cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტრანსგენდერი
ტრანსგენდერი — ქოლგა ტერმინი ადამიანებისათვის, ვისი გენდერული იდენტობა ან/და გენდერული თვითგამოხატვა განსხვავდება დაბადებისას მათთვის მინიჭებული სქესისგან. ეს ტერმინი შეიძლება მოიცავდეს, მაგრამ არ შემოიფარგლება, შემდეგ კატეგორიებით: ტრანსსექსუალი, ქროს-დრესერი და სხვა გენდერულად ცვალებადი ადამიანები. ტრანსგენდერი ადამიანები საკუთარი თავის იდენტიფიკაციას შეიძლება ახდენდნენ ტრანსგენდერ ქალებად (Male to Female (MtF) — ბიოლოგიური კაცი, რომელიც ტრანზიციას განიცდის, როგორც ქალი) და ტრანსგენდერ კაცებად (Female to Male (FtM) — ბიოლოგიური ქალი, რომელსაც ტრანზიციას გადის, როგორც კაცი). ტრანსგენდერმა ადამიანმა შეიძლება გადაწყვიტოს, შეცვალოს საკუთარი სხეული ჰორმონულად ან/და ქირურგიული გზით. ტრანსგენდერი ადამიანები შეიძლება იყვნენ ჰეტეროსექსუალები, ლესბოსელები, გეები ან ბისექსუალები. მაგალითად, კაცი, რომელიც მამრობითი გენდერიდან ქალურ გენდერზე ტრანზიციას გადის და ქალები იზიდავს, შეიძლება იდენტიფიცირდეს, როგორც ლესბოსელი ქალი. ტრანსგენდერი ადამიანი თავის ფსიქოლოგიური სქესს მყარ შეუსაბამობაში აღიქვამს მის გენეტიკურ და გონადურ სქესთან. საკუთარი სხეულისა და სასქესო ორგანოების აგებულება ტრანსგენდერის მიერ აღიქმება, როგორც არასწორი, არაბუნებრივი და თან ახლავს ნებისმიერი გზით სქესის შეცვლისადმი სწრაფვა. ტრანსგენდერობის სიხშირე არის საშუალოდ 1: 100-200 ათას ადამიანზე.
ტერმინის წარმოშობა
კოლუმბიის უნივერსიტეტის ფსიქიატრმა ჯონ ოლივენმა მისი ნაშრომის: „სექსუალური ჰიგიენა და პათოლოგია“  1965 წლის  მეორე გამოცემაში  გამოიყენა ლექსიკური ნაერთი ტრანსი + გენდერი ტრანსექსუალიზმის სექციაში სახელწოდებით „ძირითადი ტრანსვესტიზმი“, სადაც აღნიშნავდა, რომ ტერმინი „ტრანსგენდერიზმი“ თავადვე განმარტავს საკუთარ მნიშვნელობას, რადგან ძირითად ტრანსვესტიზმში სექსუალობა მთავარი ფაქტორი არაა. ერთ-ერთმა პირველა ქროსდრესერმა ვირჯინია ჩარლს პრინცმა,სიტყვათა შერწყმა გამოიყენა მისივე გამოცემულ ჟურნალში. 1970-იანების შუაში, ორივე ტერმინი ტრანს-გენდერი და ტრანსი ამოიყენებოდა, როგორც ქოლგა ტერმინები.’ტრანსგენდერისტი’ გამოიყენებოდა ისეთი ადამიანების ასაღწერად, რომელთაც უნდოდათ ცხოვრება, როგორც ქროს-გენდერებს სქესის შესაცვლელი ოპერაციის გარეშე. 1976 წლისთვის, ტრანსგენდერისტი შემოკლდა აბრევიატურით „ტგ“ (TG) სასწავლო მასალებში. 1985 წელს, რიჩარდ ელკინსმა ულსტერის უნივერსიტეტში დააარსა „ტრანს-გენდერული არქივი“. 1992 წლისათვის, საერთაშორისო კონფერენციამ ტრანსგენდერების კანონმდებლობისა და დასაქმების პოლიტიკის შესახებ, „ტრანსგენდერი“ განსაზღვრა, როგორც ექსპანსიური ქოლგა ტერმინი, რომელიც მოიცავს „ტრანსსექსუალებს,ტრანსგენდერისტებს, ქროს-დრესერებს“.
ტრანსგენდერული იდენტობები
ადამიანები ხშირად საკუთარი თავის თვით-იდენთიფიცირებას ახდენენ ტრანსგენდერად, თუმცა ტრანსგენდერული ქოლგა ხანდახან საერთო კატეგორიებსაც მოიცავს, რაც მოიცავს ტრანსსექსუალებს, ტრანსვესტიტებს ან ქროს-დრესერებს, ქუიარებს, ანდროგენებს და ბიგენდერებს. როგორც წესი, ჩამონათვ ალში არ შედიან ტრანსვესტიტი ფეტიშისტები (რადაგან ეს გენდერული იდენტობის ნაცვლად პარაფილიად არის მიჩნეული ), და ასევე დრაგ-ქინგები და დრაგ-ქუინები, რომლებიც გართობის მიზნით მიმართავენ ქროს-დრესინგს.
ტრანსსექსუალი არის მოძველებული ტერმინი, რომელიც სამედიცინო და ფსიქოლოგიურ წრეებში აღმოცენდა. მაშინ, როდესაც ზოგიერთი ტრანსსექსუალი ადამიანი სწორედ ამ სიტყვას იყენებს საკუთარი თავის აღსაწერად, ბევრ ტრანსგენდერ ადამიანს ურჩევნია ”ტრანსგენდერი” უწოდონ და არა ”ტრანსსექსუალი”. სიტყვა ”ტრანსგენდერისგან” განსხვავებით, ”ტრანსსექსუალი” არ არის ქოლგა ტერმინი, რადგან ბევრი ტრანსგენდერი ადამიანი საკუთარი თავის იდენტიფიკაციას ტრანსსექსუალთან არ აკეთებს.
მიზეზები
ტრანსგენდერობის მიზეზად შეიძლება მოგვევლინოს სხვადასხვა დარღვევები ბავშვის მუცლადყოფნის პერიოდში, რაც შესაძლოა იყოს ფეხმძიმობისას ნერვული სტრესების, ზოგიერთი წამლის მიღების, ნაყოფის არასაკმარისი კვების და ა.შ. შედეგი. ასეთი დარღვევების გამოხატულება მერყეობს ფართო საზღვრებში, რითაც აიხსნება ტრანსგენდერის კლინიკური ვარიანტების მრავალფეროვნება. ბირთვული (გამოხატული) ტრანსგენდერობის დროს, სქესობრივი აღზრდა პრაქტიკულად გავლენას ვერ ახდენს სქესობრივი ცნობიერების ჩამოყალიბებაზე, თუმცა უკიდურესი (არამკვეთრი) გამოხატულებების, კორექციის შემთხვევაში ის დადებითად მოქმედებს. ტრანსგენდერისათვის დამახასიათებელია ქცევის ისეთი ფორმები, რაც დაკავშირებულია საწინააღმდეგო სქესისადმი მიკუთვნებულობის განცდასთან. ასე მაგალითად, ბავშვები ითხოვენ, რომ მათ დაუძახონ საწინააღმდეგო სქესის სახელი და ჩააცვან საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმელი, ბიჭები სიამოვნებით თამაშობენ თოჯინებით სხვა გოგონებთან, გოგონები ჩხუბობენ ბიჭებთან, თამაშობენ ფეხბურთს და სხვა ბიჭურ თამაშებს. მშობლების მცდელობები, ჭკუის დარიგებით ან დასჯის საშუალებით შეცვალონ ბავშვი-ტრანსგენდერის ქცევა, როგორც წესი, წარუმატებელია. ისინი დაჟინებით ითხოვენ გარშემო მყოფთაგან მათ აღიარებას იმ სქესში, რომელსაც თავიანთ თავს მიაკუთვნებენ. საწინააღმდეგო სქესისადმი მიკუთვნებულობისაკენ სწრაფვა განსაკუთრებით ძლიერდება სქესობრივი ჯირკვლების აქტიური ფუნქციონირების დაწყებასთან ერთად. მოზარდები შეშფოთებულები არიან გენიტალიების ზრდით და მეორადი სასქესო ნიშნების განვითარებით, რომელნიც ეწინააღმდეგებიან მათ თვითშეგნებას. მკერდის ჯირკვლების გადიდებას და მენსტრუაციის დაწყებას გოგონა-ტრანსგენდერები კატასტროფად აღიქვამენ. ამ ასაკში ფორმირებული სქესობრივი ლტოლვები, როგორც წესი, შეცვლილია: ქალ-ტრანსგენდერებს ის უვითარდებათ ქალების მიმართ, ხოლო კაცებს – კაცების მიმართ. ამგვარი ლტოლვა გარედან აღიქმება როგორც ჰომოსექსუალური, მაგრამ სინამდვილეში ასეთი არ არის, რადგან სქესობრივი თვითშეგნების თანახმად კაცი-ტრანსგენდერები ქალებთან ინტიმურ კავშირს აფასებენ და უარყოფენ, სწორედ როგორც ჰომოსექსუალურს.
სექსუალური ცხოვრება
ტრანსგენდერების უმრავლესობის სექსუალური ცხოვრება დაკავშირებულია სექსუალური პარტნიორის შერჩევის სერიოზულ სიძნელესთან, რადგან თაყვანისცემის ობიექტი, როგორც წესი, ეწინააღმდეგება ახლო ურთიერთობების დამყარების მცდელობას. მათი დაახლოებით მეოთხედი (უფრო ხშირად კაცები) ცდილობს სექსუალურ კონტაქტში შევიდეს საწინააღმდეგო სქესის წარმომადგენლებთან, მაგრამ რამდენიმე მცდელობის შემდეგ გაწბილებულები რჩებიან. თუ ტრანსგენდერი ახერხებს საკუთარი სქესის მუდმივი სექსუალური პარტნიორის პოვნას, ადრე თუ გვიან თავს იჩენს სხვადასხვა სირთულე, რადგან გარშემომყოფები ნეგატიურად აღიქვამენ ამგვარ კავშირს, თუმცა კი, ტრანსგენდერთათვის სექსუალური პრობლემები არ არის ცხოვრებაში ყველაზე მთავარი. მთელი მათი ყურადღება და მისწრაფება, უპირველეს ყოვლისა, მიმართულია საკუთარი გარეგნობის და სხეულის აღნაგობის საკუთარ სქესობრივ ცნობიერებასთან შესაბამისობაში მოყვანისკენ, აგრეთვე მათთვის მნიშვნელოვანია საწინააღმდეგო სქესისადმი მიკუთვნებულობის საზოგადოებრივი აღიარება. ამის გამო, ისინი ძალიან რთული ქირურგიული ჩარევებისგანაც კი არ იხევენ უკან. ტრანსგენდერობის შედარებით მსუბუქი ფორმების დროს, მართალია ადგილი აქვს განსხვავებული სქესობრივი მიკუთვნებულობის ფსიქიკურ განცდას, მაგრამ ასეთი ტრანსგენდერების დიდი ნაწილი ახერხებს თანდათანობით ადაპტირებას, პოულობს კომპენსაციას საქმიანობაში, საწინააღმდეგო სქესისათვის დამახასიათებელ ჩვევებსა და ქცევაში. მაგალითად, ტრანსგენდერი კაცები ირჩევენ განსაკუთრებით პრესტიჟულ კაცურ პროფესიებს: მფრინავობას, შორეული ზღვაოსნობის კაპიტნობას, გამომძიებლობას და ა.შ. რაც ეხმარება მათ არა მხოლოდ თვითდამკვიდრებაში, არამედ კაცთა საზოგადოებაში ყოფნაშიც. პროფესია ამართლებს მათ კაცურ ჩვევებს, ქცევის მანერას, ჩაცმის სტილს. ძლიერად გამოხატული ტრანსგენდერობის დროს, სქესის შეცვლის გარეშე, სრულფასოვანი სოციალური ადაპტაცია პრაქტიკულად შეუძლებელია.
წყაროები
კატეგორია:ლგბტ კატეგორია:სექსუალური იდენტობა კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
რიხარდ ავენარიუსი
რიხარდ ავენარიუსი (Richard Avenarius; დ. 19 ნოემბერი, 1843, პარიზი — გ. 18 აგვისტო, 1896, ციურიხი) — შვეიცარიელი ფილოსოფოსი, ციურიხის უნივერსიტეტის პროფესორი, იდეალისტური ფილოსოფიის ერთ-ერთი მიმდინარეობის — ემპირიოკრიტიციზმის ფუძემდებელი (ემპირიოკრიტიციზმი მატერიალური სამყაროს ობიექტურ არსებობას უაროფდა და საგნებს, როგორც ინდივიდის ცნობიერების მიერ აღქმულს, ისე განიხილავდა).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1843 კატეგორია:გარდაცვლილი 1896 კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:შვეიცარიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის შვეიცარიელი ფილოსოფოსები
Plagiolepis
Plagiolepis — მომცრო ჭიანჭველათა გვარი Formicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელებულია ძველ სამყაროში. პალეარქტიკის ოლქი, აფროტროპიკის ოლქი, მადაგასკარი, აღმოსავლეთის რეგიონები, ახალი გვინეა, ავსტრალია, პოლინეზია. ზოგიერთი სახეობა (Plagiolepis ampeloni, Plagiolepis grassei, Plagiolepis regis) იშვიათობა გახდა და შეყვანილები არიან წითელ სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ფორმიცინები
გიამიგაიის კლდის მხატვრობა
მინი|240x240პქ|ნადირობის სცენა. კლდის მხატვრობა გიამიგაიის კლდის მხატვრობა — კლდის მხატვრობა, რომელიც მიეკუთვნება ჩვ. წ. IV—I ათასწლეულს და მოიცავს როგორც ბრინჯაოს, ასევე ადრეულ რკინის ხანას. იგი განლაგებულია ორდუბადის რაიონის ტერიტორიაზე, სოფელ ნასირვაზის აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანისა და სომხეთის საზღვარზე.
აღწერა
თანამედროვე დასახელება გიამიგაია (Gəmiqaya — ქვის გემი) — არის მცირე კავკასიონის ერთ-ერთი მწვერვალის — გაფიჯიღის (3905 მ) დასახელება, რომელსაც წარღვნის ლეგენდის მიხედვით ნოეს კიდობანი მიადგა და დროთა განმავლობაში იქცა ქვათ.
ბაზალტის კლდეებზე აღმოჩენილ იქნა 1500 მეტი საკედლო ნახატი ირმების, თხების, ხარების, ძაღლების, გველების, ჩიტების, ფანტასტიური არსებების, ასევე ადამიანების, ურმებისა და სხვადასხვა სიმბოლოები. ნახატებს შორის გვხდება ასევე ქაოტურად დახატული ადამიანების გამოსახულებები, რომლებიც ცეკვავენ. უამრავი დაფიქსირებულია წყაროებთან, მთიანი პლატო გარანგუშის ტერიტორიაზე. ხალხის გამოსახულება გამოსახულია სქემატურად. გვხდება, როგორც წყვილები, ასევე ჯგუფური ნახატები. ერთ-ერთ უნიკალურ გამოსახულებას წარმოადგენს ადამიანის ფიგურა ცხენთან ერთად.
ნახატებს შორის განასხვავებენ თხებს, რაც იმის დამადასტურებელია, რომ თხებს მნიშვნელოვანი როლი ეკავა მათ ცხოვრებაში. ერთ-ერთ ნახატზე მხატვარმა გამოსახა შეტევისთვის მზადყოფნაში მდგარი ლეოპარდი. საინტერესოა, ასევე ირმების რეალისტური გამოსახულებები.
გიამიგაიის  ფართობი მცირეა მუდმივი საცხოვრებელი ადგილისთვის, მაგრამ ტერიტორიას ძველად იყენებდნენ საზაფხულოდ. ადამიანები აქ სეზონურად ჩამოდიოდნენ. ითვლება, რომ ზუსტად ამ დროს იქმნებოდა კლდის მხატვრობა.
მსგავსი სტილისა და თემატიკის ნახატები ნაპოვნია მდინარე არქსის ხეობაში კერამიკულ ნაკეთობებზე.
გიამიგაიის ყველაზე ძველი პეტროგლიფები თარიღდება ძვ.წ IV—I ათასწლეულით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:რკინის ხანა კატეგორია:ბრინჯაოს ხანა
ლუქსემბურგის ფრანკი
ლუქსემბურგის ფრანკი (franc luxembourgeois, Lëtzebuerger Frang, Luxemburger Franken) — ლუქსემბურგის სავალუტო ერთეული 1854-1999 წლებში (1941-1944 წლების გამოკლებით). ფრანკი მიმოქცევაში დარჩა 2002 წლამდე, როდესაც იგი შეცვალა ევრომ კურსით 40,3399 ფრანკი ერთ ევროში.
ლუქსემბურგის ფრანკი იყოფოდა 100 სანტიმად.
ისტორია
1854 წელს ლუქსემბურგმა დაიწყო საკუთარი ფულადი ერთეულის, ფრანკის, გამოშვება, რომელიც მიმოქცევაში იყო ბელგიურ ფრანკთან ერთად (თანაფარდობით 1:1). 1865 წელს ლუქსემბურგი, ბელგიიასთან ერთად, გახდა ლათინური სავალუტო კავშირის წევრი. 1926 წელს ბელგიამ ატოვა ლათინური სავალუტო კავშირი. 1921 წელს ბელგიამ და ლუქსემბურგის მთავრობებმა ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას, რომლის საფუძველზეც ჩამოყალიბდა ბელგია-ლუქსემბურგის ეკონომიკური კავშირი. 1935 წელს ლუქსემბრგის ფრანკისა და ბელგიის ფრანკის თანაფარდობა იყო 1:1 ¼-ზე.
1940 წელს ლუქსემბურგის ფრანკი შეცვალა გერმანუულმა რაიხსმარკამ კურსით 4 ფრანკი = 1 რაიხსმარკა. 1940 წლის ივლისში კური შეცვალეს და ახალი კურსით 10 ფრანკი უდრიდა 1 რაიხსმარკას. 1940 წლის 26 აგვისტოს გერმანული რაიხსმარკა გახდა ლუქსემბურგის კანონიერი საგადამხდელო საშუალება, ხოლო 1941 წლის 20 იანვრიდან რაიხსმარკა უკვე ერთადერთი საგადამხდელო საშუალება გახდა და ფრანკი ხმარებიდან ამოიღეს. ლუქსემბურგის ფრანკი მიმოქცევაში დააბრუნეს 1944 წელს.
1999 წლის 1 იანვარს ლუქსემბურგის ფრანკის კურსი ევროსთან მიმართებაში შემდეგნაირი იყო: 1 ევრო = 40,3399 ფრანკი. ევრო მიმოქცევაში შევიდა 2002 წლის 1 იანვრიდან. ფრანკი კი მიმოქცევაში იყო 2002 წლის 28 თებერვლამდე.
ბელგიური ფრანკის გამოყენება
1944-2002 წლებში 1 ბელგიური ფრანკი 1 ლუქსემბურგის ფრანკის ტოლფასი იყო. ბელგიური ფრანკი იყო კანონიერი საგადამხდელო საშუალება ლუქსემბურგში, ხოლო ლუქსემბურგს ფრანკი, ანალოგიურად, ბელგიაში იყო კანონიერი საგადამხდელო საშუალება. თუმცა ბელგიელ ვაჭრებს არ სურდათ მიეღოთ ლუქსემბურგული ფრანკები, რადგან შიშობდნენ, რომ სხვა კლიენტები წავიდოდნენ მანთგან და აიძულებდნენ მყიდველებს გადაეცვალათ ფული ბანკში.
მონეტები
1929 წელს პირველად XVIII საუკუნის ბოლოდან, გამოუშვეს ვერცხლის 5 და 10 ფრანკის ნომინალის ღირებულების მონეტები. 1930 წელს მიმოქცევაში შემოვიდა 5 და 10 ფრანკის და 25 სანტიმის ღირებულების ბრინჯაოს მონეტები (ზომით უფრო ნაკლები, ვიდრე ადრინდელები), ასევე ნიკელის 50 სანტიმის მონეტა. უკანასკნელი მონეტები, რომლებიც გამოუშვეს მეორე მსოფლიო ომამდე იყო 25 სანტიმიანი (1938 წწ.) და 1 ფრანკიანი (1939 წწ.). აღნიშნული მონეტები დამზადებულია მელქიორისაგან.
პირველი მონეტა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გამოუშვეს 1946 წელს. ეს იყო ბრინჯაოს 25 სანტიმიანი და რკინა-ნიკელის ერთ ფრანკიანი. 1949 წელს გამოუშვეს მელქიორის 5 ფრანკიანი მონეტა. 1952 წელს ერთფრანკიანი მონეტის ზომა შემცირდა, რადგან იგი შესაბამისობაში მოსულიყო 1950 წელს გამოშვებულ ერთ ფრანკიან ბელგიურ მონეტასთან. ამ პერიოდიდან მოყოლებული ყველა მონეტის ფორმა და ზომა შესაბამისობაში მოვიდა ბელგიურ ფრანკებთან. 1971 წელს მიმოქცევაში გამოვიდა ნიკელის 10 ფრანკის ღირებულების მონეტა. 1980 წელს — ბრინჯაოს 20 ფრანკის მონეტა, ხოლო 1987 წელს ნიკელის 50 ფრანკის ნომინალის მონეტა.
ბანკნოტები
პირველ მსოფლიო ომამდე ბანკნოტებს უშვებდა საერთაშორისო ბანკი ლუქსემბურგში და ეროვნული ბანკი კურსით 1 ფრანკი = 80 პფენინგი.
1914 წელს ბანკნოტებს უშვებდა სახელმწიფო ხაზინა. გამოუშვეს ფრანკები და გერმანული მარკები (1, 2, 5, 25 და 125 ფრანკი; 80 პფენინგი, 1.6, 4, 20 და 100 მარკა). 1919 წელს გამოუშვეს 50 სანტიმიანი და 500 ფრანკიანი კუპიურა, 1923 წელს — 100 ფრანკიანი, 1932 წელს — 50 ფრანკიანი, ხოლო 1940 წელს — 1000 ფრანკიანი.
1944 წელს გერმანული ოკუპაციისაგან გათავისუფლების შემდეგ გამოუშვეს 5, 10, 20, 50 და 100 ფრანკიანი კუპიურები. 1949 წელს 5 ფრანკიანი კუპიურა შეცვალა მონეტამ. 1971 წელს შეცვალე 10 ფრანკიანი კუპიურაც, 1980 წელს — 20 ფრანკიანი, ხოლო 1987 წელს — 50 ფრანკიანი. 1985 წელს მიმოქცევაში გამოვიდა ახალი 1 000 ფრანკიანი კუპიურა, 1986 წელს — 100 ფრანკიანი, ხოლო 1993 წელს — 5 000 ფრანკიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ვალუტები კატეგორია:ლუქსემბურგის ისტორია
ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიე
ბორშოდ-აბაუი-ზემგლენის მედიე (Borsod-Abaúj-Zemplén) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — მიშკოლცი. ფართობი — 7247 კმ². მოსახლეობა — 692 771 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 102 კაცი/კმ²).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უნგრეთის მედიეები
მორის ალე
მორის ალე (Maurice Félix Charles Allais; დ. 31 მაისი, 1911, პარიზი — გ. 2010, სენ-კლუ) — ფრანგი ეკონომისტი, პარიზის ნივერსიტეტის ტექნიკური მეცნიერების დოქტორი. დაამთავრა პარიზისი უმაღლესი ნაციონალური სკოლა. 1970-1985 წლებში ასწავლიდა ნანტერ-ლია-დეფანსის უნივერსიტეტში.
1988 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი. ალეს სახელს ატარებს პარადოქსი გადაწყვეტილების მიღების თეორიიდან.
ბიოგრაფია
მორის ალე დაიბადა მცირე მეწარმის ოჯახში. მისი მამა მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში და დაიღუპა გერმანელთა ტყვეობაში, როცა მორისი ოთხი წლის იყო.
ალემ დაამთავრა პოლიტექნიკური სკოლა, 1936-ში კი პარიზის სამთო სკოლა. იმ დროს იგი დაინტერესებული იყო ისტორიითა და ფიზიკით. 1940-იანი წლებიდან უკვე ინტერესდება ეკონომიკით და კავდება ეკონომიკური პრობლემების ანალიზით. 1944 წელს ახალგაზრდა ეკონომისტი იწყებს პედაგოგიურ საქმიანობას და უძღვება ეკონომიკური თეორიის კურსს პარიზის სამთო ინსტიტუტში. ის წერდა:
1944-1968 წელს ალე იწყებს მუშაობას პარიზის უნივერსიტეტში. ერთდროულად იგი ატარებდა რამდენიმე კვლევას სამეცნიერო კვლევების ნაციონალურ ცენტრში და ეკონომიკური ანალიზის ცენტრში. 1976-1970 წლებში ასწავლიდა ჟენევაში, საერთაშორისო კვლევით ცენტრში. 1958-1959 წლებში მოწვეული ლექტორის სტატუსით მუშაობდა ტომას ჯეფერსონის სახელობის უნივერსიტეტში, ვირჯინიის შტატში, [აშშ]].
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:ფრანგი ეკონომისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ფერღანის ქედი
ფერღანის ქედი (Фергана тоо кыркасы) — ქედი ყირგიზეთში. შედის ტიან-შანის მთათა სისტემაში, რომელიც გადაჭიმულია სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისაკენ. ყოფს ფერღანის ხეობას შიგა ტიან-შანისაგან. ფერღანის ქედის სიგრძე 225 კმ-ია, ხოლო სიგანე — 62 კმ.
ქედის კალთები დასერილია შემდეგი მდინარეების ხეობებით: ყარაყულჯა, ყარაუნქური, კულუკი, ჯაზი და ალა-ბუკა. უდიდესი ტბები, რომლებიც ქედს მიეკუთვნებიან: კულუნი და კარასუ. დაცული ბუნებრივი ტერიტორიებიდან აღსანიშნავია კულუნათინის სახელმწიფო ნაკრძალი, საიმალუუ-თაშის სახელმწიფო ბუნებრივი ეროვნული პარკი, ყარა-შოროს სახელმწიფო ბუნებრივი ეროვნული პარკი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები
აგადირი
აგადირი (أكادير) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ მაროკოში. ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, გირის კონცხის სამხრეთით. სუს-მასა-დრას ოლქისს ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა XVI საუკუნეში „სანტა-კრუს-დ'აგერის“ სახელწოდებით.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები
რონსესვალიესი
რონსესვალიესი (Roncesvalles; Orreaga) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის აუნიამენდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,1 კმ². მოსახლეობა — 18 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ალექსანდრე კოლჩაკი
ალექსანდრე კოლჩაკი (დ. 1874 — გ. 1920) — რუსი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. თეთრგვარდიული მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, ადმირალი (1918), გიორგის ჯვრის კავალერი, მეცნიერი და პოლარული მკვლევარი. 1900-1902 წლებში პოლარული ექსპედიციის მონაწილე. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიისა და პირველ მსოფლიო ომებში. აღიარებული იყო თეთრი გვარდიის უმაღლეს მთავარსარდლად. დაიღუპა წითელ არმიასთან ბრძოლაში.
ბოგოლიუბოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)
ბოგოლიუბოვკა  (Боголюбовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 57 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 57 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (67%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
შამქორის კოშკი
შამქორის კოშკი, ანუ შამქორის მინარეთი, ასევე ცნობილია, როგორც „შამქორის სვეტი“ (Şəmkir minarəsi) — კოშკი ან მინარეთი, რომელიც ოდესღაც განლაგებული იყო შამქორის მახლობლად (დღევანდელი აზერბაიჯანის ქალაქი). XI საუკუნის ბოლოს აშენებული კოშკის გამოსახულება ცნობილია ნ. ფლოროვსკის წერილობითი აღწერის საფუძველზე. ნ. ფლოროვსკი იმყოფებოდა შამქორში XIX საუკუნის პირველ ნახევარში, ასევე ისეთი ცნობილი მხატვრების ნამუშევრების საფუძველზე, როგორებიც არიან: გრიგორი გაგარინი და დიუბუა დე მონპერე. ეს ძეგლი იბყრობდა არაერთი მოგზაურის ყურადღებას და არაერთხელ იქნა აღწერილი. ყველაზე ადრინდელი მოხსენიება გვხდება აბულფედისთან (XIV საუკუნის დასაწყისი), რომელიც აღნიშნავს, რომ „მინარეთი არის საკმაოდ მაღალი და გამოჩეული„. არქიტექტურის სტილისტურ განსაკუთრებულობებს უსვამენ ხაზს მიქაელ უსეინოვი და ლეონიდ ბრეტანიცკი, რომლებმაც მინარეთი მიაკუთვნეს XII— XIII საუკუნის დასაწყისს. კავკასიაში მოგზაურობის აღწერაში საინტერესო ფაქტები მოჰყავს ასევე გ.გამბას, რომელიც ადრის კოშკს ტრაიანის კოლონას რომში და აღნიშნავდა, რომ მულები იყენებდნენ კოშკს ლოცვისთვის მუსლიმთა მოსახმობათ. ედუარდ ეიჰვალდმა ნახა მინარეთი 1826 წელს, მაგრამ 1861 წელს შამქორის ნაქალაქარის დათვალიერებისას დორნმა უკვე მხოლოდ ნანგრევები ღა იხილა და გვამცნობს, რომ მინარეთი დანგრეულია საძირკვლამდე. მინარეთი ასევე ცნობილია დიუბუა დე მონპერეს და გრიგორი გაგარინის ნახატებით. მაგრამ, ეს ნახატები არ იძლევიან ამ მინარეთის ყოფილ დიდებაზე ღირსეულ და თვალნათელ სურათს. ამიტომაც საინტერესოა არსენი სუხანოვის ცნობები, რომელმაც გაიარა ქალაქი შამქორი XVII საუკუნის 50-ან წლებში. კოშკს ასევე მოიხსენებს ამერიკელი პროტესტანტი მისიონერი ელი სმიტი (ინგ.):
წარმოდგენას ძეგლზე ქმნის ასევე 1836 წელს ნ. ფროლოვის მიერ გამოქვეყნებული აღწერილობა „რუსეთის მფლობელობის ქვეშ არსებული ამიერკავკასია“, რომელშიც იგი თვლის, რომ „ყველაზე მნიშვნელოვანი და ყურადღების მისაქცევი ობიექტი“ მთელს ელიზავეტოპოლის გუბერნიაში არის შამქორის კოშკი, რომელიც აღმართულია მდინარე შამქორის მარცხენა ნაპირის გაშლილ მდელოებზე.
ტექსტის შესწავლის შემდეგ აზერბაიჯანელი ისტორიკოსი მეშადიხანუმ ნეიმატი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შამქორის მინარეთი შედიოდა იმ ნაგებობების რიცხვში, რომლის მეშვეობითაც მოსახლეობა იცავდა ქალაქს, ანუ ის შედიოდა თავდაცვით ნაგებობებში. იგი საგუშაგო კოშკის როლს თამაშობდა, საიდანაც ხელის გულივით ჩანდა ახლო-მახლო მიდამოები. ნეიმატი აღნიშნავდა, რომ მიონარეთი აშენდა არა XII-XIII საუკუნეებში, არამედ XI საუკუნის ბოლოს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
კულუნის ტბა
კულუნის ტბა (Кулун) — მთის ტბა ყირგიზეთში, ოშის ოლქში. მდებარეობს ტიან-შანის მთათა სისტემაში შემავალ ფერღანის ქედზე, ზღვის დონიდან 2 856 მეტრზე. ტბაში ჩაედინება მდინარე კულუნი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ტბები
მიკლოშ იანჩო
მიკლოშ იანჩო (Jancsó Miklós; დ. 27 სექტემბერი, 1921 — გ. 31 იანვარი, 2014) — უნგრელი კინორეჟისორი და სცენარისტი.
მიაღწია საერთაშორისო წარმატებას 1960-იანი წლებიდან ფილმებით „უიმედოდ“ (1965), „წითელი, ჯარისკაცები“ (1967), „წითელი ფსალმუნი“ (1972) და სხვ. ფილმისათვის „წითელი ფსალმუნი“ 1972 წლის კანის კინოფესტივალზე მოიგო ჯილდო საუკეთესო რეჟისორისათვის.
გარდაიცვალა 2014 წლის 31 იანვარს, ფილტვის კიბოთი, 92 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი კინორეჟისორები კატეგორია:უნგრელი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
გროზნოს ბრძოლა (1996 წლის აგვისტო)
1996 წლის აგვისტოს გროზნოს ბრძოლა (ასევე ცნობილია როგორც ოპერაცია ჯიჰადი ან ოპერაცია ნულოვანი ვარიანტი) — ჩეჩენი აჯანყებულების მიერ გროზნოს დაბრუნების პროცესი. მათ მოულოდნელი დარბევით დედაქალაქ გროზნოზე კონტროლი აღადგინდეს. რუსეთის ფედერაციამ ქალაქი დაიპყრო გ როზნოს წინა ბრძოლაში, რომელიც დასრულდა 1995 წლის თებერვალში და რომლის შედეგადაც განთავსდა ფედერალური და რესპუბლიკური შინაგან საქმეთა სამინისტროს (MVD) ჯარების დიდი გარნიზონი ქალაქში.
წინაპირობა
6 აგვისტოს, აჯანყებულთა შეტევის დღეს, რუსულმა ძალებმა დაიწყეს დიდი ოპერაცია სოფელ ალხან-იურტში, გროზნოდან 1500 გასამხედროებული შინაგანი ჯარისა და დოკუ ზავგაევის მთავრობის პრო-მოსკოველი ჩეჩენი პოლიციელების გადაყვანის საშუალებით.
1996 წლის 6 აგვისტოს ჩეჩნური შენაერთები, რომლებიც თავს ესხმოდნენ გროზნოს, შედგებოდა 1,300–3000 მებრძოლისგან. თავდაპირველად რუსული მედია იტყობინებოდა, რომ ქალაქში მხოლოდ 250 მებრძოლი შემოვიდა. რუსეთის შიგნით მდებარე რუსეთის გარნიზონი კი- 12000 ჯარისკაცისგან შედგებოდა. რუსული რიცხვითი უპირატესობის დასაძლევად ჩეჩნეთის შტაბის უფროსმა ასლან მასხადოვმა გამოიყენა შეღწევის ტაქტიკა. ქალაქის რუკის კარგად ცოდნის გამოყენებით ჩეჩნური შენაერთები შევიდნენ გროზნოში და თავიდან აიცილეს რუსული საგუშაგოების ქსელი და სხვა პოზიციები გულდასმით დაგეგმილ და ძალზე კოორდინირებულ სწრაფ დაწინაურებამდე მოსკოვის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე ღრმა ობიექტებზე თავდასხმის ან დაბლოკვის წინ.
შედეგები
2000 წელს პაველ ფელგენჰაუერმა კომენტარი გააკეთა: "1996 წელს რუსი გენერლები ამტკიცებდნენ, რომ მათ შეეძლოთ გროზნოს გათავისუფლება მხოლოდ ქალაქის სრული განადგურებით მასიური მძიმე იარაღითა და საჰაერო დაბომბვებით, მაგრამ ასეთი განურჩეველი თავდასხმა კრემლმა არ მოიწონა. 1996 წელს რუსეთის საზოგადოებრივ, სამხედრო და პოლიტიკურ ელიტას ყელში ამოუვიდა და აირჩია რუსული ჯარის გაყვანა. ყოველ შემთხვევაში, გროზნოს განადგურება 1996 წლის აგვისტოში ძნელად გონივრული ვარიანტი იყო: ათასობით ფედერალური და რესპუბლიკური შინაგან საქმეთა სამინისტროს ჯარისკაცი იყო ჩარჩენილი ქალაქში და, სავარაუდოდ, ისინი დაიღუპებოდნენ ჩეჩნებთან ერთად. დღეს მძიმე ბომბები და იარაღი გამოიყენება შეუზღუდავად ჩეჩნეთის ქალაქებისა და სოფლების წინააღმდეგ ".
სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები კატეგორია:ჩეჩნეთ-რუსეთის დაპირისპირებები კატეგორია:ჩეჩნეთის პირველი ომი
მიჰაი I
მიჰაი I (Mihai I; დ. 25 ოქტომბერი, 1921, სინაია, რუმინეთი — გ. 5 დეკემბერი, 2017) — რუმინეთის მეფე 1927–1930 და 1940–1947  წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). კაროლ II-ისა და ელენეს შვილი.
ცხოვრება
მიჰაი I რუმინეთის მეფის ტახტზე ორჯერ ავიდა. პირველად 1927–1930 წლებში, მეორედ კი 1940–1947 წლებში. 1944 წელს მონარქმა მხარი დაუჭირა მოკავშირეებს და ომი გამოუცხადა ნაცისტურ გერმანიას. სამი წლის შემდეგ რუმინეთის კომუნისტმა ლიდერებმა მიჰაი აიძულეს ტახტიდან გადამდგარიყო. ის შვეიცარიაში გადაასახლეს და სამშობლოში შესვლა აუკრძალეს. მონარქმა რუმინეთის მოქალაქეობა მხოლოდ 1997 წელს დაიბრუნა.
გარდაცვალება და დაკრძალვა
რუმინეთის უკანასკნელი მონარქი 96 წლის ასაკში შვეიცარიაში 2017 წლის 5 დეკემბერს გარდაიცვალა.
რუმინეთის ყოფილი მონარქი მიჰაი I სამეფო წესით დაკრძალეს. სამგლოვიარო პროცესია 16 დეკემბერს ბუქარესტში გაიმართა, თუმცა მეფე დედაქალაქში არ დაუკრძალავთ. მიჰაის ცხედარი მატარებლით რუმინეთის ცენტრალურ ქალაქ კურტია-დე-არჯეშში წაიღეს და მეუღლის, დედოფალ ანა დე ბურბონ-პარმეს გვერდით დაასვენეს.
პროცესიას ბუქარესტში პრინცი ჩარლზი, ესპანეთის ყოფილი მეფე ხუან-კარლოსი და დედოფალი სოფია, შვედეთის მეფე კარლ XVI და დედოფალი სილვია, ბელგიის პრინცესა ასტრიდი და ევროპული სამეფო ოჯახების სხვა წარმომადგენლები დაესწრნენ, მათ შორის მიჰაი I-ის ოჯახის წევრებიც, 5 ქალიშვილი და 1 შვილიშვილი. სამეფო დაკრძალვაზე დასასწრებად ბუქარესტის ქუჩებში ათიათასობით რუმინელიც გამოვიდა. .
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის მეფეები კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ჩონგრადის მედიე
ჩონგრადის მედიე (Csongrád megye) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სეგედი. ფართობი — 4263 კმ². მოსახლეობა — 423 240 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 100 კაცი/კმ²).
კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების სია
ქვეყნების და დამოკიდებული ტერიტორიების სია, რომლებსაც გარს ერტყმის კარიბის ზღვა.
კუნძულოვანი ქვეყნები და ტერიტორიები
კატეგორია:ქვეყნების სია კატეგორია:კარიბის ქვეყნები
ზურაბ ბალაშვილი
ზურაბ ბალაშვილი (დ. 17 დეკემბერი, 1981 — გ. 9 აგვისტო, 2008) — 2008 წლის რუსეთ საქართველოს შეიარაღებული კონფლიქტის გმირი. სიკვდილის შემდეგ მიიღო მედალი მხედრული მამაცობისათვის.
2008 წლის 9 აგვისტო
9 აგვისტოს სოფელ ნიქოზზე მიტანილი რუსული საავიაციო შეტევისას ზურაბ ბალაშვილს კასეტური ბომბის ანასხლეტი მოხვდა და სასიკვდილდ დაიჭრა. 21-ე ბატალიონში ის ერთადერთი დაღუპული იყო. მისი თანამებრძოლების თქმით, ზურას უკანასკნელი თხოვნა მის ოჯახზე ზრუნვა იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ალექსანდრე კერენსკი
მინი|ალექსანდრე კერენსკი ალექსანდრე კერენსკი (Александр Фёдорович Керенский; დ. 1881 — გ. 1970) — რუსი პოლიტიკური მოღვაწე, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, დროებითი მთავრობის მეთაური. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ბოლშევიკების წინააღმდეგ დაწყებულ ბრძოლაში. მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ანტანტის სახელმწიფოებთან რუსეთის საშინაო საქმეებში ჩარევისა და ანტიბოლშევიკური მოძრაობისთვის დახმარების თაობაზე. 1919 წლიდან ემიგრაციაში წავიდა. 1940 წლიდან ცხოვრობდა აშშ-ში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები
ლუქსემბურგელები
ლუქსემბურგელები — გერმანული ეთნოსის ხალხი, წარმოშობით ლუქსემბურგიდან, რომლებიც არიან საერთო ლუქსემბურგული კულტურის მატარებლები. იურიდიულად ლუქსემბურგელები არიან ლუქსემბურგის დიდი საგრაფოს მოქალაქეები.
სქოლიო
კატეგორია:ლუქსემბურგი კატეგორია:ევროპის ხალხები
ბესარიონ მჭედლიშვილი
ბესარიონ მჭედლიშვილი (დ. 21 ოქტომბერი, 1949, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. სხვადასხვა დროს იცავდა თბილისის „ლოკომოტივის“, სარანსკის „სპარტაკის“, თბილისის „დინამოსა“ და ლანჩხუთის „გურიას“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ორგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1971, 1972) და საბჭოთა კავშირის თასის ფინალისტი (1970) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1974).
Г̇
Г̇, г̇ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
ბესარიონ მჭედლიშვილი
კარიერა
1966–1967 წლებში თბილისის „ლოკომოტივშია“, 1968–1969 წლებში კი სარანსკის „სპარტაკში“ თამაშობს. თბილისის „დინამოშია“ 1969 წლიდან, სადაც შვიდი სეზონის განმავლობაში ასპარეზობს.
Г̇
კოდების ცხრილი
„Г̇“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
ბესარიონ მჭედლიშვილი
კარიერა
1973 წელს თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირის ე. წ. „კარაველას თასის“ — ტროფეო კოლომბინოს გამარჯვებული ხდება, სადაც ტურნირის ფინალში თბილისის „დინამოელები“ ლისაბონის „ბენფიკას“ ანგარიშით 3–1 ამარცხებენ.
Г̇
კოდების ცხრილი
კატეგორია:კირილური ასოები
ბესარიონ მჭედლიშვილი
კარიერა
ბესარიონ მჭედლიშვილი თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საკავშირო ჩემპიონატების უმაღლესი ლიგის 58 მატჩს ატარებს და ხუთჯერ იღებს მეტოქეთა კარს. ქვეყნის პირველობის გარდა „დინამოელთა“ რიგებში საბჭოთა კავშირის თასის გათამაშების 10 შეხვედრაში მონაწილეობს და 3 ბურთი გააქვს.
საკავშირო თასისთვის გამართულ შეხვედრათა ფარგლებში პირველად თბილისის „ლოკომოტივის“ წინააღმდეგ გამოდის მოედანზე. ეს არის 1/16 ფინალის პირველი მატჩი გუნდებს შორის, რომელიც 1970 წლის 9 მაისს, „ლოკომოტივის“ სტადიონზე იმართება. თბილისური კლუბების სათასო დაპირისპირება, რომელსაც ტრიბუნებზე შეკრებილი 15 ათასი გულშემატკივარი ესწრება, ნომინალური სტუმრების მინიმალური გამარჯვებით (1–0) მთავრდება. ბურთი „ლოკომოტივის“ კარში ლევან ნოდიას შეხვედრის მე-80 წუთზე გააქვს. ბესარიონ მჭედლიშვილის მეორე სათასო და შესაბამისად 1/16 ფინალის განმეორებითი შეხვედრა ოთხი დღის შემდეგ, 13 მაისს იმავე სტადიონზე ტარდება და კვლავ „დინამოელთა“ გამარჯვებით, ამჯერად ანგარიშით 4–2 მთავრდება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ბ
შანიუ
შანიუ ასევე ჩან-იუ (单于; ხუნუს ენაზე: სანოკი ან ცანაკი, ) — ჩენგ-ლი კუ-ტუ ჩან-იუ-ს შემოკლებული ფორმა (撐犁孤塗單于). ხანის წიგნის (ხანის დინასტიის ქრონიკები) მიხევით მისი მნიშვნელობაა: ზეცა, შვილი, დიდი გამოცხადება. ტერმინი წარმოადგენდა ცენტრალური და შუა აზიის მომთაბარე ტომების უზენაესი მმართველის ტიტულს. ტერმინმა იარსება დაახლოებით 8 საუკუნე და 402 წელს ჩაანაცვლა კაგანმა.
სქოლიო
კატეგორია:მმართველები კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები კატეგორია:იმპერატორები
ბოლშოე-აკსაკოვო
ბოლშოე-აკსაკოვო (Оло Аксаков) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (49%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
ყოჩების ჭიდილი
ყოჩების ჭიდილი — თბილისის ერთ-ერთი სანახაობა, რომელიც ბაზრის მოედანზე იმართებოდა.
საჭიდაოდ ყარაჩოხელი წინასწარ ყიდულობდა სამ წლიან ცხვარს — ერკემალს, სახლში დაბმულს ასუქებდა და თან ყოჩაობას ასწავლიდა. კარგად გაწვრთნიდა, რქებს გადაუხერხავდა, ქერით დაათრობდა, ყელზე შეაბამდა ფერად ბაფთს, შუბლს ენდროთი შეუღებავდა და მოედანზე დასაჭიდებლად წაიყვნადა. მოედნის შუაგულში ყოჩის პატრონი მეზობელი დუქნიდან საასპარეზოდ გამოიწვევდა მეორე ყოჩის პატრონს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისური სანახაობები
2,5-დიმეთოქსი-4-იოდამფეტამინი
2,5-დიმეთოქსი-4-იოდამფეტამინი (DOI) —  ამფეტამინისგან ნაწარმოები ორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით C11H16INO2. არის ჰალუცინოგენი და მიეკუთვნება ფენილამინების ჯგუფს. DOI-ს გააჩნია სტერეოიზომერი და R-(−)-DOI არის უფრო აქტიური. ნეირომეცნიერებაში გამოიყენება [125I]-R-(−)-DOI ნაერთის სახით, როგორც რადიოლიგანდი. ასევე იყენებენ 5-HT2A სეროტონინის რეცეპტორების აღმომჩენ ინდიკატორად.
ედიტ ებოტი
ედიტ ებოტი (დ. 27 სექტემბერი, 1876, გრანდ აილენდი, ნებრასკის შტატი, აშშ — გ. 27 ივლისი, 1957) — ამერიკელი სოციალური მუშაკი, პედაგოგი, ეკონომისტი. სწავლობდა ნებრასკას უნივერსიტეტში. 1905 წელს მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის წოდება, ჩიკაგოს უნივერსიტეტში. განათლების მიღება განაგრძო ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში, სადაც მეცადინეობდა ბეატრისა ვებთან.
ეკონომიკურ თეორიას შეასწავლიდა უელესლის კოლეჯში. 1927 წელს გამოსცემდა ჟურნალს ''Social Service Review'.
1924-1942 წლებში იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სოციალური მომსახურების დეპარტამენტის დეკანი. ის ასევე გახლდათ ჰარი ჰოპკინსის სპეციალური კონსულტანტი და ფრანკლინ დელანო რუზველტის მრჩეველი. აქტიურად იცავდა ღარიბთა უფლებებს და ცდილობდა სოციალური დახმარების პროგრამების გაუმჯობესებას.
ედიტ ებოტის და არის სოციალური მუშაკი და საზოგადო მოღვაწე გრეის ებოტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ნებრასკაში დაბადებულები კატეგორია:ლონდონის ეკონომიკის სკოლის კურსდამთავრებულები
მუნირ ელ-ჰადადი
მუნირ ელ-ჰადადი მუჰამედი (Munir El-Haddadi დ. 1 სექტემბერი, 1995, ელ-ესკორიალი, ესპანეთი) — მაროკოული წარმოშობის ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „სევილიას“ თავდამსხმელი 2019 წლის იანვრიდან. 2014-2019 წლებში იყო „ბარსელონის“ საკუთრება, 2016-2018 წლებში იჯარის წესით ასპარეზობდა „ვალენსიასა“ და „ალავესში“. 2014 წელს შედგა მისი დებიუტი ესპანეთის ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:ალავესის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
სეუნგრი
ლი სი ჰიონი ცნობილი, როგორც სეუნგრი (დ. 12 დეკემბერი, 1990, ) — სამხრეთ კორეელი მომღერალი, მოცეკვავე, მსახიობი, მუსიკალური პროდიუსერი, კომპოზიტორი. 2000-იან წლებში გახდა ბოიბენდ Big Bang-ის ერთ-ერთი ვოკალისტი, რომელიც საბოლოოს გახდა ყველაზე გაყიდვადი ჯგუფი აზიაში.
სკანდალი
2019 წლის 11 მარტს სეუნგრიმ დატოვა სამოღვაწეო ინდუსტრია, ღამის კლუბ Burning Sun-თან დაკავშირებული სკანდალის გამო. იგი ეჭვმიტაილი იყო სუტენიორობაში. 13 მარტს სააგენტომ YG Entertainment მასთან კონტრაქტი გაწყვიტა. 28 მარტს სამართალდამცავებმა სეუნგრი დააკავეს უკანონოდ ფდაფარული ფოტოების გავრცელების ბრალდებით. მან აღიარა, რომ ავრცელებდა უკანონოდ მოპოვებულ კადრებს, მაგრამ თითონ არ იღებდა. მას ასევე წაუყენეს ბრალდება ნარკოტიკების უკანონო მოხმარების, გადასახადებისგან თავის არიდებისა და საკვებ პროდუქტებზე არსებული კანონის დარღვევის გამო.
სასამართლომ მას აღკვეთი ღონისძება არ შეუფარდა და გაათავისუფლა. პოლიციამ აღნიშნა, რომ გამოძებას სეუნგრის ჯარში გაწვევის თარიღამდე დახურულად გამოაცხადებდა, თუმცა 25 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ საქმე პროკურატურას გადაეცა და მიმდინარეობს გამოძიება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მომღერლები კატეგორია:Universal Music Group-ის შემსრულებლები
მენახშირეობა
მენახშირეობა — პროფესია ძველ თბილისში.
ქალაქის სათბობით მომარეგების საჭიროებამ გამოიწვია თბილისისა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე (ბაგები, წყნეთი, შინდისი, ტაბახმელა, ნახშირგორა, კოჯორი, დიღომი, მარტყოფი, ბორბალო) უფრო გვიან ამ წარმოებასხელი მიჰყვეს დასავლეთ საქართველოდან სპეციალურად ამ მიზნით გადმოსულმა რაჭველებმა და იმერლებმა. სხვადასხვა მონაცემით, დადგენილია ტყეების სანახშირედ გამოყენების, სანახშირე ადგილების შეჩევის, სანახშირე ორმოს სხვადასხვა ხერხის, ნახშირის ხარისხის განსაზღვრის, გასაღების ადგილებისა და ფასების დადგენის ხალხური წესები. თბილისელები ნახშირსიყენებდნენ არა მარტო სათბობად და საკვების მოსამზადებლად, მასზე დიდი მოთხოვნა იყო მჭედლობის, მეთევზეების, ყასაბების მხრივ. იყენებდნენ ძველი თბილისის სასადილოები, სახაშეები, საჩაიები და საბაყლოები. ნახშირი ქალაქში იყიდებოდა „ მალაკნების ბაზარზე“, „შეშის მოედანზე“ თათრის მოედანზე და რიყეზე.
ვეილეს მუნიციპალიტეტი
ვეილეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულზე. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 1 058,43 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 110 471 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვეილე.
ლაშა ბექაური
2019 წლის 8 დეკემბერს, ლაშა ბექაურმა სოციალურ ქსელ „Facebook“-ზე გამოქვეყნა პოსტი, რომელშიც ის პოლიციელებს ძალადობასა და ფიზიკურ შეურაცხყოფაში ადანაშაულებდა. სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა ძიუდოისტ ლაშა ბექაურის მიმართ პოლიციელების მხრიდან შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ კი გამოძიება ლაშა ბექაურის მიმართ დაიწყო ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ორი მუხლით.
ვეილეს მუნიციპალიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ დანიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
იგნაც სემელვეისი
სემელვეისი დაიბადა უნგრეთში გერმანულენოვან ოჯახში. 1844 წელს დაამთავრა ვენის უნივერსიტეტი მედიცინის დოქტორის ხარისხით. დაკავებული იყო ვენაში სამეანო პრაქტიკით. აღმოაჩინა მშობიარობის იმ დროისთვის ერთ-ერთი ფატალური გართულების — მელოგინის ცხელების მიზეზი: სემელვეისმა შენიშნა, რომ ცხელების სიხშირე უფრო ხშირი იყო სამშობიაროს იმ განყოფილებაში, სადაც სტუდენტებს ასწავლიდნენ და დაასკვნა, რომ კლინიკაში შემოსული სტუდენტები წარმოადგენდნენ ინფექციის წყაროს. სემელვეისმა დააწესა ხელების დამუშავება კალციუმის ჰიპოქლორიტის ხსნარით, რამაც მელოგინეების სიკვდილიანობა 18%-დან 1%-მდე შეამცირა. 1848 წელს ვენაში რევოლუციურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო სამსახური დაკარგა. 1850 წელს პეშტში დაბრუნდა და სათავეში ჩაუდგა წმ. როხის სახელობის კლინიკის სამეანო განყოფილებას. 1855 წელს გახდა პეშტის უნივერსიტეტის პროფესორი. მისი იდეები ასეპტიკასთან დაკავშირებით ფართოდ გავრცელდა უნგრეთში, თუმცა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მისი ნაშრომი მელოგინის ცხელების მიზეზებისა და პრევენციის შესახებ (Die Ätiologie, der Begriff und die Prophylaxis des Kindbettfiebers, 1861) კრიტიკით მიიღეს (მათ შორის ცნობილმა გერმანელმა მეცნიერმა რუდოლფ ვირხოვმა). წლების განმავლობაში ოპონენტებთან დაპირისპირებამ სემელვეისი მორალურად გატეხა. 1865 წელს ის, ავსტრიელი ექიმის ფერდინანდ ფონ ჰებრას მონაწილეობით, იძულებით მოათავსეს ფსიქიატრიულ კლინიკაში, სადაც მალევე გარდაიცვალა ხელის შემთხვევითი ჭრილობის ინფექციური გართულებით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1865 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო კატეგორია:უნგრელი ექიმები კატეგორია:ავსტრიელი ექიმები
კაროლ II
კაროლ II (Carol al II-lea; დ. 15 ოქტომბერი, 1893, სინაია, რუმინეთი — გ. 4 აპრილი, 1953, ეშტორილი, პორტუგალია) — რუმინეთის მეფე 1930–1940   წლებში. მიეკუთვნება ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენების გერმანულ კათოლიკურ დინასტიას (პრუსიის მმართველ პროტესტანტი ჰოენცოლერნების მონათესავე დინასტია). ფერდინანდ I-ისა და მარია ედინბურგელის შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის მეფეები კატეგორია:ჰოენცოლერნ-ზიგმარინგენები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
გიორგი საფაროვი
გიორგი ივანეს ძე საფაროვი (Георгий Иванович Сафаров დ. 1891, თავრიზი — გ. 27 ივლისი, 1942) — სომხური წარმომავლობის რუსი რევოლუციონერი, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1908 წლიდან იყო რსდმპ წევრი. ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იმყოფებოდა პოლიტიკურ ემიგრაციაში. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ლენინთან. თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ლენინთან და სხვა ლიდერებთან ერთად ბრუნდება რუსეთში გერმანიის მიერ გამოყოფილი სპეციალური მატარებლით. იყო იმპერატორ ნიკოლოზ II-ისა და მისი ოჯახის ლიკვიდაციის ერთ-ერთი ინიციატორი. 1918 წელს მეფის ოჯახის ამოწყვეტის შემდეგ პრესაში გამოაქვეყნა სტატია, სადაც ამტკიცებდა, რომ მეფის ოჯახი ეკატერინბურგში იყო ევაკუირებული. 1920 წლიდან იქცა პარტიის ერთ-ერთ მთავარ ფიგურად ნაციონალურ საკითხებში. თავის ნაწერებში ეხებოდა ახლო და შუა აღმოსავლეთში, შუა აზიაში, ჩინეთსა და ინდოეთში არსებულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ პრობლემებს. 1921 წლიდან იყო კომინტერნის აღმასრულებელი კომიტეტის მდივანი და აღმოსავლეთის განყოფილების უფროსი. იყო გრიგორი ზინოვიევის ფავორიტი. 1926 წლიდან იყო ე. წ. გაერთიანებული ოპოზიციის წევრი და მკაცრად აკრიტიკებდა სტალინის კურსს. იმავე წლის მაისში გაგზავნეს პარტიულ გადასახლებაში: დაინიშნა ჩინეთში საბჭოთა კავშირის დიპლომატიური მისიის პირველ მდივნად, ერთი წლის შემდეგ კი სტამბოლში საბჭოთა კავშირის სავაჭრო წარმომადგენლობის წევრად. ამ დანიშვნაზე უარის თქმის გამო 1927 წელს გარიცხეს პარტიიდან და გადაასახლეს აჩინსკში. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ, როგორც აღმოსავლეთმცოდნე, ეწეოდა კვლევით და პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. კურირებდა კომინტერნის აფრიკულ მიმართულებას. 1929-34 წლებში იყო კომინტერნის აღმოსავლეთ სამდივნოს გამგის მოადგილე. 1935 წლის 16 იანვარს აპატიმრებენ და უსჯიან გადასახლებას. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ ცხოვრობს მოსკოვში. 1942 წლის 27 ივნისს ისევ აპატიმრებენ. დახვრიტეს იმავე წლის 27 ივლისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსო
ისტორია
რომის ეკლესია ჯერ კიდევ XII საუკუნიდან იჩენდა დაინტერესებას საქართველოთი. XIII საუკუნეში, როცა მონღოლთაგან შევიწროებულმა საქართველომ მიმართა რომს დახმარებისათვის, ევროპის ურთიერთობამ საქართველოსთან ინტენსიური და სისტემატიური ხასიათი მიიღო. დასავლეთმა სამხედრო დახმარებაზე უარი თქვა, ეკლესიათა შეერთების იდეას კი ენერგიულად მოეკიდა. XIII საუკუნის 30-იან წლებში, თბილისში ფრანცისკელთა (მინორიტების) ორდენის მონაზვნები შემოვიდნენ, რასაც 40-იან წლებში დომინიკელ მინოსერთა შემოსვლა მოჰყვა. 1240 წელს, ადგილობრივი ხელისუფლების დახმარებით თბილისში დაფუძნდა პირველი კათოლიკური მონასტერი. შემდეგ მისიონერთა შემოსვლამ, რომელთა მიზანი იყო „აღმოსავლეთის ჯვრით დალაშქვრა“ და ვატიკანის შემოსავლის გაზრდა, სისტემატიური ხასიათი მიიღო.
საეპისკოპოსო დაარსდა 1329 წლის 6 თებრვალს რომის პაპმა იოანე XXII-მ სპეციალური ბულით გააუქმა თურქებისგან შევიწროებული სმირნის საეპისკოპოსო და იგი თბილისში გადაიტანა, რადგან გიორგი V ბრწყინვალის მიერ ისევ გაერთიანებული და მონღოლთა ბატონობისგან თავისუფალი საქართველო ხელსაყრელ პირობებს ქმნიდა კათოლიკობის პროპაგანდისათვის. ამავე დროს XIII საუკუნიდან კათოლიკე მისიონერების პროპაგანდის შედეგად თბილისში მომრავლდნენ ქართველი კათოლიკეები. საეპისკოპოსოს მიეცა ქართულენოვანი ტიპიკონი. მისი დაარსება იმითაც იყო გამოწვეული, რომ საქართველოს სამეფო კარი და ქართული ეკლესია კეთილგანწყობილებას იჩენდა კათოლიკე მისიონერებისადმი. ამავე პერიოდში,ზოგიერთი წყაროს ცნობით, სოხუმშიც არსებულა კათოლიკური საეპისკოპოსო.
საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1920 წლის 20 ოქტომბრის, თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსო კვლავ აღდა. მის მმართველად დაინიშნა ეპისკოპოსი ნატალე გაბრიელ მორიონდო. საქართველოს გასაბჭოების (1921) შემდეგ თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსო გააუქმეს, რომის პაპის წარმომადგენლები საქართველოდან გააძევეს, კათოლიკური ეკლესიებიც დახურეს. მოქმედი იყო მხოლოდ პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია, რომელიც ლიტვის ეპისკოპოსს ექვემდებარებოდა. საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, 1993 წლის თებერვალში, თბილისში ვატიკანის წმ. ტახტის სადესპანო გაიხსნა და ხოლო 2000 წელს კვლავ აღდგა ლათინური წესის კათოლიკეთა სამოციქულო საეპისკოპოსო. ამჟამად თბილისში არის ორი კათოლიკური ეკლესია; ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია. საქართველოსა და თბილისის კათოლიკეთათვის უაღრესად დიდმნიშვნელოვანი ფაქტი იყო რომის პაპის იოანე-პავლე II-ის ვიზიტი საქართველოში (1999).
ლიტერატურა
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესია საქართველოში კატეგორია:თბილისის ისტორია
ფეიერის მედიე
ფეიერის მედიე (Fejér) — მედიე უნგრეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სეკეშფეხერვარი. ფართობი — 6394 კმ². მოსახლეობა — 427 416 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები. 98 კაცი/კმ²).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უნგრეთის მედიეები
Paradise Lost (ჯგუფი)
Paradise Lost — ინგლისური გოთური მეტალ ჯგუფი დასავლეთ იორკშირიდან. ჩამოყალიბდა 1988 წელს ვოკალისტ ნიკ ჰოლმსის, გიტარისტ გრეგ მაკინტოშის, ბას გიტარისტ სტივ ედმონსონის და რითმ-გიტარისტ აარონ აედის მიერ. ოთხივე მუსიკოსი დაარსების დღიდან ჯგუფის შეუცვლელი წევრია, მათ ემატებიან მხოლოდ დრამერები, 2016 წლიდან ჯგუფის დრამერია ვალტერი ვაირინენი.
ჯგუფის 2020 წლის ალბომმა Obsidian მე-2 პოზიცია დაიკავა გერმანულ და ფინურ ჩარტებში.
სქოლიო
კატეგორია:ელექტრონული როკ მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური დეზ-მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
საქართველო-საბჭოთა აზერბაიჯანის სავაჭრო ხელშეკრულება
საქართველო-საბჭოთა აზერბაიჯანის სავაჭრო ხელშეკრულება — 1920 წლის 12 ივნისის სამშვიდობო ხელშეკრულება აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკასა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის.
ზავი აღსტაფაში გაფორმდა. იმავე დღეს ორ ქვეყანას შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების დამატებითი, 4 მუხლისგან შემდგარი მორიგება დაიდო. ხელშეკრულების დამდები მხარეებია: ერთი მხრივ, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის რევოლუციური კომიტეტის თავმჯდომარე, საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარი მირზა-დაუთ ჰუსეინოვი და მეორე მხრივ, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი გრიგოლ ლორთქიფანიძე, დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარის მოადგილე ს. მდივანი და ალ. ანდრონიკაშვილი. ხელშეკრულება 18 მუხლისგან შედგება. პირველი მუხლის მიხედვით, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკასა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის ისპობა ყოველივე საომარი მოქმედება და ორივე მხარე სამშვიდობო და სამეგობრო ურთიერთობებს იწყებს, ომის დროს ტყვედ ჩავარდნილებს ორივე მხარე ერთმანეთს უბრუნებს. აღსტაფის ხელშეკრულების თანახმად, საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვარი ცარიზმის დროინდელ თბილისისა და განჯის გუბერნიების გამყოფ საადმინისტრაციო ხაზზე დადასტურდა, მაგრამ მხარეები კვლავ ვერ შეთანხმდნენ ზაქათალის ოლქზე. საკითხის გადაწყვეტა საარბიტრაჟო კომისიას მიენდო. საზავო ხელშეკრულება საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელმა კრებამ დაადასტურა. ზავთან დაკავშირებით ქართული მხარე თვლიდა, რომ აზერბაიჯანისა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფოებრივი ცხოვრება და ხალხის მშვიდობიანი და ნორმალური განვითარება შესაძლებელი იყო მხოლოდ ამიერკავკასიის სრული მშვიდობიანობის დროს. საქართველოს მხარე აცხადებდა აუცილებელ საჭიროებად, რათა ყველა კონფლიქტი, რომელიც აზერბაიჯანს, სომხეთსა და საქართველოს შორის მოხდებოდა, მშვიდობიანი გზით გადაჭრილიყო. აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის არსებული სადავო საკითხების გადაჭრა იარაღით ემუქრებოდა საერთო ზავს, ამიერკავკასიის წონასწორობას და შეეძლო შეერყია ის დებულებანი, რომლებიც საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის დაიდო. რესპუბლიკის მთავრობა იმედს გამოთქვამდა, რომ აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური მთავრობა, თავის მხრივ, სომხეთ-აზერბაიჯანის სადავო საკითხების გადასაწყვეტად ყველაფერს გააკეთებდა. აზერბაიჯანსა და საქართველოს შორის ასევე სავაჭრო ხელშეკრულება უნდა გაფორმებულიყო, რომლის შესაბამისად აზერბაიჯანი საქართველოს ნავთობპროდუქტებით მოამარაგებდა. აღნიშნულ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით, საბჭოთა რუსეთის დიპლომატიური წარმომადგენელი საქართველოში, სერგეი კიროვი, რსფსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარს, გიორგი ჩიჩერინს, წერდა:
საქართველოს-აზერბაიჯანის ხელშეკრულების დასადებად, წინასწარი შეთანხმების თანახმად, ორივე დელეგაციის შეხვედრა აღსტაფაში, 31 მაისს უნდა გამართულიყო. 30 მაისს გავიდნენ თბილისიდან და საღამოს 6 საათზე იყვნენ ფოილოს ხიდთან საქართველოს დელეგაციის თავმჯდომარე, სამხედრო მინისტრი გრ. ლორთქიფანიძე და დელეგაციის წევრები: დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარის მოადგილე ს. მდივანი და გენერალი ანდრონიკაშვილი; მდივნები: დ. მდივანი და შ. ვადაჭკორია. განჯის ამბების გამო, აზერბაიჯანის დელეგაცია აღსტაფაში დანიშნულ დროს ვერ მივიდა. საქართველოს დელეგაციამ აზერბაიჯანის დელეგაციის თავმჯდომარის - სულთანოვისგან ცნობა მიიღო, რომ აღსტაფაში მისვლა მას მხოლოდ 3 ივნისს შეეძლო და ამიტომ სთხოვა დროებითი ზავის დადება გადადებულიყო. საქართველოს დელეგაცია თბილისში დაბრუნდა და 2 ივნისს ისევ უკან წავიდა. ფოილოს ხიდთან მიახლოებისას დელეგაცია მდინარე მტკვარზე გაკეთებულ ბონდზე გადავიდა. მეორე მხარეს დელეგაციას აზერბაიჯანის მატარებელი უცდიდა, რომლითაც საქართველოს დელეგაცია აღსტაფაში დილის 9 საათზე მივიდა. დელეგაციას დახვდნენ აზერბაიჯანში მყოფი საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლები გ. კ. ალშიბაიას მეთაურობით და აზერბაიჯანის საზავო დელეგაცია თავმჯდომარესთან ერთად. საზავო კონფერენციის პირველი სხდომა დილის 11 საათზე გაიხსნა. მოხდა მანდატების გაცვლა-გამოცვლა. აღიარეს ხელისმომწერ სახელმწიფოთა სუვერენობა და დამოუკიდებლობა. მიიღეს შემდეგი დღის წესრიგი: