევენ იმიერბაიკალეთის რაიონებში, საუკეთესო ფარები ყოფ. ჩიტის ოლქის მეურნეობებშია. ერკემლებს იყენებენ ადგილობრივი უხეშმატყლიანი ცხვრების გასაუმჯობესებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
კალავანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ბარაია
ბარაია (Baraya) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8.348 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 750 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მატეო რენცი
მატეო რენცი (Matteo Renzi; დ. 11 იანვარი 1975, ფლორენცია) — იტალიელი პოლიტიკოსი, დემოკრატიული პარტიის ლიდერი 2013 წლიდან. 2014 წლის 22 თებერვლიდან იტალიის პრემიერ-მინისტრი. მანამდე — ფლორენციის პროვინციის პრეზიდენტი (2004-2009 წწ.) და ფლორენციის მერი (2009-2014 წწ.).
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი
კამპოალეგრე
კამპოალეგრე (Campoalegre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34.998 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 661 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
როჟიშჩეს რაიონი
როჟიშჩეს რაიონი (Рожищенський район) — რაიონი უკრაინაში, ვოლინის ოლქში. მისი ფართობია 928 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 39 604 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 43 კაცს კმ²-ზე. როჟიშჩეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როჟიშჩე.
სქოლიო
კატეგორია:ვოლინის ოლქის რაიონები
კარჭაღბიური
კარჭაღბიური (Կարճաղբյուր) — სოფელი სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 389 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ივანე ბალიაშვილი
ივანე ბალიაშვილი (დ. 23 სექტემბერი, 1947, ახალციხე) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.
1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1979-1989 წლებში იყო ნინოწმინდის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე. 1989-1991 წლებში იყო ნინოწმინდის რაიკომის პირველი მდივანი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალციხის მაჟორიტარი). მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში (1992-1993). 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2002-2006 წლებში იყო ახალციხის საკრებულოს თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით (1986) და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1998).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ახალციხეში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1972) კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
სონია ბალმორესი
სონია ბალმორესი (დ. 23 ივნისი, 1986) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი და სერფერი ჰავაის ქალაქ კალაჰეოდან. მონაწილეობდა „მის თინეიჯერი აშშ“-ს კონკურსზე.
ბარბარა პალვინი
სამოდელო
პალვინი დაიბადა და გაიზარდა ბუდაპეშტში, ის ხშირად მოგზაურობდა ქალაქგარეთ, ბებიისა და დიდი ბებიის სანახავად. როდესაც პალვინი 13 წლის იყო, დედამისთან ერთად ქუჩაში ყოფნის დროს შეამჩნია სამოდელო სკაუტმა. მისი კარიერა 2006 წელს დაიწყო.
სონია ბალმორესი
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ბალმორესი დაიბადა ფილიპინელი მამისა და ირლანდიელი, მშობლიური ამერიკული წარმოშობის დედის ოჯახში. იგი სწავლობდა კალაეოს დაწყებით სკოლაში და დაამთავრა კაუაის საშუალო სკოლა. იგი იყო ჰავაის წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტის ვიზუალური კომუნიკაციების სტუდენტი.
ავიარუდი
ავიარუდი  (Avyarud) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სონია ბალმორესი
სამსახიობო კარიერა
ბალმორსმა ითამაშა 4 ფილმსა და 10 სერიალში.
ბარბარა პალვინი
სამსახიობო
პალვინმა 2014 წელს ითამაშა ფილმში „ჰერკულესი“, სადაც შეასრულა მითოლოგიური დედოფლის, ანტიმაქეს როლი.
ავიარუდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
სონია ბალმორესი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
ბარბარა პალვინი
პირადი ცხოვრება
2018 წლიდან პალვინს, სასიყვარულო ურთიერთობა აქვს დილან სპროუსთან. ისინი ბრუკლინში ერთად ცხოვრობენ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:უნგრელი მოდელები
ჭონქაძე
ჭონქაძე — თემი დუშეთის მუნიციპალიტეტში. აერთიანებს 21 სოფელს: ყვავილი, არაგვისპირი, არღუნი, ახალაანი, ახალი ტონჩა, ბოდორნა, დუდაურები, ველთაურთკარი, ვეძათხევი, თანიანთკარი, იორი, მგლიანი, მეზვრიანთკარი, მჭედლიანთკარი, ნანიანი, ოქრუაანი, ფრიდონაანთკარი, ქარაულები, ქერანა, ქვემო აში, ჯავახიანთკარი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1818 ადამიანი.
საბა მეტრეველი
საბა მეტრეველი (დ. 29 ივლისი, 1970) — ქართველი ფილოლოგი, ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი. ფილოლოგიის დოქტორი (2004).
ბიოგრაფია
საბა მეტრეველი დაიბადა 1970 წლის 29 ივლისს. 1987 წელს დაამთავრა რიონის სერგი მესხის სახელობის საშუალო სკოლა. 1987-1989 წლებში მუშაობდა რიონის ცენტრალიზებულ სასოფლო კულტურის სახლში დრამატული წრის წევრად. 1989 წელს შევიდა და 1994 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. 1990-1993 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტზე გერმანული ენის სპეციალობით, 1997 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტის ასპირანტურა ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის სპეციალობით პროფესორ რევაზ სირაძის ხელმძღვანელობით. 1998 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „მხატვრული სიტყვის ფუნქციისათვის ადრეულ ქართულ აგიოგრაფიაში“, 2004 წელს მიენიჭა ფილოლოგიის დოქტორის წოდება.
1994-2007 წლებში საბა მეტრეველი მუშაობდა თბილისის 55-ე სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად; 1994-95 წლებში — პეტრე იბერის რელიგიურ-ჰუმანიტარულ უნივერსიტეტში ლექტორად; 2005-2007 წლებში — მცირე აკადემიის მიწვეულ პროფესორად; 2003-2006 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომლად; 2009-2013 წლებში — საქართველოს საპატრიარქოს წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ქართული უნივერსიტეტის მოსამზადებელი ცენტრის მასწავლებელად; 1998 წლიდან დღემდე მუშაობს შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომლად; 2011 წელს მიწვეული იყო აგრარული უნივერსიტეტის პროფესორად ბაკალავრიატში; 2014 წლიდან მიიწვიეს საქართველოს საპატრიარქოს წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის პროფესორად. 2021 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ქართული ენციკლოპედიის ი. აბაშიძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქციის სამეცნიერო რედაქტორია.
სხვადასხვა დროს თანამშრომლობდა გაზეთებთან: „თბილისი“, „ქართული უნივერსიტეტი“, „პრემიერი“; საზოგადოებრივ რადიო FM 102.4 და საპატრიარქოს რადიო „ივერიასთან“. მისი სტატიები ხშირად იბეჭდება საინფორმაციო ინტერნეტპორტალებზე: „GHN“, „TIIMER.GE“, „SPUTNIK - საქართველო“ და სხვ.
საბა მეტრეველის სახელთანაა დაკავშირებული გოდერძი ჩოხელის დამკვიდრება ქართულ თეატრში - მისი ინსცენირებით 2015 წლის 2 ოქტომბერს ს. ახმეტელის თეატრში გაიმართა პრემიერა სპექტაკლისა „ბედისწერის თეატრი“ (გოდერძი ჩოხელის მოთხრობების მიხედვით). საბა მეტრეველის სამეცნიერო ინტერესისა და კვლევის სფეროებია ლიტერატურის ისტორია, კრიტიკა, ქართული დრამატული თეატრის ისტორია და ესთეტიკა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
ელიასი (უილა)
ელიასი (Elias) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3.342 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 82 კმ²-ია.
ტუნისის ისტორია
პრეისტორიული ეპოქა
მეზოლითის პერიოდში ტუნისის ტერიტორიაზე გავრცელებული იყო იბერო-მავრიტანული კულტურა, რომელიც მოგვიანებით შეცვალა კაპსიურმა კულტურამ. კაპსიური კულტურის შთამომავლები არიან ტუნისის უძველესი მოსახელობა — ბერბერები. ეგვიპტელებისა და ბერძნებისათვის ისინი ცნობილი იყვნენ, როგორც ლიბიელები, ხოლო რომაელებისთვის — როგორც ნუმიდიელები.
ანტიკური ხანა
200px|მინი|მარცხნივ|[[ელ-ჯემი: რომაული ამფითეატრი სამხრეთ-დასავლეთ ტუნისში ]] ძვ.წ. 814 წელს ფინიკიის ქალაქ ტვიროსიდან ჩრდილოეთ აფრიკის ტერიტორიაზე გადასახლებულმა კოლონისტებმა დააარსეს ახალი ქალაქი კართაგენი. ფინიკიელები ძვ.წ. 700-409 წწ. პერიოდში აქტიურად ებრძოდნენ ძვ. ბერძნებს ხმელთაშუა ზღვაზე გავლენის სფეროებისა და სავაჭრო მარშუტებისათვის. მაგონიდების დინასტიის მმართველობისას კართაგენი გახდა ხმელთაშუა ზღვის ძირითადი ქალაქი და სამხედრო ძალა. თუმცა ბერძნებმა ეს უპირატესობა წაართვეს მათ ძვ.წ. 480 წელს ჰიმერას ბრძოლაში. სიცილიის გამო ბერძნებსა და ფინიკიელებს შორის შეტაკებებმა გადაინაცვლა ტუნისში, როდესაც ძვ.წ. 311 წელს ბერძნებმა კაპ-ბონის ნახევარკუნძული.
ძვ.წ. IV საუკუნეში კართაგენი გახდა რომის ძირითადი მოწინააღმდეგე დასავლეთ ხმელთაშუა ზღვისპირეთში ბატონობისათვის, რომელიც გადაიზარდა პირველ პუნიკურ ომში. მეორე პუნიკურ ომში, რომელიც გაგრძელდა ძვ.წ. 2180202 წწ. ჰანიბალმა გადალახა ალპები და შეუტია რომს. საბოლოოდ, კართაგენი დაამარცხეს რომაელებმა. ის დაინგრა ძვ.წ. 146 წწ. მესამე პუნიკური ომის შედეგად. კართაგენის ტერიტორია გახდა რომის აფრიკული პროვინცია, ხოლო მისი მცხოვრებნი გაყიდეს მონებად.
238 წელს ადგილობრივმა მიწათმოქმედებმა წამოიწყეს ფართომასშტაბიანი აჯანყება, რომლის მიზეზი გახდა რომაელი ჩინოვნიკების ფინანსური მაქინაციები. აჯანყებულებმა დაიკავეს ტისდრი (თანამედროვე ელ-ჯემი) და მოკლეს საძულველი პროკურატორი და მეფედ აკურთხეს მოხუცი გორდიანე I და მისი ვაჟი გორდიანე II, რომლებმაც მხოლოდ 38 დღე იმეფეს. საბოლოოდ აჯანყება დამარცხდა იმპერატორ მაქსიმინუსის მიმართ ლოიალურად განწყობილი ძალების დახმარებით.