cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კამბისე II
ქუშში შეჭრა
რჩებოდა კიდევ ერთი აფრიკული სამეფო − ქუში (რომელსაც ჰეროდოტე ეთიოპიას უწოდებს), დედაქალაქებით ნაპატასა და მეროეში. კამბისემ მისი დაპყრობაც გადაწყვიტა. ამ წამოწყების შესახებ ჩვენი ერთადერთი წყარო ჰეროდოტეა, რომლის მონათხრობიც აღსავსეა ლეგენდებით და ტენდენციით, რომ ეს ლაშქრობა წარმოაჩინოს როგორც სრული სიგიჟე. თავდაპირველად ქუშის მეფესთან (არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით, მაშინ ქუშელებს მართავდა ამანინატაკილებტე) დამორჩილების წინადადებით გაგზავნეს ნუბიურის მცოდნე ელეფანტინელი „იქთიოფაგები“. შეურაცხმყოფელი პასუხის მიღებისთანავე გაღიზიანებული კამბისემ ნაჩქრევად, სათანადო მომზადების გარეშე, წამოიწყო ლაშქრობა ნილოსის გასწვრივ (ძვ. წ. 524-523 წლების ზამთარი). მაგრამ გზის მეხუთედიც არ ჰქონდათ გავლილი, რომ საკვების მარაგი შემოელიათ. მართალია დამპყრობელი ამან ვერ შეაჩერა, მაგრამ როცა საქმე კანიბალიზმამდე მივიდა, კამბისეს უკან დაბრუნება მაინც მოუწია. უკან გზაზე შიმშილობის გამო მრავალი დაღუპულა. სტრაბონის ცნობით, ნუბიაში ცნობისმოყვარეებს ოქტავიანე ავგუსტუსის დროსაც კი აჩვენებდნენ ბორცვებს, სადაც სპარსელთა რაზმები ყოფილა დამარხული. დიოდორე სიცილიელი „ისტორიულ ბიბლიოთეკაში“ ასევე აღნიშნავს, რომ ეთიოპელთა სიტყვით, კამბისე მათ თავს დასხმია დიდი ჯარით, მაგრამ არა მარტო მთელი არმია დაკარგა, არამედ თავადაც დიდ საფრთხეში ჩავარდნილა. ჰეროდოტესა და ანტიკური პერიოდის სხვა ავტორების ცნობით ეს ლაშქრობა წარუმატებელი იყო და შედეგად მხოლოდ ის მიიღო კამბისემ, რომ ეგვიპტის მოსაზღვრედ მცხოვრები ეთიოპელები მის მფარველობაში შესულან, რომლებიც ხარკს კი არ იხდიდნენ, არამედ მხოლოდ საჩუქრები მიჰქონდათ სპარსთა მეფესთან.
აქ ჩვენ ვაწყდებით ჰეროდოტეს მონათხრობის პირველ სერიოზულ პრობლემას, რომელიც კამბისეს ეგვიპტეში ყოფნას შეეხება. ქუში ანუ ნუბია უდაოდ იყო ის ქვეყანა, რომელიც აქემენიანთა სახელმწიფოს შემადგენლობაში შედიოდა დარიოს I-ის მმართველობის დროს და შემდგომ პერიოდშიც. ამასთანავე, არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება, რომ კამბისეს გარდა ვინმემ ილაშქრა აქ. ერთ დოკუმენტში ქუში შეტანილია როგორც ქვეყანა, საიდანაც სპილოს ძვლით მარაგდებოდა სუზაში დაწყებული მშენებლობები. სხვა წყაროებშიც იგი დაქვემდებარებულ ტერიტორიას წარმოადგენს. ქუშელები ანუ ნუბიელები გვევლინებოდნენ მსახურებად, რომლებიც სამეფო კარს ემსახურებოდნენ პერსეპოლისში, ხოლო აპადანას რელიეფებზე მათ ხარკი მიჰქონდათ მეფისთვის. აქ ისინი გამოიყურებიან როგორც აშკარა სამხრეთელები და შავკანიანები. მეორე მხრივ, ჰეროდოტეს მონათხრობი „ეთიოპიის“ შესახებ ატარებს აშკარად ფანტასტიკურ ხასიათს და სავარაუდოდ შთაგონებულია ჰომეროსისეული ამბით უნაკლო ეთიოპიელებზე, რომლებიც სამყაროს დასალიერში, შორეული ოკეანის ნაპირებზე ცხოვრობენ იდეალისტური და მდიდრული ცხოვრებით. ჰეროდოტესადმი პატივისცემის მიუხედავად, კამბისეს სამყაროს ლეგენდარული მიჯნის მისაღწევად სულაც არ ულაშქრია. ნაკლებად დასაჯერებელია, რომ კამბისე, ის მხედართმთავარი, რომელმაც ასე დეტალურად დაგეგმა ღაზადან სინაის უდაბნოს გავლით ლაშქრობა, ნუბიაში საკუთარი არმიის სათანადო მომარაგების გარეშე წავიდოდა. ძველი სპარსული წყაროების მიხედვით უფრო მეტად სარწმუნო ის არის, რომ კამბისემ წარმატებით ილაშქრა პირველი ჭორომის ზემოთ, ეგვიპტის სამხრეთი საზღვრები განამტკიცა და მინიმუმ ნუბიის ჩრდილოეთი რაიონები შეუერთა თავის სახელმწიფოს.
ეგვიპტის აჯანყება
სავსებით სავარუდოა, რომ ქუშში კამბისეს ხანგრძლივმა ყოფნამ ეგვიპტეში წარმოქმნა მოძრაობა, რომლის მიზანიც სპარსელთა ბატონობის გადაგდება იყო. ჰეროდოტე წერს, რომ კამბისემ როდესაც ფსამეტიქ III ცოცხალი დატოვა, სურდა იგი ვასალურ მმართველად დაენიშნა ეგვიპტეში, მაგრამ როდესაც ის შემჩნეული იქნა იმაში, რომ ყოფილ ქვეშევრდომებს აჯანყებისკენ აქეზებდა, მეფემ ის მოაკვლევნა. წარუმატებელი ლაშქრობიდან დაბრუნებული განაწყენებული კამბისე ეგვიპტელთა მშფოთვარებამ წყობილებიდან გამოიყვანა. უჯაჰორესნეტის მიერ ნახსენები „უდიდესი საშინელება“ შესაძლოა შედეგი ყოფილიყო ეგვიპტის აჯანყების ჩახშობისა. ეჭვი არ არის, რომ ფსამეტიქ III კამბისეს მრისხანების ერთ-ერთი პირველი მსხვერპლი გახდებოდა, რომელმაც ამის შემდეგ ეგვიპტის მართვა მიანდო არა ეგვიპტელს, არამედ საპრსელ არიანდს. იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ კამბისე ეგვიპტეში სრული სამი წლის განმავლობაში დარჩა, შეიძლება გამოვიტანოთ დასკვნა, რომ ეგვიპტეზე სპარსული ძალაუფლების გავრცელებას მნიშვნელოვანი ძალისხმევა დასჭირდა.
„კამბისეს შეშლილობა“
ჰეროდოტე გვიყვება, რომ სამხრეთული ლაშქრობიდან მობრუნებულმა კამბისემ მემფისში იხილა სადღესასწაულო სამოსში გამოწყობილი და გამხიარულებული ეგვიპტელები, რომლებიც ნადიმობდნენ და ახალი აპისის „გმოჩენას“ აღნიშნავდნენ. სპარსთა მეფემ კი იეჭვიანა, რომ ეგვიპტელები მისი წარუმატებლობის გამო მხიარულობდნენ, განრისხდა, ქალაქის ხელისუფალნი სიკვდილით დასაჯა, ქურუმები ჯოხით აცემინა, აპისის ხბოს დაკვლა ხანჯლით სცადა და თუმცა მხოლოდ თეძოში დაჭრა, ის მაინც მოკვდა. ქურუმებმა, კამბისეს რომ არ გაეგო, ხბო ფარულად დამარხეს.
ჰეროდოტეს თანახმად, კამბისეს მიერ აპისის მოკვლის შემდეგ „ეგვიპტელების თქმით, ამ მკრეხელობის გამო მაშინვე სიგიჟემ შეიპყრო“, თუმცა, როგორც იქვე აღნიშნავს ბერძენი ისტორიკოსი, ის „მანამდეც არ ყოფილა სრულ ჭკუაზე“. ამასთან, ამბობდნენ, რომ კამბისე დაბადებიდანვე იტანჯებოდა ეპილეფსიით, ხოლო სიმთვრალეში სრულიად თავშეუკავებელი ხდებოდა. სიგიჟის ერთ-ერთი შეტევის დროს კამბისეს თავისი ორსული მეუღლე როქსანა ისე უცემია, რომ ამ უკანასკნელს ნაადრევი მშობიარობა დაეწყო და გარდაცვლილა. შემდეგ კამბისეს მშვილდიდან გასროლილი ისრით მოუკლავს თავის ერთგული ადამიანის პრექსასპეს შვილი. სრულიად უმიზეზოდ, მისი ბრძანებით 12 წარჩინებული სპარსელი თავდაყირა ცოცხლად ჩაუმარხავთ მიწაში. ის ასევე აპირებდა სიკვდილით დაესაჯა კრეზი, თავისი მრჩეველი და აღმზრდელი, მხოლოდ იმის გამო, რომ ამ სისასტიკის გამო შენიშვნა მიუცია მისთვის. ერთგულ მსახურებს კრეზი დაუმალავთ. მათალია, შემდეგ კამბისემ კრეზს აპატია, მაგრამ მსახურები დაუჯია სიკვდილით ურჩობის გამო. ამის გარდა, კიდევ ბევრი სისასტიკე ჩაუდენია კამბისეს.
თუმცა ეს ცნობები შესაძლოა გადაჭარბებული იყოდ. აშკარაა, რომ კამბისეს დამპყრობლურმა და დესპოტურმა პოლიტიკამ გამოწვია ოპოზიციის ზრდა მიდიასა და სპარსეთის სახელმწიფოში შემავალ სხვა ქვეყნებში, პატრიოტული გრძნობების გაღვივება ეგვიპტეში და განგაში ბერძნულ სამყაროში. აქედან გამომდინარე, გასაკვირი არ არის, რომ ბერძნულ-ეგვიპტურ წრეებში გაჩენილიყო გადაჭარბებული ამბები და ლეგენდები კამბისეს სისასტიკის, დესპოტიზმისა და სიგიჟის შესახებ. ამ ლეგენდებმა კი ასახვა ჰპოვა ბერძენი ისტორიკოების წიგნებში, მათ შორის ჰეროდოტესთანაც.
გაუმატას აჯანყება. კამბისეს სიკვდილი
ძვ.წ. 522 წლის გაზაფხულზე ეგვიპტეში შემაშფოთებელი ინფორმაციამ მიაღწია სპარსეთის ტახტზე თვითმარქვია ცრუბარდიას გამოჩენის შესახებ. უკვე აიარუს თვეში (აპრილ-მაისი) ბაბილონში დოკუმენტები გამოიცემოდა მისი სახელით. კამბისე სასწრაფოდ დაიძრა სპარსეთისკენ აჯანყების ჩასახშობად, მაგრამ ის გზაში დაიღუპა ფრიად იდუმალ და საეჭვო ვითარებაში. ოფიციალური ვერსიის თანახმად, რომელიც დაფიქსირებულია მეფე დარიოს I -ის ბეჰისთუნის წარწერაში, ძალაუფლება ბარდიას სახელით ხელში ჩაიგდო მოგვმა (მიდიელმა ქურუმმა) და თვითმარქვიამ − გაუმატამ. შემდეგ წერია, რომ კამბისე „მოკვდა ჭრილობებისგან, რომელიც მან თვითონ მიიყენა“, თუმცა ამ ამბის დეტალები არ არის აღწერილი. ეს სიტყვები შეიძლება აღნიშნავდეს როგორც თვითმკვლელობას, ისე უბედურ შემთხვევას. ჰეროდოტეს მონათხრობი კი უფრო დაწვრილებითია. ის, ისევე როგორც ბეჰისთუნის წარწერა, ასახელებს თვითმარქვია მოგვს, ერთ-ერთს ორი ძმიდან, რომელიც კამბისემ დატოვა სასახლის სამართავად, რომლებიც იმ მცირერიცხოვანი პირების რიცხვში შედიოდნენ, რომლებმაც იცოდნენ ბარდიას მკვლელობის შესახებ. თვითმაქვია საკუთარ თავს სწორედ ბარდიას უწოდებდა (ჰეროდოტესთან − სმერდისს) და სახითაც ჰგავდა მას. მისი ძმა პატიზიფი აჯანყების მთავარი დამნაშავე იყო, რადგან მან დასვა ცრუბარდია ტახტზე და შიკრიკები გაგზავნა ყველგან ბრძანების მისატანად, განსაკუთრებით ჯარში, რომ მათ ყველას თვითმარქვიასთვის ერთგულება შეეფიცათ. ამბავმა კამბისემდე მიაღწია (სიზმარში ნახა), რომელიც საპარსეთისკენ წამოვიდა და იმყოფებოდა სირიის ეკბატანაში (სავარაუდოდ ჰამატი, რომლის სახელწოდებაც ბერძნულად წააგავდა მიდიის დედაქალაქი სახელს), სადაც უნდა აღსრულებულიყო წინასწარმეტყველება მისი სიკვდილის შესახებ. სწორედ აქ მოვიდა თვითმარქვიას შიკრიკი, რომელიც შეიპყრეს და დაკითხეს. მისგან გაიგეს, რომ თავად ბარდია არ უნახავს, ბრძანება კი პატიზიფმა მისცა. კამბისე მიხვდა, რაშიც იყო საქმე და განრისხებული ამხედრებულა ცხენზე, რომ სუზაში წასულიყო. ამ დროს შემთხვევით დაჭრილა თეძოში და ოცი დღის შემდეგ განგრენის შედეგად მომკვდარა.
ჰეროდოტე სპარსეთის მეფის სიკვდილს ღმერთების შურისძიებით ხსნის მისი მკრეხელობის გამო. „როდესაც მეფე ცხენზე ჯდებოდა, ქარქაშს ბოლო მოძვრა, იქიდან გამოვარდნილმა მახვილმა კი თეძო გაუჭრა. ჭრილობა იყო ზუსტად იმ ადგილზე, სადაც ადრე თვითონ დაჭრა ეგვიპტური ღმერთი აპისი“. კტესიოს კნიდოსელი განსხვავებულად გვიყვება კამბისეს სიკვდილის ამბავს. მისი თქმით, „გართობის მიზნით დანით ტოტს თლიდა, მაგრამ უხერხულად მოირტყა იარაღი მუხლსუკანა ბარძაყის კუნთში და მეთერთმეტე დღეს გარდაიცვალა“. იოსებ ფლავიუსი გვამცნობს, რომ კამბისე მომკვდარა დამსკოში. დემოტური ქრონიკა ეგვიპტიდან ასევე საუბრობს იმაზე, რომ კამბისე მოკვდა გზაში, ჯერ კიდევ რომ არ იყო ჩასული თავის ქვეყანაში. 7 წლისა და 8 თვის განმავლობაში მეფობდა კამბისე და გარდაიცვალა ისე, რომ მემკვიდრე არ დარჩენია. კტესიოსი ამბობს, რომ ის 18 წლის მანძილზე მართავდაო, მაგრამ წლების ათვლა სავარაუდოდ იმ მომენტიდან დაიწყო, როდესაც კამბისე ბაბილონის მმართვალდ დაინიშნა.
ცოლები
კამბისეს სამი ცოლი ჰყავდა: კამბისეს გარდაცვალების შემდეგ ატოსა და ფედიმა, მეფის ჰარემის სხვა ქალებთან ერთად, რომელთა სახელებიც უცნობია, გაუმატას ხელში გადავიდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აქემენიდები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 522 კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეშვიდე დინასტიის ფარაონები კატეგორია:სპარსეთის მონარქები
გოკიო
გოკიო — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე გოკიოსწყლის (ჭობარეთის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1760 მ, ახალქალაქიდან დაშორებულია 24 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 418 ადამიანი.
აღწერა
გოკიო მდებარეობს ისტორიულ ჯავახეთში. სოფლის მახლობლად, ხევის მარცხენა ნაპირზე, ორი გორაა; დასით მდებარე უფრო ამოზიდული და ყელგადაჭრილია. მისი თხემი (ფართობი დაახლ. 150 მ × 70 მ) გალავნის ნანგრევითაა შემოზღუდული. გალავნის შიგნით სათავსების ნაშთებია. ანაკრეფ კერამიკულ ფრაგმენტებში ჭარბობს გვიანდელი ბრინჯაო-ადრინდელი რკინის ხანის ნატეხები. გალავნითაა გამაგრებული გაღმით მდებარე მეორე გორაც, რომლის შიგნით ასევე მოჩანს სათავსების ნაშთები. ანაკრეფ კერამიკაში აქ წინარეფეოდალურთან ერთად ფეოდალური ხანის ნატეხებიცაა. ამჟამად სოფელში შემორჩენილია ორი ეკლესიის ნანგრევი, ადრე კი უფრო მეტი იყო. მომცრო ეკლესიის საკურთხეველში თავდაყირა დაუდგამთ სამხრეთ შესასვლელის ბალავრის ქვა, რომელზეც აყვავებული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. აქვე აწყვია ჯვრიანი ქვები და სამთაღიანი ბრტყელი ფილა. მეორე, დასავლეთით მდგარი, მოზრდილი ეკლესიის (20 მ × 12 მ) კედლები უკეთესად არის შემონახული. ნაგებია გათლილი ქვით. არქიტექტურულ დეტალთაგან შემორჩენილია ოთხი პილასტრი. ორივე ეკლესიას გალავანი ჰქონია, რომელთა შიგნით საფლავის ქვებია (ცხენებისა და ვერძების ქანდაკებები). დიდი ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხესთან საფლავის ქვაზე გამოსახულია მამაკაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელში უჭირავს წრეში ჩასმული ჯვარი. რელიეფური წარწერის ნაშთზე იკითხება მხოლოდ ორი ასონიშანი – „ე“ და „კ“.
„გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს სოფელ გოკიოში შედიოდა ხერთვისის ლივის ტყიანი ჯავახეთის ნაჰიეში, ცხოვრობდა 18 კომლი: მახარებელი, რუბენ ძე მისი, იოსებ ძმა მისი, ვარაზგულ ესტატეს ძე ქრისტესა, ძმა მისი, იმარინდო ჯვარასძე, ილარიონ ძე მისი, პაპუნა ძმა მისი, გიორგი მახარებლისძე, რევაზ ძმა მისი, ქაქუჩა, ზურაბ ძე მისი, ... ვეფხიასძე, მაზანა, სოზია ძე მისი, იორდანე, ბადურა ბეროზას ძე, ილო ძე მისი. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, სელის თესლი; ჰქონდათ ბოსტანი, ერთი თვალი წისქვილი, ერთი თვალი ზეთსახდელი; ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი და იხდიდნენ 15 000 ახჩას წლიურად. ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, XVIII საუკუნეში გოკიო იყო: „ქალაქი მცირე. მოსახლენი არიან მესხნი, სომეხნი და ურიანი ვაჭარნი“. 1917 წელს რევოლუციის შემდეგ აქედან აყრილან ადგილობრივი მცხოვრები თარაქამები (ყარაფაფახები), რომელთაც თავიანთი სახლ-კარი ბორჯომის ხეობიდან ჩამოსული ოსებისათვის მიუყიდიათ. ოსებს ვერ აუტანიათ აქაური ჰავის სიმკაცრე და კვლავ გუჯარეთის ხეობაში დაბრუნებულან. ოსების შემდეგ აქ დასახლებულან სომხები და ახალციხის რაიონიდან მოსული ქართველები. ამჟამად ამ სოფელში სომხური მოსახლეობა ჭარბობს. ქართული მოსახლეობის გვარებია: ტაბატაძეები, ინასარიძეები, ზაზაძეები, ხუციშვილები და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იორკები
იორკები (House of York) — ინგლისური სამეფო დინასტია. პლანტაგენეტების სამეფო სახლის ერთ-ერთი შტო. მონაწილე მხარე ვარდების ომში, ლანკასტერების დინასტიის წინააღმდეგ. იყვნენ იორკის პირველი ჰერცოგის ედმუნდ ლანგლის შთამომავლები. მათი სიმბოლო იყო თეთრი ვარდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანეთის მონარქია კატეგორია:დინასტიები
Formica martynovi
Formica martynovi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დიოტიმა მანტინეიელი
დიოტიმა მანტინეიელი (Διοτίμα  ; Diotīma) ძველი ბერძენი მისანი და ფილოსოფოსი. სავარაუდოა, რომ ცხოვრობდა დაახლოებით ძვ.წ. 440 წელს. დიოტიმა მანტინეიელის სახელი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პლატონის დიალოგში "ნადიმი". დიალოგის მიხედვით, სწორედ დიოტიმას აზრებს ეყრდნობა პლატონური სიყვარულის იდეა.
ვინაობა
მინი| Jadwiga Łuszczewska, ქალი, რომელმაც სამწერლო ფსევდონიმად სახელი დიოტიმა გამოიყენა, [[:en:Józef_Simmler|იოზეფ სიმლერის ნახატზე პოზირებს უძველესი მისნის როლში, 1855]] სახელი დიოტიმა ძველი ბერძნული წარმოშობის ორი სიტყვის ფუძის კომბინაციით მიღებული სახელია. მომდინარეობს ბერძნული Διός (Dios; ღმერთის, ე.ი. ზევსის) და ზმნიდან τιμάω (timao; თაყვანისცემა, პატივის მიგება).
პლატონის დიალოგში "ნადიმი" მინიშნებულია, რომ ქურუმი დიოტიმა პელოპონესის ქალაქ მანტინეადანაა, რომელიც დიალოგის თანამედროვე ეპოქაში ქალაქ ათენის მოწინააღმდეგე იყო.
ვინაიდან დიოტიმას სახელს მის თანამედროვე მოღვაწეთაგან მხოლოდ პლატონის წყაროებში ვხვდებით, გაჩნდა ეჭვი, რომ ის, შესაძლოა, არა ნამდვილი ისტორიული პერსონა, არამედ გამოგონილი ლიტერატურული პერსონაჟი გახლდათ. თუმცა, აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ თითქმის სრული უმრავლესობა იმ პერსონაჟთა სახელებისა, რომლებიც პლატონის დიალოგებში გვხვდება, რეალურად შეესაბამება ძველი ათენის მოქალაქეთა ვინაობას. მეორე საუკუნის ცნობარი დიოტიმას შესახებ შეგიძლიათ იხილოთ ლუციანეს ნაშრომებში.
XIX და XX საუკუნის პირველი პერიოდის მკვლევართა ერთი ნაწილის თეორიით, პლატონმა დიოტიმას პერონაჟი საკუთარ შემოქმედებაში ათენის იმ დროინდელი მმართველის, პერიკლეს მეუღლის, ასევე სწავლული ასპასიას შთაგონებით გამოაჩინა. იგი აღფრთოვანებული უნდა დარჩენილიყო მისი სიბრძნითა და ინტელექტით. თუმცაღა, ასპასია საკუთარი სახელითვე გვევლინება პლატონის ერთ-ერთ დიალოგში "მენექსენოსი". ხოლო მკვლვართა სხვა ნაწილი დარწმუნებით მიიჩნევს, რომ პლატონის შემოქმედებაში გამოგონილი სახელი ან/და ვინაობანი არ გვხვდება, რითიც ამტკიცებენ, რომ დიოტიმა სწორედ ისტორიულად ნამდვილი ფიგურა იყო. დიალოგში "ნადიმი" დიოტიმას მიერ შემოთავაზებული ნარატივი და ფილოსოფია პოზიციურად განსხვავდება სოკრატეს ან პლატონის იდეებისაგან. სოკრატე ამბობს, რომ მისი მასწავლებელი სწორედ სოფისტი ქალი, დიოდემა მანტინეიელი იყო. ამას ეყრდნობა სამეცნიერო აზრის ნაწილიც, როცა დიოტიმას არსებობას ამტკიცებს.
პირველი საუკუნით დათარიღებულ, პომპეიში აღმოჩენილი ბრინჯაოს რელიეფზე გამოსახულია სოკრატე და უცნობი ქალის ფიგურა, ფრთოსან ეროსთან ერთად. მიუხედავად იმისა, რომ გარკვეული სამეცნიერო აზრით ამ სურათზე მჯდომი ქალი დიოტიმა მანტინეიელია, სხვები ამტკიცებენ, რომ რელიეფზე გამოსახული ინკოგნიტო ქალის გარეგნობა (განსაკუთრებით კი ყელსაბამი) მიანიშნებს, რომ ის შესაძლოა აფროდიტე ან ასპასია იყოს. ძვ. წ. II - V საუკუნეების წერილობითი ძეგლები დიოტიმას რეალურ პიროვნებად მოიხსენიებს, თუმცა, დასაშვებია, რომ ეს ტექსტები სწორედ პლატონის ცნობებს ეყრდნობა. ვარაუდი, რომ დიოტიმა მანტინეიელი გამოგონილი ფიგურაა, პოპულარული ხდება მხოლოდ XV საუკუნის შემდეგ. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ამ კუთხით რენესანსის ეპოქის იტალიელი სწავლულისა და კათოლიკე ბერის, მარსილიო ფიჩინო ს კვლევა.
ნადიმი - დიოტიმას როლი
პლატონის დიალოგში "ნადიმი" წვეულების სტუმრები საუბრობენ სიყვარულის გარშემო და მის მნიშვნელობას განიხილავენ. სოკრატე ამბობს, რომ ახალგაზრდობაში მას "სიყვარულის ფილოსოფია" სწორედ მისანმა და ქურუმმა დიოტიმამ ასწავლა. სოკრატე ასევე აღნიშნავს, რომ დიოტიმამ წარმატებით შეაჩერა ჭირი ათენში და ქალაქი გადაარჩინა. სოკრატე ასევე იხსენებს დიოტიმასთან დიალოგს და დასძენს, რომ მისი დახმარებით შეძლო სიყვარულისა და შეყვარებულობის რაობის განსაზღვრა/გამიჯნვა. მისი თქმით, სიყვარული არ შეიძლება იყოს სრულად მშვენიერი ან/და სრულად კეთილი, როგორადაც მას იქ შეკრებილი საზოგადობა ახასიათებდა. დიოტიმამ სოკრატეს სიყვარულის, იგივე ეროსის გენეალოგია დაუხატა. მისი თქმით, ეროსი "პოროსისა და პენიას ვაჟია", ანუ წყაროსა (ბერძ. πόρος; ლათ. poros) და წყურვილის, საჭიროების (ბერძ. πενία; ლათ. penia) პროდუქტია. მისი აზრით, სიყვარული ინდივიდუალური სილამაზისკენ, უპირველესად, მიწიერი მშვენიერებისა და მშვენიერი სხეულებისკენ გვახედებს. შემდგომში, როდესაც სიყვარული სიბრძნისკენ იღებს გეზს, მშვენიერების ძიებაც სხვა, უფრო მაღალ განზომილებაში გადაინაცვლებს. დიოტიმასთვის სიყვარულის ყველაზე სასურველი შედეგი შეყვარებულის გონების სიბრძნისკენ, ანუ ფილოსოფიისკენ მიმართვაა. საყვარელი ადამიანის მშვენიერება გონებასა და სულს შთააგონებს და მის აზრებსაც მშვენიერებისაკენ მიმართავს. "'ვინც ეროტიულ მისტერიათა ამ სტადიამდე ამაღლდება, ვინც თანმიმდევრობით განჭვრეტს მშვენიერების ყველა საფეხურს, ზიარების ზღვარს მიღწეული ანაზდეულად იცილავს გასაოცარ მშვენიერებას, სწორედ მას, სოკრატე, რისთვისაც ადრე იღწვოდა იგი - მშვენიერებას მარადიულს, ხელთუქმნელსა და წარუდინებელს, თავისუფალს ავსებისა და განლევისაგან, მშვენიეერებას, სახიერს თავის ყველა გამოვლენაში. (დიოტიმა სოკრატესთან დიალოგში, ნადიმი, თავი XXIX )" მინი| ქალის რელიეფი, რომელსაც [[ჰარუსპიკები|ჰეპატოსკოპიისთვის ღვიძლი უჭირავს. სავარაუდოდ, დიოტიმა მანტინეიელის გამოსახულება.]]
ბოლოდროინდელი ინტერპრეტაციები
2019 წელს ოქსფორდის კლასიკურმა მკვლევარმა არმან დ’ანგურმა გამოაქვეყნა ნაშრომი სახელწოდებით შეყვარებული სოკრატე: ფილოსოფოსის შექმნა წარმოდგენა, სადაც პირველად იქნა წარმოდგენილი ახალი თეორია დიოტიმას ასპასიასთან გაიგივების შესახებ. მისი არგუმენტები რამდენიმე საკვანძო ინფორმაციიდან გამომდინარეობს და შესაძლებელს ხდის დიოტიმას პერონაჟის უკეთ დანახვას ანტიკური მანტინეიის თანამედროვე რეალობაში.
იხილეთ დამატებით
გარი კორბის მისტიური რომანები, რომლებშიც დიოტიმას პერსონაჟი წამყვანი სახით გვხვდება.
შენიშვნები
<references group="" responsive="0">
გამოყენებული ლიტერატურა
კატეგორია:სოკრატე კატეგორია:ძველი ბერძენი გრამატიკოსები კატეგორია:ძველი ბერძენი მმართველები კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ფილოსოფია კატეგორია:პლატონი კატეგორია:პლატონის დიალოგები კატეგორია:სიყვარულის ფილოსოფია კატეგორია:სიყვარულის ფილოსოფოსები კატეგორია:ეროსი ანტიკურ საბერძნეთში კატეგორია:ანტიკური ქალი კატეგორია:ძველი წელთაღრიცხვა
საყანჩიას ნამოსახლარი
საყანჩიას ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტში. განეკუთვნება ელინისტურ პერიოდს, სავარაუდოდ ძვ. წ. III-I საუკუნეები.
აღწერა
საყანჩიის ნამოსახლარის გათხრისას გამოვლენილი და შესწავლილია რამდენიმე ნაგებობის ნაშთი. ძეგლზე მოპოვებულია კერამიკული, ასევე ლითონისა და მინის ნაწარმი. საყანჩიაზე მიკვლეული კერამიკის დიდ ნაწილს წარმოადგენს ადგილობრივი წარმოების სხვადასხვა ფორმა და მრავლად გვხვდება იმპორტული ნაწარმი, რომლებიც წარმოდგენილია ძირითადად სუფრის შავ, ყავისფერ და წითელლაკიანი ჭურჭლით, რომლებიც სხვადასხვა ბერძნულ საწარმოო ცენტრებს უკავშირდებიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
Anatolian Studies
Anatolian Studies — ყოველწლიური რეცენზირებული აკადემიური ჟურნალი, რომელიც მოიცავს ისტორიას, არქეოლოგიას და საზოგადოებრივ მეცნიერებებს თურქეთისა და შავი ზღვის რეგიონის შესახებ. დაარსდა 1951 წელს და ანკარის ბრიტანული ინსტიტუტის სახელით გამოიცემა Cambridge University Press-ის მიერ. მთავარი რედაქტორია როჯერ მეთიუსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთი კატეგორია:XX საუკუნეში დაარსებულები
გოგაშენი
გოგაშენი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი აფნია). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1740 მ., ახალქალაქიდან დაშორებულია 30 კმ–ით.
სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს მთავარანგელოზის XIII–XIV საუკუნეების ეკლესია. ეკლესია ნაგებია ადგილობრივი, მონაცრისფრო ნათალი ქვებით. აღმოსავლეთ სარკმელს ორმაგი ლილვით შედგენილი ჩარჩო შემოუყვება. ეკლესიასთან ძველი და ახალი გალავანშემოვლებული სასაფლაოა. სოფელში დგას ასევე ღვთისმშობლის ახალი, XIX საუკუნის ეკლესია, სადაც ინახება ადრეული ხანის სტელის ნატეხი. სტელის ერთ გვერდზე გამოსახულია კაცის ფიგურა, რომელსაც მარჯვენა ხელი მკერდზე აქვს მიდებული. მეორე გვერდზე შემორჩენილია სამსაფეხურიან კვარცხლბეკზე დაყრდნობილი ჯვრის ქვედა მკლავი, მესამეზე კი თითქოს გველის კლაკნილი ტანია გამოსახული, მეოთხეზე — ცხოველის თავი, დაცქვეტილი სამკუთხა ყურებით. მას ყელზე შემოჭდობილი აქვს ადამიანის ხელი, რომელიც ახრჩობს. ამ გამოსახულებას ზევიდან ჯვარი აზის. ვანის ქვაბთა განგების XV-XVI საუკუნეთა მინაწერების მიხედვით, როსტევან რჩეულას ძემ (რჩეულაშვილი) ვანის ქვაბთა მონასტერს შესწირა „გულარშნისა ქუეშეთ აბჯარაული ზუარი“. აბჯარაული ახლაც გოგაშენს ეკუთვნის (მდებარეობს მტკვრის მარჯვ. ნაპირზე, გოგაშენის ქვევით), ამიტომ ამ მინაწერში გოგაშენი უნდა იგულისხმებოდეს. 1595 „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, გოგაშენი შედიოდა ახალქალაქის ლივის თმოგვის ნაჰიეში (რაიონი). იმჟამად ის ჭაჭკრის (იმდროინდელი სოფელი) სახნავ-სათესი ტერიტორია იყო და მარცვლეულის მოსავალზე წლიურად შეწერილი ჰქონდა 500 ახჩა. სავარაუდოდ XIX საუკუნეში, გოგაშენი ისევ მოშენებულა. ახლა აქ 80-მდე კომლია. მაცხოვრებელთა გვარებია: ხუციშვილები, ხოსიტაშვილები, ცისკარიძეები, კოჟორიძეები, ნათენაძეები, თაქთაქიძეები, ბერიძეები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 272 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუჰამედ ზაფრულა ხანი
მუჰამედ ზაფრულა ხანი (ურდუ محمد ظفر اللہ خان; დაიბადა 1893 წლის 6 თებერვალს, სიალკოტში, პენჯაბის პროვინციაში, ბრიტანეთის ინდოეთი —1 სექტემბერი, 1985, ლაჰორი, პენჯაბის პროვინცია, პაკისტანი)— პაკისტანის სახელმწიფო მოღვაწე, პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1947-1954 წწ.),   გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტი (1962-1964 წწ).
ბიოგრაფია
დაიბადა  ქალაქის ცნობილი იურისტის ოჯახში. მამა და დედა იყვნენ ზამინდარები (მიწათმფლობელები). ბავშვობაში და მოზარდობის ასაკში მასზე დიდი გავლენა მოახდინა დედამ. მოგვიანებით მან გამოუშვა წიგნი სახელწოდებით "დედაჩემი".
მუჰამედ ზაფრულა ხანი  გახლდათ აჰმადიეს რელიგიური მიმდინარეობის წარმომადგენელი. 1919-1935 წლებში ეკავა თემის ლაჰორის განყოფილების ამირას (პრეზიდენტის) თანამდებობა. 1924 წელს  გახლდათ მოძრაობის წარმომადგენელი საყოველთაო პარტიულ კონფერენციაზე.
1926 წელს მუჰამედ ზაფრულა ხანი აირჩიეს პენჯაბის საკანონმდებლო საბჭოში. 1931 წელს გახლდათ დელიში გამართული მთელი ინდოეთის მუსლიმთა ლიგის შეხვედრის თავმჯდომარე, სადაც  იცავდა ინდოელი მუსლიმების უფლებებს. 1930, 1931 და 1932 წლებში იყო ინდოეთის „მრგვალი მაგიდის“ კონფერენციების დელეგატი. 1931 წლიდან 1932 წლამდე იყო ინდოეთის მუსლიმთა ლიგის თავმჯდომარე. 1933 წელს იგი გახდა ერთობლივად არჩეული ინდოეთის რეფორმების  საპარლამენტო კომიტეტის  დელეგატი.
1941-1942 წლებში იგი ჩინეთში დაინიშნა ინდოეთის გენერალურ აგენტად, შემდეგ იყო  ინდოეთის მთავრობის  წარმომადგენელი თანამეგობრობის კონფერენციაზე 1945 წელს, მხარი დაუჭირა ინდოეთისთვის დამოუკიდებლობის მინიჭებას.
1935 წლის მაისში დაინიშნა ბრიტანეთის ინდოეთის  რკინიგზის მინისტრად. 1935 წლიდან 1941 წლამდე იყო ინდოეთის ვიცე -მეფის აღმასრულებელი საბჭოს წევრი, პასუხისმგებელობა ეკისრებოდა  ვაჭრობაზე, რკინიგზაზე, მრეწველობაზე, შრომით ურთიერთობებზე, სამართალსა და სამხედრო მარაგზე. 1939 წელს იგი გახლდათ ბრიტანეთის ინდოეთის წარმომადგენელი ერთა ლიგაში.
1947 წელს დაინიშნა პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრად,  ამ თანამდებობას  7 წლის განმავლობაში იკავებდა. 1948 წლიდან 1954 წლამდე ის წარმოადგენდა პაკისტანს გაეროს უშიშროების საბჭოში, გამოდიოდა პაკისტანის მხარის თანახმად, ისეთი  ოკუპირებული ტერიტორიების განთავისუფლების მოთხოვნით, როგორებიცაა: ქაშმირი, ჩრდილოეთ ირლანდია, ერიტრეა, სომალი, სუდანი, ტუნისი, მაროკო და ინდონეზია. 1954 წელს, პაკისტანის სახელით, მან ხელი მოაწერა პაქტს SEATO– ს დაარსების შესახებ. 1953 წელს, ლაჰორში მომხდარი სისხლიანი არეულობების დროს, რელიგიურმა ექსტრემისტებმა მოითხოვეს მისი გადადგომა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობიდან  აჰმადიეს ისლამური მოძრაობის მხარდაჭერის გამო. საპროტესტო აქციებმა პაკისტანის ისტორიაში ქვეყანა პირველად მიიყვანა საომარ მდგომარეობამდე. რელიგიური ფანატიკოსების ზეწოლის ქვეშ 1954 წლის ოქტომბერში იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი.
1954 წლიდან 1961 წლამდე  ჰააგაში გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლე გახლდათ, 1958 წლიდან იყო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე. შემდეგ, 1961 წლიდან 1964 წლამდე პერიოდში, იყო   პაკისტანის მუდმივი წარმომადგენელი   გაეროში, 1962 წლიდან ორი წლის განმავლობაში ეკავა გაეროს გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტის პოსტი. 1970 წელს იგი აირჩიეს ჰააგის საერთაშორისო სასამართლოს თავმჯდომარედ, თანამდებობა ეკავა 1973 წლამდე.
1973 წლიდან 1983 წლამდე ცხოვრობდა დიდ ბრიტანეთში, შემდეგ გადავიდა ლაჰორში. დაკრძალულია ქალაქ რაბვაში, რომელიც  აჰმადიეს მუსლიმური საზოგადოების ცენტრია.
მუჰამედ ზაფრულა ხანს ეკუთვნის რამდენიმე წიგნი ისლამის შესახებ   ინგლისურად და ურდუზე. მათ შორის: „ინდოეთის საქმე“, „ინდოეთის სისხლის სამართლის ჟურნალი“, „თხუთმეტი წლიანი დაიჯესტი“ და „პენჯაბის სისხლის სამართლის სასამართლოს  გადაწყვეტილებების ხელმეორე გამოცემა, ტომი IV.“
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრები
ნეტარი ქრისტესია
ნეტარი ქრისტესია ქრისტეფორედ წოდებული (გ. 1771) – საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 11 მაისი (24 მაისი).
ნეტარი ქრისტესია, ქრისტეფორედ წოდებული, ნათლისმცემლის უდაბნოს მოღვაწე. წარმოშობით დასავლეთ საქართველოდან, სამეგრელოდან იყო. მას სიყრმითგან ღვთისთვის მსახურებისა და განდეგილობის სურვილი ჰქონდა, მაგრამ ბატონის ბრძანებითა და იძულებით ცოლი მოიყვანა და ვაჟი ეყოლა. რამდენიმე ხნის შემდეგ ქრისტესიას ცოლ-შვილი დაეხოცა. ბატონს მეორეჯერ უნდოდა მისი დაქორწინება. ნეტარმა ყურად არ იღო ბატონის ბრძანება, წავიდა მოძღვართან, თავისი გასაჭირი უამბო და რჩევა სთხოვა. მოძღვარმა ურჩია, დაეტოვებინა მაცდური წუთისოფელი და გარეჯის უდაბნოს შეჰკედლებოდა. სულიერი მოძღვრის სიტყვებით ფრთაშესხმულმა ქრისტესიამ დატოვა ყველაფერი და გარეჯში, იოანე ნათლისმცემლის უდანოში დაეყუდა. წმინდა მამამ მრავალი წელი გაატარა მორჩილებაში: წყალსა და ფიჩხს ეზიდებოდა მონასტერში, ყოველივეს მორჩილებით და გულმოდგინედ იქმოდა.
მამა ქრისტესია მოხუცებული იყო, როდესაც ბერად აღიკვეცა. მას უწოდეს ქრისტეფორე. განდეგილობაში მისი ცხოვრების წესი ასეთი იყო: უდაბნოდან შვიდი კილომეტრის დაშორებით იდგა ჭური, რომელსაც ყოველდღე ავსებდა წყლით. იქვე პატარა ქოხი ჰქონდა. მის ზღურბლზე პატარა ჩარექა იყო ჩამოკიდებული. ჩარექა შორიდან ჩანდა და მოგზაურნი ქრისტესია ბერის ჭურთან იკლავდნენ წყურვილს. იქვე პატარა ბოსტანი ჰქონდა გაშენებული ნეტარ მამას მგზავრებისათვის.
წმინდა ქრისტესიას რასაც მისცემდნენ, სხვასაც განუყოფდა. შემოწირული თაფლით და ხორბლით ყოველ შაბათს კოლიოს ამზადებდა სამი ჭურჭლით - ერთით - შემომწირველის მიცვალებულთათვის, მეორეთი - მონასტერში მდებარე შესვენებულ მამათათვის, მესამეთი - ყველა მართლმადიდებლისათვის. როგორც კი გაიგებდა სადმე ჩხუბის ან სიძულვილის ამბავს, წავიდოდა მოშუღლეებთან და ტკბილი სიტყვებით შერიგებისკენ მოუწოდებდა: „შვილნო, უკეთუ არა ისმენთ ჩემსა, რომელიცა თქვენის მიზეზით მოვედი აქა, წარვალ მწუხარებით სავსე და განიხარებს ეშმაკი იგი, რომელსა არა ნებავს მშვიდობა კაცთა და მოაწევს უაღრესსა განსაცდელსა თქვენ ზედა და ვითარცა მოველ მშიერ, მშიერივე წარვალ თქვენგან“. მისი მადლმოსილი ქცევა და სიტყვები გულს უთბობდა მოჩხუბრებს და შერიგებას უადვილებდა.
ერთხელ მამა ქრისტესია მწუხრის ლოცვის შემდეგ სოფელში წავიდა. წმინდა ბერი სიცხის გამო დაღამების შემდეგ გაუდგა გზას. ბნელი ღამე იყო, სიარული შეუძლებელი გახდა. წმინდა ქრისტესია გაჩერდა და ილოცა. მოულოდნელად მას გამოუჩნდა რაღაც მანათობელი, რომელიც გზას უნათებდა. შეშინებულმა ბერმა ნაბიჯი ვერ გადადგა, ლოცვით შეევედრა უფალს, განსაცდელი აერიდებინა მისთვის, შემდეგ პირჯვარი გადაისახა და გზას გაუყვა. მანათობელი წინ მიუძღოდა. ასე იარა მთელი ღამე, სანამ არ მიაღწია სოფელ სართიჭალას.
მისი სენაკი ვიწრო და უბადრუკი იყო. საწოლად ერთი ფიცრისგან შეკრული ტახტი ჰქონდა, საგებლად ცხვრის ტყავი, რომელიც წელამდე ძლივს წვდებოდა, სასთუმლად ქვა ედო, ტანზე ემოსა ცხვრის დაბებკილი ტყავის სამოსი, ფეხთ ქალამანი ეცვა. თუ ვინმე ტანსაცმელს მოუკითხავდა, მყის გლახაკებს მისცემდა, „თავის თავისათვის არარას ზრუნვიდა, საწუთოსათვის და ამაოსა, არამედ ყოველსავე იუნჯებდა მერმისსა მის საუკუნოისათვის“.
ოთხმოც წელს გადაცილებული წმინდა ქრისტესია, ქრისტეფორედ წოდებული, აღესრულა მონასტერში, თავის კელიაში. დასაფლავებულია ეკლესიის წინ, მამათა სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
გიორგი ძოწენიძე
გიორგი სამსონის ძე ძოწენიძე (დ. 23 თებერვალი [ძვ. სტ. 10 თებერვალი], 1910, ქუთაისი, — გ. 5 მაისი 1976, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955). გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1948). სკკპ წევრი 1940 წლიდან. 1957-1959 წლებში გიორგი ძოწენიძე იყო თსუ-ის მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის კათედრის გამგე, ხოლო 1958-1959 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის პასუხსაგებ მოვალეობას ასრულებდა.
ბიოგრაფია
გიორგი ძოწენიძე დაიბადა ქალაქ ქუთაისში, მუშის ოჯახში. 1925 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, რომელიც 1929 წელს წარმატებით დაასრულა. ცნობილმა გეოლოგმა ალექსანდრე თვალჭრელიძემ იგი სწავლის პერიოდში მიიწვია ლაბორანტად მინერალოგია-პეტროგრაფიის კათედრაზე, ხოლო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ძოწენიძემ – ასპირანტურაში განაგრძო სწავლა. აქ იგი წლების მანძილზე მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. ქართული გეოლოგიური სკოლის ჩამოყალიბების პირველ პერიოდში მის ცნობილ დამაარსებლებს ალექსანდრე ჯანელიძეს, ალექსანდრე თვალჭრელიძეს და კალისტრატე გაბუნიას — გიორგი ძოწენიძის პირველ მასწავლებლებს — არ ჰყოფნიდათ კვალიფიციური კადრები იმ მრავალი პრობლემის გადასაჭრელად, რომელიც სამამულო გეოლოგიის წინაშე იდგა. ამიტომ კათედრაზე მუშაობის პარალელურად ძოწენიძე სათავეში ჩაუდგა საველე გეოლოგიურ პარტიებს, რომლებიც იმხანად სხვადასხვა სასარგებლო წიაღისეულ საბადოებს ეძიებდნენ, რათა ისინი შეესწავლათ და ხალხის სამსახურში ჩაეყენებინათ. მრავალმხრივი იყო გიორგი ძოწენიძის მეცნიერული ინტერესები, მაგრამ მან იმთავითვე თავისი მოღვაწეობის ძირითად მიმართულებად პალეოვულკანოლოგია და დანალექ ქანთა კვლევა აირჩია. მან გამოიკვლია ზემო რაჭისა და ქვემო სვანეთის დარიშხანი, ზემო სვანეთის ანთიმონიტი, აჭარის გოგირდ-კოლჩედანი, საქართველოს სხვადასხვა კუთხის პოლიმეტალები, აგრეთვე ბარიტის, ფოსფორის, ნალციმის და და მრავალი სხვა საბადო.
მისი პირველ ფუნდამენტურ ნაშრომს პალეოვულკანოლოგიაში წარმოადგენს 1938 წელს გამოქვეყნებული ნაშრომი „საქართველოს შუაიურული ვულკანოგენური წყების პეტროგრაფიის შესახებ“. აქ მან პირველმა აღნიშნა კავკასიონზე თავისებური ვულკანიტების, სპილიტების არსებობა, ამასთან დაადგინა, რომ სპილიტები აღნიშნული წყების მხოლოდ ქვედა ჰორიზონტებს ქმნიან, დამაჯერებლად აჩვენა, რომ იურული ვულკანური წარმონაქმნები წარმოადგენენ კირტუტიანი ვულკანიზმის კანონზომიერი განვითარების სურათს.
მომდევნო წლებში გიორგი ძოწენიძე გატაცებით აგრძელებდა საქართველოს მიოცენამდელი წარმონაქმნების შედარებით შესწავლას, განსაკუთრებით ფართოდ აშუქებდა მათ პეტროქიმიურ ბუნებას და ვულკანიზმის ევოლუციის ხასიათს. ამ მრავალწლიანი გამოკვლევების ციკლის დამაგვირგვინებელი იყო 1948 წელს გამოქვეყნებული მონოგრაფია — „საქართველოს მიოცენამდელი ეფუზიური ვულკანიზმი“. ამ შესანიშნავმა ნაშრომმა დიდი როლი შეასრულა სამამულო პეტროლოგიის განვითარებაში∙ ამიტომაც იყო, რომ ძოწენიძეს 1950 წელს სტალინური პრემია მიენიჭა.
თვალსაჩინოა გიორგი ძოწენიძის დამსახურება საქართველოს  დანალექი წყებების კვლევის საქმეში. ამ მიზნით მან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტში ჩამოაყალიბა ლითოლოგიის განყოფილება. მისი ხელმძღვანელობით და მისივე უშუალო მონაწილეობით ტარდებოდა საქართველოს დანალექი ფორმაციების ლითოლოგიური შესწავლა. ამ სფეროში მნიშვნელოვანი ნაშრომების რიცხვს მიეკუთვნება 1961 წელს გამოქვეყნებული მისი მონოგრაფია — „საქართველოს შუაიურული ნახშირიანი ნალექების ზოლის ლითოლოგია და პალეოგეოგრაფია“. მნიშვნელოვანია გამოკვლევები, რომლებიც მან მიუძღვნა გეოლოგიაში სრულიად ახალ მეცნიერულ მიმართულებას — ვულკანიზმის როლს დანალექი ქანებისა და მადანთწარმოებაში∙
ძოწენიძე იყო ვულკანოლოგთა და სედიმენტოლოგთა საერთაშორისო ასოციაციის (1970), ბულგარეთის (1971) და ლონდონის (1975) გეოლოგიისა და აშშ-ის (1971) გეოგრაფიის საზოგადოებების წევრი.
ჯილდოები
გიორგი ძოწენიძე დაჯილდოებული იყო 3 ლენინის ორდენით, შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები გ
ვახტანგ ტატიშვილი
ვახტანგ ტატიშვილი (დ. 24 ნოემბერი, 1941, ბათუმი) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი, ღირსების ორდენის კავალერი (1994), საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1979), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2011), სსრკ-ის „საკავშირო კონკურსის“ ლაურეატი (1977).
ტატიშვილი დაიბადა 1941 წლის 24 ნოემბერს ბათუმში.
1963 წელს დაამთავრა პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.
მონაწილეობა აქვს მიღებული კონცერტებში: „ივერია, სიყვარული და“ (1973), „უმცროსი და...“ (1977), „ჩხიკვთა ქორწილი“ (1984); „არგონავტები“ (1986) და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2011)
ვარადერო
ვარადერო (Varadero) — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. წარმოადგენს კარიბის ზღვის აუზის ერთ-ერთ უმსხვილეს საკურორტო ზონას. ქალაქს ეწოდება აგრეთვე პლაია-ასული, რაც ესპანურად „ცისფერ პლაჟს“ ნიშნავს. ვარადერო მდებარეობს იკაკოსის ნახევარკუნძულზე, კარდენასის ყურესა და ფლორიდის სრუტეს შორის. ქვეყნის დედაქალაქ ჰავანიდან მდებარეობს აღმოსავლეთით 140 კილომეტრში, ვია-ბლანკას გზატკეცილის აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. ნახევარკუნძულის უდიდესი სიგანე მხოლოდ 2,5 კილომეტრია, რომლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე წარმოდგენილია ნაკრძალი და პირველყოფილი ტყეები პლაჟებთან ერთად. იკაკოსის პარკის ფართობია 3,12 კმ², შეიქმნა 1974 წელს. ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში არის აეროპორტი. პირველად ვარადერო მოიხსენიება 1555 წელს. 1872 წლიდან მოქმედებს როგორც კურორტი. XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან დაიწყო ქალაქის ინტენსიური განვითარება. სანაპირო თეთრი ფერის ქვიშის პლაჟია. 1870-იან წლებში პირველად მოინახულეს როგორც კურორტი, ხოლო 1915 წელს აშენდა პირველი სასტუმროები. კურორტს არაერთი ცნობილი ადამიანი სტუმრობდა, მათ შორის იყო მაგალითად ალ კაპონე. ფართობი 32 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით ვარადეროში ცხოვრობდა 20,000 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
Formica maxillosa
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაპონური ენის ცოდნის დონეთა ტესტი (JLPT)
იაპონური ენის ცოდნის დონეთა ტესტის სტანდარტი 1984 წელს შეიმუშავეს იაპონიის ფონდში [kokusai kōryū kikin] 国際交流基金, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია ენის დაუფლების დონის საფეხურებრივი კვალიფიკაცია. ეს ტესტი ძირითადად ადგენს გამოსაცდელი პირის წერა-კითხვისა და აუდირების უნარ-ჩვევებს.
გამოცდის სახელწოდება
იაპონური ენის ცოდნის დონეთა ტესტი იაპონური სახელწოდებაა [nihongo nōryoku shiken] 日本語能力試験, მაგრამ უცხოელთა შორის უფრო გავრცელებულია მისი ინგლისურენოვანი სახელწოდება, – Japanese Language Proficiency Test. შესაბამისად გავრცელებულია ინგლისური აბრევიატურაც JLPT, ანუ ჯეი-ელ-ფი-თი.
გამოცდის შინაარსი
ტესტი იყოფა ოთხ განსხვავებულ დონედ, რომელსაც იაპონურად [kyū] 級 კჲუ ეწოდება.
ტესტის წარმატებით ჩაბარების შემთხვევაში გამოცდის მონაწილეებს მიეცემათ ოფიციალური სერტიფიკატი იაპონიის ფონდისაგან (The Japan Foundation). სერტიფიკატების გაცემა ცენტრალიზებული წესით ხდება. სერტიფიკატების მიღების დრო ერთ წლამდეა გასაზღვრული.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:იაპონური ენა კატეგორია:უცხო ენის სერტიფიკატები
სამბოანი
სამბოანი (ოფიციალურად სამბოანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Samboan; Bayan ng Samboan) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 373 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ბესარიონი
საკუთარი სახელი ბესარიონი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მოსკოვის დიდი სამთავრო
მოსკოვის დიდი სამთავრო (Великое Княжество Московское) — ფეოდალური სახელმწიფო რუსეთში. ჩამოყალიბდა XIV საუკუნის შუა წლებში მოსკოვის სამთავროს გაძლიერების შედეგად. 1276 წლიდან მოსკოვის მთავარი იყო დანიელ ალექსანდრეს ძე. მოსკოვის დიდი სამთავროს გაძლიერება გამოიწვია მისმა მოხერხებულმა მდებარეობამ სავაჭრო გზაჯვარედინზე, ხელოსნობის, ვაჭრობისა და მიწათმოქმედების განვითარებამ საკუთრივ სამთავროში, მოსკოვის მთავართა გონივრულმა პოლიტიკამ. ივანე I-მა კალიტამ მონღოლ-თათართა ყაენის ნდობა მოიპოვა და 1328 ვლადიმირის დიდი მთავარი გახდა. 1380 წელს დიმიტრი ივანეს ძე დონელი გახდა. 1380 წელს დიმიტრი ივანეს ძე დონელი სათავეში ჩაუდგა საერთორუსულ ძალებს თათართა წინააღმდეგ ბრძოლაში (კულიკოვის ბრძოლა). XIV-XV საუკუნეების მიჯნაზე მოსკოვის დიდი სამთავრო თანდათან გაფართოვდა (1392 წელს შეიერთა ნიჟნი-ნოვგოროდი). XV საუკუნის II ნახევარში მოსკოვის დიდი სამთავროში მიმდინარეობდა ხანგრძლივი შინა ფეოდალური ომი, რომელიც ვასილი II ვასილის ძის (1524-1462) გამარჯვებით დასრულდა. ამ დროს მოსკოვის დიდი სამთავროს ტეროტორია შეადგენდა 430 ათ. კმ², ხოლო მოსახლეობა 3 მლნ. კაცს. XV საუკუნის II ნახევარში მოსკოვის დიდი სამთავრო ერთიანი რუსეთის სახელმწიფოს ძირითად ბირთვად იქცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:რუსული სამთავროები კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
მსხვილი ნაწლავი
მსხვილი ნაწლავი — საჭმლის მომნელებელი სისტემის ორგანო. გამოირჩევა სანათურის დიდი დიამეტრით (4-5სმ, ზოგან 7-8 სმ).
მსხვილი ნაწლავი მდებარეობს წვრილ და სწორ ნაწლავს შორის. წვრილი და მსხვილი ნაწლავის გადაბმის ადგილას არის ბრმა ნაწლავი. ბრმა ნაწლავს აქვს გამონაზარდი ჭიანაწლავი (აპენდიქსი). მსხვილი ნაწლავის სიგრძე არის 1-1,5 მეტრი სიგრძის. შედგება ასწვრივი, განივი და დასწვრივი კოლინჯებისგან. მასში ხდება განავლის მასების ჩამოყალიბება. მსხვილ ნაწლავში ბინადრობს 260 -მდე მიკროორგანიზმი, რომელთაგან ერთ-ერთი ჯგუფი ხელს უწყობს ვიტამინის k წარმოქმნას (მონაწილეობს სისხლის შედედებაში), ზოგიერთი ცელულოზადამშლელი ბაქტერიაა. აქ ხდება დიდი რაოდენობის წყლისა და ელექტროლიტების შეწოვა. მავნე აირების (ფენოლი, ინდოლი კატოლი და სხვა) გამოყოფა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიანის ანატომია
Formica melanogastes
Formica melanogastes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წიწამურა
წიწამურა — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მჭადიჯვრის თემში. მდებარეობს მდინარე ნარეკვავის ხეობაში. ზღვის დონიდან 780 მ. დუშეთიდან 16 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 60 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაჩიანი
ვაჩიანი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მურჯახეთი, ჩამძვრალა). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ვაჩიანის ტბასთან, ახალქალაქ-კარწახის საავტომობილო გზაზე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1801 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2007
რაგბის მეექვსე მსოფლიო ჩემპიონატი ჩატარდა საფრანგეთში 2007 წლის 7-20 ოქტომბერს. ტურნირის ორგანიზების უფლება საფრანგეთს მიენიჭა 2003 წლის აპრილში რაგბის საერთაშორისო კავშირის სხდომაზე. საფრანგეთის განაცხადმა ინგლისის განაცხადს გაუსწრო საბჭოს წევრების კენჭისრყაში (18 - 3-ის წინააღმდეგ). ისევე, როგორც ევროპაში ადრე ჩატარებულ ჩემპიონატებში, მატჩების ნაწილი მასპინძელი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ ჩატარდა, ამ შემთხვევაში შოტლანდიასა და უელსში.
შედეგები
საათები მოცემულია საფრანგეთის დროით (UTC+2)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი
ბერჭილის ქედი
ბერჭილის ქედი, ქედი აფხაზეთში, არაბიკის კარსტული მასივის ცენტრალური ნაწილის დასავლეთი განშტოება. მოქცეულია მდინარეების სანდრიფშისა (დასავლეთი) და ჟოეკვარას (აღმოსავლეთი) ხეობებს შორის. სიგრძე დაახლოებით 10 კმ. სიმაღლე 1800-2400 მ-მდე. აგებულია იურული და ცარცული კირქვებით. ახასიათებს რელიეფის კარსტული (უმთავრესად) და მყინვარული ფორმები. ბერჭილის ქედზე არის კარსტული უფსკრულები (ვახუშტი ბაგრატიონის, კრუბერის, მარტელის, გიუზელის), მღვიმეები (ვიწრო, გელგელუკისა, ქარაფისა) და ჭები (ორთაბალაგანის, ქვემო გელგელუკის). ჰავა ზღვის სუბტროპიკული ნოტიო გრილი ზაფხულით. ქედი დასერილია მთის მდინარეთა კანიონებით. ჭარბობს ნეშომპალა-კარბონატული ნიადაგები. კალთებზე ქვევით შერეული ტყეებია, ზევით - სუბალპური მდელოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედები
ჯოვანა ანტონელი
მინი|250პქ|ჯოვანა ანტონელი ჯოვანა ანტონელი (Giovanna Antonelli, დ. 18 მარტი, 1976, რიო-დე-ჟანეირო) — ბრაზილიელი მსახიობი, ტელეწამყვანი და პროდიუსერი.
ჯოვანას მამა ოპერის მომღერალი იყო დედა — ბალერინა. ჰყავს უფროსი ძმა ლეონარდო, რომელიც ადვოკატია. ჯოვანამ თავისი კარიერა დაიწყო 14 წლის ასაკში, მან მონაწილეობა მიიღო საბავშვო გადაცემა „რედე მანჩეტეში“, როგორც წმაყვანის თანაშემწემ. მისი პირველი ეპიზოდური როლი იყო სერიალ „ტროპიკელ ქალში“. მას შემდეგ ჰქონდა არაერთი როლებიც, მაგრამ პოპულარობა 2000 წელს „ოჯახურ ურთიერთობებში“ შესრულებულმა მეძავმა კაპიტუმ მოუტანა. ამას მოყვა სერიალი კლონი 2001 წელს, რომელმაც ჯოვანა მეგავარსკვლავად აქცია. 2000 წელს ის პირველად ასრულებს უარყოფით პერსონაჟს სერიალ „ცოდვის ფერში“. მისი ბოლო ნამუშევარია, მანუელ კარლუშის „დატკბი ცხოვრებით“.
ნემათოლა ნასირი
სამხედრო კარიერა
ნემათოლა ნასირი დაიბადა 1911 წელს სანგუსარში, სემნანის მახლობლად. საშუალო განათლება თეირანში მიიღო. 1929 წელს იგი ჩაირიცხა არმიის ოფიცერთა სკოლაში. ნასირი გახლდათ ტახტის მემკვიდრე უფლისწულის თანაკლასელი, რამაც თავის მხრივ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მის კარიერაში.
ჯოვანა ანტონელი
მისი პირველი ქმარი ბიზნესმენი რიკარდო მედინა იყო, რომელსა ჯოვანა პატარაობიდან იცნობდა. ისინი 1997 წელს დაქორწინდნენ და 2001 წელს დაშორდნენ. კაცი რომლის გამოც რიკარდოს დაშორდა იყო მურილუ ბენისიუ, ისინი სერიალ კლონის გადაღებებზე შეხვდნენ და თავიანთი ულამაზესი სიყვარული ტელეეკრანიდან რეალობაში გადაიტანეს. 2005 წელს მათ შვილი პიეტრო შეეძინათ. მაგრამ, მალევე, მათი ლამაზი სიყვარულის ისტორიაც დამთავრდა. 2007 წელს ჯოვანა ამერიკელ ბიზნესმენს გაყვა ცოლად. ისინი ამერიკაში აპირებდნენ ცხოვრებას, მაგრამ მურილუმ სასამართლოში იჩივლა, რადგანაც არ უნდოდა, რომ თავის შვილს საზღვარგარეთ ეცხოვრა მისგან შორს. ეს ამბავი კი იმით დამთავრდა, რომ ქორწინებიდან ოთხი თვის შემდეგ ჯოვანა ქმარს დაშორდა. 2010 წელს კი რეჟისორ ლეონარდო ნოგუერასგან, ტყუპები სოფია და ანტონია შეეძინა.
ნემათოლა ნასირი
სამხედრო კარიერა
ნასირმა  თავისი კარიერა დაიწყო, როგორც მე-2 რანგის ლეიტენანტმა. იგი სწრაფად დაწინაურდა სამხედრო სამსახურში. 1949 წელს, პოდპოლკოვნიკის წოდებით, ნასირი   ქერმანის პროვინციის გუბერნატორი გახდა.
ჯოვანა ანტონელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
ნემათოლა ნასირი
მონაწილეობა 1953 წლის სამხედრო გადატრიალებაში
კოლეგების აღიარებით, ნემათოლა ნასირი, ჯერ კიდევ უმცროსი ოფიცრის რანგში, ყოველთვის გამოირჩეოდა შაჰისადმი უპირობო ერთგულებით. პოლკოვნიკი ნასირი  ცნობილი გახდა 1953 წლის სამთავრობო კრიზისის დროს,  როდესაც შეუერთდა შაჰის ირგვლივ დაჯგუფებულ ირანის არმიის ოფიცერთა ჯგუფს.
1953 წლის 15 აგვისტოს პოლკოვნიკმა ნასირმა პირადად გადასცა შაჰის ბრძანებულება (ფირმანი) პრემიერ მინისტრ მოჰამედ მოსადეყს, რომლის მიხედვითაც ეს უკანასკნელი თანამდებობიდან უნდა გადამდგარიყო. ნასირი სასწრაფოდ დააკავა პრემიერ-მინისტრის დაცვამ. იგი  გაათავისუფლეს მოსადეყის მთავრობის დამხობის შემდეგ (1953 წლის 19 აგვისტო).
მოსადეყის დამხობის და შაჰის ავტორიტარული მმართველობის აღდგენის შემდეგ პოლკოვნიკი ნასირი დაწინაურდა; გახდა მოჰამედ რეზა ფეჰლევთან დაახლოებული პირი, რომელმაც სწრაფად მოიპოვა შაჰის ნდობა. მსახურობდა შაჰის გვარდიის მეთაურად. ნასირის შემდგომი კარიერა სწრაფად განვითარდა. ამ პერიოდის შემდეგ არ ყოფილა არც ერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პროცესი ან პოლიტიკური აქცია, რომელშიც ნასირი არ ღებულობდა მონაწილეობას.
1963 წლის ივნისში, რუჰოლა ხომეინის მხარდამჭერი სტიქიური გამოსვლების დროს, გენერალმა ნასირმა მონაწილეობა მიიღო დემონსტრაციების ჩახშობაში.
ნასირი სავაქის სათავეში (1965 წლის იანვარი — 1978 წლის ივნისი)
1965 წლის იანვრის ბოლოს შაჰმა ნასირი დანიშნა სავაქის დირექტორის პოსტზე, მას შემდეგ რაც გენერალი ჰასან ფაქრავანი  გაათავისუფლეს ამ თანამდებობიდან იმის გამო, რომ მისი მეთაურობით სავაქმა ვერ აღკვეთა პრემიერ-მინისტრ ჰასან ალი მანსურის მკვლელობა.
შაჰის სპეცსამსახურების მოდერნიზაცია
მოჰამედ რეზა ფეჰლევმა გენერალ ნასირს მკაცრი მითითებები მისცა სავაქის საიდუმლო პოლიციის ეფექტურობის აღდგენასა და მონარქისთვის სათანადო სამსახურის გაწევასთან დაკავშირებით.
გენერალმა ნემათოლა ნასირმა შესანიშნავად გაართვა თავი შაჰის დავალებას: უმოკლეს დროში შეიქმნა ტოტალური გამოძიების და დენონსაციის საკმაოდ რთული და ყოვლისმომცველი სისტემა, რომელიც აკონტროლებდა ირანის პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა ასპექტს. მაგალითად, "ცენზურის ოფისი" — აკონტროლებდა ჟურნალისტებს, ლიტერატურულ მოღვაწეებს და აკადემიკოსებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ვინც არ ჯდებოდა რეჟიმის ოფიციალურ ჩარჩოში, სავაქი მის მიმართ  რეპრესიულ ზომებს მიმართავდა. ერთ-ერთი ლიდერი, რომელმაც იდეოლოგიურად დაასაბუთა "შაჰისა და ხალხის თეთრი რევოლუცია", გახლდათ მწერალი და პუბლიცისტი ჯალალ ალ-აჰმადი — "ვესტერნიზაციის" ავტორი, 1961 წელს გამოსცა "ვესტერნიზაციის" („მოწამვლა დასავლეთით (ვესტოქსიკაცია))“ პირველი ვერსია, რის გამოც  სავაქის აგენტების მეთვალყურეობის ქვეშ მოექცა. ამ ნაშრომმა დიდი პოპულარობა მოუტანა ჯალალ ალ-აჰმადს და დიდი გამოხმაურებას ჰპოვა ირანის ინტელიგენციასა და პროგრესულ ახალგაზრდებში. ნაწარმოების მთავარი იდეაა ხაზგასმით აღინიშნოს წინააღმდეგობები მდიდარ და ინდუსტრიულ დასავლეთსა და აგრარულ აღმოსავლეთს, ანუ მესამე სამყაროს ქვეყნებს შორის. ამ სოციალურ-ჟურნალისტურ ნაშრომში ავტორი, მკაცრად აკრიტიკებს ირანის ეკონომიკურ და კულტურულ დამოკიდებულებას დასავლეთის ექსპლუატატორ ქვეყნებზე, განსაკუთრებით ამერიკის შეერთებულ შტატებზე. სავაქის ანგარიშებში წიგნი „ვესტერნიზაცია“ კლასიფიცირებულია, როგორც „განსაკუთრებით საშიში არსებული რეჟიმისთვის“, ხოლო მისი ავტორი ასე ხასიათდება:
სიმინ დანეშვარის (ჯალალ ალ-აჰმადი ცოლის) და ირანული პრესის ცნობით, ჯალალ ალ-აჰმადი გარდაიცვალა 1969 წლის 15 სექტემბერს, გულის შეტევით, თავის ვილაში სოფელ ასალიმში (გილანი). თუმცა, მისი ძმის შამს ალე-აჰმადის თქმით, ჯალალ ალ-აჰმადი მოკლეს შაჰის სავაქის აგენტებმა.
1965— 1966 წლებში. სავაქის უფლებამოსილება გაფართოვდა ოპერატიული ინფორმაციის შეგროვებისა და მონარქიული რეჟიმის მოწინააღმდეგეების განეიტრალების სფეროში, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. უნივერსიტეტებს, პროფკავშირებსა და გლეხთა ორგანიზაციებს სავაქის აგენტები და ფასიანი ინფორმატორები სულაც არ არის გამოგონილი და გაზვიადებული ფაქტი, რომ ირანში შესვლა შეუძლებელი იყო სავაქის საიდუმლო პოლიციის თვალთახედვის არეში ყოფნის გარეშე.
სავაქის აგენტები და ინფორმატორები სისტემატიურ თვალთვალს ახორციელებდნენ არა მხოლოდ ოპოზიციურ ორგანიზაციებსა და მოღვაწეებზე, დისიდენტებზე, არამედ ყველა მაღალჩინოსანზე, შაჰის ერთგულ პოლიტიკოსებზე, ჟურნალისტებზე, მეწარმეებზე, მწერლებზე და ა.შ. მინი|ნემათოლა ნასირი. 1970-იანი წლები გენერალი ნემათოლა ნასირი, რომელიც დაინიშნა სავაქის ხელმძღვანელად, როგორც შაჰთან დაახლოებული სანდო პირი, ჰასან ფაქრავანისგან განსხვავებით, სულაც არ იყო უფერული და დამოკიდებული ფიგურა. მალე გაირკვა, რომ მას არა მხოლოდ თავისი ლიდერობის სტილი ჰქონდა, არამედ საკუთარი ამბიციებიც, მაგრამ ისინი არ სცდებოდა მონარქიზმისა და შაჰისადმი ერთგულების სტაბილურ ჩარჩოებს. გენერალმა ნასირმა ჩაატარა მასიური წმენდა სავაქის სტრუქტურებში, ბევრი არაკომპეტენტური თანამშრომელი გააძევა სადამსჯელო ორგანოებიდან და ერთგული ხალხი დანიშნა წამყვან თანამდებობებზე. მოხდა შაჰის სადაზვერვო სამსახურს (სავაქი) და ირანის სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო მთლიანი რეორგანიზაცია და გააქტიურება მზარდი ისლამისტური და კომუნისტური სამხედრო ძალების და პოლიტიკური არეულობის ფონზე.