cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბურკინა-ფასოს ისტორია
ზემო ვოლტის რესპუბლიკა
გადატრიალებამ სანკარა ხელისუფლების სათავეში მოიყვანა და მისმა მთავრობამ დაიწყო რევოლუციური პროგრამების სერიის დანერგვა, რომელიც მოიცავდა მასობრივ ვაქცინაციას, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას, ქალთა უფლებების გაფართოებას, შიდა სასოფლო-სამეურნეო მოხმარების წახალისებას და გაუდაბნოების პროექტებს.
ბურკინა ფასო
1984 წლის 4 აგვისტოს, პრეზიდენტ სანკარას ინიციატივით, ქვეყნის სახელი 'ზემო ვოლტა' შეიცვალა ბურკინა ფასოდ ( პატიოსანი ხალხის მიწა ).
სანკარას მთავრობამ ჩამოაყალიბა რევოლუციის ეროვნული საბჭო (CNR). ასევე შეიქმნა რევოლუციის პიონერების ახალგაზრდული პროგრამა.
სანკარამ წამოიწყო ცვლილების ამბიციური სოციალურ-ეკონომიკური პროგრამა, აფრიკის კონტინენტზე ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური. მის საგარეო პოლიტიკა ემყარებოდა ანტიიმპერიალიზმს, მისი მთავრობა უარყოფდა ყოველგვარ საგარეო დახმარებას, მიილტვოდა ოდიოზური დავალიანების შემცირებისკე,ცდილობდა მიწის და მინერალურ სიმდიდრის ნაციონალიზაციას და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) და მსოფლიო ბანკის ძალაუფლების და გავლენის თავიდან აცილებას. მის საშინაო პოლიტიკაში შედიოდა ქვეყნის მასშტაბით წიგნიერების კამპანია, გლეხებზე მიწის გადანაწილება, სარკინიგზო და გზის მშენებლობა და ქალთა წინდაცვეთის გაუქმება, იძულებითი ქორწინება და პოლიგამიურობა.
სანკარამ აგრარული თვითკმარობისკენ უბიძგა და ხელი შეუწყო საზოგადოებრივ ჯანმრთელობას 2,500,000 ბავშვის ვაქცინაციით მენინგიტის, ყვითელი ცხელების, წითელას საწინააღმდეგოდ. მისი ეროვნული დღის წესრიგი ასევე მოიცავდა 10,000,000 –ზე მეტი ხის დარგვას.
ხუთდღიანი ომი მალისთან
1985 წლის შობის დღეს მალისთან ურთიერთობა გამწვავდა, რომლის მიზეზიც გახდა სასარგებლო წიაღისეულით მდიდარი აგაშერის ზოლი. დაიწყო აგაშერის ომი, რომელიც 5 დღეს გაგრძელდა და დაიღუპა დაახლოებით 100 ადამიანი. კონფლიქტი დარეგულირდა კოტ-დ'ივუარის პრეზიდენტის ფელიქს უფუე-ბუანის შუამავლობით. კონფლიქტი ცნობილია, როგორც „შობის ომი“ ბურკინა ფასოში.
სანკარას მიერ გატარებულმა რადიკალურმა რევოლუციურმა ღონისძიებებმა გამოიწვია მზარდი უკმაყოფილება და წინააღმდეგობა.
ბლეზ კომპაორეს მმართველობა
მინი|250x250პქ| 1983–1987 წლების რევოლუციის პიონერები რევოლუციის დაცვის კომიტეტებმა (CDR), რომლებიც საწყის ეტაპზე ჩამოყალიბდნენ, როგორც საზოგადოებრივი ორგანიზაციები, ზოგიერთ რაიონში მიიღეს შეიარაღებული ადამიანების დაჯგუფებების ფორმა და ხშირად ადგილობრივ პროფკავშირებს უპირისპირდებოდნენ. დაძაბულობა სულ უფრო იზრდებოდა. 1987 წლის 15 ოქტომბერს სახელმწიფო გადატრიალების დროს სანკარა მოკლეს და ხელისუფლებაში მოვიდა კაპიტანი ბლეზ კომპაორე. მინი|335x335პქ| ბლეზ კომპაორე ბლეზ კომპაორემ, კაპიტანმა ანრი ზონგომ და მაიორმა ჟან-ბატისტ ბუკარი ლინგანიმ ჩამოაყალიბეს სახალხო ფრონტი (FP), რომელსაც უნდა გამოესწორებინა სანკარას „გადაცდომები“ და „დევიაციები“ ძირითადი კურსიდან. ახალმა მთავრობამ, რომელმაც გააცნობიერა ბურჟუაზიის მხარში დგომის აუცილებლობა, ჩვეულებრივად შეცვალა სანკარას პოლიტიკა. განხილვის საგნად იქცა 'პოლიტიკური ღიაობის' საკითხი, რადგან აღმოჩნდა,რომ რამდენიმე პოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელიც იყო არამარქსისტული, სინამდვილეში ეკუთვნოდა სახალხო ფრონტს.
მემრაცხენე მუშათა მოძრაობის (Organisation pour la Démocratie Populaire/Mouvement du Travail ) ზოგიერთი წევრი წინააღმდეგი იყო არამარქსისტულ დაჯგუფებებთან თანამშრომლობისა. 1989 წლის 18 სექტემბერს, როდესაც კომპაორე დაბრუნდა აზიური ორკვირიანი ვიზიტიდან, ლინგანის და ზონგოს ბრალი წაუყენეს გადატრიალების მომზადებაში. იმავე ღამეს ისინი დააპატიმრეს და სიკვდილით დასაჯეს. კომპაორემ მოახდინა ხელისუფლების რეორგანიზაცია, დანიშნა რამდენიმე ახალი მინისტრი და საკუთარ თავზე აიღო თავდაცვისა და უსაფრთხოების მინისტრის უფლებამოსილებები. 1989 წლის 23 დეკემბერს პრეზიდენტის უსაფრთხოების სამსახურმა დააპატიმრა დაახლოებით 30 სამოქალაქო და სამხედრო პირი გადატრიალების მომზადების ბრალდებით.
ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ქმნიდა მეოთხე რესპუბლიკას, მიღებული იქნა 1991 წლის 2 ივნისს. სხვა სიახლეებთან ერთად, იგი ითვალისწინებდა 107 ადგილიანი (დღეისათვის 111) სახალხო დეპუტატთა ასამბლეის შექმნას. ახალი კონსტიტუციის მიხედვით, სახელმწიფოს მეთაური იყო პრეზიდენტი, რომელიც ნიშნავს მინისტრებს და პრემიერ-მინისტრს და საკანონმდებლო ორგანოს მხარდაჭერით ასრულებს მთავრობის მეთაურის ფუნქციებს. 2000 წლის აპრილში კონსტიტუციაში შეიტანეს ცვლილებები, რომლის მიხედვითაც პრეზიდენტის მმართველობის ვადა 7 წლიდან შემცირდა 5 წლამდე (ეს ცვლილება ძალაში შევიდა 2005 წლიდან) და პრეზიდენტის ხელმეორედ არჩევა შეიძლება მხოლოდ ერთხელ. ხელისუფლების საკანონმდებლო შტო გახდა ეროვნულ ასამბლეა (Assemblée Nationale), რომელიც შედგებოდა 111 ადგილისგან. ეროვნული კრების წევრები ირჩევიან საყოველთაო კენჭისყრით 5 წლის ვადით.
კალატაიუდი
კალატაიუდი (Calatayud, Calatayú) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 154,245778 კმ². მოსახლეობა — 20092 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სარაგოსის ქალაქები
ბურკინა-ფასოს ისტორია
ბლეზ კომპაორეს მმართველობა
2011 წლის თებერვალში სკოლის მოსწავლის სიკვდილმა გამოიწვია მღელვარება ქვეყანაში, რომელიც გაგრძელდა 2011 წლის აპრილამდე.
ბლეზ კომპაორეს ჩამოგდება
2014 წლის ივნისში კომპაორემ მმართველ პარტიას  (CDP) მოუწოდა დაეორგანიზებინათ რეფერენდუმი, რომელიც მას საშუალებას მისცემდა შეეცვალა კონსტიტუცია 2015 წლის ხელახალი არჩევნებისათვის. წინააღმდეგ შემთხვევაში, იგი იძულებული იქნებოდა დაეტოვებინა პრეზიდენტის პოზიცია.
2014 წლის 30 ოქტომბერს დაგეგმილი იყო ეროვნული ასამბლეის განხილვა კონსტიტუციაში ცვლილებების შესატანად, რომლის საშუალებითაც კომპაორეს საშუალება მიეცემოდა ეყარა კენჭი პრეზიდენტობის კანდიდატად 2015 წელს. მოწინააღმდეგეებმა ეს გააპროტესტეს უაგადუუში, პარლამენტის შენობაზე შეტევით, ცეცხლი გააჩაღეს პარლამენტში და ოფისების ძარცვა დაიწყეს. ინფორმაცია გაავრცელა BBC-მ. ოპოზიციის სპიკერმა პარგუი ემილე პარემ, სახალხო მოძრაობა სოციალიზმისათვის / ფედერალური პარტიის წარმომადგენელმა პროტესტს უწოდა „ბურკინა ფასოს შავი გაზაფხული, არაბული გაზაფხულის მსგავსად“.
კომპაორემ რეაგირება მოახდინა მოვლენებზე და თქვა, რომ მზად იყო თანამდებობა დაეტოვებინა.
2014 წლის 17 ნოემბერს მიშელ კაფანდო აირჩიეს სახელმწიფოს მეთაურად და მან 18 ნოემბერს ფიცი დადო. შემდეგ, კაფანდომ დანიშნა ზიდა ბურკინა ფასოს პრემიერ-მინისტრად 2014 წლის 19 ნოემბერს.
2015 წლის 19 ივლისს, სამხედროებსა და პრემიერ-მინისტრ ზიდას შორის დაძაბულობის ფონზე, კაფანდომ ჩამოართვა თავდაცვის პორტფელი ზიდას და თვითონ აიღო მართვის სადავეები. მან ასევე აიღო უსაფრთხოების პორტფელის მართვის უფლებამოსილებაც.
2015 წლის სექტემბრის ჩაშლილი გადატრიალება
2015 წლის 16 სექტემბერს, შერიგების და რეფორმების ეროვნული კომისიის რეკომენდაციით, ორი დღის შემდეგ, პრეზიდენტის უსაფრთხოების დაცვის პოლკის (RSP) წევრებმა დააკავეს პრეზიდენტი კაფანდო და პრემიერ-მინისტრი ზიდა
კაფანდო პატიმრობაში იმყოფებოდა 21 სექტემბრამდე, როდესაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ჩასული იყო საფრანგეთის ელჩის რეზიდენციაში.
კაფანდო ხელახლა დაინიშნა პრეზიდენტად 23 სექტემბერს გამართულ ცერემონიაზე ECOWAS– ის ლიდერების თანდასწრებით.
2015 წლის საყოველთაო არჩევნები
2015 წლის 13 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ არჩევნები ჩატარდებოდა 2015 წლის 29 ნოემბერს. კონგრესს დემოკრატიისა და პროგრესისთვის ეკრძალებოდა პრეზიდენტობის კანდიდატის წარდგენა, მაგრამ მაინც შეძლო მონაწილეობა საპარლამენტო არჩევნებში.
კაბორემ პრეზიდენტის ფიცი დადო 2015 წლის 29 დეკემბერს. 2016 წლის 7 იანვარს მან პოლ კაბა თიბა დანიშნა პრემიერ-მინისტრად.
2018 წლის სტატუსი
2018 წლის CIA World Factbook-ის მიხედვით: „ბურკინა ფასო ღარიბი ქვეყანაა, რომელიც დამოკიდებულია ნალექზე. ეკონომიკა დაუცველია გარე შოკების მიმართ. მოსახლეობის დაახლოებით 80% ეწევა სასოფლო მეურნეობას და ბამბა შემოსავლის ძირითადი წყარო. ქვეყანას აქვს ბუნებრივი რესურსები და სუსტი ინდუსტრიული ბაზა. ბამბა და ოქრო ბურკინა ფასოს მთავარი ექსპორტია.”
სქოლიო
კატეგორია:ბურკინა-ფასოს ისტორია კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პოლიტიკა კატეგორია:ბურკინა-ფასოელები კატეგორია:კოლონიალიზმი კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:XX საუკუნე
ტემი (დედოფალი)
ტემი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთერთმეტე დინასტიიდან, შუა სამეფოს პერიოდის დროს. ტემი ეგვიპტის ფარაონის მენტუჰოტეპ II-ის მეუღლე იყო. მას და მენტუჰოტეპს ჰყავდატ ვაჟი მენტუჰოტეპ III.
ტალღები (რომანი)
ტალღები (The Waves) — ვირჯინია ვულფის 1931 წელს გამოცემული რომანი. „ტალღები“ ვულფის ყველაზე ექსპერიმენტული რომანია. მასში ექვსი მთავარი გმირია, რომლებიც ამბავს პირველ პირში გადმოსცემენ. რომანის მიხედვით გადაღებულია ფილმი (1982, რეჟ.: ანეტ აპონი)
ტემი (დედოფალი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეთერთმეტე დინასტიის დედოფლები
ტალღები (რომანი)
სიუჟეტი
რომანის გმირები სამი მამაკაცი და სამი ქალი არიან. ტექსტი დაყოფილია ცხრა თავად, რომლებიც ქრონოლოგიურად დაკავშირებულია გმირების ცხოვრების სხვადასხვა პერიოდთან. პირველი თავი ეთმობა ბავშვობას, როცა ჯინი, ლუისი, სიუზენი, როდა, ნევილი და ბერნარდი ჯერ კიდევ პატარები არიან და საკუთარი თავი არ აქვთ შეცნობილი. შემდეგ ორ თავში მათი ხასიათები ინდივიდუალურ ნიშან-თვისებებს იძენენ. იწყება მათი სოციალური გათიშვა ერთმანეთისგან. მეორე თავში გოგონები და ბიჭები სხვადასხვა სკოლაში სიარულს იწყებენ. მესამე თავში თითოეული საკუთარ ცხოვრებისეულ გზას ირჩევს: ლუისი ბიზნესმენი ხდება, ბერნარდი და ნევილი სწავლას უნივერსიტეტში აგრძელებენ, სიუზენი მშობლიურ სოფელში ბრუნდება, როდა და ჯინი კი ლონდონში აგრძელებენ ცხოვრებას. მეოთხე თავში გმირები, რომლებიც ერთამნეთისგან განსხვავებული ადამიანები გახდნენ, ერთად იკრიბებიან, თუმცა მაინც საკუთარ სამყაროში ჩაკეტილ არსებებად რჩებიან.
ლექინო
ლექინო (Lekino) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში.
ფოილუ (აღსთაფა)
ფოილუ (Poylu) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	 4 302 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსთაფის რაიონის სოფლები
კარმინა ბურანა
„კარმინა ბურანა“ (Carmina Burana) — კარლ ორფის კანტატა, შექმნილი 1935-1936 წლებში. ტექსტის სახით იყენებს 24 ლექსს შუასაუკუნეების იმავე სახელწოდების პოეტური კრებულიდან. კრებულის სრული სახელწოდებაა Carmina Burana: Cantiones profanae cantoribus et choris cantandae comitantibus instrumentis atque imaginibus magicis („ბოირენის სიმღერები: სეკულარული სიმღერები მომღერლებისა და გუნდებისათვის, ინსტრუმენტებთან და ჯადოსნურ სურათებთან ერთად შესასრულებლად“). მისი პრემიერა 1937 წლის 8 ივნისს, ფრანკფურტის ოპერაში შედგა. იგი ნაწილია ორფის მუსიკალური ტრიპტიქისა „ტრიუმფები“ (Trionfi), რომელშიც, აგრეთვე, შედის „კატული კარმინა“ (Catulli Carmina) და „აფროდიტეს ტრიუმფი“ (Trionfo di Afrodite). „კარმინა ბურანას“ პირველი და ბოლო სექცია ერთი და იგივე პიესაა, სახელწოდებით Fortuna Imperatrix Mundi („ბედი, სამყაროს მბრძანებელი“) და იწყება ცნობილი ფრაზით „O Fortuna“.
ტექსტი
1934 წელს ორფს ხელში ჩაუვარდა ლექსების კრებული Carmina Burana, იოჰან ანდრეას შმელერის 1847 წლის რედაქცია, რომლის ორიგინალი ტექსტების უმეტესობა XI-XII საუკუნით, ზოგიერთი კი XIII საუკუნით თარიღდებოდა. იურისპრუდენციის ახალგაზრდა სტუდენტის, ლათინური და ბერძნული ენების ენთუზიასტის, მიშელ ჰოფმანის დახმარებით ორფმა კრებულიდან 24 ლექსი შეარჩია და ლიბრეტოს სახით დაალაგა. მათი უმეტესობა სეკულარულ ლათინურ ენაზეა, ზოგიერთი მათგანი საშუალო ზემოგერმანულზე (უფრო დაზუსტებით, საშუალო ზემოგერმანულის ბავარიულ ვარიანტზე) და ძველ ფრანგულზე. ლექსებში ბევრი თემაა განხილული, რომელთა უმეტესობაც ისეთივე ნაცნობი იყო XIII საუკუნეში, როგორც XXI-ში: იღბლის და სიმდიდრის წარმავალობა, სიცოცხლის ეფემერული ბუნება, გაზაფხულის დაბრუნებასთან დაკავშირებული სიხარული, ასევე, სიამოვნება და მწუხარება, რომელიც დალევას, სიხარბეს, აზარტს და ვნებას მოჰყვება.
სტრუქტურა
„კარმინა ბურანა“ მთლიანობაში 25 ნაწილისგან შედგება, რომლებიც ხუთ დიდ სექციადაა დაყოფილი. თითოეული ნაწილის დასაწყისში ორფს attacca-ს აღნიშვნა აქვს მითითებული.
"Regnabo, Regno, Regnavi, Sum sine regno. (ვიმეფებ, ვმეფობ, ვმეფობდი; მე სამეფო არ მაქვს)."
თითოეულ სცენაში, ზოგჯერ კი ცალკეულ ნაწილებშიც, ბედის ბორბალი ტრიალებს, სახარული სიმწარედ იქცევა, ხოლო იმედი მწუხარებად. „O Fortuna“, პირველი ლექსი შმელერის რედაქციაში, ამ წრეს ასრულებს, იგი მთლიანი ნაწარმოების თავში და ბოლოში გვხვდება, რითიც ზოგად კომპოზიციურ ჩარჩოს კრავს.
დადგმა
ორფი ემხრობოდა დრამატულ კონცეფციას „სამყაროს თეატრი“ (Theatrum Mundi), სადაც მუსიკა, მოძრაობა და საუბარი ერთმანეთისგან განუყოფელია. ბებკოკი წერს, რომ „ორფის არტისტული ფორმულა მუსიკას ზღუდავდა იმით, რომ ყოველი მუსიკალური მომენტი კავშირში უნდა ყოდილიყო სცენაზე მიმდინარე მოქმედებასთან. სწორედ აქ სცდება „კარმინა ბურანას“ თანამედროვე პერფორმანსები ორფის განზრახვებს“. ორფმა ნაწარმოებს მიაწერა ქვესათაური „სასცენო კანტატა“, რაშიც გულისხმობდა, რომ იგი სცენაზე, ცეკვის, ქორეოგრაფიის, ვიზუალური დიზაინის და სხვა სასცენო ელემენტების თანხლებით უნდა შესრულებულიყო. მიუხედავად ამისა, იგი დღეს, უმეტესწილად, საკონცერტო დარბაზებში, კანტატის სახით სრულდება ხოლმე.
მუსიკალური სტილი
ორფის სტილი პირდაპირობისა და იოლად აღქმადობის განზრახვას ამჟღავნებს. „კარმინა ბურანა“ თითქმის არ შეიცავს მუსიკალური მასალის განვითარებას კლასიკური გაგებით, საგულისხმოა პოლიფონიის არარსებობაც. კომპოზიტორი, აგრეთვე, ერიდება ღია ჰარმონიულ სირთულესაც, რაც ბევრმა კრიტიკოსმა აღნიშნა კიდეც, მათ შორის, The New York Times-ის ალან პაუერსმა.
მელოდიურად ორფის მუსიკა რენესანსის და ადრეული ბაროკოს ოსტატების, მათ შორის, უილიამ ბერდის და კლაუდიო მონტევერდის გავლენებს ამჟღავნებს. არსებობს გავრცელებული არასწორი შეხედულება, რომ ორფმა მელოდიები ნევმურ მელოდიებზე დააფუძნა. მიუხედავად იმისა, რომ „ბურანას კოდექსის“ ბევრ ტექსტს ნევმები მართლაც ახლავს, მათი უდიდესი ნაწილი ორფის დროს გაშიფრული არ იყო და არცერთი მათგანი ორფს მოდელის სახით არ გამოუყენებია. მისი ბრწყინვალე გაორკესტრება იგორ სტრავინსკისთან კავშირს ამჟღავნებს, კერძოდ, იგი საკმაოდ ჰგავს სტრავინსკის შედარებით ადრეული ნაწარმოების, „ქორწილის“ (Les noces) გაორკესტრებას.
ქურთები აზერბაიჯანში
ქურთები აზერბაიჯანში — ეთნიკური უმცირესობა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში. მეათე საუკუნემდე განჯასა და მის შემოგარენს განაგებდნენ ქურთული დინასტიის წარმომადგენლები, შედადიანები და სამხრეთ კავკასიის ყველაზე ძლიერი ქურთული კლანები. ამ უკანასკნელებმა საზღვრები გააფართოვეს დღევანდელ სომხეთამდე.
კარმინა ბურანა
მუსიკალური სტილი
რიტმი, სტრავინსკის მსგავსად, ორფისთვისაც ხშირად უმთავრესი მუსიკალური ელემენტია. მთლიანობაში, ნაწარმოები რიტმულად მარტივისა და პირდაპირის შთაბეჭდილებას ტოვებს, თუმცა, რიტმი ხშირად იცვლება ტაქტიდან ტაქტში. თუ მთლიანი სექციების რიტმული სტრუქტურას განვიხილავთ, ხუთწლილად ტაქტს ხშირად მოსდევს შვიდწილადი, ოთხწილადი და ასე შემდეგ, რაც, ხშირად, ცეზურის ნიშნითაა გამოყოფილი. რიტმულ ცვლილებები იმდენად ხშირია, რომ იქმნება „საუბრის“ მსგავსი ეფექტი, იმდენად, რომ ნაწარმოების რეალური რიტმული კომპლექსურობა ხშირად მხედველობიდან გამორჩებათ ხოლმე.
ქურთები აზერბაიჯანში
ისტორია
რუსი და მოგვიანებით საბჭოთა ეთნოგრაფის გრიგორი ჩურსინის თანახმად, თანამედროვე აზერბაიჯანის დასავლეთ ნაწილებში ქურთული ემიგრაციის კიდევ ერთი სავარაუდო ტალღა უნდა მომხდარიყო 1589 წელს, ოსმალეთის იმპერიის ომის დროს. მეთვრამეტე საუკუნეში ბევრმა ქურთულმა ტომმა ყარაბაღის დაბლობებზე შექმნა ტომობრივი კავშირები აზერბაიჯანელებთან. მეცხრამეტე საუკუნის რუსი ისტორიკოსი პიტერ ბუდკოვი აღნიშნავს, რომ 1728 წელს მუღანის დაბლობზე ცხოვრობდნენ ქურთებისა და შაჰსევენების ჯგუფები, რომლებიც რეგიონში ნახევრად მომთაბარე მეცხოველეობას ეწეოდნენ.
კარმინა ბურანა
მუსიკალური სტილი
ზოგიერთი სოლო არია მომღერლებისთვის სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენს: ტენორის ერთადერთი სოლო არია, Olim lacus colueram, თითქმის მთლიანად ფალცეტის რეგისტრში იმღერება, რაც კარგად აჩვენებს პერსონაჟის ტანჯვას (ამ შემთხვევაში, გედის, რომელიც იწვება). ბარიტონის არიებიც ხშირად ითხოვს ისეთ მაღალ ნოტებს, რომლებიც ბარიტონის რეპერტუარში ცოტაა, ასევე, ნაწილი არიისა Dies nox et omnia ხშირად ფალცეტით იმღერება, რაც ამ ხმის რეპერტუარისთვის უნიკალური შემთხვევაა. აღსანიშნავია სოპრანოს არია Dulcissime, რომელიც უკიდურესად მაღალ ნოტებს ითხოვს. ორფის განზრახვა იყო, ეს არია ჩვეულებრივ ლირიკულ სოპრანოს შეესრულებინა და არა კოლორატურას, რათა დაძაბულობა უფრო აშკარა ყოფილიყო.
ქურთები აზერბაიჯანში
ისტორია
1807 წელს, სამხრეთ კავკასიაში რუსეთ-ირანის ომის დროს, ტომთა მეთაური მეჰმედ სეფი სულთნის ბრძანებით ირანიდან ყარაბაღის სახანოში გადავიდა, რომელსაც თან გაჰყვა 600 ქურთული ოჯახი. მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევრისთვის, ქურთი მოსახლეობოის დიდი რაოდენობით გამოირჩეოდა ზანგზური, ჯავანშირი და ჯიბრაილი. 1886 წელს ისინი შეადგენდნენ ელიზაბეტპოლის (დღევანდელი განჯა) გუბერნიის მოსახლეობის 4,68 %-ს. ქურთი მოსახლეობის გავრცელება ასევე შეინიშნებოდა ნახიჩევანში. ირანიდან და ოსმალეთის იმპერიიდან ქურთების მასობრივი მიგრაცია დღევანდელი აზერბაიჯანის მთიან მხარეებისკენ მიმდინარეობდა XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში, სანამ 1920 წლამდე აზერბაიჯანი საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში არ შევიდა. სამხრეთ კავკასიის ქურთული მოსახლეობა შიდა ემიგრაციისკენ იყო მიდრეკილი. 1920-იან წლებში აზერბაიჯანიდან ქურთები გადავიდნენ სომხეთში, სადაც ძირითადად დასახლდნენ აზერბაიჯანულ დასახლებულ რეგიონებში, რამაც აზერბაიჯანის ქურთული მოსახლეობის მნიშვნელოვნად შემცირება გამოიწვია.
აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, აზერბაიჯანის სსრ-ს ცენტრალურმა აღმასრულებელმა კომიტეტმა 1923 წელს შექმნა ლაჩინის, გუბადლისა და ზანგილანის რაიონებში ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც ცნობილი იყო როგორც „წითელი ქურთისტანი“. 1926 წლის აღწერის მონაცემებით, რეგიონის მოსახლეობის 73 % იყო ქურთი, ხოლო 26 % აზერბაიჯანელი. 1930 წელს იგი გაუქმდა და დარჩენილი ქურთების უმეტესობას თანდათანობით აზერბაიჯანელები ეწოდებოდათ. 1930-იან წლებში კვლავ ფუნქციონირებდა ტრადიციული ქურთული თოჯინების თეატრი ქალბაჯარის რაიონში და ქურთული პედაგოგიური კოლეჯი ლაჩინში. საბჭოთა ხელისუფლებამ აზერბაიჯანისა და სომხეთის ქურთული მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი გადაასახლა ყაზახეთში 1937 წელს, ხოლო საქართველოში მცხოვრები ქურთები 1944 წელს. 1961 წლიდან დეპუტატებმა ძალისხმევა არ დაიშურეს მათი უფლებების აღდგენისათვის, თუმცა უშედეგოდ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:ქურთები
კარმინა ბურანა
გამოხმაურება
„კარმინა ბურანა“ პირველად ფრანკფურტის ოპერაში, 1937 წლის 8 ივნისს დაიდგა. დირიჟორი იყო ბერტილ ვეტცელსბერგერი (1892-1967), დამდმელი რეჟისორი ოსკარ ველტერლინი, ხოლო სცენისა და კოსტიუმების დიზაინი ლუდვიგ ზივერტს ეკუთვნოდა. პრემიერას უდიდესი წარმატება ხვდა წილად, რის შემდეგაც ორფი თავის გამომცემელს, Schott Music-ს სწერდა: "ყველაფერი, რაც აქამდე დამიწერია და რაც თქვენ, საუბედუროდ, დაგიბეჭდავთ, შეიძლება, განადგურდეს. „კარმინა ბურანათი“ ჩემი ნაწარმოებების კატალოგი იწყება."
პერფორმანსები გერმანიის სხვა ქალაქებშიც გაიმართა. ნაცისტური რეჟიმი ნაწარმოებს ტექსტის ეროტიული ბუნების გამო თავიდან ეჭვის თვალით უყურებდა, თუმცა, საბოლოო ჯამში იგი მიიღეს. გერმანიაში იმ პერიოდში შექმნილი ნაწარმოებებიდან იგი ყველაზე ცნობილი გახდა. მისი პოპულარობა ომის შემდეგ კიდევ უფრო გაიზარდა 1960-იანი წლებისთვის იგი საერთაშორისო კლასიკური რეპერტუარის ნაწილი იყო.
არანჟირებები
ნაწარმოების პოპულარობის ერთ-ერთი შედეგი მისი არაერთი არანჟირებაა შემსრულებელთა სხვადასხვა კომბინაციისათვის. 1956 წელს ორფის მოსწავლემ, ვილჰეკმ კილმაიერმა შექმნა კანტატის ვერსია მცირე ძალებისათვის (სოლისტები, შერეული გუნდი, ბავშვთა გუნდი, ორი ფორტეპიანო და ექვსი დასარტყამი ინსტრუმენტი), რისი უფლებაც თავად ორფისგან მიიღო. მაში მოცემულია პატარა სოლო პარტიები სამი ტენორის, ბარიტონისა და ორი ბანისათვის. ეს ვერსია ნაწარმოების შესრულების საშუალებას შედარებით მცირე ანსამბლებსაც აძლევს.
ხუან ვისენტე მას კილესმა (დ. 1921) მოამზადა არანჟირება სასულე ანსამბლისათვის. მისი მიზანი, იყო ნაწარმოების შესრულების საშუალება მიეცა, ერთის მხრივ, სასულე ანსამბლებისთვის, ხოლო მეორეს მხრივ, ისეთი ქალაქებისთვის, სადაც კარგი გუნდები და სასულე ბენდები იყო, მაგრამ არ იყო სიმფონიური ორკესტრები. ეს ვერსია ჩრდილოეთ ტეხასის სასულე სიმფონიურმა ორკესტრმა იუჯინ კორპორონის დირიჟორობით ჩაწერა. მას კილესმა სოლისტების, გუნდების, დასარტყამი ინსტრუმენტებისა და ფორტეპიანოს პარტიები ორიგინალური ვერსიიდან სრულად შეინარჩუნა.
არსებობს კიდევ ერთ ვერსია საკონცერტო სასულე ანსამბლისათვის, რომლის ავტორია ჯონ კრენსი და იგი გუნდის პარტიას არ შეიცავს. არსებობს რამდენიმე არანჟირება ახალგაზრდული ანსსამბლებისთვისაც.
ავსტრალიელ კლასიკურ გიტარისტს, გარეთ კოხს ეკუთვნის „კარმინა ბურანას“ არანჟირება გიტარისათვის. ამ ვერსიის ჩანაწერი მან ABC Classics-ის ლეიბლით ჯერ 1998 წელს, შემდეგ კი, 2005 წელს გამოუშვა.
მნიშვნელოვანი ჩანაწერები
არაკლასიკური (არასაორკესტრო) ტიპის ჩანაწერებიდან აღსანიშნავია:
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ნაწარმოებები
ზვიად კუპატაძე
ზვიად კუპატაძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1979) — ქართველი ფუტსალისტი. თამაშობს მეკარის პოზიციაზე. ამჟამად თამაშობს რუსულ „გაზპრომ-იურგასა“ და საქართველოს ნაკრებში. არის რუსეთის ორგზის ჩემპიონი, 2015-16 წლების სეზონში მოიგო უეფა-ს ფუტსალის ჩემპიონთა ლიგა.
ჯუზეპე ანტონინი
ჯუზეპე ანტონინი (Giuseppe Antonini) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1914
ტაუერეტენრუ
ტაუერეტენრუ — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოცე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტაუერეტენრუ ეგვიპტის ფარაონის რამსეს V-ის მეუღლე იყო.
კალატორაო
კალატორაო (Calatorao, Calatorau) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ვალდეხალონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 48,147681 კმ². მოსახლეობა — 2860 კაცი (2020 წ.).
ტაუერეტენრუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეოცე დინასტიის დედოფლები
კალატორაო
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
პერიარი
პერიარი (სიტყვასიტყვით „დიდი მდინარე“) — სიგრძით და პოტენციალური ჩამონადენით უდიდესი მდინარე ინდოეთის შტატ კერალაში. მდინარე ინდოეთის რამდენიმე დიდ ქალაქს მთელი წლის განმავლობაში სასმელი წყლით ამარაგებს. პერიარს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კერალას ეკონომიკაშიც. ის იდუკის ჰიდროელექტროსადგურის მეშვეობით აწარმოებს შტატის ელექტროენერგიის უდიდეს ნაწილს და სამრეწველო რეგიონების უახლოესად მიედინება. გარდა იმისა, რომ მდინარის წყლის ნაწილი საყოფაცხოვრებოდ და სარწყავადაა განკუთვნილი, მას თევზჭერისათვისაც იყენებენ. ამ მიზეზების გამო მდინარეს კერალას „სიცოცხლის ხაზს“ უწოდებენ.
წარმოშობა და გზა
პერიარის მდინარის სიგრძეა 244 კილომეტრი, ხოლო ფართობი 5 398 კვადრატული კილომეტრი, აქედან 5 284 კმ² კერალაში მდებარეობს.
წყაროები
მდინარის კვების წყაროები დასავლეთ გატების მაღალ მთიანეთშია. სხვადასხვა ვერსიებით მისი სათავე კერალაში ან მის მეზობელ ტამილნადუშია. კერალას შტატი ინდოეთის უზენაესი სასამართლოს საშუალებით ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ პერიარის სათავეც და შესართავიც კერალაშია. სასამართლოში ამასვე ითხოვდა ტამილანდუ. მდინარის საკვები წყაროების უმეტესი ნაწილი პერიარის სახელმწიფო პარკის ტყეებში მდებარეობს. ტამილანდუს წარმომადგენლები ამტკიცებენ, რომ მდინარე სათავეს სივაგირის მთებში იღებს, რომელიც მათ შტატშია. თუმცა 2014 წელს ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც პერიარის სათავე არ არის ტამილანდუში.
აუზი
პერიარის აუზი მოიცავს 5 398 კვადრატულ კილომეტრს, რომლის უდიდესი ნაწილი კერალაში მდებარეობს. ის მოქცეულია ჩ.გ 9°15’30” და 10°21’00”, ა.გ. 76°08’38” და 77°24’32”-ს შორის. მდინარიე მიედინება იდუკის, ერნაკულამისა და თრისურის ადმინისტრაციულ ერთეულებში კერელას ტერიტორიაზე და კოიმბატორის რაიონში ტამილანდუში. მდინარის აუზს ლათინური შებრუნებული L-ის ფორმა აქვს. სიგრძე-სიგანის თანაფარდობა შესაბამისად არის 6:1. მდინარის აუზის უდიდესი ნაწილი ღრმა, ციცაბო ხეობებსა და მაღალმთიან რაიონებს უკავია.
ჰიდროენერგეტიკული პროექტები
მინი|მარჯვნივ|250px| იდუკის კაშხალი იდუკის კაშხალი კერალას უდიდესი ჰიდროენერგეტიკული რესურსია და პერიარიზე მდებარეობს. იდუკი უდიდესი კაშხალია საკუთარი სახის კაშხლებს შორის (კონკრეტულად, ორმაგი სიმრუდის პარაბოლური, წვრილ თაღოვან კაშხლებს შორის ) აზიაში და სიდიდით მეორე მსოფლიოში. მისი გენერატორები 780 მეგავატის სიმძლავრისაა. კაშხლის სიმძლავრე მინიმალურია მუსონების დროს. იდუკი ასევე არის რეზერვუარი ცხელ ზაფხულში, როდესაც სხვა კაშხლებში წყლის დონე დაბალია.
მდინარეზე სხვა ჰიდროენერგეტიკული ობიექტებია, როგორიცაა პალივასალი, ჩენკულამი, პანიარი, ნერიამანგალამი და ქვემო პერიარი.
წყალსაცავები
პერიარიზე არის ისეთი მნიშვნელოვანი წყალსაცავები, როგორიცაა ბოტატანკეტუ, იდამალიარი, ქვემო პარიარი, მატუპეთი, ანაირანგალი, კუნდალა, პონმუდი, კალარკუტი, იდუკი, სენგულამი, კალარი, ერატაიარი და მულაპერიარი.
ამჟამად მდინარის საკმაოდ დიდი ნაწილი მძიმედაა დაბინძურებული. ინდუსტრიული ნარჩენები წალს ტოქსიკური ნივთიერებებით ავსებს. რომლებსაც სასიკვდილო მოქმედება ახასიეთებთ. ასეთებია: დიქლორდიფენილტრიქლორეთანი, ენდოსულფანი, ექვსვალენტიანი და სამვალენტიანი ქრომი, ტყვია, ციანიდი, ჰექსაქლორობენზინი.
სქოლიო
კატეგორია:არაბეთის ზღვა კატეგორია:მდინარეები კერალაში
ჭარხლის ჩვეულებრივი ცხვირგრძელა
ჭარხლის ჩვეულებრივი ცხვირგრძელა (Bothynoderes punctiventris) — მწერი ცხვირგრძელასებრთა ოჯახისა. საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე გვხვდება მეტნაკლები რაოდენობით, ჩვეულებრივ იქ, სადაც მოჰყავთ ჭარხლის კულტურა. ზრდასრული ხოჭოს სიგრძე 1,2–1,6 სმ-ია. მისი ხორთუმი ბლაგვია, ბოლოში ცოტა გაგანიერებული, სიგრძივი კილი მკაფიოდ ემჩნევა. ულვაშები მუხლისებურია, მიმაგრებული თავის ფუძესთან. მკერდის ფარს სწორად განლაგებული ტლანქი წერტილების სიგრძივი რიგები მისდევს. ხოჭოს სხეული შავი ფერისაა, თუმც, უფერული ქერცლის გამო, ერთი შეხედვით ნაცრისფრად მოჩანს. მატლი სიგრძით 20 მმ-მდეა, უფეხოა, თეთრი ფერის და რკალივითაა მოღუნული. თავი მურა ფერის აქვს. მატლის სხეული 12 რგოლისაგან შედგება.
ძირითადად ზამთრობს იმაგოს ფაზაში, მცირე ნაწილი — მატლისა და ჭუპრისაშიც, თუმცა მათი უმრავლესობა ყინვების შედეგად იღუპება. ხოჭო ზამთრს ნიადაგში ატარებს, სხვადასხვა სიღრმეზე, რაც დამოკიდებულია ნიადაგის ტიპსა და რაიონის აგრო ეკოლოგიურ თავისებურებებზე. ერთი ნაწილის გამოზამთრება ხდება გაზაფხულზე, როდესაც ნიადაგის ზედა ფენაში ტემპერატურა 9–10°C-ს მიაღწევს. მეორე ნაწილი ხანგრძლივ დიაპაუზას განიცდის და დაახლოებით 1–2 წლის განმავლობაში რჩება ნიადაგში. მავნებელი მასიურად გამოდის და ჭარხლის ნათესებს ედება მაშინ, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა 18–20°С გახდება. მეზამთრეობიდან გამოსული ხოჭოები კვერცხის ფორმირებისათვის საჭიროებენ დამატებით კვებას და იკვებებიან როგორც ჭარხლის ნათესებით, ისე სხვადასხვა სარეველა ბალახით. მავნებელი წელიწადში ერთ ან ორ თაობას იძლევა; შეწყვილების შემდეგ ცხვირგრძელა 100-დან 750-მდე კვერცხს დებს საკვებ მცენარესთან ახლოს. მნიშვნელოვან საფრთხეს წარმოადგენს ჭარხლის კულტურისათვის: ხოჭოები აზიანებენ მის ფოთლებს, მატლები კი — ძირხვენებს. ხოჭოების მოქმედება განსაკუთრებით დამღუპველია მაშინ, როდესაც მცენარე ახალი აღმოცენებულია. ამ დროს ხოჭო ღრღნის აღმონაცენს ლებნის ქვევით, რის შედეგადაც მცენარე იღუპება. ჭარხალს მსგავს ზიანს აყენებს ჭარხლის რუხი ცხვირგრძელა.
სქოლიო
კატეგორია:ცხვირგრძელასებრნი კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები კატეგორია:მავნებელი მწერები
აპრილის აჯანყება
აპრილის აჯანყება (Априлско въстание) — ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყება ბულგარეთში. მიმდინარეობდა 1876 წლის 18 აპრილიდან 23 მაისამდე. ოსმალეთის იმპერიამ აჯანყება სასტიკად ჩაახშო.
აჯანყება დაიწყო 1876 წლის 18 აპრილს და მასში მონაწილეობდა ბულგარელი ხალხის თითქმის ყველა ფენა: გლეხები, ხელოსნები, წვრილი და საშუალო ბურჟუაზიის წარმომადგენლები და ინტელიგენცია.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია კატეგორია:1876
ლევან ზურაბიშვილი
ლევან ზურაბიშვილი (დ. 19 ივნისი, 1906, ქუთაისი — გ. 10 თებერვალი, 1975, პარიზი) — ქართველი ემიგრანტი საფრანგეთში, ინჟინერი, ქართული ემიგრაციის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი და პარიზის ქართული სათვისტომოს მერვე თავმჯდომარე, საქართველოს მე-5 პრეზიდენტის — სალომე ზურაბიშვილის მამა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1906 წლის 19 ივნისს, ქუთაისში. იყო ქართველი საზოგადო მოღვაწის, ნიკო ნიკოლაძის შვილიშვილი. დედა, ნინო ნიკოლაძე პედაგოგი და პუბლიცისტი იყო. მამა — ივანე ზურაბიშვილი იურისტი, მსახურობდა ამიერკავკასიის სამმართველოს იურისკონსულტად. ამავე დროს, იყო მწერალი, პუბლიცისტი და პოლიტიკური მოღვაწე.
ლევანმა ლევანდოვსკის კერძო გიმნაზიაში დაიწყო სწავლა და თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში გააგრძელა.
1921 წლის მარტიდან ზურაბიშვილების ოჯახი ემიგრაციაშია. პირველ ხანებში სტამბოლში დასახლდნენ. აქ იგი აგრძელებს სწავლას წმიდა მიხეილის კოლეჯში და იღებს საშუალო სკოლის ატესტატს — ბაკალორეას. 1924 წლიდან ზურაბიშვილები პარიზში გადავიდნენ. ლევან ზურაბიშვილი სენტ–ბარბის მოსამზადებელ კოლეჯში შევიდა, 1928 წელს კი სამთამადნო–საინჟინრო ინსტიტუტში ჩაირიცხა.
1931 წელს, პარიზის უმაღლესი საინჟინრო სკოლის დამთავრების შემდეგ, საფრანგეთის რკინიგზის უფროსობა შესთავაზეს, თუმცა ამისთვის საფრანგეთის მოქალაქეობა უნდა მიეღო, ლევანმა კატეგორიული უარი განაცხადა — მე ქართველი ვარ და ქართველად მოვკვდებიო, სამსახური ფორდის საზოგადოების საფრანგეთის განყოფილება — „სიმკა–კრისლერში“ დაიწყო. ამ საზოგადოებაში 39 წელი დაჰყო, უკანასკნელი 15 წლის მანძილზე დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა.
1928 წელს აირჩიეს საფრანგეთში მცხოვრებ ქართველ სტუდენტთა კავშირის თავმჯდომარედ. 1928–1929 წლებში ილამაზ დადეშკელიანთან და იოსებ კემულარიასთან ერთად დააარსა წმიდა ნინოს ქართული მართლმადიდებლური სამრევლო პარიზში. მავე პერიოდში, ილამაზ დადეშკელიანთან, არჩილ ზურაბიშვილთან, პეტრე ჯაფარიძესა და გიორგი ჟურულთან ერთად აარსებს წმიდა ქეთევანის ქართულ ორთოდოქსალურ ძმობას, რომელიც დამტკიცებული იქნა მსოფლიო პატრიარქის მიერ. იყო ქართველ უმუშევართა დამხმარე კომიტეტის მდივანი (1930 წელი), „ქართველ ახალგაზრდათა წრის“ ხელმძღვანელი (1934 წელი). ელისე პატარიძესთან ერთად დააარსა „ქართული ეროვნული ცენტრი“. 1974 წლიდან ლევან ზურაბიშვილი „თავისუფალ ქართველთა კავშირის“ მუდმივი თავმჯდომარე იყო.
ლევან ზურაბიშვილი იყო საფრანგეთში მცხოვრებ ქართველთა სათვისტომოს თავმჯდომარე ჯერ 1949-1951 წლებში, შემდეგ 1961 წლიდან — სიკვდილამდე (ამ პოსტზე ელისე პატარიძე შეცვალა). 1949 წელს მან გამოაქვეყნა საქართველოს მოკლე ისტორია ფრანგულად. ეწეოდა აქტიურ პუბლიცისტურ საქმიანობას, თანამშრომლობდა ქართულ და უცხოურ ჟურნალ–გაზეთებში. იყო "თავისუფლების ტრიბუნის" სარედაქციო კოლეგიის წევრი. მან ძმასთან, არჩილ ზურაბიშვილთან, ერთად გადამწყვეტი და მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა 1973 წელს პარიზის წმიდა ნინოს ახალი ეკლესიის შეძენაში.
ლევან ზურაბიშვილის მეუღლე იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის უშიშროების რაზმის უფროსის მექი კედიას ასული — ზეინაბ კედია. შეეძინათ ქალ–ვაჟი — ოთარი და სალომე.
ლევან ზურაბიშვილი გარდაიცვალა 1975 წლის 10 თებერვალს, პარიზში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. დაკრძალულია ლევილში.
2017 წლის 19 ივნისს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში გაიმართა ლევან ზურაბიშვილისადმი მიძღვნილი გამოფენა და პირადი ბიბლიოთეკის პრეზენტაცია. ლევან ზურაბიშვილის წიგნები, 2017 წლის 20 თებერვალს, სალომე და ოთარ ზურაბიშვილების გადაწყვეტილებით ეროვნულ ბიბლიოთეკას გადაეცა. საკოლექციო არქივი ასობით გამოცემას,ძველნაბეჭდ წიგნებს და სხვადასხვა უნიკალურ გამოცემებს მოიცავს.
სქოლიო
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
სოკირიანი
სოკირიანი (Сокиряни) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 9463 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
ედგარ ლი მასტერზი
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
ირაკლი შოთაძე
ბიოგრაფია
2005 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.
საქართველოს პროკურატურაში კარიერა დაიწყო 2006 წლის მარტიდან და 2010 წლის სექტემბრამდე შრომით საქმიანობას ეწეოდა შემდეგ თანამდებობებზე:
7 მარტი 2006 - 3 აპრილი 2006 — საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკადრო უზრუნველყოფის დეპარტამენტის სპეციალისტი
2010 წლის სექტემბრის თვეში მან კარიერა განაგრძო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში და 2013 წლის 21 ნოემბრამდე მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე, კერძოდ:
გავლილი აქვს არაერთი ტრენინგი, მათ შორის: სასამართლო უნარ-ჩვევების, სამართლებრივი წერის, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობის, ფინანსური დანაშაულების გამოძიების კუთხით
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პროკურორები‎ კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ბეზობრაზოვების აგარაკი
ბეზობრაზოვების აგარაკი (Дача Безобразовых) — მინიატურული ვილა ან აგარაკი, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ჟერნოვკის რაიონში, მისამართზე: ირინოვსკის პროსპექტი, სახლი 9.
ისტორია
XVIII საუკუნის შუა წლებში მდინარე ლაპკის გაყოლებაზე მიწები ეკუთვნოდა ანდრეი ნარტოვს. ქვის შენობები ააშენეს 1780-იან წლებში მიხეილ დონაუროვის ხელმძღვანელობით, რომელიც ერთ ხანს მდივნად მუშაობდა იმპერატორ პავლე I-თან. მშენებლობა მიმდინარეობდა პალადიანიზმის მოტივებით და შეიმუშავა ჯაკომო კვარნეგიმ.
საზეიმო ინტერიერი და ღუმელი გადაღებულია რევოლუციამდელ ფოტოებზე. თაბაშირის კედლები უკავია დიდ პანოს, რომელზეც გამოსახულია გატჩინოს სასახლე, მოხატული იყო ასევე საძინებლის კედლები. აგარაკი გარშემორტყმული იყო პეიზაჟური ბაღით და ჭაობით.
1838 წელს ქონება შეიძინა გენერალმა ეკატერინა ალექსანდრეს ასულმა სუხოზანეტმა (თავად ალექსანდრე ბელოსელსკი-ბელოოზერსკის ქალიშვილმა), საკუთარი ქალიშვილის ანასათვის, რომელიც ცოლად გაჰყვა ნიკოლაი ბეზობრაზოვს. ახალი მფლობელების მიხედვით აგარაკმა მიიღო დღევანდელი სახელწოდება.
XX საუკუნის დასაწყისში ბეზობრაზოვები არ ცხოვრობდნენ აგარაკზე, ხოლო მიწის ნაკვეთები დამსვენებლებზე გააქირავეს. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ აგარაკი დაცემას განიცდის. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაზარალდა ბაღები.
საბჭოთა პერიოდში შენობა ჯერ კლუბად გადააკეთეს, შემდეგ მასში განათავსეს „ნარკომპროსის“ სამუზეუმო განყოფილება. 30-იან წლებში კი აგარაკი სხვადასხვა უტილიტრული ფუნქციებით გამოიყენებოდა, შენობა ნაწილობრივ გადააკეთეს და 1940 წელს დაცვა მოუხსნეს, თუმცა 1950 წელს კვლავ აიყვანეს დაცვის ქვეშ და ორჯერ გაარემონტეს. უკანასკნელი რესტავრაცია დასრულდა 1980-იან წლებში.
ირაკლი კაკულია
ირაკლი კაკულია (დ. 28 ნოემბერი, 1911, ფოთი — გ. 1992) — ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი.
ბეზობრაზოვების აგარაკი
ისტორია
აგარაკი წარმოადგენს სანქტ-პეტერბურგის ტერიტორიაზე მდებარე ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურულ ძეგლს რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 2001 წლის 10 ივლისის № 527 ბრძანების თანახმად.
ირაკლი კაკულია
ბიოგრაფია
1929 წელს დაამთავრა ფოთის ინდუსტრიული ტექნიკუმი. 1932 წელს ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.
ბეზობრაზოვების აგარაკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ირაკლი კაკულია
ბიოგრაფია
1929-1931 წლებში მუშაობდა თბილისის იარაღის შემკეთებელ ქარხანაში საამქროს უფროსის მოადგილედ. 1936-1938 წლებში ფოთის საქალაქო საბჭოს აღმასკომში კომუნალური მეურნეობის განყოფილების ინჟინრად, ფოთის ინდუსტრიულ ტექნიკუმში პედაგოგად. 1938 წლიდან მუშაობდა სამშენებლო ტრესტ „საქქარხმშენის“ სისტემაში. ხელმძღვანელობდა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის და „ხიდმშენის“ მთავარი სამმართველოს ქარელის სამშენებლო სამმართველოებს. 1944-1945 წლებში მობილიზებული იყო თბილისის საავიაციო ქარხნის მშენებლობაზე უბნის უფროსად. II მსოფლიო ომის შემდგომ მუშაობდა საქართველოს შრომითი რეზერვების სამინისტროს სისტემაში. იყო სამშენებლო-სამონტაჟო კანტორის მთავარი ინჟინერი, უფროსი, სანტექნიკურ სამუშაოთა სამონტაჟო ტრესტის უფროსი. 1956 წლიდან ხელმძღვანელობდა საკავშირო დაქვემდებარების საპროექტო ინსტიტუტ „ჰიდროპროექტის“ თბილისის განყოფილებას, იყო სსრკ სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტ „ორგენენერგომშენის“ თბილისის ფილიალის მთავარი სპეციალისტი და განყოფილების უფროსი. მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის №23 კათედრაზე ლექტორად, 1973 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტად. ხელმძღვანელობდა ფოთის ცენტრში 12 და 20-ბინიანი საცხოვრებელი სახლების, საზაფხულო კინოთეატრის, სასტუმრო „კოლხეთის“, ნავსადგურის თანამშრომელთა საცხოვრებელი სახლისა და საერთო საცხოვრებლის მშენებლობას. ვალე-ახალციხის მაღაროთა თბომეურნეობისა და წყალსადენ-კანალიზაციის სამონტაჟო სამუშაოებს. ავტორთა ჯგუფთან ერთად მონაწილეობდა „ლაჯანურჰესის“, „ხრამჰეს II“-ის, „სიონჰესის“, „ენგურჰესის“ წარმოებისა და ორგანიზაციის პროექტების დაგეგმარებაში, მისი ავტორობით, „ენგურჰესის“ მშენებლობაზე დაბა ჯვარზენში, საქართველოში პირველად, აშენდა საცხოვრებელი სახლები უცემენტო ბლოკების გამოყენებით. გამოცემული ჰქონდა 15-მდე სამეცნიერო ნაშრომი და სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებისათვის. არის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფოთის ფილიალისა და ფაზისის სახალხო აკადემიის დაარსების ერთ-ერთი ორგანიზატორთაგანი და საპატიო წევრი. მნიშვნელოვანი წვლილი აქვს შეტანილი ფოთის პერსპექტიული განვითარებისა და ნიკო ნიკოლაძის სახელობის ფონდის აღორძინების საქმეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ალფონსო-ლისტა
ალფონსო-ლისტა (ოფიციალურად ალფონსო-ლისტის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Alfonso Lista, წარსულში ცნობილი როგორც პოტია) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი იფუგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 061 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:იფუგაოს მუნიციპალიტეტები
ნიტროზონიუმის იონი
ნიტროზონიუმის იონი ფორმულით NO+, სადაც აზოტის ატომი შეერთებულია ჟანგბადის ატომთან მესამე ბმის რიგით და მთლიანად დადებით მუხტს ატარებს. ეს იონი ჩვეულებრივ მიიღება როგორც მარილები: NOClO4, NOSO4H (ნიტროზილგოგირდმჟავა (რომელიც უფრო ზუსტად ჩაიწერება ფორმულით ONSO3OH) და NOBF4. პერქლორატისა და ტეტრაფთორბორატის მარილები ოდნავ ხსნადია CH3CN-ში. NOBF4-ის გასუფთავება ხდება სუბლიმაციით 200–250 °C-ზე ვაკუუმეში.
NO+ იზოელექტრიკია CO-სთან, CN−=სთან და აზოტთან. ის მიიღება აზოტოვანი მჟავის პროტონირებით:
ჰიდროლიზი
NO+ რეაქციაში შედის წყალთან და წარმოქმნის აზოტოვან მჟავას:
ამ მიზეზით NOBF4 დაცული უნდა ქნეს არა მხოლოდ წყლისგან, არამედ ჰაერში არსებული ორთქლისაგან. ფუძეებთან რეაქციის პროდუქტს წარმოადგენს ნიტრიტი:
დიაზოტიზაციის რეაქცია
NO+ რეაქციაში შედის არილის ამინებთან(ArNH2) და გამოყოფს დიაზონიუმის მარილებს (ArNsub>2 +). მიღებული დიაზონიუმის ჯგული (არა როგორც ამინოჯგუფი) ადვილად ნაცვლდება სხვადასხვა ნუკლეოფილებით.
როგორც მჟანგავი
NO+, მაგალითად NOBF4, ძლიერი მჟანგავია:
მარილი NOBF4 მოასხერხებელი გამოსაყენებელია იმიტომ, რომ მისი რეაქციის თანაპროდუქტი, NO, აირია, რომელიც რეაქციის არეს აზოტის ნაკადით შეგვიძლია მოვაშოროთ. ჰაერთან შეხებისას NO წარმოქმნის NO2-ს, რომელსაც, თუ არ მოვაშორებთ, შეუძლია გამოიწვიოს მეორადი, არასასურველი რეაქციები. NO2-ს არსებობა ადვილი დასადგენია მისთვის მახასიათებელი ფორთოხლისფერი ფერით.
არენების ნიტროზილაცია
ელექტრონებით მდიდარი არენების ნიტროზილაცია ხდება NOBF4-ის საშუალებით. ერთ-ერთი მაგალითი მოიცავს ანიზოლის გამოყენებას:
ნიტროზილის კომპლექსების წყარო
NOBF4 რეაქციაში შედის ზოგიერთი მეტალის კარბონილის კომპლექსებთან და წარმოქმნის შესაბამისი მეტალის ნიტროზილის კომპლექსებს. აქედან გამომდინარე, საჭიროა დავიცვათ სიფრთხილე, რომ გადავიტანოთ ელექტრონი, და არა ნიტროზონიუმის იონი [NO]+.
ასევე რეკომენდირებულია
კატეგორია:ოქსიკათიონები
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შრომის კანონმდებლობა
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შრომის კანონმდებლობა — საქართველოს დამფუძნებელმა კრებამ 1920 წლის 14 აგვისტოს „შრომის ხელშეკრულების შესახებ“ კანონი მიიღო. კანონი 91 მუხლისგან შედგება და იგი დეტალურად აწესრიგებს შრომით ურთიერთობებს, მხოლოდ კერძო პირებს შორის. კანონის ნორმები არ ვრცელდებოდა სახელმწიფო და ადგილობრივ დაწესებულებებში მომსახურე პირებზე. კანონით განსაზღვრულია: კანონის მოქმედების ფარგლები, დაქირავების წესი, შრომის ხელშეკრულების ფორმები, ხელშეკრულების პირობები, კოლექტიური ხელშეკრულება, შინაგანი წესრიგი, საწარმოების მმართველი და მუშა-მოსამსახურეთა სიების წარმოება, საანგარიშო წიგნაკები, დაქირავებულისა და დამქირავებლის უფლება-მოვალეობები, სამუშაო ხელფასი, შრომის ხელშეკრულების პირობის მოსპობა და გაუქმება, შრომის ხელშეკრულების დარღვევისათვის დასჯა და დაჯარიმება. კანონის მიხედვით, ხელშეკრულება იყო წერილობითი ან ზეპირი ფორმით. ხელშეკრულება დადებული უნდა ყოფილიყო განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით და რაიმე სამუშაოს შესასრულებლად. ხელშეკრულებას, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ზნეობის ნორმებს, ძალა არ ჰქონდა. კანონი ითვალისწინებდა კოლექტიური ხელშეკრულების დადებასაც. 41-ე მუხლის მიხედვით, დაქირავებული ვალდებული იყო, ჯეროვნად შეესრულებინა დაკისრებული სამუშაო, ხოლო 49-ე მუხლის თანახმად, დამქირავებელი ვალდებული იყო, დაპირებული გასამრჯელო გადაეხადა მისთვის. დამქირავებელი ვალდებული იყო, უზრუნველეყო დაქირავებულისათვის ნორმალური შრომითი პირობები. კანონით განისაზღვრა შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლები: მხარეთა შეთანხმება, ვადის გასვლა, დაპირებული სამუშაოს შესრულება, დაქირავებულის სიკვდილი, დაქირავებულის სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ სამსახურში შესვლა. კანონის 72-ე მუხლის მიხედვით, დადგინდა დამქირავებლის მხრიდან შრომის ხელშეკრულების ცალმხრივად გაუქმების პირობები. 75-ე მუხლით კი განისაზღვრა, თავის მხრივ, დაქირავებულის უფლება, გაეუქმებინა შრომითი ხელშეკრულება. თუ დამქირავებელი კანონით განსაზღვრული პირობების გარეშე გააუქმებდა ხელშეკრულებას, მაშინ დაქირავებულს უფლება ჰქონდა, საჩივრით მიემართა სასამართლოსათვის. კანონის 83-ე მუხლი შრომითი დავებისათვის ითვალისწინებდა მომავალში შრომის სასამართლოს დაარსებას. შრომითი დავების განმხილველი სასამართლოს დაარსებამდე, ყველა საქმე ჩვეულებრივ სასამართლოებს უნდა განეხილა. შრომის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების დარღვევისათვის კანონმდებელი სისხლის სამართლის სასჯელებს ითვალისწინებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კანონმდებლობა
დონის როსტოვის პეტრე-პავლეს ლუთერანული ეკლესია
დონის როსტოვის პეტრე-პავლეს ლუთერანული ეკლესია (Лютеранская церковь Святых Петра и Павла) — ლუთერნული ეკლესია დონის როსტოვში. აგებულია 1888 წელს. კირხე მდებარეობდა თანამედროვე ქუჩების სედოვისა და სოკოლივის გადაკვეთაზე. ეკლესია დაანგრიეს 1940-იან წლებში.
ისტორია
დოკუმენტალურად დადასტურებულია, რომ ევანგელისტურ-ლუთეარნული თემი დონის როსტოვში ჩამოყალიბდა უკვე XIX საუკუნის შუა წლებში. ლუთერანულმა საზოგადოებამ ქალაქის საკრებულოში შეიტანა თხოვნა კირხეს მშენებლობის შესახებ. 1881 წლის 12 თებერვალს მათი თხოვნა დააკმაყოფილეს. საკრებულომ ლუთერანული ეკლესიის ასაშენებლად გამოჰყო მიწის ნაკვეთი ბულვარის ქუჩაზე.
ეკლესიის საძირკველის საზეიმოდ ჩასხმა გაიმართა 1883 წლის 9 ივლისს. ეკლესიის გეგმა დაამუშავა ინჟინერმა ა. ა. კასელმა. მშენებლობა მიმდინარეობდა ქალაქის არქიტექტორების ნ. ა დოროშენკოსა და ნ. მ. სოკოლოვის დაკვირვების ქვეშ. სამშენებლო კომისიის შემადგენლობაში შედიოდნენ ლუთერანული საზოგადოების წარმომადგენლები კ. ხ. იონსენი და კ. ფ. კურდტი. გამოსაძერწი სამუშაოები შეასრულა მოქანდაკე შლიუტერმა. ვიტრაჟები იესო ქრისტესა და მოციქულების პეტრესა და პავლეს გამოსახულებით დაამზადეს ვენაში. ორღანი დაამზადეს გერმანიის ქალაქ ლუდვიგსბურგში, ხოლო ზარი ე. მ. ვასილენკოს როსტოვის ქარხანაში. ორღანის ღირებულებამ შეადგინა 4 000 რუბლი, ზარისამ კი - 800 რუბლი. ეკლესიის მშენებლობისათვის სულ დაიხარჯა 30 000 რუბლი.
მოცქულ პეტრესა და პავლეს სახელობის ევანგელისტურ-ლუთერანული ეკლესია საზეიმოდ გაიხსნა 1888 წლის 1 მაისს. 1898 წელს ლუთერანულ ეკლესიასთან ააშენეს ორსართულიანი აგურის შენობა, სადაც განათავსეს სკოლა, პასტორისა და ორღანისტის ოთახები. შენობის ფასადი გადიოდა ბულვარის (ამჟამად სედოვის ქუჩა) ქუჩაზე. ეკლესიასთან არსებულ სკოლაში იღებდნენ ორივე სქესის ბავშვებს. სკოლაში ასწავლიდნენ, როგორც რუსი, ასევე გერმანელი მასწავლებლები. ეკლესიასთან ჩამოყალიბდა მომღერალთა გუნდი. საზეიმო დღეებში ლუთერანულ ეკლესიაში მიმდინარეობდა კონცერტი ორღანის გამოყენებით, მღეროდნენ ქოროს წარმომადგენლები.
1920-1921 წლებში ეკლესიის არქივი გადაიტანეს „დონკრაიბიუროში“. ამავე პერიოდში პასტორის სახლი დაიკავა რესპუბლიკის საგანგებო რევიზიამ. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ეკლესია სერიოზულად დაზიანდა. დარჩა მხოლოდ ნახევრად დანგრეული კედლები. 1945 წლის 16 თებერვალს როსტოვის საოლქო საბჭოს აღმასკომმა გადაწყვიტა აღედგინათ ეკლესია და გადაეცათ აზოვ-დონი-ყუბანის სპორტული საზოგადოებისათვის, მაგრამ უკვე 3 მაისს აღმასკომმა მიიღი გადაწყვეტილება, რომ ეკლესია არ ექვემდებარებოდა აღდგენას.
დღემდე შემონახულია პასტორის სახლი. მიწის იმ ნაკვეთზე სადაც იდგა ეკლესია, 2000-იანი წლების დასაწყისამდე არაფერი არ ყოფილა აშენებული. დონის როსტოვის ლუთერანებმა გადაწყვიტეს ამავე ადგილზე ეკლესიის აგება, მაგრამ 2002 წელს მიწის ნაკვეთი გადასცეს კერძო პირს და იქ ააშენეს საოფისე ცენტრი „ბალკანი“.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის დაკარგული ეკლესიები
ჰერმან აბენდროთი
მინიატიურა|მარჯვნივ
ჰერმან აბენდროთი (Hermann Abendroth; დ. 19 იანვარი 1883, ფრანკფურტი — გ. 29 მაისი 1956, იენა) — გერმანელი დირიჟორი. 1903 წლიდან ხელმძღვანელობდა მიუნხენის „საორკესტრო საზოგადოებას”, 1905-1910 წლებში — ლიუბეკის ოპერისა და კონცერტების კაპელმეისტერი, ესენისა და კიოლნის სიმფონიური ორკესტრების დირიჟორი; 1922-1923 წლებში ბერლინის სახელმწიფო ოპერის სიმფონიური კონცერტების, ხოლო 1934-1945 წლებში ლაიფციგისა და ჰევანდჰაუზის ორკესტრის დირიჟორი.
ომის შემდგომ პერიოდში მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ გერმანიაში (ყოფილი გდრ). 1945-1949 წლებში იყო ვაიმარის უმაღლესი მუსიკალური სკოლის მთავარი დირიჟორი და გენერალური მუსიკალური დირექტორი. 1949 წლიდან ლაიფციგის, ხოლო 1953 წლიდან ბერლინის რადიოს სიმფონიურ ორკესტრს ხელმძღვანელობდა. მართავდა გასტროლებს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. იყო ბრუკნერის, ბრამსისა და ბეთჰოვენის მუსიკის დიდებული ინტერპრეტატორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი დირიჟორები კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
მაიაქი
მაიაქი (Mayak) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	726 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
სუონ-რივერი
thumb|right|250px|მდინარე სუონის პირველი ვრცელი რუკა ([[1801 წ.).]] სუონ-რივერი (Swan River Colony) — დიდი ბრიტანეთის კოლონია. მდებარეობდა მდინარე სუონზე (ავსტრალია).
კოლონია სუონ-რივერი 1829 წლის 2 მაისს კაპიტანმა ჩარლზ ფლემანტლმა დააარსა. ერთ-ერთი პირველი შენობა მრგვალი სახლი შემონახულია დღემდე და ქალაქ ფრემენტლის ტერიტორიაზე მდებარეობს. 1832 წლისათვის კოლონიის მოსახლეობა შეადგენდა 1 500 ადამიანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრალიის ისტორია
ფოილუ (ფოილუ)
ფოილუ (Poylu) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსთაფის რაიონის სოფლები
ტაშედხონსუ
ტაშედხონსუ — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეორე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტაშედხონსუ ეგვიპტის ფარაონის ოსორკონ I-ის მეუღლე იყო. მას და ოსორკონს ჰყავდათ ვაჟი ტაკელოტ I.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის დედოფლები
ჰეთოვლარი
ჰეთოვლარი (Hetovlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
უილიამ ეტი
უილიამ ეტი (დ. 10 მარტი, 1787 — გ. 13 ნოემბერი, 1849) — ინგლისელი მხატვარი, უმთავრესად ისტორიული ფერწერის წარმომადგენელი და ერთ-ერთი პირველი ბრიტანელი ნიუ მხატვარი. დაიბადა იორკში. ხშირად ხატავდა შიშველ ნატურას, რამაც მას უხამსობის რეპუტაცია შეუქმნა. მიუხედავად მისი წარმატებული კარიერისა, მისი ნამუშევრები თანამედროვე კოლეგა მხატვრებისგან შეუფერებლად ხასიათდებოდა. მის ნიუ ნამუშევრებს ასევე ხშირად აკრიტიკებდა პრესაც.
კალსენა
კალსენა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის არანდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64,741358 კმ². მოსახლეობა — 73 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რუატორია
რუატორია (Ruatoria, Rua-a-Tōrea) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, გიზბორნის რეგიონში, ჩრდილოეთ კუნძულზე.
ქალაქი თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც „გზაჯვარედინი“, ხოლო 1913 წლიდან მას ეწოდება Ruatōrea.
2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 750 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ასიპულო
ასიპულო (ოფიციალურად ასიპულოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Asipulo) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი იფუგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 963 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:იფუგაოს მუნიციპალიტეტები
პეროქსიაზოტოვანი მჟავა
პეროქსოაზოტოვანი მჟავა ნივთიერებაა ფორმულით HNO3. ის ძალიან აქტიურია და წარმოადგენს აქტიური აზოტშემცველი ნივთიერებას. ის პეროქსინიტრიტის ((ONOO−) შესაბამის მჟავასწარ მოადგენს.მისი pKa ~6.8-ის ტოლია. in vivo (ცოცხალ ორგანიზმებში) მიიღება  დიფუზიის კონტროლის მქონე რეაქციებში აზოტოვან ოქსიდსა(•NO) და სუპეროქსიდებს(O2−) შორის. მისი იზომერიზაციის დროს k = 1.2 s−1 მაქსიმუმ 5% ჰიდროქსილისა და აზოტის დიოქსიდის წარმოქმნა შეიძლება. იჟანგება დაბალგამოსავლიანი რეაქციებით ოქსიდებამდე და ნიტრატებამდე. პროცესი რთულია და შეიცავს რეაქციას ONOOH-ის ცის და ტრანს კონფიგურაციასა და არომატულ ნივთიერებებს შორის. პეროქსიაზოტოვან მჟავას ასევე მნიშვნელოვანი როლი აკისრია ატმოსფეროს ქიმიაში.