cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ადამ სმითი
„ხალხთა სიმდიდრე“
კლასიკური ეკონომისტები „ხალხთა სიმდიდრის“ პირველ წინადადებებში სმითის პროგრამას ხედავენ. იყენებენ რა, ეკონომიკის ფიზიოკრატიული კონცეპტის, რომელიც წრიულ პროცესს გულისხმობს, ამტკიცებენ, რომ ზრდის შესანარჩუნებლად მომდევნო პერიოდში დაბანდებული რესურსები უნდა აჭარბებდეს წინა პერიოდისას. შესაბამისად, წინა პერიოდის შედეგად შექმნილი დოვლათი, რომელიც ვერ იქნება გამოყენებული მომდევნო პერიოდის წარმოების რესურსად, არაპროდუქტიული შრომაა, რადგან ის არ მონაწილეობს ეკონომიკურ ზრდაში. ესაა ის თეორია, რასაც სმითი საფრანგეთში ფიზიოკრატებთან გაეცნო, რომელთა იდეებითაც იგი იმდენად შთაგონებული იყო, რომ შესაძლოა „ხალხთა სიმდიდრე“ სწორედ ერთ-ერთ ფიზიოკრატს ფრანსუა ქუისნეის მიუძღვნა. ამ ფრანგულ მიგნებას, რომლის თანახმადაც არაპროდუქტიული შრომა პროდუქტიულის სასარგებლოდ უნდა შემცირდეს, სმითმა დაამატა მისი პირადი ხედვა, რომ პროდუქტიული შრომა კიდევ უფრო პროდუქტიული უნდა გახდეს შრომის დანაწილების საშუალებით. სმითი მსჯელობდა, რომ შრომის დანაწილების გაღრმავებით და კონკურენციის წახალისებით მეტ პროდუქტიულობას ვაღწევთ, რასაც დაბალ ფასებთან და მაღალ ცხოვრების სტანდარტთან მივყავართ, რამდენადაც „საერთო სიუხვე“ და „უნივერსალური სიმდიდრე“ იზრდება ყველასთვის. გაფართოებული ბაზრები და გაზრდილი წარმოება მუდმივად რეორგანიზებად საწარმოო პროცესს და წარმოების ახალი საშუალებების გამოგონებას გულისხმობს, რაც კიდევ ერთხელ ამცირებს ფასებს, ზრდის პროფუქტიულობას და ცხოვრების სტანდარტებს. სმითის მთავარი გზავნილი მდგომარეობს იმაში, რომ დინამიური კონკურენცია და მუდმივი ზრდა უზრუნველყოფს „ხალხთა სიმდიდრეს“. სმითის მსჯელობამ იწინასწარმეტყველა ბრიტანეთის გარდაქმნა მსოფლიოს „სახელოსნოდ“, მის მიერ ყველა კონკურენტისა და მწარმოებლის ჩანაცვლება. ამ პოლიტიკის შეჯამებას „ხალხთა სიმდიდრის“ პირველ წინადადებებში ვხვდებით:
.„ყველა ერის ყოველწლიური შრომა არის რეზერვი, რომელიც მას უზრუნველყოფს ყველა იმ საჭიროებით, რომელსაც იგი წლიურად მოიხმარს... ამგვარი წარმოება... ინარჩუნებს უფრო მეტ ან ნაკლებ წილს იმ ადამიანთა, რომელნიც მოიხმარენ მას... მაგრამ ეს წილი ყველა ხალხში უნდა რეგულირდებოდეს ორი განსხვავებული გარემოებით: •	პირველ რიგში, უნარები, მოხერხება და განსჯა, რომლითაც მისი შრომა საზოგადოდ გამოყენებადია; •	მეორე მხრივ, პროპორციის დაცვით იმ ადამიანებს შორის, რომელთა შრომაც გამოყენებადია და რომელნიც არ არიან დაკავებულნი გამოყენებადი საქმიანობით.“
თუმცაღა, სმითი ამატებს, რომ „მიწოდების სიუხვეც და სიმცირეც უფრო მეტად დამოკიდებულია პირველ ფაქტორზე, ვიდრე მეორეზე“.
სხვა შრომები
სმითის გარდაცვალებიდან მალევე, მისივე ანდერძის თანახმად თითქმის ყველა ხელნაწერი გაანადგურეს. სიცოცხლის ბოლო წლებში, როგორც ჩანს, სმითი ორი მნიშვნელოვანი ტრაქტატის დაწერას გეგმავდა, ერთს - სამართლის თეორიასა და ისტორიაზე, ხოლო მეორეს - მეცნიერებასა და ხელოვნებაზე. გარდაცვალების შემდეგ გამოქვეყნდა „ესეები ფილოსოფიურ საგანთა შესახებ“, „ასტრონომიის ისტორია“, ასევე ზოგიერთი ჩანაწერი ანტიკური ფიზიკის და მეტაფიზიკის შესახებ და სმითის ადრეული ლექციების ჩანაწერები „ლექციები იურისპრუდენციის“ შესახებ. 1976 წელს გლაზგოს უნივერსიტეტმა „ხალხთა სიმდიდრის“ ადრეული მონახაზი სმითის სხვა ნაშრომებთან და კორესპონდენციებთან ერთად გამოსცა. სხვა შრომები, მოიცავს „ლექციებს სასამართლოს, პოლიციის, შემოსავლის და იარაღის შესახებ“ (1763) და „ესეებს ფილოსოფიურ საგანთა შესახებ“ (1795).
ეკონომიკა და მორალური ფილოსოფია
„ხალხთა სიმდიდრე“ კონომიკის თანამედროვე აკადემიური დისციპლინის წინამორბედად იქცა. ამ და სხვა შრომებში სმითი განმარტავდა, როგორ ხდება ინდივიდთა კერძო ინტერესები და კონკურენცია ეკონომიკის განვითარების საფუძველი. 2005 წელს „ხალხთა სიმდიდრე“ ყველა დროის 100 საუკეთესო შოტლანდიურ წიგნს შორის დასახელდა. სმითისა და სხვა ბრიტანელი ეკონომისტების ნააზრების საფუძველზე XVIII საუკუნის ბოლოს ბრიტანეთში მერკანტილიზმისადმი არსებული აკადემიური რწმენები თანდათან შესუსტდა. ინდუსტრიული რევოლუციის დროს ბრიტანეთში თავისუფალი ვაჭრობის და სმითის „laissez-faire“ პრინციპები გაბატონდნენ. შედეგად, ბრიტანეთის იმპერიის წყალობით ლიბერალურმა ეკონომიკური მოდელი, მისთვის დამახასიათებელი თავისუდალი ბაზრებით და საგარეო თუ საშინაო ვაჭრობისთვის არსებული მცირე ბარიერებით, მთელს მსოფლიოში გავრცელდა.
ჯორჯ სტინგერი სმითს „ეკონომიკის ყველაზე მნიშვნელოვან და არსებით თეზისს“ მიაწერს. ამ თეზისის თანახმად, კონკურენციის პირობებში რესურსების (შრომა, მიწა, კაპიტალი და ა.შ.) მფლობელები მათ ყველაზე მომგებიანად გამოიყენებენ, შედეგად კი შედარებით თანაბარ უკუგებას მიიღებენ ეკვილიბრიუმის მდგომარეობისგან, იმ აუცილებელი და ცხადი განსხვავებების გათვალისწინებით, რომელთაც კომპეტენცია, ნდობა, ბუნებრივი წინაღობები თუ უმუშევრობა წარმოშობს.
პოლ სამუელსონი სმითის მიერ მოთხოვნისა და მიწოდებების ცნებების მრავალი მნიშვნელობით გამოყენებაში ლეონ უოლრასის მიერ ერთი საუკუნის შემდეგ შექმნილი ზოგადი ეკვილიბრიუმის მოდელის წინამორბედს ხედავს. სმითი ითვალისწინებს, რომ მოკლე და საშუალო ვადიან პერიოდში კაპიტალის დაგროვებით გამოწვეული ხელფასების ზრდა უპრისპირდება თომას რობერტ მალთუსის, დევიდ რიკარდოს და კარლ მარქსის თეორიებს შრომის მიწოდებისა და მინიმალური, საარსებო ხელფასისი შესახებ.
იოზეფ შუმპეტერი სმითს ტექნიკური სიზუსტის ნაკლებობის გამო აკრიტიკებდა, თუმცა მისივე თქმით, სწორედ ამან განაპირობა სმითის ნაშრომების გავრცელება ფართო აუდიტორიაში: „ამ ნაკლმა წარმატება განაპირობა. მეტად სრულყოფილების შემთხვევაში მას სერიოზულად არავინ მიიღებდა. უფრო ღმად წასვლის, უფრო ჩახლართული ჭეშმარიტებების აღმოსაჩენად მეტად რთული და ორიგინალური მეთოდები რომ გამოეყენებინა, მას ვერ გაიგებდნენ. მაგრამ მას ამგვარი ამბიციები არც ჰქონია, რეალურად, სმითს არ მოსწონდა ის, რაც უბრალო, საღ აზრს სცდებოდა. იგი არასდროს გასცდენია ყველაზე უგუნური მკითხველის გაგებას. სმითი მათ ფრთხილად ასწავლიდა, ტრივიალური და ნაცნობი დაკვირვებების გამოყენებით, რითაც მათ მთელი მსჯელობის განმავლობაში კომფორტს უქმნიდა.“
კლასიკური ეკონომისტები სმითთის თეორიის საპირისპიროდ „ღირებულების შრომითი თეორიას“ ავითარებდნენ. მოგვიანებით სმითის შრომის თეორიებს ნაწილობრივ მარქსისტი ეკონომისტებიც იყენებდნენ. მარქსი თავისი მთავარი ნაშრომის „კაპიტალის“ პირველ ტომში (1867) ყურადღებას ამახვილებდა შრომითის ღირებულების თეორიასა და შრომის ექსპლუატაციაზე კაპიტალის მიერ. ღირებულების შრომითი თეორიის მიხედვით, პროდუქტის ფასი უნდა განისაზღვროს იმ შრომის ღირებულებით, რომელიც ამ პროდუქტის შესაქმნელად დაიხარჯა. ეს უპირისპირდება თანამედროვე ნეოკლასიკურ ეკონომიკის თეორიას, რომელიც მიიჩნევს, რომ პროდუქტის ღირებულება განისაზღვრება არა დახარჯული შრომის რაოდენობით, არამედ მომხმარებლის მზაობით გაიღოს გარკვეული საფასური, ამ პროდუქტის მიღების სანაცვლოდ.
თეორიკული კორპუსი, რომელიც მოგვიანებით „ნეოკლასიკური ეკონომიკური თეორიის“ ან მარგინალიზმის სახელით გახდა ცნობილი, დაახლოებით 1870-1910 წლებში ჩამოყალიბდა. ტერმინის „ეკონომიკის“, როგორც „ეკონომიკური მეცნიერების“ სინონიმის და უფრო ძველი და ფართო ტერმინის „პოლიტიკური ეკონომიკის“ შემცვლელის, პოპულარიზებაში დიდი წვლილი ითამაშა ნეოკლასიკოსმა ეკონომისტმა ალფრედ მარშალმა ითამაშა. ნეოკლასიკურმა ეკონომიკამ სისტემატიზებულად განსაზღვრა მოთხოვნა და მიწოდება, როგორც ეკონომიკურ ეკვილიბრიუმში პროდუქციის წარმოებული რაოდენობის, ფასისა და შემოსავლების გადანაწილების მთავარი განმაპირობებელი ფაქტორები. ამით ნეოკლასიკურმა ეკონომიკამ „ღირებულების შრომით თეორიას“, რომელთანაც სმითი ყველაზე ხშირად ასოცირდებოდა კლასიკური ეკონომისტებისთვის, ზღვრული ღირებულების თეორია დაუპირისპირა, რომელიც მოთხოვნის მხარეს აქცენტს ღირებულებაზე აკეთებდა, ხოლო მიწოდების ასახსნელად უფრო ზოგადი, დანახარჯის თეორიით ხელმძღვანელობდა.
1976 წელს „ხალხთა სიმდიდრის“ გამოქვეყნების ორასიწლისთავი აღინიშნა. ამ პერიოდიდან აკადემიურ წრეებში გაიზარდა ინტერესება სმითის მეორე წიგნის „თეორია მორალური გრძნობების შესახებ“ და სხვა ნაშრომების მიმართაც. 1976 წლის შემდეგ სმითი არა მხოლოდ ერთი, არამედ ორი წიგნის „ხალხთა სიმდიდრე“ და „თეორია მორალური გრძნობების შესახებ“ ავტორად მოიხსენიება, ასევე უწოდებენ მორალური ფილოსოფიის და ეკონომიკური მეცნიერების დამფუძნებელსაც. მისი ჰომო ეკონომიკურის ან „ეკონომიკური ადამიანი“ უფრო მეტად მორალური ადამიანის კონტექსტში გამოიყენებოდა. გარდა ამისა, ეკონომისტი დევიდ ლევი და სანდა პერტი სტატიაში „ცუდი მეცნიერების საიდუმლო ისტორია“ მიუთითებენ სმითის ნეგატიურ დამოკიდებულებებზე იერარქიისა და უთანასწორობის შესახებ, ავტორები მხარს უჭერენ აზრს, რომ სმითი უპირისპირდებოდა მონობას, კოლონიალიზმსა და იმპერიალიზმს.ლევისა და პერტს მაგალითებად მოჰყავთ სმითის განცხადებები ღარიბებისათვის მაღალი ხელფასებისა და ხელფასების დაბლა დაწევის ხელოვნურ მცდელობებზე. სმითი ასევე თვლიდა, რომ ქუჩის რიგითი ტვირთმზიდავი მუშა არაფრითაა ინტელექტუალურად უფრო დაბლა მდგომი, ვიდრე რომელიმე ფილოსოფოსი და მიუთითებდა საზოგადოებრივი აზრის მეტად გათვალისწინების აუცილებლობაზე ისეთ საკითხებში, რომლებიც ტრადიციულად, მეცნერების და სხვა ტექნიკური სფეროების ქვეშ ექცევიან. ლევის და პერტს მოჰყავთ სმითის ის ციტატებიც, სადაც იგი უპირისპირდება აზრს, რომ მეცნიერება საზოგადოებრივ საღ აზრზე მაღლა დგას.
სმითი ასევე ხსნიდა კავშირს კერძო საკუთრების ზრდასა და სამოქალაქო მთავრობის განვითარებაში:
"„ადამიანები შესაძლოა ცხოვრობდნენ მათთვის მისაღებ ფარგლებში დაცულ საზოგადოებაში, თუმცა არ არსებობობდეს სამოქალაქო მოამართლე, რომელიც მათ უსამართლო ვნებათაგან დაიცავს. მაგრამ მდიდრების სიხარბე და ამბიცია, ღარიბთა შრომის სიძულვილი და წუთიერ სიამოვნებათა სიყვარული ის ვნებებია, რომელნიც საკუთრების მიტაცებისკენ უბიძგებენ ადამიანებს და მათი გავლენა ბევრად უფრო სტაბილური და უნივერსალურია. სადაც დიდი საკუთრებაა, იქ დიდი უთანასწორობაცაა. იქ ერთ ძალიან მდიდარ ადამიანზე ხუთასი ღარიბი მოდის და მცირეთა კეთილდღეობა მრავალთა სიღარიბეს იწვევს. მდიდართა კეთილდღეობა აღიზიანებს ღარიბებს, რომლებიც ხშირად სურვილებითა და შურით არიან მართულნი და უბიძგებს მათ [სხვისი] საკუთრების მიტაცებისკენ. მხოლოდ სამოქალაქო სამართლის თავშესაფრის ქვეშ შეუძლია თუნდაც ერთი ღამით მშვიდად ძილი მდიდარ მესაკუთრეს, რომელმაც თავისი მრავალწლიანი შრომით ან წინა თაობების საშუალებით [მოიპოვა სიმდიდრე]. იგი ყოველ წუთს გარშემორტყმულია უცნობი მტრებით, რომელთაც იგი ვერასოდეს დაამშვიდებს და რომელთაგანაც მისი დაცვა მხოლოდ სამოქალაქო სამართლის მუდმივ ძალას შეუძლია. ამრიგად, ღირებულ და დიდი რაოდენობით საკუთრებაზე დაუფლება აუცილებლად გულისხმობს სამოქალაქო მთავრობის დაფუძნებასაც. სადაც არაა საკუთრება, ან სადაც საკუთრება არასოდეს აჭარბებს ორი ან სამი დღისთვის სამყოფ ღირებულებას, სამოქალაქო მთავრობაც საჭირო არაა. სამოქალაქო მთავრობა გულისხმობს გარკვეულ სუბორდინაციასაც, მაგრამ ღირებული ქონების დაგროვებასთან ერთად, სამოქალაქო მთავრობის თანდათანობით მზარდი საჭიროების გარდა, იზრდება იმ პრინციპულ მიზეზთა რაოდენობა, რომლებიც ბუნებრივად გულისხმობენ სუბორდინაციას. (...) მცირე საკუთრების მქონე ადამიანები ერთიანდებიან, რათა დაიცვან უფრო დიდი სიმდიდრის მქონენი იმ იმედით, რომ უფრო მდიდარნიც გაერთიანდებიან, რათა დაიცვან მათი საკუთრება. ყველა მცირე მეცხვარე და მენახირე გრძნობს, რომ მისი უსაფრთხოება დამოიკდებულია მასზე მსხვილი მეცხვარეებისა და მენახირეების უსაფრთხოებაზე. რომ მათი მცირე ავტორიტეტის შენარჩუნება დამოკიდებულია უფრო დიდი ავტორიტეტის თვითშენარჩუნებაზე და საკუთარი სუბოდინაციით იგი უზრუნველყოფს მის ქვეშევრდომთა სუბორდინაციასაც. ღირსეულნი არიან ისინი, ვინც დაინტერესებულია, რომ დაიცვას საკუთრება და ავტორიტეტი, რათა შეეძლოს თავისივე საკუთრების და თავისივე ავტორიტეტის დაცვა. ამგვარად, სამოქალაქო მთავრობა, რამდენადაც ის ფუძნდება საკუთრების დასაცავად, შექმნილია მდიდრის -უფრო ღარიბისგან ან მცირე მესაკუთრეთა სრულიად უქონელთაგან დასაცავად.“ (წყარო: „ხალხთა სიმდიდრე“, წიგნი 5, თავი 1, ნაწილი 2)"
ბრიტანეთის იმპერიული დებატები
XIX საუკუნეში სმითის ყველაზე გამოჩენილი მიმდევარი და მშვიდობის ადვოკატი რიკარდ კობდენი ამერიკულ კოლონიებთან კონფლიქტის გადაჭრის პირველ გზას არჩევდა. კობდენი მარცვლეულის კანონის მოწინააღმდეგეთა ლიგას მეთაურობდა, რომელიც 1846 წელს „მარცვლეულის კანონების“ გაუქმებას მოითხოვდა და ბრიტანეთის იმპერიაში თავისუფალი ვაჭრობაზე გადასვლას უჭერდა მხარს. ბრიტანეთის იმპერიის ჩაურევლობის მომხარე ეს მიმართულება შემდეგ კობდენიზმის და მანჩესტერული ლიბერალიზმის სახელით გახდა ცნობილი. საუკუნის დასასრულს კობდენიზმს მკვეთრად დაუპირისპირდნენ სმითის შემოთავაზებული მეორე გადაჭრის გზის მომხრეები, მაგალითად იოზეფ შილდ ნიკოლსონი, რომელიც იმპერიულ ფედერაციას ემხრობოდა. როგორც მარკ-უილიამ პალენი აღნიშნავს: „ერთი მხრივ, ადამ სმითის და კობდენის გვიანი XIX საუკუნის და ადრეული XX საუკუნის მიმდევრები მის თეორიებს იმპერიის თანდათანობითი დეცენტრალიზაციის არგუმენტაციად იყენებდნენ. მეორე მხრივ, იმპერიული ფედერაციის მომხრეები ცდილობდნენ სმითის თეორია კობდენიზმის დასამარცხებლად და იმპერიული ერთობის გასამყარებლად გამოეყენებინათ.“ ამგვარად, სმითის იდეებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ბრიტანეთის იმპერიის შესახებ მიმდინარე დებატებში.
პორტრეტები, ქანდაკებები და ბანკნოტები
სმითის პატივსაცემი ბანკნოტები გაერთიანებული სამეფოს ორმა ბანკმა დაბეჭდა. მისი პორტრეტი 1981 წლიდან იბეჭდება შოტლანდიური კლიდესდეილის ბანკის ფუნტ სტერლინიგის ბანკნოტებზე, ხოლო 2007 წლის მარტში სმითის გამოსახულება გამოჩნდა ინგლისის ბანკის მიერ დაბეჭდილ 20 ფუნტ სტერლინგის კუპიურებზე, რის შემდეგაც სმითი პირველი შოტლანდიელი გახდა, რომელიც ინგლისის ბანკის მიერ გამოცემულ ბანკნოტზე გამოისახა.
2008 წლის 4 ივლისს ედინგურგში ალექსანდრ სტოდარტის ავტორობით სმითის მასშტაბური მემორიალი გაიხსნა. ესაა სამი მეტრის სიმაღლის ბრინჯაოს სკულპტურა, რომელიც ედინბურგის სამეფო გზას გადაჰყურებს. XX საუკუნის მოქანდაკეს ჯიმ სანბორნს სმითის ნამუშევრების თემაზე რამდენიმე სკულპტურა ეკუთვნის. ცენტრალური კონექტიკუტის სახელმიწფო უნივერსიტეტიში დგას „მბრუნავი კაპიტალი“ - მაღალი ცილინდრი, რომელზეც „ხალხთა სიმდიდრის“ ნაწყვეტები ბინარული კოდის სახითაა გამოსახული. ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტში, ბელკის ბიზნესის ადმინისტრირების კოლეჯის გარეთ ადამ სმითის კონუსი დგას. სმითის კიდევ ერთი სკულპტურა დგას კლივლენდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. სმითი 2013 წლის პიესის „დაბლობის“ მთხრობელად გვევლინება და XVIII საუკუნის „laissez-faire“ ეკონომიკაზე მოგვითხრობს და ამით 2007-2008 წლების გლობალური ეკონომიკური კრიზისს ეხმიანება. პიესაში სმითს ბილ პატერსონი განასახიაერებს. სმითის ბიუსტი დგას სტირლინგში, უოლესის მონუმენტის გმირთა დარბაზში.
რეზიდენცია
1778-1790 წლებში ადამ სმითი პანმურში ცხოვრობდა. მისი რეზიდანცია ახლა ედინბურგის ბიზნესის სკოლის, ჰერიოტ უატის უნივერსიტეტის საკუთრებაშია და ამჟამად მის აღსადგენად ფინანსების მოძიება მიმდინარეობს. შენობის ჩრდილოეთ ნაწილი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში დაინგრა.
„თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკის“ სიმბოლო
სმითი თავისუფალი ბაზრის იდეის ადვოკატად და საბაზრო ეკონომიკის დამფუძნებლად მიიჩნევა. მისი სახელი გვხვდება ისეთი ორგანოების დასახელებებში, როგორიცაა ლონდონის ადამ სმითის ინსტიტუტი, არსებობს რამდენიმე ორგანიზაცია „ადამ სმითის საზოგადოების“ სახელმწოდებით, მათ შორისაა ისტორიული, იტალიური ორგანიზაცია, ამერიკული ადამ სმითის საზოგადოება და ავსტრალიური „ადამ სმითის კლუბი“.
ალან გრინსპანის თქმით, მართალია მთავრობის მინიმალური ჩარევის იდეა ადამ სმითს არ გამოუგონებია, თუმცა „ადამ სმითმა ჩამოაყალიბა იმ ზოგადი პრინციპების წყება, რომელთაც საბაზრო ტრანზაქციების ქაოსში კონცეპტუალური სიცხადე შეიტანეს.“ გრინსპანის აზრით, „ხალხთა სიმდიდრე“ კაცობრიობის ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი ინტელექტუალური მიღწევა იყო. პ.ჯ. ო'რურკი სმითს „საბაზრო ეკონომიკის დამფუძნებელს“ უწოდებს.
სხვა ავტორების თქმით, სმითის მიერ მთავრობის ჩაურევლობის იდეის მხარდაჭერას გაზვიადებულად წარმოაჩენენ. ჰერბერტ შტაინი წერს, რომ ადამიანები ადამ სმითის სახელით სარგებლობენ, რათა თავისუფალი ბაზრისა და შეზღუდული მთავრობის იდეებისადმი თავიანთი შეხედულებები გამოხატონ და ამგვარად, ისინი სმითის ხედვებს არასწორად ინტერპრეტირებენ. შტაინის აზრით, სმითი „არც სრულად ემხრობოდა და არც დოქტრინად ხედავდა ამ იდეას. იგი მთავრობის ბაზარში ჩარევას დიდი სკეპტიციზმით უყურებდა... თუმცა ის მზად იყო მიეღო სპეციფიკური პოლიტიკა იმ ზოგიერთ შემთხვევაში, როდესაც მისი აზრით, ჩარევის ეფექტი სასარგებლო იქნებოდა და სისტემის ფუნდამენტურად თავისუფალ ხასიათს არ შეზღუდავდა. სმითი „ადამ სმითის ჰალსტუხს“ არ ატარებდა.“ შტანის მიხედვით, „ხალხთა სიმდიდრე“ ლეგიტიმურ საფუძველს უქმნის ამერიკის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციას, სამომხმარებლო პროდუქტების უსაფრთხოების კომისიას, დასაქმებულთა ჯანდაცვის სავალდებულო პროგრამებს, გარემოს დაცვასა და საგადასახადო დისკრიმინაციას.“
ანალოგიურად, ვივიან ბრაუნი „ეკონომიკის ჟურნალში“ აცხადებდა, რომ XX საუკუნის ამერიკაში რეიგანომიკის მხარდამჭერებმა ფართო საზოგადოებაში ადამ სმითის იდეებზე ნაწილობრივი და მცდარი ხედვები გაავრცელეს, წარმოაჩენდნენ რა სმითს „laissez-faire“ კაპიტალიზმისა და მიწოდების მხარის ეკონომიკის რადიკალურ და დოგმატურ დამცველად“. რეალურად კი „ხალხთა სიმდიდრე“ შემდეგ მტკიცებას შეიცავს გადასახადების შესახებ:
"„მთავრობის მხარდაჭერაში წვლილი უნდა შეიტანოს სახელმწიფოს ყველა მოქალაქემ, იმდენად თანაბრად, რამდენადაც შესაძლებელია მათი შესაძლებლობების გათვალისწინებით, იმ შემოსავლების პროპორციულად, რომელსაც ისინი ამ სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ იღებენ.“"
ზოგიერთი კომენტატორის თქმით, სმითის შრომები პროგრესული საშემოსავლო გადასახადის მხარდამჭერ არგუმენტებსა და პოზიციებს შეიცავს და იგი კონკრეტულ გადასახადებსაც კი ასახელებს, რომლებიც მისი აზრით, სახელმწიფომ უნდა დააწესოსო, მათ შორის ფუფუნების გადასახადი და მოგების გადასახადი. თუმცა სმითი ადამიანების ეკონომიკური შემოსავლების პროპორციულად დაბევრის შეუძლებლობაზეც წერდა („ხალხთა სიმდიდრე“, წიგნი 5, თავი 2). სმითის თქმით, გადასახადები მიმართული უნდა იყოს სამართლიანობის და გარკვეული საჯარო ინსტიტუტების დაცვისკენ, რაც საბოლოოდ მთელი საზოგადოებისთვის სასარგებლოა, მაგრამ კერძო სექტორის მიერ უზრუნველყოფილი ვერ იქნება.
ეკონომიკის ისტორიკოსები, მაგალითად როგორიცაა იაკობ ვინერი,სმითს თავისუფალი ბაზრის და შეზრუდული მთავრობის იდეის ადვოკატად მოიხსენიებს, მაგრამ სმითი არ ყოფილა მთავრობის ჩაურევლობის პრინციპის დოგმატური მიმდევარი.
ეკონომისტი დანიელ ბ. კლაინი მიიჩნევდა, რომ ტერმინი „თავისუფალი ბაზრის ეკონომიკის“ ან „თავისუფალი ბაზრის ეკონომისტის“ გამოყენება ადამ სმითის იდეების გადმოსაცემად მეტისმეტად ზოგადი და შეცდომაში შემყვანია. კლაინი სმითის ეკონომიკური შეხედულებების იდენტიფიცირებისთვის 6 ცენტრალურ კრიტერიუმს გვთავაზობს და თვლის, რომ სმითის ეკონომიკური ხედვების გადმოსაცემად ახალი ტერმინის შექმნაა საჭირო. ეკონომისტი დევიდ რიკარდო სმითის შეხედულებებთან დაკავშირებულ გაუგებრობებს განმარტავდა. ბევრი ადამიანი დღემდე ფიქრობს, რომ სმითი გამონაკლისების გარეშე თავისუფალი ბაზრის ეკონომისტი იყო, რაც ასე არ არის. რიკადრო აღნიშნავდა, რომ სმითი მხარს უჭერდა ახლადწარმოქმნილი ინდუსტრიების გაძლიერებას და სუბსიდირებას, თუმცა ამავდროულად შიშობდა, რომ ამ ინდუსტრიების გაძლიერების შემდეგ ისინი მაინც შეეცდებოდნენ შეენარჩუნებინათ მთავრობის მხარდაჭერა და დახმარება. სმითი ემხრობოდა ტარიფების დაწესებას იმპორტირებულ პროდუქტებზე, რათა იმპორტიორსაც გადაეხადა იმგვარი გადასახადი, რასაც ქვეყნის შიგნით ანალოგიური პროდუქტის მწარმოებელი იხდიდა. სმითი ემხრობოდა ტარიფების დაწესებას ეროვნული თავდაცვის ინტერესებიდან გამომდინარე.
ემა როტშილდის მტკიცებით, სმითი მინიმალური ხელფასის დაწესებასაც დაუჭერდა მხარს, მიუხედავად იმისა, რომ ამ საკითხზე სმითის შრომებში პირდაპირი ტექსტუალური მტკიცებულებები არ მოიპოვება. რეალურად, სმითი წერდა:
"„შრომის ფასი ვერსად იქნება ზუსტად დადგენილი, ერთსა და იმავე ადგილზე ერთი და იმავე შრომისთვის ხშირად სხვადასხვა ფასს იხდიან, არა მხოლოდ მუშების განსხვავებული უნარების გამო, არამედ ხელმძღვანელის სიმკაცრის ან ლოიალურობის მიზეზით. სადაც ხელფასები კანონით არ რეგულირდება, ჩვენ მხოლოდ ისე შეგვიძლია განვსაზღვროთ, როგორც ჩვეულება გვიკარნახებს. გამოცდილება აჩვენებს, რომ მათ [ხელფასებს] კანონი შესაბამისად ვერასოდეს არეგულირებს მიუხედავად იმისა, რომ ის ხშირად თავს გვაჩვენებს, თითქოს ამას ახერხებს.“ („ხალხთა სიმდიდრე“, Book 1, Chapter 8)"
"„მიწათმფლობელი, ფერმერი, წარმოების უფროსი, ვაჭარი მიუხედავად იმისა, დაასაქმებენ თუ არა ადამიანს, ერთი ან ორი წლით თუ მოახერხებენ იმ კაპიტალით ცხოვრებას, რომელიც მათ უკვე მოიპოვეს. ბევრ მუშას კი მხოლოდ ერთი კვირით ან ერთი თვით, ზოგიერთი იშვიათთაგანი კი, ერთი წლით თუ გაძლებს სამსახურის გარეშე“. გრძელვადიან პერიოდში, მუშა იმდენადვეა საჭირო მისი უფროსისთვის, როგორც დამსაქმებელი - მუშისთვის, მაგრამ დამსაქმებლისთვის საჭიროება ნაკლებად სასწრაფოა.“"
კრიტიკა
ალფრედ მარშალი ეკონომიკის სმითისეულ განმარტებას რამდენიმე მიზეზით აკრიტიკებდა. მისი თქმით, ადამიანი იმდენადვე მნიშვნელოვანი უნდა იყოს, როგორც ფული, სერვისები იმდენადვე მნიშვნელოვანია, რამდენადაც საქონელი და უბრალოდ სიმდიდრის ნაცვლად აქცენტი უნდა გაკეთდეს ადამიანის კეთილდღეობაზე. „უხილავი ხელი“ მხოლოდ მაშინაა წარმატებული, როცა წარმოებაც და მოხმარებაც თავისუფალ ბაზარში მიმდინარეობს, სადაც წვრილი, ცალკეული მწარმოებლები და მომხმარებლები მოთხოვნასა და მიწოდებას ცვლილებების და გაწონასწორების საშუალებას აძლევენ. მონოპოლიისა და ოლიგოპოლოების შემთხვევაში „უხილავი ხელი“ უძლურია. ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომისტი იოზეფ ე. სტიგლიცი სმითის კარგად ცნობილი იდეების შესახებ ამბობს:„უხილავი ხელის უხილავობის მიზეზეი ხშირად ისაა, რომ იგი საერთოდ არ არსებობს.“
გარე ბმულები
კატეგორია:შოტლანდიელი ეკონომისტები კატეგორია:კლასიკური ეკონომისტები კატეგორია:განმანათლებელი ფილოსოფოსები კატეგორია:შოტლანდიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1723 კატეგორია:გარდაცვლილი 1790
კორეული ენა
კორეული ენა — კორეელების ენა, გავრცელებულია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კორეაში. კორეულად მოლაპარაკეთა რიცხვი 78 მილიონზე მეტი კაცია. სამხრეთ კორეაში კორეულის ლოკალური სახელწოდებაა ჰანგუკმალი (hangukmal - 한국말), ან ჰანგუგო (hangugeo - ჰანგილზე: 한국어, - ჰანჯაზე: 韓國語), ჩრდილოეთ კორეაში კი ჩოსონმალი (chosŏnmal - 조선말), ან ჩოსონო (chosŏnŏ - 조선어, 朝鮮語).
კორეული იზოლირებული ენაა, რომლის გენეტიკური კავშირებიც მხოლოდ ჰიპოთეტურადაა დადგენილი. ყველაზე გავრცელებული ვერსიით, მას ალთაურ ოჯახს მიაკუთვნებენ (ხშირად იაპონურთან ერთად). ამის საფუძველია ფონეტიკური შესაბამისობანი, სტრუქტურული მსგავსება, ეტიმოლოგიური მონაცემები. სხვა ვერსიით, იგი ტუნგუსურ-მანჯურულ ენებს მიეკუთვნება.
ზოგადი ცნობები
Internet: .kr en - Korean, Korea fr - Coreen, Coree it - Coreano, Corea
კორეული ენის დიალექტები
კორეულს რამდენიმე დიალექტური ფორმა აქვს:
სტატუსი
ოფიციალური ენა:
გავრცელების არეალი:
გრამატიკა
...
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორეული ენა
ალავერდი-ხანი
ალავერდი-ხანი (გ. 24 მაისი, 1614) — ირანის სარდალი და პოლიტიკური მოღვაწე. გამაჰმადიანებული ქართველი, გვარად უნდილაძე. ირანის ჯარის პირველი ყულარაღასი, ფარსის ბეგლარბეგი, აბას I-ის სამხედრო რეფორმების ერთ-ერთი აქტიური გამტარებელი.
ცხოვრება და მოღვაწეობა
ალავერდი-ხანი ბავშვობაში ყიზილბაშებმა გაიტაცეს. იგი დაწინაურდა სეფიანთა სამეფო კარზე და დიდი როლი შეასრულა ირანის ტახტზე შაჰ-აბას I-ის განმტკიცებაში. როგორც სარდალმა განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ოსმალეთთან ომში (1603–1612). ისპაანში ააშენა ხიდი მდ. ზენდერუდზე, რომელსაც დღესაც მისი სახელი ჰქვია. აბას I-ის ბრძანებით ალავერდი-ხანი დიდი პატივით დაკრძალეს მეშჰედში. ირანში ალავერდი-ხანის შვილებიც დაწინაურდნენ. უფროსმა იმამყული-ხანმა მამის სიკვდილის შემდეგ ფარსის ბეგლარბეგობა მიიღო, ხოლო უმცროსმა დაუდ-ხანმა — ყარაბაღისა. მინი|მარჯვნივ|250პქ|ალავერდი-ხანის მიერ აგებული 33-თაღიანი ხიდი [[ისფაჰანი|ისფაჰანში]] ერთ-ერთი ვერსიით, ალავერდი-ხან უნდილაძე შაჰის ბრძანებით მოკლეს, რადგან ფაქტობრივად იგი შაჰზე გავლენიან პიროვნებას წარმოადგენდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის პოლიტიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1614 კატეგორია:ქართველები ირანში
აბუ სალემი
აბუ სალემი (დ. 1969, აზამგარის რაიონი, უტარ -პრადეში)  — ინდოელი დამნაშავე და ტერორისტი, რომელიც იხდის უვადო სასჯელს. აბუ სალემი მუშაობდა დავუდ იბრაჰიმის კომაპანია D-Company– ში. დაკავებული იყო  იარაღის ტრანსპორტირებითა და კონტრაბანდით, ქირაობდა უმუშევარ ახალგაზრდებს აზამგარის რაიონიდან მუმბაიში შეიარაღებულ თავდასხმებში მონაწილეობის მისაღებად.
აბუ სალემმა სახელი გაითქვა ბოლივუდის კინოინდუსტრიის  დატერორებით, კინოპროდიუსერებისგან ფულის გამოძალვით და ინდური  ფილმების საზღვარგარეთ  ჩვენების უფლების ჩამორთმევით. როგორც ცნობილია, აბუ სალემი ემუქრებოდა ბოლივუდის პროდიუსერებს გულშან კუმარს, სუბაშ ღაის, რაჯივ რაისა და რაკეშ როშანს. 1997 წელს, მისი ბრიგადის წევრებმა მოკლეს გულშან კუმარი, ასევე სცადეს რაჯივ რაიას და რაკეშ როშანის მოკვლა, მაგრამ ვერ მოახერხეს. ის ასევე მონაწილეობდა რამდენიმე გახმაურებულ მკვლელობაში, გამოძალვასა და სხვა სისხლის სამართლის დანაშაულში. 2002 წელს  დააპატიმრეს პორტუგალიაში საბუთების გაყალბების ბრალდებით და ინდოეთს გადასცეს. მოგვიანებით  პროდიუსერმა ამბერ შარმამ აბუ სალემი ამხილა სერიალში Mafia Life. 2015 წელს აბუ სალემს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს დოკუმენტების გაყალბების, მკვლელობების ორგანიზებისა და ტერაქტში მონაწილეობისთვის.
კრიმინალური კარიერა
1980 -იან წლებში აბუ სალემი ჩავიდა მუმბაიში, ერთ დროს მუშაობდა თავის ბიძაშვილ ახტართან, რომელსაც ჰქონდა იაფი ელექტრონიკის მაღაზია ანდხერის მატარებლის სადგურის სიახლოვეს. ახტარი თანამშრომლობდა დავუდ იბრაჰიმის ერთ -ერთი ბრიგადის ლიდერ საიდ თოფთან. მოგვიანებით, აბუ სალემმა დააარსა ტურისტული სააგენტო D- Company-ს კრიმინალებთან ერთად. 1989 წლიდან 1993 წლამდე სალემი მუშაობდა D-Company– ის მძღოლად. მის საქმიანობას   მუმბაიში ბანდის წევრებისთვის იარაღის, ნაღდი ფულის და საქონლის მიწოდება წარმოადგენდა. საქონლის დროულად  ადგილზე მიტანის უნარის გამო მას მეტსახელად "აბუ სამაანი" შეარქვეს. 1992 წელს სალემმა იარაღი  ბოლივუდის კინომსახიობ სანჯაი დათს მიჰყიდა. 1993 წლის მარტში  მონაწილეობა მიიღო მუმბაის ტერაქტის მომზადებაში, სერიული აფეთქებების შედეგად ასობით ადამიანი დაიღუპა. ტერაქტის შემდეგ აბუ სალემმა დატოვა ქვეყანა და გადავიდა დუბაიში, სადაც გახსნა ბიზნეს ცენტრი სახელწოდებით Kings of Car Trading.
1990-იანი წლების შუა ხანებში  D- Company– ის ბევრი კრიმინალი  ჩოტა რაჯანის ბანდის წევრებმა მოკლეს, ზოგი დაიღუპა პოლიციელებთან შეტაკების დროს. აბუ სალემმა წარმატებით გამოიყენა ახალი სტრატეგია: იგი ქირაობდა  უმუშევარ მუსლიმ ახალგაზრდებს თავისი მშობლიური აზამგარჰიდან, რომლებიც მუმბაიში ჩადიოდნენ,  დაქირავებული ახალგაზრდები ნებისმიერ დავალებას ასრულებდნენ და მეორე დღეს სახლში ბრუნდებოდნენ. მათი ანაზღაურება ადგილობრივ კრიმინალებთან შედარებით მცირე იყო, თან მომბაის პოლიცია მათ თვალს ვერ ადევნებდა, ვინაიდან ეს ახალგაზრდები ადრე არ იყვნენ შემჩნეულები მსგავს საქმიანობაში.
მალე აბუ სალემმა მიიღო ანის იბრაჰიმის (დავუდის ძმის) მხარდაჭერა და დაჯგუფების  იერარქიაში უფრო მაღა საფეხურზე ავიდა. მოლაპარაკების კარგი უნარის გამო აბუ სალემს დაევალა თვალყური ედევნებინა  ბოლივუდში გარიგებების მართვასა და ფილმების დაფინანსებაზე. აბუ სალემმა მოახდინა საზღვარგარეთ ფილმების ჩვენების უზურპაცია, ფულს სძალავდა ბოლივუდის ცნობილ პროდიუსერებს. იგი  ჯერ ჩხოტა შაკილის ხელმძღვანელობით მოქმედებდა, მაგრამ მოგვიანებით დამოუკიდებელი საქმიანობა დაიწყო და უშუალოდ დავუდს დაემორჩილა. ზოგიერთი ცნობის თანახმად, აბუ სალემი გახდა ცნობილი მუსიკალური პროდიუსერის გულშან კუმარის მკვლელობის ორგანიზატორი 1997 წლის 12 აგვისტოს დავუდის თანხმობის გარეშე. მისი ბანდის წევრებმა ასევე ესროლეს ბოლივუდის რეჟისორებს რაჯივ რაის და რაკეშ როშანს, როდესაც მათ უარი განაცხადეს ფულის გადახდაზე. აბუ სალემი დავუდ იბრაჰიმის რისხვის შიშით  გაიქცა დუბაიდან,. 1998 წელს მან შეწყვიტა ურთიერთობა დავუდ იბრაჰიმთან და დატოვა კომპანია  D-Company, ზოგიერთი ცნობით, იმის გამო, რომ დავუდმა დადო ფსონი ჩოტუ შაკილზე. 2000 წელს აბუ სალემი გეგმავდა Milton Plastics-ის  მფლობელის გატაცებას 30 მილიონი რუპიას სანაცვლოდ. 2001 წლის იანვარში მისი ბანდის წევრებმა ესროლეს და მოკლეს აჯიტ დივანი, კინომსახიობ მანიში კოირალის პირადი მდივანი. 2001 წლის ოქტომბერში, აბუ სალემის ბანდის ოთხი წევრი დაიღუპა ბანდრაში, როდესაც გეგმავდნენ თავდასხმას ამირ ხანზე, აშუტოშ გოვარიკარზე და ჯამა სუგჰენდზე. 2002 წლის ივლისში სალემის ბანდის ორმა დამნაშავემ ცეცხლი გაუხსნა რეჟისორ ლოურენს დ’უსუზას.
დაკავება, ექსტრადიცია და სასამართლო პროცესი
2002 წლის 20 სექტემბერს ინტერპოლმა აბუ სალემი ინდოელ მსახიობ მონიკა ბედისთან ერთად დააპატიმრა  ლისაბონში (პორტუგალია). 2004 წლის თებერვალში პორტუგალიის სასამართლომ დაუშვა მისი ექსტრადირება ინდოეთში, რათა  მისი გასამართლება მომხდარიყო 1993 წლის მუმბაის ტერაქტების ორგანიზებისთვის. მასთან ერთად მონიკა ბედის ექსტრადირებაც მოხდა დოკუმენტების გაყალბების ბრალდებით. 2015 წლის 16 თებერვალს სასამართლომ აბუ სალემი დამნაშავედ ცნო  ბიზნესმენ  პრადიპ ჯაინის მკვლელობაში, რომელიც დახვრიტეს  1995 წლის 7 მარტს. აბუ სალემს მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა ბიზნესმენის მკვლელობისთვის. აბუ სალემი, მუსტაფა დოსა და 4 სხვა პირი   მუმბაიში გამოძიების ცენტრალური ბიუროს სპეციალურმა სასამართლომ  გაასამართლა 2017 წლის 16 ივნისს, 1993 წლის მუმბაის ტერაქტის ორგანიზებისთვის. აბუ სალემს კვლავ მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა. 2018 წლის 7 ივნისს, დელის სასამართლომ აბუ სალემი კვლავ დამნაშავედ ცნო 2002 წელს  ბიზნესმენ აშოკ გუფტასგან დიდი  რაოდენობით თანხის გამოძალვაში და მას შვიდწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. სასამართლომ დაადგინა, რომ 2002 წლის 2 აპრილს გუფტამ მიიღო ორი სატელეფონო მუქარის ზარი აბუ სალემისგან,  რომლის მიხედვით, თუ მას ბიზნესმენი დროულად  არ გადაურიცხავდა ფულს, მას და მის ოჯახის წევრებს საშინელი სასჯელი ელოდათ.
აბუ სალემი სასჯელს მუმბაის არტურ როუდის ციხეში იხდის.
ქონება
ზოგიერთი მონაცემების თანახმად, აბუ სალემის ქონება 55 მილიარდ ინდური რუპიას შეადგენს  (დაახლოებით 0.67 მილიარდი აშშ დოლარი).
პირადი ცხოვრება
აბუ სალემი 1991 წელს დაქორწინდა სამირა ჯუმანზე, 17 წლის კოლეჯის სტუდენტზე, რომელთანაც  ორი  ვაჟი ჰყავს. სამირა ამჟამად ცხოვრობს გვინეტის ოლქში, ჯორჯიის შტატში, აშშ. პორტუგალიაში აბუ სალემის დაპატიმრების შემდეგ, სამირა ჯუმანმა მისცა ინტერვიუ, რომელშიც განაცხადა, რომ სალემი  ნერვიული, მოძალადე ადამიანი იყო და იგი იძულებული გახდა მასზე დაქორწინებულიყო.
აბუ სალემს ურთიერთობა ჰქონდა ინდოელ მსახიობ მონიკა ბედისთან. ისინი ერთად დააპატიმრეს პორტუგალიაში 2002 წლის სექტემბერში. 2006 წელს ინდოეთის სასამართლომ მონიკა ბედი დამნაშავედ ცნო ყალბი პასპორტის გამოყენებაში. 2010 წლის ნოემბერში ინდოეთის უზენაესმა სასამართლომ მას შეუმცირა პატიმრობა და მონიკა ბედი გაათავისუფლეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ინდოელი ტერორისტები
ვიქტორ პას ესტენსორო
ვიქტორ პას ესტენსორო (Ángel Víctor Paz Estenssoro, დ. 2 ოქტომბერი, 1907, ტარიხა, ბოლივია — გ. 7 ივნისი, 2001, ტარიხა, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკოსი, ბოლივიის პრეზიდენტი ოთხჯერ, 1952-1956, 1960-1964 და 1985-1989 წწ. პირველად თანამდებობა დაიკავა 1952 წლის 16 აპრილს, ეკავა 1956 წლის 6 აგვისტომდე. მეორედ — 1960 წლის 6 აგვისტოდან, 1964 წლის 6 აგვისტომდე. მესამედ — 1964 წლის 6 აგვისტოდან, 1964 წლის 4 ნოემბრამდე. მეოთხედ — 1985 წლის 6 აგვისტოდან, 1989 წლის 6 აგვისტომდე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
ლა-კალდერის დეპარტამენტი
ლა-კალდერის დეპარტამენტი (Departamento La Caldera) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 763 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 867 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-კალდერა.
ზემო ხევი (შუახევის მუნიციპალიტეტი)
ზემო ხევი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში, ბარათაულის თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სიუზან ბერტი
სიუზან ბერტი (Susan Bertie; დ. 1554 - გ. უცნობია, სავარუდოდ 1596 წლის შემდეგ) — ინგლისელი არისტოკრატი, კეტრინ უილოუბის ტიუდორების კარზე მყოფი ფროილინას ქალიშვილი, კენტის გრაფინია.
ბიოგრაფია
ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ბერტის ოჯახი ცხოვრობდა გრიმსთორპის ციხესიმაგრეში, რომელსაც ფლობდა სიზანის დედა კეტრინი, საფოლკის ჰერცოგინია. სიუზანი უმცროს ძმასთან, პერეგრინ ბერტისთან ერთად გაიზარდა.
1570 წელს, 16 წლის ასაკში, სიუზან ბერტი დაქორწინდა რეჯინალდ გრეიზე, სერ ჰენრი გრეისა და მარგარეტ სენტ ჯონის ვაჟზე. გრეის ოჯახს არც სიმდიდრე ჰქონდა და არც სახარბიელო კავშირები. სერ ჰენრის ბიძამ, რიჩარდ გრეიმ, კენტის მე-3 გრაფმა, გაფლანგა ოჯახის ქონება და იძულებული გახდა ქონების უმეტესი ნაწილი გაეყიდა ვალების გამო. 1572 წლისთვის, სიუზანის დედის კეტრინ უილოუბის დახმარებით, რეჯინალდ გრეის დაუბრუნდა კენტის გრაფის ტიტული. 1573 წლის 17 მარტს გრაფი მოულოდნელად გარდაიცვალა. სიკვდილის მიზეზი დღემდე უცნობია. მას მემკვიდრე არ ჰყოლია. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტიტული გარდაცვლილის უმცროს ძმას, ლორდ ჰენრი გრეის გადაეცა.
სიუზანმა, როგორც ქვრივმა მემკვიდრეობით მიიღო ქონების მინიმუმ მესამედი. იგი გარდაცვალებამდე ატარებდა კენტის გრაფის ცოლის ტიტულს. გარდა ამისა მას ჰქონდა უფლებამოსილება, რომ ხელი მოეწერა დოკუმენტებისთვის. ამისთვის მას არ სჭირდებოდა მამაკაცი რწმუნებული. იგი თავად იცავდა საკუთარ ინტერესებს იურიდიულ საკითხებში. დედოფალმა მას დაუნიშნა სამუდამო ყოველწლიური გადასახადი 100 ფუნტის სახით. დედოფლის მოწვევით სიზან ბერტმა რამდენიმე წელი გაატარა ელისაბედის კარზე.
სიუზანის მეორე ქმარი იყო სერ ჯონ უინგფილდი, ბეს ჰარდვიკის ძმისშვილი. ისინი დაქორწინდნენ 1581 წლის 30 სექტემბერს. დაახლოებით 1589 წელს შეეძინათ პირველი შვილი, რომელსაც სიუზანის უმცროსი ძმის პატივსაცემად პერეგრინი დაარქვეს. 1591 წელს წყვილს ვაჟი რობერტი შეეძინა, რომელიც ერთი წლის შემდეგ 1592 წლის 18 აგვისტოს გარდაიცვალა.
გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ბერტი და უინგფილდი ცხოვრობდნენ ნიდერლანდებში, სადაც სერ ჯონი მსახურობდა ჯარში და კაპიტნის წოდებას ატარებდა. მოგვიანებით ის ჩრდილოეთ ბრაბანტის პროვინციის ქალაქ გერტრუდენბერგის გუბერნატორად დაინიშნა. ისინი იქ 1588 წლამდე დარჩნენ. 1596 წელს სუზანი მეორედ დაქვრივდა. ბერტის გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია.
ინაბანგანი
ინაბანგანი (ოფიციალურად ინაბანგანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Hinabangan; Bayan ng Hinabangan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 13 693 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ზემო ღარისწყალა
ზემო ღარისწყალა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჭოპორტის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ჭოპორტის თემის ნასოფლარები
კანტანიედი
კანტანიედი (Cantanhede) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს კანტანიედის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 7066 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ალავი
ალავი — ძველი ქართული საქორწილო ჩვეულება. ქორწილის დღეს სასიძო საპატარძლოს მიართმევდა ძღვენს — ტკბილეულობითა და ხილით გაწყობილ, სანთლებით გაჩირაღდნებულ თაბახს. ჯვარისწერის წინ ამ ტკბილეულს ნეფე-დედოფლის დასალოცად მისულ სტუმრებს ურიგებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული კულტურა კატეგორია:ქორწინება
დოქტრინა
პოლიტიკურ მეტყველებაში (განსაკუთრებით აშშ-ში) დოქტრინა ნიშნავს პოლიტიკური კურსის მთავარ მიმართულებას (იხ. აშშ-ის პრეზიდენტების დოქტრინები).
კატეგორია:პოლიტიკა კატეგორია:რელიგიური ფილოსოფია და დოქტრინა
არიენი
არიენი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. იგი იყო ქალწული, რომელიც ვალარებმა აირჩიეს მაიარებიდან, რათა დაეცვა მზის ნათება. ვალინორის ხეების ეპოქაში არიენი იცავდა ლაურელინს. ცნობილია, რომ იგი იყო ტილიონზე, მთვარის მცველზე უფრო ძლიერი, რადგან ცეცხლის ღვთაება იყო, რომელიც უძლებდა ლაურელინის ალს.
სქოლიო
კატეგორია:შუახმელეთის მაიარები
ეჰუდ ბარაკი
ეჰუდ ბარაკი (ნამდ. გვარი: ბრუგი, אֵהוּד בָּרָק; დ. 12 თებერვალი, 1942, მიშმარ ჰაშარონის კიბუცი, ისრაელი) — ისრაელის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, გენშტაბის უფროსი 1991–1995 წლებში. ისრაელის პრემიერი 1999–2001 წლებში. პარტია ავოდას ლიდერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსები კატეგორია:ისრაელის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
ხეერტ ვილდერსი
ხეერტ ვილდერსი (დ. 6 სექტემბერი, 1963, ვენლო, ლიმბურგის პროვინცია) — ნიდერლანდელი პოლიტიკოსი, თავისუფლების პარტიის თავმჯდომარე და 1998 წლიდან მოყოლებული ნიდერლანდების მეორე სენატის წევრი. ვილდერსი საზოგადოებაში განსაკუთრებით ცნობილია ისლამის კრიტიკით.
ბიოგრაფია
ხეერტ ვილდერსი დაიბადა ნიდერლანდელი მამისა და ნიდერლანდელ–ინდიელი დედის სახლში ვენლოში. ვილდერსი სწავლობდა რომაულ–კათოლიკურ წმინდა თომასის კოლეჯში. ის მონათლეს კათოლიკურად, მაგრამ სრულწლოვანი როცა გახდა, უარი თქვა მან კათოლიკური ეკლესიის წევრობაზე. 18 წლის იყო ვილდერსი, როცა პირველად ესტუმრა ერთ–ერთ ისლამურ სახელმწიფოს, სადაც მისი თქმით, მეგობრული დახვედრის გარდა ისლამი მმართველების შიში დაამახსოვრდა. სკოლის დამთავრებისა და 1983/1984 წლებში სამხედრო მოვალეობის მოხდის შემდეგ, ვილდერსი მუშაობდა სადაზღვევო კომპანიებში. ამავდროულად ის სწავლობდა სამართალთმცოდნეობას ნიდერლანდების ოპენის უნივერსიტეტში. შემდეგ ვილდერსი მუშაობდა რამდენიმე თვე ისრაელში. ვილდერსისა და მისი პარტიისათის ისრაელი ერთ–ერთი მთავარი მოკავშირეა.
1992 წლის 31 ივლისს ვილდერსი დაქორწინდა თავის უნგრელ მეუღლეზე, კრიშტინაზე, ბუდაპეშტში. 1998 წელს ვილდერსი გახდა სახალხო პარტია თავისუფლებისა და დემოკრატიისათის წევრი. იმავე წელს არჩეული იქნა ვილდერსი უტრეხტში ნიდერლანდების მეორე სენატის წევრად. 2002 წელს დატოვა მან თავისი ყოფილი პარტია, 2006 წელს კი დააარსა საკუთარი პარტია თავისუფლებისათის. 2006 წლის ნიდერლანდების საპარლამენტო არჩევნებში პარტია თავისუფლებამ ხმების 5,9 % მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული  6 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1963
კრის დე ბურგი
კრის დე ბურგი (Chris de Burgh, ნამდვილი სახელი - კრისტოფერ ჯონ დეივისონი, დ. 1948 წლის 15 ოქტომბერს არგენტინაში) — ირლანდიელი მუსიკოსი და სიმღერების ავტორი. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ჰიტ-სინგლით „The Lady in Red“ (1986). 1974 წლიდან დღემდე მისი კარიერა გამოირჩევა აქტიური მოღვაწეობით და ალბომების ხშირი გამოცემით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1948
პომაზიხა
პომაზიხა (Помазиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ზადნესელსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მარიახილფი
მინი|მარიახილფის გერბი მინი|მარიახილფის მდებარეობა ვენაში მარიახილფი — ვენის მეექვსე უბანი (6. Bezirk). ის მდებარეობს ვენის ცენტრთან ახლოს და როგორც უბანი დაარსდა 1850 წელს. მარიახილფი არის მჭიდროდ დასახლებული უბანი. 2011 წლის მონაცემების მიხედვით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 29,623 ადამიანს, ხოლო ფართობი 1.48 კმ². სიმშიდროვეა 20,000 კაცი/კმ².
განათლება
უბანში მდებარეობს ვენის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის რამდენიმე შენობა და ფრანც შუბერტის კონსერვატორია. ასევე: ელექტროტექნიკის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების, მეტალურგიის, კერამიკის, სანიტარული ინჟინერიის, გათბობის ინჟინერიის და ჰაერის კონდიცირების სკოლები.
ღირსშესანიშნაობები
მინი|ნაშმარკტი
სქოლიო
კატეგორია:ვენა
ლა-ვინიის დეპარტამენტი
ლა-ვინიის დეპარტამენტი (Departamento La Viña) — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 435 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 152 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-ვინია.
ავსტრია 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
ლა-ვინიის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სალტის პროვინციის დეპარტამენტები
ავსტრია 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კახა ბაინდურაშვილი
კახა ბაინდურაშვილი (დ. 26 სექტემბერი, 1978, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2009 წლის 6 თებერვლიდან 2011 წლის 17 ივნისამდე.
ბიოგრაფია
ბაინდურაშვილი სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (1998-2000), სადაც მიღებული აქვს ეკონომიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი. 1999-2000 წლებში მუშაობდა სააგენტოში „პრაიმ-ნიუსი” რედაქტორის თანამდებობაზე. 2000-2002 წლებში ეკავა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საინვესტიციო პროექტების მონიტორინგის სამმართველოს უფროსის თანამდებობა. 2002-2004 წლებში მუშაობდა გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) კონსულტანტად. 2004-2005 წლებში იყო საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი.
2005 წლის სექტემბრიდან 2006 წლის ივნისის პერიოდში სწავლობდა უილიამს კოლეჯში (უილიამსთაუნი, მასაჩუსეტსი, აშშ), სადაც მიღებული აქვს განვითარებადი ეკონომიკის მაგისტრის ხარისხი.
2006 წლის ივნისიდან 2007 წლის მარტამდე მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის თავმჯდომარის პოსტზე. 2007 წლის მარტიდან 2009 წლის თებერვლამდე ეკავა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის პირველი მოადგილის თანამდებობა. 2009 წლის 6 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრად, რაც საკუთარი სურვილით 2011 წლის 17 ივნისს დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფინანსთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი კ
1830
თარიღი უცნობია
*
სან-ხასინტო (პანგასინანი)
სან-ხასინტო (ოფიციალურად სან-ხასინტოს მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na San Jacinto; ტაგ: Bayan ng San Jacinto) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 44 351 ადამიანს შეადგენს. სან-ხასინტო 19 ბარანგაიდ იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
ხიაბონგი
სქოლიო
კატეგორია:სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
მანალ ალ-შარიფი
მანალ ალ-შარიფი (არაბ. منال الشريف‎), საუდის ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი (დ. 25 აპრილი, 1979, მექა, საუდის არაბეთი) — რომელმაც ერთ-ერთ ყველაზე რელიგიურ ქვეყანაში, ქალებისთვის ავტომობილის მართვის უფლების მინიჭებისათვის ბრძოლა დაიწყო. ალტ=|მინი||248x248px
ბიოგრაფია
ალ-შარიფს ორი ვაჟი ჰყავს. მისი პირველი ვაჟი ბებიასთან ერთად საუდის არაბეთში ცხოვრობს, ხოლო მეორე ვაჟი ალ-შარიფთან ერთად ავსტრალიაში იმყოფება. ალ შარიფი პირველად საუდის არაბეთში დაქორწინდა და პირველი ქმრისგან 2005 წელს ვაჟი შეეძინა, რომელზე მეურვეობაც, განქორწინების შემდეგ საუდის არაბეთის წესების მიხედვით მისმა ყოფილმა ქმარმა შეინარჩუნა. განქორწინების შემდეგ, ალ-შარიფი დუბაიში გადავიდა საცხოვრებლად, მაგრამ მას მაინც უწევდა შვილის სანახავად საუდის არაბეთში დაბრუნება, რადგან მისი ქმარი წინააღმდეგი იყო, რომ შვილი დუბაიში გაეგზავნა. რადგანაც იმ დროს კანონით აკრძალული იყო ქალების სასტუმროში მარტო დარჩენა, ოჯახის წევრი მამაკაცის ნებართვის გარეშე, მას უწევდა, რომ დარჩენილიყო ყოფილი დედამთილის სახლში. ამ საკითხზე, მან სასამართლოში სარჩელი შეიტანა, თუმცა სასამართლომ მისი მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარი განაცხადა. 2014 წელს ალ-შარიფს, კიდევ ერთი ვაჟი შეეძინა მეორე ქორწინებიდან. საუდის წესების მიხედვით, ქალს არ შეუძლია დაქორწინება არა-საუდელ მამაკაცზე და რადგანაც მისი ქორწინება არ არის კანონიერად აღიარებული, საუდის მთავრობა მის მეორე შვილს არ აძლევს ვიზას. ამის გამო, მისი ვაჟები პირისპირ არასოდეს შეხვედრიან ერთმანეთს.
ბრძოლა ქალთა უფლებებისთვის
მრავალი წლის განმავლობაში ალ-შარიფი აწარმოებდა კამპანიას ქალთა უფლებების დაცვისათვის საუდის არაბეთში. მან გაარკვია, რომ საუდის არაბეთში ქალებისათვის მანქანის ტარება კანონით არ იკრძალებოდა და ეს მხოლოდ ღრმა ფესვების მქონე საზოგადოებრივი ნორმა იყო. მან გადაიღო ვიდეო სადაც იგი მართავდა მანქანას და Youtube-ზე განათავსა, რომელმაც პირველ დღეს 700 000 ნახვა დააგროვა. ამის გამო, ალ-შარიფი 9 დღით დააპატიმრეს, რომლის განმავლობაშიც ის გაუპატიურებისა და სიკვდილის მუქარებს იღებდა. 30 მაისს ალ-შარიფი გირაოთი გაანთავისუფლეს. გათავისუფლებისთანავე მან ისევ განაახლა ბრძოლა მართვის უფლებების მოპოვებისათვის. მალე მის კამპანიას სხვა ქალებიც შეუერთდნენ. მრავალი ძალისხმევის შედეგად კი ქალებმა საბოლოოდ მოიპოვეს უფლება, რომ შიშის გარეშე მართონ მანქანა. ალ-შარიფი დღემდე საუდის არაბეთის მთავრობის აქტიურ კრიტიკოსად რჩება.
აღიარება
ჟურნალ "Foreign Policy-მა" ალ-შარიფი 2011 წლის ტოპ 100 გლობალურ მოაზროვნეთა შორის დაასახელა. ამავე წელს, ის "TIME-მა" ტოპ 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის დაასახელა. ოსლოს თავისუფლების ფორუმზე განსხვავებული აზრის ქონისათვის მიენიჭა ყოველწლიური პრემია. 2012 წელს "The Daily Beast- მა" ალ-შარიფი წლის ერთ-ერთი უშიშარ ქალად დაასახელა. ეს კი მცირე ჩამონათვალია იმ პრიზებისა, რომლებიც მას აქვს მიღებული.
კობა იმედაშვილი
კობა იოსების ძე იმედაშვილი (დ. 18 აპრილი, 1935, თბილისი — გ. 3 დეკემბერი, 2022) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი.
ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. პირველი მოთხრობა 1950 წელს გამოაქვეყნა, პირველი კრიტიკული წერილი — 1955 წელს, პირველი მონოგრაფია „ადამიანი და დრო“ – 1967 წელს. ავტორია წიგნებისა „ჩიორა“ (1969), „ოცდაათი წლის შემდეგ“ (1977), „კონსტანტინე ლორთქიფანიძის პროზა“ (რუსულ ენაზე, 1979), ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილებისა XX საუკუნის ქართული ლიტერატურის საკითხებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საესებუო
საესებუო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ზანის თემი (სოფლები: ეწერი, ზანა, საესებუო, სატყებუჩავო, საშურღაიო). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 120 მ. სენაკიდან 20 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 133 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეგვიპტეში
2008 წლის მონაცემებით ეგვიპტეში იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის 7 ძეგლია.
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 878 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,8 % ეგვიპტის ძეგლებია.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტე *
კარტაშუ
კარტაშუ (Cartaxo) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს კარტაშუს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 10115 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ტინა კაროლი
ტინა კაროლი (Тіна Кароль), სრული სახელი ტატიანა გრიგოლის ასული ლიბერმანი (Тетяна Григорівна Ліберман) (დ. 25 იანვარი, 1985, მაგადანის ოლქი, სსრკ) — უკრაინელი მომღერალი  და უკრაინის შეიარაღებული ძალების ანსამბლის მსახიობი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1985
გიორგი ხიდეშელი
გიორგი ხიდეშელი (დ. 23 იანვარი, 1988, საქართველო) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „ლოკომოტივის“ მცველი. გამოდიოდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
საკლუბო
კარიერა საფეხბურთო კლუბ „თბილისში“ დაიწყო. შემდეგ იყო „ზესტაფონი“, სადაც მისი კარიერა სწრაფი ტემპით ვითარდებოდა, მაგრამ ჩემპიონთა ლიგის მატჩში, მოლდოვურ „დაჩიასთან“ მიღებულმა მძიმე ტრავმამ ახალგაზრდა მცველს ძალიან ბევრი დრო დააკარგვინა. მუხლის ჯვარედინი მყესების ოპერაციას რამდენიმეთვიანი პაუზა მოჰყვა. ხიდეშელის მოედანზე დაბრუნება უიღბლო გამოდგა. თბილისი „დინამოსთან“ მატჩში იგი კვლავ დაშავდა და ამჯერად უკვე გვერდითი იოგები გაუხდა საოპერაციო. ამის გამო თითქმის მთელი 2012-2013 წლების სეზონი გაუცდა. 2013-2014 წლების სეზონის დასაწყისში თავისუფალი აგენტის სტატუსით ქუთაისის „ტორპედოში“ გადავიდა. ამავე სეზონის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრისას იგი თბილისის დინამომ შეიძინა, სადაც გიორგიმ შეძლო თავის ძირითად შემადგენლობაში დამკვიდრება. 2013-14 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ, ევროტურნიტებზე „დინამოს“ ცუდი გამოსვლის შემდეგ გუნდი 12-მა ფეხბურთელმა დატოვა, მათ შორის იყო გიორგი ხიდეშელიც. 2014 წლის სექტემბრიდან „ზესტაფონს“ დაუბრუნდა. სეზონის მეორე ნახევარში გორის „დილაში“ გადავიდა, თუმცა ტრავმის გამო მხოლოდ 1 მატჩის ჩატარება შეძლო, ფოთის „კოლხეთის“ წინააღმდეგ, სადაც მეორე ტაიმში შეცვალეს. 2015 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას უმაღლეს ლიგაში ახალაღზევებულ თბილისის „ლოკომოტივს“ შეუერთდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:თელავის კახეთის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
ეტალონი
ეტალონი (ფრანგ. etalon):
კატეგორია:მეტროლოგია
The Bends
The Bends — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1995 წლის 13 მარტს. იგი ჩაწერილია ცნობილი პროდიუსერების, ნაიჯელ გოდრიჩისა და ჯონ ლეკის ხელმძღვანელობით. ალბომი ეძღვნება კომიკოს ბილ ჰიკსს.