cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზღვის კიბე (ტაგანროგი)
ზღვის კიბე (Морская лестница) — ტაგანროგის (როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია) ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა. კიბე, რომელიც კომკავშირის ბულვარს აკავშირებს ტაგანროგის გემთსარემონტო ქარხანასთან და ტაგანროგის ნავსადგურთან. კიბის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1963 წლიდან 1967 წლამდე არქიტექტორ აშოტ მეჟლუმიანის პროექტის მიხედვით.
არქიტექტურა
ტაგანროგის ზღვის კიბე აგებულია არქიტექტორ აშოტ მეჟლუმიანის პროექტის მიხედვით. კიბის გახსნა გაიმართა 1967 წელს. პროექტი გადაწყვეტილია ადგილობრივი ლანდშაფტის შესაბამისად. კიბეს აქვს კუთხის გასასვლელები და აივნები. სულ შედგება 215 საფეხურისაგან. ცენტრალური საფეხურის სიგრძეა 6 მეტრი, ხოლო კუთხისა - 2 მეტრი. კიბის სიმაღლე 30 მეტრი. საერთი სიგრძე 175 მეტრი. კიბის შუა ნაწილში სათვალთვალო მოედანზე მდებარეობს კაფე „Маяк“-ი. კიბის აივნებიდან იშლება ტაგანროგის ყურის ულამაზესი ხედი.
ისტორია
კიბის მშენებლობის აუცილებლობა გამოიკვეთა ომის შემდგომ წლებში. მშენებლობის გადაწყვეტილება მიირეს 1960 წელს, მაგრამ რამდენიმე წლის განმავლობაში ნავსადგურისა და გემთსაერმონტო ქარხნის თანამშრომლები ელოდებოდნენ კიბის პროექტს. არქიტექტურის მთავარი სამმართველო გადაწყვეტილების მიღებას არ ჩქარობდა.
ზღვის კიბის მშენებლობა დაიწყო 1965 წელს. სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა 1967 წელს, სანოემბრო დღესასწაულებისათვის.
წლების განმავლობაში მშენებლობის საგანი არაერთხელ გამხდარა ადგილობრივი პრესიის კრიტიკის საგანი. განსაკუტრებიული კრიტიკით გამოდიოდა გაზეთი „Таганрогская правда“.
თანამედროვე მდგომარეობა
პერესტროიკის შემდგომ პერიოდში, მას შემდეგ, რაც ტაგანროგის გემთსარემონტო ქარხანა და ნავსადგური გადავიდა კერძო პირების ხელში, ზღვის კიბეს მოაკლდა მზრუნველობა.
2015 წლის დოკუმენტებში ზღვის კიბე უკვე ოფიციალურად მოიხსენიება, როგორც „მეჟლუმიანის სახელობის კიბე“ და იმყოფება მუნიციპალურ ბალანსზე.
2015 წლის მარტში, კიბის ცენტრალურ სათვალთვალო მოედანზე ააშენეს კაფეტერია. ცნობილი ტაგანროგელი დიზაინერი ვლადიმირ ბერგოტი ამბობდა, რომ ეს იყო არქიტექტურული სადიზმი.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
უეიკი
უეიკი (Wake Island) — ატოლი, მდებარეობს წყნარი ოკეანის (ოკეანეთი) ჩრდილოეთ ნაწილში, ჰავაისა და გუამს შორის შუაში. ადრე შესული იყო ანსონის არქიპელაგის შემადგენლობაში.
ამერიკის შეერთებული შტატების არაინკორპორირებული არაორგანიზებული დაუსახლებელი ტერიტორია (ანუ, ფორმალურად არ შედის აშშ-ის შემადგენლობაში, მაგრამ მისი სამფლობელოა). ადმინისტრაციულად ექვემდებარება აშშ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროს და იმართება აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მიერ.
გეოგრაფია
thumb|left|250px|ატოლი. კუნძულები: უეიკი, უილკსი და პილი საერთო ფართობია — 7,4 კმ². ატოლის შემადგენლობაში შედიან თვითონ კუნძული უეიკი სიმაღლით ზღვის დონიდან 6 მეტრამდე, ასევე უფრო მომცრო კუნძულები უილკსი და პილი, რომელიც უეიკთან შეერთებულია ხიდით.
ატოლის კლიმატი ტროპიკულია, პასატური, საკმაოდ მშრალი — ნალექების რაოდენობა წელიწადში საშუალოდ დაახლოებით 1000 მმ-ია. მტკნარი წყლის წყაროები არ არსებობს (ბაზის სასმელი წყლით მოსამარაგებლად აშენდა წყალშემკრები რეზერვუარები და გამწმენდი მოწყობილობები).
ატოლის ქვიშოვანი ნიადაგი ნაკლებად ნაყოფიერია. მცენარეულობით ღარიბია, ფრინველთა ერთადერთი სახეობა (არამფრინავი), რომელიც ბუდობს ატოლზე, მთლიანად განადგურდა იაპონელი ჯარისკაცების მიერ მეორე მსოფლიო ომის დროს ატოლის ოკუპაციის პერიოდში (ომის ბოლოს მათი მომარაგება გარედან შეწყდა და ჯარისკაცებმა ყველა ფრინველი დაიჭირეს და შეჭამეს).
ისტორია
ატოლი აღმოაჩინა 1568 წლის 20 ოქტომბერს ესპანელმა მოგზაურმა ალვარო მენდანია დე ნეირამ. ადგილობრივი მოსახლეობა აქ არ არსებობდა. არავითარ ფასეულობას ატოლი არ წარმოადგენდა და მის შესახებ ყველამ დაივიწყა. 1796 წელს ატოლი ხელახლა აღმოაჩინა ინგლისელმა კაპიტანმა უ. უეიკმა.
1840 წლის დეკემბერში სამხედრო გემით ატოლი გამოიკვლია ამერიკულმა ექსპედიციამ, რომელსაც მეთაურობდა ლეიტენანტი ჩარლზ უილკსი. აღინიშნა მტკნარი წყლის წყაროების და მცენარეულობის (ბუჩქნარის გარდა) არ არსებობა. მხოლოდ 1899 წყლის იანვარში მოხდა ატოლის ანექსია აშშ-ის მიერ, როგორც არავის ტერიტორია. აშენდა საკაბელო კავშირგაბმულობის სადგური.
1935 წელს ატოლზე აშენდა აეროდრომი საშუალედო დაჯდომისათვის ხაზზე აშშ — ფილიპინები. აეროდრომის მომსახურებისათვის კომპანია Pan American Airways-მა ააშენა პატარა დასახლება სახელად პაავილი — პირველი დასახლება კუნძულ უეიკზე.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ატოლზე აშენდა ახალი ამერიკული ავიაბაზა. პერსონალის და ოჯახის წევრების რაოდენობა შეადგენდა 1600-მდე ადამიანს. 2006 წლის აგვისტოში მოხდა ბაზის ევაკუაცია განსაკუთრებით ძლიერი ტაიფუნის მოახლოების გამო. ტაიფუნის შემდეგ ატოლზე მუშაობს სამხედროების და სამოქალაქო პირების მცირე ჯგუფი (150 ადამიანი 2009 წელს).
ტერიტორიული პრეტენზიები
ატოლ უეიკზე პრეტენზიას აცხადებს მარშალის კუნძულები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კუნძულები კატეგორია:აშშ-ის კუნძულოვანი ტერიტორიები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის სადავო ტერიტორიები
ჰიპოკამპუსი
მინი|მარჯვნივ|ჰიპოკამპუსი [[ტვინის შუა საფეთქლის წილში მდებარეობს. ადამიანის თავის ტვინის ამ გვერდხედში შუბლის წილი მარცხნივაა, კეფის წილი — მარჯვნივ, ხოლო საფეთქლისა და თხემის წილები ამოჭრილია, რათა ჰიპოკამპუსი გამოჩნდეს]] ჰიპოკამპუსი (სახელი ეწოდა ზღვის ცხენთევზასთან მსგავსების გამო, ბერძნული ἱππόκαμπος — „ცხენთევზა“. ἵππος hippos — „ცხენი“; და κάμπος kampos — „ზღვის ურჩხული“) — ადამიანისა და სხვა ხერხემლიანების თავის ტვინის მთავარი კომპონენტი. ადამიანებსა და სხვა ძუძუმწოვრებს ორი ჰიპოკამპუსი აქვთ, თითო-თითო ტვინის თითოეულ ნახევარსფეროში. ჰიპოკამპუსი მიეკუთვნება ლიმბურ სისტემას და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მოკლევადიანი მეხსიერებისა და გრძელვადიანი მეხსიერების ინფორმაციების გაერთიანებაში, აგრეთვე სივრცულ მეხსიერებაში, რომელიც ნავიგაციას ხდის შესაძლებელს. ჰიპოკამპუსი მდებარეობს დიდი ნახევარსფეროების ქერქის ქვეშ (ალოკორტიკული),  ხოლო პრიმატებში — შუა საფეთქლის წილში. იგი შედგება ორი ძირითადი, ურთიერთდაკავშირებული ნაწილისგან: ამონის რქისა და დაკბილული ხვეულისგან.
სქოლიო
კატეგორია:ტვინი
ალექსი ქავთარაძე
ალექსი ქავთარაძე (დ. 1820 — გ. 1907) — რუსეთის არმიის გენერალი. 1886 წლის 5 ივლისს ქალაქ პოლტავაში სამხედრო პირთა დიდი გამოცოცხლება შეიმჩნეოდა. აქ საზეიმო ვითარებაში აღინიშნა ალექსი გიორგის ძე ქავთარაძის 50 წლის სამხედრო მოღვაწეობა. მაგრამ იგი განსაკუთრებული სიმპათიით სიყვარულითა და პატივისცემით სარგებლობდა არა მარტო სამხედროთა შორის, არამედ საზოგადოებაშიც, რომელშიც მას უხდებოდა ყოფნა, ჰქონდა მასთან კონტაქტი და ურთიერთობა. გენერალი ქვათარაძე რუსეთის არმიის მამაც მეომარტა რიცხვს ეკუთვნოდა; იგი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში იბრძოდა რუსული იარაღის დიდებისათვის და სამშობლოს დასაცავად. მისი სიცოცხლე არაერთხელ ყოფილა განსაცდელში; იგი მონაწილეობდა 8 სამხედრო ლაშქრობაში; დაწყებული 1841 წლიდან იგი მუდმივად იყო კავკასიის ექსპედიციებისა და 1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომში. მთელი თავისი სახელოვანი სამხედრო ცხოვრება მან თითქმის კავკასიაში განვლო. იგი მონაწილეობდა კავკასიის არმიის ბრწყინვალე ოპერაციებსა და თვით შამილის დატყვევებაში, აგრეთვე 1877-1878 წლების ომის ოპერაციებში, რომლებმაც დიდება მოუტანეს მთელ რუსტა მხედრობას. ბრძოლებში იგი ყოველთვის გამოირჩეოდა მამაცობითა და შეუდრეკელობიტ; თანამედროვეთა სიტყვებით, იგი იბრძოდა როგორც ლომი, რამდენიმეჯერ ყოფილა დაჭრილი, არაერთი ორდენი ამშვენებდა მის გულმკერდს, მათ შორის ჯარისკაცის ჯვარიც. როგორც მეთაური, გენერალი ქავთარაძე იყო მკაცრი, მაგრამ სამართლიანი და ჰუმანური; მან შეძლო რიგითი მებრძოლების სიყვარულისა და პატივისცემის დამსახურება.
გარდაცვალება
1907 წელს გენერალ-ლეიტენტი ა.ქვთარაძე გარდაიცვალა, როდესაც იგი სრულიად რუსეთის დაჭრილთა საზოგადოების კომიტეტის წევრი იყო.
გამოყენებული ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 1907 ა
დინგოლფინგ-ლანდაუს რაიონი
დინგოლფინგ-ლანდაუს რაიონი (Landkreis Dingolfing-Landau) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი დინგოლფინგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ქვემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 877,8 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 92 123 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 105 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 2 79.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
სამხრეთი წანერი
სამხრეთი წანერი — მყინვარი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. საქართველოში სიდიდით მეორე მყინვარია, მისი ფართობი 12,60 კმ², ხოლო სიგრძე 11,71 კილომეტრია. მყინვარის ზედაპირზე ნაპრალები სუსტად არის განვითარებული. მყინვარის ენის ზედაპირი მდიდარია აბლაციური ფორმებით (ჭები, მყინვარული მაგიდები, ჭიქები, ნადნობი წყლებისაგან გაჩენილი ღარები და სხვა). მყინვარის ენა ზღვის დონიდან 2525 მეტრზე მთავრდება. მას ორივე მხარეზე კარგად გამოხატული გვერდითი სტადიალური მორენები გაუყვება.
1986 წელს გადაღებულ კოსმოსურ სურათზე ჩანს, რომ სამხრეთ წანერს აქვს მცირე კონტაქტი მყინვარ ჩრდილოეთ წანერთან. 2000 წელს გადაღებულ კოსმოსურ სურათზე კი მათი კონტაქტი გაწყვეტილია და ჩრდილოეთის ნაკადი საკმაო მანძილითაა დაცილებული სამხრეთისას. სავარაუდოდ მათი გაყოფა 1986-1990 წლებში უნდა მომხდარიყო. მათი ფირნები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია კავკასიონის ქედიდან გამოსული განშტოებით. მყინვარული ენები ერთმანეთს უერთდებოდნენ ზღვის დონიდან 2750 მ სიმაღლეზე და წარმოიქმნებოდა დასავლეთური ექსპოზიციის ერთიანი ენა, რომელიც მთავრდებოდა 2380 მ სიმაღლეზე. მყინვარის სიგრძე 13,36 კმ იყო, ხოლო ფართობი კი 28,28 კმ².
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
კასტურბა განდი
კასტურბა მაჰათმა განდი (დ. 11 აპრილი, 1869 – 22 თებერვალი, [1944]]) — ინდოელი პოლიტიკური აქტივისტი და მაჰათმა განდის მეუღლე. ბრიტანეთის ინდოეთის დროს მეუღლესთან ერთად მონაწილეობას იღებდა ინდოეთის განმანთავისუფლებელ მოძრაობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:ადამიანის უფლებების დამცველები კატეგორია:ინდოელი აქტივისტები
ლევან ქარუმიძე
ლევან ქარუმიძე (დ. 29 ივნისი, 1987) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
2009 წელს დაამთავრა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფილოსოფიის სპეციალობით. 2009-2011 წლებში იყო საქართველოს კარიტასის პროგრამის ოფიცერი. 2011-2012 წლებში იყო საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოების პროგრამის კოორდინატორი, 2012-2013 წლებში კი ტელეკომპანია „მეცხრე არხის“ დირექტორის თანაშემწე. 2014-2020 წლებში იყო საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის კომუნიკაციის დეპარტამენტის უცხოურ მედიასთან ურთიერთობის კოორდინატორი. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კოშერნიცა (კრიულენის რაიონი)
კოშერნიცა (Coşerniţa) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 66 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 444 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ფორი
ფორი (Փոռ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 510 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 145 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.09 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
სან-მანუელ-დუ-პარანა
სან-მანუელ-დუ-პარანა (São Manoel do Paraná) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 399 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სიანორტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 098 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22 კმ²-ზე. ფართობი 95 381 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ონუფრიივკის რაიონი
ონუფრიივკის რაიონი (Онуфріївський район) — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 889 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 36 095 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 21 კაცს კმ²-ზე. ონუფრიივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ონუფრიივკა.
სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
ლოგენეშტი (ჰინჩეშტის რაიონი)
ლოგენეშტი  (Logăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 152 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 119 ადამიანს შეადგენდა.
ძორაგეტის ჰიდროელექტროსადგური
ძორაგეტის ჰიდროელექტროსადგური (Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայան) მდებარეობს სომხეთში, ლორეს პროვინციის სოფელ ძორაგეტში. ჰიდროელექტროსადგური განთავსებულია მდინარე დებედაზე, მაგრამ ის მდინარე ძორაგეტის წყლის ნაკადებს იყენებს ელექტროენერგიის გამოსამუშავებლად. 1980 წლისთვის, ჰესი იყენებდა სამ გენერატორს, რომელთა სიმძლავრე იყო 26.2 მეგავატი. ძორაგეტის ჰესი ითვლება მცირე ზომის ჰიდროელექტროსადგურად.
2011 წლამდე სომხეთში მცირე ზომის ჰესებად, ითვლებოდა 10 მგვტ-ზე ნაკლები სიმძლავრის ელექტროსადგურები. 2011 წლის ცვლილებების შემდეგ კი 30 მგვტ-მდე გაიზარდა. მთელს სომხეთში, ძორაგეტის ჰიდროელექტროსადგური ერთადერთი ქარხანა იყო, რომელსაც შეეხო ეს ცვლილება.
აღწერა
ძორაგეტის ჰიდროელექტროსადგური წარმოადგენს მდინარის ტიპის ჰიდროელექტროსადგურს, რომელსაც აქვს კაშხალი. ამ ტიპის ჰესის კაშხალი ვერ იტევს დიდი რაოდენობით მოცულობა წყალს, ამიტომაც მის წყალსაცავს აუზს უწოდებენ. წყალი წყალსაცავიდან მიედინება თხრილში, რომლის დიამეტრი 1.300 მმ-ია. ვინაიდან ელექტროენერგიის რაოდენობა წყლის ნაკადის პირდაპირ პროპორციულია, წარმოქმნილი ელექტროენერგიის რაოდენობა დამოკიდებულია დინებაზე და განსხვავებულია წლიდან წლამდე. 2013 წელს გამომუშავებული ელექტროენერგიის რაოდენობა იყო 76.26 გიგავატი საათში, 2014 წელს კი მხოლოდ 69.23 გვტ საათში, 2015 წლის ნოემბერში გამომუშავებული ენერგია უკვე 81.63 გიგავატს შეადგენდა. ტურბინის რეგულირება ხდება სხვადასხვა ნაკადის სიჩქარეზე და ზეწოლაზე. ტურბინა ბრუნავს შემომავალი წყლის წნევისა და მოცულობის გამო. ჰესს აქვს სამი გენერატორი, რომლებიც ტურბინას უკავშირდებიან, ხოლო როდესაც ტურბინა ტრიალებს, ხდება ენერგიის გენერირება. შედეგად, გენერატორები ტურბინიდან მიღებულ მექანიკურ ენერგიას ელექტრო ენერგიად აქცევენ. ჰესთან ახლოს განლაგებულია გადამცემი ხაზები, რაც უზრუნველყოფს ელექტროენერგიის გადატანას ჰიდროელექტროსადგურიდან რეგიონებში.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთი კატეგორია:ჰიდროელექტროსადგურები კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
პეტროვეს რაიონი
პეტროვეს რაიონი (Петрівський район) — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 1 195 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 24 408 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 21 კაცს კმ²-ზე. პეტროვეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პეტროვე.
სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
დონაუ-რისის რაიონი
დონაუ-რისის რაიონი (Landkreis Donau-Ries) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი დონაუვერთი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება შვაბიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1274,92 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 131 141 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 103 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 7 79.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
რინდი
რინდი (Ռինդ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 320 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 516 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 34.88 კმ²-ია.
ჭერემის საეპისკოპოსო ტაძრის კომპლექსი
300px|მინი|ჭერემის საეპისკოპოსო ტაძარი 300px|მინი|ეპისკოპოსის სასახლის ნანგრევები ჭერემის საეპისკოპოსო ტაძრის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭერემში. კომპლექსში შედის: საკათედრო ტაძარი, სასახლე და გალავანი.
საკათედრო ტაძარი დგას გალავნით შემოფარგლულ ეზოში, სწორ ადგილზე. ტაძარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. გარშემოსასვლელით სამი მხრიდან. რომელიც მთავარ ეკლესიას წყობით არ უკავშირდება. გარშემოსავლელის სამხრეთი და ჩრდილოეთი ფრთები დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენდნენ, დასავლეთისა კი კარიბჭეს. გ.ჩუბინაშვილი, რომელმაც ტაძარი 1920 წელს შეისწავლა. მას X-XI საუკუნით ათარიღებს და ფიქრობს, რომ იგი ერთიანი გეგმის მიხედვითაა აგებული, მაგრამ მისი აზრით, თავდაპირველი პროექტის გათვალისწინებით, იყო სამნავიანი ბაზილიკის აგება, რაც მშენებლობის პროცესშივე იყო უარყოფილი. სახელდობრ, თავდაპირველად ააგეს პირველი ნავი, რომელიც გარედან მთლიანად შირიმის თლილი ქვით მოაპირკეთეს, ხოლო შემდგომ გვერდითი ფრთები რიყის ქვით, შიგნით მთავარი ეკლესიიის აფსიდი, მხრებთან ერთად შირიმისაა, დანარჩენი კედლები კი, რიყის ქვითაა ნაწყობი.
მთავარი ეკლესია გვერდით ეკლესიებთან შედარებით სამჯერ უფრო განიერი და გაცილებით მაღალია. აღმოსავლეთით იგი დასრულებულია, შიგნით ნალისებრი, ხოლო გარედან ხუთწახნაგიანი შეერილი აფსიდით, რომელიც დარბაზის გრძივი კედლებიდან უჩვეულოდ განიერი მხრებითაა გამოყოფილი. აფსიდში გაჭრილია მაღალი ნახევარწრიული თაღით გადახურული სარკმელი, რომელსაც თითქმის პარალელური წირთხლები აქვს. აფსიდის თაღი ნახევარწრიულია. მისი ქუსლები აფსიდის კედლის კიდეების მიმართ ოდნავ განზე არის გასული. თაღი დაყრდნობილია შირიმის იმპოსტებზე, რომელთა პროფილს თარო და შეწყვილებული ლილვი შეადგენს. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი ერთსაფეხურიანი პილასტარია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღები იყო დაყრდნობილი. პილასტრები დაგვირგვინებულია შირიმის მარტივი პროფილის, წრეთარგიანი კაპეტელებით. ჩრდილო-აღმოსავლეთ პილასტართან შემორჩენილია მასზე მიშენებული საკუთხევლის ზღუდის წრიული სვეტის ნაწილი.
საკურთხევლის სარკმლის გარდა, ინტერიერს კიდევ შვიდი თაღოვანი სარკმელი აშუქებდა. სამ-სამი სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშია, ხოლო ერთი დასავლეთ კედელში. მთავარი ეკლესიიის სამი შესასვლელიდან მხოლოდ ჩრდილოეთ და სამხრეთი შესასვლელებია შემორჩენილი. გვერდითი ეკლესიებიდან მთელ სიგრძეზე მხოლოდ ჩრდილოეთისღა დგას. სამხრეთი ეკლესიიდან კი მხოლოდ აფსიდალური ნაწილი. ორივე ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით. ორივე აფსიდში გაჭრილია თითო ვიწრო, მაღალი სარკმელი. ჩრდილოეთ ეკლესიის სარკმელი შიგნიდან და გარედან ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული,  სამხრეთ ეკლესიას კი თარაზულად. ეკლესიას დამოუკიდებელი თაღოვანი შესასვლელი, მთავარი ეკლესიის პირდაპირ აქვს. მთავარი ეკლესიის შემოსასვლელის მოპირდაპირედ, შემორჩენილი იყო ვიწრო კარი, ბოძი და კარის მეორე მალი.
ჩრდილოეთ ეკლესია გადახურული ყოფილა კრამიტით. ეკლესიის კარიბჭე რომელიც გვერდით ეკლესიებს ერთმანეთთან აკავშირებდა, თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. მთავარი ეკლესიის შესაბამის კედელზე კამარის დასაყრდნობად მიშენებული იყო თაღედი, რომლის ერთი პილასტრის ფრაგმენტი მთავარი ეკლესიიის ჩრდულო-დასალვეთ კუთხესთან შემორჩა კარიბჭის დასავლეთ კედელზე არსებული პილასტრის მოპირდაპირედ ამ პილასტრის გარდა დასავლეთ კედელზე ერთმანეთისგან არათანაბარი მანძილებით დაცილებული კიდევ სამი პილასტარია. ჩრდილოეთიდან მეორე და მესამე პილასტრებს შორის მოწყობილი ყოფილა შესასვლელი.
სასახლე დგას საეპისკოპოსო ტაძრის სამხრეთ-დასავლეთით ორმოციოდე მეტრზე. მდებარეობს ჭერმისხევის ხეობის პირას, ფლატის თავზე, განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეს. შენობა ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით. შემორჩენილია ერთი საკმაოდ გრძელი შუა ნაწილი რომელსაც მოწყობილი აქვს ტრაპეციისმაგვარი შვერილი. შენობა ორსართულიანი ყოფილა. სართულშუა გადახურვა გამართული იყო ხის კოჭებზე. გალავანი შემორჩენილია ფრაგმენტულად, ნაგებისა სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლეპუშნა (ჰინჩეშტის რაიონი)
ლეპუშნა  (Lăpuşna) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 102 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 640 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
კრუგლიკი (კრიულენის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
აღმასრულებელი ხელისუფლება
აღმასრულებელი ხელისუფლება — ხელისუფლების ან საჯარო მმართველობის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც ხელისუფლების დანაწილების პრინციპის შესაბამისად, პასუხისმგებელია სახელმწიფო მართვა-გამგეობაზე, კონსტიტუციისა და კანონთა აღსრულებაზე. ამგვარ სისტემაში, აღმასრულებელი ხელისუფლება არ ეწევა კანონმდებლობით საქმიანობას (საკანონმდებლო ხელისუფლება) და არ განმარტავს მათ (სასამართლო ხელისუფლება). აღმასრულებელი ხელისუფლება, როგორც წესი კანონთა აღსრულების მიზნით, გამოსცემს კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს. ზოგიერთი ქვეყნის სამართლებრივ სისტემაში მას შეიძლება გააჩნდეს დეკრეტის გამოცემის, კანონშემოქმედებისა და საკანონმდებლო ინიციატივის უფლებამოსილება. ბევრ ქვეყანაში აღმასრულებელი ბიუროკრატია ნორმატიული რეგულაციების მთავარი წყაროა.
ნიკოლოზ ხაჭაპურიძე
ნიკოლოზ ხაჭაპურიძე (დ. 26 ივლისი, 1944) — ქართველი პოლიტიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი.
დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1968 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტის ასპირანტი, მეცნიერ-თანამშრომელი, 1978 წლიდან იყო უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. თავისუფალი პროფკავშირული ორგანიზაციის — საქართველოს მეტალურგთა თავისუფალი კავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი და გამგეობის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
აკანდი
აკანდი (Acandí) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10000 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.580 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები — ჯილდოები, რომლებიც გაიცემა ქართული სახელმწიფოს მიერ მის წინაშე განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის. საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებს, მათ სახელწოდებებსა და გაცემის წესს განსაზღვრავსსაქართველოს კანონი საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოების დაწესების შესახებ და საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 7 მაისის N321 ბრძანებულებით საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებით დაჯილდოების წესის შესახებ. გადაწყვეტილებას ორდენებითა და მედლებით დაჯილდოების შესახებ იღებს საქართველოს პრეზიდენტი. საქართველოს მოქალაქეების გარდა, ორდენებითა და მედლებით შეიძლება დაჯილდოვდნენ უცხო ქვეყნების მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არის გათვალისწინებული.
სახელმწიფო ჯილდოები
სახელმწიფო ჯილდოების დაწესების შესახებ საქართველოს კანონი ითვალისწინებს შემდეგ ჯილდოებს: ეროვნული გმირის ორდენი; წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი; დავით აღმაშენებლის ორდენი; თამარ მეფის ორდენი; ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი; წმინდა ნიკოლოზის ორდენი; ოქროს საწმისის ორდენი; ვახტანგ გორგასლის ორდენი (I, II, III ხარისხისა); ღირსების ორდენი; მედალი „სამოქალაქო თავდადებისათვის“; მედალი „მხედრული მამაცობისათვის“; მედალი „საბრძოლო დამსახურებისათვის“; ღირსების მედალი.
მიხეილ კალაიჯიშვილი
მიხეილ კალაიჯიშვილი (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ჭაბუკებს (U15) შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, გალაბოვო, ბულგარეთი, 85 კგ), ჭაბუკებს (U15) შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, კრაკოვი, პოლონეთი, 85 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ევროპული თამაშები 2019
მინი|მარჯვნივ|ტურნირის ლოგო ევროპული თამაშები 2019 — მეორე ევროპული თამაშები, რომელსაც უმასპინძლა ბელარუსის დედაქალაქმა მინსკმა. ჩატარდა 21 ივნისიდან 30 ივნისამდე.
მასპინძლის შერჩევა
მასპინძლობით დაინტერესებული იყო ევროპის 5 ქვეყანა, ესენია: დიდი ბრიტანეთი (გლაზგო), პოლონეთი (პოზნანი), ბელარუსი (მინსკი), რუსეთი (ყაზანი და სოჭი) და თურქეთი (სტამბოლი).
სპორტის სახეობები
შეჯიბრება გაიმართა 15 სპორტის სახეობაში, ამათგან 10 სახეობა არის სალიცენზიო — შესარჩევი ტურნირი 2020 წლის ოლიმპიური თამაშებისათვის.
მონაწილე ქვეყნები
შეჯიბრებაში მონაწილეობას იღებს 50 ქვეყანა.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპული თამაშები კატეგორია:ევროპული თამაშები 2019
სან-ტომე (პარანა)
სან-ტომე (São Tomé) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 465 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სიანორტის შემადგენლობაში.
აკვალანდია
150px|მინი|აკვალანდიის პანორამა აკვალანდია— აკვაპარკი, საწყლოსნო ატრაქციონების უმსხვილესი პარკი ევროპაში სიამ-პარკის გახსნამდე. მდებარეობს კოსტა-ბლანკაზე, ესპანეთში,  ვალენსიაში,  ალიკანტეს პროვინციაში, ქალაქ ბენიდორმში. გაიხსნა 1985 წელს. იქვე ახლოს მდებარეობს ზღვის ცხოველთა პარკი — მუნდომარი.
სან-ტომე (პარანა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 349 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.47 კმ²-ზე. ფართობი 218 623 კმ²-ია.
აკვალანდია
აკვალანდია განთავსებულია 200 000მ², რომლის 50 000მ² განკუთვნილია უფასო ავტოსადგომისათვის. აქ მუშაობს 20-ზე მეტი ატრაქციონი, რომელიც განკუთვნილია დასვენების ნებისმიერი სახეობისათვის. დიდი აუზი ხელოვნური ტალღებით, წრიული არხი და ორი ჯაკუზი დამსვენებელთათვის.
სან-ტომე (პარანა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
აკვალანდია
2010 წლის 4 სექტემბერს აკვალანდიამ დაამყარა გინესის მსოფლიო რეკორდი, რომელშიც მონაწილეობდა 3110 მოცურავე. წინა რეკორდის მოცურავეთა რაოდენობა მხოლოდ 2600 იყო.
ატრაქციონი ივსება პირდაპირ ოკეანის წყლით, რომელსაც აცლიან ზღვის ჭარბ მარილს და ქლორავენ.
მარკეტი (ჰინჩეშტის რაიონი)
მარკეტი  (Marchet) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 61 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 155 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
კილნბრეინის კაშხალი
კილნბრეინის კაშხალი – თაღოვანი კაშხალი ჰოჰე ტაუერნის ქედზე, კარინთიაში, ავსტრია. იგი აშენდა 1971– 1979 წლებში 200 მეტრის სიმაღლეზე, ის ყველაზე მაღალი კაშხალია ავსტრიაში. კაშხლის წყალსაცავი არის აშენებული ტრადიციულად და წარმოადგენს საწყის დონეს სამსაფეხურიანი სატუმბი საცავის ენერგიის სისტემაში,
რომელიც შედგება ცხრა კაშხლისგან, ოთხი ჰიდროელექტროსადგურისგან და მილსადენებისა და საყრდენების სერიისაგან. კომპლექსი ეკუთვნის ვერბუნდის ენერგოკომპანიას და მოიხსენიება როგორც მალტა-რეისეკის ელექტროსადგურების ჯგუფი. მისი სიმძლავრეა 1,028,5 მეგავატი და მისი წლიური გამომუშავება 1,216 გიგავატსაათია (4,380 TJ). კაშხლის რეზერვუარის შევსებისას, კაშხალში რამდენიმე ბზარი გაჩნდა და საჭირო გახდა შეკეთება, სანამ წყალსაცავი მაქსიმალურ დონეზე მუშაობდა.
მშენებლობა
მინი|ბეტონის დასხმა 1975 წელს კაშხლის აგების გეგმა უკვე შემუშავებული იყო გერმანიის AEG საინჟინრო კომპანიის მიერ, როდესაც კაპრუნის ელექტროსადგური აშენდა ალპების ჩრდილოეთით. პროექტი ავსტრიის ხელისუფლებამ განაახლა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1957 წლიდან გაფართოებული საძიებო ბურღვითი სამუშაოები მიმდინარეობდა, თუმცა კაშხლის მშენებლობა 1971 წლამდე არ დაიწყო. სანამ ცემენტი და სხვა სამშენებლო მასალები მიიტანებოდა ადგილზე, უნდა გაკეთებულიყო მისასვლელი გზის მშენებლობა. ეს რთული აღმოჩნდა, რადგან ციცაბო ხეობა 300 მეტრზე აღწევდა (980 ფუტი) 14 კილომეტრის სიგრძეზე და 13 პროცენტიანი გრადიენტიით ხასიათდებოდა. გზის დასასრულებლად გათხრილი იქნა ექვსი გვირაბი. 1973 წელს, მშენებლობის პროგრესირებასთან ერთად, ცემენტი ადგილზე გადაიტანეს. თერმული გაფართოების შესამცირებლად, ბეტონს ერთდროულად ასხაბდნენ 30 კუბურ მეტრზე (39 კვ.ს.დ.) და მოცირკულირე წყლის მილებით ათავსებდნენ მთელ მასას. ის შედგებოდა 30 სვეტისგან, თითოეული სახსრით. ხეობაში სამშენებლო პირობები არ იყო იდეალური, რადგან მუშები უმკლავდებოდნენ თოვლს და წვიმას.
დასრულება და ბზარები
ბზარები კაშხალზე დაიწყო მის ზედა სართულზე, ​​როდესაც წყალსაცავის დონე იყო 42 მეტრი (138 ფუტი) ზღვის მაქსიმალური 1,902 მეტრის (6,240 ფუტი) დონის ქვევით. კაშხალზე ზეწოლა მოულოდნელად გაიზარდა და ინჟინრები წუხდნენ, რომ დაზიანებული იყო სტრუქტურის სახურავი. იმის გამო, რომ კაშხალი თაღოვანი კაშხლებისთვის ჩვეულებრივი "V" ფორმის ნაცვლად "U" ფორმის იყო, ჰიდროსტატიკური წნევა განსაკუთრებით ძლიერია კაშხლის ქვედა ფენის ქვედა ნაწილში (ქუსლი). კაშხლის ქვედა ადგილებში გადაჭარბებული წყლის გაჟონვის შედეგად, წყლის დონემ დაიწია და ინჟინრებმა გაზარდეს დრენაჟი.
სარეაბილიტაციო სამუშაოების წინსვლის შედეგად წარმოიქმნა ბზარები კაშხლის საყრდენებთან (ფლანგებთან); ქვედა მხრიდან და ჰორიზონტალური მიმართულებით. 1981 – დან 1983 წლამდე მიმდინარეობდა საძირკველის გამაგრებდა პლასტმასით. 1984 წელს წყალსაცავმა 90 პროცენტით შევსება შეძლო. 1979 და 1983 წლებში მან დროებით მიაღწია მაქსიმალურ დონესაც, მაგრამ მისი უსაფრთხოდ შენარჩუნება ვერ მოხერხდა. 1984 წელს წყალსაცავის დონე შემოიფარგლებოდა 15-20 მ-ით (49-66 ფუტი) მაქსიმუმზე დაბალი და ამ დონეზე მას შეეძლო უსაფრთხოდ ემოქმედა, თუმცა შემცირებული სიმძლავრით.
ამ გამოსასწორებელი სამუშაოების მიუხედავად, საჭირო გახდა ისეთი გეგმის მოფიქრება რაც კაშხალს დაზიანებებისგან გადაარჩენდა და უზრუნველჰყოფდა მის დიდხანს ფუნცქიონირებას. ეს მოხდა 70 მ (230 ფუტი) სიმაღლის "ბიძგის ბლოკის" სახით, რომელიც უნდა აშენებულიყო კაშხლის ქვედა ფსკერზე, კაშხლიდან ტვირთის ათვისებისა და მის საყრდენებზე ზეწოლის მიზნით. მისი მშენებლობა დამტკიცდა 1988 წელს და მიმდინარეობდა 1989 – დან 1992 წლამდე. კაშხალსა და ბლოკს შეუერთდა 600 – ზე მეტი სპეციალური ნეოპრენის ბალიში, რომლებიც რეგულირდება წყალსაცავიდან, რომლებიც იზრდება და იწევს. გარდა ამისა, კაშხლის სახსრები და ნაპრალები ხელახლა შეიწოვება, მაგრამ წყალგაუმტარი ფისოვანი ეპოქსია იქ. წყალსაცავმა შეძლო მაქსიმალურ დონეზე ფუნქციონირება და ჩვეულ რეჟიმში მუშაობა უკვე 1993 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:კაშხლები კატეგორია:კაშხლები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჰესები კატეგორია:კაშხლები ავსტრიაში კატეგორია:მეოცე საუკუნის კაშხლები კატეგორია:კაშხლები დაზიანებით
ტიბეტური ენები
ტიბეტური ენები — ტიბეტურ-ბირმული ენების იმ ნაწილის გაერთიანება, რომელზეც საუბრობენ ტიბეტელები. ამ ჯგუფის ენები გავრცელებულია აღმოსავლეთ-ცენტრალურ აზიაში და ინდოეთის სუბკონტინენტზე. მისი გავრცელების ტერიტორია მოიცავს: სიკიმს, ტიბეტს, ცინხაის, სიჩუანს, ქაშმირს, ბალტისტანს, ბჰუტანს და ნეპალს. ტიბეტურ ენებში გამოიყენება ტიბეტური დამწერლობის ფორმები.
ტუბეტურ ენებზე 8 მილიონზე მეტი ადამიანი საუბრობს. ტიბეტური ბუდიზმის გავრცელებასთან ერთად ტიბეტურმა ენამ დაიწყო დასავლეთში შეღწევა. ტიბეტურ ენაზე საუბრობს ასევე დაახლოებით 200 000 ლჰასადან დევნილი, რომლებიც ძირითადად ინდოეთში ცხოვრობენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ენები კატეგორია:ტიბეტის ენები კატეგორია:ბჰუტანის ენები
ვერცხლისწყლის(I) ნიტრატი
ვერცხლისწყლის(I) ნიტრატი − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით Hg2(NO3)2. არის ტოქსიკური და გამოიყენება ვერცხლისწყლის სხვა ერთვალენტიანი ნაერთების მისაღებად. ძირითადად გვხვდება დიჰიდრატის სახით, რომელიც ყვითელი ფერისაა. წყალში მცირედ იხსნება. ხსნადობა უმჯობესდება მცირე რაოდენობით აზოტმჟავის დამატებით. მიიღება ვერცხლისწყლის განზავებულ აზოტმჟავაში გახსნით. კონცენტრირებულ მჟავაში მიიღება ორვალენტიანი ნიტრატი.
რეაქციები
წყალში გახსნისას მიდის ნელი რეაქცია და წარმოიქმნება ტუტე ნიტრატი. ხსნარს თეთრი ფერი აქვს. რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად:
ხსნარის ადუღებით მიიღება ელემენტი ვერცხლისწყალი და ორვალენტიანი ნიტრატი. რეაქცია შექცევადია, რადგან ორვალენტიანი ნიტრატისა და ელემენტის ერთად გაცხელებით მიიღება ერთვალენტიანი ნიტრატი.
სქოლიო
კატეგორია:ვერცხლისწყლის ნაერთები კატეგორია:ნიტრატები
სალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
ალტო-ბაუდო
ალტო-ბაუდო (Alto Baudó) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28.502 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.532 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ნოღაელები
ნოღაელები (ნოღ.: Ногайла) — თურქულენოვანი ეთნიკური ჯგუფი. ისინი ცხოვრობენ ჩრდილოეთ კავკასიაში, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ დაღესტანში, სტავლოპოლის მხარეში, ყარაჩაი-ჩერქეზეთში და ასევე ასტრახანის ოლქში. მათი ენაა — ნოღაიური. ისინი სხვადასხვა თურქულენოვანი და მონღოლურენოვანი ტომების შთამომავალები არიან, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს ნოღაის ურდო.
სქოლიო
კატეგორია:ნოღაელები
Arcanum: Of Steamworks and Magick Obscura
მოქმედება ვითარდება გამოგონილ აკრანუმის კონტინტეტზე, სადაც მიმდინარეობს ინდუსტრიული რევოლუცია. ისტორია იწყება დირიჟაბლ „ზეფირის" ჩამოვარდნით. კატასტროფის შედეგად გადარჩა მხოლოდ პროტაგონისტი. ამის შემდეგ იწყება მისი თავგადასავალი. თამაშში წარმოდგენილი არის იზომეტრული პროექცია და ღია სამყაროს გეიმპლეი, რისი საშუალებითაც მოთამაშეს შუეძლია თავისუფლად იმოგზაუროს Arcanum-ის სამყაროში. მსვლელობისას მოთამაშე ნახულობს ქალაქებს, სოფლებს და სხვადასხვა ლოკაციებს, ურთიერთობას ამყარებს ადგილობრივ მოსახლეობასთან და იბრძვის მტრებთან.
ყუმუხები
ყუმუხები — ჩრდილოეთ კავკასიის ყველაზე დიდი თურქულენოვანი ეთნოსი. ცხოვრობენ დაღესტნის მთისწინეთსა და ყუმუხეთის დაბლობში. ისინი ამ მიწაწყლის მკვიდრ მოსახლეობას წარმოადგენენ. ბინადრობენ დაღესტნის ხასავიურტის, ბაბაიურტის, ყიზილიურტის, ბუინაკსკის, ყარაბუდახკენტის, კაიაკენტის და ხაიტაყის რაიონებში, მაჰაჩყალის ირგვლივ ექვს სოფელში, ქალაქებში: მაჰაჩ ყალა, ხასავიურტი, ბუინაკს კი, იზბერბაში, დერბენტი. ყუმუხები დაღესტნის მოსახლეობის 13%-ს შეადგენენ.
Arcanum: Of Steamworks and Magick Obscura
სათამაშო პრესამ საერთო ჯამში დადებითი შეფასება მისცა თამაშს. მიმოხილველებმა, ძირითადად, შეაქეს სიუჟეტი და როლური სისტემა. 2001 წელს საიტმა IGN მიანიჭა "რედაქტორთა რჩეულის ჯიდლო". ვიზუალური სტილის შესახებ კრიტიკოსებს შორის აზრი გაიყო ორად. მათ გააკრტიკეს საბრძოლო სისტემა. საერთო მიმოხილვების საიტებზე, GameRankings-სა და Metacritic-ზე ფლობს 77, 93% (38 მიმოხილვაზე დაყრდნობით ) და 81/100 (24 მიმოხილვაზე დაყრდნობით ). ხოლო რაც შეეხება თამაშის მუსიკას, ჟურნალმა Forbes-მა იგი შეიყვანა სიაში „12 ყველა დროის საუკეთესო ვიდეო თამაშების საუნდტრეკი“. საუნდტრეკი გაყიდვაში არასდროს არ გამოსულა, მაგრამ მისი გადმოტვირთვა შესაძლებელია უფასოდ.
ყუმუხები
ისტორია
1989 წლის აღწერით ყუმუხების საერთო რაოდენობა 281,9 ათასი კაცი იყო, დღეისათვის დაახლოებით 350 ათასი, მათ შორის დაღესტანში  დაახლოებით 280 ათასი (2000 წლის მონაცემებით). ყუმუხების თითქმის ნახევარი ქალაქებშია კონცენტრირებული. დაღესტნის ფარგლებს გარეთ რუსეთის ფედერაციაში ყუმუხების 20%-ზე მეტი ცხოვრობს. შედარებით დიდი რაოდენობით ყუმუხები მკვიდრობენ ჩეჩნეთის გუდერმესისა და გროზნოს რაიონებში (10 ათასი კაცი), ჩრდილოეთ ოსეთის მოზდოკის რაიონში (9,5 ათასი). განსახლებული არიან აგრეთვე რუსეთის სტავროპოლისა და ტიუმენის ოლქებში, რუსეთის საზღვრებს გარეთ ყაზახეთში, უკრაინაში, უზბეკეთში, თურქმენეთში, აზერბაიჯანში. ყუმუხთა დიასპორა გვხვდება თურქეთში, იორდანიაში და მსოფლიოს კიდევ რამდენიმე ქვეყანაში. ყუმუხების თვითსახელწოდებაა ყუმუკ. ამ ეთნონიმიდან მომდინარეობს რუსული და ნოღაური კუმიკი, ჩეჩნური - გუმკი. დაღესტნის მეზობელ ხალხებში ყუმუხთა ეგზოეთნონიმი გადმოიცემა სიტყვებით: ბარის მცხოვრებნი: ხუნძურად - ლარაგალ, დარგუულად - დირკალანტი, ლაკურად - არ ნისა. ყუმუხები ანთროპოლოგიურად დიდი ევროპეიდული რასის კასპიურ ტიპს მიეკუთვნებიან.
ხაზართა დროიდან დაწყებული XX საუკუნის პირველ მეოთხედამდე ყუმუხთა წინაპარი თურქული ენა, შემდეგ კი თვით ყუმუხური ენა ჩრდილო-აღმოსავლეთ კავკასიის ეროვნებათშორის ურთიერთობის ენა იყო. ყუმუხური ენა საბოლოოდ მონღოლთა პერიოდამდე ჩამოყალიბდა. ის კავკასიის ხალხების რუსეთის მეფეებთან მიმოწერის ოფიციალური ენაც იყო. ყუმუხური ენა ვლადიკავკაზის, სტავროპ ოლის, მოზდოკის, ყიზლარის, თემირ ხან - შურის და სხვ. გიმნაზიებსა და სასწავლებლებში ისწავლებოდა.
ყუმუხეთზე გადიოდა უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო გზა, კერძოდ, დიდი აბრეშუმის გზა. ყუმუხეთის ბარი დაღესტნის ბევრი რაიონისათვის ძირითად ბეღელად ითვლებოდა, რაც მის სავაჭრო და ეკონომიკურ აღმავლობას განაპირობებდა.
ყუმუხეთში სუნიტური მიმართულების ისლამი VIII-XII საუკუნეებში გავრცელდა. ყუმუხები ყოველთვის ამაყობდნენ იმით, რომ ისლამი დაღესტნელთა შორის ყველაზე ადრე მიიღეს. სხვადასხვა მონაცემებით, ამ პერიოდამდე ყუმუხებში ქრისტიანობაც იყო გავრცელებული, ხაზარეთის ზედა ფენებში კი იუდაიზმიც.
ყუმუხთა ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობდა სპორტის ეროვნული სახეობები. მათ ჰქონდათ ბალახის ჰოკეის თავისებური სახეობა: საღამოთი აბედს (ნაცარტუტში გამოხარშული ხის ერთგვარი სოკო) მოუკიდებდნენ ცეცხლს და მის წართმევაში ერთმანეთს ჰოკიჯოხით (ყვანჯით) ეპაექრებოდნენ, დღესასწაულებზე იმართებოდა დოღი.
ტოუტონის ბრძოლა
ტოუტონის ბრძოლა (Battle of Towton) — ვარდების ომის ყველაზე სისხლისმღვრელი ბრძოლა, გაიმართა 1461 წლის 29 მარტს, ბზობას, იორკის მახლობლად.
ყუმუხები
სქოლიო
კატეგორია:ყუმუხები
ტოუტონის ბრძოლა
ორივე მხრიდან დანაკარგმა მიაღწია 28 000-ს, რაც მაშინდელი ინგლისის დაახლოებით 1 % იყო. თვლიან, რომ ლანკასტერების მხარეზე იბრძოდა 42 000 ჯარისკაცი, ხოლო იორკების მხარეს - 36 000 ჯარისკაცი, მათ შორის 28 ლორდი. იორკების არმიას ხელმძღვანელობდა იორკის გრაფი ედუარდი, რომელსაც უკვე ინგლისის მეფედ გამოეცხადებინა თავი. ბრძოლა გაგრძელდა მთელი დღე და გამარჯვება იორკების მხარეს გადაიხარა მას შემდეგ, რაც ნორფოლკის ჰერცოგ, ჯონ დე მოუბრეის დამხმარე ძალამ ლანკასტერების მარცხენა ფლანგს დარტყმა მიაყენა. ბრძოლის შემდეგ 1461 წლის 28 ივნისს მოხდა ედუარდ IV-ის კორონაცია.
სქოლიო
კატეგორია:ვარდების ომის ბრძოლები
გრეკოვის სახლი
გრეკოვის სახლი (Особняк Грекова) — სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1820 წელს კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. სახლი ჩეხოვის ქუჩის განაშენიანებასთან ერთად შედის რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მისამართი: ტაგანროგი, ჩეხოვის ქუჩა № 121.
ისტორია
ჩეხოვის ქუჩაზე მდებარე განმარტოებული სახლი აგებულია 1820 წელს დიმიტრი გრეკოვის შვილის - ტიმოთე გრეკოვისათვის. რომელიც მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1787-1791 წლებისა და 1812 წლის დიდ სამამულო ომში. არქიტექტურა იყო იმ პერიოდისათვის დამახასიათებელი. დიდი ფასადი შვიდი ფანჯრით.
სამი წლის შემდეგ ტიმოთე გრეკოვს შეეძIნა შვილი ნიკოლოზი, რომელიც შემდეგ კაზაკების გენერალი გახდა. 1831 წელს ტიმოთე გრეკოვი გარდაიცვალა, ერთადერთ შვილს მდიდარი მემკვიდრეობა ერგო. 1840 წელს მემკვიდრემ დაიწყო სახლის რემონტი. იგი გეგმავდა სახლის მთლიან გადაკეთებას, რისთვისაც მან აიღო სესხიდა თავისი უძრავი ქონება დააგირავა. რემონტის შემდეგ სახლმა სხვა ელფერი მიიღო. სამაგიეროდ ოჯახის შემოსავლებს მკვეთრად გადააჭარბა ხარჯებმა. გრეკოვებმა ვერ შეძლეს თანხის გადახდა. ამიტომ 1876 წელს მისი უდიდებულესობის ალექსანდრე II-ის ბრძანების შემდეგ, გრეკოვების ბინის ნაწილი გაიყიდა. ტაგანროგის სახლის მფლობელი გახდა იაკობ ხლიტჩევი. 1898 წელს მისი ფასი შეადგენდა 3 000 რუბლს. 1906 წელს სახლი გახდა სანდრა შილგოვაიას კუთვნილება. სახლის უკანასკნელი მფლობელი 1911 წლიდან რევოლუციებამდე იყო კარლ იუნგი და სოფია ბრონევსკაია.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. 1924 წლიდან შენობა საცხოვრებლად გამოიყენება. 1994 წელს ნაგებობა იყიდა ბანკმა „დონინვესტმა“, რომელმაც სახლს დაუბრუნა ადრინდელი სახე.
აღწერა
გრეკოვის სახლი ითვლება კლასიციზმის საუკეთესო ნიმუშად ტაგანროგში. შენობა არის ქააქური მცირე სახლების ტიპური ნიმუში. მთავარი შესასვლელი კარი არ მდებარეობს ცენტრში.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მანუჩარ კვაშილავა
მანუჩარ კვაშილავა (დ. ?) — ქართველი სპორტსმენი (უშუ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, მოსკოვი, რუსეთი), საერთაშორისო ტურნირის ვერცხლის პრიზიორი (2018, მოსკოვი, რუსეთი).
ლოგენეშტი (კრიულენის რაიონი)
ლოგენეშტი (Logăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 71 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 196 ადამიანს შეადგენდა.
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ხორვატიაში
2014 წლის მონაცემებით ხორვატიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 7 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 1007 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,7 % ხორვატიის ძეგლებია.
მათ შორის:
გარდა ამისა 2014 წლის მდგომარეობით ხორვატიის ტერიტორიიდან 17 ძეგლი შეტანილია იუნესკოს საცდელი ძეგლების სიაში. ხორვატიამ მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიკაცია მოახდინა 1992 წლის 6 ივლისს, თუმცა ხორვატიის ტერიორიიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში პირველი ობიექტი შევიდა 1979 წელს, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ხორვატია იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიოდა.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
წითელი წერტილებით მონიშნულია სტეჩკების მდებარეობა.
სქოლიო
ხორვატია *
სვიტლოვოდსკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
ბერი (საფრანგეთი)
200px|მინი|მარჯვნივ|ბერი საფრანგეთის რუკაზე ბერი (Berry, Berri, Bioturica) — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ საფრანგეთში, პარიზის აუზსა და საფრანგეთის ცენტრალურ მასივს შორის. ფართობი დაახლ 14 ათ. კმ². მთავარი ქალაქი — ბურჟი. ბერის ტერიტორია შედის ენდრისა და შერის დეპარტამენტების შემადგენლობაში.
ატრატო
ატრატო (Atrato) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5.295 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 725 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სარავანი (სომხეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
სამხრეთი კივუს პროვინცია
სამხრეთი კივუს პროვინცია (Sud-Kivu) — პროვინცია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთში.
პროვინციის ფართობია — 65 070 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბუკავუ.
ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩრდილოეთი კივუს პროვინციას, აღმოსავლეთით ბურუნდის, ტანზანიას.
ადმინისტრაციული დაყოფა
სამხრეთი კივუს პროვინცია დაყოფილია 1 ქალაქად და 8 ტერიტორიად:
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პროვინციები
ბურბონე
ბურბონე (Bourbonnais) — ისტორიული ოლქი ცენტრალურ საფრანგეთში, საფრანგეთის ცენტრალური მასივის ჩრდილოეთ განაპირა ნაწილში, მდინარე ალიეს აუზში. მთავარი ქალაქი — მულენი. ბურბონეს ტერიტორია შედის ალიეს დეპარტამენტში.
ტაპეჟარა (პარანა)
ტაპეჟარა (Tapejara) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 515 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სიანორტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 598 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.68 კმ²-ზე. ფართობი 591 399 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბლაჰოვიშჩენსკეს რაიონი
ბლაჰოვიშჩენსკეს რაიონი (Благовіщенський район; 2016 წლამდე - ულიანოვკის რაიონი Ульяновський район) — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 701 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 22 791 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 34 კაცს კმ²-ზე. ბლაჰოვიშჩენსკეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბლაჰოვიშჩენსკე.
სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
ბაგადო
ბაგადო (Bagadó) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9.000 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 777 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თენგიზ ხახვა
თენგიზ ხახვა (დ. 3 თებერვალი, 1952) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ბელორუსიის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1973-1986 წლებში იყო ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის ინჟინერი, სახალხო კონტროლის საქალაქო კომიტეტის ინსტრუქტორი, ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის პარტიული კომიტეტის მდივანი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის ინსტრუქტორი, სექტორის გამგე, განყოფილების გამგის მოადგილე, ბათუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივანი, 1986-1990 წლებში იყო საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის ინსპექტორი, აჭარის საოლქო კომიტეტის მდივანი, სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პასუხისმგებელი ორგანიზატორი, აჭარის საოლქო კომიტეტის პირველი მდივანი და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
მაშკეუცი
მაშკეუცი (Maşcăuţi) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 76 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 103 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ლოლაძე
კატეგორია:ქართული გვარები
კალიუმის ტრიიოდოპლუმბატი
კალიუმის ტრიიოდოპლუმბატი − არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით K[PbI3]. არის ყვითელი ფერის მყარი ნივთიერება, იხსნება წყალში და წარმოქმნის ჰიდრატს.
მიღება
მისი მიღება შესაძლებელია ტყვიის ნიტრატისა და კალიუმის იოდიდის კონცენტრირებული ხსნარების შერევით. რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად:
მიიღება ტყვიის იოდიდისა კონცენტრირებული კალიუმის იოდიდის ხსნარის შერევით.
ფიზიკური თვისებები
მყარი სახით არსებობს მისი დიჰიდრატი, ქიმიური ფორმულით K[PbI3] • 2H2O, რომელიც წყალს კარგავს 30 ° C-ზე.
ქიმიური თვისებები
გაცხელებით იშლება შემდეგნაირად:
განზავებულ ხსნარში იშლება:
კონცენტრირებული კალიუმის იოდიდთან რეაქციით წარმოიქმნება კალიუმის ტეტრაიოდოპლუმბატი.
იშლება მჟავასთან ურთიერთქმედებით:
ტუტესთან რეაქციისას წარმოქმნის ტეტრაჰიდროქსოპლუმბატს:
გიორგი ხონელიძე
გიორგი ხონელიძე (დ. 13 ოქტომბერი, 1962) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
თანამედროვე ფსიქოლოგიის განვითარება
თანამედროვე ფსიქოლოგიის განვითარებაში გადამწყვეტი როლი ვილჰელმ ვუნდტმა შეასრულა, რომელმაც 1879 წელს ლაიპციგში ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის პირველი ლაბორატორია დააარსა. ლაბორატორიის გახსნის შემდეგ ვუნდტმა ფსიქოლოგიის სტუდენტების აღზრდა დაიწყო, მისმა მოწაფეთა დიდმა რაოდენობამ შემდეგ თავიანთ სამშობლოში დააარსა მსგავსი ლაბორატორიები.
რადგან ფსიქოლოგია დამოუკიდებელ დისციპლინად ჩამოყალიბდა, ჩრდილოეთ ამერიკის მრავალ უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიური ლაბორატორიები გაჩნდა: პირველი მათგანი – ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტში, 1883 წელს. ამ ადრეულ ლაბორატორიას ვუნდტის გავლენა ეტყობოდა. მაგალითად, ედუარდ ტიტჩენერი, ვუნდტის მოწაფე, ერთ-ერთი პირველი ფსიქოლოგი იყო აშშ-ში, რომელმაც 1892 წელს კორნელის უნივერსიტეტის ლაბორატორია დააარსა. თუმცა, დაახლოებით ამავე დროს, ჰარვარდის უნივერსიტეტის ფილოსოფოსიის ახალგაზრდა პროფესორმა, რომელიც მედიცინას სწავლობდა და ლიტერატურა და რელიგია აინტერესებდა, წმინდა ამერიკული ხედვა შეიმუშავა.
უილიამ ჯემსმა, დიდი რომანისტის, ჰენრი ჯემსის ძმამ, ორ ტომად გამოსცა „ფსიქოლოგიის საფუძვლები“ (1890-1950), რომელიც, მრავალი ექსპერტის აზრით, ყველაზე მნიშვნელოვანი ფსიქოლოგიური ნაშრომია. მალევე, 1892 წელს, ჰ. სტენლი ჰოლმა ამერიკის ფსიქოლოგთა ასოციაცია დააარსა.
ბაია-სოლანო
ბაია-სოლანო (Bahía Solano) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
თანამედროვე ფსიქოლოგიის განვითარება
1900 წლისთვის ჩრდილოეთ ამერიკაში 40-ზე მეტი ფსიქოლოგიური ლაბორატორია ფუნქციონირებდა.
ბაია-სოლანო
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10.000 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.667 კმ²-ია.
თანამედროვე ფსიქოლოგიის განვითარება
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფსიქოლოგია
შატინი
შატინი (Շատին) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 270 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 013 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 61 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 33.25 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
ტუნეირას-დუ-უესტი
ტუნეირას-დუ-უესტი (Tuneiras do Oeste) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სიანორტის შემადგენლობაში.
არტუა
250px|მინი|მარჯვნივ|არტუის მდებარეობა [[XV საუკუნე|XV საკუნეში]] არტუა (Artois) — ისტორიული ოლქი ჩრდილოეთ საფრანგეთში. ამჟამად მისი ტერიტორიის დიდი ნაწილი პა-დე-კალეს დეპარტამენტში შედის. მთავარი ქალაქი — არასი. არტუა მნიშვნელოვანი სამრეწველო რაიონია. განვითარებულია ქვანახშირის მოპოვება, მეტალურგია, მანქანათმშენებლობა, საფეიქრო, კვების მრეწველობა.
ისტორია
XII საუკუნის დამლევამდე არტუა ფლანდრიის საგრაფოში შედიოდა. 1180 წელს საფრანგეთის მეფემ ფილიპ II-მ იგი მეუღლის მზითევში მიიღო. 1191 წელს აპანაჟად გადაეცა საფრანგეთის ტახტის მემკვიდრეს, 1223 წელს შეუერთდა სამეფო დომენს. 1237 წელს არტუა საგრაფო გახდა. 1382 წელს მემკვიდრეობით გადაეცა ფლანდრიის გრაფ ლუი დე მალს, მისი სიკვდილის შემდეგ 1384 წელს — მის სიძეს ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპე გულადს და არტუა ბურგუნდიის ჰერცოგთა სამფლობელოს (1384–1477) შეუერთდა. ბურგუნდიის უკანასკნელი ჰერცოგის შარლ გულადის დაღუპვის შემდეგ, 1477 წელს, არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა, 1493 წელს სანლისის ზავით (1526) დაუთმო ავსტრიას, თუმცა საფრანგეთის მეფემ მაინც შეინარჩუნა არტუაზე სიუზერენიტეტი, რომელიც გაუქმდა მადრიდის ზავით (1526). არტუა გადავიდა ჰაბსბურგების სრულ საკუთრებაში, შეუერთდა ნიდერლანდებს და შევიდა კარლ V-ის იმპერიაში. 1556 წელს ნიდერლანდების სხვა პროვინციებთან ერთად არტუას განაგებდა ესპანეთი. ნიდერლანდების ბურჟუაზიული რევოლუციის დროს არტუასა და ენოს რეაქციული კათოლიკე თავადაზნაურობა აჯანყდა (1578 წლის ოქტომბერი) და ქ. არასში დაიდო არასის უნია (1579). ოცდაათწლიანი ომის დროს არტუა დაიპყრო საფრანგეთმა.
ტუნეირას-დუ-უესტი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 695 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.44 კმ²-ზე. ფართობი 698 871 კმ²-ია.