cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დათუნაანთ საყდარი
ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა, გარეთა კედლებს ზედა ნაწილები და ლავგარდანი მონგრეული აქვს, დასავლეთ კედელია შუაში მთელ სიმაღლეზე გახეთქილია, დარბაზულია გრძივი კედლები, ინტერიერში ერია კამარის ნანგრევები. შესასვლელი ორია: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ორივე კარი შეისრულია. შიგნიდან ორივე ხის ძელებით თარაზულად იყო გადახურული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც ღერძზე შეისრულთაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. თითო მსგავსი სარკმელია გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში და დასავლეთ კედელში შესასვლელის ზემოთ. აფსიდის გვერდებში თითო, ღრმა გეგმით ნახევარწრიული საშუალო სიმაღლის ნიშაა. ორივე ნიშა რიყის ქვითაა ნაწყობი. მათგან ჩრდილოეთისა ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, სამხრეთისა კი შეისრულთაღოვანია. აფსიდი გადახურულია მთლიანად აგურით გამოყვანილი, წესიერი ფორმის კონქით (ცენტრალური ნაწილი ჩამონგრეულია). გრძივი კედლების შუაში აგურით ნაწყობი. თითო შეკიდული პილასტრია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღი იყო გადაყვანილი (შემორჩენილია თაღის ორივე ქუსლი). პილასტრები კაპიტელის გარეშეა. მათი წინა სიბრტყე, ჩვეულებისამებრ, ერთიანი კი არ არის, არამედ სამ ნაწილადაა დანაწევრებული, რომლებიც ერთიმეორის მიმართ დაახლოებით ათ-ათი სანტიმეტრითაა წინ წამოწეული, რის გამოც პილასტრები ზემოთკენ თანდათან სქელდება. პილასტრები დასავლეთ კუთხეებშიცაა. ეს უკანასკნელი შეკიდული პილასტრებისგან განსხავებით ძირითადად რიყის ქვითაა ნაწყობი. ორივე მტელ სიმაღლეზე ერთიანია და იატაკის დონიდან იწყება.
დარბაზის კამარისგან მხოლოდ გვერდებიღაა დარჩენილი. კამარა რიყის ქვითა და აგურითაა გამოყვანილი - ქვა თანაბარი ზომისაა და მოქცეულია ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაშორებულ ორრიგად ნაწყობი აგურით გამოყვანილ თარაზულ ზოლებს შორის. ინტერიერი შელესილი ყოფილა. ნალესობის ფრაგმენტები მხოლოდ აფსიდშია შემორჩენილი.
ეკლესიის ფასადები სადაა. დასავლეთ ფასადის შუაში მაღალი შეისრული თაღით დასრულებული შეღრმავებული არეა რომლის გვერდები და თაღი აგურითაა ნაწყობი. სიმაღლეში იგი ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. ქვედა ნახევარი შესასვლელს უჭირავს ზედა ნახევარი ყრუა და ქვედასთან შედარებით თითქმის ორჯერ უფრო ღრმაა. კარის ღიობი აგურითაა გამოყვანილი. თაღის ირგვლივ დარჩენილი არე კი აგურის ფიგურული წყობითაა შევსებული (თაღის და არის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩამოშლილია). მხატვრული გამომსახველობის გაზრდის მიზნით, საკუთვრივ თაღზე და მის ირგვლივ არსებულ არეზე. წითელი საღებავით აგურის წყობის იმიტაციაა გამოსახული რაც შეკიდული პილასტრების ფორმასთან ერთად ეკლესიას ერთგვარ თავისებურებას ანიჭებს. სამხრეთ შესასვლეიც კედლის საფეხურით შეღრმავებულ, შეისრულთაროვან არეშია ჩასმული, რომელიც შესასვლელის ფორმას იმეორებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Underwater
Underwater — „ბეიტსის მოტელის“ პირველი სეზონის მეცხრე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში 2013 წლის 13 მაისს გავიდა.
მოკლე შინაარსი
აბერნატი უფრო მკაცრ ზომებს მიმართავს, თუმცა ნორმამ არ იცის, მისგან რას ითხოვს. მის ბლერ უოტსონი ნორმანს წარმოსახვის უნარის გამოყენებისთვის ამხნევებს; ბრედლი და დილანი დაახლოვდებიან, ხოლო ემა მარიხუანას მიიღებს.
სიუჟეტი
frameless|left|180px ნორმანს ესიზმრება, რომ ბრედლის აბაზანაში ახრჩობს. მუქარის წერილის მიღების შემდეგ ნორმა გადაწყვეტს, რომ მოტელი გაყიდოს და სახლი ჰავაიში იყიდოს, სადაც ნორმანთან ერთად გადავა. ბლერ უოტსონს უნდა, რომ ნორმანმა მისი მოთხრობა გამოაქვეყნოს, თუმცა ამისთვის ნორმას ნებართვა სჭირდება.
ერთ-ერთი ტრიმერი სახელად განერი ემას მარიხუანის ნამცხვარს აძლევს; ემა ცდუნებას ვერ გაუძლებს და შეჭამს. დილანი ბრედლის მამამისის კაბინეტში შეაპარებს, სადაც იგი გაიგებს, რომ მამამისი ვიღაც ქალს ინიციალით „B“ სასიყვარულო წერილებს სწერდა.
frameless|right|180px ბლერ უოტსონი გადაწყვეტს, რომ ნორმანის მოთხრობა ნორმას ნებართვის გარეშე გამოაქვეყნოს. ნორმას გაყიდვების მენეჯერი ეუბნება, რომ მისი საკუთრება ვერ გაიყიდება. უკან დაბრუნებულ ნორმას ჯეიკი მანქაში იარაღით დახვდება. ის ამბობს, რომ შელბის მისი 150 000 დოლარი მართებდა, რომელიც ნორმამ მომდევნო დღეს ნავსადგურზე უნდა მიუტანოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი მას და მის შვილებს მოკლავს. ნორმა თანხმდება.
სქოლიო
1.9
თამ მენეჯმენტი
თამ მენეჯმენტი (თამმ) — ქართული სამხედრო მწარმოებელი კომპანია რომელიც სპეციალიზირებულია სამხედრო თვითმფრინავების, სამოქალაქო თვითმფრინავების და ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტების: სარემონტო სამუშაოებში, მოდერნიზებაში, დიზაინში და წარმოებაში.
ისტორია
თამ მენეჯმენტი დაარსდა 2015 წელს ყოფილი 31 ქარხანის ტერიტორიაზე რომელიც თვითონ დაარსდა 1941 წელს.
მეორე მსოფლიო ომის საწყის წლებში 31 საავიაციო ქარხანამ გამოუშვა 6500-ზე მეტი Lagg-3 გამანადგურებელი. მეორე მსოფლიო ომის ბოლოს წარმოება გადავიდა Yak-3 გამანადგურებლებზე.
1946 წელს ქარხანამ გამოუშვა პირველი საბჭოთა რეაქტიული გამანადგურებელი Yak-15, რის შემდეგაც ქარხანამ დაიწყო Yak-17-ის და Yak-23-ის გამოშვება.
1952 წლიდან 1957 წლამდე ქარხანა უშვებდა MiG-15 და MiG-17 რეაქტიულ გამანადაგურებლებს.
1957 წლის შემდეგ ქარხანამ გამოუშვა 1600-ზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის MiG-21 რეაქტიული გამანადგურებელი რომელიც ექსპორტირებული იქნა ალგირში, ბულგარეთში, ეგვიპტეში, ფინეთში, გერმანიაში, ინდოეთში, სირიაში და ვიეტნამში.
1974 წელს თვითმფრინავებთან ერთად ქარხანა აწარმოდებდა R-60 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.
ამავე პერიოდში ქარხანამ გამოუშვა K-10S ზებგერითი გემსაწინააღმდეგო რაკეტა.
1978 წლის დასაწყისში ქარხანამ დაიწყო Su-25 სახმელეთო მხარდამჭერი თვითმფრინავის წარმოება და დღესდღეობით აქვს ნაწარმოები 800-ზე მეთი ამ ტიპის თვითმფრინავი.
1984 წელს ქარხანა Su-25 თვითმფრინავებთან ერთად აწარმოებდა R-73 ჰაერი-ჰაერი კლასის რაკეტებს.
სქოლიო
კატეგორია:2015 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ჰაქიმი
ჰაქიმი (حكيم ან حاكم — ბრძენი, ექიმი) — ახლო და შუა აღმოსავლეთის ქვეყნებში ოლქის ან მხარის მმართველი, გუბერნატორი; არბიტრი, ბჭე-მოსამართლე, შუაკაცი.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბული ტერმინები
გრან-პარა
გრან-პარა (Grão Pará) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 110 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტურბანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 223 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.4 კმ²-ზე. ფართობი 338 156 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
თიუიიუბინა
თიუიიუბინა (Tüyürbinə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
61 (რიცხვი)
სამოცდაერთი — სამოცდამეერთე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცის მომდევნო და სამოცდაორის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 61. 61 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდაერთი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და ერთი (იგულისხმება სამოცზე ერთი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
Pentagon (ჯგუფი)
Pentagon (პენტაგონი, 펜타곤; ასევე PENTAGON ან PTG) – სამხრეთ კორეული ჯგუფი ბოი-ბენდი, კომპანია Cube Entertainment-ის მფარველობის ქვეშ. ჯგუფი შედგება 10 წევრისგან: ჯინჰო, ჰვი, ჰონსეოკი, იდონი, შინვონი, იეოვანი, იანანი, იუტო, კინო და უსეოკი. ისინი წარმოდგენილები იყვნენ შოუ გადარჩენისთვის Pentagon Maker-ში არხზე Mnet. პენტაგონის დებიუტი შედგა 2016 წლის 10 ოქტომბერს. მაშინ იყო გამოშვებული პირველი მინი-ალბომი, Pentagon, და ჩატარდა შოუქესი.
პრე-დებიუტი: Pentagon Maker
2015 წლის დეკემბერში Cube Entertainment-მა განაცხა, რომ ისინი ამზადებენ ახალ ჯგუფს, რომლის დებიუტიც 2016 წლის მეორე ნახევარში უნდა შემდგარიყო
2016 წლის 26 აპრილს Cube-მ გამოაქვეყნა საიდუმლოებით მოცული თიზერი “Come Into The World”, რომელიც შოუ Pentagon Makerის თრეილერი აღმოჩნდა. შოუს წევრები წარმოდგენილი იყვნენ 2016 წლის 2 მაისს თიზერ-ვიდეოთი Mnet-ზე YouTube-ს საშუალებით.
ჯგუფის საბოლოო შედგენილობა უნდა შერჩეულიყო შოუს Pentagon Makerის მიერ, ტელეარხზე Mnet. შოუ ეფირში გამოდიოდა 2 მაისიდან 12 კვირის განმავლობაში მედია-კონტენტის Mnet M2 და Naver TV Castს საშუალებით. მასში მონაწილეები წარადგენდნენ საკუთარ უნარ-ჩვევებს და ახორციელებდნენ მისიებს ხუთ კატეგორიაში: გამოსვლები, ცეკვები, ჯგუფური მუშაობა, ნიჭი და აზროვნება შოუს დასასრულს ჰვი, იეოვანი, ჰონსეოკი, კინო, უსეოკი, ჯინჰო და იუტო დამტკიცებული იყვნენ როგორც ჯგუფის ოფიციალური წევრები.
9 ივლისს, პროექტის ფარგლებში, Pentagon-მა გამოუშვა სინგლი, „Young“, რომელშიც შედიოდა კომპოზიციები „Young“ (პროდიუსერი Dok2) და „Find Me“ (პროდიუსერი Tiger JK). ასევე გამოშვებული იყო მუსიკალური ვიდეო სიმღერაზე „Young“.
თავდაპირველად სადებიუტო კონცერტი უნდა ჩატარებულიყო 2016 წლის 23 ივლისს ჯამსილის რაიონის სტადიონზე(Jamsil Indoor Stadium), მაგრამ Cube-ს შიდა პრობლემების გამო გადაიტანეს კონცერტი და დებიუტის თარიღი.
2016 – დღემდე: დებიუტი მინი-ალბომით Pentagon, დაბრუნება მეორე მინი-ალბომით Five Senses, სადებიუტო შოუქესი დებიუტში
2016 წლის 30 სექტემბერს Cube Entertainment-მა დაადასტურა, რომ დებიუტი შედგება 2016 წლის 10 ოქტომბერს. ასევე გახდა ცნობილი, რომ ჯგუფის შედგენილობაში 10 კაცი იქნებოდა შოუდან Pentagon Maker გაგდებულ წევრებთან ერთად: შინვონი, იანანი და იდონი.
Pentagon-მა გამოუშვა თავისი პირველი მინი-ალბომი, Pentagon, 10 ოქტომბერს. ის შედგება 7 სიმღერისგან, მთავარი თრექის ცათვლით, „Gorilla“, რომლის კლიპიც იმ დღეს გამოვიდა. ასევე 10 ოქტომბერს ჯგუფმა ჩაატარა თავისი სადებიუტო შოუ-ქესი.
2016 წლის 24 ნოემბერს განცხადება გაკეთდა მეორე მინი-ალბომის შესახებ, Five Senses, რომელიც უნდა შემდგარიყო 2016 წლის 7 დეკემბერს.
2016 წლის 6 დეკემბერს ჯგუფმა პირველი სოლო-კონცერტი ჩაატარა „Pentagon Mini Concert TENTASTIC Vol. 1 -LOVE-“ Yes24 Live Hall-ში რაიონი კვანჯინგუ, სეული. ბილეთები კონცერტისთვის 8 წუთში გაიყიდა .
2016 წლის 7 დეკემბერს Pentagon-მა გამოუშვა თავისი მეორე მინი-ალბომი, Five Senses, მთავარი თრეკით „Can You Feel It“.
2016 წლის 10 დეკემბერს ჯგუფმა ჩაატარა სადებიუტო შოუ-ქესი იაპონიაში, რომელზეც 3000-მდე კაცი იმყოფებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:კორეელები კატეგორია:სამხრეთ კორეული ჯგუფები
ბიატლი
ტარდება მიქსიც(შერეული ესტაფეტა), ყოველი გუნდიდან მონაწილეობს ორი ქალი და ორი მამაკაცი სპორტსმენი. სტარტს იღებენ ქალები და ასრულებენ მამაკაცები. სხვა მხრივ ყველა წესი ისევე როგორ როგორც გუნდურ ესტაფეტაში.
ასაკობრივი კატეგორიები იწყება 7 წლიდან 70 წლამდე და ზევით. ბიატლში ტარდება ეროვნული, რეგიონალური და მსოფლიო ჩემპიონატები (ტრიატლთან ერთად).
საქართველოდან ყველაზე ტიტულოვანი სპორტსმენია ჰენრი კუპრაშვილი. მან 2015 წელს გუნდურში მიღებულ ოქროს მედალს, 2018 წელს ინდივიდუალურში მოპოვებული მსოფლიო ჩემპიონის ოქროს მედალი.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტის სახეობები
კათნაღბიური (ლორე)
კათნაღბიური (Կաթնաղբյուր) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 650 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 962 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 27.99 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ბარი ჰოკინსი
ბარი ჰოკინსი (Barry Hawkins; დ. 23 აპრილი 1979, კენტი; ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. სამჯერ მიაღწია რეიტინგული ტურნირების ნახევარფინალს. 2013 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალისტი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯები
ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯები — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1890 წელს, ოვერ-სიურ-უაზში, სამხრეთ საფრანგეთში, ზეთის საღებავებით ტილოზე.
ვან გოგმა სიცოცხლის უკანასკნელი რამდენიმე თვე ოვერ-სიურ-უაზში, პარიზის სამხრეთით მდებარე პატარა ქალაქში გაატარა, სადაც ის სენ-რემი-დე-პროვანსის თავშესაფრის დატოვების შემდეგ, 1890 წელს ჩავიდა.
ჩალით გადახურული სახლები და კოტეჯების შესახებ ვან გიგი ოვერში ჩასვლისთანავე, 1890 წლის 21 მაისს, უგზავნის წერილს თავის ძმას თეოსა და მის მეუღლეს, ჯოანას:„მაშინ, როცა შენ მოგწერე, ჯერ არაფერი მქონდა დახატული, ახლა ვმუშაობ ტილოზე, რომელზეც გამოსახული იქნება ჩალის სახურავებიანი კოტეჯები, წინ გლეხის ხორბლის ყანით, ხოლო უკან გორაკებით, ტილოზე, რომელიც ვფიქრობ მოგეწონება.“ იან ჰულსკერის აზრით, ნახატი ერთ-ერთია იმ 20 ნახატიდან, რომელიც ვინსენტმა ოვერში ჩასვლისთანავე, 20 მაისიდან ამავე თვის ბოლომდე დახატა:„ჩვენ ერთი შეხედვით ვამჩნევთ ნახატში ნათელ ფერებს, რომელიც დამახასიათებელია ოვერში შესრულებული ტილოებისათვის და განასხვავებს მათ თუნდაც სენ-რემიში შესრულებული ტილოებისაგან. ასევე ეჭვგარეშეა განსხვავება და სტილისტური გარდატეხა ამ ნახატსა და მანამდე შესრულებულ ნამუშევრებს შორის.“
ნახატი ეკუთვნის ერმიტაჟის მუზეუმის კოლექციას, სანქტ-პეტერბურგში.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1890 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ნინოწმინდის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
ნინოწმინდის წმინდა კვირიკეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ნინოწმინდის ჩრდილოეთით, ექვსასიოდე მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. სავარაუდოდ 2008 წელს ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია გაურემონტებია: აღდგენილია საფასადე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები, კამარის დანგრეული ნაწილები ამოვსებულია ცემენტისა და ქვიშის ხსნარით, იმავე ხსნარითაა გასწორებული სახურავის კალთები, რომელზეც ღარისებრი კრამიტია დაფენილი, ძველი შესასვლელის ადგილზე მოწყობილია ახალი უსახური შესასვლელი.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა არაწესიერია, ტლანქი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, შიდა სივრცე დადაბლებული პროპორციებისაა. დარბაზი მოკლეა და გეგმით თითქმის კვადრატული აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია ოდნავ გაბრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდით, რომლის ღერძზე დაბალი, გარეთკენ შევიწროებული, ოთხკუთხა სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშაა. სარკმლის ქვემოთ კი, კედელზე, მოზრდილი, ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. აფსიდი დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. იგი გადახურულია არაწესიერი ფორმის რიყის წვრილი ქვებით ნაწყობი კონქით, რომელიც უთაღოა და დარბაზის კამარასთანაა გაერთიანებული. კამარა ოდნავ შეისრულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შაშიანის წმინდა გიორგის ეკლესია
შაშიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაშიანის სასაფლაოზე დგას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. დაზიანებულია:დაბზარულია კედლები,სახურავზე თითქმის მთლიანად აყრილია კრამიტის საფარი. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, როიმელსაც ბოლოები ოდნავ მომრგვალებული აქვს. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი სწორკუთხაა, ინტერიერი განათებულია ორი დაბალი, სწორკუთხა სარკმლით, მათგან ერთი აღმოსავლეთ კედლის შუაშია, მეორე დასავლეთით, შესასვლელის ზემოთ. საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო მცირე ზომის ნიშაა. საკურთხევლის ცენტრში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. საკურთხევლის ქვედა ნახევარი დარბზისგან გამოყოფილი არ არის და მისი გვერდითი კედლები დარბაზის გრძივ კედლებთან ერთ სიბრტყეშია მოქცეული. იატაკიდან დაახლოებით 1,8 მეტრის სიმაღლეზე, საკურთხეველს მხრები აქვს მოწყობილი, რომლებიც ზემოთ თანდათან განივრდება. მათზე დაყრდნობილია დადაბებული პროპორციების კონქის თაღი. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. ფასადები დასრულებულია თაროსებრი ლავგრანდით.
ფორმოზუ (მინას-ჟერაისი)
ფორმოზუ (Formoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 839 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 177 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.22 კმ²-ზე. ფართობი 3 685 702 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
იუჩიუნჩი-თალა
იუჩიუნჩი-თალა (Üçüncü Tala) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,042 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
კორმისოში
კორმისოში (Кормисош) — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 753-756 წლებში. ვოკილის დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მისი მმართველობა დაკავშირებულია ბულგარეთის მმართველი დინასტიის შეცვლასთან, სახელმწიფოს კრიზისთან და ბიზანტიასთან ხანგრძლივ ომთან.
დულოს დინასტიის დასრულების შესახებ არსებობს ორი ჰიპოთეზა. ერთი ჰიპოთეზის თანახმად სევარს მემკვიდრე არ დარჩენია, მეორე ჰიპოთეზის თანახმად კი - ბულგარეთის სამეფოში სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა.
ბულგარეთ-ბიზანტიის დაპირისპირების მიზეზი გახდა კონსტანტინე V-ის მცდელობა აღედგინა ციხესიმაგრე თრაკიაში ბულგარეთის საზღვართან. კორმისოშმა ილაშქრა ბიზანტიაში, რაზეც საპასუხოდ იმპერატორმა ცხრა ლაშქრობა მოაწყო ბულგარეთის წინააღმდეგ. კორმისოშის არმიამ თითქმის კონსტანტინოპოლს მიაღწია, მაგრამ დამარცხდა. სავარაუდოდ, ეს იყო მისი მმართველობიდან ჩამოშორების მიზეზი.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები
ჰალიმა ნასიროვა
ჰალიმა ნასიროვა (Halima Nosirova; დ. 21 დეკემბერი, 1913, ყიშლაყი თაღლიქი, ახლანდელი ფერღანის ოლქი, რუსეთის იმპერია, — გ. 3 იანვარი, 2003, ტაშკენტი, უზბეკეთი) — უზბეკი მომღერალი, სოპრანო. უზბეკეთის სახალხო არტისტი. სსრკ სახალხო არტისტი (1937).
1939 წლიდან უზბეკეთის ნავოის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მომღერალი. შესრულებული აქვს პარტიები: ლეილი, გიულსარა (გლიერისა და სადიკოვის „ლეილი და მაჯნუნი“ და „გიულსარა“), კარმენი (ბიზეს „კარმენი“) და სხვა.
ჰალიმა ნასიროვა დაიბადა 1913 წლის 21 დეკემბერს ქოქანდის სიახლოვეს მდებარე ყიშლაყ თაღლიქში. იგი მეცხრე შვილი იყო ოჯახში. იზრდებოდა ბავშვთა სახლში. 1924-1927 წლებში სწავლობდა ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში (კულტურისა და ხელოვნების აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტი). 1934-1937 წლებში სწავლობდა მოსკოვის კონსერვატორიის უზბეკეთის საოპერო სტუდიაში. 1977 წელს ტაშკენტის სახელმწიფო კონსევატორია (უზბეკეთის სახელმწიფო კონსევატორია).
1927 წლიდან სახელმწიფოს ცენტრალური სანიმუშო უზბეკური ჯგუფის მსახიობი (1929 წლიდან ხამზის სახელობის უზბეკეთის სახელმწიფო დრამის თეატრი, 2001 წლიდან უზბეკეთის ეროვნული აკადემიური დრამატული თეატრი) (სამარყანდი, 1931 წლიდან ტაშკენტში).
1930-1986 წლებში უზბეკეთის მუსიკალურ-დრამატული თეატრის სოლისტი (1939 წლიდან უზბეკეთის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრი, ამჟამად ნავოის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დიდი თეატრი) ტაშკენტში. 1939 წლიდან წამყვანი სოლისტი. გამოდიოდა როგორც კლასიკურ რეპერტუარში, ისე ეროვნულ უზბეკურ ოპერებში.
გამოდიოდა აგრეთვე როგორც კონცერტის მომღერალი. ასრულებდა უზბეკურ სახალხო სიმღერებს, აგრეთვე სხვა ხალხების სიმღერებს (ტაჯიკურს, ყაზახურს, სომხურს, აზერბაიჯანულს, ჩინურს, რუსულს, უკრაინულსა და სხვა). გასტროლებით იმყოფებოდა გერმანიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, ინდონეზიაში, ირანში და სხვა ქვეყნებში.
1979-1986 წლებში ტაჯიკეთის კონსერვატორიაში ასწავლიდა აღმოსავლეთის მუსიკის კათედრაზე. ჰალიმა ნასიროვა იყო პიანისტისა და მუსიკალური პედაგოგის ოფელია იუსუპოვას ნათესავი.
ჰალიმა ნასიროვას მონაწილეობა მიღებული აქვს აგრეთვე კინოფილმებშიც. 1940 წელს ითამაშა ფილმში „ასალი“, 1943 წელს მუსიკალურ ფილმში „სამშობლოს საჩუქარი“, 1944 წელს მუსიკალურ ფილმში „ხუთი რესპუბლიკის კონცერტი“. 1958 წელს იულდაშ აგზამოვმა გადაიღი პირველი უზბეკური კინოკომედია „შენით მოხიბლული“, სადაც ერთ-ერთი როლი ჰალიმა ნასიროვას ხვდა წილად. მასზე გადაღებულია დოკუმენტური ფილმი „ჰალიმა ნასიროვა“.
მთავარი პარტიის შესრულებისთვის უზეირ ჰაჯიბეკოვის საოპერო სპექტაკლში „ლეილი და მაჯნუნი“ მიენიჭა მეორე ხარისხის სტალინური პრემია 1942 წელს, ხოლო მთავარი პარტიის შესრულებისთვის სადიკოვისა და გლიერის საოპერო სპექტაკლში „გიულსარა“ მესამე ხარისხის სტალინური პრემია 1951 წელს. დაჯილდოებულია ლენინის ორი ორდენით. 1968 წელს მიენიჭა ხამზის სახელობის უზბეკეთის სსრ სახელმწიფო პრემია. 1973 წელს მიენიჭა ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი. 1937 და 1959 წლებში მიენიჭა შრომის წითელი დროშის ორი ორდენი. 1984 წელს გადაეცა ხალხთა მეგობრობის ორდენი. 1939, 1944, 1957 და 1965 წლებში საპატიო ნიშნის ოთხი ორდენი. მედალი 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის. ჰალიმა ნასიროვა სსრკ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
ჰალიმა ნასიროვა გარდაიცვალა 2003 წლის 3 იანვარს, ქალაქ ტაშკენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უზბეკი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
62 (რიცხვი)
სამოცდაორი — სამოცდამორე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდაერთის მომდევნო და სამოცდასამის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 62. 62 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და ორი (იგულისხმება სამოცზე ორი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ჰემაჩანდრა
ჰემაჩანდრა სური (हेमचन्द्र सूरी ფსევდონიმია, ნამდვილი სახელია ჩამგადევა, დ. 1089 — გ. 1173) — ინდოელი (გუჯარათელი) მეცნიერი და მწერალი, ჯაინიზმის აპოლოგეტი. წერდა სინკრიტსა და პრაკრიტებზე. მისი „საქმენი 63 დიდი კაცისა“ ჯაინიზმის მოკლე მითოლოგიური გადმოცემაა, მოგვითხრობს წინასწარმეტყველთა ლეგენდარულ ბიოგრაფიებს, შეიცავს დიდ ფოლკლორულ მასალას და აქვს ისტორიული მნიშვნელობა. სპეციალური პოემა მიუძღვნა თავის მფარველს — გუჯარათის მეფეს კუმარაპალას („საქმენი კუმარაპალასი“). განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი გრამატიკული თხზულებანი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ინდოელი მათემატიკოსები
ნატახტრის ნამოსახლარი
ნატახტრის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს ჩრდილოეთით, 2 კილომეტრის მოშრებით. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალი მიხედვით, ნამოსახლარზე ბრინჯაოს ხანის სხვადასხვა საფეხურის კულტურული ფენებია.
ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)
ალექსანდრე პავლეს ძე კალანდაძე (დ. 1 ივნისი, 1916, ხიდისთავი — გ. ?) — ქართველი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1966).
ნატახტრის ნამოსახლარი
ძეგლი 1980 წელს გათხარა კახეთის აქეოლოგიურმა ექსპედიციამ, კონსტანტინე ფიცხელაურის ხელმძღვანელობით. ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული. ნამოსახლარი ფორმით ოვალურია, მას გარს არტყია თავდაცვითი თხრილი. დამატებით გამაგრებული ყოფილა გალავანიც. ძეგლს გააჩნია ზღუდის გარე დასახლებაც, სადაც კარგად შეიმჩნევა ქვის გორები. აკრეფილი კერამიკა უმეტესად ქვიშანარევია. კერამიკა გამომწვარია ლეგად ან რუხად, იშვიათად კი მოშავპდ. ჭურჭლის პირის ქობა ტანისაგან მკვეთრად არ არის გამოყოფილი. მხრის ორგვლივ ირიბნაჭდევებიანი ჭურჭელი შემკობილია რელიუფური სარტყელით. ნამოსახლარზე ასევე აღმოჩნდა ქვის იარაღები.
ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)
ბიოგრაფია
მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, იბრძოდა ბრესტის ციხესიმაგრეში. მონაწილეობდა წინააღმდეგობის მოძრაობაში საფრანგეთსა და პოლონეთში. 1975 წლიდან იყო ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ჟურნალისტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი. მისი თხზულებანი თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ და ბელორუსულ ენებზე.
ნატახტრის ნამოსახლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები ალექსანდრე
შაშიანის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია
შაშიანის ღვთისმშობლის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაშიანის ცენტრში, სკოლასთან. განეკუთვნება XIX საუკუნის II ნახევარს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია წვრილი რიყის ქვით, გარეთა კუთხეებში მოზრდილი, შერჩეული ქვებია გამოყენებული. კონსტრუქციის ნაწილები (კამარის საბჯენი და კედლის მიმდებარე თაღები) და კარ-სარკმელთა ღიობები გამოყვანილია შირიმით. გარედადნ კედლების ზედაპირი გასწორებულია ბათქაშით, რომელიც საპირე ქვების მნიშვნელოვან ნაწილს ფარავს. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს:სამხრეთიდან და დასავლეთიდან, ორივე კარი გარედან სწორკუთხაა. შიგნით კი კედლის თაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. ეკლესიის ვრცელი დარბაზი აღმოსავლეთით დასრულებულია აფსიდით, რომლის მოხაზულობა ნახევარწრეზე ოდნავ ნაკლებია. აფსიდში გეგმით ნახევარწრიული, სამი თაღოვანი ნიშაა (ორი ჩრდილოეთითაა,ერთი სამხრთით). აფსიდი დარბაზისგან მარტივი პილასტრების გარდა, დარბაზის გრძივ კედლებზე კიდევ სამ-სამი მსგავსი პილასტრია (პილასტრების მეოთხე წყვილი დასავლეთ კუთხეებშია), რომლებიც შესაბამის კედლებს ოთხ-ოთხ თანაბარ ნაწილად ყოფს. პილასტრებზე კამარის საბჯენი თაღებია გადაყვანილი: თაღების ქუსლებთან შირიმის ერთ ქვაში გამოკვეთილი იმპოსტებია, რათა პროფილის თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს. პილასტრებს შორის ნახევარწრიული თაღით დასრულებული შეღრმავებული არეა. ინტერიერი განათებულია ექვსი ნახევარწრიულთაღოვანი სარკმლით. მათგან ერთი აფსიდშია, ორ-ორი გრძივ კედლებში, ხოლო ერთი - დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილში. სამხრეთ სარკმლებიდან დასვლეთით მდებარე, შესასვლელის გასწვრივაა. იგი არმოსავლეთ სარკმელთან შედარებით მცირე ზომისაა და თითქმის დასავლეთ სარკმლის ღიობი გარედან გაუფართოებიათ (ალათების ჩასასვლელად). დარბაზი ნახევარწრიული კამარითაა გადახურული. მსგავსი ფორმისაა საბჯენი თაღებიც. ნაგებობების სიმტკიცის გასაძლიერებლად გრძივი კედლები ლითონის ღეროებითაა შეკრული. ეკლესიის ფასადების მორთულობის ძირითადი ელემენტია ფრონტონებში გამოსახული თითო შეღრმავებილი ჯვარი, რათა შეღრმავებული ნაწილი წითლადაა შეღებილი. ფასადებზე ორივე შესასვლელი თაღოვან შეღრმავებაშია ჩასმული. შესასვლელების ზემოთ, თაღოვანი შეღრმავების არეში, თითო პატარა სწორკუთხა ნიშაა. ორივე შესასვლელი საფლავის ქვებითაა გადახურული. ეპიტაფიების მიხედვით ეკლესია XIX საუკუნის 30-იანი წლების შემდეგ უნდა იყოს აგებული. ეკლესია დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. ფასადები დასრულებულია რიყის ქვით და ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგრანდით, რომელსაც ფრონტონის ძირებთან ჰორიზონტალურ შემონაკეცები აქვს. ეკლესიის დასავლეთ ფრონტონზე დაშენებული ყოფილა პატარა სამრეკლო (შემორჩენილი იყო კვადრატული საფუძველი). 2008 წელს საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები. აღდგა ლავგარდნისა და კედლების მონგრეული ნაწილები. მოიხსნა სამრეკლოს საფუძველი, ეკლესიის ირგვლივ მოეწყო სარინელი, შენობა გადაიხურა კრამიტით
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კათნაჯური
კათნაჯური (Կաթնաջուր) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 720 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 956 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 94 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.79 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ბილიანა პლავშიჩი
ბილიანა პლავშიჩი (Биљана Плавшић; დ. 7 ივლისი, 1930, ტუზლა, იუგოსლავიის სამეფო) — სერბთა ეროვნული მოძრაობის პოლიტიკური მოღვაწე იუგოსლავიის ყოფილი რესპუბლიკის ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ბიოლოგი, პროფესორი.
1996-1998 წლებში იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
2000-იანი წლების დასაწყისში საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებში გაასამართლა და მიუსაჯა 11 წლიანი პატიმრობა. გაათავისუფლეს 2009 წელს.
პოლიტიკური კარიერა
ნაციონალისტების გამარჯვების შემდეგ შევიდა სერბთა კოლექტიური პრეზიდენტიობის შემადგენლობაში. იყო ბოსნიელი სერბების რადოვან კარაჯიჩის ახლო თანამებრძოლი.
1996 წელს შეცვალა რადოვან კარაჯიჩი სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მან თავისი ხანმოკლე პრეზიდენტობა სერბეთის ხელისუფლების შიდა წინააღმდეგობებში გაატარა: სერბთა რესპუბლიკის აღმოსავლეთი ნაწილი ცენტრით პალეში იყო კარაჯიჩის მომხრე, ხოლო დასავლეთი ნაწილი ცენტრით ბანია-ლუკა, მისი მომხრე იყო. ამ წინააღმდეგობის დროს პლავშიჩს მხარი დაუჭირა საერთაშორისო ძალებმა. 1997 წლის არჩევნების შედეგად პლავჩიშმა ჩამოაყალიბა კოალიციური მთავრობა მილორად დოდიკის მეთაურობით.
1998 წლის არჩევნებში განიცადა მარცხი. პრეზიდენტი გახდა ულტრამემარცხენე ნიკოლა პოპლაშენი.
2001 წლის 11 იანვარს ბილიანა პლავშიჩი თავისი ნებით ჩაბარდა საერთაშორისო ტრიბუნალს ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე ჰააგაში. იგი დაადანაშაულეს სამხედრო დანაშაულში, გენოციდში და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულში ბოსნიის ომის დროს. 2002 წლის ბოლოს მან აღიარა ბოსნიის ომის დროს ჩადენილი დანაშაული. 2003 წლის 27 თებერვალს მიუსაჯეს 11 წელი. სასჯელს საკუთარი არჩევანით იხდიდა შვედეთის ქალთა კოლონია ხინსებერგში. გაათავისუფლეს 2009 წლის 27 ოქტომბერს.
გათავისუფლების შემდეგ ცხოვრობს სერბეთში და აქვს სერბეთის მოქალქეობაც.
სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები კატეგორია:ბოსნიის ომის მონაწილეები კატეგორია:სერბი პოლიტიკოსი ქალები
ნატალანდია
ნატალანდია (Natalândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 570 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
გრავატალი
გრავატალი (Gravatal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 30 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტურბანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 635 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 64.55 კმ²-ზე. ფართობი 164 752 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ჯიმითის კვირაცხოვლის ეკლესია
ჯიმითის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიმითის ჩრდილო-დასავლეთით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი წვრილი რიყის ქვით. გარეთა კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. კამარა, საბჯენი თაღები, კონქი, კარსაკმელის ღიობები და ლავგარანდი გამოყვანილია აგურით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია. შესასვლელი ორია სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ორივე კარი შეისრულ თაღოვანია და გარედან საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული, რომელიც აგურის ხერხულა წყობითაა გამოყვანილი. საფეხუროვანი ფრიზი აგვირგვინებს საკურთხევლის აფსიდის ნახევარწრიულია. მასაში დაბალი, ნახევარწრიული თაღით სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში ერთი შეისრულთაღოვანი ნიშაა. საკურთხევლის ბაქანი აფსიდის მხრების ხაზიდან დაახლოებით 1 მეტრით წინაა წამოწყებული. შემაღლებულია ნავის იატაკის მიმართ და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. აფსიდის კონქის თაღი ოდნავ შეისრულია. მსგავსი ფორმისაა კამარაც იგი, კონქის თაღის გარდა დაყრდნობილია ორ საბჯენ თაღზე. რომელთაგანაც ერთი დარბაზის შუაშია. ხოლო მეორე დასავლეთ კედელთან შუა საბჯენი შეკიდულ პილასტრებზეა გადაყვანილი. დასავლეთ კუთხის პლასტერებზე. საკურთხევლის სარკმლის გარდა შიდა სივრცეს ლკიდევ ოთხი ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელი აშუქებს. მათგან თითო - თითო დასავლეთ და სამხრეთ კედლებშია გაჭრილი, ორი ჩრდილოეთით განივ ფასადებზე, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოსახულია საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი თითო მაღალი ჯვარი, რომლებიც წითლადაა შეღებილი. აღმოსავლეთ ფასადზე მდებარე ჯვრის თავზე გაცილებით მცირე ზომის. წითლად შეღებილი ჯვრის შეღრმავებული გამოსახულებაა. დასავლეთ ფასდზე, შესასვლელისზემოთ, პატარა ოთხკუთხა ნიშაა ეკლესიის სახურავის კეხის დასავლეთ კიდეში აგურის კვადრატულ ბაზისზე, დადგმულია აგურისავე ვიწრო და მაღალი სამრეკლო, რის ქვედა ნაწილი წრიულია, ხოლო ზედა ხუთწახნაგა ფანჩატური. მათ საზღვარზე ერთგირად ნაწყობი აგურის სარტყელია. ფანჩატურის წიბოებს მთელ სიმაღლეზე ასდევსდიდი შვერილი ხუთივე წახნაგი ნახევარ წრიული თაღითაა გახსნილი, თაღების ზემოთ, ლავგარდნამდე, ორ ხერულა ზოლსშორის მოქცეული სწორკუთხა არეა, რ-ზეც დეკორატ. ფრონტონია გამოყვანილი, სამრეკლო აგურის ხუთწახნაგა სახურავითაა გადახურული. ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომლისის უმეტესი ნაწილიჩამონგრეულია. 2010 წელს საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ "ქართუის" დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა ღდგენითი სამუშაოები. (არიტექტორები: ზუზაძე ტ. რამიშვილი დ.) გამაგრდა დასავლეთ კედელი. რომე;იც მთელ სიმაღლეზე იყო გაბზარული. აღდგა შესასვლელთა წილთხრების მონგრეული ნაწილები და ლავგარდანი იატაკზე დაიგო კვადრატული აგურები. ეკლესია გადაიხურა კრამითით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვახტანგ გურული
ვახტანგ გურული (დ. 2 იანვარი, 1953, სოფელი ქვედა საქარა, ზესტაფონის რაიონი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის ფაკულტეტის პროფესორი.
ბიოგრაფია
ვახტანგ გურული დაიბადა 1953 წლის 2 იანვარს ზესტაფონის რაიონის სოფელ ქვედა საქარაში. 1961–1970 წლებში სწავლობდა ქალაქ ზესტაფონის N4 საშუალო სკოლაში. 1971–1976 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1976–1980 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაზე. 1980 წელს დაიცვა ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1981–1984 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი. 1984–1997 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოცენტი. 1985 წელს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო წოდება, ხოლო 1997 წელს — ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. 1998–2005 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 1999 წელს მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო წოდება. 1997–2009 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. 2009 წლიდან 2016 წლამდე — საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის, ჰუმენიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე, პროფესორი.
წაკითხული სალექციო კურსები: „საქართველოს ახალი ისტორია (1801–1918)“, „საქართველოს უახლესი ისტორია (1918–2015 წწ.)“, „საქართველოს ახალი და უახლესი ისტორიის (XIX–XXI საუკუნეები) წყაროთმცოდნეობა“, „საქართველოს ახალი დაუახლესი ისტორიის (XIX-XXI საუკუნეები) ისტორიოგრაფია“, „საქართველო და გარესამყარო (XIX–XXI საუკუნეები)“.
სამეცნიერო კვლევითი მუშაობის მიმართულებები: საქართველოს ახალი ისტორია (1801–1918 წწ.), საქართველოს უახლესი ისტორია (1918 წლიდან), საქართველოს ახალი ისტორიის წყაროთმცოდნეობა, საქართველოს ახალი ისტორიის ისტორიოგრაფია, საქართველოს უახლესი ისტორიის წყაროთმცოდნეობა, საქართველოს უახლესი ისტორიის ისტორიოგრაფია, საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორია (XIX-XX საუკუნეები), ქართული დიპლომატიის ისტორია (XIX–XX საუკუნეები), უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორია (ლიტერატურათმცოდნეობა).
სამეცნიერო ნაშრომები: ქართულ, რუსულ, გერმანულ, ინგლისურ, პოლონურ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე 550-ზე მეტი ნაშრომი (მათ შორის: მონოგრაფია — 38, დოკუმენტებისა და მასალების პუბლიკაცია — 70, სტატიები — 221, საშუალო სკოლისა და საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოები — 31 და სხვა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
63 (რიცხვი)
სამოცდასამი — სამოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდაორის მომდევნო და სამოცდაოთხის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 63. 63 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდასამი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და სამი (იგულისხმება სამოცზე სამი ერთეულით მეტი).
PC World
PC World — გლობალური კომპიუტერული ჟურნალი, რომელსაც გამოსცემს კომპანია IDG. 2013 წელს იქცა ონალინ გამოცემად და გამოიშვება მხოლოდ ციფრული ფორმატით. PC World მომხმარებლებს სთავაზობს რჩევებს პერსონალური კომპიუტერების, ინტერნეტის, ტექნოლოგიური პროდუქტებისა და სხვადასხვა სერვისების შესახებ. ყოველ მიმოხილვაში იგი ტესტირებას უტარებს სხვადასხვა კომპანიების მიერ შემუშავებულ აპარატულ და პროგრამულ უზრუნველყოფას, ტექნოლოგიურ მოწყობილობებს, მათ შორის ვიდეო კამერებს, აუდიო მოწყობილობებსა და ა.შ.
მიმდინარე რედაქტორი არის ჯონ ფილიფსი - ჟურნალ Wired-ის ყოფილი რედაქტორი. 2012 წლის აგვისტოს მან ჩაანაცვლა სტივ ფოქსი, რომელიც მთავარ რედაქტორად მუშაობდა 2008 წლის დეკემბრიდან მოყოლებული.
PC world გამოიცემა მსფოლიოს რამდენიმე ქვეყანაში სხავადასხვა სახელწოდების ქვეშ: PC Advisor და Pc Welt. მფლობელი არის International Data Group და შტაბ-ბინა მდებარეობს სან-ფრანცისკოში.
PC World-ის ზოგიერთი არაინგლისურენოვანი საიტი გადამისამართებული არის IDG-ის მფლობელობაში მყოფ ვებსაიტებში, მაგალითად PCWorld.dk (დანია) გადამისმართებულია Computerworld.dk-ში.
2013 წლის 10 ივლისს მფლობელმა კომპანია IDG-მ განაცხადა, რომ ჟურნალი 30 წლიანი მუშაობის შემდეგ წყვეტდა მუშაობას, როგორც ბეჭდვითი ჟურნალი და შემდეგომში გააგრძელებდა გამოცემას ციფრული ფორმატით. 2013 წლის აგვისტოს თვეში გამოვიდა PC World-ის უკანასკნელი ნომერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები კატეგორია:ავსტრალიური კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:გაუქმებული ამერიკული კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:ინდური კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:იტალიური კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:ესპანური კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:International Data Group კატეგორია:1982 წელს დაარსებული ჟურნალები კატეგორია:1993 წელს გაუქმებული ჟურნალები
უზუნქაზმალარი
უზუნქაზმალარი (Uzunqazmalar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 413 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
ჟელკა ცვიანოვიჩი
სწავლობდა სარაევოს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე, შემდეგ კი ბანია-ლუკის უნივერისტეტის ამავე ფაკულტეტზე. არის ინგლისური ენისა და ლიტერატურის პროფესორი. აქვს მაგისტრის ხარისხი დიპლომატიურ და საკონსულო სამართალში.
პოლიტიკაში მოსვლამდე იყო ინგლისურის მასწავლებელი. 2010 წლის 29 დეკემბერს დანიშნეს ეკონომიკური კავშირებისა და რეგიონალური განვითარების მინისტრად. 2013-2018 წლებში სერბთა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი იყო. 2018 წლიდან კი ქვეყნის მეთაურია.
სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:სერბი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
ვინეხი
ვინეხი (Винех) (დ. უცნობია — გ. 762) — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 756-762 წლებში. ვოკილის დინასტიის წარმომადგენელი.
მისი მმართველობის დასაწყისში დაიწყო ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტინე V-ის მეორე ლაშქრობა ბულგარეთში. ვინეხმა გადაწყვიტა ბიზანტიის არმიას დახვედროდა მერკელის ციხესიმაგრესთან, თანამედროვე ქალაქ კარნობატის მახლობლად, თუმცა ვინეხის ჯარი უკუიქცა. ხანმა თავისი შვილები მძევლად გააგზავნა კონსტანტინოპოლში მშვიდობის საფასურად. 759 წელს კონსტანტინემ თავისი მესამე ლაშქრობა წამოიწყო ბალკანეთში, მაგრამ დამარცხდა. ამ ფაქტმა ვინეხის მდგომარეობა გააძლიერა. სავარაუდოდ, მშვიდობისმოყვარეობის გამო, სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ვინეხი და მთელი მისი ოჯახი ამოწყვიტეს და ტახტზე ავიდა ახალგაზრდა და ბრძოლის ჟინით შემპყრობილი ხანი ტელეცი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები კატეგორია:გარდაცვლილი 762
ვიოსა ოსმანი
ვიოსა ოსმანი-სადრიუ (Vjosa Osmani-Sadriu; დ. 17 მაისი, 1982) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი, იურისტი და პედაგოგი. კოსოვოს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2020 წლის 5 ნოემბრიდან. კოსოვოს პარლამენტის თავმჯდომარე 2020 წლის 3 თებერვლიდან. პირველი ქალი ამ თანამდებობაზე. კოსოვოს პარლამენტის დეპუტატია 2010 წლიდან. იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.
თავისუფლად ფლობს ინგლისურ, თურქულ და სერბულ ენებს.
გათხოვილია, ჰყავს ტყუპები.
ოსკარის 93-ე დაჯილდოება
ოსკარის 93-ე დაჯილდოება — კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის მიერ 2020 წლის და 2021 წლის დასაწყისის საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების დაჯილდოების ცერემონია. ეს ოსკარის პირველი დაჯილდოებაა, რომელიც მიმდინარე კორონავირუსის პანდემიიდან გამომდინარე ვირტუალურად ჩატარდა. ცერემონიის ჩატარება თებერვალში იყო დაგეგმილი, თუმცა კოვიდ-19-ის მიერ კინოინდუსტრიაზე მოხდენილმა გავლენამ ეს თარიღი ორი თვით გადაწია და დაჯილდოება ლოს-ანჯელესში, 2021 წლის 25 აპრილს გაიმართა. ნომინანტთა ვინაობა 2021 წლის 15 მარტს გახდა ცნობილი.
ყველაზე მეტი ოსკარის მფლობელი გახდა „მომთაბარეთა მიწა“, რომელმაც საუკეთესო სურათის, საუკეთესო რეჟისორისა და საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციებში მოიპოვა გამარჯვება. ორ-ორი ოსკარი მოიპოვეს შემდეგმა ფილმებმა: „მამა“, „იუდა და შავი მესია“, „მა რეინი: ბლუზის დედა“, „მანკი“, „სული“ და „მეტალის ხმა“. ოსკარის ეს ცერემონია 2006 წლის 78-ე ცერემონიის შემდეგ პირველია, რომელზეც არც ერთ ფილმზე სამზე მეტი ჯილდო არ მოუპოვებია.
გამარჯვებულები და ნომინანტები
ოსკარის 93-ე დაჯილდოების ნომინანტების ვინაობა 2021 წლის 15 მარტს ოსკარის ოფიციალურ საიტზე მიმდინარე პირდაპირი ეთერის საშუალებით გახდა ცნობილი, რომელსაც პრიანკა ჩოპრა და ნიკ ჯონასი მიუძღოდნენ.
83 წლის ენტონი ჰოპკინსი გახდა ყველაზე ასაკოვანი ოსკაროსანი, რომელმაც საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ნომინაციაში მოიპოვა გამარჯვება. ფილმში „მომთაბარეთა მიწა“ შესრულებული როლისათვის ოსკარის მიღების შემდეგ ფრენსის მაკდორმანდი გახდა მეშვიდე ადამიანი, რომელმაც საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციაში სამი გამარჯვება მოიპოვა. ფილმმა აგრეთვე მიიღო ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის, რის შედეგადაც ქლოი ჟაო გახდა პირველი აზიელი ქალი და ქეთრინ ბიგელოუს შემდეგ მეორე ქალი, რომელმაც ამ ნომინაციაში მოიპოვა გამარჯვება.
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
თავის ტვინის ევოლუცია
შესავალი
ალბათ ყველასთვის რთულია იმის გაანალიზება თუ რამდენად დიდი დროა ექვსი მილიონი წელიწადი. ეს დაახლოებით ის დროა, რომლის განმვალობაშიც ადამიანის ტვინი განვითარდა, გამოეყო წინაპრების ხაზს, რომლებიც შემდგომში განვითარდნენ თანამედროვე შიმპანზეებად და მსგავს მაიმუნებად.
ჩვენი ანტიკური მემკვიდრეობის შინაარსი შეიძლება გადმოიცეს შემდეგნაირად: ამბავი სირთულეებისა, პრობლემებისა, გადარჩენისა და ხშირი ადრეული სიკვდილისა მილიონი წლის განმავლობაში. ნამარხები, რომლებიდანაც ჩვენ დღეს გვაქვს ინფორმაცია, გვაძლევს მინიშნებებს მხოლოდ რამდენიმე წუთის განვითარების შესახებ, ინფორმაცია ძალიან მწირია. დანარჩენი ყველაფერი ჩვენი ინტერპრეტაციაა, რომელიც მუდამ უპასუხო კითხვებით რჩება. ნებისმიერი ნამარხი, რომელიც ნაპოვნია, ვერ გვაძლევს ინფორმაციას იმის შესახებ თუ რა იყო ამ ნამარხამდე ან ამ ნამარხის შემდეგ. მიუხედავად ამისა, შეხვდებით მნიშვნელოვან მოდელებს, რომლებიც ღირს გამოკვლევად.
ერთი ნიმუში გვიჩვენებს ახალგაზრდა მდედრების ადრეულ სიკვდილს, რომლებიც ზომით შედარებით პატარები იყვნენ ვიდრე მამრები. ის ინდივიდები, რომლებსაც არ შეეძლოთ კოოპერაცია სხვებთან, ან უშვებდნენ სერიოზულ შეცდომებს, რომლის გამოც მათ უხდებოდათ ჯგუფის დატოვება, ხშირად სხვა ცხოველების მსხვერპლნი ხდებოდნენ. ჩვენი წინაპრების მთავარი დაცვა ჯგუფური ცხოვრებიდან და კოოპერაციიდან მოდიოდა.
ჩვენი მომავალი ისევ კითხვის ნიშნის ქვეშ არის, ისევე როგორც სხვა ცხოველთა სახეობებისა, რომლებიც მუდამ ვითარდებიან და შენდებიან. უნდა აღინიშნოს ის ფაქტი, რომ ჩვენ ადამიანები, იმაზე დიდ ხანს ვცხოვრობთ ვიდრე ჩვენი წინაპრები ცხოვროდბნენ, ასე რომ ძალიან დიდი შანსია რომ ერთ დღეს გადავშენდებით.
თუ ტანსა და ტვინს შორის წონის შეფარდებას გავითვალისიწინებთ, ადამიანის ტვინი ყველაზე დიდია ცხოველების ტვინებს შორებს. თუმცა რიჩარდსონი გვაფრთხილებს, რომ ამაზე დიდი ყურადღება არ უნდა გავამახვილოთ. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ნეირო მეცნიერები დღემდე გაურკვევლობაში არიან თუ რა მნიშვნელობა აქვს ადამიანის ტვინის ზომას მის განვითრებასთან.
ეს ყველაფერი რომ გაირკვეს თითოეული ადამიანის ტვინი უნდა გამოვიკვლიოთ სიღრმისეულად და იქიდან დავადგინოთ ადამინის ტვინის განვითარების დამატებითი სოციალური ფაქტორები.
შესაძლოა ისიც რომ ადამიანის ტვინის განვითარებაზე გავლენა იქონია კლიმატმა. ადამიანი ნესტიანი ტყეებიდან სავანაში გადადის საცხოვრებლად. თავდაცვა, ნადირობა, საკვების შეგროვება უფრო ეფექტიანი გახდა, როდესაც ისინი ჯგუფებად ცხოვრობდნენ. კიდევ ერთი სოციალური ფაქტორი, რომელმაც ინტელექტზე იქონია გავლენა არის ჯგუფში სხვადასხვა სახეობების ყოფნა, რადგან ისინი ყოველდღიურად ჭრიდნენ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ პრობლემებს, მიუხედავად იმისა, რომ სხვადასხვა მოსაზრებები ჰქონდათ.
განვითარების არსს, რომ უფრო კარგად ჩავწვდეთ ხაზი უნდა გავუსვათ იმ  ფაქტორებს, როგორიცაა ბუნებრივი გარემო, ხელსაწყოები და ტექნოლოგიები, რომლითაც მათ მოახერხეს, რომ თავისი განვითარების გზა ეპოვათ. ჰომო საპიენსის ტვინის ევოლუცია პირდაპირ კავშირშია კომუნიკაციასთან, რომელიც მილიონი წლის შემდეგ სალაპარაკო ენად იქცა. ენის განვითარებასთან დაკავშირებით დეივიდ ბიკერტონს თავისი მოსაზრება გააჩნია. მისი აზრით გარემომ უბრალოდ კი არ შეარჩია ის ინდივიდები, რომლებსაც უნდა ელაპარაკათ, ეს შემთხვევით მოხდა და ზოგიერთმა ინდივიდმა განიცადა მუტაცია. ახლახან დადგინდა, რომ თუთიყუშების სულ ცოტა ერთ სახეობას აქვს სპეციალური უნარი ისევე როგორც მაიმუნებს, რომ ლაპარაკი ისწავლოს. აქედან ვადგენთ, რომ ენის სწავლა კიდევ ბევრ ფაქტორზეა დამოკიდებული გარდა გენებისა.
ციტირება
ჰომო საპიენსის ოჯახის ხე
მინი
ავსტრალოპითეკი
ჩვენი პირველი წინაპრები იყვენენ მაიმუნის მსგავსი არსებები, რომელთა სიმაღლე მერყეობდა 1-1,2 მეტრამდე. მდედრები იყვნენ უფრო პატარები ვიდრე მამრები. ავსტრალოპითეკის პირველი ნამარხები დათარიღებულია დაახლოებით 4,4 მილიონი წლის წინ, აქედან უნდა ვიგულისხმოთ, რომ ისინი ცხოვრობდნენ ამ პერიოდამდე რაღაც დროით ადრე.
ამ ჰომინიდების ტვინის მოცულობა იყო 450 კუბური სანტიმეტრი, რომელიც ცოტათი მეტია ჩვეულებრივი მაიმუნის ტვინზე (400 კუბური სანტიმეტრი) და ჰომო საპიენსის ტვინის დაახლოებით 1/3-ს შეადგენს. ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც მათ ახასიათებდათ, იყო ბიპედალიზმი და ის ფაქტი, რომ მათი ტვინი უფრო მრგვალი იყო ვიდრე შიმპანზეების ტვინი. სახე მაიმუნისებრი ჰქონდათ. უხეშად რომ ავიღოთ ორი მილიონი წლის განმავლობაში დაახლოებით 5 სახეობა ჩამოყალიბდა, მათ შორის აფრიკანუსი, რომლის ტვინის ზომა იყო 500 კუბური სანტიმეტრი და ვარაუდობენ, რომ ჩვენ მის მემკვიდრეობით ხაზს მოვყვებით. ამაზე ჯერ კიდევ დიდი კამათი მიმდინარეობას, თუმცა არსებობს კონსესუსი რომ ავსტრალოპითეკი ჩვენი ყველაზე ადრეული პირდაპირი წინაპარია.
ავსტრალოპითეკების დიდი ყბისა და კბილების გამო მათ ფურაჟირებად მიიჩნევდნენ, რომლებიც ჭამდნენ ბოჭკოვან ძირებს, ბოლქვებს და მცენარეულობას. მალე მათ დატოვეს ტყე და წავიდნენ სავანაში. გარკვეული დროის შემდეგ, ჰომინიდების ფეხები დაგრძელდა და მათ განუვითარდათ თაღები ტერფებზე, რომლითაც უფრო მეტი ტერიტორიების გავლის საშუალება მიეცათ.
მესის უნივერსიტეტის ცნობებით (2002) დედებსა და შვილებს ძლიერი კავშირი ჰქონდათ ერთამნეთთან, მამრების შემთხვევაში ურთიერთობა შედარებით სუსტი იყო. მესის უნივერსიტეტი ამბობს, რომ მოვლა-პატრონობა აღაგზნებს ოპიატურ რეცეპტორს ტვინში, რომელიც უფრო მეტად აძლიერებს ურთიერთობებს. ჯგუფში ყველას უნდა დაევარცხნა ერთმანეთი, დრო შეზღუდული იყო ასე რომ ჯგუფის სიდიდეც მცირდებოდა.
ადამიანის ტვინის დღევანდელი სტრუქტურა დაფუძვნებულია ამ სოციალურ ურთიერთობებზე. როგორც ლედოქსი (1996) აღნიშნავს ადამიანის ტვინი ძალზედ ემოციურია და ეს ემოცია არის ჩვენი ადრეული სოციალური ნაწილის განვითარების საწყისი, რომელსაც აინტერესებს ჯგუფში მას ან სხვა წევრს რა ევალება. წარმოიდგინეთ ხის/ქვის იარაღების გარდა მათ არავინ არ ჰყავდათ გარდა ერთმანეთისა, რომ თავი დაეცვათ ამიტომ ჯგუფებად ცხოვრობდნენ. ავსტრალოპითეკინის ტვინის ზომის ზრდა აღინიშნებოდა ნეოკორტექსში, რომელმაც შექმნა კიდევ ერთი ფენა ტვინში და შესაბამისად გაჩნდა უფრო მეტი ადგილი სხვა ნეირონებისთვის, უჯრედებისთვის, რომლებითაც ტვინი მუშაობს. ტვინის მნიშვნელოვანი ნაწილები უცვლელი დარჩა, თუმცა განვითარდა კომუნიკაცია, რომელიც შემდგომში გამოიხატა ფიზიკური ჟესტებით და ხმოვანი სიგნალებით.
ჰომო ჰაბილისი
ჰომო-ჰაბილისი ცხოვრობდა 2,4-1,5 მილიონი წლის წინ. მათ შექმნეს პირველი ქვის იარაღები და ამიტომ მათ მოიხსენიებენ როგორც „ხელმარჯვე კაცი”. ეს იარაღები იყო ერთ მხარეს გალესილი ქვები, რომლებსაც იყენებდნენ მოსაცელად და საფხეკად. ეს იარაღები არ იყო დახვეწილი ინსტრუმენტები და ძნელად აღიქმებოდა როგორც იარაღები. იქიდან გამომდინარე, რომ ეს იარაღები ნაპოვნია საქონლის დასაკლავ ტერიტორიაზე, შეგვიძლია ვთქვათ რომ ჰომო-ჰაბილისი უფრო მეტად შემგროვებელი იყო ვიდრე მონადირე. მათი ჩონჩხი ბევრად დიდი და ძლიერი იყო ვიდრე სტანდარტული 100 ფუნტიანი კაცისა, მაგრამ დიდად არ განსხვავდებოდა საკუთარი წინაპარისგან. ძვლების მოცულობა დაახლოებით 550 კუბ. სმ., ზოგის 100 კუბ. სმ.-ით მეტი ავსტრალოპიტეკინისგან. ეს გაიზარდა 800 კუბ. სმ. მისი არსებობის ბოლო წლებამდე. ჯგუფების ზომა, მათი გაზრდილი მოთხოვნით სოციალურ ცოდნაზე, გაიზარდა 70 ან 80 ადამიანამდე. ამ რაოდენობამ აიძულა ისინი თავის დროის 20 % დაეხარჯათ წმენდაზე და მუშაობდნენ იმ საკითხებში თუ როგორ გაერთვათ თავი ცხოვრებისთვის დარჩენილ დროს. ემოციის მნიშვნელობა, როგორც მექანიზმისა კვლავ გაიზარდა და საჭიროებას წარმოადგენდა სოციალური ცოდნისთვის. ჰომო ჰაბილისი ცხოვრობდა 1 მილიონი წლის განმავლობაში, მაგრამ მიუხედავად ამხელა რიცხვისა ამ სახეობამ ვერ მოახერხა, რომ დაეხვეწათ სამუშაო იარაღების ეფექტიანობა მათი არსებობის განმავლობაში. ძალიან დიდი დროის პერიოდში, დაახლოებით მილიონი წლის განმავლობაში, ისინი ქმნიდნენ ერთი და იგივე იარაღს მონოტონურად მცირედი ცვლილებებით. ისინი არ გასულან აფრიკის გარეთ და ჩვენ ვერ ვხედავთ მეტყველების განვითარების ვერანაირ კვალს. მათი კულტურა სავარაუდოდ ეპიზოდური იყო და შემოიფარგლებოდა მომენტებით, არანაირი ფიქრით წარსულზე ან მომავალზე.