cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბენთოსი
ბენთოსი (ბერძნ. βένθος benthos – სიღრმე) — ზღვისა და კონტინენტური წყალსატევების გრუნტში ან გრუნტზე ბინადარი ორგანიზმების ერთობლიობა. არსებობს ცხოველური (ზოობენთოსი) და მცენარეული (ფიტობენთოსი) ბენთოსი. წყალსატევის ფსკერზე ცხოვრების ნირის მიხედვით ზოობენთოსში განასხვავებენ გრუნტში ან გრუნტზე მცხოვრებ მოძრავ, ნაკლებად მოძრავ, უძრავ, ნაწილობრივ გრუნტში ჩაფლულ ან გრუნტზე მიმაგრებულ ცხოველებს. კვების მიხედვით ზოობენთოსი იყოფა მტაცებლებად, მცენარისმჭამელებად, დეტრიტისმჭამელებად და სხვა. ზღვის ფსკერზე მცხოვრები ზოგი ცხოველის მიკუთვნება ბენთოსური ან პელაგიური ორგანიზმებისათვის ძნელდება, რის გამოც მათ პლანქტობენთოსსა და ნექტობენთოსს უწოდებენ. მენთოსური ორგანიზმები შეიძლება იყოს მსხვილი (მაკრობენთოსი), საშუალო (მეზობენთოსი), მცირე (მიკრობენთოსი) და წვრილი, უბაქტერიებო ბენთოსი (მეიბენთოსი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ოკეანოლოგია
ბანზარეს ნაპირი
ბანზარეს ნაპირი (Banzare Coast) — უილქსის მიწის სანაპიროს ნაწილი (აღმოსავლეთი ანტარქტიდა). მდებარეობს ა. გ. 122° და 130° შორის. მყინვარული კალთა რამდენიმე გამომტანი მყინვარითაა. შუა ნაწილში კონტინენტურ მყინვარულ საფართან მიერთებულია ვოეიკოვის შელფური მყინვარი, რომლის აღმოსავლეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით მუდმივად არსებობს აისბერგთა დიდი თავმოყრა. აღმოაჩინა ბრიტანულ-ავსტრალიურ-ახალზელანდიურმა ანტარქტიდულმა კვლევითმა ექსპედიციამ 1931 წელს, რომლის სახელსაც (შემოკლებით) ატარებს იგი (British-Australian-New Zealand Antarctic Research Expedition).
სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის ნაპირები
დონეცკი
ქალაქი დონეცკი დაარსდა 1869 წელს უელსელი ბიზნესმენის, ჯონ იუზის მიერ. მან რეგიონში ფოლადის ქარხანა და რამდენიმე ქვანახშირის საბადო დააფუძნა. ამ დროისთვის ქალაქს იუზოვკა (Юзівка) ეწოდებოდა. საბჭოთა მმართველობისას, ფოლადის წარმოება ქალაქში კიდევ უფრო გაიზარდა. 1924 წელს მას სტალინო ეწოდა, 1932 წელს კი დონეცკის რეგიონის ცენტრი გახდა. 1962 წელს ქალაქს დონეცკი დაერქვა.
დამეგობრებული ქალაქები
დონეცკი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
ლიტერატურა
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
Formica baltica
Formica baltica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვიზელა
ვიზელა (Vizela) — ქალაქი პორტუგალიაში. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის აღწერით შეადგენდა 23,736 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ექტორ იასალდე
ექტორ კასიმირო იასალდე (Héctor Casimiro Yazalde; დ. 29 მაისი, 1946, ვილა ფიორიტო, ბუენოს-აირესი, არგენტინა — გ. 18 ივნისი, 1997, ბუენოს აირესი) — არგენტინელი ფეხბურთელი, მეტსახელად ჩიროლა. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. მისი საკლუბო კარიერის განსაკუთრებით ნაყოფიერი პერიოდი უკავშირდება აველიანედას „ინდეპენდიენტეს“ და განსაკუთრებით კი ლისაბონის „სპორტინგს“, რომლის შემადგენლობაში თამაშის დროს 46 გოლით ევროპის ოქროს ბუცის მფლობელი გახდა. იგი იყო პირველი არგენტინელი და ასევე პირველი არაევროპელი ფეხბურთელი, რომელმაც ეს ჯილდო მოიპოვა. ამასთან, იგი ასევე პირველი მოთამაშე იყო, რომელიც 1970 წელს არგენტინის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა.
ფიფას მონაცემებით, იასალდე ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე შედეგიანი არგენტინელი ფეხბურთელია, რომელმაც ჯამურად უმაღლესი დივიზიონის 382 ოფიციალურ მატჩში 253 გოლი გაიტანა — არგენტინის, პორტუგალიისა და საფრანგეთის საფეხბურთო კლუბებში ასპარეზობისას.
1968 წლიდან იცავდა არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1974 წლის დასავლეთ გერმანიის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. მიიჩნევენ არგენტინის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო თავდამსხმელად.
ადრეული წლები
დაიბადა 1946 წლის 29 მაისს აველიანედას ღარიბ უბანში — ვილა ფიორიტოში, იმავე რაიონში, სადაც დიეგო მარადონა. არასახარბიელო სოციალური მდგომარეობის გამო მუშაობის დაწყება 13 წლის ასაკიდან მოუწია. ყიდდა გაზეთებს, ბანანს, ხილს ან დამტვრეულ ყინულს, რათა გამომუშავებული გროშები (ამიტომაც შეარქვეს „ჩიროლა“) სახლში მიეტანა და მშობლებს მრავალშვილიანი ოჯახის გამოკვებაში დახმარებოდა. ფეხბურთში შემთხვევითობის წყალობით მოხვდა. ერთხელ იგი თავის მეგობარს, ორასიო აგირეს ბუენოს-აირესში სტუმრობდა, რომელიც სამოყვარულო კლუბ „პირანიაში“ თამაშობდა. იასალდეს, მისივე თხოვნით, გუნდის ვარჯიშში მონაწილეობის უფლება დართეს, რამაც მწვრთნელის ყურადღება მიიქცია და ვარჯიშის შემდეგ, იმავე დღეს მას კლუბთან კონტრაქტის გაფორმება შესთავაზეს. მანამდე იგი „ლოს-ანდესის“ და „რასინგ კლუბის“ ახალგაზრდულ გუნდებში თამაშობდა, თუმცა ამ გუნდების მესვეურებმა მასში პერესპექტიული მოთამაშე ვერ დაინახეს და როგორც მოგვიანებით თავად იხსენებდა, მწვრთნელებს მისი საფეხბურთო მონაცემებისთვის რიგიანად ყურადღება არ მიუქცევიათ.
ინდეპენდიენტე
1967 წლიდან არგენტინული ფეხბურთის ერთ-ერთი გრანდის, აველიანედას „ინდეპენდიენტეს“ რიგებში დაიწყო თამაში და პირველივე წელს გუნდთან ერთად ნასიონალის ჩემპიონობა მოიპოვა. „ინდეპენდიენტემ“ ტურნირის ფარგლებში გამართული 15 შეხვედრიდან — 12 მატჩი მოიგო, 2 ფრედ დაასრულა და მხოლოდ ერთი წააგო. საერთო ჯამში 26 ქულა მოაგროვა და სატურნირო ცხრილში მომდევნო ადგილზე მყოფ „ესტუდიანტესს“ ორი ქულით აჯობა. იასალდემ ნასიონალის ჩემპიონატის ფარგლებში გამართული 15 შეხვედრიდან 9 შეხვედრაში ითამაშა, 10 გოლი შეაგდო და თანაკლუბელ ლუის არტიმეს შემდეგ, მეორე საუკეთესო შედეგი აჩვენა. არტიმე, რომელმაც ისალდეზე მხოლოდ ერთით მეტი (11) ბურთი გაიტანა, — ტურნირის ბომბარდირი, ხოლო იასალდე — მეორე საუკეთესო გოლეადორი გახდა.
პირველი გოლი მეტოქის კარში იმავე წლის 24 სექტემბერს, „პლატენსეს“ წინააღმდეგ სტუმრად გამართულ ნასიონალის ჩემპიონატის მესამე ტურის შეხვედრაში გააქვს. შეხვედრა „ინდეპენდიენტეს“ გამარჯვებით — 2–1 მთავრდება. მეოთხე ტურის მატჩი „ინდეპენდიენტემ“ საკუთარ მოედანზე, „ლანუსთან“, დიდი ანგარიშით — 5–2 მოიგო. ხუთიდან სამი ბურთი იასალდემ გაიტანა — პირველი ჰეთ-თრიკი კარიერაში. მეხუთე ტურში „ინდეპენდიენტემ“ „კილმესი“ მიიღო და შეხვედრა კვლავ დიდი ანგარიშით 4–2 მოიგო. ოთხიდან ორი ბურთი იასალდემ გაიტანა (პირველი დუბლი). მეექვსე ტურში სტუმრად „ფერო კარილ ოესტე“ 2–1 დაამარცხა. პირველი ბურთი იასალდემ შეაგდო, მეორე კი რობერტო ტარაბინიმ თერთმეტმეტრიანიდან გაიტანა. მეშვიდე ტურში გათამაშების აუტსაიდერს რესისტენსიის „ჩაკო ფორევერს“ უმასპინძლა და შეხვედრა ისევ დიდი ანგარიშით 6–0 მოიგო. ამჯერად იასალდემ ექვსიდან მხოლოდ ერთი გოლი გაიტანა. მერვე ტურში სტუმრად, მარ-დელ-პლატაში, გენერალ სან-მარტინის სტადიონზე „სან-ლორენსო დე მარ-დელ-პლატა“ 3–0 დაამარცხა. იასალდემ აქაც გაიტანა. მეორე ბურთი რაულ არმანდო სავოიმ შეაგდო, ხოლო მესამე — ლუის არტიმემ. ეს იყო იასალდეს შთამბეჭდავი დასაწყისი „ინდეპენდიენტეს“ შემადგენლობაში, ზედიზედ ექვსი ტური ისე ითამაშა, რომ მოედანი უგოლოდ არ დაუტოვებია.
თავის ბოლო გოლს „ინდეპენდიენტეს“ შემადგენლობაში 1970 წლის 8 დეკემბერს, ლა-პლატის „ხიმნასია ი ესგრიმასთან“ შინ გამართულ ნასიონალის ჩემპიონატის მე-18 ტურის შეხვედრაში აგდებს. მატჩი მასპინძელთა გამარჯვებით — 5–2 მთავრდება. ბოლოჯერ „ინდეპენდიენტეს“ მაისურით იმავე წლის 16 დეკემბერს, ნასიონალის ჩემპიონატის მე-20 ტურის საშინაო შეხვედრაში „ბანფილდის“ წინააღმდეგ გამოდის მინდორზე. მატჩი კვლავ მასპინძელთა გამარჯვებით, ამჯერად ანგარიშით 2–0 მთავრდება.
საერთო ჯამში, კლუბის შემადგენლობაში 1967–1970 წლებში არგენტინის პირველობაზე 113 შეხვედრა ჩაატარა და 71 გოლი გაიტანა.
ლისაბონის სპორტინგი
1970 წლიდან მოწვევები ჰქონდა „სანტოსიდან“ და „პალმეირასიდან“, ასევე კონტრაქტს სთავაზობდნენ „ვალენსია“ და ლიონის „ოლიმპიკი“, მონტევიდეოს „ნასიონალი“ და „ბოკა ხუნიორსი“, თუმცა მან ლისაბონის „სპორტინგში“ გადაწყვიტა კარიერის გაგრძელება.
ლისაბონის „სპორტინგთან“ კონტრაქტი 1971 წლის 25 იანვარს გააფორმა და თავის ახალ კლუბს 11 თებერვალს, პორტუგალიის მიმდინარე ჩემპიონატის შუა პერიოდში შეუერთდა. თუმცა იმ დროს უცხოელ ფეხბურთელებზე არსებული ლიმიტის გამო კლუბი ოფიციალურ შეხვედრებში მონაწილეობის მიზნით მას განაცხადში ვერ შეიყვანდა. ამ გარემოებიდან გამომდინარე, იასალდეს მიმდინარე სეზონის ბოლომდე მხოლოდ ამხანაგურ მატჩებში შეეძლო მონაწილეობის მიღება.
„სპორტინგის“ მაისურით პირველად 1971 წლის 24 თებერვალს, ამხანაგურ მატჩში, პარიზის „რედ სტარის“ წინააღმდეგ ითამაშა. მატჩი, რომელიც ლისაბონში, ჟოზე ალვალადეს სტადიონზე (Estádio José Alvalade) შედგა — შიკუ ფარიას, ჟოაო ლარანჟეირას და ვიტორ გონსალვეშის გოლების წყალობით „სპორტინგმა“ მშრალი ანგარიშით — 3–0 მოიგო.
რაც შეეხება სატურნირო შეხვედრას, მისი ოფიციალური დებიუტი 1971 წლის 12 სექტემბერს, პორტუგალიის ჩემპიონატის პირველივე ტურის კალენდარულ მატჩში, „ბოავიშტას“ წინააღმდეგ შედგა. იასალდეს სადებიუტო შეხვედრა „სპორტინგმა“ ასეთი შემადგენლობით ჩაატარა: ვიტორ დამაში, ილარიუ და კონსეისაუ, პედრუ გომეში, ფრანსისკუ კალო, ჟოაო ლარანჟეირა, ვიტორ მანუელ დე ალმეიდა გონსალვეში, ფერნანდუ პერიშ და სილვა, ნელსონ ფერნანდეში (ჟოაო ლორენსუ), ჟოაკიმ ანტონიუ დინიში, შიკუ ფარია (დანი სილვა) და ექტორ იასალდე. მთ. მწვრთნელი: მარიუ ლინუ. შეხვედრა ამჯერადაც ლისაბონში, კვლავ ჟოზე ალვალადეს სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით 4–1 დამთავრდა. ოთხიდან ორი ბურთი იასალდემ გაიტანა, მე-5 და 25-ე წუთებზე — სადებიუტო მატჩის პირველი ორი გოლი და შესაბამისად, პირველი დუბლი პორტუგალიურ კარიერაში.
პორტუგალიის ჩემპიონატი 1971–72
„სპორტინგის“ რიგებში 1971-72 წლების სეზონში პორტუგალიის პირველობაზე იასალდემ ოცდაათიდან 20 მატჩი ჩაატარა და 9 გოლი შეაგდო. „სპორტინგმა“ ტურნირის ფარგლებში გამართული 30 შეხვედრიდან — 17 მატჩი მოიგო, 9 ფრედ დაასრულა და 4 წააგო. საერთო ჯამში 43 ქულა მოაგროვა და სატურნირო ცხრილში ქვეყნის ჩემპიონის „ბენფიკასა“ და ვიცე-ჩემპიონის სეტუბალის „ვიტორიას“ შემდეგ მესამე ადგილი დაიკავა.
პორტუგალიის ჩემპიონატი 1972–73
მომდევნო სეზონში 29 შეხვედრაში უკვე 19-ჯერ აიღო მეტოქეთა კარი. „სპორტინგმა“ ტურნირის ფარგლებში გამართული 30 შეხვედრიდან — 15 მატჩი მოიგო, 7 ფრედ დაასრულა და 8 წააგო. საერთო ჯამში 37 ქულა მოაგროვა და სატურნირო ცხრილში მეხუთე ადგილი დაიკავა.
პორტუგალიის ჩემპიონატი 1973–74
1973-74 წლების სეზონში 30 თამაშში 46 გოლი გაიტანა და ევროპის ოქროს ბუცი მოიგო. ეს იყო ერთ სეზონში გატანილი გოლების რაოდენობის მიხედვით ევროპის რეკორდი, რომელსაც არგენტინელ ფეხბურთელთა შორის იგი 38 წელი ინარჩუნებდა. აღნიშნული რეკორდი მხოლოდ 2012 წელს დაემხო, როდესაც ლიონელ მესიმ ერთ სეზონში 50 ბურთის გატანა შეძლო. „სპორტინგის“ შემადგენლობაში მონაწილეობა მიიღო და ერთი გოლიც შეაგდო ევროპის თასების მფლობელთა თასის გახმაურებულ მატჩში გლაზგოს „რეინჯერსის“ წინააღმდეგ; ეს იყო ტურნირის განმეორებითი მერვედფინალური შეხვედრა (პირველი მატჩი გლაზგოში „რეინჯერსმა“ 3–2 მოიგო), რომელიც 1971 წლის 3 ნოემბერს, ჟოზე ალვალადეს სტადიონზე გაიმართა. მატჩის ძირითადი დრო მასპინძელთა გამარჯვებით 3–2 დასრულდა. დაინიშნა დამატებითი დრო, რომელშიც მეტოქეებმა თითო ბურთი გაცვალეს — 4–3 „სპორტინგის“ სასარგებლოდ. წესით სტუმრად გატანილი გოლის წყალობით შოტლანდიელებს შემდეგი ეტაპის საგზური თამაშის დამთავრებისთანავე ეკუთვნოდათ, თუმცა ჰოლანდიელმა მსაჯმა ლორენს ვან რავენსმა გადაწყვიტა, რომ გამარჯვებულის გამოსავლენად გუნდებს მატჩისშემდგომი პენალტების სერია უნდა შეესრულებინათ. მართალია, „სპორტინგმა“ პენალტების სერიაში „რეინჯერსს“ აჯობა, თუმცა, საბოლოოდ, უეფას მოქმედი წესებიდან გამომდინარე, პენალტების სერიის შედეგი გაუქმდა და „რეინჯერსი“ სტუმრად გატანილი გოლის მოქმედი წესიდან გამომდინარე მომდევნო რაუნდში გავიდა, სადაც ჯერ „ტორინოს“ ბარიერი დაძლია (1–1; 1–0), შემდეგ მიუნხენის „ბაიერნის“ (1–1; 2–0) და ფინალში მოსკოვის „დინამოს“ დამარცხების (3–2) შემდეგ თასსაც დაეუფლა.
1971–1975 წლებში ლისაბონელთა მაისურით პორტუგალიის პირველობაზე 104 შეხვედრა ჩაატარა და ამდენივე გოლი შეაგდო მეტოქეთა კარებში. რაც შეეხება „სპორტინგის“ რიგებში პორტუგალიის თასზე და ევროთასებზე ჩატარებულ მატჩებს და გატანილ ბურთებს, აქაც შთამბეჭდავი შედეგიანობით გამოირჩა — 13 მატჩი და 12 გოლი პორტუგალიის თასზე, 14 მატჩი და 10 გოლი ევროთასებზე.
საერთო ჯამში, ყველა ტურნირის ჩათვლით, „სპორტინგის“ შემადგენლობაში ჩატარებულ 131 ოფიციალურ შეხვედრაში იასალდემ 126-ჯერ აიღო მეტოქეთა კარები.
მარსელის ოლიმპიკი
1975 წლიდან მარსელის „ოლიმპიკის“ რიგებში გამოდიოდა. 1975-76 წლების სეზონში „ოლიმპიკის“ მაისურით საფრანგეთის პირველობაზე 31 მატჩი ჩაატარა და 19 გოლი შეაგდო. მომდევნო სეზონში 13 შეხვედრაში მხოლოდ 4-ჯერ აიღო მეტოქეთა კარი.
მარსელელთა რიგებში მონაწილეობა მიიღო საფრანგეთის თასის ფინალურ შეხვედრაში ლიონის „ოლიმპიკის“ წინააღმდეგ, რომელიც 1976 წლის 12 ივნისს, „პარკ დე პრენსზე“ გაიმართა და მარსელის „ოლიმპიკის“ გამარჯვებით 2–0 დასრულდა.
სანაკრებო კარიერა
1968–1974 წლებში არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 17 შეხვედრა ჩაატარა, რომლის მაისურით პირველად 1968 წლის 3 აგვისტოს, ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში გამოვიდა მინდორზე. არგენტინელებმა თამაში ასეთი შემადგენლობით ჩაატარეს: რუბენ ომარ სანჩესი, რობერტო როდოლფო აგირე, ოსკარ მალბერნატი, ექტორ ალბერტო ოსტუა, რობერტო პერფუმო, ალფიო რუბენ ბასილე, ალბერტო რენდო, ხორხე რაულ სოლარი (რაულ არმანდო სავოი), კარლოს ხოსე ველიო (სესარ ლუის მენოტი), ოსკარ მასი და ექტორ იასალდე. მთ. მწვრთნელი: ხოსე მარია მინელია. მატჩი რიო-დე-ჟანეიროში მარაკანაზე გაიმართა და ბრაზილიელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 4–1 დასრულდა. ეროვნული ნაკრების რიგებში უკანასკნელად 1974 წლის 26 ივნისს, ნიდერლანდების ნაკრების წინააღმდეგ დასავლეთ გერმანიის მსოფლიო ჩემპიონატის მეორე ჯგუფური ეტაპის შეხვედრაში ითამაშა. არგენტინელეთა რიგებში თამაშობდნენ: დანიელ კარნევალი, რამონ ერედია, რობერტო პერფუმო, ფრანსისკო სა, ენრიკე ვოლფი (რუბენ ოსკარ გლარია), კარლოს სკეო, რობერტო ტელჩი, რუბენ აიალა, აგუსტინ ბალბუენა, რენე ჰაუსმანი (მარიო კემპესი) და ექტორ იასალდე. მთ. მწვრთნელი: ვლადისლაო კაპი. მატჩი გელზენკირხენში გაიმართა და ნიდერლანდელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 4–0 დასრულდა.
ექტორ იასალდემ არგენტინის ეროვნული ნაკრების მაისურით სულ სამი ბურთი გაიტანა. პირველი გოლი მან პერუელებთან გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შეაგდო. მატჩი 1968 წლის 29 აგვისტოს ლიმას ეროვნულ სტადიონზე გაიმართა და ფრედ — 2–2 დასრულდა. არგენტინელებმა შემდეგი შემადგენლობით ითამაშეს: ედგარდო ნორბერტო ანდრადა, რაფაელ ალბრეხტი, რობერტო პერფუმო, ალბერტო რენდო, როდოლფო ფიშერი, ექტორ იასალდე (ანხელ მანუელ სილვა), ალფიო რუბენ ბასილე (რობერტო როდოლფო აგირე), ლოპესი, ექტორ სალვადორ მინიტი, ექტორ ალბერტო ოსტუა (ხორხე რაულ სოლარი) და რაულ არმანდო სავოი.
თავისი მეორე და მესამე სანაკრებო გოლი მან დასავლეთ გერმანიის მსოფლიო ჩემპიონატის პირველი ჯგუფური ეტაპის მესამე შეხვედრაში ჰაიტის ეროვნულ ნაკრებს გაუტანა. მატჩი 1974 წლის 23 ივნისს მიუნხენის „ოლიმპიაშტადიონზე“ გაიმართა და არგენტინელთა გამარჯვებით — 4–1 დასრულდა. ამ მატჩში არგენტინელთა ღირსებას იცავდნენ: დანიელ კარნევალი, რამონ ერედია, რობერტო პერფუმო, ფრანსისკო სა, ენრიკე ვოლფი, კარლოს ბაბინგტონი, რობერტო ტელჩი, რუბენ აიალა, მარიო კემპესი (აგუსტინ ბალბუენა), რენე ჰაუსმანი (მიგელ ანხელ ბრინდისი) და ექტორ იასალდე.
მისი მონაწილეობით გამართული 17 შეხვედრიდან არგენტინის ეროვნულმა ნაკრებმა 8 შეხვედრა ფრედ დაამთავრა, 6 შეხვედრა დათმო და მხოლოდ სამ შეხვედრაში გაიმარჯვა — ბოლივიის (1–0), საფრანგეთისა (2–0) და ჰაიტის ეროვნულ გუნდებთან (4–1). ამ 17 შეხვედრაში არგენტინელებმა მეტოქის კარში 22 ბურთი გაიტანეს, ხოლო საკუთარ კარში 29 ბურთი მიიღეს.
მსოფლიო ჩემპიონატზე
ექტორ იასალდემ მხოლოდ ერთ, 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იასპარეზა, სადაც არგენტინის ნაკრების მიერ ჩატარებული 6 შეხვედრიდან სამ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და 2 ბურთი გაიტანა.
თამაშის სტილი
ფეხბურთის სპეციალისტების შეფასებით იასალდე თავდამსხმელისთვის აუცილებელი საუკეთესო მონაცემებით გამოირჩეოდა: თანაბრად ფლობდა ორივე ფეხს და არანაკლებ კარგად თამაშობდა თავით. ფლობდა ბურთის დამუშავების მაღალ ტექნიკას, როგორც ბურთის მიღებისას და მცველებთან ორთაბრძოლისას, ასევე შეტევის დამამთავრებელ ფაზებში, როდესაც საჭირო ხდებოდა სწრაფი გადაწყვეტილებების მიღება. გამოირჩეოდა ძლიერი და ზუსტი დარტყმით, ზუსტი პასებით და განსაკუთრებული საგოლე ალღოთი. ჰქონდა თამაშისა და მოედნის შესანიშნავი ხედვა და რთული სათამაშო სიტუაციებიდან საუკეთესო გამოსავლის მონახვის უნარი. საჭიროების შემთხვევაში უნარიანად იყენებდა დრიბლინგს და ზუსტად ირჩევდა შეტევისა თუ კომბინაციის გაგრძელების საუკეთესო ვარიანტს. კარგად გრძნობდა პარტნიორს და თავადაც საუკეთესო პარტნიორი იყო თანაგუნდელთათვის. იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც თავადაც შეეძლო მეტოქის კარის აღება, უკეთეს სათამაშო პოზიციაში მყოფ პარტნიორს არასდროს უგვიანებდა საგოლე გადაცემას. გამოირჩეოდა მებრძოლი ხასიათით და არ გაურბოდა მცველებთან ორთაბრძოლას. მიუხედავად იმისა, რომ არ გამოირჩეოდა განსაკუთრებული ათლეტური მონაცემებითა და დიდი ფიზიკური ძალით, დახვეწილი ტექნიკისა და შექმნილ სიტუაციაში სწრაფი ორიენტირების უნარის წყალობით, მეტწილად გამარჯვებული გამოდიოდა მცველებთან ორთაბრძოლების დროს. შეეძლო ცრუ მოძრაობით, მახვილგონივრული მანევრითა და მოწინააღმდეგეთათვის მოულოდნელი გაწყვეტილებით უკან მოეტოვებინა და „მოეტეხა“ არა მხოლოდ უშუალო მეურვე, არამედ მეტოქის დაცვის მთელი ხაზი და თავად დაეგვირგვინებინა შეტევა. პიროვნული და პროფესიული თვისებებიდან გამომდინარე სარგებლობდა თანაგუნდელთა და გულშემატკივართა განსაკუთრებული სიყვარულით, რომელთა უმრავლესობა მას თავისი დროის ერთ-ერთ ყველაზე ელეგანტურ ფეხბურთელად მიიჩნევდა.
საკლუბო
20px მონაცემები განახლებულია სპორტული კარიერის ბოლოს.
საინტერესო ფაქტები
1974 წელს, როგორც საუკეთესო ბომბარდირს, ევროპის ოქროს ბუცის პრიზად იასალდეს ტოიოტას მარკის ავტომობილი გადასცეს, რომელიც მან გაყიდა, ხოლო მიღებული თანხა თანაგუნდელებს გაუნაწილა.
იასალდე იყო პირველი არგენტინელი და პირველი სამხრეთამერიკელი ფეხბურთელი, რომელსაც ევროპის ოქროს ბუცი გადაეცა.
ლისაბონის „სპორტინგის“ ფეხბურთელთაგან იასალდეს შემდეგ მხოლოდ ბრაზილიელმა მარიო ჟარდელმა (Mário Jardel Almeida Ribeiro) შეძლო ევროპის ოქროს ბუცის მოპოვება, როდესაც 2001–02 წლების სეზონზე პორტუგალიის პირველობაზე 42 ბურთი გაიტანა.
ევროპის ოქროს ბუცის ლაურეატებს შორის იასალდეს გატანილი ბურთების რაოდენობის მხრივ (46 გოლით), მეოთხე საუკეთესო მაჩვენებელი აქვს ლიონელ მესის (50; „ბარსელონა“; 2011–12), კრიშტიანუ რონალდუს (48; მადრიდის „რეალი“; 2014–15) და დუდუ ჯორჯესკუს (47; ბუქარესტის „დინამო“; 1974–75) შემდეგ.
1973 წლის 7 ოქტომბერს, პორტუგალიის პირველობაზე გამართულ პირველი წრის შეხვედრაში ლისაბონის „ორიენტალთან“, რომელიც „სპორტინგმა“ 7–0 მოიგო, იასალდემ 4 ბურთი გაიტანა.
1974 წლის 17 თებერვალს, პორტუგალიის პირველობაზე გამართულ მეორე წრის შეხვედრაში იმავე ლისაბონის „ორიენტალთან“, რომელიც „სპორტინგმა“ ამჯერად, 8–0 მოიგო, იასალდემ 5 ბურთი გაიტანა.
პორტუგალიაში, „სპორტინგის“ შემადგენლობაში თამაშის დროს მის მიმართ განსაკუთრებულ სიმპათიებს მეტოქე გუნდების, მათ შორის განსაკუთრებით „ბენფიკას“ გულშემატკივრები გამოხატავდნენ. ფეხბურთის მოყვარულებს თავი დაამახსოვრა, როგორც თავმდაბალმა და გულისხმიერმა, უბრალოებით, ადამიანური ღირსებითა და მაღალი პროფესიონალიზმით დაჯილდოებულმა და ყოველგვარ ვარსკვლავურ დაავადებას მოკლებულმა ადამიანმა. მინდორს მიღმა გამორჩეულად კარგი ურთიერთობა ჰქონდა მინდორზე მის მოწინააღმდეგესთან, ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს პორტუგალელ ფეხბურთელთან ეუსებიოსთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ინდეპენდიენტეს ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუელს ოლდ ბოისის ფეხბურთელები კატეგორია:ურაკანის ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის სპორტინგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
სექტემბერი
სახელი ეწოდა იმ ფაქტის გამო, რომ იგი იყო მეშვიდე თვე რომაული კალენდრისა (ლათინურად septem — შვიდი), როდესაც წელი იწყებოდა მარტში. ქართული წარმართული კალენდრით — ახალწლისა, ხოლო ხალხური სახელწოდებაა — ენკენისთვე.
სექტემბერი არის შემოდგომის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და გაზაფხულისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში. ბუნიობის ერთ-ერთი დღე სექტემბერზე მოდის.
სექტემბრის ზოდიაქოს ნიშნებია ქალწული და სასწორი.
სექტემბერი ყოველთვის იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც დეკემბერი.
ახალწლისა
კორნელი კეკელიძე ახალწლისას 6 აგვისტო — 4 სექტემბრით საზღვრავდა.
კ. კეკელიძის აზრით „ახალწლისაჲ“ (თთუე), სახელობითი ბრუნვა — ახალწელი, არის შესატყვისი ირანული „ნავროზისა“ (ახალი დღე) და თარგმანი სომხური „ნავასარდისა“ (ახალი წელი).
სექტემბრის მნიშვნელოვანი მოვლენები
100px|right
Formica bauckhorni
Formica bauckhorni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კანიე უესტი
კანიე ომარი უესტი (Kanye Omari West; დ. 8 ივნისი, 1977) — ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერი, რეპერი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და დიზაინერი.
პოპოულარობა მოიპოვა 2000-იან წლებში. ის დაიბადა ატლანტაში, გაიზარდა ჩიკაგოში და გახდა ცნობილი, როგორც Roc-A-Fella Records-ის პროდიუსერი, თუმცა შემდგომში მან თავისი რეპ-კარიერაც წამოიწყო და 2004 წელს გამოსცა პირველი ალბომი, The College Dropout, რომელმაც კომერციული წარმატება და კრიტიკოსების მიერ აღიარება მოიპოვა. შემდეგში მან თავისი ლეიბლი, GOOD Music დაარსა. მის მუსიკაში გამოიყენებოდა როგორც ორკესტრის, ასევე სინთეზატორებისა და Auto-Tune-ს ელემენტები, რაც განსაკუთრებით შეინიშნებოდა ალბომებში Late Registration (2005), Graduation (2007) და 808s & Heartbreak (2008). მის მე-5 და მე-6 ალბომებმა, My Beautiful Dark Twisted Fantasy-მ (2010) და Yeezus-მა (2013) ასევე მოიპოვეს კომერციული წარმატება და კრიტიკოსების მოწონება. უესტმა სხვადასხვა მუსიკალური სტილების გამოყენება მის შემდგომ 2 ალბომში, The Life of Pablo-ში (2016) და Jesus Is King-ში (2019) დაიწყო. მის მე-10 ალბომმა, Donda-მ ასევე მიაღწია კომერციულ წარმატებას, თუმცა კრიტიკოსებისგან შედარებით დაბალი შეფასება დაიმსახურა. უესტის დისკოგრაფიაში ასევე შედის 2 კოლაბორაციული ალბომი. ესენია Watch The Throne (2011) ჯეი-ზისთან ერთად და Kids See Ghosts (2018) Kid Cudi-სთან ერთად.
უესტი, რომელმაც 160 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაყიდა, 100 ყველაზე გაყიდვადი მუსიკალური შემსრულებლების სიაში შედის. მას მიღებული აქვს გრემის 90-ზე მეტი ნომინაცია, აქედან მან 22-ში გაიმარჯვა, რაც რეპერებს შორის ყველაზე დიდი მაჩვენებელია. მას ასევე მოგებული აქვს ბილბორდის Artist Achievment Award, BRIT Awards, როგორც საუკეთესო საერთაშორისო მამაკაცი სოლო-შემსრულებელი და მაიკლ ჯექსონის სახელობის Video Vanguard Award. კანიეს 6 ალბომი Rolling Stone-ის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში მოხვდა. ამავე ჟურნალმა ის ყველა დროის 100 საუკეთესო ავტორების სიაში შეიტანა. 2005-დან 2015-მდე ის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა სიაში შედიოდა.
ბეპუ
thumb|250px ბეპუ, (იაპ. 別府市, Beppu-shi) ქალაქი იაპონიაში (ოიტის პრეფექტურა), კუნძულ კიუსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ბეპუს ყურის ნაპირზე. 135 ათ. მცხოვრებით. რკინიგზის სადგური; მსუბუქი და ქიმიური მრეწველობის საწარმოები. ბეპუ ცნობილი კურორტია. ცხელი მინერალური წყაროები. ბალნეოლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი.
კანიე უესტი
ადრეული ცხოვრება
უესტი დაიბადა 1977 წლის 8 ივნისს ქალაქ ატლანტაში, ჯორჯია.კანიეს მშობლები ერთმანეთს უესტის დაბადებიდან 3 წლის შემდეგ დაშორდნენ, რის შემდეგაც უესტი დედამისთან ერთად საცხოვრებლად ჩიკაგოში გადავიდა.
ბეპუ
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
ბუენავისტა (ბოჰოლი)
ბუენავისტა (ოფიციალურად ბუენავისტის მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Buenavista; Bayan ng Buenavista) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბოჰოლის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 711 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 35 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბოჰოლის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ბეჟანიანი
„ბეჟანიანი“ — ქართული ხალხური სიტყვიერების ძეგლი. საფუძვლად დაედო „როსტომიანის“ ერთი ეპიზოდი ბეჟანისა და მანიჟეს (მანიჟავის) სამიჯნურო თავგადასავალი. ბერნარდე ნეაპოლელის გადმოცემით, „ბეჟანიანი“ ძალზე პოპულარული იყო ძველ საქართველოში. ცნობილია მისი ქართლური, კახური, იმერული, ფშაური, ხევსურული, სვანური ვარიანტები. XIX საუკუნის ბოლოს „ბეჟანიანი“ თორმეტჯერ გამოიცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
დართმუზის კოლეჯი
დართმუზის კოლეჯი (Dartmouth College) — კერძო აკადემიური დაწესებულება ჰანოვერში, ნიუ-ჰემპშირი, აშშ. კოლეჯი აივი ლიგის წევრია და ერთ-ერთია ცხრა კოლონიურ კოლეჯთაგან, რომელიც ამერიკის რევოლუციამდე დაარსდა. კოლეჯი დაფუძნდა 1769 წელს ელეაზარ უილოკის მიერ ნაწილოვრივ ამერიკელი ინდიელი მოძღვრის სახელად სამსონ ოკომის მიერ მოზიდული თანხებით და სიძველით მეცხრე კოლეჯია აშშ-ში. წამყვანი ლიბერალურ ხელოვნებათა საბაკალავრო პროგრამის პარალელურად დართმუზს აქვს სამედიცინო, საინჟინრო და ბიზნეს სკოლები, 18 სამაგისტრო პროგრამასთან ერთად, შესაბამისად სტანდარტული ამერიკული კლასიფიკაციით ის უნივერსიტეტის რანგზე დგას. თუმცა ტრადიციისამებრ, ნაწილობრივ დართმუზის კოლეჯის ისტორიული მნიშვნელობისა და ასევე საბაკალვრო განათლების უპირატესობის გამო მას კოლეჯად მოიხსენიებენ. 5.744 სტუდენტით დართმუზი ყველაზე მცირე სკოლაა აივი-ლიგის ოჯახში.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები კატეგორია:ნიუ-ჰემპშირი კატეგორია:აივი ლიგა
მაია (პორტუგალია)
მაია (Maia) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მაიას მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 40000 კაცს.
რენე ლუი არჟანსონი
რენე ლუი არჟანსონი (დ. 18 ოქტომბერი, 1694 ― გ. 26 იანვარი, 1757) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე და ეკონომისტი, ლიბერალიზმის ერთ-ერთი წინამორბედი. ლუდოვიკო XV-ის დროს იყო საგარეო საქმეთა მინისტრი. შემდეგ მთავრობას ჩაუდგა ოპოზიციაში. მოითხოვდა მთავრობის ძალაუფლების შეზღუდვას, საზოგადოებრივ ცხოვრებაში სახელმწიფოს ჩაურევლობას, პრივილეგიური ფენების ლიკვიდაციას. გამოდიოდა მერკანტილიზმის წინააღმდეგ, იცავდა ვაჭრობის თავისუფლებას. მეურნეობაში უპირატესობას ანიჭებდა მიწათმოქმედებას. მისი შეხედულებები უახლოვდებოდა ფიზიოკრატების იდეებს. მისი მთავარი ნაშრომია „ფიქრები საფრანგეთის მართვის წარსულსა და აწმყოზე“ (1737).
მაია (პორტუგალია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
რენე ლუი არჟანსონი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1694 კატეგორია:გარდაცვლილი 1757 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:ფრანგი ლიბერალები
ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისკენ (ბაშოს ნაწარმოები)
მინი|[[მაცუო ბასიო|ბასიო, ჰოკუსაის ნახატი.]] ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისკენ (奥の細道; おくのほそ道) — იაპონელი ავტორის, მაცუო ბასიოს ჰაიბუნი და ედოს ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ნაწარმოები, რომელიც პირველად ავტორის სიკვდილის შემდეგ, 1702 წელს გამოქვეყნდა.
ტექსტი დაწერილია სამოგზაურო პროზაულ სტილში, მასზე მუშაობა კი ავტორმა მას შემდეგ დაიწყო, რაც მთელი იაპონიის მაშტაბით, მე-17 საუკუნის ბოლოს, სახიფათო ქვეითი მოგზაურობა მოაწყო. მიუხედავად ავტორის პოეტური შემოქმედებით ცნობადობისა, ზემოხსენებულმა პროზაულ სტილში დაწერილმა წიგნმა მრავალი ადამიანი შთააგონა, გაჰყოლოდნენ მის კვალს და დამდგარიყვნენ შემოქმედის გზაზე. წიგნის ერთ-ერთ ყველაზე დასამახსოვრებელ პასაჟში ბაშო ამბობს, რომ „ყოველი დღე არის მოგზაურობა, ხოლო მოგზაურობა — სახლი“. აღსანიშნავია, რომ ნაწარმოებზე დიდი გავლენა იქონია ტანის ეპოქის ჩინელი პოეტის, დუ ფუს შემოქმედებამ.
კენჯი მიაზავამ, იაპონელმა ლიტერატორმა, ნაწარმოებზე საუბრისას ერთხელ თქვა: „თითქოს თავად იაპონიის სულმა დაწერა ის“.
ტექსტი
წიგნი მოგზაურობიდან ხუთ წელიწადში გამოქვეყნდა, ამ პერიოდში ავტორმა მრავალგზის შეასწორა საკუთარი ჩანაწერები, სანამ საბოლოო სახემდე დაიყვანდა. მინი|[[მაცუო ბასიო|ბაშოს კოტეჯი კამელიას გორაზე, ედოს ეპოქის ფერწერული ნიმუში.]]
სქოლიო
კატეგორია:იაპონური ლიტერატურა კატეგორია:შუა საუკუნეების ლიტერატურა კატეგორია:XVIII საუკუნის ლიტერატურა
Formica beijingensis
Formica beijingensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველო-ბიზანტიის ომი (1028)
საქართველო-ბიზანტიის ომი — ომი, რომელიც მიმდინარეობდა ბიზანტიასა და საქართველოს შორის 1028 წელს ისტორიული სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაკავებლად.
ბასილი II-მ 1025 წელს ბიზანტიაში მძევლად მყოფი ბაგრატი პირობისამებრ საქართველოში გამოისტუმრა. იმავე წელს კეისარი გარდაიცვალა და ახალმა იმპერატორმა კონსტანტინე VIII-მ სცადა ბაგრატის უკან დაბრუნება, მაგრამ უფლისწულმა საქართველოს ფარგლებში შეასწრო. 1027 წელს ახალგამეფებულ ბაგრატ IV-ს უღალატეს ტაოელმა აზნაურებმა და ბიზანტიის მხარეზე გადავიდნენ.
1028 წელს იმპერატორმა საქართველოს წინააღმდეგ დიდძალი ჯარი გამოგზავნა. ბიზანტიის ჯარმა კვლავ მოაოხრა არტაანი, ჯავახეთი, თრიალეთში შეიჭრა და კლდეკარის ციხის აღება სცადა, მაგრამ ერისთავ ლიპარიტ ლიპარიტის ძემ შეძლო თავისი რეზიდენციის დაცვა. მდგომარეობა გაართულა იმ გარემოებამ, რომ ბაგრატს კვლავ უღალატეს ადგილობრივმა აზნაურებმა და თავიანთი ციხეები მტერს გადასცეს. ასევე მტრის მხარეზე გადავიდნენ შავშეთის აზნაურებიც. მაგრამ ამ მხარეში შემოსეულ მტრის წინააღმდეგ ბრძოლა ითავა ტბეთის ეპისკოპოსმა საბამ და შავშეთი დაიცვა. მაშინ ბიზანტიის სარდალმა სცადა ბაგრატ IV-თვის დაეპირისპირებინა ბაგრატიონთა გვარის ერთ-ერთი წარმომადგენელი — ბიზანტიაში გადახვეწილი დემედტრე გურგენის ძე და მოსყიდვითა და დაპირებებით, „წვრილი ერის”, ე. ი. მწარმოებელი მოსახლეობის გადაბირებაც კი შეძლო. მდგომარეობა ძალზე გართულდა, მაგრამ ამ დროს გარდაიცვალა კონსტანტინე VIII, ხოლო ახალმა იმპერატორმა რომანოზმა სხვა პოლიტიკური გეზი აირჩია და საქართველოდან ჯარი გაიწვია. 1029-1030 წლებში კონსტანტინეპოლს გაემგზავრა ბაგრატის დედა მარიამ დედოფალი და ბიზანტიასთან სამშვიდობო ურთიერთობას მიაღწია.
ლიტერატურა
კატეგორია:XI საუკუნის ომები კატეგორია:საქართველოს ომები კატეგორია:ბიზანტიის იმპერიის ომები
Byzantine–Georgian wars
რიო-სემგერის დეპარტამენტი
რიო-სემგერის დეპარტამენტი (Departamento Río Senguer) — დეპარტამენტი არგენტინაში, ჩუბუტის პროვინციაში.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ალტო-რიო-სენგერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩუბუტის პროვინციის დეპარტამენტები
ბრაიან მეი
ბრაიან ჰაროლდ მეი (Brian Harold May; დ. 19 ივლისი, 1947) — ინგლისელი მუსიკოსი და ასტროფიზიკოსი, ცნობილი როგორც ჯგუფ „Queen-ის“ გიტარისტი. ბრაიანი იყენებს გიტარა „Red Special“-ს, რომელიც მამამისის დახმარებით დაამზადა. ბრაიანმა შექმნა ჰიტები როგორებიცაა: Now I'm Here, '39, Tie Your Mother Down, We Will Rock You, Who Wants to Live Forever, Hammer to Fall, Save Me, Fat Bottomed Girls, I Want It All, და Too Much Love Will Kill You.
ბრაიანმა დაიკავა 39-ე ადგილი ჟურნალ როლინგ სტოუნის რეიტინგში „ყველა დროის 100 უდიდესი გიტარისტი“.
ბიოგრაფია
ბრაიან მეი დაიბადა ლონდონში, 1947 წლის 19 ივლისს, ჰაროლდ და რუთ მეის ოჯახში. ბრაიანმა 7 წლის ასაკში მამის ხელმძღვანელობით დაიწყო გიტარაზე დაკვრის სწავლა და ამასთან, ფორტეპიანოზე დაკვრაშიც მეცადინეობდა. ბრაიანმა ჯერ კიდევ სწავლის პერიოდში, 1964 წელს, ჩამოაყალიბა ჯგუფი „1984“. ამ დროისთვის მან, მამამისის დახმარებით, შეძლო დაემზადებინა საკუთარი გიტარა "Red Special" რასაც 2 წელი მოანდომა. ბრაიანმა გიტარის მასალად ტროპიკული ხის, მაჰაგონის ("წითელი ხე") ჯიშის ძალიან ძველი ნაჭერი შეარჩია. 1966 წელს მან სკოლა დაამთავრა ათი "O" და ოთხი "A" ქულით ("A" ითვლება შეფასების უმაღლეს ხარისხად, "O" - ჩვეულებრივ დონედ და ა.შ.) და 1967 წლიდან სწავლა განაგრძო უმაღლეს სასწავლებელში - "იმპერიულ კოლეჯში". "იმპერიულ კოლეჯში" ბრაიანთან ერთად სწავლობდა ტიმ სტაფელი, რომელიც ბრაიანთან ერათად უკრავდა ჯგუფ 1984-ში (რომელიც დაიშალა და მისგან მხოლოდ ბრაიან მეი და ტიმ სტაფელი დარჩნენ). ბრაიანმა და ტიმმა "იმპერიულ კოლეჯში" ჩამოაყალიბეს ახალი ჯგუფი Smile (ღიმილი). მათ დასარტყამ ინსტრუმენტზე შემსრულებლად აიყვანეს როჯერ ტეილორი. მალე შეუერთდათ ფრედი მერკური, რომელმაც ჯგუფს სახელი შეუცვალა და დაარქვა Queen.
Red Special
ბრაიანმა, მამამისის დახმარებით დაამზადა საკუთარი გიტარა - Red Special, რასაც 2 წელი მოანდომა. ეს არ იყო ჩვეულებრივი გიტარა. ბრაიანს, გიტარაზე მუშაობის პროცესში, ბევრი სხვადასხვა კონსტრუქციის მოსინჯვა მოუხდა. გიტარის მასალად ტროპიკული ხის - მაჰაგონის ("წითელი ხე") ჯიშის ძალიან ძველი ნაჭერი შეარჩია. ჟღერადობის გასაუმჯობესებლად საგანგებო ექოპლექსი გააკეთა. თუ სტანდარტული მარყუჟის შენელება მაქსიმუმ 30 წამია, ბრაიანმა შესძლო სამჯერ გაეხანგრძლივებინა იგი. ამას თან ერთვოდა თავად მუსიკოსის კარგი ტექნიკა და დაკვრის თავისებურებული სტილი. უნდა აღინიშნოს, რომ ბრაიან მეი დაკვრისას იყენებს ექვსპენსიან მონეტას. თავისი გიტარით იგი გამოსცემს ვიოლინოს, სინთეზატორის, საყვირისა და სხვა ინსტრუმენტების ხმებს.
დისკოგრაფია
ალბომები
სტუდიური ალბომები
დინო ძოფი
დინო ძოფი (Dino Zoff; დ. 28 თებერვალი, 1942, მარიანო დელ ფრიული, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1970 წლის მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი და 1968 წლის ევროპის ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1974 და 1978 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების, ასევე, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე. საყოველთაოდ აღიარებულია მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს მეკარედ. იგი ერთადერთი ფეხბურთელია ვინც, ნაკრების კაპიტნის რანგში შეძლო არა მხოლოდ მსოფლიო ჩემპიონატის მოგება, არამედ ტურნირის საუკეთესო მეკარის ტიტულის მოპოვება — 40 წლის, 4 თვის და 13 დღის ასაკში. ამასთან, ერთადერთი იტალიელი ფეხბურთელია, ვისაც მოგებული აქვს როგორც მსოფლიო, ასევე, ევროპის ჩემპიონატი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 41-ე ადგილზე დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:სერია A-ს მწვრთნელები კატეგორია:იუვენტუსის მწვრთნელები კატეგორია:ლაციოს მწვრთნელები კატეგორია:ფიორენტინას მწვრთნელები კატეგორია:იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
ბრაიან მეი
დისკოგრაფია
საკონცერტო ალბომები
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ინგლისელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:Queen-ის წევრები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
მსოფლიოს თასი წყალბურთში ვაჟთა შორის
1979 წლიდან ცურვის საერთაშორისო ფედერაციამ შემოიღო ახალი ტურნირი, მსოფლიოს თასი წყალბურთში. თასის გათამაშებები იმართება ორ წელიწადში ერთხელ.
ჩემპიონები და პრიზიორები, ვაჟები
! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|წელი ! s! style="background: #ddffdd;"|ჩატარების ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მონაწილეთა რაოდენობა ! s! style="background: #ddffdd;"|პირველი ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|მეორე ადგილი ! s! style="background: #ddffdd;"|ფინალური მატჩის შედეგი ! s! style="background: #ddffdd;"|მესამე ადგილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყალბურთი კატეგორია:საერთაშორისო ტურნირები წყალბურთში
კანინდეიუს დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის დეპარტამენტები
კრისტიან ერიქსენი
კრისტიან დანემან ერიქსენი (დ. 14 თებერვალი, 1992) — „ტოტენჰემ ჰოტსპურის“ დანიელი შემტევი ნახევარმცველი.
მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2010 წლის მარტში. ის იყო ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.
2021 წელს, ევროპის ჩემპიონატზე დანიისა და ფინეთის ნაკრებების მატჩის 42-ე წუთზე დანიის გუნდის ნახევარმცველი კრისტიან ერიქსენი შეუძლოდ გახდა და მოედანზე დაეცა, რის გამოც გამო დანია-ფინეთის მატჩი შეწყდა. მოგვიანებით, გავრცელდა ინფორმაცია მისი საავადმყოფოში გადაყვანისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის სტაბილიზების შესახებ.
ტიტულები
აიაქსი (2):
ინტერი (1):
ინდივიდუალური
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
ბრუკლინის მუსიკის აკადემია
thumb|300px|ბამის შენობა ბრუკლინის მუსიკის აკადემია (Brooklyn Academy of Music, BAM) — მნიშვნელოვანი საშემსრულებლო ხელოვნებათა დაწესებულება ბრუკლინში, ნიუ-იორკი, ცნობილი როგორც პროგრესული და ავანგარდული წარმოდგენების ცენტრი.
დაარსდა 1861 წელს და მისი პირველი დაწესებულება მონტაგის ქუჩაზე ბრუკლინ-ჰაიტსის უბანში ბრუკლინის ფილარმონიული საზოგადოებისთვის იყო განკუთვნილი. ის მოიცავდა ვრცელ თეატრს 2200 მაყურებელზე, მცირე საკონცერტო დარბაზს და დამხმარე სათავსოებს.
1903 წლის 30 ნოემბერს შენობის სრულიად დაწვის შემდეგ, ახალი შენობის აგება გადაწყდა იმჟამად მოდურ უბან ფორტ-გრინში. შენობის საძირკველი 1906 წელს ჩაიყარა ლაფაიეტის გამზირზე, ხოლო გახსნის საზეიმო გალა ჩატარდა 1908 წლის შემოდგომაზე ჯერალდინ ფარარისა და ენრიკო კარუზოს მიერ მეტროპოლიტენის ოპერის პროდუქციის შარლ გუნოს "ფაუსტის" წარმოდგენით. მეტი ბრუკლინში საკუთარ წარმოდგენებს 1921 წლამდე მართავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრუკლინი კატეგორია:ნიუ-იორკის კულტურა კატეგორია:ნიუ-იორკის სამუსიკო დაწესებულებები კატეგორია:ნიუ-იორკის ღირსშესანიშნაობები
თავდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტო
DARPA — თავდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტო (The Defense Advanced Research Projects Agency) — აშშ-ს თავდაცვის დეპარტამენტის სააგენტო, რომელიც პასუხისმგებელია ახალი ტექნოლოგიების განვითარებაზე სამხედრო მიზნებისთვის. DARPA–მ მრავალი პროექტი დააფინანსა, რომლებაც ხელი შეუწყო მსოფლიო ტექნოლოგიების განვითარებას, კომპიუტერული ქსელისა და NLS-ის ჩათვლით (პირველი ჰიპერტექსტული სისტემები), იგი იყო მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისის შექმნის წარმმართველი ფაქტორი.
მისი თავდაპირველი სახელი ARPA იყო — მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტო (Advanced Research Projects Agency), მაგრამ 1972 წლის მარტში სახელი გადაერქვა და DARPA — თავდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტო გახდა, 1993 წლის თებერვალში იგი კვლავ ARPA, ხოლო 1996 წლის მარტში ისევ DARPA გახდა.
DARPA 1958 წელს საბჭოთა კავშირის პროექტის „სპუტნიკ-1“-ის საპასუხოდ, რომელიც 1957 წელს გაეშვა, შეიქმნა. მის დავალებას სახელმწიფოს პოტენციურ მტრებზე უკეთესი სამხედრო ტექნოლოგიის შექმნა და განვითარება შეადგენდა. თავად DARPA ასე წარადგინეს
DARPA დამოუკიდებელი კვლევისა და განვითარების სააგენტოა, იგი ყველა დანარჩენისგან განსხვავდება და პირდაპირ აწვდის ინფორმაციას თავდაცვის დეპარტამენტს. DARPA-ს მომსახურე პერსონალი დაახლოებით 240 ადამიანს შეადგენს (მათგან დაახლოებით 140 ტექნიკური), მისი წმინდა ბიუჯეტი 3.2 მილიარდი დოლარია. ამ ადამიანების რაოდენობა არის მიახლოებითი, რადგან DARPA ფოკუსირებულია მოკლე ვადიან (2-დან 4 წლამდე) პროექტებზე, რომლებსაც პატარა, სპეციფიკურად შედგენილი გუნდები უძღვებიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინტერნეტის ისტორია კატეგორია:სააგენტო DARPA კატეგორია:აშშ-ის სამეცნიერო ორგანიზაციები
იმერული ცხვარი
იმერული ცხვარი — ძველი ქართული ცხვრის შთამომავალი. ტანად პატარაა, აქვს თხელი, წაგრძელებული სხეული, მოკლე კონუსისებრი კუდი, მაგარი კიდურები, ხმელი კოსტიტუცია. უფრო ხშირად თეთრია, ზოგჯერ ჭრელი ან ფერადი. ნერბის ცოცხალი მასაა 29,2 (უდიდესი 39) კგ, ვერძისა 34,9 (უდიდესი 45) კგ. მატყლი წმინდა და გარდამავალბეწვიანია, მქისე ბეწვიც ურევია, რბილია. ნერბის კულულის სიგრძეა 13,3 სმ (თივთიკის სართული 10), ვერძისა 17,4 სმ (თივთიკის სართული 11,6). ნერბის ნაპარსია 1,53 კგ, ვერძისა 2,7 კგ. ხორცი გამოსავლიანია, საუკეთესო გემოსი, სპეციფიკური სუნი არ აქვს. იმერული ცხვარი სწრაფად იზრდება და ადრე მწიფდება, მაგ., 6 თვის თოხლი წონით უკვე ზრდასრული ცხვრის 75%-ს აღწევს, 4 თვისა — სქესობრივად მომწიფებულია; 11-13 თვისა 2-5 ბატკანს იგებს, რომელთაგან 2-ს დაუხმარებლად ზრდის. პოლიესტრულია, ე. ი. მრავლდება წლის ყველა სეზონში. მოშენებულია ცალკეულ უბნებში, საუკუნეების მანძილზე ხალხური სელექცია მიმართული იყო 2 წელიწადში 5 დოლისა და მრავალნაყოფიერი თაობის მისაღებად. იმის გამო, რომ ადრეულია, პოლიესტრული და მრავალნაყოფიერი, თაობათა სწრაფი ბრუნვა ახასიათებს, მაგ., 3 წლის ერთი ნერბის შთამომავალი ხშირად 10-20 სულს აღწევს, ხოლო რეკორდული ნერბის შთამომავლობამ 3½ წელში 76 სულს მიაღწია.
სოფლის გასადევრების შემცირების გამო იმერული ცხვრის არეალიც მცირდება. ამჟამად შემორჩენილია იმერეთში, რაჭაში, ლეჩხუმში, სვანეთში. უკანასკნელი 40 წლის მანძილზე დასავლეთ საქართველოში შეიყვანეს თუშური, ჰემფშინური, ყარაჩაული და სხვა ჯიშის ერკემლები, რამაც გააუარესა იმერული ცხვრის ჯიშური თვისებები. დიდი მნიშვნელობა აქვს მისი უნიკალური გენოფონდის გამოყენებას ინდუსტრიულ მეცხვარეობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები კატეგორია:სოფლის მეურნეობა საქართველოში
Formica bicolor
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალენ სიმონიანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები კატეგორია:სომხეთის პრეზიდენტები კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
კალაპე
კალაპაე (ოფიციალურად კალაპეს მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Calape; Bayan ng Calape) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბოჰოლის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 079 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბოჰოლის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
აბდულ ჯიჯავაძე
აბდულ ჯიჯავაძე (დ.  20 იანვარი, 1927, სოფ. მახინჯაური — გ. 13 ოქტომბერი, 2022) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1955 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის ბათუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ბათუმის სახელმწიფო  პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ოქტომბერი კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
პრესის თავისუფლება
მარჯვნივ|მინი|230x230პქ|ზოგიერთ სახელმწიფოში გარკვეულ საკითხებთან დაკავშირებით რეპორტაჟის მომზადება შეზღუდული ან აკრძალულია.
პრესის თავისუფლება ან მედიის თავისუფლება — პრინციპი, რომელიც სხვადასხვა მედია საშუალებით — ბეჭდური და ელექტრონული მედია, განსაკუთრებით გამოქვეყნებული მასალებით — თავისუფლად კომუნიკაციას და გამოხატვის უფლებას გულისხმობს, რაც გამორიცხავს სახელმწიფოს მხრიდან ზედმეტ ჩარევას; მისი, როგორც უფლების, დაცვა შესაძლებელია განხორციელდეს კონსტიტუციით ან სხვა სამართლებრივი დოკუმენტით.
სახელმწიფო ინფორმაციასთან დაკავშირებით, ნებისმიერ მთავრობას შესაძლებლობა აქვს გამიჯნოს საჯარო და დაცული ინფორმაცია ერთმანეთისგან. მონაცემთა დაცვა სახელმწიფო სტრუქტურების მიერ შესაძლებელია ხორციელდებოდეს ორი მიზეზით — იგი შეიძლება შეიცავდეს სენსიტიურ ან საიდუმლო ინფორმაციას; ან ინფორმაციის გავრცელება ეწინააღმდეგებოდეს სახელმწიფო ინტერესებს. ხშირად სახელმწიფო უწყებებს ექვემდებარება გამჭვრივალობის წესები ან კანონი ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ, რომელიც გამოიყენება სახელმწიფო ინტერესის სფეროს განსაზღვრისთვის, რაც საშუალებას აძლევს მოქალაქეებს გამოითხოვონ ინფორმაცია, რომელსაც სახელმწიფო ფლობს.
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 1948 წლის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციაში ნათქვამია: „ყოველ ადამიანს აქვს უფლება მრწამსის თავისუფლებისა და მისი თავისუფლად გამოთქმისა; ეს უფლება მოიცავს ადამიანის თავისუფლებას დაუბრკოლებლად იქონიოს თავისი მრწამსი და ეძიოს, მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია და იდეები ყოველგვარი საშუალებებით და სახელმწიფო საზღვრებისაგან დამოუკიდებლად“.
ჩვეულებისამებრ, აღნიშნული ფილოსოფიური სისტემა განმტკიცებულია საკანონმდებლო აქტებით, რომლებიც უზრუნველყოფს სამეცნიერო კვლევების, გამოქვეყნებისა და პრესის თავისუფლებას. სახელმწიფოს სამართლებრივ სისტემაში კონსტიტუციაზეა დამყარებული ის კანონმდებლობა, რომელიც იცავს პრესის თავისუფლებას. სიტყვის თავისუფლების კონცეფციას ხშირად ფარავს პრესის თავისუფლების დამცველი კანონები, რომლებიც უშუალოდ ეხება გამოხატვას სიტყვით ან გამოქვეყნებით. შვედეთი იყო პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელმაც პრესის თავისუფლება კონსტიტუციით გაამყარა და მასში ასახა, პრესის თავისუფლების შესახებ 1766 წლის აქტის საფუძველზე.
კავშირი თვითგამოცემასთან
პრესის თავისუფლება არ გულისხმობს ჩარევის შესაძლებლობის ან გარე სუბიექტების არარსებობას — მაგალითად, მთავრობა ან რელიგიური ორგანიზაციები. უფრო მეტიც, ავტორებს აქვთ უფლება მათი ნაშრომები სხვამ გამოაქვეყნოს. აღნიშნული იდეა საუცხოოდ ჩამოაყალიბა მე-20 საუკუნის ცნობილმა ამერიკელმა ჟურნალისტმა, ა. ჯ. ვაიმ, რომელიც ამბობდა: „პრესის თავისუფლება გარანტირებულია მხოლოდ მათთვის, ვინც ფლობს მას“. პრესის თავისუფლება მბეჭდავსა და გამომცემელს ანიჭებს ექსკლუზიურ უფლებას — აირჩიოს რას დაბეჭდავს ან გამოსცემს, რაც, თავისთავად, გულისხმობს გამოცემაზე უარის თქმის შესაძლებლობასაც. იმ შემთხვევაში, თუ ავტორი გამომცემლობასთან ვერ მიაღწევს ნებაყოფლობით შეთანხმებას საავტორო ნაწარმოების გამოცემაზე, ავტორმა უნდა თვითგამოცემის მეთოდს მიმართოს.
პრესის თავისუფლების სტატუსი მსოფლიოში
მინი|[[Cumhuriyet-ის ყოფილი მთავარი რედაქტორი ქენ დუნდარი იღებს 2015 წლის პრიზს „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“.]] იურიდიული განსაზღვრებების მიღმა, რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაცია სხვადასხვა კრიტერიუმების მიხედვით ადგენს პრესის თავისუფლების დონეს მსოფლიოს ირგვლივ. ზოგიერთი მათგანი სუბიექტურ სიებს ქმნის, დანარჩენების კვლევები კი რაოდენობრივ ანალიზზეა დამყარებული:
ყოველწლიური ანგარიში გარდაცვლილი და დაპატიმრებული ჟურნალისტების შესახებ
ყოველწლიურად, ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი ადგენს ერთიან ჩამონათვალს, სადაც თავმოყრილია საქმიანობის გამო გარდაცვლილი და დაპატიმრებული ყველა ჟურნალისტის ბიოგრაფია. ყოველწლიურ ანგარიშში ინფორმაცია შესულია 1 დეკემბრის შუაღამის მდგომარეობით. 2017 წელს დაფიქსირდა საპყრობილეში მყოფი ჟურნალისტების რეკორდული რაოდენობა — 262. თურქეთში, ჩინეთში და ეგვიპტეში დაპატიმრებული ჟურნალისტების რაოდენობა მსოფლიოში პატიმარ ჟურნალისტთა ნახევარზე მეტს შეადგენს.
როგორც ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტის 2019 წლის სპეციალური მოხსენებით ირკვევა, 2019 წელს დაახლოებით 25 ჟურნალისტი მოკლეს სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს. მათი ინფორმაციით, ეს მაჩვენებელი ყველაზე დაბალია 2002 წლის შემდეგ. წელს კი, სულ მცირე, 21 ჟურნალისტი მოკლეს, როდესაც ისინი რეპორტაჟს აკეთებდნენ. ამავდროულად, ორგანიზაცია „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ (RSF) საუბრობს 49 მკვლელობის შესახებ, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია 2003 წლის შემდეგ — მაშინ დაახლოებით 36 ჟურნალისტი მოკლეს. წამყვანი ორგანიზაციები ყურადღებას ამახვილებენ ჟურნალისტების ცხოვრებაში არსებულ სიცოცხლისთვის საშიშ საფრთხეებზე. სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას გარდაცვლილ ჟურნალისტთა რიცხვი მნიშვნელოვნად შემცირდა მას შემდეგ, რაც მსოფლიოს მასშტაბით განსაკუთრებით აქტუალური თემა ჟურნალისტების მკვლელობაში მონაწილე პირების დაუსჯელობის საკითხი გახდა. ამ მხრივ, საგულისხმოა ჟურნალისტ, ჯამალ ხაშოგის, მკვლელობა საუდის არაბეთში 2018 წლის ოქტომბერში და მალტელი ბლოგერის, დაფნა კარუანა გალიზიას, მკვლელობა 2017 წლის ოქტომბერში. მინი|400x400პქ|პრესის თავისუფლების ინდექსი 2022 {{legend|#005f9a|კარგი სიტუაცია}}{{legend|#8eb0d6|დამაკმაყოფილებელი სიტუაცია}}{{legend|#ffb035|შესამჩნევი პრობლემები}}{{legend|#ff3022|რთული სიტუაცია}}{{legend|#83000b|ძალიან სერიოზული სიტუაცია}}{{legend|#dcdcdc|ინფორმაცია არ არის}} „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ (RWB) ყოველწლიურად აქვეყნებს ანგარიშს, რომელშიც სახელმწიფოები რანჟირებულია პრესის თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, სხვადასხვა გარემოებების გათვალისწინებით. პრესის თავისუფლების ინდექსის ყოველწლიურ კვლევაში მონაწილეობენ სხვადასხვა სამიზნე ჯგუფები — RWB-ს პარტნიორ ორგანიზაციებში დასაქმებული ჟურნალისტები, მკვლევრები, იურისტები, სამოქალაქო აქტივისტები. კითხვები ეხება პირდაპირი და ირიბი თავდასხმის ფაქტებს ჟურნალისტებსა და მედია საშუალებებზე. ასევე, არაპირდაპირ წყაროებს, რომლებიც მიმართული არიან პრესის თავისუფლების წინააღმდეგ — მაგალითად, არასამთავრობო ორგანიზაციები და გაერთიანებები.
2020 წელს, პრესის თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, პირველი ათი სახელმწიფო განლაგებულია შემდეგნაირად: ნორვეგია, ფინეთი, დანია, შვედეთი, ნიდერლანდები, იამაიკა, კოსტა რიკა, შვეიცარია, ახალი ზელანდია და პორტუგალია. სიის ბოლო ათ ადგილს კი ინაწილებენ — ჩრდილოეთ კორეა, თურქმენეთი, ერიტრეა, ჩინეთი, ჯიბუტი, ვიეტნამი, სირია, ირანი, ლაოსი, კუბა და საუდის არაბეთი.
პრესის თავისუფლება
მინი|ვითარება 2017 წელს პრესის თავისუფლების თვალსაზრისით. თავისუფლების სახლი ყოველწლიურად აქვეყნებს ანგარიშს, რომელსაც ეწოდება „პრესის თავისუფლება“. ორგანიზაცია ქულების განსაზღვრისთვის იყენებს სხვადასხვა კრიტერიუმს — მათ შორის, პრესის თავისუფლებისა და სარედაქციო დამოუკიდებლობის დონეებს. ამასთან ერთად, კვლევა ხორციელდება არა მხოლოდ საერთაშორისოდ აღიარებულ სახელმწიფოებში, არამედ სადავო ტერიტორიებზეც. „პრესის თავისუფლების“ რიცხვითი სკალა მერყეობს 1-დან (ყველაზე თავისუფალი) 100-მდე (ყველაზე ნაკლებად თავისუფალი) რიცხვებში. რიცხვითი მნიშვნელობების მიხედვით, არსებობს სამი კატეგორია — „თავისუფალი“, „ნაწილობრივ თავისუფალი“, "არათავისუფალი".
2009 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, ისლანდია, ნორვეგია, ფინეთი, დანია და შვედეთი სიის სათავეში იყვნენ, ხოლო ჩრდილოეთ კორეა, თურქმენეთი, მიანმარი, ლიბია და ერიტრეა ბოლოში.