cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პისეკის კარიბჭე
მინი| პისეკის კარიბჭე პისეკის კარიბჭე (Písecká brána), რომელსაც ასევე უწოდებენ ბრუსკას კარიბჭეს (Bruská brána) არის ჩეხეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ პრაღის ბაროკოს სტილის ყოფილი ქალაქის კარიბჭე. თავდაპირველად საფორტიფიკაციო კომპლექსს აგრეთვე ეკუთვნოდა მარიანეს კედელი (Mariánské hradby), რომელიც კ ბრუსცეს ქუჩაზე, ჰრადჩანის უბანში,ჰრადჩანსკას მეტროსადგურიდან არც თუ ისე შორს მდებარეობს. პისეკის კარიბჭის მახლობლად გვხვდება პრაღის სხვა ღირსშესანიშნაობები სამეფო საზაფხულო სასახლე და ვილა ბილეკი. დღესდღეობით პისეკის კარიბჭე არის ქალაქ პრაღის ჩრდილოეთით შემონახული ერთადერთი კარიბჭე და ქალაქში არსებული ოთხი საფორთეფიკაციო ნაგებობიდან ერთ-ერთი. (ტაბორის, ლეოპოლდის და ჩოტეკის (აგურის) კარიბჭეები ვიშეჰრადის ციხის ნაწილია). კარიბჭის სახელს არაფერი აქვს საერთო ჩეხეთის ქალაქ პისეკთან სამხრეთ ბოჰემიაში, მაგრამ ის მომდინარეობს წინა შუა საუკუნეებში აქ არსებული კარიბჭის სახელწოდებიდან, რომელიც რამდენიმე ასეული მეტრის მოშორებით იდგა, დღევანდელ ვალდშტეინსკის ქუჩაზე. ეს გარეუბანი ძველ კარიბჭესთან ერთად მთლიანად დაანგრიეს 1620-იან წლებში, რათა ადგილი გაენთავისუფლებინათ მაშინ ახლად აშენებული ვალენშტაინის სასახლისთვის. ალტერნატიული სახელწოდება მომდინარეობს ნაკადული ბრუსნიცეს (ბრუსკას) სახელწოდებიდან, რომელიც მდინარე ვლტავას პატარა შენაკადია, ის პრაღის ციხის ჩრდილოეთით მიედინება. მინი| კარიბჭის შიდა მხარე განსხვავებული ხედითაა წარმოდგენილი კარიბჭე მდებარეობდა წმინდა გიორგისა და წმინდა ლუდმილას ბასტიონებს შორის. პისეკის კარიბჭე ბაროკოს სტილის ერთ-ერთი უკანასკნელი საფორთეფიკაციო ნაგებობაა, რომელიც 1721 წელს არქიტექტორ ჯოვანი ბატისტა ალიპრანდის მიერ ფრანტიშეკ ვოგოტის დიზაინის მიხედვით აშენდა. პისეკის კარიბჭე პრაღაში ჩრდილოეთიდან შემომავალ გზებს კეტავდა. ის იყო ვლტავის მარცხენა სანაპიროზე მაშინ ბდებარე ქალაქის სამი კარიბჭედან ერთ-ერთი. (მეორე იყო დასავლეთით მიმავალი საიმპერატორო კარიბჭე (Říšská brána) მდებარეობს დღევანდელ დლაბაჩოვის ქუჩაზე და მესამე კი სამხრეთით მდებარე უიეზდის კარიბჭე (Újezdská brána) დღევანდელ უიეზდის ქუჩაზე).
1741 წელს ავსტრიული მემკვიდრეობისთვის ომის დროს, პისეკის კარიბჭე არასათანადოდ და სუსტად იყო დაცული, რის გამოც კარლ VII ალბრეხტის, ბავარიის ელექტორატის ჯარები და ბოჰემიის ტახტის პრეტენდენტი ერთად, სწორედ პისეკის კარიბჭის მხირდან შევიდნენ პრაღაში.
1866 წლის ავსტრო-პრუსიის ომის შემდეგ გადაწყდა, რომ კარიბჭეებით გამაგრებული ქალაქები საჭირო აღარ იყო და პრაღის საფორტიფიკაციო ქსელი თანდათანობით დაიშალა. მარიანეს კედლები გადარჩა მე-20 საუკუნის დასასრულამდე, რისგანაც დღეს სულ რამდენიმე ნაწილია შემორჩენილი, მათ შორის პისეკის კარიბჭე. აქ აშენებული ახალი შემოვლით გზის წყალობით გაზრდილი მოძრაობა აღარ წარმოადგენდა კარიბჭისათვის საფრთხეს, რის გამოც ის დღემდე მყარად დგას. 2000-2002 წლებში პისეკის კარიბჭე რესტავრაციას ჩაუტარდა და გადაკეთდა კაფედ და გალერეად ; იქვე იმართება საქორწილო ცერემონიები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრაღის არქიტექტურა კატეგორია:კარიბჭე
ზედა ერგე
ზედა ერგე — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, შარაბიძეების თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1276 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გივი ჯავახიშვილი
ბიოგრაფია
გივი ჯავახიშვილი დაიბადა 1912 წლის 18 დეკემბერს, თბილისში, ცნობილი ექიმის დიმიტრი ჯავახიშვილისა და ანა მაღალაშვილის ოჯახში. 1934 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი (ამჟამად — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) ინჟინერ-გეოლოგის სპეციალობით.
1934 წლიდან 1952 წლამდე მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე ადგილობრივ და პარტიულ ორგანოებში. 1952 წელს დაინიშნა ქალაქ თბილისის ვიცე-მერად, იმავე წელს — ქალაქის მერად, 1953 წლის აპრილიდან სექტემბრამდე საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველ მოადგილეა, ხოლო 1953 წლის სექტემბრიდან 1975 წლის 18 დეკემბრამდე გ. ჯავახიშვილი საქართველოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეა.
როგორც მთავრობის თავმჯდომარე გივი ჯავახიშვილი წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა ქართული ენის დაცვის სახელმწიფო კომისიას, 1968 წელს ის იყო შოთა რუსთაველის დაბადებიდან 800 წლის საუბილეო კომისიის თავმჯდომარე. მრავალი მოწვევის სსრკ და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1958 წელს გივი ჯავახიშვილი ხელმძღვანელობდა საქართველოს დელეგაციას ბრიუსელში (ბელგია) მსოფლიო გამოფენა, ექსპო-ზე, ხოლო 1967 წელს მონრეალის (კანადა) ექსპო-ზე.
1961 წელს გივი ჯავახიშვილი სიტყვით გამოვიდა მოსკოვში სკკპ ყრილობაზე, სადაც საქართველოს დელეგაციის სახელით თანხმობა განაცხადა სტალინის ნეშტის კრემლის მავზოლეუმიდან გამოტანაზე. გივი ჯავახიშვილის ინიციატივითა და ხელშეწყობით აშენდა ქ. თბილისში ფილარმონიის დარბაზი და სპორტის სასახლე. 1966 წელს მან გახსნა თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი სადგური. პრემიერ-მინისტრობის 22 წლის მანძილზე (ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდი საქართველოს ისტორიაში) გივი ჯავახიშვილმა თბილისში უმასპინძლა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრს ჯავაჰარლალ ნერუს, დანიის დედოფალს მარგრეტე II-ს, საფრანგეთის პრეზიდენტს ჟორჟ პომპიდუს, ირანის შაჰს მოჰამედ რეზა ფეჰლევის, კუბის ლიდერს ფიდელ კასტროს და მეოცე საუკუნის ბევრ სხვა ისტორიული მნიშვნელობის პირებს. დაჯილდოებული იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის  კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის  ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გ
ნობელის პრემიის ლაურეატები ლიტერატურაში
ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში ყოველწლიურად ენიჭება ავტორს, რომელსაც ალფრედ ნობელის აზრით შექმნილი აქვს "იდეალისტური ხასიათის საუკეთესო თხზულება". "თხზულებაში" იგულისხმება ლიტერატორის მთელი შემოქმედება, და არა კონკრეტული ნაწარმოები, თუმცა არსებობს გამონაკლისიც და ცალკეულ ნაშრომსაც დაუმსახურებია ჯილდო (მაგალითად, უინსტონ ჩერჩილის შემთხვევაში). შვედეთის აკადემია მთელი წლის მანძილზე განიხილავს მიმდინარე ლიტერატურულ ტენდეციებს მსოფლიოში და ოქტომბრის დასაწყისში ასახელებს პრემიის ლაურეატს.
ზემოთ ნახსენები ნობელის ფრაზას სხვადასხვანაირად განმარტავენ. შვედური ენიდან სიტყვა idealisk ითარგმნება როგორც იდეალისტური, ასევე როგორც იდეალი. შესაბამისად, პრემიის გაცემის საწყის წლებში აკადემია ცდილობდა სიტყვასიტყვით შეესრულებინა ნობელის სურვილი, რამაც ჯილდოს მიღმა დატოვა საუკუნის დასაწყისის დიდი მწერლები, როგორიც იყვნენ ლევ ტოლსტოი და ჰენრიკ იბსენი, რომელთა ნაწარმოებები არ იყო საკმარისად "იდეალისტური". შემდგომ წლებში ნობელის კომიტეტმა შეარბილა შერჩევის კრიტერიუმები და მთავარი აქცენტი მწერალთა ნაწარმოებების ლიტერატურულ ღირებულებებზე გაამახვილა.
ნომინაციის პროცედურა
ყოველ წლიურად შვედეთის აკადემია აქვეყნებს განცხადებას კანდიდატთა შერჩევის შესახებ. თავად აკადემიის წევრები, ლიტერატურული აკადემიებისა და საზოგადოების წევრები, ენისა და ლიტერატურის პროფესორები, ნობელის პრემიის ყოფილი ლაურეატები და მწერალთა ორგანიზაციების პრეზიდენტები უფლებამოსილნი არიან წარადგინონ კანდიდატები. ამავდროულად, არ შეიძლება საკუთარი თავის წარდგენა.
ათასობით გაცხადება იგზავნება ყოველწლიურად შვედეთის აკადემიიდან და მხოლოდ 50–მდე კანდიდატის წარდგენა ხორციელდებ მთელი მსოფლიოდან. 1 თებერვლისთვის კანდიდატთა სიების მიღება წყდება. აპრილისთვის აკადემია ამცირებს კანდიდატთა რაოდენობას ოცამდე, მოგვიანებით, ზაფხულში კი ქვეყნდება 5 კანდიდატთა სია. იმავე წლის ოქტომბერში აკადემიის წევრები კენჭს უყრიან კანდიდატებს და ის მწერალი, რომელიც კომიტეტის ნახევარზე მეტის მხარდაჭერას მოიპოვებს ოფიციალურად ცხადდება ნობელის პრემიის ლაურეატად ლიტერატურის დარგში.
პრემიის ფულადი ნომინალი იცვლება დაარსებიდან და სადღეისოდ, დაახლოებით, 10 მილიონ შვედური კრონას წარმოადგენს. ლაურეატი ასევე იღებს ოქროს მედალსა და ნობელის დიპლომს.
ნობელის პრემიის ლაურეატები
1901–1910 · 1911–1920 · 1921–1930 · 1931–1940 · 1941–1950 · 1951–1960 · 1961–1970 · 1971–1980 · 1981–1990 · 1991–2000 · 2001–2010 · 2011–2020 · 2021–დღემდე
2021–დღემდე
1901–1910 · 1911–1920 · 1921–1930 · 1931–1940 · 1941–1950 · 1951–1960 · 1961–1970 · 1971–1980 · 1981–1990 · 1991–2000 · 2001–2010 · 2011–დღემდე
ლაურეატი ქვეყნები
Sind bei einer Person zwei Länder angegeben, so zählt dies bei beiden Ländern als halber Punkt.
If two countries are listed for one person, then this counts as one-half point for each country.
სქოლიო
*
Take Your Time
Take Your Time — ამერიკელი მომღერალ და მუსიკოს სკეტმენ ჯონის მესამე და უკანასკნელი სტუდიური ალბომი, გამოცემული აღნიშნული ფსევდონიმით. გამოვიდა 1999 წლის 1 ივნისს.
მიუხედავად იმისა, რომ ჩაწერის დროს ფილტვების კიბო აწუხებდა, მომღერალმა მოასწრო დისკის დასრულება. 3 დეკემბერს სკეტმენი გარდაიცვალა კალიფორნიაში (აშშ), საკუთარ სახლში. ალბომიდან ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოები არ გამოცემულა.
ალბომიდან ოთხი სინგლი გამოიცა. „Scatmambo“ შევიდა გერმანულ ფილმში „პლანეტა დედამიწის სასიყვარულო სცენები“. იაპონიაში გამოვიდა ორმაგი A-მხარის მქონე „The Chickadee Song“/„Take Your Time“. „Take Your Time“ ევროპულ ქვეყნებში გამოვიდა, თავდაპირველად 6 სიმღერით, მოგვიანებით - 4 სიმღერით, სკეტმენ ჯონის გარდაცვალების შემდეგ. „Ichi Ni San“ ასევე გამოიცა ევროპაში და გერმანიაში წარმატება იქონია.
ალბომის ანოტაციებში წერია - This album is dedicated to you (ალბომი თქვენ გეძღვნებათ.)
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ალბომები კატეგორია:სკეტმენ ჯონის ალბომები კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
კენდეს ბუშნელი
კენდეს ბუშნელი (Candace Bushnell; დ. 1 დეკემბერი, 1958. გლასტონბერი, კონექტიკუტი, აშშ) — ამერიკელი ავტორი და მესვეტე, რომელიც ნიუ-იორკში მოღვაწეობს. სახელი გაითქვა თავისი სვეტით სექსის შესახებ, რომელიც შემდგომში წიგნად — „სექსი დიდ ქალაქში“ — გამოიცა. ამ წიგნის მიხედვით მოგვიანებით პოპულარული ტელესერიალი „სექსი დიდ ქალაქში“ და გაგრძელება იმავე სახელწოდების სრულმეტრაჟიანი ფილმით — გადაიღეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
მუსტაფინო (აურგაზის რაიონი)
მუსტაფინო (Мостафа) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 432 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 23 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (64 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები
ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულები (Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου) — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს რამდენიმე კუნძულს.
ადმინისტრაციულად შედის 3 ნომი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის პერიფერიები
ვიაჩესლავ ტიხონოვი
ვიაჩესლავ ტიხონოვი (Тихонов, Вячеслав Васильевич; დ. 8 თებერვალი, 1928 — გ. 4 დეკემბერი 2009) — რუსი საბჭოთა კინოს მსახიობი, მრავალი სახელმწიფო ჯილდოს მფლობელი, მათ შორის სსრკ-ის სახალხო არტისტის (1974) და სოციალისტური შრომის გმირის (1982) ლაურეატი. დაიბადა პავლოვსკი პოსადში, მოსკოვთან. გარკვეული პერიოდი საამქროში მუშაობდა. 1950-60-იან წლებში იქორწინა ნონა მორდიუკოვაზე, რომელიც იმჟამად მასზე გაცილებით უფრო პოპულარული მსახიობი იყო საბჭოთა კავშირში. thumb|მარცხნივ|ტიხონოვი შტირლიცის როლში|190px
ტიხონოვის ყველაზე კარგად ცნობილი როლია შტანდარტენფიურერ შტირლიცი იულიან სემიონოვის ნაწარმოების მიხედვით შექმნილ ტელესერიალში „გაზაფხულის ჩვიდმეტი გაელვება“ და გავრილ ტროეპოლსკის რომანის ეკრანიზაციაში „შავყურა თეთრი ბიმი“. მას ასევე შერულებული აქვს ანდრეი ბოლკონსკის როლი ოსკარით დაჯილდოებულ ფილმში „ომი და მშვიდობა“ (1969) და მოხუცი კაცის როლი, ასევე ოსკარით დაჯილდოებულ ფილმში „მზით გათანგულები“ (1994).
ჯილდოები და აღიარება
მინი|მარჯვნივ|ვიაჩესლავ ტიხონოვის ვარსკვლავი [[ვიბორგი|ვიბორგში, მსახიობთა დიდების ხეივანში]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:III ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:IV ხარისხის მამულის წინაშე დამსახურებისათვის ორდენის კავალრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:სსრ კავშირის სახელმწიფო საზღვრის დაცვაში წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:შრომის ვეტერანის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
იელი (მცენარე)
გავრცელებულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში, ბალკანეთსა და მცირე აზიაში, კავკასიასა და უკრაინაში. თითქმის მთელ საქართველოში გვხვდება, უფრო კოლხეთის დაბლობზე. იზრდება ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე ქვეტყედ, ტყის პირებზე. სუბალპურ სარტყელში ქმნის ბუჩქნარს — იელიანს.
ყვავილობს ფოთლის გამოტანამდე ან მასთან ერთად აპრილ-ივნისში. დეკორატიულია ყვავილობისას ან შემოდგომაზე თავისი კაშკაშა წითლად შეფერილი ფოთლების გამო. მისი ყველა ნაწილი შხამიანია. კულტურაში ცნობილია იელის მრავალი ჰიბრიდული ჯიში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მანანასებრნი
IRB-ის 20-წლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2010
IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი 2010 – რიგით მესამე ტურნირი რაგბის 20 წლამდე მორაგბეთა ნაკრებებს შორის რომლის ორგანიზატორია რაგბის საერთაშორისო საბჭო (IRB). ტურნირის მასპინძელი იყო რუსეთი. ტურნირის ყველა მატჩი გაიმართა დედაქალაქ მოსკოვში.
ჯგუფი A
!width="200"|გუნდი !width="20"|თ !width="20"|მ !width="20"|ფ !width="20"|წ !width="20"|ლ !width="20"|გატ !width="20"|გაშ !width="25"|სხ !width="20"|ბქ !width="20"|ქ
ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით
ჯგუფი B
!width="200"|გუნდი !width="20"|თ !width="20"|მ !width="20"|ფ !width="20"|წ !width="20"|ლ !width="20"|გატ !width="20"|გაშ !width="25"|სხ !width="20"|ბქ !width="20"|ქ
ყველა დრო მოცემულია თბილისის დროით
რესურსები ინტერნეტში
2010 IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი IRB-ის ოცწლამდელთა მსოფლიო ალაფი
იელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იელი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჟუან II (პორტუგალია)
ჟუან II (João II დ. 3 მაისი, 1455, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 25 ოქტომბერი, 1495 ალვორი) — პორტუგალიის მეფე 1481–1495 წლებში  ავისის დინასტიიდან, აფონსუ V-ის შვილი. შეზღუდა მსხვილი ფეოდალური მიწათმფლობელობა და ფეოდალური იურისდიქცია. იყო „ზღვისიქითა“ ქვეყნებში აქტიური ექსპანსიის მომხრე. ხელი შეუწყო ბართოლომეუ დიაშის ექსპედიციის მოწყობას; 1494 წელს მისი ინიციატივით დაიდო ტორდესილასის ხელშეკრულება.
აბზინდა (შესაკრავი)
thumb|არქეოლოგიურ გათხრებში ნაპოვნი [[ბრინჯაოს აბზინდები, სამხრეთ შვედეთი.]]
ჟუან II (პორტუგალია)
ლიტერატურა
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1455 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1495
აბზინდა (შესაკრავი)
აბზინდა — სარტყლის, ფეხსაცმლის, ცხენის აღკაზმულობის და მისთანების შესაკრავი. უფრო ლითონისაა. საქართველოს და შუა კავკასიის ტერიტირიაზე ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრიდან I ათასწლეულის დამლევამდე ფართოდ ყოფილა გავრცელებული ფირფიტისებრი სწორკუთხა.
აბზინდა, რომელსაც შიდა მხრიდან შესაკრავი კავი აქვს. ხშირად აბზინდაზე ამოკვეთილია მითური ცხოველების გამოსახულებანი და გეომეტრიული ორნამენტი. ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლოს და ახ. წ. I საუკუნეებში საქართველოში სცოდნიათ ბრინჯაოს ჭვირული აბზინდების (საშ. ზომა 12х12 სმ) ამოსხმა. აბზინდების ჩარჩოზე გამოყვანილია ზენური ხვია, ხოლო შიგნით ცხოველთა გამოსახულება. როგორც წესი, ცენტრალური ადგილი უკავია სტილიზებულ ირემს, ხარს, ჯიხვს ან ცხენს, რომელთა ირგვლივ ხშირად სხვა ცხოველთა მინიატიურული გამოსახულებებია. სავარაუდოა, რომ აბზინდაზე გამოსახული სცენები სიმბოლურ-მაგიურ და მითოლოგიურ სიუჟეტებს ასახავენ. გვიანდელი ანტიკური ხანიდან რომაული კულტურის გავლენით მთელ მსოფლიოში გავრცელდა ენიანი აბზინდის ახალი ტიპი. აბზინდის სახესხვაობაა აგრაფი, რომელიც იხმარებოდა წამოსასხამის შესაკრავად. აბზინდას ხევსურეთში საყრელს, კარშიკს უწოდებენ, სამეგრელოში — ყუნს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანსაცმელი
ერნსტ ჩეინი
ერნსტ ბორის ჩეინი (დ. 19 ივნისი, 1906, ბერლინი  — გ. 12 აგვისტო, 1979) — გერმანელი წარმოშობის ინგლისელი ბიოქიმიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1949). ლონდონის უნივერსიტეტის პროფესორი (1961-იდან).
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ბიოქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კალასტე
კალასტე (Kallaste; 1923 წლამდე კრასნიე-გორი) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესტონეთის აღმოსავლეთ ნაწილში ტარტუმაას მაზრაში. მდებარეობს ჩუდ-ფსკოვის ტბის ნაპირზე. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1938 წელს.
ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს ესტონური სიტყვისაგან kallas (ნაპირი). რუსულად კი 1923 წლამდე ეწოდებოდა კრასნიე-გორი (Красные горы).
მოსახლეობა
ეროვნული შემადგენლობა (2000): რუსები — 72,91 %, ესტონელები — 21,14 %.
კონფესიური შემადგენლობა (2000): მართლმადიდებლები — 17,55 %, ლუთერანები — 7,10 %, სხვა (ძირითადად  სტაროვერი) — 36,21 %, ათეისტი  — 39,15 %.
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
Love Don't Hate It
„Love Don’t Hate It“ — ნიდერლანდელი მომღერლისა და კომპოზიტორის დუნკან ლოურენსის სიმღერა. გამოვიდა 2019 წლის 2 ოქტომბერს, როგორც ლოურენსის სადებიუტო ალბომის Small Town Boy-ის მეორე სინგლი. სიმღერა ასევე შედის მის სადებიუტო EP Worlds on Fire-ში. სიმღერა მოჰყვა ლოურენსის ყველაზე ცნობილ ჰიტს,arcade, რომელმაც 2019 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე გაიმარჯვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუნკან ლოურენსის სიმღერები კატეგორია:2019 წლის სინგლები კატეგორია:2019 წლის სიმღერები
თომა ჩაგელიშვილი
თომა ჩაგელიშვილი (დ. 9 მაისი, 1972) — ქართველი ისტორიკოსი და ჟურნალისტი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის გადაცემის, „საქართველოს უახლესი ისტორიის“ ავტორი. პროექტი რუსთავი 2-ზე 2001 წლის იანვრიდან დაიწყო და 2010 წელს დასრულდა. სულ გადაღებულია 24 დოკუმენტური ფილმი, საქართველოს ისტორიის ცალკეულ, მაგრამ მნიშვნელოვან მოვლენებზე: „ილია ჭავჭავაძის მკვლელობა“, „70-იანი წლების დისიდენტურ მოძრაობასთან ბრძოლა“, „თბილისის ომი 1991–1992 წლები“, „პირველი პრეზიდენტის — ზვიად გამსახურდიას სიკვდილი“ და სხვა. 2010 წელს ფონდ „ინტერნიუსთან“ თანამშრომლობით გადაიღო დოკუმენტური სერიალი „ევროპის მეზობლები“. 2010 წლიდან არის დოკუმენტური ფილმების სტუდიის „თი-სტუდია“ დამფუძნებელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
ჯორჯ კლუნი
ჯორჯ ტიმოთი კლუნი (George Clooney; დ. 6 მაისი, 1961) — ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის მფლობელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი; სატელევიზიო დრამის „სასწრაფო“ (1994-99) ყოფილი წამყვანი მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ჰუმანიტარები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ მოძრაობის აქტივისტები
ინგავის პროვინცია
ინგავის პროვინცია (Provincia de Ingaví) — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ვიაჩა. სახელი ეწოდა ქალაქ ინგავისგან, სადაც 1841 წელს გაიმართა ინგავის ბრძოლა, რომელმაც განამტკიცა პერუსა და ბოლივიის დამოუკიდებლობა.
პროვინცია მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოს ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე დესაგუადეროზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ტიტიკაკას ტბა, დასავლეთით — პერუ. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 70 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 110 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 5 410 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა თითქმის 50%-ით და 2010 წელს შეადგინა 114 619 ადამიანი. მინი|250პქ|მარცხნივ|მზის ჭიშკარი, [[ტიუანაკო]] მინი|250პქ|მარცხნივ|ინგავის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
დაყოფა
პროვინცია შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
სამხრეთ ეგეოსის კუნძულები
ადმინისტრაციულად შედის 2 ნომი:
პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ერმოუპოლისი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის პერიფერიები
ჰევეა
ჰევეა (ლათ. Hevea) — მარადმწვანე მცენარეთა გვარი რძიანასებრთა ოჯახისა. ერთსახლიანი ხეებია.
12-მდე სახეობა იზრდება ტროპიკულ ამერიკაში. ბრაზილიური ჰევეა (ლათ. Hevea brasiliensis) ბუნებრივი კაუჩუკის წყაროა. ველურად იზრდება მდინარე ამაზონის ველის ტენიან ტროპიკულ ტყეებში.
კულტივირებულია სხვა ტროპიკულ ქვეყნებში (ძირითადად შრი-ლანკაზე, მალაკის ნახევარკუნძულზე, დიდი ზონდის კუნძულებზე). ხის სიმაღლეა 30-40 მ. მისი რძეწვენი შეიცავს კაუჩუკს, რომლის მისაღებად 10-12 წლის ხეებს სერავენ. ერთი ხისაგან წელიწადში 3-4 (7,5) კგ კაუჩუკს იღებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რძიანასებრნი
ბასილ ალ ასადი
ბასილ ალ -ასადი (არაბ. باسل الأسد ‎;23 მარტი  1962, დამასკო, სირია  — 21 იანვარი  1994,იქვე) — სირიის ყოფილი პრეზიდენტის ჰაფეზ ასადის უფროსი ვაჟი. სირიის პრეზიდენტის ბაშარ ალ-ასადის უფროსი ძმა. ალავიტი.
ბიოგრაფია
ბასილ ალ -ასადი დაიბადა 1962 წლის 23 მარტს. განათლებით ინჟინერმა  მაინც სამხედრო კარიერა აირჩია. ის სწრაფად გახდა მაიორი, შემდეგ კი ბრიგადის მეთაური რესპუბლიკურ გვარდიაში.
1991 წელს არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, პრეზიდენტ ჰაფეზ ასადს საჯაროდ უწოდებდნენ "აბუ ბასილს" (ბასილის მამა), სირიის პრესაში ბაასის პარტია ბასილ ასადს მოიხსენიებდა "ოქროს რაინდად", ვინაიდან მისდევდა ცხენოსნობას და შესანიშნავი მოჯირითე გახლდათ. ეროვნულ არენაზე პირველად 1987 წელს გამოვიდა და საცხენოსნო სპორტში  რეგიონალურ ტურნირზე რამდენიმე მედალი მოიპოვა. იგი ასევე დაინტერესებული იყო სწრაფმავალი მანქანებით, საუბრობდა ფრანგულად.
გარდაცვალება
1994 წლის 21 იანვარს გამთენიისას, ბასილ ასადი „მერსედესის“ მარკის ავტომობილით გაეშურა დამასკოს საერთაშორისო აეროპორტისკენ, ვინაიდან მიფრინავდა გერმანიის სამთო-სათხილამური კურორტზე. მასთან ერთად იმყოფებოდნენ მისი ბიძაშვილი ჰაფიზ მახლუფი და ოფიციალური მძღოლი, რომელიც  უკანა სავარძელზე იჯდა. ბასილ ასადი მანქანას მართავდა 200 კმ / სთ – ზე მეტი სიჩქარით, ნისლიან ამინდში საჭე ვერ დაიმორჩილა, მაგისტრალიდან  დიდი სიჩქარით გადაფრინდა და ღობეს შეეჯახა. ბასილ ასადი, რომელსაც ღვედი არ ეკეთა, ადგილზე გარდაიცვალა. მისი ბიძასვილი  მძიმედ დაშავდა და საავადმყოფოში გადაიყვანეს, ხოლო უკანა სავარძელზე მჯდომი  მძღოლი თითქმის არ დაშავებულა.
მისი გარდაცვალების შემდეგ სირიაში მაღაზიები, სკოლები და სამთავრობო ოფისები სამი დღის განმავლობაში დაიხურა, ძვირადღირებულმა სასტუმროებმა კი ალკოჰოლის გაყიდვა შეაჩერეს. ბასილ ასადს მიაკუთვნეს"ქვეყნის წამებულის, ერის მოწამისა და ახალგაზრდობის სიმბოლოს" სტატუსი. მისი სახელი მიანიჭეს  სკვერებს და ქუჩებს. ასევე მისი სახელი უწოდეს ახალ საერთაშორისო საცურაო კომპლექსს, სხვადასხვა საავადმყოფოებს, სპორტული კლუბებს და სამხედრო აკადემიას. ბასილ ალ-ასადის  ქანდაკება სირიის რამდენიმე ქალაქში დგას და გარდაცვალების შემდეგაც იგი ხშირად გამოსახულია ბილბორდებზე მამასთან და ძმასთან ერთად.
ბასილ ალ-ასადი დაკრძალეს სოფელ კარდახაში,  დიდ მავზოლეუმში, საპორტო ქალაქ ლატაკიასთან, მამის დაბადების ადგილას. 2000 წელს მის გვერდით დაკრძალეს ჰაფეზ ასადი.
ბასილ ასადის გარდაცვალების შემდეგ   მისი ნაკლებად ცნობილი ძმა ბაშარ ალ ასადი, ჰაფეზის მეორე ვაჟი, რომელიც იმ დროს ლონდონში ოფთალმოლოგიურ ცენტრში გადიოდა სტაჟირებას, მამის მომავალ მემკვიდრედ მიიჩნიეს. იგი სასწრაფოდ დაბრუნდა სირიაში.
ჰაფეზ ასადის უფროსი შვილი ბუშრა ცოლად გაჰყვა შაუკატ ასეფს, რომელიც გახდა სირიის ერთ-ერთი მთავარი სამხედრო ლიდერი (ბასილი უკრძალავდა დას მასზე დაქორწინებას). ბაშარ ალ ასადი გახდა სირიის პრეზიდენტი ჰაფეზ ალ ასადის გარდაცვალების შემდეგ, 2000 წლის 10 ივნისს. ჰაფეზ ასადის შემდეგ ხელისუფლების შეუფერხებელი გადასვლის უზრუნველსაყოფად გამოიყენეს ბასილ ასადისა და მისი სახელის ამსახველი პოსტერები, ლოზუნგით "ბასილი —  სანიმუშო, ბაშარი—  მომავალი".
პირადი ცხოვრება
ამერიკის შეერთებული შტატების დიპლომატიური არხების ინფორმაციის გაჟონვის თანახმად, ბასილ ალ-ასადს ჰქონდა ურთიერთობა ლიბანელ ქალთან, სიჰამ ასეილთან, რომელიც შემდეგ ცოლად გაჰყვა ლიბანელ ჟურნალისტსა და დეპუტატს გებრან ტუენს.
მურადიმი (აურგაზის რაიონი)
მურადიმი  (Мораҙым) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 773 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია დავლეკანოვო, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
იენა (მრავალმნიშვნელოვანი)
იენა შეიძლება აღნიშნავდეს:
სლოვაკური სამზარეულო
მარჯვნივ|მინი| Bryndzové halušky (კარტოფილის პელმენი ცხვრის რძის ყველით) მარჯვნივ|მინი| კაპუსტნიცა (წვნიანი კომბოსტოსა და ძეხვისგან ) სლოვაკური სამზარეულო ოდნავ განსხვავდება სლოვაკეთის სხვადასხვა რეგიონში. მასზე გავლენა მოახდინა მეზობლების ტრადიციულმა სამზარეულომ. ტრადიციული სლოვაკური სამზარეულოს წარმოშობა შეიძლება მივიჩნიოთ იმ პერიოდის პირმშოდ, როდესაც მოსახლეობის უმეტესობა თვითდაჯერებული ცხოვრობდა სოფლებში, ძალიან შეზღუდული საკვების იმპორტითა და ექსპორტით, საკვების შენარჩუნებისა და გადამუშავების თანამედროვე საშუალებების გარეშე.
ამან წარმოშვა სამზარეულო, რომელიც მნიშვნელოვნად იყო დამოკიდებული არაერთ ძირითად საკვებზე, რომლებიც ცხელ ზაფხულსა და ცივ ზამთარს იტანს. მათ შორის იყო ხორბალი, კარტოფილი, რძე და რძის პროდუქტები, ღორის ხორცი, მჟავე მწვანილი და ხახვი. ნაკლები ხარისხით, ძროხის, ფრინველის, ცხვრისა და თხის, კვერცხის, რამდენიმე ადგილობრივი ბოსტნეულის, ხილისა და ველური სოკო.
ჩვეულებრივ, ამ ყველაფერს ოჯახები აწარმოებდნენ და ამუშავებდნენ ქვეყნის ბაზრებზე ადგილობრივი ვაჭრობით. ხორბალი დაფქული იყო და მისგან პურს, პელმენებსა და ლაფშებს ამზადებდნენ. კარტოფილს ძირითადად ადუღებდნენ ან ამუშავებდნენ კარტოფილის ცომში. რძე გადამუშავდა ფართო სპექტრის პროდუქტად, როგორიცაა კარაქი, ნაღები, არაჟანი, სხვადასხვა სახის ყველი და ა.შ.
ღორის ხორცისგან წარმოებულ პროდუქტებს მიეკუთვნება ძეხვეული, შებოლილი ბეკონი და ღორის ქონი. ფართოდ არ იყენებდნენ სანელებლებს, ხოლო საცხობი ზეთების ნაცვლად იყენებდნენ ცხოველურ ცხიმებსა და კარაქს. მთავარ სასმელებში შედის რძე და ლუდი. თანამედროვე სლოვაკური სამზარეულო ფართოდ განიცდის მსოფლიოს სხვადასხვა სამზარეულოს გავლენას და იყენებს უამრავ ინგრედიენტს, სანელებლებსა და ინდუსტრიულად დამუშავებულ საკვებს.
ხორცი
ღორის ხორცი, საქონლის ხორცი და ფრინველის ხორცი არის მთავარი ხორცი, რომელიც მოხმარებულია სლოვაკეთში. ღორის ხორცი ყველაზე პოპულარულია. ფრინველებს შორის ქათამი ყველაზე გავრცელებულია, თუმცა იხვი, ბატი და ინდაური ასევე კარგად არის დამკვიდრებული. ცხვარი და თხა ასევე ხელმისაწვდომია, მაგრამ უმეტესწილად არც ისე პოპულარული. ცხენის ხორცის მოხმარება ზოგადად მიუღებლად ითვლება.
შემწვარი ხორცი სლოვაკეთში არ არის გავრცელებული. ამის ნაცვლად, ხორცი ან პურშია ან შემწვარია ზეთში ( შნიცელი ), ან მოხარშულია და მიირთმევენ სოუსით. უნგრული გავლენა სლოვაკურ სამზარეულოში ჩანს პოპულარულ საჭმელებსა და გულიაშებში. ამასთან, მათ მინიჭებული აქვთ სლოვაკური ელფერი. ქათმის პაპრიკაშს ჩვეულებრივ მიირთმევენ ჰალოზკით და უნგრულ გულიაშთან (პიკანტური ძროხის ხორცი) მიირთმევენ მსხვილი პურის მაგვარ დამპლინგთან.
ძეხვის ადგილობრივ ტიპებში შედის კრივავნიკი, მორსილა და ჟატერნიკა (ტრადიციულად ჰურკი ), ძეხვი ბრინჯით, რომელიც შეიცავს ღორის ნებისმიერ ნაწილს.
ტრადიციული ტკბილეული და ფუნთუშები
მარჯვნივ|მინი| Skalický trdelník, ტრადიციული ტორტი და ტკბილი საკონდიტრო ნაწარმი, სლოვაკეთის ქალაქ სკალიციდან,. მინი| ტრადიციული სლოვაკური ნამცხვარი ჩვეულებრივ აცხობენ შობის დროს, მაგრამ მთელი წლის განმავლობაში, სლოვაკური ტრადიციული ტკბილეული, როგორც წესი, სახლში გამომცხვარია და რთულია იპოვნოთ მაღაზიებში.
მთავარი ყოველდღიური საკვები
ტრადიციულად, დღის მთავარი საკვები ლანჩია, რომელსაც შუადღისას მიირთმევენ. ამასთან, სამუშაო რუტინის შეცვლამ შეცვალა ეს ბოლო ათწლეულების განმავლობაში; დღეს სლოვაკების უმეტესობას ძირითადი საკვები საღამოს აქვს. სადილი სლოვაკეთში ჩვეულებრივ შედგება წვნიანისა და ძირითადი კერძისგან. სლოვაკეთში ბოთლი ღვინო ან სხვა ალკოჰოლი მიაქვთ საჩუქრად, თუ ვინმეს სახლში მიწვევენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკური სამზარეულო
ჟუან III (პორტუგალია)
ჟუან III (João III დ. 6 ივნისი, 1502 — გ. 11 ივნისი, 1557) — პორტუგალიის მეფე 1521–1557  წლებში. ავისის დინასტიიდან, მანუელ I-ის შვილი. შემოიღო ინკვიზაცია (1531) და მოიწვია იეზუიტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1502 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1557
კრავთა დუმილი (ფილმი)
„კრავთა დუმილი“ (The Silence of the Lambs) — 1991 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, რომელიც გადაღებულია ჯონათან დემის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ ჯოდი ფოსტერი, ენტონი ჰოპკინზი, სკოტ გლენი, ტედ ლივინი, ენტონი ჰილდი და ბრუკ სმიტი. ფილმი გადაღებულია ტომ ჰარისის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმში აღსანიშნავია პერსონაჟი ჰანიბალ ლეკტერი, კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი. დაცულია ფილმების ეროვნულ რეესტრში (2011).
სიუჟეტი
დასავლეთ ამერიკაში ფსიქოპატი იტაცებს და კლავს ახალგაზრდა ქალებს. გამოძიების ფედერალური ბიურო დარწმუნებულია, რომ ამას ერთი და იგივე ადამიანი აკეთებს. ამიტომ აგენტ კლარისა სტარლინგს ავალებენ შეხვდეს მანიაკ ტუსაღს, რომელიც შეძლებდა სერიული მკვლელის ფსიქოლოგიური მოტივების ახსნას. ტუსაღი – ფსიქიატრიის მეცნიერებათა დოქტორი ჰანიბალ ლექტერია, რომელიც მკვლელობისა და კანიბალიზმისათვის იხდის სასჯელს. ის თანხმდება სტარლინგს დახმარების გაწევაზე, თუმცა სანაცვლოდ სთოხვს, რომ აგენტმა უპასუხოს კითხვებს პირადი ცხოვრებისა და მძიმე ბავშვობის შესახებ. კლარისა თანხმდება შემოთავაზებაზე და ლექტერის დახმარებით სერიული მკვლელის კვალს დაადგება.
ჯილდოები
ოსკარი
BAFTA
ბერლინალე
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები კატეგორია:ჯონათან დემის ფილმები
ტრიტიუმი
მინი|ტრიტიუმის ატომი ტრიტიუმი  (Tritium < τρίτος; ქიმიური სიმბოლო — ), წყალბადი-3 (ქიმიური სიმბოლო — ), ზემძიმე წყალბადი — წყალბადის რადიოაქტიური იზოტოპი, რომლის მასური რიცხვია 3. ტრეტიუმის ბირთვი შედგება პროტონისა და ორი ნეიტრონისაგან, მას უწოდებენ ტრიტონს და აღნიშნავენ t.
ბუნებაში ტრეტიუმი წარმოიქმნება დედამიწის ატმოსფეროს ზედა ფენებში, კოსმოსური გამოსხივების ნაწილაკების დაჯახებით ატომების ბირთვებთან, მაგალითად, აზოტთან. ტრეტიუმის დაშლის პროცესში გარდაიქმნებიან 3He ელექტრონის და ანტინეიტრინოს (ბეტა-დაშლა) გაფრქვევით, ნახევარდაშლის პერიოდი — 12,32 წელი. დაშლის მისაწვდომი ენერგია ძალიან მცირეა (18,59 კევ), ელექტრონების საშუალო ენერგია 6,5 კევ-ია.
ტრეტიუმი აღმოჩენილია ინგლისელი მეცნიერის ერნესტ რეზერფორდის, მარკ ოლიფანტის და პაულ ჰარტეკის მიერ, 1934 წელს. გამოიყენება ბიოლოგიაში და ქიმიაში როგორც რადიოაქტიური ნიშნული, ნეიტრინოს თვისებების კვლევებისას ექსპერიმენტებში, თერმობირთვულ იარაღში როგორც ნეიტრონების წყარო და ამასთან ერთად როგორც თერმობირთვული საწვავი, გეოელოგიაში ბუნებრივი წყლების დატირებისათვის. სამრეწველო ტრეტიუმს მიიღებენ ლითიუმ-6-ის ნეიტრონებით დასხივებისას ბირთვულ რეაქტორებში შემდეგი რეაქციით:
ტრიტიუმის რადიაციული საშიშროება
ტრიტიუმის დაშლის მცირე ენერგიიგ გამო გამოფრქვეული ელექტრონები კარგად კავდება უბრალო დაბრკოლებით მაგ. ტანსაცმელით ან ქირურგიული რეზინის ხელთათმანები. მიუხედავად ამისა, ეს იზოტოპი წარმოადგენს რადიაციულ საშიშროებას ჩასუნთქვისას, საჭმელთან ერთად მიღებისას, კანით შეწოვისას. ტრიტიუმიანი წყლის ერთჯერადი მიღება არ იწვევს ტრიტიუმის ხანგრძლივ დაგროვებას ორგანიზმში, რადგანაც მისი ნახევარდაშლის პერიოდი მერყეობს 7-დან 14 დღემდე.
სქოლიო
კატეგორია:წყალბადის იზოტოპები კატეგორია:რადიოქიმია
ზემო ჯოჭო
ზემო ჯოჭო — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, შარაბიძეების თემში. მდებარეობს მდინარე ჯოჯოსწყლის (ჭოროხის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 160 მ სიმაღლეზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 876 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რევაზ საყვარელიძე
რევაზ საყვარელიძე (დ. 3 მარტი, 1960, დაბა შორაპანი, ზესტაფონის რაიონი) — ქართველი ექიმი.
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ინკისივის პროვინცია
ინკისივის პროვინცია (Provincia de Inquisivi) — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ინკისივი. მდებარეობს ალტიპლანოზე, ანდების პლატოზე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 145 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 6430 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა თითქმის 10%-ით.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ექვსი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
ქიოსის ნომი
ქიოსის ნომი (Χίος) — ნომი საბერძნეთში, ჩრდილოეთ ეგეოსის კუნძულების ჯგუფში. მდებარეობს ქიოსის, პსარასა და რამდენიმე პატარა კუნძულზე.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ქიოსი.
მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული ქიოსი იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად. |მარცხნივ|200 პქ|მინიატიურა|(1) — [[ქიოსი (2) — ოინოუსესი (3) — პსარა]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ნომები
ლუი იელმსლევი
ლუი იელმსლევი (Louis Hjelmslev) (დ. 3 ოქტომბერი, 1899, კოპენჰაგენი, დანია — გ. 30 მაისი, 1965, იქვე) — დანიელი ენათმეცნიერი.
ბიოგრაფია
1923 წელს დაამთავრა კოპენჰაგენის უნივერსიტეტი. 1937 წლიდან იყო კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პროფესორი და შედარებითი ენათმეცნიერების კათედრის გამგე. 1931 წელს საფუძველი ჩაუყარა კოპენჰაგენის სტრუქტურალისტურ წრეს. იელმსლევმა შექმნა ლინგვისტური თეორია, რომელსაც გლოსემატიკა ეწოდება. მისი ნაშრომებიდან აღსანიშნავია: "ზოგადი გრამატიკის პრინციპები" (1928, "ბრუნვის კატეგორია") (1935-1937), "ენის თეორიის პროლეგომენები" (1943), "ენა" (1963).
ლიტერატურა
კატეგორია:დანიელი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ჰამიდ ქარზაი
მინი|ჰამიდ ქარზაი ჰამიდ ქარზაი (حامد کرزي) (დ. 24 დეკემბერი, 1957) — ავღანეთის პრეზიდენტი 2004 წლის 7 დეკემბრიდან. 2001 წლის დეკემბრიდან გარდამავალი ადმინისტრაციის თავმჯდომარე, 2002 წლიდან დროებით პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.
დაიბადა ყანდაჰარში (ავღანეთი) გავლენიან პუშტუნთა ტომი პოპულზაის ოჯახში, რომლის წარმომადგენლები ავღანეთს მართავდნენ ორი ასეული წლის განმავლობაში. განათლება მიიღო ქაბულში, ხოლო ავღანეთში საბჭოთა ჯარების შემოსვლის შემდეგ 1979 წლიდან ოჯახის პაკისტანში ემიგრაციიდან ჰიმჩალის უნივერსიტეტში სწავლობდა (ინდოეთი). ფლობს ხუთ ენას - პუშტუ, დარი, ურდუ, ჰინდი, ინგლისური და ფრანგული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ავღანეთის პრეზიდენტები კატეგორია:ავღანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
გალადრიელი
გალადრიელი (Galadriel) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იგი ჩნდება რომანებში „ბეჭდების მბრძანებელი“, „სილმარილიონი“ და „დაუსრულებელი მოთხრობები“.
აღწერა
გალადრიელი იყო ელფი, მეფე ფინვესა და ოლვეს შვილიშვილი, ანუ იგი მიეკუთვნოდა როგორც თელერების ასევე ნოლდორთა მოდგმას. გალადრიელი ფინარფინისა და ეარვენის ყველაზე უმცროსი შვილი იყო და ფინროდის, ოროდრეთის, ანგრონდისა და აეგნორის უმცროსი დაც.
გალადრიელმა მეორე ეპოქის VIII საუკუნეში, მონაწილეობა მიიღო ელფთა სამეფო ერეგიონის ჩამოყალიბებაში. როდესაც საურონმა სახე იცვალა და ელფებს მოევლინა როგორც ანატარი (Annatar, სინდარულად „საჩუქრების მბრძანებელი“), გალადრიელმა მაშინვე განსჭვრიტა მისი აზრები და ცდილობდა დანარჩენი ელფები გაეფრთხილებინა. მიუხედავად ამისა, ანათარის(საურონის) გავლენამ ერეგიონში მაინც იმატა და ამიტომ გალადრიელმა დატოვა ეს სამეფო, თავის მეუღლესთან ერთად და გადავიდა ლორიენში, სადაც გაფანტული ტყის ელფები გააერთიანა, რათა მათ საკუთარი სამეფო დაეცვათ. მიუხედავად იმისა, რომ გალადრიელი ფეანორს არ ენდობოდა და მის საქმეებს ეჭვის თავლით უყურებდა, ნოლდორთა ლაშქრობაში სიამაყის გამო მაინც მიიღო მონაწილეობა და გადავიდა შუახმელეთში, სადაც გაიცნო სინდა კელებორნი, რომელიც შეუყვარდა და ცოლად გაჰყვა.
გალადრიელი უკანასკნელი იყო შუახმელეთში, ვისაც საკუთარი თვალით ენახა და მოესმინა ფეანორის ფიცი, რომელიც მან ვალინორში დადო. იგი ატარებდა ელფთა ბეჭედს ნენიას, რომლის დახმარებით იგი ახერხებდა ლოთლორიენში მშვიდობა და სიწმინდე შეენარჩუნებინა. მის გარდა ძალაუფლების ბეჭდებს ატარებდნენ მხოლოდ განდალფი (ბეჭედი ნარია) და ელრონდი (ბეჭედი ვილია).
საურონის ბეჭდის განადგურების შემდეგ, ელფთა ბეჭდებმაც დაკარგეს ძალა და გალადრიელმა იგრძნო გასული წლების ტვირთი. ორი წლის შემდეგ, რაც ელესარმა იქორწინა არვენზე, გალადრიელმა და კელებორნმა დატოვეს შუახმელეთი და გადავიდნენ ამანში, დასავლეთის წმინდა კონტინენტზე, სადაც არასდროს არც ერთ მოკვდავს დაუდგამს ფეხი.
სხვა სახელები
ვალინორში გალადრიელს ეწოდებოდა ალთაარიელი (ქუენიურად), აგრეთვე ალატარიელი(ტელერულად), რაც ნიშნავს ბრწყინვალე გვირგვინოსან ქალწულს. შუახმელეთში მას ეწოდა გალადრიელი, რადგან მეფე თინგოლს საკუთარ სამეფოში აკრძალული ჰქონდა სხვა ენების.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სილმარილიონის პერსონაჟები კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებლის პერსონაჟები კატეგორია:უმაღლესი ელფები კატეგორია:ნოლდორები კატეგორია:ტელერები
სუბტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონები
სუბტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონები — ხმელეთის ბუნებრივი ზონები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროებში, სადაც განვითარებულია უდაბნოები. გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკაში (ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს გასწვრივ), სამხრეთ აფრიკაში (პლატოებსა და დიდი კარუს მთათაშია ქვაბულებში), აზიაში (შუა აზიის სამხრეთით, ირანის მთიანეთზე, სირიისა და ერაყის ჩრდილოეთით, პამირისა და ტიბეტის მაღალმთიან რაიონებში), ავსტრალიის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთ ამერიკაში (ანდების აღმოსავლეთ კალთებზე და მთისწიბა ზოლში), ჩრდილოეთ ამერიკაში (მექსიკის მთიანეთის ჩრდილოეთით და დიდი აუზის სამხრეთ ნაწილში). ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბტროპიკული სარტყლების უდაბნოს ზონებში ზაფხული ცხელია (ჰაერის ტემპერატურა 25—35°C), ზამთარი გრილი (5—15°C). სიკვდილის ველის უდაბნო (აშშ) ერთ-ერთი ყველაზე ცხელი ადგილია დედამიწაზე (56,7°C). პამირისა და ტიბეტის მაღალმთიან უდაბნოებში ჰავა ცივია და კონტიტეტური. ზაფხულის ტემპერატურა 10—15°C არ აღემატება; ზამთარში იცის ყინვები — 15°C, — 20°C. ნალექები წელიწადში 200 მმ არ აღემატება, ზოგან 55 მმ-ზე ნაკლებია. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 670—750 კჯ/სმ² (160—180 კკალ/სმ²) სითბოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუნებრივი ზონები და ბუნებრივი ტერიტორიული დაყოფა
ტუნგი
ტუნგი, ტუნგის ხე (Aleurites) — ფოთოლმცვივანი გვარის ხე რძიანასებრთა ოჯახისა. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული, მთლიანია ან 3-5-ნაკვთიანი. ყვავილი ცალსქესიანია, 5-ფურცლიანი გვირგვინი აქვს.
ნაყოფი კურკიანია, დიამეტრი 6 სმ-მდე. თესლი მსხვილია (2-3 სმ), სახეობათა უმეტესობა — შხამიანია. დიდი რაოდენობით შეიცავს მაღალხარისხოვან ზეთს, რომელიც გამოიყენება პარაფინისა და გაზეთვის სახით; აგრეთვე წარმოადგენს ლაქის, საღებავისა და საპნის შემადგენელ ნაწილს, ხოლო შხამიანი ნივთირებების მოცილების შემდეგ კულინარიული ზეთის სახითაც იხმარება.
საუკეთესო ტუნგის ზეთს იღებენ ჩინური ტუნგისგან, რომელიც კულტივირებულია ჩინეთსა და ბევრ თბილ ქვეყანაში. ძვირფას ტექნიკურ ზეთს იძლევა აგრეთვე მთის ტუნგი, იაპონური ტუნგი და სხვა. მათ წარმატებით იყენებენ მრეწველობაში.
საქართველოში ტუნგი 1896 წელს შემოიტანეს. 1986 წლის მონაცემებით მას ეკავა 7 ჰა ფართობი. ჰა-ზე 360 მცენარე ირგვება. მისი ყოველწლიური მოსავალი 12 ათას ტონას აღემატება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რძიანასებრნი
იასირ არაფატი
მუჰამად აბდირ-რაუფ არაფატ ალ-ყუდვა ალ-ჰუსაინი (არაბ.: محمد عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني) საყოველთაოდ ცნობილი როგორც იასირ არაფატი (არაბ.: ياسر عرفات‎) (დ. 4 აგვისტო, 1929 — გ. 11 ნოემბერი, 2004)   — პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაციის თავმჯდომარე (1969–2004) და პალესტინის ეროვნული მთავრობის (ავტონომიის) პრეზიდენტი (1993–2004). 1994 წელს დაჯილდოვდა ნობელის მშვიდობის პრემიით, რომელიც შიმონ პერესსა და იცხაკ რაბინთან გაიყო, 1993 წელს ოსლოს სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკებებისთვის. გარდაიცვალა 75 წლის ასაკში პარიზის ახლოს მდებარე კლამარის სამხედრო ჰოსპიტალში.
იგი XX საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთი რადიკალი პოლიტიკოსია. მისი ცხოვრება და მოღვაწეობა უკიდურესად წინააღმდეგობრივ შეფასებებს იმსახურებს, მაშინ როდესაც ზოგიერთი ანალიტიკოსი მას ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის გმირად ასახელებს, სხვებისათვის ის ყველაზე ცუდი მტერი, მკვლელი და ტერორისტია, რადგან იგი ტერორისტულ თავდასხმებს ახორციელებდა მშვიდობიანი მოქალაქეების წინააღმდეგ. მისი ხელმძღვანელობით პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაცია გაეროში დამკვირვებლად მიიღეს და სხვადასხვა ქვეყნებში მას ხვდებოდნენ, როგორც სახელმწიფოს მეთაურს.
ადრეული წლები
იასირ არაფატი ქსოვილებით მოვაჭრე მდიდარი ოჯახის მეხუთე შვილი იყო, რომლებიც ღაზაში ცხოვრობდნენ. თავად არაფატი ამტკიცებდა, რომ წარმოშობით იერუსალიმიდანაა, როგორც დედამისი და დაიბადა 4 აგვისტოს, თუმცა დოკუმენტები ადასტურებენ, რომ იგი დაბადებულია 1929 წლის 24 აგვისტოს კაიროში. შესაძლოა მშობლებმა განგებ ჩაუწერეს დაბადების ადგილად კაირო, რომ ბავშვს სწავლისა და მუშაობის უფლება მოეპოვებინა ეგვიპტეში. სხვა თვალსაზრისის თანახმად, არაფატმა, რომელიც კაიროში დაიბადა, იერუსალიმი დაბადების ადგილად სპეციალურად შეარჩია, რათა „უფრო მჭიდრო კავშირში ყოფილიყო“ მისი სახელმწიფოს მომავალ დედაქალაქთან.
დაბადებისას მან მიიღო სახელი მუჰამად აბდ არ-რაჰმან აბდ არ-რაუფ ალ-კუდვა ალ-ჰუსეინი. ახალგაზრდობაში მან ეს სახელი შეიცვალა და დაირქვა იასირ არაფატი. ეს მოიმოქმედა გარკვეული მიზნისთვის: მას არ სურდა გარკვეულწილად დაკავშირებოდა პალესტინის ძალების მთავარსარდ აბდ ალ-კადირ ალ-ჰუსეინს, რომელსაც ისრაელის წინააღმდეგ პირველ ომში არაბების დამარცხებაში ადანაშაულებდნენ. საქმე იმააშია, რომ არაფატი ლიცეუმის დასრულების შემდეგ მუშაობდა აბდ ალ-კადირ ალ-ჰუსეინის პირად მდივანად.
როდესაც არაფატი ოთხი წლისა იყო გარდაეცვალა დედა და იგი იერუსალიმში გადაიყვანეს, სადაც იგი ცხოვრობდა გოდების კედელთან და ელ-აქსას მეჩეთთან ახლოს, ტაძრის მთის კომპლექსში. იმ დროს მთელი კომპლექსი ადგილობრივი მუსულმანური ხელისუფლების კონტროლის ქვეშ იყო, მაგრამ იერუსალიმის ებრაელი მოსახლეობა მოითხოვდა ტაძრის მთაზე საკუთარი კონტროლის დამყარებას. მამა კიდევ რამდენჯერმე დაქორწინდა და 1937 წელს ოჯახი დაბრუნდა კაიროში. არაფატის აღზრდაზე ზრუნავდა მისი უფროსი და ინამი.
არაბეთ-ისრაელის 1947-1949 წლების ომის დროს, როდესაც პალესტინელმა არაბებმა დატოვეს საცხოვრებელი სახლები, არაფატი კაიროში ცხოვრობდა თუმცა პალესტინას საკუთარ სამშობლოდ თვლიდა.
უკვე 17 წლის ასაკში იასირ არაფატი მონაწილეობდა პალესტინისათვის იარაღის არალეგალურად მიწოდებაში ინგლისელებთან და ებრაელებთან საბრძოლველად და დაკავებული იყო რევოლუციური აგიტაციით. 1948 წელს ომის დროს არაფატმა მიატოვა სწავლა, აიღო იარაღი და სხვა პალესტინელებთან ერთად შეეცადა გადასულიყო სამშობლოში, მაგრამ ისინი ეგვიპტელებმა განაიარაღეს და შეაჩერეს. არაფათი გაწევრიანდა ძმები მუსულმანების ორგანიზაციაში, ასევე 1952-1956 წლებში ხელმძღვანელობდა პალესტინის სტუდენტურ ლიგას. სტუდენტების პოლემიკის დროს მან შეცდომა უწოდა არაბული ქვეყნების უარს პალესტინის გაყოფაზე გაეროს გენერალური ასამბლეის რეზოლუციის თანახმად. მას სწამდა, რომ არა არაბულმა ქვეყნებმა, არამედ პალესტინელებმა უნდა იზრუნონ საკუთარ მომავალზე.
იასირ არაფატმა დაასრულა კაიროს უნივერსიტეტი. 1956 წელს, ეგვიპტის არმიის ლეიტენანტის რანგში, მან მონაწილეობა მიიღო პრეზიდენტი ნასერის მიერ ნაციონალიზირებული სუეცის არხზე ანგლო-ფრანგულ-ისრაელის ძალების წინსვლის მოგერიებაში.
1956 წელს იგი პირველად გამოჩნდა ტრადიციულ ბედუინის თავსაბურავში (კუფია), რომელიც მისი ცხოვრების ბოლომდე გახდა პალესტინის წინააღმდეგობის სიმბოლო.
ფათჰი და პგო
1956 წელს არაფატი გაემგზავრა ქუვეითში, სადაც იმ დროისათვის გაძლიერდა პალესტინის სათვისტომო. იქ იგი დაკავდა სამშენებლო ბიზნესით. 1957 წელს ქუვეითში ყოფნისას, მონაწილეობდა „მოძრაობა პალესტინის განთავისუფლებისათვის“ (ფათჰი) დაფუძნებაში, რომელსაც შემდეგ თავად ხელმძღვანელობდა. მოძრაობის წევრების უმეტესობა პალესტინელი დევნილები იყვნენ.
1964 წლის 31 დეკემბერსა და 1965 წლის 1 იანვარს ორგანიზაციამ განახორციელა პირველი ტერაქტი ისრაელში, შეეცადნენ აეფეთქებინათ აკვედუკი, რომელიც ტიბერიადის ტბიდან წყალს აწვდიდა ისრაელის ნახევარს. პალესტინელები ამ თარიღს მიიჩნევენ საკუთარი სახელმწიფოს შესაქმნელად შეიარაღებული ბრძოლის დასაწყისად.
არაფატმა დახმარებისთვის მიმართა არაბული ქვეყნების ლიგას და დაამტკიცა, რომ არაბების სიმტკიცე ერთიანობაშია და რომ გაერთიანებას და შეიარაღებულ ბრძოლას სჭირდება ფული, იარაღი, ხალხი, ბაზები. 1964 წელს ლიგის ფინანსებით შეიქმნა პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაცია, როგორც პოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელმაც გააერთიანა პალესტინის წინააღმდეგობის ყველა ორგანიზაცია.
არაბული რეგულარული არმიის ექვსდღიან ომში დამარცხების შემდეგ ისრაელის არმია თავს დაესხა პალესტინელ ბოევიკებს და იასირ არაფატი იორდანიაში გაიქცა, სადაც მისი ცხოვრება სამი წლის მანძილზე გაგრძელდა. ამ პერიოდში პალესტინელებმა იორდანია თავიანთ მთავარ პლაცდარმად აქციეს, საიდანაც რეგულარულად ახორციელებდნენ დარტყმებს ისრაელზე. 30 წლის მანძილზე 1964 წლიდან 1994 წლამდე პალესტინელების დარტყმების შედეგად დაიღუპა 866 ებრაელი.
არაფატი გაეროს ტრუბუნაზე
1974 წელს პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციამ მიიღო ახალი პოლიტიკური პროგრამა, რომელიც პალესტინის სახელმწიფოს შექმნას ითვალისწინებდა ისრაელთან ერთად მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროსა და ღაზის სექტორზე. ამის შემდეგ პგო აღიარა ასობით ქვეყანამ, ხოლო მისი ლიდერი გახდა ახლო აღმოსავლეთის პოლიტიკურ სცენაზე ცენტრალური ფიგურა. 1976 წელს პგო გახდა არაბული ქვეყნების ლიგის წევრი.
თავდასხმები
1960-იანი წლების ბოლოდან 2003 წლამდე იასირ არაფატზე განხორციელდა ათეულობით თავდასხმა და მოჰყვა ორ ავიაკატასტროფაში.
პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია
thumb|230 px|[[იცხაკ რაბინი, ბილ კლინტონი და იასირ არაფატი სოლოს ხელშეკრულების ხელმოწერის დროს, 13 სექტემბერი 1993, ვაშინგტონი]] 1993 წლის 13 სექტემბერს იასირ არაფატი და ისრსელის პრემიერ-მინისტრი იცხაკ რაბინი, ხანგრძლივი და საიდუმლო მოლაპარაკებების შემდეგ ხელს აწერენ ოსლოს შეთანხმებას, რომლის თანახმად პგო აღიარებდა ისრაელის მშვიდობასა და უსაფრთხოებას და შეაჩერებდა ტერორისტულ საქმიანობას. ხელშეკრულების თანახმად შეიქმნა პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაცია, რომელმაც კონტროლი დაამყარა მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროზე და ღაზის სექტორზე. ხუთი წლის განმავლობაში იგეგმებოდა კონფლიქტის საბოლოო დარგულირება. თუმცა რამდენიმე წელში მოლაპარაკება ჩიხში შევიდა.
1994 წელს იასირ არაფატმა, იცხაკ რაბინთან და შიმონ პერესთან ერთად მიიღო ნობელის მშვიდობის პრემია ახლო აღმოსავლეთში მშვიდობის განმტკიცებისათვის.
1996 წელს აირჩიეს პალესტინის ეროვნული ადმინისტრაციის ხელმძღვანელად. შემდეგი არჩევნები დაგეგმილი იყო 2002 წლის იანვარში, მაგრამ გადაიდო. არაფატის მემკვიდრის არჩევნები ჩატარდა მისი გარდაცვალების შემდეგ.
გარდაცვალება
2004 წლის 28 ოქტომბერს გამოაცხადეს, რომ იასირ არაფატი მძიმედ იყო ავად. 29 ოქტომბერს გადაიყვანეს პარიზის ახლოს, ჰოსპიტალში. გარდაიცვალა 11 ნოემბერს. დაკრძალულია ქალაქ რამალაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:პალესტინელები კატეგორია:პალესტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:1994 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში