cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩერქეზული დიასპორა
სქოლიო
კატეგორია:ჩერქეზული დიასპორა
მონოთეიზმი
მონოთეიზმი (ბერძნ. μόνος = ერთადერთი და θεός = ღმერთი) — ერთღმერთიანობა, ამა თუ იმ რელიგიაში ერთადერთი ღმერთის არსებობა, უპირისპირდება პოლითეიზმს, მრავალღმერთიანობას. ფორმალურად მონოთეისტურად ითვლება იუდაიზმი (იაჰვე), ქრისტიანობა (სამება), ისლამი (ალაჰი). ქრისტიანული სამება სამსახოვანია. ზიგმუნდ ფროიდმა თავის ანტირელიგიურ პამფლეტში „ მოსე და მონოთეიზმი“ (1950) ასეთი იდეა წამოაყენა: მოსე ფარაონის მსახური იყო. ფარაონმა ეხნატონმა სცადა ეგვიპტეში ერთი ღმერთის – ატონის კულტის შემოღება. მის რეფორმას წინ აღუდგა ქურუმობა და როგორც კი ფარაონი მოკვდა, მზის ღმერთ ატონის საქმეც დასრულდა. მოსემ სცადა ეს იდეა ებრაელებში განეხორციელებინა, მაგრამ ხალხმა ის მოკლა, თუმცა შემდეგ ინანა, მოსე მაინც გააღმერთესო. ეს საინტერესო იდეა მხოლოდ ვარაუდებს ეყრდნობა, ფროიდი გრძნობს ამას და მიუთითებს: დასაბუთება ჩემს შრომაში „ტოტემი და ტაბუ“ მოვახდინეო. იგულისხმება მისი „ ოიდიპოსის კომპლექსი “, შვილების მიერ მამის მოკვლა, მერე სინანული, მამის გაღმერთება და მის სახელზე ცხოველის ტოტემად გამოცხადება. ფსიქოანალიზის ასეთი გზით (რასაც საფუძვლად სქესობრივი მიდრეკილება უდევს – ეჭვიანობა მამისადმი დედის მიმართ), ცხადია მონოთეიზმი ვერ აიხსნება, საკმარისი არგუმენტაციის არარსებობის გამო.
ფორმები
მონოთეიზმის რამდენიმე ფორმა არსებობს, მათ შორის:
ლიტერატურა
კატეგორია:თეოლოგია
Clionella costata
Clionella costata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კაპეტივაძე
საკუთარი სახელი კაპეტივაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
რაპანუი (ხალხი)
რაპანუი ან რაპა ნუი — ხალხი, აღდგომის კუნძულის ადგილობრივი, პოლინეზიური მოსახლეობა. უკიდურესი აღმოსავლეთპოლინეზიური კულტურა — რაპანუის ხალხი, აღდგომის კუნძულის მოსახლეობის 60%-ს შეადგენს, გარკვეული ნაწილი ასევე ცხოვრობს კონტინენტურ ჩილეში. ლაპარაკობენ რაპანუის ენაზე. 2002 წლის აღწერის მიხედვით, კუნძულის მოსახლეობა 3 304 ადამიანს შეადგენს, რომელთაგან თითქმის ყველა დასავლეთ სანაპიროზე, ქალაქ ჰანგა-როაში ცხოვრობს.
2011 წლის მონაცემებით, რაპანუის შემოსავლების ძირითად წყაროს ტურიზმი წარმოადგენს, რომელიც ძირითადად გიგანტური ქანდაკებების — მოაის ირგვლივ ფოკუსირდება. ასევე მოყავთ ზოგიერთი ხილი, ისიც ადგილობრივი გამოყენებისთვის.
რაპანუის ხალხი ყოველთვის იბრძოდა საკუთარ უფლებებზე კუნძულის მფლობელობის საკითხში და ნახევრად-დამოუკიდებლობისათვის. ადგილობრივების ბოლოდროინდელი საპროტესტო გამოსვლები ჩილეური მმართველობის წინააღმდეგ, ჩილეს არმიის მხირდან ძალადობაში გადაიზარდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოკეანეთის ხალხები კატეგორია:აღდგომის კუნძული
სამხრეთი ტანგერანგი
სამხრეთი ტანგერანგი (Tangerang Selatan) — დამოუკიდებელი ქალაქი ინდონეზიაში. მდებარეობს ბანტენის პროვინციაში, ტანგერანგის სარეგენტოში. მიეკუთვნება დიდი ჯაკარტის მეტროპოლიურ არეალში. 2008 წელს ადმინისტრაციულად გამოეყო ტანგერანგის სარეგენტოს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 303 569 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
ნანა გვარიშვილი
ნანა გვარიშვილი (დ. 1924 — გ. 2000) — ქართველი პოეტი და ბიბლიოთეკარი. დაიბადა 1924 წელს. 1941 წელს დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტი, 1947 წელს კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. პირველი ლექსები დაიბეჭდა 1939 წელს. 1948 წელს გამოსცა ლექსების კრებული. ნანა გვარიშვილი იყო ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკის დირექტორი. აღსანიშნავია მისი მთარგმნელობითი საქმიანობაც, თარგმნილია აქვს თანამედროვე თურქი პოეტების ლექსები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:ქართველი პოეტები
ბაყილოვანი
ბაყილოვანი — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (საკობიანოს თემი), მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ახმეტიდან 10 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რევაზ ლაშხი
{{ინფოდაფა სპორტსმენი ბეგი დარჩია {{მედალიშეჯიბრი| ოლიმპიადა}} {{ვერცხლის მედალი | ლონდონი 2012 | -60 კგ.}} {{მედალიშეჯიბრი| ევროპის ჩემპიონატი}} {{ოქროს მედალი | დორტმუნდი 2011 | -60 კგ.}} }} რევაზ ლაშხი (დ. 26 მაისი, 1988, ბორჯომი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი). 2011 წლის ევროპის ჩემპიონი. მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებში, 60 კგ. წონით კატეგორიაში, სადაც ვერცხლის მედალი მოიპოვა. რევაზ ლაშხი ჭაბუკთა შორის ევროპისა (2004) და მსოფლიოს (2005) ვერცხლის პრიზიორია.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
824
თარიღი უცნობია
*
პავსანია
პავსანია (Παυσανίας) შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ვირვიჩა
ვირვიჩა, ვირვიტა (Virvyčia, Virvytė) — მდინარე ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიეტუვაში, ვენტის მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ტელშიაის რაიონში მდებარე ბირჟულისის ტბიდან. მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ. მდიდარია თევზით.
მდინარის სახელწოდება (ვარიანტი — ვირვიტე) ეწოდება ეთნოგრაფიულ ანსამბლს, მოსწავლეთა ბანაკს და (ვარიანტი — ვირვიჩა) იყო ლიეტუველი რევოლუციონერი პოეტი ქალის სალომეია ნერისის ფსევდონიმი.
Clionella gravis
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მოწამეთის სამრეკლო
მოწამეთის სამრეკლო — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოწამეთაში.
აგებულია კარგად დამუშავებული კვადრი ქვებითა და კირხსნარით. სამრეკლო ორსართულიანია. მეორე სართული გუმბათოვანია და ეყრდნობა ექვს სვეტს. პირველი სართულის შესასვლელი კარი გაჭრილია აღმოსავლეთის მხრიდან. კარის თავზე ამოკვეთილია სამშენებლო წარწერა, სადაც მონასტრის წინამძღვარი პორფირი წერეთელია მოხსენიებული. წარწერა იუწყება, რომ 1846 წელს აღუდგენიათ სამრეკლო და კარიბჭე, ასევე გაუვრცელებიათ სამონასტრო ტერიტორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
არჩილ გედენიძე
არჩილ გედენიძე (დ. 13 ივლისი, 1961, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.
1978–1980 წლებში იყო თბილისის №8 საავადმყოფოს სანიტარი. 1986–1988 წლებში ბავშვთა ქირურგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1988–1992 წლებში უფროსი ლაბორანტი. 1992–1998 წლებში ქირურგიული ულტრაბგერითი კვლევის განყოფილების გამგე. 1998 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული კლინიკის ინსტრუმენტული ბლოკის ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს 14 სამეცნიერო ნაშრომი.
1997 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლის და ნაღვლის ბუშტის ექოტომოგრაფია და არასრული ბიოფსია ბავშვთა ასაკში.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ქართველი ექიმები
აუგუსტუსბურგისა და ფალკენლუსტის სასახლეები
thumb|left|250px|ფალკენლუსტის სასახლე
სასახლეები XVIII საუკუნის დასაწყისში, კიოლნის არქიეპისკოპოს კლემანს ავგუსტ ბავარიელის მიერ აიგო. აუგუსტუსბურგის სასახლის მთავარ ნაწილს U-ს ფორმა აქვს და შედგება სამი სართულისა და ორდონიანი სხვენისგან. საუცხოო კიბეები ბალთაზარ ნეიმანის მიერაა დაპროექტებული. ბაღები დააპროექტა დომინიკ გირარდმა.
ფალკენლუსტის სასახლე 1729 - 1740 წლებში, ამალიენბურგის სანადირო სახლის სტილში აიგო.
მეორე მსოფლიო ომიდან მოყოლებული 1994 წლამდე, აუგუსტუსბურგის სასახლე გერმანიის პრეზიდენტის მიერ სტუმრების მისაღებად გამოიყენებოდა.
კაბენის მონასტერი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)
300px|მინიატიურა|კაბენის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია კაბენის მონასტერი — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სამონასტრო კომპლექსში. სოფ. კიკეთის მახლობლად, მდინარე ასურეთისხევის ხეობაში (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი).
კომპლექსში შედიოდა: ღვთისმშობლის მიძინების დიდი გუმბათიანი ტაძარი, სვიმონ მესვეტისა და მიქელ მთავარანგელოზის მცირე დარბაზული ეკლესიები. შემორჩენილი ნახატებისა და ფოტოსურათების მიხედვით კაბენის ტაძარი XIII საუკუნის I ნახევრის ქართულ ხუროთმოძღვრების თვალსაჩინო ძეგლი ყოფილა. იგი მცირე ცვლილებებით იმეორებდა ბეთანიის გუმბათოვანი ტაძრის გეგმას (შიგა სივრცის საკითხიც იმგვარად იყო გადაწყვეტილი), მაგრამ, იმავე დროს, არსებითად განსხვავდებოდა მისგან ფასადების მორთულობის სისტემით, რომელიც სამთავის-იკორთის ტაძართა დეკორატიულ სისტემას იმეორებდა. 1851 წელს მთავარი ეკლესიის საკურთხეველში შეიმჩნეოდა მოხატულობა.
მონასტრის ზღუდის გარეთ, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნატეხი ქვით ნაგები მომცრო დარბაზული ეკლესია დგას. ფასადები მოპირკეთებულია მოყვითალო ქვის კარგად გათლილი კვადრებით. მორთულობა შესრულებულია XII-XIII საუკუნეებში შემუშავებული დეკორატიული სისტემის მიხედვით. აღმოსავლეთი ფასადის წარწერიდან ირკვევა, რომ ვინმე გიორგი კაბენის ვაჟებს – ნიკოლოზს, ვასილს, ოქროპირსა და გრიგოლს – თამარ მეფის დროს (XII საუკუნის დასასრული და XIII საუკუნის დასაწყისი) დაუმთავრებიათ ადრე დაწყებული ეკლესიის მშენებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯოული
ჯოული (აღნიშვნა: ', ') — ენერგიის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. მას სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის, ჯეიმზ პრესკოტ ჯოულის პატივსაცემად. განმარტებით, 1 ჯოული არის ენერგია, რომლებიც იხარჯება 1 ნიუტონი ძალის მიერ რაიმე სხეულის 1 მეტრით გადაადგილებისას. სხვა ერთეულებთან მიმართებაში სამართლიანია შემდეგი თანაფარდობები:
1 ჯოული ასევე შეესაბამება შემდეგ ენერგიას/მუშაობას:
კავშირი ნიუტონ-მეტრთან
მიუხედავად იმისა, რომ განზომილების თვალსაზრისით კორექტულია ჯოულის გამოსახვა, როგორც ნიუტონი·მეტრზე, ასეთი მიდგომა სასურველი არ არის, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს აღრევა ძალის მომენტთან. ენერგია და ძალის მომენტი ფუნდამენტურად განსხვავებული ფიზიკური სიდიდეებია, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ფორმალურად ერთნაირი განზომილება აქვთ. მაგალითად, თუ 1 ნ·მ ძალის მომენტს მივუმატებთ 1 ნ·მ ენერგიას, მივიღებთ (განზომილების მიხედვით) კორექტულ შედეგს, 2 ნ·მ, თუმცა ნათელია, რომ მიღებულ სიდიდესს არანაირი ფიზიკური აზრი არ აქვს.
ტიპური მნიშვნელობები
ერთი ჯოული დაახლოებით ტოლია:
გადაყვანა სხვა ერთეულებში
1 ჯოული არის:
Qlimax
მინიატიურა|300პქ|ლაზერული შოუ Qlimax-ის დროს Qlimax — ყოველწლიური ღონისძიება, რომელიც ტარდება ჰოლანდიური გამრთობი ორგანიზაციის Q-Dance-ს მიერ. Qlimax hardstyle-თვის უმთავრეს კალენდარულ დღედ ითვლება, მასში წარმოჩენილია მთავარი Q-Dance–ი და აღჭურვლია ყველაზე ძლიერი დანადგარებით ნებესმიერი ღონისძიებისთვის.
ისტორია
დასაწყისისთვის Qlimax წელიწადში რამდენიმეჯერ იმართებოდა, მაგრამ 2004 წლიდან შეიცვალა მისი გრაფიკი და ამ წლიდან უკვე იმართება ყოველ წლიურად, ერთხელ წელიწადში, ნოემბრის მე–3 ან მე–4 კვირას. თავიდან Qlimax იმართებოდა Beursgebouw (ეინდჰოვენი), შემდეგ სხვა და სხვა რამდენიმე ადგილას, ასეთი როგორიც არის მაგალითად სილვერდრომი (Zoetermeer) და ჰაინეკენ მიუზიქლ ჰოლი (ამსტერდამი), მაგრამ საბოლოოდ Qlimax ჰელრედომში (არნემი) დაბინავდა.
მომღერლები
მრავალი მომღერლის ოცნებაა მონაწილეობა მიიღოს Qlimax-ში, რადგან Qlimax წარმოაჩენს ყველაზე წარმატებულ ხელოვნებს მათთვის საყვარელ მიმდინარეობაში (უმეტესად Hardstyle).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელექტრონული მუსიკის ფესტივალები
წმინდა მიროპია
წმინდა მიროპია — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 დეკემბერი, ახალი სტილით — 15 დეკემბერი.
წმიდა მიროპია ხშირად ნახულობდა მოციქულ ფილიპეს ასულის, წმინდა ერმიონიას (ხს. 17 სექტემბერს) საძვალეს, მისი ნაწილებიდან გადმომდინარე მირონი მიჰქონდა და სნეულებს კურნავდა. როდესაც დეციუსმა (249-251) ქრისტიანთა დევნა დაიწყო, წმიდანმა დედასთან ერთად კუნძულ ქიოსს მიაშურა სამოღვაწეოდ.
კუნძულის მმართველის ბრძანებით კეთილმსახურ მხედარ ისიდორეს (ხს. 27 მაისს) წამებით ამოჰხადეს სული. წმინდა მიროპიამ მოწამის პატიოსანი ნეშტი ფარულად წაასვენა და მიწას მიაბარა. შემდეგ მმართველთან გამოცხადდა და საჯაროდ აღიარა ქრისტე. ნეტარი სასტიკად აწამეს და საპყრობილეში ჩააგდეს. შუაღამისას საკანი გაბრწყინდა. წმინდა მოწამე ისიდორე ანგელოზების თანხლებით წარდგა ქალწულმოწამის წინაშე. საპყრობილე კეთილსურნელებით აივსო და ნეტარმა მიროპიამ სიხარულით შეჰვედრა სული უფალს (251 წელი). ამ სასწაულის მოწმე წარმართმა ციხის მცველმა მღვდელს მოუთხრო ყოველივე, ნათელ-იღო და ისიც მოწამეობრივად აღესრულა ქრისტესთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 251
რენელის კუნძულები
thumb|300px|რენელის კუნძულები რენელის კუნძულები (Islas Rennell) — კუნძულები წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, მაგელანის სრუტის ჩრდილოეთით, დედოფალ ადელაიდას არქიპელაგში, ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონში. შედგება ორი კუნძულისგან, რომლებიც ერთმანეთისგან საკმაოდ ვიწრო არხით არის გამოყოფილი, რომლის მაქსიმალური სიგანეა 30 მეტრი. ყველაზე უფრო დიდი კუნძულია — სამხრეთ რენელის კუნძული, რომლის ფართობია 340 კმ² და სიმაღლე ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ხოლო ჩრდილოეთ რენელის კუნძულის ფართობი შეადგენს 303 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ლიტერატორთა ხიდები
მინი|290x290პქ| ლიტერატორთა ხიდების გეგმა, 1914 წ ლიტერატორთა ხიდები (Литераторские мостки) — ადგილი სანქტ-პეტერბურგში, ვოლკოვოს სასაფლაოზე, მუზეუმ-ნეკროპოლისი, სადაც დაკრძალულია მრავალი რუსი და საბჭოთა მწერალი, მუსიკოსი, მსახიობი, არქიტექტორი, მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე.
ისტორია
ამ ნეკროპოლისთან დაკავშირებული ტრადიცია სათავეს იღებს 1802 წლიდან, როდესაც აქ, ტაძართან ა. რადიშჩევი დაკრძალეს (საფლავი არ იყო შემონახული, მოგვიანებით სასაფლაოზე კენოტაფი დაამონტაჟეს). 1844 წელს აქ დაკრძალეს ისტორიკოსი და მთარგმნელი დ. ი. იაზიკოვი, 1848 წელს — პუბლიცისტი ბ. გ. ბელინსკი. 1861 წელს ბელინსკის საფლავთან დაკრძალეს კიდევ ერთი მემარცხენე კრიტიკოსი ნ. ა. დობროლიუბოვი, ხოლო 1868 წელს მათ გვერდით პუბლიცისტი დ. ი. პისარევი. დობროლიუბოვის დაკრძალვამ არა მარტო ათწლეულების მანძილზე განსაზღვრა ამ ადგილის ბედი, როგორც ლიტერატურული პანთეონის, არამედ საფუძველი ჩაუყარა საზოგადოებრივ გამოსვლებს, რომელიც წლიდან წლამდე უფრო და უფრო ოპოზიციურ-პოლიკურ ხასიათს იღებდა. გამოსვლების საბაბი ხდებოდა კულტურის გამოჩენილი მოღვაწეების დაკრძალვა ან წლისთავები. დობროლიუბოვის გარდაცვალებიდან 10 წლისთავზე, პირველად ვოლკოვოს სასაფლაოს ისტორიაში, მოხდა სტუდენტური დემონსტაციის მოწყობის მცდელობა. საზეიმო მოხსენიების შესახებ სტუდენტებმა სცადეს განცხადების გამოქვეყნება პრესაში, მაგრამ ვერ მოიძენბნა ისეთი გაზეთი, რომელიც განცხადების დაბეჭდვას დასთანხმდებოდა. ამიტომ განცხადებები სამთო და ტექნოლოგიურ ინსტიტუტებში გამოიკრა. ვიღაცას განცხადებაზე მიწერილი ჰქონდა „პისარევის ხეივანი და ბელინსკის ხეივანი“, რაც თავისთავად წინამორბედი გახდა მალევე დამტკიცებული დასახელებისა — „ლიტერატორთა ხიდები“. „ლიტერატორთა ხიდების“ ნეკროპოლისში დაკრძალული არიან მწერლები: ი. ს. ტურგენევი, მ. სალტიკოვ-შჩედრინი, ნ. ს. ლესკოვი, გ. ი. უსპენსკი, ს. ი. ნადსონი, ა. ი. კუპრინი; რევოლუციონერები გ. ვ. პლეხანოვი, ვერა ზასულიჩი, ნ. ს. ტიუტჩევი; მეცნიერები დ. ი. მენდელეევი, ვ. მ. ბეხტერიევი, ი. პ. პავლოვი, ნ. ნ. მიკლუხო-მაკლაი, ა. ს. პოპოვი, მოქანდაკე ვ. ვ. კოზლოვი და სხვები. აქვეა დაკრძალული ვ.ი.ლენინის დედა და მისი დები.
1935 წელს „ლიტერატორთა ხიდები“ გადაკეთდა საქალაქო ძეგლების სახელმწიფო მუზეუმის განყოფილებად. აქ გადაასვენეს მწერალთა ნეშტები ისეთი სასაფლაოებიდან, რომლებიც განკუთვნილი იყო განადგურებისთვის — ნ.გ.პომიალოვსკი, ა.ა.ბლოკი, ი. ა. გონჩაროვი. ზოგ შემთხვევაში გადატანილი იყო მხოლოდ საფლავის ქვები, მაგრამ არა თავად ნეშტები. ნეკროპოლისის ტერიტორიაზე 500-მდე საფლავის ქვაა, მათ შორის მნიშვნელოვანი მხატვრული ღირებულების მქონეც.
პავსანია (მხედართმთავარი)
პავსანია (Παυσανίας; დ. დაახლ. ძვ. წ. 510 – გ. ძვ. წ. 468) — სპარტელი მხედართმთავარი. აგიადების სამეფო საგვარეულოდან. ბერძენ-სპარსელთა ომების დროს თერმოპილესთან ლეონიდას დაღუპვის შემდეგ გახდა მისი მცირეწლოვანი ვაჟის პლისტარქეს რეგენტი. მეთაურობდა ბერძენთა არმიას, რომელმაც 479 წლის სექტემბერში პლატეის ბრძოლაში გაანადგური სპარსელთა ჯარი მარდონიოსის მეთაურობით. 478 წელს დაინიშნა ბერძნული ფლოტის სარდლად, ამ თანამდებობაზე შეცვალა მეფე ლეოტიქიდე. პავსინიას მეთაურობით ბერძნებმა უპირატესობა მოიპოვეს კვიპროსზე, ბოსფორის სრუტეში აიღეს ქალაქი ბიზანტიონი. ანტიკური ავტორების აზრით, ბიზანტიონში ყოფნისას ფარული კავშირები დაამყარა სპარსელთა მეფესთან. ამას გარდა, პავსანიას ქედმაღლურმა ქცევამ ხელი შეუწყო საერთობერძნულ კავშირში ჰეგემონიის სპარტელებიდან ათენელებზე გადასვლას. იგი გამოიძახეს სპარტაში და სარდლობიდან გაათავისუფლეს. თავისი ინიციატივით დაბრუნდა ბიზანტიონში და 471 წლამდე იგი საკუთარი ხელისუფლების ქვეშ ჰყავდა. შემდგომ გარკვეული ხანი ცხოვრობდა კოლონეში (ტროადა). 468 წელს ღალატის ეჭვით (მ. შ. ჰილოტებთან დანაშაულებრივი კავშირისთვის) გამოიძახეს სპარტაში ეფორების სასამართლოზე. მისი დაპატიმრების მცდელობის დროს დაიმალა სპარტის ათენას ტაძარში. სპარტის ხელისუფლებამ ტაძრის შესასვლელი ამოაქოლინა, პავსანია დაიღუპა დაუძლურების შედეგად. ზოგიერთი თანამედროვე მკვლევარი ბიზანტიონში პავსანიას მეორედ ჩასვლას და იქ ყოფნას ძლიერ ხანმოკლედ თვლის და მის სიკვდილს ძვ. წ. 476 წლით ათარიღებს.
ლიტერატორთა ხიდები
ისტორია
ვოლკოვოს სასაფლაოს რეკონსტრუქციისა და „ლიტერატორთა ხიდების“ მუზეუმის შექმნის დროს, უკვალოდ დაიკარგა მრავალი გამოჩენილი პეტერბურგელის, ეროვნული ისტორიის, მეცნიერებისა და კულტურის მოღვაწეთა საფლავები, როგორიცაა ვ. ფ. ადლერბერგი, ე. ვ. ალადინი გენერალ-ლეიტენანტი ნ. ი. ახვერდოვი, პეტრე III-ის მსახურის ვაჟი ა. ი. ბასტიდონი, ა. პ. ბაშუცკი, პ. ი. ბაშუცკი, გენერალ-ლეიტენანტი, ნიკოლაევის საინჟინრო აკადემიის პროფესორი ნ. ვ. ბოლდირევი, პ. გ. ბუტკოვი, ა. ლ. ვიტბერგი, სენატორი ნ. მ. გამალეია, წიგნის გამომცემლები ი. პ. გლაზუნოვი და ი. ი. გლაზუნოვი, ს. ნ. გლინკა, ი. ი. გრიგოროვიჩი, პროფესორ-მეანი ს. ა. გრომოვი, პ. ფ. დანილოვი, არმიისა და საზღვაო ძალების მღვდელმთავარი ი. ს. დერჟავინი, „სამედიცინო მაცნეს“ გამომცემელი, ოფთალმოლოგი დ. ი. დმიტროვსკი, ა. ი. ერმოლაევი, ი. ვ. ზაბელინი, პ. ვ. ზლოვი, პ. მ. კოპიევი, არმიისა და საზღვაო ძალების მთავარი მღვდელმთავარი ვ. ი. კუშნევიჩი, კ. ნ. ლებედევი, მ. ვ. პეტრაშევსკის მამა ვ. მ. პეტრაშევსკი, დ. პ. რუნიჩი, ს. ვ. რუსოვი, ა. ი. რიხლევსკი, ფ. ფ. სიდონსკი, ა. ფ. სმირდინი, გენერალ-მაიორი ს. ნ. სტაროვი — ა. ს. პუშკინის დუელის მონაწილე, ა. ნ. სტრანოლიუბსკი, ექიმი დ. კ. ტარასოვი, ა. ი. ტერებენევი, ი. ი. ტერებენევი, კომპოზიტორი ა. ს. ფამინცინი, დ. ი. იაზიკოვი.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტები ანბანის მიხედვით კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები *
პავსანია (მხედართმთავარი)
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 468 კატეგორია:ძველი ბერძენი მხედართმთავრები
სვიანა-როსტიანის სამაროვანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სუკაბუმი
სუკაბუმი (Sukabumi) — ქალაქი ინდონეზიაში, გედეს მთის ძირში, დასავლეთ იავის პროვინციაში, დედაქალაქ ჯაკარტიდან დაახლოებით 80 კმ-ით სამხრეთით.
ზღვის დონიდან 600 მეტრზე გაშენებული ქალაქი ამავე დროს კურორტიცაა, გამოირჩევა უფრო გრილი კლიმატით, ვიდრე მიმდებარე რაიონები. ინდუსტრიის ძირითადი დარგია რეზინი.
ჰოლანდიური კოლონიალიზმის ხანაში, სუკაბუმიში მდებარეობდა პოლიციის აკადემია.
804 წელს შესრულებული სუკაბუმის წარწერა უძველესია იავურ ენაზე შესრულებულ წერილობით ნიმუშებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
იოანე, ირაკლემონე, ანდრია და თეოფილე
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
დისნა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი დისნა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ინდორი
ინდორი (მარათჰ. इंदूर) — უმსხვილესი ქალაქი და კომერციული ცენტრი ინდოეთში, მადჰია-პრადეშის შტატში. მდებარეობს შტატის დედაქალაქ ბჰოპალიდან 190 კმ-ით დასავლეთით. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 1 960 631 ადამიანს შეადგენს. იგი მადჰია-პრადეშის უდიდესი, ინდოეთის მე-15 და მსოფლიოს სიდიდით 147-ე ქალაქია. ინდორს ასევე „მინი მუმბაის“ უწოდებენ მოსახლეობის ეთნიკური მრავალფეროვნების გამო. გარდა ამისა, მუმბაისთან ის სხვა მრავალ მსგავსებასაც ამჟღავნებს: ხშირი ბრბოები, შოპინგის სტილი, გართობა და საკვები.
ინდორი ერთადერთი ქალაქია ინდოეთში, რომელშიც ერთდროულად მდებარეობს როგორც ინდოეთის მენეჯმენტის ინსტიტუტი (IIM), ასევე ინდოეთის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი (IIT).
მარათჰას იმპერიის დროს, იდნორი მნიშვნელოვანი კვანძი იყო დეკანსა და დელის შორის. მადჰავრაო პეშვას სიკვდილის შემდეგ, მარათჰას იმპერია დაიშალა და ინდორი ჰოლკარის სახელმწიფოს დედაქალაქად გამოცხადდა, სანამ აჰილიაბაი ჰოლკარი დედაქალაქს მაჰეშვარში გადაიტანდა.
სქოლიო
კატეგორია:მადჰია-პრადეშის ქალაქები
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი (ყოფილი ვ. ი. ლენინის სახ. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი) — უმსხვილესი და უმთავრესი ტექნიკური (საინჟინრო-ტექნოლოგიური და ჰუმანიტარული პროფილის) უმაღლესი სასწავლებელი საქართველოში, დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1972).
მდებარეობს თბილისში. უნივერსიტეტი, როგორც ევროპის უნივერსიტეტთა ასოციაციის წევრი, ხელმძღვანელობს ევროპის უნივერსიტეტთა დიდი ქარტიის პრინციპებით. უნივერსიტეტის ამჟამინდელი რექტორია დავით გურგენიძე.
უნივერსიტეტი დაარსდა 1922 წლის 16 იანვარს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის სახით, რომელსაც 1928 წელს შეუერთდა (1917 წელს დაარსებული) თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფაკულტეტი და ჩამოყალიბდა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, შემდეგში, 1936 წლიდან — როგორც საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი, 1948 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ხოლო 1990 წლის 6 იანვრიდან — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი.
ამჟამად უნივერსიტეტში მოქმედებს 8 ფაკულტეტი და 28 დეპარტამენტი, ყოველწლიურად 12000-მდე სტუდენტი, 1500 პროფესორ-მასწავლებელი და საშტატო მოსამსახურე ჰყავს. სტუ-ს სამეცნიერო ბიბლიოთეკა საქართველოში ერთ-ერთი უდიდესთაგანია, მოიცავს რა 1,697,590 წიგნს, რომელთა შორის მრავალი უნიკალური და იშვიათი ეგზემპლარია, და 5.000.000-ზე მეტ პერიოდულ გამოცემას.
ისტორია
XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან საქართველოში სახალხო მეურნეობის აღდგენა-განვითარებასთან დაკავშირებით, 1921 წლის 30 დეკემბერს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ გადაწყვიტა 1922 წლის იანვარში სატექნიკო ფაკულტეტის ერთი სემესტრის გახსნა (ნავარაუდევი იყო საჭიროების შემთხვევაში მეორე სემესტრის გახსნაც). უნივერსიტეტი დაარსდა 1922 წლის 16 იანვარს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის სახით, რომელსაც 1928 წელს შეუერთდა (1917 წელს დაარსებული) თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფაკულტეტი და ჩამოყალიბდა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, შემდეგში, 1936 წლიდან — როგორც საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი, 1948 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ხოლო 1990 წლის 6 იანვრიდან — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი.
მის პირველ სხდომას თავმჯდომარეობდა უნივერსიტეტის რექტორი ივანე ჯავახიშვილი. პოლიტექნიკური ფაკულტეტის დეკანად აირჩიეს პროფ. ალექსანდრე დიდებულიძე. იმავე დღესვე, პოლიტექნიკური ფაკულტეტის სტუდენტებს პირველი ლექცია მათემატიკაში ანდრია რაზმაძემ წაუკითხა. ამით დაიწყო სასწავლო პროცესი ქართული საინჟინრო კადრების მოსამზადებლად.
1922 წლისთვის პოლიტექნიკური ფაკულტეტი ასე გამოიყურებოდა:
იმავე წლის სექტემბრიდან, პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე შესვლის მსურველთა დიდი რაოდენობის გამო, შემოიღეს მისაღები გამოცდები. პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე საკონკურსო საგნები იყო ალგებრა, გეომეტრია და ტრიგონომეტრია.
პირველივე სემესტრში პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე პედაგოგიური მუშაობა დაიწყეს ანდრია რაზმაძემ, ნიკოლოზ მუსხელიშვილმა, ალექსანდრე დიდებულიძემ, ანდრია ბენაშვილმა, გიორგი ნიკოლაძემ, არჩილ ხარაძემ. 1928 წლის 28 ივნისს ქართველი ინჟინრების პირველი გამოშვება შედგა. ამ დღეს პოლიტექნიკური ფაკულტეტის 6 სტუდენტმა დაიცვა სადიპლომო პროექტი (ნიკოლოზ კალატოზიშვილი, ვიქტორ მამალაძე, ალექსანდრე მიქაბერიძე, ევგენი ჩიქოვანი, ივანე გვიჩია და ირაკლი მაღალაშვილი).
1928 წლის 1 ოქტომბერს თბილისის უნივერსიტეტის პოლიტექნიკური ფაკულტეტის ბაზაზე საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი შეიქმნა, შემდეგი ფაკულტეტებით:
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის რექტორად შეთავსებით დაინიშნა სახალხო განათლების კომისარი დავით კანდელაკი, პრორექტორად სასწავლო-სამეცნიერო ნაწილში — ნიკოლოზ მუსხელიშვილი. გახსნისას პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში მუშაობდა 20 პროფესორი, 19 დოცენტი, 104 ლექტორი, 38 ასისტენტი.
1930 წელს ჩატარდა საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლების რეორგანიზაცია. საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ბაზაზე დაარსდა ექვსი ინსტიტუტი:
1932 წელს სამთო-მეტალურგიული და ქიმიურ-ტექნოლოგიური ინსტიტუტების ბაზაზე შეიქმნა ამიერკავკასიის სამთო-ქიმიური ინსტიტუტი. 1933 წელს სამთო-ქიმიური, საინჟინრო-სამშენებლო და ენერგეტიკული ინსტიტუტები გაერთიანდა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის სახელწოდებით. 1936 წელს, ახალი კონსტიტუციის საფუძველზე, ამიერკავკასიის ფედერაციის გაუქმების შემდეგ მას საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი ეწოდა. 1933 წლის 8 იანვარს თბილისის უნივერსიტეტი ხელახლა ჩამოყალიბდა როგორც ერთიანი სასწავლო-სამეცნიერო დაწესებულება.
1947 წელს საქართველოს ინდუსტრიულმა ინსტიტუტმა უმაღლესი ტექნიკური განათლების 25-ე წლისთავი იზეიმა. საკავშირო მთავრობამ იგი შრომის წითელი დროშის ორდენით დააჯილდოვა. ინსტიტუტის მიენიჭა პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სახელი. ამ დროს ინსტიტუტში არსებობდა 6 ფაკულტეტი (სამშენებლო, ენერგეტიკული, სამთო, ქიმიურ-ტექნოლოგიური, მექანიკა-მანქანათმშენებლობის, მეტალურგიული). საინჟინრო კადრების მომზადება 22 სპეციალობაში ხდებოდა. 1959 წელს საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტს შეუერთდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი. მინი|საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კიბეებთან. ვიქტორ ერშოვის ფოტო, 1970-იანი წლები. 1972 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის 50 წლის იუბილეზე, იგი ლენინის ორდენით დაჯილდოვდა. იუბილეში მონაწილეობის მისაღებად თბილისში ჩამოვიდნენ ვარშავის, კიევის, პრაღის, ბუქარესტის, ბაქოს, ერევნის, ბრნოს, ალმა-ატის, კრაკოვის, კოშიცეს, კაუნასის, ტომსკის უმაღლესი სასწავლებლების წარმომადგენლები. 1972-1973 სასწავლო წლის დასაწყისში ინსტიტუტს ჰქონდა 28 ფაკულტეტი და 102 კათედრა. დღის სტაციონარზე 15 ფაკულტეტი ფუნქციონირებდა:
საღამოს სტაციონარულ სწავლებას 7 ფაკულტეტი ემსახურებოდა: თბილისის, რუსთავის, ბათუმის, ჭიათურის, ტყიბულის (ზესტაფონის განყოფილებით), ფოთისა და გორის. დაუსწრებელი სწავლების ფაკულტეტები იყო თბილისსა და სოხუმში (თელავისა და ზუგდიდის საკონსულტაციო პუნქტებით).
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ხელმძღვანელები, როგორც წესი ხელისუფლების მიერ ინიშნებოდნენ. 1988 წელს პირველად ჩატარდა რექტორის არჩევნები სამეცნიერო საბჭოს გაფართოებულ სხდომაზე. რექტორად არჩეულ იქნა პროფ. გოჩა ჩოგოვაძე. 1990 წელს საქართველოს პოლიტექნიკურმა ინსტიტუტმა ტექნიკური უნივერსიტეტის სტატუსი მიიღო. 1992 წელს დაარსდა ჰუმანიტარულ-ტექნიკური ფაკულტეტი. 2005 წელს დაარსდა ქართული სამეცნიერო პოტენციალის და სტუდენტ-ახალგაზრდობის დასასაქმებლად „საინივაციო ფონდი-ტექნოლოგიური პარკი“. 2006 წელს 17 მაის ჩატარდა სტუ-ს სტუდენტური თვითმმართველობის პირველი არჩევნები.
სტრუქტურა
უნივერსიტეტის შემადგენლობაში შედის საგანმანათლებლო და სამეცნიერო საქმიანობის უშუალოდ განმხორციელებელი ძირითადი სტრუქტურული ერთეულები: ფაკულტეტები, ბიბლიოთეკა (ბიბლიოთეკები) და დამხმარე სტრუქტურული ერთეულები. უნივერსიტეტის სტრუქტურაში შემავალი ძირითადი სასწავლო-სამეცნიერო და ადმინისტრაციული ერთეულებია ფაკულტეტები. ფაკულტეტის შემადგენლობაში შედიან სასწავლო, სამეცნიერო-კვლევითი და დამხმარე სტრუქტურული ერთეულები.
ფაკულტეტები
უნივერსიტეტის ამჟამინდელი ძირითადი სასწავლო-სამეცნიერო ერთეულებია:
ბიბლიოთეკა
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკა წარმოადგენს ამავე უნივერსიტეტის სასწავლო-სამეცნიერო-კვლევით ერთეულს და სამეცნიერო ცენტრს, რომელიც უზრუნველყოფს სტუდენტთა და პროფესორ-მასწავლებელთა მომსახურებას. იგი, ასევე წარმართავს სამეცნიერო-ბიბლიოგრაფიულ საქმიანობას. ბიბლიოთეკის ერთიან ქსელში გაერთიანებულია უნივერსიტეტის ყველა სტრუქტურის საბიბლიოთეკო მომსახურება. იგი კოორდინაციას უწევს უნივერსიტეტის ფაკულტეტების ბიბლიოთეკათა მუშაობას, უზრუნველყოფს მათ დაკომპლექტებას სასწავლო და სამეცნიერო ლიტერატურით. ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის მუშაობას ხელმძღვანელობს ბიბლიოთეკის დირექტორი, რომელიც არის უნივერსიტეტის წარმომადგენლობითი საბჭოს წევრი.
სწავლება და მეცნიერება
სტუ-მა ბოლო 80 წლის განმავლობაში საქართველოს ინჟინერთა, ქიმიკოსთა და მეცნიერული ინდუსტრიის სპეციალისტთა 60 % გამოუშვა. ბოლო წლებში სტუ-ს ფარგლებში ჩამოყალიბდა რამდენიმე დამატებითი სასწავლო დაწესებულება, მათ შორის „კავკასიის ბიზნეს სკოლა“ (თსუ-ს, სტუ-სა და ჯორჯია სტეიტ უნივერსიტეტის ერთობლივი პროექტი), გერმანული სწავლების ფაკულტეტი, ფრანკო-ქართული სწავლების ფაკულტეტი და სისკოს ქსელების აკადემია. ტექნიკურ უნივერსიტეტს ამჟამად ყოველწლიურად 22 000-მდე სტუდენტი, 2000 პროფესორ-მასწავლებელი და საშტატო მოსამსახურე ჰყავს.
უნივერსიტეტის საქმიანობის ძირითადი მიმართულებებია:
უცხოელ სტუდენტთა სწავლება
სტუ-ში სასწავლებლად როგორც დასწრებულ, ისე დაუსწრებელი სწავლების ფორმაზე (სტუდენტები, სტაჟიორები, ასპირანტები და დოქტორანტები) მიიღებიან 35 წლის ასაკამდე უცხოელი მოქალაქეები, რომელთაც გააჩნიათ საშუალო განათლების ან შესაბამისი საგანმანათლებლო დაწესებულების სერტიფიკატი. დოქტორანტურაში და სტაჟირებაზე ასაკი შეზღუდული არ არის.
მოსამზადებელი განყოფილების მსმენელი აბარებს გამოსაშვებ გამოცდებს, რის შემდეგაც მათ მიეცემათ სერტიფიკატი და ჩაირიცხებიან სტუ-ში.
სტუდენტური ორგანიზაციები
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში ამჟამად მოქმედებს ორი სტუდენტური გაერთიანება. ერთ-ერთი მათგანია, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტური კავშირი, დაარსებული 1990 წლის 18 დეკემბერს. სტუდენტური კავშირი პირველი გაერთიანება იყო, შექმნილი სტუ-ს ფარგლებში და ამჟამად მონაწილეობს უნივერსიტეტის თვითმმართველობაში. მეორე ორგანიზაციაა „რეფორმატორები“, შექმნილი 2006 წელს.
სტუდენტური კლუბები
ამჟამად სტუ-ში ფუნქციონირებს ახალგაზრდული ორგანიზაცია ტურისტული კლუბი, რომელიც აერთიანებს ჰუმანიტარული ფაკულტეტის ტურიზმის მენეჯმენტის სტუდენტებს და სპეციალისტებს, ასევე სხვა მომიჯნავე სპეციალობის სტუდენტებს. ტურისტული კლუბის შეიქმნა 2005 წლის დეკემბერში სტუ-ს ჰუმანიტარული ფაკულტეტზე. 14 დეკემბერს ჩამოყალიბდა მმართველი სტრუქტურა, ხოლო 10 მარტიდან ტურისტულმა კლუბმა დაიწყო მოღვაწეობა სტუ-ს ფარგლებში. კლუბში გაწევრიანდა 80 სტუდენტი. კლუბის დამფუძნებლები არიან: დავით ფაჩულია, ეკა ნოზაძე, თიკო დუდუნია, ლიკა შავგულიძე, კახა ჯიმშიაშვილი.
სამედიცინო მომსახურება
პოლიკლინიკა მუშაობს სახელშეკრულებლო პრინციპით, რომელიც გულისხმობს: უნივერსიტეტის თანამშრომლებს ხელფასიდან ყოველთვიურად 1 ლარი ექვითებათ, რაც პოლიკლინიკის ანგარიშზე გადაირიცხება. სამედიცინო მომსახურება (გარდა სტომატოლოგიური მომსახურება) უფასოა. იმ თანამშრომლების მომსახურება, რომელთაც ასეთი ხელშეკრულება არ აქვთ, ხორციელდება შიდა სტანდარტებით, რაც ქალაქის ფასებთან შედარებით მნიშვნელოვნად ნაკლებია. განფასოება შეთანხმებულია უნივერსიტეტის რექტორატთან და პროფკავშირებთან.
პოლიკლინიკა ლიცენზირებულია საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ. პოლიკლინიკა უფასოდ ემსახურება უდედმამო სტუდენტებს, ინვალიდებს, აფხაზეთში დაღუპული პირის ოჯახის წევრებს (სტუდენტებს, თანამშრომლებს).
სიმბოლიკა
ტექნიკურ უნივერსისტეტს გააჩნია საკუთარი სიმბოლიკა: დროშა, გერბი და ჰიმნი, რაც დადგენილია უნივერსიტეტის წესდებით (მუხლი 2). 2010 წლის 5 მაისს, აკადემიურმა საბჭომ მიიღო ახალი დადგენილება „სტუ-ს ახალი გერბის და დროშის შესახებ“, რომელიც განსახილველად და დასამტკიცებლად გადაეცა უნივერსიტეტის წარმომადგენლობით საბჭოს, რაც საბოლოოდ განათლების მინისტრის ბრძანებით დამტკიცდა 2011 წლის 21 მარტს. :
80px|მარჯვნივ|სტუ-ს გერბი
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის უნივერსიტეტები
ნიონი
ნიონი (Nyon) — მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, ვოს კანტონში. მდებარეობს ჟენევის ცენტრიდან 25 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1970-იანი წლებიდან კი მიეკუთვნება ჟენევის აგლომერაციას. გაშენებულია ჟენევის ტბის ნაპირებზე და წარმოადგენს ნიონის რაიონის ცენტრს. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 18 728 ადამიანს შეადგენს. დანარჩენ შვეიცარიასთან დაკავშირებულია ავტომაგისტრალ A1-ით და რკინიგზით.
წყაროებში ნიონი პირველად 367-407 წლებში იხსენიება სახელით civitas Equestrium id est Noiodunus. 1236 წელს მოიხსენიებულია როგორც „ნევედუნი“, 1292 წელს კი „ნიონსი“.
==დემოგრაფია ==
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
825
თარიღი უცნობია
*
ჯუჯა ანტილოპა (გვარი)
ჯუჯა ანტილოპა (Neotragus) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველების გვარი ჯუჯა ანტილოპების ტრიბისა. აერთიანებს აფრიკულ ანტილოპებს. მოიცავს სამ სახეობას:
ზოგჯერ სუნს აკუთვნებენ ცალკე გვარს (Nesotragus; Düben, 1847).
ჯუჯა ანტილოპები ძროხისებრთა ოჯახის ყველაზე პატარა ცხოველები არიან. აქტიურობენ შებინდებისას და ღამით.
სქოლიო
კატეგორია:ჯუჯა ანტილოპები * კატეგორია:ძროხისებრნი
Clionella halistrepta
Clionella halistrepta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მავლა
მავლა (مولى, მრ. რ. — موالي მავალი) — ისლამამდელ არაბეთში განთავისუფლებული მონა ან სამხედრო ტყვე, რომელსაც მფარველობდა ყოფილი ბატონი. ადრინდელ სახალიფოში ტერმინი „მავლა“ აღნიშნავდა არაბთა მიერ დაპყრობილ ქვეყნებში გამუსლიმანებულ პირს, რომელსაც რომელიმე არაბული ტომი მფარველობდა. მუსლიმურ ისტორიულ ლიტერატურაში მავლა ეწოდება აგრეთვე მფარველს, პატრონს. ტერმინი „მავლა“ იხმარება (როგორც სეიდის სინონიმი) მიმართვაში, მონარქთა (მაგ., მაროკოში — მაულია, მულაი) და სასულიერო წოდების საპატიო პირთა (აქედან მოლა) ტიტულებში.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
სამხრეთ რენელის კუნძული
thumb|300px სამხრეთ რენელის კუნძული — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, რენელის კუნძულების ჯგუფიდან, დედოფალ ადელაიდას არქიპელაგში, ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონში. მისი ფართობია 340 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ემა ჰამილტონი
ემა ჰამილტონი, ლედი ჰამილტონი (ინგლის. Lady Emma Hamiltonგ. დ. 26 აპრილი, 1765, ჩესტერი, ინგლისი - 15 იანვარი, 1815, კალე, საფრანგეთი)  — ბრიტანეთის ვიცე-ადმირალის ჰორაციო ნელსონის მეგობარი ქალი. სკანდალური სასიყვარულო ურთიერთობების, სილამაზისა და მხატვრული ნიჭის წყალობით, მე -18 საუკუნის ბოლოს და მე -19 საუკუნის დასაწყისში ევროპაში პოპულარობით სარგებლობდა.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი ემა ჰამილტონი, ემა ლიონი, დაიბადა ჩესტერში, ინგლისის ჩესტერის მხარეში. მჭედელი მამის გარდაცვალების შემდეგ იგი ბებიამ და ბაბუამ აღზარდეს, დედა ნახშირის გაყიდვით ირჩენდა თავს.
1779 წლიდან ემა ლონდონში ცხოვრობდა, სადაც სამსახური დაიწყო. 1782 წლისთვის მან უკვე მოიპოვა სკანდალური დიდება, გახდა რამდენიმე მამაკაცის საყვარელი და მონაწილეობდა შოტლანდიელი შარლატანის ჯეიმზ გრემის სპექტაკლებში. თექვსმეტი წლის ასაკში, ემა დაორსულდა. როდესაც გოგონა შეეძინა, ბავშვი ბებიას მიაბარა აღსაზრდელად. მისი ქალიშვილი, ემა კერიუ, მთელი ცხოვრების განმავლობაში მსახურად მუშაობდა, არ დაქორწინებულა და უშვილოდ გარდაიცვალა 1856 წელს, 75 წლის ასაკში.
თვითონ ემა ლიონმა გვარი შეიცვალა და ემა ჰარტი გახდა (ინგლ. Emma Hart),  ლონდონში დარჩა. ცხოვრობდა ჩარლზ გრევილთან, რომელმაც ემა საკუთარ ბიძას, დიდი ბრიტანეთის ელჩს ნეაპოლის სამეფოში- სერ უილიამ ჰამილტონს წარუდგინა.
1786 წელს ემა ნეაპოლში დასახლდა 56 წლის ბრიტანეთის ელჩის სახლში. 1791 წელს სერ უილიამი და ემა დაქორწინდნენ, რამაც დიდი სკანდალი გამოიწვია ინგლისის არისტოკრატიაში. მინი|ჰორაცია ნელსონი ნეაპოლში ემა ხელოვნებით დაკავდა. ცნობილი სტუმრებისთვის ასრულებდა ცოცხალ ნახატებს, რომლებიც ასახავდა კლასიკური ხელოვნების ნიმუშებს. მისი ხელოვნების თაყვანისმცემლებს შორის იყო გოეთე.საკუთარი წარმოდგენების წყალობით, ემამ მოიპოვა ისეთი პოპულარობა, რომელიც ხელოვნების ისტორიკოსის ულრიკ იტერსხაგენის აზრით, მე-20 საუკუნეში მერლინ მომროს დიდებას უტოლდება. ემა ჰამილტონის სილამაზე საკუთარ პორტრეტებში ასახეს ინგლისელმა მხატვარ-პორტრეტისტმა ჯორჯ რომნიმ (1734-1802),  გერმანელმა მხატვარმა ანგელიკა კაუფმანმა  (1741-1807), გერმანელმა მხატვარმა იოჰან ჰაინრიხ ვილჰელმ ტიშბეინმა (1741-1829) და სხვბა ცნობილმა ხელოვანებმა.
ემა დაუმეგობრდა ავსტრიის დედოფალ მერი კაროლინას, ნეაპოლის მეფის ფერდინანდ IV- ის მეუღლეს. დედოფლის წყალობით, ემამ გაიცნო ინგლისელი ვიცე-ადმირალი ჰორაციო ნელსონი. მათი სასიყვარულო ურთიერთობა საყოველთაოდ იყო ცნობილი. ემას მეუღლე -სერ უილიამი მოთმინებით ეგუებოდა მათ კავშირს. 1801 წელს  ემასა და ჰორაციო ნელსონს შეეძინათ  ქალიშვილი ჰორაცია. სერ უილიამი გარდაიცვალა 1803 წელს. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, ემა ჰამილტონი ნელსონთან ერთად დასახლდა პატარა სახლში ლონდონის სამხრეთით უიმბლდონში.
ემა ჰამილტონი აქტიურად მონაწილეობდა იტალიაში "იაკობინელების" წინააღმდეგ განხორციელებულ ტერორში. მინი|[[ვივიენ ლი და ლორენს ოლივიე ლედი ჰამილტონისა და ჰორაციო ნელსონის როლებში ფილმიდან "ის ჰამილტონი" ]] ადმირალი ნელსონი 1805 წელს ტრაფალგარის ბრძოლაში დაიღუპა. ამის შემდეგ ლედი ჰამილტონი მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში აღმოჩნდა: სერ უილიამის მიერ დანიშნული პენსია მცირე იყო, ხოლო 1813 წლისთვის იგი ვალებში იყო. ინგლისის მთავრობამ ყურადღების გარეშე დატოვა  ინგლისის ეროვნული გმირის, ნელსონის ანდერძი, სადაც ითხოვდა  ზრუნვას ემასა და ჰორაციაზე.
ჰორაციამ გვიან გაიგო, სინამდვილეში ვინ იყვნენ მისი მშობლები. მამის გამო ამაყობდა და მის ნათესავებთან დარჩა საცხოვრებლად, ისინი დაეხმარნენ უმაღლესი განათლების მიღებაში, დაოჯახებაში. ემა კი დედად არასდროს აღიარა. გარდაცვალების შემდეგ, როგორც გმირის ქალიშვილს, დედოფალმა მის ოჯახს ერთჯერადად 1457 გირვანქა სტერლინგი გადაუხადა (ეს თანხმა მისმა ვაჟებმა გაიყვეს), გოგონებს კი სიცოცხლის ბოლომდე ყოველთვიური პენსია 100 გირვანქა სტერლინგი.
რაპანუი (ენა)
რაპანუი — აღმოსავლეთპოლინეზიური ენა, რომელზეც ლაპარაკობენ აღდგომის კუნძულზე.
ემა ჰამილტონი
ბიოგრაფია
ემა ჰამილტონი გარდაიცვალა ამებიური დიზენტერიისგან, 1815 წლის 15 იანვარს კალეში, სადაც იგი თავის კრედიტორებს ემალებოდა.
რაპანუი (ენა)
აღდგომის კუნძული ჩილეს სპეციალურ ტერიტორიას წარმოადგენს. 2002 წლის აღწერის მიხედვით, კუნძულსა და კონტინენტურ ჩილეში, დაახლოებით 3 700 ეთნიკურად რაპანუი ცხოვრობს. რაპანუი უმცირესობის ენაა და მასზე მოლაპარაკეები ასევე საუბრობენ ესპანურად. ბავშვების უმეტესობა ამჟამად ესპანურ ენაზე იზრდება, რაპანუიზე ლაპარაკს ისინი შემდეგში, ცხოვრებაში სწავლობენ.
ემა ჰამილტონი
ხელოვნებაში
ემა ჰამილტონის სკანდალური ისტორიები და სასიყვარულო თავგადასავლები აღწერილია მრავალ რომანში,  პიესებში, ფილმებსა და სხვა ნაწარმოებებში.
რაპანუი (ენა)
რაპანუის დამწერლობა ლათინურ ანბანს იყენებს.
ემა ჰამილტონი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი კურტიზანი ქალები კატეგორია:ჰორაციო ნელსონი კატეგორია:გარდაცვლილი 1815 კატეგორია:დაბადებული 1765
რაპანუი (ენა)
რაპანუის ენა აღმოსავლეთპოლინეზური ენაა, რომელიც ასევე მოიცავს მარკიზულ და ტაიტურ ენებს. ენათა ოჯახში, მორფოლოგიურად ის ყველაზე ახლოსაა მარკიზულთან, მიუხედავად იმისა რომ ფონეტიკურად უფრო ბევრი საერთო აქვს ახალზელანდიურ მაორულ ენასთან. ორივე ენა, თანხმოვნების შენარჩუნების მხრივ შედარებით კონსერვატიულია სხვა აღმოსავლეთპოლინეზიურ ენებთან შედარებით, რომლებმაც ისინი დაკარგეს.
სხვა პოლინეზიური ენების მსგავსად, რაპანუის ძალიან ცოტა თანხმოვანი აქვს. აღმოსავლეთპოლინეზიურ ენებში რაპანუი უნიკალურია იმით, რომ მან შეინარჩუნა თავდაპირველი პროტო-პოლინეზიურის გლოტალური კავშირი.
ძალიან ცოტაა ცნობილი ამ ენის ევროპელებთან კონტაქტამდელი წარსულის შესახებ. მისი ლექსიკის უდიდესი ნაწილი გადმოსულია პროტო-აღმოსავლეთპოლინეზიურიდან. ტაიტურიდან მასიურად დასესხების გამო, ახლა ბევრი სიტყვის ორი ფორმა არესებობს, რაც ადრეულ ენაში ერთი სიტყვით გამოისახებოდა. მაგალითად, ტაიტური ite-ს გვერდით არსებობს ორიგინალი tike‘a (ხედვა); ორივე მათგანი მომდინარეობს პროტო-აღმოსავლეთპოლინეზიური kite‘a-დან.
სქოლიო
კატეგორია:აღდგომის კუნძული კატეგორია:პოლინეზიური ენები
თეოდულე კონსტანტინოპოლელი
თეოდულე კონსტანტინოპოლელი (გ. 440) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე   არის ძველი სტილით 3  დეკემბერი, ახალი სტილით — 16 დეკემბერი.
ღირსი თეოდულე კონსტანტინოპოლის ეპარქი იყო თეოდოსი დიდის ზეობისას. მეუღლის სიკვდილის შემდეგ მან ქალაქ ედესას მიაშურა და ოცდათვრამეტი წელი მოღვაწეობდა სვეტზე. უფლის რჩეული დაახლოებით 440 წელს მიიცვალა.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 440
ლესალე
ლესალე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ჯგალის თემში (სოფლები: ლეთკანთი, ლეკაკულე, ლესალე, ლეხარჩილე, ჯგალი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ჭანისწყლის (ხობისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 250 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით, ზუგდიდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 30 კმ-ით.
ისტორია
ადრე ლესალე სოფელ ჯგალის ერთ-ერთი უბანი იყო. შემორჩენილია XV-XVI საუკუნეების ციხე-დარბაზის ნანგრევები, რომელიც შესაძლოა 1616-1621 წლების ერთ საბუთში მოხსენიებული ჯგალის ციხე იყოს. ჯგალის ციხის მართვა-გამგეობა ქოჩაკიძეთა გარს ჰქონდა ჩაბარებული. 2009 წელს ციხის აღმოსავლეთით, ბორცვზე შემთხვევით აღმოჩნდა დიდი რაოდენობით ბრინჯაოს სხვადასხვა ნივთი: საბრძოლო იარაღი, სამკაულები და ნახევრადძვირფასი ქვების მძივები, რომელბიც ძვ. წ. VI-III საუკუნიდან ახ. წ. II საუკუნით თარიღდება. 2014 წლიდან მიმდინარეობს დაზვერვითი არქეოლოგიური სამუშაოები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 169 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Ricochet (Tangerine Dream-ის ალბომი)
Ricochet — ჯგუფის Tangerine Dream 1975 წლის ცოცხლად ჩაწერილი ალბომი. მასში შეტანილია ჯგუფის 1975 წლის ევროპული ტურის ორი ჩანაწერის ნარევი - ინგლისისა და საფრანგეთის კონცერტებიდან.
ალბომის ორიგინალურ გამოცემაში, მეორე კომპოზიციის დასაწყისში ჟღერს ტაშის ხმა. მაგრამ 1995 წელს ეს ხმა შეცვლილია და ისმის, როგორც უბრალოდ მიყრუებული ხმის ეფექტი.
სქოლიო
კატეგორია:1975 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Tangerine Dream-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის საკონცერტო ალბომები
კაბენის მონასტერი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)
მინი|მარჯვნივ|კაბენის მონასტერი მინი|მარჯვნივ|კაბენის მონასტერი კაბენის მონასტერი — IX საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მონასტერი ახალგორის მუნიციპალიტეტში სოფელ ყანჩავეთის მახლობლად. XIII საუკუნეში საფუძვლიანად გადაუკეთებიათ. განირჩევა რამდენიმე სამშენებლო ფენა. თავდაპირველად „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის გუმბათოვანი ნაგებობა ყოფილა, უძველეს ფენას მიეკუთვნება რვაწახნაგა ყელზე აღმართული გუმბათი, ნალისებრი ფორმის აფსიდი, 4 გუმბათქვეშა თაღი და საყრდენების ნაწილი. საშენ მასალად გამოყენებულია თეთრი, ნასვრეტებიანი ტუფი (კონსტრუქციულ ელემენტებში) და რიყის ქვა. კვადრატიდან წრეზე გადასვლა ხდება ტრომპებით. გუმბათსა და გუმბათის ყელზე შემორჩენილია მოხატულობის ფრაგმენტები, რომლებიც, საღებავებით შესრულებული სამხრეთ ფასადის წარწერაში მოხსენებულ პირთა მიხედვით, IX საუკუნის დასაწყისს მიეკუთვნება. 1908 წლისთვის მონასტერი დანგრეული იყო. მონასტერში ინახებოდა ყანჩავეთის ტყავის სახარება.
დმანისი
დმანისი (1947 წლის 18 მარტამდე — „ბაშკიჩეთი“ ) — ქალაქი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. დმანისში არის დმანისისა და აგარაკ-ტაშირის ეპარქიის კათედრა და რეზიდენცია. მოსახლეობა 2661 ადამიანი (2014). დმანისი იყო შუა საუკუნეების საქართველოს მსხვილი სტრატეგიული და ეკონომიკური ცენტრი.
კაბენის მონასტერი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)
2006 წლის 7 ნოემბერს მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
დმანისი
გეოგრაფია
მდებარეობს საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, დმანისის ვულკანურ პლატოზე, მდინარე მაშავერის ორივე ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1250 მ., თბილისიდან 93 კმ., კაზრეთის რკინიგზის სადგურიდან 30 კმ მანძილზე. დმანისში ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა არის 7,8 °C, იანვრისა -2,7 °C, ივლისის 18,2 °C. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 800 მმ.
კაბენის მონასტერი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ ოსეთის დროებით ადმინისტრაციულ ერთეულში
დმანისი
ისტორია
დმანისის ტერიტორია დასახლებული იყო ადრე ბრინჯაოს ხანიდან. VI-VIII საუკუნეებში დმანისი მცირე დასახლება იყო, სადაც დმანისის საეპისკოპოსოს კათედრალი მდებარეობდა. როგორც ქალაქი, წყაროებში პირველად IX საუკუნეში იხსენიება, ამ დროს მას არაბები ფლობდნენ. XI ს-ის 80-იან წლებიდან სელჩუკთა ხელშია, 1123 წელს დავით IV აღმაშენებელმა გაათავისუფლა, შემდგომ მცირე ხნით კვლავ მტრის ხელში იყო. 1125 წელს დმანისი აიღო დემეტრე I-მა, რის შემდეგაც უშუალოდ მეფის ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა. დმანისი განსაკუთრებით დაწინაურდა XII-XIII სს-ში, გაჩაღდა ვაჭრობა და ხელოსნობა, გადიოდა წინა აზიისკენ მიმავალი საქარავნო გზა, ქალაქში მოქმედებდა ზარაფხანა. XIV საუკუნის ბოლოს დმანისი დაარბიეს თემურ-ლენგის, ხოლო 1486 წელს იაკუბ-ყაენის ჯარებმა. XVI ს-დან ქალაქი დაცემის გზაზე იყო, მოიშალა ეკონომიური ცხოვრება. XVI საუკუნის ბოლოს დმანისი მცირე ხნით დაიკავა ოსმალეთის იმპერიამ, ხოლო XVII საუკუნის დასაწყისში სპარსეთმა. XVIII საუკუნეში საბოლოოდ გაპარტახდა და გაუკაცრიელდა.
XIX საუკუნეში რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში გაჩნდა სოფელის დასახელება ბაშკიჩეთი (Башкичетъ), რომელიც დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის იმპერიის ერთვერსიან რუკაზე. 1933 წლიდან გახდა რაიონული ცენტრი. 1947 წელს კვლავ ეწოდა დმანისი. დმანისის სადაბო საბჭოში შედიოდა სოფლები დალარი, იაყუბლო, კამარლო, ქარიანი, შახმარლო. მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა, ყველ-კარაქის ქარხანა, სამკერვალო ფაბრიკა, სხვადასხვა წვრილი საწარმოები. ქალაქად გამოცხადდა 1981 წელს.
არქეოლოგიური გათხრები
გათხრები დმანისის ნანგრევებში დაიწყო 1936 წელს (ხელმძღვანელები ლ. მუსხელიშვილი, ვ. ჯაფარიძე). გათხრების შედეგად გამოვლინდა ქალაქის ჭიშკარი, მოკირწყლული ქუჩები, მდინარეზე გადასასვლელი გვირაბი, ნასახლარები, სამეთუნეო, ზეთსახდელი და სხვა სახელოსნოები, ქულბაქები, ბეღელი, მარნები, აბანოები, მინარეთიანი მეჩეთისა და მედრესეს ნაშთები. დიდი რაოდენობითაა აღმოჩენილი IX-XI, განსაკუთრებით კი XI-XIII საუკუნეების ადგილობრივი კერამიკა, XI-XIII საუკუნის მონეტები (უმეტესად ქართული), შრომისა და საბრძოლო იარაღი, XII-XIII საუკუნის ოქროს და ვერცხლის სამკაულის განძი.
შუასაუკუნეების სარდაფებს ქვეშ არქეოლოგებმა იპოვეს ცხოველთა ძვლები, რომელთა შორის ქართველმა პალეონტოლოგმა პროფ. ა. ვეკუამ ამოიცნო აწ გადაშენებული რინოსი „Dicerorhinus etruscus etruscus“ 1983 წელს. ეს სახეობა დამახასიათებელი იყო ადრეული პლეისტოცენური ეპოქისთვის. 1984 წელს პირველი ქვის იარაღები იპოვეს. მას შემდეგ ქართველი მეცნიერები დმანისის პლეისტოცენური დეპოზიტების გათხრებს აწარმოებდნენ დმანისში, და 1991 წელს მათ შეუერთდნენ გერმანელი არქეოლოგები „რომიშ-გერმანიშეს ცენტრალმუზეუმიდან“. დმანისის სამუშაოები შემდეგ უფრო გაფართოვდა და საერთაშორისო კვლევის პროექტის ხასიათი მიიღო საქართველოს მეცნიერებათა აკედემიის ხელმძღვანელობით, გერმანიის, აშშ-ის, საფრანგეთისა და ესპანეთის კოლეგების მონაწილეობით. 1999 და 2001 წელს დმანისის რეგიონში გათხრების შედეგად ნაპოვნი იქნა ჰომინიდთა თავის ქალები და ყბის ძვლები, რომლის ასაკი 1,6 მილიონი წლით განისაზღვრება და რომელსაც მოგვიანებით ჰომო გეორგიკუს შეარქვეს.
2007 წლის 24 ოქტომბრიდან დმანისის არქეოლოგიური ძეგლები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
ნაქალაქარი
ისტორიულ ქალაქს ეჭირა დაახლოებით 13 ჰექტარი ფართობი. აღმოსავლეთით ოდნავ დამუშავებული ბაზალტის ქვით ნაგები და ნახევარწრიული ბურჯებით (კონტრფორსებით) გამაგრებული მაღალი გალავანი ერტყა. ჩრდილოეთიდან დაცული იყო მაშავერის ხეობით, რომლის სირღრმე ამ ადგილას 90 მეტრს აღწევს. ქალაქს ერთადერთი ჭიშკარი სამხრეთ-დასავლეთით ჰქონდა. 2,5 მეტრი სიგანის ქუჩები ქვის დიდი ფილებით იყო მოფენილი. ქალაქში კოშკებიანი გალავნით გამაგრებული შიდა ციხის ქვემოთ დგას სამკლესიანი ბაზილიკა, ე.წ. დმანისის სიონი (VI ს.), რომლისთვისაც XIII საუკუნის I მეოთხედში მდიდრულად მოჩუქურთმებული კარიბჭე მიუშენებიათ. აქვეა გვიანდელი ფეოდალური ხანის ეკლესია და სამრეკლო. დმანისის ყველა საცხოვრებელი შენობა აგებულია ცუდად დამუშავებული ბაზალტის ქვით. შენობები შიგნით შელესილი იყო. შეძლებულთა სახლებში კედლები მწვანე ფერის შორენკეცებით იყო შემოსილი. სამოქალაქო დანიშნულების შენობათაგან აღსანიშნავია შეისრულ ტრომპებზე დაყრდნობილი გუმბათით გადახურული ციხის აბანო.
საინტერესო ფაქტები
თბილისში არსებობს დმანისის ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქალაქები
ჰილდესჰაიმის წმინდა მარიამის ტაძარი
ჰილდესჰაიმის წმინდა მარიამის ტაძარი (St. Mariä Himmelfahrt) — შუა საუკუნეების კათედრალი გერმანიის ქალაქ ჰილდესჰაიმში. 1985 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
კათედრალი 1010—1020 წლებში რომანულ სტილში აშენდა. მნიშვნელოვანი განახლება გაფართოება მოხდა XI, XII, XIV საუკუნეებში, ხოლო 1945 წელს, საჰერო დაბომბვებისას მთლიანად დაინგრა. ფაქტობრივად ხელახლა აშენდა 1950—1960 წლებში.
კათედრალი ცნობილია ხელოვნების მრავალი ნიმუშით. მათ შორისაა XI საუკუნის ბრინჯაოს კარი, ამავე საუკუნის ბრინჯაოს სვეტი, წმინდა გოტარდის სარკოფაგი და ა. შ. შიდა ეზოში მდებარეობს 1321 წელს აშენებული გოთიკური სამლოცველო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დაბომბვებისას თითქმის დაუზიანებელი გადარჩა.
კათედრალს გააჩნია მუზეუმი, რომელიც ფლობს შუა საუკუნეების საგანძურის ერთ-ერთ უდიდეს კოლექციას მთელს ევროპაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ტაძრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში