cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თბილელი მღვდელთმთავრების სია
ისტორია
თბილისის ეპისკოპოსი V საუკუნის მიწურულს უკვე არსებობდა, რისი დასტურიცაა 506 წელს დვინში გამართულ საეკლესიო კრების მონაწილე ქართველ ეპისკოპოსთა შორის „საჰაკ ეპისკოპოსი ტფილისისა“-ს მოხსენიება (ეპისტოლეთა წიგნი). VII საუკუნის დამდეგს ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის მომხდარი განხეთქილების დროს ეპისტოლეთა წიგნში ქართლის კათალიკოსის კირიონის გვერდით ხშირად იხსენიება პეტრე ეპისკოპოსი, რომელიც ზაზა ალექსიძის ვარაუდით უნდა იყოს თბილისის ეპისკოპოსი. ამის შემდეგ თბილისის ეპისკოპოსს ვეღარა ვხვდებით. რაც ერთი მხრივ განპირობებული იყო, თითქმის ოთხასი წლის მანძილზე თბილისის მაჰმადიანთა ხელში ყოფნით, და მეორე, ჩვენამდე საისტორიო წყაროების მოუღწევლობით. ყოველ შემთხვევაში, VII-XII საუკუნეებში ჩვენამდე მოღწეულ ქართული თუ უცხოენოვანი საერო თუ საეკლესიო ლიტერატურა თბილისის ეპისკოპოსის შესახება არანაირ ცნობას არ იძლევა.
1259 წელსშედგენილ რკონის სიგელში, დასახელებულ მოწმეთა შორის მოხსენიებულია: „... მდაბალი გრიგოლ ტფილელი“; 1250-1260 წლებში შედგენილ შიომღვიმის სიგელში ისევ მოწმეთა შორის ვხვდებით „იოანე ტფილელი“-ს. მეტად საინტერესო ინფორმაცია მოიპოვება „განგება დარბაზობისა“-ში სადაც ნახსენებია რომ ტფილელი ეპისკოპოსი 29-ე ადგილი ეკავა სასულიერო იერარქიაში.
აღსანიშნავია, რომ თუ ზოგადად ეპისკოპოსს საეკლესიო კრება, ანდა კათალიკოსი ირჩევდა და ნიშნავდა, თბილელობის მოშლა და ბოძება, მეფის უფლებებში შედიოდა, რამე ტუ იგი იყო სამეფო ქალაქის თბილისის ეპისკოპოსი: „... თბილელობა შეცვლილიყო და მოგეჭირვა პატრონსა წინაშე და სუკურთხეულსა მეფესა კონსტანტინეს ახლად გაეჩინა...“ საუბარია საქართველოს მეფე კონსტანტინე I-ზე და იოანე თბილელზე. თბილელობას რომ მეფე იძლეოდა, ამის დამადასტურებელია ქართლის მეფე სიმონ II-ის მიერ 1628 წელს სიონის ეპისკოპოს ელისე საგინაშვილისადმი გაცემული წყალობის წიგნი:
მანგლელ-ტფილელი ეპისკოპისები
აღსანიშნავია, რომ ჩვენამდე მოღწეული წერილობითი წყაროების მიხედვით, XV საუკუნეში ხშირად „თბილელის“ წოდებას ემატებოდა „მანგლელი“ და დედაქალაქის ეპისკოპოსი მოიხსენიება, როგორც „მანგლელ-ტფილელი“.
ტროი კოცური
ტროი მიქაელ კოცური (Troy Michael Kotsur; დ. 24 ივლისი, 1968) — ამერიკელი მსახიობი და რეჟისორი თეატრში, კინოსა და ტელევიზიაში.
მისმა მეორეხარისხოვანმა როლმა ფილმში CODA მოუტანა მას მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარის, ბრიტანეთის კინოაკადემიის პრემია, კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო და კრიტიკოსთა არჩევანის ფილმის ჯილდო. ის არის პირველი ყრუ მსახიობი, რომელმაც მოიგო სამი ჯილდო. კოცურმა ასევე გადაიღო მხატვრული ფილმი „No Ordinary Hero: The SuperDeafy Movie“.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
კოცური დაიბადა მესაში, არიზონაში, ფენიქსის უდიდეს გარეუბანში. როდესაც კოცური ცხრა თვის იყო, მისმა მშობლებმა აღმოაჩინეს, რომ ის ყრუ იყო და მათ ისწავლეს ამერიკული ჟესტების ენა, რათა ოჯახს შეძლებოდა მასთან კომუნიკაცია. მისმა მშობლებმა კოცურს ურჩიეს, ეთამაშა სპორტი და დამეგობრებულიყო მათ მეზობელ ბავშვებთან. კოცური დაესწრო ფენიქსის ყრუთა დღის სკოლას, სადაც პირველად დაინტერესდა მსახიობობით. დაამთავრა ვესტვუდის საშუალო სკოლა. საშუალო სკოლაში მისმა დრამის მასწავლებელმა წაახალისა, მონაწილეობა მიეღო უფროსების შოუში და მან შეასრულა პანტომიმის ესკიზი, რომელიც დადებითად იქნა მიღებული და მოტივაცია გაუწია მას თეატრისკენ. კოცურმა საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ სტაჟირება დაიწყო KTSP-TV-ში. ფილმების გადაღების სურვილის ქონამდე, სტაჟირებისას ეხმარებოდა რედაქტორს და არ გრძნობდა ხალხთან კავშირს, ამიტომ იხსენებდა: „ჩემი სარეჟისორო ოცნება გაფუჭდა მას შემდეგ, რაც მივიღე ის ფაქტი, რომ ვცხოვრობდი სამყაროში, რომელიც არ იყენებდა ჩემს ენას“. შემდეგ ის ესწრებოდა გალოდეტის უნივერსიტეტის ლექციებს 1987 წლიდან 1989 წლამდე და სწავლობდა თეატრის, ტელევიზიის და კინოს განხრით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები
ფინკენშტაინის ხელშეკრულება
ფინკენშტაინის ხელშეკრულება — ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა საფრანგეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის 1807 წელს რუსეთ-ირანის ომის მიმდინარეობისას.
პოლიტიკური ვითარება
რუსეთთან ომში ირანმა განჯის, ერევნის, შირვანის, ყარაბახის და ბაქოს სახანოებზე დაკარგა კონტროლი, ასევე ვერ აღიდგინა ძალაუფლება ქართლ-კახეთზე. 1806-1807 წლების ზამთარში დაიდო ხელშეკრულება ბრძოლების შეწვეტის შესახებ, რადგან რუსეთს ამავდროულად ომი გამოუცხადა ოსმალეთის სულთანმა. 1807 წლის მაისში ირანმა და ნაპოლეონ ბონაპარტმა შეკრეს რუსეთის და დიდი ბრიტანეთის საწინააღმდეგო კოალიცია. დაიდო ფინკენშტაინის ხელშეკრულება. საფრანგეთი აღიარებდა ირანის ძალაუფლებას აზერბაიჯანსა და საქართველოზე, სამაგიეროდ სპარსეთი უნდა დახმარებოდა ნაპოლეონს ბრძოლაში ინდოეთის მოსაპოვებლად. ხელშეკრულების თანახმად, ირანმა საფრანგეთს დაუთმო კუნძული ხარგი, ასევე მოხდა სპარსეთის ჯარის ევროპულ ყაიდაზე რეფორმირება. მიუხედავად იმისა, თითქოს ეს შეთანხმება დიდ პოტენციალს აძლევდა ორივე ქვეყანას, იგი ბოლომდე ვერ განხორციელდა. 1808 წელს ირანმა პოლიტიკური კავშირი უკვე დიდ ბრიტანეთთან შეკრა.
ტრეს-მარიასი
ტრეს-მარიასი (Três Marias) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-მარიასის შემადგენლობაში.
ფინკენშტაინის ხელშეკრულება
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის ისტორია
ტრეს-მარიასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა
ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში, (ოქროსუბანი). გიორგი მაზნიაშვილის ქუჩიდან თამარ მეფის გამზირამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა ერთ-ერთი იმ 32 ქუჩიდან, რომელიც გაყვანილია1846 წელს შექმნილი „თბილისის გარეუბნის მომწყობი კომისიის“ მიერ. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ალექსანდრეს ქუჩა. სახელწოდება უკავშირდება იქვე მდგარ წმინდა ალექსანდრე ნეველის ეკლესიას. 1922 წელს დაერქვა ეგნატე ნინოშვილის სახელი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე ქუჩის მონაკვეთი, კონსტანტინე ფოცხვერაშვილის ქუჩიდან თამარ მეფის გამზირამდე, დატანილია როგორც ყვირილას ქუჩა. ქუჩაზეა კანისა და ვენერიულ სნეულებათა სამეცნიერ-კვლევითი ინსტიტუტი. შემონახულია XIX საუკუნის საცხოვრებელი სახლები.
ლიტერატურა
ნინოშვილი
ჩამანლი (აღდამი)
ჩამანლი (Çəmənli) — სოფელი აზერბაიჯანში,    აღდამის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	2 207  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
გალიჩიცა
გალიჩიცა (Галичица) — მთიანეთი მაკედონიაში. მისი ტერიტორიის 22 750 ჰექტარი 1958 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა. მაკედონიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე გალიჩიცის ეროვნული პარკი მოქცეულია ქვეყნის ორ უდიდეს ოჰრიდისა და პრესპის ტბებს შორის. მთიანეთის უმაღლესი წერტილია — მწვერვალი მაგარო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის მთები
ინდური ფილოსოფია
ინდური ფილოსოფიის უძველესი პერიოდი მოიცავს საკულტო ტექსტების – ვედების განმარტების ცდას. ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისში ქურუმ-ბრაჰმანებმა შექმნეს ვედების სისტემური კომენტირების სკოლები, სადაც ყურადღებას იქცევდა შემდეგი ძირითადი პრობლემები: ყოფიერების ბუნება (ყოფიერება ესმოდათ, როგორც ერთიანი სულიერი არსი, რომლითაც გამსჭვალულია მთელი სამყარო), ჭეშმარიტების ბუნება და შემეცნების შესაძლებლობა, ზნეობრივი ქცევა, თავისუფლების არსი და განთავისუფლების შესაძლებლობა, ენის ფილოსოფია. ამ პრობლემატიკამ შექმნა ბრაჰმანიზმის იდეოლოგიის საფუძველი, რომელსაც შემდგომ გადმოსცემდნენ სანსკრიტულ ენაზე. ზეპირი ტექსტების სახით (ბრაჰმანები, არანიაკები და უპანიშადები). უპანიშადებში ასახულია ინდოეთის მთელი შემდგომი ფილოსოფიისათვის დამახასიათებელი შინაარსი: ყოფიერება, ჭეშმარიტება და სიკეთე, როგორც უმაღლესი მიზნები და სულიერი არსებობის ფორმები, ერთიანდება ბრაჰმანის ცნებაში, ხოლო ინდივიდუალური აზრები, სიტყვები და მოქმედებანი — ატმანის ცნებაში. იოგების პრაქტიკა განიხილება როგორც ფსიქიკური აქტივობა, რომელიც ქმნის ბრაჰმან-ატმანას შემეცნების შესაძლებლობას.
VII–IV საუკუნეებში განვითარდა ბრაჰმანურ-ვედური იდეოლოგიის საპირისპირო მიმდინარეობები, ლოკაიატა, ჯაინიზმი, ბუდიზმი და სხვ. ადრინდელ კლასობრივ პერიოდში (ძვ. წ. IV–I საუკუნეები) წარმოიშვა ორთოდოქსული ფილოსოფიური სისტემები, რომლებიც მთლიანობაში სავსებით ახასიათებდნენ ინდუიზმის იდეოლოგიის ფილოოფიურ ასპექტს. დასმულ პრობლემათაგან ყველაზე ნათლადაა წარმოდგენილი რეალიზმის პრობლემა. ყველა ეს სისტემა მეტნაკლებად აღიარებდა სულიერი ან მატერიალურ საწყისის უპირობო რეალურ არსებობას.
ფილოსოფიური განვითარების გვიანდელ, კლასობრივ პერიოდში (ახ. წ. I–VIII საუკუნეები) გამოიკვეთა ორთოდოქსულ სისტემათა ძირითადი დებულებები და განვითარდა ბუდიზმის ფილოსოფიური გვიანდელი ფორმები. შუა საუკუნეების (VIII–XVII საუკუნეები) კოლორიტული ფიგურაა შანკარა, რომელმაც სინთეზურად განავითარა ორთოდოქსული ფილოსოფიური ტრადიციები, სრულყო იგი ბუდისტური დიალექტიკის გამოყენებით. შუა საუკუნეების დასასრულს (XV–XVI საუკუნეები) ძლიერდება სინთეზური რელიგიურ-ფილოსოფიური სისტემების შექმნის ტენდენცია. XVIII–XIX საუკუნეებში ფილოსოფიაში ჭარბობდა რელიგიურ-იდეალისტურ ტრადიციებთან დაკავშირებული განმანათლებლური იდეები, თუმცა საზოგადოებაბა „ახალგაზრდა ბენგალი“ ცდილობდა რელიგიური რეფორმაციის იდეები შეერწყა მატერერიალურ იდეებთან. მატერიალურ იდეებს ქადაგებდა აგრეთვე აქშაი კუმარ დატი. XIX საუკუნის II ნახევარში ფილოსოფიური განვითარება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ინდოეთის ეროვნული განთავისუფლების გზების ძიებასთან. ლოზუნგი „უკან, ვედებისაკენ“ უკავშირდებოდა რაციონალიზმისა და მონოთეიზმის, პიროვნების აქტიურობისა და სოციალურ პროგრესის იდეების პროპაგანდას. XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში ინდურ ფილოსოფიაში ძირითად როლს თამაშობდა ს. ვივეკანანდას განმათავისუფლებლური იდეები, რომლებიც, მიუხედავად რელიგიასთან კავშირისა, ხელს უწყობდა მასების გააქტიურებას. XX საუკუნეში გავრცელდა აგრეთვე მ. განდის რელიგიურ-ფილოსოფიური და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოძღვრება, რომელიც იქცა ინდოეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის იდეოლოგიად (იხ. განდიზმი).
XIX საუკუნიდან დასავლეთევროპული გავლენით ჩნდება ისეთი სწავლებები, როგორიცაა მოდერნიზებული თეიზმი და პანთეიზმი (ბრაჰმო-სამაჯი, არია სამაჯი, რ. თაგორის სწავლებები, მ. განდი, არიბინდო ღოში). ინდოელმა ფილოსოფოსსმა, დევ ატმამ (1850–1929) შექმნა ფილოსოფიური ნატურალიზმის სისტემა. თანამედროვე ინდური ფილოსოფოსები (მაგ., სარვეპალი რადჰაკრიშნანი) ცდილობდნენ დაეკავშირებინათ ინდური და დასავლური ცნებები. ინდურ ლიტერატურაში საფუძველი ჩაეყარა ელენა ბლავატსკაიას სულიერ ჰიბრიდებს — თეოსოფიას (თეოლოგიური საზოგადოება 1875 წელს დაარსდა, ადგილმდებარეობა — ადიარი, მადრასის მახლობლად) და მისგან მიღებული გზებს (ანთროპოსოფია და ა. შ.), რომლებიც ეფუძნება ინდოეთის ფილოსოფიას.
1925 წელს რაბინდრანათ თაგორისა და სარვეპალი რადჰაკრიშნანის ინიციატივით შეიქმნა ინდური ფილოსოფიური კონგრესი, რომლის ყოველწლიურ სესიებზე განიხილავენ ინდური ფილოსოფიის განვითარების უმნიშვნელოვანეს პრობლემებს.
მარქსისტულ-ლენინური მსოფლმხედველობის მატარებელია ინდოეთის კომუნისტური პარტია, მარქსისტი ფილოსოფოსები იკვლევენ ინდური მატერიალიზმის, ბუდისტური ფილოსოფიის, ძველი ინდური ფილოსოფიის სისტემების, ახალი და უახლესი ინდური ფილოსოფიის, განდიზმის იდეოლოგიის არსსა და განვითარებას, აგრეთვე ინდოეთის სოციალურ-ეკონომიკურ და პოლიტიკურ განვითარების კარდინალურ პრობლემებს.
XX საუკუნის ინდური ფილოსოფიის წარმომადგენლები არიან: პულა ტირუპატი რაჯუ (1904–1992), დაია კრიშნუ (დ. 1924), პრავასა ჯივანა ჩაუდხური (1916–1961), აბდულ რაჰმანი (დ. 1923), კ. სატჩიდავანდა მურტი (დ. 1924) მარ გრეგორიოსა (1922–1996). უნდა აღინიშნოს, რომ ბევრია ისეთი თანამედროვე ინდოელი ფილოსოფოსი, რომლებიც ინდოეთის გარეთ ცხოვრობენ და მუშაობენ, მაგრამ მათ შეინარჩუნეს თავიანთი ფილოსოფიურ ტრადიციებთან მჭიდრო კავშირი. მათგან ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია ჯიტენდრა ნათჰ მოჰანტი (დ. 1928). იგი ცნობილია, როგორც ფილოსოფო-ფენომენოლოგი და ინდური ფილოსოფიის ისტორიკოსი. დებიპრასად ჩატოპადჰიაია (1918–1993), რომელმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა უძველესი ინდური ფილოსოფიის შესწავლაში. იგი ფართოდ ცნობილია ფილოსოფოსებს შორის, რომლებიც იცავდნენ მარქსისტულ ტრადიციებს.
ლიტერატურა
*
მანდაგუარი
მანდაგუარი (Mandaguari) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 670 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მარინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 658 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97.25 კმ²-ზე. ფართობი 335 814 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ციცინო ციციშვილი
ციცინო ციციშვილი (დ. 30 აგვისტო, 1936) — ქართველი კინომსახიობი, ქიმიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი 1959 წელს. კინორეჟისორმა თენგიზ აბულაძემ მიიწვია მთავარ როლზე ფილმში „სხვისი შვილები“. წარმატებულ დებიუტს მოჰყვა ერთ-ერთი მთავარი როლი კინონოველაში „თავადის ქალი მაია“ („ერთი ცის ქვეშ“, ლ. ღოღობერიძე, 1961). შეასრულა პატარა როლი ფილმში „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“ (მ. კოკოჩაშვილი, 1981).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სერგეი კარიაკინი
მინი|სერგეი კარიაკინი სერგეი კარიაკინი (Серге́й Алекса́ндрович Каря́кин; დ. 12 იანვარი, 1990, სიმფეროპოლი, ყირიმი, უსსრ, სსრკ) — რუსი (ადრე — უკრაინელი) მოჭადრაკე, დიდოსტატი (2003).
12 წლისა და 211 დღის ასაკში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა დიდოსტატი და მოხვდა გინესის რეკორდების წიგნში. 2016 წელს მოიგო პრეტენდენტთა ტურნირი და გახდა მოქმედი ჩემპიონის, მაგნუს კარლსენის მოწინააღმდეგე; საჩემპიონო მატჩში „Tie-break“-ში დამარცხდა. 2015 წლის ფიდეს მსოფლიო თასის მსფლობელი. მსოფლიოს ჩემპიონი სწრაფ ჭადრაკში (ასტანა, 2012) და ბლიცში (დოხა, 2016).
უკრაინის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2005), რუსეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2014), რუსეთის დიდოსტატი (2011).
დაჯილდოებულია III ხარისხის „დამსახურებებისთვის“ [მინიჭებული] ორდენით (2004). არის რუსეთის საზოგადოებრივი პალატის მეექვსე მოწვევის წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1990 წლის სიმფეროპოლში. ჭადრაკის თამაში ხუთი წლის ასაკში ისწავლა. გაწევრიანდა კრამატორსკში მდებარე მომოტის სახელობის საჭადრაკო კლუბში, რომელშიც თავის დროზე თამაშობდნენ ისეთი მოჭადრაკეები, როგორებიც არიან რუსლან პონომარიოვი, ნატალია ზდებსკაია, კატია ლაგნო, ზახარ ეფიმენკო, ალექსანდრე არეშენკო, ანტონ კორობოვი და ანა უშენინა.
2009 წლის 25 ივლისს, რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის, დიმიტრი მედვედევის ბრძანებით მიენიჭა რუსეთის მოქალაქეობა. . იმავე წლიდან გახდა რუსეთის საჭადრაკო ნაკრების წევრი. მოქალაქეობის ცვლილება კარიაკინმა ახსნა იმით, რომ ვერ ხედავდა კარიერული განვითარების პერსპექტივებს ყირიმში და თავს ყოველთვის რუსად თვლიდა. მოგვიანებით მან აღნიშნა: „[რუსეთში] გადასვლამდე მე ვიყავი ერთ-ერთი ასობით დიდოსტატისგან, ხოლო შემდეგ — ორი წლის განმავლობაში რეიტინგის ათეულში შევედი გასაოცარი მწვრთნელების, იური დოხოიანის და ალექსანდრე მოტილევის წყალობით“.
2016 წელს, პრეს-კონფერენციაზე კარიაკინმა განაცხადა, რომ ხელს აწერდა კონტრაქტს „კასპერსკის ლაბორატორიასთან“. IT-უსაფრთხოებისთვის საჭირო პროგრამების დამამზადებელი კომპანია იმ დღიდან არის კარიაკინის ოფიციალური სპონსორი. „დღეიდან კასპერსკი იცავს ჩემს კომპიუტერს“, — დაამატა კარიაკინმა.
საზოგადოებრივი მოღვაწეობა
2017 წლის მარტში გახდა რუსეთის ფედერაციის საზოგადოებრივი პალატის წევრი პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის შეთავაზებით. არის ფიზკულტურისა და ცხოვრების ჯამრთელი სტილის პოპულარიზაციის კომისიის წევრი.
რუსეთის 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო ვლადიმერ პუტინის მინდობილი პირი.
პირადი ცხოვრება
2014 წლის 17 მაისიდან მისი მეუღლე გალია კამალოვა (დ. 1987), რომელიც მოსკოვის საჭადრაკო ფედერაციის მდივნად მუშაობდა. 2015 წლის მიწურულს წყვილს გაუჩნდა შვილი ალექსეი,, 2017 წლის 27 ივლისს მეორე შვილი მიხეილი. . აღმსრალებლობით არის მართლმადიდებელი, ცხოვრობს მოსკოვში.
სპორტული მიღწევები
არის მსოფლიოს და ევროპის საბავშვო თუ საჭაბუკო ტურნირების არაერთგზის გამარჯვებული.
აგრეთვე არის რამდენიმე „მსხვილი“ ტურნირის გამარჯვებული და პრიზიორი: XXXVI საჭადრაკო ოლიმპიადის ჩემპიონი უკრაინის შემადგენლობაში (2004), 2010 წელს რუსეთის შემადგენლობაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. თავის დაფაზე აჩვენა საუკეთესო შედეგი, 10 ქულიდან 8 (+6-0=4) და მიიღო პირველი ინდივიდუალური პრიზი. არის რუსეთის ჩემპიონი კლუბ „Томск-400“-ის შემადგენლობაში, საუკეთესო შედეგით პირველ დაფაზე (2012). მსოფლიოს ჩემპიონი რუსეთის შემადგენლობაში (თურქეთი, 2013). რუსეთის ჩემპიონი გუნდ „Малахит“-ის შემადგენლობაში (2014).
მსოფლიოს თასის 2007 წლის ნახევარფინალისტი. რიგი საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული — ალუშტა (2002, 2005), ვეიკ-ან-ზე (2005, 2013), სტარვანგერი (2014).
2016 წლის ნოემბრიდან არის მიხეილ ჩიგორინის მსოფლიოს ჩემპიონებზე გამარჯვებულთა სიმბოლური კლუბის წევრი.
მატჩი მაგნუს კარლსენთან
2016 წლის 28 მარტს გაიმარჯვა პრეტენდენტთა ტურნირში და შესაბამისად, მიიღო უფლება, ეთამაშა მატჩი მსოფლიოს ჩემპიონობისთქვის მოქმედ ჩემპიონ, ნორვეგიელ მაგნუს კარლსენთან.
2016 წლის 11-30 ნოემბერს მონაწილეობდა საჩემპიონო მატჩში კარლსენის წინააღმდეგ. 12 პარტიაში, რომელიც მოჭადრაკეებმა დროის კლასიკური კონტროლით ითამაშეს, გამარჯვებულის გამოვლენა ვერ მოხერხდა. ორივემ ერთ-ერთი პარტია მოიგო, დანარჩენებში საყაიმო შედეგი დაფიქსირდა. „Tie-Break“-ში, კარლსენმა და კარიაკინმა ითამაშეს ოთხრი სწრაფი ჭადრაკის პარტია. პირველ ორში კარიაკინმა შეძლო და რთული პოზიციიდან კარლსენს ყაიმი გამოსტყუა, თუმცა დანარჩენ ორში დამარცხდა და შესაბამისად მატჩში წააგო. ტიტული მაგნუს კარლსენმა შეინარჩუნა.
პეკოსის ოლქი
პეკოსის ოლქი (Pecos County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ფორტ-სტოქტონი. შეიქმნა 1871 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
Heartbleed
მინი|Heartbleed-ის შეცდომის ამსახველი ლოგო. ლოგო და სახელი Heartbleed („სისხლდენა გულიდან“) აღნიშნულ საკითხზე საზოგადოების ინფორმირების ხელშეწყობას ემსახურება.
Heartbleed — უსაფრთხოების შეცდომა კრიპტოგრაფიულ პროგრამულ უზრუნველყოფაში OpenSSL, რომელიც სერვერზე ან კლიენტზე მეხსიერების, მათ შორის, სერვერის პირადი გასაღების, მომხმარებელთა სესიური კუკიებისა და პაროლების არასანქციონირებულად კითხვის საშუალებას იძლევა.
ისტორია
შეცდომა აღმოაჩნდა OpenSSL 1.0.1 ვერსიას და აღმოიფხვრა 1.0.1g ვერსიაში.
შეცდომა შეტანილი იქნა 2011 წლის 31 დეკემბერს TLS heartbeat გაფართოების მხარდაჭერის ნაცვლად კეთილი მიზნებით და 2012 წლის 14 მარტიდან გავრცელდა ვერსიაში OpenSSL 1.0.1.
საიტები და ვებსერვისები
ქვემოთ ჩამოთვლილია საიტები და სერვისები შესაძლო დაინფიცირებით, რომელთაც ურჩიეს საკუთარ მომხმარებლებს პაროლების შეცვლა. LastPass პაროლების მენეჯერი არ აღმოჩნდა საფრთხის ქვეშ forward secrecy-ის გამოყენების გამო, მაგრამ მომხმარებლებს მაინც ურჩევს პაროლების გამოცვლას იმ მონაცემთა პოტენციური მოპარვის გამო, რომლებიც მან განათავსა საფრთხის ქვეშ მყოფ საიტებზე.
კომპანიაში LogMeIn განაცხადეს, რომ „OpenSSL-ზე დაფუძნებული ბევრი პროგრამული ნაწარმი და სერვისი გააახლეს“.
სქოლიო
კატეგორია:ინტერნეტის უსაფრთხოება კატეგორია:პროგრამირების შეცდომები
ჰაისამ II
ჰაისამ II — მესამე შირვანშაჰი, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი, მუჰამედ I-ის შვილი. იგი შირვანშაჰი მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა. ისტორიულ წყაროებში, მის შესახებ მხოლოდ ეს ინფორმაციაა მოცემული:
სქოლიო
კატეგორია:შირვანშაჰები
ბაბა (მთა)
ბაბის მაკედონურ ნაწილში პელისტერის ფერდობებზე შექმნილია ეროვნული პარკი, სადაც ფლორისა და ფაუნის მრავალი იშვიათი წარმომადგენელი ბინადრობს, მათ შორის ბალკანეთის ენდემი - ბალკანური ან რუმელიის ფიჭვი (Pinus peuce).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაკედონიის მთები კატეგორია:საბერძნეთის მთები
დუბნა (დასავლეთ დვინის შენაკადი)
დუბნა (Dubna) — მდინარე აღმოსავლეთ ლატვიაში, მდინარე დასავლეთის დვინის შენაკადი. მიედინება კრასლავის, დაუგავპილსის და პრეილსის მხარეებში. სიგრძე — 105 კილომეტრი. აუზის ფართობი — 2785 კმ². იგი მოედინება ღრმა ტბა ცარმანუდან და უერთდება მდინარე დასავლეთის დვინას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლატვიის მდინარეები
ჭიანური
ჭიანური — ქართული ხალხური ხემიანი საკრავი. იგი ერთ-ერთი არქაული საკრავია ქართულ ინსტრუმენტარიუმში. გავრცელებულია სვანეთში (ჭუნირი), რაჭაში (ჭიანური), ხევსურეთსა და თუშეთში (ჭიანური). XX საუკუნის დასაწყისში ის ცნობილი იყო გურიაშიც ჭიანურის სახელწოდებით. რაჭული ჭიანური ორსიმიანია, სვანური და თუშური — სამიანი.
საკრავის აღწერა
ხემიანი საკრავი შედგება შემდეგი ძირითადი ნაწილებისაგან: კორპუსის, ტარისა და დამხმარე ნაწილთაგან. ბგერათწარმოება ხემით ხდება. ყველა კუთხეში გავრცელებულ ხემიან საკრავებს ბევრი რამ აქვთ საერთო. კერძოდ, დამახასიათებელია საცრისებური კორპუსი, მასში გაყრილია ტარი, ძუის სიმები, კანიფოლი, ხემი. მათ წყობაც ერთნაირი აქვთ. სვანური ჭუნირის და თუშური ჭიანურის წყობა სეკუნდურ-ტერციულია. ასეთივეა ხევსურული ჭიანურის წყობაც. მეცნიერთა აზრით რაჭულ ორსიმიან ჭიანურს უნდა პქონდეს კვარტული და არა ტერციული წყობა. ეს წყთბა ასახულია სხვა კუთხეების ჭიანურების განაპირა სიმებზე. ანალოგიური წყობა აქვს ორსიმიან ხემიან სავრავს აფხაზურ აფხარცას. რაჭული ჭიანურის სახით საქმე გვაქვს ქართული ხემიანი საკრავის განვითარების ადრინდელ ეტაპთან.
ხემიანი საკრავი შედგება შემდეგი ძირითადი ნაწილებისაგან: კორპუსის, ტარისა და დამხმარე ნაწილთაგან. ბგერათწარმოება ხემით ხდება.
სვანური „ჭუნირის“ კორპუსი (სვ. კარვა, ნიშნავს საცერს) საცრისებურია. მასზე გადაკრულია ტყავი (სვ. ფაშ), რომელიც მიმაგრებულია თასმებით. კორპუსი ქვემოდან ღიაა. სახელური (სვ. მჷხარ, ჭვემ = სახელურს, ტარს) მთლიანი და ბრტყელია. თავზე გაკეთებული აქვს სამი ნახვრეტი სიმების დამჭერი მოქლონებისათვის.
დამხმარე ნაწილებს შეადგენენ,. მოქლონები, ჯორა, კორა, ფეხი.
1. მოქლონები (ჭვინთ) ჩადგმულია თავზე გვერდიდან გაკეთებულ ნახვრეტში. მათი რაოდენობა სამია. ისინი ცალ მხარეს არიან განლაგებულნი.
2. ჯორა (ჩა̈ჟ, წელ, ჩაჟელდ) წარმოადგენს პატარა მრგვალ ჩხირს, რომლის ორივე ბოლოზე გაკეთებულია ჭდეები და მასზე მიმაგრებულია კორა.
3. კორა (სვ. თა̈კულდ) ტყავისაა ან კანაფის. მისი ერთი ბოლო მიმაგრებულია ჯორაზე, მეორე კორპუსის ბოლოზე გამოშვერილ ფეხზე. მისი სიგრძეა 194.
4. ტარის ბოლოზე მიმაგრებულია სიმები.
სიმები (სვ. ძჷა, ჯილარ) ძუისაა.
ხემი (ხემა̈დ) მშვილდისებურია, მასზე გაკეთებულია ჭდეები ძუის ჩასასმელად.
რაჭული „ჭიანურის“ კორპუსი (რაჭ. რკვალი) ნავისებურია. გამოთლილია მთლიანი ხისაგან, ამოღრუებულია. მასზე გაკეთებულია 2 ნახვრეტი, რომელთა დიამეტრია 5-6 მმ. კორპუსს გადაკრული აქვს ტყავი (რაჭ. სეირა), რომელიც მიმაგრებულია საკრავის უკანა მხარეზე გაყრილი კანაფით.
ჟან დე ვალუა (ბერის ჰერცოგი)
ბიოგრაფია
ჟანი დაიბადა 1340 წლის 30 ნოემბერს ვენსენში, საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და მისი პირველი მეუღლის, ბონა ლუქსემბურგელის ვაჟი. 1356 წელს მამამისმა ჟანს პუატიეს გრაფობა, ხოლო 1358 წელს ოვერნის, ლანგედოკის, პერიგორისა და პუატიეს გრაფობა უბოძა. როდესაც 1360 წელს ჟანის მფლობელობაში მყოფი პუატიე ინგლისელებმა დაიპყრეს, სანაცვლოდ მეფემ მას ბერის ჰერცოგობა უბოძა. დროებით იგი მსახურობდა ინგლისშიც, საიდანაც 1369 წელს დაბრუნდა და ახლა უკვე გამეფებულმა მისმა ძმამ, შარლ V-მ მას უბოძა ბურბონის, ფორეს, სოლოინის, ტურის, ანჟუს, მაინისა და ნორმანდიის ჰერცოგობა.
რეგენტობა
მას შემდეგ, რაც 1480 წელს მისი ძმა შარლ V გარდაიცვალა, ტახტზე მისი მცირეწლოვანი ძმიშვილი შარლ VI ავიდა. ვინაიდან ამ დროს შარლ VI-ის დედა, დედოფალი ჟანა დე ბურბონი უკვე გარდაცვლილი იყო, მის რეგენტებად დაინიშნნენ ჟანი, მისი ძმა ლუი I ანჟუელი და დედოფალ ჟანას ძმა, ანუ ბურბონის ჰერცოგი. რეგენტობის პირველივე წლის ნოემბერში ჟანმა ინგლისელებს ომი გამოუცხადა და ლანგედოკზე მიიტანა იერიში. თუმცა მოულოდნელად თავად ადგილობრივი ფრანგი გლეხები აჯანყდნენ, რომელთაც ინგლისელთა ბატონობის ქვეშ ცხოვრება ერჩიათ. 1384 წელს ლუი ანჟუელის სიკვდილის შემდეგ, ჟანი და მისი ძმა, ფილიპ ბურგუნდიელი საფრანგეთში ძირითადი ფიგურები გახდნენ. 1388 წლიდან ჟანმა ქვეყნის მართვა მინისტრთა საბჭოს გადააბარა, თავად კი სამხედრო საქმიანობებს მიჰყო ხელი. 1392 წელს მან შესძლო და დაიბრუნა ლანგედოკი. მისი რეგენტობა 1402 წლამდე გაგრძელდა, სანამ მეფე შარლი სრულწლოვანი არ გახდა.
დარჩენილი ცხოვრება
მოგვიანებით ჟანი მუშაობდა ერთმანეთს გადამტერებული ბურგუნდიელებისა და ფრანგების შერიგებაზე. 1404 წელს, ფილიპ ბურგუნდიელის შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ჟან უშიში ავიდა, რომელთანაც ბერის ჰერცოგმა მოლაპარაკებების დაწყება სცადა, თუმცა ამაოდ. ბურგუნდიელები ახლა უკვე ინგლისელთა მოკავშირეები იყვნენ. ჟანი დიდწილად საშინაო მშვიდობის დამყარებას უფრო ცდილობდა, ვიდრე ინგლისელთა განდევნას. თუმცაღა იგი ნორმანდიის განთავისუფლების მცდელობისას ინგლისელებმა ტყვედ ჩაიგდეს და მხოლოდ წლების შემდეგ გამოისყიდეს იგი ფრანგებმა. ამის შემდეგ მან კიდევ მიიღო მონაწილეობა პუატიეს, აზენკურისა და სხვა მრავალ ბრძოლაში. იგი გარდაიცვალა 1416 წელს 75 წლის ასაკში, პარიზის დაცვისას.
ჭიანური
საკრავის აღწერა
დამხმარე ნაწილებია მოქლონები და ფეხი.
ფეხი წარმოადგენს კორპუსის ბოლოს შვერილს, რომელზეც სიმის ბოლოები მაგრდება.
ხემი (რაჭ. კაკვი) შვილდისებურია.
ჟან დე ვალუა (ბერის ჰერცოგი)
ოჯახი
მას ასევე ჰყავდა ერთი უკანონო ვაჟი შოტლანდიელი ქალისგან:
ჭიანური
საკრავის აღწერა
ამგვარად, სვანური ჭუნირისა და რაჭული ჭიანურისათვის დამახასიათებელია კორპუსზე გადაკრული ტყავის არსებობა. ჭუნირი მრგვალი, საცრისებურია, ხოლო ჭიანურის კორპუსი ნავისებური. „მრგვალი კორპუსი“ აქვს ხევსურულ და თუშურ ჭიანურებს, ხოლო ნახევრადმრგვალი გურულ ჭიანურს.
ჟან დე ვალუა (ბერის ჰერცოგი)
ოჯახი
პირველი ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, ჟანი მეორედ დაქორწინდა ჟანა II ოვერნელზე (1378-1424), თუმცა მასთან შვილები არ ჰყოლია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1340 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1416 კატეგორია:ვალუები
ჭიანური
საკრავის წყობა
რაჭული ჭიანური ორსიმიანია. დ. არაყიშვილის ცნობით, მისი წყობაა დიდი ტერცია. სამსიმიანი სვანური ჭუნირის წყობაა სეკუნდურ-ტერციული (e fis a), ასეთივე წყობა აქვს თუშურ ჭიანურს. გურული ჭიანურის წყობაა (დ. არაყიშვილის ცნობით) კვარტა-კვინტური (დო-ფა-სოლ) და არა დო-მი-სოლი. უტყუარი მასალის უქონლობის გამო, შეუძლებელია დავადგინოთ ამ უკანასკნელი წყობის სისწორე. მაგრამ, გამორიცხული არ არის გურულ ჭიანურზე სწორედ ასეთი წყობის არსებობა (ეს წყობა ხომ გურული ჩონგურის გრძელი სიმების წყობაა).
სვანური ჭუნირის სიმების სახელწოდებებად სიმღერის ხმების სახელები გვაქვს. I სიმს ეწოდება კივა̈ნ (ე. ი. მაღალი ხმა), II-ს (შუა სიმს) — მაჟოღ (ე. ი. დამწყები) და მესამეს — ბა̈ნ (ბანი). ჩონგურის მსგავსად, აქაც სიმთა სახელწოდებანი სიმების რეგისტრული მდებარეობის მაჩვენებელია.
ჭუნირისა და ჭიანურის ტემბრი
ქართულ ხემიან საკრავს დაკვრის დროს აქვს ფლაჟოლეტური ბგერები, მოგვყავს სპექტრული ბგერების სპექტროგრამები და მათი ანალიზის შედეგები.
1. ბგერა e (III სიმით, 165 რხ/წმ) ფორმანტული ცენტრების გადატანით სანოტო სისტემაზე სპექტრი წარმოგვიდგება ამგვარად:
250პქ|ცენტრი
ჭუნირის სპექტრებში გამოირჩევა მაღალი ოვერტონები, რომლებიც ძირითადი ბგერის მიმართ დისონანსურ ინტერვალებს ქმნიან. ამის გამო ჭუნირს აქვს „ხრინწიანი“ ხმა, ფლაჟოლეტური ხასიათისა.
მუსიკალურ-საშემსრულებლო შესაძლებლობანი
ხემიან საკრავზე უკრავენ მჯდომარე მდგომარეობაში. შემსრულებელს საკრავი უჭირავს ვერტიკალურად, კორპუსი მოთავსებული აქვს მუხლებს შორის (დაყრდნობილი აქვს მუხლებზე). სახელური მიყრდნობილი აქვს მარცხენა მხარზე. ბგერათწარმოება ხდება ხემის მეშვეობით, რომელიც შემსრულებელს მარჯვენა ხელში უჭირავს. მარცხენა ხელის თითები ეხებიან სიმებს და ცვლიან ბგერის სიმაღლეს. დაკვრის წინ ხემს გაუსვამენ ხოლმე ფისზე. საკრავს ცოტა ხნით დებენ მზეზე ან ცეცხლთან, რომ უკეთესი ხმა ჰქონდეს. მარცხენა ხელი „მუშაობს“ პირველ პოზიციაში. განსაკუთრებით აქტიურად მონაწილეობენ ცერი, საჩვენებელი და შუათითი. ცერით ეხებიან მხოლოდ III სიმს (ხელის ბუნებრივი მდგომარეობის გამო საკრავის დაჭერის დროს), საჩვენებელი თითით ეხებიან I სიმს, შუა თითით ყველას. ზოგჯერ არათითი და ნეკიც გამოიყენება დაკვრისას, რომლებიც I სიმს ეხებიან მხოლოდ. სიმებს თითების „ბალიშებით“ ეხებიან და ტარამდე არ აჭერენ თითს. ამის გამოა მისი ბგერები ფლაჟოლეტური. სიმების აჟღერება ხემით მარჯვენა ხელით ხდება. ერთადერთი შტრიხი ქართულ ხემიან საკრავზე არის dètachè — მთელი ხემის გასმა-გამოსმა. ხემს უსვამენ ერთდროულად ყველა სიმზე. ამის გამო ქართულ სიმიან საკრავზე მხოლოდ სამხმიანი თანაბგერადობები გვაქვს.
სვანური ჭუნირი
მინი|სვანური ჭუნირი ჭუნირისათვის მასალად იყენებენ წიწვიან ჯიშებს — ნაძვს, სოჭსა და ფიჭვს, მაგრამ ზოგჯერ აკეთებენ ფოთლოვანი ჯიშებისგანაც, შაგალიოად, არყისაგან. საქართველოს მუზეუმში დაცული ჭუნირების კორპუსი გაკეთებულია ცაცხვისაგან. ხის ფიცარს გაათხელებენ, დაახლოებით 3 მმ სისქეს აძლევენ, შემდეგ, ჩადებენ ცხელ წყალში და რამდენიმე ხანს გააჩერებენ. ასეთი დამუშავებით ხე ადვილად იღუნება. შემდეგ მოღუნავენ და შეკრავენ მავთულით ან მსხვილი ძაფით. ზემოდან გადააკრავენ თხელ ტყავს ან საქონლის ფაშვს. თუ ფაშვი ძველია და გამხმარია, ჩადებენ წყალში. როცა დალბება, გადააკრავენ საცერს, ფაშვს ამაგრებენ კანაფით. კორპუსის უკანა მხარე ღია რჩება. შემდეგ უკეთდება ტარი. სვანი მთხრობლების სიტყვით, ტარისათვის ხის მასალას არა აქვს მნიშვნელობა, მაგრამ მაინც უპირატესობას ანიჭებენ ფოთლოვან ჯიშებს არყს, მუხას. ტარი ბრტყელია. იმ ადგილას, სადაც თითები სიმებს უნდა შეეხოს, მომრგვალებულია ოდნავ. მასზე (ზედა ზედაპირზე) კეთდება გეომეტრიული ორნამენტი („ნაჭრელ“). ტარი გაყრილია კორპუსში და გამოდის კორპუსის ბოლოზე. ტარი შალაშინით კეთდება. ამის შემდეგ აკეთებენ მოქლონებს. მათი სიგრძე დაახლოებით 5-6 სმ-ია. მოქლოშები დანით კეთდება. სიმებად ხმარობენ ცხენის ძუას. ჭუნირს სამი სიმი აქვს, სხვადასხვა სისქისა. I სიმს უნდა 9 ძუა, მეორეს — 10, მესამეს— 13. სვანი მთხრობლების სიტყვით, II სიმს I-ზე 1-ით მეტი ძუა უნდა ჰქონდეს, ხოლო III-ს მეორეზე 2-ით მეტი. ძუის ფერს, როგორც ამბობენ, მნიშვნელობა არა აქვს, მაგრამ უფრო ლამაზად ითვლება თეთრი სიმები. სიმები მიმაგრებულია მოქლონებზე და კორაზე. კორა კეთდება იმ შემთზვევაში, როდესაც ძუა მოკლეა და კორპუსის ბოლოშდე არ წვდება. კორა ტყავის ან კანაფისაა. ჯორა კეთდება კვარისაგან. ხემისათვის გამოიყენება ადვილად ღუნვადი ხე (შინდი, თხილი, არყი). შოლტს მოხრიან და მიამაგრებენ ძუას, რომლის რაოდენობა 40-50-ს აღწევს. სვანი მთხრობლების სიტყვით ადრე ყოფილა ისეთი ხემი, რომელზედაც ძუა მარტო ერთი ბოლოთი იყო მიმაგრებული. მეორე ბოლოს ხელით ჭიმავდნენ და იჭერდნენ სათანადოდ. ასეთი ტიპის ხემები ხემის განვითარების ადრეულ ეტაპად არის აღიარებული, რომელიც სვანეთის ეთნოგრაფიული სინამდვილეშიც მოწმდება. ჭუნირს აკეთებენ სხვადასხვა ზომისას. გამოცდილებით იციან, რომ „დედ ჭუნირს ბოხი ხმა, ექნება, პატარას — წვრილი“. საქართველოს მუზეუმში და სხვა მუზეუმებში (ქ. პეტერბურგი) დაცული სვანური ჭუნირების ზომების შედარებითმა შესწავლამ გამოავლინა სვანური ჭუნირის დამზადებისას დაცული შემდეგი თანადარდობანი: კორპუსის დიამეტრის ფარდობა ყელის სიგრძესთან შეესაბამება 2/3-ს.
რაჭული ჭიანური
რაჭაში ჭიანურის კორპუსისათვის იყენებენ წიწვიან ჯიშებს — ფიჭვს ან სოჭს. ფიჭვის ან სოჭის ყავარს საცრისებურად მოდრეკენ და შეკრავენ თხილის ტკეჩით, ზედ ფაშვს გადააკრავენ. კორპუსი ქვემოდან ღიაა, ტარი გაყრილია კორპუსში, რომელსაც რაჭაში რკვალს ეძახიან. მოქლონებით (რიკები) მაგრდება ძუის სიმები. ჯორა იდგმება სიმების ქვეშ რკვალის ცენტრში. სიმებად გამოიყენება ძუა. ჭიანურს ორი სიმი აქვს. პირველი შედგება 15 ძუისაგან, მეორე — 20 ძუისაგან. ძუას ფრჩხილით გამოქნიან, შეატოლებენ, დაჭიმავენ და ჯერ მიამაგრებენ ჭიანურის ბოლოს (თითს), შემდეგ მოქლონებს (რიკებს). ხეშს რაჭაში ეძახიან კაკვს ან შვილდსაც. ხემისათვის იყენებენ შინდის ან ანწლის წკეპლას, რომელსაც გამოწვავენ ცეცხლზე, მისცემენ სასურველ ფორმას და გაჭიმავენ ძუით (15-20 ძუა). რკვალზე უსვაძენ ფისს; დაკვრის წინ ფისზე სემს უსვანენ ხოლმე.
სვანური ჭუნირის მსგავსად, რაჭული ჭიანურისთვისაც ტრაფარეტული ზომები არ არსებობს. თითოეული მკეთებელი (რომელიც ამავე დროს შემსრულებელიცაა), თავისი ტანის სიდიდის მიხედვით აკეთებს ჭიანურს.
თუშური ჭიანური
თუშური ჭიანურიც გარეგნული ფორმით სვანურს წააგავს, მისი კორპუსი საცრისებურია. კორპუსის დასამზადებლად იყენებენ ცაცხვს, რადგან ცახვი „კარგად იგრიხება“. ცაცხვის ქერქს დანით კანს აცლიდნენ და აკეთებდნენ რკალს (კორპუსი, შდრ. რაჭ. რკვალი), რომელიც ბაწრით იყო შეკრული, ზოგჯერ ძველ საცერს იყენებდნენ. ზემოდან გადააყრავდნენ ხბოს ან ცხვრის ტყავს, მაგრამ ხბოს (ბოჩოლას) ტყავს ანიჭებდნენ უპირატესორას. თუ ტყავი ძველი იყო, მას წყალში დაალბობდნენ. ტყავს ორივე მხრიდანაც აკრავდნენ. თუ ზომით საკმარისი იყო, მთლიანად დაღარავდნენ ტყავით. ტყავის გადაკვრამდე ტარს გაუჩრიდნენ, რომელიც ყველა ხისა შეიძლებოდა ყოდილიყო. ტარის ზედაპირი ბრტყელია, ქვემოდან მომრგვალებული, ზოგჯერ მრგვალ ტარს უკეთებდნენ. თუშურ ჭიანურს ისეთივე თავი აქვს, როგორც სვანურს.
სიმებად იყენებენ ძუას, რომელსაც სამივე სიმისათვის სხვადასხვა, რაოდენობით აკეთებენ: I სიმისათვის 4 ძუა, II-თვის 5-6 და	III-თვის 10-11 ძუა. ზოგჯერ ტყავზე აკეთებენ ნახვრეტებს. სხვა ჭიანურებზე (რაჭა, სვანეთი) ეს არ დასტურდება. მეცნიერთა აზრით, აქ დანდურის გავლენასთან უნდა გვქონდეს საქმე.
თუშეთში კორპუსად ზოგჯერ ჯამზე გადაკრული ტყავი გაშოიყენება, მაგრამ დამახასიათებელი თუშური ჭიანურისაოვის საცრისებური კორპუსია. ჯამზე გადაკრული კორპუსი გვხვდება წოვა თუშებში. კორპუსზე „ფიჭვის ოჭს“ უსვამენ, რომელზედაც დაკვრის წინ ხემს გაუსვამენ ხოლმე. ხემი (თუშურად — ფშვინდი) კეთდება ადვილად ღუნვადი ხისაგან, რომელზედაც გააბაშენ ძუას.
ხევსურული ჭიანური
ჭიანურის ყორპუსი ხისაა. ეს არის ჯამი, როშელსაც გადაკრული აქვს ცხვრის ფაშვი ან ცხვრის თხელი ტყავი. ტყავს ნედლად აკრავენ. კორპუსში გაყრილია სახელური, რომელიც სათავეში მრგვალია. სიმებად „ძუის ლარებია“ გამოყენებული. გამოყენებულია მასზე კორა. ჭიანურს აქვს ჯორა. ხემი, ხევსურულად „შვილდი“, „ნახევარი ადლი სიგრძისაა“, მას გაბმული აქვს ძუა, ხევსურულ ჭიანურზედაც წასმულია ფიჭვის წებო „შოჭი“.
ხემიანი საკრავის ფუნქცია
ხემიან საკრავზე უკრავენ ქალებიც და მამაკაცებიც (სვანეთი, თუშეთი). ხემიანი საკრავი სააკომპანემენტო საკრავია. მისი თანხლებით ასრულებენ ერთხმიან სიმღერებს — საგმირო ლექსებს. მათზე სრულდება აგრეთვე საცეკვაო მელოდიები. ჭიანურს ინახავენ ცეცხლთან ახლოს, ხოლო დაკვრის წინ ცეცხლზე ან მზეზე ათბობენ ხოლმე, განსაკუთრებით ავდრიან დღეს (ეს ფაქტი დასტურდება ყველა კუთშეში, სადაც გავრცელებულია ხემიანი საკრავი). ტყავზე მოქმედებს ქარი და სინესტე და უკეთესი ხმების მისაღებად ათბობენ მას. სვანეთსა და რაჭაში ჭუნირის ჟღერადობის მიხედვით ამინდის წინასწარმეტყველებაც სცოდნიათ. როცა უამინდობაა მოსალოდნელი, ჭუნირი ძალიან ჩუმად და არასუფთად ჟღერს (მთხრ. პეტრე ფილფანი). ჭუზირი და ჩანგი „ანსამბლად“ ერთიანდებიან სამხმიანი სიმღერების შესრულების დროს. მეორე ხმა სრულდება სოლოდ, ხოლო ბანისა და პირველი ხმის პარტია გადატანილია ჭუნირზე, რომელიც აკომპანემენტის როლს ასრულებს.
თუშურ ჭიანურზე ძირითადად საცეკვაო მელოდიები სრულდება, რომლებშიც საგმაოდ ბევრია მელიზმები, განსხვავებით სხვა კუთხეების მელოდიებისაგან.
შერჩევითი სორტირება
მარჯვნივ|მინი| შერჩევითი დალაგების სიმულაცია. დაუხარისხებელი ნაწილის უმცირესი ელემენტის ამავე ნაწილის თავში დამატებით. შერჩევითი სორტირება — მონაცემთა არასტაბილური,ადგილობრივი დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მოცემული ალგორითმი შეიძლება ორნაირად განხორციელდეს, ან უდიდესის მოძებნით და შესაბამისად ბოლოში დამატებით, ან უმცირესის მოძებნით და შესაბამისად თავში დამატებით. განვიხილოთ პირველი ვარიანტი,მისი მუშაობის პრინციპი შემდეგნაირია: ის ირჩევს დაუხარისხებელ ნაწილში ყველაზე დიდ ელემენტს დაუხარისხებელი ნაწილის სხვა ელემენტებთან თითო-თითოდ შედარებით, შემდეგ კი ამ ნაწილის ბოლო ელემენტსა და უდიდეს ელემენტს უცვლის ადგილს. ცხადია, ამ დროს დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ერთით მცირდება. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ნულზე მეტია. იგი მუშაობს O(n^2)-დროში, რაც მეტყველებს მის არაეფექტურობაზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე დიდ მასივებს ეხება.
ჭიანური
ხემიანი საკრავის ფუნქცია
ორი ან მეტი ჭუნირის ერთდროულად გამოყენება ხალხურ ყოფაში არ დასტურდება. ჭიანურს სევდიან სიმღერებთან აკავშირებენ. მაგრამ მას იყენებენ დღეობაშიც, ქორწილშიც. საერთოდ ის მწუხარების საკრავად აქვთ წარმოდგენილი, სვანეთში არის გამოთქმა — „ჭიანური ჭირის არისო“. განსაკუთრებთ საყურადღებოა ქართული ხემიანი საკრავის (სვანური ჭუნირი) გამოყენება მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებულ წეს-ჩვეულებებში. საყურადღებოა სვანეთში დამოწმებული ფაქტი — ჭუნირზე დაკვრა მიცვალებულთან დასაფლავების წინა ღამით. ერთ-ერთი ნაოესავი მიცვალებულისა (კაცი) დაჯდება და წყნარი ხმით ჭუნირზე დაამღერებს. იგი იგონებს მიცვალებულს და ამ გვარის სხვა მიცვალებულებს (მთხრ. ნ. ნავერიანი, ს. ჟამუში). ჭუნირის გამოყენება მიცვალებულის დატირების დროს სვანეთში მოწმდება სხვა მონაცემებითაც. „ქუთაისში გარდაიცვალა სვანი (ჰოსპიტალში), როცა ნათესავებმა მოაკითხეს, ის დასაფლავებული აღმოჩნდა. მაშინ ნათესავები მივიდნენ იმ საწოლთან, სადაც ის გარდაიცვალა, დაიჩოქეს და რაღაცას ბუტბუტებდნენ და ტიროდნენ. შემდეგ წავიდნენ სასაფლაოზე. სადაც თავი ესვენა, იქ დაასხეს არაყი, ამოთხარეს პატარა ორმო და შიგ ჩასვეს მამალი. შემდეგ აიღეს ერთი მუჭა მიწა, ჩადეს პატარა ნაჭერში და წაიყვანეს მამალი სახლში, თან უკრავდნენ ჭუნირზე, მათ უნდოდათ ეს მამალი მიეყვანათ გარდაცვლილის დედისათვის და იქ დაეტირათ ისე, თითქოს წინ მიცვალებული ჰყოლოდეთ“. ლ. ფრუიძის ცნობით, რაჭაშიც არის მკრთალი გადმოცემა ჭიანურის ტირილში გამოყენებაზე. ამასთან უნდა იყოს დაკავშირებული რაჭული რწმენა, თუ ვინმეს მოეპარა სიკვდილი, ჭიანური შეიტყობს და აკვნესდება.
ხემიან საკრავ აფხარცაზე დაკვრა მიცვალებულთან დასაფლავების წინა ღამეს დასტურდება აფხაზეთის ეთნოგრაფიულ სინამდვილეში.
უნდა აღინიშნოს მოკლულის „სულის დაჭერის“ ჩვეულებასთან დაკავშირებით ჭუნირის გამოყენება. როდესაც გვამს მიიტანდნენ სახლში, იმის ზრუნვაში იყვნენ, რომ დაებრუნებინათ სახლში სულიც. სვანების წარმოდგენით, მოკლულის სული რჩება სიკვდილის ადგილას. ნათესავები მოიწვევდნენ ჭიანურის კარგ დამკვრელს, სახლიდან წაიყვანდნენ მამალს და წავიდოდნენ იმ ადგილას, სადაც მათი ნათესავი დაიღუპა. აქ დაიწყებდნენ დაკვრას, თუ მამალი იყივლებდა, ეს ნიშნავდა, რომ სული ნაპოვნია და ბრუნდებოდნენ სახლში ჭიანურზე დაკვრით. თუ მამალი გზაშიაც იყივლებდა, ეს ნიშშავდა, რომ მიცვალებულის სული მათ თან მიპყვებათ. მაგრამ თუ მამალი დიდხანს არ იყივლებდა, შეჩერდებოდნენ, მაგრამ დაკვრას განაგრძობდნენ, იხმობდნენ რა სულს თავისთან. როცა მამალი ისევ იყივლებდა, ეს ნიშნავდა, რომ სული ისევ იპოვეს და განაგრძობდნენ გზას. სახლში მოსვლისასაც თუ იყივლებდა მამალი, ნიშნავდა სულის დაბრუნებას ოთახში. ჭუნირზე დაკვრა კი მანამდე გრძელდებოდა, სანამ მამალი არ აცნობებდა, რომ სული სახლში დაბრუნდა. ანალოგიური წეს-ჩვეულება სრულდებოდა რაჭაში ზვავით გატანილის სულის მოსაძებნად და სახლში დასაბრუნებლად.
ხემიან საკრავ აფხარცაზე დაკვრა და სიმღერა დადასტურებულია აფხაზეთში წყალში დამხრნვალისა და კლდიდან გადმოვარდნილის „სულების დაჭერის“ ცერემონიალში.
ჭუნირი გამოიყენება მიცვალებულის კულტის ორიგინალურ დღეობაში — ლიფანალში, რომელიც ქართველი ტომებიდან მხოლოდ სვანეთში მოწმდება. ეს იყო ახალწლის დღესასწაული, რომელიც ბუნების ძალების აღორძინების იდეას უკავშირდებოდა. ეს დღეობა რამდენიმე დღეს გრძელდებოდა. მისი ერთ-ერთი ელემენტია სულების გართობა. „მთელი ღამის განმავლობაში არავინ არ იძინებდა ბავშვების გარდა. კერაში გამუდმებით შეშას უკეთებდნენ და ცეცხლს აძლიერებდნენ სულებს არ შესცივდეთო. ამავე დროს ოჯახის უხუცესი წევრი და ზღაპრების კარგი მცოდნენი სულებს ძველ ამბებსა და ზღაპრებს უამბობდნენ, ვინაიდან, ხალხის რწმენით, სულებს ზღაპრები მოსწონდათ. ამასთან ერთად სულებს ართობდმენ ჭიანურზე დაკვრით. სულების ასეთი გართობა ყოველ საღამოს ხდებოდა ლიფანალის განმავლობაში, მაგრამ ღამის გატეხვა, დილამდე ზღაპრების თხრობა და ჭიანურზე დაკვრა განსაკუთრებით მიღებული იყო ლიფანალის პირველ დღეს. საინტერესოა, რომ მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებული დღეობა ლიფანალში და სხვა წეს-ჩვეულებებში მხოლოდ ხემიანი საკრავი ჭუნირი მონაწილეობს და არა სხვა უფრო ძველი საკრავები (მაგ., ჩანგი წარმოშობის მიხედვით ხემიანზე ძველი საკრავია, მაგრამ მიცვალებულის კულტთან დაკავში საყურადდებოა გადმოცემები ხემიანი საკრავის (ჭუნირის, ჭიანურის) წარმოშობის შესახებ. რაჭული ლეგენდა ჭიანურის გადმოცემას მიაწერს როსტომს, რომელმაც სასიკვდილოდ დაჭრა შვილი და „კითხავის“ რჩევით ორმოში ჩავიდა: შვილის ხელ-ფეხზე გააბა სიმებად თავისი წვერულვაში.
ანალოგიური ლეგენდა როსტომზე არსებობს სვანეთში. სვანეთში ჩაწერილია ლეგენდა ჭუნირის შესახებ (მთხრ. ათმურზა აზარეთის ძე კვიციანი, ს. უშხვანარი). ამ ლეგენდის თანახმად, როსტომმა, რომელსაც საკუთარი შვილი შემოაკვდა, გააკეთა ჭიანური — შვილის სხეულზე გააბა საკუთარი წვერი. იგივე ლეგენდა დადასტურებულია მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ როსტომ გმირმა შვილის სხეულისაგან ფანდური გააკეთა.
ანალოგიური ოსური ლეგენდა ფანდურის (იგულიიხმება 12 სიმიანი ოსური არფა) გამოგონებას მიაწერს ნართ სირდონს.
ლ. ფრუიძეს მოპყავს საინტერესო ცნობა, რომ რაჭაში ავადმყოდის გასთრთობად კარგ მეჭიანურეს დაუძახებენ ხოლმე. ჭიანურის ავადმყოფთან დაკვრა დასტურდება თუშეთშიც, მაგრამ აქ უკრავენ „ბატონებიან“ ავადმყოდთან (მთხრ. გუთანაისძე-ბახტურიძე ფეფე სვიმონის ასული, ს. ქვემო ალვანი). სვანური და რაჭული ლეგენდების თანახმად, მუსიკალური საკრავის, კერძოდ, ჭიანურის დაკავშირება „მკვდარი შვილის“ სხეულისაგან გაკეთებასთან და ჭიანურის გამოეენება მიცვალებულის კულტთან დაკავშირებულ რიტუალებში, ერთმანეთთან გარკვეულ კავშირში უნდა იყოს. მიცვალებულის კულტთან ჭიანურის კავშირის ანარეკლი უნდა ჩანდეს გადმოცემებში მისი წარმოშობის შესახებ, ხოლო ხემიანი საკრავის კავშირი მიცვალებულის კულტთან, მის სიძველეზე მეტყველებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები
ბრუსილივის რაიონი
ბრუსილივის რაიონი (Брусилівський район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 625 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 15 186 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 25 კაცს კმ²-ზე. ბრუსილივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბრუსილივი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016 — ევროვიზიის სიმღერის 61-ე კონკურსი, რომელიც გაიმართება სტოკჰოლმში (შვედეთი). შვედეთმა კონკურსის მასპინძლობის უფლება მოიპოვა 2015 წლის კონკურსში მონს სელმერლევის სიმღერის „Heroes“ გამარჯვების შედეგად. ეს იქნება მესამედ ჩატარებული კონკურსი სტოკჰოლმში, მას შემდეგ, რაც 1975 წელს და 2000 წელს ჩატარდა. კონკურსი შედგება ორი ნახევარფინალისგან, რომელიც გაიმართება 10 და 12 მაისს და ფინალი 14 მაისს 2016 წელს. სამ პირდაპირ ეთერს წარუძღვება მონს სელმერლევი და პეტრა მედე.
43 ქვეყნის წარმომადგენლები მიიღებენ მონაწილეობას, რითაც 2016 წლის ევროვიზია რეკორდულია მონაწილეთა რაოდენობით 2008-2011 წლებს შორის.
ჩატარების ადგილი
thumb|150x150px|left|ერიქსონ გლობი
კონკურსი ჩატარდება ერიქსონ გლობში სტოკჰოლმში, მას შემდეგ, რაც შვედეთმა გაიმარჯვა 2015 წლის ევროვიზიაზე ვენაში, მონს სელმერლევის სიმღერით "გმირები" („Heroes“). ერიქსონ გლობის მოცულობაა დაახლოებით 16,000 ადამიანი, და ეს იქნება მეორედ ჩატარებული კონკურსი ამ ადგილას, 2000 წლის შემდეგ.
პირველი ნახევარფინალი
18 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას პირველ ნახევარფინალში. საფრანგეთი, ესპანეთი და შვედეთი შეასრულებს და ხმას მისცემს ამ ნახევარფინალში.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
Dreamland (რობერტ პლანტის ალბომი)
Dreamland — რობერტ პლანტის მეშვიდე სოლო ალბომი და პირველი, გამოცემული ჯგუფ Strange Sensation-თან ერთად. იგი გამოიცა 2002 წელს. სიმღერების ნაწილი წარმოადგენს ქავერ-ვერსიებს, ძირითადად, როკის, მაგრამ ბლუზ-როკის სტილშიც.
სქოლიო
კატეგორია:რობერტ პლანტის ალბომები კატეგორია:2002 წლის ალბომები
კეროპალკის რაიონი
კეროპალკის რაიონი (Distrito de Queropalca) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის ლაურიკოჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 831 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 849 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 131.15 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლაურიკოჩის პროვინციის რაიონები
იური შაპორინი
იური შაპორინი (დ. 27 ოქტომბერი, 1887 — გ. 9 დეკემბერი, 1966, მოსკოვი) — რუსი კომპოზიტორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1954)
ბიოგრაფია
1918 წელს დაამთავრა პეტერბურგის კონსერვატორია. 1919-1934 წლებში იყო ლენინგრადის თეატრების სამუსიკო ნაწილის გამგე. 1940 წლიდან იყო მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი. 1952-1966 წლებში იყო სსრკ-ის კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი.
ავტორია ოპერისა „დეკაბრისტები“ (1953), სიმფონია კანტატისა „კულიკოვოს ველზე“ (1939), ორატორიისა „თქმულება რუსული მიწისათვის ბრძოლაზე“ (1944), ასევე სხვა სიმფონიების, სიუიტების, სიმღერების ციკლების, რომანსების, ბალადების, თეატრების და კინოს მუსიკისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1966 კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
მარია კრისტინა ესპანელი (1911-1996)
მარია კრისტინა ესპანელი (María Cristina de España; დ. 12 დეკემბერი, 1911 — გ. 23 დეკემბერი, 1996) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის მეფე ალფონსო XIII-ისა და დედოფალ ვიქტორია ევგენია ბატენბერგელის უმცროსი ასული. მარონეს გრაფინია. ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-ის პაპიდა.
ქორწინება და შვილები
მარია კრისტინამ საბოლოოდ უარი განაცხადა თავის მემკვიდრეობაზე ესპანეთის ტახტზე და 1940 წლის 10 ივნისს რომში იგი დაქორწინდა ენრიკე სინსანოზე. ამავე წლის 13 მაისს ენრიკეს იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III-მ მარონეს გრაფის წოდება უბოძა. მარია კრისტინასა და ენრიკეს, სულ ოთხი ქალიშვილი შეეძინა:
გარდაცვალება
ესპანეთში მონარქიის კვლავ აღდგენასთან ერთად მარია კრისტინა თავის ქმართან ერთად ესპანეთში დაბრუნდა და იქ დასახლდა. იგი გარდაიცვალა 1996 წლის 23 დეკემბერს, 85 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ტურინში, მისი ქმრის საგვარეულო აკლდამაში.
მარიალვა (პარანა)
მარიალვა (Marialva) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 602 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მარინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 959 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 67.2 კმ²-ზე. ფართობი 475 564 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
თოფჩუ
თოფჩუ (Topçu) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  1,431 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ვლადიმერ შაპოშნიკოვი
ვლადიმერ შაპოშნიკოვი (დ. 12 თებერვალი, 1884, მოსკოვი — გ. 23 ოქტომბერი, 1968, მოსკოვი) — რუსი მიკრობიოლოგი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953). მისი ძირითადი შრომები ეხებოდა ტექნიკური მიკრობიოლოგიის საკითხებს. დიდი წვლილი შეიტანა მიკროორგანიზმების ფიზიოლოგიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ბიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
მეტეხის ყორღანები
მეტეხის ყორღანები — არქეოლოგიური ძეგლი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეტეხში, აგურის ქარხნის ტერიტორიაზე. თარიღდება ძვ. წ. XV-XIV საუკუნეებით.
1958-1959 წლებში ყორღანი გათხარა მცხეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. სამარხზე ეყარა რიყის ქვების გროვა, რომელიც ნაპირისკენ დაბლდებოდა. აღმოსავლეთით ყორღანს ჰქონდა საკმაოდ დახრილი დრომოსი. ყორღანის ცენტრში აღმოჩნდა აღმოსავლეთიდან, დასავლეთისაკენ დამხრობილი ოთხკუთხა ფორმის სამარხი ორმო. სამარხში აღმოჩნდა 24 თიხის ჭურჭელი, ჭურჭლის ტუფის სარქველი ბრინჯაოს ყუნწიანი და სამანჭვლიანი ბრტყელი სატევარი, მასრაგახსნილი შუბისპირი, საკინძი სარდიონის მრგვალი თავით, ოქროს ღრუ და სარდიონის ოვალური მძივები. სამარხის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეებში ეწყო მსხვილფეხა რქოსანის თავ-ფეხისა და ნეკნების ძვლები, ცენტრალურ ნაწილში კი წვრილფეხა და მსხვილფეხა საქონლის ძვლები. მიწის სამუშაოების დროს დაზიანდა გვერდით მდებარე ყორღანი. მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში. ყორღანები წარმოადგენენ დაბალი კონუსის ფორმის რიყის ქვის ყრილებს. ზოგ მათგანს ირგვლივ ცალ პირ წრედ შემოწყობილი აქვს ნატეხი ქვა. ყორღანების ერთ ნაწილს ოთხკუთხა დასაკრძალავი კამერა აქვს, დანარჩენები კატაკომბური ტიპისაა. ყორღანებში აღმოჩნდა კერამიკული ნაწარმი, ტუფის სარქველები, ბრინჯაოს იარაღ-სამკაული,ოქროს და ნახევრად ძვირფასი ქვისა და პასტის მძივები ოთხი ყორღანი ძლიერ დაზიანებულია. მოპოვებული მასალა ინახება კასპის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შარაგასი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის პიტიახშები
კონსტანტინე ალშიბაია
კონსტანტინე ალშიბაია (დ. 1899, საჩინო – გ. 1986) — ქართველი ეკონომისტი და სამხედრო პირი.
თუბიქენდი
თუბიქენდი (Tubikənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  22 კაცი.
კონსტანტინე ალშიბაია
ბიოგრაფია
კონსტანტინე ალშიბაია დაიბადა 1899 წელს დედულეთში, იმერეთის სოფელ საჩინოში. იგი იყო პარიზის ქართული ახალშენის თვალში საცემი და კოლორიტული წევრი. დედამისი გახლდათ ვერა ლორთქიფანიძე, მამა — ვლადიმერ ალშიბაია ზუგდიდის რაიონის სოფელ ჭკადუაშიდან იყო. კაკო ნიჭიერი მოწაფე ყოფილა და წარმატებით დაუმთავრებია ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზია.
თუბიქენდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები