cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრიტანელები
კლასობრივი დიფერენციაცია
საინტერესოა, რომ ქონება იყო ასევე მთავარი "გასაღები" მთავრობაში მოსახვედრად და ასევე ძირითადი ბაზისი პარლამენტში წარმომადგენლობის მოსაპოვებლად. შეძლებული კლასები მიიჩნევდნენ, რომ მათ ჰქონდათ ბუნებისგან მინიჭებული ძალა იმისათვის, რომ ემართათ მასები და ისინი რეალობაშიც იყენებდნენ ამ "ზებუნებრივად" მინიჭებულ შესაძლებლობას. სწორედ ამიტომ იყო, რომ იმდროინდელ ინგლისში სწორედ, რომ ”ქოონება იკვლევდა გზას“ მთავრობასა თუ პალამენტში. დიდმა და მცირე მიწათმფლობელებმა შექმნეს რეალური ქვეყნის მმართველი კლასი - ”ინგლისის ბედის მაკონტროლებლები" და მზუნველები მათი ინტერესებისა. ეს ყველაფერი აშკარად ამტკიცებს ფაქტს, რომ ბრიტანეთში დიდი “ხიდი” არსებობდა სხვადასხვა ფენებს შორის. თუმცა ეს საზღვარი ნელ-ნელა იშლებოდა "ჩვეულებრივი ხალხის" მიერ, მაგრამ შეიძლება ითქვას, რომ მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისი ეს იყო ქვეყანა, სადაც არისტოკრატია კვლავ რჩებოდა ძირითად მმართველ ძალად და მათი ავტორიტეტი  იყო ჯერ კიდევ უდავო, თუმცა მათი ძალა და პრესტიჟი მუდმივად "ერთვებოდა შეჯიბრში", სადაც მონაწილეობას იღებდნენ უამრავი ახალი და არატრადიციული  წყაროები სიმდიდრისა და ძალაუფლებისა.
როდესაც ინგლისში მიწათმფლობელობაზე და კლასობრივ განლაგებაზე ვსაუბრობთ, ვფიიქრობ, აუცილებლად უნდა განვიხილოთ თავად მიწათმფლობელებს შორის არსებული კლასიპიკაცია. საინტერესოა, რომ თითოეულ ლორდს, ანუ მიწის მფლობელს შეიძლება ითქვას, რომ გააჩნდა მასზე ზემდგომი ლორდი და ეს გრძელებოდა პირამიდის სისტემით და მის თავში იყო უკვე "გვირგვინის მფლობელი". თითოეულილორდი ვალდებული იყო თავის ზემდგომ ლორდთან, რომ გარკვეული ვალდებულებები შეესრულებინა. სწორედ ამ სისტემას ინგლისში, ბრიტანეთში, მოიხსენიებდნენ, როგორც "tenure" - ანუ მფლობელობა. აქ არსებობდა უამრავი სახის მფლობელობა, რომელიც განსხვავდებოდა მოვალეობებით. საკითხის უკეთ გასათავისებლად განვიხილოთ ისინი.
არსებობდა რაინდის ორი პოზიცია: რაინდის მომსახურება (knights’ service) და დიადი სერჟანტი (grand sergeanty). პირველი მათგანის მოვალეობა იყო, რომ მას უნდა უზრუნველყო ფიქსირებული რაოდენობის რაინდების მობილიზება, იმისათვის, რომ მათ წელიწადში 40 დღე ებრძოლათ ლორდისათვის (ძირითადად მეფისათვის). რაც შეეხება მეორე მათგანს, მათ ევალობოდათ, რომ პერსონალურად შეესრულებინათ რაიმე კეთილშობილური, საპატიო სამსახური, მაგალითისათვის, როგორიცაა მეფისათვის დროშის ტარება. ასევე არსებობდა ორი სახის  მფლობელები:  უმნიშვნელო სერჟანტი და ე. წ. "common socage". პირველ მათგანს ევალებოდა ისეთი საქმიანობა, როგორიცაა მაგალითად ლორდის ისრებით მომარაგება თუ მისი "ლოგინის დაცვა", როცა მეორე მათგანის ვალდებულება სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებული საქმიანობები, მაგალითად ლორდისთვის წელიწადში 30 დღის განმავლობაში მოხვნა. მეტად საინტერესოა, რომ გარდა "ამქვეყნიური" მომსახურებისა არსებობდა "იმქვეყნიურობისათვის" საჭირო მომსახურებებიც. ასეთი  მომსახურება იყოფოდა ორად: საღვთო მსახურება და მიწის უვადო მფლობელობა, რომელიც ეწყალობებოდა ეკლესიას გარდაცვლილი მფლობელის სამუდამო ხსოვნის პირობით, ანუ მათ პატივი უნდა მიეგოთ და უნდა ელოცათ ლორდის სულისათვის. უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთი მომსახურებების ქონის უფლება მხოლოდ თავისუფალ ადამიანებს გააჩნდათ და მათ მოიხსენიებდნენ, როგორცც "freehold tenures".
იმის გათვალისწინებით რომ განვიხილეთ ბრიტანეთში გარკვეული ტიპის კლასები, სოციალური დაყოფა და საზოგადოების სხვადასხვა ტიპის კლასიფიკაიცა, საბოლოოდ საინტერესო იქნება ბრიტანეთის წარული წყობილების შემდგომ განვაზოგადოთ მისი დღევანდელი საზოგადოების კლასიფიკაცია.
დღეს ბრიტანეთში კვლავ დაყოფილია საზოგადოება სოციალურ კლასებად. ისინი ძირითად ხუთ ფენად იყოფიან: ზედა კლასი, ზედა-საშუალო კლასი, ქვედა-საშუალო კლასი, სამუშაო კლასი და დაბალი კლასი. იმისათვის, რომ განისაზღვროს რომელ კლასს მიეკუთნებიან ისინი, არსებობს რაოდენიმე ძირითადი ფაქტორი, რომელთა შორის მნიშვნელოვანია - დაბადება, შემოსავალი, პროფესია, განათლება. საინტერესოა, რომ მუშათა კლასი 1900 წელს იყო მოსახლეობის 75 % და ის 1990 წლისათვის 30 %-მდე შემცირდა. ასევე მნიშვნელოვნადაა გაზრდილი საშუალო კლასი, რისი მიზეზიც ოფისის, საწარმოთა მუშების მნიშვნელოვანი ზრდაა.
გამორჩეული დამახასითებლები აქვს ბრიტანელი საზოგადოების ცხოვრების წესს მათი სოციალური კლასის მიხედვით. განვიხილოთ ისინი სამი ძირითად ჯგუფად. პირველი ესაა მდიდარი და მაღალი კლასი. ისინი ხასითდდებიან ქალაგგარეთ დიდ სახლებში ცხოვრებით თამაშობენ რაგბის, კრიკეტს, ასევე ატარებენ ცხენს და დაკავებულნი არიან თხილამურებით სრიალით. რაც ყველაზე მთავარია ისინი განათლებას იღებენ ძალიან პრესტიჟულ სასწავლებლებში. რაც შეეხება საშუალო კლასს ისინი ხასიათდებიან ოჯახებით, სადაც წყვილის ორივე წევრი მუშაობს, ჰყავთ ორი მანქანა და მათთვის პრიორიტეტია შვილებისათვის კარგი განათლების მიცემა. ისინი ძირითადად ისვენებენ საზღვარგარეთ. ასევე მათ ურჩევნიათ იცხოვრონ თანამედროვე გარეუბანში და თავი აარიდონ იმიგრანტებს. ბოლო ანუ მესამე კლასი ეს არის მუშათა და ღარიბთა კლასი. მათთვის დამახასიათებელია ტერასიან სახლებში ცხოვრება. საცხოვრებელია დგილი ძირითადად მჭიდროა და დიდი სამეზობლოთია მოცული და ასევე ბევრია იმიგრანტები. ისინი არდადეგებს ძირითადად ატარებენ ბრიტანეთის რომელიმე ბანაკში და განსხვავებით ზემოაღნიშნული ორი კლასისა მათი ბავშვებისათვის განათლება ნაკლებპრიორიტეტულია.
აღსანიშნავია, რომ ამ ბრიტანეთის სოციალური კლასების გარჩევა საკმაოდ მარტივად ხერხდება მათ შორის არსებული განმასხვავებელი აქცენტით. თუმცა ხშირ შემთხვევაში თუნდაც საშუალო კლასის საზოგადოება ცდილობს მიბაძოს მდიდრების აქცენტს. იმისდამიხედვით თუ რომელი აქცენტით საუბრობ - მეტყველებს იმ ფაქტზე, რომელი "წრის" წარმომადგენელი ხარ.
საინტერესოა, რომ ქონება იყო ასევე მთავარი "გასაღები" მთავრობაში მოსახვედრად და ასევე ძირითადი ბაზისი პარლამენტში წარმომადგენლობის მოსაპოვებლად. შეძლებული კლასები მიიჩნევდნენ, რომ მათ ჰქონდათ ბუნებისგან მინიჭებული ძალა იმისათვის, რომ ემართათ მასები და ისინი რეალობაშიც იყენებდნენ ამ "ზებუნებრივად" მინიჭებულ შესაძლებლობას. სწორედ ამიტომ იყო, რომ იმდროინდელ ინგლისში სწორედ, რომ ”ქონება იკვლევდა გზას“ მთავრობასა თუ პალამენტში. დიდმა და მცირე მიწათმფლობელებმა შექმნეს რეალური  ქვეყნის მმართველი კლასი - ”ინგლისის ბედის მაკონტროლებლები" და მზუნველები მათი  ინტერესებისა. ეს ყველაფერი აშკარად ამტკიცებს ფაქტს, რომ ბრიტანეთში დიდი “ხიდი” არსებობდა სხვადასხვა ფენებს შორის. თუმცა ეს საზღვარი ნელ-ნელა იშლებოდა "ჩვეულებრივი ხალხის" მიერ, მაგრამ შეიძლება ითქვას, რომ მეთვრამეტე საუკუნის ინგლისი ეს იყო ქვეყანა, სადაც არისტოკრატია კვლავ რჩებოდა ძირითად მმართველ ძალად და მათი ავტორიტეტი იყო ჯერ კიდევ უდავო, თუმცა მათი ძალა და პრესტიჟი მუდმივად "ერთვებოდა შეჯიბრში", სადაც მონაწილეობას იღებდნენ უამრავი ახალი და არატრადიციული წყაროები სიმდიდრისა და ძალაუფლებისა.
არსებობდა რაინდის ორი პოზიცია: რაინდის მომსახურება (knights’ service) და დიადი სერჟანტი (grand sergeanty). პირველი მათგანის მოვალეობა იყო, რომ მას უნდა უზრუნველყო ფიქსირებული რაოდენობის რაინდების მობილიზება, იმისათვის, რომ მათ წელიწადში 40 დღე ებრძოლათ ლორდისათვის (ძირითადად მეფისათვის). რაც შეეხება მეორე მათგანს, მათ ევალობოდათ, რომ პერსონალურად შეესრულებინათ რაიმე კეთილშობილური, საპატიო სამსახური, მაგალითისათვის, როგორიცაა მეფისათვის დროშის ტარება. ასევე არსებობდა ორი სახის  მფლობელები: უმნიშვნელო სერჟანტი და ე. წ. "common socage". პირველ მათგანს ევალებოდა ისეთი საქმიანობა როგორიცაა მაგალითად ლორდის ისრებით მომარაგება თუ მისი "ლოგინის დაცვა", როცა მეორე მათგანის ვალდებულება სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებული საქმიანობები, მაგალითად ლორდისთვის წელიწადში 30 დღის განმავლობაში მოხვნა. მეტად საინტერესოა, რომ გარდა "ამქვეყნიური" მომსახურებისა არსებობდა "იმქვეყნიურობისათვის" საჭირო მომსახურებებიც. ასეთი მომსახურება იყოფოდა ორად: საღვთო მსახურება და მიწის უვადო მფლობელობა, რომელიც ეწყალობებოდა ეკლესიას გარდაცვლილი მფლობელის სამუდამო ხსოვნის პირობით, ანუ მათ პატივი უნდა მიეგოთ და უნდა ელოცათ ლორდის სულისათვის. უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთი მომსახურებების ქონის უფლება მხოლოდ თავისუფალ ადამიანებს გააჩნდათ და მათ მოიხსენიებდნენ როგორცც "freehold tenures".
იმის გათვალისწინებით რომ განვიხილეთ ბრიტანეთში გარკვეული ტიპის კლასები, სოციალური დაყოფა და საზოგადოების სხვადასხვა ტიპის კლასიფიკაიცა, საბოლოოდ საინტერესო იქნება ბრიტანეთის წარული წყობილების შემდგომ განვაზოგადოთ მისი დღევანდელი საზოგადოების კლასიფიკაცია.
უნდა აღინიშნოს ბრიტანეთის კლასებს შორის ნაკლებადხსენებადი და "ახალგამოჩეკილი" კლასი, რომელსაც დღეს სამრეწველო-საშუალო კლასად მოიხსენიებენ - ესაა ახალი, პატარა კლასი, მაღალი ეკონომიკური მდგომარეობით, თუმცა ისინი მდიდარ და მაღალ ფენებთან შედარებით  ვერ აღწევენ იმავე სიმაღლის "კულტურულ დონეს". მათ საზოგადოებაში ნაკლები გავლენა და კონტაქტები გააჩნიათ და მაღალ სოციუმში ნაკლებად ინტეგრირებულნი არიან.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელები
ჰაშიმოტოს თიროიდიტი
ჰაშიმოტოს თიროიდიტი ან ქრონიკული ლიმფოციტური თიროიდიტი — აუტოიმუნური დაავადება, რომლის დროსაც ფარისებრი ჯირკვალი ხდება ზოგიერთი უჯრედითა და ანტისხეულით წარმოებული იმუნური პროცესის სამიზნე, რაც იწვევს პირველად ჰიპოთიროიდიზმს. ჰაშიმოტოს თიროიდიტი არის პირველად აღმოჩენილი აუტოიმუნური დაავადება. ის პირველად აღწერა იაპონელმა სპეციალისტმა ჰაკარუ ჰაშიმოტომ. მისი ნაშრომი გამოქვეყნდა გაზეთში, გერმანიაში 1912 წელს.
სიმპტომები
ჰაშიმოტოს თიროიდიტს მიეწერება მრავალი სიმპტომი. ყველაზე ხშირია მათგან: დაღლილობა, წონაში მომატება, ფერმკრთალი ან შეშუპებული სახე, სიცივის შეგრძნება, სახსრებისა და კუნთების ტკივილი, ყაბზობა (კუჭში შეკრულობა), მშრალი და გათხელებული თმა, მენსტრუალური პერიოდების არარეგულარულობა, დეპრესია, პანიკური აშლილობა, შემცირებული გულისცემა და პრობლემები დაორსულებასა და ურსულობის შენარჩუნებაში.
ჰაშიმოტოს დაავადება შვიდჯერ უფრო ხშირია ქალებში ვიდრე მამაკაცებში. დაავადება ხშირად ვლინდება შუახნის ასაკში, მაგრამ შეიძლება გამოვლინდეს ახალგაზრდა ქალებშიც. ჰაშიმოტოს თიროიდიტით დაავადებულ ადამიანებს ხშირად ჰყავთ ოჯახის წევრები, რომელთაც აქვთ/ჰქონდათ ფარისებრი ჯირკვლის ან სხვა ტიპის აუტოიმუნური დაავადება.
ჰაშიმოტოს თიროიდიტის დროს ფარისებრი ჯირკვალი შეიძლება იყოს ზომაში გადიდებული, გამკვრივებული, წილოვანი, მაგრამ ასევე შესაძლებელია ცვლილებები ფარისებრ ჯირკვალში არ ისინჯებოდეს ხელით. ფარისებრი ჯირკვლის ზომაში ზრდა უფრო მეტად გამოწვეულია ლიმფოციტების ინფილტრაციით და ფიბროზით, ვიდრე ქსოვილის ჰიპერტროფიით. ფიზიოლოგიურად, თიროიდული პეროქსიდაზასა (TPO) და/ან თირეოგლობულინის წინააღმდეგ გამომუშავებული ანტისხეულები იწვევენ ფარისებრი ჯირკვლის ფოლიკულების თანდათანობით დესტრუქციას. შესაბამისად დაავადების დეტექცია კლინიკურად შესაძლებელია პაცინტების სისხლში ამ ანტიგენების განსაზღვრით. ასევე მახასიათებელ ნიშანს წარმოადგენს ფარისებრი ჯირკვლის ქსოვლის ინვაზია ლეიკოციტებით, ძირითადად T-ლიმფოციტებით.იშვიათი მაგრამ სერიოზული გართულებაა თიროიდული ლიმფომა, ძირითდად B ლიმფოციტური ტიპის, არა-ჰოჯკინსის ლიმფომა.
რისკ-ფაქტორები
ხშირია ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებების ოჯახური ისტორიები. განსაკუთრებული რისკები დაკავშირებულია HLA-DR5-ის გენთან. გაერთიანებულ სამეფოში შედარებითი რისკი 3-ის ტოლია. ჰაშიმოტოს თიროიდიტი ასევე შეიძლება დაკავშირებული იყოს CTLA-4 (ციტოტოქსიური T-ლიმფოციტის ანტიგენი-4) გენის პოლიმორფიზმთან, რაც იწვევს გენის პროდუქტის ფუნქციის დაქვეითებასა და T-ლიმფოციტების აქტივობის ნეგატიურ რეგულაციას. გენის დაღმარეგულაციური პოლიმორფიზმები, რომელიც მოქმედებს CTLA4-ზე, ასევე დაკავშირებულია ტიპი-1 დიაბეტთან. მძლავრი გენეტიკური კომპონენტი, რომელიც ამ თეორიას დააკნინებს უკავშირდება მონოზიგოტი ტყუპების კვლევას, რომლის მონაცემებითაც კონკორდანტობა არის 38-55%, კიდევ უფრო დიდი კონკორდანტობაა სისხლში მოცირკულირე თიროიდულ ანტიგენებთან მიმართებაში, რომელთაც არ აქვთ კლინიკური გამოვლინება (80%-მდე მონოზიგოტ ტყუპებში). განსხვავებული მონაცემები იყო დიზიგოტური ტყუპების კვლევისას, რაც დაავადების გენეტიკური ეტიოლოგიის მაღალ ალბათობაზე მიუთითბს.
გარემო ფაქტორები, რომელთა მავნე გავლენის თავიდან აცილებაც შეიძლება და ფარისებრი ჯირკვლის აუტოიმუნური დაავადებებისადმი გენეტიკურად წინასწარგანწყობილ ინდივიდებში ქმნის სერიოზულ პრობლემას არის: იოდის დიდი რაოდენობით მიღება, სელენიუმის ნაკლებობა, ინფექციური დაავადადებები და ზოგიერთი მედიკამენტი. პასუხისმგებელი გენები ვარირებს ეთნიკურ ჯგუფებში. შემთხვევათა რაოდენობა იზრდება პაციენტებში, რომელთაც აქვთ ქრომოსომული დაავადებები მაგალითად როგორიცაა: ტერნერის სინდრომი, დაუნის სინდრომი და კლაინფელტერის სინდრომი. ასეთ შემთხვევებშიც დაავადება ძირითადად დაკავშირებულია თირეოგლობულინისა და თირეოპეროქსიდაზას წინააღმდეგ ანტიგენების გამომუშავებასთან. ფარისებრი ჯირკვლის უჯრედების დაზიანება იწვევს პირველადი ჰიპოთიროიდიზმის განვითარებას, რაც ვლინდება T3/T4-ის დონის შემცირებით და კომპენსატორულად TSH-ის (თირეოტროპული ჰორმონი) კონცენტრაციის მომატებით სისხლში.
უკანასკნელი კვლევის თანახმად HHV-6-ს (ადამიანის ჰერპესვირუსი-6) პოტენციურად შეიძლება ჰქონდეს გავლენა ჰაშიმოტოს თიროიდიტის განვითარებაზე ან პროვოცირებაზე.
პათოფიზიოლოგია
არსებობს რამდენიმე შემოთავაზებული მექანიზმი, რომლითაც ვითარდება ჰაშიმოტოს თიროიდიტი.
პაციენტები შეიძლება გამოიმუშავებდნენ ანტისხეულებს თიროიდული პეროქსიდაზას, თირეოგლობულინის და TSH რეცეპტორის წინააღმდეგ, თუმცა მცირე პროცენტულ შემთხვევაში შეიძლება ეს ანტისხეულები არ სინთეზირდეს. ტყუპების კვლევის თანახმად ასევე შესაძლებელია ამ ანტისხეულების მომატებული მაჩვნებლის ფონზე არ განვითარდეს ჰაშიმოტოს თიროიდიტი. მიუხედავად ამისა, ანტისხეულდამოკიდებული უჯრედული ციტოტოქსიკურობა არის მთავარი ფაქტორი უჯრედების აპოპტოზისა თიროიდიტის დროს. ციტოტოქსიური T-ლიმფოციტების (CD8+ T-უჯრედები) აქტივაცია, ჰელპერი T-ლიმფოციტების (CD4+ T-უჯრედები) მიერ აქტივირებული უჯრედით გასაშუალებული იმუნური პასუხის შედეგად არის თირეოციტის დესტრუქციის მთავარი მიზეზი. როგორც IV ტიპის ჰიპერმგრძნობელობა, მაკროფაგების თავმოყრა არის T-ჰელპერების აქტივაციის სხვა ეფექტი.Th1-ები და სხვა ლიმფოციტები გამოიმუშავებე ციტოკინებს ფარისებრი ჯირკვლის ქსოვილში, რაც თავის მხრივ იწვევს მაკროფაგების მიგრაციას ჯირკვალში.
ძირითადი მორფოლოგიური ცვლილება ფარისებრ ჯირკვალში მისი გადიდებაა, რომელიც უფრო მეტად ხასიათდება ლოკალური არარეგულარული კვანძების არსებობით, ვიდრე დიფუზურით, რომელიც ძირითადად ჰიპერთიროიდიზმს ახასიათებს. მორფოლოგიური ცვლილებებისა და დაზიანების ხარისხის შესახებ ბევრად ინფორმატიულია მიკროსკოპული გამოკვლევა მაშინ, როდესაც ჯირკვლის კაფსულა ინტაქტურია და თავად ჯირკვალიც კარგად განირჩევა გარშემომყოფი ქსოვილებისგან.
დიაგნოზი
დიაგნოზირება ძირითადად ხდება შრატში ანტი-TPO ანტისხეულების მომატებული მაჩვენებლების აღმოჩენით, მაგრამ შესაძლებელია საქმე გვქონდეს სერონეგატიურ თიროიდიტთან, როდესაც აუტოანტისხეულები არ ცირკულირებს სისხლში. გამომდინარე იქიდან, რომ ჰაშიმოტოს თიროიდიტი საწყის ეტაპებზე ხასიათდება არასპეციფიკური სიმპტომებით, ხშირად ისმევა არასწორი დიაგნოზი, როგორიცაა დეპრესია, ციკლოთიმია (მანიაკალურ-დეპრესიული ფსიქოზის მსუბუქი ფორმა), პრემენსტრუალური სინდრომი, ფიბრომიალგია და უფრო იშვიათად ერექციული დისფუნქცია ან შფოთვა. ზედაპირული გასინჯვით აღინიშნება მკვრივი ჩიყვი, რომელიც არ არის მტკივნეული ხელის შეხებისას. სხვა სიმპტომია მიქსედემა (მუკოპოლისაქარიდების დაგროვება კანში, რაც იწვევს შეშუპებას) თვალების გარშემო. ტესტის ჩატარება თიროიდმასტიმულირებელ ჰორმონზე, თავისუფალ T3-ზე, თავისუფალ T4-ზე, ანტი-თირეოგლობულინის ანტისხეულებზე (anti-Tg), ანტი-TPO ანტისხეულებზე (anti-TPO) და ანტი-მიკროსომულ ანტისხეულებზე უზრუნველყოფს ზუსტი დიაგნოზის დასმას. პაციენტის ადრეული გამოკვლევისას შეიძლება აღმოჩნდეს თირეოგლობულინის მომატებული რაოდენობა, რაც გარდამავალი თირეოტოქსიკოზის დამსახურებაა. ანთებითი პროცესები ფარისებრ ჯირკვალში იწვევს თიროიდული ფოლიკულების ინტეგრაციულობის დარღვევას, რის გამოც თირეოგლობულინი ვეღარ კავდება ფოლიკულებში. თიროიდმასტიმულირებელი ჰორმონის (TSH) დონე მომატებულია, რადგან ჰიპოფიზი ცდილობს თიროქსინის შემცირებული დონის კომპენსირებას.
ჰაშიმოტოს თიროიდიტი, რომელიც წარმოდგენილია მანიაკალური სინდრომით ცნობილია, როგორც პრასადის სინდრომი ფსიქიატრ აშოკ პრასადის პატივსაცემად, რომელმაც პირველმა აღწერა მდგომარეობა.
ჰორმონების დონის კონტროლი
ჰაშიმოტოს ტიროიდიტის მიერ გამოწვეულ ჰიპოთიროიდიზმს მკურნალობენ თიროიდული ჰორმონების სხვა აგენტებით ჩანაცვლებით როგორიცაა: ლევოთიროქსინი, ტრიიოდთირონინი ან ფარისებრი ჯირკვლის ექსტრაქტი. პრეპარატების 1 ტაბლეტის მიღება დღეში ერთხელ, ინარჩუნებს თიროიდული ჰორმონის ნორმალურ დონეს. ხშირრ შემთხვევაში მკურნალობა გრძელდება მთელი სიცოცხლის მანძილზე. გამმდინარე იქიდან რომ ჰიპოთიროიდიზმი გამოწვეულია ჰაშიმოტოს თიროიდიტით და არა ჰიპოფიზის დისფუნქციით, რეკომენდებულია თიროიდმასტიმულირებელი ჰორმონის დონის 3,0-ზე ქვევით შენარჩუნება.
სელენიუმი
მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამინდელი მითითებებით პაციენტებისთვის სელენიუმის დამატებით მიწოდება არ არის რეკომენდებული, 46 პაციენტზე ჩატარებულმა ერთწლიანმა კვლევამ აჩვენა დაავადების პროგრესირების მაჩვენებლების შემცირება ყოველდღიურად 80 μგ სელენიუმის დამატებისას. სხვა კვლევის თანახმად 200 μგ სელენიუმის დამატება (ლევოთიროქსინთან ერთად) უფრო ეფექტურია ვიდრე 100 μგ სელენიუის დამატება. კვლევა ტარდებოდა 88 ქალზე 9თვის განმავლობაში. 2013 წლის სისტემური მიმოხილით ვერ მოიძებნა საკმარისი ფაქტები ჰაშიმოტოს თიროიდიტის დროს სელენიუმის ეფეტურობის უარსაყოფად. საჭიროა მეტი კლინიკური კვლევა მისი ეფექტურობის დასამტკიცებლად.
სელენიუმის დიეტური გზით მიღების დღიური ნორმა FDA-ის (ამერიკის შეერთებული შტატების საკვებისა და წამლის ადმინისტარცია) რეკომენდაციით არის 55 μგ- 400 μგ.
ლაზერული თერაპია
2013 წელს გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, ინფრაწითელთან ახლო დაბალი ინტენსივობის ლაზერული თერაპია ეფექტურია კლინიკური კვლევის მეორე ფაზაში ფარისებრი ჯირკვლის ფუნციონირების გაუმჯობესებაში.
პროგნოზი
ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის აშკარა დაქვეითება არის დაავადების ყველაზე ხშირი გართულება. პაციენტების 5%-ში აღინიშნება სუბკლინიკური ჰიპოთიროიდიზმი და ქრონიკული აუტოიმუნური თიროიდიტი, რომელიც ყოველწლიურად პროგრესირებს და საბოლოოდ იწვევს ფარისებრი ჯირკვლის სრულ დისფუქციას. ხანდახან აღინიშნება გარდამავალი თირეოტოქსიკოზი, როდესაც ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქცია პირიქით უფრო იზრდება და იშვიათად შეიძლება გახდეს მზეზი ბაზედოვ-გრეივის დაავადებისა, რომელიც ხასიათდება ჰიპერთიროიდიზმით და ორბიტოპათიით (გადმოკარკლული თვალები, თვალის ანთება). ფიბროზული აუტოიმუნური თიროიდიტის იშვიათ შემთხვევებში შეიძლება აღინიშნებოდეს დისპნეა (სუნთქვის გართულება) და დისფაგია (ყლაპვის გართულება), რაც მიუთითებს ავთვისებიან თიროიდულ სიმსივნეზე, მაგრამ ამ სიმპრომების მოხსნა შესაძლებელია ქირურგიული ჩარევითა და კორტიკოსტეროიდებით მკურნალობით. პირველადი თიროიდული B-უჯრედული ლიმფომით დაავადებულია ათასიდან ერთი პაციენტი და უმეტესად ემართებათ აუტომუნური თიროიდიტით დიდი ხნის დაავადებულ ინდივიდებს.
ეპიდემიოლოგია
ითვლება რომ ეს დაავადება არის პირველადი ჰიპოთიროიდიმის ყველაზე ხშირი გამომწვევი ჩრდილოეთ ამერიკაში. დაახლოებით 1000 ადამიანიდან ერთს აქვს ეს დაავადება. დაავადება 8-15-ჯერ უფრო ხშირია ქალებში ვიდრე მამაკაცებში. მიუხედავად იმისა, რომ ის შეიძლება გამოვლინდეს ნებისმიერ ასაკში ყველაზე ხშირი მაინც 30-60 წლის ინდივიდებშია. დაავადება ყველაზე მეტად გავრცელებლია იმ ლოკაციებში სადაც გენეტიკური წინასწარგანწყობისა და იოდის დიეტური მიღების მაჩვენებლები მაღალია.
ისტორია
მინი|[[ჰაკარუ ჰაშიმოტო, მან პირველმა აღწერა დაავადება 1912 წელს]]
ჰაშიმოტოს თიროიდიტმა, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც ჰაშიმოტოს დაავადება, სახელწოდება მიიღო იაპონელი ექიმის ჰაკარუ ჰაშიმოტოს პატივსაცემად (1881−1934), რომელმაც პირველმა 1912 წელს გერმანულ პუბლიკაციაში აღწერა „ლიმფომატოზური ჩიყვით“ (ფარისებრი ჯირკვლის ინტენსიური ინფილტრაცია ლიმფოციტებით) დაავადებული პაციენტების სიმპტომები. მოხსენებამ გააფართოვა კონდიციის (ჰიპოთიროიდიზმი) მიმართ თვალთახედვის არეალი, კონდიციის, რომელიც ხშირად ვლინდება იოდით ღარიბ ადგილებში და იქ სადაც დიეტით იოდის მიღება შეზღუდულია.
სქოლიო
კატეგორია:ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები
90 (რიცხვი)
ოთხმოცდაათი — ოთხმოცდამეათე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაცხრის მომდევნო და ოთხმოცდათერთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 90. 90 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაათი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი ათი (იგულისხმება ოთხმოცზე ათი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
პანამერიკანოს მუნიციპალიტეტი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ტაჩირის შტატის მუნიციპალიტეტები
უილიამ დინ ჰოუელზი
უილიამ დინ ჰოუელზი (ჰაუელზი) (William Dean Howells; დ. 1 მარტი, 1837, მარტინზფერი, ოჰაიოს შტატი — გ. 11 მაისი, 1920, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მწერალი, კრიტიკოსი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1837 კატეგორია:გარდაცვლილი 1920 კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:მასაჩუსეტსელი რომანისტები
პრივოლნოე (სომხეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
იენგიიანი
იენგიიანი (Yengiyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,247 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზაქათალის რაიონის სოფლები
პედრა-ბონიტა
პედრა-ბონიტა (Pedra Bonita) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.
იტაკამბირა
იტაკამბირა (Itacambira) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1480 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გრან-მოგოლის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 988 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.79 კმ²-ზე. ფართობი 1 788 445 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩორჯო
ჩორჯო — ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი და პატარა ჩორჯოს ძველი სახელწოდება. 2014 წლის მონაცემებით ორივე სოფელში ერთად 271 ადამიანი ცხოვრობს. იხ. დიდი ჩორჯო და პატარა ჩორჯო.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ალბერტ ქართველიშვილის ქუჩა
ალბერტ ქართველიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი). ცოტნე დადიანის ქუჩიდან, თამაზ ტოროშელიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში და მარინა რასკოვას სახელი დაერქვა. 1995 წელს ალბერტ ქართველიშვილის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ქართველიშვილი
სიური
სიური (Cihuri) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის აროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,76 კმ². მოსახლეობა — 177 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
თეოდორა კახიანი
თეოდორა კახიანი (დ. 14 ოქტომბერი, 1993, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი ქალი (ფარიკაობა), მსოფლიო თასის (სატელიტი) ვერცხლის მედალოსანი (2019, თბილისი, საქართველო), ევროპის ჩემპიონი (2017, თბილისი, საქართველო).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი მოფარიკავეები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქალები სპორტში
ხანდაკი
ხანდაკი — კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო და ქვემო ხანდაკის ძველი სახელწოდება. 2014 წლის მონაცემებით ორივე სოფელში 1805 ადამიანი ცხოვრობს. იხ. ზემო ხანდაკი და ქვემო ხანდაკი.
მინჯივანი (ზანგილანი)
მინჯივანი (Mincivan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ჯანჯღავა
საკუთარი სახელი ჯანჯღავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბესარიონ ქებურიას ქუჩა
ბესარიონ ქებურიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ნაძალადევი); ნოე ჩხიკვაძის ქუჩიდან, ნიკოლოზ კახიანიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. 40-იან წლებამდე კისისხევის I ქუჩა ერქვა, შემდეგ ბესარიონ ქებურიას სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ქებურია
ჟოზენოპოლისი
ჟოზენოპოლისი (Josenópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გრან-მოგოლის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამანტანის რაიონი
ამანტანის რაიონი (Distrito de Amantaní) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის პუნოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 854 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 255 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 280 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 15 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პუნოს პროვინციის რაიონები
უილიამ ჰოუგართი
უილიამ ჰოუგართი (William Hogarth; დ. 10 ნოემბერი, 1697, ლონდონი — გ. 26 ოქტომბერი, 1764, იქვე) — ინგლისელი ფერმწერი, გრაფიკოსი და ხელოვნების თეორეტიკოსი.
პუშკინო (სომხეთი)
პუშკინო (Պուշկինո) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 450 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 257 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.23 კმ²-ია.
უილიამ ჰოუგართი
სწავლობდა გრავიორ ე. გეიმბლთან, ხოლო 1720 წლიდან — ჯ. თორნჰილის აკადემიაში, ლონდონში. 1743 წელს მუშაობდა ლონდონში და 1748 წელს იმოგზაურა საფრანგეთში. ჰოუგართს აღიარება მოუტანა სატირულმა სურათებმა და სპილენძზე შესრულებულმა გრავიურებმა (სერიები მეძავის კარიერა, 6 სურათი 1730–1731; მფლანგველის კარიერა, 8 სურათი 1732–1735 და სხვა.). სახეთა დემოკრატიულობით, ცხოვრებისეული ხასიათებით, რეალისტური მანერით გამოირჩევიან ჰოუგართის მიერ შესრულებული პორტრეტები (კაპიტანი ტ. კორემი, 1740, ავტოპორტრეტი, 1745; სილამაზის ანალიზი, 1753.
პუშკინო (სომხეთი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
უილიამ ჰოუგართი
ჰოუგართის იდეებმა და ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა XVIII საუკუნის ევროპის კულტურაზე (ლ. სტერნი დიდ ბრიტანეთში, გ.ე. ლესინგი, გ.კ. ლიხტენბერგი გერმანიაში და სხვა.).
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1697 კატეგორია:გარდაცვლილი 1764
ემირ ჰაჯიევი
ემირ საჰლიალი-ოღლუ ჰაჯიევი (Hacıyev Əmir Səhliəli oğlu) — აზერბაიჯანელი მხატვარი.
ბიოგრაფია
ემირ ჰაჯიევი დაიბადა 1899 წლის 5 მაისს (სხვა მონაცემებით 1897 წელს) ქალაქ შუშაში. საკუთარი შემოქმედებითი მოღვაწეობა დაიწყო 1918 წელს, როდესაც შუშაში მუშაობდა პლაკატებისა და პორტრეტების სფეროში. ის აგრეთვე მონაწილეობდა „შუშკავროსტაში“ და სემინარიაში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა.
1923 წლიდან აზერბაიჯანის უმაღლეს სახელმწიფო მხატვრულ სკოლაში ღებულობს განათლებას. 20-იანი წლების მეორე ნახევარში ემირ ჰაჯიევი მონაწილეობს ისეთი ჟურნალების ილუსტრირებაში, როგორიცაა „შერგ გადინი“, „ჰემკარლარ იტიფაგი“ და ქმნის პლაკატებს კოოპერაციის თემაზე და ა. შ. პარალელურად ჰაჯიევი აგრძელებდა სწავლებას ბაქოს დაწყებით სკოლებში. ჰაჯიევის მოწაფეებს შორის იყო ქაზიმ ქაზიმ-ზადე, რომლის როგორც მხატვრის თვითდამკვიდრებაში ემირ ჰაჯიევმა ძალიან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. ამ პერიოდიდან ჰაჯიევი კავდება წიგნების გაფორმებით. წიგნის ყდებს შორის, რომელთა ავტორიც იყო ჰაჯიევი, არის მეხტი გუსეინის „ხავერი“ (1930), მირზა იბრაგიმოვის „გიგანტების ქვეყანა“ (1932) , ფიზულის „ლეილი და მეჯნუნი“ (1953), ჯალილა მამედკულიზადეს „საფოსტო ყუთი“ (1960). ხელოვნებათმცოდნის ნატალი მიკლაშევსკის სიტყვებით, ჰაჯიევის გრაფიკას მისი შემოქმედებითი საქმიანობის დასაწყისში ახასიათებს „სილუეტურობა და სქემატურობა ადამიანის ფიგურისა და ნივთების გამოსახულებაში“, ასევე აბსტრაქტული ფერი.
ჰაჯიევის საუკეთესო ილუსტრაციებად ითვლება ილუსტრაცია სულეიმან სანი ახუნდოვის „ჩერნუშკასთვის“ (1924), ა. აბულჰასანის „ზესვილსთვის“ (1931), იუსუფ ვეზირ ჩემენზემინლის „ქალწულთა წყაროსთვის“ (1934), მირზა ფატალი ახუნდოვის „მოლა იბრაგიმ-ხალილ, ალქიმიკოსისთვის“ (1938), ნიაზამი გიანჯევის „შვიდი ლამაზმანისთვის“ (1941), ფიზულის „ლეილა და მეჯნუნისთვის“ (1953).
დიდი მსოფლიო ომის წლებში (1941—1945 წწ.) ჰაჯიევი ქმნიდა აგიტაციურ პლაკატებს. ასევე ემირ ჰაჯიევის ავტორობას ეკუთვნის მთელი რიგი მინიატურული სერიები („აზერბაიჯანი“, 1961; „შუშა“, „შამახი“, „ბაქო“, 1964) და ესკიზები ორნამენტული და სიუჟეტური ხალიჩებისთვის. 1943 წელს ჰაჯიევს მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1945 წლიდან — იყო კომუნისტური პარტიის წევრი.
მხატვარი გარდაიცვალა ბაქოში 1972 წლის 21 აგვისტოში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კლავიხო
კლავიხო (Clavijo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ლოგრონიოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,66 კმ². მოსახლეობა — 269 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
რედუტუ
რედუტუ (Reduto) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 569 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.26 კმ²-ზე. ფართობი 151 859 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამონიუმის ციანატი
ამონიუმის ციანატი — არაორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით. არის უფერო, მყარი ნივთიერება.
სტრუქტურა და რეაქციები
ამ მარილის სტრუქტურა დადასტურდა რენტგენოლოგიური კრისტალოგრაფიით.
ნაერთი ცნობილია ველერის რეაქციით, როდესაც მან არაორგანული ამონიუმის ციანატისგან მიიღო ორგანული შარდოვანა.
თურქმენეთის კალათბურთის ფედერაცია
თურქმენეთის კალათბურთის ფედერაცია — კალათბურთის ეროვნული მმართველი ორგანო თურქმენეთში.
დაარსდა 1998 წელს. არის საერთაშორისო კალათბურთის ფედერაციისა (FIBA) და FIBA Asia-ს წევრი. ფედერაცია აკონტროლებს თურქმენეთის კაც და ქალ კალათბურთელთა ეროვნულ ნაკრებებს.
სარალანჯი (ლორე)
სარალანჯი (Սարալանջ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 200 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.91 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ოა (ტელესერიალი)
„ოა“ (The OA) — ამერიკული მისტიკური დრამატული ტელესერიალი, შექმნილი Netflix-ის მიერ. მასში აგრეთვე გაერთიანებულია სამეცნიერო ფანტასტიკის, ზებუნებრივის და ფენტეზის ელემენტები. სერიალის პრემიერა გაიმართა Netflix-ზე 2016 წლის 16 დეკემბერს. მისი შემქმნელები და პროდიუსერები არიან ბრიტ მარლინგი და ზალ ბატმანგლიჯი. ეს სერიალი მათი პირველი ერთობლივი ნაშრომია. შემდგარი რვა ეპიზოდისგან (რეჟისორი ბატმანგლიჯი), იგი გადაღებულია Plan B Entertainment-ის და Anonymous Content-ის მიერ. მთავარ პერსონაჟს თავად მარლინგი განასახიერებს. მისი გმირი, პრეირი ჯონსონი, დაკარგული შვიდი წლით, ბრუნდება შინ. იგი საკუთარ თავს უწოდებს „ოა“-ს და განკურნებულია სიბრმავისგან.
კრიტიკოსებმა „ოა“ ძირითადად დადებითად შეაფასეს. მისი რეჟისურა, ვიზუალური მხარე და მსახიობთა შესრულება ხშირად გამორჩეულად აღინიშნება. მიმოხილვები აგრეთვე მერყეობს ძალიან დადებითიდან უარყოფითამდე. რამდენიმე მიმომხილველი კეთილგანწყობილად ან არაკეთილგანწყობილად ადარებს ამ ნაწარმს იმავე არხის „უცნაურ ამბებს“.
2017 წლის 8 თებერვალს „ოა“ განახლდა მეორე სეზონისთვის, რომელსაც უბრალოდ „ნაწილი II“ ეწოდება.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:Netflix-ის ორიგინალური პროგრამები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2016 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული მისტიკური ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები
შირვანლი (ნეფთჩალა)
შირვანლი (Şirvanlı) (ყოფილი სახელი ჟარსკი (Jarski)) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. .  1998 წლის 14 ივლისს ჟარსკი  შეიცვალა შირვანლზე.
სქოლიო
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ტრანგის პროვინცია
{{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ერთეული|180px|აღწერის წელი=2018|აღმსარებლობა=|ფართობი=4 918|ადგილი ფართობით=43|ფართობის პროცენტი=|მაქსიმალური სიმაღლე=|საშუალო სიმაღლე=|მინიმალური სიმაღლე=|განედი=|გრძედი=|დროის სარტყელი=+7|რუკა=Thailand Trang locator map.svg|აბრევიატურა=|ადგილი მოსახლეობით=41|ISO=TH-92|FIPS=|სატელეფონო კოდი=075|საფოსტო ინდექსები=92xxx|ინტერნეტ-დომენი=|საავტომობილო სანომრე ნიშნები=|საიტი=http://www.trang.go.th/|კატეგორია{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} ვიკისაწყობში=|პარამეტრი1=|შენიშვნა=|ადმინისტრაციული ერთეულის რუკა=|სიმჭიდროვე=131|ეროვნული შემადგენლობა=|მშობლიური სახელი= {{lang-th|ตรัง} |მსხვილი ქალაქი=|ქართული სახელი=ტრანგის პროვინცია|პანორამა=|დროშა=Trang Flag.png|გერბი=Seal Trang.png|ქვეყანა=ტაილანდი|ჰიმნი=|სტატუსი=პროვინცია|შედის=სამხრეთი ტაილანდი|მოიცავს=10 რაიონს|დედაქალაქი=ტრანგი|თარიღი=|მსხვილი ქალაქები=||მეთაური=ლუეჩაი ჩაროენსაპი (2018 წლის ოქტომბრიდან)|მეთაურის სახელი= გუბერნატორი |მეთაური2=|მეთაური2ის სახელი=|მშპ=|მშპ წელი=|მშპ ადგილი=|მშპ ესმ=|ენა=|ენები=|სურათი=LaoLiangPhi.jpg|მოსახლეობა=643 116|შიდა დაყოფა=}}ტრანგის პროვინცია (ტაი: ตรัง), ასევე ცნოვილი როგროც მუეანგ თაპ თიანგი — ტაილანდის სამხრეთი რეგიონის ერთ-ერთი პროვინცია (ჩანგვატი). ის მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულის დასავლეთ მხარეს, მალაკის სრუტეზე. მისი მეზობელი პროვინციებია (ჩრდილოეთიდან საათის ისრის მიმართულებით) კრაბი, ნახონ სი თამარატი, ფათალუნგი და სატუნი.
ტრანგი ადრე იყო პორტი, რომელიც საგარეო ვაჭრობისთვის ერთ- ერთ უმნიშვნელოვანეს წერტილს წარმოადგენდა. სწორედ ტრანგის პროვინცია იყო პირველი ადგილი ტაილანდში, სადაც რეზინის ხეები დარგეს. ფრაია რაცადანუპრადიტ მაჰისონ ფაქდიმ მცენარე მალაიდან ჩამოიტანა და 1899 წელს დარგო. შედეგად, ტაილანდი ამჟამად რეზინის ერთ- ერთი უდიდესი ექსპორტიორია. პროვინციის მთავარი მდინარე ტრანგია, რომელიც ხაო ლუანგის მთებში იბადება. ასევე გაედინება მდინარე პალიანიც, რომელიც ბანტჰატის მთებიდან მოედინება. ტრანგის პროვინციის ფართობი დაახლოებით 5000 კვადრატული კილომეტრია, მალაკის სრუტის სანაპირო ზოლი კი - 199 კილომეტრს შეადგენს.
გეოგრაფია
პროვინცია მალაკის სრუტის სანაპიროზე მდებარეობს და 46 კუნძულს მოიცავს. ტრანგის ტერიტორია მეტწილად მთა-გორებიანია და ნაკლებ მდელოებს მოიცავს. ხაო ლუანგი და ბანტჰატის ქედი პროვინციის ორი უმსხვილესი მდინარის, ტრანგისა და პალიანის წარმოშობის ადგილებია.
ისტორია
ტრანგი მნიშვნელოვანი საზღვაო პორტი იყო ტაილანდის სამხრეთ ნაწილში. ლეგენდის თანახმად, პორტში გემები მხოლოდ დილაობით შედიოდნენ, რამაც მისი სახელწოდება ,,ტრანგი" განაპირობა. ტერმინი მალაიური ენიდან მომდინარეობს და სინათლეს, ცისკარს (ტერანგ) ნიშნავს. სხვა ვერსიების თანახმად სახელწლოდება სანსკრიტული წარმოშობისაა და ტალღას ნიშნავს. ტრანგის ბუნებას მეტწილად ახასიათებს გორაკები, რომლების ზღვის ტალღებს მოგვაგონებს. სწორედ ამ ფაქტზე დაყრდნობითაა შექმნილი პროვინციის გერბი, სადაც ზღვის ტალღები და განათებებიანი ხიდია გამოსახული.
ეს პროვინცია ერთ დროს იყო სრივიჯაიას იმპერიის ნაწილი, რომელიც ძველი ინდუისტ-ბუდისტური მელაიუს სამეფოს წარმოადგენდა. 1810 წლამდე ტერიტორია შედიოდა მალაის ქედაჰის სასულთნოში.
კულტურული ჩანაწერების თანახმად, ტრანგი იყო ერთ – ერთი 12 სატელიტური ქალაქიდან, რომელიც არსებობდა დაახლოებით 900 წლის წინ. პროვინციას გუბერნატორი მეფე რამა II-ის პერიოდიდან ჰყავს. პირველი დასავლელი, ვინც ტრანგში ჩავიდა, იყო კაპიტანი ჯეიმზ ლოუ, რომელიც ამ ტერიტორიას კომერციული მოგების მიზნით ეწვია 1838 წელს.
თავდაპირველი ქალაქი ხუანთანის ტერიტორიაზე იყო (ახლანდელი ტამბონი, კანტანგის რაიონი). 1893 წელს გუბერნატორმა, ფრაია რაცადანუპრადიტ მაჰისონ ფაქდიმ გადაწყვიტა ტრანგის ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი ნავსადგური შეექმნა, ამიტომ მან მდინარე ტრანგის დელტაზე, კანტანგის რაიონში. წყალდიდობების გამო, 1916 წელს მეფე რამა VI- მ პროვინციის დედაქალაქი მის ამჟამინდელ ტერიტორიაზე გადაიტანა.
ტრანგი ტაილანდის პირველი რეგიონი იყო, სადაც რეზინის ხეები დარგეს, რომელიც გუბერნატორმა ფრაია რაცადანუპრადიტ მაჰისონ ფაკდისმა ჩაიტანა ბრიტანული მალაიიდან 1899 წელს.
ფესტივალები
ტრანგის ვეგეტარიანული ფესტივალი (กินเจ): იმის გათვალისწინებით, რომ ტრანგში დიდი რაოდენობით ტაილანდელი ჩინელი ცხოვრობს, ოქტომბერში ფუკეტის მსგავსი ვეგეტარიანული ფესტივალი ეწყობა. ხალხი ცხრა დღის განმავლობაში მხოლოდ ვეგეტარიანულ კერძებს მიირთმევს და ამ პერიოდის განმავლობაში თეთრად იმოსება. ისინი ფიქრობენ, რომ ამით მათ ბედნიერება ეწვევათ. ტრანგი ერთ- ერთი უიშვიათესი პროვინციაა, სადაც ეს დღესასწაული ეწყობა.
ტრანგის წყალქვეშა საქორწინო ცერემონია (พิธีวิวาห์ใต้สมุทร): ეს არის საქორწინო ცერემონია ტრანგში, რომელიც წყალქვეშ იმართება. პირველად იგი ჩატარდა 1996 წლის დასაწყისში და მას შემდეგ ყოველ ვალენტინოვის ფესტივალზე ეწყობა. ამ ღონისძიების ჩატარებას ტაილანდის ტურიზმის სააგენტო.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები კატეგორია:სამხრეთი ტაილანდი
დათუნა ჟიშკარიანი
დათუნა ჟიშკარიანი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2017, კატოვიცე, პოლონეთი, 55 კგ), ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, კონსტანცა, რუმინეთი, 60 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
91 (რიცხვი)
ოთხმოცდათერთმეტი — ოთხმოცდამეთერთმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაათის მომდევნო და ოთხმოცდათორმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 91. 91 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათერთმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ათ-ერთ-მეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ერთი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
პადრი-კარვალიუ
პადრი-კარვალიუ (Padre Carvalho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გრან-მოგოლის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 834 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.07 კმ²-ზე. ფართობი 446 326 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
პედრო-მარია-ურენიას მუნიციპალიტეტი
პედრო-მარია-ურენიას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ტაჩირის შტატში, წარმოადგენს ტაჩირის შტატის 29 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია ურენია, ფართობი 177 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პედრო-მარია-ურენიას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 49 773 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 211,25 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ტაჩირის შტატის მუნიციპალიტეტები
კორდოვინი
კორდოვინი (Cordovín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ნახერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 5 კმ². მოსახლეობა — 153 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
გურამ პეტრიაშვილი (მწერალი)
გურამ პეტრიაშვილი (დ. 16 მაისი, 1942, ლენტეხი) — ქართველი მსახიობი, მწერალი და პოლიტიკური მოღვაწე.
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, ხოლო 1978 წელს —  საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი (თენგიზ აბულაძის სახელოსნო). სხვადასხვა დროს იყო საშუალო სკოლის მათემატიკის მასწავლებელი, სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ინჟინერი, კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ რეკვიზიტორი, რეჟისორის თანაშემწე, ასისტენტი, ტელესტუდიის ტელეოპერატორი, მწერალი, რეჟისორი, მსახიობი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მიშა ფეიქრიშვილი
მიშა ფეიქრიშვილი (დ. 2 აგვისტო, 1981) — ქართველი ჟურნალისტი.
2003 წელს დაამთავრა გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი.
2003–2007 წლებში იყო „რადიო იმედის“ რეპორტიორი. 2004-2005 წლებში სწავლობდა პოლიტიკური სწავლების სკოლაში. 2007-2012 წლებში იყო „რადიო იმედის“ პოლიტიკური თოქ-შოუ „ყველა კითხვა მიშა ფეიქრიშვილთან ერთად“ ავტორი და წამყვანი. 2012-2015 წლებში ტელეკომპანია „იმედის“ საინფორმაციო გამოშვება „ქრონიკის“ რეპორტიორი. 2015-2017 წლებში იყო ტელეკომპანია GDS-ის ჟურნალისტი. 2017-2018 წლებში — საზოგადოებრივი მაუწყებლის „პირველი არხის“ რეპორტიორი.
2012 წელს, ჟურნალისტთა საერთაშორისო ფონდმა „ოქროს ფრთა“, დააჯილდოვა საუკეთესო პოლიტიკური თოქშოუსთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1981
ატუნკოლიას რაიონი
ატუნკოლიას რაიონი (Distrito de Atuncolla) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის პუნოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 822 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 984 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 32 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 124.74 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პუნოს პროვინციის რაიონები
ჯორჯ უილიამ ოზბორნ ჰოუ
ჯორჯ უილიამ ოზბორნ ჰოუ (ჰაუ) (George William Osborn Howe; დ. 4 დეკემბერი, 1875, ჩარლტონი, კენტის საგრაფო — გ. 7 ნოემბერი, 1960, გლაზგო) — ინგლისელი რადიოტექნიკოსი, გლაზგოს უნივერსიტეტის პროფესორი ელექტროტექნიკის დარგში (1921-1946). ჰოუს შრომები ეძღვნება რადიოტალღების გავრცელებასა და ანტენების ტექნიკას. გაამუშავა გრძელტალღიანი ანტენების ტევადობის გაანგარიშების მეთოდი, რომელსაც მისი სახელი უწოდეს.
მოსკოვსკაია (დონის როსტოვი)
მოსკოვსკაია (Московская) — სასტუმრო დონის როსტოვში. მდებარეობს დიდი სადოვაიის ქუჩაზე (სახლი 62). სასტუმროს შენობა აგებულია 1893-1896 წლებში არქიტექტორ ალექსანდრე პომერანცევის პროექტის მიხედვით და ნიკოლაი დურბახის მონაწილეობით. ამჟამად სასტუმრო დახურულია, იგეგმება რეკონსტრუქცია. სასტუმრო მოსკოვსკაიას შენობას გააჩნია რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
ამ თანხით „ნახიჩევანის ღარიბ სომეხთა საეკლესიო მზრუნველთა საბჭომ“ გადაწყვიტა დონის როსტოვის მთავარ ქუჩაზე აეშენებინა სასტუმრო. პროექტის ავტორი გახდა ცნობილი არქიტექტორი ალექსანდრე პომერანცევი, რომელსაც ამ დროისათვის უკვე აგებული ჰქონდა გენჩ-ოგლუევის სახლი. მშენებლობაში აქტიურ როლს ასრულებდა დონის ნახიჩევანელი არქიტექტორი ნიკოლაი დურბახი. მშენებლობა დაიწყო 1893 წელს და უკვე 1896 წლისათვის სასტუმრო გაიხსნა.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასტუმროს შენობა სერიოზულად დაზრალდა, თუმცა 1960 წელს მოხდა მისი აღდგენა. 2000-იანი წლების შუა პერიოდში სასტუმრო დახურეს, შენობაში კი განათავსეს ოფისები. 2007 წლის 1 ივნისს სასტუმროში გაჩნდა ხანძარი, რის შემდეგაც შენობა აღარაა ექსპლუატაციაში. 2013 წლის დასაწყისში შენობა სავალალო მდგომარეობაშია. დაგეგმილია შენობის რეკონსტრუქცია და სართულების მომატება. სავარაუდოდ რეკონსტრუქციის დასრულების შემდეგ სასტუმრო „მოსკოვსკაია“ გახდება ხუთვარსკვლავიანი.
არქიტექტურა
ოთხსართულიანი სასტუმროს შენობა აგებულია ეკლექტიკის სტილში. სიმეტრიული ფასადი ვერტიკალურად ხუთ ნაწილად იყოფა. ცენტრალურ ნაწილში თავდაპირველად იყო დიდი აივანი. პირველი სართული რუსტირებულია.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
Fula Calypse
გიორგი შენგელია, საზოგადოებისთვის ცნობილი მეტსახელით Fula Calypse (დ. 6 მაისი, 1991, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მუსიკოსი და რეპერი.
მუსიკალური კარიერა
Fula Calypse-მა პირველი სიმღერა „მოძრაობა“ 13 წლის ასაკში Serious-თან ერთად ჩაწერა, თუმცა იგი ჰიპ-ჰოპით ჯერ კიდევ ღრმა ბავშვობაში დაინტერესდა. წლების მანძილზე იგი სხვა ქართველ რეპერებთან ერთად (როგორებიც არიან ზაზა ნოზაძე, დუდა, Cibo, Bagira) იყო ქართული ჰიპ ჰოპ ჯგუფ „ქსელი 56“-ის წევრი. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
მოგვიანებით Fula-მ ჯგუფი დატოვა და სოლო კარიერას მიჰყო ხელი. მიუხედავად ამისა, იგი ხშირად თანამშრომლობს ქართველ რეპერ OL' BOY-სთან. მათი საერთო კომპოზიციებია „უბატონო“, „ძარცვა“, „ვაცდენ“ „Ronaldinho“ და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი რეპერები კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
92 (რიცხვი)
ოთხმოცდათორმეტი — ოთხმოცდამეთორმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდათერთმეტის მომდევნო და ოთხმოცდაცამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 92. 92 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდათორმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ათ-ორ-მეტი (იგულისხმება ოთხმოცდაათზე ორი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ჯორჯო აგამბენი
ჯორჯო აგამბენი (Giorgio Agamben; დ. 22 აპრილი, 1942, რომი) — იტალიელი ფილოსოფოსი. დაამთავრა რომის უნივერსიტეტ La Sapienza-ს იურიდიული ფაკულტეტი. მოგვიანებით იურისპუდენციიდან ფილოსოფიაში გადაინაცვლა. 1964 წელს ითამაშა ფილიპე მოციქულის როლი პიერ პაოლო პაზოლინის ფილმში „მათეს სახარება“. თარგმნიდა სხვადასხვა ავტორების ნაშრომებს ესპანურიდან და იტალიურიდან. დისერტაცია მიუძღვნა სიმონა ვეილის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი კატეგორია:ჯორჯო აგამბენი კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:თანამედროვე ფილოსოფოსები კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:იტალიელი ესეისტები კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:ომის ფილოსოფოსები კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები
ჰოტენტოტური ენები
ჰოტენტოტური ენები — სამხრეთ აფრიკული ენათა ჯგუფი, გავრცელებულია ნამიბიასა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილოეთ ნაწილში. ინგლისელი მკვლევარის ე. უესტფალის კლასიფიკაციით სანდავე ენებთან ერთად შეადგენს დამოუკიდებელ ჯგუფს. ჰოტენტოტურ ენებზე საუბრობს 80 ათასამდე კაცი. გამოიყოფა 4 ჯგუფი: 1) კოი (ნამა, კორა, გრიკვა) და ნაურუ (ნარონი) ენა; 2) კვე (დემისა, ჩუმაკვე-შუაკვე) ენა; 3) ჩუ (ჰიოჩუვაუ, ჰაიჩუვაუ) ენა; 4) სანდავე ენა. ეს უკანასკნელი გავრცელებულია კონტინენტურ ტანზანიაში. ჰოტენტოტური ენები და სანდავე ახლო მონათესავე ენებია როგორც ფონეტიკური და გრამათიკული წყობით, ისე სიტყვათა ძირების მიხედვით. გერმანელი ლინგვისტი კ. მაინჰოფი ჰოტენტოტურ ენებს ქამიტურ ენებად თვლიდა. ამერიკელი მეცნიერი ჯ. გრინბერგი მათ, ბუშმენურ ენებთან ერთად, კოისანურ ჯგუფეს მიაკუთვნებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის ენები
სანტა-მარგარიდა
სანტა-მარგარიდა (Santa Margarida) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მანიუასუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 011 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58.7 კმ²-ზე. ფართობი 255 730 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნოვოკუდაშევო (იანაულის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
რაფაელ-ურდანეტას მუნიციპალიტეტი
რაფაელ-ურდანეტას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ტაჩირის შტატში, წარმოადგენს ტაჩირის შტატის 29 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია დელისიასი, ფართობი 192 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით რაფაელ-ურდანეტას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 6 828 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 32,49 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ტაჩირის შტატის მუნიციპალიტეტები
93 (რიცხვი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ფოთოლცვენა
მინიატიურა ფოთოლცვენა — ხეებისა და ბუჩქების (იშვიათად ბალახის) ფოთოლთა მასობრივი ცვენა. ზომიერი ჰავის პირობებში ფოთოლცვენა მიმდინარეობა შემოდგომით, როდესაც მცენარის სასიცოცხლო პროცესები შესუსტებულია. ტროპიკულ და ცხელ ადგილებში მოზარდ მცენარეებს ფოთლები სცვივათ ძლიერი გვალვის დაწყებისას. ფოთოლცვენა არის ევოლუციის პროცესში გამომუშავებული შეგუება არახელსაყრელი პირობებისადმი. ცნობილია, რომ ფესვების მიერ შეთვისებული წყალი ფოთლებით ორთქლდება.
არახელსაყრელი პირობების დროს (ყინვა, გვალვა) ფესვები ვერ ითვისებენ საჭირო რაოდენობით წყალს, ფოთლების ცვენა კი  ამ შემთხვევაში იცავს მცენარეს გამოშრობისაგან. ფოთოლცვენა ნორმალური ფიზიოლოგიური პროცესია და დაკავშირებულია ფოთლის მობერებასთან. ფოთოლცვენის წინ ფოთლებში მიმდინარეობს ღრმა ფიზიოლოგიური, ბიოქიმიური და სტრუქტურული ცვლილებები, მწვანე პიგმენტი — ქლოროფილი იშლება, ყვითელი პიგმენტები — კაროტინოიდები უფრო მდგრადია და განაპირობებს ფოთლების საშემოდგომო ფერს. მობერებული ფოთლის უჯრედებიდან საკვები ნივთიერებები, განსაკუთრებით ცილები, გადაიდევნება სამარაგო ორგანოებისაკენ, ზრდის წერტილებისა და მზარდი ახალგაზრდა ფოთლებისაკენ. ფოთლების ჩამოცვენა განპირობებულია უჯრედის ე. წ. გამყოფი შრის წარმოქმნით. დაშლის პროცესების გაძლიერებისას გამყოფი შრის უჯრედების შემაერთებელი უჯრედშორისი ნივთიერება იშლება და უჯრედები განცალკევდებიან. ყუნწი თითქმის იჭრება განიცი მიმართულებით და კავშირიი ორგანიზმსა და ფოთოლს შორის ხორციელდება ჭურჭელ-ბოჭკოვანი კონებით. ფოთლის სიმძიმისა და ქარის ზეგავლენით კონები იხლიჩება და ფოთოლი ვარდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა ფიზიოლოგია