cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანტიკონსუმერიზმი
სეკულარული პერსპექტივიდან, კონსუმერისტული მატერიალიზმი კრიმინალის (რაც სიღარიბიდან და ეკონომიკური უთანასწორობიდან მომდინარეობს), ინდუსტრიული დაბინძურებისა და შესაბამისად, გარემოს დეგრადაციის მიზეზია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონტრკულტურა კატეგორია:სოციალური თეორიები კატეგორია:გარემოს მდგრადობა კატეგორია:კონსუმერიზმი
იასონ ჭავჭავაძე
სამხედრო სამსახური დაიწყო 1819 წ. პოდპრაპორშჩიკად შირვანის (შემდეგ პასკევიჩის ქვეითთა პოლკში). 1822 წ. მონაწილეობდა სამხედრო ლაშქრობაში ჭარ-ბელაქანში. 1823 წლიდან მსახურობდა ნიჟნი-ნოვგოროდის დრაგუნთა პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთ-ირანის ომში (1826-28). განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1826 წ. 13 სექტ. ელიზავეტპოლთან (ახლანდ. განჯა, აზერბაიჯანი) ბრძოლაში, სადაც ხიშტით დაჭრეს ფეხში. რუსეთ-ოსმლეთის ომის (1828-29) დროს მონაწილეობდა ყარსის, ახალქალაქის, ახალციხის, არზრუმისა და ოსმალეთის სხვა ციხესიმაგრეთა აღებაში. შემდეგ ჭავჭავაძე კვლავ მონაწილეობდა ბრძოლებში კავკასიელ მთიელთა წინააღმდეგ. 1849 წ. დაინიშნა პრინც ვიურტემბერგის დრაგუნთა პოლკის მეთაურად. ყირიმის ომის დროს (1853-56) იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე, ბებუთოვის ალექსანდროპოლის რაზმის შემადგენლობაში. თავი ისახელა 1853 წ. 19 ნოემბ. ბაშკადიკლარისა და 1854 წ. 24 ივლ. ქურუქ-დარის ბრძოლებში, სადაც მძიმედ დაიჭრა. 1856 წ. ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო სამხედრო სამსახურიდან გადადგა.
ივანე ჭავჭავაძე
ივანე ჭავჭავაძე (დ. 1826 — გ. 1913) — თავადი, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი.
დაიბადა თავად სულხან ჭავჭავაძის ოჯახში. მონაწილეობდა ყირიმის ომში (1853–1856). რუსეთ-თურქეთის ომის (1877–1878) დროს გენერალ-მაიორის ჩინით მეთაურობდა სევასტოპოლის 75-ე ქვეით პოლკს. ომის შემდეგ სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. არჩეული იყო თბილისის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლად. გარდაიცვალა თბილისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1826 კატეგორია:გარდაცვლილი 1913 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები ი კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ნიკოლოზ ჭავჭავაძე
ნიკოლოზ ჭავჭავაძე, ამ სახელითა და გვარით რამდენიმე პიროვნებაა ცნობილი:
Camponotus melinus
Camponotus melinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კანიონის მარადმწვანე მუხა
კანიონის მარადმწვანე მუხა (Quercus chrysolepis) — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
ჰიპერტექსტური მარკირების ენა
HTML დაწერილია HTML ელემენტების ფორმით, რომელიც შედგება ტეგებისგან, რომლებიც გვერდის შინაარსში მოქცეულია კუთხიან ფრჩხილებში (როგორც ). HTML ტეგები ძირითად წყვილად არის წარმოდგენილი, როგორც და, თუმცა ზოგიერთი ტეგი ცარიელ ელემენტს წარმოადგენს და ამიტომ არაწყვილია, მაგალითად. წყვილის პირველი ტეგი არის საწყისი ტეგი, ხოლო მეორე - დაბოლოება. მათ შორის დიზაინერები ამატებენ ტექსტს, სხვა ტეგებს, კომენტარებს და ტექსტზე დაფუძნებული შინაარსის სხვა ტიპებს.
HTML ელემენტები წარმოადგენენ ყველა საიტის შემადგენელ ნაწილს. HTML-ის მეშვეობით დასაშვებია სურათებისა და ობიექტების გვერდზე ასახვა, ისევე, როგორც ინტერაქტიული ფორმების შექმნა. შესაძლებელია სტრუქტურული დოკუმენტების შექმნა, რაც ხდება ტექსტის სტრუქტურული სემანტიკის აღნიშვნით, მაგალითად აბზაცებით, სიებით, სათაურებით, ბმულებით, ციტირებებით და სხვა ელემენტებით. HTML-ში შესაძლებელია სხვადასხვა სკრიპტის თანდართვაც, რომლებიც დაწერილია ჯავასკრიპტის მსგავს ენებზე. ამით ხდება HTML გვერდზე ასახული მოქმედებების კონტროლი.
ბრაუზერები აგრეთვე აღჭურვილია CSS ელემენტებზე წვდომის ფუნქციით. ამით ხდება გვერდის ზოგადი სახის, ტექსტის ფორმატირებისა და სხვა მასალების გლობალური კონტროლი. W3C, რომელიც HTML და CSS სტანდარტებზე მუშაობს, მომხმარებელს ურჩევს CSS-ის გამოყენებას და ზედმეტი რაოდენობის HTML კოდირების შემცირებას.
HTML 5
საყოველთაოდ ცნობილია, რომ ინტერნეტში განსათავსებელი ინფორმაციისათვის საჭირო სახის მისაცემად (ეს ინფორმაცია, ძირითადად, web-საიტების სახით არსებობს) ბაზისურ ინსტრუმენტად რჩება HTML ენა. HTML 5 ჰიპერტექსტის მონიშვნის ენა – წარმოადგენს საყოველთაოდ ცნობილი HTML (HTML 4.0 - 1997)-ის განვითარების შემდგომ საფეხურს. მასზე მუშაობა 2007 წელს დაიწყო სპეციალისტების ორმა ჯგუფმა. ეს ჯგუფებია:
აღნიშნული ჯგუფის დამსახურება არის ის, რომ HTML 5 ენა მთლიანად შეესაბამება პროგრამირების სფეროში დღეს ფრიად პოპულარული XML ენის სტანდარტებს. HTML 5-ის შექმნის მიზანი არის HTML ენის გაუმჯობესება უახლესი მულტიმედიური საშუალებების მხარდაჭერის მიმართულებით, ამასთან, HTML-კოდის აღქმის გაადვილება როგორც ადამიანის, ისე – WEB-ბრაუზერისათვის. ხაზგასასმელია კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მომენტი HTML 5 თავსებადია თავის წინამორბედებთან HTML 4.01-სა და XHTML 1.1-თან, ხოლო ბრაუზერების ძველი ვერსიების მიერ უბრალოდ იგნორირება ხდება HTML 5-ში შემოტანილი სიახლეების (ელემენტების). HTML 4 ვერსია ცნობილია. სანამ დეტალურად შეისწავლით საკითხს, თუ რა განასხვავებს HTML 5-ს მისი უშუალო წინამორბედისაგან, კარგი იქნება თუ გაეცნობით XHTML სახელით ცნობილ ამ ორ ვერსიას შორის არსებულ, ასე ვთქვათ, შუალედურ რგოლს, რომელიც, ჯერ ერთი, დღესაც წარმატებით გამოიყენება საიტების შესაქმნელად და მეორეც – თავისი არსით იგი თავისთავადაც წარმოადგენს ვებ-დამპროექტებლებისთვის ინტერესების სფეროს. XHTML (ჰიპერტექსტის მონიშვნის გაფართოებული ენა) არის HTML ტექნოლოგიების განვითარების მიმართულებით გადადგმული შემდგომი ნაბიჯი. თავისივე სახელწოდებიდან გამომდინარე, იგი განკუთვნილია HTML ენის(დავაზუსტოთ – HTML 4 ენის) შესაძლებლობების გაფართოებისათვის. გარკვეული თვალსაზრისით, XHTML ენა შესაძლებელია განიხილოს, როგორც შუალედური გადაწყვეტილება აღნიშნული მიმართულებით, რადგან დღეს უკვე ნათლად ჩანს, რომ სულ მალე ამასპარეზზე სრულ უპირატესობას მოიპოვებს HTML 5 ტექნოლოგია. XHTML ენის პირველი ვერსიის სპეციფიკაცია XHTML-1.0 ამ საუკუნის დასაწყისში გამოქვეყნდა W3C კონსორციუმის მიერ. შემდეგ მას მოჰყვა რიგი მოდიფიკაციებისა. 2010 წლისათვის ბოლო ვერსიასწარმოადგენდა XHTML-2.0. შემდგომ კი ახალ ვერსიებზე მუშაობა შეწყდა და მიზნად იქნა დასახული, პროგრამისტების ძალები და სხვა რესურსები დაესაქმებინათ HTML 5 ტექნოლოგიის შექმნაზე. მთავარი ნიშან-თვისება, რომელიც XHTML-ს განასხვავებს წინამორბედისაგან HTML 4-საგან, ის არის, რომ XHTML-ზედაწერილი დოკუმენტის დამუშავება ხდება ისეთივე პარსერით, როგორიც განკუთვნილია XML-ენაზე შექმნილი კოდების გასაანალიზებლად. აღსანიშნავია, რომ ამ პროცესში დოკუმენტის დამპროექტებელთა მიერ დაშვებული შეცდომების გასწორება არ ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:მარკირების ენები კატეგორია:ვებ-პროგრამირება კატეგორია:W3C სტანდარტები
ვისოჩინის მხარე
ვისოჩინის მხარე (Kraj Vysočina) — ჩეხეთის ადმინისტრაციული ერთეული. მდებარეობს ჩეხეთის ისტორიული მხარის ბოჰემიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და ნაწილობრივ ისტორიული მხარის მორავიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი დედაქალაქია იიჰლავა.
რაიონები
მინი|მარცხნივ|250 პქ|ვისოჩინის რაიონები
ტრადიციულად ვისოჩინის რეგიონი იყოფა ხუთ რაიონად (okresy), რომლებიც ჯერ კიდევ არსებობენ, როგორც რეგიონული დანაყოფები. ხელისუფლებამ ახალი დაყოფის შემდეგ მუნიციპალიტეტების სტატუსი მიანიჭა და ადგილობრივი მმართველობა დააწესა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის მხარეები
ჩესმეს ბრძოლა
ჩესმეს ბრძოლა, ჩეშმეს ბრძოლა (Çeşme Deniz Savaşı) — საზღვაო ბრძოლა რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომის დროს 1770 წლის 7 ივლისს ჩესმეს ყურეში (ეგეოსის ზღვა, ქიოსის სრუტე). არქიპელაგში მოქმედმა რუსულმა ფლოტმა 5 ივლისს ქიოსის სრუტეში, ჩესმეს ჩრდილო-დასავლეთით, შეუტია ოსმალეთის ფლოტს და მოწინააღმდეგის საფლაგმანო ხომალდი ჩაძირა. ოსმალეთის ფლოტმა თავი შეაფარა ჩესმეს ყურეს, სადაც იგი რუსეთის ფლოტმა ჩაიჭირა. 7 ივლისს ღამით ყურის შესასვლელთან კონტრ-ადმირალ ს. გრეიგის ავანგარდმა ცეცხლი წაუკიდა ოსმალეთის ხომალდებს, ხოლო შეტევაზე გადასულმა რუსეთის ფლოტის 4 ბრანდერმა - სახაზო ხომალდს. 1 სახაზო ხომალდისა და 5 გალერის გარდა ოსმალეთის მთელი ფლოტი დაიწვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ეგეოსის ზღვის ისტორია
არწივებით ნადირობა
thumb|300px|[[კიდანები|კიდანელი არწივებით მონადირეები ცხენებზე, X საუკუნე]] არწივებით ნადირობა — ნადირობის ტრადიციული ფორმა, რომელიც გავრცელებულია ევრაზიულ სტეპში, თურქულენოვან და მონღოლ ხალხებში. თანამედროვე მსოფლიოში არწივებით ნადირობენ ყაზახები და ყირგიზები როგორც ყაზახეთსა და ყირგიზეთში, ასევე მონღოლეთის ბაიან-ულგიის და ჩინეთის სინძიანის პროვინციაში. ეს ხალხები მეტად ცნობილნი არიან მთის არწივით ნადირობით, მაგრამ სანადიროდ ასევე იყენებენ ქორს, გავაზს და შავარდენს.
ტერმინოლოგია
როგორც ყაზახურ, ასევე ყირგიზულ ენებში არსებობს ცალკეული ტერმინები ისეთიადამიანების მოსახსენიებლად რომლებიც მტაცებელი ფრინველებით ან თუნდაც არწივებით ნადირობენ.
ყაზახურ ენაში მონადირეებისთვის დამკვიდრებულია ორი ტერმინი: ყუსბეგი და საიატში. ტერმინი ყუსბეგი მომდინარეობს ორი სიტყვისგან: ყუს (ფრიველი) და ბეკ (მბრძანებელი), რაც სიტყვა-სიტყვით „ფრინველების მბრძანებელს“ ნიშნავს. ძველ თურქულ ენაზე კუშ ბეგი ხანის ყველაზე მნიშვნელოვან მრჩეველს ეწოდებოდა, რაც არწივებით მონადირეების პატივსაცემობას უსვამს ხაზს. საიატში სიტყვა საიტი-დან მოდის რაცფრინველების მწვრთნელს ნიშნავს, სუფიქსი -ში კი თურქულ ენებში პროფესიული ტიტულების აღსანიშნავად გამოიყენება. ყაზახური სიტყვა იმ ფრინველების მწვრთნელებისთვის, რომლებიც არწივებით ნადირობენ არის ბიურქითში, რაც ბიურქითი-დან (მთის არწივი) მომდინარეობს. ქორის აღსანიშნავად გამოიყენება ტერმინი ყარაშიღაში, რაც ყარაშიღა-დან მომდინარეობს (ქორი).
ყირგიზულ ენაში ფრინველების მწვრთნელების სახელწოდებაა მიუნიუშქიორი (münüshkör). იმ ადამიანს, რომელიც ძირითადად არწივებით ნადირობის ბიურქიუთჩიუ (bürkütchü) ეწოდება, რაც, თავის მხრივ, ბიურქიუთი-დან წარმოიშვა (მთის არწივი).
ისტორია
ისტორიული ჩანაწერების თანახმად, ფრინველებით ნადირობის ტრადიცია სამი ათასი წლის წინ გაჩნდა. შუა საუკუნეების იტალიელი მოგზაურის, მარკო პოლოს ნაშრომებში ნახსენებია, რომ ყუბილაის 5000-მდე თეთრი შავარდენი ჰყავდა ნადირობისთვის. შუა საუკუნეებში მეფეებსა და ხანებს, რომლებიც მართავდნენ ცენტრალურ აზიასა და ყაზახეთს, ასევე ყირიმსა და ვოლგის რეგიონს სასახლეში სპეციალურად ფრინველები ჰყავდათ.
კიდანები
ახალი წელთაღრიცხვით 936-945 წლებში კიდანებმა, მომთაბარე ხალხმა მანჯურიიდან დაიპყრეს ჩრდილოეთ ჩინეთის ნაწილი. 960 წელს ჩინეთი სუნის დინასტიამ დაიპყრო. სუნის დინასტიამ თავიდანვე ვერ შეძლო გაეკონტროლებინა კიდანები, რომლებმაც ჩინური კულტურა შეითვისეს. ჩინეთის 300-წლიანი მმართველობის განმავლობაში სუნის დინასტიას უწევდა ხარკი გადაეხადა კიდანებისთვის, რათა მათ სუნის დინასტიის სხვა ნაწილი არ დაეპყროთ. მიუხედავად იმისა, რომ კიდანებმა ჩინური კულტურა შეითვისეს, მათ მაინც შეინარჩუნეს მომთაბარეთა ტრადიციები და მათ შორის არწივებით ნადირობა.
ყირგიზები
1207 წელს მომთაბარე ყირგიზებზე კონტროლი ჩინგიზ ყაენის ვაჟმა, ჯუჩიმ დაამყარა. მონღოლთა მმართველობის მიუხედავად, ყირგიზებმა მაინც შეინარჩუნეს მომთაბარეთა ტრადიციები, მათ შორის არწივების გაწვრთნის წესი. არქეოლოგების აზრით ცენტრალურ აზიაში არწივების მოთვინიერება ძველი წელთაღრიცხვით პირველ ან მეორე ათასწლეულში დაიწყეს.
right|thumb|300px|[[ყაზახები|ყაზახი არწივებით მონადირე ალტაი ტავან ბოგდის ეროვნულ პარკში, მონღოლეთში]]
ყაზახები
ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში, ბევრი ყაზახი გაიქცა მონღოლეთში, რათა კოლექტივიზაციისთვის თავი აერიდებინათ და მომთაბარე ცხოვრების წესზე უარი არ ეთქვათ. ისინი ბაიან-ულგიის აიმაკში დასახლდნენ და აქ გააგრძელეს არწივებით ნადირობის ტრადიცია. დღესდღეობით ბაიან-ულგიის პროვინციაში შემორჩენილია 250-მდე არწივებით მონადირე, რომლებიც ალთაის მთებში, დასავლეთ მონღოლეთში ცხოვრობენ. ისინი ძირითადად წვრთნიან მთის არწივს, რომელთა საშუალებითაც ცხენზე შემჯდარნი ნადირობენ კორსაკსა და ჩვეულებრივ მელაზე. არწივების საშუალებით ყაზახები მელიებსა და კურდღლებზე ძირითადად ზამთრის ცივ თვეებში ნადირობენ, როდესაც თოვლზე მათი დანახვა, შეფერილობიდან გამომდინარე, მარტივია. ყოველ ოქტომბერს არწივებზე ნადირობის ყაზახურ წეს-ჩვეულებებს აჩვენებენ ყოველწლიურ მთის არწივის ფესტივალზე. მიუხედავად იმისა, რომ ყაზახეთის მთავრობა ცდილობდა ამ ყაზახური ტრადიციების უკანვე, ყაზახეთში დაბრუნებას, მონადირეთა უმეტესობა კვლავ მონღოლეთში დარჩა.
სქოლიო
კატეგორია:ნადირობა ობიექტის მიხედვით კატეგორია:ყაზახური კულტურა კატეგორია:ყირგიზული კულტურა
ფიჭვნი
ლიტერატურა
კობა ბედოიძე, მიწა–წყალს დღესაც გვეცილებიან, „ახალი ეპოქა“, № 7, 21–27 თებერვალი, 2003, გვ. 11
კატეგორია:საქართველოს სადავო ტერიტორიები
Camponotus melichloros
Camponotus melichloros — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ხოსრო (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ხოსრო შეიძლება აღნიშნავდეს სასანიანთა დინასტიის მეფეებს ირანში:
პანკის მოდა
პანკის მოდა — პანკ სუბკულტურის ჩაცმულობის, ვარცხნილობის, მაკიაჟის, სამკაულისა და სხეულის მოდიფიკაციების სტილი. პანკი მოდის ფართო სპექტრს მოიცავს, ვივიენ ვესტვუდის დიზაინებიდან დაწყებული ჩრდილოეთამერიკული ჰარდქორის დაუდევარი ჩაცმულობის სტილით დამთავრებული. პანკის მოდაზე გავლენა მოახდინა სხვადასხვა სუბკულტურებისა და ხელოვნების მიმართულებების განსაზღვრულმა სტილმა, მათ შორისაა გლემ-როკი, სკინჰედებისა და მოდის სუბკულტურა. ხშირად პანკები ჩაცმულობას, როგორც საკუთარი პოზიციის გამოხატვის საშუალებას, იყენებენ.
პანკის მოდის ელემენტები გვხვდება ცნობილი დიზაინერების ნამუშევრებში, მათ შორის არიან ანა სუი, ვივიენ ვესტვუდი და ჟან-პოლ გოტიე.
სქოლიო
კატეგორია:მოდა კატეგორია:2010-იანი წლების მოდა კატეგორია:2000-იანი წლების მოდა კატეგორია:1990-იანი წლების მოდა კატეგორია:1980-იანი წლების მოდა
ხაზარები
ხაზარები — თურქულენოვანი ნახევრად მომთაბარე ხალხი თავდაპირველად ცენტრალური აზიიდან, რომლებმაც VII საუკუნეში დამოუკიდებელი სახანო შექმნეს ჩრდილოეთ კავკასიაში. აკონტროლებდნენ აბრეშუმის დიდ გზას რომელიც აკავშირებდა ჩინეთს, ცენტრალური აზიასა და კიევის რუსეთს. სამი საუკუნის განმავლობაში (650-965) აკონტროლებდნენ ვოლგისა და დონის სანაპიროებს ყირიმის ნახევარკუნძულზე. ისინი დიდი ხნის განმავლობაში მოქცეულნი იყვნენ ბიზანტიის იმპერიასა და ომაიანთა სახალიფოს შორის, მას შემდეგ, რაც დაეხმარნენ ბიზანტიის იმპერიას სასანიანების დამარცხებაში.
ბიზანტიის იმპერიასა და ხაზარებს შორის კავშირი დაახლოებით 900 წელს გაუარესდა, რის შედეგადაც ბიზანტიამ მოუწოდა ალანებს, ხაზარები ყირიმიდან და ჩრდილოეთი კავკასიიდან განედევნათ. ამ ფაქტით ისარგებლა კიევის რუსეთის მმართველმა სვიატოსლავ I-მა, აიღო ხაზარების დედაქალაქი ატილი (965-969) და გაანადგურა ხაზარების სამეფო.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასია კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ხორძენე
ხორძენე, ხორზენე (ანტიკური წყაროები — ხოტენე და კორაძენე) — მხარე ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში. მდინარე ჭოროხის ხეობაში. მოიცავს შუა საუკუნეების მხრეებს, ტაოსა და კოლას. წყაროებში პირველად მოხსენიებული აქვს სტრაბონს (ძვ. წ. I ს. — ახ. წ. I ს.), როგორც ძვ. წ. II ს. ქართლის (იბერიის) სამეფოს ტეროტორია, ანექსირებული სომხეთის სამეფოს მიერ. I–II საუკუნეებში ხორძენე კვლავ ქართლის შემადგენლობაში იყო. III–IV საუკუნეებში ხორძენეს ისევ სომხეთი დაეუფლა. ხორძენეს ერთი ნაწილი (კოლა) ქართლს საბოლოოდ V საუკუნეში შეუერთდა, დანარჩენი (ტაო) — VIII საუკუნეში.
ლიტერატურა
კატეგორია: საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
პალმერის მუხა
პალმერის მუხა (Quercus palmeri) — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (სამხრეთ-დასავლეთი ორეგონი, კალიფორნია, დასავლეთი არიზონა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
ლევერკუზენი
161 000 მცხოვრებით, ლევერკუზენი მხარის ერთ-ერთი პატარა ქალაქია. ცნობილია ფარმაცევტული კომპანია Bayer-ით და მასთან დაკავშირებული საფეხბურთო კლუბ ბაიერ 04-ით.
ისტორია
ლევერკუზენის ისტორია XII საუკუნიდან იწყება, მაგრამ XIX საუკუნემდე ეს არეალი სასოფლო დასახლებად რჩებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
ციკლოპები
thumb|ციკლოპი პოლიფემუსი ციკლოპები, კიკლოპები (Κύκλωπες — მრგვალთვალიანები) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში (ცალთვალა) ბუმბერაზები. ჰესიოდეს მიხედვით, ციკლოპები ჭექა-ქუხილის დემონები, ურანოსისა და გეას შვილები არიან, იგი ასახელებს 3 ციკლოპს ბრონტეს, სტეროპეს და არგეს. ურანოსს ციკლოპები ქვესკნელში ჰყოლია გამომწყვდეული, კრონოსს აუხსნია, უმსახურია, მერე კი ტარტაროსში ჩაუყრია. ზევსს გაუთავისუფლებია და მათ გამოჭედილი მეხით ღვთაებათა ძვ. თაობა დაუმხია. ბოლოს ზევსზე გულმოსულ აპოლონს დაუხოცია. ჰომეროსის მიხედვით ციკლოპები გოლიათთა ველური, უხეში მესაქონლე ტომია, რომელიც უკიდურეს დასავლეთში ცხოვრობს. ერთ-ერთი მათგანია კაციჭამია პოლიფემე. მითების გვიანდელი ვერსიებით, ციკლოპები ჰეფესტოსის (ვულკანის) თანაშემწენი არიან, ეტნის სიღრმეში ცხოვრობენ და მეხს უჭედავენ ღმერთებსა და გმირებს. ტრადიცია ციკლოპებს წარმოადგენს არგოლიდაში ლიკიადან მოსულ გოლიათებად, რომელთაც ტირინთსა და მიკენეში ციკლოპური კედლები აუგიათ. ამიტომ ევრიპიდე არგოლიდას ციკლოპების ქვეყანას უწოდესბ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ლუიტგარდ ფონ ბრაისგაუ
ლუიტგარდის მშობლები იყვნენ ვერონას მარკიზი ჰერმან I და იუდით ფონ ბაკნანგ-ზულიხგაუ. მისი ძმა ჰერმან II იყო შემდგომში ბადენის პირველი მარკგრაფი ცერინგენის დინასტიიდან.
წყლის ნახევარსფერო
180პქ|მინი|წყლის ნახევარსფერო წყლის ნახევარსფერო (ინგლისურენოვან ლიტერატურაში: წყლის ჰემისფერო) — დედამიწის ნახევარსფერო, რომელიც წარმოდგენილია დედამიწის წყლის დიდი მასებით. ვრცელდება -47.21667°N, 178.46667°W (ახალი ზელანდიის სიახლოვეს). მისი საპირისპირო სხვა ნახევარსფეროა ხმელეთის ნახევარსფერო, რომლის ცენტრი ქალაქ ნანტის სიახლოვეს მდებარეობს. წყლის ნახევარსფერო მოიცავს დედამიწის ხმელეთის 1/8-ს, მათ შორის ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, ანტარქტიდას, მალაის არქიპელაგსა და სამხრეთი ამერიკის გარკვეულ ნაწილს.
ლანდშაფტების ეკოლოგია
ლანდშაფტების ეკოლოგია, ეკოლოგიური გეოგრაფია — სამეცნიერო მიმართულება გეოგრაფიისა და ეკოლოგიის მიჯნაზე. შეისწავლის ტერიტორიის სივრცითი ბუნებრივი სტრუქტურის ურთიერთგავლენას რეგიონულ და ლოკალურ დონეებზე და მასზე მიმდინარე ეკოლოგიურ პროცესებს, აგრეთვე ბუნებრივ და ანთროპოგენურ ფაქტორებსა და ლანდშაფტური არაერთგვაროვნების შედეგებს. ეკოლოგიის სხვა მიმართულებებისაგან განსხვავებით ლანდშაფტების ეკოლოგიისათვის დამახასიათებელია პრიორიტეტული ყურადღება სივრცითი პარამეტრებისაკენ და არეალის კონფიგურაციისაკენ როგორც განხილული მოვლენის ეკოლოგიური პროცესების მნიშვნელოვანი ფაქტორი. ლანდშაფტების ეკოლოგიის ობიექტია გეოგრაფიული ლანდშაფტი, კლასიკური ეკოლოგიის ობიექტის — ეკოსისტემებისაგან განსხვავებით, შეიცავს არა მხოლოდ აბიოტურ და ბიოტურ კომპონენტებს, არამედ თვით ადამიანსაც კი.
წყლის ნახევარსფერო
წყლის ნახევარსფეროს ემთხვევა აგრეთვე წყნარი და ინდოეთის ოკეანეების დიდი მონაკვეთები.
ერინიები
ერინიები - ბერძნულ მითოლოგიაში შურისძიების ქალღმერთი. ისინი სდევნინენ, გონებას ართმევდნენ და ხოცავდნენ დამნაშავეებს, განსაკუთრებით - მკვლელებს. ამოისახებოდნენ საშინელ, მახინჯ, მოხუც დედაკაცებად, მათ თავზე თმის მაგივრად გველები ეხვიათ, ხელში ჩირაღდანი ეჭირათ და დამნაშავეს მისდევდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები კატეგორია:შურისძიების ქალღმერთები
ლანდშაფტების ეკოლოგია
ტერმინი ლანდშაფტების გეოგრაფია პირველად შემოიღო გერმანელმა გეოგრაფმა კარლ ტროლმა 1939 წელს. შემდგომში ეს მიმართულება ვითარდებოდა კლასიკური ეკოლოგიის ფარგლებში ავსტრალიასა (რიჩარდ ჰობზი) და აშშ-ში (რიჩარდ ფორმანი, პოლ რისერი) ეკოსისტემური პროცესების ახსნისთვის, განსაკუთრებით ცხოველთა მიგრაციის, პოპულაციის სიცოცხლისუნარიანობის შეფასებისთვის გეოგრაფიული ლანდშაფტის სივრცითი ორგანიზაციის ფაქტორის მიზიდვასთან ერთად (ზომები, ფორმები, კონფიგურაციები, ადგილსამყოფლის მეზობლობა), ამასთან ერთად, გამოიყენებოდა გეოგრაფიის მეთოდური აპარატიც. ლანდშაფტების ეკოლოგიის ობიექტი განისაზღვრება როგორც ლანდშაფტურ-ეკოლოგიური ან ეკოლოგიურ-ეკონომიკური სისტემა ან/და როგორც ლოკალური, რეგიონული, ზონალური და გლობალური ეკოსისტემები. 1980-იანი წლებიდან ლანდშაფტების ეკოლოგია ვითარდება როგორც ბუნებათსარგებლობის მმართველობის თეორიული საფუძველი.
ლანდშაფტების ეკოლოგიის ფარგლებში მეცნიერების განვითარების რაიონების მიხედვით განასხვავებენ 3 ძირითად მეთოდოლოგიურ მიდგომას. ჩრდილოეთ ამერიკაში გაბატონებულია ბიოცენტრული ანალიტიკური მიდგომა რაოდენობრივი მეთოდების პრიორიტეტითა და მოდელირებით. დასავლეთ ევროპაში ჭარბობს თვისებრივი ემპირიული მეთოდები, კარტოგრაფირების ფართო გამოყენება, ჰუმანიტარული მეცნიერებების მეთოდები, ძირითადი აქცენტი კეთდება მიწათსარგებლობის ოპტიმიზაციაზე, ლანდშაფტურ დაგეგმარებაზე, ძლიერ შეცვლილი ანთროპოგენური ლანდშაფტების მმართველობასა და მცირედ შეცვლილი ლანდშაფტების დაცვაზე. ცენტრალურსა და აღმოსავლეთ ევროპაში გაბატონებულია გეოცენტრული მიდგომა, სადაც ძირითადი ყურადღება მიმართულია ბუნებრივ კომპლექსებში არსებულ ბუნებრივ პროცესებზე, უპირველეს ყოვლისა, ენერგო- და ტენბრუნვასა და ბიოგეოქიმიურ ციკლებზე, ბუნებრივ ლანდშაფტებზე არსებულ ანთროპოგენურ გავლენაზე. ყველა რეგიონულ სკოლებში ფართოდ გამოიყენება დისტანციური, სტატისტიკური მეთოდები, სივრცითი ანალიზის მეთოდები, პოპულაციური ეკოლოგია, აგრეთვე მათემატიკური მოდელირება (მარკოვის მოდელების გამოყენებით, გეპ-მოდელები, უჯრედული ავტომატები, ნეირონული ქსელები და ა.შ.).
XXI საუკუნიდან დაწყებული ლანდშაფტების ეკოლოგიაში სულ უფრო და უფრო გამოიყენება არახაზოვანი დინამიკის თეორიები, იერარქიები, თვითორგანზაციები, გეოინფორმაციული ტექნოლოგიები და რაოდენობრივი ანალიზი.
1970-იანი წლების ბოლოდან იქმნება ლანდშაფტების ეკოლოგიის საუნივერსიტეტო დისციპლინები, იქმნება საერთაშორისო ორგანიზაციები, იმართება რეგულარული კონფერენციები. 1982 წლიდან მოქმედებს ლანდშაფტების ეკოლოგიის საერთაშორისო ასოციაცია (IALE), რომლის კონგრესები იმართება 4 წელიწადში ერთხელ; გამოიცემა ჟურნალები: „Landscape Eco­logy“ და „Landscape and Urban Planning“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლანდშაფტების ეკოლოგია კატეგორია:სისტემური ეკოლოგია კატეგორია:ბიოგეოგრაფია კატეგორია:ეკოლოგიური რესტავრაცია
ახალი მთვარე (რომანი)
სიუჟეტი
ბელა სუონის თვრამეტი წლის იუბილეზე მომხდარი უბედური შემთხვევის გამო კალენების ოჯახი ფორკსს ტოვებს. ამის გამო ბელა ძლიერ დეპრესიაში ვარდება. მას არავინ და აღარაფერი აინტერესებს. ჩარლი უკვე მის ფენიქსში დედამისთან გაგზავნას უპირებს, თუმცა ბელას არ სურს ქალაქის დატოვება, ვინაიდან სურს, ედვარდთან გატარებული დრო სიზმარი არ ეგონოს და სჯეროდეს, რომ ეს ყველაფერი ცხადში მოხდა. სწორედ ამ დროს ჩნდება ჯეიკობი. ბელა და ჯეიკი საუკეთესო მეგობრები ხდებიან, თუმცა ჯეიკს ბელასადმი სასიყვარულო გრძნობა ამოძრავებს. ბელა ედვარდს ვერ ივიწყებს და აღმოაჩენს, რომ ადრენალინის გამოყოფისას ედვარდის ხმა ჩაესმის. სწორედ ამიტომ გადაწყვეტს მოტოციკლის ყიდვას. თუმცა როდესაც მოტოციკლის ტარებას კარგად ეუფლება, მას ადრენალინი აღარ აწუხებს და ამიტომ ედვარდის ხმებიც წყდება.
ერთხელ ბელა ხედავს, თუ როგორ ხტებიან ჯეიკობის ტომელი ბიჭები კლდიდან და გადაწყვიტავს, იგივე სცადო. მალე ბელა აღმოაჩენს, რომ ჯეიკი მაქციაა და მგლად გადაქცევა შეუძლია, თუმცა, სანამ კონტროლს არ ისწავლის, ბელასთან ურთიერთობა აკრძალული აქვს. ამის გამო ბელა კვლავ დეპრესიაში ვარდება. მოგვიანებით სუონი მაინც აიხდენს სურვილს და კლდიდან გადახტება. სწორედ ამას ხედავს კალენების ოჯახის ნათელმხილველი წევრი ელისი. როდესაც ედვარდი ელისის აზრებს კითხულობს, მას ეჩვენება რომ ბელამ თავი მოიკლა და ფიქრობს, რომ აღარაფრად ღირს სიცოცხლე. ამიტომაც იტალიაში გაემგზავრება ვოლტურებთან, რათა თავი მოიკლას. ვინაიდან ვოლტური არო ედვარდის მამობილის, კარლაილის ძველი მეგობარია, ედვარდს უარს განუცხადებს უმიზეზოდ მოკვლაზე. ამის შემდეგ ედვარდი გადაწყვიტავს, ხალხის წინაშე საჯაროდ გამოავლინოს თავისი ვამპირობა, რითაც ვოლტურების მთავარ კანონს დაარღვევს და ამით სიკვდილით დაისჯება. თუმცა ბელა და ელისი ბოლო ჟამს მიუსწრებენ ედვარდს. საბოლოოდ კალენების ოჯახი კვლავ ფორკსში დაბრუნდება და ცხოვრების ჩვეულ რიტმში ჩადგება.
გარეკანი
როგორც სტეფან მეიერმა აღნიშნა, ყვავილი, გამოსახული გარეკანზე კონკრეტულად არაფერს გამოხატავს, უბრალოდ ტიტის ეს ერთ-ერთი სახეობა სასიამოვნოდ გამოიყურება. წიგნის სახელწოდება „ახალ მთვარე“ ბელას ცხოვრებაში ახალ სიყვარულს აღნიშნავს, ვინაიდან სწორედ ამ წიგნში გამოჩნდა ჯეიკობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის რომანები კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:ბინდი (რომანების სერია)
უზბეკეთის საგარეო ურთიერთობები
უზბეკეთის საგარეო ურთიერთობები ქვეყნის მთავრობის მიერ განსაზღვრულ საგარეო პოლიტიკურ კურსს შეესაბამება. უზბეკეთი 1991 წლის დეკემბერში დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში გაწევრიანდა და დსთ-ის სამშვიდობო მისიაშიც მონაწილეობდა ტაჯიკეთში, სადაც ტაჯიკებსა და ავღანელებს შორის კონფლიქტის გადაჭრაში შეიტანა წვლლილი. უზბეკეთი აშშ-ის მიერ მსოფლიო ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის აქტიური მხარდამჭერია. ქვეყანა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის, ევროატლანტიკური პარტნიორობის საბჭოს, პარტნიორობა მშვიდობისთვის და ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია. შედის ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციასა და ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციაშიც. არის ცენტრალური აზიის კავშირის დამფუძნებელი წევრი.
პაკისტანი
პაკისტანსა და უზბეკეთს შორის ურთიერთობები საბჭოთა კავშირის დაშლისა და უზბეკეთის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ დამყარდა. ორივე სახელმწიფო ავღანეთს ესაზღვრება და რადგანაც სხვადასხვა ფრაქციას უჭერდნენ მხარს, ქვეყნებს შორის ურთიერთობა თავდაპირველად დაძაბული იყო. თალიბანის დამხობის შემდეგ ორ სახელმწიფოს შორის ურთიერთობები გაუმჯობესდა. პაკისტანიც და უზბეკეთიც ვაჭრობის გაუმჯობესებას ისახავენ მიზნად. პაკისტანს ცენტრალური აზიის ბაზარზე შეღწევა სურს, ხოლო ზღვაზე გასასვლელის არმქონე უზბეკეთს ინდოეთის ოკეანის პორტებზე წვდომის მიღება სურს. პაკისტანის საელჩო ტაშკენტში მდებარეობს, ხოლო უზბეკეთის საელჩო ისლამაბადშია განლაგებული.
რუსეთი
უზბეკეთის საელჩო მოსკოვში მდებარეობს, ხოლო რუსეთის საელჩო ტაშკენტში. უზბეკეთი ყოფილი საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაა და რუსეთთან მჭიდრო კავშირები აქვს. ქვეყნებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წელს დამყარდა. უზბეკეთთან კარგი ურთიერთობები მნიშვნელოვანია რუსეთისთვის ცენტრალური აზიის რეგიონში დიდი ძალის მქონე სახელმწიფოს სტატუსისთვის. მეორე მხრივ, უზბეკეთი „მრავალვექტორულ პოლიტიკას“ მიჰყვება და კარგი ურთიერთობები აქვს არა მხოლდო რუსეთთან, არამედ ჩინეთთან, აშშ-სთან და სხვა სახელმწიფოებთან.
სამხრეთი კორეა
აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონიდან სამხრეთი კორეა პირველი სახელმწიფო იყო, რომელმაც უზბეკეთის დამოუკიდებლობა აღიარა 1991 წლის დეკემბერში. ორ სახელმწიფოს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის იანვარში დამყარდა და მყარად იზრდება. ორ ქვეყანას შორის თანამშრომობა იზრდება პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და საგანმანათლებლო სფეროებში. სამხრეთ კორეის საელჩო ტაშკენტში მდებარეობს, ხოლო უზბეკეთის საელჩო სეულშია განლაგებული.
ტაჯიკეთი
უზბეკეთის საელჩო დუშანბეში მდებარეობს, ხოლო ტაჯიკეთის საელჩო ტაშკენტშია განლაგებული. ანალიტიკოსების თქმით, უზბეკეთი და ტაჯიკეთი „გამოუცხადებელ ცივ ომში არიან ჩართული“ და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს შორის ყველაზე ცუდი ორმხრივი ურთიერთობები აქვთ. ორივე სახელმწფო ევრაზიის ეკონომიკური გაერთიანების, კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრია.
თურქეთი
1991 წლის 16 დეკემბერს თურქეთმა პირველმა აღიარა უზბეკეთის დამოუკიდებლობა და ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც ტაშკენტში საელჩო გახსნა. ორ სახელმწიფოს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 4 მარტს დამყარდა. 2021 წლის 7 მარტს სამარყანდში თურქეთის გენერალური საკონსულო გაიხსნა. უზბეკეთის საელჩო ანკარაში მდებარეობს, ხოლო გენერალური საკონსულო სტამბოლში. ორივე სახელმწიფო აზიის თანამშრომლობის დიალოგის, ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაციის, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის, თურქული სახელმწიფოების საპარლამენტო ასამბლეის და თურქული სახელმწიფოების ორგანიზაციის წევრია. 2019 წელს ორ სახელმწიფოს შორის ვაჭრობის მოცულობა 2.3 მილიარდ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა (უზბეკეთისთვის 1.14 მილიარდი ამერიკული დოლარი ექსპორტზე, ხოლო 1.23 მილიარდი ამერიკული დოლარი იმპორტზე მოდიოდა).
თურქმენეთი
ორივე სახელმწიფო საბჭოთა კავშირში შედიოდა. თურქმენეთის საელჩო ტაშკენტში 1996 წელს გაიხსნა, ხოლო უზბეკეთის საელჩო აშხაბადშია 1995 წელს გახსნეს. 1990-იან წლებში თურქმენეთსა და უზბეკეთს დაძაბული ურთიერთობები ჰქონდათ, რაც მეტწილად ეთნიკური კონფლიქტებითა და სასაზღვრო დავებით იყო გამოწვეული. 2007 წლის ოქტომბერში პრეზიდენტი ქარიმოვი სახელმწიფო ვიზიტით ეწვია თურქმენეთს, ხოლო თურქმენეთის ახალი პრეზიდენტი გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი უზბეკეთს 2008 წლის მარტში ეწვია, რამაც სახელმწიფოებს შორის ურთიერთობის განვითარებაზე დადებითად იმოქმედა.
ყაზახეთი
ყაზახეთიც და უზბეკეთიც საბჭოთა კავშირში შედიოდნენ, რომელიც 1991 წელს დაიშალა. 2017 წელს პრეზიდენტმა შავკათ მირზიიოევმა ყაზახეთთან ურთიერთობები გაუმჯობესება დაიწყო. 2018 წელი ყაზახეთში უზბეკეთის წლად გამოცხადდა. 2018 წლის 27 ნოემბერს პრეზიდენტმა ნურსულთან ნაზარბაევმა განაცხადა: „დღეს ჩვენი ურთიერთობა კარგ დონეზეა. ჩვენ შავკათ მირზიიოევს წელიწადში რამდენჯერმე ვხვდებით და ეკონომიკური და პოლიტიკური თანამშრომლობის მნიშვნელოვან საკითხებს განვიხილავთ“.
ყაზახეთის საელჩი ტაშკენტში მდებარეობს, ხოლო გენერალური საკონსულო ― სამარყანდში. უზბეკეთის საელჩო ასტანაში, ხოლო გენერალური საკონსულოები ალმათისა და აქთაუში მდებარეობს. 2021 წელს ყაზახეთსა და უზბეკეთს შორის ორმხრივი ურთიერთობები სტრატეგიული პარტნიორობიდან ალიანსამდე გაიზარდა.
სქოლიო
კატეგორია:უზბეკეთის საგარეო ურთიერთობები
ემილ ავდალიანი
ემილ ავდალიანი (დ. 11 მაისი, 1990, თბილისი) ― ქართველი ისტორიკოსი, ევროპის უნივერსიტეტისა და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, ქართული ანალიტიკური ცენტრის, „ჯეოქეისის“ აღმოსავლეთმცოდნეობის მიმართულების დირექტორი.
ბიოგრაფია
ემილ ავდალიანი 1990 წლის 11 მაისს თბილისში დაიბადა. 2011 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ისტორიის ბაკალავრის ხარისხით. 2011-2012 წლებში სწავლობდა ოქსფორდის უნივერსიტეტში ისტორიის სამაგისტრო პროგრამაზე. 2016 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის სადოქტორო პროგრამა. სადოქტორო ნაშრომი „რომი და ბიზანტია ბარბაროსთა მიგრაციის წინააღმდეგ: დუნაის და პონტოს საზღვრების შედარებითი ანალიზი (IV-VII სს.)“ დაიცვა თედო დუნდუას ხელმძღვანელობით.
2013-2014 წლებში Forbes Georgia-ს თანარედაქტორად, ხოლო 2015-2020 წლებში ქართულ-უკრაინულ ჟურნალ „საქართველოს“ აღმასრულებელ რედაქტორად მუშაობდა. იყო საქართველოს უნივერსიტეტისა (2014-2018) და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (2014-2019) მოწვეული ლექტორი. 2014 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი, ხოლო 2019 წლიდან ― ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორია. 2020 წლიდან მუშაობს „ჯეოქეისის“ აღმოსავლეთმცოდნეობის მიმართულების დირექტორად.
სხვადასხვა დროს მუშაობდა ევრაზიის ანალიტიკოსის პოზიციაზე საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანიებში. რეგულარულად აქვეყნებს სტატიებს ადგილობრივ ქართულ და უცხოურ გამოცემებში (Center for European Policy Analysis, Royal United Services Institute და ა.შ.).
ფლობს ინგლისურ, რუსულ, ფრანგულ, სპარსულ, ჩინურ და ქურთულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ბელაია-კალიტვა
ბელაია-კალიტვა (Белая Калитва) — ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. დაარსდა 1703 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო - 1958 წელს. ბელოკალიტვინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობა 2016 წლის მონაცემებით შეადგენს 41 220 კაცს.
1958 წლის აგვისტოდან 1963 წლის თებერვლამდე წარმოადგენდა რაიონული დაქვემდებარების ქალაქს. 1963 წლის თებერვლიდან 2005 წლის მარტამდე - საოლქო დაქვემდებარების ქალაქია, ხოლო 2005 წლის მარტიდან კვლავ რაიონული დაქვემდებარების ქალაქია.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს როსტოვის ოლქის ცენტრალურ ნაწილში, დონეცის ჭიუხის აღმოსავლეთ დაბოლოებაში. მდინარე დონის ყველაზე დიდი შენაკადის ჩრდილოეთის დონეცის ნაპირებზე. თავად ქალაქი მდებარეობს მდინარე კალიტვისა და ლიხაიის შესართავთან. მდინარე ჩრდილოეთის დონეცის მარჯვენა კლდოვანი ნაპირის უმაღლესი მწვერვალი მდებარეობს ზღვის დონიდან 148,8 მეტრზე.
ისტორია
ქალაქი მდებარეობს მდინარეების კალიტვისა და ჩრდილოეთის დონეცის შეერთების ადგილზე, დონის როსტოვიდან 168 კმ-ში. ტერიტორია დასახლებული იყო შორეულ წარსულში. არქეოლოგიური გათხრები, შემთხვევითი აღმოჩენები, მიგვანიშნებენ იმაზე, რომ მოსახლეობა აქ ცხოვრობდა 4 000 წლის წინათ. აღმოჩენილი საგნები განეკუთვნება ბრინჯაოს ხანის ძელურ კულტურას. 30 წლის წინ ქალაქის ერთ-ერთ ეზოში აღმოაჩინეს ბრინჯაოს ხანის კატაკომბური კულტურის სამარხები და საგნები.
ზოგიერთი მკვლევარის აზრით რუსების ბრძოლა ყივჩაყებთან 1185 წელს, გაიმართა კალიტვისა და ბისტროის შუამდინარეთში.
ქალაქის ადგილზე პირველი კაზაკური დასახლება გაჩნდა 1703 წელს პეტრე I-ის ბრძანებით: სოსო ერმოლაევმა, მიხალე ნიკიტინმა და ემელიანე დოროგალნომ მდინარე ბელაია-კალიტვის ნაპირზე დააარსეს სტანიცა. ეს თარიღი ოფიციალურად ითვლება სტანიცა უსტ-ბელოკალიტვენსკაიის (ამჟამად ქალაქი ბელაია-კალიტვა) დაარსების თარიღად. თვით სტანიცა იყოფოდა ოთხ ნაწილად: მაიდანი, ნიზოვკა, ბუგორი და ზაიაროვკა. 1937 წლის 13 სექტემბერს, როსტოვის ოლქის დაარსების შემდეგ მის შემადგენლობაში შევიდა ბელოკალიტვინსკის რაიონი ცენტრით უსტ-ბელოკალიტვინსკში. ქალაქის რევოლუციამდელი და თანამედროვე ისტორია დაკავშირებულია კაზაკებთან. 1918 წლის მაისში უსტ-ბელოკალიტვინსკში მდებარეობდა უკრაინის მე-5 და მე-3 წითელი არმიის შტაბები, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კ. ვოროშილოვი. სამოქალაქო ომის წლებში ვიოშენსკის აჯანყების პერიოდში 1919 წლის 23 თებერვალს ქალაქელები იბრძოდნენ საბჭოთა ძალების წინააღმდეგ.
1941 წელს სტანიცა უსტ-ბელოკალიტვენსკაია რსფსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით გადაიქცა მუშათა დასახლებად და ეწოდა ბელაია-კალიტვა.
დიდი სამამულო ომის პერიოდში ბელაია-კალიტვა იმყოფებოდა გერმანელთა ოკუპაციის პირობებში. ოკუპირებული იყო 1942 წლის 20 ივლისიდან 1943 წლის 19 იანვრამდე. მისი გათავისუფლება მოხდა სტალინგრადის ბრძოლის პერიოდში.
ომის შემდეგ სწრაფად დაიწყო ქვანახშირის მრეწველობის განვითარება, აშენდა მსხვილი მეტალურგიული ქარხანაც.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბელოკალიტვინის საქალაქო დასახლების შემადგენლობაში შედისშემდეგი დასახლებული პუნქტები:
ეკონომიკა
ქალაქის მთავარი საწარმოა ბელოკალიტვინის მეტალურგიული გაერთიანება, რომელიც ააგეს 1941 წელს. 1969 წელს ქარხანაში, პირველად მსოფლიოში, ჩამოასხეს ზოდი ელექტრომაგნიტურ კლისტარიზატორში. სპეციალისტები გახდნენ სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები.
ტრანსპორტი
ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური ბელაია-კალიტვა ლიხაია-მოროზოვის ელექტროფიცირებულ ხაზზე.
ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბელოკალიტინის ავტოსადგური „Донавтовокзал“, რომლის გავლითაც ხორციელდება ქალაქთშორისი რეისები.
შიდა საქალაქო ტრანსპორტის სახეობებია ავტობუსები და სამარშრუტო ტაქსები.
განათლება
ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარეობს შემდეგი საგანმანათლებლო დაწესებულებები :
ასევე ქალაქში მდებარეობს შვიდი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, ერთი დაწყებითი სკოლა და 12 საბავშვო ბაღი. ასევე ორი სპორტული სკოლა, საბავშვო ხელოვნებისა და ტექნიკური შემოქმედების სკოლები.
ღირსშესანიშნაობა
მუზეუმში წარმოდგენილია შემდეგი კოლექციები: „არქეოლოგია“, „სამოქალაქო და დიდი სამამულო ომები“, „დონის მხარის ბუნება“, „მართლმადიდებლური კულტურის ნივთები“, „მუსიკალური სანთლები“, „ანტიკური სპილენძის, თიხის და ხის ჭურჭელი“ და სურათების გალერეა (გაიხსნა 2005 წელს), რომელშიც დაცულია ადგილობრივი მხატვრების 250 ნახატი.
ქალაქში მდებარეობს რამდენიმე რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურის ძეგლი. მათ შორის აღსანიშნავია:
რელიგია
ქალაქ ბელაია-კალიტვაში მოქმედებს:
სტანიცა უსტ-ბელოკალიტვინსკაიაში მდებარეობდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეკლესია. 1777 წლამდე სტანიცაში მდებარეობდა ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ხის ტაძარი.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ქალაქები
ტრინიდადი და ტობაგო
ტრინიდადი და ტობაგოს რესპუბლიკა (Republic of Trinidad and Tobago ) — კუნძულოვანი სახელმწიფო კარიბის ზღვის სამხრეთ ნაწილში, ვენესუელის ნაპირებთან ახლოს. შედგება ორი დიდი კუნძულისაგან — ტრინიდადი და ტობაგო, ასევე დიდი რაოდენობით პატარა კუნძულებისგან. ქვეყანა მდებარეობს ვენესუელის ჩრდილოეთით 10,6 კილომეტრში და გრენადის სამხრეთით.
ქვეყანა 1962 წლამდე იყო დიდი ბრიტანეთის კოლონია, ხოლო ამავე წლიდან მან მოიპოვა დამოუკიდებლობა და გაერთიანდა ერთა თანამეგობრობაში.
ისტორია
კუნძულები ტრინიდადი და ტობაგო დასახლებული იყო სამხრეთ ამერიკული წარმოშობის ინდიელთა ხალხით, ჯერ კიდევ შვიდი ათასი წლის წინათ. ეს ორი კუნძული ყველაზე ადრე დასახლებულ ადგილად მიიჩნევა ანტილის არქიპელაგის კუნძულებს შორის. დაახლოებით ჩვ. წ-მდე 250 წელს კუნძულებზე დასახლდნენ ინდიელი მიწათმოქმედები, რომლებიც ორინოკოს სანაპიროდან გადმოსახლდნენ. მაგრამ მალევე ისინი გადასახლდნენ ახლომდებარე კუნძულებზე. დაახ. 500 წლის შემდეგ გამოჩნდნენ კიდევ ახალმოსახლენი ინდიელი ბარანკოები, რომლებიც კუნძულებზე ოთხი საუკუნის განმავლობაში ცხოვრობდნენ. ისინი კუნძულიდან ინდიელთა ტომმა არაუკიმ განდევნა, რომლებიც კუნძულზე დაახლოებით 650 წელს დასახლდნენ.
XIV საუკუნის დასაწყისში კუნძულებზე დასახლდა ინდილეთა ტომი, რომლებიც არავაკანურ და კარიბულ ენებზე ლაპარაკობდნენ: ტრინიდადზე — ნეპოიას, სუპოიასა და იაოს ტომები, ხოლო ტობაგოზე — კარიბისა და გალიბის ტომები დასახლდნენ, რომლებიც შემდგომ ევროპელებმა ნახეს.
ევროპული კოლონიზაცია
thumb|220 px|მარცხნივ|კუნძული ჩაკაჩაკარე კუნძული ტრინიდადი ევროპელი მოგზაურებიდან პირველად ქრისტეფორე კოლუმბმა აღმოაჩინა 1498 წლის 31 ივლისს და დაარქვა სახელი სამების დღესასწაულის გამო, რომელიც სწორედ იმ დღეს აღინიშნებოდა (Trinidad — სამება). გარკვეული მტკიცებულებების თანახმად კუნძულ ტობაგოსაც კოლუმბმა დაარქვა სახელი ბელა-ფორმა (Bella Forma), თუმცა ეს სახელი მას არ შემორჩა. დასახელება ტობაგო, როგორც ცნობილია მომდინარეობს ესპანური სიტყვიდან Tobago (თამბაქო).
XVI საუკუნის დასაწყისში კუნძულების კოლონიზაცია დაიწყო, ეს კუნძულები ესპანეთის საკუთრება გახდა. კონფლიქტი ადგილობრივ მცხოვრებლებსა და კოლონიზატორებს შორის პრაქტიკულად არ ყოფილა, რადგან ტრინიდადისა და ტობაგოს მიწები არც თუ ისე ნაყოფიერია. ამიტომ კოლონიზატორები ძირითადად ახლომდებარე კუნძულებზე დასახლდნენ, რომლებიც მიწათმოქმედებისთვის ხელსაყრელი იყო. ტრინიდადი იმ პერიოდისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მშვიდი და ნაკლებად განვითარებული კუნძული იყო. ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითად სამუშაოს წარმოადგენდა მარგალიტის მოპოვება (მარგალიტი უფრო დიდი რაოდენობით მოიპოვებოდა მეზობელ კუნძულ მარგარიტას სანაპიროებთან), ამისათვის მათ ხალხი არ ყოფნიდათ, 1511 წელს მათ გადაწყვიტეს რომ ადგილობრიბი ინდიელები აეყვანათ მონებად და ემუშავებინათ მარგალიტის მოპოვებაზე.
დამოუკიდებლობა
ტრინიდადმა უფლებების მოსაპოვებლად ბრძოლა ადრეულ 1900-იანებში დაიწყო. არჩევნებში ხმის უფლება 1924 წელს მოიპოვეს, 1940-იანებში თვითმართველობის უფლება მოიპოვეს.
ტრინადადი და ტობაგომ დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა 1962 წლის 31 აგვისტოს მოიპოვა. ელისაბედ II რჩებოდა ქვეყნის მეთაურად და ტრინიდადი და ტობაგოს დედოფლად. ცნობილი კარიბელი ისტორიკოსი და ერის მამად წოდებული ერიკ უილიამსი პირველ პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს. დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე მას მთავარი მინისტრის პოზიცია ეკავა. დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან 1976 წლამდე იყო ტრინიდადი და ტობაგოს დომინიონის პრემიერ-მინისტრი, ხოლო 1976-დან 1981 წელს მის გარდაცვალებამდე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. რუდრანათ კაპილდეო იყო პირველი ოპოზიციური ლიდერი, რომელიც 1962-1967 წლებში მოღვაწეობდა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჩაგუარამასა და კუმუტოში არსებულმა ამერიკულმა სამხედრო ბაზებმა საზოგადოების ხასიათი შეცვალა. ომის შემდგომ პერიოდში დეკოლონიზაციის პროცესის გააქტიურებს 1958 წელს დასავლეთი ინდოეთის ფედერაციის შექმნას მოყვა. ფედერაციის დედაქალაქად ჩაგუარამა შეირჩა. ფედერაცია 1961 წელს იამაიკაში ჩატარებული დასავლეთი ინდოეთის ფედერაციის წევრობის რეფერენდუმის შემდეგად ფედერაციიდან იამაიკის გასვლით დაიშალა. შემდეგ ტრინადადი და ტობაგოს მთავრობამაც გადაწყვიტა დიდ ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის ძიება.
1976 წელს ქვეყანა გახდა რესპუბლიკა, ერთა თანამეგობრობის შემადგენლობაში, ასევე ის ინარჩუნებდა თანამეგობრობის მრჩეველთა საბჭოს სასამართლო კომიტეტს როგორც უმაღლეს სასამართლო ინსტანციას. 1972-1983 წლებში ქვეყანის ძირითად შემოსავალს ნავთობზე მზარდი ფასები წარმოადგენდა. როგორც ნავთობის მარაგების მქონე ქვეყანაში იქ ცხოვრების დონე მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 1990 წელს ჯამაატ-ალ-მუსლიმენის 114-მა წევრმა იასინ აბუ ბაკრის ხელმძღვანელობით დაიკავეს წითელი სახლი (პარლამენტის შენობა) და ტრინიდადი და ტობაგოს ტელევიზია. აჯანყებულებს მთავრობა 6 დღე ყავდათ ტყვეობაში და შემდეგ ჩაბარდნენ.
გეოგრაფია
thumb|left|[[ტრინიდადი (კუნძული)|ტრინიდადის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპირო]] thumb|200px|ტრინიდადი და ტობაგოს რუკა ტრინიდადი და ტობაგო მდებარეობს საშუალო ზომის არქიპელაგზე ატლანტის ოკეანესა და კარიბის ზღვას შორის. ქვეყანა შედგება ორი დიდი კუნძულისგან — ტრინიდადი და ტობაგო და ასევე დიდი რაოდენობით პატარა კუნძულებისგან, მათ შორისაა (ჩაკაჩაკარე, მონოსი, უევოსი, გასპარ-გრანდე, პატარა ტობაგო და სხვა).
ფართობი 5128 კმ², საერთო ფართობის 93 % (4768 კმ²) უკავია კუნძულ ტრინიდადს (დაახ. 80 კმ სიგრძე და 59 კმ სიგანე). ტობაგო მდებარეობს ტრინიდადის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 30 კმ-ში. მისი სიგრძეა 41 კმ და სიგანე 12 კმ, ფართობი დაახ. 300 კმ².
კუნძულ ტრინიდადზე უმეტესი ნაწილი დაბლობებს უკავიათ, მაგრამ ასევე არის სამი მთათა სისტემა — მათგან ორი მდებარეობს ერთმანეთის პარალელურად და მათი სიმაღლე არ აღემატება 325 მეტრს. სამხრეთით მდებარეობს კიდევ ერთი მთათა სისტემა, რომელიც ვენესუელის სანაპირო კორდილიერების გაგრძელებას წარმოადგენს. ყველაზე მაღალი წერტილი — მთა არიპო (940 მ) — ქვეყნის ყველაზე მაღალი წერტილი. ქვეყნის სიდიდით მეორე მთა — ელ-ტუკუჩეა. ორი ყველაზე დიდი მდინარე — ორტოირე (სიგრძე 50 კმ, ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში) და კორონი (სიგრძე 40 კმ, ჩაედინება პარიის ყურეში).
კუნძულ ტობაგოზე მნიშვნელოვანი ნაწილი დიდ მთათა სისტემას უკავია, მისი სიმაღლე 640 მეტრს აღწევს. მთათა სისტემის სამხრეთით და ჩრდილოეთით მდებარეობს ნაყოფიერი დაბლობები. კუნძულის 43 % ტყეს უკავია. კუნძულზე მრავლადაა ნაკადულები და პატარა მდინარეები.
კლიმატი
წლის განმავლობაში არის ორი სეზონი — წვიმიანი, რომელიც ივნისიდან დეკემბრამდე გრძელდება და მშრალი, რომელიც იანვრიდან მაისამდეა. კუნძულს სამხრეთით ტროპიკული ციკლონების მასა აკრავს, რის გამოც კუნძულზე ხშირია ქარიშხალი.
ფლორა და ფაუნა
thumb|ჩაკონია (Warszewiczia coccinea) — ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნული ყვავილი ტრინიდადი და ტობაგოს ფლორა და ფაუნა მეზობელ კუნძულებთან შედარებით საკმაოდ განსხვავებულია, ეს კი აიხსნება მისი კონტინენტური წარმოშობით. ქვეყანაში ჭარბობს მარადმწვანე ტყის მასივები, კუნძულ ტრინიდადის ცენტრსა და ჩრდილო-დასავლეთ ქედებზე გავრცელებულია მეორეული სავანა და მეჩხერი ტყე. გავრცელებულია, როგორც ანტილის კუნძულებისთვის დამახასიათებელი, ისე სამხრეთ ამერიკული მცენარეთა სახეობები. ტყეებში იზრდება ხის 50-ზე მეტი ძვირფასი ჯიში, მათ შორისაა: ცედრელა, ბალსა, კვიპაროზი, წითელი სანდალი და სხვა. დიდი ფართობები უკავია კაკაოსა და სხვა მცენარეთა პლანტაციებსაც. ტობაგოზე გავრცელებული Melocactus broadwayi და მელოკაქტუსების სხვადასხვა სახეობა. კუნძულზე, ასევე გავრცელებულია ჯადვარის იშვიათი სახეობა Oncidium papilio Ldl, რომლის რიცხვიც საგრძნობლად მცირდება.
ქვეყნის ფაუნა სამხრეთ ამერიკაში არსებული ფაუნის მსგავსია. ტრინიდადი და ტობაგოში გავრცელებულია ალისფერი იბისი (Eudocimus ruber), რომელიც ქვეყნის ეროვნულ ფრინველს წარმოადგენს, ასევე კაიმანები, ოცელოტები (Leopardus pardalis), აგუტები, იგუანასებრნი, ოპოსუმისებრნი, კაპუცინები, კოლიბრების 40-ზე მეტი სახეობა და სხვა. ენდემურ სახეობას წარმოადგენს ხვლიკი Proctoporus shrevei, რომელიც ბიოლუმინესცენციით გამოირჩევა სხვა ქვეწარმავლებისგან. ეს სახეობა მხოლოდ კუნძულ ტრინიდადის ჩრდილოეთ მთიან მასივებში გვხვდება. ქვეყანაში საკმაოდ დიდი ყურადღება ექცევა ველური ბუნების დაცვასაც. ფუნქციონირებს 17 ნაკრძალი და 40-ზე მეტი აღკვეთილი, რომელთა საერთო ფართობი 153 ათასი ჰექტარია, კუნძულ ტობაგოს სამხრეთ-დასავლეთ კიდეში შექმნილია საზღვაო ნაკრძალი.
დემოგრაფია
thumb|220px|ტრინიდადისა და ტობაგოს მოსახლეობის ზრდა XX საუკუნის განმავლობაში ტრინიდადისა და ტობაგოს მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი (დაახ. 96 %) ცხოვრობს კუნძულ ტრინიდადზე. მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილი (დაახ. 4 %) ცხოვრობს კუნძულ ტობაგოზე. XX საუკუნის განმავლობაში მოსახლეობის ზრდა თანაბარი იყო. ახლა კი ქვეყნის მოსახლეობა ყოველწლიურად 0,87 პროცენტით იკლებს, ეს განპირობებულია ქვეყანაში არსებული შობადობის დაბალი მაშვენებლით და აგრეთვე ემიგრაციის მაღალი დონით. 2006 წელს ქვეყანაში მსოფლიოს მასშტაბით მოსახლეობის ზრდის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა.
ქვეყნის დედაქალაქი პორტ-ოვ-სპეინი მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მე-4 ადგილზეა (49 000 ადამიანი 2000 წლის მონაცემებით). ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქები — ჩაგუანასი (67 400 ადამიანი 2000 წლის მონაცემებით), სან-ფერნანდო (62 000 ადამიანი 2002 წლის მონაცემებით), სან-ხუანი (54 900 ადამიანი 2004 წლის მონაცემებით.
ეთნიკური შემადგენლობა
ქვეყნის მოსახლეობა ეთნიკური თვალსაზრისით მრავალფეროვანია. მოსახლეობის დაახ. 40 % აფრო და ინდო-ტრინიდადელები არიან. 20%-ს კრეოლები შეადგენენ, ქვეყანაში ასევე არიან ევროპული, ჩინური და არაბული წარმოშობის ეთნიკური ჯგუფები. ქვეყნის ეთნიკურ უმცირესობას წარმოადგენენ პორტუგალიელები, კარიბელები და კოკოა-პანოლური წარმოშობის ხალხი (Cocoa Panyol).
სალაპარაკო ენები
ქვეყნის ოფიციალური ენა ინგლისურია, თუმცა ფართოდაა გავრცელებული ინდური ენა – ბოჯპური, რომელზეც ინდო-ტრინიდადელთა უმრავლესობა ლაპარაკობს. ქვეყანაში სალაპარაკო ენად, გამოიყენება ტრინიდადული კრეოლური ენა. ესპანური ენა პირველ უცხო ენას წარმოადგენს ქვეყანაში, სახელმწიფო კამპანია SAFFL (Spanish As the First Foreign Language — ესპანური ენა, როგორც პირველი უცხო ენა) დაიწყო 2005 წელს, რომელიც ითვალისწინებს დაწყებით სკოლებში მის სწავლებას და ასევე ხელისუფლების წარმომადგენლების 1/3-თვის ესპანური ენის შესწავლას. ქვეყნის მთავრობამ, აგრეთვე განაცხადა, რომ 2020 წლისთვის ინგლისური ენასთან ერთად, ქვეყნის ოფიციალური ენა იქნება ასევე ესპანურიც. ესპანური ენა ოფიციალური სალაპარაკო ენა იყო კუნძულზე 1498 - 1797 წლებში, თუმცა 1780 - 1790 თიან წლებში ესპანური ენა ფრანგულმა შეცვალა, იმისდა მიუხედავად, რომ კუნძული საფრანგეთის კოლონიას არ წარმოადგენდა, 1870 წლის შემდეგ ქვეყნის ოფიციალური ენა ინგლისურია.
რელიგია
ქვეყანაში 7 რელიგიური მიმდინარეობაა გავრცელებული: კათოლიციზმი (რომლის მიმდევარია მოსახლეობის დაახ. 26 %), ინდუიზმი (22 %), ანგლიკანიზმი (8 %), ბაპტიზმი, ორმოცდაათიანელები (დაახ. 7 %), ისლამი (6 %), მეშვიდე დღის ადვენტისტები (4 %). მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილი კი სხვადასხვა რელიგიის აღმსარებელია ან ათეისტია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|250პქ|ტრინიდადი და ტობაგოს ადმინისტრაციული დაყოფა ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით ტრინიდადი და ტობაგო უნიტარული სახელმწიფოა. ქვეყანა დაყოფილია 9 რეგიონად, 5 მუნიციპალიტეტად და ერთ თვითმმართველ ტერიტორიად (კუნძული ტობაგო).
კულტურა და საზოგადოება
thumb|220px|საკარნავალო მსვლელობა ტრინიდადი და ტობაგოს კულტურა რამდენიმე კულტურის სინთეზსს წარმოადგენს, რაც განპირობებულია ქვეყანაში ეთნიკური ჯგუფების სიმრავლით. ქვეყნის კულტურაზე შედარებით დიდი ზეგავლენა იგრძნობა დიდი ბრიტანეთისა (ქვეყანა გარკვეული ხნის განმავლობაში დიდი ბრიტანეტის კოლონია იყო) და აშშ-ის (ეკონომიკური, კულტურული და სავაჭრო ურთიერთობები აშშ-თან) კულტურიდან.
ყველაზე მნიშვნელოვან ეროვნულ დღესასწაულს წარმოადგენს ყოველწლიური კარნავალი, ამ დღესასწაულის ტრადიცია მოდის აღმოსავლეთ აფრიკიდან, ტრადიცია ქვეყანაში შემოიტანეს აფრიკიდან ჩამოყვანილმა მონებმა. კარნავალი იმართება თებერვლის ბოლოს — მარტის დასაწყისში. კარნავალი მოიცავს მასკარადს, საცეკვაო ნომრებს, ქუჩაში იმართება მსვლელობები. იმართება ადგილობრივი მუსიკალური ჯგუფების ღონისძიებები. კარნავალი XIX საუკუნიდან ყოველწლიურად იმართება. გამონაკლისია მეორე მსოფლიოს ომის პერიოდი, როდესაც კარნავალი უსაფრთხოების დაცვის მიზნით არ იმართებოდა.
ქვეყანაში გავრცელებულია კიდევ ერთი ასეთი ტრადიცია — „თხების მარათონი“, რომელიც ვნების კვირაში იმართება სამშაბათობით, სოფელ ბუკუში (Buccoo), კუნძულ ტობაგოზე. ტრადიციას საფუძველი 1930-იანებში ჩაეყარა და დღემდე იმართება. ნაკლებად ცნობილი ტრადიციაა — „კიბორჩხალების მარათონი“, ესეც ვნების კვირის დიდ სამშაბათს იმართება, იმავე ადგილას, სადაც „თხების მარათონი“.
მუსიკა
ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნული მუსიკალური მიმდინარეობებია კალიპსო და სოკა. კალიპსო ახლოსაა რეგისთან, რომელიც იამაიკურ მუსიკალურ მიმდინარეობას წარმოადგენს, ეფუძნება აფრიკულ მუსიკალურ მიმდინარეობებს. მუსიკალური მიმდინარეობა — სოკა, კი ეფუძნება თვითონ კალიპსოს, თუმცა იგი ძლიერ ინდური მუსიკის ძლიერ ზეგავლენას განიცდის. ეს მუსიკალური მიმდინარეობები აქტიურად იყენებენ „ფოლადის დოლს“ (Steelpan), „ფოლადის დოლი“ ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნულ მუსიკალურ ინსტრუმენტს წარმოადგენს, რომელიც 1930-იან წლებში შეიქმნა. ზოგიერთი წყაროს ინფორმაციით „ფოლადის დოლი“, XX საუკუნეში შექმნილი ერთადერთი არაელექტრონული, აკუსტიკური მუსიკალური ინსტრუმენტია. ტერმინი „სტილ-ბენდი“ (Steelband, ასევე „ფოლადის ჯგუფი“), ეწოდება ტრინიდადი და ტობაგოში იმ მუსიკალურ ჯგუფებს, რომლებიც იყენებენ „ფოლადის დოლს“. ეს მუსიკალური ინსტრუმენტი 1995 წლიდან ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში არსებობს, მას იყენებს ტრინიდადი და ტობაგოს სამხედრო ორკესტრი „ფოლადის ორკესტრი“, რომელიც ერთადერთი სამხედრო ორკესტრია მსოფლიოში, რომელიც იყენებს „ფოლადის დოლს“.
ლიტერატურა
ტრინიდადის და ტობაგოს ლიტერატურის დარგში ორი ცნობილი წარმომადგენელი ჰყავს, ესენია: ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურის დარგში დერეკ უოლკოტი და ვიდიადჰარ სურაიპრასად ნაიპოლი. ასევე ცნობილი ტრინიდადი და ტობაგოელი მწერლებია არიან: სირილ ჯეიმსი და შივა ნაიპოლი, რომელიც ვიდიადჰარ ნაიპოლის უმცროსი ძმაა. წარმოშობით ტრინიდადი და ტობაგოდანაა ცნობილი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე ფლოელა ბენჟამინი.