cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ყირიმის დემოგრაფია
2021 წლის იანვრის მონაცემებით, "ყირიმის რესპუბლიკის" და სევასტოპოლის ჯამური მოსახლეობა იყო 2 416 856 ადამიანი ("ყირიმის რესპუბლიკა": 1 903 707, სევასტოპოლი: 513 149). ეს აღემატება 2001 წლის უკრაინის მოსახლეობის აღწერის მაჩვენებლებს, რაც იყო 2 376 000 ადამიანი ("ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა": 2 033 700, სევასტოპოლი: 342 451) და, ასევე, რუსეთის მიერ 2014 წლის დეკემბერში ჩატარებული ადგილობრივი აღწერის მაჩვენებლებს, რაც იყო 2 248 400 ადამიანი ("ყირიმის რესპუბლიკა": 1 889 485, სევასტოპოლი: 395 000).
ისტორია
მინი| ყირიმის ეთნიკური შემადგენლობა XVIII-XXI საუკუნეებში. ყირიმის შიდა ცხოვრება ყოველთვის იყო ეთნიკურად მრავალფეროვანი მთელი მისი ისტორიის განმავლობაში, გადადიოდა რა ხელიდან ხელში სხვადასხვა დროს. კერძოდ, სამხრეთ სანაპიროს ბოლო ორ ათასწლეულში, უმეტესწილად ფლობდნენ სხვადასხვა რომაული (და აღმოსავლეთ რომაული) სახელმწიფოები. სკვითურ-სარმატული, გოთური, ჰუნური, თურქული, მონღოლური და სლავური დაპყრობები ერთმანეთის მიყოლებით დომინირებდა. მისი სამხრეთი სანაპირო თავდაპირველად იყო ბერძნულ ენაზე მოლაპარაკე და ბერძენთა კოლონიების ნაწილი (ძვ. წ. მე-7 და ძვ. წ. მე-6 საუკუნეებიდან მოყოლებული), შემდეგ ბოსფორის სამეფოს ნაწილი (ძვ. წ. 480 - ძვ. წ. 63 წლები), რომაელთა ბატონობის (ძვ. წ. 47 - ახ. წ. 330 წლები) და მისი მემკვიდრე სახელმწიფოების, კერძოდ, ბიზანტიელთა (ახ. წ. 330 - ახ. წ. 1204), ტრაპიზონის იმპერიის (ახ. წ. 1204 - ახ. წ. 1461) და თეოდოროს სამთავროს ქვეშ. 1475 წელს, რეგიონი დაიპყრეს ოსმალო თურქებმა. გვიანი შუა საუკუნეების დროს, რამდენიმე სანაპირო ქალაქს მართავდნენ იტალიის ქალაქი-სახელმწიფოები.
ყირიმელი თათრები, როგორც ადგილობრივი თურქულენოვანი ეთნიკური ჯგუფი, წარმოიშვნენ ახალი ისტორიის დასაწყისში, კერძოდ, ყირიმის სახანოს არსებობის პერიოდში და 1783 წელს რუსეთის იმპერიის მიერ "ყირიმის სახანოს" ანექსიის დროს, უკვე მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდნენ. "ახალი რუსეთის" სახელით ცნობილ კოლონიზაციას ("ნოვოროსიისკის გუბერნია", რომლის ნაწილიც მოგვიანებით იყო "ტავრიდის გუბერნია"), მე-18 საუკუნის მიწურულს, ხელმძღვანელობდა ეკატერინე II დიდის მიერ აბსოლუტურ მმართველად დანიშნული პრინცი გრიგორი პოტიომკინი. ყირიმის მიწები გულუხვად გადაეცათ რუს დიდებულებს, რომლებმაც ძირითადად უკრაინიდან და რუსეთიდან იქ ჩაასახლეს გლეხები, მეჩხრად დასახლებული სტეპების დასამუშავებლად. ეკატერინე დიდმა, ასევე, მოიწვია ევროპელი მოსახლეები - გერმანელები, პოლონელები და იტალიელები, რათა დაფუძნებულიყვნენ ამ ახლადდაპყობილ მიწებზე. ყირიმი, გეოგრაფიულად და დემოგრაფიულად, დაყოფილია 3 რეგიონად: შიდა სტეპები, მთები და სანაპირო. თათრები მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდნენ მთაგორიან ადგილებში, ხოლო სტეპებში - მაცხოვრებლების ნახევარს. რუსები კი, ძირითადად, თავმოყრილი იყვნენ ფეოდოსიის მხარეში. აღსანიშნავია, რომ გერმანელები და სხვა ევროპელები ყირიმში დასახლდნენ მე-19 საუკუნის დასაწყისში და მიიღეს დიდი რაოდენობით საკუთრება და ნაყოფიერი მიწა. მდიდარმა კოლონიზატორებმა მოგვიანებით იყიდეს მიწების მნიშვნელოვანი ნაწილი, ძირითადად, პერეკოპსკისა და ევპატორიას რაიონებში.
1897 წლისთვის, რუსეთის იმპერიის აღწერის მიხედვით, ყირიმელი თათრები კვლავ მსუბუქ უმრავლესობას (35%) შეადგენდნენ ყირიმის ჯერ კიდევ დიდ სასოფლო ტიპის მოსახლეობაში, მაგრამ, ამასთანავე ყირიმში იყვნენ დიდი რაოდენობით რუსები (33%), უკრაინელები (11%) და მცირე რაოდენობით გერმანელები, ებრაელები (მათ შორის, კრიმჩაკები და ყირიმელი ყარაიტები), ბულგარელები, ბელარუსები, თურქები, სომხები, ბერძნები და ბოშები.
ეთნოსები და ენები
ყირიმულ-გოთურმა, ანუ აღმოსავლეთ გერმანიკულმა ენამ, არსებობა შეწყვიტა მე-18 საუკუნეში, მაშინ, როცა ყირიმელი გოთები გაცილებით უფრო ადრე გაიფანტნენ სხვა ეთნოსებში. 2001 წლის აღწერის მიხედვით, ყირიმის მოსახლეობის ეთნიკური კომპოზიცია ამგვარად იყო წარმოდგენილი: რუსები: 1,45 მილიონი (60,5%), უკრაინელები: 577 000 (24,0%), ყირიმელი თათრები: 245 000 (10,2%), ბელარუსები: 35 000 (1,4%), სხვა ეროვნების თათრები: 13 500 (0,5%), სომხები: 10 000 (0,4%) და ებრაელები: 5 500 (0,2%). მინი| ტავრიდის გუბერნიის [[მაზრა|უეზდების (პოვიტების) ენობრივი შემადგენლობა 1897 წელს (რუსეთის იმპერიის აღწერა).]] მარჯვნივ|მინი|300x300პქ|ყირიმელი თათრების რიცხოვნობის პროცენტები რეგიონების მიხედვით. სხვა უმცირესობებს წარმოადგენენ: შავი ზღვის გერმანელები, ბოშები, ბულგარელები, პოლონელები, აზერბაიჯანელები, კორეელები, ბერძნები და იტალიელები. 1941 წელს ყირიმელი გერმანელების რიცხოვნობა შეადგენდა 45 000-ს. ხოლო 1944 წელს 70 000 ბერძენი და 14 000 ბულგარელი, 200 000 ყირიმელ თათარ და სხვა ეროვნებებთან ერთად, გადაასახლეს ცენტრალურ აზიასა და ციმბირში.
2001 წლის აღწერის მიხედვით, ყირიმელი მაცხოვრებლების 77%-მა დაასახელა რუსული თავის მშობლიურ ენად, 11,4%-მა - ყირიმული თათრული, ხოლო 10,1%-მა - უკრაინული. ყირიმში, უკრაინელების 40%-მა სცნო უკრაინული მშობლიურ ენად, დარჩენილმა 60%-მა კი აღიარა თავი ეთნიკურ უკრაინელად, თუმცა, აღნიშნა, რომ რუსული იყო მათი ძირითადი ენა. ყირიმელი თათრების 93%-მა დაასახელა ყირიმული თათრული მშობლიურ ენად, ხოლო 6% იყო რუსულენოვანი. თუმცა, 2013 წელს, ყირიმული თათრული ენა გაქრობის ზღვარზე იყო, რადგან იმ დროს მხოლოდ 15 სკოლაში ისწავლებოდა. თურქეთმა უდიდესი დახმარება აღმოუჩინა უკრაინას, რომელიც იყო უუნარო გადაეწყვიტა მშობლიურ ენაზე განათლების მიცემის პრობლემა ყირიმელი მოქალაქეებისთვის. 2014 წლამდე, უკრაინაში, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ოფიციალური სახელმწიფო ენა იყო უკრაინული, მაგრამ ყირიმში სამთავრობო საქმეები ძირითადად რუსულ ენაზე წარიმართებოდა. აღსანიშნავია, რომ განათლებასა და სამთავრობო საქმეებში უკრაინული ენის გამოყენების ზრდის მცდელობები, სხვა რეგიონებთან შედარებით, ნაკლებად წარმატებული აღმოჩნდა.
დღესდღეობით, ყირიმში იმიგრანტების 2/3 არიან უკრაინის სხვა რეგიონებიდან ჩამოსული; ყოველი მე-5 იმიგრანტი არის ყოფილი საბჭოთა კავშირის რომელიმე რესპუბლიკიდან და ყოველი მე-40-ე მის ფარგლებს გარეთა ქვეყნებიდან. ყირიმიდან წამსვლელთა 3/4 მიდის უკრაინის სხვა ნაწილებში. ყოველი მე-20 ემიგრანტი კი მიდის დასავლეთში.
ყირიმის იმ მოსახლეთა რიცხვი, რომლებიც უკრაინას თავის მშობლიურ მიწად მიიჩნევენ, მკვეთრად გაიზარდა (32%-დან 71,3%-მდე) 2008 წლიდან 2011 წლამდე პერიოდში; მიუხედავად ამისა, "რაზუმკოვის ცენტრის" მიერ 2011 წლის მარტში ჩატარებული გამოკითხვების მიხედვით, ეს მთელი უკრაინის მასშტაბით ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია (საშუალოდ 93% დანარჩენ რაიონებში). რეგიონული იდენტობის შესახებ გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ყირიმელი მაცხოვრებლების დაახლოებით 30%-მა შეინარჩუნა "საბჭოთა იდენტობა".
1991 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, რუსეთის 3,8 მილიონმა მოქალაქემ მოიპოვა უკრაინის მოქალაქეობა.
2014 წელს, რუსეთის მიერ ყირიმის ანექსიის შემდეგ, ახალმა ხელმძღვანელობამ მოსახლეობის აღწერა ჩაატარა. აღწერის მიხედვით, მაშინდელი "ყირიმის ფედერალური ოლქის" მოსახლეობა შეადგენდა 2,2844 მილიონ ადამიანს. ეთნიკური შემადგენლობა კი ასეთი იყო: რუსები: 1,49 მილიონი (65,3%), უკრაინელები: 0,35 მილიონი (15,1%), ყირიმელი თათრები: 0,24 მილიონი (12,0%). უკრაინის ოფიციალურმა ხელისუფლებამ და "ყირიმელი თათრების მეჯლისმა" ეჭვქვეშ დააყენეს მოსახლეობის ამ აღწერის შედეგები.
განათლება
2001 წლის უკრაინის აღწერის მიხედვით, "ყირიმის ავტონომიურ რესპუბლიკაში" შრომისუნარიანი მოსახლეობის რაოდენობა შემდეგნაირად გამოიყურება (მამაკაცები: 16-59 წლები, ქალები: 16-54 წლები):
რელიგია
ყირიმის ნახევარკუნძული გაქრისტიანდა გოთიკური ქრისტიანობის მეშვეობით, ადრეულ ეტაპზე, კერძოდ, ახ. წ. მე-4 საუკუნეში. მე-9 საუკუნეში გოთები ყირიმში მოექცნენ ბერძნების მართლმადიდებლური ეკლესიის დაქვემდებარებაში და დააარსეს გოთიის ეპარქია. ახ. წ. 988 წელს კიევის პრინცმა ვლადიმირ I დიდმა დაიპყრო ბიზანტიის ქალაქი ჩერსონესოსი (დღევანდელი სევასტოპოლის ნაწილი), სადაც მან მიიღო ქრისტიანობა. 1230-იან წლებში რუსეთში მონღოლების შემოსევების შემდეგ ქრისტიანობის გავრცელება შეწყდა, ხოლო უკვე მე-14 საუკუნის დასაწყისში ოქროს ურდოს სახელმწიფო რელიგია ხდება ისლამი. ყირიმში (კერძოდ, დღევანდელ სტარი-კრიმში) პირველი მეჩეთი ოზბეგ ხანმა ააშენა 1314 წელს. 1783 წელს, რუსეთის იმპერიის მიერ ყირიმის ანექსიის შემდეგ, ნახევარკუნძულზე აღმოსავლური ქრისტიანობა, ანუ მართლმადიდებლობა დაბრუნდა.
2013 წელს "ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის" მოსახლეობის გამოკითხვის შედეგებმა აჩვენა, რომ:
მოსახლეობის გამოკითხვაში ყირიმელი თათრების პროპორცია იყო 15%.
ამავე გამოკითხვაში რესპონდენტების პროცენტული განაწილება, რომლებმაც თქვეს, რომ ესწრებოდნენ რელიგიურ მსახურებას, შემდეგია:
სქოლიო
<references group="" responsive="0"> კატეგორია:უკრაინის დემოგრაფია
Lordomyrma rouxi
Lordomyrma rouxi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რობერტო ლევინგსტონი
რობერტო ლევინგსტონი (Roberto Marcelo Levingston Laborda; დ. 19 იანვარი, 1920, სან-ლუისი — გ.   17 ივნისი,  2015, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1966–1970 წლებში თანამდებობა ეკავა 1966 წლის 29 ივნისიდან, 1970 წლის 8 ივნისამდე, მის გარდაცვალებამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
გაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი გაგი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მიხაი ზიჩი
ბიოგრაფია
thumb|230px|შოთა რუსთაველი [[თამარ მეფე|მეფე თამარს თავის „ვეფხისტყაოსანს“ წარუდგენს]] სწავლობდა ბუდაპეშტის უნივერსიტეტში, 1842 წლიდან მეცადინეობს ფერწერაში იტალიელ მხატვარ ი. მარასტონისთან, რომელმაც ბუდაპეშტში გახსნა სამხატვრო სასწავლებელი. 1843 წელს გადადის ვენაში, სადაც ფერწერას სწავლობს ფერდინანდ გეორგ ვალდმიულერის ხელმძღვანელობით. 1846 წელს იმოგზაურა იტალიაში. 1847 წლიდან ცხოვრობს პეტერბურგში. 1858 წელს აირჩიეს პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის აკადემიკოსად. 1859 წლიდან იყო საიმპერატორო კარის მხატვარი.1874–1881 წლებში ცხოვრობდა საზღვარგარეთ, 1875–1880 წლებში იყო პარიზის უნგრელთა ურთიერთდახმარების საზოგადოების თავმჯდომარე. 1881–1882 წლებში ცხოვრობდა კავკასიაში, 1883–1906 წლებში კვლავ საიმპერატორო კარის მხატვარია. დემოკრატი მხატვარი თანაუგრძნობდა უნგრეთის რევოლუციას. იზიარებდა უტოპიური სოციალიზმის იდეებს.
შემოქმედება
ნიკოლოზ ჩერნიშევსკის გავლენით მხატვარმა (რომანი „რა ვაკეთოთ") შექმნა რამდენიმე სურათი („ქუჩაზე მოსეირნე წყვილები“, „ვაჭრის ოჯახი“ და სხვა). განსაკუთრებით საინტერესოა 80-იან წლებში შექმნილი ეტიუდი „ციმბირის ტყვე", სადაც გამოსახულია ჩერნიშევსკი პატიმრობის დროს. ზიჩის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია მაღალი პროფესიული დონე. მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია: „კუბოს თავის დაჭედვა“, „გარდამოხსნა“ (ორივე 1845), „კავკასიის სცენები“ (ლითოგრაფია, გამოიცა 1852), „ბოროტი სულის ზეიმი“ (1878, ბუდაპეშტის ეროვნული გალერეა); განსაკუთრებით მუშაობდა მხატვარი წიგნის გრაფიკის დარგში. დაასურათა იმრე მადაჩის „ადამიანური ტრაგედია“, მიხეილ ლერმონტოვის „დემონი“ („თამარი კუბოში“, პუშკინის სახლ-მუზეუმი, სანქტ-პეტერბურგი და სხვა).
სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1827 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1906
ამოხფიჟი
ამოხფიჟი (Амыҟаԥыжь ), ამოხთვიჟი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, მთლიანი, ზოგჯერ სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა, მტევანი — საშუალო ზომის, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მუქი ლურჯი შეფერილობით. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული, გემო — სასიამოვნო.
ამოხფიჟი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფედე 180-200 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 70-80 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 15.3 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.3 გ/ლ-ს.
Lordomyrma rugosa
Lordomyrma rugosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ამოხფიჟი
ბოტანიკური აღწერა
მიიღება სუფრის წითელი მჭრალი ღვინო და გამოიყენება საკუპაჟე მასალად.
Lordomyrma rugosa
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ამოხფიჟი
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Apple-ის სლოგანების სია
thumb|right|300px|კადრი "Get a Mac" რეკლამიდან; მარჯვნივ მაკი, მარცხნივ PC ქვემოთ მოცემულია სლოგანების სია, რომელსაც კომპანია ეპლი იყენებდა სხვადასხვა დროს, 1970-იანი წლებიდან დაწყებული დღემდე. ამჟამად, ეპლის ყველაზე პოპულარული "სლოგანებია": 'Get a Mac' ან უბრალოდ თავად ეპლის ლოგო.
iMac, iBook, და მაკ მინი
კატეგორია:Apple
Brasileirinhas
Brasileirinhas — ბრაზილიური პორნო საიტი. დაფუძნდა 1996 წელს, ლუის ალვარენგას მიერ. საიტზე ვხვდებით უამრავ ცნობილ ბრაზილიელ პორნომსახიობს, ესენია: პატრიშია კიმბერლი, მონიკა მატოში, ვერონიკა ბელა, მელისა პიტანგა, მაიარა როდრიგესი და სხვანი.
სქოლიო
კატეგორია:პორნოგრაფიული ფილმების სტუდიები
ბრაზილიის ტრანსპორტი
ბრაზილიის სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურისთვის დამახასიათებელია მკვეთრი რეგიონული განსხვავებები. ბრაზილიის სწრაფად მზარდი ეკონომიკა, განსაკუთრებით კი სწრაფად მზარდი ექსპორტი მოითხოვს სატრანსპორტო ქსელის გაფართოებას. აღსანიშნავია, რომ ბოლო დროს ამ სფეროში არაერთი ინვესტიცია იდება.
მაგისტრალები
ბრაზილის გზების საერთო სიგრძეა 1,751,868 კილომეტრი. ამათგან, 96,353 კმ დაგებული გზაა, 1,655,515 კი საფარის გარეშე. ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი მაგისტრალია BR-101, რომელიც ბრაზილიის 12 შტატს კვეთს.
ბრაზილიას საკმაოდ დაბალი მაჩვენებელი აქვს მანქანების მფლობელობის მიხედვით, 140 მანქანა ყოველ 1000 კაცზე, მაგრამ ამ მაჩვენებლით უსწრებს ინდოეთს და ჩინეთს.
აეროპორტები
საერთაშორისო ფრენების ძირითადი ნაწილი მოდის სან-პაულუს გუარილიოსის საერთაშორისო აეროპორტსა და რიო-დე-ჟანეიროს გალეანის საერთაშორისო აეროპორტებზე. ამ ორი ქალაქის შემდეგ, ყველაზე მნიშვნელოვანი აეროპორტი მდებარეობს ბელუ-ორიზონტში. მცირე ზომის აეროპორტები არსებობს ბრაზილიაში, რესიფეში, ნატალსა და ფორტალეზაში, რომლებსაც ასევე შეუძლიათ ჩაერთონ საერთაშორისო ფრენებში.
გა'ჰულის მცველები
გა'ჰულის მცველები (Guardians of Ga’Hoole) — მწერალ  კეტრინ ლესკის ეპიკური ფენტეზის ჟანრის რომანების სერია. იგი გამოსცა გამომცემლობამ Scholastic Corporation. 2008 წელს გამოვიდა სერიის უკანასკნელი რომანი ნაცრის ომი. სულ გამოცემულია ამ სერიის 15 წიგნი. გარდა ამისა, არსებობს კიდევ რამდენიმე დამატებითი წიგნი.
სერიის პირველი სამი წიგნი ფილმის მცველთა ლეგენდა: გა'ჰულის ბუები სახით 2010 წელს გადაიღო რეჟისორმა ზეკ სნაიდერმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფენტეზი რომანები
Lordomyrma sarasini
Lordomyrma sarasini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფარცხმა
ფარცხმა — ადმინისტრაციული ერთეული ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს სოფლებს ზემო ფარცხმა და შუა ფარცხმა.
ისტორია
XIX საუკუნეში ფარცხმა წარმოადგენდა სასოფლო საზოგადოებას, რომელიც მოიცავდა სოფლებს ზემო ფარცხმა, შუა ფარცხმა და ქვემო ფარცხმას 1898 წელს ფარცხმაში გაიხსნა ბიბლიოთეკა. 1902 წელს ფარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში ცხოვრობდა 2349 ადამიანი. 1908 წელს ქვემო ფარცხმას ეწოდა გოგოლესუბანი. 1930 წელს ფარცხმის საზოგადოება დაიყო გოგოლესუბნის, ფარცხმის და ჩოხატაურის სასოფლო საბჭოებად.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კნიჩის თემი
კნიჩის თემი (Кнић) — თემი სერბეთში, შედის შუმადიის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 15 087 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 37 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 413 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კნიჩი. კნიჩის თემი შედგება 36 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 11.5 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ილდიზის ტექნიკური უნივერსიტეტი
ილდიზის ტექნიკური უნივერსიტეტი (Yıldız Teknik Üniversitesi; YTÜ) — ტექნიკური უნივერსიტეტი თურქეთში, რომელიც სპეციალიზირდება საინჟინრო მეცნიერებებზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საგანმანათლებლო დაწესებულება სტამბოლში. უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსი ბეშიქთაშის რაიონში მდებარეობს. ახალი დავუთფაშას კამპუსი ესენლერის რაიონში მდებარეობს. უნივერსიტეტი აერთიანებს 10 ფაკულტეტს, 3 პროფესიულ სკოლას და 2 ინსტიტუტს.
ისტორია
ილდიზის ტექნიკურ უნივერსიტეტს გააჩნია შტამბეჭდავი ისტორია, რომელიც თარიღდება 1911 წლით. იტუ დაარსდა როგორც კონდუქტორების Mekteb-i Âlisi (კონდუქტორების უმაღლესი სკოლა), რომ დაეკმაყოფილა მუნიციპალიტეტის საზოგადოებრივი სექტორის მოთხოვნა. სკოლა ჩამოყალიბდა École de Conducteur სასწავლო გეგმის მიხედვით და დაკავშირებული იყო საზოგადოებრივ სამუშაოთა საქმის სამინისტროსთან. 1922 წელს, სკოლის სახელი შეიცვალა Nafia Fen Mektebi-ზე (საზოგადოებრივი სამუშაოების სკოლა). სწავლების ხანგრძლივობა 1926 წელს 2,5 წელზე და 1931 წელს 3 წლამდე გაიზარდა.
საჯარო ობიექტების ზრდის შემდეგ და ტექნიკური მომსახურების მოთხოვნების შესაბამისად, გადაწყდა Nafia Fen Mektebi-ის დახურვა და ტექნიკური სკოლის ჩამოყალიბება მის ბაზაზე, ტექნიკური მუშებსა და პროფესიონალ ინჟინერებს შორის არსებული უთანასწორობის აღმოფხვრის მიზნით. სკოლამ თავის მოსწავლეებს შესთავაზა ორწლიანი პროგრამა (ტექნიკური სპეციალისტებისთვის) და ოთხწლიანი პროგრამა (ინჟინერთათვის). მთავრობამ გამოყო სკოლისთვის ილდიზის სასახლის შენობა, მის სხვა შენობებთან ერთად, რომლებიც დღესაც მოქმედებენ.
ადრეულ პერიოდში სკოლა შედგებოდა ორი ფაკულტეტისგან: სამოქალაქო და მექანიკური ფაკულტეტებისგან, სადაც სტუდენტებს ასწავლიდნენ, როგორც ტექნიკურ, ისე საინჟინრო სპეციალობას. დაწყებული 1942-1943 წლიდან, საინჟინრო ფაკულტეტს ელექტროტექნიკური და არქიტექტურის განყოფილებები დაემატა. 1969 წელს სკოლა ავტონომიურ უმაღლეს საგანმანათლებლო და კვლევით ინსტიტუტად გადაკეთდა. 1971 წელს სპეციალური პროფესიული სკოლების დახურვის გამო, საინჟინრო სკოლები შევიდნენ სტამბოლის სახელმწიფო საინჟინრო და არქიტექტურულ აკადემიაში.
პარასკევა სერბი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|პარასკევა სერბი პარასკევა სერბი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 14 ოქტომბერი, ახალი სტილით - 27 ოქტომბერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
აუქციონი (რუსული ჯგუფი)
აუქციონი (АукцЫон) არის რუსული როკ-ჯგუფი, რომელიც დაარსდა 1978 წელს ლენინგრადში (ამჟამინდელი სანქტ-პეტერბურგი).
ამჟამად ჯგუფის უკანასკნელი სტუდიური ალბომია Девушки поют (გოგონები მღერიან, 2007).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსული როკ-ჯგუფები
ნორჩეპინგი
ნორჩეპინგი (შვედ  Norrköping) — შვედეთის ქალაქი, მსხვილი სამრეწველო ცენტრი. ქალაქმოსახლეობის ზრდა XIX საუკუნეში ინდუსტრიალიზაციის პერიოდს უკავშირდება, ამის გამო ნორჩეპინგმა მეტსახელად "შვედური მანჩესტერი" მიიღო.
ქალაქი მდინარე მოტალას შესართავთან არის გაშენებული. ამ ადგილას მდინარე ბალტიის ზღვას უერთდება.
მოსახლეობა - 83 561 მცხოვრები, გარეუბნებიანად - 126 338 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). შედის შვედეთის დიდი ქალაქების ათეულში. thumb|შრომის მუზეუმი
ისტორია
ქალაქის ადგილას მოსახლეობა შუა საუკუნეებში გაჩნდა. დაარსების ზუსტი დრო უცნობია, მაგრამ XII საუკუნეში აქ უკვე ნორვეგიის დამცველის - წმინდა ოლაფის სახელობის ეკლესია იხსენიება. ქალაქის მოსახლეობა მდინარე მოტალაზე ზღურბლებს იყენებდა წისქვილებისთვის ენერგიის მისაღებად, მოტალაში კი ორაგულს იჭერდა. სახელწოდება პირველად 1283 წელს იხსენიება, როდესაც სოფია დანიელმა - ვალდემარ I-ის მეუღლემ შენინგის მონასტერს აქ ორაგულის დაჭერის უფლება მიუბოძა. ნორჩეპინგმა ქალაქად წოდების უფლება XIV საუკუნის დამდეგს მიიღო, თუმცა, სტატუსის მამტკიცებველი ყველაზე ადრეული დასაბუთება 1384 წლით თარიღდება.
რესურსები
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
ნოვი-შიგაი
ნოვი-შიგაი (Яңы Шығай; Новый Шигай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 54 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 54 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
ვესტფოლდი
ვესტფოლდი — ნორვეგიის საგრაფო. სულ ესაზღვრება 2 საგრაფო, ესენია: ჩრდილოეთიდან – ბუსკერუდი, დასავლეთიდან – ტელემარკი. საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრია ტიონსბერგი. ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტი სანეფიორი. ნორვეგიის საგრაფოებში სიდიდით მე-18 ადგილი უკავია.
მუნიციპალიტეტები
ვესტფოლდი იყოფა 14 მუნიციპალიტეტად. ესენია:
350 პქ|მინი|მარჯვნივ|ვესტფოლდის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის საგრაფოები
ეროვნული მუზეუმი (ნიუ-დელი)
ეროვნული მუზეუმი (National Museum, राष्ट्रीय पुरातात्विक संग्रहालय), ასევე ცნობილი როგორც ინდოეთის ეროვნული მუზეუმი (National Museum of India) — ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი ნიუ-დელიში, ინდოეთი. ის 1949 წელს დაარსდა და ყველა პერიოდის ხელოვნების ნიმუშებს მოიცავს. მუზეუმი ინდოეთის მთავრობის დაქვემდებარებაშია და მას ქვეყნის კულტურის სამინისტრო მართავს. ის ნიუ-დელის ჯანპათის რაიონში მდებარეობს. მუზეუმში განთავსებულია დაახლოებით 200 000-მდე ხელოვნების ნიმუში, რომელთა უდიდესი ნაწილი ინდოელი ხელოვანების შემოქმედებაა და 5 000 წელზე მეტს ითვლის.
ეროვნული მუზეუმის პირველ სართულზე მდებარეობს ეროვნული მუზეუმის ინსტიტუტი ხელოვნებათმცოდნეობის, მუზეოლოგიისა და კონსერვაციის განხრით. ეს დაწესებულება 1983 წელს დაარსდა და 1989 წლიდან უნივერსიტეტია. დაწესებულება ორგანიზებას უწევს სამაგისტრო და სადოქტორო კურსებს ხელოვნებათმცოდნეობაში, კონსერვაციასა და მუზეოლოგიაში.
ისტორია
1946 წელს, გუაიერის კომიტეტმა ინდოეთის მთავრობას ეროვნული მუზეუმის აშენების იდეა მიაწოდა. კომიტეტს ხელმძღვანელობდა სერ მაურის გუაიერი, ინდოეთის იუსტიციის ყოფილი აღმსრულებელი და დელის უნივერსიტეტის ვიცე კანცლერი. კომინტეტის ერთ-ერთი წვრი იყო სერ მორტიმერ უელერიც, რომელიც ინდოეთის არქეოლოგიური კვლევების დაწესებულების (ASI) ხელმძღვანელი იყო. ეს პიროვნება ხშირად მოიხსენება, როგორც ეროვნული მუზეუმის აშენების მთავარი ინიციატორი.
ეროვნული მუზეუმის ჩამოყალიბება დაიწყო ლონდონის ხელოვნების სამეფო აკადემიის მიერ ინდური არტეფაქტების გამოფენით. გამოფენა მოეწყო ბურლინგტონის სახლის გალერეებში, 1947-1948 წლების ზამთრის თვეებში. არტეფაქტების ინდოეთში გადატანამდე, ჯავაჰარლალ ნერუს მხარდაჭერით, გადაწყდა, რომ ეს მნიშვნელოვანი კოლექციები ქვეყანაში შესვლისთანავე უნდა გამოფენილიყო და ინდოელ ხალხს ეს ნიმუშები უნდა დაეფასებინა. მას შემდეგ, რაც მუდმივი ეროვნული მუზეუმის შექმნის შესახებ მიიღეს გადაწყვეტილება, ექსპონატები პირველად გამოფინა რაშტრაპატი-ბხავანში (ასევე ცნობილი, როგორც პრეზიდენტის სასახლე) 1949 წლის 15 აგვისტოს. ეს გამოფენა ოფიციალურად გახსნა ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარმა, ინდოეთის გენერალურმა გუბერნატორმა. 1950-იანი წლების შუა პერიოდამდე, არტეფაქტები პრეზიდენტის სასახლეში ინახებოდა და ის მუდმივად ხელმისაწვდომი იყო დამთვალიერებლებისათვის. 1955 წელს დაიწყო ჯანპათის რაიონში მუზეუმისათვის ახალი შენობის მშენებლობა. მუზეუმისათვის აშენებული ახალი ნაგებობა 1960 წელს უკვე მზად იყო. ამავე წელს, მუზეუმის ახალ შენობაში არტეფაქტების გადატანის მიუხედავად, ჯავაჰარლალ ნერუს მოთხოვნის შედეგად ბუდას ქანდაკება და რამპურვას ხარი რაშტრაპატი ბხავანში დარჩა.
thumb|250 px|მუზეუმის მოსაცდელი ოთახი thumb|250 px|ხეზე კვეთის კოლექციის დარბაზი thumb|250 px|ეროვნული მუზეუმის შესასვლელი კორიდორი thumb|250 px|მონეტების კოლექციის დარბაზი thumb|250 px|ტანჯორესა და მისორეს ნახატების გალერეა
განყოფილებები და კოლექციები
ეროვნული მუზეუმის კოლექციები ხეოლვნების თითქმის ყველა მიმდინარეობას მოიცავს: არქეოლოგია (ქვის, ბრინჯაოსა და ტერაკოტას ქანდაკებები), საბრძოლო იარაღები, საბრძოლო ჯავშნები, დეკორაციული ხელოვნება, ძვირფასეულობა, ხელნაწერები, მინიატურები და ტანჯორული ნახატები, ქსოვილები, ნუმიზმატიკა, ეპიგრაფიკა, ცენტრალური აზიის სიძველეები, ანთროპოლოგია, კოლუმბამდელი ამერიკული და დასავლური კოლექციები.
მუზეუმში დაცულია 200 000-ზე მეტი ხელოვნების ნიმუში, რომლებიც წარმოადგენენ როგორც ინდოელი, ასევე უცხოელი ხელოვანების შემოქმედებას. არტეფაქტების სიდიდისდა მიუხედავად, ეროვნული მუზეუმი კოლექციის მხოლოდ 6-7 პროცენტს აჩვენებს საზოგადოებას. დანარჩენი ექსპონატები მცირეხნიან გამოფენებში გამოიყენება.
მმართველობა
ეროვნული მუზეუმი ინდოეთის ცენტრალური მთავრობის შემადგენლობაში შედის. 1957 წლამდე მუზეუმს მართავდა არქეოლოგიის დეპარტამენტის გენერალური დირექტორი. 1957 წლის შემდეგ განათლების სამინისტრომ, ინდოეთის მთავრობამ ეროვნული მუზეუმი საკუთარი, უშუალო კონტროლის ქვეშ არსებულ დაწესებულებად გამოცხადა. ხელოვნების შესყიდვის კომიტეტის ფონდების დახმარებით, ინდოეთის მთავრობამ მუზეუმის კოლექციებისა და მომსახურე პერსონალის გაზრდას შეუწყო ხელი. დღესდღეობით ინდოეთის ეროვნული მუზეუმი ქვეყნის კულტურის სამინისტროს დაქვემდებარების ქვეშაა.
დონორები
ბოლო წლებში, ტრანსპორტის, კულტურისა და ტურიზმის საკითხთა მუდმივმოქმედი კომიტეტის თანახმად, ეროვნული მუზეუმის კოლექციებს, საერთო ჯამში, 2269 ნივთი დაემატა (1994-2010 წლები). ამ ნივთებს შორის 1360 მუზეუმმა შეიძინა, დანარჩენი კი დაწესებულებას უსასყიდლოდ გადასცეს. 1997 წლიდან მუზეუმისათვის არტეფაქტების შეძენაზე სპეციალური შემსყიდველი კომიტეტი მუშაობს.
დავა
2010 წელს, პირველი სახის კვლევაში, იუნესკომ წარმოადგინა მოხსენება, რომლის თანახმადაც ეროვნული მუზეუმი სხვა შვიდ მუზეუმთან ერთად შეფასდა როგორც ცუდად მოვლილი, ცუდად განათებული და არასწორი ნიშნებით აღნიშნული დაწესებულება. ამის საპასუხოდ სოციალური სამართლის, გაძლიერებისა და ტურიზმის მინისტრმა, სელჯა კუმარიმ პარლამენტს მოხსენება წარუდგინა, სადაც ამბობდა, რომ ანგარშში შეტანილი დასკვნები არასწორია და კვლევა, საერთო ჯამში, არაადეკვატურადაა შესრულებული.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მუზეუმები კატეგორია:1949 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ნიუ-დელის ღირსშესანიშნაობები
ცხმორი
ცხმორი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბაჯიხევი, ფსორი, ღუნდა). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ჯეჯორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ონიდან 10 კილომეტრი. სოფელში საბჭოთა კავშირის დროს იყო საშუალო სკოლა, ბიბლიოთეკა, კლუბი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 31 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წრომის ტაძარი
წრომის ეკლესია — ადრეული შუა საუკუნეების ტაძარი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში. მდებარეობს რკინიგზის სადგურ გომიდან 3 კმ-ზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სოფლის შუაგულში. აგებულია 626-635 წლებში ქართლის ერისმთავარ სტეფანოზ II-ის დაკვეთით.
ტაძარს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ისტორია
ჯერ კიდევ IV საუკუნეში წრომში ყოფილა საკმაოდ მნიშვნელოვანი ეკლესია, სადაც მემატიანის გადმოცემით, 457 წელს, აგვისტოში, წამებით მოუკლავთ რაჟდენი, რომელმაც ვახტანგ გორგასლის დროს ქრისტიანობა მიიღო. ამ ძველი ეკლესიის ნანგრევებზე, როგორც აკადემიკოსი გ. ჩუბინაშვილი აღნიშნავს, ერისმთავარ სტეფანოზ II-ს აუგია წრომის დღევანდელი გუმბათიანი ტაძარი. ტაძარი რამდენიმეჯერ დაზიანდა და გადაკეთდა: XI და XII საუკუნეებს შორის და XVI-XVII საუკუნეებში. 1731 წლის 24 სექტემბერს ლეკთა შემოსევის დროს დაინგრა გალავანი. 1940 წლის 8 მაისის მიწისძვრამ ძალზე დააზიანა ტაძრის მნიშვნელოვანი ნაწილი: დაინგრა გუმბათი, გუმბათქვეშა კვადრატის კედლები და დასავლეთისა და სამხრეთის მკლავების ცილინდრული თაღების დიდი ნაწილი, გადაიხარა დასავლეთის კედელი. მიუხედავად ამისა ტაძრის თავდაპირველი გეგმა და საერთო კომპოზიცია უცვლელი დარჩა.
1949 წლიდან დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. (ხელმძღვ. ლ. ხიმშიაშვლი). 1949 წელს დასავლეთის კედლის გასამაგრებლად გაკეთდა სპეციალური დამჭერი კონსტრუქციები. 1959 წელს გასწორდა დასავლეთის გადახრილი კედელი. 1974-1975 წწ. ტაძრის გუმბათის ყელის ფუძემდე ამოიყვანეს ტრომპები და ტაძარს დაადგეს საცდელი ხის გუმბათი.
არქიტექტურა
წრომის ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა (25,6X19,85 მ), ნაშენია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით (ნაწილობრივ გამოყენებულია მუქი ნაცრისფერი და მოყვითალო პორფირიტი), რომელთა დაწიბოებული ნაკერები ჰორიზონტალური და სწორხაზოვანია. ტაძარს სამი შესასვლელი აქვს: დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და სამხრეთით. ოთხი ცალკე მდგომი ბოძი მკვეთრად გამოყოფს გუმბათქვეშა კვადრატს, რომელზეც აღმართულია რვაწახნაგა გუმბათის ყელი. კვადრატიდან რვაწახნაგზე გადასვლა ოთხი დიდი ნახევარკონუსური ტრომპის მეშვეობით ხდება. გუმბათი მდებარეობს ნაგებობის ცენტრში, მის ოთხივე მხარეს ჯვრის მკლავებია, რომელთა ფორმა ხაზგასმულია ურთიერთპერპენდიკულარული მძლავრი ცილინდრული კამარებით.
შენობის ინტერიერში გამოკვეთილია სიგრძივი (აღმოსავლეთ-დასავლეთის)ღერძი, რომლის აღმოსავლეთი აფსიდია, ხოლო დასავლეთი კი პატრონიკე, რომელიც დასავლეთის მკლავს სიგრძით უთანაბრებს აღმოსავლეთისას და აწონასწორებს მთელ შინაგან სივრცეს. პატრონიკეს ქვეშ მდებარეობს წაგრძელებული ნართექსი, რომლის შუა ნაწილი გადახურულია ცილინდრული კამარით, ხოლო გვერდითები – ჯვაროვანით. ნართექსიდან სამი შესასვლელია ტაძარში. პატრნიკეზე ასასვლელი ოთხმარშიანი კიბის ყოველი მარში თაღზეა დამყარებული. სამხრეთ-დასავლეთით ორსართულიანი სათავსია, რომლის აღმოსავლეთით გახსნილი ქვედა სართული საქალებო იყო, ხოლო მეორე სართული – დიდებულთა სადგომი. აფსიდის ორივე მხარეს ოთხკუთხა სათავსებია – სადიაკვნე და სამკვეთლო. ჩრდილო-აღმოსავლეთისას ჯვაროვანი კამარა აქვს, სამხრეთ-აღმოსავლეთისას ვარსკვლავისებრი. ამ სათავსებში აღმოსავლეთით, პატარა აფსიდების სარკმლების ორივე მხარეს, სწორკუთხა ნიშებია. მკლავების თითო დიდი სარკმელი, გუმბათის ყელის ოთხი სარკმელი და რამდენიმე მრგვალი სარკმელი განათების მხატვრულად გააზრებულ სისტემას ქმნიან. მინი|მარჯვნივ|250პქ|წრომის ტაძარი, ხედი აღმოსავლეთიდან ტაძარი ორ-სამსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. ფასადები მკაცრი და მონუმენტურია. აღმოსავლეთი ფასადი სამნაწილიანია: ფრონტონით დასრულებული შუა ამაღლებული სიბრტყე შეესატყვისება საკურთხეველს, მის ორივე მხარეს ცალფერდასახურავიანი კუთხის დაბალი სათავსებია, რომელთაც თითო სარკმელი აქვთ. იქ სადაც აფსიდი გვერდის სათავსებს (სადიაკვნესა და სამკვეთლოს) ემიჯნება, კედელსი ამოკვეთილია ორი ღრმა სამკუთხა ნიში. ამ ნიშების შექმნა ნაკარნახევია კონსტრუქციით (კედელი გათავისუფლებულია ზედმეტი მასისაგან) და აღმოსავლეთი ფასადის მხატვრული გადაწყვეტის თვალსაზრისით.
ამ ხერხმა განვითარება ჰპოვა შემდგომში ფეოდალიზმის ეპოქის ქართულ საეკლესიო ხუროთმოძღვრებაში. ფასადის ნიშები ერთმანეთთან დაკავშირებულია სამმაგი თაღედით. შუა ბრტყელ ნიშს ლენტისებური ორნამენტი აქვს შემოვლებული. გვერდის სამკუთხა ნიშების სიღრმეში კედელზე მიდგმულია კაპიტელებიანი და ბაზისებიანი შეწყვილებული სვეტები. მათ ზემოთ, კონქისებრ მომრგვალებაში შემორჩენილია საღებავით შესრულებული სხივები. დასავლეთის, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკაცრი მონუმენტური ფასადები დანაწევრებულია მხატვრულად გააზრებულად განლაგებული კარ-სარკმლებით. სამივე ფასადს მსგავსი შუა ღერძი აქვს: სწორკუთხა შესასვლელი თაღოვანი ტიმპანით, მის თავზე, პატრონიკეთა დონეზე, ფართო თაღოვანი სარკმელი და ფრონტონში მრგვალი სარკმელი. ეს ლეიტმოტივი ანათესავებს სამივე ფასადს.
დასავლეთის ფასადზე, შუაში, შეწყვილებული სვეტებითმორთული ფართო შესასვლელია. იგი გადახურულია ტიმპანის ქვით, რომელზეც გამოსახულია მაღალი საფეხურებიანი ჯვარი. შესასვლელის ზემოთჰორიზონტალურგადანაკეცებიანი სათაურით და ორნამენტით მ ორთული დიდი სარკმელია. გრძივი ფასადები თითქმის ერთნაირია. მათი გვერდითი ფრტები ქმნიან სხვადასხვა სიმაღლის გამოშვერილ ნაწილებს.. ამ ფასადების შუა ნაწილში ორნამენტით შემკული ხვრელობებია. შესასვლელის ტიმპანებს და შუა სარკმლებს შემოვლებული აქვს თაღი და არშია. სამხრეთ ფასადის შესასვლელის ტიმპანზე გამოსახულია ჯვარი. ფრონტონის ქვეშ განედლებული ჯვრის რელიეფია, მის ზემოთ ლავგარდნის ქვებზე – როზეტები და ფოთლოვანირელიეფური გამოსახულებები. შუა სარკმლის მარცხნივ ასომთავრული წარწერაა, რომელშიც მოხსენიებულია ქართლის ერისმთავარი სტეფანოზ II ადარნასეს ძე. ტაძარი გადახურულია კრამიტით და ქვის ლოფინებით.
მოხატულობა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|წრომის მოზაიკის ფრაგმენტები ტაძრის საკურთხევლის კონქი შემკული იყო მოზაიკით (VII ს. I ნახ.), რომლის უმეტესი ნაწილი განადგურებულია (გადარჩენილი ფრაგმენტები გადატანილია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში). დღეს საკურთხეველში მხოლოდ მოსამზადებელი ნახატის კონტურებია დარჩენილი. წარმოდგენილი იყო „ქრისტეს დიდების“ კომპოზიცია, რომელიც მეორე რეგისტრის გამოსახულებების გათვალისწინებით, ამაღლების თემას უკავშირდება.
მიუხედავად ფრაგმენტებისა, შესაძლებელია კომპოზიციის მთლიანად აღდგენა. საკურთხევლის კონქის ცენტრში, სადაც ეს მოზაიკა იყო, კვარცხლბეკზე იდგა ქრისტეს მთლიანი ფიგურა, რომლისაგან შემორჩენილია მხოლოდ სახის მოხაზულობა, შარავანდედის ნაწილი და ზემოთ აპყრობილი მარჯვენა. შემორჩენილია აგრეთვე წინ გაწვდილი ხელით ქრისტესაკენ მიმავალი ფიგურის ფრაგმენტი, ზემოთ – ფიგურის თავის მოხაზულობა, მისი შარავანდედი და გაფრიალებული პიმატიონის ნაწილი; პირველი ფიგურა პეტრე მოციქული უნდა იყოს, მეორე – პავლე: ფიგურათა შორის ყვავილებიანი ლარნაკისა და სხვა ჭურჭლის გამოსახულება ყოფილა. მოზაიკის ფონი შედგება სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ოქროს კენჭებისაგან, შავი და სხვადასხვა ელფერის წითელი შეღებილი კირქვისაგან; მოცისფრო და ბაცი მწვანე ადგილობრივი ქვისგან.
საკურთხევლის სარკმლის თაღში სამი მედალიონია, ცენტრალურ მედალიონში ჯვარია გამოსახული, ხოლო დანარჩენსი – მარტვილთა ბიუსტები. მედალიონების ქვემოთ ორნამენტული ზოლი გასდევს აკანთის ფოთლების მოტივით. კოლორიტი მოცისფრო–ფირუზი ფერის, სისანისფერის, მოყვითალო და მოვარდისფრო ფერების შეხამებაზეა აგებული. ტაძრის დანარჩენი კედლები და კამარა მოუხატავი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები შიდა ქართლის მხარეში
მერტენ დე კეიზერი
ცხოვრებისეული ცნობები კეიზერზე მწირია. ცოლად შეირთო ფრანსუაზ ლა რუჟი, პარიზელი სტამბის მბეჭდავი გიიომ ლე რუჟის ქალიშვილი, რომლის სტამბაც 1517 წელს მემკვიდრეობით მიიღო. პარიზში 1525 წელს ბიბლიის თარგმანებზე აკრძალვის შემოღების შემდეგ ანტვერპენში გადავიდა. ანტვერპენის გამოცემებში ის საკუთარ სახელს გამოცემის ენის მიხედვით ცვლიდან (იყენებდა Martinus Caesar-ს ლათინურ ტომებში, Merten de Keyser ჰოლანდიურ წიგნებში, და Martyne Emperowr-ს ინგლისურ წიგნებში ). გარდაიცვალა ანტვერპენში 1536 წელს.
კატეგორია:ფრანგი გამომცემლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1536
დანტე ალიგიერი
დანტე ალიგიერი (Dante Alighieri; დ. 1265 — გ. 14 სექტემბერი, 1321) — იტალიელი მწერალი, პოეტი ფლორენციიდან. მისი მთავარი ნაწარმოები „კომედია“ (შემდგომში დაემატა ეპითეტი „ღვთაებრივი“), რომელიც საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც იტალიურ ენაზე შექმნილი უდიდესი ლიტერატურული ნაშრომი და მსოფლიო ლიტერატურის შედევრი. იტალიურად მას „უზენაეს პოეტს“ (il Sommo Poeta) უწოდებენ.
ბიოგრაფია
სამოთხის რამდენიმე ვერსიაც მიუთითებს დანტეს დაბადების დღეზე და აღნიშნავს, რომ იგი მარჩბივის ნიშნით დაიბადა, ანუ ვარდობისთვის 21-სა და თიბათვის 21-ს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:ფლორენციელები კატეგორია:იტალიელი პოეტები კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:XIV საუკუნის იტალიელი პოეტები კატეგორია:XIV საუკუნის იტალიელი მწერლები კატეგორია:ქრისტიანი მწერლები კატეგორია:იტალიურენოვანი პოეტები კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ფლორენციელი მწერლები
კომსომოლსკი (დუვანის რაიონი)
კომსომოლსკი  (Комсомол; Комсомольский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 52 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 72 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 147 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
Lordomyrma striatella
Lordomyrma striatella — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ოპ-არტი
thumb|300px|უნგრელი ხელოვანის [[ვიქტორ ვაზარელის ოპტიკური ილუზია]] ოპ-არტი, ანუ ოპტიკური ხელოვნება (optical art) აღნიშნავს მხატვრულ ნამუშევრებს და სხვა ხელოვნების ნიმუშებს, რომლებშიც ოპტიკური ილუზიებია გამოყენებული. ოპ-არტს ასევე გეომეტრიულ აბსტრაქციებს ან მახვილკუთხა აბსტრაქციებს უწოდებენ, თუმცა უფრო სასურველი ტერმინი შემეცნებითი აბსტრაქციაა. ტერმინი „ოპ“ მსგავსია 1960-იანი წლების სხვა პოპულარული მიმდინარეობა პოპ-არტის, თუმცა მსგავსება მხოლოდ სახელშია და არა სტილში.
„ოპტიკური ხელოვნება ხატვის მეთოდია, რომლის მიზანი ურთიერთქმედებაა ილუზიასა და ნახატის სიბრტყეს შორის, შემეცნებასა და ხედვას შორის“. ოპ-არტის ნამუშევრები აბსტრაქტულია და საუკეთესო ნამუშევრების უმრავლესობა შავ-თეთრია. მათი ცქერისას მაყურებელს მოძრაობის, ფარული გამოსახულებების, ვიბრაციის შეგრძნება ეუფლება.
ისტორიული კონტექსტი
thumb|300px|„მოძრაობა კვადრატებში“, [[ბრიჯიტ რაილი, 1961.]] thumb|300px|[[ვიქტორ ვაზარელის შესრულებული ფასადი ბონის ერთ-ერთ შენობაზე]] ოპ-არტი ბაუჰაუზის კონსტრუქტივისტული პრაქტიკის ნაყოფია. ეს გერმანული სკოლა, რომელიც ვალტერ გროპიუსმა დააფუძნა, ფორმისა და ფუნქციის ურთიერთქმედებას უსვამდა ხაზს, ანალიზისა და რაციონალურობის ჩარჩოებში. სტუდენტებს უნერგავდნენ ზოგად დიზაინზე ან მთელ კომპოზიციაზე ყურადღების გამახვილებას, ერთ მთლიანში შეკრული ნამუშევრის წარმოსადგენად. 1933 წელს ბაუჰაუზის დახურვის შემდეგ მრავალი მისი წამყვანი ინსტრუქტორი აშშ-ში გაიქცა, სადაც მოძრაობა ჩიკაგოში იკიდებს ფეხს, ხოლო საბოლოოდ კი ბლეკ მაუნტენის კოლეჯში, ეშვილში, ჩრდილოეთი კაროლინა, სადაც ენი და ჯოზეფ ალბერები ჩავიდნენ მასწავლებლად.
„ოპ“-ის წარმოშობა
ტერმინი პირველად გამოჩნდა ჟურნალ ტაიმში 1964 წლის ოქტომბერში, თუმცა ნამუშევრები, რომელთაც ამჟამად ოპ-არტს უწოდებენ პირველად რამდენიმე წლით ადრე შეიქმნა. მაგ. ვიქტორ ვაზარელის ნახატი „ზებრები“ (1938) მთლიანად მრუდი შავ-თეთრი ზოლებისგან შედგება, რომლებიც კონტურულ ხაზებში არ არის მოქცეული. შედეგად, ზოლები თითქოს იღვრება ან პირიქით წინ მოიწევს მათ გარშემო კომპოზიციის შავი ფონისგან. ასევე ჯონ მაკჰეილის Dazzle პანელები გამოფენილი 1956 წელს ექსპოზიციაზე This is Tomorrow (ეს არის ხვალინდელი დღე) და მისი Pandora სერია თანამედროვე ხელოვნების ინსტიტუტში 1962 წელს პროტო-ოპ ტენდენციებს ასახავს.
The Responsive Eye
1965 წელს ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში მოეწყო გამოფენა სახელწოდებით „The Responsive Eye“ („დამყოლი თვალი“, კურატორი უილიამ ზაიტცი). აქ გამოფენილი იყო ფართო სპექტრის ნამუშევრები, ფრენკ სტელას მინიმალიზმიდან ალექსანდერ ლიბერმანის ჰაეროვან პლასტიურობამზე, ოპ-არტის მიმდინარეობის ხელოვანთა გვერდით: ვიქტორ ვაზარელი და ბრიჯიტ რაილი. გამოფენის ფოკუსი ხელოვნების შემეცნებითი ასპექტები იყო, რომლებიც მოძრაობის ილუზიისა და ფერთა ურთიერთქმედების შედეგი იყო, რაც ყველაზე მკაფიოდ არნოლდ ალფრედ შმიდტის ნახატზე ჩანს. გამოფენა უზომოდ წარმატებული გახდა საზოგადოებაში, თუმცა მას ნაკლებად სწყალობდა კრიტიკა. კრიტიკოსებმა ოპ-არტი არაფრად ჩააგდეს და მას უბრალოდ თვალის მატყუარა უწოდეს. მიუხედავად ამისა, ოპ-არტის პოპულარობა საზოგადოებაში იზრდებოდა და ამგვარი გამოსახულებები მრავალ კომერციულ კონტექსტშიც იქნა გამოყენებული. ბრიჯიტ რაილიმ ერთ ამერიკულ კომპანიას უჩივლა კიდეც, ამ უკანასკნელის მიერ მისი ერთ-ერთი ნახატის ტანსაცმლის ნაჭრის დიზაინში გამოყენებისთვის, თუმცა უშედეგოდ.
შავ-თეთრისა და ფიგურა-ფონის ურთიერთქმედება
thumb|250px|„კატარაქტა III“, ბრიჯიტ რაილი, 1967. ოპ-არტი აღქმის განცდაა, რომელიც ხედვის ფუნქციებს ემყარება. ეს არის დინამიური ვიზუალური ხელოვნება, დაფუძნებული ფიგურისა და ფონის ურთიერთქმედებაზე, რომელიც ამ ორ სიბრტყეს შორის ინტენსიურ და წინააღმდეგობრივ გარდასახვებს იწვევს. ოპ-არტი ორი ძირითადი გზით იქმნება. პირველი, ყველაზე კარგად ცნობილი მეთოდი, არის ეფექტების შექმნა სხვადასხვა ზომისა და სისქის ხაზების მონაცვლეობით. ეს ნახატები ხშირად შავ-თეთრია ან მონოქრომული. ამგვარია ბრიჯიტ რაილის განთქმული ნახატი „Current“ (დინება, 1964), რომელიც კატალოგის „Responsive Eye“ გარეკანზე იყო გამოსახული. შავი და თეთრი ტალღოვანი ზოლები ერთმანეთთან ახლოსაა მიყვანილი ტილოს ზედაპირზე, რაც იმდენად სასტიკ წინააღმდეგობას ქმნის ფიგურასა და ფონს შორის, რომ მნახველის თვალზე მტკივნეულ განცდას იწვევს. მომდევნო რეაქციით ხაზები გამოსახულებებს ქმნის გარკვეულ ფერებში, იმის მიხედვით თუ როგორ აღიქვამს და ამუშავებს თვალის გუგა სინათლეს. როგორც გოეთეს აქვს აღწერილი მის ტრაქტატში „ფერთა თეორია“, ზღვარზე, სადაც ნათელი და ბნელი ხვდება ერთმანეთს წარმოიქმნება ფერი, ვინაიდან სინათლე და სიბნელე ორი ცენტრალური ძალაა ფერის შექმნისას.
ფერი
thumb|250px|Intrinsic Harmony, [[რიჩარდ ანუსკევიჩი, 1965]] ბრიჯიტ რაილიმ მოგვიანებით შექმნა ნაწარმოებები სრული ფერთა გამით. სხვა მხატვრებიც მუშაობდნენ ფერებში, თუმცა ეს ნამუშევრები ნაკლებად ცნობილია. იოზეფ ალბერსი ასწავლიდა „ფერთა ფუნქციის“ სკოლის ორ ძირითად მიმდევარს იელში 1950-იან წლებში: რიჩარდ ანუსკევიჩსა და იულიან სტანზაკს. ხშირად, ფერად ნამუშევრებში ფიგურისა და ფონის მოძრაობის მსგავსი პრობლემები დომინირებს, თუმცა მათში დამატებითი ელემენტი ფერთა კონტრასტია, რასაც განსხვავებული ეფექტი აქვს თვალზე. ანუსკევიჩი ამ ტიპის მხატვრობის კარგი მაგალითია. მის ნახატთა სერიაში „ტაძარი“, მაგალითად, ორი ძლიერ კონტრასტული ფერის დაპირისპირება იწვევს სიღრმის შეგრძნებას წარმოსახვით სამგანზომილებიან სივრცეში, იმდენად, რომ თითქოს ეს არქიტექტურული ფორმა მაყურებლის სივრცეში იჭრება. აქვე აღსანიშნავია, მიუხედავად იმისა, რომ რაილიმ საერთაშორისო წარმატებას მიაღწია, ფაქტია, რომ ის საკუთარ ნამუშევრებს იგონებს, მაგრამ თავად არ არსულებს მათ.
გამოფენები
thumb|250px|[[ბრიჯიტ რაილის "მოძრაობა წრეებში", მომა, 1960]] thumb|250px|ტაო-ძეტა, 1967, ვიქტორ ვაზარელი. ოპ-არტის ნამუშევრების ვრცელი გამოფენა ჩატარდა სტრასბურგში 2005 წელს (L'oeil Moteur), კიდევ ერთი — ფრანკფურტის შირნ კუნსტჰალეში 2007 წლის თებერვალ-მაისში. კოლუმბუსის ხელოვნების მუზეუმი, ოჰაიო, ოპ-არტის პირველ უდიდეს რეტროსპექტივას აწყობს აშშ-ში ბოლო 25 წლის განმავლობაში, სახელწოდებით „ოპტიკური ნერვი: 1960-იანი წლების შემეცნებითი ხელოვნება“ 2007 წლის თებერვალ-ივნისში. პრატის ხელოვნების ინსტიტუტმაც ასევე უმასპინძლა ოპ-არტის გამოფენას 2007 წლის გაზაფხულზე. პარალელურად ბრიჯიტ რაილის რამდენიმე საერთაშორისო გამოფენა ჰქონდა ბოლო წლებში (დია ცენტრი, ნიუ-იორკი, 2000; ტეიტ-ბრიტანეთი, ლონდონი, 2003; თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, სიდნეი, 2004).
სქოლიო
კატეგორია:თანამედროვე ხელოვნება კატეგორია:აბსტრაქტული ხელოვნება *
ჰობიტი: მოულოდნელი მოგზაურობა
ჰობიტი: მოულოდნელი მოგზაურობა (The Hobbit: An Unexpected Journey) — რეჟისორ პიტერ ჯექსონის კინოტრილოგიის „ჰობიტი“ პირველი ფილმი. იგი ეფუძნება ჯ.რ.რ. ტოლკინის რომანს „ჰობიტი“ (1937). მას მოჰყვება ორი ფილმი, „ჰობიტი: სმაუგის ნაოხარი“ (2013) და „ჰობიტი: ხუთი ლაშქრის ბრძოლა“ (2014).
ფილმში მოქმედება მიმდინარეობს შუახმელეთში. სიუჟეტის მიხედვით ჰობიტი ბილბო ბეგინსი (მარტინ ფრიმენი) ჯადოსან განდალფის მიერ ჩათრეულია მოგზაურობაში 13 ჯუჯასთან ერთად, თორინ მუხისფარის (რიჩარდ არმიტიჯი) მეთაურობით. მათი მიზანია დრაკონ სმაუგის მიერ მიტაცებული მარტოსული მთის დაბრუნება. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 28 ნოემბერს, ველინგტონში, ახალ ზელანდიაში, ხოლო ძირითადი ჩვენებები დაიწყო 2012 წლის 14 დეკემბრიდან. პრემიერა საქართველოში გაიმართა 2012 წლის 20 დეკემბერს.
სიუჟეტი
თავის 111-ე დაბადების დღეზე ჰობიტი ბილბო ბეგინსი გადაწყვეტს, დისშვილ ფროდო ბეგინსისათვის დაწეროს ამბავი, რომელიც მას 60 წლით ადრე თავს გადახდა. ბილბო, თავისი მოგზაურობის აღწერამდე, იხსენებს ჯუჯა თრორის ერებორში მეფობას და იმას, თუ როგორ აყვავდა მთისქვეშეთის სამეფო, სანამ დრაკონი სმაუგი მას დაიპყრობდა. ჯუჯების ოქროს მიტაცების სურვილით სმაუგი ანადგურებს ახლოს მდებარე ქალაქ ველს, ხოლო ჯუჯებს ერებორიდან აძევებს. თრორის შვილიშვილი, თორინი გამოქცევისას ხედავს მთასთან ელფთა მეფე თრანდუილსა და მის ამალას, მაგრამ ელფები უარს ამბობენ ჯუჯათა დახმარებაზე.
წლების შემდეგ ბილბო ბეგინსს ეწვევა ჯადოსანი განდალფი და თან მოჰყავს ცამეტი ჯუჯა, მათ შორის - თორინი. ისინი ბილბოს სთავაზობენ „გამტეხის“ სახით მათ თანხლებას მოგზაურობაში, რომელიც მიზნად ისახავს სმაუგისგან ოქროს დაბრუნებას. განდალფი და რაზმი ათვალიერებენ თრორის რუკას, რომელზეც გამოსახულია მათი სამიზნე - მარტოსული მთა. ჯიუტი ბილბო მაინც უერთდება რაზმს, რომელიც ერებორისკენ მიემართება. გზად მათ მთის ტროლები იჭერენ, მაგრამ ბილბო მათ ატყუებს და როდესაც თითქმის თენდება, ჩნდება განდალფი, რომელიც ამსხვრევს დიდ ლოდს. მზის შუქი ტროლებს ქვად აქცევს. ტროლთა სამალავში მოგზაურები პოულობენ იარაღს - ელფების მიერ დამზადებულ ორკრისტსა და გლამდრინგს, ხოლო მომცრო ზომის ხმალს განდალფი ბილბოს გადასცემს.
გზად მოგზაურები ხვდებიან რადაგასტ ჟღალს, ჯადოსანს, რომელიც ბნელტევრში ცხოვრობს და ადგილობრივ ფლორასა და ფაუნას მფარველობს. იგი მათ უამბობს, რომ დოლ გულდურის ნანგრევებიდან დიდი საშიშროება მოიწევს, რომელიც ტყესაც ანადგურებს. მოგზაურებს მისდევენ ვარგებზე ამხედრებული ორკები და რადაგასტი მათ სხვა მიმართულებით იტყუებს. ლოდის ქვეშ დამალული გზით განდალფი რაზმს შუაველისკენ მიუძღვება, ხოლო ვარგებსა და ორკებს დაჭრიან ელფი მხედრები. შუაველში მოგზაურებს მასპინძლობას უწევს ნახევარელფი ელრონდი, რომელიც თრორის რუკაზე მთვარის რუნებს აღმოაჩენს. ამით ცნობილი ხდება, რომ ერებორის ფარულ კარში შესასვლელი გზა მხოლოდ დურინის დღეს, მთვარის შუქზე ხდება ხილვადი.
განდალფი ხვდება თეთრ საბჭოს - ელრონდს, გალადრიელსა და სარუმან თეთრს და ესაუბრება ჯუჯების მოგზაურობის შესახებ. იგი აგრეთვე უამბობს საშიშროებაზე, რომელიც რადაგასტმა დოლ გულდურში იხილა და შიშზე, რომ იქ მცხოვრები ნეკრომანტი, როგორც იგი საკუთარ თავს უწოდებს, სინამდვილეში საურონია. სხვები ამას სკეპტიკურად უყურებენ, ვინაიდან დარწმუნებულები არიან, რომ საურონი სამუდამოდ დამარცხდა და ნეკრომანტი არ წარმოადგენს ნამდვილ საშიშროებას.
განდალფი ყველასგან ფარულად ბილბოსა და ჯუჯებს ნისლიანი მთებისკენ აგზავნის. იქ მოგზაურებს იჭერენ გობლინები და ისინი დიდ გობლინთან მიჰყავთ. ბილბო კი იკარგება და პოულობს იდუმალებით მოცულ ბეჭედს, რომელიც იქვე მცხოვრებ გოლუმს ეკუთვნის. ბეჭედს გოლუმი კარგავს მოკლული გობლინის თრევისას. ბილბო მას ჯიბეში მალავს და გოლუმს ხვდება. ისინი გამოცანებით თამაშობენ და ბილბო იგებს - მას შემდეგ, რაც გოლუმს ჰკითხავს, თუ რას მალავს ჯიბეში. გოლუმმა, დაპირებისამებრ, უნდა გაიყვანოს გამოქვაბულიდან და სწორი გზა უჩვენოს, მაგრამ მიხვდება, რომ ბილბო მის ბეჭედს მალავს და განრისხებული, ჰობიტს მისდევს.
დიდი გობლინისგან თორინი და ჯუჯები შეიტყობენ, რომ ორკი აზოგი, რომელმაც მეფე თრორი მოკლა, გადარჩენილია და თორინის თავის მოკვეთა სწადია. ამ დროისათვის განდალფი ჩნდება და ჯუჯებს გადაარჩენს, გამოქვაბულებიდან გამოსვლამდე კი დიდ გობლინს კლავს. ბილბო აღმოაჩენს, რომ ბეჭედი მფლობელს აქრობს და გოლუმს მიჰყვება, რომელიც სინამდვილეში მას ეძებს. გასასვლელთან ბილბო ყოყმანობს და გადაწყვიტავს, გოლუმს სიცოცხლე შეუნარჩუნოს. იგი ტოვებს გამოქვაბულებს და უერთდება რაზმს, თუმცა ბეჭედზე არაფერს ეუბნება.
მოგზაურებს თავს ესხმიან აზოგი და მისი რაზმი. განდალფი და სხვები მთის ნაპირზე, ხეებზე იმალებიან, მაგრამ ვეებერთელა ვარგები ხეებს აწვებიან, ამოძირკვავენ და მთიდან აგდებენ. ერთ ხეზე აღმოჩენილი განდალფი, ბილბო და ჯუჯები გირჩებს აგროვებენ და ალმოკიდებულებს, ორკებს ესვრიან. განრისხებული თორინი ძირს ჩამოდის და აზოგს შეებმება, თუმცა დამარცხებული უგონოდ ეცემა. ბილბო მის დაცვას ცდილობს, მაგრამ საბოლოოდ მოგზაურებს არწივები გადაარჩენენ. მათ რაზმი ქაროკზე მიჰყავთ. განდალფი მოასულიერებს თორინს, რომელიც ბილბოს მადლობას უხდის. შორს ჰორიზონტზე ჩანს მარტოსული მთა, რომელშიც იღვიძებს დრაკონი სმაუგი.
მარკეტინგი
ფილმის პირველი ტრეილერი პირველად წარდგენილი იქნა ჯექსონის პროდიუსერობით გადაღებული ფილმის „ტენტენის თავგადასავლები“ აშშ-ის კინოთეატრებში ჩვენებისას, 2011 წლის 21 დეკემბრიდან, და ინტერნეტში იმავე დღეს იქნა გავრცელებული. ჯეფ ბუშერის (Los Angeles Times) აზრით, „მიუხედავად იმისა, რომ ყველაფერი ძალიან სწრაფ მიმდინარეობდა, ფანებში ალიაქოთის გამოსაწვევად იგი საკმარისი იყო“. ჯენ ჩეინი (Washington Post): „ვიზუალურად და ტონალურად, ეს ნიმუში იდეალურად ერწყმის 2001, 2002 და 2003 წლებში გამოსულ ფროდო ბეგინსის ისტორიებს. მაგრამ სიუჟეტი ტრეილერებში მთავარი არ არის. ეს ვიდეო ხელახლა გვაცნობს შუახმელეთს“.
ჯექსონი, ფრიმენი, მაკ-კელენი, არმიტიჯი, სერკისი, ვუდი და სცენარის თანაავტორი ფილიპა ბოიენსი ფილმის პრომოკამპანიის ფარგლებში გამოჩნდნენ 2012 წლის ფესტივალზე San Diego Comic-Con International, სადაც წარადგინეს „მოულოდნელი მოგზაურობის“ 12 წუთიანი ნაწყვეტი.
2012 წლის 8 ოქტომბერს ველინგტონის მერმა სელია უეიდ-ბრაუნმა გამოაცხადა, რომ ფილმის პრემიერასთან დაკავშირებით ახალი ზელანდიის დედაქალაქს ერთი კვირით შეეცვლებოდა სახელი და ეწოდებოდა „შუახმელეთის შუაგული“.
პრემიერა კინოთეატრებში
ფილმის მსოფლიო პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 28 ნოემბერს, ველინგტონში (ახალი ზელანდია), ხოლო ქვეყნის კინოთეატრებში სრულად იგი 12 დეკემბერს გამოვიდა. ევროპაში პრემიერა გაიმართა 13 დეკემბერს, ინდოეთში, კანადაში და აშშ-ში - 14 დეკემბერს ხოლო 26 დეკემბერს - ავსტრალიაში. იგი ასევე ნაჩვენები იქნა ყოველწლიური, რიგით 65-ე სამეფო კინოჩვენებისას ლონდონში, 2012 წლის 12 დეკემბერს.
ახალ ზელანდიაში წითელ ხალიჩასთან პრემიერის დღეს დაახლოებით 100.000 ადამიანი შეიკრიბა. ღონისძიება ნაჩვენები იქნა ქვეყნის სატელევიზიო ეთერით და გადაიცემოდა ინტერნეტში.
DVD / Blu-Ray
ფილმი DVD, Blu-ray და Blu-ray 3D ფორმატებში გამოიცემა 2013 წლის 19 მარტს. წლის ბოლოს გამოიცემა მეორე ვერსია, გადაღებული მასალის დამატებითი 20-25 წუთით
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:პიტერ ჯექსონის ფილმები კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები კატეგორია:ჰობიტი (ფილმების სერია) კატეგორია:MGM-ის ფილმები კატეგორია:სათავგადასავლო ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ფენტეზი ფილმები კატეგორია:Wingnut Films-ის ფილმები კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები კატეგორია:2012 წლის 3D ფილმები
ლაპოვოს თემი
ლაპოვოს თემი (Лапово) — თემი სერბეთში, შედის შუმადიის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 7 844 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 143 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 55 კმ².