cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კა (ფარაონი)
200px|მინიატიურა|თიხის ჭურჭელი, რომელზეც იკითხება კას სახელი კა ან სეჰენი — ეგვიპტის ნულოვანი დინასტიის ფარაონი. სავარაუდოდ, ზემო ეგვიპტეს მართავდა ძვ.წ. 32-ე საუკუნის პირველ ნახევარში, მაგრამ რამდენ ხანს - უცნობია. მისი სრული სახელი ჰორ-კა/სეჰენი ითარგმნება, როგორც „ტყუპისცალი“ ან „საზრდო“. მისი სახელის შემცველი არქეოლოგიური მასალა ნაპოვნია აბიდოსის მეფეთა სასაფლაოზე და ტარხანში. უმ-ელ-ქააბში კა/სეჰენის საფლავი მდებარეობს სამარხში B7-B9.
კა/სეჰენის მართველობის პერიოდში დაიწყო პირველი სახელმწიფო დაწესებულების განვითარება. უამრავი თიხის ჭურჭელი, რომელიც მისი მეფობის პერიოდით თარიღდება, ვაჭრობის განვითარებაზე მეტყველებს. სავარაუდოდ, პირველი ეგვიპტური არხების მშენებლობაც კას მმართველობის პერიოდში დაიწყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატიუშა (მრავალმნიშვნელოვანი)
კატიუშა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰონგ-კონგის გეოგრაფია
ჰონგ-კონგი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონია, რომელიც მოიცავს შემდეგ ტერიტორიებს: კოულუნი, კუნძული ჰონგ-კონგი და ახალი ტერიტორიები. ჰონგ-კონგი სანაპირო ქალაქი და სამხრეთი ჩინეთის უმთავრესი პორტია. რეგიონს ჩრდილოეთიდან გუანდუნის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან სამხრეთი ჩინეთის ზღვა ესაზღვრება. რეგიონში შემავალი 260 კუნძული და ნახევარკუნძული მარგალიტის მდინარის შესართავთანაა თავმოყრილი. ჰონგ-კონგის რეგიონი არ შედის კონტინენტური ჩინეთის შემადგენლობაში.
ჰონგ-კონგის სახმელეთო საზღვარი 30 კილომეტრი, ხოლო სანაპირო ხაზის სიგრძე 733 კილომეტრია. რეგიონის ფართობი 1,108 კილომეტრს 2 მოიცავს, საიდანაც 1 073 კმ 2 ხმელეთს, ხოლო 35 კმ 2 წყალს უკავია. ჰონგ-კონგის 263 კუნძულის საერთო ფართობი 500 მ 2 -ია. მათ შორის ფართობით უდიდესია ლანტაუ, რომელიც კოულუნის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. ასევე დიდი კუნძულებია: ჰონგ-კონგი, ლამა და პენგ ჩაუ. კუნძული ჰონგ-კონგი კოულუნის ნახევარკუნძულისგან ბუნებრივად ჩამოყალიბებული ვიქტორიას ნავსადგურითაა გამოყოფილი, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ღრმა ბუნებრივად ჩამოყალიბებული საზღვაო პორტია. კუნძულები ახალი ტერიტორიების შემადგენლობაში შედის.
ჰონგ-კონგის ლანდშაფში სანაპიროსგან მოშორებით საკმაოდ მთიანია, გვხვდება ციცაბო ფერდობები. რეგიონის უმაღლესი წერტილია ტაი მო შანი, რომელიც ზღვის დონიდან 958 მეტრზე მდებარეობს და ახალი ტერიტორიების შემადგენლობაში შედის. ახალი ტერიტორიების ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ვაკე-დაბლობები გვხვდება. ჰონგ-კონგში მოსახლეობის სიმჭიდროვე კმ2-ზე 6,300 ადამიანია. რეგიონში საცხოვრებელი და ეკონომიკური მიზნებისთვის მეტი სივრცის უზრუნველსაყოფად მიწის სარეკლამაციო პროექტები ჩატარდა, რის შედეგადაც შემცირდა მანძილი ჰონგ-კონგის კუნძულსა და კოულუნის ნახევარკუნძულს შორის. ჰონგ-კონგის საერთაშორისო აეროპორტი კუნძულ ჩეპ ლაპ კოკის ხელოვნურად შექმნილ მიწაზე მდებარეობს.
ჰონგ-კონგი 18 რაიონადაა დაყოფილი, რომელთაც რაიონული საბჭოები მართავენ. მიუხედავად ამისა, საჯარო ტრანსპორტი სრულიად ჰონგ-კონგის ტერიტორიაზე გადაადგილდება და რაიონებს შორის მოგზაურობა არაა შეზღუდული. 2019 წლის მონაცემებით, რაიონებს შორის ყველაზე მრავალრიცხვოვანია შა ტინი.
სახელწოდება „ჰონგ-კონგი“, რომელიც „სურნელოვან ნავსადგურს“ ნიშნავს, მომდინარეობს კუნძულ ჰონგ-კონგზე მდებარე დღევანდელი აბერდენის ტერიტორიიდან, სადაც ძველად სურნელოვანის ხის პროდუქტებითა და საკმევლით ვაჭრობდნენ.
ჰონგ-კონგიდან 60 კილომეტრით დასავლეთით, მარგალიტის მდინარის შესართავის საპირისპირო მხარეს, მაკაოს რეგიონი მდებარეობს. ჰონგ-კონგი და მაკაო ერთმანეთს ჰონგ-კონგი–ჟუჰაი–მაკაოს ხიდის საშუალებით უკავშირდება.
ჰონგ-კონგის ტერიტორიის 40% ეროვნულ პარკებსა და ბუნებრივ ნაკრძალებს უკავია. რეგიონი მრავალფეროვანი ეკოსისტემით გამოირჩევა. ჰონგ-კონგში სისხლძარღვოვანი მცენარეების 300-ზე მეტი სახეობა გვხვდება, რომელთა შორის 300 ენდემური სახეობაა.
კლიმატი
ჰონგ-კონგში სუბტროპიკული და მუსონური კლიმატია, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ცივი, მშრალი ზამთარი და ცხელი, ნოტიო ზაფხული. 2006 წლის მონაცემებით, ჰონგ-კონგში ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა 2 214 მმ იყო. ნალექების ძირითადი ნაწილი მაისიდან სექტემბრამდე პერიოდში მოდის. მაისიდან ნოემბრამდე, ძირითადად ივლისიდან სექტემბრამდე პერიოდისთვის ტროპიკული ციკლონებია დამახასიათებელი. ჰონგ-კონგში საშუალო ტემპერატურა იანვრისა და თებერვლის თვეებში 16°C-დან ივლისისა და აგვისტოს თვეებში 28°C-მდე მერყეობს.
იანვარსა და თებერვალში ამინდი ძირითადად მოღრუბლულია, პერიოდულად ქრის მშრალი ჩრდილოეთის ქარი. ურბანულ სივრცეებში ტემპერატურა 10°C -ზე ქვემოთ არ ეცემა; ყინვები ძირითადად ახალი ტეტიტორიების მაღალმთიან რაიონებში ფიქსირდება. მარტსა და აპრილში ამინდი ხშირად წვიმიანია. წლის ამ პერიოდისთვის სამხრეთ-აღმოსავლეთის მაღალმთიან რაიონებში ნისლია დამახასიათებელი. მაისიდან აგვისტომდე პერიოდისთვის ნოტიო, ცხელი ამინდია გვხვდება, ხშირია კოკისპირული წვიმა ელჭექით. დღის მონაკვეთში ტემპერატურა ხშირად 31°C -ს აღემატება, ხოლო ღამით 26°C -მდე ეცემა. ნოემბრიდან დეკემბრამდე პერიოდისთვის სასიამოვნო ნიავი და მცხუნვარე მზეა დამახასიათებელი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონგ-კონგი
სუსერი
სუსერი (Սուսեր) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 575 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 399 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.28 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
დარქი
დარქი (Դարք) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, სოფელ კაჭაჭკუტიდან აღმოსავლეთით 1 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1414 მეტრია და წარმოადგენს ლოქის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ლინდის ოლქი
ლინდის ოლქი (Lindi) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ლინდი.
მოსახლეობა — 864 652 ადამიანი (2012 წელი).
ფართობი — 66 040 კმ².
გეოგრაფია
მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, აქვს გასასვლელი ინდოეთის ოკეანეში. ოლქის ტერიტორიაზე მდებარეობს სპორტული ნადირობის ნაკრძალი სელუსის ეროვნული პარკი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
ჯირდახანი (სამუხის რაიონი)
ჯირდახანი (Cırdaxan) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლები
დევი ოვაშვილი
დევი ოვაშვილი (დ. 6 დეკემბერი, 1968, ლენინგორი, ახლანდ. ახალგორი) —  ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ახალგორში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ექიმები
კამპინა-დუ-სიმანი
კამპინა-დუ-სიმანი (Campina do Simão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 994 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპუავის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 076 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.09 კმ²-ზე. ფართობი 448 424 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
კატიუშა (სიმღერა)
„კატიუშა“, „კატუშა“ (Катю́ша) — პოპულარული რუსულენოვანი საბჭოთა სიმღერა. მისი ავტორია მატვეი ბლანტერი, ტექსტის ავტორი — მიხეილ ისაკოვსკი.
პირველად სიმღერა ვერა კრასოვიცკაიამ, გიორგი ვინოგრადოვმა და ვსევოლოდ ტიუტიუნიკმა შეასრულეს 1938 წლის 28 ნოემბერს, ორკესტრის თანხლებით (კრუშევიცკის ხელმძღვანელობით). პირველი ჩანაწერი ვალენტინა ბატიშჩევას შესრულებით 1939 წელს გაკეთდა. მოგვიანებით სიმღერას ასრულებდნენ ლიდია რისლანოვა, გიორგი ვინოგრადოვი, ედუარდ ხილი, ანა გერმანი, დიმიტრი ხვოროსტოვსკი და სხვა ცნობილი მომღერლები.
2015 წელს ჟურნალ «Русский репортёр»-ის მიერ ჩატარებული სოციალური გამოკვლევის შედეგად „კატიუშის“ ტექსტმა მე-13 ადგილი დაიკავა ყველაზე პოპულარულ რუსულ ლექსებს შორის, რომელთა რიცხვში რუსული და მსოფლიო კლასიკები შედიოდნენ.
სიმღერა ეძღვნება თავის „შორეულ საზღვართან მებრძოლ“ შეყვარებულთან განშორებულ გოგონას განცდებს. „კატიუშას“ პირველი სტროფი: Расцветали яблони и груши, Поплыли туманы над рекой. Выходила на берег Катюша, На высокий берег, на крутой.
სქოლიო
კატეგორია:რუსული სიმღერები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სიმღერები კატეგორია:დიდი სამამულო ომის სიმღერები
თათული (სომხეთი)
თათული (Թաթուլ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 540 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 790 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
სტარაია-სარეპტა (მუზეუმ-ნაკრძალი)
ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი „სტარაია-სარეპტა“ (Историко-этнографический и архитектурный музей-заповедник «Старая Сарепта») — უმსხვილესი კულტურული, ტურისტული, სასწავლო-კვლევითი და მეთოდური ცენტრი ვოლგოგრადში, ვოლგოგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
საგამოფენო კომპლექსი სტარაია-სარეპტა მოიცავს 7,1 ჰა ფართობის ტერიტორიას, 27 ნაგებობას, რომელთაგან 23 XVIII-XIX საუკუნეების ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლია. ასევე მოიცავს მუდმივმოქმედ ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ გამოფენებს, მხატვრების, ფოტოგრაფებისა და დეკორატორების ცვალებად გამოფენებს.
ირი-ჰორი
არტეფაქტები
არსებობს 27 ძეგლი, არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი, რომელიც დაკავშირებულია ირი-ჰორის მმართველობის პერიოდთან.
სტარაია-სარეპტა (მუზეუმ-ნაკრძალი)
შექმნის ისტორია
ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალი სტარაია-სარეპტა შეიქმნა 1989 წელს ისტორიულ-არქიტექტურული კომპლექსის, რელიგიური საძმოს კოლონიის სარეპტის ბაზაზე. სარეპტა იყო გერნგუტერების საძმო კავშირის პირველი და ერთადერთი კოლონია რუსეთის ტერიტორიაზე. სარეპტელებმა შეიტანეს მნიშვნელოვანი წვლილი ქვემო ვოლგისპირეთის  ეკონომიკისა და კულტურის განვითარებაში. მათ შორის იყვნენ ისტორიკოსები, არქეოლოგები, ეთნოგრაფები, ეტიმოლოგები და ბოტანიკოსები.
ირი-ჰორი
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
სტარაია-სარეპტა (მუზეუმ-ნაკრძალი)
გერმანული ექსპერიმენტალური ბიბლიოთეკა
გერმანული ექსპერიმენტალური ბიბლიოთეკა მდებარეობდა გერნგუტერების მიერ 1779 წელს აგებული ძველი შენობის მეორე სართულზე. ეს იყო უმსხვილესი გერმანული წიგნების ერთობლიობა სამხრთ რუსეთში. ბიბლიოთეკის ფონდი მოიცავდა 15 000 წიგნს გერმანულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 1992 წელს მუზეუმში ბიბლიოთეკის გახსნის ინიციატორი იყო იოჰან ტრაუბი, არნსბერგის საბიბლიოთეკო სამმართველოს ხელმძღვანელი.
კულტურის ცენტრი
ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და არქიტექტურულ მუზეუმ-ნაკრძალში მუშაობს ოთხი კულტურის ცენტრი: რუსული, ყალმუხური, თათრული და გერმანული. ძმები ლანგერფელდების სახელობის გერმანული კულტურის ცენტი შედის რეგიონალური გერმანული კულტურული ავტონომიის შემადგენლობაში და მუშაობს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალ სტარაია-სარეპტასთან 1990 წლიდან. მუზეუმის რუსულ ცენტრში შედის როლური მოდელირებისა და ისტორიული რეკონსტრუქციის კლუბი „Алатырь“.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში კატეგორია:ვოლგოგრადის მუზეუმები
ჰიუმა ხათუნი
ჰატიჯე ალიმე ჰიუმა ხათუნი — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის მურად II-ის ხარჭა. ოსმალეთის სულთნის მეჰმედ II-ის დედა.
ბიოგრაფია
ჰიუმა ხათუნი დაიბადა კასთამონუში, ისფენდიაროღლარში. გაურკვეველი მეზეზების გამო მეჰმედი აღზარდა მურად II-ის ცოლმა, დესპინა ხათუნმა, რომელსაც საკუთარი შვილები არ ჰყავდა.
ჰიუმა ხათუნი გარდაიცვალა 1449 წელს ბურსაში. დაკრძალულია მურადიეს მეჩეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:დაბადებული 1400 კატეგორია:გარდაცვლილი 1449
The Guardian
The Guardian (გარდიანი) — ინგლისური ყოველდღიური გაზეთი. დაარსდა 1821 წელს, მანჩესტერში The Manchester Guardian-ის (მანჩესტერ გარდიანი) სახელწოდებით. 1959 წელს გადაერქვა სახელწოდება და The Guardian ეწოდა. 1964 წელს გაზეთის რედაქცია ლონდონში გადავიდა. გაზეთის საკვირაო გამოშვებას The Observer ეწოდება, რომელიც Guardian Media Group-ს 1993 წელს შეუერთდა. გაზეთის ოფიციალური საიტი ყველაზე პოპულარულია ბრიტანული გაზეთების საიტთა შორის და ბევრ ისეთ სტატიასაც შეიცავს, რომელიც თავად The Guardian-ის ფურცლებზე ვერ ხვდება. მინიატიურა|მარცხნივ|The Guardian-ის [[ლონდონის ოფისი.]] The Guardian ეკუთვნის Guardian Media Group-ს.
სქოლიო
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს გაზეთები კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები
ლამასის რაიონი
ლამასის რაიონი (Distrito de Lamas) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის ლამასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 809 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 092 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 180 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 79.82 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლამასის პროვინციის რაიონები
ჩაანგი
ჩანგი წარმოადგენს ლუდის ერთ-ერთ ნაირსახეობას, რომლის მომზადებისთვისაც გამოიყენება ქერი, ფეტვი ან ბრინჯი. გადადუღების შემდგომ გაციებულ მარცვლებს ან ფქვილს ამატებენ ბაქტერიების, საფუარებისა და ობის სოკოების ნარევში, შემდგომ მასას ალაგებენ ბამბუკის კალათში და ახვევენ ფოთლებში, მთელ კონსტრუქციას ერთი-ორი დღით ტოვებენ თბილ ადგილას. შემდგომ ნარევი გადადის კერამიკულ ქოთანში, რომელიც ილუქება, ჟანგბადის მიწოდების დაბლოკვით. შედუღება გრძელდება ერთი ან ორი კვირა, რის შემდეგაც სასმელი კიდევ ნახევარი წელიწადით მიეცემა მომზადებას.
დადუღებულ მარცვლებს ათავსებენ ბამბუკის კონტეინერებში, და შემდგომ ზემოდან ადუღებულ წყალს ასხავენ. სასმელი ისმევა სპეციალური ბამბუკის სასრუტის საშუალებით, ერთი მხირდან ღრუ ხოლო მეორედან პერფორირებული. ჩვეულებრივსამებრ მარცვლეული ნარევი დუღდება ორჯერ, თუმცა წყლის ჩამატება უფრო ხშირადაცაა შესაძლებელი.
ლიმბუს ერი ამ სასმელს ტონგბას ან ჯანდს უწოდებს, თანაც უკანასკნელი დიდი ჭიქებით მიირთმევა, სასმელის ავტორი არის მურჩა სწორედ, რომელმაც გამოიყენა თავისი სასმელის ვარიანტში დადუღებისთის საფუარი და ობიანი სოკოს ბალახები.
გემოთი ჩანგი ლუდის ერთ-ერთ სახეობას ელს ჰგავს. ალკოჰოლური შემადგენლობა საკმაოდ დაბალია, მაგრამ სასმელს დათბობის ეფექტი გააჩნია, რაც მეტად დაფასებულია ცივი კლიმატის დროს. ასევე მას გააჩნია ბევრი სამკურნალო თვისებაც მაგალითად გამოიყენება ციებცხელების სამკურნალოდ, ალერგიული რანიტის, ალკოჰოლიზმის და ა.შ
ჰიმალაის ზოგიერთ რაიონში მაგალითად ლადაქიში, ნარევს უმატებენ აკონითს, მეტად შხამიანი მცენარე, გავრცელებული ამ რეგიონის ტრადიციულ მედიცინაში. აკონითი შეიცავს სხვადასხვა სახის ალკალოიდს, აკონითისა და ფსევდოაკონითის ჩათვლით. აკონითის მცირე დოზაც კი ტოქსიკურ ეფექტს იწვევს. ტრადიციულ მედიცინაში გამოყენბამდე მას რამდენიმეჯერ ამუშავებენ რითაც ცდილობენ მისი ამ თვისების შემცირებას და სამკურნალო საშუალების შენარჩუნებას, მიუხედავად ამისა ასეთი მკურნალობის შედეგად ბევრი დაშავებულია ცნობილი.
პოპულარულ ლიტერატურაში შესაძლებელია შევხვდეთ იმის მტკიცებას, ვითომ ტიბეტური რწმენის მიხედვით იეტს ისე უყვარს ჩანგი, რომ მათი გულისთვის ისინი თავს ესხმიან მთის იზოლირებულ სოფლებს.
სქოლიო
კატეგორია:ტიბეტური მითოლოგია კატეგორია:ნეპალური სამზარეულო კატეგორია:სასმელები კატეგორია:ლუდის სახეობები კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
ლა-დორადა (კალდასი)
ლა-დორადა (La Dorada) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 93.147 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 574 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თესქეი
თესქეი (Тескей) — პატარა დასახლება ყირგიზეთში. მდებარეობს კადამჟაის რაიონის ბათქენის ოლქში. 2009 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კადამჟაის რაიონის სოფლები
კანდოი
კანდოი (Candói) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 930 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუარაპუავის შემადგენლობაში.
2022 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 973 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.9 კმ²-ზე. ფართობი 1 512 786 კმ²-ია.
შლაგბაუმი (ძეგლი)
შლაგბაუმი (Шлагбаум) — სტელა ტაგანროგში, სიმბოლურად გამოხატავს ძველი ქალაქის საზღვარს.
ისტორია
1770-იან წლებში, ტაგანროგის აყვავების პერიოდში,იმ ადგილზე სადაც გადიოდა მრავალი გზა, არსებობდა ტროიცკის ციხესიმაგრე, სადაც განთავსებული იყო საყარაულო ოთახი და შლაგბაუმი. ჯარისკაცები იცავდნენ აღნიშნუ ტერიტორიას და მოგვიანებით აქ იკრიბებოდა ბაჟი გზის მშენებლობისათვის. ქალაქის შლაგბაუმის ახლოს ჩამოყალიბდა ე. წ. შესასვლელი მოედანი. 200px|მინი|მარცხნივ|შლაგბაუმი [[1900 წელს.]] ქალაქის ქვის შლაგბაუმი ააგეს ნაპოლეონზე გაარჯვების აღსანიშნავად და გახსნეს 1814 წლის 27 სექტემბერს. ეს იყო საინჟინრო ხელოვნების იშვიათი მაგალითი, რომელიც შესრულებული იყო კლასიციზმის სტილში. პროექტის ავტორი უცნობია. გზის ორივე მხარეს იდგა ერთმანეთის მსგავსი ორი, მაღალი, ოთკუთხა, აგურით ნაგები სტელა, აგებული პირამიდის სტილში, რომელიც სრულდებოდა უზარმაზარი სპილენძის სფეროთი, რომელსაც თავზე ადგა რუსეთის იმპერიის სიმბოლო - ორთავიანი არწივი. პირამიდული სტელის ოთხივე მხარეს დამაგრებული იყო ქალაქის გერბი, რომელიც იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა მიუძღვნა ტაგანროგს.
ასი წლის შემდეგ ქალაქის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ჩაეტარებინა სტელის კაპიტალური რემონტი. ბურთი და ორთავიანი არწივი მოხსნეს და ხელახლა მოაქროვეს. ქვის კოლონები შელესეს ბეტონით.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ ძეგლიდან ყველა ჰერალდიკური ნიშანი ჩამოხსნეს.
შლაგბაუმის ორი სტელა იდგა 1969 წლამდე. იმ მოტივით, რომ სტელები ხელს უშლიდა მანქანების მოძრაობას, 1969 წლის 19 ოქტომბრის ღამით ისინი დაანგრიეს.
1974 წელს პეტროვისა და ძერჟინსკის ქუჩების კუთხეში გახსნეს რეკონსტრუირებული სკვერი „შლაგბაუმთან“. ქალაქის სტელების სამახსოვროდ ააგეს ძველი სტელის შემცირებული ზომის კოპიო. შემორჩენილი ფოტოების მიხედვით პროექტის ავტორია ე. ბრონზოვა. სკვერის მოწყობასა და გაფორმებაში მონაწილეობდა ტაგანროგის ორჯონიკიძის რაიონის მრავალი საწარმო. მეტალის ბურთი, რომელიც სტელის თავზეა მოთავსებული დაამზადა ქარხანამ „Красный гидропресс“.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ძეგლები
თლიკი
თლიკი (Թլիկ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 345 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 102 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 38 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.7 კმ²-ია. სოფელი დასახლებულია ქურთებით.
სემ როკველი
სემ როკველი (Sam Rockwell; დაიბადა 5 ნოემბერს, 1968 წელს, დალი სიტი, კალიფორნია, აშშ) - ამერიკელი მსახიობი. ის ცნობილი გახდა მისი წამყვანი როლებით ფილმებში Lawn Dogs (1997), Confitions of a Dangerous Mind (2002), Matchstick Men (2003), The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (2005), Moon (2009), Seven Psychopaths (2012). , ბატონი მარჯვენა (2015) და რიჩარდ ჯეველი (2019). მან ასევე ითამაშა მეორეხარისხოვანი როლები ზაფხულის ღამის სიზმარში (1999), მწვანე მილში (1999), Galaxy Quest (1999), ჩარლის ანგელოზები (2000), Frost / Nixon (2008),Iron Man 2 (2010), Conviction (2010), Cowboys & Aliens (2011), The Way, Way Back (2013), Three Billboards Outside Ebbing, Missouri (2017), Vice (2018) და კურდღელი ჯოჯო (2019).
2017 წელს კრიმინალური ფილმში " სამ ბილბორდი ებინგის გარეთ", მას მიენიჭა ოსკარის საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობის პრიზი. იგი იმავე კატეგორიაში იყო ნომინირებული შემდეგ წელს, ჯორჯ ბუშის როლით 2018 წლის პოლიტიკურ სატირაში ვიცე. 2019 წელს, ის განასახიერებდა Bob Fosse-ს FX ბიოგრაფიული მინისერიალში Fosse / Verdon, რამაც მას მოუტანა ემის ჯილდოს ნომინაცია
სცენაზე როკველი გამოჩნდა პიესებში, მათ შორის Zoo Story (2001), A Behanding in Spokane (2010) და Fool for Love (2015). მან განასახიერა პერსონაჟბი ასევე G-Force- ში (2009), F is for Family (2015-დღემდე) Trolls World Tour და The One and Only Ivan (ორივე 2020).
ადრეული ცხოვრება
როკველი დაიბადა 1968 წლის 5 ნოემბერს, კალიფორნიაში. ის მსახიობების პიტ როკველის და პენი ჰესის ერთადერთი შვილია. მათი განქორწინების შემდეგ, როდესაც ის ხუთი წლის იყო, ის მამამ სან ფრანცისკოში გაზარდა და ზაფხულს დედასთან ერთად ატარებდა ნიუ-იორკში.
მან საშუალო სკოლა სან-ფრანცისკოს ხელოვნების სკოლაში დაიწყო მარგარეტ ჩოსა და აიშა ტაილერთან ერთად, მაგრამ საშუალო სკოლის ატესტატი მიიღო Urban Pioneers- ისგან. დამოუკიდებელ ფილმში გამოჩენის შემდეგ, იგი ნიუ-იორკში გადავიდა სამსახიობო კარიერის დასაწყებად. მოგვიანებით ჩაირიცხა პროფესიონალ მსახიობთა მომზადების პროგრამაში ნიუ იორკის უილიამ ესპერ სტუდიაში.
კარიერა
მას შემდეგ რაც ის ჰოლივუდში მივიდა მონაწილეობა მიიღ სხვადასხვა წარმატებულ პროექტში, როგორიცაა Galaxy Quest -ში(1999), შექსპირის ადაპტაციაში ზაფხულის ღამის სიზმარი (1999), ჩარლი მისი ანგელოზებში (2000)
2007 წელს როკველმა მიიღო მონაწილეობა სერიალში the Greater Chronicles of Derek Riffchyn .
2017 წელს, მან მოიპოვა მისი პირველი ოსკარის პრემია, ასევე ოქროს გლობუსის პრემია საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობისთვის და BAFTA ჯილდო საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის. 2019 ში ის გადაიღეს მინისერიალში Fosse / Verdon, Primetime Emmy Award ნომინაცია. იმავე წელს როკველი გამოჩნდა ორ პოპულარულ ფილმში, რიჩარდ ჯუველი და კურდღელი ჯოჯო. 2020 წელს მას ჰქონდა ხმოვანი როლი Trolls World Tour- ში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ვიდეო თამაშების მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ვერცხლის დათვი საუკეთესო მამაკაცი მსახიობისთვის
პავლე ნოზაძე
პავლე ნოზაძე (დ. 20 იანვარი, 1948, ბორჯომი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ბორჯომის სატყეო ტექნიკური სასწავლებელი (1967). 1961–1970 წლებში იყო ბორჯომის სახალხო თეატრის მსახიობი. 1970–1974 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. 1974–2003 წლებში იყო მეტეხის თეატრის მსახიობი. 2003 წელს მერაბ მიშველაძესთან ერთად დააარსა ქართული ნოველების მონოთეატრი. არის საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1988), ღირსების ორდენის კავალერი (1998), კოტე მარჯანიშვილის პრემიის ლაურეატი.
2020 წლის 20 იანვარს, ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრის წინ, პავლე ნოზაძეს ვარსკვლავი გაუხსნეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები პავლე
რუვუმის ოლქი
რუვუმის ოლქი (Ruvuma) — ტანზანიის 30-დან ერთ-ერთი ოლქი. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი სონგეა.
მოსახლეობა — 1 376 891 ადამიანი (2012 წელი).
გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ირინგის ოლქს, ჩრდილოეთით მოროგოროს ოლქს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლინდის ოლქს და აღმოსავლეთით მტვარის ოლქს, ასევე მოზამბიკს სამხრეთიდან. დასავლეთიდან აქვს ნიასას ტბაზე გასასვლელი, რომლითაც ესაზღვრება მალავის.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ოლქი შედგება ხუთი რაიონისაგან:
სქოლიო
კატეგორია:ტანზანია კატეგორია:ტანზანიის ოლქები
კულდუ
კულდუ (Кулду) — სოფელი ყირგიზეთში, ბათქენის ოლქის კადამჟაის რაიონში. 2009 წლის მონაცემებით კულდუში ცხოვრობს 5447 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კადამჟაის რაიონის სოფლები
ჯოვანი ბორჯია
ბიოგრაფია
ჯოვანისა და მარიას ხანმოკლე ქორწინებიდან სულ სამი შვილი შეეძინათ: ტყუპები — ხუან და ფრანსისკა ბორჯიები, და ისაბელ ბორჯია. ხუანი შემდგომში განდიის ჰერცოგი გახდა, ფრანსისკა ვალიადოლიდში მონაზვნად აღიკვეცა, ხოლო ისაბელი ჯოვანის დაღუპვიდან მალევე დაიბადა. აღსანიშნავია, რომ ხუანი იყო მამა წმინდანად შერაცხული ფრანსისკო ბორჯიასი.
1497 წელს ჯოვანი ბორჯია მშობლიურ რომს ეწვია, სადაც იგი ამავე წლის 14 ივნისის ღამეს, პიაცა-დელა-ჯუდეკას წინ, რომის გარეუბანში მოკლეს. ამ დროს იგი 21 წლის იყო. ჯოვანი ცოცხალი უკანასკნელად დედამისმა, ვანოცა დეი კატანეიმ ნახა, რომელმაც მისი ჩასვლის აღსანიშნავად შვილების შეკრება მოაწყო ოჯახურ ვახშამზე. გარდა მისი და მისი და-ძმებისა, ამ ვახშამს ესწრებოდნენ ვანოცას ქმარი, კარლო კანალე, ასევე ჯოფრი ბორჯიას მეუღლე, სანჩია არაგონელი და მათი ბიძაშვილი ხუან ბორჯია. მეორე დღეს, ვანოცას ვილაში ჯოვანის ცხენი მის გარეშე დაბრუნდა, რამაც მას აფიქრებინა, რომ მისი ვაჟი დაიკარგა. საბძებრო ჯგუფმა მისი გვამი მდინარე ტიბრის ნაპირზე იპოვნა გამორიყული. როგორც აღმოჩნდა იგი ჯერ მოკლეს, შემდეგ კი მდინარეში გადააგდეს. მისი გარდაცვალებით შეძრულმა მამამისმა, პაპმა ალექსანდრე VI-მ ინტენსიური გამოძიება წამოიწყო ამ საქმის გასახსნელად. როგორც შემდგომში გაირკვა ჯოვანი მისმა ძმამ, ჯოფრედო ბორჯიამ მოკლა თავის ცოლთან, სანჩია არაგონელთან რომანის გამო. აღსანიშნავია, რომ ჯოვანის გამორიყულ გვამს სხეულზე ხელუხლებლად ეკეთა ოქროთი სავსე ქისა, რამაც თავიდანვე გააჩინა ეჭვი, რომ იგი მძარცველებს არ მოუკლავთ და საქმეში არისტოკრატის ხელი იყო გარეული.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1474 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1497
ალბერტ რაზინი
ალბერტ რაზინი (Альберт Разин; დ. 12 ივნისი, 1940 — გ. 10 სექტემბერი, 2019, იჟევსკი) — უდმურტი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე. უდმურტული ენის დაცვის აქტივისტი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა კანდიდატი. 2019 წლის 10 სექტემბერს უდმურტეთის რესპუბლიკის პარლამენტის წინ განახორციელა თვითდაწვის აქტი, რუსეთის ენის პოლიტიკის წინააღმდეგ პროტესტის ნიშნად.
ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა უდმურტეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ქიმიისა და ბიოლოგიის მასწავლებლის კვალიფიკაციით. იყო უდმურტეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეროვნული ურთიერთობების ლაბორატორიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1992 წელს მიიღო მონაწილეობა უდმურტეთის უნივერსიტეტის ერთ-ერთი ინსტიტუტის შექმნაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კიდეც.
მუშაობდა უდმურტეთის მეცნიერებათა საზოგადოებაში.
2019 წლის 10 სექტემბერს იჟევსკში, რესპუბლიკის პარლამენტის წინ, დილის 9 საათსა და 45 წუთზე რუსეთის ფედერაციის ენის პოლიტიკის გაპროტესტების ნიშნად დაიწვა თავი. ამ დროს მას ეკავა ორი პლაკატი. ერთზე ეწერა ავარელი პოეტის რასულ ჰამზათოვის სიტყვები: მეორეზე კი ეწერა:
ლუკა იოვიჩი
ლუკა იოვიჩი (დ. 23 დეკემბერი, 1997) — სერბი ფეხბურთელი. თამაშობს ფრანკფურტის „აინტრახტსა“ (იჯარით მადრიდის „რეალიდან“) და სერბეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. თამაშობს თავდამსხმელის პოზიციაზე. ახალგაზრდული კარიერა ბელგრადის „რედ სტარში“ გაატარა. 2014-2016 წლებში თამაშობდა ამავე გუნდში. 2016-2017 წლებში თამაშობდა ბენფიკას რეზერვებში. 2016-2019 წლებში იყო „ბენფიკას“ საკუთრება. 2017-2019 წლებში იჯარით თამაშობდა ფრანკფურტის „აინტრახტში“. 2019 წლიდან თამაშობს მადრიდის „რეალში“. 2021 წლიდან იჯარით თამაშობს ფრანკფურტის „აინტრახტში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები კატეგორია:ფრანკფურტის აინტრახტის ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:სერბი ფეხბურთელები
პინტო-რეკოდოს რაიონი
პინტო-რეკოდოს რაიონი (Distrito de Pinto Recodo) — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის ლამასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 704 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 524.07 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სან-მარტინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლამასის პროვინციის რაიონები
ლა-მერსედი (კალდასი)
ლა-მერსედი (La Merced) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6.752 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 98.1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მარია ანტონია ავსტრიელი
მარია ანტონია ავსტრიელი (Maria Antonia von Österreich; დ. 18 იანვარი, 1669, ჰოფბურგის სასახლე, ვენა, ავსტრია — გ. 24 დეკემბერი, 1692, ჰოფბურგის სასახლე, ვენა, ავსტრია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-სა და მისი ცოლის, დედოფალ მარგარიტა ტერეზა ესპანელის ქალიშვილი. ბავარიის კურფიურსტი 1685-1692 წლებში, როგორც მაქსიმილიან II ემანუელის პირველი მეუღლე. 1673 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ესპანეთის ტახტის მემკვიდრე, როგორც კარლ II- ის ღვიძლი დის შვილი.
ავსტრიის ერცჰერცოგინია
მარია ანტონია დაიბადა 1669 წლის 18 იანვარს, ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში მდგარ ჰოფბურგის სასახლეში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მარგარიტა ტერეზა ესპანელის ერთად-ერთი ქალიშვილი. მის დაბადებას წინ უძღვოდა XVI-XVII საუკუნეებში ჰაბსბურგთა შორის მიმდინარე მთელი რიგი ინცესტური ქორწინებები. დედამისის მამა, ესპანეთის მეფე ფილიპე IV და მისი ცოლი, მარგარიტა ტერეზას დედა, დედოფალი მარიანა ავსტრიელი ერთმანეთის ღვიძლი ბიძა-დიშვილი იყვნენ. გარდა ამისა ლეოპოლდის დედ-მამაც ღვიძლი ბიძაშვილები იყვნენ, რომ აღარაფერი თქვათ სხვა უამრავ ინცესტურ ქორწინებებზე ესპანელ და ავსტრიელ ჰაბსბურგებს შორის. მიუხედავად ამისა, მარია ანტონია ძალიან გონიერი და ცოცხალი გოგონა იყო, რომელიც მშობლების მსგავსად მუსიკაზე გიჟდებოდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მარია ანტონიას დედა სრულიად ჯანმრთელი ქალი იყო, მისი მშობლების ასეთი ახლო ნათესაური კავშირის გამო მისი ძმა (ანუ მარია ანტონიას ბიძა), ესპანეთის მეფე კარლ II უამრავი დაავადებით იყო დასნეულებული, რომელთა შორის უშვილობაც იყო. როგორც მისი მშობლები და სხვა ჰაბსბურგები, ასევე ესპანელები თვლიდნენ, რომ ესპანეთის ღირსეული ტახტის მემკვიდრე სწორედ მარია ანტონია იყო. თუმცა კარლ II-ს ასევე ჰყავდა ერთი ნახევარ-და (რომელიც ფილიპე IV-ს პირველი ცოლისგან ჰყავდა), მარია ტერეზა ესპანელი, რომელიც საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ს მიათხოვეს. მიუხედავად იმისა, რომ საქორწინო კონტრაქტის მიხედვით ლუისა და მარია ტერეზას შთამომავლებს ეკრძალებოდათ ესპანეთზე პრეტენზიის ქონა, ლუი მაინც იბრძოდა ესპანეთის ტახტისთვის. თავიანთი პოზიციების გასამყარებლად მარია ანტონიას მშობლებმა მისი მითხოვება მეფე კარლისთვის მოისურვეს, თუმცა ეს ვერ მოხერხდა. მიუხედავად ამისა, 1673 წელს კარლმა თავის მემკვიდრედ მარია ანტონია გამოაცხადა.
მარია ანტონიას კიდევ ერთ საქმროდ განიხილებოდა სარდინიის მეფე ვიტორიო ამადეო II, თუმცა მანაც კარლ II-ის მსგავსად ცოლად ლუი XIV-ის ძმის შვილი შეირთო.
ბავარიის კურფიურსტი
საბოლოოდ მარია ანტონია 1685 წლის 15 ივლისს, ქალაქ ვენაში დაქორწინდა ბავარიის კურფიურსტ მაქსიმილიან II ემანუელზე. თავად მაქსიმილიანმა იგი ცოლად იმიტომ შეირთო, რომ მისი საშუალებით ესპანეთში გამეფება სურდა. მათი ქორწინება თავიდანვე ძალიან უიღბლო იყო, რადგანაც ძალიან მხიარულ და უდარდელ მაქსიმილიანს, გონიერ და სერიოზულ მარია ანტონიასთან საერთო არაფერი ჰქონდა. მარია ანტონია ძალიან შეურაცხყოფილი იყო მაქსიმილიანის გაუთავებელი ღალატის გამო, რაც მას შემდეგ გამძაფრდა, რაც იგი ბრიუსელში გაემგზავრა თავის საყვარელთან ერთად. მარია ანტონიამ მას დაბრუნება სთხოვა, თუმცა იგი სულაც არ აპირებდა ამას.
როგორც ესპანეთის მეფე კარლ II-ის დის შვილსა და მის მემკვიდრეს, მარია ანტონია ევროპის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა იყო ესპანეთის ტახტისთვის ბრძოლაში, რაც XVII საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული ევროპის უმნიშვნელოვანესი თემა იყო. მარია ანტონია 1692 წლის 24 დეკემბერს გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში, მშობიარობის შემდგომი ინფექციით. მისი ვაჟი იოზეფ ფერდინანდი დასახელდა ესპანეთის ტახტის მემკვიდრედ, თუმცა 1699 წელს ისიც გარდაიცვალა. 1700 წელს თავად კარლ II-ც გარდაიცვალა, რასაც მოჰყვა ლეოპოლდსა და ლუის შორის დაწყებული ომი ესპანური მემკვიდრეობისთვის, რომელიც 1714 წელს დასრულდა ფრანგების გამარჯვებით, ტახტზე კი ლუი XIV-ის შვილიშვილი, ფილიპე V ბურბონი ავიდა.
წინაპრები
მარია ანტონია ავსტრიელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1669 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1692 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ბავარიის კურფიურსტების მეუღლეები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
ჩობანაბდალი
ჩობანაბდალი (Çobanabdallı) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2594 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლები
მიეკო კავაკამი
კავაკამი მიეკო (დ. 29 აგვისტო, 1976) — იაპონელი მწერალი და პოეტი ოსაკიდან. მისმა ნამუშევრებმა მოიპოვა იაპონიის პრესტიჟული ლიტერატურული პრემიები სხვადასხვა ჟანრში, მათ შორის აკუტაგავას პრიზი ნოველისათვის „მკერდები და კვერცხები“, 2013 წლის ტანიძაკის პრემია მისი მოთხრობების კრებულისთვის „სიყვარულის სიზმრები“ და 2008 წლის ნაკაჰარა ჩიას სახელობის პრიზი თანამედროვე პოეზიისათვის. მიეკო კავაკამიმ სახელი გაითქვა იაპონიაში ქალის ცხოვრების შესახებ საუბრით და ამით გამოირჩევა სხვა ნებისმიერი ცოცხალი ავტორისგან. მისი ნაწარმოები „მკერდი და კვერცხები“, რომლებიც თავდაპირველად ბლოგად დაწერილი იყო მისი მშობლიური ოსაკას მკაცრი დიალექტით, მშრომელთა კლასის ქალებს მოსცილდა და  გამოქვეყნდა 2008 წელს.
კარიერა
კავაკამი მუშაობდა ბარის დიასახლისად და წიგნების მაღაზიის მდივნად, სანამ მომღერლის კარიერას შეუდგებოდა. კავაკამიმ გამოუშვა სამი ალბომი და სამი სინგლი, როგორც მომღერალმა, მაგრამ 2006 წელს მან მიატოვა სასიმღერო კარიერა.
2008 წელს მიიღო აკუტაგავას პრემია ნაწარმოებისთვის „მკერდები და კვერცხები“. პრემიის მიღებამდე კი კავაკამი ცნობილი იყო იაპონიაში როგორც ბლოგერი. მის პოპულარულ ბლოგზე მნახველების რაოდენობამ პიკს მიაღწია და მათი რაოდენობა დღეში 200,000-ზე მეტი იყო.
კავაკამის პირველმა სრულმეტრაჟიანმა რომანმა, სახელწოდებით ზეცა ( Hevun ), 2010 წელს მოიპოვა მურასაკი შიკიბუს სახელობის ლიტერატურის პრემია. 2012 წლის მარტში გამოჩნდა მისი მოთხრობის „მარტის ძაფის“ ინგლისური თარგმანი: ესეების და მოთხრობების კრებული 2011 წელს წყნარ ოკეანეში ტოჰოკუს მიწისძვრისა და ცუნამის შესახებ.
2016 წელს იგი შეარჩიეს საუკეთესო ახალგაზრდა იაპონელ რომანისტებს შორის იმავე წელს დაწერილი მოთხრობისთვის „მარის სიყვარულის მტკიცებულება“.
2015 წლიდან 2017 წლამდე კავაკამიმ ჩაატარა ინტერვიუების სერია ჰარუკი მურაკამისთან, სადაც მან ჰკითხა ქალისა და სექსუალიზაციის შესახებ. ამ ინტერვიუების რედაქტირებული ტომი გამოცემულია სახელწოდებით ჰარუკი მურაკამი: გრძელი, გრძელი ინტერვიუ ( Mimizuku wa Tasogare ni Tobitatsu ), რომელიც გამოქვეყნდა 2017 წელს.
მიეკო კავაკამის რომანი, ქალბატონი ყინულის სენდვიჩი, შევიდა ლიტერატურული ასოციაციების გრან-პრის 2018 წლის გამოცემაში.
2020 წელს Europa Editions–მა გამოაქვეყნა მკერდები და კვერცხები და დიდი მოწონება დაიმსახურა. New York Times–მა გამოაქვეყნა ქეთი კიტამურას მიმოხილვა გამოქვეყნების დღეს, სადაც იგი აღნიშნავს: „მიეკო კავაკამი სენტიმენტალობის გარეშე, ზუსტად აღწერს ქალების ცხოვრებას“
წერის სტილი
კავაკამის მწერლობაში ხშირად გამოიყენება ოსაკა-ბენი, იაპონური გამორჩეული დიალექტი, რომლითაც ლაპარაკობენ ოსაკაში და მიმდებარე ქალაქებში. იგი ასევე აერთიანებს ექსპერიმენტულ და პოეტურ ენას თავის მოთხრობებსა და რომანებში და ლიტერატურულ გავლენებად მოიხსენიებს ლიდია დევისსა და ჯეიმზ ჯოისს. ცნობილი იაპონელი ავტორი ჰარუკი მურაკამი მას თავის საყვარელ ახალგაზრდა რომანისტს უწოდებს და აღწერს მის მწერლობას, როგორც „მუდმივად მზარდს და განვითარებადს“.
აღიარება
2007 ქწლა მიიღპ ცუბუჩის შოოოს პრემია ახალგაზრდა განვითარებადი მწერლებისთვის, ნაწარმოებისათვის ჩემი ეგო-კოეფიციენტი, ჩემი კბილები და მსოფლიო ( Watakushi ritsuin hā, mata wa sekai )
2008 წელს მიიღო აკუტაგავას პრიზი ნაწარმოებისათვის მკერდები და კვერცხები (Chichi to ran )
2010 წელს - მურასაკი შიკიბუს პრემია ზეცისთვის ( Hevun )
2013 ტანიძაკის პრემია სიყვარულის სიზმრები და ა.შ. ( Ai no yume to ka )
2016 ვატანაბე ჯუნიჩიროს პრიზი შემოსავალისთვის ( Akogare )
2019 წლის მიანიჩის კულტურის პრემია ნაშრომისთვის „ზაფხულის ისტორიები“.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:ოსაკელი მწერლები კატეგორია:აკუტაგავას პრემიის მფლობელები კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1976
წაღკაჰოვიტი
წაღკაჰოვიტი (Ծաղկահովիտ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 051 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 121 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17 კმ²-ია. სოფელში მდებარეობს მრავალი ურარტული არქეოლოგიური ნაშთი, მიმდინარეობს გათხრები.
ზალიშჩიკი
ზალიშჩიკი (Заліщики, Salischtschyky, Zaleszczyki) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის ზალიშჩიკის რაიონში, არის ზალეშჩიკის საქალაქო საბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე დნესტრის მარცხენა ნაპირზე. მდინარის დინების ზემო ნაწილში ესაზღვრება სოფელი პეჩორნა, მდინარის დინების ქვემოთ სოფელი დობროვლიანი, მდინარის მეორე ნაპირზე მდებარეობს დაბა კოსტრიჟევკა დ სოფლები ზვენიაჩინი და კრეშჩატიკი. ქალაქზე გადის რამდენიმე ადგილობრივი და საერთაშორისო საავტომობილო გზატკეცილი და რკინიგზის ხაზი.
ისტორია
ზალიშჩიკის ტერიტორია დასახლებული ჩანს უძველესი დროიდან, რადგან აქ აღმოჩენილია გვიანი პალოლითისათვის დამახასიათებელი ტრიპოლისა და ლიპიცკის კულტურების ნაშთები. ქალაქი 1469 წელსა მოხსენიებული, როგორც დობროვლიანის გარეუბანი ზალესიეს სახელით. XVI საუკუნეში ზალეშჩე ეწოდება, ხოლო სახელწოდება ზალიშჩიკი 1578 წლიდან ფიქსირდება. თანამედროვე ქალაქი დაარსდა დაახლოებით 1750 წელს ამავე სახელწოდების სოფლის ადგილზე. აღნიშნული სოფელი დღეს ძველი ზალიშჩიკის შემადგენელი ნაწილია. 1766 წელს ქალაქმა მიიღო მაგდებურგის უფლებები, 1774 წლიდან პოვიატის ქალაქის სტატუსი.
1941 წლის 7 ივლიის ქალაქი გერმანიამ დაიპყრო, ხოლო გაათავისუფლეს 1944 წლის 24 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერნოპილის ოლქის ქალაქები
აჰმედბეილი (სამუხის რაიონი)
აჰმედბეილი (Əhmədbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1684 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:სამუხის რაიონის სოფლები
ალგა (კადამჟაის რაიონი)
ალგა (Алга) — სოფელი ყირგიზეთში. მდებარეობს კადამჟაის რაიონის ბათქენის ოლქში. 2009 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 2542 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:კადამჟაის რაიონის სოფლები
მანსანარესი (კალდასი)
მანსანარესი (Manzanares) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კალდასის დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კალდასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბარასი (პიაუი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 44 850 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.08 კმ²-ზე. ფართობი 1 719 798 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯულია ფარნეზე
ჯულია ფარნეზე (Giulia Farnese), მეტსახელად ლამაზი ჯულია (Giulia la Bella; დ. 1475 — გ. 23 მარტი, 1524) — რენესანსის პერიოდის გამოჩენილი იტალიელი არისტოკრატი. რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის საყვარელი და რომის პაპ პავლე III-ის ღვიძლი და.
ოჯახი
მარცხნივ|მინი|279x279პქ|ახალგაზრდა ჯულია ფარნეზე და უნიკორნი, ინახება ფარნეზეების სასახლეში, პარმაში ჯულია ფარნეზე დაიბადა 1475 წელს კანინოში, ჩრდილოეთ იტალიაში. მისი მშობლები იყვნენ წარჩინებული, მონტალტოს სენიორი პიერო ლუიჯი ფარნეზე და მისი მეუღლე, სენიორა ჯოვანა კაეტანი. დედამისი რომის პაპ ბონიფაციუს VIII-ის შორეული შთამომავალი იყო. ჯულიას ოთხი და-ძმა ჰყავდა. მისი უფროსი ძმა, ალესანდრო სასულიერო ცხოვრებას გაჰყვა და საბოლოოდ რომის პაპიც კი გახდა პავლე III-ის სახელით, მისი უმცროსი ძმა, ბართოლომეო მონტალტოს სენიორი გახდა, მისი მესამე ძმა, ანჯელო ლელა ორსინიზე დაქორწინდა და სენიორის წოდება მიიღო, ხოლო მისი უმცროსი და ნაბოლარა და იყო ჯიროლამა ფარნეზე, რომელიც გაუთხოვარი გარდაიცვალა.
ქორწინება და ურთიერთობა ალექსანდრე VI-თან
1489 წლის 21 მაისს ჯულია დააქორწინეს რომაელ დიდგვაროვან ორსინო ორსინზე. მისი მზითვი შეადგენდა 3, 000 ოქროს ფლორინს, რაც დღევანდელი ვალუტით 500, 000 ამერიკულ დოლარს უდრის. მისი მეუღლე დიდი რომაული საგვარეულოს შთამომავალი იყო და ვატიკანის კარზე მაღალი პოზიციაც ეკავათ, მაგრამ თავად ორსინო მეტად უჭკუო კაცი იყო და არც თავდაჯერებულობა ჰქონდა. იგი კარდინალ როდრიგო ბორჯიას მესამე თაობის ბიძაშვილად ერგებოდა, რომელიც მაშინდელი კათოლიკური ეკლესიის ვიცე-კანცლერი იყო. ჯულიას სძულდა თავისი ქმარი. ისტორიკოსები ვერ ასახელებენ ზუსტ თარიღს თუ როდის შეუყვარდათ ერთმანეთი ჯულია ფარნეზესა და როდრიგო ბორჯიას, თუმცა ამ ფაქტმა მთელი მისი ცხოვრება განსაზღვრა. ამ პერიოდისათვის როდრიგოს უკვე მობეზრებული ჰყავდა თავისი საყვარელი ვანოცა დეი კატანეი, რომელთანაც თითქმის ოცი წლის მანძილზე ჰქონდა რომანი და ოთხი შვილიც ჰყავდა. მას ძალიან მოეწონა ახალგაზრდა ჯულია, რომელიც იმ პერიოდისათვის დამახასიათებელ ყველა სილამაზის სტანდარტს აკმაყოფილებდა. 1492 წელს როდრიგო რომის პაპად აირჩიეს ალექსანდრე VI-ის სახელით, რამაც მას განუზომელი ძალაუფლება მიანიჭა. 1493 წლის ნოემბერში, ჯულია, ალექსანდრე VI და მისი ქალიშვილი ლუკრეცია ბორჯია უკვე ერთად ცხოვრობდნენ ვატიკანის გვერდით ახლად აშენებულ სასახლეში, სადაც ისინი თავიანთ რომანს არ მალავდნენ. ჯულია და ლუკრეცია ძალიან ახლო მეგობრები გახდნენ, თუმცა მისი პაპთან რომანი ბევრის უკმაყოფილებას იწვევდა. ამ პერიოდში მას მეტსახელად „ქრისტეს პატარძალი“ და „პაპის მეძავი“ შეარქვეს. მინი|374x374პქ|ჯულია ფარნეზე რომის პაპთან არსებული ახლო ინტიმური ურთიერთობის წყალობით, ჯულიამ მოახერხა და 1493 წელსვე თავის ძმას, ალესანდრო ფარნეზეს კარდინალის ხარისხი მიანიჭა, რომელიც შემდგომში პაპიც გახდა.
ჯულიამ 1492 წლის 30 ნოემბერს ჯულიამ თავისი პირველი და უკანასკნელი ქალიშვილი, ლაურა გააჩინა, თუმცა სადავოა მამამისი ალექსანდრე იყო თუ ორსინო, მაგრამ ორსინოსთან არსებული ქორწინების გამო ლაურას ორსინის გვარი მიეცა. როგორც ზოგიერთი ისტორიკოსი ამტკიცებს, პაპთან რომანის პარალელურად ჯულიას თავის ქმართანაც ჰქონდა ინტიმური ურთიერთობა. თავად ჯულია აცხადებდა, რომ ლაურა პაპის ქალიშვილი იყო, თუმცა შესაძლოა მან ეს მხოლოდ იმიტომ განაცხადა, რომ თავისი შვილისათვის სტატუსი აემაღლებინა და უფრო მეტი ქონება დარჩენოდა. 1494 წელს მასა და პაპს შორის უთანხმოება გახდა, რომლის მიზეზიც რომიდან დაუკითხავად წასვლა იყო. როგორც ცნობილია იგი თავის მომაკვდავ ძმასთან, ანჯელოსთან წავიდა. ორსინომ მოახერხა და პაპს ჯულია რომიდან გააძევებინა, მაგრამ ძმის სიკვდილიდან მალევე მან მოახერხა და ალექსანდრეზე ზეწოლით დაუბრუნდა თავის ძველ პოზიციას. აღსანიშნავია, რომ ამ ინცინდენტს დაემთხვა საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-ის ქვეყანაში შეჭრა და იტალიური ომების დაწყება. ომის პირობებში ფრანგმა გენერალმა ივეს დ'ალერგიმ ჯულია ტყვედ ჩაიგდო და პაპს მასში გამოსასყიდის სახით 3, 000 სკუდო გადაახდევინა, რის შემდეგაც ჯულიამ უსაფრთხოდ ჩააღწია რომამდე.
დარჩენილი ცხოვრება
რომში დაბრუნებული ჯულია 1524 წლის 23 მარტს გარდაიცვალა თავისი ძმის, ალესანდროს სასახლეში. ამ დროს იგი 50 წლის იყო. ჯულია ფარნეზეს გარდაცვალების მიზეზი დღემდე უცნობია. ათი წლის შემდეგ მისი ძმა რომის პაპი გახდა პავლე III-ის სახელით. მის ქალიშვილ ლაურას ქმრისაგან სამი ვაჟი შეეძინა, რომელთაც მემკვიდრეობით მიიღეს ჯულიას მთელი ქონება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1475 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1524 კატეგორია:იტალიელი კურტიზანები და მეძავები
მიხაი ჰორვატი
მინიატიურა|მიხაი ჰორვატი მიხაი ჰორვატი (Mihaly Horvath; დ. 20 ნოემბერი, 1809, სენტეში — გ. 19 აგვისტო, 1878, კარლოვი-ვარი) — უნგრელი  პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი, უნგრეთის 1848-1849 წლების  რევოლუციის აქტიური მონაწილე.
ბიოგრაფია
მიიღო სასულიერო განათლება, 1848 წლიდან იყო ეპისკოპოსი. 1849 წლის იანვრიდან დებრეცენის სახელმწიფო კრების დეპუტატი, იმავე წლის მაისიდან კულტურისა და განათლების მინისტრი. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იყო ემიგრაციაიში. 1851 წელს მთავრობამ დაუსწრებლად მიუსაჯა სიკვდილი, ხოლო 1866 წელს მიიღო ამინისტია. 1867 წლის იანვარს დაბრუნდა უნგრეთში. მისი ისტორიული თხზულებები მოიცავს უნგრეთის რევოლუციამდელ და რევოლუცის დროინდელ პოლიტიკურ ისტორიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1809 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1878 კატეგორია:უნგრელი ისტორიკოსები
მალაიები
მალაიები — ავსტრონეზიულ ენაზე მოსაუბრე ეთნიკური ჯგუფი. ისინი განსახლებულნი არიან მალაკის ნახევარკუნძულზე, კალიმანტანზე, აღმოსავლეთ სუმატრაზე და მათ ირგვლივ არსებულ კუნძულებზე. სიტყვა მალაი ხშირად იხმარება ყველა ამ ტერიტორიაზე განსახლებული ხალხის აღსანიშნავად, რომლებიც ერთად ქმნიან კულტურულ მალაიზიას, მაგრამ კულტურულ მალაიზიას არასოდეს არ ჰქონია პოლიტიკური ერთიანობა და დღეს „მალაიზია“ ეწოდება მხოლოდ მალაკის ნახევარკუნძულის მალაიზიის (დასავლეთ მალაიზია) და კალიმანტანის ორი შტატის სარავაკის და საბას (აღმოსავლეთ მალაიზია) ფედერაციულ სახელმწიფო ერთეულს.
დემოგრაფია
1990-იანი წლების დასაწყისსში მალაიზიაში 8 მილიონზე მეტი მალაი ცხოვრობდა, მათი 90% დასავლეთ მალაიზიაში იყო თავმოყრილი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. მოსახლეობის ზრდის სიჩქარე 2.4% (2.8% აღმოსავლეთ მალაიზიაში). მალაიები მალაკის ნახევარკუნძულზე უმეტესად მდინარის ხეობებში და დელტა რეგიონებში ცხოვრობენ, სადაც ბრინჯის მოყვანაა შესაძლებელი. ქალაქებში დიდი რაოდენობით ცხოვრობენ ინდოელები და ჩინელები. მალაიები კონცენტრირებულნი არიან ნახევრკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპირო შტატებში: კელანტანში, ტერენგანუში და პეჰენგში. 2015 წელს მალაიების რაოდენობა მალაიზიაში 15 მილიონია, რაც მთელი ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 50% პროცენტია.
დასახლებები
მალაიების დასახლებები უმეტესად გაშენებულია მდინარის შესართავებთან ან პლიაჟის გაყოლებებზე. ტრადიციული სოფლები, კამპონგები, შედგება რამდენიმე უმეტესად ხიმინჯებით აშენებული სახლიდან. სახლებთან, როგორც წესი გაშენებულია პატარა ბოსტნეულის ბაღები, ხოლო ბრინჯის პლანტაციები სოფლის საზღვრებს გარეთ  გვხვდება. ქალაქები უმეტესად იმიგრანტებითაა დასახლებული და ასრულებენ ფინანსურ, სავაჭრო და სანტრანსპორტო დანიშნულებებს. ბოლო პერიოდში ეკონომიკურ ზრდასთან ერთად დაიწყო მასობრივი ურბანიზაცია და დღეს ქალაქებში მცხოვრებთა რიცხვი სწრაფად მატულობს.
ეკონომიკური მდგომარეობა
მალაიზიის ეკონომიკა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ყველაზე სწრაფად ზრდადი იყო 1970-იან და 1980-იან წლებში. მალაიები უმეტესად დაკავებულნი არიან ბრინჯის წარმოებით და თევზჭერით. ასევე ხშირია კაუჩუკის წარმოებაც. მალაიები ნაკლებად არიან ჩართულნი კალას წარმოებაში, მაგრამ ბოლო პერიოდში მათი რიცხვი გაიზარდა ფაბრიკებში და სხვა თანამედროვე საქმიანობებში, განსაკუთრებით დასავლეთ მალაიზიაში. ისინი ჩაერთნენ ლოჯისტიკაში, ვაჭრობაში, სამთავრობო და პროფესიონალურ საქმიანობებში. მიუხედავად ამ წინსვლებისა მალაიზიაში მალაიების საშუალო შემოსავალი სხვა ეთნიკურ ჯგუფებთან შედარებით ბევრად დაბალია, ამის მიზეზს წარმოადგენს მალაების ძირითადი საქმიანობის ბრინჯის წარმოების დაბალი ეკონომიკური სარგებელი.
ისტორია
პროტო-მალაიები ავსტრონეზიული წარმომავლობის ხალხი იყვნენ და ნავარაუდებია, რომ მათი მიგრაცია მალაის არქიპელაგისკენ რამდენიმე ტალღად მოხდა ძვ. წ. 2500-დან ძვ. წ. 1500-მდე. ყველაზე მიღებული მოდელის თანახმად პროტო-მალაიების მიგრაცია მოხდა იუნანიდან მდინარე მეკონგის გამოყენებით. არსებობს ძველი ჩინელი და ინდოელი მოგზაურების ჩანაწერები, მათგან უძველესი დაახლოებით ძვ. წ. 600 წლის, სადაც საუბარია მიწათმოქმედებასა და მეტალის წარმოებაზე მალაიების სოფლებში. მალაიების პირველი ისტორიულად არსებული პოლიტიკური ერთეული არის მალაკას სასულთნო (1402-1511), თუმცა შრივიჯაიას იმპერიის ისტორიულ წყაროებში დაახლოებით 700 წლისთვის არის „მალაიას“ ხსენება, რაც ნიშნავს რომ ამ დროისთვის მალაიებს უკვე ჰქონდათ შესამჩნევი პოლიტიკური ერთეული. მალაკას სასულთნო, რომლის ეკონომიკური მდგომარეობა სრულიად დამოკიდებული იყო მის უნარზე ეკონტროლებია მალაკის სრუტე, გახდა ისლამის ცენტრი სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში, საიდანაც რელიგიამ ფეხი მოიკიდა მთელ რეგიონში. რელიაგიას ავრცელებდნენ სწავლულები და სუფები. 1500-დან 1800 წლებამდე მინანგკაბაუები, ბუგისები და აცენისები, დღევანდელ ინდონეზიაში მცხოვრები ეთნოლინგვისტური ჯგუფები, ცდილობდნენ მალაკის ნახევარკუნძულზე კონტროლის დამყარებას, ხოლო ნიდერლანდები და სხვა ევროპული კოლონიური სახელმწიფოები მალაკის სრუტეზე მონოპოლიის მოპოვებისთვის იბრძოდნენ. 1786 წელს ბრიტანელებმა დააარსეს პინანგი, შექმნეს სინგაპური და დაიპყრეს  ქალაქი მალაკა, რათა შეექმნათ სრუტის დასახლებები, სტრეიტს სეტელმენტსი. შემდეგ ჩაერივნენ ნახევარკუნძულის შიდა პოლიტიკურ მდგომარეობაში და შექმნეს ფედერაციული მალაიების შტატები, რომელიც 1909 წელს შეუერთეს არაფედერაციულ შტატებს და შექმნეს ბრიტანეთის მალაია. კალას, კაუჩუკის და პალმის ზეთის წარმოებისთვის ბრიტანეთის მალაიამ დაიწყო ჩინელების და ინდოელების ჩამოსახლება, ამან გამოიწვია პლურალური საზოგადოების ჩამოყალიბება, სადაც ეთნიკური მალაიების რიცხვი მოსახლეობის ნახევარს გაუტოლდა. მეორე მსოფლიო ომში მალაიზია იაპონია ს ჰყავდა დაპყრობილი. ოკუპაცია იაპონიის დამარცხებასთან ერთად დასრულდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაიწყო 12 წლიანი ომი, რომლის შედეგადაც მალაიზიამ ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. მოკლეხნიანმა ომმა ინდონეზიასთან კალიმანტანზე ტერიტორიული დავები მოაგრვარა. ეთნიკურმა დაძაბულობამ მალაიებსა და ჩინელებს შორის გამოიწვია სამოქალაქო არეულობა, რასაც 1969-1972 წლებში ხელისუფლების ცენტრალიზება მოჰყვა, მაგრამ კრიზისის დასრულებიდან დღემდე მალაიზიაში ჩამოყალიბდა მყარი პარლამენტი ხშირი კოალიციებითა და მრავალფეროვანი შემადგენლობებით.
ენა
მალაიური ენა ეკუთვნის მალაიურ-პოლინეზიური ენების ოჯახს, რომელიც თავად ავსტრონეზიული ენების ქვეჯგუფს წარმოადგენს. მალაიური იმდენადვე ჰგავს ინდონეზიურს, რამდენადაც ბრიტანული ამერიკულ ინგლისურს, განსხვავებიბი ჩნდება იმის გამო რომ ინდონეზიური ენის ლექსიკონი და სინტაქსი განიცდის ნიდერლანდური ენის ძლიერ გავლენას მასთან დიდი ხნის განვმალობაში კონტაქტის შედეგად, ხოლო მალაიური ენა ინგლისური ენის გავლენის ქვეშაა. მალაიური იწერება ლათინური ალფაბეტითაც (რუმი) და ინდური ხელწერიდან გამომდინარე ალფაბეტითაც (ჯავი).