cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა (2016)
პრეზიდენტის სტამბოლში ჩამოსვლის შემდეგ
მას შემდეგ, რაც ერდოღანი ჩამოფრინდა სტამბოლში, მან პირველი სატელევიზიო გამოსვლა აეროპორტის შიგნით გამართა, დაახლოებით დილის 4:00 საათზე, რა დროსაც ათასობით ადამიანი აეროპორტის გარეთ შეიკრიბა. აეროპორტში შეკრებილი მხარდამჭერების წინ სიტყვით გამოვიდა დაახლოებით 6:30 საათზე. მისი თქმით: "თურქეთის შეიარაღებული ძალები არ მართავს სახელმწიფოს და სახელმწიფოს მეთაურებს. მათ ეს არ შეუძლიათ. ასევე სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობაში დაადანაშაულა "პენსილვანიაში მყოფი კაცი" (მინიშნებაა ფეთჰულაჰ გიულენზე, რომელიც ცხოვრობს საილორსბურგში (პენსილვანია), და მისი მოძრაობა).  მან ასევე აღნიშნა, რომ აპირებს "არმიის გაწმენდას" და რომ "ეს აჯანყება არის ღვთის საჩუქარია ჩვენთვის". სახელმწიფოს ახალი ამბების - ანატოლიის სააგენტომ დაასახელა ყოფილი პოლკოვნიკი მუჰარემ ქიოსე, რომელიც 2016 წლის მარტში იყო დათხოვნილი არმიიდან სავარაუდო გიულენის მოძრაობასთან კავშირის გამო, როგორც გადატრიალების ეჭვმიტანილი ლიდერი.  თუმცა, არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც ასოცირდება გიულენის მოძრაობასთან, გაავრცელა განცხადება სადაც აღნიშნულია, რომ  ფეთჰულაჰ გიულენი გმობს ნებისმიერ სამხედრო ინტერვენციას ქვეყნის საშინაო პოლიტიკაში, ხოლო ერდოღანის ბრალდებები მის და მისი მოძრაობის მიმართ "ძალიან უპასუხისმგებლო" უწოდა. შემდეგ გიულენმა თავად განაცხადა ჟურნალისტებთან, რომ: "როგორც ადამიანი, რომელიც განიცადა მრავალი სამხედრო გადატრიალება 50 წლის განმავლობაში, განსაკუთრებით შეურაცხმყოფელია ჩემი დადანაშაულება რაიმე კავშირში ამგვარ მცდელობასთან. მე კატეგორიულად უარვყოფ ამ ბრალდებებს."
16 ივლისის გამთენიისას, ჯარისკაცებმა, რომლებიც დაბლოკეს ბოსფორის ხიდი, პოლიციას ჩაბარდნენ. ანატოლიის სააგენტოს ინფორმაციით, ჯარისკაცების ჯგუფი 50 ჯარისკაცისგან შედგებოდა. ზოგიერთი ჯარისკაცი საზოგადოების მხრიდან ლინჩის წესით გასამართლდა, პოლიციის ძალისხმევის მიუხედავად, რომლებიც ჰაერში გაისროლეს ჯარისკაცების დაცვის მიზნით. იმავდროულად, თურქეთის არმიის შტაბში 700-მდე უიარაღო ჯარისკაცი ჩაბარდა, იმ დროს, როდესაც, პოლიციამ ჩაატარა სპეცოპერაცია, სადაც კიდევ 150 შეიარაღებული ჯარისკაცი იყო. გამთენიისას, ასევე TRT სტამბოლის შენობაც განთავისუფლდა მეამბოხეებისგან. თურქეთის არმიის შტაბის უფროსის აქარი, რომელიც მძევლად იყო აყვანილი მეამბოხეების მიერ, ასევე გაათავისუფლეს სამთავრობო ძალების სპეცოპერაციის დროს.
მარცხის მიზეზები
გადატრიალების ჩაშლის ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზია – ქაოსი პუტჩისტებს შორის. თურქეთის ეროვნული დაზვერვის ორგანიზაციის (MIT) ხელმძღვანელი ჰაქან ფიდანმა გაიგო გადატრიალების შესახებ და ამიტომ პუტჩისტებმა იძულებული გახდნენ მოაწყონ გადატრიალება ექვსი საათით ადრე. გადატრიალების ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი, გენერალი სემიჰ თერზი მოკლა უმცროსმა ოფიცერმა პუტჩის დაწყებისას, ეს გამოიწვია ამბოხებულებს დემორალიზება მართვისა და კონტროლის საკითხში. ამ ორი შემთხვევის შედეგად, გადატრიალება ხორციელდებოდა არაკოორდინირებული წესით. შეიარაღებული ძალების ყველაზე მაღალი რანგის თანამშრომლები დაუპირისპირდნენ პუტჩისტებს და საჯაროდ მიმართეს ყველა პერსონალს, რომ ისინი დაბრუნდნენ თავიანთ ყაზარმებში. პუტჩისტები მოქმედებდნენ სამხედრო ჯაჭვის გარე, ამიტომ მათ აკლდათ კოორდინაცია და რესურსები, რომ მიახწიონ თავიანთ მიზნებს. გაწვეული ჯარისკაცები, რომლებიც ამბოხებულებმა გამოიყვანეს, არ იცოდნენ ჭეშმარიტი მიზანი მათი მისიის, რაც საბოლოოდ მათი დემორალიზება გამოიწვია. ბევრი, სროლის ნაცვლად, დემონსტრანტებს ჩაბარდა. სტამბოლის პირველი არმიის მეთაურმა, გენერალმა უმით დიუნდარმა, პირადად დაურეკა ერდოღანს და გააფრთხილა ამბოხზე და დაარწმუნა იგი, რომ დატოვოს სასტუმრო სადაც იმყოფება, ასევე დაეხმარა მას სტამბოლში ჩამოსვლაში. ეროვნული დაზვერვის ორგანიზაციამ მოაბილიზა საზენიტო იარაღებიც, რომლებზეც პუტჩისტები არაფერი იცოდნენ.
ასევე მნიშვნელოვანია ისიც, რომ გადატრიალება მარცხით დამთავრდა იმიტომ (სამხედრო სტრატეგის ედვარდ ლუტვაკის თანხმად), რომ ამბოხებულებმა ვერ გაანეიტრალეს ერდოღანი და სხვა მაღალი რანგის თანამდებობის პირი, მოკვლის ან დაკავების გზით. პუტჩისტების მიერ სპეციალური ძალების ერთეული გაიგზავნა ვერტმფრენით პრეზიდენტის მოსაკვლავად ან დასაკავად, მაგრამ ვერ მოასწრეს, რადგან რამდენიმე წუთით ადრე მისი ევაკუაცია მოხდა. მას შემდეგ, რაც ერდოღანი დაეშვა ათათურქის საერთაშორისო აეროპორტში (რომელიც უკვე დაიბრუნეს ამბოხებულებისგან მისმა მხარდამჭერებმა), გადატრიალება განწირული იყო. სამხედრო წყაროს ინფორმაციით, რამდენიმე მეამბოხე F-16 ტიპის ბომბდამშენი გაიგზავნა ერდოღანის საპრეზიდენტო თვითმფრინავის ჩამოსაგდებლად სტამბოლში, მაგრამ არ ჩამოუგდიათ. მოგვიანებით თურქეთის კონტრტერორისტული სამსახურის ოფიციალური პირის ინფორმაციით გაირკვა, რომ გამანადგურებლებმა იმიტომ არჩამოაგდეს პრეზიდენტ ერდოღანის თვითმფრინავი, რადგან Gulfstream IV-ის პილოტმა აცნობა, თითქოს რეისი (საპრეზიდენტო) ეკუთვნოდა თურქეთის ავიახაზებს.
thumb|მოქალაქეები აპროტესტებენ გადატრიალების მცდელობას სტამბოლში ნაუნიჰალ სინხის თანახმად, გადატრიალება ასევე ვერ მოხერხდა იმიტომ, რომ პუტჩისტებმა ვერ გააკონტროლეს მასმედია. წარმატებული გადატრიალება მოითხოვს, რომ მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები კონტროლირდებოდნენ ამბოხებულების მიერ. ეს საშუალებას აძლევს პატარა მეამბოხე კონტინგენტებსაც კი წარმოაჩინონ თავი, როგორც მთლიანად მაკონტროლებელ ძალად და მათი გამარჯვება გარდაუვალია. ამით, ისინი არწმუნებენ საზოგადოებასთან ერთად ნეიტრალურ ჯარისკაცებსაც, რომ არ გაუწიონ მათ წინააღმდეგობა. ამბოხებულებმა სათანადოდ ვერ გამოიყენეს ეთერი მათი შეტყობინებების ეფექტურად გაშუქებისთვის. მეამბოხეებმა ასევე ვერ შეძლეს თურქსათის ხელში ჩაგდება, რომელიც თურქეთის მთავარი საკაბელო და სატელიტური კომუნიკაციების კომპანიაა, ისევე როგორც ვერ მოიპოვეს კონტროლი ქვეყნის სატელევიზიო და მობილური სატელეფონო ქსელებზე. ეს დაეხმარა ერდოღანს მისი Facetime ზარისთვის და ტელევიზიით საუბარისთვის.
სამთავრობო ძალებმა ასევე გაუგზავნეს თურქეთის ყოველ მოქალაქეს ტექსტური შეტყობინება, სადაც მოქალაქეებს მოუწოდეს გააპროტესტონ გადატრიალების მცდელობა. მთელი ღამის განმავლობაში, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მეჩეთების მინარეთებიდან ისმოდა ლოცვის ხმა, რომელმაც ხელი შეუწყო ადამიანებს წინააღმდეგობა გაეწიათ მეამბოხეებს. ტრადიციულად მინარეთებიდან ლოცვა იკითხება დაკრძალვის ან დღესასწაულის დროს. ამ მოვლენამ ასევე ხელი შეუწყო სამთავრობო ძალებს.
გადატრიალების ინიციატორევი დაიწყეს გადატრიალება დროზე ადრე, როდესაც მიხვდნენ, რომ მათი გეგმები უკვე ცნობილია მთავრობას. მაგრამ, რომ გადატრიალება დაწყებული იყო თავის დროზე ანუ შუა ღამეს, მოსახლეობის დიდ ნაწილს ეძინებოდა და ქუჩები ძირითადად ცარიელი იქნებოდა.
დაპატიმრებები და რეპრესიები
thumb|right|მოქალაქეები აპროტესტებენ გადატრიალების მცდელობას [[თოქათი|თოქათში.]]
გადატრიალების მცდელობის შემდეგ თურქეთის სამოქალაქო სამსახურებში დაიწყო გასუფთავების დიდი პროცესი, მანამდე პრეზიდენტი ერდოღანი აფრთხილებდა თავის ოპონენტებს, რომ "მათ ეს ძვირად დაუჯდებათ." ნიუ-იორკ ტაიმზთან ერთად რამდენიმე სხვა დასავლური მედია, როგორიცაა The Economist, აღწერა მიმდინარე წმენდა, როგორც ნაბიჯი "კონტრ-გადატრიალებისკენ", ასევე პრეზიდენტისთვის: "ეს არის საშუალება, რომ გაწმინდოს თურქული საზოგადოება განსხვავებული აზრის მქონეებისგან". 2016 წლის 20 ივლისის მონაცემებით, ე.წ. გაწმენდის პროცესი შეეხო 45 000 სამხედრო პირს, პოლიციელს, მოსამართლეს, გუბერნატორს და სამოქალაქო მოსამსახურეს, რომლებიც დააპატიმრეს ან დაითხოვეს, მათ შორის 2 700 მოსამართლე, 15 000 მასწავლებელი და ყოველი უნივერსიტეტის დეკანი ქვეყანაში.
2016 წლის 18 ივლისს, ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანმა ჯონ კერიმ მოუწოდა თურქეთის ხელისუფლებას, შეწყვიტოს თავისი მოქალაქეებს დარბევის მზარდი პროცესი. საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჟან მარკ ერომ შეშფოთება გამოთქვა და გააფრთხილა თურქეთის მთავრობა, რომ "მიმდინარე პოლიტიკური სისტემა შორდება დემოკრატიას".
ფეთჰულაჰ გიულენის საწინააღმდეგო ბრალდებები
ფეთჰულაჰ გიულენი, რომელიც პრეზიდენტ ერდოღანმა დაადანაშაულა, როგორც შეთქმულების ერთ-ერთი ძირითადი ორგანიზატორი, სასტიკად დაგმო გადატრიალების მცდელობა და უარყო თავისი რაიმე როლი. "მე ძლიერ ვგმობ სამხედრო ამბოხს თურქეთში" განაცხადა მან ელექტრონული ფოსტით, რომელიც ნიუ-იორკ ტაიმზმა გამოაქვეყნა. განცხადებაში ასევე ნათქვამია: "ხელისუფლება უნდა შეიცვალოს თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გზით, და არა ძალით. მე ღმერთს ვევედრები თურქეთისთვის, თურქი ხალხისთვის და ყველა მათთვის ვინც თურქეთშია, რომ ეს სიტუაცია მშვიდობიანად და სწრაფად მოგვარდეს. როგორც ადამიანი, რომელიც განიცადა მრავალი სამხედრო გადატრიალება, ბოლო 50 წლის განმავლობაში, განსაკუთრებით შეურაცხმყოფელია ჩემი დაადანაშაულება რაიმე კავშირში ამ ამბოხთან. მე კატეგორიულად უარვყოფ ამ ბრალდებებს."
ამბოხის მეორე დღეს პრეზიდენტმა ერდოღანმა სთხოვა შეერთებულ შტატებს გიულენის ექსტრადირებას: "მე მოვუწოდებ კიდევ ერთხელ, მას შემდეგ, რაც იყო გადატრიალების მცდელობა. გადმოგვეცით ეს კაცი პენსილვანიიდან თურქეთში! ბოლოს და ბოლოს ჩვენ სტრატეგიული პარტნიორები ვართ თუ მოდელის პარტნიორები, გააკეთედ რაც საჭიროა." ხოლო პრემიერ-მინისტრმა ილდირიმმა დაიმუქრა ომით ნებისმიერ ქვეყანას, რომელიც მხარს დაუჭერს გიულენს. თურქეთის შრომის მინისტრმა სულეიმან სოილუმ განაცხადა, რომ: "გადატრიალების უკან ამერიკა დგას".
სგპ-ს ბრალდებებთან დაკავშირებით, რომელიც ეხება გადასახლებულ სასულიერო პირს გიულენს, რომელიც ცხოვრობს პენსილვანიაში, სახელმწიფო მდივანმა კერიმ სთხოვა თურქეთის მთავრობას: "წარმოადგინეთ ჩვენთვის რაიმე ლეგიტიმური მტკიცებულება, რომ გაუძლოს კრიტიკას და განხილვას, სანამ ჩვენ მივიღებთ ექსტრადიციის მოთხოვნას".
ბელგიის ქალაქ ბერინგენში, ერდოღანის აგრესიული მხარდამჭერები თავდასხმა სცადეს გიულენის მოძრაობის შენობაზე. პოლიციამ წყლის ჭავლის მეშვეობით დაარბია აქცია.
ეჭვმიტანილები ამბოხში
პრო-სამთავრობო თურქული გაზეთის Yeni Şafak თქმით, გამოძიებამ დადგინდა, რომ ნატოს ავღანეთის მისიის ყოფილი მეთაური და ახლა პენსიაზე, აშშ-ს არმიის გენერალი ჯონ ფ. კამპბელი, ამბოხის ორგანიზატორი პირია.
გენერალ-მაიორი ჯაჰით ბაქირი, ვინც მეთაურობდა თურქეთის შეიარაღებული ძალები კონტინგეთს ნატო-ს ეგიდით ავღანეთში და ბრიგადის გენერალი შენერ თოფუჩი, უკვე დააკავს დუბაიში ამბოხთან დაკავშირებით.
გენერალური აქინ იოზთურქი, თურქეთის საჰაერო ძალების ყოფილი სარდალი, რომელმაც წამყვანი როლი ითამაშა ამბოხში, ამავე ბრალდებით დააკავეს. იოზთურქი უარყოფს ბრალდებებს.
გენერალური ადემ ჰუდუთი, რომელიც მეორე არმიის მეთაურია და გენერალური ერდალ იოზთურქი, რომელიც მესამე არმიის მეთაურია, ასევე დააკავეს.
ინჯირლიკის ავიაბაზა
ამერიკის საკონსულომ თურქეთში გასცა რეკომენდაცია აშშ-ს მოქალაქეებისთვის, რათა თავიდან აიცილონ ვიზიტი ინჯირლიკის ავიაბაზაზე, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ თურქეთში, სადაც განლაგებულია დაახლოებით 50 ბირთვული ბომბი, სანამ ბაზა არ დაბრუნდება "ჩვეულებრივი რეჟიმზე". განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ ადგილობრივი ხელისუფლება არ აძლევს ნებას საჰაერო ბაზის გამოყენებისთვის და აგრეთვე ბაზას ელექტროენერგია არ მიეწოდება. აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები იყენებს ინჯირლიკის ავიაბაზას სირიაში ინტერვენციისთვის. დაახლოებით 1500-მდე ამერიკელი პერსონალი განთავსებულია ბაზაზე.
24 საათის შემდეგ, რაც გაჟღერდა, რომ ავიაბაზა დაიხურა, აშშ-ს თავდაცვის დეპარტამენტის წარმომადგენლებმა დაადასტურეს, რომ ბაზა და მისი საჰაერო სივრცე ხელახლა გაიხსნა სამხედრო თვითმფრინავებისთვის და რომ ამერიკული თვითმფრინავები განაახლეს ოპერაციები.
სიკვდილით დასჯის საკითხი
დაპატიმრებების შემდეგ, ათასობით მომიტინგეებმა აქციების დროს, მოითხოვეს სიკვდილით დასჯის დაწესება, დაკავებული მეამბოხეების წინააღმდეგ, რომლებიც სკანდირებდნენ: "ჩვენ გვინდა სიკვდილით დასჯა!". პრეზიდენტ ერდოღანმა უკვე ღიაად დაუჭირა მხარი სიკვდილით დასჯაზე და აღნიშნა, რომ: "დემოკრატია არის ის, რაც ხალხს სურს, ხოლო ჩვენ შევასრულებთ მას". თურქეთის ხელისუფლებას არ დაუსჯია არავინ სიკვდილით 1984 წლიდან, მაგრამ იურიდიულად სიკვდილით დასჯა გააუქმა მხოლოდ 2004 წელს, როგორც წინაპირობა ევროკავშირში გაწევრიანების.
თურქეთი ევროპის საბჭოს წევრია და მოახდინა ევროპის საბჭოს „ადამიანის უფლებათა კონვენციის“ (ECHR) რატიფიცირება, როგორც ნაწილი მისი წევრობის. „ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია“ არის საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომელიც კრძალავს სიკვდილით დასჯას. ამიტომ, თურქეთი იურიდიულად ვალდებული არ შემოიღოს სიკვდილით დასჯა.
თურქი ჯარისკაცების პოლიტიკური თავშესაფრის თხოვნა
2016 წლის წარუმატებელი სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობის შემდეგ, რამდენიმე თურქმა სამხედრო პერსონალმა სთხოვეს საბერძნეთს პოლიტიკური თავშესაფარი. თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი მევლუთ ჩავუშოღლუმ, მოითხოვა მათი ექსტრადიცია. თავიდანვე, საბერძნეთის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ "ისინი ბერძნული და საერთაშორისო სამართლის ნორმების დაცვით მოიმოქმედებენ". რვა თავშესაფრის მაძიებელი 6 დღის მანძილზე ალექსანდრუპოლისში რჩებოდნენ, სანამ 22 ივლისს მათ ათენში არ გადაიყვანეს, უსაფრთხოების მიზეზების გამო. ეს ინციდენტი ფართოდ შუქდება საერთაშორისო და განსაკუთრებით, ბერძნული და თურქული საინფორმაციო საშუალებებით. ექსტრადიციის საკითხი ჯერ კიდევ არ არის გადაწყვეტილი.
საგანგებო მდგომარეობა
2016 წლის 20 ივლისს, პრეზიდენტ ერდოღანმა, თურქეთის კონსტიტუციის 120-ე მუხლზე დაყრდნობით, გადატრიალების მცდელობის საპასუხოდ, სამთვიანი საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა."). ამ დროს, კონსტიტუციის 121-ე მუხლის თანახმად, პრეზიდენტის მიერ გაცემულ ყველა ბრძანებას კანონის ძალა გააჩნია და კანონად ითვლება. საგანგებო მდგომარეობა პარლამენტმა დააყმაყოფილა 21 ივლისს 346 ხმით, 115 წინააღმდეგ. სამართლიანობის და განვითარების პარტიამ და ნაციონალურმა მოძრაობამ მხარი დაუჭირა საგანგებო მდგომარეობას, ხოლო სახალხო რესპუბლიკურმა პარტიამ და პრო-ქურთულმა პარტიამ წინააღმდეგ გამოვიდნენ. პრემიერ-მინისტრმა ილდირიმმა პარლამენტში განაცხადა, რომ საგანგებო მდგომარეობა საჭიროა: "რომ ქვეყანამ სწრაფად თავი დაეღწიოს ამ უბედურებას".
ამავე დროს, ვიცე პრემიერ-მინისტრმა ქურთულმუშმა აღნიშნა, რომ თურქეთი დროებით წყვეტს ევროპის ადამიანის უფლებათა კონვენციის მოქმედებას, ამავე კონვენციის მე-15 მუხლის თანახმად, როგორც საგანგებო მდგომარეობის ნაწილი.
ბერძნული პატრული
20 ივლისს, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ გაქცეული თურქი სამხედრო კომანდოსი, რომლებიც მონაწილეობდნენ გადატრიალებაში, შეეცდება გადაკვეთონ საბერძნეთის საზღვარი კუნძულ სიმისთან, ეგეოსის სამხრეთში. ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, საბერძნეთმა შეიარაღებული ძალები სრულ მზადყოფნაში მოიყვანა. გარდა ამისა, ბერძნულმა სანაპირო დაცვამ გაზარდა პატრულის რაოდენობა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც გასაბერი ნავების და სხვა გემების ჯგუფი დათჩადან, თურქეთის ზღვის სანაპიროდან, დაიძრა სიმის მიმართულებით. ასევე ბერძნული პატრული აკონტროლებდა თურქული გემების მოძრაობებას, რომლებიც თურქეთის წყლებში დარჩნენ. გარდა ამისა, ბერძნული პოლიციის კონტინგენტი ჩავიდა სიმიზე, კუნძულის შემოწმების მიზნით. ათენი ამ დროის განმავლობაში ელოდა მეამბოხეების საბერძნეთში ჩასვლის შესაძლო მცდელობას და ამიტომ ამ ინფორმაციას სერიოზულად მიუდგა. პატრულირებაში თურქული F-16 საბრძოლო თვითმფრინავებიც ჩაერთნენ, ეგეოსის ზღვაში თურქეთის სანაპირო დაცვის გემების შესამოწმებლად. მოგვიანებით იმავე დღეს, თურქეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უარყო, რომ მეამბოხე ჯარისკაცები შესაძლოა "გაიტაცეს" გემი და აპირებენ გადასვლას საბერძნეთში. საბერძნეთის შეიარაღებული ძალები გადატრიალების მთელი შემდეგომი პერიოდი სრულ მზადყოფნაში იმყოფება, მეამბოხეების შესაძლო საბერძნეთში გადმოსვლის გამო.
ვიკილიქსი
ვიკილიქსმა განათავსა საიდუმლო თურქული ელექტრონული წერილების და დოკუმენტების ნაწილი საჯაროდ, როგორც პასუხი თურქეთის მთავრობის რეპრესიებზე, რომელიც მოჰყვა გადატრიალების მცდელობის შემდეგ. თავის მხრივ, თურქეთის სატელეკომუნიკაციო საბჭომ დაბლოკა ვიკილიქსი. 2016 წლის 17 ივლისს ვიკილიქსმა გამოაცხადა Twitter-ზე, რომ გაჟონა დაახლოებით 300,000 წერილი და 500,000-ზე მეტი დოკუმენტი, მათ შორის სგპ-ს.
წამების ფაქტები
Amnesty International-ის ინფორმაციით, თურქეთში დაკავებულებს არ აძლევენ ხელმისაწვდომ სამართლებრივი საბჭოს, ცემენ და აწამებენ, არ არის ადეკვატური საკვები, წყალი, ან სამედიცინო მომსახურება. მინიმუმ ერთი დაკავებული თვითმკვლელობა სცადა.
გარდა ამისა, ერდოღანმა გაზარდა ეჭვმიტანილების მაქსიმალური პატიმრობის პერიოდი ოთხი დღიდან 30 დღემდე.
შეცვლილი სახელები
გადატრიალების ჩაშლის აღსანიშნავად რამდენიმე ადგილს სახელი შეცვალეს, ესენია:
მიგრანტების რაოდენობა საბერძნეთის კუნძულებზე გაიზარდა
საბერძნეთის ხელისუფლებამ მიმართა საგანგებო ზომებს ეგეოსის კუნძულებზე, რათა შეამციროს მზარდი ლტოლვილთა ნაკადი თურქეთიდან, რიცხვი მიგრანტებისა და ლტოლვილების შესამჩნევად გაიზარდა გადატრიალების მცდელობის შემდეგ.
აქცია გადატრიალების წინააღმდეგ
2016 წლის 7 აგვისტოს, დაახლოებით 5 მილიონი ადამიანი შეიკრიბა გადატრიალების წინააღმდეგ გამართულ აქციაზე, რომელიც ორგანიზებული იყო თურქეთის ხელისუფლების მიერ. ერდოღანის და ბინალი ილდირიმის გარდა აქციაზე მონაწილეობა მიიღეს თურქეთის ოპოზიციური პარტიების ლიდერებმა.
შიდა რეაქცია
თურქულ ოპოზიციურ პარტიებს შორის, თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტია (CHP) გაავრცელა განცხადება, სადაც საჯაროდ დაგმო გადატრიალება, ასევე თურქული გაზეთის „Hürriyet Daily News“ ინფორმაციით, თურქეთის ნაციონალისტური მოძრაობის (MHP) ლიდერი დევლეთ ბაჰჩელი დაურეკა პრემიერ-მინისტრ ილდირიმს და გამოხატა თავისი თანადგომა პრო-ქურთული პარტიის (HDP) თანათავმჯდომარეებმა გაავრცელეს განცხადება, სადაც ნათქვამია, რომ "პარტია ყველა გარემოებაში და პრინციპულად წინააღმდეგია ყველა სახის გადატრიალების ...". პატარა პარტიები, როგორიცაა „მემარცხენე ნაციონალისტური სამამულო პარტია“, გამოთქვეს მხარდაჭერა დემოკრატიულად არჩეულ მთავრობას და გადატრიალებაზე პასუხისმგებელი აშშ და ფეთჰულაჰ გიულენი დაასახელეს. ქურთული სეპარატისტული ორგანიზაციის PKK, რომელიც თურქეთის და მისი მოკავშირეების მიერ აღიარებულია როგორც ტერორისტული ორგანიზაცია, მოუწოდა თავის მომხრეებს თავი შორს დაიჭირონ გადატრიალებისგან და დაიცვან თავისი მოსახლეობა, ხოლო კომუნისტური პარტია მოსახლეობას მოუწოდა თურქეთის მთავრობის დამხობისაკენ.
საერთაშორისო
thumb|პრეზიდენტი [[ბარაკ ობამა ტელეფონით ელაპარაკება ოვალურ კაბინეტში ჯონ კერის თურქეთში განვითარებულ მოვლენებთან დაკავშირებით (15 ივლისი 2016)]]
ქვეყნების უმრავლესობამ გამოხატეს მხარდაჭერა ერდოღანის მთავრობა და თავშეკავებისკენ მოუწოდეს. 2016 წლის 16 ივლისს, გაეროს უშიშროების საბჭომ შემოთავაზა გადატრიალების დასაგმობი განცხადება, თუმცა არ მიიღეს, განცხადების წინააღმდეგ ეგვიპტე გამოვიდა, რომელიც საბჭოს არამუდმივი წევრი, ტექსტური უთანხმოების გამო. რუსეთის ოპოზიციური ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერი ვლადიმერ ჟირინოვსკი მხარი დაუჭირა გადატრიალების მცდელობას. ამავე დროს, ყაზახეთის პრეზიდენტი ნურსულთან ნაზარბაევი - იყო პირველი პრეზიდენტი, რომელმაც სოლიდარობა გამოუცხადა თურქეთს გადატრიალების შემდეგ.
ევროკომისარი თურქეთის ევროკავშირში გაწევრიანების საკითხში, იოჰანეს ჰანმა განაცხადა რომ, როგორც ჩანს, თურქეთის მთავრობას გადატრიალების მცდელობამდე მომზადებული ჰქონდა დასაკავებელი პირების სია და ელოდა შესაფერის დროს.
2016 წლის 19 ივლისს, თეთრი სახლის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ჯოშ ერნესთმა ბრიფინგზე განაცხადა, რომ ბარაკ ობამასა და ერდოღანს შორის სატელეფონო საუბარი შედგა.
2016 წლის 1 აგვისტოს, აშშ-ს გაერთიანებული შტაბის თავმჯდომარემ, გენერალმა ჯოზეფ დანფორდმა თურქეთს ეწვია და დაგმო გადატრიალების მცდელობა.
მიზეზები
ბრიტანელმა კორესპონდენტმა ახლო აღმოსავლეთში რობერტ პისკმა განაცხადა, რომ „ძალიან გვიანი იყო, როდესაც ერდოღანმა გააცნობიერა იმის ღირებულება, თუ რა როლი აირჩია თავის ქვეყნისთვის. ერთი საკითხია, რომ ბოდიშს მოიხდი პუტინისთვის და ურთიერთობებს მოაწესრიგებ ნეთანიაჰუსთან, მაგრამ მეორე საკითხია, როდესაც შენ არ შეგიძლია ენდო შენს ჯარს და ამით არსებობს უფრო სერიოზული საკითხები, რაც კონცენტრირების საფუძველია.“ მაშინაც კი, თუ ეს გადატრიალება ვერ მოხერხდა, პისკი ელის კიდევ ერთ მცდელობას რამდენიმე თვის ან წლის განმავლობაში.
თურქმა პროფესორმა აქინ იუნვერმა, სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობას აღწერა, როგორც "ამბოხი".
თურქეთის მშვიდობის საბჭო
BBC თურქი ჟურნალისტის და მეცნიერის ეზგი ბაშარანის ცნობით, საბჭოს სახელი „ქვეყანაში მშვიდობის საბჭო“ - Yurtta Sulh Konseyi - გამომდინარეობს ათათურქის ცნობილი ფრაზიდან „მშვიდობა ქვეყანაში, მშვიდობა მსოფლიოში“. აქვე ასევე აღნიშნულია, რომ მეამბოხეების განცხადება სამთავრობო ტელევიზიით შეიცავდა ათათურქის ცნობილ ფრაზებსაც, რომელიც მიმართებული იყო ახალგაზრდებისადმი.
სამოქალაქო ჟურნალისტიკის საიტმა Bellingcat-მა გამოაქვეყნა ანალიზი მეამბოხეების WhatsApp შეტყობინებების, რომელიც შედგება მაღალი რანგის სამხედრო პირების მიმოწერისგან, რომლებიც მონაწილეობდნენ გადატრიალებაში. შეტყობინებები შეიცავდა ვიდეო კადრებსაც. ჯგუფის მიმოწერიდან ირკვეოდა, რომ ჯგუფს არავითარი კავშირის არ აქვს გიულენთან.
„დადგმული გადატრიალების“ ბრალდება
გადატრიალების დროს და შემდეგ, რამდენიმე პოლიტიკოსმა ივარაუდა, რომ მთავრობამ იცოდა გადატრიალების შესახებ წინასწარ და შესაძლოა ჩაატარა. ის ფაქტები, რომ გადატრიალების მცდელობა დაიწყო საღამოს, ვიდრე უფრო არაშასამჩნევ დროს, ასევე მოვლენები დიდწილად შემოიფარგლებოდა ანკარასა და სტამბოლში, ხელი შეუწყო ეჭვს გადატრიალების მცდელობის რეალობაზე. ჟურნალისტები და ოპოზიციური პოლიტიკოსები ამბოხი შერაცხეს „ტრაგიკომედიად“ და „პიესად“. ასეთი თეორიების მომხრეები აღნიშნეს, რომ ერდოღანმა ამ გზით ცდილობს მოიპოვოს პოპულარობა და მხარდაჭერა მისი მოწოდებებისკენ, აგრეთვე გახადოს ლეგიტიმური მართლმსაჯულების დამოუკიდებლობისა და ოპოზიციის ჩახშობა.
სხვა ელემენტები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ არსებობს შეთქმულების თეორია არის: ამბოხებულებმა არ წარმოადგინეს მოთხოვნების სია გადატრიალების დროს, ორგანიზაციების და პოლიციის რეაგირება, დაპატიმრებულების ხანგრძლივი სიები, რომელიც საოცრად სწრაფად მზად იყო (მათ შორის დაპატიმრებული 2.745 მოსამართლეების და 2.839 ჯარისკაცების), და უაღრესად თვალსაჩინო გადატრიალების ბუნება.
ფეთჰულაჰ გიულენმა, რომელიც ერდოღანმა დაადანაშაულა, როგორც შეთქმულების ერთ-ერთი ძირითადი ავტორი, განაცხადა, რომ „მე არ მჯერა, რომ მსოფლიოს სჯერა პრეზიდენტ ერდოღანის ბრალდებების. არ არის გამორიცხული, რომ გადატრიალება დადგმულია და ეს შეიძლება იმას ნიშნავდეს, რომ წამოვა დამატებითი ბრალდებები (გიულენისტების წინააღმდეგ)“. ჟურნალისტი ჯენგიზ ჩანდარი, რომელიც ვეტერანი დამკვირვებელია თურქეთის გადატრიალებების, ამბობს: „მე არ მინახავს არც ერთი ამბოხი ასეთი მასშტაბების და ასეთი აუხსნელი დაუდევრობებით“.
წინასწარი დაგეგმვის მტკიცებულება
ორგანიზაცია და სინქრონულად დიდი რაოდენობით მეჩეთებდან მოწოდებებისკენ გაშუქება შეუძლებელია, თუ არ არსებობს წინასწარი მომზადა, ჟურნალისტები ასევე მიუთითებენ, თუ როგორ შეუძლია ლოცვა სტრატეგიულად გამოიყენაოს ერდოღანმა პოლიტიკურ სიტუაციაში, აგრეთვე ეს არის შენიღბული თავდასხმა სახელმწიფო სეკულარიზმზე.
ჩატარდა ათასობით დაპატიმრებები და რეპრესიები თურქეთის ხელისუფლების მიერ 2016 წლის 16-18 ივლისში. ასეთი დიდი რაოდენობის დაპატიმრებების შესრულება ასეთი სიჩქარით შეიძლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ „თურქეთის მთავრობას ეს სიები უკვე მზად ჰქონდა“, როგორც აღნიშნა ეს იოჰანეს ჰანმა, ევროკომისარი გაფართოებისა და ევროპული სამეზობლო პოლიტიკის სფეროში, 2016 წლის 18 ივლისს. ჰანმა ასევე განაცხადა, იმის გამო, რომ ეს სიები უკვე ხელმისაწვდომი იყო, მაშინ შესაძლებელია „გადატრიალება მომზადებული იყო“ და სიები უნდა გამოყენებული იყო „გარკვეულ ეტაპზე“.
პუტჩისტების შესაძლო კავშირი ერდოღანთან
მეჰმეთ დიშლი, რომელიც განიხილება, როგორც გადატრიალების ბრძანების გამცემი და ვინც აწამებდა ჰულუსი აქარს, არის ძმა შაბან დიშლის, რომელიც მმართველი პარტიის (AKP) ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტია და ერდოღანის სანდო ადამიანია.
მთავრობის შესაძლო მოტივები
სოციალური მედიის წევრებმა, გადატრიალების მცდელობა შეადარეს 1933 წლის რაიხსტაგის ხანძარს, რომელიც ადოლფ ჰიტლერმა გამოიყენა როგორც საბაბი შეაჩეროს სამოქალაქო თავისუფლება და ოპონენტების მასობრივი დაპატიმრებებისთვის. ჟურნალ Politico-ს კორესპონდენტმა რაიან ჰეითმა ივარაუდა, რომ გადატრიალება ერდოღანმა მოაწყო და ასე მას გაუჩნდა შესაძლებლობა, რომ მოაშოროს სამხედრო ოპონენტები და გაზარდოს თავის ძალაუფლება ქვეყანაზე. Twitter გაზიარებული კომენტარები თურქულ წყაროზე დაყრდნობით, პარასკევის ღამის მოვლენებს აღწერდნენ როგორც „ყალბი გადატრიალება“, რომელიც ხელი შეუწყო „ყალბი დემოკრატიის მეომრებს“ (ანუ ერდოღანი). წყარომ აღნიშნა: „ალბათ მალე გაიმართება ვადამდელი არჩევნები, სადაც ის შეეცდება მოიპოვოს გარანტირებული ხმათა უმრავლესობა. ეს ალბათ იმის გარანტიას მისცემს, რომ კიდევ 10-15 წელი ავტორიტარული რეჟიმი იყოს, ანუ არჩეული დიქტატურა“.
The New York Times ცნობით, თურქეთის ზოგიერთ მოქალაქეებს სჯერა, რომ გადატრიალების მცდელობა დადგმული იყო ერდოღანის მიერ, თავისი საჯარო იმიჯის და პოპულარობის გადაუმჯობესებლად, ასევე პოლიტიკურ ოპონენტებთან საბრძოლოდ და თავისი ძალაუფლების გასაფართოებლად. გარკვეული თეორეტიკოსების ეჭვი გაუჩნდა იმიტომ, რომ მთავრობის არც ერთი ოფიციალური პირი არ დაუკავებიათ და ზიანიც არ აქვთ მიყენებული გადატრიალების მცდელობის დროს. ისინი ფიქრობენ, რომ გადატრიალების უკან მთავრობა დგას.
პოლიტიკოსები და ჟურნალისტები, რომლებიც სკეპტიკურად უყურებდნენ სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობას, განაცხადეს, რომ რეალურად იყო „სამოქალაქო გადატრიალება“, რომელიც ეფექტურად დაიდგა შეიარაღებული ძალების და სასამართლოს წინააღმდეგ, სადაც სავარაუდოდ ბევრი გიულენის მხარდამჭერი არის. სკეპტიკოსები ამტკიცებენ, რომ გადატრიალება გამოიყენება როგორც საბაბი შემდგომი სასამართლოს დამოუკიდებლობისა და ოპოზიციის დარბევისთვის, არსებითად AKP-ს მიეცემა უფრო ფართო ძალაუფლება, რადიკალურ ისლამისტებს გაეხსნება გზა სახელმწიფო დაწესებულებებში, რომელიც ეწინააღმდეგება თურქეთის რესპუბლიკის სეკულარიზმის იდეებს.
2016 წლის ივლისის ბოლოს იუსტიციის მინისტრმა ბექირ ბოზდაღმა განაცხადა, რომ თურქეთის სოციალური მედიის მომხმარებლებმა, რომლებიც მთავრობა დაადანაშაულეს გადატრიალების დადგმაში, მათ წინააღმდეგ გამოძიებაა დაწყებული: „უბრალოდ შეხედეთ ამ ხალხს, რომლებიც სოციალური მედიით ამბობენ, რომ ეს იყო თეატრი. პროკურორები უკვე იძიებენ მათ. მათი უმრავლესობა წააგებს, რომლებიც ფიქრობენ ეს დიდი პატივია, რომ მოკვდე ფეთჰულაჰ გიულენის ბრძანებით“.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პოლიტიკა კატეგორია:სამხედრო გადატრიალებები თურქეთში
კოპანის მონასტერი
მარჯვნივ|მინი| კოპანის მონასტერი კოპანის მონასტერი — ტიბეტური ბუდისტური მონასტერი რომელიც მდებარეობს ნეპალში, ბოდჰნათჰის სიახლოვეს. დაარსდა 1969 წელს. მონასტერი დაარსებული იქნა ორი ნეპალელი ლამის, ტუბტენ ეშესა და ტუბტენ ზოპა რინპოჩეს მიერ. კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი
ტ (მრავალმნიშვნელოვანი)
ასო ტ შეიძლება აღნიშნავდეს:
კორსონი
კორსონი (Chorson; გ. 790 წლის შემდეგ), კორსო (Chorso) ან ტორსო (Torso, Tercin) — ტულუზის გრაფი 778–790 წლებში.
778 წელს კარლოს დიდმა ახალი აკვიტანიის სამეფო ჩამოაყალიბა და მის მეფედ თავისი ახალდაბადებული ვაჟი ლუი ღვთისმოსავი გამოაცხადა. მას მეურვედ და რეგენტად ადგილობრივ მმართველთა შორის ყველაზე ძლევამოსილი, ტულუზის გრაფი კორსონი დაუნიშნა. იგი აკვიტანიის ფაქტობრივი მმართველი იყო მაშინაც, როდესაც მცირეწლოვანი ლუი მამამისს ახლდა იტალიასა და ცენტრალურ ევროპაში ლაშქრობების დროს.
788 წელს კორსონი გასკონის ჰერცოგმა ადალრიკმა დაამარცხა, ტყვედ ჩაიგდო და მხოლოდ იმ პირობით გაათავისუფლა, რომ იგი აღარასდროს აღმართავდა ხმალს გასკონის წინააღმდეგ. ამ ამბის გაგების შემდეგ, 790 წელს კარლოს დიდმა კორსონი გადააყენა და მის ადგილზე გილემ ჟელონელი დანიშნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული VIII საუკუნე კატეგორია:ტულუზის გრაფები
ჰემფშირული ცხვარი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჰემფშირული ცხვრები ჰემფშირული ცხვარი — წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიში სახორცე-სამატყლე მიმართულებისა. გამოყვანილია XIX საუკუნის დასაწყისში დიდ ბრიტანეთში (ჰემფშირის, უილტშირისა და სხვა საგრაფოებში) ადგილობრივი უხეშმატყლიანი ნერბის შეჯვარებით საუტდაუნის ჯიშის ერკემალთან. დიდი ზომისაა, ფართო და ღრმა ტანით, ურქოა, ფერად თეთრი. სახეზე, ყურებსა და კიდურებზე მუქი ფერის თმის საფარი აქვს. ნერბის ცოცხალი მასაა 65–70 კგ, ერკემლისა 100–110 კგ. ნაყოფიერება — 130–150 ბატკანი 100 ნერბზე. ადრეულაა, 4 თვის ბატკანს 25 კგ-მდე ხორცი აქვს. მატყლის სიგრძე 6–8 სმ-ია, სიწმინდე 2,6–2,8 მკმ. ნერბის ნაპარსი 3–4 კგ-მდეა, ერკემლისა 5–6 კგ-მდე; სუფთა მატყლის გამოსავალი 50–60%; უმეტესად იყენებენ ტრიკოტაჟის ნაკეთობების დასამზადებლად. მაღალი მეხორცული პოტენციალი რეალიზდება უხვად კვების დროს. კარგად ეგუება სხვადასხვა ბუნებრივ პირობებს. ჰემფშირული ცხვრის მოშენებას მისდევენ დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში. სსრკ-ში გამოიყენეს გორკული და ლიტვური შავთავა ცხვრის გამოსაყვანად.
სქოლიო
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
ჰირნიკი
ჰირნიკი (Гірник) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 11822 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
საზღვაოსნო სკოლის შენობა
მისამართი: ტაგანროგი, შმიდტის ქუჩა № 14.
ისტორია
1808წელს ვინმე ნიკოლაევმა ტაგანროგში შმიდტის ქუჩა 14-შ ააგო სახლი. მშენებლობა თავდაპირველად მიმდინარეობდა ნავსადგურის საბაჟოსათვის. მოგვიანებით შენობაში განთავსდა კომერციული სასამართლო. 1813 წლისათვის კი შენობაში მდებარეობდა სამშენებლო კომიტეტი და ქალაქისთავის კანცელარია. 1819 წელს გაფართოების საჭიროების გამო, შენობას დააშენეს მეორე სართული. 1844-1853 წწ. როდესაც ქალაქის თავი იყო თავადი ლივენი, მან ამ სახლში მოაწყო კანცელარია.
დროთა განმავლობაში ქალაქში გაჩნდ საჭიროება გაეხსნათ საზღვაოსნო სკოლა. ადრე ტაგანროგში უკვე მოქმედებდა შტურმანთა სკოლა, მაგრამ 1825 წისათვის იგი უკვე აღარ მუშაობდა. 1874 წელს გაიხსნა საზღვაოსნო კურსები ფლოტის შტურმანების ხელმძღვანელის ა. ივანოვის მხარდაჭერით.
თავდაპირველად სკოლაში სულ 13 მოსწავლე სწავლობდა. 1882 წელს ფინანსტა სამინისტრომ გამოსცა ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც შკიპერის თანამდებობაზე დანიშვნა აეკრძალა ყველა იმ პირს, რომელსაც არ ექნებოა შესაბამისი განათლების დამადასტურებელი დიპლომი. საზღვაოსნო სკოლაში მუშაობა დაიწყო პრაქტიკულმა კლასმა, სადაც ასწავლიდნენ 25 წელს ზემოთ ასაკის მქონე ახალგაზრდებს. მიმდინარეობდა სამწლიანი სწავლება. 25 წლის განმავლობაში 266 დიპლომირებულმა შკიპერმა დაამთავრა საზღვაოსნო კურსები.
სტუდენტებს საზღვაოსნო სკოლაში ასწავლიდნენ საზღვაო ასტრონომიას, რუსულ ენას, გეოგრაფიას, გემის მართვას, ტრიგონომეტრიასა და გემის მექანიკას. კურსების შედეგად ამზადებდნენ შორეული ნაოსნობის შკიპერებსა და შტურმანებს. სწავლის პერიოდში მოსწავლეები აწყობდნენ პრაქტიკულ გასვლებს შავ და აზოვის ზღვებში. ამ პერიოდისათვის სკოლაში სწავლობდა 63 ადამიანი, ხოლო ბიბლიოთეკაში წიგნების რაოდენობა იყო 1 700 ცალი.
1910 წლის იანვარში სკოლის დამამთავრებელი კლასის მოსწავლეებსა და დირქტორს შორის მოხდა კონფლიქტი. სტუდენტები ადანაშაულებდნენ სკოლის ხემძღვანელობას სწავლების დაბალ ხარისხში. ისინი აცხადებდნენ, რომ ზოგიერთი დისციპლინა საერთოდ არ ისწავლებოდა, რის გამოც იძულებულები იყვნენ დაეტოვებინათ სკოლა. ამ კონფლიქტის შემდეგ სკოლის ხელმძღვანელი ტრეზუტი ავად გახდა, ხოლო მისი მოვალეობის შესრულებას შეუდგა ტაგანროგის ნავსადგურის უფროსი ალექსანდრე სემენიუტი. ახალმა მმართველობამ შესთავაზა მოსწავლეებს გაეგრძელებინათ სწავლა, მაგრამ ამ მოწოდებას დაეთანხმა მხოლოდ ნახევარი, რის შდეგადაც ორი დამამათავრებელი კლასის მაგივრად დარჩა ერთი კლასი. სკოლის ახალი ხელმძღვანელი გახდა სახელმწიფო მრჩეველიივან კონდო.
შენობა არ შემორჩენილა ჩვენს დრომდე. იგი დაინგრა 1940-იან წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მაინ-ტაუნუსის რაიონი
მაინ-ტაუნუსის რაიონი (Main-Taunus-Kreis) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ჰოფჰაიმი. რაიონი შედის ჰესენის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება დარმშტადტის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 222,39 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 227 055 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 1021 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 06 4 36.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰესენის რაიონები
დულუზაურების კვირიას ეკლესიის კომპლექსი
დულუზაურების კვირიას ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დულუზაურების სამხრეთ განაპირას, მთის კლდოვან ფერდობზე. კომპლექსში შედის: კვირიას ეკლესია, ოთხკუთხა კოშკი, ზურგიანი კოშკი, საცხოვრებელი ნაგებობის ნაშთი და გალავანი. ეკლესია დარბაზულია დგას კომპლექსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონაკვეთში. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ნაგებია სხვადასხვა ზომისა და ფორმის შირიმის ქვით. წყობის უმეტესი ნაწილი მოზრდილი ზომის, სუფთად დამუშავებული სწორკუთხა ქვებითაა ამოყვანილი. ქვების ნაწილი წვრილია, რის გამოც ფასადებზე წყობის რიგების სწორხაზოვნება ნაწილობრივაა დაცული. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, განივი ფასადების ზედა ნაწილები და ლავგარდანი, ჩამოცვენილია საპირე წყობის ნაწილი. ძეგლს ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან, 1,5 მეტრ სიმაღლეზე, მიწა აქვს მიყრილი. შესასვლელი ორია, ერთი სამხრეთიდანაა, მეორე დასავლეთიდან. დასავლეთ კარი ორივე მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული, სამხრეთისა შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან თაღოვანი.
აღმოსავლეთით ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია ფართო თაღოვანი სარკმელი, რომელიც გარეთკენ მკვეთრად ვიწროვდება. სარკმლის ორივე მხარეს თითო ვიწრო და მაღალი, ზემოთკენ შევიწროებული თაღოვანი ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია ტრაპეზი. ერთი თაღოვანი სარკმელი სამხრეთ კედელშია, შესასვლელის ზემოთ. იგი იმდენად მაღლაა, რომ მისი თაღი კამარის მრუდშია მოქცეული. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით. კონქის ნახევარწრიული თაღი მაღალ, თაროსებრი ფორმის გლუვ იმპოსტებს ეყრდნობა. ცილინდრული კამარით გადახურული დარბაზის სივრცე ერთიანია, დაუნაწევრებელი. ეკლესიისათვის სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მოგვიანებით გეგმით სწორკუთხა კარიბჭეები მიუშენებიათ. ორივე მათგანი ნატეხი ქვების ირეგულარული წყობითაა ნაშენი. სამხრეთის კარიბჭე ეკლესიაზე რამდენადმე მოკლეა. მისი დასავლეთის კედელი ეკლესიის დასავლეთ კედელთან ერთ ხაზზე მდებარეობს და ეკლესიის სამხრეთ ფასადის თითქმის ორ მესამედს ფარავს. დასავლეთის კარიბჭე შემაღლებული პროპორციებისაა, გადახურულია ცილინდრული ფორმის კამარით, რომლის ღერძი ეკლესიის სამხრეთ კედლის პერპენდიკულარულია. კამარა ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. მათგან ერთი ეკლესიის სამხრეთ კედელზეა მიშენებული.
ორივე თაღის ქუსლებთან გამოყოფილია შირიმის იმპოსტები, რომელთა პროფილს ორი ლილვი და მათ შორის მოქცეული ვიწრო სიბრტყე შეადგენს. კარიბჭე აღმოსავლეთით დასრულებულია მცირე სიღრმის, გეგმით ბრტყელი თაღის ფორმის აფსიდით, რომლის თაღის ნაწილი კამარის მრუდშია მოქცეული. აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელია. კარიბჭის სივრცე სამხრეთითა და დასავლეთით თითო ფართო თაღითაა გახსნილი. მაშასადამე სამხრეთისა შიგნით და გარედან ორსაფეხურიანია. ღიობის გარეთა თაღი დაყრდნობილია შირიმის იმპოსტებზე, რომელთა პროფილი საბჯენი თაღების იმპოსტების ანალოგიურია. დასავლეთის კარიბჭეც კამაროვანია, კამარა აქაც ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა, რომელთაგანაც ერთი ეკლესიის დასავლეთ კედელზეა მიშენებული. ნაგებობის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო ფართო თაღოვანი ღიობია. მათგან დასავლეთისა მოგვიანებით ამოუშენებიათ და მცირე ზომის სწორკუთხა კარი მოუწყვიათ. ორივე კარიბჭე გარედან კრამიტის ორფერდა სახურავით იყო გადახურული. ეკლესიისა და კარიბჭეების კედლები გარედან სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. ეკლესიის გრძივ ფასადებს შირიმის პროფილირებული ლავგარდნის რამდენიმე ქვა შემორჩა. ეკლესიის გარშემო კირქვის მოზრდილი ქვებით ნაგები რამდენიმე აკლდამაა. სწორკუთხა კოშკი დგას კომპლექსის ტერიტორიის სამხრეთ განაპირას, ეკლესიიდან დაახლოებით 40 მეტრ მანძილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. იგი გეგმით კვადრატულია.
ნაგებია ნატეხი ქვითა და რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია, შემორჩენილია სამი სართული. შესასვლელი, რომლისგანაც წირთხლების ქვედა ნაწილებიღაა დარჩენილი, III სართულზეა, ეზოს მხარეს. კოშკის I სართული ყრუა და სანახევროდ მიწითა და კედლების ნანგრევებით ამოვსებული. II სართულის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. III სართულზე კი, ექვსი ქვემოთ დახრილი სათოფურია სამი სამხრეთით, ორი აღმოსავლეთით, ერთიც დასავლეთ კედლის სამხრეთ კიდეში. კოშკის სართულშუა გადახურვა ჩამოშლილია, კედლებზე შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის საყრდენი ხის ძელების ბუდეები. გარედან კოშკი ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდება. ზურგიანი კოშკი დგას ეკლესიიდან ჩრდილო-დასავლეთით, 50-60 მეტრზე. ნაგებია ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია, შემორჩენილია მხოლოდ ზურგის ნაწილი ორსართულნახევრის სიმაღლეზე. კოშკი აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან კონტრფორსებით ყოფილა გამაგრებული. ეზოს შუა ნაწილში ნანგრევებია ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა ნაგებობისა, რომლის ერთ-ერთ კედელში შეისრულთაღოვანი შესასვლელია გაჭრილი. გალავანი ტეხილი ფორმისაა, შემოსაზღვრავს დაახლოებით 0,7-0,8 ჰექტარ ფართობს, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული, შემორჩენილია მხოლოდ ფრაგმენტები. გალავნის გარეთ, ჩრდილოეთით, აღმოჩნდა წყალსადენის ტრასა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი
ვილი ბრანდტის სახელობის ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტი (Flughafen Berlin Brandenburg "Willy Brandt") — საერთაშორისო აეროპორტი გერმანიაში. მდებარეობს ბრანდენბურგის მხარეში და ემსახურება დედაქალაქ ბერლინს. აეროპორტს სახელი ყოფილი დასავლეთ ბერლინის მერის და დასავლეთ გერმანიის კანცლერის ვილი ბრანდტის პატივსაცემად ეწოდა.
ახალმა აეროპორტმა ჩაანაცვლა მანამდე არსებული შენეფელდისა და ტეგელის აეროპორტები და გახდა ერთადერთი კომერციული აეროპორტი, რომელიც ბერლინსა და ბრანდენბურგის მხარეს ემსახურება. პროექტის მიხედვით აეროპორტი ყოველწლიურად 34 მილიონამდე მგზავრის მომსახურებას შეძლებს, რაც მას დატვირთულობის მიხედვით ქვეყნის მესამე აეროპორტად აქცევს.
სქოლიო
კატეგორია:ბერლინის აეროპორტები კატეგორია:ბრანდენბურგის აეროპორტები
პალანკა (კელერაშის რაიონი)
პალანკა (Palanca) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 164 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 956 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
დალოლი
დალოლი — აფეთქების კრატერი ან მაარი დანაკილის უდაბნოში, ერტა-ალეს ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ეთიოპიაში.
წარმოიქმნა ბაზალტური მაგმის შემოჭრისას მიოცენში და შემდგომი ჰიდროთერმული აქტივობის შედეგად. ფრეატულ ამოფრქვევას აქ ადგილი ჰქონდა 1926 წელს, რის შედეგადაც წარმოიქმნა ვულკანი დალოლი და მრავალრიცხოვანი სხვა კრატერები, რომლებმაც თავიანთი ამოფრქვევებით წარმოქმნეს მლაშობები. ეს კრატერები მსოფლიოში ყველაზე დაბალი სუბარეალური ვულკანური ამომყვანი არხებია, რომლებიც ზღვის დონიდან 45 მ-ით დაბლა მდებარეობენ.
უახლესი მთავარი აქტივობა დაფიქსირდა 2004 წლის ოქტომბერში. მრავალრიცხოვანი გოეთერმული წყაროები აქ ცლიან ზღვის წყალსა და მჟავა სითხეს. ფართოდ არის გავრცელებული პატარა, დროებითი გეიზერები, რომლებიც მარილის კონუსებს ქმნიან. ვულკანის პერიმეტრი აღწევს დაახლოებით 1,5X3 კმ-ს.
დალოლი ცნობილია თავისი წარმტაცი პეიზაჟებით, რომელიც ამ მხრივ, მოგვაგონებს პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრს — იოს. დალოლს მსგავსება აქვს აგრეთვე იელოუსტოუნის ეროვნული პარკის ცხელ წყაროებთან.
Thank You for the Music
„Thank You for the Music“ — შვედური პოპ-ჯგუფ ABBA-ს სიმღერა. იგი თავდაპირველად ალბომში ABBA: The Album (1977) შედიოდა, მოგვიანებით კი გამოვიდა, როგორც სინგლი კომპილაციიდან Thank You for the Music.
არსებობს სიმღერის მრავალი ქავერ-ვერსია. მის შემსრულებლებს შორის არიან E-Rotic, ვერა ლინი და სხვები.
სქოლიო
კატეგორია:ABBA-ს სიმღერები კატეგორია:1977 წლის სიმღერები კატეგორია:1983 წლის სინგლები
აზატ-ხანი
აზატ-ხანი ფაქტობრივად ხელისუფლების სათავეში იყო 1752-1757 წლებში და აკონტროლებდა აზერბაიჯანის ნაწილს ქალაქ ურმიამდე, ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ირანს, სამხრეთ-დასავლეთი თურქმენეთისა და აღმოსავლეთი ქურთისტანის ტერიტორიებს. აზატ-ხანი იყო დურანის სახელმწიფოს დამაარსებლის აჰმად-შაჰ დურანის თანამედროვე.
აზატ-ხანი დაიბადა ავღანეთის პროვინცია ღაზნში, ქალაქ ანდარში. იგი ნადირ-შაჰის არმიას შეუერთდა დაახლოებით 1738 წელს და მიიღო მონაწილეობა ირანსა და ინდოეთში მის მიერ გამართულ ლაშქრობებში. ნადირ-შაჰის მკვლელობის პერიოდში მსახურობდა აზერბაიჯანში ასლან-ხანთან.
აზატ-ხანმა ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი ხელისუფლებისათვის ბრძოლაში, რომელიც დასრულდა ნადირ-შაჰის მკვლელობით. იგი სასწრაფოდ გადავიდა ნადირ შაჰის მემკვიდრის იბრაჰიმ აფშარის მხარეს და მოიპოვა ხანის ტიტული. 1749 წელს იბრაჰიმ აფშარიც დაამხო შაჰრუჰმა. აზატ-ხანი კი აგრძელებდა ირანში მიმდინარე არეულობაში მონაწილეობას. დასავლეთ ირანში ქურთებთან და ოსმალებთან კავშირში და ერეკლე II-სთან დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე 1752 წლისათვის თითქმის მთლიანად დაიმორჩილა ტერიტორია არდებილიდან ურმიამდე.
აზატ-ხანი დამარცხდა ყირხბულახის ბრძოლაში ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-სთან ბრძოლაში და ვერ შეძლო ძალაუფლების გამყარება სამხრეთ ამიერკავკასიაში. ამის შემდეგ იგი ცდილობდა ქერიმ-ხანის წინააღმდეგ ბრძოლას, მაგრამ აქაც მარცხი განიცადა.1754 წელს ფათ-ალი-შაჰთან ერთად თავს დაესხა ქერიმ-ხანს და დაიკავა შირაზი.
1757 წლისათვის მას დაწინაურებულმა ყაჯარებმა წაართვეს ისპაანი, თავრიზი და ურმია. აზატ-ხანი ბაღდადში გაიქცა, ხოლო 1760 წელს გადავიდა თბილისში და თავშესაფარი ითხოვა ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-სთან. 1762 წელს ერეკლე II-მ იგი ქერიმ-ხანს გადასცა. ქერიმ-ხანმა იგი საპატიო პენსიაზე გაუშვა და გააგზავნა შირაზში.
აზატ-ხანი გარდაიცვალა 1781 წელს და ანდერძის თანახმად დაკრძალეს ქაბულში.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1781 კატეგორია:პუშტუნები
დადეშქელიანი
საკუთარი სახელი დადეშქელიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:დადეშქელიანები
პაველ ვოლია
კომედიის კლუბამდე ის იყო ვალეონ დასონის KVN გუნდის (პენზა) წევრი, ტიმურ როდრიგესთან და ლეონიდ შკოლნიკთან ერთად. უძღვება გადაცემა „კომედი კლუბს“ და შოუს „იმპროვიზაციას“ TNT არხზე. აგრეთვე ვოლიამ გამოუშვა ალბომები „Respect and Respect“, „New“, „Thoughts and Music“.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 14 მარტს პენზაში.
იგი იყო პენზას KVN გუნდის „ვალეონ დასონის“ კაპიტანი, რომელშიც მან მოიგო KVN- ის პირველი ლიგა, მოიპოვა უმაღლეს ლიგაში მონაწილეობის უფლება. იგი მუშაობდა „რუსული რადიოს პენზაში“ დიჯეიდ,, უძღვებოდა გადაცემას მოსკოვის „რუსულ რადიოში“.
2007 წელს მან დაიწყო სოლო კარიერა. მან ჩაწერა რამდენიმე ტრეკი და გადაიღო ვიდეორგოლები სიმღერებისთვის „ყველაფერი მაგრად იქნება“, „დედა!“, „ბარვიხა“, „საუკეთესო სიმღერა“. გამოვიდა სოლო ალბომი „Respect and respect“. მან ითამაშა რამდენიმე რეკლამაში „ხრუსთიმ“ პურის კრუტონისთვის. ინტერნეტში გავრცელდა ვიდეო, რომელშიც ხულიგნებმა პაველს სცემეს და უსაყვედურეს. მოგვიანებით, აღმოჩნდა, რომ ამ ვიდეოს გადაღება მუსიკოსის ახალი ალბომის რეკლამირებისთვის მოხდა.
2016 წლის 12 თებერვალს მან გამოუშვა ალბომი „ფიქრები და მუსიკა“. ალბომი მოიცავს 11 სიმღერას.
2020 წლის სექტემბრიდან — ინტელექტუალური და გასართობი შოუს „ორი მილიონში“ წამყვანია TNT არხზე.
პირადი ცხოვრება
ის 2012 წლის ნოემბრიდან ქორწინებაშია ტანმოვარჯიშზე ლაიასან უტიაშევასთან. 2013 წლის 14 მაისს, მას და უიტაშევას მაიამიში შეეძინათ ვაჟი, რობერტი, ხოლო 2015 წლის 6 მაისს, იმავე კლინიკაში, შეეძინათ ქალიშვილი სოფია.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის კომიკოსები კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები კატეგორია:XXI საუკუნის მომღერლები კატეგორია:რუსი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
ბისტრენცი (დემირ-კაპიის თემი)
ბისტრენცი (Бистренци) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, დემირ-კაპიის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 129 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 364 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დემირ-კაპიის თემის სოფლები
კეკე პალმერი
კეკე პალმერი (დ. 26 აგვისტო, 1993) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და სატელევიზიო სახე. მისი, როგორც მომღერლის კარიერა დაიწყო 2004 წელს. ნათამაშები აქვს 13 ფილმში. მოგებული აქვს 12 ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ილინოისის შტატის მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები
ALC-0315
ALC-0315 ([(4-ჰიდროქსიბუტილ)აზანდიენილ]დი(ჰექსან-6,1-დიილ) ბის(2-ჰექსილდეკანოატი)) წარმოადგენს ლიპიდის კომპონენტს BioNTech-სა და Pfizer-ის მიერ შემუშავებულ SARS-CoV-2 ვაქცინა-ში, BNT162b2, სადაც ის ლიპიდური ნანონაწილაკების შემადგენელი ნაწილია.
ფიოზილოგიური pH-ის დროს ALC-0315 წარმოადგენს ხელოვნურ კათიონურ ლიპიდს, რომელიც სხვა ლიპიდებთან ერთად ლიპიდური ნანონაწილაკების (ლნნ) მისაღებად გამოიყენება.
ექსპერიმენტები გვაჩვენებს, რომ ლნნ ხელს უწყობენ თერაპევტულად აქტიური ნუკლეინმჟავების, მაგალითად, ოლიგონუკლეტიდების ან ი-რნმ-ს შთანთქმას ორგანიზმის მიერ როგორც ლაბორატორიულ (in vitro) ასევე მის გარეთ (in vivo).
როგორც მესამეული ამინი, ALC-0315 pH=7-ის აზოტის პროტონირების შედეგად დროს დადებითადაა დამუხტული და გააჩნია საშუალება დაამყაროს საკმაოდ ძლიერი კავშირი ნუკლეინმჟავებთან, რომლებსაც ფიზიოლოგიური pH-ის დროს უარყოფით მუხტს ატარებენ. pKa= 6 დისოციაციური კონსტანტის დროს ALC-0315 ახლოსაა ოპტიმალურ დიაპაზონთან 6(6-6.8) კუნთში ინექციის შემდეგ იმუნოგენურობის შესანარჩუნებლად. .
სქოლიო
კატეგორია:ესტერები კატეგორია:ამინები კატეგორია:ლიპიდები კატეგორია:ძირითადი სპირტები
ევგენი დე ბოარნე
ევგენი დე ბოარნე (Eugène de Beauharnais; დ. 3 სექტემბერი, 1781, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 21 თებერვალი, 1824, მიუნხენი, გერმანია) — ფრანგი არისტოკრატი ბოარნეთა გვარიდან. საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის გერი, დედოფალ ჟოზეფინას ვაჟი პირველი ქორწინებიდან. იტალიის მეფისნაცვალი 1805-1814 წლებში. იქორწინა ბავარიის მეფის ასულ ავგუსტაზე, 1817 წელს კი სიმამრისგან მიიღო ლოიხტენბერგის ჰერცოგობა, რომელიც შემდოგმში მის შთამომავლებს გადაეცემოდათ.
ბიოგრაფია
ევგენი დაიბადა 1781 წლის 3 სექტემბერს პარიზში. იგი იყო ვიკონტ ალექსანდრე დე ბოარნესა და მისი მეუღლის, ვიკონტესა ჟოზეფინა ტაშერ დე ლა პაგერიეს პირველი შვილი. მას მხოლოდ ერთი უმცროსი და, ჰოლანდიის დედოფალი ჰორტენზია დე ბოარნე, ჰყავდა.
1794 წელს მამამისი მის ბიძაშვილ ავგუსტინთან ერთად გილიოტინაზე სიკვდილით დასაჯეს. ამ ამბიდან მალევე, 1796 წელს დედამისი დაქორწინდა გენერალ ნაპოლეონ ბონაპარტზე, რომელიც გერებზე საკუთარი შვილებივით ზრუნავდა. ევგენი მამინაცვალს თან ახლდა 1796-97 წლების იტალიის კამპანიაში, 1799 წელს კი მასთან ერთად გაემგზავრა ეგვიპტეში და მონაწილეობდა აკრის ალყაში. იმავე წლის შემოდგომაზე ევგენის გენერლის ჩინი მიენიჭა.
როდესაც ნაპოლეონი პირველი კონსული გახდა, ევგენი მისი არმიის კაპიტანი გახდა. 1800 წელს მან თავი გამოიჩინა მარენგოს ბრძოლაში, რის შემდეგაც კიდევ დააწინაურეს. 1804 წლის მაისში ნაპოლეონი საფრანგეთის იმპერატორად ეკურთხა, რითაც ევგენის დედა დედოფალი გახდა. 1805 წლის 1 თებერვალს გამოცემული დეკლარაციით იგი საფრანგეთის იმპერიის პირველი კანცლერი გახდა. მარცხნივ|მინი|მეფისნაცვალი ევგენი დე ბოარნე, შესრულებულია ფრანსუა ჟერარდის მიერ. სულ მალე იგი იმპერიული არმიის გვარდიელი გახდა. 1805 წლის 5 ივნისს ნაპოლეონმა ევგენი იტალიის მეფისნაცვლად გამოაცხადა, რის შემდეგაც იგი მილანში გადასახლდა. ამ პერიოდში ნაპოლეონმა იტალია თავის და-ძმებსაც დაუნაწილა: ჟოზეფს ნეაპოლი შეხვდა, ელიზას ტოსკანა, ხოლო პიემონტი, სავოია და ლიგურია საფრანგეთს მიუერთდა. ამრიგად, რეალურად მისი გავლენა მხოლოდ ლომბარდიაზე, ვენეციასა და რომანიაზე ვრცელდებოდა. ცნობილია, რომ ნაპოლეონმა ევგენის ლომბარდიის მეფეთა რკინის გვირგვინი თავზე საკუთარი ხელით დაადგა.
მეფისნაცვლად დანიშვნასთან ერთად ნაპოლეონმა და ჟოზეფინამ მის დაქორწინებაზეც დაიწყეს ფიქრი. მალე ნაპოლეონმა ჩაშალა ბადენის დიდ ჰერცოგ კარლისა და ბავარიის კურფიურსტ მაქსიმილიან III-ის ასულის, პრინცესა ავგუსტა ბავარიელის ნიშნობა და 1806 წლის იანვარში ევგენი ავგუსტაზე დააქორწინა. ამ ქორწინების სანაცვლოდ ნაპოლეონმა ბავარია სამეფოდ აქცია, მას დიდძალი მიწები მიუერთა და მაქსიმილიან I მის მეფედ დასვა. ცნობილია, რომ ევგენისა და ავგუსტას საკმაოდ მყარი და ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ.
1809 წლის აპრილში, საჩილეს ბრძოლაში ევგენი ავსტრიის ერცჰერცოგმა იოჰანმა დაამარცხა, თუმცა იმავე წელს მან ავსტრიელები პავიისა და რააბის ბრძოლებში დაამარცხა. ასპერნ-ესლინგის ბრძოლის შემდეგ ნაპოლეონმა მთელი არმია იტალიიდან ავსტრიაში გადაისროლა. აქ ევგენიმ თავი გამოიჩინა ვაგრამის ბრძოლაში.