cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქართველოლოგია
ისტორია
XVIII საუკუნის შინაომებს სპარსეთში მრავალი აღწერილობითი ნარკვევი მიეძღვნა, რომელშიც ჯეროვანი ყურადღება ექცევა საქართველოს: პოლონელი კრუსინსკის (ჟ. ა. დიუ სერსოს მიერ დამუშავებული) „სპარსეთის რევოლუციის ისტორია“ (პარიზი, 1728); ფრანგი კლოდ-შარლ დე პეისონელის (1727-1790) „სპარსეთსა და საქართველოში თანამედროვე მღელვარების ნარკვევი“ (პარიზი, 1754); ინგლისელი ჯ. ჰანუეის „ისტორიული ანგარიში კასპიის ზღვაზე ბრიტანეთის ვაჭრობის თაობაზე“ (ლონდონი, 1753); ანონიმური გერმანული თხზულება „სპარსეთისა და საქართველოს მღელვარებათა ამბავი, რომელიც ამავე დროს შეიცავს პრინც ერეკლეს მართალ გენეალოგიასა და მისსავე უმნიშვნელოვანეს საქმეებს“ (მაინის ფრანკფურტი, 1755).
მრავალრიცხოვან მოგზაურთა მონაცემების საფუძველზე ისტორიულ და გეოგრაფიულ შრომებში შეჰქონდათ საგანგებო თავები საქართველოზე, ასეთი ნაშრომებია დე ლა კრუას „საყოველთაო გეოგრაფია“ (პარიზი, 1693), ტ. სალმონის „მსოფლიოს ყველა ქვეყნის და ხალხის თანამედროვე მდგომარეობა“ (ვენეცია, 1738); ს. პუფენდორფისა და ა.ო. ბრიუზენ დე ლა მარტინიერის „საყოველთაო ისტორიის შესავალი“ (ამსტერდამი, 1745), კ. ფ. ლამბერის „საყოველთაო ისტორია“ (პარიზი, 1750).
ქართული ენისა და დამწერლობის შესწავლის სფეროში პირველი ნაბიჯები ევროპაში XVII საუკუნის დასაწყისში გადაიდგა. ფრანცისკო მარია მაჯომ (1612-1686) მისიონერმა, რომელმაც 8 წელიწადი იცხოვრა საქართველოში, ლათინურ ენაზე გამოსცა ქართული გრამატიკა: „ნაშრომი აღმოსავლეთ ენათა შესახებ, რომლებიც საქართველოს მხარეში იხმარება“ (რომი, 1643, II გამოცემა — 1670).
საქართველოსთან დაკავშირებულ საკითხებით სხვადასხვა დროს არაერთი მეცნიერი იყო დაინტერესებული. საქართველოსადმი დაინტერესებას იჩენდნენ: რუსეთი (გიორგი კლიმოვი და სხვ.), საფრანგეთი (მარი ბროსე, ეჟენ ორსოლი, მორის ბრიერი, რენე ლაფონი, ჟოზეფ კარსტი და სხვ.), დიდი ბრიტანეთი (უილიამ რიჩარდ მორფილი, მარჯორი უორდროპი, ოლივერ უორდროპი, უილიამ ალენი, დეივიდ ლენგი, რ. სტივენსონი, მორის ბაურა და სხვ), გერმანია (იულიუს ასფალგი, რიხარდ მეკელაინი, გერტრუდ პეჩი, ჰაინც ფენრიხი და სხვ.) ბელგია (პაულ პეეტერსი, ჟერარ გარიტი, ერნესტ ჰონიგმანი და სხვ.), ნორვეგია (ჰანს ფოგტი და სხვ.), დანია, შვედეთი, ფინეთი, ნიდერლანდები (არტ კიუპერსი და სხვ.), შვეიცარია (დიუბუა დე მონპერე, ლეა ფლური, იოლანდა მარშევი, რუთ ნოიკომი და სხვ.), იტალია (პ. ვერძონე და სხვ.), ესპანეთი (ა. ტოვარი, შ. კინტანა სხვ.), საბერძნეთი (ფერდინანდ გრეგოროვიუსი და სხვ.), ჩეხეთი (ვაცლავ ჩერნი, ივო ვაცულინი), პოლონეთი (იან ბრაუნი, ბოგდან ბარანოვსკი და სხვ.), უნგრეთი (ბელა ვიკარი და სხვ.), რუმინეთი (ვიქტორ კერნბახი და სხვ.), ბულგარეთი (ი. ვაზოვი და სხვ.), აშშ (რობერტ ბლეიკი, ჰოვარდ არონსონი და სხვ.), სირია, ეგვიპტე (ჰამიდ ღანი და სხვ.), ირანი (საიდ ნაფისი და სხვ.), თურქეთი (აჰმედ ოზქანი და სხვ.), იაპონია (ჰიროტაკე მაედა და სხვ.) და სხვ.
სქოლიო
*
უოდონგა
უოდონგა (Wodonga) — ქალაქი სამხრეთ ავსტრალიაში, ვიქტორიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 31 605 ადამიანს. ფართობი შეადგენს 400 კმ²-ს. უოდონგა შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ მელბურნიდან დაშორებულია 307,4 კილომეტრით, ქალაქ სიდნეიდან 557,7 კილომეტრით. ქალაქი მდებარეობს ორი შტატის ვიქტორიის და ახალი სამხრეთი უელსის ოფიციალურ საზღვარზე. უოდონგა დაარსდა 1852 წელს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 152 მეტრზე. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა შეადგენს 714.9 მმ-ს.
თბილისის განათლების ცენტრები
თბილისის მოქმედი განათლების ცენტრები
*
დროშა
მინი|მარჯვნივ|400px|მსოფლიოს რუკა, რომელზეც ყველა ქვეყნის ეროვნული დროშაა გამოსახული დროშა, ალამი, ბაირაღი — ერთი ან სხვადასხვა ფერის გარკვეული ზომის ქსოვილი, რომლის ერთი მხარე ხის ტარზეა დამაგრებული. ჩვეულებრივ დროშაზე გამოსახულია რაიმე ემბლემა. ვექსილოლოგიის მეცნიერების შესწავლის ობიექტი.
სახელმწიფო დროშა წარმოადგენს სახელმწიფოებრივი სიმბოლიკის ერთ-ერთ მთავარ შემადგენელ ნაწილს. გარდა სახელმწიფოებრივი დროშისა, სახელმწიფოებს ასევე გააჩნიათ სამხედრო-საზღვაო და სავაჭრო-კომერციული დროშები (გამოიყენება გემებზე). ზოგიერთ ქვეყანაში, მაგალითად აშშ-ში, სამივე მიზნით გამოიყენება ერთი მთავარი დროშა.
საკუთარი დროშები გააჩნია არა მარტო სახელმწიფოებს, არამედ ოლქებს და რეგიონებს; ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციებს (მაგ. გაერო), კომერციულ კომპანიებს, საზოგადოებრივ მოძრაობებს (მაგ. პაციფისტები) და ენებს (მაგ. ესპერანტო). დროშა გააჩნია თავად ვექსილოლოგიის ასოციაციას (FIAV).
რესურსები ინტერნეტში
*
1129
თარიღი უცნობია
*
1120'erne
Epidirona schoutanica
Epidirona schoutanica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პარაგვაიში
პარაგვაიში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის მხოლოდ ერთი ობიექტია (2010 წ), რაც მთლიანი რიცხვის (936) 0.1%-ს შეადგენს.
2010 წელს, ამ ქვეყნიდან ოთხი ძეგლი საცდელ სიაში იქნა შეტანილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პარაგვაიში
კალმარები
კალმარები (Teuthoidea) — თავფეხიანი მოლუსკების ქვერიგი ათფეხიანთა რიგისა. მათი უმრავლესობის სხეულის სიგრძე 0,25-0,5 მ აღწევს. არიან გიგანტებიც. კალმარებს წაგრძელებული, ტორპედოსებრი სხეული აქვთ. სწრაფად მოძრაობენ. წყლიდან 7 მ სიმაღლემდე შეუძლიათ ამოხტომა. აქვთ კარგად განვითარებული ფარფლები, 10 საცეცი (ანუ „ხელები“), დიდი თვალები. ბინადრობენ წყლის სიღრმეში. განსაკუთრებით ბევრია ტროპიკულ ზღვებში. ბინადრობენ ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში, ბერინგის სრუტეში, ოხოტისა და იაპონიის ზღვებში. იკვებებიან თევზით და უხერხემლო ცხოველებით. კვერცხებს დებენ მოცურავე საგნებზე. კალმარებს საკვებად იყენებენ როგორც ნედლად, ისე დაკონსერვებულს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავფეხიანები
ჰერეთის სამთავრო
ჰერეთის სამთავრო — ფეოდალური ხანის პოლიტიკური ერთეული საქართველოში, რომელიც VIII საუკუნის II ნახევარში გამოეყო ქართლის საერისმთავროს. ჰერეთის დამოუკიდებელი ფეოდალური სამთავროს შექმნა განაპირობა ქართლის საერისმთავროს სოციალური-ეკონომიკური განვითარების მაღალმა დონემ და ფეოდალური ურთიერთობის შემდგომმა გაღრმავებამ. სამთავროს ჩამოყალიბების პროცესი მიმდინარეობდა VIII საუკუნის I ნახევარში არაბი დამპყრობლების წინააღმდეგ ქართლის საერისმთავროს შეუპოვარი ბრძოლის პირობებში. VIII საუკუნის 40-50-იან წლებში ქართლის ერისმთავრის არჩილის შემწეობითა და ნებართვით ჰერეთში დამკვიდრდნენ ბაგრატიონთა საგვარეულოს ერთ-ერთი შტოს წარმომადგენლები. ქართლის უკანასკნელი ერისმთავრების იოვანესა და ჯუანშერის გარდაცვალების შემდეგ ამ ბაგრატიონებმა დაიპყრეს მთელი ჰერეთი შაკიხიდან (ე. ი. შაქიდან) გულგულამდე (დაახლოებით თელავამდე) და საფუძველი ჩაუყარეს ჰერეთის ფეოდალურ სამთავროს.
ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, ეს მოხდა 787. ახლადშექმნილი ჰერეთის სამთავროს ტერიტორია მოიცავდა გაღმამხარს, საინგილოს, შიგნიკახეთს, კამბეჩანსა და შაქს. ჰერეთის მთავარს ემორჩილებოდა აგრეთვე დაღესტნის მთიანეთის ნაწილი: ხუნძახი და დიდოეთი. პოლიტიკური-ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქ. შაქი.
განსაკუთრებით ძლიერი იყო ჰერეთის სამთავრო IX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში. ამ ხანაში ჰერეთის მთავარმა ჰამამმა 893 წელს მეფის ტიტული მიიღო. ასე შეიქმნა ჰერეთის სამეფო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სამეფო-სამთავროები
ნემატოდები
ნემატოდები (Nematoda), მრგვალი ჭიები — უმდაბლესი ჭიების კლასი Nemathelminthes-ის ქვეტიპისა. აქვთ წაგრძელებული, თითისტარისებრი ან ძაფისებრი, 80 მკმ-იდან 8 მ-მდე სიგრძის სხეული. სხეულის ღრუ სითხით არის ამოვსებული. სისხლის მიმოქცევისა და სუნთქვის ორგანოები არა აქვთ. გამომყოფი სისტემა პროტონეფრიდიული ტიპისაა. საჭმლის მომნელებელი სისტემა შედგება პირის ღრუს, საყლაპავის, ნაწლავისა და უკანა ხვრელისაგან. ნერვული სისტემა წარმოდგენილია ხახისირგვლივი რგოლით. გრძნობის ორგანოები ჯაგრებისა და დვრილების სახითაა წარმოდგენილი, ზოგს პრიმიტიული ქემო- და ფოტორეცეპტორებიც აქვთ. ნემატოდები გაყოფილსქესიანია. განაყოფიერებული კვერცხი გარეთ გამოიყოფა და გარემოში ვითარდება. ნემატოდების ზოგი ფორმა (სპირალური ტრიქინელა) ცოცხლადმშობია. ზოგი ნემატოდები (გეოჰელმინთები) ვითარდება შუამავალი მასპინძლის გარეშე (ადამიანის ასკარიდა). ზოგიერთის (ბიოჰელმინთების) განვითარებაში კი შუამავალი მასპინძელი მონაწილეობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მრგვალი ჭიები
დაისი (ვაზის ჯიში)
დაისი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
1966 წელს ჯიში გამოყვანილია მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში წიპწის რადიოსელექციის გზით, რომელიც მიღებულია ჯიშების — კუკან ციბილის და საფერავის ჰიბრიდიზაციის შედეგად. ავტორები: რ. კიკაჩეიშვილი, კ. შავიშვილი, ბ. მგელაძე.
ბოტანიკური აღწერა
ვაზი ძლიერი ზრდისაა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 150 დღეა, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-15.0 ტონა. მტევნის წონა 180-230 გრამია.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება ლალისფერი, სასიამოვნო გემოთი და ჯიშური არომატით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ჩეხოსლოვაკია 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხოსლოვაკიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1920 წელს, ბელგიის ქალაქ ანტვერპენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩეხოსლოვაკია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლიუბიმივკა (კახოვკის რაიონი)
ლიუბიმივკა (Любимівка) — დაბა უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს დაბის მოსახლეობა 5677 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის დაბები
Epidirona torquata
Epidirona torquata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლეონის საკათედრო ტაძარი (ნიკარაგუა)
კათედრალის მშენებლობა 1747 - 1814 წლებში გრძელდებოდა და დასრულების შემდეგ აკურთხა პაპმა პიუს IX-მ. აქედან მოყოლებული, კათედრალი უდიდესია მთელს ცენტრალურ ამერიკაში და ბაროკოს არქიტექტურული სტილის წყალობით ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ამერიკის კონტინენტზე.
ჩეხოსლოვაკია 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხოსლოვაკიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1924 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 10 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩეხოსლოვაკია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
1130
თარიღი უცნობია
*
ტარხუნა
ტარხუნა (Artemisia dracunculus) — მრავალწლოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვს სწორმდგომი, გლუვი ღერო, რომლის სიმაღლე 60—125 სმ აღწევს, ლანცეტა ფოთოლი, პატარა, თეთრი ყვავილები, შეკრებილი სფეროსებრ ყვავილედად. ყვავილობს ივლისს-აგვისტოში, სამშობლოა მონღოლეთი და სამხრეთი ციმბირი.
გავრცელებულია მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში. საქართველოში ყველაზე უხვად მოჰყავთ თბილისის საგარეუბნო ზონაში. დიდი რაოდენობით შეიცავს ეთერზეთებს. იყენებენ მწვანილად, კულინარიაში, ლიქიორის მრეწველობაში, პარფიუმერიაში, საკონსერვო მრეწველობაში (კიტრისა და პამიდვრის დამჟავებისას).
ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი
მინი|300პქ|ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი (Сиби́рский госуда́рственный аэрокосми́ческий университе́т и́мени акаде́мика Михаи́ла Фёдоровича Решетнёва, СибГАУ) — რუსეთის უნივერსიტეტი, მდებარეობს კრასნოიარსკში. დაარსდა 1960 წლის სსრკ-ს მინისტრთა საბჭოს ბრძანებით. 1980 წელს უნივერსიტეტის რექტორი გახდა გენადი ბელიაკოვი, რომელსაც ეს თანამდებობა 2010 წლამდე ეკავა. ამჟამად რექტორია იგორ კოვალიოვი.
ტარხუნა
ამრავლებენ ვეგეტატიურად, ბუჩქის დაყოფით ან კალმებით. ჩითილი ირგვება ღია გრუნტში 25 სმ დაშორებით. ტარხუნა ერთსა და იმავე ნაკვეთზე მოჰყავთ 10—15 წლის განმავლობაში.
ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
ტარხუნა
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ქართველთა სამეფო
ქართველთა სამეფო — იყო შუასაუკუნეების ევრაზიული მონარქია ბაგრატიონთა დინასტიის დაქვემდებარებაში, წარმოშობილი დაახლოებით 888 წელს; შეცვლა იბერიის საერისმთავრო ისტორიულ ტაო-კლარჯეთის მხარეში, ან ზემო იბერია ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, ასევე თანამედროვე სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ნაწილები, რომელიც გადაჭიმულიყო იბერიის კარიდან (ამჟ. საქართველოს ყელი) სამხრეთით და მცირე კავკასიისკენ ჩრდილოეთით.
ისტორიული მხარე მოიცავდა შემდეგ ისტორიულ რაიონებს: დასავლეთით, არსიანის ქედიდან ტაოს, კლარჯეთს, ნიგალს და შავშეთს, აღმოსავლეთით მესხეთს, ერუშეთს, ჯავახეთს, არტაანს, აბოცს, კოლას და ბასიანს. ლანდშაფტი ხასიათდებოდა მთებით და ჭოროხის და მტკვრის მდინარეების სისტემებით. რეგიონმა გადამწყვეტი როლი შეასრულა ყველა ქართული მიწის და სამთავროს საქართველოს სამეფოში გასაერთიანებლად 1008 წელს.
დაარსება
813 წელს, იბერიის უკანასკნელი ერისმთავარი აშოტ I ბაგრატიონთა დინასტიიდან დასახლდა მის საგვარეულო კლარჯეთის საერისთავოში, სადაც მან აღადგინა არტანუჯის ციხე-სიმაგრე, თქმულებით, აშენებული იბერიის მეფე ვახტანგ I-ის მიერ V საუკუნეში, და მიიღო ბიზანტიის მფარველობა, როგორც საყოველთაოდ აღიარებული უმაღლესი ერისმთავრი და კუროპალატი იბერიისა, აქედან აშოტი ბრძოლობდა არაბების წინააღმდეგ, მუდმვიად გამაერთიანებელი არაბების მფლობელობაში მყოფი მიწებისა.
აშოტ I-მა ხელი შეუწყო ქართველთა გადასახლებას ამ მიწებზე, და მფარველობდა გამოჩენილი ქართველი საეკლესიო მოღვაწის გრიგოლ ხანძთელის მიერ ინიცირებულ სამონასტრო ცხოვრებას (~759-861). დიდი ხნის განმავლობაში რეგიონი გახდა კულტურის სახლი და საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური ცენტრი. შედეგად, იბერიის პოლიტიკური და რელიგიური ცენტრი ფაქტიურად გადატანილ იქნა ცენტრალური იბერიიდან სამხრეთ-დასავლეთით, ტაო-კლარჯეთში. საერისმთავროს გეოგრაფიული მდგომარეობა, განლაგებული აღმოსავლეთის და დასავლეთის დიდ იმპერიებს შორის, და ის ფაქტი, რომ აბრეშუმის დიდი გზის ერთი ტოტი გადიოდა მის ტერიტორიას, ნიშნავდა, რომ ის იყო დაქვემდებარებული მრავალმხრივი გავლენების მუდმივ ნაკადს.
რამდენადაც ადგილობრივი არაბი ამირები კავკასიაში სულ უფრო დამოუკიდებლები ხდებოდნენ, ხალიფატმა აშოტი იბერიის ერისმთავრად აღიარა, რადგან წინააღმდეგობა გაეწია მეამბოხე თბილისის ამირა ისმაილ იბნ-შუაბისთვის ~818 წელს. თბილისის ამირა მხარდაჭერას დაპირდა აშოტის მტერს, კახეთის უფლისწულ გრიგოლს და წანარეთის ქართველ მაღალმთიან ტომებს. აშოტმა კავშირი შეკრა აფხაზთა მეფე თეოდოს II-ესთან და შეხვდა ამირას ქსანზე, გაიმარჯვა და გააძევა კახელები ცენტრალური იბერიიდან. მაგრამ როდესაც არმინიის მმართველი ხალიდ იბნ იაზიდ-შაიბანმა აღადგინა კონტროლი აღმოსავლეთ საქართველოზე, აშოტი, ძლიერი ზეწოლის ქვეშ მყოფი, აიძულა უკან, ტაო-კლარჯეთში დაბრუნებულიყო.
დაყოფა
აშოტ დიდმა თავისი საერისმთავრო დაყო მის სამ შვილზე:
აშოტის გარდაცვალების შემდეგ არაბებმა ქართლი (ცენტრალური იბერია) დაიკავეს და დარჩენილი დომენებიდან გადასახადების გადახდა მოითხოვეს. ბაგრატ I-მა კავშირი შეკრა ხალიფასთან თბილისის საამიროს და კახეთის სამთავროს წინააღმდეგ. 853 წელს ბაგრატმა, ამჯერად ბუღა თურქისგან მხარდაჭერილმა, დაიბრუნა ცენტრალური იბერია, მაგრამ მხოლოდ მცირე ხნით, რამდენადაც ამბოხებულმა აფხაზებმა გააძევეს იგი ამ რეგიონიდან.
ბრძოლა ულსანთან
ბრძოლა ულსანთან (蔚山沖海戦, Urusan'oki kaisen; Бой в Корейском проливе, Boi v Koreiskom prolive) — საზღვაო კონფლიქტი, ასევე ცნობილი როგორც იაპონიის ზღვის ბრძოლა ან კორეის სრუტის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა 1904 წლის 14 აგვისტოს. ბრძოლა რუსეთ-იაპონიის ომის დროს, ყვითელი ზღვის ბრძოლიდან ოთხ დღეში მოხდა რუსეთის საიმპერატორო საზღვაო ძალების კრეისერებსა და იაპონიის იმპერიულ საზღვაო ფლოტებს შორის.
ქართველთა სამეფო
დაყოფა
აშოტის უფროსი ძე, უხუცესი ადარნასე I, გარდაიცვალა პირველი. მისი ქონება თანაბრად იქნა გაყოფილი მის ძეებზე: გურგენმა მიიღო ამიერ ტაოს ნაწილი და კალმახი; სუმბატ I-მა კი კლარჯეთი.
ბრძოლა ულსანთან
ფონი
რუსეთ-იაპონიის ომის დასაწყისში, რუსეთის წყნარი ოკეანის ფლოტის დიდი ნაწილი ბლოკირებული იყო პორტ არტურის საზღვრებში იაპონიის იმპერიული საზღვაო ძალების მიერ. თუმცა, რუსეთის საზღვაო ბაზა ვლადივოსტოკში, მიუხედავად იმისა, რომ 1904 წლის მარტში დაბომბეს იაპონური ესკადრის მიერ ვიცე-ადმირალ დევა შიგეტოს მეთაურობით, ძირითადად დაუზიანებელი დარჩა. ვლადივოსტოკში განლაგებული იყო გარნიზონი, რომელიც შედგებოდა მსუბუქი კრეისერი Bogatyr და დამხმარე კრეისერი Lena და უფრო ძლიერი ვლადივოსტოკის დამოუკიდებელი კრეისერული ესკადრა, რომელიც შედგებოდა ჯავშან კრეისერებისგან Rossia, Rurik და Gromoboi. ეს ძალა იმყოფებოდა კონტრადმირალ კარლ იესენის მეთაურობით 1904 წლის 15 მარტიდან 12 ივნისამდე, ვიცე-ადმირალ პეტრ ბეზობრაზოვი 1904 წლის 12 ივნისიდან 16 ოქტომბრამდე და კვლავ იესენიდან 1904 წლის 15 ოქტომბრიდან ომის დასრულებამდე.
ქართველთა სამეფო
დაყოფა
აშოტის უმცროსი ძე, გუარამი, ატარებდა ექსპანსიის აგრესიულ პოლიტიკას. 880 წელს მან ტყვედ ჩაიგდო ბაგრატიონების ტრადიციული მტერი, თბილისის არაბი ამირა სახელად გაბულოცი და ბორკილდადებული გაგზავნა კონსტანტინეპოლს, ტრიუმფმა მას მოუტანა თრიალეთი და ჯავახეთი. 876 წლამდე გუარამმა თავისი სამფლობელოების ნაწილი ძმებს გადასცა და ოპიზას მონასტერში ბერად აღიკვეცა, სადაც სიკვდილის შემდეგ, 882 წელს დასაფლავებულ იქნა.
ბრძოლა ულსანთან
ფონი
At the start of the Russo-Japanese War, the bulk of the Russian Pacific Fleet was blockaded within the confines of Port Arthur by the Imperial Japanese Navy. However, the Russian subsidiary naval base at Vladivostok, although shelled by a Japanese squadron under the command of Vice Admiral Dewa Shigetō in March 1904, remained largely undamaged. Located at Vladivostok was a garrison force consisting of the light cruiser Bogatyr and auxiliary cruiser Lena and a stronger Vladivostok Independent Cruiser Squadron consisting of the armored cruisers Rossia, Rurik, and Gromoboi. This force was under the command of Rear Admiral Karl Jessen from 15 March – 12 June 1904, Vice Admiral Petr Bezobrazov from 12 June – 16 October 1904 and from Jessen again from 15 October 1904 until the end of the war.[1]
ქართველთა სამეფო
დინასტიური უთანხმოება
ლიპარიტმა, ერთ-ერთმა ბაღვაშთაგანმა, დაიპყრო თრიალეთი, სადაც მან ააგო კლდეკარის ციხესიმაგრე და სულ მალე, 876 წლის შემდეგ შეიქნა გუარამის ძმისშვილის დავით I-ის (ბაგრატ I-ის ძე) ყმადნაფიცი. ამ გადანაცვლებამ გუარამის ძე ნასრა პრაქტიკულად უმემკვიდრეოდ დატოვა და, შესაძლოა აღნიშნულმა გარემოებამ იგი აიძულა 881 წელს შეთქმულებაში მიეღო მონაწილეობა და მოეკლა მისი ბიძაშვილი, დავით I. მკვლელობის შემდეგ ნასრა გაიქცა ბიზანტიის ტერიტორიაზე, საიდანაც დაბრუნებულ იქნა მისი ცოლისძმის, ბაგრატ I-ის დახმარებით, რომელმაც მოახერხა ბიზანტიის სამხედრო დახმარების უზრუნველყოფა და ნასრას სახელით შეიჭრა ბაგრატიონთა სამფლობელოში. კავკასიაში ბიზანტიის გავლენის დაბალანსების მიზნით, სომეხთა მეფე, აშოტ I ჩაერია დავით I-ის ძის ადნარნასეს მხარდასაჭერად. შესაბამისად, ბაგრატიონთა დინასტიური შუღლი გადაიზარდა რეგიონულ კონფლიქტში. ნასრამ მოახერხა ოძრხეს, ჯვარის ციხის და ლომსიანთას აღება, მაგრამ საბოლოოდ იგი დამარცხებულ იქნა, ტყვედ ჩავარდა და ასპინძაში სიკვდილით დაისაჯა.
ლევან დუჩიძე
ლევან დუჩიძე (დ. 25 მარტი, 1978, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი. 2000 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი. 1999 წელს ბოხუმის რურის უნივერსიტეტის (გერმანია) ეკონომიკის ფაკულტეტი. 2002 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის მაგისტრატურა. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
ქართველთა სამეფო
დინასტიური უთანხმოება
რამდენადაც ადარნასე ჯერ ისევ არასრულწლოვანი იყო, ბიზანტიის იმპერატორმა, დაყოფის პოლიტიკის შესაბამისად, კურაპალატად დანიშნა არა ადარნასე, არამედ მისი ბიძა გურგენ I. შეკრა რა კავშირი აჯანყებულ სომხებთან, ადარნასემ დაიწყო ექსპანსიის პოლიტიკა ქვემო ტაოში მდებარე მისი ბაზიდან. ჯერ არ გამხდარი კურაპალატი და მის წინაშე სომხეთის მაგალითის მქონე, ადარნასემ მიიღო მეფის ტიტული. ადარნასეს და გურგენს შორის დაძაბული ურთიერთობა ღია ომში გადაიზარდა. 891 წელს გურგენი სასიკვდილოდ დაიჭრა და შეპყრობილ იქნა მგლინავში, არტაანთან ახლოს. ბიზანტიის ხელისუფლება შეეგუა გარემოებებს და გურგენის სიკვდილის შემდეგ, 891 წელს ადარნასე აღიარა კურაპალატად.
ლევან დუჩიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ლევან
ბრძოლა ულსანთან
კომერციული დარბევის ოპერაციები
ვლადივოსტოკის დამოუკიდებელმა კრეისერულმა ესკადრონმა სულ ექვსი გაფრენა განახორციელა ვლადივოსტოკიდან კომერციული დარბევისთვის 1904 წელს და ჩაძირა სულ 15 ტრანსპორტი. პირველი რეიდი იყო 9-დან 14 თებერვლამდე იაპონიის სანაპიროზე, რომელშიც ერთი ტრანსპორტი ჩაიძირა. მეორე იყო 24 თებერვლიდან 1 მარტამდე კორეის სანაპიროზე ყოველგვარი შედეგის გარეშე. თუმცა, მესამე დარბევის დროს, 23-დან 27 აპრილამდე, რუსულმა ესკადრილიამ ჩასაფრებულ იქნა იაპონური ჯარის ტრანსპორტი, რომელიც უახლოვდებოდა გენსანს კორეაში, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა. მეოთხე დარბევამ 12-დან 19 ივნისამდე ჩაძირა რამდენიმე ტრანსპორტი ცუშიმას სრუტეში, რასაც ეწოდა " <i id="mwKw">ჰიტაჩი მარუს</i> ინციდენტი " და შედეგად დაიჭირეს ბრიტანული ტრანსპორტი, ალანთაუნი. ამას მოჰყვა მეხუთე დარბევა 28 ივნისიდან 3 ივლისამდე, ისევ ცუშიმას სრუტეში, რომელშიც დაიპყრო ბრიტანული ტრანსპორტი ჩელტენჰემი. საბოლოოდ, 17 ივლისიდან 1 აგვისტოს ჩათვლით, რუსეთის ესკადრილიამ დაარბია იაპონიის წყნარი ოკეანის სანაპირო, ჩაძირა ერთი ბრიტანული და ერთი გერმანული სატვირთო გემი. ამ ოპერაციების შედეგად, იაპონელები იძულებულნი გახდნენ დაენიშნათ IJN მე-2 ფლოტი ვიცე-ადმირალ კამიმურა ჰიკონოჯოს მეთაურობით მნიშვნელოვანი რესურსებით, რათა დაედგინათ და გაენადგურებინათ რუსული ესკადრილია. რამიმურას რამდენჯერმე ამის გაკეთებამ იაპონიაში მნიშვნელოვანი უარყოფითი საზოგადოებრივი კომენტარი გამოიწვია.
ქართველთა სამეფო
დინასტიური უთანხმოება
ამგვარად, გურგენ I-მა, ბაგრატიონების კლარჯეთის შტოს დამფუძნებლის, ადარნასე I-ის ძემ, მის შემდეგ დატოვა ორი ძე: ადარნასე II და აშოტ კუხი. მისი დინასტიური ხაზი, მისი შვილიშვილის, გურგენ IV-ის (918-941) სიკვდილის შემდეგ შეწყდა.
ბრძოლა ულსანთან
სორტიე
1904 წლის 11 აგვისტოს ნაშუადღევს ვლადივოსტოკში პირველი წყნარი ოკეანის ესკადრის დეპეშა მივიდა 1904 წლის 11 აგვისტოს შუადღისას, სადაც ნათქვამია, რომ ადმირალმა ვილგელმ ვიტგეფტმა გადაწყვიტა იაპონიის ბლოკადის გარღვევა და ამიტომ ვიცე-ადმირალ იესენს დაევალა ვლადივოსტოკის კრეისერების ესკადრის გადაყვანა. დახმარება. თუმცა, უკვე 1904 წლის 5 აგვისტოს, ვიტგეფტისგან მიიღეს დეპეშა, რომელშიც ნათქვამია, რომ განზრახვა დაეღუპა პორტ არტურთან ერთად, ამიტომ ვლადივოსტოკის კრეისერებს დრო დასჭირდათ მოქმედებისთვის მოსამზადებლად. ნაოსნობის დაგვიანების გამო, მცირე იმედი არსებობდა, რომ შეგვეძლო წყნარი ოკეანის პირველი ესკადრილიის დახმარება ცუშიმას სრუტეების კრიტიკულ გადასასვლელში; თუმცა, იმ ვარაუდით, რომ ვიტგეფტი წარმატებული იქნებოდა, ორი ესკადრილია გეგმავდა პაემანს იაპონიის ზღვაში.
ქართველთა სამეფო
სამეფოს აღდგენა
ადარნასემ დააჯილდოვაა სომხეთის მეფე აშოტ I ურყევი ერთგულებისთვის, რომელიც გაგრძელდა აშოტის მემკვიდრის, სმბატ I-ის მეფობის დროს, რომელსაც ადარნასე დაეხმარა გვირგვინის მოპოვებას დინასტიურ ბრძოლაში 890 წელს, შემდეგ კი მას შეუერთდა არმინიის ყოფილი გუბერნატორის, აჰმედ იბნ-ისა დიარბაქირელის წინააღმდეგ. თავის მხრივ, სმბატმა აღიარა ადარნასეს სამეფო სტატუსი და პირადად აკურთხა ის 899 წელს. 904 წელს მათ ერთად დაამარცხეს აფხაზთა მეფე კონსტანტინე III, მათი საერთო ნათესავი, რომელიც ეცილებოდა ადარნასეს შიდა ქართლს და სმბატს გოგარენეს. ადარნასემ შეიპყრო კონსტანტინე და გადასცა სმბატს, მაგრამ ამ უკანასკნელმა, რომელიც ადარნასეს მზარდი ძალაუფლების დაბალანსებას და დასავლეთ საქართველოში სომხური გავლენის გავრცელებას ითვალისწინებდა, გაათავისუფლა მისი ტყვე. ამ ნაბიჯმა ადარნასე შეაბრუნა სმბატის წინააღმდეგ, და მომდევნო ბზარმა და მტრობამ დაასუსტა ორივე მონარქი: ადარნასეს საკუთრების მფლობელობის უფლება ჩამოერთვა კონსტანტინე III-ის მიერ 904 წელს, ხოლო სმბატი დაამარცხა და სიკვდილით დასაჯა აზერბაიჯანის მმართველი დინასტიის საჯიდების წარმომადგენელმა, იუსუფმა 914 წელს. ამ მოვლენების შემდეგ, ადარნასე გადავიდა თავის ნაწილში, ბაგრატიონთა მემკვიდრეობით მიწებზე ტაოში. ეს იყო დასაწყისი აფხაზთა თითქმის სამოცწლიანი მმართველობის იბერიაზე.
ბრძოლა ულსანთან
სორტიე
სიტუაცია იდეალური იყო იაპონური მხარისთვის. გათენდა ზაფხულის მშვენიერი დღე და მტერი ვლადივოსტოკიდან რამდენადაც შესაძლებელი იყო იაპონიის ზღვაში ყოფნა, იაპონური ესკადრა რუსებსა და მათ შორეულ ბაზას შორის იყო.
ქართველთა სამეფო
აფხაზური ბატონობა
გიორგი II-მ (923–957) განაგრძო მისი წინამორბედის ექსპანსიონისტური პოლიტიკა, მიმართული, პირველ რიგში, იბერიაზე კონტროლის შესანარჩუნებლად. რომ უზვუნველეყო ადგილობრივი დიდებულების მხარდაჭერა, 917 წელს იბერიის მეფისნაცვლად დანიშნა თავისი ძე, კონსტანტინე, მაგრამ მან, სამი წლის შემდეგ, მამის წინააღმდეგ მოაწყო გადატრიალება. გიორგი შევიდა იბერიაში და ალყაში მოაქცია ქალაქი უფლისციხე. მან შეიტყუა კონსტანტინე მუხანათურად, დააბრმავა და დაასაჭურისა.
ბრძოლა ულსანთან
Ბრძოლა
1904 წლის 14 აგვისტოს 05:20 საათზე ფლოტები დაიხურა 7800 m და იაპონელებმა პირველმა გახსნეს ცეცხლი. გაურკვეველი მიზეზების გამო, კამიმურამ უბრძანა ცეცხლის კონცენტრირება რურიკზე, რუსული სვეტის უკანასკნელი და სუსტი. ორჯერ დაექვემდებარა დაბომბვას, რომელიც განხორციელდა მისი ძლიერი თანამებრძოლების მიმართ, რურიკმა მოკლე დროში დაკარგა ოფიცრების უმეტესობა და, მიუხედავად იმისა, რომ უკიდურესად დაზიანებული იყო, დარჩა წყალში, გადარჩენილთა რიცხვი მცირდებოდა, რომელიც აგრძელებდა დარჩენილი რამდენიმე იარაღის სროლას ბოლომდე, გალანტურად. კლასიკური გმირობის ჩვენება, რომელმაც იაპონელების აღფრთოვანება მოიპოვა.
ქართველთა სამეფო
აფხაზური ბატონობა
გიორგიმ, იბერიაზე სუვერენობის შენარჩუნების მიზნით, დანიშნა თავისი მეორე ძე, ლეონი (მომავალი მეფე ლეონ III), კავშირი შეკრა ბაგრატიონებთან და თავისი ქალიშვილი, გურანდუხტი, დააქორწინა გურგენზე (ბაგრატ II-ის ძე).
ბრძოლა ულსანთან
Ბრძოლა
აღმოსავლეთის მიმართულებით იაპონურმა გემებმა რამდენიმე დარტყმა მიიღეს, მაგრამ არაფერი შეედრება იმას, რაც მათ მიაყენეს. ვარაუდობდნენ, რომ როდესაც რუსები დაშორდნენ, კამიმურა უფრო დაახლოებდა მის უპირატესობას. აუხსნელად, ეს არ მოხდა. კამიმურა უცნაურად ატარებდა თავის კურსს რუსეთის შემობრუნების დროს და როდესაც მან უბრძანა თავის ძალებს შებრუნებულიყვნენ რამდენიმე წუთის შემდეგ, ეს იყო ახალი დარტყმა, რომელიც რეალურად ახანგრძლივდა, ვიდრე ავიწროებდა დიაპაზონს.
ქართველთა სამეფო
დამოუკიდებლობა
958 წელს, სუმბატ I-ის ძემ, ბაგრატ II-ემ მემკვიდრეობით მიიღო მისი მამის სამეფო ტიტული (გარდა კუროპალატისა) და მართავდა მხოლოდ ქვემო ტაოს. ბაგრატი ხშირად ჩნდებოდა დავით III ტაოელის, როგორც მისი ნათესავის და იმ დროისთვის ბაგრატიონთა შორის ყველაზე გავლენიანი ადამიანის მხარდამჭერი, ეხმარებოდა რა მას აზერბაიჯანის რევადიდების წინააღმდეგ.
ბრძოლა ულსანთან
Ბრძოლა
მიუხედავად იმისა, რომ კამიმურამ ვერ გაანადგურა დარჩენილი ორი რუსული კრეისერი, იგი იაპონიაში გმირად შეაფასეს. მიუხედავად იმისა, რომ სამი რუსული კრეისერიდან ორი გაიქცა, მათი დაზიანება იმაზე მეტი იყო, ვიდრე ვლადივოსტოკის შეზღუდული სარემონტო ობიექტებს შეეძლოთ, და ვლადივოსტოკის კრეისერების ესკადრილიამ აღარასოდეს დაემუქრა იაპონიის გემებს.
რუსული თვალსაზრისი
იმპერიული რუსეთის საზღვაო ძალების თვალსაზრისით, რურიკი გაანადგურეს მისმა ეკიპაჟმა და არა ადმირალ იესენის გადაწყვეტილებით. რურიკს ჭურვი მოხვდა უიარაღო ღერძში და საჭის მექანიზმი განადგურდა, რის შედეგადაც მისი საჭე ამაღლებულ მდგომარეობაში იყო. ასე რომ, რურიკის მაქსიმალური სიჩქარე მნიშვნელოვნად შემცირდა და მისი მართვა უნდა შესრულებულიყო მისი თითოეული პროპელერის ბრუნვის შემცირებით. ჯესენმა წარმატებით გადააგდო ოთხივე იაპონური ჯავშანტექნიკა და იმედოვნებდა, რომ რურიკი შეძლებდა ნანივას და ტაკაჩიჰოს წინააღმდეგ დადგომას. თუმცა, რურიკის მდგომარეობა საკმაოდ მძიმე იყო. მოკლეს პირველი რანგის კაპიტანი ტრუსოვი, მისი მეთაური და ყველა უფროსი ოფიცერი. ბოლოს, ლეიტენანტმა ივანოვმა (მეთაურში მეცამეტე) ბრძანა რურიკის დახოცვა.
ქართველთა სამეფო
ტაოს საერისთავო
სამართლიანმა მმართველმა და ეკლესიის მეგობარმა დავითმა კავშირი შეკრა ბიზანტიის იმპერატორთან, ბასილი II-ესთან, გაანადგურა მეამბოხე ბიზანტიელი დიდებული, ბარდა სკლიაროსი (~976-979) და დაჯილდოვდა ვრცელი მიწებით, რომელიც თანამედროვე ქართველი ისტორიკოსებისგან ცნობილია როგორც „ზემონი ქუეყანანი“, რამაც იგი სამხრეთ კავკასიაში ყველაზე ძლიერ მმართველად გახადა: მისი მმართველობა მოიცავდა ყოფილი კაისაიტების მიწებს, რომლებიც ძირითადად ვანის ტბამდე მდებარე მიწების შეადგენდა. ერთადერთი დაბრკოლება იყო 987–989 წლებში მომხდარი წარუმატებელი კონფლიქტი ბიზანტიის იმპერიასთან, რომელმაც დავითი აიძულა დათანხმებულიყო, დაეთმო მისი სამფლობელო იმპერატორ ბასილი II-ისთვის სიკვდილის შემდეგ, რომლის სამფლობელო მოგვიანებით გაერთიანდა იბერიის თემში.
ბრძოლა ულსანთან
რუსული თვალსაზრისი
რუსების ძალიან მძიმე მსხვერპლი ბრძოლაში ორი ფაქტორის შედეგი იყო: იაპონური ჭურვების აფეთქება იყო პიკრინის მჟავა (ტრინიტროფენოლი), რომელიც აფეთქებისას ჭურვებს აქცევდა ფრაგმენტებად. გარდა ამისა, რუსულ ხომალდებს არ ჰქონდათ დამცავი იარაღის ფარები ეკიპაჟებისთვის.
ქართველთა სამეფო
ტაოს საერისთავო
ყველა ქართული მიწების გაერთიანების მტკიცე განზრახვით, დავითმა მიიღო ბაგრატ V ერისთავი (მომავალი მეფე ბაგრატ III), ბაგრატ II-ის შვილიშვილი, ასევე აფხაზთა სამეფოს ტახტის მემკვიდრე. 975 წელს დავითმა იგი დაასახლა ქართლში და დაადგინა როგორც ქართლის ერისთავი (ცენტრალური იბერია), შემდეგ კი როგორც აფხაზთა მეფე (978) და ბაგრატის მკვიდრ მშობელ მამას, გურგენს დაეხმარა ყოფილიყო იბერიის გვირგვინოსანი მეფე ბაგრატ II-ის სიკვდილის შემდეგ, 994 წელს. ამრიგად, ბაგრატი – ორი ქართული სახელმწიფოს მემკვიდრე და მმართველია. დავით ტაოელის სიკვდილის შემდეგ, 1001 წელს გურგენი და ბაგრატი შეხვდნენ ბასილის, მაგრამ ვერ შეძლეს დავითის სამეფოს ბიზანტიის იმპერიაში ანექსიის თავიდან აცილება და იძულებული გახდნენ ახალი საზღვრები ეღიარებინათ.
ბრძოლა ულსანთან
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:იაპონიის ბრძოლები კატეგორია:1904 კატეგორია:კონფლიქტები რუსეთის მონაწილეობით კატეგორია:Pages with unreviewed translations
ქართველთა სამეფო
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფო-სამთავროები
რადიო 105
რადიო 105 იგივე მამაჩემის რადიო — რადიოსადგური საქართველოში FM 105.0 MHZ სიხშირეზე. რადიო 105 1992 წელს ახალგაზრდულმა  გამომცემლობამ MRM და კომპანიამ CBC დააფუძნეს CBC&MRM, 105 პირველად პირდაპირ ეთერში 1994 წლის  აგვისტოში  საცდელი  გადაცემებით გავიდა. 1994 წლის 25 სექტემბერს კი ოფიციალურად გავიდა ეთერში. თავიდან რადიოსადგური  დღეში 8 საათს მაუწყებლობდა, რადიოს  მუსიკალური  ფორმატი  ძირითადად  თინეიჯერებზე  იყო  გათვლილი, 105-ის  პირდაპირ  ეთერში ძირითადად 80 / 90 წლების  და  თანამედროვე  მუსიკა  გადიოდა, მუსიკის  გარდა  რადიოსადგურის ეთერში  სახუმარო  იუმორისტული  არტები  და  გადაცემები  გადიოდა,1994-2001 წლებში 105-ის სამხატვრო ხელმძღვანელი იყო შალვა რამიშვილი.
1992-2001 წლებში რადიოს  დამფუძნებლები  იყვნენ: ზურაბ მაჭარაძე, მალხაზ რამიშვილი, ზურაბ მირგატია და კომპანია CBC გიორგი ზანგურაშვილი, ლევან ეფრემიძე  და  აკაკი ეფრემიძე. 2002 წლიდან 105-ის დამფუძნებელია  ზურაბ მაჭარაძე.
2010 წელს 105-მა ფორმატი  და  სახელწოდება  შეიცვალა და  გადაკეთდა  ობიექტივად. ამჟამად მედიაკავშირ ობიექტივის ეთერში  პოლიტიკური  ინფორმაციები  გადაიცემა.
აქონდროპლაზია
აქონდროპლაზია — გენეტიკური დარღვევა, რომლის ძირითადი გამოვლინება არის დვორფიზმი. აქონდროპლაზიის მქონე ადამიანების ხელები და ფეხები მოკლეა, ხოლო ტანი, ჩვეულებრივ, ნორმალური სიგრძისაა.
რადიო 105
წამყვანები
კატეგორია:საქართველოს რადიოსადგურები
აქონდროპლაზია
აქონდროპლაზია განაპირობებს არაპროპორციულ ზრდას და მოკლე კიდურებს. იგი გამოწვეულია ერთ-ერთი გენის სტრუქტურის ცვლილებით, რაც იწვევს ამ გენით კოდირებული ცილის გაძლიერებულ წარმოქმნას. ეს კი, თავის მხრივ, ბავშვის ზრდის პროცესში ხრტილის ძვლად გარდაქმნას აფერხებს, კიდურების ძვლების შენელებულ ზრდას იწვევს და, ამასთან, დაკავშირებულია ბევრ სხვა სიმპტომთან.
აქონდროპლაზიის მქონე ზრდასრული მამაკაცის საშუალო  სიმაღლე საშუალოდ 131 სანტიმეტრია, ხოლო ქალის - 123 სანტიმეტრია. სხვა გამოვლინებები შეიძლება მოიცავდეს თავის ზომის გადიდებასა და გამოკვეთილ შუბლს. გართულებები შეიძლება მოიცავდეს ძილის აპნოეს ან ყურის განმეორებად ინფექციებს. აქონდროპლაზიას ასევე ახასიათებს მოკლე კიდურების ჩონჩხის დისპლაზია მძიმე კომბინირებული იმუნოდეფიციტით.
მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს დამხმარე ჯგუფებს და ზრდის ჰორმონის თერაპიას. შესაძლებელია აუცილებელი იყოს ისეთი გართულებების მკურნალობა ან პრევენცია, როგორიცაა სიმსუქნე, ჰიდროცეფალია, ობსტრუქციული ძილის აპნოე, შუა ყურის ინფექციები ან ზურგის სტენოზი. აქონდროპლაზია დვორფიზმის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია და 27 500-დან დაახლოებით 1 ადამიანში ვლინდება.
„დედების პროტესტი“
2023 წლის აპრილში აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებმა საქართველოს მთავრობის კანცელარიასთან საპროტესტო აქციები გამართეს. საქართველოს პრემიერთან, ირაკლი ღარიბაშვილთან შეხვედრის მოთხოვნით მშობლებმა ორი ღამე მთავრობის კანცელარიასთან გაათენეს.
ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლები, მათ შორის მინისტრი ზურაბ აზარაშვილი და მინისტრის მოადგილეები აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებს აპრილის განმავლობაში რამდენჯერმე შეხვდნენ, თუმცა უშედეგოდ.
სქოლიო
კატეგორია:გენეტიკური დაავადებები
ლაივანგი-ვანგამეტის ეროვნული პარკი
ლაივანგი-ვანგამეტი (Taman Nasional Laiwangi Wanggameti) — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სუმბაზე. მის ტერიტორიაზე შესაძლებელია ტყის ყველა იმ ტიპის ხილვა, რაც კი კუნძულზეა გავრცელებული. დაცულია ზოგიერთი ენდემური მცენარე: Syzygium, Alstonia scholaris, Ficus species, Canarium oleosum, Cinnamomum zeylanicum, Myristica littoralis, Toona sureni, Sterculia foetida, Schleichera oleosa და Palaquium obovatum.
ასევე დაცულია ცხოველთა სახეობები.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:სუმბა კატეგორია:აღმოსავლეთ მცირე ზონდის კუნძულების გეოგრაფია კატეგორია:1998 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კალმახები
მინი|[[ყავისფერი კალმახი (Salmo trutta m. fario).]] კალმახები — თევზები ორაგულისებრთა ოჯახისა. გამსვლელ ორაგულთა გვარის (Salmo და Oncorhynchus) მტკნარი წყლის ფორმებია. ბინადრობენ მთის ტბებსა და მდინარეებში. უყვართ ცივი, ჟანგბადით მდიდარი, სუფთა წყალი. ტბებში უფრო დიდი კალმახებია (ზოგჯერ 34 კგ აღწევს), მდინარეებში პატარებია (0,8 კგ, იშვიათად 2 კგ-მდე). სხეულზე ემჩნევათ წითელი, შავი, ნარინჯისფერი და სხვა ფერის ხალები. ცნობილია ევროპული კალმახები და ჩრდილოამერიკული ანუ ცისარტყელოვანი კალმახები. ცისარტყელოვან კალმახებს სხეულის გვერდებზე გასდევს ცისარტყელასებრი ზოლები. მისი კვერცხი მსხვილია (დიამეტრი 5 მმ-მდე აღწევს), ნარინჯისფერი. სწრაფად იზრდება, კარგად უძლებს დაავადებებს და სითბოს. კალმახები საქართველოში გავრცელებულია ფარავნის, საღამოს, ტაბაწყურის, რიწის ტბებსა და მრავალ მდინარეში. იკვებებიან კიბოსნაირებით, მწერებით, თევზებით და სხვა. სარეწაო მნიშვნელობა აქვს დიდი ტბების, მდინარეებსი კალმახებს. აკლიმატიზაციისა და ტბორული მეთევზეობის ძვირფასი ობიექტია. საქართველოში ცისარტყელოვანი კალმახების მეურნეობაა აფხაზეთსა და რუისში (ქარელის რაიონი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ორაგულისებრნი
სოლონგოი
სოლონგოი (Mustela altaica) — ძუძუმწოვარი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 31 სმ, კუდისა —15 სმ, მასა 400 გ აღწევს. აქვს მოქნილი, დაბალი სხეული, მოკლე ბეწვი. ფერად მოყვითალო-ქარცია, თავი — მომურორუხი. გვხვდება აზიაში (ჩრდილოეთ ნაწილის გარდა). ყაზახეთში, შუა აზიაში, ალთაიზე და სამხრეთ ზღვისპირეთში, იკვებება პატარ-პატარა ხერხემლიანებით და მწერებით. ზოგან ზიანი მოაქვს ონდატრების მეურნეობისათვის. სოლონგოის სარეწაო მნიშვნელობა მცირეა.
გოსპლანი
გოსპლან (Госпла́н ) — საბჭოთა კავშირის ეკონომიკური დაგეგმვის კომიტეტი. სიტყვა „გოსპლან“ არის რუს. Государственный комитет по планированию (დაგეგმვის სახელმწიფო კომიტეტი) აბრევიატურა. მისი ერთ-ერთი უმთავრესი დანიშნულება ხუთწლიანი გეგმების შექმნა იყო.
ორგანიზაცია შეიქმნა 1921 წლის 22 თებერვალს, ამავე წლის რსფსრ-ის სოვნარკომის დადგენილებით. 1923 წლის 21 აგვისტოს სსრკ-ის ჩამოყალიბებით, სსრკ-ის შრომისა და თავდაცვის საბჭოსთან (СТО СССР, Совет Труда и Обороны СССР) დაფუძნდა სსრკ-ის სახელმწიფო დაგეგმვის კომისია. აბრევიატურა „გოსპლანი“ 1921 წლიდან გამოიყენება.
თავდაპირველად გოსპლანს მრჩეველის როლი ჰქონდა. მისი მიზანი კავშირის რესპუბლიკების გეგმების კოორდინაციო და საერთო საკავშირო გეგმის შექმნა იყო. 1925 წლიდან გოსპლანმა დაიწყო საერთო ყოველწლიური ეკონომიკური გეგმების შექმნა, რომელიც „საკონტროლო ციფრებით“ (контрольные цифры) იყო ცნობილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა ფრაზეოლოგია კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ეკონომიკა კატეგორია:რუსული სიტყვები და ფრაზები
ვორესტერის ხელოვნების მუზეუმი
ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმი — ხელოვნების მუზეუმი, მოიცავს 38,000-ზე მეტ ნამუშევარს, რომლებიც დათარიღებულია ანტიკური სამყაროდან-დღემდე. აქ დაცულია მსოფლიოს ყველა კულტურის ნამუშევარი. ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმი გაიხსნა 1898 წელს, ვუსტერში, მასაჩუსეტსის შტატში და არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ხელოვნების მუზეუმი ამ ქვეყანაში. მის მფლობელობაშია შეერთებული შტატების ზოგიერთი საუკეთესო რომაული მოზაიკა, გამოჩენილი ევროპული და ამერიკული ხელოვნება და იაპონური ანაბეჭდების ძირითადი კოლექცია. მას შემდეგ, რაც 2013 წელს ჯონ ვუდმან ჰიგინსის შეიარაღების კოლექცია შეიძინა, მუზეუმი იარაღის და ჯავშნის მეორე უდიდესი კოლექცია ამერიკაში. ბევრ სფეროში ის იყო პირველ ადგილზე აშშ -ში, მოიპოვა კლოდ მონეს (1910) და პოლ გოგენის (1921) ნახატები, წარმოადგინა ფოტოგრაფიის კოლექცია, როგორც ხელოვნების ფორმა (1904) ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმს ასევე აქვს კონსერვაციის ლაბორატორია და მთელი წლის განმავლობაში სტუდიური ხელოვნების პროგრამა მოზრდილთათვის და ახალგაზრდებისთვის.
ისტორია
1896 წლის სექტემბერში სტივენ სალისბერი III-მ და მისმა მეგობრების ჯგუფმა დააარსა ხელოვნების მუზეუმის კორპორაცია, რათა აეშენებინათ ხელოვნების დაწესებულება "ყველას სასარგებლოდ". შემდეგ სოლსბერიმ გაიღო მიწის ნაკვეთი, რომელიც იყო ოდესღაც სოლსბერის ფერმაში (ახლანდელი სალისბერის ქუჩა ვუსტერში, მასაჩუსეტსის შტატი), და ასევე 100,000 აშშ დოლარი, რომლითაც ვუსტერის არქიტექტორმა, სტივენ ერლიმ ააშენა მუზეუმის შენობა. მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა 1898 წელს რევ. დანიელ მერიმანთან ერთად, რომელიც მუზეუმის პირველი პრეზიდენტი იყო. მუზეუმის კოლექცია შედგებოდა ძირითადად ანტიკვარული და რენესანსული სტილის თაბაშირის ქანდაკებებისგან, ასევე 5,000 იაპონური ანაბეჭდების, ნახატებისა და წიგნების დიდი არჩევანით. რომელიც მუზეუმს გადასცა ჯონ ბანკროფტის ვაჟმა, ჯონ ჩანდლერ ბანკროფმა.
1905 წელს სტივენ სალისბერი გარდაიცვალა და თავისი ხუთი მილიონი დოლარის ქონების დიდი ნაწილი მუზეუმს დაუტოვა. ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმმა განაგრძო ზრდა და ნელ-ნელა შეაგროვა ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ხელოვნების კოლექცია. რამდენიმე ადრეული ნამუშევარი მხატვარმა და კოლექციონერმა, ჰელენ ბიგელოუ მერიმანმა მუზეუმს გადასცა.
1932-1939 წლებში ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმი შეუერთდა მუზეუმებისა და დაწესებულებების გაერთიანებას, რათა დაეფინანსებინათ მუზეუმის ექსპედიციები არქეოლოგიურ ადგილებში, სადაც ოდესღაც ქალაქი ანტიოქია არსებობდა. მუზეუმების ამ ჯგუფმა, მათ შორის პრინსტონის უნივერსიტეტმა, ლუვრის მუზეუმმა, ბალტიმორის ხელოვნების მუზეუმმა და ჰარვარდის უნივერსიტეტის ფილიალმა, დუმბარტონ ოუქსმა აღმოაჩინეს ასობით რთული იატაკის მოზაიკა. ანტიოქიის მოზაიკა, დაწესებულებებს შორისაა გაყოფილი.
1972 წლის 17 მაისს მუზეუმი გაქურდეს. ორი ნიღბიანი მამაკაცი მუზეუმის სამუშაო საათების დასრულებისას შემოიპარნენ. მათ მოიპარეს პოლ გოგენის The Brooding Woman and Woman of Women, პაბლო პიკასოს დედა და შვილი და წმინდა ბართლომე, რომელიც შემდეგ რემბრანდტს მიაკუთვნეს, ამ ნამუშევრების საერთო ღირებულება ერთ მილიონზე მეტს შეადგენდა. ოთხი პირი ბრალდებულია ქურდობაში, ასევე შვიდი ნამუშევრის ქურდობაში, რომელიც მოიპარეს ბოიდენის ბიბლიოთეკიდან, დერფილდის აკადემიაში.
2013 წელს ვუსტერის ჰიგინსის შეიარაღების მუზეუმიდახურა იარაღისა და ჯავშნის ცნობილი კოლექცია გადაიტანეს ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმში. იარაღისა და ჯავშნის მუდმივი გალერეა გაიხსნება არა უგვიანეს 2023 წლისა; ჰიგინსის კოლექციის ძირითადი ნამუშევრები გამოფენილია მუზეუმის გალერეებში, ბერძნული, რომაული, აზიური და ევროპული ხელოვნების ნიმუშებთან ერთად.
არქიტექტურა
მინი| მუზეუმის ინტერიერი ვუსტერის ხელოვნების მუზეუმი თავიდან სამ პატარა სართულიან შენობას მოიცავდა, რომელიც შექმნილია სტივენ ერლის მიერ და აშენებულია მესერებით. ამ ორიგინალური შენობიდან ბევრი არაფერი დარჩენილა, რადგან მუზეუმი მას შემდეგ მრავალჯერ გაფართოვდა.
1927 წელს მუზეუმმა შეიძინა მე-12 საუკუნის ფრანგული სახლის სახლი, რომელიც თავდაპირველად იყო წმინდა იოანეს ბენედიქტელის ნაწილი, ლე ბას-ნუიელში. რენესანსული სასამართლოს იატაკის დიზაინი ერთმნიშვნელოვნად არის ვუსტერის ერთ-ერთი უდიდესი უძველესი საგანძური - ანტიოქიის მოზაიკის ჯგუფი, რომელიც თარიღდება ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველიდან მეექვსე საუკუნემდე, აღნიშნული მოზაიკა სირიაში იქნა ნაპოვნი.
მუზეუმის შენობა რამდენჯერმე გაფართოვდა, 1940, 1970 წლებში (ჰიგინსის განათლების ფრთის დამატება); 1983 წელს მუზეუმი კიდევ გააფართოვეს. Frances L. Hiatt-ის ნაწილი განკუთვნილია სპეციალური გამოფენებისთვის; ესაა ანაბეჭდების, ნახატებისა და ფოტოსურათების შესწავლისა და შენახვის ადგილი; და გაფართოებული საკონსერვაციო ტერიტორია. ჰიგინსის განათლების ნაწილი შეიცავს სტუდიებს და საკლასო ოთახებს, პროფესიონალურ ბეჭდვის სტუდიას, კომპიუტერულ სტუდიას, ფოტოგრაფიის ლაბორატორიას და საგამოფენო სივრცეს სტუდენტური ნამუშევრებისათვის.
2015 წლის ნოემბერში მუზეუმმა წარმოადგინა ახალი შესასვლელის გეგმა. WUY Architects-ის დიზაინით, ხიდის მსგავსი სტრუქტურა თამამად აერთიანებს თანამედროვე დიზაინს მუზეუმის 1933 წლის Beaux-Arts-ის ექსტერიერთან, ხოლო ისტორიულ მთავარ შესასვლელს სრულად მისაწვდომს ხდის.
ჩეხოსლოვაკია 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხოსლოვაკიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 9 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩეხოსლოვაკია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრალიის ალპები
ავსტრალიის ალპები წარმოადგენს დიდი წყალგამყოფი ქედის ნაწილს. სნოუის მთები, რომელიც მდებარეობს ახალ სამხრეთ უელსში, ავსტრალიის ალპების ნაწილია. ავსტრალიის ალპები დარღვეული ჰორსტული მასივია. აგებულია პალეოზოური დანალექი ქანებითა და გრანიტის ინტრუზივებით. ეტყობა მეოთხეული გამყინვარების კვალი (მორენები, კარები და პატარა მყინვარული ტბები). ჩრდილოეთ-დასავლეთ კალთებზე სათავე აქვს მდინარე მურეის. ფერდობები 1200-1300 მ-მდე შემოსილია ხშირი ტყეებით (ევკალიპტი, ხეგვიმრა), ზემოთ ტანბრეცილი ტყე, ბუჩქნარი და მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრალიის ქედები
მოკავშირეთა ომი (ძვ. წ. 357-355)
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ომები
ტატიშჩევის ელჩობა
ტატიშჩევის ელჩობა — 1604—1605 წლებში, რუსეთის სახელმწიფოს ელჩობა კახეთისა და ქართლის სამეფოებში. მეთაურობდა თავადი მიხეილ იგნატის ძე ტატიშჩევი, ელჩობა შედიოდა დიაკი ანდრეი ივანოვი. ელჩებს კახეთის მეფე ალექსანდრესათვის უნდა ეცნობებინათ, რომ მისი თხოვნის თანახმად, რუსეთი ემზადებოდა საშამხლოზე გასალაშქრებლად და ამ ლაშქრობაში ალექსანდრეს თავისი ჯარით უნდა მიეღო მონაწილეობა. ელჩებს აგრეთვე დავალებული ჰქონდათ შეერჩიათ ბორის გოდუნოვის ვაჟისთვის საცოლე, ასულისათვის — საქმრო. ტატიშჩევის ელჩობა მოსკოვიდან გაემგზავრა 1604 წლის მაისში და თერგის გზით 12 აგვისტოს კახეთში ჩავიდა. 19 აგვისტოს ელჩებმა მოლაპარაკება დაიწყეს გიორგი ბატონიშვილთან, ვინაიდან მეფე ალექსანდრე II ამ დროს ირანში შაჰ-აბას I-თან იმყოფებოდა. მოლაპარაკება გაჭიანურდა, რადგან გიორგი ბატონიშვილს სურდა ირან-ოსმალეთის მომავალი ომის შედეგები გაეთვალისწინებინა. 1600 წლის 1 იანვარს გიორგი იძულებული გახდა ელჩების მოთხოვნით რუსეთის მეფის ერთგულების ფიცი მიეღო. კახეთის სამეფო კარზე მომხდარი გადატრიალების შემდეგ (კონსტანტინეს მიერ ალექსანდრე მეფისა და გიორგი ბატონიშვილის მოკვლა) ელჩები ქართლში გიორგი X-თან გადავიდნენ. მეფემ ისინი 28 აპრილს მიიღო, მაგრამ მოლაპარაკებას არც აქ მოჰყოლია წარმატება. 11 მაისს ტატიშჩევის ელჩობა ქართლიდან გაემგზავრა და თერგის გზით 12 ნოემბერს მოსკოვს დაბრუნდა.
ელჩების ჩანაწერები მნიშვნელოვან მასალას შეიცავენ კავკასიისა და, კერძოდ, აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფო კატეგორია:ქართლის სამეფო კატეგორია:რუსეთის სამეფო
თბილისი (მრავალმნიშვნელოვანი)
თბილისი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბიორკი
ბიორკი (სრული სახელი — ბიორკ გუდმუნდსდოტირი, ისლ. Björk Guðmundsdóttir ) (დ. 21 ნოემბერი, 1965, რეიკიავიკი, ისლანდია) — ისლანდიელი მომღერალი, კომპოზიტორი და პერიოდულად, მსახიობი. მისი მუსიკალური სტილი განისაზღვრება, როგორც ეკლექტურობა. მუსიკოსმა წარმატება მოიპოვა ალტერნატიული როკის, ჯაზის, ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის, კლასიკისა და ავანგარდის ჟანრებში.
ბიორკი აგრეთვე ნომინირებული იყო 14 გრემის ჯილდოზე (ამას დაემატა ორი - ალბომების გარეკნების მხატვრული გადაწყვეტისთვის, რომლებიც სხვების მიერ იქნა შექმნილი), ერთ ოსკარზე და ოქროს გლობუსის ორ ჯილდოზე. კანის კინოფესტივალის ფარგლებში, 2000 წელს მან მოიპოვა ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, ფილმში სიბნელეში მოცეკვავე შესრულებული მთავარი როლისთვის. VH1-ის „მუსიკაში ყველა დროის 100 უდიდესი ქალბატონის“ სიაში მას 29-ე, MTV-ის „მუსიკაში 22 უდიდესი ვოკალის“ სიაში მერვე, და Rolling Stone-ის „ყველა დროის 100 უდიდესი მომღერლის“ სიაში მეექვსე ადგილი უკავია.
1965–86: ადრეული ცხოვრება და კარიერის დასაწყისი
ბიორკი დაიდება 1965 წლის 21 ნოემბერს რეიკიავიკში, სადაც იზრდებოდა. მისი დედა არის აქტივისტი ჰილდურ რუნა ჰაუკსდოტირი, რომელიც აპროტესტებდი ისლანდიაში კაურაჰნიუკარის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობას, ხოლო მისი მამა არის გუდმუნდურ გუნარსონი, პროფკავშირების ლიდერი და ელექტრიკოსი. მშობლები დაშორდნენ, როდესაც ბიორკი დაიბადა და დედასთან ერთად ჰიპების კომუნაში გაემგზავრა. მომღერლის მამა არის სევარ არნასონი, ჯგუფ Pops-ის ყოფილი გიტარისტი. 6 წლის ასაკში ბიორკი შევიდა რეიკიავიკის სკოლა ბარნამუსიკსკოლიში, სადაც აგრეთვე შეისწავლიდა კლასიკურ ფორტეპიანოსა და ფლეიტას. სკოლის ერთ-ერთი კონცერტზე მან შეასრულა ტინა ჩარლზის 1976 წლის ჰიტი „I Love to Love“. მისმა მასწავლებლებმა ამ სიმღერის ჩანაწერი გააზავნეს იმ პერიოდში ისლანდიის ერთადერთ რადიოსადგურ  რადიოსადგურ RÚV-ში. ჩანაწერი გადაიცა ქვეყნის მასშტაბით. ლეიბლ Fálkinn-ის წარმომადგენელმა ამ ჩანაწერის მოსმენის შემდეგ ბიორკს შესთავაზა კონტრაქტი. სადებიუტო ჩანაწერი, Björk ისლანდიაში 1977 წლის დეკემბერში გამოიცა.
მოზარდობისას, მას შემდეგ, რაც ისლანდიაში პანკ-როკი გავრცელდა, ბიორკმა ჩამოაყალიბა გოგონებისგან შემდგარი Spit and Snot. 1980 წელს მან მუსიკალური სკოლა დაამთავრა. 1982 წელს მან და ბას-გიტარისტმა იაკობ მაგნუსონმა ჩამოაყალიბეს ჯგუფი Tappi Tíkarrass და იმავე წლის აგვისტოში გამოუშვეს EP. მათი ალბომი Miranda გამოვიდა 1983 წლის დეკემბერში. ჯგუფი მოხვდა დოკუმენტურ ფილმში Rokk í Reykjavík, რომლის VHS გამოცემის გარეკანზე ბიორკიც იქნა გამოტანილი. დაახლოებით ამ დროს მან გაიცნო გიტარისტი ტოურ ელდონი და სიურრეალისტური ჯგუფი Medusa, რომელშიც აგრეთვე შედიოდა პოეტი სიონი. ჩამოყალიბდა მცირე ჯგუფი Rokka Rokka Drum. მომღერალი გამოჩნდა მიწვეული ვოკალისტის სახით ბიორგვინ გისლასონის 1983 წლის ალბომის Örugglega სიმღერაში „Afi“.
BRIT-ის დაჯილდოება
1994 — წლის გარღვევა — გაიმარჯვა
1994 — საუკეთესო საერთაშორისო ქალი მომღერალი — გაიმარჯვა
1996 — საუკეთესო საერთაშორისო ქალი მომღერალი — გაიმარჯვა
1998 — საუკეთესო საერთაშორისო ქალი მომღერალი — გაიმარჯვა
2001 — საუკეთესო საუნდტრეკი „Selmasongs“ — ნომინაცია
2002 — საუკეთესო საერთაშორისო ქალი მომღერალი — ნომინაცია
2006 — საუკეთესო საერთაშორისო ქალი მომღერალი — ნომინაცია
კანის კინოფესტივალი
2000 — საუკეთესო მსახიობი ქალი — გაიმარჯვა
ოქროს გლობუსი
2001 — დრამატული ფილმის საუკეთესო მსახიობი ქალი — ნომინაცია
2001 — საუკეთესო სიმღერა -I’ve Seen It All- ნომინაცია
MOJO-ს დაჯილდოება
2007 — შთაგონების ჯილდო — გაიმარჯვა
MTV-ს მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოების ცერემონიალი
1996 — საუკეთესო ქორეოგრაფია — It's Oh So Quiet — გაიმარჯვა
ვაზისუბნის მუსკატი
ვაზისუბნის მუსკატი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
1949 წელს გამოყვანილია ვასილ ლოლაძის მიერ თელავს საცდელ სადგურში ჯიშების — მხარგრძელისა და ალექსანდროული მუსკატის შეჯვარებით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ღრმად დანაკვთული, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, ნაზი მუსკატური გემოთი.
ვაზისუბნის მუსკატი სიმწიფის საშუალო პერიოდის საფურნე-საღვინე ვაზის ჯიშია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია.
ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.0-7.0 გ/ლ-ს.
ჯიში პერსპექტიულია როგორც სასუფრედ, ასევე სუფრის თეთრი, მშრალი და შემაგრებული ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
კანადის კლდოვანი მთების პარკი
მინი|250პქ|პარკის რუკა კანადის კლდოვანი მთების პარკი (Canadian Rocky Mountain Parks) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კანადაში. მოიცავს ოთხ ეროვნულ პარკს:
ასევე ბრიტანეთის კოლუმბიის სამ პროვინციულ პარკს:
პარკები მოიცავენ მთებს, მყინვარებს, ცხელ წყაროებსა და ჩრდილოეთ ამერიკის უმთავრეს მდინარეთა სისტემების სათავეებს, მათ შორისაა:
არეალი ცნობილია მისი ბუნებრივი სილამაზითა და ბიომრავალფეროვნებით. მისი მრავალი მწვერვალის, მყინვარის, ტბის, ჩანჩქერისა და კირქვული მღვიმეების (რომლებიც მოიცავენ ნამარხებს) გამო 1984 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.