cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კრიკეტი
კრიკეტი — ორ გუნდს შორის კრიკეტის ჩოგნითა და ბურთით თამაში. იგი წარმოიშვა XVI საუკუნის ინგლისში და XVIII საუკუნეში ჩამოყალიბდა როგორც სპორტის ერთ-ერთი ეროვნული სახეობა. თამაში მიმდინარეობს ბალახიან მინდორზე, რომელსაც ელიფსის ფორმა აქვს. მოედნის შუაგულში არის მართკუთხედის ფორმის მიწის 20 მეტრიანი მოედანი, სიგანით 3 მეტრი. გუნდები მორიგეობით ისვრიან ბურთს და თამაშობენ მოედანზე. ისინი ცდილობენ კრიკეტის ჯოხის ბურთზე დარტყმით (ან მიწოდების დროს), მოაგროვონ ქულების მაქსიმალური რაოდენობა ან ხელი შეუშალონ მოწინააღმდეგეებს ქულების დაგროვებაში.
თამაშის მმართველი ორგანოა კრიკეტის საერთაშორისო საბჭო (ICC), რომელსაც ჰყავს 100-ზე მეტი წევრი, რომელთა  სრულუფლებიანიანი თორმეტი წევრი თამაშობს ტესტ-მატჩებს. თამაშის წესები დაცულია კოდში, სახელად კრიკეტის წესები, რომელსაც ფლობს და აკონტროლებს მარილბონის კრიკეტის კლუბი (MCC) ლონდონში. კრიკეტს ძირითადად თამაშობენ ინდოეთის ნახევარკუნძულზე, ავსტრალიაში, გაერთიანებულ სამეფოში, ირლანდიაში, სამხრეთ აფრიკასა და დასავლეთ ინდოეთში. მისი გლობალიზაცია მოხდა ბრიტანეთის იმპერიის გაფართოების თანადროულად და 21-ე საუკუნეშიც პოპულარულია.
ქალთა კრიკეტმა, რომელიც ორგანიზებულია ცალკე სათამაშოდ, ასევე მიაღწია საერთაშორისო სტანდარტებს. საერთაშორისო კრიკეტის სათამაშოდ ყველაზე წარმატებული მხარეა ავსტრალია. რომელმაც შვიდი ერთდღიანი საერთაშორისო ტურნირი მოიგო, მათ შორის ხუთი მსოფლიო თასი, ყველაზე მეტი, ვიდრე რომელიმე სხვა ქვეყანამ, და ყველაზე რეიტინგული სატესტო მხარე იყო, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ქვეყანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპორტის სახეობები
გუთანი
გუთანი — მიწათმოქმედების იარაღი.
სულხან-საბა ორბელიანი განმარტავს შემდეგნაირად:
ქართული გუთანი
ქართული გუთანი მძიმეა, კვალიც დიდი და ღრმა აქვს და ხარებს მძიმედ აზიდებს.
ფშაური გუთანი
მინიატიურა|მარცხნივ|ფშაური გუთანი ფშავში მიწის დამუშავებას მარტის გასვლისას იწყებენ. მიწას ხნავენ ხის გუთნით, რომელშიც შებმულია ერთი უღელი ხარი. გუთანს წინ უძღვის მეხრე, გუთანს მართავს გუთნისდედა.
ხევსურული სახვნიელი
მინიატიურა|ხევსურული სახვნიელი ხევსურები მიწას ხნავენ უბრალო ხის საჴვნიელით, რომელშიც შებმულია ერთი უღელი ხარი. საჴვნიელს აქვს საჴნისაკვეთელი და ხნავს არაუღრმეს 10 სმ-სა. საჴვნიელს ხევსური ოსტატები ამზადებენ.
სქოლიო
კატეგორია:სასოფლო-სამეურნეო იარაღები
ქართული ლეგიონი (უკრაინა)
ქართული ლეგიონი (Грузинський національний легіон) — უკრაინული სამხედრო ქვედანაყოფი, რომელიც ქართველი მოხალისეებისგან შედგება. ლეგიონი აღმოსავლეთ უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ შეიქმნა. სარდლობს მამუკა (უშანგი) მამულაშვილი.
2016 წლის თებერვალში ქართული ლეგიონი ოფიციალურად შეუერთდა 25-ე მოტოქვეითთა ბატალიონს „კიევის რუსეთს“.
ლეგიონი აქტიურად იბრძვის რუსეთის უკრაინაში შეჭრისას, მ.შ. კიევის კამპანიასა და კიევის ბრძოლებში. ლეგიონში დაახლოებით 700-მდე მებრძოლია (2022 წლის მარტის მდგომარეობით).
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინა-საქართველოს ურთიერთობები კატეგორია:ქართველი მოხალისეები უკრაინაში კატეგორია:ქართული სამხედრო დანაყოფები კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
ხაშმის გორანამოსახლარი
ხაშმის გორანამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმში, მდინარე იორის მარცხენა ნაპირზე, მოგრძო, დასავლეთიდან აღმოსავლეთიაკენ მიმართულ ბორცვზე. განეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისს და I ათასწლეულის დასაწყისს.
გორანამოსახლარი ძლიერ არის დაზიანებული, თუმცა ჩანს რომ იგი თავბრტყელ შემაღლებას წარმოადგენდა, რომელიც ტერასებით იყო გარშემორტყმული. ძეგლზე აიკრიფა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კაბანილიასის რაიონი
კაბანილიასის რაიონი (Distrito de Cabanillas) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სან-რომანის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 885 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 658 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 267 კმ²-ია.
ტომი ჰაასი
თომას მარიო ჰაასი (Thomas Mario Haas; დ. 3 აპრილი, 1978, ჰამბურგი, დასავლეთი გერმანია) — გერმანელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეორე ჩოგანი.
ჰაასმა კარიერაში ერთეულთა თანრიგში ATP-ის 15 ტურნირი მოიგო, აქედან ერთი მასტერსი. დიდი სლემის ოთხივე ტურნირზე, ჰაასმა მინიმუმ მეოთხედფინალამდე მიაღწია. 2002 წელს, იგი მსოფლიო რეიტინგში მეორე ადგილზე გადავიდა. მის კარიერას ხშირად ტრავმები უშლიდა ხელს. პირველად ტრავმის გამო ჰაასმა 2003 წლის სეზონი მთლიანად გამოტოვა, ხოლო მეორედ 2010 წლის თებერვლიდან 2011 წლის ივნისამდე პერიოდი. ოლიმპიურ თამაშებზე, ჰაასს ერთი ვერცხლის მედალი აქვს ერთეულებში მოპოვებული.
გერმანელმა კარიერა 2018 წელს დაასრულა.
პირადი ცხოვრება
ჰაასი დაიბადა პიტერ და ბრიჯიტ ჰაასების ოჯახში. ჰყავს ორი და – საბინი და კარინი. პიტერ ჰაასი ძიუდოში ევროპის ყოფილი ჩემპიონი და ცნობილი მსახიობის არნოლდ შვარცენეგერის კლასელია. ტომიმ ჩოგბურთის თამაში 4 წლის ასაკში მამასთან ერთად დაიწყო. 2011 წელს იგი ფლორიდაში გადავიდა ცნობილი საჩოგბურთო მწვრთნელის – ნიკ ბოლეტიერის აკადემიაში სავარჯიშოდ.
ჰაასის მეუღლეა ამერიკელი მსახიობი სარა ფოსტერი, რომელიც არის ცნობილი კომპოზიტორის – დევიდ ფოსტერის ქალიშვილი. წყვილს ორი ქალიშვილი ჰყავთ – ვალენტინა და ჟოზეფინა.
მასტერსის ტურნირების ფინალები: 2 (1–1)
(დ) – დახურული კორტი
ერთეულებში ასპარეზობის შედეგები
* 2007 წლის უიმბლდონზე, ჰაასი მოეხსნა მატჩიდან. არ ითვლება წაგებად.
პ-ო – პლეი-ოფი
გამარჯვებები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებზე სეზონების მიხედვით
ჯე – ჯგუფური ეტაპი
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ჩოგბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი
It's a Hard Life
„It's a Hard Life“ — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის სიმღერა და სინგლი 1984 წლის ალბომიდან The Works. მისი ავტორია ფრედი მერკური. სინგლი გამოიცა 7" და 12" ფორმატებში. „It's a Hard Life“ მოხვდა ბრიტანეთის სინგლების ჩარტის #6 პოზიციაზე და იგი ჯგუფის ზედიზედ მესამე სინგლი ამ ალბომიდან, მოხვედრილი საუკეთესო ათეულში. ირლანდიაში მან მიაღწია მეორე პოზიციამდე, ხოლო ნიდერლანდებში #20 იყო. 2014 წელს ბრიტანეთში ჩატარებულ გამოკითხვაში, რომელიც ერის საყვარელ სიმღერებს ეხებოდა, მან #19 პოზიცია დაიკავა.
სქოლიო
The Works
აზერბაიჯანის უკიდურესი წერტილები
მინი|258x258პქ|აზერბაიჯანის რუქა ამ სატიაში მოყვანილია აზერბაიჯანის უკიდურესი წერტილების ჩამონათვალი, რომლებიც ჩრდილოეთით, სამხრეთით, აღმოსავლეთითა და დასავლეთით მდებარეობს.
უკიდურესი წერიტილები
ჩრდილოეთი - ხაჩმაზის რაიონი (41°N, 46°W)
დასავლეთი - ყაზახი (41°N, 45°W); იუხარი-ასქიფარა (41°N, 45°W)
იოსებ იმედაშვილის სახლ-მუზეუმი
იოსებ იმედაშვილის სახლ-მუზეუმი — ისტორიული ძეგლი მდებარეობს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაშმის ცენტრში. სახლ-მუზეუმი გაიხსნა 1983 წელს.
სახლი ერთსართულიანია, აშენებულია აგურით. სახლში შესასვლელი აივნიდანაა. სახლში გვხვდება მწერის და საზოგადო მოღვაწის, იოსებ იმედაშვილის ჭედური პორტრეტი. ექსპოზიციაში ასევე გამოფენილია იოსებ იმედაშვილის ცხოვრების სხვადასხვა პერიოდის ამსახველი ფოტომასალა და მემორიალური ნივთები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის მუზეუმები კატეგორია:1983 წელს დაარსებულები
აზერბაიჯანის უკიდურესი წერტილები
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
სამხრეთი - ორდუბადი (38°N, 46°W)
დასავლეთი - სადარაკის რაიონი (39°N, 44°W)
აღმოსავლეთი - ორდუბადი (38°N, 46°W)
უკიდურესი სიგრე
უმაღლესი წერტილი - მთა ბაზარდუზუ (4466 მ)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოგრაფია კატეგორია:უკიდურესი წერტილები ქვეყნების მიხედვით
მიშელ ბერჟე
მიშელ ბერჟე (Michel Berger, ნამდვილი სახელი მიშელ ჟან ამბურჟე, Michel Jean Hamburger; დ. 28 ნოემბერი, 1947, ნოიი-სურ-სენა, საფრანგეთი — გ. 2 აგვისტო, 1992, რამატუელი, საფრანგეთი) — ფრანგი მომღერალი და კომპოზიტორი, სიმღერების ავტორი, პიანისტი და პროდიუსერი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1947 წლის 28 ნოემბერს ებრაელი მშობლების — ექიმისა და ესეისტის ჟან ამბურჟეს (1909–1992) და პიანისტ ანეტ ჰაასის (1912–2002) ოჯახში. შემოქმედებით მოღვაწობას 60-იანი წლებიდან იწყებს. მონაწილეობს რადიო Europe 1-ის მიერ ორგანიზებულ პროექტში სახელწოდებით "Salut les copains". ამავე პერიოდშივე იწყებს სიმღერების წერას სხვადასხვა შემსრულებელთათვის — მათ შორის, 1967 წელს ბურვილისთვის წერს სიმღერას სახელწოდებით "Les Girafes".
70-იანი წლების დასაწყისში პროდიუსერობას უწევს ახალგაზრდა მომღერლის ვერონიკ სანსონის პირველი ორი ალბომის ჩაწერას. 1973 წელს რამდენიმეწლიანი შესვენების შემდეგ გამოდის ფრანსუაზ არდის ცნობილი ჰიტი სახელწოდებით "Message personnel" — მომღერლის რიგით მე-14 ამავე დასახელების სტუდიური ალბომიდან, რომლის პროდიუსირებასაც ასევე მიშელ ბერჟე აკეთებს.
1974 წლიდან მიშელ ბერჟე ფრანს გალის პროდიუსერი ხდება. 1976 წელს მიშელ ბერჟე და ფრანს გალი ქორწინდებიან და ერთად განაგრძობენ შემოქმედებით მოღვაწეობას.
1978 წელს ბერჟე როკ-ოპერაზე სახელწოდებით "Starmania" (ლიბრეტოს ავტორ ლუკ პლამონდონთან ერთად) ასრულებს მუშაობას, რომლის პრემიერა 1979 წლის 16 აპრილს პარიზის კონგრესის სასახლეში იმართება. 1992 წლის 12 ივნისს გამოდის მიშელ ბერჟეს და ფრანსუა გალის ერთობლივი ალბომი სახელწოდებით "Double Jeu". იმავე წლის 2 აგვისტოს 44 წლის ასაკში მიშელ ბერჟე გულის შეტევით გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:ებრაელი მომღერლები კატეგორია:ფრანგი ებრაელები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
ანიბარი
ანიბარი (Anibare District) — რაიონი ნაურუს შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში. ფართობი — 3,14 კმ², მოსახლეობა — 160 ადამიანი (2005 წლის აღწერა). ნაურუში ტერიტორიის ფართობით ყველაზე დიდი, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობით და სიმჭიდროვით ყველაზე პატარა რაიონი.
რაიონში ყველაზე კარგი პლაჟია კუნძულზე, თეთრი მარჯნული ქვიშით, რომელიც მდებარეობს ანიბარის სრუტის სანაპიროზე. ეს საუკეთესო ადგილია კუნძულზე საცურაოდ და სერფინგისათვის. კუნძულის მთავარი ტურისტული ობიექტია. სანაპიროზე მდებარეობს სასტუმრო «მენენგი» (ეკუთვნის სახელმწიფოს). ანიბარის სრუტის ნაპირზე 2000 წელს აშენდა ანიბარის პორტი.
რაიონის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ნაყარი, რომელიც გაჩნდა ფოსფატების მოპოვების დროს.
ანიბარის რაიონი შედის ანაბარის საარჩევნო ოლქის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნაურუს რაიონები
კლდეთაუკანის საყდარი
კლდეთაუკანის საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატნის ჩრდილო-დასავლეთით 8-9 კილომეტრზე, მდინარეების მატნისხევისა და საღორისხევის წყალგამყოფ მაღალ ქედზე.
ეკლესია დარბაზულია (7,7 X 6,2 მ), განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. გარეთა კედლების წყობაში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, კონქი და კედლების ზედა ნაწილები. ეკლესიის ფასადების მნიშვნელოვანი ნაწილი ნანგრევებით და მიწითაა დაფარული. შესასვლელი ეკლესიაში სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. დასავლეთ კარი ხის ძელებითაა გადახურული - თარაზულად. სამხრეთ შესასვლელს გადახურვა ჩამოშლილი აქვს (შემორჩენილია ძელების ბუდეები). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი სარკმლის ორივე მხარეს, ერთიმეორის თავზე, ორ-ორი სწორკუთხა ნიშია. მათ შორის ზედა ნიშები უფრო დიდია. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია, რომელსაც გარედან კოშკის კედელი ფარავს. ეკლესიას ჩრდილოეთიდან, მთელ სიგრძეზე, მინაშენი ეკვროდა. მისგან მხოლოდ დასავლეთ კედლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი. ეკლესიის სამხრეთით და დასავლეთით შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა ნაგებობის კედლების ნაწილები (სიმაღლე დაახლოებით l,3 მ). ეკლესია ნაგებობებთან ერთად შემოზღუდული იყო რიყის ქვის დაბალი გალავნით (შემორჩენილია ფრაგმენტულად).
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჟან კოქტო
ჟან კოქტო (Jean Cocteau; დ. 5 ივლისი, 1889, მეზონ-ლაფიტი, უაზას დეპარტამენტი — გ. 11 ოქტომბერი, 1963, მიი-ლა-ფორე, უაზას დეპარტამენტი) — ფრანგი მწერალი. ბელგიისა და საფრანგეთის აკადემიის წევრი 1955 წლიდან. მისი შემოქმედება შეიცავს თითქმის ყველა ავანგარდისტული მიმდინარეობის (დადაიზმის, კუბიზმის, ფუტურიზმის, სიურრეალიზმის) ნიმუშებს. კოქტოს ეკუთვნის ლექსების კრებულები, რომანები, ფსიქოლოგიური დრამები, მონოდრამა, პიესები, კინოსცენარები, ესეები თანამედროვე მუსიკის, მხატვრობისა და ლიტერატურის შესახებ, ანტიკური თემების, ძველი ლეგენდებისა და მითების სტილიზებული დამუშავება და სხვა. კოქტო ქადაგებდა ხელოვნების თავისუფლებას, პოლიტიკის, სოციალური საკითხების, რელიგიური სინამდვილის უგულებელყოფას; ცხოვრებისეულ-ფილოსოფიურ აზრს ეძებდა ზერეალურში, ამიტომ კრიტიკოსთა უმრავლესობა მას სიურრეალისტად აცხადებს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
რუბლის ძეგლი (ტომსკი)
რუბლის ძეგლი (Памятник рублю) — 1997 წელს გამოცემული ერთი რუსული რუბლის ნომინალის ძეგლი ტომსკში. დამზადებულია ხისაგან. მისი მასაა 250 კგ. მასშტაბი — 100:1. აქვს ხის ბუნებრივი ფერი, ზემოდან დაფარულია სპეციალური მასალით, რომელიც იცავს ნალექებისაგან. მცირე ხნით განთავსებული იყო პლასტმასის გამჭვირვალე სათავსში.
2008 წლის 10 ივნისიდან 2014 წლის 8 მაისამდგე რუბლის ძეგლი იდგა ნოვოსობორნის მოედანზე ტომსკში, საიდანაც მოხდა მისი დემონტაჟი და წაიღეს გასარემონტებლად.
ისტორია
ხის ერთ რუბლიანის ძეგლი აღმართეს 2008 წლის 10 ივნისს ტომსკის მეოთხე კარნავალის ფარგლებში. კარნავალის ორგანიზატორი და ძეგლის დადგმის ინიციატორი გახდა ქალაქ ტომსკის ადმინისტრაცია და მედია-ჰოლდინგი „სარეკლამო დაიჯესტი“. ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა უკვე შეიტანა განაცხადი ხის რუბლის გინესის რეკორდების წიგნსა და რუსეთის რეკორდების წიგნში შეტანის შესახებ, როგორც მონეტის ქვეყანაში ყველაზე დიდი ასლი.
სიმბოლიკა
ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა რუბლის ხის ქანდაკების შექმნის იდეა ახსნა იმით, რომ ტომსკი მოსახლეობისათვის და სტუმრებისთვის დაკავშირებულია სიტყვა „ხესთან“, ხის არქიტექტურის დამსახურებით. ასევე ქანდაკება ხაზს უსვამს ტომსკის მხარეში ტყის მასივების დიდ რაოდენობას.
სქოლიო
კატეგორია:ტომსკის ძეგლები
კაბანის რაიონი (სან-რომანი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-რომანის პროვინციის რაიონები
პეტარ კოჩიჩი
პეტარ კოჩიჩი (Петар Кочић; დ. 29 ივნისი, 1877, სტრიჩიჩი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა — გ. 27 აგვისტო, 1916, ბელგრადი) — სერბი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. კოჩიჩის ნოველები მნიშვნელოვანი ეტაპია სერბული რეალისტური პროზის განვითარებაში (კრებული „მთებიდან და მთისწინეთიდან“, 1902; სატირული პიესა „მაჩვი სასამართლოს წინაშე“, 1904 და სხვა). კოჩიჩი ასახავს ბოსნიის გლეხთა ტრაგიკულ ბედს თურქ დამპყრობთა და ფეოდალთა უღელქვეშ.
სქოლიო
კატეგორია:სერბი პოეტები კატეგორია:ბოსნიელი მწერლები
ჯულია გარნერი
ჯულია გარნერი (Julia Garner; დ. 1 თებერვალი, 1994) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია რუთ ლენგმორის როლით Netflix-ის კრიმინალურ დრამატულ ტელესერიალში, „ოზარკი“, რისთვისაც მიიღო უმაღლესი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან და გადაეცა პრაიმტაიმის ემი ჯილდო დრამატულ ტელესერიალში შესრულებული მეორეხარისხოვანი ქალის როლისთვის.
გარნერი გადაღებულია შემდეგ ფილმებში: „მართა, მარსი, მეი, მარლენი“ (2011), „მარტოსულობის უპირატესობანი“ (2012), „ცოდვების ქალაქი 2“ (2014). მთავარი როლები ითამაშა რამდენიმე ფილმში, მათ შორისაა: „ელექტრონული ბავშვები“ (2012), „ჩვენ ვართ ის რაც ვართ“ (2013), „ბებია“ (2015), „წითელი პამიდორი“ (2017) და „ასისტენტი“ (2019).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
ინგრიდა შიმონიტე
ბიოგრაფია
ინგრიდა შიმონიტე დაიბადა 1974 წლის 15 ნოემბერს ქალაქ ვილნიუსში. დაასრულა ვილნიუსის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით. ბიზნეს-ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხი მიიღო სტოკჰოლმის ეკონომიკის სკოლაში.
1997-2001 წლებში მუშაობდა ლიეტუვის ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო განყოფილებაში. 2004-2009 წლებში ფინანსთა სამინისტროს მდივანია. 2013 წელს დანიშნეს ლიეტუვის ბანკის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარედ. პარალელურად ასწავლიდა ეკონომიკას საერთაშორისო ურთიერთობებისა და პოლიტიკური მეცნიერებების ინსტიტუტში. თანამდებობიდან გადადგა 2016 წელს, რადგან აირჩიეს ლიეტუვის სეიმის წევრად ვილნიუსიდან.
2018 წლის 4 ნოემბერს გაიმარჯვა პრაიმერიზში და გახდა ლიეტუველი ქრისტიან-დემოკრატების კანდიდატი 2019 წლის 12 მაისის არჩევნებზე.
2020 წლის 24 ნოემბერს ლიეტუვის სეიმმა ქვეყნის პრემიერ-მინისტრად დაამტკიცა. მისი კანდიდატურა საკანონმდებლო ორგანოს ქვეყნის პრეზიდენტმა, გიტანას ნაუსედამ წარუდგინა. ინგრიდა შიმონიტეს კანდიდატურას 62 დეპუტატმა დაუჭირა მხარი, 10 წინააღმდეგი იყო, 41-მა თავი შეიკავა.
დაოჯახებული არაა, არ ჰყავს შვილები. გარდა ლიეტუვური ენისა თავისუფლად ფლობს ინგლისურს, რუსულსა და პოლონურს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ლიეტუველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ლიეტუველი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრები
მონროვიის ალყა
მონროვიის ალყა – ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომის დრომ მომხდარი მნიშვნელოვანი შეირაღებული დაპირისპირება ლიბერიის შეიარაღებული ძალებსა და აჯანყებულ რეკონსილაციისა და დემოკრატიისთვის გაერთიანებული ლიბერიელებს შორის. დაპირისპირება გრძელდებოდა 2003 წლის 18 ივლისიდან 14 აგვისტომდე. დედაქალაქის დაბომბვას დაახლოებით 1000 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა.
ლიბერიის მეორე ომის მიმდინარეობისას, ლიბერიის სამხრეთში ცამოყალიბდა აჯანყებულთა ჯგუფი — მოძრაობა ლიბერიის დემოკრატიისთვის. 2003 წლის ზაფხულში ჩარლზ ტეილორის მთავრობა ქვეყნის მხოლოდ მესამედს აკონტროლებდა, ამ დროს ქვეყნის ჩრდილოეთს მეორე აჯანყებული დაჯგუფება - რეკონსილაციისა და დემოკრატიისთვის გაერთიანებული ლიბერიელები აკონტროლებდა და დედაქალაქსაც ემუქრებოდა.
დედაქალაქზე შეტევა 14 ივლისს დაიწყო.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბერიის ისტორია
საპრეზიდენტო ლენტი
საპრეზიდენტო ლენტი — ქსოვილის ლენტი, რომელსაც მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის პრეზიდენტი ატარებს. მსგავს ლენტებს ძირითადად ატარებენ აფრიკის, აზიის, ევროპისა და განსაკუთრებით ლათინური ამერიკის ქვეყნების პრეზიდენტები.
ლენტი პრეზიდენტის ინსტიტუტის უწყვეტობის სიმბოლოა და მას მხოლოდ პრეზიდენტები ატარებენ. მისი ღირებულება სახელმწიფოს მეთაურისათვის შეიძლება შედარდეს გვირგვინს მონარქიებში. როდესაც პრეზიდენტი პოსტს ტოვებს, იგი თავის მემკვიდრეს ლენტს ოფიციალურად გადასცემს, რაც ინაუგურაციის ცერემონიის ოფიციალური ნაწილია.
საპრეზიდენტო ლენტები, როგორც წესი, მრავალფერია და გადაწყვეტილია სახელმწიფო დროშის ფერებში, განსაკუთრებით ლათინური ამერიკის ქვეყნების შემთხვევაში. პრეზიდენტები მას მარჯვენა მხარზე, მარცხენა მიმართულებით ატარებენ. ლენტზე აუცილებლად გამოსახულია სახელმწიფო გერბიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიმბოლოები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტანზანიაში
2016 წლის მონაცემებით ტანზანიაში მსოფლიო მემკვიდრეობის 7 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (1052) 0,7 %.
ტანზანიამ მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1977 წლის 2 აგვისტოს. ტანზანიის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1979 წელს.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტანზანიაში კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
დავით ტაბიძე
დავით ტაბიძე (დ. 10 ივლისი, 1951) — ქართველი ქიმიკოსი, პოლიტიკური მოღვაწე.. ქიმიის მეცნიერებათა კანდიდატი.
დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1973-1985 წლებში იყო აღნიშნული უნივერსიტეტის ლაბორანტი, ასპირანტი, 1985 წლიდან კათედრის დოცენტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლამბალო და ყაშა
ლამბალო და ყაშა — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. ნაწარმოები, სადაც ცარიზმის ერთმორწმუნეობის ფარსია მხილებული, მიხეილ ჯავახიშვილმა 1925 წელს დაწერა. იმავე წელს ჟურნალ „მნათობში“ იბეჭდება, ხოლო, შემდეგ ის ქვეყნდება 1926 წელს სახელგამის მიერ გამოცემულ კრებულში „ორი განაჩენი“. ამის შემდეგ მოთხრობას კიდევ ორჯერ, 1933 წელს და 1937 წელს ეღირსება დღის სინათლე.
მოთხრობის სიუჟეტი
თხრობა პირველ პირში მიმდინარეობს. მთხრობელი წითელი ჯვრის ექიმია, რომელსაც ურმიის ტბის მიდამოებში გააგზავნიან ომის დროს.
ექიმი იქ გაიცნობს თათარს სახელად მაშადი ჰასან, რომელსაც ზედმეტსახელად ლამბალოს დაარქმევს. ექიმი მალევე შეიტყობს იქაური ეპისკოპოსი პეტრესა და მისი ხელქვეითი ყაშა ლაზარეს უსამართლობასა და ჩაგვრას, რომელსაც ისინი ადგილობრივთა მიმართ იჩენენ. მთხრობელი ლამბალოს თავის სამსახურში აიყვანს, მაგრამ მას ყაშა ლაზარი შეიძულებს და მუდმუვი ტერორის ქვეშ ამყოფებს. მათ მალე ჩხუბიც მოუვათ სადაც თათარი რუსს დაჯაბნის. მალევე ყაშა მოითხოვს ყველა დაუმორჩილებელი თათრის გაჯოხვას, რასაც ლამბალო შეეწირება. რუსი მღვდელი ექიმის მუდარას არ შეისმენს. ირანის ვალი კი მუდმივად აცხადებს, რომ ირანის ლომი დაუძლურდა და რუსებს წინ ვეღარ გადაუდგება.
თუმცა ბედი-მდევარი ყაშას ცოცხალს მაინც არ დატოვებს. ის ერთ-ერთი თათრის მიერ შემოგზავნილი გველების ნაკბენით დაიღუპება. მიუხედავად ამისა, სამართლიანობის სიმბოლო, ექიმი მას ყველა დანაშაულს შეუნდობს და ყველაფერს გააკეთებს მის გადასარჩენად. ამ ყველაფრის შემდეგ მთხრობელი გადაწყვეტს სამშობლოში დაბრუნებას.
მერებაანთ საყდარი
მერებაანთ საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მატნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე, ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (6,2 X 3,9 მ), ნაგებია რიყის ქვით და ნატეხი ქვით – ტლანქად. წყობაში აქა-იქ დამტვრეული კრამიტიცაა გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი და ლავგარდანი. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან თაღოვანია, ხოლო შიგნით ხის ძელებით ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კვალი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული ფორმის ღრმა აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, რომლის სამხრეთით ფართო თაღოვანი ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია ქვით ნაგები ტრაპეზი, რომლის წინაპირზე ოდნავ შეღრმავებული შეისრული თაღია გამოყვანილი. საკურთხეველს წესიერი ფორმის სხმული კონქი ხურავს. ეკლესიის დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელია. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული ფორმის სხმული კამარით. შემორჩენილია ფიქლის სახურავის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბოე
მინი|მარჯვნივ|200px|ბოე ნაურუში ბოე (Boe District) — რაიონი ნაურუს შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი — 0,66 კმ² (ყველაზე პატარა ფართობი ნაურუს 14 რაიონში), მოსახლეობა — 795 ადამიანი (2005 წლის აღწერა).
შედის ბოეს საარჩევნო ოლქის შემადგენლობაში.
რალფ ბანჩი
რალფ ჯონსონ ბანჩი (Ralph Johnson Bunche, დ. 7 აგვისტო 1904 — გ. 9 დეკემბერი 1971) — ამერიკელი დიპლომატი და ადამიანის უფლებათადამცველი. 1950 წელს მიენიჭა ნობელის მშვიდობის პრემია 1940-იან წლებში ისრაელთან შუამავლობისათვის. პირველი აფროამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატი. იგი მონაწილეობდა გაეროს ფორმირებისა და ადმინისტრირების საქმეში და დიდ როლს ასრულებდა გაეროს მიერ დაფინანსებული მრავალრიცხოვანი სამშვიდობო ოპერაციების დროს. 1963 წელს მას პრეზიდენტმა ჯონ კენედმა მიანიჭა თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი.
1948 წელს გახდა შუამავლის მოვალეობის შემსრულებელი ახლო აღმოსავლეთში, აწარმოებდა მოლაპარაკებებს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ისრაელსა და ეგვიპტეს შორის. მან განაგრძო მოღვაწეობა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, მუშაობდა სინაის (1956), კონგოს (1960), იემენის (1963), კვიპროსის (1964) და ბაჰრეინის (1970) კრიზისებზე. 1965 წელს ზედამხედველობას უწევდა ცეცხლის შეწყვეტის პროცესს ინდოეთსა და პაკისტანს შორის ომის შემდეგ.
ბიოგრაფია
რალფ ბანჩი დაიბადა 1904 წლის 7 აგვისტოს დეტროიტში, მიჩიგანი, აშშ. მისი მამა მუშაობდა პარიკმახერად, ხოლო დედა მუსიკოსი იყო. ჯერ კიდევ მაშნ, როდესაც რალფი ბავშვი იყო, მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ალბუკერკეში, ნიუ-მექსიკოში, სადაც მშობლები აპირებდნენ გაუარესებული ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას, თუმცა ისინი მალევე გარდაიცვალნენ და რალფი დასახლდა ლოს-ანჯელესში ბებიასთან.
სწავლობდა ჯეფერსონის სახელობის საშუალო სკოლაში, სადაც მან წარმოაჩინა საკუთარი თავი არა მხოლოდ როგორც კარგმა მოსწავლემ, არამედ როგორც შესანიშნავმა ორატორმა და სპორტსმენმა. თავისი სპორტული სტიპენდიის წყალობით მან შეძლო გამხდარიყო ლოს-ანჯელესის კალიფორნიის უნივერსიტეტის სტუდენტი, რომელიც დაასრულა 1927 წელს საერთაშორისო ურთიერთობების ბაკალავრის ხარისხით. მან სწავლა განაგრძო ჰარვარდის უნივერსიტეტში, სადაც 1928 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი, ხოლო 1934 წელს ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი. ამავდროულად ბრანჩი მუშაობდა ვაშინგტონის ჰოვარდის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის პედაგოგად. 1936 წლიდან 1938 წლამდე დაკავებული იყო ანთროპოლოგიური კვლევებით ლონდონის ეკონომიკისა და პოლიტიკური მეცნიერებების სკოლაში, ასევე კეიპტაუნის უნივერსიტეტში.
კარიერა
1928 წლიდან 1950 წლამდე ბრანჩი ხელმძღვანელობდა ჰოვარდი უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტს. იყო ამერიკის მასწავლებელთა ფედერაციის წევრი. 1936 წელს გახდა სვორტმორის კოლეჯის ერთ-ერთი ინსტიტუტის თანადირექტორი. ამავე დროს მან გამოაქვეყნა თავისი ნაშრომი რასების შესახებ. 1944 წელს შვედ გუნარ მიურდალთან ერთად გამოსცა წიგნი „ამერიკული დილემა“. რალფ ბანჩი ფრანკლინ დელანო რუზველტის დროს იყო ე. წ. “შავი კაბინეტის“ წევრი, დაკავებული იყო რასობრივი უმცირესობის საქმეებით. იგი მტკიცედ დაუპირისპირა რასობრივ ცრურწმენებს და გამოაცხადა რასობრივი სეგრეგაციისა და დემოკრატიის შეუთავსებლობა.
1948-1949 წლებში ბრანჩმა ითამაშა გადამწყვეტი როლი არაბეთ-ისრაელის კონფლიქტის დარეგულირებაში. თავდაპირველად იგი იყო ახლო აღმოსავლეთში გაეროს შუამავლის ფოლკე ბერნადოტის დამხმარე. 1948 წლის სექტემბერში ბერნადოტის მკვლელობის შემდეგ მოლაპარაკებების წარმართვა დაევალა ბანჩს. მან მოახერხა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიღწევა, ხოლო შემდეგ სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერა. კონფლიქტის დარეგულირებისათვის 1950 წელს მიენიჭა ნობელის მშვიდობის პრემია.
1950 წელს გახდა გენერალური მდივნის მოადგილე სპეციალურ პოლიტიკურ საკითხებში, ხოლო 1967-1971 წლებში ეკავა გენერალური მდივნის მოადგილის თანამდებობა. იგი გაეროს წარმომადგენელი იყო ისეთ ცხელ წერტილებში როგორიც იყო კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, იემენი, ქაშმირი და კვიპროსი.
1963 წელს დააჯილდოეს თავისუფლების მედლით.
პირადი ცხოვრება
1928 წელს ჰოვარდის უნივერსიტეტში სწავლებისას გაიცნო რუთ ჰარისი, როგორც მისი ერთ-ერთი სტუდენტი. ისინი 1930 წლის 23 ივნისს დაქორწინდნენ. წყვილს შეეძინათ სამი შვილი: ჯოან ჰარის ბანჩი, ჯან ჯონსონ ბანჩი და რალფ ბანჩი უმცროსი. მისი შვილიშვილი რალფ ბანჩი III 2018 წლიდან არის წარმომადგენლობის არმქონე სახელმწიფოთა ორგანიზაციის გენერალური მდივანი.
გარდაცვალება
რალფ ბანჩმა ჯანმრთელობის გაუარესების გამო დატოვა თანამდებობა გაეროში, მაგრამ ეს არ გამოუცხადებიათ, რადგან გაეროს გენერალური მდივანი უ ტანი იმედოვნებდა, რომ ეს იყო დროებითი. ბანჩი გარდაიცვალა 1971 წლის 9 დეკემბერს, 68 წლის ასაკში. დაკრძალულია ბრონქსში, ნიუ-იორკი.
ბიზანტიურ-ბულგარული ომები
ბიზანტიურ-ბულგარული ომები — კონფლიქტების სერია ბიზანტიის იმპერიასა და ბულგარელებს შორის. დაპირისპირება V საუკუნეში ბალკანეთში ბულგარების გამოჩენის თანავე დაიწყო და 680 წლიდან ბულგარეთის იმპერიის სამხრეთით გაფართოვებასთან ერთად გამწვავდა. ბრძოლები მიმდინარეობდა გარდამავალი უპირატესობებით. ყველაზე მნიშვნელოვან გამარჯვებებს ბულგარელებმა კრუმის ხელმძღვანელობით მიაღწიეს. 814 წელს კრუმის გარდაცვალების შემდეგ მისმა შვილმა ომურტაგმა ბიზანტიასთან ოცდაათწლიანი სამშვიდობო ზავი დადო. 893 წელს სიმეონ I-მა ბიზანტიელებთან ბრძოლაში ასევე მიაღწია მნიშვნელოვან გამარჯვებებს, თუმცა მაინც ვერ შეძლო აღმოსავლეთის უდიდესი იმპერიის შექმნა.
971 წელს ბიზანტიის იმპერატორმა იოანე I ციმისკემ შეძლო დასუსტებული ბულგარეთის იმპერიის უმეტესი ნაწილის დაპყრობა, ასევე ხელში ჩაიგდო ბულგარეთის იმპერატორი ბორის II და დედაქალაქი პრესლავი. ბიზანტიამ ბულგარეთის საბოლოო დაპყრობა 1018 წელს ბასილი II-ს მმართველობის დროს, 1014 წელს ლიუჩთან ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ შეძლო. შემდეგ წლებში ბულგარეთში ბიზანტიელთა წინააღმდეგ რამდენიმე წარუმატებელი აჯანყება მოხდა. 1185 წელს პეტერ IV-მ და ივან ასენ I-მა წამოიწყეს აჯანყება. შიდა პრობლემების მქონე ბიზანტიამ ვეღარ შეძლო აჯანყების ჩხშობა, რაც გახდა ბულგარეთის მეორე იმპერიის დასაბამი.
მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა 1204 წელს კონსტანტინოპოლის დაპყრობით დასრულდა. ბულგარეთის იმპერატორმა კალოიანმა სცადა ახლად შექმნილ ლათინთა იმპერიასთან მეგობრული ურთიერთობის დამყარება, მაგრამ ჯვაროსნებმა ბულგარელებთან ყველანაირ ალიანსზე უარი თქვეს. ლათინთა იმპერიის დაცემის შემდეგ ბიზანტიამ შეძლო მოძლიერება და ბულგარეთში მიმდინარე სამოქალაქო ომის ფონზე თრაკიის ნაწილი დაიპყრო, თუმცა ბულგარეთის იმპერატორმა თეოდორ სტანისლავმა შეძლო თრაკიის მიწების უკან დაბრუნება. ბულგარეთის და ბიზანტიის ურთიერთობებში დაძაბულობა გაგრძელდა მანამ სანამ ოსმანებმა 1393 წელს ჯერ ბულგარეთის დედაქალაქი ველიკო-ტირნოვო ხოლო შემდეგ 1453 წელს კონსტანტინოპოლი დაიპყრეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიზანტიურ-ბულგარული ომები კატეგორია:ბიზანტიის იმპერიის ომები
მარიამ ნოდია
მარიამ ნოდია (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი ქალი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი (2018, ანთალია, თურქეთი).
კარაკოტოს რაიონი
კარაკოტოს რაიონი (Distrito de Caracoto) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის სან-რომანის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 825 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 570 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 26 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 285.87 კმ²-ია.
მარიამ ნოდია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები კატეგორია:ქალები სპორტში
კარაკოტოს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-რომანის პროვინციის რაიონები
ტომსკის საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია
ტომსკის საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია (Томская областная государственная филармония) — ტომსკის კულტურის დაწესებულება.
ისტორია
ტომსკის სახელმწიფო ფილარმონიის ისტორია იწყება 1946 წლიდან. საოლქო საბჭოს დეპუტატთა აღმასრულებელი კომიტეტის 1946 წლის 22 მაისის № 468 გადაწყვეტილებით, რომელიც ეთანხმებოდა სსრკ-ის ხელოვნების საქმეთა კომიტეტის განკარგულებას, ტომსკში უნდა შექმნილიყო საოლქო სახელმწიფო ფილარმონია.
ფილარმონიაში მოქმედებდა სხვადასხვა შემოქმედებითი კოლექტივი, ციმბირის მიუზიკ-ჰოლი, საესტრადო კოლექტივები „Спасибо за улыбку“ (ანტონ და ელენე პიკოვსკების ხელმძღვანელობით) და „Томичи в пути“ (დავიდ კაიცევის ხელმძღვანელობით), ბოშათა ანსამბლი „Тэрнэ“ (ბორის შაშკოვის ხელმძღვანელობით), საესტრადო სასულიერო ორკესტრი ზაქარია ნეიზლერის ხელმძღვანელობით.
ტომსკის ფილარმონიაში გამოდიოდნენ ისეთი ცნობილი კოლექტივები როგორებიც იყვნენ, იგორ მოისეევის ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი, ცეკვის ანსამბლი „Березка“, ევგენი მრავინსკის ლენინგრადის სიმფონიური ორკესტრი, „მოსკოვის ვირტუოზები“ და სხვა.
1996 წელს ტომსკის ფილარმონიის ორკესტრმა მიიღო აკადემიური ორკესტრის საპატიო წოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტომსკის კულტურა კატეგორია:რუსეთის ფილარმონიები
ალტამირა-დუ-პარანა
ალტამირა-დუ-პარანა (Altamira do Paraná) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 575 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოიოერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 306 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.13 კმ²-ზე. ფართობი 386 945 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამიძანტარი
ამიძანტარი (Aμυτζαντάριοι), ასევე ცნობილი როგორც ამიძანტარანტი (Αμυτζανταράνται) — სამხედრი ჩინი, არისტოკრატიული საგვარეულო და/ან პოლიტიკური პარტია ტრაპიზონის იმპერიაში.
აზრთა სხვადასხვაობა
ა. სავიდესის (Α. Σαββίδης) და თ. გეორგიადესის (Θ. Γεωργιάδης), ასევე „Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit“-ის ავტორების მოსაზრებით ამიძანტარები ტრაპიზონის იმპერიის ერთ-ერთი გავლენიანი არისტოკრატიული საგვარეულო იყო. მკვეთრად განსხვავებული შეხედულება გამოთქვა ე. ბრაიერმა, რომელიც არ თვლიდა მათ საგვარეულოდ, არამედ მიიჩნევდა, რომ ტერმინი „ამიძანტარი“ აღნიშნავს ცალკეულ ინდივიდებს ან საერთო წარმომავლობის მქონე ოჯახებს, ან სავსებით შესაძლებელია, რომ ტერმინი აღნიშნავდეს ხალხის ნაზავს აღმოსავლეთ პონტოს სამეფოდან, რომლის წარმომავლობა შესაძლოა დაკავშირებული იყოს საქართველოსთან, სომხეთთან, ლაზეთთან, საბერძნეთთან ან თუნდაც თურქეთთან. ასევე შესაძლებელია, რომ ტერმინი დაკავშირებული იყოს სამხედრო ჩინთან, რომელიც ექვივალენტური უნდა ყოფილიყო პროტოსპათარიოსის ტიტულის და მომდინარეობს თურქი ამირა ჯადარიდან. ტრაპიზონის მიტროპოლიტი იოანე ლაზაროპულოსი ახსენებს ტერმინ „ამიძანტარანტას“, ბიზანტიელი ისტორიკოსი გიორგი კოდინე გვამცნობს, რომ „ამი(რ)ძანტარიოსი“ იყო მაღალი რანგის მოხელე. აღსანიშნავია, რომ ტრაპიზონის მოხელეები ერთდროულად რამდენიმე ტიტულს ატარებდნენ. მაგალითად, ტრაპიზონის იმპერიის მემატიანე, მიქაელ პანარეტოსის თანახმად, 1344 წლისთვის ამირძანტარიოსის თანამდებობა მიქაელ მიზომატს ეკუთვნოდა.
ისტორია
პირველი ცნობა ამ საგვარეულოს/სოციალური ჯგუფის შესახებ ირინა პალეოლოგოსის (მმართ. 1340–1341) მმართველობის პერიოდში გვხვდება. ისინი წამყვან როლს თამაშობენ ტრაპიზონის იმპერიის პოლიტიკურ სცენაზე ანა ანახუტლუს (მმართ. 1341–1342) მმართველობის პერიოდშიც, ამ უკანასკნელმა წარმატებით დაამხო ირინას მმართველობა. უფრო კონკრეტლად კი, ანას აქტივობა დაკავშირებული იყო იმპერიაში არსებულ სამოქალაქო ომებთან, რომელიც ირინა პალეოლოგინას მმართველობის პერიოდში დაიწყო და გაგრძელთა იქამდე, სანამ ტახტზე ალექსი III (მმართ. 1349–1390) ავიდა.
სამოქალაქო ომები
პოლიტიკური ვაკუუმი, რაც ბასილი დიდი კომნენოსის (მმართ. 1332–1340) გარდაცვალებას მოჰყვა, ტახტის მემკვიდრის არარსებობამ და დედოფალი ირინა პალეოლოგოსის უუნარო მმართველობამ გამოიწვია. ასეთ ვითარებაში ფეოდალთა მღელვარებამ, ორი ერთმანეთთან დაპირისპირებული ჯგუფი წარმოშვა, რომელთა მიზანი საკუთარი სოციო-პოლიტიკური ხედვების განხორციელება იყო. კონსტანტინოპოლური მმართველობის ფორმა, რაც სქოლარების ჯგუფს კარგად ჰქონდათ გათავისებული, მიუღებელი აღმოჩნდა ამიძანტარებისთვის, რომლებიც ადგილობრივი და ანტი-კონსტანტინოპოლური ორიენტაციის არისტოკრატიათა ჯგუფს ხელმძღვანელობდა.
ამიძანტარების მიერ ძალაუფლების კონსოლიდაციამ, სქოლარები და სხვა მისი მოწინააღმდეგე საგვარეულოები ძლიერ შეაშფოთა და ისინი უკვე ახალი იმპერატორის წინააღმდეგ გამოდიან. რამდენიმე აჯანყების შემდეგ, მათ საბოლოოდ მოახერხეს ტახტზე იოანე III კომნენოსის (მმართ. 1342-1344) დასმა, რის შედეგაც სქოლარების ჯგუფი ძალზედ დაწინაურდა. იმპერატორის ხელშეწყობით მათ სასტიკად გაუსწორდნენ მოწინააღმდეგე ფეოდალთა ჯგუფს, მათ შორის ლაზურ არისტოკრატიას და ამიძანტარებს. სქოლარების გაძლიერება ნიშანი იყო ტრაპიზონში პრო-კონსტანტინოპოლური პოლიტიკის გამტარებელი პარტიის გამარჯვების. ამ მოვლენის შემდეგ ამიძანტარების საგვარეულოს თუ სოციალური ჯგუფის შესახებ არ გვხვდება არანაირი ცნობები.
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1977
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1977 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 40-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე — მოსკოვის „ტორპედო“. დაიწყო 2 აპრილს და დასრულდა 14 ნოემბერს.
უმაღლესი ლიგა: ცხრილი
ჩემპიონატის ბომბარდირი — ოლეგ ბლოხინი (კიევის „დინამო“) — 17 გოლი.
სქოლიო
1977 კატეგორია:1977 წელი ფეხბურთში
მინდრეშტი-ნოი
მინდრეშტი-ნოი (Mîndreştii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 196 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 119 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
მურა სოკო
მურა სოკო (Russula adusta) — სოკოს სახეობა ხრაშუნა სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა დ ავსტრალიას.
სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1801 წელს როგორც Agaricus adustus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1838 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 (25) სმ, თავიდან ამობურცულია, შემდეგ — ძაბრისებრი. ნორჩობაში მონაცრისფრო ან ჩალისფერი, ასაკთან ერთად მურა ფერს იღებს, ოდნავ წებოვანია.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, შეზრდილი ან ოდნავ დაღმავალი, ვიწრო, სხვადასხვა ზომის, თავიდან თეთრი, შემდეგ — მონაცრისფრო. დაჭერისას შავდება.
ფეხი 3-8 (10) სმ, სისქე — 2-3 სმ, მყარი, ქუდის ფერია, ოღონდ უფრო ღია, ცილინდრული, მთლიანი, გლუვი, შეხებისას შავდება.
რბილობი — თეთრია, გაჭრისას წითლდება, შემდეგ ნელ-ნელა ნაცრისფერდება, შეხებისას შავდება. მოტკბო-მწარეა, მძაფრი სუნით, რომელიც წააგავს ობის ან ძველი ღვინის კასრის სუნს.
სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — სფეროსებრი ან ფართოელიფსისებრი, 7-9×7-8 მკმ
გავრცელება და ეკოლოგია
იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ფიჭვთან და ნაძვთან, მჟავე ნიადაგზე. გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა (მაროკო, ალჟირი) და ავსტრალიას. აზიაში დაფიქსირებულია მცირე აზიაში, კორეასა და იაპონიაში. მურა სოკო შესულია ნიდერლანდების გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.
სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:ხრაშუნა სოკოები
გულ-ფილტვის რეანიმაციის ისტორია
გულ-ფილტვის რეანიმაცია (შემოკლებით გფრ, ასევე გამოიყენება ტერმინი კარდიოპულმონარული რეანიმაცია) — პროცედურა, რომელიც უტარდება გულგაჩერებულ ადამიანს. მისი მიზანია გულის დახურული მასაჟით სისხლის  ცირკულაცია, გულის მუშაობისა და სუნთქვის აღდგენა (პირიდან პირში ან ცხვირში ჩაბერვის საშუალებით), რათა ტვინმა ნორმალურად იმუშაოს მანამ, სანამ არ მივიღებთ ალტერნატიულ ზომებს, მაგალითად დეფიბრილაცია, კარდიოსტიმულატორების შეყვანა.
გულ-ფილტვის რეანიმაციის გამოგონებამდე, მე-18 საუკუნის იაპონიასა და ევროპაში, ადამიანის გადასარჩენად სხვადასხვა მეთოდი არსებობდა. თუმცა, მე-20 საუკუნის შუა პერიოდში ჯეიმზ ელამმა და პიტერ საფარმა აღმოაჩინეს ნამდვილად ეფექტიანი მეთოდი, რომელიც დღეს გფრ (ინგ.CPR)-ის სახელით არის ცნობილი. საფარი იკვლევდა უკვე არსებულ მეთოდებს, მათ შორის ადამიანის სუნთქვის კონტროლს მისი თავის გადაწევითა და პირის გაღებით. მან სუნთქვით მანიპულაციებს დაამატა გულის დახურული მასაჟი და ჩამოაყალიბა გფრ-ს პირველადი ვარიანტი.
პიტერ საფარი ცხოვრების განმავლობაში ყოყმანობდა და არ მიაჩნდა, რომ მან პირველმა „გამოიგონა“ გფრ. ის თვლიდა, რომ მან უბრალოდ გააერთიანა ადამიანის მიერ უკვე გამოგონილი მეთოდები, როგორც თვითონ უწოდებდა „the ABCs“–ში (Airway - სასუნთქი გზები, Breathing - სუნთქვა, Circulation - ცირკულაცია). ის მუხლმოუხრელად მუშაობდა იმისთვის, რომ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გაევრცელებინა ახლად აღმოჩენილი მეთოდი. ის დაუკავშირდა ნორვეგიელ აზმუნდ ლერდალს და შექმნეს „Resusci Anne“ (მანეკენი გფრ-ში სავარჯიშოდ). ახლა, ლერდალი სამედიცინო აღჭურვილობის მწარმოებელია.
საფარმა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ექიმებისთვის შექმნა პირველი სახელმძღვანელოები (გაიდლაინები). მან დააარსა რეანიმაციის შემსწავლელი საერთაშორისო ცენტრი პიტსბურგის უნივერსიტეტში, რომელსაც 1994 წლმდე უძღვებოდა. პიტერ საფარი სამჯერ წარადგინეს ნობელის პრემიაზე მედიცინის დარგში.
რეანიმაციის პირველი მცდელობები მე-18 საუკუნეში
1767 წლის აგვისტოში, ამსტერდამში შეძლებული და საზოგადოდ მოაზროვნე ადამიანები შეიკრიბნენ, რათა ჩამოეყალიბებინათ დამხრჩვალ ადამიანთა გადარჩენის საზოგადოება''.
საზოგადოების წევრებმა შეკრიბეს და შეიმუშავეს სხვადასხვა მეთოდები და რეკომენდაციას უწევდნენ შემდეგ მანიპულაციებს :
ამსტერდამის საზოგადეობა ამტკიცებდა, რომ ამ მეთოდების გამოყენებით 4 წლის განმავლობაში 150 ადამიანის სიცოცხლე იხსნეს.
ჩამოთვლილთაგან პირველი ოთხი (ან მათი ვარიაციები) დღემდე გამოიყენება მედიცინაში.
პირველი საზოგადების წარმატების შემდეგ, ევროპის ქვეყანათა დედაქალაქებში მალევე გაჩნდა ანალოგიური პროფილის გაერთიანებები, რომელთა მიზანს რეანიმაციის სრულყოფილი მეთოდის პოვნა წარმოადგენდა. 1769 წელს, ჰამბურგის (გერმანია) ეკლესიებში დაიწყო არსებული მეთოდების სწავლება, რომელიც მოიცავდა დამხრჩვალი, გაყინული და ტოქსიკური აირით მოწამლული ადამიანების დახმარებას. აღნიშნული შეიძლება ჩაითვალოს პირველ მასობრივ სამედიცინო სწავლებად. 1774 წელს, ლონდონში (ინგლისი) დაარსდა სამეფო ჰუმანიტარული საზოგადოება, რომელიც თავისუფლად შეგვიძლია მივიჩნიოთ თანამედროვე სასწრაფო სამედიცინო დახმარების წინამორბედად.
მსგავსი ტექნიკა აღმოჩენილია მე-20 საუკუნეში, ჯიუჯუცუსა და ძიუდოს წიგნებში, რომლებიც მე-17 საუკუნის ადრეულ პერიოდში გამოიყენებოდა. 1910 წელს, ნიუ-იორკ თაიმზის ჟურნალისტმა დეტალურად აღწერა ჯიუჯუცუში(მოგვიანებით ძიუდოშიც) გამოყენებული ტექნიკა, რომელიც კაპოს ან კუტასუს სახელით არის ცნობილი.
თანამედროვე რეანიმაცია
მეცნიერები და ექიმები პრობლემას სხვადასხვა გზით მიუდგნენ, მათ შორის ახალი მედიკამენტების გამოგონებით, ახალი ქირურგიული მეთოდებითა და სავარაუდო რისკ-ფაქტორები გამოვლენით. ექიმებმა ჯეიმზ ელამმა, პიტერ საფარმა და არჩერ გორდონმა დაიწყეს ხელოვნური სუნთქვისა და პრევენციული ზომების სწავლება მსოფლიო მასშტაბით.
გორდონს საწყის ეტაპზე არ მიაჩნდა ხელოვნური სუნთქვა ეფექტიანად, სანამ თვითონ არ ჩაატარა კვლევა თავისი პედიატრიულ პაციენტებზე. საფარიც ასევე ხელოვნურ ვენტილაციას იკვლევდა და საბოლოოდ ისინი შეთანხმდნენ, რომ ცალ-ცალკე მუშაობას ჯობდა ძალები გაეერთიანებინათ და ეთანამშრომლათ (ხშირად ისინი დამოუკიდებლად მიდიოდნენ ერთსა და იმავე დასვკამდე).
1950-იანი წლების დასაწყიში, რეანიმაციისთვის მიღებულ მეთოდს წარმოადგენდა გულმკერდზე ზეწოლა და მხრის მაღლა აწევის ტექნიკა(საფარმა და ელამმა დაამტკიცეს, რომ ეს მეთოდი არაეფექტიანი იყო). ელამი და საფარი (შემდგომ გორდონიც) ატარებდნენ მრავალ ექსპერიმენტს რათა ეჩვენებინათ ხელოვნური სუნთქვის უპირატესობანი. პრობლემას მხოლოდ მისი პოპულარიზაცია წარმოადგენდა.
ამერიკის წითელი ჯვარი სწავლებებს ამ თემაზე 1950-იანი წლებიდან ატარებს. მაგალითისთვის, 1959 წელს კალამაზუში (მიჩიგანი) მოხალისე როჯერ მეჰალეკმა შექმნა სავარჯიშო მანეკენი რომელსაც „Miss Sweet Breath“ (მის ტკბილი სუნთქვა) დაარქვა.
ნიუ-იორკში, ჯანმრთელობის კომისარ ჰერმან ჰილიბოზე შთაბეჭდილება მოახდინა ახალმა მეთოდმა. მან დაავალა ელამს სასწავლო ბროშურის შექმნა, რომელსაც „ხელოვნური სუნთქვა“ ერქმეოდა (გამოიცა 1959 წელს). ბროშურის წარმატებამ ელამს გზა გაუხსნა და მან უკვე ფილმების მეშვეობით შეძლო ახალი მეთოდების ჩვენება.
1960 წლისთვის ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიამ, ამერიკის ანესთეზიოლოგთა საზოგადეობამ, ნიუ-იორკის სამედიცინო საზოგადეობამ და ამერიკის წითელმა ჯვარმა ხელოვნური სუნთქვა დაამტკიც და მიიღო, როგორც რეანიმაციისათვის საჭირო ეფექტიანი მეთოდი.
ექიმები იყენებენ დაშავებულის დაავადებათა ისტორიას, რათა გაიგონ თუ როგორ მოქმედებს ესა თუ ის მკურნალობის მეთოდი. მაგალითად: ძუძუს კიბოს განვითარებას რამდენიმე თვე სჭირდება და ქირურგიულ თუ ქიმიოთერაპიულ მკურნალობას და გამოჯანმრთელებას წლები სჭირდება. ხოლო, უეცარ გულის გაჩერებას ძალზედ მცირე ისტორია აქვს და შესაბამისი დახმარებაც მალევე უნდა გაეწიოს დაშავებულს. სწორად და დროულად ჩატარებულ გფრ-ს შეუძლია ადამიანი სიკვდილს გადაარჩინოს.
თანამედროვე გფრ-ის ელემენტებს წარმოადგენს გულის დახურული მასაჟი და ხელოვნური ვენტილაცია (პირიდან–პირში ჩაბერვის მეთოდით). ასევე გამოიყენება დეფიბრილატორი და სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ექიმების ხელთ არსებული სხვა დამხმარე საშუალებები.
ხელოვნური სუნთქვა (პირიდან-პირში სუნთქვის მეთოდი)
დიდი ხნის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ პირიდან-პირში ჩაბერვის მეთოდის გამოყენება მხოლოდ ახალშობილებისათვის იყო გამოსადეგი. 1946 წელს, პოლიომიელიტის მასობრივი აფეთქების პერიოდში ანესთეზიოლოგმა ჯეიმზ ელამმა გამოიყენა აღნიშნული მეთოდი ბავშვის გადასარჩენად. ელამი ასე იხსენებს ამ ამბავს : "მე ვეძებდი მეურვეს, როდესაც დერეფანში საკაცით ექთანი და ორი დამხმარე შემოვარდა. საკაცეზე ბავშვი იწვა, რომელიც სულ გალურჯებული იყო. მე გადავუღობე გზა მათ, დავიჭირე ზეწარი და მის პირში დაგროვილი ლორწო მთლიანად ამოვიღე.... ჩემი ტუჩები მის ცხვირზე მოვათავსე და ჩავბერე. ოთხი სუნთქვითი მოძრაობის შემდეგ მას ფერი დაუბრუნდა"
რამდენიმე წლის შემდეგ ჯეიმზ ელამი პიტერ საფარს შეხვდა, რომელიც ასევე ანესთეზიოლოგი იყო და დაარწმუნა იგი, რათა ძალები გააერთიანებინათ და ერთობლივად ეცნობებინათ მსოფლიოსათვის, რომ ვენტილაცია ამოსუნთქული ჰაერით ეფექტიანია. საფარმა წამოიწყო ექსპერიმენტთა მთელი სერია გათიშულ ინდივიდებზე. პიტერ საფარი ასე აღწერს ექსპერიმენტებს:
ამ ექსპერიმენტებით დაგროვილმა ინფორმაციამ განაპირობა პირიდან-პირში ჩასუნთქვის მეთოდზე გადასვლა. 1957 წელს, შეერთებული შტატების არმიამ ზემოთ ნახსენები მეთოდი დაამტკიცა. 1958 წელს ამერიკის სამედიცინო ასოციაციაც გაყვა არმიის კვალს. 1958 წლის 17 მაისს გამოშვებული ჟურნალის (JAMA, Journal of American Medical Association) შესავალი ნაწილის ინდოსამენტში შემდეგი შინაარსის ტექსტი გვხვდება: „ამოსუნთუქლი ჰაერით ფილტვების ვენტილაცია საკმაოდ მარტივია და შეუძლია სიცოცხლის გადარჩენა. ეს მეთოდი გამოიცადა საველე რეალურ ვითარებაში.“
გულმკერდზე ზეწოლა (გულის დახურული მასაჟი)
მეცნიერების ნაშრომებზე დაყრდნობით,რომელშიც პრობლემის გადაწყვეტის შესახებ და სისხლის მიმოქცევის მნიშვნელობაზე იყო საუბარი, კვლევების ჩატარება უსახსრობის გამო ვერ მოხერხდა. მეტიც, 1904 წელს პირველად აღწერეს გულის დახურული მასაჟი, თუმცა ყურადღება არ მიაქციეს ამ ფაქტს და მიივიწყეს. ამ პერიოდში გაბატონებულ აზრს კარგად გამოხატავს ერთ-ერთი ექიმის ციტატა: "ჩვენ უძლურები ვართ ცირკულაციის შეწყვეტის შემთხვევაში" (1890).
1958 წელს, ვილიამ ბენეტ კოუვენჰოვენმა, გაი ნიკერბოკერმა და ჯეიმზ ჯუდმა ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტში სრულიად შემთხვევით აღმოაჩინეს გულმკერდზე ზეწოლის მექანიზმი. ისინი იკვლევდნენ დეფიბრილაციას ძაღლებში, რა დროსაც შეამჩნიეს, რომ გულზე დეფიბრილატორის ელექტროდის დამაგრებისას ბარძაყის არტერიაზე პულსაცია იგრძნობოდა. დაწვრილებითი გამოკვლევის შედეგებმა მრავალ კითხვას გასცეს პასუხი, მაგალითად : რამდენად სწრაფად, სად და რა სიღრმეზე უნდა მოხდეს ზეწოლა. პასუხების გაგეგამ გზა გაუხსნა მათ და ისინი უკვე მზად იყვნენ, რომ ზემოთხსენებული მანიპულაცია ადამიანებზეც გამოეცადათ.
ჯეიმზ ჯუდი იხსენებს თუ როგორ გადაარჩინეს ამ ტექნიკით პირველი ადამიანი: „ის იყო ჭარბწონიანი ქალბატონი.... რომელსაც გული ანესთეზიური საშუალების გამო გაუჩერდა. მას არ აღენიშნებოდა წნევა, პულსი და ჩვენ უეჭველად მოგვიწევდა გულმკერდის გახსნა. თუმცა, ჩვენ არ ვიმყოფებოდით საოპერაციოში და გულის დახურული მასაჟის გაკეთება დავიწყეთ. პულსაცია და წნევა აღდგა. ჩვენ არ დაგვჭირვებია გულმკერდის გახსნა. ის წაიყვანეს საოპერაციოში, ჩაუტარდა ოპერაცია და ბოლომდე გამოჯანმრთელდა“
1960 წელს, სამმა გამომძიებელმა გამოაქვეყნა თავიანთი აღმოჩენის შესახებ ამერიკის მედიცინის ასოციაციის ჟურნალში. 20-დან 14 პაციენტი (70%) გადარჩა და საავადმყოფოდან გაწერეს. მათ უმრავლესობას გული ანესთეზიური საშუალების გამო გაუჩერდა. გულმკერდის ზეწოლა 1-დან 65 წუთამდე გრძელდებოდა. ჟურნალის სტატიაში ავტორი წერს : „ნებისმიერს, ნებისმიერ ადგილას შეუძლია გაჩერებულ გულზე რეანიამციის ჩატარება. ამისათვის მხოლოდ ორი ხელია საჭირო“. მიუხედავად ამისა სტატიამ მცირე ყურადღება გამოიწვია.
სქოლიო
კატეგორია:მედიცინის ისტორია
ვლადიმერ მიხელსონი
ვლადიმერ მიხელსონი (Влади́мир Алекса́ндрович Михельсо́н; დ. 30 ივლისი, 1860, ტულჩინი — გ. 27 თებერვალი, 1927, მოსკოვი) — საბჭოთა ფიზიკოსი და მეტეოროლოგი.
ბიოგრაფია
ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე მიხელსონი დაიბადა 1860 წლის 30 ივლისს, ინჟინრის ოჯახში, პოდოლსკის გუბერნიის ქალაქ ტულჩინში. იგი ბავშვობიდანვვე სამ ენას ფლობდა. 1878] წელს იგი შევიდა პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინსტიტუტში. პირველივე წელს მიხელსონმა იგრძნო, რომ პროფესია შეცდომით აირჩია და ერთი წლის შემდეგ გადავიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1875 წელს გარდაიცვალა მიხელსონის მამა და მან ხუთი წლით შეწყვიტა სწავლა, რადგან თავის უფროს ძმასთან ერთად უნდა გამოენახა საარსებო წყარო თავისი ოჯახისათვის.