cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბანდერელები
ბანდერა და ბანდერელები
1929 წელს ვენაში უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაცია (ოუნ) შეიქმნა. მისი მიზანი იყო ყველა უკრაინული მიწის გაერთიანება. 1938 წელს საბჭოთა ჩეკისტებმა როტერდამში მოკლეს ოუნ-ის დამაარსებელი პოლკოვნიკი ევგენი კონოვალეცი. ამის შემდეგ ოუნ-ის შიგნით უთანხმოება გამძაფრდა, რაც 1940 წელს ორგანიზაციის დაშლით დასრულდა. ორგანიზაციის ახალგაზრდულმა ფრთამ, რომელიც სტეპან ბანდერას გარშემო იყო შემოკრებილი, საკუთარი ორგანიზაცია შექმნა, სახელწოდებით ოუნ-რევოლუციური. მის წევრებს შემდგომში ბანდერელები უწოდეს. 1941 წლის 30 ივნისს გერმანელებმა ლვოვი აიღეს. იმავე დღეს ბანდერელებმა უკრაინის დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს და დროებითი მთავრობა შექმნეს. მან სულ ორ დღეს იარსება. გერმანელებმა მისი წევრების უმრავლესობა დააპატიმრეს. სტეპან ბანდერა ზაკსენჰაუზენის საკონცენტრაციო ბანაკში მოათავსეს. პასუხად, ბანდერელებმა შეიარაღებული ბრძოლა გააჩაღეს როგორც ჰიტლერელი, ასევე რუსი დამპყრობლების წინააღმდეგ. 1943 წელს ბანდერელებს უამრავი ქართველი, შუააზიელი, აზერბაიჯანელი და სომეხი შეუერთდა. წერდა სტეპან მუდრიკი. 1944 წლისთვის უპა-ს წევრთა რიცხვმა 480 ათასს მიაღწია. მის შეიარაღბაში იყო ტანკები, ქვემეხები და ნაღმტყორცნები. ის უკრაინის ტერიტორიის ერთ მესამედს აკონტროლებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საიდუმლო ორგანიზაციები კატეგორია:უკრაინის ორგანიზაციები
არა (გვარი)
არა (Ara) — ფრინველთა გვარი თუთიყუშისებრთა ოჯახისა. მოიცავს თხუთმეტ სახეობას. მათი სხეულის სიგრძეა 95 სმ-მდე. შეფერილი არიან ძალიან კაშკაშა ფერებში: მწვანე, წითელი, ცისფერი, ყვითელი; დედალი, მამალი და მოზარდი ერთმანეთისაგან თითქმის არ განსხვავდება. თვალის მიდამოები და ლოყები შეუბუმბულავია. ფრთის ბოლოები გაჭიმული და წამახვილებულია. სოლისებრი ფორმის კუდი სხეულზე გრძელია. ნისკარტი მოკაუჭებულია; ამ გვარის სახეობებს ყველაზე ძლიერი ნისკარტი აქვთ დედამიწაზე. გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებში. მისდევენ გუნდურ ცხოვრებას, წყვილები ერთმანეთთან ხანგრძლივად რჩებიან. ზოგჯერ ზიანს აყენებენ ხილის პლანტაციებს. კარგი პირობების არსებობის შემთხვევაში ადვილად შინაურდებიან და ტყვეობაშიც კარგად გრძნობენ თავს. საკმაოდ ხშირად ვხვდებით მოშინაურებულ სახეობებს. ცოცხლობენ 30–75 წლამდე, საშალოდ — 60 წელს. იკვებებიან მარცვლეულით, ბოსტნეულით, ხილით და სხვ.
ლიტერატურა
* კატეგორია:თუთიყუშისებრნი
ანგოლის ტურიზმი
ანგოლის ტურიზმი ძირითადად ქვეყნის ბუნებრივ სიმდიდრეზე, მათ შორის მდინარეებზე, ჩანჩქერებსა და სანაპიროებზეა დაფუძნებული. ანგოლის ტურიზმის ინდუსტრია ახალია და პორტ-კოლონიური სამოქალაქო ომის შემდეგ აღორძინდა. განსხვავებით რეგიონის სხვა ქვეყნებისგან, რომლებიც აშშ-ის, ევროპის კავშირისა და სხვა ქვეყნების მოქალაქეებს უვიზოდ მიმოსვლის ან ვიზის მარტივად აღების შესაძლებლობებს აძლევენ, ანგოლის სავიზო პოლიტიკა რთული და საბჭოთა კავშირის დროინდელი სავიზო მოთხოვნილებების (ოფიციალური მოწვევის წერილი, მოგზაურობის მიზნებისა და განზრახვის აღმნიშვნელი საბუთები, მოგზაურობის მარშრუტის ასლი, დაფინანსების დამადასტურებელი საბუთი და ა.შ.) მსგავსია. მსგავსი მოძველებული პროცედურის გამო კონკურენტულ საერთაშორისო ტურისტულ ბაზარზე ტურისტები ანგოლას უპირატესობას ნაკლებად ანიჭებენ.
კამეიას ეროვნული პარკი
კამეიას ეროვნული პარკი ანგოლის ერთ-ერთი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. პარკი მდებარეობს მოშიკოს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1100 მეტრის სიმაღლეზე. ეროვნულ პარკს სახელი ეწოდა იმ მუნიციპალიტეტის შესაბამისად, სადაც ის მდებარეობს. პარკის დიდი ნაწილი სეზონურად დატბორილი დაბლობებისგან შედგება, რომელიც მდინარე ზამბეზის აუზს მიეკუთვნება. პარკის ტერიტორია მოიცავს მიომბოს ტყეებსაც, რომელიც დასავლეთ ზამბიაში, ზამბეზის აუზში მდებარე ტყეების მსგავსია. პარკის საზღვართან ორი ტბა: კამეია და დილოლო (ანგოლის უდიდესი ტბა) მდებარეობს, რომლებიც წყლის ფრინველებით მდიდარ ლერწმებისა და ბალახების ჭაობებს მოიცავს.
კანგალადას ეროვნული პარკი
კანგადალას ეროვნული პარკი მდებარეობს ანგოლაში, მალანჟეს პროვინციაში. იგი ანგოლის უმცირესი ეროვნული პარკია და მოთავსებულია მდინარე კუიჟესა და მდინარე კვანზას ორ უსახელო ტერიტორიას შორის. პარკი 1963 წელს შეიქმნა, როდესაც ანგოლა ჯერ კიდევ პორტუგალიის კოლონია იყო.
ვიზიტორთა სტატისტიკა
საერთაშორისო ტურისტთა სტატისტიკა ანგოლაში 2014-2015 წლებში:
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ტურიზმი კატეგორია:აფრიკის ტურიზმი ქვეყნების მიხედვით
იუხარი-აღჯაიაზი
იუხარი-აღჯაიაზი (Yuxarı Ağcayazı) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 171 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
ტრიპოლისი
ტრიპოლისი (Τρίπολις), ყოფილი ისხოპოლისი — ანტიკური დასახლება შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ისტორიული პონტოს რეგიონში, იმავე სახელობის მდინარესთან. მდებარეობს კლდოვან კონცხზე. დღეს წარმოადგენს ქალაქ ტირებულუს არქეოლოგიურ საიტს. ადმინისტრაციულად შედის გირესუნის პროვინციაში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში.
Tesla, Inc.
Tesla, Inc (ადრე Tesla Motors, Inc.) — ამერიკული ავტომშნებელი და ენერგოკომპანია, დაფუძნებული ქალაქ პალო-ალტოში, კალიფორნიაში. კომპანია დაკავებულია ელექტრომობილების და მზის პანელების წარმოებით. მისი ქარხნები განლაგებულია ნევადასა და კალიფორნიაში. 2018 წლის ივნისის მონაცემებით „Tesla“ ყიდის Model S, Model X და Model 3 ავტომობილებს, Powerwall და Powerpack ბატარეებს, მზის პანელებს და სხვა პროდუქციას.
ტრიპოლისი
ისტორია
ტრიპოლის ტერიტორია თავდაპირველად მოსინიკების განსახლების არეალში შედიოდა. პლინიუს უფროსი „ ბუნების ისტორია “-ში მოგვითხრობს რომ ტრიპოლის ციხე-ქალაქი დაარსდა ძვ.წ. 656 წელს, როგორც ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო მილეტის ერთ-ერთი სავაჭრო კოლონია. ის ზეფირიუმის კონცხის აღმოსავლეთით 18 კმ-ის დაშორებით მდებარეობდა. ქალაქს გააჩნდა საკუთარი ნავსადგური. ტრიპოლი მოგვიანებით შედიოდა რომის და ბიზანტიის იმპერიაში. მოგვიანებით მის შემადგენლობაში შევიდა ორი ციხე-ქალაქი ანდოზი (დღევანდელი ესპიე) და ბედრამა (ბედრუმი). 1204 წელს ქართველა ხალდიაში ლაშქრობის შედეგად ტრიპოლი გახდა ახლად წარმოქნილი ტრაპიზონის იმპერიის ნაწილი. 1404 წლისთვის ის ტრაპიზონის იმპერატორების უშუალო სამფლობელოს წარმოადგენდა.
Tesla, Inc.
კომპანია „Tesla“ დაარსდა 2003 წლის ივლისში, ბიზნესმენების მარტინ ებერჰარდის და მარკ ტრაპენინგის მიერ „Tesla Motors“-ის სახელით. კომპანიის სახელწოდება მომდინარეობს ფიზიკოს ნიკოლა ტესლას სახელისგან. კომპანიას დაფინანსების ადრეულ ეტაპზე შემოუერთდნენ ილონ მასკი, ჯეფრი ბრაიან შტრობელი და იან რაიტი. მიუხედავად ამისა, თავად კომპანია ამ უკანასკნელთ თანადამფუძნებლებად მიიჩნევს. 2017 წელს კომპანიას შეეცვალა სახელი და დაერქვა „Tesla“.
ტრიპოლისი
გარე ბმულები
კატეგორია:პონტო კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
სამხრეთი ვიეტნამი
სამხრეთი ვიეტნამი (Việt Nam Cộng Hòa) — ყოფილი სახელმწიფო დღევანდელი ვიეტნამის სამხრეთ ნაწილში. არსებობდა 1955–1975 წლებში. დედაქალაქი საიგონი.
Tesla, Inc.
სქოლიო
კატეგორია:NASDAQ-ზე აღრიცხული კომპანიები კატეგორია:Tesla, Inc. კატეგორია:ელექტრომობილების საწარმოები კატეგორია:ელექტრომობილების საწარმოები კატეგორია:აშშ-ის ავტომწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:სპორტული ავტომობილების მწარმოებლები კატეგორია:2003 წელს დაარსებული კომპანიები
სამხრეთი ვიეტნამი
ტერმინი სამხრეთი ვიეტნამი გამოიყენება 1954 წლიდან, როდესაც ჟენევის კონფერენციის შემდეგ ქვეყანა გაიყო კომუნისტურ და არაკომუნისტურ ნაწილებად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ვიეტნამის ისტორია
თაჰლა (მრავალმნიშვნელოვანი)
თაჰლა შეიძლება აღნიშნავდეს:
კენგ-ტანის ეროვნული პარკი
კენგ-ტანის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ტაილანდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, უბონრატჩათანის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე მუნზე. იგი 1981 წლის 13 ივლისს დაარსდა და ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის დაცული ტერიტორიების II კატეგორიას მიეკუთვნება.
გეოგრაფია
პარკის ფართობი 80 კმ²-ია. დიდი ნაწილი მთიანია და ძირითადად მდინარეები: მუნი და ქჰონგი ასაზრდოებენ. ზღვის დონიდან საშუალო სიმაღლე 200 მეტრია. პარქი ხასიათდება პლატოებითა და გლუვი ბორცვებით. პარკის უმაღლესი წერტილია ბენ ტადი, რომელიც ზღვის დონიდან 543 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს.
ფლორა და ფაუნა
პარკი უმეტესწილად ფოთლოვანი ტყეებითაა დაფარული. ხარობს ჯუჯა Shorea obtusa, Shorea siamensis და Dipterocarpus obtusifollus. ალაგ-ალაგ მშრალი მარადმწვანე ტყეებიც გვხვდება. პარკის დიდი ნაწილს Eugenia cumini, Pterocarpus macrocarpus, Xylia kerril, ბამბუკი და ბალახი იკავებს. გარეული ცხოველებიდან გვხვდება: გარეული ღორები, მყვირალა ირემი, ცივეტი, მაკაკა, გიბონი და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:ტაილანდის ეროვნული პარკები კატეგორია:1981 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
აკობამბილიის რაიონი
აკობამბილიის რაიონი (Distrito de Acobambilla) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უანკაველიკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 795 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 521 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 758.32 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაველიკის პროვინციის რაიონები
მარინდუკე
მარინდუკე — კუნძული-პროვინცია ფილიპინებში, მიმაროპის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია ბოაკი. მარინდუკე ჩრდილოეთით ტაიაბასის ყურიდან სამხრეთით სიბუიანის ზღვამდეა გადაჭიმული. დასავლეთით კესონის პროვინციის ბონდოკის ნახევარკუნძული ესაზღვრება, აღმოსავლეთით — კუნძული მინდორო, ჩრდილოეთით — რომბლონის კუნძული-პროვინცია. მარინდუკეს პროვინციულ წყლებში მდებარეობს კუნძული ვერდე, რომელიც საზღვაო ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა და დაცული საზღვაო ტერიტორიაა.
ისტორია
ყველაზე გავრცელებული ვერსიით, პროვინციის სახელწოდება malingig-ის ან malingud-ის ესპანური ვერსია უნდა იყოს, რაც „მაღლა დგომას“ ან „სპილოს“ აღნიშნავს და სავარაუდოდ, პოტენციურად აქტიურ ვულკანზე, მალინდინგზე უნდა მიუთითებდეს, რომელიც კუნძულის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს. დომინგო ნავარეტე (1676) წერს: „კუნძულს, რომელსაც ადგილობრივები მინოლოს უწოდებენ, ესპანელები მინდოროდ მოიხსენიებენ, შესაბამისად, მალინდიკს, მარინდუკეს ეძახიან“ (ბლეირისა და რობერტსონის თარგმანი).
გეოგრაფია
მარინდუკე გულის ფორმის კუნძულია, რომლის ფართობიც 952.58 კმ²-ია. პროვინცია ჩრდილოეთით ტაიაბაის ყურიდან სამხრეთით სიბუიანის ზღვამდეა გადაჭიმული. ბონდოკის ანხევარკუნძულიდან მომპონგითაა გამოყოფილი. მარინდუკეს დასავლეთით ტაბლასის სრუტე მდებარეობს, რომელიც კუნძულ მინდოროსგან გამოყოფს. ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე პატარა კუნძულებია პოლო, მანივაია და მომპონგი. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ტრეს-რეიესი და სპილოს კუნძული მდებარეობს.
მარინდუკეს უმაღლესი წერტილი მალინდისი მთაა (ყოფილი მარლანგის მთა), რომელიც პოტენციურად აქტიური სტრატოვულკანია და ზღვის დონიდან 1 157 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. პროვინციაში გამოქვაბულთა არაერთი სისტემაა, მათ შორის: ბათჰალის დიდი მღვიმე, სან-ისიდროს გამოქვაბული მის წყალქვეშა მდინარის კომპლექსათნ ერთად და ტალაოს გამოქვაბული, მღვიმეების 12 სერიასთან ერთად, რომლებიც კუნძულის დასავლეთ ნაწილს გადაჰყურებენ.
კლიმატი
მარინდუკე III ტიპის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. მშრალ და წვიმების სეზონს შორის საზღვრები არ არის გამოხატული და ნალექები მთელი წლის მანძილზეა განაწილებული. წლიური საშუალო ტემპერატურა 27.0 °C-ია (80.6 °F), მაქსიმუმი — 32.9 °C (91.2 °F), ხოლო მინიმუმი — 22.3 °C (72.1 °F). ტენიანობის მაჩვენებლი 78%-ია, ხოლო ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 2 034 მმ.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მარინდუკე 6 მუნიციპალიტეტისა და 218 ბარანგაისგან შედგება, რომელიც ორ საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება.
ბოაკი
ბოაკი პროვინციის დედაქალაქია. მოსახლეობის რაოდენობით იგი მეორე ადგილზეა სანტა-კრუსის შემდეგ და პროვინციის ინდუსტრიული, კულტურული, ეკონომიკური და საგანმანათლებლო ცენტრის ფუნქციას ასრულებს. სამთავრობო და კერძო ოფისების დიდი ნაწილი ბოაკის მუნიციპალიტეტშია განთავსებული. იგი პროვინციის სხვა დანარჩენ მუნიციპალიტეტებსაც ესაზღვრება: ჩრდილოეთით — მოგპოგი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სანტა-კრუსი, აღმოსავლეთით — ტორიხოსი, სამხრეთით — ბუენავისტა, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით გასანი მდებარეობს. ბოაკის სახელწოდება წარმოდგება ტაგალური სიტყვიდან ბიაკი, რაც გაყოფილს ნიშნავს და იმაზე მიანიშნევს, რომ მდინარე ბოაკი ქალაქს ორ: ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად ჰყოფს.
გასანი
გასანი ფილიპინების ერთ-ერთი ყველაზე სუფთა და მწვანე მუნიციპალიტეტია. გასანის აღმოსავლეთი ნაწილი სატყეო ნაკრძალითაა დაფარული. მუნიციპალიტეტის სახელი სიტყვიდან გასანგ-გასანგი წარმოდგება, რასაც ადგილობრივები მარჯნებს უწოდებენ.
ბუენავისტა
ბუენავისტა პროვინციის ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია. წარსულში იგი გასანის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედიოდა და საბანგი ერქვა. ბუენავისტა „კარგ ხედს“ ნიშნავს. მუნიციპალიტეტს ეს სახელი ტაბლასის სრუტისა და მახლობელი კუნძულების „კარგი ხედის“ გამო ეწოდა.
ტორიხოსი
ტორიხოსის სახელწოდებასთან დაკავშირებით სამი ვერსია არსებობს: ერთი ვერსიით, მუნიციპალიტეტს გენერალ ტორიხოსის საპატივცემულოდ ეწოდა სახელი; მეორე ვერსიით, ქალაქის სახელწოდება ტორილოსიდან წარმოდგენა. ადგილობრვიები ასე უწოდებენ მუნიციპალიტეტის ვაკეზე გაშლილ ძროხებს; მესამე ვერსიით, ქალაქის სახელწოდება წარმოდგება torre y hijos-დან, რაც სამრევლოს გუშაგს ნიშნავს. ტორიხოსს ზოგჯერ პროვინციის საზაფხულო დედაქალაქად მოიხსნიებენ და ადგილობრივი მარწვითაა ცნობილი.
სანტა-კრუსი
სანტა-კრუსი მარინდუკეს ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია როგორც ფართობის, ისე მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. ბოაკთან ერთად ის პირველი კლასის მუნიციპალიტეტია.
სქოლიო
კატეგორია:მარინდუკე კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ფილიპინების ყოფილი ქვეპროვინციები კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
მოჰამედ ნაშიდი
მოჰამედ ნაშიდი (დ. 17 მაისი 1967, მალე, მალდივი) — მალდივის პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტი 2008-2012 წლებში. ქვეყნის პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი. მალდივის პარლამენტის ყოფილი წევრი. მალდივის დემოკრატიული პარტიის დამაარსებელი და ამ პარტიის კანდიდატი 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე. მოჰამედ ნაშიდი აკრიტიკებდა წინამორბედი პრეზიდენტის მომუნ აბდულ გაიუმის მოღვაწეობას, რის გამოც იგი დააპატიმრეს.
2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებს წინ უძღოდა მომუნ აბდულ გაიუმის მიერ დემოკრატიული კონსტიტუციის ხელმოწერა, რაც გამოწვეული იყო ქვეყანაში მიმდინარე არეულობისა და საერთაშორისო ზეწოლის გამო. არჩევნების შედეგად მოჰამედ ნაშიდმა პირველ ტურში დამარცხების შემდეგ მეორე ტურში მიიღო ხმების 54 %, ხოლო მოქმედმა პრეზიდენტმა მომუნ აბდულ გაიუმმა — 46 %.
ბიოგრაფია
მოჰამედ ნაშიდი დაიბადა ქალაქ მალეში. აღმსარებლობით იგი სუნიტური ისლამის მიმდევარია. 2008 წლის 11 ნოემბერს იგი ქვეყნის პრეზიდენტი ხდება. 2012 წლის 7 თებერვალს ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისისა და საპროტესტო აქციების ფონზე რაშიდი გადადგა თანამდებობიდან. ამავე წლის ოქტომბრის თვეში ნაშიდი მცირე ხნით დააპატიმრეს და ბრალად წაუყენეს საპრეზიდენტო უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება. მიუხედავად ამისა, სასამართლომ მას უფლება მისცა ინდოეთში გამგზავრებულიყო 9 თებერვლამდე. შემდეგი მოსმენა უნდა გამართულიყო 10 თებერვალს, მაგრამ ნაშიდი სასამართლოში არ გამოცხადდა, გარკვეული პერიოდი თავს აფარებდა ინდოეთის საელჩოს მალეში, რის გამოც გამოსცეს მისი დაპატიმრების ხელახალი ორდენი. 2013 წლის მარტში იგი კვლავ დააპატიმრეს, მაგრამ ერთი დღის შემდეგ გაათავისუფლეს.
2015 წლის თებერვალში იგი კვლავ დააპატიმრეს და ახლა ბრალი წაუყენეს 2012 წელს მალდივის უზენაესი სასამართლოს ყოფილი თავმჯდომარის აბდულა მოჰამედის დაპატიმრებასთან კავშირი.
2015 წლის მარტში სასამართლომ ნაშიდი დამნაშავედ ცნო, რადგან მან ხელი მოაწერა აბდულ მოჰამედის უკანონო დაპატიმრების ბრძანებას, რაც სასამართლომ შეაფასა როგორც ტერორიზმი და მიუსაჯა 13 წლით თავისუფლების აღკვეთა. Amnesty International-მა გამოთქვა ეჭვი, რომ ნაშიდის მიმართ სასამართლო არ იყო სამართლიანი და მის სასამართლო პროცესს სამართლიანობის შერჩევითი მიდგომა უწოდა. 2015 წელს Amnesty International-მა მოჰამედ ნაშიდი სინდისის პატიმრად აღიარა.
2016 წელს მოჰამედ ნაშიდს დიდმა ბრიტანეთმა მიანიჭა თავშესაფარი, სადაც იგი სამკურნალოდ გაემგზავრა.
2018 წლის 29 ივნისს მან უარი განაცხადა საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობაზე, რადგან თვლიდა, რომ არჩევნების სამართლიანობა დარღვეული იქნებოდა საარჩევნო კომისიის მიერ.
ჯილდოები
მოჰამედ ნაშიდი დაჯილდოებულია მრავალი საერთაშორისო პრიზით. 2009 წელს გადაეცა ანა ლინდის ჯილდო მალდივის რესპუბლიკაში დემოკრატიის დამკვიდრებისათვის. 2010 წელს გადასცეს დედამიწის ჩემპიონის ჯილდო. 2011 წელს მავრიკში ვიზიტის დროს გადაეცა მავრიკის უმაღლესი ჯილდო - ღირსების ორდენი. 2012 წელს გადაეცა ჯეიმზ ლოუსონის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:მალდივის პრეზიდენტები
თიურქმანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
თიურქმანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ივანიშვილი
საკუთარი სახელი ივანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
იუხარი-ლაქი
იუხარი-ლაქი (Yuxarı Ləki) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
საძეგურის ეკლესია
საძეგურის ეკლესია —  არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ საძეგურში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორკუთხა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია ასევე სწორკუთხა სარკმელი. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო ნიშაა.
ჩრდილოეთ კედელში მოწყობილია არქიტრავული შესასვლელი. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. კედლები გარღვეულია. იატაკი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვითა და მიწით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Octopus (Gentle Giant-ის ალბომი)
Octopus — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Gentle Giant-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 1972 წელს. ალბომი იწერებოდა ჯგუფის ოდნავ შეცვლილი შემადგენლობით - დრამერ ჯონ უეზერსის მონაწილეობით.
2015 წელს გამოვიდა ალბომის რემიქსი, შედგენილი სტივენ უილსონის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:Gentle Giant-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები როჯერ დინის გარეკანის დიზაინით კატეგორია:1972 წლის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:Repertoire Records-ის ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი (ხელოვნების მოედანი)
ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი (Памятник А. С. Пушкину) — მოქანდაკე მიხეილ კონსტანტინეს ძე ანიკუშინისა და არქიტექტორ ვასილი ალექსანდრეს ძე პეტროვის მიერ შესრულებული ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში, ხელოვნების მოედანზე. ააგეს 1957 წლის 19 ივლისს და აღმართეს ხელოვნების მოედანზე რუსული მუზეუმის შენობის წინ. ძეგლის გახსნა მიეძღვნა ლენინგრადის 250 წლის იუბილეს.
აღწერა
ძეგლი ჩამოსხმულია ბრინჯაოსაგან ლენინგრადის ქარხანა „Монументскульптура“-ში. ძეგლის სიმაღლეა 4 მეტრი, ხოლო კვარცხლბეკთან ერთად 7 მეტრი და 90 სანტიმეტრი. კვარცხლბეკი წითელი გრანიტისგანაა შემკული. კვარცხლბეკის წინა ფასადზე ამოკვეთილია ოქროსფრი წარწერა: „ალექსანდრე სერგის ძე პუშკინი“.
ისტორია
ძეგლის შექმნის ისტორია იწყება 1936 წლიდან, როცა საბჭოთა კავშირის სახალხო კომისართა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება პოეტის გარდაცვალების 100 წლისთავთან დაკავშირებით ძეგლის აგების შესახებ. 1937 წელს გამოაცხადეს საკავშირო კონკურსი ძეგლის საუკეთესო პროექტის შესახებ. თავდაპირველად ფიქრობდნენ იგი დაედგათ ვასილევსკის კუნძულზე, ბირჟის მოედანზე. მას უწოდეს პუშკინის მოედანი, შედგა საზეიმო საფუძვლის ჩაყრა. თუმცა ვერცერთმა კონკურსანტმა ვერ წარმოადგინა ღირებული პროექტი. შედეგად კი ვასილევსკის კუნძულზე ძეგლი არ აღმართულა.
ომის შემდეგ, 1947 წელს გამოაცხადეს ახალი საკავშირო კონკურსი. პროექტების მიღების საბოლოო თარიღად განისაზღვრა 1947 წლის 31 ივლისი. პირველმა ტურმა გამარჯვებული ვერ გამოავლინა. მოქანდაკე ლ. დ. მურავინმა და არქტექტორმა ი. კარაკისმა მიიღო მეორე პრემია. 1949 წელს ღია კონკურსის IV ტურში თავისი ესკიზი წარადგინა 32 წლის მოქანდაკემ მიხეილ ანიკუშინმა. აღნიშნული პროექტი დაამტკიცა კომისიამ. ძეგლის საფუძვლის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1949 წელს, პოეტის დაბადების 150-ე წლის იუბილეზე.
1958 წელს ა. ს. პუშინის ძეგლის შექმნისთვის მიხეილ ანიკუშინი დააჯილდოეს ლენინის პრემიით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ვერიკო ანჯაფარიძის ქუჩა
ვერიკო ანჯაფარიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  მთაწმინდის  რაიონში (ფიქრის გორა); იაკობ ნიკოლაძის ქუჩიდან ვარაზისხევის ქუჩამდე. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია დუშეთის I ჩიხის სახელით. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია, როგორც იაკობ ნიკოლაძის I ჩიხი. 1938 წელს — ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის, 1992 ვერიკო ანჯაფარიძის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა თეატრი „ვერიკო“ (დამაარსებელი კოტე მახარაძე), ვერიკო ანჯაფარიძისა და მიხეილ ჭიაურელის სახლ-მუზეუმი (მისამართი: ვ. ანჯაფარიძის 16).
ლიტერატურა
ანჯაფარიძე
კარუსა
კარუსა (Κάρουσσα, კარუსა ან Καροῦσα, კაროუსა), ასევე პოლიხნიონი — ანტიკური დასახლება შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, ისტორიული პონტო-პაფლაგონიის რეგიონში, ქალაქ სინოპიდან 150 „სტადიის“ დაშორებით. მდებარეობს ქალაქ გერზესთან, ადმინისტრაციულად შედის სინოპის პროვინციში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში. თავიდავნე იონიელი ბერძნების მიერ დაარსდა, როგორც ბერძნული სავაჭრო ქალაქი (ემპორიუმი). ფსევდო სკილაქსის პერიპლუსში ის მოხსენიებულია როგორც ბერძნული ქალაქი, რასაც მოწმობს პლინიუს უფროსიც. იყო დელოსის ლიგის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:პონტო კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერია
თამილა მგალობლიშვილი
თამილა გრიგოლის ასული მგალობლიშვილი (დ. 25 იანვარი, 1944, ქუთაისი — გ. 23 მარტი, 2018, თბილისი) — ქართველი ფილოლოგი, ქართული ქრისტიანული კულტურული მემკვიდრეობის მკვლევარი.
ბიოგრაფია
1997 წლიდან ხელმძღვანელობდა ქართულ სიძველეთა მოძიებისა და კვლევის სამეცნიერო ცენტრს, რომელმაც მოაწყო სამეცნიერო ექსპედიცია ისრაელში, იორდანიასა და თურქეთში, რომლის დროსაც გამოვლინდა და აღინუსხა ქართული მონასტერები, ხელნაწერი, ეპიგრაფიკის ნიმუშები. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ისრაელის ექსპედიცია (17 დეკემბერი, 2001 – 1 აპრილი, 2002), რის შედეგადაც გამოვლინდა წმინდა მიწის 40-მდე ეკლესია-მონასტერი, რომელთა ნაწილი ქართველთა კუთვნილება იყო, ნაწილში კი ქართველები მოღვაწეობდნენ სხვა ეროვნების ბერ-მონაზვნებთან ერთად. ამავე ექსპედიციის დროს აღინუსხა და დაფიქსირდა 100-მდე ლაპიდარული თუ საღებავით შესრულებული ძველი ქართული წარწერა, აღმოჩნდა ქართული ხელნწერები და საეკლესიო ნივთები. მგალობლიშვილი წლების მანძილზე მუშაობდა ხელნაწერთა ინსტიტუტში. შეისწავლა და გამოაქვეყნა არაერთი ძველი ქართული ხელნაწერი, მ.შ. კლარჯეთის მრავალთავი. 2004 წელს დაინიშნა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან შექმნილი საზღვარგარეთ არსებული საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ცენტრის ხელმძღვანელად. აქტიურად თანამშრომლობდა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოსთან; 2011 წელს სააგენტოს თანამშრომლებთან ერთად თამილა მგალობლიშვილმა უხელმძღვანელა ექსპედიციას ანტიოქიაში, რომლის მიზანს შეადგენდა იქ არსებული ქართული მონასტრების აღნუსხვა-დოკუმენტირება. მისი ნაშრომები გამოქვეყნებულია ქართულ და ინგლისურ ენებზე. მათი უმეტესობა ეძღვნება საზღვარგარეთ არსებულ ქართული კულტურის ცენტრებს, იქ მოღვაწე გამოჩენილ ქართველი სასულიერო პირებს და ხელნაწერ მემკვიდრეობას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქალი მეცნიერები თ კატეგორია:ქართველი ქალები
Tomorrow's Modern Boxes
Tomorrow's Modern Boxes — ტომ იორკის მეორე სოლო ალბომი. იგი გამოვიდა 2014 წლის 26 სექტემბერს. ალბომი ვრცელდებოდა მხოლოდ BitTorrent ქსელით და გამოსვლიდან 6 დღის განმავლობაში ჩამოტვირთული იქნა მილიონჯერ.
სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის ალბომები კატეგორია:ტომ იორკის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:დამოუკიდებლად გამოცემული ალბომები
ვედრება (ფილმი)
ვედრება — კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ 1967 წელს გადაღებული ტრილოგიის პირველი მხატვრული ფილმი. მეორე, „ნატვრის ხე“, 1976 წელს გამოვიდა ეკრანებზე. მესამე კი „მონანიება“. დამდგმელი რეჟისორი: თენგიზ აბულაძე. სცენარის ავტორები: ანზორ სალუქვაძე, რეზო კვესელავა, თენგიზ აბულაძე. ოპერატორი: ალექსანდრე ანტიპენკო﻿. მხატვრარი: რევაზ მირზაშვილი﻿﻿. კომპოზიტორი: ნოდარ გაბუნია﻿.
ფაქტები
თენგიზ აბულაძის ფილმებს არასდროს ეტყობოდა, რომ რეჟისორი უხარისხო საბჭოთა ფირზე იღებდა. 1967 წელს, როცა ეკრანებზე მისი ახალი ფილმი „ვედრება“ გამოვიდა, ვაჟა-ფშაველას ნაწარმოებების ამ ეკრანიზაციით უკმაყოფილო კრიტიკოსებიც კი აღნიშნავდნენ, რომ თენგიზ აბულაძემ „შექმნა რაღაც მაგიური გამოსახულება, სურათი, რომელმაც ვაჟას ენა კინოს ენად აქცია“. მაგრამ უკმაყოფილო მაინც ბევრი დარჩა, განსაკუთრებით საბჭოთა კინოს იდეოლოგებს შორის.
ნანა ჯანელიძე იხსენებს: „მთელი ცხოვრება ოცნებობდა, რომ ფილმი გადაეღო კარგ ფირზე, „კოდაკზე“ და ეს დარჩა ოცნებად... გული გაუსკდა, როცა კანში ნახა საბჭოთა ფირზე გადაღებული ფილმი“.
სქოლიო
კატეგორია:1967 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:თენგიზ აბულაძის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ვაჟა ფშაველას ნაწარმოებების ეკრანიზაციები
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლი
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლი (Нижегородский кремль) — ციხესიმაგრე ნიჟნი-ნოვგოროდის ისტორიულ და უძველეს ნაწილში, ქალაქის მთავარი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ისტორიული კომპლექსი.
ვოლგისპირეთის ფედერალურ ოლქში რუსეთის პრეზიდენტის სრულუფლებიანი წარმომადგენლის, ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის გუბერნატორისა და ნიჟნი-ნოვგოროდის მერის ოფიციალური რეზიდენცია.
მდებარეობს მდინარე ოკისა და ვოლგის შეერთების ადგილზე. კრემლის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი თითქმის ფერდობებზე დგას, სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი მინინისა და პოჟარსკის მოედანზე გადის, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთი - პოჩაინის ხეობასა და სახალხო ერთობის მოედანზე.
კრემლის ისტორია
როგორც წყაროები გვამცნობს, 1221 წელს ვლადიმირის დიდმა თავადმა იური ვსევოლოდის ძემ დააარსა ქალაქი ნიჟნი-ნოვგოროდი, რომლის დაცვასაც ემსახურებოდა ხის ციხესიმაგრე. პირველი მცდელობა, რომ ხის ციხესიმაგრე შეეცვალათ ქვით, განხორციელდა 1374 წელს, სწორედ ამ პერიოდში სუზდალისა და ნიჟნი-ნოვგოროდის დიდმა თავადმა დიმიტრი კონსტანტინეს ძემ საფუძველი ჩაუყარა თეთრი ქვით აგებულ კრემლს.
ივანე III-ის დროს ნიჟნი-ნოვგოროდი ასრულებდა დამცავი ქალაქის მოვალეობას, ჰყავდა მუდმივი ჯარი და იყო მოსკოვის ჯარების თავშეყრის ადგილი ყაზანის წინააღმდეგ წარმოებული ლაშქრობების დროს. ქალაქის დაცვის გაძლიერების მიზნით, ციხესიმაგრის კედლების მშენებლობაზე კვლავ დაიწყო მუშაობა. თავდაპირველად კრემლს საფუძველი ჩაუყარეს 1500 წელს. სამუშაოები შეწყდა 1505 წელს ყაზანის ხანის მუჰამედ-ამინის თავდასხმის დროს. მშენებლობის განახლება მოხერხდა მხოლოდ 1508 წელს. ამავე პერიოდში შემონახული მუხის ხისაგან აგებული კრემლი დაიწვა 1513 წელს. მშენებლობა სავარაუდოდ დასრულდა 1516 წელს. კრემლის ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობდა მოსკოველი არქიტექტორის პეტრო ფრანჩესკოს ხელმძღვანელობით. XVI საუკუნის განმავლობაში კრემლი ხშირად გამხდარა ალყებისა და თავდასხმების მსხვერპლი (1521, 1536, 1574 წწ.). 1697 წელს კრემლმა დაკარგა სამხედრო მნიშვნელობა.
მთიან ნაწილში კრემლს გარშემოვლებული ჰქონდა ე. წ. „მშრალი ორმო“, რომლის სიღრმე იყო 2,5-4 მეტრი, ხოლო სიგანე 25-30 მეტრი.
„ქვის ქალაქს“ ჰყავდა მუდმივი გარნიზონი. კრემლის არტილერიაზე XVI საუკუნეში არაფერია ცნობილი. არტილერია XVII საუკუნეშიც მცირე იყო, რადგან რუსეთმა ყაზანის აღების შემდეგ მკვეთრად შეამცირა ქალაქის სამხედრო-თავდაცვითი ფუნქცია. ციხესიმაგრეში არსებული შეიარარება ძირითადად იყო მცირე კალიბრის მქონე ქვემეხები.
1714 წელს პეტრე I-მა დააარსა ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნია. ამ პერიოდიდან კრემლი გახდა ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიის ადმინისტრაციული ცენტრი და ქალაქის გული.
ეკატერინე II-ის დროს 1785-1790 წლებში მიმდინარეობდა კრემლის სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც მოხდა სახურავის გაკეთება, რომელიც დაეფუძნა ქონგურებს. 1834-1837 წლებში ამოავსეს კედლის მიმდებარე ორმოები, რამაც კედლის სიმაღლე 4 მეტრით შეამცირა. ამის შედეგად კრემლის კოშკების პირველი სართულები მიწის ქვეშ აღმოჩდნენ. ამავე პერიოდში კრემლი გაათეთრეს და სახურავი წითლად შეღებეს.
დიდი ხნის განმავლობაში კრემლზე არ ხორციელვებოდა სათანადო ზრუნვა. XIX საუკუნის დასააწყისში კრემლს თავდაცვითი შეიარაღება არ ჰქონია. 1894 წელს დაიწყო დიმიტრის კოშკის რეკონსტრუქცია. პროექტის ავტორი და რეკონსტრუქციის ხელმძღვანელი იყო ნიკოლაი სულთანოვი. მასში 1896 წელს გაიხსნა ისტორიული მუზეუმი. სახურავზე გამოსახეს რუსეთის იმპერიის გერბი, ორთავიანი არწივი. 1896 წელს შობის ქუჩის მხრიდან მიაშენეს ფუნიკულიორი. 1926 წელს ფუნიკულიორი დახურეს.
საბჭოთა პერიოდი
ხელისუფლეაბში ბოლშევიკების მოსვლის შემდეგ კრემლმა მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა. იგი კვლავ გადაღებეს წითელ ფერად, ხოლო სახურავი მწვანედ. დიმიტრის კოშკს მოხსნეს ორთავიანი არწივი, მის მაგივრად დაკიდეს საბჭოთა კავშირის დროშა. დაანგრიეს საკათედრო ფერისცვალების ტაძარი და მის ადგილზე ააშენეს საბჭოების სახლი. მუზეუმის ექსპონატები გაიტანეს ქალაქის მუზეუმში, ნაწილი კი გაანადგურეს, როგორც წინა ხელისუფლების გადმონაშთი. 1935-1937 წლებში კრემლს ახალი საფრთხე დაემუქრა. ხელისუფლებამ გადაწყვიტა საბჭოთა მოედნის გაფართოება. ამისათვის კი საჭირო იყო კრემლის კედლისა და სამი კოშკის დანგრევა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამ არნიშნული პროექტის განხრციელებას ხელი შეუშალა. ომის პერიოდში კრემლის სამ კოშკზე დაამონტაჟეს საზენიტო ტყვიამფრქვევები, რაც იცავდა ქალაქს გერმანელების საჰაერო დარტყმებისაგან. ომის დასრულების შემდეგ კრემლის კედელთან გაიმართა გამარჯვების გრანდიოზული აღლუმი.
1949 წელს დაიწყო და 1981 წლამდე გაგრძელდა კრემლის რესტავრაცია, რომელსაც სვიატოსლავ აგაფონოვი ხელმძღვანელობდა. რესტავრაციის დროს აღადგინეს კედლები და კოშკები, ბორისოგლების კოშკი კი ხელახლა ააშენეს.
თანამედროვეობა
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ სარესტავრაციო სამუშაოები შეწყდა. 2005 წელს კრემლის კედელს საშიში ბზარები გაუჩნდა, ამავე წლიდან აღსდგა სარესტავრაციო სამუშაოები.
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის კოშკები
ამჟამად შემორჩენილია ან აღდგენილია კრემლის 13 კოშკი:
მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლში მრავალი ეკლესია მდებარეობდა, მაგრამ ამჟამად შემონახულია მხოლოდ მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია, რომელშიც მდებარეობს კუზმა მინინის საფლავი.
კრემლში მოქმედი ორგანიზაციები
ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის ტერიტორიაზე მოქმედებს შემდეგი ორგანიზაციები:
სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ისტორია კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მუჰამად აზამ-შაჰი
მუჰამად აზამ შაჰი (დ. 28 ივნისი, 1653, ბიჯაპური  — გ. 8 ივნისი,  1707, აგრა) — დიდ მოგოლთა იმპერიის მე-7 იმპერატორი 1707 წლის 14 მარტიდან 8 ივნისის ჩათვლით, აურანგზებისა და დილრას ბანუ ბეგუმის ვაჟი. თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1653 წლის 28 ივნისს, ბიჯაპურში, ბაბუის, შაჰ-ჯაჰანის მმართველობის პერიოდში. 4 წლის ასაკში დედა გარდაეცვალა. 1658 წელს მამამისი, აურანგზები დიდი გადატრიალების შემდეგ გახდა დიდ მოგოლთა მე-6 იმპერატორი.
აღიზარდა დელიში. ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა სიბრძნითა და სტრატეგიული ნიჭით. 1678 წელს, 25 წლის ასაკში დაინიშნა ბენგალის გამგებლად. ეს თანამდებობა მან 1701 წლამდე შეინარჩუნა. მიუხედავად იმისა, რომ მას ჰყავდა უფროსი ძმები, 1681 წელს აგრაში გამოაცხადეს მამის ოფიციალურ მემკვიდრედ. 1683 წელს უსარდლა მოგოლებს მარათჰების წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლაში, რომელშიც გაიმარჯვა. 1685 წელს ალყა შემოარტყა ბიჯაპურს და 4 თვის შემდეგ აიღო ის.
მუჰამად აზამი ღრმამორმწუნე მუსლიმი იყო და მამის მსგავსად სასტიკად ექცეოდა ქრისტიანებსა და ბუდისტებს, ასევე არ ერიდებოდა შიიტების დევნა. 1693-1697 წლებში რამდენიმეჯერ ილაშქრა დეკანში, დაარბია, გაძარცვა და გადაწვა ბუდისტებისა და ქრისტიანების ტაძრები. 1701-1706 წლებში იყო გუჯარათის მმართველი.
1706 წელს მამამისს აუჯანყდა, მაგრამ უშედეგოდ. აურანგზებმა აზამი სახელმწიფო საქმეებს ჩამოაშორა, მაგრამ 1707 წელს, 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ლაშქრობაში. ამით ისარგებლა აზამ შაჰმა და დროებით დაიკავა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტი დელიში. ამ ფაქტს დინასტიური ომი მოჰყვა, რომელიც დაიწყეს მისმა ძმებმა.
მისი მმართველობა 3 თვემდეც კი ვერ გაგრძელდა. 1707 წლის 8 ივნისს, აგრას მახლობლად გამართულ ბრძოლაში დამარცხდა და ტყვედ ჩაუვარდა თავის უფროს ძმასა და მემკვიდრეს, ბაჰადურ შაჰ I-ს. აზამ შაჰი ძმის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს. მისი გადარჩენილი ვაჟები კი ნათესავებთან ბრძოლებს შეეწირნენ იმავე წლის ივლის-აგვისტოში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დიდ მოგოლთა იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 1653 კატეგორია:გარდაცვლილი 1707 კატეგორია:თემურიდები კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივნისი კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი მონარქები
ნუნჩაკუ
მინი ნუნჩაკუ (ヌンチャク) — იაპონური საბრძოლო იარაღი, ორი მრგვალი მოკლე ჯოხი, რომელიც ჯაჭვით ან თასმითაა ერთმანეთთან დაკავშირებული.
თავდაპირველად ბრინჯის დასაცეხვად გამოიყენებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
იბემა
იბემა (Ibema) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კასკაველის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
გორიჯვარის ეკლესია
გორიჯვარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, ხუროთმოძღვრული ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ახალგორში, ოქტომბრის ქუჩაზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სასაფლაოს ტერიტორიაზე მდებარე ეკლესია ქართული აგურითა და რიყის ქვითაა ნაგები. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, რომელიც აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით.
არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი, რომელიც აქცენტირებულია აგურის ტიმპანით. თაღის თავზე მოთავსებულია ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელი. დასავლეთ ფასადის ზედა ნაწილში, წყობაში ჩაძირული ჯვრის ქვედა მკლავია შემორჩენილი. შესასვლელის მარჯვნივ თაღოვანი ნიშაა. მის თავზე ჩასმულია ქვის ფართო კვადრი, რომელზეც მხედრული წარწერა იკითხება.
კამარა და კონქი ჩამონგრეულია, კედლების დიდი ნაწილი განადგურებულია. ინტერიერი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩიგოიანის მესამე ზურგიანი კოშკი
ჩიგოიანის მესამე ზურგიანი კოშკი - არქიტექტურული ძეგლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიგოიანში. აგებულია IX-X საუკუნეებში.
მდ. ქსნის მარცხენა ნაპირზე დგას კოშკი, რომელიც შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. ზურგი აღმოსავლეთითაა მიმართული. არქიტრავული შესასვლელი მეორე სართულის დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. კოშკისათვის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია უხეშად დამუშავებული ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ელეანორა პორტუგალიელი (სრი)
ელეანორა პორტუგალიელი (დ. 18 სექტემბერი 1434 — გ. 3 სექტემბერი 1467) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის ინფანტა. პორტუგალიის მეფე დუარტე I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეანორა არაგონელის ქალიშვილი. საღვთო რომის იმპერატრიცა 1452-1467 წლებში როგორც ფრიდრიხ III-ის მეუღლე. საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან I-ის დედა.
ადრეული ცხოვრება
ელეანორა დაიბადა 1434 წლის 18 სექტემბერს, ტორეშ-ვედრაში, იგი იყო პორტუგალიის მეფე დუარტე I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელეანორა არაგონელის ერთ-ერთი ქალიშვილი, მათი ცხრა შვილიდან. ის ოჯახში მესამე ქალიშვილი იყო, თუმცა მისი ორი უფროსი და ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა, რის გამოც იგი უფროს ქალიშვილად ითვლებოდა.
ელეანორას მამა მის მეოთხე დაბადების დღემდე ხუთი დღით ადრე გარდაიცვალა. ამის შემდეგ პორტუგალიაში ელეანორის უმცროსი ძმა, აფონსუ V გამეფდა. ამ დროს დედამისი ორსულად იყო, მარტში კი მან კიდევ ერთი ქალიშვილი გააჩინა. გოგონას ხუანა დაარქვეს და შემდგომში ის კასტილიის მეფე ენრიკე IV-ის საყვარელი მეუღლე და კასტილიის დედოფალი გახდა.
1440 წელს აჯანყებულმა პორტუგალიელებმა ელეანორის ძმა, კოიმბრის ჰერცოგი. ამის შემდეგ ელეანორის დედა იძულებული გახდა შვილებთან ერთად კასტილიაში გაქცეულიყო. როცა ისინი პორტუგალიაში დაბრუნდნენ ელეანორ არაგონელი უკვე მძიმედ იყო ავად.
იუხარი-ნემეთაბადი
იუხარი-ნემეთაბადი (Yuxarı Nemətabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 795 კაცი.
ელეანორა პორტუგალიელი (სრი)
იმპერატრიცა
ელეანორი და ფრიდრიხი რადიკალურად განსხვავებული ადამიანები იყვნენ და ერთად არასდროს ყოფილან ბედნიერები. ელეანორი იყო ცბიერი, ამბიციური და დაუმორჩილებელი ქალი, რომელიც ხშირად მონაწილეობდა ინტრიგებში, ხოლო ფრიდრიხი ზედმეტად ფხიზელი და მოსაწყენი კაცი იყო. ელეანორს უყვარდა ცეკვა, აზარტული თამაშები და ნადირობა, ფრიდრიხს კი ეს ყველაფერი არ ხიბლავდა. ფრიდრიხმა ელეანორას პორტუგალიელებით სავსე გარემო შეუქმნა, რათა თავი სამშობლოსგან მოწყვეტილად არ ჩაეთვალა. ფრიდრიხმა ელეანორი დაადანაშაულა მათი რამდენიმე შვილის გარდაცვალებაში, რადგან ითვლებოდა, რომ ისინი პორტუგალიური საჭმლით მოიწამლნენ. ამის შემდეგ ფრიდრიხმა შვილების აღზრდა საკუთარ თავზე აიღო. ვენის ალყის დროს, ხალხი იძულებული გახდა ვირთხები, კატები და ძაღლები ეჭამათ, ელეონორი კი ხალხზე ფიქრით თავს არ იწუხებდა. არსებობს ისტორიული ნარკვევები, რომლებშიც წერია, რომ ელეანორი ვენის ალყის დროს სასახლეში ექსტრავაგანტულად, ფუფუნებაში და მფლანგველურად ცხოვრობდა. მან ვენის სასახლეში პატარა პორტუგალია მოიწყო. რაც საშინლად აისახებოდა ფრიდრიხის ისედაც გაკოტრებულ ხაზინაზე.
იუხარი-ნემეთაბადი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
ელეანორა პორტუგალიელი (სრი)
იმპერატრიცა
ელეანორ პორტუგალიელი გარდაიცვალა 1467 წლის 3 სექტემბერს, 32 წლის ასაკში.
ქორწინება და შვილები
1452 წლის 16 მარტს ქალაქ რომში, ელეანორა დაქორწინდა საღვთო რომის იმპერატორ ფრიდრიხ III-ზე. სამი დღის შემდეგ, მოეწყო მისი კორონაცია. 19 მარტს ის საღვთო რომის იმპერატრიცად თვით რომის პაპმა ნიკოლოზ V-მ აკურთხა, წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში.
ფრიდრიხ მესამესთან ელეანორს ხუთი შვილი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1434 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1467 კატეგორია:ავისები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები
ეთერ კაკულიას ქუჩა
ეთერ კაკულიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (დოლაბაური); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან დოლაბაურის III ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. აღნიშნულია ქალაქის 1851 წლის გეგმაზე როგორც სალდათის ქუჩა. რევოლუციამდე ამ ქუჩის მახლობლად იდგა ნიჟეგოროდის 44-ე დრაგუნთა პოლკის ყაზარმები. საბჭოთა ხელილისუფლების წლებში აქ წითელარმიელთა ნაწილები განლაგდნენ (აქვე იყო წითელარმიელთა კლუბიც). ამის გამო ქუჩას XX საუკუნის 30-იან წლებში წითელარმიელის ქუჩა დაერქვა. 2007 წელს ზურაბ ანჯაფარიძის სახელი ეწოდა. 2015 წლის 27 ნოემბერს ზურაბ ანჯაფარიძის ქუჩას და მასთან არსებულ პატარძეულის შესახვევს ეთერ კაკულიას სახელი დაერქვა.
აკორიის რაიონი
აკორიის რაიონი (Distrito de Acoria) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უანკაველიკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 167 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 27 713 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 52 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 535.1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაველიკის პროვინციის რაიონები
კერასუნტი
კერასუნტი, ასევე კერასუსი (Κερασοῦς) — ანტიკური ქალაქი შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე (ახლანდელი ქ. გირესუნის ადგილზე), ისტორიული პონტოს რეგიონში, ტრაპიზონის დასავლეთით. დღეს მდებარეობს გელიდა კალესთან ახლოს. ადმინისტრაციულად შედის გირესუნის პროვინციაში, თურქეთის შავი ზღვის რეგიონში. ქსენოფონტის ცნობით პირველი ელინური ქალაქი, სადაც ათი ათასი ბერძენი მეომარი დაიხია იყო ტრაპიზონი, საიდანაც ისინი მესამე დღეს კერასუსში მოვიდნენ, ეს იყო „ელინური ქალაქი ზღვასთან, სინოპის კოლონია კოლხეთის ქვეყანაში“. რავენელი ანონიმის „კოსმოგრაფია“ კერასუსს კორალადან აღმოსავლეთით, 60 სტადიის მანძილზე და იერონ ოროსიდან დასავლეთით, 90 სტადიის მანძილზე ათავსებს. ელინისტურ ეპოქაში დასახლებას ფარნაკია ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
Tomorrow Comes Today
„Tomorrow Comes Today“ — ჯგუფ Gorillaz-ის სიმღერა, შეტანილი ალბომში Gorillaz. იგი არის ჯგუფის პირველი ჩანაწერი, ვინაიდან EP-ზე 2000 წლის ნოემბერში გამოვიდა. EP-ის პირველი სამი სიმღერა მოხვდა ჯგუფის სადებიუტო ალბომში, მაგრამ "Latin Simone" ალბომისთვის შეამოკლეს.
Tomorrow Comes Today-ის დემო ვერსიას ერქვა "I Got Law".
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის EP-ები კატეგორია:Gorillaz-ის სიმღერები კატეგორია:2001 წლის სიმღერები კატეგორია:2002 წლის სინგლები კატეგორია:სადებიუტო EP-ები კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები
ალექსანდრე ივანიშვილი
ალექსანდრე ივანიშვილი (დ. 1 იანვარი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, ამჟამად საჩხერის „ჩიხურას“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი ალექსანდრე კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
პაგოდა
მინი|შანჰუს ტბის პაგოდები ღამით - [[ჩინეთი]] მინი|ხუთსართულიანი პაგოდა, სენსოჯი ალტ=პაგოდა|მინი|რკინის პაგოდა პაგოდა (პორტუგალ. Pagoda, სანსკიტ. भगवत् ბჰაგავატ-წმინდა;   ჩინ.寶塔 ბაო-ტა, სიტყვასიტყვით -განძეულის კოშკი)  — ბუდისტური საკულტო ნაგებობის ტიპი ძველი აღმოსავლეთის ქვეყნებში გამიზნულია ბუდისტური რელიკვიების შესანახად. ასრულებს მემორიალურ ფუნქციას. ჩვეულებრივი პაგოდა წარმოადგენს გეგმით კვადრატულ 6, 8 ან 12 კუთხა ნაგებობას. ჩამოყალიბდა ახალი წელთაღრიცხვით პირველ საუკუნეებში ჩინეთში. აქედან გავრცელდა ვიეტნამში, კორეასა და იაპონიაში.
ტაილანდში, მიანმარში, შრი-ლანკაში, ლაოსში, კამბოჯაში, კორეაში, ბუდისტურ სტუპებს პაგოდას უწოდებენ, რომლებიც ხშირად წმინდა საგნების ან მემორიალური კომპლექსების საცავებია.
ნეპალში, ჩრდილოეთ ინდოეთში, ტიბეტში, ჩინეთში, იაპონიაში, ვიეტნამში, ინდონეზიაში, ისევე როგორც დასავლეთის ქვეყნებში, პაგოდებს უწოდებენ მრავალსართულიან კოშკებს, რომლებსაც ტაძრებად იყენებენ.
ითვლება, რომ ამ ტიპის პირველი ნაგებობა გამოჩნდა ნეპალში, რის შემდეგაც ნეპალის არქიტექტორებმა პაგოდები გაავრცელეს მთელ შორეულ აღმოსავლეთში. ნეპალური პაგოდას პროტოტიპია ბუდისტური სტუპა, რომელსაც ბუდისტურ ქვეყნებში ჯერ კიდევ ეძახიან პაგოდას, სხვა ქვეყნებში ერთმანეთისგან განასხვავებენ პაგოდებსა და სტუპებს. ნეპალში ინდუისტური ტაძრები აშენებულია პაგოდას სახით..
ზოგიერთ ქვეყანაში ეს ტერმინი ეხება სხვა რელიგიურ სტრუქტურებს. ვიეტნამსა და კამბოჯაში, ფრანგული თარგმანიდან გამომდინარე, ინგლისური ტერმინი „პაგოდა“ უფრო ზოგადი ტერმინია, რომელიც აღნიშნავს სალოცავ ადგილს, თუმცა პაგოდა არ არის ზუსტი სიტყვა ბუდისტური ვიჰარას აღსაწერად. სტუპას არქიტექტურული სტრუქტურა მთელ აზიაში გავრცელდა და სხვადასხვა ფორმა მიიღო, რადგან მის დიზაინში  სხვადასხვა რეგიონისთვის დამახასიათებელი დეტალები შევიდა. ფილიპინების ბევრ სამრეკლოზე  დიდ გავლენა მოახდინა ესპანელების მიერ დასაქმებული ჩინელი მუშების აგებულმა პაგოდებმა.
ჩინური პაგოდა
მარცხნივ|მინი|[[ჩინეთი|ჩინური პაგოდა]] ჩინური პაგოდები-ჩინური არქიტექტურის ტრადიციული ნაწილია. უძველესი და მაღალი პაგოდები   ხისგან იყო ნაგები, მაგრამ პაგოდების უმრავლესობა აგებულია აგურით ან ქვით. ზოგიერთი პაგოდას საერთოდ არ ჰქონდა შინაგანი სივრცე. კოშკისებური, ხშირ შემთხვევაში მრავალსართულიანი ნაგებობის შიგნიით არის კიბეების სერია, რომელიც მნახველს საშუალებას აძლევს ავიდეს შენობის თავზე.
მეორე მსოფლიო ომის დროს იაპონიის სამხედრო ხომალდების ზეკონსტრუქციებს ასევე უწოდებდნენ  პაგოდას, კერძოდ, საბრძოლო ხომალდებს "ფუსო", "ნაგატო" და სხვა
არქიტექტურა
მინი|აგურით ნაგები გიგანტური პაგოდა, რომელიც აშენდა 652 წელს და განახლდა 704 წელს, ტანგის დინასტიის დროს. მარცხნივ|მინი|შვედაგონის პაგოდა-[[მიანმარი]] პაგოდა  იზიდავს ელვის დარტყმას სიმაღლის გამო. ბევრ პაგოდას აქვს დეკორატიული წვერი კონსტრუქციის ზედა ნაწილში, ხოლო თუ ლითონისგანაა დამზადებული, წვერი, რომელსაც ზოგჯერ "დემონის დამჭერს" უწოდებენ, მეხამრიდის ფუნქცია ასრულებს [ საკამათო საკითხია} პაგოდები სხვადასხვა ზომისაა. გვხვდება როგორც დიდი, ასევე -პატარა.
ტრადიციულად პაგოდა კენტი რაოდენობის დონეებისაგან შედგება. გამონაკლისს წარმოადგენს მე –18 საუკუნის პაგოდა, რომელიც შექმნა სერ უილიამ ჩამბერზმ ა სამეფო ბოტანიკურ ბაღში, კიუში (ლონდონი).
მიანმარის, ტაილანდის, ლაოსისა და კამბოჯის პაგოდები ძალიან განსხვავდება ჩინური და იაპონური პაგოდებისაგან. ამ ქვეყნის ნაგებობები დრავიდული არქიტექტურიდან მომდინარეობს.
კონსტრუქცია
მარცხნივ|მინი|პაგოდა პატერნსონის პარკში აღმოსავლეთის ჰანის დინასტიიდან სამხრეთ და ჩრდილოეთ დინასტიებამდე (დაახლ. 25–589 წწ.) პაგოდები ძირითადად ხისგან იყო ნაგები, ისევე როგორც სხვა ძველი ჩინური სტრუქტურები. ხის პაგოდები მდგრადია მიწისძვრების მიმართ, თუმცა ბევრი დაიწვა. ხე ასევე მიდრეკილია როგორც ბუნებრივი ლპობის, ასევე მწერებისგან დაინფიცირებისკენ.
ჩრდილოეთ ვეისა და სუის დინასტიების დროს (386-618) დაიწყეს   ქვისა და აგურის პაგოდების  აგება. ხე მაინც ყველაზე გავრცელებული  მასალა იყო. მაგალითად, სუის დინასტიის იმპერატორმა ვენმა (581-604) ერთხელ გამოსცა განკარგულება ქვეყნის ყველა პრეფექტურისათვის, რომ აშენებულიყო პაგოდები სტანდარტული სტრუქტურების გამოყენებით. იმ პერიოდის ნაგებობებიდან  შემორჩენილია მხოლოდ Songyue Pagoda-მრგვალი პაგოდა, რომელიც 523 წელს ქვით ააგეს.
სქოლიო
კატეგორია:საკულტო შენობა-ნაგებობები კატეგორია:ბუდისტური არქიტექტურა
წითელი ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)
წითელი ხიდი (Красный мост) — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში მდინარე მოიკაზე. აკავშირებს ადმირალტეისკისა და ცენტრალურ რაიონს. ხიდის სიგრძეა - 33,6 მეტრი, სიგანე - 16,8 მ. ეს ერთადერთი ხიდია მდინარე მოიკაზე, რომელიც ააგეს უილიამ გესტეს ტიპური პროექტით და შემონახული აქვს თავისი ისტორიული სახე.
მდებარეობა
მდებარეობს გოროხოვის ქუჩის კუთხეში, ხიდთან ახლოს განთავსებულია სავაჭრო სახლი „С. Эсдерс и К. Схейфальс“-ი და ა. გერცენის სახელობის რუსეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის შენობა.
დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მწვანე ხიდი, ხოლო ქვემოთ კი - ლურჯი ხიდი.
სახელწოდება
სახელწოდება მომდინარეობს ძველი ხის ხიდის საღებავის ფერიდან, რომელიც ამ ადგილზე ააგეს XVIII საუკუნეში. თავდაპირველად 1737-1778 წლებში ერქვა თეთრი ხიდი, ხოლო 1778 წლიდან ხიდს უკვე თანამედროვე სახელი ეწოდება.
ისტორია
ხის ხიდის აშენება დაგეგმეს 1717 წელს. 1737 წელს კი გერმან ვან ბოლესმა ააგო ხის ხიდი. XVIII საუკუნის ბოლოსათვის ხიდი სამმალიანი იყო.
1808-1814 წლებში ინჟინერ უილიამ გესტეს პროექტის მიხედვით შეიცვალა ტიპური ერთმალიანი თუჯის თაღოვანი ხიდით, ხიდის თუჯის ნაწილები დაამზადეს ნიკოლოზ დემიდოვის ქარხანაში.
თუჯის ნაწილები რკინით ჩაანაცვლეს 1953-1954 წლებში ვ. ვ. ბლაჟევიჩის პროექტის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
დასავლეთის განგთა დინასტია
220px|მინიატიურა|დასავლეთის განგთა ტერიტორია დასავლეთის განგთა დინასტია (კან. ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ ಸಂಸ್ಥಾನ) — IV–XI ს.ს. ძველინდური დინასტია, რომელიც მთავრობდა კარნატაკში. ამ დინასტიას უწოდებენ დასავლეთის განგთა დინასტიას იმ მიზნით, რომ გამოარჩიონ ისინი აღმოსავლეთის განგთა დინასტიისაგან, რომელიც მთავრობდა XI — XV ს.ს. თანამედროვე ქალაქ ორისას ტერიტორიაზე.
დასავლეთის განგთა დინასტია ხელისუფლებაში მოვიდა სამხრეთინდური პალავების სახელმწიფოს დასუსტების შედეგად. მიღებულია მოსაზრება, რომ ამ მოვლენას ხელი შეუწყო სამუდრაგუპტას (350—376წ.წ.) დამპყრობლურმა ლაშქრობებმა სამხრეთ ინდოეთში. დასავლეთის განგები დამოუკიდებლობას ინარჩუნებდნენ 350-დან 550 წლებამდე. თავდაპირველად მათი დედაქალაქი იყო კოლარი, მოგვიანებით კი - თალაკადი, რომელიც მდებარეობდა მდინარე კავერის სანაპიროზე, თანამედროვე მაისურის ოლქში.
მას შემდეგ, რაც ბადამიდან მოსულმა ჩალუკიების დინასტიამ ძალა მოიკრიბა, დასავლეთის განგები გახდნენ ჩალუკიას მმართველთა ვასალები და მათთან ერთად იბრძდნენ პალავების და კანჩის წინააღმდეგ. 753 წლიდან ჩალუკიას დინასტია შეცვალა რაშტრაკუტების დინასტიამ. როგორ დეკანში გაბატონებულმა ძალამ. დამოუკიდებლობისათვის დაახლოებით 100-წლიანი ბრძოლის შემდეგ დასავლეთის განგები ამჯერად გახდნენ რაშტრაკუტების ვასალები და წარმატებით ეხმარებოდნენ მათ ტანჯავურიდან მოსული ჩოლას დინასტიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. მე-X ს. რაშტრაკუტებმა მდინარე ტუნგაბადრის სანაპიროს ჩრდილოეთით გააძევეს დასავლეთის ჩალუკიები, იმავე პერიოდში მდინარე კავერის სამხრეთით გაძლიერდა ჩოლას დინასტია. რეგიონზე დასავლეთის განგთა გავლენა დასრულდა დაახლოებით 1000 წელს, როდესაც ისინი გაანადგურეს ჩოლებმა.
მიუხედავად იმისა, რომ დასავლეთის განგთა სამეფოს ტერიტორია არ იყო დიდი, მან არსებითი წვლილი შეიტანა თანამედროვე სამხრეთ კარნატაკის პოლიტიკაში, ლიტერატურასა და კულტურაში. დასავლეთის განგები გამოირჩეოდნენ ყველა რელიგიის მიმართ შემწყნარებლობით, მაგრამ განსაკუთრებით გაითქვეს სახელი ჯაინიზმის მფარველობით. მათი მმართველობის პერიოდში აშენდა ისეთი ცნობილი მონუმენტები, როგორიცაა შრავანაბელაგოლას და კამბადახალის მონუმენტები. ისინი მფარველობდნენ ხელოვნებას, რამაც ააყვავა ლიტერატურა კანადურზე და სანსკრიტზე. ამ პერიოდში შეიქმნა მრავალი ნაწარმოები სრულიად სხვადასხვა თემაზე დაწყებული რელიგიიდან დამთავრებული სპილოების მოვლის სახელმძღვანელო პრინციპებამდე. დასავლეთის განგთა პერიოდში შექმნილ ნაწარმოებთაგან ერთ-ერთი მნიშვნელოვანია ჩავუნდარაის მიერ კანადა (ენა)ზე შექმნილი ”ჩავუნდარაი-პურანი” (978წ.).
კატეგორია: სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში კატეგორია: ინდური დინასტიები კატეგორია:კარნატაკის ისტორია
ჩიგოიანის მეოთხე ზურგიანი კოშკი
ჩიგოიანის მეოთხე ზურგიანი კოშკი - არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიგოიანში. აგებულია IX-X საუკუნეებში.
მთის ბორცვზე დგას კოშკი, რომელსაც ჩრდილოეთით მომრგვალებული ზურგი აქვს. მისი ინტერიერი ამოვსებულია მიწით და ქვით. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა. კედლები შემორჩენილია 3-3,5 მეტრის სიმაღლეზე. სპეციალური გათხრა-გაწმენდის გარეშე აზომვა ვერ ხერხდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
იოანე ქსიფილინი
იოანე ქსიფილინი (Ἰωάννης Ξιφιλῖνος) — ბერძენი (ბიზანტიელი) ისტორიკოსი და ბერი, კონსტანტინოპოლის პატრიარქის იოანე VIII-ის ძმისშვილი. მოღვაწეობდა XI საუკუნის მეორე ნახევარში, ქალაქ კონსტანტინოპოლში. დიონ კასიუსის გადამწერი (ეპიტომატორი).