cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
სამი პატარა სახელმწიფო მთლიანად შემოფარგლულია მეორე სახელმწიფოს ტერიტორიით (ანკლავები): სან-მარინო და ვატიკანი ესაზღვრება მხოლოდ იტალიას, ლესოთო — მხოლოდ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკას. შვიდი სახელმწიფო მთლიანად შემოფარგლულია ორი სახელმწიფოს ტერიტორიით: მონღოლეთი, ნეპალი, ბჰუტანი, ესვატინი, ლიხტენშტაინი, ანდორა, მოლდოვა. ორი სხვა სახელმწიფოთი გარშემორტყმული ქვეყნების უმრავლესობა ტერიტორიის და მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ასევე პატარებია, მაგრამ მათ შორის არსებობენ დიდებიც (მაგალითად მონღოლეთი).
ეთიოპია, რომელშიც ცხოვრობს 93,8 მილიონი მაცხოვრებელი, მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ყველაზე უფრო დიდია იმ სახელმწიფოებს შორის, რომლებსაც არ გააჩნიათ მსოფლიო ოკეანეზე გასასვლელი. ასევე 30 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს უგანდაში (34,7 მილიონი), უზბეკეთში (31,1 მილიონი) და ნეპალში (30,4 მილიონი).
ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო დიდი სახელმწიფოები, რომლებსაც არ აქვთ მსოფლიო ოკეანეზე გასასვლელი, არიან ყაზახეთი (2 724 900 კმ²); მილიონ კმ²-ზე მეტი ტერიტორია ასევე აქვთ მონღოლეთს (1 566 500 კმ²), ჩადს (1 284 000 კმ²), ნიგერს (1 276 000 კმ²), მალის (1 240 000 კმ²), ეთიოპიას (1 104 300 კმ²), ბოლივიას (1 098 581 კმ²).
მსოფლიო ოკეანეზე გასასვლელი არ აქვთ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის დაშლის შედეგად წარმოქმნილ სახელმწიფოთა უმრავლესობას (9 ქვეყანა 15-დან). ამასთან სომხეთის, აზერბაიჯანის, თურქმენეთის, უზბეკეთის, ყირგიზეთის და ტაჯიკეთის სახელმწიფოთა ტერიტორია მთლიანად შედის გაუდინარი არეების და გაუდინარი წყალსატევების აუზებში — სხვა მსგავსი სახელმწიფოები მსოფლიოში არ არსებობს. ამასთან სახელმწიფოები, რომლებსაც აქვთ კასპიის ზღვაზე გასასვლელი (აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, თურქმენეთი), საერთაშორისო შეთანხმებების საფუძველზე რუსეთის ფედერაციის ევროპული ნაწილის ერთიანი ღრმაწყლიანი სისტემის საშუალებით საწყლოსნო გზებით შეუძლიათ მიიღონ შავ, ბალტიის და თეთრ ზღვებზე გასვლა. დღეისათვის ამ სისტემის საშუალებით გატარებული გემების ტონაჟი შეადგენს 10 ათას ტონამდე, რისი საშუალებითაც ამ სახელმწიფოებს შეუძლიათ გამოიყენონ არა მხოლოდ „მდინარე-ზღვის“ კლასის გემები, არამედ პირდაპირ საზღვაო გემები.
საერთაშორისო წყლებთან გასასვლელის არმქონე ქვეყნების პრობლემები
ჯერ კიდევ ადამ სმითი თავის ნაშრომში „ხალხთა სიმდიდრე“ აღნიშნავდა, რომ ქვეყნის ეკონომიკური მოღვაწეობის მაჩვენებლებისთვის მთავარი მნიშვნელობა აქვს ზღვაზე გასასვლელს და შესაბამისად, სავაჭრო გზებს. დროთა განმავლობაში სახმელეთო ტრანსპორტის და კავშირგაბმულობის განვითარებამ შეამცირა სანაპირო ქვეყნების უპირატესობა იმ ქვეყნებთან შედარებით, რომლებსაც არ ჰქონდათ ზღვაზე გასასვლელი. მაგრამ საზღვაო გადაზიდვები ჯერ კიდევ მთავარ როლს თამაშობდნენ მსოფლიო ვაჭრობაში და ამასთან დაკავშირებით ზღვაზე გასასვლელის არ ქონა ქმნიდა გარკვეულ პრობლემებს. კერძოდ, მეზობელ ქვეყნებს შეიძლება ჰქონდეთ ეკონომიკური ან სამხედრო მიზეზები იმისთვის, რომ თავისი ტერიტორიიდან გადაკეტოს ზღვაზე გასასვლელი ან ტრანზიტი.
საერთაშორისო წყლების გამოყენებაზე სახელმწიფოების უფლებები
საერთაშორისო სამართლის მიხედვით (საერთაშორისო საზღვაო სამართალი 1982 წელი, ნაწილი X), შიდაკონტინენტალურ ქვეყნებს აქვთ ზღვის გამოყენების უფლება. ეს უფლება რეალიზდება ზღვაზე გასასვლელის არმქონე დაინტერესებულ სახელმწიფოებსა და ტრანზიტულ სახელმწიფოებს შორის სპეციალური შეთანხმებების დადების გზით.
შიდაკონტინენტალურ ქვეყნებს შეუძლიათ ჰყავდეთ, უცხოურ პორტებში ბაზირებული, საკუთარი დროშის ქვეშ მცურავი საზღვაო გემები (მაგალითად, ჩეხეთის საზღვაო გემები იყენებენ შჩეცინის პორტს პოლონეთთან შეთანხმების საფუძველზე).
საერთაშორისო წყლებში შიდაკონტინენტალური ქვეყნები თანაბარ საფუძველზე სარგებლობენ ყველა უფლებებით: კერძოდ, მათ აქვთ უფლება განახორციელონ ნაოსნობა, თევზჭერა, საფრენი აპარატების გაფრენები, გაიყვანონ წყალქვეშა კაბელები და მილსადენები.
== ქვეყნების სია, რომლებსაც არ აქვთ გასასვლელი ოკეანეებთან და ზღვებთან ==
სქოლიო
* კატეგორია:პოლიტიკური გეოგრაფია კატეგორია:ქვეყნების სია
პატრა
პატრა (Πάτρα) — ქალაქი საბერძნეთში. მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ უკიდურეს ნაწილში. ქალაქი არის აქაიის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 260 308 კაცი (2011).
კარლეს ალენია
კარლეს ალენია კასტილიო Carles Aleñá Castillo; დ. 5 იანვარი, 1998, მატარო, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ხეტაფეს“ ნახევარმცველი (იჯარით ბარსელონიდან).
პატრა
ქალაქი დააარსეს აქაველებმა ძვ. წ. VI საუკუნეში, მას შემდეგ რაც დორიელები განდევნეს პელოპონესის უდიდესი ნაწილიდან. რომაულ პერიოდში ქალაქმა განვითარების უმაღლეს წერტილს მიაღწია და გახდა ხმელთაშუა ზღვის მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სამრეწველო ცენტრი. III საუკუნის დასასრულს იწყება ქალაქის მნიშვნელობის დაცემა, სავარაუდოდ დამანგრეველი მიწისძვრის გამო.
კარლეს ალენია
მიღწევები
ბარსელონა:(4)
პატრა
IX საუკუნის შუა წლებიდან ქალაქი კვლავ აღმავლობას განიცდის. 1205 წელს მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შედეგად იგი გადავიდა აქაიის სამთავროს, ხოლო XIV საუკუნის შუა ხანებიდან მორეის დესპოტატის მმართველობაში. 1387 წელს ქალაქი დაიპყრეს ჰოსპიტალიერებმა.
კარლეს ალენია
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები
პატრა
1408-1430 წწ. პატრა ვენეციელების ხელშია. 1458 წელს კი დიპყრეს ოსმალებმა. 1687-1715 წლებში კვლავ ვენეციის სამფლობელოა.
გაზაფხულობით ქალაქში იმართება პატრის ფესტივალი, 2006 წელს ქალაქი ევროპის კულტურული დედაქალაქი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
კუიოკუიოს რაიონი
კუიოკუიოს რაიონი (Distrito de Cuyocuyo) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 450 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 062 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 503.91 კმ²-ია.
მარკ ბლეიკი (მწერალი)
მარკ ბლეიკი (Mark Blake) — ბრიტანელი მუსიკალური ჟურნალისტი და მწერალი. მისი სტატიები 1989 წლიდან იბეჭდება გამოცემებში The Times, The Daily Telegraph, Q, Mojo, Classic Rock და Prog. 2017 წლის მაისში გახდა Planet Rock-ის რედაქტორი.
არის წიგნების „Pigs Might Fly: ''The Inside Story of Pink Floyd“ (აშშ-ში გამოქვეყნებულია როგორც „Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd“), „Stone Me: The Wit & Wisdom Of Keith Richards“ და „Is This The Real Life: The Untold Story of Queen“ ავტორი.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი ჟურნალისტები
სალაჰლი (ზარდაბი)
სალაჰლი  (Salahlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	598 კაცი.
შუდეკი
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
როსტოვის იპოდრომი
როსტოვის იპოდრომი (Ростовский ипподром) — იპოდრომი დონის როსტოვში, ერთ-ერთი უძველესი იპოდრომი სამხრეთ რუსეთში.
ისტორია
როსტოვის იპოდრომი თავის ისტორიას იწყებს XIX საუკუნიდან.
რევოლუციამდე დონის სამხედრო ოლქში სწრაფი ტემპით ვითარდებოდა ცხენოსნობა, რომლითაც დაკავებულები იყვნენ, როგორც ადგილობრივი კაზაკები, ისევე ადგილობრივი მეწარმეები. ამ უკანასკნელებს სახელმწიფო ასევე სუფსიდირებას აძლევდა. 1880 წლისათვის დონის რეგიონში 89-მდე ცხენთსაშენი მდებარეობდა. ამავე პერიოდში ცხენოსანთა საზოგადოებები დაარსდა ნოვოჩერკასკში და დონის ნახიჩევანში. დოღი საკმაოდ პოპულარული გახდა ადგილობრივ მოსახლეობაში.
1890-იანი წლების პირველ ნახევარში საგუბერნიო ხელისუფლებამ ბალაბანოვოს ხეივანში გამოყო მიწის ნაკვეთი იპოდრომისათვის. როსტოვ-ნახიცევანის ცხენოსანთა საზოგადოების ძლიერების გამო მოედანი მალევე აღიჭურვა: აშენდა ორსართულიანი შენობა საზოგადოების საჭიროებებისათვის, ტრიბუნა, რამდენიმე თავლა, მოედანს შემოარტყეს მესერი. პირველი დოღი გაიმართა უკვე 1894 წელს.
დონის როსტოვის იპოდრომი გაიხსნა 1902 წელს. იპოდრომი პროფესიონალი ცხენოსნებისა და მოყვარულებისათვის გახდა ცხენების გამოცდის ადგილი. მათი უდიდესი ნაწილი დონის როსტოვში ჩამოდიოდა სხვადასხვა ადგილებიდან. საბჭოთა მმართველობის დროს ყველა ცხენსაშენი დაიხურა და ლიკვიდირებული აღმოჩნდა. 1921-1922 წლების შიმშილობამ ხელი შუუწყო არსებული ვითარების გაუარესებას. მეცხენეობამ პრაქტიკულად შეწყვიტა არსებობა.
სამოქალაქო ომის დასრულებისთანავე ხელისუფლება შეეცადა გამოესწორებინა სიტუაცია. 1920-იან წლებში დონის როსტოვში შეიქმნა მეცხენეობის საზოგადოება და ცხენ საშენები დააარსეს იმ აგილებზე სადაც ადრე არსებობდა, მაგრამ მიუხედავად ამისა სიტუაცია მაინც მძიმე იყო. იყო წარმატების პერიოდიც 1940 წლისათვის როსტოვის ოლქში მოითვლიდნენ 230 300 ცხენს.
1952 წლისათვის ხელისუფლებამ გააუქმა ცხენსაშენები. როსტოვის ოლქში 22 ცხენსაშენიდან დარჩა მხოლოდ ხუთი.
1944 წელს როსტოვის იპოდრომზე თავისი გამოსვლა მოაწყო 14 წლის მომავალმა ევროპისა და სსრკ-ის ჩემპიონმა ნიკოლაი ნასიბოვმა.
1925 წელს სარბენი ბილიკი გაზარდეს 1968 მეტრამდე. 1980-იან წლებში მოხდა იპოდრომის რეკონსტრუქცია. გაფართოვდა მაყურებელთა ადგილები. ააგეს რამდენიმე საჯინიბო.
თანამედროვე მდგომარეობა
პრივატიზაციის შემდეგ იპოდრომი ხელახლა მოაწყეს. ამჟამად მის შემადგენლობაშია 14 საჯინიბო, მათ შორის ორი ორსართულიანი. ტერიტორიას უჭირავს 28 ჰა. აქვს ორი სარბენი ბილიკი - საწვრთნელი და საპრიზო. დოღი იმართება ყოველ კვირას.
პრადეხონი
პრადეხონი (Pradejón) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის კალაორის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31,76 კმ². მოსახლეობა — 3910 კაცი (2020 წ.).
როსტოვის იპოდრომი
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:რუსეთის იპოდრომები
პრადეხონი
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ახალი ხატი
ახალი ხატი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატნის დასავლეთით 1,5-2 კილომეტრზე, ფერდობზე. განეკუთვნება XVI-XVII საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (5,2 X 3,1 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით - ტლანქად. გარედან ნაკრები ბათქაშითაა დაფარული. მოგვიანებით ეკლესია შეუთეთრებიათ. მნიშვნელოვნად გაუგანიერებიათ შესასვლელი, ხოლო კამარის გასამაგრებლად გრძივი კედლების აღმოსავლეთ კიდეში აუგიათ თითო სწორკუთხა ბურჯი, რომლებზეც საბჯენი თაღია გადაყვანილი. შეკეთების დროს ნახმარია აგური. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული. ჩამოშლილია კრამიტის საბურავი და ფასადებზე წყობის უმეტესი ნაწილი. დაბზარულია საკურთხევლის კედლები და კამარა. ჩამოშლის პირასაა კამარის გასამაგრებელი საბჯენი თაღი. ეკლესიაში შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. კარი ფიცრითაა გადახურული - თარაზულად. საკურთხეველი გეგმით სამწახნაგაა. მსგავსი ფორმისაა საკურთხევლის თაღიც. საკურთხევლის ღერძზე ვიწრო და მაღალი თაღოვანი სარკმელია, გვერდის წახნაგებში - თითო მცირე თაღოვანი ნიში. დარბაზი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების კამარით. ეკლესია XVI-XVII საუკუნეებში მოუხატავთ. მხატვრობის ფრაგმენტები შემორჩენილია კონქში, დარბაზის გრძივ და დასავლეთ კედლებზე. კონქში ვედრების კომპოზიციის ფრაგმენტებია. ცენტრში გამოსახულია ქრისტე, რომელიც მარჯვენა ხელით აკურთხებს, ხოლო მკერდთან სახარება აქვს მიტანილი. კონქის ჩრდილოეთ ნაწილში, ყვითელი ყვავილების ფონზე, ღვთისმშობელი და ექვსფრთედია გამოსახული.
მოხატულების მეორე რეგისტრში, სარკმლის ჩრდილოეთით, ასომთავრული წარწერის მიხედვით, იოანე ოქროპირია გამოსახული. სარკმლის სამხრეთით ეკლესიის ორი მამის გამოსახულებათა ფრაგმენტებია. სარკმლის ქვემოთ, მოწითალო-ყავისფერი ხაზით შემოსაზღვრულ მონაკვეთებზე ქრისტე ევმანოელის წელზედა გამოსახულებაა. მას მკერდთან გადაჯვარედინებული ხელების მტევნები მხრებს ზემოთ აქვს გაშლილი. საკურთხეველში, სარკმელსა და ჩრდილოეთ ნიშს შორის, შავი საღებავით შესრულებული მხედრული წარწერა თითქმის მთლიანად ჩამორეცხილია. იკითხება მხოლოდ რამდენიმე ასო. სარკმლის წირთხლებზე მცენარეული ორნამენტია. დარბაზის გრძივი კედლების ქვედა ნაწილში, ყვითელ ფონზე, რომელიც მოწითალო-ყავისფერი წერტილებითაა დაფარული, ქტიტორთა გამოსახულებებია. ყველა ფიგურა ფრონტალურადაა წარმოდგენილი, მარჯვენა ხელი მკერდთან აქვთ მიტანილი, იდაყვში ოდნავ მოხრილი მარცხენა ხელი - ჩამოშვებული. სამხრეთ კედლის დასავლეთ და სამხრეთ მონაკვეთზე გამოსახულ ფიგურებს მარჯვენა ხელში ფიალა უჭირავთ. დასავლეთ კედელზე გამოსახულ ერთმანეთის გვერდით მდგომ სამ ფიგურას, რომელთა მხრები ერთმანეთს ეხება, ასომთავრული წარწერა ახლავს: “ძმანი ე. . .“. დასავლეთ კედლის ზედა რეგისტრში, ყვავილების ფონზე, შემორჩენილია ტახტზე მჯდომი დიდი ფიგურის (ქრისტე - მღვდელმთავარი) ტერფები და სხეულის ნაწილი. მხატვრობა ხალხურ ნაკადს მიეკუთვნება. მხატვრობის კოლორიტი ნათელია. გამოყენებულია ყვითელი, მოწითალო-ყავისფერი, მოცისფრო-ნაცრისფერი და თეთრი ფერები. ეკლესიის ფასადები სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. კედლები დასრულებული იყო თაროსებრი ლავგარდნით, რომელიც მხოლოდ გრძივ ფასადებს შემორჩა. ეკლესიის მახლობლად შემორჩენილია რიყისა და ნატეხი ქვით ნაშენი კვადრატული ნაგებობების ნანგრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მიშელ უილიამსი (მსახიობი)
მიშელ უილიამსი (Michelle Williams; დ. 9 სექტემბერი, 1980, კალისპელი) — ამერიკელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. არის ოქროს გლობუსის ჯილდოს მფლობელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 9 სექტემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ბათურაანთ ეკლესია
ბათურაანთ ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის ჩრდილოეთით 800 მეტრზე, მინდორში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (3,7 X 3,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: კედლები დაახლოებით 2 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი და დაფარულია მცენარეებით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარის გადახურვა და მის ზემოთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია. ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული, რომელშიც ვიწრო სარკმლის კვალი ჩანს. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო მცირე სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას ქვის კამარა ეხურა, რომლის ქუსლების მცირე ნაწილები შემორჩენილია გრძივ კედლებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სამუგარის რაიონი
სამუგარის რაიონი (Distrito de Samugari) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის ლა-მარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 810 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა - ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე - ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი - კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-მარის პროვინციის რაიონები
ორწყალი
ორწყალი ― მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთის ალაზნის მარჯვენა შენაკადი.
სიგრძე 16 კმ. მოედინება კავკასიონის წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ ფერდობიდან (ზღვის დონიდან 2900 მ), უერთდება სამხრეთიდან თუშეთის ალაზანს (ზღვის დონიდან 1777 მ (1755,2 მ )). ორწყლის შენაკადებია: ვესტმოს ხევი, სახარის, შავიკლდის, სამერცხლის და საბუის ხევები. კალაპოტის საერთო ვარდნაა 70 მ/კმ-ზე.
ორწყლის სათავეებში წარმოდგენილია მცირე ზომის (20 მ-ზე ნაკლები დიამეტრის) მყინვარული წარმოშობის ტბები.
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
სოფი ჟერმენი
სოფი ჟერმენი (Sophie Germain; დ. 1 აპრილი, 1776, პარიზი — გ. 27 ივნისი, 1831, იქვე) — ფრანგი ფიზიკოსი, მათემატიკოსი და ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
სოფი ჟერმენი დაიბადა 1776 წლის პირველ 1 აპრილს პარიზში. მამამისი ამბრუაზ-ფრანსუა იყო საფრანგეთის პარლამენტის დეპუტატი, რომელიც იცავდა სახელმწიფოში ვაჭრების ინტერესებს. მეცნიერული ინტერესები ჟერმენს გაუღვიძა სოფლის პატარა ბიბლიოთეკამ. მან პატარა ასაკში დაიწო ისეთი წიგნების კითხვა, რომლებსაც ზრდასრული ადამიანები კითხულობდნენ. 13 წლის ასაკში მან წაიკითხა ფაქტები არქიმედეზე, კერძოდ მისი ცხოვრება და ვერაგული მკვლელობა. ამ ამბავმა გოგონას გონებაში არქიმედე გახადა გმირი და გადაწყვიტა რომ მთელი თავისი სიცოცხლე მისთვის მიეძღვნა. ნიუტონისა და ეილერის ნაშრომების შესწავლა მან მოახერხა დამოუკიდებლად შესწავლილი ბერძნული და ლათინური ენების საშუალებით. სოფი ჟერმენის ამმხრივ განათლებას მშობლები გულგრილად შეხვდნენ, მაგრამ წინ გადადგომა მაინც ვერ მოახერხეს. 18 წლის ასაკში მას უკვე დამუშავებული ჰქონდა ოჯახის ბიბლიოთეკა და წიგნებს სახლს გარეთ იძიებდა. მალევე მან მოახერხა ეშოვნა ფრანგი სწავლულების მიერ წაკითხული ლექციების კონსპექტები.
პოლიტექნიკური სკოლის იმდროინდელი წესის თანახმად თითოეული საკოლექციო კურსის დამთავრების შემდეგ სტუდენტებს პროფესორისათვის ჩათვლის მოსაპოვებლად შრომა უნდა წარედგინათ. ჟერმენი არ იყო სტუდენტი, თუმცა მან საკუთარი ნაშრომი დაამუშავა და გაუგზავნა ლაგრანჟს ანონიმური ხელმოწერით — „მესიე ლებლან“. ლაგრანჟს ეს ნაშრომი ძალიან მოეწონა და მოისურვა ნაშრომის ავტორის პოვნაც, თუმცა მან ჟერმანს სკოლაში ვერ მიაგნო. ძიების შედეგად მან მაინც გაარკვია თუ ვის ეკუთვნოდა ეს ნაშრომი და გარკვეული ამბით ძალიან აღფრთოვანდა. ამ ამბავმა გამოიწვია შემდეგი მოვლენა: სოფი ჟერმენმა „საუნივერსიტეტო განათლება“ დაუსწრებლად მიიღო ბიოლოგიაში, ფიზიკაში, მათემატიკასა და ფილოლოგიაში.
მანვე შეისწავლა ეგრეთ წოდებული „მათემატიკის მეფის“ — კარლ ფრიდრიხ გაუსის „არითმეტიკული გამოკვლევა“. შემდგომ ჟერმენმა საკუთარი აზრი წერილობით გაუსს აცნობა (წერელს კვლავ „მუსიე ლებლანი“ მიაწერა). გაუსისგანაც წერილობითი პასური მიიღო.
1807 წელს საფრანგეთის ჯარებმა დაიკავეს ჰანოვერი (გერმანია), ის ქალაქი სადაც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა გაუსი. სოფი ჟერმანი ამ ფაქტმა ძლიერ შეაწუხა და შეაშინა რადგან იგი ფიქრობდა, რო შესაძლოა გაუსსაც არქიმედეს ბედი სწვეოდა. სწორედ ამიტომ მან სთხოვა ოჯახის ნაცნობ გერმანიის საოკუპაციო ჯარების ვარსარდალს, გენერალ პერნეტის, დაეცვა გაუსის უსაფრთხოება. გენერალმა ახალგაზრდა ჟერმენს თხოვნა შეუსრულა. ამ ფაქტზე ყურადღება გაამახვილა თვით გაუსმა, რადგან გაუკვირდა ფრანგების ასეთი საქციელი. ძიების შედეგად გამოირკვა, რომ ამ საქმის წამომწყები იყო ეგრეთ წოდებული „მუსიე ლებანი“. ამ მოვლენამ გამოიწვია გაუსის სიმპათიით განმსჭვალვა სოფი ჟერმენის მიმართ.
სოფი ჟაერმენის, როგორ მათემატიკოსს საპატიო ადგილი უკავია მათემატიკის ისტორიაში, თუმცა მას მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ფიზიკის განვითარებაშიც.
შემდგომში სოფი ჟერმანი გატაცებული იყო დრეკადი ფირფიტების რხევის ათემატიკური ფიზიკით. 1813 წელს პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ გამოცხადდა კონკურსი ნახსენებ საკითხზე. ამ კონკურსში მონაწილეობა მიიღო ჟერმენმაც და სასურველ შედეგსაც მიაღწია: მისი პრობლემის გადაწყვეტის მეთოდი „საპატიო დიპლომით აღინიშნა“, რომელსაც ფრანგულად „გრან პრი“ ეწოდება. ეს პრემია ნობელის პრემიის ეკვივალენტურია.
ამის შემდეგ იგი კვლავ განაგრძობდა მუშაობას თავისი თეორემის განვითარებასა და სრულყოფაზე.
სოფი ჟერმენი გარდაიცვალა 1831 წლის 27 ივნისს პარიზში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
მოჰამედ სიად ბარე
მოჰამედ სიად ბარე (محمد سياد بري‎‎; დ. 6 ოქტომბერი,1919, ოგადენი, სომალი — გ. 2 იანვარი, 1995, ლაგოსი, ნიგერია, სომალი) — სომალის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი. თანამდებობა დაიკავა 1969 წლის 21 ოქტომბერს და იგი ეკავა 1991 წლის 27 იანვარამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:სომალის პრეზიდენტები
ალტო-ინამბარის რაიონი
ალტო-ინამბარის რაიონი (Distrito de Alto Inambari) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 340 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 841 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 124 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანდიის პროვინციის რაიონები
დასავლეთის გუმისთა
დასავლეთის გუმისთა, დასავლეთ გუმისთა — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1070 მ სიმაღლეზე. გუმისთის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 35 კმ, აუზის ფართობი 316 კმ², საერთო ვარდნა 987 მ, საშუალო დახრილობა 28,2 ‰, საშუალო სიმაღლე 960 მ. დასავლეთის გუმისთის აუზში 176 მდინარეა, რომელთა საერთო სიგრძეა 282 კმ. მდინარის აუზს სიმეტრიული ფორმა აქვს, რომელიც განლაგებულია ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, დასავლეთით — ააფსთისა და აღმოსავლეთით — გუმისთის წყალშემკრებებს შორის. ბზიფის ქედი, რომელიც აუზის ჩრდილოეთ საზღვარს წარმოადგენს აღწევს მნიშვნელოვან სიმაღლეებს. აუზის აღმოსავლეთი საზღვარი წარმოდგენილია მერიდიანური აშამგვარის ქედით, რომელიც სამხრეთი მიმართულებით დაბლდება 2840 მ-იდან 789 მ-მდე. დასავლეთით საზღვარი გადის ბზიფის ქედის სამხრეთი შტოქედის თხემზე. მდინარის აუზის სიგრძეა დაახლოებით 37 კმ, საშუალო სიგანე 12–13 კმ. დასავლეთის გუმისთის მარჯვენა შენაკადებიდან მნიშვნელოვანია: აკუდრახო და გუმირიფშა, ხოლო მარცხენა შენაკადებიდან ჩადიმი და დოჩარიფშა. მარცხენა ნაპირზეა სოხუმის ჰიდროელექტროსადგური.
ქედებსა და შტოქედებს ხეობათა ფსკერიდან დიდი სიმაღლეები და კალთების მნიშვნელოვანი დახრილობა ახასიათებთ. აუზის ზემო ნაწილის ოროგრაფიაში დიდ როლს ვულკანური ქანები თამაშობენ, რომლებიც მეტად მძლავრი ბრექჩიებით, ტუფებითა და პორფირიტებითაა წარმოდგენილი. შუა და ქვემო დინებაში ჭარბობს კირქვები. ეს ქანები მთელ სიგრძეზეა დაფარული თიხნარით, რომლის შემადგენლობაშია კირქვული ქანების კოშტები.
აუზის მცენარეულობა წარმოდგენილია ხშირი, ფოთლოვანი ტყით, რომელთა შორისაა: წიფელი, რცხილა და წაბლი. შესართავისაკენ ტყე რამდენადმე მეჩხერდება. საერთო ტყიანობა შეადგენს მთელი აუზის ფართობის 95 %-ს. მდინარის ღრმა და დაკლაკნილ ხეობას მთელ სიგრძეზე აქვს V-სებრი ფორმა, მარჯვენა ფერდობი მეტწილად ჩაზნექილია, ხოლო მარცხენა სწორი. ორივე ფერდობი ერწყმის გარემომცველი ქედების კალთებს. აუზის ბევრ მონაკვეთში, კერძოდ, კალთების ძირში გვხვდება პატარა წყვეტილი ტერასები, რომელთა სიგანეა 20–40 მ, იშვიათად 80 მ, ხოლო სიმაღლე 1,5–3,0 მ. მათგან უდიდესი ტერასა გაწოლილია მარჯვენა სანაპიროზე და აქვს 0,4 კმ სიგრძე და 300 მ სიგანე. ჭალა განვითარებულია შესართავისპირა ნაწილში, სადაც მისი სიგანე 100–150 მ შეადგენს. იგი დაბალია, კენჭნარ-ქვიანია და ძლიერი წყალდიდობისას და წყალმოვარდნისას 0,3–0,5 მ სიღრმეზე იტბორება წყლის ფენით. კალაპოტი ზომიერადაა დაკლაკნილი და ძირითადად არ არის დატოტვილი. მდინარის მთელ სიგრძეზე ჭარბობს ხშირი, არაღრმა ქვიანი ჩქერები. ლუბრმა შედარებით იშვიათია და მისი სიგრძე არც თუ ისე დიდია.
დასავლეთის გუმისთის ნაკადის სიგანე მერყეობს 2,3 მ-იდან 48 მ-მდე. სიღრმე 0,3 მ-იდან 0,6 მ-მდე. ნაკადის სიჩქარეა 1,2–1,7 მ/წმ. ნაკადის ფსკერი უმეტესწილად უსწორმასწოროა, ქვიანი, მდინარის შუა დინების მრავალი მონაკვეთი აგებულია რიყის ქვითა და კენჭით, ხოლო ზემოთებში კაჭარითა და კირქვული ნატეხებით. მდინარის დონეების რეჟიმს ახასიათებს სუსტად გამოხატული გაზაფხულის ძლიერი წყალდიდობა და ხშირი წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში გრძელდება. მაღალი წყალმოვარდნა უმეტესწილად იცის ოქტომბერ-ნოემბერში, იშვიათად აგვისტოში და აქვს 1,6–1,9 მ სიმაღლე. საშიში ჰიდროლოგიური მოვლენები მდინარეზე არ ფიქსირდება. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. საშუალო წლიური ხარჯია 13,4 მ³/წმ. წყლის დიდი ხარჯი უმეტესწილად გაზაფხულის წყალდიდობისას ფიქსირდება და აგრეთვე შემოდგომაზე და აღწევს 258 მ³/წმ-ს. წყლის მინიმალური ხარჯია ზაფხულის ბოლოსა და შემოდგომის დასაწყისში და აგრეთვე ზამთარში. ამ დროს წყლის ხარჯი შეადგენს 1,2–3,1 მ³/წმ-ს. ჩამონადენის ძირითადი მასა გაზაფხულზე მოდის. მდინარის ზემო წელსა და ნაწილობრივ შუა დინებაში სუსხიან ზამთარში იცის ხანმოკლე ყინულნაპირისი და მინაყინი. მდინარის წყალი სუფთაა, გამჭვირვალე, ვარგისია დასალევად. დასავლეთის გუმისთის მარცხენა სანაპიროზეა კამანის ეკლესია და ახალშენის წმინდა თევდორეს ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ჯონ სნოუ (პერსონაჟი)
ჯონ სნოუ (Jon Snow) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ და მისი სატელევიზიო ადაპტაციის, „სატახტოთა თამაშის“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. სერიალში მას განასახიერებს მსახიობი კიტ ჰარინგტონი. The New York Times-ის მიერ ჯონ სნოუ დასახელდა მწერლის ერთ-ერთ საუკეთესო ქმნილებად. ჯონი წარმოადგენს სერიალის ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟს.
ჯონ სნოუ არის ნედ სტარკის — უესტეროსის ჩრდილოეთის უძველესი ციხესიმაგრის, უინტერფელის ლორდის უკანონო ვაჟი. მისი სტატუსიდან გამომდინარე იგი ღამის საგუშაგოს წევრი გახდა კედელზე, რომლის წევრებიც უესტეროსის სამხრეთ ნაწილს იცავენ კედლის იქით მცხოვრები ველურებისგან. სტარკების მძიმე გასაჭირის მიუხედავად, ჯონმა გადაწყვიტა დარჩენილიყო საგუშაგოზე. მოგვიანებით იგი გაჰყვა ექსპედიციას კედლის იქით, რათა გამოეკვლიათ თეთრი მოსიარულეებისაგან და ველურებისგან მომდინარე საფრთხეები. ჯონი ტყიურებს შეუერთდება, რადგან მათი გეგმების შესახებ შეიტყოს. იგი იქ გაიგებს ველურთა გეგმას, რომ ისინი აპირებდნენ უესტეროსის სამხრეთში შეჭრას. მას შეუყვარდება ერთ-ერთი ველური, იგრიტი. კედელზე შეტევამდე ცოტა ხნით ადრე იგი საუშაგოში ბრუნდება და ამზადებს მას შეტევისთვის. ტყიურთა მოგერიების შემდეგ, იგი საგუშაგოს სარდალი ხდება და ტყიურები გადაჰყავს კედლის სამხრეთში, რის გამოც მას გუშაგები კლავენ.
სქოლიო
კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები კატეგორია:გამოგონილი მეფეები
ჰიდრაზინი
ჰიდრაზინი — არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით N2H4. არის უფერო, აალებადი სითხე და მარტივი პნიქტოგენის ჰიდრიდი. აქვს ამიაკის მსგავსი სუნი.
ჰიდრაზინი ძალზედ ტოქსიკური და არასტაბილური ნივთიერებაა, თუ არ არის ხსნარის სახით, მაგალითად, ჰიდრაზინის ჰიდრატი, რომლის ქიმიური ფორმულაა (NH2NH2 · xH2O). 2015 წლის მონაცემებით, ჰიდრაზინის ჰიდრატების მსოფლიო ბაზარი 350 მილიონ დოლარს შეადგენდა.
სინთეზი
ჰიდრაზინი იწარმოება ნატრიუმის ჰიპოქლორიტისა და ამიაკისგან. ეს მეთოდი მოიცავს მონოქლორამინის რეაქციას ამიაკთან, რათა შეიქმნას ორ აზოტის ატომს შორის ერთმაგი ქიმიური ბმა, ასევე გამოიყოფა წყალბადის ქლორიდი: ჰიდრაზინი მიიღება შარდოვანას, ნატრიუმის ჰიპოქლორიტისა და ნატრიუმის ჰიდროქსიდისგან: სხვა მეთოდით ჰიდრაზინს იღებენ ამიაკის წყალბადის პეროქსიდთან რეაქციით:
შუდიმარი
შუდიმარი (Шудимари; Шудимари) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება იტკინეევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 11 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ იტკინეევოდან 3 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 11 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 49 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას მარები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
დელ-სერო-დელ-კუევონი
დელ-სერო-დელ-კუევონი (Sistema del Cerro del Cuevón) — მღვიმური სისტემა ესპანეთში, ასტურიაში. კარსტული წარმოშობისაა. მდებარეობს პიკოს-დე-ეუროპის ქედზე. სისტემა შედგება ორი ვერტიკალური მღვიმისაგან: საკუთრივ, დელ-სერო-დელ-კუევონი (T-33), რომლის შესასვლელი განლაგებულია ზღვის დონიდან 2019 მ სიმაღლეზე და ტორკა-დე-ლას-სასიფრაგასი (TR-2), რომლის შესასვლელი განლაგებულია 1590 მ-ზე. მღვიმური სისტემის სიღრმე შეადგენს 1589 მ-ს, რომელსაც 1998 წელს მიაღწიეს. წარმოადგენს ესპანეთის ყველაზე ღრმა და მსოფლიოს ერთ-ერთ უღრმეს კარსტულ მღვიმეს. დაახლოებით 1500 მ სიღრმეზე მღვიმე გადის სუბჰორიზონტულ მიწისქვეშა კოლექტორში, რომელზედაც გაედინება მდინარე მარბრეგალო. მღვიმე სიფონით მთავრდება. მღვიმეში არსებულ ყველაზე დიდ ჭას აქვს 134 მ სიღრმე.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის მღვიმეები
ნიამცის ჟუდეცი
ნიამცის ჟუდეცი (Judeţul Neamţ) — ჟუდეცი რუმინეთში, მოლდოვის ისტორიულ ოლქში. მოქცეულია აღმოსავლეთი კარპატების აღმოსავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ბისტრიცის აუზში. ფართობი 5896 კმ², მოსახლეობა 452 900 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი პიატრა-ნიამცი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება იასისა და ვასლუის ჟუდეცები, დასავლეთით ჰარგიტის ჟუდეცი, ჩრდილოეთით სუჩავის ჟუდეცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
ედგარ რინკევიჩი
ედგარ რინკევიჩი (დ. 21 სექტემბერი, 1973, იურმალა, ლატვიის სსრ, სსრკ) — ლატვიელი პოლიტიკოსი, ლატვიის საგარეო საქმეთა ამჟამინდელი მინისტრი. პოლიტიკური პარტია „ერთობის“ წევრი.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
რინკევიჩმა დაწყებითი განათლება იურმალას საშუალო სკოლაში მიიღო, შემდეგ კი სწავლა გააგრძელა ლატვიის უნივერსიტეტში, სადაც ბაკალავრის ხარისხის მოიპოვა ისტორიისა და ფილოსოფიის მეცნიერებებში (1995). 1997 წელს მოიპოვა მაგისტრის წოდება პოლიტიკურ მეცნიერებებში. მეორე სამაგისტრო ხარისხი დაიცვა ნიდერლანდებში, გრონინგენის უნივერსიტეტში.
კარიერა
1998 წლიდან 2004 წლამდე რინკვიჩი პოლიტიკური პარტია „ლატვიის გზის“ წევრი იყო. 1998 წლის თებერვალში იგი აშშ-ბალტიის პარტნიორობის ქარტიის დისკუსიაში ჩაერთო; 2002 წლიდან 2003 წლამდე იყო ლატვიის დელეგაციის წევრი, რომელიც აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ნატოში შესვლის შესახებ (იმ დროისთვის იკავებდა დელეგაციის უფროსის მოადგილის პოზიციას). 2011 წლისთვის იგი დაინიშნა ლატვიის პრეზიდენტის კანცელარიის უფროსად. იმავე წლის ოქტომბერში რინკევიჩსი შეუერთდა ვალდის დომბროვსკის მთავრობას, როგორც საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2012 წლის იანვარში მისი პარტია ოფიციალურად შევიდა მმართველ ალიანსში „ზატლერების რეფორმების პარტიასთან“. 2014 წელს ჩაერთო საპარლამენტო არჩევნებში და არჩეულ იქნა პარლამენტარად; იგი კვლავ მსახურობდა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტზე, ამჯერად ლაიმდოტა სტრაუჯუმას მთავრობაში.
2014 წლის 6 ნოემბერს მან Twitter- ის საკუთარ პროფილზე საჯაროდ განაცხადა თავისი სექსუალური ორიენტაციის შესახებ და თქვა, რომ გეია. ამ ფაქტით ის გახდა პირველი გეი კანონმდებელი ლატვიის ისტორიაში და ასევე ყველაზე ცნობილი ღიად გეი პოლიტიკოსი ყოფილი საბჭოთა ბლოკის სახელმწიფოებში.
გარე ბმულები
კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ლგბტ ადამიანები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:ლატვიელი პოლიტიკოსები
სან-მიგელის რაიონი (ლა-მარი)
სან-მიგელის რაიონი (Distrito de San Miguel District) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის ლა-მარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 661 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 185 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 902.98 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლა-მარის პროვინციის რაიონები
არნონ მილჩენი
არნონ მილჩენი (ארנון מילצ'ן; დ. 6 დეკემბერი, 1944, რეჰოვოტი) — ებრაელი კინოპროდიუსერი. გამოშვებული აქვს 130 სრულმეტრაჟიანი ფილმი. არის მილიარდერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ებრაელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
მასის ატომური ერთეული
უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული (აღნიშვნა: ', ') იგივე დალტონი (აღნიშვნა: ', ') — სტანდარტული ერთეული, რომელიც გამოიყენება მასის ატომურ ან მოლეკულურ დონეზე მისათითებლად (ატომური მასა). ერთი მასის ატომური ერთეული, დაახლოებით, ერთი ნუკლონის (ერთი პროტონი ან ნეიტრონი) მასის ტოლია და რიცხვობრივად უდრის 1 გ/მოლი-ს. იგი განისაზღვრება, როგორც ნახშირბად-12-ის ერთი თავისუფალი და ნეიტრალური ატომის მასის ერთი მეთორმეტედი მის არააღგზნებულ მდგომარეობაში.
ზომისა და წონის საერთაშორისო კომიტეტის კატეგორიზაციით, იგი არ წარმოადგენს სი ერთეულს, თუმცა მიღებულია მისი გამოყენება სი-ში და მისი მნიშვნელობა სი ერთეულებში ექსპერიმენტალურად უნდა იყოს მიღებული.
'''მ. ა. ე.''' „უნიფიცირებულის“ გარეშე ტექნიკურად მოძველებულია, რომელიც ჟანგბადზე იყო დაფუძნებული. იგი 1961 წელს ჩანაცვლდა, თუმცა ზოგიერთი წყარო კვლავ იყენებს ტერმინ „მ. ა. ე.“-ს, მაგრამ ახლა ის ისევე განისაზღვრება, როგორც u (ე. ი. დაფუძნრბულია ნახშირბად-12-ზე). ამ თვალსაზრისით, დღესდღეობით, ტერმინები „მასის ატომური ერთეული“ და „მ. ა. ე.“, რეალურად, სწორედ უნიფიცირებულ მასის ატომურ ერთეულს ეხებიან. სტანდარტიზაციისათვის აირჩა სპეციფიკური ატომბირთვი (ნახშირბად-12 ჟანგბად-16-ის წინააღმდეგ), რადგანაც ნუკლონის საშუალო მასა დამოკიდებულია ბირთვში ნუკლონების რაოდენობაზე მასის დეფექტის გამო. ასევე, სწორედ ამიტომაა, რომ პროტონის (ან ნეიტრონის) მასა, თავისთავად, მეტია (და არა ტოლია) 1 u-ზე.
მასის ატომური ერთეული არ გამოიყენება მასის ერთეულად ატომურ ერთეულთა სისტემაში, სადაც ამ ფუნქციას me ასრულებს.
ისტორია
ატომებისა და მოლეკულების მასათა გასაზომად ქიმიაში 1961 წლამდე იყენებდნენ მასის ატომურ ერთეულს, რომელსაც განსაზღვრავდნენ, როგორც ელემენტ ჟანგბადის მასის 1/16 ნაწილს და ტოლი იყო 1,66022 × 10−24 გ-სა. ფიზიკაში მასის ატომურ ერთეულად მიღებული იყო ჟანგბადის მდგრადი იზოტოპებისაგან ყველაზე მსუბუქი იზოტოპის ატომის (რომლის მასური რიცხვი 16-ია) მასის 1/16 ნაწილი. ფიზიკური მ. ა. ე. უდრიდა 1,65976 × −24 გ-ს. ქიმიური მ. ა. ე. 1,000275-ჯერ მეტია ფიზიკურზე, რადგან ბუნებრივი ჟანგბადი შეიცავს 3 მდგრად იზოტოპს 16O-ს, 17O-სა და 18O-ს. 1961 წელს როგორც ქიმიაში, ისე ფიზიკაში დაადგინეს უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული, რომელსაც განსაზღვრავენ, როგორც 12 მასური რიცხვის მქონე ნახშირბადის იზოტოპის მასის 1/12 ნაწილს და უდრის 1,66043 (±0,00031) × 10−24 გ-ს. უნიფიცირებული მ. ა. ე. უდრის 1,0003179 წინანდელ ფიზიკურ მასის ატომურ ერთეულს და ძალიან ახლოსაა წინანდელ ქიმიურ მასის ატომურ ერთეულთან.
უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული u განისაზღვრება შემდეგნაირად:
ტერმინოლოგია
უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული და დალტონი ერთი და იგივე საზომი ერთეულის განსხვავებული სახელებია. ისეთი სხვა სახელებისაგან განსხვავებით, როგორებიცაა ვატი და ნიუტონი, „დალტონი“ ინგლისურში დამკვიდრებული არაა, თუმცა მისი სიმბოლო, Da ფართოდაა გავრცელებული. სახლის „დალტონი“ დანერგვის შემდეგ, არსებობს ეტაპობრივი ტენდენცია მისი გამოყენების უპირატესობისა „უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეულის ნაცვლად“:
კავშირი სი-სთან
მოცემულია, რომ უნიფიცირებული მასის ატომური ერთეული ნახშირბად-12-ის ერთი ატომის მასის ერთი მეთორმეტედია, რაც ნიშნავს, რომ ამ ატომის მასა 12 u-ს შეადგენს. გამომდინარე იქიდან, რომ 0,012 კგ ნახშირბად-12-ში ნახშირბად-12-ის NA ატომია, ეს შეიძლება გამოისახოს მათემატიკურად, როგორც
ცილების მასები ხშირად გამოსახება დალტონებში. მაგალითად, ცილას, რომლის მოლეკულური მასაც 64 000 გ·მოლი−1-ს შეადგენს, გააჩნია 64 კილოდალტონი მასა.
სქოლიო
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები კატეგორია:მეტროლოგია
ლიმბანის რაიონი
ლიმბანის რაიონი (Distrito de Limbani) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სანდიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 320 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 407 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 112 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანდიის პროვინციის რაიონები
დოქტორი
უმაღლესი განათლების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, დოქტორი არის მფლობელი იმ აკადემიური ხარისხისა, რომელიც პირს დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამით გათვალისწინებული კომპონენტების შესრულებისა და დისერტაციის დაცვის შედეგად ენიჭება.
ვოსტოკის ტბა
ვოსტოკის ტბა (озеро Восток; აგრეთვე ცნობილია როგორც ვოსტოკის ყინულქვეშა ტბა ან აღმოსავლეთის ტბა) — უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, ვოსტოკის სადგურის რაიონში, აღმოსავლეთ ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარის ზედაპირზე, რომელიც მდებარეობს 3488 მ აბსოლუტურ სიმაღლეზე. ელიფსური ფორმისაა. ფართობი — 15 690 კმ², სანაპირო ხაზის სიგრძე დაახლოებით — 1000 კმ, მაქსიმალური სიგრძე — 250 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 50 კმ, საშუალო სიღრმე — 432 მ, უდიდესი სიღრმე — 510 მ-იდან 900 მ-მდე.
1996 წელს რუსი მეცნიერების მოპოვებულ მასალაზე დაყრდნობით, გამოქვეყნდა პირველი სამეცნიერო სტატია. ამის შემდეგ, სახელმწიფოს დაფინანსების წყალობით, რუსმა მეცნიერებმა 4 კილომეტრის სიღრმეზე ყინულის გათხრა მოახერხეს და 400 000 წლის წინანდელი ყინულის ქერქის ნიმუშებამდე მიაღწიეს, რომელშიც მიკროორგანიზმების კოლონიები აღმოაჩინეს.
ტბის არსებობის შესახებ პირველმა გამოთქვა მოსაზრება რუსმა გეოგრაფმა ანდრია კაპიცამ 1955-1957 წლებში. თუმცა ტბის აღმოჩენის თარიღად მიჩნეულია 1996 წელი. 1959 და 1964 წლებში ანდრია კაპიცის ხელმძღვანელობით სადგურ ვოსტოკთან განხორციელდა მყინვარული ფარის სეისმური ზონდირება, რის ხარჯზეც გამოირკვა მისი სისქე.
1971-1978 წლებში პოლარეთის კვლევების ინსტიტუტმა შეასრულა აერორადიოლოკაციური დაპროფილება, რომლის მონაცემებით დასტურდებოდა არაორდინარული ზომის ყინულქვეშა წყალსატევის არსებობა.
1989 წელს დაიწყო ბურღვითი სამუშაოების რუსული პროექტი. საბოლოო ჯამში გაიბურღა ყინულის 3769 მ-იანი მონაკვეთი.
1999 წელს შეწყდა ბურღვა ტბის სავარაუდო ზედაპირიდან 120 მ-ზე, რათა არ მომხდარიყო წყლის დაბინძურება და უნიკალური ეკოსისტემის განადგურება.
2003 წელს პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტში შეიმუშავეს ახალი ეკოლოგიური ტექნოლოგია და შესაბამისად, 2006 წლიდან განახლდა ზეღრმა ბურღვითი სამუშაოები. 3650,43 მ სიღრმიდან მოპოვებული იქნა პირველი ყინულოვანი კერნი.
საერთო ჯამში, 2006-2007 წლებში ჩატარებული სეზონური სამუშაოებისას დაგეგმილი იყო 75 მ-ის ყინულოვანი კერნის ამოღება. თუმცა ტექნიკური გაუმართაობის გამო თერმობურღის ჭურვი წყობიდან გამოვიდა და ბურღვა 3665 მ ნიშნულზე შეწყდა.
2008 წლის ანტარქტიდულ სეზონში კვლავ განმეორდა ავარია — მოწყდა საბურღი ჭურვი. 2009 წლის 22 იანვრიდან გაგრძელდა ბურღვითი სამუშაოები.
2011 წლის 3 თებერვლისთვის ჭაბურღილის სიღრმე 3714,24 მ-ს აღწევდა, ხოლო 2012 წლის 12 იანვრისთვის — 3737,5 მ-ს. ბურღვა სადღეღამისოდ მიმდინარეობდა. 2012 წლის 5 თებერვალს 3769,3 მ სიღრმეზე მეცნიერებმა დაასრულეს ბურღვა და მიაღწიეს ყინულქვეშა ტბის ზედაპირს.
ვოსტოკის ტბა XX საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ გეოგრაფიულ აღმოჩენად ითვლება. ტბამ სახელწოდება მიიღო ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურის — ვოსტოკის სახელის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის ტბები კატეგორია:ყინულქვეშა ტბები
ავთანდილ საყვარელიძე
ავთანდილ საყვარელიძე (დ. 6 აგვისტო, 1937) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და სსრკ სახალხო მეურნეობის აკადემია. 1960-1978 წლებში იყო თბილისის ქარხანა „ელექტროავტომატის“ ინჟინერი, უფროსი ინჟინერი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოთა კოორდინაციის სახელმწიფო კომიტეტის სწავლული მდივანი, რესპუბლიკის სახალხო კონტროლის კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსპექტორი, საქართველოს კპ აფხაზეთის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, აფხაზეთის ასსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე, 1978-1985 წლებში იყო სსრ კავშირის სახალხო მეურნეობის აკადემიის მსმენელი, საქართველოს კპ თბილისის მთაწმინდის რაიკომის პირველი მდივანი, საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, 1986-1992 წლებში იყო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორის მოადგილე, 1992 წლიდან — ენციკლოპედია „საქართველოს“ მთავარი სარედაქციო საბჭოს თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
პიტერ გრიფინი
მინი|პიტერ გრიფინი პიტერ ლოუენბრაუ გრიფინი (Peter Lowenbrau Griffin) — მულტიპლიკაციური სერიალი გრიფინების ერთ-ერთი უმთავრესი პერსონაჟი. მისი პირველი სახელი პირველად ახსენეს ეპიზოდ Peter, Peter, Caviar Eater-ში.
წარმოშობა
დაიბადა მექსიკაში. აღზარდეს ფრენსის და თელმა გრიფინებმა, მოინათლა კი კათოლიკურ რწმენაში. მამამისისთვის სამწუხაროდ, პიტერი ღრმად მორწმუნე ადამიანი არ გახდა. დაიბადა 21 ივნისიდან 22 ივლისამდე ეპიზოდ The Tan Aquatic with Steve Zissou-ში ნახსენებია, რომ იგი 43 წლისაა. ეპიზოდი FOX-y Lady-ის თანახმად, პიტერი ცაციაა.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები კატეგორია:გრიფინები კატეგორია:გრიფინების პერსონაჟები
პელიაგა
პელიაგა (Peleaga) — მთა რუმინეთში, სამხრეთ კარპატებში. რეტეზატის მასივის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 2509 მ. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით მოქცეულია ჰუნედოარის ჟუდეცის ტერიტორიაზე. არის სამთო-სათხილამურო ტრასები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის მთები
ადრიანის კარიბჭე
მინი|260x260პქ|ადრიანის კარიბჭე, ანთალია ადრიანის კარიბჭე (Hadrian Kapısı, Üçkapılar) — ტრიუმფალური თაღი თურქეთში, ქალაქ ანთალიაში. კარიბჭე რომის იმპერატორის ადრიანეს საპატივცემულოდ იყო აგებული, რომელმაც მოინახულა ანთალია 130 წელს. ერთადერთი შემოსასვლელი კარიბჭეა, რომელიც დღემდე შემოინახა. პირველად ის აღწერა ირლანდიელმა ჰიდროგრაფმა ფრენსის ბოფორტმა 1817 წელს.
არქიტექტურა
ადრიანის კარიბჭე შედგება ორი ფასადისგან, სამი შესასვლელი თაღითსაგან და ასევე შედებოდა კოშკებისგან, რომლებიც ორივე მხარეს იდგნენ. კარიბჭე დაახლოებით 8 მეტრის სიმაღლეზეა. სამხრეთი კოშკი, რომელიც იულია სანკტას სახელითაა ცნობილი, რომაული ეპოქით თარიღდება, მაგრამ კარიბჭისგან დამოუკიდებლად აშენდა. ჩრდილოეთ კოშკის ქვედა ნაწილიც რომაული დროით თარიღდება, მაგრამ მისი ზედა ნაწილი მე -13 საუკუნის პირველ ნახევარში სელჩუქ სულთან ალაედინ ქეიყუბად I  დროს გადაკეთდა და არაბულ წარწერას შეიცავს.
გარდა რვა წახნაგოვანი სვეტებისა, ნაგებობა მთლიანად თეთრი მარმარილოთია აგებული. თაღოვანი სარდაფები გაფორმებულია ყვავილოვანი რელიეფებით. თავდაპირველად, კარიბჭე შედგებოდა ორი დონისგან. ზედა დონეზე ცოტა რამაა ცნობილი, თუმცა მიაჩნიათ, რომ იმპერატორისა და მისი ოჯახის წევრების ქანდაკებები აქ იყო განთავსებული.
საინტერესო ფაქტები
ადრე ადრიანის კარიბჭე ქალაქის კედელში შედიოდა და მრავალი წლის განმავლობაში არ გამოიყენებოდა. სავარაუდოდ ამ მიზეზით, სტრუქტურა კარგად არის შემონახული. 1950-იან წლებში კედლები გაანადგურეს და 1959 წელს კარიბჭე რეკონსტრუირებული იყო. ტროტუარი ამოღებულ იქნა, რათა რომაული ეპოქის გზა გამოჩნდეს, რომელიც ახლა უკვე ჩანს მინის საფარის ქვეშ.
რეკონსტრუქციისას ბრინჯაოს ასოები აღმოაჩინეს კარიბჭეზე, რომლებიც ადრიანის საპატივცემულოდ წარწერის ნაწილი იყო. 2017 წლიდან ასოები გადაეცა სხვადასხვა მუზეუმებსა და კერძო კოლექციებს მთელს მსოფლიოში. ცხრა ასო არის ვენაში, ორი ბერლინში, ხოლო ზოგი ინგლისში: ბრიტანეთის მუზეუმში ლონდონში და აშმოლას მუზეუმში ოქსფორდში.
სქოლიო
კატეგორია:სატრიუმფო თაღები კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა კატეგორია:130 კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ჯეკ დევენპორტი
ჯეკ არტურ დავენპორტი (Jack Arthur Davenport; დაიბადა 1973 წელი, 1 მარტი, უიმბლდონი, ლონდონი, ინგლისი) - ინგლისელი მსახიობი. იგი ცნობილია თავისი როლებით ტელესერიალში ეს ცხოვრება და დაწყვილება და ჯეიმზ ნორინგტონის როლით კარიბის ზღვის მეკობრეებში. ის ასევე გამოჩნდა ჰოლივუდის სხვა ფილმებში, როგორიცაა ნიჭიერი მისტერ რიპლი და კინგსმანი: საიდუმლო სამსახური. იგი იყო დრამატულ სერიალებში FlashForward და Smash.
ადრეული ცხოვრება
ჯეკი დაიბადა უიმბლდონში, ლონდონში და შვიდი წელი ცხოვრობდა იბიცაში, ესპანეთში. მისი ბიძა არის მწერალი და ყოფილი კონსერვატიული დეპუტატი ჯონათან აიტკენი, მამა ნაიჯელ დევენპორტი ხოლო დედა მარია აიტკენი. დედის ბებია იყო სოციალისტი პენელოპა აიტკენი, დედის ბაბუა იყო პოლიტიკოსი უილიამ აიტკენი , ხოლო დედის ერთ-ერთი დიდი ბაბუა იყო ჯონ მეფი, პირველი ბარონი. მისი მშობლები განქორწინდნენ, როდესაც ის იყო შვიდის. მის მშობლებს არ სურდათ, რომ იგი განქორწინების პროცესში ჩართულიყო. მან ჩააბარა ჩელტენჰემის კოლეჯში.
კარიერა
დევენპორტი არ აპირებდა მსახიობობას; ამასთან, მისი კარიერა მაშინ დაიწყო, როდესაც მან ჩელტენჰემის კოლეჯი დატოვა. თეატრ კლავიდის რეჟისორზე შთაბეჭდილება მოახდინა მისმა საზაფხულო დრამატულ კურსზე გამოსვლამ და დევენპორტს სთხოვა, რომ მასთან ემუშავა. 18 წლის იყო ის როცა უელსში, ასრულებდა კომპეტენციებს ჰამლეტში , სადაც ის დამეგობრდა Rhys Ifans- თან.
შემდეგ წელს ის აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტში (UEA) შევიდა, კინოლოგიასა და ინგლისურ ლიტერატურაში. დევენპორტი ფიქრობდა, რომ გახდებოდა გადამღები ჯგუფის წევრი, განსხვავებით კამერის წინაშე მოქმედებისგან. დედამ ურჩია მას, UEA– ს დამთავრების შემდეგ, მიეწერა ჯონ კლიზისთვის, რომელშიც სთხოვდა მუშაობას მისი მომავალ ფილმში, სასტიკი არსებები . ის დაამტკიცეს მატარებლის გამცილებლად როლზე.
მას შემდეგ მან ითამაშა როლები მრავალი წარმატებულ ფილმსა და სერიალში, მათ შორის, ნიჭიერი მისტერ რიპლი, ასევე კარიბის ზღვის მეკობრეები
2006 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ITV1 დრამაში "მერი ბრაიანტის დაუჯერებელი მოგზაურობა", ხოლო 2009 წელს ითამაშა ფილმში "ნავი, რომელიც დაიძრა".
2007 წელს დევენპორტი გადაიღეს სვინგთაუნში, CBS- ის დრამაში, თუმცა ისგაუქმდა ერთი სეზონის შემდეგ.
2008 წელს დევენპორტს გადაეცა ABC -ს წარმოებაში FlashForward-ში როლი, რომელიც დაფუძნებული იყო რობერტ ჯ. სოიერის რომანზე. სერიალში დევენპორტმა შეასრულა ლოიდ სიმკოს პერსონაჟი, ფიზიკოსი, რომელიც, სავარაუდოდ, პასუხისმგებელია მსოფლიო შუქზე.
2011 წლის თებერვალში, დევენპორტმა მონაწილეობა მიიღო NBC- ის მუსიკალურ დრამატულ სერიალ Smash- ში.
დევენპორტმა ასევე ითამაშა Snow Patrol- ის სინგლის ვიდეოში "Called Out in the Dark", რომელიც YouTube- ზე გამოვიდა 2011 წლის 17 აგვისტოს
მან 2019 წელს მონაწილეობა მიიღო სერიალში რატომ კლავენ ქალები.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
ჯუმათის საეპისკოპოსო
ჯუმათის საეპისკოპოსო — ეპარქია გურიის სამთავროში. დაარსდა XV საუკუნის 70-იან წლებამდე შემოქმედის ეპარქიასა და ხინოწმინდის საეპისკოპოსოსთან ერთად. მოიცავდა ზემო გურიას, მდინარე რიონსა და სუფსას შორის მდებარე ტერიტორიას. ჯუმათელის რეზიდენცია და კათედრა იყო ჯუმათის მთავარანგელოზთა სახელობის მონასტერი.
ისტორია
პირველი ჯუმათელი მღვდელმთავრების ვინაობა ცნობილი არ არის. პირველი, ვინც წყაროებში გვხვდება არის სიმონ ჩხეიძე, რომელიც როსტომ გურიელის დროს (1534-1566) იყო ეპისკოპოსი. სიმონი იხსენიება როსტომის, მისი მეუღლე თინათინისა და ძის, გიორგის მიერ გაცემულ სიგელში. ჩხეიძეების გვარის სასულიერო თანამდებობებზე დაწინაურება იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ს უკავშირდება. ჩხეიძეები მეფის მომხრე ფეოდალებს ეკუთვნოდნენ. XVI საუკუნის დასაწყისში მათ დასავლეთ საქართველოს ხუთი საეპისკოპოსო კათედრა ეჭირათ.
XVII საუკუნის დასაწყისიდან 1639 წლამდე ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო მალაქია II, შემდგომში დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და გურიის მთავარი. 1640 წელს ეპისკოპოსი გახდა ნიკოლოზ მანველიშვილი. 1658 წელს რამდენიმე თვით ჯუმათის ეპისკოპოსი კვლავ მალაქია II იყო, რომელიც შემოქმედლობასაც ითავსებდა, 1660 წელს ჯუმათის ეპისკოპოსად იხსენიება ვინმე სესიაშვილი. სესიაშვილი მონაწილეობდა ქაიხოსრო I გურიელის წინააღმდეგ მოწყობილ ლაშქრობაში, რომელიც ვამეყ III დადიანმა მოაწყო. 1676 წლამდე ჯუმათელი ეპისკოპოსი იყო მაქსიმე მაჭუტაძე. 1676 წელს ის აღმოსავლეთ საქართველოში გადავიდა ძმასთან, ონოფრე მაჭუტაძესთან ერთად. ისინი თუთა გურიელის ამალაში იყვნენ, რომელიც ლევან ბატონიშვილის ცოლი გახდა. მაქსიმე ბოლნისის ეპისკოპოსი იყო 1688-1701 წლებში და ჯუმათელის ტიტულსაც ინარჩუნებდა. მაგრამ მისი ჯუმათლობა ფიქტიური იყო, ეპარქიას რეალური მღვდელმთავარი ესაჭიროებოდა. ეპისკოპოსად დაინიშნა მაქსიმე II შარვაშიძე, რომელსაც „დიდ ჯუმათელს“ უწოდებდნენ. ის ეპისკოპოსი იყო 1677-1685 წლებში. მაქსიმე და გიორგი III გურიელი გორში მყოფ კაპუცინელ მისიონრებს, მკურნალობისა და ქირურგიის მცდონე პატრებს სთოხვდნენ გურიაში ჩასვლას და ჰპირდებოდნენ მათ თეატინელების დანატოვას მამულებს, ეკლესიას, საქონელსა და ერთ სოფელს, სადაც 20 მოსახლე იყო.
შემდეგი ეპისკოპოსი იყო იოანე ბერიძე. XVIII საუკუნის დასაწყისში ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო გაბრიელ ჩიქვანი, რომელიც ამავდროულად ჭყონდიდელ-გაენათელიც იყო. ის ჭყონდიდის ეპისკოპოსი იყო 1701-1714 წლებში. სავარაუდოდ ჭყონდიდის კათედრასთან ერთად დაკარგა ჯუმათის კათედრაც. მომდევნო ეპისკოპოსი იყო ერკეთის წინამძღვარი მაქსიმე III შარვაშიძე. ის XVIII საუკუნის 30-იან წლებამდე მოღვაწეობდა. მის შემდეგ მისივე ძმისწული ეფთვიმე გახდა ეპისკოპოსი. იგი 1736 წელს უკვე იყო ჯუმათელი ეპისკოპოსი და შემდგომ მიიღო გენათელობა. 1767 წელს ის მხოლოდ ჯუმათელ ეპისკოპოსად იხსენიება.
რუსეთ-ოსმალეთის ომმა 1768-74 წლებში გურიაზე ცუდი ზეგავლენა იქონია და გურიის საეპისკოპოსოები რამდენიმე წელი დაქვრივებული იყო. 1777 წელს ჯუმათის ეპისკოპოსად დაინიშნა სიმონ აბაშიძე, რომელიც 1778 წლამდე იყო მღვდელმთავარი. 1780 წლის 1 აგვისტოს ჯუმათის ეპისკოპოსად დაადგინეს ხინოწმინდელყოფილი იოანე. 1788-1794 წლებში ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო იოსებ თაყაიშვილი. თაყაიშვილი ამავე დროს შემოქმედელის ტიტულსაც ატარებდა, რადგან 1788 წლიდან შემოქმედის ეპარქია პრაქტიკულად გაუქმებული იყო და გურიაში მხოლოდ ჯუმათის საეპისკოპოსი იყო დარჩენილი. იოსებ თაყაიშვილი 1788 წლის 3 მაისს ეპისკოპოსად განაწესა ვახტანგ გურიელმა, რომელიც ამ დროს ჯერ კიდევ ბატონიშვილი იყო. მის შემდეგ ჯუმათელი ეპისკოპოსი იყო მაქსიმე IV ნიჟარაძე, რომელიც 1811 წლის 13 სექტემბრამდე იდგა კათედრას სათავეში. ამ დროს საეკლესიო მამულები საერო პირებმა დაისაკუთრეს. ჯუმათის კათედრის აღდგენის შემდეგაც გრძელდებოდა ყმა-მამულის მიტაცება. ამ ნიადაგზე ჯუმათელ მაქსიმე IV-ს კონფლიქტი ჰქონდა დავით გიორგის ძე გურიელთან და ვახტანგ III გურიელთან. მათ ძალით წაურთმევიათ საჯუმათლო მამულები, აზნაურნი და გლეხნი. როდესაც მიტაცებული დააბრუნეს, მაქსიმე უკვე გარდაცვლილი იყო. 1811-1827 წლებში ეპისკოპოსი იყო ნიკოლოზ II შერვაშიძე, ერისთავ ქაიხოსრო შერვაშიძის ძე. იყო რუსული ორიენტაციის და დიდი როლი შეასრულა მამია V გურიელის რუსული პოლიტიკისკენ გადახრაში. გურიის სამთავროს რუსეთის მიერ მიერთების შემდეგ მან შეხედულება შეიცვალა და 1827 წელს იყო იმ თავად-აზნაურთა სიაში, რომელიც მთავარმმართებელ ერმოლოვს სთხოვდა რუსული ორიენტაციის მქონე გურიის სამმართველო საბჭოს გაუქმებას.
ნიკოლოზ ჯუმათელის გარდაცვალების შემდეგ, 1827-1833 წლებში ჯუმათისა და შემოქმედის ეპარქიები დროებით სამართავად ჩააბარეს შემოქმედის არქიმანდრიტ არსენ მგალობლიშვილს. 1833 წელს ჯუმათის და შემოქმედის ეპარქიები გააუქმეს და იმერეთისას შეუერთეს. მიუხედავად ამისა, ფაქტობრივად გურიის ეკლესიებს მაინც არსენი მართავდა გარდაცვალებამდე, 1842 წლამდე. 1844 წლის 1 აპრილს გურიაში ახალი საეკლესიო კათედრა — გურიის ეპარქია დააარსეს, კათედრით ჯუმათში. 1885 წლის 12 ივნისს გურია-სამეგრელოს ეპარქია გაერთიანდა, კათედრად გამოცხადდა ქ. ფოთი. 1917 წელს ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, შეიქმნა ბათუმ-შემოქმედის ეპარქია, რომელიც მოიცავდა აჭარის და გურიის ტერიტორიებს, კათედრად გამოცხადდა ბათუმი, თუმცა ქვეყნაში არსებული რთული ვითარების გამო ხშირად იგი მიერთებული იყო ჭყონდიდის ეპარქიაზე. 1995 წელს აღდგა შემოქმედის ეპარქია (რეზიდენცია ოზურგეთში), რომელიც ჯუმათის ყოფილი ეპარქიის ტერიტორიასაც მოიცავს.