cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბაქოს ექსპო-ცენტრი
ბაქოს ექსპო-ცენტრში დიდი ღონისძიებების ჩასატარებლად სამი პავილიონია, 4000 მ² ფართობის ვესტიბიული და მის უკან 20 000 მ² ფართობის საგამოფენო სივრცე, ისევე როგორც ბიზნეს-ცენტრი და სხვა განყოფილებები. დარბაზები და შეხვედრების ოთახები საერთაშორისო კონფერენციებისთვის, სხვადასხვა გამოფენის, სემინარის და ღონისძიების ჩასატარებლად გამოიყენება. კომპლექსის წინ 500 ავტომობილის პარკინგისთვის განკუთვნილი სივრცეა.
კასპიის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მე-17 საერთაშორისო გამოფენა
ბაქოს ექსპო-ცენტრი კასპიის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მე-17 საერთაშორისო გამოფენით გაიხსნა. გამოფენა 2010 წლის 1-4 ივნისს გაიმართა. გამოფენაში 26 სახელმწიფოს 280-მა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა. გამოფენის 40%-ზე მეი ისეთ საერთაშორისო კომპანიებს ეკავათ, როგორიცაა: „Itochu Corporation“, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის კომპანია, Equinor ASA და TPAO.
აზერბაიჯანის მე-7 საერთაშორისო საავტომობილო გამოფენა
2011 წლის მარტში ბაქოს ექსპო-ცენტრში პირველად ჩატარდა აზერბაიჯანის მე-7 საერთაშორისო საავტომობილო გამოფენა. გამოფენას 14 სახელმწიფოს (მათ შორის: შვეიცარიის, ბელარუსის, დანი0ის, იტალიის, კანადის, ჩინეთის, მალაიზიის, რუსეთის, ტაივანის, გერმანიის, იაპონიისა და თურქეთის 105-მა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა. გამოფენა ავტომობილების, სავაჭრო ტრანსპორტისა და ყველა სახის ტრანსპორტის საავტომობილო ნაწილებისა და აღჭურვილობის განყოფილებებს მოიცავდა.
დაცვის, უსაფრთხოებისა და სამაშველო ღონისძიებათა კასპიის მე-8 საერთაშორისო გამოფენა
2015 წლის 21-24 ოქტომბერს ბაქოს ექსპო-ცენტრმა დაცვის, უსაფრთხოებისა და სამაშველო ღონისძიებათა კასპიის მე-8 საერთაშორისო გამოფენას უმასპინძლა. გამოფენაზე აშშ-ის, გაერთიანებული სამეფოს, ჩინეთის, რუსეთის, თურქეთის, უკრაინისა და სხვა სახელმწიფოების პროდუქტები იყო წარმოდგენილი. გამოფენაზე ძირითადად წარმოდგენილი იყო დაცვისა და უსაფრთხოების აღჭურვილობა, უსაფრთხოების ტელევიზიისა და სათვალთვლო სისტემები, მოქნილი ბარათები, პირველადი გადაუდებელი დახმარების აღჭურვიობა, საერთაშორისო უსაფრთხოების დაცვის ხელსაწყოები, ID ტექნოლოგიები და სხვა პროდუქტები.
განათლების მე-11 საერთაშორისო გამოფენა
6-8 ოქტომბერს ექსპო-ცენტრში განათლების მე-11 საერთაშორისო გამოფენა გაიმართა, სადაც სხვადასხვა ქვეყნის უნივერსიტეტებმა, სკოლებმა, კოლეჯებმა და სასწავლო ცენტრებმა მიიღეს მონაწილეობა. გამოფენას ესწრებოდნენ როგორც ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის სტუდენტები, ისე უცხოენოვანი კურსების, გაცვლითი პროგრამებისა და სასწავლო სესიების სტუდენტები.
განათლების მე-12 საერთაშორისო გამოფენა „განათლება 2018“
2018 წლის 1 ოქტომბერს ბაქოს ექსპო-ცენტრმა საგანმანათლებლო გამოფენას „განათლება 2018“ უმასპინძლა. გამოფენის სლოგანი „ინვესტიცია ბავშთა მომავალში“, ხოლო სპოსორი აზერბაიჯანის განათლების სამინისტრო იყო. გამოფენაში 12 ქვეყნის 135 საგანმანათლებლო ინსტიტუტი მონაწილეობდა.
აზერბაიჯანის მე-12 კარიერული გამოფენა საგანმანათლებლო გამოფენის პარალელურად ჩატარდა. გამოფენის მთავარი მიზანი დამსაქმებლებსა და სამუშაოს მაძიებელთა შორის შეხვედრების მოწყობა იყო.
აზერბაიჯანის მშენებლობის 24-ე საერთაშორისო გამოფენა „BakuBuild Azerbaijan 2018“
აზერბაიჯანის მშენებლობის 24-ე საერთაშორისო გამოფეა 2018 წლის 23-26 ოტომბერს ჩატარდა. გამოფენამ თავი მოუყარა მშენებლობის სფეროს პროფესიონალებს. მისი სპონსორები აზერბაიჯანის ეკონომიკის სამინისტრო, ურბანული დაგეგმარების სახელმწიფო კომიტეტი, აზერბაიჯანის არქიტექტორთა კავშირი, მეწარმეთა ეროვნული კონფედერაცია და AZPROMO იყვენ. გამოფენაში მონაწილეობა მიიღო 20-მდე ქვეყნის, მათ შორის: კანადის, ფინეთის, უკრაინის, დანიის, საბერძნეთის, ჩინეთის, თურქეთის, რუსეთის, სლოვენიის და აშშშ 250-ზე მეტმა კომპანიამ. გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო სამშენებლო მასალები, როგორიცაა, პლასტმასი, კარებისა და ფანჯრის ნაწილები და სხვ.
აზერბაიჯანის მე-9 საერთაშორისო გარემოსდაცვითი გამოფენა „კასპიის ეკოლოგია“
2018 წლის 10 ნოემბერს ბაქოს ექსპო-ცენტრმა აზერბაიჯანის მე-9 საერთაშორისო გარემოსდაცვით გამოფენას - „კასპიის ეკოლოგია“ - უმასპინძლა. გამოფენის სლოგანი იყო: „შეცვალე საკუთარი თავი, არა ბუნება!“. გამოფენა აზერბაიჯანის ბუნებრივი რესურსებისა და ეკოლოგიის სამინისტროს მხარდაჭერით ჩატარდა. მასში მონაწილეობა მიიღო 43-მა კომპანიამ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან. საგამოფენო სტენდებზე გამოფენილი იყო პლასტიკური პროდუქტები, ეკოლოგიურად სუფთა სასმელი წყალი და საკვები, წყლის გადასამუშავებელი და სხვა ეკოლოგიური პრობლემებისადმი მიძღვნილი პროდუქტები.
აზერბაიჯანის ტელეკომუნიკაციების, ინოვაციისა და მაღალი ტექნოლოგიების 24-ე საერთაშორისო გამოფენა და კონფერენცია „Bakutel 2018“
2018 წლსი 10 დეკემბერს აზერბაიჯანის ტელეკომუიკაციების, ინოვაციის და მაღალი ტექნოლოგიების 24-ე საერთაშორისო გამოფენა და კონფერენცია „Bakutel 2018“ გაიმართა. მასში 20 ქვეყნის 230-მა კომპანიამ მიიღო მონაწილეობა. გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო ინტერნეტ პროდუქტები, საბანკო სისტემის ტექნოლოგიები, მობილური ტექნოლოგიები, სახელმწიფო სერვისები, ელექტრონული ტექნოლოგიები და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ჩეგრავა
ჩეგრავა (Hydroprogne caspia) — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 56 სანტიმეტრამდეა, მასა 780 გრამამდე, ფრთების შლილი 145 სანტიმეტრამდე. ზურგისა და ფრთების ზედა მხარე ღია ვეჟანია, თავზე შავი „ქუდი“ აქვს მოკლე ქოჩრით, დანარჩენი შებუმბვლა თეთრია. ნისკარტი ძლიერი, ფერად ღია წითელია, ბოლოვდება ღია წვერით. ფეხები მუქია. კუდი მცირედაა ამოკვეთილი. ძახილი ხმამაღალი და მკვეთრი აქვს, ჭარბობს დაბალი ჩხავილისა და ღრჭენის ხმები. მოიპოვებს 30 სანტიმეტრამდე სიგრძის თევზებს წყალში პიკირებით. ზოგჯერ ნადავლის მოსაპოვებლად საბუდრიდან რამდენიმე ათეული კილომეტრით შორს მიფრინავს. გავრცელებულია ყველა კონტინენტის (სამხრეთ ამერიკისა და ანტარქტიდის გარდა) ზომიერ და ტროპიკულ ზონებში, ევრაზიაში — ძირითადად ბალტიისპირეთში, ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და არიდული ზონების წყალსატევებზე (აღმოსავლეთით იმიერბაიკალეთამდე), აგრეთვე ჩინეთის ზღვების სანაპიროებზე. იზამთრებს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ბუდობს მჭიდრო კოლონიებად (ჩვეულებრივ ასეულობით წყვილი) თავთხელი წყალსატევების (ზღვის ლიმანები, სტეპის ტბები, მდინარეთა დელტები) სანაპიროებსა და კუნძულებზე. დებს 2 კვერცხს. მსოფლიოში მოითვლება დაახლოებით 50 ათასი წყვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეგრავა
ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონი 2014-2016
ევროპის ერთა თასის პირველი დივიზიონი 2014-2016 — რაგბი ევროპის ჩემპიონატის პირველი დივიზიონის გათამაშება. დივიზიონში თამაშები ჩატარდება ორ წლიანი სისტემით, სადაც გუნდებს ერთმანეთთან შინ და გარეთ ორი თამაშის გამართვა მოუწევთ. 2009 წლიდან მოყოლებული გამარჯვებული ერთი წლის შედეგით ვლინდება.
ცხრილი - დივიზიონი 1A
ცხრილში ქულები ნაწილდება შემდეგი სისტემით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ერთა თასი
რებეკა რომიჯი
რებეკა რომიჯი (დ. 6 ნოემბერი, 1972) — არის ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. რომიჯი ცნობილი გახდა  თავისი როლით X-Men ფილმების სერიის ტრილოგიაში, და  როგორც ჯოანი The Punisher-ში (2004), ორივე მათგანი ემყარება მარველის კომიქსებს. რებეკამ ასევე ითამაშა სერიალებში Ugly Betty და Star Trek: Discovery.
ადრეული ცხოვრება
რომიჯი დაიბადა 1972 წლის 6 ნოემბერს, ბერკლიში, კალიფორნიაში. მისი დედა, ელიზაბეტ რომიჟნი, იყო ინგლისურის თემის ინსტრუქტორი. რებეკას მამა, ჯააპ რომიჯინი, ავეჯის სპეციალისტი. მისი მამა ნიდერლანდების ბარნევენდის მკვიდრია, ხოლო დედამისი ჰოლანდიელი და ინგლისელი წინაპრების შთამომავალი. რებეკას დედამ გაიცნო რებეკას მამა, მაშინ როცა ის იყო მოზარდი, ნიდერლანდებში სტუდენტთა გაცვლით პროგრამაში.
Ellen DeGeneres Show-სთან ინტერვიუში, როდესაც მას ჰკითხეს, რომ ყოველთვის იყო თუ არა ლამაზი, რებეკამ მოყვა ისტორია რომმ მას ბავშვობაში ჰქონდა სქოლიოზი. მრავალი წყარო ამბობს, რომ მას ოდესღაც მეტსახელად "Jolly Blonde Giant" ეძახდნენ, რადგან ის 1.80 მ-ის სიმაღლის იყო, მაგრამ მან აღიარა, რომ ის ამ ყველაფერს იუმორით იღებდა. როდესაც კალიფორნიის უნივერსიტეტში, მუსიკას სწავლობდა, სანტა კრუზმა, იგი ჩაერთო სამოდელო ბიზნესში და საბოლოოდ საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა, სადაც სამი წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ცხოვრობდა.
კარიერა
სხვა სამუშაოებს შორის, რომიჟნმა სამოდელო კარიერა დაიწყო 1991 წელს. იგი გამოჩნდა ამერიკული, ფრანგული, ესპანური, რუსული და შვედური გამოცემების გარეკანზე; Cosmopolitan, Allure, Glamour, GQ Esquire და Sports Illustrated.
იგი გამოჩნდა სარეკლამო კამპანიებში ბრენდებისთვის: Escada, Christian Dior, La Perla, Tommy Hilfiger, Furla, Liz Claiborne, J. Crew, Victoria's Secret, Bebe, La Senza, Dillard's, Pantene, Got Milk?, Miller Lite და Maybelline. მან ასევე პოდიუმზე გაიარა მოდის სახლებისთვის: Giorgio Armani, Sonia Rykiel, and Anna Molinari along with the likes of Claudia Schiffer, Stephanie Seymour, Karen Mulder, Kate Moss, Naomi Campbell, Linda Evangelista, Cindy Crawford, Helena Christensen and Christy Turlington. იგი ასევე იყო MTV– ის სტილის სახლის სახე 1998 – დან 2000 წლამდე. რებეკა არაერთხელ იყო წარმოდგენილი მსოფლიოს ულამაზესი ქალების ყოველწლიურ სიებში, ისეთ გამოცემებში, როგორიცაა Maxim (2003–2007), AskMen.com (2001–2003, 2005 წ.) –2006) და FHM (2000–2005). იგი ასევე იყო სტუმარი ანიმაციური ტოქშოუ Space Ghost Coast to Coast- ის ეპიზოდში "Chinatown".
2000-იან წლებში შედგა რებეკას დებიუტი ფილმში X-Men; X-Men: The Last Stand (2006). მან პირველი მთავარი როლი შეასრულა ბრაიან დე პალმას Femme Fatale– ში (2002). მან ასევე ითამაშა ფილმებში, როგორიცაა Rollerball, The Punisher, მან წამყვანი როლი შეასრულა Pepper Dennis– ში, სერიალი WB-ის  სატელევიზიო ქსელში.
რებეკამ ითამაშა ABC-ის სერიალ Eastwick- ში,  იქამდე სანამ ABC–ი გააუქმებდა 2009 წლის 9 ნოემბერს შოუს. რებეკა ჩნდება 2011 წელს გადაღებულ ფილმში X-Men: First Class, რომელიც გამოჩნდა როგორც პერსონაჟის ძველი ვერსია. რებეკა გამოჩნდა, როგორც ლაბორატორიის თანამშრომელი ჯესი Adult Swim– ის სერიალში NTSF: SD: SUV :: ორი სეზონის განმავლობაში. 2013 წლის ივნისისა და სექტემბრის ჩათვლით, მან ითამაშა TNT სერიალში King & Maxwell, როგორც მიშელ მაქსველი, ყოფილი საიდუმლო სამსახურის აგენტი, რომელიც მუშაობს როგორც კერძო გამომძიებელი.
ქროწინება
როიჯნმა მსახიობ ჯონ სტამოოსთან ურთიერთობა 1994 წელს დაიწყო, მას შემდეგ რაც ისინი შეხვდნენ Victoria's Secret- ის მოდების ჩვენებაზე. რებეკა და ჯონი დაქორწინდნენ 1998 წლის 19 სექტემბერს სასტუმრო ბევერლი ჰილზში. ქორწინების დროს მან გამოიყენა სახელი რებეკა რომიჯნ-სტამოსი, როგორც პირად, ასევე პროფესიულ ცხოვრებაში. წყვილმა განქორწინდა 2004 წლის აპრილში. სტამოსმა განქორწინების მოთხოვნა 2004 წლის აგვისტოში შეიტანა, და იგი საბოლოო გახდა 2005 წლის 1 მარტს გახდა ოფიციალური.
2004 წელს რომიჯნმა მსახიობის ჯერი ო'კონელის გაცნობა დაიწყო. ისინი დაქორწინდნენ 2005 წლის სექტემბერში, და დაქორწინდნენ თავიანთ სახლში, კალაბასას შტატში, კალიფორნია, 2007 წლის 14 ივნისს.წყვილს  ტყუპები ჰყავთ 2008 წელს დაბადებული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ალაგოა (მინას-ჟერაისი)
ალაგოა (Alagoa) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 132 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 709 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.79 კმ²-ზე. ფართობი 161 356 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მესე-პრატერი (ვენის მეტრო)
მესე-პრატერი (Messe-Prater) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U2 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2008 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
სუიშერის ოლქი
სუიშერის ოლქი (Swisher County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ტულია. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
მარგერიტა სავოიელი
მარგერიტა სავოიელი (Margherita di Savoia, დაბ. მარგარიტა მარია ტერეზა ჯოვანა დი სავოია; დ. 20 ნოემბერი 1851 - გ. 4 იანვარი 1926) — სავოიის დინასტიის წარმომადგენელი. გენუის ჰერცოგ ფრედერიკოსა და მისი ცოლის, პრინცესა ელისაბეთ საქსონიელის უფროსი ქალიშვილი. იტალიის დედოფალი 1878-1900 წლებში როგორც უმბერტო I-ის მეუღლე. იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III-ის დედა.
ადრეული ცხოვრება
მარგერიტა დაიბადა 1851 წლის 20 ნოემბერს ტურინში. მისი მშობლები იყვნენ გენუის ჰერცოგი ფრედერიკო და მისი ცოლი, პრინცესა ელისაბეთ საქსონიელი. 1855 წელს ჰერცოგი ფრედერიკო გარდაიცვალა, მარგერიტას დედა კი მეორედ გათხოვდა ნიკოლას რაპელოზე.
იგი ბავშვობიდანვე ძალიან განათლებული იყო, რაც იმითაც იყო გამოწვეული, რომ მას ევროპის სახელგანთქმული რეპეტიტორები ასწავლიდნენ. გავრცელებული ინფორმაციით, მარგერიტა იმ დროის ევროპის ყველაზე განათლებული პრინცესა იყო, რაც მისი ცნობისმოყვარე ხასიათითაც აიხსნება. როგორც პიროვნება, იგი აღწერილია როგორც მგრძნობიარე, ამაყი და ძლიერი ხასიათის, აგრეთვე იყო საოცრად ლამაზი, რასაც მშვენივრად იყენებდა.
თავდაპირველად მარგერიტაზე დაქორწინებას რუმინეთის პრინცი კარლოსი ითხოვდა. თუმცა 1867 წელს პარლამენტის თავჯდომარემ მარგერიტას დედაზე დიდი ზეწოლა მოახდინა, უარი ათქმევინა რუმინეთის პრინცისათვის და საბოლოოდ მარგერიტას იტალიის მომავალ მეფეზე დაქორწინებაზე დაითანხმა.
პიემონტის პრინცესა
1868 წლის 9 იანვარს ტურინის სასახლეში შედგა მარგერიტა სავოიელისა და მისი ბიძაშვილის, პიემონტის პრინც უმბერტო სავოიელის ქორწინება. ქორწილის მეორე დღეს გაიმართა საზეიმო სამოქალაქო და რელიგიური ცერემონიები. ქორწილის შემდეგ წყვილი ნეაპოლში დასახლდა. 1869 წლის 11 ნოემბერს ნეაპოლში მარგერიტამ გააჩინა მათი პირველი და უკანასკნელი შვილი, სახელად ვიტორიო ემანუელე, რომელიც მოგვიანებით იტალიის მეფე გახდა.
მარგერიტა ზრდიდა იტალიაში მონარქიის როლს, რაც უკვე დესპოტიზმში გადასდიოდა. ვინაიდან ამ დროისათვის იტალიას დედოფალი არ ჰყავდა, იგი გახდა იტალიის პირველი ლედი და დედოფლის ყველა მოვალეობის შემსრულებელიც. იგი ხელს უწყობდა იტალიის გაერთიანებას და მთელი აპენინის ნახევარკუნძულზე ერთიანი, ცენტრალიზებული და კულტურული სახელმწიფოს ჩამოყალიბებას, რის გამოც ასეა თუ ისე, ხალხში დიდი პატივისცემით სარგებლობდა. იტალია ხომ მისი საყვარელი სამშობლოც იყო და მისთვის ნამდვილად კარგი სურდა. იგი მთელი იტალიის მასშტაბით მოგზაურობდა და ხალხთან საჯარო გამოსვლებს მართავდა, რის გამოც საზოგადოების დიდი სიყვარული მოიპოვა. ხალხთან ურთიერთობისას იგი ძალიან უშუალო და გულისხმიერი იყო. იგი ხალხთან გამოსვლისას საუბრობდა იტალიის ერთიანობაზე, კულტურულ აღმასვლასა და მონარქიის დადებით მხარეებზე, რითაც უმბერტოს მდგომარეობას ამყარებდა.
1871 წელს იტალია საბოლოოდ გაერთიანდა და რომიც მას მიუერთდა. ამის შემდეგ იტალიის დედაქალაქად სწორედ რომი გამოცხადდა, რის გამოც პრინცესა მარგერიტა სწორედ ამ ქალაქში გადასახლდა. იქ იგი თავის მისიას განაგრძობდა და იტალიის ერთიანობაზე ქადაგებდა. მან მთელს იტალიურ არისტოკრატიას თავის რომის სასახლეში მოუყარა თავი. მალევე დიდი მოწონება დაიმსახურა რომაელების მხრიდან. საბოლოოდ მან თავის მიზანს მიაღწია და მისი სამეფო კარი ევროპაში ყველაზე ექსკლუზიური და თანამედროვე გახდა.
იტალიის დედოფალი
1878 წელს მარგერიტა იტალიის დედოფალი გახდა. იგი მფარველობდა ხელოვან ადამიანებს და ხშირი ურთიერთობა ჰქონდა მსახიობებთან, მხატვრებთან და მწერლებთან. როგორც დედოფალი, მარგერიტა ხელს უშლიდა იტალიაში რესპუბლიკური იდეის გავრცელებას და მონარქიის ერთგულებისკენ მოუწოდებდა ხალხს. ამას გარდა იგი ხშირად სტუმრობდა საავადმყოფოებსა და სკოლებს, რათა გაეგო რა ვითარება იყო იქ. კითხვის მოყვარულთათვის, მარგერიტამ ფლორენციაში დააარსა დიდი და საოცრად მდიდარი ბიბლიოთეკა. შესაძლოა ითქვას, რომ მისი მმართველობისას იტალია კვლავ გადაიქცა ევროპის კულტურისა და განათლების ცენტრად.
უმბერტო მარგერიტას ერთგული ქმარი არასოდეს ყოფილა. მან საყვარლად ჯერ გრაფინია ფატალე გაიჩინა, ხოლო შემდეგ ჰერცოგინია ლიტა, რასაც ცხადია სამეფო კარზე დიდი სკანდალი მოჰყვა. თუმცა ამას დედოფალი მარგერიტა დიდ ყურადღებას არ აქცევდა, რადგან უმბერტო მას საერთოდ არ აინტერესებდა. მარგერიტა ასევე ჩართული იყო სახელმწიფო საქმეებში და ღიად გამოდიოდა რესპუბლიკური იდეების წინააღმდეგ, როგორც ხალხში, ისე პარლამენტში.
1893 წელს შვეიცარიის საზღვრებთან ახლოს, ალპებში დედოფალ მარგერიტას მონარქიული მმართველობის მომხრეებდა დიდი სასახლე აჩუქეს, რომელიც მალე მისი საყვარელი დასასვენებელი ადგილი გახდა.
დედა-დედოფალი
როგორც ქვრივი დედოფალი, მარგერიტა უკვე ქვეყნის მეორე ქალი იყო, ხოლო პირველი გახდა მისი რძალი, ახლა უკვე დედოფალი ელენა მონტენეგროელი. იგი უკვე დიდად აღარ ერეოდა პოლიტიკაში და რძალთანაც შესანიშნავი ურთიერთობა დაამყარა. თუმცა იგი პენსიაზე არ გასულა და კვლავ აგრძელებდა თავის მონარქიულ საქმეს. იგი იტალიაში მონარქიის შენარჩუნებასა და სავოიური დინასტიის მეფობას თავის მოვალეობად თვლიდა და სიკვდილამდე ერთგულად იცავდა მას. ასევე სიკვდილამდე, ყოველდღიურად დადიოდა ტაძარში და მესას ესწრებოდა.
როგორც მეფე, მარგერიტას თავისი ვაჟი ძალიან არ მოსწონდა. იგი თვლიდა, რომ მისი ვაჟი რესპუბლიკური იდეის მატარებელი იყო და ბოლოს მოუღებდა იტალიურ მონარქიას. სწორედ მისი მმართველობისას მოღვაწეობდა ფაშისტი გენერალი ბენიტო მუსოლინი.
პირველი მსოფლიო ომის დროს და მას შემდეგ მარგერიტა თავის რძალთან ერთად წითელ ჯვარში მუშაობდა და იტალიელ ჯარისკაცებს მკურნალობდა. ომის დამთავრების შემდეგ კი 1922 წელს მარგერიტა სამეფო კარს მოშორდა და თავის საყვარელ რეზიდენციაში გადასახლდა საცხოვრებლად ალპებში, საფრანგეთთან ახლოს. იგი გარდაიცვალა 1926 წლის 4 იანვარს, 74 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1926 კატეგორია:იტალიის დედოფლები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
პაულა დიასი
პაულა დიასი (დ. 28 იანვარი, 1989) — ურუგვაელი მოდელი. 2008 წელს წარადგინა ურუგვაი კონკურსზე „მის სამყარო“. ვერ მოახერხა პირველ 15-ეულში მოხვედრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ურუგვაელი მოდელები
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1568-1570)
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1568-1670) იგივე ასტრახანის კამპანია — პირველი საბრძოლო დაპირისპირება ოსმალეთსა და რუსეთს შორის. წარიმართა ასტრახანისა და ყაზანის სახანოების დასაპყრობად.
მიმდინარეობა
1568 წელს, ოსმალეთის დიდმა ვეზირმა, სოკოლუ მეჰმედ-ფაშამ სულთან სელიმ II-ს ურჩია რუსეთთან ომი დაეწყო ყაზანის სახანოსა და ასტრახანის დასაკავებლად. საბრძოლო გეგმა 1569 წლის ზაფხულში დაისახა. იმავე წლის ოქტომბერში, ოსმალეთის ვასალმა, ყირიმის ხანმა, დევლეთ გირეიმ დაარბია და გადაწვა კიევი. ივანე მრისხანემ ოსმალეთს ომი გამოუცხადა.
1570 წელს სელიმ II-მ 20,000 კაციან არმიას სათავეში ქაზიმ-ფაშა ჩაუყენა და ჩდილოეთისკენ დაძრა. ყირიმში მათ დევლეთ I გირეი შეუერთდა. ყირიმელთა არმია 30-50 ათას ჯარისკაცს ითვლიდა. ოსმალები ელვისებური სისწრაფით დაიძრნენ. გზად მათ გაძარცვეს ლეკების სოფლები და 4,000-მდე მეომარიც დაიმატეს არმიაში. ქაზიმ-ფაშა მალე ასტრახანს მიადგა. ქალაქზე ალყა უშედეგო გამოდგა, რადგან ცარის გენერალს, პიტერ სერებრიანის 30,000 კაციანი გარნიზონი ჰქონდა ჩაყენებული.
დამარცხებული ოსმალები მალევე უკუიქცნენ, მაგრამ ქაზიმ-ფაშას სტამბოლიდან მოუვიდა ბრძანება, აზოვის ზღვის პირას მცხოვრები რუსებისთვის შეეტია. მან გადარჩენილი არმია ორ ნაწილად გაყო, 10,000 მეომრით თავად დაიძრა აღმოსავლეთით და მარბიელი ლაშქრობა მოაწყო რუსულ სოფლებში, ხოლო დევლეთ გირეი 12,000 ყირიმელით კასპიის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილს მიადგა და რუსები აიძულა მდინარე თერგზე არსებული ფლოტი გაენადგურებინათ. ამ ლაშქობებში ოსმალეთის არმიამ უამრავი მებრძოლი დაკარგა, რის გამოც სულთანმა, სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას რჩევით ომის დამთავრება გადაწყვიტა.
წარუმატებელი ლაშქრობების შემდეგ, 1570 წლის ბოლოს, კონსტანტინოპოლში (სტამბოლში) სულთნისა და ცარის ელჩებმა ხელი მოაწერეს სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც რუსეთმა შეინარჩუნა მის კუთვნილებაში მყოფი ქალაქები ასტრახანში მუსლიმი ვაჭრების შეშვებისა და მდინარე თერგის პორტის განადგურების პირობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:XVI საუკუნის ომები
ზეივა (ისმაილი)
ზეივა (Zeyvə) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,003 კაცი.
დაუგავპილსის მხარე
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას დაუგავპილსის რაიონის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილისაგან, ხოლო დანარჩენ მცირე ნაწილზე შეიქმნა ილუკსტეს მხარე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2009 წლის 14 იანვრისათვის შეადგენს 28 733 კაცს. მხარის ფართობია 1 877,6 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
ლევიათანი (წიგნი)
ლევიათანი, ან საეკლესიო და სამოქალაქო სახელმწიფოს მატერია, ფორმა და ძალაუფლება — წიგნი, დაწერილი თომას ჰობსის (1588-1679) მიერ, რომელიც გამოიცა 1651 წელს (განახლებული ლათინური გამოცემა 1668). მისი სახელი მომდინარეობს ბიბლიური ლევიათანიდან. ნაშრომი ეხება საზოგადოების სტრუქტურასა და ლეგიტიმურ ხელისუფლებას და განიხილება, როგორც სოციალური ხელშეკრულებების თეორიის ერთ-ერთ ყველაზე ადრეულ და გავლენიან მაგალითად. ლევიათანი ადგილს იკავებს საერთაშორისო ურთიერთობების ისეთ კლასიკურ ნაშრომებთან როგორიცაა მაკიაველის მთავარი.წიგნი დაწერილ იქნა ინგლისის სამოქალაქო ომის (1642–1651) დროს. მასში განხილულია სოციალური კონტრაქტის აუცილებლობა და გაზიარებულია აბსოლუტური სუვერენულობის იდეა. ჰობსი თვლიდა, რომ სამოქალაქო ომის და ბუნებითი მდგომარეობის („ ომი ყველას წინააღმდეგ “) თავიდან აცილება შეუძლია მხოლოდ ძლიერ, განუყოფელ მთავრობას.
სათაური
აღნიშნული სათაურით, ჰობსი ერთგვარ ალუზიას აკეთებს იობის წიგნიდან. განსხვავებით იმ ინფორმაციული სათაურებისგან, რომლებიც ჩვეულებრივ ენიჭებოდა ადრეული თანამედროვე პოლიტიკური ფილოსოფიის ნაწარმოებებს, მაგალითად, ჯონ ლოკის ორი ტრაქტატი მმართველობის შესახებ ან თავად ჰობსის ადრეული ნაშრომი - კანონის ელემენტები. ჰობსმა ამ შემთხვევაში საკუთარი არჩევანი შეაჩერა მეტად პოეტურ სახელზე. ადრეული თანამედროვე პერიოდის ლექსიკოგრაფებს სწამდათ, რომ ტერმინი „ლევიათანი“ დაკავშირებული იყო ებრაულ სიტყვა lavah-თან, რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც „წყვილი, დაკავშირება, შეერთება“, ხოლო thannin, ნიშნავს „დიდ გველს ან დრაკონს“. ვესტმინსტერის ასამბლეის მიერ მომზადებულ ანოტაციაში, თარჯიმნებს სწამდათ რომ ამ არსების სახელი სწორედ ზემოთ აღნიშნული ძირეული სიტყვების გამოყენებით შეიქმნა. სამუელ მინტსი ვარაუდობს, რომ ეს კონოტაციები ადგილს იკავებს ჰობსის პოლიტიკური ძალის გაგებაში, რადგან „ორივე მათგანი, ლევიათანიც და ჰობსიც ერთი სუვერენია და განსხვავდებიან ცალკეული ინდივიდებისგან; ისინი ყოვლისშემძლენი არიან; მათი განადგურება ან გაყოფა შეუძლებელია; ისინი ადამიანებში შიშს ნერგავენ; მათი მიზანი ძალაუფლებაზე ბატონობაა.“ ამავდროულად ლევიათანი მიჩნეულია
წინა ყდა
თომას ჰობსთან ხანგრძლივი დისკუსიის შემდეგ, პარიზელმა აბრაამ ბოსსმა შექმნა წიგნის ყდა. ის იყო მეტალისგან გრავირებული და გეომეტრულ სტილში შესრულებული. აღნიშნული შესრულება, ორგანიზაციულად ჰგავს ჰობსის De cive-ს (1642) წინა ყდას, რომელიც შეიქმნა ჟან მათეუსის მიერ. წინა ყდას ორი ძირითადი ელემენტი აქვს, რომელთა ზედა ნაწილი ბევრად უფრო გასაოცარია.
მასში, გიგანტური გვირგვინიანი ფიგურა ჩანს, რომელიც შემოდის პეიზაჟიდან, ხელთ უპყრია მახვილი და კვერთხი, ქვეშ კი ვხედავთ ციტატას იობის წიგნიდან - „Non Est potestas Super Terram quae Comparetur ei. ''იობ. 41. 24''“ („დედამიწაზე არ არსებობს ძალა, რომ შევადაროთ მას. იობი 41. 24“) - რომელიც აღწერს აღნიშნულ არსებას. (იობის წიგნის სხვადასხვა თავების ზუსტი ადგილმდებარეობის შესახებ ინფორმაციის არარსებობის გამო, რადგან ისინი გვიან შუა საუკუნეებში გაიყო და დაიკარგა, აღნიშნული ციტატა იობის წიგნიდან ყველა თარგმანში ერთნაირად არ გვხვდება. თანამედროვე ქრისტიანულ თარგმანებში ციტირება ხდება იობი 41:33-ით, მაშინ როცა, მაგალითად ლუთერულ ბიბლიაში ესაა იობი 41:24) ფიგურის ტანი და მკლავები შედგება სამასზე მეტი ადამიანისგან, ჯუზეპე არკიმბოლდოს სტილში; ყველა მათგანი ფიგურის შიგნითაა მოქცეული და ნატლად მხოლოდ გიგანტის თავი ჩანს. (ლევიათანის ხელწერა 1651 წელს ჩარლზ II- ისთვის შეიქმნა).
ქვედა ნაწილი არის ორად გაყოფილი. ორივე მხარე ასახავს ნახატის ზედა ნაწილში გამოსახულ ფიგურებს: ხმალსა და კვერთხს. მარცხენა მიწიერ ძალას ხოლო მარჯვენა ეკლესიის ძალებს. გიგანტი ორივე მხარისთვის დამახასიათებელ სიმბოლოებს ფლობს, რაც ასახავს სუვერენულ სამყაროში საერო და სასულიერო კავშირს, სხეულის კონსტრუქცია ამავდროულად გამოსახავს სახელმწიფოს კონტურებს.
ნაწილი I: ადამიანის შესახებ
ჰობსი თავის ტრაქტატს პოლიტიკის შესახებ იწყებს ადამიანის ბუნებაზე საუბრით. იგი კაცობრიობის ყოველი ნაბიჯის მატერიალისტურად ახსნას ცდილობს. ჰობსი საკუთარ იდეებს მკაფიოდ და არა სენტიმენტურად განსაზღვრავს. სიკეთე და ბოროტება სხვა არაფერია თუ არა ინდივიდუალური მადისა და სურვილების აღნიშვნისათვის გამოყენებული ტერმინები, მაშინ როდესაც ეს მადა და სურვილები სხვა არაფერია, თუ არა გარკვეული ობიექტისკენ სწრაფვა ან პირიქით მისგან დაშორება. იმედი სხვა არაფერია, თუ არა მადა, განსხვავებით საკუთარი აზრისგან, რომელიც შეიძლება იქონიო. იგი ვარაუდობს, რომ იმ დროისათვის დომინანტური პოლიტიკური თეოლოგია, სქოლასტიკა, განაგრძობს აყვავებას ყოველდღიური დამაბნეველი განმარტებებისა და დეფინიციების გამო, ისეთი როგორიცაა მაგალითად: უსხეულო ნივთიერება, რაც ჰობსის ტერმინოლოგიის საპირისპიროა.
ჰობსი ადამიანის ფსიქოლოგიას აღწერს, უდიდესი სიკეთესთან (Greatest Good) ყოველგვარი კავშირის გარეშე. ჰობსის აზრით, Greatest Good კონცეფცია არა მხოლოდ ზედმეტია, არამედ ადამიანის სურვილების ცვალებადობის გათვალისწინებით, ასეთი რამ შეუძლებელია არსებობდეს. შესაბამისად, ნებისმიერი პოლიტიკური საზოგადოება, რომელიც ცდილობდა თავისი წევრებისათვის მაქსიმალური სიკეთე მიეცა, თავად აღმოჩნდებოდა ამ სიკეთის კონკურენციაში. საბოლოო შედეგი კი იქნებოდა სამოქალაქო ომი.
ამასთანავე, ჰობსი აცხადებს, რომ არსებობს უდიდესი ბოროტება. ეს არის ძალადობრივი სიკვდილის შიში. პოლიტიკური საზოგადოება კი შეიძლება ამ შიშის გარშემო იყოს ორიენტირებული.
გამომდინარე იქიდან, რომ არ არსებობს უდიდესი სიკეთე, ადამიანის ბუნებრივი მდგომარეობა არ უნდა აღმოჩნდეს პოლიტიკურ საზოგადოებაში, რომელიც უდიდესი სიკეთისაკენ მიისწრაფვის. მაგრამ პოლიტიკური საზოგადოების გარეთ ყოფნა აღნიშნავს ანარქიულ მდგომარეობას. ადამიანის ბუნების გათვალისწინებით, ადამიანის სურვილების ცვალებადობა და ამ სურვილების შესასრულებლად მწირი რესურსების არსებობა, ბუნებითი მდგომარეობას, ნიშნავს. ასეთ მდგომარეობას ის უწოდებს ყველას წინააღმდეგ ომს. მაშინაც კი, როდესაც ორი ადამიანი არ იბრძვის, არ არსებობს იმის გარანტია, რომ მეორე არ შეეცდება მის მოკვლას მისი საკუთრების დაუფლებას.
ნაწილი II: სახელმწიფოს შესახებ
სახელმწიფო იქმნება მაშინ, როდესაც ყველა თანხმდება შემდეგი პრინციპით: მე ვთმობ საკუთარ უფლებებს და გადავცემ მას მმართველ პიროვნებას ან ჯგუფს და ვაძლევ ლეგიტიმაციას მის ყველა ქმედებას.
სუვერენსს აქვს თორმეტი პრინციპული უფლება:
ქვეშევრდომებს არ შეუძლიათ შეცვალონ მმართველობის ფორმა. ისინი, ვინც დააარსა სახელმწიფო და დადო პირობა, რომ საკუთარ მოქმედებად და საქციელად ჩათვლიდნენ ერთი ადამიანის (სუვერენის) საქციელს, არ ფლობენ იმის უფლებას, რომ ერთმანეთში ახალი ხელშეკრულება დადონ და ამით დაარღვიონ მათ მიერ მანამდე დადებული ხელშეკრულება.
უზენაესი ხელისუფლების დაკარგვა შეუძლებელია. იმის გამო, რომ  ადამიანებს შორის (და არა ადამიანებსა და სუვერენს შორის) დადებული ხელშეკრულების გზით ხდება სუვერენის დადგინება, ეს ხელშეკრულება ვერანაირად ვერ დაირღვევა სუვერენის მიერ. შესაბამისად, ვერცერთი ქვეშევრდომი ვერ განთავისუფლდება ქვეშევრდომობისგან  იმ საბაბით, რომ სუვერენმა დაარღვია რაიმე ვალდებულება.
სუვერენული არსებობს, რადგან უმრავლესობა თანხმდება მის მმართველობაზე; უმცირესობა შეთანხმდნენ, რომ დაიცვან ეს შეთანხმება და შემდეგ უნდა დაეთანხმონ სუვერენის ქმედებებს.
ქვეშევრდომებს არ შეუძლიათ განიკითხონ სუვერენის მოქმედებები. სახელმწიფოს შექმნისას თითოეული ადამიანი ნდობას უცხადებს სუვერენს ყველაფერში, რასაც იგი მოიმოქმედებს და განხორციელებს.
ქვეშევრდომებს არ შეუძლიათ სუვერენის დასჯა. უმაღლესი ხელისუფლებით აღჭურვილი არცერთი ადამიანი არ შეიძლება სამართლიანად იქნეს ჩამოხრჩობილი ან რაიმე სხვა სახით დასჯილი  რომელიმე  მისი ქვეშევრდომის მიერ. სუვერენი წყვეტს თუ რა არის  აუცილებელი მისი ქვეშევრდომების მშვიდობისა და დაცვისთვის. უზენაესი ხელისუფლების დადგინების მიზანს მშვიდობის დამყარება და თითოეული ადამიანის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა წარმოადგენს, ხოლო მიზანზე უფლების პრეროგატივა კი ნებისმიერი საშუალებების გამოყენების უფლებასაც იძლევა.
სუვერენს აქვს ქვეშევრდომებისათვის ისეთი კანონების დადგენის უფლება, რომელთა მეშვეობითაც თითოეულ მათგანს იმდენად კარგად ეცოდინება თუ რა არის მისი კერძო საკუთრება, რომ სამართლიანობის პრინციპის დარღვევის გარეშე, არავის აღარ შეეძლება მისთვის ამ საკუთრების წართმევა. სუვერენს ეკუთვნის ასევე სასამართლო ხელისუფლება და დავების გადაჭრის უფლება.
სუვერენის უფლებაა გარემოებებიდან გამომდინარე ომის გამოცხადება და ზავის დადება. სუვერენს აქვს როგორც სამოქალაქო, ასევე სამხედრო მრჩევლებისა და მინისტრების არჩევის უფლება.
სუვერენს აქვს საკუთარი შეხუდულებისამებრ დაჯილდოებისა და დასჯის უფლება.
სუვერენი სარგებლობს საპატიო ტიტულებისა და ჩინების დადგენის უფლებით. ადამიანებს ბუნებით მოსდგამთ სხვებისაგან დაფასების მოთხოვნა, ხოლო თავად კი დანარჩენ ადამიანებს ნაკლებად სცემენ პატივს.
ჰობსი ემიჯნება ხელისუფლების დანაწილების იდეას. მე-6 პუნქტში ჰობსი აშკარად ემხრობა პრესის ცენზურასა და სიტყვის თავისუფლების უფლებების შეზღუდვას, თუ ის საჭირო იქნება სუვერენის მიერ დადგენილი წესრიგის ასამაღლებლად.
სახელმწიფოს სახეები
სახელმწიფოს ფორმა შეიძლება იყოს მხოლოდ სამი სახის. სახელმწიფოებს შორის განსხვავება ემყარება სუვერენს ან წარმომადგენელ პირს შორის არსებულ სხვაობას. გამომდინარე იქიდან, რომ უზენაესი ხელისუფლება შეიძლება ეკუთვნოდეს  სუვერენს ან ადამიანთა დიდ კრებას, სადაც ან ყველას აქვს მონაწილეობის უფლება ან კი მხოლოდ სხვებისგან გამორჩეულ გარკვეულ პიროვნებებს, არსებობს სახელმწიფოთა მხოლოდ სამი სახე:
თუ წარმომადგენელი არის მხოლოდ მეფე, მაშინ სახელმწიფო არის მონარქია; თუ კრებაში მონაწილეობს ყველა, მაშინ ეს არის დემოკრატია ან სახალხო მმართველობა; ხოლო თუ უმაღლესი ხელისუფლებით სარგებლობს მხოლოდ მოსახლეობის ნაწილი, მაშინ ეს არის არისტოკრატია. სხვა ფორმა სახელმწიფო წყობილებისა არ არსებობს; რადგან მართავს ან ერთი, ან ყველა, ან ბევრი. ტირანია და ოლიგარქია მონარქიისა და არისტოკრატიის მხოლოდ სხვადასხვა ფორმებია. პოლიტიკის შესახებ წიგნებში ჩვენ სხვა დასახელებებსაც ვხვდებით: ტირანია და ოლიგარქია. რეალურად კი ეს არის არა განსხვავებული ფორმები, არამედ ზემოთ ჩამოთვლილი სახელმწიფოებრივი ფორმების მხოლოდ უარყოფითი სახით მოხსენიება.
ჩამოთვლილი ტიპებიდან მონარქია საუკეთესოა:
ამ სამ სახელმწიფო წყობილებას შორის განსხვავება ეფუძნება არა ხელისუფლებებს შორის განსხვავებას, არამედ, განსხვავებას თითოეული მათგანის უნარში განახორციელონ ის მიზნები, რისთვისაც ისინი არიან შექმნილნი: ანუ დაამყარონ მშვიდობა და უზრუნველყონ ხალხის უსაფრთხოება.
ყველა, ვინც მოქმედებს ხალხის სახელით, ამავე დროს, არის საკუთარი ბუნებრივი სახის მატარებელიც. ამიტომ, როგორი გულმოდგინებითაც არ უნდა იღვწოდეს ასეთი ადამიანი საერთო კეთილდღეობის მოსაპოვებლად, იგი ამავე დროს იღვწის თავისი საკუთარი თავის, ოჯახის, ნათესავებისა თუ მეგობრების კეთილდღეობის მოსაპოვებლადაც. იმ შემთხვევაში, როცა საზოგადო და მისი კერძო ინტერესები ურთიერთ წინააღმდეგობაში მოდის, როგორც წესი, იგი უპირატესობას ანიჭებს თავის კერძო ინტერესებს, რადგანაც ადამინთა ვნებები უფრო ძლიერია, ვიდრე მათი გონიერება. აქედან გამომდინარე, საზოგადო ინტერესები ყველაზე მეტად მაშინ არის მოგებაში, როცა  ისინი თანხვდება კერძო ინტერესებს. სწორედ ამგვარ თანხვედრას ვხვდებით მონარქიაში. მონარქის სიმდიდრე, ძალა და დიდება განპირობებულია მისი ქვეშევრდომების სიმდიდრით, ძალითა და დიდებით. რამეთუ, ვერცერთი მეფე ვერ იქნება ვერც მდიდარი, ვერც სახელგანთქმული და ვერც თავს იგრძნობს უსაფრთხოდ, თუკი მისი ქვეშევრდომები ურთიერთდაპირისპირებისა თუ ქიშპობისაგან იმდენად ღარიბები და დაუცველები არიან, რომ ვერ შესძლონ გარეშე მტრისაგან თავის დაცვა. დემოკრატიისა და არისტოკრატიის დროს კი პატივმოყვარე და მოღალატე პიროვნებების პირადი კეთილდღეობა არ განისაზღვრება საზოგადოებრივი კეთილდღეობით. მათი კეთილდღეობა არის მუხთლობის, მოღალატეობისა და სამოქალაქო ომის შედეგი.
ლიტერატურა
მინი| 1904 წლის გამოცემა რედაქტირებულია ალფრედ რაინი უოლერის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:1651 წიგნები კატეგორია:მე-17 საუკუნის ლათინური წიგნები კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფიის წიგნები
ოლგინსკაიის მიძინების ტაძარი
მისამართი: 346702, როსტოვის ოლქი, აქსაის რაიონი, სტანიცა ვოლჩენსკი, ლენინის ქუჩა, № 65.
ისტორია
1812 წელს სტანიცა ოლგინსკაიაში ააგეს და აკურთხეს ხის ტაძარი, რომელიც 1942 წელს დაანგრიეს. ეკლესია, რომელიც ააგეს მრევლის შემოწირულობებით ერთსაკურთხევლიანი იყო. 1876 წლამდე შედიოდა კაგალნიცკის საეკლესიო ოლქში, ხოლო 1877 წლამდე აქსაის საეკლესიო ოლქში. ეკლესიის გარშემო ააშენეს საგუშაგო, სეაკლესიო-სამრევლო სკოლის შენობა. 1855 წელს ეკლესია გახდა სამსაკურთხევლიანი. 1893 წელს ხის ნაგებობა უკვე ვეღარ იტევდა მრევლს, გადაწყვიტეს სტანიცაში აეშენებინათ ახალი, ქვის ეკლესია.
1895 წელს მრევლმა შექგროვეს ტანხები და დაიწყეს ეკლესიის მშენებლობა. 1902 წელს ტაძარი დაასრულეს და მოაწყვეს ინტერიერიც. ახალი ეკლესია იყო ხუთგუმბათიანი. ტაძართან დაკავშირებული იყო სამრეკლო. მიძინების ტაძარში შემონახული იყო ვერცხლის მოოქროვილი საწინამძღვრო ჯვარი.
1918 წელს, როდესაც მიირეს ეკლესიის სახელმწიფოსაგან გამოყოფის დეკრეტი ტაძარი დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში იგი აფეთქდა. ტაძრის სამშენებლო მასალა გამოიყენეს დონის გადასასვლელის ასაშენებლად. ტაძრის დანგრევის შემდეგ მის ადგილზე, მისსავე ფუნდამენტზე ააშენეს ფეხბურთის მოედანი.
1996 წელს სტანიცის ადმინისტრაციამ მრევლს გადასცა რეპრესირებული კაზაკის, რაბოჩენკოვის სახლი. დიდი ხნის მანძილზე აქ მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება, ამავდროულად შენდებოდა ახალი აგურის ტაძარი.
2008 წლის 1 მაისს აკურთხეს საძირკვლის ქვა, 2014 წლისათვის ტაძარს დაადგეს ოქროს გუმბათი. 2014 წლიდან ტაძარში რეგულარულად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება, მიძIნების ტაძრის ძველ შენობაში მუშაობს საკვირაო სკოლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ხოხბისებრნი
ხოხბისებრნი (Phasianidae) — ფრინველთა ოჯახი ქათმისნაირთა რიგისა. რამდენიმე სახეობის მამლებს გალოზე ბასრი დეზები აქვს, თითებზე არ აქვთ რქოსანი ფოჩები. ხოხბისებრნს მიეკუთვნება მწყერი, გნოლი, დურაჯი, შურთხი, გარეული ქათამი, ხოხობი, არგუსი, ფარშავანგი, როჭო და სხვ; მთლიანობაში — 180-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აზიაში, ამერიკაში (პოლარული მხარეების გარდა), აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება კავკასიური როჭო, დურაჯი, გნოლი, კასპიური შურთხი, კავკასიური შურთხი, ხოხობი, კაკაბი და მწყერი. ბინადრობენ სტეპებში, ველებზე, კლდეებს შორის, ბუჩქნარებში და ტყეებში, როგორც ვაკეზე, ასევე მთაში. ცხოვრობენ მკვიდრად ან მომთაბარეობენ და, გამონაკლისის სახით (მწყერი) გადამფრენები არიან. ბუდობენ მიწაზე; გამონაკლისია ტრაგოპანი, რომელიც ტყეებში ცხოვრობს და ხეებზე ბუდობს, იკავებს ყვავისა და სხვა ფრინველების ძველ ბუდეებს. დებენ 2–20 კვერცხს. კროხობს და ბარტყებზე ზრუნავს ან მხოლოდ დედალი, ანდა ორივე მშობელი. იკვებებიან მცენარეული (ყლორტები, თესლები, ბოლქვები) და ცხოველური (მწერები და სხვა უხერხემლოები) საკვებით. მრავალი ხოხბისებრი ნადირობის ობიექტია. გარეულმა ქათმებმა დასაბამი მისცეს შინაურ ქათამს, ფარშავანგები მოიშინაურეს, ხოხბებს ზრდიან სამონადირეო მეურნეობებში, მწყრებს — სპეციალურ ფერმებში.
კირსტენ ვანგსნესი
კირსტენ სიმონ ვანგსნესი (Kirsten Simone Vangsness; დ. 7 ივლისი, 1972) — ამერიკელი მსახიობი და მწერალი. ცნობილია ტექნიკური ანალიტიკოსის, პენელოპე გარსიას შესრულებული როლით, სატელევიზიო კრიმინალურ ტელესერიალ „კრიმინალურ აზროვნებაში“. მას იგივე როლით მონაწილეობა აქვს მიღებული სერიალში „კრიმინალური აზროვნება: ეჭვმიტანილის ქცევა“ და შოუში „კრიმინალური აზროვნება: საზღვრებს მიღმა“, რომლის გადაღებები 2016 წლის 16 მარტიდან 2017 წლის 17 მაისამდე მიმდინარეობდა.
ხოხბისებრნი
სქოლიო
* კატეგორია:ქათმისნაირნი
კირსტენ ვანგსნესი
ბიოგრაფია
პენელოპე გარსია დაიბადა 1972 წლის 7 ივლისს, კალიფორნიაში, აშშ-ში. არის ეროლ რელოი ვაგნესისა და ბარბარა მერის ქალიშვილი. მამამისი ეთნიკური წარმომავლობით ნორვეგიელია, ხოლო დედამისი იტალიელი. გაიზარდა პორტერვილში, თუმცა მოგვიანებით, საცხოვრებლად გადავიდა ცერიტოსში, სადაც მან „ცერიტოსის საშუალო სკოლა“ დაამთავრა. შემდეგ შევიდა „კვიპაროსის კოლეჯში“, 1996 წელს კი, ფულერტონში დაამთავრა კალიფორნიის უნივერსიტეტი.
2013 წლამდე ურთერთობაში იყო მელანი გოლდსტეინთან, 2015 წლის ნოემბერში, დაანონსეს რომ მას სასიყვარულო ურთიერთობა აქვს მსახიობთან და მწერალთან, კიტ ჰენსონთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
ტაბორშტრასე (ვენის მეტრო)
ტაბორშტრასე (Taborstraße) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U2 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2008 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
პეშტერნიცა
პეშტერნიცა (Пештерница) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ნეგოტინოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 476 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნეგოტინოს თემის სოფლები
ავთანდილ სონღულაშვილი
ავთანდილ სონღულაშვილი (დ. 11 იანვარი, 1954, დიღომი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
დაიბადა 1954 წლის 11 იანვარს მაშინდელი მცხეთის რაიონის სოფელ დიღომში (ამჟამად საბურთალოს რაიონის სოფელი დიღომი). 1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
ავთანდილ სონღულაშვილი არის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ახალი და უახლესი ისტორიის განყოფილების გამგე. 1993 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „საქართველოს ქალაქების საგარეუბნო ზონათა ისტორია“.
მიღებული აქვს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები ა
ბაეპენდი
ბაეპენდი (Baependi) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 893 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოზუ-ალეგრის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 307 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.39 კმ²-ზე. ფართობი 750 554 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალმისერატი
ალმისერატი (Almiserat, Almiserà) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის საფორის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7,4 კმ². მოსახლეობა — 265 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ალექსი კობაიძე
ალექსი კობაიძე (დ. 28 დეკემბერი, 1950) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1970-1972 წლებში იყო სამხედრო სამსახურში. 1972-1996 წლებში მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სხვადასხვა თანამდებობებზე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (დედოფლისწყაროს მაჟორიტარი), სასამართლო რეფორმის ქვეკომისიის თავმჯდომარე, აგრარული კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ჰიონ ბინი
ჰიონ ბინი (현빈 დ.25 სექტემბერი, 1982, სეული) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი და მოდელი.
ბიოგრაფია
ჰიონ ბინი დაიბადა და გაიზარდა სეულში, თავის უფროს ძმასთან ერთად. მსახიობობის სურვილი მას ჯერ კიდევ სკოლაში გაუჩნდა. ბიბლიოთეკაში სიარულის ნაცვლად, ის სამსახიობო წრეებზე დადიოდა. ამის გამოაშკარავების შემდეგ მშობლებმა მას აუკრძალეს შეხვედრებზე დასწრება, თუმცა ისინი მალევე დანებდნენ და მხოლოდ ერთი პირობის სანაცვლოდ დათანხმდნენ შვილის მსახიობობას - მას ჩუნანის თეატრალურ სტუდიაში უნდა მიეღო განათლება. 2004 წელს ჰიონ ბინი ამავე სასწავლებლის კურსადამთავრებული გახდა. 2009 წელს ის ამავე უნივერსიტეტში ჩაირიცხა მაგისტრის ხარისხის მისაღებად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მსახიობები
ოსკარის 33-ე დაჯილდოება
ოსკარის 33-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 33-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.
ლაურეატები
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
სვენ III
სვენ III დიდი (Svend 3. Grathe; დ. 1125 — გ. 23 ოქტომბერი, 1157) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ერიკ II-ის არალეგიტიმური ვაჟი. 1146 წელს ტახტიდან ჩამოაგდო თავისი მამიდაშვილი, ერიკ III, რის შემდეგაც ხდება დანიის მეფე კნუდ V-სა და ვალდემარ I-თან ერთად. 1157 წლის 9 აგვისტოს სვენმა კნუდი მოაკვლევინა, რის შემდეგაც ვალდემარმა იგი 23 ოქტომბერს მოკლა გრათ-ჰეითის ბრძოლაში და ტახტი დაისაკუთრა.
ბიოგრაფია
სვენი დაიბადა 1125 წელს. იგი იყო დანიის მეფე ერიკ II-ისა და მისი საყვარლის, თუნას ერთადერთი არალეგიტიმური შვილი. 1130 წელს, იგი მამამისთან ერთად ნორვეგიის სამეფო კარზე გადასახლდა, რადგანაც ამ დროისათვის მამამისი ჯერ მეფე არ იყო, ტახტზე კი მამამისის ბიძა, ნილსი იჯდა. მამამისმა 1134 წელს ბრძოლაში დაამარცხა და მოკლა მეფე ნილსი, რის შემდეგაც გახდა მეფე, თუმცა იგი სულ მალე, 1337 წელს მისმა დის შვილმა ჩამოაგდო და მოკლა. ამის შემდეგ ტახტზე ერიკ III ავიდა. ერიკ III-მ სვენი, რომელსაც ტახტი კანონიერად ეკუთვნოდა, გერმანიის სამეფო კარზე გააგზავნა მეფე კონრად III-თან. აქ იგი დაუმეგობრდა კონრადის ძმისწულს, რომელის შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორი ფრიდრიხ I გახდა.
დანიაში დაბრუნების შემდეგ სვენი თავის ბიძაშვილ ვალდემარს შეეკრა, რომლის მამა, პრინცი კნუდ ლავარდიც მეფე ნილსის ბრძანებით მოკლეს, რის გამოც ტახტის ორ მემკვიდრეს ბევრი საერთო ჰქონდა. ამრიგად, მათ ერიკის დასამხობად დიდი ჯარების შეგროვება დაიწყეს, სადაც ზელანდიაში მათ შეუერთდათ მეფე ნილსის შვილიშვილი, პრინცი კნუდი, რომელიც ადგილობრივი მაგნატების რჩეული იყო.
სულ მალე სვენმა თავისი მოკავშირე ვალდემარი შლეზვიგის ჰერცოგად დანიშნა. ამის შემდეგ მან სამხედრო კამპანია წამოიწყო კნუდის მომხრე ეთელერ დიტმარშენელისა და ადოლფ ჰოლშტაინელის წინააღმდეგ. სვენმა წარმატებით დაამარცხა 1150 წელს კნუდი, მაგრამ 1151 წელს კნუდს გერმანელები შეუერთდნენ, რის გამოც სვენმა უკან დაიხია. 1152 წელს, საღვთო რომის იმპერატორმა ფრიდრიხ I-მა დანიის მეფეთა შერიგება გადაწყვიტა, რის გამოც მერსბურგში კრება მოიწვია, სადაც სვენი „პირველ მეფედ“ დაასახელა, რის მიხედვითაც ორ მეფეს შორის უპირატესობა სვენს ექნებოდა. მიუხედავად ამისა, სვენმა ხელშეკრულება დაარღვია, რამაც მისი ავტორიტეტი შეარყია, როგორც ტირანული მონარქისა და პრო-გერმანული პოლიტიკის გამტარებლისა.
1154 წელს სვენმა გააუქმა თავისი ალიანსი კნუდთან და თავის თანამმართველად ვალდემარ I დანიშნა. სულ მალე, მან დაიწყო კნუდის მომხრეთა რეპრესიები, რომელთა უმეტესობაც საზღვარგარეთ გაქცევით შველოდა თავს. 1157 წელს, გერმანიაში გაქცეული დანიელები იმპერატორმა ჰაინრიხ ლომმა სამშობლოში დააბრუნა. ამას დიდებულთა სახალხო გამოსვლები მოჰყვა კნუდის თანამდებობაზე დაბრუნების მოთხოვნით. მალევე სვენმა განაცხადა, რომ დათმობაზე მიდიოდა და 9 აგვისტოს როსკილეში შერიგების აღსანიშნავად „სამშვიდობო ბანკეტი“ გამართა, სადაც მას დაგეგმილი ჰქონდა ვალდემარისა და კნუდის მკვლელობა. მან წარმატებით მოახერხა კნუდის მოკვლა, მაგრამ ვალდემარი გადარჩა და სამუდამოდ გადაემტერა სვენს. აღნიშნული ინცინდენტი ისტორიაში ცნობილია როგორც „როსკილეს სისხლისღვრა“.
ვალდემარი მალევე იუტლანდში გაიქცა, საიდანაც ორ თვეში დაბრუნდა. 1157 წლის 23 ოქტომბერს მისი და სვენის ჯარები ერთმანეთს შეებროლა, სადაც სვენი მოკლეს, ტახტზე კი ვალდემარ I ავიდა, როგორც ერთპიროვნული მონარქი.
ქორწინება და შვილები
1152 წელს სვენი დაქორწინდა ადელა მეიზენელზე, მეიზენის მარკგრაფ კორნარდისა და მისი ცოლის, ლუტგარდა რავენშტეინელის ასულზე, რომელთანაც სულ ორი შვილი შეეძინა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1125 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1157 კატეგორია:დანიის მეფეები კატეგორია:მოკლული მონარქები
გიორგი ბეგაშვილი
გიორგი ბეგაშვილი (დ. 12 თებერვალი, 1991, საჩხერე) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „დილას“ მეკარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გ
ბეილაგანი
ბეილაგანი (Beyləqan) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონის ადმინისტრატიული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 15 599 ადამიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:არანის რეგიონის ქალაქები
თავდაყირა (2015 წლის ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:3D ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:პიქსარის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ენის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ანიმაციური კომედიური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:2015 წლის ფილმები კატეგორია:2015 წლის 3D ფილმები
ტარანტის ოლქი
ტარანტის ოლქი (Tarrant County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ფორტ-უერთი. შეიქმნა 1849 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ტიმიანიკი
ტიმიანიკი (Тимјаник) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ნეგოტინოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 211 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 155 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნეგოტინოს თემის სოფლები
ლიზა მაიტნერი
ლიზა მაიტნერი (Lise Meitner; დ. 7 ნოემბერი, 1878 — გ. 27 ოქტომბერი, 1968) — ავსტრიელი ფიზიკოსი და რადიოქიმიკოსი, მოღვაწეობდა ბირთვული ფიზიკის, რადიოქიმიის, ბირთვული ქიმიის და რადიოაქტიურობის სფეროში. მაიტნერი და ოტო ჰანი ერთად ხელმძღვანელობდნენ მეცნიერების მცირე ჯგუფს, რომელმაც პირველად აღმოაჩინა ურანის ბირთვული დაშლის პროცესი (როცა ურანის ბირთვში ზედმეტი ნეიტრონი აღწევს). კვლევის შედეგები 1939 წლის დასაწყისში გამოქვეყნდა. მაიტნერი და ჰანი მიხვდნენ, რომ დაშლის პროცესი, რომელიც ხლეჩს ურანის ატომბირთვს ორ მცირე ბირთვად, უნდა მიმდინარეობდეს ენერგიის გამოთავისუფლების თანხლებით. ბირთვული გახლეჩის პროცესი გამოიყენება ბირთვულ რეაქტორებში, სითბოს და შემდგომ, ელექტროენერგიის გამომუშავების მიზნით. აღნიშნული პროცესი, აგრეთვე, ბირთვული იარაღის საფუძველია, რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შეიქმნა და 1945 წელს, აშშ-მა იაპონიის წინააღმდეგ გამოიყენა.
სამეცნიერო კარიერის ძირითადი ნაწილი, მაიტნერმა ბერლინში, გერმანიაში გაატარა, სადაც იგი ფიზიკის პროფესორი და კაიზერ-ვილჰელმის განყოფილების ხელმძღვანელი იყო. მაიტნერი გერმანიაში პირველი ქალი იყო, რომელიც ფიზიკის სრული პროფესორი გახდა. 1930-იან წლებში, ნაცისტური გერმანიის ანტი-ებრაული ნიურნბერგის კანონების გამო, მან ეს თანამდებობები დაკარგა და 1938 წელს, შვედეთში გაიქცა, სადაც იგი წლების განმავლობაში ცხოვრობდა. საბოლოოდ, მან შვედეთის მოქალაქეობა მოიპოვა.
სიცოცხლის მანძილზე, მაიტნერმა არაერთი ჯილდო და წოდება მოიპოვა, თუმცა, 1944 წელს, ნობელის პრემია ქიმიის დარგში, ბირთვული დაშლის აღმოჩენისთვის მხოლოდ მის თანამშრომელს, ოტო ჰანს მიენიჭა. 1990-იან წლებში, გამოქვეყნდა იმ კომიტეტის ჩანაწერები, რომელმაც პრემიის მინიჭების საკითხი გადაწყვიტა. ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, მეცნიერებმა და ჟურნალისტებმა, მაიტნერის გამოტოვებას „უსამართლობა“ უწოდეს. გარდაცვალების შემდეგ, ლიზა მაიტნერმა მრავალი საპატიო წოდება მიიღო, მათ შორის, 1992 წელს, მის საპატივცემოდ, ქიმიურ ელემენტთა პერიოდული სისტემის 109-ე ელემენტს, მაიტნერიუმი ეწოდა .
ადრეული წლები
thumb|left|upright|მაიტნერი 1906 წელს ელიზა მაიტნერი დაიბადა 1878 წლის 7 ნოემბერს, ზედა საშუალო ფენის ებრაულ ოჯახში, ვენაში. ოჯახის რვა შვილიდან, იგი მესამე იყო. მისი მამა, ფილიპ მაიტნერი ერთ-ერთი პირველი ებრაელი ადვოკატი იყო ავსტრიაში. ელიზამ სახელის მოკლე ვარიანტი აირჩია და ლიზა დაირქვა. ვენის ებრაული საზოგადოების სიებში, მაიტნერის დაბადების თარიღად რეგისტრირებულია 1878 წლის 17 ნოემბერი, თუმცა, ყველა სხვა დოკუმენტში ამავე წლის 7 ნოემბერია მოხსენიებული. ზრდასრულ ასაკში, იგი ქრისტიანობაზე მოექცა, გახდა ლუთერანობის მიმდევარი და 1908 წელს მოინათლა.
განათლება
კვლევების ჩატარება, მაიტნერმა ჯერ კიდევ რვა წლის ასაკში დაიწყო. იგი ბალიშის ქვეშ ინახავდა საკუთარ ჩანაწერებს. მაიტნერი განსაკუთრებით მათემატიკით და მეცნიერებით იყო დაინტერესებული. 1900-იან წლებში, ვენაში, უმაღლესი განათლების საჯარო ინსტიტუტებში ქალებს არ ჰქონდათ სწავლის უფლება, მაგრამ მაიტნერმა მაინც მოახერხა და კერძო განათლება მიიღო ფიზიკაში.