Australopithecus_anamensis
სხვა სახეობებთან ურთიერთობები
ძალიან ბევრი მეცნიერი ფიქრობს, რომ ეს სახეობა არის წინაპარი საყოველთაოდ ცნობილი სახეობის ავსტრალოპითეკ აფარენსისის, ასევე ზოგიერთის აზრით, რომ ამ ორი სახეობის გგარჩევა თითქმის შეუძლებელია, თუმცა მათ შორის განსხვავებაა და ეს არის  აფარენსის სწრაფად მზარდი მოსახლეობა, რაც არ ახასიათებს ანამენსის. სხეულის ზომა თითქმის მსგავსი იყო თანამედროვე შიმპანზესი, თუმცა იყო თვალსაჩინო განსხვავება ქალის და მამაკაცის  სხეულის ზომებს შორის განსხვავებისა. სხეულის ტემპერატურა იყო მსგავსი როგორც თანამედროვე გორილების და ორანგუტანტების. ტვინი სავარაუდოდ ჰქონდათ მცირე ზომის, მაგრამ დრომოჭმული ადამიანის თავისქალას შეეძლო უფრო დიდი ტვინის მოთავსება, ვიდრე ანამენსი იძლეოდა ამის შესაძლებლობას. ყბებს შორის იყო პარალელური დაშორება, ამასთანავე, კბილები ჰქონდათ სხვადასსხვა სიგრძე. მათი ძვლების დეტალურმა გამოკვლევამ კიდევ ერთხელ ცხადყო რომ მათი მუხლები ისე იყო განვითარებული რომ ორ ფეხზე თავისუფლად, გამართულად დადიოდნენ და შეეძლოთ ცოცვა, სირბილი და ხეებზე ხტომა. მათი ინდივიდუალური დამახასიათებელი არის ის რომ, ანამენსისის ძვლები სხვა ავსტრალოფითეკებისგან განსხვავებით არის გრძელი. ცხოვრების სტილი ავსტრალოპითეკ ანამენსისი სავარაუდოდ იყენებდა იმ ნივთებს რასაც თანამედროვე შიმპანზეები, ჯოხები,  პატარა ტოტები და სხვა მცენარისგან დამზადებული ნივთები, რომლებიც მარტივად გარდაიქმნებოდა სხვადასხვა ნივთებად. თითოეულ ნივთს სხვადასხვა ფუნქცია ჰქონდა, მათ შორის საჭმლის მოპოვებასა და მომზადებაში. ცვლილებებს ვერ/არ განიცდიდნენ ქვის ნივთები, რომლებიც საკმაო შრომის შედეგად მზადდებოდა და მათ გამოყენებას ცალსახა მიზანი ჰქონდა, გამოიყენებოდა ძნელად მოსაპოვებელი საკვების დამუშავებისთვის. განამარხებული მცენარეები და ცხოველების ანალიზმა ცხადჰყო გარემოვითარება ანამენსის საცხოვრებლის, რომელიც იყო მთებში  და ნალექიან ადგილას. ისინი ანტიკურ ქვეყნის შიდა რაიონში, ზღვისა და საზღვრისგან მოშორებით  ტბის გვერდზე სახლობენ. ეს რეგიონი ვულკანური წარმოშობის მთებითაა ცნობილი, რასაც მოწმობს ნამარხების აღმოჩენა იმ მთის მიმოახლო და ფსკერში,საიდანაც ვულკანები ამოიფრქვეოდა. ეს ნამარხებიც თარიღდება 3.8-4.2 მილიონი წლით. უძველესი წინაპრები ანამენსის ცხოვრობდნენ ტყეებში და წალკოტებში, რომლებიც ტბის ირგვლივ ყალიბდებოდნენ, მათი ჩონჩხების გამოკვლევამ აჩვენა რომ ორ ფეხზე დადიოდნენ მიწაზე და დიდ დროს უთმებდნენ  მთებზე აღწევას, ალბათ საჭმლის მოძიების მიზნით ან მტაცებლებისგან რომ თავი დაეცვათ. მათი კბილები ადასტურებენ რომ ჭამდნენ სხვადასხვა ხილს, მცენარეებს და უჭირდათ დაღეჭვა ისეთი ამგარი საჭმლისა, როგორიც არის კაკალი. კვლევა კამათი ჰომინინთა ფილოგენეტიკური ხის აგებულებასთან დაკავშირებით ეხებოდა გვიანდელი მიოცენისა და ადრეული პლიოცენის აღმოჩენებს, რომლებმაც ჰომინინთა ნაშთების თარიღი გადაწიეს 5-7 მილიონი წლის ინტერვალში, რომელშიც დნმ-ს კვლევების მიხედვით ადამიანისა და შიმპანზეს ხაზები გაიყო, კვლევების მიზანი იყო გაერკვიათ მორფოლოგიური განსხვავების გენეტიკაში ანაგენეზის ანდა კლადოგენეზის შედარებითი მნიშვნელობა. სამწუხაროდ, 3 ნახევარი მილიონ წელზე ძველი ნაშთები ძნელად მოიპოვება, რაც იძლევა ჰომინინთა ხაზის სათავეში გაყოფის შესახებ ძალზე განსხვავებული ვარაუდების წარმოთქმას. იმ თეორიებს რომლებშიც კლადოგენეზი არის მნიშვნელოვანი მოვლენა მაკრო ევოლუციური ცვლილებებისთვის, ეთანხმება უახლესი აღმოჩენები, რომლებიც ამტკიცებენ ძლიერ ტაქსონომიურ განსხვავებებს ადრეულ ჰომინინურ ნაშთებში. იმავდროულად ანაგენეზური თეორია სახეობათშორისი განსხვავებების წარმოქმნაში ადრეულ ჰომინინს თვლის ერთი მაქსიმუმ ორი ხაზის პლიოპლეისტოცენური მრავალრიცხოვანი ხაზების წინაპრად. საბოლოო გადაწყვეტილების მიღება შესაძლებელი გახდება უფრო მეტი ნაშთის უფრო ხანგრძლივი და სრულად დოკუმენტირებული კვლევების შედეგად, რომლებიც შეამოწმებენ ფილოგენეტიკურ ჰიპოთეზებს. ნაშთები, რომლებიც ამ კვლევაში შეიძლება შემოწმდეს არის სავარაუდო წინაპარი შთამომავალი ურთიერთობაში ანამის ავსტრალოპითეკთან (4,2-3,9 მილიონი წლის წინ) და მის აღმოსავლეთ-აფრიკელ შთამომავალ აფარის ავსტრალოპითეკს (3,6-3 მილიონი წლის წინ) შორის. ანამის ავსტალოპითეკის ჰიპოდიგმა შედგება დაახლოებით 80 (ძირითადად თავისქალის) ნაშთისგან, რომლებიც აღმოაჩინეს ორ კენიურ გათხრებზე ალია ბეიში და კანაპოში. აფარის ავსტალოპითეკის ჰიპოდიგმა შედგება 400-ზე მეტი ნაშთისგან, რომლებიც აღმოჩენილია ტანზანიის რეგიონ ლაეტოლიში და ეთიოპიის რეგიონ ჰადარში, სადაც მთელი ნაშთების 90%-ზე მეტი მოდის. ამ ორი ჰიპოდიგმას შორის განსხვავებებს პოულობენ ყბების და კბილების ანატომიური ასპექტების შედარებით და სწორედ ამიტომაც თითქმის უეჭველია, რომ ფონეტიკურად ისინი შეიძლება ჩავთვალოთ ერთ სახეობად. ეს თეორია იმიტომ არის უგულებელყოფილი, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ჰადარული ნაშთების მორფოლოგიური განსხვავებები კარგადაა დოკუმენტირებული, მაგრამ ეს ვარიაციებში არ ითვლება აშკარა განსხვავებები ანამის და აფარის ავსტრალიპითეკებს შორის. დღეს მთლიანად ითვლება რომ ანამელი ავსტალოპითეკი აფარელის პირდაპირი წინაპარია. ეს მოსაზრება ორი ფაქტორითაა განსაზღვრული: ჩვენ ვიცით, რომ დროის მიხედვით ანამის ავსტრალოპითეკი წინ უსწრებს აფარელს და იმის გათვალისწინებით რომ ეს ორი ანატომიურადაც განსხვავდებიან, ანამელი უფრო პლეზიომორფულ ტაქსონად ითვლება. მიუხედავად იმისა, რომ დროის მიხედვით ამ ორი სახეობის ჰიპოდიგმები არ გადაიკვეთებიან ყოველი მათგანი შეიცავს ორ დროით ძლიერ განსხვავებულ გათხრების ნაშთებს. ანამის ავსტალოპითეკის ნაშთი კანაპოიდან (4,20 მილიონი წლის წინ) წინ უსწრებს ალია ბეის ნაშთებს (3,9 მილიონი წლის წინ) და იმავდროულად აფარელის ლაეტოლიის ნაშთები (3,7-3,5 მილიონი წლის წინ) წინ უსწრებს ჰადარის ნაშთებს. ამ ოთხი ნაშთის დროში განლაგებით ადვილი ხდება დროით მიმართული მორფოლოგიური ცვლილების სიხშირის დანახვა. ამ ნაშთების შემოწმებით და ცვლილებების დაკვირვებისას გამოითქვა ვარაუდი, რომ ფონეტიკურად აფარი ავსტალოპითეკის ლაეტოლიული ნაშთი ანამელს უფრო ჰგავს, ვიდრე ჰადარის ნაშთებს. ამის შედეგად გარკვეული წონა შეიძინა აფარის ავსტალოპითეკების ლაეტოლიური და ჰადარული ნაშთების განსხვავებულობა. კვლევების შედეგად შეიქმნა სავარაუდო ჰიპოთეზა ლაეტოლის და ჰადარის ნაშთების წინაპრული და შთამომავლური ნაშთების შესახებ. ამის შესამოწმებლად ჩვენ შევადგინეთ ფორმალური ფილოგენეტიკური ანალიზი, რომლითაც ყოველი ნაშთი შევამოწმეთ, როგორც ოპერაციული ტაქსონომიური ერთეული (ოტე), რომელსაც ჰქონდა გარკვეული მორფოლოგიური ნაკვთები. თუ თეორია, რომ ანამელი ავსტალოპითეკი აფარელის წინაპარია ჭეშმარიტია, მაშინ ნაშთების ცვლილებები დროის განმავლობაში გარკვეულ თანმიმდევრობას უნდა მისდევდნენ. ეს ნიშნავს, რომ როდესაც ჩვენ ვაკვირდებოდით ოტე-ს ყოველს სამი გეოლოგიურად ძველ ნაშთიდან უნდა ჰქონოდა ერთი ახალი. და ავტაპომორფული ნიშნები უნდა ჰქონოდა მხოლოდ ჰადარის ნაშთებს (ჰადარის ყველაზე ახალი ნაშთებია) და არცერთი ნიშანი არ უნდა ჩათვლილიყო ალოპლასტურ ოტედ. გაერთიანებული სტრატიგრაფიულ ფილოგენეტიკური კვლევითი მიდგომით წინაპრობისა და შთამომავლობის შესწავლაში ეფუძნება წინაპართა იდენტიფიკაციას ფილოგენეტიკურ ჩარჩოში. კერძოდ, ეს პროცესი მსგავსია ისეთის, რომელშიც გამოიყენება კლადისტიკური ანალიზი, რომლითაც დგინდება ნამარხის ძველი პლეზიომორფული ფენა თუ შეიძლება ჩაითვალოს იმ პოპულაციის წარმოსაჩენად, რომლისგანაც წარმოიშვნენ უფრო ახალი ფენის წინაპრები. ზოგი მკვლევარი თვლის, რომ წინაპრეპს ვერ აღმოაჩენენ თუ ძირითადად გამოიყენება კლადისტიკური მეთოდი მაკროევოლუციური ცვლილებების შესამოწმებლად, მაგრამ ეს რომ სიმართლე ყოფილიყო ჩვენ ამას ვნახავდით უფრო ძველი ოტეების ავტაპომოტფულ ნიშნებში. ჰიპოთეზის უარყოფა რომ არ გამოგვსვლოდა ეს გაამტკიცებდა მოსაზრებას, რომ გენეალოგიურ ხეში ანაგენეტიკური ცვლილებები საკმარისი იყო ნაშთებს შორის მორფოლოგიური განსხვავებების ასახსნელად. მეორეს მხრივ, ავტაპომორფული ან ალოპლასტიკური ნიშნების აღმოჩენა ძველ სავარაუდო წინაპარ ნაშთებში მიანიშნებდა უფრო რთულ ბუჩქოვან ევოლუციურ ისტორიაზე. ორივე შედეგი მნიშვნელოვანია ამ ნაშთების ზუსტი აქსონომიის შესადგენად, და ანამისა და აფარის ავსტალოპითეკების კავშირს სხვა ჰომინიდებთან და ახსნიდა ამ პლიოცენური ჰომინინების ადაპტიური ევოლუციის პროცესს.