cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შუახმელეთის ომების და ბრძოლების სია
ბრძოლა აზანულბიზართან
ჯუჯებისა და ორკების ომი დაიწყო, როდესაც აზოგმა, მორიის ორკთა ბელადმა, დაიჭირა და მოკლა თრორი, ჯუჯების მეფე. აზოგმა საკუთარი სახელი რუნებით მის მოკვეთილ თავზე დაწერა და იგი ნარს ჯუჯებთან გაატანა. განრისხებულმა თრაინ II-მ შეკრიბა ჯუჯების დიდი ლაშქარი, რომელშიც შედიოდნენ ლურჯი მთების ჯუჯებიც და შუახმელეთისშორეული აღმოსავლეთიდან მოსულებიც. ექვსი წლის მანძილზე ისინი ანადგურებდნენ ორკებს ნისლიან მთებში, საბოლოოდ კი მორიას მიადგნენ.
ჯუჯების ზუსტი რაოდენობა არ არის ცნობილი, მაგრამ ცნობილია, რომ ლაშქარში დაახლოებით 6-10.000 ჯუჯა შედიოდა, რომელთა შორის იყვნენ გრძელწვერები, ცეცხლწვერები, რკინისმუშტები, ქვისტერფები და სხვები. გამოთვლა ეფუძნება იმ ფატს, რომ ჯუჯების ყველა საგვარეულომ რამდენიმე ათასეულ ჯუჯაზე მეტი არ გააგზავნა, ვინაიდან არ შეეძლო ამის გაკეთება ეკონომიკური, ფინანსური თუ თავდაცვითი მიზნების გათვალისწინებით. გრძელწვერებიც ვერ შეადგენდნენ 1-3000 ჯუჯაზე მეტს, ვინაიდან მათი რაოდენობა შემცირებული იყო.
ორკები ძირითად მორიიდან იყვნენ და გუნდაბადის მთიდან. ამიტომ მათი რაოდენობა დაახლოებით 15-20.000-მდე იყო.
ბრძოლა დაიწყო ზამთრის ბნელ დღეს. ამბობენ, რომ მზე მაშინ არ ანათებდა. ჯუჯები გაემართნენ მრუმეწყაროების ველისკენ, სადაც აღმოსავლეთ-ჭიშკარი აღმოაჩინეს და ხმაური ატეხეს. მორიის დასავლეთ კიდეზე ათასზე მეტი ორკი განლაგდა, ჭიშკრიდან კი უფრო მეტი მოემართებოდა. ჯუჯები რაოდენობით მათ აჭარბებდნენ.
პირველი დარტყმა კიდეებზე მოახდინა მეფე თრაინმა, მაგრამ უკან დაიხია. სარკის გუბურასთან მდებარე ტყეში ჯუჯებმა შენიშნეს, რომ ფრერინი (თრაინის ყველაზე უმცროსი შვილი) და ფუნდინი (ბალინის მამა) მოკლულები იყვნენ, ბევრ სხვა ჯუჯასთან ეთად. თრაინი დაჭრილი იქნა, ისევე, როგორც თორინი, რომლის ფარი გადატყდა ბრძოლისას, რამაც იგი აიძულა, მუხის დიდი ტოტი მოეჭრა და დასაცავად გამოეყებინა.
აზოგი გახარებული იყო, მაგრამ მისი ლაშქრები გაქცეულები იყვნენ, ხოლო მათი მეთაურები - მოკლულები. მან უკან დაიხია, მაგრამ ნაინის შვილი, დაინ II მას დაედევნა და თავი მოჰკვეთა. დაინი მოგვიანებით მთისქვეშეთის მეფე გახდა და ცნობილი იყო დაინ II რკინისტერფის სახელით.
ჯუჯებმა გაიმარჯვეს, მაგრამ მათი დიდი ნაწილი განადგურებული იქნა. ორკები კიდევ უფრო დაზარალდნენ - მოკლული იქნა 10.000-მდე.
ბრძოლის შემდეგ მეფე თრაინს სურდა მორიაში დაბრუნება. თუმცა, ამ დანაკარგების გამო სხვა საგვარეულოებმა უარი თქვეს მონაწილეობაზე, დაინს კი აღმოსავლეთ-კარიბჭის მიღმა ნანახი ჰყავდა დურინის წყევლა და მან გადაწყვიტა, არ შესულიყო.
ჯუჯებმა ყველა დაღუპული გააშიშვლეს, რათა ორკებს არაფერი მოეპარათ. ველში მათ აგრეთვე ყველა ხე ამოჩეხეს და დაღუპულები დაწვეს. ასე მოიქცნენ, ვინაიდან მათი ტრადიციით, საჭირო იყო დამარხვა ქვის სამარხებში, რაც ამ შემთხვევაში დიდ დროს დაიკავებდა. იმ დროიდან ყველა, მოკლული მრუმეწყაროების ველში, ცნობილი იყო დამწვარი ჯუჯის სახელით.
ჯუჯების საგვარეულოები დაიშალა, ჩრდილოეთით, აღმოსავლეთით და დასავლეთით. თრაინი, დარჩენილ გრძელწვერებთან ერთად, დაბრუნდა დუნლენდში, მოგვიანებით კი,ერიადორის ტერიტორიაზე ხეტიალისას ლურჯი მთების ჩრდილოეთით დასახლდა. იქ დურინის ხალხი გამრავლდა და ემზადებოდა ერებორსა და კჰაზად-დუმში დასაბრუნებლად.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯუჯების მხრიდან დიდი დანაკარგი იყო, ბრძოლამ გავლენა იქონია ნისლიანი მთების ორკების ისტორიაზე. მათი რაოდენობა შემცირდა და აღარასოდეს გაზრდილა.
რომ არა ეს ბრძოლა, ბილბო ბეგინსი და სხვა ჯუჯები ერებორამდე ვერ მიაღწევდნენ და არც ხუთი ლაშქრის ბრძოლა შედგებოდა. მესამე ეპოქის 2989 წელს ბალინი მორიაში დასახლდა სხვა ჯუჯებთან ერთად, მაგრამ მხოლოდ ხუთი წლით.
ხუთი ლაშქრის ბრძოლა
ხუთი ლაშქრის ბრძოლა (Battle of the Five Armies) აღწერილია რომანში „ჰობიტი“. იგი მოხდა ჯუჯებს, ელფებს, ადამიანებსა და ორკებსა და ვარგებს შორის, მესამე ეპოქის 2941 წლის მიწურულს. მეორე თეორიის მიხედვით, იგი მოხდა 1341 წელს.
მოვლენების ადგილი იყო მარტოსული მთის მიდამო. ტბისპირა ქალაქიდან გამოვიდა გმირად ქცეული ბარდი, ხოლო ელფებს მიუძღვოდა თრანდუილი. ორი ლაშქარი მიადგა მარტოსულ მთას და თორინს სმაუგის დაღუპვის შესახებ აუწყა. ამას თან ახლდა ახსნა, რომ ხალხისთვის ახალი ქალაქი იყო ასაგები, ასე რომ ყველა ითხოვდა თავის წილს იმ დიდი განძიდან, რომელსაც ჯუჯები ფლობდნენ (სმაუგის მიერ მთის დატოვების შემდეგ). განძზე პრეტენზიის გამო დაიწყო ბრძოლა თორინის ჯუჯებსა და დაუპატიჟებელ სტუმრებს შორის. თორინს აგრეთვე შეუერთდა ჯუჯათა მეფე დაინ II რკინისტერფი, 500 მებრძოლის თანხლებით.
მოულოდნელად გამოჩნდა განდალფი, რომელმაც ყველა გააფრთხილა ორკების (გობლინების) და ვარგების მოახლოებაზე. ორკები ნისლიანი მთებიდან მოემართებოდნენ, ბოლგის მეთაურობით. ისინი უკვე განრისხებულები იყვნენ თორინის გამო, რადგან ჯუჯები მანამდე გაიქცნენ მათი ტყვეობიდან და, თან მთავარი გობლინიც მოკლეს. ბოლგი კიდევ უფრო ზიზღით უყურებდა ჯუჯებს, რადგან სწორედ დაინმა მოკლა აზანულბიზარის ბრძოლისას მისი მამა, დიდი აზოგი. ორკები გუნდაბადის მთიდან აღმოსავლეთისკენ წავიდნენ. მათი ნაწილი ვარგებზე იყო ამხედრებული. ცნობილია, რომ თან ახლდა ღამურების დიდი ლაშქარიც.
მტერთან ბრძოლაში მანამდე მტრებად ქცეული მხარეები გაერთიანდნენ. ორკთა ხაფანგში გასაბმელად მათ თავი მოიყარეს მთის შვერებზე. ელფები განლაგდნენ სამხრეთ, ხოლო ადამიანები და ჯუჯები - აღმოსავლეთ შვერზე.
ველის დანგრეულ ქალაქში ვარგებზე ამხედრებული ლაშქარი შემოვიდა და ადამიანების წინააღმდეგობაც გაარღვია. ორკები და ვარგები გადავიდნენ მთავარ ხეობაში. ელფები მათ წინააღმდეგობას ისრებით უწევდნენ, ხოლო 1000 მათი მსროლელი ამ ხეობის მეორე ნაწილში განლაგდა. ორკებმა უკან დაიხიეს, მაგრამ ადამიანებმა და ჯუჯებმა იმ წამსვე დაარტყეს.
პანიკაში ჩავარდნილი მტერი კიდევ უფრო იხევდა. ვარგები თავისიანებს ეხმარებოდნენ დაჭრილი ორკების გაყვანაში. მაგრამ უეცრად მთაზე ასულმა ორკებმა შვერებზე დაბანაკებულებს შეუტიეს. ორკები ქვევით მდებარე ხეობიდან კვლავ გაერთიანდნენ. ბრძოლა ახლებურად გაჩაღდა. დღე იწურებოდა, ცა ბნელდებოდა და შავი ღრუბლებით იქუფრებოდა. როგორც აღწერილია, იგი ასევე დააბნელა ღამურების ლაშქარმა, რომელიც თავს ესხმოდა ყველას, დაჭრილებსაც კი.
ბოლგი, ორკებისგან და ვარგებისგან დაცული, შემოვიდა ბრძოლის ველზე. ადამიანებმა და ელფებმა დაიხიეს შვერების დასაცავად. ამ დროს მთა თორინმა და მისმა ჯუჯებმაც დატოვეს და ბრძოლას შეუერთდნენ. ადამიანებთან და ელფებთან ერთად ისინი დაბრუნდნენ ხეობაში. მაგრამ მათი რიცხვი საკმაოდ მცირე იყო და მალე ყველა მტრისგან გარშემორტყმული აღმოჩნდა.
ამ დროს ბილბო ბეგინსი იმყოფებოდა ყორანგორაზე, ელფებთან ერთად. მას ბეჭედი ეკეთა და ვერავინ ხედავდა. სწორედ მან დაინახა არწივები, რომლებიც მოემართებოდნენ ნისლიანი მთებიდან და იყვირა ამის შესახებ. ელფების გულებში იმედი იშვა და მათ შეუტიეს მთაზე ამოსულ ორკებს. ჯუჯებმა, ელფებმა და ადამიანებმა კიდევ ერთხელ სცადეს მტრის გარღვევა. მოულოდნელად გამოჩნდა ბეორნი, რომელსაც დათვის ფორმა ჰქონდა მიღებული. მან გაანადგურა ორკების დიდი რაოდენობა, მათ შორის ბოლგიც.
ორკები და ვარგები დამარცხდნენ. ამბობენ, რომ განადგურდა ორკების საერთო რაოდენობის 3/4. მაგრამ ამ ომს შეეწირა უამრავი ადამიანი, ელფი და ჯუჯაც. თორინ მუხისფარი სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი და აღესრულა მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც ბილბოს გაესაუბრა და შეურიგდა. დაიღუპნენ მისი დისშვილებიც, ფილი და კილი, რომლებიც თორინს ღირსეულად იცავდნენ.
ბრძოლის შემდეგ მთისქვეშეთის სამეფოს აღდგენაც დაიწყო. მისი მეფე გახდა დაინი. დანგრეული ველიც აღდგა, ბარდის მეთაურობით, რომელიც ყველამ ერთხმად აირჩია მის მმართველად. როგორც მთისქვეშეთის, ასევე ველის სამეფოები განვითარდნენ და აყვავდნენ და ასე გრძელდებოდა, სანამ არ დაიწყო ბეჭდის ომი.
ტბისპირა ქალაქისთავს ბარდისგან გადაეცა განძის დიდი ნაწილი, რათა ტბის მცხოვრებლებს დახმარებოდა. მაგრამ, როგორც ჯ.რ.რ. ტოლკინი წერს, მას დრაკონის ავადმყოფობა შეეყარა, ოქრო მოუპარავს და უდაბნოში გაქცეულა, სადაც თავისი მსახურებისგან მიტოვებს შიმშილით ამოხდომია სული.
არსებობს მოვლენების ალტერნატიული განვითარების ვერსია. ჯ.რ.რ. ტოლკინის ადრეულ ხელნაწერებში, კონფლიქტი, დაკავშირებული მარტოსულ მთასთან, დასრულდა ალყის შემდეგ. ბარდი და ელფთა მეფე იწყებდნენ ალყას, მაგრამ გამოჩნდა განდალფი, რასაც შერიგება მოჰყვა. ხოლო ნამდვილი ბრძოლა მოხდა უკან გზაზე და ანდუინის ველის ბრძოლა ერქვა. იქ ორკები და ვარგები ბილბოს დახვდნენ. ხუთი ლაშქარი ამ ვარიანტში შედგებოდა ორკებისგან, ვარგებისგან, ტყის ელფებისგან, ტყის ადამინებისგან და ბეორნისგან, რომელიც მიუძღვოდა დათვების დიდ ლაშქარს (პერსონაჟს ადრეულ ხელნაწერებში მედვედი ერქვა).
თავისი სახელი ბრძოლამ შეიძინა იმის გამო, რომ მასში ერთ მხრივ სამი (ჯუჯები, ელფები და ადამიანები), მეორე მხრივ კი ორი (ორკები და ვარგები) ლაშქარი მონაწილეობდა. ცნობილია ისიც, რომ ეს იყო ველის პირველი დიდი ბრძოლა (რადგან მისი ნაწილის მოქმედება ხდებოდა ველის დანგრეულ მიდამოებში). თუმცა, ველის ბრძოლად წოდებული შერკინება მოხდა უშუალოდ ბეჭდის ომის დროს.
ბეჭდის ომი
ბეჭდის ომი — მესამე ეპოქის ბოლოს დატრიალებული მთავარი მოვლენა. მას ასე ეწოდა ერთი ბეჭდის და იმ მნიშვნელობის გამო, რომელიც მან იქონია შემდეგ მოვლენებზე. ომი მიმდინარეობდა საურონს, მორდორის ბნელ მბრძანებელს (რომელიც შუახმელეთის დამონებას ცდილობდა) და თავისუფალ ხალხებს შორის. ამ ომში ელფები და ადამიანები პირობითად გაერთიანდნენ. სარუმანი იყო მესამე ძალა, რომელიც ორთანკიდან უპირისპირდებოდა თავისუფალ ხალხებს.
ამ ომში საურონს დროებით ჰქონდა მილიტარული უპირატესობა, არა მხოლოდ ორკებისა თუ ტროლების, არამედ ჰარადის ხალხისა და აღმოსავლეთიდან მოვლენილების სახით. იგი აპირებდა გონდორის აღებას, რომელიც მის მეზობლად მდებარეობდა და მორდორისთვის ყველაზე მეტ საშიშროებას წარმოადგენდა. მის ხელთ იყო ისეთი ძალები, რომ მას ომის გამართვა მრავალ ფრონტზე შეეძლო. იგი ერთდროულად არტყამდა ველს, ერებორს და ჩრდილოეთში, ტყის ელფებს, ისევე, როგორც ლოთლორიენს, რომელიც დოლ გულდურთან, მის მეორე ციხესიმაგრესთან მდებარეობდა.
საურონის გეგმების ჩაშლა მაშინ დაიწყო, როდესა ბრძნებმა ელრონდის საბჭოზე გადაწყვიტეს ბეჭდის მორდორში წაღება და მისი იქ განადგურება, სადაც ის თავდაპირველად იქნა შექმნილი.
სარუმანი ამასობაში გაერთიანდა როგორც ბრძნებთან, ასევე ბნელ მბრძანებელთან, სინამდვილეში კი საკუთარი ინტერესი ჰქონდა და ცდილობდა ბეჭდის ხელში ჩაგდებას. იგი ცდილობდა როჰანის დამონებას და ამიტომ იყენებდა დუნლანდელებისა და ორკების ძალებს. ომის გვიანდელ ეტაპებამდე მისი სიძლიერე აშკარა იყო, განსაკუთრებით, როჰანის იზენის ფონთან ორჯერ დამარცხების შემდეგ.
იზენგარდის დაცემა
ეს ბრძოლა მოხდა ბეჭდის ომის პერიოდში, მესამე ეპოქის 3019 წლის 3 მარტს.
მერიადოკ ბრენდიბაკთან და პერეგრინ ტუკთან ერთად ჰუორნები და ენტები ფანგორნის ტყიდან გადავიდნენ იზენგარდის ტყეში. იზენგარდს იცავდნენ ორკები და ადამიანები, რომლებსაც სარუმანი მართავდა. ენტებმა და ჰუორნები იზენგარდის ირგვლივ შეიკრიბნენ, გაანადგურეს მისი კარიბჭე, კედლები და გახსნეს კაშხალი, რომელმაც იზენგარდი დატბორა, ისევე, როგორც ყველა მაღარო, რომელსაც სარუმანი იყენებდა ახალი მექანიზმების დასამზადებლად.
რამდენიმე ენტს ცეცხლი მოეკიდა (მათ შორის რტოსხარტას). ორკების და ადამიამების მთელი ძალები, რომლებიც იცავდნენ იზენგარდს, ასევე გაანადგურეს.
ენტებმა აიღეს იზენგარდი. სარუმანის გარდაცვალების აღსასრულის შემდეგ, ბეჭდის ომის მიწურულს, ენტებმა იზენგარდში შუახმელეთის ერთ-ერთი ულამაზესი ბაღი გააშენეს.
სქოლიო
კატეგორია:შუახმელეთის ბრძოლები კატეგორია:შუახმელეთის მოვლენები კატეგორია:შუახმელეთის სიები
Guerra de la Última Alianza entre Elfos y Hombres Het Laatste Bondgenootschap
ვოლგოდონსკი
ვოლგოდონსკი (Волгодонск) — ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. დაარსდა 1950 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო - 1956 წელს. ქალაქის მოსახლეობა 2016 წლის მონაცემებით შეადგენს 170 558 კაცს.
ყველაზე ახალგაზრდა ქალაქი ქვეყნის სამხრეთში, დაარსდა 1950 წლის 27 ივნისს, როგორც ციმლიანის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებელთა დასახლება. ქალაქი ამჟამად არის სამხრეთ რუსეთის ენერგეტიკული ცენტრი. ქალაქი ასევე მდებარეობს ყოფილ სსრკ-შიც და შემდეგ რუსეთშიც ყველაზე დიდი ატომური მანქანათმშენებლობის ქარხანა „ატომმაში“.
გეოგრაფია
ქალაქი ვოლგოდონსკი მდებარეობს როსტოვის ოლქის აღმოსავლეთ ნაწილში, ორ მილიონიან ქალაქს დონის როსტოვსა და ვოლგოგრადს შორის და შედარებით ახლოს სამხრეთ რუსეთის ისეთ ქალაქებთან, როგორიცაა სტავროპოლი, კრასნოდარი, ელისტა. ქალაქი გადაჭიმულია სალსკის სტეპში, ციმლიანის წყალსაცავის მარცხენა სანაპიროზე. სამდინარო გზებით ქალაქი დაკავშირებულია ხუთ ზღვასთან. ჩრდილოეთით თეთრ ზღვასთან და ბალტიის ზღვასთან, აღმოსავლეთით - კასპიის ზღვასთან, სამხრეთით — აზოვის ზღვასთან და შავ ზღვასთან. ვოლგოდონსკთან იწყება საირიგაციო დონის მაგისტრალური არხი.
კლიმატი
ქალაქი მდებარეობს მშრალი კონტინენტური კლიმატის ზონაში,ზომიერად ცივი, მცირეთოვლიანი ზამთრით და ძალიან თბილი და მზიანი ზაფხულით. ივლისის საშუალო ტემპერატურაა +23,5 °C, საშუალო წლიური ტემპერატურა კი შედგენს +9,3 °C.
ისტორია
ქალაქ ვოლგოდონსკის დაარსება დაკავშირებულია ვოლგა-დონის არხის მშენებლობასთან. მცდელობა იმისა, რომ დაეკავშირებინათ მდინარეები ვოლგა და დონი განიხილებოდა XVI საუკუნის შუა წლებიდან და XVII საუკუნის დასასრულამდე. მომდევნო საუკუნეში არაერთხელ დაუბრუნდნენ ვოლგისა და დონის დაკავშირების საკითხს. 1920-იან წლებში მომავალი არხის ადგილზე მუშაობა დაიწყეს გეოდეზისტებმა. 1928 წლიდან დაიწყო არხის გათხრა, მაგრამ ეს სამუშაოები მიმდინარეობდა ხელით. 1938 წელს ჟურნალში „Техника — молодёжи“ პირველად გაიჟღერა ინფორმაციამ დაპროექტებული დასახლების ვოლგო-დონსკის შესახებ. 1940-იან წლებში დიდი სამამულო ომის გამო მოხდა არხის მშენებლობის შეჩერება.
ვოლგოდონსკის მშენებლობა დაიწყო 1949 წლიდან. სადგურ ციმლიანსკთან მოაგროვეს მრავალრიცხოვანი ტვირთი და სამშენებლო მასალები. აქვე ააშენეს ჰიდრომშენებლებისათვის განკუთვნილი ნაგებობები, მაგრამ ციმლიანსკის ჰიდროკვანძის ასაშენებლად და ექსპლუატაციისათვის საჭირო იყო მშენებელთა დასახლება. 1949 წლის დეკემბერში ტერიტორია, რომელზედაც ამჟამად მდებარეობს ქალაქი, შეისწავლა სპეციალურმა კომისიამ და მიიღო დადგენილება, რომ აღნიშნული ადგილი მუშათა დასახლებისთვის შესაფერისი იყო.
კაზაკების 149 დასახლება, რომლის დატბორვაც იგეგმებოდა, გადმოასახლეს აღნიშნულ ადგილზე - მომავალი ციმლიანის წყალსაცავის ნაპირზე. ამავდროულად მომავალ ქალაქამდე გაიყვანეს რკინიგზა და ჩამოყალიბდა რკინიგზის სადგურები „მოროზოვსკაია“, „კუბერლე“ და „დობროვოლსკაია“ (ამჟამად „ვოლგოდონსკაია“).
ვოლგოდონსკის დაარსება
1950 წელს გაიხსნა პირველი საშენებლო მოედანი. დაიწყო სახლების მშენებლობა ვოლგოდონსკის, ლენინის, საბჭოეთის ქუჩებზე, პუშკინის შესახვევში, ასევე აშენდა ჰიდროენერგეტიკული ნაგებობები სამმართველოს შენობა (ამჟამად ამ შენობაში მდებარეობს ქალაქის ადმინისტრაცია). საცხოვრებელი სახლების აღმართვა დაიწყო 1950 წლის 27 ივლისს. სწორედ ეს თარიღი ითვლება ქალაქის დაბადების დღედ.
1952 წელს გაიხსნა ვ. ლენინის სახელობის ვოლგა-დონის სანაოსნო არხი. 1952 წლის 31 მაისის 12 საათს და 55 წუთზე ვოლგისა და დონის წყლები ერთმანეთს დაუკავშირდნენ. არხის საზეიმო გახსნა გაიმართა 27 ივლისს.
1956 წლის 2 ნოემბრიდან რსფსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით დასახლება ვოლგო-დონსკი გახდა რაიონული დაქვემდებარების ქალაქი ვოლგოდონსკი, მის საზღვრებში მოექცა სოფელი ნოვო-სოლიონოვსკი. 1957 წელს რსფსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილებით რომანოვსკის რაიონს ეწოდა ვოლგოდონსკის რაიონი და ცენტრი გადავიდა ქალაქ ვოლგოდონსკში.
1959 წელს აშენდა პირველი ქიმიური ქარხანა, რომელმაც 1959 წლის 22 იანვარს გამოუშვა პირველი ქიმიური პროდუქცია. 1973 წელს კი აშენდა მძიმე მრეწველობის ქარხანა (მომავალი „ატომმაში“). ამ ქარხანასთან დაკავშირებულია ქალაქის ისტორიის ახალი ეტაპი.
1977 წლის ოქტომბერში კიდევ ერთი ეპოქალური ამბავი მოხდა ქალაქში. გაიხსნა როსტოვის (ვოლგოდონსკის) ატომური ელექტროსადგური. ჩერნობილის კატასტროფის შემდეგ ქალაქის მოსახლეობა პანიკაში ჩავარდა. მათ ეშინოდათ მსგავსი სიტუციის განმეორების როსტოვის აეს-ზეც. 1990 წელს საზოგადოებრივი აზრის გათვალისწინებით მოახდინეს აეს-ის კონსერვაცია. თუმცა იგი ექსპლუატაციაში მაინც შევიდა 2001 წლიდან.
განათლება
ქალაქ ვოლგოდონსკში მდებარეობს საინჟინრო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტი, ვოლგოდონსკის მომსახურების ინსტიტუტი და ეკონომიკის, მართვისა და სამართლის ინსტიტუტი. ათი პროფესიული ტექნიკუმი, სკოლა და ლიცეუმი და 19 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა (მათ შორის 4 გიმნაზია, 4 ლიცეუმი და 11 საშუალო სკოლა), სადაც 2010 წლის მონაცემებით სწავლობს 12 982 მოსწავლე და დასაქმებულია 751 მასწავლებელი.
კულტურა
ვოლგოდონსკი როსტოვის ოლქის ერთ-ერთი მნიშვნელობანი კულტურული ცენტრია. ქალაქის კულტურის დაწესებულებეში შედის 6 ხელოვნების სკოლა, ორი სახელმწიფო მუზეუმი (ვოლგოდონსკის სამხატვრო მუზეუმი და ვოლგოდონსკის ეკოლოგიურ-ისტორიული მუზეუმი), ხუთი კულტურის სახლი და კლუბი, ორი კულტურისა და დასვენების პარკი, ორი კინოთეატრი და ცენტრალიზებული საბიბლიოთეკო სისტემა 18 ბიბლიოთეკით.
მიუხედავად ქალაქის არცთუ დიდი ასაკისა, იგი საკმაოდ მდიდარია კულტურული ღირებულებებით. ყოველ ორ წელიწადში აქ იმართება ახალგაზრდა პიანისტთა კონკურსი „შთაგონება“, რომელიც 2008 წლიდან საერთაშორისოა. ყოველწლიურად იმართება საბავშვო და მოზარდთა თეატრალური კოლექტივების საოლქო კონკურსი „თეატრალური გაზაფხული“, რეგიონალური კონკურსი „დონური აკორდი“ და სხვა მნიშვნელოვანი ღონისძიებები.
ვოლგოდონსკში ცხოვრობენ ქვეყნის ფარგლებს გარეთ ცნობილი მხატვრები გიორგი ლიხოვიდი და ალექსანდრ ნეუმივაკინი. ვოლგოდონსკიდანაა პოპულარული ჯგუფი „ინფინიტი “ (ტატიანა ბონდარენკო და ალექსეი კუტუზოვი).
ქალაქში 50 კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია, რეგიონალური მნიშვნელობისაა 17 ისტორიისა და კულტურის ძეგლი და სამი შენობა, როგორც არქიტექტურის ძეგლი.
რელიგია
thumb|230px|დონის ღვთისმშობლის ხატის მართლმადიდებლური ეკლესია thumb|300px|ქრისტეს შობის ტაძარი ვოლგოდონსკში ოფიციალურად დარეგისტრირებულია 10 რელიგიური ორგანიზაცია და თემი. ქალაქში უმსხვილესი რელიგიური გაერთიანებაა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია. 2011 წლიდან ვოლგოდონსკი არის ვოლგოდონსკისა და სალსკის ეპარქიის ცენტრი, რომელიც მოიცავს ვოლგოდონსკის ირგვლივ მდებარე აღმოსავლეთ როსტოვის ოლქის 23 რაიონს. 2011 წლამდე ქალაქი შედიოდა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიაში.
ქალაქის საკათედრო ეკლესიაა ვოლგოდონსკის შობის ტაძარი. ასევე მოქმედებს ვოლგოდონსკის სამების ტაძარი.
Nokia tune
300px|მინიატიურა|„Nokia tune“ ტარეგას „Grande Valse“-ში, ფინალური A ორი ოქტავით დაბალია
Nokia tune (ნოკიას ძველ მობილურებში ასევე უწოდებდნენ Grande Valse-ს) — მუსიკალური ფრაზა სოლო გიტარის კომპოზიციიდან Gran Vals, რომელიც 1902 წელს შექმნა ესპანელმა კლასიკურმა გიტარისტმა და კომპოზიტორმა ფრანსისკო ტარეგამ.
ისტორია
Nokia tune მსოფლიო მასშტაბით დღეში 1,8 მილიარდჯერ ჟღერდება, წამში კი დაახლოებით 20 000-ჯერ.
ნოკიას წარმომადგენელმა დანარჩენ ჩინეთში, ჰონგ-კონგელმა მომღერალმა ხალილ ფონგმა შექმნა სიმღერა „Coconut Shell“ (椰殼), რომელშიც Nokia tune-ს გარკვეული სეგმენტი აჟღერებულია ჩინურ ორსიმიან საკრავ ერჰუზე.
კანადელმა პიანისტმა მარკ-ანდრე ამლენმა Nokia tune-ზე დაყრდნობით დაწერა პატარა კომპოზიცია „Valse Irritation d'Après Nokia“ (ვალსი ნოკიასგან გაღიზიანების შემდეგ).
სქოლიო
კატეგორია:Nokia
ტიხონინო (ხაროვსკის რაიონი)
ტიხონინო (Тихонино) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 2 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სტენლი კრამერი
სტენლი ერლ კრამერი (Stanley Earl Kramer; დ. 29 სექტემბერი, 1913 — გ. 19 თებერვალი, 2001) — ამერიკელი რეჟისორი და პროდიუსერი, რომლის ფილმებში ძირითადად აისახებოდა სოციალური პრობლემები. მის ნამუშევრებში წარმოჩენილია ისეთი აქტუალური თემები, როგორებიცაა რასიზმი („უტიფრები“ და „აბა გამოიცანი, ვინ მოვა სადილზე?“), ბირთვული ომი („სანაპიროზე“), სიხარბე („ეს შეშლილი, შეშლილი, შეშლილი, შეშლილი მსოფლიო“), კრეაციონიზმი ევოლუციის წინააღმდეგ („მოიმკი ქარიშხალს“) და ასევე ფაშიზმის მიზეზები და შედეგები („განაჩენი ნიურნბერგში“). მის განთქმულ ფილმების სიაში შედის „ზუსტად შუადღეს“ 1952, პროდიუსერი), „ქეინის აჯანყება“ (1954, პროდიუსერი) და „სულელების გემი“ (1965).
კრამერის ნამუშევრებს მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო, მათ შორის: 16 აკადემიის ჯილდო და 80 ნომინაცია. როგორც პროდიუსერი და რეჟისორი ოსკარზე ცხრაგზის იქნა ნომინირებული. 1961 წელს გადაეცა ირვინგ ტალბერგის მემორიალური ჯილდო. 1963 წელს იყო მოსკოვის საერთაშორისო კინოფესტივალის ჟიურის წევრი. 2002 წელს შეიქმნა სტენლი კრამერის ჯილდო და გადასცემენ ფილმებს, რომლებიც „დრამატულად ასახავენ პროვოკაციულ სოციალურ პრობლემებს“.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
არქიმედეს კანონი
right|200px არქიმედეს კანონი — ამომგდები ძალის შესახებ სითხეებისა და აირების სტატიკის კანონი, რომლის თანახმად სითხეში (ან აირში) ჩაშვებულ ყოველ სხეულზე მოქმედებს "ამწევი ძალა" (ამომგდები ძალა), რომელიც მიმართულია ზემოთ, უდრის სხეულის მიერ გამოდევნილი (შევსებული) სითხის (ან აირის) წონას და გამოდევნილი მოცულობის სიმძიმის ცენტრშია მოდებული. ზოგჯერ ამ ამწევ ძალას, სითხეში სხეულის მოძრაობისას წარმოშობილი ამწევი ძალისაგან განსხვავებით, არქიმედეს ძალას ან ჰიდროსტატიკურ ძალას უწოდებენ. მისი სიდიდე განისაზღვრება სხეულის ზედა და ქვედა ზედაპირების ელემენტების ჩაძირვის სიღრმეთა სხვაობით, რადგან ქვედა ზედაპირზე წნევა მეტია, ვიდრე ზედაპირზე.
არქიმედეს კანონი ჰიდროსტატიკისა და აეროსტატიკის ძირითადი კანონია. იგი სითხეებსა და აირებში სხეულთა ტივტივის საფუძველია.
კანონი ამგვარად განისაზღვრება:
არქიმედეს ძალა მოქმედებს იმ შემთხვევაში, თუ მთელი სხეული, ან მისი მოცულობის ნაწილი მაინც ჩაძირულია სითხეში და არ მოქმედებს მაშინ, როდესაც სხეული დევს (გართხმულია) ფსკერზე ან სითხით სავსე ჭურჭლის ზედა სახურავზე. ამომგდები ძალის ანუ არქიმედეს კანონი შეიძლება დასაბუთდეს მართკუთხა სხეულზე მოქმედი ჰიდროსტატიკური წნევების სხვაობის მაგალითზე, როგორც ეს სასკოლო სახელმძღვანელოებშია მოყვანილი; მაგრამ აქ მოვიყვანთ ორიგინალურ, მარტივ დასაბუთებას, რომელსაც მიმართავს რიჩარდ ფეინმანი ფიზიკის სალექციო კურსებში - ფიზიკის შესახებ:
დასაბუთება
წარმოვიდგინოთ, რომ სითხეში ან გაზში გამოყოფილია რაიმე მოცულობა და იგი შემოსაზღვრულია უხილავი გარსით (დიდი ამების ფორმა). თუ სითხის ან გაზის ყველა ნაწილში ტემპერატურა ერთნაირია, მაშინ (როგორც ვაკვირდებით) არ აქვს ადგილი კონვექციურ მოვლენებს - სითხის მოძრაობას ქვევიდან ზევით ან რაიმენაირ ტურბულენტურ მოძრაობას. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენს მიერ წარმოდგენილ, სითხის ვირტუალურ სხეულზე მოქმედი ძალები გაწონასწორებულია. დავუკვირდეთ, რა ძალები მოქმედებს ამ წარმოსახვით (უძრავ) სხეულზე? რა თქმა უნდა - ერთ-ერთი მოქმედი ძალა არის სითხის სხეულის სიმძიმის ძალა, რომელიც დაითვლება სითხის სიმკვრივის, სითხის სხულის მოცულობისა და თავისუფალი ვარდნის აჩქარების (9.81 მ/წმ^{2}) ნამრავლით. მაშასადამე რას უნდა უდრიდეს ის საპირისპირო, ამომგდები ძალა, რომელიც მას აწონასწორებს? რა თქმა უნდა იგივეს, რამეთუ სხვა ძალებს ვერ ვაკვირდებით.
right|180px არქიმედეს კანონს, დიფერეციალური ფორმით, თეორიულ ფიზიკაშიც იყენებენ:
იგულისხმება, რომ სხეული მოთავსებულია სიმძიმის ძალის ერთგვაროვან, ან თითქმის ერთგვაროვან ველში (მაგალითად, პლანეტის ზედაპირის მახლობლად). არქიმედეს კანონი სამართლიანია ნებისმიერი სხვა, ერთგვაროვანი ძალის ველში, რომელიც ერთგვაროვნად მოქმედებს, როგორც სხეულზე ასევე სითხეზე (გაზზე). მაგალითისთვის: ეს შეიძლება იყოს ინერციის ბუნების ძალები (მაგალითად, ცენტრიდანული ძალები).
ისტორია
ლეგენდის მიხედვით, არქიმედემ, სირაკუზის მეფე ჰერონ II-ის დავალებით, ოქროს გვირგვინის შესამოწმებლად (ნამდვილი ოქროსგან იყო თუ არა დამზადებული) - გადაწყვიტა დაეზუსტებინა მისი სიმკვრივე და შეედარებინა იგი ნამდვილი ოქროს სიმკვრივისთვის. სირთულეს წარმოადგენდა რთული ფორმის გვირგვინის მოცულობის განსაზღვრა. არქიმედემ მიმართა ხერხს: ჩაძირა გვირგვინი და გაზომა ჭურჭლიდან გადმოღვრილი სითხის მოცულობა, ამ გზით მან დაადგინა სიმკვრივე და აღმოჩნდა, რომ გვირგვინი არ იყო დამზადებული სუფთა ოქროსგან. აღსანიშნავია, რომ არქიმედემ უბრალოდ დაადგინა გვირგვინის მასალის სიმკვრივე და აქ არაფერ შუაშია ამომგდები, იგივე არქიმედეს ძალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფიზიკის კანონები
Camponotus lubbocki rectus
Camponotus lubbocki rectus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus daimingshanensis
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus lubbocki lubbocki
Camponotus lubbocki lubbocki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პანგერმანიზმი
მინი|250პქ|გერმანელების დასახლება ცენტრალურ ევროპაში, 1929 წელი პანგერმანიზმი (Alldeutschtum; Pangermanismus) — კულტურული და პოლიტიკური მოძრაობა, რომლის საფუძველშია გერმანელი ერის პოლიტიკური ერთობა ეთნიკური, კულტურული და ენობრივი იდენტობის საფუძველზე. ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის დასასრულს. პანგერმანიზმის იდეების ჩამოყალიბება ნაპოლეონის ომების შედეგი იყო. ამ ომების შედეგად შეიქმნა ახალი მოძრაობები. მეორე მსოფლიო ომმა დროებით შეაჩერა პანგერმანიზმის გავლენა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირედენტიზმი კატეგორია:გერმანიის პოლიტიკა
Quercus delavayi
Quercus delavayi — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
ფედოროვსკოე (ხაროვსკის რაიონი)
ფედოროვსკოე (Федоровское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ბრემერჰავენი
ბრემერჰავენი (Bremerhaven) — საპორტო ქალაქი გერმანიაში, თავისუფალ მხარე ბრემენში. წარმოქმნის ანკლავს ქვემო საქსონიის მხარეში და მდებარეობს მდინარე ვეზერის შესართავთან, აღმოსავლეთ ნაპირზე, ქალაქ ნორდენჰამის მოპირდაპირედ. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი ახალია, მას დიდი ისტორია გააჩნია, როგორც სავაჭრო პორტს და დღეს იგი გერმანიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნავსადგურია და გადამწყვეტ როლს თამაშობს გერმანიის ვაჭრობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
შდავლერი
შდავლერი — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, შდავლერის ქედზე. ვრცელდება მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — ნენსკრის აუზში. სიგრძე 3,2 კმ, ფართობი 2,3 კმ². შდავლერის მყინვარის ენის სიმაღლე მდებარეობს ზღვის დონიდან 2680 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს მწვერვალ შდავლერის ჩრდილო-დასავლეთ კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით. მისასვლელი გზაა სოფელ ტიტიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
პუკიოსი
250px|მინიატიურა|პუკიოსის შესასვლელი პუკიოსი (Puquios; მოდმინარეობს კეჩუას სიტყვიდან და ნიშნავს წყაროს) — აკვედუკების ძველი სისტემა პერუში, ქალაქ ნასკას სიახლოვეს. 36 პუკიოსიდან ზოგი დღემდე ფუნქციონირებს და არიდულ უდაბნოს წყლით ამარაგებს. პუკიოსები რუკაზე სრულად დატანილი არაა და ჯოგიერთი მათგანი კი ჯერ არც გათხრილა.
აკვედუკების აშენების თარიღთან დაკავშირებით მეცნიერებს შორის კამათი მიმდინარეობს. ბევრ მკვლევარს მიაჩნია, რომ ისინი კოლუმბამდელ ხანაში, ახ. წ. 540 წელს, ხანგრძლივი გვალვების საპასუხოდ აშენდა. ამ საკითხთან მიმართებაში, როგორც ესპანეთის იმპერიის შემდგომი, ისე წინა პერიოდის წყაროების ნაკლებობაა. პირველი ჩანაწერები მათი არსებობის შესახებ 1605 თარიღდება და რეხინალდო დე ლისარაგას ეკუთვნის, რომლის წყალობითაც ზოგიერთი ამტკიცებს, რომ ისინი შესაძლოა ესპანელებმა ააშენეს. მიუხედავად ამისა, არ არსებობს არანაირი ტექსტი, რომელიც აღნიშნული ობიექტების აშენებას ესპანელებს მიაწერს.
თავიანთ წიგნში „ირიგაცია და საზოგადოება პერუს უდაბნოში“, კატერინა შრაიბერი და ხოსე ლანჩო როხასი იკვლევენ პუკიოსებს და მიდიან დასკვნამდე, რომ ისინი ესპანელებამდელი ცივილიზაციის მიერაა აშენებული.
კავშირი ნასკას ხაზებთან
საწინააღმდეგო მოსაზრებას ავითარებს მეცნიერი დეივიდ ჯონსონი; მას მიაჩნია, რომ ნასკას ხაზებით გამოსახულია იმ წყალშემცველი ფენების რუკები და ისრები, რომლებითაც პუკიოსების სისტემა მარაგდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:აკვედუკები
ვილეკე ვან ამელროი
ვილი გერტე ვან ამელროი (Willeke van Ammelrooy; 5 აპრილი, 1944, ამსტერდამი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი მსახიობი და რეჟისორი. ქალაქ ამსტერდამში დაამთავრა დრამატული სკოლა. კინოში 1966 წლიდანაა. მონაწილეობა აქვს მიღებული ცნობილ ფილმებში: „მირა“, „ანტონია“ და სხვა. 2009 წელს გამოაქვეყნა მემუარები. ჰყავს მეუღლე — ოპერის მომღერალი მარკო ბაკერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდელი მსახიობები კატეგორია:ნიდერლანდელი რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
ბრაიან ჯონსონი
ბრაიან ფრენსის ჯონსონი (დ. 5 ოქტომბერი, 1947) — ინგლისელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი, ყველაზე ფართოდ ცნობილი, როგორც AC/DC-ის ვოკალისტი. 1980 წელს, ბონ სკოტის გარდაცვალების შემდეგ, ის გახდა მესამე მომღერალი, რომელსაც ამ ბენდში უმღერია. 2003 წელს ჯონსონი და ჯგუფის დანარჩენი წევრები როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. სმენის პრობლემების გამო მან გამოტოვა 2016 წლის ტურნე Rock or Bust World Tour, სადაც ის ექსლ როუზმა ჩაანაცვლა. 2020 წლის 30 სექტემბერს AC/DC-მ ოფიციალურად დაადასტურა, რომ ჯონსონი ჯგუფის ორ წევრთან, ფილ რადთან და კლიფ უილიამსთან, ერთად 2020 წელს გამოსასვლელი ალბომის Power Up ჩასაწერად დაბრუნდნენ ბენდში.
ბრაიან ჯონსონი ცნობილია თავისი დამახასიათებელი ხმითა და ძლიერი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინგლისური აქცენტით.
ადრეული ცხოვრება
ჯონსონი 1947 წლის 5 ოქტომბერს დაიბადა დანსტონში, დარემის საგრაფოში. ის 4 დედმამიშვილიდან ყველაზე უფროსია.
ჯონსონის მამა ინგლისელი მაღაროელი და ბრიტანული არმიის წევრი იყო მეორე მსოფლიო ომისას, იბრძოდა იტალიაში და სწორედ იქ შეხვდა მომავალ მეუღლეს. ჯონსონის დედა იტალიის ქალაქ ფრასკატიდანაა. აღსანიშნავია, რომ მეორე მსოფლიო ომის დროს ჯონსონის ბიძები ბენიტო მუსოლინის აქტიური მხარდამჭერები და იტალიის არმიის ელიტური ქვედანაყოფ არდიტის წევრები იყვნენ. ეს მაშინ, როდესაც ჯონსონის დედა და ოჯახის სხვა ქალები ფაშისტი ძმებისგან ფარულად ქათმების ფერმის ქვეშ მოწყობილ საიდუმლო სამალავში უვლიდნენ იტალიური არმიის მიერ ჩამოგდებულ ბრიტანელ პილოტებს. მეტიც, ჯონსონის დედა და ოჯახის სხვა ქალები შეფარებულ მფრინავებს შვეიცარიის საზღვრამდეც კი აცილებდნენ, საიდანაც ისინი შინ დაბრუნებას ახერხებდნენ.
ჯონსონი ამბობს: „მისი ძმები ფაშისტები, შავხალათიანები, იყვნენ, ისინი ფიქრობდნენ, რომ მუსოლინი ყველაზე მაგარი ვინმე იყო. ასე ბევრი ხალხი ფიქრობდა. მათ [ბიძებს] პისტოლეტები და ფასონიანი უნიფორმები ჰქონდათ“.
კარიერა
ჯონსონის პირველი ბენდი იყო Gobi Desert Canoe Club. ის ასევე მღეროდა ბენდში Fresh. 1970 წლიდან ის იყო Jasper Hart Band-ში. ამ ბენდის სხვა წევრებთან ერთად შემდეგ მანდ დააარსა ჯგუფი სახელად Geordie. 1980 წელს ბონ სკოტის გარდაცვალების შემდეგ სკოტის მშობლების ხელშეწყობით ჯონსონი AC/DC-ს შეუერთდა და მას შემდეგ ამ ავსტრალიური ჯგუფის განუყოფელ წევრად ჩამოყალიბდა. AC/DC-ში მისი სადებიუტო ალბომი იყო Back in Black, რომელიც ძალიან წარმატებული გამოდგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მომღერლები კატეგორია:ბლუზ-როკ მუსიკოსები კატეგორია:გლემ-როკ მუსიკოსები კატეგორია:APRA-ს ჯილდოს მფლობელები
დომიცია ლონგინა
დომიცია ლონგინა (დ. c. 50–55 – გ. c.  126-130) — რომის იმპერატრიცა და რომის იმპერატორის, დომიციანეს ცოლი. გენერალისა და კონსულის, გნეუს დომიციუს კორბულონის უმცროსი ქალიშვილი. გაშორდა პირველ ქმარს, ლუციუს აელიუს ლამია პლაუტიუს ელიანუსს, რათა დაქორწინებულიყო დომიციანეზე, 71 წელს. მათ ეყოლათ მხოლოდ ერთი ვაჟი, რომლის ნაადრევი სიკვდილიც, ცნობილია, რომ გამოწვეული იყო წყვილს შორის დროებითი უთანხმოებით. იმპერატრიცა გახდა 81 წელს, დომიციანეს გაიმპერატორების შემდეგ, ამ ტიტულს 96 წლამდე, დომიციანეს მკვლელობამდე ატარებდა. ითვლება, რომ დომიცია ლონგინა გარდაიცვალა ჩვენი წელთაღრიცხვით 126-დან 130 წლამდე.
ადრეული ცხოვრება
დომიცია ლონგინა იყო გნეუს დომიციუს კორბულოსა და კასია ლონგინას მეორე ქალიშვილი. მისი დედის ბებია იყო იუნია ლეპიდა, ავგუსტუსის, რომის პირველი იმპერატორის და იულიუს-კლავდიუსების დინასტიის დამაარსებლის შვილიშვილი. მამიდამისი იყო რომის იმპერატრიცა მილონია კესონია, კალიგულას ცოლი და ჯულია დრუსილას დედა. მისი უფროსი და, რომელსაც ასევე დომიცია ერქვა, დაქორწინდა სენატორ ანიუს ვინიციანუსზე. მამამისი, კორბულონი იყო რომის ერთ-ერთი ყველაზე პატივცემული მოქალაქე, როგორც რომის სენატში, ასევე რომაულ არმიაში. გარდა იმისა, რომ იგი კონსული იყო კალიგულას მმართველობისას, ჩაატარა სამხედრო კამპანიები გერმანიასა და პართიაში, იმპერატორების, კლავდიუსისა და ნერონის მმართველობისას. თუმცა, მისი ოჯახი დაკავშირებული იყო 65 წელს ნერონის წინააღმდეგ შექმნილ წარუმატებელ შეთქმულებასთან, რის გამოც კორბულონმა თავი მოიკლა.
ცოტა რამ არის ცნობილი დომიციას ცხოვრების შესახებ დომიციანესთან ქორწინებამდე, მაგრამ ა.წ. 70 წლამდე იგი დაქორწინდა სენატორზე, ლუციუს ალიუს ლამია პლაუტიუ აელიანუსზე. ის შეიძლება ყოფილიყო ლუციუს ფუნდანიუს ლამია ელიანუსის დედა. თუმცა, ასევე შესაძლებელია, რომ ფუნდანიუსი იყო მისი შვილიშვილი, ქალიშვილის ელია პლავტიას და მისი მეუღლის, ლუციუს ფუნდანიუსის ქორწინებიდან.
ვესპასიანეს და ტიტუსის მეფობა
მარჯვნივ|მინი|368x368პქ| ტიტუსის ტრიუმფი, სერ ლოურენს ალმა-ტადემას მიერ (1885). კომპოზიცია ასახავს ტიტუსის (უკან, მარცხნივ) და დომიცია ლონგინას (მარცხნივ, დომიციანეს გვერდით) გავრცელებულ სასიყვარულო ურთიერთობას. ნერონის თვითმკვლელობის შემდეგ 68 წლის 9 ივნისს, რომის იმპერია ჩაეფლო ერთწლიან სამოქალაქო ომში, რომელიც ცნობილია როგორც ოთხი იმპერატორის წელი. ამ პერიოდში გალბა, ოტო და ვიტელიუსი ერთმანეთის მიყოლებით აიყვანეს სამეფო ტახტზე, თუმცა მალევე ჩამოაგდეს ისინი. კრიზისი დასრულდა ვესპასიანეს რომის სათავეში მოსვლის შემდეგ. მან აღადგინა მშვიდობა და დააარსა ხანმოკლე ფლავიუსების დინასტია. 71 წელს ვესპასიანემ სცადა, რომ შემდგარიყო დინასტიური ქორწინება მის უმცროს ვაჟს, დომიციანესა და მისი უფროსი ვაჟის, ტიტუსის ქალიშვილს, იულია ფლავიას შორის. თუმცა დომიციანეს ამ დროისთვის ლონგინა უყვარდა, მან შეძლო დაერწმუნებინა ლონგინას მეუღლე, ლამია რომ მის ცოლს გაშორებოდა. თავდაპირველი დაუფიქრებლობის მიუხედავად, ორივე ოჯახისთვის ეს ურთიერთობა წარმატებული აღმოჩნდა.
ამ პერიოდის განმავლობაში, დომიციანეს როლი ფლავიუსების დინასტიის მმართველობისას ცერემონიული ხასიათის იყო. მაშინ, როცა მისი უფრო ძმა ტიტუსი, მამამისის ტოლ ძალაუფლებას ფლობდა, დომიციანეს არანაირი პასუხისმგებლობა არ გააჩნდა. ეს ვითარება უცვლელი დარჩა, როდესაც ტიტუსმა 79 წლის 23 ივნისს ვესპასიანე შეცვალა და იმპერატორი გახდა, რამაც ძმებს შორის ორმხრივი მტრობა გამოიწვია. ა.წ. 80 წელს ტიტუსმა საკონსულო უფლებამოსილება მიანიჭა დომიციას ყოფილ ქმარს, აელიუს ლამიას, რაც დომიციანეს შეურაცხყოფისთვის გააკეთა. იმავე წელს დაიბადა წყვილის ერთადერთი ვაჟი. უცნობია, რა ერქვა ბიჭს, მაგრამ ის ბავშვობაში, 83 წელს გარდაიცვალა.
თითქმის ორი წლის შემდეგ, ტიტუსი 81 წლის 13 სექტემბერს, მოულოდნელად გარდაიცვალა ტვინის ციებ-ცხელებით. მისი ბოლო სიტყვები იყო: „მე მხოლოდ ერთი შეცდომა დავუშვი“. თანამედროვე ისტორიკოსმა სვეტონიუსმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ დომიციანეს შესაძლოა მონაწილეობა მიეღო ძმის სიკვდილში, ხოლო ტიტუსის ბოლო სიტყვები მიაწერა იმ დროის გავრცელებულ ჭორს, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ტიტუსს რომანი დომიცია ლონგინასთან ჰქონდა. თუმცა, სვეტონიუსაც კი საეჭვოდ მიაჩნია მათი შესაძლო ურთიერთობა.
14 სექტემბერს რომის სენატმა დომიციანე დაამტკიცა ტიტუსის მემკვიდრედ, მიანიჭა ტრიბუნიკის ძალაუფლება, პონტიფექს მაქსიმუსის თანამდებობა და ავგუსტუსის და პატერ პატრიეს ტიტულები, ხოლო დომიცია ლონგინა რომის იმპერატრიცა გახდა.
რომის იმპერატრიცა
იმპერატორად ასვლის შემდეგ, დომიციანემ მის მეუღლეს ავგუსტას საპატიო წოდება მიანიჭა. როგორც ჩანს, მათი ურთიერთობა მნიშვნელოვანი კრიზისის წინაშე აღმოჩნდა ა.წ. 83 წელს. უცნობი მიზეზების გამო, დომიციანემ მცირე ხნით გადაასახლა დომიცია, შემდეგ კი მალევე დააბრუნა ან სიყვარულის გამო ან კიდევ, ჭორების გასაფანტად, რომლის მიხედვითაც დომიციას უერთიერთობა ჰქონდა მის დისშვილთან, ჯულია ფლავიასთან. სვეტონიუსის მიხედვით, დომიცია გადაასახლეს ცნობილ მსახიობთან, სახელად პარიზთან რომანის გამო. როდესაც დომიციანე შეიტყო ამ ამბის შესახებ, მან ქუჩაში მოკლა პარიზი და დაუყონებლივ გაშორდა ცოლს. მარცხნივ|მინი|330x330პქ| რომაული [[აურეუსი მოიჭრა 83 წელს დომიციანეს მეფობის დროს. დომიცია გამოსახულია მონეტის უკანა მხარეს საპატიო ტიტულით, Augusta.]] თანამედროვე ისტორიკოსები ამას დაუჯერებლად მიიჩნევენ, თუმცა აღნიშნავენ, რომ ამ ისტორიებიდან ბევრი გავრცელდა მტრულად განწყობილი სენატორი ავტორების მიერ, რომლებიც გმობდნენ დომიციანეს ტირანიას მისი გარდაცვალების შემდეგ. დომიციანემ მართლაც გადაასახლა თავისი ცოლი, მაგრამ ჯონსი ამტკიცებს, რომ დიდი ალბათობით ასე მოიქცა იმის გამო, რომ მას მემკვიდრე არ ჰყავდა. სავარაუდოა, რომ დომიციას და პარიზის რომანის შესახებ ჭორები დომიციანეს მმართველობის ჟამსაც გავრცელდებოდა და იგი თავისი ქორწინების შეურაცხყოფას მარტივად არ შეეგუებოდა.
ჩვენი წელთაღრიცხვით 84 წლისთვის დომიცია დაბრუნდა სასახლეში, სადაც ის ცხოვრობდა დომიციანეს მეფობის დარჩენილი პერიოდის განმავლობაში. ცოტა რამ არის ცნობილი დომიციას, როგორც იმპერატრიცას ზუსტი საქმიანობის შესახებ, ან რამდენად დიდი გავლენა ჰქონდა მას დომიციანეს ხელისუფლებაზე, მაგრამ, როგორც ჩანს, მისი როლი დიდწილად შემოიფარგლებოდა საზეიმო გამოსვლებით. სვეტონიუსისგან ვიცით, რომ თავის მეუღლეს, დომიციანეს თეატრში მუდმივად თან დაყვებოდა. იყო Horti Domitiae-ის, ბაღების მფლობელი.
სქოლიო
კატეგორია:II საუკუნის რომაელები კატეგორია:I საუკუნის რომაელები კატეგორია:გარდაცვლილი 120-იანები კატეგორია:დაბადებული 50-იანები კატეგორია:რომის იმპერატრიცები
სამარიუმი
სამარიუმი (Samarium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება ლანთანოიდების ოჯახს. ატომური ნომერია — 62, ატომური მასა — 150.36, tდნ — 1072 °C, tდუღ — 1900 °C, სიმკვრივე — 7.52 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-მოთეთრო, იშვიათ მიწათა ლითონი. სამარიუმი ბუნებაში გვხვდება ექვსი მდგრადი და ერთი რადიოაქტიული იზოტოპის სახით. 1879 წელს აღმოაჩინა ლეკოკ დე ბუაბოდრანმა სამარიუმის ოქსიდის სახით. დედამიწის ქერქში მასის მიხედვით სამარიუმის შემცველობაა 7 %. სამარიუმის ჟანგვის ხარისხია +2, +3. ღებულობენ ტრიფთორიდის აღდგენით. იყენებენ შენადნობების, ნათურების დასამზადებლად და სხვა.
ისტორია და სახელწოდების წარმომავლობა
ელემენტი გამოყოფილ იქნა მინერალ სამარსკიტიდან ((Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16). ამ მინერალს 1847 წელს სახელი მიეცა რუსი სამთო ინჟინერის პოლკოვნიკ ვასილი სამარსკი-ბიხოვეცის პატივსაცემად (გერმანელი ქიმიკოსის ჰენრიხ როზეს წარდგენით, რომელსაც სამარსკიმ გადასცა ამ მინერალის ნიმუშები). ახალი, ადრე უცნობი ელემენტი სამარსკიტში აღმოჩენილი იქნა სპექტროსკოპიულად ფრანგი ქიმიკოსების 1878 წელს ლაფონტენის და 1879 წელს პოლ ემილ ლეკოკ დე ბუაბოდრანის მიერ. 1880 წელს აღმოჩენა დამტკიცებული იქნა შვეიცარიელი ქიმიკოსის ჟან შარლგალისარდ მარინიაკის მიერ. სუფთა ლითონური სამარიუმი პირველად ქიმიურად გამოყოფილი იქნა მხოლოდ XX საუკუნის დასაწყისში.
ბუნებაში
სამარიუმის შემცველობა დედამიწის ქერქში შეადგენს 8 გრ/ტ, ოკეანის წყალში 1,7 მგრ/ლ.
საბადოები
სამარიუმი შედის ლანთანოიდების შემადგენლობაში, რომლებიც ხშირად გვხვდება აშშ-ში, ყაზახეთში, რუსეთში, უკრაინაში, ავსტრალიაში, ბრაზილიაში, ინდოეთში, სკანდინავიაში.
იზოტოპები
ბუნებრივი სამარიუმი შედგება ოთხი სტაბილური იზოტოპისაგან 144Sm (იზოტოპური გავრცობადობა 3,07 %), 150Sm (7,38 %), 152Sm (26,75 %), 154Sm (22,75 %) და სამი სუსტრადიოაქტიური იზოტოპისაგან 147Sm (14,99 %, ნახევარდაშლის პერიოდი — 106 მილიარდი წელი), 148Sm (11,24 %; 7 წელი), 149Sm (13,82 %; > 2 წელი, ზოგ წყაროში აღნიშნულია როგორც სტაბილური). ასევე არსებობს ხელოვნურად სინთეზირებული სამარიუმის იზოტოპები, რომელთა შორის ყველაზე ხანგრძლივად არსებულია — 146Sm (ნახევარდაშლის პერიოდი — 103 მილიონი წელი) და 151Sm (90 წელი).
სტანდარტული ატომური მასა
სამარიუმის სტანდარტულ ატომურ მასად მიღებულია — 150.36, რომელიც როგორც წესი იანგარიშება ბუნებაში არსებულ ყველა სტაბილურ იზოტოპტთა საშუალო შეწონილი მასით, მათი დედამიწის ქერქსა და ატმოსფეროში გავრცელების პროპორციულად.
მიღება
ლითონურ სამარიუმს მიიღებენ მეტალოთერმული და ელექტოლიტური მეთოდით, წარმოების სტრუქტურის და ეკონომიკური მონაცემების გათვალისწინებით. სამარიუმის მსოფლიო წარმოება შეფასებულია რამდენიმე ასეულ ტონად, მისი უდიდესი ნაწილი მოიპოვება იონოგამცვლელი მეთოდით მონაციტის ქვიშისაგან.
ღირებულება
99—99,9 % სიწმინდის სამარიუმის ზოდების ფასი მერყეობს მიახლოებით 50-60 დოლარი 1 კილოგრამზე.
ფიზიკური თვისებები
ლითონური სამარიუმი არის — ლითონი რომელიც შესახედად ჰგავს ტყვიას, ხოლო მექანიკური თვისებებით - თუთიას.
ქიმიური თვისებები
ჰაერზე სამარიუმი ნელა იჟანგება, ჯერ იფარება მუქი ფერის ოქსიდის ფენით Sm2O3, ხოლო შემდეგ — ფხვნილად დაშლის დროს იღებს მოყვითალო ელფერს.
სამარიუმი — მაღალაქტიური ლითონია. ის იხსნება მჟავეებში, იწვის ჰაერზე (ოქსიდის წარმოქმნით), რეაგირებს აზოტთან (ნიტრიდის წარმოქმნით), ნახშირბადთან (კარბიდების წარმოქმნით), ჰალკოგენიდებთან (მონო- და ორ-სამ ვალენტიანი სულფიდების, სელენიდების, ტელურიდების წარმოქმნით), წყალბადთან (ჰიდრიდების წარმოქმნით), სილიციუმთან (სილიციდების წარმოქმნით), ბორთან (ბორიდების წარმოქმნით), ფოსფორთან (ფოსფიდები), დარიშხანთან (არსენიდები), სტიბიუმთან (ანტიმონიდები), ბისმუტთან (ბისმუტიდები) და ყველა ჰალოგენიდებთან (ფთორიდები, ქლორიდები, ბრომიდები, იოდიდები).
მაგნიტური მასალები
სამარიუმი ფართოდ გამოიყენება ზემძლავრი მუდმივი მაგნიტების წარმოებისათვის, კობალტთან და სხვა ელემენტების შენადნობებში. თუმცა ბოლო წლებში შეიმჩნევა ამ მაგნიტებში სამარიუმის ჩანაცვლება ნეოდიმიუმით, ამის მიუხედავად სამარიუმის შენადნობების შესაძლებლობები ამით არ ამოიწურება.
სამარიუმის და კობალტის შენადნობების ლეგირებით ისეთი ელემენტებით, როგორიცაა ცირკონიუმი, ჰაფნიუმი, სპილენძი, რკინა და ვერცხლისწყალი მიღწეულია კოერციტიული ძალის და ინდუქციის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებლები. ასევე მის საფუძველზე შესაძლებელია მუდმივი მანითების შექმნა რომლებიც 3-ჯერ და უფრო მეტჯერ უკეთესი მახასიათებლები აქვთ მაგნუტური ენერგიისა და ველის მიხედვით, ვიდრე სხვა მაგნიტურ შენადნობებს რომლებიც იშვიათმიწა ლითონების საფუძველზე არიან შექმნილნი.
თერმოელექტრული მასალები
როგორც ელექტრული მასალა შეზღუდულად გამოიყენება სამარიუმის ტელურიდი (თერმო-ე.მ.ძ 320 მკვ/К).
ბირთვული ენერგეტიკა
ბირთვული ენერგეტიკაში სამარიუმი გამოიყენება ატომური რეაქტორის სამართავად, რადგანაც ბუნებრივი სამარიუმისათვის სითბური ნეიტრონების მიტაცების განიკვეთი 6800 ბარნზე მეტია. სამარიუმი სხვა მითაცების მაღალი განიკვეთის მქონე ელემენტებთან განსხვავებით (ბორი, კადმიუმი) რეაქტორში «არ გამოიწვება», რადგანაც ინტენსიური ნეიტრონული დასხივებისას წარმოიქმნება სამარიუმის შვილობილი იზოტოპები, რომლებსაც ასევე აქვთ ნეიტრონების მიტაცების დიდი განიკვეთი. სითბული ნეიტრონების მიტაცების ყველაზე დიდი განიკვეთი სამარიუმის იზოტოპებს შორის (ბუნებრივ ნარევში) აქვს სამარიუმ-149 (41000 ბარნი). ატომურ მრეწველობაში გამოიყენება ჟანგი (სპეციალური მინანქარი და მინები), ჰექსაბორიდი და კარბიდი (მარეგულირებელი ღეროები), სამარიუმის ბორატი.
გიგანტური მაგნიტოკალორიული ეფექტი
სამარიუმის და სტრონციუმის მანგანატები ფლობენ გიგანტურ მაგნიტოკალორიული ეფექტს და შეიძლება გამოყენებულ იქნან მაგნიტური მაცივრების კონსტრუირებისას.
გიგანტური მაგნიტოელექტრული ეფექტი
სამარიუმის მოლიბდატი ფლობს მეტად დიდ მაგნიტოელექტრულ ეფექტს, ვიდრე, მაგალითად, გადოლინიუმის მოლიბდატი, და ახლა ინტენსიურად შეისწავლება.
ცეცხლგამძლე მასალები
სამარიუმის ოქსიდი გამოირჩევა მეტად მაღალი ცეცხლმედეგობით, აქტიური ლითონების შენაერთების (შენადნობები) მიმართ მედეგობით და ლღვობის მაღალი ტემპერატურით (2270 °C). ამის გამო ის გამოიყენება როგორც კარგი ცეცხლგამძლე მასალა.
გამოყენების სხვა დარგები
სამარიუმი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ლაზერული გამოსხივების ასამოქმედებლად თხევად და მყარ გარემოებში. სამარიუმი ასევე გამოიყენება როგორც ლუმინოფორების აქტივატორი, ფერადი ტელევიზორების და მობილური ტელეფონების ცარმოებაში.
ლითონური სამარიუმი გამოიყენება მბჟუტავი განმუხტვის სტარტერის ელექტროდების წარმოებაში.
სამარიუმის ზესუფთა ოქსიდი გამოიყენება მიკროელექტრონიკაში როგორც დიელექტრიკი.
ბიოლოგიური როლი
სამარიუმის ბიოლოგიური როლი ძალიან სუსტადაა შესწავლილი. ცნობილია, რომ ის ასტიმულირებს მეტაბოლიზმს. სამარიუმისა და მისი ნაერთების ტოქსიკურობა, როგორც სხვა იშვიათმიწა ელემენტებისა, არც ისე მაღალია.
ევროპის ერთა თასის IV გათამაშება
== ევროპის ერთა თასის მეოთხე გათამაშება - 2003/04 == ტურნირს ახალი ჩემპიონი გამოუჩნდა. ეს პორტუგალიის ნაკრები იყო. ბოლო წლებში პორტუგალიელებმა საკმაოდ მოუმატეს, თუმცა იყო ისეთი გარემოებებიც, რომელებმაც ხელი შეუწყვეს ლათინთა გაჩემპიონებას. ჯერ იყო და რუმინეთისა და საქართველოს ნაკრებები ამ ტურნირს მსოფლიო თსისათვის მოსამზადებელ ეტაპად განიხილავდნენ. მსოფლიო თასის დამთვრების მერე თაობათა ცვლა დაიწყო საქართველოს ნაკრებში, რომელმაც პირველად ვერ მიიღეო მონაწილეობა უშუალოდ თასისათვის ბრძოლაში. რუმინელებმა პირველ წრეში სათანადოდ ვერ შეაფასეს პორტუგალიელები და პირველად დამარცხდნენ ლისაბონში. კარპატელებს კიდევ შეეძლოთ თასის შენარჩუნება, მაგრამ ასევე მოულოდნელად დამარცხდნენ რუსეთთან, რამაც გადაწყვიტა კიდეც თასის ბედი პორტუგალიელთა სასარგებლოდ. აქვე უნდა აღინიშნოს რომ ეს ტურნირი პირველად ჩატარდა ორწლიანი ციკლით, თუმცა პირველი წრის ბოლო ტურისათვის ამის შესახებ არ იცოდა არავინ: არც გუნდებმა, არც ჟურნალისტებმა და რაღა თქმა უნდა, არც გულშემატკივრებმა.
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|5 ! style="background: #ddffdd;"|6 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
საქართველოს ნაკრები - მწვრთნელი - კლოდ სორელი
მეორე დივიზიონი - A
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|5 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
მეორე დივიზიონი - B
მესამე დივიზიონში  ტურნირები ჩატარდა  ერთწლიანი  ციკლით
2003
მესამე დივიზიონი - I ჯგუფი
! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! style="background: #ddffdd;"|1 ! style="background: #ddffdd;"|2 ! style="background: #ddffdd;"|3 ! style="background: #ddffdd;"|4 ! style="background: #ddffdd;"|მ ! style="background: #ddffdd;"|ფ ! style="background: #ddffdd;"|წ ! style="background: #ddffdd;"|ბ ! style="background: #ddffdd;"|ქ
მესამე დივიზიონი - II ჯგუფი
მესამე დივიზიონი - III ჯგუფი
ნახავარფინალი
ისრაელი🇮🇱 - ნორვეგია 🇳🇴 30-13
ბულგართი🇧🇬 - ფინეთი 🇫🇮 42-3
მატჩი მესამე ადგილისათვის
ნორვეგია 🇳🇴 - ფინეთია 🇫🇮 55-20
ფინალი
ბულგარეთი🇧🇬 - ისრაელი🇮🇱 25-23
ისრაელი🇮🇱 - ფინეთია 🇫🇮 25-15
ნორვეგია 🇳🇴 - ფინეთია 🇫🇮 54-7
სომხეთი🇦🇲 - ისრაელი🇮🇱 48-0
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ერთა თასი
Camponotus lubbocki christoides
Camponotus lubbocki christoides — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus delicatula
Quercus delicatula — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus lubbocki
Camponotus lubbocki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus