cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯუნიორ ამირან შალიკაშვილი
შალიკაშვილის სახელმწიფო პანტომიმის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი
1996 წლიდან არის შალიკაშვილის პანტომიმის თეატრის მსახიობი.
2015 წელს ქართულ ამერიკულ უნივერსიტეტში GAU გაიარა BMB ბიზნეს ადმინისტრირების კურსი.
2017-2018 წლებში შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში გაიარა სარეჟისორო მაგისტრატურა.
2019 წლიდან არის პანტომიმის სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი.
სამსახიობო მოღვაწეობა: ტერენტი გრანელი, წმინდა გიორგი, ქრისტე, სტუმარ-მასპინძელი, კიდევაც დაიზრდებიან, კრიმანჭული, დონ ჟუანი, შექსპირის სონეტები, სამყარო, ნატვრის ხე, საქართველო ლამაზო, ვეფხისტყაოსანი.
სარეჟისორო მოღვაწეობა: დადგმული აქვს სახელმწიფო ღონისძიებები: 26 მაისი, თბილისობა, ახალი წელი და ასევე კერძო ივენთები
ნამარხი ყინული
ნამარხი ყინული — წარსული ეპოქიდან შემორჩენილი რელიქტური მიწისქვეშა ყინული. XIX საუკუნის დასაწყისში ნამარხ ყინულად პლეისტოცენური ასაკის განამარხებულ მყინვარებსა და თოვლნარებს მიიჩნევდნენ. ასეთი შეხედულება შეიქმნა ნამარხ ყინულში ციმბირსა და ალასკაში ნაპოვნი მამონტისა და სხვა ამოწყვეტილი ცხოველების გვამების საფუძველზე. XX საუკუნის 50-იან წლებში დადგინდა, რომ ნამარხი ყინული შეიძლება წარმოადგენდეს თანამედროვე მიწისქვეშა ყინულის ყველა გენეტური ტიპის ანალოგს; ნამარხი ყინულის დიდი ნაწილი იქმნება ყინვანაბზარ ნაპრალებში წყლის გაყინვის შედეგად.
ნამარხი ყინული გავრცელებულია მრავალწლოვანმზრალ ზონებში, უმეტესწილად, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირის ტერიტორიაზე, სადაც ხშირად წარმოდგენილია ზღვის სანაპირო ჩამონაქცევებზე. ნამარხი ყინულის წარმოშობა და ასაკი სხვადასხვაგვარია.
მეტად გავრცელებულია გაყინული წყლიდან მრავალწლოვანმზრალი გრუნტების წყებებში, რომელიც ყალიბდება ნაპრალებში სოლების, ვიწრო ღეროების, აგრეთვე ლინზებისა და ბელტური ძარღვების სახით. მათი ჩამოყალიბება მიდის უფრო შორს დანალექი ქანების დაშრევებასთან ერთად, მაგალითად ჭალებზე, ან უკვე მზრალი გრუნტების წარმოქმნის შემდეგ. ასეთი ყინულები ზოგიერთ მკვეთრად კონტინენტურ რაიონებში იკავებს ნიადაგგრუნტის პირველი 10 მ-ის მოცულობის 70–80 %-ს.
ტერმინი გამოიყენებოდა XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში ციმბირში, კანადასა და ალასკაზე მომუშავე მკვლევრების მიერ. ამჟამად ტერმინი მოძველებულია.
სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:ყინული
რიბარცი
რიბარცი (Рибарци) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 38 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ სუხოვოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის რიბარცი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ფიკრეტ ბაირამ ბაირამი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ვალდეკასა
ვალდეკასა (Valdecasa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 21,76 კმ². მოსახლეობა — 61 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ცისფერყანწელები
ცისფერყანწელები — ქართველ სიმბოლისტ პოეტთა და პროზაიკოსთა შემოქმედებითი გაერთიანება, რომელიც 1920-იან წლებში ქართულ ლიტერატურაში დომინირებდა. დააარსეს ახალგაზრდა მწერლებმა ქუთაისში 1916 წელს და არსებობდა 1930-იან წლებამდე, როდესაც მოძრაობა საბჭოთა წყობილებამ უგემოვნოდ და უსარგებლოდ შერაცხა და დევნა დაუწყო.
მოძრაობის ჩამოყალიბების პერიოდში ქუთაისი ქართული ავანგარდული აზროვნების ცენტრს წარმოადგენდა. მიმდინარეობის წევრები იყვნენ ტიციან ტაბიძე, პაოლო იაშვილი, ვალერიან გაფრინდაშვილი, კოლაუ ნადირაძე, შალვა აფხაიძე, ნიკოლო მიწიშვილი, ალექსანდრე არსენიშვილი, სანდრო ცირეკიძე, გიორგი ლეონიძე, სერგო კლდიაშვილი და შალვა კარმელი (გოგიაშვილი). ისინი ახალგაზრდები და საზოგადოების ნაკლებად ცნობილები იყვნენ, ამიტომ გადაწყვიტეს ძველი თაობიდან მიემხროთ რომელიმე გამოჩენილი მოღვაწე. ასეთი იყო გრიგოლ რობაქიძე. XX საუკუნის ქართველი პოეტი გალაკტიონ ტაბიძეც ამ ჯგუფთან ასოცირდებოდა თავიდან, თუმცა მოგვიანებით მან ეს გუნდი დატოვა. ამ გუნდთან დაახლოებული იყო ასევე მხატვარი ლადო გუდიაშვილი, რომელიც ხშირად ამ მწერლების პუბლიკაციებისთვის ილუსტრაციებს ქმნიდა.
სქოლიო
კატეგორია:სიმბოლიზმი
ოსკარის 84-ე დაჯილდოება
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
საავიაციო ბომბი
thumb საავიაციო ბომბი — საავიაციო საბრძოლო მასალის ერთ-ერთი სახეობა, რომელსაც აგდებენ თვითმფრინავიდან ან სხვა საფრენი აპარატიდან სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო მიზნების გასანადგურებლად. სპეციალური კონსტრუქციის საავიაციო ბომბებს იყენებენ კვამლის ფარდების მოსაწყობად, ადგილის გასანათებლად ან სხვა დამხმარე ამოცანების შესასრულებლად. ქვემოთ მოცემულია საავიაციო ბომბების სხვადასხვა ტიპები:
ბოლოს გაჩნდა მართული საავიაციო ბომბი, აგრეთვე ატომური ბომბები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
კირილური რიცხვები
250px|right|კირილური რიცხვები კირილური რიცხვები — კირილიცას ასოებზე დაფუძნებული რიცხვთა ჩაწერის სისტემა. გამოიყენებოდა სამხრეთისა და აღმოსავლეთ სლავურ ქვეყნებში საეკლესიო სლავურ ენაზე შესრულებულ ტექსტებში, რომლებიც კირილიცათია დაწერილი. მე–16 საუკუნიდან კირილურის გვერდით ინდური და რომაული ციფრებიც გამოიყენება. 1708 წლიდან, პეტრე დიდის მიერ სლავური ბურჟუაზიული შრიფტის შემოღების შემდეგ კირილური რიცხვთა სისტემა აღარ გამოიყენება.
ასოთა რიცხვითი მნიშვნელობები
კირილური რიცხვების სისტემა ე. წ. "მეტობითი სისტემაა", რომელშიც პირველი ცხრა ნიშანი ერთეულებს აღნიშნავს (1, 2, 3, ... 9), შემდეგი ცხრა ათეულებს (10, 20, 30, 40, ... 90) და უკანასკნელი ცხრა — ასეულებს (100, 200, ... 900).
ეს სისტემა უშუალოდ დაფუძნებულია ბერძნულ რიცხვთა სისტემის მილესურ ტიპზე. ამიტომ აქვს თითოეულ კირილურ ასოს მისი შესაბამისი ბერძნული ნიშნის რიცხვითი მნიშვნელობა, ხოლო ყველა მხოლოდ სლავურისთვის დამახასიათებელი ნიშანი (б, ж, ш, щ და სხვა) რიცხვითი მნიშვნელობის გარეშეა.
იმას, რომ ასოს ბგერითი მნიშვნელობის ნაცვლად იკითხებოდა მისი რიცხვითი მნიშვნელობა, აღნიშნავდა სპეციალური დიაკრიტიკული ნიშანი "ტიტლო" (ბერძნულში ამ ფუნქციას ასრულებს აპოსტროფი ასოს თავზე). ზოგჯერ ციფრის აღმნიშვნელ ნიშნებს დამატებით წერტილებს შორის სვამდნენ.
გლაგოლური და კირილური ციფრთა სისტემების მსგავსებებისა და განსხვავებების შესახებ დამატებითი ინფორმაციისათვის იხილეთ სტატია "გლაგოლური რიცხვები".
სქოლიო
კატეგორია:ციფრები კატეგორია:კირილიცა
კუპერ-ჰიუიტის მუზეუმი
კუპერ-ჰიუიტი, ეროვნული დიზაინის მუზეუმი (The Cooper-Hewitt, National Design Museum) — აშშ-ის დიზაინის ისტორიისა და თანამედროვე დიზაინის ეროვნული მუზეუმი. ეს ერთადერთი მუზეუმია აშშ-ში, რომლის კოლექცია მთლიანად დიზაინს ეთმობა. მუზეუმი ნიუ-იორკში, მეხუთე ავენიუზე და აღმოსავლეთ 91-ე ქუჩაზე მდებარეობს (მუზეუმთა მილზე) და სმითსონიური ინსტიტუტის ნაწილია. მუზეუმი წარმოადგენს ყოველწლიურ ეროვნული დიზაინის ჯილდოს ათ კატეგორიაში „ამერიკული დიზაინის საუკუთესო ნიმუშებისთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები
ოსმალეთის იმპერია
ოსმალეთის იმპერია („دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّهί“, Devlet-i Âliye-i Osmâniyye; Osmanlı İmparatorluğu), ასევე ისტორიულად მოიხსენიებოდა, როგორც თურქეთის იმპერია ან თურქეთი — სუნიტურ-ისლამური სახელმწიფო, დაარსდა ოღუზი თურქების მიერ ოსმან I-ის მეთაურობით ჩრდილო-დასავლეთ ანატოლიაში 1299 წელს. მურად I-ის მიერ ბალკანეთში წარმოებული დაპყრობითი ომებისა და მეჰმედ II-ის მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შედეგად ოსმალეთის სასულთნო იმპერიად ჩამოყალიბდა.
XVI-XVII საუკუნეებში, მისი ძლიერების მწვერვალზე სულთან სულეიმან კანონმდებლის მმართველობისას, ოსმალეთის იმპერია იყო მძლავრი მრავალეთნიკური და მრავალენოვანი იმპერია, რომელიც აკონტროლებდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის, დასავლეთი აზიის, კავკასიის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და სომალის ნახევარკუნძულის უმეტეს ნაწილს. XVII საუკუნის დასაწყისში იმპერია მოიცავდა 32 პროვინციასა და უამრავ ვასალურ სახელმწიფოს. ზოგიერთი მათგანი მოგვიანებით იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო დანარჩენებმა საუკუნეთა მსვლელობისას სხვადასხვა სახის ავტონომია მიიღეს.
კონსტანტინოპოლის ფლობითა და ხმელთაშუა ზღვისპირა ტერიტორიების კონტროლით, ოსმალეთის იმპერია ექვსი საუკუნის განმავლობაში იყო დასავლური და აღმოსავლური სამყაროების ურთიერთობის ცენტრში. ევროპულ სახელმწიფოებთან ხანგრძლივი სამხედრო დაპირისპირებების შედეგად იმპერია მნიშვნელოვნად დასუსტდა და პირველი მსოფლიო ომის შედეგად საბოლოოდ დაიშალა. მის ტერიტორიაზე კი თურქეთის რესპუბლიკის გარდა წარმოიშვა ბალკანეთისა და ახლო აღმოსავლეთის სახელმწიფოთა უმეტესობა.
ისტორია
მისი ძლევამოსილების პერიოდში, XVI—XVII საუკუნეებში, იმპერიის ტერიტორია მოიცავდა ანატოლიას, ახლო აღმოსავლეთს, ჩრდ. აფრიკის ნაწილს და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ევროპისა და კავკასიის მნიშვნელოვან ნაწილს. ამ ტერიტორიის ფართობი დაახ. 5,6 მილიონ კმ²-ს შეადგენდა, თუმცა ის გაცილებით უფრო ვრცელ რეგიონს აკონტროლებდა მეზობელ რეგიონებში, რომლებიც მეტწილად მომთაბარე ტომებით იყო დასახლებული. იმპერიას მჭიდო პოლიტიკური და კულტურული გაცვლა ჰქონდა როგორც აღმოსავლეთის ისე დასავლეთის კულტურებთან მისი 624-წლიანი არსებობის განმავლობაში.
XVI—XVII საუკუნეებში ოსმალეთის იმპერია მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი პოლიტიკური ერთეული გახდა, და მისი გაფართოება აღმოსავლეთ ევროპაში ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, უნგრეთის სამეფოსა და პოლონეთ-ლიტვის გაერთიანების სამხრეთში ევროპას დიდ საფრთხეს უქმნიდა. იმპერიის საზღვაო ფლოტიც საკმაოდ მნიშვნელოვან ძალას წარმოადგენდა ხმელთაშუა ზღვაზე. რამდენიმეჯერ ოსმალეთის არმია ცენტრალურ ევროპაშიც შეიჭრა, ვენის ალყით 1529 წელს და ხელმეორედ 1683 წელს ჰაბსბურგის სამფლობელოების დაპყრობის მცდელობაში. მათი განდევნა მხოლოდ ევროპის კოალიციის ძალებით მოხერხდა. ეს ერთადერთი არა-ევროპული ძალა იყო, რომელიც სერიოზულ საფრთხეს უქმნიდა დასავლეთის აღმავლობას XV—XX საუკუნეებში, რის გამოც იგი საბოლოოდ ევროპის ძალთა დაბალანსების პოლიტიკის ინტეგრირებული ნაწილი გახდა.
იმპერიის დაშლა პირველი მსოფლიო ომის პირდაპირი შედეგი იყო, როდესაც მოკავშირეთა ძალებმა დაამარცხეს აქსისის ძალები ევროპაში, ხოლო ოსმალეთის ძალები ახლო აღმოსავლეთის ფრონტზე. ომის დასასრულს ოსმალეთის მთავრობა დაიშალა და იმპერია გამარჯვებულმა ძალებმა გაიყვეს. მომდევნო წლებში ოსმალეთის იმპერიის ნაწილებმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. ერთ-ერთი მათგანი თურქეთის რესპუბლიკა იყო. ამ ახალმა რესპუბლიკამ ოსმანთა დინასტია თურქეთის 150 პერსონა ნონ გრატას სიაში შეიყვანა. მხოლოდ 50 წლის შემდეგ, 1974 წელს, თურქეთის დიდმა ეროვნულმა ასამბლეამ დართო ნება ოჯახის შთამომავლებს თურქეთის მოქალაქეობა დაებრუნებიათ, რომელიც ოჯახის მეთაურმა, ერთუგრულ ოსმან V-მ 2004 წელს დაასრულა.
სახელი
დასავლეთში გამოიყენებოდა როგორც „ოსმალეთის იმპერია“, ისე „თურქეთი“, თუმცა „თურქეთი“ ფორმალურთან ერთად არაფორმალურ სიტუაციებშიც გამოიყენებოდა და შესაბამისად, უფრო ფართო გამოყენება ჰქონდა. ეს საკითხი საბოლოოდ 1920-1923 წლებში გადაიჭრა, როცა ანკარაში ახლადჩამოყალიბებულმა მთავრობამ თურქეთი სახელმწიფოს ერთადერთ ოფიციალურ სახელწოდებად დაამტკიცა.
რელიგიური უმცირესობები
XV საუკუნის დასაწყისში, ოსმალეთის სამეფოს მოაწყდნენ ესპანეთიდან დევნილი ებრაელები, რომელთაც ესპანეთის მეფემ ფერდინანდ II და მისმა მეუღლემ იზაბელა I მხოლოდ ორი არჩევანის საშუალება მისცეს: ქრისტიანული მრწამსის აღიარება -, სხვა შემთხვევაში სამეფოს დატოვება.
დაახლოებით 400 000 ებრაელი, ეგრეთ წოდებული სეფარდიმები, გადმოვიდნენ საცხოვრებლად ოსმალეთის სამეფოში. თავიანთი განათლებისა და ნიჭის წყალობით, მათ ჰქონდათ საშუალება ყოფილიყვნენ სულთანის ექიმები, მრჩევლები და ასევე მინისტრები სხვადასხვა საკითხებში.
ოსმალებმა ჩამოაყალიბეს ახალი სისტემა რელიგიური უმცირესობებისთვის „მილეტ“, რომლის წევრებიც ებრაული სინაგოგა და ქრისტიანული ეკლესიები იყვნენ. მათ დაუწესდათ წლიური გადასახადი, რომელიც მათი სახლების, სალოცავების და პირადი საკუთრების დასაცავდ იყო დაწესებული.
კომენტარები
<references group="კ"/>
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
Said and Done
Said and Done — ირლანდიური ბოიბენდ Boyzone-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1994 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Universal Music.
სქოლიო
კატეგორია:Boyzone-ის ალბომები კატეგორია:1994 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
101 (ალბომი)
დისკი 1
A მხარე B მხარე
დისკი 2
C მხარე D მხარე
სუპერ აუდიო დისკი: Mute / LCDStumm 101
დისკი 1:
DVD: Mute Film / DMDVD3 (ბრიტანეთი)
დისკი 1
დისკი 2
ამ დისკზე მოცემულია მხოლოდ კონცერტი, დოკუმენტური კადრების გარეშე. * ნიშნით აღნიშნული სიმღერები DVD-ზე პირველად არის შეტანილი და არ შედიოდა ორიგინალურ ვიდეოკასეტაზე. სიმღერების Sacred, Something to Do, The Things You Said, Shake the Disease, Nothing, People are People, A Question of Time და A Question of Lust კადრები არქივებიდან დაკარგული იყო და მათი შეტანა DVD-ზე შეუძლებელი გახდა.
დეივ გეენის ინტერვიუ, მარტინ გორის ინტერვიუ ენდრიუ ფლეტჩერის ინტერვიუ ჯონათან კესლერის ინტერვიუ დენიელ მილერის ინტერვიუ - ინტერვიუ მოყვარულებთან კრისტოფერ ჰარდვიკის ინტერვიუ ოლივერ ჩესლერის ინტერვიუ ჯეი სერკენის ინტერვიუ -Everything Counts (მუსიკალური ვიდეო)
სქოლიო
კატეგორია:Depeche Mode-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1989 წლის საკონცერტო ალბომები
New Life (სიმღერა)
New Life — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის დისკოგრაფიაში რიგით მეორე სინგლი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 1981 წლის 13 ივნისს. აშშ-ში სინგლი კომერციული დისკის სახით არ გამოსულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის სინგლები კატეგორია:Depeche Mode-ის სიმღერები
ბიოტიტი
ბიოტიტი — ქარსების ჯგუფის მინერალი. ქიმიური შედგენილობა K (Mg, Fe)3[Si3AlO10] [OH, F]2. სტრუქტურის მიხედვით მიეკუთვნება შრეებრივ ალუმოსილიკატებს. თხელ ფირფიტებს აქვს მურა მოშავოდან მურა მომწვანომდე ფერი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 2-3, სიმკვრივე 2800-3400 კგ/მ³. ბიოტიტი მაგმური და მეტამორფული ქანების ფართოდ გავრცელებული ქანმაშენი მინერალია. ბიოტიტის დიდი (1-1,5 მ) ზომის კრისტალები ზოგჯერ გვხვდება პეგმატიტურ ძარღვებში.
ბიოტიტი შეადგენს დედამიწის ქერქის 2,5-3%. ბიოტიტთან საკმაოდ მჭიდროდ არის დაკავშირებული: კვარცი, მინდვრის შპატი, მუსკოვიტი, რქატყუარა და სხვა მინერალები. იგი საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული პეგმატიტებში.
მინერალს სახელი ეწოდა ფრანგი მეცნიერის ჟან ბიოს (1774-1862) პატივსაცემად. ბიოტიტს იყენებენ ელექტროსაიზოლაციო მასალად, მისი ფხვნილისაგან ამზადებენ ბრინჯაოს საღებავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგნიუმის მინერალები კატეგორია:რკინის მინერალები კატეგორია:კალიუმის მინერალები კატეგორია:ალუმინის მინერალები კატეგორია:ფილოსილიკატები კატეგორია:მონოკლინური მინერალები კატეგორია:ქარსის ჯგუფი
Cerapachys luzuriagae
Cerapachys luzuriagae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
ზორაც-ქარერი
thumb|250პქ|ზორაც-კარერი ზორაც-ქარერი (Զորաց Քարեր, ადგილობრივად Դիք-դիք քարեր დიქ-დიქ-ქარერი), ასევე ქარაჰუნჯი (Քարահուջ) — პრეისტორიული არქეოლოგიური ნაგებობა ქალაქ სისიანთან ახლოს, სიუნიქის პროვინციაში, სომხეთში. ფრაზა „ზორაც-კარერი“ სომხური ენიდან ითარგმნება, როგორც ძლიერების ქვები. ადგილობრივი წყაროებით მას „ციც-კარერ“-ადაც (Ցից Քարեր) მოიხსენიებენ, რაც დიალექტზე ვერტიკალურ ქვებს ნიშნავს. საერთაშორისო ტურისტულ ცნობარებში მას ხშირად „სომხურ სტოუნჰენჯ-ადაც“ მოიხსენიებენ".
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:ასტრონომიის ისტორია
ეთნოცენტრიზმი
ეთნოცენტრიზმი — საკუთარ კულტურაში არსებული მზა ღირებულებებისა და თეორიების მორგება სხვა საზოგადოებრივ ჯგუფებსა თუ ეთნოსებზე.
ეთნოცენტრიზმი თავისთავად მიკერძოებასა თუ მრუდ ხედვას გულისხმობს. ტერმინი შემოიტანა უილიამ გრემ სამნერმა. ეთნოცენტრიზმი მიმდინარეობს პოლიტიკური სისტემების კლასიფიცირებისას. კომუნისტური და ლიბერალური ღირებულებების შედარებას ეთნოცენტრიზმი ხელს უშლის და თითქოს ერთმანეთთან აიგივებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეთნოსი  კატეგორია:კულტურული გეოგრაფია
Lasioglossum subcyaneum
სქოლიო
subcyaneum
საათი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი საათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
თიმისვალოსმანლის ხიდი
თიმისვალოსმანლის ხიდი — ხიდი თურქეთში, მდინარე ფორტუნას მარცხენა მხარეს მდებარე სოფელ თიმისვალოსმანლიში, არდაშენიდან 10,5 კმ-ში. იგი დღემდე საკმაოდ კარგადაა შემონახული.
ხიდი ორთაღიანია, ნაგებობის ძირითადი თაღი რამდენადმე კოლოფა თაღის ფორმას იმეორებს. ხიდის მცირე თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. თაღების რკალისთვის განკუთვნილი მოგრძო ფორმის ქვები საგულდაგულოდაა დამუშავებული. ხიდს სავალი გზის ორივე მხარეს შემორჩენილი აქვს ძველი, კარგად დამუშავებული ქვებისაგან შედგენილი მოაჯირი. სასიარულო ბილიკი ქვის ფილებითაა მოგებული. ხიდს ორივე თაღის ქუსლებში შექმნილი აქვს წყვილ-წყვლი ქარგლის ბუდეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
Do You Know Where You're Coming From?
„Do You Know Where You're Coming From?“ — ბრიტანული ფანკ-ჯგუფ Jamiroquai-ს სიმღერა და სინგლი, ჩაწერილი M-Beat-ის მონაწილეობით. გამოვიდა 1996 წელს. გამოვიდა ალბომ Travelling Without Moving-ის დამატების სახით. სინგლი ბრიტანეთის ჩარტში #12 პოზიციამდე ავიდა და შემდგომში შევიდა „Virtual Insanity“-ს b-მხარეზე.
სქოლიო
კატეგორია:Jamiroquai-ს სიმღერები კატეგორია:1996 წლის სიმღერები კატეგორია:1996 წლის სინგლები
საათი (ერთეული)
მინი|ერთი საათი ციფერბლატზე საათი (ქართული აღნიშვნაა სთ, საერთაშორისო — h) —  დროის სისტემის გარეშე ერთული. უდრის 60 წუთს ან 3600 წამს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრონოლოგია 8
მიკრონის ხიდი
მიკრონის ხიდი — ხიდი თურქეთში, მდებარეობს აიდერის ხეობაში. ხიდის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. მისი ბოლოები კლდოვან ქანზე ამოყვანილ ბურჯებს ეფუძნება. თაღის რკალისათვის განკუთვნილი მოგრძო ფორმის ქვები ძალიან კარგადაა დამუშავებული. ხიდს აქვს ბორდიურებიც, რომელიც ასევე თლილი ქვებითაა გამართული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
სააკ პართევი
სააკ პართევი (Սահակ Ա Պարթև), აგრეთვე ცნობილია, როგორ საჰაკ სომეხი (Sahak of Armenia), სწული წოდებაა წმინდა სააკ პართევ კათალიკოსი (დ. 29 სექტემბერი, 348 ― გ. 10 ივლისი, 439) ― სომეხთა სამოციქულო ეკლესიის კათალიკოს-პატრიარქი 387-428 წლებში. გრეგორიანული, კათოლიკური და მართლმადიდებლური ეკლესიების წმინდანი. სომეხთა გამაქრისიანებელ გრიგოლ განმანათლებლის საგვარეულოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. წმინდა მესროპ მაშტოცთან ერთად სომხური ანბანისა და სომხური საეკლესიო მწიგნობრობის შემქმნელი, ასევე სომხურ ენაზე ბიბლიის მთარგმნელი.
ოჯახი
სააკი დაიბადა 348 წლის 29 სექტემბერს კონსტანტინოპოლში. იგი იყო წმინდანად შერაცხულ სომეხთა კათალიკოს ნერსე I-ისა და მისი ცოლის, სანდუხტ მამიკონიანის ძე. აღსანიშნავია, რომ დედამისი უმაღლესი რანკის სომეხი წარჩინებული იყო, როგორც მამიკონიანთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. რაც შეეხება მამის მხარეს, იგი გრიგორიანთა საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო, რომელიც სათავეს სომეხთა გამაქრისტიანებელ გრიგოლ განმანათლებლის ოჯახიდან იღებდა. სააკის მამა სომეხთა რიგით მეშვიდე კათალიკოს-პატრიარქი იყო წმინდა გრიგოლ I განმანათლებლის (301-325), წმინდა არისტაკე I-ის (325-333), წმინდა ვრატნეს I-ის (333-341), წმინდა ჰუსიკ I-ის (341-347), წმინდა დანიელ I-ისა (347) და წმინდა ფარენ I-ის (347-352) შემდეგ. მამის მხრიდან სააკის პაპა-ბებია იყვნენ სომეხთა კათალიკოს-პატრიარქი ჰუსიკ I და მისი ცოლი, სომხეთის მეფე ტიგრან VII-ის და და მეფე ხოსროვ III-ის ასული, არშაკიანთა დინასტიის წარმომადგენელი პრინცესა ბამბიში.
ბიოგრაფია
ადრეულ ასაკშივე დაობლებულმა სააკმა კონსტანტინოპოლში კარგი განათლება მიიღო. იგი განსაკუთრებით აღმოსავლურ ენებს შეისწავლიდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, პატრიარქად სააკი აირჩიეს. ამის არჩევის შემდეგ მან ცხოვრება სომეხი ხალხის რელიგიურ და მეცნიერულ განვითარებას მიუძღვნა. ამ პერიოდის სომხეთი ერთობ მძიმე სიტუაციაში იყო. 387 წელს სომხეთმა დაკარგა დამოუკიდებლობა, რამეთუ ბიზანტიისა და სასანიანთა სპარსეთის იმპერიებმა გადაინაწილეს. მართალია დაპყრობა მხოლოდ პირობითი იყო და სომხეთში ნარჩუნდებოდა მეფისა და დიდებულების მმართველობა, თუმცა მაინც ცუდი სიტუაცია იყო. ბიზანტიაში შესულ სომხურ ნაწილში აიკრძალა ღვთისმსახურებისას ასირიული ენის გამოყენება, რაც მანამდე საღვთო ენად აღიქმებოდა. იგი უნდა ჩანაცვლებულიყო ბერძნულით, რასაც ნელნელა სომხების ელინიზაცია უნდა გამოეწვია. ამავდროულად, სპარსეთში შესულ სომხურ ნაწილში სასტიკად იკრძალებოდა ბერძნული ენის გამოყენება. ამ მიზეზით ძველი სომხური ერთიანობა ფაქტობრივად გაქრობის წინაშე იყო. მარცხნივ|მინი|277x277პქ|მასროპ მაშოტცი და სააკ პართევი იმისათვის, რომ სომხური საეკლესიო ერთიანობა შენარჩუნებულიყო, სააკმა წმინდა მესროპ მაშტოცის დახმარებით დაიწყო სომხური ანბანის შექმნა, ამის შემდეგ კი ბიბლიის სომხურ ენაზე თარგმნა. წმინდა წიგნის თარგმნა ერთობ დიდ ხანს, 410-დან 430 წლამდე გაგრძელდა. იგი ჯერ ითარგმნა ასირიულიდან, შემდეგ კი მის ებრაულ ასლებზე შედარებით ცდილობდნენ ხარვეზების გასწორებას. ამრიგად, აქამდე ასირიულად მიმდინარე ლიტურგიები ითარგმნა სომხურად, რომელიც წმინდა ბასილი კესარიელის ლიტურგიას ეყრდნობოდა. ამის შემდეგ სომხურმა ღვთისმსახურებამ ეროვნული ხასიათი შეიძინა. წმინდა სააკმა ასევე დააარსა უმაღლესი სასულიერო სასწავლებელი, საიდანაც წარჩინებული მოსწავლეები უკეთესი განათლების მისაღებად იგზავნებოდნენ ედესაში, კონსტანტინოპოლში, მელიტენესა და ა.შ. ამან მათ საშუალება მისცათ, რომ სომხურად თარგმნილიყო მანამდე მხოლოდ ბერძნულად და ასირიულად არსებული ქრისტიანული ლიტერატურის შედევრები. მათ შორის ითარგმნა იოანე ოქროპირის, ორი გრიგოლის, ათანასე ალექსანდრიელის, კირილე იერუსალიმელისა და სხვათა ნაშრომები. მინი|342x342პქ|სააკისა და მესროპის ძეგლი სომხეთში სააკ პართევის ძალისხმევით ასევე აღდგა სპარსელთა შემოსევებისას დანგრეული სომხური ეკლესიები. ვინაიდან სპარსელთა გავლენით სომხეთის გარკვეულ რეგიონებში ზოროასტრიზმი ისევ მომძლავრდა, განსაკუთრებით შაჰ იეზდიგერდ I-ის დროს, სააკი ცდილობდა მათ განდევნას, რისთვისაც სამი საეკლესიო კრება იქნა ჩატარებული ძველი რელიგიური წესრიგის აღსადგენად. ივარაუდება, რომ სააკი ასევე იყო არაერთი ლიტურგიული საგალობლის ავტორი.
დღემდეა შემონახული სააკის მიერ ბიზანტიის იმპერატორ თეოდოსიუს II-სა და კონსტანტინოპოლის პატრიარქ ატიკუსთან მიწერილი ორი წერილი. აღსანიშნავია სააკის მიერ შეტანილი წვლილი 431 წელს მოწყობილ ეფესოს საეკლესიო კრებაში, რომელშიც იგი გმობდა ნესტორიანელობას და მისი სწავლებების ახსნა-განმარტებას ითხოვდა.
თავისი განათლებულობითა და ღვთისმოსაობით ცნობილი სააკ პართევი 426 წელს თავად მეფესთან აღმოჩნდა კონფლიქტში, რის გამოც იგი 428 წელს თავისი ნებით გადადგა პატრიარქის თანამდებობიდან. ივარაუდება, რომ 430 წელს მას მიეცა უფლება, პატრიარქის ტახტზე ასულიყო. უკიდურეს სიბერეში იგი განმარტოვებით ცხოვრობდა სიმშვიდეში და გარდაიცვალა 439 წელს, დაახლოებით 91 წლის ასაკში. აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთი წყარო მისი გარდაცვალების ასაკად 110 წელს ასახელებს, თუმცა ეს არ ემთქხვევა მისი დაბადებისა და გარდაცვალების თარიღებს. იგი დაკრძალულია სოფელ აშიშათში. იგი მალევე შერაცხეს წმინდანად. სომხურ სამოციქულო ეკლესიაში მისი მოხსენიებისათვის რამდენიმე დღეა დაწესებული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 348 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 439 კატეგორია:სომეხი წმინდანები კატეგორია:სომხეთის კათოლიკოსები კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მიწის მადლი
მიწის მადლი ("Markens Grøde") — ნორვეგიელი ნობელიანტი მწერლის, კნუტ ჰამსუნის, 1917 წლის რომანი. ის მოგვითხრობს კაცის ისტორიას, რომელიც ნორვეგიის ერთ-ერთ სოფელში დასახლდება. წიგნი დაიწერა ნორვეგიული ახალი რეალიზმის პოპულარული სტილით,რომელიც დომინირებდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში.რომანმა აჩვენა ჰამსუნის ზიზღი თანამედროვეობისადმი და მიდრეკილება პრივიტიზმისა და აგრარუტი ცხოვრების წესისკენ.ჰამსუნი ხაზს უსვამდა მის პერსონაჟებსა და ბუნებრივ გარემოს შორის ურთიერთობას.მიწის მადლი ასახავს(ისააკს) და მის ოჯახს,როგორც თანამედროვეობის აღფრთოვანებულს,მაგრამ ზოგჯერ ისინი კონფლიკტში არიან მასთან.რომანი მოიცავს ორ ნაწილს სახელწოდებით პირველი წიგნი და მეორე წიგნი. პირველი წიგნი გოკუსირებულია თითქმის მხოლოდ ისააკისა და მისი ოჯახის ისტორიაზე,ხოლო მეორე წიგნი იწყება აქსელის გასაჭირით და მთავრდება ისააკის ოჯახზე ფოკუსირებით.
ძირითადი თემები
ჰამსუნის პერსონაჟები ხშირად იყვნენ გარიყულები და მაწანწალები,რომლებიც ეწინააღმდეგებიდნენ ცივილიზაციას .ეს ძირფესვიანი პიროვნებები,არიან ჰამსუნის ანარეკლები.რომანი “მიწის მადლი” გამოხატავს ბუნებას,ძველი სკოლის ფილოსოფიას,და გლეხურ ცხოვრებას.მისი ნამუშევრები აყალიბებს მარტოვ აგრარულ ფასეულობებს ინდუსტრიული საზოგადოების ღირებულებებთან,რავ გამოხატავს ღრმა ზიზღს ცივილიზაციის მიმართ,რაც ამტკიცებს,რომ ადამიანების სრულყოფილება ნიადაგშია.რომანმა აჩვენა ჰამსუნის პრივიტიმიზმის კეთილგანწყობა და თანამედროვეებისადმი ზიზღი.ის ეწინააღმდეგებოდა ნატურალიზმსა და რეალიზმს და სურდა “თანამედროვე ლიტერატურა რომ წარმოედგინა ადამიანის კომპლექსები და ტვინის სირთულეები”.ჰამსუნს სჯეროდა ,რომ ინდივიდის ნამდვილი ბუნების გამოვლენა მხოლოდ სუბიექტური და ირაციონალურო მიდგომით შეიძლებოდა.ჰამსუნის პოლიტიკური შეხედულებები ხშირად იყო გამოხატული მის წიგნებში განსაკუთრებით მიწის მადლში. პერსონაჟი ისააკი შეესაბამება ჰამსუნის ხედვას იდეალური ინდივიდის შესახებ.მას მცირე კავშირი აქვს ინდუსტრიულ საზოგადოებასთან ან თანამედროვეობასთან და როდესაც აქვს ეს უარყოფითად მთავრდება.მაგალითად,როდესაც მას შეატყობინეს,რომ სახელმწიფოსგან სჭირდებოდა სასოფლო სამეურნეო მიწის შეძენა,ისააკი დაბნეული იყო,რადგან ეს არასდროს მოსვლია აზრადი.სააკი იყო მიწის პიონერი,მან არაფრით დაიწყო და მისგან დიდი მეურნეობა ააშენა.
სქოლიო
კატეგორია:კნუტ ჰამსუნის ნაწარმოებები
ტორნადისოს-დე-ავილა
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Cerapachys macrops
Cerapachys macrops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
Songs of Faith and Devotion Live
Songs of Faith and Devotion Live — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის მეორე საკონცერტო ალბომი. ჩაწერილია ჯგუფის 1993 წლის ტურნეს Devotional Tour დროს. იგი ბრიტანეთში 1993 წლის 6 დეკემბერს გამოვიდა.
სიმღერების სია
ტურნეს დროს ასევე სრულდებოდა სიმღერები Policy of Truth, World in My Eyes, Death's Door, Never Let Me Down Again და Fly On The Windscreen. ყოველი მათგანი მოხვდა სხვადასხვა სინგლებზე და ლიევინის კონცერტის ორმაგ DVD-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:Depeche Mode-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1993 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Mute Records-ის საკონცერტო ალბომები
ელ-ბეიდა
ელ-ბეიდა (البيضاء) — ქალაქი დასავლეთ იემენში. ელ-ბეიდადან 210 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი სანა. დასახლებული პუნქტი არის ელ-ბეიდას მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იემენის ქალაქები
ლარას შტატი
ლარა (Estado Lara) — შტატი ვენესუელაში. დედაქალაქია ბარკისიმეტო. ფართობი 19 800 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 1 795 100 ადამიანია.
შტატის სამხრეთი ნაწილი მთიანია, ჩრდილოეთი და დასავლეთი — მთლიანად ვაკე. მთავარი მდინარეებია კარიბის ზღვაში ჩამდინარე ტოკუიო და იარაკუი, რომელთა მრავალი პატარა შენაკადიც მარაკაიბოს ტბის ან ორინოკოს სისტემას მიეკუთვნება.
ისტორია
კოლუმბამდელ პერიოდში შტატის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელთა ტომებით. კოლონიალიზმისა და ვენესუელის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პერიოდში ის კარაკასის პროვინციის შემადგენლობაშ შედიოდა. 1859 წლიდან ის ცნობილი იყო როგორც ბარკისიმეტოს შტატი, მაგრამ 1866 წელს შეუერთეს იარაკუის შტატს. 1879 წელს ფალკონისა და იარაკუის შტატებთან ერთად მან ჩამოაყალიბა ჩრდილო-დასავლეთის დიდი შტატი. 1881 წელს კი მას სახელი შეეცვალა და დამოუკიდებლობსაითვის მებრძოლი გმირის, გენერალ ხასინტო ლარას პატივსაცემად მისი სახელი ეწოდა. 1899 წელს, მან ლარას სახელი დაკარგა, როდესაც გამოეყვნენ ბარკისიმეტოსა და იარაკუის შტატები. 1901 ის კვლავ იბრუნებს სახელს და 1904 წელს კვლავ უერთდება იარაკუის შტატს, ოღნდ ამჯერად ორივეს ერთად ლარას შტატი ეწოდა.
ეკონომიკა
შტატში ფართოდ მისდევენ შაქრის ლერწმის მოყვანას, რისი მიხედვითაც ერთ-ერთი პირველია ვენესუელის სხვა შტატებს შორის. ასევე აწარმოებენ ყავას, კარტოფილს, პომიდორს, ლობიოს, ხორბალსა და ბანანს. განვითარებულია მევენახეობა-მეღვინეობაც. ასევე მისდევენ მეცხოველეობას.
მუნიციპალიტეტები და მუნიციპალური ცენტრები
შტატი იყოფა 9 მუნიციპალიტეტად, ესენია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის შტატები კატეგორია:ლარას შტატი
Just Can't Get Enough (Depeche Mode-ის სიმღერა)
სიმღერას თან ახლდა მუსიკალური ვიდეოს გამოჩენაც - ჯგუფის ისტორიაში პირველი პრომო-ფილმის. ეს არის მისი ერთადერთი კლიპი, რომელშიც ვინს კლარკი მონაწილეობს. ვიდეოს რეჟისორია კლაივ რიჩარდსონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1981 წლის სინგლები კატეგორია:Depeche Mode-ის სიმღერები
მარმაშენის მონასტერი
მინი|250პქ|მარმაშენის მონასტერი მარმაშენის მონასტერი (Մարմաշենի վանք) — შუა საუკუნეთა სომხური ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი სომხეთის სოფელ მარმაშენში, მდინარე ახურიანის ხეობაში. მდებარეობს შირაკის პროვინციაში, ქალაქ გიუმრიდან ჩრდილო-დასავლეთით 10 კმ-ში. აგებულია აგებულია X-XIII საუკუნეებში. კომპლექსში შედის ორი ერთმანეთის გვერდით აღმართული გუმბათოვანი დარბაზული ეკლესია, დიდი ანუ მთავარი ეკლესია (988-1029) და საძუალო ზომის ეკლესია (XI საუკუნე), მათგან სამხრეთით მდებარე ჯვაროვან-გუმბათოვანი 4-ეგვტერიანი მცირე ეკლესია (XI საუკუნე), აგრეთვე სხვა ნაგებობათა ნანგრევები. მიეკუთვნება კუპელჰალეს ნიმუშს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები კატეგორია:კუპელჰალე სომხეთში
ანტისემიტიზმი
right| ანტისემიტიზმი ანტისემიტიზმი — ებრაული ერის ან რელიგიის მიმართ მტრული, უარყოფითი ან არასანდომიანი დამოკიდებულება.
ისტორიულად, სხვადასხვა ადგილას და სხვადასხვა პერიოდში ებრაელები ხშირად იყვნენ მასიური დევნის და შევიწროების საგანი. გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის (1933-1945) მკვეთრად გამოხატულ ანტისემიტურ პოლიტიკას შეეწირა ევროპაში მცხოვრები 9 600 000 ებრაელიდან დაახლოებით 6 000 000 ებრაელის სიცოცხლე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რასიზმი კატეგორია:ებრაელების ისტორია
ატოცი
ატოცი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში, ბრეძის თემში. მდებარეობს მდინარე დასავლეთის ფრონეს მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე. ქარელიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. სოფელში არის ატოცის საჯარო სკოლა.
ისტორია
ატოცში, ყოფილი კანცელარიის შენობის წინ, 1905 წელს 8 მარტს სოფლის გლეხებმა მამასახლისს უფლელები აჰყარეს, კანცელარია დაკეტეს და აირჩიეს ათისთავები და ასისთვები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 239 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სან-ლუისი (მარანიანი)
thumb|left|250px|ლიტორანეას გამზირი thumb|left|250px|კოლორარეს მორეირას გამზირი სან-ლუისი (São Luís) — ქალაქი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს კუნძულ სან-ლუისზე, ატლანტის ოკეანეში. ეს კუნძული წარმოქმნილია რამდენიმე მდინარის ოკენესთან შერთვის შედეგად, მათ შორისაა მდინარეები: პინდარე, მეარიმი, იტაპეკურუ. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 986,826 ადამიანს (2008). გააჩნია მეტროპოლიტენი (სიდიდით მე-16 ბრაზილიაში).
სან-ლუისი ბრაზილიის შტატების დედაქალაქებს შორის ერთადერთია, რომელიც ფრანგებმა დააარსეს და ასევე ერთ-ერთია იმ სამ დედაქალაქს შორის, რომლებიც კუნძულებზე მდებარეობს.
ქალაქს გააჩნია ორი პორტი, რომლებიდანაც ხორციელდება ბრაზილიური რკინის მადნის ძირითადი ნაწილის ექსპორტი. ინდუსტრიის ძირითად დარგებს წარმოადგენს მეტალურგია, ალკოჰოლური სასმელების წარმოება და ლოჯისტიკა. აქვეა მარანიანის ფედერალური უნივერსიტეტი.
1997 წელს, ქალაქის ისტორიული ცენტრი, კოლონიური არქიტექტურის გამო იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში
მურომის ღვთისმშობლის ხატი
thumb|მურომის ღვთისმშობლის ხატი მურომის ღვთისმშობლის ხატი — ღვთისმშობლის ხატი, მურომისა და რიაზანის ერთ-ერთი პატივსაცემი რელიქვია. ითვლება სასწაულმოქმედად.
როდოპსკო
როდოპსკო (Родопско) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 36 ადამიანს.
მურომის ღვთისმშობლის ხატი
კიევის რუსეთში ხატი ჩამოაბრძანეს ბიზანტიიდან XII საუკუნეში, მურომში კიევიდან ჩამოაბრძანა ამ ადგილის განმანათლებელმა წმინდა კონსტანტინემ, რომელიც არწმუნებდა კერპთაყვანისმცემლებს რომ მიეღოთ ქრისტიანობა. განრისხებულმა ხალხმა განიზრახა მაისი მოკვლა თუმცა ღვთისმშობლის ხატის ტკბილმა სახემ მოალბო მათი გულები. ამის შემდეგ მათ შეცვალეს თავიანთი აზრი და იქით თხოვეს წმინდანს, რომ მოენათლა ისინი. ამ ხატით რიაზანის განმანათლებელი ვასილი ჩავიდა მურომიდან რიაზანში ქრისტიანობის გასავრცელებლად.
როდოპსკო
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ახრიანსკოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის როდოპსკო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ჯემალ რეჯებ სალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მურომის ღვთისმშობლის ხატი
ხატის ხსენების დღეა 25 აპრილი.
როდოპსკო
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მურომის ღვთისმშობლის ხატი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
როდოპსკო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
სევილია
ისტორია
სევილია (ძველად ჰისპალისი) იბერიული ტომების ტურდეტანების ცენტრი იყო. ძვ. წ. III საუკუნეში დაიპყრეს რომაელებმა. 712-1248 წლებში, არაბთა ბატონობის პერიოდში, სევილიაში დიდ აღმავლობას მიაღწია ხელოსნობამ. 1026 წლიდან სევილიის საამიროს ცენტრი ხდება. არაბთა ბატონობის დასრულების შემდეგ კასტილიისა და ლეონის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა.
სქოლიო
* კატეგორია:სევილიის ქალაქები კატეგორია:არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum subdeclivis
სქოლიო
subdeclivis
კლდეეთის სამაროვანი
კლდეეთის სამაროვანი — II საუკუნის არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ზედა კლდეეთში (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი). შემთხვევით აღმოაჩინეს 1941 წელს და ნაწილობრივ გათხარეს 1941-1942 წლებში (დ. ლომაძე). ძეგლზე ექსპედიციის დაწყებამდეც მრავალი მასალა აღმოჩნდა, რომლებიც ნივთების დანიშნულების მიხედვით რამდენიმე ჯგუფად დაიყო. გაითხარა 6 სამარხი. ქვაყრილიან ორმოსამარხებში დაკრძალული იყო თითო (ერთ შემთხვევაში წყვილი) მიცვალებული, გვერდზე, ხელფეხმოკეცილი, თავით დასავლეთისკენ. ზოგისთვის შეკაზმული ცხენები და ძაღლი ჩაეყოლებინათ. სამარხებში აღმოჩნდა მდიდრული მასალა: ჭურჭელი (თიხის შავპროალა და წითლად გამომწვარი ჭურჭელი, მინის სანელსაცხებლები, ბრინჯაოს ხელადა და პატერა, რომელსაც ტარი ქვისაგან გამოთლილი ცხვრის თავის სკულპტურული გამოსახულებით აქვს შემკული, ვერცხლის თასები), იარაღი (ბრინჯაოს კვერთხი და ჯაჭვის პერანგის ნაშთები, კრინის სამფრთიანი ისრისპირები, შუბისპირი, სატევრები, ცული და მახვილი, რომლის კოტას ამკობს ოქროს ბუდეში ჩასმული სარდიონის გემა), მონეტები (გოტარზის დრაქმები, ავგუსტუსის დენარები, ნერვასა და ტრაიანეს კესარული დიდრაქმები და ალექსანდრე მაკედონელის სტატერის ადგილობრივი მინაბაძები), ბრინჯაოს, ვერცხლის, ელექტრუმისა და ოქროს სამკაული (საკისრე რკალები, სამაჯურები, ბეჭდები, მშვილდსაკინძები, ოქროს თავსამკაული და სხვა). აღსანიშნავის ოქროს აგრაფი, რომელიც ჩასხმულია სარდიონის გემა — ჩაბალახისებური თავსაბურიანი მამაკაცის პორტრეტი. ფიქრობენ, რომ მასზე გამოსახულია ადგილობრივი ქართველი დიდებული, შესაძლოა ერისთავიც.
კლდეეთის სამაროვანში აღმოჩენილი მინის, ბრინჯაოსა და ვერცხლის ჭურჭელი ძირითადად იმპორტულია. პოლიქრომული სტილის ოქროს ნივთები კი ადგილობრივი ნაწარმი უნდა იყოს. კლდეეთში დაკრძალული ჩანან ანტიკური ხანის იბერიის წარჩინებულთა წრის წარმომადგენლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქამრან შახსუვარლი
ბიოგრაფია
ქამრან შახსუვარლი დაიბადა 1992 წლის 6 დეკემბერს, ყაზახეთში, გაიზარდა აზერბაიჯანში. კრივთან პირველი შეხება ჰქონდა ყაზახეთში, აქტობე ში. 2011 წელს ის გახდა საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული. იყო აქტობეს კრივის ეროვნული ნაკრების წევრი (75 კგ წონით კატეგორიაში). .
2015 წელს აზერბაიჯანის ჩემპიონატზე შახსუვარლიმ დაიკავა მეორე ადგილი, ფინალში დამარცხდა კლუბ „გილანის“ წევრ გაიბულა მურსალოვთან. .
2016 წლის ივნისში, ბაქოში ლიცენზირებულ კრივის ტურნირზე, შახსუვარლი გავიდა მეოთხედფინალში, სადაც დამარცხდა ირლანდიელ მოკრივე მაიკლ ო'რეილითან. ირალნდეილი ფინალში გავიდა. გამომდინარე იქიდან, რომ ფინალში ო'რეილის მეტოქე, თურქმენი ასლანბეკ აჩილოვი არ გამოვიდა საბრძოლვლეად, ირლანდიელი გამოცხადდა ჩემპიონად და შახსუვარლიმ მოიპოვა ლიცენზია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებზე. ამ თამაშებზე ქამრანი გავიდა ნახევარფინალში, სადაც წააგო მსოფლიოს მოქმედ ჩემპიონთან, კუბელ მოკრივე არლენ ლოპესთან, რითაც მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევი ს ბრძანებულებით დაჯილდოვდა მედლით „პროგრესი“.
ევროპის კრივის ჩემპიონატზე, რომელიც 2017 წელს უკრაინის ქალაქ ხარკოვში გაიმართა, შახსუვარლი გავიდა ფინალში, სადაც დამარცხდა უკრაინელ მოკრივე ალექსანდრე ხიჟნიაკთან და მოიპოვა ვერცხლის მედალი. იმავე წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
იამუსუკროს ღვთისმშობლის ტაძარი
250პქ|მინი|იამუსუკროს ღვთისმშობლის ტაძარი მშვიდობის ღვთისმშობლის ბაზილიკა იამუსუკროში (Basilique de Notre Dame de la Paix de Yamoussoukro) — რომაული კათოლიკური ეკლესია იამუსუკროში, კოტ-დ’ივუარის ადმინისტრაციულ დედაქალაქში. ბაზილიკა, რომელსაც ხშირად მსოფლიოში უდიდეს ქრისტიანულ ეკლესიად მოიხსენიებენ, 1985-1989 წლებში აშენდა და 300 მილიონი აშშ დოლარი დაჯდა. ტაძარი ვატიკანის წმინდა პეტრეს ბაზილიკის ნიმუშზე შეიქმნა. საძირკველი ჩაიყარა 1985 წლის 10 აგვისტოს, ხოლო 1990 წლის 10 სექტემბერს საზეიმოდ კურთხეულ იქნა რომის პაპის იოანე პავლე II-ის მიერ.
ბაზილიკა საკათედრო ტაძარი არ არის. ახლომდებარე წმინდა ავგუსტინეს კათედრალი მთავარი ღვთისმსახურების ადგილია და იამუსუკროს ეპისკოპოსის სატახტო ტაძარი.
გინესის რეკორდების წიგნში ის მსოფლიოს უდიდეს ეკლესიად არის მოხსენიებული, რითაც მან წინა რეკორსდმენი წმინდა პეტრეს ბაზილიკას გაუსწრო დასრულების ჟამს. თუმცა მასში მხოლოდ 18000 მლოცველი ეტევა, წმინდა პეტრეს 60.000-ის ნაცვლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები კატეგორია:ბაზილიკები კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი
პურუშა
პურუშა (სანსკ. पुरुष puruṣa „კაცი“) — ცნება ინდუიზმში, მამრი საწყისი არსება, რომლისგანაც სამყარო წარმოიშვა. პურუშად უმთავრესად ღმერთ ვიშნუს აღიარებენ, რომელმაც ბუნება — პრაკრიტი გაანაყოფიერა და სულიერი არსებები შვა.
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:აღმოსავლური კულტურა
იარე ზღვარზე
იარე ზღვარზე — 2005 წლის ფილმი. ფილმი ასახავს ქანთრის მომღერალ ჯონი კეშის ცხოვრებას, კერძოდ მის ადრეულ კარიერასა და რომანს ჯუნ კარტერთან.
ჯილდოები
ფილმი ასევე ოსკარის სამ ნომინაციაში იყო წარდგენილი. ჯუნ კარტერის როლის შესრულებისთვის რიზ უიზერსპუნმა 8 სხვადასხვა ჯილდო მიიღო, მათ შორის ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და ბაფტას ჯილდოები.
ფილმმა მიიღო:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ბიოგრაფიული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2005 წლის ფილმები კატეგორია:ჯეიმზ მანგოლდის ფილმები კატეგორია:ფილმები ქანთრის შესახებ
სიმეტრიული კრიპტოსისტემა
სიმეტრიული კრიპტოსისტემა წარმოადგენს ისეთ სისტემას, რომელშიც ინფორმაციის შიფრაცია/დეშიფრაციისათვის გამოიყენება 1 გასაღები. მოკავშირე მხარეებს შორის ინფორმაციის გაცვლის დაწყებამდე გასაღები უნდა იყოს შეთანხმებული და შენახულ იქნას საიდუმლოდ მანამდე, სანამ ინფორმაციის საიდუმლოება უნდა იქნეს უზრუნველყოფილი. იდეალური სიმეტრიული ალგორითმის უსაფრთხოება მთლიანად განისაზღვრება გასაღების უსაფრთხოებით. სანამ უსაფრთხო და დაცულია გასაღები, მანამ დაცულია თვითონ სისტემაც. სიმეტრიული ალგორითმით შიფრაცია და დეშიფრაცია აღინიშნება შემდეგნაირად:
სიმეტრიული შიფრები იყოფა 2 ნაწილად: ბლოკური შიფრი და ნაკადური შიფრი.
ბლოკური შიფრები საწყის ინფორმაციას ყოფენ ბიტების (ან ბაიტების)განსაზღვრული სიგრძის ბლოკებად და შემდგომ შიფრავენ გასაღების გამოყენებით. ბლოკების სიგრძის სტანდარტული მნიშვნელობებია 64, 128 ან 256 ბიტი. გამომავალი შიფროტექსტიც წარმოადგენს განსაზღვრული სიგრძის (ხშირად იგივე, რაც შემავალი ტექსტის სიგრძე) ბლოკს. გამომავალი შიფროტექსტის ბლოკების ერთმანეთთან დამოკიდებულების შესაქმნელად გამოიყენება ე.წ. მოქმედების რეჟიმები. გამოიყენება ე.წ. იტერაციული შიფრები, რომლის დროსაც ტექსტის 1 ბლოკი რამდენიმეჯერ მუშავდება.თითოეულ იტერაციას ეწოდება რაუნდი. როგორც წესი, თანამედროვე შიფრებში რაუნდების რაოდენობა 4-32-ია. მათი უმეტესობა ემყარება ე.წ. ფეისტელის ქსელებს, რომელიც ავტომატურად უზრუნველყოფს შიფრაციის და დაშიფრაციის ალგორითმების ურთიერთშექცევადობას, მაშინაც კი, როდესაც მასში შეუქცევადი მათემატიკური ფუნქციები გამოიყენება. ძირითადი შემადგენელი ნაწილებია S-ბლოკები, არითმეტიკული ოპერაციები, ბულის ოპერაციები (XOR) და სხვადასხვა პერმუტაციები. ბლოკური შიფრების მაგალითია AES, TWOFISH, SKIPJACK, DES, IDEA, CAST და სხვ.
ნაკადური შიფრები მოქმედებენ არა ბლოკებზე, არამედ ცალკეულ ბიტებზე. შიფროტექსტის ყოველი გამომავალი ბიტი დამოკიდებულია გასაღებზე, შიფრის მდგომარეობაზე და შიფროტექსტის წინა ბიტებზე. უმეტესად გამოიყენება ისეთ გარემოში, სადაც წინასწარ ცნობილი არაა, რა მოცულობის ინფორმაცია უნდა გადაიცეს. ასეთი შიფრების მაგალითია RC4,SEAL და სხვა.
სიმეტრიულ ალგორითმებში გასაღების სიგრძე, როგორც წესი, შეადგენს 40, 56, 64, 80, 128, 192 ან 256 ბიტს. რაც მეტია გასაღების სიგრძე, მით რთულდება მისი ამოცნობა უხეში ძალის მეთოდით (უხეში ძალის მეთოდი). ამჟამად გასაღების მინიმალურ სიგრძედ მიღებულია 80 ბიტი.
ოზურგეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ოზურგეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სიმეტრიული კრიპტოსისტემა
სიმეტრიული ალგორითმების უპირატესობა მისი სიმარტივე და შესაბამისად მეტი სისწრაფეა. სიმეტრიული ალგორითმის სიჩქარე ასიმეტრიულთან შედარებით დაახლოებით 800—1000-ჯერ მეტია, რაც მიიღწევა მარტივი არითმეტიკული გამოთვლების გამოყენებით.
სიმეტრიულ ალგორითმებს ასევე ახასიათებთ რამდენიმე ნაკლი:1) თუ მონაცემები იცვლება N პირს შორის, მაშინ თითოეულ პირს ესაჭიროება N-1 გასაღები, სულ კი საჭიროა N(N-1)/2 გასაღები. პირთა რაოდენობის ზრდასთან ერთად საჭირო გასაღებების ოდენობა კვადრატულად იზრდება. 2)საჭირო ხდება წინასწარ გასაღების გაცვლა. ამ დროს იგივე პრობლემა წარმოიშვება, რაც ზოგადად ინფორმაციის გაცვლის დროს - გასაღებიც ასევე საიდუმლოდ უნდა იქნას გადაცემული, რათა უცხომ არ შეძლოს მისი მოპოვება. წინააღმდეგ შემთხვევაში ყველა ის შეტყობინება, რომელიც დაშიფრულ იქნება ამ გასაღებით, ცნობილი გახდება მოწინააღმდეგისათვისაც. ამ პრობლემის გადასაჭრელად გამოიყენება გასაღების მართვის სხვადასხვა ალგორითმები.
სიმეტრიული კრიპტოსისტემების წინაააღმდეგ კრიპტოანალიზი იყენებს ისეთ მეთოდებს, როგორებიცაა შეტევა ცნობილი ტექსტით, შეტევა არჩეული ტექსტით, წრფივი და დიფერენციალური კრიპტოანალიზი. დაცული ალგორითმის შექმნისას ყურადღება უნდა მიექცეს გასაღების სიგრძეს, ბლოკის სიგრძეს, რაუნდების რაოდენობას. ასევე მნიშვნელოვანია ის გარემოებაც, თუ რამდენად სწორადაა არჩეული გასაღები. გასაღების გენერირებისათვის, როგორც წესი, ფსევდოშემთხვევითი გასაღების გენერატორი გამოიყენება. ამ გენერატორებში ან მათი ინციალიზაციის ვექტორებში შემთხვევითობის ფაქტორის სიმცირემ შესაძლოა დამატებითი მასალა მისცეს კრიპტოანალიტიკოსს ანალიზისათვის.
კატეგორია:კრიპტოგრაფია
Cerapachys majusculus
Cerapachys majusculus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიგ-17
მიგ-17 (Микоян и Гуревич МиГ-17) (ნატოს კლასიფიკაციით Fresco) — საბჭოთა კავშირის რეაქტიული გამანადგურებელი. თვითმფრინავი იწარმოებოდა სსრკ-ში და მას იყენებდა მრავალი სახელმწიფოს სამხედრო-საჰაერო ძალები.
ქვეყნები
- Formerly used for evaluation in the United States Air Force, however in January 2014 a camouflaged example was seen operating near Edwards AFB, possibly as a training vehicle at the USAF Test Pilot School where MiG-15s are routinely operated.
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
კოატლიკუეს ქანდაკება
კოატლიკუეს ქანდაკება — ანდეზიტისგან გაკეთებული ქანდაკება 2,7 მ სიმაღლით, ითვლება აცტეკების ქალღმერთ კოატლიკუეს („ის გველის კაბაშია“) გამოსახულებად. ამჟამად ინახება ანთროპოლოგიის ეროვნულ მუზეუმში, მეხიკოში. ქანდაკების ფუძეში არის რელიეფი ღმერთ ტლალტეკუტლის („მიწის მბრძანებელი“) გამოსახულებით.
ქანდაკება იპოვეს მეხიკოს მთავარ მოედანზე გათხრების დროს, 1790 წლის 13 აგვისტოს. 17 დეკემბერს მისგან არც თუ ისე შორს აღმოაჩინეს მზის ქვა (რომელსაც შეცდომით აცტეკების კალენდარს უწოდებენ). აღმოჩენას იკვლევდა ადგილობრივი მეცნიერი ანტონიო დე ლეონ ი გამა, რომელსაც ეს ქანდაკება შეცდომით ეგონა ღმერთ ტეოიამიკის გამოსახულება. კრეოლებსა და ევროპელებს ქანდაკება ეგონათ უაზრო და საშინელი ურჩხული, როდესაც ადგილობრივმა ინდიელებმა მას თაყვანისცემა დაუწყეს, ქანდაკებას ყვავილებით რთავდნენ და მის წინ სანთლებს დებდნენ. ასეთი ქმედებები რომ აეცილებინათ თავიდან, ქანდაკება მეხიკოს ნაციონალური ავტონომიური მუზეუმის ბაღში დამარხეს, რომ არავის ენახა.
1803 წელს ქანდაკება ამოთხარეს, რათა ალექსანდრ ფონ გუმბოლდტს ჩაეხატა ის და ასლი გაეკეთებინა. შემდეგ ის კვლავ დამარხეს. ხელმეორედ ის ამოთხარეს 1823 წელს კოლექციონერ უილიამ ბულოკის თხოვნით, რომელმაც მისი ასლი გააკეთა და მომავალ წელს გამოფინა ლონდონში. .
არსებობს მსგავსი ქანდაკება, რომელიც იპოვეს 1933 წელს და ცნობილია, როგორც იოლოტლიკუე („მისი კაბა — გულია“). ის თითქმის ზუსტად იმეორებს კოატლიკუეს, მაგრამ აცვია არა გველებისგან, არამედ ადამიანის გულებისგან გაკეთებული კაბა. ცნობილია ასევე მსგავსი ქანდაკების (არ რამდენიმე ქანდაკების) ორი ნატეხი, რაც საშუალებას იძლევა ვიმსჯელოთ, რომ ასეთი ქანდაკებების მთელი სერია არსებობდა.
სქოლიო
კატეგორია:აცტეკები
ბოიკოტი
ბოიკოტი — პროტესტის ნიშნად განსაზღვრულ პიროვნებასთან, ორგანიზაციასთან, ქვეყანასთან თანამშრომლობაზე, გარიგებაზე, ურთიერთობაზე უარის თქმა, რაიმე მოვლენაში მონაწილეობის მიღებაზე უარის თქმა.
სიტყვა ბოიკოტი დაკავშირებულია კაპიტან ჩარლზ ბოიკოტთან, მიწათმფლობელის წარმომადგენელ მაკლერთან, რომელსაც 1880 წელს ირლანდიის ერთ-ერთი საგრაფოს მოსახლეობამ ორგანიზებული ბოიკოტი მოუწყო.
კატეგორია:ბოიკოტები
Lasioglossum subequestre
Lasioglossum subequestre — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
subequestre
ისაჩკოვო (ვოლოგდის ოლქი)
ისაჩკოვო (Исачково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
მირზა შაფი ვაზეჰი
მირზა შაფი ვაზეჰი (აგრეთვე ცნობილი როგორც „განჯელი ბრძენი“; აზერბ. Mirzə Şəfi Vazeh, დ. 1794 — გ. 16 ნოემბერი, 1852) — აზერბაიჯანელი პოეტი, რომელმაც XIV საუკუნის კლასიკური აზერბაიჯანული პოეზია ააღორძინა. წერდა აზერბაიჯანულ და სპარსულ ენებზე. მისი ლექსები თარგმნილია თითქმის ყველა ევროპულ ენაზე.
მირზა შაფი 1794 წელს დაიბადა განჯაში. ბაბუამისი მუჰამედ შაფი განჯელი დიდგვაროვანი იყო, მამამისი კერბელაი სადიხი ხუროთმოძღვარი იყო ჯავად-ხანის, განჯის ბოლო მმართველის, სასახლეში. ახალგაზრდა შაფიმ საწყისი განათლება მადრასაში მიიღო, სადაც არაბული და სპარსული ენები შეისწავლა. მშობლებისა და ძმის გარდაცვალების გამო იძულებული შეიქმნა სწავლა შეეწყვიტა. ამ პერიოდში თავის რჩენა გადამწერად მუშაობით უხდებოდა, მოგვიანებით კი მდივნად და ხარჯთაღმწერად ჯავად-ხანის ქალიშვილის ფუსთა-ხანუმის მამულში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1794 კატეგორია:გარდაცვლილი 1852 კატეგორია:აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონში დაკრძალულები
რასიზმი
მინი|სტუდენტების პროტესტი რასიზმის წინააღმდეგ, [[ბრაზილია (ქალაქი)|ბრაზილია, ბრაზილია]] რასიზმი — რწმენა, რომ ადამიანთა ჯგუფები, ფიზიკური მახასიათებლებიდან (კანის ფერი, სახის ნაკვთები და სხვა ეთნიკური მახასიათებლები) გამომდინარე განსხვავებულ თვისებების არიან და შესაბამისად შესაძლებელია მათი კატეგორიზება რასებად, სადაც ერთი რასა მეორეზე აღმატებულია. რასიზმი სხვა ჯგუფის წევრების მიმართ უთანასწორო დამოკიდებულებისა და ერთი რომელიმე ჯგუფის პრივილეგირებული მდგომარეობის გამამართლებელ არგუმენტად გარეგნულ განსხვავებებს ასახელებს.
რასიზმს, როგორც იდეოლოგიურ მრწამსს და ჩაგვრის ინსტრუმენტს, ძალიან ხანგრძლივი ისტორია აქვს, თუმცა, რასიზმის თეორია მხოლოდ მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოყალიბდა. რასისტული თეორიების თანახმად, კაცობრიობა ერთმანეთისგან ბიოლოგიურად განსხვავებულ რასებად იყოფა, რაც განაპირობებს მათს ქცევას, უნარ-ჩვევებს, კულტურას, ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს და ამდენად, რასები თანაბარნი არ არიან. მისთვის დამახასიათებელია „წმინდა“ სისხლის დოქტრინები, რომლისგანაც გამომდინარეობს მოსაზრება, რომ რასების აღრევა უარყოფითად მოქმედებს სოციალურ-კულტურულ პროცესებზე და ცივილიზებული საზოგადოება შესაძლოა კატასტროფამდე მიიყვანოს.
ზოგადი მნიშვნელობა
რასიზმი არის გააზრებული ან გაუაზრებელი რწმენა ერთი რასის აღმატებულობის შესახებ მეორის მიმართ, რომლის თანახმადაც, „აღმატებულ“ რასას უფლება აქვს ძალაუფლების გამოყენების გზით დომინირებდეს „დაბალ“ რასაზე. თავად ტერმინი „რასიზმი“ გულისხმობს სხვადასხვა „რასების“ არსებობას. ისტორიულად, „მაღალ“ და „დაბალ“ რასებზე მსჯელობა მომდინარეობს ბიოლოგიური განსხვავებების თეორიიდან, რომელიც ადამიანების კლასიფიცირებას ახდენს რასებად. მე-19 საუკუნის ბოლომდე ფართოდ გავრცელებული მონობის პრაქტიკა ეფუძნებოდა რწმენას, რომ მონები „დაბალ რასას“ მიეკუთვნებოდნენ.