cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვიჩენცის პროვინცია
ეკონომიკურ განვითარებას ხელს უშლის სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო ინდუსტრიის დაკნინება. დასავლეთ ნაწილის ქალაქებისათვის დამახასიათებელია უმუშევრობის მაღალი დონე, რაც გამოწვეულია ფოლადისა და ტექსტილის ინდუსტრიების დაცემით.
ვიჩენცის პროვინციაში დაიბადა ინდოეთის ყველაზე გავლენიანი ქალი, ინდოეთის ეროვნული კონგრესის პრეზიდენტი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, რაჯივ განდის ქვრივი — სონია განდი. 2004 წელს იგი ჟურნალმა ფორბსმა მსოფლიოს მესამე ყველაზე გავლენიან ქალად დაასახელა. ჟურნალმა ტაიმმა კი განდი 2007 - 2008 წლების მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის დაასახელა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ზაჰედანი
ზაჰედანი  — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ირანში, ეს დასახლება წარმოადგენს ირანის ოსტანის სისტანი და ბელუჯისტანის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ზაჰედანში ცხოვრობს 589 477 კაცი (2006 წლის აღწერით). დასახლების მაქსიმალური სიმაღლე შეადგენს 1.352 მეტრს, ზაჰედანიდან 1,600 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი თეირანი, ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს პაკისტანის და ავღანეთის ოფიციალური საზღვარი. ზაჰედანი გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით მოქცეულია მთიან რელიეფს შორის. სწორედ აქ არის სისტანი და ბულჯისტანის უნივერსიტეტი.
ეთნიკური თვალსაზრისით მოსახლეობის უმრავლესობაშია ბელუჩელები, რომლებიც საუბრობენ ბალუჩის ენაზე.
ზაჰედანს ეკონომიკურად ხელსაყრელი მდებარეობა უკავია, სწორედ ამ ქალაქში გადის რკინიგზა, რომლითაც ხდება დაკავშირება პაკისტანთან. ეს ყველაფერი ხელს უწყობს ამ ტერიტორიაზე ვაჭრობის განვითარებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ქალაქები
ცრუდიმიტრი II
200px|მინიატიურა|ცრუდიმიტრი II - XIX საუკუნის მხატვრის ფანტაზია ცრუდიმიტრი II (გ. 21 დეკემბერი, 1610, კალუგა) — ავანტიურისტი, თავს ასაღებდა ივანე IV-ის შვილად, რომელიც ვითომ სასწაულით გადარჩა 1606 წელს. ცრუდიმიტრი II-ის პიროვნება უცნობია. 1607 წელს რუსეთში შემოჭრილმა პოლონელთა რაზმებმა, რომლებსაც ვითომ ცრუდიმიტრი II სარდლობდა, მოსკოვამდე მიაღწიეს და სოფელ ტუშინოში დაბანაკდნენ. ბოიართა ნაწილი ჩადგა ცრუდიმიტრი II-ის სამსახურში, მას მხარი დაუჭირეს კაზაკების ნაწილმაც. მარინა მნიშეკმა, ცრუდიმიტრი I-ის ცოლმა, ცრუდიმიტრი II თავის ქმრად აღიარა. პოლონელთა რაზმები თავს ესხმოდნენ და ძარცვავდნენ ქვეყნის ცენტრალური რაიონების მოსახლეობას. აღშფოთებული ხალხის მასები, რომლებმაც ცრუდიმიტრი II-ს „ტუშინოელი ავაზაკი“ შეარქვეს, აღდგნენ მის წინააღმდეგ. ვასილი შუისკის ბოიარულ მთავრობას ხალხის მოძრაობის გაძლიერების ეშინოდა და ცრუდიმიტრი II-ის წინააღმდეგ საბრძოლველად შვედეთი დაიხმარა, რომელიც პოლონეთთან ომობდა და ეს გახდა აშკარა საბაბი ინტერვენციის დაწყებისა (1609 წლის ზაფხული). ცრუდიმიტრი II ინტერვენტებს აღარ სჭირდებოდათ და პოლონელთა რაზმებმა დატოვეს ტუშინოს ბანაკი, რომელიც 1610 წლის გაზაფხულზე დაიშალა. ცრუდიმიტრი II მარინა მნიშეკთან ერთად კალუგაში გაიქცა, სადაც მოკლა ერთ-ერთმა ნოღაელმა პირადმა მცველმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1610
ცოფიანები
„ცოფიანები“ (Enragés) — საფრანგეთის რევოლუციის (1789-1794 წწ.) პერიოდში რევოლუციონერთა (ჟაკ რუ, ჟან ვარლე, თეოფილ ლეკლერკი და სხვა) იმ მცირე ჯგუფის სახელწოდება, რომელიც ქალაქის პლებეების იდეოლოგად გამოდიოდა. მოითხოვდნენ ტერორს კონტრრევოლუციონერთა, ვაჭართა წინააღმდეგ, მაქსიმუმის შემოღებას და სხვა. აკრიტიკიებდნენ იაკობინელთა 1793 კონსტიტუციას. — აცხადებდა ჟაკ რუ 25 ივნისს კონვენტში. „ცოფიანების“ მოთხოვნათა ზედმეტმა რადიკალობამ განაპირობა მათსა და იაკობინელებს შორის ბრძოლა და „ცოფიანების“ განადგურება (1793 წელი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია
ამსტერდამის სხიპჰოლის აეროპორტი
სხიპჰოლი (Luchthaven Schiphol) — ნიდერლანდების მთავარი აეროპორტი. მდებარეობს ქალაქ ამსტერდამიდან სამხრეთ-დასავლეთით 17,5 კილომეტრში. არაერთი ნიდერლანდური ავიაკომპანიის მთავარი ცენტრია (KLM, Arkefly, Corendon Dutch Airlines, Martinair, Transavia.com). აგრეთვე წარმოადგენს აშშ-ის ავიაკომპანიის Delta Air Lines-ის ევროპულ ცენტრსა და Vueling Airlines-ის საყ­რდე­ნ პუნ­ქტს. დიდი ბრიტანეთის — ჰითროუს, გერმანიის — მაინის ფრანკფურტის, საფრანგეთის — პარიზი-შარლ-დე-გოლის აეროპორტებთან ერთად არის ევროპის მთავარი საჰაერო ჭიშკარი.
ფუნქციონირებს ხუთი ძირითადი ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი, კიდევ ერთი ადზ ემსახურება მცირე ავიაციის რეისებს. აეროპორტი აშენებულია როგორც ერთი დიდი ტერმინალი მგზავრებისათვის განკუთვნილი დიდი დარბაზით, რომელიც უკანასკნელად 1994 წელს ააშენეს. სხიპჰოლი მრავალი პრიზის გამარჯვებულია. მისი ისტორია სათავეს XX საუკუნის 20-იან წლებში იღებს. იმ დროს აქ სამხედრო ბაზა და ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი მდებარეობდა. სამოქალაქო თვითმფრინავებმა აეროდრომის გამოყენება 1920 წლიდან დაიწყეს.
1951 წელს სხიპჰოლის სიახლოვეს გაიხსნა ავიასამშენებლო კომპანია Fokker. 2005 წლის 27 ოქტომბერს აეროპორტში ხანძარი გაჩნდა, რის შედეგადაც დაიღუპა 11 ადამიანი. 2012 წლის 13 თებერვალს ნიდერლანდურმა პოლიციამ დააკავა მამაკაცი, რომელიც საპირფარეშოში იყო გამოკეტილი და ამტკიცებდა, რომ ჰქონდა ასაფეთქებელი მოწყობილობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების აეროპორტები
ძვ. წ. 930-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. X საუკუნე
კორდილიერის პროვინცია (ბოლივია)
კორდილიერის პროვინცია (Provincia de Cordillera) — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. დედაქალაქია ლაგუნილიასი. 2001 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 108 843 ადამიანს.
გეოგრაფია
კორდილიერის პროვინცია მდებარეობს დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში და იგი ქვეყნის უდიდესი პროვინციაა. გეოგრაფიულად ემთხვევა გრან-ჩაკოს რეგიონს. ესაზღვრება პარაგვაისა და არგენტინას. ხასიათდება მშრალი კლიმატით. ცხელი დღითა და ცივი ღამით. ფართობი შეადგენს 86 245 კმ²–ს, რაც მთლიანი დეპარტამენტის 23.3%–ია.
დაყოფა
პროვინცია შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კრუსის დეპარტამენტის პროვინციები
ფლორიდის პროვინცია
ფლორიდის პროვინცია (Provincia de Florida) — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. დედაქალაქია სამაიპატა. შეიქმნა 1924 წლის 15 დეკემბერს.
2001 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 27 447 ადამიანს შეადგენს, ფართობი 4 132 კმ²–ს.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ოთხი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კრუსის დეპარტამენტის პროვინციები
ნიკოლას მადურო
ნიკოლას მადურო მოროსი (Nicolás Maduro Moros; დ. 23 ნოემბერი 1962, კარაკასი) — ვენესუელის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესულის მოქმედი პრეზიდენტი. 2006—2013 წლებში ეკავა ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრი პოსტი. 2012 წლის ოქტომბერში გახდა ვენესუელის ვიცე-პრეზიდენტი, ამავდროულად შეინარჩუნა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი. 2013 წლის 5 მარტიდან 14 აპრილამდე, უგო ჩავესის სიკვდილის შემდეგ, დროებით ასრულებდა ვენესუელის პრეზიდენტის მოვალეობას.
ახალგაზრდული ასაკი და განათლება
ნიკოლას მადურო 1962 წელს კარაკასში, ვენესუელაში დაიბადა. გაიზარდა როგორც კათოლიკე, მისი წინაპრები ებრაული წარმოშობის სეფარდები იყვნენ. სწავლობდა კარაკასის დასავლეთ ნაწილში, ელ-ვალეს უმაღლეს საჯარო სკოლაში. პოლიტიკას პირველად სწორედ საშუალო სკოლაში დაუკავშირდა, როცა სტუდენტური კავშირის წევრი გახდა.
ადრეული პოლიტიკური კარიერა
სკოლის დამთავრების შემდეგ მრავალი წლის განმავლობაში, მადურო საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მძღოლად მუშაობდა. თავისი პოლიტიკური კარიერა მან 1980 წელს დაიწყო, როცა კარაკასის მეტროპოლიტენის მემანქანეთა პროფკავშირის არაოფიციალური წევრი გახდა. ის, ასევე ხოსე ვისენტე რანგელის 1983 წლის წარუმატებელი საპრეზიდენტო კამპანიის დროს მის პირად დაცვაში მუშაობდა. 1990-იან წლებში, მადურომ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მეხუთე რესპუბლიკის მოძრაობის დაფუძნებაში. ეს პარტია 1998 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უგო ჩავესს უჭერდა მხარს.
საგარეო საქმეთა მინისტრი
2006 წლის 9 აგვისტოს ნიკოლას მადურო ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა. ირლანდიელი ჟურნალისტის რორი კეროლის თქმით, მადურო არ ფლობს არცერთ უცხო ენას. საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტზე მოღვაწეობის განმავლობაში მადურო ატარებდა ლიბიის ლიდერ მუამარ კადაფის მხარდამჭერ პოლიტიკას.
ვენესუელის ვიცე-პრეზიდენტი
2012 წლის 13 ოქტომბერს, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებიდან რამდენიმე დღეში უგო ჩავესმა მადურო ვიცე-პრეზიდენტად დანიშნა. ორი თვის შემდეგ, 2012 წლის 8 დეკემბერს ჩავესმა განაცხადა, რომ სიმსივნის სამკურნალოდ კუბაში მიდიოდა და თავის მომხრეებს მოუწოდა, რომ, თუ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გართულდებოდა, ახალ საპრეზიდენტო არჩევნებზე მხარი მადუროსთვის დაეჭირათ. ჩავესი 2013 წლის 5 მარტს დაიღუპა.
უგო ჩავესი (დეკემბერი, 2012)
პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი
ჩავესის გარდაცვალების შემდეგ, პრეზიდენტის ძალაუფლება და პასუხისმგებლობა მადურომ აიღო. ნიკოლასმა ვიცე-პრეზიდენტად ხორხე არეაზა დანიშნა. ვენესუელის კონსტიტუციის მიხედვით, არჩევნები პრეზიდენტის გარდაცვალებიდან 30 დღეში დაინიშნა. მადურო საპრეზიდენტო არჩევნებზე სოციალისტური პარტიის ერთიანი კანდიდატი გახდა. ოპოზიციის ლიდერები კი ამტკიცებდნენ, რომ მადურო ქვეყნის კონსტიტუციის 229-ე, 231-ე და 233-ე მუხლებს არღვევდა.
მადურომ მოკლე ცერემონიაზე, სადაც ის დროებითი პრეზიდენტი ოფიციალურად გახდა, მოკლე გამოსვლაში თქვა:
ვენესუელის პრეზიდენტი
2013 წლის 14 აპრილს ვენესუელის საპრეზიდენტო არჩევნებში ნიკოლას მადურომ ოპოზიციის კანდიდატი ენრიკე კაპრილეს რადონსკი 1.5%-იანი უპირატესობით დაამარცხა. კაპრილესმა არ სცნო არჩევნების შედეგი და ხმათა დაუყონებლივ გადათვლა მოითხოვა. . საარჩევნო კომისიის მიერ საარჩევნო შედეგები სრული შემოწმების შემდეგ, 19 აპრილს მადურომ ინაუგურაციაზე საპრეზიდენტო ფიცი დადო.
პირადი ცხოვრება
მადურო დაქორწინებულია ადვოკატსა და პოლიტიკოს სილია ფლორესზე. 2006 წელს, როდესაც ნიკოლას მადურო საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა, ფლორესმა ის ეროვნული ასამბლეის სპიკერის პოსტზე შეცვალა. სილია იყო ეროვნული ასამბლეის პირველი ქალი სპიკერი.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები კატეგორია:ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:ვენესუელის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
Camponotus hospes hospes
Camponotus hospes hospes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ტორენტ-ალტო
ტორენტ-ალტო (Torent Alto, მაღალი კოშკი) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ტიჩინოსა და გრაუბიუნდენის კანტონების საზღვარზე.
ტორენტ-ალტო სამი ქედისგან შედგება. მათგან უდიდესი ჩრდილოეთით მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus hospes adultus
Camponotus hospes adultus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ვილჰელმ მიკლასი
ვილჰელმ მიკლასი (Wilhelm Miklas; დ. 15 ოქტომბერი, 1872, კრემს-ან-დერ-დონაუ, ქვემო ავსტრია, ავსტრია-უნგრეთი — გ.  20 მარტი, 1956, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მესამე ფედერალური პრეზიდენტი 1928 წლიდან გერმანიის მიერ ქვეყნის ანექსიამდე, 1938 წლამდე.
დაიბადა კრემს-ან-დერ-დონაუში, ფოსტის მოსამსახურის ოჯახში. სწავლობდა ისტორიასა და გეოგრაფიას ვენის უნივერსიტეტში.
1928 წლის 10 დეკემბერს აირჩიეს პრეზიდენტად. ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ იმყოფებოდა შინა პატიმრობაში, პოლიტიკური ცხვრებიდან სრულიად მოწყვეტილი.
გარდაიცვალა 1956 წლის 20 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
Camponotus hospes
Camponotus hospes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ენრიკე ბურგუნდიელი
ენრიკე ბურგუნდიელი (დ. 1066, დიჟონი, ბურგუნდია — გ. 1 ნოემბერი, 1112, ასტორგა, ლეონი) — პორტუგალიის გრაფი. ბურგუნდიული დინასტიის და პორტუგალიის საგრაფოს დამაარსებელი. ბურგუნდიის გრაფის შვილიშვილი და კასტილიის მეფის ალფონსო VI ერთ-ერთი ცნობილი სამხედრო მეთაური. მონაწილეობდა პირველ ჯვაროსნულ ლაშქრობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის გრაფები კატეგორია:დაბადებული 1066 კატეგორია:გარდაცვლილი  1 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1112
ცუსიმის ბრძოლა
260px|მინიატიურა|ცუსიმის ბრძოლის რუკა ცუსიმის ბრძოლა — რუსეთ-იაპონიის ომის (1904-1905 წწ.) დროს ბრძოლა რუსეთის ესკადრასა და იაპონიის ფლოტს შორის 1905 წლის 27-28 მაისს ცუსიმის კუნძულთან. რუსეთის მეორე წყნარი ოკეანის ესკადრა (სარდალი ვიცე-ადმირალი ზინოვი როჟესტვენსკი), რომელიც ლიბავიდან ვლადივოსტკისაკენ მიემართებოდა, ცუსიმის სრუტეში იაპონიის ფლოტს (სარდალი ჰეიჰაჩირო ტოგო) წააწყდა. იაპონელებმა გადაწყვიტეს რუსეთის ესკადრისათვის გზა გადაეჭრათ და გაენადგურებინათ იგი. როჟესტვენსკიმ ესკადრა ორ კოლონად გადააჯგუფა, ხოლო მტრის გამოჩენისთანავე კვლავ ერთ კოლონად განალაგა და მტერს ცეცხლი დაუშინა. პასუხად იაპონელებმა რუსეთის საფლაგმანო ხომალდებს შეუტიეს, ჯავშნოსანი „კნიაზ სუვოროვი“ მწყობრიდან გამოიყვანეს და საესკადრო ნაღმოსანი „ოსლიაბია“ ჩაძირეს. ბრძოლაში როჟესტვენსკი დაიჭრა და ესკადრის სარდლობა ნ. ნებოგატოვს გადაეცა. რუსეთის ესკადრა იგერიებდა იაპონელთა შეტევას და სვლას ვლადივასტოკისაკენ განაგრძობდა. დაღამებისას ესკადრას იაპონელთა სამოცმა ნაღმოსანმა შეუტია, ჩაძირა ჯავშნოსანი „ნავარინი“, ხოლო მთელი რიგი ხომალდები დააზიანა. სიბნელეში რუსულმა ხომალდებმა ერთმანეთთან კავშირი დაკარგეს. ნაწილი ცალ-ცალკე ჯგუფებად მიიკვლევდა გზას ჩრდილოეთისკენ. 28 მაისს დილისათვის ესკადრამ, როგორც საბრძოლო ძალამ, არსებობა შეწყვიტა, ალყაში მოქცეული ნებოგატოვის რაზმი 4 ხომალდით მტერს დანებდა. ეს იყო რუსეთის საბოლოო დამარცხება ომში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:იაპონიის ბრძოლები კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები
Camponotus hosei mimus
Camponotus hosei mimus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პონტევედრის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|პონტევედრის პროვინციის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე პონტევედრის პროვინცია შედის გალისიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 62 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
პონტევედრის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 10 კომარკაში: ვიგო (11 მუნიციპალიტეტი), სალნესი (9), პონტევედრა (8), კალდასი (7), დესა (6), კონდადო (5), ბახო-მინიო (5), პარადანტა (4), მორასო (4) და ტაბეიროსი — ტიერა-დე-მონტესი (3).
პონტევედრის პროვინციის ფართობია 4495 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 942 665 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია პონტევედრა, მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტი ვიგო. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ლალინი (326,83 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — მონდარის-ბალნეარიო (2,3 კმ²).
სქოლიო
*
Camponotus hosei hosei
Camponotus hosei hosei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus hosei
Camponotus hosei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ივანკივის ბრძოლა
ივანკივის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება რუსეთის ფედერაციასა და უკრაინას შორის. დაიწყო 2022 წლის 25 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს. გამთენიისას, რუსეთის სახმელეთო ჯარების კოლონა კიევის ოლქის ქალაქ ივანკივს ჩრდილო-დასავლეთიდან მას შემდეგ მიუახლოვდა, რაც ჩერნობილის ბრძოლის შემდეგ უკრაინული თავდაცვის გარღვევა შეძლო.
ბრუნისტოკი
ბრუნისტოკი (Brunnistock) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურის კანტონში, ზურენენის უღელტეხილის თავზე. ზღვის დონიდან 2 952 მ სიმაღლით იგი ზურენენის უღელტეხილის ჩრდილოეთით მდებარე ქედის უმაღლესი მწვერვალია. ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს გაწოლილია მყინვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ივანკივის ბრძოლა
ბრძოლა
რუსული ძალების ნაწილმა შეძლო ივანკივის თავდაცვის გარღვევა და შეტაკების შემდეგ აიღეს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ანტონოვის აეროპორტი. იგი კიევიდან ჩრდილო-დასავლეთით 20 კმ-ში მდებარეობს.
ივანკივში ბრძოლები გრძელდებოდა 25 თებერვლის შუადღესა და საღამოს, რუსულმა ძალებმა ქალაქი არტილერიით დაბომბეს, რამაც გამოიწვია რამდენიმე მშვიდობიანი მოქალაქის დაღუპვა. ივანკივში გადის მსხვილი გაზსადენი, რომლის განადგურების შემთხვევაში შესაძლებელია ევროპის დიდი ნაწილისათვის უკრაინული გაზის მიწოდების შეწყვეტა.
27 თებერვლის დილით, ივანკოვისკენ მიმავალი რუსული სატრანსპორტო საშუალებების დიდი კოლონა გამოჩნდა თანამგზავრულ სურათებზე.
2022 წლის 27 თებერვალს ბრძოლის დროს რუსული ძალების მიერ დაინგრა ივანკივის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, განადგურდა უკრაინელი მხატვრის მარია პრიმაჩენკოს ოცზე მეტი ნამუშევარი. ამის საპასუხოდ, უკრაინის კულტურის მინისტრმა ოლექსანდრ ტკაჩენკომ მოითხოვა რუსეთისთვის იუნესკოს წევრობის ჩამორთმევა.
27 თებერვლის დილას თანამგზავრულ სურათებზე შეამჩნიეს რუსული სატრანსპორტო საშუალებების 4,8 კმ-ზე მეტი სიგრძის კოლონა, რომელიც ივანკივისკენ მიემართებოდა. 28 თებერვლისთვის მომავალი კოლონის სიგრძემ დაახლოებით 64 კილომეტრი შეადგინა. რუსების მიერ ივანკივის აღება ოფიციალურად დადასტურდა 2 მარტს.
შედეგები
რუსული ძალების ქალაქიდან გასვლის შემდეგ, 31 მარტს, უკრაინულმა მხარემ ივანკივზე კონტროლი აღადგინა.
ბრუნეტჰორნი
ბრუნეტჰორნი (Brunnethorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ობერემის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია უფრო მაღალ ბელა-ტოლის მთის ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სამხედრო სადაზვერვო სააგენტო
სამხედრო სადაზვერვო სააგენტო (სსს) ან დი-აი-ეი (Defense Intelligence Agency, DIA) — ამერიკის შეერთებული შტატების ფედერალური მთავრობის ერთ-ერთი ძირითადი სადაზვერვო სააგენტო, რომელიც ეხმარება ამერიკის პრეზიდენტს, თავდაცვის მინიტრს და სხვა მაღალი რანგის სამხედრო და საჯარო პირებს სახელმწიფო დონის სამხედრო უსაფრთხოების ამოცანების გადაწყვეტაში. დი-აი-ეი-ს ევალება ყველა სახის საგარეო სამხედრო დაზვერვის მოპოვება, ეროვნულ თავდაცვასთან დაკავშირებული პოლიტიკური, ეკონომიკური, ინდუსტრიული, გეოგრაფიული და სამედიცინო დაზვერვის ჩათვლით.
მიუხედავად იმისა, რომ დი-აი-ეი ფუნქციონირებს თავდაცვის სამინისტროს იურისდიქციის ქვეშ, მისი თანამშრომლების (მათი რიცხვია 16,500) უმრავლესობა (65%) სამოქალაქო პირია, რომელთა საიდუმლო მისიები და ანალიტიკური საქმიანობა სცილდება საომარ ზონებს და მოიცავს პლანეტის თითქმის ყველა კუთხეს. დი-აი-ეი-ს აქვს საკუთარი საიდუმლო სამსახური, რომელიც დაკავებულია საერთაშორისო შპიონაჟით მსოფლიოს მასშტაბით, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში სადაც ამერიკის სამხედრო ძალებს უფრო მიუწვდებათ ხელი ვიდრე გადატვირთულ ცენტრალურ სადაზვერვო სააგენტოს.
პორტუგალიის პოლიტიკა
thumb|პორტუგალია პორტუგალიის პოლიტიკა განისაზღვრება საპარლამენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის რესპუბლიკის  ჩარჩოებში, სადაც პრემიერ-მინისტრი არის მთავრობის ხელმძღვანელი. პოლიტიკური წყობა არის მრავალპარტიული. პრეზიდენტი არის ქვეყნის ხელმძღვანელი და აქვს მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ძალაუფლება. აღმასრულებლის როლი აკისრია მინისტრთა საბჭოს. საკანონმდებლო უფლებით აღჭურვილია როგორც მთავრობა ასევე პორტუგალიის პარლამენტი (Assembleia da República). 1975 წლიდან ლიდერობენ სოციალისტური პარტია და სოციალ-დემოკრატიული პარტია. სასამართლო დამოუკიდებელია როგორც აღმასრულებელი ისე საკანონმდებლო სისტემისგან.
ხელისუფლება
პორტუგალიის ხელისუფლება შედგება სამი შტოსგან, რომლებიც ერთმანეთისგან დამოუკიდებლები არიან, თუმცა აკონტროლებენ და აბალანსებენ ერთმანეთს.
აღმასრულებელი ხელისუფლება
მინი|პორტუგალიის ამჟამინდელი პრეზიდენტი [[მარსელუ რებელუ დი სოზა]] პრეზიდენტი აირჩევა 5 წლის ვადით საყოველთაო საარჩევნო უფლების საფუძველზე. იგი ითვლება სამხედრო ძალების უმაღლეს მთავარსარდლად. ნიშნავს მთავრობის მეთეურს — პრემიერ მინისტრს რესპუბლიკის ასამბლეის არჩევნების შედეგების გათვალისწინებით. უფლება აქვს დაითხოვოს რესპუბლიკის ასაბლეა და დანიშნოს რიგგარეშე არჩევენები, ვეტო დაადოს რესპუბლიკის ასაბელის მიერ მიღებულ კანონს, თუმცა იგი შეიძლება დაძლეულ იქნას. გამოაცხადოს საომარი ან საალყო მდგომარეობა.
პრეზიდენტის სათათბირო ორგანო სახელმწიფო საბჭოში შედიან:
პრეზიდენტი რესპუბლიკის ასაბლეის არჩევნების შედეგების გათვალისწინებით, ასახელებს პარტიას, რომელმაც უნდა მოახდინოს მთავრობის ფორმირება, რომლის ლიდერიც ინიშნება პრემიერ-მინისტრად. პრემიერ-მინისტრი ასახელებს სხვა მინისტრებს.
რორბახშტაინი
რორბახშტაინი (Rohrbachstein) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნისა და ვალეს კანტონების საზღვარზე. აღმართულია რავილის უღელტეხილსა და პლენ–მორტის მყინვარს შორის.
პორტუგალიის პოლიტიკა
საკანონმდებლო ხელისუფლება
მინი|რესპუბლიკის პარლამენტის შენობა საკანონმდებლო ხელისუფლება ეკუთვნის ერთპალატიან რესპუბლიკის ასაბლეას პორტუგალიის კონსტიტუციის თანახმად რესპუბლიკის ასაბლეა არის „ყველა პორტუგალიის მოქალაქის წარმომადგენლობითი ასაბლეა“. აირჩევა 4 წლის ვადით საყოველთაო საარჩევნო უფლების საფუძველზე პროპორციული სისტემით. ასაბლეა ახორციელებს საკანონმდებლო ხელისუფლებას. იღებს ბიუჯეტს, ახდენს საერთაშორისო ხელშეკრულებათა რატიფიცირებას. ამტკიცებს პრეზიდენტის მიერ გამოცხადებულ საომარ მდგომარეობას ან მის მიერ დადებულ ზავს. შეუძლია შექმნას დროებითი საგამოძიებო კომიტეტები.
რორბახშტაინი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პორტუგალიის პოლიტიკა
სასამართლო ხელისუფლება
პორტუგალიის სასამართლო ხელისუფლება არ არის ერთიანი, არსებობს საერთო სასამართლოები, საკონსტიტუციო სასამართლო, საგადასახადო სასამათლო, ადმინისტრაციული სასამართლო, სამხედრო სასამართლო, აუდიტორთა სასამართლო.
საკონსტიტუციო სასამართლო შედგება 9 წლის ვადით არჩეული 13 მოსამართლისგან, საიდანაც 10 მოსამართლე აირჩევა რესპუბლიკის ასაბლეის მიერ, 3 მოსამართლე დანარჩენი მოსამართლეების მიერ. საკონსტიტუციო სასამართლო თავისი შემადგენლობიდან ირჩევს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს და მის მოადგილეებს. საკონსტიტუციო სასამართლო ამოწმებს კანონების კონსტიტუციასთან შესაბამისობას, რეფერენდუმის კონსტიტუციურობას, შეუძლია აკრძალოს ფაშისტური მიმართულების პარტიები. ახორცეილებს სხვა უფლებამოსილებებსაც. საერთო სასამართლო 3 ინსტანციისგან შედგება და მის სათავეში პორტუგალიის უზენაესი სასამართლო დგას. პორტუგალიის კონსტიტუცია აღიარებს მოსამართლის დამოუკიდებლობას.
პუენტ-დე-დრონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus horseshoetus
Camponotus horseshoetus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ქერმანი
ქერმანი — ქალაქი ირანში. წარმოადგენს ქერმანის ოსტანის ადმინისტრაციულ ცენტრს და არის ამ ოსტანის სავაჭრო და სატრანსპორტო ცენტრი. დასახლებული პუნქტიდან 1076 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი თეირანი. ქერმანი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1,755 მეტრ სიმაღლეზე. 2006 წლის აღწერის მიხედვით აქ ცხოვრობდა 636.242 კაცი.
ქალაქი გარშემორტყმულია მთებით, რომლის ჩრდილოეთითაც არის ქერმანის უდაბნო.
ისტორია
ქერმანი დაარსდა თავდაცვის მიზნით, არდაშირ I-ის მმართველობის პერიოდში III საუკუნეში. 642 წელს ქერმენის სიახლოვეს მოხდა ბრძოლა, რის შემდეგაც ეს ტერიტორია მუსლიმანთა მმართველობის ქვეშე მოექცა. მერვე საუკუნისთვის უკვე ქერმანში საკმაოდ განვითარებული იყო ვაჭრობა. მეათე საუკუნისთვის ქალაქ ქერმანს ბუიდების დინასტია განაგებდა.
1271 წელს ამ დასახლებას ესტუმრა მარკო პოლო, რის შემდეგაც ის ცენტრალური აზიისკენ გაემართა. ამ ტერიტორიაზე უკვე მოგვიანებით აქტიურად ხორციელდებოდა ხალიჩების წარმოება, რომელიც შემდგომ ექსპორტზე გადიოდა. 1794 წელს ეს დასახლება შედიოდა ზენდების მმართველობის ქვეშ, სწორედ ამ წელს ქერმანს, აღა-მაჰმად-ხანმა ალყა შემოარტყა, რამდენიმე თვის შემდეგ მან ამ დასახლების აღება შეძლო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ქალაქები
კარლ რენერი
კარლ რენერი (Karl Renner; დ. 14 დეკემბერი, 1870, უნტერტანოვიცი, ჩეხეთი — გ. 31 დეკემბერი, 1950, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეოთხე ფედერალური პრეზიდენტი 1945-1950 წწ. ავსტრომარქსიზმის თეორეტიკოსი. ავსტრიის პირველი ფედერალური კანცლერი ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ. ავსტრიის პირველი პრეზიდენტი მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ.
ჩეხი გლეხის შვილი, სწავლობდა სამართალს ვენაში. 1894 წელს გახდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1907 წლიდან პარლამენტის წევრია. მონაწილეობდა ავსტრიის პირველი რესპუბლიკის ჩამოყალიბებაში. 1918-1920 წლებში კანცლერია.
1945 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, გარდაიცვალა თანამდებობაზე 6-წლიანი ვადის გასვლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის პრეზიდენტები კატეგორია:ავსტრიის კანცლერები კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
ძვ. წ. 940-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. X საუკუნე
ქვემო ავსტრია
ქვემო ავსტრია (Niederösterreich) — ავსტრიის ფედერალური მხარე. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — სანქტ-პელტენი. მოსახლეობა — 1 684 623 ადამიანი (2020). გარს არტყია ავსტრიის დედაქალაქ ვენას, თუმცა ვენა არ შედის მის შემადგენლობაში. ფედერალური მხარე იყოფა 20 ადმინისტრაციულ რაიონად და 4 ქალაქად. სულ ქვემო ავსტრიაში 573 მუნიციპალიტეტია.
გეოგრაფია
მხარეს დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ კვეთს მდინარე დუნაი. მის ჩრდილოეთით დაბალი მთიანეთი და პლატოებია, სამხრეთით აღმოსავლეთ ალპების მთისწინეთი და ქედები. მხარის აღმოსავლეთი ნაწილი უჭირავს შუა დუნაის ვაკეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის მხარეები
ჰოსტომელის აეროპორტის ბრძოლა
ფონი
ჰოსტომელის ანუ ანტონოვის აეროპორტი მსხვილი საერთაშორისო სატვირთო აეროპორტია, რომელიც ქალაქ ჰოსტომელში, უკრაინის დედაქალაქთან ახლოს მდებარეობს. აეროპორტი ეკუთვნის და იმართება სახელმწიფო საწარმო „ანტონოვის“ მიერ, რომელიც სახელმწიფოს კუთვნილი აეროკოსმოსური და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის კომპანიაა. ჰოსტომელის აეროპორტში იყო ბაზირებული ან-225 „მრია“, მსოფლიოში უდიდესი თვითმფრინავი, აგრეთვე უკრაინის საჰაერო ძალების მიერ გამოიყენებოდა ასაფრენ-დასაჯდომ ზოლად.
რამდენადაც ჰოსტომელი კიევიდან სულ 10 კმ-ში მდებარეობს და დედაქალაქთან სწრაფ წვდომას უზრუნველყოფს, დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა ორივე მხარისთვის. უკრაინაში რუსეთის შეჭრამდე ცენტრალურმა სადაზვერვო სააგენტომ (სი-აი-ეი) რუსეთის თავდასხმის მსგავსი გეგმების შესახებ მოიპოვა ინფორმაცია. სააგენტოს დირექტორი უილიამ ბარნსი უკრაინას 2022 წლის იანვარში ეწვია და ქვეყნის ხელმძღვანელობას შეატყობინა, რომ რუსეთი შეეცდებოდა ანტონოვის აეროპორტის დაკავებას, ამით კიევთან სწრაფი წვდომის საჰაერო ხიდის შექმნას და საბოლოოდ „მთავრობის დამხობას“. ანალიტიკოსების შეფასებით, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი და რუსეთის ხელმძღვანელობის სხვა წარმომადგენლები ამგვარი სწრაფი ოპერაციის შედეგად უკრაინაში არეულობას მოელოდნენ, რაც უკრაინული არმიის მარცხს გამოიწვევდა და რუსეთს მარიონეტული მთავრობის დასმის შესაძლებლობას მისცემდა. „Madison Policy Forum“-ის ანალიტიკოსის ჯონ სპენსერის აზრით, ეს რუსეთის სამხედრო გამარჯვებას უზრუნველყოფდა, თუმცა, სავარაუდოდ, გამოიწვევდა მასიურ ამბოხებას უკრაინელთა მხრიდან. საერთო ჯამში, სი-აი-ეის გაფრთხილებამ უკრაინის სამხედრო სამსახურებს ანტონოვის აეროპორტზე შესაძლო თავდასხმისათვის მომზადების საშუალება მისცა.
24 თებერვალი
2022 წლის 24 თებერვლის დილით, 20-დან 34-მდე რუსული შვეულმფრენი ჩავიდა ჰოსტომელში, კიევის გარეუბანში, ანტონოვის აეროპორტის დასაკავებლად, რათა შეექმნათ საჰაერო ხიდი, სადაც შესაძლებელი იქნებოდა ჯარებისა და საბრძოლო ტექნიკის შეკრება კიევიდან 10 კმ-ზე ნაკლებში. შვეულმფრენების საბრძოლო წყობა შედგებოდა მი-8-ებისგან, რომელთა ბორტზე შესაძლოა ყოფილიყო ასიდან რამდენიმე ასეულამდე რუსი მედესანტე ჯარისკაცი; მათ ესკორტირებას უწევდნენ მოიერიშე შვეულმფრენები კა-52. მეტედასტეები, სავარაუდოდ, მიეკუთვნებოდნენ მე-11 საგვარდიო სადესანტო-მოიერიშე ბრიგადას ან/და 31-ე საგვარდიო სადესანტო-მოიერიშე ბრიგადას. ეს ფაზა ვიდეოზე გადაიღეს როგორც სამოქალაქო პირებმა, ისე ჯარისკაცებმა. დაბლა ფრენით რუსული შვეულმფრენები აეროპორტს მიუახლოვდნენ მდინარე დნეპრის მხრიდან და მაშინვე მოყვნენ უკრაინული მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღებისა და ხელით გადასატანი საზენიტო სარაკეტო კომპლექსების ცეცხლის ქვეშ. საპასუხოდ რუსულმა შვეულმფრენებმა მანათობელი რაკეტები გაუშვეს. დაფიქსირდა რამდენიმე მი-8-ზე მიყენებული დარტყმა და წყალში ჩავარდნა. ჩამოაგდეს სულ მცირე ერთი კა-52; მისმა ორმა პილოტმა კატაპულტირება მოახდინა. აეროპორტის რაკეტებით დამუშავებით შვეულმფრენებმა მედესანტეებს გადმოსხდომის საშუალება მისცეს; მიუხედავად იმისა, რომ სარაკეტო ცეცხლმა წარმატებით დააზღვია გადასხდომა, მათ ვერ შეძლეს აეროპორტის გარშემო უკრაინელთა თავდაცვისათვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიტანა. 200პქ|მინი|მარცხნივ|რუსი მედესანტეები აეროპორტში გადმოსხდომის შემდეგ, რუსეთის საჰაერო-სადესანტო ნაწილებმა დაიწყეს აეროპორტის აღება. თავდაპირველად რუსულმა ძალებმა შეძლეს აეროპორტის დაკავება, მაგრამ მალევე აქ დისლოცირებული უკრაინის ეროვნული გვარდიის მცირე ჯგუფის კონტრშეტევა მიიღეს. რუსების ეს წარმატება დაკავშირებული იყო იმასთან, რომ უკრაინელი სამხედოებისათვის რუსების თავდაპირველი თავდასხმის სისწრაფე მოულოდნელი აღმოჩნდა, მიუხედავად ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს გაფრთხილებისა. ამის შემდეგ მედესანტეები მოემზადნენ რუსეთიდან 18 სტრატეგიულ თვითმფრინავ ილ-76-ის მისაღებად, რომლის ბორტზე ახალი დამატებითი ძალები იყვნენ. მალევე ისინი ადგილობრივებმა და სპეციალური დანიშნულების მე-3 პოლკმა ალყაში მოაქცია. ბრძოლის „კრიტიკულ მომენტში“, უკრაინის ოპერატიული დანიშნულების მე-4 ბრიგადამ, რომელსაც დახმარებას უწევდნენ უკრაინის საჰაერო ძალები, მასშტაბური კონტრშეტევა წამოიწყო. 200პქ|მინი|მარცხნივ|რუსული [[კა-52-ის მუშაობა ჰოსტომელის აეროპორტთან]] ჯავშანტექნიკის არქონის გამო, რუსული ძალები დამოკიდებულნი იყვნენ საჰაერო მხარდაჭერაზე, რათა თავიდან აერიდებინათ უკრაინელთა წინსვლა. უკრაინულ პოზიციებს ორი რუსული სუ-25 უტევდა. უკრაინულმა სამხედრო თვითმფრინავებმა, რომლებიც რუსეთის პირველ სარაკეტო დარტყმას გადაურჩნენ, მონაწილეობა მიიღეს ეროვნული გვარდიის ქვედანაყოფების საჰაერო მხარდაჭერით უზრუნველყოფაში; მათ შორის იყო მინიმუმ ორი სუ-24 და მიგ-29.
უკრაინელებმა კონტრშეტევის დასახმარებლად მალევე აეროპორტში დამატებითი ჯარები გადაისროლეს. მათ შორის იყო ქართული ლეგიონი და სადესანტო-საიერიშო ჯარების ქვედანაყოფები. მიმდინარე ბრძოლების გამო რუსულმა ილ-76-მა ვერ შეძლო დაჯდომა და, სავარაუდოდ, უკან გაბრუნება მოუწია.
აეროპორტის გარშემორტყმის შემდეგ, უკრაინელებმა საღამოსთვის შეძლეს რუსული ძალების განდევნა. გადარჩენილმა რუსმა მედესანტეებმა აეროპორტის გარეთ ტყისკენ დაიხიეს. ქართულის ლეგიონის მეთაურმა მამუკა მამულაშვილმა მოგვიანებით ინტერვიუში განაცხადა, რომ გაქცეულ მედესანტეებს თავისი მანქანით დაედევნა და ბრძოლაში მის შენაერთს საბრძოლო მასალა გაუთავდა. ოპერატიული დანიშნულების მე-4 ბრიგადამ თავის ფეისბუკგვერდზე გამოაქვეყნა ჯარისკაცების სურათი, რომელზეც ისინი ზეიმობდნენ გამარჯვებას და ხელში ტყვიებით დაცხრილული უკრაინის დროშა ეკავათ.
ან-225 „მრია“, მსოფლიოში ყველაზე დიდი თვითმფრინავი, აეროპორტში იყო განთავსებული ბრძოლის საწყისი ფაზის დროს. თავდაპირველად კომპანია ანტონოვის პილოტმა დაადასტურა, რომ მიუხედავად ბრძოლისა ის არ დაშავებულა. თუმცა, 26 თებერვალს, უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ან-225 რუსული საჰაერო დარტყმის შედეგად განადგურდა.
25 თებერვალი
2022 წლის 25 თებერვალს ბელარუსიდან შეჭრილმა რუსეთის სახმელეთო ჯარებმა აეროპორტზე კონტროლი მას შემდეგ აიღეს, რაც ნაწილობრივ გაარღვიეს უკრაინის თავდაცვა ივანკივისათვის ბრძოლაში. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს თანახმად, აეროპორტის დაკავება ოპერაციის შედეგად, რომელშიც ჩართული იყო დაახლოებით 200 შვეულმფრენი. გაჟღერდა 200-მდე დაღუპული უკრაინელისა და რუსული მხარის უმსხვერპლობის შესახებ. ამგვარ მტკიცებას სკეპტიციზმით შეხვდნენ, ტიმურ ოლევსკიმ, ჟურნალისტმა, რომელიც ბრძოლის მოწმე იყო, პირდაპირ უარყო ეს განცხადება. რუსული სახმელეთო ჯარები გამაგრდნენ ჰოსტომელში და ქალაქის შიგნით დაიწყეს საგუშაგოების დაკომპლექტება. ვარაუდობდნენ, რომ უკრაინელ დამცველებს რუსეთის სახმელეთო ჯარების თავდასხმამდე შესაძლოა გაენადგურებინათ აეროპორტი.
შედეგები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|განადგურებული ან-225 რუსული ჯარების გასვლის შემდეგ მიუხედავად აეროპორტზე კონტროლის დაკარგვისა, უკრაინული ძალები ჰოსტომელში აგრძელებდნენ ბრძოლას რუსული დანაყოფების წინააღმდეგ. თვითმხილველებმა ჩაწერეს ვიდეო, სადაც ჩანდა, თუ როგორ იწვოდა შორ მანძილზე რუსული სატანკო კოლონა და როგორ ისროდნენ რუსული პოზიციების მიმართულებით უკრაინული მი-24-ები რაკეტებს. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლის იგორ კონაშენკოვის განცხადებით, უკრაინულმა ძალებმა კიევში გადაისროლეს ბმ-21 „გრადები“, რათა დაებომბათ რუსული ჯარები, რომლებმაც აეროპორტი დაიკავეს. ტიმურ ოლევსკის აზრით, როგორც რუსების, ისე უკრაინელების მსხვერპლი შეიძლებოდა ასეულობით ყოფილიყო.
2022 წლის 26 თებერვალს უკრაინულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ უკრაინული ალფა ჯგუფის ქვედანაყოფებმა ჰოსტომელის მახლობლად რუსული ჯავშანტექნიკის კოლონა გაანადგურეს. სოფია ფედინა, უმაღლესი რადის წევრი, ამტკიცებდა, რომ რუსულმა სპეცნაზმა უკრაინის ეროვნული გვარდიის ზოგიერთი წევრი ტყვედ აიყვანა და მათი ფორმები გადაიცვეს. მან უკრაინის მოქალაქეებსა და მებრძოლებს მხოლოდ უკრაინულად საუბრისკენ მოუწოდა, რათა დახმარებოდნენ რუსი დივერსანტების იდენტიფიცირებაში.
27 თებერვლის მდგომარეობით, აეროპორტი კვლავ რუსეთის კონტროლის ქვეშ რჩებოდა, ხოლო საბრძოლო მოქმედებებმა სამხრეთით, ქალაქ ბუჩასა და ირპინში გადაინაცვლა. უკრაინული ძალები აცხადებდნენ, რომ რუსეთის წინსვლა ბუჩასა და ირიპინში შეაჩერეს, ამავდროულად აგრძელებდნენ ჰოსტომელში რუსულ ძალებთან ბრძოლას, თუმცა სიტუაცია, როგორც ჩანს, უფრო დაძაბული ხდებოდა ამ უკანასკნელში. 2022 წლის 27 თებერვალს უკრაინის უშიშროების სამსახურმა გაავრცელა სავარაუდოდ რუსული ძალების ხელში ჩაგდებული საუბარი ჰოსტომელში, სადაც ლაპარაკობდნენ მსხვერპლის შესახებ და მოითხოვდნენ ევაკუაციას. იმავე დღეს, უკრაინულმა ძალებმა აეროპორტი არტილერიით დაბომბეს და განაცხადეს, რომ გაანადგურეს მრავალი რუსული ტექნიკა, სატრანსპორტო საშუალება და პირადი შემადგენლობა.
მეორე დღეს კიევზე შტურმის მოსამზადებლად აეროპორტში ჩავიდა 40 მილის (64 კმ-ის) სიგრძის რუსული სამხედრო კოლონა.
28 მარტის მდგომარეობით, თანამგზავრულ სურათებზე არ ფიქსირდებოდა რუსული ძალების აეროპორტში ყოფნა. 29 მარტს რუსეთის თავდაცვის მინისტრის მოადგილის ალექსანდრე ფომინმა კიევის მიმართულებიდან ჯარების გაყვანის შესახებ განაცხადა, მათ შორის ჰოსტომელის აეროპორტის დატოვებაზეც.
2 აპრილისთვის უკრაინულმა მხარემ კიევის მიმართულებიდან რუსეთის ჯარების გაყვანის შემდეგ მთლიანად აღადგინა კონტროლი ჰოსტომელის აეროპორტზე. ნაჩქარევი გასვლის დროს რუსულმა ძალებმა თავისი აღჭურვილობის დიდი ნაწილი გაანადგურეს, ნაწილი უკრაინელებმა უვნებელ მდგომარეობაში ჩაიგდეს ხელში. კიდევ სხვა ნაწილი საარტილერიო დარტყმების შედეგად განადგურდა. საერთო ჯამში, რუსულმა მხარემ ჰოსტომელის აეროპორტთან დაკარგა 7 შეჯავშნული საბრძოლო მანქანა, 23 ქვეითთა საბრძოლო მანქანა, 3 ჯავშანტრანსპორტიორი, 1 საზენიტო ქვემეხი, 2 საველე არტილერიის დანადგარი, 3 შვეულმფრენი, 67 სატვირთო მანქანა, ავტომობილი და ჯიპი.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
Camponotus horripilus
Camponotus horripilus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მაიკლ ბუბლეის დისკოგრაფია
კანადელი მომღერლის, მაიკლ ბუბლეის დისკოგრაფია მოიცავს: რვა სტუდიურ ალბომს, სამ საკონცერტო ალბომს, ცხრა EP-ს და 17 სინგლს.
სქოლიო
კატეგორია:დისკოგრაფიები
Camponotus horrens
Camponotus horrens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი
ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი (დ. 5 მარტი, 1809, ნორფოლკი, აშშ — გ. 24 თებერვალი, 1876, მონროვია, ლიბერია) — ლიბერიის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პირველი (1848–1856 წწ. და მეშვიდე (1872–1876 წწ.) პრეზიდენტი.
ლიბერიის მთავარ აეროპორტს მისი პატივისცემის ნიშნად ეწოდება რობერტს-ფილდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბერიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1809 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1876
დაუბენჰორნი
დაუბენჰორნი (Daubenhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ქალაქ ლეკერბადის თავზე. ცნობილია უგრძესი ვია-ფერატით (დაცული სამთამსვლელო გზა) მთელს შვეიცარიაში, რომელიც მთის სამხრეთ კალთაზე ადის. იგი უკიდურესად რთული კატეგორიის გზად მიიჩნევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
VFTS 682
VFTS 682 — ძალიან კაშკაშა იზოლირებული ვარსკვლავი, რომელიც მეცნიერებმა მეზობელ გალაქტიკაში — მაგელანის დიდ ნისლეულში, ვარსკვლავთგროვა R136-ში, ტარანტულის ნისლეულში აღმოაჩინეს. ის მზეზე დაახლოებით 150-ჯერ მძიმეა, რის გამოც იგი ერთ-ერთი ყველაზე მასიური ვარსკვლავია, ხოლო სიკაშკაშით 3 მილიონჯერ აჭარბებს მზეს. VFTS 682 ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავია. ყველა წინა ზევარსკვლავები იპოვეს ვარსკვლავთგროვებში, მაგრამ ეს საოცარი მნათობი იმყოფება სიმარტოვეში. ამ ვარსკვლავის წარმომავლობა უცნობია: ის განმარტოებით წარმოიქმნა თუ ვარსკვლავთგროვიდან გამოაგდეს? ეს თავსატეხი კი ასტრონომებს იწვევს ვარსკვლავების ფორმირების უკეთ გაგებაში.
ძირითადი
ასტრონომთა საერთაშორისო გუნდმა გამოიყენა ESO-ს ძალიან დიდი ტელესკოპი, რათა ყურადღებით შეესწავლათ ვარსკვლავი VFTS 682 მაგელანის დიდ ნისლეულში - ირმის ნახტომის ერთ-ერთი თანამგზავრი ჯუჯა გალაქტიკა. ვარსკვლავის სინათლის ანალიზით, FLAMES ინსტუმენტის გამოყენებით, რომელიც VLT-ზეა დამონტაჟებული, მათ აღმოაჩინეს, რომ ის 150-ჯერ აჭარბებდა მზის მასას. ასეთი ტიპის ვარსკვლავები აქამდე ვარსკვლავებით გადაჭედილ გროვაში მოიძებნებოდა, ხოლო ეს უკანასკნელი მარტოდ მარტო ბრუნავს.
ეს ვარსკვლავი უფრო ადრე შენიშნეს, როდესაც აკვირდებოდნენ ყველააზე კაშკაშა ვარსკვლავებს ტარანტულას ნისლეულის გარშემო და მაგელანის დიდ ნისლეულში. VFTS 682 მდებარეობს ვარსკვლავურ ინკუბატორში: გაზის, მტვრის და ახალგაზრდა ვარსკვლავების უზარმაზარი რეგიონი, რომელიც არის ყველაზე აქტიური ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების რეგიონი ადგილობრივი ჯგუფის გალაქტიკებში. პირველად, ეს ვარსკვლავი მეცნიერებს მიაჩნდათ უბრალოდ ცხელ, ახალგაზრდა და კაშკაშა ვარსკვლავად, მაგრამ რაიმე განსაკუთრებული არ შეინიშნებოდა. თუმცა, ახალმა კვლევებმა VLT-ს გამოყენებით გამოააშკარავა, რომ ვარსკვლავის ენერგია შთაინთქმება და იფანტება მტვის ღრუბლების მიერ, სანამ ის დედამიწამდე მოაღწევს - ის სინამდვილეში უფრო კაშკაშაა ვიდრე აქამდე ფიქრობდნენ და ერთ-ერთი ყველაზე კაშკასაა აქამდე ცნობილ ვარსკვლავთა შორის.
წითელ და ინფრაწითელს სინათლეს, რომელსაც ვარსკვლავი ასხივებს, შეუძლია თავისუფლად გაიაროს მტვერში, მაგრამ შედარებით პატარა ტალღის სიგრძის რეგიონებს - ლურჯსა და მწვანე სინათლეს ეს არ შეუძლიათ, ამიტომ უფრო იფანტებიან და საბოლოოდ იკარგებიან. შედეგა, ვარსკვლავი ჩანს მოწითალო, მაგრამ თუ ხედი დაუბრკოლებელი იქნებოდა, ის გაანათება კაშკაშა ლურჯ-თეთრად.
VFTS 682 ძალიან კაშკაშა და ცხელია. მისი ზედაპირის ტემპერატურა 50 000 გრადუსს ცელსიუსით აღწევს. ვარსკვლავები ასეთი უჩვეულო თვისებებით თავიანთ მოკლე ხანგრძლივობის სიცოცხლეს ამთავრებენ სუპერნოვას სახით, როგორც ამას ნორმალური დიდი მასის ვარსკვლავი აკეთებს, მაგრამ ასეთ ვარსკვლავებმა შეიძლება სიცოცხლე დაასრულონ ხანგრძლივი გამა-ანთებებით - ყველაზე კაშკაშა აფეთქებები სამყაროში. მართალია VFTS 682 ეულად იმყოფება, მაგრამ ის ძალიან შორს არ არის მდიდარი ვარსკვლავთგროვისგან - RMC 136 (ხშირად მოიხსენიებენ R136), რომელიც შეიცავს რამდენიმე მსგავს „სუპერ-ვარსკვლავს“.
შესაძლებელია, რომ ეს ვარსკვლავი აქ წარმოიქმნა და შემდეგ გამოაგდეს? ასეთი „გაქცეული ვარსკვლავები“ ბევრია ცნობილი, მაგრამ ყველა გაცილებით პატარები არიან VFTS 682-ზე. საინტერესოა, როგორ გამოისროლეს ამხელა ვარსკვლავი გროვიდან გრავიტაციული ურთიერთქმედებებით სხვა მნათობებმა.
სქოლიო
კატეგორია:ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავი კატეგორია:ვარსკვლავები
Camponotus horni
Camponotus horni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სეგედი
280px|მინიატიურა|სეგედის უნივერსიტეტი 280px|მინიატიურა|ქალაქის ხედი ვოტივის ეკლესიის გუმბათიდან სეგედი (Szeged; Szegedin; Seghedin; ხორვატ. Segedin; სერბ. Segedin, Сегедин) — უნგრეთის მესამე უდიდესი ქალაქი, სამხრეთ ალფიოლდის რეგიონის ცენტრი და უდიდესი ქალაქი, ჩონგრადის მედიეს ადმინისტრაციული ცენტრი. სეგედის უნივერსიტეტი ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია მთელ უნგრეთში.
სახელი
სახელი „სეგედი“ სავარაუდიდ მომდინარეობს ძველუნგრული სიტყვა „სეგიდან“ (კუთხე), რაც მიუთითებს მდინარე ტისის გადახვევას, რომელიც ქალაქზე გაედინება.
მდებარეობა
სეგედი მდებარეობს დედაქალაქ ბუდაპეშტიდან 160 კილომეტრით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სერბეთისა და რუმინეთის საზღვრებიდან დაშორებულია 20 კმ-ით. გაშენებულია მდინარე ტისის ორივე ნაპირზე.
დემოგრაფია
2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 170 052 ადამიანს შეადგენს, რომელთა დაახლოებით 94 % უნგრელია. ასევე სახლობენ სერბები, ბოშები, რუმინელები, გერმანელები, ხორვატები, სლოვაკები, ებრაელები და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის ქალაქები
სავმაკი
სავმაკი, სავმაკე — ძვ. წ. 107 წელს აჯანყებულ ბოსფორელ სკვითთა ბელადი. ზოგიერთი ვერსიით, სავმაკი იყო პერისად V-ის მონა. აჯანყების დროს სავმაკმა მოკლა იგი. აჯანყების ჩახშობის შემდეგ სავმაკი ტყვედ ჩაიგდეს პონტოს ჯარებმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სკვითები
კონსტანტინე ზალდასტანიშვილი
კონსტანტინე ზალდასტანიშვილი (დ. 25 დეკემბერი, 1960, თბილისი — გ. 25 დეკემბერი, 2017) — ქართველი დიპლომატი, თანამდებობის პირი, ინჟინერი, მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მართვის ავტომატიზებული სისტემების სპეციალობით.
1982-1983 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტის მართვის ავტომატიზირებული სისტემების კათედრასთან არსებული სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ინჟინერი. 1983-1984 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობაში პროგრამული მართვის კათედრის ლაბორანტი. 1984-1987 იყო წლებში დრეზდენის ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტი. 1987-1989 წლებში საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მანქანათმშენებლობის ტექნოლოგიის კათედრის ასისტენტი. 1989-1990 წლებში მუშაობდა გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ერლანგენ-ნიურნბერგის უნივერსიტეტის ტექნიკური ფაკულტეტის მკვლევარად. 1990-1992 წლებში იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მექანიკა მანქანათმშენებლობის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სასწავლო დარგში და ამავე უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის კათედრის დოცენტი. 1992-1993 წლებში საქართველოს საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სახელმწიფო კომიტეტის სამმართველოს უფროსი. 1993-1994 წლებში იყო თბილისის მერიის საგარეო ურთიერთობათა სამმართველოს უფროსი. 1994-1995 წლებში გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი. 1995-1998 წლებში იყო საქართველოს ვაჭრობისა და საგარეო ეკონომიკურ ურთიერთობათა მინისტრი. 1998-1999 წლებში ბრიუსელში ევროკავშირთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 1999-2000 წლებში ბრიუსელში ევროკავშირთან, ევროგაერთიანების კომისიებსა და ევროკავშირის საბჭოში საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 2000-2005 წლებში ბენილუქსის ქვეყნებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი და ევროკავშირთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენელი. 2005-2013 წლებში იყო ევროკავშირი-საქართველოს ბიზნესსაბჭოს გენერალური მდივანი. 2013 წლიდან ავსტრიის რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციასა და ვენაში განლაგებულ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლი. 1998 წელს მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიპლომატიური რანგი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სახარატო დამუშავების დინამიური მოდელირება“, დაიცვა 1987(დრეზდენი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:თანამდებობის პირები
მერი ქართრაიტი
დამა მერი ლუსი ქართრაიტი (სამეფო საზოგადოების წევრი, ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების წევრი; დ. 17 დეკემბერი, 1900 — გ. 3 აპრილი, 1998) — ბრიტანელი მათემატიკოსი. ჯონ იდენსორ ლიტლვუდთან ერთად ქართრაიტი პირველი მათემატიკოსი იყო, რომელიც ისეთ საკითხს შეისწავლიდა, რაც მომავალში ქაოსის თეორიის სახელით გახდა ცნობილი. ქართრაიტმა შესასწავლი პრობლემის გადაწყვეტის რამდენიმე ვარიანტი იპოვა, რომელიც შემდეგში პეპლის ეფექტის მაგალითად განიხილეს.
ადრეული წლები და განათლება
ქართრაიტი აინჰოში, ნორთჰემპტონშირში დაიბადა. მამამისი, უილიამ დიგბი ქართრაიტი ვიკარი იყო. დიდი ბებიის, ჯეინ ჰოლბეხის ხაზით იგი პოეტ ჯონ დონისა და უილიამ მომფსენის შთამომავალი იყო. მას ორი უფროსი და ორი უმცროსი დედმამიშვილი ჰყავდა: ჯონი (დ. 1896), ნაიჯელი (დ. 1898), ჯეინი (დ. 1905) და უილიამი (დ. 1907).
1923 წელს ქართრაიტმა წმინდა ჰიუს კოლეჯი პირველი კლასის ხარისხით დაასრულა. იგი პირველი ქალი იყო, რომელმაც ლექციების საბოლოო ხარისხი მიიღო. შემდეგში ქართრაიტი ვუსტერში ალის ოტლის სკოლასა და ბუკინგემშირში უიკომბის სააბატოში ასწავლიდა, ხოლო 1928 წელს ოქსფროდში დაბრუნდა ფილოსოფიიდ დოქტორის წოდების მოსაპოვებლად.
ქართრაიტს სადოქტორო კვლევისას გოდფრი ჰაროლდ ჰარდი ხელმძღვანელობდა. 1928-1929 წელს ჰარდი პრინსტონის უნივერსიტეტში ასწავლიდა, რის გამოც ქართრაიტს ე. ს. ტიტქმარში ხელმძღვანელობდა. მისი თეზისი „სპეციალური ტიპის ინტერგრალური ფუნქციების ნულები“ ჯონ იდენსორ ლიტლვუდმა გამოიკვლია, რომელსაც მეცნიერი პირველად 1930 წელს ზეპირ გამოცდაზე შეხვდა. მომავალში ქართრაიტი ლიტლვუდთან ერთად აქტიურად მუშაობდა.
1930 წელს ქართრაიტი გირტონის კოლეჯში (კემბრიჯი) გადავიდა, სადაც თავის სადოქტორო თეზისზე მუშაობა გააგრძელა. ლიტლვუდის ლექციებზე დასწრების შემდეგ ქართრაიტმა მის მიერ დასახული ერთ-ერთი პრობლემა ამოხსნა. მის მიერ შემუშავებულ თეორემას დღეს ქართრაიტის თეორემა ეწოდება. თეორემის გასამყარებლად მეცნიერმა ახალი მიდგომა, ლარს ალფორსის მიერ შემოღებული გამოყენებითი ტექნიკა - კონფორმალური გეომეტრია გამოიყენა.
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები (ხშირად მოიხსენიებენ შემოკლებით, ვრ ვარსკვლავები) — ევოლუციური და მასიური ვარსკვლავები (საწყისი მასა 20 მზის მასა), რომლებიც თავიანთ მასას ძალიან სწრაფად კარგავენ. მასის სწრაფი დაკარგვა კი იწვევს ვარსკვლავური ქარის 2000 კმ/წმ-მდე აჩქარებას. ჩვენი მზე ყოველ წელს დაახლოებით 10−14 მზის მასას კარგავს, მაშინ როდესაც ვრ ვარსკვლავები ყოველწლიურად 10−5მზის მასას მოიხმარენ.
მერი ქართრაიტი
კარიერა
კარიერის მანძილზე ქართრაიტმა მათემატიკურ კონცეფციებთან დაკავშირებით 90-ზე მეტი სტატია დაწერა. მისმა წვლილმა გააღრმავა ისეთი თემები, როგორებიცაა ბორელის სიჩქართა მიმართულებები, ანალიტიკური ფუნქციები, ინტეგრალურ ფუნქციათა ნულები, მაქსიმუმი და მინიმუმი მოდული და სხვ.
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები უკიდურესად ცხელები არიან. მათი ზედაპირის ტემპერატურა აღწევს 30 000 K-დან (29727 °C) 200 000 K-მდე (199727 °C). ისინი ასევე ძალიან კაშკაშები არიან - 10 000-დან რამდენიმე მილიონამდე კაშკაშები, ვიდრე ჩვენი დედავარსკვლავი. თუმცა ისინი ვიზუალურად (ანუ ხილულ სპექტრში) ძალიან კაშკაშები არ არიან, რადგან ისინი ძირითადად ულტრაიისფერსა და და რენტგენიშიც კი ასხივებენ.
მერი ქართრაიტი
კარიერა
1936 წელს ქართრაიტი გირტონის კოლეჯში მათემატიკური კვლევების დირექტორი გახდა, ხოლო 1938 წელს ახალი პროექტი წამოიწყო, რომელმა უმთავრესი გავლენა იქონია მისი კვლევის მიმართულებაზე. სამეცნიერო და სამრეწველო კვლევების დეპარტამენტის რადიო კვლევის საბჭომ წარადგინა მემორანდუმი ცენტრალურ დიფერენციალურ განტოლებათა შესახებ, რომელიც რადიო მოდელირებასა და სარადარო სამუშაოებს ეხებოდა.
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
მათი სახელი კი მოდის ორი მეცნიერიდან, რომელთაც ასეთი ტიპის მნათობები აღმოაჩინეს. ესენი იყვნენ ჩარლზ ვოლფი და ჟორჟ რაიე. შესაბამისად ასეთ ვარსკვლავებს ეწოდათ ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები.
მერი ქართრაიტი
კარიერა
1945 წელს ქართრაიტმა გაამარტივა შარლ ერმიტის მტკიცება იმის შესახებ, რომ Π ირაციონალურია. 1947 წელს იგი სამეფო საზოგადოების წევრად აირჩიეს. ქართრაიტი პირველი ქალი არ ყოფილა, რომელიც საზოგადოების წევრად აირჩიეს, თუმცა იგი პირველი ქალი მათემატიკოსი იყო, რომელიც საზოგადოებას შეუერთდა. 1959-1968 წლებში ქართრაიტი კემბრიჯში ფუნქციათა თეორიის რიდერი, ხოლო 1957-1960 წლებში კემბრიჯის უნივერსიტეტის ქალთა ასოციაციის პრეზიდენტი იყო. გირტონიდან გადადგომის შემდეგ ქართრაიტი ბრაუნის უნივერსიტეტში 1968-1969 წლებში, ხოლო კლერმონის დამამთავრებელ სკოლაში 1969-1970 წლებში ვიზიტორი პროფესორი იყო.
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
აღწერა
thumb|right|250px|[[AB7 არის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ნისლეული მაგელანის ნისლეულებში - ირმის ნახტომის ორი თანამგზავრი გალაქტიკა]]
მერი ქართრაიტი
გარდაცვალება და აღიარება
ქართრაიტი 1998 წელს, კემბრიჯში გარდაიცვალა. იგი პირველი ქალი იყო: რომელსაც სილვესტერის მედალი გადაეცა, რომელიც სამეფო საზოგადოების საბჭოში მსახურობდა, და ლონდონის მათემატიკური საზოგადოების (1961-1962) პრეზიდენტად აირჩიეს.
ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები
აღწერა
ვრ ვარსკვლავები მასიური ვარსკვლავების ევოლუციის ნორმალურ ეტაპზე იმყოფებიან, რომლებშიც წყალბადის და აზოტის (WN მიმდევრობა), ან ჰელიუმის, ნახშირბადის და ჟანგბადის (WC მიმდევრობა) გამოსხივების ფართო ხაზები ჩანს. მათი ძლიერი გამოსხივების ხაზების დახმარებით, ისინი შეიძლება აღმოვაჩინოთ ახლო გალაქტიკებში. დაახლოებით 300 ვრ ვარსკვლავია ნაპოვნი ჩვენს გალაქტიკაში. ეს რიცხვი უკანასკნელი წლების განმავლობაში შეიცვალა, რადგან ასეთი ტიპის ვარსკვლავების აღმოჩენას ძალიან ღრმა ფოტომეტრული და სპექტროსკოპული დაკვირვებები მიეძღვნა. დამატებით, დაახლოებით 100 ასეთი ობიექტია ნაპოვნი მაგელანის დიდ ნისლეულში, ხოლო 12 აღმოაჩინეს მაგელანის პატარა ნისლეულში და რამდენიმე ადგილობრივი ჯგუფის და უახლოეს გალაქტიკებში (M83, NGC 300 და სხვა).
მერი ქართრაიტი
გარდაცვალება და აღიარება
1968 წელს ქართრაიტი დე მორგანის მედლით დაჯილდოვდა და იმავე წელს იგი ედინბურგის სამეფო საზოგადოების საპატიო წევრად აირჩიეს. 1969 წელს ქართრაიტს დედოფალმა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის დამის წოდება მიანიჭა.