cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლევან I დადიანი
ლევან I დადიანი — ოდიშის ერისთავი (1533-?) და ოდიშის მთავარი (?-1572), მამია III დადიანის ძე. თავდაპირველად ლევან I დადიანი ცნობდა იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ის უზენაესობას და ერისთავთერისთავის ტიტულს ატარებდა, თუმცა, ამავე დროის, სრული დამოუკიდებლობისათვის იბრძოდა. 1548 ბაგრატ III-მ ლევან I დადიანი სადარბაზოდ მიიწვია, დააპატიმრა და გამოამწყვდია გელათის სამრეკლოში, საიდანაც იგი სამცხის ათაბაგის ქაიხოსრო III-ის ხელშეწყობით სამცხეში გაიპარა. შემდეგ ლევან I დადიანმა როსტომ გურიელის დახმარებით დაიბრუნა სამთავრო ტახტი. 1568 წელს ლევან I დადიანს იმერეთის მეფე ბაგრატ III და გიორგი II გურიელი დაუპირისპირდნენ და იძულებული გახდა სტამბოლში გამგზავრებულიყო. თურქეთის ხელისუფლებამ ცნო დამოუკიდებლობა იმერეთის სამეფოსაგან. ლევან I დადიანმა ხელმწიფის ტიტული მიიღო. იგი ოსმალთა დახმარებით გურიის მთავარს შეურიგდა; მათ ჭილაძეების სამფლობელო დაიპყრეს და გაინაწილეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოდიშის ერისთავები კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) მთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1572
ნინელი ჭანკვეტაძე
ნინელი ჭანკვეტაძე (დ. 24 ოქტომბერი, 1957, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. 1974 წელს დაამთავრა თბილისის 140-ე საშუალო სკოლა. 1979 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1979 წლიდან დღემდე მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მსახიობია. 1983 წლიდან არის საქართველოს თეატრალური საზოგადოების, ხოლო 1986 წლიდან საქართველოს კინოკავშირის წევრი.
საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1990). 1999 წელს დაჯილდოვდა „ღირსების ორდენით", 2006 წელს არჩეულია საქართველოს ხელოვნების მუშაკთა პროფკავშირის ვიცე–პრეზიდენტად. 1979 წელს მიენიჭა საქართველოს თეატრალური საზოგადოების ყოველწლიური პრემია ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის.
დაჯილდოებულია ვერიკო ანჯაფარიძის სახელობის პრიზით შემოქმედებითი მიღწევებისათვის. მიღებული აქვს პრიზები ნატო ვაჩნაძის სახელობის (1997), კიევის ახალგაზრდული კ/ფ (1993), პირველ ქართულ კინოფესტივალის „ოქროს არწივის" (1995). მონაწილეობდა – ბარსელონის (1987), ლათინური ამერიკის (1988), ედინბურგის (1988), ლონდონის შექსპირის სახელობის (1994) საერთაშორისო თეატრალურ ფესტივალებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
ლათინური ფრაზების სია
მარჯვნივ|200პქ ამ გვერდზე ჩამოთვლილია ლათინური ფრაზები. ბერძნული კულტურის დიდმა პატივისცემამ გამოიწვია ზოგიერთი ბერძნული ფრაზის გადათარგმნა ლათინურად. ამიტომ ზოგიერთი ფრაზა ამ სიაში წარმოშობით ბერძნულია.
ლიტერატურა
უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, მიხეილ ჭაბაშვილი, თბილისი, 1989
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
სევერნი (ბაშკირეთი)
სევერნი  (Северный; Северный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 292 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სუხოი ოზერო, რომელიც დაშორებულია 4 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (44%).
სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
Every Little Thing (სიმღერა)
„Every Little Thing“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Beatles for Sale, რომელიც გამოვიდა 1964 წელს. სიმღერის ავტორია პოლ მაკ-კარტნი, თუმცა მითითებულები არიან ლენონი/მაკ-კარტნი. სიმღერა ასევე მოხვდა ჯგუფის ამერიკულ ალბომზე Beatles VI.
Leptogenys venatrix
Leptogenys venatrix — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
Every Little Thing (სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები
Leptogenys venatrix
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ასექსუალობა
ზოგ შემთხვევაში, ასექსუალი პირი შესაძლოა სექსუალურად აქტიური იყოს, რაც განპირობებულია რიგი ფაქტორებით, მაგალითად, სიამოვნების განცდის, პარტნიორისთვის სიამოვნების მინიჭების ან ბავშვის ყოლის სურვილით.
ასექსუალობის აღიარება, სექსუალურ ორიენტაციად
ასექსუალობის მიმართულება სამეცნიერო კვლევების სფეროში ჯერ კიდევ ახალია და კვლევის განვითარება სოციოლოგიური და ფსიქოლოგიური ასპექტით მიმდინარეობს. ასექსუალობის საკითხი სადავოა; ზოგი მკვლევარი მას სექსუალურ ორიენტაციად მიიჩნევს, ზოგი კი ამას უარყოფს. ინტერნეტის და სოციალური მედიის გაჩენასთან ერთად იქმნება ასექსუალთა სხვადასხვა ჯგუფები, მათგან ყველაზე ცნობილია Asexual Visibility and Education Network (AVEN), რომელიც  2001 წელს დევიდ ჯეიმ ჩამოაყალიბა.
იდენტობა და ურთიერთობები
იმის გამო, რომ არსებობს მნიშვნელოვანი განსხვავებები იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც საკუთარი თავის იდენტიფიცირებას ასექსუალებთან ახდენენ, ტერმინის განმარტება საკმაოდ ფართო არეალს მოიცავს. მკვლევარები, როგორც წესი ასექსუალობას როგორც ნაკლებ სექსუალურ მიზიდულობას ან სექსუალური ინტერესის ნაკლებობად მოიაზრებენ,  მაგრამ მათი დეფინიციები განსხვავდება, შესაძლოა ტერმინი გამოიყენონ იმ პირების განსასაზღვრად ვისაც არ აქვთ ან აქვთ ძალიან დაბალი სექსუალური მიზიდულობა, არ გააჩნიათ სექსუალური ქცევა, ტერმინი გამოიყენება ასევე იმ პირების მიმართ,ვისაც განსაკუთრებული,რომანტიკული არა სექსუალური ხასიათის ურთიერთობები აქვთ, ან ყველა ჩამოთვალის კომბინაციების მიმართ.
ასევე შეიძლება ადამიანების განსაზღვრა ტერმინით gray-A (ნაცრისფერი-A) gray-რომანტიკული, დემირომანტიკული ან სემისექსუალური პირები, რადგანაც ისინი შუალედურ პოზიციაში იმყოფებიან არომანტიკულობასა და რომანტიკულობის, ასექსუალობასა და სექსუალურ მიზიდულობას შორის. ტერმინი gray-A მოიცავს ყველას ვინც დროდადრო განიცდის რომანტიკულ ან სექსუალურ მიზიდულობას, დემისექსუალებისა და სემისექსუალებისთვის სექსუალური მიზიდულობა მეორე ხარისხოვანი კომპონენტია და განიცდიან მაშინ, როდესაც გაცნობიერებულ, სტაბილურ ემოციურ კავშირებს ამყარებენ.
სექსუალური ორიენტაცია და ეტიოლოგია
არსებობს დავა იმის შესახებ არის თუ არა ასექსუალობა სექსუალური ორიენტაცია. მას ადარებენ და აიგივებენ სექსუალური მიზიდულობის ჰიპო აქტიურ აშლილობასთან (hypoactive sexual desire disorder (HSDD), რადგან ორივე გულისხმობს ვინმეს მიმართ სექსუალური ტოლვის ნაკლებობას. HSDD-ს იყენებენ ასექსუალობის სამედიცინო აღწერისთვის, მაგრამ როგორც წესი ასექსუალობა არ წარმოადგენს რამე სახის აშლილობას, ან სექსუალურ დისფუნქციას, როგორებიც არის ანორგაზმია, ანჰედონია. ასექსუალობა არ ნიშნავს იმას, რომ ადამიანს აქვს ჯანმრთელობის ან სოციალური პრობლემა. განსხვავებით იმ ადამიანებისგან, რომლებსაც HSDD დიაგნოზი აქვთ, ასექსუალი პირები არ განიცდიან სტრესს და ინტერპერსონალურ სირთულეებს,რომლებიც მათ სექსუალობასთან ან აღგზნების ნაკლებობასთან არის კავშირში. ერთ-ერთი კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ასექსუალ პირებში ვლინდება დაბალი სექსუალური ლტოლვა, დაბალი სექსუალრი გამოცდილება, არ განიცდიან სექსუალობასთან დაკავშირებულ სტრესს და დეპრესიული სიმპტომები მათ ნაკლები აქვთ, განსხვავებით იმ პირებისგან, რომლებსაც HSDD დაუდგინდათ. ასექსუალობის ჩართვა სექსუალური ორიენტაციების სიაში საკამათო საკითხია, ერთნი მას განიხილავენ როგორც სექსუალური მიზიდულობის და სექსუალობის ნაკლებობას, ხოლო ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ ასექსუალობა აშლილობაა, რომელიც გამოწვეულია საკუთარი სექსუალობის სირცხვილისგან, შფოთვითი აშლილობისგან ან სექსუალური ძალადობისგან. ასექსუალები, როგორც წესი არ თვლიან, რომ ასექსუალობა სექსუალური დისფუნქციაად ამას განსაზღვრავენ, როგორც სექსუალურ ორიენტაციას. ამას ბევრი მკვლევარი ეთანხმება, ისინი ამტკიცებენ, რომ სექსუალური მიზიდულობის ნაკლებობა არ არის არჩევანი და მისი განკურნება, როგორც აშლილობის შეუძლებელია.
სექსუალური ორიენტაცია არის მდგრადი და რეზისტენტული ცვლილებებისადმი. ჰეტეროსექსუალობა, ჰომოსექსუალობა და ბისექსუალობა ხშირად, მაგრამ არა ყოველთვის იკვეთება და ყალიბდება ადრეულ ასაკში, ასექსუალობის შემთხვევაში ეს უცნობია. არ არის მკაფიოდ განსაზღვრული ასექსუალური თვისებები შეძენილია თუ არსებობდა მთელი ცხოვრების მანძილზე. ზოგიერთი კვლევა გვიჩვენებს, რომ ასექსუალობა დაკავშირებულია ბიოლოგიურ ფაქტორებთან, რომლებიც პრენატალურ ან ადრეულბავშვობაში განისაზღვრება. ამ კვლევების მიხედვით საშუალოდ ასექსუალები დაბლები არიან, მათში უფრო მეტი ცაციაა და ჰყავთ ბევრად უფროსი ძმები. კორელაცია მარჯვენა-მარცხენა ხელის გამოყენებისა დაშობადობის რიგს შორის ასევე იკვეთება ჰომოსექსუალ მამაკაცებშიც, რაც მათ სავარაუდო, ერთიან წარმოშობაზე მეტყველებს.
გავრცელება
1977 წლის სტატია სახელწოდებით Asexual and Autoerotic Women: Two Invisible Groups (ასექსუალი და აუტო ეროტიკული ქალები: ორი უჩინარი ჯგუფი) ერთ-ერთი პირველი ნაშრომია, რომელიც ადამიანების ასექსუალობას მიეძღვნა. ავტორი მაირა ჯონსონი ასექსუალებს განსაზღვრავს როგორც მამაკაცებს და ქალებს, რომლებიც მიუხედავად ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობისა, ფაქტობრივი სექსუალური ისტორიისა, ოჯახური მდგომარეობისა ან იდეოლოგიური სტატუსისა ამჯობინებენ არ ჩაერთონ სექსუალურ აქტივობებში. ჯონსონი თვლის, რომ ასეთი ადამიანები დაჩაგრულები არიან, უჩინარებად მიიჩნევენ რადგანაც ისინი სექსუალური რევოლუციისა და ფემინისტური მოძრაობის მიღმა აღმოჩნდნენ. საზოგადოება იგნორირებას უკეთებს მათ არსებობას, უარყოფს, ან თვლის, რომ ისინი ასკეტურები არიან რელიგიური შეხედულების, ნევროტულობის ან პოლიტიკური მიზეზების გამო. პირველი პუბლიკაცია, რომელიც ასექსუალების შესახებ ემპირიულ ცნობებს გვაწვდის, 1983 წელს პაულა ნორისმა გამოაქვეყნა და ის სექსუალურ ორიენტაციასა და ფსიქიკურ ჯანმრთელობას შორის მიმართებას ეხებოდა. კვლევაში მონაწილე 689 ადამიანიდან უმეტესობა ამერიკის სხვადასხვა უნივერსიტეტის სოციოლოგიისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტების სტუდენტი იყო. გამოკითხვა მოიცავდა კლინიკური კეთილდღეობის სკალებს და კითხვებს სექსუალრი აქტივობების სიხშირის შესახებ. შედეგებზე დაყრდნობით რესპონდენტებმა გააკეთეს შეფასებები ჰეტერო-ეროტიციზმის და ჰომო-ეროტიციზმის სკალების მიხედვით, 0-დან 100-მდე. რესპონდენტებს, რომლებმაც 10-ზე დაბალი შეფასება გააკეთეს ასექსუალების კატეგორია მიენიჭათ. კატეორია მოიცავდა მამაკაცების 5%, ხოლო ქალების 10%. შედეგების მიხედვით ასექსუალები უფრო მიდრეკილები იყვნენ დაბალი თვითშეფასებისა და დეპრესიისადმი, ვიდრე სხვა ორიენტაციის ადამიანები. ნურისი არ თვლის, რომ რაიმე კონკრეტული დასკვნის გამოტანა შესაძლებელია ამ შედეგების მიხედვით, რიგი მიზეზების გამო. რიგ სხვა სახეობებში, რომლებიც სქესობრივი გზით მრავლდებიან, ვლინდება ისეთები, რომლებსაც არ აქვთ ინტერესი სექსუალური აქტივობის მიმართ, შესაძლოა ისინიც ასექსუალებად ჩაითვალონ. კვლევებმა დაადგინა, რომ 12,5 % არ ავლენს სექსუალურ ინტერესს. მაგალითად, ასექსუალი ცხვრები სხვებისგან ჰორმონების რაოდენობით არ განსხვავდებოდნენ.
2010 წელს Karli June Cerankowski-სა და Megan Milks-ის, გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით რომ ასექსუალობა ბადებს კითხვებს გენდერის და სექსუალობის კვლევებში. კითხვები უფრო მეტია, ვიდრე პასუხები; მაგალითად,როგორ უნდა აარიდოს ადამიანმა სექსს თავი, აქტივობას, რომელიც საზოგადოებისთვის მიღებულია, როგორც ერთ-ერთი ძირითადი ინსტინქტი. დღესდღეობით ასექსუალთა ორგანიზაციები და ინტერნეტ რესურსები გადამწყვეტ როლს თამაშობენ ასექსუალების შესახებ ადამიანების ინფორმირებაში. კვლევების ნაკლებობის გამო მედიკოსებისთვის ასექსუალობის ეტიოლოგიის გაგება სირთულეს წარმოადგენს. ადამიანთა უმეტესობა ვინც თავს ასექსუალს უწოდებს თვით იდენტიფიცირებულია. ეს შესაძლოა პრობლემური გახდეს, როდესაც ასექსუალობა ეშლებათ ინტიმურ ან ურთიერთობების პრობლემებში, ან სხვა სიმპტომებში, რომლებიც არ განსაზღვრავს ასექსუალობას. არსებობს ასევე მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რომლებისთვისაც ეს გაუგებარი ფენომენია, ამიტომ ასექსუალთა ორგანიზაციებისთვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ხალხისთვის მეტი ინფორმაციის მიწოდება, თუმცა თემაზე სამეცნიერო ფაქტების ნაკლებობის გამო, ამ ინფორმაციას ხშირად ეჭვქვეშ აყენებენ.
სქოლიო
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ალექსანდრე ბუხნიკაშვილი
ალექსანდრე ვარდენის ძე ბუხნიკაშვილი (დ. 4 ივნისი [ძვ. სტ. 22 მაისი], 1909, სურამი, ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი ― გ. 1 მაისი, 1983, თბილისი) —  ქართველი გეოლოგი და გეოფიზიკოსი, გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), პროფესორი (1968). თეატრმცოდნის და მწერლის გრიგოლ ბუხნიკაშვილის უმცროსი ძმა.
ბიოგრაფია
ა. ბუხნიკაშვილმა 1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი. 1937 წლამდე ეწეოდა გეოლოგიურ და გეოფიზიკურ კვლევას საქართველოს მუნიციპალიტეტებში. 1937-1953 წლებში იყო ხელმძღვანელ საბჭოთა და პარტიულ სამუშაოზე. 1953-1972 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. ძირითადი მეცნიერული შრომები აქვს დედამიწის ქერქისა და სასარგებლო წიაღიაეულის გეოფიზიკური მეთოდებით (ელექტროძიება) კვლევის დარგში. გეოფიზიკის ინსტიტუტში მონაწილეობდა და ხელმძღვანელობდა სეტზვის ღრუბლებზე აქტიური ზემოქმედების მეთოდებისა და ტექნიკური საშუალებების დამუშავება-დანერგვის საქმეს, რისთვისაც მას, მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად, 1969 წელს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია.
1972-1975 წლებში იყო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორის პირველი მოადგილე. 1975 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. იყო საქართველოს II და III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულის შრომის წითელი დროშის, წითელი ვარსკვლავის, 2 „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
Love (ჯონ ლენონის სიმღერა)
Love — ჯონ ლენონის სიმღერა. ეს სიმღერა შევიდა მომღერლის პირველ სოლო ალბომში John Lennon/Plastic Ono Band. ლენონის ეს სიმღერა თავისი ჟანრის მიხედვით ბალადაა. სიმღერა ასევე შესულია 1982 წელს გამოშვებულ კრებულში The John Lennon Collection და 1998 წელს გამოშვებულ კრებულში John Lennon Anthology. გაერთიანებული სამეფოს ჩარტში მან #41 ადგილი დაიკავა, ხოლო იაპონურ ჩარტებში - #58 ადგილი. ამ სიმღერის შექმნაში ჯონ ლენონს ეხმარებოდა ფილ სპექტორი.
კომპოზიცია მოგვიანებით სხვა მომღერლებმაც შეასრულეს. მათგან აღსანიშნავია ინგლისური ფოლკ როკ ჯგუფის The Dream Academy-ის ვარიანტი. ჯგუფმა იგი შეიტანა თავის ალბომში A Different Kind of Weather.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯონ ლენონის სიმღერები
Zeitgeist Concert
Zeitgeist Concert — ჯგუფის Tangerine Dream საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილია 2010 წლის აპრილში, ლონდონში. ჩანაწერი სამმაგი დისკის სახით გამოიცა 2010 წლის ივლისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2010 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Tangerine Dream-ის საკონცერტო ალბომები
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი – მუზეუმი ქალაქ ხაშურში. დაარსდა 1959 წელს, ხოლო ოფიციალურად გაიხსნა 1961 წელს. დღესდღეობით მუზეუმში ოთხი განყოფილებაა: ფონდების აღრიცხვისა და დაცვის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, ახალი და უახლესი ისტორიის.
მუზეუმის დაარსება
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი დაარსდა 1959 წელს, ადგილობრივი მხარეთმცოდნეების მიერ რაიონის ტერიტორიაზე შეგროვებული ისტორიულ–კულტურული მემკვიდრეობის ნიმუშების საფუძველზე.
1962 წელს მუზეუმმა პირველი დამთვალიერებელიც მიიღო. დაარსებისთანავე მუზეუმის თანამშრომლებმა დაიწყეს სამეცნიერო ექსპედიციების მოწყობა, ფონდის ახალი ექსპონატების გამდიდრების მიზნით. 1976 წლიდან მჭიდრო ურთიერთობა ჩამოყალიბდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ხაშურის ექსპედიციასთან (ხელმძღვანელი ალექსანდრე რამიშვილი). სამუზეუმო ფონდს შეემატა რაიონის ტერიტორიაზე მოპოვებული მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური მასალა.
მუზეუმის სამეცნიერო ფონდში დაცულია 100 000-ზე მეტი ექსპონატი (არქეოლოგიური (77844), ეთნოგრაფიული (922), დოკუმენტური (9046), ფოტო (9102), ნუმიზმატიკურ, ფერწერულ და სხვა მასალები). მუზეუმს კარგი ტრადიციები გააჩნია. ათეული წლების მანძილზე ტარდებოდა და ახლაც ტარდება სამეცნიერო კონფერენციები, ეწყობა მხატვართა ნამუშევრების გამოფენები. 1990-1992 წლებში მუზეუმს მიენიჭა პირველი კატეგორია.
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი მონაწილეობდა საზღვარგარეთ მოწყობილ გამოფენებში:
2011 წლის 7-13 დეკემბერს სამხატვრო აკადემიის დიდ საგამოფენო დარბაზში გაიხსნება ხაშურის სამუზეუმო გაერთიანების არქეოლოგიური კოლექციების გამოფენა. თბილისში პირველად მოხდება გერმანიის ქალაქ ბოხუმში ქართული არქეოლოგიის მასშტაბურ გამოფენაზე წარმოდგენილი არტეფაქტების ექსპონირება.
არქეოლოგიური კოლექცია
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდში წამყვანი ადგილი არქეოლოგიურ კოლექციებს ეკუთვნის. ესაა დაახლოებით 78 000 ერთეული, როგორც შემთხვევით მოპოვებული, ისე სისტემატური არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მოპოვებული მასალა.
მუზეუმში მრავლადაა შემთხვევით მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა, რომლებიც რაიონის სხვადასხვა ტერიტორიაზეა მოპოვებული. ესენია: მრავალფეროვანი თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს და რკინის შრომის და საბრძოლო იარაღები, ტანსაცმელთან და მორთულობასთან დაკავშირებული ნივთები, სამკაულები.
მუზეუმში დაცულია ქვის ხანის არტეფაქტების საინტერესო კოლექცია.
ნუმიზმატიკის კოლექცია
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფონდი მდიდარია ნუმიზმატიკური კოლექციებით. რეგიონის ტერიტორიაზე გადიოდა აბრეშუმის სავაჭრო–სატრანზიტო გზა, რამაც განაპირობა აღმოჩენილ სამონეტო განძთა და ცალკეულ მონეტათა მრავალფეროვნება და მრავალრიცხოვნობა. სამონეტო განძთაგან განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს სოფლების: ახალდაბის, ალის და წაღვლის განძებს
სოფელ ახალდაბის სამონეტო განძის მნიშვნელოვანი ნაწილი ე. წ. მანგუ–ყაენის მონეტებია, რომლებსაც თბილისის ზარაფხანა ჭრიდა XIII საუკუნის შუა წლებში. აქვეა XV საუკუნის შირვანშაჰების მონეტები. ასევე XVIII საუკუნის 20–იანი წლების ქართველი მეფეების და „თბილისური უსახელო“ მონეტები.
ნუმიზმატიკურ კოლექციაში დაცულია საინტერესო ინდივიდუალური მონეტებიც: ქართველი მეფეების მიერ მოჭრილი მონეტები, ელინისტური ხანის მონეტები, რომის კეისარ ტრაიანეს დინარები, კავად შაჰის ორიგინალური მონეტა, ქართული სირმა–აბაზები, თურქული, ირანული, გერმანული, ეგვიპტური, პოლონური, რუსული და საბჭოთა პერიოდის მონეტები.
საეკლესიო ნივთების კოლექცია
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაცულია ხატების (სავარაუდოდ, XVIII-XIX საუკუნეები), საეკლესიო წიგნების და ნივთების საინტერესო კოლექცია. მნიშვნელოვანია ე. წ. „ვახტანგისეული სახარება“, რომელიც ვახტანგ VI-ის სტამბაშია დაბეჭდილი 1709 წელს.
ეთნოგრაფიის კოლექცია
მუზეუმის ფონდში დაცულია საინტერესო ეთნოგრაფიული კოლექცია, რომელიც მოპოვებულია ეთნოგრაფიული ექსპედიციების შედეგად ან შემოწირულია ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ.
ეთნოგრაფიულ კოლექციაში, ძირითადად, დაცულია რეგიონის სოფლებში მოძიებული სასოფლო–სამეურნეო დანიშნულების იარაღები: გვიან ფეოდალური ხანის და XIX-XX საუკუნეებში დამზადებული გუთნები, კევრები, სახნისები, კავები, ფოცხები, ფიწლები, უღლები, ღვედები, არნადები, ჩანახები, კოდები დასხვა.
საბრძოლო აღჭურვილობის კოლექცია
მუზეუმის ფონდში დაცულია XVIII-XIX საუკუნეებში წარმოებული საბრძოლო იარაღის კოლექცია: ვერცხლით მოსევადებული და ოქროზარნიშიანი ხმლები და ხანჯლები, კაჟიანი თოფები, დამბაჩები, ჰილზები, რევოლვერები, სატევრები, ფოლადის რგოლებით მოქსოვილი ჯაჭვის პერანგი, ფარი და სხვა.
ისტორიული საბუთების კოლექცია
მუზეუმის ისტორიული საბუთების კოლექციაში დაცულია 9000–ზე მეტი ექსპონატი, მათგან 300–მდე იურიდიული და სოციალური ხასიათის ისტორიული საბუთები, XVIII-XIX საუკუნეების ყიდვა–გაყიდვის სიგელების რამდენიმე ათეული, მასალები ხაშურის რაიონის მატერიალური კულტურის ძეგლების, რევოლუციური წარსულის, სახალხო განათლების, რკინიგზის ისტორიის, კულტურის, თეატრის შესახებ.
ფოტოგრაფიის ფონდი
ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფოტოგრაფიის ფონდში დაცულია XIX საუკუნის დასასრულის და XX საუკუნის დასაწყისის ცნობილ ფოტოხელოვანთა: პირველი ქართველი პროფესიონალი ფოტოგრაფის, ალექსანდრე როინაშვილის (1846–1898 წწ.), რევოლუციამდელი თბილისის პროფესიონალი ფოტოგრაფის, დიმიტრი ერმაკოვის (1846–1916 წწ.), ვლადიმერ ბარკანოვის (1826–1892 წწ.), ალექსანდრე მიხაილოვის (1850–1912 წწ.), მელქონ კაჩუხაშვილის (1841–1922 წწ.), ისააკ შიხმანის (1884–1968 წწ.), გრიგოლ ბაბალოვის, ი. ორლოვსკის, ავგუსტ შეფერის (გერმანია, დრამშტადტი) მიერ გადაღებული ფოტოები, საფოსტო ღია ბარათები, საზოგადო მოღვაწეთა და ცნობილ პიროვნებათა ფოტო–არქივები, ხაშურის რაიონის ღირსშესანიშნაობათა ფოტოსურათები.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
ლიანა ელიავა
ბიოგრაფია
დაიბადა 1939 წლის 31 აგვისტოს ხობში. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1970 წელს — მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (მიხეილ რომის სახელოსნო). 1970 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ რეჟისორია. 1999 წლიდან ცხოვრობს ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.
ლიანა ელიავას გადაღებული აქვს ფილმები: „ბზიანეთი“, „ეპისკოპოსი ნადირობაზე“, „მშვენიერი კოსტიუმი“, „სინემა“ და სხვა. ავტორია წიგნებისა: „სიზმრად ნანახი ფილმები“ (თბილისი, 2004), „კინო უეკრანოდ“ (თბილისი, 2011) და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1939
კოლუმბიის შეერთებული შტატები
კოლუმბიის შეერთებული შტატები (Estados Unidos de Colombia) — სახელმწიფო ცენტრალური ამერიკის სამხრეთ და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელიც XIX საუკუნის მეორე ნახევარში არსებობდა. ძირითადად მოიცავდა თანამედროვე პანამისა და კოლუმბიის ტერიტორიას, ასევე პერუსა და ბრაზილიის მცირე ნაწილს.
ისტორია
1860-1862 წლის სამოქალაქო ომი გრანადის კონფედერაციის დაშლით დასრულდა; კონსერვატორების მხრიდან იზრდებოდა ფედერალური სახელმწიფოების ცენტრალიზებული მართვის მცდელობა. 1862 წელს, სამოქალაქო ომში ლიბერალთა ლიდერმა, გენერალმა ტომას სიპრიანო დე მოსკერამ დაამარცხა პრეზიდენტ ბარტოლომეო კალვოს კონსერვატიული მთავრობა და ახალ ლიდერად იქცა. ბოგოტის მთავრობიდან ძალაუფლების უდიდესი ნაწილი შემადგენელ სახელმწიფოებს დაუბრუნდათ.
ადრეული წლების რეფორმების შემდეგ, ახალი ფედერაციის შექმნამდე, ლიბერალებმა განიზრახეს კოლუმბიის შეერთებული შტატების შექმნა, რომელიც იქნებოდა დეცენტრალიზებული, თავისუფალი ბაზრის სისტემის მქონე. წინა ლიბრალი პრეზიდენტების მსგავსად, მოსკერას პრეზიდენტობის პირველი ორი ვადაც კათოლიკურ ეკლესიასთან დაპირისპირებით წარიმართა, რაც კონსერვატორთა შეშფოთებას იწვევდა. ეკლესიის კუთვნილი მიწები შემცირდა და ის ინდუსტრიალისტებს გადაეცა, ეკლესიის გავლენა და უფლებები გარკვეულწილად შეიზღუდა.
1871 წელს, მოდერნიზაცია და ეკონომიკური რეფორმაა მიმართული იყო კოლუმბიური პესოს ფრანგულ ფრანკთან, როგორც საერთაშორისო ოქროს სტანდარტთან მიბმისკენ.
დაშლა
დროდადრო განახლებადი სამქოალაქო ომიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, 1886 წელს, კოლუმბიის კონსერვატორულმა პარტიამ, რომლის სათავეშიც პრეზიდენტი რაფაელ ნუნიესი იყო, გამოსცა ახალი ცენტრალიზაციის მომხრე ხასიათის კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც გაუქმდა კოლუმბიის შეერთებული შტატები და შეიქმნა კოლუმბიის რესპუბლიკა. კონსერვატორებმა დაუყოვნებლივ ჩამოაცილეს კოლუმბია ოქროს სტანდარტს და გაზარდეს ვალუტის ბეჭვდა, რამაც ინფლაციის დონე გაზარდა. ამასობაში, ახალ სახელმწიფოში კვლავ გრძელდებოდა ლიბერალთა და კონსერვატორტა კონფლიქტი, რამაც საბოლოოდ 1903 წელს ქვეყნის დაშლა გამოიწვია, კოლუმბიის შეერთებული შტატების ტერიტორიაზე ორი სახელმწიფო ჩამოყალიბდა — კოლუმბია და პანამა.
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის ისტორია კატეგორია:პანამის ისტორია
Leptogenys vindicis
Leptogenys vindicis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ოპერაცია ღრუბლიანი სვეტი
ოპერაცია ღრუბლიანი სვეტი (מבצע עמוד ענן, მივცა ამუდ ანან) — ღაზის სექტორში ისრაელის მიერ გატარებული ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციის კოდური სახელწოდება. ოპერაცია დაიწყო 2012 წლის 14 ნოემბერს. ოპერაციის მიზანია – გაანადგუროს ჰამასის სამხედრო ინფრასტრუქტურა ღაზის სექტორში.
ლეკი (ენა)
ლაკი ან ლეკი — ირანული ენა, ზოგჯერ განიხილება როგორც ქურთული ენის დიალექტი, ეკუთვნის ჩრდილო–დასავლურ ირანულ ენებს. ენის მატარებლები საკუთარ თავს თვლიან არა ქურთებად, არამედ ცალკე ეთნოსად — ლეკი (არ აგერიოთ ლაკებში და ლაკურ ენაში დაღესტანში, რომლებთანაც მათ საერთო არაფერი აკავშირებთ).
გავრცელებულია ცენტრალურ ზაგროსში (ირანის პროვინციები — ლურისტანი, ქირმანშაჰი, ჰამადანი, ყაზვინი და ხუზისტანი). აგრეთვე გვხვდება ერაყშიც.
ერმილე ბურჭულაძე
ერმილე (ერმალოზ) ესეს ძე ბურჭულაძე (დ. 4 ოქტომბერი, 1901, სოფ. სამება, ახლანდელი ჩოხატაურის რაიონი ―  გ.   5 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1962).
ბიოგრაფია
1928–1934 წლებში სწავლობდა და დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, იქვე ასპირანტურა. 1934 წლიდან მუშაობდა სკკპ  ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინტიტუტის საქართველოს ფილიალში უფროს მეცნიერ მუშაკად. 1935–1937 წლებში იყო გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანი, 1937–1939 წლებში — საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარი. 1939–1947 წლებში — თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის დირექტორი და მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრის გამგე. 1953–1954 წლებში სტალინის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი. 1954–1957 წლებში საქართველოს კპ ცკ-თან არსებული პარტსკოლის პროფესორი. 1957 წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სკკპ ისტორისს, ხოლო 1968 წლიდან მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის პროფესორი. ბურჭულაძე ავტორია მონოგრაფიებისა მეცნიერული კომუნიზმის მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ. იყო საქართველოს სსრ I-III მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
ქუთაისის რეალური სასწავლებელი
ქუთაისის რეალური სასწავლებელი — ისტორიული სასწავლებელი ქუთაისში, ამჟამად შენობაში განთავსებულია ქუთაისის სახელმწფიო უნივერსიტეტი.
ისტორია
სასწავლებელი 1897 წელს გაიხსნა (1874 წლიდან არსებული პროგიმნაზიის საფუძველზე). თავდაპირველად კერძო სახლებში განთავსებული სასწავლებლისთვის შენობა 1900-05 წლებში აიგო სამხედრო ინჟინრის, ფონ-შულცის პროექტით; ქვითხუროები, ძირითადად, ბერძნები ყოფილან. 1933 წლიდან შენობაში ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი განთავსდა, 1988 წელს - ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის სახ. უნივერსიტეტი (თამარ მეფის ქ. #59).
არქიტექტურა
სასწავლებლის შენობები ნეოკლასიცისტური სტილისაა. ცენტრალური შესასვლელი ტიციან ტაბიძის ქუჩისპირა ბაღში გამავალ კორპუსშია მოთავსებული. შენობის შუა, რიზალიტებით ფლანკირებულ ნაწილს პორტიკი, ფსევდორუსტიკით დანაწევრებული გიგანტური პილასტრები, მეორე სართულის გიგანტური, მეანტრის ზოლით გაყოფილი სარკმლები და კრონშტეინებითა და კბილანებით შემკული კარნიზი გამოარჩევს. კბილანები ამკობს რიზალიტების სართულშუა სალტესაც. ნაგებობას დისკოებით შემკული მაღალი პარაპეტი ასრულებს.
თამარ მეფის ქუჩისპირა სამსართულიანი კორპუსის ფასადის გაფორმებას ქალაქში პარალელი არ მოეძებნება. რელიეფური რუსტიკით შემკულ პირველ სართულს, მეორე სართულის გრაფიკული რუსტიკა და მესამეს გლუვი ზედაპრინი ენაცვლება. ორი ერთნაირი, მოდერნის ყაიდაზე ტრაპეციულად მოჩარჩოებული კიდურა კარი ფრონტონით დასრულებულ რიზალიტებშია გაჭრილი, რომელთა მესამე სართულის სარკმლები სამსვეტიან ლოჯიაშია მოქცეული. შენობას სამ-სამად დაჯგუფებული ვიწრო სწორკუთხა სარკმლების წყება მოუყვება. კედლის წითლად შეღებილი მონაკვეთები, წითელი და შავი, მოხატული და ინკრუსტირებული მეანდრისა და სხვადასახვაგვარი პალმეტების ზოლები ფასადს განსაკუთრებულ ცხოველხატულობას ანიჭებს. ეზოსკენ კორპუსები მხოლოდ ღიობთა რიგებითა და რუტიკითაა დანაწევრებული.
უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის შენობა 1880-იან წლებშია აგებული. იგი ონისიმე მდივანმა აუშენა თავის ორ ქალიშვილს, მარიამ ერისთავისას (ნიკოლოზ ერისთავის ვაჟის, სევასტის მეუღლე) და ელისაბედ წულუკიძისას. 1890-იან წლებში შენობაში ვაჟთა პროგიმნაზია იყო განთავსებული, შემდეგ - რეალური სასწავლებელი.
ჰორიზონტალურად გაშლილი, ორსართულიანი შენობის ყვითელი ეკლარის ფასადზე არქიტექტურული ელემენტები ვარდისფერი ქვითაა გამოყოფილი. ნაგებობის კიდეებში მოთავსებულ, ფრონტონებით დასრულებულ, ძლიერად შვერილ რიზალიტებში სადარბაზო კარებია გაჭრილი. ფასადის ძირითად ნაწილზე სიმეტრიის ღერძი რუსტიკის ვერტიკალური ზოლით არის აღნიშნული. დიდი თაღოვანი ღიობებით გასხნილ მეორე სართულს მძლავრ კრონშტეინებზე დაყრდნობილი ქვის ორი აივანი ამკობს. ღიობთა პრფილირებული საპირეების არქივოლტები რუსტირებული ქვებით არის დაყოფილი. პირველი სართული პროფილირებული შეტეხილი მოჩარჩოების მქონე სწორკუთხა სარკმლებითაა დანაწევვრებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისის არქიტექტურა კატეგორია:იმერეთის მხარის არქიტექტურული ძეგლები კატეგორია:ქუთაისის განათლების ცენტრები
გრიგოლ ბოგვერაძე
ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის № 1 რკინიგზის სახელოსნო სასწავლებელი. 1956 წელს ბოგვარაძის ელმავალმა კაპიტალური რემონტის გარეშე პირველმა გაიარა 500 ათასი კმ, ნაცვლად 250 ათ. კმ-ისა. 1966 წელს ბოგვერაძემ დაამთავრა როსტოვის რკინიგზის ტრანსპოსტის ინჟინერთა ინსტიტუტი. 1968 წლიდან თბილისის რკინიგზის პროფტექნიკური სასწავლებლის დირექტორი, 1972 წლიდან თბილისის მშრომელთა დეპუტატების ლენინის სახელობის რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1974 წლიდან ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის განყოფილების რაიონული პროფკომიტეტის თავმჯდომარე. სკკპ XXI ყრილობის დელეგატი, საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და მედლებით.
ლოპოტა
ლოპოტა — მდინარე თელავისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში, ალაზნის მარცხენა შენაკადი. იწყება კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2560 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 33 კმ-ია, აუზის ფართობი კი 263 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, ზოგჯერ ბაღ-ვენახებსა და ნათესებს ტბორავს. წყალმცირია ზამთარსა და ზაფხულში. წყალმოვარდნები ზოგჯერ ღვარცოფულია. საშუალო წლიური ხარჯი 6,58 მ³/წმ. მდინარის აუზი ალაზნის ვაკისკენ ერთბაშად დაბლდება, რაც მდინარის სიგრძის ყოველ 1 კილომეტრზე თითქმის 65 მ-ს შეადგენს. ლოპოტის წყალი გამოიყენება სარწყავად. მდინარე ლოპოტის შესახებ ინფორმაციას ვხვდებით ვახუშტი ბატონიშვილის ნაწარმოებში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“:
ქართლის ცხოვრებაში კი ვკითხულობთ:
სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ალაზნის შენაკადები კატეგორია:ლოპოტა
ბეტა ფუნქცია
ბეტა ფუნქცია — სპეციალური ფუნქცია, რომელიც რაიმე x და y (ნამდვილი/კომპლექსური) ცვლადებისთვის შემდეგნაირად განისაზღვრება:
იმ პირობით, რომ (ანუ ცვლადების ნამდვილი ნაწილი დადებითია).
თვისებები
ბეტა ფუნქცია ხასიათდება სიმეტრიულობით:
არასრული ბეტა ფუნქცია
"ჩვეულებრივი" ბეტა ფუნქციისგან არასრული ბეტა ფუნქცია განსხვავდება მხოლოდ ინტეგრალის ზედა ზღვრით, რომელიც წარმოადგენს ცვლადს:
ლიტერატურა
კატეგორია:ალგებრა
ფრანსუა-რენე შატობრიანი
ფრანსუა რენე შატობრიანი, ვიკონტი (დ. 4 სექტემბერი, 1768 — გ. 4 ივლისი 1848) — ფრანგი მწერალი და დიპლომატი. იგი მიიჩნევა რომანტიზმის მიმდინარეობის მამამთავრად ფრანგულ ლიტერატურაში.
ახალგაზრდობა და გადასახლება
შატობრიანი დაიბადა სან მალოში, ბრეტანში, შატობრიანების ოჯახში მეათე შვილად. გაიზარდა მამისეულ კოშკში კომბურგში. მამამისი, რენე შატობრიანი, იყო ყოფილი საზღვაო კაპიტანი, გემის მეპატრონე და მონებით მოვაჭრე. დედამისის ქალიშვილობის გვარი იყო აპოლინ დე ბადე. შატობრიანების მამა იყო პირქუში პიროვნება, ამიტომაც ფრანსუა გაიზარდა მოწყენილ გარემოში, სადაც თავშესაქცევად ჰქონდა ბრეტანის სანაპიროზე სეირნობა და ხეტიალი თავის და ლუსილისთან ერთად, რომელიც მისი განუყრელი მეგობარი იყო.
შატობრიანმა განათლება მიიღო დოლში, რენესა და დინანში. ჩვიდმეტი წლის ასაკში იგი დგება არჩევნის წინაში გამხდარიყო სამხედრო თუ მღვდელი. არჩევანი სამხედრო სამსახურზე მიდგა და ჩაეწერება საფრანგეთის არმიაში ლეინტენანტად. ნავარაში ორწლიანი მსახურების შემდეგ, იგი პარიზში ჩადის კაპიტნის რანგში დაწინაურებული 1788 წელს. პარიზში ყოფნის დროს იგი ეცნობა ჟან-ფრანსუა დე ლა ჰარპეს, ანდრე შენიეს, ლუი-მარცელინ დე ფონტანეს და იმ დროის სხვა წამყვან მწერლებს. როდესაც რევოლუცია იფეთქებს, თავდაპირველად შატობრიანი თანაუგრძნობდა მას. ხოლო, როცა აჯანყება პარიზსაც მოედება, სადაც განსაკუთრებული ძალადობას გამოიჩენენ აჯანყებულები, იგი ჩრდილოეთ ამერიკაში გაემგზავრება 1791 წელს. ამ მოგზაურობის დროს შეძენილი გამოცდილება საფუძვლად დაედება მის მოთხრობებს: ნატჩეტები( დაიწერა 1793-1799 წლებში, გამოიცა ატალა (1801), რენე (1802). მისი მკაფიო, ნათელი და შთამბეჭდავი აღწერა ჩრდილოეთ ამერიკის მეჩხრად დასახლებული ტერიტორიის ბუნებისა, იყო ძალზედ უცხო და ახალი ლიტერატურაში. იგი საფუძვლად დაედო შემდგომში ლიტერატურულ რომანტიზმს. მკვლევარებმა საეჭვოდ მიიჩნიეს შატობრიანის მტკიცება, რომ იგი თითქოს შეხევდროდა ჯორჯ ვაშინგტონს ან ეცხოვროს ჩრდილოეთ ამერიკის მაცხოვრებლებთან, რომლებზეც წერდა კიდეც.
შატობრიანი საფრანგეთში დაბრუნდა 1792 წელს და უერთდება იმპერიალისტთა არმიას კობლენცში. თავისი ოჯახის გავლენით იგი ქორწინდება ახალგაზრდა არისტოკრატ ქალზე სელესტა ბუისონ დე ლა ვინეზე, რომელიც ასევე სან მალოდან იყო წარმოშობით. თუმცა შატობრიანი ადრე მას არ შეხვედრია. წყვილი არასოდეს დაშორებულა, მიუხედავად იმისა, რომ სიცოცხლის მეორე ნახევარში შატობიანს ჰქონდა უამრავი სასიყვარულო ურთიერთობა თავის საყვარლებთან. თავის სამხედრო კარიერას ბოლო მოეღო ტიონვილის ბრძოლის შემდეგ, რომელიც იყო უმთავრესი ბრძოლა იმპერიის მომხრეებსა და რევოლუციურ ძალებს შორი. ამ ბრძოლაში შატობრიანი მძიმედ დაიჭრა და ცოცხალ-მკვდარი ჯერ ჯერსიზე გადაიყვანეს, შემდეგ კი ლონდონში.
შატობრიანმა გადასახლების უმეტესი დრო გაატარა ლონდონში უკიდურეს სიღარიბეში. თავს ირჩენდა ფრანგულის გაკვეთილებითა და მთარგმნელობითი საქმიანობით. გარეული ხნის განმავლობაში იგი ცხოვრობდა სუფოლკში, სადაც უკეთესი გარემო შეხვდა. იქ მას შეუყვარდა ინგლისელი ქალი შარლოტ ივე, თუმცა მათი რომანი შეწყდა მას შემდეგ, რაც გამჟღავნდა რომ შატობრიანი უკვე დაქორწინებული იყო. ბრიტანეთში ყოფნის დროს იგი გაეცნობა ინგლისურ ლიტერატურას. ჯონ მილტონის ნაწარმოები დაკარგული სამოთხე, რომელიც მანვე თარგმნა ფრანგულ ენაზე, უდიდეს გავლენას მოახდენს შატობრიანის ლიტერატურაზე.
გარდაცვალება
სიცოცხლის ბოლო წლებში მემუარებზე მუშაობდა. 1848 წელს შატობრიანი გარდაიცვალა. მისივე სურვილის მიხედვით, ის დაკრძალულია ბრეტანში, სენმალოს წინ, ზღვის პირას, „გრან-ბეს“ კლდეზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1768 კატეგორია:გარდაცვლილი 1848 კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:რომანტიკოსი მწერლები კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები კატეგორია:ფრანსუა-რენე შატობრიანი კატეგორია:XVIII საუკუნის ფრანგი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი ისტორიკოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი მემუარისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XVIII საუკუნის მემუარისტები
პრეტენდენტთა V ტურნირი მსოფლიოს პირველობაზე ჭადრაკში ქალთა შორის
'''პრეტენდენტთა V ტურნირი. 8 სექტემბერი - 4 ოქტომბერი 1964. სოხუმი'''
მონაწილეთა შერჩევა მოხდა ზონალურ ტურნირებში. პერსონალურად იყვნენ მოწვეულნი: ელისაბედ ბიკოვა, ვალენტინა ბორისენკო, მილუნკა ლაზარევიჩი და ვერიცა ნედელკოვიჩი. სსრ კავშირის ზონიდან ტურნირში თამაშის უფლება მოიპოვეს ალა კუშნირმა, ტატიანა ზატულოვსკაიამ და მაია რანიკუმ. მთელი ტურნირის განმავლობაში დამაჯერებლად ლიდერობდა მილუნკა ლაზარევიჩი. ბოლო ტურის წინ ის მთელი ქულით უსწრებდა ა. კუშნირსა და ტ. ზატულოვსკაიას. ბოლო ტურშიც ლაზარევიჩს თითქოს არცთუ ისე ძლიერი მეტოქე ჰყავდა ამერიკელი გიზელა გრესერის სახით. მოულოდნელად ლაზარევიჩი დამარცხდა. ამით კარგად ისარგებლეს მეტოქეებმა, ორივემ მოიგო თავისი პარტია და საჭირო გახდა დამატებითი მატჩ-ტურნირის ჩატარება პრეტენდენტის გამოსავლენად.
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 ! s! style="background: #ddffdd;"|15 ! s! style="background: #ddffdd;"|16 ! s! style="background: #ddffdd;"|17 ! s! style="background: #ddffdd;"|18 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
'''დამატებითი მატჩ-ტურნირი. 20 - 30 დეკემბერი 1964 მოსკოვი'''
წლის მიწურულს სოხუმის ტურნირის პრიზიორები მოსკოვში შეიკრიბნენ პრეტენდენტის ვინაობის გამოსავლენად. ლაზარევიჩმა ეს ტურინირიც კარგად დაიწყო და პირველ წრეში ორივე პარტია მოიგო. თითქოს გამარჯვება ახლოს იყო, მაგრამ განმეორდა სოხუმის ისტორია და ლაზარევიჩმა გადამწყვეტი ორივე პარტია წააგო. ამასობაში კუშნირმა ქულანახევარი აართვა ზატულოვსკაიას და ნონა გაფრინდაშვილთან მატჩის უფლება მოიპოვა.
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ილონ მასკი
ილონ რივი მასკი (Elon Reeve Musk; დ. 28 ივნისი, 1971) — ამერიკელი ბიზნესმენი, გამომგონებელი და ინვესტორი. SpaceX-ის დამფუძნებელი, აღმასრულებელი დირექტორი და წამყვანი დიზაინერი, აგრეთვე Tesla, Inc.-ის თანადამფუძნებელი და აღმასრულებელი დირექტორი. x.com-ის თანადამფუძნებელი, რომელსაც ერთი წლის შემდეგ შეეცვალა სახელი და დაერქვა PayPal. 2016 წელს „Forbes“-ის სიაში „მსოფლიოს ყველაზე ძლევამოსილი ადამიანები“ ილონ მასკმა 24-ე ადგილი დაიკავა. 2021 წლის ნოემბრის თვეში მისმა შემოსავალმა 300 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა, რითაც იქცა მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანად.
დაიბადა და გაიზარდა პრეტორიაში, სამხრეთ აფრიკაში. 17 წლის ასაკში საცხოვრებლად გადავიდა კანადაში და სწავლა დაიწყო კუინზის უნივერსიტეტში. ორი წლის შემდეგ სასწავლებლად გადავიდა პენსილვანიის უნივერსიტეტში. გარკვეული ხნის შემდეგ იგი გახდა კომპანია Zip2-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც შეძენილი იქნა Compaq-ის მიერ 340 მილიონი დოლარად 1999 წელს. შემდეგში მან დააფუძნა X.com, რომელიც მოგვიანებით შეერწყა კომპანია Confinity-ის 2000 წელს, ხოლო მოგვიანებით დაერქვა PayPal და შეძენილი იქნა eBay-ის მიერ 1.5 მილიარდ დოლარად 2002 წელს.
2002 წელს მასკმა დააფუძნა SpaceX, კოსმოსური ხომალდების მწარმოებელი და კოსმოსური სატრანსპორტო მომსახურებების ამერიკული კომპანია, რომლის მთავარი დიზაინერი თავად არის. SpaceX-ის მიზანია უფრო იაფად შეასრულოს ფრენები კოსმოსში, რაც საბოლოოდ NASA-ს მისცემს საშუალებას არსებული ბიუჯეტით გააგზავნოს ადამიანები მარსზე. მთავარი განსხვავება სხვა მსგავსი პროექტებისგან არის ის, რომ SpaceX-მა შეძლო დაემზადებინა ისეთი ხომალდები, რომელთა მოდულები ან თუნდაც მთლიანი ხომალდები დაუზიანებლად ბრუნდებიან მიწაზე და მათი გამოყენება ხელმეორედაა შესაძლებელია. ეს მნიშვნელოვნად აიაფებს კოსმოსში ფრენებს, რადგან ყოველ ჯერზე არაა საჭირო ხომალდის თავიდან აგება.
2003 წელს მასკი გახდა Tesla, Inc-ის თანადამაარსებელი — ელექტრომობილების და მზის პანელების მწარმოებელი. 2006 წელს მონაწილეობა მიიღო SolarCity-ის შექმნაში. SolarCity ილონ მასკის ერთ-ერთი პროექტია. ამ კომპანიის ბიზნეს გეგმა შედარებით განსხვავებულია სხვა მსგავსი კომპანიების ხედვისგან. ისინი უსასყიდლოდ ამონტაჟებენ საკუთარ მზის ელემენტებს სახლების სახურავზე და ამ სახლების მფლობელებს სთავაზობენ ელექტროენერგიას უფრო იაფად. 2016 წელს მასკმა სემ ოლტმენთან ერთად დააფუძნა OpenAI — არაკომერციული კვლევითი კომპანია, რომლის მიზანია მეგობრული ხელოვნური ინტელექტის განვითარება. ილონ მასკი არის Tesla Motors-ის აღმასრულებელი დირექტორი და აგრეთვე მას ეკუთვნის უსწრაფესი სატრანსოპორტო სისტემის Hyperloop-ის შექმნის იდეა. ასეთი „ლუპის“ შექმნა ნიუ-იორკიდან სან-ფრანცისკომდე 6 მილიარდი დოლარი დაჯდება. ამ მანძილის დაფარვა „ლუპით“ ნახევარ საათში იქნება შესაძლებელი. მასკის განცხადებით, SpaceX, Tesla და SolarCity-ის მიზანია სამყაროსა და კაცობრიობის შეცვლა. მისი მიზანია აგრეთვე გლობალური დათბობის შემცირება და ადამიანთა გადაშენების რისკის შემცირება მარსის კოლონიზაციის მეშვეობით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:ილონ მასკი კატეგორია:ამერიკელი ქველმოქმედები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები კატეგორია:ამერიკელი ფინანსისტები კატეგორია:ამერიკელი ინვესტორები კატეგორია:კანადელი მილიარდერები კატეგორია:კანადელი ქველმოქმედები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკელი მილიარდერები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:სამრეწველო დიზაინერები კატეგორია:ქველმოქმედები
დანტე ბონფიმ კოსტა სანტოსი
დანტე ბონფიმ კოსტა სანტოსი (Dante Bonfim Costa Santos დ. 18 ოქტომბერი, 1983, სალვადორი), აგრეთვე ცნობილი როგორც დანტე — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ფრანგულ კლუბ „ნიცას“ ცენტრალური მცველი. თამაში შეუძლია ასევე მარცხენა მცველის პოზიციაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ლილის ფეხბურთელები კატეგორია:ბელგიის პირველი დივიზიონი A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ლიეჟის სტანდარდის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:მენხენგლადბახის ბორუსიას ფეხბურთელები კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ხორვატია
ხორვატია (Hrvatska), ოფიციალურად ხორვატიის რესპუბლიკა (Republika Hrvatska) — უნიტარული, დემოკრატიული საპარლამენტო რესპუბლიკა ცენტრალური ევროპის, სამხრეთ ევროპისა და ხმელთაშუაზღვისპირეთის გზაჯვარედინზე. ხორვატიის დედაქალაქია ზაგრები, რომელიც წარმოადგენს ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფის 21 ერთეულიდან ერთ-ერთ. ხორვატიის ტერიტორია 56 594 კმ²-ს მოიცავს და დამახასიათებელია მრავალფეროვანი, უმეტესად კონტინენტური და ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი. ხორვატიის ადრიატიკის ზღვის სანაპირო მოიცავს ათას კუნძულზე მეტს. ქვეყნის მოსახლეობა 4,28 მლნ ადამიანს შეადგენს, რომელთა უმრავლესობა ხორვატია. ყველაზე გავრცელებულ რელიგიას წარმოადგენს კათოლიციზმი. მოსაზღვრე სახელმწიფოებია: ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით — სლოვენია, ჩრდილოეთით — უნგრეთი, აღმოსავლეთით — სერბეთი, სამხრეთით — ჩერნოგორია, აღმოსავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ბოსნია და ჰერცეგოვინა, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით ეკვრის ადრიატიკის ზღვა.
თანამედროვე ხორვატიის ტერიტორიაზე ხორვატები ახალი წელთაღრიცხვის VII საუკუნის ადრეულ პერიოდში მოვიდნენ. IX საუკუნეში მათ სახელმწიფო ორი საჰერცოგოს სახით ჩამოაყალიბეს. 925 წელს, პირველი მეფე გახდა ტომისლავ I, ხორვატია კი სამეფო გახდა. ხორვატიის სამეფო სუვერენიტეტს თითქმის ორი საუკუნის მანძილზე ინარჩუნებდა, სიძლიერის მწვერვალს კი მეფე პეტარ კრეშიმირ IV-ისა და დმიტარ ზვონიმირის დროს მიაღწია. 1102 წელს ხორვატიამ პირადი უნია გააფორმა უნგრეთთან. 1527 წელს ოსმალური დაპყრობების პირისპირ აღმოჩენილმა ხორვატიის პარლამენტმა ხორვატიის ტახტის მფლობელად აირჩია ფერდინანდ I ჰაბსბურგების დინასტიიდან. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, 1918 წელს ხორვატია შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების არაღიარებული სახელმწიფოს შემადგენლობაში, რომელიც ავსტრია-უნგრეთს გამოეყო და იუგოსლავიის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. II მსოფლიო ომის პერიოდში არსებობდა ხორვატიის ფაშისტური, მარიონეტული სახელმწიფო. ომის შემდეგ, ხორვატია გახდა კონსტიტუციური სოციალისტური სახელმწიფოს — მეორე იუგოსლავიის დამფუძნებელი წევრი და ფედერალური შემადგენელი. 1991 წლის ივნისში, ხორვატიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რაც ძალაში ამავე წლის 8 ოქტომბერს შევიდა. ამას მოჰყვა ხორვატიის ომი დამოუკიდებლობისათვის, რომელიც 4 წელს გაგრძელდა და საბოლოოდ, წარმატებით დასრულდა.
ხორვატიის ეკონომიკაში დომინანტია მომსახურების სფერო, რასაც მოსდევს სამრეწველო სექტორი და სოფლის მეურნეობა. ზაფხულის პერიოდში, შემოსავლების მნიშვნელოვანი წყაროა ტურიზმი; ხორვატია მსოფლიოში მე-18 ყველაზე პოპულარული ტურისტული დანიშნულების ადგილია. არსებითი სახელისუფლებო დანახარჯებით, სახელმწიფო კონტროლებს ეკონომიკის გარკვეულ ნაწილს. ხორვატიის უმთავრესი სავაჭრო პარტნორია ევროკავშირი. 2000 წლიდან, ხორვატიის ხელისუფლებამ ინვესტიციები განახორციელა ინფრასტრუქტურაში, განსაკუთრებით პანევროპული სატრანსპორტო დერეფნის გასწვრივ გზების მშენებლობაში. ხორვატიის ენერგეტიკის მნიშვნელოვანი წილის წარმოება შიდა წყაროებით ხდება, გარკვეული ნაწილი კი იმპორტით შედის. ქვეყანაში მოქმედებს უნივერსალური ჯანდაცვის სისტემა და უფასო დაწყებითი და საშუალო განათლება. კულტურის მხარდასაჭერად ფუნქციონირებს მრავალი საზოგადოებრივი ინსტიტუტი, ასევე კორპორატიული ინვესტირება მედიასა და გამომცემლობებში.
ეტიმოლოგია
თვითონ ტერმინის წარმოშობა უცნობია, თუმცა ფიქრობენ, რომ ის გოთური ან ინდო-არიული ტერმინია, რომელიც ერთ-ერთ სლავურ ტომს დაერქვა. ხორვატულ ეთნონიმ *xъrvatъ-ის უძველესი ჩანაწერი ცვლადი სიტყვის ფუძეა, რომელიც ბაშკას ფირფიტაზე zvъnъmirъ kralъ xrъvatъskъ-ის („ზვონიმირი, ხორვატი მეფე“) სახითაა წარმოდგენილი.
ლათინური ტერმინის პირველი ხსენება, ჰერცოგ ტრიმპირ I-ის 852 წლის პერიოდის ქარტიას მიეწერება. ქარტიის ორიგინალი დაკარგულია და მხოლოდ 1568 წლის ასლი გადარჩა, რაც განაცხადის უტყუარობაში ეჭვს იწვევს. ქვაზე ნაკვეთი ტერმინის უძველესი წარწერა, IX საუკუნის ბრანიმირის წარწერაა, რომელშიც ჰერცოგი ბრანიმირი Dux Cruatorvm-ის სახითაა მოხსენიებული. წარწერა ზუსტად დათარიღებული არაა, თუმცა ცნობილია, რომ ბრანიმირი ხორვატიას 879-892 წლებში მართავდა.
ისტორია
პრერომაულ პერიოდში ადრიატიკის სანაპიროზე გავრცელებული იყო რამდენიმე ინდოევროპელებამდელი კულტურა, რომელთა შორის ყველაზე უძველესია იმპრესოს კულტურა. ბრინჯაოს ხანაში, ადრიატიკის სანაპიროზე არსებობდა იმპრესოს კულტურის მემკვიდრე კულტურები, რომელთა შორის თავისი კერამიკული ნაწარმით აღსანიშნავია ბუტმირის, ხოლო მოგვიანებით - კასტელიერის კულტურები, რომელთაგანაც შემორჩენილია რამდენიმე ასეული გამაგრებული დასახლებები. ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში თანამედროვე ხორვატიის მთელი ტერიტორია (მათ შორის ლიბურნიაც) დაიპყრეს რომაელებმა.
ხორვატიის ტერიტორიაზე ძველად ჯერ ილირიული, შემდეგ კელტური ტომები ცხოვრობდნენ. ახ. წ. 395 წლიდან ბიზანტიის შემადგენლობაშია. სლავური ტომები ამ მიწებზე VII საუკუნიდან გამოჩნდნენ, როდესაც ხორვატებმა, რომლებმაც სათავე დაუდეს ხორვატ ერს, ადრიატიკის ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროსკენ მიგრირება დაიწყეს. მალე ხორვატიის სამეფო რეგიონში ერთ-ერთი უძლიერესო სახელმწიფო გახდა. IX საუკუნის დასაწყისიდან ქვეყანა ფრანკების განმგებლობაშია. ამ პერიოდში ხორვატიაში რომის პაპ იოანე IV-ის ინიციატივით (რომელიც თავად წარმოშობით დალმაციიდან იყო) იწყება ქრისტიანობის გავრცელებაც. 925 წელს ხორვატია დამოუკიდებელი სახელმწიფო ხდება.
1102 წელს უნგრეთ-ხორვატიის უნიის შედეგად მმართველი ტრპიმიროვიჩების დინასტია დაამხეს და ქვეყანა უნგრეთის მეფეების განმგებლობაში მოექცა, მაგრამ იურიდიული დამოუკიდებლობა შეინარჩუნა. XV საუკუნის შუა წლებიდან ხორვატიის ჩრდილოეთ ნაწილში უნგრელების ბატონობა ოსმალების ბატონობით შეიცვალა, ხოლო დალმაცია ვენეციის რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა. ამ ფონზე დუბროვნიკის რესპუბლიკა დამოუკიდებლობას ინარჩუნებდა.
1526 წლის წარმატებული დინასტიური ქორწინების შედეგად ფერდინანდ I-მა უნგრეთი და ხორვატია ჰაბსბურგების დინასტიას დაუმკვიდრა. ჰაბსბურგები ხორვატიას XX საუკუნის დასაწყისამდე მართავდნენ. ვენეციის რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ (კამპოფორმიოს ზავი, 1797) ჰაბსბურგთა მონარქიის მიწებს ისტრია, დალმაცია და დუბროვნიკიც შეემატა. ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ, 1918 წლის 1 დეკემბრიდან შედის - სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების სამეფოს შემადგენლობაში, თუმცა ავსტრიული სანაპიროს ქალაქები ისტრია, რიეკა და ზადარი იტალიის შემადგენლობაში შევიდა ვენეცია-ჯულიას სახელწოდებით. 1929 წლიდან ქვეყანას სახელი შეეცვალა და ეწოდა იუგოსლავიის სამეფო, 1939 წლის 26 აგვისტოს ცვეტკოვიჩ-მაჩეკის შეთანხმების მიხედვით ხორვატიას სამეფოს ფარგლებში ავტონომიის სტატუსი მიენიჭა.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უსტაშებმა ანტე პაველიჩის ხელმძღვანელობით შექმნეს ნაცისტური მარიონეტული ხორვატიის დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომელიც აგრძელებდა სერბების, ებრაელების და ბოშების გენოციდს. 1945 წელს კომუნისტი იოსიპ ბროზ ტიტოს პარტიზანების ზეწოლის შედეგად ხორვატიაში პაველიჩისა და სერბეთში ნედიჩის მთავრობები დაემხო და შეიქმნა იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა (ისფრ), რომლის შემადგენლობაშიც შევიდა 6 რესპუბლიკა (ჩრდილოეთი მაკედონია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, სლოვენია, ხორვატია, სერბეთი და ჩერნოგორია).
1991 წელს მწვავე შიდა კონფლიქტის ფონზე სერბებსა და ხორვატებს შორის, ხორვატიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ისლანდია პირველი სახელმწიფო გახდა, რომელმაც 1991 წლის 19 დეკემბერს სცნო ახალი ქვეყნის დამოუკიდებლობა. ახლად ჩამოყალიბებულ რესპუბლიკაში ეთნიკური დაპირისპირება ომში გადაიზარდა (1991-1995 წწ.). ხორვატიისა და სლოვენიის დამოუკიდებლობის გამოცხადება იუგოსლავიის დაშლის დასაწყისი გახდა. ხორვატიის ტერიტორიული მთლიანობა საბოლოოდ 1998 წელს აღდგა. დამოუკიდებელი ხორვატიის პირველი პრეზიდენტი ფრანიო ტუჯმანი (1990-1999 წწ.) გახდა.
2012 წლის 22 იანვარს ხორვატიაში რეფერენდუმი გაიმართა, რომელშიც მოსახლეობის 66,25 %-მა ხმა მისცა ხორვატიის ევროკავშირში გაწევრიანებას. 2013 წლიდან ხორვატია ევროპის კავშირის წევრი სახელმწიფოა.