cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დეივიდ ბოუი
2013–2016: უკანასკნელი წლები
ნიუ-იორკელი ტონი აურსლერის მიერ გადაღებული „Where Are We Now?“-ს ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო Vimeo-ზე გამოვიდა. სინგლი ბრიტანეთის iTunes-ის ჩარტის სათავეში გამოცემიდან რამდენიმე საათში მოხვდა, ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში #6 იყო , რაც ბოუისთვის პირველი დიდი წარმატება იყო მას შემდეგ, რაც „Jump They Say“-მ 1993 წელს მსგავსი პოპულარობა მოიპოვა. მეორე ვიდეო, „The Stars (Are Out Tonight)“, 25 თებერვალს გამოვიდა. იგი გადაღებულია რეჟისორ ფლორია სიგისმონდის მიერ, ბოუის და ტილდა სუინტონის მონაწილეობით. 1 მარტს ალბომის მოსმენა შესაძლებელი გახდა iTunes-ზე. The Next Day გამოსვლის დღეს ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში პირველ ადგილზე მოხვდა. მსგავსი წარმატება მანამდე უკანასკნელად Black Tie White Noise-ს ერგო წილად. The Next Day იმ დროისთვის წლის ყველაზე გაყიდვად ალბომადაც იქცა. სასათაურო სიმღერის მუსიკალურმა ვიდეო გამოიწვია აღშფოთება და დროებით იყო ამოღებული YouTube-იდან, როგორც მომსახურების პირობების დამრღვევი, თუმცა მოგვიანებით იგი დააბრუნეს, შენიშვნით, რომ მისი ხილვა აკრძალული იყო 18 წელზე უმცროსი ასაკის პირებისთვის.
The Times-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბოუიმ საერთოდ უარი განაცხადა რამე სახის ინტერვიუების ჩაწერაზე. მისი არტეფაქტების გამოფენა, „David Bowie Is“, გაიმართა ვიქტორიას და ალბერტის მუზეუმში. მას 311 956 ადამიანი ეწვია, რამაც ექსპოზიცია აქცია მუზეუმში წარმოდგენილ ღონისძიებებს შორის ერთ-ერთ წარმატებულად. იმავე წელს გამოფენა მსოფლიო ტურნეთი გაემგზავრა, გაიმართა რა ტორონტოში, ჩიკაგოში, მელბურნში, პარიზში და გრონინგენში. 2011 წლის 11 იანვრისთვის გამოფენა 1.3 მილიონმა ადამიანმა იხილა. მუზეუმის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ იგი 2017 წელს იაპონიასაც ეწვეოდა და კვლავ განაგრძობდა მოგზაურობას.
ბოუი აგრეთვე Arcade Fire-ის სიმღერაში „Reflektor“ სპეციალურად მიწვეული ვოკალისტის სახით გამოჩნდა. ჟურნალ BBC History-ს გამოკითხვაში, 2013 წლის ოქტომბერში, იგი დასახელდა ისტორიაში ყველაზე ელეგანტურად ჩაცმულ ბრიტანელად.
Brit Awards-ის 2014 წლის დაჯილდოებაზე, რომელიც 19 თებერვალს გაიმართა, ბოუი იყო ცერემონიის ისტორიაში ყველაზე ასაკოვანი მონაწილე, მიიღო რა ჯილდო საუკეთესო ბრიტანელი შემსრულებელი მამაკაცისთვის - მისი სახელით ეს ჯილდო კეიტ მოსმა აიღო. მან აგრეთვე წაიკითხა ბოუის ტექსტი, რომელშიც ნახსენები იყო შოტლანდიის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი, რამაც სოციალური მედიის ყურადღება მიიპყრო. 18 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ გამოიცემოდა ბოუის სხვა ჩანაწერებიც, თუმცა მათი დეტალების დაზუსტებისგან მუსიკოსი თავს იკავებდა.
2014 წლის სექტემბერში გავრცელდა ინფორმაცია კომპილაციის Nothing Has Changed ნოემბერში გამოსაცემად მომზადების შესახებ. ალბომში შევიდა როგორც იშვიათი და ცნობილი ძველი სიმღერები, ასევე ახალი, „Sue (Or in a Season of Crime)“. ავსტრალიაში, „David Bowie Is“-ის გამართვის პარალელურად ყვითელი გრამფირფიტის სახით, 2015 წლის 16 ივლისს გამოიცა სინგლი „Let's Dance“.
2015 წლის აგვისტოში ცნობილი გახდა, რომ ბოუი წერდა სიმღერებს მიუზიკლისთვის, რომელიც ანიმაციურ სერიალ SpongeBob SquarePants-ს ეფუძნებოდა. მან აგრეთვე შექმნა ტელესერიალ „უკანასკნელი ავაზების“ მთავარი თემა. სერიალი ეთერში 2015 წლის ნოემბერში გავიდა. სინამდვილეში, თემაში გამოყენებული იყო მისი შემდეგი და უკანასკნელი ალბომის Blackstar სასათაურო სიმღერის მელოდია. 2015 წელს ბოუიმ, იგი პოპმა, ბიორკმა და სხვა შემსრულებლებმა გაეროს მიმართეს პეტიციით, რომელშიც განიხილებოდა ჰავის ცვლილებები. ღია წერილი ითხოვდა გლობალური დათბობის თაობაზე მსოფლიო საკოორდინაციო საბჭოს შექმნას, აგრეთვე ნახშირბადის დაბალ შემცველობაზე დამყარებული ეკონომიკის განვითარებას და დედამიწის ეკოლოგიის გასაუმჯობესებლად სხვა ღონისძიებების ჩატარებას. . 2015 წელს გამოვიდა ვიდეო თამაში Metal Gear Solid V: The Phantom Pain, რომელშიც შევიდა მიჯ იურის მიერ შესრულებული „The Man Who Sold the World“.
2016 წელს, The Times-ის თანახმად, ცნობილი გახდა, რომ მომავალი დისკი იქნებოდა „ყველაზე უცნაური“ მუსიკოსის შემოქმედებაში. 7 დეკემბერს ნიუ-იორკში გაიმართა მიუზიკლ „ლაზარეს“ პრემიერა, რომელიც დეივიდის სიმღერებს ეფუძნება. ბოუი საჯაროდ უკანასკნელად საპრემიერო დღეს გამოჩნდა.
Blackstar 2016 წლის 8 იანვარს გამოვიდა, დეივიდის 69-ე დაბადების დღეს და კრიტიკოსების მიერ დადებითად იქნა შეფასებული 10 იანვარს მუსიკოსის გარდაცვალების შემდეგ ტონი ვისკონტიმ განაცხადა, რომ ეს დისკი მისი „გედის სიმღერა“ იყო და „დამშვიდობების აღსანიშნავი საჩუქარი“ მოყვარულებისთვის. სხვადასხვა ჟურნალისტმა თუ კრიტიკოსმა მოგვიანებით აღნიშნა, რომ ტექსტების დიდი ნაწილი სწორედ მის გარდაცვალებას უკავშირდებოდა, ხოლო CNN-ის თქმით, ალბომი „არის ადამიანზე, რომელიც ებრძვის სიკვდილიანობას.“ ვისკონტი ამბობდა, რომ ბოუი გეგმავდა Blackstar-ის შემდგომ ალბომსაც და ხუთი დემო სიცოცხლის უკანასკნელ კვირებში ჩაწერა, რაც ნიშნავდა, რომ მოახლოებულ აღსასრულს გრძნობდა. გარდაცვალებიდან მეორე დღეს, ბოუის ვიდეოების ნახვების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა, მაგალითად, Vevo-ზე. 15 იანვარს Blackstar მოხვდა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის #1 პოზიციაზე, მისი 19 ალბომი - ბრიტანეთის საუკეთესო ასეულში, ხოლო 13 სიმღერა - სინგლების საუკეთესო ასეულში. Blackstar, გამოსვლისთანავე, აგრეთვე მოხვდა მსოფლიოს მრავალი ჩარტის სათავეში, მაგალითად - ავსტრალიაში, საფრანგეთში, გერმანიაში, იტალიაში, ახალ ზელანდიაში და აშშ-ის Billboard 200-ში. გრემის 59-ე დაჯილდოებაზე დეივიდს წილად ერგო ჯილდო ყველა ნომინაციაში, რომელშიც წარადგინეს - წლის როკ-შესრულების, წლის საუკეთესო ალტერნატიული ალბომის, წლის საუკეთესო ხმის ინჟინერის, წლის საუკეთესო დიზაინის და საუკეთესო სიმღერის კატეგორიებში. ამრიგად, ხუთ კატეგორიაში გამარჯვება ბოუის მუსიკალური კარიერის ისტორიაში პირველი შემთხვევა იყო.
2017 წლის 8 იანვარს, მუსიკოსის დაბადებიდან 70 წლისთავზე, გამოვიდა EP No Plan. მასში შევიდა Blackstar-ის სესიების კიდევ რამდენიმე სიმღერა, რომელიც მანამდე უკვე გამოიცა „ლაზარეს“ საუნდტრეკის დამატებით დისკზე. აგრეთვე გამოვიდა სასათაურო სიმღერის ვიდეო.
მსახიობის კარიერა
ბროდვეიზე, 1980-1981 წლებში, ბოუიმ შეასრულა ჯოზეფ მერიკის როლი პიესაში „ადამიანი-სპილო“, რომელშიც გრიმს არ ატარებდა. 157-ჯერ შესრულებული ამ როლისთვის მან მაღალი შეფასებები მიიღო.. „კრისტიანა ფ. – ჩვენ, ბავშვები ზოოს სადგურიდან“, 1981 წლის ბიოგრაფიული ჟანრის ფილმი დასავლეთ ბერლინში მცხოვრებ ნარკომან გოგონაზე, შეიცავს ეპიზოდს, რომელშიც ბოუი საკუთარ თავს განასახიერებს. მის საუნდტრეკში Christiane F. (1981) შეტანილია დეივიდის ბერლინური ტრილოგიის სიმღერების ნაწილი. ბოუიმ აგრეთვე ითამაშა 1983 წლის ფილმში „შიმშილი“ (კატრინ დენევთან და სუზან სარანდონთან ერთად). ნაგისა ოშიმას იმავე წლის ფილმში, „ბედნიერი შობა, მისტერ ლოურენს“ (რომელიც ლოურენს ვან დერ პოსტის რომანს „მარცვალი და მთესველი“ ეფუძნება) ბოუიმ განასახიერა ჯეკ სელერსი, ომის დროს იაპონელებთან ტყვედ ჩავარდნილი მაიორი. 1983 წლის კომედიურ ფილმში „ყვითელწვერა“ მუსიკოსმა მცირე როლი შეასრულა, ხოლო 1985 წლის „ღამეში“ - კოლინი, დაქირავებული მკვლელი. მას შესთავაზეს მაქს ზორინის ფილმი ჯეიმზ ბონდის სერიის ფილმში „ხედი მკვლელობაზე“ (1985), რაზეც უარი განაცხადა.
„დამწყებნი“ (1986) არის როკ-მიუზიკლი, კოლინ მაკაინზის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით, 1950-იანების ლონდონზე. მასში შეტანილია ბოუის მუსიკა, ხოლო თავად დეივიდი მცირე როლს ასრულებს. იმავე წელს გამოვიდა ჯიმ ჰენსონის ფენტეზის ჟანრის ფილმი „ლაბირინთი“, რომელშიც დეივიდმა ერთ-ერთი მთავარი, ჯარეთის, გობლინების მეფის როლი განასახიერა. ორი წლის შემდეგ მან განასახიერა პილატე პონტოელი მარტინ სკორსეზეს „ქრისტეს უკანასკნელ ცდუნებაში“. ფილმში „უბედური შემთხვევა ლინგუინიში“ (1991) იგი გამოჩნდა როზანა არკეტთან ერთად, რესტორნის მფლობელის როლში. დეივიდ ლინჩის სერიალ „ტვინ პიკსი“ გაგრძელებაში, „ტვინ პიკსი: მომყევი, ცეცხლო“ (1992) იგი გამოჩნდა გამოძიების ფედერალური ბიუროს აგენტ ფილიფ ჯეფრიზის სახით. მან ენდი უორჰოლის მცირე, მაგრამ აღსანიშნავი როლი ჟან-მიშელ ბასკიას შესახებ გადაღებულ ბიოგრაფიულ ფილმში „ბასკია“ წარმოადგინა. იგი გამოჩნდა ჯოვანი ვერონეზის სპაგეტი-ვესტერნის ჟანრის ფილმში „ჩემი დასავლეთი“ (1998, აშშ-ში 2005 წელს სახელწოდებით „მსროლელის შურისძიება“ გამოვიდა). ასაკოვანი განგსტერი ბერნი მან ენდრიუ გოთის ნაშრომში „ყველას უყვარს მზე“ (1999) ითამაში. იმავე წელს საშინელებათა ჟანრის ტელესერიალში „შიმშილი“ გამოჩნდა. „მისტერ რაისის საიდუმლოში“ (2000) შეასრულა 12 წლის ავადმყოფი ბავშვის მეზობლის როლი, შემდეგ წელს კი „ზულენდერში“ საკუთარი თავი განასახიერა.
კრისტოფერ ნოლანის „პრესტიჟში“ (2006) დეივიდი განასახიერებს ნიკოლა ტესლას როლს. იმავე წელს ბოროტი მალტაზარი გაახმოვანა, ანიმაციურ ფილმში „ართური და უჩინარები“, ხოლო საკუთარი თავი განასახიერა რიკი ჯერვეისის ტელესერიალში „Extras“. 2007 წელს გაახმოვანა პერსონაჟი სატელევიზიო ანიმაციურ ფილმში „SpongeBob's Atlantis SquarePantis“/ 2008 წელს ოსტინ ჩიკის „აგვისტოში“ ოგილვის როლი შეასრულა, ჯოშ ჰარტნეტთან და რიპ ტორნთან ერთად.
მუსიკალურობა
thumb|right|ბოუის 12 სიმიანი Gibson ჰურგადის [[Hard Rock Cafe-ში.]] 1960-იანებიდან მოყოლებული, ბოუის მუსიკამ მრავალი მუსიკალური სტილი მოიცვა. ადრეული კომპოზიციები და გამოსვლები შთაგონებულია როკ-ენ-როლის შემსრულებლების, ლიტლ რიჩარდის და ელვის პრესლის მანერით. იგი განსაკუთრებით აქტიურად ახდენდა ბრიტანელი მომღერალ და მსახიობ ენტონი ნიულის იმიტირებას, რომლის ვოკალური სტილი აითვისა და გამოიყენა სადებიუტო David Bowie-ში. ამან თავად ნიულის უკმაყოფილებაც გამოიწვია - მან დაატვრია ბოუის გამომცემლისგან მიღებული ალბომის ასლი. ბოუის დაინტერესება მიუზიკ-ჰოლის ჟანრით გაგრძელდა შემდგომშიც. მას შეერია მძიმე როკიც, მძიმე მეტალიც, სოულიც, ფსიქოდელიური ფოლკიც და პოპიც.
მუსიკათმცოდნე ჯეიმზ პერონი აღნიშნავს ბოუის მიერ ერთი და იგივე მელოდიის გამეორების მანერას, სხვადასხვა ოქტავაში. მაგალითია მუსიკოსის სინგლი „Space Oddity“, უფრო გვიანდელ პერიოდში - „Heroes“. პერონი წერს, რომ „დაბალ რეგისტრშიც კი ვოკალი მელოდიურად მდიდარია.“
ვოკალის პედაგოგი ჯო თომპსონი ბოუის ვიბრირებად ვოკალურ ტექნიკას აღწერს, როგორც „განსაკუთრებით დამოუკიდებელს და გამორჩეულს“. სქინდერი და შვარცი მას უწოდებენ „ვოკალისტს გამორჩეული ტექნიკური შესაძლებლობებით, რომელსაც შეუძლია თავისი შესრულებით ნებისმიერი ეფექტის მიღება.“ აღსანიშნავია მუსიკოსის მიერ განსახიერებული პერსონაჟებიც: ისტორიკოსი მაიკლ კემპბელი აღნიშნავს, რომ ტექსტები „უეჭველია, სმენას იპყრობენ. მაგრამ მათი შესრულებისას ბოუი მუდმივად იქცევა ერთი პიროვნებიდან მეორედ ...ვოკალი სექციიდან სექციამდე დრამატულად იცვლება.“ 2014 წელს გამოქვეყნებულ 77 „საუკეთესო“ ვოკალისტის ვოკალური დიაპაზონის განხილვაში ბოუის უკავია მერვე ადგილი, კრისტინა აგილერას შემდგომ და პოლ მაკ-კარტნის წინ. გიტარის გარდა, ბოუი აგრეთვე უკრავდა კლავიშებიანებზე, ჰარმონიკაზე, საქსოფონზე, სტილოფონზე, ალტზე, ჩელოზე, კოტოზე, მბირაზე, დასარტყმელი საკრავებზე და პერკუსიაზე.
მხატვარი და კოლექციონერი
ბოუი აგრეთვე მხატვარი იყო. მისი ერთ-ერთი ნამუშევარი 1990-იანი წლების ბოლოს აუქციონზე 500 აშშ დოლარად გაიყიდა,. მისი 1995 წლის ალბომის Outside გარეკანი წარმოადგენს იმავე წელს დახატული ხუთი ავტოპორტრეტიდან ერთ-ერთს. 1998 წელს იგი მიიწვიეს პროფილური ჟურნალ Modern Painters-ის რედაქტორების გუნდში. მან აგრეთვე მიიღო მონაწილეობა ნეტ ტეიტისადმი მიძღვნილ სახუმარო კამპანიაში. 1998 წელს, ინტერვიუში The New York Times-ის მაიკლ კიმელმანთან მან განაცხადა: „მხატვრობა, სიმართლე რომ ვთქვათ, ერთადერთია, რის ფლობასაც ვისურვებდი.“ 1999 წელს BBC-სთან საუბარში დეივიდმა იგივე გაიმეორა - „ერთადერთი, რასაც აკვიატებულად ვიძენ, მხატვრობაა“. 2016 წელს შეფასდა, რომ მისი კუთვნილი ნახატების კოლექციის (რომელშიც შედის დემიენ ჰირსტის, ფრანკ აუერბახის, ჰენრი მურის და ჟან-მიშელ ბასკიას ნამუშევრები) ღირებულება 10 მილიონ გირვანქა სტერლინგზე მეტს შეადგენდა.
დეივიდის გარდაცვალების შემდეგ ოჯახმა გადაწყვიტა კოლექციის დიდი ნაწილის გაყიდვა, ვინაიდან „მის შესანახად საკმარისი ადგილი არ ჰქონდა“. 10 და 11 ნოემბერს ლონდონში სოთბისის სამი აუქციონი გაიმართა. პირველზე გამოტანილი იყო 47 ლოტი, მეორეზე - 208 ტილო, ნახატი და ქანდაკება, ხოლო მესამეზე - 100 ლოტი დიზაინით. ჯამში, გამოტანილი ნაშრომების რაოდენობა შეადგენდა მთლიანი კოლექციის 65 პროცენტს. აუქციონზე წარმოდგენილი ნამუშევრების გამოფენას 51 470 მნახველი დაესწრო, აუქციონში კი 1750 მონაწილე მონაწილეობდა, აქედან 1000 - ინტერნეტით. ღონისძიებების შემოსავალმა 32.9 მილიონი გირვანქა სტერლინგი შეადგინა. ყველაზე დიდი თანხა, 7.09 მილიონი გირვანქა სტერლინგი, გადაიხადეს ბასკიას გრაფიტის სტილის „Air Power“-ში.
ოჯახი
thumb|right|ბოუი და მისი მეუღლე [[იმანი (მოდელი)|იმანი, 2009]] 1970 წლის 19 მარტს ბრომლიში (ლონდონი) ბოუიმ იქორწინა ანჯელა ბარნეტთან. მათი შვილი, დანკან ჯოუნსი, დაიბადა 1971 წლის 30 მაისს - მას თავდაპირველად „ზოუის“ უწოდებდნენ. ანჯელა და დეივიდი ერთმანეთს 1980 წლის 8 თებერვალს, შვეიცარიაში გაეყარნენ.
1992 წლის 24 აპრილს ბოუიმ ვიწრო წრეში ლოზანაში იქორწინა სომალელ სუპერმოდელ იმანთან. 6 ივნისს საზეიმოდ ეს ქორწინება აღინიშნა ფლორენციაში. წყვილს ქალიშვილი, ალექსანდრია „ლექსი“ ზარა ჯოუნსი ეყოლა. ისინი ძირითადად ნიუ-იორკში და ლონდონში ცხოვრობდნენ, თუმცა აგრეთვე ფლობდნენ ქონებას სიდნეიში და გრენადინებზე. .
ბოუის შვილიშვილი დანკანისგან დაიბადა 2016 წლის 10 ივლისს.
სექსუალური ორიენტაცია
1972 წელს, Melody Maker-თან, ჟურნალისტ მაიკლ უოტსთან საუბრისას ბოუიმ საკუთარ თავს გეი უწოდა. ეს დაემთხვა მისი ზიგი სტარდასტის იმიჯით პოპულარობას. ბაკლის თანახმად, „თუკი ზიგიმ გაოგნებული დატოვა შემქმნელიც და მსმენელებიც, ამ გაუგებრობაში ხელი ერია სექსუალურობას.“ 1976 წელს, Playboy-სთან საუბარში ბოუიმ განაცხადა: „ასეა, მე ნამდვილად ბისექსუალი ვარ. მაგრამ არ ვუარყოფ, რომ ეს კარგად გამოვიყენე. ალბათ, საუკეთესოა, რაც შემემთხვა“. ყოფილი მეუღლის, ენჯის თქმით, ბოუის ჰქონდა ურთიერთობა მიკ ჯეგერთან.
თუმცა, 1983 წელს, Rolling Stone-თან საუბრისას დეივიდმა განაცხადა, რომ ბისექსუალურობაზე საჯარო საუბარი იყო მის მიერ დაშვებული უდიდესი შეცდომა. „თეორიულად, ყოველთვის ჰეტეროსექსუალი ვიყავი“. სხვა შემთხვევებში, უთქვამს, რომ ინტერესი ჰომოსექსუალური და ბისექსუალური კულტურისადმი უფრო მეტად დროით იყო გამოწვეული და სიტუაციით, რომელშიც საკუთარი გრძნობების გამო იმ პერიოდში აღმოჩნდა.
Blender-მა 2002 წელს ბოუის ჰკითხა, კვლავ იყო თუ არ დარწმუნებული, რომ საჯაროდ საკუთარ ორიენტაციაზე საუბარი მის უდიდეს შეცდომას წარმოადგენდა. დაფიქრდა რა, ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ განაცხადა: „არ მგონია, რომ ევროპაში შეცდომა იყო, უბრალოდ ამერიკაში უფრო მძიმედ აღიქვეს. ვინც იცოდა, რომ ბისექსუალი ვიყავი, მათთან პრობლემა არ მქონია. მაგრამ არ მსურდა დროშების ტარება ან რამე გაერთიანების წევრობა.“ ბოუი ამბობდა, რომ მისთვის უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ყოფილიყო სიმღერების ავტორი და შემსრულებელი, ვიდრე პრესის პირველ ფურცლებზე ბისექსუალურობის გამო მოხვედრა. „პურიტანულ ამერიკაში ეს ძალიან მიშლიდა ხელს იმის კეთებაში, რაც სინამდვილეში მსურდა.“
ბაკლი წერს, რომ ბოუიმ „სექსუალური ინტრიგა ჩაიფიქრა იმის გამო, რომ იგი შოკისმომგვრელი იქნებოდა“ და, შესაძლოა, „არც გეი ყოფილა, არც ბოლომდე აქტიური ბისექსუალი“, იგი უფრო „ექსპერიმენტებს ატარებდა ინტერესის და ტრანსგრესულობისადმი ბუნებრივი ერთგულობის გამო“. ბიოგრაფი კრისტოფერ სენდფორდი, მერი ფინიგანის თანახმად - რომელსაც 1969 წელს ბოუისთან ურთიერთობა ჰქონდა - აღნიშნავს, რომ „ბისექსუალური ფანტაზია ბოუის და მისი პირველი მეუღლის, ენჯის გამოგონილი იყო“. სენდფორდი წერს, რომ ბოუი „ხუმრობით იყენებდა მისი და მისი ცოლის მიერ გამოგონილ ფეტიშს. გეი-სექსი ყოველთვის იწვევდა სიცილს. უკვე მისი ქალებთან ურთიერთობიდან აშკარაა, რომ ბოუის გემოვნება ყოველთვის სხვა მიმართულებით იხრებოდა“. მარკ ისტონი, BBC-დან, 2016 წელს წერდა, რომ ბრიტანეთი „განსხვავებული ორიენტაციის მიმართ უფრო მომთმენი იყო“ და გეების უფლებები, როგორიც იყო ერთსქესიანთა ქორწინება და სქესობრივი თანასწორობა „არ იქნებოდა, რომ არა წლების წინანდელი ბოუის ანდროგინული გამოწვევა“.
პოლიტიკა
1976 წელს, მოტეხილი თეთრი ჰერცოგის განსახიერებისას, „სულ მცირე, ნახევრად ირონიით“, გამოხატა მხარდაჭერა ფაშიზმის იდეებისადმი და Playboy-სთან, NME-სთან და ერთ შვედურ გამოცემასთან საუბრისას გამოხატა სიმპათია ადოლფ ჰიტლერისადმი. ამონარიდი მისი ინტერვიუდან: „ბრიტანეთი მზად არის ფაშისტი ბელადისთვის...ვფიქრობ, ფაშისტი ბელადი ბრიტანეთს გამოადგებოდა. ბოლოსდაბოლოს, ფაშიზმი სინამდვილეში ნაციონალიზმია. ფაშიზმის ღრმად მწამს, ავტორიტარული ლიდერობის დროს ხალხის შრომა უფრო ნაყოფიერია.“ სხვა ფრაზებს შორის იყო „ადოლფ ჰიტლერი ერთ-ერთი პირველი როკ-ვარსკვლავი იყო“ და „უნდა მოვიდეს უკიდურესად მემარჯვენე ფრონტი, რომელიც ყველაფერს ფეხზე დააყენებს და დაასუფთავებს.“  1977 წლის ოქტომბერში Melody Maker-თან საუბრისას მან ინანა ეს სიტყვები, ამბობდა რა, რომ ყველაფერი გამომდინარეობდა ნარკოდამოკიდებულებიდან: „შევიშალე, საერთოდ გავგიჟდი“.
2016 წელს რეჟისორი და აქტივისტი მაიკლ მური ამბობდა, რომ სურდა სიმღერის „Panic in Detroit“ საკუთარ დოკუმენტურ ფილმში „დიდი“ გამოყენება, თავდაპირველად წარუმატებლად, მაგრამ შემდეგ, როდესაც ბოუის პირადად ესაუბრა, ამის უფლება მიიღო. „მას შემდეგ, რაც გარდაიცვალა, წამიკითხავს, თითქოს, პოლიტიკური არ იყო და პოლიტიკისგან თავს იკავებდა. მაგრამ მასთან საუბრიდან ასეთი შთაბეჭდილება არ დამრჩენია.“
გარდაცვალება
thumb|ყვავილები ბოუის ბინასთან ლაფაიეტ-სტრიტზე, მუსიკოსის გარდაცვალებიდან მეორე დღეს. 2016 წლის 10 იანვარს, 69-ე დაბადების დღიდან და Blackstar-ის გამოცემიდან ორი დღის შემდეგ ბოუი ნიუ-იორკში, საკუთარ ბინაში, ღვიძლის სიმსივნით გარდაიცვალა. დიაგნოზი მას 18 თვით ადრე დაუსვეს, მაგრამ საჯაროდ ამის შესახებ არ უსაუბრია. ბელგიელი თეატრალური რეჟისორი ივო ვან ჰოვი, რომელთანაც დეივიდი მუშაობდა მიუზიკლ „ლაზარეზე“, განმარტავდა, რომ მუსიკოსი ვერ ესწრებოდა რეპეტიციებს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, თუმცა მუსიკაზე ავადმყოფობის დროსაც მუშაობდა.
ბოუის პროდიუსერი ტონი ვისკონტი:
ბოუის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა თაყვანისმცემლებმა ქუჩის იმპროვიზებული მიძღვნები ჩაატარეს. ბრიქსტონში, სამხრეთ ლონდონში, კედელზე გამოსახულ ბოუისთან მსმენელებმა დატოვეს მრავალი ყვავილი და მისი სიმღერები შეასრულეს. გარდა ამისა, მრავალი სხვა აქცია გაიმართა ბერლინში, ლოს-ანჯელესში და მის ბინასთან, ნიუ-იორკში. გარდაცვალების შემდეგ, მუსიკოსის ალბომების და სინგლების გაყიდვის მაჩვენებლებმა იმატეს. დეივიდს არ სურდა, დაემარხათ, ამიტომ, მისივე გარდაცვალების მოწმობის თანახმად, 12 იანვარს ნიუ-ჯერსიში კრემაცია ჩაუტარდა.
მემკვიდრეობა და გავლენა
thumb|right|2012 წელს ლონდონში, ჰედონ-სტრიტის 22-ში, განთავსდა ეს მემორიალური დაფა. სწორედ აქ, 1972 წელს, გადაიღეს ფოტოსურათი ალბომის [[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars გარეკანისთვის.]] საიტ Digital Spy-ს თანახმად, „Life on Mars“ აღიარებულია დეივიდის საუკეთესო სიმღერად (იგი ხმების 21.4 %-ს ფლობს). ამაზე მეტყველებს გამოკითხვა, რომელიც მუსიკოსის დაბადების 65-ე წელს ჩატარდა. რეიტინგში მეორე ადგილი უკავია „Heroes“-ს (ხმების 12.5 %), მესამე - „Ashes to Ashes“-ს (7.3 %). მსგავს გამოკითხვაში დეივიდის საუკეთესო ალბომის შესახებ პირველი ადგილი ეკავა The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars-ს (21.7 %). მეორე და მესამე გაინაწილეს Hunky Dory-მ (16.5 %) და Low-მ (9.5 %)
ბოუის სიმღერებმა და სასცენო მოწყობამ პოპულარულ მუსიკას 1970-იანებში ახალი განზომილება შესძინეს. მათ იქონიეს გავლენა მის იმპროვიზებულ ფორმებსა და შემდგომ განვითარებაზე. ისტორიკოსების, სქინდერის და შვარცის თანახმად, ბოუი გლემ-როკის პიონერი იყო. ჟანრის დამაარსებლებად ისინი მარკ ბოლანს და დეივიდს უთითებენ. ამავე დროს, ბოუიმ გავლენა იქონია პანკ-როკის მოძრაობაზეც. როდესაც პანკი მუსიკოსები „იყენებდნენ სამწუთიანი პოპ-სიმღერის სტანდარტებს, რათა საზოგადოება გამოეწვიათ“, დეივიდმა „უარყო ტრადიციული როკ-ინსტრუმენტულობა“. ლეიბლი მას ასეთი ფრაზით წარადგენდა: „არსებობს ძველი ტალღა, არსებობს ახალი და არსებობს დეივიდ ბოუი“. მუსიკათცოდნე ჯეიმზ პერონი წერს, რომ მან „როკ-მუსიკაში დახვეწილობა შემოიტანა.“ კრიტიკოსების მიმოხილვებში ხშირად არის ნახსენები მისი ნაშრომების ინტელექტუალური სიღრმე და გავლენა. ჯგუფ Human League-ის დამაარსებელი მარტინ უერი აღნიშნავდა მისი აშკარა არტისტულობის სიღრმეს და ფაქტს, რომ ისე ცხოვრობდა, თითქოს „თავად მხატვრობის ინსტალაცია იყო.“
ჯონ პილი: „70-იანების პროგრესული როკის მთავარი თავისებურება ის არის, რომ იგი არ იყო განვითარებადი. სანამ ბოუი მოვიდა, არავის სურდა შეცვლა.“ ბაკლი ამ პერიოდს უწოდებს „პატივმოყვარეს, თვითკმაყოფილს, ტყავში გახვეულს.“ შემდეგ, მისი აზრით, ბოუიმ „შეცვალა მნიშვნელობა იმის, თუ რას ნიშნავს, იყო როკ-ვარსკვლავი.“
ბაკლი ბოუის უწოდებდა ვარსკვლავსაც და სიმბოლოსაც. „თავისი ნაშრომების უმეტესობით...შესაძლოა, შექმნა უდიდესი კულტი პოპულარულ კულტურაში...მისი გავლენა პოპულარულ კულტურაში უნიკალურია - იმაზე მეტი სიცოცხლე შეცვალა, ვიდრე რომელიმე სხვა პიროვნებამ.“
საკუთარი თავის მუდმივი შეცვლით და ახალი გამოგონებებით, ფართოვდებოდა მუსიკოსის გავლენის მასშტაბიც. ბიოგრაფი თომას ფორგეტი: „ვინაიდან მუსიკის ამდენ ჟანრში მოიპოვა წარმატება, თითქმის რთულია, დღეს მოძებნო პოპულარული შემსრულებელი, რომელმაც იქონია ყველაზე ბოუიზე მეტი გავლენა.“ 2000 წელს, NME-ის მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში დეივიდი სხვა მუსიკოსების მიერ დასახელდა „ყველა დროის ყველაზე გავლენიან შემსრულებლად“. ალექს პეტრიდისი (The Guardian) წერდა, რომ 1980 წლისთვის ბოუი აშკარად იყო „The Beatles-ის შემდეგ ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი შემსრულებელი.“ ნილ მაკ-კორმიკი (The Daily Telegraph) აცხადებდა, რომ ბოუის ჰქონდა „XX საუკუნეში პოპულარულ მუსიკაში, ხელოვნებასა და კულტურაში ერთ-ერთი დიდებული კარიერა“, იგი „ყველასთვის, გარდა ერთგული მსმენელებისა, აგრეთვე იყო ზედმეტად გამომგონებლური, ცვალებადი და უცნაური“. მარკ ისტონი (BBC) ამტკიცებდა, რომ ბოუიმ შექმნა პირობა იმის, რომ „ბრიტანეთი ქცეულიყო შემოქმედებით ძრავად“, გაუჩინა რა მომავალ თაობებს „მაღალი სტანდარტების, ამბიციურობის და პროვოკაციულობის, რისკების სურვილი“. დასკვნის სახით იგი წერდა, რომ ბოუიმ შეცვალა „ის, თუ როგორ ხედავენ ბრიტანეთს. და ის, თუ როგორ ხედავს ბრიტანეთი საკუთარ თავს.“ ენი ზალესკი, Alternative Press: „ყოველი ჯგუფი თუ სოლო შემსრულებელი, რომელმაც გადაწყვიტა სხვისი მიბაძვა და ხელახლა დაწყება, ბოუის უნდა უმადლოდეს“.
მუსიკის ისტორიაში მრავალმა პიროვნებამ, რომელზეც დეივიდმა გავლენა იქონია, მუსიკოსის გარდაცვალების შემდეგ პატივისცემა გამოხატა. Twitter-ზე მის შესახებ შეტყობინებების რაოდენობა გარდაცვალების შესახებ ცნობიდან ერთ საათში წუთში 20 000-ს აღწევდა - ასეთი გზავნილების ნაწილის ავტორი ცნობილ პიროვნებებს ეკუთვნოდა. ბოუი გაიხსენა ვატიკანის წარმომადგენელმა, კარდინალმა ჯანფრანკო რავასიმ. მან ახსენა „Space Oddity“ და გერმანიის საერთაშორისო საქმეთა სამინისტრო, მადლობა გადაუხადა ბოუის ბერლინის კედლის დამხობაში შეტანილი წვლილისთვის და აგრეთვე გაიხსნება „Heroes“.
2017 წლის 7 იანვარს BBC-ის ეთერში გავიდა 90 წუთიანი დოკუმენტური ფილმი David Bowie: The Last Five Years, რომელშიც აღწერილი იყო უკანასკნელ ალბომებზე, The Next Day და Blackstar, ისევე, როგორც მიუზიკლზე „ლაზარე“ მუშაობა. 2017 წლის 8 იანვარს, ბოუის დაბადებიდან 70 წლის აღსანიშნავად, მუსიკოსის მშობლიურ ბრიქსტონში გაიმართა საქველმოქმედო კონცერტი, რომელიც მიჰყავდა მსახიობ გერი ოლდმენს (იგი დეივიდის მეგობარი იყო და მონაწილეობს სიმღერის „The Next Day“ ვიდეოშიც). ბრიქსტონში აგრეთვე ჩატარდა საფეხმავლო ტური დეივიდთან დაკავშირებულ ადგილებში. მსგავსი ღონისძიებები გაიმართა ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში, სიდნეიში და ტოკიოში.
ჯილდოები და აღიარება
thumb|right|ბოუის ზიგი სტარდასტის კოსტიუმი, [[როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზი.]] 1969 წლის კომერციულმა წარმატებამ, სიმღერამ „Space Oddity“, მუსიკოსს აივორ ნოველოს სახელობის სპეციალური ჯილდო მოუტანა, ორიგინალურობისთვის. 1976 წლის ფილმში „ადამიანი, რომელიც ჩამოვარდა დედამიწაზე“ შესრულებული როლისთვის მან მიიღო სატურნის ჯილდო საუკეთესო მამაკაცი მსახიობის კატეგორიაში. შემდგომ ათწლეულებში დეივიდს გადაეცა არაერთი ჯილდო ამა თუ იმ ჩანაწერისთვის და თანხმლები ვიდეოესთვის. მათ შორის იყო გრემის შვიდი ჯილდო და ოთხი Brit - საუკეთესო ბრიტანელი შემსრულებელი მამაკაცისთვის (ორჯერ), მუსიკაში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის (1996) და Brit-ის სიმბოლოსთვის ბრიტანულ კულტურაზე ხანგრძლივი გავლენისთვის (2016, სიკვდილის შემდგომ).
1999 წელს ბოუის საფრანგეთის ხელისუფლებამ მიანიჭა „Ordre des Arts et des Lettres“-ის კომანდორის წოდება. საპატიო დოქტორის წოდება ბერკლის მუსიკალური კოლეჯისგან დეივიდმა იმავე წელს მიიღო. 2000 წელს ბრიტანეთის ორდენის კომანდორის წოდებაზე მან უარი განაცხადა, ხოლო 2003 წელს - რაინდის წოდებაზე. მოგვიანებით იგი განმარტავდა: „ასეთი რამის მიღების მიზანი არასოდეს მქონია. ნამდვილად არ მესმის, თუ რას ემსახურება. ამისთვის არ მიშრომია.“
The Telegraph-ში 2016 წელს გამოქვეყნდა მასალა, რომლის მიხედვით დეივიდმა მსოფლიოში 140 მილიონი ჩანაწერი გაყიდა. ბრიტანეთში მუსიკოსის ალბომებმა მიიღეს 9 გზის პლანტინა, 11 გზის ოქრო და 8 გზის ვერცხლი. აშშ-ში მათ მიენიჭა 5 გზის პლატინა და 7 გზის ოქრო. ბოუის ხუთი სტუდიური ალბომი შეტანილია Rolling Stone-ის სიაში „ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომი“.
BBC-ის 2002 წლის გამოკითხვაში „100 უდიდესი ბრიტანელი“ დეივიდმა 29-ე ადგილი დაიკავა. 2004 წელს Rolling Stone-მა მას ყველა დროის 100 უდიდესი შემსრულებლის სიაში 39-ე პოზიცია მიანიჭა. როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში დეივიდი 1996 წლის 17 იანვარს შეიყვანეს, ხოლო 2013 წლის ივნისში იგი სამეცნიერო ფანტასტიკის და ფენტეზის დიდების დარბაზის წევრი გახდა. 2016 წელს Rolling Stone-მა მას „ყველა დროის უდიდესი როკ-ვარსკვლავი“ უწოდა.
2017 წლის იანვარში ცნობილი გახდა, რომ ბოუი გახდებოდა პირველი სოლო შემსრულებელი, რომლის აღსანიშნავად დიდი ბრიტანეთის სამეფო ფოსტა გამოუშვებდა ნიშნების სერიას. 14 მარტს გამოსულ 10 სხვადასხვა ნიშანზე დაიბეჭდა მუსიკოსის ალბომების გარეკანები. ეს აქცია მიეძღვნა ბოუის დაბადებიდან 70 წლისთავს. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი კატეგორია:ინგლისელი ბარიტონები კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი კომპოზიტორები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:არტ-პოპ მუსიკოსები კატეგორია:არტ-როკ მუსიკოსები კატეგორია:ბისექსუალი მამაკაცები კატეგორია:ბისექსუალი მუსიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი მიმები კატეგორია:დეივიდ ბოუი კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Decca Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Deram Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:EMI Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Mercury Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Philips Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Pye Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:RCA Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Virgin Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:აივორ ნოველოს ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
ძვ. წ. 83
გარდაიცვალნენ
*
ვალიური ვიკიპედია
ვალიური ვიკიპედია (Wicipedia Cymraeg) — ვიკიპედიის განყოფილება ვალიურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2003 წელს. 2007 წლის ივნისისთვის მოიცავდა 10,000 სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით ვალიურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 39 ათასი სტატია. ჰყავს 17 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ויקיפידיה Wikiibíídiiya
პერპერეკი
პერპერეკი (Перперек) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 639 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ პერპერეკის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის პერპერეკი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ხალილ ხალიმ ბეკირი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum pseudoleptocephalum
Lasioglossum pseudoleptocephalum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
pseudoleptocephalum
საფრანგეთის კანტონები
საფრანგეთის კანტონები არის ტერიტორიული ქვეგანყოფილებები საფრანგეთში. ამჟამად საფრანგეთში 4,032 კანტონია.
თითოეულ დეპარტამენტში კანტონების რიცხვდი სხვადასხვაა. მაგალითისთვის, ბელფორის ტერიტორია 15 კანტონი აქვს, როდესაც ნორდს - 79.
ისტორია
კანტონები შეიქმნა 1790 წელს, დეპარტამენტებთან ერთად. მაშინ ისინი უფრო მრავალრიცხოვანი იყო (40-60 თოთოეულ დეპარტამენტში). კანტონები დავდაპირველად, დაჯგუფებული იყო ოლქებში. 1800 წელს, ოლქების გაუქმების შემდეგ, ისინი დაჯგუფდნენ საფრანგეთის ოკრუგებში. კანტონების რიცხვი მკაცრად შემცირდა (30-50 ერთეული).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საფრანგეთის კანტონები კატეგორია:საფრანგეთის ქვეგანყოფილებები
თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი
მინი|250px|თანამედროვე რუსული თვითმავლი საარტილერიო დანადგარი [[2С19|2С19 «Мста-С» ]]
თვითმავლი საარტილერიო დანადგარი წარმოადგენს მობილურ არტილერიას რომელიც დაყენებულია ან მუხლუხებიან შასზე ან ბორბლებიან გადამტანზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თვითმავალი არტილერია კატეგორია:არტილერია კატეგორია:შეიარაღება
Panzerartillerie Artillería autopropulsada
ჯორჯ გისინგი
ჯორჯ გისინგი (დ. 22 ნოემბერი, 1857, უეიკფილდი — გ. 28 დეკემბერი, 1903, სან-ჟან-დე-ლიუზი) — ინგლისელი მწერალი. პირველი რომანი „მუშები გარიჟრაჟზე“ გამოაქვეყნა 1880 წელს. ყურადღებაა მიიპპყრო სოციალურ პრობლემებზე აგებული რომანებით „დეკლასირებულნი“ (1884), „იზაბელ კლარენდონი“ (1886), „დემოსი“ (1886). ასევე მისი რომანებია „სიცოცხლის დილა“ (1888), „ქვესკნელი“ (1889), „გადასახლებაში დაბადეულნი“ (1892), 1მორევი“ (1897).
ელბაქიძე
საკუთარი სახელი ელბაქიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ჯორჯ გისინგი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მწერლები
ელბაქიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
ჰირაიძუმის ისტორიული ძეგლები და მონუმენტები
ჰირაიძუმის ისტორიული მონუმენტები და ძეგლები — XI-XII საუკუნეების ხუთი ძეგლისგან შემდგარი ჯგუფი იაპონიაში, ივატეს პრეფექტურის ქალაქ ჰირაიძუმიში. 2001 წელს შევიდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში, 2011 წელს კი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
1087—1189 წლებში ჰირაიძუმი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, სამხედრო, სავაჭრო და კულტურული ცენტრის ფუნქციებს ასრულებდა. რამდენიმე მთავარი ტაძარი დაკავშირებულია ბუდიზმის წმინდა მიწასთან, მაგრამ მათი მფარველების გარდაცვალებისა და ხანძრების გამო, ისინი თანდათან დაკნინდა.
როდესაც 1689 წელს მაცუო ბასიო ქალაქს ესტუმრა, ის აღწერდა ზაფხულის ბალახსა და ჯარისკაცთა სიზმრების გადმონაშთებს. XX საუკუნის შუა წლებში წარმოებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა ძეგლთან დაკავშირებულ ბევრ საკითხს მოჰფინა ნათელი.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
ძვ. წ. 84
გარდაიცვალნენ
*
ხასკოვოს ოლქი
ხასკოვოს ოლქი (Област Хасково) — ოლქი სამხრეთ ბულგარეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება საბერძნეთი და თურქეთი. ოლქის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 5,543 კმ², ხოლო მოსახლეობა 279,067 ადამიანს. აქ მიედინება მდინარე მარიცა. ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხასკოვო.
თემები
thumb|ხასკოვოს ოლქის თემები ხასკოვოს ოლქი (област) იყოფა 11 თემად. აქ მოცემულ სიაში ნაჩვენებია თემების ქართული და კირილიცური სახელწოდებები, მნიშვნელოვანი ქალაქები და სოფლები და აგრეთვე 2009 წლის აღწერის შედეგად თემების მოსახლეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ხასკოვოს ოლქი
ჩერნიევო
ჩერნიევო (Черниево) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ძვ. წ. 87
გარდაიცვალნენ
*
იავური ვიკიპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ვსევოლოდ დიდი ბუდე
ვსესლოდ იურის ძე „დიდი ბუდე“ (Всеволод Юрьевич Большое Гнездо; დ. 1154 — გ. 15 აპრილი, 1212) — ვლადიმირ-სუზდალის დიდი მთავარი 1176-1212 წლებში. იური დოლგორუკის და ოლგას შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მეფეები კატეგორია:რუსეთის მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1154 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1212
Lasioglossum pseudoleptorhynchum
Lasioglossum pseudoleptorhynchum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
pseudoleptorhynchum
ახალდაბა (დაბა)
ახალდაბა — დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის ორივე მხარეს მდინარე ნეძვისწყლის შესართავთან (ზღვის დონიდან 760 მ, ბორჯომიდან 18 კმ).
ისტორია
წყაროებში ახალდაბა იხსენიება XII საუკუნიდან. იგი მცირე ქალაქი იყო, მაგრამ მოხერხებული გეოგრაფიული მდებარეობა სტრატეგიულ და სავაჭრო მნიშვნელობას ანიჭებდა. გვიანდელი ფეოდალიზმის ხანაში ისევ მცირე ქალაქად რჩება. ახალდაბასთან 1260 წელს გაიმართა ქვიშხეთის ბრძოლა. შემორჩენილია X საუკუნის ხიდის ნაშთი და კოშკი.
კურორტი
ახალდაბა დაბალმთიანი კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტია. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1965 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის დაბები
ანატოლი კამკამიძე
ანატოლი მიხეილის ძე კამკამიძე (დ. 7 ივნისი, 1936, სოფ. ღარიხევი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 ივნისი, 1999, ლვივი, უკრაინა) — საბჭოთა, რუსეთის და საქართველოს სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-პოლკოვნიკი (1992).
დაამთავრა ოდესის კ. ვოროშილოვის სახელობის სამხედრო სასწავლებელი (1957). მსახურობდა საბჭოთა ჯარების დაჯგუფებაში გერმანიის დემოკრატიულ ­რესპუბლიკაში. 1970 წელს დაამთავრა მ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია (მოსკოვი) და დაინიშნა მოტო­მსროლელი პოლკის (1972), შემდეგ კი — მოტომსროლელი დივიზიის მეთაურად (1974). 1976 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის, 1984 წელს — გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 1981-1991 წლებში იყო კარპატისპირეთის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდლის მო­ად­გი­ლე. 1992 წელს საქართველოს მთავრობის მიწვევით დაბრუნდა საქართველოში და დაინიშნა თავდაცვის მინისტრის პირველ მო­ად­გი­ლედ. 1992-1993 წლებში სა­ქარ­თვე­ლოს შეიარაღებული ძალების სარდალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა გენერლები კატეგორია:ქართველი გენერლები
შადრინო (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
შადრინო (Шадрино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მუსტაფა ლალა-ფაშა
მუსტაფა ლალა-ფაშა (Mustafa Lâla Paşa) (გ. 1580) (მესხური მატიანე ლალა-ფაშას უწოდებს, ოსმალური წყაროები კი — მუსტაფა-ფაშას) — ოსმალი დიდმოხელე და მთავარსარდალი. 1578 წელს ირანის წინააღმდეგ ომში სარდლობდა ოსმალეთის ჯარს, რომელმაც სამცხე-საათაბაგოსა და ქართლზე ილაშქრა. მან ვერ შეძლო საქართველოს დამორჩილება და ამის გამო მთავარსარდლობიდან გადააყენეს.
ივანე ვაჩნაძე
თავადი ივანე ვაჩნაძე (ფრანგ. Jean Vatchnadze) (დ. 1899 – გ. 1976) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, საფრანგეთის წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილე.
მუსტაფა ლალა-ფაშა
ბიოგრაფია
მუსტაფა ლალა-ფაშა დაიბადა, დაახლოებით, 1500 წელს  სერბეთის  სოფელ  სოკოლოვიჩში, ქალაქ რუდოსთან  ახლოს. იგი სხვა დიდი ვეზირის, სოკოლუ  მეჰმედ-ფაშას ნათესავი იყო. უფროსი ძმის, ჰიუსრევ-ფაშას დახმარებით, მუსტაფა სელიმ I-ის სამეფო კარზე აღმოჩნდა. იგი სულეიმან კანუნის პირადი დალაქი იყო. შემდგომ დაინიშნა ჯერ ჭაშნაგირად და შემდეგ — მთავარ  მეჯინიბედ. 1555 წელს, იმის შემდეგ, რაც რუსტემ-ფაშა კვალვ დიდი ვეზირის თანამდებობას დაუბრუნდა, მუსტაფა-ფაშა პალესტინა-ცფათის სანჯაყის გუბერნატორად დაინიშნა. მუსტაფა ლალა-ფაშა ასევე იყო შეჰზადე ბაიაზიდის გამზრდელიც, მაგრამ 1556 წელს დანიშნეს ბაიაზიდის უფროსი ძმის, შეჰზადე (უფლისწული) სელიმის გამზრდელად, რომელთანაც ბაიაზიდს ძალიან ცუდი ურთიერთობა ჰქონდა. ამ წოდების მიღებამ გამოიწვია შეჰზადე სელიმის დაპირისპირების გამძაფრება შეჰზადე ბაიაზიდთან და მიიჩნევენ, რომ ლალა მუსტაფამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შეჰზადე ბაიაზიდის აჯანყებაში.
1560 წლის 14 სექტემბერს მუსტაფა ლალა-ფაშა დაინიშნა ბუდა-პოჟეგის სანჯაყის გუბერნატორად, შემდგომში გახდა ვანის ბეილერბეი. ასევე, მას ერზერუმის, დამასკისა და ალეპოს ბეილერბეის თანამდებობა ეკავა. 1567 წელს სელიმ II-ის ბრძანებით მან იემენში აჯანყება ჩაახშო. 1569 წლიდან 1571 წლამდე იგი მართავდა ეგვიპტეს,  სანამ მისი  წინამორბედი, ხოჯა სინან-ფაშა თავის პოსტს დაუბრუნდებოდა. ამ პერიოდშივე აირჩიეს მეექვსე ვეზირად. .
ივანე ვაჩნაძე
საქართველოს ხანმოკლე დამოუკიდებლობის წლებში (1918-1921), ვაჩნაძე ეროვნული არმიის კავალერიაში მსახურობდა. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციამ იგი აიძულა სამშობლო დაეტოვებინა და წასულიყო საფრანგეთში, სადაც ჩაირიცხა სენ-მაქსენის სამხედრო სკოლაში და 1922 წ. მიიღო უმცროსი ლეიტენატის ჩინი, შემდეგ ესკადრონის შეფობა. შემდეგში მსახურობდა საფრანგეთის არმიის სხვადასხვა კავალერიულ ნაწილებში, მათ შორის ტუნისში. მეორე მსოფლიო ომში ტყვედ ჩაუვარდა გერმანელებს, მაგრამ გაიქცა და თავისუფალი საფრანგეთის ძალებს შეუერთდა. 1946-დან ხელმძღვანელობდა ალჟირში, ქ. სიდი ბელ აბესში, განთავსებული საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის სპეციალურ ჯგუფს. 1951 სამხედრო სამსახურიდან გადადგა.
მუსტაფა ლალა-ფაშა
ბიოგრაფია
1572 წელს მესამე ვეზირის სიკვდილის შემდეგ მის ადგილას დაინიშნა კვიპროსის ომის გმირი მუსტაფა. 1578 წელს მურად მესამემ სეფედიანების წინააღმდეგ ომში მთავარსარდლად დანიშა მუსტაფა ლალა და ხოჯა სინან-ფაშა, თუმცა მათ ვერ შეძლეს თანამშრომლობა და მუსტაფას უნდოდა მიეღო ჯილდო წარმატებული კამპანიისთვის, რათა მომდევნო დიდი ვეზირი გამხდარიყო.
ივანე ვაჩნაძე
წყარო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ფრანგი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
მუსტაფა ლალა-ფაშა
ბიოგრაფია
9 თვის შემდეგ, დიდი ვეზირი, შემსი აჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა და მისი პოსტი დარჩა მუსტაფა ლალა-ფაშას, მაგრამ მისმა მმართველობამ დიდხანს ვერ გასტანა — 4 თვის  შემდეგ  თავადაც  გარდაიცვალა. დიდი ვეზირი 6 წლის ვადით ჰოჯა სინან-ფაშა გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1580 კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
ძვ. წ. 89
— წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ЗСУ-37
მინი|250პქ|ЗСУ-37 ЗСУ-37-37 — საბჭოთა მსუბუქი თვითმავალი საზენიტო დანადგარი, რომლის დამუშავება დაიწყო 1943 წელს.
შექმნის ისტორია
საბჭოთა მსუბუქი თვითმავალი საზენიტო საარტილერიო დანადგარი იწარმოებოდა მაშინასტრაილნისა და გორსკის საავტომობილო ქარხნებში 1944 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრებამდე გამოშვებული იყო 30-მდე ЗСУ-37. მანქანა შეიქმნა მსუბუქ ტანკსაწინააღმდეგო su-76-ის ბაზაზე. ომის შემდეგ su-76 შეიარაღებიდან ამოიღეს ხოლო ЗСУ-37 ისევ შეიარაღებაში რჩებოდა.
ЗСУ-37 იყო პირველი საბჭოთა მუხლუხებზე მდგარი საზენიტო დანადგარი. იგი საუკეთესო საშუალება იყო მობილური ჯგუფების გასანადგურელად, მისი მთავარი შეიარაღება 37 მმ-ის საზენიტო ტყვიამფრქვევი იყო, დამონტაჟებული მის კოშკურაზე, რომელიც 360 გრადუსით ტრიალებდა.
კომპიუტერულ თამაშებში
ЗСУ-37 გამოყნებული იქნა ორ თამაშში: „sudden strike 3“ და „arms of viktory“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის საბჭოთა ტანკები
შატო დე მენარი
შატო დე მენარი (Château de Menars) — მარკიზა დე პომპადურის შატო ლუარაში, რომელიც მან 1760 წელს შეისყიდა იმ დროისთვის ასტრონომიულ ფასად — 1 მილიონ ლივრად მდიდარი სოვდაგარი გიიომ შარონის მემკვიდრეებისგან. შატო აგებულია 1646 წელს. სასახლის გასაფართოებლად პომპადურმა სამეფო არქიტექტორი ანჟ-ჟაკ გაბრიელი დაიქირავა. მეფის ფავორიტის გარდაცვალების შემდეგ შატო მემკვიდრეობით ერგო მის ძმას, რომლის დავალებით სასახლე განაახლა ჟაკ-ჟერმენ სუფლომ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის სასახლეები კატეგორია:საფრანგეთის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:ლუარა
ხულგუმო
ხულგუმო — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კარტიკამის თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ფარავნის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1670 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 2 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1004 ადამიანი.
ისტორია
1914 წელს ალექსანდრე ფრონელი წერდა: „ბავრისა, ხულგუმოს, კართიკამის და ტურცხის კათოლიკეებმა სომხური არ იციან. ზოგნი ამბობენ, რომ ეგენი ქართველები არიან და გადმოსახლდნენ არტაანის ოლქიდან (ველი), ზოგნი კი უჩვენებენ (ანუ, უთითებენ) სომხეთის მუშს, საიდანაც ვითომ იგინი მოსულან. ველი ძველად ქართული პროვინცია იყო“.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum pseudolittorale
Lasioglossum pseudolittorale — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
pseudolittorale
საყოველთაო საკუთრება
საყოველთაო საკუთრება, საზოგადოებრივი დომენი (ინგლ. Public Domain) — ხელოვნების ნაწარმოებთა ერთობლიობა, რომლებზეც საავტორო უფლებებს ვადა გაუვიდათ ან არასოდეს ქონიათ. ზოგჯერ საყოველთაო საკუთრებად მიიჩნევა გამოგონება, რომელზეც პატენტს ვადა გაუვიდა. საყოველთაო საკუთრების გავრცელება და გამოყენება შეუძლია ყველას, შეზღუდვების გარეშე.
საყოველთაო საკუთრებაში მოხვედრილი ნაწარმოები შეიძლება გამოყენებული იქნეს ნებისმიერი პირის მიერ საავტორო ჰონორარის გადახდის გარეშე. ამასთან ერთად დაცული უნდა იყოს საავტორო უფლება, სახელის უფლება და ავტორის რეპუტაციის დაცვის უფლება.
საყოველთაო საკუთრებაში ნაწარმოების გადასვლის ვადები სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვაა. ევროპის უმეტეს ქვეყანაში ეს ვადა განსაზღვრულია 70 წლით ავტორის გარდაცვალებიდან ან 70 წელი ნაწარმოების გამოქვეყნებიდან.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:საყოველთაო საკუთრება
ბოგოტა
ბოგოტა (Bogotá; 2000 წლამდე ერქვა სანტა-დე-ბოგოტა) — კოლუმბიის დედაქალაქი. სამხრეთ ამერიკის ერთ-ერთი უდიდესი და კოლუმბიის ყველაზე დიდი ქალაქი. აგრეთვე კუნდინამარკის დეპარტამენტის დედაქალაქი. ბოგოტა პირველი რიგის ტერიტორიული ერთეულია, იგივე ადმინისტრაციული სტატუსით, როგორც კოლუმბიის დეპარტამენტები. ეს არის ქვეყნის პოლიტიკური, ეკონომიკური, ადმინისტრაციული და ინდუსტრიული ცენტრი. ფართობის მიხედვით, ბოგოტა მსოფლიოს 30 უდიდესი ქალაქის სიაშია. მესამეა ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქებს შორის (2625 მ). (ლა-პასისა და კიტოს შემდეგ). ბოგოტაში არაერთი უნივერსიტეტი და ბიბლიოთეკაა, ამიტომ მას ხშირად „სამხრეთ ამერიკის ათენსაც“ უწოდებენ.
ბოგოტა დაფუძნდა ახალი გრანადის სამეფოს დედაქალაქად, 1538 წლის 6 აგვისტოს, ესპანელი კონკისტადორის გონსალო ხიმენეს დე კესადას ანდებში მუისკების დაპყრობის ექპედიციის შემდეგ. მუისკები რეგიონის მკვიდრი მოსახლეობა იყო და მათ ადგილს უწოდეს „თიბზაკა“ ან „ძველი ქალაქი“. სახელი ბოგოტა ესპანური გამოთქმაა, შეესაბამება ჩიბჩა ბაკატას (ან Mueketá), რომელიც მეზობელი დასახლების სახელი იყო, მდებარეობდა თანამედროვე ქალაქებს ფუნძასა და კოტას შორის. არსებობს განსხვავებული მოსაზრებები სიტყვა Bacatá–ს მნიშვნელობის შესახებ, ყველაზე მიღებული ისაა, რომ ჩიბჩას ენაზე ნიშნავს „ფერმის კედელს“. კიდევ ერთი პოპულარული თარგმანი ამტკიცებს, რომ ეს ნიშნავს „ანდების ქალბატონს“. გარდა ამისა, სიტყვა „ანდები“ აიმარის ენაზე ნიშნავს „მბრწყინავ მთას“, ამრიგად, ბოგოტის სრული ლექსიკური მნიშვნელობა სახელდება, როგორც „მბრწყინავი მთის ლედი (ღვთისმშობელი)“ (თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ მუისკას ხალხის ენა არ იყო აიმარა, არამედ ჩიბჩა). ხიმენეს დე კესადამ დასახლებას უწოდა "ჩვენი იმედის ლედი", მაგრამ ესპანეთის სამეფომ მიანიჭა სახელი სანტაფე (საღვთო რწმენა) 1540 წელს, როდესაც მან ქალაქის სტატუსი მიიღო. სანტაფე გახდა ესპანეთის მთავრობის სამეფო აუდიენცია, ახალი გრანადის სამეფოში (შეიქმნა 1550), და 1717 წლის შემდეგ ეს იყო ახალი გრანადის ვიცე-სამეფოს დედაქალაქი. 1819 წლის 7 აგვისტოს ბოიაკას ბრძოლის შემდეგ, ბოგოტა გახდა დამოუკიდებელი ერის, დიდი კოლუმბიის დედაქალაქი. სიმონ ბოლივარმა აღადგინა ქალაქი ბოგოტის სახელი, როგორც მუიკას ხალხის პატივისცემის საშუალება და როგორც ემანსიპაციური მოქმედება ესპანეთის გვირგვინის მიმართ. ამრიგად, ახალი გრანადის ვიცე-სამეფოს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ესპანეთის იმპერიისგან და დღევანდელი კოლუმბიის ფორმირების დროს, ბოგოტა ინარჩუნებდა ამ ტერიტორიის დედაქალაქის სტატუსს.
ქალაქი მდებარეობს კოლუმბიის ცენტრში, მაღალ პლატოზე, რომელიც ცნობილია ბოგოტა სავანას სახელით, ალტიპლანო კუნდიბოიასენსის ნაწილი, რომელიც მდებარეობს ანდების აღმოსავლეთ კორდილერაში. დაყოფილია 20 დასახლებად, ბოგოტის ფართობია 1587 კმ² და ხასიათდება შედარებით გრილი კლიმატით, რომელიც მუდმივად გრძელდება მთელი წლის განმავლობაში.
ქალაქში განთავსებულია კოლუმბიის მთავრობის აღმასრულებელი ხელისუფლების (პრეზიდენტის ოფისი), საკანონმდებლო (კოლუმბიის კონგრესი) და სასამართლო განყოფილება (იუსტიციის უზენაესი სასამართლო, საკონსტიტუციო სასამართლო, სახელმწიფო საბჭო, [|და იუსტიციის უმაღლესი საბჭო). ბოგოტა გამოირჩევა ეკონომიკური სიძლიერით. ეს არის კოლუმბიის ფინანსური და კომერციული ცენტრი, ქვეყნის ნებისმიერ ქალაქთან შედარებით ყველაზე აქტიური ბიზნეს საქმიანობით. დედაქალაქი მასპინძლობს მთავარ ფინანსურ ბაზარს კოლუმბიასა და ანდების ბუნებრივ რეგიონში, წამყვანი ადგილია ახალი, უცხოური, პირდაპირი ინვესტიციების პროექტებისთვის, რომლებიც შემოდიან ლათინურ ამერიკასა და კოლუმბიაში. მას აქვს ყველაზე მაღალი ნომინალური მშპ ქვეყანაში, რომელიც პასუხისმგებელია ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის თითქმის მეოთხედზე (24,7 %).
ქალაქის აეროპორტი, ელ-დორადოს საერთაშორისო აეროპორტი, რომელსაც სახელი მითიური „ელ-დორადოს“ გამო უწოდეს, ლათინურ ამერიკაში ყველაზე დიდი ტვირთის მოცულობას ასრულებს და რიგით მესამეა ადამიანთა რიცხვით. ბოგოტა არის ქვეყნის ყველაზე მეტი უნივერსიტეტისა და კვლევითი ცენტრის სახლი, მნიშვნელოვანი კულტურული ცენტრია, სადაც მრავალი თეატრი, ბიბლიოთეკა და მუზეუმია. ბოგოტა მეოთხე ადგილზეა გლობალური ქალაქების ინდექსში 2014 წლის მონაცემით, და GaWC-ის მიერ მიჩნეულია გლობალურ ქალაქებში „ალფა“ ტიპის ქალაქად.
ისტორია
ბოგოტას ძველი სახელწოდებაა „Bacatá“, როგორც მას ჩიბჩა-მიუსკების ხალხი ეძახდა. ესპანურ კოლონიზაციამდე, ქალაქი სწორედ მათი ცივილიზაციის ცენტრი იყო. სოფლის მეურნეობასა და მარილის წარმოებაზე დაფუძნებული საზოგადოება მდიდარი იყო ოქროს მოპოვებით, ვაჭრობით და ცნობილი იყო მუმიფიცირებით. მუისკების რელიგია შედგებოდა სხვადასხვა ღმერთებისაგან, რომლებიც ძირითადად ისეთ ბუნებრივ მოვლენებთან იყვნენ დაკავშირებული, როგორებიცაა მზე (სუე) და მისი ცოლი, მთვარე; ჩია, წვიმა ჩიბჩაკუმი, ცისარტყელა კუჩავირა მშენებლობასთან და დღესასწაულებთან დაკავშირებული - ნენკატაკოა და სიბრძნის ღვთაება ბოჩიკა მათი კომპლექსური მზის სისტემის კალენდარი რომელიც მანუელ იზკიერდომ გაშიფრა დუკესნეს მიერ შესრულებული ნამუშევრების საფუძველზე, მიჰყვება წელიწადის სამ სხვადასხვა პერიოდს, სადაც წარმოდგენილი იყო სიდერული და სინოდური თვეები. მათი ასტრონომიული ცოდნა წარმოდგენილია მუისკების არქიტექტურის ერთ–ერთ იმ მცირერიცხოვან ნიშნულებში, რომელიც მდებარეობს „ელ ინფიერნიტოში“, ვილია-დე-ლეივას გარეთ, ბოგოტის ჩრდილოეთით.
წინარე კოლუმბიური პერიოდი
მინი|ესპანელი [[კონკისტადორი გონსალო ხიმენეს დე კესადა, ქალაქის დამაარსებელი]] პირველი მაცხოვრებლები, რომლებიც ბოგოტის ამჟამინდელ მეტროპოლიტენურ არეალში ცხოვრობდნენ, იყვნენ გვიანდელი პლეისტოცენის მონადირე-შემგროვებელი ხალხი. ჯერჯერობით, დათარიღებული უძველესი მტკიცებულებები ნაპოვნია „ელ-აბრაში“, სიპაკირის ჩრდილოეთით. ბოგოტის სავანის მობინადრეები XV საუკუნის გვიან პერიოდში იყვნენ მუისკები, მუისკუბუნზე მოსაუბრე ხალხი, ჩიბჩას ენათა ოჯახის წევრი. დამპყრობელთა მოსვლის პერიოდში, მოსახლეობა სავარაუდოდ ნახევარ მილიონამდე მკვიდრი ადამიანი იყო ბოგოტის სავანაში, მუისკას კონფედერაციაში ორ მილიონამდე. მათ დაიკავეს მაღალმთიანი და ზომიერი კლიმატის მხარეები სამხრეთ-დასავლეთიდან სუმაპაზის მთებსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით კოკუის თოვლიან მწვერვალს შორის, ტერიტორია მოიცავს დაახლოებით 25 000 კმ²-ს, ამჟამინდელი ბოიაკის დეპარტამენტის ნაწილს და პატარა სანტანდერის დეპარტამენტს.
ვაჭრობა იყო მუისკების ყველაზე მნიშვნელოვანი საქმიანობა ჩიბჩას ენაზე მოლაპარაკე მეზობლებთან. მარილის წარმოების ცოდნის გამო, რომელიც ექსკლუზიურად მუისკას ქალებისთვის იყო, მათ ეწოდათ სახელი "მარილის ხალხი". კოკაინის ხე, ბამბა და ოქრო იყო ძირითადი სავაჭრო პროდუქტები მუისკების ყოველკვირეულ ბაზრობებზე; ყოველ ოთხ დღეში. ამ ხშირი ბაზრობების გამართვის დროს მუისკამ მოიპოვა სხვადასხვა ფუფუნების საქონელი (რომლებიც თანამედროვე გაგებით ღირებული არ არის) და ძვირფასი ლითონები და ძვირფასი ქვები, რომლებიც ჩვენთვის ძვირფასი ჩანს, გახდა უხვი და გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნებისათვის. მუისკას მეომარ ელიტას მიეცა უფლება, ეტარებინათ თუთიყუშებისა და არას ბუმბულით შემკული გვირგვინები, რომელთა ჰაბიტატი იყო ანდების აღმოსავლეთით.
ესპანური კოლონიზაცია
პირველი ევროპული დასახლება აქ 1538 წელს დააარსა ესპანელმა გონსალო ხიმენეს დე კესადამ და მას სანტა-ფე-დე-ბაკატა უწოდა, მისი დაბადების ადგილისა (სანტა-ფე) და ადგილობრივი სახელის შერწყმის შედეგად. ქალაქს მართავდა ქალაქის მერისა და ორი მრჩევლისგან შემდგარი განყოფილება. უკეთესი მმართველობისთვის 1550 წლის აპრილში, სანტა ფეს აუდიენციის ორგანიზება მოხდა. სანტა ფე გახდა გრანადის ახალი სამეფოს მთავრობის ადგილი. თოთხმეტი წლის შემდეგ, 1564 წელს, ესპანეთის მონარქმა დანიშნა სამეფო აუდიენციის პირველი მმართველად, ანდრეს დიას ვენერო დე ლეივა მოგვიანებით, ქალაქი გახდა პერუს ვიცე-სამეფოს შემადგენელი ნაწილის, ახალი გრანადის სამეფოს დედაქალაქი, ხოლო შემდეგ ახალი გრანადის ვიცე-სამეფოს დედაქალაქი. სულ მალე ბოგოტა გახდა სამხრეთ ამერიკაში ესპანეთის კოლონიური მმართველობის ერთ-ერთი ცენტრი.
ევროპელების, მეტისების, მკვიდრი ხალხის და მონების ფორმირების შედეგად, XVI საუკუნის მეორე ნახევრიდან დაიწყო მოსახლეობის სწრაფი ზრდა. 1789 წლის აღწერის მონაცემებით, აღირიცხა 18 161 ადამიანი, ხოლო 1819 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობამ მიაღწია 30 000 ადამიანს.
გეოგრაფია
მინი|აღმოსავლეთის ბორცვები ბოგოტა მდებარეობს ბოგოტის სავანას სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში (Sabana de Bogotá) 2640 მეტრზე ზღვის დონიდან. ბოგოტის სავანას ხშირად უწოდებენ „სავანას“ (საბანა), მაგრამ სინამდვილეში ანდების მთებში მაღალ პლატოს მიეკუთვნება. ბოგოტა, მის სიმაღლეზე, ყველაზე ფართო ქალაქია; არ არსებობს ქალაქური ტერიტორია, რომელიც ერთდროულად არის უფრო მაღალი და უფრო დასახლებული, ვიდრე ბოგოტა.
ბოგოტის რაიონის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, მსოფლიოში უდიდესი უწყვეტი პარამოსის ეკოსისტემის აღმოჩენაა შესაძლებელი.