cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოკვეთილი
გამოხმაურება
დრამას მნიშვნელოვანი დადებითი გამოხმაურება არ მიუღია. „ჩემი დრამა არ მოგწონებია. არა მწყინს, ხოლო ამას კი გეტყვი, რომ არც დასაწუნია, რადგან არა ჰგავს მაინც იმ დრამებს, ერთს შაბლონზე რომლებიც იწერება ამ ბოლო დროს“-წერდა ვაჟა პეტრე უმიკაშვილს.
"მოკვეთილი" სცენაზე
მწერლის სიცოცხლეში ნაწარმოები არ დაუდგამთ. პირველი გახმაურებული დადგმა 1945 წელს, მარჯანიშვილის თეატრში განხორციელდა (ჩონთა-პიერ კობახიძე, ბახა-სერგო ზაქარიაძე, მზევინარი-ირინე დონაური, ჯავარა-ვერიკო ანჯაფარიძე, გულქანი-თამარ თეთრაძე, რეჟისორი-კ. ანდრონიკაშვილი). სპექტაკლს დიდი წარმატება ხვდა წილად. 1956 წელს დადგმა განაახლა რეჟისორმა არჩილ ჩხარტიშვილმა, ჩონთას როლს ოთარ მეღვინეთუხუცესი ასრულებდა, მზევინარს-დოდო ჭიჭინაძე. 1986 წელს პიესა რუსთაველის თეატრშიც დაიდგა (რეჟისორი-ავთანდილ ვარსიმაშვილი).
ეკრანიზაცია
1992 წელს გამოვიდა "მოკვეთილის" მიხედვით გადაღებული იგივე სახელწოდების მხატვრული ფილმი (კინოკომპანია "ქართული ტელეფილმი", რეჟისორი-გია მატარაძე)
კლაუდია ვილაურუტია
კლაუდია ვილაურუტია (დ. 17 მაისი, 1955) — კუბელი ფრენბურთელი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ორ ოლიმპიურ თამაშებზე, 1972 და 1976 წლებში. ვილაურუტიამ ოლიმპიადაზე კუბის ნაკრების რიგებში 9 შეხვედრა ჩაატარა.
ელენა მონტენეგროელი
ელენა მონტენეგროელი (Jelena Savojska, Elena del Montenegro; დ. 8 ინვარი 1871, ცეტინიე, მონტენეგრო - გ. 28 ნოემბერი 1952, მონპელიე, საფრანგეთი) — მონტენეგროს მეფე ნიკოლა I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მილენა ვუტოკიჩის შუათანა ქალიშვილი. იტალიის დედოფალი 1900-46, ეთიოპიის იმპერატრიცა 1936-1941 და ალბანეთის დედოფალი 1939-1943 წლებში როგორც ვიტორიო ემანუელე III-ის მეუღლე. იტალიის მეფე უმბერტო II-ისა და ბულგარეთის ცარიცა ჯოვანა იტალიელის დედა.
ადრეული წლები
ელენა დაიბადა 1871 წლის 8 იანვარს, მონტენეგროს ქალაქ ცეტინიეში. მისი მშობლები იყვნენ მონტენეგროს მეფე ნიკოლა I და მისი ცოლი, დედოფალ მილენა ვუტოკიჩი. 10 წლის ასაკში ელენა სასწავლებლად გაემგზავრა სანქტ-პეტერბურგის ახალგაზრდა ქალბატონების ინსტიტუტში. იგი ძალიან ნიჭიერი იყო ფერწერასა და ლიტერატურაში. მან დაამზადა მისი ბიძის, მონტენეგროს განსვენებული მეფის დანილო I-ის საოცარი მონუმენტი.
ქორწინება
1896 წლის 24 ოქტომბერს ელენა დაქორწინდა იტალიის ტახტის მემკვიდრე ვიტორიო ემანუელე სავოიელზე. ქორწინების შემდეგ ელენამ შეიცვალა რელიგია და მართლმადიდებლობიდან კათოლიციზმზე გადავიდა. სწორედ ამის შემდეგ, 1900 წელს რაც ვიტორიო ემანუელე III იტალიის მეფე გახდა, ელენა დედოფლად იქცა. ელენას დედა იმდენად შეშფოთებული იყო იმით, რომ მისმა ქალიშვილმა რელიგია შეიცვალა, რომ მათ ქორწილზე, რომში არ ჩავიდა.
1936 წელს იტალიამ დაიპყრო ეთიოპიის იმპერია, რის შემდეგაც ელენა ეთიოპიის იმპერატრიცა გახდა, ხოლო 1939 წელს, ალბანეთის დაპყრობის შემდეგ, იგი ალბანეთის დედოფალიც გახდა. სულ მალე 1943 წელს იტალია ორივე ქვეყანაში დამარცხდა, რის გამოც ელენას ორივე წოდება ჩამოერთვა და მხოლოდ იტალიის დედოფლობა დარჩა.
1941 წელს მან დიდი გავლენა მოახდინა თავის ქმარსა და გენერალ ბენიტო მუსოლინზე და მონტენეგროს დამოუკიდებლობა შეუნარჩუნა. 1943 წელს მან გაანთავისუფლა გერმანიის ციხეში მყოფი ძმისწული, მონტენეგროს პრინცი მიქაელი და მისი ცოლი, პრინცესა ჟენევიევა პრიგნეტი. პრინცი მიქაელი გერმანელებმა მას შემდეგ დაატყვევეს, რაც მან იტალიის დაცვის ქვეშ მყოფი მონტენეგროს მეფობაზე უარი თქვა.
დედოფლობა და ომები
1900 წლის 29 ივლისს, მამამისის მკვლელობის შემდეგ ელენას ქმარი, ვიტორიო ემანუელე III იტალიის ტახტზე ავიდა. ამით ოფიციალურად ელენამ მიიღო მისი ქმრის მთელი ტიტულები: იტალიის დედოფალი და ასევე მისი კოლონიების, ეთიოპიისა და ალბანეთის დედოფლობა.
1911 წლიდან 1921 წლამდე ელენა ნებაყოფლობით მუშაობდა წითელი ჯვრის მედდად. იგი ბავშვობიდან მედიცინით იყო გატაცებული და დაჭრილი ჯარისკაცების დახმარება მას სიამოვნებდა. ასევე დედოფალ ელენას დაფინანსებით შეიქმნა საქველმოქმედო ფონდი, რომელიც ჯარისკაცებს ენცეფალიტსა და ტუბერკულოზს მკურნალობდა და მათ ღარიბ დედებს ფულს ურიცხავდა.
იგი გამუდმებით იყო ჩართული იტალიაში მედიცინის განვითარებაში. მან დიდი ძალისხმევა ჩადო იმაში, რომ იტალიელ ექიმებს საზღვარ გარეთ ტრენინგი გაეარათ. ასევე იგი მუშაობდა კიბოს, ტუბერკულოზისა და სხვა განუკურნებელი დაავადებების განკურნების გზების ძიებაზე.
1939 წელს ფაშისტური გერმანია პოლონეთში შეიჭრა, რასაც მოჰყვა ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მხრიდან ომის გამოცხადება და მეორე მსოფლიო ომის დაწყება. იტალია გერმანიის მოკავშირე იყო და ლოგიკურად ისიც აღმოჩნდა ამ ომში ჩათრეული. დედოფალმა ელენამ ომის დაწყებიდან სამ თვეში ექვს ნეიტრალურ ევროპელ დედოფალს (დანიის დედოფალ ალექსანდრა მეკლენბურგელს, ნიდერლანდების დედოფალ ვილჰემინას, ლუქსემბურგის ჰერცოგინია შარლოტას, ბელგიის დედოფალ ელისაბეთ ბავარიელს, თავის ქალიშვილს, ბულგარეთის ცარიცა ჯოვანა იტალიელსა და იუგოსლავიის დედა-დედოფალ მარია რუმინელს), რომ ომში მათ იტალიის მხარე დაეჭირათ, თუმცა ამაოდ.
1943 წლის 25 ივლისს ვიტორიო ემანუელე III-მ ბენიტო მუსოლინი დააპატიმრა. 9 სექტემბერს იტალიაშიც გერმანელები შეიჭრნენ, თუმცა უამრავი მოკავშირის წყალობით ვიტორიომ და ელენამ რომიდან გაქცევა შეძლეს. ამის საპასუხოდ, ნაცისტებმა დააპატიმრეს მათი ქალიშვილი მაფალდა, რომელიც გერმანიაში იყო გათხოვილი. მაფალდა ტყვედ აიყვანეს და საკონცენტრაციო ბანაკში გაგზავნეს, სადაც იგი 1944 წლის 27 აგვისტოს მოკლეს.
გაძევება და გარდაცვალება
ომის დამთავრების შემდეგ, 1946 წლის 9 მაისს ვიტორიო ემანუელე III იტალიის ტახტიდან თავისი ვაჟის, უმბერტო II-ის სასარგებლოდ გადადგა. სულ მალევე, 1946 წლის 2 ივნისს იტალიაში ჩატარდა რეფერენდუმი, რის შედეგებითაც ხალხის 52 % მოითხოვდა მონარქიის დამხობას და რესპუბლიკად გადაკეთებას. ოთხი დღის შემდეგ იტალია რესპუბლიკად გამოცხადდა, თუმცა ფორმალურად. 12 ივნისს კი უმბერტოს მმართველობა დაამხეს. ვიტორიო და ელენა ეგვიპტეში წავიდნენ, სადაც ისინი მეფე ფარუკმა დიდი პატივით მიიღო და შეიფარა. ერთი წლის შემდეგ ვიტორიო ემანუელე ალექსანდრიაში ფილტვის შეშუპებით დაიღუპა. ამის შემდეგ ელენას ეგვიპტეში გაჩერება აღარ შეეძლო, რის გამოც იგი საფრანგეთის ქალაქ მონპელიეში გადასახლდა. რამდენიმე წელიწადში ფრანგმა ექიმებმა ელენას სიმსივნე დაუდგინეს. სიმსივნე უკვე ძალიან მძიმე სტადიაში იყო და ოპერაციისას ელენა დაიღუპა, 1952 წლის 28 ნოემბერს, 81 წლის ასაკში.
მისი სიკვდილიდან 65 წლის შემდეგ, 2017 წლის 15 დეკემბერს ელენას ნეშტი მონპელიედან ტურინში გადაასვენეს. ამ ამბიდან ორ დღეში, ასევე ტურინში, ალექსანდრიიდან გადაასვენეს ვიტორიო ემანუელეს ნეშტიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:იტალიის დედოფლები კატეგორია:ალბანეთის დედოფლები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კეპლერპლაცი (ვენის მეტრო)
კეპლერპლაცი (Keplerplatz) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U1 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1978 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
იეროთეოზი (აივაზაშვილი)
ეპისკოპოსი იეროთეოზი (ერისკაცობაში — იეროთე მოსეს ძე აივაზაშვილი; დ. 6 ნოემბერი, 1864, სოფ. ყვარელი, თელავის მაზრა — გ. 28 ოქტომბერი, 1942, თბილისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი.
ბიოგრაფია
დაიბადა მედავითნის ოჯახში. თელავის სასულიერო სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც 1888 წელს დაამთავრა. იმავე წლის 14 ნოემბერს ხელდასხმულ იქნა მთავარდიაკვნად თბილისის კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტის ეკლესიაში, 1889 წლის 24 აპრილს ხელდასხმულ იქნა მღვდლად და გამწესდა თელავის მაზრის სოფელ შილდაში. 1889–1890 წლებში მასწავლებლობდა თელავის სასულიერო სასწავლებელში. 1901 წლის 19 მარტიდან გამწესებულ იქნა თბილისის ჯამბაკურ-ორბელიანის წმიდა ნიკოლოზის ეკლესიაში, 1903 წლის 3 მარტს გადაყვანილ იქნა წმიდა ეკატერინეს ეკლესიაში, 1907 წლის 20 სექტემბერს გადაყვანილ იქნა ხარფუხის წმიდა ნიკოლოზის ეკლესიაში, 1916 წლის 8 დეკემბრიდან თბილისის სამების ეკლესიის წინამძღვარია. ეკლესიაში ერთგული სამსახურისათვის 1897 წელს დაჯილდოვდა საგვერდულით, 1902 წელს სკუფიით, 1913 წელს კამილავკით, 1918 წელს ოქროს ჯვრით, 1919 წელს აყვანილ იქნა დეკანოზის ხარისხში, 1920 წელს ენქერით. 1928 წლის 16 თებერვალს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქრისტეფორე III-ის ლოცვა-კურთხევით აკურთხეს ნინოწმინდელ ეპისკოპოსად. 16 დეკემბერს სვეტიცხოველში შესრულდა მისი კურთხევა და იგი დაინიშნა კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად, 1929 წლიდან დროებით განაგებდა ბოდბის ეპარქიასაც. ეპისკოპოსი იეროთეოზი იყო მოკრძალებული კაცი, თითქმის შეუმჩნეველი. უმძიმეს ვითარებაში მოუხდა მას მღვდელმთავრობა. ბოლშევიკური ხელისუფლება სასტიკად სდევნიდა სასულიერო პირებს, უწესებდა აუტანელ გადასახადებს და გადაუხდელობის შემთხვევაში ადმინისტრაციული წესით ხურავდა ეკლესიებს. ასე დაიხურა მრავალი ეკლესია-მონასტერი ნინოწმინდის ეპარქიაშიც. 1941 წლის 1 სექტემბერს ეპისკოპოსმა იეროთეოზმა ჯანმრთელობის მიზეზით განცხადებით მიმართა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, უწმიდესსა და უნეტარესს კალისტრატეს სამსახურიდან განთავისუფლების შესხებ. 1942 წლის 28 ოქტომბერს ეპისკოპოსი იეროთეოზი გარდაიცვალა თბილისში. იგი დაიკრძალა თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძრის ეზოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნინოწმინდელი მღვდელთმთავრები კატეგორია:ბოდბელი მღვდელთმთავრები კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი  28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მიკროკონტროლერები
მიკროკონტროლები გამოიყენება ავტომატურად კონტროლირებად პროდუქტებსა და მოწყობილობებში, მაგალითად, საავტომობილო ძრავის კონტროლის სისტემებში, იმპლანტირებადი სამედიცინო აპარატების, დისტანციური მართვის, საოფისე აპარატების, ტექნიკის, ელექტრული ხელსაწყოების, სათამაშოების და სხვა ჩადგმული სისტემების საშუალებით. შემცირებით ზომა და ღირებულება იმ დიზაინთან შედარებით, რომელიც იყენებს ცალკე მიკროპროცესორის, მეხსიერებისა და შეყვანის / გამოსვლის მოწყობილობებს, მიკროკონტროლერები ეკონომიკურად ხდებიან ციფრული კონტროლი კიდევ უფრო მეტ მოწყობილობებზე და პროცესებზე. შერეული სიგნალის მიკროკონტროლერები ჩვეულებრივია, ანალოგური კომპონენტების ინტეგრირება, რომლებიც საჭიროა ციფრული ელექტრონული ელექტრონული სისტემების გასაკონტროლებლად. საგანთა ინტერნეტის კონტექსტში, მიკროკონტროლერი არის მონაცემთა შეგროვების ეკონომიური და პოპულარული საშუალება, ფიზიკური სამყაროს შეგრძნება და მოქმედება, როგორც კიდური მოწყობილობები.
პირველი მრავალ – ჩიპიანი მიკროპროცესორები, ოთხფაზიანი სისტემები AL1 1969 წელს და Garrett AiResearch MP944 1970 წელს, შეიქმნა მრავალჯერადი MOS LSI ჩიპებით. პირველი ჩიპიანი მიკროპროცესორი იყო Intel 4004, რომელიც გამოვიდა ერთ MOS LSI ჩიპზე 1971 წელს. იგი შეიმუშავა ფედერიკო ფაგინმა, მისი სილიკონის კარიბჭის MOS ტექნოლოგიის გამოყენებით, ინტელის ინჟინერებთან მარსიან ჰოფთან და სტენ მაზორთან და ბზიკომის ინჟინერ მასატოშის შიმასთან ერთად. მას მოჰყვა 4-ბიტიანი Intel 4040, 8-bit Intel 8008 და 8-bit Intel 8080. ყველა ამ პროცესორს დასჭირდა რამდენიმე გარე ჩიპი სამუშაო სისტემის განსახორციელებლად, მათ შორის მეხსიერება და პერიფერული ინტერფეისის ჩიპები. შედეგად, სისტემის ჯამურმა ღირებულებამ რამდენიმე ასეული (1970-იანი აშშ) დოლარი შეადგინა, რამაც შეუძლებელი გახადა მცირე ზომის ტექნიკის კომპიუტერიზაცია. MOS Technology– მა შემოიტანა 100 – დოლარიანი მიკროპროცესორი, 6501 და 6502, რომლის ძირითადი მიზანია ამ ეკონომიკური დაბრკოლების გადასაჭრელად, მაგრამ ამ მიკროპროცესორებს ჯერ კიდევ სჭირდებოდათ გარე მხარდაჭერა, მეხსიერება და პერიფერიული ჩიპები, რომლებიც ინახავდნენ მთლიანი სისტემის ღირებულებას ასობით დოლარში.
ერთი წიგნი კრედიტს უწევს TI ინჟინრებს გარი ბოონს და მაიკლ კოქრანს 1971 წელს პირველი მიკროკონტროლის წარმატებით შექმნით. მათი მუშაობის შედეგი იყო TMS 1000, რომელიც კომერციულად ხელმისაწვდომი გახდა 1974 წელს. იგი აერთიანებს მხოლოდ წაკითხულ მეხსიერებას, წაკითხული / ჩაწერის მეხსიერებას, პროცესორსა და საათს ერთ ჩიპზე და მიზნად ისახავდა ჩართულ სისტემებს.
ნაწილობრივ პასუხად ერთ ჩიპიანი TMS 1000 – ის არსებობის საპასუხოდ, Intel– მა შეიმუშავა კომპიუტერული სისტემა ჩიპზე ოპტიმიზირებული საკონტროლო პროგრამებისთვის, Intel 8048, კომერციულ ნაწილებთან პირველი გადაზიდვა 1977 წელს. იგი აერთიანებს RAM და ROM იმავე ჩიპს მიკროპროცესორთან. მრავალრიცხოვან აპლიკაციებს შორის, ეს ჩიპი საბოლოოდ იპოვნებს გზას მილიარდზე მეტი კომპიუტერის კლავიატორში. იმ დროს Intel– ის პრეზიდენტმა, ლუკ ჯ. ვალენტერმა განაცხადა, რომ მიკროკონტროლი კომპანიის ისტორიის ერთ – ერთი ყველაზე წარმატებული პროდუქტი იყო და მან მიკროკონტროლერი განყოფილების ბიუჯეტი 25% -ით გააფართოვა.
ამ დროს მიკროკონტროლელთა უმეტესობას ერთდროული ვარიანტები ჰქონდა. მათ ჰქონდათ EPROM პროგრამის მეხსიერება, რომელსაც აქვს გამჭვირვალე კვარცის ფანჯარა პაკეტის სახურავში, რათა ის გაშრეს ულტრაიისფერი შუქის ზემოქმედებით. ამ წაშლილი ჩიპები ხშირად იყენებდნენ პროტოტიპისთვის. სხვა ვარიანტი იყო ან ნიღაბი პროგრამირებული ROM ან PROM ვარიანტი, რომელიც მხოლოდ ერთხელ პროგრამირდებოდა. ამ უკანასკნელისთვის ზოგჯერ გამოყენებული იყო OTP აღნიშვნა, რომელიც იდგა "ერთჯერადი პროგრამირებისთვის". OTP მიკროკონტროლერის პირობებში, PROM ჩვეულებრივ იდენტური ტიპის იყო, როგორც EPROM, მაგრამ ჩიპ პაკეტს არ ჰქონდა კვარცის ფანჯარა; იმის გამო, რომ არ არსებობს საშუალება EPROM- ს ულტრაიისფერი შუქისადმი გამოქვეყნებისთანავე, მისი წაშლა არ შეეძლო. იმის გამო, რომ წაშლილი ვერსიები კერამიკულ ფანჯრებთან კერამიკულ პაკეტებს მოითხოვდნენ, ისინი გაცილებით ძვირი ღირდა ვიდრე OTP ვერსიები, რომელთა დამზადებაც დაბალ ფასად გაუმჭვირვალე პლასტმასის პაკეტებში იყო შესაძლებელი. წაშლილი ვარიანტებისთვის, კვარცი იყო საჭირო, უფრო ძვირიანი შუშის ნაცვლად, ულტრაიისფერი შუქისთვის მისი გამჭვირვალობისთვის — რომლის მინისაც მეტწილად გაუმჭვირვალეა — მაგრ ამ მთავარი ფასების დიფერენციატორი იყო თავად კერამიკული პაკეტი.
1993 წელს EEPROM მეხსიერების შემოღებამ საშუალება მისცა მიკროკონტროლერებს (დაწყებული Microchip PIC16C84- ით ) სწრაფად წაშლა ელექტრონული ელექტრონუ ლი ფენის გარეშე, ძვირადღირებული პაკეტის გარეშე, როგორც ეს საჭიროა EPROM– სთვის, რაც საშუალებას აძლევდა როგორც სწრაფ პროტოტიპებს, ასევე სისტემაში პროგრამირებას. (EEPROM ტექნოლოგია ამ დრომდე იყო ხელმისაწვდომი, მაგრამ ადრე EEPROM უფრო ძვირი და ნაკლებად გამძლე იყო, რაც მას არასაკმარისი მასობრივი წარმოების მიკროკონტროლერებისთვის უვარგისად გახდიდა.) ) იმავე წელს, ატმელმა შემოიტანა პირველი მიკროკონტროლერი Flash მეხსიერების გამოყენებით, სპეციალური ტიპის EEPROM. ს ხვა კომპანიები სწრაფად დაჰყვნენ სარჩელს, მეხსიერების ორივე ტიპთან.
დღესდღეობით მიკროკონტროლერები არის იაფი და ადვილად ხელმისაწ ვდომი ჰობიალისტებისთვის, დიდი ონლაინ საზოგადოებებით, გარკვეული პროცესორების გარშემო.
ანრიეტ ნევერელი
ანრიეტ ნევერელი (Henriette de Nevers; დ. 31 ოქტომბერი, 1542, შერი, საფრანგეთი — გ. 24 ივნისი, 1601, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი დიდგვაროვანი და ლა მარკების დინასტიის წარმომადგენელი. თავისი ძმის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ გახდა ნევერისა და რეთელის ჰერცოგინია. ლუიჯი გონძაგაზე ქორწინებით გახდა მანტუის პრინცესა, რომელთანაც შეეძინა მანტუის ჰერცოგი კარლო II გონძაგა.
ბიოგრაფია
ანრიეტი დაიბადა 1542 წლის 31 ოქტომბერს შერში. იგი იყო ნევერისა და რეთელის ჰერცოგ ფრანსუა I კლეველისა და მისი მეუღლის, მარგარიტა დე ბურბონ-ლა მარშის უფროსი ქალიშვილი. ვინაიდან მამამისს ახლო ურთიერთობა ჰქონდა საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-თან, პატარა ანრიეტის ნათლია თავად დოფინი ანრი დე ვალუა (შემდეგში საფრანგეთის მეფე ანრი II) გახდა.
ანრიეტას სულ სამი ძმა და ორი და ჰყავდა. მისი სამივე ძმა გახდა ჰერცოგი, თუმცა სამივე უშვილოდ გარდაიცვალა. რაც შეეხება მის დებს, კატრინი ცოლად ანრი I დე გიზს გაჰყვა, მარია კი კონდეს პრინც ანრი I დე ბურბონს. მარცხნივ|მინი|313x313პქ|ანრიეტა თავის ქმართან, ლუიჯი გონძაგასთან ერთად 1564 წელს ანრიეტის უკანასკნელი ძმა, ჟანიც უშვილოდ გარდაიცვალა, რის გამოც მთელი მემკვიდრეობა, ნევერისა და რეთელის საჰერცოგოების ჩათვლით, ანრიეტზე გადავიდა.
მან რეთელისა და ნევერის ჰერცოგის წოდებები თავის ქმარს გადასცა, თავად კი მისი კონსორტი გახდა. მას და ლუიჯის სულ ხუთი შვილი შეეძინათ, რომელთაგან ორი მცირეწლოვანი გარდაიცვალა.
სულ მალე ანრიეტ ნევერელი თავად საფრანგეთის დედა-დედოფალ ეკატერინე მედიჩის პირისფარეში გახდა. სწორედ აქედან დაიწყო მისი და ეკატერინეს ქალიშვილის, პრინცესა მარგარიტა დე ვალუას საოცარი მეგობრობა, რომელიც მათი სიცოცხლის ბოლომდე გაგრძელდა.
რამდენადაც ცნობილია ანრიეტს რომანი ჰქონდა პიემონტელ თავგადასავლების მოყვარულ ანიბალ დე კოკონასთან, რომელსაც მარგარიტა ვალუას საყვარელ ჟოზეფ ბონიფაც დე ლა მოლთან ერთად 1574 წელს მოჰკვეთეს თავი საფრანგეთის მეფე შარლ IX-ის წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობისათვის, რომლის მოთავეც თავად მეფის ძმა, ალანსონის ჰერცოგი ფრანსუა დე ვალუა იყო. როგორც ცნობილია, მოგვიანებით მან და მარგარიტამ თავიანთი საყვარლების მოკვეთილი თავები მოიპარეს და წესების დაცვით დაკრძალეს.
1595 წელს ანრიეტის მეუღლე გარდაიცვალა, რის შემდეგაც იგი კვლავ დარჩა სამეფო კარზე, თუმცა მას შემდეგ, რაც 1599 წელს ანრი IV მარგარიტა ვალუას გაეყარა, ანრიეტმაც დატოვა სამეფო კარი და პარიზის გარე უბანში, ნევერის შატოში გადავიდა. იგი სწორედ აქ, 1601 წლის 24 ივნისს გარდაიცვალა 58 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1542 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1601 კატეგორია:ფრანგი დიდებულები
სმითის ოლქი (ტეხასი)
სმითის ოლქი (Smith County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ტაილერი. შეიქმნა 1846 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
საქართველოს ქალთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
საქართველოს ქალთა ეროვნული საფეხბურთო გუნდი წარმოადგენს საქართველოს მსოფლიოს საფეხბურთო ჩემპიონატებში და მას ადმინისტრირებას საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია უწევს. გუნდმა ევროპის ჩემპიონატზე პირველად 1999 წელს მიიღო მონაწილეობა, ორივე მატჩი დათმო საკვალიფიკაციო ეტაპზე, იუგოსლავიასთან (11-0) და თურქეთთან (1-0).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ფეხბურთი კატეგორია:ევროპის ქალთა ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სპორტული ნაკრებები
ჯიდიმირცი (ნეგოტინოს თემი)
სქოლიო
კატეგორია:ნეგოტინოს თემის სოფლები
როიმანპლაცი (ვენის მეტრო)
როიმანპლაცი (Reumannplatz) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U1 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1978 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
ჰადი
ჰადი (Hud) — რეჟისორ მარიტინ რიტის 1963 წლის ამერიკული ფილმი
სიუჟეტი
ჰად ბენონი არის შეუბრალებელი ახალგაზრდა, რომელიც აფუჭებს ყველაფერს, რასაც ეხება. ის ყველაფრისადმი მტრულადაა განწყობილი.უგულო ჰადსა და მის მკაცრ და პრინციპულ მამას შორის კონფლიქტია. ჰადით მოხიბლულია მისი ძმისშვილი ლონი, მაგრამ ამლე ისიც შეიტყობს ჰადის უგულობის შესახებ. მიუხედავად ყველაფრისა, ჰადი გამარჯვებული რჩება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1963 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Paramount Pictures-ის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ალექსანდრე სარაჯიშვილი
ალექსანდრე სარაჯიშვილი (ფსევდონიმი: რიშ-ბაბა) (დ. 1851 — გ. 1914) — ქართველი კრიტიკოსი, მკვლევარი, მთარგმნელი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1868 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია და სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უნივერსიტეტში, იურიდიულ ფაკულტეტზე. ასევე, სწავლობდა ყაზანის უნივერსიტეტში ბუნებისმეტყველების ფაკულტეტზე და კიევის უნივერსიტეტში, იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1873–1876 წლებში ჟენევის უნივერსიტეტში სიტყვიერების ფაკულტეტის სტუდენტი იყო. ჟენევაში აქტიურად მონაწილეობდა სტუდენტთა ცხოვრებაში, ფრანგულად კითხულობდა მოხსენებას ქართული ლიტერატურის საკითხებზე. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობის წევრი, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მისი პირველი ხაზინადარი, მუზეუმ-წიგნთსაცავის გამგე. თანამშრომლობდა გამოცემებთან „დროება“ (ათავსებდა კრიტიკულ წერილებსა და რეცენზიებს) და „მოამბე“, სადაც 1895 წელს დაიწყო მისი ნაშრომის — „ვეფხისტყაოსნის ყალბი ადგილების“ გამოქვეყნება. 1901–1902 წლებში რედაქტორობდა გაზეთ „ივერიას“, ხოლო 1903–1905 წლებში იყო ამ გაზეთის გამომცემელი. იუმორისტული ხასიათის წერილებსა და ნათარგმნ თხზულებებს აქვეყნებდა გამოცემებში „ფასკუნჯი“, „ჯეჯილი“ და „კლდე“. ალექსანდრე სარაჯიშვილი იკვლევდა აგრთვე ძველ ხელნაწერებსაც. 1884 წელს ილია ჭავჭავაძესა და პეტრე უმიკაშვილთან ერთად გამოსცა „ვისრამიანი“. ი. რომენსკისთან ერთად თარგმნა ინდური ეპოსი „რამაიანა“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 1914 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ოტაჩი
ოტაჩი (Otaci) — ქალაქი მოლდოვაში. მდებარეობს მდინარე დნესტრის მარჯვენა სანაპიროზე, ოკნიცის რაიონში. 2014 წელს ქალაქის მოსახლეობა 8 400 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
ილია ჭავჭავაძის გამზირი
ილია ჭავჭავაძის გამზირი — ერთ-ერთი მთავარი გამზირი თბილისში, რომელსაც სახელი ქართველი მწერლისა და პოეტის ილია ჭავჭავაძის საპატივმცემლოდ ეწოდა. გამზირი მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, ვაკის რაიონში და წარმოადგენს პეტრე მელიქიშვილის ქუჩიდან ილია ჭავჭავაძის მოედნამდე. გრძელდებოდა წყნეთის გზატკეცილამდე. 2005 წელს მონაკვეთს ილია ჭავჭავაძის მოედნიდან წყნეთის გზატკეცილამდე ქაიხოსრო (ქაქუცა) ჩოლოყაშვილის გამზირი ეწოდა. ადრე აქ გადიოდა „წყნეთის გზა“ (1867-იდან — წყნეთის ქუჩა), XX საუკუნის 20-იან წლებში დაერქვა უნივერსიტეტის ქუჩა. 1925–1926 წლების ცნობათა წიგნში „მთელი ტფილისი“ შეტანილია ვაკის ახალი ქუჩების სიაში,ასევეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. 1935-დან 1957 წლამდე ქუჩა ენათმეცნიერი ნიკო მარის სახელს ატარებდა. 50-იან წლებში ისევ უნივერსიტეტის ქუჩა დაერქვა, 1957 წელს ილია ჭავავაძის სახელი ეწოდა პოეტის დაბადებიდან 120-ე და გარდაცვალებიდან 50-ე წელთან დაკავშირებით.
ვაკის ეს მთავარი მაგისტრალი იწყება ვარაზისხევიდან და მიემართება მდინარე ვერის პარალელურად. სიგრძე დაახლოებით 2,5 კმ-ია, სიგანე — 40 მ. განაშენიება დაიწყო XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან. აშენდა საცხოვრებელი სახლები, სასწავლო და სამეცნიერო დაწესებულებები. საცხოვრებლები სახლების უმეტესობა აშენებულია სსრკ-გერმანიის ომის (1941–1945) წინა პერიოდში (არქიტექტორები: ნ. სევეროვი, ი. მეგელი, გ. ხიმშიაშვილი, ნ. ლეონტიევი, ა. კოჩინაშვილი, გ. ჯანდიერი).
ვარაზისხევისა და გამზირის გადაკვეთაზე დგას ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარი კორპუსი (ყოფილი სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია. 1900–1906; არქიტექტორი სიმონ კლდიაშვილი), მის გვერდით უნივერსიტეტის II (ფიზიკა-მათემატიკა) კორპუსია (1940, არქიტექტორი მიხეილ შავიშვილი).
ილია ჭავჭავაძის გამზირზეა აგრეთვე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო-დიაგნოსტიკური ცენტრი (1937; არქიტექტორები: ნ. ზურაბიანი, პ. უშენინი), უნივერსიტეტის VIII კორპუსი (ყოფილი ზოოლოგიური ინსტიტუტი. 1956; არქიტექტორი ს. რევიშვილი); ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ყოფილი სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის პედაგოგიური უნივერსიტეტი; 1935; არქიტექტორი ვ . ქორქაშვილი), დიპლომის შემდგომი განათლების სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიის კლინიკა (ყოფილი სასულიერო სემინარია. 1905; ფსევდორუსული სტილი, არქიტექტორი ა. როგოისკი), აუდიოლოგიის და სმენის პროთეზირების სამეცნიერო ცენტრი, წყალთა მეურნეობისა და საინჟინრო ეკოლოგიის ინსტიტუტი, თურქეთისა და ჩეხეთის საელჩოთა შენობები, საპროექტო ინსტიტუტ „საქქალაქმშენპროექტის“ 15-სართულიანი შენობა, ახალი საცხოვრებელი სახლები. გამოდის ნოდარ დუმბაძის სახელობის საბავშვო ქალაქი „მზიური“ (1981-1982; არქიტექტორები: გია აბულაძე, ლევან კილაძე, ირაკლი მასხარაშვილი, ბ. ჩიგოგიძე).
გამზირის პანორამას თავისი გაშლილი ხედით ასრულებს ვაკის პარკის კასკადი „დიდების მემორიალით“ (მოქანდაკე გიორგი ოჩიაური. არქიტექტორები: ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი, ოთარ ლითანიშვილი, კ. ნახუცრიშვილი). აქედან გადის კუს ტბასთან დამაკავშირებული საბაგირო გზა. მოედნიდან იწყება ვაკე-საბურთალოს შემაერთებელი მაგისტრალი (მიხეილ თამარაშვილის ქუჩა).
ილია ჭავჭავაძის გამზირსა და კორნელი კეკელიძის ქუჩის კუთხეში, მისისვე სახელობის სკვერში, 2007 წელს დაიდგა ტარას შევჩენკოს ძეგლი (მოქანდაკეები ვ. და ო. ჩეპელიკები. არქიტექტორი ვ. სკულსკი). გამზირის დასაწყისში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაღში, დგას წმინდა დავით აღმაშენებლის სახელობის ეკლესია, აღმართულია მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა ობელისკი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორი ა. ჯიბლაძე).
1957 წელს თსუ-ს შესასვლელთან დაიდგა ილია ჭავჭვაძის, აკაკი წერეთლისა და ვაჟა-ფშაველას ბიუსტები. ეზო-სავანეში დაკრძალულია უნივერსიტეტის პირველი რექტორი პეტრე მელიქიშვილი, თსუ-ის დამფუძნებელი ივანე ჯავახიშვილი, აქვეა გამოჩენილი მეცნიერების გიორგი ახვლედიანის, ივანე ბერიტაშვილის, ფილიპე გოგიჩაიშვილის, კორნელი კეკელიძის, შალვა ნუცუბიძის, ანდრია რაზმაძის, დიმიტრი უზნაძის, აკაკი შანიძის, გიორგი ჩუბინაშვილის, გრიგოლ წერეთლის საფლავები ბიუსტებით. გამზირს აქვს I და II ჩიხები.
ლიტერატურა
ჭავჭავაძე
ინვაირონმენტალიზმი
ინვაირონმენტალიზმი (environmentalism) ჩვეულებრივ ეკოლოგიურ, ანუ სხვანაირად “მწავნეთა მოძრაობის” გაჩენას უკავშირებენ. მისი წარმოშობა ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში ინდუსტრიალიზმის საწინააღმდეგო გამოსვლას უკავშირდება. ზოგადად მწვანეთა იდეოლოგია იმ ზიანის წინააღმდეგ იმაღლებს ხმას, რაც მზარდმა ეკონომიკურმა განვითარებამ მიაყენა ბუნებრივ გარემოს. გარემოს დამცველთა იდეოლოგიის თანახმად დღის წესრიგში უკვე საერთოდ ადამიანის არსებობის საკითხი დგას. მსგავსი პრობლემების დასმა ხშირად ჩვეულ იდეოლოგიურ კლიშეებს ვერ ცდება. მაგალითად ეკოსოციალიზმი გარემოს განადგურებას კაპიტალიზმის სიხარბით ხსნის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკოლოგია კატეგორია:იდეოლოგიები კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები
ჭიშურა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჭიშურა შეიძლება აღნიშნავდეს:
სამერველის ოლქი
სამერველის ოლქი (Somervell County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. გლენ-როუზი. შეიქმნა 1875 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
დოქტორი ვინ (1996 წლის ფილმი)
დოქტორი ვინ (Doctor Who) — ბრიტანულ-კანადურ-ამერიკული ფილმი, რომელიც წარმოადგენს სამეცნიერო ფანტასტიკური სატელევიზიო სერიალის Doctor Who-ს გაგრძელებას. ფილმი არის ტელეკომპანიების BBC Worldwide, Universal Studios, 20th Century Fox და Fox-ის ერთობლივი ნამუშევარი, რომლის პრემიერაც 1996 წლის 12 მაისს იყო კანადურ ტელეარხ CITV-DT-ზე (ედმონტონი, ალბერტა). 2 დღის შემდეგ აშშ-ში გაუშვეს Fox-ზე, 15 დღის შემდეგ კი გაერთიანებულ სამეფოში - BBC One-ზე. ასევე გავიდა რამდენიმე ქვეყნის კინოთეატრებშიც შეზღუდული დროით.
სქოლიო
კატეგორია:Doctor Who კატეგორია:1996 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:Doctor Who
ფსიტის ციხე
მინი|300პქ ფსიტის ციხე, ფსიტიანის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეთრი წყლების აღმოსავლეთით, პირდაპირი ხაზით სამ კილომეტრზე, მდინარე ფსიტისხევის მარჯვენა ნაპირას, კლდოვან ქედზე. გაირჩევა რამდენიმე სამშენებლო ფენა და განსხვავებული წყობა. ადრინდელი ფენები V-VI საუკუნეებისაა. გვხვდება განვითარებული შუა საუკუნეებისა და გვიანდელი შუა საუკუნეების წყობაც, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ციხის შეკეთება საუკუნეების განმავლობაში ხდებოდა და თავის ფუნქციას გვიანდელ შუა საუკუნეებშიც ინარჩუნებდა. ფსიტის ციხე პირველად კახეთის მეფის ალექსანდრე II-ის (1574-1605 წწ.) ერთ-ერთ საბუთშია ნახსენები.
ციხე ძირითადად ნაგებია, საშუალო და დიდი ზომის რიყის ქვით, კირის ხსნარზე. გამოყენებულია ნატეხი ლოდებიც. ციხე ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი. დასავლეთი მხარე მასიური გოდოლებითაც იყო გამაგრებული, სამხრეთით 10 მ სიმაღლის მრგვალი გოდოლის ნაშთია. მის გასწვრივ ჩრდილოეთით მეორე გოდოლის ნაშთიც გვხვდება. ისინი ერთმანეთთან სქელი კედლითაა დაკავშირებული. მთლიანად დანგრეულია ციხის შიდა მხარე. ჩრდილოეთ განაპირას შემორჩენილია ერთ-ერთი გოდოლის პირველი სართული, გუმბათოვანი გადახურვის მქონე მცირე, მრგვალი ოთახი. სამხრეთით კარის კვალია, აღმოსავლეთისკენ მეორე სწორკუთხა სათავსია. გაძნელებულია დანარჩენი ფრაგმენტების გარჩევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
სერგეი სობიანინი
სერგეი სობიანინი  (Сергей Собянин; დ. 21 ივნისი, 1958, სოფელი ნიაკსიმვოლი, ტიუმენის ოლქი, სსრკ) — რუსი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:მოსკოვის მერები კატეგორია:„ერთიანი რუსეთის“ წევრები კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
ზეეშტადტი (ვენის მეტრო)
ზეეშტადტი (Seestadt) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U2 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2013 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
დირველიარი
დირველიარი (Dirvellyar ) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
ბედრიაკუმის ბრძოლა
ბედრიაკუმის ბრძოლა — ბრძოლა იმპერატორ ოტონსა და ტახტის პრეტენდენტ ვიტელიუსს შორის, გაიმართა ოთხი იმპერატორის პერიოდში, სოფელ ბედრიაკუმის მახლობლად (თანამედროვე კალვატონე), დაახლოებით 35 კილომეტრში ქალაქ კრემონადან, ჩრდილოეთ იტალიაში. ფაქტობრივად, ბრძოლა მოხდა ბედრიაკუმსა და კრემონას შორის, ამიტომ ზოგჯერ ამ ბრძოლას კრემონის ბრძოლასაც უწოდებენ.
69 წლის 15 იანვარს პრეტორიანელების გვარდიამ მოკლა იმპერატორი გალბა და მის შემცვლელად გამოაცხადა ოტონი. ორი კვირით ადრე ქვემო გერმანიის მმართველი ვიტელიუსი თავისმა არმიამ იმპერატორად გამოაცხადა (თუმცა ამ პროვინციის შორს მდებარეობის გამო აღნიშნული ინფორმაცია დაგვიანებით მოვიდა რომში) და თავისი არმიით დაიძრა დედაქალაქისკენ.
ვიტელიუსის არმია გაიყო ორ ნაწილად პირველს მეთაურობდა აულუს ცეცინა ალიენუსი, მეორეს ფაბიუს ვალენტიუსი. ალიენუსის არმიამ გადალახა ალპები და დაიწყო წინსვლა ჩრდილოეთ იტალიაში. იგი შეტევაზე გადავიდა პლაცენციაში, თუმცა მოიგერია ოტონის ერთგულმა გარნიზონებმა, ალიენუსმა კრემონისკენ დაიხია.
14 მარტს ოტონი გამოვიდა რომიდან და ჩრდილოეთ იტალიაში რამდენიმე ლეგიონით ვიტელიუსის არმიის შესახვედრად გაემართა. რომში მან დატოვა თავისი ძმა ლუციუს სალვიუს ტიციანუსი. მის არმიაში იმყოფებოდა ცნობილი მხედართმთავარი გაიუს სვეტონიუს პაულინუსი, თუმცა იმპერატორმა გადაწყვიტა რომიდდან გამოეხმო თავისი ძმა და ის ჩაეყენებინა არმიის სათავეში.
ტიციანუსის ჩამოსვლამდე გაიმართა რამდენიმე მცირე შეტაკება, რომელშიც ოტონის ჯარებმა გაიმარჯვეს. ალიენუსმა კვლავ კრემონისკენ დაიხია სადაც შეუერთდა ვიტელიუსის ძალებიც. ამასობაში ოტონის ჯარებს სათავეში ჩაუდგა ტიციანუსი. გადაწყდა ვიტელიუსის არმიას შეხვედროდნენ კრემონასთან. ბრძოლა გაიმართა 14 აპრილს. მთავარი შეტაკება გაიმართა ოტონის I და ვიტელიუსის XXI ლეგიონებს შორის. ამ ბრძოლაში დაიღუპა დაახლოებით 40 000 მებრძოლი, ბრძოლაში ოტონის არმია დამარცხდა. დამარცხების შესახებ ინფორმაციის მიღების შემდეგ ბრიკსელუმში მომლოდინე ოტონმა თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:I საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:რომის იმპერიის ბრძოლები კატეგორია:ოთხი იმპერატორის წელი კატეგორია:I საუკუნის კონფლიქტები
საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები ევროპის ჩემპიონატებზე
აქ წარმოდგენილია ინფორმაცია საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების ევროპის ჩემპიონატებში მონაწილეობის შესახებ.
საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები (1993-2001 წლებში საქართველოს 18 წლამდე ნაკრები) 1993 წლიდან გამოდის საერთაშორისო არენაზე. 1999 წლის ევროპის ჩემპიონატზე საქართველოს 18 წლამდე ნაკრებმა ევროპის ჩემპიონატზე იასპარეზა: ჯგუფში ესპანეთთან, იტალიასთან და ირლანდიასთან მოხვდა და ამ უკანასკნელთან აღებული ერთი ქულით დაამთავრა გამოსვლა. 2013 წელს უკვე 19 წლამდე ნაკრები გავიდა ევროპის ჩემპიონატზე, სადაც მხოლოდ საფრანგეთთან აიღო ერთი ქულა და ვერ გავიდა შემდეგ ეტაპზე.
2017 წელს ევროპის ჩემპიონატი საქართველოში ჩატარდა. მასპინძლის რანგში მოთამაშე საქართველოს ნაკრებმა მოიგო ერთი მატჩი, წააგო ორი და ჯგუფიდან ვერ გავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ფეხბურთი
ნოდარ მალაზონია
ნოდარ მალაზონია (დ. 27 აპრილი, 1929, ოზურგეთი, საქართველოს სსრ) — ქართველი გრაფიკოსი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვარი (1966), საქართველოს ეროვნული ვალუტის, ქართული ლარის დიზაინის ერთ-ერთი ავტორი. მისი მამა ლადო მალაზონია აგრეთვე მხატვარი იყო.
ბიოგრაფია
ნოდარ მალაზონია დაიბადა 1929 წლის 27 აპრილს ქალაქ ოზურგეთში. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის ფაკულტეტი.
1956 წლიდან მონაწილეობს სხვადასხვა გამოფენებში, ხოლო 1958 წლიდან იყო ჟურნალ „ნიანგის“ მთავარი მხატვარი. საქართველოს საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ქვეყანა ეკონომიკურ კოლაფსში აღმოჩნდა, როდესაც რუსეთმა დაბლოკა ქართული ფულის რეზერვი და არ აწვდიდა რუბლს თბილისს. შედეგად, ქვეყანაში ამოიწურა სავალუტო რეზერვი და სიტუაციიდან ერთადერთი გამოსავალი ქვეყნის თავისი ფულის გამოშვება გახდა. ეროვნულ ვალუტაზე მუშაობა 1990 წლიდან დაიწყო, სადაც აქტიურად ჩაერთო მალაზონიაც, რომელიც 1990–1998 წლებში, მ. მალაზონიასთან ერთად შექმნა ქართული ლარის, პასპორტის, საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობის, ვაუჩერის, ქართული კუპონის, მართვის მოწმობის, ქართული თეთრის დიზაინი. სარეკლამო-საგამომცემლო კომპანია „ბენეფისის“ გენერალური დირექტორია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახალხო მხატვრები
ბარნიტის ბრძოლა
ბარნიტის ბრძოლა — ბრძოლა იორკებსა და ლანკასტერებს შორის. გაიმართა 1471 წლის 14 აპრილს ვარდების ომის პერიოდში. ბარნიტის ბრძოლამ ტიუკსბერის ბრძოლასთან ერთად განაპირობა ედუარდ IV იორკის ტახტზე დარჩენა.
ბრძოლაში ლანკასტერების არმია სრულიად დამარცხდა, მისი მეთაური რიჩარდ ნევილ უორვიკი, რომელიც ისტორიაში „მეფეების მკეთებლის“ სახელითაა ცნობილი, დაიღუპა. აღნიშნული ბრძოლა იყო ერთ-ერთი გადამწყვეტი ორ სამეფო სახლს შორის ბრძოლის პერიოდში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარდების ომის ბრძოლები
ტიფლისი (ტელესერიალი)
გადაღება
რეჟისორმა ლევან დაბრუნდაშვილმა და პროექტის სხვა მონაწილეებმა გადასაღებად ძველი თბილისის ქუჩები გამოიყენეს. სამშენებლო კომპანიამ DAGI - ააშენა ორბელიანების ორსართულიანი სახლი. ასევე გადაღებისთვის გამოიყენეს თბილისის მიმდებარე ტერიტორიები. სცენარის შექმნისთვის გამოიყენეს იმდროინდელი, ანუ მეცხრამეტეს ბოლოს და მეოცე საუკუნის დასაწყისის ლიტერატურა. სხვადასხვა გადასახლებული ადამიანების ჩანაწერები. მეორე სეზონისთვის თბილისისგან არც ისე შორს ტყეში აშენდა სოფელი, რომელიც ციმბირის გადასაღებად გამოიყენეს.
ეპიზოდები
ორივე სეზონის სერიების რაოდენობა 16-ს (7+9) შეადგენს. სერიის საშუალო ხანგრძლივობა 50წთ–დან 1სთ და 20 წუთამდე მერყეობს.
მუსიკა
სერიალის კომპოზიტორი ნიაზ დიასამიძეა. ფილმის მთავარი თემაა „ნამი ველს“. სერიალის მუსიკა მალევე გახდა პოპულარული და მოთხოვნადი. დღეს მისი მოძიება ინტერნეტის საშუალებით შეიძლება.
იუხარი-ჯიულიანი
იუხარი-ჯიულიანი (Yuxarı Cülyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 187 კაცი.
ტიფლისი (ტელესერიალი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ქართული ტელესერიალები კატეგორია:GDS TV კატეგორია:ტიფლისი
ჯინლი (აღდამი)
ჯინლი  (Cinli, Ջինլի) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ასპერნ-ნორდი (ვენის მეტრო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
რიბნიცა
რიბნიცა (Rîbniţa, Ри́бниця) — ქალაქი მოლდოვაში. მდებარეობს თვითგამოცხადებული დნესტრისპირეთის მოლდოვური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, მდინარე დნესტრის მარცხენა სანაპიროზე. 2014 წელს ქალაქის მოსახლეობა 47 949 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
გრიგოლ ყიფშიძე
გრიგოლ (გიგა) ყიფშიძე (ფსევდონიმი: გ. გოდორია; დ. 1858 — გ. 1921, 13 ნოემბერი) — ქართველი ჟურნალისტი, პროზაიკოსი, მთარგმნელი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
გრიგოლ ყიფშიძე დაიბადა 1858 წელს გორის მაზრის სოფელ წვერში მღვდლის ოჯახში. სწავლობდა თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, სასულიერო სემინარიასა და პეტერბურგის უნივერსიტეტში (1877 წ. თავისუფალ მსმენელად). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ (1878) მასწავლებლობდა წრომსა და ახალქალაქში. 1879 წლიდან ჩაირიცხა მუდმივი ქართული დასის წევრად. იყო მოკარნახე. 1882-85 წლებში მუშაობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებაში საქმის მწარმოებლად, 1907-21 წლებში — ქართულ სამეურნეო ბანკში მოლარედ, შემდეგ — დირექტორად. იყო ილია ჭავჭავაძის უახლოესი თანამშრომელი და მისი ბიოგრაფი. ლიტერატურულ-კრიტიკულ (განხილული აქვს ალექსანდრე ყაზბეგის, დავით კლდიაშვილის, ანასტასია ერისთავი-ხოშტარიას, რაფიელ ერისთავის შემოქმედება), თეატრალურ და პუბლიცისტურ წერილებს აქვეყნებდა „ივერიაში“, „დროებაში“, „იმედში“, „მოამბეში“. მისი თხზულებების უმთავრეს თემას წარმოადგენს ქართლის სოფელი, გლეხობის ყოფა, სოფლის მასწავლებლის მდგომარეობა, სახალხო განათლება (აღსანიშნავია „ენა და ეროვნება“, 1895). სოფლის სიდუხჭირე აისახა მის მხატვრულ ქმნილებებშიც: „ერთი მიცვალებულის ბედი“ (1878), „ერთი ღამე თოვლქვეშ“ (1883), „ქართლელის ფიქრი გაზაფხულის პირზედ“ (1878), „ძალიან დღეობა კი იყო, ი დალოცვილი“ (1885). გრიგოლ ყიფშიძემ კირიონთან ერთად შეადგინა სახელმძღვანელო წიგნი „ქართული სიტყვიერების თეორია“ (1908), რომელიც რამდენჯერმე დაიბეჭდა. მანვე შეადგინა და რუსულ ენაზე გამოსცა კავკასიის პერიოდული პრესის ბიბლიოგრაფია (1901).
გრიგოლ ყიფშიძეს ნათარგმნი აქვს ჰენრიკ სენკევიჩის „ცეცხლითა და მახვილით“, პოლ ბურჟეს „ანდრე კორნელი“, ედმონდ დე ამიჩის „კარმელა“, ფრანსუა კოპეს „იაკობელები“, მატილდა სერანოს „ამბავი სიყვარულისა“, დე-ვო-გუეს „მართლმსაჯულები“, ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“.
გრიგოლ ყიფშიძე გარდაიცვალა 1921 წლის 13 ნოემბერს და მისივე ანდერძის თანახმად დაკრძალულია ქარელის რაიონის სოფელ საღოლაშენში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები გრიგოლ კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Chicago Tribune
„Chicago Tribune“, „ჩიკაგო ტრიბიუნ“ (ჩიკაგოს ტრიბუნა) — აშშ-ის ყოველდღიური გაზეთი მემარჯვენე მიმართულებისა. გამოდის ჩიკაგოში 1847 წლის 10 ივნისიდან. ტირაჟი — 448 930, საკვირაო გამოცემისა 853 324.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის გაზეთები კატეგორია:ინგლისურენოვანი გაზეთები
ზაპორიჟიის საერთაშორისო აეროპორტი
ზაპორიჟიის საერთაშორისო აეროპორტი ან ზაპორიჟიას საერთაშორისო აეროპორტი (Міжнародний аеропорт "Запоріжжя") — აეროპორტი უკრაინაში, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ზაპორიჟიისთან.
მინი|
ავიაკომპანიები და მიმართულები
, მინსკი-ეროვნული Turkish Airlines | Istanbul-Atatürk სეზონური : ბათუმი-ალექსანდრ ქართველი (იწყება 21 ივნისს 2017), შარმ ელ-შეიხი
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის აეროპორტები
სტარის ოლქი
სტარის ოლქი (Starr County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. რიო-გრანდე-სიტი. შეიქმნა 1848 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
უზგენის რაიონი
უზგენის რაიონი  (Өзгөн району) — ყირგიზეთის  ოშის ოლქის რვა რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი უზგენი.
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით უზგენის რაიონში ცხოვრობს 228 114 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ 168 277 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 73,8%, უზბეკები —  50 666 ადამიანი 22,2%, თურქები — 7210 ადამიანი 3,1%, რუსები — 707 ადამიანი 0,3%, უიღურები — 595 ანუ 0,3%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები კატეგორია:ოშის ოლქი
ჩვენი ბრძოლა
„ჩვენი ბრძოლა“ — ქართული ყოველდღიური გაზეთი, რსდმპ დასავლეთ ამიერკავკასიის ორგანიზაციების ორგანო. გამოდიოდა 1918 წლის 8 მარტიდან 16 მარტამდე ქუთაისში გაზეთ „ბრძოლის“ (1917–1918) ნაცვლად. სულ გამოვიდა 8 ნომერი. „ჩვენმა ბრძოლამ“ გადამწყვეტი იერიში მიიტანა ამიერკავკასიის კონტრრევოლუციურ ბურჟუაზიულ-მემამულური სეიმის წინააღმდეგ. გაზეთში გამოქვეყნდა თბილისში 10 თებერვლის (ალექსანდრეს ბაღში) მუშათა მიტინგის დახვრეტის გამო მშრომელთა საჯარო კრებებზე გამოტანილი რეზოლუციები. გაშუქებული იყო ლანჩხუთის მაზრის გლეხთა აჯანყების მიზეზები, დაიბეჭდა აჯანყებულ გლეხთა მოწოდება, რომელშიც მოითხოვდნენ საბჭოთა რუსეთთან კავშირის აღდგენასა და სოციალიზმისთვის ბრძოლას, აგრეთვე რსდმპ VII ყრილობის შესახებ და ვ. ი. ლენინის მოხსენების მოკლე შინაარსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:1918 წლის გაზეთები
ამფიტრიტე
მინი ამფიტრიტე — ზღვათა დედოფალი. ზღვის ღვთაების, გრძნეული ნერევსის და დორიდეს ასული. პოსეიდონის მეუღლე რომლისგანაც ეყოლა ტრიტონი. ხატოვნად წარმოგვიდგენენ მითები ამფიტრიტეს ცხოვრებას: ზღვის ქალბატონი ზღვათა სიღრმეში აშენებულ ცისფერ სასახლეში ცხოვრობდა. ეს სასახლე გადახურული იყო ნიჟარებით, რომლებიც წყლის მოქცევისას იხსნებოდნენ და მათ წიაღში დაფარული მარგალიტებით ზღვა ნათდებოდა. ხოლო როდესაც ზვირთები მშვიდად ნებივრობდნენ, სასახლის ქარვის ფანჯრებიდან ძოწისფერი ყვავილივით მოჩანდა მზე.
ამფიტრიტესთან იკრიბებოდნენ ოკეანოსის ასულები, ხოლო ისინი სამი ათასი იყვნენ. როდესაც დები ზღვის ქალბატონის ეტლის გარშემო დაცურავდნენ, ზვირთები ისე ქაფდებოდნენ, გეგონებოდათ, ზეციური ყველა ღრუბელი ზღვად დაეშვაო. არ ივიწყებდნენ ამფიტრიტეს მისი დები, ნერეიდები. ისინი ხშირად მოცურავდნენ მასთან და სიმღერებით ართობდნენ, ხანაც საცეკვაოდ იწვევდნენ. თუ ამფიტრიტე არ ისურვებდა ცეკვას და სადმე ჩამოჯდებოდა, ისინი მის ფერხთით გაინაბებოდნენ და მწვანე თმებს ივარცხნიდნენ. მაშინ თავისი ბროლის სახლიდან გამოდიოდა მოხუცი ნერევსი და მოუთხრობდა მათ საოცარ ამბებს იმ დროზე, როდესაც ღმერთები ჯერ კიდევ არ იყვნენ სამყაროში. საიდანღაც ტრიტონებიც გამოჩნდებოდნენ, პოსეიდონის ნების აღმსრულებელი ეს თევზკაცა ღვთაებები, თავისი სიცელქით ნიმფებს რომ აფრთხობდნენ. ბოლოს პოსეიდონიც მობრძანდებოდა და საყვარელი მეუღლე მიჰყავდა ოლიმპოზე, იქ, სადაც უმაღლესი ღვთაებები იკრიბებოდნენ სანადიმოდ გაშლილ სუფრასთან.
ამფიტრიტეს ხელოვნების ნიმუშებზე წარმოსახავდნენ პოსეიდონის გვერდით მჯდომს ეტლზე, რომელშიც შებმულნი იყვნენ ტრიტონები. მას ხშირად ხელთ ეპყრა სამკაპი. ვარაუდობენ, რომ ამფიტრიტეს კულტი წინაბერძნული წარმომავლობის უნდა იყოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატრინ კლეველი
კატრინ კლეველი (Catherine de Clèves; დ. 1548 — გ. 11 მაისი, 1633) — ფრანგი დიდგვაროვანი. ანრი I დე გიზის მეუღლე და მისი თოთხმეტი შვილის დედა. ოს გრაფინია 1564-1633 წლებში და გიზის ჰერცოგინია 1570-1588 წლებში.
ბიოგრაფია
კატრინი დაიბადა 1548 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ნევერის ჰერცოგ ფრანსუა I-ისა და მისი მეუღლის, მარგარიტა დე ბურბონ-ლა მარშის ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ დეიდამისი, ანტუანეტ დე ბურბონი იყო კლოდ დე გიზის მეუღლე, რომელთა შვილიშვილიც შემდგომში კატრინის მეუღლე გახდა. იგი საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ისა და გაბრიელ დესტრეს უკანონო შთამომავალი იყო. ამასთან, თავისი დების, ანრიეტისა და მარიას სარფიანი ქორწინებების დამსახურებით, იგი ცოლის დად ერგებოდა კონდეს პრინც ანრი I-ს, დეიდად მანტუას ჰერცოგ კარლო II-ს და ბებიის დად პოლონეთ-ლიტვის დედოფალ მარია ლუიზა გონძაგას.
თორმეტი წლის ასაკში კატრინი ცოლად შერთეს პორსენის პრინც ანტუან დე კროის, რომელიც შვიდ წელიწადში გარდაიცვალა, უშვილოდ. 1570 წლის 4 ოქტომბერს იგი მეორედ დაქორწინდა ჰერცოგ ანრი I დე გიზზე, რომელიც კატრინზე ორი წლით უმცროსი იყო. მათ არც თუ ისე ბედნიერი, თუმცა ნაყოფიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც კატრინმა თოთხმეტი ბავშვი გააჩინა.
1584 წელს მისი ქმარი კათოლიკური ლიგის მეთაური გახდა, 1587 წლიდან კი თავად საფრანგეთის ტახტზე განაცხადა პრეტენზია და მეფე ანრი III ვალუასა და მის სიძეს, ანრი ნავარელს გამოუცხადა ომი, რითაც დაიწყო ე.წ. „სამი ანრის ომი“. მეფე ანრი III-ს სძულდა გიზები, რის გამოც მათი თავიდან მოშორება განიზრახა და 1588 წელს მოკლა ანრი დე გიზი, რითაც კატრინი მეორედ დაქვრივდა, თუმცა მესამედ აღარ გათხოვილა.
გიზების მომხრე კათოლიკეებმა მეფეზე მალევე იძიეს შური და 1589 წელს ანრი III-ც მოკლეს, რითაც შეწყდა ვალუას დინასტია და ტახტზე ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი ანრი IV ნავარელი ავიდა. კატრინი თავად კურირებდა პარიზელი კათოლიკეების ქმედებებს და ახალი მეფე დედაქალაქში მანამდე არ შეუშვა, სანამ კათოლიკობა არ მიიღო. 1599 წელს ანრი IV გასცილდა მარგარიტა დე ვალუას და ცოლად ტოსკანის დიდი ჰერცოგის ასული მარია მედიჩი შეირთო, რომელმაც გიზებთან დასაახლოვებლად კატრინ კლეველი დააბრუნა სამეფო კარზე და მეტიც, თავის პირისფარეშად დაინიშნა.
მას შემდეგ, რაც 1614 წელს ანრი IV მოკლეს და ტახტი მცირეწლოვანმა ლუი XIII-მ დაიკავა, რეგენტად დედოფალი მარია მედიჩი დაინიშნა. გიზებს დედოფალი მარია ძალიან უყვარდათ და აფასებდნენ მას, რადგან იგი კათოლიკობის თავგამოდებული დამცველი იყო. ამის გამო, გიზები მთელი რეგენტობის განმავლობაში უჭერდნენ მას მხარს და ეხმარებოდნენ. 1619 წელს მარიამ რეგენტობა დაკარგა, მასთან ერთად კი დე გიზებით დაემშვიდობნენ თავიანთ ძალაუფლებას. გიზები და თავად კატრინიც აქტიურად მონაწილეობდა მარია მედიჩთან და დედოფალ ანა ავსტრიელთან ერთად კარდინალი რიშელიეს წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებებში, რომლებიც, როგორც წესი კრახით მთავრდებოდა ხოლმე.
1631 წელს მისი უფროსი ქალიშვილის, კონტის პრინცესა ლუიზ მარგარიტა დე გიზის გარდაცვალებამ საშინელი დარტყმა მიაყენა უკვე ხანში შესულ კატრინს, რომელიც მალევე, 1633 წლის 11 მაისს გარდაიცვალა, 84-85 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1548 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1633 კატეგორია:ფრანგი დიდებულები
სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი
სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი — აზერბაიჯანელი პოეტის, მეცნიერისა და საზოგადოებრივი მოღვაწის, სამედ ვურღუნის სახელობის მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარეობს. საბჭოთა კავშირის ორგზის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის მფლობელი მწერლის სახლ-მუზეუმი კომპოზიტორთა და მწერალთა ხსოვნის უკვდავსაყოფად შექმნილი პირველი მემორიალური მუზეუმი იყო აზერბაიჯანში. სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს კონტროლის ქვეშაა.
აღწერა
მუზეუმი XIX საუკუნეში აგებული შენობაშის მესამე სართულზე, ექვსოთახიან ბინაშია განთავსებული. სამედ ვურღუნი ამ ბინაში სიცოცხლის უკანასკნელ 2 წელიწადში ცხოვრობდა. სახლ-მუზეუმის გახსნა ქვეყნის ხელისუფლებამ 1974 წელს გადაწყვიტა. მუზეუმი 1975 წლის 6 ოქტომბერს გაიხსნა. უკანასკნელ წლებში სამუზეუმო ფონდი გაფართოვდა, ახალი ნიმუშები გამოფინეს და პოეტის სიცოცხლისა და შემოქმედების შესახებ ახალი კვლევები ჩატარდა. მუზეუმის უმთავრეს საქმიანობას ნიმუშების შეგროვება წარმოადგენს. სხვადასხვა მეთოდით წარმოებული კვლევების შედეგად სამუზეუმო ფონდი ვურღუნის პირველადი ფოტოებით, ნახატებით, მანუსკრიპტებით, საკვლევი ნაშრომებით, საჩუქრებით, ძველი გაზეთებით და სხვა მატერიალური ნივთებით შეივსო. დღეისთვის მუზეუმში 16 000 ექსპონატია დაცული.
მუზეუმის შემადგენელი ნაწილია პოეზიის სახლი, რომელიც მწერლის დაბადების ადგილას, სოფელ იუხარი სალახლიში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ყაზახის რაიონში მდებარეობს. მუზეუმის სამი ოთხი:პოეტის სამუშაო ოთახი, სასტუმრო ოთახი და საძინებელი ხელუხლებლადაა შემონახული. დანარჩენ 3 ოთახში გამოფენებია მოწყობილი, რომლებიც მწერლის სიცოცხლესა და საზოგადოებრივი მოღვაწეობას ასახავს.
პოეტის ოფისი, კაბინეტი სადაა, ყველაფერი მოწესრიგებულია: საწერი მაგიდა, სკამები, წიგნებით სავსე კარადები. საწერ მაგიდაზე უკანასკნელი მანუსკრიპტები, მწერლის ცოლისა და შვილის ფოტო და პატარა კალათაში მოთავსებული მეწამული შარფია. მწერალმა ამ საწერ მაგიდასთან შექმნა „ვაგიფი“, „ფარჰადი და შირინი“, „ადამიანი“, „აიღუნი“ და ბევრი სხვა.
მწერლის სასტუმრო ოთახიც ხელუხლებლადაა შემორჩენილი. სამედ ვურღუნი სტუმართმოყვარე პიროვნება იყო. მას ხშირად სტუმრობდნენ მეგობრები - მწერლები, კომპოზიტორები, მსახიობები, სოფლის მუშეი და მისი ნიჭის თაყვანისმცემლები. სასტუმრო ოთახში დგას როიალი, რომელზეც უზეირ ჰაჯიბეკოვი, ყარა ყარაევი, საიდ რუსტამოვი და სხვები უკრავდნენ. 1944 წელს საცხოვრებელ ოთახში სახალხო არტისტმა, მიხეილ აბდულაიევმა პოეტის პორტრეტი შექმნა. სამედ ვურღუნი მის ბაღშია გამოსახული. სამედ ვურღუნის გარდაცვალებისას, 1956 წლის 27 მაისს, პოეტის ცოლმა საათი გააჩერა, რომელიც დღემდე გაჩერებულია. პოეტის საძინებელი ოთახიც ხელუხლებლადაა შემორჩენილი. აქვეა შემონახული პოეტის გარდაცვალების ნიღაბიც. სახლ-მუზეუმში სამად ვურღუნის ვაჟს, ვაგიფ სამადოღლუ ვურღუნსაც აქვს საწერი მაგიდა, ვიოლინო, პიანინო და სხვა ნივთები.
სქოლიო
კატეგორია:1975 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის ლიტერატურული მუზეუმები
ჩინური დიალექტები
ჩინური დიალექტები — ჩინურ ენაში უამრავი დიალექტია, მაგრამ გამოირჩევა 7 ძირითადი დიალექტი, ესენია: კუანხუა (ჩრდილოეთის დიალექტი), დიალექტი უ, დიალექტი სიანგი, დიალექტი ქეძია (ხაკკა), დიალექტი მინი, დიალექტი იუე. მიუხედავად დიალექტების დიდი რაოდენობისა, ყოველთვის გამოყოფენ სამ, ყველაზე მნიშვნელოვან და გავრცელებულ დიალექტს: კუანხუა (ჩრდილოეთის დიალექტთა ჯგუფი), კუანგტუნგური დიალექტი „იუე“ და შანხაის დიალექტი „უ“. ყველაზე მსხვილი ჩამოთვლილთა შორის არის ჩრდილოეთის დიალექტთა ჯგუფი, რომელიც მოიცავს ჩინური ენის 70% -ზე მეტს.
მთელ ჩინეთში გავრცელებულია იეროგლიფური დამწერლობა. წერის დროს დიალექტებს აქვთ მსგავსი ლექსიკა და გრამატიკა. თუმცა, დიალექტთა ფონეტიკა იმდენად განსხვავდება, რომ თავად ჩინელები აწყდებიან სირთულეებს არამონათესავე დიალექტზე მოლაპარაკე ადამიანებთან. მიუხედავად სირთულეებისა დიალექტების განსხვავებების გამო, დიალექტში აისახება ჩინური ენის სიმდიდრე და ჩინური კულტურის ისტორიული თავისებურებები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინური ენა კატეგორია:დიალექტები