cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანდრეა პირლო
პირლოზე ამბობენ
ზლატან იბრაჰიმოვიჩი: პირლო ჯარიმების შესრულების ნამდვილი ოსტატია
რობერტო ბაჯო: მინდორზე პირლო შეუდარებელია. მას ყველაფრის გაკეთება შეუძლია, მეტოქის მოტყუება, დიდებული პასი, საჯარიმოების შესრულება და ლამაზი გოლების გატანა. ის ნამდვილად შეუცვლელია როგორც მილანის ასევე იტალიის ეროვნული ნაკრებისთვის. პირლო მსოფლიო დონის ფეხბურთელია. მე კი ყველაზე მეტად მისი მოედნის ჩინებული ხედვა მომწონს, ამაში ცოტა მეც მგავს.
ჟოზე მოურინიო: პირლო იდეალური ნახევარმცველია, დიდი ოსტატია და კარგი ხედვა აქვს. მისი სტილის ფეხბურთელისთვის „მილანი“ ზედგამოჭრილია. რომც ვუთხრა, ის ნამდვილად არ გაცვლის „მილანს“ სხვა გუნდზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუ-იორკ სითის ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრეშის ფეხბურთელები კატეგორია:რეჯიანას ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის მწვრთნელები
ლადო ათანელი
ლადო ათანელი, დაბადებით ვლადიმერ ათანელიშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1964, სამრეკლო, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ბარიტონი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2011). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 12 სექტემბერს მაშინდელი დედოფლისწყაროს რაიონის სოფელ ჯაფარიძეში (დღეს სამრეკლო) ხალხური მუსიკის მოყვარულ და დამფასებელ ოჯახში. მამა, ისიდორე ათანელიშვილი, ლირიკული ტენორი იყო, უფროსი და, მარიკა – ლირიკული სოპრანო, ასევე, მომღერალი იყო მისი სამი ბიძა. ლადოს ისტორიკოსობა სურდა და მისაღებ გამოცდებსაც აბარებდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, თუმცა მესამე გამოცდის შემდეგ მუსიკალურ სასწავლებელს მიაშურა. 1984–1989 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.
1988 წლიდან, ჯერ კიდევ მეხუთე კურსის სტუდენტი თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული თეატრის სტაჟიორი გახდა, 1989 წლიდან კი სოლისტი. კონსერვატორიის დამთავრებისას მას უკვე თერთმეტი პარტია ჰქონდა მომზადებული. მისი დებიუტი შედგა ჯუზეპე ვერდის „ბალ-მასკარადში“, სადაც შეასრულა რენატოს რთული პარტია. თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე ლადო ათანელმა წარმატებით შეასრულა მონტანოს (ჯუზეპე ვერდის „ოტელო"), ფიგაროს (ჯოაკინო როსინის „სევილიელი დალაქი"), მურმანის (ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი") პარტიები.
1991 წლის 23 ნოემბერს ლადო ათანელმა ფრანცისკო ვინიასის სახელობის ვოკალისტთა საერთაშორისო ფესტივალში (ბარსელონა) 230 მონაწილეს შორის გაიმარჯვა და გრან-პრი აიღო. ეს მისი პირველი დიდი წარმატება იყო. სწორედ ამ პერიოდში გამოჩნდა მის ცხოვრებაში მანანა ჩიქოვანი – მისი კონცერტმაისტერი და მეუღლე. 1993 წელს მანანა და ლადო გერმანიაში წავიდნენ. 1996 წელს მათ ერთად მოიპოვეს პირველი პრემია და გრან–პრი ვოკალისტთა ორ მნიშვნელოვან საერთაშორისო კონკურსში – ბელვედერის „I Cestelli“(ვენა, ავსტრია) და ი. ჩესტელის №1 კონკურსი, სახელწოდებით „მომავალი საოპერო ვარსკვლავი“ (კელნი, გერმანია). აქედან იწყება ლადო ათანელის საერთაშორისო კარიერა და მღერის ისეთ საოპერო თეატრებში, როგორიცაა ლა სკალა, შტაატსოპერა, გრანდოპერა, კოვენტგარდენი, მეტროპოლიტენის ოპერის თეატრი და სხვა.
2003 წელს Emi-კლასიკმა დისკზე ჩაწერა ამილკარე პონკიელის ოპერა „ჯოკონდა“, სადაც ლადო ათანელმა ბარაბას ურთულესი პარტია შეასრულა პლასიდო დომინგოსთან ერთად. 2005 წელს გამოიცა მისი პირველი სოლო ალბომი „საოპერო არიების“ სახელწოდებით. 2009 წელს გამოვიდა მეორე ალბომი „ბარიტონის არიები“. გამოცემულია DVD - ჯუზეპე ვერდის – „ოტელო“, ო. მასნეს – „ტაისი“, პეტრე ჩაიკოვსკის – „პიკის ქალი“, ჯუზეპე ვერდის – „ბალ-მასკარადი“ და სხვა.
2009 წელს ქალაქ თბილისში მან დააარსა საქველმოქმედო ფონდი „თანადგომა“, რომლის მიზანია ფინანსურად დაეხმაროს ღვაწლმოსილ მომღერლებს, საოპერო თეატრის წამყვან მსახიობებს. 2010 წლიდან ტარდება ლადო ათანელის სახელობის ვოკალისტთა კონკურსი ახალგაზრდა ნიჭიერი ვოკალისტების (35 წლის ასაკამდე) გამოსავლენად და საერთაშორისო სარბიელზე მათ გასაყვანად.
2011 წელს ლადო ათანელს მიენიჭა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია და დაჯილდოვდა ოქროს მედლით. ამავე წელს საქართველოს მწერალთა კავშირის მიერ იგი აღიარებეს „სიკეთის“ რაინდად. 2015 წელს კი გახდა თავისი მშობლიური დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის საპატიო მოქალაქე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2017) კატეგორია:დედოფლისწყაროს საპატიო მოქალაქეები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
გიორგი პაპიაშვილი
გიორგი პაპიაშვილი (დ. 18 ოქტომბერი, 1973, თბილისი) ― ქართველი კარდიოლოგი, არითმოლოგი, გულის ელექტროფიზიოლოგი, ჯო ენის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის არითმოლოგიის სამსახურის უფროსი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი.
ბიოგრაფია
გიორგი პაპიაშვილი 1973 წლის 18 ოქტომბერს დაიბადა. 1998 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი. 2000 წელს ჩააბარა კარდიოლოგიის რეზიდენტურაში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიაში, რომელიც 2003 წელს დაასრულა და კარდიოლოგიის სპეციალობა მიიღო. 2005–2006 წლებში ბარსელონის უნივერსიტეტის კლინიკურ ჰოსპიტალში (ბარსელონა, ესპანეთი) გულის კლინიკურ ელექტროფიზიოლოგიას სწავლობდა პროფესორ ჯოზეფ ბრუგადას ხელმძღვანელობით. 2009-2010 წლებში ბრიუგეს AZ Sint Jan ჰოსპიტალში გაიარა ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის ფელოუშიპი გულის ელექტროფიზიოლოგიასა და აბლაციებში რთული არითმიების აბლაციის მიმართულებით, პროფესორ მატიას დუიცჰავერის ხელმძღვანელობით. 2012-2019 წლებში დოქტორანტურაზე სწავლობდა დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში.
1998-2001 წლებში სამედიცინო სამსახური 009-ის ექიმი იყო. 1998-2003 წლებში თბილისის გულისა და სისხლძარღვთა კლინიკაში კარდიოლოგად მუშაობდა. 2002-2005 წლებში სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურში მუშაობდა. 2007 წელს აკადემიკოს ნიკოლოზ ყიფშიძის სახელობის საუნივერსიტეტო კლინიკაში არითმოლოგიური სამსახური ჩამოაყალიბა, რომლის ხელმძღვანელადაც 2010 წლამდე მუშაობდა. 2016 წელს ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტალში არითმოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი იყო. 2017 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრის პარალელურად კლინიკა „ჰელსიკორში“ დაიწყო მუშაობა, სადაც არითმოლოგიურ დეპარტამენტს ხელმძღვანელობს.
2006 წელს ჯო ენის სამედიცინო ცენტრში არითმოლოგიური სამსახური და ელექტროფიზიოლოგიური ლაბორატორია ჩამოაყალიბა, რომელსაც დღემდე ხელმძღვანელობს.
2007 წელს პოსტსაბჭოთა სივრციდან პირველმა ჩააბარა ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის სასერტიფიკაციო გამოცდა გულის ელექტროფიზიოლოგიასა და აბლაციებში და 2009 წელს ამ მიმართულებით სრული ევროპული აკრედიტაცია მიენიჭა. 2019 წელს მიიღო ევროპის გულის რიტმის ასოციაციის სერტიფიცირება გულის რიტმის დარღვევების სამკურნალო იმპლანტირებად მოწყობილობებში.
2011 წელს ქართველ კოლეგებთან ერთად დააფუძნა საქართველოს გულის რიტმის ასოციაცია (GeHRA). 2011-2019 წლებში ამ ასოციაციის პირველი პრეზიდენტი იყო.
გიორგი პაპიაშვილმა პირველმა ჩაატარა საქართველოში გულის ეპიკარდიული კარტირება, წინაგულთა ფიბრილაციის (მოციმციმე არითმიის“) აბლაცია ფაზური რადიოსიხშირით, კათეტერული აბლაცია სრულიად რენტგენო-დასხივების გარეშე, კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორის სრულად ექსტრაკარდიული იმპლანტაცია, პირველი ჰისის კონის კარდიოსტიმულატორის იმპლანტაცია.
მშობლიური ენის გარდა ფლობს რუსულ, ინგლისურ და ესპანურ ენას. არის ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორი. გამოქვეყნებული აქვს 18 ნაშრომი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ეგნატე IV (ანტიოქიის პატრიარქი)
პატრიარქი ეგნატე IV (البطريرك أغناطيوس الرابع,, ერისკაცობაში — ჰაზიმ ჰაბიბ ჰასაადი; დ. 5 დეკემბერი, 1921, მუხრადა, სირია — გ. 5 დეკემბერი, 2012, ბეირუთი, ლიბანი) — ანტიოქიის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსი; 1979-2012 წლებში პატრიარქი. სრული წოდება: „უნეტარესი პატრიარქი ღვთისა ქალაქისა ანტიოქიისა, სირიისა, კილიკიისა, არაბეთისა, შუამდინარეთისა და სრულიად აღმოსავლეთისა.“
ბიოგრაფია
მინი|მარცხნივ|ეგნატე IV ეგნატე IV დაიბადა სირიის ჰამას მუნიციპალიტეტის სოფ. მუხრადაში, მართლმადიდებელი არაბების ოჯახში. იგი ბავშვობიდან დაუკავშირდა ეკლესიას;
ბეირუთში, ლიბანში სწავლის პერიოდში მსახურობდა ჯერ მნათედ, შემდეგ კი დიაკვნად;
1945 წელს გაემგზავრა პარიზის წმინდა სერგის მართლმადიდებლურ საღვთისმეტყველო ინსტიტუტში;
პარიზიდან დაბრუნების შემდეგ დააარსა ბალამანდის მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო სემინარია ლიბანში, სადაც წლების მანძილზე მუშაობდა დეკანის თანამდებობაზე;
მეორე მსოფლიო ომის დროს მომავალი პატრიარქი სათავეში ჩაუდგა სირიელი და ლიბანელი მართლმადიდებელი ახალგაზრდების მოძრაობას, რომლის შედეგად უამრავი არაბი მივიდა ეკლესიაში და ირწმუნა მართლმადიდებლობა;
1961 წელს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად;
1970 წელს გადაყვანილ იქნა ლათაქიის მიტროპოლიტად (სირია);
მღვდელმთავრობის დროს მან დანერგა ხშირი ზიარების პრაქტიკა, რადგანაც იმ პერიოდში გავრცელებული ტრადიციით, არაბი მართლმადიდებლები, განსაკუთრებით საერო პირები პრაქტიკულად არ ეზიარებოდნენ. მას ეკუთვნის არაერთი რეფორმა საეკლესიო ცხოვრებაში;
1979 წელს მიტროპოლიტი ეგნატე არჩეულ იქნა ანტიოქიისა და სრულიად აღმოსავლეთის პატრიარქად. აღსაყდრება აღესრულა ამავე წლის 2 ივლისს. აღსაყდრების დღეს მან ბრძანა:
გარდაიცვალა 2012 წლის 5 დეკემბერს ბეირუთის წმინდა გიორგის სახელობის ჰოსპიტალში ინსულტით.
უნეტარესი ეგნატე IV მშობლიური არაბულის გარდა ფლობდა ინგლისურ და ფრანგულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ანგოლდი
250პქ|მინი|მარჯვნივ ანგოლდი — ვაშლის ჯიში. მიღებულია 1993 წელს ჩეხეთის მეხილეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის სელექციური პროგრამის (ი. ბლაჟეკი) განხორციელების შედეგად, ჯიშების — A28/39 (ანტონოვკა × თავისუფალი დამტვერვა) და გოლდენ დელიშესის შეჯვარებით. საქართველოში შემოტანილია 2010 წელს, ვაზისა და ხეხილის სარგავი მასალის წარმოების ეროვნული ცენტრის (2014 წლიდან სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის სოფ. ჯიღაურას ექსპერიმენტული ბაზა) მიერ.
საშუალო ზრდის, გაშლილი განიერპირამიდული ფორმის ხეა განტოტვილი ვარჯით. აქვს გრძელი სანაყოფე ტოტები; საშუალო სიდიდის, მუქი მწვანე და პრიალა ფოთლები. ყვავილი საშუალო ზომის და ღია ვარდისფერია. ისხამს საშუალოზე მსხვილ ან მსხვილ (მასა 205–230 გ), მომრგვალო ფორმის ნაყოფს. აქვს სწორი და გრძელი ყუნწი. ნაყოფი ძირითადად მომწვანო-ყვითელია და დაფარულია წითელი მფარავი შეფერვით. რბილობი ყვითელი, საშუალოდ მკვრივი კონსისტენციისა და წვნიანია, აქვს კარგი საგემოვნო თვისებები (მომჟავო, ოდნავი არომატით). ერთი ხის საშუალო მოსავალი 13,5–16,4 კგ-ია (1 ჰა-ზე, 3000 ხეზე გაანგარიშებით, 40,5–49,2 ტონა).
ჯიში ქეცისადმი იმუნურია, მაგრამ მიმღებიანია ნაცრის მიმართ. მაღალხარისხოვანი სადესერტო მიმართულების, ზამთრის სიმწიფის პერიოდის ჯიშია. აპრილ-მაისამდე კარგად ინახება სამაცივრო პირობებში (0–1 °C).
სქოლიო
კატეგორია:ვაშლის ჯიშები
884
თარიღი უცნობია
*
აფხაზეთის ომის სამხედრო-პოლიტიკური ქრონიკა (1992–1993)
წარმოდგენილ სტატიაში შეძლებისდაგვარად მოცემულია აფხაზეთის ომის სამხედრო-პოლიტიკური ქრონიკა. 1992—1993 წლების აფხაზეთის ომი მიმდინარეობდა საქართველოს რესპუბლიკის სამთავრობო ჯარებსა და სეპარატისტულად განწყობილ ეთნიკურ აფხაზთა ერთ ნაწილს შორის. თუმცა, ამ კონფლიქტს აგრეთვე განიხილავენ, როგორც რუსერთ–საქართველოს ომს. სამხედრო დაპირისპირება 13 თვე გაგრძელდა (1992 წლის 14 აგვისტრო – 1993 წლის 27 სექტემბერი). გარდა რუსეთის ფედერაციის არმიის რეგულარული სამხედრო ნაწილებისა, აფხაზ სეპარატისტთა მხარეს ასევე იბრძოდნენ ადგილობრივი სომხები (ბაგრამიანის სახელობის ბატალიონი), რუსეთის უშიშროების სამსახურების მიერ დაქირავებული მებრძოლები ჩრდილოეთ კავკასიიდან, კაზაკთა შეიარაღებული მილიციის მეომრები, რომელთაც არაოფიციალურად მხარს უჭერდა რუსეთის სამხედრო ბაზის გარნიზონი გუდაუთაში, საიდანაც აფხაზურმა ფორმირებებმა ომის დაწყებისთანავე მიიღეს სამხედრო აღჭურვილობა.
ომის პერიოდში და შემდეგ განსაკუთრებული სისასტიკით განხორციელდა ქართველების ეთნიკური წმენდა. აფხაზეთიდან გაძევებულ იქნა 300 ათასამდე ქართველი, ლტოლვილად იქცა 30 ათასი რუსი, 25 ათასი აფხაზი, სომეხი, ბერძენი, ებრაელი, ესტონელი და სხვა ეროვნების წარმომადგენლები.
აფხაზეთში ქართველების გენოციდი და მშობლიური ადგილებიდან განდევნა ხორციელდებოდა ხუთ ეტაპად: 1. 1991 წ. 17 მარტიდან 1992 წ. 14 აგვისტომდე გუდაუთის სოფლებიდან (ახალო სოფელი, აბგარხუკი) სსრკ–ს შენარჩუნებისათვის ჩატარებული რეფერენდუმის მოწინააღმდეგეთა გასახლება; სოხუმის ფიზიკა–ტექნიკური ინსტიტუტიდან ქართველი სპეციალისტების გაძევება; სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის სასწავლო მეურნეობის (Учхоз) ტერიტორიაზე მცხოვრებ ქართველთა გაყრა და მონოეთნიკური "აფხაზური გვარდიის" იქ ჩასახლება. 2. 1992 წ. 14 აგვისტოდან 2 ოქტომბრამდე – გუდაუთის რაიონიდან. 3. 1992 წ. 2 ოქტომბრიდან 1993 წ. 16 სექტემბრიდან – გაგრის ზონიდან. 4. 1993 წ. 16 სექტემბრიდან 30 სექტემბრამდე – სოხუმიდან, სოხუმის, გულრიფშის, ოჩამჩირისა და გალის რაიონებიდან. 5. 1993 წლის სექტემბრიდან დღემდე.
აგვისტო
14 აგვისტო
-საქართველოს სახელმწიფო საბჭოს გადაწყვეტილებით პოლიციის ნაწილები გაიგზავნა აფხაზეთში. ამის შესახებ ინფორმირებული იყო აფხაზეთის ხელმძღვანელობა და ეს ოპერაცია კომუნიკაციების დაცვას ითვალისწინებდა. საქართველოს პოლიციას წინ მიუძღოდა სოხუმის ბატალიონი სოსო ახალაიას (აფხაზეთის შსს სოხუმის სამმართველოს ყოფილი თანამშრომელი) მეთაურობით, რომელიც სამხრეთ ოსეთში სამშვიდობო ოპერაციაში მონაწილეობის შემდეგ უბრუნდებოდა დისლოკაციის ადგილს. შემდეგ მოდიოდა შენაერთი თბილისის პოლიციის სამმართველოს უფროსის დ. ზეიკიძის მეთაურობით.
- პირველი შეტაკება მოხდა ოჩამჩირის რაიონ სოფ. ოხურეისთან, სადაც აფხაზმა „გვარდიელებმა“ მოულოდნელად ცეცხლი გაუხსნეს პოლიციელთა კოლონას.
- მეორე შეტაკება გულრიფშის რაიონის დასახლება აგუძერაში მოხდა, რომლის დროსაც განადგურდა ქართველთა ერთი ჯავშანმანქანა.
- შეტაკება მოხდა აგრეთვე გულრიფშის რაიონ სოფ. მაჭარასთან, სადაც დაიჭრა ერთი ქართველი და დაიღუპა აფხაზი „ბოევიკი“, რომელიც საცხოვრებელი კორპუსის სახურავიდან უშენდა ცეცხლს გზატკეცილზე მოძრავ კოლონას.
- ჩასაფრებულმა აფხაზმა ბოევიკებმა ააფეთქეს დისლოკაციის ადგილისკენ (ალკკ XV ყრილობის სახელობის ტურბაზა) მიმავალი ს. ახალაიას რაზმის ქვეითთა ჯავშანმანქანა. აფეთქების ადგილას რატომღაც აღმოჩნდნენ რუსეთის ცენტრალური ტელევიზიის წარმომადგენლები, რომლებმაც უმოკლეს დროში მსოფლიოს ამცნეს, რომ „ქართული არმია ტანკებით შეიჭრა აფხაზეთში და მოახდინა მისი ოკუპაცია“.
- სისხლისღვრისა და შემდგომი გართულებების თავიდან აცილების მიზნით ქართული შენაერთები ქალაქის შემოგარენში დაბანაკდნენ.
- სეპარატისტებმა მობილიზაცია გამოაცხადეს (სერგეი შამბამ მიმართა აფხაზი ეროვნების მოსახლეობას, რათა შეკრებილიყვნენ ადრე დათქმულ ადგილებში). აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა, ფაქტობრივად კი ვ. არძინბამ ერთპიროვნულად მიიღო შესაბამისი გადაწყვეტილება.
15 აგვისტო
-გაგრის ზონაში ზღვიდან გადმოისხა მცირერიცხოვანი ქართული სამხედრო შენაერთი.
- სოხუმში ჩამოდიან თენგიზ სიგუა, ჯაბა იოსელიანი. აფხაზებთან მოლაპარაკებაში (ის თავიდან იგეგმებოდა ე.წ. სტალინის აგარაკზე - საქართველოს მინისტრთა საბჭოს დასასვენებელ სახლში, რომელიც სოხუმის შემოსასვლელში მდებარეობს, მაგრამ სერგეი ბაგაფშის მოთხოვნის შემდეგ ადგილი შეიცვალა) ქართული მხრიდან მონაწილეობდნენ: თ. სიგუა, ჯ. იოსელიანი (საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს წევრი), თამაზ ნადარეიშვილი (აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე), ვ. ყოლბაია (დეპუტატი), ნ. მესხია (დეპუტატი), ა. იოსელიანი (აფხაზეთის უშიშროების სამსახურის უფროსი). აფხაზური მხრიდან შეხვედრაში მონაწილეობდნენ: სერგეი ბაგაფში (აფხაზეთის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე), ზ. ლაბახუა (მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე), ა. ანქვაბი (დეპუტატი, შ/ს მინისტრი), ზ. აჩბა, სერგეი შამბა და დ. ფილია (დეპუტატები). საუბრის შემდეგ თ. სიგუამ მათ განუცხადა, რომ ვლადისლავ არძინბასთან შეთანხმებული იყო პოლიციის შენაერთის შემოყვანა კომუნიკაციების გაკონტროლების მიზნით, რამაც გაკვირვება და შეშფოთება გამოიწვია აფხაზურ მხარეში. თ. სიგუამ მოითხოვა ვ. არძინბასთან შეხვედრა, მაგრამ აფხაზთა ლიდერმა ამას თავი აარიდა და დიალოგზე უარი განაცხადა. ზ. ლაბახუას წინადადებით მიღწეულ იქნა შეთანხმება, რომ 200-200 კაციანი აფხაზურ-ქართული სამხედრო შენაერთი მდ. ფსოუდან სამეგრელომდე დაიცავდა რკინიგზასა და სხვა კომუნიკაციებს, მაგრამ შემუშავებულ დოკუმენტს ხელი არ მოეწერა. ს. ბაგაფშმა სოხუმიდან გასვლისათვის ითხოვა დრო. ამით დასრულდა ეს მოლაპარაკება. აფხაზები დროის გაყვანას ცდილობდნენ.
16 აგვისტო
- გაგრაში გაიმართა ქართული და აფხაზური პოლიტიკური ორგანიზაციებისა და შეიარაღებული ფორმირებების წარმომადგენელთა შეხვედრა. შეთანხმდნენ, რომ ქართული დესანტი არ შევიდოდა გაგრაში და დარჩებოდა განთიად-ლესელიძეში და კონტროლს იქიდან გაუწევდა რკინიგზასა და ავტოტრასას. შეთანხმება ძალაში 16 აგვისტოს შევიდა.
- სოფ. ბზიფის ავტოტრასაზე აფხაზებმა პიკეტები დააყენეს. რამდენიმე საათში ქართული პიკეტები გაჩნდნენ სოფ. კოლხიდასთან, სადაც მოხდა მძევლების გაცვლა.
- გაგრის ადმინისტრაციის მეთაურმა რ. იაზიჩბამ განაცხადა, რომ ქართულ მხარესთან შეთანხმებით ბიჭვინთიდან დაიწყება დამსვენებლების გადაყვანა ფოთში.
– ვ. არძინბამ გაავრცელა მიმართვა: "Парламентам, Президентам, Народам мира", რომელშიც ხაზგასმული იყო, რომ ქართული ჯარი შეიჭრა "на территорию Республики Абхазия с целью её оккупации". .
18 აგვისტო
- ვ. არძინბას ხელისუფლებამ დატოვა სოხუმი (თან გაიყვანეს როგორც მსუბუქი, ასევე სატვირთო ავტომანქანები, ტაქსები, ავტობუსები, გაძარცვეს რესპუბლიკური სააფთიაქო სამმართველო და წაიღეს ნარკოტიკული საშუალებებისა და სხვა მედიკამენტების მთელი მარაგი).
- ქართული შენაერთები შევიდნენ სოხუმში. საცხოვრებელი სახლების სახურავებიდან მათ შეხვდათ საკმაოდ ორგანიზებულ სნაიპერთა ჯგუფების წინააღმდეგობა, რომელსაც ორივე მხრიდან მოჰყვა მსხვერპლი (ქართული მხრდან დაიღუპა ქ. სოხუმის შჯ სამმართველოს ოფიცერი ნ. ქეცბაია). შემდგომ ქართულმა შენაერთებმა ბრძანებისამებრ პოზიციები მდ. გუმისთასთან დაიკავეს, თუმცა წინ წაწევა თავისუფლად შეეძლოთ, რადგან ე.წ. აფხაზური გვარდია პანიკურად გარბოდა გუდაუთის მიმართულებით.
- გუდაუთიდან გაგრაში ჩაიყვანეს დატყვევებული ქართველი ჟურნალისტი ალექსანდრე ბერულავა.
- საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ბრძანებით ქ. სოხუმში „კრიმინოგენური ვითარების მკვეთრი გამწვავებასთან დაკავშირებით" გამოცხადდა მოქალაქეთა ქცევის განსაკუთრებული რეჟიმი 18 აგვისტოდან 18 სექტემბრამდე. კომენდანტად დაინიშნა გენერალ-მაიორი გ. გულუა.
- გროზნოში კავკასიის მთიელ ხალხთა კონფედერაცია იღებს გადაწყვეტილებას, მოხალისეები გააგზავნოს აფხაზეთში.
19 აგვისტო
- აფხაზები ტოვებენ გაგრას და ქართული შენაერთები იკავებენ მას. ქალაქის კომენდანტად დაინიშნა „მხედრიონელი" ბ. ფირცხელიანი, მოადგილედ ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების წევრი ჯ. ლატარია.
- ლესელიძეში ჩავიდნენ საქართველოს ხელმძღვანელობის მიერ შექმნილი საევაკუაციო კომისიის წევრები.
20 აგვისტო
- არმავირში გაიმართა ჩრდილო კავკასიის რესპუბლიკების, როსტოვის ოლქის, სტავროპოლისა და კრასნოდარის მხარეების ხელმძღვანელთა ანტიქართული შეხვედრა. ბ. ელცინისადმი მიმართვაში მათ გამოთქვეს შეშფოთება აფხაზეთში მიმდინარე მოვლენებზე რუსეთის ფედერაციის მთავრობის „დაგვიანებული" რეაქციის გამო.
- საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროსთან შეთანხმებით თბილისიდან შემოსული მედიკამენტები გაგრიდან გადაეცა გუდაუთის (ე.ი. აფხაზური მხარე) რაიონულ საავადმყოფოს.
- საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილის ა. ჯორბენაძემ განაცხადა, რომ აფხაზეთიდან გაიყვანეს 15 ათასი დამსვენებელი რუსეთიდან.
22 აგვისტო
- აფხაზურმა და კონფედერატების შენაერთებმა გადმოლახეს მდ. გუმისთა, მაგრამ საქართველოს ეროვნულმა გვარდიამ ისინი უკუაგდო.
- ტელევიზიით გამოვიდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების სარდალი გ. ყარყარაშვილი, რომელმაც მკვეთრი შეფასება მისცა მოწინააღმდეგის აღნიშნულ გამოხდომას. მისი გამოსვლა გამოირჩეოდა რადიკალიზმითა და შეუწყნარებლობით.
- შეიარაღებულმა აფხაზებმა დააპატიმრეს და გუდაუთაში წაიყვანეს ეშერელი ა. ჩხეიძე, სადაც მას და კიდევ სამ ქართველს სასტიკად სცემეს.
- ჩეჩენი ეროვნების შეიარაღებულმა პირებმა სასტიკად სცემეს ეშერელი ე. მალიუკი ქართველების მიმართ გამოჩენილი სიმპათიის გამო. მათვე გააუპატიურეს არასრულწლოვანი ქართველი ლ. ცი-ა. სოფ. ორჯონიკიძეში აფხაზებმა თავის სახლში მოკლეს ცოლ-ქმარი ნ. და რ. ლობჟანიძეები. .
29 აგვისტო
– ბრძოლები გაიმართა გაგრის რ–ნ სოფ. მამზიშხასთან, საიდანაც უკან დაიხიეს ქართულმა რაზმებმა.
30 აგვისტო
- თბილისიდან სოხუმში ჩაფრინდა სომხეთის პარლამენტის წევრთა ჯგუფი უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრის, პარტია „დაშნაკცუტიუნის" წევრის სეირან ბაგდასარიანის ხელმძღვანელობით. კვირას ისინი შეხვდნენ თ. ნადარეიშვილსა და სხვა დეპუტატებს. სომეხმა პარლამენტარებმა მოინახულეს ქართველების მიერ კონტროლირებადი სომხური სოფლები და გაემგზავრნენ ვ. არძინბასთან შესახვედრად. მათი ვიზიტის მიზანი იყო აფხაზეთში მცხოვრები სომხების უსაფრთხოების საკითხის შესწავლა.
31 აგვისტო
-16 საათისთვის სოხუმის რ-ნ სოფ. ქვემო ეშერის მიმართულებით გადავიდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების რაზმი, რომელსაც მძაფრი წინააღმდეგობა შეხვდა იქვე განლაგებულ რუსეთის არმიის სამხედრო ნაწილისაგან. ამ რაზმმა აიღო სოხუმის ნავთობბაზა და წისქვილკომბინატი.
- წითელი ჯვრის ქ. სოჭის საქალაქო კომიტეტმა გუდაუთის ცენტრალურ საავადმყოფოს გადასცა 50 ათასი მანეთის მედიკამენტები. წითელი ჯვრის შუამდგომლობით აფხაზეთში გაიგზავნა 350 ტონა ჰუმანიტარული ტვირთი ჩრდილოეთ კავკასიიდან. აფხაზეთიდან 57 ლტოლვილმა სოჭში მიიღო ფულადი კომპენსაცია 42 ათასი მანეთის ოდენობით.
- შექმნილი სიტუაცია აფხაზეთში მოითხოვდა სპეციალური სტრუქტურის ჩამოყალიბებას, რომელიც იმუშავებდა სოციალურ-ეკონომიკურ საკითხებზე. ამიტომ შეიქმნა აფხაზეთში მდგომარეობის სტაბილიზაციის დროებითი კომისია, რომელსაც დაეკისრა აღმასრულებელი ხელისუფლების ფუნქციები შესაბამისი სტრუქტურების შექმნით. მასში ძირითადად შევიდნენ აფხაზეთის ეროვნული ერთიანობის საბჭოს წევრები. დროებითი კომისიის თავმჯდომარედ დაამტკიცეს გ. ლომინაძე. .
- შეიქმნა ჰუმანიტარული და სხვა დახმარებების კომისია, რომელსაც სათავეში ჩაუდგნენ გ. ნაჭყებია (აფხაზეთის საპენსიო ფონდის თავმჯდომარე)და დეპუტატი ე. ასტემიროვა.
სექტემბერი
1 სექტემბერი
- წმიდა მარიამ ღვთისმშობლის დღესასწაულთან დაკავშირებით საქართველოს შეიარაღებულ ძალების სოხუმის გარნიზონის ხელმძღვანელობამ გაათავისუფლა 17 აფხაზი სამხედრო ტყვე.
- აღსდგა აფხაზეთის ტელევიზიის გადაცემები, რომლის ორგანიზება დაევალა დეპუტატ ვ. ყოლბაიას. საქართველოს ტელევიზიის თანამშრომელთა დახმარებით სოხუმიდან გადაცემები ვრცელდებოდა მთელი აფხაზეთის ტერიტორიაზე. აფხაზური ტელევიზია გადაცემებს აწარმოებდა გუდაუთიდან, რომელიც ვრცელდებოდა გუდაუთის რაიონსა და ნაწილობრივ გაგრაზე.
- აფხაზეთის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, 14-31 აგვისტოს მონაცემებით, ამ პერიოდისათვის საომარი შეტაკებების დროს დაიღუპა 130 სხვადასხვა ეროვნების ადამიანი, დაიჭრა 510.
2 სექტემბერი
- ქართულმა შენაერთებმა ღამით განახორციელეს შეტევა სოფელ ეშერის მიმართულებით, მაგრამ უშედეგოდ.
3 სექტემბერი
- მოსკოვში რუსეთის შუამავლობით და გარანტიით ხელმოწერილ იქნა შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალთა დაშორიშორების შესახებ. ამ დოკუმენტში კონფლიქტის მხარეებად დაფიქსირდნენ აფხაზეთის ქართველობა და აფხაზები, ამიტომ მას ხელი ე. შევარდნაძესთან, ბ. ელცინთან, ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკების ხელმძღვანელებთან ერთად ვ. არძინბამ და თ. ნადარეიშვილმა მოაწერეს.
5 სექტემბერი
- ქართულმა მხარემ შეასრულა შეთანხმება და ჯარებმა დატოვეს პოზიციები. ადგილობრივი მოსახლეობა დაცვის გარეშე დარჩა. აფხაზებმა დაარღვიეს შეთანხმება და დაიკავეს ქართველების მირ განთავისუფლებული ადგილები. ამის შემდეგ დახოცეს სოფ. ქვემის ჩარჩენილი ქართველები.
8-9 სექტემბერი
- აფხაზებმა სახლიდან ძალით გაიყვანეს ქვემო ეშერელი მამა-შვილი თ. და ო. ბერულავები, რომლებიც უგზო-უკლოდ დაიკარგნენ. სახლიდან გაიყვანეს და შემდეგ მოკლეს ამავე სოფლის მცხოვრებლები ე. უგრეხელიძე და დ. მინაძე. ყაჩაღური თავდასხმები მოაწყვეს აფხაზმა „გვარდიელებმა“ ბ. ლომთაძის, დ. დემეტრაძისა და რ. კურდღელიას სახლებზე, წაიყვანეს ავტომანქანები და გაძარცვეს, გააუპატიურეს ეშერელი ვ. ს-ი, მ. მ-ა. გუდაუთის რაიონის სოფ. ორჯონიკიძეში აფხაზებმა საკუთარ სახლში მოკლეს ცოლ-ქმარი ნ. და რ. ლობჟანიძეები.
14 სექტემბერი
- გაგრის ზონის კოლხიდის მიდამოებში გაიმართა მძიმე შეტაკებები ქართულ და აფხაზურ შენაერთებს შორის. ქართული მხრიდან დაიღუპნენ: მიშა ნოზაძე, გურამ გულავა, მაიზერ ბაიაძე, ვოვა ბელიმონოვი, მიშა გამკაძე (შტაბის უფროსი); მძიმედ დაიჭრნენ ზაზა ჯოხარიძე და გურამ მექვაბიშვილი, რომლებმაც შემდეგ "ავაზას" ერთ ნაწილთან ერთად ბრძოლა გააგრძელეს გაგრის ბატალიონის შემადგენლობაში. .
19 სექტემბერი
22 სექტემბერი
- აფხაზეთში მდგომარეობის სტაბილიზაციის დროებითი კომისიის გადაწყვეტილებით შეიქმნა საომარი მოქმედებების ზონიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა დახმარების სპეციალური კომისია. ანალოგიური სტრუქტურები შეიქმნა აფხაზეთის ყველა ქალაქსა და სოფელში.
24 სექტემბერი
- რუსეთის სამართალდამცავი ორგანოების მიერ მთიელ ხალხთა კონფედერაციის ასამბლეის პრეზიდენტის მ. შანიბოვის დაპატიმრებასთან დაკავშირებით გაიმართა ამ ორგანიზაციის საგანგებო სხდომა.
- სერგეი ბაბურინის (რუსეთის ფედერაციის დეპუტატი) ინიციატივით გაიმართა რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი საბჭოს დახურული სხდომა, რომელზეც განიხილეს აფხაზეთის მოვლენების გამო ჩრდილოეთ კავკასიაში შექმნილი მდგომარეობა. მიღებულ იქნა დადგენილება აფხაზეთის მოვლენებთან დაკავშირებით ჩრდილოეთ კავკასიაში შექმნილი საზოგადოებრივ*პოლიტიკური სიტუაციის შესახებ“, რომელიც საქართველოს ხელისუფლებამ შეაფასა როგორც ქვეყნის საშინაო საქმეებში უხეში ჩარევა.
27 სექტემბერი
- მთიელ ხალხთა კონფედერაციის ასამბლეის პრეზიდენტი მ. შანიბოვი გაათავისუფლეს პატიმრობიდან. აფხაზ სეპარატისტთა ხელმძღვანელობამ გააკეთა განცხადება მთიელ ხალხთა კონფედერაციის ჯარების აფხაზეთიდან გაყვანის შეჩერების შესახებ.
- გაიმართა ღამის ბრძოლები ოჩამჩირის რაიონ სოფელ მერკულასთან.
- ვ. არძინბას ხელისუფლებამ გუდაუთაში განაცხადა, რომ არ აპირებს აფხაზეთიდან კავკასიის მთიელ ხალხთა კონფედერაციის დაქირავებულ მებრძოლთა გაყვანას.
- ე. შევარდნაძის სამთავრობო ძალებმა საქართველოს ყოფილი (ზვიად გამსახურდიას) ხელისუფლების მომხრე შეიარაღებული ფორმირებები განდევნეს სენაკიდან.
10-30 სექტემბერი
- მოსკოვის 3 სექტემბრის შეთანხმების საფუძველზე ქართულმა მხარემ გაგრის ზონიდან გაიყვანა შეიარაღებული შენაერთები. ქალაქში დარჩა მხოლოდ ადგილობრივი მოსახლეობისაგან შექმნილი მოხალისეთა რაზმი.
ოქტომბერი
1 ოქტომბერი
2-3 ოქტომბერი
– მოწინააღმდეგემ დილის 6 საათზე დაიწყო შეტევა და საღამოსთვის აიღო ქ. გაგრა, სადაც განხორციელდა მშვიდობიანი ქართული მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობები.
- ქართულმა სამხედრო ხელმძღვანელობამ მოსთხოვა რუსეთის არმიის წარმომადგენლებს მდ. გუმისთიდან გაეყვანა საკუთარი შენაერთები.
– მოწინააღმდეგემ ხელში ჩაიგდო დაახლოებით 20 ერთეული ჯავშანტექნიკა.
3 ოქტომბერი
- მ. შანიბოვის აქტიური მონაწილეობით ჩატარდა მხკ-ის საგანგებო ყრილობა. ორგანიზაციას ეწოდა კავკასიის ხალხთა კონფედერაცია. მასზე მიიღეს გადაწყვეტილება, გაეფართოებინათ აფხაზეთში აფხაზ სეპარატისტთა მხარდაჭერა, კერძოდ, მხარი დაუჭირეს საომარ მოქმედებებში რუსეთიდან შემოგზავნილ კაზაკთა რაზმების მონაწილეობას.
3-4 ოქტომბერი
- განხორციელდა აფხაზთა და კონფედერატთა შეტევა გუმისთაზე ე.წ. „დვურეჩიასთან“, სოფელ კამანისა და შრომის მიმართულებით. დროებითი წარმატების შემდეგ საქართველოს ეროვნული გვარდიის მე-3 ბრიგადის (შემდგომ თავდაცვის სამინისტროს მე-2 საარმიო კორპუსის 23-ე მოტომსროლელი ბრიგადის) მებრძოლებმა მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალა და ტექნიკა გაანადგურეს.
5 ოქტომბერი
– ქართული შენაერთის უშედეგო კომტრშეტევა გაგრაზე სანატორიუმ "უკრაინის" მიდამოებში. საღამოსთვის მოწინააღმდეგე გავიდა "ხოლოდნაია რეჩკათან".
- რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა საქართველოს კუთვნილი ვერტმფრენი მი-8 ჩამოაგდეს.
6 ოქტომბერი
– აფხაზებმა ფსოუსთან აღმართეს დროშა. ამ დღეს მათ პირველად გამოიყენეს ე. წ. მოტოდეკტოპლანები ქართველთა პოზიციების დასაბომბად.
7–8 ოქტომბერი
– სოფელ ლიხნში პირველად გაიმართა აფხაზ–აბაზინ ხალხთა მსოფლიო კონგრესი.
11 ოქტომბერი
- საქართველოში ჩატარდა პირველი პოსტკომუნისტური პარლამენტის არჩევნები. აფხაზეთში არაკონტროლირებადი (გაგრის ზონა და გუდაუთის რაიონი, ქ. ტყვარჩელის ზონა) ტერიტორიებისა და გალის რაიონის გარდა (აქ აქტიურობდნენ ზ. გამსახურდიას მომხრეები, რომლებმაც ჩაშალეს არჩევნები) მოსახლეობამ ყველგან გამოხატა თავისი ნება.
– ქართულმა ავიაციამ დაბომბა ქ. ტყვარჩელთან განლაგებული მოწინააღმდეგის პოზიციები.
13 ოქტომბერი
- ქვემო ეშერაში ჩამოაგდეს საქართველოს სუ-25 ტიპის გამანადგურებელი.
18 ოქტომბერი
კიკალეიშვილი
საკუთარი სახელი კიკალეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
აფხაზეთის ომის სამხედრო-პოლიტიკური ქრონიკა (1992–1993)
ოქტომბერი
– სოხუმში დაიწვა აფხაზეთის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტი.
– რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტრომ გამოსცა ბრძანება, რომლითაც აფხაზეთში დისლოცირებულ ჯარებს ოფიციალურად მიეცათ უფლება ცეცხლი გაეხსნათ ქართული ჯარის პოზიციებისთვის.
24 ოქტომბერი
– ოჩამჩირის რ–ნ ც. მერკულასთან გაიმართა ბრძოლები, რომლის დროსაც ქართველებმა დაკარგეს ერთი ტანკი და ჯავშანმანქანა.
– აფხაზურმა ფორმირებებმა უშედეგოდ შეუტიეს ქ. ოჩამჩირეს, რომლის დროსაც მოკლულებით დაკარგეს 40–ზე მეტი მებრძოლი, ხოლო დაახლოებით 20 – ტყვედ ჩავარდა.
31 ოქტომბერი
- საქართველოს ყოფილი ხელისუფლების შეიარაღებული ფორმირებების ხელმძღვანელი ლოთი ქობალია ჩადის სოხუმში და აფხაზურ მხარესთან მოლაპარაკებებში შუამავლის როლს კისრულობს.
ნოემბერი
– ქართული არმიის შეტევა გუმისთის ფრონტზე.
4 ნოემბერი
– აფხაზთა შენაერთების უშედეგო შეტევა სოხუმის რ–ის სოფლებზე კამანი და შრომა.
5 ნოემბერი
- ლოთი ქობალია ექსპრეზიდენტის სხვა მომხრეებთან ერთად ჩადის გუდაუთაში და აფხაზურ მხარეს სთავაზობს ჯოხარ დუდაევის წარმომადგენლებთან ერთად კონფლიქტში შუამავლის როლის შესრულებას.
- 18 საათზე რუსეთის სუ-25 ტიპის ორმა გამანადგურებელმა ცეცხლი დაუშინა ქართულ ბატალიონს მდ. გუმისთასთან.
14 ნოემბერი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. ცხენისწყალთან უტევდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების მე-2 საარმიო კორპუსის 243-ე ბატალიონის ოცეული. ქართველი მებრძოლი რომან სილაგაძე შევიდა მტრის ზურგში, ნაღმმტყორცნით გაანადგურა ორი საბარგო ავტომანქანა, ერთი ტრაქტორი და დიდი ზიანი მიაყენა მოწინააღმდეგეს.
15 ნოემბერი
- 19 საათზე განხორციელდა რუსეთის ავიაციის თავდასხმა მდ. გუმისთაზე განლაგებული საქართველოს საჯარისო ნაწილებსა და სამხედრო პოლიციის პოზიციებზე.
18 ნოემბერი
-13 საათზე სოხუმის შემოგარენის დასახლებულ პუნქტ კელასურზე რუსეთის ფედერაციის საჰაერო თავდასხმის შედეგად დაიღუპა მშვიდობიანი მოსახლეობა.
20 ნოემბერი
– თამაზ ნადარეიშვილი დაინიშნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარედ.
- რუსეთის შეიარაღებული ძალების ზოგიერთი სამხედრო ნაწილის სოხუმიდან გასვლასთან დაკავშირებით გუმისთაზე დროებით შეწყდა ცეცხლი.
24 ნოემბერი
- შეიქმნა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭო, რომლის თავმჯდომარედ დაინიშნა თ. ნადარეიშვილი. ფაქტობრივად, ფუნქციონირება შეწყვიტა ფრაქცია „დემოკრატიულმა აფხაზეთმა" და აფხაზეთში მდგომარეობის სტაბილიზაციის დროებითმა კომისიამ.
- საქართველოს პარლამენტმა მიიღო დადგენილებები „აფხაზეთის საკითხთან დაკავშირებით", „აფხაზეთის საქმეთა კომისიის შექმნის შესახებ" და „გაგრის მოვლენების შემსწავლელი კომისიის შექმნის შესახებ". აფხაზეთის კომისიას (თავმჯდომარე აკადემიკოსი ნიკო ჭავჭავაძე) დაევალა წარმოედგინა წინადადებები აფხაზეთის პოლიტიკური სტატუსის სამართლებრივი ნორმების თაობაზე. პარლამენტმა ცნობად მიიღო აფხაზეთის მინისტრთა კაბინეტის შექმნა.
29-30 ნოემბერი
- აფხაზთა და კონფედერატთა ფორმირებები ჩეჩენ შამილ ბასაევის მეთაურობით ბრძოლით იღებენ ოჩამჩირის რაიონის ყველაზე დიდ ქართულ სოფელ კოჩარას და მთლიანად ანადგურებენ მას.
ნოემბერი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. ჭლოუში ფუნქციონირება დაიწყო სასწავლო ცენტრმა, სადაც რუსი ინსტრუქტორები ასწავლიდნენ აფხაზებს საბრძოლო ხელოვნებასა და სამხედრო ტექნიკას.
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. რეკაში ჩამოყალიბდა აფხაზთა ბატალიონი 150 ადგილობრივი მცხოვრებლისაგან (მეთაური სლავიკ ქიშმარია).
- ოჩამჩირის აფხაზი ეროვნების მოქალაქეებისაგან გუდაუთაში შეიქმნა ბატალიონი „ზიგ-ზაგი“ 220 კაცის შემადგენლობით.
დეკემბერი
1 დეკემბერი
- გუდაუთაში ჩატარდა აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს აფხაზური ნაწილის სესია, რომელზეც სადეპუტატო უფლებამოსილება მოუხსნეს ზოგიერთ ქართველი ეროვნების დეპუტატს იმ მოტივით, რომ ისინი არჩეულნი არიან საქართველოს პარლამენტში (ე.ი. მათი აზრით, სხვა ქვეყნის პარლამენტში, რაც აფხაზეთის კონსტიტუციის დარღვევად ჩათვალეს). ამ შეკრებაზე ქ. სოხუმს უწოდეს „Сухум“, ხოლო ტყვარჩელს - „Ткварчал“.
2–5 დეკემბერი
- რუსეთის ფედერაციის ავიაციამ დაბომბა ქ. სოხუმი.
- 18 საათზე სუ-25 ტიპის ორი თვითმფრინავით განხორციელდა საჰაერო დარტყმები მდ. გუმისთასთან განლაგებულ საქართველოს შეიარაღებული ძალების ნაწილებზე.
6 დეკემბერი
- ტყვარჩელის მიდამოებში კატასტროფა განიცადა რუსეთის ვერტმფრენმა, რომელსაც შეიარაღება გადაჰქონდა და დაქირავებული მეომრები გადაჰყავდა.
7 დეკემბერი
- ოჩამჩირის რაიონის სოფ. ცხენისწყალთან მომხდარ ბრძოლაში დაიღუპა ბატალიონ „თბილისის“ (მეთაური ა. კვაშილავა) 10 მებრძოლი.
9 დეკემბერი
- რუსეთის ავიაციამ დაბომბა სოხუმის საცხოვრებელი უბნები. პირდაპირი დამიზნებით ჭურვები დაუშინეს ქალაქის ბაზრის ტერიტორიას, რასაც მოჰყვა უდანაშაულო 13 სამოქალაქო პირის, მათ შორის რუსი ეროვნების ადამიანთა მსხვერპლი.
- სოხუმი დაიბომბა რუსეთის კუთვნილ ეშერის ე.წ. ლაბორატორიის ტერიტორიიდან, რომელშიც, სავარაუდოდ, ატომური იარაღის კომპონენტები იყო ბაზირებული.
- კოჩარის ბატალიონის მეომრებმა ოჩამჩირის რაიონ სოფ. კოჩარაში, სადაც აფხაზები განსაკუთრებული სისასტიკით გამოირჩეოდნენ, ერთ-ერთ სახლში გამაგრებულ მტერს შეუტიეს. შედეგად დაიღუპა 9 აფხაზი მებრძოლი.
10 დეკემბერი
- რუსეთის ავიაციამ დაბომბა ოჩამჩირის რაიონის სოფ. ახალდაბა, სადაც არავითარი საომარი ოპერაციები არ მიმდინარეობდა. თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 11 ადამიანი.
14 დეკემბერი
- რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ა. კოზირევმა სტოკჰოლმში ევროთათბირის პლენარულ სხდომაზე გამოსვლისას განავითარა აზრი ყოფილი სსრკ-ს ბაზაზე ახალი კონფედერაციის შექმნის შესახებ. აღნიშნული იდეის ავტორად მოგვევლინა რუსეთის ფედერაციის სახალხო დეპუტატთა მე-7 ყრილობა.
15 დეკემბერი
- გულრიფშის რაიონ სოფ. ლათასთან ჩამოგდებულ იქნა რუსეთის სამხედრო-სატარნსპორტო ვერტმფრენი, რომელიც ასრულებდა რეისს ტყვარჩელი-გუდაუთა.
27 დეკემბერი
- ოჩამჩირის რაიონში სეპარატისტთა მიერ ავტომაგისტრალებზე პერმანენტული თავდასხმების აღკვეთის მიზნით საქართველოს ჯარებმა დაიკავეს პოზიციები ტყვარჩელის მიმართულებით დაბა აკვასკამდე.
– სოფელ აკვასკასთან ჩამოაგდეს ქართული ვერტმფრენი და პილოტი საბჭოთა კავშირის გმირი, "ავღანელი" ჯიმი მაისურაძე დაიღუპა.
- მოსკოვში შექმნილმა რუსულ-აფხაზურმა ერთობლივმა საბჭომ და რუსეთის ფედერაციის საემიგრაციო სამსახურმა, თავის თავზე აიღეს აფხაზეთში საბჭოთა არმიის იმ ოფიცერთა და სამხედრო სპეციალისტთა გადასახლების ორგანიზება, რომლებმაც დატოვეს აღმოსავლეთ ევროპა და სსრკ-ს ყოფილი რესპუბლიკები. აღნიშნულ საბჭოს მეთაურობს აფხაზეთის მინისტრთა საბჭრს თავმჯდომარის პირველ მოადგილე ს. ბაღაფში.
იანვარი
2 იანვარი
-13 საათზე აფხაზურმა მხარემ მდ. გუმისთაზე ტანკებიდან ცეცხლი გაუხსნა ქართულ პოზიციებს, დაიჭრა ერთი მებრძოლი. ქვემო ეშერის წისქვილკომბინატის მიდამოებიდან „გრადის“ ტიპის სარაკეტო დანადგარიდან აფხაზებმა ქალაქ სოხუმის საცხოვრებელი სახლების მიმართულებით ისროლეს 10-მდე ჭურვი. დაიჭრნენ მშვიდობიანი მოქალაქეები.
3 იანვარი
- ოჩამჩირის რაიონის სოფ. ცხენისწყალთან აფხაზურმა მხარემ განახორციელა შეტევა, რომელიც მოგერიებულ იქნა. ბრძოლის დროს დაიღუპა 15 აფხაზი და დაიჭრა 4 ქართველი მეომარი.
4-5 იანვარი
5 იანვარი
- აფხაზმა ბოევიკმა დაახლოებით 20 00 საათზე სოხუმის აეროპორტის ტერიტორიას გადაუფრინა დელტოპლანით და დაბომბა საცხოვრებელი კვარტალი. მსხვერპლი არ ყოფილა.
7 იანვარი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. კინდღთან მოხდა შეტაკება. აფხაზურმა შენაერთებმა უკან დაიხიეს. - ოჩამჩირის შემოგარენში ღამის 4 საათზე აფხაზთა დივერსიულმა ჯგუფმა ააფეთქა მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ბოძი. შედეგად ელექტროენერგიის მიწოდება შეუწყდა ქ. სოხუმს, სოხუმის რაიონსა და გულრიფშს.
11 იანვარი
- ოჩამჩირისა და გალის რაიონების საზღვარზე საქართველოს შეიარაღებული ძალების ნაწილებმა დილის 7 საათზე ალყა შემოარტყეს აფხაზთა დივერსიულ ჯგუფს 14 მეომრის შემადგენლობით. მოკლულ იქნა მოწინააღმდეგის სამი მებრძოლი, ხოლო დანარჩენი ტყვედ აიყვანეს.
12 იანვარი
- საქართველოს პარლამენტმა დაამტკიცა გაგრის მოვლენების შემსწავლელი დროებითი კომისიის დებულება.
13 იანვარი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. ფოქვეშთან მოხდა შეტაკება. აფხაზებმა დაკარგეს ორი მეომარი, 10 დაიჭრა.
15 იანვარი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. კუტოლთან მომხდარი შეტაკების დროს დაიღუპა 4 ქართველი და 15 აფხაზი მეომარი. ამ ბრძოლაში აფხაზებმა ჩამოაგდეს საქართველოს შეიარაღებული ძალების ვერტმფრენი.
18 იანვარი
27 იანვარი
- ოჩამჩირის რაიონ სოფ. ცხენისწყალთან მდ. აკვასკას გასწვრივ სპეცდავალებით გავიდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების მე-2 საარმიო კორპუსის 24-ე ბრიგადის სადაზვერვო ჯგუფის. გ-სა და ნ. რ-ის შემადგენლობით. აფეთქებულ იქნა მოწინააღმდეგის მართვის პუნქტი. განადგურებულ იქნა აფხაზების ოთხი საცეცხლე წერტილი.
თებერვალი
4 თებერვალი
- საქართველოს პარლამენტმა მიიღო დადგენილება „რუსეთ-საქართველოს მოლაპარაკებისა და აფხაზეთში კონფლიქტის დამთავრების ღონისძიებათა შესახებ“, რომლის მიხედვით სახელმწიფოს მეთაურსა და მინისტრთა კაბინეტს მიეცა განსაკუთრებული რწმუნებანი მოლაპარაკების საწარმოებლად.
10 თებერვალი
- საქართველოს შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა ე. შევარდნაძემ გამოსცა ბრძანება „ქ. სოხუმისა და ოჩამჩირის ზონის დაცვის ღონისძიებათა შესახებ“. მასში აღნიშნულია: „უკანასკნელ ხანს გუდაუთისა და გუმისთის რაიონებში მოხდა სხვადასხვა ქვეყნიდან შემოსული შეიარაღებული ძალების კონცენტრაცია. არსებობს მონაცემები სეპარატისტებისა და მათი მხარდამჭერი შეიარაღებული ძალების სერიოზული ზრახვების შესახებ ხელში ჩაიგდონ ქ. სოხუმი, გამოიწვიონ სრული დესტაბილიზაცია და ქაოსი მთელს საქართველოში“. დაისახა მთელი რიგი სერიოზული ღონისძიებებისა და შესაბამისი დავალებები მიეცა აღმასრულებელ სტრუქტურებს.
- სახელმწიფოს მეთაურის ბრძანებულებით გურამ გაბისკირია დამტკიცდა ქ. სოხუმის მერად.
- დამთავრდა ქ. ტყვარჩელში ჰუმანიტარული ტვირთების ჩატანის პირველი ეტაპი, რომელიც განახორციელა რუსეთის ხელისუფლებამ. ამ აქციის დროს ადგილზე ჩაიტანეს 139 ტონა ტვირთი და ალყაშემორტყმული ქალაქიდან გამოიყვანეს 2089 ადამიანი. აღნიშნული კოლონა გატარებულ იქნა სოხუმის გავლით.
15 თებერვალი
- სენაკსა და ზუგდიდში მოხდა სამხედრო შეტაკებები სამთავრობო ნაწილებსა და ექსპრეზიდენტის მომხრეთა შორის.
24 თებერვალი
- საქართველოს პარლამენტმა გააკეთა განცხადება, რომელშიც რუსეთი დაადანაშაულა აგრესიაში საქართველოს წინააღმდეგ და მოითხოვა მისი შეიარაღებული ძალების გაყვანა აფხაზეთიდან. განცხადებაში ნათქვამია: „საქართველოს პარლამენტი გმობს კონფლიქტის ზონაში განლაგებული რუსეთის შეიარაღებული ძალების აგრესიულ მოქმედებას საქართველოს მიმართ… ამასთანავე დაბეჯითებით მოითხოვს მიღებულ იქნეს ქმედითი ზომები კონფლიქტის ზონიდან რუსეთის ჯარების დაუყოვნებლივ გასაყვანად“.
25 თებერვალი