cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პაკისტანის ტურიზმი
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2017 წლის მოხსენების მიხედვით, მოგზაურობისა და ტურიზმის კონკურენტუნარიანობის ინდექსით (2.9 ქულა) მსოფლიოს 136 ქვეყანას შორის 124-ე ადგილზეა. 2015 წელთან შედარებით პაკისტანმა სიაში 1 ადგილით მაღლა აინაცვლა. 2017 წელს პაკისტანს 965 498 საერთაშორისო ტურისტი ეწვია, ხოლო საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები 317 000 000$-ს გაუტოლდა, რაც საშუალოდ ყოველი ტურისტის მიერ დახარჯულ 328.3$-ს უდრის. მოგზაურობისა და ტურიზმის სექტორში 1 429 580 სამუშაო ადგილია შექმნილი, რაც მთლიანი სამუშაო ადგილების 2.4%-ს შეადგენს. საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 2.8%-ია. პაკისტანს საუკეთესო მაჩვენებლები ფასების კონკურენტუნარიანობის (29-ე ადგილი) და ბუნებრივი რესურსების (59-ე ადგილი) სვეტებში აქვს, ხოლო ყველაზე ადამიანური რესურსებისა და შრომის ბაზრის (134-ე ადგილი), უსაფრთხოებისა და დაცულობის(133-ე ადგილი) და გარემოს მდგრადობის შენარჩუნების (133-ე ადგილი სვეტებში. პაკისტანის ხელისუფლება იმედოვნებს, რომ 2025 წლისთვის ტურიზმიდან მიღებული შემოსავალი 9.5 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწევს.
პაკისტანის ტურიზმის განვითარების კორპორაცია
2004 წლის სექტემბერში პაკისტანის ტურიზმის სამინისტრო ცალკე სამინისტროდ გამოიყო. ტურიზმის სამინისტრო შიდა და უცხოური ტურიზმის პოლიტიკის შემუშავებაზე, განვითარებაზე, მარკეტინგსა და ხელშეწყობაზეა ორიენტირებული. გარდა ამისა, სამინისტრო კოორდინირებს და არეგულირებს იმ ფედერალურ და პროვინციულ მთავრობებსა და კერძო სექტორის ატივობებს, რომლებიც ტურიზმის სექტორში არიან ჩართული.
ტურიზმის სამინისტროს ქმედებებმა შედეგი ვერ გამოიღო, რის გამოც 2011 წლის 30 ივნისს კონსტიტუციის შესაბამისად პაკისტანის მთავრობამ სამინისტრო გააუქმა. ტურიზმის ხელშეწყობა პროვინციულ დონეზე შექმნილ დეპარტამენტებს დაევალათ,შესაბამისად, დღეისთის ყოველი პროვინცია თავად არის პასუხისმგებელი ტურიზმის განვითარებაზე. ეს ორგანიზაციები პაკისტანის ტურისტული განვითარების კორპორაციის შემადგენლობაში შედიან:
ტურიზმი პროვინციებისა და ტერიტორიების მიხედვით
პაკისტანი მოიცავს ოთხ პროვინციას: ბელუჯისტანის პროვინციას, ხაიბერ-პახტუნხვას პროვინციას, პენჯაბის პროვინციასა და სინდის პროვინციას, ორ ფედერალურ ტერიტორიას: ისლამაბადის ფედერალურ ტერიტორიასა და ტომების ტერიტორიების ფედერალურ მმართველობას და ორ ავტონომიურ რეგიონს: აზად-ქაშმირსა და გილგიტ-ბალტისტანს.
გილგიტ-ბალტისტანი
პაკისტანის ტურიზმის დედაქალაქი ბილგიტ-ბალტისტანია. ავტონომიურ რეგიონში არაერთი მაღალი მწვერვალი მდებარეობს, მათ შორის, კ2, მსოფლიოს ყველაზე მაღალი მწვერვალი ევერესტის შემდეგ. ავტონომიური რეგიონი მდიდარია მთებით, ტბებით, მყინვარებითა და ველებით. გარდა მთის ხედებისა, გილგიტ-ბალტისტანი ტურისტული ღირსშესანიშნაობებით, კულტურით, ისტორიითა და ხალხითაა ცნობილი. ავტონომიური რეგიონის ყველაზე ცნობილ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა: „ზღაპრული მდელოები“, ჰაშის ველი, ნალტარის ველი და დეოსაის ეროვნული პარკი.
სქოლიო
პაკისტანი კატეგორია:პაკისტანის ტურიზმი
ე̄
ე̄ — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. წარმოადგენს ქართული ასო „ე“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის მაკრონის ერთობლიობას. გამოიყენება სვანურ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „ე“-სა და „დიაერეზი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც მაკრონის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ასოები
ამსტერდამ-ნიუ-ვესტი
ისტორია
ამსტერდამ-ნიუ-ვესტი არის გაშლილი, მჭიდროდ დასახლებული დასახლება დასავლეთ ამსტერდამში. იგი მდებარეობს ამსტერდამის ყოფილი მუნიციპალიტეტის სლოტენის ადგილას, ქალაქის დათარიღებულია 1063 წლით, რომელიც გახდა რაიონის ნაწილი. ქალაქის დასავლეთ ნაწილი განვითარება დაიწყო 1935 წელს, როდესაც მიიღეს ქალაქის გაფართოების გენერალური გეგმა (Algemeen Uitbreidingsplan). რაიონის ცენტრში არის ტბა სლოტერპლასი (Sloterplas), რომელსაც გარს აკრავს დიდი პარკი სლოტერპარკი (Sloterpark). უძველესი ქალაქ-ბაღნარის უბნებია: Slotermeer, Geuzenveld, Slotervaart, Overtoomse Veld და Osdorp. 1990-იან წლებში, კიდევ რამდენიმე უბანი განვითარდა: Oostoever, Nieuw Sloten და De Aker.
სქოლიო
კატეგორია:ამსტერდამის რაიონები
ქრომატიდები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|[[ქრომოსომა|ქრომოსომის კომპონენტები: <BR />(1) ქრომატიდი<BR />(2) ცენტრომერა<BR />(3) მოკლე მხარი<BR />(4) გრძელი მხარი]] ქრომატიდა (chroma-დან — „ფერი“, „საღებავი“ და eidos — „ხედი“) — ქრომოსომის სტრუქტურული ელემენტი, რომელიც ფორმირდება ინტერფაზაში უჯრედის ბირთვში ქრომოსომის გაორმაგების (რეპლიკაციის) შედეგად.
აღწერა
ქრომატიდას უწოდებენ დნმ-ის მოლეკულის ორი ასლიდან ნებისმიერს, რომლებიც ერთად ადგენენ რეპლიცირებულ ქრომოსომას და შეკავშირებულნი არიან ცენტრომერებით. ეს ტერმინი გამოიყენება მანამ, სანამ ცენტრომერები ჯერ კიდევ კონტაქტში არიან. მიტოზის ან მეიოზის ანაფაზის დროს ქრომოსომების გაყოფის შემდეგ ძაფებს უწოდებენ შვილობილ ქრომოსომებს. სხვა სიტყვებით, ქრომატიდები წარმოადგენენ რეპლიცირებული ქრომოსომების ნახევარ ნაწილებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრომოსომები კატეგორია:მიტოზი
შანტანუ (მაჰაბჰარატა)
მინი შანტანუ - ინდური ეპოსის "მაჰაბჰარატას" პერსონაჟი. ქურუს მეფე, ბჰარატას რასის და მთვარის დინასტიის შთამომავალი, პანდავების და კაურავების დიდი დიდი ბაბუა. ის მეფე პრატიპას უმცროსი ვაჟი იყო, მაგრამ მისმა უფროსმა ძმებმა ტახტი დაუთმეს. ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც ბჰიშმას - უძლიერესი მეომრის მამა.
წყევლა
წინა ცხოვრებაში ის იქშვაკუს დინასტიის ძლიერი მეფე მაჰაბჰიშა იყო. მას მრავალი კეთილშობილი თვისება გააჩნდა და სიკვდილის შემდეგ სამოთხეში მოხვდა, სადაც საშუალება მიეცა ეწვია ბრაჰმას სასახლეში, სადაც დევები და განგა იყვნენ. სანამ ისინი ბრაჰმას თაყვანს სცემდნენ ქარმა დაუბერა, განგას ტანსაცმელი ააფრიალა და მისი ტანი გამოაჩინა. ყველამ იმწამსვე თავი დახარა გარდა მაჰაბჰიშას, რომელიც განგას შესჩერდა. ამ საქციელისთვის ბრაჰმამ ის დაწყევლა და დედამიწაზე მოკვდავად დააბრუნა განგასთან ერთად, რომელმაც მეფის საქციელი მოიწონა. განგას სამოთხეში დაბრუნება მხოლოდ მაჰაბჰიშას გულის გატეხვის შემდეგ შეელებოდა. მაჰაბჰიშამ ქურუს მეფის შვილად დაბადება ისურვა და ბრაჰმამ სურვილი აუსრულა.
დედამიწაზე
მეფე პატიპა განგის ნაპირზე მედიტირებდა, როდესაც ულამაზესი ქალი მარჯვენა ფეხზე დააჯდა და ცოლობა შესთავაზა. მეფემ უარი უთხრა, რადგან ცელიბატის ფიცი ჰქონდა დადებული, თანაც ტრადიციულად კაცის მარჯვენა ფეხზე მისი ქალიშვილი ან რძალი ზის. მან ქალს თავისი ვაჟის ცოლობა შესთავაზა, ის დათანხმდა. ეს ქალი განგა იყო. მეფეს შეეძინა ვაჟი შანტანუ. ძმებმა შანტანუს ტახტი დაუთმეს. მარცხნივ|მინი შანტანუმ მდინარე განგის ნაპირზე მშვენიერი ქალი (განგა) დაინახა და ცოლობა სთხოვა. იგი დათანხმდა, მაგრამ ერთი პირობით: შანტანუ არასდროს არ შეეკითხებოდა მას მისი ქმედებების მიზეზებს. შანტანუ დათანხმდა, ისინი დაქორწინდნენ და მათ ვაჟი შეეძინა, მაგრამ მისი დაბადებიდან ცოტა ხანში განგამ ის მდინარეში დაახრჩო. შანტანუ ვერ ეკითხებოდა მას მიზეზებს და განგამ მიყოლებით შვიდი ვაჟი დაახრჩო. ბოლოს გულმოკლულმა მეფემ მერვე ვაჟის დახრჩობა არ გაუშვა. განგამ აუხსნა, რომ მისი რვა შვილი დაწყევლილი იყო - მერვე შვილის წყევლა დედამიწაზე ხანგრძლივი უცოლშვილო ცხოვრება იყო. განგამ მერვე ვაჟი - ბჰიშმა გასაზრდელად ცაში აიყვანა და გაუჩინარდა. სხვადასხვა სამყაროში მან ბჰიშმა ბრძენებს მიაბარა და საბოლოოდ მამამისთან დააბრუნა დედამიწაზე, რადგან ახლა ის მეფობისთვის მზად იყო.
ცოლის და ვაჟის დაკარგვით დაჭმუნებულმა შანტანუმ რელიგიური პრაქტიკების შესრულება დაიწყო და მალე უძლიერესი მმართველი გახდა. წლების შემდეგ მან მდინარე გაბგას ამღვრევა შეამჩნია და ახალგაზრდა ვაჟი დაინახა, რომელმაც მდიბარე აამღვრია. შანტანუ მიხვდა, რომ ეს მისი შვილია და განგას დაუძახა - ქალღმერთმა მოუყვა, რომ ბიჭი ციურ სამყაროში უძლიერეს ბრძენებთან გაზარდა მეფობისთვის. გახარებულმა შანტანუმ ვაჟი - ბჰიშმა ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა.
ერთხელ, მოგზაურობისას, მან მეთევზეს ქალიშვილი - სატიავატი დაინახა და ერთი დანახვით შეუყვარდა. მან მამამისს ქორწინებაზე ნებართვა სთხოვა, ის დაეთანხმა იმ პირობით, რომ სატიავატის შვილები მემკვიდრეები გახდებიან. შანტანუმ დიდი მწუხარებით უარი უთხრა, მაგრამ ბჰიშმამ მამის ბედნიერებისთვის ტახტი დათმო. მადლიერმა შანტანუმ შვილს საკუთარი სიკვდილის მართვის უნარი უბოძა. მას და სატიავატის ორი ვაჟი შეეძინათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთი კატეგორია:ლიტერატურა კატეგორია:მითოლოგია
ბუენგ-ბორაფეთი
ბუენგ-ბორაფეთი (บึงบอระเพ็ด) — დაჭაობებული ტბა ცენტრალურ ტაილანდში. ტბა ნაქჰონ სავანის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ნანის სამხრეთით მდებარეობს. მისი ფართობი 224 კმ²-ია. ჭაობის დანახვა შესაძლებელია ჩრდილოეთ სარკინიგზო ხაზზე, ბუენგ-ბორაფეთი-თაფ-კრითის სადგურებს შორის მატარებლით მგზავრობისას.
2019 წლის დეკემბრის დასაწყისში პირველად ტაილანდში, ბუენგ-ბორაფეთის ჭაობის ტერიტორიაზე Helopsaltes pryeri.
1975 წელს ტბის 106 კმ² არასამონადირეო სივრცედ აღიარეს. 2000 წელს ტაილანდის მთავრობის გადაწყვეტილებით მას საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიის სტატუსი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის ტბები კატეგორია:ტაილანდის არასამონადირეო სივრცეები კატეგორია:1975 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ტიბეტის კულტურა
ალტ=პოტალას სასახლე-ტიბეტი|მინი|[[პოტალა|პოტალას სასახლე-ტიბეტი]] ალტ=ტიბეტი-ვაჯრასატვა|მინი|ტიბეტი-ვაჯრასატვა ტიბეტის კულტურა წინა ბუდისტურ ეპოქაში წარმოდგენილი იყო ბონის კულტურით, როდესაც ტიბეტის უძველესი მოსახლეობა აღიარებდა შამანიზმს. თაყვანს სცემდა ბუნების სულებსა და წინაპრებს.
მრავალი საუკუნის განმავლობაში ტიბეტურ კულტურაზე გავლენა მოახდინა   ინდურმა და ჩინურმა კულტურებმა, რაც  განსაკუთრებით აისახა მხატვრობასა და არქიტექტურაში. ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ბუდიზმი, რომელიც ინდოეთში წარმოიშვა. ჩინური ცივილიზაციის  გავლენა აისახა არქიტექტურის, ფერწერის ელემენტებში და ე.წ. "ჩაის კულტურაში".
არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება
მინი|სალოცავი ბორბალი-[[ტიბეტი]] მარცხნივ|მინი|[[ტიბეტელები|ტიბეტელი ბერი და ქვიშის მანდალა]] ალტ=მე-14 დალაი -ლამა|მინი|მე-14 [[დალაი-ლამა|დალაი -ლამა]] ტიბეტის ხელოვნების მნიშვნელოვანი ძეგლები შექმნილია ფეოდალურ ხანაში. შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები პირქუში და მონუმენტურად  ლაკონურია. მთის მწვერვალებზე აშენებდნენ ციხესიმაგრე-ციხედარბაზებს (ძონგები). საკულტო ნაგებობებს მიეკუთვნება ჩორტენები (სუბინგარები) -ლამების აკლდამები, მემორიალური ნაგებობები და მონასტრები. შუა საუკუნეების სასახლეთა დამახასიათებელი ნიმუშია სასახლე-ციხესიმაგრე პოტალა ლჰასაში. საცხოვრებელი წარმოადგენდა გეგმით ოთხკუთხა ციხესიმაგრის ტიპის ნნაგებობას. ტიბეტში შუა საუკუნეებში  სახვითი ხელოვნება ემორჩილებოდა ბუდისტურ (ლამაისტურ) დოგმატიკას. ძირითადად ვითარდებოდა მონასტრებში, სადაც იქმნებოდა კედლის მხატვრობა., ხატები „ტანკა“. შუა საუკუნეების ქანდაკების ნიმუშია კლდეში გამოკვეთილი, შეღებილი საკულტო რელიეფები, ღვთაებათა ხის, თიხის, ან ლითონის ქანდაკებები.
გასული საუკუნის 80-იანი წლებიდან ტიბეტელებმა საერთაშორისო ძალისხმევით დაიწყეს გადარჩენილი მონასტრების აღდგენა. ექსპერტები ტიბეტელებს ასწავლიან, თუ როგორ უნდა აღადგინონ შენობები და მონასტრები.
თითქმის მე-20 საუკუნემდე შემოინახა დეკორატიული გამოყენებითი ხელოვნების ტრადიციები: ქარგვა, ბრინჯაოს საკულტო და საყოფაცხოვრებო ნივთების დამზადება, ხალიჩების ქსოვა და სხვა.
ტიბეტის ლიტერატურა
ტიბეტის ლიტერატურას 1300 წელზე მეტი ხნის ისტორია აქვს. ტიბეტის წერილობითი ლიტერატურის წარმოშობა დაკავშირებულია ბუდიზმის გავრცელებასთან (VII ს. ). VII საუკუნის შუა წლებში სანსკრიტიდან ითარგმნებოდა ბუდისტური ტექსტები, იქმნებოდა ორიგინალური ნაწარმოებებიც. ამავე პერიოდში შეიქმნება ძველი ინდური პოემის „რამაიანას“ ტიბეტური ვერსიაც. XI-XIV საუკუნეებში ერთიანი სახელმწიფოს დაშლამ განაპირობა ლიტერატურის დეზინტეგრაცია. ლიტერატურა ვითარდებოდა სხვადასხვა ბუდისტურ სექტებსა და მონასტრებში. კაჯუდ-პას სექტის წევრი იყო პოეტი მილარეპა (1040-1123). კადამ-პას სექტის წევრები ქმნიდნენ ფსიქოლოგიურ ტრაქტატებს, საკიაპას წევრები -თხზულებებს ბუდიაზმის ეზოტერული მოძღვრების, ლოგიკის, შემეცნების თეორიის, ლიტურგიისა და დოგმატიკის საკითხებზე. XI-XIV საუკუნეებში ჩამოყალიბდა ტიბტის ლიტერატურის ტრადიციული სახე: თარგმნილი თხზულებები (ბუდისტური კანონი). ტიბეტელ ავტორთა ორიგინალური თხზულებები-რელიგიურ-ფილოსოფიური ტრაქტატები, ისტორიული შრომები (ბუდიზმის ისტორია), ჰაგიოგრაფიები (ცხოვრებანი და ბიოგრაფიები), თხრობითი-დიდაქტიკური (სწავლებანი, დარიგებანი) და ეპისტოლური თხზულებები.
XVIII საუკუნში მე-6 დალაი-ლამამ ცანჯან-ჯამცომ (1683-1706) შექმნა საერო ლირიკული პოეზია, მთუმცა ეს ტრადიცია არ გაგრძელდა. XX საუკუნის 50-იან წლებამდე ტიბეტში საერო ლიტერატურა აღარ არსებობდა. XVII-XVIII საუკუნეებში ტიბეტის ლიტერატურის განვითარებაში მონაწილეობდნენ ხალხები, რომლებმაც ლამაიზმი მიიღეს (მონღოლები და ა.შ)
თეთრი არყი
თეთრი არყი, შებუსვილი არყი (Betula pubescens) — მცენარე არყისებრთა ოჯახისა. 15–18 მეტრამდე სიმაღლის ხეა, მეტწილად გამრუდებული ტანით, უმეტესად – მრავალღეროიანი. აქვს მოთეთრო, ხშირად ოდნავ მოვარდისფრო ქერქი. ოდნავ შებუსვილი ერთწლიანი ყლორტები და ფოთლები. კვერცხის ფორმისაა, მახვილწვერიანი ან ოდნავ წაწვეტებული, კიდეზე არანათლად გამოხატული ორმაგხერხკბილა ფოთლის ფირფიტა. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიასა და მცირე აზიაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში, აქ ყველაზე გავრცელებული არყია. იზრდება ტყის ზედა და სუბალპურ სარტყლებში, ზოგან კლდოვან და ქვიან ფერდობებზე. ტყის ზედა საზღვრის გაყოლებით ქმნის სუბალპურ ტანბრეცილ ტყეს დეკას ქვეტყით ან მდიდარი ბალახოვანი საფრით.
საქართველოში გავრცელებულია მისი ვარიაცია — ლიტვინოვის არყი.
სქოლიო
კატეგორია:არყი
ქოლაირი (აღსთაფა)
ქოლაირი (Kolayır) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსთაფის რაიონის სოფლები
დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი
დილიჯანის საერთაშორისო კოლეჯი (Դիլիջանի միջազգային դպրոց) — ერთ-ერთი თვრამეტი კოლეჯიდან, რომელებიც მთელი მსოფლიოს მასშტაბით იქმნება United World Colleges-ს პროექტის ფარგლებში და პირველი სკოლა-ინტერნატი სომხეთში. პირველი მოსწავლეები სკოლამ 2014 წლის სექტემბერში მიიღო (მე-11 კლასელები), თუმცა 2017 წლისთვის აპირებენ მე-8 კლასიდან სწავლის დაწყებას. 2023 წლისთვის კი იგეგმება კოლეჯის სრულად შევსება, ამ დროისთვის აქ 650 მოსწავლე ისწავლის.
სკოლის ნაწილი მდებარეობს დილიჯანის ეროვნულ პარკში.
დაარსება
სკოლის დამაარსებლები არიან რუბენ ვარდანიანი და ვერონიკა ზონაბენდი. მათ სკოლის დაარსების იდეა 2006 წელს გაუჩნდათ.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სკოლები
მელექ აჰმედ-ფაშა
მელექ აჰმედ-ფაშა (Melek Ahmed Paşa; დ. 1604, საქართველო – გ. 1662, სტამბოლი) – ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი, დიდი ვეზირი 1650–1651 წლებში.
ადრეული წლები
აჰმედ-ფაშა წარმოშობით იყო აფხაზეთიდან. იგი დაიბადა 1604 წელს. მისი მამა იყო ფლოტის ადმირალი, სახელად ფერვანე. სულთან მურად IV-ის დროს, იგი დაინიშნა დიარბაქირის გამგებლად. სულთან იბრაჰიმის დროს, აჰმედ-ფაშა დანიშნული იყო არზრუმის, მოსულის, ალეპოსა და დამასკოს ბეილერბეიდ.
1644 წელს აჰმედი დაქორწინდა სულთან მურადის ქალიშვილზე, ქაია სულთანზე. ამ ქორწინების შემდეგ იგი გახდა ოსმანების დინასტიის სიძე "დამატი"
1650 წელს აჰმედ-ფაშა, სულთან მეჰმედის მმართველობის დროს, დაინიშნა ბაღდადის ბეილერბეიდ. იმავე წლის 5 აგვისტოს, მეჰმედის რეგენტმა, ვალიდე ქიოსემ სულთანმა მურად-ფაშას ნაცვლად დანიშნა დიდ ვეზირად.
დიდი ვეზირი
აჰმედ-ფაშა ცდილობდა რეფორმების გატარებას ოსმალეთის იმპერიაში. მან სცადა ბიუჯეტის დაბალანსება, მოახერხა ჯელალიეს აჯანყებების ჩახშობა.
1651 წლის 22 აგვისტოს აჯანყებული იანიჩრები მოითხოვდნენ აჰმედ-ფაშას დიდი ვეზირის პოსტიდან გადადგომას. ერთ–ერთი ვერსიით, მათ დაუგვიანდათ გასამრჯელოს მიღება. სულთანიც იძულებული გახდა, აჰმედი პოსტიდან მოეხსნა და მის ნაცვლად დიდ ვეზირად დანიშნა ისევ ქართველი, აბაზა სიავუშ-ფაშა I გახდა.
შემდგომი წლები
1654 წელს, აჰმედ-ფაშა ოსმალეთის დიდი ვეზირის, იბშირ მუსტაფა–ფაშას მოადგილე გახდა, მაგრამ მალე თანამდებობიდან გადააყენეს და მუსტაფა-ფაშას ბრძანებით, მალქარაში გადაასახლეს.
1659 წელს აჰმედ-ფაშას მეუღლე ქაია სულთანი მშობიარობის დროს გარდაიცვალა. გადმოცემის თანახმად, აჰმეთი კუბოში ჩაწვა და შეუჩერებლად ტიროდა. სამი წლის შემდეგ, 1662 წელს, აჰმედმა ცოლად შეირთო სულთან აჰმედის ქალიშვილი, ფატმა სულთანი.
მელექ აჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა 1662 წელს, ფატმა სულთანთან ქორწინებიდან რამდენიმე თვეში.
მითრიდატე I (პართია)
მითრიდატე I — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. მითრიდატე I სამეფო ტახტზე მისი ძმის ფრაატ I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 171 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 138, მისი მამა პართიის მეფე ფრიაპატი იყო. მისი მეფობის დროს პართია მნიშვნელოვან პოლიტიკურ ძალად იქცა, რაც განპირობებული იყო აღმოსავლეთით, სამხრეთით და დასავლეთით ქვეყნის საზღვრების გაფართოებით. მისი მეფობის დროს აიღეს პართიელებმა ჰერათი, ბაბილონეთი, მიდია და პერსისი. მის მიერ წარმოებული დამპყრობლური ომების სიმრავლისა და რელიგიური ტოლერანტობის გამო, მას ხშირად ბევრ დიდ მეფესაც ადარებდნენ, მათ შორის აქემენიანთა იმპერიის მეფე კიროს II დიდს. მითრიდატეს შემდეგ პართიის სამეფო ტახტზე ფრაატ II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
დელ ჩიმენტოს აკადემია
Vetri di fattura toscana, XVII sec 02|მინი|250px|ჩიმენტოს აკადემიის ინსტრუმენტები. [[გალილეოს მუზეუმი|გალილეოს მუზეუმი (ფლორენცია)]] დელ ჩიმენტოს აკადემია (Accademia del Cimento; Accademia dell'esperimento) — აკადემია, რომელიც დაარსდა ფლორენციაში 1657 წელს სტუდენტების გალილეო გალილეის, ჯოვანი ალფონსო ბორელისა და ვინჩენცო ვივიანის მიერ. აკადემიის დაარსება ფინანსურად უზრუნველყვეს პრინცმა ლეოპოლდომ და დიდმა ჰერცოგმა ფერდინანდო  II მედიჩმა.
აკადემიის საზოგადოების მთავარი დებულებები მოიცავდა შემდეგს: ექსპერიმენტები, სპეკულაციების თავიდან არიდება, ლაბორატორიული ინსტრუმენტების შექმნა.
დევიზი — „ეცადე და ეცადე კვლავ” (იტალ. „Provando e riprovando“, ინგლ. „Try and try again“)
პუბლიკაცია „Saggi di naturali esperienze fatte nell'Academia del Cimento sotto la protezione del Serenissimo Principe Leopoldo di Toscan e descritte dal segretario di essa Accademia“, შემოკლებით „Saggi“ პირველად გამოქვეყნდა 1666 წელს, მოგვიანებით 1731 წელს ითარგმნა ლათინურ ენაზე. სწორედ ეს პუბლიკაცია გახდა სტანდარტული ლაბორატორიული სახელმძღვანელო მე-18-ე საუკუნეში.
ინსტრუმენტები
ჩიმენტოს აკადემიის ინსტრუმენტების უმეტესობა დღესდღეობით ფლორენციაში გალილეოს მუზეუმში ინახება.
პუბლიკაცია
ჩიმენტოს აკადემიის მთავარი პუბლიკაცია „Saggi“ მიიჩნეოდა მე-18-ე საუკუნის ლაბორატორიის სახელმძღვანელოდ. ეს სახელმძღვანელი დაიბეჭდა ანონიმურად და მის გამოცემას დასჭირდა 6 წელი. წიგნში განხილული ექსპერიმენტების უმეტესობა აკადემიის დაარსებიდან პირველ ორ წელიწადში ჩატარდა, ამიტომაც წიგნი ძირითადად ამ ექსპერიმენტების ხელახლა განხილვებს ეთმობა.
„Saggi“-ის პირველი ნაწილი განიხილავს ინსტრუმენტებს, რომლებსაც აკადემიის წევრები ექპერიმენტების ჩატარებისას იყენებდნენ. პირველი ექსპერიმენტები ეხება ატმოსფერული წნევის გაზომვას მერკურის ბარომეტრის გამოყენებით. წიგნის მეორე ნაწილი განიხილავს რობერტ ბოილის ნაშრომებს ატმოსფერულ წნევასა და ვაკუუმზე. მესამე ნაწილი საუბრობს ხელოვნურ გაცივებაზე, ხოლო მეოთხე ბუნებრივ გაცივებაზე. წიგნის მეხუთე სექცია იკვლევს წყლის კუმშვადობას, მეშვიდემ კი სრულიად შეცვალა არისტოტელეს იდეა ცეცხლის ბუნებრივი მდგომარეობის შესახებ. მერვე ნაწილი განიხილავს მაგნეტიზმზს, მეცხრე ქარვას. მეათე სექციაში საუბარია ფერებზე, მაშინ როცა მეთერთმეტეში განიხილება ბგერის სიჩქარე. და ბოლოს, მეთორმეტე ნაწილში საუბარია გალილეოს სხეულის თავისუფალი ვარდნის კანონის შესახებ, რომელზეც ექსპერიმენტები არ ჩატარებულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცნიერების ეროვნული აკადემიები
ტერაქტი სომხეთის პარლამენტში
ტერაქტი სომხეთის პარლამენტში, სომხეთში ცნობილი, როგორც ოქტომბერი 27 (Հոկտեմբերի 27 ჰოქტომბერი ქსანიოთ) — ტერორისტული თავდასხმა სომხეთის ეროვნული კრებაზე, დედაქალაქ ერევანში 1999 წლის 27 ოქტომბერს. ხუთი შეიარაღებული კაცისაგან შემდგარმა ჯგუფმა, რომელთაც ნაირი ჰუნანიანი მეთაურობდა, ცეცხლი გაუხნეს ეროვნული კრების წევრებს, მათ შორის ქვეყნის პრემიერ-მინისტრ ვაზგენ სარქისიანსა და პარლამენტის თავმჯდომარე კარენ დემირჭიანს.
ტერაქტი პოსტ-საბჭოთა სომხეთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე საკამათო მოვლენაა, რომელმაც საბოლოოდ მნიშვნელოვანი ზეგავლენა იქონია სომხეთის პოლიტიკურ ლანდშაფტზე. იგი დღემდე რჩება უამრავი შეთქმულების თეორიის მიზეზად, რომელთა უმეტეს ნაწილშიც სომხეთის პრეზიდენტი  რობერტ ქოჩარიანი ტერაქტის ერთ-ერთ მონაწილედ ითვლება, რომლის შემდგომი მმართველობასაც ხშირად აკრიტიკებდნენ, რადგან მას ავტორიტარულიად თვლიდნენ. სარქისიანი და დემირჭიანი, რომლებიც ტერაქტს ემსხვერპლნენ სომხეთის ეროვნული გმირის წოდებებით დააჯილდოვეს.
ტერაქტი
1999 წლის 27 სექტემბერს, დაახლოებით 17:15 საათისთვის, ხუთი კაცისაგან შემდგარი ჯგუფი, ჟურნალისტისა და დაშნაკცუთიუნის ყოფილი წევრის ნაირი ჰუნანიანის მეთაურობით , ერევანში, ბაგრამიანის ქუჩაზე მდებარე სომხეთის ეროვნული კრების შენობაში შეიჭრა, რა დროსაც მთავრობის წევრები კითხვა-პასუხის რეჟიმში მუშაობდნენ, ჯგუფის წევრები კალაშნიკოვის ტიპის ავტომატებით იყვნენ შეარაღებულნი და იარაღებს გრძელი ქურთუკების ქვეშ მალავდნენ. შეჭრისთანავე ჯგუფის წევრებმა ცეცხლი გახსნეს, ცალმხრივ სროლას 8 ადამიანი შეეწირა, დაიჭრა 30 ადამიანზე მეტი.
ჰუნანიანს თან ახლდა მისი ძმა კარენი, ბიძა ვრამ გალასტიანი და ორი სხვა (დერენიკ ეჯანიანი და ედუარდ გრიგორიანი). ჯგუფი აცხადებდა, რომ მათი მიზანი პუტჩის, სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობა იყო. ისინი საკუთარ აქტს „პატრიოტულ“ ქმედებად თვლიდნენ. ისინი აცხადებდნენ, რომ „სურდათ მთავრობის დასჯა, იმის გამო რაც ერს დამართეს,“ ხელისუფლების წევრებს სპეკულიანტებად და „ხალხის სისხლის მსმელებად“ მოიხსენიებდნენ. ისინი აცხადებდნენ, რომ „ქვეყანა კატასტროფულ“ მდგომარეობაში იყო და „კორუმპირებული ჩინოვნიკები“ ქვეყნის დასახმარებლად არაფერს აკეთებდნენ. ჯგუფის მთავარს სამიზნეს პრემიერ-მინისტრი ვაზგენ სარქისიანი წარმოადგენდა, დანარჩენი გარდაცვლილები კი მათი განცხადებით გაუთვალისწინებელი მსხვერპლი იყო. ერთ-ერთი თვითმხილველის თქმით ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი სარქისიანი მივიდა და უთხრა: „საკმარისია ჩვენი სისხლის სმა“, სარქისიანმა კი მშვიდად უპასუხა: „ყველაფერი თქვენი და ჩვენი ბავშვების მომავლისთვის გაკეთდა“. ვაზგენ სარქისიანს რამდენიმეჯერ დაარტყეს. ანა ისრაელიანმა და თვითმხილველ ჟურნალისტმა განაცხადეს, რომ „პირველი გასროლა დაახლოებით ერთიდან ორ მეტრამდე მანძილიდან ვაზგენ სარქისიანის მიმართულებით განხორციელდა“, მისი სიტყვებით „შეუძლებელი იყო, რომ სარქისიანი ცოცხალი გადარჩენილიყო“. გაგიკ სარატიკიანი, ოპერატორი, იყო პირველი პიროვნება გარეთ მყოფთა შორის, რომელსაც შიგნით შესვლის უფლება მიეცა, ჯერ კიდევ იმ დროს, როდესაც შენობას ჯერ კიდევ ტერორისტები აკონტროლებდნენ. სარატიკიანმა ვაზგენ სარქისიანისა და კარენ დემირჭიანის გარდაცვლილი ცხედრები გადაიღო. პარლამენტის შენობიდან სარქისიანის ცხედრის გამოსვენება, მხოლოდ 27 ოქტომბრის საღამოს გახდა შესაძლებელი.
თავდასხმიდან მცირე დროის შემდეგ ერევანში ასობით პოლიციელი და სამხედრო მოსამსახურე და ორი ჯავშანტრანსპორტიორი იქნა მობილიზებული, ისინი ბაგრამიანის ქუჩაზე განლაგდნენ და ეროვნული კრების შენობა ალყაში მოაქციეს. ოპერაციაში ასევე მონაწილეობას ღებულობდა რუსული ანტიტერორისტული რაზმი. პრეზიდენტი რობერტ ქოჩარიანი პირადად ხელმძღვანელობდა პარლამენტის შენობის გარშემო განლაგებულ ძალებს. ამ დროისთვის კი შენობაში ტერორისტებს დაახლოებით 50 მძევალი ჰყავდათ, ისინი ველტმფრენს და პოლიტიკური მიმართვის გასაკეთებლად პირდაპირ საეთერო დროს ითხოვდნენ.
პრეზიდენტი რობერტ ქოჩარიანი ტელევიზორში სიტყვით გამოვიდა და განაცხადა, რომ სიტუაციას აკონტროლებდა. მისმა წარმომადგენელმა ვაჰე გაბრიელიანმა სწრაფად დაახასიათა „ინდივიდუალური ტერიტორისტები“ და განაცხადა, რომ „ტერორისტთა ჯგუფი წარმოადგენდა პატარა დაჯგუფებას და ისინი მხოლოდ პარლამენტის შენობაში იყვნენ“. პრეზიდენტ ქოჩარიანთან გამართული მოლაპარაკების შემდეგ შეიარაღებულმა პირებმა მძევლები გაანთავისუფლეს და 28 ოქტომბერს 17–18 საათიანი დაპირისპირების შემდეგ, სამართალდამცავებს ჩაბარდნენ. ქოჩარიანმა ტერორისტებს პირადი უსაფრთხოებისა და თავისუფალი სასამართლოს ჩატარების გარანტია მისცა. ამავდროულად, სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა უსაფრთხოების მიზნით ერევანში გზები ჩაკეტეს.
1999 წლის 28 ოქტომბერს პრეზიდენტმა რობერტ ქოჩარიანმა ქვეყანაში სამდღიანი გლოვა გამოაცხადა. 30 ოქტომბრიდან დაიწყო ტერორისტული აქტის დროს დაღუპულთა დაკრძალვის ცერემონიალი, რომელიც 31 ოქტომბერს დასრულდა. დაღუპულთა ცხედრები, მათ შორის ვაზგენ სარქისიანის ცხედარიც ერევნის ოპერისა და ბალეტის აკადემიური თეატრში დაასვენეს. ცერემონიალს 30-მდე ქვეყნის მაღალჩინოსნები, მათ შორის რუსეთის ფედერაციის პრემიერ მინისტრი ვლადიმერ პუტინი და საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე დაესწრნენ. დაღუპულთა მოსახსნეიბელი ლოცვა სრულიად სომეხთა კათოლიკოსმა გარეგინ II-მ და კილიკიის სომეხმა კათოლიკოსმა ადამ I-მა აღავლინეს.
საზოგადოებრივი
ტერორისტული აქტიდან მალევე (30–31 ოქტომბერი) სომხეთის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სოციოლოგიური კვლევების ცენტრის მიერ ჩატარდა გამოკითხვა, რომლის მიხედვითაც, გამოკითხულთა 56.9% აცხადებდა, რომ 27 ოქტომბრის მოვლენები სახელმწიფოსა და მისი ავტორიტეტის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაული იყო. 63.4%-ს სჯეროდა, რომ ტერორისტული ჯგუფი მკვლელების, მოღალატეებისა და მტრებისგან შედგებოდა.
გამოძიება და სასამართლო
29 ოქტომბერს ხუთი ადამიანი ტერორიზმის ბრალდებით გაასამართლეს. გამოძიებას სომხეთის მთავარი სამხედრო პროკურორი გაგიკ ჯჰანგირიანი ხელმძღვანელობდა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ მისი გუნდი ტერორისტული აქტის ორგანიზატორებს სასამართლო პროცესის დაწყებიდან ეძებდა. ჯჰანგირიანის მიხედვით საგამოძიებო გუნდი ათეულობით თეორიას განიხილავდა. 2000 წლის იანვრისთვის ჯჰანგირიანის გამომძიებლები პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანსა და მის გარემოცვას პარლამენტის შენობაში მოწყობილ ტერაქტთან აკავშირებდნენ. ქოჩარიანთან დაახლოებული რამდენიმე პირი დააპატიმრეს, მათ შორის პრეზიდენტის მრჩევლის მოადგილე ალექს არუთინიანი და სომხეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელის დირექტორის მოადგილე არუთინ არუთინიანი, მაგრამ ამავე წლის ზაფხულისთვის, ისინი გაანთავისუფლეს. საბოლოოდ, ჯჰანგირიანმა ვერ შეძლო ქოჩარიანის ტერაქტთან კავშირის დადგენა.
2000 წლის 12 ივლისს გამოძიება ოფიციალურად დასრულდა საქმე კი სასამართლოს გადაეცა. სასამართლო განხილვა 2001 წლის 15 თებერვალს, ერევანში კენტრონისა და ნორკ-მარაშის რაონებში დაიწყო. სასამართლო საქმე გენერალურ პროკურ აღვან ჰოვსეფიანს და მის ოფისს გადაეცა, რომლებმაც საბოლოოდ საქმე მტკიცებულებების არარსებობის გამო დახურეს. 2003 წლის 2 დეკემბერს, პარლამენტის შენობაში მოწყობილ ტერაქტში ნაირი ჰუნანიანი, კარენ ჰუნანიანი, ვრამ გალასტიანი, დერენიკ ეჯანიანი და ედუარდ გრიგორიანი დამნაშავეებად სცნეს და მათ სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს.
შედეგები
1999 წლის ივნისის დასწყისიდან ოქტომბრის ბოლომდე, სომხეთის პოლიტიკური სისტემა დამოკიდებული იყო დემირჭიან-სარქისიანის ტანდემზე, რომელიც აკონტროლებდა სამხედრო, საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ხელისუფლებებს. მათმა მკვლელობამ ქვეყანაში პოლიტიკური ბალანსი მოშალა და სომხეთის პოლიტიკური არენა რამდენიმე თვის მანძილზე გაურკვეველ ვითარებაში იმყოფებოდა. მკვლელობამ პირდაპირ იმოქმედა სომხეთის საერთაშორისო რეპუტაციაზე, რის შედეგადაც ქვეყანაში შემცირდა უცხოური ინვესტიციები. სარქისიანისა და დემირჭიანის "დე-ფაქტო დუალისტური მმართველობა" ტერორისტული აქტის შემდეგ მთლიანად პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანის ხელში გადავიდა.
არამ ხაჩატრიანი სომხეთის სახალხო პარტიიდან არჩეულ იქნა პარლამენტის თავმჯდომარის თანამდებობაზე, ვაზგენ სარქისიანის ძმამ არამ სარქისიანმა კი პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. თუმცა, 2000 წლის მაისში პრეზიდენტმა ქოჩარიანმა არამ სარქისიანი თანამდებობიდან გაათავისულა, რისი მიზეზიც "სამუშაოსადმი უუნარობა" გახდა. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა კი რესპუბლიკელთა პარტიის ლიდერმა ანდრანიკ მარგარიანმა 2000 წლის 12 მაისს დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:სომხეთის პოლიტიკა კატეგორია:მასიური მკვლელობები 1999 კატეგორია:ტერორიზმი სომხეთში კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები კატეგორია:თავდასხმები პარლამენტზე კატეგორია:1999 წელი პოლიტიკაში კატეგორია:მასობრივი სროლები კატეგორია:ტერორისტული აქტები 1999 წელს
ტასლიმა ნასრინი
ტასლიმა ნასრინი (তসলিমা নাসরিন, დაბადებით ნასრინ ჯაჰან ტასლიმა, პრესაში ზოგჯერ მოიხსენიებენ უბრალოდ როგორც „ტასლიმა“, დ. 25 აგვისტო 1962, მაიმანსინგჰი, ამჟამად ბანგლადეში) — ბენგალელი წარმოშობის შვედი მწერალი და ფემინისტი, 1986—1994 წლებში — ექიმი-თერაპევტი  და ადამიანის უფლებათა აქტივისტი. იგი ცნობილია ქალთა ჩაგვრისა და რელიგიის კრიტიკის გამო, რის გამოც იგი იძულებული იყო ემიგრაციაში წასულიყო 1994 წლიდან. ევროპაში და აშშ-ში ათწლიანი ცხოვრების შემდეგ დაბრუნდა ინდოეთში 2004 წელს, მაგრამ ქვეყნიდან გააძევეს 2008 წელს. მისი ნაშრომები თარგმნილია მსოფლიოს 30 სხვადასხვა ენაზე   მაგრამ ტასლიმას წიგნები აკრძალულია ბანგლადეშში. .
ბიოგრაფია
ტასლიმა ნასრინი დაიბადა რაჯაბ ალისა და ედულ არას ოჯახში 1962 წლის 25 აგვისტოს. მამამისი იყო ფიზიკოსი და მაიმანსინგჰის სამედიცინო კოლეჯის და დაკის სამედიცინო კოლეჯის პროფესორი სამედიცინო იურისპრუდენციაში. ნასრინი სწავლობდა მედიცინას და გახდა ექიმი. მან საზოგადოების ყურადღება მიიქცია 1990-იანი წლების დასაწყისში თავისი ფემინისტური რომანებით და ისლამის, როგორც ქალების უფლებების დამაკნინებელი რელიგიის კრიტიკით.
ჯერ კიდევ 1980-იანი წლების ბოლოს გახდა ცნობილი როგორც მწერალი, თუმცა ათი წლის შემდეგ მოიპოვა მსოფლიო აღიარება თავისი რადიკალური ფემინიზმის გამო, ზოგადად რელიგიების კრიტიკისა და განსაკუთრებით ისლამის მიმართ. ამის გამო მისთვის ბანგლადეშში დაბრუნება შეუძლებელი გახდა, იგი პარიზში და სტოკჰოლმში ხანგრძლივი ცხოვრების შემდეგ ინდოეთის ქალაქ კალკუტაში ცხოვრობდა. 2007 წელს, სოციალურ პროტესტთან დაკავშირებით, ინდოეთის მთავრობამ იგი რამდენიმე თვის განმავლობაში დააკავა, რის შემდეგაც იგი გაემგზავრა შვედეთში, მაგრამ მალევე კვლავ დაბრუნდა ინდოეთში. 2009 წლის 1 თებერვლიდან ტასლიმა ნასირი პარიზში ცხოვრობს.
2015 წელს განაცხადა, რომ ათეისტია და სთხოვა ჟურნალისტებს აღარ მოეხსენებინათ იგი როგორც მუსულმანი: „გთხოვთ, აღარ მომიხსენიოთ, როგორც მუსულმანი, მე ათეისტი ვარ. ვაკრიტიკებ ყველა რელიგიას, ინდუიზმის ჩათვლით. მე წინააღმდეგი ვარ ინდუისტური ღვთაებებისაა და რიტუალებისა, როგორიცაა ქარვა ჩოუტი და შივარატარი და ვგმობ მუსულმანთა ჩაგვრას გუჯარათში. ასევე ვგმობ ინდუისტების ჩაგვრას ბანგლადეშში, ასევე ვარ ნაცისტური გერმანიის, ბოსნიისა და პალესტინის მიერ ებრაელთა ჩაგვრის წინააღმდეგი“.
ჯილდოები
ტასლიმა ნასრინმა მიიღო მთელი რიგი საერთაშორისო ჯილდოები თავისუფალი სიტყვისათვის თავისი უკომპრომისო ბრძოლის გამო. 1994 წელს მან ევროპის პარლამენტისაგან დაიმსახურა სახაროვის პრემია, 2007 წელს მიიღო ფრანგული პრემია ადამიანის უფლებებისათვის, 2008 წელს მიიღო სიმონ დე ბოვუარის პრემია ქალთა თვისუფლებისათვის. 2008 წლის 7 ივლისიდან ტასლიმა ნასრინი პარიზის საპატიო მოქალაქეა.
სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშელი მწერლები კატეგორია:ფემინისტი მწერლები
ქოლხალფალი
ქოლხალფალი (Kolxəlfəli) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსთაფის რაიონის სოფლები
დავით დვალი
დავით დვალი (დ. 29 მაისი 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ) — სამაუწყებლო კომპანია „რუსთავი 2-ის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და პირველი ასტროფოტოგრაფი საქართველოში. დავით დვალმა დააფუძნა მოყვარული ასტროფოტოგრაფების ჯგუფი, სახელად Geo-Astro.
განათლება
დავით დვალი დაიბადა ქალაქ თბილისში 1965 წლის 29 მაისს. 1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი, ფიზიკური ქიმიის სპეციალობით. 1987-89 წლებში სწავლობდა ფიზიკური ქიმიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში.
სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2
1994 წელს ჯარჯი აქიმიძესა და ეროსი კიწმარიშვილთან ერთად, ქალაქ რუსთავში დააარსა სამაუწყებლო კომპანია „რუსთავი 2“, რომელიც მოკლე დროში საქართველოს ყველაზე პოპულარული ტელევიზია გახდა. 1994-96 წლებში ეკავა კომპანიის ტექნიკური დირექტორის პოზიცია, ხოლო 1996-2000 წწ. იყო “რუსთავი 2”-ის გენერალური დირექტორი.
2000 წელს თავის პარტნიორებთან ერთად დააფუძნა და სათავეში ჩაუდგა სატელეკომუნიკაციო კომპანია „ჯორჯია ონლაინს“, რომელიც სულ მალე საქართველოს ინტერნეტ ბაზრის ლიდერი გახდა.
ამჟამად დავით დვალი არის რამდენიმე სხვადასხვა პროფილის კომპანიის მფლობელი.
ასტროფოტოგრაფია
2014 წლიდან აქტიურად არის დაკავებული საქართველოში სრულიად ინოვაციური დარგით — ასტროფოტოგრაფიით. მისმა ნამუშევრებმა გაიმარჯვეს მრავალ კონკურსში, მოიპოვეს საერთაშორისო აღიარება, მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო. დავით დვალის თაოსნობით შეიქმნა ჯგუფი „ჯეო-ასტრო”, რომლის მიზანია საქართველოში ასტრონომიის პოპულარიზაცია, პრეზენტაციებისა და შეხვედრების მოწყობა, ღია ცის ქვეშ ლექციების ჩატარება და სხვა.
საერთაშორისო აღიარებები
დავით დვალის ფოტოებს საერთაშორისო გამოხმაურებები არ აკლია. ასტროფოტოგრაფთა საერთაშორისო საიტ Astrobin-ზე ის ამჟამად მეოთხე ადგილზე იმყოფება. დავით დვალის ექვსმა ასტროფოტომ დაიმსახურა Image Of The Day-ს სტატუსი ამ საერთაშორისო საიტზე. მას მრავალჯერ აქვს აღებული AAPOD (Amateur Astronomy Picture Of the Day)-იც.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
ახუთის ქუჩა
ახუთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი); დასაწყისი პაატა სააკაძის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
ფრაატ II
ფრაატ II — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. ფრაატ II სამეფო ტახტზე მითრიდატე I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 138 წელს, იგი ისტორიაში შევიდა, როგორც ბაბილონის ხელახლა დამპყრობელი. ფრაატი წინამორბედი მეფის მითრიდატე I-ის ვაჟი იყო, იგი ტახტზე ახალგაზრდა ავიდა, რის გამოც თავდაპირველად მას დედა რი-ნუ ეხმარებოდა ქვეყნის მართვაში. მისი მმართველობა ძვ. წ. 128 წელს დასრულდა, როდესაც სელევკიდებთან ბრძოლაში დაიღუპა, ფრაატ II-ის შემდეგ პართიის სამეფო ტახტზე არტაბან II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არშაკიდები კატეგორია:პართიის მეფეები
სვიმონ პირუმოვი
სვიმონ პირუმოვი — სომეხი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. ინჟინერი. უმაღლესი განათლება რუსეთში მიიღო. 1918 წლის თებერვალში დამატებითი სიით აირჩიეს ამიერკავკასიის სეიმის წევრად, შედიოდა სოციალ-დემოკრატიულ ფრაქციაში. 1918 წლის შემოდგომაზე საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ სომეხთათვის გამოყოფილი კვოტით გახდა პარლამენტის წევრი. იყო პარლამენტის სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციის წევრი. სხვა ბიოგრაფიული მონაცემები არ იძებნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
ნეპალის ისტორია
ნეპალის ისტორია გადახლართულია ინდოეთის ფართო ქვეკონტინენტისა და მიმდებარე რეგიონების ისტორიასთან, რომელიც მოიცავს სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიის ტერიტორიებს.
ის მრავალეთნიკური, მრავალკულტურული, მრავალრელიგიური და მრავალენოვანი ქვეყანაა. ნეპალის მოსახლეობათა დიდი ნაწილის სასაუბრო ენა ნეპალურია.
ტოპონიმია
სიტყვა ნეპალის წარმოშობის შესახებ მრავალი თეორია არსებობს:
პრეისტორია
აღმოჩენილია პალეოლითური, მეზოლითური და ნეოლითური წარმოშობის პრეისტორიული ადგილები დანის რაიონის სივალკის გორაკებში. თანამედროვე ნეპალის და მიმდებარე ტერიტორიების ყველაზე ადრეული მოსახლეობა, სავარაუდოდ, ინდუს ველის ცივილიზაციის ხალხია. არ არის გამორიცხული, რომ დრავიდები, რომლის ისტორია ადრე ბრინჯაოს ხანაში იწყება ინდოეთის სუბკონტინენტზე (დაახლ. 3300 ძ.წ.) ცხოვრობდნენ აქ სხვა ეთნიკური ჯგუფების მოსვლამდე, ისეთი ეთნიკური ჯგუფების, როგორიცაა Tibeto-Burmans და ინდო-არიელები. თუმცა ამ თეორიის კონკრეტული მტკიცებულებები არ არსებობს. პირველი დადასტურებული ტომები ნეპალში იყვნენ კირატის ხალხი, რომლებიც ჩამოვიდნენ ტიბეტიდან დაახლოებით 4000 -4500 წლის წინ და გავრცელდნენ კატმანდუს ხეობაში და ნეპალის სამხრეთ ნაწილებში. ინდო-არიელთა წარმოშობის სხვა ეთნიკური ჯგუფები მოგვიანებით დასახლდნენ ნეპალის სამხრეთ ნაწილში ინდ-განგის ვაკიდან.
შესაძლებელია, რომ ნეპალში მცხოვრები პირველი ხალხი კუსუნდას ხალხი იყო. ჰოგსტონის თანახმად, 1847 წელს, ნეპალის ყველაზე ადრინდელი მოსახლეობა სწორედ კუსუნდას ხალხი იყო და ისინი იყვნენ პროტო-ავსტრალოიდური წარმოშობის მქონენი.
კირატის დინასტია
სხვადასხვა ხელნაწერებში გვხვდება დამადასტურებელი ფაქტები, იმისა რომ კირატები მართავდნენ ნეპალს ლიჩჩავი ს დინასტიამდე. ავირის დინასტიის ბოლო მეფის ბუვანსინგგის ბრძოლაში დამარცხებით, კირატის მეფემ იალუნგმა ან იალმბარმა აიღო ხეობაზე კონტროლი. ინდუსური მითოლოგიური თვალსაზრისით, ეს მოვლენა, სავარაუდოდ, მოხდა დაახლოებით ძვ.წ. VI საუკუნეში. გოპალის გენეალოგიის მიხედვით შეგვიძლია მოვიძიოთ 32, 28 და 29 კირატის მეფეთა აღწერილობები. კირატის ხალხთა უფლებამოსილება დიდი იყო და მათი სამფლობელო ვრცელ ტერიტორიას მოიცავდა, დაახლოებით განგის დელტამდე.
ლიჩავის დინასტია
ლიჩავის დინასტიის მეფეებმა (წარმოშობით ვაიშალიდან, დღევანდელი ბიჰარი ინდოეთში) განაგებდნენ კატმანდუს ხეობას თანამედროვე ნეპალში, კირატის მონარქიული დინასტიის შემდეგ. მათ დაამარცხეს კირატის მეფის მმართველობა და ამ გზით დამყარდა ლიჩავის რეჟიმი ნეპალში. ლიჩავის მონარქიული დინასტია დაარსდა ნეპალში, უკანასკნელი კირატის მეფის 'ხიგუს' დამარცხებით, გოპალის გენეალოგიის თანახმად, 'გალისი' ენობრივი-გენეალოგიისა მიხედვით კი 'გასტის'.
სიმრუნის დინასტია
სიმრუნის, კარნატის ან დევის დინასტია წარმოიშვა სამეფოს შექმნით ა.წ. 1097 წელს. სამეფოს მართავდნენ სიმრუნგარის დასახლებიდან. სამეფო აკონტროლებდა იმ ტერიტორიებს, რომელსაც დღეს ტიროჰუტს ან მითილას სახელებით ვიცნობთ ნეპალში და ინდოეთის ბიჰარში.
1324 წელს, გიასუდდინ ტუგლაკმა შეუტია სიმრუნგარს და დაანგრია მათი ციხე-სიმაგრე. ნაშთები კვლავ მიმოფანტულია სიმრუნგარის რეგიონში. მეფე ჩრდილოეთით გაიქცა. მისი ვაჟი კი დაქორწინდა დევის დაქვრივებულ პრინცესაზე, ნაიაკ დევიზე.
ტაკურის დინასტია
ტაკურის დინასტიის მეფეები ქვეყანას მართავდნენ XII საუკუნემდე.
მალას დინასტია
XII საუკუნიდან იწყება მალას დინასტიის მმართველობა მომდევნო ორი საუკუნის განმავლობაში. მათი მმართველობისას სამეფო მნიშნელოვნად გაფართოვდა.
შაჰის დინასტია, ნეპალის გაერთიანება
მინი| მეფე პრიტვი ნარაიან შაჰის მონეტა(ა. წ. 1763) პრიტვი ნარაიან შაჰი (დაახლ. 1779–1875) იყო დრავია შაჰის მეცხრე თაობის შთამომავალი (1559–1570), გორხის მმართველთა სახლის დამაარსებელი. მეფე პრიტვი ნარაიან შაჰს საკმაოდ კარგად ესმოდა ხეობის სამეფოში არსებული პოლიტიკური მდგომარეობა. მან განჭვრიტა მცირე სამთავროების დაპყრობის და გაერთიანების აუცილებლობა, როგორც მომავალში გადარჩენის გადაუდებელი პირობა და აღასრულა ეს ჩანაფიქრი.
1794 წელს პრიტვი ნარაიან შაჰის ჯარებმა სრულად დაიპყრეს მოახდინეს ნუვაკოტი.
მეფე პრიტვი ნარაიან შაჰმა წარმატებით შეძლო მრავალფეროვანი რელიგიურ-ეთნიკური ჯგუფების გაერთიანება ერთი სახელმწიფოს ქვეშ. ის ჭეშმარიტი ნაციონალისტი იყო თავისი მსოფლმხედველობით და ემხრობოდა ბრიტანელების მიმართ დახურული კარის პოლიტიკის გატარებას. მისი სოციალური და ეკონომიკური შეხედულებებით დიდი ხნის განმავლობაში უხელმძღვანელეს ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკურ კურსს.
გორხის მმართველობა
მინი|250x250პქ| მეფის სასახლე [[გორხა|გორხის გორაკზე ]] ათწლეულების განმავლობაში დაპირისპირება მიმდინარეობდა შუასაუკუნეების სამეფოებს შორის. თანამედროვე ნეპალი გაერთიანდა XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში, როდესაც გორხის მცირე სამთავროს მმართველმა პრიტვი ნარაიან შაჰმა ერთიანი ქვეყანა ჩამოაყალიბა მთელი რიგი დამოუკიდებელი მაღალმთიანი სახელმწიფოებისგან. პრიტვი ნარაიან შაჰმა ადრეულ ასაკში დაიპყრო კატმანდუს ხეობა და ერთიანი სახელმწიფო შექმნა 1768 წელს. მას ჰქონდა დროებითი ალიანსი აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიასთან, რომელიც ამარაგებდა საბრძოლო მასალით გორხის სახელმწიფოს.
ქვეყანას ხშირად უწოდებდნენ გორხის სამეფოს. მცდარი მოსაზრებაა, რომ გორხამ ეს სახელი მიიღო ნეპალის გორხის რაიონიდან. რადგან, ამ რეგიონს სახელი დაერქვა მას შემდეგ, რაც გორხალმა დააწესა მისი კონტროლი ამ ტერიტორიებზე.
შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, შაჰის დინასტიამ დაიწყო გაფართოება ინდოეთის სუბკონტინენტის დიდ ნაწილში. 1788–1791 წლებში, სინო – ნეპალის ომის დროს, ნეპალი შეიჭრა ტიბეტში და გაძარცვა ტაშილჰუნპოს მონასტერი შიგატსეში. ჩინეთის ცინის დინასტიის მპერატორმა დანიშნა ფუკგანგანი ტიბეტის საკითხის მთავარ მეთაურად; ფუკანგანმა ხელი მოაწერა ხელშეკრულებას, რომ მისი ჯარი დაიცავდა ტიბეტს. მოგვიანებით ნეპალის ძალებმა გაიმარჯვეს  პრემიერ-მინისტრ ჯუნგ ბაჰადურ რანას მეთაურობით.
ტაპასა და პანდეს დომინირება
1800 წლის შემდეგ, პრიტვის მემკვიდრეებმა ვერ შეძლეს მძლავრი პოლიტიკური კონტროლის შენარჩუნება ნეპალზე. დაიწყო შიდა არეულობის. ნეპალსა და ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას შორის დაპირისპირებამ საბოლოოდ გამოიწვია ინგლის-ნეპალის ომი (1814–16), რომლის დროსაც ნეპალმა მრავალი დანაკარგი განიცადა. სუგაულის ხელშეკრულება გაფორმდა 1816 წელს,რომლის მიხედვითაც ნეპალის ტერიტორიების დიდი ნაწილი ბრიტანელებს გადაეცათ გასაკონტროლებლად. მინი| ბჰაკტი ტაპა ხელმძღვანელობს გორხის მებრძოლებს ინგლის-ნეპალის ომში
რანის მმართველობა
რანის რეჟიმი იყო მკაცრად ცენტრალიზებული ავტოკრატია. მათ გაატარეს ნეპალის  იზოლირების პოლიტიკა გარე გავლენებისგან. ეს პოლიტიკა დაეხმარა ნეპალს, შეენარჩუნებინა თავისი ეროვნული დამოუკიდებლობა ბრიტანეთის კოლონიური პერიოდის განმავლობაში, მაგრამ ეს ასევე აფერხებდა ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას და მოდერნიზაციას. რანელები მტკიცედ იყვნენ პრო-ბრიტანელები და ეხმარებოდნენ ბრიტანელებს 1857 წლის ინდოეთის აჯანყების დროს, შემდეგ კი ორივე მსოფლიო ომში. ამავე დროს, ჩინელები ირწმუნებიან, რომ ბრიტანელებმა ხელი შეუწყვეს ნეპალის დამოუკიდებლობას მეოცე საუკუნის დასაწყისში.
1923 წლის დეკემბერში ბრიტანეთმა და ნეპალმა ოფიციალურად მოაწერეს ხელი „ხელშეკრულებას მშვიდობისა და მეგობრობის შესახებ".
მონობა გაუქმდა ნეპალში 1924 წელს, ჩანდრა შამსერის ჯანგ ბაჰადურ რანის პრემიერ-მინისტრობის დროს.
გერმანიის მიერ პოლონეთში შეჭრის შემდეგ, ნეპალის სამეფომ გერმანიას ომი გამოუცხადა 1939 წლის 4 სექტემბერს. იაპონიის მიერ კონფლიქტში შესვლისას, ნეპალის სამეფო არმიის თექვსმეტი ბატალიონი იბრძოდა ბირმის ფრონტზე. სამხედრო დახმარების გარდა, მოკავშირეთა საომარ ალიანსებში ნეპალმა შეიტანა შეიარაღება, ტექნიკა, ასევე ასობით ათასი ფუნტი ჩაი, შაქარი და ისეთი ნედლეული, როგორიცაა ხე.
ნეპალის რევოლუცია
1951 წლის ნეპალის რევოლუცია მაშინ დაიწყო, როდესაც რანების ოჯახის მმართველობით გამოწვეული უკმაყოფილება აუტანელი გახდა. რევოლუცია დაიწყო რამდენიმე განათლებული ადამიანისგან, რომლებიც სწავლობდნენ სამხრეთ აზიის სხვადასხვა სკოლაში და კოლეჯებში. მათი უმეტესობა მარგინალიზებულ იქნა და არ ჰქონდათ საშუალება ჩართულიყვნენ ქვეყნის მმართველობაში. საბოლოოდ, ეს უკმაყოფილება დასრულდა სამმხრივი ხელშეკრულებით, რომელსაც ხელი მოეწერა და ეწოდა „დელის კომპრომისი“. ამას მოჰყვა კონსტიტუციური მმართველობის პერიოდი, რომლის დროსაც ქვეყანას მართავდა მონარქი, რომელსაც დაეხმარა გაქცეულ პოლიტიკურ ლიდერებს, დაბრუნებულიყვნენ ქვეყანაში. 1950-იანი წლების განმავლობაში, დაიწყო ზრუნვა ნეპალისთვის კონსტიტუციის ჩამოსაყალიბებლად, რომელიც ბრიტანულ მოდელზე დაფუძნებული იქნებოდა. მთავრობამ შეიმუშავა კონსტიტუცია სახელწოდებით „დროებითი მთავრობის აქტი“, რომელიც ნეპალის პირველი კონსტიტუცია იყო. მაგრამ ეს მთავრობა განწირული აღმოჩნდა. ასე რომ, 2008 წელს მეფემ ჩამოაყალიბა ახალი მთავრობა, რომელშიც შედგებოდა 14 მინისტრისაგან, რომელიც ასევე დაიშალა. მოგვიანებით, 2009 წელს მეფემ ჩამოაყალიბა 5 წევრიანი მრჩეველთა მთავრობა, რომელიც ასევე ჩავარდა.
ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა
2008 წლის 28 მაისს ახლადარჩეულმა დამფუძნებელმა კრებამ ნეპალი გამოაცხადა როგორც ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა, გააუქმა 240 წლის მონარქია. მონარქიის გაუქმების შესახებ შუამდგომლობა დიდი უმრავლესობით განხორციელდა: ასამბლეის დამსწრე 564 წევრიდან 560-მა ხმა მისცა შუამდგომლობას, ხოლო 4 წევრმა არ დაუჭირა მხარი. 2008 წლის 11 ივნისს, ყოფილმა მეფემ გიანენდრამ დატოვა სასახლე. რამ ბარ ბარან იადავი გახდა ნეპალის ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი 2008 წლის 23 ივლისს. ანალოგიურად, დამფუძნებელმა ასამბლეამ ნეპალის გაერთიანებული კომუნისტური პარტიის წევრი მაოისტი, პუშპა კამალ დაჰალი (რომელიც ცნობილია როგორც პრაჩანდა ) აირჩიეს რესპუბლიკის  პირველ პრემიერ-მინისტრად.
კონსტიტუციის შემდგენელი დამფუძნებელი კრება კვლავ დაიშალა 2012 წლის 28 მაისს და შეიქმნა ახალი დროებითი მთავრობა (2013-2014) ნეპალის მთავარი იუსტიციის პრემიერ-მინისტრის, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე ხილ რაჯის რეჟიმის ქვეშ. 2013 წლის ნოემბრის დამფუძნებელი ასამბლეის არჩევნებში ნეპალის კონგრესმა მიიღო ხმების უმეტესი წილი, მაგრამ ვერ მიიღო უმრავლესობა. ნეპალის კომუნისტური პარტია (ერთიანი მარქსისტულ-ლენისტური) (CPN (UML)) და ნეპალის კონგრესი მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ კონსენსუსის თაობაზე, ხოლო ნეპალის კონგრესის პრემიერ-მინისტრად სუშილ კოირალა აირჩიეს (2014 წლის თებერვალი) CPN-ის მხარდაჭერით.
პროტესტი 2015 წლის კონსტიტუციის გამო
უმცირესობის ეთნიკურმა ჯგუფებმა, როგორიცაა მადეზი და თარუ, პროტესტი გამოხატეს კონსტიტუციის წინააღმდეგ, რომელიც ძალაში შევიდა 2015 წლის 20 სექტემბერს. ისინი აღნიშნავდნენ, რომ მათი ეთნიკური ჯგუფების დამცველობითი ზომები არ არსებობდა ახალ კონსტიტუციაში. მინიმუმ 56 მშვიდობიანი მოქალაქე და 11 პოლიციელი დაიღუპა კონსტიტუციის პროექტთან დაკავშირებულ საპროტესტო შეტაკებების შედეგად. მადნეშის პროტესტის საპასუხოდ, ინდოეთმა შეუჩერა ნეპალს სასიცოცხლო მარაგის მიწოდება, რასაც მოჰყვა ძალადობა სასაზღვრო რაიონებში. ნეპალის მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა ოლიმ საჯაროდ დაადანაშაულა ინდოეთი ბლოკადაში. იგი ბლოკადას უფრო არაადამიანურს უწოდებდა, ვიდრე ომს ინდოეთმა უარყო მისი მხრიდან ბლოკადის ამოქმედების ფაქტი.
სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ისტორია კატეგორია:ნეპალის პოლიტიკა კატეგორია:ნეპალის ხალხები კატეგორია:ნეპალელები კატეგორია:ნეპალის სამეფო კატეგორია:რანას რეჟიმი
სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი
სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი (Futbolista del año en Sudamérica) — სამხრეთ ამერიკის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის წოდება, რომელიც ენიჭება სამხრეთ ამერიკულ საფეხბურთო კლუბში მოთამაშე სამხრეთ ამერიკელ ფეხბურთელს.
1971 წლიდან 1992 წლამდე წოდების მინიჭება ხდებოდა ვენესუელური გაზეთის „ელ მუნდოს“ (El Mundo) მიერ ორგანიზებული გამოკითხვის საფუძველზე, ამასთან 1986–1992 წლების შედეგები ითვლება არაოფიციალურად. 1986 წლიდან წოდების მინიჭება ხორციელდება ურუგვაული გაზეთის „ელ პაისის“ (El País) მიერ ორგანიზებული გამოკითხვის საფუძველზე. გამოკითხვის შედეგად გამოვლენილი გამარჯვებული ცხადდება „ამერიკის ფეხბურთის მეფედ“ (Rey del Fútbol de América).
„ელ პაისის“ ჯილდო (1986–დღემდე)
ურუგვაული გაზეთის „ელ პაისის“ მიერ ორგანიზებული გამოკითხვის საფუძველზე გამოვლენილი გამარჯვებულები და პრიზიორები.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი კატეგორია:საფეხბურთო ჯილდოები კატეგორია:ფეხბურთელების ყოველწლიური ჯილდოები
რობერტ დიუვალი
რობერტ დიუვალი (Robert Duvall; 5 იანვარი, 1931, სან-დიეგო) — ამერიკელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მიღებული მრავალ პოპულარულ ტელესერიალში. შესრულებული როლებისთვის მიღებული აქვს ოსკარის, ოქროს გლობუსის, ემისა და BAFTA-ს ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ვალიელ-ამერიკელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი
ნიკოლ ფარია
ნიკოლ ესტელ ფარია (დ. 9 თებერვალი, 1990) — ინდოელი მოდელი, მსახიობი. 2010 წელს მოიგო სილამაზის კონკურსი „მის დედამიწა“. დამთავრებული აქვს ბენგალურუს უნივერსიტეტი და სოფიას უმაღლესი სკოლა. მისი დებიუტი კინოში შედგა 2014 წელს გადაღებულ ბოლივუდის ფილმში „Yaariyan“. ამის შემდეგ მან კიდევ ორ ფილმში ითამაშა, მათ შორის ერთი კვლავ ბოლივუდის გადაღებულია. 2016 წელს შეასრულა მთავარი როლი თურქულ ფილმში „Bir Baba Hindu“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ინდოელი მოდელები
შუახევიჰესის გვირაბი
,,შუახევიჰესის" გვირაბის სიგრძე 37,5 კილომეტრია, მსოფლიოში სიდიდით მეორე სადირევაციო გვირაბი ჰიდროელექტროსადგურისთვის აშენდა საქართველოში, ხულოსა და შუახევის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე 2016 წლის შემოდგომაზე. ,,შუახევიჰესი" მშენებლობას კომპანია აჭარისწყალი ჯორჯია ახორციელებს, რომელიც  ერთობლივი საწარმოა შექმნილი ინდური კომპანია Tata Power-ის ნორვეგიული კომპანია Clean Energy–ის და საერთაშორისო საფინანსო კორპორაცია IFC-ის მიერ.
მსოფლიოს ყველაზე დიდი სადარევაციო გვირაბი ჰიდროსადგურისთვს აშენდა ისლანდიაში 39.7კმ  ( Kárahnjúkastífla Dam),  სიდიდით  მეორე გვირაბი საქართველოში 37.5 კმ( Shuakhevi HPP), ხოლო 34.4კმ  სიგრძის გვირაბი ნორვეგიაში  (Evanger Hydropower Plant).
საქართველოში ჰიდროელექტრო სადგურებისთვის დღემდე აშენებულ სადერეავაციო გვირაბებს შორის ყველაზე დიდი გვირაბი ,,ენგურჰესისთვის" აშენდა 15.3კმ. რომელსაც ბევრად აღემატება შუახევიჰესისთვის აშენებული გვირაბის სიგრძე.
ბმულები
მინი|შუახევიჰესის გვირაბი - 37.5 The Shuakhevi HPP Tunnel - 37.5 www.agl.com.ge
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_long_tunnels_by_type
ნაზი დუმბაძე
ნაზი დუმბაძე (დ. 21 ივნისი, 1938 — გ. 27 დეკემბერი, 2006) —  ქართველი მომღერალი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი.
ბიოგრაფია
ნაზი დუმბაძე დაიბადა ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი ფრანგული და ესპანური ენების განხრით 1955 წელს.