cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანტონ კორბინი
2007 წელს გადაიღო ბიოგრაფიული ფილმი ცნობილი მუსიკალური ჯგუფის, Joy Division-ის სოლისტის, იან კერტისის შესახებ, სახელწოდებით „კონტროლი“.
ადრეული ცხოვრება
ანტონ იოჰანეს გერიტ კორბინ ვან ვილენსვარდი 1955 წლის 20 მაისს სტრეიენში, ნიდერლანდებში დაიბადა, 1972 წელს მისი ოჯახი გრონინგენში გადავიდა. კორბინს სამი დედმამიშვილი ჰყავს. მისი უმცროსი ძმა, მარტენ კორბინი (დ. 1960) ფოტოგრაფი და რეჟისორია. ბაბუამისი, ანტონ იოჰანეს კორბინ ვან ვილენსვარდი (1886-159) ხელოვნების მასწავლებელი და მხატვარი იყო.
ფოტოგრაფია
მინი|Joy Division 1980 წელს. ანტონ კორბინის ფოტო კორბინი თავის ფოტოგრაფიულ კარიერაზე ჟურნალისტ ნატაშა პრინცთან საუბრობს: „...ჩემი შეხება ფოტოგრაფიასთან ძალიან მარტივი იყო და მას საერთო არაფერი ჰქონდა რაიმე ცოდნასთან ან საოცარი ნამუშევრების შექმნის სურვილთან. უბრალოდ, შეპყრობილი ვიყავი მუსიკალური სამყაროთი და ვცდილობდი, ყველანაირი გზა მეპოვა იმისთვის, რომ მისი ნაწილი გავმხდარიყავი. ერთხელ მამაჩემს თავისი კამერა ვთხოვე და ჩვენს ქალაქში, კონცერტზე რამდენიმე ფოტო გადავიღე. მაშინვე დავიჯერე, რომ სწორედ ეს იყო ჩემი მოწოდება. თავად ფოტოგრაფიის მიმართ ინტერესი იმ მომენტშივე გამიჩნდა, მაგრამ ძალიან დიდ ხანს მხოლოდ მუსიკოსებს ვიღებდი.“
1970-იან წლებში ბრიტანული მუსიკალური ჟურნალი, New Musical Express, მის ნამუშევრებს ყოველკვირეულად აქვეყნებდა, კორბინს სხვადასხვა მუსიკოსების გადაღება უწევდა. მათ შორის იყო დევიდ ბოუი. თავდაპირველად კორბინი შავ-თეთრ ფერებში მუშაობდა, მაგრამ 1989 წლიდან ფერადი ფოტოების გადაღებაც დაიწყო.
კორბინს გადაუღია ბობ დილანი, Joy Division, ტომ უეიტსი, ბრუს სპრინგტინი, პიტერ ჰემილი, მაილზ დევისი, ბიორკი, რობერტ დე ნირო, სტივენ ჰოუკინგი, ელვის კოსტელო, მორისი, პიტერ მარფი, კლინტ ისტვუდი და სხვები. მას ყველაზე დიდხნიანი საქმიანი ურთიერთობა Depeche Mode-სა და U2-სთან აკავშირებს. მინი|კორბინი 2008 წელს კორბინის ურთიერთობა Depeche Mode-სთან 1986 წელს, „A Question of Time“-ს გადაღებისას დაიწყო. მან ჯგუფის 20 ვიდეო კლიპი გადაიღო. აგრეთვე არის Depeche Mod e-ს რამდენიმე ალბომის დიზაინერი.
კორბინს უმუშავია სხვადასხვა მუსიკოსების ალბომების გარეკანებზე, როგორებიც არიან: ნიკ ქეივი, ბრაიან ადამსი, Metallica, The Rolling Stones, ბონ ჯოვი, The Killers, R.E.M, The Bee Gees და სხვ.
კინემატოგრაფი
2010 წელს კორბინმა თავისი მეორე სრულმეტრაჟიანი თრილერის ჟანრის ფილმი, „ამერიკელი“ გადაიღო, რომელშიც მთავარ როლს ჯორჯ კლუნი ასრულებს.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი კინორეჟისორები კატეგორია:ნიდერლანდელი ფოტოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:Depeche Mode კატეგორია:XX საუკუნის ნიდერლანდელი ფოტოგრაფები კატეგორია:XXI საუკუნის ნიდერლანდელი ფოტოგრაფები კატეგორია:ინგლისურენოვანი კინორეჟისორები
ავური (იარდიმლი)
სქოლიო
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ბრნიკი
ბრნიკი (ჩეხ. Brník) — სოფელი ჩეხეთში, პრაღა-ვიხოდის რაიონში, ოლეშკის თემში. მდებარეობს ოლეშკიდან 1,2კმ ჩრდილოეთით. ბრნიკში არის 79 სახლი. სოფლის სიახლოვეს ჩრდილოდასავლეთით არის მდ. ხოტიშის (Chotýšský potok) სათავე, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნუჩიცის (Nučický potok). დასახლებიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით კომპანია KERACLAY a.s. ღია კარიერული წესით მოიპოვებს კერამიკის მასალას (შლამს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ჩეხეთის სოფლები
გურამ ჩაგანავა
გურამ ჩაგანავა (დ. 25 დეკემბერი, 1941, უგლოვოე) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (2000).
ბიოგრაფია
1981-2006 წლებში მუშაობდა ბათუმის ნიკო ბერძენიშვილის სახელობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1982 წლიდან - შოთა რუსთაველის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (ახლანდელ უნივერსიტეტში). 2009 წლიდან — შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ მეცნიერებათა დეპარტამენტის სრული პროფესორი. 2010 წლიდან — სოციალურ მეცნიერებათა დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, ფსიქოლოგიის პროგრამული მიმართულების ხელმძღვანელი. მისი ინიციატივით რამდენიმე წელია უნივერსიტეტში მოქმედებს სამაგისტრო საგანმანათლებლო პროგრამა კლინიკურ ფსიქოლოგიაში. მისი რამდენიმე სტატია ეძღვნება ენათმეცნიერებისა და ისტორიის საინტერესო პრობლემატიკას. გამოსაცემად მზადდება სოციალური ფსიქოლოგიისა და კლინიკური ფსიქოლოგიის სალექციო კურსები, რომელთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ეფუძნება მისივე ექსპერიმენტულ და პრაქტიკულ გამოკვლევებს. კითხულობს სალექციო კურსებს ფსიქოლოგიის სხვადასხვა დარგში, ხელმძღვანელობს სტუდენტთა სამეცნიერო ნაშრომებს, სისტემატიურად მონაწილეობს პროფესორ-მასწავლებელთა საუნივერსიტეტო, რესპუბლიკურ და საერთაშორისო კონფერენციებში, რედაქტორობს პერიოდულ გამოცემას „ფსიქოლოგიური გამოკვლევები“, არის უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოსა და პედაგოგიკის დარგის სპეციალიზირებული საბჭოს წევრი და უნივერსიტეტის ეთიკის კომისიის ხელმძღვანელი.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1995 წელს „პროპრიაციის ფსიქოლოგიის პრობლემები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
შაიდალა
შაიდალა (Шайҙалы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელოკატაის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 48 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ნოვობელოკატაიდან დაშორებულია 69  კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ნიაზეპეტროვსკაია, რომელიც დაშორებულია 41 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოკატაის რაიონის სოფლები
ამერიკული ანჰინგა
ამერიკული ანჰინგა (Anhinga anhinga) — ფრინველი ანჰინგისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 85 სმ, მასა 1350 გ, ფრთის შლილი 117 სმ, ნისკარტის სიგრძე 81 სმ. აქვს პატარა თავი და გრძელი კისერი, რომლის მე-8 და მე-9 მალას აქვს მოღუნვის უნარი, რისი დახმარებითაც ადვილად იჭერს თევზს. თითებს შორის აქვს საცურაო აპკები, რითაც ადვილად ცურავს და ხეებსა და ბუჩქებზეც ჩერდება. ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი: მამლები შეფერილნი არიან მონაცრისფრო-შავად, ზურგის უკანა და ფრთების გარე მხარეებზე დაჰკრავს ვეცხლისფერი იერი; დედლების კისერი და თავი ღია ყავისფერია, დანარჩენი — იგივე; ბარტყები მთლინად ყავისფერები არიან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ (აშშ, მექსიკა) და ცენტრალურ ამერიკაში (კოლუმბიიდან ეკვადორამდე, სამხრეთით კი — არგენტინმდე), მათ შორის კუბაზეც. აშშ-ის ჩრდილოეთ შტატების ინდივიდები აქ მარტ–აპრილიდან დეკემბრამდე რჩებიან, შემდეგ სამხრეთ შტატებსა და მექსიკაში მიგრირებენ. ბინადრობს მტკნარწყლოვან, იშვიათად — მცირე მარილიანობის მქონე წყალსატევებთან. იკვებება უმთავრესად თევზით, ზოგჯერ უხერხემლოებით და მწერებით. ჯვარდება 2 წლის ასაკიდან. მონოგამური ფრინველია. 1-3 დღეში ერთხელ დებს თითო-თითო კვერცხს, აღწევს 2–6, საშუალოდ — 4 ცალს. ისინი მომწვანო ან მოცისფროები არიან. ინკუბაცია 25–30 დღე-ღამე გრძელდება. სამი კვირის ბარტყები ბუდიდან ტოტებზე გადადიან, ექვსი კვირის შემდეგ ბუმბულით იმოსებიან. კიდევ რამდენიმე კვირის განმავლობაში მათზე მშობლები ზრუნავენ.
სქოლიო
კატეგორია:ანჰინგა
ნეიროკრიმინოლოგია
ნეიროკრიმინოლოგია — ბიოკრიმინოლოგიისა და კრიმინოლოგიის განვითარებადი ქვედისციპლინა, რომელიც ნეირომეცნიერებიდან იყენებს ტვინის ვიზუალიზაციის მეთოდებსა და პრინციპებს დანაშაულის გაგების, წინასწარმეტყველების და თავიდან აცილების მიზნით.
კონცეფცია
ნეიროკრიმინოლოგიის მთავარი იდეა ისაა, რომ დანაშაული მხოლოდ ნაწილობრივ არის სოციალური და გარემოსთან დაკავშირებული პრობლემა. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ასევე ბიოლოგიური ფაქტორები სამედიცინო პირობებთან ერთად. ტვინის დევიანტურითეორიები ყოველთვის იყო ბიოკრიმინოლოგიის ნაწილი, რომელიც დანაშაულს ბიოლოგიური ფაქტორებით ხსნის. ნეირომეცნიერების მიღწევების დამსახურებით თანამედროვე ბიოკრიმინოლოგების ძირითადი ყურადღება ტვინზეა მიპყრობილი. ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში ნეიროკრიმინოლოგია აქტუალურ თემად იქცა. მიუხედავად იმისა, რომ ნეიროკრიმინოლოგია დღემდე ეწინააღმდეგება დანაშაულის ტრადიციულ სოციოლოგიურ თეორიებს, ის სულ უფრო და უფრო დიდი პოპულარობით სარგებლობს სამეცნიერო წრეში.
ძირითადი კვლევები
ბოლო დროს ჩატარებულმა ბევრმა კვლევამ აჩვენა, რომ ხანდახან ტვინის სტრუქტურული და ფუნქციური დარღვევები იმდენად გასაოცარია, რომ ყველას შეუძლია მათი დანახვა. თუმცა ზოგიერთ მოძალადე დამნაშავეს აქვს მცირე სტრუქტურული ან ფუნქციური დარღვევები და გამოცდილი ნეირორენტგენოლოგებიც ვერ ახერხებენ მათ დროულ გამოვლენას. დღესდღეობით დარღვევების აღმოჩენა შესაძლებელია ტვინის ვიზუალიზაციითა და თანამედროვე ანალიტიკური ხელსაწყოებით.
ნეიროფიზიოლოგიური კვლევები
სტრუქტურულ ხარვეზებზე ჩატარებული კვლევები ცხადყოფს, რომ ადამიანებს, რომლებსაც ახასიათებთ ანტისოციალური ქცევა, აქვთ სტრუქტურულად დარღვეული ტვინი. ანომალიები შეიძლება ან ზოგადი ხასიათის იყოს ან მოქმედებდეს ტვინის მხოლოდ კონკრეტულ რეგიონებზე, რომლებიც აკონტროლებენ ემოციებს, აგრესიას ან ეთიკურ გადაწყვეტილებებს.
პრეფრონტალურ (შუბლისწინა) ქერქში ნეირონების მცირე რაოდენობა: 2000 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ ანტისოციალური ქცევის ისტორიის მქონე ადამიანებს პრეფრონტალურ ქერქში 11 %-ით შემცირებული ჰქონდათ რუხი ნივთიერება, მაშინ როდესაც თეთრი ნივთიერება ნორმალური რაოდენობის იყო. ანალოგიურად 2009 წლის მეტა-ანალიზის კვლევამ, რომელმაც გააერთიანა დამნაშავეებზე ჩატარებული თავის ტვინის ვიზუალიზაციის 12 ანატომიური კვლევა, აჩვენა, რომ დამნაშავეთა თავის ტვინის პრეფრონტალურ ნაწილს ნამდვილად ახასიათებს დარღვევები.
განუვითარებელი ამიგდალა: ორმა კვლევამ აჩვენა, რომ ფსიქოპათებს ორივე, მარცხენა და განსაკუთრებით მარჯვენა, ამიგდალა დარღვეული ჰქონდათ. ფსიქოპათებს საშუალოდ 18 %-ით ჰქონდათ შემცირებული ამიგდალას მარჯვენა ნაწილი.
''გამჭვირვალე ძგიდის ღრუს ანომალიური განვითარება. 2010'' წლის კვლევის თანახმად, გამჭვირვალე ძგიდის ღრუს ანომალიის მქონე ადამიანები მიდრეკილნი იყვნენ ფსიქოპათიისკენ, ანტისოციალური პიროვნული აშლილობებისაკენ და უფრო მეტჯერ იყვნენ ბრალდებულნი სამართლებრივი დანაშაულის ჩადენაში. ტვინის ასეთი ანომალიური განვითარება დაკავშირებული იყო მუდმივ ანტისოციალურ ცხოვრებას ე.ი არაგაცნობიერებულ ქცევასთან, როგორც საკუთარ, ასევე სხვების მიმართ,  სინდისის ქენჯნის არქონასა და აგრესიასთან.
ჰიპოკამპის უფრო დიდი მარჯვენა წილი: 2004 წლის კვლევის თანახმად, ფსიქოპათების მარჯვენა ჰიპოკამპი, რომელიც ნაწილობრივ აკონტროლებს ემოციებს და არეგულირებს აგრესიას, მნიშვნელოვნად უფრო დიდია, ვიდრე მარცხენა. ასეთი ასიმეტრია ჩვეულებრივი იყო ნორმალური ადამიანებისთვისაც, თუმცა ეს განსხვავება გაცილებით თვალშისაცემი იყო ფსიქოპათებთან.
თავის ტვინის ზოლიანი სხეულის მოცულობაში ზრდა: 2010 წლის კვლევაში ფსიქოპათებს შეემჩნეოდათ თავის ტვინის ზოლიანი სხეულის მოცულობის 10%-ით გაზრდა.
უცხო სხეულით დაზიანება: უცხო სხეულებით დაზიანების შემსწავლელი რიგი კვლევები გვიჩვენებს, რომ მოზარდებს, რომელთაც ჰქონდათ თავის დაზიანებები, დაშავებული აქვთ პრეფრონტალური ქერქი და ახასიათებთ საზოგადოებისთვის მიუღებელი იმპულსური და ანტისოციალური ქცევა. მრავალი ცნობილი ცხოვრებისეული ისტორია გვიჩვენებს იმავე მიზეზ-შედეგობრივ კავშირებს. მაგალითად, პ. გეიჯი (P. Gage), ყოვლად პატივცემული, პასუხისმგებლიანი ჯენტელმენი იყო. 1848 წელს მშენებლობისას მომხდარი უბედური შემთხვევის დროს მას აფეთქების შედეგად ლითონის ჯოხი მარჯვენა ლოყაში შეესო და შუა ტვინის ზემოთა ნაწილიდან გამოვიდა, რის შედეგადაც მნიშვნელოვნად დაუზიანდა თავის ტვინი. გეიჯი სწრაფად განიკურნა, თუმცა ამ შემთხვევის შემდეგ იგი მერყევი, უდიერი და ვულგარული გახდა. გეიჯი გაწონასწორებული, პატივსაცემი ადამიანიდან ფსიქოპათური თვისებების მქონე პიროვნებად იქცა.
აჯამი
აჯამი (Əcəmi) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ევლახის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 378 კაცი.
ნეიროკრიმინოლოგია
ნეიროფიზიოლოგიური კვლევები
სიმსივნით დაზიანება: ამერიკის მრავალმა ცნობილმა კრიმინალურმა შემთხვევამ აჩვენა, რომ სიმსივნის მიერ ტვინისთვის მიყენებული დაზიანებები იმავე შედეგით სრულდება, რითაც ტვინის უცხო სხეულით დაზიანებები. ჩარლზ უიტმენი (Charles Whitman) იყო ახალგაზრდა მამაკაცი, რომელიც ტეხასის უნივერსიტეტში არქიტექტურულ ინჟინერიას სწავლობდა. მას არ გააჩნდა არანაირი ძალადობრივი ან კრიმინალური ისტორია. ბავშვობაში მან სტენფორდ-ბინეს IQ ტესტში 138 ქულა აიღო, რომელიც მონაწილეების 99%-ზე უკეთესი შედეგი იყო. ის მოხალისეობდა Eagle Scout-ში სკაუტ ლიდერად და მუშაობდა „საზღვაო კორპუსში“ (Marine Corps). 1996 წელს  მან მოულოდნელად მოკლა დედა და ცოლი. ჩარლზი ავიდა ტეხასის უნივერსიტეტის სამრეკლოზე და ზემოდან გაუხსნა ცეცხლი სტუდენტებს. მან მოკლა 15 და დაჭრა 31 ადამიანი, სანამ პოლიციელებმა არ მოკლეს იგი. საკუთარ ბოლო ჩანაწერში ჩარლზ უიტმენი წერდა, რომ უჭირდა აზრების კონტროლი და ითხოვდა გვამის გაკვეთას, რის შედეგადაც თავის ტვინის ჰიპოთალამუსში სიმსივნე აღმოაჩნდა, რომლის ზრდაც, ზოგი დაშვების მიხედვით, მის ამიგდალაზე ზეწოლას იწვევდა.
მაიკლ ოფტს  (Michael Oft), რომელიც მუშაობდა მასწავლებლად ვირჯინიაში, არ ჰქონდა  ფსიქიატრიული ან ანომალიური ქცევის ისტორია. 40 წლის ასაკში მისი ქცევა მოულოდნელად შეიცვალა. მან დაიწყო  მასაჟის პროცედურებზე სტუმრობა, ბავშვთა პორნოგრაფიული მასალის შეგროვება, სექსუალურად ძალადობდა გერ-ქალიშვილზე და მალევე დაადანაშაულეს მწირეწლოვანი ბავშვების გახრწნაში. მაიკლ ოფტმა აირჩია პედოფილიის სამკურნალო პროგრამა, თუმცა თავი ვერ შეიკავა სარეაბილიტაციო ცენტრის თანამშრომლებისა და სხვა კლიენტებისათვის საკუთრი სექსუალური სურვილების დაკმაყოფილების მოთხოვნისგან. ნევროლოგებმა ურჩიეს თავის ტვინის სკანირება, რამაც აჩვენა ორბიტოფრონტალური ქერქის ფუძეში სიმსივნის ზრდა, რომელიც ავიწროებდა ტვინის მარჯვენა პრეფრონტალურ რეგიონს. სიმსივნის ამოკვეთის შემდეგ, მაიკლ ოფტის ქცევა და სექსუალური ცხოვრება ჩვეულებრივ ნორმას დაუბრუნდა. თუმცა რამდენიმეთვიანი ნორმალური ქცევის შემდეგ მან ისევ დაიწყო ბავშვების პორნოგრაფიის შეგროვება. ნევროლოგებმა ისევ დაასკანირეს მისი ტვინი და აღმოაჩინეს, რომ სიმსივნე ხელახლა გაზრდილიყო. მეორე ქირურგიული ჩარევისა და სიმსივნის ამოღების შემდეგ მისი ქცევა სრულიად ადეკვატური გახდა.
აჯამი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევლახის რაიონის სოფლები
ნეიროკრიმინოლოგია
ნეიროფუნქციური კვლევები
ნეიროფიზიოლოგიური კვლევების მსგავსად ნეიროფუნქციურმაც აჩვენა, რომ დამნაშავეებისა და ფსიქოპათების ტვინი არა მხოლოდ სტრუქტურულად განსხვავდება, არამედ სხვადასხვანაირადაც მოქმედებს. როგორც ქვემოთ ხედავთ, ორივე, სტრუქტურული და ფუნქციური, დარღვევები ტვინის ერთსა და იმავე უბანს აზიანებს. ძირითადი აღმოჩენილი ანომალიებია:
შემცირებული აქტივობა ამიგდალაში: კვლევების შედეგად აღმოჩნდა, რომ მაღალი ფსიქოპათიური მაჩვენებლის მქონე პირები ემოციური, პერსონალური მორალური გადაწყვეტილებების მიღებისას განიცდიდნენ აქტივობის ნაკლებობას ამიგდალაში.
უფუნქციო უკანა სარტყლისებრი ქერქი: ორმა კვლევამ აჩვენა, რომ ზრდასრულ დამნაშავე ფსიქოპათებსა და აგრესიულ პაციენტებში უკანა სარტყლისებრი ქერქი უფრო ცუდად ფუნქციონირებდა.
შემცირებული ცერებრალური სისხლის ნაკადი ანგულარულ ხვეულაში: რამდენიმე კვლევამ  მკვლელებისა და იმპულსური, მოძალადე კრიმინალების ანგულარულ ხვეულაში ცერებრალური სისხლის მიმოქცევის შემცირება აღმოაჩინა.
მაღალი აქტივობა სუბკორტიკალურ ლიმბურ რეგიონებში: 1998 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ რეაქტიული და პროაქტიული მკვლელების ორი ჯგუფის სუბკორტიკალური ლიმბური რეგიონები უფრო აქტიურია, განსაკუთრებით ტვინის უფრო „ემოციურ“ მარჯვენა ნახევარსფეროში.
ჰიპოკამპი და მისი პარაჰიპოკამპური ხვეულას ფუნქციური დარღვევები: რიგი კვლევები ცხადყოფს, რომ ტვინის ეს რეგიონი გამართულად არ მუშაობს მკვლელებსა და, ზოგადად, მოძალადე დამნაშავეებში.
თავისუფალი ნება
კრიმონოლოგიის ფუძემდებლის, ცეზარე ლომბროსოსგან განსხვავებით, რომელსაც მიაჩნდა, რომ დანაშაულის წარმოშობა ფუნდამენტალურად ბიოლოგიური ფაქტორია და დამნაშავეებს არ გააჩნიათ თავისუფალი ნება, თანამედროვე ნეიროკრიმინოლოგები ცენტრისტულ მიდგომას ანიჭებენ უპირატესობას. ისინი არ ამტკიცებენ, რომ მხოლოდ ბიოლოგიური ფაქტორები განაპირობებენ ქცევით პრობლემებს, მაგრამ აღიარებენ, რომ ქცევა არის ბიოლოგიისა და გარემოს ინტერაქციის შედეგი. თუმცა, ზოგიერთი ავტორი უფრო დეტერმინისტულია საკუთარ შეხედულებებში. ერთ-ერთი მათგანი წერს: „თავისუფალი ნება შეიძლება, არსებობდეს (ის, უბრალოდ, შესაძლოა, თანამედროვე მეცნიერების საზღვრებს გარეთ იყოს), მაგრამ ერთი რამ ნათელია: თუ თავისუფალი ნება არსებობს, მას მუშაობისთვის პატარა ადგილი აქვს. საუკეთესო შემთხვევაში ის შეიძლება, იყოს მცირე ფაქტორი, რომელიც გენებისა და გარემოს მიერ შექმნილ ვრცელ ნეირონულ ქსელებზე გადაადგილდება. სინამდვილეში, თავისუფალი ნება შეიძლება, იმდენად მცირე იყოს, რომ ჩვენ ცუდი გადაწყვეტილების მიღებაზე ისევე ვფიქრობდეთ, როგორც ნებისმიერ ფიზიკურ პროცესზე, როგორიცაა დიაბეტი ან ფილტვების დაავადება."
სამართლებრივი გამოყენება
აშშ-ს იურიდიული თავდაცვის ჯგუფები მოძალადე და სექსუალური დამნაშევეების სასამართლო პროცესებზე სულ უფრო და უფრო მეტად იყენებენ ტვინის სკანირებას, როგორც შემამსუბუქებელ მტკიცებულებას. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ ნეიროსამართალი. რამდენიმე ცნობილი შემთხვევა:
ჰერბერტ ვაინშტეინი (Herbert Weinstein)
1991 წელს 65 წლის სარეკლამო აღმასრულებელმა ჰერბერტ ვაინშტეინმა (Herbert Weinstein), რომელსაც არ გააჩნდა არანაირი ძალადობრივი ან კრიმინალური ისტორია, ცოლთან კამათის შემდეგ გააღო ფანჯარა და მეუღლე მე-12 სართულიდან გადააგდო. მისმა დაცვის ჯგუფმა დაასკანერა ტვინი მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიისა და პოზიტრონ-ემისიური ტომოგრაფიის საშუალებით. გამოსახულებებმა აჩვენა დიდი სიცარიელე ტვინის პრეფრონტალურ ქერქში ე. ი სუბარაქნოიდალური  კისტა იზრდებოდა მის მარცხენა შუბლის წილში. დაცვის ჯგუფმა გამოიყენა ეს გამოსახულებები იმის დასამტკიცებლად, რომ ვაინშტეინს არ შეეძლო ემოციების კონტროლი და რაციონალური გადაწყვეტილებების მიღება. დაცვის ჯგუფი ამტკიცებდა დამნაშავის შეურაცხადობას, რის შედეგადაც პროკურატურა და დაცვის ჯგუფი შეთანხმდნენ არაწინასწარგანზრახულ მკვლელობაზე. ვაინშტეინს, ოცდახუთი წლის ნაცვლად, რომელიც მეორე ხარისხის მკვლელობას გულისხმობდა, მიუსაჯეს შვიდი წლით თავისუფლების აღკვეთა.
ანტონიო ბუსტამანტე (Antonio Bustamante)
ბუსტმანტი  კარგი ყოფაქცევის თინეიჯერი იყო, რომელმაც მოულოდნელად, 22 წლის ასაკში, კრიმინალური კარიერა დაიწყო. მისი დანაშაულებრივი ქმედებები მდგომარეობდა მოპარვაში, ბინების გატეხვასა და მათში შესვლაში, ქურდობასა და ნარკო-დანაშაულებში. 1990 წელს ბუსტმანტი დაიჭირეს მკვლელობისთვის. დაცვის ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ მათ კლიენტს 20 წლის ასაკში ძალაყინისგან ჰქონდა  მიღებული თავის ტრავმა და მისი ქმედებები რადიკალურად შეიცვალა მას შემდეგ. იგი ნორმალური ინდივიდიდან იმპულსურ და ემოციურად არამდგრად კრიმინალად გადაიქცა. დაცვის ჯგუფმა დაასკანირა ბუსტამანტეს ტვინი, რამაც აჩვენა პრეფრონტალური ქერქის დაზიანებები და მისი გაუმართავობა. შედეგად, ნაფიცმა მსაჯულებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ დამნაშავის ტვინი არ ფუნქციონირებდა ნორმალურად და ანტონიო სიკვდილით დასჯას გადაურჩა.
დონტა ფეიჯი (Donta Page)
1999 წელს დონტა ფეიჯმა (Donta Page) გაქურდა, გააუპატიურა და მოკლა დენვერის მდედრობითი სქესის სტუდენტი. მოგვიანებით იგი დაადანაშაულეს პირველი ხარისხის მკვლელობაში, რაც სიკვდილით დასჯას გულისხმობდა. პენსილვანიის უნივერსიტეტის პროფესორი ა. რაინი (A. Raine) ფეიჯის დაცვის ექსპერტი მოწმე იყო და დამნაშავე ლაბორატორიაში მიიყვანა, რათა მისი ტვინის ფუნქციონირება შეემოწმებინა. ტვინის სკანირებამ აჩვენა ვენტრალური პრეფრონტალური ქერქის აქტივაციის ნაკლებობა. პროფესორი რაინი ამტკიცებდა, რომ ფეიჯის ძალადობრივ ქცევას ღრმად ფესვგადგმული ბიოლოგიური ახსნა ჰქონდა. ამ უკანასკნელმა აირიდა სიკვდილით დასჯა ტვინის პათოლოგიის გამო.
დანაშაულის  პრევენცია
მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად არ არსებობს ბოლო დროის ნეიროკრიმინოლოგიურ აღმოჩენებზე დაყრდნობილი დანაშაულის პრევენციის პროგრამები, არსებობს დამნაშავეთა სარეაბილიტაციო მრავალი პროგრამა (კანადის კოგნიტური ცენტრი).
ტვინის ვიზუალიზაციაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებები
ზოგიერთი მეცნიერი გვთავაზობს ტვინის ვიზუალიზაციის გამოყენებას იმის გასარკვევად, თუ რომელი დამნაშავეები ექცევიან დანაშაულის მეორეჯერ ჩადენის რისკქვეშ განთავისუფლების შემდეგ. ტვინის ვიზუალიზაციის მონაცემებს გამოიყენებენ ისეთ ფაქტორებთან ერთად, როგორებიცაა ასაკი, ადრინდელი დანაშაულები და ოჯახური სტატუსი. ამ იდეის მხარდასაჭერად ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტის პროფესორმა კენტ კეჰელმა (Kent Kiehl) 2013 წლის კვლევაში, რომელშიც ციხეში მყოფ 96 მოძალადე დამნაშავე მამაკაცს იკვლევდნენ, აღმოაჩინა, რომ დამნაშავეები, რომელთაც ნაკლები აქტიურობა ახასიათებდათ თავის ტვინის წინა სარტყლისებრ ქერქში, განთავისუფლებიდან 4 წლის შემდეგ ორჯერ უფრო დიდი ალბათობით ჩაიდენდნენ დანაშაულს, ვიდრე ისინი, ვისაც მაღალი აქტიურობა შეენიშნებოდათ ტვინის ამ რეგიონში. ანალოგიურად, დასტინ პარდინმა (Dustin Pardini) დაასკვნა, რომ პატარა ამიგდალას მქონე მამაკაცები გათავისუფლებიდან 3 წლის შემდეგ სამჯერ უფრო დიდი ალბათობით ჩაიდენდნენ ძალადობას.
ნეიროქიმია
ცდებმა აჩვენა რიგი მედიკამენტების, კერძოდ კი, სტიმულატორი ნეიროლეპტიკების, ანტიდეპრესანტებისა და ხასიათის სტაბილიზატორების, ეფექტურობა აგრესიის შემცირებაზე მოზარდებსა და ბავშვებში. ახალგაზრდა დამნაშავეთა კვების რაციონში ომეგა-3-ის დამატებაც კი ამცირებს ახალგაზრდა დამნაშაავეეთა მხრიდან შეურაცხმყოფელ ქმედებებსა და აგრესიას.
მედიტაცია
მედიტაციას შეუძლია, გავლენა იქონიოს ტვინზე და სამუდამოდ შეცვალოს ის. 2003 წელს უისკონსინის უნივერსიტეტის პროფესორმა რიჩარდ დევიდსონმა (Richard Davidson) რევოლუციური კვლევა ჩაატარა. ადამიანები შემთხვევითად იყვნენ არჩეულნი ან გაცნობიერებულ ტრენინგ ჯგუფში, ან საკონტროლო ჯგუფში, რომელიც ტრენინგის მომლოდინეთა სიაში იყო. დევიდსონმა აჩვენა, რომ მედიტაციის 8-კვირიანმა სესიებმა გააძლიერა მარცხენა ფრონტალური ელექტროენცეფალოგრაფიული ფუნქციონირება. მსგავსი კვლევა მოგვიანებით პროფესორმა ჰოლზელმა გაიმეორა.
სქოლიო
კატეგორია:ნევროლოგია კატეგორია:ნეირომეცნიერება კატეგორია:კრიმინოლოგია კატეგორია:გენეტიკა
ტაუანიის რაიონი
ტაუანიის რაიონი (Distrito de Tahuanía) — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის ატალაიის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 190 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 171 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 0.74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7 016 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკაიალის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ატალაიის პროვინციის რაიონები
მამედ რაჰიმი
მამედ რაჰიმი (სრულად მამედ რაჰიმ აბას-ოღლუ ჰუსეინოვა) (დ . 28 აპრილი, 1907, ქ. ბაქო — გ. 6 მაისი, 1977, იქვე) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა პოეტი. ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
ავტორია ლექსების კრებულებისა „სურვილი“ (I კრებ., 1930), „მეორე წიგნი“ (1933), „სამშობლოს ტრფიალი“ (1942), „დილის მელოდია“ (1943) და სხვა. მამედ რაჰიმის პოეზიის თემაა შრომითი ჰეროიკა, პატრიოტიზმი, ქვეყნის კოლექტივიზაცია და ინდუსტრიალიზაცია; აქვს სატრფიალო ლექსებიც. სამამულო ომის თემაზე შექმნა პოეტური ტრილოგია „ლენინგრადის ცაზე“ (1947, სსრკ სახელმწიფო პრემია). მას ეკუთვნის აგრეთვე პოემები „აფშერონის მიწაზე“ (1950), „კასპიის ნაპირებზე“, „საიათნოვა“ (1956). თარგმნიდა ქართველ, რუს, შუააზიელ, სომეხ, ევროპელ კლასიკოსთა ნაწარმოებებს. მონაწილეობდა ვეფხისტყაოსნის თარგმნაში.
სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
ბარჯანი
ბარჯანი  (Bərcan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 786 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
გორბატოვული წითელი ჯიში
მსხვილი რქოსანი საქონლის გორბატოვული წითელი ჯიში — სახორცე-მერძეული მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს–XX საუკუნის დასაწყისში ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიის გორბატოვის მაზრის ბოგოროდსკის თემში (ამჟამად ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ბოგოროდსკის რაიონი). მიიღეს ადგილობრივი ძველრუსული ჯიშის ტიროლურთან შეჯვარებით და შემდეგ ხანგრძლივი „თავისშივე“ გამრავლებით. გავრცელებული იყო მდინარე ოკის დინების შუა წელის მიმდებარე რაიონებში.
ჯიში დამტკიცებულია 1926 წელს. ცხოველი ძირითადად მაგარი კონსტიტუციისაა. ფერად შინდისფერ-წითელია. კუროს მასაა 730–830 კგ, უდიდესი 900 კგ-მდე, ფურისა 400–450 კგ, უდიდესი 600 კგ-მდე. სიმაღლე მინდაოში 127–130 სმ და 118–120 სმ შესაბამისად. ფურის პროდუქტიულობა 2500–3000 კგ რძეა წელიწადში, კარგ მეურნეობაში — 3500–4000 კგ. ხბოს ცოცხალი მასა დაბადებისას — 24–28 კგ. რეკორდული მონაწველია 8007 კგ რძე 4,2–4,3% ცხიმიანობით. სამამულე ჯიშებს შორის ერთ-ერთი საუკეთესოა ცხიმიანობის მხრივ (4,0–4,2%). საქონელი კარგად სუქდება. ნაკლავის გამოსავალია 61–62%. იძლევა მძიმეწონიან ტყავს (ცოცხალი მასის 8–9%), რომელსაც იყენებენ ტყავის წარმოებაში. გამძლეა ძროხის ლეიკემიის ვირუსის (Bovine leukemia virus) მიმართ. ყოფილ სსრკ-ში მოშენებული იყო გორკის, ვლადიმირის, ივანოვის ოლქებში და ჩუვაშეთის ასსრ-ში.
სქოლიო
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
მირელა კუმბარო
მირელა კუმბარო ფურჯი (დ. 4 მარტი, 1966 ტირანა) — ალბანელი პოლიტიკოსი ქალი. დაინიშნა ალბანეთის კულტურის მინისტრი 2013 წლიდან.
2012 წლიდან ტირანის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია. 2009 წელს ამავე უნივერსიტეტში დაიცვა მეცნიერებათა დოქტორის დისერტაცია თარგმნათმცოდნეობის სფეროში. 1994 წელს პარიზის სორბონის უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი თარგმნისა და კულტურათაშორისი ურთიერთობების სფეროში.
2017 წლის არჩევნებში ალბანეთის პარლამენტის მანდატი მოიპოვა გიროკასტრის ოლქიდან.
მამადუ სახო
მამადუ სახო (Mamadou Sakho; დ. 13 იანვარი, 1990) — საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების და ლივერპულის ფეხბურთელი, თამაშობს ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.
კარიერა
სახომ ახალგაზრდული კარიერა ფრანგულ პარი სენ-ჟერმენში დაიწყო, თავის გამოჩენის გამო 2007 წელს პროფესიონალური კონტრაქტი გააფორმა, ამავე წელს მის სადებიუტო მატჩში ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა კაპიტანი საფრანგეთის ლიგა 1-ის ისტორიაში (18 წლის). 2013 წელს სახო ინგლისის პრემიერლიგაში გადაბარგდა და ლივერპულს შეუერთდა.
სახო საფრანგეთის ყველა ასაკობრივი ნაკრების კაპიტანი იყო, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2010 წლის აგვისტოში ინგლისის წინააღმდეგ შედგა. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.
მიღწევები
• საფრანგეთის ლიგა 1 (2012-2013)
• საფრანგეთის ლიგა 1-ის წლის სიმბოლური ნაკრები (2010-2011)
• საფრანგეთის ჩემპიონატის წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი (2010-2011)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 13 იანვარი
შაკარლა
შაკარლა (Шакарлы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელოკატაის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ნოვობელოკატაიდან დაშორებულია 18  კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უნკურდა, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელოკატაის რაიონის სოფლები
დიანა დე პუატიე
დიანა დე პუატიე (დ. 3 სექტემბერი 1499 — გ. 25 აპრილი 1566) — ანრი II ვალუას საყვარელი.
დიანა 15 წლის ასაკში დააქორწინეს ჰერცოგ ლუი დე ბრიზზე. 31 წლის ასაკში დიანა დაქვრივდა. მან რუანში მდებარე ნოტრ-დამის ტაძარში ბრწყინვალე განსასვენებელი აუგო გარდაცვლილ მეუღლეს და როგორც ამბობენ, დიანა მთელი ცხოვრების მანძილზე გლოვობდა მას (იგი მხოლოდ თეთრი და შავი ფერის ტანისამოსს ატარებდა - გლოვის ნიშნად).
მალე დიანა საფრანგეთის მეფე - ანრი II ვალუას შეუყვარდა და მისი საყვარელიც გახდა. მას ანრიმ "სამეფო საყვარლის" ტიტული უბოძა და დიანა თითქმის დედოფლის უფლებებით სარგებლობდა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ დიანა ანრიზე 20 წლით უფროსი იყო, თუმცა როგორც ისტორიკოსები გვაუწყებენ, რაც უფრო ასაკში შედიოდა იგი, მით უფრო მეტ ბრწყინვალებას იძენდა მისი გარეგნობა.
დიანა დე პუატიემ, მას შემდეგ რაც ოფიციალურად გახდა მეფის ფავორიტი, უდიდესი გავლენა მოიპოვა მთელს საფრანგეთში. სწორედ ის განკარგავდა თუ ვის უნდა დაეკავებინა ესა, თუ ის, მაღალი თანამდებობა. ამიტომაცაა რომ დიანას ხშირად უწოდებენ "უგვირგვინო დედოფალს  და  ნამდვილ დედოფალს'' . დიანას მმართველობა მაშინვე დასრულდა როგორც კი ანრი გარდაიცვალა. მთელი ძალაუფლება ანრის მეუღლემ, ახლა უკვე დედა დედოფალმა ეკატერინე მედიჩიმ აიღო ხელში და დიანა პარიზიდან სამუდამოდ გააძევა. ამის შემდეგ დიანა ანეტში დაბინავდა სადაც 1566 წლის 25 აპრილს გარდაიცვალა.
ადრეული ცხოვრება
დიანა დაიბადა 1499 წლის 3 სექტემბერს, ჰერცოგ ჟან დე პუატიეს არისტოკრატიულ ოჯახში. დიანა პატარაობიდანვე სწავლობდა რენესანსულ ჰუმანიზმს, მუსიკას, სამეფო კარზე მოქცევის წესებს, ნადირობას, რამდენიმე უცხო ენას, ცეკვას და დახვეწილად საუბრის მანერას. მან თითქმის ფრანგულზე უკეთ შეისწავლა ლათინური და ბერძნული, რომ აღარაფერი ვთქვათ ესპანურსა და იტალიურზე. იგი ასევე იყო ბრწყინვალე მონადირე და შესანიშნავი სპორტსმენი, რაც ხელს უწყობდა იმაში, რომ საუცხოო ფიზიკურ ფორმაში ჩამდგარიყო, ეს კი საკმაოდ დიდი იშვიათობა იყო იმ დროის მაღალი ფენის ქალებში.
ქორწინება
მარცხნივ|მინი|დიანას გერბი 1514 წელს 15 წლის დიანა დააქორწინეს ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ჰერცოგ ლუი დე ბრიზზე. ლუი დიანაზე 24 წლით უფროსი იყო, ანუ ამ პერიოდისათვის 39 წლის. ლუი თვით საფრანგეთის მეფე - შარლ VII-ის შთამომავალი იყო დედის ხაზით, ამიტომაც მას საფრანგეთის ტახტზე პრეტენზია ჰქონდა. სწორედ ამიტომ ლუის საკმაოდ დაძაბული ჰქონდა საფრანგეთის იმდროინდელ მეფე - ფრანსუა I-თან.
დიანა ყოველთვის დიდ პატივს სცემდა მეუღლეს, უყვარდა და ყოველთვის მხარში ედგა მას. მალე დიანამ ორი ქალიშვილი გააჩინა - ფრანსუაზა და ლუიზა დე ბრიზები.
1531 წელს ქალაქ ანეტში ლუი დე ბრიზი გარდაიცვალა. დიანა ამის გამო საშინელ დეპრესიაში ჩავარდა. მან მეუღლეს ქალაქ რუანში შესანიშნავი აკლდამა აუგო და მისი გლოვის ნიშნად მთელი ცხოვრება ატარებდა თეთრ და შავ სამოსს.
სამეფო საყვარელი
მარცხნივ|მინი|[[საფრანგეთი|საფრანგეთის მეფე ანრი II ვალუა, დიანას საყვარელი]] 1531 წელს გამართულ სამეფო ბანკეტზე საფრანგეთის პრინცმა ანრიმ პირველად შენიშნა დიანა. ეს ბანკეტი ეძღვნებოდა დედოფალ ელეონორ ავსტრიელისა და მეფე ფრანსუა I-ის ქორწინების წლისთავს, სადაც დიანა მიიწვიეს როგორც მაღალი სოციალური ფენის წარმომადგენელი. თუმცა მათ ამ შეხვედრას შედეგი არ მოჰყოლია.
დიანამ მალე მონუსხა ანრი და სიცოცხლის ბოლომდე შეაყვარა თავი. სულ მალე დიანამ ანრის კანონიერი მეუღლე - ეკატერინე მედიჩი დაჩრდილა. ანრიმ დიანას სილამაზის უკვდავსაყოფად გამოჩენილ ფრანგ მხატვარს - ფრანსუა კოლუეტს დიანას ორი პორტრეტი დაახატვინა. თუმცა დიანას ერთი ტილო ეროტიკული ჟანრისაა. ერთ ნახატზე იგი წელს ზემოთ შიშველი ზის და სამკაულებს ათვალიერებს, ხოლო მეორე ნახატზე იგი ტრადიციულად, ჩაცმულია და როგორც რენესანსული ხელოვნებისათვისაა დამახასიათებელი, ერთ ადგილზეა გაშეშებული, თუმცა ორივე ტილოში ჩანს მისი საოცარი მომხიბლავობა. მინი|ფრანსუა კოლუეტის მიერ შესრულებული დიანა დე პუატიეს პორტრეტი 1549 წელს ფრანგმა მოქანდაკემ - ჟან გუჟონმა შექმნა დიანას ქანდაკება სადაც იგი შიშველია, ორ ძაღლთან ერთად და ირემს იჭერს. დღეს ეს ქანდაკება ლუვრის მუზეუმში ინახება.
ჯერ კიდევ ფრანსუა I-ის სიცოცხლეში, საშინლად დაიძაბა ურთიერთობა დიანასა და ანა დე პისლიო ეტამპს ( ანა ფრანსუა I-ის სამეფო საყვარელი იყო) შორის. თუმცა 1547 წელს ფრანსუა I გარდაიცვალა, მეფე ანრი ხდება და დიანას ბრძანებით ანას სასახლიდან აძევებენ.
დიანა ძალზედ განათლებული და ამასთან სასტიკი ქალი იყო. მეფე ანრი II აბსოლუტურად ენდობოდა მას და ბევრ სახელმწიფო მნიშვნელობის საქმეებს სწორედ დიანა წყვეტდა. მეტიც იგი განუწყვეტლივ ეჯიბრებოდა და ამცირებდა დედოფალ ეკატერინეს. ერთხელ, როდესაც ეკატერინეს რომის პაპმა პავლე III-მ ოქროსგან დამზადებული ვარდების თაიგული გამოუგზავნა, დიანა გაცხარდა და დაუყოვნებლივ შეაქმნევინა თავისთვის საუცხოო მარგალიტის მძივი.
იგი მთელს საფრანგეთში წარმოუდგენელი ძალაუფლებით სარგებლობდა. 1548 წელს ანრიმ მას მიანიჭა ვალენტინოს პრესტიჟული წოდება. 1553 წელს კი ასევე ანრიმ მიანიჭა ეტამპის ჰერცოგინიის ტიტული. რაც უფრო მეტ თაყვანს სცემდა მეფე დიანას, მით უფრო მეტ სიძულვილს იდებდა ეკატერინე გულში, რაც შემდგომში დიანას ძვირად დაუჯდა. ეკატერინე განსაკუთრებით მაშინ გააფთრდა როცა მეფემ დიანას უძვირფასესი სამეფო გვირგვინი აჩუქა. ამას ისიც მოჰყვა, რომ ანრიმ დიანას აჩუქა ულამაზესი შატო ქალაქ ანეტში, რომელიც ეკატერინეს ოცნება იყო, ამან კი ერთიორად გააღრმავა დაძაბულობა ამ ორ ქალბატონს შორის. ფაქტიურად დედოფალი დიანა იყო, ეკატერინე კი მხოლოდ ოფიციალურად ატარებდა ამ სტატუსს.
ანრის გარდაცვალება და დიანას დაცემა
მარცხნივ|მინი|დიანა დე პუატიეს ემბლემა upright=1.25|მინი|დიანას სასახლე ანეტში, რომელიც მას ანრიმ აჩუქა მიუხედავად დიანას ასეთი დიდი ძალაუფლებისა, მისი კეთილდღეობა დამოკიდებული იყო მეფეზე. 1559 წლის 30 ივნისს ანრის ქალიშვილის ელიზაბეტა ვალუას და ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის ქორწილში გამართულ ტურნირზე ანრი დაიღუპა. ტახტზე ეკატერინეს მცირეწლოვანი ვაჟი - ფრანსუა II ადის, რომელიც ძლიერ ავადმყოფობდა და სამეფო მართვის სადავეები მთლიანად ეკატერინემ აიღო ხელში. ანრი დაკრძალეს თუ არა ეკატერინემ დიანას სასწრაფოდ ჩამოართვა მთელი მისი ქონება (რომელიც ანრიმ აჩუქა) გარდა ანეტში მდებარე სასახლისა და იგი პარიზიდან სამუდამოდ გააძევა. დიანამ ანეტში დაიდო ბინა სადაც იგი ფუფუნებაში ცხოვრობდა, მაგრამ დევნილობაში.
1566 წლის 25 აპრილს 66 წლის დიანა დე პუატიე გარდაიცვალა. იგი მისივე ანდერძის მიხედვით დაკრძალეს მისი მეუღლის - ლუი დე ბრიზის გვერდით. თუმცა საფრანგეთის რევოლუციის დროს მისი აკლდამა გახსნეს, ცხედარი დაამცირეს და მასობრივი საფლავის ქვა გაუკეთეს აკლდამაზე.
1866 წელს გამოაქვეყნეს მისი და ანრის პირადი მინაწერები.
2009 წელს ფრანგმა მკვლევარებმა გახსნეს მისი საფლავი სადაც აღმოჩნდა, რომ მის თმაში ოქროს დიდი შემცველობა იყო. აქედან გამომდინარე მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მისი სილამაზის უკვდავსაყოფად დიანა ოქროსგან დამზადებულ ელექსირს სვამდა, რაც საბოლოოდ მისი გარდაცვალების მიზეზი გახდა.
დიანას სილამაზის საიდუმლოებები
მინი|172x172პქ|ფრანსუა კოლუეტის მიერ შესრულებული დიანას პორტრეტი დიანა მთელი მისი სიცოცხლის მანძილზე ახალგაზრდულ გარეგნობასა და სინორჩეს ინარჩუნებდა, მიუხედავად იმისა, რომ იგი 66 წლის გარდაიცვალა. დიანა დე პუატიე თვლიდა, რომ სილამაზეს ნიღბისა და ლოსიონის გამოყენებით ვერ შეინარჩუნებ, ამიტომ დილაუთენია ცივ აბაზანას იღებდა, სუფთა ჰაერზე სეირნობდა და მსუბუქი საუზმით კმაყოფილდებოდა, ამასთან იგი არასოდეს ფიქრობდა სიბერეზე. თუმცა მისი სიმშვენიერის საიდუმლო სულ სხვა რამეში იმალებოდა.
დიანა ყოველდღიურად ისვამდა ოქროზე დამზადებულ სპეციალურ ნაყენს. იმ დროის ექიმებს ღრმად სწამდათ რომ ამ ნაყენის გამოყენების შემთხვევაში სამუდამო სილამაზე გარანტირებული იყო. ეს ნაყენი მზადდებოდა სპეციალურად დიანასათვის. ისინი წყალში ხსნიდნენ ოქროს ქლორიდსა და დიეთილს(რომელსაც ანესთეზიისას იყენებენ). რეალურად მართლად არ ბერდებოდა დიანა მაგრამ, უნდა აღინიშნოს რომ ნაყენი ნელ-ნელა კლავდა დიანას. საბოლოოდ მიიჩნევა, რომ სწორედ ამ ნაყენის გამოყენებამ გამოიწვია მისი გარდაცვალება.
დიანას სახე ლიტერატურასა და კინემატოგრაფიაში
მინი|დიანას ქანდაკება, დაცულია [[ლუვრი|ლუვრის მუზეუმში]] დიანა დე პუატიეს ლიტერატურასა და კინემატოგრაფიაში დიდი ადგილი უკავია, მასზე უამრავი ფილმია გადაღებული და ასევე უამრავი წიგნია დაწერილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1499 კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1566 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:სამეფო საყვარლები
ბეიტსის მოტელი (მესამე სეზონი)
ბეიტსის მოტელის მესამე სეზონი შედგება 10 ეპიზოდისგან. პრემიერა გაიმართა A&E-ზე 2015 წლის 9 მარტს. სეზონი გადიოდა ყოველ ორშაბათს საღამოს 9 საათზე (აღმოსავლეთის დროით) და დასრულდა 2015 წლის 11 მაისს. სერიალი აღწერილია, როგორც 1960 წელს გადაღებული ფილმის ფსიქოს თანამედროვე პრიკველი. სიუჟეტში ნორმან ბეიტსისა და დედამისის, ნორმა ბეიტსის ცხოვრებაა ასახული, რომელიც ჰიჩკოკის ფილმში ნაჩვენებ მოვლენებამდე ხდება. მოქმედება ვითარდება თეთრი ფიჭვის ყურეში, ორეგონში.
სეზონმა კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო. საპრემიერო ეპიზოდს საერთო ჯამში 2,14 მილიონი მაყურებელი ჰყავდა. ამ სეზონისთვის ვერა ფარმიგა და ფრედი ჰაიმორი კრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდოს ნომინაციაზე წარდგნენ, როგორც საუკეთესო მსახიობები. მესამე სეზონი Nielsen-ის რჩეული პროგრამების სიაში მეოთხე ადგილზე მოხვდა, DVR-ზე საშუალოდ 201.8% ნახვებით. სეზონი Blue-ray-სა და DVD-ზე 2015 წლის 13 ოქტომბერს გამოვიდა.
ქასთინგი
2014 წლის ივლისში განაცხადეს, რომ ნიკოლა პელცი სერიალში ბრედლი მარტინის როლის შესასრულებლად ბრუნდებოდა. კენი ჯონსონი მეორე სეზონში კელებ კალჰუნის, ნორმას ძმის მეორეხარისხოვანი როლის შესრულების შემდეგ, მესამე სეზონში მთავარ პერსონაჟთა სიას დაემატა. 2014 წლის 17 ოქტომბერს რაიან ჰერსტი აირჩიეს მეორეხარისხოვანი პერსონაჟის, ჩიკ ჰოგანის როლის შესასრულებლად. მოგვიანებით დაადასტურეს, რომ ტრეისი სპირიდაკოსი ანიკა ჯონსონის, მოტელის სტუმრის როლს შეასრულებდა. 2014 წლის 22 ოქტომბერს კევინ რაჰმი პერსონაჟთა სიას შეუერთდა, როგორც ბობ პარისი, რომეროს ბავშვობის ერთ-ერთი მეგობარი. 2014 წლის ნოემბერში ჯოშუა ლეონარდი ჯეიმზ ფინიგანის, საზოგადოებრივი კოლეჯის ფსიქოლოგიის პროფესორის მეორეხარისხოვანი როლისთვის აირჩიეს.
რეიტინგები
მესამე სეზონს საშუალოდ 1,80 მილიონი მაყურებელი ჰყავდა, ხოლო 18-49 წლის მოსახლეობაში მისი რეიტინგი 0,7-ს შეადგენდა.
ჯილდოები და ნომინაციები
ბეიტსის მოტელის მესამე სეზონი 10 ნომინაციაზე წარდგა და მოიპოვა ერთი გამარჯვება.
Kenyanthropus platyops
კენიანტროპ პლატიოფსი
კენიაში ჩატარებული ნამარხის აღმოჩენის შედეგად დგინდება, რომ ადამიანი 6 მილიონი წლის წინათ წარმოიშვა. მეცნიერი მივ ლიკის ახალმა აღმოჩენამ ნათელი მოჰფინა კაცობრიობის ბუნდოვან შორეულ წარსულს. მიუხედავად იმისა, რომ აღმოჩენა დაზიანებულია, მაინც შეგვიძლია, რომ ამოვიცნოთ ადამიანის ადრეული წინაპარი. მკვლევარები მას კენიანტროპს ეძახიან. კენიაში მდებარე ტურკანის ტბის დასავლეთ სანაპიროზე, გუნდმა, მივ ლიკის მეთაურობითა და National Geographic-ის საზოგადოების მხარდაჭერით, აღმოაჩინა 3,5 მილიონი წლის წინანდელი კენიანტროპუს პლატიოფსის ნამარხები, რომელიც, სავარაუდოდ, ადამიანის ადრეული წინაპრის სრულიად ახალი გვარი და სახეობაა. ამ სახეობაში ყველაზე გასაოცარი მისი გარეგნობაა. ის ძალიან ჰგავს 1970 წელს ტუკანის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე აღმოჩენილ თავის ქალას (რომელიც ცნობილია თავისი საკატალოგო ნომრით KNM-ER 1470). მას ჰქონდა ძალიან პატარა ზომის ტვინი (ადამიანი 1470). ახალი კვლევების თანახმად დგინდება, რომ კენიანტროფს აქვს შერეული, თანამედროვე და პრიმიტიული ადამიანის ნიშნები, მაგ: მისი პატარა ზომის სასმენი მილი უფრო მეტად ჰგავს შიმპანზისას და ძალიან პრიმიტიული ადამიანებისას, რომლებიც აღმოსავლეთ აფრიკაში 4 მილიონი წლის წინ ცხოვრობდნენ (ავსტრალოპითეკ ანამნესისი და ადრიპითეკუს რამიდუსი) სინამდვილეში ზოგიერთი პარამეტრით კენიანტროპი ბევრად პრიმიტიულია ვიდრე ,,ლუსი“. ყველაფერი ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ადამიანის ევოლუციის საწყის ეტაპზევე ადამიანის სახის მრავალი ფორმა არებობდა და არ ჩამიყალიბდა ევოლუციური განვითარების გზაზე. გამოკვლევებით ივარაუდება, რომ აღმოსავლეთ აფრიკა, რომელიც ცნობილია, როგორც ავსტრალოპითეკი აფარენსისით დასახლებული ადგილი (ერთ-ერთი ნამარხი „ლუსი“ მისი წარმომადგენელია), ასევე დასახლებული იყო  სულ ცოტა ორი სახეობის ჰომინიდით მაინც, რომელიც თანამედროვე ადამიანის წინამორბედი იყო. „როგორც ჩანს, ჩვენი წარსულიც ისეთივეა, როგორიც სხვა ყველა ძუძუმწოვრისა“ -აცხადებს კენიის ეროვნული მუზეომის პალეონტოლოგიის დეპარტამენტის მეთაური მივ ლიკი. ნამარხების კვლევები მიგვითითებს კვებაზე ორიენტირებული ადაპტაციისკენ, რომელშიც ჰომინიდის სახეობები განვითარდნენ, რათა სხვადასხვა კვების წყაროებით ესარგებლათ.
ორი განსხვავებული სახეობა
კენიანტროფუს პლატიოფის თავის ქალა აღმოაჩინა ჯუსტუს ერუსმა 1999 წელს. თავის ქალის აღმოჩენის შემდეგ, გუნდის წევრი ქრისტოფერ კირი დეტალურად მუშაობს, რათა აღადგინოს გვარი და სახეობა, რომელიც ხასიათდება მცირე მოლური კბილებითა და მაღალი, ბრტყელი სახით. „პლატიოფსი“ ნიშნავს ბრტყელ სახეს - განაცხადა ლიკიმ. ეს ფიზიკური დახასიათება მეტად განსხვავებულია ავსტრალოპითეკი აფარენსისგან. ლუსისა და მის შთამომავლობას ჰქონდათ ამობურცული სახე და დიდი კბილები. „სახის მოყვანილობა ცხადად განასხვავებს მას ავსტრალოპითეკი აფარენსისისგან და შემდგომი სახეობებისგან“ - აცხადებს ლიკი. მეცნიერების თქმით, ორივე სახეობის კბილების ფორმა და ზომა არის მაჩვენებელი მათი კვების რაციონისა და იმის, თუ როგორ ღეჭავდნენ ისინი საკვებს. სახის არქიტექტურა მართლაც დამოკიდებულია მათ კვებაზე და იმაზე, თუ როგორ მუშაობდნენ მათი ყბები. ეს ძალზედ მნიშვნელოვანია, რადგან ეს ნიშნავს იმას, რომ ჩვენი წინაპრები ცხოვრობდნენ სხვადასხვა ეკოლოგიურ ნიშაში. კენიანტროპუს პლატიოფსის აღმოჩენამდე, მეცნიერების უმეტესობა დარწმუნებული იყო, რომ ჰომინიდების ბრტყელი სახე არ განვითარებულა დაახლოებით ორი მილიონი წლის წინანდელ დრომდე.
ევოლუციის სახეცვლილება
მიუხედავად იმისა, რომ ეს აღმოჩენა ბუნდოვან ხაზებს აჩენს კაცობრიობის საგვარეულო ხეზე, ჯორჯ ვაშინგტონის სახელობის უნივერსიტეტის ანთროპოლოგისტის, დენიელ ლიბერმენის, თქმით: „ეს ტენდენციის ნაწილია. ჩვენ უკეთესად ვიცნობთ ჩვენს წინაპრებს“. 1970იანი წლებიდან ანთროპოლოგისტებმა გამოავლინეს მტკიცებულება, რომ თანამედროვე ადამიანები არ მიყვნენ ხაზოვან ევოლუციას, რომელიც გულისხმობს იმას, რომ ერთი სახეობა ვითარდებოდა წინა სახეობიდან. არამედ, გამოკვლევებმა აჩვენეს, რომ რამდენიმე სახეობა არსებობდა, და ყოველი მათგანი ადაპტირდა სხვადასხვა გარემოში შედეგად კი სხვა და სხვა გვარი შთამომავლობა დატოვა. ჰომინიდის მრავალი სახეობები აღმოჩენილია სხვა და სხვა დროის პერიოდებში, ლუსის და მის შთამომავლობამდეც და მას შემდეგაც. მაგრამ ნამარხის ჩანაწერებმა აჩვენა მხოლოდ ერთი წინაპარი, დაახლოებით 3,5 მილიონი წლის წინათ, შუა პლიოცენის ხანაში მცხოვრები. კენიანთროპუს პლატიოფი გვეხმარება, რომ შევავსოთ იმ პერიოდის სრული სურათი. ის მიუთითებს, რომ მრავალი, სხვადასხვა გარეგნობის მქონე სახეობები თანაარსებობდნენ და ავსებდნენ სხვადასხვა ეკოლოგიურ ნიშებს. „ჩვენ გვქონდა ხანგრძლივი და რთული წარსული.“ -აცხადებს ლიკი - „და ჩვენ ვართ გადარჩენილი სახეობები. ჩვენი არსებობა არ არის დაცული. და როგორც ყველაფერი, ერთ დღესაც ჩვენც შეიძლება გადავშენდეთ“.
რა შეემთხვა ამ ჯიშს
სამ-ნახევარი მილიონი წლის ა.აფერენსის ტიპის ჰუმანოიდებმა გამრავლების პიკს მიაღწიეს. მაგრამ, არსებობს მოსაზრება, რომ ა.აფერენსის ტიპის ჰუმანოიდები არ იყვნენ ჰუმანოიდების ერთადერთი სახეობა იმ პერიოდისათვის. 1999 წელს მეცნიერების ჯგუფმა, დასავლეთ ტურკანაში, კენიაში აღმაჩინეს თავის ქალა, რომლელიც 3,5 მილიონი წლის იყო მაგრამ რომელიც არ ჰგავდა ა.აფერენსს ვინაიდან ამ ქალას შედარებით ბრტყელი სახე ჰქონდა. თავის ქალის აღმომჩენებმა დაასკვნეს, რომ ეს უნდა ყოფილიყო ახალი სახეობა ანუ კენიანტროპ პლატიოფსი ანუ დამახინჯებული ა.აფერენსი. 2010 წელს კიდევ ერთხელ ჩაუტარდა კენიაში აღმოჩენილ ქალას კვლევა და კვლევამ აჩვენა, რომ მართალია თავის ქალა დაზიანებულია, თავის ქალის ფორმა და კბილები თითქმის დაუზიანებელია. აქედან გამომდინარე, შესაძლებელი გახდა კ. პლატიოფსის, ა.აფერენსის და სხვა ჰუმანოიდების ჯიშების ერთმანეთთან შედარება. კვლევამ აჩვენა, რომ კ. პლატიოფსი მნივნელოვნად განსხვავდებოდა სხვა ჰუმაოიდების ჯიშებისაგან. მთავარი განსხვავება მდოგმარეობდა ბრტყელ სახეში და წინ წამოწეულ ნაკვთებში. აქედან გამომდინარე, მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ კ. პლატიოფსი ჰუმანოიდების ცალკეულ, ყველა სხვა სახეობისაგან განსხვავებულ სახეობას განეკუთვნებოდა. მაგრამ მაინც არსებობენ მეცნირები, რომლებისთვისაც ეს ფაქტები საკმარისი არ არის იმაში დასარწმუნებლად, რომ კ.პლატიოფსი ნამდვილად ჰუმანოიდია. მაგრამ მათ, ვისაც ეს სჯერა, მიაჩნიათ რომ ლაეტოლში, ტანზანიაში შემონახული ფეხის ანაბეჭდები სწორედ კენიანტროპ პლატიოფსს უნდა ეკუთვნოდეს (კ. პლატიოფსის ასაკიდან გამომდინარე). მაგრამ თოერია იმის შესახებ, რომ ფეხის ეს ანაბეჭდეი ა.აფერენსს ეკუთვნოდა უფრო პოპულარულია. კ. პლატიოფსის სტატუსის მიუხედავად, ანუ იმის მიუხედავად იყო თუ არა ის ჰუმანოიდი, არაერთი მტკიცბა არსებობს იმისა, რომ ჰუმანოიდის ერთზე მეტი სახეობა ცხოვრობდა აღმოსავლეთ აფრიკაში ლუსისთან ერთად. აპრილში, მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 3,4 მილიონი წლის ფეხის ანაბეჭდი ეთიოპიაში. მაგრამ ჯერ კიდევ არავინ იცის ვის ეკუთვნის ეს ანაბეჭდი კ. პლატიოფსს თუ ა.აფერენსს. ჩვენ დღემდე არ ვიცით ყველაფერი ჩვენი წინაპრების შესახებ მაგრამ მაინც ვაგრძელებთ ამ ყველაფრის შესწავლას. პალეანთროპოლოგები მუდმივად ახალ კვლევებზე მუშაობენ და ამისათვის იყენებნ სულ უფრო და უფრო ახალ თექნოლოგიებს, რათა შეავსონ ის ხარვეზები, რომლებიც ადამიანის ევოლუციას უკავშირდება. არსებობს რამდენიმე კითხვა კენიანტროპუს პლატიოფსის შესახებ, რომლებზეც პასუხი დღემდე უცნობია და მათზე პასუხის გაცემა ალბათ მხოლოდ მომდევნო აღმოჩენების დროს იქნება შესაძლებელი.
1. რამხელა იყო კენიანტროპუს პლატიოფის სახის მოცულობა? იყო თუ არა განსხვავება მდედრის და მამრის მოცულობაში?
2. იყო თუ არა კენიანტროპუს პლატიოფი უფრო მჭიდროდ დაკავშირებული თანამედროვე ადამიანთან ვიდრე ავსტრალოპითეკის სახეობა ლუსი?
3. რა სქესის იყო KNM-WT 400 000, პატარა კბილებით შეიძლება ვივარაუდოთ რომ ის მდედრი იყო, მაგრამ თავის ქალაზე კარგად არის გამოსახული საღეჭი კუნთები, რომლებიც უფრო მამრებს ახასიათებდათ.
როგორ გადარჩნენ ისინი?
იმ დროისათვის რომდესაც კენიაში კენიანტროპუს პლატიოფი და ავსტრალოპითეკის სახეობა ლუსი ბინადრობდა, კენიანტროპუს პლატიოფის კბილების ზომა შედარებით მცირე იყო, ეს შეიძლება იმითი იყო გამოწვეული, რომ მათი კვების რაციონი განსხვავებული იყო, შესაბამისად ისინი ერთმანეთს კონკურენციას არ უწევდნენ საკვების მოპოვების დროს. მიუხედავად იმისა, რომ სავარაუდოდ ორივე სახეობა იყო ბალახისმჭამელი.
გენეალოგიური ხე
3-4 მილიონი წლის წინ, სანამ კენიანტროპუს პლატიოფსი აღმოაჩენდნენ, ადრეული სახეობის მხოლოდ ერთი ადამიანი იყო აღმოჩენილი აღმოსავლეთ აფრიკაში, ეს იყო ავსტრალოპითეკის სახეობა. კენიანტროპუს პლატიოფი გამოხატავს განსხვავებას ადრეული სახეობის ადამიანებს შორის რომლებიც იმ დროს ცხოვროდნენ. ბევრი მეცნიერი თვლის, რომ ავსტრალოპითეკების ეს სახეობა ჰომო-ს წინაპარია, მაგრამ ბევრი მეცნიერი თვლის რომ კენიანტროფულს პლატიოფის ბრტყელი სახე, უფრო მჭიდრო კავშირშია ჰომო-ს სახეობასთან. ბევრი მეცნიერი თვლის, რომ საჭიროა ბევრად მეტის ცოდნა და ბერვად მეტი ინფორმაციის ქონა, სანამ ისინი შეძლებენ, რომ კენიანტროპუს პლატიოფსი მოათავსონ გენეალოგიურ ხეში. ის ერთადერთი თავის ქალა რომელიც აღმოჩენილი იქნა, იყო ძალიან დამახინჯებული სწორედ ამიტომ, მეცნიერები თვლიან რომ საჭიროა ბევრად მეტი ინფორმაცია ამ საკითხთან დაკავშირებით. კენიანტროპუს პლატიოფსი დღემდე ერთადერთი სახეობაა, რომელიც კენიანტროპების ჯგუფს ეკუთვნის.
სქოლიო
კატეგორია:ჰომინიდები
ბილნა (იარდიმლი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
რეხის ბრძოლა (842)
რეხის ბრძოლა — მუჰამად იბნ ხალიდის ლაშქრობის დროს გამართული ბრძოლა 842 წელს შიდა ქართლში, სოფელ რეხასთან.
დაახლოებით 842 წელს, ხალიფა ალ-ვასიკის მმართველობის დროს (842—847), არაბებმა ილაშქრეს ქართლში განმდგარი თბილისის ამირა საჰაკის დასამორჩილებლად. არაბებს მუჰამად იბნ ხალიდი სარდლობდა. ტაო-კლარჯეთის კურაპალატი ბაგრატ აშოტის ძე მუჰამად იბნ ხალიდის მიემხრო და დამხმარე რაზმები შეაშველა, სანაცვლოდ არაბთა სარდალმა მას ქართლი უბოძა. ქართველ-არაბთა გაერთიანებულმა ლაშქარმა მალე უფლისციხე დაიკავა. ამირა საჰაკმა შეკრიბა ლაშქარი და მტერს სოფ. რეხასთან დაუხვდა. ამ ბრძოლაში ვერც ერთმა მხარემ ვერ გაიმარჯვა და მუჰამადი ბარდავს წავიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:IX საუკუნის ბრძოლები
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი (Санжаасүрэнгийн Оюун) — მონღოლი პოლიტიკოსი, მონღოლეთის დიდი სახელმწიფო ხურალის წევრი 1998 წლიდან, მონღოლეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (2007-2008 წწ.), ეკოსისტემისა და ბუნების დაცვის მინისტრი (2012 წლიდან). 1998 წლის 2 ოქტომბერს ტრაგიკულად დაღუპული მონღოლი პოლიტიკოსის სანჟაასურენგიინ ზორიგის უმცროსი და.
ბიოგრაფია
ოიუუნი დაიბადა 1964 წლის 18 იანვარს ქალაქ ულან ბატორში. მისი მამა იყო მონღოლეთის სახელმწიფოო უნივერსიტეტის დეკანი და მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის განათლების მინისტრის მოადგილე. დედა კი იყო ცნობილი საბჭოთა გეოგრაფის ანდრეი სიმუკოვის ქალიშვილი, რომელმაც შექმნა მონღოლეთის პირველი გეოგრაფიული რუკები ..
სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა გააგრძელა კარლის უნივერსიტეტში (ჩეხოსლოვაკია), რომელიც დაასრულა 1987 წელს გეოქიმიკოსის სპეციალობით.
ფუტუნა (უოლისი და ფუტუნა)
ფუტუნა (Futuna) — კუნძული წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის უოლისის და ფუტუნას ნაწილია.
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი
ბიოგრაფია
1992-1996 წლებში სწავლობდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში, სადაც მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. იქვე დაიცვა დისერტაცია და გახდა გეოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი.
ფუტუნა (უოლისი და ფუტუნა)
დასახელება
ითვლება, რომ ფუტუნას კუნძულმა თავისი სახელი მიიღო ფუტუს ხის პატივსაცემად, რომელიც იზრდება კუნძულის სანაპიროზე. XIX საუკუნეში კუნძული ზოგიერთ რუკებზე აღინიშნებოდა ალოფატუს სახელით.
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი
ბიოგრაფია
1996-1998 წლებში მუშაობდა სამთო-მეტალურგიულ კომპანიაში „რიო-ტინტო“
ფუტუნა (უოლისი და ფუტუნა)
გეოგრაფია და კლიმატი
უახლესი კუნძულებია — ალოფი სამხრეთ-აღმოსავლეთით (1,7 კმ), უოლისის კუნძულები ჩრდილო-აღმოსავლეთით (240 კმ) და ფიჯი სამხრეთ-დასავლეთით 280 კმ. ფუტუნას კუნძული (-14.46667°N, -178.23333°W) მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში და შედის ჰორნის (ფუტუნას) კუნძულების შემადგენლობაში. უახლოესი კუნძულისგან — ალოფისგან მას გამოყოფს სრუტე სიგანით 1,7 კმ. კუნძულ ფუტუნას ზოგჯერ ეძახიან აღმოსავლეთ ფუტუნას, იმისთვის რომ ის არ აერიოთ ახალი ჰებრიდების კუნძულების ფუტუნას კუნძულში, რომელსაც დასავლეთ ფუტუნას კუნძული ჰქვია და ეკუთვნის ვანუატუს.
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი
პოლიტიკური კარიერა
1998 წელს პირველად აირჩიეს მონღოლეთის დიდ სახელმწიფო ხურალში დორდონის საარჩევნო ოლქიდან, რომელიც მამამისის სამშობლო იყო. ამ ოლქიდან კენჭს ყოველთვის მისი ძმა იყრიდა ხოლმე.
1998 წლიდან დიდი ხურალის დეპუტატია. 2000 წელს ჩამოაყალიბა ლიბერალურ-ცენტრისტული სამოქალაქო გამბედაობის პარტია. 2004-2005 წლებში დიდი ხურალის ვიცე-სპიკერია.
ფუტუნა (უოლისი და ფუტუნა)
გეოგრაფია და კლიმატი
ამ კუნძულებზე რეგულარულად ხდება მიწისძვრები. ბოლო, ინტენსივობით 6,5 რიხტერის სკალით, მოხდა 1993 წლის 13 მარტს) (5 ადამიანი გარდაიცვალა და 20-მა მიიღო დასახიჩრება ). სამოაზე 2009 წლის მიწისძვრის დროს, ბიძგები ფუტუნას კუნძულზე არ შეიმჩნეოდა.
სანჟაასურენგიინ ოიუუნი
პოლიტიკური კარიერა
2007 წლის დეკემბრიდან 2008 წლის სექტემბრამდე სანჟაასურენგიინ ოიუუნი შედიოდა სანჟიინ ბაიარის კოალიციურ მთავრობაში, სადაც ეკავა მონღოლეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 2008 წლის სექტემბრიდან დიდი სახელმწიფო ხურალის მუდმივმოქმედი უსაფრთხოებისა და საგარეო პოლიტიკის კომისიის წევრია.