cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტაივინ ლანისტერი
200px|thumb|ჩარლზ დენსი ტაივინ ლანისტერი (Tywin Lannister) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ის წარდგენილია 1996 გამოცემულ წიგნ სატახტოთა თამაშში მოგვიანებით ჩნდება წიგნებში „მეფეთა ჯახი“ (1998) და „ხმლების ქარიშხალი“ (2000). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ბრიტანელმა მსახიობმა ჩარლზ დენსმა.
ბიოგრაფია
ტაივინ ლანისტერი იყო ლანისტერების სახლის ხელმძღვანელი, კასტერლის კლდის ლორდი და დასავლეთის მცველი. ტაივინი იყო ნამდვილი ძალა მეფის საბიჯელში და ვესტეროსში ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი და ძლევამოსილი ადამიანი. ის არის ქვრივი, ჰყავს სამი შვილი ტირიონი, სერსეი და ჯეიმი. კასტერლის კლდე ლანისტერების საგვარეულო ციხესიმაგრეა რომლის ტერიტორიაზე უამრავი ოქროს მაღაროა როემლიც წლების განმავლობაში ლანისტერების სიმდიდრის და ძალაუფლების უდიდესი წყარო იყო, სწორედ ამის გამო მოდის ცნობილი ხუმრობა, ტაივინ ლანისტერი „ოქროს ჯვავს“.
ტაივინი ტიტოს ლანისტერის საყვარელი შვილია. მამამისი ლანისტრების სახლის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ და სამარცხვინო პერიოდს ხელმძღვანელობდა, ტიტოსი ლანისტერების ქონების დიდ ნაწილს ცუდ ინვესტიციებში ფლანგავდა და ხალხს ნებას აძლევდა რომ მისთვის დაეცინათ, რაც სისუსტის აღქმას უქმნიდა მტერს. მათი ვასალები „რეინ კასტამარელები“ აუჯანყდნენ ტიტოს ლანისტერს, ტაივინმა პირდად ჩაახშო აჯანყება და სასტიკად გაუსწორდა აჯანყებულებს, შედეგად კასტამარების გვარი გადაშენდა სამაგიეროდ ტაივინა აღადგინა ლანისტერების რეპუტაცია. ეს აჯანყება უკვდავჰყვეს სიმღერაში „The Rains of Castamere“
ტაივის ურთიერთობა ოჯახთან
ტაივინმა ცოლად მოიყვანა თავისი ბიძაშვილი ჯოანა ლანისტერი და მათი პირველად შეეძინათ ტყუპები სერსეი და ჯეიმი. ჯოანა ტირიონ ლანისტერზე მშობიარობას გადაყვა, რომელსაც სიცოცხლის ბოლომდე ცოლის სიკვდილს აბრალებდა. როდესაც ბავშვობაში ჯეიმის სწავლა უჭირდა მაისტერმა უთხრა ტაივინს რომ ის ვერასდროს შეძლებდა კითხვის სწავლას, თუმცა ტაივინი არ დანებდა და ჯეიმის ყოველდღე 4-4 საათი ამეცადინებდა, ეს მანამ გაგრძელდა სანამ ჯეიმიმ არ გადალახა თავისი პრობლემა, მიუხედევად იმისა რომ ჯეიმიმ კითხვა ისწავლა მას დიდი ხანი სძულდა მამამისი. ტაივინს სძულდა თავისი უმცროსი შვილი ტირიონი, ის მას უყურებდა როგორც უკუღმართს. როდესაც ტირიონმა 16 წლის ასაკში მეძავი მოიყვანა ცოლად, ტაივინმა ის გოგო თავის ჯარისკაცებს მიუგდო და ყოველი კაცი რომელიც მას დაეუფლებოდა თითო ვერცხლს აძლევდა გოგოს, ამ ყველაფერს კი მამის ბრძანებით ტირიონი უყურებდა. მიუხედავად ამ ყველაფრის ტაივინს ყველა მისი შვილი უსიტყვოდ ემორჩილებოდა და მის რჩევას მუდამ ითვალისწინებდნენ. ტაივინმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ხუთი მეფის ომში.
ტაივინი და მეფე ეირის ტარგარიენი
ტაივინი ემსახურებოდა მეფე ეირის II ტარგარიენს მარჯვენა ხელად 20 წლის განმავლობაში, სანამ შეშლილმა მეფე არ უარყო ტაივინ შემოთავაზება სერსეი ლანისტერისა და რეიგარ ტარგარიენის ქორწინებაზე. მეფემ ჯეიმი ლანისტერი თავის ქეშიკად ტაივინის ჯინაზე დანიშნა, იმის გამო რომ მეფის ქეშიკებს ეკრძალებათ დაქორწინება, ეირისმა ფაქტობრივად წაართვა ტაივინს თავისი მემკვიდრე, რაც მან აღიქვა, როგორც დიდი შეურაცხყოფა და გადადგა. რობერტ ბარათეონის აჯანყების დროს ის ნეიტრალურ პოზიციას იკავებდა და ორივე მხრის შემოთავაზებებს აიგნორებდა მანამ სანამ, სამკბილას ბრძოლის შემდეგ არ გაირკვა რომ აჯანყებულები გაიმარჯვებდნენ. მან შეკრიბა მთელი კასტერლის კლდის ჯარები და დედაქლაქისკენ გაემგზავრა სადაც მივიდა და ეჩვენა რომ აპირებდა აჯანყებულებისგან დაეცვა ქალაქი. ეირისის მრჩევლები მოუწოდებდნენ რომა არ გაეღოთ ჭიშკარი თავად, ჯეიმი ლანისტერიც, რომელმაც იცოდა რომ ტაივინი დამარცხებულთა მხარეს არ დაიჭერდა. მიუხედავად ამისა, პაიცელის რჩევით ლანისტერების 10 000 კაციან ლაშქარს გაუხსნეს კარიბჭე და დაიწყო ქალაქის დარბევა და სამეფო ოჯახის ეფექტურად ამოხოცვა, რომელსაც პირდად სერ გრეგორ კლიეგეინი ხელმძღვანელობდა. მეფე ეირისმა ჯეიმის უბრძანა მამამისის თავი მიეტანა მისთვის და თავის პირომანებს დაავა ქალაქი გადაეწვათ, თუმცა ჯეიმიმ ეს არ დაუშვა და მეფე ეირის მოკლა. როდესაც რობერტ ბარათეონმა და ნედ სტარკმა ქალაქს მიაღწიეს, ტაივინმა რობერტს სამეფო ოჯახის ცხედრები წარმოუდგინა, როგორც ერთგულების ნიშნად. ამის შედეგ რობერტი და სერსეი ლანისტერი დაქორწინდნენ, კავშირის განსამტკიცებლად.
სერსის შვილები
სერსეიმ სამი შვილი გააჩინა: ჯოფრი, მირსელა და ტომმენ ბარათეონი. ტაივინმა არ იცოდა რომ სერსეიმ სამივე შვილი ჯეიმისთან ინცესტის შედეგად გააჩინა. ამის გარკვევა შეძლო ორივე რობერტის მარჯვენამ, ჯონ ერინმა და ნედ სტარკმა თუმცა დამოუკიდელად, და ნიშნავდა, რომ ჯოფრის - რობერტის შვილებიდან ყველაზე ხანდაზმულს და რკინის ტახტის აშკარა მემკვიდრეს - არ ჰქონდა რეალური უფლებები ტახტზე დასაჯდომად. ტაივინს ახლო ურთიერთობა ჰქონდა მის უმცროს ძმასთან, კევანთან, რომელიც მისი მთავარი მრჩეველია. კევანის ვაჟი ლანსელი იყო მეფე რობერტის სკვაირი; ბევრს ფარულად სჯერა, რომ ლანსელმა რობერტს ძალიან ბევრი ღვინო მისცა სერსეის ბრძანებით მისი საბედისწერო ნადირობის დროს.
ტელეადაპტაცია
წიგნის ტელეადაპტაციაში ტაივინის როლს ასრულებს ჩარლზ დენსი. მან ამ როლისთვის დადებითი შეფასება მიიღო. კლაივ ჯეიმზმა თქვა რომ „არა მხოლოდ საუკეთესო როლი, რომელიც ოდესმე ჰქონია დენსს; ეს არის საუკეთესო როლი, რომელიც ვინმეს ოდესმე ჰქონია“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
სპექტრი
thumb|[[ცისარტყელა]] სპექტრი (spectrum „წარმოდგენა“, „გამოსახულება“) ფიზიკაში — ერთობლიობა სხვადასხვა მნიშვნელობებისა, რომლებიც შეიძლება მიიღოს მოცემულმა ფიზიკურმა სიდიდემ. სპექტრი შეიძლება იყოს უწყვეტი და წყვეტილი (დისკრეტული). ყველაზე ხშირად სპექტრის ცნებას იყენებენ რხევითი პროცესების მიმართ.
ბირთვულ ფიზიკაში იყენებენ მასების, იმპულსების, ენერგიების, სიჩქარეების და სხვათა სპექტრის ცნებას.
ტერმინი მეცნიერებაში 1671-1672 წლებში შემოიღო ნიუტონმა, რათა აეღნიშნა ცისარტყელას მსგავსი მრავალფერიანი ზოლი, რომელიც მზის სხივის სამკუთხედ პრიზმის გასვლის შემდეგ წარმოიშობა.
ენ ვესკი
ენ ვესკი (ნამდვილი სახელი: ენ ვაარმანი, დ. 27 თებერვალი, 1956) — ესტონელი პოპ-მომღერალი, რომელმაც ჩაწერა სიმღერები როგორც მშობლიურ , ასევე რუსულ ენებზე.
სპექტრი
ლიტერატურა
კატეგორია:ოპტიკა კატეგორია:ასტრონომიური მოვლენები
ირლანდიის დიდი შიმშილობა
დიდი შიმშილობა (an Gorta Mór) — პერიოდი ირლანდიის ისტორიაში, რომელიც გამოირჩეოდა მასობრივი შიმშილით, ავადმყოფობითა და ემიგრაციით, 1845-დან 1852 წლამდე. ის ირლანდიის ფარგლებს გარეთ ასევე ცნობილია, როგორც ირლანდიის კარტოფილის შიმშილობა. ირლანდიურ ენაზე მას ეწოდება an Gorta Mór („დიდი შიმშილობა“) ან Drochshaol („მძიმე დროება“). ამ პერიოდის ყველაზე მძიმე, 1847 წელი ცნობილია, როგორც „შავი '47“.
შიმშილობის განმავლობაში გარდაიცვალა დაახლოებით 1 მილიონი ადამიანი და მილიონზე მეტი წავიდა ემიგრაციაში., შედეგად ირლანდიის საერთო მოსახლეობამ იკლო 20-25%-ით, ზოგიერთ ქალაქში კი 1841-71 წლებში 67%-ითაც კი დაეცა. 1845 წლიდან 1855 წლამდე ირლანდია, ძირითადად პაკეტბოტებით, თუმცა ასევე ორთქლის გემებითა და ბარკებით, დატოვე სულ მცირე 2,1 მილიონმა ადამიანმა, რაც მსოფლიო ისტორიაში ერთი კუნძულიდან მასობრივი გადასახლების ერთ-ერთი უდიდესი შემთხვევაა.
შიმშილობის უშუალო მიზეზი იყო კარტოფილის დაავადება — ფიტოფთოროზი, რომელმაც 1840-იანი წლების განმავლობაში დააინფიცირა კარტოფილის ნათესები მთელს ევროპაში, გამოიწვია 100 000-ზე მეტი ადამიანის გარდაცვალება ირლანდიის საზღვრებს გარეთ და დიდი გავლენა იქონია 1848 წლის ევროპულ რევოლუციებზე. ეკონომისტები ძირითადად თანხმდებიან, რომ 1846 წლის შემდეგ მდგომარეობის გაუარესებაში ბრალი მიუძღვის ბრიტანეთის ვიგების მთავრობის პროტექციონისტულ პოლიტიკას. სხვა გრძელვადიან მიზეზებად განიხილავენ ადგილზე არმცხოვრები მიწის მესაკუთრეების სისტემას და ერთკულტურიან მოსავალზე, კარტოფილზე დამოკიდებულებას.
დიდი შიმშილობა იყო ირლანდიის ისტორიის გამყოფი. მან მთლიანად შეცვალა ირლანდიის დემოგრაფიული, პოლიტიკური და კულტურული ლანდშაფტი და გახდა მიზეზი ირლანდიის მოსახლეობის ერთსაუკუნოვანი კლებისა. შიმშილობა, როგორც ადგილობრივი ირლანდიელების, ასევე მათი დიასპორების ფოლკლორში აისახა და გახდა გამაერთიანებელი წერტილი სხვადასხვა ეროვნული მოძრაობების მთელს კუნძულზე, რომელიც მაშინ დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს ნაწილი იყო. შიმშილობამდე არსებული დაძაბული ურთიერთობა ბევრ ირლანდიელსა და მათ მმართველ ბრიტანულ მთავრობას შორის კიდევ უფრო გაუარესდა შიმშილობის გამო, გამწვავდა ეთნიკური და რელიგიური დაძაბულობა და გაძლიერდა ნაციონალიზმი და რესპუბლიკანიზმი, როგორც ირლანდიაში, ისე ირლანდიურ დიასპორაში მთელი მსოფლიოს გარშემო.
მიზეზები და ხელშემწყობი ფაქტორები
1801 წლის იანვარში გაფორმებული გაერთიანების აქტით ირლანდია გახდა გაერთიანებული სამეფოსგან პირდაპირ მართული, როგორც სამეფოს წევრი. აღმასრულებელი ხელისუფლების ძალაუფლება გადავიდა ლორდ-ლეიტენანტისა და მთავარი მდივნის ხელში, რომლებიც დანიშნულნი იყვნენ ბრიტანეთის მთავრობის მიერ. ირლანდიამ გაერთიანებული სამეფოს თემთა პალატაში გააგზავნა 105 წევრი, ხოლო ირლანდიის წარმომადგენელმა პერებმა საკუთარი რიგებიდან აირჩიეს 28 პირი, რომლებიც სიცოცხლის ბოლომდე იქნებოდნენ ლორდთა პალატაში. 1832 წლიდან 1859 წლამდე ირლანდიის წარმომადგენლების 70% მიწის მესაკუთრე ან მიწის მესაკუთრის შვილი იყო.
ირლანდიის ბრიტანეთთან გაერთიანების შემდგომი 40 წლის განმავლობაში, ბრიტანეთის ყოველი მომდევნო მთავრობა ებრძოდა ამ ქვეყნის მართვის პრობლემებს, რომელსაც, როგორც ბენჯამინ დიზრაელი 1844 წელს აღნიშნავს, ჰყავდა „მშიერი მოსახლეობა, ადგილზე არმცხოვრები არისტოკრატია, უცხოელების მიერ დაარსებული პროტესტანტული ეკლესია და დამატებით, მსოფლიოში ყველაზე სუსტი აღმასრულებლები.“ ბრიტანელმა ისტორიკოსმა სესილ ვუდჰემ-სმითმა გამოითვალა, რომ 1801-დან 1845 წლამდე შექმნილი იყო 114 კომისია და 61 სპეციალური კომიტეტი, რომლებიც ირლანდიაში არსებულ მდგომარეობას იკვლევდნენ და „ყველა მათგანის აღმოჩენები, გამონაკლისის გარეშე გარდაუვალ კატასტროფას წინასწარმეტყველებდნენ; ირლანდია იყო შიმშილის ზღვარზე, მისი მოსახლეობა სწრაფად იზრდებოდა, სამუშაო ძალის სამი მეოთხედი უმუშევარი იყო, საბინაო პირობები - შემაძრწუნებელი, ხოლო ცხოვრების დონე - დაუჯერებლად დაბალი.“
მიწათმფლობელები და მოიჯარეები
მე-18 საუკუნეში ირლანდიაში მიწის საკუთრების მართვისთვის ე.წ. „შუამავლების სისტემა“ დაინერგა. ქირის შეგროვება მემამულეების აგენტების, ანუ შუამავლების ხელში აღმოჩნდა. ეს მემამულეებისთვის რეგულარულ შემოსავალს უზრუნველყოფდა და ათავისუფლებდა მათ პირდაპირი პასუხისმგებლობისგან, ხოლო მოიჯარეებს შუამვლების მხრიდან ექსპლუატაციის პირისპირ ტოვებდა.
კათოლიკეები, რომელთა უმრავლესობა სიღარიბისა და დაუცველობის პირობებში ცხოვრობდა, მოსახლეობის 80%-ს შეადგენდა. სოციალური პირამიდის თავში იყო „დიდგვაროვანთა კლასი“, ინგლისური და ანგლო-ირლანდიური ოჯახები, რომლებიც ფლობდნენ მიწის უდიდეს ნაწილსა და მეტ-ნაკლებად შეუფერხებელ ძალაუფლებას თავიანთ მოიჯარეებზე. მათი ზოგიერთი მამული ვრცელი იყო; მაგალითისთვის, ლუკანის გრაფი ფლობდა 60 000 აკრზე (240 კმ²) მეტს. ბევრი ასეთი მემამულე ინგლისში ცხოვრობდა და წარმოადგენდა ე.წ. აბსენტ მემამულეს (Absentee landlord - ადგილზე არმყოფი მემამულე). გაღატაკებული მოიჯარეებისგან, რომლებსაც მოსავლის მოსაყვანად და საექსპორტო პირუტყვის მოსაშენებლად მინიმალურ ხელფასს უხდიდნენ, შეგროვებული ქირა ძირითადად ინგლისში იგზავნებოდა.
1843 წელს ბრიტანეთის მთავრობამ ჩათვალა, რომ ირლანდიაში მიწის საკითხი იყო ქვეყანაში უკმაყოფილების ძირითადი მიზეზი. მათ შექმნეს სამეფო კომისია, რომელსაც თავმჯდომარეობდა დევონის გრაფი, რათა გამოეკვლიათ მიწასთან დაკავშირებული კანონები. დანიელ ო'კონელმა აღწერა ეს კომისია, როგორც „სრულიად მიკერძოებული“, რომელიც დაკომპლექტებული იყო მთლიანად მემამულეებისგან და არ ჰყავდა მოიჯარეების წარმომადგენელი.
1845 წლის თებერვალში, დევონის გრაფი აღნიშნავს: "შეუძლებელი იქნება ადეკვატურად აღვწერო ის სიღატაკე, რომელსაც ისინი [ირლანდიელი მუშები და მათი ოჯახები] ჩვეულად და ჩუმად იტანენ... ქვეყნის ბევრ ნაწილში მათი ერთადერთი საკვები კარტოფილია, ერთადერთი სასმელი კი – წყალი... მათი ქოხმახები იშვიათად გამოდგება ამინდისაგან თავდასაცავად... საწოლი ან საბანი იშვიათი ფუფუნებაა... და თითქმის ყოველთვის ღორები და ნაკელი მათი ერთადერთი საკუთრებაა."
კომისიის წევრებმა დაასკვნეს, რომ მათ არ შეეძლოთ თავი შეეკავებინათ, „რომ არ გამოვხატოთ ძლიერი შთაბეჭდილება იმ მოთმინების და ამტანობის მიმართ, რომელსაც აჩვენებდა მუშათა კლასი ისეთი უფრო დიდი ტანჯვისას, როგორის ატანა, ჩვენი რწმენით, ევროპის არცერთ სხვა ქვეყანაში არ უწევთ.“ კომისიამ დაადგინა, რომ სიტუაციაზე ძირითადი პასუხისმგებლობა მიწათმფლობელებსა და მოიჯარეებს შორის ცუდ ურთიერთობას ეკისრებოდა. არ არსებობდა მემკვიდრეობითი ლოიალობა, ფეოდალური კავშირი ან პატერნალიზმის შემამსუბუქებელი ტრადიცია, როგორც ეს არსებობდა ბრიტანეთში, რადგან ანგლო-ირლანდიური არისტოკრატია, რომელმაც ჩაანაცვლა გელური არისტოკრატია მე-17 საუკუნეში, იყო განსხვავებული რელიგიის და ირლანდიისთვის ახალი. 1800 წელს კლერის გრაფი მემამულეების დახასიათებისას აღნიშნავს, რომ „კონფისკაცია მათი საერთო სახელწოდებაა“. ისტორიკოს სესილ ვუდჰემ-სმითის მიხედვით, მემამულეები მიწას შემოსავლის წყაროდ მიიჩნევდნენ, საიდანაც რაც შეიძლება მეტი უნდა ამოეღოთ. როდესაც გლეხობა „წყნარი აღშფოთებით გამოხატავდა საკუთარ უკმაყოფილებას“ (კლერის გრაფის სიტყვებით), მემამულეები სოფელს მტრულად განწყობილ გარემოდ განიხილავდნენ საცხოვრებლად. ზოგი მემამულე საკუთარ მამულებს ცხოვრებაში ერთხელ ან ორჯერ თუ სტუმრობდა, თუკი საერთოდ აკეთებდა ამას. ირლანდიიდან მიღებული ქირა ძირითადად მის ფარგლებს გარეთ იხარჯებოდა. მხოლოდ 1842 წელს, £6 000 000 გავიდა ირლანდიიდან
შუამავლის უნარიანობა იზომებოდა იმ ქირის შემოსავლით, რომლის ამოღებასაც ის მოიჯარისგან შეძლებდა. ისინი კომისიის წინაშე აღწერეს, როგორც „მიწის ზვიგენები“, „სისხლისმწოველები“ და „ტირანების ყველაზე მჩაგვრელი სახეობა, რომელსაც კი ოდესმე აუოხრებია ქვეყანა“. შუამავლები მემამულეებისგან გრძელვადიანი იჯარით, ფიქსირებული ქირით იღებდნენ მიწის დიდ ნაკვეთებს, რომლებსაც შემდგომ ქვეიჯარით გასცემდნენ იმ ფასად, რომლითაც მოუნდებოდათ. ისინი მიწის ნაკვეთებს სულ უფრო და უფრო მცირე ნაწილებად ყოფდნენ, რათა გაეზარდათ მიღებული ქირის ოდენობა. მოიჯარეები შეიძლება გამოსახლებულიყვნენ ისეთი მიზეზების გამო, როგორიცაა ქირის გადაუხდელობა (რომელიც მაღალი იყო) ან მესაკუთრის გადაწყვეტილება, რომ მარცვლეულის მოყვანის ნაცვლად ცხვარი გაეზარდა. კოტერები ქირას მემამულესთვის მუშაობით იხდიდა, ხოლო სპალსპინები (მოხეტიალე შავი მუშები) თავიანთ მოკლევადიან იჯარას – დროებითი, დღიური სამუშაოების შესრულებით.
ვინაიდან მიწის ნაკვეთში მოიჯარის მხრიდან ნებისმიერი გაუმჯობესება იჯარის ვადის გასვლის ან ჩამორთმევის მერე მემამულის საკუთრება ხდებოდა, გაუმჯობესების ყოველი სტიმული შეზღუდული იყო. მოიჯარეების უმეტესობას მიწაზე არ გააჩნდა საკუთრების დაცულობა, რადგან ისინი ნებისმიერ დროს შეიძლება გამოეყარათ, როცა კი მიწათმფლობელი მოისურვებდა. ერთადერთ გამონაკლისს ოლსტერი წარმოადგენდა, სადაც, პრაქტიკის მიხედვით, რომელიც „მოიჯარის უფლების“ მიხედვითაა ცნობილი, მოიჯარე იღებდა კომპენსაციას ყოველი იმ გაუმჯობესებისთვის, რომელსაც მიწის ნაკვეთში გააკეთებდა. ვუდჰემ-სმითის მიხედვით, „ოლსტერის აღმატებული კეთილდღეობა და სიმშვიდე, დანარჩენ ირლანდიასთან შედარებით, განპირობებული იყო სწორედ მოიჯარის უფლებით.
მიწათმფლობელები საკუთარ ძააუფლებას ხშირად სინდისის ქენჯნის გარეშე იყენებდნენ, ხოლო მოიჯარეები მათ მუდმივ შიშში ცხოვრობდნენ. ვუდჰემ-სმითი წერს, რომ ამ ვითარებაში „მრეწველობა და მეწარმეობა ჩაქრა და შეიქმნა გლეხობა, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე გაჭირვებული იყო ევროპაში“.
ენ ვესკი
ბიოგრაფია
ანა ვესკი დაიბადა 1956 წლის 27 თებერვალს, რაპლაში, ესტონეთი. მისი ნამდვილი სახელი არის ანა ვაარმანი. დაამთავრა ქალაქის მუსიკალური სკოლა, რის შემდეგაც ჩაირიცხა ტალინის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ გახდა პროფესიონალი მომღერალი და დაიწყო სოლისტად მუშაობა ანსამბლებთან Mobile და Vitamiin. მისი პირველი ცნობილი ესტონური ჰიტი სიმღერა იყო „Roosiaia kuninganna “ („ვარდების ბაღის დედოფალი“) 1980 წელს. სხვა ცნობილი ესტონური ჰიტები იყო „Troopikaöö “ („ტროპიკული ღამე“) 1979 წელს, „Viimane Vaatus “ („ბოლო აქტი“), 1983 წელს და „Jääd või ei?“ („დარჩები თუ არა?“) 1986 წელს.
ანსამბლი Nemo-ს ორგანიზებით, ვესკიმ სოლო კარიერა დაიწყო 1984 წელს. იმავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო პოლონეთში სოპოტის სიმღერის საერთაშორისო ფესტივალში. კონკურსში მან მიიღო პირველი ჯილდო ორ კატეგორიაში: Amber Nightingale პოლონური სიმღერის საუკეთესო შესრულებისთვის (საკონკურსო გამოსვლა „Polka Idolka“) და ინტერვიზიის სიმღერის კონკურსი სიმღერისთვის „Nadezhda gasnet “. ინტერვიზიის პირველი პრიზი ფაქტობრივად მეორე ადგილი იყო, რადგან გამარჯვებულმა კრისტინა გიჟოვსკამ მიიღო გრანპრი.
პოპულარულ რუსულენოვან სიმღერებს მის რეპერტუარში მიეკუთვნება „Vozmi menya s soboy“ („წამიყვანე შენთან“, 1983), „Milyy, goryacho lyubimyy “ ( „ჩემო ძვირფასო საყვარელო“, 1994) და „Radovat'cya zhyzni “. ( „ისიამოვნე ცხოვრებით“, 2001).
1987 წელს ვესკიმ შეასრულა როლი ესტონურ როკუმენტურ ფილმში Pingul keel ( Tightened String ) სხვა ცნობილ ესტონელ მომღერლებთან და მუსიკოსებთან ერთად, როგორებიც არიან ურმას ალენდერი, ივო ლინა და ტინის მეგი.
1990-იანი წლების დასაწყისში ვესკიმ და ვ. დოვგანიმ მოაწყვეს ბეწვის ტანსაცმლის გაყიდვა ტალინსა და მოსკოვში.
კარიერის მწვერვალზე მყოფი მომღერალ მოთხოვნადი იყო: ის გამოჩნდა ტელევიზორში, ჩაწერა რადიო გადაცემები, დაათვალიერა და მონაწილეობა მიიღო ისეთ მუსიკალურ ღონისძიებებში, როგორიცაა იურმალა-86. ანას შესახებ არაერთი დოკუმენტური ფილმია გადაღებული. ხანდახან ქალაქებში გასტროლები ზედიზედ მრავალი თვე გრძელდებოდა, შესვენების გარეშე. ასეთ დატვირთულ გრაფიკში ვესკის გვერდით ყოველთვის იყო მისი მეორე ქმარი, ბენო ბელჩიკოვი, რომელიც მუშაობდა მომღერლის საგასტროლო ტურების დირექტორად.
ოჯახი
ვესკი დაქორწინებული იყო მეორე ქმარზე, ბენო ბელჩიკოვზე, რომელიც ასევე მისი მენეჯერი იყო. ბენო ბელციკოვი 2022 წლის 1 მაისს 74 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი ქალიშვილი, პირველი ქორწინებიდან, პროფესიით დიპლომატია და მოსკოვში ესტონეთის საკონსულოში მუშაობდა. ენ ვესკის პირველი ქმარი იყო ლირიკოსი იაკ ვესკი (1956 – 1994), რომელიც განქორწინების შემდეგ გარდაიცვალა.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:თეთრი ვარსკვლავის V ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:დაბადებული 27 თებერვალი კატეგორია:ესტონელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:საბჭოელი მომღერალი ქალები
ირლანდიის დიდი შიმშილობა
მოიჯარეები და დაყოფა
1845 წელს მოიჯარეების ფერმების 24% 0,4-2 ჰა (1-5 აკრი) ზომის იყო, ხოლო 40% – 2-6 ჰა (5-15 აკრი). მიწის ნაკვეთები იმდენად პატარა იყო, რომ, კარტოფილის გარდა, სხვა მოსავალის მოყვანა არ იქნებოდა საკმარისი ოჯახის გამოსაკვებად. შიმშილობამდე ცოტა ხნით ადრე, ბრიტანეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ სიღარიბე იმდენად გავრცელებული იყო, რომ ირლანდიური მცირე მეურნეობის მესამედს არ შეეძლო მოიჯარეების ოჯახების რჩენა მას შემდეგ, რაც ისინი ქირას გადაიხდიდნენ; ოჯახები გადარჩენას მხოლოდ შოტლანდიასა და ინგლისში სეზონური მიგრანტული სამუშაოებით ახერხებდნენ. შიმშილის შემდეგ განხორციელდა რეფორმები, რამაც უკანონო გახადა მიწის ნაკვეთების შემდგომი დაყოფა.
1841 წლის აღწერით, მოსახლეობის რაოდენობა 8 მილიონზე ოდნავ მეტი იყო. ადამიანების 2/3 დამოკიდებული იყო სოფლის მეურნეობაზე გადარჩენისთვის, მაგრამ იშვიათად იღებდა შრომის ანაზღაურებას. მათ უნდა ემუშავათ მემამულეებისთვის მიწის ნაკვეთის სანაცვლოდ, რომელიც სჭირდებოდათ საკუთარი ოჯახებისთვის საკმარისი საკვების მოსაყვანად. ეს იყო სისტემა, რომელმაც აიძულა ირლანდიის გლეხობა მონოკულტურაზე გადასულიყო, რადგან ასეთ მცირე ნიადაგზე მხოლოდ კარტოფილი შეიძლება მოსულიყო საკმარისი რაოდენობით კვების მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად.
კარტოფილზე დამოკიდებულება
კარტოფილი ირლანდიაში შეიტანეს, როგორც აზნაურთა ბოსტანში მოსაყვანი კულტურა. კარტოფილი თავიდან პოპულარული არ იყო, თუმცა, შესანიშნავი სარეკლამო კამპანიის შემდეგ, რომელსაც მხარს უჭერდნენ მიწადმფლობელები და სამეფო ოჯახის წევრები, რომლებსაც სურდათ მათ მოიჯარეებს მოეყვანათ და ეჭამათ ეს კულტურა, მისი პოპულარობა გაიზარდა. მე-17 საუკუნის ბოლოს იგი ფართოდ გავრცელდა, როგორც დამატებითი და არა ძირითადი საკვები; ძირითადი დიეტა კვლავ კარაქზე, რძესა და მარცვლეულ პროდუქტებზე იყო დაფუძნებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ირლანდიის ისტორია
პიატიხატკი (ბერისლავის რაიონი)
პიატიხატკი (П'ятихатки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 313 კაცს შეადგენდა.
Stilla paucicostata
Stilla paucicostata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლენა (ასტურია)
ლენა  (Lena; Ḷḷena) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის კაუდალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 315,51 კმ². მოსახლეობა — 12 705 კაცი (2010 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ხეობის ღვთისმშობლის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ტომას ნიუკომენი
ტომას ნიუკომენი (დ. 28 თებერვალი, 1663, დარტმუტი — გ. 7 აგვისტო, 1729, ლონდონი) —ინგლისელი გამომგონებელი, პროფესიით მჭედელი.
1705 წელს მკალავ ჯ. კოულთან ერთად ააგო ორთქლის ტუმბო, რომელშიც ძრავა შეერთებული იყო ტუმბოსთან. ეს გამოგონება ვერ დააპატენტა, რადგან მასზე ადრე, 1698 წელს, ტ. სევერის მიერ დაპატენტებული იყო ორთქლის წყალმიმღები. ნიუკომენი ორთქლის მანქანა არ იყო უნივერსალური ძრავა, მას შეეძლო ემუშავა მხოლოდ როგორც ტუმბოს. ნიუკომენის დამსახურება ის არის, რომ მან პირველმა წამოაყენა ორთქლის გამოყენების იდეა მექანიკური მუშაობის მისაღებად. მის სახელს ატარებს დიდი ბრიტანეთის ტექნიკურ ისტორიკოსთა საზოგადოება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი გამომგონებლები კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1663 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1729
გუმისთა
გუმისთა — მდინარე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. წარმოიქმნება მდინარეების აღმოსავლეთის გუმისთისა და დასავლეთის გუმისთის შეერთებით (ზღვის დონიდან 83 მ). ერთვის შავ ზღვას ქ. სოხუმის დასავლეთით. სიგრძე 12 კმ, აუზის ფართობი 576 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 30 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
ძირფხარა
ძირფხარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (კალდახვარის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთში, მდინარე ბზიფის ნაპირას. ზღვის დონიდან 140 მ, გუდაუთიდან 26 კმ, ბზიფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კალდახვარის თემის სოფლები
Lasioglossum exiguiforme
Lasioglossum exiguiforme — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
exiguiforme
სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობა
სსრკ საბჭოების V ყრილობა (V Всесоюзный съезд Советов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1929 წლის 20-28 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 1675 დელეგატი გადამწყვეტი და 884 სათათბირო ხმით. მათ შორის მუშა 56,4%, გლეხი 24,8%, მოსამსახურე 18,8%.
ისტორია
დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (ა. რიკოვი); სახალხო მეურნეობის განვითარების I ხუთწლიანი გეგმა (გ. კრიჟანოვსკი), მრეწველობის განვითარების გეგმის შესახებ (ვ. კუიბიშევი). სოფლის მეურნეობის აღმავლობისა და სოფლად კოოპერატიული მშენებლობის შესახებ (მ. კალინინი); სსრკ ცაკის არჩევნები.
ყრილობამ მოიწონა საბჭოტა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა, ღონისძიებები, მიმართული ქვეყნის ინდუსტრიალიზაციისა და სოფლის მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის სწრაფი ტემპების უზრუნველყოფისაკენ; დაავალა მთავრობას მაქსიმალური ყურადღება მიეპყრო კულტურული საკითხებისადმი და მიეღწია სავალდებულო დაწყებითი სწავლების განხორციელებისათვის, წერა-კითხვის უცოდინარობის ლიკვიდაციისათვის, საერთო და პროფესიულ-ტექნიკური განათლების დონის ააღლებისათვის, მშრომელთა რიგებიდან გამოსული სპეციალისტებისა და სამეცნიერო კადრების მომზადებისათვის. ყრილობამ მიღებული ხუთწლიანი გეგმა დაახასიათა, როგორც „სახალხო მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის გაშლილი პროგრამა“. აღინინშნა, რომ სოფლის მეურნეობის აღდგენა ძირითადად დამთავრდა, მაგრამ სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგის ზრდის ტემპი (განსაკუთრებით მარცვლეულის) შენელებულია. სოფლის მეურნეობის განვითარებაში არის შეუსაბამობა მრეწველობასთან, რაც სოციალისტური გარდაქმნების გზაზე სერიოზულ დაბრკოლებებს ქმნის. საბჭოთა ორგანოებს და მთავრობას დაევალათ მხარი დაეჭირათ სოფლების კოლექტიურ მეურნეობაზე გადასვლისათვის, დაეძლიათ კულაკების წინააღმდეგობა. ამასთან ერთად, უნდა გატარებულიყო ღონისძიებანი ინდივიდუალურ, ღარიბ და საშუალო მეურნეობათა აღმავლობისათვის. მოიწონეს ცაკის დადგენილებები ერთიანი სასოფლო-სამეურნეო გადასახადის შესახებ, მოსავლიანობის ზრდის თაობაზე, ღონისძიებანი საბჭოთა მეურნეობის დაკოლმეურნეობების განმტკიცებისათვის; დაისახა ღონისძიებანი საკოლმეურნეო მოძრაობის გაშლისათვის.
ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი 889 კაცის შემადგენლობით (587 წევრი და 302 კანდიდატი). კავშირების საბჭში შევიდა 451 კაცი და 239 კანდიდატი, ეროვნებათა საბჭოში — 136 წევრი და 63 კანდიდატი.
ლიტერატურა
*
ებრო
ებრო — მდინარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში. სიგრძე 910 კილომეტრი, აუზის ფართობი 80 ათასი კმ2. სათავე აქვს კანტაბრიის მთების სამხრეთ კალთებზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. ერთვის ხმელთაშუა ზღვას. მთავარი შენაკადებია: მარჯვენა ხალონი, გუადალოპე; მარცხენა - არაგონი, გალიეგო, სეგრე. ზემოთში კვეთს ძველი კასტილიის პლატოს შუაწელში მიედინება არაგონის ვაკეზე გაშლილ ხეობაში. ქვემოთში ვიწრო ხეობით კვეთს კატალონიის მთებს, გადის ზღვისპირა დაბლობზე და ქმნის დელტას. ზღვას არხით უერთდება. ებრო შერეული საზრდოობის მდინარეა. წყალმოვარდნები იცის ზამთარსა და გაზაფხულზე. საშუალო წლიური ხარჯი ქვემოთში (ქალაქ ტორტოსასთან) 618 მ3/წმ. იყენებენ სარწყავად. სანაოსნოა ქალაქ სარაგოსამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
Bad for Good: The Very Best of Scorpions
Bad for Good: The Very Best of Scorpions — გერმანული როკ ჯგუფი სკორპიონსის სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს Hip-O Records-ზე. ამ კომპილაციისთვის ჯგუფის მიერ სპეციალურად დაიწერა უკანასკნელი ორი სიმღერა.
სქოლიო
კატეგორია:სკორპიონსის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2002 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Hip-O Records-ის კომპილაციური ალბომები
მონადირე ჰერნე
მინი|300პქ|მარჯვნივ
მონადირე ჰერნე (ინგლ. Herne the Hunter) — ინგლისურ თქმულებებში მონადირე-მოჩვენება, ხშირად — „ველური ნადირობის“ ან მიცვალებულთა ღამის პროცესიის ბელადი. დაკავშირებული მთვარესთან. მის სახელს აიგივებენ მიცვალებულთა სხვა ბელადთან, ჰერლექინთან ანუ ჰარლეკინთან (არლეკინი), და ასევე ეშმაკთან. ჰერნეს გამოსახავენ ირმის რქებიანი თავსაბურავით. ახალწარმართულ ჯადოსნობაში მას აკავშირებენ რქიან ღმერთთან, კერნუნოსთან და პანთან. წერენ, რომ ჰერნეს დღესაც ხშირად აწყდებიან ვინძორის ციხესიმაგრის მახლობლად ტყეში. მსგავსი რქიანი მონადირე-მოჩვენება გვხვდება გერმანულ და ფრანგულ თქმულებებშიც.
თრიალეთის კულტურა
თრიალეთის კულტურა — ბრინჯაოს ხანის კულტურა, რომელიც გამოვლენილი და შესწავლილია ძირითადად თრიალეთის ტერიტორიაზე და მეზობელ რაიონებში. არქეოლოგიური გათხრები ჩატარდა 1936-1940 წლებში, 1947-1948 (ბორის კუფტინი).
თრიალეთის კულტურის ძეგლებად ითვლება უმთავრესად ყორღანული სამარხების (გორასამარხების) კულტურა. მათი ნაწილი ადრებრინჯაოს ხანის დასასრულით - ძვ. წ. III ათასწლეულის ბოლო საუკუნეებით თარიღდება, ნაწილი კი შუა ბრინჯაოს ხანით - ძვ. წ. II ათასწლეულის პირველი ნახევრით. გორასამარხების დროინდელი და მათთან კულტურით დაკავშირებული ნასახლარები ცნობილია კახეთში (თრიალეთში არ აღმოჩენილა). მდიდრული და კარგად ნაგები ყორღანები ტომთა ბელადებს და გვაროვნულ არისტოკრატიას ეკუთვნოდა, მომცრო და ღარიბი ყორღანები რიგითი მოსახლეობისა იყო. გორასამარხის ტიპებია: ორმოიანი, დასაკრძალავმოედნიანი, ქვით ნაგები დასაკრძალავდარბაზიანი, ორმოში ძელებით ნაგები აკლდამიანი, კლდეში ჩაჭრილი კამერიანი. მათ ფარავდნენ მიწაყრილით, ქვაყრილით ან ქვა-მიწაყრილით. სამარხი ორმო და დასაკრძალავი დარბაზი სქელი ძელებით იხურებოდა და გრძელი დრომოსი უკეთდებოდა (ორმოს ) გრუნტში ჩაჭრილი, დარბაზს - ქვით ამოყვანილი. ზურტაკეტის (თრიალეთი) უდიდესი გორასამარხების ქვაყრილის დიამეტრია 100 მ, სიმაღლე - 8 მ, დასაკრძალავი დარბაზის შიგა ფართობი 150 მ2 აღწევდა, კედლების სიმაღლე - 4-6 მ.
თრიალეთის X გორასამარხის ორმოს სიღრმეა 8 მ; თრიალეთის XVII გორასამარხის ორმოს ზომებია 14×8,5×6 მ. კუშჩის XXXVI გორასამარხის დასაკრძალავი დარბაზის შიდა ფართობი 175 მ2 აღწევდა. მისი დარბაზის ხის სვეტები ფურცლოვანი ოქროთი ყოფილა გარშემოკრული (აღმოჩენილია ფრაგმენტები). ამ გორასამარხების აგება შესაძლებელი იყო მხოლოდ გვარებისა და ტომების ერთიანი ძალით. სამარხები ინდივიდუალურია. მიცვალებულების ნეშტი (კრემაციაქმნილი ან იშვიათად ინჰუმაციური) ხშირად დასაკრძალავ ოთხთვალა ეტლზე ესვენა. ნივთებთან ერთად ატანდნენ დაკლულ საქონელს ან მის ნაწილებს, ზოგჯერ - მსხვერპლად შეწირულ მსახურს ან მონას, რაც პატრიარქალურ-გვაროვნული წყობილების რღვევის პროცესზე მიუთითებს. სამარხებში აღმოჩენილია ჭურჭელი (თიხისა და ლითონის); იარაღ-საჭურველი (სპილენძისა, ბრინჯაოსი, ვერცხლისა, ობსიდიანისა და სხვა), სამკაული (ოქრო-ვერცხლის, ქვის, პასტისა და სხვა), რომელთა შორის მრავალი უტოლდება მსოფლიო ხელოვნებისა და ხელოსნობის საუკეთესო ნიმუშებს.
თრიალეთის კულტურა განეკუთვნება ეკონომიკურად დაწინაურებულ მესაქონლე-მიწათმოქმედ ტომებს, რომელთა განვითარებას ხელს უწყობდა სამხრეთ საქართველოს ბუნებრივი პირობები. თრიალეთის კულტურა მტკვარ-არაქსის კულტურის მემკვიდრეა. მსგავსი ძეგლები ცნობილია კახეთში, შიდა ქართლში, სამცხე-ჯავახეთსა და სომხეთში. მას საერთაშორისო მასშტაბითაც ფართო საგარეო ურთიერთობები ჰქონდა. ხელოსნური ნაწარმის თავისებური ფორმებით, მხატვრული სტილით, დამზადების ტექნიკით, დაკრძალვის წესითა და იდეოლოგიური მონაცემებით თრიალეთის კულტურა ძირითადად დამოუკიდებელ ხასიათს ატარებს.
პერვომაისკე (ბერისლავის რაიონი)
პერვომაისკე (Первомайське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 306 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
ლა-მასანა
ლა-მასანა (La Massana) — ანდორის შვიდი ოლქიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ლა-მასანა. დასახლებული პუნქტები: Pal, Arinsal, Erts, Sispony, Anyós, l’Aldosa, Escàs, Xixerella, El Pui, Puiol del Piu, Mas de Ribafeta, La Massana
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ანდორის ოლქები
პატარა ბეკამი
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 390 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 327 კაცი, საიდანაც 159 მამაკაცია, ხოლო 168 ქალი.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1648
თარიღი უცნობია
*
Striatoguraleus
Striatoguraleus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კარავია (ესპანეთი)
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
იობელისი
იობელისი — რქისაგან დამზადებული ძველი ჩასაბერი საკრავი. სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით „საყვირია მოკეცილი“. მოიხსენიება „დაბადების“ ქართულ თარგმანში. სტვირსა და ქნარზე დამკვრელთა წარმომავლობას კაენის შთამომავალ იუბალს უკავშირებენ. შესაძლოა, „ნესტუნი იობელისნი“ იუბალისეულ ჩასაბერ საკრავებს აღნიშნავდეს.
პათოგენეზი
პათოლოგიური პროცესები ორგანიზმში პათოგენური მიზეზის ზემოქმედების შედეგად განვითარებული დაზიანების გამო იწყება. ეტიოლოგიური ფაქტორის მოქმედების გარეშე დაავადება არ განვითარდება. ასე, რომ პათოგენეზი შეისწავლის იმ საკითხებს, რომლებიც ორგანიზმზე პათოგენური აგენტის ზემოქმედების შემდეგ მიმდინარეობს. ეტიოლოგია პასუხობს შეკითხვაზე – „რატომ?“, ხოლო პათოგენეზური სტადიის ცოდნა კი პასუხობს კითხვას „როგორ“?, რა გზით? რა მექანიზმით?. ხშირად ეტიოლოგია და პათოგენეზი მჭიდრო ურთიერთკავშირშია. ზოგჯერ ეტიოლოგიური ფაქტორი დაავადების ბოლომდე ორგანიზმში რჩება და პათოგენეზის განვითარების თავისებურებებში დიდ როლს თამაშობს (მაგ. ინფექციური დაავადებები). ზოგჯერ კი მიზეზი, ზემოქმედების შემდეგ აღარ მონაწილეობს დაავადების განვითარებაში (მაგ. მაიონიზებელი რადიაციის მოქმედება). როგორც ეტიოლოგია ისე პათოგენეზი პათოფიზიოლოგიის შემადგენელი ნაწილებია.
ზოგადი პათოგენეზი – გულისხმობს ზოგადად, ყველა დაავადებების ან დაავადებათა ჯგუფის განვითარების საერთო მექანიზმების ცოდნას. კერძო პათოგენეზი – კონკრეტული ავადმყოფობის განვითარების მექანიზმებს შეისწავლის.
პათოგენეზის შესწავლისას კვლევის ობიექტია – ორგანიზმის დაზიანების შედეგად განვითარებული პათოლოგიური, ცხოველმოქმედების დამრღვევი რეაქციების მიმდინარეობის თავისებურებების ცოდნა, გამოკვლევა და ამასთან ერთად, მათი საწინაამღდეგო, სანოგენეზური, ე.ი. გამოჯანმრთელებისაკენ მიმართული რეაქციების განვითარების გათვალისწინება. ასეთი რეაქციებია – ადაპტაციური, დაცვითი, საკომპენსაციო რეაქციები და პროცესები. დაავადება ჩამოთვლილი რეაქციების მჭიდრო ურთიერთკავშირების შედეგია. პათოგენეზის გარჩევისას დიდი მნიშვნელობა აქვს ორგანიზმის რეაქციულობის თავისებურებების ცოდნას, გენეტიკური ფაქტორების როლის განსაზღვრას.
მიზეზ–შედეგობრივი კავშირების განვითარება დაავადებულ ორგანიზმში გვაძლევს – ე.წ. „მანკიერ წრეს“, რომლის ჯაჭვიც პათოგენეზური რგოლებისაგან შედგება. ამ პათოგენეზურ რგოლებიდან ყველა ერთნაირი მნიშვნელობის არ არის. უნდა გამოვყოთ მთავარი, წამყვანი რგოლი მანკიერ წრეში. მთავარი რგოლი გულისხმობს იმ რგოლს, რომლის გარეშეც სხვა რგოლები არ განვითარდება და მანკიერი წრე არ შეიკვრება. მთავარი რგოლის განსაზღვრა, დაავადების პათოგენეზური მკურნალობისა და განკურნების აუცილებელი პირობაა. მაგ. ინსულინდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტის დროს წამყვანი, მთავარი  რგოლია  პანკრეასის ფუნქციის მოშლის გამო განვითარებული ინსულინის ნაკლებობა. ამ რგოლის ლიკვიდირება აქრობს ყველა სხვა გამოვლინებას (ჰიპერგლიკემია, ბულემია, პოლიფაგია, ცხიმების არასრული წვა, აცეტონემია, კომა და სხვ.). ზოგჯერ ეტიოლოგიური ფაქტორი ბოლომდე თან ახლავს დაავადებას და თამაშობს წამყვანი რგოლის როლს. ასეთ შემთხვევაში, მისი ლიკვიდირება მკურნალობისათვის აუცილებელია.
ხვრელი (ფილმი)
ხვრელი (ფრანგ. Le trou) — კინოფილმი. ცნობილი ფრანგი კინორეჟისორის ჟაკ ბეკერის უკანასკნელი კინოდრამა, რომლის პრემიერა გაიმართა 1960 წელს. დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე. ფილმი შეყვანილი იყო კანის კინოფესტივალზე 1960 წელს.
პათოგენეზი
დაავადების პათოგენეზის ანალიზი საჭიროებს – პათოლოგიაში ადგილობრივსა და ზოგადს შორის ურთიერთანაფარდობის სწორ გააზრებას. აბსოლუტურად ლოკალური, ადგილობრივი პათოლოგიური პროცესი არ არსებობს,მაგრამ საჭირო ხდება წამყვანი მხარის განსაზღვრა. მაგ. ფურუნკული, თუ გამოწვეულია ადგილობრივად ინფექციის ჩანერგვით, ადგილობრივი მკურნალობით განიკურნება, მაგრამ თუ ის ახლავს შაქრიან დიაბეტს ან სხვა რომელიმე გენერალიზებულ პათოლოგიურ პროცესს, მაშინ საჭიროა ბრძოლა ძირითად დაავადებასთან, ადგილობრივი მკურნალობა ამ დროს შედეგს არ მოგვცემს.
ხვრელი (ფილმი)
სიუჟეტი
1947 წელი საფრანგეთი, სანტეს ციხე. ახალგაზრდა გასპარი, რომელიც მოუთმენლად ელოდება სასამართლოს გადაწყვეტილებას, ხვდება იმ ციხის კამერაში, სადაც იმყოფება ახლო ურთიერთობაში მყოფი ოთხი მეგობარი, რომლებსაც ციხიდან გაქცევა აქვთ ჩაფიქრებული.
პათოგენეზი
პათოგენეზის გარჩევისას საჭიროა დაავადების ფორმის და ფუნქციური თავისებურებების ურთერთდამოკიდებულების ცოდნა. პათოგენეზი ძირითადად დინამიურ პროცესებს მოიცავს, პრაქტიკოსი ექიმი უპირველეს ყოვლისა ფუნქციაში მომხდარ ცვლილებას სწავლობს, მაგრამ მორფოლოგიური სურათის ცოდნამ შეიძლება სწორი წარმოდგენა მოგვცეს ავადმყოფობის განვითარების მექანიზმის თავისებურებებზე, თუმცა ზოგჯერ შეიძლება საერთოდ ვერ ვნახოთ მორფოლოგიური ცვლილებები (მაგ., ფსიქიკური დაავადებების დროს). საჭიროა დაავადების სტადიების განსაზღვრა, ცოდნა – მწვავეა თუ ქრონიკული დაავადება. დაავადების მექანიზმის გარჩევისას გვჭირდება სპეციფიკური და არასპეციფიკური პროცესების თანაფარდობის გათვალისწინებაც.
ხვრელი (ფილმი)
სიუჟეტი
ჟეო, როლანი, მონსინიორი და მანიუ ცოტად თუ ბევრად თბილად შეხვდებიან ახალგაზრდა გასპარს. ისინი მიუყვებიან კლოდ გასპარს ციხიდან გაქცევის გეგმას და ამიერიდან ისინი ხუთნი შეუდგებიან ჯერ ციხის კამერის იატაკის, ხოლო შემდეგ სქელი კედლების დამტვრევას. დღითიდღე ისინი მორიგეობით უფრო და უფრო მეტად უახლოვდებიან მიზანს, ე. ი. აფართოებენ მთავარ ხვრელს, რომელიც მათ თავისუფლებამდე მიიყვანს.
სქოლიო
კატეგორია:1960 წლის ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფილმები ციხის შესახებ
პათოგენეზი
პათოგენეზის ცოდნა, ეტიოტროპული და პათოგენეზური თერაპიის პრინციპებით მიდგომა, აუცილებელი პირობაა ავადმყოფობის სწორი პრევენციის, დიაგნოსტირების და მკურნალობისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პათოლოგია
გუმისთის სახელმწიფო ნაკრძალი
გუმისთის სახელმწიფო ნაკრძალი — მდებარეობს აფხაზეთში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აღმოსავლეთ გუმისთის ზემო და შუა დინებაში. ფართობი 13 ათ. ჰა. დაარსდა 1941 წელს (გაუქმდა 1951, აღადგინეს 1976).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ნაკრძალები
კასრისწყალი
კასრისწყალი (1966 წლამდე ელდარი) — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ახმეტიდან 162 კილომეტრი, დედოფლისწყაროდან 45 კილომეტრი, გარშემორტყმულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიით. აქ არის ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ალვანისა და ქვემო ალვანის მეცხვარეების საზამთრო საძოვრების ცენტრალური დასახლება. სოფლის ახლოს მდებარეობს არქეოლოგიური ძეგლი კასრისწყლის გორასამარხები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 214 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კაირო
კაირო (არაბ. القاهرة; al-Qāhirah) — ეგვიპტის დედაქალაქი; 15.2 მილიონიანი მოსახლეობით (აგლომერაცია) უდიდესი ქალაქია აფრიკაში; მსოფლიოში რიგით მე-16 ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მეტროპოლია.
მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის ოფიციალური სახელია „ალ-ქაჰირა“, ადგილობრივი მცხოვრებლები მას როგორც წესი ქვეყნის სახელით „მაშრ“ (არაბ. مصر) მოიხსენიებენ ადგილობრივ დიალექტზე. სახელი „ალ-ფაჰირა“ ითარგმნება, როგორც „გამარჯვებული“. სახელის წარმოშობად ქალაქის დაფუძნების დროს პლანეტა მარსის მდგომარეობას მიიჩნევენ. მარსი დესტრუქციასთან იგივდება და არაბულად მას „ალ-ნაჯმ-ალ-ქაჰირ“ ეწოდება, ლეგენდის მიხედვით სწორედ აქედან უნდა იყოს ქალაქის სახელიც. თუმცა ისტორიულად ქალაქის სახელი მისი ტიტულიდან „ქაჰირატ-ალ-ადაა“ (მტერთა დამთრგუნველი) უნდა წარმოშობილიყო. ეს ტიტული ქალაქს მიეცა მისი ძლევამოსილი სტატუსის გამო, ვინაიდან უცხოელთა ჯარების მიერ ქალაქის დაპყრობის მრავალი მცდელობა წარუმატებლად სრულდებოდა (მაგ. მონღოლთა, ჯვაროსნებისა და ოსმალთა შემოსევები).
ეტიმოლოგია
ეგვიპტელები კაიროს ხშირად აღნიშნავენ როგორც მასრ ( IPA: [mɑsˤɾ]; ეგვიპტ. مَصر‎), იგივე სახელს გამოიყენებენ ეგვიპტისთვის, რაც ქალაქის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს. ქალაქის ოფიციალური სახელწოდება ალ ქაჰირაჰ (არაბ. القاهرة‎) ის „დამპყრობელს“ ნიშნავს. ეს სახელწოდება სავარაუდოდ მარსიდან მომდინარეობს, რომელსაც ადგილობრივები ალ ნაჯმ ალ ქაჰირს (არაბ. النجم القاهر‎, „დამპყრობელი ვარსკვლავი“) უწოდებენ. სწორედ ის ჩანდა ცაზე, როდესაც ქალაქი დაარსდა. ქალაქის უძველესი ჰელიოპოლისის ადგილმდებარეობაა აინ შამსის გარეუბანია (არაბ. عين شمس, „მზეს თვალი“).
ქალაქის რამდენიმე კოპტური სახელწოდებაც არსებობს, რომელთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია (დი) ქაშრომი (კოპტ. (ϯ)ⲕⲁϣⲣⲱⲙⲓ).
ზოგჯერ ქალაქს არაფორმალურად მოიხსენიებენ, როგორც კაიიროს, განსაკუთრებით კი ალექსანდრიელი მოსახლეობა.
ადრეული დასახლებები
ტერიტორია, რომელიც დღეს კაიროს წარმოადგენს, განსაკუთრებით კი მემფისი ეგვიპტის ძველი დედაქალაქი იყო. ქალაქი დიდი ხანი იყო ძველი ეგვიპტის საყრდენი პუნქტი, მისი სტრატეგიული ადგილმდებარეობის გამო. ის ნილოსის დელტაზე მდებარეობდა. თანამედროვე ქალაქის საწყისები ძირითადად მიენიჭა I ათასწლეულში დასახლებული პუნქტების სერიას. რომაელებმა შექმნეს ციხე ქალაქი ნილოსის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ეს ციხესიმაგრე, რომელიც ბაბილონის სახელით არის ცნობილი, რომაული და შემდეგ ბიზანტიური ქალაქების ბირთვია და დღეს ყველაზე ძველი ნაგებობაა ქალაქში. იგი ასევე მდებარეობს კოპტური მართლმადიდებლური საზოგადოების ბირთვზე, რომელიც რომაულ და ბიზანტიურ ეკლესიებს IV საუკუნის ბოლოს გამოეყო. კაიროს უძველესი კოპტური ეკლესია, მათ შორის ქალწული მარიამის სახელობის მართლმადიდებლური ეკლესია, ციხის კედლების გასწვრივ მდებარეობს ქალაქის მონაკვეთში, რომელიც ცნობილია როგორც კოპტური კაირო.
640 წელს მუსლიმთა დაპყრობის შემდეგ, დამპყრობელმა ამრ იბნ ასმა ბაბილონის ჩრდილოეთით დასახლდა იმ მხარეში, რომელიც დღეს ცნობილი გახდა როგორც ალ-ფუსტა. სახელწოდება სიტყვასიტყვით კარვების ქალაქს ნიშნავს. ფუსტატი ეგვიპტის პირველი მუსლიმანური დედაქალაქი გახდა. მინი|ფუსტატი 750 წელს, ქალაქი ომაიანთა სახალიფოს შემადგენლობაში გადავიდა. აბასიანთა სახალიფოს მიერ ომაიანთა დამხობის შემდეგ ახალმა მმართველებმა თავიანთი საკუთარი დასახლება შექმნეს ფუსტატის ჩრდილო- აღმოსავლეთით, რომელიც შემდგონში მათი დედაქალაქი გახდა. ტერიტორია ცნობილი იყო, როგროც ალ ასკარ.
869 წელს აჰმედ იბნ ტულუნის აჯანყებამ გამოიწვია ალ-ასკარის მიტოვება და კიდევ ერთი დასახლების მშენებლობა, რომელიც მთავრობის ადგილად იქცა. ეს იყო ალ-ქატაი'ი („კვარტლები“), რომელიც ფუსატის ჩრდილოეთით, მდინარის სანაპიროზე მდებარეობდა. ალ-ქატაი'ი სასახლისა და მეჩეთის გარშემო იყო გაშენებული.
დაარსება და გაფართოება
969 წელს ფატიმიდებმა დაიპყრეს ეგვიპტე და ფუსტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ახალი გამაგრებული ქალაქი ააგეს. ქალაქის აშენებას ოთხი წელი დასჭირდა, თავდაპირველად იგი ცნობილი იყო ალ-მანსურიაჰის სახელით. ეს ქალაქი შემდგომში ხალიფატის ახალი დედაქალაქი უნდა ყოფილიყო. ამ დროის განმავლობაში, ხალიფის დაკვეთით ალ-აჟარის მეჩეთის მშენებლობა დაიწყო. ეს მეჩეთი და მასთან მდებარე საგანმანათლებლო კერა მსოფლიოს მესამე უძველეს უნივერსიტეტს წარმოადგენს. კაირო საგანმანათლებლო ცენტრად ჩამოყალიბდა, სადაც ათასობით წიგნი იყო დაცული. როდესაც ხალიფ ალ-მუზი ლი დინ ალაჰი 973 წელს ჩამოვიდა ტუნისიდან, სახალიფოს ძველ დედაქალაქ მაჰედიადან, მან ქალაქს დღევანდელი სახელი,ქაჰირათ ალ მუ'იზზ დაარქვა. მარცხნივ|მინი|კაირო XIX საუკუნეში კაიროს დაარსებიდან თითქმის 200 წლის განმავლობაში, ეგვიპტის ადმინისტრაციული ცენტრი დარჩა ფუსტატში. ამასთან, 1168 წელს ფატიმიდის ვეზირი შავარმა ცეცხლი ფუსტატს წაუკიდა, რათა თავი დაეცვა იერუსალიმის ჯვაროსნულ მეფის ამალრიკისაგან, რომელიც მის დაჭერას აპირებდა. ეგვიპტის დედაქალაქი სამუდამოდ გადავიდა კაიროში, რომელიც საბოლოოდ გაფართოვდა. ქალაქმა მოიცვა ფუსტატისა და ყოფილი დედაქალაქების ალ-ასკარის და ალ-ქატაისის ნანგრევები. ქალაქის ეს ნაწილები დღეს ცნობილია, როგორც „ძველი კაირო'“.
1169 წელს ეგვიპტის პირველმა სულთანმა, სალადინმა ჩამოაყალიბა ეიუბიდების დინასტია, რომელიც კაიროში დაფუძნდა. მისი მმართველობის დროს სალადინმა ააგო კაიროს ციტადელი, რომელიც ეგვიპტის მთავრობის სახლს წარმოადგენდა XIX საუკუნის შუა პერიოდამდე.
ისტორიული მოგზაური, იბნ ბატუტა, რომელიც მოგზაურობის დროს ათასობით მილს გადიოდა ქაიროში შეჩერდა. მან თავის ჩანაწერებში აღნიშნა, რომ ქაირო ეგვიპტის მთავარ და ყველაზე გავლენიან ქალაქს წარმოადგენდა. იბნ ბატუტა ასევე აცნობიერებს მდინარე ნილოსის მნიშვნელობას ეგვიპტისათვის, მათ შორის კაიროსათვის, ბატუტა ხშირად მოგზაურობდა გემით, რომლის დახმარებითაც კაიროში ჩადიოდა და იქიდან უკან გამოემგზავრებოდა. ნილოსი არ იყო მხოლოდ სატრანსპორტო საშუალება, არამედ მისი დახმარებით მზადდებოდა უამრავი ხალიჩა. ნილოსის ყველაზე დიდი მნიშვნელობა მის გარშემო შექმნილი მიწის ნაკვეთებია. ნილოსი ასევე იყო კვების წყარო და სავაჭრო გზა. ამის გარეშე, ეგვიპტე, რომელიც ჩვენ დღეს ვიცით, არ იარსებებდა. ბატუტამ აღწერა ქალაქში მიმდინარე ეპიდემიაც. დღესდღეობით ეს ეპიდემია ცნობილია როგორც შავი ჭირი. ბატუტა აღნიშნავს, რომ შავი ჭირი კაიროში დღეში 1-დან 20,000 ადამიანის სიკვდილს იწვევდა. ჭირი წარმოიშვა აზიაში და რწყილების საშუალებით გავრცელდა მღრღნელებზე, მაგალითად, ვირთხებზე.
ტერიტორია შემდგომში ოსმალებს ეჭირათ.
თანამედროვე ერა
მინი|კაიროს ხედი 1848 წელს გარდაცვალებამდე მუჰამედ ალი ფაშამ დააწესა არაერთი სოციალური და ეკონომიკური რეფორმა, რამაც მას თანამედროვე ეგვიპტის დამაარსებლის ტიტული მიანიჭა. მუჰამედ ალიმ წამოიწყო ქალაქში საზოგადოებრივი შენობების მშენებლობა, ამ რეფორმებმა მინიმალური გავლენა მოახდინა კაიროს ლანდშაფტზე. უფრო დიდი ცვლილებები შეიტანეს კაიროში ისმაილ ფაშას მმართველობის დროს, რომელმაც განაგრძო ბაბუის მიერ წამოწყებული მოდერნიზაციის პროცესები. ისმაილი ასევე ცდილობდა ქალაქის მოდერნიზაციას, რომელიც შერწყმული იყო მეზობელ დასახლებებთან, საზოგადოებრივი სამუშაოების სამინისტროების დაარსებით, ქალაქში გაზისა და განათების გაყვანითა და თეატრისა და ოპერის დარბაზების გახსნით.
ისმაილის პროექტების შედეგად გამოწვეულმა უზარმაზარმა ვალმა ევროპული კონტროლის გაზრდა გამოიწვია, რაც 1882 წელს ბრიტანეთის შემოსევებით დასრულდა. ქალაქის ეკონომიკური ცენტრი სწრაფად გადავიდა დასავლეთით ნილოსისკენ, ისტორიული ისლამური კაიროს მონაკვეთიდან და ისმაილის მიერ აშენებული თანამედროვე, ევროპული ნაწილისაკენ. ევროპელები კაიროს მოსახლეობის 5%-ს შეადგენდნენ XIX საუკუნის ბოლოს, რომელთა უმეტესობაც სამთავრობო თანამდებობებზე იყვნენ განლაგებულები.
გეოგრაფია
კაირო ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, რომელიც ცნობილია როგორც ქვემო ეგვიპტე. ქალაქი ხმელთაშუა ზღვიდან 165 კილომეტრით სამხრეთით და სუეცის არხისა და სუეცის ყურისაგან 85 კილომეტრით დასავლეთით. ქალაქი მდინარე ნილოსის გასწვრივ მდებარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ კაიროს მეტროპოლიტენი ნილოსიდან ყველა მიმართულებით მდებარეობს, ქალაქი კაირო მდებარეობს მხოლოდ მდინარის აღმოსავლეთ სანაპიროზე და მის შიგნით მდებარე ორი კუნძულსაც მოიცავს. ქალაქის საერთო ფართობი 453 კვადრატული კილომეტრია. ცენტრი|მინი|959x959პქ|კაიროს პანორამა XIX საუკუნის შუა პერიოდამდე, როდესაც მდინარე კაშხალებით, ბერკეტებითა და სხვა კონტროლირებით იყო დაკომპლექტებული, კაიროს მიმდებარე ნილოსი ძლიერ მგრძნობიარე იყო და ხშირად დიდდებოდა და მიმართულებას იცვლიდა. მიწა, რომელზედაც შეიქმნა კაირო 969 წელს (დღევანდელი ისლამური კაირო) ფუსტატის დაარსებამდე 300 წლით ადრე წყალქვეშ მდებარეობდა.
ტაჰირის მოედანი
მარცხნივ|მინი|186x186პქ|კაიროს მუზეუმის მთავარი შესასვლელი ტაჰრირის მოედანი დაარსდა XIX საუკუნის შუა პერიოდში კაიროს თანამედროვე ცენტრის მიმდებარედ. მას პირველად ისმაილიას მოედანი დაერქვა, XIX საუკუნის მმართველის, ხედივ ისმაილის პატივსაცემად, რომელმაც „პარიზი ნილოსზე“ შექმნა დაისახა მიზნად. 1919 წლის ეგვიპტის რევოლუციის შემდეგ მოედანი ფართოდ გახდა ცნობილი, როგორც ტაჰრირის (განთავისუფლების) მოედანი. მოედნის გარშემო რამდენიმე საუცხოო ნაგებობაა, რომელთა შორისაა ამერიკის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი კამპუსი, მუღმას სამთავრობო ადმინისტრაციული შენობა, არაბთა ლიგის შტაბი, სასტუმრო ნილ რიც კარლტონი და ეგვიპტის მუზეუმი. კაიროს შუაგულში მდებარე მოედანი წლების განმავლობაში არაერთ დიდ პროტესტს შეესწრო. ამასთან, ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო 2011 წლის ეგვიპტური რევოლუციის კეროვანი პუნქტი ყოფილი პრეზიდენტის ჰოსნი მუბარაქის წინააღმდეგ. მინი|270x270პქ|კაიროს კოშკი
ეგვიპტური მუზეუმი
ეგვიპტური სიძველეების მუზეუმი, რომელსაც ჩვეულებრივ ეგვიპტის მუზეუმს უწოდებენ, მსოფლიოში ეგვიპტური არტეფაქტების ყველაზე ძველი და ყველაზე ვრცელი კოლექციაა. მასში განთავსებულია 136,000 ელემენტი, სარდაფში კი რამდენიმე ასეული ათასია დაცული. მის ყველაზე ცნობილ კოლექციებს შორისაა ტუტანხამონის სამარხში აღმოჩენილი ნივთები — 1030.
კაიროს კოშკი
კაიროს კოშკი ცალკე მდგომ არქიტექტურის ნიმუშს წარმოადგენს, რომლის თავზეც რესტორანია განთავსებული. ის დგას ზამალკის რაიონში, გეზირას კუნძულზე, ქალაქის ცენტრში. კოშკის სიმაღლე 187 მეტრია, შენობა 44 მეტრით უფრო მაღალია, ვიდრე გიზას დიდი პირამიდა, რომელიც 15 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს.
საზოგადოება
დღეს, კაირო ძალიან არის ურბანიზებული და კაიროელების უმეტესობა ბინების კორპუსებში ცხოვრობს. ქალაქში ხალხის შემოდინების გამო, მარტოხელა სახლები იშვიათად გვხვდება, ხოლო ბინის შენობები განლაგებულია შეზღუდული სივრცისა და სიმრავლისთვის. ცალკეული, კერძო სახლები სიმდიდრის სიმბოლოა. ეგვიპტე კვლავ ებრძვის სიღარიბეს, სადაც მოსახლეობის თითქმის ნახევარი დღეში 2 დოლარით ან ნაკლებით ცხოვრობს ამ შემოსავლიდან, რომელიც ქვეყანას იღებს, უმეტესობა კაიროდან მოდის, რადგან იქ მწარმოებელ შტაბთა უმეტესი ნაწილი მდებარეობს.
ქალთა უფლებები
ქალთა სამოქალაქო უფლებების მოძრაობა კაიროში და ეგვიპტეში წლების განმავლობაში გრძელი ბრძოლაა. ქალების წინაშე დგას მუდმივი დისკრიმინაცია, შევიწროება და ძალადობა მთელ კაიროში. გაეროს 2013 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეგვიპტელი ქალების 99%-ზე მეტი ამბობს, რომ ისინი განიცდიდნენ სექსუალური შევიწროების ფაქტს მათი ცხოვრების გარკვეულ მომენტში. პრობლემა კვლავ გაგრძელდა, მიუხედავად ახალი ეროვნული კანონებისა. 2017 წელს ერთ-ერთმა გამოკითხვამ აჩვენა, რომ კაირო ქალებისთვის ყველაზე საშიში დასახლებაა.
დაძმობილებული ქალაქები
thumb|250px|თუმცა ტერიტორიულად [[გიზაში მდებარეობს, პირამიდები კაიროს სიმბოლო გახდა]]
სქოლიო
* კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეგვიპტეში კატეგორია:კაიროს მუჰაფაზა
ონორე გაბრიელ მირაბო
thumb|right|ონორე მირაბო ონორე გაბრიელ მირაბო რიკეტი (დ.9 მარტი, 1749, ბინიონი, ქ. ნემურის ახლოს — გ. 2 აპრილი, 1791, პარიზი) — ფრანგი პოლიტიკოსი, გრაფი, საფრანგეთის დიდი რევოლუციის მოღვაწე.
მარკიზ დე მონიეს ცოლთან ერთად საზღვარგარეთ გაქცევის შემდეგ "პიროვნების შეურაცხყოფისათვის" 1776 დაუსწრებლად სიკვდილი მიუსაჯეს, მაგრამ შემდეგ 1785 წელს ამნისტიით პარიზში დაბრუნდა. 1789 აირჩიეს გენერალური შტატების დეპუტატად მარსელისა და ექსის მესამე წოდებიდან. იყო ფეოდალური აბსოლუტისტური რეჟიმის მტერი, დაუნდობლად ამხელდა მას, მაგრამ რევოლუციური მასების როლის ზრდასთან ერთად თანდათან კონსერვატორულ პოზიციებზე გადავიდა და მსხვილი ბურჟუაზიის(რომელიც ცდილობდა რევოლუციის განვითარების შეჩერებას)ლიდერი გახდა. მან საიდუმლო კავშირი დაამყარა სამეფო კართან (1790 აპრილი). დიდი გასამრჯელოსა და თავისი უზომო ვალის გადახდის საფასურად მირაბო სამეფო კარის საიდუმლო აგენტი გახდა. რევოლუციის წინაშე მისი ღალატი მხოლოდ მონარქიის დამხობის (1792 წლის 10 აგვისტო) შემდეგ გამომჟღავნდა, ამიტომ დიდი პატივით პანთეონში დაკრძალული მირაბოს ნეშტი სენ-მარსოს გარეუბანში, დამნაშავეთა სასაფლაოზე, გადაიტანეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1749 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1791