cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ევროპის ნიდერლანდები
მინი|ევროპის ნიდერლანდების რუკა ევროპის ნიდერლანდები (Europees Nederland) ან ნიდერლანდების ევროპული ნაწილი — აღნიშნავს ნიდერლანდების იმ ნაწილს, რომელიც ევროპაში მდებარეობს. ტერმინი გამოიყენება 2010 წლის 10 ოქტომბერს ნიდერლანდების ანტილის კუნძულების დაშლის შედეგად წარმოქმნილი კარიბის ნიდერლანდებისგან (კუნძულები: ბონეირი, საბა და სინტ-ესტატიუსი) ნიდერლანდების ევროპული ნაწილის განსასხვავებლად.
განმასხვავებელი სახელი გამოიყენება გეოგრაფიული მდებარეობის და ასევე იმის გამო, რომ კარიბის ნიდერლანდების კანონმდებლობა განსხვავდება ევროპული ნიდერლანდების კანონმდებლობისგან.
ევროპის ნიდერლანდები შეადგენს მთელი ნიდერლანდების ფართობის 99 %-ს და წარმოადგენს მის ისტორიულ ტერიტორიას.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების დაყოფა
ჰაიტი (კუნძული)
მინი|300პქ|ჰაიტის მდებარეობა ჰაიტი (La Española, Hispaniola, Ispayola, Haiti კარიბების ინდიელთა ენაზე „მთაგორიანი“, ესპ. La Española, ეპანიოლა) — სიდიდით მეორე დიდი ანტილის კუნძულებს შორის ვესტ-ინდოეთში, კარიბის ზღვაში. კუნძულს იყოფენ ჰაიტი და დომინიკელთა რესპუბლიკა. კუნძული 1492 წელს აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა და დაარქვა მას ესპანიოლა. კოლუმბის მეორე მოგზაურობისას აქ დაარსდა ახალი მსოფლიოს პირველი ესპანური კოლონია. კუნძულის ფართობია დაახლოებით 76,5 ათასი კმ². მოსახლეობა — 20,1 მლნ ადამიანი (2009). .
სქოლიო
კატეგორია:ჰაიტი კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკა კატეგორია:ჰაიტის გეოგრაფია კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის გეოგრაფია კატეგორია:ჰაიტის კუნძულები კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის კუნძულები კატეგორია:კუნძულები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის კუნძულები კატეგორია:დიდი ანტილის კუნძულები კატეგორია:კარიბის ზღვის კუნძულები
მნათე
მნათე, (სტიქაროსანი) — ქრისტიანული ეკლესიის მსახური, რომელსაც ევალება ზეთის კანდლების ანთება, ნახშირის გაღვივება საცეცხლურებში, ზარების რეკვა, სეფისკვერის დაჭრა, მოსახსენიებლების კითხვა, სამღვდელო პირის შემოსვა და სხვა დამხმარე საქმიანობა. მათ შეუძლიათ საკურთხეველში შესვლა, მაგრამ ტრაპეზზე შეხება — არა.
კონვექცია
მინი|210პქ|კონვექციის მოძრაობა უბრალო მიკროტალღაში კონვექცია (ლათ. Convectio - მოზიდვა, მოტანა) — სითხეებსა და აირებში სითბური ენერგიის გავრცელება. როდესაც სითხე ან აირი თბება, სითბოს წყაროსთან ყველაზე ახლომდებარე ნაწილი ფართოვდება და ნაკლებად მკვრივი ნაწილი ზემოთ ადის. სითხეებსა და აირებში აღძრულ ასეთ მოძრაობას, კონვექციური ნაკადი ეწოდება.
თვისებები
დედამიწის გარშემო ქარების მოძრაობა კონვექციური ნაკადებითაა გამოწვეული. ამის მიზეზი ისაა, რომ ეკვატორის მახლობლად დედამიწის ზედაპირს მზის მეტი ენერგია ეცემა. გათბობისას ჰაერი ფართოვდება და მაღლა ადის. თავისუფალი ადგილისკენ მიემართება შედარებით ცივი და მკვრივი ჰაერი, რის შედეგადაც ჩნდება ქარი.
ცნობილია, რომ ოთახის გასათბობ რადიატორთან შეხებაში მყოფი ჰაერი თბება და ფართოვდება ვინაიდან, ამ დროს შესაბამისად მცირდება ჰაერის სიმკვრივე. იგი არქიმედეს კანონის თანახმად, მიემართება ზევით და მის ადგილს იკავებს უფრო დაბალი ტემპერატურის და მაშასადამე უფრო მეტი სიმკვირივის მქონე ჰაერი.
კონვექცია ორი სახისაა:
კონვექცია ბუნებრივია, თუ ის თავისუფლად მიმდინარეობს, გარედან ყოველგავრი ჩარევის გარეშე. ბუნებრივი ანუ თავისუფალი კონვექციის წარმოსაქმნელად საკმარისია, სითხე ან აირი ქვემოდან გავათბოთ ან ზემოდან გავაცივოთ, ამასთან ნივთიერება არათანაბრად უნდა იყოს გამთბარი.
საშინაო ცდაში წყალზე დაკვირვებით ვამჩნევთ: თბილი, შეფერილი წყალი ბოთლიდან ზედაპირზე ამოდის და მიემართება ყინულისაკენ. წყლის ადუღება აიხსნება თბილი და ცივი წყლის ფენების მოძრაობით. ცივი წყალი ქვევით ჩამოდის, ცხელდება, შემდეგ ისევ ზევით ადის და ა. შ. ადგილი აქვს წყლის ცირკულაციას. სითბოს გადაცემის ამ ხერხს კონვექცია ეწოდება.
მენდატა
მენდატა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ბუსტურიალდეა-ურდაიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22,39 კმ². მოსახლეობა — 380 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ჰიაცინტი (მითოლოგია)
thumb|[[აპოლონი და ჰიაცინტი]] ჰიაცინტი (Γάκινθος) — ბერძნულ მითოლოგიაში სპარტელი მეფის, ამიკლეს და დიომედის ვაჟი. (მეორე ვერსიით პიერის და კლიოსი) მომღერალი, არაჩვეულებრივი სილამაზის მქონე ყმაწვილი, აპოლონისა და ზეფირის საყვარელი.
ერთხელ, როდესაც აპოლონი და ჰიაცინტი დისკოს ტყორცნაში ეჯიბრებოდნენ ერთმანეთს, ეჭვიანმა ზეფირმა აპოლონის ნატყორცნი დისკო ჰიაცინტისკენ შეაბრუნა და თავი გაუპო. იმ ადგილას სადაც ჰიაცინტის სისხლის წვეთები დაეცა, ამოვიდა ყვავილი ჰიაცინტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Cataglyphis bicolor basalis
Cataglyphis bicolor basalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Cataglyphis
Dolichoderus schulzi
Dolichoderus schulzi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 470
NGC 470 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 13 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ჟაგუარიბი
ჟაგუარიბი (Jaguaribe) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 416 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 876.793 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.34 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია
ქურმუხის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი ჰერეთში, დღევანდელ აზერბაიჯანში. მდებარეობს მდინარე ქურმუხისწყლის ხეობაში (კახის რაიონი), რაიონული ცენტრიდან დაახლოებით 2 კილომეტრის დაშორებით, ნუხისაკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეზე. კანგარაკის მთის კლდოვან წვერზე. იგი საინგლოს (ისტორიული ჰერეთის) ქართველობის მთავარი რელიგიური სიწმინდე და სალოცავია. ქურმუხის ეკლესიაში წირვა-ლოცვა ჯერჯერობით არ ტარდება, იგი წელიწადში მხოლოდ ორჯერ (გიორგობებზე) იღება მომლოცვეელებისათვის და აღესრულება პარაკლისი.
ისტორია
ქართულ საისტორიო  წყაროებში ქურმუხის  ეკლესია   პირველად  მოხსენიებულია  ე. წ. მაღალაშვილისეული სახარების 1310 წლით  დათარიღებულ  მინაწერში. აქ აღწერილია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ  ექვთიმეს მის  იურისდიქციაში  მყოფ   სხვადასხვა  ეპარქიაში   მოგზაურობა, მათ  შორის გიშ-ქურმუხის ეპარქიაშიც. აღნიშნული მოგზაურობის  დროს  პატრიარქმა  ექვთიმემ   მოინახულა  გიშ-ქურმუხის   ეპარქიის  ეკლესიები და ქურმუხის  მთავარეპისკოპოსს კირილე დონაურს   ყველა  ეკლესიისთვის  სახარების  გადაწერა დაავალა.
არქიტექტურა
ქურმუხის ტაძრის გეგმა წარმოადგენს ჩაწერილი ჯვრის ტიპს გარე კედლების სწორკუდხედში მოქცეული განვითარებული სამნაწილიანი საკურთხევლით. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს – დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ტაძარი აშენებულია კარგად გამომწვარი წითელი აგურისაგან, კირის დუღაბზე. კედლებში გამოყენებულია აგრეთვე ქვებიც; ფრონტონები და გუმბათის ყელი მთლიანად აგურისაა. ძირითადი სამშენებლო ერთეული კვადრატის მოხაზულობის თხელი აგურია.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები აზერბაიჯანში
ჩხერის ბრძოლა
ჩხერის ბრძოლა — იმერეთის სამეფოს ბრძოლა ოსმალეთის ლაშქრის წინააღმდეგ რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 ომის დროს (მდ. ჩხერიმელის ხეობაში). გაიმართა 1774 წლის 6 თებერვალს.
წინაპირობა
1773 წელს, სოლომონ I-მა და ერეკლე II-მ სამხედრო ხელშეკრულება გააფორმეს ოსმალთა წინააღმდეგ. ამავე წელს, მეფეებმა 11 ათასიანი მხედრობით ერთობლივად ილაშქრეს ჯავახეთში, აიღეს ახალქალაქი, მივიდნენ ყარსსა (ქართ. კარი) და არდაგანამდე. ახალციხის ფაშამ წინააღმდეგობა ვერ გაუწია, ცოტაც და სამცხეს გაათავისუფლებდნენ, საფაშოსაც გააუქმებდნენ, მაგრამ სოლომონი მძიმედ დაავადებულა და ეს ლაშქრობა ამის გამო შეწყვეტილა.
მსვლელობა
ჯავახეთის ლაშქრობის საპასუხოდ ახალციხის ფაშამ 4-ათასიანი ჯარი იმერეთის ასაოხრებლად გააგზავნა. ამავე დროს ახალციხის ფაშამ დადიანსა და აფხაზთა მთავარს მოუხმო სოლომონ I-ის წინააღმდეგ. სამეგრელოს მთავართან შეთანხმების მიხედვით მათ ორი მხრიდან უნდა შეეტიათ იმერეთისათვის. ვახანის ციხის მფლობელმა აბაშიძეებმა მეფეს უღალატეს და მტერს გზა მისცეს. დადიანიც მოადგა იმერეთის საზღვარს. სოლომონმა დახმარება ერეკლე II-ს სთხოვა. მეფემ არ დააყოვნა და 2 000 კაცი მიაშველა, დადიანი კი აიძულა უკან გაბრუნებულიყო. თურქები მიხვდნენ რომ ხაფანგში გაებნენ და უკან დახევა დაიწყეს, მაგრამ სოლომონ მეფემ უკანდასახევი გზა მოუჭრა, მიიმწყვდია მდინარე ჩხერიმელის ხეობაში და 1774 წლის 6 თებერვალს სასტიკად დაამარცხა. დაატყვევს ლეკთა ცნობილი ბელადი რაჯაბი, ქართლ-კახეთის არაერთგზის დამრბევი, რომელიც სოლომონ მეფემ ერეკლეს გაუგზავნა საჩუქრად.
ოსმალებმა ბრძოლის ველზე 1000 მეომარი დაკარგეს, 600 კაცი ტყვედ ჩავარდა, იმერთა მდევარმა რაზმმა ჩხერიდან ვახანამდე დაახლოებით 1400 მებრძოლი მოკლა.
მნიშვნელობა
ჩხერის ომში გამარჯვებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მტრის 4000 ათასიანი ჯარიდან 3000 კაცი დაიღუპა ან ტყვედ ჩავარდა, ამ გამარჯვებაში უმთავრესი როლი ითამაშა ასევე ერეკლე მეორის დამხმარე რაზმის გამოგზავნამ და მისმა სწორმა მოქმედებამ დადიანის გასანეიტრალებლად.
ეს იყო ახალციხის ფაშას და ოსმალეთის ხელისუფლების მორიგი მარცხი იმერეთში, სოლომონ მეფემ კიდევ უფრო განიმტკიცა პოზიციები, ქართველთა მხრიდან მხოლოდ 50 კაცი დაღუპულა და 100 დაჭრილა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
ოპუს დეი
მინი
ოპუს დეი (Оpus Dei — საქმე ღვთისა, სრული სახელი — წმინდა ჯვრისა და ოპუს დეის პრელატურა) — კათოლიკური ეკლესიის პერსონალური პრელატურა. ორგანიზაცია დაარსდა მადრიდში 1928 წლის 2 ოქტომბერს კათოლიკე მღვდლის ხოსემარია ესკრივა დე ბალაგერის მიერ — „ლოცვითი განმარტოების დროს ის ღვთის ნებას შეიცნობს“.
ოპუს დეის მიზანს რელიგიური განახლების იდეების პროპაგანდა და საზოგადოების პაპის ენციკლიკების სწავლებების შესაბამისად მოწყობა წარმოადგენს. პრელატურის შტაბ-ბინა რომში მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის ორგანიზაციები კატეგორია:ქრისტიანული ორგანიზაციები
Cataglyphis bicolor adustus
Cataglyphis bicolor adustus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
ანასტასიოს I (ბიზანტია)
ანასტასიოს I (Flavius Anastasius; დ. დაახლ. 430 — გ. 9 ივლისი, 518) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 491–518 წლებში. იყო მდაბიო წარმოშობის სასახლის მოხელე (სილენციარიუსი). ტახტზე ავიდა იმპერატორ ზენონის გარდაცვალების შემდეგ. ზენონის მეუღლის არიადნეს დახმარებით. რომელმაც მალევე იქორწინა მასზე.
კონსტანტინოპოლის გასამაგრებლად ააგო ახალი ქვის კედელი, რომელსაც ანასტასიოსის კედელი ეწოდა. წარმატებული ეკონომიკური პოლიტიკის შედეგად მმართველობის ბოლოსათვის ხაზინა 23 000 000 სოლიდუსით (დაახლ. 230000 გირვანქა ოქრო, დღევანდელი საზომით 100 ტონაზე მეტი) გაამდიდრა. გარდაიცვალა შვილების გარეშე. არც მემკვიდრედ დაუსხელებია ვინმე. რამაც ხელი შეუწყო იუსტინე I-ის გაიმპერატორებას.
ვილდსტრუბელი
მთას სამი მწვერვალი აქვს, რომლებიც ყველა თანაბარი სიმაღლისაა და მდინარე რაინის აუზში არიან მოქცეული. წარმოქმნიან 3,5 კმ სიგრძის ქედს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Dolichoderus scrobiculatus
Dolichoderus scrobiculatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ახალციხის ეკლესია (კასპი)
ეკლესია დარბაზულია (15,2 × 8,7 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის არასწორად გათლილი ქვიშაქვის ქვებით, გამოყენებულია აგურიც (პილასტრების კაპიტელები, მათი დამაკავშირებელი ზოლი და ოთხი ნიში). შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის ცენტრშია. ნახევარწრიულ (გარედან ხუთწახნაგა) საკმაოდ ღრმა აფსიდში სამი თაღოვანი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზის გრძივი კედლები და ნალისებრი კამარა დანაწევრებულია ორი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღებით. კამარა ეყრდნობა აგრეთვე სატრიუმფო თაღის და დასავლეთ კედლის კუთხის პილასტრებსაც. პილასტრებს მრავალპროფილიანი კაპიტელები აქვს. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო თაღოვანი სარკმელია, ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. ამავე კედლის სამხრეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში მოწყობილია ხის პატრონიკე, რომელსაც ხის ვიწრო კიბე აქვს. ინტერიერი მთლიანად შელესილია. ფასადების ქვედა ნაწილში ორ და სამრიგად ნაწყობი აგურის სარტყლებია. ზედა, ორრიგიანი სარტყელი შენობას ირგვლივ შემოუყვება, ხოლო ქვედა, სამრიგიანი მხოლოდ დარბაზის კორპუსს. აგური გამოყენებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნის, შესასვლელისა და სარკმლის თაღების წყობაში, აგრეთვე შესასვლელის პორტალის დეკორატიულ სისტემაში; აგურის წყობითაა გამოყვანილი შეღრმავებული ჯვარი დასავლეთ ფასადის სარკმლის თავზეც. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ღარიანი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბონიფაჩოს სრუტე
მინი|250პქ|ბონიფაჩოს სრუტე ბონიფაჩოს სრუტე (კორსიკ. Bucchi di Bunifaziu; Bouches de Bonifacio; Bocche di Bonifacio; სარდ. Istrettu de Bonifacio) — სრუტე კორსიკასა და სარდინიას შორის. სახელი ეწოდა კორსიკის ქალაქ ბონიფაჩოსგან. მისი სიგანე 11 კმ-ია(6,8 მილი) და ტირენიის ზღვას ხმელთაშუა ზღვის დასავლეთ ნაწილთან აერთებს. სრუტე მეზღვაურთათვის მოუხერხებელია მისი ამინდით, დინებებით, წყალმარჩხობითა და სხვა სირთულეებით.
სრუტეში მომხდარი ყველაზე ცნობილი კატასტროფაა 1855 წლის 15 თებერვალს ფრანგული ფრეგატი სემილანტეს (Sémillante) ჩაძირვა. მან ტულონის პორტი წინა დღით დატოვა და მიემართებოდა შავ ზღვაში, ყირიმის ომში არმიის დასახმარებლად. შტორმის შედეგად ის რიფს შეეჯახა და ბორტის 750 ჯარისკაციდან არავინ გადარჩენილა.
1993 წელს ტანკერის მიერ განცდილო კატარსტროფის შემდეგ, სრუტეში გავლა მხოლოდ იტალიური და ფრანგული დროშის ქვეშ მცურავი, სახიფათო ტვირთების მქონე გემებისთვის აიკრძალა.
სქოლიო
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის სრუტეები კატეგორია:კორსკიკის გეოგრაფია კატეგორია:სარდინიის გეოგრაფია
NGC 471
NGC 471 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 3 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Dreamcast
Dreamcast (იაპ:ドリームキャスト) — Sega-ს უკანასკნელი ვიდეო თამაშების კონსოლი, Sega Saturn-ის მემკვიდრე. Dreamcast არის მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლი. გამოშვებული იქნა 1998 წლის 27 ნოემბერს იაპონიაში, კომპანია Sega-ის მიერ. იგი კონკურენციას უწევდა PlayStation-სა და Nintendo 64. კონსოლი გამოშვებული იქნა 15 თვით ადრე PlayStation 2, GameCube-სა და Xbox-ის გამოშვებამდე. თუმცა, მან ვერ შეძლო პოპულარობის მოპოვება PlayStation 2-ის გამოსვლის შემდეგ და სეგამ დახურა პროექტი და დატოვა სათამაშო კონსოლების ბაზარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:სეგას კონსოლები კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Dreamcast კატეგორია:1998 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:1999 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
ლის ალგებრის წარმოდგენა
მათემატიკაში ლის ალგებრის წარმოდგენა აკავშირებს მოცემულ ლის ალგებრას ზოგად წრფივ ლის ალგებრასათან. უფრო დაწვრილებით, მოდი იყოს ლის ალგებრა და მოდი V იყოს ვექტორული სივრცე. გავიხსენოთ, რომ    აღნიშნავს ლის ალგებრას, რომლის ელემენტებია   V-დანV-ში ყველა წრფივი ასახვა, ხოლო ფრჩხილი მოიცემა ტოლობით: [A,B]=AB-BA. ვიტყვით, რომ მოცემული გვაქვს  ლის ალგებრის წარმოდგენა V ვექტორულ სივრცეში, თუ მოცემულია ლის ალგებრების ჰომომორფიზმი. ეს ცნება ექვივალენტურია -მოდულის ცნებისა, რომელიც მოიცემა ორადწრფივი ასხავით    რომლისთვისაც  სრულდება ტოლობა: x და y არიან -ს ელემენტები. კავშირი ორ ცნებას შორის მოიცემა ტოლობით. ორივე ცნება ექვივალენტურია ლის ალგებრის უნივერსალური მომვლებ ალგებრაზე    მოდულის ცნებისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლის ალგებრა
იანიჩრების აღების სია
მინი|იანიჩართა აღა ამ სტატიაში წარმოდგენილია ოსმალეთის იმპერიის მთავარი ჯარის, იანიჩარების აღების სია.
მორგა (ბისკაია)
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ზედაჯვარი
ზედაჯვარი – ნასოფლარი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალციხის დასავლეთით 1 კმ-ზე.
ნასოფლარზე გამოვლინდა გვიანდელი ფეოდალური ხანის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, აგრეთვე ნასახლართა რიყის ქვით ნაგები საძირკვლის ნაშთები და ნატეხი ქვით ნაგები დარბაზული წმინდა ჯვრის ეკლესიის ნანგრევები. ეკლესიის საკურთხეველში სატრაპეზო ქვაზე გამოსახულია ჯვარი, რომლის ზედა და მარჯვენა მკლავს ირიბად გასდევს მხედრული წარწერა: „ქრისტე, შეიწყალე მიქელა“. აღმოსავლეთ სარკმელზე შემორჩენილი წარწერა არ იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
საფრანგეთის ლიგის თასი
გათამაშების ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია პარიზის „პარი სენ-ჟერმენი“, რომელმაც 9-ჯერ მოიგო ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია „პარი სენ-ჟერმენი“.
ოსამუ შიმომურა
ოსამუ შიმომურა (下村 脩, Shimomura Osamu; დ. 27 აგვისტო, 1928 — გ. 19 ოქტომბერი, 2018) — იაპონელი ორგანული ქიმიკოსი/მეცნიერი და ოკეანოლოგი. ფილოსოფიის დოქტორი ორგანულ ქიმიაში ნაგოიას უნივერსიტეტში (ვუდზ ჰოლი, მასაჩუსეტსი), ოკეანოლოგიის ლაბორატორიისა და ბოსტონის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის საპატიო პროფესორი. 2008 წელს ნობელის პრემია მიენიჭა ქიმიის დარგში მწვანე მანათობელი ცილების აღმოჩენისა და დამუშავებისთვის ორ ამერიკელ მეცნიერთან ერთად (მარტინ შალფი კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან და როჯერ ციენი კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან).
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი ბიოლოგები კატეგორია:იაპონელი ქიმიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
საფრანგეთის ლიგის თასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ფეხბურთი კატეგორია:საფრანგეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ლიგის თასის ტურნირები
დემოკრატია
მინი|400px| დემოკრატია (δήμος „დემოს“ — ხალხი; „კრატოს“ — კანონი, ძალა) — სახელმწიფო მართვის ფორმა, როდესაც მთელი ძალაუფლება უშუალოდ ხალხს ან მათ წარმომადგენლებს ეკუთვნით. დემოკრატიის უმთავრესი მოთხოვნებია – არჩევითობა და მოკლევადიანობა. გარდა ამისა, ცნება დემოკრატია მოიცავს მთელ რიგ უფლებებსა და თავისუფლებას, რომელთაც ბუნება ანიჭებს ყოველ ადამიანს განურჩევლად მისი რასული, ეთნიკური, კონფესიური, რელიგიური, სოციალური, იდეოლოგიური თუ სხვა კუთვნილებისა.
დემოკრატიის ნიშან თვისებები
ღარიბთა და უპოვართა მმართველობა; მმართველობის ისეთი ფორმა როცა ხალხი პირდაპირ და უწყვეტად მართავს საკუთარ თავს პოლიტიკოსების და სახელმწიფო მოხელეთა დაუხმარებლად; თანაბარ შესაძლებლობებსა და პიროვნულ უნარს დაყრდნობილი საზოგადოება სადაც იერარქიიისა და პრივილეგიების ადგილი არაა. გადაწყვეტილებათა მიღების ისეთი წესი, რაც უმრავლესობის მმართველობას ეფუძნება. უმრავლესობის ძალაუფლებაზე კონტროლის განმახორციელებელი უმცირესობის უფლებებისა და ინტერესების უზრუნველმყოფელი სისტემა.
პირდაპირი დემოკრატია
მოქალაქეთა პირდაპირ, უშუალო და მუდმივ თანამონაწილეობას მმართველობით საქმიანობაში.
წარმომადგენლობითი დემოკრატია
დემოკრატიის შეზღუდული და არაპირდაპირი ფორმაა შეზღუდულია იმდენად რამდენადაც მმართველობაში ხალხის მონაწილეობა შეწყვეტილია და ხანმოკლე და მხოლოდ რამდენიმე წელიწადში ერთხელ არჩევნებში მონაწილეობით გამოიხატება.
კლასიკური დემოკრატია
დემოკრატიის კლასიკური მოდელი ძველ ბერძნული პოლისია ანუ ქალაქი სახელმწიფო კერძოდ მმართველობის ის სისტემა რომელიც ათენში განვითარადა ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში. იქ გავრცელებული პირდაპირი დემოკრატიის ფორმას იდეალურ სისტემად მიიჩნევდნენ. კლასიკური დემოკრატია სახალხო მმართველობის პრინციპს ეფუძნება. და ხალხის მიერ მმართველობის საუკეთესო მართვის ფორმად მიიჩნევა.
ხელშემწყობი დემოკრატია
ხელშემწყობი დემოკრატიის ყველაზე უახლესი და რადიკალური ჟან-ჟაკ რუსოსეული მოდელია. რუსოსეული დემოკრატია სხვა არაფერი იყო თუ არა იარაღი რითაც ადამიანს თავისუფლება და დამოუკიდებლობა უნდა მოეპოვებინა საკუთარი თავისთვის დაწესებულ კანონთა მორჩილების თვალსაზრისით. ხელშემწყობი დემოკრატია მეტი თანამონაწილეობის პრინციპის გამტარებელია. ხელშემწყობ დემოკრატიას ის ღირსება გააჩნია, რომ თანამონაწილეობის ხარისხსაც ამაღლებს, მეტ თავისუფლებასაც მოითხოვს და პიროვნების ზრდასაც უწყობს ხელს.
სახალხო დემოკრატია
ცნება სახალხო დემოკრატია მას შემდეგ გაჩნდა რაც საბჭოური ტიპის რეჟიმები აღმოცენდა. სახალხო დემოკრატია განსაკუთრებულ მნიშვნელობას კლასთა შორის ძალაუფლების გადანაწილებას ანიჭებს. სახალხო დემოკრატია უფრო ეკონომიკურ განვითარებას ისახავს მიზნად ვიდრე პოლიტიკური უფლებების უბრალო გაფართოებას. მარქსს სჯეროდა კაპიტალიზმის დამხობა ჭეშმარიტი დემოკრატიის აყვავებას მოიტანსო.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:საზოგადოებრივი წყობა კატეგორია:ანტიკური ხანა
ვიქსიკონი
მინიატიურა|200პქ|ქართული ლოგო ვიქსიკონის პროექტებს შორის ყველაზე გავრცელებული, ე. წ. კლასიკური ლოგოს მაგალითია. მინიატიურა|200პქ|ე. წ. ფილებიანი ლოგო, რომელსაც ფრანგული, ჩინური, ნიდერლანდური, ბერძნული, იტალიური, სპარსული, თურქული და სხვა რამდენიმე ვიქსიკონი გამოიყენებს.
ვიქსიკონი — „ფონდ ვიკიმედიის“ ერთ-ერთი პროექტი, თავისუფალი, მრავალენოვანი ლექსიკონი, თეზაურუსი. ვიქსიკონი აერთიანებს გრამატიკულ, განმარტებით, ეტიმოლოგიურს, მრავალენოვან ლექსიკონებსა და თეზისებს. პირველი ვიქსიკონი, რომელიც ინტერნეტსივრცეში 2002 წლის 12 დეკემბერს გამოჩნდა, ინგლისურენოვანი იყო; ერთი წლის შემდეგ ინგლისურს დაემატა ვიქსიკონის ფრანგული და პოლონური ვერსიები. დღეისათვის ვიქსიკონი 170 ენაზეა შექმნილი. 2012 წლის 13 აპრილის მონაცემებით ინგლისურ ვიქსიკონში ყველაზე მეტი — 2,959,781 — სტატიაა, ინგლისურის გარდა პირველ ათეულში შედიან ფრანგული, ჩინური, მადაგასკარული, ლიეტუვური, რუსული, თურქული, პოლონური, ტამილური და ვიეტნამური ვიქსიკონები, თითოეულ მათგანში სტატიების რაოდენობა 200,000-ს აჭარბებს.
აღსანიშნავია, რომ ვიქსიკონს არ აქვს ოფიციალური ლოგო, სტანდარტი, რომელსაც ყველაენოვანი ვიქსიკონი გამოიყენებს. სხვადასხვაენოვან ვიქსიკონში სხვადასხვა ლოგო გამოიყენება. არსებობს ლოგოს არაერთი ვარიანტი, რომელთაგან ყველაზე გავრცელებულია ე. წ. კლასიკური და ფილებიანი ლოგოები. ვიქსიკონის ლოგოს ერთი სტანდარტის შესაქმნელად რამდენიმეჯერ რამდენიმე ტურად ჩატარდა კენჭისყრა, თუმცა ყველა მათგანი უშედეგოდ დასრულდა და ლოგოს პრობლემა ვიქსიკონში დღემდე გადაუჭრელი რჩება.
ქართული ვიქსიკონი
ქართული ვიქსიკონი 2020 წლის 14 ნოემბრისს მონაცემებით 11,000-ზე მეტ სიტყვა-სტატიას შეიცავს და ამ მონაცემით ქართულენოვანი პროექტი 173-ს შორის 83-ე ადგილს იკავებს. დღეისათვის ვერსია ვიქსიკონის ერთ-ერთ აქტიურ პროექტად ითვლება. ქართულ ვიქსიკონში სიტყვების შეტანა უნიფიცირებულია და ერთი შაბლონური თარგი გამოიყენება ყველა ენის ყველა სიტყვისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიმედიის პროექტები
ასნოვა
ასნოვა (АСНОВА; აბრევიაცია: Ассоциация новых архитекторов, "ახალ არქიტექტორთა ასოციაცია") — ავანგარდული არქიტექტურული ასოციაცია საბჭოთა კავშირში 1920-30-იან წლებში, რომლის წევრებს ზოგადად "რაციონალისტებს" უწოდებდნენ.
ასოციაცია 1923 წელს წამოიწყო ნიკოლაი ლადოვსკიმ, რომელიც ვხუტემასის მასწავლებელი და ინხუკის წევრი იყო, სხვა ავანგარდისტ არქიტექტორებთან, როგორიცაა ვლადიმირ კრინსკი, ერთად. ლადოვსკის მეთოდი, თუმცა უეჭველად მოდერნისტული, მაინც უფრო ინტუიციური იყო, ვიდრე ფუნქციონალისტური, და ნაწილობრივ გეშტალტის ფსიქოლოგიას ეყრდნობოდა. 1919 წელს ლადოვსკიმ არქიტექტურული რაციონალიზმი განსაზღვრა, როგორც "ფსიქიკური ენერგიის ეკონომია ნაგებობის სივრცული და ფუნქციონალური ასპექტების აღქმაში". ჯგუფის მკვლევარებზე განსაკუთრებული გავლენა მოახდინა ჰუგო მიუნსტერბერგის შრომებმა. ლადოვსკიმ 1926 წელს მიუნსტერბერგის ინდუსტრიული ფსიქოლოგიის თეორიის საფუძველზე ააგო ფსიქოტექნიკური ლაბორატორია. ზოგადად, ჯგუფი კონცენტრირებული იყო (როგორც ლადოვსკი იტყოდა) არქიტექტურასთან "ფსიქო-ორგანიზაციული" ეფექტების შექმნაზე: სკულპტურული მიდგომა, ფუნქიონალურის ნაცვლად, რაც ოსა-ს ჯგუფიდან "ფორმალიზმის" ბრალდებებს იწვევდა. ასნოვა და ოსა ერთმანეთთან ჩართული იყო პოლემიკაში ტერმინოლოგიის ირგვლივ და იმაზე, თუ ვის უფრო შეეფერებოდა "კონსტრუქტივიზმი".
ჯგუფმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოიპოვა, როდესაც ელ ლისიცკი შუა 1920-იან წლებში მათი მხარდამჭერი გახდა და ასნოვას სიახლეების ჟურნალის პირველი ნომერის დიზაინი შექმნა 1926 წელს. ამასთან, იმ დროის ყველაზე განთქმული საბჭოთა მოდერნისტი არქიტექტორი კონსტანტინ მელნიკოვიც ჯგუფის წევრი იყო ერთი პერიოდი, ვინაიდან, მისი თქმით, ის ოსა-ს მეცნიერულ სიზუსტეს ამჯობინებდა ჯგუფის კონცენტრაციას აფექტზე და ინტუიციაზე. თუმცა მოგვიანებით მან და ილია გოლოსოვმა ჩამოაყალიბეს "ცენტრი" გჯუფი ასნოვასა და ოსას შორის. ბერთოლდ ლუბეტკინი, უკეთ ცნობილი მისი შრომებისთვის ლონდონში, ასევე ასოცირებული იყო ამ ჯგუფთან ადრეულ წლებში. გიორგი კრუტიკოვის 1928 წლის "მფრინავი ქალაქი"" ასნოვას პროექტი იყო, რომელმაც ერთდროულად სახელი გაითქვა და ყმადაღებული გახდა მისი უკიდურესი უტოპიურობისთვის, სამეცნიერო ფანტასტიკის მოტივებით.
ასნოვას წევრები ნაყოფიერი იყვნენ ქაღალდის პროექტებსა და კონკურსებში, თუმცა იშვიათად თუ აუგიათ რაიმე. მისი წევრები მელნიკოვი და ლადოვსკის პირველი და მეორე ადგილით დაჯილდოვნდენ 1925 წლის პარიზის ექსპოზიციაზე საბჭოთა პავილიონისთვის. რამდენიმე განხორციელებული პროექტი შემორჩენილია ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე. მათგან ყველაზე განთქმულია ლადოვსკის საცხოვრებელი კორპუსი ტვერსკაიას ქუჩაზე მოსკოვში (1929) და "სოციალური კონდენსატორის" სამზარეულოებისა და კომუნალური საცხოვრებლების სერია აგებული ლენინგრადში 1928-31 წლებში ასნოვას ჯგუფის მიერ, რომელშიც შედიოდნენ: ა. კ. ბარუჩევი, ი. ა. გილტერი, ი. ა. მეერცონი და ი. ო. რუბანჩიკი.
ასნოვა 1928 წელს გაიყო, როდესაც ლადოვსკიმ საკუთარი ჯგუფი "არუ" (არქიტექტორ-ურბანისტთა ასოციაცია) ჩამოაყალიბა, თუმცა მათ ასნოვასთან ერთობლივი პროექტი წარმოადგინეს საბჭოების სასახლის კონკურსისთვის. ჯგუფი საბოლოოდ დაიშალა 1932 წელს სხვა არტისტულ ასოციაციებთან ერთად.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოდერნისტული არქიტექტურა კატეგორია:საბჭოთა არქიტექტურა
ერერე
ერერე (Ererê) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 853 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 382.730 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.91 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
მაცი ხვიტია (ფილმი)
მაცი ხვიტია — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას 1966 წელს გადაღებული ქართული ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმი გადაღებულია ანტონ ფურცელაძის რომანის მიხედვით.
სახალხო დღესასწაულზე მაცი ხვიტიას მოხდენილი ჯირითით მოხიბლული დედოფალი გურანდუხტი მას თავის ამალაში სამსახურს შესთავაზებს. მაცი უარს ამბობს და იმავე ღამეს, დედოფლის ბრძანებით თურქეთში გასაყიდად მოტაცებულ გოგონებს, მათ შორის თავის სატრფოს, ეკას ათავისუფლებს. ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ მებრძოლი მაცი გურანდუხტის რისხვას კიდევ არაერთხელ იმსახურებს. იგი თავისი რაზმით თურქეთისკენ მიმავალ ტყვეებით სავსე გემს თავს ესხმის და ტყვეებს ათავისუფლებს, შემდეგ კი ეკასთან ერთად გეზს თავისუფალი სვანეთისკენ აიღებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:გიორგი შენგელაიას ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1966 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ქართულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
საბძელი
საბძელი — პირუტყვის საკვების — ბზის, თივის, ნამჯის, ჩალის შესანახი სათავსი. აშენებდნენ სხვადასხვა მასალისაგან (ქვითკირი, ქვა, ფიცარი, წნელი და სხვა). საბძელი უმეტესად წაგრძელებული ოთხკუთხა ფორმის ნაგებობა იყო, რომელსაც ტოლფერდა სახურავი ჰქონდა. ამ ტიპის გადახურვას საბძლურსაც უწოდებდნენ.
საბძელში ინახავდნენ აგრეთვე სამეურნეო იარაღს: გუთანს, აჩაჩს, კვერთს, არნადს, ნიჩაბ-ფიწალს და სხვა. საქართველოში სიდიდით განთქმული იყო ჯავახეთის საბძლები. ზოგიერთ კუთხეში საბძელშივე იყო მოწყობილი კალო, სადაც ხორბლეულს უმეტესად პირუტყვს ფეხით ალეწინებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები
Dolichoderus sculpturatus
Dolichoderus sculpturatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
PlayStation 5
PlayStation 5 (プレイステーション ファイブ, ოფიციალური აბრევიატურა PS5) — მეცხრე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი შექმნილი Sony Interactive Entertainment-ის მიერ, რომელიც არის იაპონური ტრანსნაციონალური კორპორაცია Sony-ს დანაყოფი. კონსოლი პირველად ანონსირებული იყო 2018 წელს როგორც PlayStation 4-ს მემკვიდრე, ხოლო პირველი დეტალები შემდეგი თაობის კონსოლზე 2019 წლის აპრილში გამოვლინდა. დაიგეგმა გასაშვებად 2020 წლის 12 ნოემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, იაპონიაში, სამხრეთ კორეაში და 2020 წლის 19 ნოემბერს დანარჩენი მსოფლიოსთვის. პლატფორმა გამოვიდა ორ ვარიაციაში ძირითადი Ultra HD Blu-ray ოპტიკური დისკების  ამძრავი მოწყობილობით  საცალო PS5-ის თამაშების ოპტიკურ დისკებზე, 4K Ultra HD™ ფორმატის დისკების (ფილმები, კონცერტები და სხვა),  უკუთავსებადობის მხარდაჭერისთვის PS4-ის თამაშების ოპტიკურ დისკებზე და მეორე ნაკლები ღირებულების PS5 Digital Edition იგივე სიმძლავრის ანალოგი ძირითადი ვერსიისა Ultra HD Blu-ray ოპტიკური დისკების ამძრავი მოწყობილობის გარეშე მხოლოდ ციფრული გადმოწერებისათვის PlayStation Store-ში და  ნაკადური (სტრიმინგ) სერვისებისთვის. PS5-ის მახასიათებლებია — უკომპრომისო, სპეციალურად მოდიფიცირებული, ინტეგრირებული SSD მონაცემთა ულტრამაღალი სიჩქარით გადაცემისთვის რის შედეგად თამაშების ჩატვირთვა მოხდება ფაქტიურად მომენტალურად და გრაფიკული  შესრულება მნიშვნელოვნად გაიზრდება. აპარატურა ასევე აღჭურვილია სპეც. შეკვეთით დამზადებული, ინტეგრირებული AMD Ryzen Zen 2 პროცესორით ცდბ და AMD Radeon RDNA 2 გრაფიკული პროცესორით  გდბ. ასევე აქვს RTX-ის,  HDR-ის,  4K (2160p) @ 120  კადრი/წამში და  8K (4320p) მხარდაჭერა. აქვს უახლესი აუდიო აპარატურა უპრეცედენტოდ ზუსტი 3D აუდიოს ეფექტების რეალურ დროში მხარდაჭერისთვის და უკუთავსებადობა 4,000 მეტი PlayStation 4 და PlayStation VR-ის ვიდეო თამაშებისთვის რომლებიც "PS5 Game Boost" ფუნქციის მეშვეობით ჩაირთვებიან უფრო სწრაფი და გლუვი  კადრების სიხშირით.
2018 წელი
22 მაისს კორპორაცია Sony-ს მიერ გამართულ ოფიციალურ ღონისძიებაზე ინვესტორებთან Sony Interactive Entertainment-ის იმ დროინდელმა გენერალურმა დირექტორმა ჯონ კოდერამ (John Kodera) The Wall Street Journal-ის ინტერვიუში განაცხადა, რომ — „შემდეგი დიდი ნახტომი PlayStation-ის ბრენდისთვის შედგება არა უადრეს 2021 წლის მარტისა“.
9 ოქტომბერს ბრიტანულ გაზეთ Financial Times-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში კორპორაცია Sony-ს პრეზიდენტმა/აღმასრულებელმა დირექტორმა კენიჩირო იოშიდამ (吉田憲一郎) დაადასტურა ახალი თაობის კონსოლის შემუშავების ფაქტი.
2019 წელი
16 აპრილს ამერიკულ ჟურნალ  WIRED-ისთვის მიცემულ ექსკლუზიურ ინტერვიუში PlayStation-ის მთავარმა არქიტექტორმა მარკ ცერნიმ (Mark Cerny) გაამხილა პირველი დეტალები ახალი თაობის კონსოლის შესახებ. მისი თქმით, — „შემუშავება მიმდინარეობს უკვე დაახლოებით 4 წელი და დაწყებულია „დევკიტების“ მიწოდება სხვადასხვა ვიდეო თამაშების დეველოპერული კომპანიებისთვის“.
4 ივნისს ონლაინ რესურსს CNET-ზე გამოქვეყნდა Sony Interactive Entertainment-ის აღმასრულებელი დირექტორის ჯიმ რაიანის (Jim Ryan) ინტერვიუ. მან განაცხადა რომ კონსოლს ექნება 4K (2160p) გარჩევადობის მხარდაჭერა 120 გჰც კადრების სიხშირით.
8 ოქტომბერს ჟურნალ  WIRED-ისთვის მიცემულ კიდევ ერთ ინტერვიუში ჯიმ რაიანმა ოფიციალურად დაადასტურა კონსოლის სახელწოდება — "PlayStation 5" და ასევე თქვა, რომ კომპანია აპირებს თავისი მომავალი თაობის კონსოლების მიწოდებას და გაყიდვებს მსოფლიოს მაშტაბით 2020 წლის ბოლოსთვის.
2020 წელი
7 იანვარს რიგით 53-ე სამომხმარებლო ელექტრონიკის საერთაშორისო გამოფენაზე (CES), რომელიც ჩატარდა ლას-ვეგასში (აშშ), კორპორაცია Sony-ს (Sony | CES 2020 Press Conference) პრესკონფერენციის მსვლელობის დროს Sony Interactive Entertainment-ის პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯიმ რაიანმა წარმოადგინა კონსოლის ოფიციალური ლოგო (PS5), რომელმაც წინამორბედს მინიმალისტური სტილისტიკით და დიზაინით მიბაძა.
18 მარტს ონლაინ პრესკონფერენციაზე "The Road to PS5" (გზა PS5-ისკენ) - YouTube-ზე PlayStation-ის ოფიციალურ არხზე კონსოლის სრული სპეციფიკაციები მიწოდებული იქნა მთავარი არქიტექტორის მარკ ცერნის (Mark Cerny) მიერ და აგრეთვე გამოქვეყნდა PlayStation Blog-ზე და Digital Foundry-ს რესურსებზე. 2 აპრილს Digital Foundry-მ დეტალურად ისაუბრა ცერნისთან და გამოაქვეყნა „ღრმა ჩაყვინთვა“.
7 აპრილს ოფიციალურ PlayStation Blog-ზე გამოქვეყნდა (SIE)-ს უფროსი ვიცე პრეზიდენტის ჰიდეაკი ნისშინო'ს (西野秀明) სტატია "Introducing DualSense, the New Wireless Game Controller for PlayStation 5" სადაც PS5-ის ახალი, უსადენო კონტროლერის DualSense-ის პირველი ოფიციალური ფოტოები, სპეციფიკაციები და სხვ.
12 მაისს ამერიკულ ვიდეო ჰოსტინგ vimeo-ზე Unreal Engine-ის ოფიციალურ არხზე გამოვლინდა კომპანია Epic Games-ს - ბაზარზე ერთ-ერთი მოწინავე თამაშის ძრავის ახალი Unreal Engine 5 ვერსია და იქნა ნაჩვენები "Unreal Engine 5 Revealed! | Next-Gen Real-Time Demo Running on PlayStation 5" - ახალი თაობის დემო რეალურ დროში რომელიც მუშაობდა PlayStation 5'ის ინტერფეისზე.
4 ივნისს იყო დაგეგმილი PlayStation-ის საპრეზენტაციო შოუ "PS5 - THE FUTURE OF GAMING SHOW" (PS5 - გეიმინგის მომავალი) რომელიც COVID-19-ის პანდემიის გამო უნდა გამართულიყო მთლიანად დისტანციურად ონლაინ რეჟიმში YouTube'ზე PlayStation'ის ოფიციალური არხის პირდაპირი ტრანსლაციით მსოფლიოს მაშტაბით სხადასხვა ენებზე, მაგრამ გადაიდო ერთი კვირით ჯორჯ ფლოიდის (George Floyd) პროტესტების გამო.
11 ივნისს საპრეზენტაციო შოუ "PS5 - THE FUTURE OF GAMING SHOW" გაიმართა როგორც იყო დაგეგმილი, სადაც ძალზედ მაღალ დონეზე შესრულებული ვიდეო ტრანსლაციის მეშვეობით აჩვენეს PS5-ის პირველი ექსკლუზიური და ზოგიერთი მულტიპლატფორმული ვიდეო თამაშების ანონსების რგოლები. მათ შორის იყო პირველად ნაჩვენები Resident Evil Village, HITMAN 3, Pragmata, Oddworld Soulstorm, GhostWire: Tokyo, Deathloop და სხვა მულტიპლატფორმული ვიდეო თამაშების ტრეილერები და შემდეგი "PS" ექსკლუზივების ტრეილერები Marvel's Spider-Man: Miles Morales, Ratchet & Clank: Rift Apart, Gran Turismo 7, Returnal (ვიდეო თამაში),  Demon's Souls (გადაკეთებული), Destruction AllStars, Sackboy A Big Adventures და კრიტიკოსების, გეიმერების და ციფრული ხელოვნების მიმდევრების მიერ მრავალ გზის აღიარებული ნიდერლანდური ვიდეო თამაშების დეველოპერული კომპანიის Guerrilla Games-ის ინტერაქტიური კინოს ელემენტების მქონე ვიდეო თამაშის Horizon Zero Dawn-ის გაგრძელება, ერთ-ერთი ყველაზე მოსალოდნელი "Next-Gen" ნამუშევარი Horizon Forbidden West-ი (ანონსი ტრეილერი) რომლის პრემიერა დაგეგმილია 2021 წელს. "PS5 - გეიმინგის მომავალი" შოუ დასრულდა ყველა PlayStation-ის ფანისთვის და ზოგადად საზოგადოებისთვის დიდი სიურპრიზით - პირველად აჩვენეს PS5-ის კონსოლის დიზაინი, რომელმაც აბსოლუტური უმრავლესობა გააოცა და მტკიცე მოწონება დაიმსახურა. ბევრის თქმით ის დაუჯერებლად ფუტურისტულია და აქვს ნამდვილი შემდეგი თაობის (Next-Gen) კონსოლის ვიზუალი. ძირითად კონსოლთან ერთად იქნა ნაჩვენები მისი ციფრული ვერსია "PS5 Digital Edition" და რამდენიმე აქსესუარი: DualSense™ კონტროლერების დასატენი სტანცია (DualSense™ charging station), PULSE 3D™ უსადენო გარნიტურა (PULSE 3D™ wireless headset), მედია მართვის პულტი (Media remote) და მაღალი გარჩევადობის კამერა (HD camera). შედეგად, Sony-მ კვლავ დაამტკიცა რომ ყველაფრის მიუხედავად არის მოწოდების სიმაღლეზე და აპირებს ახალი „მწვერვალების“ დაპყრობას!
12 აგვისტოს YouTube-ზე PlayStation-ის ოფიციალურ არხზე გაიმართა პრემიერა PlayStation-ის პირველი გლობალური სარეკლამო ვიდეორგოლის "PlayStation 5 – Play Has No Limits" (PS5 - თამაში საზღვრების გარეშე) რომელშიც ნაჩვენებია შემდეგი თაობის კონსოლის PS5-ის ძირითადი, შთამბეჭდავი მახასიათებლები.
16 სექტემბერს ივნისის YouTube ტრანსლაციის მსგავსად გაიმართა მორიგი ონლაინ პრეზენტაცია "PLAYSTATION 5 SHOWCASE" (PlayStation 5-ის ვიტრინა) რომელზე იქნა ნაჩვენები კიდევ ახალი და ადრე ნაჩვენები ვიდეო თამაშების ახალი ტრეილერები და დემოები - პირველად ნაჩვენები: Final Fantasy XVI, Hogwarts Legacy და სხვ. კიდევ იყო ნაჩვენები განახლებული "PlayStation Plus" სერვისის ტრეილერი — "PlayStation Plus Collection - Introduction Trailer | PS5" და ბოლოს პრეზენტაცია დაგვირგვინდა კონსოლის გამოშვების თარიღების (2020 წლის 12 ნოემბერი — ჩრდილოეთ ამერიკა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, იაპონია, სამხრეთ კორეა და 2020 წლის 19 ნოემბერს — დანარჩენი მსოფლიო) და სასტარტო ფასების (ძირითადი: $499, €499, £449, ¥49,980; ციფრული: $399, €399, £359, ¥39,98) ჩვენებით.
7 ოქტომბერს YouTube-ზე PlayStation-ის ოფიციალურ არხზე გამოქვეყნებულ ახალ საინფორმაციო ვიდეოში - "PS5 Teardown: An up-close and personal look at the console hardware" იქნა ნაჩვენები "PS5 (CFI-1000A01)" მოდელის დაშლა და აპარატურის შიდა კომპონენტების ჩვენება.
15 ოქტომბერს YouTube-ზე PlayStation-ის ოფიციალურ არხზე გამოქვეყნებულ მორიგ საინფორმაციო ვიდეოში - "First Look at the PlayStation 5 User Experience" პირველად ვრცლად აჩვენეს PlayStation 5-ს ოპერაციული სისტემის (ოს) მომხმარებლის ინტერფეისი (მი), რამდენიმე ახალი ფუნქცია და შესაძლებლობა.
9 ნოემბერს ოფიციალურ PlayStation Blog-ზე გამოქვეყნდა (SIE Content Communications) უფროსი დირექტორის სიდ შუმანის (Sid Shuman) სტატია "PS5: The Ultimate FAQ" ყველაფერი, რაც გსურთ იცოდეთ PlayStation 5-ის შესახებ, ყველაფერი ერთ ადგილას.
ცენტრალური და გრაფიკული პროცესორები
PlayStation 5 აღჭურვილია სპეც. შეკვეთით 7 ნმ პროცესით დამზადებული, ინტეგრირებული x86-64-AMD Ryzen™ “Zen 2” 8 ბირთვიანი/ 16 ნაკადიანი პროცესორი ცდბ რომელიც მუშაობს ცვალებადი სიხშირით 3.5 გჰც'მდე. გრაფიკული პროცესორი გდბ ასევე სპეც. შეკვეთით 7 ნმ პროცესით დამზადებული, ინტეგრირებული, ბლოკია: AMD Radeon™ RDNA 2. მას აქვს 36 გამოთვლითი ერთეული და ფუნქციონირებს ცვალებადი სიხშირით 2.23 გჰც'მდე და შეუძლია გამოიმუშაოს 10.28 ტერაფლოპსი ( TFLOPS). გრაფიკულ პროცესორს გდბ აქვს  აპარატურით აჩქარებული რეალურ დროში სხივების მიკვლევის " RTX",  8K'მდე გარჩევადობის და  HDR'ის როგორც ვიდეო თამაშებში ასევე მენიუს ინტერფეისში მხარდაჭერა. ორივე დამუშავების ბლოკს აკონტროლებს სპეციალური "ფორსირების სისტემა", რომელიც აერთიანებს კომპანია AMD-ს "SmartShift" ტექნოლოგიას. ის არეგულირებს ამ სისტემების სიხშირეს რომელიც დაფუძნებულია ორივე ჩიპის მიმდინარე აქტივობაზე, რათა მიღწეულთ იქნეს იდეალური: მუდმივი ენერგიის სიმძლავრის მოხმარება და " SoC" მოდელის მოხმარების პროფილს. მაგალითად: თუ ცდბ მუშაობს უფრო დაბალი აქტივობით, მაშინ "ფორსირების სისტემას" შეუძლია შეამციროს მისი სიხშირე და გაზარდოს  გდბ სიხშირე რომ  გდბ შეძლოს იმუშაოს უფრო მაღალი  შესრულებით ენერგიის მოხმარებაზე და გაგრილების ეფექტურობაზე გავლენის მოხდენის გარეშე.
გაგრილების სისტემა და კვების ბლოკი
კონსოლის გაგრილების სიტემა შედგება დიდი ზომის 120 მმ დიამეტრის და 45  მმ სისქის ორმხრივი გაგრილების ვენტილატორისგან ღაერის ნაკადის შეყვანისათვის. აგრეთვე გაგრილების პროცესს ხელს უწყობს დიდი ზომის სტანდარტული დიზაინის რადიატორი სითბური მილებით. Sony'ს თქმით მისი ფორმის და ღაერის ნაკადის საშუალებით მიიღწევა იგივე შესრულება რაც აქვს ორთქლის კამერას. SoC'ის გაგრილებას ეხმარება თხევადი მეტალის სითბოს გამტარი რომელიც განლაგებულია SoC'ის და რადიატორს შორის. PS5'ში ჩაყენებულია 350 ვტ კვების ბლოკი. Sony'მ PS5'ის კონსოლი ისე შეიმუშავა რომ შეჩერებული გეიმპლეის მდგომარეობაში ის ნაკლებ ელ. ენერგიას მოიხმარდეს ვიდრე PS4.
შიდა და გარე მონაცემების მატარებლები
PS5-ის დედაპლატაზე ინტეგრირებულია სპეც. შეკვეთით დამზადებული 825 გიგაბაიტიანი SSD, რომელიც 12-არხიანი ინტერფეისით, 5.5 გბ/წ ნომინალური გამტარუნარიანობით და PCIe 4.0 4 ზოლიანი კავშირით ხასიათდება. მისი მთავარი სიძლიერე არის სპეციალურად განკუთვნილი დეკომპრესიის ბლოკი, რომელსაც აქვს "zlib" ბიბლიოთეკის და ახალი "Oodle Kraken" პროტოკოლის შექმნილი RAD Game Tools მიერ მხარდაჭერა და მისი ტიპური გამტარუნარიანობა არის 8-9 გბ/წამში. აღმოჩნდა რომ ატიპური ბლოკის ზომა არის ოპტიმალური 12-არხიანი ინტერფეისისთვის ვიდრე გავრცელებული 512 გბ და 1 ტბ ბლოკები. მარკ ცერნიმ თქვა, რომ სწრაფი SSD იყო ნომერ პირველი მოთხოვნა ვიდეო თამაშების დეველოპერებისგან. - "არ აქვს მნიშვნელობა რამდენად დიდია SSD-ს მოცულობა ვინაიდან ძირითადი სუსტი წერტილი აქვს დღევანდელი თამაშების არქიტექტურას". ამრიგად, მიზანი არ იყო მხოლოდ PS4-ზე 100-ჯერ უსწრაფესი ყოფილიყო თეორიული ნომინალური სიჩქარე, არამედ შეყვანა/გამოყვანა (I/O) "Bottleneck points" - სუსტი წერტილების აღმოფხვრა მომხდარიყო, რათა შესრულების სამიზნის ეფექტურობისთვის მიგვეღწია. ამ მიზნით, Sony-ს ინჟინერებმა შეიმუშავეს სპეციალური ჩიპი მრავალ კომპონენტიანი თანაპროცესორებით რომლებიც უნისონში იმუშავებენ  ფლეშ-მეხსიერების კონტროლერთან, რომ შემცირდეს  დაყოვნება და სისტემაში მონაცემების განაწილება მოხდეს უფრო ეფექტურად. პიკისას ჩიპს შეუძლია შეკუმშვადი მონაცემების 22 გბ-მდე წამში დამუშავებას.
ვიდეო თამაშებისთვის განკუთვნილი მყარსხეულიანი საცავი (SSS) გაფართოებადია NVM Express (NVMe) M.2 პორტით, ხოლო დამატებითი HDD-ს მეხსიერების დამატება შესაძლებელია USB-თავსებადი მოწყობილობების საშუალებით. ერთად-ერთი პრობლემა იმაშია რომ დღევანდელი პერსონალური კომპიუტერების ტექნოლოგიები მნიშვნელოვნად ჩამორჩება PS5-სას. გარკვეული დრო დასჭირდება PCIe 4.0-ზე დაფუძნებულ SSD-ებს რომ Sony-სთვის საჭირო გამტარუნარიანობით გამოჩნდნენ ბაზარზე. PS5-ის სპეციფიკაცია ექვს პრიორიტეტულ დონეს აწვდის დეველოპერებს, ხოლო NVMe–ს მხოლოდ ორს შეიცავს. მიუხედავად იმისა, რომ თამაშის ინსტალაცია სავალდებულოა, მომხმარებელს აქვს საშუალება დეტალურად აკონტროლოს ინსტალაციის მოცულობა მაგალითად: შეუძლია დააინსტალიროს მხოლოდ ერთმოთამაშიანი ნაწილი (Single-player) ანუ სიუჟეტური კამპანია ან პირიკით მხოლოდ  მრავალმოთამაშიანი (Multiplayer) ნაწილი. ასევე სიუჟეტური კამპანიის გასვლის შემდგომ წაშალოს იგი და დატოვოს მხოლოდ მრავალმოთამაშიანი თუ სჭირდება. PS5-ის ძირითადი ვერსია აღჭურვილია Ultra HD Blu-ray ოპტიკური დისკების ამძრავი მოწყობილობით რომელსაც აქვს 100 გბ-მდე მოცულობის Blu-ray ოპტიკური დისკების მხარდაჭერა.
დანარჩენი სპეციფიკაციები
PS5-ის კონსოლს აქვს ახალი, უპრეცედენტო აუდიო ტექნოლოგია "Tempest Engine" რომელიც საშუალებას იძლევა არა მარტო 100-ბით ხმის წყაროს თამაშში აღრიცხვას და დამუშავებას აუდიოს გაყვანისთვის არამედ როგორ ხდება აუდიოს წარდგენა საბოლოო მომხმარებლის მოწყობილობისა და პარამეტრების საფუძველზე. PS4 ახდენდა მხოლოდ 50 ხმის წყაროს აღრიცხვას. სისტემაში ინტეგრირებულია 16 გბ GDDR6 SDRAM'ი გამტარუნარიანობით 448 გბ/წამში. კონსოლს აქვს Bluetooth 5.1-ის და უახლესი IEEE 802.11ax (Wi-Fi 6)-ს მხარდაჭერა.
კონსოლის ძირითადი ვერსიის სისტემური ბლოკის კორპუსი შედგება შავი ფერის შიდა ბლოკისგან, რომლის გვერდებზე ადევს ორი თეთრი ფრთების მაგვარი პანელი და თითოეული ლურჯი LED-ებით არის განათებული. ამ "ფრთების" მოხსნა მფლობელებს შეუძლიათ გარკვეულ შიდა კომპონენტებზე წვდომისთვის, როგორიცაა PCIe 4.0 NVMe SSD მონაცემთა გაფართოების სლოტი, კვების ბლოკი და Blu-ray დისკების ამძრავი მოწყობილობაა. ასევე გვერდითი პანელების ქვეშ არის ორი "მტვრის შემაკავებელი" ნახვრეტი, რომლებიც მფლობელს აძლევენ შეგროვებული მტვრის უკან ამოქაჩვის საშუალებას. კონსოლი ოპერირებს როგორც ჰორიზონტალურ ასევე ვერტიკალურ რეჟიმებში სპეციალური დამჭერი ფეხის დახმარებით. წინა პანელზე განლაგებულია ოპტიკური დისკების ამძრავის შესასვლელი, ერთი USB 2.0 Type A და ერთი  USB 3.1 Gen 2  Type C პორტები. ხოლო უკანა პანელზე განლაგებულია ორი USB 3.1 Gen 2 Type A პორტი,  HDMI 2.1 პორტი (VRR) განახლების ცვლადი სიჩქარის თავსებადი, Gigabit Ethernet და კვების კაბელის პორტი.
SIE-ს პრეზიდენტმა ჯიმ რაიანმა განაცხადა რომ განიხილებოდა "დაბალ ფასიანი და სუსტი სპეციფიკაციების" კონსოლის ვერსია, მაგრამ გამოკვლევების შედეგად დადგინდა, რომ ასეთი კონსოლები ვერ მუშაობენ კარგად და მალე ძველდებიან. კიდევ განაცხადა რომ კონსოლის შავ-თეთრი გადაწყვეტა იქნა შერჩეული სტარტისთვის და დამატებითი ფერები იქნება ხელმისაწვდომი მოგვიანებით.
DualSense™ კონტროლერი
უახლესი DualSense უსადენო კონტროლერი PlayStation 5-ისთვის გამოვლინდა 2020 წლის 7 აპრილს. DualSense კონტროლერი დაფუძნებულია წინა DualShock კონტროლერებზე, მაგრამ საგრძნობი მოდიფიკაციებით, რომლებიც შემუშავდა ვიდეო თამაშების დიზაინერებთან და მოთამაშეებთან დისკუსიის შედეგად. კონტროლერს "L2" და "R2" ღილაკებზე აქვს ადაპტური "ტრიგერები" ჰაპტიკური უკუკავშირით  ხმის ხვიის მექანიზმის მეშვეობით, რომლებსაც შეუძლიათ აუცილებლობის შემთხვევაში შეცვალონ წინააღმდეგობა მოთამაშის მიმართ, რაც ხელს შეუწყობს ისეთ შესაძლებლობებს როგორიცაა ვირტუალურად მშვილდიდან ისრის დაჭიმვა ან განსხვავებები თოფიდან და პისტოლეტის სროლას შორის. DualSense კონტროლერში შენარჩუნებულია წინამორბედ DualShock 4-ის ღილაკების უმეტესი ნაწილი, ხოლო ღილაკს "Share" გადაერქვა სახელი და გახდა "Create" დამატებითი საშუალებებით მოთამაშეებისთვის, რათა შექმნან კონტენტი და გაუზიარონ ერთმანეთს. კონტროლერი ასევე აღჭურვილია ჩაშენებული მიკროფონის სისტემით, რათა მოთამაშეებმა შეძლონ დაუყოვნებლივ ჩაერთონ საუბარში გარნიტურის გარეშეც. კონტროლერს აქვს გაუმჯობესებული დინამიკიც და ვიბრაციის სისტემაც. კონსოლის მსგავსად სასტარტო კონტროლერებიც არის შავ-თეთრი ფერების. მანათობელმა ხაზმა გადაინაცვლა სენსორული პანელის გვერდებზე. ასევე აღჭურვილია USB-C პორტით, აუდიო ჯეკით და უფრო მაღალი დონის აკუმულატორით. DualSense კონტროლერი თავსებადია როგორც Windows 10-ის ასევე Android-ის ოპერაციულ სისტემებთან.
დამატებითი აქსესუარები
დამატებით Sony'მ გამოუშვა შემდეგი აქსესუარები, როგორებიცაა - "DualSense" კონტროლერების დასატენი სტანცია, ახალი "HD კამერა" რომელიც აღჭურვილია ორი 1080p სენსორით სტერეო რეჟიმში და მედია მართვის პულტი. Pulse 3D უსადენო გარნიტურა ინტეგრირებულია "Tempest Engine" 3D აუდიო ტექნოლოგიასთან და აღჭურვილია ხმაურის გამაუქმებელი მიკროფონით. Rock Band პერიფერიული მოწყობილობები მხარდაჭერილია Rock Band 2-დან. PS5 ვიდეო თამაშებში შესაძლებელია გამოყენება არსებული PlayStation Move, PlayStation Camera, PlayStation VR, Aim Controller, ოფიციალურად ლიცენზირებული გარნიტურების და ოფიციალურად ლიცენზირებული - სპეციალური კონტროლერების როგორებიცაა ფრენის ჯოისტიკი და სარბოლო რული.
პროგრამული უზრუნველყოფა
PS5-ს განახლებული მომხმარებლის ინტერფეისი (UI) დახასიათებულია Sony'ს მიერ როგორც "მისაწვდომი და ინფორმაციული" რომელიც უზრუნველყოფს მეგობრების საქმიანობის რეალურ დროში განახლებას, ხელმისაწვდომ მრავალმოთამაშიან (Multiplayer) აქტივობებსა და  ერთმოთამაშიან (Single-player) ანუ სიუჟეტური კამპანიების მისიებს და ჯილდოებს. მარკ ცერნიმ განაცხადა: - "ჩვენ არ გვინდა რომ მოთამაშეს უწევდეს თამაშის ჩატვირთვა და ყურება რა ხდება ამ დროს" ამიტომ ყველა ეს პარამეტრები "ჩანს ( მი)-ში. ამჟამინდელმა PlayStation-ის UX-დიზაინის ვიცე პრეზიდენტმა მეტ მაკლაურინმა დაახასიათა გადაკეთებული მომხმარებლის ინტერფეისი როგორც: - "ძალიან საინტერესო ოპერაციული სისტემის (OS) ევოლუცია" და " PS4-ის ( მი)-ს 100 პროცენტიანი კვლავაწყობა და რამდენიმე ძალიან განსხვავებული ახალი კონცეფციებით". ასევე მეტ მაკლაურინმა თქვა, რომ ( მი) უკიდურესად სწრაფია ახალი და მაგარი ვიზუალური ენით.
PS4-ის ინტერფეისიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი განსხვავება არის კონტროლის ცენტრის შემოღება, ის მყისიერად ირთვება ეკრანის ქვედა მხრიდან "PS" ღილაკის დაჭერით. კონტროლის ცენტრი დაყოფილია ორ ნაწილად. ზედა ნაწილი არის ბარათების რიგი, რომლებიც გთავაზობთ მოქმედებებს, რომლებიც დაფუძნებულია მიმდინარე თამაშზე ან ბოლოდროინდელ ქმედებებზე, როგორიცაა ჯგუფური ჩეთი. თამაშთან დაკავშირებულმა ბარათებმა შეუძლიათ მოთამაშეებს წარუდგინონ გეიმპლეის შესახებ ინფორმაცია, როგორიცაა პროგრესის ანგარიში კონკრეტული მისიების შესრულებისკენ, ან ჩამოთვალონ თამაშის გამოწვევები პირდაპირ მათთან გადახტომის ფუნქციით. PlayStation Plus-ის აბონენტები ნახავენ თამაშის აქტივობის ბარათებს მინიშნებებით, რჩევებით, ეკრანის ანაბეჭდების "სკრინშოტებს", ან ვიდეოებს რომელშიც დეტალურად აღწერილია თუ როგორ უნდა აქტივობის შესრულების. სისტემური დონის ელემენტებს შეუძლიათ მოთამაშეებს წარუდგინონ ისეთი ოპციები როგორიცაა PlayStation Store-ის გაყიდვის ინფორმაცია ან მომხმარებლის მიერ გადაღებული ბოლო ეკრანის ანაბეჭდები "სკრინშოტები" გასაზიარებლად. ეს ფუნქციები ხელმისაწვდომია PS5-ის ვიდეო თამაშებისთვის ან განახლებული PS4-ის ვიდეო თამაშებისთვის. კონტროლის ცენტრის ქვედა ნაწილში განლაგებულია პერსონალურად დასაკონფიგურირებელი ხატულების ჰორიზონტალური რიგი, მათ შორის შეტყობინებები, სტატუსის განახლებები, მეგობრების სიას და სისტემის პარამეტრები.
სერვისები
PS5-ს აქვს PlayStation Plus, PlayStation Now, YouTube, Twitch (სერვისი), Netflix, Disney+, Spotify, Apple TV, Amazon Prime Video და Crunchyroll სერვისების მხარდაჭერა. მომავალში დაგეგმილია კიდევ სხვადასხვა სერვისის დამატება.
ვიდეო თამაშები
თითოეულ PS5-ს კონსოლში წინასწარ არის დაინსტალირებული Astro's Playroom ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნილია "DualSense" კონტროლერის ფუნქციონალის სადემონსტრაციოდ. "GamesIndustry.biz"-სთან ინტერვიუში, ჯიმ რაიანმა განაცხადა: "ჩვენ ყოველთვის ვამბობდით, რომ გვჯერა თაობების. მიგვაჩნია, რომ როცა თქვენ ცდილობთ შექმნათ შემდეგი თაობის კონსოლი ის უნდა მოიცავდეს ისეთ მახასიათებლებსა და უპირატესობებს, რაც წინა თაობას არ ღქონია. და ჩვენი აზრით ადამიანები უნდა ქმნიდნენ ისეთ ნამუშევრებს, რომლებიც მაქსიმალურად გამოიყენებენ ამ უპირატესობებს". Ratchet & Clank: Rift Apart-ი ხაზგასმით აღინიშნა, როგორც შემდეგი თაობის ვიდეო თამაში, რომლის ფუნქციონირება ტექნიკურად შეუძლებელია წინა თაობის აპარატებზე.
2020 წლის 12 სექტემბერს ჯიმ რაიანმა განაცხადა, რომ Spider-Man: Miles Morales, Sackboy: A Big Adventure და Horizon Zero Dawn-ის გაგრძელება Horizon Forbidden West-ი გამოვა PlayStation 4-ზე ადრე დადასტურებული "PS5"-ის ვერსიებთან დამატებით. ასევე რაიანმა თქვა, რომ იმედგაცრუებული არავინ უნდა იყოს, რადგან PS5-ს ვერსიები ისარგებლებენ კონსოლის მოწინავე ფუნქციების ნაკრებით და რომ PS4-ს ვერსიები მოდერნიზდება უფასოდ. Sony მხარს უჭერს ნებისმიერ გამომცემელს, რომელსაც სურს PS4-ს ვიდეო თამაშების გაუმჯობესებული ვერსიების შეთავაზება დამატებითი ღირებულების გარეშე. Electronic Arts-მა დაადასტურა, რომ 2020 წელს გამოშვებული PS4-ს თამაშები, მიიღებენ უფასო მოდერნიზებას PlayStation 5-ის ვერსიამდე. Bungie-მ ასევე თქვა, რომ Destiny 2-ს მოდერნიზება PS5 ვერსიამდე შესაძლებელი იქნება დამატებითი ღირებულების გარეშე, CD Projekt RED-იც შესთავაზებს იგივეს Cyberpunk 2077-ის და The Witcher 3: Wild Hunt-ის მფლობელთათვის.
Eurogamer-მა აღნიშნა, რომ Sony-ს სასერთიფიკატო პროგრამა 2020 წლის მაისისთვის მოითხოვდა PS4-ს ვიდეო თამაშებს, რომლებიც წარმოდგენილები არიან სერტიფიკაციისთვის 2020 წლის 13 ივლისის შემდეგ, რომ თავიდანვე იყონ თავსებადი PlayStation 5-თან.