cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IPTV
ისტორია
1994 წელს ABC World News Now იყო პირველი სატელევიზიო შოუ რომელიც გადაიცა ინტერნეტით. IP-ტელევიზია პრინციპში არ არის ახალი იდეა, მაგრამ წარსულის ნელი ქსელები არ იყო შესაფერისი ვიდეო ნაკადების გადაცემისთვის. მხოლოდ დღეს, ტექნოლოგიების განვითარებამ გახადა შესაძლებელი იაფი და ხარისხიანი IP-ტელევიზიის განვითარება.
ხელმისაწვდომობა
დღეს ფართოზოლოვანი ინტერნეტი ხელმისაწვდომია 200 მილიონი ადამიანისათვის და სავარაუდოდ გაიზრდება 400 მილიონამდე 2010 წლისათვის.
სამაუწყებლო IP-ტელევიზიას აქვს ორი ძირითადი ფორმა ფასიანი და უფასო. დღეისათვის არსებობს რამდენიმე ათასი უფასო არხი, რომელიც გადაიცემა ინტერნეტით. ეს რიცხვი იზრდება მუდმივად. ამ არხების ყურებისთვის საჭიროა მხოლოდ პერსონალური კომპიუტერი და ინტერნეტი რადგან IP-ტელევიზია იყენებს სტანდარტულ ქსელურ პროტოკოლებს ის არის უფრო იაფი, როგორც პროვაიდერებისათვის ასევე მომხმარებელთათვის, ვიდრე ტრადიციული საკაბელო ტელევიზია.
მუშაობის პრინციპები
4) IP-ტელევიზიის ცნება ფარავს როგორც ცოცხალ (სამაუწყებლო) ტელევიზიას, ასევე შენახული ფილმების და გადაცემების მიწოდებას (VOD). IP-ტელევიზიის საყურებლად საჭიროა კომპიუტერი ან რელევიზორთან მიერთებული ე.წ. Set Top Box. ვიდეო როგორც წესი შეკუმშულია MPEG2 ან MPEG4 ფორმატით და შემდეგ გადაცემული IP მაუწყებლობით მრავალი მომხმარებლისთვის, ან VOD შემთხვევეში უნიკალური ნაკადით ერთი აბონენტისათვის. IP მაუწყებლობა არის ტექნოლოგია, რომლითაც ინფორმაცია ერთდოულად ეგზავნება ბევრ კლიენტს.
Set Top Box იღებს პაკეტების ნაკადს DSL ხაზიდან და გარდაქმნის ტელევიზორისთვის მისაღებ სიგნალად. კომპიუტერს ასევე შეუძლია პაკეტების დეკოდირება, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში ტელევიზორისთვის ცალკე აპარატის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია.
IP ტელევიზია იყენებს შეკუმშვის უკეთეს სტანდარტებს ვიდრე ტრადიციული ციფრული ტელევიზია. ამის გამო ნაკადის მოცულობა ნაკლებია, თუმცა ზოგჯერ მეტისმეტმა შეკუმშვამ შეიძლება მკვეთრად გააუარესოს ხარისხი ტრადიცულ ტელევიზიაში ყველა სიგნალი მუდმივად მიედინება მომხმარებლისაკენ, მას შეუძლია აირჩიოს ის არხი, რომლის ყურებაც სურს, მაგრამ ამ დროს არ წყდება სხვა არხების მიწოდება. IP ქსელი სხვანაირად მოქმედებს. ყველა სიგნალი რჩება ქსელში და მხოლოდ ის არხი, რომელსაც მომხმარებელი ირჩევს იგზავნება მისი სახლისკენ. ეს ათავისუფლებს სიხშირულ ზოლს.
დღეისათვის ADSL2 ტექნოლოგიის მაქსიმუმი არის 25 მგბტ/წმ სიჩქარე, ამიტომ ამ ტექნოლოგიით შეუძლებელია ერთდროულად რამდენიმე ასეული არხის მიღება როგორც ხდება საკაბელო ტელევიზიით სარგებლობის დროს. არხის გადართვისას არ ხდება მრავალი სიხშირიდან ერთის არჩევა. Set Top Box ცვლის არხებს IGMP (IP Group Membership Protocol) გამოყენებით. როდესაც პროვაიდერს მიუვა მოთხოვნა არხის შეცვლაზე ის შეამოწმებს არის თუ არა მომხმარებელი უფლებამოსილი მიიღოს მომსახურება და დადებითი პასუხის შემთხვევაში დაამატებს მას მიმღებთა სიას. ამის შემდეგ აბონენტს მიეწოდება მისთვის სასურველი არხი.
ვიდეო ქსელში შედის პროვაიდერის ცენტრალური სერვერიდან. აქ ხდება სატელიტიდან მიღებული სიგნალის კოდირება და დაყოფა პაკეტებად რის შემდეგაც ის იგზავნება IP ქსელში. ეს ქსელი არ არის აგებული სპეციალურად IP-ტელევიზიისთვის. მასში გადაიცემა მრავალი სხვა სიგნალი (მონაცემები, ხმა) ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ოპერატორს ჰქონდეს საკუთარი ქსელი. ამ შემთხვევეაში ის თავად განსაზღვრავს პრიორიტეტებს და უზრუნველყოფს მომსახურების მაღალ ხარისხს. ერთი ბოლოდან მეორემდე (END to END) ქსელის კონტოლი საშუალებას იძლევა მუდმივად გამოყოფილი იყოს საჭირო სიხშირული ზოლი.
სტანდარტულად მიღებულია შემდეგი პროტოკოლები: Live TV გამოიყენება მომხმარებლის მისაერთებლად სამაუწყებლო ნაკადთან და ერთი ნაკადიდან მეორეზე გადასართველად (არხების ცვლა) RTSP (Real Time Streaming Protocol) გამოიყენება VOD-ისათვის NPVR (Network Personal Video Recording) არის პროტოკოლი, რომელიც იწერს სამაუწყებლო ტელევიზიას და ინახავს პროვაიდერის სერვერზე, რაცსაშუალებას აძლევს მომხმარებელს მათთვის საჭირო დროს უყურონ სასურველ გადაცემებს და არ იყვნენ მიმაგრებული ტელევიზიის პროგრამაზე. ეს სერვისი საშუალებას აძლევს აბონენტს არ დახარჯოს ფული მყარი დისკით აღჭურვილ Set Top Box-ზე და დაკმაყოფილდეს შეერთების უფრო ნელი სიჩქარით, რადგან ერთდროულად ერთი გადაცემის ყურება და სხვა გადაცემის ჩაწერა მოითხოვს ორმაგ სიჩქარეს. მომხმარებელს შეუძლია უყუროს რასაც უნდა და როცა უნდა.
VOD
ფილმის არჩევის შემდეგ პროვაიდერის სერვერსა და მომხმარებლის დეკოდერს შორის მყარდება ე.წ Point-to-Point კავშირი, ხოლო ღთშP საშუალებას იძლევა მომხმარებელმა ისარგებლოს DVD-ის მსგავსი ფუნქციებით, მაგალითად პაუზა, კადრის შენელება, გადახვევა და სხვა. ფილმების არალეგალურ გავრცელებასთან საბრძოლველად როგორც წესი გადასაცემი ნაკადი დაშიფრულია.
უპირატესობები
IP ტელევიზიას აქვს მრავალი უპირატესობა, მაგალითად ტელევიზიის ინტეგრირება ისეთ სერვისებთან როგორიცაა ინტერნეტი და VOIP. IP ქსელის საშუალებით შეიძლება გაცილებით მეტი სერვისის შეთავაზება ვიდრე ტრადიციულ ტელევიზიაში. მაგალითად IP-ტელევიზიის ერთიანობა ინტერნეტთან საშუალებას იძლევა შემომავალი იმეილი გამიჩნდეს ტელევიზორის ეკრანზე. გარდა ამისა, ტელევიზორის ყურება ხდება უფრო ინტერაქტიული და პერსონალური. მაგალითად შესაძლებელია სხვა არხების დათვალიერება ისე, რომ არ მიატოვოთ გადაცემა, რომელსაც უყურებთ, ან ფეხბურთის მატჩის დროს გამუდმებით აკონტროლოთ გუნდების სტატისტიკა, ან სულაც აირჩიოთ კამერა, რომლითაც უყურებთ ამ მატჩს. შეიძლება სახლში არყოფნის დროს დაუშვათ მხოლოდ იმ არხების წვდომა რომელიც გინდათ რომ ნახოს თქვენმა შვილმა და ასე შემდეგ.
ნაკლი
შეცდომების ალბათობა არასოდეს არაა ქსელში ნულის ტოლი ამიტომ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ქსელი იყოს სწორად დაპროექტებული. ცუდად აგებულ ქსელში, სადაც დიდია პაკეტების კარგვის და დაყოვნების ალბათობა, ხშირია აუდიო და ვიდეო დამახინჯება. IP-ტელევიზიისთვის შედარებით უმნიშვნელოა ხმის ხარისხის საკითხი, რადგან მას არ სჭირდება დიდი სიხშირული ზოლი ხარისხიანი გავრცელებისათვის, მაგრამ გამოსახულების ხარისხი ხშირად გადამწყვეტია. პაკეტების კარგვამ და დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს ეკრანის ნაწილზე გამოსახულების გაყინვა, შავი ბლოკების გაჩენა და სხვა.
სიხშირული ზოლის პრობლემა მნიშველოვანია IP-ტელევიზიისთვის. არხების რაოდენობა რომელიც მიეწოდება მომხმარებელს იცვლემა ქსელის მიხედვით, მაგრამ იშვიათადაა ოთხზე მეტი. SDTV-სათვის Windows Media ფორმატში გადაცემულ არხს სჭირდება დაახლოებით 1-1.5 მგბტ/წმ სიჩქარე, რაც პრინციპში პრობლემა არ არის, მაგრამ სიტუაცია იცვლება HDTV-სათვის, რომელსაც 7-8 მგბტ/წმ არხი სჭირდება.
MPEG ფორმატისთვის ყველაფერი უარესადაა, რადგან მას სჭირდება 3.5-4 მგბტ/წმ სიჩქარე SDTV-სათვის და 18-20მგბტ/წმ HDTV-სათვის. არხების ერთდროული მიწოდება საჭიროა რათაA IP-ტელევიზიამ კონკურენცია გაუწიოს საკაბელო ტელევიზიას. საჭიროა სახლში დადგმულმა ყველა ტელევიზორმა შეძლოს ხარისხიანი გამოსახულების ჩვენება.
მომავალი
დღეისათვის სატელეკომუნიკაციო კომპანიები მილიარდობით დოლარს ხარჯავენ ქსელების განახლებაზე, რადგან მომავალში Triple Play გახდება სადენიანი ტელეკომენიკაციის უალტერნატივო გადაწყვეტა, მისთვის კი საჭიროა სწრაფი ქსელი.
IP ტელევიზიის ბაზარი არის საკმაოდ სწრაფად მზარდი. უახლოეს 5 წელიწადში 500 მილიონ ადამიანს ექნება ფართოზოლოვანო ინტერნეტი და ზოგიერთი პროგნოზით მათი 20% იქნება IP ტელევიზიის მიმხმარებელი. ჰონგ-კონგში უკვე ნახევარი მილიონი ადამიანი სარგებლობს ამ სერვისით, პრინციპში ერთადერთი დაბრკოლება IP ტელევიზიის გზაზე არის ნელი კავშირი, პრობლემა, რომელიც არის გადაწყვეტადი.
კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია
შიაჰორნი
შიაჰორნი (Schiahorn) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს დავოსს. აღმართულია შტრელის უღელტეხილის გვერდით, აღმოსავლეთიდან, სადაც მწვერვალისკენ მიმავალი ბილიკები იწყება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ელგუჯა ბურდული
ელგუჯა (გუჯა) ბურდული (დ. 1 აპრილი, 1941, თბილისი — გ. 5 მარტი, 2022) — ქართველი და საბჭოთა კინომსახიობი. ცნობილია მთავარი როლით თეიმურაზ ბაბლუანის ფილმიდან „უძინართა მზე“. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2021).
ბიოგრაფია
იგი დაიბადა თბილისში 1941 წლის 1 აპრილს. მან ჩააბარა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში საღამოს განყოფილებაზე და 1969 წლამდე სწავლობდა სამშენობლო ფაკულტეტზე. ის იყო მაშველი თბილისის ზღვაზე (1958–1969), საქართველოს სახელმწიფო ქორეოგრაფიული ანსამბლის წევრი (1961–1964), აგს ოპერატორი (1964–1984). 1974 წლიდან აქტიურად თამაშობდა კინოში, 1984 წლიდან გახდა კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მსახიობი.
„საქართველოს სახელმწიფოებრიობის 3000 წლისთავის“ აღნიშვნაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის დაჯილდოებულია საქართველოს საპატრიარქოს საპატიო სიგელით (2000). არის საქართველოს და რუსეთის კინემატოგრაფისტთა კავშირის „ნიკა“-ს წევრი. ელგუჯა ბურდულს დარჩა სამი შვილი:
კაფია
კაფია (არაბ. ყაფია - რითმა) — ქართული ზეპირსიტყვიერების პოეტური ჟანრი, სატირულ-იუმორისტული ხასიათის ლექსი, რომელიც სახელდახელოდ იქმნება ლექსით შეჯიბრში. ლექსებით კითხვა-პასუხის მიგება ხდება როგორც სხვისი, ისე საკუთარი ლექსებითაც. კაფიის სახელწოდება მიუთითებს, რომ ესთეტიკური ეფექტისატირულ-იუმორისტული ხასიათის შინაარსისთვის რითმის იმპროვიზაციულ დაძებნაშია.
კაფია არსებობს ცალფა და ორფა. ფშავ-ხევსურეთში კაფიას თავისპირის ლექსსაც უწოდებენ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:ლირიკული ფორმები
საწისქვილო
საწისქვილო — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი), მდებარეობს მდინარე ოკაცეს მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ხონიდან 23 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 79 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლიკომა-პამპის მუნიციპალიტეტი
ლიკომა-პამპის მუნიციპალიტეტი (Licoma Pampa) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ინკისივის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 3 14 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 151 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
მამე რაიკი
მამე რაიკი (დ. 3 მარტი, 1950, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი.
ბაქტერიოლოგია
ბაქტერიოლოგია (ბაქტერია და ბერძნ. λόγος ლოგოს „სიტყვა, მოძღვრება“), მეცნიერება ბაქტერიების შესახებ, მიკრობიოლოგიის ნაწილი. ბაქტერიოლოგიას ყოფენ რამდენიმე დამოუკიდებელ დარგად:
მამე რაიკი
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კიბერნეტიკისა და გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტი. 1972-1978 წლებში კიბერნეტიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი, ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1978-1980 წლებში იყო თსუ-ს დამნაშავეების სოციოლოგიის ლაბორატორიის სექტორის გამგე. 1980 წლიდან არის საქ. ინფორმატიკის და ტელეკომუნიკაციის ინსტიტუტის სექტორის გამგე- წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
ბაქტერიოლოგია
ლიტერატურა
კატეგორია:მიკრობიოლოგია
მამე რაიკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კარლ ვოლფი
ვოლფი, კარლ ფრიდრიხ ოტო (Karl Friedrich Otto Wolff; დ. 13 მაისი, 1900, დარმშტატი, გერმანია — გ. 17 ივლისი, 1984, როზენჰაიმი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „SS“-ის ობერგრუპენფიურერი და „Waffen-SS“-ის გენერალი, „SS“-ის რაიხსფიურერის პირადი შტაბის შეფი.
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
პანკისის ქედი
მინი|პანკისის ქედის ხედი აღმოსავლეთიდან. ცენტრში ჩანს საკანაფოს სერი. პანკისის ქედი, ტბათანის ქედი,წოვის ქედი — კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის განშტოება, მდინარეების ილტოსა და ალაზნის წყალგამყოფი. გამოეყოფა კახეთის ქედს ლაგაისმთასთან და სამხრეთით მდინარე ილტოს ქვემო დინებამდე აღწევს. აგებულია იურული და ცარცული ასაკის თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით, კირქვებით, მერგელებით, თიხებით. პანკისის ქედზე აღმართულია მთები: უსახელო (2603 მ), ტბათანა (2457 მ), საკანაფოს სერი (1856 მ), მთაწმინდა (1508), ჯაბური (1474 მ), კლდისთავი (1273 მ) და სხვა.
პანკისის ქედის კალთები დანაწევრებულია მდინარეების ლამაზურის, ქვაჩადალის, ბაწარის, კურტანაძეულის, მატნისხევის, ველთხევის, საღორისხევის, ბოდალხევისა და სხვა ხეობებით, რომელთა შორის არის გვერდითი ეროზიული ქედები. პანკისის ქედზე გარდა ეროზიულისა არის რელიეფის მეწყრული და კარსტული ფორმები. კალთების ქვედა ნაწილი შემოსილია რცხილნარ-მუხნარით, ზედა — წიფლნარით, გამოერევა ცაცხვი, ნეკერჩხალი, წაბლი. ქედის თხემურ ზოლში გავრცელებულია სუბალპური და ალპური მდელოები. აღმოსავლეთ კალთაზე მდინარე ბაწარის ხეობაში არის უთხოვრის ტყის ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის ქედები
პროფესიული ტესტები
პროფესიული ტესტები — კანდიდატების შერჩევისათვის, სამუშაოზე მიღებისათვის და სამსახურეობრივი წინსვლისთვის გამოყენებადი პროფესიული ორიენტაციის ტესტები. ის სამ ჯგუფად იყოფა: ინტელექტის ზოგადი დონის საკვლევი ტესტები, პიროვნების ტიპების დასადგენი ტესტები და პროფესიული ვარგისიანობის და კონკრეტული უნარების დასადგენი ტესტები.
პროექციული ტესტები
პიროვნების ტიპის დასადგენ ერთ-ერთ დამხმარე მეთოდს პროექციული ტესტები წარმოადგენს. ტესტის მიზანია ცდის პირის მიერ საკუთარი გრძნობების, მოთხოვნილებების, ინტერესების, შფოთვის, განცდების დავალებებზე პროექციის შედეგად მიღებული ინფორმაცია გამოიყენოს მისი პიროვნული დახასიათებისთვის.
დაამთავრე მოთხრობა
ცდის პირმა უნდა დაასრულოს მიწოდებული წინადადება აზრობრივად ან დაამთავროს, მიზანმიმართულად შერჩეული, მოთხრობის დასაწყისი.
დახატე ადამიანი
ცდის პირს სთხოვენ დახატოს ადამიანი, მის მხათვრულ ნიწიერებას მნიშვნელობა არ ენიწება. აქცენტი კეთდება დახატული ადამიანის სქესზე, ასაკზე, სოციალურ მდგომარეობაზე, ნახატის დასრულებულობაზე, გამოკვეთილ დეტალებსა და გამოტოვებულ შტრიხებზე. ითვლება, რომ დახატული წარმოადგენს დამხატავის წარმოდგენას საკუთარი თავის შესახებ.
პროექციული ტექნიკები
ინტერვიუს, ფოკუს-ჯგუფის დროს წინააღმდეგობათა დაძლევის და პიროვნების შესახებ მეტი ინფორმაციის მოსაპოვებლად გამოიყენება პროექციული ტექნიკები, რომლებიც მჭიდრო კავშირშია პროექციულ ტესტებთან. ორი სახის წინააღმდეგობა არსებობს: ლინგვისტური — ენის, ჩვენი ვერბალური კომუნიკაციის საშუალების არასრულყოფილებაში ვლინდება და ფსიქოლოგიური — სიღრმის ფსიქოლოგიის მიხედვით ადამიანის ქცევის მოტივები ხშირად გაუცნობიერებლად არსებობს. ადამიანს არ შეუძლია საკუთარი ქცევის მიზეზის ახსნა, რასაც პროექციული ტექნიკები უზრუნველყოფს.
სიტყვიერი ასოციაციები
რესპონდენტს მიეწოდება სიტყვა და მოეთხოვება დაასახელოს ასოციაციურად აღმოცენებული აზრი. სიტყვა შერჩეულია საკვლევი მიზნის შესაბამისად და „ასოციაციის“ ინტერპრეტაციაც მის საფუძველზე ხდება.
წინადადების დამთავრება
რესპონდენტს მიეწოდება მიზანმიმართულად შერჩეული წინადადების დასაწყისი და მოეთხოვება მისი სურვილისამებრ დასრულება. ამ მეთოდით ექსპერიმენტატორი იგებს რესპონდენტის ფასეულობების, ცხოვრებისეული ორიენტაციების, ინტერესების შესახებ.
შეკითხვები „მესამე პირში“
ეს მეთოდი ემყარება მოსაზრებას, რომლის თანახმადაც ადამიანი სხვაზე უფრო თავისუფლად საუბრობს, ვიდრე საკუთარ თავზე. ექსპერიმენტატორი სტერეოტიპული ინფორმაციის მოსაპოვებლად სვამს კითხვებს მესამე პირში. მიღებული ინფორმაცია რესპონდენტის თავისებურებს ასახავს.
„ღრუბლიანი“ ნახატები
რესპონდენტს აჩვენებენ ნახატს ან ფოტოსურათს, რომელზეც ასახულია სოციალური სიტუაცია. ერთ-ერთი მთავარი მოქმედი გმირის გვერდით დახატულია ცარიელი „ღრუბელი“, რომელიც სიმბოლურად მისი აზრის ჩასაწერ ადგილს წარმოადგენს. რესპონდენტს მოეთხოვება ამ ადამიანის აზრი ჩეწეროს „ღრუბელში“. იგულისხმება, რომ ეს აზრი ნათლად გამოხატავს რესპონდენტის დამოკიდებულებას იმ პრობლემისადმი, რომელიც მკვლევარს აინტერესებს.
პერსონიფიკაცია
რესპონდენტს სთხოვენ წარმოიდგინოს, რომ მოცემული ნივთი თუ ორგანიზაცია არის ადამიანი და დაახასიათოს ეს ადამიანი. სწორად გამოყენების შემთხვევაში ეს ტექნიკა საშუალებას იძლევა დადგინდეს ცალკეული საწარმოს, საგნის „იმიჯი“, მასთან დაკავშირებული ფასეულობები, რეკლამის გავლენა და სხვა.
როლების გათამაშება
რესპონდენტებს სთხოვენ როლებში გაითამაშონ რაიმე სიტუაცია. რთული და შრომატევადი მეთოდია, მოითხოვს მოდერატორის ოსტატობას.
ნახატები და „ფსიქონახატები“
რესპონდენტს სთხოვენ ცალკეულ სიტუაციასთან დაკავშირებით დამოუკიდებლად დახატოს ნახატი. ეს მეთოდი ხსირად ბავშვებთან გამოიყენება და ავლენს მათ დამოკიდებულებებსა და თავისებურებებს საგნის აღქმაში.
კოლაჟი
ჟურნალებიდან გამოჭრილი სურათების საშუალებით რესპონდენტს სთხოვენ აარჩიოს ის, რომელიც ყველაზე მეტად შეესაბამება მოცემული პიროვნების ან ფირმის იმიჯს. მნიშვნელოვანია, რომ რესპონდენტმა თვითონ ახსნას რა და რატომ „შექმნა“.
კარტოგრაფირება
რესპონდენტს სთხოვენ რამდენიმე ჯგუფად დაყოს კონკურენტი ფირმის მიერ წარმოებული პროდუქტი. ეს მეთოდი გამოიყენება მარკეტინგული კვლევებში, მოითხოვს დიდ დროს და „თვალსაჩინო მასალის“ არსებობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტესტირება
უილი გარსონი
მინი|უილ გარსონი უილი გარსონი (Willie Garson; დ. 20 თებერვალი, 1964, ჰაილენდ პარკი, ნიუ ჯერსი, აშშ – გ. 21 სექტემბერი, 2021, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მსახიობი. უთამაშია 50-ზე მეტ ფილმში. ძირითადად ეპიზოდურ როლებში. ყველაზე უკეთ ცნობილია მის მიერ განსახიერებული სტენფორდ ბლეჩის როლისთვის HBO-ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“. მიღებული აქვს თეატრალური ხარისხი უესლიანის უნივერსიტეტში და აგრეთვე სწავლობდა იელის დრამის სკოლაში.
ნიჩბისის სერი
ნიჩბისის სერი — ქედი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ განშტოებას, მდინარე მტკვრის მარჯვენა შენაკადების — ხეკორძულისა და ნიჩბისისწყლის წყალგამყოფს. იწყება ნატბეურის მთიდან (1560 მ) და მთავრდება ჩრდილოეთით 632,5 მ სიმაღლის მაღლობით. აგებულია პალეოცენური და შუაეოცენური ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებით, ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით, კონგლომერატებით, ქვიშაქვებით და თიხებით, აგრეთვე ზედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ფერადი თიხებით. კალთები ძლიერ დახრილია, შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით (მუხნარი, მუხნარ-რცხილნარი, წიფლნარი), სამხრეთი მონაკვეთი — ჯაგრცხილნარითა და ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით. ნიჩბისის სერის ძირას გაშენებულია სოფლები ქვემო ნიჩბისი და სასხორი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები
სტარაია-ივანოვკა (ბაშკირეთი)
სტარაია-ივანოვკა (Иҫке Ивановка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 18 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 52 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
ფონტანაბრანი
ფონტანაბრანი — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. სიმაღლე 2 703 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ლურიბაის მუნიციპალიტეტი
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
მეტალურგია
მეტალურგია (metallurgeo - მოვიპოვებ მადანს, ვამუშავებ ლითონებს) — მეცნიერების, ტექნიკისა და მრეწველობის დარგი, რომელიც მოიცავს მადნისაგან ან სხვა მასალისაგან ლითონისა და მისგან ნამზადების მიღების პროცესს. იგი აერთიანებს წარმოების სხვადასხვა სახეობას. მადნის წინასარ მომზადებას დნობისათვის, მისი დნობის პროცესს, ქიმიური შემადგენლობისა და სტრუქტურის შეცვლით ლითონისა და შენადნობებისათვის სათანადო თვისებების მინუჭების პროცესებს, აგრეთვე ლითონისაგან სხვადასხვა ნაკეთობის დამზადების ტექნოლოგიას. ლითონებისა და შენადნობების შემადგენლობას, აგებულებასა და თვისებებს შორის კავშირს იკვლევს ლითონმცოდნეობა (ლითონგრაფია).
თანამედროვე ტექნოლოგიაში მეტალურგიას ყოფენ შავ და ფერად მეტალურგიად. შავ მეტალურგიას მიაკუთვნებენ რკინისა და მისი შენადნობების (ფოლადს, თუჯს, აგრეთვე ფეროშენადნობების წარმოებას. ფერადი მეტალურგია მოიცავს ყველა დანარჩენი ლითონის წარმოებას.
მეტალურგიის განვითარების ისტორია
მინი|[[ოქროს სამკაულები თბესიდან, ძვ.წ. 750-700 წლები]] არქეოლოგიური მასალის შესწავლამ დაამტკიცა, რომ მეტალურგიას უძველეს დროში ჩაეყარა საფუძველი. მცირე აზიაში ჩატარებული გათხრებიდან ჩანს, რომ სპილენძს ძვ. წ. VII - VI ათასწლეულებში ადნობდნენ. უფრო ადრე ადამიანი გაეცნო თვითნაბად ოქროს, ვერცხლს, სპილენძს, მეტეორიტულ რკინას. საქართველოს ტერიტორიაზე მცხოვრები ტომები ძვ. წ. IV - III ათასწლეულში იყენებდნენ მცირე მინარევიან (დარიშხნიან) სპილენძის იარაღი. ძვ. წ. III ათასწლეულეულის დასაწყისიდან კომპლექსური მადნებიდან იღებდნენ მრავალკომპონენტიან სპილენძს. შენადნობის შედგენილობაში იყო დარიშხანი, სტიბიუმი, ტყვია, კალა. ბრინჯაოს ხანაში დაეუფლენ კლასიკური კალიანი ბრინჯაოს გამოდნობას. მისგან ამზადებდნენ საომარ, სამეურნეო იარაღს, სამკაულებს და სხვა. II ათასწლეულეულის შუა წლებიდან დაწინაურდა რკინის მეტალურგია (რკინის ხანა).
ახ.წ.-ის მეტალურგია ფართოდ გავრცელდა როგორც აზიაში, ისე ევროპაში. საუკუნეთა განმავლობაში რკინის წარმოებას დიდი ცვლილებები არ განუცდია. იზრდებოდა ცივსაბერი ქურის სიმაღლე, უმჯობესდებოდა მისი ფორმები და ბოლოს მან მიიღობრძმედის ბრძმედის სახე, რომელშიც ცომისებრი რკინის ნაცვლად იღებდნენ მაღალნახშირბადიან რკინას - თუჯს, რომლის წარმოების ზრდამ XIV ს-ში მისი ჭედად რკინად გადადნობის იდეა წარმოიშვა. ამ პროცესს ატარებდნენ სპეც. ღუმელში რკინით მდიდარი წიდის დამატებით, საიდანაც რკინის ჟანგიდან რკინა აღდგებოდა შებერილი ჰაერის შებერვია ხარჯზე თუჯში არსებული ელემენტების დაჟანგვით. ამრიგად, წარმოიშვა რკინის მიღების ორეტაპიანი წარმოების სქემა, რომელიც საფუძვლად უდევს ფოლადის თანამედროვე წარმოებას. 1740 წ ინგლისში დაიწყეს ტიგელში დნობა (სხმული ფოლადის მიღების პროცესის პირველი ხერხი). ხოლო XVIII საუკუნის ბოლოს - პუდლინგვა, რომლის შედეგადაც იღებდნენ შენადუღ რკინას. მაგრამ ამ პროცესით არ ხერხდებოდა გამოდნობილი თუჯის მთლიანად ფოლადად გადამუშავება, რადგანაც ამ პერიოდისთვის თუჯის წარმოება ძალიან გაიზარდა. ამას ხელი შეუწყო წარმოებაში წყლის ძალით მომუშავე ჰაერსაბერი მილების, წყლის ამძრავიანი საბერველების (XV ს), ორთქლის ჰაერსაბერი მანქანების (1782) დანერგვამ. 1735 წ ბრძმედში კოქსი გამოიყენეს. XIX ს-დან დაიწყეს გახურებული ჰაერის შებერვა და მადნის წინასწარი მომზადება. ფოლადსადნობ წარმოებაშო გადამწყვეტი როლი ითამაშა ბესემერის პროცესის (1856), მარტენის პროცესის (1864) და ტომასის პროცესის (1876) შემოღებამ. XX ს. II ნახევრიდან დაიწყეს ფოლადსადნობი აგრეგატების მოცულობის გაზრდა. მეტალ. პროცესების ეფექტურების ასამაღლებლად გამოიყენეს ჟანგბადი, ვაკუუმი, სინთეზური წიდები, ინერტული აირები და ფოლადის უწყვეტი ჩამოსხმის ხერხი, დაიწყო წარმოების მექანიზაცია და ავტომატიზაცია. თანამედროვე მეტალურგიაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მაღალხარისხოვანი ლეგირებული ფოლადების გამოდნობას. ამ პროცესს XX ს. დასაწყისიდან ელექტროღუმელებში ატარებენ. XX ს. II ნახევრის დასაწყისიდან ზოგიერთი ფერადი ლითონისა და განსაკუთრებით საპასუხისმგებლო დანიშნულების ფოლადების მისაღებად დაიწყეს ლითონის დამატებითი გადადნობა რკალურ ვაკუუმურ ღუმელებში, ელექტროწიდურ, ელექტრონულ-სხივურ და პლაზმურ დანადგარებში. ბრძმედული წარმოების გაფართოება-განვითარებასთან ერთად კვლავ ვითარდება მადნებიდან რკინის პირდაპირი აღდგენის პროცესიც. ახალი მეთოდების გამოყენებით სულ უფრო მეტი რაოდენობით იღებენ ასეთ რკინას.
მეტალურგია საქართველოში
მინი|[[ბრინჯაოს ჩამოსხმა]] საქართველოში 1930 წელს ჭიათურის მანგანუმის მადნის გამოყენების მიზნით გიორგი ნიკოლაძის ინიციატივით აგებულ იქნა ფეროშენადნობთა წარმოების ასათვისებელი საცდელი ქარხანა თბილისში. მიღებული მონაცემების საფუძველზე ზესტაფონში ააშენეს ფეროშენადნობთა ქარხანა, რომელიც 1934 წელს ამუშავდა. 1934 წელს ქ-ნა „ცენტროლიტმა“ თუჯისა და ფოლადის სხმულების პირველი პროდუქცია გამოუშვა. 1944 წელს რუსთავში დაიწყო მეტალურგიული ქარხნის მშენებლობა. 1950 წელს რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის მარტენის ღუმელში მიიღეს ფოლადი. შემდეგ აშენდა მილსაგლინავი საამქრო და ბრძმედი. რუსთავის ქ-ნა სრული ციკლის მეტალურგიული საწარმო გახდა. XX საუკუნის ბოლოს მომხდარი ცნობილი პოლიტიკური და ეკონომიკური პროცესების გამო რუსთავის მეტალურგიული ქარხანა განადგურების პირას მივიდა. დღეისათვის იქ მუშაობს სამშენებლო არმატურის და მილსაგლინავი საამქროები.
ორბის წმინდა გიორგის ეკლესია
ორბის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბორცოში.
მდებარეობს საკაურას ხეობაში სოფელ ბორცოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, პირდაპირი ხაზით 2,2 კილომეტრის დაშორებით ორბის მთაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ერუშეთის მთიანეთი
ერუშეთის მთიანეთი — ტექტონიკურ-ვულკანური მთიანეთი საქართველოს სამხრეთი მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში. ვრცელდება თურქეთის ტერიტორიაზეც. საქართველოს ფარგლებში შემოზღუდულია ჩრდილოეთიდან ახალციხის ქვაბულით, დასავლეთიდან არსიანის ქედით, აღმოსავლეთიდან ზემო მტკვრის ხეობით, ხოლო სამხრეთიდან სახელმწიფო საზღვრით. ჯავახეთის ზეგანს გამოეყოფა ზემო მტკვრის ხეობით.
საქართველოს ფარგლებში გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 60 კმ-ზე, მაქსიმალური სიგანე 25–30 კმ. დანაწევრებულია მტკვრის მარცხენა შენაკადების ხეობებით. უმაღლესი მწვერვალი ზიარეთი (3032 მ) თურქეთშია. საქართველოს ნაწილის უმაღლესი მწვერვალია გუმბათი (2963,8 მ). მაღალი მთებია: ვანის მთა (2736 მ), შაბანიბელი (2646), საცხვარია (2587 მ), შუაკარავი (2562 მ), თლილი (2474 მ) და სხვა.
ერუშეთის მთიანეთი აგებულია ნეოგენური გოდერძის წყების ლავებითა და ტუფებით. ლავათა შემადგენლობა ცვალებადობს ბაზალტიდან ანდეზიტ-დაციტამდე. ერუშეთის მთიანეთის გაშტოებებიდან მნიშვნელოვანია შუაკარავის ქედი და ვანისქედი. ძირითადი მდინარეებია: ურაველი, ქარზამეთისწყალი, წყალწითელა, ჯაყისწყალი და სხვა.
საერთო მორფოლოგიური თვისებებით ერუშეთის მთიანეთი წარმოადგენს შუალედურ ოროგრაფიულ ერთეულს ქედსა და მთიანეთს შორის. ქედებთან მას აკავშირებს მთავარი წყალგამყოფის საკმაოდ მკაფიო გამოვლენება, ფერდობების ხშირი და ღრმა ეროზიული დანაწევრება; მთიანეთის ნიშნები გამოხატულია ზედა ჰიფსომეტრიული სარტყლების სიფართოვეში — მაღლა მდებარე დამრეც, სუსტად დანაწევრებულ ტალღოვან ზედაპირებში, რომლებიც მდინარეთაშუეთს ქმნიან. ერუშეთის მთიანეთის ჰიფსომეტრიულ განვითარებასთან ერთად მკაფიოდ იკვეთება ლანდშაფტური ზონალობა, სადაც მისი ტყიანი სარტყელი 2000–2200-მდე ადის. ეს საშუალო სიმაღლის მთიანი პლატო-მასივის ზედაპირი დანაწევრებულია ღრმად ჩაჭრილი ხეობებით, თუმცა მათი წყალგამყოფების მორფოლოგია მთლიანობაში წარმოგვიდგება პლატოსებური ზედაპირით, გართულებული ცალკეული გუმბათისებური ამაღლებებით. მათ მაღალი ჰიფსომეტრიული დონეებით რელიეფი გართულებულია მეოთხეულის გამყინვარების ფორმებით. თხემური ზონა სუბალპურ და ალპურ მდელოებს და მდელო-სტეპებს უკავია. მთიანეთის ფარგლებშია რამდენიმე დასახლებული პუნქტი.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ქედები კატეგორია:თურქეთის ქედები
მონტიჩელოს კაშხალი
მონტიჩელოს კაშხალი (Monticello Dam) — კაშხალი კალიფორნიის შტატში, აშშ-ში. აშენდა 1953-1957 წლებს შორის. თაღოვანი სტრუქტურისაა, რომლის სიმაღლეა 93 მ, ხოლო სიგრძე თხემის გასწვრივ 312 მ. შეიცავს 249,000 მ³ ბეტონს. კაშხალს წარმოქმნის ბერიესის ტბა, რომლის მოცულობაა 1.976 კმ³. ხელოვნური ტბა წყლითა და ჰიდროელექტროენერგიით უზრუნველყოფს სან-ფრანცისკოს მხარეებს. მონტიჩელოს კაშხალი ცნობილია თავისი კლასიკური, უმართავი გიგანტური ძაბრული ფორმის წყალგადასაშვებით, რომლის დიამეტრია 22 მ. ადგილობრივებისთვის წყალგადასაშვები ცნობილია „დიდებული ორმოს“-ს სახელწოდებით. ელექტროსადგური აშენდა 1983 წელს და შედგება 3 გენერატორისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კაშხლები კატეგორია:აშშ-ის ჰიდროელექტროსადგურები
მასაი
მასაი — კენიასა და ჩრდილოეთ ტანზანიაში მცხოვრები ნახევრად მომთაბარე ნილოთური ხალხის ეთნიკური ჯგუფი. გამორჩეული ტანისამოსისა აღმოსავლეთ აფრიკის სპორტული ნადირობის პარკების სიახლოვეს ცხოვრების გამო, მასაის ხალხი აფრიკის სხვა ეთნიკურ ჯგუფებს შორის ყველაზე უკეთაა ცნობილი. ლაპარაკობენ მასაის ენაზე, რომელიც ნილო-საჰარის ენათა ოჯახში შედის და ენათესავება დინკასა და ნუერის ენებს. 2009 წლის მონაცემებით, კენიაში 453 000 მასაი ცხოვრობს; 1989 წელს ეს რიცხვი 377 000 იყო, 2000 წელს კი 400 000.
ტანზანიისა და კენიის მთავრობები ყველანაირად ახალისებენ პროგრამებს, რომ მასაის ხალხმა თავის ნახევრად-მომთაბარე ცხოვრების სტილი მიატოვოს, მაგრამ ისინი კვლავ განაგრძობენ უძველესი კოსტიუმების ტარებას. ბოლო დროს, ორგანიზაცია ოქსფამმა განაცხადა, რომ მასაის ხალხი კლიმატური ცვლილების მსხვერპლი ხდება, რადგან გაუდაბნოებულ არეალებში შეუძლებელი ხედება მათი ტრადიციული სოფლის მეურნეობის წარმოება. ტანზანიასა და კენიაში მცხოვრები მასაის ტომები გულღიად ხვდებიან სოფლებში მათი კულტურის, ტრადიციებისა და ცხოვრების წესის სანახავად ჩასულ ტურისტებს.
ისტორია
მასაი ნახევრად მომთაბარე აფრიკული ეთნიკური ჯგუფია, რომელიც  კენიასა და ჩრდილოეთ ტანზანიაში ბინადრობს. განსხვავებული სამოსისა და ტურისტულ ზონასთან ახლოს მოსახლეობის გამო, მასაი ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ აფრიკულ ეთნიკურ ჯგუფად იქცა მსოფლიოში. ისინი საუბრობენ ნილოსურ-საჰარულ ენაზე, რომელიც მონათესავეა დინკასა და ნუერის ხალხის ენებთან.
Magica (ალბომი)
Magica — ჯგუფ დიოს მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2000 წელს.
მასაი
ისტორია
მასაის პოპულაცია კენიის ტერიტორიაზე, დაახლოებით, 840 ათას ადამიანს შეადგენს, თუმცა, რეალური მაჩვენებლის დადგენას რამდენიმე ფაქტორი ართულებს. ნახევრად მომთაბარე ცხოვრების წესის გამო, რთულია ზუსტი რაოდენობის განსაზღვრა - ისინი თავისუფლად გადაადგილდებიან კენიისა და ტანზანიის საზღვარზე. გარდა ამისა, ზოგი სოფელი ძალიან მოშორებულია ცივილიზაციას.
Magica (ალბომი)
ალბომის ჩაწერისას სტუდიაში დაბრუნდა კრეიგ გოლდი. ჩაიწერა კონცეპტუალური ალბომი, რომელიც ეფუძნება წიგნს „მეჯიქას წიგნი“. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო კონცეპტუალური ალბომებისგან შემდგარი ტრილოგიის გამოცემა. 2010 წელს ეს გეგმა კვლავ აქტუალური იყო, თუმცა რონი ჯეიმზ დიოს გარდაცვალების გამო მათზე მუშაობა არ დაწყებულა.
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:დიოს ალბომები კატეგორია:Spitfire Records-ის ალბომები
მასაი
ისტორია
მასაის მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა მეცხვარეობაა. კენიისა და ტანზანიის მთავრობათა დაჟინებული თხოვნის მიუხედავად, ეს ხალხი აგრძელებს მოძრავი ცხოვრების წესს.
ზეპირსიტყვიერი გადმოცემების მიხედვით, მასაის ეთნიკური ჯგუფი წარმოიშვა ნილოსის ქვედა ნაწილში, ტბა ტურკანას  ჩრდილოეთით, სამხრეთ სუდანის ტერიტორიაზე, მეთხუთმეტე საუკუნეში დაიწყო მიგრაცია და მეთვრამეტე საუკუნის ბოლოსთვის მიაღწია დღევანდელ სამოსახლო ტერიტორიას. ისინი იძულებით განდევნიან სხვა ადგილობრივ ტომებს და მთელ აღმოსავლეთ აფრიკას იკავებენ. ამ პერიოდში მასაის ხალხი საქონელს იტაცებდა ისეთი შორეული ქალაქებიდან, როგორიცაა ტანგა. მეომრები და მარადიორები იყენებდნენ შუბებსა და ფარებს, თუმცა ყველაზე მეტად ხელკეტის გამოყენებაში იყვნენ დახელოვნებული, რომლის სროლაც სამოცდაათი ნაბიჯის სიგრძეზეც კი შეეძლოთ.
ტომობრივი დაყოფა
სახელი მასაი მოიაზრებს ჯგუფს, რომელშიც გაერთიანებულია ხუთი ერთმანეთთან დაკავშირებული ტომი აღმოსავლეთ აფრიკაში. მათ მხოლოდ მცირედით განასხვავებთ დიალექტური ენები. ესენია:
ასაკობრივი სისტემა
მასაის პოლიტიკური და სოციალური სტრუქტურის მყარი საფუძველია მისი ასაკობრივი სისტემა, რომელიც პირველ რიგში ვრცელდება მამაკაცებზე, რადგან ქალი ავტომატურად იმ ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება, რომელსაც მისი მეუღლე. ამ სისტემაში ერთი ასაკის ჯგუფის წევრები ერთ პერიოდში შედიან ზრდასრულ ასაკში და არიან ჯგუფის წევრები სიცოცხლის ბოლომდე. ისინი პერიოდულად გადადიან იერარქიის უფრო მაღალ საფეხურზე. ერთი საფეხური, დაახლოებით, 15 წელიწადს გრძელდება. მამაკაცები ჯერ უმცროსი მეომრები არიან, შემდეგ უფროსი მეომრები ხდებიან, ბოლოს კი - უფროსის ზემდგომები, რომელთაც ყველაზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღება ევალებათ. ასაკობრივი სისტემის კულტურით მასაის ხალხი დანარჩენ მსოფლიოს დასანახად საკუთარი საზოგადოების ერთიანობას უსვამს ხაზს.
მამაკაცები და მეომრები
მასაის ხალხი  გამოყოფს სამ ძირითად ასაკობრივ ჯგუფს მამაკაცებში: ბიჭებს, მეომრებსა და უფროსებს. ბოლო ორი ჯგუფი იყოფა ქვეჯგუფებად - უფროს და უმცროს მეომრებად და უმცროს და უფროს უფროსებად. მინი|382x382პქ მასაის ბიჭები 6-დან 8 წლამდე დროის დიდ ნაწილს ატარებენ მარტო, საზოგადოებისგან მოშორებით, მწყემსავენ მშობლების საქონელს. ამ დროს ისინი ავითარებენ ახლო მამაკაცურ ურთიერთობებს, რომელიც გრძელდება მთელი ცხოვრება. 12-14 წლის ასაკში ხდება წინდაცვეთა ერთ-ერთი რიტუალის დროს, რაც მათთვის ახალი სტატუსის მინიჭებას ნიშნავს - ისინი მორანები, ანუ მეომრები ხდებიან. მხოლოდ მორანებს აქვთ გრძელი თმის ტარების უფლება. მათ განსხვავებულად აცვიათ და მოსახლეობისგან შორის, სავარჯიშო ბანაკში ცხოვრობენ. ისინი აღარ მწყემსავენ, მაგრამ პასუხისმგებელნი არიან ცხოველების მტაცებლებისგან და იმ ადამიანებისგან დაცვაზე, ვისაც მათი მოპარვა შეუძლია. გარდა ამისა, მორანებს, ბიჭებისგან განსხვავებით, შუბის ტარების უფლება აქვთ. მათ 7 წლის განმავლობაში ეკრძალებათ ცოლის მოყვანა, თუმცა ბევრ მათგანს მალულად ჰყავს საყვარელი. როდესაც მორანები ხდებიან 20 წლის, ისინი ერთხელ კიდევ გადიან რიტუალს,რის შემდეგაც ისინი გადადიან უფროსთა საფეხურზე და იზრდება მათი როლი საზოგადოებაში. ისინი ამტკიცებენ თავიანთ მეგობრულ სულისკვეთებას ძროხის სისხლის სმით და იჭრიან თმას დედის ხელით. მათ ეძლევათ ცოლის მოყვანის უფლება, თუ ექნებათ საცოლის საფასურის შესაბამისი რაოდენობის საქონლის ყიდვის შესაძლებლობა.
მამაკაცების ნაციონალიზაციაში ერთ-ერთ განსაკუთრებულ როლს თამაშობს “მებრძოლი სოფელი”, რომელიც არის ერთგვარი კულტურული იდეალი. ის ამტკიცებს ძმობას მეომრებს შორის. მეომრები არ ცნობენ არანაირ კერძო საკუთრებას, იყოფენ საჭმელს, საცხოვრებელს, საყვარლებსაც კი. მეომრები შეზღუდულნი არიან დიეტით. ისინი ერთმანეთის გვერდით დგომით ინარჩუნებენ პერებისგან დამოუკიდებლობას.
ცალკეული ტომის მებრძოლთა სოფლები იცლება შემდგომი ტომის მებრძოლთა ჩამოყალიბებამდე და ხანშიშესვლა იწვევს დაყოფას უფრო მცირე და ტერიტორიულად დაშორებულ სოფლებად, რათა სრულად გამოიყენონ არსებული მიწა და წყალი. ხანში შესვლასთან ერთად, მამაკაცთა მთავარი საზრუნავი ოჯახებისა და შთამომავლობის შექმნაა. ხანში შესვლა, შესაბამისად, იწვევს სხვებზე დამოკიდებული ახალგაზრდის გარდაქმნას დამოუკიდებელი ინტერესების მქონე ვეტერანად.
როდესაც ტომი გადაწყვეტს მეომართა ახალი ჯგუფის შექმნას, ყოველი ჯგუფი გადაადგილდება შემდეგ საფეხურზე, შესაბამისად,როდესაც ბიჭები ირიცხებიან მეომრებში, წინა ჯგუფის წვრები ხდებიან უმცროსი უფროსები და ასე გრძელდება პროცესი. ბიჭები გადიან მტიკვნეულ რიტუალებს, როგორიცაა წინდაცვეთა. შემდგომ, ისინი შორდებიან ტომის წევრებს, გადიან ფიზიკურ ვარჯიშს და ემზადებიან შემდგომი ცერემონიებისთვის. განცალკევებულ ტერიტორიებზე ატარებენ 10 წელს, სანამ არ გახდებიან უფროსი მეომრები. ზოგადად,უმცროსი და უფროსი მეომრების დანიშნულებაა დაიცვან თავიანთი სოფლები და საძოვრები. მასაის ხალხი ცნობილია მეომრების სისასტიკით.
ერთ-ერთი ტრადიცია მეომრებში, რომელიც მათ ზრდასრულ მამაკაცებად აქცევს, არის ლომთან შუბით შეჭიდება. დღეს ეს ტრადიცია არაკანონიერია ლომთა პოპულაციებთან დაკავშირებული პრობლემების გამო კენიასა და ტანზანიაში.
მასაის ხალხთა ტრადიციებს აღწერს ჯოზეფ ლეკუტონი, რომელიც იქ გაიზარდა და წიგნი მიუძღვნა ამ ხალხის ჩვეულებებს. მისი ნაწერები შეიძლება სუბიექტურ წყაროდ მივიჩნიოთ. ერთ-ერთ თავში ავტორი წერს: “მასაის ტომში, მამაკაცი, რომელიც არ არის წინდაცვეთილი, ითვლება პატარა ბიჭად. მას არ შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილებები. წინდაცვეთა არ ხდება ყოველწლიურად, დაშორება რიტუალიდან რიტუალამდე რამდენიმე წელია. ერთი თაობის წინდაცვეთა ხდება ერთდროულად.რიტუალი შემდეგნაირად ტარდება: პირველ რიგში, ახალგაზრდა მამაკაცთა ჯგუფი წინდაცვეთის სათხოვნელად მიდის თემის უფროსებთან. თხოვნის ფორმა სიმღერაა, რომელიც მამაკაცების მიერაა შემქნილი. ამ პროცესს მთელი სოფელი ადევნებს თვალს. სიმღერით ისინი განადიდებენ უფროსებსა და მათ ოჯახებს.
შემდეგ ორ ნაბიჯს ჰქვია ილბა და ნაინგური. ყველამ, ვინც მონაწილეობს რიტუალში, უნდა გადაჭრას ისარი. ეს ისარი დამზადებული უნდა იყოს სპეციალური ხისგან- სიტეტისგან. წინდაცვეთის შემდეგ, როდესაც მათი ჭრილობები ჯერ კიდევ ახალია, მეომრებს თხოვენ მათი შესაძლებლობების ჩვენებას ამ ისრების გამოყენებით, თუმცა არ არის აუცილებელი ისარმა ცხოველი განგმიროს, საკმარია უბრალოდ დააგდოს ის. საბოლოოდ, მეომრის დედამ უნდა მოკლას ორი ან სამი თხა, რათა გააკეთოს ტყავის მოსასხამი შვილისთვის, რადგან წინდაცვეთამდე ერთი თვის განმავლობაში აუცილებელია ტყავის სამოსის ტარება.
საქონელი
მინი|268x268პქ საქონელი არის მთავარი ობიექტი, რომელზეც კონცენტრირებულია მასაის ხალხის ცხოვრება და რომელიც განსაზღვრავს მთელ მათ არსებობას. მას აქვს როგორც მატერიალური, ისე სპირიტუალური დატვირთვა და ის ადამიანები, რომლებიც ასრულებენ ნებსმიერ სამუშაოს, გარდა საქონლის მწყემსვისა, თანატომელებისთვის საძულველია. საქონელი უზრუნველყოფს მასაის მეომარს რძით, სისხლით, ხორცით და ანიჭებს სულიერ კმაყოფილებას მთელი სიცოცხლის მანძილზე. განსხვავებით ზოგიერთი აფრიკული ტომისგან, მასაის ხალხი დიდი რაოდენობით საქონელს კლავს საჭმელად. რძის დიდი სარიტუალო მნიშვნელობის გამო არ სვამენ, ან იღებენ სისხლთან ნაზავის სახით. აღსანიშნავია ისიც, რომ მინდორს დიდი სიმბოლური დატვირთვა აქვს, როგორც საქონლის საკვებს და ის მშვიდობის სიმბოლოა. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ არ ხდება საქონლის დაკვლა, მას ისარს ესვრიან იარემულ ვენაში და ცხოველი სისხლისგან იცლება. საქონელი დანიშნულია ბარძაყზე იმ კვალით, რითიც ხდება მისი მეპატრონის კლანის ამოცნობა. მასაელები ამბობდნენ, რომ ჰქონდათ ეფექტიანი საშუალებები საქონლის დაავადებების მოსარჩენად, თუმცა ეს ეფექტიანობა არასდროს ყოფილა საკმარისი დიდი დანაკარგისგან თავის ასარიდბლად ისეთი ეპიდემიების დროს, როგორიც არის რქოსანი საქონლის ჭირი და პლევროპნევმონია.
კლანები და ოჯახები
მასაის პირდაპირი შთამომავლები იყოფიან ორ ჯგუფად. პირველი არის “შავი ხარი“, რომელიც ითვლება ტომის მარჯვენა მხარედ, მეორე - “წითელსისხლიანი ხარი”, ანუ ტომის მარცხენა მხარე.
ეს დიდი ჯგუფები იყოფა კლანებად და ქვეკლანებად. ბავშვი მამის კლანს მიეკუთვნება, თუმცა მამაკაცს შეუძლია არ მოიყვანოს იმავე კლანის წარმომადგენელი ქალი, მაგრამ სხვა შემთხვევაში, მას ფულის გადახდა უწევს. ზოგადად, ვალის გადახდა კლანის შიგნით უფრო მარტივია, რადგან ვალის დაბრუნება შეგიძლია იმავე კლანის ნებისმიერი წევრისგან.
მასაის ხალხი ჯგუფებად ცხოვრობს, რომლებიც 3 ან 4 ოჯახისგან შედგება. სოფლები ორი ან სამი მილითაა დაშორებული ერთმანეთისგან და, ძირითადად, დაშორებულია წყლისგან. შეიძლება, მეზობლებს შორის მანძილიც ერთი მილიც კი იყოს. თითოეულ სახლს აქვს საკუთარი ჭიშკარი და იზოლირებულია სხვებისგან.
ოჯახი გაყოფილია ორ ნაწილად - ჭიშკრის მარცხენა და მარჯვენა ნაწილებად. იდეალურ მამაკაცს უნდა ჰყავდეს 6 ცოლი და ბევრი შვილი. თითოელ ცოლს მოსვლისთანავე აძლევენ გარკვეული რაოდენობის საქონელს, ნაწილი უნდა შეინახოს თავისი შვილებისთვის, ნაწილი კი მის შემდგომ ცოლს უნდა გადასცეს. რამდენიმე ცოლი ცხოვრობს ჭიშკრის მარჯვნივ, რამდენიმე კი მარცხნივ. რომელიმე ცოლის გარდაცვალების შემთხვევაში, დარჩენილი მემკვიდრე უნდა იშვილოს იმ მხარეს მცხოვრებმა ცოლმა, რომელსაც თავად დედა ეკუთვნოდა. ბიჭების წინდაცვეთის შემდეგ მეურვეობას დედები იღებენ. მასაის მამაკაცები ცხოვრების უდიდეს ნაწილს მამასთან ერთად ატარებენ. ეს სისტემა პრაქტიკაში არც ისე იდეალურია. პოლიგამია განსაზღვრულია გარკვეული რაოდენობის ქალებით. ხშირად ხდება დაპირისპირება ღარიბებსა და მდიდრებს შორის და დღეს  ხშირად შეხვდებით მშობლებთან მცხოვრებ დაქორწინებულ მეომარს.
ქორწინება
როდესაც გოგონა აღწევს სქესობრივ სიმწიფეს, მას მალევე აქორწინებენ ასაკოვან მამაკაცზე. მანამდე, მას შეუძლია ჰქონდეს სექსი ახალგაზრდა ბიჭებთან. ხშირად, ქალები ქორწინების შემდეგაც ინარჩუნებენ ამ სექსუალურ კავშირს. მამაკაცებისთვის ცოლის მოყვანამდე აუცილებელია სიმდიდრის დაგროვება, რასაც გარკვეული დრო სჭირდება. ქალების ადრეულ ასაკში გათხოვების მიზეზი ბავშვის ოჯახში აღზრდის უზრუნველყოფაა.
მამაკაცი თავად ირჩევს საცოლეს გოგოს თანხმობის შემდეგ. ამის შემდეგ, გოგოს თავზე უსვამენ ცხიმს. პირველ ნაბიჯს ბიჭი დგამს - ხვდება საცოლის ოჯახს და გადასცემს მამას თამბაქოსა და თაფლს. არასწორად ითვლება გოგოს დაორსულება ნიშნობის პერიოდში და ამის გამო, შესაძლოა, ნიშნობა ჩაიშალოს. აღსანიშნავია, რომ გოგოს გათხოვება ხშირად მისი თანხმობის გარეშეც ხდება. მაგალითად, მამამ შეიძლება დანიშნოს თავისი პატარა შვილები მათ შორის ურთიერთობის განსამტკიცებლად. მეომარი შეიძლება დაინიშნოს ახალდაბადებულ ან სულაც ჯერ არ დაბადებულ ბავშვზე.
ქორწინების რეგულაცია დამოკიდებულია სამ საგანზე: კლანი,ასაკობრივი ჯგუფი და სისხლით ნათესაობა. მამაკაცს შეუძლია ცოლად მოიყვანოს თავისი კლანის ან სხვა კლანის წევრი გოგო, თუმცა ქორწინება, ძირითადად, ერთ გვარში ხდება. მამაკაცს აქვს უფლება არ დაქორწინდეს მასზე უფროსი ან მისი ასაკობრივი ჯგუფის წარმომადგენელთან.
ქორწინებასთან დაკავშირებული ცერემონიები არ არის მრავალფეროვანი, მთავარი მოვლენაა ზეიმი პატარძლის სახლში, რომელსაც არც პატარძალი და არც სიძე არ ესწრება, ზეიმის შემდეგ პატარძალი მიჰყავთ სიძის სახლში, მას აცილებს ორი მამაკაცი და ორი ასაკოვანი ქალი. მისვლისთანავე, პატარაძალს აძლევენ ბავშვს გამოსაკვებად. მამაკაცები ქორწილის დღეს და შემდეგ ერთი თვის განმავლობაში იცვამენ ქალის ტანისამოსს. თუ მამაკაცი ჯერ კიდევ მეომარია, მას შეუძლია არ ჰქონდეს სექსუალური ურთიერთობა ცოლთან.
დაქვრივების შემთხვევაში, ქალზე ზრუნავენ ძმები ან გარდაცვლილი ქმრის ნათესავები. ქალს შეუძლია ქმრის ძმასთან ერთადაც იცხოვროს. თუ ქალს შვილები ჰყავს, უფლება აქვს აღარ გათხოვდეს, მაგრამ შვილის არყოლის შემთხვევაში, შეუძლია  დაქორწინდეს ყოფილი ქმრის ნახევარძმაზე. ყოველი ბავშვი, რომელიც ეყოლება ქალს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ითვლება გარდაცვლილი ქმრის შვილად.
ქალი ვერ განქორწინდება შვილის გაჩენის შემდეგ, მაგრამ შეუძლია დროებითი განშორება. თუ მამაკაცია დამნაშავე, ქალი მიდის თავისი ჯგუფის წევრებთან, ხოლო თუ ქალია დამნაშავე, იგი მიდის მამასთან.
სექსუალური ცხოვრება
მამაკაცის სექსუალური ცხოვრება იწყება წინდაცვეთის შემდეგ, ხოლო ქალის - სქესობრივი სიმწიფის მიღწევისას. ქორწინებამდელი ურთიერთობები ფორმალიზებულია. დაუქორწინებელ მეომარს ჰყავს საყვარელი ქალი.
განათლება
მე-20 საუკუნის განმავლობაში ძალიან ცოტა ახალგაზრდამ მიიღო განათლება. საშუალო სკოლები თითქმის არ არსებობდა. გარდა ამისა, სკოლები აშენებული იყო არა მთავრობის, არამედ არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ, ამიტომ რთული იყო როგორც მოსწავლეების, ასევე მასწავლებლების შენარჩუნება. მიუხედავად ამისა, ბოლო რამდენიმე წელია კენიის განათლების სამინისტროს მიერ ჩატარებული რეფორმის შედეგად, რომელიც ცდილობს დაწყებითი განათლების სკოლების გავრცელებას მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე, მასაის ბავშვების დიდმა ნაწილმა შეძლო სკოლებში დარეგისტრირება. კენიური განათლების სისტემა მოიცავს დაწყებითი სკოლის 8 წელს, საშუალო სკლის 4 წელს და უმაღლესი განათლების 4 წელს. საშუალო სკოლასა და უნივერსიტეტეში ჩასარიცხად მოსწავლეები წერენ 2 სტანდარტულ ტესტს. მათ მხოლოდ ერთხელ აქვთ ტესტის დაწერის უფლება და წარუმატებლობის შემთხვევაში ვეღარ აგრძელებენ განათლების მიღებას. ტესტის დაწერა უჭირთ იმ ბავშვებს, რომლებიც ქალაქში არ ცხოვრობენ, შესაბამისად,მასაის ახალგაზრდების მხოლოდ მცირე ნაწილი თუ აბარებს ამ გამოცდებს. გარდა ამისა, მასაის ბავშვები დაწყებით და საშუალო სკოლას გვიან იწყებენ, რადგან სკოლები ძალიან შორს არის მათი თემიდან. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ბევრ მოსწავლეს არ აქვს სკოლის დამთავრების საშუალება, ფორმისა და წიგნების შესაძენის შესაძლებლობა. გარდა იმისა, რომ სკოლები დაშორებულია  რეგიონებიდან, სწავლა საკმაოდ ძვირია, ამიტომ მასაის ბევრ ოჯახს არ აქვს საშუალო სკოლის დამთავრების ფუფუნება. განათლება,წყალთან და საავადმყოფოებთან ერთად, მასააის ერთ-ერთ მთავარ პრობლემას წარმოადგენს.
ტრადიციული განათლება
მასაის ტრადიციის მიხედვით, ბავშვები და ახალგაზრდები სწავლობენ როგორ დაძლიონ შიში, აიტანონ ტკივილი, თავი გაართვან უფროსების დავალებებს. მაგალითად, მიუხედავად მტაცებლების,გველების და სპილოების  საშიშროებისა, ბიჭები დამოუკიდებლად მწყემსავენ საქონელს. თუ შემთხვევით შეხვდებიან ბუფალოს ან ლომს, საჭიროებისამებრ ითხოვენ დახმარებას, მაგრამ ხანდახან აღწევდნენ ღირსების მწვერვალს და ერთი-ერთზე უმკლავდებიან მტაცებლებს.
კულტურა
მასაის ხალხის ცხოვრების წესი ორიენტირებულია მსხვილფეხა რქოსანი საქონლის ჯოგზე. მათ ცხოვრებაში არანაკლებ როლს თამაშობს  ცხვარი და თხა, განსაკუთრებით მშრალი სეზონების დროს, როდესაც რძის რაოდენობა ძალიან მწირია. საქონლის მწყემსვა მოითხოვს ფართო არეალზე გადაადგილებას, სადაც წყალი ხელმისაწვდომია, რადგან ტერიტორია ძირითადად მშრალი უდაბნოსგან შედგება. ტრადიციულად, მასაის ყველაზე მკაცრი შიმშილობის პერიოდში, მასაის ტომები ერთიანდებიან დორობოს მონადირეებთან და შემგროვებლებთან. მე-20 საუკუნის განმავლობაში, არეა რომელიც გამოსადეგარი იყო ნადირობისთვის საკმაოდ შევიწროვდა, ამასთან ერთად გაიზარდა სხვადასხვა სამსახურის პოვნის შესაძლებლობები, ამის შედეგად მასაის პასტორალურმა ეკონომიკამ გადაინაცვალა საქალაქო საზოგადოებაში.
ხელოვნება
ვიზუალური ხელოვნება მასაის ხალხში განსაკუთრებით ფოკუსირებულია სხეულის დეკორაციასა და მკვეთრ ორნამენტებზე, რომლებიც წარმოდგენილია მებრძოლების მიერ, ასევე გოგოებისა და ახალგაზრდა ქალების მიერ, განსაკუთრებით ვლინდება ვიზუალური ხელოვნების ელემენტები პატარძლის მზითვებში. ღია და მუქი ზოლების მონაცვლეობა არის განსაზღვრული ყოველ ასაკობრივ ჯგუფში და ახდენს წოდების თუ კლასის იდენტიფიცირებას. ახალგაზრდა მამაკაცები, რომლებიც თავიანთ სხეულს იფარავენ ჟანგმიწაში, გარეგნობის სიძლიერის ხაზგასმას არაერთ საათს უთმობენ. თმის ვარცხნილობის მოსართავად სპეციალური რიტუალის შესრულების შემდეგ კი თმას იპარსავენ, რაც უკავშირდება ახალ ასაკობრივ საფეხურზე გადასვლას.
სხეულის ხელოვნება და მოდიფიკაცია
მინი|333x333პქ ნაჩხვლეტები და ყურის ბიბილოს გაწელვის კულტურა მასაის ხალხში ფართოდ გავრცელებულია.
სარძევე კბილის ეშვების ჩანასახების მოცილება პატარა ბავშვებში არის პრაქტიკა, რომელიც ფართოდაა ასახული კენიასა და ტანზანიაში მცხოვრები მასაის ხალხებში. მათ ღრმად სწამთ, რომ დიარეა, გულისრევა და სხვადასხვა ციებ-ცხელების დაავადება ბავშვობის სტადიაზე დაკავშირებულია და გამოწვეულია ღრძილის სიმსივნით ეშვების რეგიონთან. თავად ეშვები კი, მასაის ხალხის აზრით, შეიცავს ჭიებსა და “ნილონის“ კბილებს. ეს ტრადიცია არ არის მხოლოდ მასაის ხალხისთვის უნიკალური. კენიის სასოფლო რეგიონების კვლევისას, 95 ბავშვს , 6 თვის ასაკიდან 2 წლამდე, გადატანილი ჰქონდა სარძევე კბილების ეშვების ჩანასახის მოცილების პროცედურა. 3-დან 7 წლამდე კი 111 გამოკვლეული ბავშვიდან  72-ს არ აღმოაჩნდა სარძევე კბილის ჩანასახი.
ვარცხნილობა
თმის გაპარსვა ფართოდაა გავრცელებული და აღნიშნავს ახალ დასაწყისს, ცხოვრების ერთი ეტაპიდან მეორეზე გადასვლას. მასაის ხალხებს შორის მხოლოდ მებრძოლები ატარებენ გრძელ თმას. 3 წლის ასაკის მიღწევის შემდეგ  ბავშვს სახელს არქმევენ და თმას პარსავენ, თმის ეს კონა შემდეგში სასქესო ორგანოს  სავარცხლად გამოიყენება. წინდაცვეთამდე ორი დღით ადრე ბიჭები იპარსავენ თმებს და მისი გაზრდის უფლება ახალგაზრდა მებრძოლის სტატუსის მიღების შემდეგ ეძლევათ. როდესაც მებრძოლები ზრდასრულ ასაკს აღწევენ, ისინი ვალდებულნი არიან გრძელი დაწნული თმა მოიჭრან.
სამოსი
ტანზანიისა და კენიის ხალხს შორის ჩაცმულობა და ყოველგვარი მორთულობა უმნიშვნელოვანესი იდენტობის განმსაზღვრელი ფაქტორია. მათთვის ასევე მნიშვნელოვანია ორნამენტები, რომლებიც შეიცავენ გადამუშავებულ დეტალებს: სპეციალური შესაკრავი ელვები, ღილები, მრგვალთავიანი კალმის სახურავები, მაგრამ ამ არტისტული რეპერტუარის დანამატები უნდა შეესაბამებოდეს  ტანისამოსის კომპლექსური  და მტკიცე ფერების სისტემას, რომელიც ახდენს მასაის სამყაროს გარკვეულ ორგანიზებას. პლასტმასი, რომელიც შეიძლება შედგებოდეს უამრავი ფერისაგან, მასაის ხალხს აძლევს საკუთარი ესთეტიკური პრინციპების გამოხატვის ფართო შესაძლებლობებს, რაც დაკავშირებულია გადამუშავებულ მასალაზე მუშაობასთან. გადამუშავებულ მასალას თუ ქსოვილებს ისინი არ მიიღებენ და გამოიყენებენ მანამდე, სანამ ის არ მოვა ორნამენტების სიმბოლურ კოდთან შესაბამისობაში.
ახალგაზრდა ქალები და გოგონები, განსაკუთრებით კი ახლაგაზრდა მებრძოლები, გარეგნობაზე  ძალიან დიდ დროს ხარჯავენ. მასაის ხალხი უმაღლესი ხარისხის ნაკეთობებსა და სამკაულებს ქმნის. ისინი სხეულს ირთავენ და იმდიდრებენ ტატუებით, თავის გაპარსვით, ჟანგმიწის ან ცხვრის ქონის ვარცხნილობებით. ქალები იკეთებენ ოსტატურად დამზადებულ მძივის მარცვლის ყელსაბამებს, ასევე თავთასმებს და საყურეებს, რომლებიც გამოირჩევიან თავიანთი ფერებით. როდესად სპილოს ძვალი უხვად იყო, მებრძოლები, ძველეგვიპტელების მსგავსად, მხრებზე იკეთებდნენ სპილოს ძვლის ზონრებს. კეთილგანწყობის მოპოვების მცდელობებში სამკაულები ძალიან დიდ როლს თამაშობს.
ცეკვა და მუსიკა
მასაის ტომის მუსიკა, ტრადიციულად, ეძღვნება მოსახლეობის სამ კატეგორიას: ახალშობილ ბავშვებს, მებრძოლებს და ქალებს. მუსიკა ბავშვებისთვის სრულდება ახალგაზრდა გოგონების ან ქალების მიერ. სიმღერის სტილი, ძირითადად, მოიცავს ძახილისა და პასუხის ფორმას, ასევე ატარებს გამოცანის ხასიათს, რათა წაახალისოს ბავშვის მენტალური და ვერბალური სიმარჯვე.
ტრადიციულად, მუსიკას ქმნიან მეომრები, რომლებიც შესრულების დროს განლაგებულნი არიან წრეში ან ერთ მწკრივად. სიმღერა, რომელიც არის ღრმად რიტმიული, დაბალი უკანა სასისმიერი ბგერებით წარმოიქმნება გულმკერდიდან და ხორხიდან, ეს საერთო ტონი კი მალევე ნაწევრდება. ყოველ მომღერალს აქვს შესრულების ინდივიდუალური სტილი, ზოგიერთი მათგანი იმპროვიზაციისთვის განზრახ ჩამორჩება რიტმს და საბოლოოდ იქმნება ლამაზი, არეულ-დარეული მელოდია. შესრულების დროს ისინი ქმნიან სხვადასხვა რითმს - პოლირითმებს, რომლის დაწყებისთანავე ლიდერი წარმოთქვამს მოკლე ფრაზებს. უკვე ნახსენები სასისმიერი ბგერები, რომლებსაც განგრძობითი ხასიათი აქვს და დიდხანს სრულდება, უზრუნველყოფს შესრულების  გრძელ აკუსტიკურ საფუძველს, რომელიც სწრაფად იძენს ჰიპნოზის ძალას და გავლენას ახდენს მსმენელზე.
დაქორწინებული ქალები მამაკაცებისთვის ქმნიან ახალ რეპერტუარს. არსებობს ორი სახის სიმღერა. პირველია ლაომონი, ანუ ლოცვები. ეს აშკარა რელიგიური სიმღერა თითქმის სრულადაა აკრძალული დაქორწინებული ქალებისთვის, მეორე კი- კაგიშა, აერთიანებს მებრძოლთა სადიდებელ სიმღერებს.
სიმღერის შემსრულებლები ცეკვავენ კიდეც. ამ დროს, სოლისტი პერიოდულად ჰაერში რაც შეიძლება მაღლა ხტება, დანარჩენი მომღერლები კი არხევენ სხეულს წინ და უკან. როდესაც მოცეკვავე იღლება, ჩვეულებისამებრ 2 ან 3 ნახტომის შემდეგ, მას ანაცვლებს სხვა მომღერალი. ამ შესრულებას და ცერემონიას აქვს ახალგაზრდა გოგონების მოხიბვლის და მათთან არშიყის ფუნქცია. მასაის ენაზე ცეკვის შეჯიბრს „აბუმუ“ ჰქვია. ცეკვის ცერემონია სრულდება მაშინაც, როცა ვეფხვს მოინადირებენ. არსებობს ცეკვა, რომელიც ეძღვნება საქონლის დალოცვას. ეს ცეკვები სტრუქტურულად ძალიან მარტივია.
სიმღერის და ცეკვის სეზონი არის ხშირი წვიმების პერიოდი, რომელიც მათთვის ყველაზე ხელსაყრელი დროა ისეთი ცერემონიებისაღსანიშნავად  როგორიცაა წინდაცვეთა და ქორწინება.