cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯონ ჯონსი
UFC
ჯონსის მესამე ბრძოლა გაიმართა ჯეიქ ობრაიანის წინააღმდეგ UFC 100-ის ღონისძიებაზე, 2009 წლის 11 ივლისს. ჯონსი აკონტროლებდა ბრძოლის უმეტეს ნაწილს, სადაც მან ასევე რამდენიმეჯერ შეძლო მეტოქის დაგდება. ჯონსი ცდილობდა ფრთხილად ეჩხუბა და გამოეყენებინა მისი შანსები პირველივე რაუნდში, ამიტომ ხშირად ასრულებდა ფეხით მაღალ და დავალ დარტყმებს. საბოლოოდ კი ჯონსმა ობრაიანის კისრის დაჭერა მოახერხა, რასაც ობრაიანის მახრჩობელა ილეთით გაება და დანებდა კიდეც მეორე რაუნდში.
2009 წლის სექტემბერში, ჯონსი დაჯილდოებული იქნა ამ გამარჯვებების გამო ახალი 4 წლიანი კონტრაქტით UFC-ისგან.
2009 წლის 5 დეკემბერს, ჯონსი შეხვდა მეთ ჰემილს The Ultimate Fighter-ზე, სადაც ნახევრად მძიმე წონის ფინალი იყო. მიუხედავად იმისა რომ ჯონსი აშკარად დომინირებდა ჩხუბს, იგი იქნა დისკვალიფიცირებული, რადგან გამოიყენა აკრძალიული 12-6 საათის მიმართულებით იდაყვი. შერეული საბრძოლო ხელოვნების წესების თანახმად, ჯონსს ამის გულისთვის 1 საჯარიმო ქულა ეკუთვნოდა, თუმცა ჰემილმა ვერ შეძლო ბრძოლის გაგრძელება, რის შედეგადაც ჯონსი იქნა დისკვალიფიცირებული ზუსტად ამ თავდასხმის გამო. გამეორებამ ანახა რომ ჯონსის იდაყვი მოხდა უკვე სისხლიან და გატეხილ ჰემილის ცხვირზე. რასაც საბოლოოდ მოჰყვა ის რომ ნევადაში შემოიოღეს ვიდეო გამეორება, სადაც მსაჯის გადაწყვეტილებასთან ერთად, გადაწყვეტის უფლება ააქვს მხარდამჭერ კომისიას რომელსაც შეუძლია ნახოს სუპერ შენელებული კადრით.
ჯონსმა შემდეგი ჩხუბი გამართა ბრენდონ ვერას წინააღმდეგ 2010 წლის 21 მარტს, ღონისძიების სახელწოდება ზუსტადაც რომ ესე ჯღერდა: UFC Live: Vera vs. Jones. ჯონ ჯონსმა მოახერხა და ბრძოლა ტექნიკური ნოკაუტით გაიმარჯვა (იდაყვი). ასევე ამის გარდა, ვერას სამ ადგილზე ჰქონდა სახეზე დაზიანება. ჯონსმა ბრძოლასთან ერთად, "საღამოს ნოკაუტი" ჯილდო მოიგო.
ჯონსმა შემდეგ ბრძოლაში კი ყოფილი IFL მსუბუქ მძიმე წონიან კატეგორიის ჩემპიონი ვლადიმირ მათუშენკო დაამარცხა ტექნიკური ნოკაუტით პირველი რაუნდის 1:52 წამზე, ღონისძიება კი 2010 წლის 1 აგვისტოს გაიმართა სახელად UFC Live: Jones vs. Matyushenko. UFC-ის პრეზიდენტმა დანა უაითმა პირობა მისცა ჯონს, რომ უფრო დიდ საპასუხიმგებლო შეჯიბრს მოუწყობდა, თუ მათუშენკოს დაამარცხებდა.
მიმდინარე საღამოს, UFC პრეზიდენტმა დანა უაითმა განაცხადა: "ვლადიმირ მათუშენკო არის პიროვნება, ვის მიმართაც დიდი პატივისცემა გამაჩნია, ამიტომ არა მეგონა ეს თუ ასე ადვილად დამთავრდებოდა. ჯონსი უკვე ნამდვილი გარიგებას გაართვა თავი და მან კატაპულტირება მოახდინა დღეს საღამოს მსოფლიოს ტოპ 8-ში. მან ეს ყველაფერი დღეს საღამოს გაამკვრივა და დამიკვიდრა ადგილი. ეს ბავშვი შედის იმ 8 საუკეთესოში, რომელიც ამ დივიზიონში ასპარეზობს. ის ახერხებს იყოს ფოკუსირებული და გააგრძელოს სწორი მიმართულებები ვარჯიშზე. ის არის ჭკვიანი, ის აპირებ, რომ გამოიმუშავოს დიდი ოდენობით ფული - ეს ბავშვი აპირებს რომ ყველაფერი გააკეთოს კარგად. ამ წუთას, 205 ფაუნდის დივიზინში, ყველა ცდილობს იჩხუბოს ერთი მეორეს წინააღმდეგ. როდესაც ბოლი და მტვერი გაიწმინდება, ჯონ ჯონსი შემდეგ ბრძოლას ჩაატარებს იმ 8 ადამიანიდან ერთ-ერთთან, რომლებიც ამ მსოფლიოს ტოპ 8-ში შედიან."
მას შემდეგ რაც ჯონსმა დაამარცხა მათუშენკო, მან მოისურვა ჰქონოდა შემდეგი ბრძოლა იმასთან, ვინც "ტოპ სამეულში" შედის.
ჯონსმა ასევე აღნიშნა ინტერვიუში, რომ სიამოვნებით შეხვდებოდა ანტონიო ნოგერას და რაიან ბადერს შორის გამარჯვებულს. ასევე აღინიშნა რომ ჯონსს ადრე ჰქონდა შანსი ებრძოლა ნოგერასთან, მარა ეს შანში გაუშვა ხელიდან. ასევე ჯონსმა აღიარა ინტერვიუში, რომ დანა უაითისგან იყო ინფორმირებული, თუ შემდეგ 2 ბრძოლას მოიგებდა, მას ექნებოდა შანსი ებრძოლა ტიტულისთვის.
დანა უაითმა მალევე დაადასტურა, რომ ჯონსი შეხვდებოდა ჯერ კიდევ დაუმარცხებელ რაიან ბადერს 2011 წლის 5 თებერვალს, UFC 126-ზე. ჯონსმა საბოლოოდ მოახერხა ბადერის დამარცხება, რომელიც საერთაშორისო ასპარეზზე პირველი გამოდგა რაიანისთვის. უფრო მეტიც, ჯონსმა შეძლო და მეტოქე დაიჭირა მახრჩობელა ილეთით, რასაც რაიანის დანებების ხელის დარტყმის გარდა, არაფერი დარჩენოდა. ჯონსი მოგების გარდა, ასევე დაჯილდოებული იქნა "საღამო დანებების" ჯილდოთი.
ამ ბრძოლის შემდეგ, ცნობილი გახდა, რომ ჯონს მოუწევდა UFC ნახევრად მძიმე წონის კატერგორიის ჩემპიონობისთვის ბრძოლა მაურისიო "შოგან" რუას წინააღმდეგ. ეს კი იმას მოჰყვა, რომ პირველად დაგეგმილი იყო მოქმედ ჩემპიონ რუასთან რაშად ევანსის ჩხუბი, თუმცა ამ უკანასკნელმა მუხლის ტრავმა მიიღო და მისი ადგილი ზუსტადაც რომ ჯონსმა ჩაანაცვლა.
ნახევრად მძიმე წონის ჩემპიონობა
UFC 128-ზე, ჯონსმა შეძლო და დაამარცხა მაურისიო რუა მესამე რაუნდის 2:37 წამზე TKO-თი, რითაც შეძლო და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა UFC ჩემპიონი, ტურნირის არსებობის ისტორიის მანძილზე. მას შემდეგ რაც მესამე რაუნდში დომინირება დაიწყო ჯონსმა, მან შეძლო მუხლის სხეულში მორტყმა, რითაც მოქმედი ჩემპიონის - შოგანის დავარდნა მოჰყვა, ხოლო მსაჯს ისღა დარჩენოდა გაეჩერებინა შეხვედრა.
ქამრის დაცვა
ჯონსი ევანსის წინააღმდეგ, მეორეჯერ იყო დაგეგმილი 2011 წლის 10 დეკემბერს UFC 140-ზე. თუმცა ამჯერად ტრავმა ევანსი შეაკავა და ჯონს მოუწია დაპირისპირება ლაიოტო მაჩიდასთან იგივე ღონისძიებაზე. ჯონსმა წარმატებით დაიცვა მისი ქამარი, როდესაც მეორე რაუნდის 4:26 წამზე მან ფაქტობრივად გაგუდა მაჩიდა და გათიშული ბრაზილიელი მართლაც რომ მოწყვეტით დაეცა (ფეხზე დგომის დროს მან ხელით გაგუდა).
ჯონსი და ევანსის შეხვედრა საბოლოოდ 2012 წლის 21 აპრილს გაიმართა, როდესაც მსაჯების გადაწყვეტით ჯონსმა გაიმარჯვა (49-46, 49-46, 50-45 ქულებით), ეს კი UFC 145-ზე მოხდა.
ამ ბრძოლის შემდგომ გამართულ პრესკონფერენციაზე კი, UFC-ის პრეზიდენტმა - დანა ვაითმა დაადასტურა, რომ ჯონ ჯონსის შემდეგი მეტოქე იქნება დენ ჰენდერსონი.
პერსონალური ცხოვრება
ჯონსს და მის მეუღლეს - ჯესი მოსის ჰყავთ ორ ქალიშვილი: ლიე რომელიც დაიბადა 2008 წლის 11 ივლისს და კარმენ ნიკოლ ჯონსი, რომელიც 2009 წლის დეკემბერში დაიბადა. ჯონსს სჯერა, რომ დალაგებული ოჯახური ცხოვრება ეხმარება მას იყოს ფოკუსირებული ვარჯიშზე.
ჯონსის უფროსი ძმა - არტური არის ამერიკული ფეხბურთის დაცვის ხაზის მოთამაშე ბალტიმორ რავენსში. ხოლო ჯონსის პატარა ძმა ჩენდლერი, არის დაცვის ხაზის მოთამაშე ასევე ამერიკული ფეხბურთის გუნდ - ნიუ ინგლენდ პეტრიოტსი. ჯონსის უფროსი და, კარმენი კიბოს დაავადებით გარდაიცვალა ვიდრე ჯონსი 18 წლის გახდებოდა, ვისი სახელიც ჰქვია საბოლოოდ ჯონსის ქალიშვილს.
ასევე უნდა ითქვას რომ ჯონსი არის ქრისტიანი.
ვარჯიში
ჯონსი ვარჯიშობდა BombSquad-ის გუნდთან ერთად, ნიუ-იორკის ქალაქ კორტლენდში, შემდეგ კი მონრეალში გადავიდა სადაც Tristar Gym-ში დაიწყო ვარჯიში. ამჟამად კი ვარჯიშობს ალბუკერკში ნიუ-მექსიკო.
რესლინგი
აიოვას საზოგადოებრივი კოლეჯის ჩემპიონი (2006); ყველა ამერიკელი იაოვას საზოგადოებრივ ცენტრალურ კოლეჯში; მოზარდი ყველა ამერიკელი (2005); პირველი დივიზიონის შტატის ჩემპიონი ენდიკოტის სკოლაში; ჩრდილო-აღმოსავლეთ ახალგაზრდა ბრძნულ-რომაული რეგიონალური ჩემპიონი (2004);
შერეული საბრძოლო ხელოვნების შედეგი
მნიშნველობები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:UFC ჩემპიონები
Lordomyrma niger
Lordomyrma niger — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არტურო უმბერტო ილია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული   4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი   18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები
ბადენტერის კომისია
ბადენტერის კომისია (ოფიციალური ინგლისურენოვანი სახელწოდება: Arbitration Commission of the Peace Conference on the Former Yugoslavia, ასევე Badinter Arbitration Committee) იყო ევროპის თანამეგობრობის სამშვიდობო კონფერენციების იურიდიული საკითხების დამდგენი მსაჯული კომისია მიძღვნილი 90–იანი წლების იუგოსლავიისადმი. ეს კომისია 1991 წლის 27 აგვისტოს შეიქმნა ევროპის გაერთიანებაში და მისი სახელი ფრანგი საკონსტიტუციო მოსამართლის რობერ ბადენტერის გამო დაერქვა მას. რობერ ბადენტერი თავმჯდომარეობდა ამ კომისიას და მის მუშაობაში მონაწილეობას იღებდნენ გერმანიის, იტალიის, ესპანეთისა და ბელგიის წამყვანი საკონტიტუციო მოსამართლეები.
კომისიამ შეიმუშავა გარკვეული რჩევები იუგოსლავიასთან დაკავშირებით; მისი კონსტიტუირებადი ერთეულების (ხორვატიისა და სლოვენიის) საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად ცნობა–არცნობის შესახებ.
1991 წლის 7 დეკემბერს კომისია მივიდა დასკვნამდე, რომ იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა თვითდაშლის პროცესში იმყოფება, რაც გამოიწვია ფედერალური ორგანოების მიერ ქმედითუნარიანობის დაკარგვამ, რომ ფედერალური რესპუბლიკების ამოცანად რჩება დაადგინონ სახელმწიფოთა მემკვიდრეობა.
მას შემდეგ, რაც 1991 წლის ევროპის თანამეგობრობის მინისტრთა საბჭოს საგანგებო სხდომამ დაამტკიცა მთავარი მიმართულებები ახალ სახელმწიფოთა ცნობის შესახებ აღმოსავლეთ ევროპასა და საბჭოთა კავშირში, კომისიას დაევალა ცნობის სხვა შუამდგომლობათა შესახებ ექსპერტიზების მომზადება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ორენჯი (ავსტრალია)
ორენჯი (Orange) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიის შტატ ახალ სამხრეთ უელსში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 34 992 ადამიანს. ორენჯი 254 კილომეტრითაა დაშორებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ სიდნეის, ხოლო 1010 კილომეტრით ქალაქ ბრიზბენს. ქალაქი დაარსდა 1846 წელს. მდებარეობს ზღვის დინიდან 863,2 მ სიმაღლეზე. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი შეადგენს 884,5 მმ-ს, ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო.
ნასაყდრალი
ნასაყდრალი — IX საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ახლანდელ სოფელ გლდანის მიდამოებში. ერთნავიანი მცირე დარბაზული ეკლესია აგებულია ბაცი მომწვანო ქვებით. მთავარ — სამხრეთ ფასადზე ყოველგვარ მორთულობას მოკლებული შესასვლელის თაღი და 2 სწორკუთხედის ფორმის სარკმელია, მხოლოდ კედელშია ჩასმული კვეთილი რელიეფით შემკული მწვანე ქვის სტელის ფრაგმენტი. დანარჩენი ფასადები სადაა. აფსიდის თაღი ნალისებრი ფორმისაა. საკურთხეველში, კამარის ფუძესთან, რეზონანსის გასაძლიერებლად ჩადგმულია ქვევრები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ცხენისკბილა
ცხენისკბილა (Leucojum) — მცენარეთა გვარი ამარილისისებრთა ოჯახისა. ბოლქვიანი ბალახებია. გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიასა და ირანში. ყირიმსა და კავკასიაში ცხენისკბილას 2 სახეობა იზრდება.
საქართველოს დასავლეთ ნაწილში მხოლოდ 1 სახეობა გვხვდება — ზაფხულის ცხენისკბილა (Leucojum aestivum), რომელიც ტენიან, დაჭაობებულ მდელოზე იზრდება.
ლიტერატურა
*
ნასაკირალის ბრძოლა
ნასაკირალის ბრძოლა — ბრძოლა, რომელიც გაიმართა რუსეთის რევოლუციის დროს, 1905 წლის 20 და 21 ოქტომბერს. ბრძოლაში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ გურიის გლეხებისა და რევოლუციური კომიტეტის მიერ ორგანიზებული ე. წ. წითელი რაზმი და ოზურგეთის მაზრის ადმინისტრაციის კაზაკები და მილიცია. ბრძოლა გაიმართა ნასაკირალის უღელტეხილზე და აქედან მიიღო სახელწოდება. ბრძოლა წარმოადგენდა გურიაში რევოლუციის კულმინაციურ მომენტს და მასში გამარჯვების შემდეგ გამოცხადდა გურიის რესპუბლიკა.
მიმდინარეობა
სრულიად რუსეთის ოქტომბრის პოლიტიკურმა გაფიცვამ საქართველოს გლეხობის რევოლუციური მოძრაობის შემდგომი აღმავლობა გამოიწვია. 16 ოქტომბერს გლეხთა რაზმები თავს დაესხნენ ჩოხატაურის პოლიციის საგუშაგოსა და საფოსტო განყოფილებას, ხელთ იგდეს დიდძალი საბრძოლო იარაღი, დააპატიმრეს ბოქაული. ოზურგეთის მაზრის უფროსმა ლაზარენკომ 130-მდე კაზაკით ჩავიდა ჩოხატაურში და 20 ოქტომბერს უკან გაბრუნდა. გლეხებმა შეიმუშავეს კაზაკებთან ბრძოლის გეგმა. თავდასხმის ადგილად შეარჩიეს ნასაკირალის ფერდობი, რომელიც ჩოხატაურიდან ოზურგეთისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს. გლეხები დაიყვნენ სამ 50-კაციან რაზმად, გათხარეს სანგრები, ააგეს ბარიკადები, მოაწყვეს დაზვერვა. 20 ოქტომბერს ნასაკირალთან გაჩაღებული ბრძოლა ნახევარ საათს გაგრძელდა. დილით ლაზარენკომ უკან დაიხია, გადაკვეთა მდინარე ბახვისწყალი და ცხავათას მთას შეაფარა თავი. მეორე დღეს ბრძოლა გაგრძელდა შუადღემდე.
21 ოქტომბერს აჯანყებულებმა გაიგეს 17 ოქტომბრის მანიფესტის შესახებ. გამართულ მიტინგზე აჯანყებულებმა უარყოფითად მიიღეს და დაგმეს ოქტომბრის მანიფესტი, თუმცა შეწყვიტეს ბრძოლა და ლაზარენკოს რაზმს გასვლის საშუალება მისცეს. ოფიციალური ცნობით, გლეხებმა მოკლეს 10, დაჭრეს 14 კაზაკი და სტრაჟნიკი. მწყობრიდან გამოყვანილთა რაოდენობა გაცილებით მეტი იყო. 22 ოქტომბერს ოზურგეთის გარნიზონი, 150-მდე პლასტუნი ნასაკირალისკენ გაეშურა, შეუერთდა ლაზარენკოს რაზმს და შეერთებული ძალით ოზურგეთისაკენ დაბრუნდნენ. უკან დაბრუნებულებმა სოფელ დვაბზუდან ოზურგეთამდე გადაწვეს 46 ოჯახი და 90-მდე შენობა, მათ შორის დვაბზუს სოფლის კანცელარია, სკოლა და ამხანაგობა „შუამავალი“. 23 ოქტომბერს აჯანყებულებმა ხელისუფლებას ჩააბარეს 8 ტყვე და 2 მოკლულის გვამი.
ბრძოლას ხელმძღვანელობდნენ ბენიამინ ჩხიკვიშვილი და ნესტორ ერქომაიშვილი. რაზმებს ხელმძღვანელობდნენ დათიკო შევარდნაძე, შერმადინ ცინცაძე და გრიგოლ რამიშვილი. ბრძოლაში ასევე მონაწილეობდნენ ნოე ზომლეთელი, მელქისედეკ გუნთაიშვილი, კიკია მამულაიშვილი, სეფე ცინცაძე, ილია მგელაძე, კირილე უჯმაჯურიძე, ფარნა ცქვიტინიძე, ერმილე ანდღულაძე, სევასტი სარიშვილი, ლეონტი მეგრელაძე, ალექსანდრე ერქომაიშვილი და სხვ.
შედეგები
ნასაკირალის ბრძოლის ამბავი ფართოდ გავრცელდა რუსეთის იმპერიაში და ბიძგი მისცა შეიარაღებული აჯანყების დაწყებას. საპროტესტო მიტინგები გაიმართა ბაქოში, თბილისში, ერევანსა და სხვა ქალაქებში. მუშათა მასები მიესალმებოდნენ გურიის გლეხთა რევოლუციურ ბრძოლას და მტკიცედ მოითხოვდნენ ოზურგეთის მაზრიდან დამსჯელი რაზმებისა და კაზაკების გაყვანას. ნასაკირალის ბრძოლამ მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელო დეკემბრის შეიარაღებული აჯანყების მომზადებას.
მეხსიერება
ნასაკირალის შეტაკების ადგილას 1960 წლის 12 ნოემბერს გაიხსნა ობელისკი, ხოლო 1965 წლის 2 ნოემბერს ცხავათის მთაზე გაიხსნა მემორიალური მუზეუმი. საბჭოთა პროპაგანდა ცდილობდა სტალინი ნასაკირალის ბრძოლის და ლამის გურიის მთელი აჯანყების ხელმძღვანელად სტალინი წარმოეჩინა, თუმცა რეალურად მაშინ გურიაში პოლიტიკურ სიტუაციას მენშევიკები მართავდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:გურიის ისტორია კატეგორია:რუსეთის რევოლუცია (1905) კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა
სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა - დაარსდა როგორც სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნული გალერეა, 1881 წელს. მდებარეობს ადელაიდაში. ითვლება სამხრეთ ავსტრალიის შტატის ვიზუალური ხელოვნების ყველაზე მნიშვნელოვან მუზეუმად. კოლექცია 45 000-მდე ნამუშევარს მოიცავს და ავსტრალიაში სიდიდით მეორე კოლექციაა (ვიქტორიას ეროვნული გალერეის შემდეგ). გალერეა ჩრდილოეთ ტერასის კულტურული უბნის ნაწილია და დასავლეთით სამხრეთ ავსტრალიის მუზეუმი, ხოლო აღმოსავლეთით ადელაიდას უნივერსიტეტი მდებარეობს.
სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეის მუდმივ კოლექციაში ავსტრალიური ხელვონების ნიმუშებია შესული. მუზეუმში გაცულია ევროპული, აზიური და ჩრდილოეთ ამერიკული კოლექციებიც. სამხატვრო გალერეაში ყოველწლიურად თანამედროვე აბორიგენული და ტორესის სრუტის კუნძულების მკვიდრთა ფესტივალი Tarnanthi იმართება.
დაარსება
სამხრეთ ავსტრალიის ხელოვნების საზოგადოება 1856 წელს დაარსდა და სახვითი ხელოვნების უდიდესი საზოგადოებაა, რომელიც დღემდე არსებობს. საზოგადოება ყოველწლიურად სამხრეთ ავსტრალიის ინსტიტუტში გამოფენებს აწყობდა და ხელოვნების კოლექციეს აგროვებდა. 1880 წელს პარლამენტმა ხელოვნების ნიმუშების შესაძენად ინსტიტუტს 2 000 გირვანქა სტერლინგი გადასცა. სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნული გალერეა 1881 წლის ივნისში დაარსდა. თავადაპირველ კოლექციაში მელბურნის საერთაშორისო გამოფენის 22 ექსპონატი, დედოფალ ვიქტორიას, უელსის პრინცის, ბრიტანეთის მთავრობისა და კერძო კოლექციონერთა ნამუშევრები შევიდა. ეროვნული გალერეა საჯარო ბიბლიოთეკის (დღევანდელი სახელმწიფო ბიბლიოთეკის მორტლოკის ფრთა) ორ ოთახში იყო განთავსებული და პრინცმა ალბერტ ვიქტორმა და პრინცმა ჯორჯმა გახსნეს. 1889 წელს კოლექცია საიუბილეო საგამოფენო შენობაში გადაიტანეს, სადაც 10 წლის მანძილზე დარჩა. 1897 წლის 6 მარტს თომას ელდერი გარდაიცვალა, რომელმაც სამხატვრო გალერეას ხელოვნების ნიმუშების შესაძენად 25 000 გირვანქა სტერლინგი დაუტოვა. ელდერის ანდერძი პირველი მნიშვნელოვანი შემოწირულობა იყო ავსტრალიური გალერეებისთვის, შვიდი წლის შემდეგ კი მსგავსი ანდერძი ალფრედ ფელტონმაც დატოვა ვიქტორიას ეროვნული გალერეისთვის.
შენობები
ელდერის შემოწირულების შემდეგ მთავრობამ მუზეუმისთვის სპეციალური შენობის (დღევანდელი ელდერის ფრთა) აგება გადწყვიტა. შენობის დიზაინი ჩარლზ ედუარდ ოუენ სმითს ეკუთვნის და ნეოკლასიკურ სტილშია გადაწყვეტილი. შენობა Trdudgen Brothers-ის მიერ აიგო. იგი 1900] წლის 7 აპრილს გუბერნატორმა ჰალამ ტენისონმა გახსნა.
თავდაპირველად შექმნილი პორტიკი 1936 განახლდა და გაფართოვდა. მას ახალი ფასადი დაემატა დორიული პორტიკით. შენობა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა 1962 (ჩრდილოეთ ნაწილში სამგანყოფილებიანი ნაწილი დაემატა), 1979 (გენერალური რესტავრაცია) და 1996 წლებში, რის შედეგადაც გალერეის საგამოფენო სივრცე გაფართოვდა და ადმინისტრაციული და დამხმარე ნაგებობები გაუმჯობესდა.
შენობა სამხრეთ ავსტრალიის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.
მმართველობა
1939 წელს პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც საჯარო ბიბლიოთეკის, მუზეუმისა და სამხატვრო გალერეისა და ინსტიტუტების შესახებ კანონი გაუქმდა და გალერეა საჯარო ბიბლიოთეკას (ამჟამად სამხრეთ ავსტრალიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა) გამოეყო. მუზეუმში დამოუკიდებელი საბჭო შეიქმნა და სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნული გალერეა ეწოდა.
1967 წელს სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნულ გალერეას სახელი გადაერქვა და სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო გალერეა ეწოდა.
1996 წლიდან 2018 წლამდე მუზეუმის ადმინისტრირება Arts South Australia-ს ევალა, რის შემდეგაც ფუნქციები სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერისა და კაბინეტის დეპარტამენტის ხელოვნებისა და კულტურის სექციას გადაეცა.
კოლქცია
2019 წლისთვის სამხრეთ ავსტრალიის ეროვნულ გალერეაში 45 000-მდე ნამუშევარი ინახება. სახელმწიფო გალერეებიდან, მხოლოდ ვიქტორიას ეროვნული გალერეაა დიდი. სამხატვრო გალერეა ყოველწლიურად 512 000 დამთვალიერებელს მასპინძლობს.
ავსტრალიური ხელოვნება
გალერეის კოლექციებიდან გამორჩეულია ავსტრალიური ხელოვნების ნიმუშები, მათ შორის, ადგილობრივ ავსტრალიელთა და კოლონიური ხელოვნების ნამუშევრები. კოლექცია მდიდარია XIX საუკუნის ნამუშევრებით (მათ შორის ვერცხლის ჭურჭლითა და ავეჯით), განსაკუთრებით, ავსტრალიური იმპრესიონისტების ნამუშევრებით. XX საუკუნის მოდერნისტული ხელოვნების კოლექციაში ბევრია ქალ ხელოვანთა ნამუშევრები. კოლექციის დიდი ნაწილი სამხრეთ ავსტრალიური ხელოვნების ნიმუშებს უკავია, რომელთა შორისაა ჰანს ჰეისონის 2 000 ნახატი და ფოტოების დიდი კოლექციაც.
1939 წელს სამხატვრო გალერეა პირველი ავსტრალიური გალერეა გახდა, რომელმაც ადგილობრივი ხელოვანის ნამუშევარი შეიძინა, თუმცა აბორიგენთა და ტორესის სრუტის კუნძულების მკვიდრთა ნამუშევრების სისტემატური შესყიდვა 1950-იან წლებამდე არ დაწყებულა. კოლექცია მოიცავს თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებსაც, მათ შორის, სამხრეთ ავსტრალიის ჩრდილოეთ ნაწილში მოღვაწე ანანგუს ხელოვანთა ნამუშევრები.
საერთაშორისო ხელოვნება
საერთაშორისო ხელოვნების ნიმუშებიდან, გალერეაში დაცულია იაკობ ვან რეისდალის, სოლომონ ვან რეისდალის, ჯოზეფ რაიტისა და კამილ პისაროს პეიზაჟები. სხვა ევროპელი მხატვრებიდან, სამხრეთ ავსტრალიის სამხატვრო მუზეუმში გოიას, ფრანჩესკო გვარდის, პომპეო ბატონისა და კამილ კოროს ნამუშევრებია დაცული.
სამხატვრო გალერეაში ბრიტანული ხელოვნების დიდი კოლექციაა დაცული, მათ შორის პრერაფაელიტების: ედვარდ ბარნ-ჯონსის, უილიამ ჰოლმან ჰანტის, დანტე გაბრიელ როსეტისა და სხვების ნამუშევრები.
სამხატვრო გალერეაში ინახება როდენის, ჰენრი მურის, ბარბარა ჰეპვორთის, იაკობ ეპსტაინისა და თომას ჰირშჰორნის ქანდაკებები.
გალერეა
რჩეული ავსტრალიური ნამუშევრები
სქოლიო
კატეგორია:სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები ავსტრალიაში კატეგორია:1881 წელს დაარსებული სამხატვრო მუზეუმები კატეგორია:ხელოვნება ადელაიდაში კატეგორია:ადელაიდას მუზეუმები კატეგორია:1881 წელს დაარსებულები ავსტრალიაში
ნასკვი
ნასკვი (ovarium) — ფარულთესლოვან მცენარეთა ბუტკოს ქვედა გაფართოებული ნაწილი. ნასკვში მოთავსებულია ერთი ან რამდენიმე თესლკვირტი; განაყოფიერების შემდეგ თესლკვირტიდან წარმოიქმნება თესლი, ხოლო ნასკვიდან — ნაყოფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
ბაქო-სუფსის ნავთობსადენი
350px|thumb|right|[[საქართველოს ტერიტორიაზე დაწვრილებითი რუკა]] ბაქო–სუფსას ნავთობსადენი — ნავთობსადენი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოდან საქართველოს სოფელ სუფსამდე. ექსპლუატაციაში შევიდა 1999 წლის თებერვალში მისი სიგრძე 837 კილომეტრია. მილსადენის დიამეტრი 530 მმ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკა კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა კატეგორია:მილსადენები
კეიპ-იორკის ნახევარკუნძული
მინი|მარჯვნივ|300პქ|კეიპ-იორკის ნახევარკუნძული კეიპ-იორკის ნახევარკუნძული (Cape York Peninsula) — ნახევარკუნძული ავსტრალიის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მოქცეულია მარჯნის ზღვას, ტორესის სრუტესა და კარპენტარიის ყურეს შორის. წარმოადგენს ერთ-ერთ უკანასკნელ აუთვისებელ ტერიტორიას დედამიწაზე. მის ხელუხლებელ ტროპიკულ ტყეებსა და სავანებს გლობალური ეკოლოგიური მნიშვნელობა გააჩნიათ. ამჟამად განიხილება ტროპიკული ტყეების მსოფლიო მემკვიდრეობაში შეტანის საკითხი.
კატეგორია:ავსტრალიის ნახევარკუნძულები
ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი
thumb|right|ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი (მეტად ცნობილია როგორც აბე სიეესი; Emmanuel-Joseph Sieyès, დ. 3 მაისი, 1748 — გ. 20 ივნისი, 1836) — ფრანგი კათოლიკი მღვდელი (აბე), სასულიერო პირი და პოლიტიკური მწერალი, საფრანგეთის რევოლუციის ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური თეორეტიკოსი და საფრანგეთის საკონსულოსა და საფრანგეთის პირველი იმპერიაში მნიშვნელოვანი როლის შემსრულებელი. დამფუძნებელი კრების წევრი. დირექტორიის მმართველობის წევრი. იმპერიის დროს გახდა სენატორი და გრაფი.
ბიოგრაფია
სიეესი დაიბადა 1748 წლის 3 მაისს, საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ქალაქ ფრეჟიუსში, ჰონორეს და ანაბელ სიეისის მეხუთე შვილი. მისი მამა იყო ადგილობრივი საგადასახადო კოლექციონერი, რომელსაც მოკრძალებული შემოსავალი ჰქონდა. მისი ადრეული განათლება მასწავლებლებსა და იუსუტების დამსახურებაა. მან ასევე გარკვეული დრო გაატარა კოლეჯში, დრაგინიანიში. თავდაპირველად მას სურდა ჯარში გაწევრიანება, მაგრამ მას ჰქონდა სუსტი ჯანმრთელობა, ამიტომ მშობლებმა ურჩიეს რელიგიური კარიერისკენ წასულიყო და მღვდელი გამხდარიყო.
სიეესი პარიზში სენტ-სულპის სემინარიაში ათ წელს სწავლობდა, სადაც მას ასწავლიდნენ თეოლოგიასა და ინჟინერიას, რათა მღვდელი გამხდარიყო.ამის შემდეგ სიიესი სწავლობდა სორბონის კათოლიკურ ეკლესიაში სასულიერო პირებისთვის. აქ მასზე გავლენას ახდენდნენ ჯონ ლოკის, ეტიენ ბონო დე კონდილიაკის, ფრანსუა კენეს, ვიქტორ რიკეტის, ან რობერ ჟაკ ტიურგოს, ენციკლოპედიკოსებისა და განმანათლებლობის სხვა პოლიტიკოსების სწავლებები. 1770 წელს მან მიიღო თავისი პირველი სასულიერო ხარისხი. 1772 წელს ის მღვდლად დაინიშნა და ორი წლის შემდეგ მან მიიღო თეოლოგიის ლიცენზია.
1795 წელს სიეესი გახდა საფრანგეთის ინსტიტუტის მორალური და პოლიტიკური მეცნიერების აკადემიის ერთ-ერთი პირველი წევრი. როდესაც 1803 წელს როდესაც აკადემიური ფრანსში ( French ​: akademi fʁɑ̃sɛz) რეორგანიზაცია მოხდა, იგი მეორე კლასში აირჩიეს, მან შეცვალა 31 წლის ჟან-სილვენ ბაიი, რომელმაც 1793 წლის 12 ნოემბერს ტერორის მმართველობის დროს დაიკავა ეს თანამდედობა.
1799 წელს ის იყო 18 ბრიუმერის (9 ნოემბრის) გადატრიალების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, რომელმაც ხელისუფლებაში ნაპოლეონ ბონაპარტი მოიყვანა. 18 ბრიუმერის გადატრიალების შემდეგ ნაპოლეონთან ერთად იყო სამიდან ერთ-ერთი კონსულთაგანი.
სიიესმა მალევე დატოვა დროებითი კონსულის პოსტი და სენატის კონსერვატორთა ერთ-ერთი პირველი წევრი გახდა (1799 წლიდან, როგორც მისი პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი). ეს დათმობა იყო კრონის დიდი ქონება, რომელიც მან ნაპოლეონისგან მიიღო. 1800 წლის დეკემბრის ბოლოს სიეესი დაიცვა თვითნებურ და უკანონო საქმეებს, რის შედეგადაც ნაპოლეონმა ის იაკობელებს შორის წამყვანი გახადა.
პირველი იმპერიის პეროდში (1804–1814), სიიესი იშვიათად ჩნდებოდა პენსიაზე გასვლის შემდეგ. როდესაც ნაპოლეონი 1815 წელს ხელისუფლებაში დაბრუნდა, სიიესი დასახელდა თანატოლების პალატაში (French: Chambre des Pairs). 1816 წელს, მეორე რესტავრაციის შემდეგ, სიიესი გააძევეს მორალური და პოლიტიკურ მეცნიერებათა აკადემიიდან ლუი XVIII- ის მიერ. შემდეგ ის ბრიუსელში გადავიდა, მაგრამ საფრანგეთში 1830 წლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა. გარდაიცვალა პარიზში 1836 წელს 88 წლის ასაკში.
კალმაში (დუვანის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 70 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 145 კმ-ით.
ბელორეცკის რაიონი
ბელორეცკის რაიონი (Белорет районы; Белорецкий район) — მუნიციპალური რაიონი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, რუსეთის ფედერაცია. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელორეცკი.
გეოგრაფია
ბელორეცკის რაიონი მდებარეობს ბაშკირეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩელიაბინსკის ოლქი. რაიონის ფართობია 11 501 კმ² და ამ მონაცემით იგი არის ბაშკირეთის ყველაზე დიდი რაიონი.
ისტორია
1920-იან წლებამდე ბელორეცკის რაიონი ეკუთვნოდა ორენბურგის ოლქს. 1917 წელს შევიდა უფის გუბერნიის შემადგენლობაში, ხოლო მოგვიანებით ბაშკირეთის ასსრ-ის ტამიან-კატაის კანტონში. ბელორეცკის რაიონი დაარსდა 1930 წლის 20 აგვისტოს, როდესაც სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით მოხდა ბაშკირეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანტონებად დაყოფის გაუქმება და როდესაც შეიქმნა 48 რაიონი.
მოსახლეობა
2010 წლის რუსეთის საყოველთაო აღწერების მიხედვით აქ ცხოვრობენ: რუსები — 59,8 %, ბაშკირები — 30,8 %, თათრები — 6,8 %,  სხვა ეროვნების პირები — 2,6  %.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელორეცკის რაიონში არის 100 დასახლებული პუნქტი, რომლებიც ერთიანდებიან 19 სასოფლო დასახლებაში.
სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის რაიონები კატეგორია:ბელორეცკის რაიონი
Lordomyrma nigra
Lordomyrma nigra — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რაჩის თემი
რაჩის თემი (Рача) — თემი სერბეთში, შედის შუმადიის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 11 986 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 55 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 216 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი რაჩა. რაჩის თემი შედგება 19 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 11.4 კმ².
ცხვარი
thumb ცხვარი (ლათ. Ovis) — წყვილჩლიქოსანი მცოხნელი ცხოველების გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 140 სმ, მასა 40-200 კგ აღწევს. გავრცელებულნი არიან ხმელთაშუა ზღვის ზოგიერთ კუნძულზე, წინა, შუა, ცენტრალურ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიაში, აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ოლქებში. გვხვდებიან ზღვის დონიდან 5000 მ-მდე. ბინადრობენ გაშლილ ადგილებში. ჯოგური პოლიგამიური ცხოველები არიან. ცხვრის გეოგრაფიულ რასებს შორის ამიერკავკასიაში (სომხეთი) გვხვდება O. ammon gmelini. იკვებებიან ბალახოვანი მცენარეებით. მაკეობა 5 თვემდე გრძელდება. შობენ 1-2 კრავს. იყენებენ ხორცსა და ტყავს. წარმოადგენენ მრავალი თანამედროვე შინაური ცხვრის წინაპარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძროხისებრნი
ბორჯღალა
მინი|ბორჯღალა კოლხურ გულსაკიდებზე ბორჯღალა — სვასტიკის მრგვალმკლავა ვარიანტი. ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და გავრცელებული ორნამენტული სიმბოლოა მთელ მსოფლიოში. გვხვდება უძველესი კულტურის კერებში: შუამდინარეთი, ირანი, ინდოეთი, კავკასიაში. მათგან უძველესი კავკასიური ნიმუშებია (მტკვარ-არაქსის კულტურა, აგრეთვე შუმერული, ინდო და ირანულ-არიული, თრიალეთის კულტურა, ელამი და სხვა).
ბორჯღალი თავისუფლებისა და მარადისობის სიმბოლოდ ითვლება. ძველ ეგვიპტურ მითოლოგიაში მოხსენიებულია როგორც „წარმომქმნელი“. ბორჯღალის ყველა თავი მოხსენიებულია, როგორც ცხოვრების შვიდი ეტაპი.
ეტიმოლოგია
200 პქ|მარჯვნივ|thumb|ბორჯღალი „ბორჯღალი“ არის ქართველური წარმოშობის და მისი შესატყვისია მეგრული „ბარჩხალი“ – (თვალისმომჭრელი) ნათება, ელვარება, კაშკაში. დღევანდელ სალაპარაკო მეგრულში „ბჟა ბარჩხალია“ – იტყვიან მცხუნვარე, მოკაშკაშე, სხივებდაფენილ მზეზე, საერთოდ მნათობებზე.
ზოგი მკვლევარი „ბორჯღალის“ განსხვავებულ ინტერპრეტაციას იძლევა: „ბორჯ“ მეგრულად „დროს“, „ჟამს“ აღნიშნავს, ხოლო „ღალ(ა)“ მეგრულად წაღებას, სვლას ნიშნავს. ამ ინტერპრეტაციით, მთლიანობაში, „ბორჯღალ“ დროის სვლას, ჟამის წამღებს, მარადისობას ნიშნავს. დრო ტრიალებს ისე როგორც დედამიწა მზის გარშემო და ამ წრებრუნვით დრო გადის ულევად. მარადიულობის განსახიერებაა. აქვე აღსანიშნავია, რომ „ღალ(ი)“ მეგრულად მდინარესაც აღნიშნავს, ანუ გამდინარეა, რომელიც მუდმივ მოძრაობაშია.
ზოგი მკვლევარის მიხედვით ბორჯღი ძველი ქართული სიტყვაა და ნიშნავს „ფესვს, საძირკველს“, აქედან არის ნაწარმოები მისი გვიანდელი ფორმა „ბურჯი“. სიტყვა „ღალ“ ნიშნავს „წმინდა (ჯანსაღ) ნაყოფს“, „მოსავალს“, „გამოსავალს“, „ბარაქას“. მაშასადამე ბორჯღალო სიტყვა-კომპოზიტია და ნიშნავს — ბურჯის (ბორჯი), იგივე ფესვის — გამოსავალს, „წმინდა ნაყოფს“, ბარაქას. იკითხება, როგორც ბურჯიდან (ბორჯი), იგივე წმინდა ფესვიდან აღმოცენებული „წმინდა“ (ჯანსაღი) ნაყოფი.
ამასთანავე „ბორჯღლი“ ეწოდება ირმის რქასა და ხის ისეთ მსხვილ ტოტს, რომელიც მდიდარია შედარებით წვრილი ტოტებით. ირმის რქა ოდითგანვე მიიჩნეოდა სიცოცხლის ხის სიმბოლოდ, ხოლო მისი ცვლა ქართულ მითოლოგიაში უკვდავების მინიშნება იყო.
ბორჯღალა საქართველოში
200 პქ|მარჯვნივ|thumb|ბორჯღალა ბორჯღალა საქართველოს ტერიტორიაზე ოდითგანვე წმინდა ჩუქურთმად ითვლებოდა და ერთ-ერთი ყველაზე საკრალური ლოგოგრამა იყო. მას აქტიურად იყენებდნენ ძველი სახლების, კერების და დარბაზების მოჩუქურთმების დროს. იგია უმთავრესი და ცენტრალური სიმბოლო დედაბოძის ხატოვანი დამწერლობისა, რომლის ნიშნებს ქართული არქიტექტურა მტკვარ-არაქსის კულტურიდან იცნობს. გარდა ამისა, ბორჯღალას ორნამენტს ხშირად შევხვდებით ძველი ქართული სახლების აივნებზე, კარიბჭეზე, შრომისა და საბრძოლო იარაღებზე. ბორჯღალას უკავშირებდნენ მზეს, ბორბალს.
ქართული 7 სხივიანი ბორჯღალო
ბორჯღალა განსხვავდება ქიმთა რაოდენობით, საქართველოში ყველაზე გავრცელებული 7 ქიმიანი ბორჯღალა იყო, რომელიც სიმბოლურად განასახიერებდა კოსმოსს და წარმართული ქართული პანთეონში არსებული შვიდი წმინდა მნათობის ხატოვანი ნიმუში იყო. კონცენტრაციის ცენტრი, ანუ „ბურჯი“, საიდანაც თითოეული „ღალა“ (მნათობი) გამოედინება, ღმერთის სავანეს სიმბოლოდ მიიჩნეოდა, ვინც იმთავითვე ყოველივე ხილულისა და უხილავის შემოქმედად მიიჩნეოდა.
7 წმინდა მნათობის ქართული სახელებია:
ბორჯღალა დღეს
ბორჯღალა ისევ პოვებს საქართველოში დიდ გამოყენებას.
ის გამოსახულია საქართველოს ეროვნული ვალუტა — ქართულ ლარზე და პასპორტზე.
ასევე გამოსახულია ქართული პასპორტის გარეკანზე.
საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრებს ზედმეტ სახელად ბორჯღალოსნებს უწოდებენ.
thumb|150px|ქართველ მორაგბეთა ლოგო საქართველოს რაგბის კავშირის ლოგოზე გამოსახულია ასევე ბორჯღალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიმბოლოები კატეგორია:ქართული მითოლოგია კატეგორია:ქართული სიმბოლოები
ხუან კარლოს ონგანია
ხუან კარლოს ონგანია (Juan Carlos Onganía Carballo; დ. 17 მარტი, 1914, მარკოს-პასი (ბუენოს-აირესი) — გ. 8 ივნისი, 1995, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1966-1970 წწ. თანამდებობა ეკავა 1966 წლის 29 ივნისიდან, 1970 წლის 8 ივნისამდე, მის გარდაცვალებამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
შუა ფარცხმა
შუა ფარცხმა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ფარცხმის თემში (სოფლები: ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა). მდებარეობს გურიის სერის სამხრეთით, მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 260 მ. ჩოხატაურიდან 1 კმ, საჯავახოდან (რკინიგზის უახლოესი სადგური) 21 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ცენტრში დგას ძველი ცაცხვი, სადაც იმართებოდა პოლიტიკური შეკრებები 1905 წლის რევოლუციის დროს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 653 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოლ თორა
thumb |250px|იეშივა „კოლ თორა“ კოლ თორა (קול תורה „ხმა თორა“) — ლიტვური მიმდინარეობის ულტრაორთოდოქსული იეშივა (ებრაელთა რელიგიური სკოლა) იერუსალიმში. დაარსდა 1939 წელს ფრანკფურტის სასულიერო სასამართლოს ყოფილი უფროსის, იეხიელ შლეზინგერისა და ფულდის იეშივის ხელმძღვანელის და აგრეთვე სასულიერო სასამართლოს უფროსის, რაბინ ბარუხ კუნშტადტის მიერ.
ისტორია
thumb|250px|წარწერა რაბი ოიერბახის საფლავზე. ერთადერთი საპატიო წოდება — იეშივა „კოლ თორას“ მასწავლებელი იეშივა დაარსდა „ბროლის ღამის“ ტრაგედიის შემდეგ იმ მიზნით, რომ გერმანიიდან დევნილი ებრაელებისთვის თორასა და თალმუდის შესახებ ესწავლებინათ. რაბინ შლეზინგერის სიკვდილის შემდეგ, 1949 წელს მოიწვიეს რაბინი შლომო ზალმან ოიერბახი, რომელიც გარდაცვალებამდე (1995) იეშივის სათავეში იდგა.
2010 წლისთვის იეშივის უფროსია ვაჟი მისი დამფუძნებლისა, რაბინი მოშე იეჰუდა შლეზინგერი. „კოლ თორას“ ჰყავს 1000 სტუდენტი.
ცნობილი კურსდამთავრებულები
კატეგორია:იუდაიზმი
ქართული პარტია
ქართული პარტია - პოლიტიკური პარტია საქართველოში, პარტიის თავმჯდომარეა ირაკლი ოქრუაშვილი
ისტორია
დაარსდა 2010 წლის 12 ოქტომბერს. დამფუძნებლებს შორის იყვნენ: საქართველოს თავდაცვის ყოფილი მინისტრი ირაკლი ოქრუაშვილი, საქართველოს ყოფილი სახალხო დამცველი სოზარ სუბარი, ბიზნესმენი ეროსი კიწმარიშვილი და პოლიტიკოსები ლევან გაჩეჩილაძე და კოკა გუნცაძე. მოგვიანებით პარტია დატოვა სოზარ სუბარმა. 2011 წელს პარტიას შეუერთდა მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის 2014 წლის ადგილობბრივ არცევნებში პარტიამ მიიღო ხმათა 0,8%.
პოლიტიკური პლატფორმა
პარტიის პრიორიტეტებია: რუსეთთან ურთიერთობების ნორმალიზება, ტეროტირიული მთლიანობის პრობლემის გადაწყვეტა და ევროპულ ინსტიტუტებში ინტეგრაცია. პარტიის მიზანია, შექმნას და იბრძოლოს კეთილდღეობაზე ორიენტირებული სახელმწიფოსთვის, რაც უნდა დაეფუძნოს - თვითმყოფადობას, უსაფრთხოებას და პროგრესს
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა I ყრილობა
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა I ყრილობა (I Съезд народных депутатов СССР; 25 მაისი — 9 ივნისი, 1989) — საბჭოთა კავშირის სახალხო დეპუტატთა რიგით პირველი ყრილობა.
სხდომები
25 მაისს 10 საათზე კრემლის ყრილობათა სასახლეში მუშაობა დაიწყო სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა ყრილობამ. ყრილობას ესწრებოდა 2249 არჩეულიდან 2155 სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატი.
სსრ კავშირის კონსტიტუციის 110-ე მუხლის შესაბამისად, ვ. ორლოვმა სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა ყრილობის პირველი სხდომა გახსნილად გამოაცხადა.
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატებმა აირჩიეს ყრილობის პრეზიდიუმი 18 კაცის შემადგენლობით.
ყრილობის პრეზიდიუმში აირჩიეს:
ყრილობის თავჯდომარეობა დაევალა სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატს მ. გორბაჩოვს. მან ყრილობას წარუდგინა წინა დღით 446 დელეგატის მიერ შემუშავებული დღის წესრიგი:
ყრილობის დღის წესრიგისა და მუშაობის წესის განხილვის დროს გამოვიდნენ დეპუტატები ნ. ნაზარბაევი, ა. სახაროვი, გ. პოპოვი, ე. მეშალკინი, რ. შჩედრინი, ვ. ბელიაევი, ა. კოსტენიუკი, ი. ბილდირევი.
შემოიტანეს წინადადებანი საკითხების განხილვის წესის შეცვლის თაობაზე, კერძოდ გამოითქვა აზრი, რომ თავდაპირველად მოისმინონ მოხსენებები, განიხილონ ისინი, ხოლო შემდეგ მოაწყონ სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს თავჯდომარისა და სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები.
დეპუტატებმა დაამტკიცეს ღია კენჭისყრის შედეგების დათვლის წესი და ხმების დამთვლელი ჯგუფი. შემდეგ დეპუტატებმა განიხილეს ყრილობის სხდომათა დროებიტი რეგლამენტი. ამ საკითხზე გამოვიდნენ კ. ანტავიჩიუსი, ვ. ლანდსბერგისი, ა. ლევაშოვი, ა. პლოტნიექსი, ს. სტანკევიჩი, ი. ბოიარსი, ა. სებენცოვი, გ. კუროჩკა, ა. ადამოვიჩი, ა. საუნინი, კ. ლუბენჩენკო, ა. სახაროვი, ვ. რევნივცევი, ბ. გიდასპოვი და ა. აიდაკი. დისკუსიის შემდეგ დაამტკიცეს დროებიტი რეგლამენტი.
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა უფლებამოსილების შესამოწმებლად ყრილობამ აირჩია სამანდატო კომისია.
პირველ სხდომაზე დეპუტატებმა ფეხზე ადგომით პატივი მიაგეს თბილისში 9 აპრილის ტრაგედიის შედეგად დაღუპულტა ხსოვნას. შეკითხვის წესით საკითხი დააყენა დეპუტატმა ვ. ტოლპეჟნიკოვმა. თავისი ამომრჩევლების დავალებით მან მოითხოვა ყრილობაზე მოითხოვა გამოეცხადებინათ იმათი გვარები, ვინც გასცა თბილისში 9 აპრილს მშვიდობიან დემონსტრანტთა დარბევისა და მათ წინააღმდეგ მომწამვლელ ნივთიერებათა გამოყენების შესახებ.
ამით დასრულდა რილობის პირველი სხდომა.
სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა ყრილობამ აირჩია სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭო შემდეგი შემადგენლობით:
სქოლიო
კატეგორია:სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა ყრილობები
საბა (საკუთარი სახელი)
საბა (סַבָא) — არამეული წარმოშობის საკუთარი სახელი. არამეულ ენაზე ნიშნავს მოხუცს, ხოლო ძველ ებრაულად — თავისუფლებას მოკლებულს, ტყვეს. ამ სახელს ატარებდა არაერთი ცნობილი ქართველი მოღვაწე. მათ შორის, ქართლის კათალიკოსი საბა (523–552 წწ.), საბა II (1146–1150 წწ.), გრიგოლ ხანძთელის თანამოღვაწე და დეიდაშვილი საბა იშხნელი (VIII–IX სს.) და სხვ. ბერად აღკვეცის შემდეგ ამ სახელს ატარებდა ცნობილი ქართველი მწერალი და ლექსიკოგრაფი, სულხან ორბელიანი (1658–1725 წწ.). საბა-საგან ნაწარმოებია ქართული გვარი საბაშვილი.
სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემებით, საქართველოს ტერიტორიაზე ამ სახელის 28852 მატარებელი ცხოვრობს.
Lordomyrma punctiventris
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიკელე პაციენცა
მიკელე პაციენცა (დ. 5 აგვისტო, 1982) — იტალიელი ფეხბურთელი, იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსის“ დაცვითი ნახევარმცველი.
კარიერა დაიწყო „ფოჯაში“ 2000 წელს. სამი წლის შემდეგ გადავიდა „უდინეზეში“, საიდანაც იჯარით გადავიდა „ფიორენტინაში“ 2006-2007 წლების სეზონში.
2011 წლის 9 ივნისს პაციენცამ სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „იუვენტუსთან“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
ცხოველთა ანატომია
მარჯვნივ|მინი|150 პქ|მუშა ჭიანჭველის ანატომიური აგებულება ცხოველთა ანატომია, იგივე ზოოტომია — მეცნიერება ცხოველთა ცალკეული ორგანოს, მათი სისტემებისა და მთლიანი ორგანიზმის ფორმისა და აგებულების შესახებ. შეისწავლის ასევე ცხოველთა ორგანიზმის ქსოვილებს. ცხოველთა სამყაროს წარმომადგენლები განსხვავდებიან ერთმანეთისგან ანატომიური თვისებებით. ცხოველებისთვის, რომლებიც ერთ სახეობას ან ერთ კლასს ეკუთვნიან, დამახასიათებელია მსგავსი ანატომიური აგებულება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზოოლოგია კატეგორია:ანატომია
დიამეტრი
right|მინი|დიამეტრი დიამეტრი — სწორი ხაზის მონაკვეთი; ეწოდება წრეწირზე მდებარე ორი წერტილის შემაერთებელ მონაკვეთს, რომელიც წრეწირის ცენტრზე გაივლის. დიამეტრი რადიუსის ორზე ნამრავლის ტოლია: d=2r
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:სიგრძე
თამარ მეფის ხიდი
თამარ მეფის ხიდი (ყოფ. ჩელუსკინელების ხიდი) — ხიდი თბილისში, მდინარე მტკვარზე.
ისტორია
1934 წლის 16 აპრილს თბილისში, სტალინის სახელობის მუშათა კლუბში გაიხსნა თბილისის საბჭოს გაერთიანებული პლენუმი, რომელმაც დაამტკიცა ახალი მშენებარე ხიდისათვის და რკინიგზის ქუჩისათვის ჩელუსკინელების სახელის მინიჭება. ხიდის მშენებლობის დასრულება დაგეგმილი იყო 1934 წლის 7 ნოემბერს, ოქტომბრის რევოლუციის 17 წლისთავისთვის.
ქალაქის გაფართოებასთან ერთად მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ახლანდელი გმირთა მოედნის მიმდებარე ტერიტორიამ. 1935 წელს მოედნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით არსებული კლდოვანი ბორცვის გაჭრის შემდეგ გაიჭრა ჩელიუსკინელების ქუჩა. ამავე წელს აშენდა ხიდი (არქიტექტორი ნ. სევეროვი; ინჟინრები ვ. სალუქვაძე, ნ. სლოვინსკი), რომელიც კიდევ ერთ მძლავრ სატრანსპორტო არტერიად იქცა დედაქალაქისთვის. 1934 წელს, ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში საბჭოთა თბომავალი „ჩელიუსკინი“ ჩაიძირა. ექსპედიციის მონაწილეთა გადარჩენას საბჭოთა პროპაგანდამ ჰეროიკული ეპოპეის ხასიათი შესძინა. ამიტომ ახალ ხიდს ქუჩასთან ერთად „ჩელიუსკინელების“ სახელი ეწოდა. ქუჩასაც და ხიდსაც 1989 წელს თამარ მეფის სახელი მიენიჭა
რკინაბეტონის ბურჯები უხეშად გათლილი გრანიტითაა მოპირკეთებული, დანარჩენი ნაწილები კი — ბაზალტის ფილებით. ხიდი ზუსტი პროპორციებით, კარგად შესრულებული დეტალებითა და მონუმენტურობით გამოირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ხიდები
კარაკულევო
კარაკულევო (Ҡаракүл; Каракулево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 357 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
რახათ-ლუხუმი
მინი|233x233პქ|ვარდისწყლითა და შაქრის ფქვილით დაფარული რახათ-ლუხუმი რახათ-ლუხუმი (Rahat Locum), ან უბრალოდ ლუქუმი (Lokum) — თურქული საკონდიტრო ნაწარმო, რომელიც მზადდება სახამებლისა და შაქრისაგან. ძირითადი სახეობები ასევე მზადდება ფინიკის, თხილის ან ნიგვზისგანაც. მას ასევე ხშირად არომატიზირებენ ვარდისწყლით, ასევე ფორთოხლის, ან ლიმონის წვენით. როგორც წესი, ეს საკონდიტრო ნაწარმო პატარა კუბიკების სახითაა ხოლმე წარმოდგენილი, ზედ შაქრის, ან სხვა ტკბილი ფხვნილით, რათა ხელში აღებისას არ გასრიალდეს. არომატის გასაძლიერებლად პიტნასა და დარიჩინსაც იყენებენ.
მისი შექმნის ზუსტი თარიღი და პირობები უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ ოსმალეთის იმპერიაში მისი აქტიური წარმოება XVIII საუკუნის ბოლოს დაიწყო.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|299x299პქ|რახათ-ლუხუმის რამდენიმე სახეობა თურქულ დახლზე რახათ-ლუხუმის შექმნის ზუსტი ისტორია ჯერჯერობით დადგენილი არაა. ივარაუდება, რომ თურქულში სიტყვა ლუქუმი არაბული ალ-ლუქუმიდან შევიდა, რომელსაც თურქული დიალექტის გამო რახათ-ალ-ხუქუმს (رَاحَة الْحُلْقُوم), რაც პირდაპირ ითარგმნება, როგორც „ყელის კომფორტი“.
კომპანია Hacı Bekir-ის მტკიცებით, 1777 წელს თურქი კონდიტერი, სახელად ჰაჯი ბექირ ეფენდი მშობლიური ქალაქიდან, კასთამონუდან კონსტანტინოპოლში გადავიდა და აქ თავისი საკონდიტრო მაღაზია გახსნა. იგი ტკბილეულ ლუქუმის სხვადასხვა ვარიაციებზე მუშაობდა, რა დროსაც შექმნა მისი უნიკალური სახე, რომელიც სახამებლითა და შაქრით მზადდება, რომელსაც უწოდა რახათ-ლუხუმი. მისმა შთამომავლებმა მისი ორიგინალი რეცეპტებით საოჯახო ბიზნესი შექმნეს, რომელიც დღემდე მუშაობს და იგი უკვე მეხუთე თაობას გადაეცა მემკვიდრეობით.
ტკბილეულის ისტორიკოსი ტიმ რიჩარდსონი კი ეჭვქვეშ აყენებს ჰაჯი ბექირის ამბავს და ამტკიცებს, რომ თურქებმა ეს ისტორია თავიანთი პოპულარიზებისათვის მოიგონეს. მისი განცხადებით „კონკრეტული სახელები და თარიღები ხშირად შეცდომით ასოცირდება ამა თუ იმ ტკბილეულის გამოგონებასთან, განსაკუთრებით კი კომერციული მიზნები უწყობს ასეთი ისტორიების შექმნას ხელს“. ვინაიდან არაბულ და ირანულ სამზარეულოში საუკუნეებით ადრე უკვე არსებობდა მსგავსი რეცეპტები, ბევრი მიიჩნევს, რომ რახათ-ლუხუმი სულაც არაა თურქული ტკბილეული, უბრალოდ, მსოფლიომ იგი თურქებისაგან გაიცნო. ამასთან, Oxford Companion to Food აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ რახათ-ლუხუმის გამოგონებას ხშირად მიაწერენ ბექირ ეფენდის, ამის დამადასტურებელი ისტორიული მტკიცებულებები არ არსებობს.
მსოფლიოს გარშემო
მინი|241x241პქ|რამდენიმე სახის თურქული რახათ-ლუხუმი
ბულგარეთი
ბულგარეთში თურქული რახათ-ლუხუმი ერთ-ერთი პოპულარული ტკბილეულია და ცნობილია ლოქუმის სახელით. მიიჩნევა, რომ ბულგარეშთი იგი ოსმალეთის იმპერიის ბატონობისას გავრცელდა, თუმცა ზოგიერთი წყაროს მტკიცებით აქ მას ოსმალთა გამოჩენამდეც იცნობდნენ. ბულგარელებს რახათ-ლუხუმის მწარმოებელი რამდენიმე ბრენდი აქვთ. აქ განსაკუთრებით პოპულარულია თეთრი ნიგვზისა და ვარდისწყლის რახათ-ლუხუმი.
საბერძნეთი
მინი|242x242პქ|რუმინული რახათ-ლუხუმი სხვა ქვეყნების მსგავსად, საბერძნეთშიც რახათ-ლუხუმი ოსმალთა ბატონობის დროს შევიდა, თუმცა XIX საუკუნიდან ბერძნებისათვის იგი განსაკუთრებულ დელიკატესად იქცა. განსაკუთრებული პოპულარობით სალონიკში, კუნძულ სიროსსა და პატრასში სარგებლობს. ბერძნები ყავასთან ორცხობილისა და შოკოლადის ნაცვლად, ტრადიციულად რახათ-ლუხუმს მიირთმევენ. საბერძნეთში მრავალი არომატის მქონე ლუქუმს ამზადებენ. მეტიც, მისი შთაგონებითაა შექმნილი ბერძნული ტკბილეული, სახელად აკანესი.
რუმინეთი
მინი|240x240პქ|თურქული რახათ-ლუხუმის ვარიაცია გამომშრალი გარგრითა და თხილით რუმინეთში ეს ტკბილეული რახათ-ლუხუმის სახელითაა ცნობილი, თუმცა ხშირად ამ სახელწოდებას ამოკლებენ და უბრალოდ რახათს უწოდებენ. აღსანიშნავია, რომ რუმინულ ენაში სიტყვა რახათი, ითარგმნება, როგორც ხაფანგი. რუმინელი ენათმეცნიერების განმარტებით, ეს სიტყვა რუმინულში XVII-XVIII საუკუნეში შევიდა, ვინაიდან ოსმალები დამპყრობლები იყვნენ და ის თურქული ტკბილეული იყო, რუმინელები მას „ხაფანგ ლუქუმს“ უწოდებდნენ. თუმცა დროთა განმავლობაში ეს დამოკიდებულება შეიცვალა, ენაში კვლავ ასე მოიხსენიება. ამასთან, რახათ-ლუხუმი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტკბილეულია რუმინეთში და როგორც წესი, მას ხშირად ნამცხვრის მაგივრად მიირთმევენ.
ალბანეთი და ყოფილი იუოგსლავიის ქვეყნები
ყოფილი იუგოსლავიის ქვეყნებში (სერბეთი, ხორვატია, ბოსნია-ჰერცეგოვინა, სლოვენია, მონტენეგრო და მაკედონია), ისევე როგორც ალბანეთში, ეს თურქული ტკბილეული ცნობილია რახათ-ლუხუმის, ლუქუმის, ან რათლუქის სახელით. იგი ბალკანეთში ოსმალთა ბატონობის პერიოდში გავრცელდა და დღემდე არ კარგავს პოპულარობას. ჩვეულებრივ, დღეს მას ძირითადად ყავასთან მიირთმევენ. ყველაზე პოპულარული მაინც ვარდისწყლისა და კაკლის რახათ-ლუხუმია.
ჩრდილოეთი ამერიკა
მინი|238x238პქ|რახათ-ლუხუმის სახეობა, კაიმაკ-ლუხუმი 1964 წელს ლოს-ანჯელესში Nory Candy-ის კომპანიამ გახსნა რახათ-ლუხუმის საწარმო და მაღაზია, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს. კომპანია აწარმოებს სხვადასხვა ხილის, ეგზოტიკური არომატის მქონე რახათ-ლუხუმს. ასევე აღსანიშნავია, რომ 1930 წელს აშშ-ში ორმა სომეხმა ემიგრანტმა დააარსა საკუთარი კომპანია და დაიწყეს რახათ-ლუხუმის წარმოება. 1984 წელს მათ გამოუშვეს მარწყვის, ჟოლოს, ფორთოხლის, მოცვის, ატმისა და ანანასის არომატის მქონე ლუქუმი.
რაც შეეხება კანადას, აქ კომპანია Nestlé აწარმოებს რძიანი შოკოლადისაგან მომზადებულ რახათ-ლუხუმს, რომელიც მთელს ქვეყანაში იყიდება.
ბრაზილია
რახათ-ლუხუმი ბრაზილიაში ცნობილია, როგორც მანჟარ-ტურკუ, დელიცია-ტურკა, ბალა-დე-გომა-სირია და ბალა-დე-გომა-არაბე. ისევე, როგორც ახლოაღმოსავლური სხვა კერძები, რახათ-ლუხუმი ლათინურ ამერიკაში არაბმა იმიგრანტებმა ჩაიტანეს.
ბრიტანეთი და მისი დომინიონები
გაერთიანებულ სამეფოში რახათ-ლუხუმი უფრო ცნობილია, როგორც Fry's Turkish Delight, რომელიც იყიდება დიდ ბრიტანეთში, ირლანდიაში, ავსტრალიაში, სამხრეთ აფრიკაში, ახალ ზელანდიასა და კანადაში. როგორც წესი იგი რძიანი შოკოლადითაა დაფარული და შიგნით ვარდისწყლის არომატი აქვს. 2010 წლიდან მისი მწარმოებელი ძირითადი ქარხანა ბრიტანეთიდან პოლონეთში გადავიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქული სამზარეულო კატეგორია:დესერტები კატეგორია:ტკბილეული
ევენკთა ავტონომიური ოკრუგი
მინი|ევენკთა ავტონომიური ოკრუგის მდებარეობა რუსეთის ფედერაციაში ევენკთა ავტონომიური ოკრუგი (Эвенкийский автономный округ, ევ. Эведы̄ Автономды̄ Округ; 1977 — 1 იანვარი, 2007), ევენკთა ნაციონალური ოკრუგი (Эвенкийский национальный округ; 10 დეკემბერი, 1930 — 1977) — რუსეთის ფედერაციის ყოფილი სუბიექტი, მდებარეობდა აღმოსავლეთ ციმბირში. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო დაბა ტურა.
ევენკთა ავტონომიური ოკრუგი მდებარეობდა შუა ციმბირის ზეგანზე, ტყისა და ტყეტუნდრის ზონაში. საშუალო სიმაღლე 500-700 მ, შედარებით მაღალია პუტორანის მთები (1700 მ-მდე). არის ქვანახშირის, გრაფიტის, რკინისა და ისლანდიური შპატის საბადოები.ჰავა მკვეთრად კონტინენტურია, იცის ხანგრძლივი მკაცრი ზამთარი. მთავარი მდინარეებია მდინარე ენისეის შენაკადები: ქვემო ტონგუსკა და პოდკამენნაია-ტუნგუსკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ყოფილი სუბიექტები
ზემო ფარცხმა
ზემო ფარცხმა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ფარცხმის თემის ცენტრი (სოფლები: ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა). მდებარეობს გურიის სერის სამხრეთით, მდინარე სუფსის ხეობაში, ჩოხატაურიდან 2 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 16 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფელში დაიბადა გაბრიელ მეგრელიშვილი. სოფელში მოქმედებს ღვინის მარანი, სადაც ჩხავერის ღვინო იწარმოება.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 720 ადამიანი. სოფელში გავრცელებული გვარებია ჩხიკვაძე და ცინცაძე, შედარებით ნაკლებად ძნელაძე და ელიეშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბაშის ჩანჩქერი
აბაშის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი საქართველოში, სოფელ მეორე ბალდიდან 5 კმ-ში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ მასივზე, მდინარე აბაშის სათავეებში, ზღვის დონიდან 895 მ სიმაღლეზე. ჩანჩქერი გადმოდის მღვიმიდან, მდინარე აბაშის ზემო დინების მარცხენა შენაკადის სახით ზედაცარცული კირქვის ქარაფში და ეცემა დაახლოებით 40 მ სიმაღლიდან. წყალვარდნილი დაცემის ადგილას 12 მ დიამეტრის ორმოს წარმოქმნის, რომელშიც წყალი მდუღარესავით ბობოქრობს. ჩანჩქერის შხეფები ხშირად ცისარტყელას წარმოქმნის. მთავარი ჩანჩქერის მარჯვნივ არის კიდევ ორი მომცრო ჩანჩქერი. ჩანჩქერებს დაჰყურებს 200 მ სიმაღლის კირქვული ქარაფი. მიდამოები ხშირი ტყითაა შემოსილი. ყურადღებას იპყრობს ბზის სქელი ტევრები, რომლებშიც საკმაოდ ძნელია გავლა. აქვეა ადგილი რაჩხა, კარსტული წყლების უხვი გამოსავლებით. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია მარტვილი. ბუნების ძეგლია.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III კატეგორია:საქართველოს ჩანჩქერები კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ბატოჩინის თემი
ბატოჩინის თემი (Баточина) — თემი სერბეთში, შედის შუმადიის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 11 771 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 87 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 136 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბატოჩინა. ბატოჩინის თემი შედგება 11 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 12.4 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები