cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯონ ფრუშანტე
ჯონ ენტონი ფრუშანტე (ინგლ. John Anthony Frusciante [fruˈʃɑnteɪ])(დ. 5 მარტი, 1970, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მუსიკოსი, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ჯგუფ Red Hot Chili Peppers-ის გიტარისტი.მას აგრეთვე აქვს საკუთარი სოლო-კარიერაც. მისი მუსიკა უფრო მეტად არის ფანკისა და როკის ნაზავი, რომელიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა Red Hot Chili Peppers-ის ჟღერადობის ჩამოყალიბებაში.
ლეილა ძიგრაშვილი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ჯონ ფრუშანტე
ცხოვრება და მოღვაწეობა
ჯონ ფრუშანტე დაიბადა 1970 წლის 5 მარტს, ნიუ იორკში, მუსიკოსების ოჯახში. 12 წლისა იგი საცხოვრებლად გადავიდა კალიფორნიაში.
Red Hot Chili Peppers
მისი პირველი შეხება ჯგუფ Red Hot Chili Peppers-თან მოხდა 1985 წელს, როდესაც ჯონმა ისინი იხილა კონცერტზე. ჯგუფის მაშინდელი გიტარისტი, ჰილელ სლოვაკი გახდა მისი კერპი. ჯონმა შეისწავლა ჯგუფის სოლო-გიტარის და ბას-გიტარის ყველა პარტია, მათი პირველი სამი ალბომიდან.
1988 წელს სლოვაკი გარდაიცვალა ნარკოტიკის გადაჭარბებული რაოდენობისგან. ჯგუფმა დაიწყო ახალი გიტარისტის ძებნა. იმ დროისთვის ჯონი მეგობრობდა ჯგუფის The Dead Kennedys დრამერ პელიგროსთან. ისინი ხშირად უკრავდნენ ხოლმე ერთად რეპეტიციებზე. ერთ-ერთ ასეთ რეპეტიციაზე პელიგრომ დაპატიჟა ფლი. იგი ძალიან მოიხიბლა ფრუშანტეს დაკვრით და დაუძახა ენტონი კიდისს, რომ მასაც ენახა ჯონი. გადაწყვეტილება უყოყმანო იყო, ფრუშანტე ჯგუფის წევრი გახდა. სწორედ ამ პერიოდში ჯონი აპირებდა ხელი მოეწერა კონტრაქტზე ჯგუფ Thelonious Monster-თან, თუმცა ენტონიმ და ფლიმ მათ უმალვე წაართვეს ჯონი.
ფრუშანტე ასევე იყო იმ საბოლოო ხუთ კანდიდატს შორის, რომლებიც გადიოდნენ მოსმენას ფრენკ ზაპას ბენდში მოსახვედრად. მაგრამ მან დატოვა კონკურსი საბოლოო ეტაპზე. მიზეზი ის იყო, რომ ზაპა მკაცრად უკრძალავდა ნარკოტიკებს თავისი ბენდის წევრებს.
ფრუშანტეს პირველი ალბომი Red Hot Chili Peppers-თან იყო Mother's Milk. ამ ალბომში მის ნამუშევარზე მკაფიოდ იგრძნობა ჰილელ სლოვაკის გავლენა, რადგანაც ჯონის საკუთარი სტილი ჯერ კიდევ არ ჰქონდა ბოლომდე ჩამოყალიბებული.
1992 წელს ალბომ Blood Sugar Sex Magik-ზე მუშაობა მიმდინარებობდა სახლში, რომელიც ჯგუფმა იქირავა კალიფორნიაში. ისინი იქ კვირების განმავლობაში იკეტებოდნენ, რათა მოწყვეტოდნენ გარე სამყაროს. (ეს ყველაფერი აღწერილია გევინ ბოუდენის ფილმ Funky Monks-ში). ამან თავისი შედეგი გამოიღო. ალბომმა დიდ წარმატებას მიაღწია, თუმცა წარმატებამ დიდად იმოქმედა ფრუშანტეს მდგომარეობაზე. იგი ვეღარ შეეჩვია რეალურ სამყაროში დაბრუნებას. ასევე შეირყა მისი მეგობრობა კიდისთან. საბოლოოდ მან ჯგუფი დატოვა. როდესაც ჟურნალისტებმა ჰკითხეს, თუ რა უთხრა მან წასვლის მიზეზად ჯგუფს, ჯონმა უპასუხა: Just told them I went crazy (მე უბრალოდ ვუთხარი, რომ შევიშალე).
1994 წელს მან გამოსცა ალბომი Niandra Lades and Usually Just a T-Shirt, მან ეს ალბომი მიუძღვნა ფლის შვილს, კლარას.
კოკაინისა და ჰეროინის მოხმარების შვიდწლიანმა პერიოდმა ცუდად იმოქმედა მის ჯანმრთელობაზე. აბსოლუტურად გამოფიტულ და დასუსტებულ ფრუშანტეს ჯგუფმა დაბრუნება სთხოვა და იგიც დათანხმდა. ჯონმა 1999 წელს ჯგუფის შემადგენლობაში ჩაწერა ალბომი Californication. მსმენელი კრიტიკულად შეხვდა ჯონის დაბრუნებას, თუმცა მან ბოლომდე გაამართლა იმედები. ეს იყო უდიდესი წარმატება მისთვის, ისევე როგორც მთელი ჯგუფისთვის.
2002 წელს ჯგუფმა ჩაწერა ალბომი By the Way. ამ ალბომმაც დიდი წარმატებით მოიარა მსოფლიო ჩარტები. 2006 წელს გამოვიდა ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი, ჩაწერილი ჯონთან ერთად - Stadium Arcadium. პარალელურად ჯონმა რამდენიმე სოლო ალბომიც გამოსცა.
2009 წლის დეკემბერში ფრუშანტესგან ცნობილი გახდა, რომ მან ოფიციალურად დატოვა ჯგუფი და განაგრძობდა სოლო-პროექტებს. 2019 წლის 15 დეკემბერს ჯონი დაბრუნდა Red Hot Chili Peppers-ში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1970
პირველი ბაგაჟიაშთა
პირველი ბაგაჟიაშთა (ყოფილი ბოგაფოშტა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ფშაფის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 80 მ, გულრიფშიდან 7 კმ, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ფშაფის თემის სოფლები
ალფა-დაშლა
ალფა-დაშლა (α-დაშლა) — ატომის ბირთვიდან ალფა-ნაწილაკის გამოტყორცნა თავისთავადი (სპონტანური) რადიოაქტიური დაშლის პროცესში. ამ დროს Z რიგითი ნომრის და A მასური რიცხვის მქონე რადიოაქტიური ბირთვიდან გამოიტყორცნება ჰელიუმის ბირთვი (α-ნაწილაკი), რის შედეგადაც ჩნდება ახალი ბირთვი, რომლის რიგითი ნომერია Z-2 და მასური რიცხვი A-4 (მაგალითად, ). ცნობილია ორასამდე ბუნებრივი და ხელოვნური α-რადიოაქტიური ბირთვი. მათი უმეტესობა ტყვიაზე მძიმეა (Z>82), მხოლოდ მცირე გამონაკლისია ტყვიაზე მსუბუქი (Z<82). ესენი ისეთი ბირთვებია, რომლებშიც ნეიტრონების ნაკლებობაა. α-რადიოაქტიური იზოტოპიდან გამოსხივებულ ნაწილაკებს უმთავრესად ერთი და იგივე ენერგია აქვთ. რაც ნაკლებია მოცემული იზოტოპის ნახევრად დაშლის პერიოდი (T1/2), მით მეტია α-ნაწილაკის ენერგია. სხვადასხვა რადიოაქტიური ბირთვების α-ნაწილაკების ენერგია მერყეობს 2 მეგევ და 9 მეგევ შორის, ხოლო მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა ძლიან ფართო ინტერვალში იცვლება, მაგალითად ( — 3 წამი; — 5 წელი) α-ნაწილაკი ნივთიერებაში გასვლისას კარგავს ენერგიას, რომელიც უმთავრესად იონიზაციაზე იხარჯება. α-ნაწილაკის ენერგიის სრული დაკარგვა ატომებთან ან მოლეკულებთან მრავალჯერ (104-105) დაჯახების შედეგია, ამიტომ მოცემული ენერგიის ყველა α-ნაწილაკი ნივთიერებაში საშუალოდ ერთნაირ მანძილებს გადის. ამასთან მათი კვალი წრფივია, რაც α-ნაწილაკისა და ელექტრონის მასებს შორის დიდი განსხვავებით აიხსნება.
ბირთვიდან გამოტყორცნისას α-ნაწილაკზე ორი ძალა მოქმედებს: ბირთვული (მიზიდვის), რომლის გავლენა მხოლოდ ახლო მანძილზე ვრცელდება და რომელიც ცდილობს ნაწილაკი ბირთვში დატოვოს, და კულონურ-ელექტრული განზიდვის ძალა, რომელიც α-ნაწილაკისა და ბირთვის ერთნაირი ნიშნის მუხტითაა გამოწვეული.
სანამ α-ნაწილაკი ბირთვს დატოვებდეს, მანამდე იგი იქ უნდა ჩამოყალიბდეს. α-ნაწილაკმა ბირთვიდან გამოტყორცნისას უნდა გადალახოს გარკვეული ენერგეტიკული პოტენციური ბარიერი, რომელიც α-ნაწილაკისა და მისი გამოტყორცნის შემდეგ მიღებული ახალი ბირთვის ურთიერთქმედების ენერგიით განისაზღვრება. სხვანაირად ეს იმას ნიშნავს, რომ ბირთვიდან გამოსატყორცნ α-ნაწილაკს გარკვეულ სიდიდეზე მეტი ენერგია უნდა ჰქონდეს (მოცემული იზოტოპის ბირთვისათვის). კლასიკური მექანიკის თვალსაზრისით შეუძლებელია ბირთვიდან α-ნაწილაკის გამოტყორცნა, თუ ნაწილაკის ენერგია პოტენციური ბარიერის შესაბამის ენერგიაზე ნაკლებია. ამის მიხედვით ალფა-დაშლა შეუძლებელი იქნებოდა ცნობილი α-აქტიური ბირთვების უმრავლესობისათვის. კვანტური მექანიკის თვალსაზრისით კი არსებობს გარკვეული ალბათობა იმისა, რომ მაშინაც კი, როცა α-ნაწილაკის ენერგია ნაკლებია პოტენციური ბარიერის ენერგიაზე, შესაძლებელია α-ნაწილაკის „გამოჟონვა“ ბირთვიდან. ამ მოვლენას გვირაბული ეფექტი ეწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:რადიოაქტიურობა კატეგორია:გამოსხივება
კოლელიშვილი
საკუთარი სახელი კოლელიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ზეირექის მეჩეთი
ზეირექის მეჩეთი (Zeyrek Camii) იგივე პანტოკრატორის მონასტერი (Μονή του Παντοκράτορος Χριστού, Pantokrator Manastırı) — მეჩეთი სტამბოლის ფათიჰის რაიონში, გადაჰყურებს ოქროს რქას. იგი შედგება ორი ყოფილი ბიზანტიური ეკლესიისა და სამლოცველოსაგან, რომლებიც გაერთიანებულია და წარმოადგენს შუა ბიზანტიური არქიტექტურის საუკეთესო ნიმუშს კონსტანტინოპოლში. აია-სოფიას შემდეგ, ეს არის ყველაზე დიდი ბიზანტიური რელიგიური ნაგებობა სტამბოლში.
ისტორია
1118-1124 წლებში ბიზანტიის დედოფალმა ირინე უნგრელმა ამ ადგილას ააგო მონასტერი ქრისტე პანტოკრატორის სახელზე. მონასტერი შედგებოდა ეკლესიისგან (რომელიც გახდა მონასტრის მთავარი ეკლესია), ბიბლიოთეკისა და ჰოსპიტალისაგან.
ირინე დედოფლის გარდაცვალების, ანუ 1134 წლის შემდეგ იმპერატორმა იოანე II კომნენოსმა ააგო ღვთისმშობლის ეკლესია არსებული ეკლესიის ჩრდილოეთით. 1136 წლისთვის კომპლექსს დაემატა სამხრეთი ეზო და ორი სამლოცველი მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, რომელიც გახდა კომნენოსებისა და პალეოლოგოსების დინასტიის მავზოლეუმი. მრავალი სხვა ბიზანტიელი დიდებულის გარდა, აქ დაკრძალულია იმპერატორი იოანე II და მისი ცოლი ირინე და მანუელ I კომნენოსის ცოლი დედოფალი ბერტა ზულცბახელი (ასევე ცნობილი როგორც ირინე).
1204 წლის მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ, ლათინთა ბატონობის პერიოდში კომპლექსი ვენეციელი სამღვდელოების ხელში გადავიდა და აქ განთავსდა ღვთისმშობლის ხატი ოდიგიტრია. მონასტერს ლათინთა უკანასკნელი იმპერატორი ბოდუენ II საიმპერატორო სასახლედაც იყენებდა.
პალეოლოგოსების რესტავრაციის შემდეგ მონასტერი კვლავ მართლმადიდებელი ბერების ხელში გადავიდა. მათგან ყველაზე ცნობილი იყო გენადი II სქოლარიოსი, რომელმაც დატოვა პანტოკრატორის მონასტერი და კონსტანტინოპოლის პირველი პატრიარქი გახდა 1453 წელს ოსმალთა დაპყრობის შემდეგ.
XXI საუკუნის დასაწყისისთვის შენობა ძალიან დაზიანებული, რის შედეგადაც იგი იუნესკომ საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების საკონტროლო სიაში შეიყვანა. ვრცელი და ზოგჯერ საკამათო რესტავრაცია დასრულდა და მეჩეთი კვლავ გაიხსნა ლოცვისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მეჩეთები
Camponotus sericeiventris holmgreni
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Technomyrmex rusticus
Technomyrmex rusticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იაფის ფორთოხალი
იაფის ფორთოხალი — ფორთოხლის ჯიში. მისი სამშობლოა ეგვიპტე. 4 მ-მდე სიმაღლის ბუჩქისებრი ხეა. აქვს ოვალური, ფრთიანი, ფართო, სქელი და მბზინვარე ფოთოლი. ნაყოფი მუქი ნარინჯისფერია, საშუალოზე დიდი, მოგრძო ან კვერცხისებრი, წვერი მომრგვალებული ან ჩაზნექილი აქვს, მოფენილია როგორც ღრმად ჩამჯდარი (დიდი), ისე ზედაპირული (პატარა) ეთერზეთოვანი ჯირკვლებით.
რბილობი შედგება 10-12 არათანაბარი სეგმენრისაგან. წვენი სასიამოვნო მომჟავო-მოტკბოა. მცენარე ნაკლებად იტანს ყინვას. აჭარასა და აფხაზეთში გვხვდება ცალკეული სახით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფორთოხლის ჯიშები
კარლ დენიცი
მინი|200პქ|გროსადმირალი კარლ დენიცი კარლ დენიცი (Karl Dönitz) (დ. 16 სექტემბერი, 1891, გრიუნაუ (ბერლინი), გერმანია — გ. 24 დეკემბერი, 1980, აუმიულე (ჰამბურგი), გერმანია) — გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გროსადმირალი, მესამე რაიხის სამხედრო საზღვაო ძალების (Kriegsmarine) მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომში, ჰიტლერის სიკვდილის შემდეგ მისი მემკვიდრე რაიხსპრეზიდენტისა და ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლის პოსტზე 1945 წლის მაისში.
დასაწყისი
1910 წლის 1 აპრილს დენიცი გერმანიის საიმპერიო საზღვაო ფლოტის კადეტი გახდა. სასწავლო პრაქტიკა მან კრეისერ „ჰერთაზე“ და ფლენსბურგის საზღვაო სკოლაში გაიარა. 1912 წლის 1 ოქტომბერს იგი გამწესებულ იქნა კრეისერ „ბრესლაუზე“ ამსახუროს, რომელიც ხმელთაშუა ზღვაში ცურავდა. 1913 წელს მას ლეიტენანტის სამხედრო წოდება მიენიჭა.
პირველი მსოფლიო ომი
1916 წელს დენიცს ობერლეიტენანტის სამხედრო წოდება მიენიჭა და მას შემდეგ რაც კრეისერი „ბრესლაუ/მიდილი“ შესაკეთებლად პორტში იქნა სტაციონირებული იგი ერთ-ერთი აეროპორტის მმართველად იქნა გამწესებული დარდანელის ფრონტზე. სწორედ აქ ჩაეწერა იგი მოხალისედ ახლადშექმნილ წყალქვეშა ნავების მეზღვაურთა შემადგენლობაში. შესაბამისი სამხედრო განათლების მიღების შემდეგ 1918 წლის თებერვალში იგი „U39-ზე“ ზედამხედველ ოფიცრად იქნა დანიშნული. მალე დენიცი „UC25-ის“ კომანდანტად დაინიშნა, ხოლო 1918 წლის 5 სექტემბრიდან მეთაურობდა „UB68-ს“. ამ წყალქვეშა ნავით იგი ინგლისელებს ებრძოდა ხმელთაშუა ზღვაში. ერთ-ერთი რეიდის დროს დენიცის წყალქვეშა ნავი ინგლისი ფლოტის გემების მიერ იქნა ჩაძირული და ის და მისი მებრძოლები ტყვედ ჩავარდნენ.
მშვიდობიანობის დრო
1923 წლიდან იგი საზღვაო თავდაცვის განოფილებაში მუშაობდა, ვიდრე 1927 წელს კრეისერ „ნიმფეს“ ნავიგაციის ოფიცრად არ დაინიშნა. 1928-1933 წლებში დენიცი სხვადასხვა წყალქვეშა ნავების ფლოტილიას სარდლობდა. 1928 წლის 1 ნოემბერს იგი კორვეტენკაპიტანი გახდა, ხოლო 1933 წლის 1 ოქტომბერს მას ფრეგატენკაპიტანის წოდება მიენიჭა.
1934 წლის სექტემბერში იგი დაინიშნა კრეისერ „ემდენის“ კომენდანტად და 1935 წელს იგი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში მრავალთვიან საწვრთნელ ექსპედიციაში გაიგზავნა. ექსპედიციიდან დაბრუნების შემდეგ ადმირალმა ერიხ რედერმა დენიცი წყალქვეშა ნავების წარმოების ხელმძღვანელად დანიშნა. იმავე წლის 27 სექტემბერს იგი წყალქვეშა ნავების ფლოტილია „ვედინგენის“ სარდლად დაინიშნა და 1 ოქტომბერს საზღვაო კაპიტნის წოდება მიენიჭა.
მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დაწყებიდან ერთ თვეში 1939 წლის 1 ოქტომბერს კარლ დენიცს კონტრ-ადმირალის წოდება მიენიჭა, ხოლო 17 ოქტომბერს მის თანამდებობას სახელი შეეცვალა და ამიერიდან იწოდებოდა „წყალქვეშა ნავების მთავარსარდად“. 1935-1938 წლების პოლიტიკური კრიზისის დროს დენიცმა წამოაყენა სამხედრო დოქტრინა „მესამედი ნაწილი“, რომლის მიხედვითაც ინგლისის სავაჭრო გემების წინააღმდეგ ეფექტური ბრძოლისათვის საჭირო იყო 300-მდე წყალქვეშა ნავის აგება. აქედან 100 წყალქვესა ნავი ფრონტის ხაზზე უნდა ყოფილიყო, მაშინ როცა 100 ნავი გერმანიის ნავსადგურებიდან ფრონტის ხაზისაკენ გზაზე იქნებოდა და 100 უკან დასაბრუნებელ გზაზე. 1939 წლის 1 მარტს „ც-გეგმის“ მიხედვით გადაწყდა 149 წყალქვესა ნავის მშენებლობა.
დენიცის დავალებით წყალქვეშა ნავების შემადგენლობა სპეციალურ სამხედრო განათლებას იღებდა ჯგუფური ბრძოლის ტაქტიკის შესახებ. მას სურდა რომ ინგლური გემების მასობრივი შემადგენლობისთვის გერმანული წყალქვეშა ნავები ასევე მასობრივ შემადგენლობით დაეპირისპირებინა. ამ გეგმას მიიღო „მგლების ხროვის ტაქტიკის“ (გერმ.: Wolfsrudeltaktik) სახელი.
მართალია საზღვაო ომი წყალქვეშა ნავების მცირე შემადგენლობით (სულ 57 ნავი, აქედან 37 იყო ატლანტის ოკეანეში ცურვისათვის გამოსადეგი) დაიწყო, მაგრამ დენიცის ამ ტატქიკურმა სვლამ შესაბამისი შედეგი გამოიღო. ჰიტლერი იმედოვნებდა სანამ სსრკ-ს წინააღმდეგ ომს დაიწყებდა მანამ მოეღო ბოლო ზღვაზე ინგლისის ფლოტის ბატონობისათვის და ამ უკანასკნელთან ზავი დაედო. უინსტონ ჩერჩილმა გერმანიის საზავო შეთავაზება უარყო და აქედან გამომდინარე ჰიტლერს ინგლისის დამარცხების 2 გზაღა დარჩა:
ბრიტანეთის კუნძულზე გადასხდომა (ოპერაცია „ზეელიოვე“) გენშტაბის და ადმირალიტეტის შემადგენლობის უმრავლესობას, მათ შორის დენიცსაც, უშედეგოდ მიაჩნდა. დენიცი უფრო მეორე იდეას უჭერდა მხარს, რომლის მიხედვითაც ინგლისი სსრკ-ს დამარცხების შემდეგ თვითონ დაყრიდა იარაღს. წყალქვეშა ნავების წარმატებული ოპერაციების შედეგად 1940 წლის 1 სექტემბერს დენიცს ვიცე-ადმირალის, ხოლო 1942 წლის 14 მარტს ადმირალის სამხედრო წოდება მიენიჭა.
ამასობაში მოკავშირეებმა მოახერხეს ხელში ჩაეგდოთ გერმანელთა დასაშიფრი მანქანა „ენიგმა“ და „კრიგსმარინეს“ ყველა დეპეშა-კოდ-ინფორმაციას დაუყოვნებლივ იგებდნენ. რამაც მათ საშუალება მისცათ წარმატებით ეომათ გერმანული წყალქვეშა ნავების წინააღმდეგ ატლანტის ოკეანეში. მიუხედავად ამისა დენიცი განაგრძობდა წყალქვეშა ომს, რომლის შეწყვეტა მისი აზრით მოკავშირეებს საშუალებას მისცემდა თავი მოეყარათ დიდი სამხედრო შენაერთებისათვის და მეორე ფრონტი გაეხსნათ.
ამ კამიკაძე-ტაქტიკამ დიდი მსხვერპლი მოუტანა გერმანიის წყალქვეშა ფლოტს - 41 000 მეზღავურიდან მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს მხოლოდ 27 000 მოესწრო. დაღუპულ მატროსთა შორის იყვნენ კარლ დენიცის ვაჟები, პეტერი და კლაუს დენიცებიც. 68 თვის განმავლობაში მიმდინარე შეუწყვეტელ წყალქვესა ომში ჩაძირულ იქნა 781 გერმანული წყალქვეშა ნავი. აქედან 632 მოკავშირეებმა ჩაძირეს,მათ შორის 500 მარტო ინგლისურმა ან ინგლისელთა მიერ კონტროლირებულმა საბრძოლო შენაერთებმა. პროცენტულად ასეთი დიდი დანაკლისი არცერთ საბრძოლო შენაერთს არ ჰქონია. არც გერმანულ და არც მოკავშირეთა მხარეზე.
ალბერტ შპეერი თავის მოგონებებში იხსენებს, რომ 1945 წლის თებერვალში ერთ-ერთ თათბირზე დენიცმა შექმნილ ვითარებაზე თქვა: „მე აქ მხოლოდ ფლოტს წარმოვადგენ. სხვა დანარჩენი ჩემი საქმე არაა. ფიურერმა იცის რასაც აკეთებს.“ ადოლფ ჰიტლერმა თავისი ანდერძით დენიცი ყველა მის მიერ დაკავებული თანამდებობის მემკვიდრედ დატოვა, თუმც ამ ანდერძის კანონიერი საფუძველი საკამათო საგანს წარმოადგენს. 1945 წლის 1 მაისს ფიურერის თვითმკვლელობიდან 1 დღის შემდეგ დენიცი გერმანიის უკანასკნელი რაიხსკანცლერი და რაიხსპრეზიდენტი გახდა. მან იმავე დღეს რადიოთი მიმართა გერმანელ ხალხს: „მე მთელი პასუხისმგებლობით ვიღებ თავზე გერმანელი ხალხის წინამძღოლობას ამ საბედისწერო საათში. ჩემი პირველი ამოცანაა გერმანელები შეტევაზე მყოფი ბოლშევისტი მტრის მიერ განადგურებას გადავარჩინო. ბრძოლა მხოლოდ ამ მიზნის მისაღწევად გრძელდება.“
დენიცი და მისი მთავრობა ცდილობდა ზავი დაედო დასავლელ მოკავშირეებთან. თუმცა ასეთი ნაწილობრივი კაპიტულაციის პუნქტი მოკავშირეთა 1943 წლის კასაბლანკას კონფერენციაზე უარყოფილ იქნა. ამის შემდეგ დენიცის მთავრობის ერთადერთ ამოცანას რაც შეიძლება მეტი გერმანელი მებრძოლის დასავლელ მოკავშირეთა ტყვეობაში ჩაგდება წარმოადგენდა. ამით ისინი გადარჩებოდნენ წითელი არმიის შურისძიებას. ეს ამოცანა შესრულდა კიდეც და ასიათასობით «ვერმახტის» მებრძოლი ამერიკელთა და ბრიტანელთა მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე იქნა გადასროლილი.
1945 წლის 7 მაისი 2 საათსა და 41 წუთზე ვერმახტის მმართველი შტაბის შეფმა გენერალ-პოლკოვნიკმა ალფრედ იოდლმა, რომელიც კარლ დენიცისადმი ნდობით აღჭურვილ პირს წარმოადგენდა „სჰაეფის“ ოპერატიულ შტაბში საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში ხელი მოაწერა გერმანიის უსიტყვო და სრულ კაპიტულაციას. კაპიტულაციის აქტი მომდევნო დღეს „ვერმახტის“ უმაღლესი მთავარსარდლობის, „ჰეერის“, „ლუფტვაფესა“ და „კრიგსმარინეს“ მთავარსარდლების მიერ უნდა ყოფილიყო რატიფიცირებული. ამიტომაც, ამჯერად საბჭოთა ჯარების უმაღლეს შტაბში ბერლინ-კარლსჰორსტში 8-9 მაისის ღამით გერმანიის კაპიტულაციის დოკუმენტს ხელი მოაწერეს დენიცის მიერ უფლებამოსილმა გენერალ-ფელდმარშალმა ვილჰელმ კაიტელმა, გენერალ-ადმირალმა ჰანს-გეორგ ფონ ფრიდებურგმა და გენერალ-პოლკოვნიკმა ჰანს-იურგენ შტუმპფმა.
ომის შემდგომი პერიოდი
დენიცის მთავრობის არსებობამ კაპიტულაციის შემდეგ აზრი დაკარგა. 1945 წლის 23 მაისს დენიცი და მთელი რაიხის მთავრობა, ისევე როგორც „ვერმახტის“ უმაღლესი მთავარსარდლობა ბრიტანელთა მიერ დაპატიმრებულ იქნენ მიურვიკში, ქალაქ ფლენსბურგთან ახლოს. 1945 წლის ოქტომბერში დენიცი სამხედრო დამნაშავეთა ტრიბულნალს გადასცეს ნიურნბერგში.
მისი ადვოკატის ოტო კრანცბიულერის დამსახურებაა ის ფაქტი, რომ დენიცის და გროსადმირალ რედერის ბრალდებებიდან მოხსნილ იქნა პუნქტი - „მტრული სავაჭრო გემების გაუფრთხილებლად ჩაძირვის შესახებ“. ამ პუნქტისათვის ორივე გროსადმირალს სიკვდილით დასჯა ელოდათ. სასამართლოზე დენიცის და რედერის სასარგებლოდ წარდგა აგრეთვე აშშ-ის წყნარი ოკეანის ფლოტის მთავარსარდალი, ადმირალი ჩესტერ უილიამ ნიმიცი, რომელმაც წერილობით ჩვენებაში მიუთითა, რომ აშშ-ის ფლოტის სარდლობის ბრძანებები წყალქვეშა ნავებით ბრძოლის წარმოების ხერხების შესახებ არსებითად არ განსხვავდებოდა „კრიგსმარინეს“ სარდლობის ბრძანებებისაგან. ეს ეხებოდა აგრეთვე „ბრძანება ლაკონიასაც“.
დენიცი გაასამართლეს მე-2 (მონაწილეობა თავდასხმით ომში) და მე-3 (დანაშაული ომის წესების წინააღმდეგ) საბრალდებო პუნქტების მიხედვით და 10 წლით პატიმრობა მიუსაჯეს შპანდაუში. მასთან ერთად ისხდნენ რუდოლფ ჰესი, ერიხ რედერი, ვალთერ ფუნკი, ალბერტ შპეერი, ბალდურ ფონ შირახი და კონსტანტინ ფონ|კონსტანტინ ფონ ნოირათი.
სასჯელის სრული ვადის მოხდის შემდეგ კარლ დენიცი 1956 წელს გაათავისუფლეს და რადგან მისი მეუღლე ინგებორგი უკვე 1952 წელს გარდაიცვალა და მისი ორივე ვაჟი კლაუსი და პეტერი ომში დაიღუპა, მარტოდმარტო ცხოვრობდა აუმიულეში ჰამბურგთან. 1968 წელს მან გამოაქვეყნა ავტობიოგრაფია „ჩემი ცვალებადი ცხოვრება“, რომელშიც თავის თავს ნაცისტური რეჟიმისაგან დისტანცირებულ სამხედრო მოღვაწედ წარმოადგენს.
უკანასკნელი გერმანელი ოფიცერი, რომელიც მარშლის რანგს ატარებდა 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა 1980 წლის 24 დეკემბერს. კარლ დენიცი დაკრძალულია ვალდფრიდჰოფის სასაფლაოზე აუმიულეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის პრეზიდენტები კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
Camponotus sericeiventris
Camponotus sericeiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კონდორკანკის პროვინცია
პროვინცია იყოფა სამ რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის პროვინციები
ბონგარის პროვინცია
200პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა ამაზონასის რეგიონში ბონგარა — პროვინცია პერუში, ამასონასის რეგიონში. პროვინცია შეიქმნა 1870 წლის 26 დეკემბერს. პროვინციის ფართობი შეადგენს 2.870 კმ²-ს, მოსახლეობა — 24.977 ადამიანს.
პროვინცია იყოფა თერთმეტ რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის პროვინციები
კამპო-დე-ლოს-ალისოს ეროვნული პარკი
კამპო-დე-ლოს-ალისოს ეროვნული პარკი (Parque Nacional Campo de los Alisos) — ეროვნული პარკი არგენტინაში. მდებარეობს ჩიკლიგასტის დეპარტამენტში, ტუკუმანის პროვინციაში. პარკი შეიქმნა 1995 წელს და მოიცავს 100 კმ²-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ეროვნული პარკები კატეგორია:ტუკუმანის პროვინციის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1995 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ჟორჟ მიქაუტაძე
ჟორჟ მიქაუტაძე (დ. 31 ოქტომბერი, 2000, ლიონი, საფრანგეთი) — ქართველი ფეხბურთელი. ფრანგული „მეცისა“ და საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი.
მეცი
მიქაუტაძის დებიუტი „მეცში“ შედგა 2019 წლის 7 დეკემბერს ლიგა 1-ის მატჩში, „ნიცას“ წინააღმდეგ. „მეცმა“ შეხვედრა ანგარიშით 1-4 წააგო. 2019 წლის 10 დეკემბერს „მეცმა“ მას ოთხწლიანი კონტრაქტი გაუფორმა. მიქაუტაძისთვის ეს პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი იყო.
სერენი
2020 წელს იჯარით ის ბელგიის პირველი B ლიგის (მეორე ლიგა) გუნდ „სერენში“ გადავიდა, სადაც 8 მატჩში 14 გოლი გაიტანა და მალევე გუნდის ლიდერად იქცა. ჩატარებული რვა შეხვედრიდან მიქაუტაძემ 6 მატჩში მოახერხა გატანა. მიქაუტაძემ „ლომელს“ 4 გოლი გაუტანა, 3-3 გაუტანა „ლიერსსა“ და „ბრიუგე II-ს“, 2 გაუტანა „მოლენბეკს“, ხოლო თითო გოლი „დეინცესა“ და „უნიონს“. მან გოლის გატანა ვერ მოახერხა „ვესტერლოსთან“ და „ლომელთან“ მატჩებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:ბელგიის პირველი დივიზიონი A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
NGC 7340
NGC 7340 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1849 წლის 10 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
არშაკუნიანები
მინი|300px|სომხეთის სამეფო ასშაკუნიანთა დინასტიის პერიოდში, [[150 წ.]] არშაკუნიანები — სამეფო დინასტიის სომხეთში (62-428), პართელ არშაკიდთა უმცროსი შტო. დააარსა პართიის მეფე ვალარშ I-ის ძმამ თრდატ I-მა (62, ოფიციალური 66-78). თავდაპირველად ტახტის პრეტენდენტს რომის იმპერატორის საბოლოო ნებართვით პართია აგზავნიდა. პართელი არშაკიდების დაცემის შემდეგ კი, როდესაც ირანში სასანიანები გამეფდნენ (226), სომხეთის მეფემ ხოსროვ I დიდმა არ ცნო ისინი და სომეხ არშაკუნიანთა ხელისუფლება მას შემდეგ მემკვიდრეობითი გახდა. არშაკუნიანების დროს სომხეთში ყალიბდებოდა ფეოდალური ურთიერთობა. თრდატ III დიდის (298-330) მეფობის წლებში. სომხეთის ოფიციალურ რელიგიად ქრისტიანობა გამოცხადდა (301). არშაკუნიანები იბრძოდნენ ფეოდალური სეპარატიზმის წინააღმდეგ და ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის, მაგრამ უშედეგოდ. ირანსა და რომს შორის დიდი სომხეთის გაყოფის შემდეგ (387) კი მათი ვასალები გახდნენ. 428 წელს არშაკუნიანების ხელისუფლება დაეცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:დინასტიები
წმინდა ვასა
წმინდა ვასა — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე (შვილებთან თეოგნისთან აღაპისა და პისტისთან ერთად) არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. იგი წარმართი ქურუმის მეუღლე იყო და შვილებთან - თეოგნესთან, აღაპისთან და პისტთან ერთად მაკედონიის ედესაში ცხოვრობდა. იგი ქრისტიანული კეთილმსახურებით იყო აღზრდილი და ძეებსაც ქრისტეს სიყვარულს უნერგავდა. იმპერატორ გალერიუსის (305-311) დროს მეუღლემ ნეტარი ვასა შვილებთან ერთად მმართველთან დაასმინა. მაცხოვრის მსასოებლებმა მუქარის მიუხედავად უარი განაცხადეს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე. მაშინ დედის თვალწინ ვაჟების წამება დაიწყეს: უფროსი, თეოგნე დაკიდეს და რკინის ჩანგლებით ჯიჯგნეს. ყრმა აღაპი თავიდან მკერდამდე გაატყავეს. ბოლოს ნაბოლარას - პისტს მისდგნენ. დედა ამხნევებდა მათ და ქრისტესთვის სატანჯველების უდრტვინველად დათმენისკენ მოუწოდებდა. ბოლოს ყმაწვილებს თავები მოჰკვეთეს (ერთი გადმოცემით, ძმებმა მაკედონიის ქალაქ ედესაში აწამეს, სხვა ცნობით - თესალიის ლარისში). წმინდა ვასა საპყრობილეში გამოამწყვდიეს და აშიმშილეს, მაგრამ ანგელოზი ზეციური საკვებით ზრდიდა ნეტარს. შემდეგ მას მრავალგვარი სატანჯველები დაატეხეს თავს. ჯალათები ცდილობდნენ, ჯერ ცეცხლში დაეწვათ, შემდეგ - წყალში დაეხრჩოთ ქრისტეს ტარიგი, მხეცებსაც მიუგდეს დასაგლეჯად, მაგრამ სულიწმიდის მადლით დაცული დედა უვნებელი რჩებოდა. როდესაც უსჯულოებმა ვასა საპყრობილეში შეიყვანეს, მან ზევსის ქანდაკი ნამსხვრევებად აქცია. მაშინ წმიდანი ზღვაში მოისროლეს, მაგრამ მოულოდნელად ნავი მოცურდა და სამმა ნათელმოსილმა ჭაბუკმა ქრისტეს მხევალი ზედ აიყვანა (ღირსი ნიკოდიმოს მთაწმიდელი ფიქრობდა, რომ ეს ჭაბუკები ამსოფლიდან ვასაზე ადრე გასული მისი ძეები იყვნენ). რვა დღის შემდეგ ნეტარი დედა ნავიდან კუნძულ ალონზე ჩავიდა, კვიზიკის მახლობლად - პონტისპირეთში ან მარმარილოს ზღვაში. ადგილობრივმა მმართველმა მისგან კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოითხოვა და, როდესაც პასუხად მტკიცე უარი მიიღო, არგნებით გვემა უფლის რჩეული, შემდეგ კი მისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა.
ცნობილია, რომ დაახლოებით 450 წელს ქალკედონში უკვე არსებობდა წმიდა მოწამე ვასას სახელობის ტაძარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სევჯური
მინი|250პქ|სევჯური სევჯური, ან მეწამორი (Սևջուր, Մեծամոր) — მდინარე სომხეთში.
სხვა სომხური მდინარეებთან შედარებით, სევჯურს აქვს ერთ-ერთი ყველაზე სტაბილური რეჟიმი. სათავეს იღებს არაგაწის მთიდან. მდინარის დინება არის ძალიან მდორე.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მდინარეები
რიონი (ჟურნალი)
„რიონი“ — ქართული ჟურნალი. საქართველოს პროლეტარულ მწერალთა ასოციაციის ქუთაისის განყოფილების მხატვრულ-ლიტერატურული ორგანო. 1926 წელს ქუთაისში გამოიცა ერთი ნომერი. დაბეჭდილია ი. ასათიანის, პ. აბრამიას, ვ. ბესოშვილის, ა. მაშაშვილის, დ. რონდელის, თ. ასათიანის, ი. ხოშტარიას ლექსები. კ. ლორთქიფანიძის, ე. პოლუმორდვინოვის, ე. ფურცხვანიძის მოთხრობები და წერილები. ტირაჟი 1000 ცალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
ანტონიო კარლოს ჟობიმი
thumb|220px|ანტონიო კარლოს ჟობიმი ანტონიო კარლოს ჟობიმი (Antônio Carlos Jobim, ნამდვილი სახელი — ანტონიუ კარლოს ბრაზილეირუ დე ალმეიდა ჟობიმ (Antônio Carlos Brasileiro de Almeida Jobim); დ. 25 იანვარი, 1927, რიო-დე-ჟანეირო — გ. 8 დეკემბერი, 1994, ნიუ-იორკი), ასევე ტომ ჟობიმი — ბრაზილიელი კომპოზიტორი, მომღერალი, პიანისტი და ბოსა-ნოვას უდიდესი ლეგენდა. მისი კომპოზიციები შესრულებული ჟუან ჟილბერტოსთან ერთად დასაბამს აძლევს ბოსა-ნოვას ჟანრს 1960-იან წლებში.
ჟობიმზე უდიდესი ზეგავლენა მოუხდენია პიშინგიას, ლეგენდარულ მუსიკოსსა და კომპოზიტორს, რომელმაც 1930-იან წლებში თანამედროვე ბრაზილიურ მუსიკის განვითარებას დაუდო დასაბამი.
ჟობიმმა სახელი გაითქვა მწერალ და პოეტ ვინისიუს დი მორაისთან „ორფეუ დე კარნავალ“-ისთვის (1956) მუსიკის დაწერის შემდეგ. ეს მუსიკა საყოველთაოდ ცნობილი გახდა კინოფილმში „შავი ორფეუსი“. მისი ყველაზე პოპულარული სიმღერებისთვის ლირიკას დე-მორაესი წერდა.
ამერიკელმა ჯაზის მომღერლებმა ელა ფიცჯერალდმა და ფრენკ სინატრამ გამოიყენეს ჟობიმის სიმღერები საკუთარ ალბომებში Ella Abraça Jobim (1981) და Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim (1967), შესაბამისად. ჟობიმი მას შემდეგ მსოფლიოში ცნობილი გახდა, როგორც მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კომპოზიტორი.
ჟობიმი დაკრძალულია სან-ჟუან ბატისტას სასაფლაოზე რიო-დე-ჟანეიროში. რიოს საერთაშორისო აეროპორტი ჟობიმის სახელს ატარებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიელი მუსიკოსები კატეგორია:ბრაზილიელი მომღერლები კატეგორია:ბრაზილიელი კომპოზიტორები კატეგორია:ბოსა-ნოვა კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
Technomyrmex schimmeri
Technomyrmex schimmeri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus sericatus
Camponotus sericatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მიხალიხა (ხაროვსკის რაიონი)
მიხალიხა (Михалиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ავდოტია ისტომინა
ავდოტია (ევდოკია) ისტომინა (Истомина, Евдокия Ильинична; დ. 17 იანვარი [ძვ. სტ. 6 იანვარი], 1799, პეტერბურგი — გ.  8 ივლისი [ძვ. სტ. 26 ივნისი] , 1848, პეტერბურგი) — რუსული ბალეტის მსახიობი. 1816 წლიდან იყო პეტერბურგის დიდი თეატრის წამყვანი მოცეკვავე. პარტიები: ლიზა („ლიზა და კოლენი, ანუ ამაო სიფრთხილე“, 1821), ლუიზა („დეზეტირი“, 1821; ორივე ბალეტის მუსიკა ნაკრებია), ფლორა (კავოსის „ზეფირი და ფლორა“, 1822), ნინა („პერსიუის „ნინა ანუ სიყვარულით შეშლილი“, 1828) და სხვ. ისტომინამ პირველმა შექმნა პუშკინის გმირთა სახეები სცენაზე: ჩერქეზი ქალი (კავოსის „კავკასიის ტყე ანუ საპატარძლოს აჩრდილი“, 1823) და ლიუდმილა (შოლცის „რუსლან და ლიუდმილა“, 1824). 1830 წლიდან ასრულებდა მხოლოდ მიმიკურ პარტიებს. 1836 წელს დატოვა სცენა. მის ხელოვნებას ახასიათებდა ჰაეროვნება, გრაცია და სიმსუბუქე, მკაფიო სცენური ტემპერამენტი. ქოლერით დაავადებული ავდოტია ისტომინა გარდაიცვალა 1848 წელს, პეტერბურგში. ნეკროლოგი გარდაცვლებიდან მხოლოდ 1 წლის შემდეგ გამოქვეყნდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ბალერინები კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1799 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1848
საადეთ III გირეი
საადეთ III გირეი (III Saadet Geray, ٣سعادت كراى‎‎; დ. 1645 — გ. როდოსი, ოსმალეთის იმპერია, 1695) — ყირიმის ხანი 1691 წელს, ნურედინ ყირიმ გირეის უმცროსი ვაჟი, სელამეთ I გირეის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
საადეთი აღიზარდა ყირიმში. მისი ბიძაშვილის, მურად გირეის მმართველობის დროს დანიშნული იყო ნურედინად. აქტიურად იყო ჩართული დიდ თურქულ ომში, თან ახლდა ლაშქრობებში სელიმ გირეის. სწორედ სელიმის რჩევით, ის პენსიაზე გავიდა და ოსმალებმა ყირიმის სახანო სამმართველოდ გამოცდილ საადეთს გადასცეს. მას დაევალა ავსტრიელების წინააღმდეგ არმიის გამოყვანა. 1691 წლის აგვისტოში სლანკამენის ბრძოლაში გამოცხადება დააგვიანა, ამ ბრძოლას მოჰყვა ქალაქი ბელგრადის ჰაბსბურგების ხელში გადასვლა. იმავე წლის დეკემბერში სულთნის გადაწყვეტილებით საადეთ III გირეის ჩამოართვეს ყირიმის ხანის ტიტული და ის მის ბიძაშვილს, საფა გირეის უბოძეს. თავად საადეთი გადასახლებულ იქნა ჯერ ბულგარეთის პროვინციაში, ხოლო შემდეგ კუნძულ როდოსზე, სადაც 1695 წელს გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირიმის სახანო კატეგორია:გირეის დინასტია კატეგორია:ყირიმის ხანები კატეგორია:დაბადებული 1645 კატეგორია:გარდაცვლილი 1695 კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
პუდელი
მინი
პუდელი — ძაღლის ჯიში, რომლის ზუსტი წარმომავლობა დღემდე უცნობია. ნაწილი თვლის, რომ ის საფრანგეთში წარმოიშვა, მეორე ნაწილის აზრით, პუდელის სამშობლო გერმანიაა. არსებობს ვერსია, რომ მისი წინაპრები მონადირე ძაღლები იყვნენ.
პუდელი არის პატარა ტანის ძაღლი დახვეული ბეწვით. შეფერილობა შავი, თეთრი, ყავისფერი, ოქროსფერი და ვერცხლისფერია.
პუდელი არის მხიარული, ჭკვიანი და მოძრავი ძაღლი. უყვარს სეირნობა და თამაში. ადვილად ექვემდებარება წვრთნას. იგი არის მთელ მსოფლიოში ყველაზე გავრცელებული დეკორატიული ძაღლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ლელა თათარაიძე
ლელა თათარაიძე (დ. 3 ივლისი, 1949, ზემო ალვანი) — ქართველი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და ლოტბარი. თუშური სიმღერებისა და მელოდიების განთქმული შემსრულებელი, ქალ-ვაჟთა ფოლკლორულ ანსამბლ „თუშეთის“ დამფუძნებელი, ეთერ თათარაიძის და. უკრავს აკორდიონსა და ფანდურზე.
კარიერა
მთელი ცხოვრების მანძილზე, ლელა თათარაიძე მშობლიურ ალვანში მოღვაწეობას წარმატებით უთავსებდა თბილისის შემოქმედებით ცხოვრებას. მუშაობდა ახმეტის მუნიციპალიტეტის კულტურის განყოფილებაში, შემდეგ, თბილისში, საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში, ხალხურ საკრავთა სახელმწიფო ორკესტრში უკრავდა. გარკვეული ხანი ზემო ალვანის საშუალო სკოლაში სიმღერის მასწავლებლად და გუნდის ხელმძღვანელად მუშაობდა. ამას სახელმწიფო ფილარმონიის ფოლკლორულ ანსამბლის სოლისტობა მოჰყვა.
პარალელურად საქართველოს სახელმწიფო ტელე-რადიო კომიტეტის ფოლკლორულ ანსამბლ „კელაპტრის“ სოლისტი იყო. სოფელ ქვემო ალვანში ჩამოაყალიბა ქალ-ვაჟთა ფოლკლორული ანსამბლი „თუშეთი“.
1992 წლიდან მუშაობდა მერაბ კოსტავას სახელობის ეროვნულ თეატრში, სპექტაკლების მუსიკალურ გამფორმებლად და მსახიობად. პარალელურად ხელმძღვანელობდა ქალთა ფოლკლორულ ტრიო „ქართულ ჰანგს“.
2000 წელს ქალთა ვოკალურ-ინსტრუმენტული კვარტეტი „კესანე“ ჩამოყალიბდა. ლელა თათარაიძე კვარტეტის უცვლელი ხელმძღვანელია.
ხშირად მონაწილეობდა კულტურულ პროექტში: ოლიმპიადებსა და ფესტივალებში (საქართველოს და ყოფილი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით). მრავალი ოქროს მედლისა და პრიზის მფლობელია. პერიოდულად მონაწილეობს ტელე-რადიო გადაცემებში.
სახელმწიფო ტელევიზიისა და რადიოს ოქროს ფონდში ლელა თათარაიძის შემოქმედების მრავალი ნიმუში ინახება. იგი მრავალი ცნობილი სიმღერისა და მუსიკალური თემის ავტორია. დამუშავებული და არანჟირებული აქვს თუშური მელოდიები. გადაღებულია ქართულ ფილმში „ექვსი თოვლიანი დღე“ (1986).
2019 წლის 14 აპრილს ფილარმონიის წინ ლელა და ეთერ თათარაიძეების ვარსკვლავი გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:დაბადებული  1949 კატეგორია:სიმღერების ავტორები
წყალწმინდა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი წყალწმინდა შეიძლება აღნიშნავდეს:
წყარო
წყარო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფლიუელა-შვარცჰორნი
ფლიუელა-შვარცჰორნი (Flüela Schwarzhorn) — მთა ალბულის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში, ფლიულეის უღელტეხილის თავზე. ზღვის დონიდან 3 146 მეტრი სიმაღლით, იგი ალბულის ალპების ფუირკლა-და-გრიალჩის მთის ჩრდილოეთით მდებარე ნაწილის უმაღლესი მწვერვალია. ფლიულეის უღელტეხილიდან მწვერვალისკენ ბილიკი მიემართება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
მსოფლიო ქვეყნების ტელევიზიები დაარსების თარიღის მიხედვით
მსოფლიო ქვეყნების მიერ ტელევიზიების დაარსების თარიღების სია.
სქოლიო
კატეგორია:ტელევიზიის ისტორია
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|ლა-კორუნიის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე ლა-კორუნიის პროვინცია შედის გალისიის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 93 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 18 კომარკაში: ფეროლი (11 მუნიციპალიტეტი), ბეტანსოსი (10), კორუნია (9), სანტიაგო (7), ბერგანტინიოსი (7), ორდენესი (7), ფინისტერე (5) ეუმე (5), არსუა (4), ბარბანსა (4), ორტეგალი (4), ნოია (4), ტიერა-დე-მელიდი (4), ტიერა-დე-სონეირა (3), სარი (3), მუროსი (2), ბარკალა (2), და შალიასი (2).
ლა-კორუნიის პროვინციის ფართობია 7950 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 119 596 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ლა-კორუნია, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია პუენტეს-დე-გარსია-როდრიგესი (249,37 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარაა — კორკუბიონი (6,52 კმ²).
სქოლიო
*
ალი-ბეი ალ-ქაბირი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ალი-ბეი ალ-ქაბირი (1728–1773) ალი-ბეი ალ-ქაბირი (علي باي الكبير; დ. 1728 — გ. 8 მაისი, 1773) — ეგვიპტის მმართველი, ქართული წარმოშობის მამლუქი. დაამარცხა მომთაბარე ბედუინები, გააერთიანა ზემო და ქვემო ეგვიპტე, შემოიერთა ჰიჯაზი, დაიწყო რეგულარული არმიის შექმნა, გაატარა რეფორმები სამართალწარმოებასა და საფინანსო სფეროებში. გაანადგურა ეგვიპტეში მყოფი ოსმალური ნაწილები და ოსმალეთისათვის ხარკის გადახდა შეწყვიტა. 1770 წლის ივლისში ეგვიპტის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და სულთნის ტიტული მიიღო. აიღო დამასკო და დაიკავა სირია. ალი-ბეი ეგვიპტეს 1757 წლიდან 1773 წლამდე მართავდა და ისტორიკოსთა ნაწილი მას ახალი ეგვიპტის ფუძემდებლადაც კი მიიჩნევს.
წარმოშობა
ისტორიული წყაროების თანახმად, ალი-ბეი ეგვიპტეში ტყვედ გაყიდული ქართველი იყო. 1728 წელს აფხაზეთში, მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდლის ოჯახში დაიბადა და იოსები დაარქვეს. 13 წლისა იყო როდესაც მოიტაცეს და ტყვედ გაყიდეს. იგი ქართული წარმოშობის მამლუქმა იბრაჰიმ ქათხოდამ იყიდა, გაამაჰმადიანა, ახალი სახელი დაარქვა და თავად აღზარდა. ქათხოდას გარდაცვალების შემდეგ კი დაიკავა მისი ადგილი.
მმართველობა
ალი-ბეი ალ-ქაბირთან დაახლოებულ ქართველ მამლუქთა შორის იყო მისივე აღზრდილი, ასევე ქართველი, მუჰამედ ბეი აბუზაჰაბი, რომელიც ალი-ბეის სიძეც იყო. სწორედ მუჰამედი დაუპირისპირეს ალი-ბეის წარმატებებით შეშფოთებულმა ოსმალებმა ეგვიპტის ქართველ მმართველს. 1773 წელს, როდესაც ალი-ბეი სირიაში იმყოფებოდა, ეგვიპტეში დარჩენილმა მუჰამედმა საკუთარი აღმზრდელის წინააღმდეგ აჯანყება მოაწყო. აჯანყების ჩასახშობად, სირიიდან ეგვიპტისკენ გაემართა ალი-ბეი, მაგრამ ქაირომდე მისვლა ვერ მოასწრო, აჯანყებულმა ბეგებმა მისი ჯარი დაამარცხეს. ამ ბრძოლაში დაიჭრა ალი-ბეი და 1773 წლის 8 მაისს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ეგვიპტის მმართველი მუჰამედი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის მმართველები კატეგორია:დაბადებული 1728 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1773 კატეგორია:ქართველი მამლუქები
იმერხეული კილო
იმერხეული დიალექტი — ქართული ენის დიალექტი, გავრცელებულია ისტორიულ შავშეთში. ისტორიული შავშეთის ხეობებს შორის ქართული ენა და ქართული ტოპონიმები ყველაზე უკეთ დაცულია ბერთისწყლის/შავშეთისწყლის შენაკადის — იმერხევისწყლის (ფაფართისწყლის) ხეობის სოფლებში: ივეთში, იმფხრევლში, იმნიეთში, ქოქლიეთში, წყალსიმერში, ბზათაში, შოლტისხევში, წეთილეთში, აგარაში, ხოხლევში, მანატბაში, ზაქიეთში, თეთრაკეთში, ბაძგირეთში, ხევწვრილში, ზიოსში, უბეში, დაბაში, დასამობში, ჩაქველთაში, ჩიხორში, უსტამისში, სურევანში, დევიეთში, დიდმერეში, ლიონეთში, დავლათში, შერთულში, ფარნუღში, მაჩხატეთში, ჯვარისხევში, ანდრიაწმინდაში და სხვა.
იმერხეული მეტყველების ნიმუშები პირველად გამოაქვეყნა ნიკო მარმა (1911წ.); 1993 წელს უფრო სრულყოფილი მასალა გამოსცა შუშანა ფუტკარაძემ. იმერხეველ ქართველთა უდიდესი ნაწილი დღემდე დედაენაზე თავისუფლად მეტყველებს (თუმცა ბავშვებს უკვე უჭირთ ქართულად მეტყველება).
იმერხეული დიალექტი აჭარულსა და მაჭახლურს ჩამოჰგავს, მაგრამ სერიოზული სხვაობა შეინიშნება ფონეტიკაშიც (ხარი ბგერა, პალატალიზებული ხმოვნები, დეზაფრიკატიზებული ძ...), მორფოლოგიაშიც (მეორე სუბიექტური პირის ნიშნად ჰ-ს აქტიური გამოვლენა, მა-, წამა- ზმნისწინების, მატოპონიმებელი -თი სუფიქსის აქტიური გამოყენება) და ლექსიკაშიც (ღენჭი/ღარჭი – მოზრდილი ბიჭი, ბახალა – გოგო, ამეზღამ – ამაღამ,  იტაქანი - სტაქანი, ლახანა - კომბოსტო, კოდავი - კოდალა, ჯაჭკვი - ჯაჭვი...); შდრ., იმერხეველის დაკვირვება: „აჭარული და აქეური გურჯიჯა ერთმანეთ არ ეწყობა“ (შ. ფუტკარაძე). იმერხეულ კილოში გამოიყოფა ზემოიმერხეული და ქვემოიმერხეული კილოკავები.
კატეგორია:ქართული ენის დიალექტები და კილოები
წყაროსთავი
საკუთარი სახელი წყაროსთავი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Camponotus septentrionalis
Camponotus septentrionalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჯანდაცვა ომანში
მინი|ომანის სამედიცინო მუზეუმი მინი|სამედიცინო ბიბლიოთეკა ჯანდაცვა  ომანში— ომანის მოქალაქეებს აქვთ უფასო და თავისუფალი წვდომა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სერვისებზე. ემიგრანტები, როგორც წესი, სამედიცინო დახმარებისათვის კერძო კლინიკებსა და საავადმყოფოებს მიმართავენ. საშუალო შემოსავლის მქონე სხვა ქვეყნებთან შედარებით, ომანში საზოგადოებრივი ჯანდაცვა მაღალ დონეზეა. ქვეყანაში დაავადებულთა დაბალი მაჩვენებელია. გავრცელებული ინფექციური დაავადებებია წითელა და მუცლის ტიფი. შემოსავლების სწრაფი ზრდისა და ცხოვრების დონის გაუმჯობესების შედეგად შეიცვალა მოსახლეობის კვების რაციონი, შედეგად შედარებით გახშირდა  გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და დიაბეტის შემთხვევები.
აბეგონდო
აბეგონდო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის კორუნიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83,81 კმ². მოსახლეობა — 5398 კაცი (2020 წ.).
ჯანდაცვა ომანში
ომანის ყველაზე დიდი და თანამედროვე საავადმყოფოების უმეტესი ნაწილი მდებარეობს დედქალაქ მასკატში. მათ შორისაა ომანის სამეფო საავადმყოფო და სულთან კაბუსის საუნივერსიტეტო საავადმყოფო.
აბეგონდო
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
ჯანდაცვა ომანში
მიუხედავად იმისა, რომ ომანში სიცოცხლის ხანგრძლივობა 76,6 წელია, ქვეყნის სამედიცინო ინდუსტრია ჩამორჩება განვითარებულ ქვეყნებს. მთავრობა ცდილობს განავითაროს ეს სექტორი და წაახალისოს სტუდენტები, შეისწავლონ მედიცინა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ინდუსტრიაში დასაქმებულთა მნიშვნელოვანი ნაწილი დაიბადა საზღვარგარეთ,   სიტუაცია იცვლება "ომანიზაციის"  პოლიტიკის გამო. ამჟამად ქვეყანაში მოქმედებს სამედიცინო უნივერსიტეტი, ბევრმა ომანელმა ექიმმააა გაიარა ტრენინგები და სწავლება ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა ავსტრალია, კანადა, გაერთიანებული სამეფო და აშშ. მარცხნივ|მინი|ჰაიატის საერთაშორისო ჰოსპიტალი 2003 წლიდან, ომანში მოსახლეობის წილი, რომლებიც არასათანადოდ იკვებებოდნენ,  შემცირდა 11.7 პროცენტიდან 5.4 პროცენტამდე 2016 წელს, მაგრამ ეს მაჩვენებელი კვლავ მაღალია (ნახევარი) მაღალშემოსავლიან ქვეყნებთან შედარებით (2.7 პროცენტი) 2016 წელს. UNDG მიზნად ისახავს შიმშილის დასრულებას 2030 წლისთვის.
რაც შეეხება სიკვდილიანობას ჰაერის დაბინძურებით (საყოფაცხოვრებო და ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურება), ომანში 2016 წლის მონაცემებით სიკვდილიანობა 53,9 იყო 100,000 მოსახლეზე. 2019 წელს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) ომანი მიიჩნია არაბულ სამყაროში ყველაზე ნაკლებად დაბინძურებულ ქვეყნად და მიიღო დაბინძურების ინდექსის 37,7 ქულა. ქვეყანამ აზიაში 112-ე ადგილი დაიკავა დაბინძურების ყველაზე მაღალი დონის ქვეყნებს შორის.
სიცოცხლის ხანგრძლივობა ომანში 2010 წელს შეფასდა 76.1 წლამდე. 2010 წლის მონაცემებით, 1000 ადამიანზე იყო 2,1 ექიმი და 2,1 საავადმყოფო საწოლი.
2000 წელს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით ომანის ჯანდაცვის სისტემამ მე -8 ადგილი დაიკავა.
კოვიდ 19
2021 წლის 115 ივნისის მონაცემებით, ქვეყანა COVID-19 ინფექციის დრამატული აფეთქების წინაშე დგას. საავადმყოფოების უმეტესობა პაციენტებითაა გადავსებული.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2020 წლის 3 იანვრიდან 2021 წლის 25 ივნისამდე გამოვლინდა კორონავირუსის 256,542  დადასტურებული შემთხვევა, 2, 848 გარდაცვალება. მიღებულია 688 425 ვაქცინის დოზა.
მართალია, ინფექცია შედარებით იშვიათია, ხელისუფლებას აწუხებს, რომ მისმა მოულოდნელმა მატებამ შეიძლება გაართულოს COVID-19- სთან ბრძოლის ძალისხმევა.
ომანის სამედიცინო კოლეჯი
ომანის სამედიცინო კოლეჯი არის მეორე სამედიცინო კოლეჯი ომანის სასუსლთნოში, რომელიც მდებარეობს მასკატსა და სოჰარში ჩრდილოეთ ბატინიის რეგიონში. სააფთიაქო კამპუსი მდებარეობს ბოუშერში. პირველი კურსზე ისწავლება საბაზისო კურსი, ხოლო მეორე და მესამე კურსს ასრულებენ სამედიცინო სკოლაში  სოჰარის კამპუსში სწავლის გაგრძელებამდე. სწავლების პერიოდში სტუდენტები კურსის ნაწილს გადიან ექიმებთან რუსთაქის საავადმყოფოში.
სოჰარის კამპუსთან ასოცირებული საავადმყოფოა სოჰარის საავადმყოფო, ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სამთავრობო საავადმყოფო. ზოგადი სასწავლო კურსი გრძელდება 7 წელი და კურსდამთავრებულს  ენიჭება მედიცინის დოქტორის ხარისხი (M. D.). ბოუშერის კამპუსი ასევე მსურველებს სთავაზობს ბაკალავრის ხარისხს ფარმაციაში. მისი ხანგრძლივობა ხუთ ნახევარი წელია.
სქოლიო
კატეგორია:ჯანდაცვა კატეგორია:ჯანდაცვა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჯანდაცვა ომანში
Technomyrmex schoutedeni
Technomyrmex schoutedeni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
NGC 7342
NGC 7342 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1872 წლის 11 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
მეგარა
მეგარა (Μέγαρα) — ქალაქი შუა საბერძნეთში. მოსახლეობა დაახლოებით 30000 კაცი. დაფუძნებულია ანტიკურ ხანაში დორიელთა მიერ. მეგარიდის მხარის დედაქალაქი. მაშინდელ ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში დაარსებული ჰქონდა მრავალი ქალაქი-კოლონია. მათ შორის ბიზანტიონი და ქალკედონი. თავის დროზე, თვით ათენს უწევდა მეტოქეობას.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
დიდი დაფარნა (ახალი შუამთა)
მინი|დიდი დაფარნა. წინა მხარე დიდი დაფარნა ახალი შუამთის მონასტრიდან — მატერიალურ-კულტურული ძეგლი, დაფარნა (ზომები 70×85 სმ). შეიქმნა ახალი შუამთის მონასტერში 1540-იან წლებში. ამჟამად ინახება მუზეუმ-ნაკრძალ „კოლომენსკოეში“. შესრულებულია ატლასზე, ნაქარგია ოქროს, ვერცხლის და აბრეშუმის ძაფებით.
მეფე ლევანის დროს საფუძველი ჩაეყარა დიპლომატიურ ურთიერთობას კახეთსა და მოსკოვის რუსეთს შორის. მუზეუმ-ნაკრძალ კოლომენსკოეში ინახება დიდ დაფარნა, რომელიც მოწმობს XVI საუკუნის მეორე ნახევრიდან შუა საუკუნეების რუსეთსა და კახეთს შორის არსებულ დიპლომატიური ურთიერთობებზე. დიდი დაფარნა შეიქმნა ახალი შუამთის მონასტერში, რომელიც 1540-იან წლებში დააარსა ლევანის პირველმა ცოლმა, დედოფალმა თინათინმა. დაფარნაზე შესრულებულია ქართული ასომთავრული წარწერა, რომელზეც ითხოვება მთავარანგელოზთა შემწეობა ლევან მეფისათვის.
დიდი დაფარნა, როგორც ლიტურგიის ნაწილი, რუსეთში ივანე IV-ის მეფობის დროს ჩამოსულმა ელჩობამ საჩუქრად შემოიტანა, რის შემდეგაც იგი სამეფო ხაზინაში ინახებოდა. 1620 წელს მეფე მიხეილ თეოდორეს ძის მიერ დაფარნის მოსკოვის მახლობლად მდებარე ნიკოლო-უგრეშკის მონასტერში გადატანამდე, ცარიცინის სვეტლიცაში დამატებით ამოაქარგინა ვნების ინსტრუმენტები და საეკლესიო სლავური წარწერები.
ბოსა-ნოვა
მინი|[[ჟუან ჟილბერტო]] ბოსა-ნოვა (bossa nova) — ბრაზილიური მუსიკის სტილი, რომელიც 1950-იან წლებში შეიქმნა რიო-დე-ჟანეიროს კოპაკაბანისა და იპანემის ზღვისპირა უბნებში მცხოვრები სტუდენტებისა და მუსიკოსების მიერ. სახელი დაახლოებით ნიშნავს: „ახალი რითმი“ ან „ახალი გზა“. ბრაზილიაში თავდაპირველად ეს ჟანრი ცნობილი გახდა ჟუან ჟილბერტოს შესრულებული ანტონიო კარლოს ჟობიმისა და ცინისიუს დე მორაესის კომპოზიციით „ჩეგა დე სოდადე“ (Chega de Saudade), რომლის ჩანაწერი 1958 წელს გამოვიდა.
წარმოშობა და ისტორია
მუსიკას ფესვები სამბაში აქვს თუმცა იფრო კომპლექსურია ჰარმონიის მხრივ და ნაკლებად პერკუსიული. ჟანრზე დიდი ზეგავლენა იქონია ქულ-ჯაზმა და მასიურად პოპულარული გახდა ბრაზილიასა და მთელს ლათინურ ამერიკაში. ჟანრს ასევე საკმაოდ ვრცელი საერთაშორისო წარმატება ჰქონდა 1959 წელს კინოფილმი „შავი ორფეუსი“-ს და 1960 წელს სტენ გეტსის ჩანაწერების გამოსვლის შემდეგ.
შეიძლება თუ არა ბოსა-ნოვას დაერქვას მიმდინარეობა დიდი დებატების საგანია. თუმცა, საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ ამ ჟანრის წარმოშობა დიდი მოვლენა იყო ბრაზილიის მუსიკის ისტორიაში. მან შემოიტანა მუსიკაში კომპლექსური ჰარმონიები, დააახლოვა ლირიკა მუსიკასთან, ხოლო არანჟირება - მუსიკალურ ფორმასთან. მან თავის მხრივ ზეგავლენა იქონია შედარებით გვიანდელ მიმდინარეობაზე ტროპიკალია. ბოსა ნოვას რეპერტუარი ძირითადად შედგება სიმღერებისგან, მაშინ როცა მსგავსი ხმოვანების ინსტრუმენტალური მუსიკა სამბა-ჯაზის ჟანრს მიეკუთვნება.
უეჭველად ბოსა ნოვას ყველაზე ცნობილი სიმღერა არის ანტონიო კარლოს ჟობიმის „გოგონა იპანემადან“ (A Garota de Ipanema), პორტუგალიურ და ინგლისურ ვარიანტებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოსა-ნოვა კატეგორია:ბრაზილიური მუსიკა კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
ალპიუჰორნი
ალპიუჰორნი (Alpjuhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს მუნდის მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. სიმაღლე 3 144 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus senex textor
Camponotus senex textor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ფორ გნასინგბე
ფორ გნასინგბე (Faure Essozimna Gnassingbé; დ. 6 ივნისი, 1966, აფაგნანი, ტოგო) — ტოგოს პრეზიდენტი 2005 წლიდან. ქვეყნის ყოფილი პრეზიდენტის გნასინგბე ეიადემას შვილი.
წმინდა ფელიქსი
წმინდა ფელიქსი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 22 აგვისტო, ახალი სტილით - 4 სექტემბერი. იგი არის თანამედროვე ევლალია ქალწულისა. როდესაც ქრისტესთვის წამებულ ევლალიას ცხედარს ხიდან ხსნიდნენ ფელიქსმა, მას სიხარულის ცრემლებით მიმართა: „ქალბატონო ევლალია, შენ ჩვენზე ადრე შეიქენი მოწამეობრივი გვირგვინის ღირსი!“ სამი დღის წინ გარდაცვლილმა ევლალიამ მისკენ გამოიხედა და გაიღიმა. ფელიქსი მალე თვითონაც წამებით აღესრულა ქრისტესთვის.
ფორ გნასინგბე
2002 წლიდან პარლამენტის წევრია, ხოლო 2003 წელს დაიკავა ტელეკომუნიკაციების მინისტრის თანამდებობა, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. თუმცა მალევე იძულებული იყო თანამდებობა დაეთმო ბონფო აბასისათვის. დანიშნეს არჩევნები, რომელშიც გნასინგბემ გაიმარჯვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ტოგოს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი
წმინდა ფელიქსი
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. გვ. 202
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
არფილჭის წყალსაცავი
არფილჭის წყალსაცავი (Արփի լճի ջրամբար) — წყალსაცავი სომხეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. აშენდა 1946-1951 წლებში არფის ტბის ადგილზე (სომხ. Արփի լիճ, არფი ლიჭ). წყალსაცავის აშენების შემდეგ მისი სიღრმეა 1,6 მ, ზედაპირის ფართობი - 4,5 კმ², მოცულობა - 5 მლნ. მ³.