cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გილგამეში
სახელწოდება გილგამეში აქადური სახელია, ხოლო შუმერული ვარიანტია „ბილგა-მესი“, რაც ითარგმნება, როგორც „გმირების წინაპარი“.
გილგამეში, შუმერული პოეტური ქმნილებებისა და აქადური ეპოსის გმირი. ურუქის ლეგენდარული მეფე, რ-ის სახელი ნახსენებია შუმერის მეფეთა სიაში. შუმ. სიმღერებში გილგამეში გამოყვანილია, როგორც ენერგიული და გაბედული ჭაბუკი მეფე, რ-საც სახიფათო თავგადასავლებისაკენ მიუწევს გული. ერთგან მისი მიზანია უთუს სახელის დამკვიდრება იქ, სადაც მისი სახელი არ დამკვიდრებულა, ხოლო იქ სადაც უთუს სახელი მკვიდრობს, თავისი სახელი მკვიდრობს, თავისი საკუთარი სახელის დამკვიდრება. ამავე სიმღერის მიხედვით გილგამეშს შეძრულია ადამიანის გარდუვალი მოკვდავობის ფაქტით და სწორედ ამ პერსპექტივის დაძლევის მიზნით გაემართება სალაშქროდ კედარის ტყისაკენ, რომელსაც ტექსტში „ცოცხალი კაცის ქვეყანა“ ეწოდება. ეს მოტივი აქადური ეპოსში გარდაქმნილია სიკვდილ-სიცოცხლის საიდუმლოს ძიების მოტივად. შუმერულ ტექსტებში მის განუყრელ თანამგზავრად და ყმად მოხსენიებულია ენქიდუ, ხოლო აქადური ეპოსში ის გილგამეშის მეგობარია.
აქადურ ტექსტებში გილგამეში მუდმივ გარდაქმნებს განიცდის ეპოსის მდინარებაში: სხვაა გილგამეში ენქიდუსთან დამეგობრებამდე, სხვა—დამეგობრების და სხვა—სიკვდილის შემდეგ. ენქიდუ თავისი გამოჩენით აღვიძებს მასში ზნეობრივ, ხოლო თავისი სიკვდილით—მოაზროვნე პიროვნებას.
გილგამეშის თავგადასავლის მთავარი ეპიზოდებია: ბრძოლა ხუმბბასთან და კედრის ტყის დაპყრობა, იშთარის (სემიტური წარმოშობის ნაყოფიერებისა და ხორციელი სიყვარულის ქალღმერთი) სასიყვარულო წინადადების უარყოფა და მის დასასჯელად გამოგზავნილი ცეცხლისმფრქვეველი ხარის განადგურება (ენქიდუსთან ერთად), სიკვდილის წყლების გადალახვა უთანაფიშთისკენ მიმავალ გზაზე, „განჭაბუკების ბალახის“ ამოტანა ოკეანის სიღრმიდან და მისი დაკარგვა და რაც მთავარია „წარღვნამდელი ამბის“ მოტანა ურუქში. ეპოსის პროლოგში ნათქვამია, რომ მან თვითონ ამოჰკვეთა ქვაზე თავისი თავგადასავალი და ამასთან ერთად, უნდა ვიგულისხმოთ, წარღვნის მითოსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:შუმერის მმართველები კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
ეპულაფკენის ტბა
ეპულაფკენის ტბა — ტბა არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში, არგენტინის პატაგონია. ეს მყინვარული ტბა მდებარეობს ანდების მთებში, ლანინის ეროვნულ პარკში. ჰიდროლოგიურად, ის ერთ ტბად მოიაზრება უეჩულაფკენის ტბასთან ერთ მთლიანობაში, რომელთანაც ვიწრო არხითაა დაკავშირებული. ტბებს დელტას ფორმა აქვს, რომელიც მას ვულკან უანკუიუედან ამოფრქვეულმა ლავამ მისცა. ტბის ფართობია 895 მ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ტბები
კრის ნოთი
კრისტოფერ დევიდ (კრის) ნოთი (Christopher David (Chris) Noth; დ. 13 ნოემბერი, 1954. მედისონი, უისკონსინი, აშშ) — ამერიკელი კინო-, ტელე- და თეატრის მსახიობი. ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის ჯილდოზე. ცნობილია ორი ყველაზე ხანგრძლივი სატელევიზიო როლისთვის: მაიკ ლოგანი ტელესერიალში „კანონი და წესრიგი“ და მისტერ ბიგი „სექსი დიდ ქალაქში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი თეატრის მსახიობები კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
სუბსაჰარული აფრიკა
მინი|250პქ|მუქ მწვანედ აღნიშნულია [[გაეროს მიერ სუბ-საჰარად აღიარებული ქვეყნები, ღია მწვანედ კი სუდანი და სამხრეთი სუდანი, რომელთაც გაერო ჩრდილოეთ აფრიკას მიაკუთვნებს ]] მინი|250პქ|სუბსაჰარული აფრიკის (მწვანედ) გეოგრაფიული საზღვარი მინი|250პქ|რუკაზე კარგად ჩანს ეკოლოგიური ბარიერი, რომელიც [[საჰარას აფრიკის დანარჩენი ნაწილისგან გამოყოფს]] სუბსაჰარული აფრიკა — აფრიკის კონტინენტის საჰარის უდაბნოს სამხრეთით მდებარე ნაწილის სახელწოდება. პოლიტიკურად, რეგიონი მოიცავს ყველა იმ ქვეყანას, რომელიც სრულად ან ნაწილობრივ საჰარის სამხრეთით მდებარეობს (გარდა სუდანისა ). ემიჯნება ჩრდილოეთ აფრიკას, რომელიც არაბული სამყაროს ნაწილად განიხილება. სომალი, ჯიბუტი, კომორის კუნძულები და მავრიტანია გეოგრაფიულად სუბსაჰარული აფრიკის ნაწილია, მაგრამ ასევე მიეკუთვნებიან არაბულ სამყაროს.
საჰარასა და ტროპიკულ სავანას შორის გარდამავალ ზონად მიიჩნევა საჰელი.
ძვ. წ. 3 900 წლისთვის არსებული გამყინვარების დროს, აფრიკის საჰარისა და სუბსაჰარის რეგიონები ერთმანეთისგან საჰარის უკიდურესად მშრალი კლიმატით გამოიყოფოდნენ, რაც ეფექტურ ბარიერს ქმნიდა; გამონაკლისი იყო მხოლოდ მდინარე ნილოსის მონაკვეთი სუდანში. საჰარის ტუმბოს თეორია ხსნის თუ როგორ დატოვა ფლორამ და ფაუნამ აფრიკა და შეაღწია ახლო აღმოსავლეთში, შემდეგ კი ევროპასა და აზიაში. ათასობით წლის წინ, აფრიკის წვიმიანი პერიოდები დაკავშირებულია „სველი საჰარის“ ხანასთან, როდესაც აქ დიდი ტბები და მდინარეები არსებობდა.
რეგიონის ქვეყნები
ამჟამად, პოლიტიკურად სუბსაჰარას 49 ქვეყანა მიეკუთვნება
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკა კატეგორია:აფრიკის გეოგრაფია კატეგორია:აფრიკის რეგიონები
კუზიანები
კუზიანები (Mordellidae) — მწერების ოჯახი ხოჭოების რიგისა. მათი სხეული სიგრძე 2-10 მმ აღწევს. აქვთ ამობურცული ზურგი, ქვემოთ დახრილი წინაზურგი და თავი. ოჯახში 1100-ზე მეტი სახეობაა. გავრცელებული არიან ძირითადად ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ყოფილ სსრკ-ში 120-ზე მეტი სახეობაა, განსაკუთრებით ბევრია ველის ზონაში. ბუდობენ ბალახოვანი მცენარეების ყვავილებზე, მატლები — დამპალ მერქანში ან ბალახის ღეროში. ზოგჯერ (მაგ., რძიანაზე) წარმოქმნიან გალებს ზოგი აზიანებს კულტურულ მცენარეებს, მაგ., მსეზუმზირას ქაცვფეხა (Mordellistena parvula) აკეთებს სავალებს მზესუმზირას ღეროებში, რიტაც აზიანებს მცენარეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
რელიგიური სიონიზმი
რელიგიური სიონიზმი (ציונות דתית) — თანამედროვე მოძრაობა ორთოდოქსულ იუდაიზმში, შეიქმნა 1850 წელს კალიშერ ცვის მიერ და შემდეგ დამუშავდა აბრაამ ივხაკ კუკის მიერ.
XX საუკუნის მეორე ნახევარში მოძრაობის მთავარი იდეოლოგები იყვნენ აბრაამ ივხაკ კუკი და იოოსებ-დოვ სოლოვეიჩიკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუდაიზმი კატეგორია:სიონიზმი
იბარაკის პრეფექტურა
thumb|250px|იბარაკის პრეფექტურა იბარაკი (იაპ. 茨城県) — პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ფართობი შეადგენს 6.1 ათ. კმ²-ს; მოსახლეობა 2012 წლის 1 აპრილის მონაცემებით — 2.945.505 მცხოვრებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მიტო. ტერიტორიის დიდი ნაწილი მთაგორიანია. შედის კანტოს ეკონიმიკური რაიონის შემადგენლობაში. დამუშავებულია დაახლოებით 235 ათ ჰა მიწა. მოჰყავთ ბრინჯი, ხორბალი, ქერი, თამბაქო. განვითარებულია მებოსტნეობა (კიტრი, პომიდორი) და მებაღობა (მსხალი და სხვა). მეცხოველეობით იბარაკი პირველ ადგილზეა იაპონიაში. მრეწველობის მთავარი დარგებია ელექტრომანქანათმშენებლობა, მეტალურგია (უმთავრესად შავი მეტალურგია), კვების მრეწველობა. დასახლებული პუნქტის ტოკაის მახლობლად არის იაპონიის ატომური კვლევისა და ატომური მრეწველობის ცენტრი. პიტატის რაიონში იღბენ პირიტსა და სპილენძს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანტოს რეგიონის პრეფექტურები
იბერები (მრავალმნიშვნელოვანი)
იბერები შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნიჩბისი
ნიჩბისი — ისტორიული სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ნიჩბისის განძი. ამჟამად ნიჩბისის ადმინისტრაციულ ერთეულში შედიან სოფლები: ახალი ნიჩბისი, ზემო ნიჩბისი, ქვემო ნიჩბისი და სასხორი.
ისტორია
ნიჩბისი მცხეთასთან და მეჯვრისხევთან ერთად მეჭურჭლეობის კერა იყო. პირველად სოფელი იხსენიება გიორგი მეორის სიგელში. ნიჩბისი მიეკუთვნებოდა შიომღვიმის მონასტერს. 1615 წელს მეფე ლუარსაბ მეორემ ნიჩბისი გადასცა ციციშვილების საგვარეულოს წარმომადგენლებს მერაბ და ქაიხოსრო ციციშვილებს, რომლებმაც სოფლის ტერიტორიაზე საცხოვრებელი ციხე-დარბაზი აიშენეს. ნიჩბისი მნიშვნელოვნად დაზიანდა XVIII საუკუნეში ლეკიანობის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
სანა
სანა მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი მუდმივად დასახლებული ქალაქია. ამავე დროს, ის გაშენებულია ზღვის დონიდან 2 300 მეტრზე და მიეკუთვნება მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქთა რიცხვს. 2020 წლის მონაცემებით, სანას მოსახლეობა 1,937,451 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ ის იემენის უმსხვილესი ქალაქია. სანას ძველი ნაწილი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. ქალაქის ამ ნაწილს უნიკალური იერსახე გააჩნია, რაც უპირველესად განსხვავებული არქიტექტურის დამსახურებაა, რომელთა შორის ყველაზე გამორჩეულია მრავალსართყლიანი ნაგებობები, რომლებზეც გეომეტრიული ფიგურებია დეკორირებული.
ანტიკური პერიოდი
ადგილობრივი ლეგენდის თანახმად, ეს ქალაქი ნოეს გარდაცვალების შემდგომ მისმა შვილმა სემმა ააშენა ჯაბალ ნუქუმის მთის ძირას. ანტიკურ ხანაში იგი ცნობილი იყო, როგორც “აზალი” ("Azal"),  რომელიც უკავშრდებოდა ბიბლიური პიროვნებების დაბადების წიგნში მოხსენიებულ  უზალს (Uzal), კაჰტანიტების ვაჟს და სემის შვილიშვილს. მის სახელს უკავშირდება საბაისური სიტყვა “კარგად გამაგრებული”.
არაბი ისტორიკოსი ალ-ჰამდანი წერს, რომ სანას გალავანი შემოარტყეს საბაისელებმა, მბრძანებელი შაურ ატარის დროს, რომელმაც შესაძლოა ააშენა ქალაქში გუმდანის სასახლე (Ghumdan Palace). მდებარეობის გამო, სანა მსახურობდა, როგორც ურბანული ცენტრი რეგიონის მიმდებარე ტომებისათვის და როგორც რეგიონის სავაჭრო ბირთვი არაბეთის უკიდურეს სამხრეთში. სანა ორი, მთავარი ანტიკური სავაჭრო გზის გზაჯვარედინზე მდებარეობს აღმოსავლეთით უკავშირდება მარიბის და დასავლეთით წითელ ზღვას.
როდესაც ძალაუფლება, ჰიმატიტის უკანასკნელი მეფის იუსეფ ათარანის (დუ ნუვასი) ხელში იყო, სანა, ეთიოპიის სამეფოს დედაქალაქსაც წარმოადგენდა.
ისლამური ეპოქა
მუჰამედის ეპოქიდან (ძვ.წ 622) დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ქვედანაყოფის შექმნამდე მრავალი ეპიზოდი გაიარა იემენის ისლამურმა სახალიფომ. დედაქალაქმა როგორც მთავარმა მმართველმა წევრმა შეუპოვრობა გამოიჩინა.
იმამ ალ-შაფი, მე-8 საუკუნის ისლამური იურისტი და იურისპრუდენციის სკოლის დამაარსებელი, სანას რამდენიმეჯერ ეწვია. მან შეაქო ქალაქი, დაწერა La budda min Ṣanʻāʼ (სანა უნდა ნახო). მე-9-მე-10 საუკუნეებში იემენელმა გეოგრაფმა ალ-ჰამდანიმ ჩანაწერები გააკეთა ქალაქის სისუფთავის შესახებ და თქვა “ აქ, სულ ცოტა საცხოვრებელ სახლს აქვს ერთი ან ორი ჭა, ბაღი და ერთმანეთისგან განცალკევებით ღრმად ამოთხრილი ორმოები, ცარიელი  ექსკრემენტებით, სუნის გარეშე ან საზიზღარი სუნით მყარად ჩაბეტონების (ალბათ, ალიზი და თიხა) გამო, მშვენიერი საძოვრები და სუფთა ადგილები ფეხით სასიარულოდ”. მოგვიანებით მე-10 საუკუნეში, სპარსელმა გეოგრაფმა იბნ რუსთამ დაწერა სანას შესახებ: “ეს იემენის ქალაქია -  ვერსად ვერ იპოვნით …  უკეთეს ქალაქს, უფრო ხალხმრავალს ან უფრო აყვავებულს, უფრო კეთილშობილური წარმოშობისას ან უფრო მეტი გემრიელი საჭმლით, ვიდრე აქ”
1062 წელს, სანა დაიპყრო სულაიჰიდების დინასტიამ, ალი ალ-სულაიჰის და მისი ცოლის, სახელგანთქმული დედოფალი ესმას ხელმძღვანელობით. ალი ალ-სულაიჰმა სანა, თავის შედარებით პატარა სამეფოს დედაქალაქად აქცია, რომელიც ასევე მოიცავდა ჰარაზის მთებს. სულაიჰიდები დამარცხეს ეგვიპტის ისმაილიანის მაჰმადიანმა მდიდარმა ფატიმიდურმა ხალიფატმა. ალ-სულაიჰი მართველობდა დაახლოებით 20 წელი,  მაგრამ ის პოლიტიკური მოტივით მოკლეს ადგილობრივმა მტრებმა. მისი სიკვდილის, შემდეგ ალ-სულაიმის ქალიშვილს, არვა ალ-სულაიმს გადაეცა მემკვიდრეობით სასხლე, თუმცა იგი წავიდა სანადან და სულაიჰიდის დედაქალაქ ჯუბლაში გადავიდა, საიდანაც, 1607-1138წწ, არვა მართავდა იემანის ძირითად ნაწილს. სულაჰიდის წასვლის შედეგად, სანამ ჰამდანიდის დინასტიის გაკონტროლება დაიწყო.
ამირა ტუღტკინ იბნ აიუბის მეფობის დროს, ქალაქმა მნიშნელოვანი გაუმჯობესება განიცადა. ამაში შედიოდა, უკიდურეს დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე, სალილას ბაღის მიწებში კორპორაცია. სალილას ნაპირი ცნობილია, როგორც ბუსტან ალ-სულთანი, სადაც აიუბიდიელებმა ააშენეს ერთ-ერთი მათი სასახლე. სანას სტრატეგიული პოზიციის მიუხედავად, აიუბიდიელებმა აირჩიეს ტაიზი, როგორც მათი ახალი დედაქალაქი, სანამ ადენი იყო მათი ძირითადი შემოსავლის მწარმოებელი ქალაქი.
ვიდრე, რასუილდების დინასტია აკონტროლებდა იემენის დიდ ნაწილს, მათ მემკვიდრეებს მიჰყვებოდნენ დაჰრიდთა დინასტია. სანა დიდწილად, ზაიდი იმამების პოლიტიკურ ორბიტაში დარჩა 1323- 1454 წლებში და ყოფილი ორი დინასტიის, მმართველობის ფარგლებს გარეთ.
ოსმალური ეპოქა
ოსმალეთის იმპერია შევიდა იემენში 1538 წელს, როდესაც სულთანი სულეიმან I კანუნი იყო. ოზდემირ ფაშას სამხედრო ხელმძღანელობით, 1547 წელს, ოსმალებმა დაიპყრეს სანა. მათი თანხმობით, იემენის საპორტო ქალაქებში, ადენში და მოხაში მყოფი ევროპელი კაპიტნები, ხშირად სტუმრობდნენ სანას, რადგან შეენარჩუნებინათ განსაკუთრებული შეღავათები და კაპიტულაციები მათი ვაჭრობისთვის. 1602 წელს, ადგილობრივმა ზაიდი იმამებმა, ალ-მუაიდ მუჰამედის ხელმძღვანელობით  დაამყარეს კონტროლი ამ ტერიტორიაზე. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალები ალ-მუაიადის მეფობის დროს გაიქცნენ, მისმა წინამორბედმა ალ-მანსურ ალ-ქასიმს უკვე უიკდურესად დასუსტებული ჰყავდა ოსმალური არმია სანაში და იემენში. რის შედეგადაც, ევროპელ მოვაჭრეებს მიცემული პრივილეგიები წაართვეს.
ზაიდი იმამებმა, შეინარჩუნეს მათი წესები სანაში მე-19 საუკუნის შუა ხანებამდე, როდესაც მხარეში კონტროლისათვის განაახლეს ოსმალებმა ლაშქრობა. 1835 წელს, ოსმალთა ჯარი ჩავიდა იემენის სანაპიროზე ეგვიპტური ჯარის, კერძოდ კი, მუჰამიდ ალის სამოსით. მათ არ შეუპყრიათ სანა 1872 წლამდე, ვიდრე აჰმედ მუჰთარ ფაშას ხელმძღვანელობით ჯარი არ შევიდა ქალაქში. ოსმლეთის იმპერიამ დააწესა ტანზიმატის რეფორმები მთელ იმ მიწებზე, რომლებსაც ისინი მართავდნენ.
სანაში, თავდაპირველად დაიწყეს ქალაქის დაგეგმვა, შემდგომ უკვე გააკეთეს ახალი გზები, დაარსეს სკოლები და საავადმყოფოები. ოსმალებმა, რეფორმები ნაჩქარევად გააკეთეს, რადგან გაემყარებინათ მათი კონტროლი სანაზე, რათა კონკურენცია გაეწიათ ეგვიპტისათვის, ადენში ბრიტანული გავლენისათვის, იმპერიალისტი იტალიელებისა და ფრანგების გავლენისათვის სომალის სანაპიროზე, ფაქტობრივად ჯიბუტის და ბერბერას ქალაქებში. თუმცა, მოდერნეზაციის რეფორმები სანაში კვლავ ძალიან შეზღუდული იყო.
ჩრდილოეთ იემენის პერიოდი
1904 წელს, ოსმალთა გავლენა შესუსტდა იემენში და იამამ იაჰამ აიღო ძალაუფლება სანაში. ჩრდილოეთ იემენის დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად, იაჰიამ წამოიწყო იზოლაციონიზმის პოლიტიკა, თავიდან აიცილა საერთაშორისო და არაბული მსოფლიო პოლიტიკა, დაამსხვრია ემბრიონული ლიბერალური მოძრაობები, არ შეუწყო ხელი სანაში ინფრასტრუქტურის განვითარებას და დახურა ოსმალთა გოგონათა სკოლა. იაჰიას საზომების მიხედვით, სანა სულ უფრო და უფრო ხდება ანტისახელმწიფოობრივი ორგანიზაციის და ინტელექტუალური ამბოხის ცენტრი.
1930-იან წლებში, რამდენიმე ორგანიზაცია, ეწინააღმდეგებოდა და ითხოვდა ზაიდის იმამენტის მკაცრ რეფორმირებას ქალაქში, სხვადასხვა იემენი მუსულმანური ჯგუფი, რომელიც დაფუძნებულია სანა ფულაიის მადრაში და ჰაიტ ალ-ნიდალში ("ბრძოლის კომიტეტი"). 1936 წელს ამ მოძრაობების ლიდერების უმეტესობა ციხეში ჩასვეს. 1941 წელს ქალაქში ახალი  ჯგუფი გახსნეს, უწოდეს ნაჰდა (“ რენესანსი”). ისევე, როგორც პარლამენტის შექმნაში, იემენის აღორძინებაშიც მთავარ ინსტრუმენტს ისლამი წარმოადგენდა. იაჰიმ დიდწილად რეპრესირებული შაბაბი და ლიდერების უმეტესობა, მათ ვაჟებთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს. 1948 წელს, იმამ აჰმადს ძალაუფლება მემკვიდრეობით გადაეცა. ამავე წელს, სანამ დედაქალაქობის წოდება ტაიზის გადასცა, მოგვიანებით კი აქ, ტაიზში აჰმადის ახალი რეზიდენცია ააშენეს. სამთავრობო ოფისების უმრავლესობამ სარჩელი შეიტანეს. რამდენიმე წლის შემდეგ, უამრავ ქალაქში ისრაელიდან ემიგრირებული ებრაელები დასახლდენენ. მინი|401x401პქ აჰმედმა, თანდათანობით დაიწყო ეკონომიკისა და პოლიტიკის ლიბერალიზაციის პროცესი, მაგრამ 1951 წელს, სანაში მოსახლეობა დემონსტრაციებითა და მასობრივი არეულობით მოითხოვდნენ უფრო სწრაფ რეფორმას და ცვლილებას. ჩრდილოეთ იემენში, პრო-სახელმწიფო მოხელეების გადატრიალება გამოიწვია, ეგვიპტის მმართველის, გამალ აბდელ ნასერის სამხედრო სიმპათიისა და პანარაბელი პოლიტიკის განხორციელებამ .1962 წლის სექტემბერში, კი იმამიტის მთავრობა დაემხო, აჰმედის სიკვდილიდან ერთი კვირის შემდეგ. სანას დედაქალაქის სტატუსი დაუბრუნდა. მეზობელი საუდის არაბეთი, ეწინააღმდეგებოდა ამ განვითარებას და აქტიურად უჭერდა მხარს ჩრდილოეთ იემენის სოფლის ტომებს. ქვეყნის დიდ ნაწილი ეწინააღმდეგება სანას ურბანულ და პრო-რესპუბლიკურ მოსახლეობას. ჩრდილოეთ იენის სამოქალაქო ომმა, ქალაქის გარკვეულ ნაწილში მდებარე ანტიკური ნაგებობები დანგრევა გამოიწვია. ომი, 1968 წლამდე გაგრძელდა, სანამ გარიგება არ დაიდო რესპუბლიკელებსა და როიალისტებს შორის. საბოლოოდ, ქვეყანაში საპრეზიდენტო სისტემა დამყარდა. სანას არასტაბილურობა გამოიწვია, გადატრიალებებმა და პოლიტიკურმა მკველელობებმა, თუმცა ქვეყანაში სიტუაცია 1970-იანი წლების ბოლომდე არ დასტაბილურდა.
ბრიტანელი მწერალი ჯონათან რატანი ეწვია 1970-იან წლებში და ქალაქი აღწერა, როგორც ციხე-სიმაგრე: “მისი არქიტექტურა და განლაგება ლაბირინთს წააგავს”, შემდგომი აღნიშვნით “ეს იყო, თითქოს ნახატებიანი ბროშურის შუაგულიდან გამოხვიდე გაშლილ სივრცეში. ქუჩებიდან მოშორებით, მთელი ქალაქი გადაიქცა სხვა სახის ლაბირინთად, მეტისმეტად, შერეოდა ანბანის ნიშნები და სიმბელოები.”
თანამედროვე ეპოქა
სანა, არაბულმა ლიგამ აირჩია,  2004 წლის არაბთა კულტურულ დედაქალაქად. 2008 წელს, ალ სელაჰ მეჩეთი დასრულდა. მას 40000 თაყვანისმცემელი ჰყავს.
2011 წელს, სანა, როგორ იემენის დედაქალაქი, იემენის რევოლუციის ცენტრი იყო. რევოლუციების მეშვეობით, პრეზიდენტი ალი აბდულაჰ სალეჰი გადააყენეს. მაისიდან ნოემბრამდე, ქალაქი ბრძოლის ველს წარმოადგენდა, ამიტომაც ცნობილი გახდა, 2011 წლის სანას ბრძოლა.
2012 წლის 21 მაისს, სანას თავს დაესხნენ ტერორისტები, რის შედეგადაც 120 ჯარისკაცი დაიღუპა.
2013 წლის 23 იანვარს, ავიაკატასტროფა მოხდა სოფელ ალ მასანთან ახლოს. მოხსენების თანახმად , დაიღუპა ორი მოქალაქე.
2014 წლის 21 სექტემბერს, ჰუთის აჯანყების დროს, ჰუთებმა მოახერხეს სანაზე კონტროლი.
2015 წლის 12 ივნისს, საუდის არაბეთის მეთაურობით განხორციელებული საჰაერო თავდასხმების, მეშვეობით მიზანში ამოიღეს შიიტური ამბოხებულები და მათი მოკავშირეები იემენში. დედაქალაქის ცენტრში გაანადგურეს ისტორიული სახლებიც.
2016 წლის 8 ოქტომბერს, საუდის არაბეთის მეთაურობით განხორციელებულმა საჰაერო ხომალდებმა სანაში დამიზნებული დარბაზი აიღეს, სადაც დაკრძალვა მიმდინარეობდა. მინიმუმ 140 ადამიანი დაიღუპა და დაახლოებით 600 დაიჭრა. თავდასხმის წინასწარი დაგეგმის თავდაპირველი უარყოფის, შემდეგ კოალიციის ერთობლივი ინციდენტების შეფასების ჯგუფმა აღიარა, რომ მან დარბაზი დაბომბა, მაგრამ ამტკიცებდა, რომ ეს შეტევა იყო ცუდი ინფორმაციის შედეგად გამოწვეული შეცდომა.
2017 წლის მაისს, წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის თანახმად, ქოლერის გამოვლინებამ 115 ადამიანი დაიღუპა და 8,500 ადამიანი დაავადდა. 2017 წლის ბოლოს, სანაში კიდევ ერთი ბრძოლა დაიწყო ჰუთისელებსა და ერთგულ ძალებს შორის, სადაც მოკლეს ყოფილი პრეზიდენტი სალაჰი.
გეოგრაფია და კლიმატი
როგორც წესი, სანა იყოფა ორ ნაწილად: ძველი ქალაქის უბანი (“ალ-ქადემაჰი”) და ახალი ქალაქი (“ალ-ჯადიდ”). ზემოთ ნახსენებთგან პირველი არის უფრო პატარა, იკავებს ქალაქის ანტიკურ მემკვიდრეობებს და სავაჭრო ცხოვრების წესს მაშინ, როცა ეს უკანასკნელი ქალაქები სტიქიურად იზრდება მრავალი გარეუბნებით და თანამედროვე ნაგებობებით. ქალაქის უფრო ახალი ტერიტორიები დიდწილად  განვითარდა 1960-იან წლებში და შემდეგ, როდესაც სანა აირჩიეს, სახელმწიფოს დედაქალაქად.
ქვემოთ მოცემულია ქალაქების ჩამონათვალი:
ფელიქს შტაინერი
ფელიქს მარტინ იულიუს შტაინერი (გერმ. Felix Martin Julius Steiner) (დ. 23 მაისი, 1896, შტალუპიონენი, აღმ. პრუსია (''დღ. ნესტეროვი, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთი'') — გ. 17 მაისი, 1966, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „SS“-ის ობერგრუპენფიურერი და „ვაფენ-სს“-ის გენერალი.
სანა
გეოგრაფია და კლიმატი
ახალი ქალაქი
ფელიქს შტაინერი
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
სანა
გეოგრაფია და კლიმატი
ძველი ქალაქი
კლიმატი
სანას, უდაბნური კლიმატისგან განსხვავებით ახასიათებს გამორჩეულად ზომიერი კლიმატი. წელიწადში საშუალოდ 265 მმ (10.43 ინჩი) ნალექი იდება. ზღვის დონიდან  მაღალი მდებარეობის გამო, ტემპერატურა გაცილებით ზომიერია, ვიდრე არაბეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე მრავალ სხვა ქალაქში; შესაბამისად მთელი წლის განმავლობაში საშალო ტემპერატურა შედეარებით მუდმივია. ყველაზე ცივი თვე იანვარია, ყველაზე თბილი, კი ივლისი.
ქალაქში იშვიათად ვხვდებით გადაჭარბებულ სიცხეს ან სიცივეს. თუმცა, სანას გარშემო ზოგიერთ ტერიტორიაზე, ზამთარში შესაძლებელია ტემპერატურა  −9 °C (16 °F) ან −7 °C (19 °F)-მდე დაეცეს. ჩვეულებრივ, ზამთარში გათენებისას იწყება ყინვა, ქალაქის ამაღლებულ ნაწილში კი მცირე, ცივი ნიავიც გვხვდება, რაც შემდგომ უკვე ძალიან დიდ სიცივეს იწვევს, ჰაერის დაბალი ტენიანობით. ქალაქს, მზე ათბობს შუადღისით მინიმუმ 15–20 °C(59–68 °F) და მაქსიმუმ 21–26 °C- ით(70–79 °F) მაგრამ, ეს ციფრები რადიკალურად იცვლება, როდესაც დაღამდება.
სანას წყალსატევში მდებარეობისა და ზღვის დონიდან ქალაქის ტერიტორიის არათანაბარი მდებარეობის გამო, სანა მრავალ მიკროკლიმატს განიცდის ერთი რეგიონიდან მეორემდე. ზაფხული ცხელია, მაგრამ სწრაფად შეგიძლია ღამით გაგრილდე, განსაკუთრებით წვიმის შემდეგ. ქალაქი, მთელი წლის ნალექების ნახევარს ივლისსა და აგვისტოში ღებულობს. ნალექების რაოდენობა იცვლება წლიდან წლამდე, ზოგიერთ წელს თუ შესაძლებელია 500-600 მმ (20-24 ინჩია), შემდეგ წელს მხოლოდ 150 მმ (5.9 ინჩი) იყოს. ბოლო რამდენიმე წელია, რაც ტემპერატურა უმნიშნელოდ მატულობს ზაფხულში, მაგრამ ზამთარშო მკვეთრად ეცემა.
ძველი ქალაქი
მინი|310x310პქ|სანა სანას ძველი ქალაქი, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდროების ძეგლად არის აღიარებული. ძველი ფორტიფიცირებული ქალაქი 2500 წელზე მეტია, რაც დასახლებულია. იგი, შეიცავს დაუზიანებელ ძვირფას ქვებს. ღუმდანის სასახლე არის ერთ-ერთი უძველესი შენობა, რომელიც სანას ძველ ქალაქში დგას. გაერომ, 1986 წელს, ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად აღიარა. დიდი ძალისხმევა მიმდინარეობს, რათა შეინარჩუნონ ზოგიერთი ძველი ნაგებობა, მათ შორის, როგორებიცაა სამასარი და სანას დიდი მეჩეთი, რომელთა აშენებიდან 1400 წელზე მეტი გავიდა. გარშემორტყმულია ანტიკური თიხის კედლები 9-14 მეტრის (30-56 ფუტი) სიმაღლეზე. ძველ ქალაქში გვხვდება 100ზე მეტი მეჩეთი, 12 ჰამამი (აბანო) და 6500 სახლი. სახლებთა უმრავლესობა ანტიკურ ცათამბჯენებს ჰგავს, რომელიც გარკვეულ ისტორიას გადმოგვცემს. სახლები ბრტყელი სახურავით არის გადახურული და გაფორმებულია დახვეწილი ფრიზებით, ჩახლართულად ამოკვეთილი ჩარჩოებით და ფერად-მინიანი ფანჯრებით.
ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღირშესანიშნაობაა სუქ ალ-მილჰი (მარილის მაღაზია), სადაც შესაძლებელია მარილის ყიდვა პურთან, სანელებლებთან, ქიშმიშთან, ბამბასთან, სპილენძთან, თიხის ჭურჭელთან, ვერცხლის და ანტიკვარულ ნივთებთან ერთად. მე-7 საუკუნეში, ჯამი ალ-კაბირი (დიდი მეჩეთი) არის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი მეჩეთი მსოფლიოში. ბაბ ალ-იემენი (“იემენის კარიბჭე”) არის შესასვლელი წერტილი ქალაქის ქუჩებში, რომელიც 1,000 წელზე მეტს ითვლის.
ძველი ქალაქის კომერციული სფერო ცნობილია, როგორც ალ მადინა, სადაც განვითრების პროცესი სწრაფად მიმდინარეობს. სამი დიდი სასტუმროს გარდა, აქ არის მრავალრიცხოვანი მაღაზიები და რესტორნები. ეს სივრცე, ასევე მოიცავს სამ პარკს და პრეზიდენტის სასახლეს. აღსანიშნავია, რომ იემენის ეროვნული მუზეუმი მდებარეობს აქ.
სპორტი
ფეხბურთი (სოკერი) არის ყველაზე პოპულარული სპორტი სანაში. ქალაქში მდებარეობს ალი მუჰსენის სტადიონი, იემენის საფეხბურთო ნაკრებთა სახლი, რომელიც ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისთვის. სტადიონს 25 000 ადამიანის დატევა შეუძლია.
დემოგრაფია
ქალაქში, მოსახლეობის ზრდა 1960-იანი წლებიდან დაიწყო, როდესაც სოფლებიდან დიდი რაოდენობით მოსახლეობა ჩაავიდა ქალაქში სამსახურის მოსაძებნად თუ ცხოვრების დონის გასაუმჯობესებლად. სანა, მსოფლიოში ყველაზე სწრაფად მზარდი დედაქალაქია, ზრდის ტემპი 7%-ია მაშინ, როცა მთლიანობაში, ერის ზრდის ტემპი 3,2%. დაახლოებით მოსახლეობის 10% ცხოვობს ძველ ქალაქში, ხოლო დანარჩენი მოსახლეობა კი გარეოლქებში.
ეკონომიკა
ისტორიულად, სანაში მაღარო იყო. ქალაქის გარშემო მდებარე გორაკებიდან მოიპოვებოდა ონიქსი, ქალცედონი და სარდიონი. ქალაქი ცნობილი იყო, ასევე ლითონდამუშავებით, რომელიც მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბრიტანელებმა აღწერეს, როგრც “დიდებული”, მაგრამ პოპულარობამ კლება დაიწყო. 1920 წელს, სანა ბრიტანელება შემდეგნაირად აღწერეს “კარგად არის მომარაგებული ხილით და ყურძნით, აქვს კარგი წყალი”.
როგორც იემენის დედაქალაქი, სანაში არსებული სამუშაო ადგილების 40% საჯარო სექტორისაა. ქალაქში ოფიციალური დასაქმების სხვა ძირითად წყაროს ვაჭრობა და მრეწველობა წარმოადგენს. როგორც განვითარებადი სახელმწიფოების სხვა მრავალ ქალაქში, სანაშიც არის არაფორმალური სექტორი, სადაც დაახლოებით მოსახლეობის 32%-ია დასაქმებული. მაშინ, როცა სანაში დასაქმბის უკეთესი არჩევანია იემენის სხვა ქალაქებთან შედარებით, მაინც აქ უფრო მაღალი დონეა სიღარიბის და დაუსაქმებლობის. სამუშაო ძალის დაახლოებით 25% სანაში დაუსაქმებელია.
ტრანსპორტი
იემენია, იემენის ეროვნული ავიაკომპანია, სათავო ოფისი სანაშია. სანას საერთაშორისო აეროპორტი იემენის შიდა მთავარ და საერთაშორისო აეროპორტს წარმოადგენს. ქალაქში ტრანსპორტის ძირითადი საშუალება დაბაბები და მიკროავტობუსებია, რომელსაც დაახლოებით 10 ადამიანის ტრანსპორტირებით უზრუნველყოფა შეუძლია. ტაქსები, ასევე საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ჩვეულებრივი ფორმაა. დიდ ქალაქებში, როგორებიცაა ადენი და ტაისი შევხვდებით მწვრთნელებს. მინი|243x243პქ|სანას აეროპორტი
ზოოპარკი
ტაიზის ზოოპარკის მსგავსად, სანას ზოოპარკშიც დაცული იყო ფაუნა, რომელიც დაიჭირეს  ველურ სამყაროში, ასევე შევხვდებით არაბულ ლეოპარდს და იმპორტირებულ ცხოველებს, როგორებიცაა აფრიკული ლომები და გაზელები.
თვლიდნენ, რომ ლომები ეთიოპიური წარმოშობის იყვნენ, მაგრამ ფილოგეოგრაფიულმა ტესტმა აჩვენა, რომ ისინი განსხვავდებოდნენ ადიდის აბაბას ზოოპარკში დატყვევებულ ეთიოპიურ ლომებთან შედარებით, თუმცა ისინი უფრო მსგავსნი არიან აფრიკის უკიდურეს აღმოსავლეთ და სამხრეთ ნაწილში მცხოვრები ლომების.
სქოლიო
კატეგორია:აზიის დედაქალაქები კატეგორია:იემენის ქალაქები
ავთო იოსელიანი
ავთანდილ იოსელიანი (დ. 16 სექტემბერი, 1952, მულახი, ახლანდ. მესტიის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 ოქტომბერი, 1992, ოჩამჩირე) — ქართველი გეოფიზიკოსი. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი. საქართველოს ეროვნული გმირი (2019).
მისი მშობლები, აბო იოსელიანი და მარიამ გოგიტაშვილი პედაგოგები იყვნენ. ავთანდილ იოსელიანი, თავდაპირველად, მშობლიური სოფლის სკოლაში სწავლობდა, ხოლო მე-3 კლასიდან, სწავლა თბილისის მე-60 საშუალო სკოლაში გააგრძელა. 1968 წელს, ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც 1978 წელს, გეოფიზიკოსის კვალიფიკაციით დაამთავრა. სტუდენტობის დროს მოიხადა სავალდებულო სამხედრო სამსახური.
უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე, ავთანდილ იოსელიანმა მუშაობა საქნავთობში, გეოფიზიკურ ექსპედიციაში დაიწყო. 1980-იანი წლების ბოლოს, სამსახური გააგრძელა საქართველოს გეოლოგიური სამმართველოს კომპლექსურ გეოლოგიურ გეოფიზიკურ ექსპედიციაში, სხვადასხვა თანამდებობებზე. 1990 წელს დაინიშნა საქართველოს გეოლოგიის დეპარტამენტის გეოფიზიკური სამმართველოს უფროსად. 1980-იანი წლების ბოლოდან ჩაება ეროვნულ მოძრაობაში და აქტიურ მონაწილეობას იღებდა აფხაზეთსა და სამაჩაბლოში მიმდინარე პროცესებში. 1992 წლის სექტემბერში, სამსახურიდან შვებულება აიღო და აფხაზეთში, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის დასაცავად, მოხალისედ წავიდა.
ავთანდილ იოსელიანმა, 1992 წლის 26 ოქტომბერს, ქალაქ ოჩამჩირეში, თანამებრძოლების გარემოცვაში, სადაც ტყვედ აყვანილი მოწინააღმდეგეები იმყოფებოდნენ, ხელყუმბარა სხეულით დაფარა და საკუთარი სიცოცხლის ფასად, გარშემო მყოფები სიკვდილს გადაარჩინა. 2019 წლის 17 ნოემბერს, მას საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.
ავთანდილ იოსელიანი ასევე დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით. მას დარჩა მეუღლე და სამი შვილი. დაკრძალულია საბურთალოს ძმათა სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი გეოფიზიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
დავით ჟღენტი
1976 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამრეწველო და სამოქალაქო მშნებლობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი) იგივე საარჩევნო ბლოკიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1976) კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
დეივიდ აიგენბერგი
მინი|2005 წელს დეივიდ აიგენბერგი (David Eigenberg; დ. 17 მაისი, 1964. ლონგ აილენდი, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია მის მიერ განსახიერებული სტივ ბრედის როლისთვის HBO-ს ტელესერიალში „სექსი დიდ ქალაქში“ და ფილმ „გარფილდის“ პერსონაჟის ნერმალის გახმოვანებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
Angry Machines
Angry Machines (განრისხებული მანქანები) — ჯგუფ დიოს მეშვიდე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1996 წელს. იგი გამოვიდა ლეიბლზე Mayhem Records. ეს იყო დიოს უკანასკნელი სტუდიური დისკი, ჩაწერილი ვინი ეპისის მონაწილეობით.
სქოლიო
კატეგორია:1996 წლის ალბომები კატეგორია:დიოს ალბომები
ბნეი აკივა
thumb|ბნეი აქიბას თანამედროვე ლოგო ბნეი აკივა (בני עקיבא), დაფუძნდა 1929 წელს პალესტინის ბრიტანული მანდატის ტერიტორიაზე. დღესდღეობით არის უდიდესი სიონისტური მოძრაობა მსოფლიოში. იგი ეწევა საქმიანობას მთელ მსოფლიოში, მასში 125,000 წევრია მსოფლიოს 33 ქვეყნიდან. მას 76,000 წევრი ჰყავს ისრაელშიდა 54, 000 მსოფლიოში. ბნეი აქიბას დანაყოფებეს ჰქვიათ 'סניפים' (სნიფ), ხოლო დანაყოფებს ასაკის მიხედვით ჰქვია 'שבט' (შევეტ), ”ტომი.”
სტაროაბსალიამოვო
სტაროაბსალიამოვო (Иҫке Әпсәләм) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 433 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია დავლეკანოვო, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (92 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
პლეისტოცენის პარკი
thumb|270px|ოდესღაც აქ დიდი რაოდენობით მამონტები სახლობდნენ პლეისტოცენის პარკი (Плейстоценовый парк) — ნაკრძალი იაკუტიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (რუსეთი). განლაგებულია მდინარე კოლიმის ქვედა დინებაში, სოფელ ჩერსკიდან სამხრეთით 30 კმ-ში. ნაკრძალში მიმდინარეობს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში უკანასკნელი გამყინვარების დროინდელი მამონტების პრერიების რეკონსტრუქციების ცდების ჩატარება.
პარკის შემქმნელი და ხელმძღვანელია ს. ზიმოვი.
პლეისტოცენური პარკის იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ მოხდეს ინტროდუქცია უკვე არსებული მეგაფაუნის სახეობებისა, ნიადაგების, ლანდშაფტების აღდგენა, რომელიც დამახასიათებელი იყო მამონტის პრერიებისათვის.
პრერიების ფაუნაში შედიოდნენ მამონტები, ბეწვიანი მარტორქები, ბიზონები, ველური ცხენები, აქლემები, ჩრდილოეთისა და გიგანტური ირმები, აფთრები და სხვ. ცხოველთა რაოდენობა აქ საკმაოდ დიდი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:იაკუტია კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები კატეგორია:პლეისტოცენი
ბაქოს ქართული თეატრი
ბაქოს ქართული თეატრში დაიწყეს სასცენო მოღვაწეობა პირველმა ქართველმა რეჟისორმა ქალმა ბაბო გამრეკელ-თორელმა, მსახიობებმა მ. გელოვანმა, ა. ჟორჟოლიანმა, ა. ჭუმბურიძემ და სხვებმა. თეატრის ძირითად ბირთვს შეადგენდნენ სცენის მოყვარეები: გ. თედიაშვილი, ა. ახობაძე, ანა და ალექსანდრე ნადირაძეები, ა. და გ. პავლიაშვილები და სხვები.
ბაქოს ქართული თეატრის რეპერტუარში უმთავრესად ქართველ დრამატურგების, აგრეთვე რუს და უცხოელ ავტორთა პიესები შედიოდა. აღსანიშნავია, რომ შ. დადიანი „გუშინდელნი“, პ. კაკაბაძის „ჯვარედინ გზაზე“, კ. კალაძის „ბნელი ღამის სტუმრები“ და სხვა პირველად ბაქოს ქართულ სცენაზე დაიდგა.
ბაქოს ქართული თეატრმა ხელი შეუწყო ბაქოს ქართველ მოსახლეობაში ეროვნული სულისკვეთების გაღვივებას. დაიხურა 1937 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის თეატრები კატეგორია:ქართული თეატრები
სარო (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)
სარო — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ხიზაბავრის თემში. მდებარეობს მდინარე მტკვრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1480 მეტრზე. ასპინძიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. სოფლის მიდამოებში მოიპოვება ბაზალტი და ანდეზიტი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 162 კაცი.
ისტორია
ჯავახეთში, ისევე, როგორც მთელ სამხრეთ ამიერკავკასიაში, მაშინდელი დასახლების (ძვ.წ. II ათასწლეული მაინც, თუ უფრო ადრე არა) გავრცელებული ტიპი უნდა ყოფილიყო გამაგრებული სამოსახლოები. დ. ბერძენიშვილი აბულისა და შაორის უძველეს დასახლებასთან ერთად საროს სამოსახლოსაც ამგვარ გამაგრებულ პუნქტად მიიჩნევს.
სოფელ საროს მიმდებარე ტერიტორიაზე მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა თვალნათელს ხდის იმ ფაქტს, რომ სოფელი და მისი შემოგარენი ადრეული ხანიდანვე აქტიურად უნდა ყოფილიყო ჩართული იმ კულტურულ-ეკონომიკურ ურთიერთობებში, რომელსაც ადგილი ჰქონდა სამცხე-ჯავახეთში ჯერ კიდევ ძვ.წ. II ათასწლეულის შუა ხანებიდან მოყოლებული ელინისტური და ფეოდალური პერიოდის ჩათვლით.
საროს ციხის კომპლექსი
ადრეული ხანიდანვე სოფელი სარო და მისი შემოგარენი ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პოლიტიკურ-ეკონომიკურ ცენტრს რომ წარმოადგენდა, სხვა მონაცემებთან ერთად, ამაზე მეტყველებს მის ტერიტორიაზე შემორჩენილი თავისი განლაგებით მეტად ორიგინალურ ციხესიმაგრეთა კომპლექსი. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ამ კომპლექსში შემავალი თითოეული ციხესიმაგრე რთულ, დამოუკიდებელ გამაგრებულ ობიექტს წარმოადგენდა.
მკვლევართა ნაწილი საროს ციხეებს ერთ სიმაგრედ მიიჩნევს. მათი აზრით საროს ციხე სამი ნაწილისგან შედგება: თავისი განლაგებითა და კონსტრუქციით თითოეული ეს ციხესიმაგრე დამოუკიდებელ კომპლექსად შეიძლება ჩაითვალოს. სოფელ საროს შემოგარენში არსებული ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლები (სამარხ-სამაროვნები, ციხესიმაგრეები, უძველეს საცხოვრებელთა ნაშთები, საკულტო სალოცავები და ა.შ.) დასტურია იმისა, რომ ბრინჯაოს ხანის საწყის პერიოდში (ძვ.წ. XV-XIV სს) და ელინისტურ ხანაში (ძვ.წ. IV-III სს) ისტორიულ ჯავახეთში, კერძოდ, ჯავახეთის ზეგანის ქვედა პლატოზე (სარო-ხიზაბავრის მიდამოები) ინტენსიური ცხოვრება ყოფილა. შეიძლება ვთქვათ, რომ აქ ცხოვრება არ ჩამქრალა სულ ცოტა ძვ.წ. III ათასწლეულიდან დღემდე.
საროს სამივე ციხისა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე შეიძლება გვქონდეს ელინისტური და კიდევ უფრო ადრეული ხანის დიდი ქალაქური დასახლება, მსგავსად ოკამის გორისა, რომლის ფუნქციონირების პერიოდი სავარაუდოა, რომ არ შეწყვეტილა ფეოდალურ ხანაშიც.
ისტორიული ცნობები
''ივ. როსტომაშვილის 1901 წელს გამოქვეყნებული ინფორმაცია საროს შესახებ:''
ეს წარწერა წაიკითხა ჯერ ექვთიმე თაყაიშვილმა, შემდეგ ნახა ნიკო ბერძენიშვილმა და იგი ვ. ცისკარიშვილის „ჯავახეთის ეპიგრაფიკაშია“ შესული. ეს არის არა თამარ მეფის, არამედ დემეტრე II-ის წარწერა:
სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
ლა-ასუნტის მუნიციპალიტეტი
ლა-ასუნტის მუნიციპალიტეტი (La Asunta) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის სუდ-იუნგასის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 25 055 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 828 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
დითირამბი
მინი|ანტიკური [[რელიეფი, რომელიც დითირამბს ასახავს]]
დითირამბი (διθύραμβος - ქება, სიმღერა) — ძველ საბერძნეთში საკულტო გუნდური სიმღერა ღმერთ დიონისეს პატივსაცემად (წარმოიშვა ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლოს). დითირამბის სტრუქტურა შემდგომში საფუძვლად დაედო ძველ ბერძნულ ტრაგედიას, მაგრამ დითირამბი, როგორც თავისთავადი ჟანრი, არსებობდა დამოუკიდებლადაც. თავისი ხასიათით უახლოვდება ოდას და ჰიმნს. გადატანითი მნიშვნელობით დითირამბი გაზვიადებულ ქებას ნიშნავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგიური მუსიკა კატეგორია:ლირიკული ფორმები
აბდულა-ბეგი
აბდულა-ბეგი, არჩილი — ქართლის მეფის იესეს ძე, ანტონ კათალიკოსის ძმა, ქართლის სამეფოს ტახტის პრეტენდენტი.
ბიოგრაფია
1737 წელს აბდულა-ბეგი ირანელებმა ქართლის სამეფოს ნაიბად დანიშნეს, მაგრამ იმავე წელს უკან გაიწვიეს. 40-იანი წლების დამდეგს ნომინალურად ისევ ქართლის გამგებლად ითვლებოდა, ფაქტობრივად კი თბილისში მჯდომი ირანელი ხანის მრჩეველი იყო. 1744 წელს, ქართლში თეიმურაზ II-ისა და კახეთში ერეკლე II-ის გამეფების შემდეგ საუფლისწულოდ გადასცეს ქვემო ქართლი.
1747 წელს თეიმურაზ II სპარსეთში გაემგზავრა და ქართლის სამეფო მმართველობა ერეკლე II-ს დაავალა, ხოლო აბდულა-ბეგი დამხმარედ დაუტოვა. აბდულა-ბეგმა გამეფება მოინდომა, გამაგრდა თავის რეზიდენციაში - სამშვილდის ციხეში, დამხმარედ მიიწვია დაღესტნელი მოთარეშენი, მიიმხრო თბილისის ციხეში მყოფი ყიზილბაშები და ქართლის მეფობაზე პრეტენზია განაცხადა. ერეკლე II-მ სამშვილდის აღება ვერ შეძლო. აბდულა-ბეგი ციხიდან გამოვიდა და კოდასა და შინდისს შორის დადგა. მას შეუერთდა აზერბაიჯანის ხანი ამრ-ასლანის რვა ათასი ავღანელი მეომარი და საბარათიანოს ჯარი. ქართლის სხვა ფეოდალები ერეკლეს მიემხრნენ. ამაში დიდი როლი ითამაშა აბდულა ბეგის ძმის, ანტონ კათალიკოსის მიერ ერეკლეს მხარდაჭერამ. ბრძოლა გაიმართა სოლოლაკის მთის ფერდობზე. ერეკლეს მარცხენა ფრთაზე განლაგებულმა ქიზიყელების ჯარმა უკუაქცია აბდულა-ბეგის ჯარი და იაღლუჯის კალთებამდე სიდა მას. აბდულა-ბეგი კვლავ სამშვილდეში გამაგრდა. ერეკლემ ძალისხმევა თბილისზე მიმართა, აიღო თაბორის კოშკი, მეტეხისა და ნარიყალის ციხეები. ერთწლიანი დაპირისპირების შემდეგ, 1748 წელს, აბდულა-ბეგი დანებდა. ერეკლე მას შეურიგდა და საუფლისწულო მისცა.
ოჯახი
აბდულა ბეგს ცოლად ჰყავდა ქეთევან ბატონიშვილი, ერეკლე I-ის ასული. ამ ქორწინებიდან მათ ჰყავდათ 5 ვაჟი და 1 ქალიშვილი:
ლიტერატურა
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ევან ჰენდლერი
thumb|right|ევან ჰენდლერი ევან ჰენდლერი (Evan Handler; დ. 10 იანვარი, 1961. ქუინსი, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. უთამაშია ისეთ სიტკომებში, როგორებიცაა „ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ“, „კანონი და წესრიგი“, „დასავლეთი ფრთა“, „მაიამის პოლიცია“ და „სექსი დიდ ქალაქში“. აგრეთვე „მეგობრების“, „ედის“ და „24“-ის თითო სერიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:სექსი დიდ ქალაქში კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
იბერები (საქართველო)
იბერები — აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოს ქართული ტომების (ქართები) სახელწოდება ბერძნულ-რომაულ წყაროებში. ცხოვრობდნენ იბერიის/ქართლის ტერიტორიაზე. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს თანამედროვე ქართველი ერის ჩამოყალიბებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:ქართული ტომები
გონაბადი
გონაბადი   ზაფრანის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი მწარმოებელია ირანში. ასევე განვითარებულია სოფლის მეურნეობა, მოჰყავთ ყურძენი, ფსტა და ბროწეული.
ისტორია
ცნობილი სპარსელი პოეტის ფირდოუსის პოემა შაჰნამეში აღწერილია „12 გმირის“ ბრძოლა ირანსა და თურანს შორის, რომელიც გაიმართა ანტიკური ქალაქის —ზიბადის (ახლანდელი სოფელი გონაბადის სამხრეთ-დასავლეთით) მიდამოებში.
კიარიზები
მარცხნივ|მინი|გონაბადის კიარიზი მინი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი და ძველი კიარიზები მდებარეობს გონაბადში. ისინი აშენდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 700— 500 წლებში. ქალაქში აღმოჩენილია კერამიკული ფრაგმენტები, კედლები, ქიმიოგენური დანალექები, რამაც UNESCO– ს საშუალება მისცა გადაემოწმებინა კიარიზების ნამდვილობა, მთლიანობა და  2007 წელს ისინი შეეტანა  მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ  შექმნიდან დაახლოებით 2700 წლის შემდეგ, კიარიზები თითქმის 40 000 ადამიანს მაინც აწვდის სასმელ წყალს და წყალს სოფლის მეურნეობისთვის.
გონაბადის კიარზების სიგრძეა 33 113 მეტრი, მათში  427 წყლის ჭაბურღილია, რომელთა აგებისას გამოიყენეს ფიზიკის, გეოლოგიის და ჰიდრავლიკის მეცნიერული კანონები. კიარიზები საშუალებას აძლევს მიმდებარე დასახლებების მოსახლეობას თავი გაიტანონ უწყლობისა და მწირი ნალექების პირობებში.
ისტორიული ადგილები, არტეფაქტები და ტურისტული ღირსშესანიშნაობანი
ფორუდის ციხე
ფორუდის ციხე არის ისტორიული ციხე, რომელიც მდებარეობს გონაბადის ოლქში, რაზოვის ხორასნის პროვინციაში. აიგო   პართიის იმპერიის პერიოდში.
ზიბადის ციხე
მინი|წყლის საათი - ზიბადი მინი|ზიბადი-გონაბადი ზიბადის ციხე— ზიბადის  ოთხი ისტორიული ძეგლიდან ერთ – ერთია. 2001 წელს ციხე დარეგისტრირდა, როგორც ირანის ეროვნული საგანძური, რომელიც ასოცირდება წინაისლამური ირანის ისტორიასთან. იგი მდებარეობს ზიბადის საცხოვრებელ უბანში, ქალაქ გონაბადის კახკის რაიონში.
ზიბადის ციხის გარდა, ასევე არსებობს სამეფო ზიბადის ციხე, რომელიც  2002 წელს დაარეგისტრირეს შახაბის ციხის სახელწოდებით.
გონაბადის ჯუმა მეჩეთი
მინი|გონაბადის ჯუმა [[მეჩეთი]] გონაბადის ჯუმა მეჩეთი ( სპარს: مسجد جامع گناباد‎ -გონაბადის დიდი მეჩეთი)  ხორეზმის  ეპოქის ერთ-ერთი ფასდაუდებელი ძეგლი და ხორასან რაზავის პროვინციის ერთ-ერთი ისტორიული შედევრია. იგი დათარიღებულია რვა საუკუნეზე მეტი ხნის წინ. მისი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დეტალია ქუფიური წარწერები  და აგურზე ნამუშევრები კიბლას ფრთაზე. წარწერის  ბოლოს მეჩეთის მშენებლობის თარიღი დაწერილია ქუფიურ ენაზე ჰიჯრით  609 წელს, რაც 1212-ის ტოლია. არსებული მტკიცებულებების თანახმად, გონაბადის მეჩეთის ამჟამინდელ შენობას რამდენიმე ნაგებობა  სავარაუდოდ ილხანების ხანაში დაემატა.
სულთანის მავზოლეუმი
სულთან მოჰამად ბენ ჰეიდარ მოჰამედი, ცნობილი როგორც "სულთან ალი შაჰი", იყო ცნობილი გნოსტიკოსი და  გონაბადის დერვიშების დინასტიის ფუძემდებელი, ჰიჯრით მე-13  საუკუნის მეორე ნახევრისა და მე -14 საუკუნის პირველი მეოთხედის მეცნიერი.
სქოლიო
კატეგორია:ირანი კატეგორია:ირანის ქალაქები კატეგორია:გონაბადი
ტეტ-დე-ფერე
ტეტ-დე-ფერე (Tête de Ferret) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მდებარეობს მონბლანის მასივის გვერდით, აღმოსავლეთით. სიმაღლე 2 714 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
ტამრა
ტამრა (طمرة, ან ) — არაბებით დასახლებული ქალაქი ისრაელის ჩრდილოეთ რაიონში. 5კმ-ით ჩრდილოეთით ქალაქ შფარამიდან და 20კმ-ით აღმოსავლეთით აქოდან. სახელი „ტამრა“ არაბულად ფინიკის პალმას ნიშნავს. ქალაქის ეს სახელწოდება საერთოა მთელ არაბულ სამყაროში.
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
საყუდაბელი
საყუდაბელი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, ორგორის თემში. მდებარეობს ერუშეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1270 მეტრზე. ასპინძიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. სოფლის ტერიტორიაზე მოიპოვება ბაზალტი. სოფელში არის XII-XIII საუკუნეების გამოქვაბულის კომპლექსი, მონასტრის ნანგრევები. სოფლის მიდამოებშია ნასოფლარი ვარნეთი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პანკისის საერისთავო
პანკისის საერისთავო – ძველი კახეთის სამთავროს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც მოიცავდა პანკისის ხეობას, ალვანის ველსა და თუშეთს. საერისთავო დაუარსებია კახეთის მეფე კვირიკე III-ს. ცენტრი — პანკისის ციხე.
სქოლიო
კატეგორია:კახეთი კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
ლახის მუნიციპალიტეტი
ლახის მუნიციპალიტეტი (Laja) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის ლოს-ანდესის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 17 716 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 711 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
იოზიას ფონ ვალდეკ-პირმონტი
thumb| პრინცი იოზიას ფონ ვალდეკ-პირმონტი პრინცი იოზიას ფონ ვალდეკ-პირმონტი (Josias Erbprinz von Waldeck-Pyrmont; დ. 13 მაისი, 1896, აროლსენი (ჰესენი), გერმანია — გ. 30 ნოემბერი, 1967, აროლსენი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, ვალდეკ-პირმონტის მემკვიდრე პრინცი, „SS“-ის ობერგრუპენფიურერი და „Waffen-SS“-ის გენერალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
მუშევანის ეკლესია
მუშევანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუშევანში. აგებულია XVI-XVIIIებში.
მონ-გონი
მონ-გონი (Mont Gond) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. აღმართულია დიალბერეტის მთასა და მდინარე რონის ხეობას შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ნიჩბისის განძი
ნიჩბისის განძი — XII-XIII საუკუნეების სპილენძის განძი, აღმოჩნდა 1961 წელს სოფელ ნიჩბისში (მცხეთის მუნიციპალიტეტი). განძის შემადგენლობაში ქართული მონეტების (1426 ცალი) გარდა მცირე რაოდენობით (34 ცალი) იყო შიურვანდული, ილდეღიზიდური და დარუბანდული მონეტები. ნიჩბისის განძის ქართული მონეტები მოჭრილია მეფეების დემეტრე I-ის (1125-1156), გიორგი III-ის (1156-1184), გიორგისა და თამარის (1178-1184), თამარის (1184-1213), ლაშა-გიორგის (1213-1223) სახელით. ნიჩბისის განძის 158 ქართული მონეტის ზუსტი ატრიბუცია ვერ დადგინდა. განძი დაფლულია რუსუდანის მეფობის დროს, სავარაუდოა 1222-1226 წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჯეისონ ლუისი
thumb|ჯეისონ ლიუვისი ჯეისონ ლუისი (Jason Lewis; დ. 25 ივნისი, 1971. ნიუპორტ-ბიჩი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი.
იავნანა
„იავნანა“ — ძველი ქართული ხალხური საწესო ლექსთ-სიმღერა. წარმოშობით წარმართული საკულტო რიტუალის უძველესი საგალობელი. „ნანინას“ ციკლის სიმღერების მსგავსად „იავნანაც“ მზისა და ნაყოფიერების ქალღმერთ ნანას სახელთან არის დაკავშირებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:ლირიკული ფორმები კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
გრიგოლ როზენი
მინი|მარჯვნივ|გრიგოლ როზენი ბარონი გრიგოლ ვლადიმერის ძე როზენი (დ. 30 სექტემბერი, 1782 — გ. 18 აგვისტო, 1841) — რუსეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საქართველოს მთავარმართებელი 1831–1837 წლებში. ის შეეწინააღმდეგა საქართველოში სათემო მმართველობის შემოღებას. მისივე აზრით, რუსული მმართველობის და კანონმდებლობის გავრცელება მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოს ხუთ მაზრაში იყო შესაძლებელი. იმერეთი, გურია და ახალციხის ოლქი კი გარდამავალი პერიოდის სამხედრო-სამოქალაქო ადმინისტრაციის ხელში უნდა დარჩენილიყო. 1837 წელს ნიკოლოზ I-ის კავკასიაში ვიზიტისას, სენატორმა პავლე განმა მხარის მმართველობის მდგომარეობა იმპერატორს მუქი ფერებით დაუხატა. ბარონი გრიგოლ როზენი დაუყოვნებლივ გაიწვიეს და მთავარმართებლად ევგენი გოლოვინი დანიშნეს.
ჩაირიცხა ლეიბ-გვარდიიდ პრეობროჟენსკის პოლკში სერჟანტად (6 მარტი 1789).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1782 კატეგორია:გარდაცვლილი 1841 კატეგორია:საქართველოს მთავარმართებლები კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო
ბულგარეთი (ვოლგა-კამა)
thumb|ევრაზია 1200 წლისთვის ბულგარეთი ვოლგა-კამისა, ვოლგის ბულგარეთი — შუავოლგისპირეთისა და კამისპირეთის ხალხების პირველი ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფო. ჩამოყალიბდა VII საუკუნეში. მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა აღმოსავლეთ ევროპის შუა საუკუნეების ისტორიაში. XII საუკუნისთვის მოიცავდა ჩრდილოეთ ჩუვაშეთამდე და სამხრეთ ურალისპირეთამდე. ბულგარეთის შესახებ წერილობით ცნობებს გვაწვდიან არაბი და სპარსელი ავტორები (იბნ ფადლანი, იბნ ჰაუკალი, ალ-ისტახრი, იბნ რუსთა, ალ-გარდიზი და სხვები), რაშიდ ალ-დინი, ხაზარული საბუთები, რუსეთის მატიანეები, ბულგართა ეპიგრაფიკული ძეგლები. დიდი მასალაა მოპოვებული არქეოლოგიური კვლევის შედეგად (ბოლგარისა და სუვარის გათხრები).
სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში მრავალი ფინურ-უნგრული ტომი მონაწილეობდა. ადგილობრივი მოსახლეობის განვითარება დააჩქარა XII საუკუნეში ბულგართა თურქულენოვანი ტომების მოსვლამ აზოვისპირეთიდან. X საუკუნისთვის მომთაბარე ბულგარელები ბინადარ ცხოვრებაზე გადავიდნენ, მათი მეურნეობის საფუძველი გახდა მიწათმოქმედება.
X საუკუნებამდე ხაზართა სახაკანოს ემორჩილებოდნენ. მათს წინააღმდეგ ბრძოლის მიზნით ბულგართა ხანები არაბებს დაუკავშირდნენ, ისლამი აღიარეს და ნომინალურად დაემორჩილნენ სახალიფოს. 965 წელს სვიატოსლავ იგორის ძემ ხაზართა სახელმწიფო გაანადგურა და ბულგარებმა დამოუკიდებლობა მოიპოვეს. X საუკუნის ბოლოს აქ ფეოდალური ურთიერთობანი გაბატონდა. ბულგარეთზე გადიოდა აღმოსავლეთი ევროპისა და აზიის შემაერთებელი სავაჭრო გზები, რაც ხელს უწყობდა აღებ-მიცემობის განვითარებას და მნიშვნელოვანი სავაჭრო და სახელოსნო ცენტრების წარმოქმნას. X-XII საუკუნეებში ბულგარეთი ხშირად ეომებოდა რუსეთის სამთავროებს. ამის გამო სატახტო ქალაქი ბოლგარიდან აღმოსავლეთისკენ, ბილიარში გადაიტანეს. 1223 წელს ბულგარებმა მოიგერიეს მონღოლთა პირველი თავდასხმა. 1236 წელს მონღოლებმა ბილიარი აიღეს, 1241 წელს კი მთლიანად დაიპყრეს ქვეყანა, რომელიც ამიერიდან ოქროს ურდოს შემადგენლობაში შევიდა, მაგრამ გარკვეული ავტონომია მიიღო.
XIII საუკუნის II ნახევარში დაიწყო ახალი ეკონომიკური აღმავლობა, ქალაქების ზრდა, გამოცოცხლდა საერთაშორისო ვაჭრობა. ამან ბულგარეთის მთავრებს დამოუკიდებლობისაკენ მისწრაფებს გაუღვიძა, რასაც მონღოლთა რამდენიმე დამსჯელი ლაშქრობა მოჰყვა. მკვლევართა ნაწილი ვარაუდობს, რომ XIV საუკუნის 90-იანი წლების შუა ხანებში ბულგარეთი ოქროს ურდოსთან ერთად გაანადგურა თემურლენგმა. XV საუკუნის 30-იან წლებში მდინარე ლამის სამხრეთით მდებარე მიწები რუსმა ფეოდალებმა დაიპყრეს. დამოუკიდებლობა შეინარჩუნა მხოლოდ ყაზანმა, რომელიც ყაზანის სახანოს სატახტო ქალაქი გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ბულგარები კატეგორია:თათრეთი კატეგორია:ჩუვაშეთი
IPTV
IPTV — ტელევიზია, რომელიც ტრადიციული საეთერო ან საკაბელო მაუწყებლობის ნაცვლად მომხმარებელს მიეწოდება კომპიუტერული ქსელებისთვის შექმნილი ტექნოლოგიით. ეს არის სისტემა, რომლის მეშვეობითაც ციფრული ტელევიზიის სიგნალი მიეწოდება მომხმარებელს IP ქსელით. IPTV სტანდარტით გადაიცემა ვიდეო ნაკადი, რომელიც კოდირებულია როგორც IP პაკეტები. ეს უმეტეს შემთხვევაში გულისხმობს ტრადიციული სატელევიზიო არხების მიღებას IP ქსელით.
IP-ტელევიზია ხშირად არის გაერთიანებული VOD-თან (Video on Demand), ასევე ინტერნეტთან და IP-ტელეფონიასთან. ამ სერვისების ერთობლიობას ეწოდება Triple Play, მობილური სერვისის დამატება ქმნის Quadruple Play. IP-ტელევიზია როგორც წესი მიეწოდება მომხმარებელს ოპერატორის მიერ, რომელიც ფლობს საკუთარ ქსელს. საკუთარი ქსელის გამოყენება არ არის ერთადერთი მეთოდი და შესაძლებელია ტელევიზიის მიწოდება საერთო სარგებლობის ქსელით, კედძოდ იტერნეტით, ამ მეთოდს უწოდებენ ინტერნეტ ტელევიზიას.