cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
G-Dragon (მომღერალი)
2000—2009: პირველი წლები და მოღვაწეობა Big Bang-ში
კიმ ჯი იონი დაიბადა და გაიზარდა სეულში, სამხრეთი კორეა. თავისი კარიერა დაიწყო 8 წლის ასაკში ჯგუფ Little Roora-ში. ალბომი „Christmas Carol“ გამოსვლის შემდეგ, კონტრაქტი ჯგუფთან გაუქმებულიყო ხმაჩამწერი სტუდიის თხოვნით. კვონგ ჯი იონისთვის ეს დიდი შოკი იყო, რის შემდეგაც იგი შეპირდა დედამისს, რომ „ამას აღარასოდეს იზავს (არ გახდება მომღერალი)“. თუმცა თოვლის სეზონზე ოჯახთან ერთად სეირნობის დროს, კვონგ ჯი იონი შენიშნული იყო მენეჯერთან ერთად ნიჭების საძიებო სააგენტოში SM Entertainment. იგი გადიოდა ვარჯიშებს ხმაჩამწერი სტუდიო SM Entertainment-ის კედლებში 5 წლის განმავლობაში, სადაც ძირითადად ცეკვებს სწავლობდა. თუმცა ჯი იონგმა დატოვა სააგენტო რადგან ვეღარ გაერკვია რა სურდა. მესამე კლასში, თავისი მეგობრის წყალობით, კვონგ ჯი იონი გაეცნო ამერიკული რეპ-ჯგუფის შემოქმედებას Wu-Tang Clan. მათი მუსიკით შთაგონებულმა, კვონგ ჯი იონმა ინტერესი გამოხატა ამ სტილის მიმართ და დაიწყო რეპ გაკვეთილების მიღება 12 წლის ასაკიდან. 2001 წელს მან მიიღო მონაწილეობა კორეული ალბომის „Korean hip-hop Flex“-ის ჩაწერაში. თუმცა მან თვითონ დაწერა სიტყვები თავისი სიმღერისთვის, მან ასევე აღიარა, რომ მისი „ინგლისური საშინელია, და ისტორია სიმღერისთვის გამოვიდა ბონალური და ერთფეროვანი“. რაღაც მსგავსი: „ახალგაზრდა ვარ, მაგრამ საუკეთესო“. როდესაც კვონგ ჯიონს 14 წელი შეუსრულდა, მისით დაინტერესდა შონუ ჰიპ-ჰოპ დუეტიდან Jinusean, ჩამწერი ლეიბლიდან YG Entertainment. შემდეგში რეკომენდაცია გაუკეთა კომპანიის გენერალურ დირეკტორთან, იანგ ჰონ სიოკ. კომპანიასთან კონტრაქტზე ხელის მოწერის შემდეგ ერთი წლის განმავლობაში, კვონგ ჯი იონი დაკავებული იყო იმით, რომ ასუფთავებდა სტუდიას სხვა არტისტების შემდეგ და ცეკვისპრაქტიკის პერიოდში წყლის ბოთლები მიჰქონდა მათთვის. მოგვიანებით მან გაიცნო თონგ იონ ბე, რომელიც ასევე ვარჯიშობდა კომპანიაში YG Entertainment. ერთად მათ შექმნეს დუეტი GDYB, ზუსტად მაშინ აირჩია მან სასცენო სახელი G-Dragon. 6 წლის სწავლების შემდეგ და სხვა შემსრულებლების ალბომებში გამოჩენის შემდეგ, G-Dragon-ს ოფიციალურად აქვს დებიუტი ლიდერის სახით ჯგუფში Big Bang თონგ იონ ბესთან ერთად (სასცენო სახელი Taeyang) და სხვა სამ კომპანიის წევრთან ერთად.
ჯგუფის შექმნა დოკუმენტურად იყო დაფიქსირებული და ნაჩვენები ტელევიზიაში, და თუმცა ჯგუფი თავიდან 6 ადამიანისგან შედგებოდა, ერთ-ერთი მათგანი გაგდებული იყო ოფიციალურ დებიუტამდე. ჯგუფის დებიუტი საკმაოდ წარმატებული გამოდგა, პირველი ალბომის გაყიდვებმა 40 000 ეგზემპლარს მიაღწია. რამდენიმე სიმღერა, „La La La“-სა და „We Belong Together“ ჩათვლით, ტელევიზიაში გადიოდა. ალბომში ასევე G-Dragon-ის პირველი სოლო სიმღერა შედიოდა, სიმღერა „This Love“ ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფის Maroon 5 ქავერ ვერსიაა. „Always“ შეიცავდა რამდენიმე G-Dragon-ის დაწერილ სიმღერას, მთავარი სინგლის „Lies“ ჩათვლით (კორეულად: 거짓말; Geojismal; ქართულად: სიცრუე), რომელიც ჯგუფის პირველი ჰიტი გახდა. მათმა შემდგომმა მინი-ალბომმა განაგრძო წინანდელის წარმატება: ალბომი „Hot Issue“ სინგლით „Last Farewell“ და ალბომი „Stand Up“ სიმღერით „Day By Day“ — ორივე სინგლმა დაიკავა ჰიტ-პარადების მაღალი ხაზები.
აილუროფობია
აილუროფობიის შესახებ
აილუროფობიის კლინიკური გამოვლინება სხვა ფობიების სიმპტომების მსგავსია. კატის დანახვისას ასეთი ადამიანები ფერმკრთალნი ხდებიან, უხშირდებათ გულისცემა, იზრდება ოფლიანობა, შესაძლებელია თავბრუსხვევა და თავის ტკივილები. მწვავე შემთხვევებში იწვევს გულის წასვლასა და გულის შეტევებს, რაც ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საზიანოა.
G-Dragon (მომღერალი)
2009: სოლო მოღვაწეობა და კარიერის განვითარება
Big Bang ჯგუფში წევრობის გარდა, G-Dragon ასევე ცნობილია თავისი სოლო კარიერით. მას შემდეგ, რაც ის დაეხმარა თეიანგს სოლო ალბომის დაპროდიუსერებაში, G-Dragon-მა ასევე ჩაწერა თავისი ვერსია თანამშრომლის ალბომის მთავარი სიმღერის, „Only Look At Me“ (나만바라봐; Naman Barabwa; ქართულად: მიყურე მხოლოდ მე), რომელიც „Only Look At Me Part 2დ“ იწერებოდა. სინგლი გამოშვებული იყო ციფრულ ფორმატში, ჯგუფის თანამშრომლებთან ერთად თეიანგი და T.O.P. G-Dragon მონაწილეობდა მომღერალი Lexy-ს სიმღერის ჩაწერაში, „Super Fly“, მისი ალბომი „Rush“-სთვის. 2009 წლის მაისში მან მიიღო მონაწილეობა სინგლი „Rain Is Fallin'/Hybrid Dream“ იაპონური ჯგუფის W-inds მუშაობაში.
თეიანგის მიერ თავისი სოლო ალბომის განხორციელების შემდეგ, G-Dragon-მა გამოუშვა თავისი სადებიუტო ალბომი „Heartbreaker“, რომლის შექმნაში რამდენიმე არტისტმა მიიღო მონაწილეობა, მათ შორის ტედი 1TYM, თეიანგი, S-Kush, ასევე CL (მომღერალი) და დარა 2NE1. აპრილისთვის დაგეგმილი ალბომის გამოშვება აგვისტომდე გადაიდო, რაც დაემთხვა არტისტის 21-ე (კორეული თვლის მიხედვით 22-ე) დაბადების დღეს. ალბომისთვის G-Dragon-მა შეცვალა საკუთარი სტილი. მომღერალი გახდა ქერა, იმისათვის რომ ალბომის რელიზს შესაბამებოდა. მთავარი სინგლის პოპულარობის გამო რომელსაც იგივე სახელი ჰქონდა რაც ალბომს, დისკი წაიწია ტირაჟით 200000 ასლი, რამაც შესაძლებლობა მისცა „წლის ალბომის“ წოდება მიეღო ყოველწლიურ მუსიკალურ პრემიაზე Mnet Asian Music Awards 2009 წელს. მეორე სინგლი „Breathe“ შევიდა საუკეთესო 20 ალბომის რიცხვში, იმ დროს, როდესაც სხვა სიმღერები — „The Leaders“, „A Boy“, „Hello“ და „She’s Gone“ — გამოსვლის შემდეგ ჩარტების პირველი ხაზები მათ ეკავათ. პრაქტიკულად ეგრევე პირველი ალბომის „Heartbreaker“-ის შემდეგ, კომპანია Sony Music-მა G-Dragon-ს ბრალი დადო პლაგიატში, იმ ცხადებით, რომ სიმღერა „Heartbreaker“ და „Butterfly“ მსგავსია Flo Rida-სი „Right Round“ და Oasis „She’s Electric“. თუმცა EMI, კომპანიამ, დაკავებული „Right Round“-ს პოპულარობით განაცხადა, რომ არ შეუმჩნევია მათ შორის მსგავსება. 2010 წლის 6 მარტს YG Entertainment განაცხადეს, რომ პირადად დაუკავშირდნენ Flo Rida-ს მოწვევით ერთად ჩაეწერათ G-Dragon-ის სკაონცერტო ალბომი „Shine a Light“. Flo Rida-მ მიიღო ეს შეთავაზება.
აილუროფობია
მკურნალობა
აილუროფობიის მკურნალობის უამრავი მეთოდი არსებობს. ხშირ შემთხვევაში ადამიანები მიმართავენ ფსიქოლოგებსა და ფსიქოთერაპევტებს. მედიკამენტური თერაპიის დროს იყენებენ სედატიური ეფექტის მქონე საშუალებებს. არის შემთხვევები, როდესაც ადამიანები თვითონ ართმევენ ამ ფობიას თავს.
G-Dragon (მომღერალი)
2009: სოლო მოღვაწეობა და კარიერის განვითარება
2010 წლის ნოემბერს YG Entertainment-მა განაცხადა G-Dragon-ის და T.O.P-ის საერთო ალბომზე. მათი გამოსვლა დიდ კონცერტზე YouTube-ზე ყურება იყო შესაძლებელი. დუეტის წინსვლისთვის დუეტმა სამი სიმღერა გამოუშვა: „High High“, „Oh Yeah“ და „Knock out“,. სამივე კომპოზიციას შესანიშნავი მიღწევა ჰქონდა. სიმღერა „High High“ პირველ სვეტს იკავებდა ჩარტებში, ამ დროს „Oh Yeah“ და „Knock Out“ განაწილდნენ მეორე და მესამე სვეტზე. თვითონ ალბომი შობის ღამეს გამოვიდა და ეგრევე დაიკავა პირველი ადგილი ჩარტებში Gaon წინასწარი გაყიდვებიტ მიღწეული 200 000 ასლამდე.
აილუროფობია
სქოლიო
კატეგორია:კატები კატეგორია:ფობიები კატეგორია:ზოოფობიები
G-Dragon (მომღერალი)
2009: სოლო მოღვაწეობა და კარიერის განვითარება
პარკ მიონ სუსთან თანამშრომლობით შექმნილი იყო დუეტი სახელწოდებით GG ფესტივალი „Seohae Ahn Highway Song Festival 2011“, რომელიც სატელევიზიო შოუს ფარგლებში იყო ნაჩვენები „უსასრულო ზარი“. 2 ივნისს დუეტმა გამოუშვა სიმღერა სახელწოდებით „Having an Affair“, რომლის ჩაწერაშიც ასევე მიიღო მონაწილეობა პარკ ბომმა 2NE1. სიმღერა ნამდვილი ჰიტი გახდა, სამხრეთ კორეული მუსიკალური შოუების ყველა ჩარტში პირველ ადგილზე ყოფნით.
2012 წლის მარტში გამოაცხადეს, რომ G-Dragon დაბრუნდება სცენაზე სოლო მომღერლის სახით იმავე წლის მეორე ნახევარში. G-Dragon ასევე მიიღო მონაწილეობა პიკსი ლოტსის „Dancing on My Own“ სიმღერის ჩაწერაში მისი იაპონური ალბომისთვის თანაგუნდელთან T.O.P ერთად. . 2012 წლის 24 აგვისტოს ვიდეოპორტალ YouTube მომღერალმა გამოუშვა ვიდეო სიმღერისთვის „One Of A Kind“ მისი პირველი ალბომის სახელწოდების. . იმავე წლის პირველ სექტემბერს ვიდეო კლიპი სიმღერაზე „That XX“, რომლის ჩაწერაშიც მონაწილეობდა ჯენი კიმ კომპანიის ახალი გოგოების ჯგუფის წევრი. . რელიზიდან რამდენიმე საათში, G-Dragon დაიკავა პირველი ადგილი კორეეის ყველა ონლაინ ჩარტში: Bugs, Melon, Soribada, Daum, Mnet, Monkey3, Cyworld, Olleh და Naver. .
2012 წლის 15 სექტემბერს G-Dragon გამოუშვა თავის პირველი მინი-ალბომი, ხოლო მეორე დრეს წარმოადგინა ვიდეო მის მთავარ სიმღერაზე „Crayon“.
სახალხო სურათი
Big Bang-ის „ყველაზე მოდური“ წევრის წოდების მქონე, G-Dragon სამხრეთ კორეის მოდურ ტენდეციებზე დიდ გავლენას ახდენს, მან ასევე მიიღო ჯილდოები ნომინაციებში „მოდური ხატი 2008 წელი“ და „ყველაზე ზეგავლენიანი მამაკაცი“ ჟურნალი „არენისთვის“. მოდის ხატი კანგ დონ ვანმა ასევე აღიარა G-Dragon-ის ავტორიტეტი, და მას უწოდა „მოდური“.
ალბომი "გულისჭამიას" წარმატების დროს, მისი ფიზიკური სტილის შეცვლა თმის შეღებვით ქერად დიდი აღფრთოვანება გამოიწვია ფანებში, რითაც ერთ-ერთი საუკეთესო წლის ვარცხნილობის მქონე გახდა. ამის, გარდა მის მიერ მუდმივად სამკუთხედი შარფის გამოყენება ახალგაზრდებში მეტად პოპულარული გახდა და მოგვიანებით აიღო სახელი „შარფები Big Bang-ის სტილში“.
თავისი ზეგავლენის მიუხედავად, G-Dragon-მა აღიარა, რომ არ იყო თავის თავში დარწმუნებული, როგორც მუსიკოსში, იმის ხაზგასმით, რომ მას მოუწია „ბევრი რაღაცის შეცვლა, ხმის ინტონაციის, რადგან სხვა ხალხის მონაწილეობით ძალიან ნერვიულობდა მუშაობის შედეგებზე“. იმის გათვალისწინებით, რომ მასზე მოქმედებდა ხალხის დიდი მასის აზრი ალბომის განვითარებისას, G-Dragon თვლის „ის თუ როგორ მიღებს მე საზოგადოება, დამოკიდებულია ისევ ჩემზე, ამიტომ ეს მხოლოდ ჩემი ბრალია, თუ ვტოვებ ცუდ შთაბეჭდილებას“.
სკანდალი მარიხუანით
2011 წლის 5 ოქტომბერს ცნობილი გახდა, რომ G-Dragon-ის ტესტი მარიხუანას მიღებაზე დათებითი შედეგით განცხადდა. შარდის ანალიზი უარყოფითი იყო, თუმცა მცირე მარიხუანის ყოფნა დაამტკიცა მისმა თმის ღერმა. ტესტი ივნისში გაკეთდა ხოლო პასუხი ივლისში გახდა ცნობილი. მას სასჯელი დააკისრეს მაგრამ რადგან დიდი რაოდენობის არაფერი ეტყობოდა და პირველი შემთხვევა იყო მას მხოლოდ კანონდარღვევა დააკისრეს, G-Dragon გამართლებული იყო. ის იყო ღონისძიების ერთადერთი მონაწილე, რომელიც კორეის სახელმწიფოს სულ ბოლოს გადასცეს. მან აღიარა, რომ მოწია სხვის მიერ მოწოდებული სიგარეტი თუმცა იმის მერე რაც მიხვდა იმას, რომ არ იყო ჩვეულებრივი გადააგდო ის.
სკანდალმა მისი მოღვაწეობა შეაჩერა, YG Entertainment გამოვიდა განცხადებით, რომ G-Dragon-ს ექნება დრო შეცდომების გასაანალიზებლად. რადგან მომღერალი გაამართლეს მან არ დაკარგა არც ეთი კონტრაქტი სარეკლამო კომპანიებთან და პირველად გამოჩნდა ცერემონიაზე „2011 MTV EMA“ Big Bang (ჯგუფი) ერთად.
დისკოგრაფია
კორეულები
იაპონურები
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთკორეელი რეპერები კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1988
ჯოზი უორენი
ჯოზი უორენი (დ.1798 — გ.14 აპრილი, 1874) — ინდივიდუალისტი ანარქისტი, გამომგონებელი, მუსიკოსი და ავტორი. ზოგიერთის აზრით, ითვლება პირველ ამერიკელ ანარქისტად (თუმცა მას არასდროს გამოუყენებია ეს ტერმინი საკუთარ თავთან მიმართებით). 1833 წელს იგი არედაქტირებდა პირველ ანარქისტულ პერიოდულ გამოცემას, ყოველკვირეულ ოთხგვერდიან გაზეთს — The Peaceful Revolutionist (მშვიდობიანი რევოლუციონერი), რისთვისაც საბეჭდი მანქანა შეიძინა და საკუთარი საბეჭდი ნიშნებიც შექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1798 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1874 კატეგორია:ამერიკელი ანარქისტები კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები კატეგორია:ამერიკელი ლიბერტარიანელები კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ინდივიდუალისტი ანარქისტები კატეგორია:მიუტიუელისტები კატეგორია:ბოსტონელი მწერლები კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
ათაშეჰირის რაიონი
იმის გამო, რომ რაიონის დასავლეთ მხარეს, სამშენებლო კომპანიებმა ააშენეს ბევრი მაღალსართულიანი საცხოვრებელი და საოფისე შენობები, გაჩნდა ცნება დასავლური ათაშეჰირი. 2012 წლიდან აქ მდებარეობს Ülker Sports Arena.
მმართველობა
thumb|right|300px|ათაშეჰირის ხედი ათაშეჰირის მუნიციპალიტეტი 2009 წლის ადგილობრივი არჩევნების შემდეგ დაარსდა. ათაშეჰირის მუნიციპალიტეტის შენობა და ათაშეჰირის პოლიციის დეპარტამენტი მდებარეობს ბარბაროსის კვარტალში.
კვარტლები
ათაშეჰირის რაიონში სულ 17 კვარტალია.
ეკონომიკა
ათაშეჰირის რაიონში ბევრი სავაჭრო ცენტრი არსებობს, როგორიცაა Bulvar 216, Palladium, Optimum, Brandium, Novada და Carrefour (კარფური). ათაშეჰირის სავაჭრო ცენტრების გასწვრივ განლაგებულია ბევრი კაფეები, რესტორნები, ბანკები და მარკეტები.
პარკები
რაიონში ბევრი პარკი არსებობს. მათ შორის ყველაზე დიდი, ბარბაროსის კვარტალში, 2012 წელს გაიხსნა, რომლის ფართობი დაახლოებით 8000 კვადრატული მეტრია და ატარებს თურქეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ბიულენთ ეჯევითის სახელს. პარკში მოწყობილია საკალათბურთო და მინი ფეხბურთის მოედნები, ჩანჩქერები, მიწის ჭადრაკის ფართი, საბავშვო მოედნები, სპორტული მოედნები, სირბილის ბილიკები, გასართობი ცენტრები, კედლის სკამები და სხვა. ასევე რაიონში ფუნქციონირებს დენიზ გეჩმიშის, ნაზიმ ჰიქმეთის და ნეჯმეთინ ერბაქანის პარკები.
განათლება
2016 წლის მონაცემებით, რაიონში ფუნქციონირებს 61 საბავშვო ბაღი, 22 სახელმწიფო და 19 კერძო, ჯამში 41 დაწყებით სკოლა, 22 სახელმწიფო და 13 კერძო, ჯამში 35 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, 19 სახელმწიფო და 22 კერძო, სულ 41 საშუალო განათლების სკოლა, მათ შორის სპეციალური ფონდის სკოლებიც. ამ რაიონშია იედითეფეს უნივერსიტეტი და აჯიბადემის უნივერსიტეტი.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის რაიონები
ბერძენაულის ნასოფლარი
ბერძენაულის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერძენაულის ჩრდილოეთით, შემაღლებულ ადგილზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. ძეგლის ფართობი 2000 კვადრატული მეტრია. შემორჩენილია დარბაზული ეკლესიის და სხვა ნაგებობების ნაშთები და ძველი საფლავის ქვები, ძეგლზე ასევე შეინიშნება გალავნის კედელიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფისტიკაური
ფისტიკაური, ბისტიკაური — ქართული ლექსთწყობის ერთ-ერთი უძველესი სახე, რომლის დამკვიდრება მიეწერა პოეტ ფისტიკას. ფისტიკაური ოცმარცვლიანი ოთხეპიანი სტროფია, რომელსაც მხოლოდ გარეგანი რითმა აქვს. ფისტიკაურის უძველესი ნიმუშები შეინიშნება ფისტიკამდეც, VII საუკუნეში თარგმნილს „პროკოფის მარტვილობაში“, აგრეთვე ეფრემ მცირის (XI საუკუნე) მიერ გადმოქართულებულ თხზულებაში „ელინთა ზღაპრობანი“. ფისტიკაურის ფორმითაა დაწერილი ჩახრუხაძის „თამარიანის“ VIII თავი, ვეფხისტყაოსნის 771-ე სტროფი. XVII—XVIII საუკუნეებში ამ საზომით შეთხზულ ლექსებს ვხვდებით საერო მწერლობის ბევრ ძეგლში, მათ შორის „ქილილა და დამანაში“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსთწყობა კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
ჟაპირა
ჟაპირა (Japira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 660 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იბაიტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 903 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.04 კმ²-ზე. ფართობი 188 287 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
კლიშოვა-ნოუე
კლიშოვა-ნოუე (Clişova Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 476 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
მილევა მარიჩი
ბიოგრაფია
მილევა მარიჩი დაიბადა 1875 წლის 19 დეკემბერს, შეძლებულ ოჯახში, ქალაქ ტიტელში, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია. იგი, მილოს (1846-1922) და მარია (1847-1935) მარიჩების სამ შვილს შორის უფროსი იყო. მისი დაბადებიდან ცოტა ხნის შემდეგ, მისმა მამამ, მიატოვა სამხედრო კარიერა და ჯერ რუმის, ხოლო შემდეგ, ზაგრების სასამართლოში დაიწყო მუშაობა.
1886 წელს, მილევა მარიჩმა, საშუალო განათლების მიღება, ნოვი-სადის გოგონათა უმაღლეს სკოლაში დაიწყო, მაგრამ შემდეგ წელს, სწავლა სრემსკა-მიტროვიცაში განაგრძო. 1890 წლიდან, მარიჩი შაბაცში, სერბული გრამატიკის სამეფო სკოლაში სწავლობდა. 1891 წელს, მილოს მარიჩმა, მოიპოვა სპეციალური ნებართვა, რომ მილევა ზაგრების სამეფო კლასიკურ უმაღლეს სკოლაში ჩარიცხულიყო, რომელიც მხოლოდ მამაკაცებისთვის იყო განკუთვნილი. მან ჩააბარა მისაღები გამოცდა და 1892 წელს, მეათე კლასში განაგრძო სწავლა. ამასთანავე, 1894 წლის თებერვალში, მან მიიღო სპეციალური ნებართვა, რომ დასწრებოდა ფიზიკის ლექციებს და ამავე წლის სექტემბერში, ფინალური გამოცდები ჩააბარა. მისი შეფასებები მათემატიკასა და ფიზიკაში, უმაღლესი იყო. აღნიშნულ წელს, მარიჩი სერიოზულად ავად გრძნობდა თავს და გადაწყვიტა, რომ შვეიცარიაში გადასულიყო, სადაც, 14 ნოემბერს, ციურიხის გოგონათა უმაღლეს სკოლაში დაიწყო სწავლა. 1896 წელს, მან ჩააბარა საშუალო განათლების საატესტატო გამოცდა და ერთი სემესტრით, ციურიხის უნივერსიტეტში, მედიცინის ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა.
1896 წლის შემოდგომაზე, მარიჩი ციურიხის შვეიცარიის უმაღლეს ტექნოლოგიურ სკოლაში ჩაირიცხა, ვინაიდან, ჩააბარა მისაღები გამოცდა 4.25 ქულით (შეფასების სკალა: 1-6). იგი ჩაირიცხა სადიპლომო კურსზე, რათა ესწავლებინა ფიზიკა და მათემატიკა საშუალო სკოლებში, აინშტაინის მსგავს პერიოდში. მილევა მარიჩი ექვსსტუდენტიანი ჯგუფიდან ერთადერთი და მეხუთე ქალი იყო, რომელიც ამ განყოფილებაში სწავლობდა, რაც საგმირო საქმედ ითვლებოდა, ვინაიდან, იმ პერიოდში, ქალები იქ არ დაიშვებოდნენ. იგი უნდა ყოფილიყო არაჩვეულებრივად განათლებული, რომ აღმოეფხვრა შეზღუდვები მდედრობითი სქესის წარმომადგენელთა დაშვებასთან დაკავშირებით. მცირე ხნის შემდეგ, ის და აინშტაინი, ახლო მეგობრები გახდნენ. ოქტომბერში, მარიჩი ჰაიდელბერგში გადავიდა, ჰაიდელბერგის რუპერტ-კარლის სახელობის უნივერსიტეტში ზამთრის სემესტრის განმავლობაში სწავლისთვის, ფიზიკის და მათემატიკის ლექციებზე დასასწრებად, როგორც მსმენელი. 1898 წლის აპრილში, იგი კვლავ დაუბრუნდა ციურიხის ტექნოლოგიურ სკოლას, სადაც იგი სწავლობდა შემდეგ კურსებზე: დიფერენციალური აღრიცხვა და ინტეგრალური კალკულუსი, მხაზველობითი და პროექტული გეომეტრია, მექანიკა, ასტრონომია, თეორიული, გამოყენებითი და ექსპერიმენტული ფიზიკა.
1899 წელს, მან შუალედური დიპლომის გამოცდები ჩააბარა, თავისი ჯგუფის სტუდენტებთან შედარებით, ერთი წლით გვიან. მისმა საშუალო ქულამ, 5.05-მა (შეფასების სკალა: 1-6), განაპირობა ის ფაქტი, რომ შემდეგ წელს, იგი ექვს სტუდენტს შორის მეხუთე იქნებოდა გამოცდების ჩაბარებისას. მარიჩის ქულა ფიზიკაში, 5.5 იყო (აინშტაინის მსგავსად). 1900 წელს, მან ვერ ჩააბარა ფინალური გამოცდები, ვინაიდან, მისი საშუალო ქულა 4.00 იყო და მათ შორის, მათემატიკა (ფუნქციების თეორია) მხოლოდ 2.5-ს მოიცავდა. აინშტაინმა, გამოცდა 4.91 ქულით ჩააბარა.
მარიჩის აკადემიური კარიერა, 1901 წელს შეწყდა, ვინაიდან, იგი აინშტაინისგან ფეხმძიმედ იყო. სამი თვის შემდეგ, მან კვლავ გადაწყვიტა გამოცდის ჩაბარება, მაგრამ ქულის გაუმჯობესების მეორე მცდელობაც წარუმატებელი აღმოჩნდა.
მილევა მარიჩი, ნოვი-სადში გადავიდა, სადაც, სავარაუდოდ 1902 წლის იანვარში, მისი ქალიშვილი — ლიზერლი დაიბადა, რომელიც სერბეთში, სხვა ოჯახმა აიყვანა შვილად.
როლი ფიზიკაში
კითხვა იმის შესახებ, შეიტანა თუ არა მარიჩმა წვლილი აინშტაინის ადრეულ ნაშრომსა და Annus Mirabilis-ში („უჩვეულო წელი“), განხილვის საგანს წარმოადგენდა. კონსენსუსი ფიზიკის პროფესიონალ ისტორიკოსებს შორის არის ის, რომ მილევა მარიჩს, დიდმნიშვნელოვანი სამეცნიერო წვლილი არ მიუძღვის. ზოგიერთი აკადემიკოსი კამათობდა იმაზე, რომ იგი მხარდამჭერი პარტნიორი იყო მეცნიერებაში და არ არის გამორიცხული, რომ არსებითად დახმარებოდა აინშტაინს კვლევაში.
აინშტაინის ადრეული ნაშრომის მარიჩის თანაავტორობის შესახებ არსებული გარემოება, დაფუძნებულია შემდგომ მტკიცებულებაზე:
შეკითხვის პუნქტში, რომელშიც იოფემ განაცხადა, რომ „აინშტაინის“ გამოჩენა სამეცნიერო არენაზე 1905 წელს, „დაუვიწყარი“ იყო, მან აღწერა 1905 წლის ნაშრომების ავტორი (მხოლობით რიცხვში), როგორც „ბერნის საპატენტო ოფისის ბიუროკრატი“, ანუ ალბერტ აინშტაინი.
არ არსებობს მყარი მტკიცებულება იმისა, რომ მილევა მარიჩი, აინშტაინს თეორიების განვითარებაში ეხმარებოდა. წყვილის პირველმა ვაჟმა — ჰანს ალბერტმა თქვა, რომ როცა მარიჩი აინშტაინს გაჰყვა ცოლად, უარი თქვა საკუთარ სამეცნიერო მისწრაფებებზე. აინშტაინი კი, ნაყოფიერ მეცნიერად დარჩა 1920-იან წლებში და 1914 წელს მილევასთან დაშორების შემდეგ, პირველი უდიდესი მნიშვნელობის ნამუშევარი შექმნა. მეორე მხრივ, მარიჩს არასდროს არაფერი გამოუქვეყნებია. იგი არასდროს მოიხსენიებოდა აინშტაინის მეგობრების და კოლეგების გვერდით, რომლებიც ჩართულნი იყვნენ მისი მრავალრიცხოვანი იდეების განხილვაში. ყველაზე მეტად აღსანიშნავად, მარიჩი არასდროს აცხადებდა, რომ ოდესმე აინშტაინის სამეცნიერო ნაშრომში, რაიმე როლი ჰქონდა ნათამაშები.
ქორწინება და ოჯახი
1903 წელს, მარიჩი და აინშტაინი დაქორწინდნენ, ბერნში, შვეიცარია, სადაც, აინშატინმა ინტელექტუალური საკუთრების შვეიცარიის ფედერალურ ინსტიტუტში დაიწყო მუშაობა. 1904 წელს, დაიბადა მათი პირველი ვაჟი — ჰანს ალბერტი. ისინი ბერნში 1909 წლამდე ცხოვრობდნენ, იქამდე, ვიდრე აინშტაინმა ციურიხის უნივერსიტეტში არ დაიკავა მასწავლებლის თანამდებობა, 1910 წელს, დაიბადა მათი მეორე ვაჟი — ედუარდი. 1911 წელს, ისინი პრაღაში გადავიდნენ, სადაც ალბერტ აინშტაინი კარლის უნივერსიტეტში ასწავლიდა, თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, ციურიხში დაბრუნდნენ და აინშტაინი ციურიხის შვეიცარიის უმაღლეს ტექნოლოგიური სკოლაში, პროფესორი გახდა.
ბერლინში გადასვლა და განქორწინება
1913 წლის ივლისში, მაქს პლანკმა და ვალთერ ნერნსტმა, აინშტაინს ბერლინში გამგზავრება სთხოვეს, რომელსაც, იგი დათანხმდა, თუმცა, გადაწყვეტილებამ მარიჩის მწუხარება გამოიწვია. აგვისტოში, აინშტაინებმა დაგეგმეს საზეიმო დღე საკუთარ ვაჟებთან, მარია კიურთან და მის ორ ქალიშვილთან ერთად. ედუარდის ავად ყოფნის გამო, მარიჩი დროებით შეყოვნდა, თუმცა, ისინი შეუერთდნენ წვეულებას. 1913 წლის სექტემბერში, აინშტაინები მარიჩის მშობლებს ესტუმრნენ ნოვი-სადში და იმ დღეს, როცა ვენაში მიემგზავრებოდნენ, მილევამ, ვაჟები მართლმადიდებელ ქრისტიანებად მონათლა. ვენის შემდეგ, აინშტაინი, ნათესავებს სტუმროდა, ვიდრე მარიჩი ციურიხში დაბრუნდა. შობის შემდეგ, მან ბერლინში იმოგაზურა. მარტის მიწურულს, აინშტაინებმა, ციურიხიც დატოვეს და ბერლინიც. გზად, აინშტაინი საკუთარ ბიძას ესტუმრა ანტვერპენში, ხოლო შემდეგ, პაულ ერენფესტს და ჰენდრიკ ლორენცს იმ დროს, როცა მარიჩი შვილებთან ერთად ლოკარნოში იყო და ბერლინში, აპრილის შუა რიცხვებში ბრუნდებოდა.
1912 წლის შემდეგ, მათი ქორწინება დაძაბული ურთიერთობით შემოიფარგლებოდა. ამავე წლის გაზაფხულზე, აინშტაინმა თავიდან გაიცნო საკუთარი ბიძაშვილი — ელზა. მარიჩი, რომელსაც არასდროს უნდოდა ბერლინში წასვლა, თანდათან დარდიანი ხდებოდა. ბერლინში დასახლებიდან მცირე ხნის შემდეგ, აინშტაინმა მკაცრი პირობები მოითხოვა, თუ მარიჩი მასთან დარჩებოდა, რომელმაც, 1914 წელს, შვილები კვლავ ციურიხში წაიყვანა. აინშტაინმა შეასრულა სამართლებრივი მოვალეობა და მას, ყოველწლიურად, კვარტალში ერთხელ, ნაწილობრივ უგზავნიდა ხელფასის ნახევარს — 5 600 რაიხსმარკას. ხუთი წლის შემდეგ, 1919 წლის 14 თებერვალს, წყვილი განქორწინდა.
1922 წელს, აინშტაინმა შეიტყო, რომ ნოემბერში, მას ნობელის პრემია მიენიჭა, 1923 წელს კი — ფული მილევა მარიჩს გადაურიცხა, რომელმაც, თანხა ციურიხში სამი ბინის საყიდლად გამოიყენა, რომელთაგან ერთ-ერთში, თავად ცხოვრობდა ხოლო ორს — საინვესტიციო მნიშვნელობა ჰქონდა მინიჭებული.
1930 წელს, დაახლოებით 20 წლის ასაკში, ედუარდს ავარია შეემთხვა და შიზოფრენიის დიაგნოზი დაუსვეს. მასზე ზრუნვისთვის არასაკმარისი თანხის ქონის გამო, მარიჩმა ორი სახლი გაყიდა. აინშტაინი, მუდმივად ეხმარებოდა გარკვეული თანხით ყოფილ მეუღლეს და შვილებს.
გარდაცვალება
მილევა მარიჩი გარდაიცვალა 1948 წლის 4 აგვისტოს, ციურიხში, 72 წლის ასაკში. დაკრძალულია ნორდჰეიმის სასაფლაოზე.
პატივისცემა
2005 წელს, მილევა მარიჩი, დამსახურებულ მოღვაწედ აღიარა ციურიხის შვეიცარიის უმაღლესმა ტექნოლოგიურმა სკოლამ და Gesellschaft zu Fraumünster-მა. მის სახლში, Huttenstrasse 62 ქუჩაზე, მემორიალური დაფა გაიხსნა. ამავე წელს, სრემსკა-მიტროვიცაში, ბიუსტი განთავსდა. მისი მეორე ბიუსტი, ნოვი-სადის უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს. მარიჩის მშობლიურ ქალაქში, ტიტელში, ერთ-ერთ უმაღლეს სკოლას, მის საპატივცემოდ, მისი სახელი ჰქვია. მისი გარდაცვალებიდან 60 წლის შემდეგ, იმ ადგილზე, სადაც იგი გარდაიცვალა (ციურიხში), მემორიალური ფირფიტა განთავსდა. 2009 წლის ივნისში, ნორდჰეიმის სასაფლაოზე, მარიჩს მემორიალური საფლავის ქვა მიუძღვნეს.
1995 წელს, ბელგრადში, Narodna knjiga -მ გამოაქვეყნა წიგნიMileva Marić Ajnštajn სერბულ ენაზე.
სამი წლის შემდეგ, 1998 წელს, სერბმა დრამატურგმა — ვიდა ოგნენოვიჩმა, შექმნა დრამა Mileva Ajnštajn, რომელიც 2002 წელს, ინგლისურ ენაზეც თარგმნეს. ოგნენოვიჩმა, მოგვიანებით, შექმნა პიესის ადაპტაცია, რომლის პრემიერაც, 2011 წელს, სერბეთის ეროვნულ თეატრში, ნოვი-სადში შედგა.
სქოლიო
კატეგორია:სერბი ფიზიკოსები კატეგორია:სერბი მათემატიკოსები
გვერძინეთის პირველი კოშკი
გვერძინეთის პირველი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ გვერძინეთის განაპირას, დასავლეთით, მდინარე ძამის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ფერდობზე. თარიღდება XVI საუკუნით. იცავდა გზას. კოშკი პირამიდულია, ნაგებია ნატეხი ქვით, წყობა წესიარია, ზედაპირი მოსწორებილია. შემორჩენილია ხუთი სართული. კოშკის მეხუთე სართულის ზედა ნაწილი მონგრეულია. კოშკში შესასვლელი გაჭრილია მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში, მიწიდან 5 მეტრის სიმაღლეზე. პირველი კედელი ყრუკედლებიანი დამხმარე სათავსია. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში ორი სათოფურია, დასავლეშთი ერთი. მესამე სართულზე ერთი სათოფურია, მეოთხეზე ყოველ კედლეში თითო. მეხუთე სართულზე სამ კედლეში თითო სათოფურია, მეოთხეში კი მოზრდილი სარკმელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ტუგეგარაო
ტუგეგარაო (ოფიციალურად ქალაქი ტუგეგარაო; იბან: Siyudad nat Tugegaraw; ილოკ: Siudad ti Tuguegarao; ტაგ: Lungsod ng Tuguegarao) — მესამე კლასის შემადგენელი ქალაქი და კაგაიანის პროვინციის დედაქალაქი ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ტუგეგარაოს მოსახლეობა 153 502 ადამიანს შეადგენს. იგი მოსახლეობის რაოდენობით პირველ ადგილზეა კაგაიანის ხეობისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლუსონის ქალაქებს შორის.
ტუგეგარაო ჩღდილო-აღმოსავლეთ ლუსონის მთავარი ურბანული ცენტრი და კაგაიანის რეგიონის რეგიონული ცენტრია. გარდა ამისა, ქალაქი რეგიონული ინსტიტუტციონალური და ადმინისტრაციული ცენტრის ფუნქციასაც ასრულებს. როგორც ფილიპინების ერთ-ერთი სწრაფად მზარდი ქალაქი, ტუგეგარაო კაგაიანის, კალინგის, აპაიაოსა და ჩრდილოეთ ისაბელის თანხვედრის წერტილს წარმოადგენს.
ტუგეგარაო პროვინციის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, სადაც მდინარე პინაკანაუანი კაგაიანში ჩაედინება. აღმოსავლეთით სიერა-მადრეს მთები, დასავლეთით — კორდილიერის მთიანეთი, სამხრეთით კი — კარაბალოს მთები მდებარეობს.
ფილიპინებში დაფიქსირებული უმაღლესი ტემპერატურა, 42.2 °C (108.0 °F), 1969 წლის 11 მაისს ტუგეგარაოში დაფიქსირდა.
2019 წელს ეროვნული ეკონომიკური და განვითარების სააგენტომ შეიმუშავა გეგმა, რომელიც ტუგეგარაოს რეგიონული აგლომერაციის შექმნას ითვალისწინებს, რომელიც პენაბლანკის, სოლონის, იგუიგისა და ენრილის მუნიციპალიტეტებს მოიცავს. რეგიონულ აგლომერაციას დიდი პიესტიც ეწოდებოდა, რაც მისი შემადგენელი ქალაქების აკრონომია.
ტუგეგარაო რეგიონის საგანმანათლებლო, კომერციული, სავაჭრო, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრია. ქალაქი გამოირჩევა მოქალაქეთა ჩართულობის, ეკონომიკური განვითარების, ხელოვნების, განათლების, ფისკალური მენეჯმენტის, ინფრასტრუქტურის, შიდასამთავრობო თანამშრომლობის, დაგეგმარების, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, სოციალური მომსახურებისა და ტექნოლოგიების სფეროში. სოფლის მეურნეობით დომინირებული ეკონომიკა თანდათანობით მეორეული/მესამეული ეკონომიკური აქტივობებით, როგორიცაა ვაჭრობა, კომერცია და მომსახურება, დომინირებული ეკონომიკით იცვლება. ეკონომიკური გარდაქმნის შედეგად ტუგეგერაო რეგიონული სამთავრობო ცენტრად და ჩრდილოეთ ლუსონის კომერციულ ცენტრად ყალიბდება. ტუგეგარაო 2025 წლის ციფრული ქალაქების პროგრამაში შეიყვანეს, რომელიც ქალაქში ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და ბიზნეს პროცესების მენეჯმენტის სწრაფი ზრდის შენარჩუნებასა და ქალაქის განვითარების რეკლამირებას ისახავს მიზნად.
ეტიმოლოგია
ქალაქის სახელწოდების წარმოშობასთან დაკავშირებით რამდენიმე ლეგენდა არსებობს. ერთ-ერთი ვერსიით დასახლება ორი სიტყვის taraw და garao ნაზავია. ტარავი პალმის ხეებს ჰქვია, რომელიც ამ ადგილებში იზრდება, ხოლო გარაო „მდინარის სწრაფ დინებას“ აღნიშნავს. ყველაზე მიღებული ვერსიით, ესპანელებს კითხვაზე თუ რა ერქვა ამ ადგილს, იბანაგებმა უპასუხეს Tuggi gari yaw, რაც „ეს ცეცხლმა გაწმინდა“. ისტორიული ჩანაწერების მიხედვით, 1591 წლისთვის ტუგეგარაო ესპანელებმა ენკომიენდად გამოაცხადეს, მანამდე კი დასახლებას ტუბიგარაო ერქვა.
გეოგრაფია
ისტორიულად ქალაქი ირაიაებითა და იტავესებით იყო დასახლებული, რომლებიც მეთევზეობით, ფერმერობით, ნადირობით, მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის მოშენებითა და ქსოვით ირჩენდნენ თავს. ტუგეგარაო პროვინციის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. ქალაქს ჩრდილოეთიდან იგიგი ესაზღვრება, დასავლეთიდან — მდინარე კაგაიანი და სოლანა, აღმოსავლეთიდან — პენიაბლანკა, სამხრეთიდან კი — ენრილი და სან-პაბლო.
ქალაქი მანილიდან 483 კმ-ის, ილაგანიდან — 77 კმ-ის, სანტიაგოდან — 127 კმ-ის, კაბაროგუისიდან — 164 კმ-ის, ბაიომბონგიდან — 188 კმ-ის, ხოლო ბასკოდან — 318 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.
ბარანგაები
ქალაქი 49 ბარანგაისგან შედგება. მოსახლეობის რაოდენობით პირველი სამიბარანგაი სამხრეთი უგაკი, ჩრდილოეთი უგაკი და ახალი კატაგამანია. ბარანგაების ნახევარზე მეტი ურბანულია და კომერციულ, საცხოვრებელ და სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიებს მოიცავს. არაურბანული ბარანგაები მეტწილად სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიებითაა დაფარული.
კლიმატი
1969 წლის 11 მაისს ფილიპინებში უმაღლესი ტემპერატურა 42.2 °C (108.0 °F) ტუგეგარაოში დაფიქსირდა. მანამდე უმაღლესი ტემპერატურა ასევე ტუგეგარაოში, 1912 წლის მაისში დაფიქსირდა, 39.5 °C (103.1 °F). სწორედ ამიტომ ტუგეგარას „ფილიპინების ყველაზე ცხელ ქალაქს“ უწოდებენ. დეკემბრიდან თებერვლამდე პერიოდში ტემპერატურა 15 °C-მდე (59 °F) ეცემა, ძირითადად, დილით.
სქოლიო
კატეგორია:ტუგეგარაო კატეგორია:კაგაიანის ხეობის ქალაქები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული ქალაქები
ცვეტლი
ცვეტლი (Zwettl) — პატარა ქალაქი ავსტრიაში. პირველად ისტორიულ წყაროებში ნახსენებია 1139 წლის ოქტომბერში. ქალქი მდებარეობს მდინარეების, ცვეტლისა და კამპის შესართავებთან.
ეტიმოლოგია
ქალაქის სახელი მოდის სლავური სიტყვიდან „სვეტლა“, ეს აჩენს ვარაუდს იმის შესახებ, რომ ქალაქი ძველ დროში სლავებით იყო დასახლებული, მაგრამ ამის არქეოლოგიური მტკიცებულებები არ არსებობს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები
ფაზენდა-ნოვა
ფაზენდა-ნოვა (Fazenda Nova) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 476 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპორის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ზურაბ მათიაშვილი
ზურაბ მათიაშვილი (დ. 7 ნოემბერი, 1954, მარტყოფი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
იახსრის ხატი (ლაფანყური)
იახსრის ხატი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი, დგას თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდინარე ჭურისხევის ზემო წელში, ტყეში. სავარაუდოდ, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (6,3 x 4,3 მ.), უაფსიდო. ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. გარედან კუთხეებშ და, აქა-იქ, კედლის საპირე წყობაში გამოყენებულია ტლანქად დამუშავებული შირიმი. შენობას ორი, სწორკუთხა შესასვლელი აქვს: დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ეს უკანასკნელი მოგვიანებით ამოუშენებიათ. დარბაზი აღმოსავლეთით სწორი კედელითაა დასრულებული, რომელის შუაში გაჭრილია ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელი. სარკმელს საფეხურებათ დამუშავებული, თარაზული გადახურვა აქვს და შიგნიდან გარეთკენ, თანდათანობით მაღლდება. მსგავსი, მცირე ზომის სარკმელი სამხრეთითაცაა. მმისი ზემოთა ნახევარი კამარის მრუდშია მოქცეული. ეკლესიის საკურთხევლის გვერდითი კედლები დარბაზის გრძივი კედლების უშუალო გაგრძელებას წარმოადგენს. საკურთხეველი გადახურულია კამარით, რომელიც მოგვიანეით უნდა იყოს შეკეთებული. მს საკმაოდ დაცრეცილი ზედაპირი აქვს. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კუთხესთან ახლოს, თითო, სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი. მსგასვი ნიშა ჩრდილოეთის კედლის დასავლეთ ბოლოშიცაა.
დარბაზი გადახურულია ნატეხი ქვებით ნაწყობი კამარით. საკურთხევლის გადახურვასთან ერთად, იგი გვიანდელია და ჭრილში კვერცხისებრი ფორმა აქვს. კამარა დარბაზის გრძივ კედლებს უშუალოდ არ ერწყმის და ოდნავ კედლის სისქეშია შეწეული, რის გამოც მათ საზღვარძე საფეხური იქმნება, რომელიც მოგვიანებით ნალესობით შეუვსიათ, ინტერიერი შელესილია. გარედან კედლების ზედდაპირი ბათქაშათაა გასწორებული, რომელიც საპირე ქვების მნიშვნელოვან ნაწილს ფარავს. ოთხივე ფასადის წყობის ზედა ნაწილი ჩამოშლილია, ჩრდილეთ ფასადი კი თითქმის მთლიანად ხავსითაა დაფარული. კედლები დასრულებული იყო თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით (ამჟამად სახურავზე მცენარეულობაა ამოსული), რომლის ნაშთებია შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნადარბაზევი (ნამოსახლარი)
ნადარბაზევი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩობალაურის მახლობლად, თბილის-გორის საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, ნადარბაზევის ტბის აღმოსავლეთით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. აქ ჯერ კიდევ ცხოვრობს რამდენიმე ოჯახი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ხანდექი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხანდექი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Crying Song
„Crying Song“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა. იგი არის რიგით მესამე კომპოზიცია 1969 წლის ალბომზე More. სიმღერა პასტორალის მსგავსი ბალადაა, დევიდ გილმორის მშვიდე ვოკალით.
შექმნა
სიმღერის კომპოზიციური მხარე სტანდარტულ ხალხურ ბალადებს ჰგავს, თუმცა გამონაკლისია მეორე აკორდი. იგი არის რე მაჟორში, ტრიტონით. ამ კონტექსტში რე მაჟორის ბემოლი დისონანსურია და მთელი ტაქტის განმავლობაში ჟღერს. იგი ქმნის მძინარე, სურეალისტურ ატმოსფეროს. სიმღერაში არის ოთხი სტროფი, გაერთიანებული გიტარისა და ბასის უნისონში ჟღერადობით.
ინსტრუმენტული შესრულება
სიმღერა იწყება რიჩარდ რაიტის ვიბრაფონზე შესრულებით. დევიდ გილმორი უკრავს აკუსტიკურ გიტარაზე და სლაიდ-გიტარაზე დაბოლოებისას. თავდაპირველად იგი ვოკალური პარტიის მსგავსია, რიტმული ვარიაციების თანხლებით. ნელ-ნელა იგი გადადის ცალკე მელოდიაში, თუმცა ინარჩუნებს ძირითად მელოდიურ სახეს. ეს მიდგომა ტიპიურია გილმორის გვიანდელი სტილისთვის. სიმღერაში როჯერ უოტერსი უკრავდა Fender Precision Bass-ზე, ხოლო ნიკ მეისონი უბრალოდ იყენებს სამუშაო დოლზე.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
გაზი I
გაზი I (غازي ابن فيصل; დ. 2 მაისი, 1912, მექა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 4 აპრილი, 1939, ბაღდადი, ერაყის სამეფო) — ერაყის სამეფოს მეორე მეფე. ჰაშიმიდების დინასტიის წარმომადგენელი. ფეისალ I-ის შვილი. ერაყის არმიის ფელდმარშალი და ფლოტის მეთაური.
ადენი
ადენი (عدن) — საპორტო ქალაქი იემენში. მდებარეობს წითელი ზღვის აღმოსავლეთით, ბაბ-ელ-მანდების სრუტიდან 170 კილომეტრში. ამ ტერიტორიაზე პირველი ნავსადგური ძვ. წ. აღ. VII-V საუკუნეებში ანტიკური აუსანის სამეფოს დროს გამოიყენებოდა. თანამედროვე ნავსადგური ნახევარკუნძულის მეორე მხარეს, ადენის ყურეშია განთავსებული.
გაზი I
მამის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა ერაყის მეფის თანამდებობა. ატარებდა ბრიტანელებისაგან დამოუკიდებელ პოლიტიკას. მისი მმართველობის დროს 1936 წელს ქვეყანაში მოხდა სამხედრო გადატრიალება, რომლის დროსაც მოკლეს პრემიერ-მინისტრი ჯაფარ ალ-ასკარი.
ადენი
1990 წელს სამხრეთი იემენის და იემენის არაბული რესპუბლიკების გაერთიანებამდე წარმოადგენდა სამხრეთი იემენის დედაქალაქს. 2014-2015 წლების გადატრიალების და ჰუტისების მიერ სანას დაკავების შემდეგ, პრეზიდენტმა აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადიმ ის დროებით დედაქალაქად გამოაცხადა. 2015 წლის ადენის ბრძოლის შემდეგ ქალაქში შეიქმნა საკვების და სამედიცინო საშუალებების კრიზისი. 14 ივლისს კონფლიქტში ჩაერთო საუდის არმია და ქალაქი ჰუტისებისგან გაათავისუფლეს.
სქოლიო
კატეგორია:იემენის ქალაქები კატეგორია:ადენის ყურე კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
გაზი I
1939 წელს, 27 წლის ასაკში დაიღუპა საავტომობილო კატასტროფაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერაყის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1939 კატეგორია:ჰაშიმიდები
ფიტო...
ფიტო... (ბერძნ. phyton — მცენარე) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი; მიუთითებს მცენარეთა კავშირზე. მაგ., ფიტოპათოლოგია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ზორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ორლოვა-ჩუკა
ორლოვა-ჩუკა (Орлова чука) — კარსტული მღვიმე ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. გაწოლილია დუნაის დაბლობზე, 45 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 13,437 მ, რითაც დუხლატის მღვიმის შემდეგ სიგრძით მეორეა ქვეყანაში. აღმოაჩინეს 1941 წელს, ხოლო ტურისტებისთვის გაიხსნა 1957 წელს. მღვიმე ხელფრთიანების 14 სახეობის ადგილსამყოფელია.
ორლოვა-ჩუკა განლაგებულია მდინარე ჩერნი-ლომის ხეობის მარცხენა ნაპირზე, ქალაქ დვე-მოგილიდან აღმოსავლეთით 11 კმ-ში, სოფელ პეპელინიდან ჩრდილოეთით 3 კმ-ში, ხოლო ქალაქ რუსედან სამხრეთით 45 კმ-ში. მღვიმის შესასვლელი მდინარის დონიდან 45 მ სიმაღლეზეა და ხელმისაწვდომია ციცაბო ბილიკის გავლით. ჰაერის ტემპერატურა უდრის 14°C-ს. მღვიმე ჩამოყალიბდა გვიანდელ პლიოცენსა და ადრეულ მეოთხეულში.
შედგება გვირაბებისა და დარბაზების რთული კომპლექსური სისტემისაგან. ჭერი უმთავრესად გლუვია. საჩვენებელი მღვიმის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა საკონცერტო დარბაზი, დიდი სტალაგნატი (სიმაღლე 3,5 მ, დიამეტრი 0,5 მ), მცირე უფსკრული და დიდი კლდეების დარბაზი. აღსანიშნავია აგრეთვე ტბა იზვორჩეტო და მისი თეთრი სტალაგმიტი. ორლოვა-ჩუკა აღმოაჩინა მწემსმა სტოიან სპასოვმა 1941 წელს. 1963 წელს მღვიმე და მისი მომიჯნავე 7,5 ჰა ტერიტორია გამოაცხადეს ბუნებრივ ღირსშესანიშნაობად, ხოლო 1978 წელს მღვიმე ეროვნული მნიშვნელობის არქეოლოგიურ ძეგლად გამოცხადდა.
200 000-40 000 წლის წინ მღვიმე დროდადრო ადამიანებით იყო დასახლებული შედარებით მაღალი და მუდმივი ტემპერატურის გამო. მღვიმეში აღმოჩენილია ენეოლითის ხანის შუბის წვერები, კაჟის ხელსაწყოები, ცული და თიხის ნაკეთობები. ბინადრობდა მღვიმური დათვი. მღვიმეში მობინადრე ხელფრთიანების 14 სახეობიდან 3 ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ სიაშია შეყვანილი: Myotis capaccinii, Rhinolophus euryale და Rhinolophus mehelyi.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მღვიმეები
პინიალანი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 215 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 28.17 კმ²-ზე. ფართობი 220 626 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
იყალთოს წმინდა ელიას ეკლესიები
იყალთოს წმინდა ელიას ეკლესიები — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ იყალთოს სამხრეთით, დაახლოებით 3 კილომეტრზე. ტყეში, ორივე ეკლესია დარბაზულია, დგას სხვადასხვა სიმაღლეზე, ერთმანეთისგან ორასიოდე მეტრზე. თარიღდება გვიანადელი შუა საუკუნეებით.
ქვედა ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის, ნატეხი ქვით კირის ხსნარზე. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ აფსიდა და დასავლეთ კედელი. აფსიდა გეგმით ნახევარწრიულია. მის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. რასაც ზედა ნაწილი მორღვეული აქვს. ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონდა მინაშენი.
ძეგლის სამხრეთით, შედარებით მაღალ ადგილზე, დგას მეორე ეგრეთ წოდებული ზედა ეკლესია. ეს შენობაც ნანგრევებადაა ქცეული შემორჩენილია: აფსიდი და გრძივი კედლები. დასავლეთ კედელი მიწის პირამდეა დანგრეული.
ეკლესიის შემორჩენილი კედლები ნაგებია მოზრდილი, არაწესიერი ფორმის ქვიშაქვითა და კირის ხსნარით. წყობაში გამოვყენებულია მცირე ზომის, ნატეხი ქვაც. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ცენტრში თარაზულად გადახურული სარკმელია, რის სამხრეთ წირთხლზე მოხატულობის კვალია. აფსიდის ჩრდილოეთ კიდეში ვიწრო პილასტრია, რითიც აფსიდს ჩრდილოეთ კედლისგან გამოყოფს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფიტელეფასი
ფიტელეფასი (Phytelephas) — ორსახლიან მცენარეთა გვარი პალმების ოჯახისა. მოკლე ხისებრი ღერო და 3—6 მ სიგრძის ფრთისებრი ფოთლები აქვს. მამრობითი ყვავილები თავმოყრილია გრძელ, ცილინდრულ ტარო ყვავილში, მდედრობით — მჭიდრო თავაკისებრ ყვავილედში. ნაყოფი წვნიანი კენკრაა.
მოუმწიფებელი თესლის ენდოსპერმი თხევადია, რძის მაგვარი, იყენებენ საჭმელად; მწიფე თესლისა — მაგარია და მცენარეული სპილოს ძვლის სახელწოდებით იყენებენ ღილების, ჭადრაკის ფიგურების და სხვათა დასამზადებლად. ფიტელეფასის 15-მდე სახეობა იზრდება სამხრეთ ამერიკაში, ძირითადად ანდებში, ზღვის დონიდან 1500—1800 მ სიმაღლეზე, მდინარის ნაპირებსა და ჭაობიან ადგილებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:პალმები
რანავალუნა I
რანავალუნა I (დაბადებისას რაბოდოანდრიანამპოინიმერინა; დ. 1778 — გ. 16 აგვისტო, 1861) აგრეთვე ცნობილი როგორც რამავო და რანავალო-მანჯაკა I — იმერინის სამეფოს დედოფალი 1828-1861 წლებში. მას შემდეგ, რაც გარდაიცვალა მისი ახალგაზრდა ქმარი, რადამა I, რანავალუნა გახდა დედოფალი და დაიწყო იზოლაციონიზმისა და ევროპასთან ეკონომიკური და პოლიტიკური კავშირების შესუსტების პოლიტიკის გატარება. მოიგერია ფრანგების შემოტევა სანაპირო ქალაქ ფულპოინტეზე და ენერგიულად მიჰყო ხელი რადამა I-ის ინიცირებული და ლონდონის მისიონერული საზოგადოების მიერ ჩამოყალიბებული ქრისტიანული მოძრაობის საკითხის ჩაგდებას.
რანავალუნას მმართველობისას ბრიტანეთსა და საფრანგეთს მადაგასკარის მიმართ პოლიტიკური ინტერესები არ განელებიათ. აღსანიშნავია ისიც, რომ დედოფლის პოლიტიკას მრავალ საკითხში არ ეთანხმებოდა მისი ვაჟი და მემკვიდრე რადამა II, ის ცდილობდა ევროპასთან კავშირის შენარჩუნებას, რისი მაგალითიცაა 1855 წელს მის მიერ დადებული ლამბერტის ქარტია, რომელიც ფრანგებს მადაგასკარის რესურსების ექსპლუატაციის უფლებას აძლევდა, თუმცა რადამამ 1861 წელს, დედის გარდაცვალების შემდეგ, ტახტზე ასვლამდე საკუთარი გეგმების შესასრულებლად არსებითი ნაბიჯების გადადგმა ვერ მოახერხა.
მისი თანამედროვე ევროპელები ძირითადად გმობდნენ რანავალუნას მმართველობას. დედოფალს ახასიათებდნენ, როგორც საუკეთესო შემთხვევაში ტირანს, ხოლო უარეს შემთხვევაში გიჟს. ასეთი ნეგატიური დამოკიდებულება ლიტერატურაში შენარჩუნდა 1970-იან წლებამდე. ბოლო აკადემიური კვლევა ხაზს უსვამს რანავალუნას ქმედებებს, როგორც იმპერიის გაფართოებისა და მისი ქვეყნის სუვერენიტეტის წინააღმდეგ ევროპული კულტურული და პოლიტიკური გავლენის წინააღმდეგ ბრძოლას.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერინის მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1778 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1861 კატეგორია:XIX საუკუნის აფრიკის მონარქები კატეგორია:მადაგასკარელი პოლიტიკოსი ქალები
გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი
მინი|[[გიგო ზაზიაშვილის კარიკატურა, რომელიც ასახავს ბაგრატიონ-დავითიშვილსა და გუბერნატორს შორის მომხდარ ინციდენტს (გაზ. „ხუმარა“ №1, 1907.]] გიორგი ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონ-დავითიშვილი (დ. 2 იანვარი, 1858 — გ. 1929) — თავადი, ქართველი მემამულე, სახელმწიფო მოხელე და საზოგადო მოღვაწე. ივანე მაჩაბლის ცოლის — ანასტასია ბაგრატიონ-დავითიშვილის ძმა.
თადარიგის პორუჩიკი, ჰქონდა კამერ-იუნკერის (1912), შემდეგ კამერჰერის (1914) წოდება, ნამდვილი სახელმწიფო მრჩევლის ტიტული. იყო თბილისის საოლქო სასამართლოს საპატიო მომრიგებელი მოსამართლე, კავკასიაში საიმპერატორო კანცელარიის საგანგებო დავალებათა მოხელე. 1890-იან წლებიდან 1906 წლამდე იყო გორის მაზრის, 1906-1913 წლებში — თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლი („მარშალი“). რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში ცდილობდა ქართლში მემამულეებსა და გლეხებს შორის გამწვავებული ურთიერთობა მშვიდობიანად მოეგვარებინა და აღელვებული სოფლები მთავრობის „ეგზეკუციისგან“ დაეცვა.
1907 წელს ბაგრატიონ-დავითიშვილს ინციდენტი მოსვლია თბილისის სამოქალაქო გუბერნატორთან, ბარონ პავლე რაუშ-ფონ-ტრაუბენბერგთან: თბილისის სამხედრო ტაძარში გუბერნატორის ქედმაღლობით გაღიზიანებულმა თავადმა მას გამოწვდილი ხელი არ ჩამოართვა და ზურგი შეაქცია. ეს ამბავი აკაკი წერეთელმა გამოიყენა თავის ლექსში „დიდ-ყურაანთ ყროყინას...“ (გაზეთი „ხუმარა“ №1, 1907), რომელიც გუბერნატორს აქილიკებდა. ამის გამო პოეტი მცირე ხნით მეტეხის ციხეში დააპატიმრეს. ბაგრატიონ-დავითიშვილი აქტიურად მონაწილეობდა ქართლ-კახეთის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი. ხელი შეუწყო კახეთის რკინიგზის მშენებლობის დაწყებას, ელექტროსადგურის ამოქმედებას, საადგილმამულო კომისიის მუშაობას. მარშლობიდან გადადგომის შემდეგ დაუბრუნდა მეურნეობას საკუთარ მამულში, სოფ. სატივეში. მისი მამულები დაზარალდა 1917-1918 წლების გლეხთა მღელვარებების დროს. 1918 წლის ოქტომბერში გიორგი ბაგრატიონ-დავითიშვილი და მისი ძმა დავითი მცირე ხნით დაპატიმრებული იყვნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ მონარქისტული შეთქმულების ბრალდებით, რამაც საზოგადოების დიდ ნაწილში უკმაყოფილება გამოიწვია. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის IV და წმ. ანას III ხარისხის ორდენებით და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 1929 კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კავთისხევის მეორე ნამოსახლარი
კავთისხევის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ კავთისხევის რკინიგზის სადგურიდან მიმავალი საავტომობილო გზის მარჯვენა მხარეს, მდინარე მტკვრიდან 2 კილომეტრზე, ადგულ მუყაშაანთ ვენახებში. თარიღდება გვიანდელი და ადრინდელი რკინის ხანით. ბორცვის ზედა ნაწილი გადარეცხილია. ზედაპირზე იპოვება სხვადასხვა ჭურჭლის ორნამენტიანი ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დვანის მეექვსე ნასოფლარი
დვანის მეექვსე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვანში, ადგილ საკვირიკეში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შეინიშნება ორიოდე ნასახლარი. იპოვება წითლად გამომწვარი უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კრიჰანა
კრიჰანა (Crihana) — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 84 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 575 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორჰეის რაიონის სოფლები
იპორა
იპორა (Iporá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 584 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 274 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.47 კმ²-ზე. ფართობი 1 026 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ისქანდერ აზნაუროვი
ისქანდერ სოჰრაბის ძე აზნაუროვი (İsgəndər Söhrab oğlu Aznaurov; დ. 16 აგვისტო, 1956, ბუხარა, უზბეკეთის სსრ, სსრკ — გ. 18 აპრილი, 1993, გადაბეი, აზერბაიჯანი), ასევე ცნობილია მეტსახელით არტილერისტი ისქანდერი — წარმოშობით მუსლიმი მესხი და აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი, ყარაბაღის ომის მონაწილე.
ადრეული წლები
ისქანდერ აზნაუროვი 1956 წლის 16 აგვისტოს, უზბეკეთის ბუხარას ოლქის სოფელ ყალა-აზიაში, მუსლიმი მესხების ოჯახში დაიბადა. 1973 წელს საშუალო სკოლის დამთავრების და უკრაინის ქალაქ ჩერკესკში სამხედრო მოვალეობა მოხდის შემდეგ, 1978 წელს ტაშკენტის საირიგაციო ინსტიტუტში ჩააბარა, რომელიც 1983 წელს დაასრულა. გარკვეული დროის მანძილზე მუშაობდა ტაშკენტის ოლქის ახანყარანის რაიონში.
1989 წელს, ფერღანის ხეობაში მომხდარი სისხლიანი მოვლენების შემდეგ, აზნაუროვი როგორც მუსლიმი მესხი იძულებული გახდა დაეტოვა ქვეყანა. 1990 წელს, აზნაუროვი ოჯახთან ერთად აზერბაიჯანის შამქორის რაიონის სოფელ ქიურში დასახლდა. აქ ის მოწყობილობათა დამზადების ქარხანაში მუშაობდა.
დაოჯახებული იყო და ჰყავს სამი შვილი.
ყარაბაღის ომი
სომხეთის მიერ სამხედრო მოქმდებების დაწყებისას, რომელიც შემდეგში ყარაბაღის ომში გადაიზარდა, 1992 წლის გაზაფხულზე აზნაუროვი მოხალისედ შეუერთდა აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებს. ომის დროს, შინიხში მდებარე ციხიდან აქტიურად ცეცხლის ხსნიდა სომხების პოზიციების მიმართულებით, შედეგად ერთ დღეს სომხების 4 საარტილერიო დანადგარი გაანადგურა, ასევე გაანადგურა რამდენიმე სამხედრო საწყობიც. 1993 წლის გაზაფხულზე შეტევაზე გადასული სომხების პოზიციები სრულად გაანადგურა, რისთვისაც სომხებმა მისი მოკვლისთვის ფულადი ჯილდო დააწესეს.
მოგვიანებით, აზნაუროვი ერთ-ერთი სამხედრო ნაწილის საარტილერიო მეთაურის თანამშემწედ დაინიშნა. ბაშქენდის გათავისუფლებისას, სომხების საგრძნობი ცოცხალი ძალა სრულად გაანადგურა.
სიკვდილი
აზნაუროვი 1993 წლის 18 აპრილს, გადაბეის „იორუქდაშში“ მიმდინარე სამხედრო მოქმედებების დროს დაიღუპა. დაკრძალულია ბაქოს გმირთა ხეივანში.
ჯილდოები
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის 1995 წლის 15 იანვრის 262 ბრძანების თანახმად, ისქანდერ აზნაუროვს სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა აზერბაიჯანის ეროვნული გმირის წოდება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული გმირები
პრისცილა ტაილერი
ელიზაბეთ კუპერ პრისცილა ტაილერი (Priscilla Cooper Tyler) — პრეზიდენტ ჯონ ტაილერის მეუღლე და აშშ-ს პირველი ლედი 1842 წლიდან 1844 წლამდე ლეტიცია ტაილერის გარდაცვალების შემდეგ.
პრისცილა კუპერი დაიბადა ნიუ-იორკში მსახიობ თომას კუპერის და მერი ფერლი კუპერის ოჯახში. 17 წლიდან პრისცილამ მსახიობად დაიწყო მუშაობა. კუპერების ოჯახი ცხოვრობდა დიდ სახლში ბროდვეიზე. ისინი 1837 წლის ეკონომიკური კრიზისის დროს გაკოტრდნენ.
1840 წლის არჩევნების შემდეგ ჯონ ტაილერი გახდა ვიცე-პრეზიდენტი. პრეზიდენტ უილიამ ჰარისონის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ, რამდენიმე თვეში ტაილერმა დაიკავა მისი ადგილი.
იმ დროს, როდესაც ტაილერი პრეზიდენტი გახდა, მისი ცოლი, ლეტიცია ავად იყო. მან პრისცილას სთხოვა დახმარება თეთრი სახლის დიასახლისობაში. 1842 წლის 10 სექტემბერს, ცოლის გარდაცვალების შემდეგ, პრეზიდენტმა პრისცილას პირველ ლედის თანამდებობა შესთავაზა.
1844 წელს, ფილადელფიაში გადასვლის შემდეგ, თეთრი სახლის დიასახლისობა გადააბარა პრეზიდენტის ახალ ცოლს, ჯულია ტაილერს.
ტაილერმა ფილადელფიაში 16 წელი იცხოვრა. რობერტმა (პრისცილას ახალმა ქმარმა) მიიღო იურიდიული განათლება და მიიღო აქტიური მონაწილეობა დემოკრატიული პარტიის ცხოვრებაში. 1861 წელს, როდესაც დაიწყო სამოქალაქო ომი, მისმა ქმარმა მხარდაჭერა გამოუცხადა კონფედერაციას. ისინი გადავიდნენ რიჩმონდში.
1877 წელს, ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, პრისცილა მონტგომერიში დარჩა საცხოვრებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები კატეგორია:დაბადებული 1816 კატეგორია:გარდაცვლილი 1889