cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შოთა მშვენიერაძე
შოთა მშვენიერაძე (დ. 27 მარტი, 1927 — გ. 2000) — ქართველი ექიმი თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი 1950 წელს; თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი 1956 წელს.
1956 წლიდან სხვადასხვა პერიოდში მოღვაწეობდა თბილისის სამხელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში, საქართველოს ჰიგიენის სამეცნიეროკვლევით ინსტიტუტში და სამედიცინო აკადემიაში.
შოთა მშვენიერიძე იყო საერთაშორისო ასოციაცია „INTERMED-ის“ პროფესორთა საბჭოს წევრი. ავტორია 70-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დავით ნიკურაძე
დავით ნიკურაძე (დ. 2 ნოემბერი, 1975) — ქართველი ჟურნალისტი, სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის ამერიკის კორესპონდენტი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. სტაჟირება აქვს გავლილი თურქეთის ტელევიზიაში, მოგვიანებით კი დაასრულა სპეციალური პროგრამა ბელგიაში, ევროკავშირის გაფართოების თემაზე.
კარიერა
დავით ნიკურაძემ ჟურნალისტური მოღვაწეობა 18 წლის ასაკში დაიწყო. თავდაპირველად მუშაობდა გაზეთ ”დვრიტაში”. 1995 წლიდან ტელეკომპანია ”იბერვიზიიდან” გადმოსულ ახალგაზრდა ჟურნალისტების გუნდთან ერთად საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიაში ამზადებდა ღამის საინფორმაციო პროგრამა ”ქვიშის საათს”. 1998 წლიდან დავით ნიკურაძე მუშაობს სამაუწყებლო კომპანია ”რუსთავი 2”-ის საინფორმაციო სამსახურში.
საინფორმაციო და ანალიტიკური რეპორტაჟების გარდა ნიკურაძეს მომზადებული აქვს დოკუმენტური ფილმები, მათ შორის ”ალასკა”, ”ამერიკის საავიაციო უსაფრთხოება 11 სექტემბრის შემდეგ”, ”ცხინვალის რეგიონის ეკონომიკური რეაბილიტაცია” (ქართული მედიის მიერ მომზადებული ერთადერთი დოკუმენტური ფილმი სამხრეთ ოსეთში პირველი შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ).
დავით ნიკურაძეს გაშუქებული აქვს ამერიკის 2004 ,2008, 2012 და 2017 წლების საპრეზიდენტო არჩევნები, ქარიშხალ ”კატრინას” ტრაგედია ნიუ ორლეანში, ამზადებდა სიუჟეტებს ვატიკანიდან რომის პაპის იოანე-პავლე II-ს გარდაცვალების დროს, მიჰყავდა რეპორტაჟები თურქეთის ჰოსპიტალებიდან ფრინველის გრიპის ეპიდემიის შესახებ. აღებული აქვს ინტერვიუები არაერთი ცნობილ პოლიტიკოსისგან და საზოგადო მოღვაწისგან.
2005 წელს მან თეთრ სახლში ექსკლუზიური ინტერვიუ ჩაწერა შეერთებული შტატების პრეზიდენტთან ჯორჯ ბუშთან.
ნიკურაძე იყო პირველი ქართველი ჟურნალისტი, რომელმაც ავღანეთში ამერიკის სამხედრო ოპერაცია გააშუქა. ერაყის სამხედრო კამპანიის დროს კი ნიკურაძე 2 თვის მანძილზე იმყოფებოდა კატარის ქალაქ ას-სალიაში განლაგებულ ამერიკულ სამხედრო ბაზაზე და ამზადებდა რეპორტაჟებს ერაყის ომის შესახებ.
2009 წლის ივნისში დავით ნიკურაძემ მოამზადა გადაცემები ბევერლი ჰილსიდან მსოფლიო ესტრადის ვარსკვლავის მაიკლ ჯექსონის გარდაცვალების შესახებ. 2011 წელს კი ის ნორვეგიიდან აშუქებდა მოვლენებს ქალაქ ოსლოსა და კუნძულ უტეიაზე მომხდარი ტერორისტული აქტების შესახებ. ასევე ის აშუქებდა უიტნი ჰიუსტონის მოულოდნელ სიკვდილს ბევერლი ჰილზის სასტუმრო ჰილტონიდან და მომღერლის დაკრძალვას ნიუ ჯერსის ქალაქ ნიუარკიდან.
დავით ნიკურაძეს მომზადებული აქვს მოკლემეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი მოდის ბიზნესზე იტალიაში და ჩაწერილი აქვს ინტერვიუ ცნობილი დიზაინერის ბულგარის ოჯახთან. 2011 წელს მან ტელეკომპანია სიენენისთვის მოამზადა რეპორტაჟი საქართველოში ახალი წლის დღესასწაულის აღნიშვნის შესახებ. ნიკურაძე თანამშრომლობდა რადიოსაგურ ”ამერიკის ხმასთან” და ”რადიო თავისუფლებასთან”.
2004 წლიდან დავით ნიკურაძე მუშაობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის ბიუროში და ძირითადად ამზადებს რეპორტაჟებს ამერიკის სახელმწიფო დეპარტამენტიდან, თეთრი სახლიდან, კონგრესიდან და ვაშინგტონში განლაგებული საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან. რუსთავი 2-ის ამერიკის ბიურო ბაზირებულია ვაშინგტონში, თუმცა ის პასუხისმგებელია მნიშვნელოვანი მოვლენების გაშუქებაზე მთელს შეერთებული შტატებსა და კანადაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი
ბელორუსიის ოპერაცია (1944)
მინი|300px|აღმოსავლეთის ფრონტი, [[მეორე მსოფლიო ომი.]] ბელორუსიის ოპერაცია (კოდური სახელწოდებით ოპერაცია „ბაგრატიონი“, Операция «Багратио́н») — მეორე მსოფლიო ომის დროს საბჭოთა ჯარების შეტევითი ოპერაცია ბელორუსიის ფრონტზე (23 ივნისი—29 აგვისტო, 1944), რომელსაც კოდური სახელი რუსეთის მხედართმთავრის, პეტრე ბაგრატიონის (რუსეთის 1812 წლის სამამულო ომის მონაწილე) პატივსაცემად დაერქვა. ოპერაცია ერთ-ერთი უმსხვილესი იყო კაცობრიობის ისტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები კატეგორია:ბელარუსი მეორე მსოფლიო ომში
Leptogenys anitae
Leptogenys anitae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხევისბერი გოჩა (ფილმი)
ხევისბერი გოჩა — 1964 წლის ქართული ფილმი, რომელიც გადაღებულია ალექსანდრე ყაზბეგის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.
სიუჟეტი
კატეგორია:1964 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:ალექსანდრე ყაზბეგის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
გალბა
სერვიუს სულპიციუს გალბა (Servius Sulpicius Galba Caesar Augustus; დ. 24 დეკემბერი, ძვ. წ. 3 — გ. 15 იანვარი, 69) — რომის იმპერატორი 68 წლის 9 ივნისიდან 69 წლის 15 იანვარს მის მკვლელობამდე. ის იყო ტარაკონის ესპანეთის მმართველი და საიმპერატორო ტახტის ხელში ჩაგდება ვინდექსის აჯანყების დროს მოახერხა. იყო ოთხი იმპერატორის წლის პირველი იმპერატორი. გალბა, აგრეთვე, ძვ. წ. I საუკუნეში დაბადებული უკანასკნელი იმპერატორიც იყო.
წარმომავლობა და ოჯახური ხე
დაიბადა, როგორც სერვიუს სულპიციუს გალბა, სვეტონიუსის სიტყვებით, „ტარაკინას მახლობელ ბორცვზე აღმართულ ვილაში, ფუნდის მიმართულებიდან ხელმარცხნივ.“
პაპამისი, მამის მხრიდან, სერვიუს სულპიციუს გალბას შვილი იყო. გალბას მამამ კონსულობაც მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ დაბალი, კუზიანი და გულგრილი მოსაუბრე იყო, სასამართლოში ის გულმოდგინე ადვოკატი იქცეოდა.
დედამისი იყო მუმია აქაიკა, ლუტაციუს კატულუსის (კონსული ძვ. წ. 78 წელს) შვილიშვილი და ლუციუს მუმიუს აქაიკუსის შვილთაშვილი. მათ გალბას გარდა მხოლოდ ერთი, უფროსი შვილი ჰყავდათ, რომელსაც გაიუსი ერქვა. თავისი ქონების უდიდესი ნაწილის გაფლანგვის შემდეგ, მან რომი დატოვა და თავი მოიკლა მას შემდეგ, რაც ტიბერიუსმა იმ წელს პროვინციების განაწილებაში მონაწილეობის მიღების საშუალება არ მისცა და ამგვარად შეურაცხყო. გალბას მამა მეორედ ლივია ოკელინაზე, დედოფალ ლივიას შორეულ ნათესავზე დაქორწინდა. მოგვიანებით, დედინაცვალმა გალბა იშვილა. ამ უკანასკნელმა მისი სახელებიც მიიღო და გახდა ლუციუს ლივიუს ოკელა სულპიციუს გალბა. გაიმპერატორებამდე მას ასეც მოიხსენიებდნენ.
გალბას ოჯახი წარჩინებულთა რიგს მიეკუთვნებოდა, თავად კი დიდი სიმდიდრის პატრონი იყო. ადრეულ წლებში მას შესანიშნავი შესაძლებლობების მქონე ახალგაზრდად მოიხსენიებდნენ. როგორც ამბობდნენ, ავგუსტუსმა და ტიბერიუსმა მას დიდებული მომავალი უწინასწარმეტყველეს (ტაციტუსი, ანალები, vi. 20; სვეტონიუსი, გალბა 4; დიონ კასიუსი 57.19.4).
მისი ცოლი, ემილია, ერთგვარად დაკავშირებული იყო ზოგიერთი თავისი ახლობლის ქორწინებით იულიუს-კლავდიუსებთან. მათ ორი შვილი ჰყავდათ, შესაძლოა, გაიუსი და სერვიუსი (სავარაუდოდ, ლივიუს ოკელა გალბა), რომლებიც მამის სიცოცხლეშივე გარდაიცვალნენ. უფროსი ვაჟი, დაახლოებით, 25 წელს დაიბადა. მისი ცხოვრების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი, რადგანაც ახალგაზრდა გარდაიცვალა. იგი დანიშნული იყო თავისი დედინაცვლის შვილზე, ანტონია პოსტუმაზე, თუმცა ისინი არასდროს დაქორწინებულან. მათი ნიშნობა 48 წლითაა დათარიღებული და ეს წელი, ძირითადად, მისი გარდაცვალების თარიღადაც მიიჩნევა.
უმცროსი ვაჟი 25 წლის შემდეგ, თუმცა 30 წლამდე უნდა დაბადებულიყო. მან თავის უფროს ძმაზე დიდხანს იცოცხლა. 58 წელს იგი კვესტორი იყო, თუმცა შემდეგ პოლიტიკაში აღარ ჩანს. ძირითადად, მიჩნეულია, რომ იგი 60 წლისათვის გარდაიცვალა. გალბა უმცროსი არასდროს დაქორწინებულა და არც შვილები ჰყოლია.
სვეტონიუსის აღწერის თანახმად, გალბა „ვნებას ძლიერი და ასაკოვანი მამაკაცებისადმი უფრო ამჟღავნებდა.“ როგორც ჩანს, ეს ერთადერთი შემთხვევაა რომის ისტორაში, როდესაც დასახელებული მამაკაცი აცხადებს, რომ იგი ზრდასრულ მამაკაცებს ანიჭებს უპირატესობას.
საჯარო სამსახურში
20 წელს გალბა პრეტორი გახდა, 33 წელს კი — კონსული. გალიაში, გერმანიაში, აფრიკაში და ესპანეთში მან სახელი გაითქვა თავისი სამხედრო ნიჭიერებით, სიმკაცრითა და მიუკერძოებლობით. კალიგულას გარდაცვალებისას გალბამ უარი თქვა თავისი მეგობრების შეთავაზებაზე პრეტენზია განეცხადებინა იმპერატორობაზე და ერთგულად ემსახურებოდა კლავდიუსს. ნერონის მმართველობის პირველ ნახევარში იგი პენსიაზე იყო, სანამ 61 წელს იმპერატორმა მას ტარაკონის ესპანეთი არ უბოძა.
ახალმა ამბავმა, რომ ნიმფიდიუს საბინუსი, პრეტორიანელთა პრეფექტი მას მხარს უჭერდა, გალბას სულისკვეთება გამოაცოცხლა. მანამდე იგი საკუთარი თავისათვის მხოლოდ სენატისა და რომაელი ხალხის ლეგატის დაძახებას ბედავდა, ნერონის თვითმკვლელობის შემდეგ კი გალბამ ტიტული კეისარიც მიიღო და პირდაპირ რომისაკენ დაიძრა.
ნერონის სიკვდილის შემდეგ, ნიმფიდიუს საბინუსი შეეცადა გალბას ჩამოსვლამდე ხელში ჩაეგდო ძალაუფლება, თუმცა პრეტორიანელთა გვარდიის ერთგულების მოპოვება ვერ შეძლო და მოკლეს. ოქტომბერში რომში გალბას გამოჩენამდე ამ უკანასკნელს ჯარისკაცები შეხვდნენ მოთხოვნებით. გალბას პასუხი ბევრი მათგანის მოკვლა იყო.
მმართველობა
თავისი ხანმოკლე მმართველობისას გალბას უპირველესი საზრუნავი სახელმწიფოს ფინანსური პრობლემების მოგვარება იყო, საამისოდ მას მრავალი არაპოპულარული ღონისძიების გატარება მოუხდა, რომელთაგან ყველაზე სახიფათო პრეტორიანელებისათვის იმ ჯილდოს მიცემაზე უარის თქმა იყო, რომელიც მათ მისი სახელით აღუთქვეს. გალბა აბუჩად იგდებდა შეხედულებას, რომ ჯარისკაცები მათი ერთგულებისათვის უნდა „მოესყიდა.“ მისი სისასტიკე მთელ იმპერიაში იყო ცნობილი. სვეტონიუსის მიხედვით, გალბამ უზარმაზარი გადასახადები აკრიფა იმ ტერიტორიებიდან, რომლებმაც მისი იმპერატორად აღიარება დააყოვნეს.
იგი, აგრეთვე, ბევრს უსჯიდა სიკვდილს სასამართლოს გარეშე და იშვიათად თანხმდებოდა მოქალაქეობის მოთხოვნებს. მან კიდევ უფრო გაიტეხა სახელი ხალხში თავისი სულმდაბლობითა და პომპეზურობისა და წარმოდგენების ზიზღით. ხანდაზმულმა ასაკმა მისი ენერგია შეიწირა და მთლიანად ფავორიტების ხელში მოექცა.
როგორც ამბობდნენ, სამი მათგანი — ტიტუს ვინიუსი, რომელიც გალბას თანაკონსული გახდა; კორნელიუს ლაკონი, პრეტორიანელთა გვარდიის მეთაური და გალბას აზატი იკელუს მარკიანუსი, ფაქტობრივად, აკონტროლებდნენ იმპერატორს. გალბაზე გავლენის გამო მათ „სამ მასწავლებელს“ ეძახდნენ. ამ ყოველივემ ახალი იმპერატორის არაპოპულარულობა გამოიწვია.
პროვინციის მმართველობის ბოლო პერიოდში, გალბა უქნარა და გულგრილი იყო, თუმცა ეს გამოწვეული იყო ან იმით, რომ არ სურდა ნერონის ყურადღება მიეპყრო, ან ასაკობრივი უძლურებით. ტაციტუსი ამბობს, რომ იგი ყველანაირად იმპერიის ღირსი იყო, თუმცა მხოლოდ მანამდე სანამ იმპერატორი გახდებოდა („omnium consensū cāpax imperiī nisi imperasset“).
სამხედრო ამბოხება
69 წლის 1 იანვარს ზემო გერმანიის ორმა ლეგიონმა გალბასათვის ერთგულების ფიცის მიცემაზე უარი განაცხადა. მათ მისი ქანდაკებები დაამხეს და ახალი იმპერატორის შერჩევა მოითხოვეს. მომდევნო დღეს ქვემო გერმანიის ჯარისკაცებიც აჯანყდნენ, გადაწყვიტეს თავად აერჩიათ ახალი იმპერატორი და პროვინციის გუბერნატორი ვიტელიუსი იმპერატორად გამოაცხადეს.
რევოლუციის დაწყებამ გალბას გააცნობიერებინა საკუთარი არაპოპულარულობა და საერთო უკმაყოფილება. მოახლოებული ქარიშხლის შესაჩერებლად, გალბამ იშვილა და თავის მემკვიდრედ და შემცვლელად გამოაცხადა ლუციუს კალპურნიუს პიზონ ლიცინიანუსი. მოსახლეობამ მემკვიდრის შერჩევის ფაქტი შიშის გამოვლინებად მიიჩნია, პრეტორიანელთა გვარდია, რომელიც ტრადიციულ საჩუქარს ამაოდ ელოდა, უკმაყოფილო დარჩა, მარკუს სალვიუს ოტონი კი, რომელიც თავად მოელოდა, რომ გალბა მას იშვილებდა, იმპერატორს მისი არჩევანის გამო ჩამოშორდა.
მკვლელობა
ოტონი ლუზიტანიას მართავდა და გალბას ერთ-ერთი ადრეული მხარდამჭერი იყო. იგი პიზონის შერჩევით იმედგაცრუებული დარჩა და უკმაყოფილო პრეტორიანელებთან მოლაპარაკებები დაიწყო. 69 წლის 15 იანვარს მათ იგი იმპერატორად გამოაცხადეს. გალბა მეამბოხეებთან შესახვედრად გაემართა, თუმცა იმდენად ღონეგამოცლილი იყო, რომ იგი ტახტრევნით გადაიყვანეს. სვეტონიუსის მიხედვით, გალბამ სიკვდილამდე ტილოს ჯავშანიც ჩაიცვა, თუმცა არ დაუფარავს, რომ ამდენ მახვილს იგი ვერ ააცილებდა. იგი ოტონის კავალერიას გადააწყდა და კურციუსის ტბასთან მოკლეს. ერთი მცველი, ცენტურიონი სემპრონიუს დენზუსი მის დაცვას შეეწირა. პიზონი ამ მოვლენებიდან მცირე ხნის შემდეგ მოკლეს. პლუტარქეს მიხედვით, სიკვდილის წინ გალბამ მკვლელებს კისერი მიუშვირა სიტყვებით „დაჰკარით, თუ ეს რომაელთა სიკეთისთვის იქნება!“
მისი მოკვლის შემდეგ, გალბას თავი ოტონს მიუტანეს. ამ უკანასკნელმა ის თავისი ბანაკის მიმყოლებს მისცა, რომლებიც საჯაროდ დასცინოდნენ და შეურაცხყოფდნენ მას. სვეტონიუსის სიტყვებით, „აზატმა პატრობიუს ნერონიანუსმა ას ოქროდ გამოისყიდა მათგან გალბას თავი და იმ ადგილას დააგდო, სადაც გალბას ბრძანებით მისი პატრონი სიკვდილით დასაჯეს. ბოლოს და ბოლოს, ხაზინადარმა არგივუსმა მისი თავიც და სხვა ნაწილებიც თავის კერძო ბაღებში, ავრელიუსის გზაზე დაკრძალა.“
სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 3 კატეგორია:გარდაცვლილი  15 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 69 კატეგორია:პრეტორიანელების მიერ მოკლული რომის იმპერატორები კატეგორია:ოთხი იმპერატორის წელი კატეგორია:I საუკუნის რომის იმპერატორები კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები
სერგო ტარასაშვილი
სერგო ტარასაშვილი (დ. 10 ნოემბერი, 1902, თბილისი, საქართველო — გ. 21 მარტი, 1961, პარიზი, ლევილის ქართველთა სასაფლაო, საფრანგეთი ) — ქართველი მეცნიერი, ბიზნესმენი, ინჟინერი, საზოგადო მოღვაწე და მეწარმე.
ბიოგრაფია
სერგო ტარასაშვილი სწავლობდა თბილისის პირველ გიმნაზიაში. 1924 წლის აჯანყების დროს იყო თბილისის უნივერსიტეტის სტუდენტი, ნაციონალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, მას თანაპარტიელ სტუდენტებზე პასუხისმგებლობა ევალებოდა და აგრეთვე გახლდათ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მეკავშირე. სერგო ტარასაშვილი ერთ-ერთი შეტაკებისას ფეხში დაიჭრა და თბილისში თავის მეგობარ ლევან გოთუასთან ერთად იმალებოდა. საქართველოში შექმნილი უმძიმესი პოლიტიკური ვითარების გამო, მამის მიხეილ ტარასაშვილის დაჟინებული მოთხოვნითა და დახმარებით, მოახერხა საზღვარგარეთ გაქცევა.
სერგო ტარასაშვილმა 1924 წლის აჯანყების მერე საქართველოდან ლტოლვილთა ტიპური გზა გაიარა – კონსტანტინოპოლის გავლით მარსელში ჩავიდა, მარსელიდან კი – პარიზში. პარიზში მას დახვდა ოჯახის ახლობელი ლადო გუდიაშვილი, რომელიც მაშინ იქ სხვა ქართველ მხატვრებთან დავით კაკაბაძე, ქეთევან მაღალაშვილი, ელენე ახვლედიანთან ერთად იმყოფებოდა. მათ პარიზში ერთად გადაიღეს ფოტო, რომელიც სერგომ მამას გამოუგზავნა საქართველოში იმის დასტურად, რომ ყველაფერი კარგად იყო.
სერგო ტარასაშვილმა სტრასბურგის უნივერსიტეტში განაგრძო სწავლა ელექტროინჟინერის სპეციალობაზე. მისი საბოლოო მიზანი იყო სწავლის გაგრძელება სტრასბურგში საფრანგეთის ნავთობის ინსტიტუტში. სწავლის დამთავრების შემდგომ მან მუშაობა ცნობილ ამერიკულ კომპანიაში, როკფელერების კუთვნილ „სტანდარტ ოილ კომპანიში“ („Standart Oil Company“) დაიწყო. მასვე ამერიკელებმა 1934 წელს ნორმადიაში ქალაქ ჰავრთან, პორტ-ჟერომში, ევროპაში პირველი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის მშენებლობის ხელმძღვანელობა დაავალეს. 1936 წელს კი მშენებლობა წარმატებით დასრულდა და ის დაინიშნა ამ ქარხნის ტექნიკურ დირექტორად.
მინი|Royal Dutch Shell
მეორე მსოფლიო ომის დროს კომპანია „Royal Dutch Shell“-ის მფლობელებმა, კერძოდ დეტერდინგების ოჯახმა, სურვილი გამოთქვა სერგo ტარასაშვილს შეესრულებინა როტერდამში „Shell“-ის ახალი ნავთობგადამამუშვებელი ქარხნის პროექტი. ამ მიზნით ისინი დაუკავშირდნენ საფრანგეთის მაშინდელ პრემიერ-მინისტრს, ლეონ ბლუმის და სთხოვეს მისი მეუღლის დახმარებით, რომელიც სერგოს მეუღლის თამარ წულაძის მეგობარი და ოჯახის ახლობელი იყო დახმარებოდნენ მის დათანამხმებაში, რათა შეესრულებინა აღნიშნული პროექტი. სერგო ტარასაშვილმა პროექტი წარმატებით განახორციელა და ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დღესაც ფუნქციონირებს.
მინი|საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრი ლეონ ბლუმი
ქველმოქმედება
სერგო გარდა თავისი მეცნიერული წვლილისა, უაღრესად დიდი ქველმოქმედი გახლდათ. აღსანიშნავია, რომ ემიგრაციაში ყოფნისას, ის თავის რამდენიმე მეგობართან ერთად კერძოდ კოტე ჯაყელთან და ევგენი გეგეჭკორთან ერთად იხდიდა ქართული საგანძურის, საფრანგეთის ეროვნულ ბანკის სეიფში შენახვის ხარჯებს, მოგვიანებით კი სწორედ ის დაეხმარა ექვთიმე თაყაიშვილს საგანძურის საქართველოში ტრანსპორტირების ორგანიზებაში.
პირადი ცხოვრება
1942 წელს იქორწინა თამარ წულაძეზე - საქართველოს პირველი რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრის, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ხაზინადარის - ვასო წულაძის და მარგარიტა გორდელაძის ქალიშვილზე. 1944 წელს მათ შეეძინათ ტყუპი ქალიშვილები ირინა და ნინო, ხოლო 1946 წელს კი ქალიშვილი ელისო.
გარდაცვალება
სერგო ტარასაშვილი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში 1961 წლის 21 მარტს, სუაზი-სუ-მონმორანსში, პარიზთან ახლოს. სერგო ტარასაშვილი დაკრძალულია საფრანგეთში, ლევილის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია: თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1961 კატეგორია: ქართველები საფრანგეთში კატეგორია: ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია: ტარასაშვილები
გონოჰე
გონოჰე (五戸町) — დასახლება იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, სანოჰე მაზრში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
დასახლება განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები ჰატინოჰე, ტოვადა, დასახლებები როკუნოჰე, ოირასე, ნამბუ, სოფელი სინგო.
მოსახლეობა
დასახლების მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე —  ადამიანი/კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დასახლებები (პრეფექტურა აომორი)
ანათემა
ანათემა ( — დაწყევლა) — საეკლესიო განკვეთა, დაწყევლა, შეჩვენება, უდიდესი სასჯელი ქრისტიანულ ეკლესიაში. ქართულ ეკლესიაში ანათემის შესატყვისას ზოგჯერ იხმარება „შერისხვა“.
ლიტერატურა
კატეგორია:რელიგიური ფილოსოფია და დოქტრინა
იოანე I (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|იოანე I იოანე I (Johannes PP. I; დ. უცნობია — გ. 18 მაისი, 526) —  რომის პაპი 523–526   წლებში. არიანელების წინააღმდეგ გამოსვლების გამო დააპატიმრეს და ჩასვეს რავენის ციხეში სადაც სულ მალე გარდაიცვალა. მოგვიანებით შერაცხეს წმინდანად, როგორც დიდმოწამე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი   18 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 526 კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
ურუქი
ურუქი — ძველი შუმერული და მოგვიანებით ბაბილონური ქალაქი. სავარაუდოდ მდებარეობდა მდინარე ევფრატის აღმოსავლეთით. ვარაუდობენ, რომ ერაყის სახელწოდება სწორედ ურუქისაგან წარმოიშვა.
ისტორია
დაარსდა ძვ. წ. IV ათასწლეულში. 1913 წლიდან აქ წარმოებულმა გათხრებმა გამოავლინეს შუმერული არქიტექტურის ძეგლები, ღვთააბა ინანას სატაძრო კომპლექსი, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. XXXIV საუკუნეს განეკუთვნება. ურუქი ამ ქალღმერთის საკულტო ქალაქად ითვლებოდა. ამავე ხანისაა პროტოლურსმნული დამწერლობით შესრულებული 500-მდე თიხის ფირფიტის ტექსტი, რომელთა მონაცემები ურუქის სამერუნეო ცხოვრების დწინაურებაზე მიუთითებს. ურუქის მმართველის ტიტული იყო ენ. ურუქის I დინასტიის წარმომადგენელია ძვ. წ. XXVII საუკუნის ლეგენდარული მეფე გილგამეში, რომელსაც შუმერული ეპოსი მიაწერს ურუქის კედლის მშენებლობას, მძაფრ ბრძოლებს ქიშის მეფე აგას წინააღმდეგ და სხვა საგმირო საქმეებს. ძვ. წ. XXIV საუკუნეში მეფე ლუგალზაგესის დროს ურუქი გაერთიანებული შუამდინარეთის დედაქალაქი იყო. დაახლოებით ძვ. წ. 2349 წელს ურუქი ხელში ჩაიგდო სარგონ აქადელმა. ძვ. წ. 2180 წელს ურუქის მეფე უთუხეგალი სათავეში ჩაუდგა თავისი ხალხის ბრძოლას დამპყრობელი გუთიების წინააღმდეგ და გაათავისუფლა ქვეყანა მათი 100-წლიანი ბატონობისგან. ძველ ბაბილონურ ხანაში ურუქი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სავაჭრო-ეკონომიკურ ცენტრს. ძვ. წ. VIII-III საუკუნეებში ურუქი ავტონომია იყო და გადასახადებისგან გაათავისუფლეს ასურეთისა და სპარსეთის მეფეებმა.
არტეფაქტები
ვარკას ნიღაბი, აგრეთვე ცნობილი როგორც „ქალბატონი ურუქიდან“ და „შუმერი მონა ლიზა “, თარიღდებ ჩვ.წ.აღ. 3100 წლით, არის ადამიანის სახის უძველესი გამოსახულება. მარმარილოში ნაკვეთი ქალის სახე სავარაუდოდ უნდა ეკუთვნოდეს ინანას. არის დაახლოებით 20 სანტიმეტრის სიმაღლის, შეიძლებოდა ყოფილიყო დიდი საკულტო სურათის ნაწილი. ის ერაყის ეროვნული მუზეუნმიდან 2003 წელს ბაღდადის აღების დროს დაიკარგა, შემდგომ იგივე წლის სექტემბერში იპოვეს და დააბრუნეს მუზეუმში. ურუქში აღმოჩენილი სამეურნეო და იურიდიული დოკუმენტები ძვირფასი წყაროა ძველი და გვიანდელი ბაბილონური ხანის შუამდინარეთის ეკონომიკური ცხოვრების სურათის აღსადგენად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუმერული ქალაქები კატეგორია:ბაბილონეთი კატეგორია:ერაყის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
პირველი ტრიუმვირატი
იგი ჩამოყალიბდა სამ კაცს შორის, მათი ურთიერთსაწინააღმდეგო საჭიროების გამო, მათი მიზანი იყო გადაელახათ წინააღმდეგობა სენატში და განეხორციელებინათ ისეთი მიზნები, რაც წინა წლებში ვერ შეძლეს. თავდაპირველად საიდუმლო ხელშეკრულება დაიდო, მოგვიანებით კი გასაჯაროვდა კეისრის პირველი კონსულობის დროს ძვ. წ. 59 წელს. ტრიუმვირატის წევრებმა ორი კანონის რატიფიცირება მოახდინეს. ესენია: პომპეუსის განკარგულებების რატიფიკაცია აღმოსავლურ პროვინციებთან მიმართებით მესამე მითრიდატული ომის შემდეგ და კანონმდებლობა პროვინციული ადმინისტრაციისა და გადასახადების შეგროვების შესახებ. კეისარი ასევე დაინიშნა გალიის გრძელვადიან გუბერნატორად. თუმცა, ალიანსის ადრეულმა წარმატებამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პრობლემები გამოიწვია. რომში პოლიტიკური ალიანსები რეორგანიზებულ იქნა სამი კაცის საპირწონედ მომდევნო წლებში.
ძვ. წ. 55 წლისთვის ალიანსი დაიშალა. თუმცა, მოგვიანებით კვლავ შეიკრიბნენ საერთო ინტერესების გამო და განაახლეს პაქტი. ძალით და რღვევით, ასევე პოლიტიკური მოკავშირეების საშუალებით შეაფერხეს ძვ. წ. 55 წლის საკონსულო არჩევნები და დაინიშნა კომისია, რომელიც დაეხმარა პომპეუს და კრასუს კვლავ კონსულები გამხდარიყვნენ. საბლოოდ კეისრის სარდლობა გალიაში კიდევ 5 წლით გაგრძელდა; ხოლო პომპეუსი ესპანეთში წავიდა, კრასუსი კი სირიაში. რომში ძალიან დიდი წინააღმდეგობა მოჰყვა ამ მოვლენებს, სანამ კრასუსი არ მოკლეს ძვ. წ. 53 წელს კარეს ბრძოლაში მარცხის შემდეგ.
კრასუსის დაღუპვის შემდეგ კეისარი და პომპეუსი ინარჩუნებდნენ მეგობრულ ურთიერთობას რამდენიმე წლის განმავლობაში. ისინი მოკავშირეებად დარჩნენ მას შემდეგაც, რაც პომპეუსი გახდა ერთადერთი კონსული ძვ. წ. 52 წელს და იულია (კეისრის ქალიშვილი და პომპეუსის ცოლი) გარდაიცვალა. პომპეუსმა მოგვიანებით მხარე შეიცვალა და შექმნა ალიანსი კეისრის გავლენის წინააღმდეგ. ამან კი გამოიწვა დაპირისპირება. ძვ. წ. 50 წელს კიდევ უფრო გამძაფრდა დაპირისპირება, რის გამოც კეისარი ღიად აჯანყდა ძვ. წ. 49 წელს.
ჩამოყალიბება
პომპეუსს, კრასუსსა და კეისარს შორის ალიანსი გაფორმდა იმის გამო, რომ ისინი ვერ ახორციელებდნენ თავიანთ პროექტებს რომაული პოლიტიკური დაბრკოლებების გამო.
პომპეუსი
პომპეუსს, რომელიც ახლახან დაბრუნდა მესამე მითრიდატული ომიდან, სურდა აზიაში მისი დასახლებების რატიფიცირება. ის ასევე ეძებდა მიწებს თავისი ვეტერანებისთვის. მას შემდეგ, რაც პომპეუსი დაბრუნდა სერტორიუსის ომიდან ესპანეთიდან ძვ. წ. 71 წელს, მან გაგზავნა ქვეშევრდომები რომში, რათა ტრიბუნატზე დამდგარიყვნენ და წარედგინათ შესაბამისი კანონმდებლობა (ძვ. წ. 63 წელს. ამ მცდელობას ეწინააღმდეგებოდა მაშინდელი კონსული ციცერონი De lege agraria-ში). პომპეუსის შემდგომმა ცვლილებებმა გამოიწვია მისი მოკავშირე ტრიბუნის გაქცევა ქალაქიდან ძვ. წ. 62 წელს. თუმცა პომპეუსმა შეძლო და უზრუნველყო თავისი ერთ-ერთი კაცის, მარკუს პუპიუს პისო ფრუგი კალპურნიანუსის, კონსულად არჩევა, მაგრამ რელიგიურმა სკანდალმა შეუძლებელი გახადა მისთვის მიწის განსახლების შესაბამისი კანონმდებლობის წინ წამოწევა. დიდი ქრთამების საშუალებით პომპეუსმა უზრუნველყო თავისი ერთგული კაცების თანამდებობებზე დანიშვნა (ლუციუს აფრანიუსი კონსულად; ლუციუს ფლავიუსი ერთ-ერთ პლებეური ტრიბუნად), მიუხედავად ამ ყველაფრისა პომპეუსმა ვერ შეძლო კანონმდებლობის შემოღება. კატონ უმცროსი და კვინტუს ცეცილიუს მეტელუს ცელერი, მოტივირებული იყვნენ ნაწილობრივ იმით, რომ არ მოსწონდათ პომპეუსი, რომელმაც ადრე და არარეგულარულად ანაცვალა მათი მოკავშირე ლუკულუსი მითრიდატეს წინააღმდეგ, პომპეუსის განქორწინება ცელერის დასთან წარუმატებელი მცდელობით დასრულდა რათა კატონთან დაემყარებინა ალიანსი, მათ ასევე ეშინოდათ პომპეუსის ძალაუფლების, ამიტომაც შექმნეს ობსტრუქციული კოალიცია. ლუკულუსი დაბრუნდა პენსიიდან რათა მოეთხოვა პომპეუსის აღმოსავლური მოწყობის ყველა ასპექტის სიღრმისეული განხილვა; "ამას დიდი დრო დასჭირდება და ხელს შეუშლის კანონპროექტის მიღებას უახლოეს მომავალში". მაგისტრატებში ქმედითი მოკავშირეების გარეშე - პიზონიც და აფრანიუსიც არაეფექტური იყვნენ - პომპეუსი იძულებული გახდა მოკავშირეების სხვაგან ძებნა დაეწყო.
კრასუსი
კრასუსი რომის ერთ-ერთი უმდიდრესი ადამიანი იყო, რომელმაც თავისი ქონება სულას პროსკრიპციებიდან სარგებლობით მოიპოვა. ის იყო რომის ეკვიტი ბიზნესმენების მფარველი. პომპეუსთან ერთად ის კონსულად მსახურობდა ძვ. წ. 70 წელს. სახელმწიფო კონტრაქტორები მასიურად აჭარბებდნენ საგადასახო კონტრაქტის ვადებს აზიის პროვინციებში (თანამედროვე დასავლეთ თურქეთის ნაწილები), რადგან მათ ვერ შეაფასეს მესამე მირიდატული ომის განადგურება. მისი კლიენტები სთხოვდნენ ისეთი გადასახადების შემცირებას რომელიც ხაზინაში მიდიოდა ხელშეკრულების თანახმად, ეს მოთხოვნა დაბლოკეს კატონმა და ცელერმა ძვ. წ. 61 წლის დეკემბერში. მიუხედავად იმისა, რომ სენატორები, როგორიცაა ციცერონი, პირადად სჯეროდათ, რომ "სასაცილო იყო კონტრაქტებზე ხელახლა მოლაპარაკება ან გაუქმება მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ გადაჭარბებულად შეაფასეს პოტენციური მოგება", სენატი იყო კანონმდებლობის დამტკიცების ზღვარზე ცელერის ჩარევამდე. კრასუსი, პომპეუსის პირადი მტერი, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა პომპეუსის დასახლებებსა და მიწის გადასახადებს ძვ.60 წელს წარმატებით მოახდინა თავისი მხარდაჭრების მობილიზება დაბალი რანგის სენატორებს შორის, პომპეუსის წინადადებების დასაბლოკად. მისი დაპირისპირება პომპეუსთან შესაძლოა იყო სენატორების გადაპირების მცდელობა, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ მის მიზნებს, მაგრამ ეს აშკარად წარუმატებლად დასრულდა. ამ საგადასახადო ხელშეკრულებების ხელახალი განხილვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო კრასუსისთვის: "მისი რეპუტაცია და გავლენა დამოკიდებული იყო მის უნარზე, მას უნდა ემოქმედა როგორც ჩემპიონს და ძლიერს ეკვიტების ორდენისთვის".
კეისარი
კეისარი ძვ. წ. 60 წლისთვის ახლად ჩამოშორებული იყო ესპანეთის გუბერნატორის თანამდებობას. ამის გამო ის ითვლებოდა ყველაზე სუსტად ამ სამს შორის, მიუხდავდა იმისა რომ მოიგო არჩევნები როგორც პონტიფექს მაქსიმუსმმა ძვ. წ. 63 წელს. ენერგიული პოლიტიკოსი, რომელიც „თითქმის ათწლეულის განმავლობაში ემხრობოდა პომპეუსის მიზნებს“, ის ასევე ვალში იყო კრასუსის წინაშე, რომელიც კეისრის ვალების გარანტს წაროადგენდა. ძვ. წ. 60 წლის ივნისში Hispania Ulterior-დან ადრეული დაბრუნების შემდეგ, იძულებული გახდა არჩევანი გაეკეთებინა ქალაქში შესვლასა და კონსულობის კანდიდატურის გამოცხადებაზე (რაც გააუქმებდა მის სამხედრო სარდლობას), ან გარეთ დარჩენილიყო. მიუხედავად იმისა, რომ სენატი რეგულარულად ნიშნავდა კანდიდატებს დაუსწრებლად, კატონმა დააკმაყოფილა კეისრის მოთხოვნა; კეისარმა, შოკისმომგვრელად, უარი თქვა რომის უმაღლესი სამხედრო პატივისთვის, რათა გამოეცხადებინა თავისი კანდიდატურა. კეისარი ცნობილი ფავორიტი იყო კონსულობისთვის. კეისარმა ძვ. წ. 59 წლის არჩევნები ოსტატურად მოიგო მიუხედავად კატონის დიდი წინააღმდეგობისა. მაგრამ იმისთვის, რომ თავისი კარიერის სასარგებლოდ გადაედგა ნაბიჯი, უნდა შეეძინა კარგი მოკავშიეები.
ალიანსის შექმნის თარიღი
მეცნიერები კამათობდნენ ალიანსის შექმნის კონკრეტულ თარიღზე. პლუტარქე, ლივია და აპიანე ალიანსის შექმნის თარიღად კეისრის კონსულად არჩევამდე პერიოდს ასახელებენ; ველიუსმა, სვეტონიუსმა და დიონ კასიუსმა კი მისი არჩევის შემდეგი პერიოდი დაასახელეს. ველიუსი, სვეტონიუსი და დიონ კასიუსმა მისი არჩევის შემდეგ პერიოდი დაასახელეს.
კონსულების არჩევნების დროს კეისარმა, რა თქმა უნდა, მიიღო მხარდაჭერა როგორც პომპეუსისგან, ასევე კრასუსისგან, თუმცა თითოეულმა თავისივ პირადი მიზეზების გამო. კრასუსმა გაიჩინა პერსპექტიული მიმდევრები, ხოლო პომპეუსს კი სჭირდებოდა ძლიერი ფიგურა კონსულებში. ზაფხულში კეისრის არჩევიდან თვეების შემდეგ, ძვ. წ. 60 წელს, კეისარმა გაუგზავნა წერილი ციცერონს, სადაც სთხოვდა ძლიერი პოლიტიკური ალიანსის შექმნას, ასევე ამბობს, რომ ჯერ კიდევ არ შეურიგებია პომპეუსი და კრასუსი. ზოგიერთ ისტორიკოსს სჯერა წერილი რომელიც კეისარმა გაუგზავნა ციცერონს იყო ყალბი (შეიძლება იყოს ისიც რომ კეისარი ჯერ არ აჩვენებდა თავის „ბანქოს“) ეს არ გულიხმობდა იმას რომ კეისარი „კონკრეტულად არ გეგმავდა ტრიუმვირატის შექმნას, არამედ აპირებდა შეექმნა რაც შეიძლება ძლიერი კოალიცია“. აქედან გამომდინარე მეცნერები ასკვნიან რომ პაქტი დაიდო ძვ. წ. 60 წლის ივლისიდან ძვ. წ. 59 წლის იანვრამდე პერიოში.
აგრარული კანონი
როდესაც კეისარი გახდა კონსული კარგად იყო ცნობილი რომ ის სენატს შესთავაზებდა ახალ კანონს. ის ძლიერი და მდიდარი მოკავშირეების საშუალებით გახდა კონსული კანონიერი გზით. სენატის დებატების ოქმის გამოქვეყნების შემდეგ მან გამოაქვეყნა lex Julia agraria-ს პროექტი და დააყენა სენატის დღის წესრიგში. ის მიმართავდა შემწყნარებულ პოლიტიკას, გამოირჩეოდა სენატორებისადმი პატივისცემით და შეასწორა რულუსის მიერ ძვ. წ. 63 წელს დაწერილი კანონპროექტი მიწის ნაკვეთებთან დაკავშირებით, კანონპროექტის მიხედვით კეისარი მოითხოვდა დაესახლებინათ ხალხი იტალიის მიერ დაპყრობის ტერიტორიებზე (აჯანყებებისგან შანსის შესამცირებლად), გადაენაწილებინათ გადასახადი 20 კომისარზე (რომელთაგან არ იქნებოდა კეისარი), ასევე გაეზარდათ გრანტები ვეტერნებისთვის.
კეისარმა კანონპროექტი სტრიქონ-სტრიქონ წაიკითხა და პირობა დადო რომ შეიტანდა ნებისმიერ ცვლილებას რომელსაც მოითხოვდა სენატი. ზოგიერთი უძველესი წყარო აღწერს კეისრის შემრიგებლურ ტონს, როგორც ცინიკურ შეთქმულებას რათა სენატორები გადაეგდო; კეისრის მიზანი შეიძლება ყოფილიყო მიეღო „სიმბოლური ლიდერობა და გამოეჩინა ლტოლვა… ხალხის ინტერესებისათვის… ამან კი საშუალება მისცა რომ მიეღოთ აგრარული კანონი“.
ცინიკური ხრიკი იყო თუ არა, სენატი მაინც ეწინააღმდეგებოდა ამ კანონს, სანამ კატონს არ მისცეს სიტყვა; კატონმა მაშინვე დაიწყო ფილიბასტერი და ამტკიცებდა, რომ ხალხი კეისარს ზედმეტად შეიყვარებდა თუ შემოიღებდნენ კანონპროექტს. მან განაცხადა რომ არსებული მდგომარეობა კარგი იყო. გაურკვეველია რამდენად იყო ეს კეისრის პრესტიჟი პირველი კონსულობის დროს. გვიანდელი წყაროები გვაწვდიან ინფორმაციას კეისრის დებატებში გამარჯვების შეახებ. კეისარი ცდილობდა ფილიბასტერის გატეხვას, ის დაემუქრა კატონს რომ ჩასვავდა კარცერში, იმ შემთხვევაში თუ, განაგრძობდა წინაამდეგობის გაწევის, ამის გაგონებამ რომაელი სენატორების აღშფოთება გამოიწვია. ამით კატონმა მოახერხა კეისრის პროვოცირება და დაამტკიცა თავისი ნათქვამი რომ ის სავარაუდოდ ტირანი იყო. ამხელა წინააღმდეგობის გამო კეისარმა მაინც შემოიღო აგრარული კანონი მიუხედავად იმისა რომ არ ჰქონდა სენატორთა თანხმობა.
ფორუმზე გადასვლისას კეისარმა მოიწვია კრება contio(შეხვედრა სადაც მაგისტრატი ხალხს მიმართავდა), მან სთხოვა ბიბილუს აეხსნა თუ რატომ ეწინააღმდეგებოდა კანონპროექტს, ბიბილუსს არ უთქვამს არაფერი გარდა რამდენიმე ცუდი არგუმენტისა და იმის რომ არ სურდა რაიმე სიახლის შემოტანა. კეისარი მას ხალხის წინაშე ევედრებოდა, იმდგაცრუებულმა ბიბილუსმა კი უპასუხა „ამ კანონს არ მივიღებთ, იმ შემთხვევაშიც კი თუ ეს ყველას ენდომება“ ამ ნათქვამით დაირღვა ხალხის სუვერენიტეტი. კეისარმა ვეტოსთვის თავის არიდების მიზნით, ამხილა თავისი ალიანის შემდეგ კი მოიწვია პომპეუსი და კრასუსი. პომპეუსმა ჰკითხა, რას მოიმოქმედებდა იმ შემთხვევაში თუ კანონპროექტის არ მიღების მიზნით ძალადობას მიმართავდნენ ოპონენტები, რაზეც კეისარმა უპასუხა „ფარით დავუხვდები, თუ რომელიმე ოპოზიციის წევრი გაბედავს ხმლის აღმართვას“. სამი ტრიბუნის მობილიზებით ბიბილუსი ვეტოს გამოყენებას აპირებდა, მაგრამ ბრბო თავს დაესხა და სიმბოლურად უარყეს მისი საკონსულო უფლებამოსილება. იმ დღეს კი კანონი მიიღეს. მეორე დღეს ბიბილუსმა მოიწვია სენატი და განაცხადა რომ კანონპროექტი იმიტომ მიიღეს რომ ეგვიპტე დაეზარალებინათ, ამ ყველაფრის მიუხედავად, მისი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.
კანონები პომპეუსისა და კრასუსისთვის
აგრარული კანონის მიღების შემდეგ ბიბილუსი ჩამოშორდა საჯარო საქმიანობას. კეისარმა გაიტანა კიდევ ორი კანონპროექტი, პირველი იყო კრასუსისთვის საჯარო გადასახადების ერთი მესამედის ჩამოწერა და ამის რატიფიცირება, ხოლო მეორე პომპეუსისთვის აღმოსავლეთ პროვინციებში დასახლების რატიფიცირება. ორივე კანონი სენატმა მიიღო მცირე წინააღმდეგობის გაწევის გარეშე. ლუკულუსი, ცდილობდა პომპეუსის აღმოსავლეთ დასახლებას შეწინააღმდეგებოდა მაგრამ „იძულებული გახდა თავი დაემცირებინა და კეისრის წინაშე მუხლი მოეყარა“ რადგან სენატი ქალაქიდან გაძევებით დაემუქრა. როდესაც ციცერონი, იცავდა თავის მოკავშირეს და ყოფილ კონსულს გაიუს ანტონიუს ჰიბრიდას, მკაფიოდ დააფიქსირა თავისი აზრი რომის პოლიტიკურ ვითარებაზე, რითაც დიდი ყურადღება მიიქცია.
ალიანსის დაშალა ძვ. წ. 59-55
კეისრის კონსულობისას, კატონის და ბიბილუსის ტაქტიკამ წარმატებას მიაღწია, შედეგად, ხალხში პოპულარობა დაკარგეს პომპეუსმა და კრასუსმა, ამიტომაც მათ საჯარო გამოსვლებს ძალიან ცივად ხვდებოდნენ. კატონმა და ბიბილუსმა წამოიწყეს პროპაგანდური კამპანია რომლის მიზანიც იყო, კეისრის ტირანად გამოცხადება. ამ ყველაფერმა ძალიან დიდი ზიანი მიაყენა ალიანსს და იძულბული გახდნენ დაშლილიყვნენ.
როდესაც კეისრის კონსულობა დამთავრდა, ის გაემგზავრა გალიაში. მაგრამ მის მიერ მირებული კანონები საფრთხის ქვეშ იყვნენ, რადგან მისივე დანიშნული პრეტორები აცხადებდნენ რომ ეს კანონპროექტები ეგვიპტის წინააღმდეგ იყო მიღებული. თუმცა ეს მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. მოგვიანებით კეისრის კანონები უმრავლესობამ მიიღო ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე.
რომში მიმდინარე მოვლენები
პომპეუსმა მიიღო ყველაზე დიდი დარტყმა. რადგან, მან ერთდროულად დაკარგა მოკავშირეები ტრიუმვირატიდან და ასევე ძველი მომხრეებიც. ტრიუმვირატში გაწევრიანების შემდეგ დაკარგა მომხრეები და გახდნენ კეისრის და პომპეუსის მოწინაღმდეგეები. ეს ყველაფერი კი იყო კატონის და მისი მომხრეების დამსახურება რადგან მათ გააერთიანეს არისტოკრატია ტრიუმვირატის წინააღმდეგ.
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 59 წელს კეისარმა და პომეუსმა პუბლიუს კლოდიუს პულჩერი მიიღეს პლეებურ კლანში. პუბლიუსი იყო დამოუკიდებელი აგენტი, რომელიც ცდილობდა მტრებს შორის დაპირისპირების გაღვივებას. თავისი პირველი ტრიბუნატის დროს წამოაყენა 4 მნიშვნელოვანი კანონპროექტი მარცვლეულის იმპორტის გაფართოების, ქალაქში რომაელი მოქალაქეებისთვის უფასო მარცვლეულის მიწოდების და კოლეგიების აღდგენის შესახებ. ის ასევე აპროტესტებდა ციცერონის მიერ კატილინარული შეთქმულების უკანონო სიკვდილით დასჯას მისი კონსულობის დროს. პუბლიუსმა მალევე მოიპოვა მოსახლეობაში პოპულარობა და გახდა კონსული ძვ. წ. 58 წელს.
ამავე წელს პუბლიუსმა ღიად დაიწყო ტრიუმვირატის კრიტიკა, განსაკუთრებით აკრიტიკებდა პომპეუსს და მალევე აიძულა სახლში გამოკეტილიყო. მან ასევე გააკრიტიკა კეისირი რელიგიური რეფორმები. პომპეუსმა ცადა ციცერონის წინააღმდეგ წასვლა მაგრამ, ამ დროს პუბლიუსმა კრიტიკა მეტად გაამწვავა კრასუსის და კატონის საიდუმლო მხარდაჭერით. პუბლიუსმა ტიტუს ანნიუს მილოს და პუბლიუს სესტიუსის მხარდაჭერით შექმნა ურბანული ბრბო რომელთა დახმარებით და ციცერონის მხარდაჭერით, შეძლეს და დაიცვეს კანონი რომში მარცვლეულის შემოტანასთან დაკავშირებით.
თუმცა, პომპეუსის ახლად შექმნილმა კავშირმა კლოდიუსის წინააღმდეგ, რომელშიც შედიოდნენ - კლაუდიის კოალიციები, ლენტულები, კატონიელები - კეისრისა და კრასუსის მცირე წინააღმდეგობით - შეძლეს და შეაჩერეს ბრძანება რომლის მიხედვითაც, პომპეუსი ხდებოდა სარდალი ეგვიპტეში რომ პტოლემე XII ტახტზე დაებრუნებინა. ბევრი კამათის შემდეგ გადაწყვიტეს რომ, ეგვიპტეში მიმდინარე მოვლენებში არ ჩარეულიყვნენ. პომპეუსის ხალხმა მარცვლეულზე არ დააკლო ფასები ამიტომაც მისი პოპულარობა კიდევ უფრო მეტად შემცირდა ხალხში. მოგვიანებით კლოდიუსი დაესხა მათ თავს და პომპეუსის აზრით კლოუდიუს მხარს უჭერდა კრასუსი.
გალია
მთელი ამ დროის განმავლობაში, კეისარი იბრძოდა გალიაში. ძვ. წ. 56 წლისთვის მას ჰქონდა დიდი პოპულარობა მოპოვებული როგორც ხალხში ისევე სენატში: 57 წელს კეისარმა მადლიერება მოითხოვა ბელგაზე გამარჯვებისთვის და ციცერონის შუამდგომლობით მიიღო თხუთმეტდღიანი ვედრება, ახალი რეკორდი. თავისმა სამხედრო მიღწევებმა ძირი გამოუთხარა ყოველგვარ პოლიტიკურ ნებას კეისრის აქტას შერყევის მიზნით მისი პირველი კონსულობიდან და თავად 56 წელს კეისარმა მიიღო რიგი სენატორული განკარგულებები გალიაში თავისი ჯარისთვის მეტი თანხის გამოყოფის მიზნით - ციცერონი აცხადებდა რომ კეისარს შეეძლო გაეხადა მათთვის მეტი.
ერთობლივი კონსულობა ძვ. წ. 55
მაშინ როდესაც, პომპეუსის და კრასუსის კონსულებად არჩევა არ იყო გადაწყვეტილი ალიანსმა, ბრბო ძალადობისკენ მიმართა რათა გამარჯვებისთვის საჭირო პირობები შეექმნათ, სწორედ ამ დროს ჩარიეს მუდმივი ტრიბუნცული ვეტო — კლოდიუსის მოკავშირის, გაიუს კატონის საშუალებით რადგან ის იყო ტრიბუნალი — რადგან, დაებლოკათ არჩევნები მომავალ წლამდე. კონსულებს უფლებამოსილების ვადა ამოეწურათ, რის გამოც, არჩევნები ჩატარდა დროებითი მაგისტრატების და გალიიდან შვებულებაში დაბრუნებული ჯარისკაცების ჩამოსვლის შემდეგ. მოკავშირეებმა ძალის გამოყენებით და ქრთამით შეძლეს და კონსულად დანიშნეს პომპეუსი და კრასუსი. შემდეგ თავიანთი ძალა გამოიყენეს რათა, თავიანთი მოკავშირეები პრეტორებად დაენიშნათ.
ტრიუმვირატის წევრებმა, მალევე გააცნობიერეს რომ ეს სტრატეგია მომავალში გამოიწვევდა დიდი პოლიტიკურ პრობლემებს, რასაც შეიძლება მოჰყოლოდა მათი პოლიტიკური კარიერის კოლაფსი. რა თქმა უნდა, მათ მოიპოვეს გამარჯვება მაგრამ, დაშინების ეს ტაქტიკა გრძელვადიან პერსპეკტივაში დიდ პრობლემებს იწვევდა.
კეისარმა და პომპეუსმა, პირველად გამოიყენეს ცენზურა და მიიღეს კანონი რომელიც კრძალავდა ქრთამის გადახდა. ძირითადი კანონმდებლობა წარადგინა გაიუს ტრებონიუსმა, რომელიც მოითხოვდა პომპეუს და კრასუსს სირიის და ესაპნეთის პროვინციები 5 წლით გადასცემოდათ. კრასუსი პასუხისმგებელი იყო ლაშქრობებზე პართიაში და ეგვიპტეში, ხოლო, პომპეუსი ესპანეთის მიდამოებში. იმის შიშით რომ ვეტო არ გამოეყენბინათ ტრიბუნციელებს ძალის გამოყენებიტ შეუშალეს ხელი, ერთი ჩაკეტეს ოთახში ხოლო მეორე ფორუმში შესვლამდე ბრბომ შეაფერხა. მიღებული კანონპროექტით შეასრულეს კეისრის მოთხოვნა და კიევ 5 წლით გადსცეს გალიის პროვინციები.
როდესაც არჩევნები მოახლოვდა, პომპეუსმა, მკაცრად განაცხადა უარი ბრბოს ტაქტიკის გამოყენებაზე მისი არაპოპულარულობის გამო. მან გადაწყვიტა კამპანია გაემართა მისი ერთ-ერთი კლიენტისთვის, მაგრამ უშედეგო იყო ეს მცდელობა. ხალხმა მხარი დაუჭირა ლუციუს დომიტუს აჰენობარბუს და აპიუს კლავიდიუს პულჩერს. ასევე კატონი აირჩიეს პრეტორად. ამით ხალხმა უარყო პომპეუსის და კრაუსისს ძალადობით მოპოვებული გამარჯვება.
პომპეუსის ერთადერთ კონსულად დანიშვნა
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 53 წლის გაზაფხულზე, როცა რომი საკუთარ პოლიტიკურ კრიზისს უმკლავდებოდა, კრასუსმა დაიწყო სირიაში ომი, ხოლო კეისარი ჯერ კიდევ ომობდა რადგან, მას გალები აუჯანყდნენ. გალიიდან ცნობები მოვიდა რომ, კეისარმა დატოვა ციზალპინური გალია, რათა გადაერჩინა ებურონებზე (დღევანელი ბელგიის ტერიტორიაზე) განლაგებული ლეგიონები. რამდენიმე თვის შემდეგ მოვიდა ამბავი კარჰეს ბრძოლაში მომხდარი კატასტროფის შესახებ, სადაც ნათქვამია, რომ კრასუსი და მისი ჯარის დიდი ნაწილი პართიელებმა გაანადგურეს.
მიუხედავად კრასუსის სიკვიდლისა, კეისარი და პომპეუსი ინარჩუნებდნენ მეგობრულ ურთიერთობას. კეისარი ვალში იყო პომპეუსთან, რადგან ის იყენებდა ესპანეთიდან ერთ ლეგიონს გალების წინააღმდეგ საბრძოლველად. ძვ. წ. 52 წელს სენატმა სცადა არჩევნების ჩატარება თუმცა ეს ვერ მოახერხეს, რადგან ბრბო თავს დაესხა.
ძვ. წ. 52 წლის არჩევნებზე რომის კონსულის თანამდებობაზე იდგნენ, მილო (რომელსაც მხარს უჭერდნენ კატონი და მისი მომხრეები), პუბლიუს პლაუტიუს ჰიფსეუსი (პომპეუსის ერთ-ერთი ყოფილი ლეიტენანტი) და კვინტუს კეცილიუს მეტელუს პიუს სციპიონი. კლოდიუსი ამ დროს, ებრძოდა მილოს ქუჩის ბანდებს და მხარს უჭერდა მილოს კონკურენტებს. ზოგიერთი უძველესი ისტორიკოსი - მათ შორის პლუტარქე, ლივი და ვალერიუს მაქსიმუსი - თვლიდნენ, რომ ეს იყო პომპეუსის მიერ გამოყენებული ხრიკი, იმისთვის რომ, გამხდარიყო დიქტატორი. თუმცა, ეს არ ხსნის იმას თუ რატომ იყო პომპეუსი არჩვენების წინააღმდეგი; შეიძლება პომპეუსი არჩევენებს იმიტომ ეწინააღდეგებოდა რომ, არ სურდა მილოს გამარჯვება. წლის პირველი 18 დღის განმავლობაში, ტრიბუნები განუწყვეტლივ იყენებდნენ ვეტოს. 18 იანავრს კლოდიუსსა და მილოს შორის მოხდა დაპირისპირება, რომის გარეუბანში, რა დროსაც, კლოდიუსი მოკლეს მილოს მხლებელბმა. მეორე დღეს მისი ცხედარი რომში დააბრუნეს, რა დროსაც, ბრბო შეიჭრა სენატის სახლში და დაწვეს იგი - ბაზილიკა პორსიასთან ერთად - როგორც კლოდიუსი დაკრძალვის ნაწილი.
პალატინზე ჩატარებული სენატის სხდომაზე სენატმა აირჩია ინტერრექსი. ეს მოხდა ორი კაცის გამო, რომელებიც ხელს უშლიდნენ სენატორს მოქმედებაში - პომპეუსი და ერთ-ერთი ტრიბუნა, ტიტუს მუნაციუს პლანკუსი - არ იმყოფებოდნენ ქალაქში. ცოტა ხნის შემდეგ, სენატმა მიიღო სენატუს კონსულტაცია ულტიმუმი, რომელიც მოუწოდებდა ინტერრექსს და პომპეუსს, როგორც პროკონსულს, შეეყვანათ ჯარები ქალაქში წესრიგის აღსადგენად. შემდგომმა თერთმეტმა ინტერრეგმა ვერ შეძლო არჩევნების ჩატარება. თუმცა, კლოდიუსის გარდაცვალებიდან ორმოცდათვრამეტი დღის შემდეგ, ქალაქში საკმარისი ძალით, მეთორმეტე ინტერრექსმა შეძლო არჩევნების ჩატარება. ბიბულუსის შუამდგომლობით და კატონის მიერ მხარდაჭერილი სენატის მითითებით მხოლოდ პომპეუსის კანდიდატურა იქნა მიღებული და მისი არჩევის შემდეგ იგი გახდა კონსული კოლეგის გარეშე. განკარგულების მიზანი იყო პომპეუსის დიქტატურის თავიდან აცილება ან ნორმალური მთავრობის აღდგენის კომპრომისის ნაწილი, ასევე მილოს სავარაუდო არჩევის გამორიცხვა (მილოს კლოდიუსის მკვლელობისთვის გასამართლების უფლება).
კოლაფსი ძვ. წ. 52-49
იულიას (კეისრის შვილი და პომპეუსის ცოლი) გარდაცვალებას არ გამოუწვევია ტრიუმვირატის დაშლა. ის აზრი რომ მისმა სიკვდილმა გარდაუვალი დაპირისპირება თანამედროვე მეცნიერები არ იზიარებენ თუმცა, ბევრი უძველესი წყარო ამ აზრზე დგას. არც პომპეუსის ერთადერთ კონსულად გამოცხადებას არ გამოუწვევია ალიანსის კოლაფსი. პომპეუსი თავისი ერთპიროვნული კონსულობის დროს დაქორწინდა სციპიონის ცოლზე მაგრამ ესეც არ ყოფილა დაპირისპირების მიზეზი. კრასუსის გარდაცვალებამ დაბალანსებული ალიანსი გადააქცია დიადიურ მეტოქეობად.
კატონმა 51 წლის არჩვენებზე თავისი კანდიდატურა წამოაყენა საკონსულოზე. პატიოსანი კამპანიის გატარებით, მცირე მექრთამეობით და კეისრის გალში გამოძახების შემდეგ, ხალხმა მისი კანდიდატურა არ აირჩია. მის ნაცვლად აირჩიეს მარკუს კლავდიუს მარცელუსი და სერვიუს სულპიციუს რუფუსი. კეისრის კონკურენტებმა 51 წელს წამოაყენეს მისი როგორც მეთაურობიდან მოხსნის საკითხი, ისინი ამტკიცებდნენ რომ გალიაში ალესიის დაკავების შემდეგ მისი მოვალეობა დამთავრდა. მის განცხადებას ვეტო დაადეს; პომპეუსმაც გააკრიტიკა კეისარი და თქვა რომ მისი ზაფხულამდე გადადგომა არ დააკნინებდა მის რეპუტაციას.
ძვ. წ. 50 წლის მაგისტრატების არჩევნებზე კეისრის მოკავშირე გაიუს სკრიბონიუს კურიო აირჩიეს ტრიბუნად; კონსულებად აირჩიეს გაიუს კლავდიუს მარცელუსი და ლუციუს ემილიუს პაულუსი. მიუხედავად იმისა რომ პაულუსი ქრთამის შედეგად არიჩიეს (კეისარმა დააფინანსა მისი ბაზილიკა ემილიას განახლება), ის მაინც დარჩა ნეიტრალური. ძვ. წ. 51 წლის ბოლოს, მომავალი დაპირისპირება უფრო ნათელი გახდა: კეისარი აიძულებდა ტრიბუნებს ვეტო დაედოთ გალიაში მისი შემცვლელის განხილვაზე - დაეტოვებინათ იგი მეთაურად - ხოლო კატონი და მისი კონსერვატორები ცდილობდნენ პომპეუსის მოწვევას კეისრის ყოველგვარი მუქარისგან დასაცავად. თუმცა პომპეუსმა მაშინვე არ გაწყვიტა კავშირი; მას სჭირდებოდა კეისრის დახმარება რადგან ელოდნენ პართიელებისგან კოტრშეტევას.
ახალ წელს, ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 50 წლის მარტში, ერთ-ერთმა ახალმა კონსულმა გაიუს კლავდიუს მარცელუსმა კვლავ დააყენა საკითხი კეისრის მეთაურობის შესახებ. თუმცა, მის მცდელობებს კურიომ ვეტო დაადო და კონსულებმა უპასუხეს პროვინციული დისკუსიების შეჩერებით, რათა კურიოს გაეუქმებინა იგი. ამ ვეტომ, შესაძლებელი გახადა იმის ცოდნა რომ პომპეუსი მტრულად იყო განწყობილი კეისრისადმი, რადგან ის დაუსწრებლად მონაწილეობდა არჩევნებში თავისი ჯარით - რავ შეიძლება მუქარად ჩაეთვალა - რამაც გამოიწვია კრიზისი. კეისარმა, იცოდა, რომ პომპეუსი კატონსა და ბიბულუსს ურიგდებოდა, ის ვერ ენდობოდა მის სიტყვას, განსაკუთრებით მაშინ როდესაც მისი ბრაძანების უარყოფა დაეხმარებოდა პომპეუსს კადიდატურის წამოყენებაში და ცუდად განწყობილი კონსულები უარყოფდნენ მის ტრიუმფს. კეისარმა უარყო სენატის კომპრომისი, რომლის მიხედვითაც 50 წელს ის დაიკავებდა თანამდებობას ჯარის დათმობის გარეშე, ამაზე უარი თქვა იმიტომ რომ არ ენდობოდა სენატს და პომპეუსს.
კურიომ შესთავაზა რომ ორივე წასულიყო დათმობაზე, მაგრამ ეს წინადადება უარყო პომპეუსმა რადგან შეურაწყოფად მიიღო. ეს წინადადება სენატმა დაამტკიცა თუმცა, კეისარმა და პომპეუსმა უარყვეს. ზაფხულის დასაწყისში პომპეუსის ავადმყოფობის შემდეგ - რამაც გამოიწვია სპონტანური ლოცვა მისი ჯანმრთელობისთვის, რაც მან განმარტა, როგორც მხარდაჭერა, - მან შესთავაზა დატმობაზე წასვლა, მაგრამ კეისარი და მისი პარტიზანები ვერც პომპეუსს ენდობოდნენ. მოგვიანებით კეისრის გალიური ლეგიონები იტალიაში გადაიყვანეს (პართიის წინააღმდეგ თავის დაცვის მიზნით), კეისრის ნდობა პომპეუსისადმი კვლავ შეირყა, თუმცა ეს მუქარა არ შეუსრულებიათ. არჩევნებზე კეისარმა მხარი დაუჭირა სერვიუს სულპიციუს გალბას და ლუციუს კორნელიუს ლენტულუს კრუსს: აირჩიეს გაიუს კლავდიუს მარცელუსი (ძვ. წ. 50 წლის კონსულის ბიძაშვილი) და კრუსი, რომელიც სწრაფად ჩამოშორდა კეისრის საქმეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის მთავრობა კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები კატეგორია:რომის პოლიტიკური მოღვაწეები
ზღვის შროშნები
ზღვის შროშნები (Crinoidea), უხერხემლოთა კლასი კანეკლიანების ტიპისა. ზღვის ცხოველებია. აქვთ ჯამისმაგვარი სხეული, რომლის ცენტრშია პირი და მის ირგვლივ ბუმბულისმაგვარი, უფრო ხშირად დატოტვილი სხივების გვირგვინი. ღეროიანი ზღვის შროშნების ჯამი ზის დანაწევრებულ ღეროზე, რომელიც გრუნტზეა მიმაგრებული. უღეროო ზღვის შროშნებს ღეროს ნაცვლად აქვთ მრავალი გამონაზარდი, რომელთა საშუალებით ისინი ცოცავენ ან ცურავენ. ზღვის შროშნები მეტამორფოზით ვითარდება, ლარვა მოძრავია. თანამედროვე ზღვის შროშნების (550 სახეობამდე) უმეტესობა უღეროოა, განსაკუთრებით მრავალფეროვანია ტროპიკულ ზღვების წყალმარხში. ღეროიანი ზღვის შროშნები (80 სახეობამდე) ნაპოვნია 9700 მ სიღრმეზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანეკლიანები
Seelilien und Haarsterne Crinoid Crinoidea Merililjat Crinoidea Crinoidea 바다나리 Jūrų lelijos Crinoidea Sjøliljer Liliowce (zwierzęta) Crinoidea Морские лилии Crinoidea Ľaliovky Sjöliljor
ვიტელიუსი
აულუს ვიტელიუს გერმანიკუსი (Aulus Vitellius Germanicus Augustus; (დ. 24 სექტემბერი, 15 — გ. 22 დეკემბერი, 69) — რომის იმპერატორი 69 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 15 კატეგორია:გარდაცვლილი 69 კატეგორია:ოთხი იმპერატორის წელი კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
ოთარ ღორჯომელაძე
ოთარ ღორჯომელაძე (დ. 15 მაისი, 1955) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
1982 წელს დაამთავრა საქართველოს სუბტროპიკული ინსტიტუტი. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხულოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი საინიციატივო ჯგუფი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხულოს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „დემოკრატიული აღორძინების კავშირი “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები ოთარ
იაუნდე
იაუნდე (Yaoundé) — კამერუნის დედაქალაქი. ცენტრალური რეგიონისა და მფუნდის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. დედაქალაქის თითქმის მთელი ტერიტორია უკავიათ რაიონებს, რომლებიც მდებარეობენ ცენტრალური ქუჩის — კენედის ავენიუს გასწვრივ და ასევე მასთან მიმდებარე ბორცვებს.
ისტორია
thumb|right|275px|ბელგიის ჯარის ნაწილები შედიან იაუნდეში. 1915 წელი. thumb|tight|275px|სპორტის სასახლე იაუნდეში. ქალაქი დაარსდა გერმანიის პროტექტორატის პერიოდში 1888 წელს და დიდი ხნის განმავლობაში წარმოადგენდა გერმანიის კოლონიური ადმინისტრაციის ცენტრს. 1916 წელს პირველი მსოფლიო ომის დროს ქალაქში შევიდნენ საფრანგეთის, დიდი ბრიტანეთისა და ბელგიის სამხედრო ნაწილები და მოახდინეს მისი ოკუპაცია. 1919 წელს კამერუნი დაანაწილეს ბრიტანეთისა და საფრანგეთის გავლენის სფეროებად, ხოლო 1922 წელს ქვეყნის აღმოსავლეთი ნაწილი გადავიდა საფრანგეთის პროტექტორატის ქვეშ და იაუნდე გახდა ფრანგული კამერუნის დედაქალაქი.
1940—1946 წლებში დედაქალაქი იყო დუალა, მაგრამ 1960 წელს, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ იაუნდე გახდა აღმოსავლეთ კამერუნის დედაქალაქი. 1972 წლიდან გაერთიანებული კამერუნის დედაქალაქია. .
ეკონომიკა
thumb|right|275px|ავტობუსები იაუნდეში. ეკონომიკურად აქტიური მოსახლეობის დიდი ნაწილი დედაქალაქში თავმოყრილია სამოქალაქო სამსახურის ადმინისტრაციულ სტრუქტურებში და დიპლომატიურ სამსახურებში. ასეთი ცენტრალური სტრუქტურების გამოისობით დედაქალაქი გამოირჩევა შედარებით უფრო მეტი უსაფრთხოებით და დიდი ცხოვრების დონით, ვიდრე ქვეყნის სხვა რეგიონები.
ადგილობრივი მაცხოვრებლები ქალაქის პირობებში დაკავებულები არიან მიწათმოქმედებით. დედაქალაქში მოსახლეობას სავარაუდოდ ჰყავს "50 000 სული ღორი და მილიონზე მეტი წიწილა".
განათლება
1962 წელს იაუნდეში გაიხსნა უნივერსიტეტი. ქალაქში არსებობს სხვა უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებებიც: უმაღლესი სასოფლო-სამეურნეო სკოლა, უმაღლესი ეროვნული პოლიტექნიკური სკოლა, უმაღლესი პედაგოგიური სკოლა, ადმინისტრაციის ეროვნული სკოლა და საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტი. უდიდესი საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკებია ეროვნული და უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა. ქალაქში მდებარეობს კამერუნის სახელმწიფო არქივი.
1996 წელს აქ გაიმართა აფრიკის ჩემპიონატი მძლეოსნობაში.
სქოლიო
კატეგორია:კამერუნის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები