cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თბილისის ჯვარის მამის ეკლესია
ისტორია
მოსე ჯანაშვილი ამ ეკლესიის შესახებ წერდა: „იგი ძველადგანვე ითვლება სადგურად იერუსალიმში მყოფ ქართველთა მონასტრების ბერებისა-წმინდა ჯვრის მონასტრისა, წმინდა მოციქულის იაკობისა, უფლისა და წმინდა წინასწარმეტყველის ილიასი“. „ამ ტაძარს მეფე სვიმონმა 1611 წელს შესწირა სამღებრო სოფ. დირბს და სხვა მეფეთაგანაც შეწირული ჰქონდა სოფლები, ყმები და ულუფა, ხოლო მისი წინამძღვარი შემოსავალს უგზავნიდა იერუსალიმის ქართველთა ტაძარს, უფლის საფლავის ტაძრად წოდებულს. აზრი ამ შეწირულობათა და თვით სადგურის დაარსება ტფილისში ის იყო, რომ ამ სადგურის მეოხებით საქართველოს ჰქონდა მუდმივი კავშირი პალესტინასთან“. 1913 წლის გზამკვლევში „თბილისი და მისი შემოგარენი“ ვკითხულობთ: „ეკლესიაში იმყოფება რამდენიმე საგულისხმო გუჯარი.” გაზეთი „ივერია” 1895 წლის 19 აპრილს წერდა: „სიონის ზემოდ არის ქართველთა ეკკლესია, რომელსაც ეწოდება: იერუსალიმის ქართველთა ჯვარის მონასტერი. ეს ეკკლესია ქართველთა მეფეებს გაუკეთებიათ V-VI საუკუნეში და გაუმშვენიერებიათ მრავალის შეწირულებით. დღეს ეს ეკკლესია მონასტრად ირიცხება დაეკუთვნის იერუსალიმის ბერძენთა პატრიარქის გამგეობას. მას განაგებს ბერძნის არქიმანდრიტი დარადგან ამ ეკკლესიას ქართველი მრევლი ჰყავს, ამიტომ აქ წირვა–ლოცვა ქართულს ენაზედ სრულდება. ამ ეკკლესიას დიდ–ძალი მამულები აქვს ტფილისს, ქართლსა და კახეთში ქართველ მეფეებთაგან შეწირული და მონასტერს კარგი შემოსავალი აქვს ამ მამულებიდგან, მაგრამ ეს შემოსავალი საბერძნეთში იგზავნება. თვითონ ეს ძველი ნაშთი–კი ერთობ სამწუხარო მდგომარეობაშია ჩავარდნილი: გუმბათს რიგიანი ყავრული არ ადგია და სხვადასხვა გვარად ბევრ–რიგად არის შერყეული და შემუსვრილ–შეკონკილი. ამ ძველის–ძველის ტაძრის საქმე თუ ასე წავიდა, ადვილად შესაძლებელია, რომ იგი ძალიან მალე სრულიად შეიმუსროს. განა სამწუხარო არ არის ასეთის ნაშთის ამ ყოფაში ჩაგდება, რომელსაც წელიწადში 30. 000 მანეთამდე შემოსავალი აქვს? რიგი და სამართალი მოითხოვს, რომ ამ საქმეს ყურადღება მიაქციოს ბერძნის არქიმანდრიტმა და ერთის წლის შემოსავალი მაინც თვით მონასტერშივე მიახმაროს”.
ვახტანგ ბერიძე ჯვარის მამის ეკლესიის შესახებ წერს: „ჯვარის მამა ძველი კალას ფარგლებშია... მას ჩრდილავს მის გვერდით მდებარე ნორაშენის ეკლესიის დიდი მასა... სანამ 1983 წელს ამ ადგილის რეკონსტრუქცია მოხდებოდა, ეკლესია გარშემორტყმული იყო ძველი უსახური საცხოვრებელი სახლებითა და დუქნებით, თვით ეკლესიაში კარგა ხანს იყო წიგნსაცავი. ახლა იქაურობამ სახე იცვალა–ის ძველი შენობები დაანგრიეს, ეკლესია მთლიანად გამოჩნდა, წიგნსაცავიც გადატანილ იქნა და, შეიძლება ითქვას, რომ „ჯვარის მამას“ დაუბრუნდა ისტორიული ძეგლის უფლებები. “ ამჟამად მდგარი ეკლესიის შენობა XVI საუკუნეში აშენდა და ღოუბნის ორმოც მოწამეთა ტაძრის იდენტურია.
დავით სოსლანი
მის წარმომავლობაზე არ არსებობს ერთიანი აზრი. ქართულ სამეცნიერო ლიტერატურაში განმტკიცებულია მოსაზრება, რომ დავით სოსლანი იყო ოსეთში დამკვიდრებულ ბაგრატიონთა შტოს წარმომადგენელი. მკვლევართა აზრით, ეს შტო მომდინარეობს გიორგი I-ისა და ალანთა ტომის ასულის ალდე დედოფლის ვაჟის დემეტრესაგან. ვახუშტის ცნობით, დემეტრეს დარჩა ძე, რომელიც თავის ბებია ალდესთან ერთად ოსეთში გაიქცა, იქ იქორწინა მეფის ასულზე და თვითონაც ოსთა მეფედ იწოდა. დავით სოსლანი მისი შთამომავალი იყო. დავით სოსლანს ბაგრატიონად მიიჩნევს „ლაშა გიორგის დროინდელი მემატიანეც“. ზოგი მკვლევრის მოსაზრებით, დავით სოსლანი ცარაზონთა ოსურ საგვარეულოს ეკუთვნოდა, მაგრამ ამის დამადასტურებელი ცნობები საისტორიო წყაროებში არ ჩანს და ეს თვალსაზრისი ზეპირ ვარაუდად რჩება.
თბილისის ჯვარის მამის ეკლესია
ისტორია
ვახუშტის „აღწერაში“ თბილისის ეკლესიათა შორის, სიონის შემდეგ მოხსენიებულია „ეკლესია ჯვარის, გუნბათიანი, შვენიერი, რომელიც განაახლა იმერლიშვილმან“. 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანის მიერ თბილისის აღებისას ეკლესია კვლავ იავარქმნილა. 1825 წელს წინამძღვარმა ბენედიქტემ, შემდგომში ბეთლემის ეპისკოპოსმა პალესტინაში, შენობა შეაკეთა და დასავლეთი მხრიდან მინაშენი დაამატა– „სწორკუთხა სათავსის ფერული კამარით სრულდებოდა, მეორე სართულზე სამრეკლო იყო. სათავსი ეკლესიას ფართო თაღით უკავშირდებოდა, ეს მინაშენი დაანგრიეს 1920-იან წლებში. “ – წერს ნ. გენგიური, ხოლო 1999–2000 წლებში კვლავ აღადგინეს.
დავით სოსლანი
შვილები
დავით სოსლანსა და თამარს ორი შვილი ჰყავდათ:
სქოლიო
კატეგორია:ოსები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
თბილისის ჯვარის მამის ეკლესია
ისტორია
1983 წლის ქალაქის მთავარი არქიტექტორის და საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით დაიწყო ჯვარის მამის ეკლესიის და მისი მიმდებარე ტერიტორიის რესტავრაცია–რეკონსტრუქცია. მოიხსნა ეკლესიაზე მინაშენი შენობები.
ტაძარი მოქმედია 1989 წლიდან, შედის მცხეთა-თბილისის ეპარქიის დაქვემდებარებაში.
რესურსები ინტერნეტში
ჯვარის მამის ეკლესია კატეგორია:კუპელჰალე საქართველოში
მუხა მწვანე
მუხა მწვანე, ვარიანული მწვანე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
გორული მწვანეს ერთ-ერთი ვარიაციაა. გამოვლენილია სელექციონერ ნადეჟდა ჩახნაშვილის მიერ. გავრცელებულია ლიახვის ხეობის ვენახებში. არის აგრეიივე ატენში და ქართლის სოფლებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საკმაოდ დიდია, ძირითადად განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრად. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან უფორმო, საშუალო სიკუმსის ან საკმაოდ კუმსი. ხშირად უვითარდება ზედა კუმფხალები და ხასიათდება მსხვილმარცვლიანობით. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი. მომწვანო-მოყვითალო ელფერის. რბილობი საკმაოდ მკვრივი აქვს. მტევნის ზემოიი მარცვალი უფრო მსხვილია, ვიდრე მტევნის ბოლოს. საერთოდ მარცვლების ზომა ცვალებადია. მტევანზე აგრეთვე შეიმჩნევა განუვითარებელი (პართენოკარპული) მარცვლები.
საერთაშორისო რეაქცია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობაზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საგარეო პოლიტიკა კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკა კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
მუხა მწვანე
ბოტანიკური აღწერა
მუხა მწვანე ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 185 გრამია. წვენის გამოსავლიანობა შედარებით ნაკლები აქვს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-9 გ/ლ-ს.
მიიღება ვარბი ღირსების სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მიხეილ მაჭავარიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი მიხეილ მაჭავარიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იზოჰიფსები
მინი|230პქ|იზოჰიფსების სტანდარტული რუკა იზოჰიფსები (ισος – თანაბარი და ὕψος – სიმაღლე) — იზოხაზების ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც წარმოადგენს კვეთის სიმაღლის ჯერადი ნიშნულების მქონე ხაზებს. იზოჰიფსების საშუალებით გამოისახება ადგილის რელიეფი. იზოჰიფსები შეიმუშავა ინგლისელმა მათემატიკოსმა ჩარლზ ჰატონმა 1774 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:ტოპოგრაფია
Isohypse Izohipse Izohipsė Изохипса Izohipsa Ізогіпси
მაისტოროვო
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
დამოკლეს მახვილი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|[[რიჩარდ უესტოლი, დამოკლეს მახვილი]] დამოკლეს მახვილი (Damoclis gladius) — გამოთქმა, რომელიც ეფუძნება ძველბერძნულ გადმოცემას სირაკუზელი ტირანის, დიონისე I-ის შესახებ და მიუთითებს მუდმივ საფრთხეზე, რომელიც მოჩვენებით კეთილდღეობას თან ახლავს.
გადმოცემის მიხედვით, დიონისე I-მა შესთავაზა საკუთარ ფავორიტ დამოკლეს გამხდარიყო სირაკუზის მმართველი ერთი დღით, რასაც წინ უსწრებდა დამოკლეს სიტყვები, რომ დიონისე მოკვდავთ შორის უბედნიერესი იყო. ტირანის ბრძანებით დამოკლეს ერთი დღით მეფის პატივს სცემდნენ. საზეიმო სუფრისას დამოკლემ მოულოდნელად დაინახა უქარქაშო ხმალი, რომელიც მისი ადგილის თავზე იყო ცხენის ძუით დამაგრებული. გადმოცემის მიხედვით, დიონისემ ასე დაანახა საკუთარ ფავორიტს კეთილდღეობის წარმავლობა — და ტირანის სიკვდილთან სიახლოვე.
სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
Udev
udev — მოწყობილობების მმართავი, ლინუქსის ბირთვის 2.6 სერიისთვის, ადრე ამ ფუნქციას devfs-ი ასრულებდა.
იგი მმართვავს მოწყობილობებს რომლებიც /dev საქაღალდეში არიან დამონტაჯებულნი.
udev-ი მომხმარებლის რეჟიმში მოქმედებს, hotplug-ი კი ბირთვის რეჟიმში.
udev-ის მახასიათებლები
ლინუქსის მოწყობილობების სამართავ ჩვეულებრივ სისტემასთან განსხვავებით (რომელიც სტატიკურ კვანძებს იყენებს), udev-ი დინამიკურად ქმნის კვანძებს მოწყობილობებისთვის რომლებიც რეალურად არიან შეერთებული კომპიუტერში.
ავტორები
udev-ი არის დაწერილი გრეგ კროჰან-ჰარტმანის მიერ, დან სტეკლოფის და კეი სიევერსის და სხვების დახმარებით.
usbmgr : udev-ის და hotplug-ის კონკურენტი
usbmgr-ს (USB manager) შეუძლია udev-ის და hotplug-ის შენაცვლა USB მოწყობილობების სამართავად.
ყურადღება : usbmgr-ით CD-ROM-ის დამონტაჟება რთულია!
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Linux კატეგორია:ფაილური სისტემა
1399
თარიღი უცნობია
*
ბაზისი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაზისი შეიძლება აღნიშნავდეს:
არკალიკი
არკალიკი  — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ყაზახეთში, კოსტანაის ოლქში. ადრე იყო თურღაის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსდა 1956 წელს, ქალაქის სტატუსი აქვს 1965 წლიდან. დედაქალაქ ასტანიდან დაშორებულია 670 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ქალაქები
Lasioglossum pistorium
სქოლიო
pistorium
ბერშუეთის კოშკი
ბერშუეთის კოშკი – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერშუეთის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კოპჩევსკაია
კოპჩევსკაია (Копчевская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ენდი უორჰოლი
ენდი უორჰოლი (Andy Warhol; დ. 6 აგვისტო, 1928 — გ. 22 თებერვალი, 1987) — ამერიკელი მხატვარი, ავანგარდისტი კინოხელოვანი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. ასევე მოღვაწეობდა როგორც გამომცემელი, მუსიკის პროდიუსერი და მსახიობი. პოპ-არტის მიმდინარეობის ერთ-ერთი დამფუძნებელი აშშ-ში 1950-იან წლებში.
ენდი უორჰოლი იყო პირველი მხატვარი, რომელმაც აღიარა ტრაფარეტული ბეჭდვის შემოქმედებითი პოტენციალი, რომელიც ადრე მხოლოდ სამრეწველო შეფუთვებზე გამოიყენებოდა.
უორჰოლი ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი სავაჭრო პროდუქტების შეფუთვების გაფორმებით, ყოველდღიური ობიექტების, როგორიცაა კემპბელის სუპის ქილების, ყაყაჩოს ყვავილების გამოსახულებებით და ბანანით ჯგუფ ველვეტ ანდეგრაუნდის როკ-ალბომზე, ასევე XX საუკუნის პოპულარული ვარსკვლავების მერილინ მონროს, ელვის პრესლის, ჟაკლინ კენედის, ჯუდი გარლანდისა და ელისაბედ ტეილორი მისი სტილიზებული პორტრეტებით. უორჰოლის ეკუთვნის აგრეთვე ცნობილი სასმელის Coca-Cola-ს ეტიკეტის დიზაინი.
ხელოვნების სამყაროს გარეთ უორჰოლი ცნობილია ციტატით „მომავალში ყველა გახდება მსოფლიოში ცნობილი 15 წუთით“. მოგვიანებით რეპორტიორებს მან განუცხადა: „ჩემი ახალი ფრაზაა: თხუთმეტ წუთში ყველა ცნობილი გახდება“.
ენდი უორჰოლი არა მარტო თავისი ნახატებით და ფილმებით არის ცნობილი, არამედ თავისი სტუდიით „Factory“, რომელიც ნიუ-იორკის ბომონდის თავშეყრის ადგილი და 70-იანი წლების ცხოვრების სტილის განსახიერება გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:პოპ-არტი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
2001 (ალბომი)
2001 — Dr. Dre-ს მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1999 წელს. იგი გამოსცეს ლეიბლებმა Aftermath და Interscope. ალბომიდან გამოიცა წარმატებული სინგლები Still D.R.E., Forgot About Dre და The Next Episode.
სქოლიო
კატეგორია:Dr. Dre-ს ალბომები კატეგორია:1999 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Geffen A&M Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სკოტ სტორჩის პროდიუსერობით
იაიკაროვო
იაიკაროვო (Яйҡар; Яйкарово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 157 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 75 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
ეუკუმბენე
ეუკუმბენე (Lake Eucumbene) — ანთროპოგენური წარმოშობის ტბა და წყალსაცავი ავსტრალიაში. მდებარეობს ამავე სახელწოდების მდინარეზე, სნოუის მთებში, ახალი სამხრეთი უელსის შტატის ტერიტორიაზე. ტბა შეიქმნა მდინარე ეუკუმბენეზე აგებული კაშხლის შედეგად, სნოუის მთების სქემის მიხედვით. კაშხალი აშენებულია 1956-1958 წლებს შორის. კაშხლის სიმაღლე აღწევს 116 მ-ს, ხოლო სიგანე საფუძველში 686 მ-ია.
ეუკუმბენე გვირაბით არის დაკავშირებული მდინარე სნოუისთან და მდინარე მარამბიჯთან, ასევე ტუმუტისა და ტანტანგარის წყალსაცავებთან. განვითარებულია თევზჭერა. მოიპოვება კალმახი.
2007 წლის აპრილის მონაცემებით ეუკუმბენეს წყალმა საგრძნობლად დაიკლო, რაც გამოწვეული იყო გვალვიანობით.
რესურსები ინტერნეტში
thumb|left|700px|ეუკუმბენე, 2006 წლის 5 ნოემბერი
კატეგორია:ავსტრალიის ტბები
ჰიუსტონ როკეტსი
ჰიუსტონ როკეტსი (Houston Rockets) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1967 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა Toyota Center, რომელიც მდებარეობს ჰიუსტონში, ტეხასის შტატში. როკეტსი გამოდის სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონში, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას.
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
Achtung Baby
Achtung Baby — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1991 წელს. ეს ალბომი გამოიცა 2 წლის შემდეგ, რაც ბონომ გამოაცხადა, რომ ჯგუფი იშლება. ეს განცხადება მოჰყვა ალბომზე Rattle and Hum რეაქციას.
ამ ალბომზე ჯგუფის ჟღერადობა რადიკალურად შეიცვალა, გამოყენებული იქნა ელექტრონული მუსიკის ელემენტები (რითმებში) და გიტარის ეფექტები. ტექსტებიც შეიცვალა - უფრო პირადული გახდა. ამან საკმაოდ დიდი გავლენა იქონია ელექტრონულ მუსიკაზე, ახალი ჯგუფების შემოქმედებაზე (მაგ: My Bloody Valentine) და სხვა ფაქტორებზე თანამედროვე მუსიკაში. ალბომი ნაკლებად ეფუძნება ტრადიციულ როკ-მუსიკას და ითავსებს თანამედროვე ჟანრებსაც, რამაც იგი 90-იანი წლების ერთ-ერთ საუკეთესო დისკად აქცია.
ისტორია
Achtung Baby იყო ჯგუფისათვის სხვა მიმართულებით მოძრაობის აღსანიშნავი. ბონოს თქმით, ოთხი ადამიანი The Joshua Tree-ს ამ ალბომით სხვა განხრას ანიჭებდა. აქ გამოყენებული იქნა ელექტრონული მუსიკა, რაც 90იანების დასაწყისში საკმაოდ უცხო ხილი იყო - თუკი საუბარი იყო U2-ს ტიპის ჯგუფზე.
ალბომის ახალმა ჟღერადობამ თავად ჯგუფშიც კონფლიქტები წარმოშვა. ბერლინში, დისკის ჩაწერისას, ლარი მალენი და ადამ კლეიტონი თვლიდნენ, რომ კოლექტივი უნდა გაჰყვეს ტრადიციულ ჟღერადობას. ამის გამო ჯგუფი კვლავ დაშლის პირას დადგა, მაგრამ გიტარისტ ეჯის დახმარებით პრობლემა გადაწყდა. მან იპოვა ორიგინალური ვოკალური ჰარმონიები და გიტარის ახალი ჟღერადობა, რამაც სტუდიური სესიები აღადგინა და ჯგუფი დაბრუნდა დუბლინში, ალბომის დასასრულებლად.
Achtung Baby მუსიკალურად უფრო ბნელი იყო, ვიდრე წინა დისკები, თუნდაც სიმღერების The Fly, Acrobat და Love Is Blindness გამო. ჯგუფის 80-იანი წლების მიდგომა ამოტივტივდა ახალ დისკზე შეცვლილი სახით. სიმღერა One იქცა მათ ნამდვილ ჰიმნად, რომლის შესრულებისას მათთან ერთად კონცერტებზე მსმენელებიც განსაკუთრებული ენთუზიაზმით მღერიან.
Achtung Baby-სთან ერთად გაიზარდა ჯგუფის მოყვარულთა ტალღაც. ახალი მსმენელები უფრო ინტერესდებოდნენ მსუბუქი სიმღერებით, როგორიც იყო Mysterious Ways.
ალბომის გამოსვლის შემდეგ, შედგა ჯგუფის საკონცერტო ტურნე, რომლის კულმინაციაც იყო ეპოქალური კონცერტი სიდნეი-ში.
ალბომის აშშ გრამფირფიტის გამოცემაზე ბასისტი ადამ კლეიტონი გამოსახული იყო შიშვლად. აშშ კომპაქტ დისკსა და კასეტაზე მისი ინტიმური ადგილები დაფარული იყო სიმბოლოთი X.
ალბომის სახელწოდება გერმანულად ნიშნავს ყურადღებით, საყვარელო!. ამ ფრაზას ხშირად იმეორებდა ჯგუფის ხმის ინჟინერი, ხოლო ფრაზა აღებულია ფილმიდან პროდიუსერები
Achtung Baby: The Videos
1992 წელს გამოიცა ვიდეო-კომპილაცია Achtung Baby: The Videos, The Cameos, and a Whole Lot of Interference from Zoo TV, რომელშიც შეტანილი იქნა ალბომის სიმღერების მუსიკალური ვიდეოები. ჩანაწერის ხანგრძლივობაა 62 წუთი, პროდიუსერია ნედ ო’ჰენლონი. ვიდეო გამოიცა კომპანიების Island/Polygram მიერ.
გარდა ცნობილი მუსიკალური ვიდეოებისა, ჩანაწერი შეიცავს დოკუმენტურ ვიდეორგოლებს, დაკავშირებულს საკონცერტო ტურთან Zoo TV Tour. კანადაში ვიდეოს ოქროს სტატუსი მიენიჭა.
მარიამ დიდებულიძე
მარიამ დიდებულიძე (დ. 28 მაისი, 1952) — ქართველი მეცნიერი, ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (2006).
1974 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ყინწვისის წმინდა ნიკოლოზის ტაძრის ფერწერული ანსამბლის მხატვრული სახე (XII-XIII საუკუნეების მიჯნის ქართული კედლის მხატვრობის მიმართება ბიზანტიურ ფერწერასთან)“, დაიცვა 2006 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორები
უობოსი
უობოსი — ოსების მითური წინაპარი „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ მიხედვით. წყაროს ცნობით უობოსი იყო ხაზართა მეფის ძე, რომელსაც მამამ უბოძა ტყვე სომხები და ქართველები და კავკასიანთა მიწა-წყლის ნაწილი მდ. ლომეკის (თერგი) დასავლეთით. სწორედ აქ დაშენებულან ოსები და წარმოქმნილა ოსეთი.
სახელი „უობოსი“ სხვა წყაროებში არ გვხვდება და სავარაუდოდ შექმნილია „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთას“ ავტორის მიერ ქართული ეთნონიმის („ო[ვ]სი“) ბერძნული მანერით სტილიზების გზით.
კატეგორია:ეთნარქები კატეგორია:ოსები კატეგორია:ხაზარები
Z for Zulu
Z for Zulu — ქართული ინდი-როკ ჯგუფი.
ისტორია
2011 წელს ნიკა კოჩაროვი და გია იაშვილი ლონდონიდან თბილისში დაბრუნდნენ და ნიკა დავითაშვილთან და დიმა ოგესიანთან ერთად შექმნეს ჯგუფი. ჯგუფმა Leno Records-თან ითანამშრომლა და გამოუშვეს მათი პირველი ალბომი "Better Than Dog".
სქოლიო
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2011 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
მდივანბეგი
მდივანბეგი — უფროსი მოსამართლე, მსაჯულთუხუცესი, მდივანბეგთა სასამართლოს თავმჯდომარე. მდივანბეგობის სახელო საქართველოში XVI საუკუნიდან შემოვიდა. „მდივანბეგი“ მოსამართლის აღნიშნული სხვა ტერმინების — „მსაჯულის“, „მოსამართლისა“ და „ბჭის“ პარალელურად იხმარებოდა.
მდივანბეგი იყო სპეციალური მოხელე — მოსამართლე, რომლის კომპეტენციაში შედიოდა მნიშვნელოვანი სისხლისა და სამოქალაქო სამართლეებრივი საქმეები. მდივანბეგის სასამართლო ჩვეულებრივ კოლეგიური იყო. სასამართლოს ესწრებოდა მდივანი, რომლის მოვალეობას შეადგენდა მხარეთა ჩვენების ჩაწერა, სამართლეებრივი წიგნის სათანადო მუხლის მოძებნა; მდივნები სასამართლოს წევრებადაც ითვლებოდნენ და მონაწილეობას იღებდნენ საქმეების გარჩევაში. მდივანბეგის სასამართლოს ექვემდებარებოდნენ იასაულები, რომელთაგან ერთი ჯგუფი საგამოძიებო, მეორე კი აღმასრულებელი ხასიათის ფუნქციას ასრულებდა. საჯარო ხელისუფლების ინიციატივით მხოლოდ მნიშვნელოვანი სისხლის სამაღტლეებრივი საქმეების ძიება იწყებოდა. სასამართლო პროცესი შეჯიბრებითი იყო. მხარეები პროცესში თანასწორი უფლებებით სარგებლობდნენ, თუ ისინი ფეოდალური იერარქიის ერთ საფეხურზე იდგნენ. სასამართლო მოისმენდა მხარეების ჩვენებას, გასინჯავდა საბუთებს, შეამოწმებდა მათს სისწორეს, დაკითხავდა მოწმეებს.
მდივანბეგს განსაკუთრებული ადგილი ეჭირა ფეოდალურ მოხელეებს შორის — იგი მეფის, სახელმწიფო მოსამართლე იყო. მდივანბეგის იურისდიქცია ფართოვდებოდა ფეოდალთა სასამართლო იმუნიტეტის შევიწროების ხარჯზე. მდივანბეგი არ ჰყავდა არც ერთ ფეოდალს, მაშინ როდესაც ცენტრალური აპარატის სხვა სახელოთა თანამოსახელე თანამდებობანი ცალკეულ საფეოდალოებშიც არსებობდა.
XVII საუკუნისა და XVIII საუკუნის I ნახევარში ქართლის სამეფოში 4 მდივანბეგზე ნაკლები არ უნდა ყოფილიყო. XVIII საუკუნის II ნახევარში ქართლ-კახეთის სამეფოში მდივანბეგთა რაოდენობა რამდენიმეჯერ გაიზარდა. მდივანბეგები იყვნენ აგრეთვე იმერეთის სამეფოში, სამეგრელოსა და გურიის სამთავროებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
Lasioglossum plasunicum
Lasioglossum plasunicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
plasunicum
საქართველოს ისტორიული სოფლები
საქართველოს სოფლები, რომელთა სახელები დაკავშირებულია საქართველოს მნიშვნელოვან ისტორიულ, საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ და კულტურულ მოვლენებთან (სია არასრულია):
*
ბაზისი (არქიტექტურა)
thumb|250px|სამსაფეხურიანი [[ცოკოლი სტილობატით დორიულ ტაძარში.]] ბაზისი (ბერძნ. basis - ფუძე, საფუძველი) არქიტექტურაში, სვეტის, ბოძის ქვედა საყრდენი ნაწილი. ბაზისი სხვადასხვაგვარია სიმაღლითა და პროფილის მიხედვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა
რუსეთის იმპერიის კანონთა კრებული
მინი|1892 წლის გამოცემა რუსეთის იმპერიის კანონთა კრებული (Свод законов Российской империи) — თემატურად განლაგებული მოქმედი საკანონმდებლო აქტების კრებული რუსეთის იმპერიაში. პირველი — 1832 და შემდგომი — 1842, 1857 წლის გამოცემები 15 ტომისაგან შედგებოდა (მაგალითად, ტ. 1 — ძირითადი სახელმწიფო კანონები, ტ. 3 —სამოქალაქო სამსახურის წესდებანი, ტ. 9 — კანონები წოდებათა შესახებ, ტ. 15 — სასჯელთა სჯულდება). გამოცემათა შუალედებში ყოველწლიურ და რამდენიმე წლის კრებსით გაგრძელებებს გამოსცემდნენ. 1857 წლის შემდეგ მთლიანი კრებულის ნაცვლად მხოლოდ ცალკეული ტომები გამოდიოდა. 1892 წელს არასრულ გამოცემას მე-16 ტომი (სასამართლო წესდებები) დაემატა. 1917 წელს თვითმპყრობელობის დაცემის შემდეგ კრებულის ზოგიერთი საკანონმდებლო მასალა გადამუშავდა, მაგრამ მუხლების უმრავლესობა უცვლელი დარჩა და ოქტომბრის რევოლუციამდე მოქმედებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამართალი საკითხისა და ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:ძველი რუსული სამართალი
რონეშტოკი
რონეშტოკი (Rhonestock) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალესა და ურის კანტონების საზღვარზე. აღმართულია დამაშტოკის მთის სამხრეთით, რონისა და დამის მყინვარებს შორის.
მთა ორი მწვერვალისგან შედგება: ჰინტერერ-რონეშტოკი (3 589 მ) და ვორდერერ-რონეშტოკი (3 566 მ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ინფრასტრუქტურა
thumb|300px|ინტერსტეიტ-80, აშშ-ის სიგრძით მეორე შტატთაშორისი ავტომაგისტრალი, რომელიც კალიფორნიასა და ნიუ-ჯერსის აკავშირებს. ინფრასტრუქტურა (ლათ. infra — ქვედა, ქვე, და ლათ. structura — ნაგებობა, განლაგება) — ურთიერთდაკავშირებული მომსახურე სტრუქტურების კომპლექსი, რომლებიც გარკვეული ამოცანის (პრობლემის) გადაჭრას უზრუნველყოფს. ტერმინი ნასესხებია სამხედრო ლექსიკიდან, სადაც ის საომარი მოქმედებების, სწავლებისა და განშლისთვის დანიშნული სტაციონარული ობიექტების სისტემას ნიშნავს.
ტერმინი ტიპურად მიუთითებს ტექნიკურ სტრუქტურებზე, რომლებიც საზოგადოების ფუნქციონირებას უჭერს მხარს, მაგალითაც, გზებზე, წყალგაყვანილობაზე, კანალიზაციაზე, ელექტროგადამცემ ხაზებზე, სატელეკომუნიკაციო ქსელებზე და სხვა. ფუნქციური თვალსაზრისით, ინფრასტრუქტურა უზრუნველყოფს საქონლისა და მომსახურების წარმოებას. მაგალითად, გზები ფაბრიკა-ქარხნებში მასალის ტრანსპორტირების საშუალებას იძლევა, ასევე იქიდან გასაღების ბაზრებზე მზა პროდუქციის გატანის. გარკვეულ კონტექსტში, ამ ტერმინმა შეიძლება მოიცვას ძირითად სოციალური სამსახურები, როგორიცაა სკოლები და საავადმყოფოები.
*
არიანიტების ოჯახი
არიანიტების საგვარეულო იყო ალბანური დიდგვაროვანი ოჯახი, რომელიც მართავდა ვრცელ ტერიტორიებს ალბანეთსა და მეზობელ ადგილებში მე-11 საუკუნიდან მე-16 საუკუნემდე. მათი სამფლობელო გადაჭიმული იყო შკუმბინის ხეობისა და ძველი ვია ეგნატიას გზის პირამდე, ხოლო აღმოსავლეთით - დღევანდელ ბიტოლამდე.
სახელები
ოჯახის პირველი დამოწმებული გვარი სხვადასხვა ფორმით იყო "არ(ი)ანიტი", რომელიც, ასევე გამოიყენებოდა, როგორც პირადი სახელი. გარდა ამისა, თანამედროვე დოკუმენტებში "არანიტი" არის ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ფორმა, საიდანაც მომდინარეობს ყველა იმ სამფლობელოს სახელწოდება, რომელიც ეწოდათ მათი გარდაცვალების შემდეგ. "არიანიტი", მე-13 საუკუნის ბოლო და მე-14 საუკუნის დასაწყისიდან მე-16 საუკუნეში მამრობითი სქესის ხაზის გაქრობამდე, ოჯახის შესახებ პირველ დოკუმენტაციაში არსებული იშვიათი ფორმაა, რომელიც სახელგანთქმული გახდა ადრე მოდერნული ეპოქის ნაშრომებში და საბოლოოდ მიაღწია საერთო გვარის სტატუსს ისტორიულ დისკურსში. გვარის ეტიმოლოგია უცნობია; ის, შესაძლოა, საბოლოო ჯამში მომდინარეობს ინდო-ევროპული სიტყვიდან "არია" (დიდგვაროვანი). ასევე, არსებობს ვარიაციები, რომლებიც მოიძებნება, როგორც ადგილების სახელწოდებები, დემონიმები და ეთნონიმები დასავლეთ ევროპიდან ირანამდე და ჩრდილოეთ ინდოეთის ბევრ ადგილებში (მაგალითად, "არეიანე" - აღმოსავლეთ ირანის ბერძნული სახელწოდება) ან ალბანური სიტყვა "არე" (მდელო).
თუკი "არიას" მონათესავე ალბანური ადგილების სახელწოდებები დაკავშირებულია არიანიტების ოჯახთან და არ მომდინარეობს ამ ადგილებში ოჯახის მმართველობიდან, მათი, როგორც კლანის არსებობა, შესაძლოა, დათარიღდეს გვიანი მე-9 საუკუნით დირჰაჩიუმის პროვინციაში, თუმცა, მისი წევრების არსებობა გვიან მე-13 საუკუნემდე საკამათოა, რამდენადაც გვარი, ჩანს, რომ ერთმანეთთან კავშირში არმყოფმა დაბალი წარმოშობის პირებმა მიიღეს მას შემდეგ, რაც ისინი ძალაუფლებაში მოვიდნენ. ერთი თეორია გვარს უკავშირებს არინისტაე/არმისტაეს ილირიულ ტომს, რომელიც ცხოვრობდა დაახლოებით დირჰაჩიუმთან ელინისტურ და რომაულ ეპოქებში.
გვარი "შპატა" ჩნდება ლათინურ წყაროებში გვიან მე-14 საუკუნეში და ადრე მე-15 საუკუნეში "კომინ შპატასთან" მიმართებაში, რომელიც, შესაძლოა, ყოფილიყო კომნენ არიანიტი, გერგჟ არიანიტის მამა და თანამედროვე დოკუმენტებში მოხსენიებული არანიტ სპატა. უცნობია, არიანიტებმა მიიღეს ის ცენტრალური ალბანეთის შპატას ოჯახთან ქორწინების შედეგად, თუ, როგორც ტოპონიმი, მომდინარეობს შპატის რეგიონიდან, რომელსაც ოჯახი ფლობდა შუა საუკუნეებში. თუკი ქორწინების თეორია სწორია, გვარის მიღება უნდა მომხდარიყო მე-14 საუკუნეში.
"გოლემი" არიანიტების ოჯახის ზოგიერთი წევრის მიერ გამოიყენებოდა, როგორც მეტსახელი. ის პირველად გამოჩნდა ალფონსო V არაგონის 1452 წლის დოკუმენტში, სადაც გერგჟ არიანიტი არის მოხსენიებული, როგორც "არანიტ კოლემ დე ალბანია", ხოლო მარინ ბარლეტი მას მოიხსენიებს, როგორც "არიანიტეს თოპია გოლემუსს". თავად სიტყვა, შესაძლოა, მომდინარეობდეს სლავური "გოლემიდან" (რაც ნიშნავს "გრანდიოზულს"), ან იყოს სახელი "გულიელმის" (უილიამის ალბანური ვერსიის) დამახინჯებული ვარიანტი. მცდელობები დააკავშირონ ის კრუიას გოლემთან ან პიროვნებასთან, სახელწოდებით გულიელმ არიანიტი, უშედეგოა, რადგან არავითარი საარქივო მტკიცებულება არ არსებობს ამის შესახებ.
ისტორია
მარცხნივ|მინი| არიანიტთა სამფლობელოები 1385-1392 წლებში. მარჯვნივ|მინი|160x160პქ| გლავენიცას ეპიტაფია [[გერგჟ არიანიტი|გერგჟ არიანიტმა შეუკვეთა 1373 წელს.]] დავიდ არიანიტი, ზოგადად, მიჩნეულია არიანიტების კლანის პირველ წევრად, რაც დამოწმებულია ისტორიულ დოკუმენტებში, მიუხედავად ამისა, გვიანი მე-13 საუკუნის არიანიტების ოჯახთან მისი კავშირი ვერ მტკიცდება წყაროების ნაკლებობის გამო. როგორც გიორგი კედრენეს ნაშრომებში არის მოხსენიებული, 1001-1018 წლებში ის მსახურობდა ბიზანტიის იმპერატორ ბასილი II-სთან, როგორც თესალონიკის სტრატეგოსი, ხოლო შემდეგ, როგორც სკოპიეს სტრატეგოსი. დავიდ არიანიტმა იბრძოლა ბულგარელების წინააღმდეგ სტრუმიცაში, სკოპიეში და სკრაპარის ადგილებში. მისი ვაჟი ან ახლო ნათესავი კონსტანტინე არიანიტი, ასევე მოხსენიებულია 1049-1050 წლებში, როგორც პაჭანიკების წინააღმდეგ ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო მოსამსახურე. ოჯახის მე-11 და მე-12 საუკუნეების სხვა წევრებს შორის, ვილჰელმ ტვიროსელის აზრით, შესაძლოა, იყოს იოჰანეს კარიანიკა.
ოჯახის უდავოდ პირველი წევრი არის ალექსიუს არიანიტი, რომელიც მოხსენიებულია შარლ I ანჟუელისა და ალბანეთის სამეფოს მოკავშირე რამდენიმე ალბანელი დიდგვაროვნის 1274 წლის შეთანხმებაში. არიანიტების გვარი, ასევე ნახსენებია მე-14 საუკუნის სხვა დოკუმენტებში: 1304 წლის ორ დოკუმენტში, ერთი - ტარანტოს მთავარ ფილიპ I-სთან, ხოლო მეორე - კარლო II ნეაპოლელთან. კერძოდ, ამ ორ დოკუმენტში არიანიტები მოხსენიებული არიან რამდენიმე ალბანური დიდგვაროვანი ოჯახის სახელებთან ერთად, რომლებიც ფლობდნენ პრივილეგიებს. 1319 წლის წერილში, რომელიც პაპმა იოანე XXII გაუგზავნა ალბანელ დიდგვაროვნებს, მოხსენიებულია პროტოლეგატორ გულიელმ არიანიტის სახელი. გლავენიცას ეპიტაფიაში, რომელიც ამოიტვიფრა 1373 წელს, თავად მისი შემქმნელის, ჯორჯ არიანიტის სახელი არის დაფიქსირებული.
მაინცდამაინც ყველა არიანიტი არ არის ნახსენები მე-11 და მე-14 საუკუნეების სხვადასხვა წყაროში, თუმცა, შესაძლებელია ვივარაუდოთ, რომ არიანიტების ოჯახი იყო შუა საუკუნეების ცენტრალური ალბანეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი დიდგვაროვანი ოჯახი. ეს ოჯახი აღნიშვნის ღირსია იმიტომ, რომ ისინი ფლობდნენ და აკონტროლებდნენ სამეფო გზის (ვია ეგნატიას) მნიშვნელოვან ნაწილებს, რომელიც ითვალისწინებდა მარცვლეულით, მარილითა და სხვა პროდუქტებით მოვაჭრეთა მრავალგზის თანხლებას. არიანიტების ოჯახს აუცილებლად უნდა ჰქონოდა ურთიერთობა პავლე კურტიკთან, რომლის სამფლობელო შკუმბინის შუა პროვინციებში მდებარეობდა და, ასევე, ქალაქ ოჰრიდის მმართველ ანდრეა გროპასთან. ოჰრიდის ციხე-სიმაგრის დომინანტურმა პოზიციამ, რომელიც განთავსებული იყო მაღალი ხარისხის თევზით ძალიან მდიდარი ტბის მიმდებარედ, განაპირობა მისი აქცენტი პოლიტიკურ და სამხედრო ქმედებებზე ახლომახლო ტერიტორიებზე.
არიანიტების პოლიტიკური აქტივობა უფრო კარგად აისახება მე-15 საუკუნის დოკუმენტებში, როცა ოსმალთა დაპყრობების შემდეგ, მათ დაკარგეს თავიანთი სამფლობელოების მდიდარი აღმოსავლეთ რეგიონები და დაიწყეს უფრო აქტიური და აგრესიული საგარეო პოლიტიკის განვითარება, განსაკუთრებით 1430 წლიდან, როცა გერგჟ არიანიტს ჰქონდა გამარჯვებების სერია ოსმალთა ჯარების წინააღმდეგ.
არიანიტების ოჯახის წევრები რამდენჯერმე არიან მოხსენიებული გვარების მიხედვით სხვა ისეთ გვარებთან ერთად, როგორებიცაა კომნენი, კომნენოვიჩი, გოლემი, ტოპია, შპატა და ცერმენიკა. ეს გვარები ამავდროულად მოიცავს დიდგვაროვანთა წოდებებს. მემკვიდრეობით მიღებული წოდებები და სხვა სახელების არსებობა ადასტურებს იმას, რომ არიანიტებმა ოჯახური კავშირები გააბეს სხვა დიდგვაროვანთა ოჯახებთან, მათ შორის, ბიზანტიის იმპერიაში, რამდენადაც ამას ცხადყოფს კომნენის/კომნენოსის გვარი. არიანიტების ოჯახს, ასევე ჰქონდა თავისი გერბი და სხვა ჰერალდიკური ნიშნები. ორთავიანი არწივის ემბლემა იყო განთავსებული მათ ჰერალდიკურ სიმბოლოებზე. დოკუმენტი აჩვენებს, რომ გერგჟ არიანიტმა რაგუსას რესპუბლიკაში შეუკვეთა თავისი დროშის დამზადება.
არიანიტების გენეალოგიური ხე ვერ იქნება აგებული ზედმიწევნით, ადრეული პერიოდებიდან მოყოლებული, როცა ისინი პირველად იყვნენ ნახსენები. მარინ ბარლეტისა და გიონ მუზაკას თანახმად, გერგჟ არიანიტის მამა იყო კომნენ არიანიტი. კომნენ არიანიტი დაქორწინდა ბუდვას მმართველის, ნიკოლე ზაჰარია საკატის ქალიშვილზე. კომნენ არიანიტს ჰყავდა სამი ვაჟი (გერგჟი, მუზაკა და ვლადანი) და ერთი ქალიშვილი, რომელიც დაქორწინდა პალ დუკაჯინიზე.
მუზაკა არიანიტს ჰყავდა ერთი ვაჟი, მოისი არიანიტი, მეომარი, რომელიც იბრძოდა ოსმალთა იმპერიის წინააღმდეგ სკანდერბეგთან ერთად. მოისი არიანიტი უპირველესად ცნობილია, როგორც მოისი გოლემი. მოისი გოლემი დაქორწინდა ზანფინა მუზაკაზე, მუზაკა ტოპიას პირველ ცოლზე. მუზაკა ტოპია, ზანფინა მუზაკასთან ქორწინების შემდეგ, დაქორწინდა სკანდერბეგის დაზე და გიონ კასტრიოტის ქალიშვილზე, მარია კასტრიოტიზე.
გერგჟ არიანიტის უმცროსი ძმა, ვლადანი, დაქორწინდა გიონ კასტრიოტის ქალიშვილ ანჯელინაზე, გაცილებით ადრე, სანამ სკანდერბეგი გამოჩნდებოდა ალბანეთის ომში ოსმალთა იმპერიის წინააღმდეგ. მათი ვაჟი, მუზაკა (აღწერილი, როგორც ანჯელინას მუზაკა იმ მიზნით, რომ განასხვავო ის ბიძამისისგან) მონაწილეობდა 1444 წელს ლეჟის ლიგის შექმნაში. მას შემდეგ, რაც არიანიტების ოჯახმა დუკაჯინის ოჯახთან ერთად დატოვა "ლეჟის ლიგა" 1450 წელს, დუკაჯინის ოჯახის წევრებმა მშვიდობა დაამყარეს ოსმალეთის იმპერიასთან და დაიწყეს მოქმედება სკანდერბეგის წინააღმდეგ. ჩანს, რომ სკანდერბეგს ჰქონდა გარკვეული წარმატება ახლოს ჰყოლოდა არიანიტების ოჯახი, 1451 წლის აპრილში გერგჟ არიანიტის ქალიშვილზე, დონიკა (ანდრონიკა ) არიანიტზე ქორწინების გამო.
კომნენ არიანიტის შვილთაშვილის, გერგჟის პოლიტიკურმა და სამხედრო აქტივობებმა არიანიტების ოჯახს ალბანეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში კონკრეტული წონა შესძინა.
გერგჟ არიანიტი დაქორწინდა მარია მუზაკაზე, რომელთანაც მას შეეძინა რვა ქალიშვილი. მარიას გარდაცვალებამ განაპირობა მისი ქორწინება იტალიელ დიდგვაროვან დესპინა (ან პეტრინა) ფრანკონეზე, რომელიც იყო სიცილიის სამეფოს, კერძოდ, ლეჩეს გუბერნატორის ქალიშვილი. მათ ჰყავდათ სამი ვაჟიშვილი (თომა, კონსტანდინი და არიანიტი) და ერთი ქალიშვილი.
არიანიტების ოჯახის ქონება იცვლებოდა დროთა განმავლობაში, კერძოდ, ხან იზრდებოდა და ხანაც მცირდებოდა, მაგრამ, ზოგადად, არიანიტები სარგებლობდნენ განსაკუთრებული პოზიციით ალბანეთის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში და მათ ურთიერთობები ჰქონდათ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონთან და პოლიტიკურ ძალასთან. ამის მტკიცებულებას წარმოადგენს არიანტების შთამომავლების რამდენიმე ქორწინება კასტრიოტების და მუზაკას ოჯახებთან, ისევე, როგორც დუკაჯინის ოჯახთან და, ასევე, სერბ დესპოტ სტეფან ბრანკოვიჩთან, რომელიც დაქორწინდა გერგჟ არიანიტის ქალიშვილ ანჯელინა არიანიტ კომნენიზე (მოგვიანებით, იგივე სერბეთის წმინდა ანჯელინაზე).
გერგჟ არიანიტის სახელმწიფო აღმოსავლეთით გაფართოების შედეგად მოიცავდა მანასტირსა და ფლორინას და ოჰრიდის ტბის გარშემო ტერიტორიების უმეტესობას, საიდანაც ის დიდ შემოსავალს ღებულობდა თევზჭერისა და თევზის ექსპორტიდან. არიანიტები, ასევე ფლობდნენ სოპოტნიკას ციხე-სიმაგრეს (სვეტიგრადს), რომელსაც მოგვიანებით ოსმალებმა უწოდეს "დემირ ჰისარი".
ოსმალებისთვის თავდაპირველი წინააღმდეგობის შემდეგ, ისინი გახდნენ ერთ-ერთ დიდგვაროვანი ოჯახი, ე.ი. როგორც ზენებიშის და მუზაკას ოჯახები, რომლებიც მოექცნენ ისლამზე და დაინიშნენ ოსმალთა სამხედრო და ფეოდალურ იერარქიაში სხვადასხვა პოზიციაზე.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
ნიუ-იორკის ცათამბჯენები
ქალაქ ნიუ-იორკს მსოფლიოში ყველაზე მეტი ცათამბჯენი აქვს, რომელთა შორის 47 არის 200 მეტრზე მაღალი, მათ შორის 2 კი 300 მეტრს სცილდება. შედარებისთვის ჰონგ-კონგს 43 შენობა აქვს 200 მეტრზე მეტი სიმაღლის, ხოლო 5 კი 300 მ-ზე მაღალია; შესაბამისად ჩიკაგოში 19 (+200) და 5 (+300) შენობაა.
მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ცათამბჯენები ქალაქის უმაღლესი შენობები იყო, სანამ ისინი 2001 წლის 11 სექტემბერს დაინგრეოდა.
ამჟამად მშენებლობის პროცესშია
კატეგორია:ნიუ-იორკის არქიტექტურა კატეგორია:აშშ-ის ცათამბჯენები
ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი
მინი|250პქ| ლევან მეფის სასახლის ნანგრევები ჯაბა ლაბაძის ფოტო ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი – ლევან მეფის (1520–1574 წწ.) სასახლის კომპლექსის ნაშთები კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ზემო ალვანსა და ქვემო ალვანს შორის, ალაზნის ველის ზემოთ, კავკასიონის მთისწინეთზე. მის მახლობლადაა იოანე ნათლისმცემლის ბაზილიკა, რომელშიაც ლევან მეფისა და თინათინ დედოფლის ძლიერ დაზიანებული პორტრეტებია გადარჩენილი.
ლევან კახთა მეფის სასახლე ძლიერ დანგრეულია. კედლების ზემო ნაწილი და გადახურვა აღარ არსებობს, იატაკი აყრილია, სარკმლების ალათების ან სხვა რაიმე მოწყობილობის კვალიც არ არის დარჩენილი.
ცხრაკარას სასახლის კომპლექსი საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტი
კოროვაიხა
კოროვაიხა (Короваиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
ატირაუ
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ქალაქები
კოროვაიხა
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
1400
თარიღი უცნობია
*
სამხრეთ ჩინეთის ზღვა
მინი|250პქ სამხრეთ ჩინეთის ზღვა — წყნარი ოკეანის განაპირა ზღვა, რომელიც გადაჭიმულია სინგაპურისა და მალაკის სრუტეებიდან ტაივანის სრუტემდე, ფართობი შეადგენს 3,500,000 კმ²-ს.
ზღვა მდებარეობს:
ზღვაში მდებარეობს ათასობით უწვრილესი კუნძული, რომლებიც არქიპელაგებად ჯგუფდებიან. ხშირად, ამ კუნძულების გამო, ნამდვილი შეჯიბრია გამართული სხვადასხვა ქვეყნებს შორის მათზე თავიანთი სუვერენიტეტის გასავრცელებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყნარი ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ტეფსინგდალენის ეროვნული პარკი
მინი|მარცხნივ|140პქ|ეროვნული პარკის მდებარეობა შვედეთის რუკაზე, ნაჩვენებია რიცხვით 12 ტეფსინგდალენი (Töfsingdalen) — ეროვნული პარკი შვედეთში, დალარნის პროვინციაში, კურორტ იდრეს ჩრდილოეთით.
პარკი ველური სამყაროს ელემენტებით გამოირჩევა და საკმაოდ ძნელად მისაღწევია. მოიცავს ურიცხვი კენჭისა და ქვისგან შემდგარ ორ ქედს, რომელთაგან უმაღლესი 892 მეტრია. მრავლადაა ბალახოვანი მცენარე, მაგრამ ზოგადად ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნებით იგი არ გამოირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ეროვნული პარკები
შკოციანის მღვიმეები
შკოციანის მღვიმეები — მღვიმეთა სისტემა სლოვენიაში, კარსტის პლატოზე. მათი განსაკუთრებული მნიშვნელობის გამო, 1986 წლიდან ისინი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. საერთაშორისო სამეცნიერო წრეებმა აღიარეს მღვიმეების ავტორიტეტი და მათი, როგორც მთელი პლანეტის ერთ-ერთი ბუნებრივი საგანძურის მნიშვნელობა. მსოფლიო მღვიმეებს შორის მნიშვნელობის მხრივ დგას რა პირველ ადგილზე, შკოციანის მღვიმეები სლოვენიის კარსტულ რეგიონთან ერთად წარმოადგენს უნიკალურ მიწისქვეშა ფენომენს. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, სლოვენიის რესპუბლიკამ მღვიმეების დაცვა თვითონ დაიწყო, ამ მიზნით დაარსდა შკოციანის მღვიმეების რეგიონული პარკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვენიის მღვიმეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სლოვენიაში
მდივანი
მდივანი — თანამდებობა, რომელსაც აქვს რანდენიმე მნიშვნელობა:
მდივანი მონაწილეობას იღებდა აგრეთვე სამეფოს აღწერაში და მას საფინანსო საქმეებიც ეკითხებოდა. სამეფოში ერთდროულად რამდენიმე მდივანი იყო. საბუთებში „კარის მდივანი“, „მეფის მდივანი“, „დედოფლის მდივანი“. თავისი ფუნქციებით მდივანი ადრინდელ მწიგნობარს შეესატყვისებოდა, ამ 2 თანამდებობის სახელწოდება შეერთებულად — „მდივან-მწიგნობრის“ სახითაც გვხვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:პროფესიები კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
ყარაყალპაკები
ყარაყალპაკები (Qaraqalpaqlar, Қарақалпақлар, قاراقلپقلر) — თურქულენოვანი ხალხი. ძირითადად სახლობენ ყარაყალპაკეთის რესპუბლიკაში, უზბეკეთში. ყარაყალპაკების უმრავლესობა ისლამის მიმდევარია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყარაყალპაკები
ანგლოსაქსები
ანგლოსაქსები — შუასაუკუნეების ინგლისში მცხოვრები კულტურული ჯგუფი. ანგლოსაქსების წინაპრები ბრიტანეთის კუნძულზე ევროპიდან V საუკუნეში გადავიდნენ, მაგრამ, ამის მიუხედავად, ანგლოსაქსების ეთნოგენეზი ბრიტანეთში შედგა და მათი იდენტობა ასევე კუნძულზე ჩამოყალიბდა. ანგლოსაქსური იდენტობა ჩამოყალიბდა როგორც კელტურ ბრიტებთან, ასევე გერმანიკულ ტომებთან ურთიერთობის შედეგად. დროის განმავლობაში ადგილობრივი ტომები შეერწყნენ ანგლოსაქსებს და ჩამოაყალიბეს ინგლისის სამეფო. ბრიტანულ ისტორიოგრაფიაში ანგლოსაქსური პერიოდი იწყება 450 წელს და მთავრდება 1066 წელს, ნორმანთა მიერ ინგლისის დაპყრობის შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანული ტომები
Lasioglossum platycephalum
Lasioglossum platycephalum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1927 წელს.
სქოლიო
platycephalum
სიბლანტე
სიბლანტე, შიგა ხახნუნი — დენადი სხეულების (სითხისა და აირების) თვისება, წინააღმდეგობა გაუწიონ მათი ერთი ნაწილის მოძრაობას მეორესთან მიმართებაში. შედეგად, ამ მოძრაობაზე დახარჯული მაკროსკოპული მუშაობა, გადადის სითბურ ენერგიაში. მყარ სხეულებს (მინა, ლითონები, ნახევარგამტარები, დიელექტრიკები, ფერომაგნიტები) ასევე შეიძლება ჰქონდეთ სიბლანტე, მაგრამ მყარ ნაწილებში შიდა ხახუნი, ფენომენის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ჩვეულებრივ ცალკე განიხილება ელასტიურობისა და პლასტიურობის თეორიაში.
სითხეებსა და აირებში
სითხეებისა და აირების თვისება წინააღმდეგობა გაუწიონ თავიანთი ერთი ნაწილის გადაადგილებას მეორის მიმართ. რაოდენობრივად სიბლანტეს ახასიათებენ \eta სიდიდის მნიშვნელობით. ამ სიდიდეს დინამიკური სიბლანტის კოეფიციენტს ან მარტივად სიბლანტეს (შიდა ხახუნის კოეფიციენტს) უწოდებენ. მილში ბლანტის სითხის ლამინარული დინებისას სითხის მოძრაობის v სიჩქარე იზრდება კედელთან თავისი ნულოვანი მნიშვნელობიდან ღერძის გასწვრივ მაქსიმალურ მნიშვნელობამდე. სხვადასხვა სიჩქარით მოძრავ შრეებს შორის მოქმედებს შიგა ხახუნის მხები ძალები: სწრაფად მოძრავი შრე თან წარიტაცებს ნელა მოძრავ შრეს, ეს უკანასკნელი კი, თავის მხრივ ამუხრუჭებს პირველს. ხახუნის \sigma ძაბვა (შრის ზედაპირის ფართობის ერთეულზე მოქმედი ხახუნის ძალა) აკმაყოფილებს ნიუტონის კანონს:
სადაც სიჩქარის გრადიენტია ( არის დინების სიჩქარის ცვლილება შრის ზედაპირიდან  მანძილზე ამ ზედაპირისადმი პერპენდიკულარული მიმართულებით). აირებში სიბლანტეს ძირითადად განაპირობებს მოლეკულების სითბური მოძრაობა, რომლის დროსაც ისინი ერთ-ერთი შრიდან მეორეში გადადიან. აირების სიბლანტე ტემპერატურის გადიდებისას იზრდება. სითხეების სიბლანტე ძირითადად განისაზღვრება მოლეკულათშორისი ურთიერთქმედებით და ტემპერატურის შემცირებით იზრდება. 1/\eta სიდიდეს უწოდებენ დენადობას, ხოლო (სადაც \rho სიმკვრივეა) — კინემატიკურ სიბლანტეს. ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში (SI) \eta-ს ზომავენ პა·წმ-ით, ხოლო \nu — მ2/წმ-ით, ერთეულთა CGS სისტემაში \eta-ს ზომავენ პ-ით (პუაზებით), \nu-ს — სტ-ით (სტოქსებით).
მყარ სხეულებში
მყარ სხეულებში სხეულის თვისება შეუქცევად შთანთქან ენერგია პლასტიკური დეფორმაციისა და დრეკადობის დროს. მყარ სხეულებში სიბლანტე ხასიათდება მრავალი თავისებურებით.
სიბლანტე ნივთიერების მნიშვნელოვანი ფიზიკურ-ქიმიური მახასიათებელია. სიბლანტის მნიშნელობას ითვალისწინებენ სითხეებისა და აირების მილებით (ნავთობ- და აირსადენები) გადატუმბვის დროს. გამდნარი წიდის სიბლანტეს დიდი ნიშვნელობა აქვს ბრძმედულ და მარტენის პროცესებში. გამდნარი მინის სიბლანტე განსაზღვრავს მისი გამომუშავების პროცესს. ხშირად სიბლანტის მიხედვით აფასებენ წარმოების პროდუქტების ან ნახევარპროდუქტების მზაობას ან ხარისხს, რადგან იგი მჭიდროდაა დაკავშირებული ნივთიერების სტრუქტურასთან და ასახავს მასალის იმ ფიზიკურ-ქიმიურ ცვლილებებს, რომლებიც ხდება ტექნოლოგიური პროცესების დროს. ზეთის სიბლანტეს დიდი მნიშვნელობა აქვს მანქანებისა და მექანიზმების შეზეთვის გაანგარიშებისას და ა. შ.
ნორმალური ბლანტი სითხეებისათვის კაპილარში დროის ერთეულში გამდინარე სითხის რაოდენობასა (Q) და წნევას (p) შორის არსებობს პირდაპირპროპორციული დამოკიდებულება.
ბიოლოგიური სისტემების სიბლანტე
სიბლანტე ბიოლოგიური სისტემებისა უმეტეს შემთხვევაში განისაზღვრება სტრუქტურული სიბლანტით. ციტოპლაზმის სიბლანტე დაკავშირებულია მისი შემადგენელი პოლიმერებისა და სუბუჯრედული წარმონაქმნების სტრუქტურასთან. ციტოპლაზმის აბსოლუტური სიბლანტე მერყეობს 2-დან 50 სპზ-მდე (1 სპზ=10–3 ნ·წმ/მ2). იგი სხვადასხვაგვარია უჯრედის სხვადასხვა ადგილას და უჯრედული ციკლის სხვადასხვა პერიოდში. ტემპერატურის დაწევისას 12-15 °C-ზე ქვემოთ და აწევისას 40-50 °C-ის ზემოთ ციტოპლაზმის სიბლანტე მცირდება. დასხივებისას სიბლანტე ჯერ მცირდება, შემდეგ კი, დასხივების დოზის გაზრდისას, იზრდება. ადამიანის სისხლის ნორმალური სიბლანტე 4-5 სპზ-ია, პათოლოგიის დროს კი მერყეობს1.7-დან 22.9 სპზ-მდე, რაც გავლენას ახდენს ერითროციტების დალექვის რეაქციაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
კუპელჰალე
მინი|მარჯვნივ|300პქ| კუპელჰალეს სტილით ნაგები ზემო მაჩხაანის მთავარანგელოზის ეკლესია ჯაბა ლაბაძის ფოტო კუპელჰალე, გუმბათიანი დარბაზი (Kuppelhalle, დარბაზი დახურული გუმბათით) — გიორგი ჩუბინაშვილის მიერ დამკვიდრებული ტერმინი ქართულ ხელოვნებათმცოდნეობაში. ეს არის ეკლესიის ტიპი, რომელშიც გუმბათის საყრდენად კედლის შვერილებია გამოყენებული და არა ბურჯები. ამ ტიპის ოცი ქართული ეკლესიაა შემორჩენილი.
ამჟამად ამგვარი ტიპის ძეგლების ორი ვარიანტი (რთული და მარტივი) გვხვდება. რთული ვარიანტი წარმოადგენს სტრუქტურას, სადაც მკაფიოდაა გამოხატული სიგრძივი ღერძი, გუმბათის საყრდენი კი ორი შვერილია; მარტივი ვარიანტისათვის კი სახასიათოა მოკლე გეგმა, სადაც გუმბათი ერთ წყვილ შვერილსა და საკურთხევლის კუთხეებს ეყრდნობა.
მსგავსი აგებულების ტაძრები სერბეთში, ბულგარეთში, კვიპროსზე და საქართველოშიც გვხვდება, მაგრამ ყველაზე უფრო სახასიათო ეს ტიპი სომხეთის არქიტექტურისთვის გახდა.
კუპელჰალე საქართველოში
ქართულ ხუროთმოძღვრებაში კუპელჰალეს თემის რამდენიმე ეტაპი გამოიყოფა:
კუპელჰალეს ყველაზე ადრეულ მაგალითად დვანის წმინდა გიორგის ეკლესიაა მიჩნეული ქარელის მუნიციპალიტეტში (VIII ს.). დროით შემდგომია ფარნაკის ციხეში მდებარე ეკლესია (VIII-IX ს.), სოლომონ-ყალა (X ს-ის I ნახ.) და კლარჯეთის წყაროსთავი (IX ს.) – ტაო-კლარჯეთში, ხოლო ვაჩნაძიანის ყველაწმინდა (IX ს.) – გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, რომელსაც კუპელჰალეს ქართული ტიპის განვითარებაში განსაკუთრებული როლი აკისრია. ყველა ზემოთ აღნიშნული ნაგებობის თარიღი VIII-IX საუკუნეებში თავსდება და ერთ ჯგუფს ქმნის.
შემდგომ ჯგუფში ერთიანდება X საუკუნის ძეგლები. ეს არის ნაჯახავოს ეკლესია და ზემო ნიქოზის მთავარანგელოზის ეკლესია.
შემდგომ კუპელჰალეს თემის გამოჩენა ქართულ ხუროთმოძღვრებაში XII-XIII საუკუნეთა მიჯნაზე დასტურდება ყინწვისის ტაძარში (ქარელის მუნიციპალიტეტი). თუმცა ყინწვისის არქიტექტურა ტიპური კუპელჰალე არ არის, ის ინდივიდუალური გადაწყვეტით გამოირჩევა: „ყინწვისელი ხუროთმოძღვარი ცდილობს ორბურჯიანი თემის გადამუშავებას... ტაძრის ტიპს ჩვენ ვერ განვსაზღვრავთ ერთმნიშვნელოვნად, რამდენადაც მისი მთლიანი სტრუქტურა ამოიზარდა ჯვარ-გუმბათოვანი ტიპიდან, კუპელჰალეს ელემენტების მოშველიებით. ამან განაპირობა მისი შიდა სივრცის სპეციფიკური ხასიათი: ყინწვისის ტაძარი არც სუფთა „გუმბათოვანი დარბაზია“ და არც სუფთა სამთავისის ტიპის ნაგებობა“ - წერს ნატო გენგიური.
გრან-ტეტ-დე-ბი
გრან-ტეტ-დე-ბი (Grande Tête de By) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. 3587 სიმაღლით ზღვის დონიდან, იგი გრან-კომბენის მასივის უმაღლესი მწვერვალია იტალიის მხარეს.
კუპელჰალე
კუპელჰალე საქართველოში
XVI-XVII საუკუნეებში კუპელჰალეს თემა კვლავ ამოტივტივდა და ყინწვისის ტაძრის სხვა მოტივებიც იქნა მოშველიებული. შუა საუკუნეების დამამთავრებელ ეტაპზე, მძიმე პოლიტიკურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მიუხედავად, მშენებლობა მაინც წარმოებდა და წარმმართველი და ისევ საკულტო ხუროთმოძღვრება იყო. ამ ეპოქას ოდნავ უსწრებს მამაწმინდის ეკლესია კლარჯეთში (XV საუკუნის ბოლო), მაგრამ ძირითადი არქიტექტურული მონაცემებით ის ამ ჯგუფში შედის. დროით შემდგომია ჯვარის მამა თბილისში (XVI ს.), ღოუბნის ორმოცნი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (XVI–XVII სს.) და გრემის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია სოფ. გრემში (XVI ს).
გრან-ტეტ-დე-ბი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
კუპელჰალე
კუპელჰალე საქართველოში
XVIII საუკუნეში ახალი ძალით იფეთქა ამ არქიტექტურული თემით დაინტერესებამ. ამ პერიოდში შექმნილი 7 ძეგლიდან თითოეული ინდივიდუალური კომპოზიციით გამოირჩევა. უადრესია ბოდორნის ღვთისმშობლის ეკლესია დუშეთის მუნიციპალიტეტში (1717 წ.), შემდეგ მოჰყვება მანავის ღვთისმშობლის ეკლესია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (1794 წ), ზემო მაჩხაანის მთავარანგელოზის ეკლესია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, მელაანის სამება ქ. გურჯაანთან, კულბითის ღვთისმშობლის ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტში და ხელთუბნის სამება გორის მუნიციპალიტეტში (1806 წ.).
კუპელჰალე სომხეთში
სომხური კუპელჰალეებიდან ყველაზე ადრეულია არუჭის ტაძარი (VII ს.), გამორჩეული ტაძრებია პტღნის ტაძარი (მას ზოგი მკვლევარი VII საუკუნით, ხოლო ზოგიერთი – X საუკუნის ახლო ხანებით ათარიღებს), შირაკავანის ტაძარი (X ს.).
X-XI საუკუნეებს მიეკუთვნება ორომოსის წმინდა მინას ტაძარი, ანისის მიჯნაბერდი, ნორატუსის, მარმაშენის, ბაღნაირის ეკლესიები. გვიან შუა საუკუნეებში სომხეთში კუპელჰალეს ტიპისადმი ინტერესი ქრება.
სერბეთი
სერბული ტაძრებიდან კუპელჰალეს ჩამოჰგავს სტუდენიცას ღვთისმშობლის ეკლესია (1183–1193), კურშუმლის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია (XII ს.), მომდევნო საუკუნეებში აგებული ჟიჩის, სოპოჩის მონასტრის ეკლესიები (XIII ს.), დეჩანის მონასტრის ტაძარი (1327-1335 წწ.).
ბულგარეთი
ბულგარეთში კუპელჰალეს ტიპისაა ასენოვგრადთან, ციხესიმაგრის ტერიტორიაზე აშენებული ასენი II–ის ტაძარი (დაახ. XII-XIII სს.), ქ. ტირნოვოს ეკლესია, რომელიც წმ. დიმიტრის სახელობისაა, ასევე სლოვენის წმ. სოფიო, მიხეილისა და გაბრიელის ეკლესია ნესებირში (XIV ს.).
კვიპროსი
კვიპროსზეც არსებობს მსგავსი ტიპის ეკლესიები. მათ შორის შედარებით ადრეულია კონიფუს პანაგეას ეკლესია (XII ს). ასეთი სახის მეორე ნაგებობას – ხორტენის ეკლესიას კი XIII საუკუნით ათარიღებენ.
ერლენდ ლუ
ერლენდ ლუ (დ. 24 მაისი, 1969) — ნორვეგიელი რომანისტი, სცენარისტი და კინოკრიტიკოსი. სკანდინავიაში პოპულარობა იუმორისტული და მინიმანისტური სტილის რომანებით მოიპოვა, თუმცა მისი ზოგიერთი ნაწარმოები შედარებით სერიოზულ ხასიათს ატარებს და უფრო მეტად თანამედროვე ნორვეგიული საზოგადოების კრიტიკისკენ იხრება.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:საბავშვო მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები‎ კატეგორია:XXI საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები‎ კატეგორია:ნორვეგიელი მამაკაცი რომანისტები
მუხიშხა
მუხიშხა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა ხშირქეჩისებრია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანი, წვენი — შეუფერავი. გემო — სასიამოვნო ტკბილი.
მუხიშხა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 145 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები