cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბასილი დიდი
სწავლობდა კესარიაში, შემდეგ კონსტანტინოპოლისა და ათენის ფილოსოფიურ სკოლებში. ათენიდან დაბრუნების შემდეგ ერთხანს იყო რიტორიკის მასწავლებლად. დაახლოებით 30 წლისამ მიიღო ქრისტიანობა და იმოგზაურა ცნობილი განდეგილების მოსანახულებლად სირიაში, პალესტინასა და ეგვიპტეში. პონტოში დაბრუნებულმა დააარსა მონასტერი. 370 წელს გახდა კესარეის ეპისკოპოსი, ამასთანავე კაპადოკიის მიტროპოლიტი და პონტოს ეგზარქოსი. ცდილობდა მოეხდინა აღმოსავლეთის ეკლესიის ძალთა კონსოლიდაცია არიანელობის წინააღმდეგ. ქადაგებდა ასკეტიზმს, მხარს უჭერდა მონაზვნობას. ცდილობდა შეერიგებინა აღმოსავლეთის ეპისკოპოსები დასავლეთ ეკლესიასთან. ბასილი დიდი ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ მოღვაწედ ითვლება ძველ ქართულ მწერლობაში. მისი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია „ევქუსთა დღეთაჲ“, რომელშიც განმარტებულია ბიბლიური კოსმოგონია. აღწერილია სამყაროს შექმნის ექვსი დღე; განხილულია ანტიკური მეცნიერთა შეხედულებები „საგანთა პირველსაწყისის შესახებ“. ბასილი დიდის უმთავრესი თხზულებანი ქართულად უთარგმნიათ ექვთიმე და გიორგი მთაწმიდლებს, ეფრემ მცირეს და სხვებს. არსებობს მოსაზრება, რომ ეროვნებით იგი კაპადოკელი ქართველი უნდა ყოფილიყო (მისი ძმაა გრიგოლ ნოსელი). ბასილი დიდის ცხოვრება აღწერეს გრიგოლ ნაზიანელმა და ამფილოქე იკონიელმა. thumb|left|ბასილი დიდი [[გრიგოლი ღვთისმეტყველი და იოანე ოქროპირი]]
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კაბადოკიელი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული  330 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 379 კატეგორია:კათოლიკე ეკლესიის მასწავლებლები
NGC 7544
NGC 7544 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 18 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ნეოლითი
მინი|250პქ|ნეოლითური არტეფაქტები მინი|250პქ|ნეოლითის ნასახლარი [[ორკნეის ნეოლითური დასახლება|ორკნეის კუნძულებზე]] ნეოლითი (ნეო – ბერძნ. neos - ახალი, რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, აღნიშნავს ახალს, განახლებულს; ლითი, ლითო – ბერძნ. lithos – ქვა, რთული სიტყვის ნაწილი, აღნიშნავს ქვასთან, ქანებთან დამოკიდებულებას) — ახალი ქვის ხანა, ქვის ხანის ბოლო საფეხური, რომელიც შეცვალა ენეოლითმა. ტერმინი „ნეოლითი“ მეცნიერებაში 1865 წელს შემოიტანა ჯ. ლაბოკმა იმ პერიოდის აღსანიშნავად, როდესაც ადამიანი თავის საკვებს მარცვლეული კულტურების კულტივაციითა და ცხოველთა მოშინაურებით მოიპოვებდა, მაგრამ იარაღის დასამზადებლად (ხისა და ძვლის გარდა) ჯერ კიდევ მხოლოდ ქვას იყენებდა. ნეოლითის განმსაზღვრელი ნიშნებია: მიმთვისებლური მეურნეობიდან (ნადირობა, თევზჭერა, შემგროვებლობა) მწარმოებლურ მეურნეობაზე (მიწათმოქმედება, მეცხოველეობა) გადასვლა, თიხის ჭურჭლის გაჩენა, ქვის იარაღის გაპრიალება, გახვრეტა. კულტურულ–სამეურნეო ნიშნების მიხედვით ნეოლითის კულტურები ორ მთავარ ჯგუფად იყოფა: 1. მიწათმოქმედ–მეცხოველე ტომთა და 2. მაღალგანვითარებულ მონადირეთა და მეთევზეთა.
ევროპასა და აზიაში ნეოლითის ძეგლების დიდი ნაწილი ძვ. წ. VI – III ათასწლეულებით თარიღდება. ახლო აღმოსავლეთში უძველეს მიწათმოქმედ – მესაქონლე ტომთა კულტურები ძვ. წ. VIII –VII ათასწლეულებით თარიღდება. ნეოლითის კულტურებს უკავშირდება შუა აზიის სამხრეთში გავრცელებული ჯეითუნის კულტურა (ძვ. წ. VI-V). ჩინეთის სამიწათმოქმედო ნეოლითი (იანშაო) ეკუთვნის IV – III ათასწლეულს. ეგვიპტესა და ჩრდ. აფრიკაში სამიწათმოქმედო ნეოლითი ძვ. წ. V-IV ათასწლეულებით თარიღდება.
კავკასიაში ნეოლითის ძეგლები ძირითადად თავმოყრილია დას. ამიერკავკასიაში, განსაკუთრებით კი – დას. საქართველოში. აქ გვხვდება როგორც ადრინდელი ნეოლითური უკერამიკო ნეოლითის კომპლექსები (ქობულეთი, ხუცუბანი, ანასეული I, ხორში, გალი I და სხვ.). გვხვდება აგრეთვე განვითარებული ნეოლითის ხანის კომპლექსები (ოდიში, ანასეული II, კისტრიკი, გურიანთა, მელოური და სხვ.). აღმ. ამიერკავკასიის ვრცელი ტერიტორია (აზერბაიჯანის დიდი ნაწილი, არარატის ველი და სამხ.–აღმ. საქართველო) ძვ. წ. VI-V ათასწლეულებში ათვისებული ჰქონდათ მიწათმოქმედ–მესაქონლე ტომებს (შულავერი-შომუთეფეს კულტურა), რომლის ადრეული ძეგლები (შულავრისგორა, გადაჭრილიგორა, იმირის გორა, შომუთეფე, ხათუნარხი და სხვ.) ყველა ნიშნის მიხედვით განვითარებულ ნეოლითს მიეკუთვნება. ცენტრ. კავკასიის მთისწინა ზოლში, კავკასიის ორივე კალთაზე, გავრცელებული ჩანს მონადირე–მეთევზეთა და შემგროვებელთა ზონალური კულტურა პალურ–ნაგუთანის ტიპისა, რომელიც კოდორიდან არაგვ–თერგის აუზამდე ჩანს გავრცელებული. ამ კულტურას ახასიათებს თავისებური ქვის ინდუსტრია, რომელიც მთიან ზონაში გავრცელებული მეზოლითის საფუძველზე იყო განვითარებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული პერიოდები კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდები * კატეგორია:ჰოლოცენი
ტომაშ როსიცკი
ტომაშ როსიცკი (დ. 4 ოქტომბერი, 1980, პრაღა) — ჩეხი ფეხბურთელი, ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი და ლონდონის არსენალის წევრი.
საკლუბო კარიერა
ტომაშ როსიცკიმ საფეხბურთო კარიერა ახალგაზრდულ კლუბ კომპრესორში დაიწყო 1986 წელს. 1988 წელს როსიცკის ძმით პრაღას სპარტა ინტერსდებოდა, და რადგან ის სპარტაში გადასულიყო, ტომასის მამამ ტომასის მიღებაც მოითხოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
სულეიმანიეს მეჩეთი
სულეიმანიეს მეჩეთი (Süleymaniye Camii) — ოსმალეთის იმპერიის პერიოდის მეჩეთი სტამბოლში, თურქეთი. მეჩეთის მშენებლობა დაუკვეთა სულთანმა სულეიმან I დიდებულმა და ააგო არქიტექტორმა მიმარ სინანმა. მშენებლობა დაიწყო 1550 წელს და დასრულდა 1557 წელს. მეჩეთის ქიბლას კედლის უკან მდებარეობს სულეიმან დიდებულისა და მისი მეუღლის ჰიურემ სულთნის (როქსელანა) რვაკუთხა მავზოლეუმები. 462 წლის განმავლობაში სულეიმანიეს მეჩეთი იყო ყველაზე დიდი მეჩეთი ქალაქში, სანამ 2019 წელს ჩამლიჯას მეჩეთს ააგებდნენ. სულეიმანიეს მეჩეთი სტამბოლის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობაა და იქიდან იშლება ქალაქის ფართო ხედი ოქროს რქის გარშემო.
ისტორია
სულთანმა სულეიმან დიდებულმა არქიტექტორი მიმარ სინანი შეარჩია, რათა შეჰზადე მეჰმედის ხსოვნისადმი მიძღვნილი მეჩეთი აეგო. სინანის მიერ აგებულმა მეჩეთმა ისეთი შთაბნეჭდილება მოახდინა, სულთანმა არქიტექტორს სთხოვა მეჩეთი მისთვისაც აეგო. მიმარ სინანისათვის შთაგონების წყაროდ აია-სოფია და ბაიაზიდ II-ის მეჩეთი იქცა. მეჩეთის აშენება გადაწყვიტეს თოფქაფის ძველი სასახლის ადგილზე, რომელიც ამ დროისათვის ჯერ კიდევ გამოიყენებოდა.
მეჩეთი დაზიანდა 1660 წლის დიდი ხანძრის შედეგად და აღადგინა სულთანმა მეჰმედ IV-მ. გუმბათის ნაწილი 1766 წლის მიწისძვრის დროს ჩამოინგრა. პირველი მსოფლიო ომის დროს ეზო გამოიყენებოდა იარაღის საწყობად და როდესაც საბრძოლო მასალის ნაწილი აალდა, მეჩეთს კიდევ ერთი ხანძარი გაუჩნდა. 1956 წლამდე იგი სრულად აღადგინეს. მეჩეთს რესტავრაცია ჩაუტარეს 2007-2010 წლებში. მიმდებარე კომპლექსის ნაწილების აღდგენა მომდევნო ათწლეულში გაგრძელდა.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მეჩეთები
Camponotus vitiosus
Camponotus vitiosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბასილისკუსი
ბასილისკუსი (Basiliscus) — ქვეწარმავლების გვარი იგუანასებრთა ოჯახისა. მამალს კეფაზე კანის სოლისებრი გამონაზარდი აქვს, ზურგისა და კუდის წინა მესამედის გასწვრივ კი — კანის ნაკეცებისაგან წარმოქმნილი ქედი. ბასილისკუსები კარგად ცურავენ, ყვინთავენ და დარბიან. ბასილისკუსის 4 სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ ამერიკაში. ცხოვრობენ მდინარის პირას ხეებზე. ცნობილია მუზარადიანი ბასილისკუსი (Basiliscus basiliscus), რომლის სიგრძე 80 სმ აღწევს, გვხვდება პანამასა და კოსტა-რიკაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:იგუანასებრნი
Iridomyrmex humiloides
Iridomyrmex humiloides — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დროის გარეშე (ტელესერიალი)
NBC-მ სერიალის წარმოება შეწყვიტა 2017 წლის 10 მაისს, პირველი სეზონის დასრულების შემდეგ. თუმცა, სამი დღის შემდეგ, Sony Pictures Television-თან მოლაპარაკებების შემდეგ, სერიალი მეორე სეზონისთვის განახლდა, 10 ეპიზოდით, რომელიც 2018 წელს გამოვა.
სიუჟეტი
მას შემდეგ, რაც იპარავენ ექსპერიმენტულ დროის მანქანას, ისტორიკოსი, ინჟინერი და სამხედრო ასრულებენ დავალებას, იმოგზაურონ მანქანის პროტოტიპით წარსულში და შეაჩერონ ბოროტმოქმედის გეგმები. თუმცა, აღმოჩნდება, რომ ყოველივე უფრო რთულია და გამოძიების მსვლელობისას ნათელი ხდება ბევრი საიდუმლო.
შექმნა
სერიალის დაკვეთა მოხდა 2016 წლის 13 მაისს, მას შემდეგ, რაც NBC-მ მიიღო უფლება, ყველა გამოსული ეპიზოდი გაეშვა თავის ციფრულ პლატფორმებზეც. 2016 წლის 1 ნოემბერს სერიალს სამი დამატებითი ეპიზოდი დაემატა და მათ საერთო რაოდენობამ 16-ს მიაღწია. სეზონი 2017 წლის 20 თებერვალს დასრულდა.
შონ რაიტმა და ერიკ კრიპკემ, შემქმნელებმა, პროექტის შემუშავებისას შთაგონება აიღეს სერიალებიდან „კვანტური ნახტომი“ და „მოგზაურები!“, ისევე, როგორც ფილმიდან „უკან მომავალში“.
საჩივარი კონცეფციის გამო
რაიანს, კრიპკეს, Sony Pictures Entertainment-ს და NBCUniversal-ს უჩივლა Onza Entertainment-მა კონტრაქტის პირობების და საავტორო უფლებების დარღვევის გამო. მათი თქმით, სერიალის კონცეფცია ეფუძნება ესპანურ ანალოგს „დროის სამინისტრო“. მასში ასევე მოთხრობილია სამი ადამიანისგან შემდგარი გუნდის შესახებ, რომელიც მოგზაურობს წარსულში, რათა შეცვალოს აწმყო. მოპასუხე მხარე ამ საჩივარს 2016 წლის 23 ნოემბერს გამოეხმაურა. მისი თქმით, სერიალები დროში მოგზაურობის შესახებ უკვე ტრადიციად ქცეული სატელევიზიო ჟანრია, აღსანიშნავი დამთხვევები სერიალებს შორის უბრალოდ ზოგადია და ძირითადად ეფუძნება გამყარებულ სიუჟეტურ განვითარებას, რომლის ფარგლებში პერსონაჟები მოგზაურობენ წარსულში და ცვლიან მომავალს. 2017 წლის 15 თებერვალს მოთხოვნა, უარი ეთქვათ Onza-ს სარჩელის განხილვაზე, არ იქნა დაკმაყოფილებული.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები კატეგორია:ტელესერიალები დროში მოგზაურობის შესახებ
რუსეთ-ოსმალეთის ომის კავკასიის ფრონტი (1877-1878)
მინი|რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე II-ის მანიფესტი რუსეთ-ოსმალეთის ომის კავკასიის ფრონტი (24 აპრილი — 3 მარტი) — ამიერკავკასიაში რუსეთის არმიის მოქმედება რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1877-1878) დროს.
ისტორია
1877 წლის (24) აპრილს იმპერატორმა ალექსანდრე II-მ კიშინიოვში ხელი მოაწერა მანიფესტს, რომლითაც ომი გამოეცხადა ოსმალეთის იმპერიას, და ოსმალეთის საზღვრებთან არსებულ რუსეთის მხედრობას ნება მისცა ოსმალეთის იმპერიაში შესვლისა.
ომის გამოცხადებიდან პირველსავე დღეს გამოიცა ბრძანება კავკასიის მხედრობისადმი :
24 აპრილი — ტფილისში სიონის საკათედრო ტაძარში 3 საათზე შეიკრიბა ხალხი, ეგზარქოსმა გადაიხადა პარაკლისი, აკურთხა დროშა და გარედ გამოსულმა დალოცა ომში მიმავალი ჯარი. პროცესიას ესწრებოდა მიხეილ ნიკოლოზის ძე, რომელმაც დასრულებისთანავე დატოვა ტერიტორია.
მანიფესტის გამოცხადების დღეს კავკასიაში დისლოცირებული გიუმრის, ერევნის, ახალციხისა და რიონის რაზმები დაიძრა და გადალახა ოსმალეთის საზღვარი. გზად, სადაც ოსმალეთის საყარაულო შეხვდათ, ყველგან აიყვანეს ოსმალო ტყვეები. ნიჟეგოროდის დრაგუნებსა და კაზაკებს, კურტის ცხენოსან ჯართან შორის მცირე შეტაკებების შედეგად აიყვანეს შვიდი ოფიცერი და ოთხმოცდაცამეტი ჯარისკაცი. იმავე დღეს გიუმრის რაზმს შეემატა ორასი ყარაფაფახელი.
25 აპრილი — რიონის რაზმმა გენერალ დენიბეკოვის მეთაურობით წარმატებებს მიაღწიეს თავის ფრონტზე. განსაკუთრებით თავი იჩინა გურიის მილიციამ. შეტაკებების შედეგად დაიჭრა პოდპოლკოვნიკი მუსხელოვი.
26 აპრილი — ოსმალეთის სამხედრო ხომალდები მიადგნენ შავი ზღვის პირას მდებარე წმინდა ნიკოლოზის სიმაგრეს და დაბომბეს იგი. დაბომბვის შედეგად დაიღუპა ერთი და დაიჭრა ერთი ჯარისკაცი.
27 აპრილი — გენერალმა ოკლობჟიომ სრულად დაიკავა მუხაესტატე. დაიჭრა ოცდაჩვიდმეტი კაცი.
28 აპრილი — ახალციხის რაზმმა პოლკოვნიკ კამაროვის მეთაურობით დაიკავა ქალაქი დვინი.
30 აპრილი — ფოთის სიახლოვეს იმყოფებოდა ოსმალთა გემები, რომლებმაც მოგვიანებით სოხუმისკენ გადაინაცვლეს.
დილით, ერევნის ათასშვიდასკაციანმა რაზმმა გენერალ ტერგუქასოვის მეთაურობით უბრძოლველად ქალაქი ბაიაზეთი დაიკავა.
16 (28) — 18 (30) აპრილს გურიის ცხენოსანთა რაზმი გენერალ ჭავჭავაძის მეთაურობით დაიძრა ყარსის მიმართულებით.
4 მაისი — ბათუმიდან წამოსულმა სამმა სამხედრო გემმა დაბომბა შავი ზღვის სანაპირო.
6 მაისი — გენერალმა დეველმა არდაგანამდე მიაღწია.
11 მაისი — გენერალ ოგლობჟიოს რაზმმა მუხაესტატედან ხუცუბანში გადაინაცვლა და დაიკავა მაღლობი.
ერევნის რაზმმა სურფჰოვანესი აიღო.
შუაღამისას ექვსმა სამხედრო ხომალდმა გუდაუთა დაბომბა და ხმელეთზე 2000-მდე ჯარისკაცი გადმოსხა.
13 მაისი — გენერალ ლორის მელიქოვმა თავისი რაზმით ზაიმიდან არდაგანისკენ გადაინაცვლა და გაჩერდა სოფელ ხევისკართან.
აფხაზები აჯანყდნენ, სოხუმის სამხედრო განყოფილების უფროსმა გენერალ კრავჩენკომ ჯარი გაგზავნა და აფაზები დაამარცხა.
22 მაისი — ოსმალების შვიდი ხომალდი ადლერთან მივიდა და ხმელეთზე სამიათასამდე კაცი გადმოსხეს. ნიკოლაევსკის პორტთან ორი სამხედრო ხომალდი მივიდა, რომელთაც კიდევ ორი ხომალდი დაემატათ და დაბომბეს ჩოლოქის მიმდებარე ტერიტორია. ქობულეთის რაზმმა კინტრიშის მიმართულებით გადაინაცვლა. შავშეთიდან ფაშამ შვიდიათასიანი კაცით ბათუმისკენ გასწია.
13 მაისი — გენერალ ლორის-მელიქოვის რაზმს შეტაკება ჰქონდა ყარსიდან გამოსულ ოსმალეთის ჯართან.
14 მაისი — გენერალმა ტერ-გუსაკოვმა სურფჰოვანესიდან ევფრატის მარცხენა ნაპირები დაათვალიერა და კარაკლისთან შეამჩნია ოსმალების ჯარი 7 ბატალიონი.
30 მაისი — ოსმალეთიდან გადმოსხმულმა აფხაზების რაზმმა კოდორის მიმართულებით დააპირა გადასვლა. მათ წინააღმდეგ გენერალმა ალხაზოვმა ქუთაისის დრუჟინის ორი ასეული და ეისკის კაზაკთა ერთი ასეული გაგზავნა. შეტაკების დროს გარდაიცვალა დრუჟინის წინამძღოლი პოდპოლკოვნიკი მიქელაძე.
სოჭაში ოსმალეთის ჯარმა ორი გემით ჩამოსხა ჯარი, რომლებიც სტრელკოვის რაზმმა არმისული ნაპირებთან ჯერ კიდევ ნავებში გაანადგურა. ხომალდები ბიჭვინთაში დაბრუნდნენ.
ქობულეთის რაზმმა პოლკოვნიკ გურჩინის მეთაურობით მდინარე კინტრიში გადალახა და სამების მაღლობი დაიჭირა. ოსმალეთის ჯარმა ციხისძირისაკენ დაიწია. დაიწყო კინტრიშზე ხიდის აშენება მძიმე ტექნიკის გადასაყვანად. მაიორ მელიქოვის რაზმს, რომელიც სოფელ ზენითში გამაგრდა ადგილობრივმა მოსახლეობამ მძიმე დახვედრა მოუწყო. მოკლულია ოთხი და დაჭრილია 26 ჯარისკაცი.
სოფელ ბეგლი-ახმეტის სიახლოვეს გენერალი ზაქარია ჭავჭავაძის რაზმი ოსმალთა ცხენოსნებს დაესხა თავს.
2 ივნისი — გურჩინის რაზმი სოფელ ზენითის მახლობლად მივიდა და შემდეგ სოფელ აჩქოსკენ გადაინაცვლა. ყორღანოვის მეორე რაზმს მძიმე შეტაკება ჰქონდა ოსმალებთან.
18 ნოემბერი — ქალაქი ყარსი აიღო რუსმა ჯარმა. ყარსის აღების შემდეგ კავკასიის ფრონტზე გარკვეული დროით შეჩერდა საბრძოლო მოქმედებები.
11 დეკემბერი — ოსმალთა დიდმა ჯარმა გადმოლახა ლომის წყალი და სოფელ კრასნისთან თავს დაესხა რუსის ჯარს. რუსებმა ვლადიმერ ალექსანდრეს ძის მეთაურობით უკუაქციეს მომხვდური და 30 ნოემბერს იქეთ გადავიდნენ იერიშზე.
19 დეკემბერი — რუსეთის ჯარმა აიღო არტანუჯი.
500px|მინი|ცენტრი|ომის შემდგომი ტერიტორიული ცვლილებები კავკასიაში. ყვითელი აღნიშნავს იმ ტერიტორიებს, რომლებიც რუსეთს ბერლინის ხელშეკრულების შემდეგ გადაეცა. რედმა გადაკვეთა რუსეთი სან-სტეფანოს ხელშეკრულებით, მაგრამ დაბრუნდა თურქეთში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1877-1878)
ალარიხი
საკუთარი სახელი ალარიხი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მამხუტი
მამხუტი (ყოფ. სარაჩლო) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდინარე საღზაღანისწყლის (ხრამის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 510 მ, ბოლნისიდან 22 კმ, შულავრიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 9 კმ.
სოფლის მახლობლად ნასოფლარზე დგას VI–VIII საუკუნეების 2 დარბაზული ეკლესია. ქვედა ეკლესია ძარღვიანი ყვითელი ქვის სუფთად გათლილი დიდრონი კვადრებით არის ნაგები. შემკულია მოჩუქურთმებული სვეტისთავებით. ზედა უფრო სადაა, ორივე ეკლესიას, ისევე როგორც ბოლნისის სიონს, კარების თავზე ღია ლუნეტები აქვს გაკეთებული. მოშორებით დგას მესამე ეკლესია (X საუკუნე).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2359 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პრეისტორია
პრეისტორია („პრე-“ „წინარე-“, წინარეისტორია) — საზოგადოების განვითარების უძველესი ხანა, რომლის შესახებ წერილობითი ძეგლები არ მოგვეპოვება; ეს არის პერიოდი პირველი ადამიანის წარმოშობიდან დამწერლობის წარმოშობამდე. ამ ეპოქის შესახებ ცნობებს მხოლოდ არქეოლოგიური გათხრები გვაწვდიან.
მეცნიერები კაცობრიობის პრეისტორიის დასახასიათებლად იყენებს ცნებას „პირველყოფილობა“ ანუ „პირველყოფილი ეპოქა“. პრეისტორია ადამიანის განვითარების იმ სტადიებს მოიცავს, რომლებიც წინ უძღოდა ისტორიული (დამწერლობის შემდგომ) ხანის დადგომასა და უძველესი ცივილიზაციების წარმოშობას. მაშასადამე, პირველყოფილი ეპოქა, სულ მცირე 5-6 მილიონი წლის წინ დაიწყო. ამ დროიდან აფრიკის კონტინენტზე ბინადრობდნენ თანამედროვე ადამიანების უშორესი წინაპრები.
პრეისტორია მოიცავს ქვისა და ლითონის ხანის პერიოდებს. ქვის ხანა თავის მხრივ სამ ნაწილად იყოფა:
ლითონის ხანა ასევე, თავის მხრივ სამ პერიოდად იყოფა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიული პერიოდები კატეგორია:არქეოლოგიური პერიოდები *
ვალვერდე (ესპანეთი)
ვალვერდე (Valverde) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ იეროზე. ფართობი — 43,55 კმ². მოსახლეობა — 1897 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
Camponotus vitiensis
Camponotus vitiensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლაკმუსი
მინი|ლაკმუსი ლაკმუსი — საღებავი ნივთიერება, რომელიც მიიღება ზოგიერთი სახის ხავსურიდან. ლაკმუსის შედგენილობა რთულია და საბოლოოდ არ არის დადგენილი. ლაკმუსს იყენებენ ქიმიურ ინდიკატორად. მჟავა გარემოში ლაკმუსი იფერება წითლად, ტუტეში კი ლურჯად. ხშირად სარგებლობენ ლაკმუსით გაჟღენთილი ქაღალდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდიკატორები
ლაპილი
მინი|ლაპილი ლაპილი — ვულკანის ამოფრქვევისას ვულკანურ ყუმბარებთან და ფერფლთან ერთად ამოსროლილი მომრგვალო ან უსწორმასწორო ფორმის მუხუდოს მარცვლის ან კაკლისოდენა ნაკუწი. წარმოადგენს ჰაერში ფრენისას გაცივებული ლავის ნაფლეთს ან ვულკანის მიერ გარღვეული, ადრე გაცივებული ვულკანის და გვერდითი ქანების ნატეხებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პეტროლოგია
NGC 7546
NGC 7546 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 1 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
მოზაზავრები
მოზაზავრები (Mosasauridae) — ნამარხი ზღვის ქვეწარმავლების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 12 მ აღწევდა. კბილები სასაზეც ჰქონდათ. ტანი ქერცლებით იყო დაფარული. ჰქონდათ მოკლე, ფარფლისმაგვარი კიდურები. მოზაზავრებისთვის კუდი ძირითადი მამოძრავებელი ორგანო იყო. აქტიური მტაცებლები იყვნენ, რომელთაც იქთიოზავრები და პლეზიოზავრები შეცვალეს. იკვებებოდნენ თევზებით, მოლუსკებით, კანეკლიანებით. ცნობილი არიან თითქმის ყველა მატერიკის (ავსტრალიის გარდა) ზედაცარცული ნალექებიდან.
Iridomyrmex innocens
Iridomyrmex innocens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მოზაზავრები
ლიტერატურა
კატეგორია:მოზაზავრები კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
Iridomyrmex innocens
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნეაპოლის მეტროპოლიტენი
ნეაპოლის მეტროპოლიტენი (Metropolitana di Napoli) — საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სისტემა, რომელიც იტალიის ქალაქ ნეაპოლს ემსახურება. მოიცავს ოთხ მიწისქვეშა ჩქაროსნულ სარკინიგზო ხაზს, გადამყვანი მატარებლების ქსელს, და ოთხ ფუნიკულარულ ხაზს, დაგეგმილი გაფართოებითი სამუშაოებით. ნეაპოლში მეტროპოლიტენს შემოკლებით la Metro-ს უწოდებენ.
1.2 მლნ მოსახლეობით ნეაპოლი იტალიის მეორე უმსხვილესი ქალაქია. 2005 წელს ნეაპოლის მეტროს დღიურად 470,000 მგზავრი გადაჰყავდა (წლიურად 29 მლნ), თუმცა, მშენებარე სადგურების ექსპლუატაციაში შესვლით უკვე 2011 წლისთვის დღიური მგზავრთა გამტარობა 700,000 შეადგენს.
ქალაქში მზადდება მასშტაბური პროექტი, რომელიც მთელი ჩქაროსნული სისტემის გაფანტულ ქსელებს დააკავშირებს ერთმანეთთან. ნავარაუდევია საერთო ჯამში ათი ხაზი, ახალი გადასაჯდომი სადგურებითა და პარკირების ადგილებით. დასასრულ, არსებული ოთხი ფუნიკულარული ხაზი, რომელიც Vomero-ს ფერდობოვან ცენტრალურ უბანს ემსახურება, ერთიან სისტემაში უნდა იქნას ჩართული.
ხაზების საერთო სიგრძეა 53.8 კმ 70 სადგურით, რომელიც დაგეგმილი ხაზბის ამოქმედების შემდეგ ევროპაში 30-ე, ხოლო მსოფლიოში 77-ე ადგილს დაიკავებს საქალაქო რკინიგზის ხაზების სიგრძის მიხედვით. იტალიაში ნეაპოლის მეტროს მესამე ადგილი უჭირავს რომისა და მილანის მეტროპოლიტენების შემდეგ.
ისტორია
thumb|left|250px|იტალიის პირველი რკინიგზის გახსნა პორტიკიდან ნეაპოლამდე 1839 ნეაპოლში პირველი რკინიგზა ნეაპოლ-პორტიკის ხაზი იყო, რომელიც 7.640 კმ სიგრძე გაიყვანეს და ოფიციალურად 1839 წელს გახსნეს, მხოლოდ ცხრა წლის შემდეგ გაიხსნება მანჩესტერის და ლივერპულის საქალაქთაშორისო რკინიგზა.
მე-19 საუკუნის დამლევს სხვადასხვა კომპანიებს შეჯიბრებითობის პრინციპით გაჰყავდათ ხაზები ქალაქის დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით და ღარიბთა დასახლებებიდან ჩრდილოეთის მდიდრების გარეუბნებამდე.
1911 წელს ნეაპოლიდან რომისკენ მიმავალი რკინიგზის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც პირველმა მსოფლიო ომამ შეაჩერა, თუმცა, სრულიად მოულოდნელად, 1925 წელს გაიხსნა. ამ ხაზის საქალაქო ნაწილი დღესდღეობით ნეაპოლის მეტრო მეორე ხაზზად არის გადაკეთებული.
thumb|250px|1 ხაზზე სადგურ Medaglie d'Oro at Arenell-ში ჩასასვლელი
ნეაპოლში მიმოფანტული რკინიგზების შეერთების იდეა პირველად 1950-იან წლებში გაჟღერდა როგორც ომის შემდგომ დანგრეული ქალაქის აღდგენითი გეგმის ნაწილი. 1960-იან წლებში უკვე საბოლოო ჩამოყალიბებამდე მისული პროექტი ფინანსების ნაკლებობამ და ქალაქში კორუფციის მაღალმა დონემ შეაჩერა. ხაზების დაკავშირების ბოლო მშენებლობა 1976 წელს დაიწყო, რათა ქალაქის გარეუბნები ცენტრთან დაეკავშირებინათ 1990 წლის ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატისთვის.
ნეაპოლის პირველი ჩქაროსნული საქალაქო რკინიგზა საბოლოოდ 1993 წლის 23 მარტს გაიხსნა და Metropolitana Collinare (მთა-გორიანი მეტროპოლიტენი) ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის მეტროპოლიტენები მეტროპოლიტენი
მოთემე
მოთემე — თემის კაცი, რომელსაც ძველ საქართველოში სასამართლო იყენებდა რაიმე გარემოების გამოსაღკვევად. მოთემეს ევალებოდა აგრეთვე ნაკლებმნიშვნელოვანი დავა-საჩივრების „გარიგება“. საფიქრებელია, რომ მოთემე იგივე ადგილობრივი (უპირატესად მომრიგებელი) მოსამართლე იყო, რომელსაც სოფელი გარკვეული ვადით ირჩევდა. ასეთ მოსამართლეს „სოფლის კაცს“, „ხევის კაცს“ და „ბჭესაც“ უწოდებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია: ძველი ქართული სამართალი
საფერავი დიდთანაყვავილიანი
საფერავი დიდთანაყვავილიანი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
საფერავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.
აღმოჩენილია 1936 წელს თელავში, ინსტიტუტის საწარმოო ნაკვეთზე. მოგვიანებით იგი აღმოაჩინეს სოფ. ნასომხარში, ბეღანასფშაზე და შაშიანში.
ბოტანიკური აღწერა
ხასიათდება უზარმაზარი დატოტვილი თანაყვავილით, რომლის სიგრძეც 38 სანტიმეტრს აღწევს, ხოლო ცალკეული ტოტები — 26 სანტიმეტრს. ყვავილების რაოდენობა ჩვეულებრივზე მეტია. სამეურნეო თვალსაზრისით ეს ვარიაცია არაა საინტერესო, რადგანაც მცირემოსავლიანია, გვიან და გაჭიანურებულად ყვავილობს, ახასიათებს ძლიერი ყვავილცვენა და ნაგვიანევი სიმწიფე. მტევანში ნორმალური მარცვლების რაოდენობა 85-ია, ხოლო წვრილი და უწიპწო მარცვლების რაოდენობა — 150. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 14.3 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Profiled
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლედ ზეპელინის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1990 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:ინტერვიუების ალბომები
Queen-ის ვიდეოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის ვიდეოგრაფია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Queen-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:ვიდეოგრაფიები
ანი ბებია
ანი ბებია — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი. მუშაობს „მთავარ არხზე“.
პირადი ცხოვრება
მისი მეუღლე არის მსახიობი ილო ბეროშვილი, ჰყავთ 1 საერთო შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ალახერო
ალახერო (Alajeró) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ გომერაზე. ფართობი — 25,39 კმ². მოსახლეობა — 1085 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
NGC 7554
NGC 7554 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 3 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
ბოლესლავ III
ბოლესლავ III პირმრუდე (Bolesław III Krzywousty; დ. 20 აგვისტო, 1085, კრაკოვი — გ. 28 ოქტომბერი, 1138, სოხაჩევი, პოლონეთი) — პოლონეთის მთავარი ( 1102 წლიდან), პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი.
ბოლესლავ III იყო მთავარ ვლადისლავ I ჰერმანის და იუდიტა ჩეხის ჩეხეთი მეფის ვრატისლავ II-ის ქალიშვილის მეორე ვაჟი.
ტახტისათვის ბრძოლა
ვლადისლავ I ჰერმანის გარდაცვალების შემდეგ ტახტისათვის ბრძოლა პოლონეთში დიდი ხნის მანძილზე გაგრძელდა, მისი ორი ვაჟს — ზბიგნევს და ბოლესლავ III შორის. ამ ბრძოლაში ბოლისლავი ეყრდნობოდა პოლონეთის მსხვილ არისტოკრატიის ნაწილს, უმაღლეს სასულიერო პირებს და რაინდებს, ასევე კიევის რუსეთთან და უნგრეთთან კავშირს. ზბიგნევი, თავის მხრივ, ეყრდნობოდა წმ. რომის იმპერიის იმპერატორის, ჩეხეთის მთავრის და დას. პომორიის მთავრების დახმარებას. 1106 წელს ზბიგნევი დაამარცხა ბოლესლავმა და გაიქცა პომორიეში. შედეგად გამარჯვება ბოლესლავს ერგო, რომელმაც 1108 წელს თავისი ხელისუფლება მთელ პოლონეთის მიწებზე განავრცო.
მაგრამ ზბიგნევმა იმპერატორს მიმართა დახმარებისათვის, და 1109 წელს პოლონეთში შემოიჭრა ჰაინრიხ V ათიათასიანი არმიით. ბოლესლავმა შეძლო გერმანული არმიის დამარცხება გლოგუვის ბრძოლაში და ვროცლავის ალყის მოხსნა. ჩეხეთის ჯარებიც გაძევებული იქნენ პოლონეთის ტერიტორიიდან. მალე ბოლესლავ III შეძლო შერიგებოდა ჩეხეთს და იმპერიასაც, ხოლო თავისი 1112 წელს უფროსი ძმა დააბრმავა.
პომორიეს დაქვემდებარება
იმპერიასთან კონფლიქტის შეწყვეტამ ბოლესლავ III საშუალება მისცა დაეწყო პომორიის დაუფლების პროცესი, რომლებზეც პოლონეთის მთავრების ხელისუფლება უკვე ერთი საუკუნის განმავლობაში იყო ნომინალური. 1113 წელს ბოლესლავმა დაიკავა პომორიის ციხე-სიმაგრე ნაკლო და აღადგინა თავისი ძალაუფლება მდინარე ნოტეცის მიმდინარე რაიონზე. პომორიეს დამორჩილების შემდეგი ეტაპი მოდის 1116—1119 წლებზე, როდესაც პოლონეთის ჯარმა აიღო გდანსკი და დაიმორჩილა აღმოსვლეთ პომორიე.
მაგრამ მთავარი ბრძოლა გაჩაღდა დასავლეთ პომორიესათვის (პომერანია), ერთ-ერთი ყველაზე განვითარებული პოლონურ მიწებს შორის მდიდარი და ავტონომიური ქალაქებით (შჩეცინი, ვოლინი, კოლობჟეგი) და ძლიერი გერმანული გავლენით. 1121 წელს პოლონურმა ჯარებმა დაიკავეს შჩეცინი, შემდეგ წელს კუნძულ რიუგენის ოკუპაცია მოახდინა. დასავლეთ პომორიის მთავრებმა აღიარეს პოლონეთის სიუზერენიტეტი. ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით ბოლესლავ III-მ დაიწყო დასავლეთ პომორიეს აქტიური გაქრისტიანება. ბამბერგის ეპისკოპოსის ოტტონის დახმარებით მან 1124—1125 წლებში მოაქცია ქრისტიანობაზე პომერანია რომლის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი წარმართები იყვნენ. 1128 წელს დაარსებულ იქნა პომორიის საეპისკოპოსო ვოლინში (მოგვიანებით გადაიტანეს კამენ პომორსკი (კამინი)).
მაგრამ პოლონეთის გავლენას პომორიეზე საფრთხეს უქმნიდა წმინდა რომის იმპერიის ჩრდილო აღმოსავლეთის გერმანული სამთავროების: ბრანდებურგის, საქსონიის, მეისენის და ასევე მაგდებურგის საეპისკოპოსოს გაძლიერება. 1127 წელს მათი ზეწოლით დასავლეთ პომორიეს მთავარმა ვარტისლავმა აღიარა იმპერატორის სიუზერენიტეტი და პოლონეთის წინააღმდეგ გამოვიდა. საპასუხოდ ბოლესლავ III შეუთანხმდა დანიას და პოლონეთ-დანიური ჯარებით 1129 წელს შეიჭრა დასავლეთ პომორიეს ტერიტორიაზე და სასწრაფოდ დაიმორჩილა სამთავრო. ვარტისლავი გაიქცა ქვეყნიდან, მიწები ოდერის იქით და კუნძული რიუგენი დანიის დაქვემდებარებაში გადავიდა, სამთავროს აღმოსავლეთი კი - პოლონეთის. მიუხედავად ყველაფრისა მთლიანად პომორიეს დამორჩილება მაინც ვერ მოხერხდა: ბოლესლავ III-ს ყურადღება გადატანილ იქნა კიევის რუსეთში და უნგრეთში მიმდინარე პროცესებზე (იხ. ქვემოთ), 1135 წლის იმპერიულ შეკრებაზე მერზებურგში ბოლესლავ III აღიარებული იქნა დასავლეთ პომორიეს სუზერენად, თუმცა მან თავის მხრივ მიიღო იმპერატორის ომაჟი ამ მიწებზე.
კიევის რუსეთისა და უნგრეთის სამოქალაქო არეულობებში მონაწილეობა
იმ მიზეზით რომ მას ცოლად ჰყავდა კიევის რუსეთის დიდი მთავრის სვიატოპოლკ II-ის ქალიშვილი ის არაერთხელ ჩარეულა რუსი მთავრების შიდა არეულობებში და იბრძოდა ვლადიმირ მონომახთან თუმცა წარუმატებლად.
ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა ბოლესლავის ჩარევა უნგრეთის შიდა კონფლიქტებში. ოილონეთის მთავარმა მხარი დაუჭირა ჰერცოგ ბორისის პრეტენზიებს მეფე ბელა II ბრმის წინააღმდეგ. 1132 წ. ბოლესლავ III ჯარი განადგურებული იქნა ბელა II მიერ შაიოს ბრძოლაზე. ამავე დროს სილეზიაში შემოიჭრა ჩეხეთის არმია, რომლებიც უნგრეთის მეფის მოკავშირეები იყვნენ. ბოლესლავ III იძულებული იყო 1135 წელს ეღიარებია ბელა II უნგრეთის მეფედ.
ბოლესლავ III სტატუტი
200px|thumb|ბოლესლავ III-ის სარკოფაგი [[პლოცკის საკათედრო ტაძარში]]
თავისი სიკვდილის წინ 1138 წელს ბოლესლავმა გამოაქვეყნა თავისი ანდერძი, ცნობილი როგორც ბოლესლავ პირწამხდარის სტატუტი. მის თანახმად პოლონეთის სახელმწიფო ექვემდებარებოდა გაყოფას მის ვაჟებზე: უფროსი ვლადისლავ II განდევნილი იღებდა სილეზიას, მეორე ვაჟი ბოლესლავ IV ხუჭუჭთმიანი — მაზოვიას და აღმოსავლეთ კუიავიას, მიეშკო III მოხუცს — დიდი პოლონეთის დიდი ნაწილი პოზნანთან ერთად, ხოლო უმცროსს ჰენრიხ (სანდომირის მთავარს) — სანდომირი და ლუბლინი. პოლონეთის დანარჩენ ტერიტორიას (კრაკოვის მიწა, სერაძი-ლენჩიცის მიწა, დასავლეთ კუიავია და დიდი პოლონეთის აღმოსავლეთი) უნდა შეექმნა თავისი განსაკუთრებული წარმონაქმნი, რომელიც გადაეცემოდა პიასტების დინასტიიდან უფროს მთავარს - უზენაეს მთავარს. ასე ფორმირდებოდა სენიორატთა სისტემა: პოლონეთი უნდა გაყოფილიყო რამდენიმე მცირე სამთავროდ, რომლებიც ნომინალურად ექვემდებარებოდნენ დინასტიის უზენაეს მთავარს, რომელიც იღებდა კრაკოვის დიდი მთავრის ტიტულს და თავისი სამემკვიდრეო მიწებთან ერთად ქმნიდა ცენტრალურ ერთიან წარმონაქმნს. მას ასევე პირდაპირ უნდა დაქვემდებარებოდა პომორიე. კრაკოვის დიდი მთავარი იყო პასუხისმგებელი პოლონური მიწების საგარეო პოლიტიკაზე, უნსდა ეზრუნა ქვეყნის თავდაცვაზე და საეკლესიო საკითხებზე.
ფაქტობრივად ბოლესლავის სტატუტმა 200 წელზე მეტ ხანს შეინარჩუნა პოლონეთის ფეოდალური დანაწევრების სისტემა და გამოიწვია ისეთი პოლონური მიწების დაკაგვა როგორებიც იყო სილეზია და პომორიე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიასტები კატეგორია:პოლონეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1085 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1138
არგენტინის პოლიტიკური სისტემა
ამჟამინდელი მთავრობა
არგენტინის ორპალატიანი ეროვნული კონგრესი შედგება სენატისაგან (72 ადგილი), რომელსაც მეთაურობე ვიცე-პრეზიდენტი და დეპუტატთა საბჭოსაგან (257 ადგილი).
სასამართლო ხელისუფლება შედგება ფედერალური სასამართლოებისა და სხვადასხვა იურიდიული განყოფილებებისგან. აქ შედის უზენაესი სასამართლოც, რომელიც შედგება პრეზიდენტის მიერ დანიშნული და სენატის მიერ მოწონებული ცხრა წევრისაგან, რომელთა გადაყენებაც მხოლოდ კონგრესს შეუძლია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პოლიტიკა
არგენტინის ეროვნული პარკების სია
არგენტინის ეროვნული პარკების სია – აქ წარმოდგენილია არგენტინის ეროვნული პარკების სია.
ჩრდილო-აღმოსავლეთი
მინი|500პქ|[[ლოს-ალერსესის ეროვნული პარკი]]
ცენტრალური
მინი|500პქ|[[ნაუელ-უაპის ეროვნული პარკი]]
საფერავი მეჯვრისხევის
საფერავი მეჯვრისხევის — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი. კუმსია ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეფერილი. გემო — სასიამოვნო, ხილის არომატით.
საფერავი მე^ვრისსევის საშუალო ზრდისა და დაბალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150 დღეა, სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 144 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.6 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.8 გ/ლ-ს.
მიიღება სუსტი შეფერილობის სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ეკვატორი
დედამიწის ეკვატორის სიგრძეა 40 000 კმ.
ეკვატორული ქვეყნები და ტერიტორიები
ეკვატორი კვეთს 14 ქვეყნის ტერიტორიას:
მიუხედავად მისი სახელწოდებისა ეკვატორული გვინეის ტერიტორიაზე არ გადის ეკვატორი, თუმცა მისი კუნძული ანობონი მდებარეობს ეკვატორიდან სამხრეთით 155 კილომეტრში, ხოლო მისი დანარჩენი ტერიტორია მდებარეობს ეკვატორიდან ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეოდეზია კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:ნავიგაცია
წანერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
წანერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჩერნიგოვკა
ტერმინით “ჩერნიგოვკა” შეიძლება აღნიშნულის იყოს:
Camponotus virulens
Camponotus virulens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
თეკლა (საკუთარი სახელი)
თეკლა (Θέκλα) — ქალის სახელი. მნიშვნელობის მხრივ უკავშირდება ძველბერძნულ ენას, ნიშნავს "ღვთის დიდებას": ამ სახელის პირველ ნაწილს შეადგენს თეოს θεός - "ღმერთი", მეორე ნაწილია კლეოს κλέος - "დიდება". მისივე ვარიანტებია თეკლე (ერეკლე მეფის უმცროს ქალიშვილს ხუმრობით თეკლე-ბიჭს ეძახდნენ).
ცნობილი წარმომადგენლები
კატეგორია:ქალის სახელები კატეგორია:ბერძნული წარმოშობის სახელები
Iridomyrmex itoi
Iridomyrmex itoi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საფერავი მარცვალმცვენი
საფერავი მარცვალმცვენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში კახეთიდან.
საფერავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.
გამოირჩევა გაცილებით უფრო ძლიერი ზრდითა და მცირენაყოფიერებით. ყვავილობის დროს აქვს მოწითალო-მოყავისფრო მტვერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები
აჰმედ ჯამილი
აჰმედ ჯამილი (Əhməd Cəmil; 1913 წლის 20 ოქტომბერი, ერeვანი - 1977 წლის 27 სექტემბერი, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი პოეტი, აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი.
სასიცოცხლო
დაიბადა 1913 წლის 20 ოქტომბერს ქალაქ ერევანში ხელოსნის ოჯახში. მან მამა ადრე დაკარგა და ის დედამ გაზარდა. სკოლა ქალაქ განჯაში დაამთავრა. სწავლა განაგრძო აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის ლიტერატურის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1933 წელს. მუშაობდა მასწავლებლად, უფროს მასწავლებლად და მეთოდოლოგად შამქორის რაიონის სოფელ ძეგამში (1933-1936). 1940-1942 წლებში იყო რესპუბლიკის მწერალთა კავშირის პოეტური განყოფილების მრჩეველი, თანამშრომელი, „ლიტერატურული გაზეთის” აღმასრულებელი მდივანი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის აღმასრულებელი მდივანი.
მეორე მსოფლიო ომის დროს იყო ყირიმისა და ჩრდილოეთ კავკასიის არაერთი ფრონტის ხაზის გაზეთების რედაქციების თანამშრომელი. 1953-1955 წლებში იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო გამომცემლობის („აზერნეშრი“) მთავარი რედაქტორი, რედაქტორი, 1956-1959 წლებში აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს მრჩეველი. 1959-1960 წლებში იყო ჟურნალ „აზერბაიჯანის“ რედაქტორი, 1962-1963 წლებში კვლავ „აზერნეშრის“ მთავარი რედაქტორი, 1964-1967 წლებში გამომცემლობა „განჯლიკის“ რედაქტორი. 1973 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო ჟურნალ „ულდუზის“ მთავარი რედაქტორი.
გარდაიცვალა 1977 წლის 27 სექტემბერს ქალაქ ბაქოში.
ორლიკის ციხე-დარბაზი
მინი|ორლიკის ციხე-დარბაზი დღეს ორლიკის ციხე-დარბაზი — მდებარეობს სოფელ ორლიკ-ნად-ვლტავოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 500 მეტრში, პისეკის რაიონის ჩრდილოეთში, სამხრეთ ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. თავიდან ციხესიმაგრე მდებარეობდა მდინარე ვლტავას ნაპირზე, დაახლოებით 60 მეტრის სიმაღლის კლდეზე, ხოლო 1954-62 წლებში ორლიკის კაშხლის აშენები შემდეგ ის წყლის დონიდან რამდენიმე მეტრითაა დაშორებული.
ორლიკის მნიშვნელობა მომდინარეობს ჩეხური სიტყვიდან (Orel) რაც მართვეს (ახალგაზრდა არწივი) ნიშნავს.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|ორლიკის ციხე-დარბაზი, [[ორლიკის კაშხალის აგებამდე]] ორლიკი XIII საულუინის მეორე ნახევარშ ააშენეს, როგორც პრჟემისლიდების დინასტიის ოტოკარ II-ის სამეფო ციხე-დარბაზი. შუა საუკუნეებში მის მფლობელი ბევრჯერ შეიცვალა. 1408 წლიდან მას სოფელ სვიიშინის წარჩინებულები ფლობდნენ, ხოლო ჰუსიტების პერიოდში ციხეში იან ჟიჟკა იყო გამაგრებული. 1508 წელს ციხე-სიმაგრე დაიწვა და ახალმა მფლობელებმა ის აღადგინეს როგორც რენესანსის ეპოქის ციხე-დარბაზი. 1623 წელს ეგენბერგებმა შეიძინეს ორლიკი, ხოლო 1717 წელს ის მემკვიდრეობით გადაეცათ შვარცენბერგებს. XIX მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისისთვის ის მათი მთავარი რეზიდენცია იყო. 1802 წელს ციხე-დარბაზი ისევ დაიწვა და შემდგომი შეკეთებისას დაემატა მეოთხე სართული. დღისთვის მოღწეული სახე შექმნილია 1849-1860 წლებში. 1948 წელს კომუნისტებმა მოახდინეს ციხის კონფისკაცია, თუმცა 1990 წელს ის ისევ დაუბრუნდათ შვარცენბერგებს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის ციხედარბაზები
ჯეიმზ მანგოლდი
ჯეიმზ მანგოლდი (James Mangold; დ. 16 დეკემბერი, 1963, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. სახელი გაითქვა ფილმით „იარე ზღვარზე“. დღემდე 9 ფილმი აქვს გადაღებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
ბრენტა
ბრენტა (Brenta) — მდინარე იტალიაში, რომელიც სათავეს იღებს ტრენტოს პორვინციაში და ჩაედინება ადრიატიკის ზღვაში, ვენეციის ლაგუნის სიახლოვეს, ვენეტოს რეგიონში. მისი სიგრძე 174 კმ-ია.
ძველ რომაულ ერაში მას მედოაკუსს უწოდებდნენ (ძვ. ბერძ. Mediochos, Μηδειοχος) და ქალაქ პადუასთან იგი ორ განშტოებად იყოფოდა — მედოაკუს მაიორად და მედოაკუს მინორად. შუა საუკუნეებში მდინარემ დინების მიმართულება შეიცვალა და პადუის შემდეგ, მისი კალაპოტი მდინარე ბაკილონემ დაიკავა. მისგან პირველი არხი XVI საუკუნეში გაიყვანეს, რომელიც საკმაოდ გრძელი იყო და სოფელ სტრადან ადრიატიკის ზღვამდე მიემართებოდა. მეორე არხი, რომელსაც ხშირად რივიერა-დელ-ბრენტას უწოდებენ, მისი მარცხენა ნაპირიდან გაიყვანეს და ერთმანეთთან დააკავშირა პადუა და ვენეცია. მართლაც, ბრენტა უმნიშვნელოვანეს სატრანსპორტო გზას წარმოადგენდა და სულ მალე მისი და რივიერა-დელ-ბრენტის გასწვრივ დიდი ვილები წამოიმართა. დღეისათვის, მხოლოდ სამი მათგანია დამთავალიერებელთათვის ღია.
ქალაქ ბასანო-დელ-გრაპაში, ბრემტაზე გადებულია ხიდი პონტე-ვეკიო (ძველი ხიდი). ეს სახურავიანი ხიდი 1569 წელს ანდრეა პალადიომ დააპროექტა. იგი პონტონის სტილისაა და მთლიანად ხითაა ნაგები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები
წანარეთი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ხადოელები
ხადოელები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1120 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1972
კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1970 წლის 7 ოქტომბრიდან 1972 წლის 17 მაისამდე.
ბადე
thumb|300px|ფინალური ეტაპის მონაწილეები
რესურსები ინტერნეტში
1972 კატეგორია:1972 წელი ფეხბურთში
Camponotus viri
Camponotus viri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჰოვარდ არონსონი
ჰოვარდ ისააკ არონსონი (ინგლ. Howard Isaac Aronson; დ. 5 მარტი, 1936, ჩიკაგო) — ამერიკელი ენათმეცნიერი, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის პროფესორი, ზოგადი ენათმეცნიერებისა და სლავურ ენათა სპეციალისტი, ქართველოლოგი.
ბიოგრაფია
ჰოვარდ არონსონი დაიბადა 1936 წლის 5 მარტს ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში, ებრაულ ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ აბე და ჯინ არონსონები.
განათლება
1956 წელს ჰოვარდ არონსონმა მოიპოვა ილინოისის უნივერსიტეტის ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი. 1958 წელს გახდა ინდიანას უნივერსიტეტის ხელოვნების მაგისტრი. 1961 წელს ამავე უნივერსიტეტში სლავური ენათმეცნიერების დარგში მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. მისი სადოქტორო ნაშრომი ეხება ბულგარული ენის ფლექსიის მორფოფონემურ ნიმუშებს.
კარიერა
ჰოვარდ არონსონი 1961-1962 წლებში იყო სლავური ენებისა და ლიტერატურის ასისტენტ-პროფესორი ვისკონსინის უნივერსიტეტში. 1962 წლიდან მოღვაწობს ჩიკაგოს უნივერსიტეტში: 1962-1965 წლებში იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სლავური ენათმეცნიერების ასისტენტ-პროფესორი, 1965-1973 წლებში – სლავური ენებისა და ლიტერატურის და ლინგვისტიკის განყოფილებების ასოცირებული პროფესორი, 1973 წლიდან არის ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, 1972-1980 წლებში იყო ენათმეცნიერების განყოფილების ხელმძღვანელი, 1983-1991 და 2000-2001 წლებში ეკავა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სლავური ენებისა და ლიტერატურის განყოფილების გამგის თანამდებობა, 2002 წლიდან არის ემერეტუს პროფესორი.
ქართველოლოგიური მოღვაწეობა
ამერიკელი ლინგვისტი 1960-იანი წლებიდან დაინტერესდა ქართული ენით. მან 1969 წელს თხოვნით მიმართა ქართველ ენათმეცნიერ ისიდორე გვარჯალაძეს დახმარებოდა ქართული ენის შესწავლაში. ქართველი კოლეგა სისტემატურად აწვდიდა ქართულ-ინგლისურ და ინგლისურ-ქართულ ლექსიკონებს, სახელმძღვანელოებს. არონსონი რამდენჯერმე ესტუმრა საქართველოს, საქმიანი ურთიერთობა დაამყარა მეცნიერებათა აკადემიასთან, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან. 1993 წლის 13 სექტემბერს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭომ პროფესორი ჰოვარ არონსონი აირჩია საპატიო დოქტორად.
არონსონი ჩიკაგოს უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობდა ქართული ენის კათედრას, უძღვებოდა ქართული ენის კურსს. მას ეკუთვნის მნიშვნელოვანი გამოკვლევები ქართული ენის ბრუნებისა და უღვლილების ფორმალური და სემანტიკური ანალიზის, აგრეთვე ჰიპოტაქსის საკითხებზე. 1977 წელს ცალკე წიგნად გამოსცა ქართული ენის გრამატიკის კურსი დამწყებთათვის (Georgian. En Elementary Reading Course), რომელიც 1982 წელს კვლავ გამოიცა ვრცელი სახით – „ქარული ენა. საკითხავი გრამატიკა“. 1996 წელს, აღნიშნული წიგნის გამოცემისა და ქართული მეცნიერების წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებისთვის, ჰოვარს არონსონი გახდა გიორგი ახვლედიანის სახელობის ენათმეცნიერების ისტორიის საზოგადოების მიერ დაარსებული „ანტონ პირველი ბაგრატიონის“ ოქროს მედლის ლაურეატი. 1999 წელს დოდონა კიზირიასთან ერთად შეადგინა სახელმძღვანელოს მეორე ნაწილი „ქართული ენა და კულტურა“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:ამერიკელი ენათმეცნიერები კატეგორია:ამერიკელი ქართველოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორები
Iridomyrmex krakatauae
Iridomyrmex krakatauae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ავსტრიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ავსტრიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — უეფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. წარმოადგენს ავსტრიას საერთაშორისო დონეზე.
შემადგენლობა
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:ავსტრიის ფეხბურთი
დასავლეთი თრაკია
დასავლეთი თრაკია ან უბრალოდ თრაკია (Θράκη, Batı Trakya, Западна Тракия) საბერძნეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, მდინარეებს მესტასა და მარიცას შორის. მაკედონიასა და ეპირუსთან ერთად მას არაფორმალურად 'ჩრდილოეთ საბერძნეთს' უწოდებენ. მას აღმოსავლეთი თრაკიისგან (რომელიც მდინარე მარიცადან იწყება და მოიცავს თურქეთის ევროპულ ნაწილს) განსასხვავებლად ასევე ბერძნულ თრაკიადაც მოიხსენიებენ. კიდევ არსებობს ჩრდილოეთი თრაკიაც, რომელიც ბულგარეთში მდებარეობს.
თრაკია დაყოფილია სამ პერიფერიად (ყოფილი პრეფექტურები): კსანტი, როდოპე და ევროსი.
დემოგრაფია
თრაკიის დაახლოებითი ფართობია 8,578 კმ² ხოლო მოსახლეობა 368,993 (2006). მათგან ორ მესამედზე მეტი ორთოდოქსი ქრისტიანი ბერძენია, ხოლო დანარჩენი დაახლოებით 120,000 არის მუსლიმანური უმცირესობა. მათგან უმეტესობა (67%) არის თურქი, ხოლო დანარჩენი არიან პომაკები (მუსლიმანი სლავების ჯგუფი) რომლებიც ძირითადად რეგიონის მთიან მხარეში ცხოვრობენ. მცირე ეთნიკური ჟგუფი რომა ც (ბოშების ჯგუფი) სხვა მათი ეროვნების ადამიანებისგან განსხვავებით ძირითადად მუსლიმანურია. ცივი ომის დასრულების შემდეგ 1990-იან წლებში საბერძნეთმა განიცადა იმიგრაციის დიდი ტალღა, რომლებიც სამუშოს ძირითადად ურბანულ ტერიტორიებზე ეძებდნენ, თუმცა თრაკიას ეს პროცესები ნაკლებას შეეხო.
პოლიტიკა
თრაკიის მუსლიმანური უმცირესობა თურქეთსა და საბერძნეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დაძაბვის მიზეზი იყო. თურქეთი რეგიონის ყველა მუსლიმანს მიიჩნევს თურქული უმცირესობის წარმომადგენლად. ხოლო საბერძნეთი განიხილავს ყველას როგორც განსხვავებული ეთნიკური წარმომავლობის რელიგიურ უმცირესობებს (ლოზანის სამშვიდობო ხელშეკრულების ფარგლებში). ათენი არ აღიარებს თურქულ ან სხვა რომელიმე უმცირესობას ეთნიკურობის მიხედვით.
ეკონომიკა
ბოლო წლებში თრაკიის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობაზე სულ უფრო ნაკლებად დამოკიდებული ხდება. რამდენიმე მაღალი ტექნოლოგიების ინდუსტრია ჩამოყალიბდა რეგიონში. ეგნატიას გზას რომელიც რეგიონში მდებარეობს, მის განვითარებაში დიდი წვლილი შეაქვს. ტურიზმი თანდათან ძალას იკრებს და წამყვანი ძალა ხდება რეგიონში. როდოპების მთიანეთში ზამთრის ტურიზმის განვითარების პოტენციალიც არსებობს.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის რეგიონები
ლუბნა ტაჰტამუნი
ლუბნა ჰამიდ ტავფიკ ტაჰტამუნი (لبنى تهتموني; დ. 24 იანვარი 1976, იორდანია) — იორდანიელი ბიოლოგი, რომელიც ცნობილია თავისი საქმიანობით განვითარებად ბიოლოგიასა და კიბოს კვლევის სფეროში. იორდანიის ქალაქ ზარქაში მდებარე ჰაშიმიდების უნივერსიტეტის ბიოლოგიისა და ბიოტექნოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელია. თავისი საქმიანობით მოიგო მრავალი ჯილდო ძუძუს კიბოსთან ბრძოლაში და ცნობილია, როგორც უფლებადამცველი, რომელიც საშუალებას აძლევს ახალგაზრდა ქალებს არაბულ სამყაროში აირჩიონ კარიერა მეცნიერებაში. 2016 წელს BBC-მ იგი 100 ქალთა სიაში შეიყვანა.
ადრეული წლები და განათლება
ტაჰტამუნი ექვს შვილიანი ოჯახის მესამე ბავშვია და გაიზარდა იორდანიის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქ ირბიდში, რომელიც ცნობილია თავისი კარგად განათლებული მოსახლეობით. სწავლობდა იორდანიის უნივერსიტეტში, სადაც 1997 წელს ბაკალავრის და 2000 წელს მაგისტრის წოდება მიიღო. ტესტში მაღალი ქულის მიღების გამო, ჩაირიცხა და სწავლა განაგრძო ბიოლოგიის პროგრამაზე. მაგისტრის წოდებისთვის, იგი მუშაობდა სპეციალიზირებული რეპროდუქციული ბიოლოგიის განვითარებაზე, ქვეშ ჰამიდ ალ-ჰაჯის მეთვალყურეობის ქვეშ.
აჰმედ რაჯაბლი
ბიოგრაფია
აჰმედ რაჯაბლი დაიბადა 1898 წელს ერევანში. 1919 წელს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ რაჯაბლი გაგზავნა იტალიაში სასწავლებლად. 1923 წელს მან დაამთავრა იტალიის ქალაქ პერუჯის უმაღლესი სამეფო ექსპერიმენტული აგრარული ინსტიტუტი. ფლობდა რუსულ, გერმანულ, ესპანურ, იტალიურ, სპარსულ და ბერძნულ ენებს.
1924-1930 წლებში მუშაობდა ზაქათალას სასოფლო-სამეურნეო კოლეჯის დირექტორად. იქვე რაჯაბლიმ მოაწყო ექსპერიმენტული სასოფლო-სამეურნეო სადგური, სადაც მისი ხელმძღვანელობით ტარდებოდა სამეცნიერო კვლევები.
ლუბნა ტაჰტამუნი
ადრეული წლები და განათლება
თავისი სადოქტორო წოდება მიიღო აშშ-ში, კოლორადოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც 2005 წელს დაამთავრა, სადაც მუშაობდა ემბრიონის მიგრაციასა და მეტასტაზურ უჯრედებზე, ჯეიმზ ბამბურგის ხელმძღვანელობით. თავისი წარმატებასა და აშშ-ში სწავლისთვის მადლობა გადაუხადა თავის ოჯახს, რომელიც მას მისი სამეცნიერო კარიერაში მხარი დაუჭირა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:იორდანელი ბიოლოგები კატეგორია:იორდანელი მეცნიერები
აჰმედ რაჯაბლი
ბიოგრაფია
1931-1934 წლებში აჰმედ რაჯაბლი იყო აზერბაიჯანის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სამხრეთ ტექნიკური კულტურების განყოფილების გამგე.