cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მითანი
ხათის გააქტიურება
მალე ისინი გამოჩნდნენ ევფრატის დასავლეთით. ხათი აღემატებოდა თუშრათას სამხედრო ძლიერებას. მისი ენერგიული მმართველის – სუფილულიუმას მოქმედებამ ძველი დიდება დაუბრუნა ხეთებს. მას შემდეგ, რაც სუფილულიუმამ ევფრატი გადალახა და ისუვას ქვეყანა დაიმორჩილა, ხათის მეფე მაშინვე გაემართა ვაშუქანისაკენ, მოულოდნელად დაატყდა თავს მითანის დედაქალაქს, დაანგრია და გაძარცვა იგი. თუშრათამ ვერც მოასწრო რაიმე წინააღმდეგობის გაწევა და ბრძოლას განერიდა. ამის შემდეგ სუფილულიუმამ სირიას შეუტია. მან ზედიზედ დაიპყრო სირიის სამთავროები (ხალაფი, ალალახი, ნუხაშე, ამურუ და სხვ.) და ლიბანის მთები თავის საზღვრად გამოაცხადა.
ამ გზით სუფილულიუმამ მითანის ჩამოაშორა ყველა მისი მოკავშირე, რომლებიც ევფრატის დასავლეთ მხარეში იყვნენ. თავისი რეფორმებით გატაცებულ ეხნატონს კი არ ეცალა და არც შეეძლო წინ აღდგომოდა სუფილულიუმას, რითაც იგი დახმარებას გაუწევდა თავის ყოფილ მოკავშირეს. ამრიგად, მითანი მარტოდმარტო აღმოჩნდა საშიში მტრის – ხათის – წინაშე. ამ დროს მითანის სამეფო კარზე მზადდებოდა დიდი შეთქმულება, რომელშიც ასურეთი უნდა ყოფილიყო ჩარეული. საქმე იმით დამთავრდა, რომ თუშრათა ერთ-ერთმა მისმა შვილმა სიცოცხლეს გამოასალმა.
Ќ
Ќ, ќ — (IPA - ʨ) არის მაკედონიური ანბანის ასო. ეს არის მაკედონიური ვარიანტი სერბული ћ-სი.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
მითანი
აღსასრული
მითანის სამეფო ტახტის კანონიერმა მემკვიდრემ – შათივაზამ, თუშრათას ძემ, სამეფო კარზე მომხდარი გადატრიალების დროს თავს გაქცევით უშველა და სუფილულიუმას შეეკედლა. ხათის მბრძანებელმა ეს გარემოება თავისი მიზნების განსახორციელებლად გამოიყენა: შათივაზას ჯერ ცოლად შერთო თავისი ქალიშვილი, ხოლო შემდეგ შათივაზა ქარხემიშის მეფეს – ფიასილის (რომელიც სუფილულიუმას შვილი იყო) გაუგზავნა, რათა ხეთებს შეერთებული ძალებით ევფრატი გადაელახათ და ვაშუქანიში შესულიყვნენ. სუფილულიუმას ჩანაფიქრი მიმართული იყო ასურუბალიტ I-ის წინააღმდეგაც, რომელიც ცდილობდა მითანი ასურელებისათვის დაემორჩილებინა, რითაც საბოლოოდ ხეთებს უმზადებდა საშიშ დარტყმას.
Ќ
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „К“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
მითანი
აღსასრული
სუფილულიუმას გეგმა წარმატებით განხორციელდა. შათივაზამ თავი ხეთების ვასალად გამოაცხადა. მითანი გახდა ხეთების ბუფერული სახელმწიფო, რომელიც ხათის უნდა გამოეყენებინა ასურეთის იერიშების მოსაგერიებლად. მომდევნო ხანებში ასურელებმა ახალი ძალით შეუტიეს მითანის და წარმატებასაც მიაღწიეს: ხეთების გავლენა მითანიში (ანუ ხანიგალბათში, როგორც ასურულ წყაროებშია აღნიშნული) საგრძნობლად შესუსტდა.
Ќ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
მითანი
აღსასრული
ასურეთმა უფრო ენერგიულად შეუტია მითანის სამეფოს სალმანასარ I-ის მმართველობის ხანაში. ამ ქვეყანაში გალაშქრებულ სალმანასარს ბრძოლით შეეგება სათუარა II, რომელსაც ზურგს უმაგრებდა ხათუსილი III. ძნელად მისადგომ ადგილებში მან ალყა შემოარტყა მითანის მეფეს, რომელთანაც ერთად იბრძოდნენ ხეთებისა და ახლამუს რაზმები. სალმანასარმა იგი სასტიკად დაამარცხა. ქაშიარის მთებიდან ქარხემიშამდე გადაჭიმული ვრცელი ტერიტორია ასურეთის სახელმწიფოს შეემატა. მომდევნო ხანებში მითანის ტერიტორია დაიყო რამდენიმე წვრილ პოლიტიკურ გაერთიანებად. მათ თანდათან დაეპატრონენ სამხრეთიდან შემოჭრილი არამეული წარმოშობის ტომები, რომლებიც ადგილობრივ მოსახლეობას შეერივნენ.
რელიგია
ხურიტები თაყვანს სცემდნენ არა მარტო საკუთარი პანთეონის ღვთაებებს, არამედ უცხო წარმოშობის, კერძოდ, ინდოარიული წარმოშობის (მითრა, ვარუნა, ინდრა, ნასატია) ღმერთებსაც. პანთეონის სათავეში იდგა ღვთაებრივი წყვილი: ქალიშხლისა და ამინდის ღვთაება თეშუფი და მისი მეუღლე ხეფათი, რომელთაც თაყვანს სცემდნენ მახლობელი აღმოსავლეთის მრავალ ქვეყანაში. მათ ძეს – შარუმას – აიგივებდნენ ხეთური ქალაქების – ნერიქისა და ციფალანდის – ქარიშხლისა და ამინდის ღვთაებასთან. შაიმეგი განასახიერებდა მზის ღვთაებას, ხოლო შაუშქა (შავუშქა) ომისა და სიყვარულის ღვთაებას.
მთვარის ღვთაებას ქუშუხი/ქუშახი (მესოპ. სინი, სუენი) ერქვა. ღმერთთა მამას ქუმარვეს (ხეთ. ქუმარბის) ეძახდნენ, ხოლო დიდ დედა-ქალღმერთს – ქუბაბას (ქუვავას). ხურიტებს ჰყავდათ მრავალი მეორეხარისხოვანი ღვთაებაც (თაშმიშუ, ფიშაიშაფხი, ხეშუე და სხვ.).
ხურიტებში გავრცელებული იყო რწმენა სხვადასხვა ფანტასტიკური არსებებისადმი (ნახევრად ფრინველებისადმი, ნახევრად ცხოველებისადმი), რომლებიც ხშირად ფრთებს ატარებდნენ. არსებობდა გველის კულტი. იგი დაკავშირებული იყო ნაყოფიერების ქალღმერთ იშხარასთან.
დასაფლავების წესები სხვადასხვანაირი იყო. მიცვალებულებს მარხავდნენ საცხოვრებელთა იატაკქვეშ ან წვავდნენ.
ხურიუტლმა რელიგიამ დიდი გავლენა იქონია მეზობელ ხალხებზე. ეს განსაკუთრებით ითქმის ხეთებზე.
ხურიტული ლიტერატურა
მოღწეულია ხურიტული ლიტერატურის ცალკეული ფრაგმენტები. ეს არის ღვთაებათა ჰიმნები და რელიგიური ხასიათის ტექსტები, აგრეთვე ნაწყვეტები გილგამეშის საგმირო ეპოსიდან (მითი გილგამეშზე და ხუბაბაზე). რამდენიმე ხურიული მითი შემოინახა ხეთური ვერსიით (მაგალითად, მითების ციკლი ღვთაებებზე, ულიქუმიზე და ქუმარვეზე/ქუმარიბზე). ცნობილია აგრეთვე ნაწყვეტები მითიდან გველ ხედამუს შესახებ, მონადირე ქეშიზე, აპუ გმირზე და სხვ.
განსაკუთრებით ყურადღებას იპყრობს ხეთურად ნათარგმნი მითის სიუჟეტი ულიქუმიზე და ქუმარვეზე. ეს არის პოემა-მითი ძველი და ახალი დინასტიების ღმერთთა ბრძოლის შესახებ. მსოფლიო კულტურის ისტორიაში ამ პოემას განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს, რადგან იგი განიხილება როგორც ძველი აღმოსავლეთის ლიტერატურის დამაკავშირებელი რგოლი ბერძნულ მითოლოგიურ და პოეტურ ტრადიციებთან. ნავარაუდებია, რომ ქუმარბისა და ულიქუმის ეპიკური ციკლი კავშირშია ჰესიოდესეულ მითთან ტიფონზე, აგრეთვე ჰესიოდეს თხრობასთან ხელისუფლების გადასვლის შესახებ ურანოსიდან კრონოსზე, ხოლო შემდეგ ამ უკანასკნელიდან – ზევსზე.
დამწერლობა
ხურიტებს დამწერლობა ჯერ კიდევ ძვ. წ. III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან ჰქონდათ. ამ დროს ისინი ხმარობდნენ აქადურ ლურსმულს და ტექსტებს ადგენდნენ როგორც აქადურ, ასევე ხურიტულ ენებზე. ძვ. წ. II ათასწლეულიდან კი მათ შემოიღეს აქადური ლურსმულის ის სახეობა, რომელიც ჩრდილოეთ სირიაში იყო გავრცელებული.
ხელოვნება
ხურიტული ხელოვნება საკმაოდ თავისებური და თვითმყოფადია. ამას ამტკიცებს მითანური კერამიკა, გლიპტიკა და სახვითი ხელოვნების სხვადასხვა ძეგლი. მართალია, ხურიტულმა ხელოვნებამ გავლენა მოახდინა მეზობელი ხალხების ხელოვნების სხვადასხვა დარგზე, მაგრამ ამავე დროს თვითონაც განიცადა გავლენა ზოგიერთი ძველაღმოსავლური ქვეყნისა, რომელიც ჩრდილოეთ სირიაში იყო გავრცელებული.
ხურიტული სახვითი ხელოვნების სხვადასხვა ნიმუში შემორჩა ძირითადად რელიეფის სახით. ესენია ფანტასტიკურ ფრინველთა გამოსახულებები, ცხოველთა ქანდაკებები და სხვ.
ლიტერატურა
რუსულენოვანი
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:სირიის ისტორია
პრინცესა მონონოკე
პრინცესა მონონოკე (もののけ姫) — 1997 წლის იაპონური ეპიკური ისტორიული ფენტეზი ანიმაციური ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ჰაიაო მიაძაკი. წარმოებულია „Studio Ghibli“-ის მიერ. ფილმის პერსონაჟებს ახმოვანებენ: იოძი მაცუდა, იურიკო ისიდა, იუკო ტანაკა, კაორუ კობაიასი, მასაჰიკო ნისიმურა, ცუნეჰიკო კამიძიო, აკიჰირო მივა, მიცუკო მორი და ჰისაია მორისიგე.
ფილმის პრემიერა იაპონიაში შედგა 1997 წლის 12 ივლისს, ხოლო აშშ-ში 1999 წლის 29 ოქტომბერს. იგი გახდა კომერციული ბლოკბასტერი და იაპონიის ყველა დროის უხვშემოსავლიანი ფილმი, თუმცა მოგვიანებით ეს პოზიცია ფილმ „ტიტანიკს“ დაუთმო. . ფილმის საერთო შემოსავალმა 14,5 მლრდ. იენა შეადგინა ანუ 159 375 308 მლნ. დოლარი.
ახივაა
საკუთარი სახელი ახივაა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ახივაა (კუტოლის თემი)
ახივაა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (კუტოლის თემი), მდინარე დგამიშის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 90 მ, შავი ზღვიდან 12 კმ, ოჩამჩირიდან 21 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:კუტოლის თემის სოფლები
Plagiolepis madecassa
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ევროპის ავტომაგისტრალი E117
right|200px| ევროპის ავტომაგისტრალი E117 - ევროპის ავტომაგისტრალი კავკასიაში, რომელიც რუსეთის სამხრეთ ნაწილს აკავშირებს სომხეთთან საქართველოს გავლით.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი ნორვეგიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პარკი, რომელიც 1907-1942 წლებში სკულპტორმა გუსტავ ვიგერლანდმა შექმნა ოსლოში, თუმცა, პარკის გახსნას ვერ მოესწრო. პარკი 30 ჰექტარზეა გაშლილი და ვიგერლნადის 227 სკულპტურას მოიცავს, რომლებიც, მეტწილად, კაცობრიობის ბედ-იღბლის თემებზეა შექმნილი.
ევროპის ავტომაგისტრალი E117
მინერალური წყლების შემდეგ, ბესლანამდე ავტომაგისტრალი გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს E50. თბილისში ის გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს E60. მარშრუტის დასასრულს, ქალაქ მეღრიში ის უერთდება ევროპის ავტომაგისტრალს E002.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
პარკის მთავარი თემა "ადამიანის მდგომარეობაა". ქანდაკებების დიდი ნაწილი ადამიანებს გამოხატავს სხვადასხვა მოქმედების დროს, მაგ: სირბილი, ვარჯიში, ცეკვა და ა.შ.
ევროპის ავტომაგისტრალი E117
მარშრუტი
thumb|right|300px|
გალერეა
კატეგორია:საქართველოს გზები კატეგორია:ევროპის ავტომაგისტრალები
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
მთავარი კარიბჭე
thumb|left|წინა კარიბჭე რკინისა და გრანიტისგან გამოჭედილი ჭიშკარი პარკის უმთავრესი შესასვლელია. კარიბჭე ხუთი ჭიშკრისგან შედგება, აქედან ორი მცირე ზომისა ფეხით მოსიარულეთათვის, ორი მოზრდილი კარი სპილენძით არის გაფორმებული და საკონტროლო-გამშვები პუნქტის ფუნცია აქვს და ორივე ფლუგერებითაა მორთული. მთავარი კარიბჭე ნორვეგიის ბანკის დაფინანსებით 1926 წელს დააყენეს.
Metamorphoses (ალბომი)
Metamorphoses — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 2000 წლის სტუდიური ალბომი. იგი აღსანიშნავია იმით, რომ ამ დროისთვის ჟარის მუსიკამ შესამჩნევად იცვალა სახე, დაიწყო ტექნოსა და ჰაუსის აკუმულირება. აგრეთვე, ეს არის მუსიკოსის პირველი დისკი, რომელზეც უხვად გამოიყენება ვოკალური პარტიები.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
ხიდი
პარკის ქანდაკებებიდან 58 ხიდის გასწვრივ არის განლაგებული. ხიდი 100 მეტრია სიგრძით და 15 მეტრი სიგანით და შადრევნიდან მთავარ კარიბჭემდე მიდის. ყველა სკულპტურა ბრინჯაოთია მოპირკეთებული და პარკის ძირითადფ ჩანაფიქრს: "ადამიანის ტემპერამენტს" შეესაბამება. მნახველს აქ შეუძლია სახელგანთქმული ქანდაკი Sinnataggen და "გაბრაზებული ბიჭუნა" ნახოს. 1940 წელს ხიდი პირველი ნაწილი იყო პარკისა, რომელიც დამთვალიერებლებისთვის გაიხსნა.
მარლის გოერი
1970-იანი წლები
მარცხნივ|მინი| ოელსნერის მსოფლიო სარეკორდო რბოლის ფოტო, [[1977 წლის 1 ივლისი.]] ოელსნერის ქალიშვილობის გვარით ასპარეზობისას მარლისმა 100 მეტრზე მეორე ადგილი დაიკავა 1975 წელს ათენში გამართულ მძლეოსნობის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე, მის პირველ დიდ საერთაშორისო ტურნირზე. მომდევნო წელს, 1976 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მონრეალში, მან მოიპოვა კვალიფიკაცია 100 მეტრის ფინალში და მერვე ადგილი დაიკავა, მაგრამ მოიპოვა თავისი პირველი ოლიმპიური ოქროს მედალი აღმოსავლეთ გერმანიის 4 x 100 მ ესტაფეტის გუნდში.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
საბავშვო მოედანი
ხიდის ბოლოს საბავშვო მოედანია - რვა ბრინჯაოს ქანდაკება, რომლებიც ბავშვებს გამოსახავს თამაშის დროს.
შადრევანი
თავდაპირველი პროექტის მიხედვით, ბრინჯაოში ჩამოსხმული სამოცი ბრინჯაოსივე რელიეფით მოკაზმული შადრევანი პარლამენტის შენობის წინ უნდა მდგარიყო. შადრევნის ნაგებობაზე ჩონჩხები და ბავშვებია გამოსახული, რაც სიკვდილის შემდეგ ახალი სიცოცხლის ჩასახვას უსვამს ხაზს.
მარლის გოერი
1970-იანი წლები
მისი აღზევების წელი იყო 1977. ამ დროს მან მოიგო 100 მ სპრინტში ტიტული აღმოსავლეთ გერმანიის ჩემპიონატზე, დრეზდენში. მან დაამყარა მსოფლიო რეკორდი (10.88 წმ). ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქალმა ირბინა 11 წამზე ნაკლებ დროში ელექტრონული ამთვლელით. იმავე წელს მან მოიგო 100 მ სპრინტი დიუსელდორფში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც ასევე ვერცხლის მედალი მოიპოვა ესტაფეტაში.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
პლატო მონოლითი
პლატო მონოლითი - ქვის პლატფორმაა, რომელიც საფეხურებიოთ არის გარშემორტყმული და პარკის ცენტრალური ფიგურის აზრს ატარებს. მონოლითი "ცხოვრების მორევს" გამოხატავს. მონოლითზე ასასვლელი 8 ჭიშკრით არის, რომლებიც რკინითაა კვეთილი. კარები 1933 და 1937 წლებში დააპროექტეს, ხოლო 1943 წელს, ვიგელანდის გარდაცვალებიდან მოკლე ხანში, დაამონტაჟეს.
Metamorphoses (ალბომი)
სქოლიო
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:2000 წლის ალბომები
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
ცხოვრების ბორბალი
პარკის 850 მეტრი გრძივი კორდინატების დასარულ 1930 წელს ამოკვეთილი მზის საათია აღმართული და ბოლოს "ცხოვრების ბორბალი", რომელიც ხელით არის გაკეთებული 1933-34 წლებში. ბორბალი გვირგვინს გვახსენებს, რომელიც თავიანთ ჰარმონიაში უსასრულოდ ბედნიერ ოთხ ადამიანს და ბავშვს გამოსახავს. მარადიულობის ეს სიმბოლო პარკის ძირითად იდეას ესიტყვება: "ადამიანის მოგზაურობა აკვნიდან დაკრძალვამდე". thumb|ზედხედი
მარლის გოერი
1970-იანი წლები
მას ჰქონდა სირბილის უნიკალური სტილი, რომელსაც ეწოდა „საკერავი მანქანა“ (ან „სტაკატო“). ეს ნიშნავდა შედარებით მოკლე ნაბიჯების გადადგმას მაღალი სიხშირით.
ვიგელანდის სკულპტურათა პარკი
ცხოვრების ბორბალი
კატეგორია:ნორვეგიის პარკები კატეგორია:ოსლო
ტიტაი
ტიტაი (ოფიციალურად ტიტაის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Titay; Bayan ng Titay) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 994 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 30 ბარანგაის.
მარლის გოერი
1970-იანი წლები
მარლისმა განაგრძო დომინირება 1978 წელს, თუმცა ასპარეზობა გააგრძელა ქმრის გვარით (გიორი). მან ოქროს მედალი 100 მეტრზე მოიპოვა იმ წლის ევროპის ჩემპიონატზე პრაღაში და მხოლოდ წამის მეასედით დამარცხდა ლუდმილა კონდრატიევასთან (საბჭოთა კავშირი) 200 მეტრის სპრინტის დისტანციაზე.
ტიტაი
სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
მარლის გოერი
1970-იანი წლები
1979 წელს, მონრეალში გამართულ მსოფლიო თასზე, იგი მეორე ადგილზე გავიდა 100 მეტრზე. გაიმარჯცა ეველინ ეშფორდმა (აშშ), რითაც დაიწყო მათი მეტოქეობა.
1980-იანი წლები
1980 წლის დასაწყისში გიორმა დაადასტურა, რომ ოლიმპიური ოლიმპიური 100 მეტრი სპრინტის ფავორიტი იყო. მაისში, ორკვირიანი პერიოდის განმავლობაში, მან ირბინა 10.98 წამით პოტსდამში, რასაც მოჰყვა 11 წამი იენაში და 10.93 წამი დრეზდენში (მეორე საუკეთესო პირადი შედეგი 10.88 წამის შემდეგ) მოსკოვის ოლიმპიურ თამაშებზე გიორის მთავარი ოპონენტი იყო ლუდმილა კონდრატიევა (საბჭოთა კავშირი), რომელმაც 200 მეტრზე დაამარცხა გიორი 1978 წლის ევროპის ჩემპიონატზე. გიორმა ფინალი ცუდად დაიწყო და კონდრატიევამ დაამარცხა, რომელმაც ოქროს მედალი მოიპოვა, ისევ წამის მეასედით. ექვსი დღის შემდეგ, გიორმა მონაწილეობა მიიღო 4 x 100, ესტაფეტის ფინალში და მოიპოვა ოქროს მედალი მსოფლიო რეკორდით 41.60 წმ. მინი| გიორი [[1980|1982]] გიორმა კარგად დაიწყო 1981 წლის სეზონი და მოიგო ზედიზედ მესამე ევროპის თასი 100 მეტრზე ზაგრებში, 11.17 წამით. მიუხედავად ამისა, რომში მსოფლიო თასზე გორი კვლავ დამარცხდა. მას კვლავ ეველინ ეშფორდმა და ასევე კეტი სმოლვუდმა (დიდი ბრიტანეთი) აჯობეს. მომდევნო წელს 1982 წლის ევროპის ჩემპიონატი ათენში, გიორმა მოიგო და გახდა პირველი ქალი, რომელმაც ტიტული დაიცვა.
გიორ/ეშფორდის მეტოქეობა უკეთ გამოჩნდა 1983 წელს, როდესაც ორივემ დაამყარა მსოფლიო რეკორდი. პირველ რიგში, გიორმა დაამყარა საკუთარი მსოფლიო რეკორდი ოლიმპიური დღის შეხვედრაზე აღმოსავლეთ ბერლინში, სადაც დააფიქსირა 10.81 წმ. ამ რეკორდმა ერთ თვეზე ნაკლებ ხანს გასტანა, ეშფორდმა ის 10.79 წამამდე გააუმჯობესა. ორივე სპორტსმენი საუკეთესო ფორმაში იყო ჰელსინკიში გამართული პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის წინ. გიორმა და ეშფორდმაც მოიგეს თავიანთი ნახევარფინალები. სამწუხაროდ, ფინალი ანტიკლიმაქსიური იყო მას შემდეგ, რაც ეშფორდმა რბოლის დროს ბარძაყის კუნთი გაიწყვიტა. გიორმა ოქროს მედალი 10.97 წამით მოიპოვა და მეორე ოქროს მედალი მიიღო 4 x 100 მ ესტაფეტაში.
მარლის გიორმა და ეველინ ეშფორდმა განაგრძეს დომინირება 100 მეტრზე 1984 წელს. წყვილმა სეზონის ყველაზე სწრაფი დრო ათჯერ დააფიქსირა. სამწუხაროდ, გიორმა ვერ შეძლო იმ წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მონაწილეობა ლოს ანჯელესში, აღმოსავლეთ ბლოკის ქვეყნების ბოიკოტის გამო. ეშფორდმა, უპირობოდ, ოქროს მედალი მოიპოვა. ეშფორდის დრო 10,97 წამი იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ქალმა ოლიმპიურ თამაშებზე 11 წამის ქვემოთ დრო დააფიქსირა. მათ ციურიხში შეხვედრა ჰქონდათ, რომელშიც ეშფორდმა გაიმარჯვა და ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა (10.76 წმ).
1986 წელს გიორი ორიენტირებული იყო თავისი 100 მეტრზე ჩემპიონის ტიტულის შენარჩუნებაზე შტუტგარტში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. მან დაიცვა თავისი ტიტული სეზონის საუკეთესო დროით (10.91 წმ) და გახდა პირველი ქალი, რომელმაც მოიგო სამი ევროპული 100 მ ტიტული. შემდეგ მან მეორე ოქროს მედალი მოიპოვა 4 x 100 მ ესტაფეტაზე. 1986 წლის ოქტომბერში მას მიენიჭა ხალხთა მეგობრობის ოქროს ვარსკვლავი (მეორე კლასი) სპორტული წარმატებისთვის.
გორის ბოლო ორი გამოსვლა დიდ საერთაშორისო ჩემპიონატებში იყო 1987 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მძლეოსნობაში რომში და 1988 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე სეულში. ის 100 მეტრიანი სპრინტის ნახევარფინალს გამოეთიშა რომში, მაგრამ ვერცხლის მედალი მოიპოვა 4 x 100 მ ესტაფეტაში. რელე. ოლიმპიადაზე ის კვლავ 100 მეტრზე ასპარეზს გამოეთიშა ნახევარფინალში, მაგრამ ესტაფეტაში კიდევ ერთი ვერცხლი მოიპოვა. ეშფორდმა, რომელიც აშშ-ის ესტაფეტის გუნდში პირველი მორბენალი იყო, სამმეტრიანი დანაკლისი აღიდგინა და გიორს 1 მეტრით მოუგო.
ნარკოლოგიური ტესტირება
1989 წელს ბერლინის კედლის დაცემის შემდეგ, შტაზის (საიდუმლო პოლიციის) ფაილები აღმოსავლეთ გერმანიის რეჟიმის პირობებში გავრცელებული ოფიციალური დოპინგის შესახებ გამოქვეყნდა.
მიუხედავად ამ ცნობებისა, გიორმა მხოლოდ 1975 წელს, 17 წლის ასაკში გამოავლინა დადებითი ტესტი ანდროგენულ სტეროიდებზე და ამტკიცებს, რომ აღარასოდეს გამოუყენებია ისინი.
სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:გერმანელი ქალები კატეგორია:გერმანელი სპორტსმენები
ანანოს დაბადების დღე
ანანოს დაბადების დღე — ოთარ ლითანიშვილის ფილმი.
სიუჟეტი
ერთ–ერთი ქართული ტელეარხის ეთერში მიდის გადაცემა საქართველოში მცხოვრები უცხოელებისათვის – "ვისაუბროთ ქართულად". გადაცემის წამყვანი მაყურებელს უჩვენებს სასწავლო ფილმს, რომელიც აგებულია უილიამ შექსპირის "ოტელოს" მოტივებზე. წამყვანი დროდადრო ერთვება ფილმის მსვლელობაში და ტელემოწაფეებს ზოგიერთ ქართულ სიტყვას და გამოთქმას უხსნის, გადაცემის ბოლოს კი დავალებას აძლევს მათ: მაყურებელმა უდა გამოიცნოს, რომელი ცნობილი ნაწარმოების მიხედვით არის ეს სასწავლო ფილმი ჰადაღებული და რა არის სიუჟეტში შეცვლილი.
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:2003 წლის ფილმები
კაიო-კოკო
კაიო-კოკო (Cayo Coco) — კუნძული ცენტრალურ კუბაში. მდებარეობს სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. შედის ხარდინეს-დელ-რეის არქიპელაგის შემადგენლობაში. კუნძულს მართავს მორონის მუნიციპალიტეტი. კოლონიურ პერიოდში წარმოადგენდა მეკობრეებისაგან თავშესაფარ ადგილს. 1995 წლამდე იყო მეთევზეთა დასახლება. აქვე მოიპოვებდნენ ნახშირს. კაიო-კოკო ხელოვნური 27 კილომეტრიანი გზით დაკავშირებულია კონტინენტთან. გზის მშენებლობამ გამოიწვია მიქცევისა და მოქცევის წყლის რეჟიმის დარღვევა და წყლის ორგანიზმების ციკლის მოშლა. თუმცა ყველაფრის მიუხედავად, აქ მაინც არის შესაძლებელი გარეული ფლამინგოების ნახვა, რომლებიც მცირეწყლიან აკვატორიებში ცხოვრობენ. დინების აღდგენის მიზნით შემდგომ წლებში წყლისთვის შექმნეს მრავალი ნაპრალი. პლაჟი კეთილმოწყობილა, უხვადაა მარჯნის რიფები. კაიო-კოკო აგრეთვე დაკავშირებულია ახლო მდებარე კუნძულებთან: კაიო-გილერმოსთან (დასავლეთით) და კაიო-რომანოსთან (აღმოსავლეთით). კუნძულზე გვხვდება ჭაობები და მასიური ტყეები.
კაიო-კოკოს ფართობია 370 კმ². სახელწოდება უკავშირდება თეთრ იბისს, რომლის ადგილობრივი სახელია კოკო ჩიტი. განვითარებულია სპორტულ-რეკრეაციული დაივინგი. კუნძულზე არის საერთაშორისო მნიშვნელობის ხარდინეს-დელ-რეის აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის კუნძულები
თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალი
თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალი — სახელმწიფო ნაკრძალი ახმეტის მუნიციპალიტეტში. დაარსებულია 1961 წელს, მისი ფართობი 10 275 ჰექტარია. ნაკრძალი შექმნილია აქ არსებული ბიომრავალფეროვნების, იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი ცხოველებისა და ენდემურ რელიქტურ მცენარეთა სახეობების დაცვისა და შენარჩუნების მიზნით.
თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალი მოიცავს მდინარეების: პირიქითისა და თუშეთის (გომეწრის) ალაზნებისა და ჭანჭახოვნის ხეობებს, კერძოდ, თუშეთის (გომეწრის) ალაზნის სათავეებს და მისი ხეობის მარჯვენა ფერდობის უმეტეს ნაწილს – დეკიანი კომპლექსებისა და სუბალპური არყნარების გავრცელების არეალებს, პირიქითის ალაზნის ქვემო დინებას, მაკრატელას ქედის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილს და მის მიმდებარე ფიჭვნარ ტყეებს, ჭანჭახოვნის ხეობის მარჯვენა ფერდობს ნახიდურის ხევის და მდინარე ხისოს წყლის შეერთების ადგილიდან ჭალას ხევის და მდინარე ხისოს წყლის შეერთების ადგილამდე. ნაკრძალი მოიცავს სოფლების: ომალოს, დიკლოს, შენაქოს, ქუმელაურთის და ხისოს მიმდებარე ტყიანი მასივების ნაწილებს, პირიქითისა და თუშეთის (გომეწრის) ალაზნების შეერთების ადგილიდან რუსეთის ფედერაციასთან საქართველოს სახელმწიფო საზღვრამდე მდინარის მარჯვენა ფერდობებზე არსებულ ტყის მასივებს.
ნაკრძალის ტყეები გამოირჩევა სახეობრივი მრავალფეროვნებით, მაღალი ენდემიზმითა და მეტად სპეციფიკური ბიო-ეკოლოგიურ რელიქტურ სახეობათა არსებობით. ამ ზონაში არსებული სუბალპური არყნარები და დეკიანი კომპლექსები ხასიათდება როგორც ზვავსაწინააღმდეგო, ნაშალდამმაგრებელი და ეროზიასაწინააღმდეგო ცენოზები; ნაკრძალი მნიშვნელოვანია როგორც მესამეული პერიოდის იშვიათ ცხოველთა სახეობების საარსებო გარემო. იგი მოიცავს მრავალი იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფ ცხოველთა სახეობების არეალებსა და საბინადრო ადგილებს. აქ მობინადრე ცხოველთაგან აღსანიშნავია ნიამორი, კავკასიური ჯიხვი — მისი რიცხოვნება კავკასიაში რამდენიმე ეგზემპლიარით შემოიფარგლება, შეტანილია ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წითელ ნუსხაში; აგრეთვე აღსანიშნავია არჩვი, მგელი, ფოცხვერი, დათვი და სხვ. ფრინველთაგან - შავარდენი, მთის არწივი და სხვ.
ნაკრძალში დაშვებულია მხოლოდ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ტურიზმი, გადაადგილება შესაძლებელია ფეხით და ცხენით სპეციალურად განსაზღვრულ მარშრუტებზე.
Plagiolepis manczshurica
Plagiolepis manczshurica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საქართველოს მათემატიკური საზოგადოება
საქართველოს მათემატიკური საზოგადოება — სსრკ-ის ერთ-ერთი მათემატიკური საზოგადოება. ჩამოყალიბდა 1962 წელს. საქართველოს მათემატიკური საზოგადოების პირველი პრეზიდენტი იყო ვიქტორ კუპრაძე (1962—1966), შემდგომში ლევან გოკიელი, არჩილ ხარაძე. 1976 წლიდან საქართველოს მათემატიკური საზოგადოების პრეზიდენტია ლევან მაღნარაძე. საქართველოს მათემატიკური საზოგადოება აერთიანებდა სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებში, უმაღლეს და საშუალო სკოლებში მომუშავე მათებატიკოსებს. მის საჯარ სხდომებზე ისმენდნენ როგორც მიმოხილვითს, ისე ორიგინალურ მოსხენებებს. საზოგადოება თავის მუშაობაში დიდ ადგილს უთმოდბა საშუალო და უმაღლეს სასწავლებლებში მათემატიკის საკითხს.
მაელიო
მაელიო (Maello) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 65 კმ². მოსახლეობა — 636 კაცი (2020 წ.).
საქართველოს მათემატიკური საზოგადოება
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ საზოგადოებები კატეგორია:მათემატიკა
მაელიო
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ბერეგოვკა (ბაშკირეთი)
ბერეგოვკა (Береговка; Береговка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 129 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია „მელეუზი“, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
ათანასე (წმინდანი)
დიდმოწამე ათანასე (III-IV სს.) - რომაელი წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით 31 ივლისი. წმინდა მოწამეების სერგისა და ბაქოს (ხს. 7 ოქტომბერი) მეგობარი. ქრისტიანთა მდევნელი იმპერატორის მაქსიმიანეს (224-305 წწ.) დროს ეპარქის თანამდებობაზე დანიშნეს და ეგვიპტეში განამწესეს, სადაც მალე მართლმადიდებლური სარწმუნოების აღიარებისათვის სამსჯავროს გადასცეს, იმ იმედით რომ წმინდა ათანასე "გონს მოვიდოდა". მმართველმა კლისმაში (წითელ ზღვაში) გაგზავნა იგი და ქრისტიანული ტაძრების დახურვა უბრძანა. დანიშნულების ადგილზე ჩასულმა ათანასემ კი ტაძარში დიდი ზეიმით აღნიშნა ქრისტეშობის ბრწყინვალე დღესასწაული, როდესაც მომხდარი მმართველმა გაიგო დიდხანს შეაგონებდა ნეტარ ათანასეს რომ განდგომოდა ქრისტეს, მაგრამ ბოლოს როდესაც იხილა წმინდანის მოუდრეკლობა, მჯისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა.
ლიტერატურა
წმინდანთა ცხოვრება, ტ. III, თბ. 2001 წელი, გვ., 72
კატეგორია:რომაელი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მადამ დე ლა ფაიეტი
მარი-მადლენ პიოშ დე ლა ვერნი, გრაფინია დე ლა ფაიეტი (Marie-Madeleine Pioche de La Vergne) უფრო ცნობილი, როგორც მადამ დე ლა ფაიეტი (Madame de La Fayette; დ. 18 მარტი, 1634 — გ. 25 მაისი, 1693) — ფრანგი ქალი მწერალი; არის ავტორი რომანისა კლევის პრინცესა, რომელიც პირველ ფრანგულ ისტორიულ რომანად შეიძლება ჩაითვალოს. ლიტერატურაში კლევის პრინცესა ერთი-ერთი ყველაზე ადრეული რომანების სიას მიეკუთვნება.
ცხოვრება
მარი დე ლა ვერნი პარიზში შეძლებული აზნაურების ოჯახში დაიბადა. 16 წლის ასაკში იგი დედოფალ ანა ავსტრიელის საპატიო მხლებელი ქალი გახდა და აქვე დაიწყო ლიტერატურული განათლების მიღება. მას იტალიურ და ლათინურ ენებზე ლექციებს ჟილ მენაჟი უკითხავდა. დე ლა ვერნს სწორედ მენაჟმა გააცნო იმ დროინდელი სალონური შეხვედრები. ასევე შეახვედრა დიდებულებთან — მადამ დე რამბუიესა და მადლენ დე სკუდერისთან. მალე ყმაწვილი დე ლა ვერნის მამა, მარკ პიოშ დე ლა ვერნი გარდაიცვალა. დედამ კი რენო დე სევინიეზე იქორწინა. მამობილის ოჯახში შეხვდა მადამ დე სევინიესაც, რომელიც მისთვის ბოლომდე უძვირფასეს და უახლოეს მეგობრად დარჩა.
თავისი ბიოგრაფიის განმავლობაში მადამ დე ლაფაიეტი ასევე მსახურებდა მარია ჯოვანა ბატისტა სავოიელ-ნემურელის დიპლომატიურ აგენტად ლუი XIV-ს კარზე.
1680 წელს გრაფინიას მეუღლისა და ლა როშფუკოს გარდაცვალებამ მომდევნო წლებში მადამ დე ლაფაიეტის საზოგადო ცხოვრებიდან ჩამოშორებას შეუწყო ხელი. უკვე გარდაცვალების შემდეგ გამოქვეყნდა მისი სამი ნაშრომი: La Comtesse de Tende (1718), Histoire d'Henriette d'Angleterre (1720) და Memoires de la Cour de France (1731).
ოჯახი
მარი-მადლენ პიოშ დე ლა ვერნი მარკ პიოშისა და იზაბელა პენის უფროსი ქალიშვილი იყო. მარი-მადლენის მამა მეფის წული, აგრეთვე კარდინალ რიშელიეს ძმისშვილის, ჟან არმან დე მაი-ბრეზის აღმზრდელი პედაგოგი გახლდათ.
მისი ქორწინებაცა და დაკრძალვაც სწორედ სენ-სულპისის ეკლესიაში მოხდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1634 კატეგორია:გარდაცვლილი 1693 კატეგორია:პარიზელი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები
მირზა ნასრულა ხანი
მირზა ნასრულა ხანი (სპარს. میرزا نصرالله خان نایینی‎, 17 ოქტომბერი, 1840, ნაინი, ირანი — გ. 13 სექტემბერი, 1907, თეირანი, ირანი) — სპარსელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის პირველი პრემიერ-მინისტრი ( 1906-1907).
ბიოგრაფია
მირზა ნასრულა ხანი დაიბადა  რელიგიური ლიდერების ოჯახში, გაიზარდა ნაინში, ახალგაზრდობაში გადავიდა თეირანში, სადაც დაიწყო მუშაობა ქუჩის მწიგნობარად, განთავსდა რა სამთავრობო  შენობების გვერდით, ადგენდა სხვადასხვა სახის წერილებს წერა-კითხვის უცოდინართათვის. 1862 წელს  დაქორწინდა ხოსნიზე, მდიდარი ვაჭრის, მირზა თაგი აჯუდანის ასულზე, რის შემდეგაც მან შეძლო საჯარო სამსახურში დასაქმება.
ჯერ საგარეო საქმეთა სამინისტროში მუშაობდა, შემდეგ აზერბაიჯანის პროვინციებში დაბალი თანამდებობის პირი იყო, მსახურობდა თავრიზში, მოგვიანებით საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაბრუნდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ იგი გახდა სპარსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის პირადი მდივანი. თანდათანობით დიდძალი ქონება დააგროვა.
1898 წელს  დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა და მოლაპარაკება გამართა ბრიტანელებთან ნავთობის კონცესიებთან დაკავშირებით. მისი ორი ვაჟი, ჰასან პირნია (1872-1935) და ჰოსეინ პირნია (1875-1948) ასევე პოლიტიკოსები გახდნენ და მონაწილეობა მიიღეს 1906 წლის სპარსეთის კონსტიტუციის შემუშავებაში (ინგლ. Persian Constitution of 1906.), რის შემდეგაც, 1906 წლის   7 ოქტომბერს მათი მამა სათავეში ჩაუდგა მეჯლისის მიერ დამტკიცებულ პირველ მთავრობას (იმ დროს მირზა ნასრულა ხანი ცდილობდა დაერწმუნებინა კონსტიტუციის წინააღმდეგ განწყობილი  ხალხთა მასები, რომ სპარსეთი კვლავ დარჩებოდა აბსოლუტურ მონარქიად). პრემიერ-მინისტრის რანგში მის მიერ გატარებული ერთ-ერთი პირველი ღონისძიება იყო არაერთი პოლიტპატიმრის გათავისუფლება. მოზაფარ ალ დინ შაჰ ყაჯარის  გარდაცვალების შემდეგ მიიღო რეგენტობა  და შექმნა ექსპერტთა კომისია, რომელსაც უნდა მოემზადებინა კონსტიტუციის დამატება, რათა საბოლოოდ დაზუსტებულიყოს ქვეყნის მმართველობის ფორმა.
მირზა ნასრულა ხანი 1907 წლის 17 მარტს  პენსიაზე გავიდა, მისმა კაბინეტმა განაგრძო მუშაობა 1907 წლის 1 მაისამდე. ამ პერიოდში ქვეყანაში ვითარება დაიძაბა შეიხ ფაზლოლა ნურის ისლამური ინიციატივების გამო, რომელიც მოითხოვდა კონსტიტუციაში შეტანილი ყველა ცვლილების გადამოწმებას თეოლოგთა სპეციალური კომისიის მიერ. მას შემდეგ რაც ახალი პრემიერ-მინისტრი მირზა ალი ასღარ ხან ამინ ალ-სულთანი მოკლეს,  მირზა ნასრულა ხანმა კვლავ პრემიერ-მინისტრის პოსტი დაიკავა 1907 წლის 31 აგვისტოს. ირანის პირველი პრემიერ-მინისტრი გარდაიცვალა გაურკვეველ ვითარებაში (ოფიციალურად ინსულტისგან), მაგრამ, ზოგიერთი ვარაუდით, მოწამლული იყო. ის დაკრძალეს თაჯრიშის შიიტურ მემორიალურ ტაძარში. მისი გადადგომის შემდეგ პრემიერ-მინისტრის პოსტი მისმა უფროსმა ვაჟმა ჰასანმა დაიკავა, რომელიც წარუმატებლად ცდილობდა პარლამენტის დარწმუნებას  მამის გარდაცვალების საქმეზე გამოძიება დაწყებულიყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1907 კატეგორია:ირანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
ანგელოზის გადაფრენა
ანგელოზის გადაფრენა — 2001 წლის ქართული ფილმი, რომლის რეჟისორია ნოდარ მანაგაძე.
სიუჟეტი
ფილმში ასახულია მდგომარეობა ქვეყნისა, სადაც ძველი დაინგრა, ახალი კი არ აშენებულა. უცნაურ, აკვარიუმის მსგავს ვაგზლის შენობაში სხვადასხვა ფენისა და შეხედულების ადამიანებს მოუყრიათ თავი. ირგვლივ ქაოსი და განუკითხაობაა. სიტუაციას აბსურდული მკვლელობების სერია ამწვავებს, მათი „გამოძიების“ პროცესს კი მეტი ქაოსი შეაქვს ისედაც დაბნეულ მასაში. ყველაფერი ეს დანახულია პატარა ტყუპი გოგონების თვალით. იმედიც მათშია...
სქოლიო
კატეგორია:2001 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:2001 წლის ფილმები
სოხუმის ბოტანიკური ბაღი
thumb|300px|ბოტანიკური ბაღის მთავარი კარიბჭე სოხუმის ბოტანიკური ბაღი — ერთ-ერთი უძველესი ბოტანიკური ბაღი კავკასიაში. ის დაარსდა 1840 წელს, როგორც „სუხუმ-კალეს სამხედრო-ბოტანიკური ბაღი“ რუსეთის შავი ზღვის ფორტიფიკაციის ხაზის მეთაური ნ. რაიევსკის მითითებით, რეგიონში ახალი მცენარებიის დანერგვის მიზნით (განსაკუთრებით ჩაისა და ციტრუსების). 1853-55 და 1877-78 წლებში ბაღი თურქებმა გაჩეხეს რუსეთ-თურქეთის ომების პერიოდში. 1889 წელს ბაღი სამოქალაქო მმართველობის ხელში გადავიდა, ხოლო 1894 წელს ნარგავების აღდგენითი სამუშაოები დაიწყო.
სოხუმის ბოტანიკური ბაღი საბჭოთა მმართველობის პერიოდშიც აგრძელებდა განვითარებას და საბოლოოდ მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის კვლევის ინსტიტუტის ხელში გადავიდა. ბაღში თავმოყრილ იქნა 4.500-ზე მეტი მცენარის სახეობა, მათ შორის 1200-მდე ტროპიკული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბოტანიკური ბაღები ბოტანიკური ბაღი
ჰოხკენიგი
ჰოხკენიგი (Hochkönig) — მთა აღმოსავლეთ ალპებში. ბერხტესგადენის ალპების უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 2941 მ. მდებარეობს ავსტრიაში. პირველი ასვლა განხორციელდა 1826 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის მთები კატეგორია:ალპები
ტერეზა პელტიერი
ტერეზა პელტიერი (დაბ. სახ. ტერეზა ჯულიეტ კოჩეტი; დ. 26 სექტემბერი, 1873, ორლეანს ლოირეტი, საფრანგეთი —  გ. 18 თებერვალი, 1926, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი მოქანდაკე და ავიატორი. ითვლება, რომ ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც მარტომ განახორციელა ფრენა. ის ავიატორობით მას შემდეგ დაინტერესდა, რაც მისმა მეგობარმა, ასევე მოქანდაკე ლეონ დელაგრანგმა, ამ სფეროში დაიწყო მოღვაწეობა. პელტიერმა ავიაცია მას შემდეგ დატოვა, რაც ლეონი ერთ-ერთი ფრენის დროს, ავარიის შედეგად გარდაიცვალა.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ტერეზა პელტიერი დაიბადა 1873 წლის 26 სექტემბერს, საფრანგეთში. 1893 წელს, მან იქორწინა პარიზის საზღვაო ექიმზე, ალფრედ პელტიერზე. ტერეზამ ადრეული ასაკიდანვე დაიწყო მოქანდაკეობის შესწავლა. 1908 წელს მან მიიღო სკულპტურის პრემია ქალთა მხატვარ და მოქანდაკეთა კავშირისგან, რომელიც საფრანგეთში ქალ მხატვართა პირველ გაერთიანებას წარმოადგენდა. მარცხნივ|მინი|ფრანგი ავიატორები: ლეონ დელაგრანგი და ტერეზ პელტიერი, პარიზის მახლობლად, ისი-ლენ-მოლინოში. 1908 წლის 8 ივლისი
ავიაცია
იმ დროს იყო მოსაზრება, რომ ტერეზა პელტიერი პირველი ქალი იყო, ვინც თვითმფრინავით გაფრინდა, როგორც მგზავრი. მოგვიანებით გაირკვა, რომ მაისის ბოლოს ჰენრი ფარმანს წაყვანილი ჰყავდა ერთი ბელგიელი ქალი. ამ ამბის გაგების შემდეგ, პელტიერმა გადაწყვიტა, რომ ის ყოფილიყო პირველი ქალი, რომელიც შეასრულებდა სოლო ფრენას. და რამდენიმე ტრენინგის შემდეგ, იგი მართლაც გაფრინდა მარტო ისი-ლე-მულინოში. პელტიერმა თავისი კარიერის განმავლობაში უამრავი სოლო ფრენა განახორციელა, თუმცა მას პილოტის ლიცენზია არასოდეს მიუღია. ტერეზას პირველი სოლო ფრენა სექტემბრის შუა რიცხვებში შედგან. მისი ფრენის გეგმა წინასწარ იყო გაწერილი. აფრინდა, 200 მეტრის სწორი ხაზი გაიარა და დაეშვა. ფრენიდან ერთი კვირის შემდეგ, იტალიურმა ჟურნალმა L’Illustrazione Italiana, გამოაქვეყნა ახალი ამბები მისი მიღწევების შესახებ.
იმ პერიოდში, სოლო ფრენისათვის მომზადება, საკმაოდ რთული იყო. არ არსებობდა დახვეწილი ტექნოლოგიები, სკოლები ან ინსტრუქტორები, რომლებიც ასწავლიდნენ ფრენას. მანქანები სანდოობისგან შორს იყო - გამოცდილი პილოტიც კი გაოცებული დარჩებოდა მოულოდნელობისაგან. რის შემდეგადაც უამრავი ავარიული შემთხვევა ხდებოდა.
1910 წლის 4 იანვარს ტრაგედია დაატყდა ლეონ დელაგრანგს. თავისი ახალი თვითმფრინავით ფრენის დროს, დელაგრანგს ავარია მოუვიდა,როდესაც მოტრიალების დროს, ფრთები უკანა მხარეს აიკეცა და თვითმფრინავი ვერტიკალურად დაეცა მიწაზე, რის შედეგადაც ლეონ დელაგრანგი გარდაიცვალა. ის მხოლოდ 37 წლის იყო. ამ მოვლენების შემდეგ კი ტერეზა პელტიერმა სამუდამოდ დატოვა ავიაცია.
გარდაცვალება
ტერეზა პელტიერი გარდაიცვალა პარიზში, 1926 წლის 18 თებერვალს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ქალები
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო — მათემატიკური სიმბოლო, რომელიც გამოიყენება ტენზორულ აღრიცხვში, რომელსაც ეს სახელი ეწოდა იტალიელი მათემატიკოსისა და ფიზიკოსის ტულიო ლევი-ჩივიტას პატივსაცემად.
განმარტება
სამგანზომილებიან სივრცეში ლევი-ჩივიტას სიმბოლო შემდეგნაირად განისაზღვრება:
ანუ არის 1 თუ (i, j, k) წარმოადგენენ (1,2,3)-ის ლუწ გადანაცვლებას (ანუ ამ კომბინაციიდან (1,2,3)-ის მისაღებად ციფრების გადანაცვლებების ლუწი რაოდება არის საჭირო), და არის  −1 თუ ამისთვის გადანაცვლებების კენტი რაოდენობაა საჭირო.
სამგანზომილებიან სივრცეში ლევი-ჩივიტას სიმბოლო მოიცემა შემდეგი ფორმულით:
ანალოგიურ ფორმულას ოთხგანზომილებიანი სივრცისთვის აქვს შემდეგი სახე:
წრფივ ალგებრაში 3×3 A მატრიცის დეტერმინანტი მოიცემა შემდეგი ფორმულით:
ხოლო ორი ვექტორის ვექტორული ნამრავლი ჩაიწერება შემდეგნაირად
ან უფრო მარტივად:
კავშირი კრონეკერის სიმბოლოსთან
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო დაკავშირებულია კრონეკერის სიმბოლოსთან. სამგანზომილებიან სივრცეში ეს კავშირი შემდეგი ფორმულებით მოიცემა:
და
Genesis (ალბომი)
Genesis — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც ჯგუფმა ჩაწერა და გამოსცა 1983 წელს. ჯენესისის მოყვარულები მას სხვადასხვა სახელს უწოდებენ, სხვადასხვა გეომეტრიული ფიგურის გამო, რომელიც ალბომის ყდაზეა გამოსახული: ფორმებს, სათამაშოებს ან ნაწილებს.
ისტორია
Abacab-ის შემდეგ ჯენესისის სამი წევრი შეეცადა ჯგუფის მუსიკა განსხვავებული განხრით წაეყვანა. პროდიუსერად ამ ალბომზე მუშაობდა ჰიუ პეჯემი, რომელიც წინა დისკის ჩაწერისას მხოლოდ ხმის ინჟინერი იყო.
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
თვისებები
2. სამ განზომილებაში, როდესაც i,j,k,m,n იღებს მნიშვნელობებს \{1,2,3\}, გვაქვს
Genesis (ალბომი)
ისტორია
პირველი წარმატებული სიმღერა ამ ალბომიდან იყო „Mama“, რომელიც იქცა ჯენესისის ყველაზე ცნობილ ბრიტანულ ჰიტად (#4 ადგილი ჩარტში). შემდეგი წარმატებული სინგლები იყო „That's All“, „Illegal Alien“ და „Taking It All Too Hard“. ალბომის გამოცემის შემდგომ ჩატარებული მასტაბური ტურნეს Mama მსვლელობისას ჯგუფი ასრულებდა როგორც ძველ, ასევე ახალ სიმღერებს.
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
თვისებები
3. n განზომილებაში, როდესაც იღებს მნიშვნელობებს :
მაგალითები
1. n\times n მატრიცის A=(a_{ij}) დეტერმინანტი გამოისახება შემდეგი ფორმულით
Genesis (ალბომი)
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ფილ კოლინზი, ტონი ბენქსი და მაიკ რეზერფორდი.
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
მაგალითები
სადაც იგულისხმება, რომ ყველა i_l სიმბოლოთი ხორციელდება აჯამვა.
Genesis (ალბომი)
სქოლიო
კატეგორია:ჯენესისის ალბომები კატეგორია:1983 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Charisma Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჰიუ პეჯემის პროდიუსერობით
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
მაგალითები
ექვივალენტურად, ეს განტოლება შეიძლება შემდეგნაირად ჩაიწეროს:
Odyssey Through O2
Odyssey Through O2 — ალბომი, რომელშიც შეტანილია სხვადასხვა მუსიკოსის მიერ შესრულებული ჟან-მიშელ ჟარის კომპოზიციები. იგი გამოვიდა 1998 წელს. ალბომს ასევე თან ახლავს კომპიუტერული პროგრამა ArKaos-ის შემოკლებული ვერსია JArKaos, რომლითაც ჟარი თავის კონცერტებზე ვიზუალურ ეფექტებს ქმნის. ამით მსმენელს საშუალება ეძლევა, დისკის მოსმენისას საკუთარი ვიზუალური გაფორმება შექმნას.
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
მაგალითები
სადაც ყველა i_l და j_l ინდექსებით ხორციელდება აჯამვა 1,\ldots, n შუალედში.
Odyssey Through O2
მიუხედავად იმისა, რომ კომპოზიციები მთლიანად სრულდება სხვა მუსიკოსების მიერ, საკუთარი ვოკალი ამ ალბომისთვის ჟარმაც ჩაწერა.
სქოლიო
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:1998 წლის რემიქსული ალბომები
ლევი-ჩივიტას სიმბოლო
მაგალითები
2. თუ და  არიან სამგანზომილებიანი ვექტორები, მაშინ მათი ვექტორული ნამრავლის  i-ური  გეგმილი ტოლია
სქოლიო
კატეგორია:წრფივი ალგებრა კატეგორია:ტენზორული აღრიცხვა
Plagiolepis mediorufa
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანას დაბადების დღე
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ჰაბიბ ბურგიბა
ჰაბიბ ბურგიბა (Habib Bourguiba, حبيب بورقيبة; დ. 3 აგვისტო, 1903, მონასტირი, ტუნისი — გ. 6 აპრილი, 2000, იქვე) — ტუნისელი პოლიტიკოსი. ტუნისის პირველი პრეზიდენტი 1957-1987 წწ. 1975 წლიდან მუდმივი პრეზიდენტი.
1957 წლის 25 ივლისს ტუნისმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, ბურგიბამ დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა. მალევე მან ქვეყნის განვითარების გზად აირჩია სოციალიზმი. 1987 წელს პრემიერ-მინისტრმა ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალიმ ბურგიბა ხელისუფლებას ჩამოაშორა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების საბაბით.
გარდაიცვალა მშობლიურ ქალაქ მონასტირში 2000 წელს. დაკრძალულია მავზოლეუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუნისის პრეზიდენტები კატეგორია:ტუნისის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული   3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2000
ვაშლოვანის ეროვნული პარკი
ვაშლოვანის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყარო მუნიციპალიტეტში, დაარსდა 2003 წელს, მისი ფართობი 25 021 ჰექტარია. ჰავა მშრალი და ზომიერია. ვაშლოვანის ეროვნული პარკი ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალის ტერიტორიასთან ერთად მოიცავს ნაკლებად სახეცვლილ ბუნებრივ ეკოსისტემებს. დააცულია ავშიან - ჩარანიანი ველები, საკმლისხიან - ღვიიანი კორომები, ალაზნის ჭალები და მთისწინების რცხილნარ - მუხნარები.
ვაშლოვანის ეროვნული პარკი მდებარეობს საქართველოს უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ივრის ზეგანზე. ეროვნულ პარკს რკალისებური ფორმა აქვს. აღმოსავლეთიდან მას ესაზღვრება მდ. ალაზანი, რომელზედაც გადის საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი აზერბაიჯანთან, სამხრეთიდან – ელდარის დაბლობი და მდ. ლეკისწყალი – უსახელო მთის მასივის მონაკვეთზე გამავალი სახელმწიფო საზღვარი აზერბაიჯანთან, დასავლეთიდან – პატარა შირაქისა და ელდარის დაბლობის დამაკავშირებელი მილების ხევი, ჩრდილოეთიდან – ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი და დიდი შირაქის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნაკვეთები (სახნავები, საძოვრები). პარკის ტერიტორიაზე ბინადრობს დათვი, ფოცხვერი, წავი, გარეული ღორი, აფთარი, მგელი, შავარდენი, კოლხური ხოხობი, ბულბული. გადაადგილება შესაძლებელია ფეხით, ცხენით, ნიჩბიანი ნავით და მანქანით სპეციალურად განსაზღვრულ მარშრუტებზე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული პარკები
რამსარი
რამსარი — ქალაქი ჩრდილოეთ ირანში, მაზანდარანის ოსტანში. რამსარის შაჰრისტანის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კასპიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ქალაქები
ბეწვურები
მინი|[[Paragordius tricuspidatus.]] ბეწვურები (Nematomorpha, Gordiaceae) — უხერხემლო ცხოველთა კლასი პირველადღრუიანი ჭიების ტიპისა. ბეწვურებს თეთრი, ღია ყავისფერი, ზოგჯერ თითქმის შავი ძაფისებრი სხეული კურიკულით აქვთ დაფარული.
ბეწვურების სიგრძე რამდენიმე სმ-იდან 1,5 მ აღწევს, სისქე 0,5 - 2 მმ. ცხოვრობენ მტკნარ წყალსატევებში ან ზღვებში. ყრიან გრძელ ზონრებად შეწებებულ მილიონობით უწვრილეს კვერცხს. ბეწვურების ლარვები ორ „მასპინძელში“ პარაზიტობენ. პირველი „მასპინძლის“ (უფრო ხშირად ფარვანების, ჭრიჭინების, ერთდღიურების ლარვების) სხეულში ლარვები ცისტით იფარებიან და ასე რჩებიან იქ, ვიდრე მათ არ გადაყლაპავს მეორე, საბოლოო „მასპინძელი“ (უფრო ხშირად დიდი ზომის ფეხსახსრიანი). მეორე „მასპინძლის“ სხეულში ლარვები სქესობრივად მწიფდებიან. განვითარების სრული ციკლი 18 თვეს გრძელდება. კლასი შეიცავს 12 გვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პირველადღრუიანი ჭიები
მანსერა-დე-არიბა
მანსერა-დე-არიბა (Mancera de Arriba) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,59 კმ². მოსახლეობა — 72 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ტუნგავანი
ტუნგავანი (ოფიციალურად ტუნგავანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tungawan; Bayan ng Tungawan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 46 497 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
კრონეკერის სიმბოლო
მათემატიკაში კრონეკერის სიმბოლო, რომელსაც სახელი ეწოდა ლეოპოლდ კრონეკერის პატივსაცემად, არის ორი ცვლადის ფუნქცია, რომლის მნიშვნელობა ტოლია 1-ის, როდესაც ეს (როგორც წესი მთელი) ცვლადები ტოლია და 0-ის, როდესაც მათი მნიშვნელობები განსხვავებულია. მაგალითად:
ის ჩაიწერება როგორც δij, და როგორც წესი განიხილება უფრო მეტად როგორც შემოკლებითი აღნიშვნა ვიდრე ფუნქცია.
თვისებები
ეს თვისება ანალოგიურია დირაკის დელტა ფუნქციის შემდეგი თვისებისა.
განზოგადება
კრონეკერის სიმბოლო შეიძლება განზოგადდეს მრავალ განზომილებაზე:
ეს ფუნქცია 1-ის ტოლია მხოლოდ მაშინ და მხოლოდ მაშინ როდესაც ყველა წყვილში ზედა ინდექსი ემთხვევა ქვედას და ნულის ტოლია ყველა სხვა შემთხვევაში.
ინტეგრალური წარმოდგენა
ნებისმიერი ნატურალური n-ისთვის, ნაშთების ანალიზის გამოყენებით კრონეკერის სიმბოლოს ინტეგრალური წარმოდგენა შეიძლება შემდეგნაირად ჩაიწეროს (კონტურული ინტეგრება იგულისხმება საათის ისრის მიმართულებით ნულის გარშემო):
ბიომრავალფეროვნება
მინი|270პქ|მარჯნის რიფები. ბიომრავალფეროვნების ცხელი წერტილის მაგალითი ბიომრავალფეროვნება (ბიოლოგიური მრავალფეროვნება) — სიცოცხლის მრავალფეროვნება. წარმოადგენს ცოცხალი ორგანიზმების მრავალფეროვნებას, გენებიდან დაწყებული ბიოსფეროთი დამთავრებული. ვიწრო გაგებით ბიომრავალფეროვნება გამოიხატება სამ ძირითად დონეზე: გენეტიკური მრავალფეროვნება; სახეობების მრავალფეროვნება; ეკოსისტემების მრავალფეროვნება.
ზოგჯერ გამოიყოფა ლანდშაფტების მრავალფეროვნება. ბიოლოგიური მრავალფეროვნების ტიპები ურთიერთდამოკიდებულებაში იმყოფებიან. გენეტიკური მრავალფეროვნება უზრუნველყოფს სახეობების მრავალფეროვნებას; ეკოსისტემებისა და ლანდშაფტების მრავალფეროვნება საფუძველს უმზადებს ახალი სახეობების პირობების წარმოქმნას. სახეობების მრავალფეროვნების ამაღლება ბიოსფეროში ზრდის ცოცხალი ორგანიზმების საერთო გენეტიკურ პოტენციალს. ამასთანავე მრავალფეროვნებაში თითოეულ სახეობას თავისი წვლილი შეაქვს. ამ თვალსაზრისით არ არსებობს მავნე და გამოუსადეგარი სახეობები.
სახეობების მრავალფეროვნების შეფასებისას გამოიყენება სახეობების მნიშვნელობის ცნება. ამ შემთხვევაში იგი ჟღერს როგორც შეფასება და მისი ადგილი ეკოსისტემებში.
მარგალეფის მრავალფეროვნების ინდექსი:
ბერგერ-პარკერის დომინირების ინდექსი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკოლოგია
გიორგი გაბაშვილი
გიორგი (გოკა) კონსტანტინეს ძე გაბაშვილი (დ. 9 იანვარი, 1973, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი, 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრი.
ბიოგრაფია
1991-1994 წლებში სწავლობდა გერმანიაში, ზაარბრიუკენის  უნივერსიტეტში — გერმანისტიკისა და ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1995 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.
1997 წელს მუშაობდა საქართველოს განათლების სამინისტროში საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილებაში. 1998 წელს მუშაობდა გერმანიაში, ბონის გერმანიის საგარეო პოლიტიკის ინსტიტუტში. 1998-2002 წლებში მუშაობდა ფონდ „ღია საზოგადოება-საქართველოში“, 2000-2002 წლებში უძღვებოდა საავტორო ტელეპროექტს „აზრი“, იყო პარტია „გაერთიანებული დემოკრატების“ გენერალური მდივანი. 2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრად. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. მე-8 მოწვევის პარლამენტში იყო ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გიორგი
ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი
ნაკრძალის ნათელი ტყის ძირითადი კომპონენტია საკმლის ხე და ღვია. აქვე გვხვდება აკაკი, ბერყენა, ბროწეული, ბალღოჯი, გრაკლა, შავჯაგა, ძეძვი, ჭალაფშატა და სხვა, ბალახოვანი საფრიდან — უროიანი, ავშნიანი და მლაშობურიანი დაჯგუფებები. გარდა ქვეწარმავლებისა (გიურზა, სხვადასხვა სახეობის ხვლიკები), რომლებიც აქ ძალიან ბევრია. გვხვდება მრავალი სახის ფრინველი (კაკაბი, კოდალა, ორბი, სვავი, მიმინო, უფეხურა, მოლაღური, კვირიონი, ჩხართვი და სხვა) და ძუძუმწოვარი (გარეული ღორი, კურდღელი, ტყისა და ველის მელა, კავკასიური მგელი, დათვი, ზოლებიანი აფთარი, მაჩვი და მრავალი სხვა). ნაკრძალის მიზანია ამჟამად ძალზე შემცირებული ნათელი ტყის ფლორისა და ფაუნის იშვიათი წარმომადგენლების დაცვა-შემონახვა.
შექმნის ისტორია
ვაშლოვანის ეროვნული პარკის შექმნა განაპირობა ვაშლოვანის ნაკრძალის გარშემო არსებული ნაკლებად სახეშეცვლილი ეკოსისტემების განადგურების საშიშროებამ. აღნიშნული პროცესი საფრთხის ქვეშ აყენებდა როგორც ამ ეკოსისტემებს, ასევე ხელს უშლიდა ვაშლოვანის ნაკრძალის ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებასაც. ვაშლოვანის ნაკრძალისა და ეროვნული პარკის შექმნა ემსახურება არიდული ეკოსისტემის ბუნებრივ მდგომარეობაში შენარჩუნებასა და ტერიტორიაზე გავრცელებულ მცენარეთა და ცხოველთა იშვიათი სახეობების დაცვასა და აღდგენას. გარდა ამისა, დაცული ტერიტორიების არსებობა ხელს უწყობს გარემოს მონიტორინგს, მეცნიერულ კვლევებსა და ეკოლოგიურ განათლებას.
გეოგრაფია
ვაშლოვანის სახელმწიფო ნაკრძალი მოიცავს პანტიშარისა და ვაშლოვანის მასივებს (300-600 მ ზღვის დონიდან). ნაკრძალს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ყუმურის ვაკე, დასავლეთიდან – მამაჩაისა და ეშმაკის ხეობების წყალგამყოფი, ჩრდილოეთიდან – მასივების ჩრდილოეთი თხემი, სამხრეთიდან კი – დიდი ჩრდილის ქედისა და პანტიშარის მთების სამხრეთ ფერდობთა ალესილების ძირები. აღსანიშნავია ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების რელიეფის მეტად საინტერესო და თავისებური ფორმები. ვაშლოვანი საინტერესოა კლიმატური თვალსაზრისითაც. ის ერთ-ერთი ყველაზე მშრალი და უწყლო უბანია მთელ საქართველოში. აქაური კლიმატი ხასიათდება სიმშრალითა და სითბოს სიუხვით.
ფლორა
ვაშლოვანში არსებული ბუნებრივი პირობების სპეციფიკური ხასიათი განაპირობებს ორიგინალური ფლორის არსებობას. ხმელეთის ასეთ მცირე ფართობზე მცენარეული ტიპების ესოდენ სწრაფი ცვლა საქართველოს არცერთ სხვა კუთხეში არ შეინიშნება. მრავალფეროვანი ბუნებრივი კომპლექსების მოქმედების შედეგად, ამ მცირე სიმაღლის სხვაობის (ჰიფსომეტრიული ამპლიტუდის) მქონე რეგიონში, ჩამოყალიბდა მკაფიოდ გამოკვეთილი ხუთი მცენარეული ტიპი: ნახევარუდაბნო, არიდული (ლათ. aridus — მშრალი) მეჩხერი ტყე, სტეპი და ფოთლოვანი ტყე. გარდა ამისა გამოიკვეთა ოთხი ინტრაზონური ტიპი: კლდეთა ქსეროფიტები, ჭალის, ანუ მდინარისპირა ტყეები, მთისწინების ძეძვიანი და კირქვიანის მცენარეულობა.
ნახევარუდაბნოს მცენარეულობაში გამოიყოფა ავშნიან-უროიანი და ავშნიან-ჩარანიანი ფორმაციები. ბუჩქბალახები: ავშანი (Artemisia fragrans), ჩარანი (Salsola ericoides), უფრო მცირე რაოდენობით ყარღანი (Salsola dendroides), იშვიათად წითელწვერა (Kochia prostrata).
ღვიიანი ფორმაციის შემქმნელი სახეობებია ხემაგვარა ღვიები: შავი ღვია (Iuniperus foetidissima) და მრავალნაყოფა ღვია (I. polycarpos).
ღვიიან-საკმლისხიანებში საკმაოდ ბევრია საქართველოსთვის ენდემური სახეობა. ესენია: Torularia eldarica, Galatella eldarica, ასევე იშვიათი სახეობები: Astragalus phseudoutriger, A. sphaerocephalus, Edisarum ibericum, Leptorhabdos virgata, Caccinia Rauwolfii, Tulipa Eichleri და სხვ.