cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კელტები
განქორწინება
კელტებში არსებობდა მიზეზები, რომელთა დარღვევის შემთხვევაშიც ცოლს ჰქონდა გაყრის უფლება. მაგალითად: ქმრის მიერ მასზე უარის თქმა სხვა ქალის გამო, მოტყუება ქმრის მხრიდან ან ქმრის მიერ ცოლის ცემა და მისთვის ზიანის მიყენება, იმპოტენტობა, ჭარბი წონა, რომელიც სქესობრივი კავშირის ხელისშემშლელი იყო, უნაყოფობა. ქრისტიანობის გავრცელებსთან ერთად ქალს ჰქონდა უფლება გაყროდა კაცს, თუ ის წმინდა ბრძანებას ასრულებდა, რადგან კაცის ვალდებულება ეკლესიის წინაშე რთულს გახდიდა შეესრულებინა თავისი მოვალეობები ქალის წინაშე. მამაკაცს შეეძლო გაყროდა ქალს ღალატის, აბორტის (რომელსაც ის ქმრის გარეშე გაიკეთებდა) და კაცის ღირსების შელახვის  გამო.
ტანისამოსი
გვიანი რკინის ხანის განმავლობაში გალებს უმეტესად ეცვათ გრძელ სახელოიანი მაისურები ან ტუნიკას ტიპის ზედატანი გრძელ შარვალზე (რომელსაც რომაელები უწოდებდნენ Braccae), რომლის სიგრძეც აღნაგობიდან გამომდინარე შეირჩეოდა. ტანსაცმელი იქმნებოდა ბამბისგან, შალისგან ან ტილოსგან, ხოლო მდიდრები  ცოტაოდენ აბრეშუმსაც იყენებდნენ. არსებობდა განსხვავებული სტილის კაბები, რომლებიც ეცვათ ქალებსა და მამაკაცებს. ჩაცმულობის მიხედვით შესაძლებელი იყო წარმომავლობის დადგენა. ჰქონდათ მოსასხამები, რომლებსაც მხოლოდ ზამთარში იცვამდნენ და რომლებიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. ის აუცილებლად უნდა ყოფილიყო მოქსოვილი ერთი ფერის მასალისგან. კელტებში ძალიან პოპულარული იყო სამკაულები და აქსესუარები ორივე სქესის წარმომადგენლებისთვის, ბროშებსა და სამკლაურებს ხშირად იყენებდნენ, თუმცა ყველაზე გავრცელებული სამკაული იყო ტორჩი, მეტალისგან დამზადებული ყელზე მიბჯენილი სამკაული, რომელიც ზოგჯერ ოქროსიც კი იყო. აუცილებელი აქსესუარი, რომელსაც ყველა ატარებდა იყო სავარცხლის ჩანთა. კელტებისთვის დამახასიათებელი იყო რქიანი ვატერლოოს ჩაჩქანი, რომელიც ბრიტანულ მუზეუმში ინახება, და კელტების  ყველა დღევანდელ ნახატში გვხვდება. მას ჰქონდა უფრო  საცერემონიო, პომპეზური, ვიდრე საბრძოლო  დატვირთვა. ტორჩები და ბროშები ყველაზე დამახასიათებელი სამკაულები იყო კელტებისთვის. აღმოჩენილია სხვა სამკაულებიც. მაგალითად ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს სამაჯურები მინანქრით, ჯოჭის მოსართავები. თვალისმომჭრელია მათი  აბსტრაქტული ორნამენტები, ამოზნექილობა, რაც შესაძლოა  ყოფილიყო მარჯნის მძივის იმიტაცია, რეალურად გვეხმარება გავიგოთ კელტების ორაზროვანი გრძნობების შესახებ.
კელტები დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ ჰიგიენას. რომაელები აღტაცებას ვერ მალავდნენ, როდესაც ყველაზე ღარიბ კელტსაც ახალგარეცხილი ტანსაცმელი ჰქონდა. დიოდორე სიცილიელის თქმით, საპონი არის კელტური გამოგონება და კელტური წარმომავლობის სიტყვა. კელტი ქალები იღებავდნენ წარბებს, ლოყებსა და ტუჩებს.
კელტების რწმენა
ბერძენი ისტორიკოსი დიოდორე სიცილიელი წერდა, რომ, მტრის მოკვლისას, კელტური მეომრები „მათ თავებს ჰკვეთენ და შემდეგ თავის ცხენების კისრებზე ჰკიდებენ, ხოლო სახლში მოტანისას, შემოსასვლელთან ჰკიდებენ. ისინი ინახავდნენ დამარცხებული მტრების მოკვეთილ თავებს კედრის ზეთში... და ზოგნი თავს იქებდნენ, და იძახდნენ რომ ამავე წონის ოქროშიც კი არ გაცვლიდნენ მათ თავებს...“ საქმე ისაა, რომ კელტებისთვის თავები – საცხოვრებელი სულია. და მტრისთვის თავის მოკვეთა ნიშნავდა, იმას რომ მისი სული გამოყოფილია მისი სხეულისგან და ის ვერ გამოცოცხლდება... შესაძლოა, მტრების მოკვეთილი თავები შეადგენდნენ არა მხოლოდ გამაჯვებულის მნიშვნელოვან ტროფეად, არამედ კულტის ნაწილსაც. გათხრებისას როკეპერტუზში (საფრანგეთი) ნაპოვნი იქნა დაბალი პორტიკი ნიშებით, რომლებშიც იყო ადამიანის თავის ქალები.
ღვთაებები
კელტური რელიგია იყო პოლითეისტური: კელტებს მრავალი ღვთაებების ღმერთებისა და ქალღმერთების სწამდათ. მათგან ყველაზე ცნობილნი იყვნენ ზოგადკელტურები: მათი თაყვანისცემა კელტური სამყაროს უდიდეს ნაწილში არის დაფიქსირებული, იმის მიუხედავად, რომ გარკვეულ რეგიოონებში მათ სხვა სახელით მოიხსენიებდნენ. ზოგადკელტური ღვთაებები კელტთა ღმერთების მხოლოდ მცირე ნაწილს წარმოეადგენენ. უხეშად, რომ ვთქვათ 300 ცნობილი ღმერთიდან მხოლო 60-მდე შეიძლება ერთ რეგინოენზე მეტში იყოს აღმოჩენილი.
კელტები ასევე იყვნენ ანიმისტები, მათ სწამდათ ღვთაებები, რომლების სხვადასხვა ბუნებრივ მოვლენასთან იყვნენ დაკავშირებულნი. (მაგალითად, ქალღმერთი სეკვანა - მდინარე სენას გამგებელი)
ანტიკური წყაროების საფუძველზე ვლინდება, რომ თავდაპირველად კელტები ბუნების ძალებს ეთაყვანებოდნენ და არ გამოხატავდნენ მათ ადამიანური სახით, სხვა პაგანისტური რელიგიების მსგავსად. დროსთან ერთად, განსაკუთრებით კი რომაული დაპყრობების შემდეგ, როდესაც გაიზარდა სხვა კულტურების ზეგავლენა კელტებზე, მათ დაიწყეს თავისი ღვთაებებისთვის ადამიანური იერის მინიჭება და ანიმიზმიდან უფრო რომანტიზირებული რომაული პოლითეიზმისკენ გადაინაცვლნენ.
დრუიდები და ბარდები:
მინი ქრისტიანობის შემოსვლამდე კელტებს ჰქონდათ ძალიან ძლიერი პაგანისტური რელიგია, რომელიც განუყოფლად არის დაკავშირებული კელტური ხალხის მოძღვრებთან, რომლებსაც დრუიდებს ეძახდნენ. კელტურ მითებში დრუიდებს გამოსახავდნენ, როგორც ბრძენ წვერიან მოხუცებს, რომლებმაც ყველა კითხვაზე პასუხი იციან, განმკურნებელი ბალახების გამოყენების საიდუმლოს ფლობენ (რაც მათ ნებისმიერი ავადმყოფობის განკურნების საშუალებას აძლევს) და ასევე მათ ხშირად შეუძლიათ მომავლის განჭვრეტა. ისინი აგრეთვე ფლობენ ცხოველთა და ფრინველთა ენებს და შეუძლიათ ამინდზე ზემოქმედება.
დრუიდები თავის თანამედროვეებში დიდ პატივისცემას იმსახურებდნენ. ანტიკური კელტების საზოგადოებაში დრუიდები იყვნენ იგივე მოძღვრები - შუამავლები ღმერთებსა და ადამიანებს შორის, ასევე მასწავლებელნი, მოსამართლენი და ექიმნი. მერლინი მათ შორის ყველაზე ბრძენი იყო.
ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად თავად სიტყვა "დრუიდი" მომდინარეობს მუხისგან (გალური druidae, ძველირლანდიური druid), მუხა კელტებთნ იყო საკრალური ხე, რომელიც ძლიერებისა და მარადიულობის სიმბოლო იყო.
ყველას როდი შეეძლო გამხდარიყო დრუიდი, სწავლებას მრავალი წელი სჭირდებოდა. თავად სწავლების პროცესზე დღევანდელ დღეს თითქმის არანაირი ცნობა არ მოიპოვება, მიზეზი კი ისაა, რომ დრუიდები არასდროს იყენებდნენ დამწერლობას, მთელი ცოდნა  უშუალოდ ზეპირად გადადადიოდა. ერთადერთი წყარო მითები და ლეგენდებია.
კელტური კულტურისა და რელიგიის დაქვეითებასთან ერთად დრუიდები ნელ-ნელა ტრანსფორმირდნენ ბარდებში. ბარდები უკვე აღარ იყვნენ ისეთი ძლევამოსილების პატრონნი, როგორც დრუიდები, მაგრამ სიტყვის ძალა მათაც გააჩნდათ, რაც მათ არაჩვეულებრივ პოეტებად, მუსიკოსებად და მომღერლებად აქცევდა. შუასაუკუნეების მოსვლასთან ერთად ბარდები საერთოდ მოხეტიალე არტისტებად იქცნენ, რომლებიც ქალაქიდან ქალაქში მოგზაურობდნენ და მღეროდნენ გმირების ყოფილ ძლიერებაზე, უშიშარ მეორებსა და ბრძენ დრუიდებზე.
შეხედულებები სიკვდილზე
როგორც მებრძოლი ადამიანებისთვის, გასაკვირი არ არის, რომ კელტებისთვის ყველაზე საპატიო სიკვდილი ბრძოლაში დაღუპვა იყო. თავისი რწმენის გამო კელტებს სიკვდილის არასდროს ეშინოდათ, შესაძლოა დრუიდები სპეციალურად შთააგონებდნენ მათ მსგავს აზრებს, რათა ისინი უფრო გამბედავები და მამაცები ყოფილიყვნენ. კუნძულზე მცხოვრებ კელტებს სწამდათ სხვა სამყაროსი და არა რეინკარნაციისა. მათ სწამდათ, რომ სული გარდაცვალების შემდეგ სწორად იქ ხვდებოდა. იქ მოხვედრილი სულები კი ხანდახან აღქმადნი ხდებოდნენ ცოცხალთათვის. სხვა სამყარო კელტებისთვის ერთგვარი პარალელური სამყაროა, სადაც ყველა ჯადოსნური არსება ბინადრობს. სწორედ მაშინ გაჩნდა ლეგენდები უჩილმაჩინებსა და სულებზე, ღმერთებსა და ელფებზე, გობლინებსა და ჯუჯებზე. თავდაპირველად ეს არსებები არ ითვლებოდნენ არ ბოროტებად, არც კეთილბად, კელტებს მხოლოდ მათი არსებობის სწამდათ.
რეინკარნაცია
დრუიდები იყვნენ ერთ-ერთი პირველთაგან, რომლებიც ადამიანის სულის რეინკარნაციის პროპაგანდას ეწეოდნენ. თავად სულზე იყო დამოკიდებული, თუ როგორ სხეულს მიიღებს ის მომავალ ცხოვრებაში. კელტებს სწამდათ, რომ სულს შეუძლია როგორც ცოცხალ არსებაში გადასახლება, ისევე ისეთ ორგანიზმში, რომელსაც არ შეუძლია სუნთქვა, მაგალითად, მცენარესა ან ქვაში.
კელტების რეინკარნაციის რწმენა განსხვავდება სხვა ხალხებისგან. მაგალითად ბუდიზმისგან განსხვავებით, სადაც სულთა გადასახლება იყო ერთგვარი ბრმა ნათებების ხეტიალი, კელტებისთვის ეს გადასახლება არ იყო უმიზნო, ბოლოს სულს შეეძლო ხსნის პოვნა. ყველა სულისთვის გზა, კელტების რწმენით, იყო განსხვავებული სიგრძის, ზოგისთვის უფრო გრძელი, ზოგისთვის კი უფრო ხანმოკლე, ამიტომაც მაშინაც კი თუ სხეული არასწორი ცხოვრების წესს მისდევდა და არსებობის ძირითად კანონებს არღვევდა, სულს არ ემუქრებოდა ჯოჯოხეთის არანაირი მსგავსება. მაქსიმალურ სასჯელს წარმოადგენდა ერთი საფეხურით უკუსვლა, თუმცა ამ საფეხურების სისტემა არ არის ბოლომდე დადგენილი. ყოველი კელტი ვიღაცის ან რაღაცის მოკვლისას შეიძლება დაფიქრებულიყო, რომ მის მსხვერპლში მისი გარდაცვლილი ახლობლის სულია ჩაკეტილი, ან იმაზე, რომ ოდესღაც მას ცხოველის სახით მოუწევს არსებობა. ამიტომაც ნებისმიერი კელტისთვის, განსაკუთრებით კი დრუიდისთვის იყო ძალიან მნიშვნელოვანი სამყაროსა და სულის კავშირი.
კელტების რწმენით, სულის ხსნა დამოკიდებულია სულში დაგროვილი ბოროტების რაოდენობაზე. სანამ სული მთელს ბოროტებას არ გამოდევნის იგი აგრძელებს რეინკარნაციას, თუმცა კელტებს სულის ხსნის ალტერნატიული საშუალებისაც სწამდათ, სულის ხსნა ერთგვარ განსაწმენდელში, ეს არის დროებითი ნავსაყუდელი დაკარგული სულისთვის, რომელსააც გადაწყვეტილების მიღება არ შეუძლია. როდესაც სული თავის გზას ასრულებდა იგი ხვდებოდა ნეტართა კუნძულზე, რათა სამუდაოდ დამტკბარიყო სიწყნარიტა და სიმშვიდით მარადმწვანე მდელოებზე, რომელიც ირლანდიის საძოვრებ ჰგავდა და ყველაზე მნიშვნელოვანი ისაა, რომ კელტთა რწმენით სწორედ ამ კუნძულზე წმინდა წყაროდან წყლის დაგემოვნების შემდეგ სულს შეეძლო ყველა თავის ახლობელთან შეხვედრა, რომლებმაც სული ხსნა მანამდე მოიპოვეს.
განსვენება
მიცვალებულის იმ ქვეყნად გაცილების რიტუალი დამოკიდებული იყო რომელ პერიოდში და რომელ ტომში ხორციელდებოდა იგი. ზოგჯერ ისინი ასაფლავებდნენ, კრემაციასაც ჰქონდა ადგილი, ზოგჯერ კი ისინი მიწაში ფერფლს მარხავდნენ. დასაფლავების ცერემონია კუნძულზე მცხოვრებ კელტებთან ყოველთვის იყო ძალიან მასშტაბური, რომელსაც ერთვოდა თან რამდენიმე ბარბაროსული ტრადიცია. მაგალითისთვის მიცვალებულთან ერთად წვავდნენ არა მხოლოდ ცოცხლების წერილებს გარდაცვლილ ახლობლებთან, არამედ ყველაფერს რაც სჭირდებოდა და ეძვირფასებოდა მიცვალებულს. მათ სორის ცოცხალ ადამიანებსაც კი: მოსამსახურეებსა და ახლობლებს. ამიტომ კელტურ სამარხებში გვხვდება უამრავი ძვირფასეულობა და ძველი ნივთი, ეს კი თავის მხრივ მიუთითებს კელტების მიერ სხვა სამყაროში სიცოცხლის გაგრძელების რწმენაზე.
მსხვერპლშეწირვა
მინი|მსხვერპლის დაწვა თივისა და ტოტებისგან დანთებულ  კოცონზე. კელტების ქვესკნელის ღვთაებები თავისი სისატიკით არ ჩამოუვარდებოდნენ აცტეკების ღმერთებს: ამ ხალხის მოძღვართა, დრუიდებით წოდებულთა, მსხვერპლშეწირვა იყო ადამიანური. ადამიანებსმსხვერპლად სწირავდნენ  რათა რომაელებთან ბრძოლაში ზეძალების მფარველობა მოეპოვათ, ამის გარდა მსგავსი რიტუალები მომავალში ჩახედვისა და წინასწარმეტყველების განუყოფელი ნაწილი იყო.
ისინი შემდეგნაირად ხორციელდებოდა: მსხვერპლად შერჩეულ ადამიანს ზურგში ხმლის წვერს ასობდნენ შემდეგ კი მისი სიკვდილის წინა კონვულსიების მიხედვით ადგენდნენ თუ რა ბედი ეწევა კელტ ხალხს. ცერემონიაზე ხალხის დასწრება არ იყო საჭირო, მხოლოდ დრუიდების.
სხვა წყაროების მიხედვით ადამიანთა მსხვერპლშეწირვის რიტუალს კელტებს შორის სხვადასხვა ვარიაციები გააჩნდა, მაგალითად ჩვეულებრივი ღვთაებების ნობათი იყო მსხვერპლის დაწვა თივისა და ტოტებისგან დანთებულ კოცონზე, ხოლო თუ ცეცხლის დანთება რაღაცა მიზეზების გამო შეუძლებელი იყო ტყვეს სპეციალური ცერემონიალური მშვილდებით ხვრეტდნენ.
კელტების მიერ ადამიანი მსხვერპლშეწირვის მტკიცებულებები აღმოჩენილია არა ერთგზის, მათ შორის აღსანიშნავია ლინდოუს ჭაობში აღმოჩენილი ადამიანის ცხედარი, რომელიც ერთდროულად სამი ხერხით იყო მოკლული, იგი გაგუდეს, მას გაუპეს თვის ქალა და ყელი გამოჭრეს. მეცნიერების აზრით ცხადია, რომ ასე მისდამი შიშის გამო არ მოქცეულან, ვინაიდან მოკლულის ტანისამოსი მაღალ სოციალურ სტატუსს გამოხატავდა, ხოლო მისი უკანასკნელი სადილი კი საკმაოდ მშვიდობიანი იყო. ის თუ რატომ არ მოკლეს იგი ჩვეული რიტუალით დადგენილი არ არის, თუმცა ეს „სამმაგი“ მკვლელობა ირლანდიისა და უელსის შუასაუკუნოვან ლეგენდებში ანალოგებს ჰპოვებს.
კელტებთან ასევე არსებობდა თვითშეწირვის რიტუალი, როდესაც ადამიანი თავის სიცოცხლეს ღვთაებრივ წყალობაზე ცვლიდა. რიტუალის მიხედვით იგი თავისი ნებით ხტებოდა მდუღარე ქვაბში.
დღესასწაულები
მინი|ჯეკ-ფარანი, კელტური თაყვანისცემის ფორმა, გამოიყენებოდა ჰელოუინის დღესასწაულზე ბოროტი სულების დასაფრთხობად. თითქმის მთელი ინფორმაცია, რაც ცნობილია კელტური რელიგიური დღესასწაულების შესახებ, ამოღებულია უპირველეს ყოვლისა ირლანდიური წყაროებიდან. გარკვეულ ცნობებს კონტინენტური კელტების კალენდრის შესახებ შეიცავს ე.წ. „გალური კალენდარი კოლინიიდან“ ზოგიერთი დასახელება იქ ემთხვევა ირლანდიურს, მაგალითად თვეების სახელწოდებები. ნავარაუდებია, რომ კელტებს წელიწადში ოთხი რელიგიური დღესასწაული ჰქონდათ. ისინი ერთმანეთისგან თანამბრად-დაშორებულნი იყვნენ და წელიწადს ოთხ ნაწილად ყოფდნენ.
პირველი დღესასწაული - სემჰეინის (Calan Gaeaf უელსში), ტარდებოდა 1 ნოემბერს. ეს დღესასწაული აღნიშნავდა ერთი სამესაქონლეო წლის დამთავრებასა და ახლის დაწყებას. მიიჩნეოდა, რომ მაშინ საიქიოს სულები არსებული ადამიანების იერს იღებედნენ. გაქრისტიანების პერიოდში სემჰეინს სახელი გადაერქვა და ის ყველა წმინდანის დღედ იქცა (ან მკვდართა დღედ, სიკვდილის დღედ), რომლის წინა დღეც არის ჰელოუინი, რომელიც დღესაც ცნობილია.
მეორე დღესასწაული იყო იმბოლკი, რომელიც 1 თებერვლის წინა დღეს აღინიშნებოდა, ის მიეძღვნებოდა ნაყოფიერებისა და სიუხვის ქალღმერთ ბრიგიტას, მიიჩნეოდა საგაზაფხულო დღესასწაულად, გაქრისტიანების მერე იქცა წმინდა ბრიგიტას დღედ.
მესამე - ბელტენის (Calan Mai უელსში), ტარდებოდა 1 მაისის წინა დღეს. ის იყო ღმერთ ბელუსდამი მიძღვნილი, წესისამებრ, ამ დღეს კოცონებს ანთებდნენ. გაქრისტიანების შემდეგ წმინდა იოანეს სახელი დაერქვა.
რესურსები ინტერნეტში
*
ივანო-ფრანკივსკი
ივანო-ფრანკივსკი, ივანო-ფრანკოვსკი (Івано-Франківськ) — ისტორიული ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ უკრაინაში.
კლიმატი და გეოგრაფია
ქალაქი გაშენებულია კარპატის მთების რეგიონში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 120მ-ზე. მსგავსად უკრაინის უმეტესი ადგილისა, აქაც კონტინენტური კლიმატია თბილი ზაფხულებითა და ცივი ზამთრებით.
სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის ქალაქები კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
დემი მური
დემი მური (Demi Moore; დ. 11 ნოემბერი, 1962) — ამერიკელი კინომსახიობი.
ბიოგრაფია
დემი მური (დაბადებისას დემეტრია ჯინი) შტატ ნიუ-მექსიკოს ქალაქ როსველში დაიბადა 1962 წლის 11 ნოემბერს. გაიზარდა გაჭირვებულ ოჯახში, დედა და მამინაცვალი ლოთები იყვნენ და საცხოვრებელ ადგილსაც ხშირად იცვლიდნენ. დემიმ 16 წლის ასაკში სკოლა მიატოვა და სამოდელო სააგენტოს მიაკითხა. პრესაში გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დემის ახალგაზრდა მეზობელმა ნასტასია კინსკიმ კინოში გადაღება ურჩია.
კინო
ერთ-ერთი პირველი როლი სერიალ „საერთო პროფილის საავადმყოფოში“ შეასრულა (1982-83). ამ ხანებში კოკაინს მიეჩვია. ნარკოტიკული დამოკიდებულებისგან 1985 წელს, ფილმ „წმინდა ელმოს ცეცხლის“ გადაღებისას განიკურნა, რაც რეჟისორ ჯოელ შუმახერის დამსახურებაა.
1990-იანების დამდეგს დემი ჰოლივუდში ყველაზე მაღალანაზღაურებად მსახიობად მიიჩნევა. ის მონაწილეობას იღებს ფილმებში: „მოჩვენება“, „რამდენიმე კარგი ბიჭი“, „სტრიპტიზი“, რაც მას სუპერვარსკვლავის სტატუსს ანიჭებს.
2003 წელს დემი მურს ანტიპრიზი „ოქროს ჟოლო“ მისცეს როგორც ყველაზე ცუდ მსახიობს მეორე ხარისხოვანი როლისთვის, იგივე პრიზები შეხვდა მას 1996 და 1997 წლებში მთავარი როლებისთვისაც.
დრაფადი მურმუ
დრაფადი მურმუ (დ. 20 ივნისი, 1958) — ინდოელი პოლიტიკოსი, ინდოეთის პრეზიდენტი 2022 წლის 25 ივლისიდან. იგი ინდოეთის ისტორიაში მეორე ქალი პრეზიდენტი იქნება პრატიბა პატილის შემდეგ. ინდოეთის სახალხო პარტიის წევრი. 2000-2004 წლებში ოდიშის შტატის მთავრობაში ეკავა სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა. ჯარხანდის შტატის გუბერნატორი 2015-2021 წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ინდოეთის პრეზიდენტები კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები
Anochetus risii
Anochetus risii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ბიძინა ჩხეიძე
ბიძინა ჩხეიძე (დ 11 ივნისი, 1951, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, კინორეჟისორი, საქართველოს კინემატოგრაფისთა კავშირისა და საქართველოს ხელოვნების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის (ВГИК) სადადგმო ფაკულტეტის სარეჟისორო განყოფილება (სერგეი გერასიმოვის და თამარა მაკაროვას სახელოსნო) 1979 წელს. 1972-1979 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტში.
გადაღებული აქვს ფილმები: „დები წყვდიადში“ (ტ/ფ, ფედერიკო გარსია ლორკას პიესის მიხედვით), „მჭედელი“, „არაჩვეულებრივი რეისი“, „ბატონი ავანტიურისტები“, „რივარესი“ (ფილმი-ბალეტი, ე. ვოინიჩის რომან „კრაზანას“ მიხედვით), „საბალეტო პა“ (რევაზ ინანიშვილის მოთხრობების მიხედვით). როგორც მსახიობი, მონაწილეობს ფილმებში: „ღიმილის ბიჭები“, „გოლა“, „მაცივარში ვიღაც იჯდა“, „ჩემი ძვირფასი საყვარელი ბაბუ“, „გაჭედილები“ და თითქმის ყველა თავისივე გადაღებულ ფილმში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1951
ფური (კუნძული)
ფური (Fur) — პატარა კუნძული დანიაში; მდებარეობს ლიმფიორდში. ფართობი 22 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2010 წლის მონაცემებით 900 ადამიანს შეადგენს.
ქვეყნის კონტინენტურ ნაწილთან ფური დაკავშირებულია 24 საათიანი საბორნე მიმოსვლით, რასაც 3–4 წუთი სჭირდება.
კუნძული ცნობილია დიატომიტის დეპოზიტებით. პოპულარული საქმიანობაა ნამარხებზე ნადირობა; დიატომიტებში აღმოჩენილი ზოგიერთი ნამარხი 55 მლნ წლისაა. კუნძულთან დაკავშირებული მახასიათებლები, ძირითადად ნამარხები გამოფენილია ფურის მუზეუმში.
2010 წელს, დანიური გაზეთის „Kristeligt Dagblad“ მკითხველმა ფური „დანიის ყველაზე საოცარ კუნძულად“ დაასახელა ლესეს და ერეს წინ.
ფური ადმინისტრაციულად სკივეს მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნება.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის კუნძულები
კუტიძრა
კუტიძრა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ააცის თემი), მდინარე ააფსთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 80 მ, გუდაუთიდან 16 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
კატეგორია:ააცის თემის სოფლები
ქუთაისის მაუდის ფაბრიკა
ქუთაისის მაუდის ფაბრიკა — მაუდის საწარმო ქუთაისში. ამუშავდა 1924 წელს. 1925 წელს გამოუშვა 24 ათასი მეტრი ქსოვილი. 1954 წელს დაიწყო მაღალხარისხიანი შალის, საბნის, ბავშვის და ქალის საპალტოე ქსოვილების წარმოება. 1981 წელს ფაბრიკის სიმძლავრემ მიაღწია 49,5 მლნ მანეთს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:საქართველოს საწარმოები
ჭველიერის კოშკი - ქვაბული
ჭველიერის კოშკი - ქვაბული — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭველიერში. აგებულია X-XV საუკუნეებში. კოშკი ნაგებია დიდი ზომის ლოდზე. გამოქვაბულის ჭერში მცირე ხვრელია რომელიც ქვის თავზე ადის,იქიდან კი კოშკის შესასვლელთან შეიძლება მისვლა. გამოქვაბული სალოცავია, რომელშიც მხოლოდ ქალები ლოცულობენ. დგას კლდოვანი ლოდის ზედაპირზე. ნაგებია მცირე ზომის ნატეხი ფიქალის ქვით. შერჩენილია წირთხლის ფრაგმენტი. ლოდს მიუყვებოდა ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაგები გალავანი, რომელიც ლოდში არსებულ გამოქვაბულს იცავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვიქტორ კოლელიშვილი
ვიტო (ვიქტორ) კოლელიშვილი (დ. 9 ოქტომბერი, 1989, თბილისი) — საქართველოს ეროვნულ ნაკრებსა და ფრანგულ კლუბ Clermont (Espoirs)-ში მოთამაშე ქართველი მორაგბე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მორაგბეები
ქუთაისის ლითოფონის ქარხანა
ქუთაისის ლითოფონის ქარხანა — ქიმიური მრეწველობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საწარმო საქართველოს სსრში. პირველი პროდუქცია გამოუშვა 1939 წელს. 1958-1967 წლებში ჩაუტარდა ძირეული რეკონსტრუქცია, რის შედეგადაც ლითოფონის წარმოების წლიური სიმძლავრე 40 ათას ტონამდე გაიზარდა. აწარმოებდა ლითოფონს, შაბიამანს სხვადასხვა სახეობის მინანქარს, ზეთის საღებავებს, სამუხრუჭე სითხეებს. მისი პროდუქცია იგზავნებოდა სსრკ-ს მოკავშირე რესპუბლიკებში და საზღვარგარეთის 16 ქვეყანაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:საქართველოს საწარმოები
ვაგინალური ლუბრიკაცია
ვაგინალური ლუბრიკაცია — ბუნებრივად წარმოებადი ლორწოვანი სითხე, რომელიც ასველებს ვაგინას. ვაგინალური ლუბრიკაცია ყოველთვის მოქმედია, თუმცა წარმოება მნიშვნელოვნად იზრდება ოვულაციასთან მიახლოებისას და სქესობრივი აღგზნების დროს სექსის მოლოდინში.
ვაგინის სიმშრალე არის მდგომარეობა, როდესაც ეს ლუბრიკაცია არასაკმარისია და ზოგჯერ მის გასაძლიერებლად ხელოვნურ ლუბრიკანტებს იყენებენ. საკმარისი ლუბრიკაციის გარეშე სექსი შეიძლება მტკივნეული იყოს. ვაგინის კედლებში არ არის ჯირკვლები, ამიტომაც ვაგინა ლუბრიკაციის სხვა მეთოდებზეა დამოკიდებული. მიიჩნევა, რომ ლუბრიკაციის მთავარი წყაროა ვაგინის კედლებში არსებული პლაზმა, ვასკულარული გაფართოების გამო. გარდა ამისა, ბართოლინის ჯირკვლები, რომლებიც ინტროიტუსის (ვაგინის შესასვლელის) ოდნავ ქვემოთ, მარცხნივ და მარჯვნივ არის განლაგებული, ასევე გამოყოფს ლორწოს ვაგინალური კედლის სეკრეციების გასაძლიერებლად. ოვულაციასთან მიახლოებისას საშვილოსნოს ყელის ლორწო ვაგინას დამატებითი ლუბრიკაციით უზრუნველყოფს.
არასაკმარისმა ლუბრიკაციამ, ანუ ვაგინის სიმშრალემ, შეიძლება გამოიწვიოს დისპარევნია, რაც სქესობრივი დარღვევის ერთ-ერთი ფორმაა. მართალია, ვაგინის სიმშრალე სქესობრივი აღგზნების აშლილობის სიმპტომად მიიჩნევა, მაგრამ ის ასევე შეიძლება არასაკმარისი აღგზნებისა და სტიმულაციის ან მენოპაუზით, ორსულობითა და ძუძუთი კვებით გამოწვეული ჰორმონალური ცვლილებების შედეგი იყოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სქესობრივი აღგზნება კატეგორია:გინეკოლოგია კატეგორია:ვაგინა კატეგორია:სხეულის სითხეები
ახსარგინა (ონის მუნიციპალიტეტი)
ახსარგინა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, ჩასავლის თემში. მდებარეობს მდინარე ჯეჯორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1480 მეტრზე, ჯავიდან დაშორებულია 46 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიკზიანი
ბიკზიანი (Бикйән; Бикзян) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 183 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 70 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ (71 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
Born This Way (მრავალმნიშვნელოვანი)
Born This Way შეიძლება ნიშნავდეს:
Born This Way — ამერიკელი პოპ-მომღერალ ლედი გაგას ალბომი;
სერვალი
სერვალი (Felis serval ან Leptailurus serval) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა
გარეგნობა
სერვალი — გრძელკიდურებიანი საშუალო ზომის კატაა. სხეულის სიგრძეა 90 – 135 სმ. სიმაღლე მხრებთან 40 – 65 სმ. წონა 8 – 18 კგ. სერვალს ყველაზე დიდი ყურები და ფეხები აქვს (სხეულთან შედარებით) კატისებრთა შორის. თავი მინიატურული აქვს. კუდი შედარებით მოკლე 30 – 45 სმ. მორფოლოგიური თავისებურებების გამო, სერვალი ახლო ნათესაურ კავშირშია ფოცხვერთან და კარაკალთან (ველის ფოცხვერი). თუმცაღა გარეგნული შეფერილობით გვაგონებს გეპარდს, მუქი ლაქები და ზოლები მოყვითალო–მონაცრისფო ფონზე. ნიკაპი, ყელი და მუცელი თეთრი აქვს. ყურები გარეთა მხრიდან შავი აქვს, ყვითელი ან თეთრი ლაქებით.
არსებობს განსხვავება შეფერილობაში გეოგრაფიული რასების მიხედვით. სერვალი რომელიც ბინადრობს, სტეპში და მცირე ტყიან რაიონში, გამოირჩევიან მსხვილი ლაქებით ნათელ ფონზე. ტყის სერვალები მუქი ფერის არიან, ლაქები მცირე ზომის აქვთ.
კენიის მთიან რეგიონში გვხვდებიან შავი სერვალები. თეთრი სერვალები მოვერცხლისფრო–ნაცსრისფერი ლაქებით თავისუფლებაშეზღუდულ ეგზემპლარებში გვხვდებიან.
გავრცელების არე და ქვესახეები
სერვალი პრაქტიკულად აფრიკის მთელ ტერიტორიაზეა გავრცელებული, საჰარის, ეკვატორიალური ტყეების და მატერიკის უკიდურეს სამხრეთის გამოკლებით. საჰარის ჩრდილოეთით ( ალჟირი, მაროკო ) ეს ცხოველი იშვიათია, მაგრამ აღმოსავლეთით და დასვეთით ჯერჯერობით ისევ გვხვდება.
სერვალის 14 ქვესახეა:
ცხოვრების წესი და კვება
thumb|სერვალის ტანზანიაში სერვალები ბინადრობენ ღია და მინდვრიან მიდამოებში, როგორც წესი, წყალთან ახლოს. ისინი გაურბიან უდაბურ და მშრალ ადგილებს, ასევე ტენიან, ტროპიკულ ტყეებს. სერვალი აქტიურია დილის 4 – 5 და საღამოს 10 – 11 საათებში. მის ნადავლს ძირითადად წარმოადგენს მღრღნელები, კურდღლები, დამანები და მცირე ანტილოპები, ასევე ფრინველები. გრძელი ფეხების და მიუხედავად, სერვალს არ შეუძლია დიდი ხნით ნადავლის დევნა. მისი ნადირობის სტილი წააგავს კიდევ ერთი კატისებრთა ოჯახის წარმომადგენლის კარაკალის ნადირობის სტილს. სერვალი ნადირობს ჩუმად, მიპარვით, აუცილებლობის შემთხვევაში შეუძლია ვერტიკალურად 3 მეტრზე ახტომა (მაგ., ფრინველებზე ნადირობიბსას). შეუძლიათ ცურვა. სერვალი წარმატებული მონადირეა, საშუალოდ 59% ნადირობისა მიზნის მიღწევით მთავრდება. სერვალი მარტოხელა ცხოველია. ხიფათის შემთხვევაში მიმალვას ამჯობინებენ. სერვალებს შორის კონფლიქტი იშვიათია.
გამრავლება
სერვალების გამრავლება წელიწადის დროებთან კავშირში არ არის. თუმცაღა მათი გავრცელების არეალის სამხრეთით კნუტები თებერვალში და აპრილში იბადებიან. შეწყვილების წინა პერიოდს მდედრი და მამრი ერთად ატარებს, ერთად ნადირობენ, ერთად ისვენებენ. მაკეოობის პერიოდი 65 – 75 დღე გრძელდება. კნუტები იბადებიან სხვა ცხოველების მიერ მიტოვებულ სოროებში ან მინდორში ბუდეებში. საშუალოდ 2 – 3 კნუტს შობს. დედა მათ რძით 5 – 7 თვის განმავლობაში კვებავს. 1 წლის ასაკში ისინი ტოვებენ დედას და თავიანთ საცხოვრებელ ტერიტორიებს პოულობენ. ახალგაზდა მდედრები უფრო დიდი ხნის განმავლობაში რჩებიან დედებთან ვიდრე ახალგაზდა მამრები. სქესობრივად მომწიფებული სერვალი 18 – 24 თვის ასაკში ითვლება.
პოპულაციის სტატუსი და დაცვა
სერვალი წარმოების ობიექტად ითვლება, იმდენად, რამდენადაც მის ტყავს ბეწვეულის დასამზადებლად იყენებენ. ის ასევე აფრიკის ზოგიერთ რაიონში ფასდება ხორცის გამო. სერვალს ასევე ანადგურებენ შინაურ ფრინველებზე თავდასხმის გამო, ამიტომაც, აფრიკის მჭიდროდ დასახლებულ რაიონებში, სერვალის რაოდენობა შესამჩნევად შემცირდა. ჩრდილოეთით სერვალის ქვესახე შეყვანილია წითელ წიგნში სტატუსით «ემუქრებათ გადაშენება» (Endangered). სერვალის მოშინაურება ადვილია, მათი შენახვა შეიძლება სახლის პირობებში. მამრ სერვალს შეუძლია შეჯვარდეს შინაურ კატასთან, რის შედეგადაჩ იბადებიან ჰიბრიდები. ცნობილია ასევე სერვალის ჰიბრიდი კარაკალთან – სერვიკალები და კარავალები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სერვალები
რობერ დე საბლე
რობერ დე საბლე (Robert de Sablé; დ. ?, ანჟუ — გ. 23 სექტემბერი, 1193, პალესტინა) — ტამპლიერთა ორდენის მეთერთმეტე დიდი მაგისტრი 1191 წლიდან 1193 წლის 28 თებერვლამდე და კვიპროსის მმართველი 1191-1192 წლებში, გამოცდილი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტამპლიერთა ორდენის დიდი მაგისტრები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1193
როკსტედი
როკსტედი — მუსიკის ჟანრი, რომელიც აღმოცენდა იამაიკაში დაახლოებით 1966 წელს. იგი სათავეს იღებს რეგის ერთ-ერთი მიმდინარეობა სკადან. როკსტედს ასრულებდნენ ისეთი იამაიკური ვოკალურ–ჰარმონიული ჯგუფები როგორიცაა: Gaylads, Maytals და Paragons. ტერმინი როკსტედი მოდის ალტონ ელისის სიმღერიდან "Rock Steady". როკსტედის სტილში შესრულებული პირველი საერთაშორისო ჰიტი, რომელიც გასცდა იამაიკის ფარგლებს, არის ამერიკელი მომღერლის ჯონი ნეშის სიმღერა — "Hold Me Tight" (1968).
პასკუალ რანიერი
პასკუალ რანიერი მაძილი (Pascoal Ranieri Mazzilli; დ. 27 აპრილი, 1910, კაკონდი, ბრაზილია — გ.  21 აპრილი, 1975) — ბრაზილიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ბრაზილიის ორგზის პრეზიდენტი 1961 და 1964  წლებში. თანამდებობა ეკავა ორივეჯერ მცირე ხნით.
1961 წელს ბრაზილიაში პოლიტიკური კრიზისის გამო გადადგა პრეზიდენტი ჟანიუ კუადროსი, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტი ჟუან გულარტი ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ჩინეთში. 7 სექტემბრამდე რანიერი ასრულებდა პრეზიდენტის ფუნქციებს.
1964 წლის 2 აპრილის სამხედრო გადატრილების შემდეგ იყო სახელმწიფოს დროებითი მეთაური ამავე წლის 15 აპრილამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
ფრანც ქსავერ ზიუსმაირი
ფრანც ქსავერ ზიუსმაირი (გერმ. Franz Xaver Süßmayr; (დ. 1766, შვანენშტადტი, ავსტრია — გ. 17 სექტემბერი, 1803, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი კომპოზიტორი. განთქმული კომპოზიტორი ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის მოსწავლე.
ბიოგრაფია
დაიბადა შვანენშტადში, ქალაქ ავსტრიაში — მასწავლებლის ოჯახში. დედამისი გარდაიცვალა, როდესაც ფრანც ქსავიერი 6 წლის იყო და 13 წლის ასაკში დატოვა სახლი. ის იყო ბენედიქტური ეკლესიის კანტორი (1779-1787). შემდეგ, როდესაც მისი ხმა შეიცვალა ის გახდა კრემსმიუნსტერის ორკესტრის ერთ-ერთი მევიოლინე. აქ ასრულებდნენ ოპერას, რამაც ფრანც ქსავერს შესაძლებლობა მისცა კარგად შეესწავლა ანტონიო სალიერის და ქრისტოფ ვილიბალდ გლუკის მუსიკა.
1787 წლის შემდეგ, ვენაში გახდა ანტონიო სალიერის მოსწავლე. ასევე, 1792 წელს გახდა კარნტერტორთეატრის (Kärntnertortheater) დირექტორი და კომპოზიტორი.
ასევე ის ეხმარებოდა ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტს კლემენცა დი ტიტოსა და ჯადოსნური ფლეიტის გადაწერაზე, როგორც დაამთავრა მისი რეკვიემი. როგორც ჩანს, მათ ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ.
1800 წლამდე ის იყო წარმატებული და განთქმული კომპოზიტორი ვენაში. შემდეგ მისი ჯანმრთელობა გაუარესდა. ტუბერკულოზის გამო გაუჭირდა მუსიკის წერა ან სცენაზე გასვლა. ზიუსმაირი თხოვდა თეატრის დირექტორს დაედგა მისი ბოლო ნაწარმოები - List und Zufall.
მისი დაქორწინების გეგმები ჩაშალა ავადმყოფობამ და ადრეულმა სიკვდილმა. დღეს ის განთქმულია მოცარტის რეკვიემის დასრულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1766 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1803
კუსკუსი
კუსკუსი (ბერბერულად ⵙⴽⵙⵓ, არაბ. كُسْكُسკუსკუს) — მაღრიბული სამზარეულოს ტრადიციული კერძი, რომელიც იხარშება ორთქლზე. ისტორიულად კუსკუსს ამზადებდნენ ფეტვიდან. დღესდღეობით ყველაზე გავრცელებული კუსკუსი მზადდება ამავე სახელწოდების მაგარი ხორბლისგან გარეგნულად ის ჰგავს მრგვალ ბრინჯს, მარცვლის დიამეტრია - 1-2 მმ. ამზადებენ წვნიანთან ერთად. მიირთმევენ ცხვრის ხორცისა და მოხარშულ ბოსტნეულის გარნირთან.
სხვადასხვა ქვეყანაში კუსკუსის მომზადების სხვადასხვა მეთოდი არსებობს. შეიძლება სხვადასხვა მარცვლეულის მომზადება ამავე წესით. ისრაელის კუსკუსი, ცნობილი როგორც პტიტიმი, მაკარონის სახეობაა.
Anochetus rothschildi
Anochetus rothschildi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
კუსკუსი
კუსკუსი   მაღრიბულ ქვეყნებში: ალჟირში, ტუნისში, მავრიტანიაში, მაროკოსა და ლიბიაში მთავარი კერძია. ასევე პოპულარულია საფრანგეთში, სადაც გავრცელდა მაღრიბელი  ემიგრანტებისაგან.
Anochetus rothschildi
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
კუსკუსი
ეტიმოლოგია
სიტყვა "კუსკუსი" ბერბერული წარმოშობისაა. მისი ზუსტი მნიშვნელობა ბუნდოვანია. ბერბერული ფესვი √K-S ნიშნავს "კარგად ფორმირებულს, კარგად დახვეულ, მომრგვალებულს". კუსკუსის მრავალი სახელი და გამოთქმა არსებობს მთელ მსოფლიოში.
ისტორია
ალტ=კუსკუსი|მინი|კუსკუსი ჩარლზ პერიის თანახმად, კუსკუსი წარმოიშვა ჩრდილოეთ ალჟირისა და მაროკოს ბერბერებში  მე -11 და მე -13 საუკუნეებს შორის, ზირიდების დინასტიის დასრულებამდე და ალმოჰადების სახალიფოს აღზევებას შორის. ისტორიკოსმა ჰადი როჯერ იდრისმა აღნიშნა, რომ კუსკუსის არსებობა დადასტურებულია   ჰაფსიდების და არა ზირიდების ეპოქაში. კულინარიის ისტორიკოსი ლუსი ბოლენსი მიიჩნევს, რომ კუსკუსი წარმოიშვა რამდენიმე ათასწლეულით ადრე, მასინისას მეფობამდე ნუმიდიის, უძველეს სამეფოში. ალტ=კუსკუსის გამყიდვლები|მინი|კუსკუსის გამყიდვლები მიუხედავად იმისა, რომ წარმოშობის თარიღი და ზუსტი ქვეყანა გაურკვეველი რჩება, XII საუკუნისთვის მაღრიბელი მზარეულები ამზადებდნენ კერძებს არაპროდუქტიული მარცვლეულისგან, ფქვილს ურევდნენ წყალს და ქმნიდნენ კუსკუსის ცომის მსუბუქ, მრგვალ ბურთებს, რომელიც შეიძლებოდა ორთქლზე დაეწყოთ. ისტორიკოსმა მაქსიმ როდინსონმა იპოვა კუსკუსის სამი რეცეპტი მე -13 საუკუნის არაბულ კულინარიულ წიგნში( „ქითაბ ალ-უუსლა ილა ალ-ჰაბიბი“), რომელიც ეკუთვნოდა აიუბიდ ავტორს.
კუსკუსის პირველი ცნობილი წერილობითი რეცეპტები ანდალუსიელი ავტორებისგან მოვიდა და თანამედროვე ტრაპანში, სიცილიაზე, კერძს კვლავ ამზადებენ ანდალუსიელი ავტორის იბნ რაზინ ალ-ტუჯიბის მიერ ჩაწერილი შუასაუკუნეების რეცეპტის მიხედვით. ესპანეთისა და პორტუგალიის ებრაელებმა კუსკუსი   ტოსკანურ სამზარეულოს გააცნეს, როდესაც ისინი XIV საუკუნის ბოლოს ლივორნოში დასახლდნენ. ოჯახები, რომლებიც ტაბარკადან ლიგურიაში გადავიდნენ. კარლოფორტში მე -18 საუკუნეში კერძის საკუთარი ვერსია შეიტანეს.
1950 – იან წლებში მაღრიბის ქვეყნებიდან ებრაელების რეპატრიაციის შემდეგ. ისრაელში ფართოდ გავრცელდა კუსკუსის ანალოგი - "პტიტიმი" (ებრა. פתיתים), რომელიც გამოირჩევა დიდი მარცვლის ზომით (რიზონის მსგავსად).
მომზადება
ალტ=მაროკო-კუსკუსი ბოსტნეულით|მინი|კუსკუსი ბოსტნეულით ალტ=ტრადიციული კუსკუსის მოსამზადებელი ქვაბი|მინი|ტრადიციული კუსკუსის მოსამზადებელი ქვაბი კუსკუსის მომზადება შრომატევადი პროცესია. მას ტრადიციულად ამზადებენ მაგარი ხორბლის მარცვლებისაგან. მარცვლებს ასხურებენ წყალს და ხელით ატრიალებენ, სანამ პატარა გრანულებს არ მიიღებენ. შემდეგ მოაფრქვევენ მშრალ ფქვილს, რომ არ დაიფანტოს და საცერში ცრიან. გაცრილი მცირე ზომის გრანულები ამ პროცესს რამდენჯერმე გადიან, სანამ არ მიიღებენ კუსკუსის დასამზადებელ სასურველ ფორმას და ზომას. კუსკუსის  დიდი პარტიის ტრადიციული მეთოდით დამზადებისათვის რამდენიმე დღეა საჭირო. ამ პროცესისათვის სპეციალურად იკრიბება  ქალთა ჯგუფი. შემდეგ  მიღებულ გრანულებს მზეზე აშრობენ და იყენებენ რამდენიმე თვის განმავლობაში. ხელნაკეთ კუსკუსს შეიძლება დასჭირდეს რეჰიდრატაცია მომზადების დროს; ეს ხორციელდება შაქრის დატენიანებით და ორთქლით მანამ, სანამ კუსკუსი სასურველ მსუბუქ და ჰაეროვან კონსისტენციას მიაღწევს.
ზოგიერთ რეგიონში კუსკუსს ამზადებენ მანანის ბურღულის, უხეში ქერის ან აფრიკული  ფეტვიდან. ბრაზილიაში ტრადიციული კუსკუსი მზადდება სიმინდის ფქვილისგან.
დღესდღეობით, კუსკუსის წარმოება მეტწილად მექანიზებულია და პროდუქტი იყიდება მსოფლიოს ბაზრებზე. ასეთი კუსკუსის მოხარშვა შესაძლებლია წყალში ან სხვა სითხეში. სწორად მოხარშული კუსკუსი მსუბუქი და ჰაეროვანია, ვიდრე წებოვანი და ქვიშიანი. კერძის მოსამზადებლად, ჩრდილოეთ აფრიკელები ტრადიციულად,იყენებენ ორი ნაწილისაგან შემდგარ ქვაბს (ბერბერულ ენაზე ატაქსექტუტს უწოდებენ, არაბულად كسْكْاس კისკასს, ან ფრანგულ ენაზე კუსკუსიას). ქვედა ქვაბი წარმოადგენს მაღალ მეტალის ქოთანს. ის კარაქის ქვაბს ჰგავს. მასში  ხორცი და ბოსტნეული იხარშება. ზედა ნასვრეტებიანი ნაწილია, რომელშიც კერძი მზადდება.კუსკუსი იხარშება ორთქლზე  ჩაშუშული ხორცისა და ბოსტნეულის არომატით. ასევე შეიძლება მაღლი ქვაბის გამოყენება  ორთქლის ჩანართით. თუ ნასვრეტები ძალიან დიდია, აფარებენ ნესტიან მარლას. ასევე მაღალ ქვაბზე შეიძლება საცერი დაიდგას, რომელსაც შედარებით წვრილი ბადე აქვს და ისე მოიხარშოს. ადრეული ეპოქის კვების რაციონის შესახებ კუსკუსის გამოყენებაზე არქეოლოგიური მტკიცებულებები მცირეა, ალბათ იმიტომ, რომ ორიგინალი კუსკუსი სავარაუდოდ მზადდებოდა ორგანული მასალებისგან, რომლებიც ვერ გადაურჩებოდა ელემენტების ხანგრძლივ ზემოქმედებას.
სწრაფი მომზადების კუსკუსი
კუსკუსი, რომელიც დასავლეთის სუპერმარკეტებში იყიდება, ორთქლზე წინასწარ მომზადებული და გამომშრალია. ჩვეულებრივ, მის მოსამზადებლად კუსკუსის თითოეულ კოვზს უმატებენ 1.5 წილ  მდუღარე წყალს ან ბულიონს  შემდეგ მჭიდროდ აფარებენ თავსახურს და ტოვებენ  ხუთი წუთის განმავლობაში. ორთქლზე წინასწარ გამზადებული და გამომშრალი მარცვლეული უფრო ნაკლებ დროს საჭიროებს, ვიდრე ჩვეულებრივი კუსკუსი,  მაკარონი ან გამხმარი მარცვლეული (მაგალითად ბრინჯი).
ალჟირი და მაროკო
ალტ=კუსკუსი ბატკნის ხორცით|მინი|მაროკოს სამზარეულო- კუსკუსი ბატკნის ხორცით მაროკოში, ალჟირში, ტუნისსა და ლიბიაში, კუსკუსს ჩვეულებრივ მიირთმევენ ბოსტნეულთან (სტაფილო, კარტოფილი და ტურნეფსი), რომელიც მოხარშულია ცხარე ან შედარებით მსუბუქ ბულიონში და ხორცით (ჩვეულებრივ ქათმის, ცხვრის ან ბატკნის). ალჟირსა და მაროკოში, ის შეიძლება მიირთვათ ტრაპეზის ბოლოს ან თვითონ კერძში, რომელსაც ეწოდება sfuff. ჩვეულებრივ კუსკუსს რამდენჯერმე ამზადებენ ორთქლზე, სანამ არ გახდება ფუმფულა და მკრთალი. შემდეგ აყრიან ნუშს, დარიჩინს და შაქარს. ტრადიციულად, ამ დესერტს მიირთმევენ ფორთოხლის ყვავილის წყლით არომატიზებულ რძესთან ერთად, ან მისი მირთმევა შეიძლება როგორც ცივი მსუბუქი წვნიანი სადილისთვის. ზაფრანა ს იყენებენ მაროკოს კუსკუსში. ალჟირის კუსკუსში შედის პომიდორი და სხვადასხვა პარკოსნები და ბოსტნეული,საჰარის კუსკუსს მიირთმევენ პარკოსნების ა და ბულიონის გარეშე.
მავრიტანია
მავრიტანული კუსკუსი განსხვავდება ჩრდილოეთ აფრიკის სხვა ქვეყნების ამავე სახელწოდების კერძისაგან   მავრიტანიაში დიდი ხორბლის მარცვლებს (მაბრუმს) იყენებენ.ის  მაროკოს ჩვეულებრივ ყვითელ კუსკუსზე უფრო მუქი ფერისაა. მიირთმევენ ცხვრის, ძროხის ან აქლემის ხორცთან და ბოსტნეულთან ერთად. ხახვს, პომიდორს და სტაფილოს სოუსში ხარშავენ და სუფრაზე პიურესთან ერთად მიაქვთ, რომელსაც ადგილობრივები დენი-ს უწოდებენ.
ლიბია
ლიბიაში კუსკუსს ხორცით, კერძოდ, ძირითადად ცხვრით, ასევე აქლემით და იშვიათად საქონლის ხორცით მიირთმევენ ტრიპოლში და ლიბიის დასავლეთ ნაწილებში, თუმცა არაოფიციალური ცერემონიების ან ქორწილების დროს. ასევე პოპულარულია კუსკუსის დესერტი, რომელსაც ამზადებენ ფინიკის, სეზამის და სუფთა თაფლისაგან. ასეთი სახით მომზადებულ დესერტს ადგილობრივად მოიხსენიებენ როგორც "მაღროდს".
ისრაელი
ალტ=პტიტიმი, რომელსაც ხშირად „ისრაელის კუსკუსს“ უწოდებენ - ისრაელის რესტორანი|მინი|პტიტიმი, რომელსაც ხშირად „ისრაელის კუსკუსს“ უწოდებენ ალტ=პტიტიმი|მინი|პტიტიმი
ქვეყანაში სხვადასხვა თემებს აქვთ კუსკუსის სხვადასხვა სტილი და ზომა. მაროკოს ებრაელთა კუსკუსი უფრო დიდი ზომისაა. ხშირად ამზადებენ არომატული სანელებლებით და მიირთმევენ ხორცთან ერთად. ალჟირელი ებრაელების კუსკუსი უფრო მცირეა. ყველაზე მცირე ზომის ტუნისელ ებრაელთა კუსკუსია, რომელიც ქვიშის მარცვლების ზომას ოდნავ აღემატება. ტუნისელი ებრაელები კუსკუსს ხშირად ჰარისასთან ან ხკუგთან ერთად მიირთმევენ ან ამზადებენ  ბოსტნეულთან ( სტაფილო, ყაბაყი, ან კარტოფილი)  და მიირთმევენ ჩამინთან  (მაღრიბელი ებრაელების კერძი ჩაშუშული ძროხის ხორცით). ერთად. მსგავსია ჩოლენტისა, რომელსაც ხშირად მიირთმევენ შაბათობით. კუსკუსს ამზადებენ აგრეთვე დარიჩინის ჩხირებით, ფორთოხლის კანით, სხვა ციტრუსებითა და არომატული სანელებლებით სპეციალური შემთხვევებისა და დღესასწაულებისათვის. ისრაელში ტკბილი კუსკუსის დესერტი იშვიათობაასხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით.
ეგვიპტე
ეგვიპტეში კუსკუსს უფრო მეტად დესერტად მიირთმევენ. ამზადებენ კარაქით, შაქრით, დარიჩინით, ქიშმიშით, ნიგვზით და ზემოდან კრემით რთავენ.
პალესტინა
ალტ=პალესტინურიკუსკუსი|მინი|პალესტინურიკუსკუსი პალესტინის თემში, ჩრდილოეთ აფრიკის სტილის კუსკუსი არ არის მიღებული. ამის ნაცვლად პალესტინელები ამზადებენ კერძს, რომელიც ცნობილია ''მაფთულის სახელწოდებით. მას ასევე მიირთმევენ ლიბანში, სირიასა და იორდანიაში და უწოდებენ მოჰრაჰბიეჰს მაფთული შეიძლება ჩაითვალოს კუსკუსის სახესხვაობად, თუმცა დამზადებულია სხვადასხვა ინგრედიენტისგან და განსხვავებული ფორმისგან.ფორმით იგი მნიშვნელოვნად აღემატება ჩრდილოეთ აფრიკის კუსკუსს და ზომით მსგავსია ისრაელის კუსკუსთან,'' მაგრამ განსხვავებულად მზადდება. მას ხშირად მიირთმევენ განსაკუთრებულ შემთხვევებში ქათმის ბულიონში გარბანზოს ლობიოთი და ქათმის რბილი ნაჭრებით. მაფთულ المفتول  არის არაბული სიტყვა, რომელიც წარმოებულია ფესვიდან "ფა-თა-ლა", რაც ნიშნავს გადახვევას ან დახვევას, რაც ზუსტად აღწერს  დამზადების მეთოდს: ხორბლის ფქვილით ბულგურის ხელით გადახვევა. კუსკუსს ასევე იყენებენ საუზმეზე ტაბულას სალათის მოსამზადებლად. მართალია, ჩვეულებრივ წყალში მზადდება, თუმცა ასევე იყენებენ ვაშლის წვენს და სხვა სითხეებსაც. მიაქვთ სუფრასთან ჩირითა და თაფლით.
ლევანტი
ლევანტში (ისრაელისა და პალესტინის ტერიტორიების გამოკლებით) ამზადებენ  დიდი ფორმის კუსკუსს  შუაში  ბულგურით. პალესტინური მაფთულის მსგავსია სახელწოდებით „მოგრჰიბი“. მას ასევე ჩვეულებრივად მიირთმევენ ლიბანში, სირიასა და იორდანიაში.
ევროპა
კუსკუსის გამოჩენა პირენეის ნახევარკუნძულზე დაკავშირებულია მე-13 საუკუნეში ბერბერული დინასტიების მმართველობასთან. ის სწრაფად გავრცელდა მუსლიმ მოსახლეობაში. მისი რეცეპტები ნახეს იბნ რაზინ ატ-ტაჯიბის  არაბული წიგნებში : „ქითაბ ატ-ტაბიხ“(მზარეულის წიგნი) და „ფადალათ ალ-ხივან“.
კუსკუსი ძალიან პოპულარულია საფრანგეთში, სადაც ის ტრადიციულ კერძად ითვლება. ასევე გავრცელებულია ესპანეთში, პორტუგალიაში, იტალიასა და საბერძნეთში. მიირთმევენ ბოსტნეულთან, ქათამთან და ჩაშუშულ ხორცთან ერთად. შეფუთული ნაკრები: სწრაფად მოსამზადებელი კუსკუსი,  ბოსტნეულის ქილა,  როგორც წესი, ხორცთან ერთად, იყიდება ფრანგულ, ესპანურ და იტალიურ სასურსათო მაღაზიებსა და სუპერმარკეტებში. საფრანგეთში მიირთმევენ ჰარისას სოუსთან ერთად. არაერთი გამოკითხვის შედეგად ის ქვეყნის მოსახლეობის საყვარელ კერძად დასახელდა. 2011 წელს საფრანგეთში მოსახლეობის საყვარელ კერძებს შორის მესამე ადგილზე გავიდა, ხოლო ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში პირველი ადგილი დაიკავა.
კვებითი ღირებულება
ხორბლის კუსკუსის ერთი ჭიქა შეიცავს 6 გრამ ცილას, 36 გრამ ნახშირწყალს და უმნიშვნელო რაოდენობით ცხიმს.
სქოლიო
კატეგორია:მაღრიბი კატეგორია:აფრიკული სამზარეულო კატეგორია:არაბული სამზარეულო კატეგორია:ხმელთაშუაზღვისპირეთის სამზარეულო კატეგორია:ლევანტის სამზარეულო კატეგორია:ფრანგული სამზარეულო კატეგორია:ესპანური სამზარეულო კატეგორია:იტალიური სამზარეულო კატეგორია:პორტუგალიური სამზარეულო კატეგორია:ბერძნული სამზარეულო კატეგორია:ლიბიის სამზარეულო კატეგორია:მაროკოს სამზარეულო კატეგორია:ტუნისური სამზარეულო კატეგორია:ალჟირული სამზარეულო კატეგორია:მავრიტანული სამზარეულო
ივანო-ფრანკივსკის ოლქი
thumb|250px
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის ოლქები
ბურვილი
ბურვილი (ნამდვილი სახელი და გვარია ანდრე რობერ რემბური; André Robert Raimbourg უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ბურვილი (Bourvil [buʁ'vil]); დ. 27 ივლისი 1917, პრეტო-ვიკმარი, საფრანგეთი, — გ. 23 სექტემბერი 1970, პარიზი) — ფრანგი მსახიობი და მომღერალი. პოპულარობა მოიპოვა კინოში შესრულებული კომედიური როლებით, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფილმები „დიდი გასეირნება“ (La Grande Vadrouille) და „დოყლაპია“ (Le Corniaud), რომლებშიც პარტნიორობას ცნობილი კომიკოსი ლუი დე ფიუნესი უწევდა.
ფილმოგრაფია
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული   27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი  23 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
თორიას სამლოცველო
თორიას სამლოცველო — არქიტექტურული ძეგლი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ თორიაში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ბაზალტის უსწორმასწორო ქვით, მშრალი წყობით ნაგები, დაბალი, უპროპორციო ნაგებობა. მწყემსთა თავშესაფრისა და სამლოცველოს შეზავებამ გამოიწვია მისი არქიტექტურული ფორმების უსწორობა. ინტერიერში დაცული არის ბაზისი ჯვრის გამოსახულებით, ჯვრის ქვედა მკლავი ნამტვრევებადაა ქცეული და აქვე ატყვია ქართული ასომთავრული წარწერა. სამლოცველოს სიახლოვეს მცირე სადგომების ნაშთებია, მშრალი წყობით ნაგები ქვებით, რომლის ბუნებრივი ნაწილი ამ მთის თხემს ფარავს. ამავე ქვებისგან შექმნილია მოზღუდული ტერასებიც, სამი მათგანი საფეხურებად ეშვება სამხრეთის კალთაზე. შიშიანობის დროს, სოფელი მას გამოიყენებდა თავშესაფრად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰეტერონორმატიულობა
ჰეტერონორმატიულობა — წარმოდგენა, რომ ჰეტეროსექსუალობა სასურველი ან ბუნებრივი სექსუალური ორიენტაციაა.
ჰეტერონორმატიულობა გულისხმობს გენდერულ ბინარულობას — ანუ იმას, რომ არსებობს მხოლოდ ორი გამოკვეთილი, საპირისპირო გენდერი — და მიიჩნევს, რომ სექსუალური და საქორწინო ურთიერთობები მხოლოდ საპირისპირო სქესის მქონე ადამიანებს შორისაა მისაღები. შესაბამისად, ჰეტეროსექსუალური ხედვა მოიცავს ბიოლოგიური სქესის, სექსუალობის, გენდერული იდენტობისა და გენდერული როლების მინიჭებას.
ჰეტერონორმატიულობა ხშირადაა დაკავშირებული ჰეტეროსექსიზმსა და ჰომოფობიასთან. ლესბოსელ, გეი და ბისექსუალ ინდივიდებზე სოციალური ჰეტერონორმატიულობის გავლენა შეგვიძლია ჰეტეროსექსუალურ პრივილეგიად განვიხილოთ.
სქოლიო
კატეგორია:ნეოლოგიზმები კატეგორია:ფემინისტური თეორია კატეგორია:ფემინისტური ტერმინები კატეგორია:სოციალური სამართლიანობა
გეომეტრიული პროგრესია
გეომეტრიული პროგრესია — მათემატიკაში ისეთი რიცხვითი მიმდევრობაა, რომლის პირველი წევრი ნულისაგან განსხვავებულია, ხოლო ყოველი წევრი, მეორედან დაწყებული, მიიღება წინა წევრის ერთსა და იმავე ნულისაგან განსხვავებულ რიცხვზე გამრავლებით. გეომეტრიული პროგრესიის წევრი პირობითად აღინიშნება b ასოთი, ხოლო ნებისმიერ გეომეტრიულ პროგრესიას ამგვარი სახე აქვს:. ამგვარ მიმდევრობაში ნებისმიერი ორი, მომდევნო და წინა წევრის შეფარდება ერთმანეთის ტოლია და ამ რიცხვს გეომეტრიული პროგრესიის მნიშვნელი ეწოდება, რომელიც q ასოთი აღინიშნება: თუ, მაშინ გეომეტრიული პროგრესია მონოტონურია, (0<q<1 - კლებადია, q>1 - ზრდადია), თუ q<0 - პროგრესია არც ზრდადია და არც კლებადი, იგი ნიშანმონაცვლეა, ხოლო თუ q=1, მაშინ პროგრესია მუდმივ მიმდევრობას წარმოადგენს. გეომეტრიული პროგრესიის პირველი n წევრის ჯამი გამოითვლება ფორმულით: სადაც S არის ჯამი ხოლო q გეომეტრიული პროგრესიის მნიშვნელი და b1 გეომეტრიული პროგრესიის პირველი წევრი.
უსასრულო გეომეტრიული პროგრესიის ჯამი გამოითვლება სხვა ფორმულით: სადაც a არის გეომეტრიული პროგრესიის პირველი წევრი, ხოლო q გეომეტიული მნიშვნელი (ეს ფორმულა განსაზღვრულია არეალში, სადაც |q|<1 რადგან სხვა შემთხვევაში ეს ჯამი როგორც რაიმე რიცხვი, არ არსებობს. იგი უსასრულოდ იზრდება).
ქუთაისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკი
ქუთაისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკი — ფინანსური დაწესებულება რუსეთის იმპერიაში, ქუთაისში. დაარსდა 1876 წელს. ბანკის ძირითადი დანიშნულება იყ მემამულეებისთვის მოკლევადიანი და გრძელვადიანი იპოთეკური სესხების მიცემა. ბანკი უშვებდა 100, 500 და 100 მანეთიან გირავნობის ფურცლებს. ბანკს ჰქონდა თავისი ფილიალი თბილისში. მოქმედებდა ქუთაისის და თბილისის გუბერნიებში, ბათუმის, სოხუმის ოლქებსა და ართვინის ოკრუგში. ბანკის საქმიანობამ ხელი შეუწყო საქართველოში ფეოდალიზმის ნაშთების მოსპობას და კაპიტალიზმის დამკვიდრებას, თუმცა მას არ გამოუწვევია ქუთაისის გუბერნიის თავადაზუნაურობის მდგომარეობის გაუმჯობესება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისი კატეგორია:საქართველოს ბანკები
ნოვოპუჩაკოვო
ნოვოპუჩაკოვო (Яңы Боҫҡах; Новопучкаково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 90 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 44 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 75 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ბოლშებადრაკოვო
ბოლშებადრაკოვო (Оло Баҙраҡ; Большебадраково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 430 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 89 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (90 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
ლითოფიტები
ლითოფიტები (ლითო... და phyton „მცენარე“), პეტროფიტები — მცენარეები, რომლებიც იზრდებიან ქვებსა და კლდეებზე. ქვებისა და კლდეების ზედაპირზე თავდაპირველად სახლდება ზოგიერთი სახეობის ბაქტერიები და წყალმცენარეები, შემდეგ მღიერები, ხავსები.
ისინი მონაწილეობენ ქანების ქიმიურ გამოფიტვაში. გამოფიტვის პროდუქტები და მცენარეული ნაშთები გროვდება ქვებისა და კლდეების ნაპრალებში, სადაც ფეხს იკიდებს უმაღლესი მცენარეები, მათ შორის ყვავილოვნებიც. ნაპრალებში მოზარდ მცენარეებს ხშირად ქაზმოფიტებს უწოდებენ. ქაზმოფიტებია მაგ., უჭურველი, გვიმრუჭა, ქუჩი, წინწკალა, ფხიჯა, კლდისვაშლა, მრავალნაირი მაჩიტა; ხემცენარეებიდან ნაპრალებში ფესვები შეიძლება გაიდგას ფიჭვმა, ღვიამ, აკაკიმ. მისი ფესვები აგანიერებენ ნაპრალებს და აჩქარებენ ქვებისა და კლდეების დაშლას.
ქუთაისის სამასწავლებლო სემინარია
ქუთაისის სამასწავლებლო სემინარია — საგანმანათლებლო დაწესებულება რუსეთის იმპერიაში, ქალაქ ხონში. დაარსდა 1881 წელს. ამზადებდა დაწყებითი სკოლის მასწავლებლებს. სემინარიაში სხვადასხვა დროს მოღვაწეოდბნენ ა. ჭიჭინაძე, ა. ქუთათელაძე და სხვები. არსებობის განმავლობაში სემინარიამ მოამზადა 400-მდე მასწავლებელი ამიერკავკასიის დაწყებითი სკოლებისთვის. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ, 1921 წელს გადაკეთდა პედაგოგიურ ტექნიკუმად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისის უმაღლესი სასწავლებლები
ბზითა
ბზითა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში, ჩასავლის თემში. მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ჯეჯორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მეტრზე, ჯავიდან დაშორებულია 35 კილომეტრით.
გოთარდის საბაზო გვირაბი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|გოთარდის საბაზო გვირაბი გოთარდის საბაზო გვირაბი (GBT) – სარკინიგზო გვირაბი შვეიცარიაში. იწყება ერსტფელდის მუნიციპალიტეტში (ურის კანტონი) და მთავრდება ბოდიოს მუნიციპალიტეტში (ტიჩინოს კანტონი). სიგრძე 57 კილომეტრი. გვირაბი აშენდა იმ მიზნით რომ შეემცირებინა ციცაბო დაღმართების რაოდენობა და შვეიცარია შეუერთდეს მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტის ევროპულ ქსელს. მისი გაყვანა დასრულდა 2010 წლის 15 ოქტომბერს და იგი გახდა მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბი.
მშენებლობაზე ერთდროულად მუშაობდა 1500 მუშა, სამუშაოები ყოველდღიურად მიმდინარეობდა. გვირაბში ორი დამოუკიდებელი ლიანდაგის ხაზი გაივლის, რომლებიც ერთმანეთს ყოველ 325 მეტრში უკავშირდება. გვირაბში განთავსებული იქნება საგანგებო საავარიო სადგურები, რომლებიც სპეციალური შახტებით დედამიწის ზედაპირთან იქნება დაკავშირებული.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის გვირაბები
Gotthárd-alagút
უილიამ ბუგერო
thumb|right|200px|ავტოპორტრეტი thumb|right|250px| გაზაფხულის დაბრუნება thumb|right|დანტე და ვირგილიუსი ჯოჯოხეთში(1850) thumb|right|ახალგაზრდა მწყემსი ქალი (1885)
უილიამ ბუგერო (William Bouguereau, 30 ნოემბერი, 1825, ლა როშელი — 19 აგვისტო, 1905, ლა როშელი) — ფრანგი მხატვარი, აკადემიზმის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
ბუგერო ბორდოს ღვინის გამყიდველის შვილი იყო. მშობლები ინგლისელი კათოლიკები იყვნენ. უილიამმა მხატვრობა შეისწავლა ბორდოს ფერწერისა და მხატვრობის მუნიციპალურ სკოლაში. 1846 წელს კი პარიზის ხელოვნების სკოლაში, პიკოს სახელოსნოში შევიდა. მალე მან რომის მეორე პრემია მოიპოვა ნახატისთვის Saint Pierre après sa délivrance de prison vient retrouver les fidèles chez Marie (წმინდა პეტრე ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ მარისთან ხვდება მორწმუნეებს), 1848. 1850 წელს კი რომის მეორე პრემია მიიღო.
ხანში შესულმა მხატვარმა მეორედ იქორწინა და ცოლად შეირთო ერთ-ერთი თავისი მოსწავლე, მხატვარი ელიზაბეტ ჟან გარდნერ ბუგერო.