cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბამბა
ბამბა — ბამბის ბოჭკოსაგან გრილი და ჩასაცმელად სასიამოვნო ქსოვილი მზადდება. ბამბის ქსოვილი ტენს იწოვს და გარეთაც უშვებს, რის გამოც ადამიანის კანს სუნთქვის საშუალება ეძლევა. ბამბის ბოჭკოსაგან ამზადებენ პირსახოცის ქსოვილს, დოლბანდს, საფარდეს, ავეჯის შალითებსა და განსაკუთრებულად მტკიცე ტექნიკურ ქსოვილებს. ბამბა ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონებში იზრდება. ყოველ მცენარეზე ჩნდება კოლოფები, რომლებშიც 30-მდე თესლია. კოლოფი მწიფდება, სკდება და ბოჭკოების ფუმფულა მასა გამოჩნდება. შემდეგ ამ მასას თესლისგან გამოაცალკავებენ. ეს უკვე ბამბის ნედლეულია, საიდანაც ქსოვილს ამზადებენ. გამოიყენება ბამბის თესლიც: მისგან საჭმელი ცხიმი - ბამბის ზეთი - იხდება, ხოლო დაწნეხილ თესლს კვლავ გადაამუშავებენ და საქონლის საკვებად და სასუქად მოიხმარენ.
ბამბის დიდ პლანაციებში თითქმის ყველა ოპერაცია მექანიზებულია, თესვით დაწყებული და მოსავლის აღებით დამთავრებული. ღარიბ ქვეყნებში მდებარე პატარა პლანტაციებში გლეხები თესვისას პირუტყვს იყენებენ, ხოლო მოსავალს ხელით იღებენ. მართალია, მოსავლის აღება მანქანით გაცილებით სწრაფია თუმცა ხელით აღება ხშირად უმჯობესია, რადგან გლეხები მხოლოდ დამწიფებულ კოლოფებს იღებენ. გლეხი დღეში ხელით 110 კილოგრამამდე ბამბას კრეფს. მანქანას ამავე რაოდენობის ბამბის შესაგროვებლად ერთი საათიც არ სჭირდება.
ბამბის ბოჭკოს სიგრძე 2-4 სმ-ია. ბამბის ქსოვილების დაახლოებით 90% მოკლე და საშუალო სიგრძის ბოჭკოსაგან მზადდება. ყველაზე ნაზი ქსოვილებისთვის გრძელი ბოჭკო გამოიყენება. ბამბის ქსოვილი იოლად იღებება და უთოვდება. იგი შეიძლება ისე დამუშავდეს, რომ წყალგამტარი გახდეს. გარდა ამისა, მასზე არ გროვდება ატმოსფეროდან მომდინარე სტატიკური ელექტრობა, ამიტომ ბამბის ქსოვილი სხვა ქსოვილებზე გაცილებით გვიან ისვრება. დღეს ბამბის ბოჭკოს ხშირად პოლეითერსა და აკრილსაც უმატებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბუნებრივი ბოჭკოები
მონასტერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მონასტერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Camponotus tepicanus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მარტინ შალფი
thumb|right|მარტინ შალფი მარტინ შალფი (Martin Chalfie; დ. 1947) — ამერიკელი მეცნიერი, ფილოსოფიის დოქტორი (ნეირობიოლოგიის განხრით) ჰარვარდის უნივერსიტეტიდან, ბიოლოგიის პროფესორი კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ნობელის პრემიის ლაურეატი ოსამა სიმომურასა და როჯერ ციენთან ერთად მწვანე მანათობელი ცილების აღმოჩენისთვის.
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
Tapinoma jtl-ls01
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩრდილოეთ მაკედონიის სახალხო ბანკი
ჩრდილოეთ მაკედონიის სახალხო ბანკი (Народна банка на Република Северна Македонија) — მაკედონიის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკი. დაარსდა 1946 წლის 19 ოქტომბერს. მისი ძირითადი მიზანი არის ქვეყანაში ფასების სტაბილურობის შენარჩუნება.
რესურსები ინტერნეტში
ჩრდილოეთი მაკედონია კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ბანკები
შავი მარტორქა
შავი მარტორქა (Diceros bicornis) — კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი მარტორქისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, მათ შორის: ბოტსვანა, ესვატინი, კენია, მალავი, მოზამბიკი, ნამიბია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, ტანზანია, ზამბია და ზიმბაბვე. სახელი ეწოდა მისი ფერის გამო. 2011 წელს შავი მარტორქის ერთ-ერთი ქვესახეობა — დასავლური შავი მარტორქა გადაშენებულად გამოცხადდა IUCN-ის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:შავი მარტორქები
ოცი წლის შემდეგ
ოცი წლის შემდეგ (Vingt ans après) — ალექსანდრე დიუმას რომანი, რომელიც სერიებად გამოიცა 1845 წლის იანვრიდან აგვისტოს ჩათვლით. იგი არის სამი მუშკეტერის გაგრძელება, და რომანის „ვიკონტი დე ბრაჟელონი: ათი წლის შემდეგ“ წინამორბედი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალექსანდრე დიუმას რომანები კატეგორია:1845 წლის რომანები კატეგორია:ისტორიული რომანები
Camponotus tenuiscapus
Camponotus tenuiscapus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ყულევის ნამოსახლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ყვიბისი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1527 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
NGC 7042
NGC 7042 — სპირალური გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Tapinoma jtl-ls04
Tapinoma jtl-ls04 — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალექსანდრე მოწერელია
ალექსანდრე მოწერელია (დ. 16 ნოემბერი, 1972) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1972 წლის 16 ნოემბერს. დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფიზიკის ფაკულტეტი. 1994-1995 წლებში მუშაობდა ფოთის საზღვაო ნავსადგურის კომერციული განყოფილების ინჟინრად. იყო საქართველოს საბაჟო დეპარტამენტის ფოთის საბაჟოს ინსპექტორი, უფროსი ინსპექტორი. 1998-2002 წლებში იყო შპს „მაგთიკომის“ რეგიონალური წარმომადგენელი სამეგრელოში. 2003-2004 წლებში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამსახურის ოპერატიული აღრიცხვის სამმართველოს ქვეგანყოფილების უფროსად. 2005-2007 წლებში იყო შპს „Fima-Georgia-ს“ მმართველი პარტნიორი და შპს „Cap Georgia-ს“ დირექტორი და პარტნიორი. 2013-2018 წლებში იყო „საქართველოს თხილის გადამამუშავებელთა და ექსპორტიორთა ასოციაციის“ გამგეობის თავმჯდომარე. 2018 წლის აგვისტოდან 2020 წლის აგვისტომდე იყო სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორი. ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (აბაშა-მარტვილი-წალენჯიხა-ჩხოროწყუს მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
681
თარიღი უცნობია
''
*
მშვილდ-ისარი
thumb|მშვილდისარი მშვილდ-ისარი — იარაღი რომლითაც ისვრიან ისრებს. მშვილდ-ისრის გამოყენება ხდება ასე: მშვილდოსანი ისრით ჭიმავს მშვილდ-ისრის სიმს, შემდეგ სიმს ხელს აუშვებს და ისარი გავარდება. ისრის ფრენის სიგრძე დამოკიდებული მშვილდ-ისრის კონსტრუქციზე, დაჭიმვის ძალაზე და ამინდზე.
დროის გასვლის შემდეგ მშვილდ-ისარისგან წარმოიქმნა არბალეტი. არბალეტში განსხვავება ისაა რომ მის სროლას არ ესაჭიროება განსაკუთრებული უნარები და ძალა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში არბალეტი შეცვალა ცეცხლსასროლ იარაღმა.
ამ მომენტში მშვილდ-ისრებს იყენებენ სპორტისთვის, ნადირობისთვის და გასართობი ფისკულტურისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:მშვილდოსნობა
კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია
კარბის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის ცენტრში. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (8,3 X 4,8 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შემორჩენილია თითქმის პირვანდელი სახით. შესასვლელი სამხრეთითაა. სწორკუთხა საკურთხეველში, შუაში, ერთი სარკმელია, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - მცირე ზომის სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთით უფრო დიდი თაღოვანი ნიშია. აღმოსავლეთ კედელთან კუთხეში, ტრომპისმაგვარი კონსტრუქციაა. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე, ნალისებრი დეკორატიული თაღია, რომელსაც ქვის რელიეფური ჯვარი ადგას. სახურავი კრამიტისაა, ორფერდა. სახურავზე, დასავლეთით, აგურის მცირე ოთხსვეტიანი სამრეკლო ადგას.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
მაკედონიის საფონდო ბირჟა
მაკედონიის საფონდო ბირჟა (Македонска Берза) — მთავარი საფონდო ბირჟა მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქში — სკოპიეში.
ისტორია
ბირჟა დაარსდა 1995 წელს. პირველი აუქციონები გაიმართა 1996 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:საფონდო ბირჟები
ტრემისისი
ტრემისისი (ლათ: Tremissis) — მცირე ზომის რომაული ოქროს მონეტა. შეადგენს სოლიდუსის 1/3-ს. მისი წონა იყო 1.55 გრ. სუფთა ოქრო. ტრემისისის მოჭრა გრძელდებოდა რომის იმპერიის მემკვიდრეების მიერ, როგორც ბიზანტიაში, ისე ანგლო-საქსონურ ბრიტანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიური მონეტები კატეგორია:რომაული მონეტები
Camponotus tenuipes
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მონასტერი
მონასტერი (monasterion — განდეგილის სენაკი) — ბუდიზმისა და ქრისტიანობაში ერთი და იმავე წესდებით მცხოვრები რელიგიური თემი. ქრისტიანობაში ცნობილია მამაკაცთა და ქალთა მონასტრები. უძველესი მონასტერი წარმოიქმნა ინდოეთში ძვ. წ. I ათასწლეულის შუა ხანაში. პირველი ქრისტიანული მონასტერი ჩამოყალიბდა IV საუკუნეში ტაბენისში (ეგვიპტე).
კარალი
კარალი (ასევე ნორტე-ჩიკოს კულტურა, კარალ-სუპეს კულტურა) — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუს ჩრდილოეთ-ცენტრალურ სანაპიროზე. კარალის კულტურა ჩამოყალიბდა ძვ. წ. XXX-XVIII სს.-ში და იგი სამხრეთ ამერიკის ცნობილი კულტურებიდან ერთ-ერთი უძველესია. კულტურის ნაკვალევი აღმოაჩინა არქეოლოგმა რუთ შეიდი სოლისმა 1997 წელს.
2009 წელს კარალი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
თეთრი მარტორქა
თეთრი მარტორქა (Ceratotherium simums) — კენტჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი მარტორქისებრთა ოჯახისა. უდიდესი დღემდე შემორჩენილ მარტორქებს შორის. გააჩნია საკმაოდ ფართო პირი, რითაც კარგად ძოვს ბალახს. თეთრი მარტორქები ძალიან სოციალური ცხოველები არიან. მოიცავს ორ ქვესახეობას: სამხრეთული თეთრი მარტორქა, რომლის საერთო რაოდენობა 2015 წლის მონაცემებით 19 682–21 077-ია და ჩრდილოური თეთრი მარტორქა, რომლის მხოლოდ სამი ცოცხალი ინდივიდი შემორჩა (ორი მდედრი და ერთი მამრი)
სქოლიო
კატეგორია:თეთრი მარტორქები
მონასპა
მონასპა — სამეფო გვარდია ფეოდალურ საქართველოში. დააარსა დავით აღმაშენებელმა. მონასპაში 5000 მხედარი „მონა“ ანუ მეფის პირად სამსახურში მყოფი რჩეული პროფესიონალი მეომარი შედიოდა. მონასპა მეფის მცველი კორპუსი იყო, რომელიც ხშირად საგარეო  მტრების წინააღმდეგ საპასუხისმგებლო სამხედრო ოპერაციებსაც ატარებდა. მონასპაში შედიოდნენ სხვადასხვა ეროვნებისა და სარწმუნოების მოლაშქრეები, ძირითადად, როგორც ჩანს, ქართველი და ჩრდილოეთ კავკასიის მთიელები და თურქთა შემოსევების გამო უმამულოდ დარჩენილი აღმოსავლეთ საქართველოს ფეოდალები. არაქრისტიან „მონათა“ დიდი უმრავლესობა თანდათან გაქრისტიანდა. მოლაშქრეები მუდამ მეფესთან ან სასახლესთან იმყოფებოდნენ და მეფის წყალობით ცხოვრობდნენ. დავით აღმაშენებელი დიდად აფასებდა „მონებს“, რომლებიც მისი ხელისუფლების ძირითად დასაყრდენს წარმოადგენდნენ ფეოდალურ ოპოზოციასთან ბრძოლაში.
მონასპა არსებობდა დავით აღმაშენებლის მემკვიდრეთა დროსაც. მონასპის მოლაშქრეები, ცხადია, მონები არ იყვნენ (ამ სიტყვის ჩვეულებრივი გაგებით), ისინი იყვნენ ან თავისუფალი მოთემეები ან მეფის ყმა მცირე აზნაურები. XII საუკუნის განმავლობაში „მონათა“ უმრავლესობა ყმა-მამულით იქნა შეწყალებული და ქართველ ფეოდალთა რიგებს შეერია. 1184 წლის შემდეგ მონასპა აღარ იხსენიება. მონასპის მოლაშქრეთაგან იყვნენ გამოსული გიორგი III-ისა და თამარის დროს მაღალსახელმწიფოებრივ თანამდებობაზე დაწინაურებული „უგვარო“ მოხელეები: მხარგრძელები, აფრიდონი, და სხვანი.
მონასპა გამოცდილი და სანდო მეომრებისაგან შედგებოდა, იყო უაღრესად მობილური და საქართველოს სამხედრო წარმატებებში დიდი როლი ითამაშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები
რობი უილიამსი
რობი უილიამსი, დაბადებისას — რობერტ პიტერ მაქსიმილიან უილიამსი (Robert Peter Maximilian Williams; დ. 13 თებერვალი, 1974, სტოკ-ონ-ტრენტი, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. 1990-1995 და 2009-2012 წლებში იყო პოპ-ჯგუფ Take That-ის წევრი. აგრეთვე წარმატებულია, როგორც სოლო შემსრულებელი.
უილიამსის წარმატება მოჰყვა Take That-ის 1990-იანების დასაწყისში პოპულარობას. მენეჯმენტთან და ჯგუფის წევრებთან უთანხმოებების გამო, მან კოლექტივი 1995 წელს დატოვა და დაიწყო წარმატებული სოლო კარიერა, რომლის ფარგლებში, მისი პირველი სოლო ალბომიდან ყოველი მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის პირველ პოზიციაზე. შვიდი სინგლი რობის კარიერაში გახდა #1 და წარმატებული იყო ევროპაში. 2010 წელს იგი დაუბრუნდა Take That-ს. ჯგუფთან ერთად გამოცემული ახალი ალბომი ბრიტანეთის ისტორიაში რიგით მეორე ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი იყო და საუკუნის ყველაზე გაყიდვადიც. მოგვიანებით მან ჯგუფი მეორედ დატოვა, თუმცა არ გამორიცხა მასში მომავალში დაბრუნება.
რობი არის 17 Brit-ის, რვა გერმანული ECHO-ს და MTV ევროპის მუსიკალური 3 ჯილდოს მფლობელი. 2004 წელს უილიამსი შეიყვანეს ბრიტანეთის მუსიკის დიდების დარბაზში, როგორც „1990-იანების უდიდესი შემსრულებელი“ (გამოკითხვის საფუძველზე). მისი მეუღლეა ეიდა ფილდი.
ბრიტანეთის ხმისჩამწერი ინდუსტრიის თანახმად, ქვეყანაში რობის, როგორც სოლო შემსრულებელს, გაყიდული აქვს 18,9 მილიონი ალბომი და 5,4 მილიონი სინგლი. 2000-2010 წლებში იგი იკავებდა რადიოეთერში მოხვედრილი სიმღერების ჩარტების პირველ პოზიციებს. 2014 წელს მშობლიურ ქალაქში ქუჩებს მისი სახელი დაერქვა და ტურისტებისთვის გაიხსნა მასთან დაკავშირებული სპეციალური მარშრუტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ინგლისელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:Take That-ის წევრები კატეგორია:Capitol Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ბრიტპოპ მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
კარბის წმინდა მარინეს ეკლესია
კარბის წმინდა მარინეს ეკლესია –  ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის განაპირას, სამხრეთით, მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეების მიჯნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კარბის წმინდა სამების ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (8 X 11 მ). ფასადები შემოსილია წითელი ტუფის თლილი კვადრებით, აქა-იქ ჩართულია უფრო მუქი, მოყავისფრო კვადრები და რამდენიმე თეთრი ფერის ძალზე პატარა, თავისი ზომით სხვებთან შეუსაბამო, თუმცა ფერით ინტენსიური ქვა. ჩრდილოეთის ფასადის ქვები ნაკლებადაა დამუშავებული. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა - სადა ტიმპანიანი, თაღოვანი კარი მის დასავლეთ ნაწილში, უშუალოდ პილასტრის გვერდითაა გაჭრილი. ტაძრის შიდა სივრცე სამი თაღოვანი სარკმლით ნათდება: მათგან ერთი საკურთხევლის აფსიდშია, ორი - სამხრეთი კედლის ზედა მონაკვეთზე. აფსიდი საკმაოდ ღრმაა. მაღალი დარბაზის გრძივი კედლები წყვილი პილასტრით გამოყოფილია ორ ნაწილად. ეკლესიის შიდა კედლები მოგვიანებით შეულესავთ. აღმოსავლეთის ფასადზე, სარკმლის თავსართის ზემოთ, წრეში ჩასმულ ჯვარს ირგვლივ შემოვლებული აქვს გრეხილი. სამხრეთის ფასადზე, მარცხენა სარკმლის თავზე, ამოკვეთილია ჯვარი. დასავლეთით, მაღლა ქვაზე კტიტორის რელიეფური გამოსახულებაა. რელიეფის ზემოთ - ასომთავრული წარწერაა. რელიეფიც და წარწერაც გამოფიტულია და ცუდად იკითხება. შენობას მარტივპროფილიანი ლავგარდანი აქვს. სახურავი ორფერდაა, გადახურულია თუნუქით (თავდაპირველად ჰქონია კრამიტის სახურავი).
XX საუკუნის დასაწყისში, 1911 წელს ტაძრისათვის გალავანი მიუშენებიათ. ამჟამად მისგან მხოლოდ ნაშთებიღა შემორჩა. გალავნის განახლებაზე მოგვითხრობს ნაცრისფერი ტუფის ქვაზე შესრულებული მხედრული წარწერიდან, რომელიც ტაძრის გარეთ, მის კართან დაუდვიათ: სავარაუდოდ, ამავე პერიოდში ეკლესიის დასავლეთ კეხზე დაუდგამთ ოთხსვეტიანი სამრეკლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კაცი, რომელიც იცინის
კაცი, რომელიც იცინის (L'Homme qui rit) — ვიქტორ ჰიუგოს რომანი, რომელიც პირველად 1869 წლის აპრილში გამოიცა. იგი რომანს თხუთმეტი თვის განმავლობაში არხის კუნძულებზე ცხოვრებისას  წერდა.
რომანი ეკრანიზირებულია რამდენიმეჯერ, მათ შორის ყველაზე განთქმულია 1928 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია პოლ ლენი.
რომანში აღწერილია XVII საუკუნის დასასრულისა და XVIII საუკუნის დასაწყისის ინგლისის ცხოვრება. ჰიუგო ამხილებს მონარქიის თვითნებობასა და შუასაუკუნეობრივი ფეოდალური ტრადიციების დამცველი არისტოკრატის სისასტიკეს.
ამოუცნობი მფრინავი ობიექტი
thumb|„ამო“, [[1952|1952 წელი]] „ამო“, ანუ ამოუცნობი მფრინავი ობიექტი — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება ყველა სახის ამოუცნობი საჰაერო მოვლენის მიმართ, რომლის იდენტიფიცირებაც ვერ ხერხდება. ტერმინი პირველად გაჩნდა 1952 წელს იმ ობიექტების ან მოვლენების აღსანიშნავად, რომლებიც ექსპერტებმა ვერაფრით ამოხსნეს. „ამო“-ს შეისწავლის უფოლოგია.
თანამედროვეობაში ტერმინი „ამო“ გამოიყენება კონკრეტულად უცხოპლანეტელთა კოსმოსური ხომალდის სინონიმად, იმის მიუხედავად, თუ რა მოჩანს ცაზე. ამიტომ ზოგიერთი მკვლევარი ამჯობინებს, უფრო ფართო მნიშვნელობის ტერმინი გამოიყენოს და მას „ამოუცნობ საჰაერო მოვლენას“ უწოდებს.
ისტორია
ზეცაში აუხსნელ მოვლენებს კაცობრიობის ისტორია დიდი ხანია იცნობს. ზოგჯერ უდავოდ ასტრონომიულ მოვლენასთან გვაქვს საქმე, მაგალითად, კომეტებთან ან მეტეორებთან, ანდაც დედამიწიდან შეუიარაღებელი თვალით ხილულ ხუთ პლანეტასთან, ეს იქნება პლანეტათა შეუღლება, თუ ატმოსფერულ ოპტიკური ფენომენი. ამის მაგალითია ძვ. წ. 467 და ძვ. წ. 240 წლებში ჩინელი ასტრონომების მიერ შემჩნეული ჰალეის კომეტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მისტერიები
დავით გუგუნავა
დავით (დათა) სიმონის ძე გუგუნავა (დ. 1815 — გ. 1885) — თავადი, ქართველი მომღერალი, ლოტბარი, რუსეთის არმიის პრაპორშჩიკი.
მონაწილეობდა გურიის 1841 წლის აჯანყებაში, თუმცა შემდეგ მთავრობას შეურიგდა. არჩეული იყო ოზურგეთის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლად (დაახლ. 1871). რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წწ. ომის დროს წარმატებით მეთაურობდა გურიის დრუჟინას.
დათა გუგუნავა, გარდა სამხედრო მოღვაწეობისა, იყო ხალხური სიმღერების შემსრულებელი. მისი მოწაფე იყო სამუელ ჩავლეიშვილი. მისი ვაჟი, სიმონი, იყო ცნობილი პოეტი და მთარგმნელი. არის ავტორი სიმღერისა „შავი შაშვი ჩიოდა“, რომელიც მან შვილის, ტიტიკოს, გარდაცვალების გამო დაწერა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1815 კატეგორია:გარდაცვლილი 1885 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ლოტბარები დ კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველი თავადები
ძუსა
ერთვის მდინარე ბუჯას და წარმოქმნის ჩოლაბურს.
ვახუშტი ბატონიშვილის შრომაში „აღწერა სამეფოჲსა საქართველოჲსა“ მოხსენიებულია მდინარე „ზუსა“, რომელმაც შემდგომში ფონეტიკური ცვლილება განიცადა. აგრეთვე, ნახსენებია „კანკიბე“ — ბოგირი მდინარე ზუსაზე.
სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
NGC 7043
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მეთანი
მეთანი — ორგანული ბინარული ნაერთი. არის ალკანების კლასის უმარტივესი წარმომადგენელი. მისი ქიმიური ფორმულაა. მეთანი ეთანთან, პროპანთან და ბუტანთან ერთად არის ბუნებრივი აირის მთავარი კომპონენტი.
თვისებები
მეთანის მოლეკულას აქვს ტეტრაედრული ფორმა, რადგან ყველა წყალბადს ნახშირბადი ერთი და იმავე სიგრძის ბმებით უკავშირდება. მეთანს, ისევე როგორც ყველა ალკანს, აქვს sp3 ჰიბრიდიზაციის ტიპი.
ოთახის ტემპერატურაზე ჩვეულებრივი წნევის პირობებშში მეთანი არის უსუნო და უფერო აირი. ბუნებრივ აირს (მეთანს), რომელიც გამოიყენება სახლში, უმატებენ ოდორანტებს რათა აირის სუნი შესამჩნევი გახდეს გაჟონვის შემთხვევაში. ჩვეულებრივ უმატებენ ტერტ-ბუტილთიოლს(CH3)3CSH) . მეთანის დუღილის ტემპერატურა −164 °C-ია ერთი ატმოსფერული წნევის პირობებში.
მეთანი საკმაოდ მდგრადი ნაერთია. არ შედის რეაქციაში ბრომიან წყალთან და არ აუფერულებს კალიუმის პერმანგანატის ხსნარს, მიზეზი შემდეგია: ნახშირბადი უკავშირდება ოთხ წყალბად ატომს ოთხი სიგმა ბმით (ანუ ნაერთი ნაჯერია), იმისათვის რომ მოხდეს ამ ხსნარების გაუფერულება საჭიროა ნაერთს გააჩნდეს მინიმუმ ერთი პი ბმა (ანუ ნაერთი უნდა იყოს უჯერი); ამ რეაქცია ეწოდება ჩანაცვლების რეაქცია, რომელიც არ ახასიათებს ალკანებს და ახასიათებს ალკენებსა და ალკინებს.
მეთანის მიღება
მეთანის მიღება ძირითადად ხდება ბუნებრივი აირისგან, ამიტომაც მისი ქიმიურად მიღება არამომგებიანია; ქიმიური გზებით ღებულობენ ლაბორატორიებში, ძირითადად კი ბუნებრივი აირის გამოხდით.
ქიმიური რეაქციები
მეთანის მოლეკულა რეაქციაში შედის ჰალოგენის ატომთან და ჰალოგენი ანაცვლებს წყალბადს. რეაქციაში X-ი არის ფტორი, ქლორი, ბრომი ან იოდი. ამ რადიკალურ რეაქციას „თავისუფალი რადიკალური ჰალოგენირება ეწოდება“. იგი აუცილებლად უნდა მიმდინარეობდეს ულტრაიისფერი (UV) დასხივების პირობებში, სხვაგვარად რეაქცია არ წარიმართება. რეაქციის მექანიზმი შემდეგში მდგომარეობს: UV დასხივების შედეგად ჰალოგენის ორი ატომი შორდება ერთმანეთს და წარმოიქმნება ატომური ჰალოგენის რადიკალი; ჰალოგენის ატომები უფრო იოლად შორდებიან ერთმანეთს ვიდრე მეთანში წყალბადი ცენტრალურ ნახშირბად არტომს.
რეაქცია მიმდინარეობს ოთხ ეტაპად. მისი პროდუქტებია:
გამოყენება
მეთანი ძირითადად გამოიყენება სახლში, გასქურებში, წყლის თუ სახლის გამათბობლებში, ასევე ავტომობილებში, ტურბინებში. მეთანის და თხევადი ჟანგბადის ნარევი გამოიყენება სარაკეტო საწვავში.
სქოლიო
კატეგორია:ნახშირწყალბადები კატეგორია:ალკანები
არესიბო (პუერტო-რიკო)
არესიბო (Arecibo) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის ნაპირზე, უტუადოსა და სიალესის ჩრდილოეთით, ჰატილიოს აღმოსავლეთით და ბარსელონეტისა და ფლორიდის დასავლეთით. სან-ხუანიდან 50 კმ-ით დასავლეთით მდებარეობს. არესიბო ფართობის მიხედვით უდიდესი მუნიციპალიტეტია პუერტო-რიკოში და არესიბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის მთავარი ქალაქია. მოიცავს 18 ბარიოსა და არესიბო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 754 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
მონო...
მონო... (ბერძნ. monos — ერთი, ერთიანი, ერთადერთი) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც ნიშნავს „ერთს“, მაგ., მონოთეიზმი, მონოგრამია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ჟურნალი
მინი|220პქ|ჟურნალები
ჟურნალი (journal), როგორც წესი — ბეჭდური გამოცემა, რომელიც გარკვეული პერიოდულობით იბეჭდება და მოიცავს სტატიებს სხვადასხვა თემაზე. ამგვარი გამოცემის შემოსავლის წყაროს რეკლამა, გასიყიდი ფასი ან ორივე ერთად წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
მონაცვლე კაცი
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
Camponotus tejonia
Camponotus tejonia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
682
თარიღი უცნობია
*
Tapinoma jtl-ls05
Tapinoma jtl-ls05 — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წეის მყინვარი
წეის მყინვარი, წეა (Цъæйы цъити) — ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ჩრდილოეთ ოსეთში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. იწყება ადაი-ხოხისა და უილფათას შორის მდებარე ფირნის ველებიდან. წარმოადგენს კავკასიონის ერთ-ერთ ყველაზე მოზრდილ მყინვარს, რომელიც ამასთანავე, საკმაოდ ქვემოთ ეშვება ზღვის დონიდან. იკვებება მწვერვალ ადაი-ხოხის ატმოსფერული ნალექებით. ეშვება ზღვის დონიდან 2200 მ სიმაღლემდე. სიგრძე 8,6 კილომეტრია, ფართობი დაახლოებით 9,7 კმ². უკიდურესი ქვემო მონაკვეთი მეტად ვიწროა, ზედა — ფართო. ამ მონაკვეთზე მყინვარის სიგანე 1 კილომეტრამდეა. წეის მყინვარზე სათავე აქვს მდინარე წეიდონს (არდონის მარცხენა შენაკადი). გარშემორტყმულია 2500 მ სიმაღლის კლდეებით, წარმოქმნის მრავალ ნაპრალსა და რამდენიმე მყინვარულ წყალვარდნილს. მყინვართან სიახლოვეს მდებარეობს ალპინისტური ბაზა და ბანაკი. აქვეა მთის საკურორტო ადგილი წეა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
მაკედონური დენარი
მაკედონური დენარი (македонски денар) — მაკედონიის ეროვნული ვალუტა. მიმოქცევაშია 1992 წლის 26 აპრილიდან. 1993 წელს მოახდინეს დენომინაცია 1 ახალი დინარი გაუტოლეს 100 ძველს. სახელწოდება მომდინარეობს ძველი რომაული მონეტის დენარისაგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ეკონომიკა
ჩავინის კულტურა
thumb|right|300px|ჩავინის კულტურის გავრცელებისა (წითელი) და გავლენის (ვარდისფერი) არეალები ჩავინის კულტურა — კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ ანდების მთიწინეთში თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე ძვ. წ. 900 - 200 წწ. ჩავინის კულტურა გავრცელებულია მოსნას ხეობაში, იქ სადაც ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები მოსნა და უაჩეკსა ზღვის დონიდან 3150 მეტრ სიმაღლეზე, ამჟამად ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობს  ინდიელთა ტომები კეჩუა, ხალკა და პუნა.
ჩავინის კულტურის ყველაზე ცნობილი არქეოლოგიური ძეგლია ჩავინ-დე–უანტარის ზონა, რომელიც მდებარეობს ანდების მთებში ლიმის ჩრდილოეთით. თვლიან რომ ქალაქი ჩამოყალიბდა ძვ. წ. 900  წ. და წარმოადგენდა ჩავინის ცივილიზაციის რელიგიურ ცენტრს. ამჟამად ჩავინ-დე-უანტარს იუნესკო იცავს. ჩავინის კულტურის სხვა ძეგლებიდან აღსანიშნავია კუნტურ-უასის ციხესიმაგრე, გარაგაის მონასტერი და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს ისტორია
გრიგოლ განმანათლებელი
გრიგოლ განმანათლებელი, პართელი (Գրիգոր Լուսավորիչ, დ. დაახლოებით 239 — გ. 326) — პართიული წარმოშობის სომეხი საეკლესიო მოღვაწე. სომხეთის ქრისტიანული ეკლესიის ფუძემდებელი და პირველი ეპისკოპოსი.
ტრადიცია გრიგოლ განმანათლებელს მიაწერეს ქრისტიანობის გავრცელებას სომხეთში. მისი ცხოვრების ამსახველი წყაროა აგათანგელოსის „სომხეთის ისტორია“, რომელმაც ჩვენამდე რამდენიმე ერთმანეთისაგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული ვერსიით მოაღწია. აგათანგელოსის მიხედვით, გრიგოლ განმანათლებელი იყო ძე ანაკ პართელისა, რომელმაც ღალატით მოკლა სომხეთის პირველი ქრისტიანი მეფის თრდატ III-ის მამა ხოსრო. შურისძიების შიშით მცირეწლოვანი გრიგოლი კაპადოკიაში გახიზნეს, სადაც ქრისტიანულ წესზე აღზარდეს. სომხეთში დაბრუნებულმა ქრისტიანობის ქადაგება დაიწყო, მაგრამ მისი ვინაობა მალე გამომჟღავნდა. თრდატ III-ის ბრძანებით გრიგოლ განმანათლებელი ჯერ სასტიკად აწამეს, შემდეგ ხაროში ჩააგდეს. იგი „ღვთაებრივი სასწაულით“ გადაურჩა სიკვდილს და სამეფო კარს ქრისტიანობა მიაღებინა. მალე ქრისტიანობა სომხეთის სახელმწიფო სარწმუნოებად გამოცხადდა (301 ან 315/316) და გრიგოლ განმანათლებელი პირველ ეპისკოპოსად აკურთხეს კესარეაში. ზოგჯერ სომხურ ეკლესიას მისი სახელის მიხედვით გრიგორიანულსაც უწოდებენ.
მიუხედავად ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის მომხდარი საეკლესიო განხეთქილებისა, ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია ცნობს მის კულტს, ვინაიდან მან იქადაგა „მართალი სარწმუნოება“; ძველ ქართულ მწერლობაში დაცულია წმინდა გრიგოლისადმი მიძღვნილი საგალობელი, ხოლო ქართულ ენაზე შემონახულია მის ცხოვრებასთან დაკავშირებული ან მასზე მიწერილი თხზულებები: „ცხოვრება წმინდა გრიგოლ პართელისაჲ“, „რიფსიმეანთა წამება“ და „სარწმუნოებისათვს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
NGC 7053
NGC 7053 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1863 წლის 2 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Tapinoma karavaievi
Tapinoma karavaievi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი
უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი (UEFA Cup Winners' Cup) — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი ევროპის ქვეყნების კლუბებს შორის, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ ეროვნულ სათასო პირველობებში გამარჯვებული კლუბები. პირველი გათამაშება გაიმართა 1960–61 წლებში, ბოლო — 1998–99 წლებში, რის შემდეგაც ტურნირი გაერთიანდა უეფა-ს თასთან (მოგვიანებით ევროპა ლიგა).
გათამაშება 1960 წელს დაარსდა ევროპის შვიდი ქვეყნის − უნგრეთის, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის, ჩეხოსლოვაკიის, იუგოსლავიის, ავსტრიის, იტალიისა და შვეიცარიის ფეხბურთის ფედერაციათა ინიციატივით. დასაწყისიდან 1994 წლამდე ტურნირის ოფიციალური სახელწოდება იყო ევროპის თასების მფლობელთა თასი, ხოლო 1994 წლის შემდეგ უეფა-ს თასების მფლობელთა თასი ეწოდა.
1972 წლიდან, თასების მფლობელთა თასის გამარჯვებული ჩემპიონთა თასის (მოგვიანებით ჩემპიონთა ლიგა) გამარჯვებულს ხვდებოდა უეფა-ს სუპერთასის მატჩში.
თასების მფლობელთა თასი ითვლებოდა ევროპის ყველაზე პრესტიჟულ ტურნირად უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის შემდეგ. ტურნირის ისტორიაში, ყველაზე წარმატებული კლუბია „ბარსელონა“, რომელმაც 4-ჯერ მოიგო ტიტული. სულ, თასების მფლობელთა თასი 32 სხვადასხვა კლუბს აქვს მოგებული. გათამაშების უკანასკნელი გამარჯვებულია რომის „ლაციო“.
ფორმატი
დაარსებიდან გაუქმებამდე, 39 წლის განმავლობაში, ტურნირის ფორმატი არ შეცვლილა: ტარდებოდა ოლიმპიური სისტემით და მთავრდებოდა ერთი ფინალური მატჩით ნეიტრალურ მოედანზე. გამონაკლისი იყო 1960–61 წლების სეზონი, რომელიც ორი ფინალური შეხვედრით დამთავრდა. როგორც წესი, ტურნირი იწყებოდა სექტემბერში და მთავრდებოდა მომდევნო წლის მაისში. მოგვიანებით, 1990-იან წლებში, დაემატა შესარჩევი რაუნდი, რომელიც აგვისტოში ტარდებოდა.
ტურნირში ასოციაციის ერთი წარმომადგენელი ასპარეზობდა. გამონაკლისი იყო თასების მფლობელთა თასის მოქმედი მფლობელი, რომელსაც ავტომატურად ენიჭებოდა მომდევნო გათამაშების საგზური, მიუხედავად მის მიერ ეროვნულ სათასო პირველობაში ნაჩვენები შედეგისა. თუმცა თუ ეს გუნდი ქვეყნის ჩემპიონიც გახდებოდა, ის ჩემპიონთა თასზე/ლიგაზე გადიოდა და არა თასების მფლობელთა თასზე.
იმ შემთხვევაში თუ გუნდი ერთდროულად მოიგებდა ეროვნულ ჩემპიონატსა და თასს, უპირატესობა ჩემპიონობას ენიჭებოდა და ჩემპიონთა თასზე/ლიგაზე გადიოდა, ხოლო თასების მფლობელთა თასზე ქვეყნის თასის ფინალისტი მონაწილეობდა.
ფინალები
right|thumb|1995 წელს [[რეალ სარაგოსა (საფეხბურთო კლუბი)|„რეალ სარაგოსას“ მოგებული თასების მფლობელთა თასი.]]
ქვეყნების მიხედვით
ქვეყნების მიხედვით ყველაზე მეტი გამარჯვებული ინგლისს ჰყავს. ინგლისურმა გუნდებმა 8-ჯერ მოახერხეს უეფა-ს თასების მფლობელთა თასის მოგება და 5-ჯერ ფინალში დამარცხდნენ. სულ 15 ქვეყნის გუნდებმა მოახერხეს უეფა-ს თასების მფლობელთა თასის მოპოვება.
ეროვნების მიხედვით
მოცემულია მწვრთნელთა ტიტულების რაოდენობა მათი ეროვნების მიხედვით.
ვაგოგო
ვაგოგო, გოგო – ბანტუ ენათა ოჯახის ხალხი ცენტრალურ ტანზანიაში. 1992 წელს მათი რაოდენობა შეადგენდა 1 300 000 კაცს. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი მუსულმანია. ნაწილი ინარჩუნებს ტრადიციულ რწმენას.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
Camponotus tauricollis
Camponotus tauricollis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
აროიო (პუერტო-რიკო)
აროიო (Arroyo) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს პუერტო-რიკოს სამხრეთ სანაპიროზე. მდებარეობს კარიბის ზღვიდან ჩრდილოეთით, გვაიამიდან აღმოსავლეთით და პატილიასიდან ჩრდილო-დასავლეთით. აროიო მოიცავს 5 ბარიოს და აროიოს ბარიო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის გვაიამის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
ბანდურია
ბანდურია (Bandurria) — მონუმენტური არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მიეკუთვნება ნორტე-ჩიკოს კულტურას, მდებარეობს უაჩოს რაიონში, უაურას პროვინციაში. მიეკუთვნება გვიან კერამიკამდელ პერიოდს (ძვ. წ. 3500 — 1800 წწ.). აღმოაჩინეს 1973 წ. ნაწილობრივ დაზიანებულია ირიგაციული სისტემის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
სიტარი
thumb|სიტარი სიტარი (ჰინდი: सितार, ბენგალ: সেতার, ურდუ: ستار, სპარს: سی‌تار ) — ინდური მრავალსიმიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი მდიდარი ორკესტრული ხმებით.
სიტარს 7 მთავარი სიმი აქვს. გარდა ამისა, სიტარზე 9-13 რეზონანსური სიმია, რომელთაც ტარაფები ჰქვია. რეზონანსული სიმები, მთავარი სიმების გამოძახილზე ქმნიან უნიკალურ ხმას, რაც მას სხვა საკრავებისგან განასხვავებს. ხმა მიიღება სპეციალური მედიატორით, „მიზრაბი“, რომელიც საჩვენებელ თითზე იცმევა.
სახელი, სავარაუდოდ, აღმოსავლეთის ბევრი სიმიანი ინსტრუმენტის წინაპარ სპარსულ „სეტარიდან“ მოდის. სიტარი ინდოეთში XIII ს-ში მუსლიმთა გავლენის ძლიერების ხანაში გაჩნდა და დაახლოებით ისე გამოიყურებოდა, როგორც ახლო ნათესავი - ტაჯიკური სეტორი, რომელიც სამსიმიანია („სე“ ნიშნავს სამს). თუმცა ინდოეთში ინსტრუმენტი გარდაიქმნა: საშუალო ზომის ხის რეზონატორი ჩაანაცვლეს დიდი გოგრისებრით, გარდა ამისა დაამატეს მეორე გოგრისებრი რეზონატორიც, რომელიც გრიფის თავზეა მიმაგრებული; დეკა მდიდრულად გააფორმეს ვარდის ხითა და სპილოს ძვლით, ხოლო მიმაგრებული წყობები კი ჩაანაცვლეს მეტალის თაღისებრით.
YouTube-ზე
კატეგორია:სიმებიანი საკრავები კატეგორია:ინდური მუსიკა
ლოხ-ნეი
ლოხ-ნეი (Lough Neagh) — მტკნარწყლიანი ტბა ჩრდილოეთ ირლანდიაში, გაერთიანებულ სამეფოში. უდიდესია ბრიტანეთის კუნძულებზე. ფართობი 396 კმ². მდებარეობს ანტრიმის პლატოზე. ნაპირები დაბალი აქვს, ალაგ-ალაგ დაჭაობებული. ტბა მდინარე ბანით დაკავშირებულია ატლანტის ოკეანესთან. განვითარებულია თევზჭერა და ნაოსნობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთ ირლანდიის ტბები კატეგორია:კუნძულ ირლანდიის ტბები
ალესანდრო დელ პიერო
ბავშვობა
13 წლის ასაკში ალექსმა მშობლიური მხარე დატოვა და „პადოვაში“ გადავიდა სათამაშოდ. პროფესიონალურ ფეხბურთში 1991 წელს შედგა ფეხი, როდესაც იტალიის სერია B-ში რამდენიმე მატში ჩაატარა.
იუვენტუსი
1993 წელს დელ პიერო „იუვენტუსში“ გადავიდა და დიდ ფეხბურთში აღმასვლაც დაიწყო. მომავალი კაპიტნის დებიუტი იმავე წელს „ფოჯასთან“ შედგა. სწორედ მაშინ დაიწყო ალექსისა და ტურინული კლუბის დღემდე დაუსრულებელი ისტორია. პირველი გოლი კი უკვე მომდევნო მატჩში „რეჯინასთან“ შეაგდო. ჰეთ-თრიკის შესრულება „რომასთან“ პირველივე დაპირისპირებაში შეძლო და დიდი წვლილი შეიტანა „ბებერი ქალბატონის“ გაჩემპიონებაში, „იუვენტუსმა“ მაშინ 8 წლიანი პაუზის შემდეგ როგორც იქნა მიოგო სკუდეტო.
დელ პიეროს მისვლა ტურინულ კლუბში მის აღმასვლას დაემთხვა, კლუბმა 7-ჯერ გახდა იტალიის ჩემპიონი, მოიგოი ჩემპიონთა ლიგა და სხვა ევროპული ტიტულები. მის კარიერაში საუკეთესო სეზონი 1997–1998 წლებში ჩაატარა. იმ წელს იტალიის ჩემპიონატში 21 გოლის გატანა შეძლო და მეტოქეთა კარი ჩემპიონთა ლიგაზე ყველაზე მეტჯერ მან დალაშქრა სადაც საუკეთესო მეგოლის ტიტული არავის დაუთმო.
მომდევნო სეზონი კი არასასიამოვნოდ დაიწყო. ოქტომბერში „უდინეზესთან“ შეხვედრაში მძიმე ტრავმა მიიღო და სეზონი ნაადრევად დაასრულა. მის გარეშე „იუვენტუსმა“ მხოლოდ მეექვსე ადგილზე გასვლა მოახრხა.
მალე „ბებერმა ქალბატონმა“ პირველი ადგილი დაიბრუნა. სხვადასხვა მწვრთნელის პერიოდში დელ პიერო პოზიციებს ხშირად იცვლიდა, ასრულებდა გამთამაშებლის ფუნქციას, იყო წინ წაწეული ნახევარმცველი, თავდამსხმელი.
2006 წლის იანვარში დელ პიერომ ბონიპერტის რეკორდი დაამხო და 185-ე გოლი გაიტანა კლუბში. ფაბიო კაპელოს გუნდში მოსვლის შემდეგ ალექსის ფუნქციები შეიცვლა, რის გამოც ურთიერთობა დაეძაბა მწვრთნელთან. ბოლოს განაცხადა, თუ კაპელო გუნდში დარჩება მაშინ მე წავალო. საბოლოოდ ყველაფერი სხვანაირად დატრიალდა.
2006–2007 სერია B
2006 წლის ზაფხულში იტალიურ ფეხბურთში სკანდალი ატყდა. იტალიის სერია A-ს ლიდერებს გარიგებულ მატჩებში დასდეს ბრალი. ეს ის დროა გერმანიაში „სკუადრა აძურა“ ტრიუმფით რომ ასრულებს მუნდიალს. რაც სამშობლოში მიმდინარე მოვლენების ფონზე ბევრისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა.
სასამართლოს გადაწყვეტილებით „იუვენტუსი“ სერია B-ში დააქვეითეს. გუნდიდან არაერთი ლიდერი წავიდა — ფაბიო კანავარო, ზლატან იბრაჰიმოვიჩი და სხვები. დელ პიერომაც მრავალი შეთავაზება მიიღო ევროპული გრანდებიდან, თუმცა ალექსმა განაცხადა, რომ კაპიტანი გუნდს არ მიატოვებდა და სერია B-შიც მის რიგებში დარჩა. მასთან ერთად „იუვენტუსში“ დარჩნენ პაველ ნედვედი და ჯანლუიჯი ბუფონი. დელ პიერომ დაამტკიცა, რომ ფეხბურთს მხოლოდ თავითა და ფეხებით კი არა, გულითაც თამაშობენ, მან ბოლომდე უერთგულა გუნდს და სერია A-ში დაბრუნებაში დაეხმარა.
მსოფლიო ჩემპიონატზე ტრიუმფის შემდეგ მოედანზე დელ პიერო მოედანზე იტალიის თასის მორიგ მატჩში „ჩეზენას“ წინააღმდეგ შეცვლაზე შევიდა და გადამწყვეტი გოლიც გაიტანა.
სულ მალე ალექსმა ახალი კონტრაქტი გააფორმა კლუბთან და „იუვენტუსში“ დარჩენა 2010 წლის 30 ივნისამდე გადაწყვიტა. ტურინელებს არ გაჭირვებით უმაღლეს ლიგაში დაბრუნება და უკვე მომდევნო სეზონში სერია A-ს გათამაშების ცხრილში „იუვენტუსიც“ გაჩნდა.
დაბრუნება სერია A-ში
სერია A-ში დაბრუნებულმა დელ პიერომ პირველი გოლი 2008 წლოს თებერვალში „რომას“ გაუტანა. „იუვეს“ კაპიტანმა გაეტანო შირეას რეკორდი დაამხო – 552 მატჩში მიიღო მონაწილეობა.
გაზაფხულზე 10 ნომერი კვლავ შესანიშნავად ათამაშდა და 5 მატჩში 7 გოლი გაიტანა.
2007–2008 წლის სეზონის ბოლო მატჩში „სამპდორიასთან“ დუბლი გაიფორმა, საერთო ჯამში სეზონში 21 გოლი გაიტანა, რაც საკმარისი აღმოჩნდა სერია A-ს ბომბარდირობისთვს. მეორე ადგილზე დავიდ ტრეზეგე გავიდა (20 გოლი), მესამეზე კი — მარკო ბორიელო (19 გოლი). იუვენტუსის კაპიტანი ერთადერთი ფეხბურთელია, რომელიც სერია A-ს ბომბარდირი ორჯერ გახდა. მანამდე პაოლო როსიმ შეძლო 2-ჯერ საუკეთესო მეგოლის ტიტულის მოპოვება, იმ განსხვავებით, რომ ჯერ სერია B-ს ბომბარდირი იყო, შემდეგ კი სერია A-სი.
იტლიური ფეხბურთის გულშემატკივრები კიდევ ერთხელ დარწმუნდნენ, რომ დელ პიეროსა და იუვენტუსის გარეშე სერია A ინტრიგას მოკლებული იყო.
მომდევნო სეზონში კაპიტანმა გულშემატკივრებს ამცნო, რომ კლუბში 40 წლამდე დარჩებოდა და კარიერას აქ დაასრულებდა.
იუვენტუსი ჩემპიონთა ლიგაზეც დაბრუნდა და ჯგუფურ ეტაპზე შესანიშნავი თამაში ჩაატარა სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის წინააღმდეგ. საკუთარ მოედანზე 2–0 დაამარცხა რეალი, პირველი გოლი სწორედ დელ პიერომ გაიტანა, მეორე – ამაურიმ. ტურინელება მადრიდელებს განმეორებითი მატჩიც 2–1 მოუგეს, სანტიაგო ბერნაბეუზე გამართულ შეხვედრაში კაპიტანმა ორივე გოლში ლომის წილი დაიდო და მოედნიდან გასვლისას ორივე გუნდის გულშემატკივარმა ტაშით გააცილა. თუმცა იუვეს ასპარეზობა ლიგაზე მერვედფინალში შეწყდა, ბებერმა ქალბატონმა „ჩელსის“ ბარიერი ვერ გადალახა.
იტალიის ჩემპიონატში ძირითადი ბრძოლა მეორე ადგილისთვის „მილანსა“ და „იუვენტუსს“ შორის გაიმართა. ბოლო მატჩი ტურინელებმა 2–0 მოუგეს „ლაციო“ და ბურთების უკეთესი შეფარდებით „როსონერის“ მეორე ადგილი და შესაბამისად, ჩემპიონთა ლიგაზე ავტომატურად მოხვედრის შანსი წაართვა.
2010 წელს „იუვენტუსი“ ჩემპიონთა ლიგას მერვედფინალიდან გამოეთიშა, დაკარგა იტალიის ჩემპიონობის შანსიც, თუმცა დელ პიერო რჩება კლუბის ლიდერად, კაპიტნად, რომელსაც დიდ პატივს სცემენ არა მხოლოდ იტალიურ ფეხბურთში.
სანაკრებო კარიერა
ალესანდრო დელ პიერო იტალიის ნაკრების ყველა დროის რიგით მეოთხე საუკეთესო მეგოლეა რობერტო ბაჯოსთან ერთად. 96 წლის ევროპის ჩემპიონატზე რუსეთის წინააღმდეგ გამოჩნდა, შეიძლება ითქვას, რომ მან ნაკრებში ტიფოზების საყვარელი რობერტო ბაჯო ჩაანაცვლა. თუმცა ხშირი ტრავმების გამო ბევრი შეხვედრის გამოტოვება მოუწია.
სამაგიეროდ დელ პიეროსთვის წარმატებული გამოდგა მომდევნო მუნდიალი. 2006 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე ასპარეზობა იუვეს კაპიტანმა სათადარიგო სკამიდან დაიწყო. პირველი მატჩი ავსტრალიის წინააღმდეგ ჩაატარა და ერთგვარ კოზირად იქცა მარჩელო ლიპისთვის. ასე მოხდა ნახევარ ფინალში გერმანიის წინააღმდეგაც. ალექსი მეორე ტაიმში შეცვლაზე მაშინ შემოვიდა, როდესაც ანგარიში კვლავ 0–0 იყო და დაძაბულობა პიკს აღწევდა. პირველი გოლი ფაბიო გროსომ გაიტანა, მეორე კი დელ პიერომ.
ფინალში თერთმეტმეტრიანების სერიაში უზადოდ შეასრულა პენალტი და ბავშვობის ოცნება აისრულა – ფეხბურთის უმაღლესი ჯილდო, მსოფლიო ჩემპიონობა მოიგო.
ალესანდრო დელ პიერო ნაკრების ვიცე კაპიტანი იყო და ხშირად 10 ნომრიანი მოთამაშის ფუნქციასაც ასრულებდა, თუმცა ბოლო პერიოდში ეს ნომერი ფრანჩესკო ტოტის დაუთმო, თვითონ კი 7 ნომერი მოირგო, თანაც ისეთივე წარმატებით, როგორც წინა. 2007 წელს ფრანჩესკო ტოტი ნაკრებიდან წავიდა, 10 ნომერი კვლავ მას შესთავაზეს, თუმცა უარი განაცხადა.
2008 წელს მონაწილეობა მიიღო ევროპის ჩემპიონატზე და გახდა მეორე იტალიელი ფეხბურთელი, რომელმაც 7-ჯერ ითამაშა ევრო-მუნდიალებზე (ევრო 1996, 2000, 2004, 2008 და მსოფლიო 1998, 2002, 2006) პირველი ადგილი ამ კომპონენტში პაოლო მალდინის ეკუთვნის. თუმცა არსებობდა შესაძლებლობა რომ გათანაბრებოდა, ეს იმ შემთხვევაში თუ 2010 წელს სამხრეთ აფრიკაში დელ პიერო ითამაშებდა. ბოლო დროს მწვრთნელები დიდად არ სწყალობდნენ. ბოლოს 2008 წლის სექტებერში საქართველოს წინააღმდეგ ითამაშა. მიუხედავად ამისა, დელ პიერო ამბობს, რომ ნაკრებში თამაშზე უარს არასდროს იტყვის და ოფიციალურადაც არ წავა, თუკი მწვრთნელი ჩათვლის რომ საჭიროა, აუცილებლად ითამაშებს.
პირადი ცხოვრება
ალესანდრომ ცოლად შეირთო სონია ამორუზო, რომელიც თანაგუნდელ ნიკოლას და იყო. ერთმანეთს 6 წლის განმავლობაში ხვდებოდნენ. თუმცა ურთიერთობა 2005 წელს დააკანონეს. პირველი შვილი — ტობიასი 2007 წელს ეყოლათ, მეორე — დოროთეა 2009 წელს, ხოლო მესამე — საშა 2010 წელს.
დელ პიერო მუსიკის დიდი მოყვარულია. ჩაწერილი აქვს რამდენიმე მუსიკალური ალბომი, რომელიც ფართო საზოგადოებისთვის არ გამხდარა ცნობილი. გარდა ამისა იტალიის ჩემპიონობის აღსანიშნავად მილანში მოწყობილ კონცერტზე, თანაგუნდელ მარკო მატერაცისთან ერთად გამოჩნდა სცენაზე და „როლინგ სტოუნზთან“ იმღერა.
იუვეს თავდამსხმელი გარდა საფეხბურთო მონაცემებისა ცნობილია რეკლამებითაც. მას კონტრაქტები აკავშირებს გერმანულ ადიდასთან, იტალიური მანქანების მწარმოებელ კომპანია ფიატთან და იაპონურ სუძუკისთან. აქტიურად მონაწილეობდა 2004 წელს შექმნილ ვიდეო რგოლებში ტიერი ანრისა და რონალდინიოსთან ერთად.
კარიერული სტატისტიკა
thumb|350px|right|დელ პიერო [[სიდნეი (საფეხბურთო კლუბი)|სიდნეის მაისურით 2013 წელს]]
საკლუბო
მონაცემები მოცემულია 2014 წლის 5 ნოემბრის ჩათვლით.
სანაკრებო
{|class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size:105%" !colspan="7"|დელ პიერო – გოლები იტალია 18 წლამდე !გოლი!!თარიღი!!სტადიონი!!მეტოქე!!გოლი!!შედეგი!!ტურნირი
{|class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size:105%" !colspan="7"|დელ პიერო – გოლები იტალია 21 წლამდე !გოლი!!თარიღი!!სტადიონი!!მეტოქე!!გოლი!!შედეგი!!ტურნირი
{|class="wikitable collapsible collapsed" style="font-size:105%" !colspan="7"|დელ პიერო – გოლები იტალიის ეროვნულ ნაკრებში !გოლი!!თარიღი!!სტადიონი!!მეტოქე!!გოლი!!შედეგი!!ტურნირი
ჯილდო
left|50px5th Class/Knight: Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana: 2000
left|50px4th Class/Officer: Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana: 2006
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2000 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2004 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
პერუს დროშა
right|thumb|200px|პერუს დროშა პერუს დროშა აირჩია მთავრობამ 1825 წელს. იგი არის ვერტიკალურად სამად გაყოფილი. შუა ნაწილი არის თეთრი, ხოლო გარეთა ორი ნაწილი - წითელი. წითელი ფერი ნიშნავს პერუს დამოუკიდებლობისათვის დაღვრილ სისხლს, ხოლო თეთრი ფერი არის თავისუფლების სიმბოლო. დროშის დღე პერუში აღინიშნება 7 ივნისს.
კატეგორია:პერუს ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
შაბურისძენი
შაბურისძენი — ქართლის მთიანეთის წარჩინებული ფეოდალური საგვარეულო XIII—XV საუკუნეებში. ამ საგვარეულოს წარმომადგენლებს ეპყრათ ერისთავთ-ერისთავის ხელი. გვარის სახელწოდება წარმოიქმნა საკუთარი სახელიდან — შაბური. შაბურისძენი პირველად „ქართლის ცხოვრებაში“ იხსენიება XIII საუკუნის მიწურულის ამბებთან დაკავშირებით. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ამ პერიოდში, და შესაძლოა უკვე XII საუკუნეშიც, შაბურისძენი არაგვის ერისთავები იყვნენ. ერისთავებად შაბურისძენი იხსენიებიან XIV-XV საუკუნეების მიჯნის წყაროებში: 1398 წელს მცხეთის საყდრისადმი მიცემულ შეწირულობის დოკუმენტს ამოწმებს ერისთავი მიქა შაბურისძე. გერგეტის სამების ტაძრის სულთა მატიანეში შემორჩენილია XV საუკუნის მოსახსენებლები შაბურისძენისა — ერისთავთ-ერისთავების ჭუჭას, ვარამის, ვახტანგის, მიქას (და მისი დის — ელენეს), ნუგზარის (მისი მეუღლის — დედისიმედის და შვილების: ლომის და შაბურის) და ვამიყის (და მისი ძმის ომარისა). 1465 წლის დოკუმენტის ცნობით, საქართველოს მეფეს გიორგი VIII-ს თავისი ასული მიუთხოვებია ვამიყ შაბურისძის ვაჟისათვის. 1474 წლის დოკუმენტის ცნობით, ერისთავთ-ერისთავმა ვამიყ შაბურისძემ თავის საგვარეულო ბოდორნის მონასტერს შესწირა თავისი მკვიდრი მამული, სოფელი ხანდაკი.
შაბურისძეთა რეზიდენცია, როგორც ჩანს, იყო სოფელი საშაბურო, ხოლო საგვარეულო მონასტერი და სამარხი — ბოდორნა. შაბურისძეთა საერისთავო ქვეყანა ტერიტორიულად დაახლოებით ემთხვეოდა XVII-XVIII საუკუნეების არაგვის საერისთავოს. ქართულ ისტორიოგრაფიაში გამოთქმულია მოსაზრება (დ. გვრიტიშვილი), რომ შაბურისძეთა საერისთავო მოიცავდა არაგვის ხეობის დაბლობ ნაწილს და ვანათელმა აზნაურებმა გააერთიანეს ის ხევის საერისთავოსთან, რომლის ცენტრიც იყო სიონში. ასე წარმოიქმნა გვიანდელი არაგვის საერისთავო, რომლის ერისთავები იყვნენ უკვე არა შაბურისძენი, არამედ ვანათიდან გამოსული აზნაურები, შესაძლოა წარმოშობით ოსები სიდამონიძეები. XV საუკუნის შემდეგ შაბურისძენი აღარ იხსენიებიან წყაროებში. საფიქრებელია, რომ XVII-XVIII საუკუნეებში არაგვის ერისთავები შაბურისძეთა შთამომავლები არიან: მას მხარს უჭერს საერთო საგვარეულო სახელები: ნუგზარ, შადურ, ლომი და სხვა, აგრეთვე საერთო საგამგებლო ქვეყანა, საერთო საგვარეულო მონასტერი, რეზიდენცია (დუშეთ-ბაზალეთ-საშაბურო), რაც შეეხება ნარატიული წყაროების გადმოცემას არაგვის ერისთავთა ვანათელი აზნაურისაგან წარმომავლობაზე, მათ ოსობაზე და სიდამონიძეობაზე (ვახუშტი ბატონიშვილი, ბერი ეგნატაშვილი, იოანე ბატონიშვილი, ვახტანგ ბატონიშვილი), უნდა ვიფიქროთ, რომ იგი ხარკს უხდის შუა საუკუნეების ტრადიციას — წარჩინებული პირების უცხოური წარმომავლობისად გამოცხადებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები კატეგორია:არაგვის ერისთავები
NGC 7056
NGC 7056 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1863 წლის 17 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მონოგენეზური მწოველები
მინი|[[Diplozoon paradoxum]] მონოგენეზური მწოველები (Monogenoidea), პარაზიტული ბრტყელი ჭიების კლასი. აქვთ ბრტყელი სხეული, რომლის სიგრძე 1 მმ, იშვიათად 40-50 მმ აღწევს. დაფარულია კუტიკულით. სხეულის ღრუ არ აქვთ, ყველა სივრცე პარენქიმითაა ამოვსებული. საჭმლის მომნელებელი სისტემა კარგად აქვთ განვითარებული. სისხლის მიმოქცევისა და სუნთქვის ორგანოები არ აქვთ. გამომყოფი სისტემა წარმოდგენილია პროტონეფრინდიებით. საშვილოსნო მოკლეა. ჩვეულებრივ ერთ კვერცხს შეიცავს. გრძნობის ორგანოებია მგრძნობიარე პაპილები და 1-2 წყვილი თვალი. ჰერმაფროდიტებია. კვერცხმდები, იშვიათად კვერცხცოცხლადმშობნი ან ცოცხლადმშობებია. მონოგენეზური მწოველები პარაზიტობენ თევზების ლაყუჩებსა და კანზე, იშვიათად — ამფიბიებისა და ქვეწარმავლების საშარდე ბუშტში. 1 სახეობა (Oculotrema hippopotami) პარაზიტობს ბეჰემოთის თვალებში. ონოგენეზური მწოველების კლასში 2000-მდე სახეობაა. საქართველოს მტკნარ წყლის თვზებში რეგისტრირებულია Dactylogyrus vastator, Gyrodactylus elegans, Diplozoon paradoxum და სხვა. ბაყაყის საშარდე ბუშტში პარაზიტობს ბაყაყის მრავალპირა (Polystomum integerrimum).
კრახუნა თეთრი
კრახუნა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან. საუკეთესო მიკროზონებია: სვირი, ობჩა, დიმი.
მონოგენეზური მწოველები
ლიტერატურა
კატეგორია:ბრტყელი ჭიები კატეგორია:პარაზიტები
კრახუნა თეთრი
ივ. ჯავახიშვილის განმარტებით, „კრახუნა“ მარცვლის თვისების გამომხატველი იმერული წარმოშობის სიტყვაა. იმერეთში იტყვიან: „მარცვალი პირში სკდება, კრახუნობსო“. ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოში კრახუნა კნატუნას ნიშნავს.
ბოტანიკური აღწერა
ჯიში საშუალო ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164-170 დღეა. მტევნის წონა 140-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შქრიანობა აღწევს 21-23%, ხოლო მჟავიანობა — 7.5-8.5 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ჯასტინ ტიმბერლეიკი
ჯასტინ რენდოლ ტიბერლეიკი (დ. 31 იანვარი, 1981. მემფისი, ტენესი, აშშ) — ამერიკელი პოპ და რიტმ-ენდ-ბლუზ მომღერალი, სიმღერის ტექსტების ავტორი, მუსიკალური პროდიუსერი, მოცეკვავე და მსახიობი. პოპულარული გახდა როგორც პოპულარული ბოიბენდის - 'N Sync-ის სოლისტი. 2002 წელს მან გამოუშვა თავისი სადებიუტო სოლო ალბომი Justified, რომლის მსოფლიო მასშტაბით შვიდ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1981  კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:RCA Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Sony BMG-ის შემსრულებლები კატეგორია:Jive Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:NSYNC-ის წევრები კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
Queen (ალბომი)
ალბომის პირველ გამოცემაზე ჯონ დიკონი მითითებულია, როგორც დიკონ ჯონი - ფრედი მერკურიმ და როჯერ ტეილორმა ჩათვალეს, რომ ასე მისი სახელი უფრო ჟღერადი იქნება.
ისტორია
ალბომის გამოცემამდე 2 წლის მანძილზე ჯგუფი უკრავდა სხვადასხვა კლუბსა და კოლეჯში. გადაწყდა, რომ ჩანაწერი მომზადდებოდა სტუდიაში De Lane Lea. პირველ სიმღერებს შორის იყო Keep Yourself Alive, The Night Comes Down, Great King Rat, Jesus, და Liar, რომლებიც დემო-ფირისათვის ჩაიწერეს. თუმცა, მიუხედავად ხარისხიანი დემო-ვერსიისა, ჯგუფით მხოლოდ ლეიბლი Chrysalis Records დაინტერესდა.
1972 წელს ნორმან და ბარი შეფილდებმა მათ სტუდია Trident დაუთმეს, მხოლოდ ერთი პირობით - Queen მასში მხოლოდ მაშინ იმუშავებდა, როდესაც სტუდიაში არავინ იქნებოდა. ეს ნიშნავდა ღამის 3-დან 7 საათამდე პერიოდს.