cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ღირებულება
ღირებულებითი ორიენტაციები
ინგლეჰარტმა დასავლეთის ინდუსტრიულ საზოგადოებებზე დაკვირვების საფუძველზე გამოთქვა აზრი, რომ მათი ღირებულებები თანდათან იცვლებოდა მატერიალურიდან პოსტმატერიალურის მიმართულებით. ის განიხილავს თორმეტ ღირებულებას, ამათგან პირველი ექვსი მატერიალურ ღირებულებას ხოლო ბოლო ექვსი კი პოსტმატერიალურ ღირებულებას წარმოადგენს. მატერიალურ ღირებულებებში გამოყოფს დაცულობის მოთხოვნილებას, რომელშიც ერთიანდება: 1. ქვეყნის თავდაცვითი რესურსების გაძლიერება, 2. ქვეყანაში წესრიგის დაცვა, 3. დანაშაულთან ბრძოლა და მატერიალური უზრუნველყოფის მოთხოვნილებას. აქაც სამი ღირებულება შედის: 4. ეკონომიკური ზრდა. 5. ფასების მატებასთან ბრძოლა, 6. ეკონომიკური სტაბილურობა. პოსტმატერიალურ ღირებულებებში გამოყოფს ადამიანის უფლებების განმტკიცების ღირებულებას ერთიანდება; 7. ადამიანის ხმის უფლების გაძლიერება სამუშაო და საცხოვრებელ ადგილზე, 8. ხმის უფლების გაძლიერება ხელისუფლების მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას, 9. ცალკეული ადამიანის მიმართ კეთილგანწყობილი და ნაკლებად ფორმალური საზოგადოების განვითარება და იტელექტუალური და ესთეტიკური მოთხოვნილებები მოიცავს; 10. ქალაქებისა და სოფლების კეთილმოწყობა,გალამაზება, 11. აზრთა გაცვლის თავისუფლების დაცვა, 12. საზოგადოება სადაც იდეებს მეტი მნიშვნელობა ენიჭება ვიდრე ფულს. ინგლეჰარტის მიხედვით საზოგადოების განვითარება სწორედ პირველადი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების და შესაბამისად მატერეიალურ ღირებულებათა განხორციელების შემდეგ მიიჩნევს შესაძლებლად პოსტმატერიალური ღირებულებების აღმოცენებას და თავის შეხედულებას აკავშირებს აბრაჰამ მასლოუს თეორიასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები
Gypsy Heart Tour
Gypsy Heart Tour (აგრეთვე ცნობილი როგორც „Corazón Gitano Tour“) იყო ამერიკელ მომღერალ მაილი საირუსის მესამე ტურნე. ამ ტურნეს ფარგლებში იგი ესტუმრა სამხრეთ ამერიკასა და ავსტრალიას. ტურნე მოეწყო მომღერლის მესამე ალბომის, „Can't Be Tamed“ მხარდასაჭერად. მისი დასკვნითი კონცერტები ჩატარდა მექსიკაში, პანამაში, კოსტა-რიკასა და ფილიპინებში.
კნუტ ჰამსუნი
კნუტ ჰამსუნი (ნორვ. Knut Hamsun; ნამდვილი გვარი პედერსენი; დ. 4 აგვისტო, 1859, ქალაქი ლომი ― გ. 19 თებერვალი, 1952, ნორჰოლმი) — ნორვეგიელი მწერალი, 1920 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ლიტერატურაში. 70 წელზე ხანგრძლივი ლიტერატურული მოღვაწეობის მანძილზე ავტორი ცნობიერების, საგნის, პერსექტივისა და გარემოს ცვალებადობას იკვლევდა. მისი შემოქმედება ოცზე მეტ რომანს, ერთ პოეტურ კრებულს, მოთხრობებს, პიესებს, სამოგზაურო ჩანაწერებს, ესეებს და სხვა არამხატვრულ ტექსტებს მოიცავს.
Gypsy Heart Tour
ტურნე დაიწყო 2011 წლის 29 აპრილს, ეკვადორში და დამთავრდა 2 ივლისს. მაილისთვის ეს ტურნე იყო პირველი, რომლითაც ის ესტუმრა აღნიშნულ ქვეყნებს. Pollstar-ის გამოკითხვაში წლის 50 ყველაზე შემოსავლიანი ტურნეს შესახებ, ამ ტურნემ #22 ადგილი დაიკავა, 25 მილიონიანი შემოსავლით.
კნუტ ჰამსუნი
ჰამსუნმა პირველმა გამოიყენა შინაგანი მონოლოგისა და ცნობიერების ნაკადის ტექნიკები, რითაც ფსიქოლოგიური ლიტერატურის პიონერად ითვლება. მან გავლება მოახდინა ისეთ მწერლებზე, როგორებიც არიან თომას მანი, ფრანც კაფკა, მაქსიმ გორკი, შტეფან ცვაიგი, ჰენრი მილერი, ჰერმან ჰესე და ერნესტ ჰემინგუეი. ისააკ ბაშევის ზინგერი მასზე ამბობდა: „თავისი შემოქმედების ყველა ასპექტით [ჰამსუნი] თანამედროვე ლიტერატურის მამაა — იქნება ეს სუბიექტურობა, ფრაგმენტულობა, მოგონებების გამოყენების ტექნიკა თუ მისი ლირიციზმი. XX საუკუნის მთელი მოდერნისტული პროზა ჰამსუნისგან მომდინარეობს.“
Gypsy Heart Tour
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:მაილი საირუსის ტურნეები
კნუტ ჰამსუნი
ახალგაზრდა ჰამსუნი უარყოფდა რეალისტურ და ნატურალისტურ ტენდენციებს. მისი აზრით, მოდერნისტული ლიტერატურის მთავარი მიზანი ადამიანს გონების სიღრმეებისა და სირთულეების კვლევა უნდა ყოფილიყო; და მწერალს „სისხლის ჩურჩული და ძვლების ვედრება“ უნდა აღეწერა. თავისი რომანებით, როგორებიცაა „შიმშილი“ (1890), „მისტერიები“ (1892), „პანი“ (1894) და „ვიქტორია“ (1898), ჰამსუნი „XX საუკუნის მიწურულის ნეორომანტიკული რევოლუციის ლიდერად“ ითვლება. ნორვეგიული ახალი რეალიზმის გავლენა იგრძნობა მწერლის შემდგომ ნამუშევრებში, რომლებშიც იგი სოფლის ყოველდღიურ ცხოვრებას ასახავს და ადგილობრივ დიალექტურ ფორმებს, ირონიასა და იუმორს იყენებს.
ჰამსუნი ღიად უჭერდა მხარს ადოლფ ჰიტლერსა და ნაცისტურ იდეოლოგიას. გერმანიის მიერ ნორვეგიის ოკუპაციის მხარდაჭერისთვის მას ბრალი წაუყენეს სამშობლოს ღალატში, თუმცა არ გაასამართლეს ფსიქოლოგიური და ასაკთან დაკავშირებული პრობლემებს გამო.
ბიოგრაფია
ჰამსუნმა პირველი დიდი პოპულარობა მოიპოვა მოთხრობით „შიმშილი“ (1890), რომელიც ნორვეგიულ ლიტერატურაში თავისებურ გადატრიალებას მოასწავებდა, როგორც თემატურ-მოტივური, ისე სტილურ-მითოლოგიური თვალსაზრისით: ნაწარმოები ავტობიოგრაფიულ ელემენტებს შეიცავს და იშვიათი ნიმუშია ამბივალენტური, შინაგანად წინააღმდეგობრივი, უკიდურესად ზეგრძნობიერი ადამიანის სულიერი ცხოვრების ასახვისა. ჰამსუნის საუკეთესო რომანებად მიჩნეულია „მისტერიები“ (1892), „პანი“ (1894), „ვიქტორია“ (1898), „მიწის მადლი“ (1917, ნობელის პრემია, 1920) და სხვა. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ჰამსუნი იმთავითვე გერმანოფილობას ამჟღავნებდა, ამასთან, იგი პირველად გერმანიაში აღიარეს მსოფლიო მასშტაბის მწერლად, II მსოფლიო ომის დროს კი მან აშკარად გამოავლინა თავისი სიმპატიები ნაციზმის მიმართ. 1945 ჰამსუნს ნორვეგიაში სამშობლოს ღალატი წაუყენეს ბრალდებად და დააპატიმრეს, შემდეგ კი ღრმა მოხუცებულობის გამო სასჯელი ფულადი ჯარიმით შეუცვალეს.
რესურსები ინტერნეტში
ბიბლიოგრაფიული
თხზულებები
სხვა
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:ნორვეგიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:კნუტ ჰამსუნი კატეგორია:ნორვეგიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ნორვეგიელი რომანისტები კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:ნორვეგიელი მამაკაცი რომანისტები
ოქროს გლობუსი საუკეთესო მიუზიკლისა ან კომედიისთვის
ოქროს გლობუსი საუკეთესო მიუზიკლისა ან კომედიისთვის — ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ერთ-ერთი ნომინაცია. გაიცემა 1952 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
ავრამოვო
ავრამოვო (Аврамово) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 5 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ავრამოვო ემორჩილება უშუალოდ მუნიციპალიტეტს და არ ჰყავს საკუთარი კმეტი.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
დენი გრინი
2011 წელს რეჟისორმა ჯონათან ჰენსლიმ გადაიღო კრიმინალური დრამა „ირლანდიელი“, რომელიც დენი გრინის შესახებაა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
პარამაჰამსა
პარამაჰამსა (სანსკ. परमहंस paramahaṃsa „უმაღლესი გედი“) — ცნება ინდუიზმში, უმაღლესი რანგის ბერის ტიტული.
გედს ინდურ მითოლოგიაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. მარცვალი हं (ham) სანსკრიტზე ნიშნავს ”ცრუს, მოჩვენებითს”, ხოლო स (sa) — "ნაღდს, ჭეშმარიტს". გედს ერთიმეორეში შერეული წყლისა და რძის განცალკევების უნარი მიეწერება. პარამაჰამსა ისეთი წმინდანის მეტაფორული ტიტულია, რომელმაც ღვთაებრივი ბრაჰმანი შეიცნო და იგი ამქვეყნიური ცრუ ბუნებისგან — მაიასგან განასხვავა.
კატეგორია:ინდუისტური ფილოსოფიის კონცეფციები კატეგორია:სანსკრიტული სიტყვები და ფრაზები
When You Gonna Learn
„When You Gonna Learn“ — ბრიტანული ფანკ-ჯგუფ Jamiroquai-ს სიმღერა. შეტანილია ალბომში Emergency on Planet Earth. თავდაპირველად გამოვიდა 1992 წლის 19 ოქტომბერს, ლეიბლზე Acid Jazz Records. მოგვიანებით, 1993 წელს გამოიცა Sony Records-ზე. სიმღერის თემაა ეკოლოგიური მდგომარეობა.
შექმნა
სიმღერის დემო ჩაიწერა დიჯერიდუს გარეშე. ყველაზე ცნობილი ვერსიის ხანგრძლივობაა 3:50, თუმცა არსებობს ვრცელი ვერსიაც, J.K. mix, რომლის ხანგრძლივობა 6:28-ს შეადგენს. იგი Emergency on Planet Earth-ის გრამფირფიტის გამოცემაშია შეტანილი, ისევე, როგორც სინგლებში "When You Gonna Learn" და "Blow Your Mind".
სქოლიო
კატეგორია:Jamiroquai-ს სიმღერები კატეგორია:1992 წლის სიმღერები კატეგორია:1992 წლის სინგლები კატეგორია:1993 წლის სინგლები
შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია
შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია (上海合作组织, Шанхайская организация сотрудничества (ШОС)) — რეგიონული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 2001 წლის 15 ივნისს ჩინეთის, რუსეთის, ყაზახეთის, ტაჯიკეთის, ყირგიზეთისა და უზბეკეთის ქვეყნების ლიდერების მიერ. ზემოთ ნახსენები ქვეყნებიდან ყველა უზბეკეთის გამოკლებით „შანხაის ხუთიანის“ წევრი ქვეყნები იყვნენ, ორგანიზაცია 1996-1997 წლებში დაარსდა ყაზახეთის, ყირგიზეთის, ჩინეთის, რუსეთისა და ტაჯიკეთის შეთანხმების საფუძველზე და იგი ითვალისწინებდა სამხედრო სფეროში ნდობის განმტკიცებასა და რაიონის საზღვრებს შორის არსებული სამხედრო ძალების შემცირებას.
შთო-ში შემავალი ქვეყნების საერთო ფართობი 30 მლნ კმ²-ია, მათ შორის ევრაზიის 60%. მოასახლეობის საერთო რაოდენობა კი 1 455 მილიონ ადამიანს შეადგენს(2007).
ორგანიზაცია არც სამხედრო ბლოკს (როგორც, მაგალითად: ნატო) და არც რაიმე სახის უსაფრთხოების ღია რეგულარულ სათათბიროს (როგორც, მაგალითად:ასეანი) წარმოადგენს. შთო-ს მთავარი მიზანი გაერთიანებულ ქვეყნებს შორის სტაბილურობისა და უსაფრთხოების განმტკიცებაა, ფართო გაგებით, ბრძოლა ტერორიზმთან, სეპარატიზმთან, ექსტრემიზმთან, ასევე ეკონომიკური თანამშრომბლობის განვითარება, ენერგეტიკული, სამეცნიერო და კულტურული ურთიერთთანამშრომლობა.
ბორის სერებრიაკოვი
ბორის სერებრიაკოვი (Борис Серебряков; დ. 18 აგვისტო, 1941, მალგობეკი — გ. 1971) — საბჭოთა სერიული მკვლელი. განსაკუთრებული სისასტიკით ჩაიდინა 9 მკვლელობა.
1967 წელს ერთ-ერთ კუიბიშევის სადგურზე ცდილობდა გაეუპატიურებინა დისპეტჩერი, თუმცა უშედეგოდ. პირველი მკვლელობა ჩაიდინა 1969 წლის აპრილში. მოახერხა და შევიდა საცხოვრებელ ბინაში, სადაც მოკლა მამაკაცი, მისი მეუღლე და 5 წლის შვილი. გააუპატიურა გარდაცვლილი ქალი, ბინიდან წამოიღო ფული და ცეცხლი წაუკიდა სახლს. რიგით მეორე დანაშაული ჩაიდინა 1 წლის შემდეგ.
1970 წლის აპრილში შევიდა საცხოვრებელ ბინაში, სცემა ორი ქალი, თუმცა დაზარალებულები გადარჩნენ. მაისში მოკლა ორი ქალი. ამის შემდეგ კუიბიშევში დაიწყო პანიკა. 1970 წლის ივნისში კვლავ ამოწყვიტა მთელი ოჯახი, მოკლა მამაკაცი, ქალი და მათი ორი შვილი.
ბორის სერებრიაკოვი დააკავეს 1970 წლის 8 ივნისს. იმავე წლის 16 სექტემბერს მიუსაჯეს სასჯელის უმაღლესი ზომა — დახვრეტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა სერიული მკვლელები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი კრიმინალები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კვადრატი
thumb|250px|კვადრატი, დიაგონალები გადაკვეთისას ორ ტოლ ნაწილად იყოფა კვადრატი არის ამოზნექილი ოთხკუთხედი, რომლის ყველა გვერდი ტოლია და რომლის ყველა კუთხე მართია.
თვისებები
კვადრატი, პლანიმეტრიაში, თვისებებით ყველაზე მდიდარი ფიგურაა. იგი ერთდროულად არის პარალელოგრამი, რომბი და მართკუთხედი, ამიტომ მას ყველა ამ ფიგურის თვისებები გააჩნია:
პერიმეტრი
კვადრატის პერიმეტრი არის მისი გვერდების სიგრძეთა ჯამი. შესაბამისად იგი გამოითვლება ფორმულით: (a, a, a და a კვადრატის გვერდებია)
ფართობი
thumb|300px|კვადრატის სიმაღლე მისი გვერდია რადგან კვადრატი პარალელოგრამია, ამიტომ მისი ფართობის გამოსათვლელად გამოვიყენოთ პარალელოგრამის ფართობის გამოსათვლელი ფორმულა:
(a არის გვერდი, რომელზეც დაშვებულია სიმაღლე) რადგან კვადრატის სიმაღლე მისი გვერდის ტოლია, ამიტომ შეგვიძლია ეს ფორმულა ასე შევცვალოთ:
ან
კატეგორია:ოთხკუთხედები
იგა შვიონტეკი
იგა შვიონტეკი (Iga Świątek, [ˈiɡa ˈɕfʲɔntɛk]; დ. 31 მაისი, 2001) — პოლონელი პროფესიონალი ჩოგბურთელი. ქალთა ჩოგბურთის ასოციაციის (WTA) მიხედვით ის მსოფლიოში 1-ელი ჩოგანია და ყველაზე მაღალი რანგის მოზარდია თავის კატეგორიის ჩოგბურთელებში. მან გაიმარჯვა საფრანგეთის ღია პირველობაზე 2020 წელს და არის პირველი პოლონელი მოთამაშე, ვინც მოიგო დიდი სლემის ერთეულთა ტიტული ისტორიაში. ის ჩემპიონატის ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებულია რაფაელ ნადალის შემდეგ, რომელმაც ტურნირში 2005 წელს გაიმარჯვა. ის ყველაზე ახაგაზრდა ქალი ჩემპიონია მონიკა სელესის შემდეგ (მან გაიმარჯვა 1992 წელს).
ადრეული ცხოვრება
იგა შვიონტეკი დაიბადა 2001 წლის 31 მაისს ვარშავაში დოროტა და ტომაშ შვიონტეკის ოჯახში. მამამისი არის ყოფილი ნოჩბოსანი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებში. დედამისი ორთოდონტია. მას ჰყავს და, აგატა, რომელიც დაახლოებით სამი წლით უფროსია იგაზე და ის ლუბლინის სამედიცინო უნივერსიტეტში სტომატოლოგიაზე სწავლობს. შვიონტეკის მამას სურდა, რომ მისი ქალიშვილები კონკურენტუნარიანი სპორტსმენები გამხდარიყვნენ და ინდივიდუალურად ემუშავათ. აგატამ თავიდან ცურვა დაიწყო, მაგრამ მას ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნა და ჩოგბურთზე გადავიდა. იგა დის გზას გაყვა და ისიც ჩოგბურთზე შევიდა, რადგან სურდა და დაემარცხებინა. აგატამ მონაწილეობა მიიღო ITF-ის ტურნირზე 2013 წელს მაგრამ თხუთმეტი წლის ასაკში ჩოგბურთს ტრამვის გამო თავი დაანება. შვიონტეკი თავდაპირველად ვარჯიშობდა მერა ვარშავაში, მოგვიანებით კი ლეგია ვარშავაში გადავიდა.
თამაშის სტილი
შვიონტეკი ძალიან პოპულარული მოთამაშეა WTA ტურნირებზე. 2019 წელს ონლაინ გამოკითხვის მიხედვით მან მეორე ადგილი დაიკავა ფანების ფავორიტ ინდივიდუალურ მოთამაშეებს შორის (პირველ ადგილზე სიმონა ჰალეპი გავიდა). 2020 წელს ის ფანების ფავორიტი წლის ინდივიდულაური მოთამაშე გახდა.
სამწვრთნელო შტაბი
შვიონტეკის მწვრთნელი ახალგაზრდულ ჩემპიონატებში თამაშიშას მიხალ კაზნოვსკი იყო, რომელთანაც იგა მუშაობდა 2016 წლის საფრანგეთის ღია პირველობამდე. იოლანტა რუსინ-კჟპოტა იყო მისი ფიზიკური მომზადების მწვრთნელი თითქმის ოთხი წლის განმავლობაში 2019 წლის აშშ-ის ღია პირველობის დასრულებამდე. 2016 წლიდან შვიონტეკს პიოტრ სიეჟპუტოვსკი წვრთნის. სიეჟპუტოვსკის მწვრთნელობის პერიოდში იგას მთავარი კონსულტანტი ინგლისელი ყოფილი ჩოგბურთელი ნიკ ბრაუნი იყო. ჩვიონტეკი ასევე მუშაობს სპორტულ ფსიქოლოგ დარია აბრამოვიჩთან.
სპონსორები
2020 წლის დასაწყისიდან შვიონტეკის სპონსორი Asics-ის ტანსაცმლის ბრენდია. მანამდე მისი სპონსორი Nike იყო. შვიონტეკი ასევე არის რედ ბულის ენერგეტიკული სასმელის სახე. ის ასევე წარმოადგენს ტოიოტას ბრენდს ლექსუსს, რომელიც სხვა პოლონელი ჩოგბურთელის, აგნიეშკა რადვანსკას სპონსორიც იყო. 2021 წელს ხელი მოაწერა გარიგებას Tecnifibre-სთან. შვიონტეკის მამის ინფორმაციით იგამ კონტრაქტი ასევე გააფორმა როლექსთან.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი ჩოგბურთელები კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 2001
ვიურმული ეპოქა
მინი|ვიურმული ეპოქის დედამიწის მოდელი ვიურმული ეპოქა, ვიურმი, ვიურმული გამყინვარება [სახელი ეწოდა დუნაის აუზის მდინარე ვიურმის (Würm) მიხედვით] — ალპების უკანასკნელი პლეისტოცენური მყინვარული ეპოქის სახელწოდება. გამოყოფენ ვიურმის 3 ფაზას, რომელთაგან შუას ახასიათებს გამყინვარების ფართობის მნიშვნელოვნად შემცირება და ამის გამო მას ზოგჯერ ინტერგლაციალადაც მიიჩნევენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მყინვარული ეპოქა კატეგორია:გლაციოლოგია
გამბიტი (პერსონაჟი)
გამბიტი (რემი ეტიენ ლიბიუ) — გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერგმირი, იქს-ადამიანების ყოფილი წევრი. შექმნილია მწერალი კრის კლერმონისა და ილუსტრატორების — ჯიმ ლისა და მიკ კოლინზის მიერ. პირველად, გაკვრით გამოჩნდა კომიქსში შემზარავი იქს-ადამიანები #14 (1990), ამავე კომიქსის 266-ე (1990 წლის აგვისტო) ნომერში კი სრულად. პერსონაჟს გააჩნდა საკუთარი ორი განსხვავებული მინისერია (1993; 1997), გამბიტი გამოჩნდა ასევე მინისერიებში: ”სამურავი/გამბიტი” (1995 წელი) და ”ბიშოფი და გამბიტი” (2001). Gambit & the X-Ternals, რომელიც 1995 წელს გამოიცა, აერთიანებდა განდგომილი მუტანტების გუნდს, გამბიტის მეთაურობით, რომლებიც აპოკალიფსის ჟამის რეალობაში არსებობდნენ.
გამბიტი არის მუტანტი, რომელსაც შეუძლია კინეტიკური ენერგიის მართვა, ასევე ფლობს ჰიპნოზის უნარს. იგი ჩინებული მოჩხუბარია, შეუდარებელია კარტების სროლაში და საუკეთესოდ ფლობს მის კვერთხს.
როგორც პროფესიონალ ქურდს, გამბიტს მხოლოდ რამდენიმე იქს-ადამიანი ენდობოდა, როდესაც პირველად შეუერთდა გუნდს. ხოლო მას შემდგომ, რაც მისი საიდუმლო კავშირი სუპერბოროტმოქმედ მისტერ სინისტერთან საჯაროდ გაცხადდა, უმრავლესობამ ზურგი აქცია მას, მხოლოდ ცოტას სწამდა გამბიტის გამოსწორებისა. წლების მანძილზე, გამბიტმა მისი მტკივნეული მხარე დაანახა მკითხველს, განსაკუთრებით როუგთან, მის შეყვარებულთან მიმართებაში.
რემი ლებო დაიბადა ახალ ორლეანში, ლუიზიანაში. გამბიტი განსაკუთრებით ამაყობს მისი წარმომავლობით და საუბრობს კეიჯნური აქცენტით. აღსანიშნავია ისიც, რომ თავდაპირველად გამბიტი, სამურავთან და სხვა პერსონაჟებთან ერთად, მწეველი იყო, თუმცა მარველის აღმასრულებელი რედაქტორის, ჯო ქუესადას ანტი-მწეველური პოლიტიკის ზემოქმედებით, პერსონაჟმა ცუდი თვისება მიატოვა.
მიუხედავად იმისა, რომ იგი იქს-ადამიანების პირველი სამი სერიიდან არც ერთში მონაწილეობს, 2009 წელს გამოჩნდა სრულმეტრაჟიან ფილმში იქს-ადამიანების წარმოშობა: ვულვერინი, სადაც პერსონაჟს მსახიობი ტეილორ კიტჩი ანსახიერებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1990 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის სუპერგმირები
ჯაგერნაუტი
ჯაგერნაუტი (კეინ მარკო) — გამოგონილი პერსონაჟი Marvel Comics-ის მსოფლიოში. პირველად გამოჩნდა შემზარავი იქს-ადამიანების მე-12 ნომერში (1965 წლის ივლისი). შექმნილია მწერალი სტენ ლისა და მწერალი/ილუსტრატორი ჯეკ კირბის მიერ. იგი იქს-ადამიანების დამაარსებლის - ჩარლზ იქსევიერის ნახევრადძმაა. კიტორაკის უძველეს ტაძარში ნაპოვნი კრიმსონის კრისტალის შეხების შემდგომ კეინი შეუჩერებელ ჯაგერნაუტად გარდაიქმნა.
2008 წლის მაისში, გაზეთ Wizard-ის ყველა დროის 200 საუკეთესო კომიქსის პერსონაჟს შორის ჯაგერნაუტმა 188-ე ადგილი დაიკავა. 2006 წელს პერსონაჟი გამოჩნდა სრულმეტრაჟიან ფილმში „იქს-ადამიანები, უკანასკნელი ბრძოლა“, სადაც მას მსახიობი ვინი ჯონსი ანსახიერებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1965 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
გედი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას გედი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
Lasioglossum shoichi
Lasioglossum shoichi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2004 წელს.
სქოლიო
shoichi
ნაზრანის დარბევა (2004)
ნაზრანის დარბევა — ფართომასშტაბიანი დარბევა, რომელიც 2004 წლის 21-22 ივნისის ღამეს განხორციელდა ინგუშეთის რესპუბლიკაში, რუსეთში ჩეჩენი და ინგუში ბოევიკებისგან შემდგარი ჯგუფის მიერ, ჩეჩენი სარდლის შამილ ბასაევის ხელმძღვანელობით. ბასაევის მთავარი მიზანი, გარდა დიდი იარაღის დაკავებისა, იყო ძალის დემონსტრაცია.
თავდასხმები
ღამით განხორციელებული თავდასხმების სამიზნეს წარმოადგენდა ინგუშების ყოფილ დედაქალაქ ნაზრანში არსებული 15 სამთავრობო შენობა და ბაქო-როსტოვის გზატკეცილზე მდებარე 3 დასახლება. თავდასხმების სამიზნეთა შორის იყო საქმეთა სამინისტროს ( MVD ) შტაბს იარაღის საწყობი, FSB-ს სასაზღვრო დაცვის განყოფილება, მუნიციპალური პოლიციის შტაბი, OMON-ის სპეციალური პოლიციის ყაზარმები, პოლიციის განყოფილებები და საგუშაგოები. თავდამსხმელები ასევე შეეცადნენდროებითი სასჯელაღსრულების ციხის დარბევის შედეგად გაენთავისუფლებინათ 50 პატიმარი,თუმცა ოპერაციამ წარუმატებლად ჩაიარა. სანამ ფედერალური არმიის კოლონამ მოახერხა ნაზრანში ჩასვლა გამთენიის შემდეგ დილის 4 საათზე ერთი რუსული სამხედრო კოლონა ასევე ჩასაფრებულ იქნა ჩრდილოეთ ოსეთიდან მიმავალ გზაზე და შეტაკების შედეგად განიცადა მსხვერპლი.
თავდასხმის თვითმხილველებმა რუსულ მედიას განუცხადეს, რომ თავდამსხმელების უმეტესობა საუბრობდა ინგუშურ ენაზე და რუსი სამხედროების ნიღბებსა და შესანიღბ ტანისამოსს ატარებდნენ. აჯანყებულები პატრულირებდნენ ნაზრანს, დააყენეს საგზაო ბლოკები და აჩერებდნენ მძღოლებს, ითხოვდნენ რა მათი დოკუმენტების შემოწმებას. სამართალდამცავი ორგანოების ნებისმიერ თანამდებობის პირი, რომლებიც შემოწმების შედეგად აღმოაჩინეს დახვრიტეს დამოკლეს. გადარჩნენ მხოლოდ საგზაო პოლიციის თანამშრომლები. დარბევა თითქმის ხუთ საათს გაგრძელდა და თავდამსხმელებმა თითქმის უვნებლად დაიხიეს ორი სატვირთო ტვირთით, 1177 ცეცხლსასროლი იარაღით. დაიწვა შინაგან საქმეთა სამინისტროს შენობა და ნაზრანის მატარებლის სადგური. ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ მეამბოხეებმა 20-მდე მძევალი აიყვანეს, ძირითადად საგზაო პოლიციის თანამშრომლები.
თავდასხმამდე ერთი დღით ადრე, ჩეჩენი სეპარატისტების ლიდერმა ასლან მასხადოვმა, რადიო თავისუფლებისთვის-თან საუბრისას განაცხადა, რომ მეამბოხეები "გადადიან შეტევით ომზე". 2004 წლის ივლისში მასხადოვმა საჯაროდ აიღო პასუხისმგებლობა თავდასხმაზე და დაჰპირდა უფრო მეტ მსგავს თავდასხმებს.
მსხვერპლი
ოფიციალური მონაცემებით, დარბევისას დაიღუპა 92 ადამიანი, მათ შორის მინიმუმ 47 პოლიციის თანამშრომელი, რიცხვი მოგვიანებით შემცირდა 98-მდე. საბოლოო რიცხვში შედიოდა 27 მშვიდობიანი მოქალაქე, 26 პოლიციელი (24 ინგუში და 2 ჩეჩენი), 10 სპეცრაზმელი, 9 ჯარისკაცი (6 რუსი და 3 ინგუშები), 8 FSB-ის აგენტი, ადგილობრივი პროკურატურის 5 თანამშრომელი, მინიმუმ 2 პარტიზანი და 3 დაუდგენელი ადამიანი. დაშავდა დაახლოებით 106 ადამიანი, მათ შორის სამთავრობო ძალების 51 წევრი.
დაღუპულთა შორის ყველაზე მეტი იყო ადგილობრივი პოლიციის თანამშრომლები და სხვა სამართალდამცავები. მეამბოხეების თქმით მათ მოკლეს რუსეთის უსაფრთხოების სამსახურებთან თანამშრომლობის ბრალდებით, აგრეთვე ინგუში სამოქალაქო პირების გატაცებისა და მკვლელობისათვის პროტესტის გამოსახატავად. მოკლული ოფიციალური პირები იყვნენ რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი აბუკარ კოსტოევი, მისი მოადგილე ზიაუდინ კოტიევი, ნაზრანის ქალაქის პროკურორი მუხარბეკ ბუზურტანოვი და ნაზრანის რაიონის პროკურორი ბილან ოზიევი.
რამდენიმე მშვიდობიანი მოქალაქე, მათ შორის ინგუში ჯანდაცვის მინისტრი და გაეროს ადგილობრივი წარმომადგენელი, დაიღუპა ჯვარედინი სროლის შედეგად. თავდასხმის შემდეგ დილით მხოლოდ 2 დაღუპული მეამბოხე იპოვეს, კავკაზ ცენტრის ვებგვერდის ცნობით, თავდამსხმელებმა დაკარგეს 6 კაცი. KC-ის განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 120-ზე მეტი „რუსეთის მსახური“, ხოლო დატყვევებულ იქნა 30 პოლიციელი.
შემდგომი
არმიის გენერალმა ვიაჩესლავ ტიხომიროვმა, რუსეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ და რუსეთის შინაგანი ჯარების მეთაურმა, გადადგომა გადაწყვიტა მას შემდეგ, რაც შინაგან საქმეთა მინისტრმა რაშიდ ნურგალიევმა მსხვერპლთა დიდ რაოდენობაზე პასუხისმგებლობა მათ დააკისრა. ტიხომიროვის გადადგომის შემდეგ შინაგანი ჯარების სამინისტრო ერთი თვე ხელმძღვანელის გარეშე დარჩა.
დაახლოებით 30 ეჭვმიტანილი მეამბოხე, ძირითადად ინგუშები, დააკავეს მომდევნო ორი თვის მანძილზე ნაზრანის დარბევაში მონაწილეობის გამო. 2004 წლის სექტემბრის ბესლანის სკოლის ალყიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, რუსეთის გენერალური პროკურორის მოადგილემ ვლადიმერ კოლესნიკოვმა განაცხადა, რომ ნაზრანში მოპარული იარაღიდან 10 გამოიყენეს ბესლანის თავდასხმაში.ბესლანის ტერორისტების ერთ-ერთი მოთხოვნა ასევე იყო რეიდის ეჭვმიტანილების გათავისუფლება. 2005 წელს მათგან 13 გაასამართლეს და მიუსაჯეს 8-დან 25 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთის ისტორია
Cerapachys brevicollis
Cerapachys brevicollis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სამხედრო ხუნტა
სამხედრო ხუნტა — შეიარაღებული ძალების მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ხელში აღების (სამხედრო გადატრიალებების) შედეგად მოსული სამხედრო მმართველობა, რომელიც დროებითი მთავრობის ფუნქციას ასრულებს და ახორციელებს საკანონმდებლო, აღმასრულებელი, სასამართლო და მაკონტროლებელი ორგანოების მოვალეობებს.
სამხედრო ხუნტა აძლიერებს პოლიტიკური კლიენტელიზმის სისტემას და სოციალურ-პოლიტიკური და ეკონომიკური რეჟიმის პერმანენტულ არასტაბილურობაზე მიუთითებს. არც თუ ისე დიდ ქვეყნებში და გარეშე ძალების დახმარებით, როგორც ეს ჩილეში იყო. სამხედრო ხუნტამ შეიძლება შექმნას პირობები ქვეყნის კაპიტალისტური მოდერნიზაციისათვის. გასული საუკუნის 80-იან წლებში ლათინური ამერიკის თითქმის ყველა ქვეყანაში დემოკრატიული მოძრაობის ზემოქმედების შედეგად სამხედრო ხუნტებმა დამარცხება განიცადეს.
ქვეყნები მიმდინარე ხუნტით
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
დარიალის ციხე
მინი|დარიალის ციხის ნაშთები (კლდეზე) და რუსული ფორტი მის ქვემოთ. ფოტოგრაფი [[ვლადიმერ ბარკანოვი, 1880-იანი წლები.]] დარიალის ციხე – ციხესიმაგრე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს თერგის ხეობაში, მდინარის მარცხენა ნაპირის მაღალ კლდოვან მთაზე, დაბა სტეფანწმინდის ჩრდილოეთით, 15 კმ-ზე.
დარიალის ციხე უკანასკნელი სტრატეგიული პუნქტია საქართველოს ჩრდოლოეთ საზღვარზე. ქართული საისტორიო ტრადიცია აქ ციხის პირველ აგებას ვახტანგ გორგასალს მიაწერს (V საუკუნე), მაგრამ დღევანდელი ციხე გაცილებით ადრეა აგებული. დარიალი (დარი-ალან) სპარსულად „ალანთა კარს“ ნიშნავს. ქართველები მას „არაგვის კარს“ ან კიდევ „ოვსთა კარს“ უწოდებენ. თავისი სიმაგრით დარიალის ეს ვიწრო ხეობა, კასპიის ზღვასთან მდებარე დარუბანდთან ერთად, კავკასიონის მთაგრეხილზე მართლაც ამიერკავკასიის კარად ითვლებოდა.
არაბებმა საქართველოს დაპყრობისთანავე ჩაკეტეს დარიალი. ამით მათ თავი დაიზღვიეს ჩრდილოეთელთა თავდასხმებისაგან. როცა თვითონ დასჭირდებოდათ, მაშინ აღებდნენ ამ კარს. ასე მოიქცა ბუღა თურქი, როდესაც იგი IX საუკუნის შუა ხანებში ამიერკავკასიას შემოესია და ააწიოკა, მას აქ ერთგული ახალშენების შექმნა მონდომებია. ამ მიზნით გააღო დარუბანდის კარი, გადმოიყვანა სამასი ხაზარი და შამქორს დაასახლა, ხოლო დარიალის კარით ასი ოსი გადმოიყვანა და დმანისს დაასახლა.
XII საუკუნის დასაწყისში დარიალის კარი ოვსთა ხელში ყოფილა, როდესაც დავით აღმაშენებელმა საკუთარი ლაშქრის გასაძლიერებლად ყივჩაყთა გადმოყვანა მოინდომა, იგი წავიდა ჩრდილოეთ კავკასიაში, მოარიგა ოვსები და ყივჩაყები და მორჩილების ნიშნად ორივეს მძევლები გამოართვა. ამას გარდა ოვსებს ჩამოართვა დარიალის ციხე და იქ თავისი ჯარი ჩააყენა.
არქიტექტურა და არქეოლოგია
დარიალის ციხეზე XX საუკუნის 30-იან წლებში (ა. კრუგლოვი) ჩატარდა მცირე მასშტაბის არქეოლოგიური გათხრები. 1962 წელს გათხრების დროს (ხელმძღვ. ლეილა წითლანაძე) გამოვლინდა ძვ. წ. I ათასწლ. II ნახევრის არქეოლოგიური მასალა (თიხისა და მინის ჭურჭლის ნატეხები, სკვითური ისრისპირი, წყვილი ცხოველის გამოსახულებიანი საკინძი, აქატის მძივი). 1963 წელს გათხარეს (ხელმძღვ. გერმანე გობეჯიშვილი) დარიალის ციხის სამხრეთით მდებარე მინდორი, სადაც გამოვლინდა ქვით მშრალად ნაგები ოთხკუთხა შენობის კედლები, ალბათ, ციხის დამხმარე ნაგებობა. ნაპოვნია ადრინდელი და შუა საუკუნეების კერამამიკული მასალა, რომელიც შიდა ქართლის თიხის ნაწარმის მსგავსია, მცირე ნაწილი კი ჩრდილოკავკასიურ კერამიკას წააგავს. გათხრილია აგრეთვე ბრტყელი ლოდებითა და ფიქალი ქვით ნაგები რამდენიმე სამარხი, ერთ მათგანში აღმოჩნდა გვიანდელი ანტიკური და ადრინდელი შუა საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი მასალა.
1988 წელს ციხის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობის ძირში, კირხსნარით ნაგები ზღუდის კედლის ქვეშ 6 მ სიღრმეზე გათხრებით გამოვლინდა (ხელმძღვ. დავით მინდორაშვილი) ადრინდელი ანტიკური ხანის მშრალი წყობით აშენებული კედელი. ციხის დასავლეთ ფერდობის ძირას აღმოჩნდა ანტიკური ხანის შავპრიალა თიხის ჭურჭლის ნატეხები, რაც ადასტურებს მოსაზრებას, რომ დარიალის ციხე ერთ-ერთი ყველაზე ადრეულია ხევის ტერიტორიაზე არსებულ სიმაგრეთა შორის. გათხრების დროს ნაპოვნია ადრინდელი განვითარებული და გვიანდელი შუა საუკუნეების კერამამიკული მასალაც. ციხის სამაროვანზე გათხარეს ინდივიდუალური ქვის სამარხები, რომლებშიც მიცვალებულები ქრისტიანული წესით იყვნენ დაკრძალული. მხოლოდ რამდენიმე სამარხში გვხვდება გვერდზე, ფეხმოკეცილად დაკრძალული ადამიანების ძვლები.
2013-2016 წლებში დარიალის ციხეზე საველე სამუშაოები ჩაატარა ერთობლივმა ქართულ-ბრიტანულმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. ებერჰარდ ზაუერი, კონსტანტინე ფიცხელაური).
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჟან კენედი სმიტი
ჟან ენ კენედი სმიტი (Jean Ann Kennedy Smith; დ. 20 თებერვალი, 1928 — გ. 17 ივნისი, 2020) — ამერიკელი დიპლომატი, აქტივისტი, ჰუმანიტარი და ავტორი, რომელიც მსახურობდა შეერთებული შტატების ელჩად ირლანდიაში 1993 წლიდან 1998 წლამდე. იყო კენედის ოჯახის წევრი, ჯოზეფ პ. კენედისა და როუზ ფიცჯერალდის მერვე შვილი და ყველაზე უმცროსი ქალიშვილი. მისი და-ძმები იყვნენ პრეზიდენტი ჯონ კენედი, სენატორი რობერტ ფ. კენედი, სენატორი ედვარდ მ. კენედი, როზმარ კენედი და სპეციალური ოლიმპიადის დამფუძნებელი იუნის კენედი შრაივერი. ის ასევე იყო ჟაკლინ კენედის რძალი.
იყო პრეზიდენტ ბილ კლინტონის წარმომადგენელი დუბლინში, როგორც ელჩმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ჩრდილოეთ ირლანდიის სამშვიდობო პროცესში. გააკრიტიკეს მას შემდეგ, რაც აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტს მოუწოდა, რომ ვიზა მიეცა შინ ფეინის პრეზიდენტ გერი ადამსისთვის. ადამსმა თქვა, რომ ჩრდილოეთ ირლანდიის სამშვიდობო პროცესს ხელმძღვანელობდა პრეზიდენტი კლინტონი და რომ პროცესის განმავლობაში სმიტი ეყრდნობოდა ბელფასტის გავლენიანი მღვდლის რჩევას. ირლანდიის პრეზიდენტმა მერი მაკალეზმა სმიტს ქვეყნისთვის გაწეული სამსახურის გამო ირლანდიის საპატიო მოქალაქეობა მიანიჭა 1998 წელს.
სმიტი იყო Very Special Arts-ის, საერთაშორისოდ აღიარებული არაკომერციული ორგანიზაციის დამფუძნებელი, სადაც შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ადამიანებს შეუძლიათ ჩაერთონ ხელოვნებაში. 2011 წელს პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ მიანიჭა თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებთან მუშაობისთვის.
ადრეული წლები
ჟან ენ კენედი დაიბადა ბოსტონში, მასაჩუსეტსში, მისი უფროსი დის კეტლინის მერვე დაბადების დღეზე. კენედი იყო მერვე ცხრა შვილიდან, რომელიც შეეძინათ ჯოზეფ პ. კენედისა და როუზ კენედის. მისი სხვა და-ძმები იყვნენ ჯოზეფ კენედი, აშშ-ს პრეზიდენტი ჯონ კენედი, როუზმარ კენედი, სპეციალური ოლიმპიადის დამფუძნებელი იუნის კენედი შრაივერი, პატრიცია კენედი ლოფორდი, აშშ-ს გენერალური პროკურორი და სენატორი რობერტ ფ. კენედი და ამერიკელი სენატორი ტედ კენედი. სწავლობდა მანჰეტენვილის კოლეჯში (იმ დროს მდებარეობდა პურჩაიზში, ნიუ-იორკში), სადაც დაუმეგობრდა მომავალ ოჯახის წევრს, ეთელ სკაკელს (რომელიც 1950 წელს დაქორწინდა ჟანის უფროს ძმაზე რობერტზე) და ჯოან ბენეტთს (1958 წელს დაქორწინდა ჟანის უმცროს ძმაზე, ტედზე). კენედიმ მანჰეტენვილში სწავლა 1949 წელს დაამთავრა.
პოლიტიკური ჩართულობა
სმიტი და მისი მეუღლე იმყოფებოდნენ სასტუმრო „ამბასადორში“ ლოს-ანჯელესში 1968 წლის 5 ივნისს, როდესაც რობერტ ფ. კენედი მოკლეს, მას შემდეგ, რაც მან მოიგო 1968 წლის კალიფორნიის დემოკრატიული პარტიის არჩევნები.
Very Special Arts
1974 წელს სმიტმა დააარსა Very Special Arts, რომელიც ახლა ცნობილია როგორც VSA და ხელმისაწვდომი დეპარტამენტია ჯონ კენედის საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრში. VSA უზრუნველყოფს ხელოვნებისა და განათლების მიწოდებას შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ახალგაზრდებისა და მოზრდილებისთვის. 2011 წლის მონაცემებით, VSA-ს პროგრამები ემსახურებოდა დაახლოებით 276,000 სტუდენტს 43 შტატში და 52 ქვეყანაში. სმიტი ერთი პერიოდი ინტენსიურად მოგზაურობდა VSA-ს სახელით, რათა მეტი შეზღუდული შესაძლებლობების ადამიანი ჩაერთო აღნიშნულ კამპანიაში. მისი წიგნი, მამაცობის ქრონიკები: Very Special Arts , ჯორჯ პლიმპტონთან ერთად დაწერილი, გამოსცა Random House-მა 1993 წლის აპრილში
აშშ-ის ელჩი ირლანდიაში
1993 წელს პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა სმიტი დანიშნა აშშ-ს ელჩად ირლანდიაში, იგი მამამისის საქმეს აგრძელებდა, რომელიც იყო შეერთებული შტატების ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში აშშ-ს პრეზიდენტის ფრანკლინ დ. რუზველტის ადმინისტრაციის დროს. როგორც ელჩმა, სმიტმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ჩრდილოეთ ირლანდიის სამშვიდობო პროცესში.
ირლანდიის პრეზიდენტმა მერი მაკალეზმა სმიტს ირლანდიის საპატიო მოქალაქეობა მიანიჭა 1998 წელს, ქვეყნისთვის გაწეული სამსახურის გამო. ცერემონიის დროს მაკალეზმა შეაქო სმიტის „მიზანმიმართულობა“, ხოლო ირლანდიის პრემიერ მინისტრმა ბერტი აჰერნმა სმიტს ასეთი რამ უთხრა : „თქვენ მთელ ირლანდიაში უკეთესი ცხოვრების შექმნაში დიდი როლი ითამაშეთ“.
ჯილდოები
2016 წლის ოქტომბერში სმიტმა გამოაქვეყნა კენედის კლანის მემუარები, The Nine of Us: Growing Up Kennedy.
პირადი ცხოვრება
1956 წლის 19 მაისს, ჟან კენედი დაქორწინდა ბიზნესმენ სტივენ ედვარდ სმიტზე, რომაული კათოლიკური წმინდა პატრიკის ტაძრის პატარა სამლოცველოში, ნიუ-იორკში. სტივენს და ჟანს ჰყავდათ ორი ბიოლოგიური ვაჟი, სტივენი და უილიამი, მოგვიანებით კი ორი ქალიშვილი ამანდა და კიმი იშვილეს.
სტივენ ედვარდ სმიტი გარდაიცვალა კიბოთი 1990 წლის 19 აგვისტოს. მომდევნო წელს, მათ უმცროს ვაჟს, უილიამს, ფლორიდაში ბრალად დასდეს გაუპატიურება, მაგრამ სასამართლო პროცესის შემდეგ გაამართლეს.
სმიტის უფროსი და იუნისი გარდაიცვალა 2009 წლის 11 აგვისტოს. სმიტი არ დასწრებია იუნისის დაკრძალვას 14 აგვისტოს, მან გადაწყვიტა ძმასთან, ტედთან დარჩენილიყო, რომელიც სასიკვდილოდ ავად იყო; ის გარდაიცვალა 25 აგვისტოს. იმ დროს ჟანი ჯოზეფ და როუზ კენედის ერთადერთი ცოცხალი შვილი იყო. ტედის დაკრძალვას 29 აგვისტოს დაესწრო.
ჟან სმიტი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში მანჰეტენზე, 2020 წლის 17 ივნისს, 92 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
ლიბერალური პარტია (პარაგვაი)
ლიბერალური პარტია (Partido Liberal), აგრეთვე ცნობილი როგორც ცისფერი პარტია, (Partido Azul) — 1904 - 1940 წლებში პარაგვაიში მოქმედი პოლიტიკური პარტია.
ისტორია
პარტია 1887 წელს კოლორადოს პარტიასთან ერთად დაარსდა, მისი მიზანი იყო მიწათმფლობელებისა და საშუალო კლასის ინტერესების დაცვა, თუმცა 1904 წლის ლიბერალურ რევოლუციამდე კოლორადოს პარტია იყო დომინანტი. რევოლუციის შემდეგ 1940 წლამდე ლიბერალური პარტია ინარჩუნებდა ხელისუფლებას.
პარტია დაიშალა 1942 წელს, და 1947 წლის რევოლუციის შემდეგ კოლორადოს პარტია ერთადერთი იყო ქვეყანაში. ლიბერალური პარტია მხოლოდ საზღვრებს გარეთ აგრძელებდა არსებობას და 1963 წელს აღდგენილი ჯგუფი დაბრუნდა ქვეყანაში, რათა ალფრედო სტრესნერის რეჟიმისთვის წინააღმდეგობა გაეწია. ამან პარტიაში განხეთქილება წარმოშვა და ჩამოყალიბდა რადიკალური ლიბერალური პარტია.
1963 წლის არჩევნებში პარტიის კანდიდატმა ერნესტო გავილანიმ მიიღო ხმათა 7.7%, თუმცა 60 სადეპუტატო მანდატიდან პარტიამ მიიღო 20. 1967 წლის საკონსტიტუციო საბჭოს არჩევნებში პარტიამ 120 ადგილიდან მხოლოდ 8 -ის მოგება შეძლო, მარ გაუსწრო როგორც კოლორადოს ასევე რადიკალურ ლიბერალურმა პარტიამაც. ამის შემდგომ 1968 წლის არჩევნებში მხოლოდ 3 ადგილის მიღება მოახერხეს, 1973 წლის არჩევნებში ერთის, 1978 წლის არჩევნებში ოთხის, 1983 წლის არჩევნებში შვიდის და ასევე 1988 წლის არჩევნებშიც შვიდის.
მას შემდეგ რაც სტრესნერის რეჟიმი დასრულდა პარტიის მხარდაჭერაც მნიშვნელოვნად შემცირდა, 1989 წლის არჩევნებში მან მხოლოდ ხმათა 0.5% და ვერცერთი მანდატი მიიღო, ასევე მათ ვერ შეძლეს პარლამენტში ადგილის მოპოვება 1993 წლის არჩევნებშიც, რის შემდეგაც პარტიას არჩევნებში მონაწილეობა აღარ მიუღია.
ფლორიდის დეპარტამენტი
ფლორიდის დეპარტამენტი (Departamento de Florida) — დეპარტამენტი ურუგვაიში. დედაქალაქია ფლორიდა. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთით. ჩრდილოეთით ესაზღვრება რივერის დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — ტრეინტა-ი-ტრესისა და ლავალიეხას დეპარტამენტები, სამხრეთით — კანელონესის დეპარტამენტი, დასავლეთით კი ფლორესისა და სან-ხოსეს დეპარტამენტები.
შეიქმნა 1856 წლის 10 ივლისს, როდესაც გამოეყო ხოსეს დეპარტამენტს.
2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 67 048 ადამიანს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის დეპარტამენტები
მუშკის ჯირკვლები
მუშკის ჯირკვლები — ზოგი ქვეწარმავლისა და ძუძუმწოვრის მამლის კანის ჯირკვლები. გამოყოფენ ნივთიერებას — მუშკს, რომლითაც იზიდავენ დედლებს და მონიშნავენ დაკავებულ ტერიტორიას. მუშკის ჯირკვლები განსაკუთრებით კარგად აქვს განვითარებული ნიანგს, ჰატერიას, ზოგიერთ გველს; ძუძუმწოვრებიდან — მუშკს, თახვს, მთიხვს და სხვა ცხოველს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველების ანატომია
რობერტ ემიანი
რობერტ ემიანი (Ռոբերտ Էմմիյան; დ. 1965 წლის 16 თებერვალს, გიუმრი, სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკა) — ყოფილი სპორტსმენი სიგრძეზე ხტომაში, რომელიც ტურნირებში მონაწილეობდა ჯერ სომხეთის საბჭოთა სოციალისტური რეპუსბლიკის, ხოლო შემდგომ სომხეთის სახელით. ის იყო ისტორიაში მეოთხე საუკეთესო სიგრძეზე მხტომელი, ხოლო არააფრიკელ სპორტსმენებს შორის პირველი. მისი პერსონალური რეკორდი 8.86 მეტრს შეადგენს, რომელსაც ცახკაძორში 1987 წლის მაისში გამართულ ტურნირზე მიაღწია. პერსონალურთან ერთად მან დაამყარა ევროპის რეკორდიც, რომელიც ჯერ ისევ მოქმედი რეკორდია. 1987 წელს საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება მიენიჭა. 2001 წლიდან რობერტის პატივსაცემად იმართება კონკურსი მძლეოსნობაში, რომელიც ,,ემიანის ჩემპიონატის" სახელს ატარებს.
ბიოგრაფია
რობერტ ემიანი დაიბადა 1965 წლის 16 თებერვალს, გიუმრში, სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკა.
16 წლის ასაკში რობერტი უკვე ხტებოდა 7.77 მეტრზე, რაც მისი ასაკისთვის მსოფლიო რეკორდი იყო. ემიანმა საერთაშორისო დონეზე ასპარეზობა 1981 წლიდან დაიწყო. მან 1985 წლის IAAF-ის მსოფლიო ჩემპიონატზე მეორე ადგილი დაიკავა. 1986 წელს რობერტმა მოიგო ევროპის ათლეტთა დახურული ჩემპიონატი 8.32 მეტრიანი ნახტომით. ემიანმა მოიგო 1986 წლის ევროპის ჩემპიონატიც, სადაც დაამყარა ახალი რეკორდი 8.41 მეტრი ნახტომით. შეჯიბრზე ემიანი აშკარა ფავორიტი იყო. რობერტმა კიდევ ერთი რეკორდი ევროპის მასშტაბით დაამყარა 1986 წელს მოსკოვში გამართულ Goodwill Games-ის თამაშებზე სადაც 8.61 მეტრიანი შედეგი აჩვენა.
1986 წელი ემიანის კარიერაში საუკეთესო იყო, მას ჰქონდა უამრავი კარგი ნახტომი და დაამყარა რამდენიმე რეკორდი. 1987 წელს რობერტმა კვლავ მოიგო ევროპის ათლეტთა დახურული ჩემპიონატი და მოიპოვა მეორე ოქროს მედალი.
ემიანმა მონაწილეობა მიიღო 1987 წლის ევროპის ჩემპიონატში, სადაც პირველი ადგილი დაიკავა. მან აღნიშნულ ტურნირშიც დაამყარა რეკორდი. 1987 წლის 22 მაისს, სომხეთის მწვერვალ ცახკაძორზე (ზღვის დონიდან 1840 მ) მან შეასრულა 8.86 მეტრიანი ნახტომი. იმ დროს, ეს იყო მსოფლიოს მეორე საუკეთესო შედეგი ბობ ბეიმონის 1968 წელს მეხიკოში შესრულებული 8.90 მეტრიანი ნახტომის შემდეგ. ოდნავ მოგვიანებით ეიმიანის შედეგი დაჯაბნეს მაიკლ პაუელმა (8.95მ) და კარლ ლევისმა (8.87მ). შესაბამისად ემიანის ნახტომი ყველა დროის საუკეთესო ნახტომებს შორის მეოთხე ადგილზეა. ემიანმა 8.53 მეტრიანი ნახტომით მოიგო ვერცხლის მედალი 1987 წელს რომში გამართულ მძლეოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატზე.
რობერტ ემიანი 1988 წელს სეულში ჩატარებული ოლიმპიური თამაშების ერთ-ერთი ფავორიტი იყო და მედლის მოპოვებასაც უწინასწარმეტყველებდნენ, თუმცა შესარჩევ ტურში მიღებული ტრავმის გამო თამაშის გაგრძელება ვეღარ შეძლო. 1988 წლის მიწურულს ემიანის მშობლიურ ქალაქ გიუმრიში მოხდა მიწისძვრა (სპიტაკის მიწისძვრა) რომელმაც გაანადგურა ნახევარი ქალაქი და შეიწირა უამრავი ადამიანის, მათ შორის ემიანის მამის, სიცოცხლე. ტრაგედიის მიუხედავად მან გააგრძელა ვარჯიში და ფორმის შენარჩუნებაც მოახერხა.
მან განაგრძო ვარჯიში 8.20 და 8.30 მეტრიან დისტანციაზე ხტომაში, თუმცა მიწისძვრის დროს მიღებულმა ფსიქოლოგიურმა ტრავმამ თავი ისევ შეახსენა. სიგრძეზე ხტომა მოითხოვს დიდ გამძლეობასა და კონცენტრაციის უნარს. ემიანის სპორტულმა უნარებმა თანდათან ვარდნა დაიწყო და მისი მიზანიც, მოეხსნა მსოფლიო რეკორდი, მალევე დავიწყებას მიეცა.
1990 წელს გლაგზოში მიმდინარე ევროპის დახურული მძლეოსნობის ჩემპიონატზე ემიანმა მოიგო ბრინჯაოს მედალი 8.06 მეტრიანი ნახტომით. ემიანის ბოლო ყველაზე მნიშვნელოვანი წარმატება იყო 1991 წლის ევროპის ჩემპიონატი სადაც მეორე ადგილი დაიკავა. 1991 წლიდან ემიანმა შეჯიბრებში მონაწილეობა დაიწყო დამოუკიდებელი სომხეთის სახელით. 1996 წელს ატლანტის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ის 7.76 მეტრით ფინალს მიღმა დარჩა და დაასრულა ჩემპიონატი 28-ე ადგილით. ემიანმა სპორტული მოღვაწეობაზე მალევე უარი თქვა. 2010 წლის აპრილიდან დღემდე ემიანი სომხეთის მძლეოსნობის ფედერაციის პრეზიდენტია.
პირადი ცხოვრება
სპიტაკის მიწისძვრა მოხდა 1988 წლის 7 დეკემბერს. ემიანის მშობლიური ქალაქი თითქმის განადგურდა. გარდაიცვალა მისი მამა და ოჯახის რამდენიმე წევრი. სპორტულ კარიერაზე უარის თქმის შემდეგ მალევე ემიანი პარიზში გადავიდა საცხოვრებლად. საფრანგეთში დაქორწინდა სომხური წარმოშობის ქალზე. შეეძინა ორი შვილი ფიონა და ლორენი. ემიანის ოჯახი სახლში მუდმივად სომხურად საუბრობს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:სომეხი სპორტსმენები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
Lasioglossum sibiriacum
Lasioglossum sibiriacum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
sibiriacum
ნავარის სამეფო
ნავარის სამეფო (Reino de Navarra, Nafarroako Erresuma, Royaume de Navarre) — შუა საუკუნეების სამეფო პირენეებში 905-1512 წლებში. დედაქალაქი — პამპლონა. ადრინდელი ისტორია ნაკლებადაა ცნობილი. IX საუკუნის შუა წლებში საგრაფო იყო. არაბებთან და ფრანკებთან ბრძოლაში დამოუკიდებლობას მიაღწია. ნავარის პირველი ისტორიულად ცნობილი მეფე იყო სანჩო I გარსია (905-925 წწ.). ნავარის მეფე სანჩო III დიდმა შეიერთა პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი, მაგრამ მისმა მემკვიდრებმა ეს მიწები დაკარგეს. 1076-1134 წწ. ემორჩილებოდა არაგონს. 1234-1284 და 1328-1512 წლებში ნავარის სამეფო ტახტი საფრანგეთის გრაფებს, ხოლო 1285-1328 წლებში საფრანგეთის მეფეებს ეპყრათ. ნავარა ეკონომიკურად ჩამორჩენილი სახელმწიფო იყო. 1512 წელს ნავარის დიდი ნაწილი (ზემო ნავარა) დაიპყრო ფერდინანდ არაგონელმა და ესპანეთს შეუერთა. ნავარის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი (ქვემო ნავარა) 1589 წლამდე ფორმალურად დამოუკიდებელი სამეფო იყო. როდესაც ნავარის მეფე ანრი ნავარელი საფრანგეთის ტახტზე ავიდა, ნავარა საფრანგეთს შეუერთდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნავარა კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
არდინო
არდინო (Ардино) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის არდინოს მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 3955 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
არდინო ემორჩილება უშუალოდ მუნიციპალიტეტს და არ ჰყავს საკუთარი კმეტი.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — რესმი მეჰმედ მურადი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არდინოს მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
Cerapachys brevis
Cerapachys brevis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მიხარესი
მიხარესი — მდინარე ესპანეთში, არაგონის და ვალენსიის მხარეებში. გაედინება კასტელარის მუნიციპალიტეტის და ანალოგიური სახელის მქონე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. ერთვის ხმელთაშუა ზღვას.
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
Mijares
სან-ჟოან-დესპი
სან-ჟოან-დესპი (San Juan Despí, Sant Joan Despi, Sant Joan Despí) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბარსელონის პროვინციაში, კატალონიის ავტონომიური გაერთანების შემადგენლობაში. მუნიციპალიტეტი მდებარეობს ბახო-ლიობრეგატის რაიონში. მუნიციპალიტეტის ფართობი — 5,58 კმ². მოსახლეობა — 32 338 ადამიანი (2010 წლის აღწერის მონაცემები). მანძილი პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრამდე — 8 კმ.
პარაგვაის კულტურა
ეთნიკურად, კულტურულად და სოციალურად პარაგვაის საზოგადოება მიეკუთვნება ერთ-ერთ ყველაზე ერთგვაროვანს ლათინურ ამერიკაში. ადგილობრივი მოსახლეობის დაახლოებით 95% მიეკუთვნება ესპანო-ინდიური წარმომავლობის მეტისებს. ქვეყანაში ასევე ცხოვრობენ იტალიელების, გერმანელების, იაპონელების, კორეელების, ჩინელების, არაბების, ბრაზილიელების და არგენტინელების მცირე ეთნიკური ჯგუფები. ამ ეთნიკური ჯგუფების უმრავლესობამ (განსაკუთრებით აღსანიშნავია ბრაზილიელები) შეინარჩუნეს თავიანთი ენა, კულტურა და წესჩვეულებები.
კულტურული მრავალფეროვნების ნათელი მაგალითია ქვეყანაში ორი სახელმწიფო ენის არსებობა. მოსახლეობის 80% ესპანურ და გუარანულ ენაზე მეტყველებს. ეს მრავალფეროვნება აისახება ხელოვნებაშიც, როგორიცაა ქარგვა, მაქმანების დამზადება და ა.შ.
მუსიკა შედგება რითმული პოლკისგან, ენერგიული გალოპებისგან და მშვიდი გუარანული რითმებისგან, რომელსაც ნაციონალურ საკრავზე ასრულებენ.
კატეგორია:პარაგვაი
Lasioglossum sibuyanense
სქოლიო
sibuyanense
გაგა ნახუცრიშვილი
გაგა გიორგის ძე ნახუცრიშვილი (დ. 2 სექტემბერი, 1971, მოსკოვი, რსფსრ) — ქართველი პოეტი.
შტატჰალტერი
მინი|[[ვილჰელმ I ორანელი, იყო შტატჰალტერი ესპანეთის იმპერიის წინააღმდეჰ ნიდერლანდების აჯანყების დროს]]
შტატჰალტერი (გერმ. Statthalter — ადგილნაცვალი; ნიდერლანდებში — სტატჰაუდერი, ნიდერლანდურად Stadhouder, ორივე ენაზე ეს სიტყვა „ერთ ადგილზე (ვიღაცის) შეკავებას“ ნიშნავს) — ევროპის რიგ სახელმწიფოებში თანამდებობის პირი, რომელიც სახელმწიფო პოლიტიკის გამტარებელია ქვეყნის კონკრეტულ ტერიტორიაზე.
გაგა ნახუცრიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
შტატჰალტერი
ადგილნაცვლის პოსტი ისტორიის სიღრმეებიდან იღებს სათავეს. როდესაც სახელმწიფოს მმართველს ქვეყნის მასშტაბები ყოველ კუთხე-კუნჭულზე ოპერატიულად რეაგირების საშუალებას არ აძლევდა, ის ყოველთვის შტატჰალტერს ნიშნავდა. შტატჰალტერი ხშირად გუბერნატორთან იგივდება. შტატჰალტერის თანამდებობამ ყველაზე მეტი გავრცელება ნიდერლანდების გაერთიანებული პროვინციების რესპუბლიკაში ჰპოვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:წოდებები
კონფედერაცია
კონფედერაცია — ორი ან რამდენიმე სახელმწიფოს ისეთი კავშირი, როდესაც მასში შემავალი სახელმწიფოები სრული სახით ინარჩუნებენ საკუთარ სუვერენიტეტს და საერთაშორისო სამართლის სუბიექტებად რჩებიან. კონფედერაცია თვითონაც მონაწილეობს საერთაშორისო ურთიერთობებში, როგორც სუბიექტი და აქვს საერთაშორისო სამართალსუბიექტის ნიშნები, მაგრამ შეზღუდული სახით. კონფედერაციის ჩამოყალიბება ფორმდება საერთაშორისო ხელშეკრულებით, რომლის საფუძველზეც კონფედერაციას გადაეცემა უფლებამოსილება გარკვეულ სფეროებში. ჩვეულებრივ, ეს სფეროებია:
შესაძლოა მათ განეკუთვნებოდეს აგრეთვე საფინანსო პოლიტიკა და ა.შ. მაგრამ იმის გამო, რომ კონფედერაციის წევრი სახელმწიფოები სუვერენიტეტს ინარჩუნებენ, გადაწყვეტილებები მისთვის გადაცემული კომპეტენციის ფარგლებშიც მისი ყველა სუბიექტის თანხმობის შემთხვევაში მიიღება. მინი|[[გერმანიის კავშირი|გერმანიის კონფედერაციის მონარქების შეხვედრა ფრანკფურტში, 1863 წელი]]
კონფედერაციის წევრ სახელმწიფოთა შორის ურთიერთობები, ასევე ურთიერთობა და ძალაუფლების გადანაწილება წევრ სახელმწიფოებსა და კონფედერაციის ცენტრალურ მთავრობას შორის განსხვავებულია. ზოგიერთი კონფედერაცია, თავისი ორგანიზების ფორმით, ძალიან ჰგავს საერთაშორისო ორგანიზაციებს. არსებობს ასევე კონფედერაციები, რომლებიც ფედერალურ სისტემებს მოგვაგონებს. ვინაიდან წევრი სახელმწიფოები ინარჩუნებენ თავიანთ სუვერენულობას, მათ აქვთ კონფედერაციული კავშირიდან გამოყოფის უფლება.
კონფედერაციის ორგანოები იქმნება იმის მიხედვით, თუ რა კომპეტენცია განუსაზღვრეს სუბიექტმა სახელმწიფოებმა, თუმცა კონფედერაციის ცენტრალური ორგანოები სრული სახით მაინც არ ემსგავსება სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებს, რადგან მათი გადაწყვეტილებების განხორციელება დამოკიდებულია სუბიექტების ნებაზე, რომლებსაც შეუძლიათ უარი განაცხადონ კონფედერაციის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების რეალიზაციაზე.
ფედერალური სისტემისგან განსხვავებით, კონფედერაციის ცენტრალური ხელისუფლება, როგორც წესი, ბევრად სუსტია. კონფედერაციის მთავრობის მიერ, ერთპალატიან საკანონმდებლო ორგანოში (წევრი სახელმწიფოების საბჭოში) მიღებული გადაწყვეტილებები, მხოლოდ წევრი სახელმწიფოების მიერ იმპლემენტაციის შემდეგ შედის ძალაში. ამდენად, მათ აქვთ არა კანონის ზემოქმედება, არამედ უფრო სახელმწიფოთა შორის შეთანხმებას წარმოადგენს. ამასთანავე, გადაწყვეტილებების მიღება მთავრობაში ხდება არა ხმის მიცემით, არამედ კონსესუსის პრინციპით. ისტორიულად, მსგავსი შეზღუდვები, დროთა განმავლობაში ქმნის დაძაბულობას, რომელსაც შედეგად ფედერალური სისტემის ჩამოყალიბება მოსდევს, როგორც ამას ადგილი ჰქონდა აშშ-ს, შვეიცარიის და გერმანიის შემთხვევაში.
კონფედერაცია გარდამავალი ტიპის რთული სახელმწიფოა, რომელიც ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა ან ფედერაციაში გადაიზრდება (აშშ 1776–1787, შვეიცარია 1815–1848), ან იშლება (გამბია და სენეგალი 1982–1989).
ცნების ისტორიული საწყისები
ამდენად, ცნება კონფედერაცია დამკვიდრდა, როგორც სუვერენული სახელმწიფოების კავშირის აღმნიშვნელი, სადაც მასში შემავალ თითოეულ წევრს აქვს ავტონომია; მაშინ, როდესაც ფედერაცია გულისხმობს ცალკეული ტერიტორიული ერთეულების გაერთიანებას, სადაც მნიშვნელოვანია ცენტრალური ხელისუფლების უზენაესობა. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ ეს განსხვავება არ არის უნივერსალურად აღიარებული. ტერმინი კონფედერაცია, რომელიც მომდინარეობს ანგლო-ფრანგული confederacie-დან და გულისხმობს ზოგადად სახელმწიფოებისა თუ ინდივიდების ლიგას ან კავშირს, გამოყენებულ იქნა ამერიკის სამხრეთი შტატების მიერ შექმნილი კონფედერაციის ფარგლებში. პოლიტიკურ მეცნიერებაში კონფედერაცია ნიშნავს კონკრეტული მიზნებისთვის დამოუკიდებელი სახელმწიფოების დროებით გაერთიანებას/ლიგას.
აღსანიშნავია, რომ ზოგიერთი მკვლევარი ერთმანეთისგან განასხვავებს კონფედერაციის და კონფედერალიზმის ცნებებს. ავტორიტეტული ნაშრომის „საერთაშორისო ურთიერთობების ლექსიკონის“ ავტორები ჯეფრი ნიუჰემი და გრეი ევანსი კონფედერალიზმს ასე განმარტავენ - „კონფედერალიზმი, ისევე როგორც ინტეგრაციის ყველა სხვა თეორია, გულისხმობს როგორც პროცესს, ისე მის შედეგს. კონფედერალიზმი მიზნად ისახავს სახელმწიფოთა ურთიერთდამოკიდებულებისა და გლობალიზაციის შედეგად წარმოშობილი საჭიროებების უზრუნველყოფას სახელმწიფოთა ურთიერთთანამშრომლობის მეშვეობით.“ ევანსისა და ნიუჰემის მიერ შემოთავაზებული ეს განმარტება მიზნად ისახავს არა ახალი თეორიის შემუშავებას, არამედ კონფედერაციის ფუნქციონირების ცოცხალი პროცესის აღწერას. ამისათვის თანამედროვე სამყაროში ყველაზე კარგ მაგალითს წარმოადგენს ევროპის კავშირი.
შეიძლება ითქვას, რომ კონფედერალიზმის თანამედროვე გაგება ევროკავშირმა განსაზღვრა. ზოგიერთი დასავლელი მეცნიერი კონფედერაციის ძალიან ფართო განმარტებას იძლევა და მის მაგალითად მოჰყავს სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაცია, მაგალითად „გაერო“. ნამდვილად, შეიძლება ითქვას, რომ კონფედერაციული მოწყობის პრინციპები ბევრი თანამედროვე საერთაშორისო ორგანიზაციის სტრუქტურაში შეინიშნება. პირველ რიგში, ეს გამოიხატება წევრ სახელმწიფოთა შორის თანასწორობითა და გადაწყვეტილებების მიღების მეთოდებში. მსოფლიოს ისტორიაში ადრეც და დღესაც არსებობენ სახელმწიფოები, რომლებიც ოფიციალურად არასოდეს იწოდებოდნენ კონფედერაციად, თუმცა თავიანთი მმართველობის ფორმით, ფაქტობრივად, წარმოადგენდნენ კონფედერაციას.