cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სამსრის ქედი
სამსრის ქედმა წარსულში გამყინვარება განიცადა, რომელიც აქ მკაფიოდაა აღბეჭდილი. ის მასივები, რომელთა აბსოლუტური სიმაღლე 2800 მ აღემატება, ხოლო გეოლოგიური ასაკი საკმაოდ ძველია, ატარებენ ძველი გამყინვარების ზემოქმედების აშკარა ნიშნებს. ეს უკანასკნელი გამოხატულია ცირკებით, ტროგებით და მორენული დანაგროვებით. თანამედროვე ეტაპე ქედზე ნივალურ-გლაციალური ზონა არ გვაქვს. ცალკეულ მაღალ მწვერვალებზე ფრაგმენტის სახით სუბნივალური პროცესები ვითარდება. ვიურმული გამყინვარების დროს მაღალი მწვერვალების ფერდობებზე ხეობის, კარულ-ხეობის და კარული ტიპის მყინვარები იყო განვითარებული. მყინვარები ძირითადად მცირე ზომის იყვნენ. რელიეფში კარგად არის გამოხატული ქვების ზღვა, ქვის ნაკადები და სხვა ნივალურ-გლაციალური ფორმები.
სამსრის ქედის ჰიდროგრაფიული ქსელი საკმაოდ თხელია. დასავლეთ კალთაზე მიედინება სამსრისწყალი და აბულისწყალი, ხოლო აღმოსავლეთ მხარეზე უმნიშვნელო ნაკადულებია; საყურადღებოა მდინარე შაორი, რომელიც მძლავრი ვოკლუზის სახით გამოდის. მყინვარების ზემოქმედებასთან არის დაკავშირებული ტბების სიმრავლე, რომლებიც მიმოფანტულია მთელ სივრცეზე ყარაყუზეიდან დიდ აბულამდე, ზღვის დონიდან 2400–2700 მ სიმაღლეზე. ტბებიდან მნიშვნელოვანია ლევანის ტბა, აბულის ტბა, ლამაზი ტბა და მრუდე ტბა. ქედის ჩრდილოეთ ნაწილშია ტაბაწყური.
სამსრის ქედი საქართველოს სამხრეთი მთიანეთის „ოროგრაფიული კეფის” სახელითაა ცნობილი.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ქედები
თედორე III
თედორე III ალექსის ძე (Фёдор III Алексеевич; დ. 9 ივნისი, 1661, მოსკოვი — გ 7 მაისი 1682, იქვე) — რუსეთის ცარი 1676–1682 წლებში.
მცირე კავკასიონი
thumb|300px|დიდი და მცირე კავკასიონის სატელიტური ფოტო მცირე კავკასიონი (Փոքր Կովկաս; Kiçik Qafqaz Dağları) — მთათა სისტემა სამხრეთ კავკასიაში, გადაჭიმულია კავკასიონის თითქმის პარალელურად და გამოყოფილია მისგან ამიერკავკასიის ბარით (კოლხეთისა და მტკვრის ღრმულები). ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოფარგლავს სამხრეთ კავკასიის ვულკანურ მთიანეთს.
სიგრძე დაახლოებით 600 კმ-მდე. სიმაღლე 3724 მ აღწევს (მწვერვალი გამიში, მუროვდაღის ქედზე). მცირე კავკასიონის სისტემაში შედის მესხეთის ქედი, თრიალეთის ქედი, ლოქის ქედი, ბაზუმის ქედი, შაჰდაღის ქედი, მუროვდაღის ქედი, ყარაბაღის ქედი. ჩრდილოეთ კალთის დაბალმთიანეთში დასავლეთით უმთავრესად ნოტიო სუბტროპიკული ტყის ლანდშაფტია, აღმოსავლეთით — ქსეროფიტული ტყეებისა და ბუჩქნარის სუბტროპიკული ლანდშაფტები, საშუალმთიანეთში — მთა-ტყის, ხოლო თხემებზე — მთა-მდელოს ლანდშაფტი. სამხრეთ კალთაზე უმთავრესად სტეპი, მეჩხერი ტყე და ბუჩქნარია.
ლიტერატურა
*
ანთოკი
ანთოკი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გიორგიწმინდის თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, საგარეჯოდან 6 კილომეტრი.
ისტორია
არქეოლოგიური მასალებით მტკიცდება, რომ სოფლის ტერიტორია ადამიანის საცხოვრისს უძველესი დროიდან წარმოადგენდა. ბუნებრივი პირობები აქ ხელს უწყობდა მევენახეობის, მემინდვრეობის, განსაკუთრებით, მეცხოველეობის განვითარებას.
საქართველოს ერთიანობის ხანაში ანთოკი საკათალიკოსო სოფელია. ასეთად ჩანს იგი მომდევნო ხანებშიც. სიგელგუჯრებში ხაზგასმულია, რომ ანთოკზე, კათალიკოსის გარდა, „სხვას არავის ხელი არა აქვს.“ XVII საუკუნეში, მტრის გამუდმებული შემოსევების შედეგად, სოფელი გაპარტახებულა და მოსახლეობაც საგრძნობლად შეთხელებულა. მოგვიანებით ანთოკის მოსახლეობა, თიანეთიდან ჩასახლებულების ხარჯზე, კვლავ გაზრდილა. XVII-XVIII საუკუნეებში სოფელი რუსთავის სადროშოში შედიოდა და ბრძოლის დროს რუსთაველი ეპისკოპოსის დროშის ქვეშ დგებოდა.
საბჭოთა პერიოდში ანთოკი გაერთიანებული იყო გიორგიწმინდის სარძეო-სასაქონლო მეურნეობაში. აქ ფუნქციონირებდა ფერმა-ქარხანა, რომელიც რძის პროდუქციას უშვებდა. სოფელში ამჟამად წამყვანი დარგებია მეცხოველეობა და მეფრინველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
მონღოლური ენა
მონღოლური ენა ( [mongɣol xele], Монгол хэл) — ალთაურ ენათა ოჯახის, მონღოლურ ენათა ჯგუფის ენა. ოფიციალური ენა მონღოლეთსა და ჩინეთის ავტონომიურ რეგიონ შიგა მონღოლეთში. მონღოლურ ენაზე მოსაბრეთა რიცხვი დაახლოებით 6 მლნ. ადამიანია. მონღოლური ენისათვის დღესდღეობით გამოიყენება კირილურ დამწერლობაზე დაფუძნებული მონღოლური დამწერლობა.
მონღოლური ანბანი
დღესდღეობით მონღოლური ანბანისათვის გამოიყენება კირილური ასოები. მათი საერთო რაოდენობა 35-ია:
366
თარიღი უცნობია
*
მთავარეპისკოპოსი
მინი|[[იოანე ოქროპირი (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი) (398—404)]] მთავარეპისკოპოსი, არქიეპისკოპოსი (ბერძნ. αρχή - საწყისი, მთავარი და επίσκοπος - ეპისკოპოსი), ქრისტიანული ეკლესიის მაღალი იერარქის ტიტული, რომელსაც ატარებდნენ უმეტესად მთავარი ქალაქების ეპისკოპოსები. რომის იმპერიაში კონსტანტინე დიდის დროს (IV ს.) არქიეპისკოპოსი ეწოდებოდა მიტროპოლიტს, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ დიოცეზის ეპისკოპოსები. არქიეპისკოპოსის ტიტულს დღეს ატარებს ზოგიერთი ავტოკეფალური ეკლესიის მეთაური. არქიეპისკოპოსი ეწოდება ზოგიერთი პროტესტანტული ეპისკოპალური ეკლესიის მეთაურს (მაგ. კენტერბერიის არქიეპისკოპოსი ინგლისში). ქართულ საეკლესიო წყობილებაში არქიეპისკოპოსს შეესატყვისება „მთავარეპისკოპოსი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:საეკლესიო წოდებები
ვიშის რეჟიმი
ვიშის რეჟიმი (Régime de Vichy), ვიშის საფრანგეთი ან ვიშის მთავრობა — 1940 წლის აგვისტოდან 1944 წლამდე არსებული საფრანგეთის მთავრობა. ვიშის რეჟიმის წინ არსებობდა საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა, ხოლო მის შემდგომ იყო დროებითი მთავრობა. ვიშის რეჟიმის შექმნას წინ უძღოდა მეორე მსოფლიო ომში საფრანგეთის მარცხი ნაცისტურ გერმანიასთან. ახლად შექმნილ სახელმწიფოს სათავეში ჩაუდგა მარშალი ანრი ფილიპ პეტენი.
რამდენიმე წილის შემდეგ, შარლ დე გოლმა ვიშის რეჟიმის არალეგიტიმურობის საკითხი დააყენა. მოკავშირეების მიერ საფრანგეთში შეჭრის და ოპერაცია ოვერლორდის წარმატებით გახორციელების შემდეგ, შარ დე გოლი გახდა საფრანგეთის დროებითი მთავრობის ხელმძღვანელი. 1944 წელს გათავისუფლდა პარიზი. მოკავშირეების მიერ შარ დე გოლის მთავრობა ლეგიტიმურად იქნა აღიარებული.
პეტენის მთავრობა გადავიდა გერმანიაში და 1945 წლის აპრილამდე დევნილი მთავრობის სტატუს ატარებდა. მეორე მსოფლიო ომში მოკავშირეების გამარჯვების შემდეგ, ვიშის რეჟიმის წარმომადგენლების უმრავლესობას დახვრეტა მიესაჯა, ანალოგიური ბედი ელოდა პეტენსაც. მას წაუყენეს სამშობლოს ღალატის ბრალდება, თუმცა მოგვიანებით დახვრეტა სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს.
რესურაები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია ვიშის რეჟიმი
ახალციხის ფაშების სია
ახალციხის საფაშო ჩამოყალიბდა 1579 წელს. მას ჯაყელთა საგვარეულოს გამაჰმადიანებული წარმომადგენლები ჩაუდგნენ სათავეში. ქვემოთ მოცემულია ახალციხის ფაშების სია:
ლიტერატურა
* კატეგორია:მმართველთა სიები
არქივოლტი
thumb|შპეიერის ტაძრის არქივოლტი, გერმანია არქივოლტი (იტალ. Archivolto < ლათ. arcus -თაღი, volutus - ხვეული, მომჩარჩოებელი რკალი), არქიტექტურული დეტალი, თავსართი, ორნამენტით შემკული მთლიანი ან დანაწევრებული არშია, რომელიც თაღის რკალს კედლის სიბრტყისაგან გამოყოფა. გავრცელებულია როგორც ძველ, ისე თანამედროვე არქიტექტურაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ასკილაური (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)
ასკილაური — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. მდინარე გომბორის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1060 მეტრი, საგარეჯოდან 45 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 70 ადამიანი.
პანამა-ვიეხო
პანამა-ვიეხო (Panamá Viejo) — პანამის დედაქალაქის ძველი, ნანგრევების სახით შემორჩენილი ნაწილი. მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ პანამის გარეუბანში. ქალაქი დაარსდა 1519 წლის 15 აგვისტოს პედრო არიას დავილას მიერ. 1997 წლიდან მის ისტორიულ ნაწილთან ერთად შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პანამაში
Very 'eavy... Very 'umble
2003 წლის ვრცელი დელუქს-CD
ამ რემასტერს ახლავს 8 დამატებითი სიმღერა და ვრცელი ანოტაციები.
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის ალბომები კატეგორია:1970 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:Bronze Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯერი ბრონის პროდიუსერობით
დიდება (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით დიდება შეიძლება აღნიშნული იყოს:
ალექსანდრე II (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|ალექსანდრე II ალექსანდრე II (Alexander PP. II; დ. ? — გ. 21 აპრილი, 1073) — რომის პაპი 1061–1073 წლებში.
ალექსანდრე II დაიბადა მილანში. აირჩიეს 1061 წლის 30 სექტემბერს და იყო რომის პაპი 1073 წლის 21 აპრილამდე. მის შემდეგ ტახტი დაიკავა გრიგოლ VII-მ (1073-85).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1073
ეკალღიჭი (გვარი)
ეკალღიჭი (Smilax) — მცენარეთა გვარი ეკალღიჭისებრთა ოჯახისა. ლიანასებრი ფესურიანი ბუჩქებია ეკლიანი ყლორტებით (სიგრძე 30–40 სმ-მდე); ხშირად წარმოქმნიან ძნელად გასავლელ ბარდებს; იშვიათად შედარებით დაბალი ბალახებია. ფოთლებს ყუნწის ძირში, ჩვეულებრივ, მოსაჭიდი ულვაშების წყვილი აქვს. ერთსქესიანი ყვავილები შეკრებილია იღლიურ ყვავილედებში. ნაყოფი კენკრაა. ცნობილია 300-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან სუბტროპიკებსა და ტროპიკებში, იშვიათად ორივე ნახევარსფეროს თბილზომიერ და ჭარბტენიან რაიონებში. საქართველოს ჭალის ტყეებში ფართოდ არის გავრცელებული Smilax excelsa. სამკურნალო (S. officinalis), ჩინური (S. china) და სხვა სახეობის ეკალღიჭის ფესვები შეიცავს სტეროიდული ხასიათის საპონინებს, სახამებელს, ფისს და ძველი დროიდან გამოიყენება ხალხურ მედიცინაში.
სქოლიო
კატეგორია:ეკალღიჭისებრნი
367
თარიღი უცნობია
*
ალექსი I (რუსეთი)
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის მმართველები კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1629 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1676 კატეგორია:რომანოვების დინასტია
Paradise (Coldplay-ს სიმღერა)
„Paradise“ — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა სინგლი. იგი გამოიცა 2011 წლის 12 სექტემბერს. ეს არის მეორე სინგლი ჯგუფის მეხუთე სტუდიური ალბომიდან Mylo Xyloto.
სიმღერის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 12 სექტემბერს, BBC Radio 1-ის ეთერში.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის სინგლები კატეგორია:2011 წლის სიმღერები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
ჰობიტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჰობიტები — გამოგონილი რასა ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ნაწარმოებებიდან.
ჰობიტი აგრეთვე შეიძლება ნიშნავდეს:
„ჰობიტი“ — რომანი ბილბო ბეგინსის თავგადასავლების შესახებ.
კების შტატი
კების შტატი (Kebbi State) — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
ისტორია
კების შტატი გამოეყო სოკოტოს შტატს 1991 წლის 27 აგვისტოს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
კების შტატი დაყოფილია 21 თვითმმართველობის რაიონად.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ირაკლი ცირეკიძე
ირაკლი ცირეკიძე (დ. 3 მაისი, 1982) — ქართველი ძიუდოისტი, ოლიმპიური ჩემპიონი, მსოფლიოს ჩემპიონი 2007 წელს.
საქართველოს ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 2012 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
მუშევანი
მუშევანი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ქვეშის თემში. მდებარეობს ქვემო ქართლის პლატოზე, მდინარე მაშავერის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 905 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯუმბერ კოპალიანი
ჯუმბერ კოპალიანი (დ. 1 ნოემბერი, 1939, ქულბაქი) — ქართველი მეცნიერი, არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ფილიალის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. არის 25 სამეცნიერო სტატიის ავტორი.
კარიერა
1981–1992 წლებში მუშაობდა დმანისის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის მოადგილედ, ხოლო 1993–2006 წლებში ამავე ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ამასთან ერთად, 1996–2006 წლებში იყო არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. 2007–2011 წლებში იყო დმანისის კულტურის ცენტრის დირექტორი.
ამჟამად მუშაობს დმანისის კულტურის ცენტრში, მისი ინიციატივით შექმნილი არქეოლოგიური ექსპოზიციის ხელმძღვანელად და ზინაიდა კვერენჩხილაძის სახელობის დმანისის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორად. ჯუმბერ კოპალიანი არის ღირსების ორდენის კავალერი და ექვთიმე თაყაიშვილის პრემიის ლაურეატი.
ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, სადისერტაციო თემა — „მოურავის ინსტიტუტი ფეოდალურ საქართველოში“, დაიცვა 1974 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
არაშენდა (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)
არაშენდა — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ლაკბის ზემო დინებაში. თემის ცენტრი (სოფლები: არაშენდა, დარჩეთი, ზიარი, ქოდალო). ზღვის დონიდან 760 მეტრი, გურჯაანიდან 10 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1109 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იუნლეს ენციკლოპედია
thumb|1403 წლის მდგომარეობით იუნლეს ენციკლოპედია ანუ იუნლეს დევიზით გამოცემული ენციკლოპედია (ჩინ 永樂大典, იუნლე და დიანი) — ქაღალდისგან დამზადებული ყველაზე დიდი ენციკლოპედია კაცობრიობის ისტორიაში, რომელშიც, ჩინელი მმართველის, იუნლეს, აზრით, უნდა გაშუქებულიყო 1407 წლის მდგომარეობით ჩინელი სწავლულებისთვის ყველა ცნობილი თუ გაგონილი საკითხი. ენციკლოპედიის შედგენაში ჰანლილის აკადემიის ათასობით მეცნიერი ჩაერთო. ენციკლოპედია 22 877 ხელნაწერ პერგამენტს მოიცავდა, რომლებიც, თავის მხრივ, 11 095 ტომად იყოფოდა. ამ ნაშრომში კონფუციანური ტექსტების ნაწილი და კლასიკოს ავტორთა ნაწარმოებების მთელი ტრაქტატებია შესული.
როგორც ჩანს, არსებობდა იუნლეს ენციკლოპედიის ერთადერთი სრული ეგზემპლარი. ჩვენს დრომდე მხოლოდ 400 ტომმა მოაღწია, რომელთა მეოთხედი ნაწილი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში 1962 გამოსცეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინური ენციკლოპედიები კატეგორია:ენციკლოპედიები კატეგორია:ჩინური ლიტერატურა
თრიალეთის ქედი
თრიალეთის ქედი — ქედი საქართველოში, მცირე კავკასიონის დასავლეთ ნაწილში. გაწოლილია დასავლეთით — ახალციხის და აღმოსავლეთით — თბილისის ქვაბულებს შორის. იწყება საბადურის და მთავრდება თბილისთან, თელეთის ქედით. მდებარეობს მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. სიგრძე დაახლოებით 150 კმ, მაქსიმალური სიგანე 30 კმ.
თრიალეთის ქედი ძირითადად აგებულია პალეოგენური ვულკანოგენური ნალექებით (პორფირიტული ლავური განფენები, ტუფ-ბრექჩიები, ტუფები, ტუფოგენური ქანები), აგრეთვე ზედაცარცული კირქვებით, პალეოცენისა და ოლიგოცენის თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ქედის დასავლეთ ნაწილში გავრცელებულია ახალგაზრდა ანდეზიტური ლავები.
თრიალეთის ქედის მთავარი განტოტებებია დასავლეთ ნაწილში — გვირგვინი, საბადური, ჭობარეთი, აღმოსავლეთ ნაწილში — საწკეპელა, თელეთი. ქედის უმაღლესი ადგილია მწვერვალი შავიკლდე (2850 მ); სხვა მწვერვალების სიმაღლე — (არჯევანი, საყველო, კოდიანი, ოშორა, ორთათავი, ქვაჯვარი, კენჭიყარა და სხვა) 2300—2800 მ აღწევს.
თრიალეთის ქედის მნიშვნელოვანი უღელტეხილია ცხრაწყარო, რელიეფს ძირითადად ქმნის ეროზიული ქედები და ხეობები. განვითარებულია აგრეთვე ვულკანური წარმონაქმნები, ქვაბულები, მერწყრები, გამოქვაბებულები და სხვა. ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე საფეხურებივითაა განლაგებული 5 მოსწორებული ზედაპირი, რომელთა აბსოლუტური სიმაღლე 900-იდან 2400 მ-მდე ცვალებადობს. კალთები 1200—1300 მ-მდე შემოსილია მუხნარითა და მუხნარ-რცხილნარით, მთისწინეთი — ჯაგრცხილნარ-მუხნარითა და ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით. 1200—1300-დან 2000—2200 მ-მდე წიფლნარი და წიფლნარმუქწიწვიანი ტყეებია. ქედის ყველაზე მაღალი ნაწილი შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეუულობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ქედები კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ქედები კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქედები
პასხალის I
მინი|მარჯვნივ|პასხალის I პასხალის I (Paschalis PP. I; დ. უცნობია — გ. 11 თებერვალი, 824) — რომის პაპი 817–824 წლებში.
პასხალის I აირჩიეს სტეფანე IV (V)-ის გარდავცალების შემდეგ, 817 წლის 25 იანვრიდან და იყო პაპი გარდაცვალებამდე, 824 წლის 11 თებერვლამდე. პასხალის I რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 824 კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
თედორე II
თედორე II ბორისის ძე გოდუნოვი (Фёдор II Бори́сович Годуно́в) (დ. 1589 — გ. 10 ივნისი, 1605) — რუსეთის ცარი 1605 წლის 13 აპრილიდან 1 ივნისამდე. მისი მეფობა ყველაზე მოკლეა რუსეთის ისტორიაში, სულ რაღაც 49 დღე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მმართველები კატეგორია:დაბადებული 1589 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1605
ორანჟერეა
ორანჟერეა (orangerie < orange — „ფორთოხალი“) — შემინული შენობა, რომელსაც იყენებენ მცენარეთა გამოსაზრდელად ზამთარში ინახავენ სამხრეთის მარადმწვანე მცენარეების (მაგ. პალმები), ციტრუსებს (ლიმონი, ფორთოხალი), ხილ-კენკრეულს, ყვავილებს სხვა, რომლებიც ღია ცის ქვეშ ადგილობრივი ჰავას ვერ იტანენ და სპეციალური პირობები (ჰაერის განსაზღვრული ტემპერატურა, ტენიანობა, განათება) სჭირდებათ.
ორანჟერეას ათბობენ გაზით ან სხვა საშუალებით. ტემპერატურის რეჟიმის მიხედვით ორანჟერეა არის ცივი, ნახევრად თბილი ან ზომიერი და თბილი; გადახურვის მიხედვით — ერთ და ორქანობიანი, ბლოკური და ანგარის ტიპისა, გამოსაზღდელი მცენარეების მოთავსების ადგილის მიხედვით — თაროიანი, გრუნტული ან გრუნტულ-თაროიანი; გამოყენების დროის მიხედვით — ზამთრისა და საგაზაფხულო.
ლიტერატურა
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მემცენარეობა
ფიონა ეფლი
ფიონა ეფლი მაკაფი-მაგარტი (Fiona Apple McAfee-Maggart; დ. 13 სექტემბერი, 1977 წელი, ნიუ-იორკ სითი, ნიუ-იორკი, აშშ) - ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორია. ეფლი არის თერთმეტგზის გრემის პრემიის ნომინანტი და ერთჯერ გამარჯვებული, რომლის ალბომები ოთხი ათწლეულის განმავლობაში აშშ – ის ჩარტის თხუთმეტეულში მოხვდა. მსახიობ ბრენდონ მაგგარტის უმცროსი ქალიშვილი, დაიბადა ნიუ-იორკში. ის იზრდებოდა ნიუ-იორკსა და ლოს-ანჯელესიში. ბავშვობაში უკრავდა ფორტეპიანოზე, მან საკუთარი სიმღერების შექმნა დაიწყო ჯერ კიდევ რვა წლის ასაკში.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|228x228პქ|ეფლი 2006 წელს ფიონა ეფლი დაიბადა, 1977 წლის 13 სექტემბერს ნიუ-იორკში. მისი მშობლები ერთმანეთს შეხვდნენ ბროდვეის მუსიკალურ სპექტაკლში. მისი მამა ტენესიდან არის და მისი საშუალებით, ეფლს აქვს მელანჯონური წარმოშობა. მისი ბებია და ბაბუა დედის მხრიდან იყვნენ მოცეკვავე მილიცენტ გრინი და დიდი ჯგუფის ვოკალისტი ჯონი მაკაფი. მისი და, ამბერი, მღერის კაბარეს სასცენო სახელით Maude Maggart და მსახიობი გარეტ მაგგარტი მისი ნახევარძმაა. ეფლი გაიზარდა მორნინგსაიდის ბაღებში ჰარლემში დედასთან და დასთან ერთად, მაგრამ ზაფხულობით მამასთან ერთად ატარებდა ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია. ეფლი ბავშვობაში კლასიკურად გაწვრთნილი იყო ფორტეპიანოზე და რვა წლის ასაკში დაიწყო საკუთარი კომპოზიციების შექმნა. როდესაც ფორტეპიანოზე დაკვრას სწავლობდა, იგი ხშირად იღებდა ფურცლოვან მუსიკას და თარგმნიდა გიტარის ტაბლატურას შესაბამის ნოტებში. მოგვიანებით ეფლმა დაიწყო ჯაზის სტანდარტული კომპოზიციების დაკვრა მას შემდეგ, რაც გახდა გამოცდილი მუსიკოსი, მან აღმოაჩინა ბილი ჰოლიდეი და ელა ფიცჯერალდი, რომლებმაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინეს. 12 წლის ასაკში, ეფლი გააუპატიურეს ბინის გარეთ, ეს ამბავი კი საიდუმლოდ მან ჰარლემში დედას, დედინაცვალს და დას გაუზიარა. შემდგომში მას განუვითარდა კვების დარღვევა, "მე ნამდვილად მქონდა კვების დარღვევა", - იხსენებს იგი. "ჩემთვის ნამდვილად იმედგაცრუება იყო ის, რომ ყველას ეგონა, რომ ანორექსიული ვიყავი, მე კი არა. მე ნამდვილად დეპრესიული და თავმომწონე ვიყავი". გაუპატიურების შემდეგ, ეფლმადაიწყო Model Mugging- ის გაკვეთილებზე დასწრება, თვითდასაცავი პრაქტიკა, მაგრამ განაგრძო პანიკის შეტევები სკოლიდან სახლში სიარულის დროს, რის გამოც იგი გადავიდა ლოს-ანჯელესში, მამასთან ერთად ერთი წლის განმავლობაში. ლოს-ანჯელესში, ეფლი მეორე წელს სწავლობდა ალექსანდრე ჰამილტონის სახელობის საშუალო სკოლაში. 2000 წელს ინტერვიუში ეფლმა აღნიშნა, რომ ჟურნალისტების სპეკულაციის მიუხედავად, მას არ დაუწერია სიმღერები გაუპატიურების ფაქტზე: თქვენ იცით, ამაში არაფერია პოეტური”.
კარიერა
მინი|ეფლი 2012 წელს მისი სადებიუტო ალბომი Tidal, რომელშიც იყო 17 წლის ასაკში დაწერილი სიმღერები, გამოვიდა 1996 წელს და მიიღო გრემის პრემია ქალის საუკეთესო ვოკალური როკ შესრულებისთვის სინგლისთვის "Criminal". მას მიჰყვა ჯონ ბრიონის მიერ წარმოებული When Pawn ... (1999), რომელიც ასევე კრიტიკულად და კომერციულად წარმატებული იყო და მიიღ პლატინის დიპლომი. მესამე ალბომისთვის, Extraternal Machine (2005), ეფლმა კვლავ ითანამშრომლა Brion- თან და 2002 წელს დაიწყო ალბომის ჩაწერა. თუმცა, ეფლი აცხადებს, რომ უკმაყოფილო იყო წარმოებით და არ გამოუშვა ჩანაწერი, რითაც თაყვანისმცემლებმა პროტესტი გამოხატეს Epic Records- სთვის, შეცდომით სჯეროდა, რომ ლეიბლი ხელს უშლის მის გამოშვებას. ალბომი საბოლოოდ გადაკეთდა Brion– ის გარეშე და გამოვიდა 2005 წლის ოქტომბერში. ალბომი ოქროს სერტიფიკატით იყო და ნომინირებული იყო გრემის პრემიაზე საუკეთესო პოპ ვოკალური ალბომისთვის. 2012 წელს მან გამოუშვა მეოთხე სტუდიური ალბომი, The Idler Wheel ..., რომელიც კრიტიკულად მოიწონა და მოჰყვა გასტროლები შეერთებულ შტატებში და ნომინირებული იყო გრემის ჯილდოზე საუკეთესო ალტერნატიული მუსიკალური ალბომისთვის 2013 წელს. ეფლის მეხუთე სტუდიური ალბომი, Fetch the Bolt Cutters, გამოვიდა 2020 წელს ფართო აღიარებით , რომელიც გახდა მე –20 ალბომი Metacritic– ზე, მან მიიღო პირველი შესანიშნავი 10.0 ქულა Pitchfork– ისგან 2010 წლის კანეის შემდეგ და მოიპოვა მრავალი გრემის ნომინაცია , მათ შორის ორი წამყვანი სინგლისთვის "Shameika" " მან გაყიდა 15 მილიონზე მეტი ჩანაწერი მსოფლიოში და მიიღო უამრავი ჯილდო და ნომინაცია, მათ შორის გრემის პრემია, 2 MTV ვიდეო მუსიკალური ჯილდო და Billboard Music Award. მინი|ეფლი 2012 წელს პერფორმანსის დროს
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები კატეგორია:როკ-მუსიკა
პანევეჟისი
პანევეჟისი (Panevėžys, Poniewież, 1917-მდე Поневе́ж) — მოსახლეობის მიხედვით მეხუთე ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში. პანევეჟისის მაზრისა და პანევეჟისის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მდებარეობა
ქალაქი მდებარეობს მდინარე ნევეჟისის (ნემანის შენაკადი) ორივე ნაპირზე, ვილნიუსიდან ჩრდილო-დასავლეთით 109 კილომეტრზე და კლაიპედიდან 240 კმ-ის დაშორებით. ფართობი 52 კმ². ქალაქი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძია აქ ერთდება ლიეტუვის უმთავრესი მაგისტრალები და საერთაშორისო მაგისტრალი „ვია ბალტიკა“, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირეს ვილნიუსსა და რიგას. რკინიგზის ხაზით დაკავშირებულია ქალაქ შიაულიაისთან და ლატვიის ქალაქ დაუგავპილსთან.
მოსახლეობა
რუსეთის იმპერიის პირველი აღწერის მიხედვით პანევეჟისში ცხოვრობდა 12 968 ადამიანი, რომლის დაახლოებით ნახევარს ებრაელები შეადგენდნენ. პირველი მსოფლიო ომის წინ ქალაქში 14 000 ადამიანი ცხოვრობდა. მეორე მსოფლიო ომის წინ კი - 27 ათასი. 2005 წლის მონაცემებით კი ცხოვრობს 116 247 კაცი. ქალაქი მონოეთნიკურია მოსახლეობის 96 %-ს ლიეტუველები შეადგენენ, მცირე რაოდენობით ცხოვრობენ რუსები, უკრაინელები, ბელარუსები, ებრაელები.
რესურსები ინტერნეტში
thumb|ცენტრი|800px| პანევეჟისის პანორამა
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის
ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე რეჟსორებს. ყველაზე მეტი, 4 ჯილდო მიღებული აქვს ჯონ ფორდს, ხოლო ყველაზე მეტი, 12 ნომინაცია - უილიამ უაილერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარი
გვერდითი ქედი
გვერდითი ქედი (Боковой хребет) — ქედი, კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფის ქედის ჩრდილოეთით. იწყება მდინარე ლაბის სათავეებიდან და პარალელურად მიუყვება მთავარ წყალგამყოფ ქედს თითქმის მის აღმოსავლეთ დაბოლოებამდე. ქედი ნაწილობრივ საქართველოს ტერიტორიაზე გადის. გვერდითი ქედი უფრო მაღალია, ვიდრე მთავარი წყალგამყოფი ქედი. მასზე აღმართულია კავკასიონის უმაღლესი მწვერვალები (იალბუზი — 5642 მ, დიხთაუ 5203 მ, მყინვარწვერი 5033 მ და სხვა). გვერდითი ქედი არდონის ხეობით იყოფა დასაველთ და აღმოსავლეთ ნაწილებად. დასავლეთ ნაწილი აგებულია პალეოზოური და რეიაული დანალექი ქანებით, დარიალის ხეობაში გაშიშვლებულია ზედაპროტეროზოური და პალეოზოური კრისტალური ფიქლები და გრანიტები, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში იურული თიხაფიქლებია. გვერდითი ქედის ცენტრალურ ნაწილში ძლიერი თანამედროვე გამყინვარებაა (მყინვარწვერისა და იალბუზის მყინვარები), თხემურ ზოლში ტიპური ალპური რელიეფია. კალთები შემოსილია მაღალი მთის მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები კატეგორია:კახეთის მხარის ქედები კატეგორია:რუსეთის ქედები
წმინდა ლავრენტი
ტოპონიმი წმინდა ლავრენტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დაფნი (ათონი)
thumb|250px|დაფნის ნავსადგური დაფნი (Δάφνη) – კარიესის, ათონის სამონასტრო რესპუბლიკის დედაქალაქის, ნავსადგური და მისგან რვა კილომეტრზე მდებარეობს. პორტი ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზეა გაშენებული. მომლოცველები იქ პატარა გემებით მიემგზავრებიან ურანოპოლიდან (მგზავრობას 1,5-2 საათი სჭირდება), ხოლო შემდეგ მიხვეულ-მოხვეული გზით კარიესისკენ მიემართებიან.
დაფნის პორტს, რომელიც სიმონოპეტრას და ქსეროპოტამის მონასტრებს ექვემდებარება, აქვს ნავმისადგომი, საბაჟო, სააგენტოები, სასტუმროები, კავშირგაბმულობა.
ერთ-ერთი ვარაუდით, ნავსადგურს სახელი ამ მხარეში დაფნის ხეების სიმრავლის გამო დაერქვა, მითოლოგიური ვერსიის თანახმად კი დაფნი არკადიელი მდინარის ღმერთის ქალიშვილი იყო, რომელიც მასზე შეყვარებულ აპოლონს ამ ქალაქის სანახებში დაემალა.
ისრაელის პრემიერ-მინისტრების სია
სქოლიო
*
იმერული ხაჭაპური
იმერული ხაჭაპური – ქართული სამზარეულოს ცომეული, ხაჭაპურის ერთ-ერთი სახეობა.
არსებობს ხაჭაპურის ცომის მომზადების მრავალფეროვანი რეცეპტი. დაწყებული ჩვეულებრივი საფუარიანი ცომით და დამთავრებული მაწვნის ცომით.
მომზადების წესი
გავხსნათ საფუარი თბილ წყალში და დავამატოთ შაქარი. მიღებული მასა მოათავსეთ თბილ ადგილას და დაელოდეთ მის აფუებას. შემდეგ შევურიოთ ერთმანეთში ათქვეფილი კვერცხის გული, ლიმონის მჟავა, წყალი, მარილი, გამდნარი და შეგრილებული კარაქი ან მარგარინი და შევურიოთ მიღებული მასა საფუარის, წყლის და შაქრის ნაზავს. გაცრილი ფქვილი მოვათავსოთ ჭურჭელში, გავუკეთოთ შუაში ჩაღრმავება და დავასხათ მიღებული იგრედიენტების მასა. მოვზილოთ ცომი, რომელიც არ ეკრობა ხელის გულებსა და დავასვენოთ თბილ ადგილას 15 წუთის განმავლობაში. ცომი გავაბრტყელოთ, მოვათავსოთ ცომის ზედაპირზე გახეხილი ყველი, მოუჭრათ თავი და გავაბრტყელოთ ფქვილმოყრილ ზედაპირზე. გაბრტყელებული ხაჭაპური მოვათავსოთ გაცხელებული ღუმელის ტაფაზე და გამოვაცხოთ ის 220 გრადუს ტემპერატურაზე დაახლოებით 15 წუთის განმავლობაში. შემდეგ გამოვიღოთ ტაფა ღუმელიდან და გადავუსვათ ხაჭაპურს კარაქი. ოდნავ შევაგრილოთ და მოვათავსოთ თეფშზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჭაპური
ნოდარ ჩაჩანიძე
ნოდარ ჩაჩანიძე (დ. 27 ოქტომბერი, 1929, ჭიათურა — გ. 1998) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1980), ჭიათურის საპატიო მოქალაქე.
ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი. 1955-1957 წლებში იყო საქართველოს ფილარმონიის მსახიობი. 1957 წლიდან ა. წერეთლის სახელობის ჭიათურის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობია. თეატრში შესრულებული აქვს სხვადასხვა ხასიათის როლები. მათ შორის გამოირჩევა: საბა (გ. ხუხაშვილის „ცხოვრება კაცისა“), ხარიტონი (პ. კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“), კირილე, ოტია ქამუშაძე (დ. კლდიაშვილის „სამანიშვილის დედინაცვალი“, „ქამუშაძის გაჭირვება“), ჟამთაბერი (გ. ჯაფარიძის „ჟამთაბერის ასული“), გოროდნიჩი (გოგოლის „რევიზორი“), ნოდარი (ა. ბელიაშვილის „შვიდკაცა“), გიორგი (რ. თაბუკაშვილის „რაიკომის მდივანი“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (კირილე), „ბათა ქექია“ (ბათა) და სხვა.
ნოდარ ჩაჩანიძე გარდაიცვალა 1998 წელს. 2000 წლის 27 ოქტომბერს, მისი დაბადების დღეს, ჭიათურის თეატრის წინ, სკვერში, მსახიობის თეთრ მარმარილოში გამოკვეთილი ბიუსტი დაიდგა მისი სახელისა და ღვაწლის უკვდავსაყოფად.
წმინდა ლავრენტი (მდინარე)
thumb|right|250px|მდინარე წმინდა ლავრენტის რუკა წმინდა ლავრენტი (fleuve Saint-Laurent, Saint Lawrence River) — მდინარე ჩრდილოეთ ამერიკაში. იგი ერთმანეთს აკავშირებს დიდ ტბებს და ატლანტის ოკეანეს. მდინარე წმინდა ლავრენტი შედის დიდი ტბების აუზის შემადგენლობაში. სათავეს იღებს ონტარიოს ტბიდან, შემდეგ მიედინება აშშ-ს შტატის, ნიუ-იორკის ტერიტორიებზე, გადაკვეთს აშშ-კანადის ოფიციალურ საზღვარს და გადადის კანადის ტერიტორიაზე, კანადის პროვინციებიდან წმინდა ლავრენტი გადაკვეთს: კვებეკს და ონტარიოს, საბოლოოდ კი მდინარე უერთდება წმინდა ლავრენტის ყურეს. მდინარის სათავეებთან ონტარიოს ტბაში მდებარეობს კუნძული ვოლფი.
მდინარის სანაპიროზე მრავალი დიდი ქალაქია გაშენებული: განანოქუე, ბროკვილი, მესენა, კორნვილი, მონრეალი, ტრუა-რივერი, მდინარის სათავეშია გაშენებული ერთ-ერთი დიდი ქალაქი კვებეკი. წმინდა ლავრენტის სიგრძე თავის შენაკადებთან ერთად შეადგენს 3 058 კილომეტრს, შენაკადების გარეშე — 1 197 კილომეტრს. ყველაზე დიდი შენაკადები, რომლებიც მას უერთდება არის ჩრდილოეთი, მესები — ჰიბინგით.
center|700px|thumb|მდინარე წმინდა ლავრენტი, [[კვებეკი (ქალაქი)|კვებეკსა (მარცხენა სანაპირო) და ლევისში (მარჯვენა სანაპირო).]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის მდინარეები კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
ბისაუ
ბისაუ (Bissau) — გვინეა-ბისაუს დედაქალაქი. ბისაუს ავტონომიური სექტორის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 355 ათ. ადამიანი (2004). ქალაქი მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლში, სწორედ ამ ტერიტორიაზე ხდება მდინარე გაბეს შეერთება ოკეანესთან. ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში არის ბისაგოსის არქიპელაგი.
ისტორია
ქალაქი ბისაუ დაარსდა 1687 წელს პორტუგალიელების მიერ, როგორც მონათავაჭრობის ცენტრი. ქალაქში არსებობდა პორტი, რის გამოც აქ საკმაოდ განივითარდა ვაჭრობა. 1942 წელს ეს დასახლება გახდა პორტუგალიური გვინეის ადმინისტრაციული ცენტრი. გვინეა-ბისაუს დამოუკიდებლობის შემდეგ ბისაუ გახდა, ახლად შექმნილი სახელმწიფოს დედაქალაქი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
368
სქოლიო
*
შიაულიაი (ქალაქი)
შიაულიაი (, Szawle) — მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით (128 ათ. კაცი) მეოთხე ქალაქი ჩრდილოეთ ლიეტუვაში. შიაულიაის მაზრისა და შიაულიაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მდებარეობა
ქალაქი მდებარეობს ჩრდილოეთ ლიეტუვაში, ვილნიუსიდან 214 კილომეტრი, კაუნასიდან 142 კმ, ხოლო კლაიპედიდან 161 კმ. ფართობი 81 კმ².
შიაულიაი არის მნიშვნელოვანი სამრეწველო და კულტურული ცენტრი. ქალაქში მდებარეობს შიაულიაის უნივერსიტეტი, დრამატული თეატრი და რამდენიმე მუზეუმი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ველოსიპედების, ფოტოგრაფიის, რადიო-ტელევიზიისა და კატების მუზეუმები.
ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1236 წელს ჯვაროსნებთან დაკავშირებით, ხოლო როგორც ქალაქი ნახსენებია 1524 წელს სიგიზმუნდ I-ის სიგელში.
XIX საუკუნის I ნახევარში ქალაქის გავლით გაიყვანეს რიგა-ტილზიტის (ახლანდ. სოვეტსკი, კალინინგრადის ოლქი) საავტომობილო გზა, ხოლო 1871 წელს ქალაქის გავლით დააკავშირეს ლიეპაია (ლატვია) და რომნი (უკრაინა).
რესურსები ინტერნეტში
thumb|center|1000px| ქალაქის ცენტრალური სკვერი
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
Shine a Light (როლინგ სტოუნზის ალბომი)
Shine a Light — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის ალბომი, რომელზეც წარმოდგენილია მარტინ სკორსეზეს ამავე სახელწოდების ფილმში შეტანილი სიმღერები.
Shine a Light არის ჯგუფის რიგით მესამე ორმაგი საკონცერტო ალბომი, დისკების Love You Live (1977) და Live Licks (2004) შემდეგ. ორ დახურულ კონცერტზე, რომლის მასალაც წარმოდგენილია ამ დისკებზე, შესრულებული იქნა ზოგიერთი სიმღერა, რომელიც არც სრულდებოდა ჯგუფის კონცერტებზე წლების განმავლობაში. დისკებში შეტანილია ორი საღამოს განმავლობაში შესრულებული თითქმის ყველა სიმღერა, გარდა ორისა - „Undercover of the Night“ და „Honky Tonk Women“.
კონცერტებზე აგრეთვე შესრულდა დუეტები: „Loving Cup“ ჯეკ უაიტთან (The White Stripes) ერთად; „Live With Me“ კრისტინა აგილერასთან ერთად, ხოლო ბადი გაისთან ერთად სრულდება „Champagne and Reefer“.
თეატრში Beacon შესრულებული სიმღერების სია
* ნიშნით აღნიშნული სიმღერები გამოიცა კომპაქტ დისკზე ან DVD-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2008 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2008 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Interscope Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Polydor Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:ალბომები ბობ კლირმაუნტინის პროდიუსერობით
პანტელეიმონის მონასტერი
პანტელეიმონის მონასტერი (Μονή Αγίου Παντελεήμονος) — წმინდა პანტელეიმონის სახელობის მონასტერი ზღვის ნაპირას, ქსენოფონტეს სავანესა და დაფნის ნავსადგურს შორის მდებარეობს. ის სხვაგვარადაც არის ცნობილი — როგორც წმინდა პანტელეიმონის რუსული მონასტერი ათონზე, კალიმაქსების კინოვია ანდა რუსიკი.
მონასტერი აქ 1765 წელს დაფუძნდა. მანამდე ის სხვაგან, ზღვიდან მოშორებით მდებარეობდა. ახლა იქ ეგრეთ წოდებული „ძველი“, „მთიანი“ რუსიკია, იგივე თესალონიკელის მონასტერიმ რომელიც XI საუკუნით თარიღდება. სწორედ იმ დროს მოვიდნენ წმინდა მთაზე პირველი რუსი ბერები. თავდაპირველად ისინი ქსილურგუს სავანეში დასახლდნენ და სულ მალე ისე აავსეს, რომ ადგილი აღარავის ჰყოფნიდა, ამიტომ წმინდა კინოტმა იღუმენ ლავრენტის თხოვნით ბერებს გაუკაცრიელებული თესალონიკელის მონასტერი გადასცა, ქსილურგუს სავანე კი სკიტად გადააკეთეს და დღემდე ასეთად რჩება.
რუსიკის ისტორიის შესახებ წყაროები XIII საუკუნემდე თითქმის არ შემონახულა (მიზეზი ხანძარი იყო, რომელმაც სულმთლად გაანადგურა მონასტერი არქივები და ბიბლიოთეკა), მაგრამ ცნობილია, რომ იმპერატორმა ანდრონიკე II პალეოლოგოსმა თავისი ედიქტით დაამტკიცა სავანის ქონებრივი უფლებები. მოგვიანებით მონასტერზე ზრუნავდნენ სერბი დიდებულები, რომლებიც მას უხვ შეწირულობებს სწირავდნენ და საშემოსავლო სახლებს სჩუქნიდნენ.
რუსეთში მონღოლთა ბატონობის დროს რუსიკში ბერძნები ცხოვრობდნენ (იმ პერიოდის ყველა დოკუმენტზე იღუმენის ბერძნული ხელმოწერაა), მაგრამ 1497 წლიდან წმინდა მთისკენ ისევ დაიძრნენ რუსი მწირები.
III დადგენილებით (1394 წ.), პანტელეიმონის მონასტერს ათონის სავანეთა იერარქიაში მეხუთე ადგილი ეკავა, მაგრამ აყვავების პერიოდი ხანმოკლე გამოდგა. მონასტერი გაღარიბდა და ვალებში ჩაეფლო. მაშინ მან მრავალი სამფლობელო დაკარგა.
XVIII საუკუნის შუა წლებში რუსიკის კარიბჭე გაიღო. მონასტერში სულ ოთხი ბერი იყო: ორი რუსი და ორი ბულგარელი, ხოლო მოგვიანებით სავანე დაცარიელდა.
ამგვარად, რუსიკი ისევ ბერძენთა ხელში გადავიდა. ბერძნების საძმომ გადაწყვიტა, ზღვასთან ახლოს გადასახლებულიყო — 1667 წელს იქ იერისონის ეპისკოპოსმა ქრისტეფორემ ააგო მცირე ტაძარი, რომელიც უფლის ამაღლების სახელზე აკურთხეს. ბაკლანელი მმართველებისა და დუნაისპირელი თავადების დახმარებით აქვე ააშენეს პანტელეიმონის მონასტერი. განსაკუთრებით უხვი შემოწირულობები გაიღო საუკუნის პირველ ნახევარში მოლდოვ-ვლახეთის მმართველმა სკარლეტ კალიმაქსმა (სახელდობრ, მისი სახსრებით აშენდა ტაძარი). 1806 წელს პატრიარქმა კალიკიმ მონასტრის წესდება დაამტკიცა.
ბერძნების აჯანყების წლებში რუსიკი, ისევე როგორც ათონის სავანეთა უმრავლესობა, დაიცალა. დაიწყო ხანგრძლივი დავა ქსენოფონტეს მონასტრის საზღვრების თაობაზე. სავანე მძიმე დღეში აღმოჩნდა.
1840 წელს პანტელეიმონის მონასტერში ისევ გამოჩნდნენ რუსი ბერები. მალე ისინი ძმობის უმრავლესობას შეადგენდნენ. 1875 წელს, პირველად მრავალი საკუნის შემდეგ, არჩეულ იქნა რუსი იღუმენი და რუსიკი ჭეშმარიტად რუსული მონასტერი გახდა.
მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულს მხოლოდ პანტელეიმონის მონასტერში 1000-ზე მეტი ბერი ცხოვრობდა (მათ შორის იყვნენ ბერძნები და სამხრეთის სლავებიც). რუსები ცხოვრობდნენ სხვა მონასტრებშიც, წმინდა მთის სკიტებსა და სენაკებშიც.
სავანის არქიტექტურული ანსამბლი თავისი მრავალსართულიანი შენობითა და ტაძრების მაღალი გუმბათებით პატარა ქალაქის შთაბეჭდილებას ქმნის, მაგრამ 1968 წლის ხანძარმა საგრძნობი ზიანი მიაყენა მონასტერს. ტაძარი, როგორც შესასვლელზე ამოტვიფრული წარწერა გვამცნობს, 1812-1821 წლებში აუგიათ. საერთო გეგმით ის წმინდა მთის ყველა სხვა სავანეს ჰგავს. კედლები ნაშენია მართკუთხა თლილი ქვის ფილებით. რვა გუმბათზე ჯვრებია აღმართული, თანაც მთვარეზე — რუსეთისთვის ტრადიციული, რვაქიმიანი.
რუსიკში სხვა ეკლესიებიც არის. ტაძარს მიშენებული აქვს ღვთისმშობლის მიძინების ეკვდერი (აქ ღვთისმსახურება ბერძნულად აღესრულება). ბიბლიოთეკის დასავლეთით წმინდა მიტროფანე ვორონეჟელის ეკლესია დგას (აქ, ისევე როგორც სხვა ტაძრებში, სლავურად მსახურობენ). მონასტრის ჩრდილოეთ ნაწილში უფლის ამაღლების, წმინდა სერგის, დიდმოწამე დიმიტრის, მთავარანგელოზ მიქაელის, წმინდა გერასიმეს, წმინდა კონსტანტინესა და ელენეს, წმინდა ვლადიმირისა და ოლღას ეკლესიები მდებარეობს. აქვეა ალექსანდრე ნეველის ტაძარიც, რომელიც მდიდრულად არის მორთული, ოქროს კიოტში ჩასმული ხატებითა და მოოქრული კანკელით.
რვა ტაძრიდან, რომლებიც მონასტრის სამხრეთ ნაწილში იყო განლაგებული, ხანძარს მხოლოდ ორი გადაურჩა: წმინდა საბასი და წმინდა ნიკოლოზისა.
სავანის კედლების მიღმა ორი ტაძარია. მონასტერს ეკუთვნის ხუთი სენაკი: წმინდა ექვთიმესი, წმინდა კოზმასი და დამიანესი, ცხოველმყოფელი წყარო, წმინდა სტეფანესი და წმინდა გიორგისი (ორივე კარიესში მდებარეობს). გარდა ამისა, რუსიკს ეკუთვნის ხრომიცას საშემოსავლო სახლი ურანოპოლისთან ახლოს, სადაც რამდენიმე რუსი ბერი ცხოვრობს, ქსილურგუს სკიტი (როგორც ათონზე უწოდებენ, „ღვთისმშობლი“), რომელიც პანტოკრატორის მონასტრის მახლობლადაა, სკიტი „ახალი თებაიდა“ წმინდა მთის სამხრეთ-დასავლეთით და ძველი რუსიკი.
ღვთისმშობლის ტაძარშია დაბრძანებული წმინდა ბარძიმი, მეტად დახვეწილი ნაკეთობა, და სახარება ძვირფასი ჭედური პერანგით — შეწირულობანი დიდი მთავრის კონსტანტინე ნიკოლოზის ძისა, რომელიც 1845 წელს ეწვია სავანეს.
მონასტერს აქვს მდიდარი ბიბლიოთეკა, რომელიც ცალკე ორსართულიან შენობაშია განთავსებული. იქ დაცულია დაახლოებით 1320 ბერძნული და 600 სლავური ხელნაწერი. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს მინიატურებით მდიდრულად მორთული სახარება და გრიგოლ ღვთისმეტყველის 16 ქადაგება. ამათ გარდა, ბიბლიოთეკაში არის 20000-ზე მეტი ნაბეჭდი ბერძნული, სლავური და რუსული წიგნი.
ამჟამად პანტელეიმონის მონასტერს XIX ადგილი უკავია ათონის მთის სავანეთა იერარქიაში. საძმო ორმოცდაათზე მეტ ბერს ითვლის. თითქმის ყველა რუსეთიდან არის ჩასული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის მონასტრები
მანუჩარ კვირკველია
{{ინფოდაფა სპორტსმენი {{მედალიშეჯიბრი |ოლიმპიური თამაშები}} {{ოქროს მედალი |პეკინი 2008 | -74 კგ.}} {{მედალიშეჯიბრი |მსოფლიო ჩემპიონატი}} {{ბრინჯაოს მედალი |მოსკოვი 2002 | -66 კგ.}} {{ოქროს მედალი |კრეტეი 2003 | -66 კგ.}} {{ბრინჯაოს მედალი |გუანჯოუ 2006 | -74 კგ.}} {{მედალიშეჯიბრი | ევროპის ჩემპიონატი}} {{ვერცხლის მედალი | სეინიაიოკი 2002 | -66 კგ.}} {{ბრინჯაოს მედალი | მოსკოვი 2006 | -74 კგ.}} {{ოქროს მედალი | სოფია 2007 | -74 კგ.}} }} მანუჩარ კვირკველია (დ. 12 ოქტომბერი, 1978, ოზურგეთი) — ქართველი ყოფილი სპორტსმენი, ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავე, ოლიმპიური ჩემპიონი და პოლიტიკოსი. საქართველოს ჭიდაობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი 2014-2017 წლებში. საქართველოს პარლამენტის წევრი (2020).
ბიოგრაფია
მანუჩარ კვირკველიამ ჭიდაობა დაიწყო მშობლიურ ქალაქში, ოზურგეთში. ნაციონალურ დონეზე პირველი წარმატებების შემდეგ გადავიდა თბილისის დინამოში, სადაც დაიწყო ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავედ ჩამოყალიბება. პარალელურად იყო სტუდენტი და გამოიმუშავებდა ჭიდაობით. ამის გამო ის თურქეთის ლიგაშიც ჭიდაობდა.
საერთაშორისო ტატამზე პირველად გავიდა 24 წლის ასაკში მსუბუქ წონით კატეგორიაში ფინეთის ევროპის ჩემპიონატზე. აქ მან ფინალამდე მიაღწია, სადაც დამარცხდა თურქ სერეფ ეროღლუსთან და დაიკავა მეორე ადგილი. იმავე წელს აიღო მესამე ადგილი მოსკოვში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე. 2003 წლის ბელგრადის ევროპის ჩემპიონატზე ის კვლავ სერეფ ეროღლუსთან დამარცხდა და დაიკავა მე-5 ადგილი. მაგრამ იმავე წელს შესანიშნავად იასპარეზა მსოფლიო ჩემპიონატზე და გახდა ტურნირის გამარჯვებული. ჩემპიონობისკენ გზაზე დაამარცხა ძველი მეტოქე, 1997 წლის მსოფლიო ჩემიპიონი, სერეფ ეროღლუ და 1996 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, პოლონელი რიჩარდ ვოლნი. 2004 წელს გამოტოვა ევროპის ჩემპიონატი, მაგრამ მონაწილეობა მიიღო იმავე წელს ათენის ოლიმპიურ თამაშებში. ეს ოლიმპიადა შავ ლაქად დარჩა მის კარიერაში. დამარცხდა გამანადგურებელი ანგარიშით 1-11 სერეფ ეროღლუსთან და მიიღო დისკვალიფიკაცია არასპორტული საქციელისათვის.
2005 წლიდან გადაინაცვლა ერთი საფეხურით უფრო მძიმე წონით კატეგორიაში. ახალ წონით კატეგორიაში ჭიდაობა თავიდან გაუჭირდა. ევროპის ჩემპიონატზე ვენაში აიღო მე-7 ადგილი, ხოლო მსოფლიო ჩემპიონატზე ბუდაპეშტში — მე-10 ადგილი. 2006 წელს ევროპისა (მოსკოვში) და მსოფლიოს (გუანჯოუში) ჩემპიონატებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედლები. 2007 წელს სოფიაში მოიგო თავისი მეორე საერთაშორისო ტიტული და გახდა ევროპის ჩემპიონი. იმავე წელს ცუდად გამოვიდა მსოფლიოს ჩემპიონატზე ბაქოში და მე-20 ადგილს დასჯერდა.
2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მონაწილეობის მისაღებად წარმატებით გაიარა კვალიფიკაცია რომში. 2008 წლის 13 აგვისტოს კი, ფინალურ ორთაბრძოლაში დაამარცხა ჩინელი ჩან იონხიანი, გაიმარჯვა რა პირველ რაუნდში ანგარიშით 6-0, მეორეში კი — 3-0 და გახდა ოლიმპიური ჩემპიონი. კვირკველიამ პეკინის ოლიმპიადაზე საქართველოს პირველი ოქროს მედალი მოუტანა.
2014 წლის 26 დეკემბრიდან 2017 წლამდე იყო საქართველოს ჭიდაობის ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი.
2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ ოზურგეთი-ლანჩხუთი-ჩოხატაურის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. მან ხმების 21,91% (13867) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზე უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით).
ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის და ღირსების ორდენის კავალერი (2018, 2008), სპორტის რაინდი (2003).
ტიტულები
2004 წლამდე ასპარეზობდა 66 კგ წონითი კატეგორიაში, 2004 წლიდან — 74 კგ. წონითი კატეგორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები მ
გრენლანდიის გეოგრაფია
მინი|250პქ|გრენლანდიის ყინულის საფარის რუკა გრენლანდია ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანესა და ატლანტის ოკეანეს შორის მდებარეობს, კანადის ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ისლანდიის ჩრდილო-დასავლეთით. გრენლანდიას სახმელეთო მეზობელი არ ჰყავს. სანაპირო ზოლის სიგრძე 44 087 კილომეტრია. მოსახლეობა ძალიან მცირეა და ძირითადად თავს იყრის სანაპიროს გასწვრივ გაშენებულ პატარა დასახლებებში. გრენლანდია მსოფლიოში სიდიდით მეორე ყინულის საფარს ფლობს.
გრენლანდია დგას გრენლანდიის ფილაზე, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკის ფილის ქვეფილას წარმოადგენს. გრენლანდიის კრატონი დედამიწაზე არსებული ერთ-ერთი უძველესი კლდეებისგან შედგება. ისუის მწვანე ბაზალტის სარტყელი სამხრეთ-დასავლეთ გრენლანდიაში დედამიწაზე ცნობილი უძველესი კლდეებისგან შედგება, რომელთა ასაკიც 3,7 - 3,8 მილიარდი წლისაა.
მცენარეულობა მეჩხერია. ერთადერთი ტყიანი მონაკვეთი ნანორტალიკის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, ფარველის კონცხის სიახლოვეს.
კლიმატი არქტიკულიდან სუბარქტიკულში გარდამავალია, ცივი ზამთრითა და ცივი ზაფხულით. რელიეფი ძირითადად ბრტყელია, მაგრამ თანდათანობით იხრება ყინულებით, რომლებიც მთლიან მიწას ფარავენ გარდა ვიწრო, მთიანი, უნაყოფო კლდოვანი სანაპიროსი. უდაბლესი ადგილია ზღვა, უმაღლესი კი გუნბიერნის მთა — უმაღლესი წერტილი მთელს არქტიკაში (3,694 მ). კუნძულის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილია მორის ჯესუპის კონცხი, რომელიც 1909 წელს ადმირალმა რობერტ პირიმ აღმოაჩინა. ბუნებრივ რესურსებს შორისაა თუთია, ტყვია, რკინა, ქვანახშირი, მოლიბდენი, ოქრო, პლატინა, ურანი და თევზი.
სქოლიო
კატეგორია:გრენლანდიის გეოგრაფია
გაეტანო დ’აგოსტინო
გაეტანო დ'აგოსტინო (Gaetano D'Agostino; დ. 3 ივნისი, 1982, პალერმო, იტალია) — ყოფილი იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბ ვირტუს ფრანკავილას მწვრთნელი. უკანასკნელად თამაშობდა იტალიურ კლუბ ლუპა-რომაში.
ავტორი! ავტორი! (ფილმი)
'Author! Author!' — 1982 წლის ფილმი. რეჟისორი არტურ ჰილერი, სცენარის ავტორი - ისრაელ ჰოროვიტი. ფილმში მონაწილეობენ: ალ პაჩინო, დაიან ქენონი, თიუზდი ველდო, ალან კინგი და სხვა.
გაეტანო დ’აგოსტინო
საკლუბო კარიერა
ფრიულის გუნდში გაეტანომ ძალიან ძლიერი ცენტრი შექმნა გიოკხან ინლერის ტანდემთან ერთად. ხოლო 2008/09 სეზონში ის სერია ა-ს ერთ-ერთი საუკეთესო ნახევარმცველიც იყო, რის გამოც მას შანსი ჰქონდა რომ ან ტურინის იუვენტუსში ანდაც მადრიდის რეალში გადასულიყო, თუმცა იმის გამო რომ უდინეზემ მაღალი ფასი დაადო მის გადმობირებაზე უარი განაცხადეს. თითქოს ამ ყველაფერს გაეტანო უნდა გაეტეხა, მაგრამ მან ინტერვიუში განაცხადა რომ იდი კმაყოფილია რათა უდინეზეში დარჩა.
ავტორი! ავტორი! (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1982 წლის ფილმები
გაეტანო დ’აგოსტინო
საკლუბო კარიერა
2010 წელს მან მაინც დატოვა ფრიული და ფლორენციას ჩააკითხა, სადაც ფიორენტინას ფეხბურთელი გახდა. მან ერთი კარგი სეზონი ითამაშა ფლორენციულ კლუბში, თუმცა გუნდმა რატომღაც უარი განაცხადა მის დატოვებაზე და იგი ისევ ფრიულის დაუბრუნდა. 2011 წელს კი სიენას ფეხბურთელი გახდა.
სანაკრებო კარიერა
გაეტანოს ყველაზე კაი სანაკრებო კარიერა U21-თან ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო გუნდის. პირველი დიდი გამოძახება კი 2009 წლის 9 ივნისს ამხანაგურ თამაში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ მოუწია.
მიღწევები
საკლუბო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სიენის ფეხბურთელები კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები კატეგორია:ბარის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
წმინდა ლავრენტის ყურე
thumb|right|250px|წმინდა ლავრენტის ყურე წმინდა ლავრენტის ყურე (Golfe du Saint-Laurent) — მსოფლიოში ყველაზე დიდი ესტუარი, მას ერთვის მდინარე წმინდა ლავრენტი, რომელიც დიდ ტბებს აკავშირებს ატლანტის ოკეანეს. ამ ყურის ფართობი შეადგენს 236 000 კმ²-ს, ხოლო შეიცავს 35 000 კმ³ წყალს. ეს ყურე სრუტეების მეშვეობით გადის ატლანტის ოკეანეში. წმინდა ლავრენტის სანაპიროზეა გაშენებული კანადის პროვინციები: კვებეკი, ნიუ-ბრანსუიკი, ახალი შოტლანდია, პრინს-ედუარდის კუნძული და ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი.
წმინდა ლავრენტის ყურეში მრავალი კუნძული მდებარეობს, მათგან რამდენიმე დიდი კუნძულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის ყურეები
გაზელი მონგალა
გაზელი მონგალა (Eudorcas albonotata) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. გავრცელებულია სამხრეთ სუდანის მდინარეების დაბლობებსა და სავანებში. იგი პირველად ბრიტანელმა ზოოლოგმა — უოლტერ როთშილდმა აღწერა 1903 წელს. მისი ტაქსონომიური სტატუსი ფართო კამათის საგანია. პირველი მოსაზრებით იგი სამფერა ანტილოპების გვარის სრულუფლებიანი წევრია, მეორეს მიხედვით ის ტომსონის ქურციკის ქვესახეობაა, ხოლო მესამე მოსაზრებით მონგალა წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობაა.
მონგალა ტანით საშუალო ზომის ანტილოპაა. ბეწვის ყავისფერია; შუბლი, მუცელი და თეძოები თეთრი აქვს. ასევე გვერდზე გასდევს განიერი ზოლი. რქები ორივე სქესის წარმომადგენელს აქვს, მაგრამ მამრის რქების სიგრძე მდედრისას ორჯერ აღემატება.
გაზელი მონგალა ბინადრობს სამხრეთ სუდანის ჭარბტენიან საძოვრებზე, ნილოსის აღმოსავლეთით. იგი არ აღწევს კენიისა და უგანდის საზღვრებს. ბუნებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) მონგოლა ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად გამოაცხადა.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი
უეფა-ს ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი — ევროპული ფეხბურთის ასოციაციების კავშირის წევრი ქვეყნების მამაკაცთა ეროვნული საფეხბურთო გუნდების საერთაშორისო შეჯიბრი. ღონისძიება ტარდება ყოველ ოთხ წელიწადში. პირველი ტურნირი გაიმართა 1960 წელს. 1968 წლამდე ტურნირს ერქვა ევროპის ნაციონალური თასი.
ტურნირში მოსახვედრად ნაკრებები გადიან საკვალიფიკაციო ეტაპს (მასპინძელ ქვეყანას/ქვეყნებს ავტომატურად ენიჭებათ ჩემპიონატის საგზური). ტურნირის ფინალურ ფაზაში 16 ეროვნული გუნდი ეჯიბრება ერთმანეთს მასპინძელი ქვეყნის სტადიონებზე, დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი სულ 15-ჯერ ჩატარდა და ათმა ქვეყანამ შეძლო ჩემპიონობა. ყველაზე მეტჯერ, 3-ჯერ, გამარჯვება შეძლეს გერმანიისა და ესპანეთის ეროვნულმა ნაკრებებმა. ევროპის მოქმედი ჩემპიონია იტალია, რომელმაც ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020 ფინალში მასპინძელი გუნდი დაამარცხა პენალტების სერიაში.
დასაწყისი
პირველად, პანევროპული საფეხბურთო ტურნირის ჩატარების იდეა, საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციაში, ანრი დელონეს გაუჩნდა 1927 წელს. თუმცა რეალურად პირველი გათამაშება დელონეს გარდაცვალებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ ჩატარდა. სწორედ ანრი დელონეს სახელობისაა უეფა-ს ჩემპიონატის თასი. ევროპის პირველი ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე მხოლოდ ოთხმა გუნდმა მიიღო მონაწილეობა და საბჭოთა ნაკრების ნაკრების გამარჯვებით დასრულდა, რომელმაც პარიზში გამართულ ფინალში იუგოსლავია დაამარცხა, ანგარიშით 2–1. მინი|1968 წლის გამარჯვებული იტალიელები საფოსტო მარკაზე 1964 წელს, ჩემპიონატს ესპანეთმა უმასპინძლა. ფინალურ ეტაპზე მონაწილეთა რაოდენობა კვლავაც უცვლელი დარჩა, თუმცა გაიზარდა საკვალიფიკაციო ეტაპზე მონაწილეთა რაოდენობა – 17-დან 29-მდე. ფინალში, მადრიდის სანტიაგო ბერნაბეუს სტადიონზე, ესპანეთმა დაამარცხა საბჭოთა კავშირის ნაკრები, ანგარიშით 2–1.