cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფხენიანი
ეკონომიკა
ფხენიანი ჩრდილოეთ კორეის ინდუსტრიული ცენტრია. ბუნებრივი რესურსების სიუხვის გამო, როგორებიცაა ქვანახშირი, რკინა და კირქვა, ფხენიანი პირველი ინდუსტრიული ქალაქი იყო კორეის ომის შემდეგ, რომელიც ჩრდილოეთ კორეაში წარმოიშვა. ამას ასევე ხელი შეუწყო კარგად განვითარებულმა საზღვაო და სახმელეთო სატრანსპორტო სისტემებმა. მას შემდეგ მცირე და მსხვილი მრეწველობა შესამჩევად განვითარდა. მსხვილი საწარმოების პროდუქტებად გვევლინება ცემენტი, ინდუსტრიული კერამიკა, სამხედრო აღჭურვილობა და იარაღები, თუმცა მანქანათმშენებლობა ისევ რჩება ძირითად ინდუსტრიად. ასევე აღსანიშნავია საფეიქრო მრეწველობა, ფეხსაცმლების წარმოება და სხვ. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება მარცვლეულის პროდუქციაზე ქალაქის შემოგარენში არსებულ ფერმებში. აქ მოჰყავთ ბრინჯი, სიმინდი, სოიო და ა.შ. ფხენიანი ასევე გეგმავს თვითუზრუნველყოფის მიღწევას ხორცის პროდუქტებთან მიმართებაში. მჭიდრო ობიექტებში ინახავენ ღორებს, ქათმებსა და სხვა შინაურ საქონელს.
ქალაქში ისევ ხდება ხშირი ელექტროენერგიის შეწყვეტის შემთხვევები. ამ პრობლემის გადასაჭრელად ორი ელექტროსადგური - ჰუიჩონის პირველი და მეორე ელექტროსადგურები აშენდა ჩაგანგის პროვინციაში, რაც ქალაქს პირდაპირი გადაცემის ხაზებით ამარაგებს. ელექტროენერგიის გაფართოების პროექტის მეორე ფაზა 2013 წლის იანვარში გაეშვა, რის ფარგლებშიც რამდენიმე პატარა კაშხალი აიგო მდინარე ჩონგჩონის გასწვრივ. პირველ ორ ელექტროსადგურს მაქსიმუმ 300 მეგავატის გამომუშავების შესაძლებლობა აქვთ, ხოლო იმ 10 კაშხალს, რომელიც მეორე ფაზის განმავლობაში უნდა აშენდეს, სავარაუდოდ 120 მეგავატის გამომუშავება შეეძლება.
დამატებით, ქალაქს აქვს რამდენიმე უკვე არსებული ან დაგეგმილი თერმული ელექტროსადგური. ფხენიანის თერმოელექტროსადგური 500 მეგავატიანი შესაძლებლობით, აღმოსავლეთ ფხენიანის თერმოელექტროსადგური რომელიც 50 მეგავატს გამოიმუშავებს და კანგდონგის თერმოელექტროსადგური, რომელიც ამჟამად აგების პროცესშია.
განათლება და მეცნიერება
მინი|კიმ ილ სუნგ-ის უნივერსიტეტი ფხენიანში|ალტ=|255x255პქ კიმ ილ სუნგ -ის უნივერსიტეტი რომელიც უძველესია ჩრდილოეთ კორეაში 1946 წელს დაარსდა. ის აერთიანებს 7 კოლეჯს, 14 ფაკულტეტს და 16 სხვა დაწესებულებას როგორებიცაა დამამთავრებელი სკოლები და უნივერსიტეტის ერთეულები. ისინი შეიცავენ პირველად სამედიცინო განათლებას და სამედიცინო პერსონალის სავარჯიშო ერთეულს - სამედიცინო კოლეჯს. ფიზიკის ფაკულტეტი რომელიც სწავლებათა ფართო სპექტრს ფარავს, მოიცავს თეორიტიკულ ფიზიკას, ოპტიკურ მეცნიერებას, გეოფიზიკასა და ასტროფიზიკას. აქ არის ასევე ატომური ენერგიის ინსტიტუტი და ადამიანის ევოლუციის კვლევის ოფისი. კიმ ილ სუნგ-ის უნივერსიტეტს ასევე აქვს საკუთარი საგამომცემლო სახლი, სპორტული კლუბი, რევოლუციური და ბუნების მუზეუმები, ბიბლიოთეკები, სპორტული დარბაზი, გადახურული საცურაო აუზი და პედაგოგთა საცხოვრებელი სახლები. უნივერსიტეტის ორი მთავარი შენობის აგება 1965 (პირველი შენობა) და 1972 (მეორე შენობა) წლებში დასრულდა. ამჟამად იგეგმება მესამეს აგება.
სხვა ქალაქში არსებულ უმაღლესი განათლების დაწესებულებებს მიეკუთვნება: კიმ ჩაეკის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი, ფხენიანის მუსიკისა და ცეკვის უნივერსიტეტი, ფხენიანის უცხო ენების უნივერსიტეტი (რომელიც კიმ ილ სუნგ-ის უნივერსიტეტს გამოეყო 1964 წელს) და ა.შ. ფხენიანის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი ქვეყნის პირველი კერძო უნივერსიტეტია სადაც ლექტორთა უმრავლესობა ამერიკელია და ლექციები ინგლისურად ტარდება.
ჯანმრთელობა
ფხენიანში არსებულ ძირითად სამედიცინო ცენტრებს მიეკუთვნება: წითელი ჯვრის ჰოსპიტალი, პირველი სახალხო ჰოსპიტალი (რომელიც პირველი აშენდა ჩრდილოეთ კორეაში იაპონიის იმპერიის დანებებისა და კორეის განთავისუფლების შემდეგ 1945 წელს), მეორე სახალხო ჰოსპიტალი, საპრეზიდენტო კლინიკა, ფხენიანის სამედიცინო სკოლის ჰოსპიტალი და ა.შ. ასევე ახალი კლინიკა სახელწოდებით ფხენიანის საყოველთაო ჰოსპიტალი აგების პროცესშია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
არამ მანუკიანი (პოლიტიკოსი)
არამ მანუკიანი (Արամ Մանուկյան; დ. 19 მარტი, 1879 წელი, ელისაბედპოლის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 29 იანვარი, 1919 წელი, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი რევოლუციონერი, სახელმწიფო მოღვაწე და სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის (Dashnaktsutyun) პარტიის წამყვანი წევრი. იგი ფართოდ განიხილება, როგორც სომხეთის პირველი რესპუბლიკის დამფუძნებელი.
ის დაიბადა და გაიზარდა სომხეთში (მაშინ რუსეთის შემადგენლობაში იყო). ის საკმაოდ აქტიურ საქმიანობას ეწეოდა ქალაქ ვანში. პირველი მსოფლიო ომის პირველ თვეებში ის ოსმალეთის ადგილობრივ ჩინოვნიკებთან ერთად მუშაობდა დაძაბულობის განმუხტვის მიზნით 1915 წლის აპრილის შუა რიცხვებამდე, როდესაც თურქულმა ძალებმა ალყა შემოარტყეს ქალაქს. ის ხელმძღვანელობდა ვანის სომხურ სამოქალაქო თავდაცვას. შედეგად, ათი ათასობით ადამიანმა თავი აარიდა დეპორტაციას და ხოცვა-ჟლეტას თურქეთის მთავრობის მიერ სომხების გენოციდის დროს.
მანუკიანმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სომხეთის პირველი რესპუბლიკის ჩამოყალიბებაში და იყო მისი პირველი შინაგან საქმეთა მინისტრი. იგი გარდაიცვალა ტიფით 1919 წლის იანვარში. ის იყო დამოუკიდებლობის დამცველი. მას მეცნიერები ფართოდ მიიჩნევენ სომხეთის პირველი რესპუბლიკის ფუძემდებლად.
ადრეული წლები
არამ მანუკიანი დაიბადა 1879 წლის 19 მარტს ზანგეზურში, სოფელ ზეივაში (ახლანდელი დავით-ბეკი, სომხეთის სიუნიქის პროვინციაში). მისი მამა, ჰარუთიუნი მსროლელი იყო, ხოლო დედამისი სონა დიასახლისი. ის ხუთი დედმამიშვილიდან ყველაზე უმცროსი იყო. დაწყებითი განათლება მიიღო შუშის აგულიატის სკოლაში. 1895 წლიდან იგი დადიოდა ქალაქის საეპარქიო სკოლაში, სადაც შეუერთდა სომხეთის რევოლუციურ ფედერაციას, სომხეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მთავარ მამოძრავებელ ძალას. 1901 წლის გაზაფხულზე მანუკიანი სკოლიდან გარიცხეს რევოლუციური საქმიანობის გამო და გადავიდა ერევანში, სადაც სწავლა განაგრძო ადგილობრივ საეპარქიო სკოლაში. მან ეს სკოლა დაამთავრა ორი წლის შემდეგ, 1903 წლის მაისში. 1903 წელს მანუკიანი წავიდა ბაქოში, სადაც მონაწილეობა მიიღო გაფიცვებში, შემდეგ კი გამოსვლებში რუსეთის მთავრობის მიერ სომხური ეკლესიის ქონების კონფისკაციის წინააღმდეგ. ის მცირე ხნით იმყოფებოდა ელისაბედპოლში სომხების წინააღმდეგობის ორგანიზების მიზნით. 1903 წლის შუა პერიოდში იგი გადავიდა ყარსში, სადაც აქტიურად მონაწილეობდა შეიარაღებული ჯგუფების ფორმირებაში. 1903 წლის სექტემბერში, 150 კაციანი ჯგუფის ფარგლებში, არამ მანუკიანმა სცადა რუსეთ-თურქეთის საზღვრის გადაკვეთა, თუმცა ის ავადმყოფობის გამო ყარსში დაბრუნდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
თამთა გოდუაძე
თამთა გოდუაძე (Τάμτα Γκοντουάτζε; დ. 10 იანვარი, 1981), უფრო ცნობილი, როგორც თამთა — ქართველი პოპ მომღერალი, რომელიც საბერძნეთში პოპულარული გახდა Super Idol Greece-ში მონაწილეობით (სადაც მან მეორე ადგილი დაიკავა ) და სინგლების „Ftes“ („შორს“, რომელსაც ორიგინალურად გალა ასრულებდა) და „Den Telioni Etsi i Agapi“ („სიყვარული ასე არ მთავრდება“) გამოშვების შემდეგ. 2014 წელს ის დაბრუნდა საქართველოში, გადაცემა The X Factor-ის ქართული ვერსიის ჟიურის წევრად. თამთა გოდუაძე წარადგინა კვიპროსს 2019 წლის ევროვიაზიაზე სიმღერით „Replay“ და დაიკავა მე-13 ადგილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ბერძენი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები თ
ნარ-დოსი
სწავლობდა ავლაბრის სამრევლო სკოლაში, ხონის საოსტატო სემინარიაში. თბილისის სახელოსნო სასწავლებელში, მაგრამ უსახსრობის გამო არც ერთი მათგანი არ დაუმთავრებია. ბოლოს რედაქციებში დაიწყო მუშაობა. ნარ-დოსის მოთხრობების კრებულში „ჩვენი უბანი“ (1888-1894) დახატულია თბილისის ღარიბი მოსახლეობის ცხოვრების სურათები. აქვს რომანები „ანა საროიანი“ (1888), „მოკლული მტრედი“ (1898), „სიკვდილი“ (1868, გამოქვეყნდა 1912), „ახალი ადამიანი“ (1928, ცალკე გამოიცა 1935).
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1867 კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
1422
თარიღი უცნობია
*
ქვემო ბარი
ისტორიული ძეგლები
სოფელში დგას განვითარებული შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია. ინტერიერი მოხატულია. საბუკის მთაზე დგას გვიან ფეოდალური ხანის ერთნავიანი ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 50 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლოგარითმი
ლოგარითმი — ფუნქცია მათემატიკაში, რომელიც იღებს იმ რიცხვით მნიშვნელობას რომელიც საჭიროა რომ ავიყვანოთ ლოგარითმის ფუძე და მივიღოთ მისივე მნიშვნელი, აღნიშნავენ სამი ლათინური ასოთი log. თუ a>0,a≠1, დადებით b რიცხვის ლოგარითმი a ფუძით ეწოდება ისეთ c რიცხვს (და ეს რიცხვი ერთადერთია), რომლისთვისაც a^c=b, აღნიშნავენ logab=c. სხვანაირად რომ ვთქვათ, რიცხვის ლოგარითმი a ფუძით ეწოდება ხარისხის მაჩვენებელს, რომელშიც უნდა ავახარისხოთ a, რომ მივიღოთ b. მაგალითად log10010=0.5, რადგან 100 უნდა ავიყვანოთ 0.5 (ანუ ამოვიღოთ ფესვი) ხარისხად, რომ მივიღოთ 10. ლოგარითმის განმარტების ძალით გამომდინარეობს ეს:
ლოგარითმული ფუქნციის თვისებებიდან გამომდინარეობს, რომ ყოველ დადებით რიცხვს შეესაბამებაერთადერთი ნამდვილი ლოგარითმი მოცემული ფუძით. ლოგარითმი უარყოფითი რიცხვის არის კომპლექსური რიცხვი.
ლოგარითმის ძირითადი თვისებებია: და ახალ ფუძეზე გადასვლის ფორმულა:
ლოგარითმს, რომლის ფუძეა 10 აღნიშნავენ ორი ასოთი lg. ასევე გავრცელებულია ლოგარითმი, რომლის ფუძეშია ტრანსცენდენტური რიცხვი რიცხვი e და აღნიშნავენ ორი სიმბოლოთი ln, ხოლო უწოდებენ ნატურალურ ლოგარითმს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მათემატიკა
ღირსი ალექსანდრე სვირელი
ღირსი ალექსანდრე სვირელი (ერობაში - ამოსი; დ. 15 ივნისი, 1448, სოფელი მანდერი — გ. 30 აგვისტო, 1533) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის   30 აგვისტო,  ძველი სტილით — 12 სექტემბერი.
წმინდანი 1448 წლის 15 ივნისს დაიბადა, მდინარე სვირის შენაკადის, იოატის ნაპირას მდებარე სოფელ მანდერში, წინასწარმეტყველი ამოსის ხსენების დღეს და სახელიც მის პატივსაცემად დაერქვა. მისი მომავალი შობა ნეტარის მშობლებს სასწაულებრივ აუწყა ზეციურმა ხმამ: „გიხაროდენ, კეთილნო თანამეუღლენო, თქვენგან იშვება ძე, ვის მიერაც უფალი ნუგეშინისცემას მიმადლებს თავის ეკლესიას“.
ამოსი მორჩილი და თავმდაბალი ბავშვი იყო, გაურბოდა სიცილსა და ბილწსიტყვაობას, უყვარდა ლოცვა და მკაცრად მარხულობდა. წმიდანმა იცოდა, რომ მშობლები მას დაქორწინებას უპირებდნენ, ამიტომ ცხრამეტი წლისა ფარულად წავიდა სახლიდან და ვალაამის სავანეს მიაშურა.
ხმა მოსაგრის ასკეტური ცხოვრების შესახებ შორს გავარდა, ამიტომ 1485 წელს მან დატოვა ვალაამი, ზეგარდმო მინიშნებით ტყეში დამკვიდრდა და შვიდი წლის განმავლობაში განმარტოებით ცხოვრობდა.
1508 წელს ღირსი მამა ცხოველმყოფელი სამების გამოცხადების ღირსი შეიქნა. ერთხელ, ღამით, როდესაც იგი უდაბნოში ლოცვად იდგა, უეცრად ძლიერი ნათელი გაბრწყინდა და წმიდანმა იხილა მისკენ მომავალი, მზეზე უბრწყინვალესი, სპეტაკი სამოსლით მოსილი სამი ჭაბუკი. სამივე მათგანს კვერთხი ეპყრა ხელთ. მოსაგრე ძრწოლამ მოიცვა, მაგრამ გონს რომ მოეგო, მიწამდე თაყვანი სცა სტუმრებს. მათ წამოაყენეს იგი და უთხრეს: „სასოებდი, ნეტარო, და ნუ გეშინინ!“ ღირს მამას ებრძანა, ტაძარი აეგო და სავანე მოეწყო ყოვლადწმიდა სამების სახელზე.
იმავე წელს აშენდა ხის ეკლესია ცხოველმყოფელი სამების სახელზე (1526 წელს მის ნაცვლად ქვითკირის ტაძარი ააგეს). მშენებლობის დამთავრებისთანავე საძმომ ნეტარს დაუწყო ვედრება, მიეღო სამღვდელო ხარისხი. ის დიდხანს უარობდა - თავს უღირსად თვლიდა. მაშინ ბერებმა ნოვგოროდელ მთავარეპისკოპოს სერაპიონს (გ. 1516) სთხოვეს, დაეყოლიებინა უფლის რჩეული. იმავე წელს ღირსი მამა ნოვგოროდში გაემგზავრა და მღვდელმთავრის მიერ ხუცესად ეკურთხა. მალე ძმებმა წმიდა ალექსანდრე იღუმენობაზეც დაითანხმეს.
სიცოცხლის მიმწუხრზე ღირსმა ალექსანდრემ გადაწყვიტა, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის საფარველის სახელობის ტაძარი აეგო. როდესაც საფუძველი ჩაყარეს, წმიდა მოსაგრეს თავად უბიწო ქალწული ეჩვენა, ტახტზე მჯდომარე, ყრმით ხელში, ანგელოზების თანხლებით და უთხრა: „საყვარელო ჩემო, ვინც ერთ აგურს მაინც მოიტანს ჩემი ტაძრის ასაშენებლად, ჩემი ძისა და უფლის, იესო ქრისტეს სახელით, არ წარუწყმდება სასყიდელი თვისი“; თან სავანის მფარველობა აღუთქვა.
ნეტარმა ალექსანდრე სვირელმა ოთხმოცდახუთი წელი იცხოვრა და 1533 წლის 30 აგვისტოს მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1448 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1533
ხვიჩია
საკუთარი სახელი ხვიჩია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბაგა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაგა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გენადი I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
წმინდა გენადი I (გ. 471) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 აგვისტო, ახალი სტილით — 13 სექტემბერი. კონსტანტინოპოლის ეკლესიის საჭეთმპყრობლის ტახტზე აღსაყდრდა 458 წელს, წმიდა კეთილმსახური მეფის, ლეონ დიდის (457–474) მეფობაში. ცნობებს მისი ცხოვრების შესახებ ვხვდებით წიგნში „ლიმონარი“, სადაც ჩართულია სალამის (ალექსანდრიის მახლობლად) სავანის ბერების, ღირსი მამების, სოფრონისა და იოანეს მონათხრობები. ის ბერები პატრიარქ გენადის დროს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის ღვთისმსახურები იყვნენ. მღვდელმთავარი გენადი გამოირჩეოდა სიმდაბლით, მოთმინებით, სიწმიდითა და თავშეკავებით.
კონსტანტინოპოლში ნეტარი გენადის პატრიარქობის დროს აშენდა წმიდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი. ამავე ხანებში რომიდან ჩამოსულმა სენატორმა, სტუდიოსმა დააარსა მონასტერი, რომელიც სტუდიონის სავანის სახელითაა ცნობილი. ეკლესიის იკონომოსი წმიდა გენადის პატრიარქობის დროს იყო ღირსი მარკიანე (ხს. 23 იანვარს). მღვდელმთავარმა აკურთხა ხუცესად ღირსი დანიელ მესვეტე (ხს. 24 დეკემბერს). ნეტარი მამა ცამეტი წელი განაგებდა კონსტანტინოპოლის ეკლესიას და მშვიდობით მიიცვალა 471 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:გარდაცვლილი 471
თაბასარანული ენა
თაბასარანული ენა (Табасаран чӀал) — კავკასიურ ენათა ოჯახის, ნახურ-დაღესტნურ ენათა ჯგუფის, ლეზგიურ ენათა ქვეჯგუფის ერთ-ერთი ენა.
გავრცელებულია სამხრეთ დაღესტანში, თაბასარანისა და ხივის რაიონებში. თაბასარანულ ენაზე ლაპარაკობს 128 900 კაცი. გამოიყოფა 2 დიალექტი: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის.
თაბასარანულ ენაში გარჩეულია ხმოვნები: a, i, e, u, ü, ფარინგალიზებული a, u, მოკლე ხმოვნები უმახვილო ხმოვანთა დასუსტების შედეგია, გრძელი — სხვა ფონეტიკური ცვლილებებისა. მახვილი სუსტია, დინამიკური, ზოგჯერ გრამატიკული მნიშვნელობაც აქვს. თანხმოვანთა სისტემაში გვაქვს დენტოლაბიალიზებული შიშინა ფონემები. ბილაბიალიზაცია წარმოდგენილია სამხრეთის დიალექტში, ჩრდილოეთის დიალექტში დაკარგულია. ხშულთა სისტემა ოთხეულებრივია, სპირანტთა — სმეულებრივი (სამხრეთის დიალექტში — წყვილეულებრივი).
თაბასარანულ ენაში გარჩეულია 2 — ადამიანისა და ნივთის — გრამატიკული კლასი (სამხრეთის დიალექტის ზოგიერთი კილოკავის ზმნა უკვე აღარ განარჩევს კლასებს). ძირითადი ბრუნვებია სახელობითი, ერგატივი, მიცემითი, ნათესაობითი, ადგილობითი. ბრუნვები წარმოდგენილია 7 (კილოკავებში — 8) სამ-სამ ბრუნვიანი სერიით. პირის ნაცვალსახელებში გარჩეულია ინკლუზივისა და ექსკლუზივის ფორმები.
ზმნა იცვლება გრამატიკული კლასებისა და პირის მიხედვით (კლასოვან-პიროვანი უღვლილება). პირის ნიშნები ნაცვალსახელური წარმოშობისაა. გარდამავალი ზმნა პოლიპერსონალურია; პრეფიქსული კლასნიშანი გამოხატავს უახლოეს ობიექტს, სუფიქსური პირის ნიშანი — სუბიექტს. გვარი მორფოლოგიურად დიფერენცირებული არაა. ზმნა დაირთავს ლოკატიურ პრევერბებს.
სინტაქსური კონსტრუქციებია: ერგატიული — გარდამავალ ზმნასთან, ნომინატიური — გარდაუვალ ზმნასთან, დატიური — გრძნობა-აღქმის გამომხატველ ზმნებთან.
თაბასარანული ენა სამწერლობო ენაა. სალიტერატურო ენა სამხრეთის დიალექტს ეფუძნება. დამწერლობა შემოღებულია 1932 წლიდან, თავდაპირველად ლათინური გრაფიკის, 1938 წლიდან კირილიცაზე.
Lasioglossum montanum
Lasioglossum montanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
montanum
ტამსალუს მუნიციპალიტეტი
ტამსალუს მუნიციპალიტეტი (Tamsalu vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენე-ვირუმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიაენე-ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
ხიდაშელი
საკუთარი სახელი ხიდაშელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ინგილოური
ინგილოური, ასანბეგურა, ხასანბეგურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
თავისი ამპელოგრაფიული ნიშნებით ძალიან ახლოს დგას კახეთის თეთრი ვაზის ჯიშებთან. ივანე ჯავახიშვილის ვარაუდით „ინგილოური“ სადაურობის მაუწყებელი სახელების ჯგუფს უნდა ეკუთვნოდეს. ამ მოსაზრებით ეს ჯიში საქართველოს ყოფილი ტერიტორიის, ჰერეთის (საინგილო) ვაზის ჯიშთა სიაშია შეტანილი. ინგილოური მცირე ნარგავების სახითაა თელავის, ახმეტის, იყალთოს, რუისპირის, ქისტაურის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, სამნაკვთიანი, იშვითად ხუთ-ნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალო სისქის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსურ-ცილინდრული ფორმის, იშვიათად მხრიანი, საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ მეჩხერი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდია, ოდნავ ოვალური, იშვიათად მომრგვალოც, მოქარვისფრო-მოყვითალო და ოდნავ მოვარდისფრო ელფერიო. თხელკანიანია და ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, ოდნავ მკვრივი. გემო ტკბილი და სასიამოვნო აქვს, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით.
ინგილოური საშუალო ზრდით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 146 დღეა. სრულ სიმწიფეში 10-დან 20 სექტემბრამდე შედის. მტევნის წონა 100-270 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.6-7.5 ტონამდე მერყეობს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-9 გ/ლ-ს.
მიიღება საშუალო ღირსების ევროპული ტიპის სუფრის თეთრი ღვინო. იგი ქარვისფერია, გამჭვირვალე და ჰარმონიული. მისი გამოყენება შეიძლება საკუპაჟე მასალად, სხვა ჯიშური ღვინოების გემური თვისებების, არომატისა და სინაზის გასამდიდრებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გაბრიელი ( X საუკუნე)
გაბრიელი — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა შატბერდის მონასტერში, სადაც 936 ვინმე გრიგოლ მირდატის ძის შეკვეთით გადაწერა სახარება, რომელიც ცნობილია ჯრუჭის I ოთხთავის სახელით (საქართველოს მეცნიერებათა აკედემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1660). ჯრუჭის I ოთხთავი ნაწერია ეტრატზე, ორ სვეტად, მრგლოვნად, ყავისფერ-მოყვითალო მელნით. ასოები მსხვილია, სქელკონტურიანი, კვადრატული, ოდნავ შემაღლებული პროპორციებისა, უსამკაულო; ზოგი ასო ძალიან ჩამოგრძელებულია, რაც იმას მოწმობს, რომ ამ დროს უკვე ჩნდება დეკორატიული გაფორმების სურვილი. ეს ხერხი, სინგურის გამოყენებასთან ერთად, თვალსაჩინო დეკორაციულ ეფექტს ახდენს. 940 ჯრუჭის ოთხთავი კამარებითა და მინიატიურებით შეუმკიათ (თევდორე, „კამარათა მწერალი“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
ენტონი ფაუჩი
ენტონი ფაუჩი (Anthony Stephen Fauci; დ. 24 დეკემბერი, 1940, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მეცნიერი და იმუნოლოგი, რომელიც აშშ-ის ალერგიისა და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის (NIAID) დირექტორი და პრეზიდენტის მთავარი სამედიცინო მრჩევლია.
ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის ექიმის სახით ფაუჩი ორმოცდაათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მუშაობს ამერიკის საზოგადოებრივ ჯანდაცვის სექტორში და რონალდ რეიგანის შემდეგ აშშ-ის ყველა პრეზიდენტის მრჩეველი იყო. 1984 წლიდან არის ალერგიისა და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორი და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აივ/შიდსის კვლევაში და იმუნოდეფიციტის სხვა დაავადებების მკურნალობაში, როგორც მკვლევარი და როგორც NIAID-ის ხელმძღვანელი. 1983 წლიდან 2002 წლამდე ფაუჩი იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ციტირებული მეცნიერი ყველა სამეცნიერო ჟურნალში. 2008 წელს, პრეზიდენტ ჯორჯ ბუშმა, შიდსისგან დახმარების პროგრამაზე მუშაობისთვის ის თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით დააჯილდოვა, რომელიც აშშ-ის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდოა.
COVID-19 პანდემიის დროს, ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში, როგორც თეთრი სახლის კორონავირუსის სამუშაო ჯგუფის ერთ-ერთ წამყვან წევრად მუშაობდა. ტრამპი ხშირად ეწინააღმდეგებოდა ფაუჩის რჩევას, ხოლო ტრამპის მხარდამჭერები ამტკიცებდნენ, რომ ფაუჩი ცდილობდა პოლიტიკურად შეარყიოს ტრამპის პოზიციები არჩევნებში. ზოგიერთი კი ამტკიცებდა, რომ ის მონაწილეობდა ვირუსის შექმნაში, ჩინურ ლაბორატორიაში. ჯო ბაიდენის მიერ პრეზიდენტის თანამდებობის დაკავების შემდეგ, ფაუჩიმ დაიწყო მუშაობა თეთრი სახლის COVID-19 რეაგირების ჯგუფის ერთ-ერთ ლიდერად. ფაუჩი ასევე მუშაობს ბაიდენის მთავარ სამედიცინო მრჩევლად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები
სამხრეთის ჰიდრის თანავარსკვლავედი
მინი|სამხრეთის ჰიდრა სამხრეთის ჰიდრის თანავარსკვლავედი (Hydrus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავების ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეები 2,8 და 2,9-ია. საქართველოდან არ ჩანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ბაგა (ჩასაყრელი)
ბაგა, საკვების ჩასაყრელი (ფიცრული ან წნული) საქონლის საზამთრო სადგომი, მთიულეთში სანაყრეს უწოდებენ, იმერეთში საპირეს, გურიაში პირის ბაგას. გამართულია კედლის გაყოლებით, ძირს ფიცარი აქვს დაგებული, ბაგაზე დაბმულ პირუტყვს თავთავისი ადგილი აქვს მიჩენილი, რაც ხელს უწყობს საკვების რაციონალურად გამოყენებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა ნაგებობები
აიოძორის ქედი
აიოძორის ქედი, დარალაგიოზი (Վայքի լեռնաշղթա; Dərələyəz silsiləsi) — ქედი სომხეთის მთიანეთის სამხრეთ ნაწილში (სომხეთი და აზერბაიჯანი). აღმოსავლეთიდან აკრავს ზანგეზურის ქედი. სიგრძე 70 კმ, სიმაღლე 3120 მ-მდე (მწვერვალი გოგი). აგებულია დანალექი და ვულკანოგენური ქანებით. ჭარბობს მთა-სტეპისა და მთა-მდელოს ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ქედები კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
ჰაინრიხ V (სრი)
პირადი ცხოვრება
დაქორწინებული იყო მატილდა ინგლისელზე. ჰაინრიხ V-ს და მატილდა ინგლისელს შვილები არ შეძენიათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1081 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1125
კარკროსის უდაბნო
მინი|250პქ|კარკროსის უდაბნო ზამთარში კარკროსის უდაბნო — უდაბნო კანადაში, კარაკოსის ფედერალურ ტერიტორიაზე. ის ხშირად მიიჩნევა მსოფლიოს ყველაზე პატარა უდაბნოდ.მისი ფართობი დაახლოებით 2.6 კმ²-ია.
კარაკოსს მხოლოდ ბოლო ხანებში მიიჩნევენ უდაბნოდ. სინამდვილეში ის ქვიშის დიუნების სერიაა, სადაც კლიმატი საკმაოდ მშრალია, რის გამოც მას უდაბნოს უწოდებენ. ეს ქვიშა უკანასკნელი გამყინვარების ეპოქაში ჩამოყალიბდა.
კარაკოსის უდაბნო ბევრად მშრალია, ვიდრე ახლოს მდებარე რეგიონები. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 50 სმ-ს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის უდაბნოები
ილია დათუნაშვილი
thumb|right|267 პქ| სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე გიორგი სიხარულიძე და ილია დათუნაშვილი. ილია დათუნაშვილი (დ. 1 სექტემბერი, 1937, ბათუმი, საქართველოს სსრ — გ. 11 თებერვალი, 2022) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. იცავდა ქუთაისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1962).
1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე და ორი გოლის ავტორი.
ბიოგრაფია
თამაში დაიწყო 1954 წელს ლანჩხუთის „კოლმეურნეში“. 1957–1958 წლებში თამაშობდა ქუთაისის „ტორპედოში“, დანარჩენი კარიერა გაატარა თბილისის „დინამოში“ (1959–1968). პირველ „ა“ ჯგუფში ჩატარებულ 199 მატჩში გაიტანა 46 გოლი.
1966 წლის 22 სექტემბერს მატჩში ერევნის „არარატის“ წინააღმდეგ გაიმეორა სსრ კავშირის ჩემპიონატის რეკორდი, რომელიც 1938 წელს დაამყარა ევგენი შელაგინმა — გაიტანა 5 გოლი მატჩში. მან ეს შეძლო 27 წუთში.
1997 წელს ილია დათუნაშვილი ღირსების ორდენით დააჯილდოვეს. 2014 წელს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, მას საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კასტრუ-ალვისი
კასტრუ-ალვისი (Castro Alves) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ხიდეშელი
საკუთარი სახელი ხიდეშელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
იყალთოს წითელი
იყალთოს წითელი, შავი ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
მტევნის წონა 150-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.4-21.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.7-7.7 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის მშრალი წითელი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო საშუალო ღირსებისაა. მიზანშეწონილია მისი გამოყენება საკუპაჟედ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კოლოსი (პერსონაჟი)
კოლოსი (პიოტრ ნიკოლაევიჩ რასპუტინი) — გამოგონილი პერსონაჟი, სუპერგმირი Marvel Comics-ის მსოფლიოში. შექმნილია მწერალი ლენ უინისა და ილუსტრატორი დეივ კოკრუმის მიერ. პირველად გამოჩნდა გიგანტური ზომის იქს-ადამიანების პირველ ნომერში (1975 წლის მაისი). რუსი მუტანტი კოლოსი თანაგუნდელ იქს-ადამიანებს შორის ფიზიკურად უძლიერესია, შთამბეჭდავი ზომებით (სიმაღლე 7'5"). იგი მშვიდი, მორცხვი, პატიოსანი და მიამიტი პერსონაჟია. დებიუტიდან მოყოლებული, კოლოსი მრავალჯერ გამოჩნდა იქს-ადამიანების მონათესავე კომიქსებში. დახელოვნებული მხატვარი მხოლოდ საჭიროების ჟამს, უხალისოდ იყენებს ძალებს, მიაჩნია რა, რომ ადამიანებისა და მუტანტების კეთილდღეობისათვის მათი გამოყენება მისი მოვალეობაა. კოლოსმა დაკარგა ყველა, ვინც კი ოდესმე უყვარდა: მშობლები, და, ძმა, დიდი ხნის შეყვარებული - კატა-აჩრდილი.
დენიელ კუდმორმა განასახიერა რუსი სუპერგმირი ფილმებში იქს-ადამიანები 2 და იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა. ჟურნალმა Wizard-მა კომიქსების ყველა დროის 200 საუკეთესო პერსონაჟს შორის კოლოსს 184-ე ადგილი დაუთმო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1975 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ბაგაჟიაშთა
ბაგაჟიაშთა — აფხაზეთის გულრიფშის რაიონის სოფლების პირველი ბაგაჟიაშთის და მეორე ბაგაჟიაშთის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტი
1423
თარიღი უცნობია
*
ტაპის მუნიციპალიტეტი
ტაპის მუნიციპალიტეტი (Tapa vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენე-ვირუმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიაენე-ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
ხინთიბიძე
საკუთარი სახელი ხინთიბიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ჯიმ შერიდანი
ჯიმ შერიდანი (Jim Sheridan) — ირლანდიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ოსკარის ექვსი ნომინაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1949
თაბასარანელები
მინი|თაბასარანელი მამაკაცი ტრადიციულ ტანისამოსში თაბასარანელები (საკუთარი სახელწოდება: табасаран) — დაღესტნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში მცხოვრები ხალხი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით, რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე 131 785 თაბასარანელი ცხოვრობს. ლაპარაკობენ თაბასარანულ, აგრეთვე ლეზგიურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე. არიან მუსლიმანი სუნიტები. კულტურითა და ყოფით ახლოს დგანან ლეზგებთან. თაბასარანელების უმრავლესობა დასაქმებულია სოფლის მეურნეობაში (მიწართმოქმედება, მესაქონლეობა). განვითარებულია ხელოსნობა, განსაკუთრებით მეხალიჩეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:დაღესტანი
ქორთა
ქორთა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, კომანდელის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კარლ ადოლფ გელერუპი
კარლ ადოლფ გელერუპი (Karl Adolph Gjellerup; დ. 2 ივნისი, 1857 — გ. 11 ოქტომბერი, 1919) —  დანიელი პოეტი და მწერალი. ზოგიერთი ნაწარმოები ეპიგონოსის ფსევდონიმით გამოაქვეყნა (Epigonos). 1917 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი „მრავალფეროვანი პოეტური შემოქმედებისა და ამაღლებული იდეალებისათვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დანიელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის დანიელი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის დანიელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის დანიელი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის დანიელი პოეტები კატეგორია:დანიელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:დანიელი ათეისტები კატეგორია:დანიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:დანიელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ამერიკული ქრცვინი
ამერიკული ქრცვინი, პეკანი (Martes pennanti) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. ერთ-ერთი უმსხვილესი ფორმაა ოჯახში. მისი სხელის სიგრძეა 75–120 სმ, მასა 2–5 კგ. შეფერილია მუქ მურა ფრად, თათები და კუდი შედარებით უფრო მუქია, ვიდრე სხეულის დანარჩენი ნაწილი, თავზე დაჰკრავს ვერცხლისფერი ბზინვარება. ბეწვი ხშირი, გრძელი და უხეშია. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის ტყის ზონაში სიერა-ნევადის მთიდან (კალიფორნია) დასავლეთ ვირჯინიის აპალაჩებამდე. ბინადრობს წიწვოვან ტყეებში, ბინას იკეთებს ხეების (ძირითადად ნაძვი, სოჭი, ტუია და რამდენიმე ფოთლოვანიც) ფუღუროებში. ზამთარს ხშირად ატარებს სოროებში, ზოგჯერ თოვლში გათხრილშიც კი. ამერიკული ქრცვინი სწრაფად გადაადგილდება ხეებზე, მაგრამ უპირატესობას მაინც მიწაზე სიარულს ანიჭებს. მარტოსულ ცხოვრებას ეწევა. აქტიურია მთელი დღე-ღამის განმავლობაში. იკვებება მაჩვზღარბებით, თაგვებით, ციყვებით, კურდღლებით, ფრინველებითა და ბიგებით, აგრეთვე კენკროვნებითა და ნაყოფებით, მაგალითად ვაშლით. გამრავლების პერიოდია ზამთრის ბოლო–გაზაფხულის დასაწყისი. მაკეობა 11–12 თვეს გრძელდება. მდედრი ბადებს 5-მდე ნაშიერს. ისინი ზრდასრულობას 5 თვეში აღწევენ. მშობიარობის შემდეგ დედალი მალევე ისევ ჯვარდება. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 10 წლამდე აღწევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კვერნა
ფრანკენჰაუზენის ბრძოლა
ფრანკენჰაუზენის ბრძოლა — გერმანიის გლეხთა ომის (1524-1526 წწ.) ერთ-ერთი გადამწყვეტი ბრძოლა თომას მიუნცერის რევოლუციურ ჯარებსა და თავადთა გაერთიანებას შორის. გაიმართა 1525 წლის 14-15 მაისს ქ. ფრანკენჰაუზენთან. ბრძოლა აჯანყებულთა დამარცხებითა და მიუნცერის დატყვევებით დამთავრდა.
სემიუელ სტილმან ოსგუდი
სამუელ სტილმან ოსგუდი (დ. 9 ივნისი, 1808 გ. 1885) — XIX საუკუნის ამერიკელი მხატვარი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ნიუ-ჰეივენში (კონექტიკუტი), ჯეიმზ ოსგუდსა და ელისაბედ ბადგერთან. სწავლობდა ბოსტონში (მასაჩუსეტსი). პოეტ ფრანსის სარჯენტ ლოკთან ქორწილის შემდეგ ხელოვნების სწავლა განაგრძო სამეფო აკადემიაში (ლონდონი).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1808 კატეგორია:გარდაცვლილი 1885
ბაგატელი
ბაგატელი (bagatelle, სამშვენისი) — მცირე ზომის ინსტრუმენტული პიესა, უპირატესად ფორტეპიანოსათვის. სახელწოდება "ბაგატელი" პირველად ფ. კუპერენმა გამოიყენა. საფორტეპიანო ბაგატელები დაწერეს ლ. ბეთჰოვენმა (პიესების სამი სერია), ბ. ბარტოკმა, ა. ლიადოვმა, კამერულ-ინსტრუმენრული ანსამბლებისათვის - ანტონინ დვორჟაკმა, ანტონ ვებერნმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ფორმები
ივანე ბაბუშკინი
ივანე ვასილის ძე ბაბუშკინი (რუს. Иван Васильевич Бабушкин) (პარტიული ფსევდონიმები: ნიკოლაი ნიკოლაევიჩი, ბოგდანი, ნოვიცკაია და სხვა) (დ. 3 იანვარი, 1873, სოფ. ლედენსკოე, ტოტემის მაზრა, ვოლოგდის გუბერნია — გ. 18 იანვარი, 1906, სადგური მისოვაია, ჩიტის ოლქი) — პროფესიონალი რევოლუციონერი, ბოლშევიკი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. 1894 წელს იყო მუშათა მარქსისტული წრის წევრი პეტერბურგში, რომელსაც ვ. ი. ლენინი ხელმძღვანელობდა. 1895 წელს აქტიურად მონაწილეობდა პეტერბურგის „მუშათა კლასის განთავისუფლებისათვის ბრძოლის კავშირის“ საქმიანობაში ეწეოდა რევოლუციურ მუშაობას პეტერბურგის ქარხნების მუშთა შორის, აყალიბებდა მუშათა წრეებსა და ბიბლიოთეკებს. 1896 წელს დააპატიმრეს „ბრძოლის კავშირის“ საქმიანობის გამო და 1897 წელს ეკატერინოსლავში გადაასახლეს. იყო ეკატერინოსლავის „მუშათა კლასის განტავისუფლებისათვის ბრძოლის კავშირის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი, 1898 წლის ოქტომბერში ჩამოაყალიბა ეკატერინოსლავის კომიტეტი. 1900 წელს დააარსა არალეგალური გაზეთი „იუჟნი რაბოჩი“, იყო ლენინური „ისკრის“ აგენტი და მისი აქტიური კორესპონდენტი. 1900–1901 წლებში რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა მოსკოვში, სმოლენსკში, პოლოცკში, ორეხოვო-ზუევოში, ივანოვო-ვოზნესენსკში და სხვაგან. 1902 წელს გაიქცა ეკატერინოსლავის ციხიდან და ლონდონში წავიდა, იმავე წლის ოქტომბერში კი რუსეთში დაბრუნდა. იყო რსდმპ პეტერბურგის კომიტეტის წევრი, ებროდა „ეკონომისტებსა“ და ზუბატოველებს, იცავდა ლენინური „ისკრის“ პოზიციებს. 1903 წელს დააპატიმრეს და 5 წლით გადაასახლეს ვერხოიანსკში (აღმოსავლეთი ციმბირი). გაათავისუფლეს 1905 წლის ამნისტიით. ბაბუშკინი აქტიურად მონაწილეობდა 1905–1907 წლების რევოლუციაში. იყო რსდმპ ირკუტსკისა და ჩიტის კომიტეტების წევრი, ჩიტის შეიარაღებული აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1906 წელს ჩიტიდან ირკუტსკში იარაღის გადაზიდვის დროს შეიპყრეს და 18 იანვარს საქმის გამოუძიებლად და გაუსამართლებლად დახვრიტეს. ბაბუშკინის სახელი ეწოდა ბურიატის ქ. მისოვსკ (1941 წლიდან).
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1906
ეროვნული გაერთიანება (საფრანგეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის პოლიტიკური პარტიები
Lasioglossum montifringillum
Lasioglossum montifringillum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1984 წელს.
სქოლიო
montifringillum
ბაგები (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაგები შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბაზუმის ქედი
ბაზუმის ქედი (Բազումի լեռնաշխթա) — ქედი მცირე კავკასიონზე, სომხეთში. სიგრძე დაახლოებით 70 კმ, მაქსიმალური სიმაღლე 3016 მ (მწვერვალი ხალაბი). აგებულია ვულკანოგენურ-დანალექი ქანებითა და გრანიტის ინტრუზივებით. კალთებზე მდელოიანი სტეპებია, თხემურ ნაწილში — სუბალპური და ალპური მდელოები. ბამბაკის ხეობაში ფართოფოთლოვანი ტყეებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ქედები
ქვემო კალიფორნიის უდაბნო
მინი|250პქ|ქვემო კალიფორნიის უდაბნო მინი|250პქ|კალიფორნიის ნახევარკუნძული ქვემო კალიფორნიის უდაბნო — უდაბნო ეკორეგიონი მექსიკაში, კალიფორნიის ნახევარკუნძულზე. რეგიონი მოიცავს 77,700 კმ² ტერიტორიას. დასავლეთიდან მას ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, აღმოსავლეთით - კალიფორნიის ნახევარკუნძულის მთათა სისტემა.
კლიმატი მშრალი სუბტროპიკულია. დაბალია ნალექების რაოდენობა, მიუხედავად ამისა წყნარი ოკეანის სიახლოვე მაინც განაპირობებს ტენს. ტემპერატურა ახლოს მდებარე სონორას უდაბნოს მსგავსია.
უდაბნოში გავრცელებულია სიმშრალის ამტანი ბუჩქები, სულ 500 სახეობის მცენარე.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის უდაბნოები
ბაგები (ახალგორი)
ბაგები — ახალგორის რაიონის სოფლების ზემო ბაგებისა და ქვემო ბაგების ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტი
ჰალიალის მუნიციპალიტეტი
ჰალიალის მუნიციპალიტეტი (Haljala vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენე-ვირუმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიაენე-ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
ტიტე მარგველაშვილი
ტიტე მარგველაშვილი თადეოზის ძე (დ. 1891 — გ. 17 ოქტომბერი, 1946) — ეროვნულ-დემოკრატი, ფილოსოფოსი და ისტორიკოსი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ტიტე მარგველაშვილმა განათლება მიიღო ჰალეს უნივერსიტეტში, გერმანიაში. 1913 წელს დაიცვა დისერტაცია ისტორიის დარგში. ამის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და ქუთაისში გიმნაზიის მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. პარალელურად აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს ქართულ პრესაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ გდაიხვეწა გერმანიაში. იქ ხელმძღვანელობდა ქართულ სათვისტომოს და დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა ქართველ ემიგრანტთა შორის. იგი კითხულობდა ლექციებს ბერლინის უნივერსიტეტში ფილოსოფიისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის განხრით. 1945 წელის დეკემბერში აღმოსავლეთ ბერლინში შალვა ნუცუბიძესთან შეხვედრის დროს საბჭოთა უშიშროების აგენტებმა დააპატიმრეს და თბილისში გადმოიყვანეს. 1946 წლის 17 ოქტომბერს ტიტე მარგველაშვილი სახელმწიფო ღალატის ბრალდებით დახვრიტეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კაბისტონი შავი
კაბისტონი შავი, შავი კაპისტონი, კაბიშტონი, ძველი შავი კაბისტონი, მრგვალი (რგვალი) კაბისტონი, შავი რგვალი კაბისტონი, კაბისტონი ონური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
ივანე ჯავახიშვილი „კაბისტონს“ სოფლის სახელწოდებად მიიჩნევს და აღნიშნავს, რომ „პროფესორ არნოლდ ჩიქობავას ცნობით, აფხაზეთში ეშერას თემში, სოფელ ფშალთელუღში გადმოსახლებული ლაზების სიტყვით კაბისტონა არქაფეს სანახებში მდებარე სოფელი ყოფილა. „კაბისტონელი“ ლაზურად „ვაპისტონარი“ იქნება და სწორედ ამის ბოლო მოკვეცილ ფორმას წარმოადგენს ყურძნის ჯიშის სახელი კაბისტონიც. ამგვარად, ეს ჭანური ჯიში ყოფილა.
შავი კაბისტონი ძირითადად შერეული სახითაა ამბროლაურის, ცაგერის, ონის, აგრეთვე საჩხერისა და ჭიათურის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე პატარა ზომისაა, მრგვალი ან ოდნავ განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია საკმაოდ სქელ აბლაბუდისებრად, ხოლო ძარღვებს გასდევს ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, ხშირად მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. მუქი წითელია და მკვრივკანიანი. კანი დაფარულია სქელი ცვილისებრი ფიფქიიი, რომელიც იისფერ ელფერს აძლევს. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი უფერულია, გემო — სასიამოვნოდ ტკბილი.
შავი კაბისტონი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი 146 დღეა. რაჭა-ლეჩხუმში სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 120-250 გრამს შორის მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა 6.0-8.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-10 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის ღვინო, რომელიც ლამაზი წითელი ან მუქი ვარდისფერია. აქვს კარგად გამოხატული ჯიშური არომატი, სხეული და ჰარმონიული გემო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
591
თარიღი უცნობია
*
ქართლის სამეფო
ქართლის სამეფო — ფეოდალური სახელმწიფო 1484–1762 წლებში, რომელიც საქართველოს სამეფოს დაშლის შედეგად ჩამოყალიბდა. სამეფოს დედაქალაქი იყო თბილისი.
ისტორია
თითქმის ორნახევარი საუკუნის განმავლობაში უცხოელ დამპყრობთა განუწყვეტელი შემოსევებით ეკონომიკურად და პოლიტიკურად დასუსტებულ საქართველოს XV საუკუნის შუა წლებში ახალი აგრესიული სახელმწიფო ოსმალეთი დაუმეზობლდა. საქართველოში გაძლიერდა შინაფეოდალური ომები. 1463 საქართველოს მეფე გიორგი VIII ჩიხორის ბრძოლაში (ახლანდელი ჩხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთით) დაამარცხა ბაგრატ ბაგრატიონმა, რომელმაც თავი იმერეთის მეფედ გამოაცხადა (შემდეგში ქართლ-იმერეთის მეფე ბაგრატ VI). 1465 სამცხე-საათაბაგოს მთავარმა ყვარყვარე II-მ გიორგი VIII ტყვედ ჩაიგდო. ამით ისარგებლა ბაგრატმა, რომელმაც 1466 ქართლი დაიჭირა და თავი მეფეთა მეფედ გამოაცხადა. ტყვეობიდან განთავისუფლებულმა გიორგი VIII-მ ვერ შეძლო ტახტის დაბრუნება, კახეთში გადავიდა და საფუძველი ჩაუყარა კახეთის სამეფოს დამოუკიდებელ არსებობას. ქართლისა და იმერეთის მეფე გახდა ბაგრატ VI (1466–1478) ქართლ-იმერეთის სამეფოში შინაფეოდალური ბრძოლები გრძელდებოდა მეფე კონსტანტინე II-ის (1478–1505) დროსაც. 1483 არადეთის ბრძოლაში ყვარყვარე II-მ დაამარცხა კონსტანტინე II, ამით ისარგებლა ბაგრატ VI-ის ძემ ალექსანდრემ და 1484 თავი დასავლეთ საქართველოს მეფედ გამოაცხადა. კონსტანტინე II-ის ცდა, აღედგინა ქართლ-იმერეთის ერთიანობა, 1489 მარცხით დამთავრდა. ასე ჩაეყარა საფუძველი ქართლის სამეფოს დამოუკიდებელ არსებობას.
XV საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში კონსტანტინე II და ქართლის სამეფოს სხვა პოლიტიკური მოღვაწენი იძულებული გახდნენ შერიგებოდნენ შექმნილ ვითარებას, ზავი დაედოთ კახეთისა და იმერეთის მეფეებთან და ათაბაგთან. სამცხე-საათაბაგო თუმცა ქართლის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა, მაგრამ ფაქტობრივად სამთავრო იყო. სამეფო სამთავროებს შორის ბრძოლა გრძელდებოდა. 1513 წელს ქართლის სამეფომ კახეთის სამეფო დაიპყრო,მაგრამ ქართლ-კახეთის გაერთიანებულმა სამეფომ მხოლოდ 1513–1520 წლებამდე იარსება. მას ბოლო მოუღო სპარსეთის და ოსმალეთის აგრესიამ. 1518 წელს ქართლის სამეფო იძულებული გახდა მიეღო სპარსეთის იმპერიის ვასალობა. 1520 წელს კახეთის დამოუკიდებელი სამეფო კვლავ აღდგა. სამეფო-სამთავროთა გაერთიანებისათვის ბრძოლის მარცხი იმითაც იყო გაპირობებული, რომ სხვა სამეფოები ქართლის სამეფოს პირველობას არ უთმობდნენ. ქართლის სამეფო ცდილობდა თავი დაეღწია სპარსეთის ვასალობისაგან. ამის გამო 1522 წელს ქართლს ყიზილბაშთა ლაშქარი შემოესია. დამპყრობლებმა თელეთის ბრძოლის შემდეგ დაიკავეს ქალაქი თბილისი. 1524 წელს ირანში შინაური ბრძოლის გამწვავების პირობებში ქართლის სამეფომ თბილისი დაიბრუნა და, როგორც ჩანს, ვასალობისაგან განთავისუფლდა. ამ დროიდან 16 წლის განმავლობაში ქართლის სამეფო ფაქტობრივად სუვერენული სახელმწიფო იყო. 1541–1554 წლებში ირანის შაჰი თამაზ I ოთხჯერ შემოესია ქართლს. თბილისი აიღო და ქალაქში ყიზილბაშთა გარნიზონი ჩააყენა. ქართლის მეფემ ლუარსაბ I-მა (1527–1556) პარტიზანული ბრძოლა გააჩაღა. 1547 წლის იანვარში შაჰი მეორედ შეესია ქართლს, მოარბია ჯავახეთი, რომელიც ქართლის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა და ათაბაგ ქაიხოსრო II-ს დაუმორჩილა, მაგრამ ქართლი ბრძოლას განაგრძობდა. ლუარსაბმა კვლავ დაიბრუნა ჯავახეთი.
ლიტერატურა
*
გაბრიელ მაიორი
გაბრიელ მაიორი (გ. სექტემბერი, 1795) — ქართველი დრამატურგი, მსახიობი, თეატრალური და სამხედრო მოღვაწე. მისი გვარი უცნობია. რუსეთში ახლდა ერეკლე II-ის ელჩს პაატა ანდრონიკაშვილს. იქ შეისწავლა საარტილერიო საქმე და სამშობლოში მაიორის ჩინით დაბრუნდა. მსახურობდა ერეკლე II-ის ჯარში. თბილისში დგამდა წარმოდგენებს, წერდა პიესებს, მსახიობობდა. მისი მონაწილეობით წარმოდგენები გამართულა თელავშიც. დაიღუპა კრწანისის ბრძოლაში, აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1795 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი არტილერისტები
არშაგ ჩობანიანი
არშაგ ჩობანიანი (Արշակ Չոպանեան; დ. 15 ივლისი, 1872; — გ. 9 ივნისი, 1954) — სომეხი მოთხრობების მწერალი, ჟურნალისტი, რედაქტორი, პოეტი, მთარგმნელი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, დრამატურგი, ფილოლოგი და რომანისტი.
ბიოგრაფია
არშაგ ჩობანიანი დაიბადა 1872 წლის 15 ივლისს, კონსტანტინოპოლის ბეშიქთაშის რაიონში, სომხურ ოჯახში, რომლის წარმოშობა სათავეს იღებს სოფელ აგნში (ქემალიე). დედამისი გარდაიცვალა მაშინ, როდესაც არშაგი დაახლოებით ერთი თვის იყო, ხოლო მამა დაფასებული ოქრომჭედელი იყო. მან განათლება მიიღო მაკრუჰის ადგილობრივ სკოლაში. მოგვიანებით იგი გადავიდა პრესტიჟულ გეტრონაგან ვარჯარანში (ცენტრალური ლიცეუმი) კარაკოიში. ლიცეუმის დამთავრების შემდეგ, მან დაიწყო წერა Hayrenik-ის სომხურ გაზეთში, რომლის რედაქცია შედგებოდა ისეთი ცნობილი მწერლებისგან, როგორებიც იყვნენ ლევონ ფაშალიანი, არპიარ არპიარიანი და კრიკორ ოდიანი. 1893 წელს, მას შემდეგ რაც მოიპოვა საერთაშორისო პოპულარობა თავისი პირველი პიესით Mut Khaver (Dark Stratas), პარიზში მიიწვიეს. იქ ის შეხვდა ისეთ ცნობილ ლიტერატურულ ფიგურებს, როგორებიც არიან: ემილ ზოლა, ფრანსუა კოპე, ალფონს დაუდე, ჟან ლორენი და მადამ კაროლინა სევერინი. 1894 წელს იგი გახდა სომხური გაზეთის ცაგიკის (ყვავილი) მთავარი რედაქტორი. 1895 წელს, მას შემდეგ რაც გაიგო სომხების ხოცვა-ჟლეტის შესახებ, მან არჩია პარიზში დარჩენა, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა.
1898 წელს მან დააარსა თავისი ცნობილი პერიოდული გამოცემა Anahit. მას შემდეგ რაც გაიცნო ფრანგი გამოჩენილი ლიტერატურული და ინტელექტუალური მოღვაწეები, მას საშუალება მიეცა, რომ თავისუფლად ეწერა სომეხთა გენოციდისა და უსამართლობის შესახებ ისეთ პოპულარულ ფრანგულ გაზეთებში, როგორიცაა Mercure de France. ის გახდა დასავლეთის მხარდაჭერის ძლიერი ადვოკატი, რათა გადაერჩინა სომხები ოსმალეთის მთავრობის ჩაგვრისგან. მას შემდეგ, რაც გაწევრიანდა Ramgavar-ის პარტიაში, იგი შეხვდა ბოღოს ნუბარს და მონაწილეობა მიიღო სომხეთის ეროვნული დელეგაციაში, პარიზის მშვიდობის კონფერენციაზე, 1919 წელს. 1933 წელს იგი ეწვია საბჭოთა სომხეთს და შეხვდა გამოჩენილ ინტელექტუალებს. შემდეგ პარიზში დაბრუნდა, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა. გარდაიცვალა 1954 წლის 9 ივნისს.
ლიტერატურული კარიერა
ჩობანიანმა ჩაატარა ვრცელი კვლევები შუა საუკუნეების სომხურ პოეზიაზე. მან აღადგინა უძველესი სომხური ლექსები და სიმღერები და გამოაქვეყნა ისინი ორ ტომად, ნაჰაპეტ კუჩაკის პოემების კოლექცია 1902 წელს და ჰაირენ პურასტანი, 1940 წელს.
მისი ლიტერატურული პერიოდული გამოცემა ანაჰიტი იყო მნიშვნელოვანი ლიტერატურული წყარო სომხური ლიტერატურისთვის და გადამწყვეტი როლი შეასრულა სომხურ ლიტერატურულ, კულტურულ, ფილოლოგიურ მოძრაობაში. გამოცემა თითქმის სამი ათეული წელი გაგრძელდა, სადაც შეიკრიბა სომხური ლიტერატურული სცენის ზოგიერთი ყველაზე გამოჩენილი ფიგურა, რომლებიც სომხურ ლიტერატურაში მნიშვნელოვან მიღწევად მიიჩნეოდა.
მან გააცნო სომხური ისტორია, ხელოვნება და ლიტერატურა ფრანგულ ინტელექტუალურ წრეებს, წერდა ისეთ პრესტიჟულ პერიოდულ გამოცემებში, როგორიცაა: Revue Blanche, Revue de Revues, Revues de Encyclopedie და სხვა. ამ ნაწერების მკითხველთა შორის იყო ცნობილი ფრანგი მწერალი და მწერალი ანატოლ ფრანსი. ჩობანიანმა თარგმნა მრავალი სომხური ლექსი ფრანგულ ენაზე, რომელიც შეიკრა სამტომეულ ნაწარმოებში სახელწოდებით Roseraie d'Armenie (სომხეთის ვარდების ბაღი 1918-1929 წლები). ჩობანიანი იყო ევროპელი მწერლების: ემილ ვერჰარენის, ონორე დე ბალზაკის, ვიქტორ ჰიუგოს, ემილ ზოლას, ჰენრიკ იბსენის და მრავალი სხვას ლიტერატურული კრიტიკოსი.
ბაგინეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაგინეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანაკო
ანაკო (Anaco) — ქალაქი ვენესუელაში, ანსოატეგის შტატში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 220 მეტრზე. წარმოადგენს მთავარ საგზაო გზაჯვარედინს პუერტო-ლა-კრუსს, ელ-ტიგრეს, სიუდად-ბოლივარს, მატურინსა და ბარსელონას შორის. ქალაქის ეკონომიკის განვითარებას ხელი შეუწყო 1942 წელს იქ აღმოჩენილმა ნავთობმა. ანაკოს გავლენის არეალში განვითარებულია ფერმერული მეურნეობა.
2009 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 232 021 ადამიანს შეადგენს.
ბაგრამიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაგრამიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მღვიმევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
მღვიმევის წმინდა ბარბარეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მღვიმევში.
დარბაზული ტიპის ეკლესია აგებულია უხეშად ნათალი ქვით დუღაბზე. ტაძარს ჰქონოდა შვერილი აფსიდი. ჩამოქცეული კედლებიდან ყველაზე უკეთ შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედელი, რომელზეც გაჭრილია ერთი კარი და ორი სარკმელი. თაღოვანი ფორმის კარ-სარკმელთა საპირეები გაფორმებულია ლილვებით. კუთხის წიბოები ამოყვანილია სუფთად გათლილი კვადრებით. ადგილ-ადგილ შეინიშნება მარტივად პროფილირებული ლავგარდანი. ჩრდილოეთ კედელი შიდა მხრიდან დანაწევრებულია პილასტრებითა და მათზე გადაყვანილი თაღებით. ასევე შემორჩენილია სამკვეთლოს ნაწილი, რომელშიც ქვედა მხარეს ერთმანეთის გვერდზე გაჭრილია ორი სხვადასხვა ზომის ნიშა. დასავლეთ კედელში ჩრდილოეთით იკითხება ერთი სარკმელი, ასეთივე იყო სამხრეთ ნაწილშიც. ეკლესიას აქვს ძეგლის შემდეგი მახასიათებლები: სიძველე, არქიტექტურული დეტალები (კარ-სარკმელთა მოყვანილობა, ლილვები, პილასტრები და მათზე გადაყვანილი თაღები).
შხაპრი
მინიატიურა|შხაპრი შხაპრი ( — Sparganium) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი შხაპრისებრთა ოჯახისა. წყლის ან ჭაობის ბალახებია. 20-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და სუბარქტიკულ რაიონებში, აგრეთვე ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. საქართველოში გვხვდება 5 სახეობა; მათგან უფრო გავრცელებულია S. neglectum. S. polyedrum-ის ფესურას იყენებენ შხამიანი გველის ნაკბენის საწინააღმდეგოდ. შხაპრი წყლის ცხოველების (ონდატრა, ნუტრია და სხვა. ) და ფრინველების საკვებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:შხაპრისებრნი კატეგორია:წყლის მცენარეები კატეგორია:წყლის მცენარეები კატეგორია:ევრაზიის მცენარეები
ქრისტესი
ქრისტესი (ყოფ. ანკარა ) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, კომანდელის თემში.
ფლეში (2014 წლის ტელესერიალი)
ფლეში (The Flash) — ამერიკული ტელესერიალი, რომელიც შედგება 8 სეზონისა და 171 ეპიზოდისგან. პირველად ტელეეკრანებზე 2014 წლის 7 ოქტომბერს გამოჩნდა. მისი მთავარი პერსონაჟი არის DC Comics-ის გმირი ფლეში.
ქრისტესი
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფლეში (2014 წლის ტელესერიალი)
სეზონები
სერიალის პირველი სეზონის პრემიერა 2014 წლის 7 სექტემბერს გაიმართა და 2015 წლის 19 მაისს დასრულდა. იგი შედგებოდა 23 ეპიზოდისგან. მეორე სეზონის პრემიერა 2015 წლის 6 სექტემბერს გაიმართა და 2016 წლის 24 მაისს დასრულდა. იგი შედგებოდა 23 ეპიზოდისგან. მესამე სეზონის პრემიერა 2015 წლის 4 ოქტომბერს გაიმართა და 2016 წლის 23 მაისს დასრულდა. იგი შედგებოდა 23 ეპიზოდისგან. მეოთხე სეზონის ჩვენება 2017 წლის 10 ოქტომბერს დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ფლეში (2014 წლის ტელესერიალი)
ნატა ვარადა
ბიოგრაფია
ნატა ვარადა დაიბადა 1978 წლის 11 ივნისს, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში.
1995 წლიდან იბეჭდება ლიტერატურულ პერიოდიკაში.
2012 წელს რადიოთეატრში დაიდგა მისი რადიოპიესა ფოკუს-მოკუს-ფრრ (რეჟ. ზურაბ კანდელაკი), სადაც მთავარ როლს ასრულებს მსახიობი ზურაბ ყიფშიძე. რადიოპიესაში მოთხრობილია ფრანგი პოეტის, ფრანსუა ვიიონის ცხოვრება და შემოქმედება, ამასთან მხატვრულ-ალეგორიული ხერხებით გაკრიტიკებულია საქართველოში წლების განმავლობაში გამეფებული უსამართლობა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Headless Cross
Headless Cross — ინგლისური როკ-ჯგუფ Black Sabbath-ის მეთოთხმეტე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1989 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა I.R.S..
სქოლიო
კატეგორია:Black Sabbath-ის ალბომები კატეგორია:1989 წლის ალბომები კატეგორია:I.R.S. Records-ის ალბომები