cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პიერ ბული
ბიოგრაფია
პიერ ბული დაიბადა 1912 წლის 20 თებერვალს, ქალაქ ავინიონში, საფრანგეთი. სპეციალობით ინჟინერმა რვა წელი გაატარა აზიაში. პარიზში დაბრუნების შემდეგ, 1952 წელს, გამოაქვეყნა თავისი საუკეთესო რომანი "ხიდი მდინარე კვაიზე", რომელიც ეკრანიზაციის შემდეგ უფრო პოპულარული გახდა. ბული ავტორია ათამდე რომანისა: "ჯალათი", "ხსნის გზები", "მაიუმების პლანეტა" და სხვა. მის შემოქმედებაში ერთგვარი შემობრუნება დაიწყო ფანტასტიკური ნოველების გამოქვეყნების შემდეგ. ეს ნოველები ორ კრებულად გამოიცა: "აბსურდის ზღაპრები" და "E=MC2". 1962 წელს გამოცემული რომანი "წმინდანი" მეტაფიზიკურ საკითხევს იხილავს, ხოლო სამოწუალო ამბები" ტრაგიზმისა და ბურლესკის შერწყმაა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ფრანგი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
Less
less — იუნიქსის ბრძანება, რომელიც იძლევა ტექსტის ნახვის საშუალებას. იგი ჰგავს ბრძანება more-ს, და თან შეუძლია უკანა და წინა გვერდზე გადასვლა და ძებნა. less-ი მთლიანად არ ტვირთავს ფაილს მეხსიერებაში, რაც მას აძლევს დიდი ფაილების ჩქარა ჩვენების უნარსაც.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:იუნიქსი Less
სამოქალაქო უფლებების დამცველთა სია
მინი|ჯორჯ მეისონი მინი|კარლ ჰაინრიხ ულრიხი მინი|ვიქტორია ვუდჰული მინი|W. E. B. დუ ბოისი მინი|[[მუჰამედ ალი ჯინაჰი]] მინი|[[ელისს პოლი]] მინი|[[ბჰირმაო რემჯი ემბედკერი]] მინი|ბეტი ფრიდანი მინი|[[ჯეიმზ ბეველი]] მინი|[[მარტინ ლუთერ კინგი]] მინი|[[როზა პარკსი ]] მინი|[[ნელსონ მანდელა ]] მინი|[[მაჰათმა განდი|მაჰათმა განდი]] მინი|დოროთი ჰეითი მინი|ფრენკ კამენი მინი|მალალა იუსაფზაი
სამოქალაქო უფლებების დამცველები — გავლენიანი ფიგურები პოლიტიკური თავისუფლების ხელშეწყობასა და შენებაში, ასევე პერსონალური სამოქალაქო თავისუფლებისა და უფლებების გაფართოებაში. ისინი მუშაობენ, რათა დაიცვან ინდივიდები და ჯგუფები პოლიტიკური რეპრესიებისგან, ასევე კერძო ორგანიზაციებისა და მთავრობის მხრიდან დისკრიმინაციისგან. ისინი ცდილობენ უზრუნველყონ საზოგადოების ყველა მოქალაქის სამართალუნარიანობა, რათა იყვნენ ქვეყნის სამოქალაქო და პოლიტიკური ცხოვრების აქტიური წევრები.
სამოქალაქო უფლებები მოიცავს ინდივიდუალურ უფლებებს, რათა გათანაბრდეს დაცვა, მომსახურება, აზრის თავისუფლება, გამოხატვის თავისუფლება, სიტყვის თავისუფლება, შეკრების თავისუფლება, მოგზაურობის თავისუფლება, რელიგიის თავისუფლება, სამოქალაქო თავისუფლებების დაცვა, ხმის მიცემის თავისუფლება, იდეებისა და მოსაზრებების გაზიარება კომუნიკაციისა და მედიის ყველა საშუალებით. ადამიანები, რომლებიც მოტივირებულნი არიან და ხელმძღვანელობენ სხვებს, რომ გაზარდონ და დაიცვან ეს უფლებები და პრივილეგიები, არიან:
რესურსები ინეტერნეტში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები
ლა-სალი
ლა-სალი (La Sâle) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. გადმოჰყურებს დიკსენსის ტბას, ვალეს კანტონში. მდებარეობს ბანისა და ერანის ხეობებს შორის, ლე-პლერერის მთის ჩრდილოეთით.
The ConstruKction of Light
The ConstruKction of Light (სინათლის კონსტრუქცია) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის 2000 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი ბილ ბრუფორდის გარეშე, ჩაწერილი მასთან რამდენიმეწლიანი თანამშრომლობის შემდეგ. ალბომში შეტანილ კომპოზიციებში ბას გიტარაზე უკრავს ტრეი განი.
სქოლიო
კატეგორია:King Crimson-ის ალბომები კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ტაპსის ბრძოლა
ტაპსის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება კეისრის სამოქალაქო ომის დროს. ოპტიმატების ძალები, კვინტუს კეცილიუს მეტელუს სციპიონის მეთაურობით, დამარცხდნენ იულიუს კეისრის ძალებთან. ამას მოჰყვა სციპიონისა და მისი მოკავშირის, კატონ უმცროსის, ნუმიდიელი მეფე ჯუბას, მისი რომაელი თანატოლის მარკუს პეტრეუსის თვითმკვლელობა, ასევე სციპიონისა და სხვა მოკავშირეების დანებება.
პრელუდია
49 წელს, ბოლო რესპუბლიკური სამოქალაქო ომი დაიწყო მას შემდეგ, რაც იულიუს კეისარი, რომელმაც დაინახა, რომ რომში მისი პოლიტიკური მტრები დაპატიმრებასა და დევნას ცდილობდნენ, ის არ დაემორჩილა სენატის ბრძანებას ჯარის დაშლასთან დაკავშირებით. მან გადალახა მდინარე რუბიკონი მე-13 ლეგიონთან ერთად, რაც აშკარად არღვევდა რომის კანონს და რომისკენ გაემართა. ოპტიმატები საბერძნეთში გაიქცნენ პომპეუსის მეთაურობით, რადგან მათ არ ჰქონდათ ორგანიზებული ჯარი და არ შეეძლოთ დაეცვათ ქალაქი რომი კეისრის წინააღმდეგ. კეისრის მეთაურობით, პოპულარები მიჰყვნენ, მაგრამ დიდად აჭარბებდნენ და დამარცხდნენ დირახიუმის ბრძოლაში. კეისარი კვლავ გამოჯანმრთელდა და გადამწყვეტად დაამარცხა ოპტიმატები პომპეუსის მეთაურობით ფარსალუსში. შემდეგ პომპეუსი ეგვიპტეში გაიქცა, სადაც კეისრის გამო მოკლეს. დარჩენილი ოპტიმატები, რომლებიც არ იყვნენ მზად ბრძოლისთვის, გადაჯგუფდნენ აფრიკის პროვინციებში, მავრეტანიაში. მათი ლიდერები იყვნენ მარკუს კატონი (უმცროსი) და კეცილიუს მეტელუს სციპიონი. კეისრის მტრებს შორის სხვა საკვანძო ფიგურები იყვნენ ტიტუს ლაბიენუსი, პუბლიუს ატიუს ვარუსი, ლუციუს აფრანიუსი, მარკუს პეტრეიუსი და ძმები სექსტუსი და გნეუს პომპეუსი (პომპეუსის ვაჟები). ნუმიდიის მეფე ჯუბა I ღირებული ადგილობრივი მოკავშირე იყო. აღმოსავლეთის პროვინციების დამშვიდებისა და რომში მოკლე ვიზიტის შემდეგ კეისარი მოწინააღმდეგეებს აფრიკაში გაჰყვა.
ძალები
კეისარს ჰყავდა თორმეტი ლეგიონი თაფსუსში: ხუთი ახლად გამოყვანილი ლეგიონი; Legio XXV, XXVI, XXVIII, XXIX და XXX და შვიდი ვეტერანებისგან შემდგარი; Legio V, VII, VIII, IX, X, XIII და XIV. კეისრის ვეტერანთა ლეგიონები მრავალი წლის განმავლობაში აწარმოებდნენ კამპანიას და ყველა მათგანი არასრულფასოვანი იყო. მას ასევე ჰყავდა დიდი რაოდენობით მშვილდოსნები, სლანგები და 3000–5000 მხედარი. მთლიანობაში კეისარს ჰყავდა დაახლოებით 60,000–70,000 ჯარისკაცი, როდესაც ის თაფსუსში ჩავიდა.
ოპტიმატებს ჰყავდათ რვა რომაული და სამი ნუმიდიური ლეგიონი; დაახლოებით 55000 ლეგიონერი. ჰყავდათ აგრეთვე 14000–16000 მხედარი, 20000 მსუბუქი ქვეითი და 60 სპილო. მათი ჯარი სულ 90 000 ჯარისკაცს შეადგენდა.
ბრძოლა
სციპიონმა შეადგინა თავისი ლეგიონები სამ ხაზად ცენტრში თავისი კავალერიითა და მსუბუქი ქვეითებით ფლანგებზე. მან თავისი სპილოები ფლანგების წინ დააყენა. კეისარმა დატოვა ორი ახლახანს აყვანილი ლეგიონი, რათა გაეგრძელებინა ქალაქის ალყა. მან ასევე განალაგა თავისი ლეგიონები სამ ხაზად; ლეგიო VII და X მარჯვნივ, VIII და IX მარცხნივ, XIII და XIV სამი ახლად დაკომპლექტებული ლეგიონით ცენტრში (მან მოათავსა წვევამდელი ლეგიონი XIII და XIV-ის ორივე მხარეს - რეკრუტისა და ვეტერანის ლეგიონის შერევა იყო ერთი კეისრის სასაქონლო ნიშნებიდან), მან ფლანგებზე დააყენა თავისი სლინგები, მშვილდოსნები და კავალერია, V ლეგიონი ორად გაიყო და ფლანგების უკან რეზერვებად ინახებოდა სპილოების დასაპირისპირებლად. კეისრის პოზიცია დამახასიათებელი იყო მისი სტილისთვის, ის მეთაურობდა მარჯვენას. ორი არმია ერთმანეთის პირისპირ ელოდა ერთის გადაადგილებას და არცერთი მხარე არ აპირებდა ბრძოლას გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, კეისრის ჯარისკაცებმა შენიშნეს რაღაც უცნაური მოწინააღმდეგე ლეგიონების რიგებში, ნერვიულად მოძრაობდნენ, როდესაც ჯარები გადიოდნენ სიმაგრეებიდან.
VII-ის საყვირმა შეტევა ანიშნა და კეისარმა, როგორც კი დაინახა მარჯვენა ფლანგის წინსვლა მაშინვე სრული შეტევის ბრძანება გასცა. კეისრის მშვილდოსნები მარჯვენა ფლანგზე თავს დაესხნენ მათ მოწინააღმდეგე სპილოებს, რამაც გამოიწვია პანიკა და მოტრიალდა და გათელა საკუთარი კაცები. მეორე ფლანგზე მყოფი სპილოები კეისრის მარცხენა ფლანგს დაეჯახა. კეისრის მსუბუქი ქვეითი და კავალერია გადავიდა სპილოების ბილიკიდან და გზა გაუხსნეს Legio V Alaudae-ის რაზმს რომელიც ფლანგის უკან იყო მოთავსებული. ხუთმა კოჰორტამ შეტევა ისეთი სიმამაცით გააგრძელა, რომ შემდეგ ლეგიონს სიმბოლოდ სპილო გადასცეს. მეხუთე ლეგიონერებმა პილა დაარტყეს სპილოების თვალებსა და სუსტ წერტილებს და ააფეთქეს მათი საყვირები, აშინებდნენ მხეცებს, რის გამოც ისინი უკან დაბრუნდნენ და გაიქცნენ თავიანთი ხაზისკენ. ისინი საკუთარ მარჯვენა ფლანგს შეეჯახნენ. სპილოების დაკარგვის შემდეგ მეტელუს სციპიონმა მიწის დაკარგვა დაიწყო, ჯერ მარცხენა გატყდა, დანარჩენს კი მოჰყვა. კეისრის კავალერიამ აჯობა თავის მტერს, გაანადგურა გამაგრებული ბანაკი და აიძულა მტერს უკან დაეხია. ბრძოლის დროს თაფსუსის გარნიზონი გამოვიდა და თავს დაესხა კეისრის ალყის მანქანებს, მაგრამ ისინი ბრძოლით უკან დახიეს ქალაქისკენ. ამის შემდეგ ეს ლეგიონერები გაემართნენ სამხრეთით, რათა გაეძლიერებინათ ჯარები, რომლებიც გამაგრებული იყო აფრანიუსისა და ჯუბას ბანაკის მოპირდაპირედ, მათ ერთად შეუტიეს და გადალახეს აფრანიუსის ბანაკი. შემდეგ ისინი ნუმიდიელებზე თავდასხმისთვის მოემზადნენ. სანამ ამას გააკეთებდნენ, ჯუბას მოკავშირეთა ჯარებმა მიატოვეს ადგილი და ბრძოლა გადაწყდა. კეისარი გაემართა ოპტიმატების ბანაკში და ის უკვე შტურმით დახვდა. აქ მან დაკარგა კონტროლი საკუთარ ადამიანებზე, რომლებმაც დაიწყეს მოწინააღმდეგეების ხოცვა.
დაახლოებით ათი ათასი კაცი მოკლეს, ბრძოლაში გადარჩენილები მახვილით აჩეხეს განრისხებულმა ჯარისკაცებმა, მიუხედავად კეისრის არაერთგზის ბრძანებისა მათი დარჩენის შესახებ, ეს ბრძანებები იგნორირებული იყო. პლუტარქე იტყობინება, რომ ზოგიერთი წყაროს თანახმად, კეისარს ჰქონდა ეპილეფსიური შეტევა მანამ, სანამ ის თავის ხაზებს წინ მიუძღოდა, რამაც გამოიწვია დაბნეულობა და ბრძანებების დაუმორჩილებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრძოლები კატეგორია:იტალიის ბრძოლები კატეგორია:რომის პოლიტიკური მოღვაწეობა კატეგორია:ომები კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ისტორია კატეგორია:რომის ისტორია
ქეროლ ლინლი
ქეროლ ლინლი (Carol Lynley; დაიბადა 13 თებერვალი, 1942. მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ - გარდაიცვალა 3 სექტემბერი, 2019) - ამერიკელი მსახიობი და ბავშვთა მოდელი, რომელიც ცნობილია ფილმებით Blue Denim (1959) და Poseidon Adventure-ში (1972) შესრულებული როლებით.
ადრეული წლები
ქეროლ ლინლი დაიბადა კეროლ ენ ჯონსი მანჰეტენში, ფრენსისის და სირილ ჯონსის ოჯახში. მისი მამა ირლანდიელი იყო, ხოლო დედა, ახალი ინგლისის მკვიდრი, წარმოშობით ინგლისელი, შოტლანდიელი, უელსელი და გერმანელი. ის ბავშვობაში სწავლობდა ცეკვას. ლინლის მშობლები განქორწინდნენ, როდესაც ის ბავშვი იყო, დედა კი მიმტანად მუშაობდა მანამ, სანამ ლინლის შემოსავალი მოდელობიდან არ იყო საკმარისი ოჯახის შენარჩუნებისთვის.
ბავშვობა
ქეროლ ლინლი პირველად გამოჩნდა ადგილობრივ სატელევიზიო შოუში და 14 წლის ასაკში მან დადო კონტრაქტი, როგორც ბავშვმა მოდელმა. შემდეგ იგი გამოჩნდა პირდაპირ სატელევიზიო შოუებში, Goodyear Television Playhouse- ში, Alfred Hitchcock Presents- სა და Danger Route- ზე.
ქეროლ ლინლიმ დაიწყო თავისი კარიერა კაროლინ ლის სახელით. იგი გამოჩნდა 1957 წლის 22 აპრილს, Life Cover- ზე, სახელწოდებით "Carol Lynley, 15, Busy Career Girl". 15 წლის ასაკში. როდესაც მან მსახიობობა დაიწყო, მან აღმოაჩინა, რომ ბავშვთა მსახიობმა ქეროლინ ლის (დაიბადა ქეროლი კოპი, 1935) სახელი უკვე დარეგისტრირებული იყო მსახიობების კაპიტალის კავშირში. მან შეცვალა თავისი სახელი, რის შემდეგად საბოლოოდ მიიღო ქეროლ ლინლი
თინეიჯერულ წლებში ქეროლ ლინლი გამოჩნდა Clairol- ისა და Pepsodent- ის რამდენიმე სარეკლამო რგოლში, რომლებიც რეკლამირებული იყო ქვეყნის მასშტაბით. მარცხნივ|მინი|ქეროლ ლინლი ფილმში Harlow (1965) 1955 წელს მან პირველი როლი მიიღო მოსს ჰარტის ბროდვეის სცენაზე, რომელიც იყო ჰიტში - Anniversary Waltz. 15 წლის ასაკში მან შეასრულა დამე სიბილ თორნდიკის შვილიშვილის როლი ბროდვეის სპექტაკლში "Potting Shed".
დასაწყისში, ლინლი გამოირჩეოდა როგორც ბროდვეის სცენაზე, ასევე ჰოლივუდის ეკრანულ ვერსიებში, მათ შორის Blue Denim-ში (1959), რომელშიც ლინლისა და როლის შემსრულებლის, ბრენდონ დევილდეს მიერ შესრულებულია მოზარდი პერსონაჟები, რომლებიც არასასურველი ორსულობის მოგვარებას აპირებდნენ. მან მოიგო თეატრის მსოფლიო პრემია, როგორც "ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული პიროვნება 1956-57 წლებისთვის" Blue Denim-ში შესრულებული როლისთვის. ეს აღიარება დაეხმარა მას შვიდი წლიანი კონტრაქტის მიღებაში 20th Century Fox– თან.
ფილმის კარიერა
ქეროლ ლინლიმ კინოკარიერა 1958 წელს დაიწყო დისნეის ფილმით The Light in the Forest, რასაც მოჰყვა Holiday for Lovers (1959). 1959 წელს ლინლი იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის პრემიაზე, როგორც ყველაზე პერსპექტიული ახალბედა - ქალი. 1960 წელს იგი კვლავ იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის პრემიაზე ყველაზე პერსპექტიული ახალბედა - ქალი ფილმისთვის "Blue Denim".
მან ითამაშა XX century fox-ის სპექტაკლებში, Holiday for Lovers, Blue Denim (ფილმი), Hound-Dog Man, Return to Peyton Place და The Stripper (1963). სტრიპტერს საფუძვლად დაედო უილიამ ინჯის მიერ დაწერილი პიესა „ვარდების დაკარგვა“.
ლინლი ბევრ ფილმში მონაწილეობდა, ხშირად ასახავდა სუსტ ქერა გოგონას, რომელიც ცუდად ხდებოდა. ლინლი ცნობილია როლებით ფილმებში : Return to Peyton Place, სექსუალური კომედია Under Yum Yum Tree, ტრილერი Bunny Lake Missing, The Pleasure Seekers, დრამა The Cardinal და Poseidon Adventure და სხვა.
იგი 1965 წელს იყო თავისი კარიერის პიკში. ლინლი შიშველი აღმოჩნდა 22 წლის ასაკში ჟურნალ Playboy- ის 1965 წლის მარტის გამოცემაში. მან გატაცებული ბავშვის დედის როლი შეასრულა ტრილერში Bunny Lake Is Missing (1965). ლინლიმ მიიღო ქერა ბომბი ჟან ჰარლოუს როლი ბიოგრაფიულ ფილმში Harlow (1965).
იგი გამოჩნდა საპილოტე სატელევიზიო ფილმებში კოლჩაკისთვის: Night Stalker და Fantasy Island. მის როლებში შედის ფილმები The Big Valley, Mannix, It Takes a Thief, Night Gallery, The Invaders, Kojak, Hawaii Five-O, Hart to Hart და Charlie's Angels. ლინლი გამოჩნდა The Man- ის მეოთხე სეზონში U.N.C.L.E. ორნაწილიან ეპიზოდში "The Prince of Darkness Affair".
ბადრი ვადაჭკორია
ბადრი ნიკოლოზის ძე ვადაჭკორია (დ. 29 მაისი, 1947, ლანჩხუთი) — ქართველი ჟურნალისტი, ფოტოკორესპონდენტი. საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2003). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის განყოფილება (1977).
მუშაობდა საქტელერადიოკომიტეტში სპეციალურ კორესპონდენტად (1971-იდან). იყო საქტელერადიოკორპორაციისა და „ახალი ქართული გაზეთის“ საკუთარი კორესპონდენტი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში (1998–2002). გაზეთების „ნატვრისთვალის“, „ახალგაზრდა კომუნისტის“ სპეციალური კორესპონდენტი. 1994–1998 წლებში მოღვაწეობდა დიპლომატიურ სამსახურში. არის საერთაშორისო ფოტოკონკურსების მონაწილე და ლაურეატი.
არის 25 ფოტოკრებულის და 6 წიგნის ავტორი. მისი ნამუშევრებია: ფოტოალბომი „ქართული სული“ (2007, I ტ.), „ჩემი საქართველო“ (2010) და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი ფოტოგრაფები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2022)
მუხიანი (წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი)
მუხიანი — სოფელი საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: უკანეთი, ქვედა მესხეთი). ზღვის დონიდან 85 მეტრი, წყალტუბოდან 25 კილომეტრი.
1926 წლისთვის შედგებოდა სამი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 2448 ადამიანს, ხოლო ფართობი 28,4 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალექსანდრია
thumbnail|300px|ანტიკურობა და თანამედროვეობა გვერდიგვერდ დგას ეგვიპტის ამ მთავარ ხმელთაშუაზღვისპირა პორტზე
ალექსანდრია (الإسكندرية, Ἀλεξάνδρεια, ⲁⲗⲉⲝⲁⲛⲇⲣⲓⲁ ან ⲣⲁⲕⲟϯ) — ქალაქი ეგვიპტეში. სახელი მისი დამფუძნებლის, ალექსანდრე დიდის პატივსაცემად დაერქვა და როგორც ეგვიპტის პტოლემეური მმართველების სატახტო ქალაქი, მყისვე გახდა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ქალაქი ელინისტურ სამყაროში - ჩამორჩებოდა რა მხოლოდ რომს მისი სიდიდითა და სიმდიდრით ანტიკურობის ხანის განმავლობაში. თუმცა ეგვიპტის შუა საუკუნეების მაჰმადიანი მმართველების მიერ კაიროს დაფუძნების შემდეგ ალექსანდრიის სტატუსი, როგორც ქვეყნის დედაქალაქისა, მალევე დასრულდა. ამან დასაბამი მისცა მის დაღმასვლას და ოსმალეთის იმპერიის პერიოდში ის უკვე იმდენად დაკნინდა, რომ მხოლოდ მცირე მეთევზეთა სოფლადღა მოიხსენიებოდა. ანტიკურ ხანაში ალექსანდრია ცნობილია იყო მისი შუქურით (მსოფლიოს შვიდ საოცრებათა შორის ერთ-ერთი) და ბიბლიოთეკით (მსოფლიოში უდიდესი). ალექსანდრიის მიდამოების არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1994 წელს, რამაც ალექსანდრიის პტოლემეოსის დინასტიის პერიოდის მრავალი დეტალი გამოავლინა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ძველი საბერძნეთი კატეგორია:ისტორიული ქალაქები კატეგორია:უძველესი ქალაქები კატეგორია:ალექსანდრიის მუჰაფაზა
ალ-ჰამავი იაკუთი
ალ-ჰამავი იაკუთი (ياقوت الحموي الرومي; სრული სახელი და გვარი — იბნ აბდ ალ-ლაჰილ ალ-რუმი ალ-ჰამავი; დ. 1179 — გ. 20 აგვისტო, 1229, ჰალაბი) — არაბი მეცნიერი და მწერალი, ისტორიკოსი, გეოგრაფი. წარმოშობით მცირეაზიელი ბერძენი. იმოგზაურა სირიაში, ეგვიპტეში, ირანში, შუა აზიაში, აზერბაიჯანში, მესოპოტამიაში.
ბიოგრაფია
მის ნაშრომთაგან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დიდი გეოგრაფიული ლექსიკონი „მუჯამ ალ-ბულდანი“ („ქვეყნების ანბანზე გაწყობილი ლექსიკონი“) და ბიოგრაფიული „ქითაბ ირშად ალ-არიბ ილა მარიფათ ალ-ადიბ“ („ლიტერატორების ლექსიკონი”). „მუჯამ ალ-ბულდანი“ გეოგრაფიული ენციკლოპედიაა, რომელშიც ასახულია არაბული გეოგრაფიისა და ისტორიის ლიტერატურის მიღწევები. მოცემულია საინტერესო ცნობები ამიერკავკასიისა და კერძოდ, საქართველოს შესახებ.
1213 წლიდან იგი იწყებს მოგზაურობას, სადაც ეცნობა მრავალ ქვეყნებსა და ქალაქს. მოგზაურობის დროს მან ერთგვარად ვაჭრობა და მეცნირული ცოდნაა გააერთიანა. გაემგზავრა თავრიზში, შემდეგ სირიაში, საიდანც მივიდა ქალაქ მოსულში. ამის შემდეგ მიდის ქალაქ ალეპოში. ალეპოში ყოფნის დროს იგი მუშაობდა გეოგრაფიული ენციკლოპედიის შედგენაზე, რომელიც მან 1224 წელს დაასრულა. იაკუთი იმყოფებოდა ასევე ეგვიპტეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1179 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1229 კატეგორია:არაბი გეოგრაფები კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ფუგუ
ფუგუ (Takifugu) — თევზების გვარი მუცელნემსასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 80 სმ-მდეა, დაფარულია ნემსებით. საფრთხის შემთხვევაში შეუძლიათ სხეულის ზომისა და ფორმის შეცვლა, რა დროსაც კუჭს წყლით ან ჰაერით ივსებს. ღვიძლსა და საკვერცხეებში, ასევე მცირე რაოდენობით კანსა და სათესლეებში შეიცავს შხამ ტეტროდოტოქსინს. ცნობილია 25 სახეობა. უპირატესად ბინადრობენ წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, გვხვდება ინდოეთ-წყნარი ოკეანეების რეგიონის მტკნარ წყლებშიც. ყოვლისმჭამელი თევზებია. საკვებად გამოიყენება უმთავრესად იაპონიაში. ყველაზე მეტად შესწავლილია მურა ფუგუ (Takifugu rubripes; სხეულის სიგრძე ჩვეულებრივ დაახლ. 40 სმ). მის ზურგის ფარფლში 16–19 რბილი სხივია, ანალურში — 13–16. ხორცი შხამიანი არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელნემსასებრნი
Lasioglossum niveatum
Lasioglossum niveatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1920 წელს.
სქოლიო
niveatum
The Sanda
The Sanda (სანდა) — მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა თბილისში (საქართველო) 1993 წელს. ჯგუფის წევრები არიან ნათია ნამგალაური (კლავიშებიანი, ბექ-ვოკალი), ირაკლი ლომსაძე (კლავიშებიანი, ვოკალი), სოსო საყვარელიძე (აკუსტიკური/რითმ-გიტარა, ვოკალი), გიორგი კობერიძე (დასარტყმელი საკრავები), ზურა ლანჩავა (გიტარა) და ვანო ხიმშიაშვილი (ბასი).
ჯგუფმა დაიწყო მოღვაწეობა სოფტ-როკისა და ბლუზის ჟანრში. მოგვიანებით ჯგუფში შემოვიდა ფოლკ-როკის ელემენტები. ჯგუფის ჟღერადობაში ძირითადად სჭარბობს ბრიტანული ხალხური მუსიკის ელემენტები, მაგრამ ზოგიერთ კომპოზიციაში ქართულიც არის.
წელიწადნახევრის მუშაობის შემდეგ ჯგუფმა ჩაატარა თავისი პირველი სოლო კონცერტი („რკინიგზელთა კულტურის სახლში“, თბილისი). შემდგომში კიდევ რამდენიმე სოლო კონცერტი ქალაქის სხვადასხვა სცენებზე. იყო მონაწილე და ერთ-ერთი ორგანიზატორი 1996 წელს თბილისში ჩატარებული ფესტივალებისა „ხელები“ (კ/თ „ყაზბეგი“) და „მარგარიტა“ (ვაკის პარკი). ჯგუფის საგასტროლო არეალი მოიცავდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებს, აგრეთვე აჭარის ზღვისპირა რაიონებს.
1997 წელს, ფინანსური პრობლემების გამო, ჯგუფმა შეწყვიტა შემოქმედებითი მოღვაწეობა. 2006 წელს იგი კვლავ შეიკრიბა და განაახლა მუშაობა. ამავე წელს მათ ჩაწერეს პირველი ალბომი Return (დაბრუნება), რომლშიც 10 კომპოზიცია შედიოდა.
2011 წლის ზაფხულში ჯგუფს დაემატა კიდევ ერთი წევრი, ნიკა მარგველაშვილი — (დასარტყმელი საკრავები), რომელმაც ჯგუფი დატოვა 2014 წელს. 2012 წლის 29 აპრილს ჯგუფმა გამოსცა რიგით მეორე ალბომი „The Smell of the Rays“, რომლის პრეზენტაცია გაიმართა თბილისის ღამის კლუბ „სენატში“.
2015 წლის 24 თებერვალს The Sanda გახდა კავკასიური მუსიკალური პრემია „ფენიქსის“ გამარჯვებული ნომინაციაში „საუკეთესო ვიდეო“.
მარსელ ემე
მარსელ ემე (Marcel Aymé; დ. 29 მარტი, 1902 — გ. 14 ოქტომბერი, 1967) — ფრანგი ნოველისტი.
ბიოგრაფია
მარსელ ემე გარდაიცვალა 1967 წლის 14 ოქტომბერს პარიზში და დაკრძალულია სენ-ვინსენტის სასაფლაოზე.
შემოქმედება
ემეს პიესებიდან ცნობილია "ლუსიენი და ყასაბი", "სხვათა თავი" და სხვა. მაგრამ ემემ ყველაზე დიდი წარმატება მოიპოვა, როგორც ნოველისტმა. სხვა ნოველისტებისგან გამოირჩეოდა თხრობის თავისებური მანერით. მის ნოველებში ჩვეულებრივი ყოველდღიური ამბები შერწყმულია ფანტასტიურ, არერეალურ ამბებთან. მშვიდი და აუღელვებელი ტონით ის წარმოუდგენელ და დაუჯერებელ სიტუაციებში ათავსებს თავის პერსონაჟებს, ისე, რომ მკითხველს შთაბეჭდილება რჩება, თითქოს სრული ჰარმონიაა რეალურსა და წარმოდგენით სამაყაროს შორის. სწორედ ეს გადასვლები რეალურიდან ფანტასტიკურზე იწვევს კომიკურსა და მოულოდნელ ეფექტებს. ნოველათა კრებულებიდან ყველაზე ცნობილია "კაცი, რომელიც კედლებში გადის", "მოხატული ჭა" და "პარიზის ღვინო".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 1967 კატეგორია:ფრანგი რომანისტები
იღუმენი
იღუმენი (ბერძნ. ἡγούμενος, სიტყვასიტყვით - წინამძღოლი) — მართლმადიდებლური მონასტრის წინამძღვარი ან მისი დამხმარე. კათოლიკურ ეკლესიაში იღუმენს შეესაბამება აბატი.
კატეგორია:მართლმადიდებლობა კატეგორია:საეკლესიო წოდებები
ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტი (აშშ)
ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტი (National Institute of Allergy and Infectious Diseases; NIAID) — აშშ-ის 27 ინსტიტუტიდან და ცენტრიდან ერთ-ერთი, რომლებიც ერთობლიობაში შეადგენენ ჯანმრთელობის ეროვნულ ინსტიტუტს (NIH), შეერთებული შტატების ჯანდაცვისა და ადამიანური სერვისების დეპარტამენტის სააგენტოს (HHS). NIAID-ის მისიაა ჩაატაროს ძირითადი და გამოყენებითი კვლევები ინფექციური, იმუნოლოგიური და ალერგიული დაავადებების უკეთ გასაგებად, მკურნალობისა და პრევენციის მიზნით.
NIAID-ის გააჩნია ლაბორატორიები მერილენდსა და ჰამილტონში, მონტანაში და აფინანსებს კვლევებს, რომლებსაც ამერიკელი მეცნიერები ატარებენ აშშ-ის და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. NIAID-ის ასევე მჭიდროდ თანამშრომლობს პარტნიორებთან აკადემიაში, ინდუსტრიაში, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციებში მრავალმხრივ და მრავალდისციპლინურ ძალისხმევით, რათა გადაჭრას ჯანმრთელობის ისეთი გამოწვევები, როგორიცაა „H1N1/09“ და COVID-19 პანდემია.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო სააგენტოები
ევროპის პარლამენტი
ევროპის პარლამენტი (ინგლ. European Parliament, შემოკლებით – ევროპარლამენტი) — ევროპის კავშირის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინსტიტუტი. იგი წარმოადგენს ერთადერთ საერთაშორისო ორგანიზაციას, რომლის წევრებიც პირდაპირი საყოველთაო კენჭისყრით არიან არჩეულნი. იგი აირჩევა 5 წლის ვადით.
ევროპარლამენტის შექმნა
ევროპარლამენტის შექმნას საფუძველი ჩაეყარა 1952 წლის 10 აგვისტოს, როდესაც სტრასბურგში შედგა ევროპის ქვანახშირისა და ფოლადის წარმოების გაერთიანების პირველი საპარლამენტო ასამბლეის სხდომა. მისი თავმჯდომარე იყო ჟაკ მონე.
1957 წლის 25 მარტის რომის მოლაპარაკებების შემდეგ ევროპარლამენტი 142 დეპუტატისაგან დაკომპლექტდა. ისინი წარმოდგენილი იყვნენ მოლაპარაკებაში მონაწილე ექვსი სახელმწიფოს ეროვნული პარლამენტებიდან. შემდგომში ევროკავშირის გაფართოებასთან ერთად იზრდება ევროპარლამენტის დეპუტატთა რაოდენობაც: 1973 წელი - 198, 1979 წელი - 410, 1981 წელი - 434, 1986 წელი - 518, 1994 წელი - 567, 1995 წელი - 626, 2004 წელი - 732, 2009 წელი - 736, 2014 წელი - 751, 2019 წელი - 705.
ევროპარლამენტის არჩევნები
1976 წელს ევროკავშირის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება ევროპარლამენტის პირდაპირი საყოველთაო არჩევნების ჩატარების შესახებ. დღემდე ჩატარებულია 9 არჩევნები:
ევროპარლამენტის უფლებამოსილებანი
ერთიანი ევროპული აქტის შემოღების შემდეგ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ამ ორ ინსტიტუტს შორის „თანამშრომლობის პროცედურის“ შესახებ, რამაც შესამჩნევად გააფართოვა პარლამენტის უფლებამოსილებანი. მაასტრიხტის მოლაპარაკებების შემდეგ პარლამენტმა მიიღო ახალი უფლებამოსილებანი.
დღეისათვის ევროპარლამენტის უფლებამოსილებისა და კომპეტენციის სფეროს განეკუთვნება: კანონმდებლობა, ბიუჯეტი და აღმასრულებელ ორგანოებზე კონტროლი. ჩვეულებრივი პარლამენტებისაგან განსხვავებით ევროპარლამენტის ძირითადი განმასხვავებელი ნიშანი არის ის, რომ იგი არ ახდენს მთავრობის ფორმირებას, რამდენადაც მთავრობა, ჩვეულებრივი გაგებით, ევროკავშირში არ არსებობს.
ევროპარლამენტის ფუნქციონირება
დეპუტატები სხდომათა დარბაზში განლაგებული არიან არა ეროვნული დელეგაციების მიხედვით, არამედ მათი პოლიტიკური დაჯგუფებების შესაბამისად. ისინი დასაქმებულნი არიან ოც მუდმივმოქმედ კომისიაში, რომელთაგან თითოეული ორიენტირებულია განსაზღვრულ სფეროებზე.
ევროპარლამენტის სხდომები სტრასბურგში მიმდინარეობს, საჭიროების შემთხვევაში ბრიუსელში ინიშნება დამატებითი პლენარული და კომისიების სხდომები. სხდომები მიმდინარეობს სინქრონული თარგმანის დახმარებით. სხდომები და ყველა ოფიციალური დოკუმენტი ევროკავშირის ყველა ოფიციალურ ენაზე ითარგმნება.
ევროპარლამენტს ჰყავს გენერალური სამდივნო, რომელიც ლუქსემბურგში მდებარეობს. ევროპარლამენტის სხდომებს უძღვება ევროპარლამენტის პრეზიდენტი.
ევროპარლამენტის წევრები
ევროპარლამენტში ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს გამოყოფილი აქვთ ადგილები მოსახლეობის რაოდენობის შესაბამისი კვოტებით. დეპუტატთა ეროვნული წარმომადგენლობა ასეთია:
პოლიტიკური დაჯგუფებები
2019 წლის მოწვევის პარლამენტში 7 პოლიტიკური დაჯგუფებაა. ყოველ მათგანს ჰყავს თავმჯდომარე, რომელიც პლენარულ სხდომებზე დაჯგუფების პოზიციას აფიქსირებს. ეს პოლიტიკური სუბიექტებია:
სქოლიო
კატეგორია:ევროკავშირის ინსტიტუტები
კონგუტის მუნიციპალიტეტი
კონგუტის მუნიციპალიტეტი (Konguta vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ტარტუმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარტუმაას მუნიციპალიტეტები
რეიგანომიკა
რეიგანომიკა (ინგლ. Reaganomics, ორი სიტყვის Reagan და economics შერწყმით მიღებული ტერმინი, რომელიც პირველად რადიო წამყვანმა პოლ ჰარვიმ გამოიყენა; ასევე არსებობს ტერმინის დამცინავი ფორმა ვუდუ-ეკონომიკა) — ტერმინი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის თავისუფალი ბაზრის მქადაგებელი ეკონომიკური პოლიტიკის აღსანიშნავად გამოიყენება. რეიგანის, რომელიც 1981-89 წლებში იყო პრეზიდენტი, ეკონომიკური პოლიტიკის ოთხი ძირითადი საყრდენი იყო (1) მთავრობის ხარჯების ზრდის შემცირება, (2) მუშახელზე და კაპიტალზე მარგინალური გადასახადის განაკვეთის შემცირება, (3) რეგულირების შემცირება, და (4) ფულის მიწოდების კონტროლი ინფლაციის შეზღუდვის მიზნით (მონეტარული პოლიტიკა). საშინაო ხარჯების შემცირების მცდელობით გადასახადების შემცირების პარალელურად, რეიგანის გეზი მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა მისი წინამორბედებისგან.
რეიგანის პრეზიდენტად გახდომა დაემთხვა აშშ-ში მაღალი ინფლაციისა და უმუშევრობის პერიოდს, რომელიც მნიშვნელოვანწილად დაძლეულ იქნა მისი მმართველობის პერიოდის დასრულების ჟამს. თუმცა დღემდე მიმდინარეობს კამათი იმაზე, თუ რამდენად მოახდინა გავლენა რეიგანის ფისკალურმა პოლიტიკამ ამ მოვლენებზე და რამდენად მნიშვნელოვანი იყო სხვა ფაქტორები, როგორიცაა ფედერალური რეზერვის მიერ გატარებული ინფლაციისსაწინააღმდეგო მონეტარული პოლიტიკა, ან მნიშვნელოვანი კლება ნავთობის ფასზე, რომელიც ახლო აღმოსავლეთში მიწოდების შოკმა გამოიწვია.
კატეგორია:პოლიტეკონომია კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკის ისტორია
Lasioglossum niveifrons
Lasioglossum niveifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
niveifrons
1482
თარიღი უცნობია
*
კენიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
კენიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები წარადგენს კენიას საერთაშორისო ასპარეზზე. მართავს კენიის ფეხბურთის ფედერაცია. არასოდეს გამოსულა ფიფა-ს მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე.
ისტორია
კენია გამოდის აფრიკის ეროვნებათა თასზე, თუმცა მეორე რაუნდისათვის არასოდეს მიუღწევია. 1974 წელს ნაკრები პირველად გამოვიდა მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე, თუმცა ფინალურ ეტაპზე არასოდეს გასულა.
2004 წლის ფიფა-ს ბლოკირება
2004 წელს კენიის მთავრობის მიერ კენიის ფეხბურთში ჩარევისათვის ფიფა-მ ნაკრები სამი თვით ყველა საფეხბურთო გათამაშებიდან მოხსნა. ბლოკირება მოხსნეს მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ ახალი ღონისძიებები გაატარა.
2006 წლის ფიფა-ს საერთაშორისო ბლოკირება
2006 წლის 25 ოქტომბერს კენიის ნაკრები კიდევ ერთხელ დაიბლოკა 2006 იანვრის ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, რომელიც კენიის ფეხბურთის ფედერაციაში პრობლემების აღმოფხვრას ითვალისწინებდა. ფიფა-მ განაცხადა, რომ ბლოკირება ძალაში იქნებოდა მანამ, სანამ ფედერაცია ხელშეკრულების პირობებს არ შეასრულებდა.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები ფეხბურთი
მონ-კოლონი
მონ-კოლონი (Mont Collon) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. მისი მყინვარული ჩრდილოეთი კალთა დომინირებს სოფელ აროლიდან სამხრეთით გადაშლილ ხედში.
ნაკფა
ნაკფა (ტიგრ. ናቕፋ, Nakfa) — მცირე ქალაქი ჩრდილოეთ ერიტრეაში. მისი სახელი ეწოდა ერიტრეის ეროვნულ ვალუტას. ქალაქი იყო ერიტრეის განმათავისუფლებელი სახალხო ფრონტის ბაზა დამოუკიდებლობისათვის ომის პერიოდში, რომლის შედეგადაც ერიტრეა ეთიოპიის შემადგენლობიდან გამოვიდა.
მონ-კოლონი
მთა პირველად 1876 წლის 3 აგვისტოს დალაშქრეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნაკფა
ომის დროს ნაკფა გახდა სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლების არენა, რის შემდეგაც მხოლოდ მეჩეთი გადარჩა. მაშინ მიწის ქვეშ გაჩნდა მთელი ქალაქი, თავისი საავადმყოფოებით, ტიპოგრაფიებით, ქარხნებით, რადიოსადგურებით და კოლეჯით. ქალაქს გარს ერტყმიან ტრანშეები, რომლებიც შემორჩენილია საბრძოლო მოქმედებების შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:ერიტრეის ქალაქები
ეპისკოპოსი
მინი|[[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელი ეპისკოპოსის მიტრა]] ეპისკოპოსი (episkopos, სიტყვასიტყვით — „მეთვალყურე“, „ზედამხედველი“) — რომის კათოლიკურ, მართლმადიდებლურ და ანგლიკანურ ეკლესიებში ღვთისმსახურთა უმაღლესი წოდება, საეკლესიო იერარქიის უმაღლესი წარმომადგენელი, იგივეა, რაც არქიელი (მღვდელმთავარი), მღვდლობის უმაღლესი ხარისხის მქონე, რომელსაც უფლება აქვს შეასრულოს ქრისტიანობის შვიდივე საიდუმლო და აკურთხოს მირონი.
ეპისკოპოსი მართავს საეკლესიო-ადმინისტრაციულ ერთეულს ეპარქიას (საეპისკოპოსოს), სადაც მის პრეროგატივას შეადგენს საეკლესიო იურისდიქცია, ქრისტიანული დოგმატების სწავლება-ქადაგება, დაქვემდებარებული საყდრებისა და მონასტრების განმგებლობა, მისგან დამოკიდებული სამღვდელოების ქიროტონია (ხელთდასხმა), საეკლესიო თანამდებობებზე დანიშვნა და ა. შ.
ადრინდელ ქრისტიანულ ეკლესიაში ეპისკოპოსი იყო თემის უფროსი, განაგებდა მის ქონებას, დისციპლინარულ სასამართლოს, მასვე ეხებოდა მისდამი დაქვემდებარებული სამღვდელოების ხელთდასხმა და სხვა. ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად ცნობის შემდეგ ბიზანტიის იმპერატორებმა ეპისკოპოსებს მიანიჭეს პოლიტიკური პრივილეგიები და ზოგიერთ სამოქალაქო საქმეთა გამგებლობა. IV საუკუნიდან დამკვიდრდა ეპისკოპოსთა იერარქია, რომლის უმაღლეს საფეხურზე დგანან პატრიარქები, მათ შემდეგ მიტროპოლიტები, რომელთა ნაწილსაც აქვს არქიეპისკოპოსთა (მთავარეპისკოპოსთა) ტიტული და ვოლო საფეხურზე არიან ჩვეულებრივი ეპისკოპოსები.
საქართველოში ეპისკოპოსის თანამდებობა IV საუკუნეში შემოვიდა. ძველი ქართული წყაროებით ასახელებენ პირველ ეპისკოპოსს იოანეს, რომელიც საბერძნეთიდან მოვიდა და მცხეთაში იჯდა. ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიის განმტკიცებასთან ერთად იზრდებოდა ეპისკოპოსთა რიცხვიც. V საუკუნიდან ისინი ექვემდებარებოდნენ „ქართლის კათალიკოსს“, XI საუკუნიდან - სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს. VII საუკუნიდან სავალდებულო იყო ეპისკოპოსის უქორწინება, ამიტომ მას მონაზონთაგან ირჩევდნენ. ეპისკოპოსს „მწყემსსაც“, „მღვდელმთავარსაც“ უწოდებდნენ. უმაღლესი საეკლესიო თანამდებობის პირის ტიტული იყო კათოლიკოსი და კათოლიკოს-პატრიარქი. შუა საუკუნეების საქართველოში ეპისკოპოსებმა დიდ ეკონომიკურ და პოლიტიკურ სიძლიერეს მიაღწიეს და საერო ფეოდალებს გაუთანასწორდნენ. ამასთან, ისინი რელიგიის საშუალებით დიდ მორალურ ზემოქმედებას ახდენდნენ მოსახლეობაზე. მათ უხდიდა საეპისკოპოსო გადასახადს (დრამა, ნიშანი, საკანონო და სხვა). ეპისკოპოსები აქტიურად ერეოდნენ შინაფეოდალურ პოლიტიკურ საქმიანობაში, ზოგჯერ ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართულ სეპარატისტულ მოძრაობასაც ედგნენ სათავეში. სახელმწიფოსადმი ეკლესიის დაქვემდებარების შემდეგ (XII საუკუნეში, დავით აღმაშენებლის დროს) ეპისკოპოსებს უმრავლესობა მეფის პოლიტიკურ საყრდენ ძალად იქცა. საქართველოს პოლიტიკური დაშლის შემდეგ (XV ს.) ეპისკოპოსები თავიანთი მეფე-მთავრების მოკავშირეებად გამოდიოდნენ.
ალბრეხტ ჰალერი
thumb|ალბრეხტ ფონ ჰალერი ალბრეხტ ფონ ჰალერი (Albrecht von Haller; დ. 16 ოქტომბერი, 1708, ბერნი — გ. 12 დეკემბერი, 1777, იქვე) — შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველი და პოეტი. გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორი (1736-1853). წიწილის ემბრიოგენეზის შესწავლის საფუძველზე ცდილობდა პრეფორმაციის თეორიის დასაბუთებას. ექსპერიმენტულად დაადგინა კუნთოვანი ბოჭკოების თვისებები. შექმნა მცენარეთა მისეული სისტემა, რომელიც ემყარებოდა ნაყოფის აგებულებასა და მცენარის გარეგნობას. მან, როგორც პოეტმა, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შვეიცარიული და გერმანული ლიტერატურის ისტორიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიელი ანატომები კატეგორია:შვეიცარიელი ბუნებისმეტყველები კატეგორია:შვეიცარიელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1708 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1777
ბაქოს ალექსანდრე ნეველის საკათედრო ტაძარი
საკათედრო ტაძარი გერმანელი არქიტექტორის რობერტ მარფელდის პროექტითა და ალექსანდრე III-ისა და ნიკოლოზ ცესარევიჩის პატრონაჟით აშენდა. სამუშაოებს მარფელდის თანაშემწე იოსებ გოსლავსკი ხელმძღვანებლობდა. მონასტერი გარეგნულად მოსკოვის ვასილი ნეტარის ტაძარს, ხოლო შიდა მხრიდან მოსკოვის მაცხოვრის ტაძარს ჰგავდა. ალექსანდრე ნეველის ტაძარი ბაქოს მართლმადიდებლური სასულიერო ცხოვრების ცენტრი იყო.
ისტორია
1882 წლის 9 ნოემბერს ბაქოს საქალაქო საბჭოს სხდომაზე დასმული იქნა საკითხი მუსლიმური სასაფლაოს ბაქოში გადატანის შესახებ ამ ადგილზე მართმადიდებლური ტაძრის ასაშენებლად. მოცემული გადაწყვეტილება გაეგზავნათ სახელმოხვეჭილ მუსულმანებს, რასთან დაკავშირებითაც საბჭოს მიერ მიღებული იქნა მუსლიმური სასაფლაოს შემოღობვისა და ტაძრისათვის უფრო შესაფერისი ადგილის მოძიების დადგენილება. მიუხედავად ამისა, ტაძრის მშენებლობა მაინც ძველი მუსლიმური სასაფლაოს ადგილზე დაიწყო. თუმცა, 1888 წელს საძირკველისათვის საჭირო ორმოს ამოთხრისას აღმოჩენილი იქნა ძველი საფლავები ქვის ყუთების სახით, რომლებიც განლაგებულნი იყვნენ რამდენიმე რიგად, ერთიმეორეზე დალაგებული. 1883 წლის 8 ოქტომბერს ბაქოში იმპერატორ ალექსანდრე III-ისა და უფლისწული ნიკოლოზის თანდასწრებით შედგა ბაქოს ტაძრის საფუძვლის ჩაყრის სადღესასწაულო ცერემონია. შემდეგ ტაძარს ალექსანდრე ნეველის სახელი ეწოდა. ტაძრის მომავალი სახის ნიმუშის ფუნქცია ახალი ათონის მონასტერმა შეასრულა, რომლის ავტორიც აკადემიკოსი რობერტ მარფელდი იყო. რუსეთის იმპერიის იმპერატორის ალექსანდრე III-ის მიერ სწორედ მარფელდი იქნა დანიშნული მომავალი მონასტრის მთავარ არქიტექტორად. სამუშაოების წარმოება კი დაევალა იოსეფ გოსლავსკის.
XIX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში იმპერატორმა გამოუშვა ასიგნაცია ტაძრის მოსაწყობად. თუმცა მშენებლობას სახსრები არ ყოფნიდა ასეთი დიდებული ტაძრის ასაშენებლად, ამიტომ არასაკმარი 200 ათასი ოქროს მანეთი იქნა შეგროვილი ბაქოს მოქალაქეთა მიერ. 100 ათას მანეთამდე კი მუსლიმებმა შესწირეს.
კომუნისტებმა ტაძარი 1936 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების ბრძანებით დაანგრიეს. დღეს მის ადგილას აზერბაიჯანელი მომღერლის, ბულ-ბულის სახელობის მუსიკალური სკოლა და ბაქოს 189-ე და 190-ე სკოლები მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის კათედრალები კატეგორია:აზერბაიჯანის მართლმადიდებლური ტაძრები კატეგორია:დანგრეული ტაძრები
ლაევის მუნიციპალიტეტი
ლაევის მუნიციპალიტეტი (Laeva vald) — ყოფილი სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ტარტუმაას მაზრაში. გაუქმდა 2017 წლის 25 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარტუმაას მუნიციპალიტეტები
ვესტერვიკი
ქალაქი ბალტიის ზღვის სანაპიროზე მდებარეობს და მრავალ ტურისტს იზიდავს, განსაკუთრებით აფროსნობის მოყვარულთ. 1966 წლიდან, სტეგეჰოლმსკის ციხესიმაგრის ნანგრევებში ყოველწლიურად იმართება მუსიკის ფესტივალი.
ისტორია
ქალაქი პირველად 1275 წელს მოიხსენიება, თუმცა ამ დროისათვის იგი თანამედროვე გამლებიუს ადგილას მდებარეობდა, ამჟამინდელ ადგილას კი მხოლოდ 1433 წელს გადაინაცვლა. 1517 წელს ის დანიელებმა გაანადგურეს. შვედეთის მეფე გუსტავ ვაზა ამ ქალაქს განსაკუთრებულ პატივს მიაგებდა და 1548 წელს აქ გემთსაშენი აგებინა. მიეხედავად დანიელებთან ახალი ომისა, ვესტერვიკი მაინც ყვაოდა. მშვიდობიან პერიოდში ქალაქში რამდენიმე ახალი თავდაცვითი ნაგებობა და კიდევ ერთს გემთსაშენი ააგეს.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
გედეონ I
გედეონ I გენათელი (ლორთქიფანიძე; გ. 1682) — გელათის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით 1660-1682, დაახლოებით 1660-1664 იყო ნიკორწმინდის ეპისკოპოსიც. გედეონ I-მა შეძლო ოსმალთა ბატონობის შედეგად დაკნინებული გელათის საეპისკოპოსოს მეურნეობის ნაწილობრივ აღდგენა, გელათს შეუძინა თავისუფალი მიწები და იქ გლეხები დაასახლა, 1668 მდინარე ჭიშურაზე ააგო ხიდი. შეუდგა მეორე ხიდის აგებას მდინარე წყალწითელაზე, მაგრამ ვერ დაამთავრა.
1669 გედეონ I ბაგრატ IV-მ ელჩად გაგზავნა რუსეთში მეფე ალექსი მიხეილის ძესთან. მოსკოვში გედეონ I-ს, როგორც ბაგრატ IV-ის პოლიტიკის დამცველს, დაუპირისპირდა ტახტის მოცილე დარეჯან დედოფლის მომხრე ქართველი ბატონიშვილი ნიკოლოზი (შემდგომში ერეკლე I), რომელმაც შეძლო გედეონ I-ის პიროვნების კომპრომეტირება რუსეთის მეფის თვალში.
1672 წლის დეკემბერში გედეონ I კირილეს მონასტერში გადაასახლეს, საიდანაც 1676 სექტემბერს დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა. გედეონ I-ის მწიგნობრული მოღვაწეობიდან შემონახულია მხოლოდ ერთი ხელნაწერი სახარება-სამოციქულო, რომელიც მისი დაკვეთით გადაუწერიათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გელათის მღვდელთმთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1682
ობერაარჰორნი
ობერაარჰორნი (Oberaarhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალესა და ბერნის კანტონების საზღვარზე. მისი მწვერვალი სამწერტილიანია, ფიშერის, უნტერაარისა და ობერაარის მყინვარებს შორის.
აპოლო (კოსმოსური პროგრამა)
მინი|200პქ|აპოლოს ემბლემა პროექტი „აპოლო“ — კოსმოსური გაფრენების სერია, რომელიც განხორციელებული იქნა NASA-ს მიერ (აშშ) „აპოლოს“ ტიპის კოსმოსური ხომალდის და „სატურნ V“ ტიპის რაკეტა-მატარებლებით 1961-1975 წლებში. მისი მიზანი იყო, როგორც ეს აშშ-ის პრეზიდენტმა კენედიმ 1961 წელს თავის ცნობილ სიტყვაში თქვა, რომ ადამიანი 60-იანი წლების ბოლომდე დამჯდარიყო მთვარეზე და დედამიწაზე უვნებლად დაბრუნებულიყო. ეს მიზანი მიღწეულ იქნა 1969 წლის ივლისში, როდესაც აპოლო 11 მთვარეზე დაეშვა.
თბილისის მეტროსადგურების სია
სტატიაში მოყვანილია თბილისის მეტროპოლიტენის სადგურების სია — თბილისის (საქართველო) მეტროპოლიტენის ხაზების სისტემა. პირველი ხაზი 1966 წლის 11 იანვარს გაიხსნა და ექვსი სადგურისგან შედგებოდა. ამჟამად მეტროპოლიტენი ორი ხაზისა და 23 მოქმედი სადგურისგან შედგება.
სქოლიო
კატეგორია:მეტროპოლიტენის სადგურების სიები
ვუდი ჰარელსონი
ვუდი ჰარელსონი (Woody Harrelson; 23 ივლისი, 1961, მიდლენდი ტეხასი) — ამერიკელი მსახიობი. ფილმში „ხალხი ლარი ფლინტის წინააღმდეგ“ შესრულებული ლარი ფლინტის როლისათვის მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები კაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. ხოლო ფილმმმა „წარგზავნილი“ მოუტანა ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ანარქისტები კატეგორია:ამერიკელი ეკოლოგები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
Lasioglossum niveocinctum
Lasioglossum niveocinctum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
niveocinctum
საქართველოს სამოქალაქო ომი
საქართველოს სამოქალაქო ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი საქართველოში 1991-1993 წლებში, მიმდინარეობდა პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიის მომხრეებსა და ოპოზიციის წარმომადგენლებს შორის. ომი დასრულდა სამხედრო გადატრიალებით, კანონიერი ხელისუფლების დამხობით და საქართველოს პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას საქართველოდან განდევნით. ომმა მნიშვნელოვანი მატერიალური ზარალი მიაყენა ქვეყანას და დედაქალაქ თბილისს.
წინაპირობები
დაპირისპირება ზვიად გამსახურდიასა და სხვა ოპოზიციურ პოლიტიკოსებს შორის დაიწყო ჯერ კიდევ ეროვნული მოძრაობის დროს, 1990 წლის გაზაფხულზე. 1990 წლის 13 მარტს თბილისში გაიხსნა ეროვნული მოძრაობის წარმომადგენელთა გაერთიანებული კონფერენცია. კონფერენციამ აირჩია მაკოორდინირებელი ორგანო - ეროვნული ფორუმი, რომელშიც შევიდნენ: საქართველოს ჰელსკინკის კავშირი, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია, ეროვნული დამოუკიდებლობის პარტია, ქრისტიანულ-დემოკრატიული კავშირი. ეროვნული მოძრაობის ორგანიზაციები ერთიანად გამოდიოდნენ 1990 წლის 25 მარტს დანიშნული უმაღლესი საბჭოს არჩევნების წინააღმდეგ. ბოიკოტის ძირითადი მიზეზი იყო ის რომ კომუნისტური პარტიის გარდა არჩევნებში სხვა პოლიტიკურ ორგანიზაციებს მონაწილეობის მიღება არ შეეძლოთ.
კომუნისტური პარტია, ოპოზიციასთან გამართული ინტენსიური მოლაპარაკებების შემდეგ, დათანხმდა არჩევნების ოქტომბრამდე გადატანაზე. ხელისუფლება იძულებული შეიქმნა დათმობებზე წასულიყო და შეეტანა ცვილებები საქართველოს სსრ-ის კონსტიტუციაში. კონსტიტუციის 49-ე მუხლის ახალი რედაქციის თანახმად, საქართველოს მოქალაქეებს ეძლეოდათ უფლება გაერთიანებულიყვნენ „პოლიტიკურ პარტიებად, საზოგადოებრივ ორგანიზაციებად“, მონაწილეობა მიეღოთ „მასობრივ მოძრაობებში“. ამავე დროს, „საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს გარანტირებული“ ექნებოდათ „პირობები თავიანთი საწესდებო ამოცანების წარმატებით შესრულებისათვის“. 1990 წლის 18 ოქტომბერს საქართველოს სსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ მიიღო ახალი საარჩევნო კანონი.
ეროვნული მოძრაობის პარტიებს შორის თავი იჩინა განხეთქილებამ ტაქტიკის თაობაზე. ეროვნული ფორუმის ახალგაზრდა წევრები გია ჭანტურიას ხელმძღვანელობით გამოდიოდნენ 28 ოქტომბრისთვის დანიშნული არჩევნების ბოიკოტის ინიციატივით და ითხოვდნენ ალტერნატიული ეროვნული ყრილობის ჩატარებას, რომელიც მოიწვევდა ეროვნულ კონგრესს და ჩამოაყალიბებდა პარალელურ მთავრობას დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად. ზომიერ ნაწილი, რომელიც ზვიად გამსახურდიას ემხრობოდა, ბალტიისპირეთის რესპუბლიკების მაგალითის გათვალისწინებით მოუწოდებდა დამოუკიდებლობაზე მშვიდობიანი გადასვლისაკენ ოფიციალურ არჩევნებში გამარჯვებით და „გარდამავალი პერიოდით“ უკვე არსებული ინსტიტუციური მექანიზმების გამოყენებით.
აპრილში მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის გარე პერიმეტრზე მომხდარი სროლა ზვიად გამსახურდიას და ე.წ. შეურიგებლების (გიორგი ჭანტურია, ირაკლი წერეთელი) შეიარაღებულ მხარდამჭერებს შორის ქუჩებში გადავიდა. 7 მაისს ეროვნული ფორუმი დატოვა რამდენიმე პოლიტიკურმა გაერთიანებამ: საქარველოს ჰელსინკის კავშირმა, წმინდა ილია მართლის საზოგადოებამ, სრულიად საქართველოს მერაბ კოსტავას საზოგადოებამ, მონარქისტულ-კონსერვატიულმა კავშირმა. ამ ორგანიზაციებმა შექმნეს პოლიტიკური ბლოკი - „მრგვალი მაგიდა - თავისუფალი საქართველო“.
„შეურიგებლებმა“ მაისში ჩაატარეს „ეროვნული ყრილობა“ და 30 სექტემბერს გამართეს ალტერნატიული არჩევნები, თუმცა მათი ტაქტიკა წარმატებული არ აღმოჩნდა. „მრგვალმა მაგიდამ - თავისუფალმა საქართველომ“ მიიღო მონაწილეობა 1990 წლის შემოდგომაზე დანიშნულ ოფიციალურ არჩევნებში, რომელშიც ბლოკმა გაიმარჯვა და მოიპოვა უმრავლესობა. საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს პირველ სესიაზე (1990 წლის 14 ნოემბერი) უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ ზვიად გამსახურდია აირჩიეს.
1990 წლის 20 დეკემბერს საქართველოს უზენაესი საბჭოს გადაწყვეტილებით შეიქმნა შინაგან საქმეთა სამინისტროს შინაგანი ჯარები, საქართველოს ეროვნული გვარდია. ეროვნული გვარდია არსებობის საწყის ეტაპზე საქართველოს შეიარაღებული ძალების ძირითად ბირთვს წარმოადგენდა. გვარდიის სარდლის თანამდებობაზე დაინიშნა თენგიზ კიტოვანი.
1991 წლის თებერვალში ხელისუფლებამ დაიწყო უკანონოდ შეიარაღებული დაჯგუფებების განიარაღება, რასაც ზოგ შემთხვევაში თან ახლდა შეიარაღებული დაპირისპირება. ოპერაციების დაწყების წინ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ საჯაროდ გააკეთა განცხადება, რომ ვინც ნებაყოფლობით ჩააბარებდა იარაღს და დატოვებდა უკანონოდ შეიარაღებული ფორმირების რიგებს, მის მიმართ არ აღიძვრებოდა სისხლის სამართლის საქმე. 16 თებერვალს ქალაქ სამტრედიაში ცეცხლი დაუშინეს პრეფექტურის შენობას და დაჭრეს ორი მშვიდობიანი მოქალაქე. მილიციამ ამ თავდასხმაში მონაწილეობის ბრალდებით დააკავა „მხედრიონის“ და ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის რამდენიმე წევრი. 20 თებერვალს „მხედრიონის“ კახეთის სადროშოს წევრებმა გელა გოდერძიშვილის ხელმძღვანელობით სროლა აუტეხეს ავტომანქანას, რომელშიც ისხდნენ საქართველოს შს სამინისტროს და საგარეჯოს შინაგან საქმეთა განყოფილების თანამშრომლები, რაზეც მათ სროლითვე უპასუხეს. ორმხრივი სროლის შედეგად დაიჭრნენ როგორც მილიციის, ასევე „მხედრიონის“ წევრები. სხვაგან იარაღის ჩამორთმევის ოპერაციები შეიარაღებული შეტაკებების გარეშე განხორციელდა. მილიციამ „მხედრიონის“ წევრებს ჩამოართვა ავტომატები, კარაბინები, სხვადასხვა სისტემის რევოლვერები, პისტოლეტები, გადაჭრილი თოფები და სხვა იარაღი საბრძოლო ვაზნებთან ერთად, ასევე „მხედრიონის“ წევრების მიერ გატაცებული რამდენიმე მსუბუქი და სატვირთო ავტომანქანა და ჯავშანტრანსპორტიორები. ოპერაციების მსვლელობის დროს დააკავეს ჯაბა იოსელიანი და „მხედრიონის“ სხვა ლიდერები.
1991 წლის 28 თებერვალს საქართველოს უზენაესმა საბჭომ მიიღო დადგენილება, რომლის თანახმად სსრ კავშირის შენარჩუნების საკითხზე 17 მარტისთვის დაგეგმილი საკავშირო რეფერენდუმი საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არ უნდა ჩატარებულიყო. ამავე დროს, საქართველოს ხელისუფლების უმაღლესმა ორგანომ საკავშირო რეფერენდუმის სანაცვლოდ 31 მარტს დანიშნა რეფერენდუმი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის საკითხზე. რეფერენდუმზე დასმული იყო კითხვა: „თანახმა ხართ თუ არა აღსდგეს საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა 1918 წლის 26 მაისის დამოუკიდებლობის აქტის საფუძველზე?“, რომელზეც მონაწილეთა 97 %-მა დადებითი პასუხი გასცა. რეფერენდუმის შედეგების საფუძველზე 9 აპრილს უზენაესმა საბჭომ მიიღო საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი, ხოლო 14 აპრილს ზვიად გამსახურდია საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩია. 26 მაისს საყოველთაო-სახალხო საპრეზიდენტო არჩევნებზე ხმების აბსოლუტური უმრავლესობით გაიმარჯვა ზვიად გამსახურდიამ. უზენაესმა საბჭომ ერთხმად მიიღო კანონი პრეზიდენტის შესახებ, რომელიც ეფუძნებოდა ფრანგულ საპრეზიდენტო სისტემას და პრეზიდენტს ფართო ძალაუფლებას ანიჭებდა. უზენაესი საბჭოს თანხმობით (გაურკვეველია, დაშვებული იყო პარლამენტის ვეტო თუ არა) მას შეეძლო დაენიშნა და გაეთავისუფლებინა პრემიერ-მინისტრი, მისი კაბინეტი, სასამართლოს უმაღლესი თანამდებობის პირები და წამყვანი დიპლომატები. პრეზიდენტს უფლება ჰქონდა ყოფილიყო კაბინეტის სხომების თავმჯდომარე (ანუ განესაზღვრა დღის წესრიგი) და გაეუქმებინა მისი გადაწყვეტილებები. საპრეზიდენტო ვეტოს დაძლევა პარლამენტის ორ მესამედს შეეძლო, მაგრამ ასეთ შემთხვევაში პრეზიდენტს უფლება ჰქონდა დაეთხოვა პარლამენტი და მოეწყო რეფერენდუმი. როგორც უმაღლესი მთავარსარდალი, პრეზიდენტი აკონტროლებდა ეროვნულ გვარდიას და სამხედრო პირთა დანიშვნას. მას, პარლამენტის დაუყოვნებელი თანხმობის გარეშე, შეეძლო გამოეცხადებინა საგანგებო მდგომარეობა და ამ პერიოდში გამოეცა დეკრეტები. პრეზიდენტის არჩევა დასაშვები იყო შეუზღუდავი ვადით, ხოლო მისი იმპიჩმენტისთვის პარლამენტს დეპუტატების ხმათა სამი მეოთხედი სჭირდებოდა.
ახლადარჩეულ პრეზიდენტს ოპოზიციაში ჩაუდგა „ეროვნული კონგრესი“. კონგრესმა მოახერხა თავის მხარეს გადმოებირა მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც უკმაყოფილო იყო ახალი ხელისუფლების მიერ არჩეული პოლიტიკური და ეკონომიკური კურსით.
პოლიტიკური კრიზისი
თბილისში კრიზისის სიმპტომებმა თავი ჯერ კიდევ 1991 წლის აგვისტოში იჩინეს. 1991 წლის 18 აგვისტოს მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე თენგიზ სიგუამ და საგარეო საქმეთა მინისტრმა გიორგი ხოშტარიამ დატოვეს თანამდებობები პრეზიდენტთან უთანხმოების გამო და ოპოზიციას შეუერთდნენ. საქართველოში პოლიტიკური დაძაბულობის ფონზე 1991 წლის 19 აგვისტოს მოსკოვში მოეწყო პუტჩი, რომლის დროსაც ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო სამხედრო ხუნტამ, საგანგებო სიტუაციათა სახელმწიფო კომიტეტმა. მასში შედიოდნენ წითელი არმიის გენერლები, სუკ-ის და ცენტრალური კომიტეტის წევრები, რომლებმაც საბჭოთა კავშირის დაშლის პროცესის შეჩერება განიზრახეს. იმავე დღეს თბილისში ზვიად გამსახურდიასთან შესახვედრად ჩამოვიდნენ საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე გენერალ ვ. შურავლიოვი და ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდალი. მათ გამსახურდიას ეროვნული გვარდიის დაშლა მოთხოვეს საგანგებო სიტუაციათა კომიტეტის #1 დადგენილების საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებდა „ხელისუფლებისა და მმართველობის სტრუქტურების, გასამხედროებული ფორმირებების დაუყოვნებლივ დაშლას, რომელთა ქმედებაც ეწინააღმდეგება სსრ კავშირის კონსტიტუციას და კანონებს“, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი სადამსჯელო ღონისძიებების გატარებით დაიმუქრნენ. არსებობის საწყის ეტაპზე ეროვნული გვარდია არ იყო სათანადოდ მომზადებული და შეიარაღებული, ამიტომაც სამხედრო დაპირისპირების შემთხვევაში მას ცხადია გაუჭირდებოდა კარგად გაწვრთნილი და შეიარაღებული საბჭოთა არმიის წინააღმდეგ ბრძოლა. საქართველოს არც საერთაშორისო მხარდაჭერა გააჩნდა, რადგან მის დამოუკიდებლობას არცერთი ქვეყანა არ აღიარებდა. აღნიშნულ ვითარებაში ზვიად გამსახურდიამ გადაწყვიტა კომპრომისზე წასულიყო პუტჩისტებთან, თუმცა მას გვარდია არ დაუშლია: მოლაპარაკებებიდან რამდენინე საათში გამოვიდა პრეზიდენტის ბრძანებულება ეროვნული გვარდიის რეორგანიზაციის შესახებ, რომლის მიხედვითაც ეროვნული გვარდია გახდა სპეციალური დანიშნულების მილიციის რაზმის (ომონის) ქვედანაყოფი, გვარდიის სარდლის თანამდებობა გაუქმდა და მისი ფუნქციები შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველ მოადგილეს დაეკისრა.