cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნაგასაკის პრეფექტურა
ისტორია
ნაგასაკის პრეფექტურა შეიქმნა ყოფილი პროვინციის ჰიზენის დასავლეთ ნახევრისა და კუნძულ პროვინციებთან ცუშიმასა და იკისთან ერთად. ჩინეთისა და კორეის პირისპირ, ჰირადოს მიმდებარე რეგიონი ვაჭრებისა და მეკობრეების ტრადიციული ცენტრი იყო. მარცხნივ|მინი| კუიჩი უჩიდას ნაგასაკის სურათი 1872 წელს|196x196პქ XVI საუკუნის განმავლობაში პორტუგალიიდან ჩადიოდნენ კათოლიკე მისიონერები და ვაჭრები, რომლებიც ძალიან გააქტიურდნენ ჰირადოსა და ნაგასაკში, რის გამოც ეს ადგილები საგარეო ვაჭრობის მთავარ ცენტრად იქცა. ოდა ნობუნაგას პერიოდში პორტუგალიელების უფლებები შეამცირეს და მისიონერები ნელ-ნელა გარიყეს. საბოლოოდ, ტოკუგავას ეპოქაში, საკოკუს ეროვნული იზოლაციის პოლიტიკით აიკრძალა ქრისტიანობა: იაპონიის საგარეო ვაჭრობა შემოიფარგლებოდა ჩინელი და ჰოლანდიელი ვაჭრებით. ამასთან, კირიტიანული (იაპონური ქრისტიანული) თაყვანისცემა მიწისქვეშეთში გაგრძელდა. ეს კაკურიე კირიშიტანები (ფარული ქრისტიანები) ყოველ ნაბიჯზე ცდილობდნენ, ფეხი მეკიდებინათ და თავს ასაღებდნენ, თითქოს არაქრისტიანები იყვნენ. ყველა კათოლიკე მისიონერის განდევნით, კათოლიკური ქვეყნებიდან ჩასული ვაჭრებიც აიძულეს ქვეყნიდან გასულიყვნენ. მათთან ერთად გაყარეს მათი შვილები, ნახევარი იაპონელი და ნახევრად ევროპელი ხალხიც. უმრავლესობა ჯაგატარაში (ჯაკარტა), რაც ადგილობრივ მოსახლეობას დღესაც ახსოვს.
დღეს ნაგასაკის კათოლიკური ეკლესიები და ნაგასაკის რეგიონში დამალული ქრისტიანული ადგილები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მინი| ნაგასაკის პრეფექტის სამსახური, მეიძის პერიოდი|მარცხნივ მეიძის რესტავრაციის, ნაგასაკი და სასეო გახდა საგარეო ვაჭრობის ძირითადი პორტები, საბოლოოდ კი სამხედრო ბაზები და გემთმშენებელი ცენტრები საიმპერატორო იაპონიის საზღვაო ძალებისა და მიცუბიშის მძიმე მრეწველობისთვის მეორე მსოფლიო ომამდე. 1945 წლის 9 აგვისტოს შეერთებულმა შტატებმა ატომური ბომბი ჩამოაგდო ნაგასაკში, რომელმაც გაანადგურა ყველა შენობა 1.6 კილომეტრის რადიუსზე. დაზიანდა ქალაქის შორეული ადგილებიც. დაიღუპა დაახლოებით 39 000 ადამიანი, მათ შორის 27 778 იაპონელი მუშა, 2000 კორეელი მუშა და 150 იაპონელი ჯარისკაცი. სამრეწველო წარმოების დაახლოებით 68-80% განადგურდა იმ დონემდე, რომ თვეების განმავლობაში ან ერთი წლის განმავლობაში ვერ აღდგებოდა.
ნაგასაკის პრეფექტურაში არის უამრავი ადგილი, ძლიერი წვიმისა და მეწყერის დაზიანებისგან. 1957 წლის ივლისში, ძირითადად ისაჰაიას მიდამოში, ძლიერი წვიმის, წყალდიდობისა და მეწყრის შედეგად 586 ადამიან დაიღუპა, 136 ადამიანი დაიკარგა და 3 860 დაშავდა. იაპონიის მთავრობის ანგარიშში ნათქვამია, რომ 1982 წლის ივლისში ტაიფუნის დაზიანებამ ნაგასაკის მიდამოში 299 ადამიანი იმსხვერპლა.
გეოგრაფია
ნაგასაკს აღმოსავლეთით ესაზღვრება საგის პრეფექტურა და სხვა მხარეებიდან გარშემორტყმულია წყლით, მათ შორის არაიკის ყურე, ცუშიმას სრუტეები და აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა. იგი ასევე მოიცავს ბევრ კუნძულს, როგორიცაა ცუშიმა, იკი და გოტო. პრეფექტურის სანაპიროებზე არსებობს მთელი რიგი პორტები, როგორიცაა ნაგასაკის პორტი და ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო ბაზია სასებოში.
2014 წლის 1 აპრილისთვის პრეფექტურის მთლიანი ფართობის 18% ბუნებრივ პარკებად იყო დანიშნული, რომელთა შორისაა: საიკაის და უნზენ-ამაკუსას ეროვნული პარკები; გენკაი და იკი- ცუშიმა კვაზი-ეროვნული პარკები და ჰოკუში, ნიში სონოგი ჰანტი, ნომო ჰანტი, ემურავანი, შიმაბარა ჰანტი და ტარადაკეს პრეფექტურული ბუნებრივი პარკები. [[ფაილი:Map_of_Nagasaki_Prefecture_Ja.svg|მინი|ნაგასაკის პრეფექტურის რუკა
]]
რელიგია
ყველაზე ქრისტიანული პრეფექტურაა მთელს იაპონიაში, სადაც კათოლიკე მისიონერები XVI საუკუნიდან ჩავიდნენ. შუშაკუ ენდოს რომანი „ სიჩუმე “ გამომდინარეობს ადგილობრივი ქრისტიანული ( კირიშელი ) თემების ზეპირი ისტორიიდან, როგორც კაკურე კირიშიტანიდან, ასევე ჰანარე კირიშიტანიდან.
2002 წლის მონაცემებით, ნაგასაკის პრეფექტურაში 68,617 კათოლიკეა, რაც პრეფექტურის მოსახლეობის 4,52 პროცენტს შეადგენს.
ტურიზმი
მინი| ხედი ოსეზაკის შუქურაზე ფუკუეს კუნძულზე
ნაგასაკი (დედაქალაქი)
ოურას ეკლესია
ურაკამის ტაძარი
კონფუცის სალოცავი, ნაგასაკი
ინასას მთა
სოფუკუ-ჯი
სუვას სალოცავი
ჰირადო
ჰირადოს ციხე
საკიკატას პარკი
სასებო
კუჟუ-კუს კუნძულები
ჰუის ტენ ბოში (მთავარი პარკი)
ტენკაიჰი
საიკაი
ნაგასაკის ბიო პარკი
ნახევარკუნძული შიმაბარა
შიმაბარის ციხე
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
თამარ ხიდაშელი
თამარ ხიდაშელი (დ. 22 აგვისტო, 1979, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 22 აგვისტოს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით. მოგვიანებით დაამთავრა ესექსის უნივერსიტეეტი ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით. 2015-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (საგარეჯოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.
გველეთის პირველი სამაროვანი
გველეთის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით, 0,8 კილომეტრზე, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, მაღალი კლდის ძირას. თარიღდება VI საუკუნის მიწურულით და VII საუკუნით დასაწყისით.
1991 წელს, სამაროვანი შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევების ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის რაზმმა (ხელმძღვანელი დ. მინდორაშვილი). გაითხარა 16 ინდივიდუალური და კოლექტიური სამარხი. სამარხები ნაგებია ქვიშაქვისა და ფიქლის დაუმუშავებელი ან ნაწილობრივ დამუშავებული ფილებით. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. სამარხების ძირი მიწატკეპნილია, ზოგიერთი მოგებულია ქვის ფილებით. მიცვალებულები დაკრძალული არიან პირაღმა გაშოტილი, ხელები ტანის გასწვრივ, თავით დასავლეთით. ზოგი მიცვალებული პირაღმაა გაშოტილი, გადაჯვარედინებული ფეხებით, თავით დასავლეთისკენ. სამაროვანში აღმოჩნდა რკინის შუბისპირები, დანები, რკინის, ბრინჯაოს და ვერცხლის ფიბულები, აბზინდები, ბალთები, ბეჭდები (მათ შორის — სასანური გემებით შემკული), ბრინჯაოს სამაჯური, ბრინჯაოს და ვერცხლის საყურეები, დიადემები, ბრინჯაოს სარკე, საკიდი ცხენოსნის გამოსახულებით, მინის, პასტის, სარდიონის, ქარვის, მთის ბროლის, გიშირის და სხვა მასალებისგან დამზადებული მძივები. მათგან ბევრია ინკრუსტირებულიც. სამარხებში გამოვლინდა ჩალისფრად და შავად გამომწვარი ხელადები, ბრინჯაოს ფიალა, კავადის (488-531 წლები) ვერცხლის მონეტა და სხვა. ზოგიერთ სამარხში დაფიქსირდა შალისა და აბრეშუმის ქსოვილის ნაშთები. გათხრებისას მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევების ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
წინასწარმეტყველება იოველისა
იოელი საკუთარ თავზე მხოლოდ იმას ამბობს, რომ ფეთუელის ვაჟია. მისი სახელით წოდებულ წიგნში იოელი თავისი ცნობის გარდა თითქმის არაფერს მოიხსენიებს, რის გამოც წინასწარმეტყველების თარიღის განსაზღვრა მხოლოდ ვარაუდის საფუძველზეა შესაძლებელი; იგი დაიწერა დაახლოებით ძვ. წ. 820 წელს, იუდაში უზიას გამეფებიდან ცხრა წლის შემდეგ.
ხილვაში იოელი მუხლუხის, კალიისა და ტარაკნის შემოსევას ხედავს. ეს მწერები მოხსენიებულია როგორც „ხალხი, მრავალრიცხოვანი და ძლიერი“ და „ძლიერი კაცები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
შიხამაჰლა
შიხამაჰლა  (Şıxəməhlə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი
ფედერალური სახელმწიფო უმაღლესი საგანმანათლებლო ინსტიტუტი რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება.
რექტორი 2014 წლიდან - ნატალია პოჩინოკი.
ისტორია
1978 წელს შეიქმნა მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი
ENIAC
მინი| პირველი კომპიუტერი
ENIAC (Electronic Numerical Integrator And Computer) — პირველი ელექტრონული კომპიუტერი. ეს იყო თიურინგის (Turing) პროგრამული ენით დაწერილი ციფრული მოწყობილობა, რომელიც „ჭრიდა დიდი კლასის რიცხვით პრობლემებს“ რეპროგრამირების მეშვეობით.
ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ ENIAC-ს პირველად მხოლოდ საარტილერიო სროლების გამოსათვლელად შეერთებული შტატების ბალისტიკური კვლევის ლაბორატორია იყენებდა, ის ასევე შეიცავდა თერმოდინამიკური იარაღის შესწავლის პროგრამებს .
1946 წლის 15 თებერვალს, ENIAC გადაეცა პენსილვანიის უნივერსიტეტს, გაზეთებში მას „გიგანტურ ტვინს“ უწოდებდნენ. ის ათასჯერ (103) სწრაფად მუშაობდა ვიდრე მანამდელი ელექტრომექანიკური მოწყობილობები.
სქოლიო
კატეგორია:კომპიუტერული ტექნიკის ისტორია კატეგორია:სამხედრო მეცნიერება
ესკალადა
ლიტერატურა
კატეგორია:ალყის ტაქტიკა
ბაჰაჩკა
ბაჰაჩკა (Багачка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის ტროიცკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 537 კაცს შეადგენდა.
ბელგიის ქალაქების სია
thumb|right|250px|ბელგიის რუკა thumb|right|250px|ქალაქი [[ანტვერპენი]] thumb|right|250px|ქალაქი [[გენტი]] thumb|right|250px|ქალაქი [[შარლერუა]] thumb|right|250px|ქალაქი [[ლიეჟი]] thumb|right|250px|ქალაქი [[ბრიუსელი, ბელგიის დედაქალაქი]] thumb|right|250px|ქალაქი [[ბრიუგე]] thumb|right|250px|ქალაქი [[ნამიური]] ეს არის ბელგიის ყველაზე ხალხმრავალი მუნიციპალიტეტების ჩამონათვალი. ამ სიაში არ შედის ისეთი მუნიციპალიტეტები, რომლებსაც არ გააჩნიათ ქალაქის სტატუსი.
ბაჰაჩკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტროიცკეს რაიონის სოფლები
ბელგიის ქალაქების სია
ბრიუსელი არის რეგიონი, რომელიც შედგება 18 მუნიციპალიტეტის და საკუთრივ ქალაქ ბრიუსელისაგან. მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობა აქ შეადგენს 1,154,635 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის ქალაქები კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით ‎
ეგვიპტური კალია
ეგვიპტური კალია (Anacridium aegyptium) — მწერი ნამდვილი კალიების ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 30-70 მმ აღწევს. ფრთების შლილი 140 მმ. გავრცელებულია ევროპაში, აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. მავნე სახეობაა. გვხვდება საქართველოშიც. ჩვეულებრივ ნაცრისფერი, ყავისფერი ან წენგოსფერი შეფერილობისაა.
კუ ნინძები III
კუ ნინძები III (Teenage Mutant Ninja Turtles III) — 1993 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც ეფუძნება კუ ნინძების პერსონაჟების ისტორიებს. ფილმი გამოუშვეს Clearwater Holdings Ltd.-მ და Golden Harvest-მა. ეს არის კუ ნინძების შესახებ New Line Cinema-ის უკანასკნელი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილმები კუ ნინძებზე კატეგორია:1993 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ფილმები დროში მოგზაურობის შესახებ
განდოვი (ლერიქი)
განდოვი (Gəndov) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 292 კაცი.
ელისო ჩაფიძე
ელისო ჩაფიძე (დ. 8 აპრილი, 1974, ტყიბული) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ტყიბულში დაბადებულები ელისო
ნორაბაკი
ნორაბაკი (Նորաբակ) — სოფელი სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 269 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
სიაქეში
სიაქეში  (Siyakeş) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
წყალკვეთია
აღწერა
მათი სხეულის სიგრძეა 36–48 სმ, მასა 110–360 გრამი, მამლები ტანად დედლებზე დიდები არიან. ზრდასრული ფრინველების შებუმბვლის შეფერილობა ზურგზე შავი ან მურა-შავია; შუბლი და სხეულის ქვედა ნაწილი თეთრია. ნისკარტი ნარინჯისფერი ან წითელია, მისი წვერი კი ყვითელი ან შავი; გრძელი, მაღალი, გვერდებიდან შებრტყელებული; ქვედა ნისკარტი ¼-ით გრძელია ზედაზე. ფეხები — წითელია, მოკლე და აპკიანი. კისერი გასქელებული, კარგად განვითარებული მუსკულატურით. ფრთები გრძელი და წამახვილებული. კუდი მოკლე და ამოკვეთილი.
კვება
იკვებებიან მცირე ზომის თევზებითა და კრევეტებით. ჩვეულებრივ წყალმარჩხ ადგილებში ნადირობენ, ხშირად შებინდებისას და მთვარიან ღამეს. დაფრინავენ რა საკმაოდ ახლოს წყლის დონესთან, ქვედა ნისკარტით კვეთენ წყალს (აქედან სახელწოდება) და იჭერენ ნადავლს.
გამრავლება
ბუდობენ კოლონიებად ქვიშიან კუნძულებსა და ცელებზე, რომელშიც რამდენიმე ათეულიდან რამდენიმე ათას წყვილამდეა გაერთანებული. ბუდე — ორმო ქვიშაში ან ნიჟარებს შორის. დედალი 1–5 (ძირითადად 3–4) კვერცხს დებს, რომლებზეც ორივე მშობელი ზის კრუხად დაახლოებით 3 კვირის განმავლობაში. ბარტყები დაფარული არიან ხშირი მოწითურო ღინღლით; სიცოცხლის პირველივე დღიდან კარგად დარბიან და ცურავენ. ხუთი კვირის ასაკში ფრენის უნარსაც იძენენ.
ლიტერატურა
*
ნოვა-ოლიმპია (პარანა)
ნოვა-ოლიმპია (Nova Olímpia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 438 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 503 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 40.36 კმ²-ზე. ფართობი 136 347 კმ²-ია.
ვულკენეშტი (ნისპორენის რაიონი)
ვულკენეშტი (Vulcăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, ნისპორენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 365 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 224 ადამიანს შეადგენდა.
ნოვა-ოლიმპია (პარანა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვულკენეშტი (ნისპორენის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნისპორენის რაიონის სოფლები
შისტოსომოზი
შისტოსომოზი, შისტოსომატოზი — ადამიანისა და ცხოველების ჰელმინთოზი, რომელსაც იწვევენ ტრემატოდების კლასის შისტოსომატიდების ოჯახის ჰელმინთები. ადამიანის შისტოსომოზი გავრცელებულია უმეტესად ტროპიკულ ქვეყნებში. შისტოსომების გვარის დედალი გამომწვევი დებს კვერცხებს შარდის ბუშტისა და ნაწლავების წვრილ კაპილარებში, საიდანაც კვერცხები გამოიყოფა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზოონოზები
პეტროვსკი-პარკი (მოსკოვის მეტრო)
პეტროვსკი-პარკი (Петровский парк) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს დიდ წრიულ ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2018 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ხურთისის პეტრე-პავლეს ძველი ხატი
ხურთისის პეტრე-პავლეს ძველი ხატი — საკულტო ძეგლი, დგას სოფელ ხურთისიდან დასავლეთით. სალოცავი გეგმით ოთხკუთხა, სვეტის მსგავსი ნაგებობაა, მასიური. ნაშენია დიდი გათლილი ქვით. მთავარი ფასადი დასვლეთითაა. ამ მხარეს მოწყობილია ღრმა ოთხკუთხა თახჩა. თახჩა და აღმოსავლეთ კედელი შეთეთრებულია. ხატის თავზე, ქვის ოთხკუთხა ბაზისზე, ერთიმეორეზე დევს ორი ქვა, ამათგან ერთ-ერთზე ჯვარია გამოსახული.
გიოიდარა (ლერიქი)
გიოიდარა  (Gövdərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.
ხურთისის პეტრე-პავლეს ძველი ხატი
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიოიდარა (ლერიქი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
კარიოკის ლიგა
კარიოკის ლიგა (Campeonato Carioca) — რიო-დე-ჟანეიროს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი, იმართება შტატის ფეხბურთის ფედერაციის უშუალო ეგიდით. პირველ (ანუ უმაღლეს) დივიზიონში გამოდის 2 ჯგუფად დაყოფილი 16 გუნდი. ჩემპიონატი ტარდება 1906 წლიდან, ლიგის ისტორიის განმავლობაში 4 ნათლად გამოკვეთილი ლიდერია, ესენია: „ფლუმინენსე“, „ფლამენგო“, „ვასკო და გამა“ და „ბოტაფოგო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიოკის ლიგა კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატები
ფერნანდო რეი
ფერნანდო რეი (Fernando Rey; 20 სექტემბერი, 1917, ლა-კორუნია — 9 მარტი, 1994, მადრიდი) — ესპანელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. მოღვაწეობდა როგორც ევროპაში, ასევე აშშ-ში. ცნობილია ლუის ბუნიუელის ფილმებში მონაწილეობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
სიაქუ
სიაქუ  (Siyaku) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 1 281  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
აბანოს ეკლესია
აბანოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ აბანოში, მთავარი გზის პირას. შესასვლელის თაღის საჭექ ქვაზე ამოკვეთილი წარწერის თანახმად, აშენებულია 1889 წელს.
ეკლესია დარბაზულია (12,9X6,4 მეტრი), ნაგებია ტლანქად დამუშავებული ნარიჯნისფერი ტუფის კვადრებით (გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმლები, კედლების ქვედა ნაწილები) და ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კედლები შიგნით და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია კონქი და კამარა, დანგრეულია გრძივი კედლებისა და აფსიდის მნიშვნელოვანი ნაწილი. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარხევარწი გადახურულია ნარიული თაღით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული შვერილი აფსიდია. იგი გარედან შიდა მოხაზულობას იმეორებს. აფსიდი შიგნით და გარედან უშალოდ (უმხრებოდ) ერთვის დარბაზის გრძივ კედლებს. ეკლესიას ოთხივე მხარეს თითო თაღოვანი სარკმელი აქვს. დარბაზი გადახურული იყო ნახევარწრიული კამარით, რომელიც დასავლეთით კუთხის პილასტრებზე გადაყვანილ ნახევარწრიულ საბჯენ თაღს ეყრდნობოდა. დასავლეთ კედელზე, სარკმლის ორივე მხარეს, გამოსსახულია მამაკაცის თითო ცუდად შესრულებული შარავანდიანი ფიგურა.
ეკლესიის ფასადებიდან უკეთ არის შემორჩენილი დასავლეთისა. ფასადზე სარკმლის გადამხურავ ქვაზე ფონის ამოღებით გამოყვანილია მარტივი რელიეფური თავსართი. სარკმლის ზემოთ წყობაში ჩადგმულია ჯვრის ფორმის ქვა, რომელზეც გამოყვანილია რელიეფური ჯვარი. აფსიდის შემორჩენილ კედელს მარტივი პროფილის (თარო და წრეთარგი) ლავგარდანი აქვს. მსგავსი პროფილის ერთი ქვა ჩრდილო-დასავლეთი კუთხის თავზეცაა. აღმოსავლეთი სარკმლის ძირის მოგრძო ქვაზე ამოღარულია მშვილდისებრი ფორმის ვიწრო ზოლი, რომლის ორივე ბოლო წრიულად იკვრება. წრეებში (დიამეტრი, 0,1 მეტრი) ჩასმულია თითო ტოლმკლავა ჯვარი. ზოლს ქვემოთ მცირე ზომის რელიეფური ნახევარწრიული თაღია. შენიბა დგას ტუფის გათლილი კვადრებით ნაგებ ცოკოლზე (სიმაღლე, 0,7 მეტრი).
ეკლესიის დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მცირე სამრეკლოს კვადრატული საფუძვლის ნაშთი. სამრეკლო ძირითადად დასავლეთ კედლის მიმდებარე საბრჯენ თაღს ეყრდნობა. ეკლესიის ჩრდილო და სამხრეთ კედლები გამაგრებულია გეგმით კვადრატული თითო მასიური კოტრფოსით (სრული სახით შემორჩენილია ჩრდილოეთისა. იგი დასრულებულია მარტივი თაროთი).
ლიტერატურა
კატეგორია: ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ევლახის რაიონი
ევლახის რაიონი (Yevlax) — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ევლახი.
ისტორია
აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილების თანახმად, ქალაქ ევლახს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1939 წლის 1 თებერვალს. რეგიონში გადის სარკინიგზო მაგისტრალები, როგორებიცაა: ევლახ-ხანქენდის და ევლახ-ბელაქანის მაგისტრალები, ასევე რეგიონში არის აეროპორტი სახელწოდებით „ევლახის აეროპორტი“, ჭადრაკისა და ბავშვთა სპორტული სკოლა, 19 საშუალო სკოლა 10 535 ადგილით, 15 საბავშვო ბაღი 840 ადგილის ტევადობით, საავადმყოფო, სასწავლო დაწესებულებები და მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსები.
1962 წლის 26 დეკემბერს ევლახის ტერიტორია გაუქმდა და დანაწილდა. აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს მე-10 სესიის არჩევით ქალაქი ევლახი გადაიქცა ინდუსტრიულ ქალაქად.
აზერბაიჯანული სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, 1965 წლის 6 იანვარს ევლახი შეიყვანეს დაქვემდებარებული ქალაქების სიაში და რეგიონში დაიწყო სამრეწველო საწარმოების განვითარება.
გეოგრაფია
რეგიონს ესაზღვრება აღდაში, ბარდი, ტარტარი, გორანბოი, სამუხი, კახი და  შაქი. ევლახის რაიონში არის 1 ქალაქი, 1 ურბანული ტიპის დასახლება და 48 სოფელი.
ევლახი დაბლობზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ბაქოდან 293 კილომეტრში მდებარეობს. ეს რაიონი ერთ-ერთი უძველესი დასახლებული ადგილია აზერბაიჯანში. აქვე გადიოდა უძველესი აბრეშუმის გზაც. კლიმატის ტიპებიდან ძირითადად გვხვდება ზომიერად ცხელი ნახევრად უდაბნოს და მშრალი უდაბნოს კლიმატი. მინგეჩაურის წყალსაცავის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ვარვარას წყალსაცავი შედის ევლახის ტერიტორიის შემადგენლობაში. აქ ასევე გადის ზედა ყარაბაღისა და ზემო შირვანის არხების ნაწილები.
ეკონომიკა
ევლახი არის ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რესურსი სოფლის მეურნეობის თვალსაზრისით. ძირითადად რეგიონში გავრცელებულია მარცვლეულის და ბამბის მოყვანა, ასევე მესაქონლეობის სექტორებსაც მნიშვნელოვანი როლი უკავიათ ქალაქის ეკონომიკაში. ფერმებში მოჰყავთ კარტოფილი, ბოსტნეული, ნესვი და სხვა ხილის სახეობები. ევლახი ასევე მდიდარია ბუნებრივი რესურსებით, მაგალითად როგორიცაა: თიხა-ნარევი ქვიშა, თიხა, ქვიშა და ხრეში, რომლებიც საჭიროა აგურის დასამზადებლად.
ბაქო-გაზაკის გზატკეცილი, ევლახი-ბელაქანის, ბაქო-თბილისის სარკინიგზო მაგისტრალი, ბაქო-სუფსის გაზსადენი და ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი გადის რაიონის ტერიტორიაზე, რაც მნიშვნელოვანია რაიონის ეკონომიკისათვის. ქალაქ ევლახში ასევე არის შიდა აეროპორტიც.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რაიონები
ბაჰაჩკა-პერშა
ბაჰაჩკა-პერშა (Багачка Перша) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 339 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონის სოფლები
გრიგოლ შირმა
გრიგოლ რომანის ძე შირმა (Рыго́р Рама́навіч Шы́рма; დ. 20 იანვარი/ ძვ. სტ. 8 იანვარი, 1892, სოფელი შაკუნი — გ. 23 მარტი, 1978, მინსკი) — ბელორუსი საგუნდო დირიჟორი, ფოლკლორისტი, მუსიკოსი და საზოგადო მოღვაწე. სსრკ სახალხო არტისტი (1955), სოციალისტური შრომის გმირი (1977), სკკპ წევრი 1959 წლიდან. 1918 წელს დაამთავრა სიედლცეს სამასწავლებლო ინსტიტუტი. 1940–1970 წლებში ხელმძღვანელობდა ბელორუსიის სსრ სახელომწიფო საგუნდო კაპელას. ბელორუსიის სსრ კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე (1966 წლიდან). შეადგინა მრავალი ფოლკლორული კრებული. გამოცემულია მის მიერ დამუშავებული ბელორუსული ხალხური სიმღერები 2 ტომად (1971–1973). მიღებული აქვს ბელორუსიის სსრ სახელმწიფო პრემია (1966, 1974). დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბელარუსი დირიჟორები კატეგორია:ბელარუსი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ბელორუსიის სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ფეიქარ-ხანი
ფეიქარ–ხან იგირმი დორთლუ — ირანის შაჰ აბას I-ის ყიზილბაში სარდალი, ბარდავისა და კახეთის მმართველი XVII საუკუნის დასაწყისში.
ფეიქარ–ბეგი, შემდომში ხანი, მიეკუთვნებოდა ყიზილბაშური იგირმი დორთლუს ტომს, რომელიც ყარაბაღზე გავლენისთვის ეცილებოდა ყაჯართა კლანს. 1608 წელს შაჰ აბასმა ფეიქარ ხანი ბარდავის გამგებლად დანიშნა, დაახლ. 1620 წელს კი მასვე ჩააბარა კახეთის აღმოსავლეთ ნაწილის მმართველობა. ამავე პერიოდში შაჰმა მას ცოლად შერთო თავისივე ყოფილი მეუღლე ლელა (ფატმან სულთან ბეგუმი), ქართლის სიკვდილით დასჯილი მეფის, ლუარსაბ II-ის და. ფეიქარმა თავის რეზიდენციად ხორნაბუჯი აქცია და დაიწყო მოსახლეობისგან დაცლილ კახეთში თურქმანული ტომების დასახლება. 1625 წელს, მარტყოფის ბრძოლაში შაჰის ჯარების განადგურების შემდეგ, გიორგი სააკაძე და ზურაბ არაგვის ერისთავი ხორნაბუჯისკენ დაიძრნენ. ამასთან, სააკაძე ზურაბს ლელა ბატონიშვილის ხელს ჰპირდებოდა. ტყეებში გახიზნული კახელების თავშესაფრების გასანადგურებლად მყოფი ფეიქარ-ხანი სასწრაფოდ დაბრუნდა თავის რეზიდენციაში და თანატომელებთან ერთად კახეთიდან გაიქცა. ქართველები მას დაედევნენ და ბარდავი და ყარაბაღი დალაშქრეს, თუმცა ფეიქარ-ხანმა მდევრისთვის თავის დაღწევა შეძლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფო კატეგორია:ირანელი სამხედრო მოღვაწეები
შიაქერანი
შიაქერანი  (Şiyəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   4 789  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
აზიური კალია
აზიური კალია, გადამფრენი კალია (Locusta migratoria) — მწერი ნამდვილი კალიების ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 35-65 მმ აღწევს. გავრცელებულია აფრიკაში, ავსტრალიაში, ოკეანეთსა და ევრაზიაში. მავნე სახეობაა. გვხვდება საქართველოშიც. აერთიანებს 4 ქვესახეობას. ახასიათებს პოლიფენიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნამდვილი კალიები
ქართული ხალხური სანახაობები თბილისში
თბილისი მდიდარია ქართული სანახაობითი კულტურის მრავალსახოვანი ფორმებით. აქ თავს იყრიდა თითქმის ყველა სანახაობა, განსაკუთრებით ძლიერი იყო ფოლკროლური ნაკადი, რომელიც არსებითად განსაზღვრავდა თეატრალური სანახობითი კულტურის ხასიათს XVIII საუკუნემდე. თუმცა არც შემდეგ შეწყვეტილა მისი განვითარება, ხოლო XIX საუკუნეში იგი უფრო მაღალ საფეხურზე ავიდა.
საქართველოს გაერთიანებისათვის ბრძოლაში, რომელშიც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა დედაქალაქის განთავისუფლებას, გარკვეულ როლს ასრულებდა სანახაობითი კულტურაც. ერთ-ერთი ასეთი სანახაობა გაიმართა როცა თბილისი ბაგრატ IV-ს ეგებებოდა. მოედანზე მოეწყო ხალხის გრანდიოზული შეხვედრა მეფესთან. მთელი რიტუალი მეფის შემოსვლისა, ვიდრე ჩააბარეს „კლიტენი ქალაქისანი“, მდიდარია სანახაობის სხვადასხვა ფორმებით. თავად სისტემა, წყობა მეფის ქალაქში მობრძანებისა თავისი კომპოზიციით, გარკვეულ რეჟისორულ გადაწყვეტას გულისხმობდა. ქალაქის მისასვლელიდან ქალაქამდე, სადაც მეფეს უნდა გაევლო, გზაზე იქით და აქეთ სანახაობანი იყო გამართული — დაკვრა-სიმღერებით, ცეკვა-თამაშით.
ხალხური სანახაობითი კულტურის ფორმათა მრავალსახეობიდან, რომელიც თბილისში იმართებოდა, იყო ჩრდილების, გამოცანების, პანტომიმის, კუკების თეატრები. პოპულარობით სარგებლობდა რელიგიურ-საკულტო და საერთო ხასიათის სანახაობანი, რომლებიც ხშირად ერთმანეთში იყო შერწყმული.
ძველი ნიღბების საიმპროვიზაციო თეატრალური სანახაობანი დიდი წარმატებით იმართებოდა ღია ცის ქვეშ, სადაც მრავალი მოქალაქე მონაწილეობდა. ამ მხრივ გამოირჩეოდა ბერიკაობა და ყეენობა. კარგად ორგანიზებულ ამ სანახაობებს თავიანთი წინამძღვები ყავდათ, რომლებიც ერთგვარ რეჟისორულ ფუნქსიასაც ასრულებდნენ. ხალხური საიმპროვიზაციო თეატრალური სანახაობის ეს ფორმები ყველაზე მეტად გამოიკვეტა საუკუნეთა მანძილზე, როგორც მაღალი კლასის ხალხური თეატრი. ხალხურ სანახაობათა მრავალი ფორმა, ოლიმპიადების, თბილისური დღესასწაულების, ფესტივალებისა თუ სხვა ღონისძიებების პირობებში შესანიშნავად ავლენენ თავიანთ პირველქმნილ საწყისებს. წარსულში ხალხური სანახობანი მიმართული იყო დამპყრობთა, ადგილობრივ მოძალადეთა წინააღმდენ. XX საუკუნის 20-იან წლების შემდეგ კი სანახაობანი გარკვეულ იდეოლოგიურ ზეწოლას განიცდიდა, მაგრამ ამგვარ პირობებშიც კი, არ მცირდებოდა სანახაობათა მასშტაბები და ფორმები.
ლიტერატურა
*
თბილისის ამაღლების ეკლესია
თბილისის ამაღლების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობდა სოლოლაკში ახლანდელი ამაღლების (ყოფიფილი იოსებ დავითაშვილის) ქუჩაზე, კოჯრისკენ მიმავალი გზის მარცხნივ მხარეს. ეკლესიის აგების ინიციატორი იყო ისტორიკოსი პლატონ იოსელიანი. ეკლესია გაზის გაფართოებასთან დაკავშირებით დაანგრიეს XX საუკუნის 20-იან წლებში. ამავე საუკუნის მიწურულს ძველი ეკლესიის ადგილზე ააგეს ამაღლების ახალი ეკლესია.
ქაშეტა
ქაშეტა — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ტყეთანაში, ბორცვზე. ხატი ოთხკუთხა პრიზმის მსგავსი ყრუ ნაგებობაა, რასაც სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე მომრგვალებული აქვს. ნაშენია რიყის დიდი ქვით, წყობა მშრალია. სამხრეთ კედელში, მიწის პირას მოწყობილია ოთხკუთხა თახრჩა. ქაშეტობას დღესასწაულობენ გაზაფხულზე, კვირა დღეს.
თბილისის ამაღლების ეკლესია
ამაღლების პირველი ეკლესია
თბილისის ამაღლების ეკლესიას საძირკველი ჩაეყარა 1851 წლის 12 მარტს, მშენებლობა დამთავრდა 1852 წლის 23 ნოემბერს. ეკლესიის აგების ინიციატორი იყო ისტორიკოსი პლატონ იოსელიანი. იგი თბილისის სიძველეთა მიმოხილვაში ამ ეკლესიის შესახებ წერს: „... 1851 წელს ათენში ეოლის ტაძრის ნიმუშითაა აშენებული...“ ეკლესია, რომელიც პლატონ იოსელიანმა ბერძენ ხელოსნებს ააგებინა, იყო აგურით ნაშენი, შელესილი და თეთრად შეღებილი.
ქაშეტა
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
თბილისის ამაღლების ეკლესია
ამაღლების პირველი ეკლესია
პლატონ იოსელიანის მიერ აშენებულ ამაღლების ეკლესიაზე მღვდელი სტეფანე ბაიდოშვილი 1902 წლის 14 ივნისის გაზეთ „ივერიაში“ წერდა:
„ჩვენ დედაქალაქ ტფილისში ეხლანდელ სოლოლაკის მხარეს ძველთაგანვე სცხოვრობდა მომეტებული ნაწილი ქართველობა, რომლის ჩამომავლობა ახლაც მრავალია.
სწორედ ამ ქართველებისათვის, აღთქმისამებრ თვისისა, პირველად ააშენა აქ ამაღლების ეკკლესია დაუვიწყარმა პლატონ იოსელიანმა, მაგრამ ახლანდელ სოლოლაკის ახალ თაობას რომ შემთხვევით ჰკითხოთ, ეს ეკკლესია ვინ ააშენაო? ისეთს პასუხს მიიღებთ, რომ იქ პლატონის ხსენებაც კი არ იქნება. ახლა კი მნახველმა როგორ უნდა შეატყოს სოლოლაკის ეკკლესიას, რომ მისი საძირკველი ქართველის ხელით იყო ჩაყრილი. ამის მოწმე მხოლოდ ცივი დედა-მიწა-ღაა. ეხლა თვით ეკკლესიაში არავითარი წარწერა არ არის დასამტკიცებლად იოსელიანის შრომისა; ხოლო აქა-იქ მოიპოვება კედლებზე რამდენიმე ჩვენ, ქართველებისათვის, ფრიად საგულისხმო ხატი, რომელიც ჰქონდა იოსელიანს გადმოცემული ქართველთა მეფეების ჩამომავლობისაგან. მაგალითად, მარჯვნივ მხარეს კედელზე კანკელის მახლობლად არის დასვენებული ახლაც მშვენიერი ღვთისმშობლის ხატი წარწერით. ეს წმინდა ხატი არის თვით ის ხატი, რომელიც მეფე თეიმურაზმა, რუსეთში წასვლის გამო, თავისს შვილისშვილს გიორგის მიულოცა და მისცა მას სკიპტრა ქართლის მეფობისა, გარემოზდვა ას თავისი სამეფო ხმალი, დაჰკიდა მას, ძალი მორწმუნეთა, ჯვარი ძელ-ჭეშმარიტით აცმული, ოქროს ჯაჭვითა საკიდარი და თვალ–მარგალიტითა შემკული, მცხეთის ეკკლესიასა შინა იოსებ კათალიკოზის თანდასწრებითა.
1851 წელს პლატონ იოსელიანმა ააშენა ამაღლების ეკლესიათავის საკუთარის ხარჯით იმ გეგმაზე, რომელიც მან ნახა თავის მოგზაურობის დროს ათინაში აშენებული ეკკლესია ეოლასი. მიზეზი, ამაღლების ეკკლესიისა იყო შემდეგი: პლატონს ჰყავდა ერთადერთი შვილი, რომელსაც 1847 წელს გამოაჩნდა ქოლერა და ის-ის იყო პლატონს პირმშო შვილი ხელიდან ეცლებოდა, რომ დაჩოქილი ევედრა უფალს განეკურნა ძე მისი და ნაცვლად მის ლოცვის ყურადღებისა დასვა წერილობითი აღთქმა, რომ სოლოლაკში ღვთის სახლი აღეშენებინა. აღთქმა მისი შესდგება შემდეგის სიტყვებით: „ვაძლევ აღთქმას ღმერთს და ქრისტე ჩემ მაცხოვარს უეჭველად ავაგო ეკლესია სოლოლაკში“ — პლატონ იოსელიანი.
როდესაც პლატონ იოსელიანი ეკლესიის შენებას შეუდგა, მაშინდელი სოლოლაკელი ქართველობა აღტაცებას მიეცა, მათ სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. ეს ამბავი მივიდა მეფის შვილის ოქროპირამდის, რომელსაც იოსელიანის აზრი და დაწყობილება მოეწონა და სოლოლაკის ამაღლების ეკკლესიის აშენების შესახებ 22 გიორგობას 1851 წელს ვრცელი წერილი მოსწერა.
ამაღლების ეკკლესია იყო რვაკუთხიან ვარსკვლავის მსგავსი შიგნიდან და გარედან მშვენივრად შეკეთებული, შესანიშნავი ძველად ნახატის კანკელით და როდესაც სოლოლაკში ხალხი გამრავლდა, ეკკლესია განადიდეს დაწესებულმა ამაშენებელმა კომიტეტმა ეკკლესიისამ, რომელსაც შეადგენდნენ: თავმჯდომარედ დ. კრაევიჩი, უსათუო წევრნი მღ. ბარნაბოვი, მთ. დ. ს. ბაიდოშვილი, ხაზინადარი ვ. ი. ბარცოვი დასაქმის მწარმოებელი წევრი ა. ი. რიბინი. ამათგან შეგროვებულის 6105 მან. და71 კაპიკით შეკეთდა ეკკლესია სოლოლაკისა, რასაც ახლა ვხედავთ და იკურთხა ისევ ძველ ამაღლების სახელზედ 28 მარტს 1899 წ. ასე რომ თვითოეულ მრევლთაგანისათვის უნდა დაუვიწყარი იყოს უპირველეს განსვენებული პ. ი. იოსელიანი, რომელმაც პირველად სოლოლაკის ამაღლების ეკკლესიის საძირკველი ჩაჰყარა და ზეცად სხვადასხვა აზრთა მნიშვნელოვანი ეკკლესია ააგო. მაინც ნუ დაივიწყებს მკითხველი, რომ სახსოვრად და პატივისცემის ნიშნად ბ-ნ იოსელიანისა, სულ უკანა კედელი საკურთხეველისა ისევე შეუცვლელად დარჩენილია... ჟამთა უწყალო ტრიალთა მოწმეო პლატონ! მშვიდობა შენს მტვერს, მოგცეს ღმერთმა ბედნიერი წილი სასუფეველში, საუკუნოდ იყოს ხსენება შენი, ღირსო მუშაკო ქართველებისავ!”
ამაღლების ეკლესია მდებარეობდა თბილისელი მიტროპოლიტების ბაღის ზედა ნაწილში, კოჯორში მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს. ეკლესიის აგების შემდეგ, ეს გზა გააფართოვეს და მას ამაღლების ქუჩა დაარქვეს. საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში, 1968 წელს ეკლესია დაანგრიეს კოჯრის გზის გაფართოვებასთან დაკავშირებით.
ამაღლების მეორე ეკლესია
1999 წლის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის გადაწყვეტილებით ამაღლების ქუჩის გასასვლელის №1–ში გამოიყო მიწის ნაკვეთი ამაღლების ტაძრის ასაშენებლად.
ახალი ამაღლების ეკლესიის საძირკველი დეკანოზ მიქაელ ბოტკოველმა აკურთხა. 2003 წლის 23 თებერვლიდან ეკლესია მოქმედია. თლილი ქვით შემოსილი ამაღლების ახალი ეკლესიის პროექტის ავტორია არქიტექტორი რევაზ ჯანაშია. ტაძარი სამნავიანი ბაზილიკაა, კარიბჭით დასავლეთით და შვერილი აბსიდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
წინაწარმეტყველება ამოსისი
მეფე უზიას დღეებში იუდეველ ამოსს, მწყემსსა და „სიკომოროს ლეღვის მომყვანს“, დაევალა, ეწინასწარმეტყველა.
ამოსი ისრაელის ათტომიან ჩრდილოეთ სამეფოში გაიგზავნა. წიგნი „ამოსი“, რომლის წერაც წინასწარმეტყველმა ამოსმა იუდაში დაბრუნების შემდეგ, დაახლოებით ძვ. წ. 804 წელს დაასრულა, უბრალო, მაგრამ ცოცხალი ენით არის დაწერილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
გველეთის მეორე სამაროვანი
გველეთის მეორე სამაროვანი („გიგიას სათიბის“) — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით, 5 კილომეტრზე, მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირას, ადგილ „არკასთან“, საქართველოსა და ჩრდილოეთ კავკასიის სასაზღვრო რაიონში, რამაც განაპირობა აქ მოპოვებული არქეოლოგიური მასალის მსგავსება ამ ქვეყნების არქეოლოგიურ მონაპოვართან. სამაროვანი თრიღდება IX საუკუნით.
1966 წელს, შეისწავლა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ლ. წითლაძე). გათხრილია 16 ორ სართულად განლაგებული ქვის სამარხი. სამარხები ნაგები იყო შავი ფიქლით. მათგან ინვენტარიანი იყო ქვედა სართულის ექვსი სამარხი. სამარხებში აღმოჩნდა: თიხის ჭურჭელი, რკინის დანები, ბრინჯაოს კოვზი და აბზინდები, მშვილდსაკინძები, შავი მინის გრეხილი სამაჯური, ვერცხლის თვალბუდიანი ბეჭდები, ვერცხლისავე ორი არაბული (იემენური) მონეტა (IX საუკუნე), მინის სასმისი და სხვა.
1972 წელს, ამავე ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხევის რაზმმა (ხელმძღვანელი გ. ღამბაშიძე) სამაროვანზე 38 სამარხი გათხარა. სამარხები ორ- სამ სართულადაა განლაგებული და ინდივიდუალურია. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. მიცვალებულების უმრავლესობა დაკრძალულია თავით დასავლეთისკენ, ზოგი აღმოსავლეთისკენ. ნაწილი პირაღმაა გაშოტილი, ნაწილი კი გვერდზე, ხელფეხმოხრილი. ინვენტარი სიმდიდრით გამოირჩეოდა ორ სამარხში. აქ გამოვლინდა: ბრინჯაოს სამაჯურები, ილარი, ბეჭდები და ღილები, რკინის დანა და ცული, ვერცხლის ღილები და სარკეები, ოქროს მტევნისებრი საყურე, თიხის წურჭელი, მინის ჭურჭელი და ბეჭდები, სხვადასხვა ფორმის სარდიონისა და მინის მძივები, მათ შორის მრავლადაა ინკრუსტირებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კალუნბორგის მუნიციპალიტეტი
კალუნბორგის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, ზელანდიის რეგიონში, კუნძულ ზელანდიაზე. მუნიციპალიტეტის ფართობია 604 კმ², ხოლო მოსახლეობა 48 764 (2012).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზელანდიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
ვეძათხევის პირველი ეკლესია
ვეძათხევის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის ჩრდილოეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა. შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. ერთი მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის აღმოსავლეთით დგას აგურითა და ნატეხი ქვით ნაგები პატარა ოთხკუთხა ნიში, რომელსაც სამხრეთით და დასავლეთით თითო თახჩა აქვს.
ფრანსისკო რაბალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
ნორაკერტი (გეღარქუნიქი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ვეძათხევის მეორე ეკლესია
ვეძათხევის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეძათხევის დასავლეთით, 0,5 კილომეტრზე, მდინარე აძეძის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების მცირე ნაწილი. აღმოსავლეთ კედელზე შეიმჩნევა სარკმლის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პერობალი
პერობალი (Perobal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 410 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 653 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.87 კმ²-ზე. ფართობი 407 580 კმ²-ია.
ბეიტსის მოტელი (მეხუთე სეზონი)
ბეიტსის მოტელის მეხუთე და საფინალო სეზონის პრემიერა გაიმართა 2017 წლის 20 თებერვალს, ხოლო დასრულდა 2017 წლის 24 აპრილს. სეზონი შედგება 10 ეპიზოდისგან და გადიოდა ტელეკომპანია A&E-ის ეთერში ყოველ ორშაბათს, საღამოს 10 საათზე. სერიალი აღწერილია, როგორც 1960 წელს გადაღებული ფილმის, ფსიქოს თანამედროვე პრიკველი. სიუჟეტში ნორმან ბეიტსისა და დედამისის, ნორმა ბეიტსის ცხოვრებაა ასახული, რომელიც ჰიჩკოკის ფილმში ნაჩვენებ მოვლენებამდე ხდება. მიუხედავად ამისა, საფინალო სეზონი რაღაც კუთხით იმეორებს ფსიქოს სიუჟეტს. მოქმედება ვითარდება თეთრი ფიჭვის ყურეში, ორეგონში.
სეზონი Blu-ray-სა და DVD-ზე 2017 წლის 19 სექტემბერს გამოვიდა.
ქასთინგი
2016 წლის ივნისში, კერი ერინმა Deadline Hollywood-თან ინტერვიუში დაადასტურა, რომ კენი ჯონსონი მეხუთე სეზონში კელებ კალჰუნის როლის შესასრულებლად დაბრუნდებოდა. მომდევნო წელს განაცხადეს, რომ რიანა მარიონ კრეინის სიმბოლურ როლს შეასრულებდა. 2016 წლის სექტემბერში იზაბელ მაკნალი პერსონაჟთა სიას შეუერთდა, როგორც მედელინ ლუმისი, ახალგაზრდა ქალი, რომელიც ნორმას ძალიან ჰგავს. იმავე თვეს, ბრუკ სმითი შერიფ ჯეინ გრინის როლისთვის აირჩიეს. 2017 წლის თებერვალში ოსტინ ნიკოლსი სერიალს სემ ლუმისის, ბეიტსის მოტელის და ფსიქოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პერსონაჟის როლის შესასრულებლად შეუერთდა. იმავე თვეს განაცხადეს, რომ რაიან ჰერსტი ჩიკ ჰოგანის როლის შესასრულებლად ბრუნდებოდა. 2017 წლის მარტში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კარლტონ კუზი პოლიციის ოფიცერს განასახიერებდა, რომელიც მარიონს აედევნება. იმავე თვეს, პერსონაჟთა სიას ნატალია კორდოვა-ბაკლი შეუერთდა ჯულია რამოსის როლის შესასრულებლად.
გადაღება
სერიალი გადაღებულია ალდერგროვში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში. პირველი სეზონის დაწყებისას, ბეიტსის მოტელის ორიგინალი ნაგებობის ასლი ააშენეს 272-ე ქუჩაზე. ფრედი ჰაიმორმა სეზონის ერთ-ერთი ეპიზოდის სცენარი დაწერა, ხოლო მისი სარეჟისორო დებიუტი შედგა ეპიზოდით „The Body“. სეზონის სხვა ეპიზოდების რეჟისორობაში მონაწილეობა ასევე მიიღეს მაქს ტირიოტმა და ნესტორ კარბონელმა.
სეზონის წარმოება 2016 წლის 16 სექტემბერს დაიწყო. სერიალის საფინალო სცენები გადაიღეს ალდერგროვში მდებარე ბეიტსის მოტელის ნაგებობაში 2017 წლის 25 იანვარს, ხოლო წარმოების დასრულების შემდეგ, მომდევნო დღეს სახლის დანგრევა დაიწყეს. კარბონელმა შერიფ ალექს რომეროს საბოლოო სცენები 2017 წლის 27 იანვარს გადაიღო. სერიალის გადაღება ოფიციალურად დასრულდა 2017 წლის 31 იანვარს. 2017 წლის თებერვალში ალდერგროვში მდებარე ბეიტსის მოტელის ნაგებობა დაანგრიეს.
კრიტიკოსთა გამოხმაურება
სეზონმა ტელეკრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო. ბეიტსის მოტელის მეხუთე სეზონი Metacritic–მა 8 კრიტიკოსზე დაყრდნობით 100–დან 81 ქულით შეაფასა, რაც მიუთითებს „უნივერსალურ აღიარებაზე“. Rotten Tomatoes-მა განაცხადა, რომ სეზონი 21 კრიტიკოსიდან 21-ივემ დადებითად შეაფასა, 100%-იანი რეიტინგით. საიტის შეფასების თანახმად, „ბეიტსის მოტელის ბოლო სეზონი ფრენჩაიზის სრულ წრეს კრავს ნორმან ბეიტსის განსაცდელისა და მწუხარების სასიამოვნო და შემზარავი დასასრულით.“
რეიტინგები
საბოლოო ჯამში, ბეიტსის მოტელის მეხუთე სეზონს 1,29 მილიონი მაყურებელი ჰყავდა, ხოლო 18-49 წლის მოსახლეობაში მისმა რეიტინგმა 0,5-ს შეადგინა.
ჯილდოები და ნომინაციები
ბეიტსის მოტელის მეხუთე და საფინალო სეზონი ერთ ნომინაციაზე წარდგა.
სქოლიო
სეზონი 5 კატეგორია:2017 წლის ამერიკული სატელევიზიო სეზონები
A Virgin Compilation
A Virgin Compilation — ინგლისელი მულტი-ინსტრუმენტალისტ მაიკ ოლდფილდის კომპილაციური ალბომი. იგი გამოიცა Virgin Records-ის მიერ 1987 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1987 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის კომპილაციური ალბომები
ბუნებრივი და სამართლებრივი უფლებები
ბუნებრივი უფლებები და სამართლებრივი უფლებები უფლებათა ორი ზოგადი კატეგორიაა: ბუნებრივი უფლებები არაა დამოკიდებული რაიმე კანონზე ან წეს-ჩვეულებაზე, იგი არ ემორჩილება კულტურასა და მთავრობებს, შესაბამისად, ის უნივერსალური, ფუნდამენტური და განუყრელია. (მას ვერ გააუქმებს ადამიანის მიერ შექმნილი კანონი, მაგრამ შესაძლებელია მისი შეზღუდვა, მაგალითად, თუ ადამიანი სხვა ადამიანის უფლებებს დაარღვევს). ბუნებითი კანონი ბუნებრივი უფლებების კანონია. სამართლებრივი უფლებები ადამიანს უბოძა სამართლებრივმა სისტემამ (ისინი შეიძლება შეცვალონ, გააუქმონ ან შეზღუდონ). პოზიტიური სამართლის ცნება უკავშირდება სამართლებრივი უფლებების ცნებას.
ბუნებით სამართალს პირველად ვხვდებით უძველეს ბერძნულ ფილოსოფიაში. შემდგომ იგი მიემართებოდა რომაელ ფილოსოფოსს ციცერონს. იგი დამოწმებულია ბიბლიაშიც, ხოლო შუა საუკუნეებში განავითარეს კათოლიკე ფილოსოფოსებმა, მაგალითად, ალბერტ დიდმა და მისმა მოწაფემ თომა აკვინელმა. განმანათლებლობის ეპოქაში ბუნებითი კანონის ცნება დაუპირისპირდა მეფეების ღვთაბერივი წარმოშობის ლეგიტიმურობას და მან ხელი შეუწყო სოციალური კონტრაქტის, პოზიტიური სამართლის, მთავრობების და სამართლებრივი უფლებების კლასიკური რესპუბლიკის ჩარჩოში წარმოშობას. არსებობს საპირისპირო შეხედულებაც, რომელიც ბუნებრივ უფლებებს იყენებს ყველა ამ ნორმის ლეგიტიმაციის შესარყევად.
ისტორია
ის იდეა, რომ გარკვეული უფლებები ბუნებრივი ან განუყრელია, ჯერ კიდევ მოდის გვიანანტიკური პერიოდიდან, კერძოდ სტოიკოსების ნააზრევებიდან, რომლებიც შემოგვინახა ადრეული შუა საუკუნეების კათოლიკურმა სამართალმა და ეს ცოდნა მემკვიდრეობით გადაეცა პროტესტანტულ რეფორმაციასა და განმანათლებლობის ეპოქას დღევანდელობამდე. ბუნებრივი უფლებები სხვადასხვა ადამიანის მიერ ყოფილა სხვადასხვა სფეროსთან დაკავშირებული, მაგალითად ფილოსოფიაში მიზეზობრიობასთან ან რელიგიურ პრინციპებთან. მაგალითად, იმანუელ კანტი ამტკიცებდა, რომ ბუნებრივი უფლებების წარმოშობა მხოლოდ მიზეზით შეიძლება. ამერიკის შეერთებული შტატების დეკლარაცია კი დაფუძნებულია „თავისთავად“ სიმართლეზე, რომ „ყველა ადამიანს .. ღმერთმა მიანიჭა ხელშეუხებელი უფლებები“. მსგავსად, სხვადასხვა ფილოსოფოსმა თუ სახელმწიფო მოღვაწემ ბუნებრივი უფლებების ცნება სხვადასხვაგვარად გაიგო; თითქმის ყველა მათგანი მიიჩნევდა სიცოცხლისა და თავისუფლების უფლებებს უმაღლეს ორ პრიორიტეტად. ჰერბერტ ჰარტის აზრით, თუ არსებობს უფლებები, მაშინ აუცილებლად უნდა არსებობდეს თავისუფლების უფლება, რადგან შემდგომ სხვა უფლებები ამ უკანაკსკნელს დაეფუძნოს. თომას გრინი მიიჩნევდა, რომ „თუ არსებობს უფლებები, მაშინ აუცილებლად უნდა არსებობდეს სიცოცხლისა და თავისუფლების უფლებები, რომლებმაც უნდა უზრუნველყონ ადამიანების თავისუფალი ცხოვრება.“ ჯონ ლოკი უპირატესად ხაზს უსვამდა „სიცოცხლის, თავისუფლებისა და საკუთრების“ ცნებებს. მიუხედავად იმისა, რომ ლოკი აგრეთვე იცავდა რევოლუციის უფლებასაც, თომას ჯეფერსონა ლოკის „საკუთრების“ უფლება ჩაანაცვლა „ბედნიერებისკენ სწრაფვით“ ამერიკის შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში.
ანტიკური ეპოქა
სტივენ კინზერი, „The New York Times”-ის გამოცდილი ჟურნალისტი და ავტორი წიგნისა „შაჰის გარემოცვა“, წერს: „ზოროასტრიზმა ასწავლა სპარსელებს, რომ ადამიანებს აქვთ ხელშეუხებელი უფლება ჰყავდეთ განათლებული მმართველო და რომ ამ მოხელებიის მოვალეობა არა მხოლოდ მორჩილებაა ბრძენო მეფეებისა, არამედ საჭიროების შემთხვევაში მათი ბიწიერების წინააღმდეგ წასვლაც. ლიდერებს მიიჩნევენ ღმერთის წარმომადგენლებად დედამიწაზე, მაგრამ მათ უნდა დაიმსახურონ მოხელეების მორჩილება მანამ სანამ გააჩნიათ ღვთის დალოცვა, ამის გამომუშავება კი მხოლოდ მორალური ქცევითაა შესაძლებელი.“ ეპიკურიანელების „40 წესის“ მიხედვით, „იმისათვის რომ სხვებმა დაგიცვან, თავად უნდა იყო ბუნებრივად კარგი“. მათ სჯეროდათ კონტრაქტარიანული ეთიკის, რომლითაც მოკვდავები თანმხდებოდნენ შემდეგზე: არ უნდა ევნო ვინმეს მათთვის ან თავად სხვისთვის; გაბატონებული კანონები არაა აბსოლუტური და აუცილებლად უნდა შეიცვალოს პირობების ცვლასთან ერთად. ეპიკურიანიზმი გულისხმობს, რომ ადამიანები ბუნებრივ მდგომარეობაში ავლენენ პიროვნულ თვითმყოფადობას და რომ ისინი აუცილებლად უნდა დაეთანხმონ იმ კანონებს, რომლებიც მათ მართავენ. თუმცა ეს თანხმობა (და კანონები) შესაძლოა გადაიხედოს პერიოდულობით, როცა შეიცვლება პირობები.
სიათუქი
სიათუქი  (Siyətük) — სოფელი და მუნიციპალიტეტი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  982  კაცი. მუნიციპალიტეტში შედის შემდეგი სოფლები:  სიათუქი,  ვაზნაში და    საქაშამი
ბუნებრივი და სამართლებრივი უფლებები
ანტიკური ეპოქა
სტოიკოსები ამტკიცებდნენ, რომ არავინ იყო ბუნებით დაბადებული მონად; მონობა იყო გარეგანი კონდიცია, რომელიც უპირისპირდება სულის შინაგან თავისუფლებას. უმცროსი სენეკა წერდა: „შეცდომა იქნებოდა თუ ვიფიქრებდით, რომ მონობა ავსებს ადამიანის არსებას; ადამიანის საუკეთესო ნაწილი მისგან თავისუფალია; სხეული თავადაა სუბიექტი და ძალაუფლების მქონე, მაგრამ გონება დამოუკიდებელია, ის თავისუფალი და დაუდრეკელია. მას ის ციხეც კი არ აკავებს, რომელსაც სხეული ჰქვია.“
ბუნებრივი უფლებების იდეის განვითარებისთვის ფუნდამენტური მნიშვნელობა ჰქონდა ადამიანთა ბუნებრივი თანასწორობის იდეის განვითარებასაც. ისტორიკოსი ა.ჯ.კარლილი წერს: „პოლიტიკურ თეორიაში არ ყოფილა ისეთი საოცარი ცვლილება, როგორც თეორიები არისტოტელედან დაწყებული, შემდგომ უკვე ციცერონითა და სენეკას აზრებით დამთავრებული... ვფიქრობთ, რომ უკეთეს მაგალითს ვერ მოვიყვანთ, ვიდრე ეს ადამიანის ბუნების თანასწორობაა.“ ჩარლზ მაკილვინი კი აღნიშნავს, რომ “ადამიანთა თანასწორობის იდეა სტოიკოსების საუკეთესო შენატანია პოლიტიკური აზროვნების საქმეში“ და რომ „მისი უდიდესი გავლენა არის სამართლის კონცეპციის ცვლილება, რომელიც ნაწილობრივ მათი დამსახურებაა.“ ციცერონი თავის „კანონების შესახებ“ ამბობს, რომ „ჩვენ ვიბადებით სამართლიანობისთვის და რომ უფლება ეფუძნება არა აზრს, არამედ ბუნებას.“
თანამედროვე ეპოქა
ერთ-ერთი პირველი დასავლელი მოაზროვნე, რომელმაც განავითარა თანამედროვეობაში ბუნებრივი უფლებების იდეა იყო ფრანგი თეოლოგი ჟან გერსონი, რომლის 1402 წლის ტრაქტატი „სულთა ცხოვრების შესახებ“ ერთ-ერთ პირველ მცდელობად განიხილება თანამედროვეობაში ბუნებრივი უფლებების თეორიის განვითარებისა. საუკუნეების შემდგომ, სტოიკურმა სწავლების კონცეფცია, რომ „შინაგანი სამყარო ვერ რეალიზდება მონობაში“, კვლავ აღმოცენდა რეფორმაციის პერიოდში, როგორც შემეცნების თავისუფლება. მარტინ ლუთერი წერდა: ამასთან ერთად, ყველა ადამიანი საკუთარ მრწამსზე და მის სისწორეზეა პასუხისმგებელი. როგორც ძალიან ცოტა ადამიანი წავა ჩემთვის სამოთხეში ან ჯოჯოხეთში, ასევე ძალიან ცოტას შეუძლია ირწმუნოს ჩემი ან არა; და ძალიან ცოტას შეუძლია გახსნას ან დახუროს სამოთხე ან ჯოჯოხეთი ჩემთვის. რა ცოტა რამეს შეუძლია ადამიანი ჩააგდოს რწმენაში ან ურწმუნობაში. ამის შემდეგ რწმენა თუ ურწმუნობა ადამიანის ცნობიერების ნაწილია და ის არათუ ვერ აკნინებს საერო ძალაუფლებას, არამედ ის მხოლოდ საკუთარ თავს ეკუთვნის. ამან უნდა დართოს ადამიანებს ნება, რომ სწამდეთ რაღაცის ან ვიღაცის. ეს უნდა იყოს მათი სურვილი და არ უნდა იყოს ძალით თავს მოხვეული.