cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი
რელიეფი
აქაურ მიწებზე აღმართულია მთები: ნიკორაციხე, ორიძმა, ბილენთა, ზილჩა, უზუნდარა და ა.შ. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ელიას მთა, რომელიც თავისი ფორმით ქალის ფიგურას მოგვაგონებს. პანტიშარის ხეობაში, კოწახურის ქედსა და სხვაგან გვხვდება რელიეფის კუესტური ფორმები.
მდინარე ლეკისწყლის ხეობაში განვითარებულია ქანდაკებისებრი ფორმები.
შიგა წყლები
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი ტრანზიტულ მდინარეებს მოკლებულია. ჰიდროლოგიური ქსელი ალაგ-ალაგ არის განვითარებული და ძირითადად მშრალი ხევ-ხეობების ქსელით არის წარმოდგენილი. აქაურ მიწებზე მხოლოდ პატარა მოკლე პერიოდული ხასიათის მდინარეებს ვხვდებით, რომლებიც უმეტეს შემთხვევაში ვერც იორამდე და ვერც ალაზნამდე ვერ აღწევენ. აქაური მიწის ზედაპირი დასერილია შემდეგი მდინარეებით: ველიჯვრით, ლეკისწყლით, უზუნდარასხევით, ქუშისხევით, ღორისწყლისხევით, ყუმურისხევით, პანტიშარისხევითა და სხვა მცირე მდინარეებით. ამ მდინარეების საზრდოობაში მონაწილეობას იღებენ უფრო წვიმის წყლები, ალაგ-ალაგ მიწისქვეშა წყლები.
აღმოსავლეთით აზერბაიჯანის საზღვართან დიდ მანძილზე ჩამოედინება მდინარე ალაზანი, რომელიც მინგეჩაურის წყალსაცავს ერთვის აზერბაიჯანის ტერიტორიიდან.
მუნიციპალიტეტის დასავლეთ ნაწილს ჰკვეთს მდინარე იორი.
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არის რამდენიმე ტბა, რომელთაგან გამოსარჩევია ორი: ქოჩების ტბა და პატარა ტბა. ქოჩების ტბა ზღვის დონიდან 775 მ-ზე მდებარეობს. ტბის აუზის ფართობია 1,3 კმ². ქოჩების ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს პატარა ტბა, რომლის სანაპირო ძალზე შეჭრილ-შემოჭრილია.
მდინარე ივრის სანაპიროსთან არის დალის მთის წყალსაცავი, რომელშიც მოშენებულია თევზი.
ჰავა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებულია ორი ტიპის ჰავა, სამხრეთით ცხელზაფხულიანი ზომიერად თბილი სტეპების ჰავაა, ჩრდილოეთ ნაწილში კი ზომიერად ნოტიო ჰავა, ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი თბილი ზაფხულით. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10,3 °C, აბსოლუტურ მაქსიმუმი 38 °C. წელიწადში 400-600 მმ ნალექი მოდის, შირაქში 540 მმ, დედოფლისწყაროში 650 მმ. ნალექების მინიმუმი ფიქსირდება ელდარის დაბლობზე (250-300 მმ), აგრეთვე დიდი შირაქის ვაკეზე (490 მმ).
ნიადაგები
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სამხრეთ ნაწილში ვრცელი ფართობი უჭირავს ტყის ყავისფერ ნიადაგებს. დიდ ფართობზე ვრცელდება მცირე და საშუალო სისქის შავმიწები, რომლებიც გვხვდება მუნიციპალიტეტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ტაფობებსა და ვაკეებზე გაბატონებულია შავმიწები. ვრცელი ფართობი უჭირავს წაბლა ნიადაგებს, აგრეთვე ბიცობიან ნიადაგებს. ელდარის დაბლობზე და მიმდებარე სამხრეთ ზონაში განვითარებულია რუხი მურა ნიადაგები. დიდი შირაქის ვაკეზე გვხვდება შავმიწა და წაბლა ნიადაგები. ივრისპირას განვითარებულია ალუვიური კარბონატული ნიადაგი, ხოლო ქალაქ დედოფლისწყაროს მახლობლად კორდიან კარბონატული ნიადაგია.
ლანდშაფტები
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი უნიკალური ბუნებრივი პირობებით ხასიათდება, დედოფლისწყაროს ველური ბუნება და ლანდშაფტი მსოფლიო მასშტაბით უნიკალურია. აქაური ბუნების ძეგლები ტოვებენ გასაოცარი სილამაზის კვალს. არაერთ ბუნების ძეგლს იცავს სახელმწიფო.
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებულია ლანდშაფტის შემდეგი სახეები:
ფლორა
მუნიციპალიტეტში უპირველეს ყოვლისა აღსანიშნავია ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი, რომელიც განუმეორებელი ლანდშაფტებით ხასიათდება. გვხვდება გრაკლა, ბალღოჯი, აკაკი, შავჯაგა, ბროწეული და სხვ. ბალახოვანი საფრიდან გავრცელებულია ავშნიანი, უროიანი და მლაშობურიანი დაჯგუფებები. ივრის ზეგანზე შემორჩენილია არიდული მეჩხერი ტყე.
ვაკე-ტაფობებში არის უროიანი და ვაციწვერიანი სტეპის მცენარეები: შვრია, ვაციწვერა, ურო, კოფრჩხილა და სხვ. ივრისპირას გაბატონებულია ტუგაის ტყეები.
ფაუნა
უხვადაა მღრღნელებიც მ.შ. აღსანიშნავია მექვიშია, მემინდვრია და ტყის თაგვი. ქვეწარმავლებიდან ბინადრობს გიურზა. ფრინველებიდან გავრცელებულია გნოლი, სავათი, კვირიონი, ტოროლა, ყვავი, მწყერი, მოლაღური, ჩხართვი, უფეხურა, კაკაბი და ა.შ. ალაზანსა და იორში არის მურწა, ხრამული, მტკვრის ტობი, თაღლითა და სხვ.
დემოგრაფია
მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2014 წლის აღწერის მდგომარეობით 21 221 კაცია. მუნიციპალიტეტში 16 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის 1 ქალაქი და 15 სოფელი. ქალაქის მოსახლეობა 5940 კაცია, ხოლო სოფლად 15 281 კაცი ცხოვრობს ანუ მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის 72 % სოფლად ცხოვრობს.
განსახლების ძირითადი ზონა ვრცელდება ზღვის დონიდან 500-800 მ-ის ფარგლებში. უმეტესად ცხოვრობენ ქართველები, მცირე რაოდენობით – სომხები, რუსები, აზერბაიჯანელები და სხვ. უდიდეს ნაწილს შეადგენს სოფლის მოსახლეობა.
ეკონომიკა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის 45 700 ჰა სახნავი მიწის ნაკვეთებს უკავია, ხოლო 68 000 ჰა საძოვრებს. მუნიციპალიტეტში თესავენ საშემოდგომო თავთავიან კულტურებს - ხორბალსა და ქერს. დედოფლისწყაროში ითესება საგაზაფხულო კულტურებიც. ძირითადად, მზესუმზირა და სიმინდი.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მრავალწლიანი ნარგავები 1 700 ჰექტარზეა გაშენებული, საიდანაც ვენახებს 1450-1500 ჰექტარი უკავია, დანარჩენი კი ზეთისხილს, ნუშსა და კაკალს. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში მეცხოველეობა ძირითადად წარმოდგენილია მეცხვარეობით და რქოსანი პირუტყვით.
სოფლის მეურნეობის წამყვანი დარგია მევენახეობა, მეცხოველეობა და სხვ. გაბატონებულია სახნავ-სათესი მიწები, ვენახები, ბაღები და სხვა სავარგულები. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არის ნავთობისა (მირზაანი, შირაქი) და კირქვის („არწივის ხეობა“) საბადოები.
განათლება
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში 17 სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებაა. მუნიციპალიტეტის ბაგა-ბაღებში განსაკუთრებული პრიორიტეტი ენიჭება ინკლუზიურ სწავლებას.
კულტურა
მუნიციპალიტეტში არის სამხატვრო სკოლები, მუზეუმები (დედოფლისწყაროს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ნიკო ფიროსმანაშვილის სახლ-მუზეუმი, ხორნაბუჯის ხალხთა მეგობრობის მუზეუმი) და სხვა.
სპორტი
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა ცენტრში სპორტის სხვადასხვა სახეობებში არსებობს უფასო სექციები. სპორტსმენები, რომლებიც ცენტრში ვარჯიშობენ, ყოველწლიურად მონაწილეობას იღებენ ეროვნულ და საერთაშორისო ტურნირებში.
ღირსშესანიშნაობანი
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არაერთი არქეოლოგიური, არქიტექტურული და ისტორიული ძეგლი მდებარეობს.
ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ქალაქ დედოფლისწყაროსთან მდებარე ადრინდელი შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი ხორნაბუჯი, რომელიც წარმოადგენდა ისტორიული მხარის კამბეჩოვანის ცენტრს. სოფელ ოზაანში დგას IX საუკუნის ხუროთმოძღრული ძეგლი ამაღლების გუმბათოვანი ტაძარი, რომელიც აშენებულია აგურით. აქვეა შუა საუკუნეების სამების ეკლესია.
მუნიციპალიტეტი მდიდრადაა წარმოდგენილი არქეოლოგიური ძეგლებითაც. სოფლებისგან განყენებულ ტერიტორიებზე წარმოდგენილია:
დაძმობილებული ქალაქები
დედოფლისწყაროსთან დამეგობრებული ქალაქია კვიძინი (Kwidzyn), რომელიც პოლონეთში, კერძოდ კი პომერანიის სავოევოდოში მდებარეობს.
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი დაძმობილებულია აგრეთვე, უკრაინის ლუგანსკის ოლქის ორ რაიონთან - კრემენთან და სტანიჩნა-ლუგანსკისთან.
აღმოსავლეთი რუმელია
პროვინციის შინაგანი წყობა განისაზღვრებოდა საერთაშორისო კომისიის მიერ შემუშავებული ე. წ. ორგანული წესდებით. 1885 წ. 6 (18) სექტემბრის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყების შედეგად აღმოსავლეთი რუმელია ბულგარეთს შეუერთდა. ბულგარეთის გაერთიანების წინააღმდეგი იყო სერბეთის სამეფო, ავსტრია-უნგრეთი და ოსმალეთი. სერბეთის სამეფოს მიაჩნდა, რომ ბულგარეთის გაერთიანება დაარღვევდა ძალთა ბალანსს ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. 1885-86 წლების ომი ბულგარეთსა და სერბეთს შორის ბულგარეთის გამარჯვებით დასრულდა. 1886 წლის ბუქარესტის ხელშეკრულებამ სერბეთს დაუბრუნა ომის დროს ბულგარეთის მიერ დაკავებული მიწები, მაგრამ ცნო ბულგარეთის გაერთიანება. 1886 წლის თებერვალში აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად დანიშნა ბულგარელი მთავარი ალექსანდრ ბატენბერგი. 1886 წლის 6 აპრილს ოსმალეთის იმპერიამ ცნო ბულგარეთის გაერთიანება.
Cerapachys nigriventris
Cerapachys nigriventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Lasioglossum sublaterale
Lasioglossum sublaterale — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
sublaterale
სპეი (მდინარე)
სპეი (Spey) — მდინარე ჩრდილოეთ შოტლანდიაში. სიგრძით მეორე და სისწრაფით პირველი მდინარე შოტლანდიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის მდინარეები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მდინარეები
სტარ-ჩიტაკი
სტარ-ჩიტაკი (Стар Читак) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 20 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ ბოროვიცის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის სტარ-ჩიტაკი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ნადიე ახმედ ტოპჩუ (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ვალტერ პენკი
ვალტერ პენკი (Walther Penck; დ. 30 აგვისტო, 1888, ვენა — გ. 29 სექტემბერი, 1923, შტუტგარტი) — გერმანელი გეოლოგი და გეომორფოლოგი. გერმანიაში გეომორფოლოგიის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. გამოჩენილი მეცნიერის ალბრეხტ პენკის შვილი.
ვალტერ პენკი დაიბადა ავსტიის დედაქალაქ ვენაში. განათლება მიიღო ბერლინისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. 1914 წლიდან ლაიფციგის უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი, ხოლო 1915-1918 სტამბოლის უნივერსიტეტის პროფესორი. შეისწავლა ევროპის, მცირე აზიის, აპენინების, სიცილიის, ანდებისა და ჰავაის კუნძულების გეომორფოლოგია და გეოლოგია.
განავითარა მოძღვრება, რომლის მიხედვით რელიეფი წარმოიქმნება დედამიწის ქერქის ვერტიკალური მოძრაობებისა და დენუდაციური პროცესების ურთიერთმოქმედების შედეგად. შეიმუშავა რელიეფის კვლევის ახალი მეთოდი, ე.წ. მორფოლოგიური ანალიზი. დაადგინა ურთიერთდამოკიდებულება დედამიწის რელიეფის ზედაპირის ხასიათსა (ეგზოგენური პროცესები) და ტექტონიკურ მოძრაობებს შორის. ვალტერ პენკმა ასევე მოახდინა რელიეფის კლასიფიკაცია.
მისმა თეორიულმა და იდეურმა შეხედულებებმა დიდი გავლენა იქონია გეომორფოლოგიის როგორც მეცნიერების განვითარება-ჩამოყალიბების საქმეში. საყოველთაოდ არის ცნობილი ვალტერ პენკის ნაშრომი „მორფოლოგიური ანალიზი“.
პარალელეპიპედი
პარალელეპიპედი არის პრიზმა, რომლის ფუძე პარალელოგრამია. თუ პარალელეპიპედის ფუძე მართკუთხედია, მაშინ მას მართკუთხა პარალელეპიპედი ეწოდება. მართკუთხა პარალელეპიპედი ტოლი წიბოებით არის კუბი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მრავალწახნაგები
დოდოთის ცხრაკარა
დოდოთის ცხრაკარა — ქართული მართლმადიდებლური დარბაზული ეკლესია, ცხინვალიდან 8 კმ-ზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონეს ხეობაში. ნაგებია სუფთად გათლილი ღვინისფერი ქვის სწორი რიგებით, ურევია უხეშად დამუშავებული ქვაც. როგორც წარწერებიდან ჩანს, ეკლესია X საუკუნის დასაწყისში აუგია ტბელ ერისთავს ივანეს. X საუკუნის დასასწულს და XI საუკუნის დასაწყისში კი მისთვის ქავთარ ტბელს გარშემოსავლელი მიუშენებია. ეკლესია დაზიანებულია. მორთულობა ძუნწია. გარშემოსავლელის სამხრეთ ნაწილში მაღალი, კამარით გადახურილი შესასველია, რომლის ორი მალი შუაში აღმართულ სვეტზეა დაყრდნობილი. შესასვლელი შიგნიდანაც და გარედანაც უხვადაა შემკული გეომეტრიული და სტილიზებული მცენარეული ორნამენტით. ეკლესიისაგან განსხვავებით გარშემოსავლის მორთულობა რთულია, შესრულების დონე კი უფრო მაღალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Lasioglossum sublautum
Lasioglossum sublautum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1942 წელს.
ტინეო
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
Cerapachys nitens
Cerapachys nitens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მონ-ჟელე
მონ-ჟელე (Mont Gelé) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. სიმაღლე 3 518 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
კამპოფორმიოს ზავი
200px|მინიატიურა|კამპოფორმიოს ზავის შედეგად განაწილებული ევროპა. კამპოფორმიოს ზავი — ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოაწერეს 1797 წლის 17 ოქტომბერს იტალიის სოფელ კამპოფორმიოს მახლობლად გრაფმა ლუდვიგ კობენცლმა და გენერალმა ბონაპარტმა. კამპოფორმიოს ზავით დამთავრდა საფრანგეთის რესპუბლიკის ომი ავსტრიასთან და გააფორმდა ავსტრიის გამოსვლა პირველი ანტიფრანგული კოალიციიდან. ავსტრია ცნობდა საფრანგეთის უფლებებს დაპყრობილ ტერიტორიებზე, ციზალპიურ რესპუბლიკის შექმნას, თანახმა იყო ხელი შეეწყო საფრანგეთისათვის რაინის მარცხენა ნაპირის მიწებზე დამკვიდრებაში. კამპოფორმიოს ზავით საფრანგეთის ხელში გადადიოდა გაუქმებული ვენეციის რესპუბლიკა. კუთვნილი იონიის კუნძულები და ალბანეთის ტერიტორიის ნაწილი. ავსტრია საკომპესაციოდ იღებდა ზალცბურგს, ბავარიის მიწების ნაწილს, კამპოფორმიოს ზავით ლიკვიდირებული ვენეციის რესპუბლიკის ტერიტორიის დიდ ნაწილს.
1796-1797 წლებში ანტიფრანგულ კოალიციას სასიკვდილო დარტყმა მიაყენა ნაპოლეონ ბონაპარტმა, რომელმაც თავისი იტალიური ლაშქრობისას (1796-1797წწ.) ავსტრიელთა ყველა არმია გაანადგურა, რომელიც კი მის წინააღმდეგ გამოგზავნეს. სამხედრო ნიჭის გარდა, მან დიპლომატიური უნარიც გამოამჟღავნა. ლაშქრობის პერიოდში მან განსაზღვრა, რომ საჭირო იყო მოწინააღმდეგი ძალების დაქუცმაცება და 1796წ. აპრილშივე აიძულა პიემონტის სამეფო, სეპარატული ზავი დაედო მასთან (28 აპრილი. საბოლოო ზავი დაიდო პარიზში 1796წ. 15 მაისს). ამ ზავის თანახმად, პიემონტის მეფე ვიქტორ-ამადეი იძულებული გახდა, დაეთმო საფრანგეთისათვის ნიცა, სავოია, ორი საუკეთესო ციხე-სიმაგრე, გარკვეული შესწორებები მიეღო საზღვარზე (რასაკვირველია, საფრანგეთის სასარგებლოდ), აეღო ვალდებულება საფრანგეთის არმიის პროვიანტით მომარაგებაზე და თავის ტერიტორიაზე მხოლოდ ფრანგული ჯარების გატარებაზე. ეს ნაპოლეონის მნიშვნელოვანი დიპლომატიური წარმატება იყო.
1796-97 წლებში ნაპოლეონმა იმდენი მარცხი აგემა ავსტრიელებს, რომ მათ, ბოლოსდაბოლოს, ჯარებიც კი არ დარჩათ მის წინააღმდეგ გამოსაგზავნად. მაშინ მათ მოლაპარაკებებზე წასვლა გადაწყვიტეს. 1797წ. აპრილში დაიდო ლეობენის დაზავება, თუმცა ეს ომის დასრულებას არ ნიშნავდა. შემდგომში ზავის პირობების დასადგენად ნაპოლეონთა მოსალაპარაკებლად გამოგზავნილი იქნა იმპერიის საუკეთესო დიპლომატი გრაფი კობენცლი. სწორედ აქ გამომჟღავნდა ნაპოლეონის დიდი დიპლომატიური ნიჭი. კობენცლი წერდა იმპერატორ ფრანც I-ს, რომ მას არასდროს შეხვედრია ასეთი მეწვრილმანე და უსინდისო ადამიანი. საქმე ის იყო, რომ ნაპოლეონი თავისთვის მნიშვნელოვან პუნქტებში არანაირ დათმობებზე არ მიდიოდა. მოლაპარაკებები გაჭიანურდა. ავსტრიელები არ თმობდნენ პოზიციებს და მაშინ ნაპოლეონმა ბრწყინვალე დიპლომატიური ნაბიჯით მიაღწია წარმატებას. მან მოულოდნელად გაითამაშა გაცოფების სცენა და დაამსხვრია ძვირფასი სერვიზი, რომელიც კობენცლისათვის ეკატერინე II-ს ჰქონდა ნაჩუქარი და დაემუქრა, რომ უმალ დასძრავდა არმიას ვენისაკენ, რომელიც ფაქტობრივად დაუცველი იყო. კობენცლს იმდენად შეეშინდა, რომ მეორე დღეს სასწრაფოდ დათანხმდა ნაპოლეონის ყველა მოთხოვნას და დაიდო ზავი (1797წ. 17 ოქტომბერი), რომელმაც კამპო-ფორმიოს ზავის სახელწოდება მიიღო (მიუხედავად ამგვარი სახელწოდებისა, ზავი სინამდვილეში გაფორმდა პასარიანოში, ნაპოლეონის შტაბ-ბინაში. გარდა პასარიანოსი, მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა აგრეთვე უდინეში, სადაც კობენცლი იყო დაბინავებული. კამპო-ფორმიო იყო პასარიანოსა და უდინეს შორის, ამიტომაც ის იქნა შერჩეული ზავის გასაფორმებლად, მაგრამ რადგანაც კობენცლს ძალიან ეჩქარებოდა და კამპო-ფორმიოში არც ერთი ნორმალური შენობა არ იდგა, ცერემონია პასარიანოშივე შედგა). ამ ზავის თანახმად ავსტრიამ ბელგიის სანაცვლოდ მიიღო ვენეცია, ისტრია და დალმაცია, ხოლო საფრანგეთმა მიიღო პიემონტი, სადაც დამხობილი იქნა სავოელთა დინასტია, იონიის კ-ბი და ბელგია. გარდა ამისა, ნაპოლეონის მოთხოვნით ლომბარდია იქცა ცისალპურ რესპუბლიკად, გენუა - ლიგურიის რესპუბლიკად, ხოლო ნეაპოლსა და რომში ფრანგული ჯარები დადგნენ. ფაქტობრივად მთელი ეს ტერიტორია საფრანგეთის გავლენის ქვეშ მოექცა. საგანგებო მუხლით ავსტრიელებმა გაათავისუფლეს მარკიზი დე ლაფაიეტი, რომელიც 1792 წლიდან პატიმრობაში ჰყავდათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVIII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
ლინკოლნის ზღვა
ლინკოლნის ზღვა — ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანის ნაწილი, მდებარეობს კოლუმბიის კონცხსა (კანადა) და მორის იესუფის კონცხს (გრენლანდია) შორის. აღმოსავლეთით ესაზღვრება უენდელის ზღვა. თითქმის მთელი წლის განმავლობაში, ზღვა ყინულის სქელი ფენითაა დაფარული. ზღვის სიღრმე მერყეობს 100 მეტრიდან 300 მეტრამდე.
ზღვას სახელი ეწოდა აშშ-ის ომის მდივნის, რობერტ ტოდ ლინკოლნის პატივსაცემად.
ზღვაზე მდებარე ერთადერთი დასახლებული პუნქტია კანადის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი ალერტი.
Lasioglossum subleiosoma
Lasioglossum subleiosoma — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
subleiosoma
ური (მდინარე)
ური (Ure) — მდინარე ჩრდილოეთ იორკშირში, ინგლისში. სიგრძე დაახლოებით 119 კილომეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის მდინარეები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მდინარეები
ელ-ფრანკო
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ფშავის არაგვი
ფშავის არაგვი, (თეთრი არაგვი — ისტორიულ წყაროებში) — მდინარე საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2895 მ-ზე. სიგრძე 56 კმ, აუზის ფართობი 946 კმ². ჟინვალთან ერთვის არაგვს მარცხნიდან. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის წლის თბილ პერიოდში, წყალმცირობა — სექტემბრიდან მარტამდე, ოქტომბერში — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 22,5 კმ³/წმ.
ფშავის მთავარი მდინარე არის ფშავის არაგვი. იგი სათავეს იღებს ბორბალოსა (3135 მ) და ბოთანას მთებიდან. არაგვის სათავეს წარმოადგენს სამი ხევის შენაკადი: ბოთანას წყალი, ასისხევი და ბოგონჩარის ხევი. ბორბალოდან დაქანებული არაგვი ფშავის ხეობაზე თანდათანობით ივაკებს და მას სოფელ ახადთან უერთდება მდ. წაწადა და მდ. ვარეულა; დამასტეს ხატთან - მათურხევი (მათურის წყალი), სოფ. შუაფხოში თეთრახევა, ნაროულა და ხატისხევა. შუაფხოდან შვიდი კილომეტრის დაშორებით (ორწყალი - 1154 მ.) ფშავის არაგვს უერთდება ხევსურეთის არაგვი. ორწყლიდან არაგვი სამხრეთისაკენ იღებს გეზს და გზადაგზა იერთებს მცირე ზომის ხევებს. არაგვის მარჯვენა შენაკადებია: ბეტიჩდილის წყალი, აფშოს წყალი, კაწალხეურა, ვანხევი, ჩარგლულა და სხვ.
ჟინვალში ფშავის არაგვი ჩაედინება ჟინვალის წყალსაცავში. წყალსაცავის აშენებამდე (XX საუკუნის 80-იანი წლები) იგი ამ ადგილას უერთდებოდა მთიულეთის არაგვს. ჟინვალიდან არაგვი მიემართება სამხრეთით და მცხეთასთან უერთდება მდინარე მტკვარს.
არაგვი, განსაკუთრებით უკანაფშავის ტერიტორიაზე, საკმაოდ სწრაფი მდინარეა. მისი ტემპერატურა ზაფხულში 16-17 °С-ს არ აღემატება. სიგანე მერყეობს 5-15 მ-ის დიაპაზონში, ხოლო სიღრმე ორწყლამდე, როგორც წესი, არ აღემატება 1 მ-ს, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ იშვიათ მორევებს.
ისტორიული წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილი თავის თხზულებაში „საქართველოს გეოგრაფია“ ფშავის არაგვს ბორბალოდან ჟინვალამდე უწოდებს „თეთრ არაგვს“, ხოლო მთიულეთის არაგვს კი „შავ არაგვს“.
გომბეშო (პერსონაჟი)
გომბეშო (მორტიმერ ტოინბი) — Marvel Comics-ის სუპერბოროტმოქმედი, იქს-ადამიანების მტერი. შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ. პირველად გამოჩნდა კომიქსში შემზარავი იქს-ადამიანები #4 (1964 წლის მარტი).
გომბეშო სუსტი, კუზიანი მუტანტია, რომელსაც აქვს გრძელი ენა და ფლობს ზეადამიანური ხტომის უნარს. სამოციანი წლების ბოროტი მუტანტების საძმოში გომბეშო მაგნეტოს მსახურია. საბოლოოდ, იგი ხელმძღვანელი ხდება საძმოს საკუთარი ვარიანტისა, რომელიც რეალურად წვრილმანი დანაშაულების ჩადენით უფროა დაკავებული, ვიდრე მუტანტების განთავისუფლებისათვის ბრძოლით.
2000 წლის სრულმეტრაჟიან ფილმში იქს-ადამიანები, რეი პარკმა განასახიერა გომბეშოს განსხვავებული ვარიანტი, რომელიც კადნიერი და სარკაზმულია. მისი ზეადამიანური სისწრაფე და კედელზე-ცოცვის უნარი მას ზოგიერთ იქს-ადამიანთან ათანაბრებს. ყოველივე ამან გავლენა იქონია კომიქსების წიგნებზე, ვინაიდან 2000 წლის შემდგომ გამოცემულ კომიქსებში გომბეშო რეი პარკის ვარიანტს უფრო ემსგავსება, ვიდრე ორიგინალს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1964 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
სტოიანოვო
სტოიანოვო (Стояново) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 24 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
მალმა
მალმა, ქვის გოჭალა, წყნარი ოკეანის გოჭალა (Salvelinus malma) — გამსვლელი თევზი ორაგულისებრთა ოჯახისა. ტანი თითისტარისებრი და გვერდებიდან ოდნავ შებრტყელებულია, სიგრძე ჩვეულებრივ 40–55 სმ (120-მდე), მასა 12 კგ-მდე. ზღვაში შეფერილობა ვერცხლისებრია, ზურგი მუქი ცისფერი, გვერდებზე თეთრი ან წითელი წინწკლები აყრია; მდინარეში ქვირითის დასაყრელად შესვლისას მუქდება, წინწკლები კაშკაშა წითელი ხდება, მუცელი და ლოყები — წითელ-ნარინჯისფერი, ყბები კი ფორმას იცვლის. მუცლისა და ანალური ფარფლების წინა სხივები ღიაა. ზრდასრული თევზის კუდის ფარფლი ოდნავაა ამოკვეთილი. 250პქ|მინი|მარცხნივ|ტოფობამდელი გარეგნობა გავრცელებულია წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. აზიის ნაპირებზე გვხვდება ბერინგის ზღვიდან კორეამდე (მდინარე იალუ) და სამხრეთ იაპონიამდე, ამერიკის ნაპირების გასწვრივ ბინადრობს ალეუტის კუნძულებთან და ალასკასთან, აღწევს კალიფორნიამდე. ცხოვრობს ზღვაში, სანაპირო მონაკვეთებში, საიდანაც შემოდგომით ქვირითის დასაყრელად შედის მდინარეებსა და ტბებში. არსებობს მდინარეული, ტბიური და ტბიურ-მდინარეული ფორმებიც; მდინარის მალმა მუდმივად მთის პატარა ცივ მდინარეებში ცხოვრობს.
2–4 წლამდე მდინარეში ცხოვრობს. სქესობრივად მწიფდება სიცოცხლის მე-5–6 წელს. ტოფობს აგვისტოდან დეკემბრამდე (გავრცელების ადგილის მიხედვით), როგორც სწრაფ, ისე მდორე მდინარეებში. ქვირითს (დიამეტრი 4 მმ-მდე) ყრის წვრილი ხრეშით დაფარულ ფსკერზე, ბუდეში. დაყრის შემდეგ ზღვაში ბრუნდება. ნაყოფიერება — 1–8 ათასი ცალი. ქვირითის განვითარება რამდენიმე კვირას გრძელდება. 250პქ|მინი|მარჯვნივ|მოზარდი იკვებება წყლის მწერების (კოღოები, რუისელები, ერთდღიურები და სხვ.) მატლებითა და ჭუპრებით, კიბოსნაირებით (მდინარეში — ღორტავასებრნი, ზღვაში — ღორტავასებრნი, მიზიდები, კრევეტები), მოლუსკებით, წყალში მოხვედრილი მწერებით. ორაგულების ტოფობის ადგილებში დიდი რაოდენობით ქვირითსა და ლიფსიტას ჭამს. ბუნებრივი მტერია სელაპი (ლარგა). ზამთარში შანტარის კუნძულებზე დიდი რაოდენობით ნადგურდება წავების მიერ.
ადგილობრივი და სპორტული თევზჭერის ობიექტია. ძირითადად ამარილებენ, თუმცა ნედლადაც მოიხმარენ. კამჩატკაზე იყენებენ შესაბმელი ძაღლების საკვებად. ხორცი წყლიანი და მჭლეა (2% ცხიმი).
სქოლიო
კატეგორია:გოჭალა (Salvelinus)
პრიზმა
მინი|ექვს კუთხა პრიზმა. პრიზმა — მრავალწახნაგი, რომელიც შედგება ორი მრავალკუთხედისგან, რომლებიც ერთიმეორისგან პარალელური გადატანით მიიღება და ამ მრავალკუთხედების შესაბამისი გვერდების შემაერთებელი წახნაგებისგან. ეს წახნაგები პარალელოგრამებია. პრიზმის შემადგენელ მრავალკუთხედს მისი ფუძე ეწოდება.
Cerapachys nitidulus
Cerapachys nitidulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
პრიზმა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მრავალწახნაგები
Cerapachys nitidulus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პეტრიწონის მონასტერი
მინიატიურა|პეტრიწონის ღვთისმშობლის ხატი 1900 წელს მინიატიურა|ღვთისმშობლის ხატის ქართული წარწერის ასლი, პეტრიწონის ტიპიკონის სოფიის ასლის ბოლო გვერდზე. პეტრიწონის მონასტერი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ბაჩკოვოს მონასტერი (Бачковски манастир) — ქართული ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი მონუმენტი ბულგარეთში, ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი მართლმადიდებლური მონასტერი აღმოსავლეთ ევროპაში. მდებარეობს მდ. ჩეპელარეს მარჯვენა სანაპიროზე, სოფიიდან 89 კმ-ში და ამჟამად ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის წმინდა სინოდის პირდაპირ დაქვემდებარებაშია.
მონასტრის არქიტექტურა გამოირჩევა საერთო რწმენით დაკავშირებული ბიზანტიური, ქართული და ბულგარული კულტურების უნიკალური კომბინაციით.
ისტორია
კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის (მთავარი ტაძარი), იოანე ნათლისმცემლისა და წმინდა გიორგის ეკლესიები, აგრეთვე საძვალე (საძვალეში დაკრძალული არიან ძმები აბაზ და გრიგოლ ბაკურიანის ძენი). პეტრიწონის მონასტრის ირგვლივ მდებარე მიწები,ზვრები, საძოვრები, წისქვილი, ციხე-ქალაქები, სათევზაო ტბა, საავადმყოფო, სასტუმრო და დასახლებები მის საკუთრებას შეადგენდნენ, რაც ხელს უწყობდა მონასტრის ეკონომიკურად გაძლიერებას და დაწინაურებას.აღსანიშნავია, რომ მონასტერს ეს ქონება მონასტერს თვითონ გრიგოლმა უბოძა, ასევე უშუალოდ მონასტერს მანვე შესწირა მრავალი ხატი, წიგნი, ჯვარი, მღვდელმსახურთა სამოსელი. მონასტრის ტიპიკონში ასევე ნახსენებია, რომ მასვე აუგია სამი ეკლესია საიდანაც მთავარი ტაძარი ყოფილა ღვთისმშობლის სახელობის, ხოლო დანარჩენი ორი კი წმინდა გიორგისა და იოანე ნათლისმცემლის სახელს ატარებდა. ამავე ტიპიკონში ნახსენებია, რომ მონასტრის ტერიტორიაზე აიგო "სამარხვო" (საძვალე,კრიპტა) ბულგარულ ენაზე მას "კოსტნიცას" უწოდებენ. სამწუხაროდ უნდა აღინიშნოს, რომ ზემოთაღნიშნული ნაგებობებიდან ჩვენს დრომდე, მხოლოდ "სამარხვომ" მოაღწია. მონასტერთან არსებობდა სემინარია. იქაურ მწიგნობრულ საქმიანობას, ტრადციული აზრით თითქმის ოცი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა იოანე პეტრიწი, რომლის ლიტერატურულ-ფილოსოფიურმა სკოლამ კიდევ უფრო დაუახლოვა ქართული მწერლობა ბიზანტიურს. დოგმატური ფილოსოფიის წიგნების თარგმნითა და კომენტარებით დიდად შეუწყო ხელი ქართული ფილოსოფიური აზროვნების განვითარებას. 1204 წელს მონასტერი ჯვაროსნებმა დაარბიეს და გაძარცვეს.
ბულგარეთის მეორე იმპერიის პერიოდში მონასტერს მფარველობდა მეფე ივანე ალექსანდრე, რომელიც სამლოცველოს ერთ-ერთი არკის კედლის ფრესკაზეა გამოსახული. მე-11 საუკუნიდან მონასტერში სკოლა იყო განთავსებული.
ჰერბერტ უელსი
ჰერბერტ ჯორჯ უელსი (Herbert George Wells; დ. 21 სექტემბერი, 1866 — გ.13 აგვისტო, 1946) — ბრიტანელი მწერალი და პუბლიცისტი. ჟიულ ვერნთან და ჰიუგო გერნსბეკთან ერთად უელსი ითვლება სამეცნიერო ფანტასტიკის მამად. ჰერბერტ უელსი დაიბადა კენტის საგრაფოში, ქალაქ ბრომლიში, მებაღე ჯოსეფ უელსისა და სახლის მსახურ სარა ნილის ოჯახში. ჰერბერტ უელსმა მიიღო განათლება ლონდონის უნივერსიტეტის კინგ-კოლეჯში, რომელიც მან დაასრულა 1888 წელს. 1891 წელს მან მიიღო სამეცნიერო ხარისხი ბიოლოგიაში, ხოლო 1942 წლიდან იგი გახდა ბიოლოგიის დოქტორი. სწავლის დასრულების შემდეგ უელსი მუშაობდა აფთიაქში, იყო მასწავლებელი, და თომას ჰექსლის დამხმარეც კი. 1893 წელს უელსმა ხელი ჟურნალისტიკას მიჰყო. 1903 წლიდან 1909 წლამდე უელსი იყო ფაბიანური კავშირის წევრი, რომელიც გამოდიოდა ზომიერებისა და სიფრთხილისთვის პოლიტიკაში, მეცნიერებაში და საზოგადოებრივ მოღვაწეობაში. თავისი პირველი ნაწარმოები უელსმა 1895 წელს დაწერა. ჰერბერტ უელსი ცხოვრობდა ლონდონში, რივიერაზე, ხშირად კითხულობდა ლექციებს და ბევრს მოგზაურობდა. უელსი ორჯერ იყო დაქორწინებული 1891 წლიდან 1895 წლამდე იზაბელა მარი უელსზე, და 1895 წლიდან 1927 წლამდე ემი რობინსზე. უელს ჰყავდა 2 შვილი - ჯორჯ ფილიპი და ფრენკ რიჩარდი. თავისი ცხოვრების განმავლობაში უელსმა დაწერა 40 რომანი, მონათხრობდა რამდენიმე ტომი, ათზე მეტი პოლემიკური ნაწარმოები და ამდენივე ნაშრომი საზოგადოების გაკეტებაზე, 30 ტომი პოლიტიკური პროგნოზებით, 30 ბროშურა ფაბიანურ კავშირთან დაკავშირებით, 3 წიგნი ბავშვებისთვის და ავტობიოგრაფია. უელსის ნაწარმოებები გადათარგმნილია ბულგარულ, უნგრულ, ქართულ, ჩინურ, კორეულ, მონღოლურ, გერმანულ, პოლონურ, რუსულ, ფრანგულ და მრავალ სხვა ენაზე.
პეტრიწონის მონასტერი
ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ მონასტერი თურქების ბულგარეთში მრავალგზის შემოსევას გადაურჩა, ის საბოლოოდ მაინც გაძარცვული და განადგურებული იქნა XV საუკუნის მეორე ნახევარში, თუმცა მონასტრის ხელახალი მშენებლობა XVI საუკუნის ბოლოს დაწყებულა. უცნობი ავტორის რეფექტორიის კედლებზე შესრულებული მიურალები განსაკუთრებული მხატვრული ღირებულებისაა, რომელიც 1601 წელს აღდგა, ხოლო ღვთისმშობლის ეკლესია, დღემდე შემორჩენილი, 1604 წელს დასრულდა.
ჰერბერტ უელსი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ჟურნალისტები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები
პეტრიწონის მონასტერი
ისტორია
მიუხედავად ამისა, სამონასტრო ცხოვრება შემდგომ საუკუნეებშიც გრძელდებოდა. რუსეთ-თურქეთის ომის (1877-1878) დროს რუსეთის არმიის ნაწილმა კაპიტან ჯორჯაძის მეთაურობით თურქთაგან დარბევას გადაარჩინა.
შემონახულია 1311 წლის ქართულწარწერიანი ღვთისმშობლის ხატი, რომელიც მოოქროვილი ვერცხლით მოუჭედავთ ტაოელ ძმებს ათანასი და ოქროპირ ეგნატის შვილებს. ეს ფაქტი გვიჩვენებს, რომ XIV საუკუნის დასაწყისში ეს მონასტერი სავარაუდოდ ჯერ კიდევ ქართველების ხელშია. პარმენ ზაქარაიას მოსაზრებით ხატზე აშაკრად იკვეთება სამი დროის ფენა. 1311 წელს წელს მოჭედილი ხატი შემდგომ საუკუნეებში დაზიანებულა და ხელმეორედ 1819 წელს მოუჭედავთ. 1311 წელს ხატის მოჭედვის წელს მასზე არსებულ წარწერაში ქართლის მეფეებად ნახსენები არიან ვინმე კონსტანტინე და დიმიტრი, თუმცა ქართული ისტორიოგრაფია ამ პერიოდში ამ სახელებით, ამ კუთხეში მმართველ მეფეებს არ იცნობს. აკაკი შანიძის მოსაზრებით კონსტანტინე იმერეთის მეფე უნდა ყოფილიყო, ხოლო დიმიტრი კი ტახტის მემკვიდრე.
მთავარი ეკლესიის გუმბათის ჯვარს ქართული ასომთავრული წარწერა აქვს და იკითხება, როგორც "ძლევაჲ იესუს ქრისტესი". ნიკო ბერძენიშვილის მოსაზრებით ეს ჯვარი XI საუკუნეში უნდა ყოფილიყო შექმნილი და ვარაუდობდა, რომ წარწერის შინაარსისა და ზომების გამო შესაძლებელია ის სამხედრო დანიშნულების ყოფილიყო. მისი ეს მოსაზრება ემყარებოდა ტიპიკონში გრიგოლ ბაკურიანის ძის შეწირულობათა ნუსხაში ნახსენებ ნივთს რომელიც მოხსენიებულია, როგორც "საზოლავროჲ ჯვარი ერთი ვერცხლისაი ოქროჲთა ცურვებული." თუმცა აკაკი შანიძე ვარაუდობდა, რომ ჯვარი უფრო მოგვიანებით უნდა ყოფილიყო შექმნილი და მისი შექმნის თრიღად XIV საუკუნეს ვარაუდობდა.
ძველი სატრაპეზოს ადგილას ახალი XVI საუკუნეში მთავარი ტაძრის სამხრეთით აგებულა. მის ფრესკებზე გამოსახულნი არიან ტაოელი ძმები გრიგოლ და აბაზ ბაკურიანის ძეები რომელთა შორისაც ბიზანტიის იმპერატორი ალექსი კომნენოსის გამოსახულებას ვხედავთ წარწერით "მშენებლნი მონასტრისა გრიგოლი და ასპასიოსი ძმა მისი. ალექსი კომნენოსი იმპერატორი." აქვე არის აღნიშნული ტრადიცია, რომელიც ზემოარნიშნულ ხატს ეხება. კერძოდ ეს ხატი მტრების ერთ-ერთი შემოსევის დროს კლდეში გადაუმალავთ და მას შემდეგ აღდგომის ყოველ მეორე დღეს ამ ხატს მისი გადამალვის ადგილზე მიასვენებენ.
"კოსტნიცა"
"კოსტნიცა" აგებულია გეოგრაფიულად რთულად მისადგომ რელიეფზე. იგი ორსართულიანია. შენობის პირველი ნაწილი სანახევროდ მიწაშია ჩაფული რადგან მასში განთვსებული იყო საძვალე, ხოლო მეორე სართულზე კი სამლოცველოა განთავსებული. აღსანიშნავია, რომ საძვალე ფრესკებითაა მოხატული. შენობის მეორე სართულის კამარა ნაწილბრივაა ჩამონგრეული რამაც დააზიანა როგორც, შენობა ისე ფრესკები. უცნობია რამ გამოიწვია მისი ჩამონგრევა.
"კოსტნიცას" მხატვრობის პირველი ფენა ე.ბაკალოვას მოსაზრებით XII საუკუნის მეორე ნახევრით უნდა თარიღდებოდეს, თუმცა წინასწარ შესწავლით ის შესაძლოა XI საკუნეში ყოფილიყო შესრულებული. მეორე ფენა XII საუკუნით თარიღდება, ხოლო კედლებზე ასევე აღინიშნება მესამე ფენაც, რომელიც აშკარად XIV საუკუნის შუა ხანებს მიეკუთვნება. დაზიანებული ფრესკების მიუხედავად მასში გაირჩევა ქართული წარწერები. მათ შორის ერთ-ერთი იკითხება როგორც:"წმინდა გიორგი ქაშუეთისაი" აკაკი შანიძისა და ნიკო ბერძენიშვილის მოსაზრებით წარწერა XIII საუკუნეში უნდა იყოს შესრულებული. მეორე წარწერა ბერძნულადაა შესრულებული და იკითხება, როგორც "მოიხატა ყოვლად პატიოსანი ესე ტაძარი ზემოთ და ქვემოთ, იოანე მხატვრის ივეროპულოსის ხელით და თქვენ წამკითხველნო ილოცეთ ჩემთვის წინაშე უფლისა" ამ წარწერის მიხედვით ტაძარი ვინმე იოანე ივეროპოლუსს მოუხატავს. მეცნიერთა შორის აზრი იყოფა მისი წარმომავლობის შესახებ ზოგიერთი მას ქართველად მიიჩნევს, ზოგიერთების აზრით კი მისი სახელი შესაძლოა საერთოდ არ იყოს მის წარმომავლობასთან კავშირში. რაც შეეხება მესამე წარწერას მას 1974 წელს მიაკვლია რ.სირაძემ. წარწერა ასე იკითხება "იოანე ღვთისმეტყველი"
მონასტრის დამაარსებელი ძმების გრიგოლისა და აბაზი ბაკურიანის ძეების ფრესკა კარიბჭის პირველი სართულის ჩრდილოეთ ნიშში მდებარეობს. გრიგოლს, როგორც ქტიტორს ხელში ეკლესიის მცირე მოდელი უკავია. ორივე ძმა მდიდრულ სამოსშია გამოწყობილი, აქვეა გამოსახული ღვთისმშობელი რომელსაც ხელშ ყრმა იესო უკავია.
ზედა სართულში როგორც ავღნიშნეთ კამარა არის ჩამონგრეული, რის გამოც ფრესკები მეტადაა დაზიანებული, თუმცა გაირჩევა წმინდანთა გამოსახულებები და ბიბლიური სცენები. მეორე სართული იოანე ივეროპოლუსის მიერაა მოხატული და იქ სხვა ეკლესიის აღიარებული სწავლულების გვერდით გამოსახული არიან ილარიონ ქართველი, გიორგი და ექვთიმე ათონელ-მთაწმინდელები. საინტერესოა, რომ მათი ფრესკები ნატურალურ ზომებშია გამოსახული და არცერთი მათგანი ფერმწერის თანამედროვე არიყო, ყოველივე ეს კი მათ დიდ გავლენაზე მიუთითებს. ეკლესიის კედელზე ასევე განთავსებულია ბულგარეთის მეფე ივანე ალექსანდრე, რომელმაც XIV საუკუნეში ქვეყანა გააერთიანა, ბიზანტიელები განდევნა და პეტრიწონის მონასტერი გააერთიანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:ბულგარეთის მონასტრები კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ბულგარეთში კატეგორია:პლოვდივის ოლქი
გალმიჰორნი
გალმიჰორნი (Galmihorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს ფიშერის მყინვარს. მთავარი მწვერვალის სიმაღლე 3 505 მეტრია, მცირე მწვერვალის კი 3 486 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სოღდი
thumb|300px|right|სოღდის ტერიტორია ძვ. წ. 300 წელს 220px|მინიატიურა|სოღდური ოქროს მონეტები სოღდი, სოგდიანე (Σογδιανή) — ოლქი მდინარეების ზარაფშანისა და კაშკადარიის აუზებში, თანამედროვე უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის ტერიტორიაზე. ძვ. წ. VI–IV საუკუნეებში შედიოდა აქემენიანთა სახელმწიფოში, ძვ. წ. 329–328 წლებში მოსახლეობამ მედგარი წინააღმდეგობა გაუწია ალექსანდრე მაკედონელს. ამ პერიოდში სოღდი შედიოდა სელევკიდების სახელმწიფოში, ხოლო ძვ. წ. III საუკუნიდან — ბერძნულ-ბაქტრიულ სამეფოში, ახ. წ. I საუკუნიდან კი – ქუშანის სამეფოში. IV–V საუკუნეების მიჯნაზე სოღდი დაიპყრეს ეფტალიტებმა, VI–VII საუკუნეებში — თურქთა სახაკანომ, VIII საუკუნის დამდეგს დაიპყრეს არაბებმა.
IV–VIII საუკუნეებში სოღდის ტერიტორიაზე არსებობდა მრავალი ავტონომიური სამთავრო, აქედან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო სამარყანდის, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აღმოსავლეთის ეკონომიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში.
ძველი სოღდის ხელოვნება სუსტადაა შესწავლილი. არქიტექტურაზე გარკვეულ წარმოდგენას იძლევა აფრასიაბის (ძვ. წ. I ათასწლეულის II ნახევარი – ახ. წ. I საუკუნე), ყიზილ-ქირისა და თალი-ბარზუს (ორივე ახ. წ. I საუკუნე) ალიზის შენობები და საფორტიფიკაციო ნაგებობანი. სახვითი ხელოვნების ნიმუშებიდან ცნობილია ტერაკოტის მცირე პლასტიკა (ძვ. წ. III–I საუკუნეები). ტერაკოტის ცალკეული ნამუშევრები ელინისტური მხატვრული პრინციპების ნიშნებს ატარებს, გვხვდება აგრეთვე ადგილობრივი ტრადიციების მხატვრული ნამუშევრები; ისინი გამოირჩევიან ეთნიკური ნიშნების ზუსტი გადმოცემით. V–VIII საუკუნეებში მიმდინარეობდა ქალაქებისა და ციტადელების, სასახლეების, ტაძრების, მონუმენტების, ზოგჯერ 2–3-სართულიანი, სახლების მშენებლობა. ქალაქის მაღალი წრის წარმომადგენელთა სახლებს რთავდნენ კედლის მხატვრობით, მხატვრული კვეთის (თიხაზე, ხეზე, ალებასტრზე) ნიმუშებით. ქანდაკებაში ჭარბობს მონუმენტურ-დეკორატიული რელიეფი. ამ პერიოდის დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების მნიშვნელოვანი დარგები (კერამიკა, ვერცხლის ნაკეთობანი, მხატვრული ქსოვილი) ავლენენ კავშირს ძველი თურქული ტომების, ირანის, ინდოეთის, ჩინეთის, ბიზანტიის ხელოვნებასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:ცენტრალური აზიის ისტორია კატეგორია:აქემენიანთა სატრაპიები კატეგორია:კულტურული რეგიონები კატეგორია:აბრეშუმის გზა
ძვ. წ. 511
'''ძვ. წ. 511''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
სიდნეი შელდონი
სიდნეი შელდონი, სიდნი შეხტელი (Sidney Sheldon; დ. 11 თებერვალი, 1917, ილინოისი, ჩიკაგო — გ. 30 იანვარი, 2007, კალიფორნია) — ამერიკელი მწერალი და სცენარისტი, რომლის ნამდვილი სახელი სიდნი შეხტელია, 1917 წლის 11 თებერვალს ილინოისის შტატის ქალაქ ჩიკაგოში, ებრაელების ოჯახში დაიბადა.
შელდონმა რომანების წერა გვიან დაიწყო. მისი პირველი ნაწარმოები - „ნიღაბჩამოხსნილი სახე“ 1970 წელს გამოქვეყნდა, როდესაც ავტორი 53 წლის იყო. ნაწარმოები ძალიან მალე იქცა ბესტსელერად. იმ დროისათვის სიდნეი ტელესერიალების წარმატებული პროდიუსერი და ცნობილი სცენარისტი იყო. საკუთარ სამწერლებო კრედოს იგი მოკლედ განსაღვრავდა: „მინდა, რომ მკითხველმა ჩემი ნაწარმოები ერთი ამოსუნთქვით წაიკითხოს და გვერდზე არ გადადოს“. მისი წიგნების რეცეპტიც მარტივია: დეტექტიური ინტრიგა, სიმპათიური გმირები, მელოდრამული პასაჟები. ბესტსელერებად გცეული მისი დეტექტიური რომანები 180-ზე მეტ ქვეყანაში, 51 ენაზეა ნათარგმნი და მისი წიგნების ტირაჟები მილიონობით განისაზღვრება.
მწერალს სიცოცხლეშივე დიდი აღიარება ექვია, შელდონი 89 წლის ასაკში, 2007 წელს, კალიფორნიაში, თავის მდიდრულ რანჩოზე გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ჩიკაგოელი მწერლები კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:კალიფორნიელი რომანისტები კატეგორია:ილინოისელი რომანისტები კატეგორია:კალიფორნიელი სცენარისტები კატეგორია:ილინოისელი სცენარისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი სცენარისტები
Lasioglossum submeracum
Lasioglossum submeracum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1930 წელს.
რასულ ჩუნაევი
რასულ აბაკარ ოღლი ჩუნაევი (Rəsul Çunayev; დ. 7 იანვარი, 1991, ენი შარიფი, ბელაქანის რაიონი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე, აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების წევრი, პირველი ევროპული თამაშების გამარჯვებული, მსოფლიოს ჩემპიონი 2015 წელს, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ევროპის 2014 და 2018 წლების ჩემპიონატების ვერცხლის მედალოსანი, 2015 წლის მსოფლიო თასის გამარჯვებული, 2013 წელს გამართული ზაფხულის უნივერსიადის 2013 გამარჯვებული. რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილია ში გამართული 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი.
ბიოგრაფია
რასულ ჩუნაევი დაიბადა 1991 წლის 7 იანვარს სოფელ ენი შარიფში, აზერბაიჯანის ბალქანის რაიონში. რასულ ჩუნაევმა, ჭიდაობა 9 წლის ასაკში დაიწყო უზეირ ჰაჯიბეევის სახელობის სოფლის საშუალო სკოლაში ისმაილ ჩოფსიევის ხელმძღვანელობით. 2001 წელს ჩოფიევმა რასული დედაქალაქ ბაქოში წაიყვანა, სადაც ჭიდაობა გააგრძელა რესპუბლიკურ ოლიმპიურ სპორტულ ცენტრში. სწავლა გააგრძელა 2006 წლამდე, ამავე დროს მონაწილეობას იღებდა კადეტთა ტურნირებში, შემდეგ კი იუნიორთა შორის. 2006 წელს გახდა აზერბაიჯანის ახალგაზრდული ნაკრების წევრი, 2008 წლიდან კი ქვეყნის ეროვნული ნაკრების წევრი.
2010 წელს მიიღო სპორტის ოსტატის წოდება. 2010-2014 წლებში იყო აზერბაიჯანის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო აკადემიის სტუდენტი. 2014-2015 წლებში რასულ ჩუნაევი მსახურობდა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების რიგებში. 2015 წლის 7 ივლისს მას მიენიჭა სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახურის ლეიტენანტის წოდება. . არ იმყოფება ქორწინებაში. ჩუნაევი წარმოშობით ხუნძია. .
ჩუნაევმა 2015 წელს მოიგო ბაქოში გამართული პირველი ევროპული თამაშები. 1/8 ფინალში დაამარცხა მოლდოველი დანიელ კატარგა, ანგარიშით 7:6. მეოთხეფინალში დაამარცხა ხორვატი დომინიკ ეტლინგერი, ანგარიშით 4:0. ნახევარფინალში ანგარიშით 10:0 დაამარცხა ბულგარელი სვილენ კოსტადინოვი. ფინალში დაამარცხა უნგრელი ბალინტ კორპაში. 2017 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ისლამის სოლიდარობის თამაშებზე. არის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის პრიზიორი (2014, 2018). არის მსოფლიო ჩემპიონატის ერთგზის გამარჯვებული (2015) და ორგზის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2014, 2018).
2015 წელს გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/32 ფინალში დაამარცხა მონაკოს წარმომადგენელი ფრანკ ჰასელი, ანგარიშით 9:1. 1/16 ფინალში ანგარიშით 9:0 დაამარცხა რუსი ადამ კურაკი. მეოთხედფინალში ანგარიშით 9:0 დაამარცხა ამერიკელი ჯასტინ ლესტერი. ნახევარფინალში ანგარიშით 8:0 დაამარცხა წიმურ ბერდიეუ. ფინალში ანგარიშით 6:4 დაამარცხა უკრაინის წარმომადგენელი არმენ ვარდანიანი.
პირადი ცხოვრება
ჩუნაევს უყვარს ცეკვა. მას ხშირად აღწერენ, როგორც მშვიდს და მოდუნებულს. მისი ყველაზე დასამახსოვრებელი აღნიშვნა მას შემდეგ მოხდა, რაც ჩუნაევმა დაამარცხა რუსი მოჭიდავე ისლამბეკ ალბევი 2013 წლის ზაფხულის უნივერსიადაზე, როდესაც მან ლეზგინკა, კავკასიის ტრადიციული ცეკვა, შეასრულა ხალიჩაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ბენგალის ყურე
მინი|250პქ|ბენგალის ყურის მდებარეობა ბენგალის ყურე (ბენგ. বঙ্গোপসাগর, ტამილ. வங்காள விரிகுடா, ჰინდ. बंगाल की खाड़ी) მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ხმელეთით ესაზღვრება ინდოეთი, ბანგლადეში, მიანმარი და შრი-ლანკა. დასავლეთით ისაზღვრება ინდოსტანის ნახევარკუნძულით, აღმოსავლეთით — მიანმარის სანაპიროთი და ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ბენგალიის ისტორიული მხარე (თანამედროვე ბანგლადეში და ინდოეთის შტატი „დასავლეთი ბენგალია“), რომლიდანაც წარმოიშვა ყურის დასახელება.
ბენგალის ყურეში ბევრი დიდი მდინარე ჩაედინება — განგი, ბრახმაპუტრა და მეგჰანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის გეოგრაფია კატეგორია:ბანგლადეშის გეოგრაფია კატეგორია:მიანმარის გეოგრაფია კატეგორია:შრი-ლანკის გეოგრაფია კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები კატეგორია:აზიის ყურეები
ნონა დოლიძე
ნონა დოლიძე (დ. 11 სექტემბერი, 1958, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1980–1984 წლებში მუშაობდა მორფოლოგიის ინსტიტუტში, რკინიგზის საავადმყოფოში. 1984–1994 წლებში თერაპიის სამეცნიერო კვლევი ინსტიტუტში. 1994 წლიდან გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის თანამშრომელია. ავტორია 16 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ნეკროზის ზონაზე ლაზერის სხივების გავლენას მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის დროს.
1998 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჰელიუმ–ნეონის ლაზერის სხივების გავლენა მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტის დროს ნეკროზის ზონის შემოფარგვლის მიზნით.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ძვ. წ. 512
'''ძვ. წ. 512''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Cerapachys nkomoensis
Cerapachys nkomoensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მირანდას შტატი
მინი|მარჯვნივ|[[ლოს-ტეკესის მთავარი ეკლესია, 1900-იანი წლები]] მინი|მარჯვნივ|ალტამირა, ჩაკაოს მუნიციპალიტეტი მირანდა (Estado Miranda) — შტატი ვენესუელაში. ვენესუელის შტატებს შორის მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მეორეა სულიას შტატის შემდეგ. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 2 987 968 ადამიანს შეადგენს. ვენესუელის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, შტატს ადამიანის განვითარების ინდექსის ყველაზე დიდი მაჩვენებელი გააჩნია მთელს ქვეყანაში. მირანდა ვენესუელის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული და კომერციული ცენტრია.
შტატის მთლიანი ფართობი 7 950 კმ²-ია.
ისტორია
შტატს სახელი 1889 წლის 23 დეკემბერს ეწოდა სამხრეთ ამერიკის ერთ-ერთი განმათავისუფლის — გენერალ ფრანსისკო დე მირანდას პატივსაცემად. მანამდე ეს რეგიონი გუსმან-ბლანკოს შტატის სახელით იყო ცნობილი. თავდაპირველად ის დასახლებული იყო ადგილობრივი ტომებით. მოსვლისათანავე ესპანელმა დამპყრობლებმა დაიწყეს სანაპირო ზოლის ათვისება კაკაოს მოყვანისა და თავიანთ ოჯახების განთავსების მიზნით. აგრარულ სექტორში სამუშაოდ შემოიყვანეს აფრიკელი მონები.
კოლონიურ პერიოდში, ბორბურატის იურისდიქციის ნაწილი იყო. XIX საუკუნის დაახლოებით ნახევარი, ის კარაკასის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა. 1864 წელს კარაკასის პროვინციას ბოლივარი ეწოდა. რის გამოც, ქალაქი კარაკასი გამოეყო პროვინციას და მიეკუთვნა ფედერალურ ოლქს. 1868 წელს, ლურჯი რევოლუციის (Revolución Azul)ტრიუმფთან ერთად, რომელსაც ხოსე ტადეო მონაგასი მეთაურობდა, პროვინციას სამი დეპარტამენტი დაემატა. 1881 წელს, ვენესუელა 9 შტატად დაიყო, ერთმანეთს შეუერთდნენ ბოლივარის პროვინცია და კუნძული მარგარიტა, რომელთაც ერთად გუსმან-ბლანკოს შტატი ეწოდა.
1889 წელს მისი სახელი მირანდათი შეიცვალა, სამი წლის შემდეგ კი ეწოდა მირანდას დიდი შტატი. 1909 წლის 5 აგვისტოს გამოქვეყნებული ახალი კონსტიტუცია ადგენდა 20 შტატის, ფედერალური ოლქი, ორი ფედერალური ტერიტორიისა და ფედერალური სამფლობელოების არსებობას ადგენდა. ამავე დროს ჩამოყალიბდა მირანდას დღევანდელი საზღვრები. დედაქალაქი იყო ოკუმარე-დელ-ტუი, რომელიც 1927 წლის 13 თებერვალს ლოს-ტეკესმა შეცვალა.
მუნიციპალიტეტები
მირანდას შტატი ადმინისტრაციულად 21 მუნიციპალიტეტად იყოფა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის შტატები კატეგორია:მირანდას შტატი
ძვ. წ. 513
'''ძვ. წ. 513''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
პეტი-ეიგუი
პეტი-ეიგუი (Petite Aiguille) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბურ-სენ-პიერის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს. აღმართულია ლე-მეზონ-ბლანშის ქედზე, გრან-კომბენის მასივში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
უშგულის თემი
უშგული — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 5 სოფლისგან: ჩაჟაში (თემის ცენტრი), ლამჯურიში, მურყმელი, ჟიბიანი, ჩვიბიანი.
გეოგრაფია
უშგული მდებარეობს შხარას ძირას, ენგურისა და შავწყალა-ქვიშარას შესართავთან. უშგულის თემის სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდან 2060 მეტრიდან 2200 მეტრამდე. ამ მონაცემებით უშგული ევროპის ყველაზე მაღალ დასახლებად მიიჩნეოდა 2014 წლამდე. თუმცა, მას შემდეგ, რაც 2014 წლის საყოველთაო აღწერის მონაცემებით ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორნაში 1 მუდმივი მაცხოვრებელი დაფიქსირდა, ევროპის ყველაზე მაღალი დასახლების სტატუსი ამ სოფელს გადაეცა.
უშგული საავტომობილო გზებით უკავშირდება მესტიასა და ლენტეხს. ლენტეხთან დამაკავშირებელი გზა გადის ატკვერის უღელტეხილზე, რომელიც წელიწადში მხოლოდ სამ თვესაა გახსნილი, ხოლო დანრჩენი დროის მანძილზე თოვლით იფარება. უშგული ზვავსაშიშ ზონაში მდებარეობს. 1987 წელს დიდი ზვავის გამო ადგილობრივი მცხოვრებლები ეკომიგრანტებად იქცნენ, ძირითადად, ქვემო ქართლში.
უშგულთან ახლოს, ენგურის სათავეებთან მოდის მინერალური წყალი.
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 288 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 228 კაცი საიდანაც 116 მამაკაცია, ხოლო 112 ქალი.
ღირსშესანიშნაობები
უშგულში შემორჩენილია თამარ მეფის სახელთან დაკავშირებული სვანეთის ერთ-ერთი უდიდესი ციხესიმაგრის (XII-XIII საუკუნეები) ნაშთები; საცხოვრებელი, სამეურნეო და საკულტო ნაგებობანი (მათ შორის 37 კოშკი); ერისთავთა ხელისუფლების ნიშნები — სკიპტრა და სავარძელი. უშგულის თემის ერთ-ერთი სოფელი, ჩაჟაში, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია.
უშგულის ღირსშესანიშნაობებია:
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
კლდის მხატვრობა
საქართველოში აღსანიშნავია მღვიმევის (ზედა პალეოლითი) კლდის მხატვრობა. კლდის მხატვრობის თვალსაჩინო ნიმუშები ნაპოვნია წალკის სამხრეთ-დასავლეთით 10 კმ-ზე, სოფ. თაქ-ქილისას ამავე სახელწოდების მდინარის მარჯვენა ნაპირზე, 1976 წელს აქ თრიალეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ნ. გაბუნია) ამოკაწრულ, ხაზოვან-გეომეტრიულ პეტროგლიფებს მიაკვლია, რომლებზეც გამოსახულია ცხოველები — ცხენი, ირემი, ჯიხვი, მელია, შველი, აქლემი, ლომი და სხვა. აგრეთვე ფანტასტიკის არსებანი, სხვადასხვა ხასიათის სცენები, ადამიანთა, მზის, ჯვრების გამოსახულებები, გეომეტრიული ფიგურები. აღნიშნული ნახატები სხვადასხვა პერიოდისაა.
სქოლიო
კატეგორია:არქეოლოგია კატეგორია:წინარეისტორიული ხელოვნება კატეგორია:პეტროგლიფები
სუხოვო
სუხოვო (Сухово) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 109 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ სუხოვოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის სუხოვო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ფიკრეტ ბაირამ ბაირამი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
რომაული სახელები
კაცების სახელები
ძველ რომში კაცის სახელი როგორც წესი შედგებოდა სამი ნაწილისგან: პირადი სახელი (praenomen), რომელსაც ბიჭს არქმევდნენ დაბადებიდან მერვე ან მეცხრე დღეს, გვარი, ანუ ოჯახის სახელი (nomen) და მეტსახელი, რომელიც ხშირად გვარის რომელიმე შტოს სახელი ხდებოდა (cognomen).
Praenomen - სახელი
Praenomen ჰგავს თანამედროვე სახელს, თუმცა ძველ რომში იგი მხოლოდ კაცებს ჰქონდათ. დღევანდელი სახელისგან განსხვავებით, რომში იგი გამოიყენებოდა მხოლოდ ოჯახში და მეგობრების წრეში. 72 სახელიდან რომაელები უფრო ხშირად მხოლოდ 18 სახელს იყენებდნენ. სახელი ყოველთვის შემოკლებით იწერებოდა 1-3 ასო.