cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გრუნტების მექანიკა
გრუნტების მექანიკა, მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის შენობა-ნაგებობათა ფუძეების, ბუნებრივი და ხელოვნური ფერდობებისა და მიწის ნაგებობათა დაძაბულ-დეფორმირებულ მდგომარეობას (გამოწვეულს გარე დატვირთვით და გრუნტის საკუთარი წონით), მდგრადობასა და სიმტკიცეს, ფუძის დეფორმაციასთან დაკავშირებით ნაგებობათა შესაძლო გადაადგილებებს (დაჯდომა, გადახრა); გრუნტის წნევას საყრდენ კედლებსა და ნაგებობათა მიწისქვეშა ნაწილებზე და სხვა.
კასრი (საწყაო)
კასრი — მარცვლეული კულტურებისა და ღვინის საწყაო XVI—XVII საუკუნეების იმერეთში, რაჭა-ლეჩხუმსა და ქართლ-კახეთში. XVIII საუკუნის აღმოსავლეთ საქართველოში მარცვლეულის საწყაო კასრი იყო კოდის 1/2 ან 16,5 (17) კგ, ხოლო დასავლეთ საქართველოში ღვინის საწყაო კასრი — საშუალოდ 46 ლ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭურჭელი
Lasioglossum cessulum
Lasioglossum cessulum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1940 წელს.
სქოლიო
cessulum
გრინპეტჩი
გრინპეტჩი (Greenpatch) — სოფელი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში. გრინპეტჩი 146 კილომეტრითაა დაცილებული ავსტრალიის დედაქალაქ კანბერას. გაშენებულია ტასმანიის ზღვის სანაპიროზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯერვის-ბეის ტერიტორიის დასახლებული პუნქტები
ტუბაი
ტუბაი (ოფიციალურად ტუბაის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tubay; Bayan ng Tubay) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ აგუსანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 785 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ აგუსანის მუნიციპალიტეტები
პარედეს-დე-ესკალონა
პარედეს-დე-ესკალონა (Paredes de Escalona) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ტორიხოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25 კმ². მოსახლეობა — 112 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
თამარ გვერდწითელი
თამარ გვერდწითელი (დ. 18 იანვარი, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი, საბჭოთა და რუსეთის, ისრაელის მომღერალი, მსახიობი, კომპოზიტორი, საქართველოსა (1991) და რუსეთის სახალხო არტისტი (2004).
ბიოგრაფია
ებრაელი დედის, რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლის, ოდესელი ინა კოფმანის წყალობით, ადრეულ წლებშივე დაიწყო მუსიკაში მეცადინეობა, ჩააბარა თბილისის კონსერვატორიასთან არსებულ სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში. 70-იანების დასაწყისში ბავშვთა საესტრადო ანსამბლ მზიურის სოლისტი გახდა, რომელთანაც მთელი საბჭოეთი შემოიარა გასტროლებით. სკოლის შემდეგ თამარმა თბილისის კონსერვატორიაში ჩააბარა და ფორტეპიანოსა და კომპოზიციის კლასი და ვოკალისთვის განკუთვნილი სპეციალური კოლეჯი დაამთავრა.
19 წლისამ საერთაშორისო კონკურს „წითელ მიხაკში“ გაიმარჯვა სოჭში. 1982 წელს მონაწილეობა მიიღო პოპ-მუსიკის კონკურსში დრეზდენში, 1984 წელს მიიღო ლენინური კომკავშირის პრემია (1981-1983 წლების საკონცერტო პროგრამებისთვის), 1988 — კონკურს „ოქროს ორფეოსზე“ გაიმარჯვა სოფიაში. გამოდიოდა სან-რემოსა და სოპოტის ფერსტივალებზე.
1989 წელს გვერდწითელი საქართველოს დამსახურებული, 1991 წელს საქართველოს სახალხო არტისტი გახდა. 2004 წელს კი რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტის წოდება მიიღო.
1991 წელს გვერდწითელი თავისმა ფრანგმა აგენტმა პარიზში მიიწვია, სადაც მიშელ ლეგრანი და ჟან დრეჟაკი გაიცნო. სწორედ იმხანად დაიდო მისი პირველი კონტრაქტი ლეგრანთან და პარიზის „ოლიმპიაში“ მისი პირველი კონცერტიც გაიმართა. ლეგრანმა, გვერდწითელის სამიათასიანი დარბაზისთვის წარდგენისას, განაცხადა: „პარიზო, დაიხსომე ეს სახელი!“ და თამარმაც დაიპყრო პარიზი.
დღესდღეობით თამარ გვერდწითელი დნეპროპეტროვსკის ოპერის სცენაზე ასრულებს კარმენის პარტიას მსოფლიოში სახელგანთქმულ ტენორ ვლადიმერ გრიშკოსთან დუეტში; იგივე ოპერის მოსკოვში დასადგმელადაც ემზადება დირიჟორ ვლადიმერ ზივასთან ერთად. თამარს იღებენ კინოში, იგი მუშაობს რუსული აკადემიის თეატრში მიუზიკლზე „ადამიანი ლამანჩიდან“ ვლადიმერ ზელდინთან ერთად. აქტიურად აწყობს გასტროლებს.
სიმღერებს ასრულებს რვა ენაზე: ქართულად, რუსულად, ფრანგულად, იტალიურად, ესპანურად, ინგლისურად, ძველებრაულად, უკრაინულად.
გამოცემული აქვს ალბომები „აღსარება“ (1991), „7 ბალადა“ და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
Pleurotomella gibbera
Pleurotomella gibbera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გრუნტთმცოდნეობა
გრუნტთმცოდნეობა — საინჟინრო გეოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის გრუნტების სხვადასხვა გენეტური ტიპების შემადგენლობას, აღნაგობას და ფიზიკურ-მექანიკურ თვისებებს მათი მშენებლობის საქმეში გამოყენების თვალსაზრისით.
გრუნტთმცოდნეობა განიყოფება 3 ნაწილად: ზოგადი გრუნტთმცოდნეობა, რეგიონული გრუნტთმცოდნეობა და მოძღვრება გრუნტების ტექნიკური მელიორაციის შესახებ.
ლატერიტი
მინი|350პქ|ლატერიტი აფრიკაში. ლატერიტი (< ლათ. later – აგური) — ნოტიო ტროპიკული და სუბტროპიკლი ჰავის პირობებში ლატერიტიზაციის შედეგად წარმოქმნილი ალუმინისილიკატების გამოფიტვის ელუვიური პროდუქტი. ლატერიტი გამოფიტვის ქერქის გათბობის, ორგანული ნივთიერების სწრაფი დაჟანგვისა და Fe-ის ძნელად გატანის გამო წითელი ფერისაა. იგი ძირითადად შედგება კაოლინიტის, რკინის ჟანგის, ტიტანის ორჟანგის, ჯიბსიტის, მაგნეტიტისა და ჰალუაზიტისაგან. Fe-ის შემცველ ულტრაფუძე ქანებზე განვითარებულ ლატერიტებთანაა დაკავშირებული რკინის მადნები, Ni-საზე – ნიკლის სილიკატური მადნები (ზოგჯერ Cr-ისა და Co-ის მნიშვნელოვანი შემცველობით), ტუტე ქანების გამოფიტვასთან კი — ბოქსიტის ელუვიური საბადოები.
ალუმინსილიკატური ქანების ძლიერ და ხანგრძლივ გამოფიტვის პროცესს, რომელიც მიმდინარეობს ნოტიო ტროპიკული და სუბტროპიკული ჰავის პირობებში და რომელიც წარმოქმნის ლატერიტს ეწოდება ლატერიტიზაცია, რომელიც ქიმიზმის დამახასიათებელია ქანიდან ტუტების, ტუტემიწებისა და კაჟმიწის გამოტანა და გამოფიტვის ქერქში Al-ის, Fe-ის, და Ti-ის ჟანგების დაგროვება. ლატერიტიზაციის ინტენსივობა და გამოფიტვის ქერქის სისქე დამოკიდებულია დედაქანის შედგენილობაზე, ჰაერის ტემპერატურასა და ატმოსფერული ნალექების რაოდენობაზე, გრუნტის წყლების ვერტიკალური ფილტრაციის ზონის სისქეზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სედიმენტოლოგია კატეგორია:გამოფიტვა
კასრი (საქართველო)
კასრი — ისტორიული პუნქტი შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში. წყაროებში პირველად იხსენიება აღმოსავლეთ კახეთში (ჰერეთში) ერისმთავარ არჩილის მოღვაწეობასთან დაკავშირებით (VIII ს.). შემდგომში არჩილმა კასრი უბოძა ერთ-ერთ კლარჯ მთავარს. კასრის ეკლესია (ნანგრევები შემორჩენილია დაბა კახის (აზერბაიჯანი) ტერიტორიაზე) იხსენიება 1310 წელს. შესაძლებელია კასრი კახის უძველესი სახელწოდება იყოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთი
Lasioglossum cetti
Lasioglossum cetti — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1982 წელს.
სქოლიო
cetti
პეტრე გრუზინსკი (მხატვარი)
მინიატიურა|300პქ|„მთიელები სოფელს ტოვებენ“ (პეტრე გრუზინსკი) პეტრე ნიკოლოზის ძე გრუზინსკი (ბაგრატიონი, Пётр Николаевич Грузинский; დ. 1837 ― გ. 1892) — ეროვნებით ქართველი რუსეთში მოღვაწე ფერმწერი, ბატალისტი და ჟანრისტი. ცნობილი მისი ნახატების სერიით კავკასიის ომის სცენებით. შთამომავალი ბაგრატიონთა დინასტიის მუხრან-გრუზინსკის შტოს, რომელიც XVIII საუკუნეში რუსეთში გადასახლდა.
ბიოგრაფია
1851 წელს შევიდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1860 წელს სურათისათვის „ბოშათა ბანაკი“ დაიმსახურა მცირე ოქროს მედალი, ხოლო 1862 წელს სურათისათვის „ღუნიბის აღება“ — დიდი ოქროს მედალი. საზღვარგარეთ გაემგზავრა როგორც აკად. პენსიონერი. პარიზში დახატა სურათები „ზუავების პიკეტი საფრანგეთში მანევრებზე“ და „ბაზარი ფონტენბლოში“. 1864 წელს დაბრუნდა რუსეთში, რათა პარიზის მსოფლიო გამოფენისათვის შეკვეთილი სურათის („რუსის ჯარის მოახლოებისას მთიელები ტოვებენ აულს“) ესკიზები შეესრულებინა. 1872 წელს სამუდამოდ დაბრუნდა რუსეთში და იმავე წელს აღნიშნული სურათისათვის აკადემიკოსობა მიიღო. გრუზინსკის გვიანდელი (1891-მდე) ნამუშევრებია: „სცენა სოფლის ცხოვრებიდან“, „გასეირნება ქალაქგარეთ“ და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:რუსი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1837 კატეგორია:გარდაცვლილი 1892 კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ვისოკოპილია (დაბა)
ვისოკოპილია (Високопілля) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქში, ბერისლავის რაიონში. 2020 წლის ადმინისტრაციულ რეფორმამდე იყო ვისოკოპილიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ დასახლება ოკუპირებული იყო რუსეთის მიერ. 2022 წლის 4 სექტემბერს მძიმე ბრძოლის შედეგად უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა დაბაზე კონტროლი დაიბრუნეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის დაბები
მორსილა
thumb|250px|[[ბურგოსი|ბურგოსული მორსილა]] მორსილა (morcilla) — ესპანური სისხლიანი ძეხვი. არსებობს მორსილას დამზადების რამდენიმე რეგიონალური რეცეპტი. მათგან ყველაზე ცნობილია ბურგოსული მორსილა (morcilla de Burgos), რომელსაც ღორის სისხლისა და ხორცისაგან, ქონისგან, ხახვისგან და ბრინჯისგან ამზადებენ და მწვანე მორსილა (morcilla de verduras), სადაც ბრინჯის მაგივრად პრასს ამატებენ. კანარის კუნძულებზე ამზადებენ ტკბილ მორსილას (morcilla dulce) ჩამიჩის, ნუშისა და დარიჩინის დამატებით. მორსილა ასევე სხვა ესპანურენოვანი ქვეყნების სამზარეულოებშიც გვხვდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძეხვები კატეგორია:ესპანური სამზარეულო კატეგორია:კერძები სისხლისგან
ზემო აჩაბეთი
ზემო აჩაბეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში, ქურთის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1060 მეტრი, ცხინვალიდან 4 კილომეტრი.
ისტორია
1469 წლიდან სოფელ აჩაბეთში (დღევანდელი ზემო და ქვემო აჩაბეთი) იხსენიება მაჩაბლების რეზიდენცია, რომლებიც მეფის მოურავები იყვნენ და თითქმის მთელ ლიახვის ხეობას განაგებდნენ.
1922 წელს შევიდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში და 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლის 6 დეკემბრამდე — გორის რაიონში. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992–2008 წლებში აკონტროლებდა ქართული მხარე.
2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ზემო და ქვემო აჩაბეთი, 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ნასოფლარად იქცა. აჩაბეთი ჯერ დაიბომბა, შემდეგ ცეცხლში ჩაიწვა, ბოლოს კი, როგორც თვითმხილველები ყვებიან, სპეციალური ტექნიკით მთლიანად დაანგრიეს და მიწასთან გაასწორეს.
ღირსშესანიშნაობები
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებიდან აღსანიშნავია აჩაბეთის ციხე, წმინდა ესტატესა და წმინდა კვირიკეს ეკლესიები; ევსტათის ეკლესიიდან ერთ კილომეტრზე, თირის მონასტრისაკენ, გორაკზე, მდებარეობს აბოს წმინდა გიორგის სახელობის ძველი საყდრის ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:ქურთის თემის სოფლები კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ძიმუ
იმპერატორი ძიმუ ან ძინმუ — იაპონიის ლეგენდარული დამაარსებელი და პირველი იმპერატორი. ეპოს კოძიკის მეორე განყოფილების თანახმად, იგი დაიბადა 711 წლის 1 იანვარს ჩვენ წელთაღრიცხვამდე და გარდაიცვალა ძვ. წ. 585 წლის 11 მარტს. სინტოიზმში ძიმუ ითვლება მზის ღმერთის, ამატერასუ ომიკამის, შვილიშვილად. თვითონ ძიმუ ითვლება მნიშვნელობით მეორე ღვთაებად.
ძიმუს ქმედებებზე არსებული მოთხრობები ასახავენ იაპონური ტომების მიგრაციის პროცესებს, ტომთა კავშირის შექმნას. მეცნიერება ამ პროცესებს ჩვენი ერის დასაწყისით ათარიღებს. ლეგენდა მოგვითხრობს, რომ ძიმუ ჰიმუკიდან, კიუსუს კუნძულიდან, საიდანაც მისი წინაპრები ციდან ჩამოვიდნენ, ილაშქრა კუნძულ ჰონსიუზე. იმპერატორ ძიმუს ძვ. წ. 660 წელს გამეფებასთან დაკავშირებულია იაპონიის ყველაზე ცბობილი დღესასწაული – კიგენსეცუ, რომლის ზეიმი დაიწყეს 1872 წელს და ზეიმობდნენ 11 თებერვალს.
ძიმუს გამეფების 2600 წლის აღსანიშნავად 1940 წლის 27 სექტემბერს იაპონიამ ხელი მოაწერა გერმანიასთან და იტალიასთან სამთა პაქტს. ოფიციალური პროპაგანდა აქტიურად იყენებდა ძიმუს დევიზს – „მსფოლიოს რვა კუთხის შეგროვება ერთი სახურავის ქვეშ” (ჰაკ-კო იტი-უ). ეს დევიზი გამოიყენებოდა სხვა ქვეყნებზე აგრესიის იდეოლოგიური გამართლებისთვის.
დღესასწაული გაუქმდა ამერიკული ოკუპაციური ძალების ბრძანებით იაპონიის მეორე მსოფლიო ომში დამარცხების გამო. იგი აღადგინეს 1966 წელს, თუმცა სხვა სახელი დაარქვეს – კენკოკუ კინენბი – სახელმწიფოს შექმნის დღე.
სქოლიო
კატეგორია:დამფუძნებელი მონარქები კატეგორია:იაპონიის მითური იმპერატორები
ბგარდვანი
ბგარდვანი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი), მდინარე ხიფსთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 160 მ, გუდაუთიდან 13 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ჯირხვის თემის სოფლები
თურქული ვიკიპედია
თურქული ვიკიპედია (Türkçe Vikipedi) — ვიკიპედიის განყოფილება თურქულ ენაზე. გაეშვა 2002 წლის 5 დეკემბერს. საინტერესოა, რომ მეასე სტატია თურქულ ვიკიპედიაში შეიქმნა მხოლოდ 2004 წელს. 2006 წლის ნოემბერში თურქული ვიკიპედია იყო ნომინირებული, ხოლო 2007 წელს პრემია „ოქროს ობობას“ (Altın Örümcek) გამარჯვებული. დიდ ვიკიპედიებს შორის თურქულ ვიკიპედიას აქვს სიღრმის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელი.
2017 წლის 29 აპრილს თურქეთში ვიკიპედია დაბლოკეს. თურქეთის ინფორმაციისა და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების წარმომადგენლის განცხადებით — „ტექნიკური ანალიზისა და სამართლებრივი განხილვის შედეგად, ინტერნეტის მართვის შესახებ კანონის შესაბამისად, მიღებულ იქნა ადმინისტრაციული ზომა საიტთან დაკავშირებით“, რის შედეგადაც ვიკიპედია თურქეთში დაიბლოკა. კონკრეტული მიზეზები კი არ დასახელებულა.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ტეტიანა ჩორნოვოლი
ტეტიანა ჩორნოვოლი (Тетяна Чорновол; დ. 4 ივნისი, 1979) — უკრაინის უმაღლესი საბჭოს (რადის) მე-8 მოწვევის დეპუტატი, ჟურნალისტი და პოლიტიკური მოღვაწე.
განათლება და ჟურნალისტური საქმიანობა
ტეტიანა ჩორნოვოლმა კიევში 2001 წელს დაამთავრა ლინგვისტიკის და სამართლის საერთაშორისო ინსტიტუტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.
1996 წელს იგი შეუერთდა მემარჯვენე პარტია უნა-უნსოს, სამი წლის შემდეგ კი მისი პრეს-სპიკერი გახდა. ჩეჩნეთის მიმართ სოლიდარობის ფარგლებში ის სათავეში ჩაუდგა კიევში გახსნილ ჩეჩნეთის საინფორმაციო ცენტრს, აგრეთვე, მონაწილეობდა ჩეჩენი დევნილების სარეაბილიტაციო ცენტრში "თავისუფალი კავკასია".
პოლიტიკური კარიერა
ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ 2014 წლის მარტში ტეტიანა ჩორნოვოლი დაინიშნა მთავრობის წარმომადგენლად ანტიკორუფციული პოლიტიკის მიმართულებით, მაგრამ აგვისტოში იგი გადადგა იმ მოტივით, რომ კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის პოლიტიკური ნება ხელისუფლებას არ გააჩნდა. სექტემბერში მან მუშაობა დაიწყო შინაგან საქმეთა მინისტრ არსენ ავაკოვის მრჩევლად და მონაწილეობა მიიღო მარიუპოლის დაცვაში.
ტეტიანა ჩორნოვოლი 2014 წლის ნოემბერში რადის წევრი გახდა "სახალხო ფრონტის" სიით, რომელსაც სათავეში პრემიერ-მინისტრი არსენი იაცენიუკი ედგა. იგი მუშაობდა ეროვნული უსაფრთხოების და თავდაცვის კომიტეტში.
2019 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე ჩორნოვოლი კენჭს იყრიდა პეტრო პოროშენკოს პარტია "ევროპული სოლიდარობიდან", თუმცა გამსვლელ დეპუტატთა სიაში ვერ მოხვდა.
სამოქალაქო აქციების მოწყობა
უნა-უნსოს წევრების დაპატიმრების პროტესტის ნიშნად ტეტიანა ჩორნოვოლმა 2001 წელს თანამოაზრესთან ერთად რკინიგზის ლიანდაგზე თავი მიიჯაჭვა. იგი რადიკალური ბრძოლის მომხრე იყო, ამიტომ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკების დაწყების გამო პარტიას გაემიჯნა.
2012 წლის აგვისტოში რადამ მოიწონა კანონპროექტი სახელმწიფო ენის შესახებ, რომელიც ხელმოსაწერად პრეზიდენტს გადაეგზავნა. ჩორნოვოლმა იანუკოვიჩის რეზიდენციისკენ მიმავალ გზაზე კედელზე წარწერა დატოვა - იანუკოვიჩ, ენა შენი ვერდიქტია!
იგი მონაწილეობდა ხმაურიან აქციებში კიევში მიწების უკანონო დატაცების და ისტორიული არქიტექტურის განადგურების წინააღმდეგ. 1 დეკემბერს 2013 ჟურნალისტმა კიევის საქალაქო საბჭოს შენობის ფანჯრები ჩაამსხვრია და მომხრეებთან ერთად შიგნით შეაღწია. ეს ქმედება მან იმით გაამართლა, რომ სიცივეში მყოფ პროტესტის მონაწილეებს შენობაში გათბობა ესაჭიროებოდათ.
იგი პირადად ისროდა კვერცხებს, ასევე წერდა წარწერებს პრორუსული პოლიტიკური მოღვაწის ვიქტორ მედვედჩუკის სახლის კედელზე.
ბრძოლა მრავალ დაბრკოლებას აწყდებოდა. ტეტიანა ჩორნოვილის სტატიის გამოქვეყნების შემდგომ ცნობილმა ოლიგარქმა რინატ ახმეტოვმა ლონდონის სასამართლოში იჩივლა საქმიანი რეპუტაციის შემლახველი ყალბი ინფორმაციის გავრცელების გამო. კიევში მილიციისადმი დაუმორჩილებლობის გამო ჟურნალისტი 130 გრივნით (4 ევრო) დაჯარიმდა, ხოლო ხულიგნობის გამო - 113 გრივნით.
ჩორნოვოლი ფიზიკური ძალადობის ობიექტიც გახდა. 2013 წლის 25 დეკემბერს მომხდარი ჯგუფური თავდასხმის შედეგად იგი საავადმყოფოში მოათავსეს ცხვირის მოტეხილობით, ტვინის შერყევით და მრავლობითი დაჟეჟილობით.
მაიდანი
ტეტიანა ჩორნოვოლი ცნობილი იყო, როგორც მეამბოხე სულის მქონე, ენერგიული, შეუპოვარი და უკომპრომისო მებრძოლი, ამიტომ აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ბოლო დროის ყველა ძირითად პოლიტიკურ აქციაში. თავისი რადიკალური შეხედულებების გამო იგი 2013-14 წლების იმ მასობრივი სახალხო გამოსვლების ერთ-ერთი ლიდერი გახდა, რომელმაც სამი თვის შემდეგ ვიქტორ იანუკოვიჩის ხელისუფლება შეიწირა.
საგამოძიებო ორგანოებმა 2020 წლის 15 დეკემბერს ჩორნოვოლს ბრალდება წაუყენეს განზრახ მკვლელობის მუხლით. მისი ორგანიზებით, 2014 წლის 18 თებერვალს პოლიტიკურმა აქტივისტებმა იერიში მიიტანეს მმართველი "რეგიონების პარტიის" ერთ-ერთ ოფისზე და მას ცეცხლი წაუკიდეს. ერთი ადამიანი დაიღუპა. სასამართლოში ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში ექს-დეპუტატს უვადო პატიმრობა ემუქრება.
რუსეთის მიმართ დამოკიდებულება
2018 წელს რუსეთის ფედერაციამ შემოიღო სანქციები უკრაინის 127 სახალხო დეპუტატის, მათ შორის ტეტიანა ჩორნოვოლის წინააღმდეგ.
ოჯახური მდგომარეობა
ჩორნოვოლის მეუღლე მიკოლა ბერეზოვოი თავდაპირველად უნა-უნსოს აქტივისტი იყო. 2012 წელს იგი ვიტალი კლიჩკოს პარტია "უდარში" გაწევრიანდა, ხოლო დონბასის ომის დაწყების შემდეგ ბატალიონ "აზოვის" მებრძოლი გახდა. დაიღუპა 2014 წლის 10 აგვისტოს ილოვაისკის მიდამოებში. პრეზიდენტ პოროშენკოს ბრძანებულებით, სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა "ორდენი მამაცობისთვის".
წყვილს ორი შვილი შეეძინა.
ფილმოგრაფია
ტეტიანა ჩორნოვოლი გახდა მარკ ჯონათან ჰარისის და ოლეს სანინის დოკუმენტური ფილმის Breaking Point: The War for Democracy in Ukraine მთავარი მოქმედი პირი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:უკრაინელი ჟურნალისტები კატეგორია:უკრაინის მე-8 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
ტრიმურტი
right|300პქ|მინი|ტრიმუტის გამოსახულება ჰოისალესვარას ტაძარზე thumb|300px|ტრიმურტი thumb|right|300px|ტრიმურტი ტრიმურტი (სანსკ. त्रिमूर्ति trimurti „სამი სახე“) — სამი ღმერთის-ბრაჰმას, ვიშნუს და შივას (იგივე რუდრას) ერთიანობა, ერთება ტრიმურტი არის ერთი და იმავე ღვთაების სამი გამოვლინება, სამი სხვადასხვა ფორმა, სამი გვამი. მაჰაბჰარატას დამატებაში-გარივანშაში ვკითხულობთ: „ის, ვინც არის ვიშნუ, არის იმავდროულად შივა; ის, ვინც არის შივა, არის ბრაჰმა. არსებით ერთია, მაგრამ სამი ღმერთია: შივა, ვიშნუ, ბრაჰმა.“ ტრიმურტი აერთიანებს სამ კოსმიურ პრინციპს-შემოქმედებას, ნგრევას და შენარჩუნებას. შემოქმედია ბრაჰმა, დამანგრეველი-შივა, ხოლო მცველი ანუ შემნარჩუნებელი-ვიშნუ. სამივე არსებობს ერთ ღვთაებაში და თითოეული სამებაში. ტრიმურტს გამოსახავენ სამთავიან არსებად: შუაში ბრაჰმა, მარჯვნივ ვიშნუ და მარცხნივ შივა.
საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში (2011)
საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში, 2011 წლის მაისში — საქართველოს ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების მიერ ორგანიზებული, საპროტესტო გამოსვლები თბილისსა და ბათუმში, საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის გადადგომის მოთხოვნით. აქციებს ძირთადად მიტინგის სახე ჰქონდათ და მიმდინარეობდა 21 მაისიდან 26 მაისის ჩათვლით, თბილისში სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან მის დარბევამდე. 26 მაისის აქციის დაშლისას დაიღუპა 2 ადამიანი.
ტრიმურტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:ღმერთის სახელები კატეგორია:სამსახოვანი ღმერთები
საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში (2011)
წინაპირობები
არასაპარლამენტო ოპოზიციური პარტიების ნაწილი 2010 წლის 30 მაისის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებს გაემიჯნა, ვადამდელ საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნების მისაღწევად კოორდინირებული მოქმედებებისკენ მოუწოდა დანარჩენებს. მათ შორის იყვნენ: დემოკრატიული მოძრაობა — ერთიანი საქართველო, ეროვნული ფორუმი. არჩევნებს ბოიკოტი გამოუცხადა საქართველოს ლეიბორისტული პარტიამ. საარჩევნო ბლოკის „ალიანსი საქართველოსთვის“ განცხადებით, არჩევნების ბოიკოტირებამ „ნიჰილიზმი“ გააღვივა ამომრჩევლებში, რამაც განაპირობა მათი პასიურობა.
არჩევნების შემდეგ, რომელშიც უმრავლესობით ერთიანი ნაციონალურმა მოძრაობამ და მისმა კანდიდატებმა გაიმარჯვეს, აქტიური კონსულტაციები გაიმართა ოპოზიური პარტიების ნაწილს შორის. მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის მაშინდელმა ლიდერმა ზურაბ ნოღაიდელმა და მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის ლიდერმა  ირაკლი ოქრუაშვილმა ოპოზიციური ძალებს "გაერთიანებისკენ“ მოუწოდეს.  მეორე მხრივ, ოპოზიციურად განწყობილი საზოგადოების ნაწილის მიერ სექტემბერში შეიქმნა საინიციატივო ჯგუფი, რომელმაც ე. წ. „წარმომადგენლობითი სახალხო კრების“ ფორმირება დაიწყო, როგორც „საქართველოს მოსახლეობის ნების გამომხატველი უზენაესი ორგანოსი“, რომლის მიზნადაც არსებული ხელისუფლების შეცვლა დასახეს ვადამდელი დემოკრატიული და სამართლიანი საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნების გზით. ამ იდეას აქტიურად დაუჭირა მხარი დემოკრატიული მოძრაობა — ერთიანი საქართველოს ლიდერმა ნინო ბურჯანაძემ. საინიციატივო ჯგუფმა „სახალხო კრების“ თარიღად 25 ნოემბერი დაასახელა. იმავდროულად, მოძრაობა ერთიანი საქართველოსთვის ლიდერის ირაკლი ოქრუაშვილის ინიციატივით გრძელდებოდა კონსულტაციები ახალი ოპოზიციური გაერთიანების შესაქმნელად , რომლის შედეგადაც ოქტომბერში დაფუძნდა ახალი პოლიტიკური გაერთიანება ქართული პარტია.
2010 წლის ნოემბერში, „სახალხო კრებას“ შეუერთდნენ: ბლოკი „ეროვნული საბჭო“, ეროვნული ფორუმი და ქალთა პარტია.
სქოლიო
კატეგორია:საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში
აიშე სეითმურატოვა
აიშე სეითმურატოვა (ყირიმ.  Ayşe Seitmuratova  ;დ. 1937 წლის 11 თებერვალი, აჯი-ელი, მაიაკ-სალინსკის ოლქი, ყირიმის ასსრ, რსფსრ, სსრკ ) — საბჭოთა დისიდენტი, ჟურნალისტი, ისტორიკოსი და ყირიმელი თათრების ეროვნული მოძრაობის ვეტერანი — ერთადერთი ქალი, რომელიც მონაწილეობდა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობაში. საბჭოთა ხელისუფლებამ ორჯერ დააპატიმრა და გაასამართლა. 1978 წელს ემიგრაციაში წავიდა შეერთებულ შტატებში, სადაც მიიწვიეს თანამშრომლობისთვის რადიოსადგურებთან Radio Liberty, BBC, Deutsche Welle და Voice of America.
ყირიმში დაბრუნებისთანავე დაიწყო საქველმოქმედო საქმიანობა. ეხმარება ყირიმელ თათრებს ნახევარკუნძულზე დასახლებაში.
ბავშვობა და ახალგაზრდობა
დაიბადა 1937 წლის 11 თებერვალს ყირიმის ასსრ მაიაკ-სალინსკის აჯი-ელი (დერჟავინო) ოლქში, ყირიმელი თათრების ოჯახში ნაიმე (ქალიშვილობის გვარი ჯემილევი ) და სეითმურატ ბურსეიტოვსის ხუთშვილიან ოჯახში. დედა გაიზარდა ქერჩის ნახევარკუნძულზე მდებარე სოფელ სარაიმინში მდიდარ ოჯახში. მამის მშობლიური სოფელი იყო აჯი-ელი. 1941 წლის 1 ოქტომბერს სეითმურატი ფრონტზე გაიწვიეს (მოგვიანებით დაიღუპა ), ხოლო 1942 წლის თებერვალში ბურსეიტოვებს შეეძინათ კიდევ ერთი ქალიშვილი ფატმე. 1944 წლის 18 მაისს აიშა შვიდი წლის ასაკში დეპორტირებული იქნა ყირიმიდან დედასთან, ხუთ უმცროს ძმასთან და დასთან ერთად.
ოჯახი უზბეკეთის სსრ სამარყანდის რაიონის ხათირჩის ოლქის ზირაბულაკის სადგურში გადაიყვანეს და ფარდულებში შეასახლეს. 1946 წელს აიშემ სწავლა დაიწყო სკოლაში. რამდენიმე წლის შემდეგ, დედას ჰიპერტენზია განუვითარდა, რის გამოც სამარყანდთან ახლოს დასახლდნენ. 1957 წელს აიშა სეითმურატოვა ჩაირიცხა სამარყანდის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.
უნივერსიტეტის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ აიშა  სკოლაში გაანაწილეს,  სადაც მუშაობდა ორი წლის განმავლობაში. 1964 წელს აიღო დიპლომი.და მომდევნო წელს  გაემგზავრა მოსკოვში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში ჩაბარების მიზნით. მან ჩააბარა გამოცდები. მიიღო შეფასება "შესანიშნავი" და "კარგი", მაგრამ  უარი უთხრეს ასპირანტურაში მიღებაზე იმ მიზეზით, რომ   ასეთი შეფასებებით შეძლებდა უზბეკეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტში ჩაბარებას. აიშა წავიდა ტაშკენტში, სადაც ასევე უარით გაისტუმრეს და აუხსნეს, რომ მათ ჰყავდათ "საკუთარი კადრები". ამის შემდეგ სეითმურატოვა იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო სამარყანდში, დაიწყო მუშაობა სკოლაში ისტორიის მასწავლებლად, პარალელურად ასწავლიდა უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.
მონაწილეობა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობაში
აიშე 1964 წელს შეუერთდა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობას და  სამარყანდის რეგიონის საინიციატივო ჯგუფს, მოგვიანებით კი სსრკ-ს აქტივისტებს. აიშე რამდენჯერმე ეწვია მოსკოვს, როგორც ყირიმელი თათრების წარმომადგენელი, მონაწილეობდა, სხვა საკითხებთან ერთად, პარტიულ ნომენკლატურასთან შეხვედრებში. ამგვარად, 1965 წლის ზაფხულში ყირიმელი თათრების წარმომადგენლები შეხვდნენ სსკპ ცენტრალური კომიტეტის ხელმძღვანელს სტროგანოვს. სტროგანოვის კითხვაზე, თუ კონკრეტულად ვინ შეურაცხყოფდა ყირიმელ თათრებს, აიშე სეითმურატოვამ განაცხადა:
1966 წლის ოქტომბერში ეროვნულ მოძრაობაში მონაწილეობისთვის სეითმურატოვა დააპატიმრეს და მოსკოვის ლეფორტოვოს ციხის წინასწარი დაკავების იზოლატორში მოათავსეს. 1967 წლის მაისში გაიმართა დახურული სასამართლო პროცესი, რომელმაც საქმე განიხილა რსფსრ სისხლის სამართლის კოდექსის 74-ე მუხლით "რასობრივი და ეთნიკური სიძულვილის წაქეზებისთვის". მასთან ერთად საქმეში მონაწილეობდნენ ჟურნალისტი ტიმურ დაგჯი და ტაშკენტის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტის სტუდენტი სერვერ შამრატოვი. ყირიმელი თათრების გამოსვლების წყალობით, მათი წარმომადგენლების დასაცავად, სამივე დაკავებული გაათავისუფლეს სამ წლიანი გამოსაცდელი ვადით , სხვა წყაროების თანახმად, სასამართლო პროცესი იყო სწრაფი და ფარული. შედეგად, აიშე სეიტმურატოვამ მიიღო ორწლიანი გამოსაცდელი ვადა.
1967 წლის ზაფხულში სეითმურატოვა, ყირიმელი თათრების სხვა წარმომადგენლებთან ერთად, კვლავ მოხვდა მიღებაზე კრემლში. გარდა ამისა, მან ასევე მიიღო მონაწილეობა ყირიმელი თათრების სამიზდატის მასალების გამოცემაში, წერდა წერილებს, მიმართავდა საბჭოთა ხელმძღვანელობას და ავრცელებდა მასალებს ყირიმელი თათრების მოძრაობის შესახებ უფლებადამცველ ორგანიზაციებს შორის.
თელეთის ქედი
მინიატიურა|ქედის ხედი ჩრდილოეთიდან|300px თელეთის ქედი — თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთი შტოქედი. აღმოსავლეთით მტკვრის ხეობამდე ეშვება, სამხრეთიდან საზღვრავს თბილისის ქვაბულს. ქედს განედური მიმართულება აქვს და გადაჭიმულია 13-14 კმ-ზე. აგებულია შუაეოცენური ვულკანოგენური ქანებით. დაბალმთიანია (1100 მ-მდე ). აქვს მოსწორებული თხემი და მშრალი ხევებით დანაწევრებული კალთები. შემოსილია უმეტესად ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით. კალთების ქვემო ნაწილში ხელოვნურადაა გაშენებული ტყეები, მ. შ. ფიჭვნარი. თელეთის ქედზეა მწვერვალი შავნაბადა. ქედის დასავლეთ თხემურ ნაწილში მდებარეობს სოფ. ტაბახმელა, სამხრეთ კალთაზე — სოფლები ახალწყარო, ზემო თელეთი, მუხრან-თელეთი, ქვემო თელეთი და წალასყური.
აიშე სეითმურატოვა
მონაწილეობა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობაში
1967 წლის შემოდგომაზე სეითმურატოვამ კიდევ ერთხელ ჩააბარა ასპირანტურის გამოცდები სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტში და საბოლოოდ მოეწყო, მაგრამ იქიდან მისი დოკუმენტები გადაამისამართეს უზბეკეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიაში. ასპირანტურაში სწავლასთან ერთად, მონაწილეობდა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობაში, ამიტომ 1971 წლის ივნისში, დისერტაციის დაცვამდე რამდენიმე თვით ადრე, ხელისუფლებამ იგი კვლავ დააპატიმრეს. აიშე სეითმურატოვა გაასამართლეს უზბეკეთის სსრ სისხლის სამართლის კოდექსის 191-ე მუხლით და რსფსრ სისხლის სამართლის კოდექსის 190-1 მუხლით („საბჭოთა სახელმწიფოსა და სოციალური სისტემის დისკრედიტაციის განზრახ ცრუ ფაბრიკაციების გავრცელება“) და მიესაჯა 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა. . სასჯელი მოიხადა  მორდოვის ბანაკებში ბარაშევოსა და იავასში. 1974 წელს გაათავისუფლეს. ჩამოართვეს სამეცნიერო და სასწავლო საქმიანობის საშუალება. გათავისუფლების შემდეგ განაგრძო მოღვაწეობა ეროვნულ მოძრაობაში. 1978 წელს, ეჭვობდა, რომ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მისი ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში მოთავსების შესახებ, სეითმურატოვამ მიმართა ხელისუფლებას და განაცხადა :
მხოლოდ აკადემიკოს სახაროვისა და საერთაშორისო უფლებადამცველების მხრიდან შექმნილი მდგომარეობის მიმართ ყურადღების გამოჩენამ შესაძლებელი გახადა იძულებითი მკურნალობის თავიდან აცილება.
თელეთის ქედი
სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქედები
აიშე სეითმურატოვა
მონაწილეობა ყირიმელი თათრების ეროვნულ მოძრაობაში
სსრკ-ში დევნამ და სწავლის გაგრძელების სურვილმა აიძულა სეითმურატოვა 1978 წელს მოეთხოვა ქვეყნის დატოვების ნებართვა. მან ასევე მოითხოვა პოლიტიკური თავშესაფარი შეერთებულ შტატებში, რაზეც დადებითი პასუხი მიიღო. სსრკ კგბ-ს თავმჯდომარის ანდროპოვისადმი მიძღვნილ განცხადებაში აქტივისტი წერდა: „სიკვდილი მიხსნის საბჭოთა ქვეყანაში ყოველგვარი დევნისგან“. 1978 წლის 23 ივნისს, სეითმურატოვას განცხადებამდე ცოტა ხნით ადრე, მუსა მამუტმა მოაწყო თვითდაწვის აქტი ყირიმში ხელისუფლების დისკრიმინაციული პოლიტიკის წინააღმდეგ პროტესტის ნიშნად,  რომელიც არ აძლევდა ყირიმელ თათრებს სამშობლოში ყირიმში დასახლების საშუალებას. საბჭოთა ხელისუფლებამ, მსოფლიო საზოგადოების რეაქციის შიშით, განცხადების შეტანიდან ორი დღის შემდეგ სეითმურატოვას მიეცა ემიგრაციაში წასვლის უფლება. ამ საკითხზე გარკვეული გავლენა იქონია აშშ-ს სენატორის იაკობ ჯავიტსის პეტიციამ საბჭოთა ხელმძღვანელობისადმი.
მუშაობა დასავლურ რადიოსადგურებში
1978 წლის ნოემბერში აიშე სეითმურატოვა ებრაული კვოტის ფარგლებში ემიგრაციაში გაემგზავრა ვენაში (რომელშიც ელენა ბონერი დაეხმარა) და 1979 წლის 25 იანვარს ჩავიდა ნიუ-იორკში, სადაც მას დახვდნენ პიოტრ გრიგორიევიჩ გრიგორენკო და მისი მეუღლე ზინაიდა მიხაილოვნა.
აიშა სეითმურატოვას ბრძოლის ახალი ეტაპი ყირიმელი თათრების ეროვნული და სამოქალაქო უფლებებისთვის აშშ-ში დაიწყო. ნიუ-იორკში დასახლების შემდეგ. იგი რადიო „ამერიკის ხმის“ კორესპონდენტი გახდა, სადაც მასპინძლობდა გადაცემებს რუსულ, უზბეკურ და აზერბაიჯანულ ენებზე ყირიმელი თათრების ეროვნულ საკითხზე. ასევე გამოდიოდა  თავისუფლების, BBC-სა და Deutsche Welle-ს  რადიოგადაცემებში. აიშე სეითმურატოვამ წამოჭრა ისტორიის, კულტურის, ენისა და ყირიმელი თათარი ხალხის ამჟამინდელი ვითარების პრობლემები. მისი ზოგიერთი გადაცემის სათაურები: "სსრკ ხალხთა ეროვნული ენების შესახებ (ყირიმელი თათრების ენის მაგალითზე)", "ყირიმული თათრული მწერლობის აღმოფხვრა", "ყირიმელი თათრების ინტელიგენციის განადგურება". (1917-1940)“, „დოკუმენტები ყირიმელი თათრების რუსიფიკაციისა და ასიმილაციის პოლიტიკის შესახებ“.
მონაწილეობა საერთაშორისო კონფერენციებსა და შეხვედრებში
რადიოსადგურებში საქმიანობის გარდა, სეითმურატოვა ასევე მონაწილეობდა ადამიანის უფლებების დაცვასთან დაკავშირებულ ბევრ საერთაშორისო კონფერენციაში, რომელიც ჩატარდა ვაშინგტონში, ოტავაში, მონრეალში, ლონდონში, სტოკჰოლმში, ოსლოში, ანკარაში, სტამბულსა და რომში.
ყირიმელი თათრების პრობლემების ინფორმირების მიზნით, სეითმურატოვამ მონაწილეობა მიიღო ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ სამ მუსლიმურ საერთაშორისო კონფერენციაში, რომელიც ჩატარდა ლონდონში 1980 წელს, პარიზში (1980 წლის დეკემბერი) და კუალა ლუმპურში (1981 წლის ნოემბერი-დეკემბერი). კუალა ლუმპურში გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც ეძღვნებოდა ისლამის 15 წლის იუბილეს, აიშე სეითმურატოვა ყირიმელი თათრების ეროვნული სამოსით საუბრობდა. ის მონაწილეებს შორის ერთადერთი ქალი იყო. სეითმურატოვამ ასევე ისაუბრა ყირიმელი თათრების პრობლემებზე ჰელსინკში საბოლოო აქტის კონფერენციაზე.
1980 წლის ნოემბერში სეითმურატოვა მიიწვიეს ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის კონფერენციის (CSCE) წევრი ქვეყნების წარმომადგენლების მადრიდის შეხვედრაზე. მადრიდის კონფერენციაზე გამოსვლისას, როგორც ყირიმელი თათრების უფლებამოსილი წარმომადგენელი დასავლეთში, მან მიმართა ჰელსინკის შეთანხმების საბოლოო აქტის მონაწილეებს თხოვნით, მხარდაჭერა გამოეხატათ ყირიმელი თათრების  სამშობლოში, ყირიმში დაბრუნების საკითხთან დაკავშირებით და  ყირიმელი თათრების ეროვნული მოძრაობის მსჯავრდებული წევრების დასაცავად, რომელთა შორის იყვნენ: მუსტაფა ჯემილევი, სეიდამეთ მემეტოვი, ელდარ შაბანოვა, მამედი ჩობანოვი, რეშატ ჯემილევი, როლან კადიევი და სხვები.
1986 წლის ნოემბერში იგი მიიწვიეს ვენაში ევროპაში უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის კონფერენციის წევრი ქვეყნების წარმომადგენელთა კონფერენციაზე დასასწრებად; მან მოამზადა ბროშურა ინგლისურ ენაზე, რომელიც ეძღვნებოდა მუსტაფა ჯემილევის დაცვას, რომელიც იმ დროს მაგადანის ციხეში იყო. ბროშურა, რომელშიც შედიოდა ჯემილევის შესახებ სხვადასხვა ფაქტები და ფოტოდოკუმენტები, აგრეთვე მოწოდება მისი გათავისუფლების ხელშეწყობისთვის, გავრცელდა კონფერენციაში მონაწილე ოცდათხუთმეტივე სახელმწიფოს საგარეო საქმეთა მინისტრებს შორის,  ითვლება, რომ ვენის კონფერენციამ დაიწყო სსრკ პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება. კონფერენციის შემდეგ, CPSU ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის ბრძანებით ,ანდრეი სახაროვი დააბრუნეს გადასახლებიდან მოსკოვში, ასევე გაათავისუფლეს ბანაკიდან მ. ჯემილევი.
გამოსვლები დასავლეთის ქვეყნების პარლამენტებში. შეხვედრები ქვეყნის ლიდერებთან
აიშე სეითმურატოვამ წარმოადგინა პრეზენტაციები ყირიმელი თათრების საკითხზე დასავლეთის მრავალი ქვეყნის პარლამენტებში, მათ შორის აშშ-ის კონგრესში. ამ გამოსვლების შემდეგ მიიღო დაპირებები ყირიმელი თათრების დახმარებაზე სხვადასხვა ქვეყნის მთავრობებისგან. იტალიაში ვიზიტის დროს, მიხეილ გორბაჩოვის ამ ქვეყანაში ვიზიტამდე ცოტა ხნით ადრე, სეითმურატოვამ მოახერხა იტალიელი სენატორების მხარდაჭერის მოპოვება, რომლებმაც დიდი ყურადღება დაუთმეს ყირიმელი თათრების პრობლემებს, კანადელმა სენატორმა პოლ იუზიკმა სეითმურატოვასთან შეხვედრა დაასრულა ჟურნალისტებთან მიმართვით: „გთხოვთ, იყვიროთ მთელ მსოფლიოში, რომ ამ ხალხს გადარჩენა სჭირდება“.
საერთაშორისო ორგანიზაციებში მონაწილეობა. გამოსვლები მედიაში
სეითმურატოვა ასევე მონაწილეობდა ისეთი საერთაშორისო საზოგადოებრივი ორგანიზაციების საქმიანობაში, როგორიცაა Amnesty International, ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ფედერაცია, ამერიკული ჰელსინკის ჯგუფი, დემოკრატიის ცენტრი სსრკ-ში და სხვა. 1986 წელს მან ორგანიზება გაუწია "კომიტეტებს მუსტაფა ჯემილევის დასაცავად" 12 ქვეყანაში. აქტიურად უჭერდა მხარს იური ოსმანოვის, რეშატ აბლაევის, სინავერ კადიროვის და ყირიმელი თათრების ეროვნული მოძრაობის სხვა წევრების გათავისუფლებას. .
ყირიმელი თათრების პრობლემის შესახებ მსოფლიო საზოგადოების ინფორმირებისთვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა აიშა სეითმურატოვას გამოსვლებსა და სტატიებს მსოფლიო მედიაში. ზოგიერთი მათგანი გამოქვეყნებულია სხვადასხვა ენაზე პუბლიკაციებში, როგორიცაა Kontinent, Le Nouvel Espoir, The Journal Rabitat Al-Alam Al-Islami, New Russian Word და სხვები. გარდა ამისა, მან ასევე წამოჭრა კომუნისტური რეჟიმის მიერ ჩაგრული სხვა ერების საკითხი.ჟურნალ RCDA- ში მან გამოაქვეყნა სტატია სათაურით "გენოციდი ბულგარულად", რომელიც ეძღვნებოდა ბულგარეთის თურქულ - მაჰმადიანი მოსახლეობის იძულებით ბულგარიზაციას. მისი სტატიები შეტანილია კოლუმბიის, ჰარვარდისა და სხვა უნივერსიტეტების მიერ გამოცემულ კრებულებში
ყირიმში დაბრუნება და საქმიანობის გაგრძელება
ყირიმში დაბრუნების შემდეგ სეითმურატოვას არ დატოვებია სამსახური და დაკავდა ყირიმელი თათრების მოწყობის საკითხებით. ის არ შეუერთდა ყირიმელი თათრების ეროვნული მოძრაობის უფრო რადიკალური ფრთის კურსს  - OKND, მუსტაფა ჯემილევის ხელმძღვანელობით, რამაც გამოიწვია კონფრონტაცია   მკვეთრი ურთიერთბრალდებებით. 1991 წელს მოწვეული ყირიმელი თათრების კურულტაის მეორე ყრილობამდე, რომელიც აყალიბებდა ყირიმელი თათრების მეჯლისს აიშე სეითმურატოვა სასწრაფოდ გაფრინდა აშშ-დან ყირიმში თავისი უკმაყოფილების გამოსახატავად. იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ ჯემილევმა კურულტაიში მიიჭვია SS და SD- ს უცხოელი თანამშრომლები. .
1992-1993 წლებში სეითმურატოვა დახმარებას უწევდა ქალებსა და ბავშვებს. ურიგებდა ტანსაცმელს. 1996 წელს, ნიუ-იორკისა და სტამბულის გავლით, მან სამედიცინო ცენტრში ჩაიტანა აღჭურვილობა, რომლის ღირებულება სულ 12 ათასი დოლარს შეადგენდა. 1997 წელს გამოიცა მისი ბროშურა სახელწოდებით "ყირიმელი თათრების ეროვნული მოძრაობა". სეითმურატოვამ დააარსა "მერხამეტ ევის" საქველმოქმედო ფონდი ( "სიკეთის სახლი" ) ყირიმელი თათრებისთვის ჰუმანიტარული დახმარების გაწევის მიზნით. დამოუკიდებლად ააშენა პანსიონი მარტოხელა მოხუცებისთვის "ქართლარ ევი" ( „მოხუცების სახლი“ ), რომელიც გაიხსნა 2001 წელს.
2007 წლის 22 თებერვალს უკრაინის მაშინდელმა პრეზიდენტმა ვიქტორ იუშჩენკომ სიმფეროპოლში პირადად გადასცა აიშა სეითმურატოვას I ხარისხის ორდენი "გამბედაობისთვის"
2008 წელს აიშე სეითმურატოვა გამოვიდა კიევში სიტყვით, სადაც  მკვეთრად გააკრიტიკა უკრაინის ხელისუფლება. მან ქვეყნის ხელმძღვანელობა დაადანაშაულა ყირიმელი თათრების პრობლემების გადაჭრის სურვილის არქონაში;.
2014 წლის მარტში რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიის შემდეგ, აიშე სეითმურატოვამ განცხადებით მიმართა რუსეთის მუფთს : ”ყირიმელი თათრების მომავალი სახელმწიფოებრიობა უკრაინელ ხალხთან ერთად უნდა აშენდეს, მხოლოდ უკრაინასთან ერთად მივაღწევთ წარმატებას”. მან დაგმო რუსეთის ქმედებები ყირიმში.
2014 წლის მაისში სიტყვით გამოვიდა სიმფეროპოლში ყირიმელი თათრების დეპორტაციის დაწყების სამოცდაათი წლისთავისადმი მიძღვნილ მიტინგზე. სეითმურატოვა დღემდე საქველმოქმედო საქმიანობითაა დაკავებული და ყირიმელ თათრებს ყირიმში მოწყობასა და ცხოვრებაში ეხმარება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:რეპრესირებულები კატეგორია:საბჭოთა დისიდენტები კატეგორია:საბჭოთა ისტორიკოსები კატეგორია:უკრაინელი ისტორიკოსები
დოდო აბაშიძე
დავით (დოდო) ივანეს ძე აბაშიძე (დ. 1 მაისი, 1924, ტფილისი — გ. 26 იანვარი, 1990, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1967).
ბიოგრაფია
დაიბადა მსახიობ ივანე აბაშიძისა და ნინო ანდრონიკაშვილის (ნატო ვაჩნაძის და) ოჯახში. ივანე აბაშიძე 1937 წელს დახვრიტეს. დაამთავრა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი (1949) და ჩაირიცხა რუსთაველის თეატრის დასში. განასახიერა გოდუნის (ბორის ლავრენიოვის „რღვევა“), გიორგის ( ილია ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივი“), როლერის ( ფრიდრიხ შილერის  „ყაჩაღები“) და სხვა როლები.
1956 წლიდან მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. შექმნა ბიჭიკოს („ჭრიჭინა“, 1954), აბდუშაჰილის („ბაში-აჩუკი“, 1956), დღვირის („თეთრი ქარავანი“, 1963), ალუდას („ხევსურული ბალადა“, 1965), ომარის („მაცი ხვიტია“, 1966), სოსანას („დიდი მწვანე ველი“, 1967), ალექსანდრეს („სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“, 1969. პრემია მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის, მინსკის საკავშირო კინოფესტივალი, 1970), მამამზე ერისთავის („დიდოსტატის მარჯვენა“, 1970), პოლიციის პრისტავის („ვერის უბნის მელოდიები“, 1973), ვარლამის („რაჭა, ჩემი სიყვარული“, 1977), სეთურის („დათა თუთაშხია“, 1977), გიორგის („ფესვები“, 1987) და სხვა სახეები.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები კატეგორია:ქართველი რეჟისორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები დოდო კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
1526
თარიღი უცნობია
*
სილიბაური
სილიბაური — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, მერისის თემში (სოფლები: გარეტყე, გუნდაური, ინაშარიძეები, მერისი, ნამონასტრევი, სილიბაური, სიხალიძეები). მდებარეობს მდინარე მერისის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 490 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 117 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
14 ოქტომბერი
14 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 287-ე დღე (ნაკიან წლებში – 288-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 78 დღე.
ამ დღეს დაბადებულნი
100px|right
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1014
დომინიკელთა რესპუბლიკა 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკელთა რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თელეთობა
თელეთობა — ქრისტიანული დღესასწაული, რომელიც იმართებოდა თბილისის მახლობლად, სოფ. თელეთში, წმინდა გიორგის ეკლესიის კარზე ამაღლების დღეს. აქ შესაწირავითა და ღამის თევით მოდიოდნენ თელეთელები და კახეთიდან ჩამოსული მლოცველები, აგრეთვე თბილისელი და ახლომახლო რაიონების სომხები. თელეთობა თავისი საწყისებით დაკავშირებულია წინაქრისტიანული ხანის დღეობასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
Pleurotomella granuliapicata
Pleurotomella granuliapicata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პინილი
პინილი (ოფიციალურად პინილის მუნიციპალიტეტი; ილოკ: li ti Pinili) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 626 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
მარინა ვლადი
მარინა ვლადი (Marina Vlady; ეკატერინა მარინა ვლადიმიროვნა პოლიაკოვა-ბაიდაროვა; დ. 10 მაისი, 1938, კლიჩი-ლა-გარენი, საფრანგეთი) — რუსული წარმოშობის ფრანგი მსახიობი და მომღერალი.
ბიოგრაფია
ეკატერინა მარინა ვლადიმიროვნა პოლიაკოვა-ბაიდაროვა დაიბადა 1938 წლის 10 მაისს, პარიზის მახლობლად, კლიში-ლა-გარენის კომუნაში. მისი მამა იყო საოპერო მომღერალი ვლადიმერ პოლიაკოვი, რომელმაც დატოვა რუსეთი პირველი მსოფლიო ომის დროს, ხოლო დედა იყო ბალერინა მილიცა ენვალდი, რომელიც 1919 წელს საფრანგეთში გადავიდა საცხოვრებლად. მარინა ოჯახში ოთხი ქალიშვილიდან უმცროსი იყო.
დების მსგავსად, მარინაც გატაცებული იყო ხელოვნებით. თერთმეტი წლის ასაკში  ერთ-ერთ დასთან ერთად ითამაშა იტალიურ ფილმში „ზაფხულის ჭექა-ქუხილი“. მოგვიანებით, დებმა ჩამოაყალიბეს ტრიო „დები პოლიკოვები“, ასრულებდნენ  რუსულ ხალხური სიმღერებს. ითამაშეს ჩეხოვის „სამ დაში“, პარიზის ებერტოს თეატრში. მამის გარდაცვალების შემდეგ მარინამ მიიღო ფსევდონიმი „ვლადი“. მან ითამაშა ბევრ იტალიურ ფილმში, ასრულებდა როგორც დრამატულ, ასევე კომედიურ როლებს. მას ხშირად სლავური წარმოშობის გოგონების როლს სთავაზობდნენ რუსი ავტორების: ჩეხოვის, ლევ ტოლსტოის, დოსტოევსკის, კუპრინის და სხვათა ნამუშევრების მიხედვით შექმნილ ფილმებში. მარინა ვლადიმ მიიღო საუკეთესო მსახიობი ქალის ჯილდო 1963 წელს კანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე ფილმისთვის „თანამედროვე ისტორია, ან ფუტკრების დედოფალი“ (1963). 1965 წელს იყო მოსკოვის მე-4 საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის წევრი.
ვლადის პირველი ქმარი იყო ფრანგი რეჟისორი რობერ ოსეინი. მსახიობი მასთან ერთად ცხოვრობდა 1955 წლიდან 1959 წლამდე, შეეძინა ორი ვაჟი. 1963 წლიდან 1966 წლამდე ვლადი დაქორწინებული იყო ფრანგ ავიატორზე ჟან-კლოდ ბრიუეზე. 1970-დან 1980 წლამდე მარინა ვლადი ვლადიმერ ვისოცკისთან ცხოვრობდა და დიდი პოპულარობა მოიპოვა სსრკში. ვისოცკის გარდაცვალების შემდეგ იგი საფრანგეთში დაბრუნდა. იქ მან მეოთხედ იქორწინა და 23 წელი გაატარა ონკოლოგ ლეონ შვარცენბერგთან, რომელიც 2003 წელს გარდაიცვალა.
1980-იანი წლებიდან იგი იშვიათად თამაშობდა ფილმებში. გამოაქვეყნა მოთხრობების კრებული „მილიცას მოთხრობები“, მემუარების წიგნი „ვლადიმერი ან შეწყვეტილი ფრენა“, მრავალი რომანი, მემუარები და ესეები.
ოჯახი
მარინა ვლადი ვლადიმერ ვასილიევიჩ პოლიაკოვ-ბაიდაროვის (01.19.1890-04.04.1952) ოთხი ქალიშვილიდან უმცროსია. მამა, საოპერო მომღერალი,  წარმოშობით მოსკოვიდან იყო პირველი მსოფლიო ომის დროს საფრანგეთში გადავიდა. გამოდიოდა პარიზისა და მონტე-კარლოს საოპერო სცენებზე. დედა - მილიცა ევგენიევნა ენვალდი (1899-1972), ბალერინა, რუსი გენერლის ევგენი  ენვალდის ქალიშვილი (1862-1925). მარინამ   ფსევდონიმი "ვლადი" მამის პატივსაცემად აიღო, მისი გარდაცვალების შემდეგ.
ქმრები და შვილები
1. მსახიობი და რეჟისორი რობერ ოსეინი (1955-1959 წწ. 23 დეკემბერი); ვაჟები: იგორი (ცხოვრობს საფრანგეთის პირენეებში) და პიტერი (პიერი, გიტარისტი და ბალალაიკა, ცხოვრობს სამხრეთ საფრანგეთში).
3. პოეტი და მსახიობი ვლადიმერ ვისოცკი (1970-1980). ვლადის იყო ვისოცკის უკანასკნელი მეუღლე. არის ავტორი წიგნისა მოგონებებისა მის შესახებ - "ვლადიმერი, ან შეწყვეტილი ფრენა ..." (1987), ასევე მღეროდა  მის სიმღერებს მის მუსიკასა და ლექსებზე. 2006 წელს ვლადიმ, რეჟისორ ჟან ლუკ ტარდიესთან ერთად დადგა სპექტაკლი ფრანგულ ენაზე "ვლადიმერი, ან გაწყვეტილი ფრენა ..." ამავე სახელწოდების წიგნის მიხედვით.
4  ექიმი-ონკოლოგი ლეონ შვარცენბერგი (1981-2003)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები კატეგორია:კანის კინოფესტივალი კატეგორია:კანის კინოფესტივალის პრიზიორები კატეგორია:XXI საუკუნის მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის სკულპტორები კატეგორია:XXI საუკუნის მომღერლები კატეგორია:ფრანგი მსახიობი ქალები
Lasioglossum chalcochiton
Lasioglossum chalcochiton — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1911 წელს.
სქოლიო
chalcochiton
სანტა-კრუს-დე-რეტამარი
სანტა-კრუს-დე-რეტამარი (Santa Cruz del Retamar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ტორიხოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 130 კმ². მოსახლეობა — 3302 კაცი (2020 წ.).
ზემო გორეთი
ზემო გორეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (...).
სქოლიო
კატეგორია:ღრომის თემის სოფლები
პეტრ ჩეხი
ჩემპიონთა ლიგაზე ჩატარებული აქვს 180 მატჩი. ჩეხს ეკუთვნის რამდენიმე რეკორდი. ჩეხეთის ნაკრებში 855 წუთის განმავლობაში შეინახა კარი მშრალად. პრაღის „სპარტაში“ 928 წუთის განმავლობაში არ გაუშვია გოლი 2001-02 წლების სეზონში. 2004-05 წლების სეზონში ჩეხს 1,025 წუთის განმავლობაში გოლი არ გაუშვია. ჩეხს მოგებული აქვს პრემიერლიგის ოქროს ხელთათმანი 2004-05 და 2009-10 წლების სეზონებში.
ფეხბურთის ისტორიის და სტატისტიკის საერთაშორისო ფედერაციამ 2010 წელს დაასახელა მსოფლიოს 5 საუკეთესო მეკარეს შორის იკერ კასილასთან, ჟულიო სეზართან, მანუელ ნოიერთან და მაარტენ სტეკელენბურგთან ერთად.
რენი
ჩეხმა ვერ მოიგო ჩემპიონატი „სპარტასთან“ ერთად 2002 წლის გაზაფხულზე, მაგრამ მიიღო უდიდესი გამოცდილება. ივნისში ჩეხეთის ახალგაზრდული ნაკრები გავიდა ფინალში. მან თავი გამოიჩინა პენალტების სერიაში და მოიგო მისმა გუნდმა ტურნირი. მაშინ ჩეხმა მიიპყრო „არსენალის“ სკაუტების ყურადღება, მაგრამ 2002 წლის ივნისში გადაბარგდა „რენში“.
ჩეხმა „რენში“ გაატარა ორი სეზონი.
ჩელსი
2004 წლის ივლისში ჩეხმა £7 მილიონის სანაცვლოდ „ჩელსისთან“ გააფორმა ხუთწლიანი კონტრაქტი. ამ ტრანსფერის შემდეგ ჩეხი გახდა „ჩელსის“ ყველა დროის ყველაზე ძვირადღირებული მეკარე.
ამ დროს ჩელსის ძირითადი მეკარე იყო პრემიერლიგის ერთ-ერთი საუკეთესო მეკარე, კარლო კუდიჩინი. კუდიჩინიმ სეზონისწინა მოსამზადებელ პერიოდში მიიღო ტრავმა და მის მაგივრად ჟოზე მოურინიომ ჩეხი დააყენა კარში. პრემიერლიგის სადებიუტო მატჩში „მანჩესტერ იუნაიტედთან“, ჩეხმა კარი მშრალად შეინახა (1-0). thumb|left|200px|ჩეხი 2010 წელს
2005 წლის 5 ოქტომბერს ჩეხმა დაამყარა ახალი რეკორდი პრემიერლიგაში, 1,025 წუთის განმავლობაში გოლი არ გაუშვია. ეს რეკორდი მოგვიანებით დაამხო „მანჩესტერ იუნაიტედი“ს მეკარემ, ედვინ ვან დერ სარმა. 2004-05 წლების სეზონში 25 მატჩში კარის მშრალად შენახვისთვის ჩეხმა მიიღო სპეციალური პირადი ჯილდო ოქროს ხელთათმანი. 2005-06 წლების სეზონში „ჩელსი“მ შეინარჩუნა ჩემპიონის ტიტული. გუნდმა გაუშვა მხოლოდ 15 გოლი, რაც ასევე რეკორდული მაჩვენებელია.
2005-06 წლების სეზონში ჩეხმა მხოლოდ 22 მატჩში ითამაშა კლუბის შემადგენლობაში. 2006 წლის 1 თებერვალს ჩეხმა კლუბთან კონტრაქტი გაახანგრძლივა 2010 წლამდე.
2006 წლის 14 ოქტომბერს „რედინგთან“ მატჩში ჩეხმა მიიღო თავის მძიმე ტრავმა. ჩეხი მოედნიდან გაიყვანეს. როგორც შემდეგ აღმოჩნდა, მას გატეხილი ჰქონდა თავის ქალა. ტრავმა იმდენად სერიოზული იყო, რომ ჰქონდა ინტენსიური თავის ტკივილები. მისმა ექიმმა გააფრთხილა, რომ ადრე დაბრუნება შეიძლებოდა დასრულებულიყო ფატალურად.
2006 წლის 24 ოქტომბერს ჩეხი დაბრუნდა სახლში და დაიწყო ვარჯიში მსუბუქად. ტრავმის შემდეგ, ჩეხმა პირველად ითამაშა 2007 წლის 20 იანვარს „ლივერპულის]“] წინააღმდეგ, სპეციალური რაგბის დამცავი ქუდით. იმ მატჩში მისი გუნდი დამარცხდა 0-2. მას შემდეგ ყოველ თამაშს ატარებს იმ ქუდით. მისი ქუდი დაამზადდა ახალ ზელანდიაში კომპანიის მიერ, რომელიც ამზადებს დამცავ ქუდებს რაგბის მოთამაშეებისთვის. შემდეგში მისი ქუდის დამზადება დაიწყო კომპანია [[ადიდასი|ადიდასმა, რომელიც აწარმოებს ჩელსის ფორმებს.
პირველ მატჩში „ლივერპულთან“ მარცხის შემდეგ, ჩეხს კლუბის მაისურით ჩატარებულ მატჩებში 810 წუთის განმავლობაში გოლი არ გაუშვია.
არსენალი
2015 წლის 29 ივნისს ჩეხმა ოფიციალურად გააფორმა 4-წლიანი შეთანხმება "არსენალთან" .28 დეკემბერს მან "მეთოფეთათვის" უკანასკნელ 2015 წლის მატჩში "ბორნმუთის" წინააღმდეგ 170-ე მატჩი ჩაატარა "მშრალად" პრემიერლიგაში და გააუმჯობესა "ჩელსის" ყოფილი მეკარის, დევიდ ჯეიმზის რეკორდი.