cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვაჩნაძიანი
ვაჩნაძიანი (ყოფილი შრომა) — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. გურჯაანი-თელავის საავტომობილო გზაზე, თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, გურჯაანიდან 18 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1529 ადამიანი. სოფლიდან 9 კილომეტრზე არის ყველაწმინდის სამონასტრო კომპლექსი. სოფელში ასევე არის ამიდასტურის წმინდა გიორგის ეკლესია, რომლის ეზოშიც არქეოლოგებმა გათხარეს აქამდე უცნობი სვეტიცხოვლის სახელობის ეკლესია, რომელიც მთლიანად მიწით იყო დაფარული. არქეოლოგების თქმით, ძეგლი VII–XIII საუკუნით თარიღდება.
ისტორია
XX საუკუნის 20-იან წლებში სოფელს შრომა დაარქვეს. 1990 წელს, სოფლის მცხოვრებთა სურვილით მას ძველი სახელი — ვაჩნაძიანი დაუბრუნდა. ტოპონიმი მომდინარეობს ვაჩნაძეების გვარიდან. ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები თავიანთ ნაშრომებში სოფელ ვაჩნაძიანს არ მოიხსენიებენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ იგი ცალკე სოფელი არ იყო. იოანე ბატონიშვილის ნაშრომსა და სხვა სიგელ-გუჯარებში ნახსენებია ვაჩნაძიანნი, სავაჩნაძო, მაგრამ ეს არ არის რომელიმე დასახლებული პუნქტის სახელწოდება. ეს ვაჩნაძეების საგვარეულო ადგილ-მამულების საერთო დასახლებაა. ვაჩნაძიანი სოფელ კალაურის უბანი იყო. ჯარისათვის მაჭრის შეგროვების შესახებ, ერეკლე მეფის 1787 წლის ბრძანებაში ნათქვამია: „კალაურის სახასო საპანე ორი და ნახევარი, სავაჩნაძომ ერთობით სამი საპანე“ უნდა გამოიღონ. აქ სავაჩნაძო ტერიტორიული ერთეულია. ვაჩნაძიანი ცალკე სოფლად XlX საუკუნის ll ნახევარში შედგენილ საკომლო დავთრებში დასტურდება. სოფელში ყმა-მამულებს გარდა ვაჩნაძეებისა ჯანდიერები. ჭავჭავაძეები, ჯორჯაძეები და ანდრონიკაშვილები ფლობდნენ. სოფლის სამხრეთით, ბოსტნისხევის (მღვრიეხევის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე ნასოფლარი განგიურია, მარცხენა ნაპირზე — ნასოფლარი ბადიური.
სიგებერტ I
სიგებერტ I (Sigebert Ier; დ. 535 — გ. 575) — ავსტრაზიის მეფე მეროვინგების დინასტიიდან. მეფობდა 561 წელს მამამისის, ხლოტარ I-ის სიკვდილიდან 575 წელს გარდაცვალებამდე. სიგებერტი იყო მესამე გადარჩენილი ვაჟი ხლოტარ I-სა და ინგუნდას ოთხი შვილიდან. მეფობის ძირითადი დროის განმავლობაში აწარმოებდა წარმატებულ სამოქალაქო ომს ნახევარძმის — ხილპერიკის წინააღმდეგ.
561 წელს ხლოტარ I-ის გარდაცვალების შემდეგ, ფრანკული ჩვეულების თანახმად, სამეფო მის ოთხ ვაჟს შორის გაიყო: სიგებერტი გახდა ავსტრაზიის სახელით ცნობილი ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილის მეფე, დედაქალაქით რეიმსში, რომლის ტერიტორიებიც მან, მოგვიანებით, 567 ან 568 წელს, ძმის, ხარიბერტ I-ის გარდაცვალების შემდეგ გააფართოვა; თავად ხარიბერტს ერგო სამეფო ცენტრით პარიზში; გუნტრამმა მიიღო ბურგუნდიის სამეფო დედაქალაქით ორლეანში; ხოლო უმცროსმა ვაჟმა, ხილპერიკმა მიიღო სუასონი, რომელიც ხარიბერტის სამეფოდან თავისი წილის მიღების შემდეგ ნოისტრიად ჩამოყალიბდა.
დაახლოებით 567 წელს სიგებერტი დაქორწინდა ვესტგუთების მეფის, ატანაგილდის ასულ ბრუნჰილდაზე. ეს ქორწინება, ეპოქის მთავარი მემატიანის, გრიგოლ ტურელის სიტყვებით, მეტყველებს სიგებერტის მაღალ პიროვნებაზე ძალადობისა და აღვირახსნილობის ხანაში. ამ ქორწინების შემდეგ, მისი ძმა, ხილპერიკი, ატანაგილდთან მისი სხვა ქალიშვილის, გალსვინტას ხელის სათხოვნელად გაემგზავრა, რომელთან ქორწინების შემდეგაც მან დანარჩენი ცოლები მიატოვა, თუმცა იგი მალე მობეზრდა და მოაკვლევინა, რათა საყვარელზე, ფრედეგუნდაზე დაქორწინება შესძლებოდა. შესაძლოა დის მკვლელობით ცოლის, ბრუნჰილდას, აღშფოთების გამო სიგებერტმა შურისძიება სცადა. ძმები მანამდეც ეომებოდნენ ერთმანეთს, თუმცა ამჟამად მათი მტრობა ხანგრძლივ და სასტიკ ომად იქცა, რომელიც ორივე მათგანის შთამომავლობის დროსაც გრძელდებოდა.
573 წელს სიგებერტი პუატიესა და ტურენს დაეუფლა და ძმის სამეფოს უმეტესი ნაწილი დაიპყრო. ხილპერიკი ტურნეში დაიმალა, თუმცა ტრიუმფის მომენტში, როდესაც სიგებერტი ხილპერიკის ნიშნებით მეფედ გამოცხადდა ვიტრი-ან-არტუასთან, იგი ფრედეგუნდას დაქირავებულმა ორმა მკვლელმა მოკლა.
სიგებერტი ტახტზე მისმა შვილმა, ხილდებერტმა შეცვალა, ხოლო ბრუნჰილდამ რეგენტის სტატუსი მიიღო. ბრუნჰილდა და ხილდებერტი მალევე შევიდნენ გუნტრამის მფარველობის ქვეშ, რომელმაც, საბოლოოდ, ხილდებერტი შვილად და მემკვიდრედ აღიარა. სიგებერტს ბრუნჰილდასთან ხილდებერტის გარდა ჰყავდა ორი ქალიშვილი: ინგუნდა და ხლოდოსინდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:მეროვინგები კატეგორია:დაბადებული 535 კატეგორია:გარდაცვლილი 575
ჯანდაცვა კატარში
მინი|ჰამადის საავადმყოფო. სასწავლო ცენტრი ჯანდაცვა კატარში—ბოლო ათწლეულების განმავლობაში კატარში ჯანდაცვამ მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა, მთავრობის დაფინანსების ზრდის გამო. ახლო აღმოსავლეთში კატარი ჯანდაცვაზე გაწეული ხარჯების მხრივ რეკორდსმენად ითვლება. 2014 წელს ქვეყანაში ამ კუთხით 4,7  მილიარდი აშშ დოლარი გამოიყო. კატარში ცხოვრობს 2,3 მილიონი ადამიანი (აქედან 75% მამაკაცი, 94% ემიგრანტი); 2014 წლის მონაცემებით, 250 ათასი კატარის მოსახლეობის საშუალო წლიურმა შემოსავალმა 94 ათასი აშშ დოლარი შეადგინა. კანონის თანახმად, კატარის თითოეულ მაცხოვრებელს აქვს სამედიცინო მომსახურების მიღების უფლება. ჯანმრთელობის სტანდარტები კატარში ზოგადად მაღალია. კატარის მოქალაქეებს მოიცავს ჯანმრთელობის დაზღვევის ეროვნული სისტემა, ხოლო უცხოელებმა უნდა მიიღონ ჯანმრთელობის დაზღვევა მათი დამსაქმებლებისგან ან თვითდასაქმების შემთხვევაში, შეიძინონ დაზღვევა.
ექიმების მუშაობის წყალობით, ბავშვთა სიკვდილიანობა ქვეყანაში 50% -ზე მეტით შემცირდა 1990-იანი წლების განმავლობაში: 2013 წელს მან მიაღწია მხოლოდ 7 შემთხვევას 1000 ახალშობილზე, ხოლო სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობაა 79 წელი. ამასთან, ბოლო პერიოდში ქვეყანაში მოხდა ჭარბწონიანობის, დიაბეტისა და მემკვიდრეობითი დაავადებების დიაგნოსტიკა.
სისმსუქნე
მარცხნივ|მინი|ამბულატორიული ცენტრი რუმაილაში 1980 წელს კატარმა ჭარბწონიანი მოსახლეობის რაოდენობით ქვეყნებს შორის მე -4 ადგილი დაიკავა. 2013 წლის მონაცემებით, კატარი მსოფლიოში მე -5 ადგილს იკავებს: სიმსუქნე დაფიქსირდა 20 წლამდე გოგონების 22.1% -ში და 20 წლამდე ვაჟების 33.5% -ში. 2003 წელს 12-დან 17 წლამდე ასაკის ბიჭების 36.5% -ში და იმავე ასაკის გოგონების 23,6% -ში დაფიქსირდა სიმსუქნე, რის შედეგადაც, 2015 წლისთვის, პროგნოზირებული იყო, ჭარბი წონის პროცენტული წილის ზრდა ქალებში 73% -მდე  ხოლო მამაკაცებში 69%-მდე. კატარი მე -6  ადგილს იკავებს ყველაზე ჭარბწონიან მამაკაცთა რაოდენობით შუა აღმოსავლეთში და ჩრდილოეთ აფრიკაში. მიზეზებად მიიჩნევა ურბანული დაგეგმარება, რაც ქვეითად მოსიარულე მოსახლეობისათვის მოუხერხებელია, კვების დაბალი კულტურა, სწრაფი კვების მოხმარების ტენდენცია და ცხოვრების ჯანსაღი წესის არაპოპულარობა.
დიაბეტი
2013 წლის მონაცემებით, კატარის ზრდასრული მოსახლეობის 16% -ს დაუსვეს დიაბეტის დიაგნოზი. მთავრობა ახორციელებს კამპანიას დიაბეტის ადრეული გამოვლენისა და პრევენციის მიზნით; ამით დაკავებულია  კატარის დიაბეტის ასოციაცია.
გენეტიკური დაავადებები
ამერიკული ასოციაციის Dimes March იუწყება, რომ 2006 წლის მონაცემებით, კატარი მე -16 ადგილზეა იმ ქვეყნებს შორის, სადაც ყველაზე მეტია გენეტიკური დაავადებები და ანომალიები ახალშობილებში (73,4 შემთხვევა ყოველ 10 ათას ახალშობილზე), რაც გამოწვეულია  ინცესტით.
სქოლიო
კატეგორია:ჯანდაცვა კატეგორია:ჯანდაცვა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჯანდაცვა კატარში
კახა სუთიძე
კახა სუთიძე (დ. 27 იანვარი, 1961, თბილისი ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2008 წლის 29 თებერვლიდან 7 ივნისამდე იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კახა
საკრაულა (ბაღდათის მუნიციპალიტეტი)
საკრაულა (ყოფ. კიკნაველეთი) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე საკრაულის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ბაღდათიდან 21 კილომეტრი.
სოფელში მოქმედებს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 242 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Camponotus sexguttatus unitaeniatus
Camponotus sexguttatus unitaeniatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კაროლინა (პუერტო-რიკო)
კაროლინა (Carolina) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, სან-ხუანისა და ტრუხილიო-ალტოს აღმოსავლეთით, კანოვანასისა და ლოისის დასავლეთით. მოიცავს 12 ბარიოსა და კაროლინა-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს პუერტო-რიკოს მთავარი აეროპორტი, ლუის მუნიოს მარინის საერთაშორისო აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
ჯაბრაილ აზადალიევი
ჯაბრაილ აზადალიევი აბდულალი ოღლუ (Azadəliyev Cəbrayıl Əb­­­­­dü­ləli oğlu) (დ. 29 ნოემბერი, 1935, მაჰმუდლუ, გაფანის რაიონი) — აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის გეოლოგიისა და გეოფიზიკის ინსტიტუტის თანამშრომელი, გეოლოგიისა და მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
ჯაბრაილ აზადელიევი დაიბადა 1935 წლის 29 ნოემბერს სომხეთის სსრ გაფანის რაიონის სოფელ მაჰმუდლუში. საშუალო განათლება მიიღო სოფელ გიღის სკოლაში, რომელც წარჩინებით დაამთავრა. სკოლის დასრულების შემდეგ ჩააბარა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (ახლანდელი ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი) „გეოლოგიისა და გეოგრაფიის“ ფაკულტეტზე.
1959 წლის ივნისში აკადემიკოს მ.ა. გაშგაის პირადი ინიციატივით დაინიშნა აზერბაიჯანის ეროვნული აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტში (ამჟამად გეოლოგიისა და გეოფიზიკის ინსტიტუტი). 1961 წელს მუშაობდა სრულ ასპირანტად, შემდეგ უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, მოგვიანებით კი უფროსი მკვლევარად.
1986 წლიდან ხელმძღვანელობდა „მეტასომატიზმისა და მინერალიზაციის“ განყოფილებას. 1967 წლიდან მუშაობს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის მინერალური გეოლოგიის კათედრაზე. 1999 წლიდან არის კათედრის პროფესორი.
პროფესორი ჯაბრაი აზადალიევი 300-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:აზერბაიჯანელი გეოლოგები
ჰორმაზაგანის ოსტანი
ჰორმაზაგანის ოსტანი — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 4 ოსტანი: ბუშირი, ფარსი, სისტანი და ბელუჯისტანი და ქერმანი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბენდერ-აბასი. ჰორმაზაგანის ოსტანის მოსახლეობა შეადგენს 1,403,67 ადამიანს. საკმაოდ ფართო გასასვლელი აქვს სპარსეთის ყურეზე.
ჰორმაზაგანის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: არაბული და სპარსული. აგრეთვე გავრცელებულია სხვა ენებიც, რომლებზედაც მოსახლეობის შედარებით მცირე რაოდენობა საუბრობს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ჰორმაზაგანის ოსტანი იყოფა 9 შაჰრესტნად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ოსტანები
Technomyrmex kraepelini
Technomyrmex kraepelini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 7320
NGC 7320 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1876 წლის 23 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
იაფეტური ენები
იაფეტური ენები, ასე უწოდებდა ნიკო მარი ქართულის მონათესავე ენებს. ტერმინი "იაფეტური ენები" ნაწარმოებია ბიბლიური ნოეს უმცროსი ვაჟის - იაფატის სახელიდან (შედარებითი უფროსი ვაჟების სემისა და ქამის სახელებიდა: - სემიტური ენები, ქამიტური ენები). ამ ტერმინის შემოღებით ნიკო მარს სურდა ხაზი გაესვა თავისი თვალსაზრისისათვის სემიტურ ენებიდან იაფეტური ენების ნათესაობის შესახებ. ნიკო მარის თეორიის განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე იაფეტური ენების მოცულობა სხვადასხვაგვარი იყო: ჯერ ამ ჯგუფში შედიოდა მხოლოდ ქართველური ენები (1908-1916), შემდეგ - აფხაზური, ადიღური, ჩაჩნურ (ნახური) და დაღესტნული ენებიც (1916-1920), ბოლოს მათ მიემატა წინა აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის მკვდარი ენები (პელასგური, ეტრუსკული) და ცოცხალთაგან - ბასკური და ბურიშკული (1920-1923). თუ თავდაპირველად იაფეტური ენები ნიკო მარს მონათესავე ენებად მიაჩნდა, შემდეგ მან უარყო ენათა ნათესაობა და იაფეტური ენებიც ენეთა განვითარების ერთ-ერთ უძველეს საფეხურად გამოაცხადა. ნიკო მარის ამ შეხედულებების უსაფუძვლობა გამოავლინა 1950 წელს საენათმეცნიერო დისკუსიამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენათმეცნიერება
ჩითახევი (მთა)
ჩითახევი, ჭითახევი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების ქვაბისხევის, ლიკანისხევისა და ჩითახევის (მტკვრის აუზი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1446 მ. აგებულია პალეოცენური და ქვედაეოცენური მერგელებით, კირქვიანი ქვიშაქვებით, თიხებით, ტუფებით, იგი კონუსური ფორმისაა. მთაზე და მის შემოგარენში ფიჭვისა და მუხის შერეული ტყეა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ელენე (გიორგი II-ის მეუღლე)
გიორგი II-ის მეუღლის შესახებ წყაროებიდან თითქმის არაფერია ცნობილი. ელენე, დავითის დედა, მოხსენიებულია მხოლოდ წყაროსთავის მათეს სახარების მინაწერში, რომლის ავტორია ეგნატი ხუცესმონაზონი: „სადიდებელად და სალოცველად ღვთივგჳრგჳნოსანთა მეფეთა ჩ~ნთა: სულითა განათლებულისა კურთხეულისა დედოფლისა მარიამისა, და ძმისა მათისა გიორგი მეფეთ მეფისა და კესაროსისა და ძისა მათისა დავით მეფისა და სევასტოსისა და სანატრელისა დედისა მათისა ელენე დედოფლისა." მინაწერში, რომელიც თ. ჟორდანიას აზრით, 1089-1091 წლებისაა, ელენე უკვე გარდაცვლილი ჩანს.
შესაძლოა ელენეზე იყოს საუბარი უფლის საფლავის ტაძრის კანტორისა და პრესბიტერის ანსელის მიერ პარიზის ეპისკოპოს გალონისა და არქიდიაკონ სტეფანესადმი გაგაზავნილ წერილში, რომელიც ლათინურ ენაზეა შედგენილი და მკვლევრები 1120 წლით ათარიღებენ. წერილი იხსენიებს ქართველ დედოფალს, რომელიც მეუღლის გარდაცვალებისა და მისი ვაჟის გამეფების შემდეგ იერუსალიმში მონაზვნად შემდგარა, თან ძელიცხოველის ნაწილებიანი ჯვარი ჩაუტანია და იერუსალიმის ლათინთა პატრიარქის გიბელინის პატრონაჟით მონასტერი დაუარსებია. ანსელი დედოფლის გარდაცვლილ მეუღლედ ქართველთა მეფე დავითს ასახელებს, თუმცა 1120 წელს დავითი ცოცხალი იყო და შესაძლოა ავტორი აქ დავითის მამას, გიორგის, გულისხმობდეს. სხვა მოსაზრებით, ანსელის მიერ მოხსენიებული დედოფალი დავით აღმაშენებლის პირველი ან მეორე მეუღლეა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დედოფლები
Camponotus sexguttatus sexguttatus
Camponotus sexguttatus sexguttatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დაუჯდომელი
დაუჯდომელი, აკათისტო (Ἀκάθιστος Ὕμνος) — საგალობელი; თავდაპირველად იყო მხოლოდ ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი სამადლობელი საგალობელი. ღვთისმშობელს მიეწერება ბიზანტიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლის სასწაულებრივი გადარჩენა შემოსეული მტრისაგან. ამ მოვლენის აღსანიშნავად შეიქმნა საგალობელი დაუჯდომელი, რომელიც მუხლმოუდრეკლად, დაუჯდომლად, ფეხზე მდგომთ (აქედან არის სახელწოდებაც) უნდა წარმოეთქვათ.
დაუჯდომლის ტექსტი ქართულად ადრე ითარგმნა. ის მარხვანის შემადგენელი ნაწილი იყო და დიდმარხვის მეხუთე კვირის შაბათ დღეს გალობდნენ. მოგვიანებით მისი ტექსტი შეიტანეს ჟამნებში და ჟამნგულანებში. ყველაზე ადრინდელი ხელნაწერები, რომელშიც დაუჯდომლის ქართული ტექსტია დამოწმებული, არის 1052 წლით დათარიღებული სინური ხელნაწერი, ნუსხა №5 („იბაკონი წმიდისა ღმრთისმშობლისანი, რომელსაც დაუჯდომელი ეწოდების, ბერძნულად აკათისტო“) და XI საუკუნის „პარიზი-5“ („იბაკონი ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობლისანი“). დაუჯდომლის ტექსტი ქართულად პირველად XVIII საუკუნის ბოლოს დაიბეჭდა.
მოგვიანებით დაუჯდომლის ცნება გაფართოვდა და ჰიმნოგრაფიაში ერთგვარ ჟანრადაც ჩამოყალიბდა. ასე შეიქმნა ჯვრის, გაბრიელ მთავარანგელოზის, იოანე ნათლისმცემლის, წმ. ბარბარეს, აგრეთვე, სვეტიცხოვლის (ავტორი ნიკოლოზ გულაბერისძე), წმ. ნინოს და სხვა ორიგინალური დაუჯდომლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგალობლები
ვიკონტი დე ბრაჟელონი ანუ ათი წლის შემდეგ
ვიკონტი დე ბრაჟელონი ანუ ათი წლის შემდეგ (e Vicomte de Bragelonne ou Dix ans plus tard) — ალექსანდრე დიუმას რომანი. ეს არის დ’არტანიანის ამბის მესამე და საბოლოო გაგრძელება წიგნებისა „სამი მუშკეტერი“ და „ოცი წლის შემდეგ“. იგი პირველად 1847–1850 წლებში გამოჩნდა.
სქოლიო
კატეგორია:ალექსანდრე დიუმას რომანები კატეგორია:1850 წლის რომანები
ძმრის ხე
ძმრის ხე (Rhus typhina) — მცენარე თუთუბოსებრთა ოჯახისა. მაღალი ბუჩქი ან პატარა ხეა. სიმაღლე 3-10 მ. კენტფრთისებრი ფოთოლი აქვს, რომელიც შემოდგომაზე წითლდება. ფოთლების სიგრძეა 25-55 სმ. ყვავილი ერთსქესიანია, მომწვანო ყვითელი, თავმოყრილია საგველა ყვავილედში. ყვავილობს აგვისტოში. ნაყოფი წითელი ბუსუსითაა დაფარული.
სამშობლოა ჩრდილოეთი ამერიკის აღმოსავლეთი ნაწილი, უპირველეს ყოვლისა, კანადის სამხრეთი-აღმოსავლეთი და აშშ-ის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონები. დეკორატიული მცენარეა. კულტივირებულია ბაღებსა და პარკებში. ფოთოლი და ქერქი შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებას — ტანინს. ნაყოფი მომჟავოა (სახელიც აქედანაა), მისგან სასმელს აყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:თუთუბოსებრნი
ხალხოსნები
ხალხოსნები („ტეტიანთა მოტრფიალენი“, „დიაკვნის შვილები“) — ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი მიმდინარეობის წარმომადგენელნი, გლეხობის ინტერესების გამომხატველნი, რომელთა უმთავრეს მიზანს ხალხთან დაახლოება, მის სასიცოცხლო ინტერესთა ღრმად წვდომა, მისი შეგნების გამოღვიძება და ბრძოლისთვის მომზადებას წარმოადგენდა. ქართველ ხალხოსნებს იდეოლოგიურად ახალი არაფერი შეუქმნიათ, მათი მსოფლმხედველობა რუსული „ნაროდნიკობის“ იდეალებით იკვებებოდა. მაინც თავიანთი შემოქმედებით (მხატვრული და პუბლიცისტური თხზულებებით) ქართულ ლიტერატურაში შემოიტანეს თავისებური კოლორიტი, ცხოვრების თავისებური ხედვა. ხალხოსნებს ჰქონდათ თავიანთი ბეჭვდითი ორგანოები („იმედი“, „მნათობი“, „შრომა“), სხვა ჟურნალ-გაზეთებშიც თანამშრომლობდნენ და ქადაგებდნენ გლეხურ სოციალიზმს, საჭიროებას რევოლუციისა, რომლის მამოძრავებელ ძალად გლეხობას მიიჩნევდნენ, ებრძოდნენ თავადაზნაურობას.
Camponotus sexguttatus perturbans
Camponotus sexguttatus perturbans — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Technomyrmex laurenti
Technomyrmex laurenti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საკრაულა (მდინარე)
საკრაულა (საკრეულა) — მდინარე საქართველოში, მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2460 მეტრზე, სიგრძე 52 კილომეტრი. აუზის ფართობი 219 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარსა და ზაფხულში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 5,34 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
სისტანის აუზი
სისტანის აუზი — გაუდინარი არე, მოიცავს სამხრეთ-დასავლეთი ავღანეთის დიდ და სამხრეთ-აღმოსავლეთი ირანის მცირე ნაწილს. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მშრალი ადგილი სადაც ხშირია გვალვები. მისი მდინარის აუზი არის მდინარეების სისტემა, რომლებიც მოედინებიან ავღანეთის მაღალი მთებიდან და ჩაედინებიან მტკნარი წყლის ტბებსა და მარშებში, ხოლო იქიდან მის საბოლოო დანიშნულების წერტილში გოძარეს მლაშე ტბაში. აუზის უდიდესი მდინარეა ჰელმანდი, რომელიც წყლის რესურსს ძირითადად ჰინდუქუშის მთების თოვლის დნობით იღებს.
ბასეინში მდებარეობს ბაზალტის მთა ხაჯე.
ტბები
სისტანის აუზის ყველაზე დაბალ ნაწილში რამდენიმე მცირე სიღრმის მქონე ტბაა. ეს ტბები ცნობილია როგორ ჰამუნები (ან ჰამონი) ( hāmūn), ირანულში ამ ტერმინით ჭაობები აღინშნება. სავარაუდოდ ადრე აქ ერთიანი დიდ ტბა ხამუნი უნდა ყოფილიყო, თუმცა ახლა იქ სამი განცალკევებული ტბაა. ეს ტბები ჩრდილოეთიდან სამხრეთით არია:
ჰამუნ-ე-პუზაკი
ჰამუნ-ე-პუზაკი ძირითადად ავღანეთში მდებარეობს. ის წყალს ღებულობს როგორც მდინარე ჰელმანდიდან შელა-ჩარხის არხის მეშვეობით ასევე მდინარე ხაშიდან და სხვა მცირე მდინარეებიდან.
ჰამუნ-ე-საბარი
ჰამუნ-ე-საბარი გაყოფილია ავღანეთსა და ირანს შორის. ის წყლისი ზირითად მასას ღებულობს: ჰელმასი შენაკად პარიანიდან, მდინარე ფარაჰიდან და მდინარე ჰარუტიდან.
ჰამუნ-ე-ჰელმანდი
ჰელმანდის წყალის უდიდესი ნაწილი რუდ-ე-სისტანის არხის დახმარებით ჩაედინება ჰამუნ-ე-ჰელმანდში, რომელიც მთლიანად ირანში მდებარეობს.
ჰიდროლოგია
წყალდიდობების დროს, ჰამუნის ტბები ერთიანდებიან ერთ დიდ ტბად. დაახლოებით 20 წელიწადში ერთხელ ჰამუნ-ე-ჰელმანდიდან გადმოსული წყალი ავსებს სხვა დროს მშრალ მდინარეებს, რომლებიც ცნობილია როგორც შელა-რუდ. წყალი თითქმის მთლიან გოძარეჰის დაბლობს ავსებს. განსაკუთრებიტ დიდი წყალდიდობა მოხდა 1885 წელს, რის სედეგაც დაბლობი სამი წლის განმავლობაში წყლით იყო დაფარული.
ეკოლოგიური მნიშვნელობა
ვინაიდან რეგიონის ეკონომიკა ძირითადად დამოკიდებულია სოფლის მეურნეობაზე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ავღანეთის მაღალ მთიანეთში თოვლის დნობა და წლიური ნალექის ოდენობა, რომელიც განმსაზღვრელია სისტანის აუზის ეკოლოგიური ჯანმრთელობისთვის და მისი ჭარბტენიანი ტერიტორიების წყლის რაოდენობისთვის. წყალის ამ რესურსის მოცულობა დროის სხვა და სხვა მონაკვეთში მნიშვნელოვანად მერყეობს, რითიც რეგიონში არსებულ ადამიანების დასახლებებს საარსებო პრობლემებს უქმნის. XXI-ე საუკუნე ექვს წლიანი გვალვის პერიოდით დაიწყო, რომელიც 2005 წლამდე გრძელდებოდა. ამ ხანგრძლივმა გვალვამ რეგიონის მოსახლეობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია.
რეგიონის ეკონომიკა დამოკიდებული ამ ჭარბტენიანი ტერიტორიების პროდუქტებზე. მაგალთად მეცხოველეობაში საკვების მნიშვნელოვან წილს ლერწამი შეადგენს, რომელიც ასევე გამოიყენება როგორც საცხობად და საწვავად ასევე სამშენებლო მასალად და ხელნაკეთობებისთვისაც. წყალთან წვდომის შესაძლებლობა განსაზღვრავს მოსახლეობისთვის თევზაობიდან და ნადირობიდან მიღებული შემოსავლის მნიშვნელოვან წყაროს. გვალვიანი პერიოდმა არა მხოლოდ ჭარბტენიანი ტერიტორიების ეკოლოგიური სისტემების განადგურება არამედ ადგილობრივი ეკონომიკის კოლაფსიც გამოიწვია. გვალვის შედეგად სრულად ჩამოიშალა ჰელმანდის დელტის ირიგაციაზე დამოკიდებული სოფლის მეურნეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ირანის გეოგრაფია კატეგორია:ავღანეთის გეოგრაფია
კართალა
კართალა (Karthala) — მოქმედი ვულკანი კომორის კუნძულებზე. სიმაღლე 2361 მ. წარმოადგენს მკვეთრად აქტიურ ვულკანს, რომელიც XIX საუკუნეში დაახლოებით 20-ჯერ ამოიფრქვა. ბაზალტური ჰავაის ტიპის ფარისებრი ვულკანია.
2005 წლის ამოფრქვევის შედეგად წამოსულმა ლავურმა ნაკადმა და ვულკანურმა აირმა განაპირობა დაახლოებით 30 ათ. კაცის ევაკუაცია. ამ ამოფრქვევის შედეგად მნიშვნელოვანი ცვლა განიცადა კრატერმა.
ზღვის დონიდან დაახლოებით 1800 მეტრამდე კართალა დაფარულია ნოტიო მარადმწვანე ტყეებით. ვულკანის ფერდობებზე გვხვდება იშვიათი ფრინველები: Humblotia flavirostris, Zosterops mouroniensis, Dicrurus fuscipennis, Otus pauliani.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომორის კუნძულების ვულკანები კატეგორია:მოქმედი ვულკანები
NGC 7320A
NGC 7320A — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1876 წლის 23 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
კუსკოს რეგიონი
კუსკო (Qusqu suyu) — პერუს რეგიონი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება უკაიალი, აღმოსავლეთით მადრე-დე-დიოსი და პუნო, სამხრეთით არეკიპა, დასავლეთით  აპურიმაკი, აიაკუჩო (რეგიონი) და ხუნინი. ადმინისტრაციული ცენტრია კუსკო, ინკების იმპერიის დედაქალაქი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს რეგიონები
ხილდებერტ II
ხილდებერტ II (Childebert II; დ. 570 — გ. 595/596) — ავსტრაზიის მეფე 575 წლიდან, ბურგუნდიის მეფე 592 წლიდან. სიგებერტ I-სა და ბრუნჰილდას ვაჟი.
575 წელს, მამამისის, სიგებერტ I-ის მკვლელობის შემდეგ, გუნდობალდმა, ერთ-ერთმა მისმა ერთგულმა დიდებულმა ხილდებერტი პარიზიდან ავსტრაზიის დედაქალაქ მეცში გადაიყვანა, სადაც იგი სუვერენულ მმართველად აღიარეს. ამ დროს ის მხოლოდ 5 წლის იყო და მისი მცირეწლოვანების პერიოდში ძალაუფლება დედამისს, ბრუნჰილდასა და დიდებულებს შორის დავის საგანს წარმოადგენდა.
პარიზის მეფე ხილპერიკ I და ბურგუნდიის მეფე გუნტრამი ხილდებერტთან ალიანსის შექმნას ცდილობდნენ, რომელიც ორივე მხარესთან წარმატებით განხორციელდა.
587 წელა ანდელოტის ხელშეკრულებით ხილდებერტი გუნტრამის მემკვიდრედ იქნა აღიარებული, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც (592 წ.) მან ბურგუნდიის სამეფო შეიერთა და ფრანკების ერთადერთი მეფე გახდა. ხილდებერტს ურთიერთობა ჰქონდა ბიზანტიის იმპერიასთან და იმპერატორ მავრიკიოსის სახელით იტალიაში რამდენიმეჯერ ლანგობარდებსაც ებრძოდა მცირე წარმატებით.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:მეროვინგები კატეგორია:დაბადებული 570 კატეგორია:გარდაცვლილი 595
კატანიო (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
საგველა
thumb საგველა (panicula) — რთული ყვავილედი. მის მთავარ ღერძზე სხვადასხვა სიმაღლეზე ვითარდება გვერდითი ტოტები, რომლებიც თავის მხრივ იტოტებიან და ივითარებენ ისევ ყვავილედ ან პატარა ყვავილედებს (მარცვლოვნები — თავთავებს, რთულყვავილოვნები — კალათებს და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
ზღვის ეშმაკი
ზღვის ეშმაკი, ლოფიუსი (Lophius piscatorius) — თევზი, ზღვის ეშმაკისებრთა (Lophiidae) ოჯახისა. მისი სიგრძე 1,5 მ აღწევს, წონა 20 კგ-მდე. ზღვის წყლის ბინადარია. გვხვდება ძირითადად ზღვის დიდ სიღრმეებში. სხეული შიშველია, ზემოდან მუქი, ქვემოდან მოთეთრო, თავი დიდი, განიერი და ბრტყელი. აქვს დიდი პირი, სასაზე — ძლიერი კბილები. მტაცებელია. იკვებება როგორც მსხვილი, ასევე წვრილი თევზებით, ზოგჯერ წყლის ფრინველებითაც, რომელთაც წყლის ზედაპირიდან იტაცებს. გავრცელებულია ევროპის სანაპიროებთან ბარენცის ზღვიდან შავ ზღვამდე. იყენებენ ნედლსა და შებოლილს. მისი კუჭქვეშა ჯირკვლისაგან ამზადებენ ინსულინს. შავ ზღვაში ზღვის ეშმაკის ეგზემპლარი ნაპოვნია ბათუმთან, 1955 და 2008 წლებში. მცირე სამეურნეო მნიშვნელობისაა. შავი ზღვისათვის უიშვიათესი სახეობაა.
ალაჰი
ალაჰი (الله; ალ-ლაჰ) — ღმერთის სახელი არაბულად. არაარაბებისთვის იგი ისლამური რელიგიის ღმერთთან ასოცირდება, თუმცა იგივე სიტყვას იყენებენ სხვა რელიგიის არაბულენოვანი მიმდევრები (მაგალითად არაბი ქრისტიანები, როგორც არაბული, ისე არაარაბული თვითიდენტიფიკაციისა, როგორებიცაა კოპტები, მარონიტები, ასურელები და სხვა) თავისი რელიგიური ტრადიციის ღმერთის აღსანიშნავად.
არაბულიდან ეს ტერმინი გადასულია რიგ ერებში, რომელთა მოსახლეობის უმრავლესობა მუსლიმია, როგორც ღმერთის ერთ-ერთი სახელი ისლამამდელი ღმერთის სახელთან ერთად, ასევე ზოგან მან სრულად განდევნა ისლამამდელი ღმერთის სახელი. მაგალითად ქრისტიანებს აეკრძალათ მალაიურ ლიტერატურაში გამოიყენონ სიტყვა ალლაჰი. მალაიზიის სასამართლომ დაადგინა რომ ის ექსკლუზიურად მუსლიმებს ეკუთვნით.
ეტიმოლოგია
thumb|left|300პქ|სიტყვა ალ–ლაჰის შემადგენლობა. 1) [[ალიფი (არაბული ასო)|ალიფი 2) ჰამზათუ ლ–ვასლ, ანუ ასიმილაციის ნიშანი. თუ წინა სიტყვა ხმოვნით ბოლოვდება, ეს ხმოვანი მუნჯდება და არ წარმოითქმება 3 და 4) ლამი 5) შადდა, თანხმოვნის გემინაციის ნიშანი 6) ალიფ ხანჯარია, ანუ დამალული ალიფი. იგი აღნიშნავს გრძელ ა ხმოვანს 7) ჰა]] ალაჰი წარმოებულია არაბულიდან შემდეგი სიტყვების – მსაზღვრელი ალ– არტიკლისა და ღვთაების ილაჰ შეკვეცილი ფორმით. ამგვარად ალაჰი ნიშნავს ერთ კონკრეტულ ღმერთს.
ამ სიტყვა სხვა მრავალ სემიტურ ენაში ჰყავს მონათესავე სიტყვა, მათ შორის არამეულში אלה (ალაჰ) და ივრითზე אלוהּ (ელოჰ). თუმცა აღსანიშნავია რომ არამეულში საზღვრული ფორმა იქნება אלהא (ალაჰა). სიტყვა ალაჰი (ਅੱਲਾਹ; ალაჰუ) ასევე გამოიყენება გურუ გრანთ საჰიბში, სიქჰიზმის წმინდა წერილში. მას შეიხი ფარიდი, სიქჰი წმინდანი, გრანთ საჰიბის 134 ჰიმნის ავტორი ახსენებს 12–ჯერ, ხოლო გურუ ნანაქი, გურუ არჯანი და ბჰაგათ ქაბირი – 18-ჯერ.
ღმერთი ისლამში
ალაჰი, ისლამის მიხედვით სამყაროში გამუდმებით აგზავნიდა მაცნეებსა და წინასწარმეტყველებს, რომლებიც ქადაგებდნენ ერთღმერთიანობას. ამგვარად, ალაჰის კონცეფცია ისლამამდეც არსებობდა. ამის დასტურია თავად წარმართი არაბების პანთეონის ღმერთი, ალაჰი. როგორც ყურანი მოგვითხრობს, წარმართი არაბები მას ცნობდნენ სამყაროს გამჩენად, მაგრამ მას უქმნიდნენ თანაზიარს, რითაც მის უკმაყოფილებას იმსახურებდნენ, სწორედ ამის საწინააღმდეგოდ იგი გზავნიდა მაცნეებსა და წინასწარმეტყველებს.
ალაჰმა შექმნა დედამიწა, მოავლინა მასზე მისი წყალობა და ფორმა მისცა მას, ხოლო შემდეგ აღმართა შვიდკეცი ზეცა, რომელთაგანაც უახლოეს ფენაში განალაგა ციური სხეულები, რის შემდეგ იგი ამაღლდა მის საბრძანებელ ტახტზე. ისლამის ფილოსოფიური განმარტების მიმდევრები, მათ შორის აშ'არი და მათურიდი მრწამსის მიმდევრები, ამ ყველაფერს ალეგორიად და მეტაფორად მიიჩნევენ, ხოლო ასარი მრწამსის მიმდევრებს მიაჩნიათ, რომ ეს ყველაფერი ზუსტად ასე მოხდა, მაგრამ როგორ და რანაირად, მათ შორის ღმერთის საბრძანებელი ტახტის აღწერა და წარმოდგენა, ადამიანის გონებისთვის მიუწვდომელია.
იგივენაირად უდგებიან ამ ორი სკოლის წარმომადგენლები ღმერთის სახელ-თვისებებს, განსაკუთრებით ისეთებს, როგორიცაა მისი „ადამიანური“ ატრიბუტიკა, სახელდობრ სახება (وجه; ვაჯჰ), ორი ხელი (يدي; იადაი) , წვივი (ساق; საყ) და სხვა.
ალაჰს აქვს 99 მშვენიერი სახელი, რომელიც მის ამა თუ იმ თვისებას აღნიშნავს, მაგალითად მოწყალე (الرحمن; არ–რაჰმან), მწყალობელი (الرحيم; არ–რაჰიმ) , უწმინდესი (القدوس; ალ–ყუდდუს) , მშვიდობისმყოფელი (السلام; ას–სალამ) და სხვანი. ეს სახელები ზოგჯერ პირდაპირ არის მოხსენიებული ყურანში, ხოლო ზოგიერთი მისი ამა თუ იმ ქმედების აღწერიდან გამომდინარეა მინიჭებული.
სხვა რელიგიებში
არაბულენოვანი სხვადასხვა რელიგიის მიმდევრები ასევე იყენებენ სიტყვა ალ-ლაჰს ღმერთის აღსანიშნავად. არაბი ქრისტიანები მას სამების წევრების, მამა ღმერთისა (الله الآب; ალ-ლაჰ ალ-აბ) და ძე ღმერთის (الله الابن; ალ-ლაჰ ალ-იბნ) აღსანიშნავადაც იყენებენ. მალტელები, რომელთა აბსოლუტური უმრავლესობა კათოლიკეა, საუბრობენ არაბულის ერთ-ერთ დიალექტზე დაფუძნებულ ენაზე და იყენებენ სიტყვას „ალლა“ (Alla) ღმერთის აღსანიშნავად.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამი კატეგორია:შემოქმედი ღმერთები
Camponotus sexguttatus ornatus
Camponotus sexguttatus ornatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
Technomyrmex lisae
Technomyrmex lisae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სვეტლანა ბურლაკი
სვეტლანა ბურლაკი (Светла́на Анато́льевна Бурла́к, დ. 12 ივნისი, 1969) — რუსი ლინგვისტი, ტოქარული ენების სპეციალისტი და ავტორი რიგი ზოგადი შრომებისა კომპარატივისტიკისა და ადამიანური ენის წარმოშობის შესახებ.
სვეტლანა ბურლაკი არის ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (2013), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პროფესორი 2015 წლის 22 დეკემბრიდან.
აკადემიური გზა
1991 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფილოლოგიური ფაკულტეტის სტრუქტურული და გამოყენებითი ლინგვისტიკის განყოფილება და დაიცვა სადიპლომო ნაშრომი თემაზე „პრატოქარული ენის ფონოლოგიური სისტემის რეკონსტრუქციისათვის“. სამეცნიერო ხელმძღვანელი ს. სტაროსტინი.
2013 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ევოლუციური მექანიზმები და ადამიანური ენის ფორმირების ეტაპები“ და მოიპოვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი.
2015 წლის დეკემბრიდან სვეტლანა ბურლაკი არის რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პროფესორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსი ფილოლოგები კატეგორია:რუსი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
თოიდებერტ II
თოიდებერტ II (Théodebert) (დ. 586 — გ. 612) — ავსტრაზიის მეფე 595 წლიდან. ხილდებერტ II-ს ვაჟი.
მამის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ანდერძის თანახმად, ათი წლის თოიდებერტ II ასტრაციის მეფე გახდა. ხოლო მისი ძმა, ცხრა წლის თეოდორიხ II ბურგუნდიის მეფე გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:მეროვინგები კატეგორია:დაბადებული 586 კატეგორია:გარდაცვლილი 612
ძველი შუამთა
ძველი შუამთა — ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი თელავის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ტყეში, თელავიდან 7 კმ-ზე. სამონასტრო კომპლექსში შედის: V საუკუნის ბაზილიკა, ქრისტიანული არქიტექტურის ერთ-ერთი საყურადღებო ნიმუში საქართველოში; VII საუკუნის გუმბათოვანი ეკლესია, მცხეთის ჯვრის ტიპისა, თუმცა უფრო პატარა (შემცირებულია აფსიდებისა და ბემების სიღრმე, გუმბათის ყელის მნიშვნელობა გაზრდილია, ტრომპების კონსტრუქცია ნათლად არის გამოვლენილი); VII საუკუნის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია. გეგმით ისიც ჯვრის ტიპისაა, მაგრამ აქ უკვე აღარ არის კუთხის ოთახები და ბემები. ორივე ღერძი ტოლია.
სამივე ეკლესია რიყის ქვით არის ნაგები, კუთხეებისათვის გამოყენებულია შირიმი. XVI საუკუნეში ძველი შუამთის მონასტერი დაცარიელდა. მის მახლობლად კახთა მეფის ლევან II-ის (1520-1570) მეუღლემ თინათინ გურიელის ასულმა დააარსა შუამთის ახალი მონასტერი. ახალი შუამთის მთავარი ტაძარი, აგურით ნაგები ეკლესია გეგმით ჯვაროვან-გუმბათოვანია, შიგნით — მოხატული. შემონახულია ქტიტორთა პორტრეტები. ეკლესია განაახლა ერეკლე II-მ. კომპლექსში შედის სამრეკლო და სხვა ნაგებობანი.
ინკების რელიგია
ინკების რელიგია — მიუხედავად იმისა, რომ ინკები საკმაოდ ტოლერანტულები იყვნენ მათ მიერ დაპყრობილი ხალხების რელიგიის მიმართ, ისინი მინც აიძულებდნენ მათ ეღიარებინათ სახელმწიფო რელიგია, ისე რომ ადგილობრივი მრწამსის აღიარებას არ უშლიდნენ. ინკების იმპერია თეოკრატიული იყო, რომლის სათავეშიც იდგა საპა ინკა, რომელიც მზის ღმერთის შვილად ითვლებოდა. ყოველი მნიშვნელოვანი ბრძოლის წინ და შემდეგ, ინკები მთავარ ღმერთებს შესაწირს უძღვნიდნენ. ყოველ ასეთ რიტუალს ანაცვლებდა იმპერიისათვის მიძღვნილი სახალხო სამუშაოები, რომელსაც თან ახლდა საყოველთაო სმა-ჭამა და გართობა. მზის ღმერთის შვილისადმი მიძღვნილი ერთ-ერთი დღესასწაული იყო ინტი რაიმი, რომელიც ცხრა დღე ღამის განმავლობაში გრძელდებოდა. ამ დროს საპა ინკა მოიმარაგებდა აკაჩიჩას - სიმინდის ლუდს. პირველად მას მთავარ ღვთაებას სთავაზობდა, შემდეგ თვითონ მირთმევდა, შემდეგ დიდგვაროვნები და ბოლოს უბრალო ხალხი.
მზის ღმერთამდე, ინკების მთავარი ღმერთი იყო ვირაკოშა, რომლის კულტიც 700 - 1200 წლებში გამოჩნდა. ის ჯერ კიდევ ინკებმდელი ცივილიზაციების მთავარი ღმერთი იყო. ვირაკოშა ნელ-ნელა ჩაანაცვლა მზის კულტმა, რომელიც XV საუკუნეში იმპერატორმა ჩაპაკუტიმ უკვე ოფიციალურად დააკანონა. ამის შემდეგ დაიწყო სხვა კულტების ნელ-ნელა განდევნა, ვირაკოშას უამრავი ტაძარი დაანგრიეს და ისინი ჩაანაცვლეს მზის კულტის ტაძრებით.
მსხვერპლშეწირვა
მსხვერპლშეწირვას ინკებისთვის ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ისინი ამ რიტუალს თითქმის ყოველდღიურად ასრულებდნენ. მსხვერპლად ძირითადად ცხოველებს სწირავდნენ, განსაკუთრებით ლამას.
გარდა ცხოველებისა, განსაკუთრებული გაჭირვების ჟამს, ეპიდემიებისა თუ ბუნებრივი კატაკლიზმებისას, ინკები მსხვერპლად სწირავდენ ადამიანებსაც. მსხვერპლად შესწირი ადამიანი, უნდა ყოფილიყო კარგი ფიზიკური მონაცემების. მას არჩევდნენ როგორც უბრალო ხალხიდან, ისე კუსკოს დიდებულთაგან.
არსებობს ლეგენდა, თუ როგორ აირჩია საკუთარმა მამამ 10 წლის გოგონა მსხვერპლად შესაწირად და ამისათვის კუსკოში გაგზავნა. ბავშვი საშინელი მეთოდით შესწირეს მსხვერპლად: ანდების მთებში ცოცხლად დამარხეს. ბავშვები განსაკუთრებულად სპეტაკ არსებებად მიიჩნეოდნენ, ამიტომ ხშირი იყო მათი შეწირვა. მსხვრეპლშეწირული ბავშვების სახელზე შემდეგში დღესასწაულებს აარსებდნენ.
რიტუალის დაწყების წინ, ქურუმი ბავშვს ასმევდა ჩიჩას (არყის მსგავსი სასმელი) რათა გაებრუებინა და დაეთრგუნა მისი ფიზიკური თუ სულიერი გრძნობები. მიჩნეულია, რომ ინკები ერთ ჯერზე მხოლოდ ერთ ბავშვს სწირავდნენ მსხვერპლად, მაგრამ აღმოჩენილია საფლავები, სადაც 3 -4 მსხვერპლად შეწირული ბავშვია ერთად დამარხული.
სამნიტური ომები
მინი|რომის ტერიტორიები სამნიტური ომების დაწყებამდე და შემდეგ. სამნიტური ომები – ომები რომის რესპუბლიკასა და სამნიტთა გაერთიანებას შორის ცენტრალურ იტალიაში. მიმდინარეობდა ძვ. წ. IV საუკუნის მეორე ნახევარში და ძვ. წ. III საუკუნის დასაწყისში. სამნიტები ამ დროისთვის დომინირებდნენ ცენტრალური იტალიის სამხრეთ ნაწილში. ამ ომების შედეგად კი რომაელებმა საბოლოოდ დაიმორჩილეს იტალიის სამხრეთ ნაწილში მცხოვრები ერები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამნიტური ომები
თეო უოლკოტი
თეო უოლკოტი (Theo Walcott; დ. 16 მარტი, 1989, ლონდონი) — ინგლისელი ფეხბურთელი, ინგლისის ეროვნული ნაკრებისა და პრემიერ ლიგის კლუბ ევერტონის წევრი. უოლკოტი ყველაზე ახალგაზრდა ინგლისელია, რომელმაც ნაკრების შემადგენლობაში ითამაშა. 2006 წელს, როდესაც მას დებიუტი ჰქონდა, მხოლოდ 17 წლისა და 75 დღის იყო. უოლკოტმა მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს 2006 წლის მუნდიალსა და ევროპის ევრო 2012-ზე.
მარკუს მანლიუსი
მარკუს მანლიუს კაპიტოლიუმელი (Marcus Manlius Capitolinus, ხანდახან იწერება როგორც Manilius. ; გ. ძვ. წ. 384) — რომაელი პატრიციუსი, კონსული.
მარკუს მანლიუსის დაბადების და წარმომავლობის შესახებ ცნობები არ მოგვეპოვება. ტიტუს ლივიუსის მიხედვით იგი ძვ. წ. 392 წელს კონსულად იყო არჩეული.
გალების მიერ რომის აღებისას იგი კაპიტოლიუმის მცველთა რიცხვში იყო და როდესაც გალებმა სცადეს ღამით ციხესიმაგრეში შეპარვა და ქალღმერთ იუნონასთვის მიძღვნილი ბატები გააღვიძეს, მათმა ყიყინმა სწორედ მანლიუსი გააღვიძა და იგი არნახული გულადობით შეებრძოლა მათ. მეორე დღეს კი კაპიტოლიუმში გამაგრებულმა ჯარისკაცებმა თავისი დღიური საგზალი აჩუქეს მას დიდი პატივისცემის ნიშნად.
კამილუსის მიერ რომის განთავისუფლების შემდეგ მანლიუსი მიიჩნევდა რომ მისი გმირობა დაივიწყეს და სათანადოდ არ შეაფასეს. მან დაიწყო პლებსის თავის გარშემო შემოკრება, ზოგი ვალებისგან იხსნა, ზოგს სხვა რამითაც დაეხმარა. მალე მან უკვე ღიად დაუწყო პლებეებს აჯანყებისკენ მოწოდება.
ძვ. წ. 385 წელს სენატმა დიქტატორ ავლუს კორნელიუს კოსუსს მოახსენეს მანლიუსის ქმედებების შესახებ. დიქტატორმა იგი მეორე დღესვე სასამართლოში დაიბარა. დიქტატორმა ბრძანა მანლიუსის დაპატიმრება, რითაც ამ უკანასკნელის პოპულატობა ხალხი კიდევ უფრო გაიზარდა. მისი მომხრეების შეთქმულება სულ უფრო და უფრო ფართოვდებოდა. მალე სენატი იძულებული გახდა გაენთავისუფლებინათ მანლიუსი, რამაც მდგომარეობა კიდევ უფრო გაამწვავა. მანლიუსი მოუწოდებდა პლებსს არ ჩაწერილიყვნენ ჯარში და არ გადაეხადათ გადასახადები, საქმე იქამდე მიდიოდა რომ პლებსი კიდევ ერთხელ დატოვებდა რომს.
ძვ. წ. 384 წელს მანლიუსი ისევ დაიბარეს სასამართლოში, ამჯერად მას ბრალად მეფის ძალაუფლებისთვის ბრძოლა ედებოდა, რაც რომში სიკვდილით ისჯებოდა. სასამართლო გაჭიანურდა, როგორც მიიჩნევენ იმის გამო, რომ იგი ტარდებოდა ისეთ ადგილას საიდანაც კარგად ჩანდა კაპიტოლიუმი. რაც ბრალდებას აშკარად ხელს უშლიდა. საბოლოოს გადაწყვიტეს სასამართლო ქალაგარეთ ჩაეტარებინათ, საიდანაც არ ჩანდა კაპიტოლიუმი. აქ უკვე ბრალდების მხარემ იმარჯვა და მარკუს მანლიუს სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს.
იგი გადმოაგდეს ტარპეის კლდიდან, რომელზეც დგას კაპიტოლიუმი. სენატის დადგენილებით მანლიუსების გვარში სახელი მარკუსი აიკრძალა.
სქოლიო
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები კატეგორია:მანლიუსები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 384 კატეგორია:ძვ. წ. IV საუკუნის რომაელები
კვიპროსის საგარეო ურთიერთობები
კვიპროსი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის, ერთა თანამეგობრობის, მსოფლიო ბანკის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდისა და ევროპის საბჭოს წევრია. ამასთან კვიპროსმა ხელი მოაწერა ვაჭრობისა და ტარიფების შესახებ გენერალურ შეთანხმებას. კვიპროსი 2004 წლიდან ევროპის კავშირის წევრია, ხოლო 2012 წელს ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფო იყო.
მიმოხილვა
კვიპროსის რესპუბლიკა არ არის აღიარებული თურქეთის მიერ.
ჩინეთი
კვიპროსსა და ჩინეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1971 წლის 14 დეკემბერს დამყარდა. ჩინეთის საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს, ხოლო კვიპროსის საელჩო პეკინშია განთავსებული.
საქართველო
სქართველოსა და კვიპროსს შორის ურთიერთობები 1992 წლის 9 ივლისს დამყარდა. კვიპროსი საქართველოში ათენში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი, ხოლო საქართველოს საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს.
ირანი
კვიპროსის საელჩო თეირანში, ხოლო ირანის საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს.
ინდონეზია
ინდონეზიასა და კვიპროსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1987 წლის 4 დეკემბერს დამყარდა. კვიპროსი ინდონეზიაში კანბერაში განლაგებული უმაღლესი კომისრის ოფისითაა წარმოდგენილი, ხოლო ინდონეზია კვიპროსში რომში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი.
ისრაელი
ისრაელის საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს, ხოლო კვიპროსის საელჩო თელ-ავივშია განლაგებული. ორივე სახელმწიფო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის, ევრო-ატლანტიკური პარტნიორობის საბჭოს, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, მსოფლიო ბანკისა და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წევრია.
1980-1990-იან წლებში კვიპროსი უკმაყოფილო იყო ისრაელის პოლიტიკის მიმართ, რომელიც თურქეთთან ახლო თავდაცვითი ურთიერთობებით ხასიათდებობა. ახლო-აღმოსავლეთის კონფლიქტში კვიპროსი ღიად უჭერდა მხარს პალესტინელებს და ოფიციალურად აღიარა პალესტინა დე-ფაქტო სახელმწიფოდ. კვიპროსის პირველი ლედი, ანდროულა ვასილიუ ისრაელში პერსონა ნონ-გრატად გამოცხადდა, როდესაც დელეგაციამ, რომელსაც იგი ხელმძღვანელობდა, იასირ არაფატთან შეხვედრა სცადა (ეს უკანასკნელი შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა).
ქვეყნებს შორის ურთიერთობა 1993 წლიდან გაუმჯობესდა. ისრაელსა და კვიპროსს შორის მრავალ ორმხრივ შეთანხმებას მოეწერა ხელი და ოფიციალური ვიზიტებიც შედგა, მათ შორის ისრაელის პრეზიდენტის ოფიციალური სახელმწიფო ვიზიტი კვიპროსში და კვიპროსის პრეზიდენტის საპასუხო ვიზიტი ისრაელში.
იაპონია
კვიპროსსა და იაპონიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1962 წლის 11 მაისს დაიწყპ. 1970 წელს კვიპროსის პრეზიდენტი მაკარიოს III იაპონიას სახელმწიფო ვიზიტით ეწვია. 1984 წელს იაპონიას პრეზიდენტი სპიროს კიპრიანუ, ხოლო 1989 და 1990 წლებში პრეზიდენტი გეორგიუს ვასილოუ ეწვივნენ.
კვიპროსსა და იაპონიას შორის სავაჭრო ბალანსი აშკარად იაპონიის მხარესაა გადახრილი. იაპონიას კვიპროსში ავტომობილები და ელექტრონული პროდუქტები შეაქვს, ხოლო კვიპროსიდან ტანსაცმლისა და საკვები პროდუქტების იმპორტს აწარმოებს.
კვიპროსი იაპონიაში წარმოდგენილია არარეზიდენტი ელჩით, რომლის ოფისი პეკინშია განთავსებული, ხოლო საპატიო საკონსულო ტოკიოში მდებარეობს. იაპონია კვიპროსში ასევე არარეზიდენტი ელჩითაა წარმოდგენილი, რომლის ოფისიც ათენშია განლაგებული, ხოლო საპატიო საკონსულო ლიმასოლში მდებარეობს.
იორდანია
. კვიპროსსა და იორდანიას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1962 წლის 11 იანვარს დამყარდა. კვიპროსის საელჩო ამანში მდებარეობს, ხოლო იორდანიის საელჩო ნიქოზიაშია განლაგებული. ორივე სახელმიწფო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის წევრია.
ყაზახეთი
კვიპროსსა და ყაზახეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 2 აპრილს დამყარდა. კვიპროსის საპატიო საკონსულო ასტანაში მდებარეობს და ყაზახეთში მოსკოვში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი. ყაზახეთის საპატიო საკონსულოები ნიქოზიასა და ლიმასოლში მდებარეობს.
ყირგიზეთი
ყირგიზეთსა და კვიპროსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობებო 1992 წლის 20 თებერვალს დამყარდა. ორივე სახელმწიფო ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია.
ქუვეითი
ქუვეითსა და კვიპროსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 2005 წლის 3 მაისს დამყარდა. კვიპროსის საელჩო ელ-ქუვეითში მდებარეობს, ხოლო ქუვეითის საელჩო ნიქოზიაშია განლაგებული.
ლიბანი
ლიბანსა და კვიპროსს შორის ურთიერთობები 1960 წლის 20 სექტემბერს დამყარდა. კვიპროსის საელჩო ბეირუთში მდებარეობს, ხოლო ლიბანის სახელჩო - ნიქოზიაში. ორივე სახელმიწიფო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის წევრია.
მალდივის კუნძულები
მალდივის კუნძულებსა და კვიპროსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1997 წლის 1-ელ ნოემბერს დამყარდა. კვიპროსი მალდივის კუნძულებზე ნიუ-დელიში განთავსებული უმაღლესი კომისრის ოფისითაა წარმოდგენილი. ორივე სახელმწიფო ერთა თანამეგობრობის წევრია.
მონღოლეთი
მონღოლეთსა და კვიპროსს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1973 წლის 19 დეკემბერს დაარსდა. კვიპროსი მონღოლეთში პეკინში მდებარე საელჩოთი, ხოლო მონღოლეთი კვიპროსში სოფიაში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი.
ომანი
ომანის საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს, ხოლო კვიპროსი ომანში კაიროში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი, ხოლო საპატიო საკონსულო მუასკატში მდებარეობს.
პალესტინის სახელმწიფო
კვიპროსს წარმომადგენელი ოფისი აქვს რამალაში, ხოლო პალესტინის საელჩო ნიქოზიაში მდებარეობს. ორივე სახელმიწფო ხმელთაშუა ზღვის კავშირის წევრია.
კატარი
კატარსა და კვიპროსს შორის ურთიერთობები 2001 წლის 21 თებერვალს დამყარდა. კვიპროსის საელჩო დოჰაში მდებარეობს, ხოლო კატარს საელჩო ნიქოზიაში და საკონსულო ლიმასოლში აქვს.
საუდის არაბეთი
საუდის არაბეთსა და კვიპროსს შორის ურთიერთობები 1961 წლის 27 ოქტომბერს დამყარდა. კვიპროსი საუდის არაბეთში ჯიდაში მდებარე საპატიო საკონსულოთია წარმოდგენილი, ხოლო საუდის არაბეთს ნიქოზიაში აქვს საელჩო.
სამხრეთი კორეა
კვიპროსსა და სამხრეთ კორეას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1995 წლის 28 დეკემბერს დამყარდა. კვიპროსი სამხრეთ კორეაში აკრედიტებულია კანბერაში მდებარე არარეზიდენტი ელჩის ოფისით, ხოლო სამხრეთ კორეას არარეზიდენტი ელჩი ათენში ჰყავს, საპატიო საკონსულო კი - ნიქოზიაში.
შრი-ლანკა
კვიპროსსა და შრი-ლანკას შორის ურთიერთობები 1981 წლის მარტში დაიწყო. კვიპროსი შრი-ლანკაში ნიუ-დელიში მდებარე უმაღლესი კომისრის ოფისითაა წარმოდგენილი, ხოლო საპატიო საკონსულო კოლომბოში აქვს. შრი-ლანკა კვიპროსში რომში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი, ხოლო საპატიო საკონსულო ლარნაკაში აქვს. ორივე სახელმწიფოს სხვადასხვა სფეროში ორმხრივი შეთანხმებები აქვს დადებული. შრი-ლანკაც და კვიპროსიც ერთა თანამეგობრობის წევრები არიან.
ტაილანდი
კვიპროსსა და ტაილანდს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1980 წლის 5 მაისს დამყარდა. კვიპროსი ტაილანდში ნიუ-დელიში მდებარე უმაღლესი კომისრის ოფისითაა წარმოდგენილი, ხოლო ტაილანდი კვიპროსში რომში მდებარე საელჩოთი.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის საგარეო ურთიერთობები
პრიტჰვირაჯ კაპური
პრიტჰვირაჯ კაპური (ჰინდი: पृथ्वीराज कपूर, Prithviraj Kapoor; დ. 3 ნოემბერი, 1906, სამუნდარი, ლაილპური (ამჟამინდელი ფაისალბადი). პენჯაბი. ბრიტანეთის ინდოეთი (ამჟამად პაკისტანი) — გ. 29 მაისი, 1972, ბომბეი, ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი.
მსახიობების რაჯ კაპურის, შამი კაპურის და შაში კაპურის მამა.
დაიბადა პეშავარის პოლიციის თანამშრომლის საშუალო კლასის ოჯახის დევან ბაშესვარნატჰ კაპურის ოჯახში. სწავლობდა ლაილპურის, ლაჰორის და პეშავარის კოლეჯში. დაქორწინდა 18 წლის ასაკში, ხოლო მისი ცოლი რამა (ნამდვ. რამსანი მეჰრა) 16 წლისა იყო (დ. 25.12.1908). პრიტჰვირაჯი მამიდასთან უთანხმოების გამო ტოვებს პეშავარს 1928 წლის ზამთარში და ბომბეისაკენ გამოემართა. ხოლო ცოლშვილმა ჩამოაკითხა 1930 წელს. პრიტჰვირაჯი ბომბეიში თავისი სახელობის თეატრს ქმნის და მატარებლით მოგზაურობს   ინდოეთის სხვადასხვა კუთხეში წარმოდგენების გასამართავად. მალე იმდენად პოპულარული ხდება, რომ მისი თეატრის ჯგუფის შემადგენლობა 125 კაცამდე გაიზარდა. რამა ყველგან დაყვებოდა მეუღლეს და დიდი ენერგიით მუშაობდა. 1960 წელს პრიტჰვირაჯს ხმა წაერთვა და მიუხედავად ოპერაციისა მისი ხმა სასცენოდ აღარ გამოდგებოდა. ცოლქმარს ორივეს კიბო სჭირდათ და ამ ქვეყნიდან წავიდნენ ერთმანეთის მიყოლებით, პრიტჰვირაჯი 1972 წლის 29 მაიის, ხოლო რამა ორი კვირის შემდეგ 14 ივნისს. ცოლქმარს ჰყავდათ ექვსი შვილი: რანბირ რაჯი (რაჯი), ნანდი, დევი, შამშერაჯი (შამი), ბალბირაჯი (შაში) და ურმილა. თავსდამყდარი ტრაგედიის გამო ბავშვობის ასაკში ერთმანეთის მიყოლებით ორი კვირის შუალედში გარდაიცვალნენ დევი ორმაგი პნევნომიით და ნანდი, რომელიც მოიწამლა თაგვის წამალით. პრიტჰვირაჯის ძმაა მსახიობი ტრილოკ კაპური.
Camponotus sexguttatus montserratensis
Camponotus sexguttatus montserratensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
(What's the Story) Morning Glory?
(What's the Story) Morning Glory? — ინგლისური როკ-ჯგუფ Oasis-ის მეორე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1995 წლის 2 ოქტომბერს, ლეიბლზე Creation Records. ეს იყო ჯგუფის კომერციულად ყველაზე წარმატებული დისკი, რომელიც მოხვდა ბრიტანული ჩარტის #1 პოზიციაზე და იმავე ადგილზე რჩებოდა შემდეგი 10 კვირის მანძილზე. აშშ ჩარტში იგი #4 პოზიციაზე აღმოჩნდა. გამოცემიდან პირველი კვირის მანძილზე ბრიტანეთში გაიყიდა მისი 346.000 ასლი. 1997 წლისათვის უკვე იყო გაყიდული 14 მილიონი დისკი. ამჟამად, სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, ცნობილია, რომ გაყიდულია მისი 22 მილიონზ ასლზე მეტი. იგი ითვლება ბრიტანეთის ჩარტების ისტორიაში რიგით მესამე ყველაზე გაყიდვად ალბომად (4.4 მილიონი ასლი), Queen-ის (Greatest Hits) და The Beatles-ის (Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band) შემდეგ. 1995 და 1996 წლებში ბრიტანეთში იგი იყო ყველაზე გაყიდვადი ალბომი და ასევე მიიღო ათწლეულის ყველაზე გაყიდვადი ალბომის სტატუსიც. აშშ-ში მას მიენიჭა 4 გზის პლატინის სტატუსი (3.9 მილიონი გაყიდული ასლი)
ბრიტანეთში დიდი წარმატება იქონიეს ალბომის სინგლებმა „Some Might Say“, „Roll With It“, „Wonderwall“ და „Don't Look Back in Anger“. ბრიტანული სინგლების ჩარტში პირველ პოზიციაზე მოხვდნენ „Some Might Say“ და „Don't Look Back in Anger“. „Wonderwall“ და „Champagne Supernova“ წარმატებით სარგებლობდნენ აშშ ჩარტშიც, #1 პოზიციის სახით (ალტერნატიული მუსიკის სიებში). ორივეს აშშ-ში ოქროს სტატუსი მიენიჭა. Wonderwall ასევე მოექცა ავსტრალიური ჩარტის სათავეებში. ალბომმა გაიმარჯვა Brit Awards-ზე, 1996 წლის საუკეთესო ბრიტანული ალბომის კატეგორიაში. იმავე დაჯილდოების ცერემონიაზე 2010 წელს მან მიიღო უკანასკნელი 30 წლის მანძილზე საუკეთესო ბრიტანული ალბომის ჯილდო.
სინგლების ბოქს-სეტი
კრებული ალბომის (What's the Story) Morning Glory? სინგლებით გამოიცა 1996 წლის 4 ნოემბერს. მასში შეტანილია 4 დისკი სინგლებით (ასევე მათი B-გვერდებით) და ერთი დისკი ჯგუფის ინტერვიუებით. ბრიტანული ალბომების ჩარტში ამ კრებულს ასევე წარმატება ჰქონდა, #24 ადგილის სახით.
2014 წლის გამოცემა
2014 წლის 29 სექტემბერს ალბომი გამოვიდა პრომო კამპანიის „Chasing The Sun“ ფარგლებში, ხელახალი გამოცემის სახით. მასში, გარდა ორიგინალური ალბომის რემასტერისა, წარმოდგენილია ოთხი ბრიტანული სინგლის b-მხარეები, 5 დემო ვერსია და ცოცხალი ჩანაწერები.