cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბეირუთი
ლიბანის დედაქალაქი
1975 წელს ლიბანში სამოქალაქო ომი დაიწყო. ომის განმავლობაში ბეირუთი დასავლურ, მუსლიმანურ და აღმოსავლურ, ქრისტიანულ ნაწილება დაიყო. ქალაქის ცენტრში, ადრე ქალაქის კომერციული და კულტურული საქმიანობის უმეტესი ნაწილი, გახდა კაცთა მიწა, რომელსაც მწვანე ხაზი ერქვა. ბევრი მოსახლე სხვა ქვეყნებში გაიქცა. ომის პირველი ორი წლის განმავლობაში (1975–1976) დაახლოებით 60 000 ადამიანი დაიღუპა და ქალაქის დიდი ნაწილი განადგურდა.განსაკუთრებით დამანგრეველი პერიოდი იყო 1978 წლის სირიის ალყა აჩრაფიეჰში, ბეირუთის მთავარ ქრისტიანულ ოლქში.სირიის ჯარებმა დაუნდობლად დაბომბეს ქალაქის აღმოსავლეთ კვარტალი.
კიდევ ერთი დამანგრეველი პერიოდი ლიბანის ომი იყო 1982 წელს, რომლის დროსაც ბეირუთის დასავლეთ ნაწილის უმეტესობა ისრაელის ალყის ქვეშ მოექცა. 1983 წელს საფრანგეთისა და ამერიკის ყაზარმები დაბომბეს, რის შედეგადაც 241 ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე, 58 ფრანგი ჯარისკაცი, ექვსი მშვიდობიანი მოქალაქე და ორი თვითმკვლელი კამიკაძე მოკლეს.
1990 წლის ომის დასრულების შემდეგ, ლიბანელმა ხალხმა აღადგინა ბეირუთი.2006 წლის ისრაელ-ლიბანის კონფლიქტის დასაწყისში, ქალაქმა გარკვეულწილად დაიბრუნა თავისი სტატუსი, როგორც შუა აღმოსავლეთში ტურისტული, კულტურული და ინტელექტუალური ცენტრი და როგორც სავაჭრო, მოდის და მედიის ცენტრი.
2006 წელს ლიბანის ომის დროს, ისრაელის ბომბდამშენებმა ბეირუთის დიდ ნაწილს ზიანი მიაყენა, განსაკუთრებით ქალაქის სამხრეთში მდებარე გარეუბნებს.2006 წლის 13 ივლისს ისრაელმა დაიწყო საზღვაო და საჰაერო ბლოკადის განხორციელება ლიბანის მიმართულებით; ამ ბლოკადის დროს ისრაელმა დაბომბა ასაფრენი ბილიკი საერთაშორისო აეროპორტში და ბეირუთი-დამასკოს მთავარი მაგისტრალი აღმოსავლეთ ლიბანში.
2015 წლის 12 ნოემბერს ბეირუთის დაბომბვის დროს, ორმა თვითმკვლელმა ბომბდამშენმა ქალაქში ტერაქტი მოაწყო. რის შედეგადაც 43 ადამიანი დაიღუპა და 200 დაშავდა. თავდასხმებზე პასუხისმგებლობა ისლამურმა სახელმწიფომ აიღო. მინი|ბეირუთის სატელიტური ხედი 2020 წლის 4 აგვისტოს მასიური აფეთქებების შედეგად, ბეირუთის პორტში მინიმუმ 157 ადამიანი დაიღუპა. 5000-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქების მიზეზი, სავარაუდოდ, მთავრობის მიერ ჩამორთმეული და დაცული ამონიუმის ნიტრატია. აფეთქებების შედეგად 250 000-ზე მეტი ადამიანი უსახლკაროდ დარჩა.
დემოგრაფია
1932 წლის შემდეგ ლიბანში მოსახლეობის აღწერა არ ჩატარებულა. ბეირუთის მოსახლეობა სავარაუდოდ 938,940, შემდეგ 1,303,129 და საბოლოოდ 2,200,000 ადამიანია.
რელიგია
ბეირუთი არის ერთ-ერთი ყველაზე კოსმოპოლიტური და რელიგიურად მრავალფეროვანი ქალაქი ლიბანში და მთელი შუა აღმოსავლეთში. ქალაქში ცხოვრობენ როგორც მუსლიმანები, ასევე ქრისტიანებიც. ბეირუთში 18 აღიარებული რელიგიური ჯგუფია. ჯგუფები მოიცავს ისლამის ოთხ მიმდინარეობას: შიიზმს, სუნიზმს, ალავის და დრუზეს. თორმეტ ქრისტიანულ ნაწილს:მანორიტი კათოლიკეები, ბერძენი მათლმადიდებლები, მელკიტე კათოლიკეები, პროტესტანტი ევანგელიკანები და სხვა მიმდინარეობებს, რომლებიც ლიბანის სხვა ნაწილებში არ გვხვდება. ასეთია სომხური სამოციქულო ეკლესიის და სომხური კათოლიკური მიმდინარეობების მიმდევრები. ქალაქში ცხოვრობენ ებრაელებიც. ზოგადად ქალაქის მოსახლეობის 42% ქრისტიანია, 52%- მუსლიმი, დრუზები 1%. ქალაქის სხვადასხვა ნაწილი სხვადასხვა რელიგიის მიმდევრებითაა დასახლებული. მინი|225x225პქ|ბეირუთი
ეკონომიკა
ბეირუთის ეკონომიკა ძირითადად საბანკი სექტორსა და ტურიზმზეა დამოკიდებული. ბეირუთის ეკონომიკა მრავალფეროვანია, მათ შორისაა საგამომცემლო, საბანკო, სავაჭრო და სხვადასხვა დარგები. ამ პერიოდში ბეირუთი იყო რეგიონის ფინანსური სერვისების ცენტრი. 1960-იანი წლებიდან დაწყებული ნავთობის ბუმის დაწყებისას, ლიბანში დაფუძნებული ბანკები რეგიონის ნავთობპროდუქტების მთავარი მიმღები გახდა.
ბეირუთი ლიბანის მთავარ ეკონომიკურ ცენტრს წარმოადგენს. აქ მდებარეობს ქვეყნისა და რეგიონის მთავარი საბანკო ქსელების სათავო ოფისები.
დამეგობრებული ქალაქები
ბეირუთი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
• 2
სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები კატეგორია:უძველესი ქალაქები
ანკარა
ანკარა (Ankara) — თურქეთის დედაქალაქი და ქვეყნის სიდიდით მეორე ქალაქი სტამბოლის შემდეგ. ქალაქის მოსახლეობა 4 319 167-ს შეადგენს (პროვინციისა 5 153 000-ს 2005 წლის აღწერით) და მდებარეობს ზღვის დონიდან 938 მ სიმაღლეზე. ქალაქს უწინ ანგორა ან ენგიურიუ ერქვა, რომაულ, კლასიკურ და ელინისტურ პერიოდებში კი ანკირა (Ἄγκυρα - Áŋkyra). ქალაქი ასევე ანკარის პროვინციის დედაქალაქია.
მინი|250პქ|მარცხნივ|ანკარა იყო კელტური სამეფოს გალათიას დედაქალაქი, რომაელების დაპყრობის შემდეგ (ქრისტეს შობამდე 25 წელს) იგივე სახელწოდების პროვინციის ცენტრი.
ანკარა ანატოლიის ცენტრში მდებარეობს და მნიშვნელოვანი სავაჭრო და ინდუსტრიული ცენტრია. აქ მდებარეობს თურქეთის აღმასრულებელი და საკანონმდებლო მმართველობა და უცხოეთის ყველა საელჩო. ისტორიულად ქალაქი განთქმული იყო აქ მოშენებული განსაკუთრებული ჯიშის თხებით, დამახასიათებელი გრძელი ბეწვით და მისგან დამზადებული შალით (ანგორას შალი), ასევე განსაკუთრებული ჯიშის კატით (ანკარას კატა), თეთრი კურდღლებით, მსხლით, თაფლითა და რეგიონის მუსკატის ყურძნით.
ანკარა ციცაბო და კლდოვან ფერდებზეა აშენებული, რომელიც 170 მ-ით მაღლდება ენგური-სუს ხეობის მარცხენა სანაპიროდან. ქალაქის კოორდინატებია 39°52'30" N, 32°52' E (39.875, 32.8333). ქალაქი ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე მშრალ ადგილასაა გაშენებული და გარშემორტყმულია უნაყოფო, გამოუსადეგარი სტეპური ფლორით, რომელზეც მიმოფანტულია ჰიტიტთა, ფიგიელთა, ოსმანთა, ბიზანტიელთა და რომალეთა არქეოლოგიური ელემენტები. მას მკვეთრი კონტინენტური კლიმატი ახასიათებს ცივი თოვლიანი ზამთრითა და ცხელი მშრალი ზაფხულით. ნალექი ძირითადად გაზაფხულსა და შემოდგომაზე მოდის.
ქალაქის ერთ-ერთ ციცაბო ფერდობზე ძველი ციხე-სიმაგრის ნარჩენებია, რაც წარმტაც პანორამას ქმნის, თუმცა ქალაქის განაშენება ცუდად იყო დაგეგმილი და ის ძირითადად მზეზე გამშრალი ტალახის აგურით ნაგები შენობებისა და ვიწრო ქუჩებისგან შედგება. ქალაქში აქაიქ შემორჩენილია ბერძნული, რომაული და ბიზანტიური არქიტექტურა, მათ შორის ყველაზე განსაკუთრებულია აუგუსტუსის ტაძარი, რომლის კედლებზე აღბეჭდილია მისი განთქმული Monumentum Ancyranum.
ეტიმოლოგია
ანკარას სახელის ორთოგრაფია საუკუნეების განმავლობაში იცვლებოდა. იგი გაიგივებულია ხეთების საკულტო ცენტრთან ანკუვაშთან, თუმცა ეს ახლაც მსჯელობის საგანია. კლასიკურ ანტიკურ ხანაში და შუა საუკუნეების პერიოდში ქალაქი ბერძნულად იყო ცნობილი ანკირა (Ἄγκυρα, სიტყვასიტყვით „ღუზა“) ლათინურად ანქირა (Ancyra). ქალაქის სახელწოდება კელტურადაც მსგავსი შინაარსის იყო. 1073 წელს თურქ-სელჩუკების მიერ მისი ანექსიის შემდეგ ქალაქი ცნობილი გახდა მრავალ ევროპულ ენაზე, როგორც ანგორა; ის ასევე ცნობილი იყო ოსმალურ თურქეთში, როგორც ენგიურიუ (Engürü). თანამედროვე პერიოდში ტერმინი ანგორა სხვადასხვა ტიპის ცხოველებს გამოხატავს. ამ სახელწოდების ადგილები არსებობს ამერიკის შეერთებული შტატებში. მარცხნივ|მინი|ძვ. წ. III ათასწლეულით დათარიღებული არტეფაქტი. ის დღესაც ქალაქის სიმბოლოდ ითვლება
ისტორია
ამ რეგიონის ისტორია ძველი ბრინჯაოს ხანით თარიღდება. ძველი წელთაღრიცხვით მეორე ათასწლეულში ტერიოტირა ხეთების სამფლობელო უნდა ყოფილიყო, ძველი წელთაღრიცხვით მეათე საუკუნეში ფრიგიელების. შემდგომში ტერიტორია უნდა დაეპყრო ლიდიელებს, სპარსელებს, ბერძნებს, რომაელებს, ბიზანტიელებს და თურქებს (რუმის სასულთნოდან ოსმალეთის იმპერიამდე და საბოლოოდ თურქეთის რესპუბლიკის შემადგენლობამდე).
უძველესი ისტორია
პირველი დასახლებები ქალაქის ცენტრში უნდა ყოფილიყო ხეთების მმართველობის დროს. რომელიც ბრინჯაოს ხანაში იყო და ძველი წელთაღრიცხვით 2000-დან 1700-მდე თარიღდება. ფრიგიელთა დროს ქალაქი მნიშვნელოვნად გაიზარდა ზომითა და მნიშვნელობით, ძვ. წ. 1000-დან დაიწყო ფრიგიელთა დედაქალაქიდან, გორდიონიდან ქალაქისკენ მიგრანტების ნაკადის სვლა, რომელიც მიწისძვრის გამო იყო განპირობებული. ანკირიის დამაარსებლად ტრადიციულად ფრიგიელტა მეფე, მიდასი გახდა. ბერძენი გეოგრაფი, პაუსანიასი ამბობს, რომ ქალაქი მიდასის პერიოდამდე დიდი ხნით ადრე არსებობდა, რასაც არქეოლოგიური აღმოჩენები მოწმობს.
ფრიგიულმა მმართვწლობამ ჯერ ლიდიური, შემდეგ კი სპარსული ელემენტები შეიძინა. სპარსეთის უზენაესობა გაგრძელდა მანამ, სანამ სპარსელები ალექსანდრე მაკედონელმა არ დაამარცხა. მან ქალაქი დაიპყრო ძვ. წ. 333 წელს. ალექსანდრე გორდიონიდან ანკარაში ჩავიდა და ქალაქში მცირე ხნით დარჩა. ძვ. წ. 323 წელს ბაბილონში მაკედონელის გარდაცვალების შემდეგ მისი იმპერია დაიყო და ანკარა და მის მიდამოები ანტიგონუსის მმართველობის ქვეშ გადავიდა.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გაფართოება მოხდა პონტოელი ბერძნების ქვეშ, რომლებიც იქ ჩავიდნენ დაახლოებით ძვ. წ. 300 წელს. მათ ქალაქი სავაჭრო ცენტრად აქციეს რომელიც ხელს უწყობდა საქონლის ცვლას ასირიასთან, კვიპროსთან, საქართველოსთან, სომხეთთან, ლიბანელებთან და სპარსელებთან.
კელტური პერიოდი
ძველი წელთაღრიცხვით 278 წელს, ცენტრალური ანატოლიის დანარჩენ ნაწილთან ერთად ქალაქი კელტებმა მოიცვეს. ანკარა მათ ტომებრივ ცენტრად აქციეს. სხვა მსგავსი ცენტრი იყო პესინუსი, თანამედროვე ბალიჰიშარი. მინი|იულიანის სვეტი
რომაული პერიოდი
ქალაქი შემდგომში რომის იმპერიის კონტროლის ქვეშ გადავიდა. ძვ. წ. 25 წელს იმპერატორმა ავგუსტუსმა იგი რომაული გალატიის პროვინციის დედაქალაქად აქცია.ანკარაში განთქმულია Monumentum Ancyranum (ავგუსტუსისა და რომის ტაძარი), სადაც არის ავგუსტუსის საქმეების ოფიციალური ჩანაწერი, რომელიც ამ ტაძრის კედლებზე მარმარილოშია ჩაჭედილი.
რომის იმერიის პერიოდში ქალაქში 200 000 ადამიანი ცხოვრობდა.
ბიზანტიური პერიოდი
ქალაქი ცნობილია IV საუკუნის განმავლობაში, როგორც ქრისტიანული საქმიანობის ცენტრი. ამის დასტური იმპერიული ვიზიტები და ლიბანიუსის ჩანაწერებია. 620 წელს ან, სავარაუდოდ, 622 წელს, იგი დაიპყრეს სასანიანმა სპარსელებმა 602–628 წლებში ბიზანტიურ- სასანიდური ომის დროს. მიუხედავად იმისა, რომ ომის დასრულების შემდეგ ქალაქი ბიზანტიას დაუბრუნდა, სპარსეთის არსებობამ კვალი დატოვა ქალაქის არქეოლოგიაში.
654 წელს ქალაქი პირველად დაიპყრეს რაშიდუნის ხალიფატის არაბებმა. ის ოპსიციური თემის დედაქალაქი გახდა მანამ, სანამ იმპერატორმა კონსტანტინე V-მ არ დაიხსნა. ამის შემდეგ ის ახალი, ბუკელართა თემის დედაქალაქად ჩამოყალიბდა.
თანამედროვე პერიოდი
პირველ მსოფლიო ომში ოსმალთა იმპერიის დამარცხების შემდეგ ოსმალთა დედაქალაქი კონსტანტინეპოლი (თანამედროვე სტამბოლი) და ანატოლიის უდიდესი ნაწილი მოკავშირეთა ხელში გადავიდა. მისი მიწები გაიყფა გადაწყდა სომხეთს, საფრანგეთს, იტალიას და დიდი ბრიტანეთის სამეფოს შორის. ამის საპასუხოდ, თურქეთის ნაციონალისტური მოძრაობის ლიდერმა, მუსტაფა ქემალ ათათურქმა დააარსა თავისი წინააღმდეგობის მოძრაობის შტაბი ანგორაში 1920 წელს. 1923 წლის 29 ოქტომბერს თურქმა ნაციონალისტებმა შეცვალეს ოსმალეთის იმპერია თურქეთის რესპუბლიკით. რამდენიმე დღით ადრე, ანგორამ ოფიციალურად შეცვალა კონსტანტინოპოლი, როგორც ახალი თურქეთის დედაქალაქი. 1923 წლის 13 ოქტომბერს რესპუბლიკელთა წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ ქალაქი სახელია ანკარაა და ამის შემდეგ ასე უნდა ყოფილიყო მოხსენიებული.
1930-იანი წლებიდან ქალაქს მოიხსენიებდნენ როგორც ანკარა. ამ სახელწოდებამ ანგორა სრულებით ჩაანაცვლა. ცენტრი|მინი|999x999პქ|[[ქემალ ათათურქი|ქემალ ათათურქის მავზოლეუმი ანკარაში]]
გეოგრაფია
ანკარა და ანკარის პროვინცია თურქეთის ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში მდებარეობს. ქალაქის ცენტრში გაედინება მდინარე ჩუბაქი, რომელიც მდინარე ანკარის დასავლეთ შენაკადია. ის შემდგომში საქარიას უერთდება.
კლიმატი
ანკარას აქვს ცივი ნახევრად უდაბნოს ზონები. მისი სიმაღლის და შიდა მდებარეობის გამო, ანკარას აქვს ცივი და თოვლიანი ზამთარი და ცხელი და მშრალი ზაფხული. წვიმა ძირითადად გაზაფხულზე და შემოდგომაზე გვხვდება. საშუალო ნალექი საკმაოდ დაბალია 388 მმ-მდე, მიუხედავად ამისა, ნალექი შეიძლება დაფიქსირდეს მთელი წლის განმავლობაში. წლიური ტემპერატურა საშუალოდ 12.02 ° C-ია.
დემოგრაფია
ანკარას მოსახლეობა 1927 წელს 75 000-ს შეადგენდა. 2019 წლის მონაცემებით კი ქალაქში 5,639,076 ადამიანი ცხოვრობს.
1923 წელს, მას შემდეგ რაც ანკარა თურქეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი გახდა აქ 500 000 ადამიანი ცხოვრობდა. 1920-იანი, 1930-იან და 1940-იანი წლების განმავლობაში ქალაქის მოსახლეობა გაიზარდა დაგეგმილი და მოწესრიგებული ტემპით. 1950-იანი წლებიდან მოყოლებული ანკარას მოსახლეობა გაცილებით სწრაფად იზრდება. ამის მთავარ მიზეზს უმუშევრობა და სიღარიბე წარმოადგენს, რამაც საზოგადოება აიძულა შედარებით მცირე ზომის დასახლებებიდან საცხოვრებლად დედაქალაქში გადასულიყვნენ. შედეგად, ქალაქის ირგვლივ აშენდა მრავალი უკანონო სახლი, რომლეთაც გეჯექონდუს უწოდებდნენ. ამან გამოიწვია ანკარას დაუგეგმავი და უკონტროლო ურბანული ლანდშაფტი. მიუხედავად იმისა, რომ სახლები ნაჩქარევად არის აშენებული, მათ უმეტეს ნაწილს ელექტროენერგია, წყალი და თანამედროვე საყოფაცხოვრებო კეთილმოწყობას აქვს.
გეჯექონდუს ნაწილი ჯერ კიდევ რჩება თანამედროვე ანკარას ტერიტორიაზე. ისინი ასევე თანდათანობით ჩაანაცვლა მასობრივმა საცხოვრებელმა ნაერთებმა, რადგან ქალაქ ანკარაში ცარიელი მიწის ნაკვეთების მოძიება ახალი სამშენებლო პროექტებისთვის შეუძლებელია.
ჩორუმი და იოზგატი, რომლებიც მდებარეობს ცენტრალურ ანატოლიაში და რომელთა მოსახლეობა კლებულობს, არიან პროვინციები, რომელთაც აქვთ ყველაზე მაღალი მიგრაციის დონე ანკარის მიმართულებით.ცენტრალური ანატოლიის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი 15,608,868 ადამიანი ცხოვრობს ანკარას მუნიციპალიტეტში.
ანკარას მოსახლეობის განათლების დონე ქვეყნის საშუალო დონესთან შედარებით მაღალია, რასაც არაერთი კვლევის შედეგენი მოწმობს. მარცხნივ|მინი|ანკარას მეტრო
ტრანსპორტი
ანკარას ემსახურება ანკარის მეტროს სამი ხაზი: (M1, M2, M3), რომლის მეშვეობითაც ყოველდღიურად დაახლოებით 300 000 მგზავრი გადაადგილდება. ქალაქში დაწყებულია მეოთხე ხაზის (M4) მშენებლობაც. ქალაქის 3.2 კმ სიგრძის საბაგირო გზით შენთეფეს დასახლება და იენიმაჰალე ერთმანეთს უკავშირდებიან.
ანკარას ცენტრალური სადგური არის მთავარი სარკინიგზო კერა თურქეთში. თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა ახორციელებს სამგზავრო მატარებლის მომსახურებას ანკარიდან სხვა დიდ ქალაქებში, როგორებიცაა: სტამბოლი, ესქიშეჰირი, ბალიქესირი, ქუთაჰია, იზმირი, ადანა, კაისერი, ყარსი, ელაზიღი, მალათია, დიარბაქირი, ყარაბუქი, ზონგულდაქი, სივასი.
ესენბოღას საერთაშორისო აეროპორტი ქალაქის ჩრდილო -აღმოსავლეთით მდებარეობს და ანკარას მთავარ და უმსხვილეს აეროპორტს წარმოადგენს.
ღირსშესანიშნაობები
მინი|267x267პქ|ანკარას ციტადელი და ციხე-სიმაგრე
ანკარას ციტადელი
ციტადელი გამოსახული იყო სხვადასხვა თურქულ ბანკნოტებში 1927–1952 და 1983–1989 წლებში. მინი
რომაული თეატრი
რომაული თეატრის ნაშთები, სცენა და კულუარებში ჩანს ციხის გარეთ. აქ ნაპოვნი რომაული ქანდაკებები გამოიფინა ანატოლიის ცივილიზაციების მუზეუმში. დასაჯდომი ადგილები ჯერ კიდევ მიწის ქვეშ მდებარეობენ.
აუგუსტუსისა და რომის ტაძარი
აუგუსტეუმი რომელიც ამჟამად ავგუსტუსისა და რომის ტაძარის სახელითაა ცნობილი, აშენდა ძველი წელთაღრიცხვით 25-20 წლებში, რომის იმპერიის მიერ ცენტრალური ანატოლიის დაპყრობის შემდეგ. ანკარას უძველესი აკროპოლისის ტაძარი II საუკუნეში გააფართოვეს და V საუკუნეში ეკლესიად აქციეს. ის მდებარეობს ქალაქის ულუსის კვარტალში. შემდგომში იგი განახლდაა XVI საუკუნეში ავსტრიის ელჩის ოგიე ღისელინ დე ბისბეცკის ძალისხმევით.
რომაული აბანოები
მინი|რომაული აბანოები ანკარაში ანკარას რომაულ აბანოებს აქვთ კლასიკური რომაული აბანოების კომპლექსის ყველა დამახასიათებელი მახასიათებელი: ფრიგიდარიუმი (ცივი ოთახი), ტერპიარიუმი (თბილი ოთახი) და კალდარიუმი (ცხელი ოთახი). აბანოები აშენდა რომის იმპერატორის კარაკალას მეფობის დროს, III საუკუნის დასაწყისში, ასკლეპიოსის, მედიცინის ღმერთის საპატივცემულოდ. დღეს მხოლოდ სარდაფი და პირველი სართულებია შემორჩენილი. ისიც მდებარეობს ულუსის კვარტალში.
რომაული გზა
ანკარას ან კარდო მაქსიმუსის რომაული გზა 1995 წელს იპოვა თურქმა არქეოლოგმა ჯევდეთ ბაიბურთლუოღლუმ. მისი სიგრძე 216 მეტრია, ხოლო სიგანე 6.7 მეტრი.
ჯულიანის სვეტები
ჯულიანისა თუ ჯულიანუსის სვეტი, რომელიც ახლა ულუსის რაიონშია, აღმართული იქნა რომის იმპერატორის, იულიანე განდგომილის ვიზიტის აღსანიშნავად საპატივცემულოდ, 362 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
614
თარიღი უცნობია
*
ბიკოვო (ხაროვსკის რაიონი)
ბიკოვო (Быково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
აგამედე (გმირი)
აგამედე — ორქომენის მეფის ერგინოსის ვაჟი, გმირი, ლეგენდარული მშენებელი, რომელმაც თავის ძმა ტროფონიოსთან ერთად, მრავალი დიდებული და საოცარი შენობა ააგო (დელფოს ტაძარი, ავგეასა და ჰირიევსის საგანძურთსაცავები და სხვა).
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ჩარლზ დარვინი
ჩარლზ რობერტ დარვინი (Charles Robert Darwin; დ. 12 თებერვალი, 1809, შრუზბერი, — გ. 19 აპრილი, 1882, დაუნი, ლონდონის მახლობლად) — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი და მოგზაური, რომელმაც შექმნა მოძღვრება ბუნებრივი გადარჩევის გზით ორგანიზმთა წარმოშობისა და განვითარების შესახებ.
ბიოგრაფია
კემბრიჯის უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე დარვინმა გემ „ბიგლით“ იმოგზაურა დედამიწის ირგვლივ (1831-1836). მოგზაურობის დროს ჩატარებული ბოტანიკური, ზოოლოგიური, პალეონტოლოგიური, ანთროპოლოგიური, ეთნოგრაფიული, გეოლოგიური დაკვირვებების შედეგები მან გამოაქვეყნა წიგნში „ძიებათა დღიური“ (1839, 1845). საკუთარი დაკვირვებებისა და დიდძალი ლიტერატურული მასალის შესწავლის საფუძველზე დარვინმა ჩამოაყალიბა ევოლუციური თეორია, რომელიც სრული სახით არის გადმოცემული 1859 წელს გამოქვეყნებულ წიგნში „სახეობათა წარმოშობა ბუნებრივი გადარჩევის გზით, ანუ უკეთ შეგუებული ჯიშების გადარჩენა სიცოცხლისათვის ბრძოლაში“ (თეორიის პირველი მონახაზი — 1842, პირველი მოკლე პუბლიკაცია — 1858). დარვინმა ახსნა ისტორიული განვითარების პროცესში მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების წარმოშობისა და გარდაქმნის მიზეზები და კანონზომიერებანი. მისი მოძღვრების თანახმად, ორგანიზმთა ახალი ფორმების წარმოქმნა ხდება გაურკვეველი მემკვიდრული ცვლილებების ბუნებრივი გადარჩევის გზით, რაც ბუნებაში განაპირობებს მიზანშეწონილებას (დარვინისგან დამოუკიდებლად, მსგავსი შეხედულებანი ჩამოაყალიბა ა. უოლესმა, მაგრამ თვითონვე სცნო დარვინის პრიორიტეტი). თავისი იდეები დარვინმა განავითარა უფრო გვიან გამოქვეყნებულ თხზულებებში. წიგნში „შინაური ცხოველებისა და კულტურული მცენარეების შეცვლა“ (1868) მოცემულია როგორც ადამიანისათვის სასარგებლო მცენარეებისა და ცხოველების ხელოვნური გადარჩევით გამოყვანის კანონზომიერებები, ისე ევოლუციიის დამადასტურებელი დიდძალი მასალა ადამიანის მრავალსაუკუნოვანი პრაქტიკული საქმიანობიდან. ადამიანის წარმოშობის მატერიალისტური იდეა გატარებულია დარვინის წიგნში „ადამიანის წარმოშობა და სქესობრივი გადარჩევა“ (1871). აგრეთვე ნაშრომში „ემოციების გამოხატვა ადამიანსა და ცხოველებში“ ( 1872). დარვინს ეკუთვნის სხვა გამოკვლევებიც ზოოლოგიის, ბოტანიკის, გეოლოგიის და ნიადაგთმცოდნეობის საკითხებზე. დარვინის იდეები მის სიცოცხლეშივე დამკვიდრდა მეცნიერაბაში და საფუძვლად დაედო მთელ თანამედროვე ბიოლოგიას.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ბიოლოგები კატეგორია:დარვინიზმი კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ბრიტანელი მოგზაურები კატეგორია:უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელები
მეტეხის თეატრი
მეტეხის თეატრი, სახელმწიფო ახალგაზრდული დრამატული თეატრ-სტუდია. დაარსდა 1974 წელს შ. რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო-სარეჟისორო ფაკულტეტის კურსდამტავრებულთა ძალებით საქართველოს სლკკ ცკ-ისა და საქართველოს კულტურის სამინისტროს ინიციატივით, რეჟისორ ს. მრევლიშვილის ხელმძღვანელობით.
პირველი სპექტაკლები გაიმართა მეტეხის ტაძარში (თბილისი). აქედან სახელწოდება — მეტეხის თეატრი. თეატრმა დადგა ს. მრევლიშვილის „მოდი, ვნახოთ ვენახი...“ და უ. შექსპირის „ჰამლეტი“ (1974), ვ. მაიაკოვსკის „ბაღლინჯო“ (1975), ნ. ოსტროვსკის „როგორ იწრთობოდა ფოლადი“ (1975), დ. კლდიაშვილის „უბედურება“ (1976), ა. ჩხიკვიშვილის „მოსაწყენი დღეების ქრონიკა“ (1976), ს. მრევლიშვილის „განკითხვის დღე“ (1976), „ლადო კეცხოველი“ (1976).
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის თეატრები
საფრანგეთის საფეხბურთო თასი
საფრანგეთის საფეხბურთო თასი (Coupe de France), ან შარლ სიმონის თასი (Coupe Charles Simon) — ყოველწლიური შეჯიბრი ფრანგულ საფეხბურთო კლუბებს შორის. ტარდება საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის მიერ 1917 წლიდან.
თასზე მონაწილეობის მიღება შეუძლიათ როგორც პროფესიონალურ, ასევე სამოყვარულო საფეხბურთო კლუბებს. თასის გამარჯვებული შემდეგი სეზონის დაწყებამდე თამაშობს ჩემპიონის წინააღმდეგ საფრანგეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე გამოსვლის უფლებას იღებს.
თასის ფინალი არ გაიმართა მხოლოდ ერთხელ – 1992 წელს. მაშინ, ნახევარფინალურ მატჩში, „ბასტიასა“ და „მარსელს“ შორის, სტადიონ „სტად არმან-სეზარის“ ტრიბუნა ჩამოიქცა. დაიღუპა 18 ადამიანი და ასეულობით დაშავდა. გადაწყდა, რომ ტურნირი ბოლომდე აღარ ჩაეტარებინათ.
გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია პარიზის „პარი სენ-ჟერმენი“, რომელმაც 12-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „პარი სენ-ჟერმენი“.
Eciton drepanophorum
Eciton drepanophorum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eciton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
Lasioglossum wheeleri
Lasioglossum wheeleri — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1960 წელს.
სქოლიო
wheeleri
615
თარიღი უცნობია
*
კინგსტაუნი
კინგსტაუნი (Kingstown) — სენტ-ვინსენტი და გრენადინების უდიდესი ქალაქი და დედაქალაქი. წარმოადგენს ქვეყნის ეკონომიკურ და კულტურულ ცენტრს. კინგსტაუნი მდებარეობს კუნძულ სენტ-ვინსენტზე. მოსახლეობა 2003 წლის მონაცემებით შეადგენს 17400 კაცს. ქალაქი დაარსდა 1722 წელს ფრანგების მიერ.
კატეგორია:სენტ-ვინსენტი და გრენადინების ქალაქები კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები
მარი ლენგი
მარი ლანგი (Marie Lang; დ. 8 მარტი, 1858, ვენა, ავსტრიის იმპერია — გ. 14 ოქტომბერი, 1934, ალტმუნსტერი, ავსტრიის ფედერალური სახელმწიფო) — ავსტრიელი ფემინისტი, თეოსოფოსი და გამომცემელი. 1858 წელს ის დაიბადა ვენაში.
ადრეული ცხოვრება
მარი კატარინა აუგუსტ ფრიდერიკე ვისგრილი დაიბადა 1858 წლის 8 მარტს, ვენაში, ავსტრიის იმპერიის დედაქალაქში. დედა იყო მსახიობი და კომიკოსი ვენცელ შოლცის დისშვილი. მისი მამა იყო ხუროს ოსტატი; სამოქალაქო თავისუფლების მომხრე, ის მხარს უჭერდა 1848 წლის რევოლუციებს.
1880 ან 1881 წელს მარი ლენგი დაქორწინდა იუველირზე, თეოდორ კოჩერტზე. მათ ჰყავდათ ერთი ვაჟი, ერიხი, სანამ დაშორდებოდნენ 1884 წელს. როგორც ამას მოითხოვდა მაშინდელი სამართლებრივი კონვენციები, მან დაკარგა მეურვეობა შვილზე, როდესაც ისინი განქორწინდნენ, მაგრამ დედა და ვაჟი ახლოს იყვნენ ერთმანეთთან. ქორწინების დროს მან გაიცნო ედმუნდ ლენგი, ებრაელი იურისტი. 1885 წელს მას და ედმუნდს ვაჟი ჰეინცი შეეძინათ და მალევე იქორწინეს. ქორწინების შემდეგ ედმუნდმა პროტესტანტიზმი მიიღო. 1886 წელს ლანგებს ჰყავდათ მეორე ვაჟი, ერვინი, რომელიც გახდა მხატვარი და დაქორწინდა მოცეკვავე გრეიტ ვისენტალზე.
კარიერა
1884 წელს პირველ ქმართან განქორწინების შემდეგ, მარი ლენგი დაქორწინდა ედმუნდ ლენგზე და პოლიტიკოსებისა და ინტელექტუალების გავლენიან სალონში. 1880-იანი წლების ბოლოს შეუერთდა ქალთა მოძრაობას, ის სწრაფად გახდა გავლენიანი ქალთა უფლებების აქტივისტი. 1893 წელს, აუგუსტ ფიკერტთან და როზა მაიდრედერთან ერთად მან დააარსა Allgemeiner Österreichischer Frauenverein (ავსტრიის გენერალური ქალთა ასოციაცია). ასოციაციების მარეგულირებელი კანონის 30-ე ნაწილის დებულებების მიუხედავად, რომლებიც ქალების პოლიტიკურ მონაწილეობას კრძალავდა, სამმა მეგობარმა გამოიყენა გავლენიანი პოლიტიკოსებისა და ინტელექტუალების ქსელი, რათა მოეხდინათ სამართლებრივი ცვლილებები ქალთა და ბავშვთა სამოქალაქო უფლებების მარეგულირებელ კანონში, ქალთა ხმის უფლების სასარგებლოდ. 1898 წელს მან დააარსა ქალთა ჟურნალი Dokumente der Frauen (ქალთა დოკუმენტები), რომლის მთავარი რედაქტორის თანამდებობა 1902 წლამდე იყო. 1902 წელს ლენგი დაესწრო საერთაშორისო გაუქმების ფედერაციის ფედერაციის კონფერენციას ლონდონში და ეწვია პასმორ ედვარდსის დასახლებას და გახდა სოციალური კეთილდღეობის პროგრამების ადვოკატი. როდესაც იგი ავსტრიაში დაბრუნდა, მან ლექციები წაიკითხა Frauenverein– ის შესახებ მოგვარების მოძრაობის შესახებ და ორგანიზება გაუწია ვენის დასახლების საზოგადოებას, რომელიც მის საბჭოში იყო 1909 წლამდე. 1901 წელს მან დააარსა ოტაკრინგის დასახლებაში ფილიალი.
1905 წელს ისინი გაწევრიანდა ქალის ხმის უფლების კომიტეტში, ის აქტიურად მუშაობდა 30-ე ნაწილის შესაცვლელად და ქალთა ხმის უფლების მოსაპოვებლად. პირველი მსოფლიო ომის დროს იგი ომის საავადმყოფოში მუშაობდა. მისი მეუღლე გარდაიცვალა 1918 წელს.
მარი ლენგი იხსეინება, როგორც ავსტრიის საუკუნის ქალთა მოძრაობის ერთ-ერთ წამყვან ფიგურა. მის მიერ დაფუძნებული დასახლების საზოგადოება მოქმედებდა 2003 წლამდე.
სიკვდილი და მემკვიდრეობა
მარი ლენგი გარდაიცვალა 1934 წლის 14 ოქტომბერს ალტმუნსტერში, სადაც ის ცხოვრობდა ტრაუნსის ტბაზე თავის უფროს ვაჟთან, ერიხ კოჩერტთან ერთად. იგი მოიხსენიება, როგორც ავსტრიის საუკუნის ქალთა მოძრაობის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა. ვენის დასახლების საზოგადოებამ, რომელიც მან დააფუძნა, დაიწყო მოზრდილთა განათლება, ბავშვთა ზრუნვა, საზაფხულო ბანაკის პროგრამები და ტუბერკულოზის მკურნალობა ავსტრიაში და ფუნქციონირებდა 2003 წლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი კატეგორია:ავსტრიელი ფემინისტები კატეგორია:ავსტრიელი ფემინისტი ქალები კატეგორია:ავსტრიელი ფემინისტი მწერლები კატეგორია:ავსტრიელი ფემინისტი თეორეტიკოსები კატეგორია:ავსტრიელი გამომცემლები
ბილ მარი
ბილ მარი (Bill Murray; 21 სექტემბერი, 1950, უილმიტი, ილინოისი) — ამერიკელი მსახიობი. 2003 წელს შესრულებული როლისთვის ფილმში „თარგმანში დაკარგული“ წარდგენილი იყო ოსკარისა ნომინაციაზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1950
სარგასუმისებრნი
სარგასუმისებრნი (Sargassaceae) — ზღვის წაბლა წყალმცენარეების ოჯახი ფუკუსისნაირთა რიგისა. მათი თალუსი ბუჩქისებრია, სიგრძე 1-2 მეტრს აღწევს (ზოგისა 10 მ-საც). ოოგონიუმებში თითო-თითო კვერცხუჯრედია. 6 გვარი აერთიანებს 150-ზე მეტ სახეობას (ყველაზე დიდი გვარია სარგასუმი), რომლებიც გავრცელებული არიან თბილ ზღვებში. ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში (სარგასოს ზღვა) დატივტივებენ სარგასუმის უზარმაზარი გროვები, რომლებიც ერთ დროს მოსწყვეტია სუბსტრატს. აქ ისინი ვეგეტატიურად მრავლდებიან. იყენებენ ალგინატების მისაღებად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სარგასუმისებრნი
Lasioglossum whiteanum
Lasioglossum whiteanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1905 წელს.
სქოლიო
whiteanum
უკრაინის გერბი
უკრაინის სახელმწიფო გერბი (Державний Герб України) — უკრაინის დროშასთან, ჰიმნთან და კონსტიტუციასთან ერთად, უკრაინის სახელმწიფო სიმბოლო. არსებობს დიდი და მცირე სახელმწიფო გერბების სახით, თუმცა ამჟამად იხმარება მხოლოდ მცირე გერბი, რომელიც შემოღებულია 1992 წლის 19 თებერვალს. დიდი სახელმწიფო გერბი მხოლოდ კანონპროექტის სახით არსებობს.
უკრაინის გერბი იმეორებს დროშის ფერებს: ლურჯ ფონზე ყვითლად არის გამოსახული უკრაინაში მცხოვრები ძველი სლავური ტომების, შემდეგ კი კიევის დიდი მთავრების სიმბოლო - სამკაპი (тризуб).
უფრო გვიანდელ პერიოდებში იგი ფიგურირებდა დასავლეთ-უკრაინულ და კაზაკურ სიმბოლიკაში.
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:უკრაინის ეროვნული სიმბოლოები
დროული
„დროული“ — ქართული ორკვირეული ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში 1925–1926 (№ 2-იდან "მემარცხენე ფრონტის" ყოველკვირეული ლიტერატურული ორგანო). გამოვიდა 3 ნომერი: 1925 — № 1; 1926 — № 2, 3; ტირაჟი 3 ათასი ცალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
დაკარგული კიდობნის მაძიებლები
დაკარგული კიდობნის მაძიებლები (Raiders of the Lost Ark), მოგვიანებით ცნობილი, როგორც ინდიანა ჯოუნსი და დაკარგული კიდობნის მაძიებლები (Indiana Jones and the Raiders of the Lost Ark) — პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი ინდიანა ჯოუნსის თავგადასავლებზე, გამოსული 1981 წლის 12 ივნისს. მისი რეჟისორია სტივენ სპილბერგი.
სიუჟეტი
1936 წელს, აღმოსავლეთ ამერიკის ჯუნგლებში არქეოლოგი ინდიანა ჯოუნსი ეძებს ძველი ტაძრის განძს, ოქროს კერპს. აღმოაჩენს რა მას, ნადავლთან ერთად გარბის, მაგრამ გზად ხვდება მოწინააღმდეგეს, არქეოლოგ რენე ბელოკს. ადგილობრივი მაცხოვრებლების მუქარის ქვეშ ინდიანა იძულებულია, მისცეს ბელოკს განძი.
ინსტიტუტში დაბრუნებისას ჯოუნსი ხვდება აშშ-ს ორ საიდუმლო აგენტს, რომლებიც ამცნობენ ნაცისტების ქმედებების შესახებ - ისინი ეძებენ აბნერ რეივენვუდს, ჯოუნსის ყოფილ მასწავლებელს, ერთ-ერთ საუკეთესო სპეციალისტს ძველი ეგვიპტური ქალაქის, ტანისის სფეროში. აღმოჩნდება, რომ ნაცისტებმა იპოვეს ქალაქი და ვარაუდობენ, რომ ცნობილი ძველი აღთქმის კიდობანი სწორედ იქ ინახება. ჯოუნსი ხვდება, რომ ნაცისტები ეძებენ რეივენვუდს, რადგან სწორედ მას აქვს ღმერთ რას კვერთხის ნაწილი, რომელიც კიდობნის გზის აღმოჩენის საშუალებას იძლევა. მისი კოლეგა, მარკუს ბროუდი ამტკიცებს, რომ კიდობნის აღმოჩენა ნიშნავს დიდი ძალაუფლების მიღებას და უძლეველი არმიის შექმნას.
ჯოუნსი მოგზაურობს ნეპალში, მაგრამ იქ აღმოაჩენს, რომ რეივენვუდი გარდაიცვალა, ხოლო კვერთხის წვეტი დარჩა მის შვილს, მერიონ რეივენვუდს, ინდიანას ყოფილ შეყვარებულს. ჯოუნსისა და ნაცისტების აგენტს, ტოტოს შორის მომხდარ სროლაში მერიონის ტავერნა იწვის და იგი თანხმდება, დაეხმაროს ჯოუნსს. ორი დღის შემდეგ ისინი ჩადიან კაიროში და ხვდებიან სალას, ცნობილ ეგვიპტელ მიწისმთხრელსა და ინდიანას მეგობარს. სალა აუწყებს, რომ იცის, სად ეძებენ ნაცისტები დაკარგულ კიდობანს, ბელოკის ხელმძღვანელობით. ნაცისტები პოულობენ და იტაცებენ მერიონს. ამასობაში სალა და ჯოუნსი ცდილობენ, გაშიფრონ კვერთხის წვეტზე გამოსახული წარწერები. მათი დახმარებით ისინი დაადგენენ, რომ ნაცისტები შეცდნენ და მათ შანსი აქვთ, იპოვონ ეს კიდობანი ბელოკზე უფრო ადრე.
ადგილზე ინდი და სალა მიიყვანენ საკუთარ, მცირე გუნდს და იწყებენ გათხრებს. რამდენიმე საათის შემდეგ ჩნდება ე.წ. „სულების ჭის“ ზედა ნაწილი. მასში შესული ჯოუნსი აღმოაჩენს გველებს, რომლებისაც საოცრად ეშინია. მიუხედავად ამისა, იგი პოულობს კიდობანს და, სალას ხალხის დახმარებით, ზევით ააქვს. მაგრამ ბელოკი და ნაცისტები კვლავ პოულობენ ინდის და ართმევენ კიდობანს. სიკვდილის ტაძარი ილუქება მათ მიერ და მასში რჩებიან ჯოუნსი და მერიონი. მაგრამ ისინი პოულობენ გზას და გამოდიან გარეთ, რათა მოძებნონ ნაცისტები.
მაგრამ მეორე დილით ნაცისტური წყალქვეშა ნავი ბელოკის ხელმძღვანელობით აჩერებს გემს. ინდი იმალება, მაგრამ ნაცისტები კვლავ იტაცებენ მერიონს. ინდი იპარება მათ ბანაკში, საიდანაც, ნაცისტურ უნიფორმაში მიჰყვება ბელოკს. ეს უკანასკნელი აპირებს კიდობნის ძლიერების შემოწმებას, სანამ მას თავის უფროსობას გადასცემს. იზოლირებულ კანიონში ჯოუნსი ემუქრება ბელოკს, რომ გაანადგურებს კიდობანს, თუ მერიონს არ გაათავისუფლებენ, მაგრამ ბელოკი აიძულებს მას, თავად ჩაბარდეს ნაცისტებს. ცერემონიის დროს ინდი და მერიონი სვეტზე მიბმულები არიან. ბელოკი ხსნის კიდობანს, მაგრამ იქიდან ჩნდებიან ზებუნებრივი სულები, რომლებიც აშინებენ და ანადგურებენ მთელ არმიას, ბელოკის ჩათვლით. კიდობანი იხურება.
ვაშინგტონში დაბრუნებული ჯოუნსი კვლავ ხვდება საიდუმლო აგენტებს, რომლებიც ამცნობენ მთავრობის გეგმების შესახებ. აღმოჩნდება, რომ კიდობნის საკითხს განიხილავენ. მაგრამ უკანასკნელ კადრებში ჩანს, რომ დიდი ყუთი წარწერით „სრულიად საიდუმლოდ“ ინახება დიდ სახელმწიფო საცავში, რომელშიც ათასობით მსგავსი ყუთია მოთავსებული.
სქოლიო
კატეგორია:1981 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები
უფლისციხე (მრავალმნიშვნელოვანი)
უფლისციხე შეიძლება აღნიშნავდეს:
Eciton dulcium
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რაფიგ ბაბაევი
რაფიგ ფარზი ოღლუ ბაბაევი (Rafiq Farzi oğlu Babayev; დ. 31 მარტი, 1937 წელი, ბაქო, აზერბაიჯანი – გ. 19 მარტი, 1994 წელი, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, კომპოზიტორი, დირიჟორი, ფილმებისთვის პარტიტურების ავტორი და აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (1993).
ბიოგრაფია
1959 წელს მან დაამთავრა უზეირ ჰაჯიბეოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია. ის შემდეგ გახდა ჯაზ-ინსტრუმენტული ჯგუფის მუსიკალური მენეჯერი, რომელთანაც ერთად გაემგზავრა ტურნეზე საბჭოთა კავშირში. 1966 წელს მან გაიცნო მომღერალი რაშიდ ბეჰბუდოვი, რომელმაც დააარსა მუსიკალური თეატრი. რაშიდ ბეჰბუდოვმა მიიწვია რაფიგ ბაბაევი მუსიკალური თეატრის მუსიკალურ მენეჯერად და მათ ერთად მოამზადეს დრამატიზებული საკონცერტო პროგრამა. ამ პერიოდში რაფიგ ბაბაევი აგრძელებდა შემოქმედებით მოღვაწეობას ჯაზის ჟანრში და მონაწილეობდა ჯაზ-ფესტივალებზე.
1967 წელს რაფიგ ბაბაევის ანსამბლი გახდა ტალინში საერთაშორისო ჯაზ ფესტივალის ლაურეატი. 1978 წელს რაფიგ ბაბაევს მიენიჭა აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტის წოდება აზერბაიჯანის მუსიკალური კულტურის განვითარებაში შეტანილი დიდი დამსახურებისთვის. 1984 წელს ის მიიწვიეს სამუშაოდ აზერბაიჯანის სახელმწიფო მაუწყებლობის კომპანიის სიმფონიური ორკესტრის სამხატვრო მენეჯერად და მთავარ დირიჟორად. ამ პერიოდში რაფიგ ბაბაევმა დიდი პედაგოგიური მუშაობა ჩაატარა ახალგაზრდა ინსტრუმენტალისტი მუსიკოსებისა და ვოკალისტთა შესრულების დონის ამაღლებისთვის. რაფიგ ბაბაევმა შექმნა სოლისტების ანსამბლი, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობდა აზერბაიჯანში და ასევე სხვა ქვეყნებშიც. 1991 წელს რაფიგ ბაბაევმა შექმნა ფოლკლორული ჯაზ ჯგუფი ,,ჯანგი" და შექმნა ხმისჩამწერი სტუდია, რომელიც დაეხმარა ჯგუფს მუსიკალური პროექტების განხორციელებაში. ჯგუფს აქვს შექმნილი მრავალი კომპოზიცია ხალხური ინსტრუმენტების გამოყენებით, რომელიც ხასიათდება უჩვეულო ჰარმონიით და მელოდიურად აერთიანებს აღმოსავლურ და დასავლურ მუსიკალურ კულტურას.
რაფიგ ბაბაევი იყო კომპოზიტორთა კავშირისა და კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი. მას შექმნილი აქვს მრავალი ჯაზ კომპოზიცია, ნაწარმოები, სიმღერა, სხვადასხვა არანჟირება ხალხური სიმღერებისთვის, პარტიტურები 20-ზე მეტი ფილმისთვის. 1993 წელს რაფიგ ბაბაევს აზერბაიჯანის კულტურის განვითარებისთვის აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის წოდება მიანიჭა. 1993 წელს ბაბაევის ჯაზ-ბენდი ჩავიდა კალიფორნიაში ლოს-ანჯელესს ა და ბეი-რაიონში ტურნეზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი კინოკომპოზიტორები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები კატეგორია:აზერბაიჯანელი დირიჟორები
მოწამე მაქსიმე
მოწამე მაქსიმე - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 30 აპრილი, ახალი სტილით - 13 მაისი.
წმინდა მოწამე მაქსიმეს შესახებ მხოლოდ ისაა ცნობილი, რომ ის ქრისტეს აღმსარებლობისათვის ეწამა. მრავალგვარი ტანჯვის შემდეგ მას მუცელი გამოუფატრეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ბიჩიხა (ვოლოგდის ოლქი)
ბიჩიხა (Бычиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 10 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ეგნატე (ბრიანჩანინოვი)
მინი|მარჯვნივ|250px|წმინდა ეგნატე ეპისკოპოსი ეგნატე (ერისკაცობაში — დიმიტრი ალექსანდრეს ძე ბრიანჩანინოვი; დ. 17 თებერვალი, სოფელი პაკროვსკოე, გრიაზოვის მაზრა, ვოლოგდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 12 მაისი, იაროსლავლის ოლქი) — სევასტოპოლელი ეპისკოპოსი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი [ხსენების დღე — 13 მაისი].
ბიოგრაფია
როცა ცოტა მომჯობინდა, ვოლოგდის ეპისკოპოსის - სტეფანეს ლოცვა-კურთხევით წმიდანი სემიგოროდის უდაბნოში დასახლდა, შემდეგ კი გადავიდა დიონისევო-გლუშიცკის მონასტერში.
1831 წელს ეპისკოპოსმა სტეფანემ იგი ბერად აღკვეცა ეგნატეს სახელით. იმავე წელს ივნისში ბერ-დიაკვნად დაასხეს ხელი, სულ მოკლე ხანში კი მღვდელ-მონაზვნად აკურთხეს.
1833 წელს იგი იღუმენის ხარისხში აიყვანეს. მამა ეგნატეს მოღვაწეობა ცნობილი გახდა პეტერბურგში, იგი გამოიძახეს დედაქალაქში და წმიდა სერგის უდაბნოს წინამძღვრად დაადგინეს უკვე არქიმანდრიტის ხარისხში.
1838 წელს არქიმანდრიტი ეგნატე პეტერბურგის ეპარქიის ყველა მონასტრის ბლაღოჩინად დაინიშნა. გარეგნულად მოუცლელი ცხოვრების მიუხედავად იგი შინაგანად ასკეტ მეუდაბნოედ რჩებოდა. წმიდა სერგის უდაბნოს განმარტოებულ კელიაში მამა ეგნატე მღვიძარებაში, ლოცვასა და სინანულში ატარებდა ღამეებს.
1847 წელს მძიმედ დასნეულებული არქიმანდრიტი სამკურნალოდ გაემგზავრა ნიკოლაევო-ბაბაევოს მონასტერში.
წლები გადიოდა. მამა ეგნატეს ფიზიკური ძალები სულ უფრო და უფრო სუსტდებოდა, 1857 წელს პეტერბურგის მიტროპოლიტმა გრიგოლმა არქიმანდრიტ ეგნატეს ეპისკოპოსად დაასხა ხელი და წმიდა სინოდმა მას კავკასიისა და შავიზღვისპირეთის ეპარქია ჩააბარა. მოკლე ხანში ეპისკოპოსი ეგნატე სტავროპოლს გაემგზავრა, რათა ეპარქიის მართვას შესდგომოდა. აქ მან 4 წელი დაჰყო და ამ ხნის განმავლობაში ბევრი რამის გაკეთება მოასწრო თავისი სამწყსოსათვის. მძიმე ავადმყოფობის გამო 1861 წელს ეპისკოპოსმა ეგნატემ თხოვნით მიმართა წმიდა სინოდს, მიეცათ მისთვის უფლება გადამდგარიყო ეპარქიის მართვა-გამგებლობიდან და ბაბაევოს მონასტერში წასულიყო.
განმარტოებული ცხოვრების წლები მეუფე ეგნატემ ამ მიყრუებულ სავანეში გაატარა. აღადგინა თითქმის დაქცეული მონასტერი და ააშენა ახალი ეკლესია ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.
ეპისკოპოსი ეგნატე ნაყოფიერი სასულიერო მწერალიც იყო. მისი ავტორიტეტი ძალზე დიდია მართლმადიდებლურ სამყაროში.
1867 წლის 16 აპრილს სნეულებებით დაუძლურებულმა ეპისკოპოსმა უკანასკნელად სწირა, ამის შემდეგ საერთოდ აღარ გამოსულა კელიიდან, და ამავე წლის 30 აპრილს ლოცვაში მიიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:რუსი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1807 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1876
ანატოლია
250px|მინიატიურა|ანატოლიის ტრადიციული დეფინიცია თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე ანატოლია, მცირე აზია (Anadolu; Aνατολή [Αnatolē] ან Ανατολία [Anatolìa] — „მზის ამოსვლა“ ან „აღმოსავლეთი“) — რეგიონი ჩრდილო-დასავლეთ აზიაში, რომელიც ამჟამად თურქეთის აზიურ ნაწილს ჰქვია. (თურქეთის ევროპულ ნაწილს რუმელია ჰქვია). თურქული სიტყვა Anadolu ბერძნული ვერსიიდან არის გადმოღებული. ქვეყნის ამ ნაწილს ასევე ლათინურად უწოდებენ Asia Minor-ს.
ისტორია
აზიისა და ევროპის გასაყარზე სტრატეგიული მდებარეობის გამო, ანატოლია რამდენიმე ცივილიზაციის დასაბამი გახდა პრეისტორიული პერიოდიდან, ნეოლითური დასახლებებით Çatalhöyük (ნეოლითური თიხისწარმოება), Çayönü (თიხამდელი ნეოლითიდან), Nevali Cori (თიხამდელი ნეოლითი), Hacilar (ნეოლითური თიხისწარმოება), Göbekli Tepe (თიხამდელი ნეოლითი). ტროას დასახლება ნეოლითურ ხანაში იწყება და რკინის ხანაში გრძელდება. უდიდეს ცივილიზაციათაგან, რომელთაც აქ დასახლება ჰქონიათ ანდა დაუპყრიათ იყვნენ ხურიტები, ხათები, ხეთები, ჰუნები, კოლხები, იბერიელები, სკვითები, კიმერიელები, კელტები, ფრიგიელები, ლიდიელები, ლუვიელები, ბერძნები, რომაელები, სომხები, აზერბაიჯანელები, სპარსელები, არაბები, ქურთები, სელჯუკები და ოსმალები.
ჩვ. წ. III ათასწლეულში ანატოლიაში ფეხი მოიკიდეს ინდოევროპულმა ტომებმა (ლუკიელებმა, ნესიტებმა და სხვა). ჩვ. წ. II ათასწლეულში ანატოლია ხეთების სახელმწიფოში შედიოდა. ჩვ. წ. I ათასწლეულში აქ ფრიგიის სამეფო იყო. ანატოლია, ძვ. წ. IV საუკუნეში ალექსანდრე მაკედონელის სახელმწიფოში, ხოლო ძვ. წ. II საუკუნეში შედიოდა რომის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. XI საუკუნემდე ანატოლიაში ბიზანტია დომინირებდა, ხოლო XI საუკუნიდან ანატოლია სელჩუკებმა დაიპყრეს და აქტიურად დაიწყეს თურქული ტომების ჩასახლება. სელჩუკთა სახელმწიფოს (რუმის სასულთნოს) დაშლის შემდეგ XIV-XV საუკუნეებში ანატოლია დაიპყრეს თურქ-ოსმალებმა. ამ დროის ანატოლია ეწოდებოდა, როგორც მთელ მცირე აზიას, ისე ვილაიეთს თურქეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცირე აზია კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთი კატეგორია:თურქეთი
616
თარიღი უცნობია
*
კარლოს ანდრეს პერესი
კარლოს ანდრეს პერესი (Carlos Andrés Pérez Rodríguez; დ. 27 ოქტომბერი,1922, რუბიო, ტაჩირა, ვენესუელა — გ. 25 დეკემბერი, 2010, მაიამი, ფლორიდა, აშშ) — ვენესუელელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ვენესუელის 55-ე და 58-ე პრეზიდენტი. 1993 წელს გადააყენეს იმპიჩმენტის საფუძველზე და ემიგრაციაში წავიდა აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
The First Album (Modern Talking-ის ალბომი)
The 1st Album — ჯგუფ Modern Talking-ის სადებიუტო ალბომი, გამოცემული გერმანიაში და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, 1985 წლის აპრილში. მასში შეტანილია ჯგუფის ორი პოპულარული სიმღერა - You're My Heart, You're My Soul და You Can Win If You Want. სინგლები გერმანიაში გაიყიდა დაახლოებით 500.000 ასლის ოდენობით.
მთლიანობაში გაიყიდა ამ დისკის დაახლოებით 6 მილიონი ასლი. გერმანული ალბომების ჩარტში იგი 43 კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა. ამასთან, საუკეთესო 10-ეულის ჩარტში მან 18 კვირა დაჰყო, აქედან 4 კვირა - #1 ადგილზე.
სქოლიო
კატეგორია:Modern Talking-ის ალბომები კატეგორია:1985 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Hansa Records-ის ალბომები კატეგორია:BMG-ის ალბომები
Lasioglossum wilkinsoni
Lasioglossum wilkinsoni — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1945 წელს.
სქოლიო
wilkinsoni
Eciton hamatum
Eciton hamatum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eciton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
გრიგოლ ქეშელაშვილი
გრიგოლ ნიკოლოზის ძე ქეშელაშვილი (დ. 31 აგვისტო [ ძვ. სტ. 17 აგვისტო], 1906, თბილისი) —  ქართველი აგრონომი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1968), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1984), სკკპ წევრი 1939 წლიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
სტაფორდშირი
სტაფორდშირი ან სტაფორდი (ინგლ. Staffordshire, ˈstæfərdʃər ან ˈstæfərdʃɪər; შემოკლებით Staffs) — ცერემონიული არამეტროპოლიური საგრაფო ინგლისის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთში. შედის უესტ-მიდლენდსის რეგიონში. დედაქალაქია სტაფორდი, უმსხვილესი ქალაქია სტოკ-ონ-ტრენტი. მოსახლეობა — 825,8 ათ. ადამიანი (მე-8 ადგილი მეტროპოლიურ საგრაფოებს შორის, 2007 წ. მონაცემებით).
კატეგორია:ინგლისის საგრაფოები კატეგორია:სტაფორდშირი
Ultimate (Pet Shop Boys-ის ალბომი)
Ultimate —  ჯგუფ Pet Shop Boys-ის კრებული, გამოცემული 2010 წლის 1 ნოემბერს, ლეიბლზე Parlophone. მასში შეტანილია ჯგუფის 18 ოფიციალური სინგლი (ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით) და ახალი სინგლი, Together. კრებული გამოიცა დუეტის 25 წლიანი კარიერის აღსანიშნავად. მას ასევე თან ახლავს სპეციალური DVD. ბრიტანულ ჩარტში გამოცემამ #27 პოზიცია დაიკავა.
სინგლი Together ციფრულად გამოვიდა 24 ოქტომბერს, ხოლო კომპაქტ-დისკზე - 29 ნოემბერს.
Shit Hits the Sheds Tour
Shit Hits the Sheds Tour — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის 1994 წელს გამართული საკონცერტო ტურნე. ჯგუფმა გამართა 51 შოუ ჩრდილოეთ ამერიკაში, მათ შორის 1994 წლის 13 აგვისტოს ვუდსტოკის ფესტივალზე 350 000 მსმენელის წინაშე. ტურნეზე პირველად შესრულდა სიმღერა The God That Failed ცოცხლად. გამხსნელი ჯგუფები იყვნენ Danzig და Suicidal Tendencies. ტურნე უკანასკნელი იყო ჯგუფისთვის Eb სტანდარტზე გადაწყობამდე ჯეიმზ ჰეტფილდის ხმის გაურესების გამო, რომელიც, თავის მხრივ, გამოწვეული იყო სამწლიანი განუწყვეტელი სიმღერისგან შავი ალბომის მხარდამჭერ ტურნეებზე.
სიმღერების სია
(აღებულია 1994 წლის 1 ივნისის შოუდან)
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის ტურნეები კატეგორია:1994 წლის საკონცერტო ტურნეები
დროშა (გაზეთი)
„დროშა“ — ქართული გაზეთი; გამოდიოდა პარიზში 1873 წლის 1 (13) აპრილიდან 11 (23) აპრილამდე. გამოიცა 10 ნომერი, დაბეჭდილია ჰექტოგრაფიული წესით. რედაქტორ-გამომცემელი — ნიკო ნიკოლაძე. გაზეთს ეპიგრაფად ჰქონდა გაშლილ დროშაზე წარწერილი ი. ჭავჭავაძის სიტყვები: „აწმყო თუ არა გვწყალობს, მომავალი ჩვენია“. „დროშა“ განკუთვნილი იყო ევროპაში მოსწავლე ქართველ ახალგაზრდობისათვის; ეხებოდა მუშათა კლასის, ეროვნული მოძრაობის, სოციალიზმის, საგარეო პოლიტიკის და სხვა პრობლემებს. „დროშაში“ დაბეჭდილია ნ. ნიკოლაძის, დ. მიქელაძის (მეველე), პ. იზმაილოვის და სხვათა წერილები. გაზეთის რამდენიმე ნომერი ინახება ბრიტანეთის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ბუდაპეშტის გეტო
thumb|300px|გეტოს კედლის ბოლო ნაწილი, რომელიც 2006 წელს დაანგრიეს. ბუდაპეშტის გეტო — ნაცისტების მიერ ებრაელებისთვის შემოკავებული ზონა ბუდაპეშტში, უნგრეთი, მეორე მსოფლიო ომის დროს. ზონა რამდენიმე კვარტლისგან შედგებოდა, სადაც უწინ ქალაქის ებრაელთა უბანი იყო გაშენებული მთავარი სინაგოგის ირგვლივ. ზონას გარს შემორტყმული ჰქონდა მაღალი ღობე და ქვის კედელი, რათა მასში კონტრაბანდის შეღწევა შეუძლებელი ყოფილიყო და ასევე ხალხს გამოსვლა არ შეძლებოდა. ნაცისტებმა ბუდაპეშტი 1944 წლის მარტში აიღეს, ხოლო გეტო იმაველი წლის ნოემბერში ჩამოყალიბდა და თითქმის სამი თვე არსებობდა, 1945 წლის 17 იანვარს საბჭოთა არმიის მიერ ბუდაპეშტის განთავისუფლებამდე.
კატეგორია:ჰოლოკოსტი კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი გეტო
სავანის წმინდა გიორგის ეკლესია
სავანის წმინდა გიორგის ეკლესია — ერთნავიანი ეკლესია იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სავანეში.
არქიტექტურა
სამხრეთის შესასვლელის წარწერაში აღნიშნულია ძეგლის აგების ზუსტი თარიღი − 1046 წელი, მოხსენიებულია ადგილობრივი ფეოდალი − ერისთავთერისთავი გიორგი გულზვიადის ძე, ხოლო დასავლეთის შესასვლელის წარწერაში ნათქვამია, რომ ეკლესია აუგია ხუროთმოძღვარ ჰარაბას. გეგმით მარტივ შენობას სამხრეთით მთელ სიგრძეზე გასდევს სტოა − კარიბჭე, რომელიც სხვა ოსტატის აშენებული უნდა იყოს ცოტა მოგვიანებით. ეკლესიის პროპორციები ჰარმონიული და დახვეწილია. უხვი და მოტივებით მდიდარი მორთულობა ორგანულადაა შეხამებული შენობის ხუროთმოძღვრულ ფორმებთან. ეკლესიაში არის XI საუკუნის მდიდრულად მოჩუქურთმებული თაბაშირის კანკელი, რომელიც ძლიერაა დამახინჯებული XIX საუკუნეში ძეგლის შეკეთების დროს. სამრეკლო XIX საუკუნის II ნახევარს მიეკუთვნება.
სქოლიო
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
არსენტალესი
არსენტალესი (Arcentales, Artzentales) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლას-ენკარტასიონესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,7 კმ². მოსახლეობა — 699 კაცი (2020 წ.).
617
თარიღი უცნობია
*
ტომას პეინი
ტომას პეინი (Thomas Paine; დ. 9 თებერვალი ან 29 იანვარი 1737, თეტფორდი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 8 ივნისი, 1809, ნიუ-იორკი, აშშ) — აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, მწერალი და პუბლიცისტი. XVIII საუკუნის განმანათლებლობის რევოლუციური ფრთის წარმომადგენელი. 1774 წელს პეინი გაემგზავრა ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. 1777–1779 წლებში იყო აშშ-ის კონგრესის საგარეო საქმეთა კომიტეტის მდივანი. 1781 წელს მონაწილეობდა მოლაპარაკებაშისაფრანგეთის მთავრობის მიერ ჩრდილოეთ ამერიკის კოლონიებისადმი დახმარების გაწევის შესახებ. 1787 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ევროპაში, სადაც წერს ტრაქტატს "ადამიანის უფლებები" (1791-92), რომელშიც იცავს საფრანგეთის ბურჟუაზიული რევოლუციის პრინციპებს, ავითარებს ხალხის სუვერენიტეტისა და რესპუბლიკანიზმის იდეას.
წიგნში "აგრარული სამართალი" (1797) პეინი კიცხავდა საკუთრების განაწილების სისტემას და მიუთითებდა, რომ კაპიტალისტები მუშების შრომით მდიდრდებიან. პეინი ათეისტური ტრადიციის ერთ-ერთი ფუძემდებელია ამერიკაში. ნაშრომში " "გონების საუკუნე" (1794) იგი გონების ძალას უპირისპირებდა რელიგიურ ცდუნებას. 1802 წელს პეინი დაბრუნდა ამერიკაში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
ბრენდა მარშალი
ბრენდა მარშალი (Brenda Marshall), ნამდვილი სახელია არდის ანკერსონი (Ardis Ankerson; დ. 29 სექტემბერი, 1915 – გ. 30 ივლისი, 1992) — ამერიკელი მსახიობი
ბიოგრაფია
არდის ანკერსონი 1915 წლის 29 სექტემბერს ფილიპინების კუნძულ ნეგროსზე, შვედურ ოჯახში დაიბადა. მამამისი ოტო პეტერ ანკერსონი ქალაქ ბაკოლოდთან ახლოს შაქრის პლანტაციებს ფლობდა. არდისმა, თავის უფროს და რუთთან ერთად ქალაქ ბაგიოს ბრენტის საერთაშორისო სკოლაში დაიწყო სწავლა. 1925 წელს დედა გარდაეცვალათ. 1930-ში აშშ-ში ტეხასის შტატ ქალაქ სან-ანტონიოში გადავიდნენ და სწავლაც იქ განაგრძეს. 1933 წელს ტეხასის სახელმწიფო ქალთა კოლეჯში ჩააბარა. პირველკურსელთა სილამაზის კონკურსზე გაიმარჯვა და იმ დროს პოპულარულმა მოცეკვავემ ტედ შოუნმა აირჩია. ბრენდა მარშალი მისი სასცენო ფსევდონიმი იყო და მის გარეთ მეგობრებისგან მოითხოვდა ნამდვილი სახელით მიემართათ. 1936 წელს მსახიობ რიჩარდ ჰიუსტონ გაინესზე დაქორწინდა და გოგონა ვირჯინია შეეძინათ. წყვილი 1940 წელს განქორწინდა. thumb|1952 წელი, რონალდ რეიგანის ქორწილი ერთადერთი სტუმრები. პატარძლის მეჯვარე ბრენდა მარშალი, [[რონალდ რეიგანი, ნენსი რეიგანი და სიძის მეჯვარე უილიამ ჰოლდენი ]]