cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოქროს გლობუსის 53-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 53-ე დაჯილდოება გაიმართა 1996 წლის 21 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1995 წელს გამოსულმა ფილმებმა და სატელევიზიო პროდუქტებმა.
პრიტი ზინტა
ბიოგრაფია
2016 წლის 1 მარტს პრიტი ცოლად გაჰყვა ფინანსისტ ჯინა გუდენაფს.
დებიუტი
1997 წელს პრიტი მეგობრის სინჯებზე შეხვდა რეჟისორ შექხარ კაპურს, რომელმა დაარწმუნა, რომ თვითონაც უნდა გაევლო მოსმენები და გამხდარიყო მსახიობი. ის დათანხმდა მის ფილმში Tara Rum Pum Pum მონაწილეობაზე, მაგრამ გადაღებები მალევე გაუქმდა. მიუხედავად ამისა შექხარმა მოასწრო პრიტისთვის რეკომენდაციის გაწევა და ის მიწვეული იყო მანი რატნამის ფილმში „ერთი ნახვით შეყვარება“ ოცწუთიან როლზე.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1975
კლიფორდ დონალდ სიმაკი
კლიფორდ დონალდ სიმაკი (დ. 3 აგვისტო, 1904 — გ. 25 აპრილი, 1988) — ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალი. დაჯილდოებულია ჰიუგოს სამი და ნებულას ერთი ჯილდოთი. ითვლება თანამედროვე ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკის ერთ-ერთ ფუძემდებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ჰუგოს ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:მინესოტელი რომანისტები კატეგორია:უისკონსინელი რომანისტები კატეგორია:მინეაპოლისელი მწერლები
სერვო
სერვო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ლა-მარინია-ოქსიდენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 78 კმ². მოსახლეობა — 4218 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლუგოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლუგოს ქალაქები
ტროპოსფერო
thumb|150 px|დედამიწის სფეროების რუკა ტროპოსფერო (τροπή – „შემობრუნება“, „შეცვლა“ და  – „სფერო“) — დედამიწის ატმოსფეროს ქვედა ნაწილი, რომელშიც სიმაღლესთან ერთად ეცემა ტემპერატურა. ტროპოსფეროს საშუალო სიმაღლეა: პოლარულ განედებში 8-10 კმ, ზომიერში 10-12 კმ, ტროპიკულში 16-18 კმ, ტროპოსფეროს თავზე განლაგებულია სტრატოსფერო, რომლისგანაც იგი გამოყოფილია გარდამავალი ფენით — ტროპოპაუზით. ტროპოსფეროში მოქცეულია ატმოსფეროს ჰაერის მასის 4/5-ზე მეტი. საშუალო ატმოსფერული წნევა ტროპოსფეროს ზედა საზღვარზე ზომიერ განედებში შეადგენს დედამიწის ზედაპირთან არსებული ატმოსფერული წნევის — 1/4-ზე ნაკლებს, ტროპიკულ განედებში — 1/10-ზე ნაკლებს, ტემპერატურის საშუალო ვერტიკალური გრადიენტი შეადგენს 0,6°C-მდე.
ტროპოსფეროს ნაწილს, რომლის ფარგლებში რელიეფის ხელსაყრელი პირობების შემთხვევაში შესაძლებელია წარმოიქმნას და იარსებოს მრავალწლოვანმა თოვლნარებმა და მყინვარებმა ეწოდება — ჰიონოსფერო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
სენტ-მალინსი
სენტ-მალინსი (St Mullin's; Tigh Moling)  — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), მდინარე ბაროუს აღმოსავლეთ ნაპირზე, რეგიონალური ტრასა R-729-დან ორ კილომეტრში.
სქოლიო
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ეთერ ჭყონია-ლამორისი
ეთერ ჭყონია-ლამორისი (დ. 23 მაისი, 1971, თბილისი) — ქართველი მომღერალი.
ბიოგრაფია
1990 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.
1982-1983 წლებში იყო ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მსახიობი. 1983-1984 წლებში გუნდის მსახიობი. 1992 წელს ჩაირიცხა მადრიდის ვოკალის უმაღლეს სკოლაში, პარალელურად მასტერკლასები რ. სკოტოსგან, მოგვიანებით ვენაში, ცნობილი მომღერლისა და პედაგოგის რუტილდა ბიოშის კლასში დახვეწა ვოკალური ტექნიკა. დებიუტი შედგა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში დეზდემონას პარტიით(ვერდი „ოტელო“) ზურაბ სოტკილავასთან ერთად. 1992 წლიდან მოღვაწეობს ესპანეთში. 2013 წელს ავსტრიის ქალაქ გრაცში დააარსა ვოკალისტთა საერთაშორისო კონკურსი „Academia Belcanto“, კონკურსზე დაწესდა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია. მართავს მასტერკლასებს ავსტრიაში, პორტუგალიაში, ესპანეთში, საფრანგეთში, ჩინეთში, ჰონგ-კონგსა და უკრაინაში. მისი პარტნიორები არიან მსოფლიოში სახელმგანთქმული მომღერლები: ზურაბ სოტკილავა, ლადო ათანელი, პლასიდო დომინგო, ჯორჯო ზანკანა, კარლოს ალვარესი, კრისტა ლუდვიგი, ილდიკო რაიმონდი, ანგელიკა კირშლაგერი, ხოსე კარერასი, კრისტოფ ლოი, პაოლო კონი, ენრიკო სტინკელი, პაულ ადელმანი. დირიჟორები: დანიელ ბარენბოიმი, ა. ფიშერი, ი. ბაშმეტი. რეჟისორი ფრანკო ძეფირელი. მონაწილეობს მსოფლიოს პრესტიჟულ ფესტივალებში, გამოდის მსოფლიოს წამყვან სცენებზე. ქართული რეპერტუარი: მარეხი(ზაქარია ფალიაშვილი „აბესალომ და ეთერი“), ქეთო(ვიქტორ დოლიძე „ქეთო და კოტე“). სხვა რეპერტუარი: ვიოლეტა, ჯილდა, ოსკარი(ვერდი „ტრავიატა“, „რიგოლეტო“, „ბალ-მასკარადი“), ევრიდიკე(გლუკი „ორფევსი და ევრიდიკე“), ადინა, ლუჩია(დონიცეტი „სიყვარულის ნექტარი“, „ლუჩია დი ლამერმური“, „L'opera internazionale Milano“-ს მიერ აღიარებულია წლის საუკეთესო ლუჩიად), ჯულიეტა(გუნო „რომეო და ჯულიეტა“, „Opera international Paris“-ის მიერ აღიარებულია წლის საუკეთესო ჯულიეტად), ელვირა, ჯულიეტა(ბელინი „პურიტანები“, "მონტეკები და კაპულეტები"), ნედა(ლეონკავალო „ჯამბაზები“, „ლა სკალა“, ფრანკო ძეფირელის დადგმა), ლიუ(პუჩინი „ტურანდოტი“). 2012 წელს შვედეთის პრინცესა ქრისტინა მაგნუსის მიერ გადაეცა შვედეთის ხელოვნების სამეფო ოქროს ორდენი, „ჩვენი დროის უდიდესი მომღერალი“. საოპერო მომღერალ ლამარა ჭყონიას ქალიშვილი და მოწაფე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1971
ჩარლზ ბარკლი
ჩარლზ უეიდ ბარკლი (Charles Wade Barkley; დ. 20 თებერვალი 1963) — ამერიკელი ვეტერანი პროფესიონალი კალათბურთელი და ანალიტიკოსი სატელევიზიო პროგრამაში, „NBA-ის შიგნით“, რომელიც ფილადელფია სევენთისიქსერსის რიგებში თამაშობდა ახალწვეულობისას, ხოლო კარიერის შემდგომი წლები ფინიქს სანსის და ჰიუსტონ როკეტსი-ს რიგებში გაატარა — ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში. ის მიიჩნევა NBA-ის ერთ-ერთ ყველაზე დომინირებად მძიმე ფორვარდად. ჩარლზ ბარკლიმ 11-ჯერ მიიღო NBA-ის ყველა ვარსკვლავის მატჩში მონაწილეობა და 1991 წელს ყველაზე ღირებული მოთამაშის (MVP-ის) ტიტულიც მოიპოვა. ის ასევე არის 1993 წლის სეზონის ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდოს მფლობელიც. „სერ“ ჩარლზ ბარკლი, როგორც მას NBA-ში უწოდებენ, ამერიკის შეერთებული შტატების სახელით მონაწილეობდა 1992 და 1996 წლების ოლიმპიადებში, „ოცნების გუნდის“ (Dream Team)-ის შემადგენლობაში და ორი ოქროს მედალი აქვს მოპოვებული. ის შედის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის 50 საუკეთესო მოთამაშეთა შორის. არის NBA-ს დიდების დარბაზის წევრი, როგორც ინდივიდუალური კარიერით, ისე „ოცნების გუნდის“ შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
The Slow Rust of Forgotten Machinery
The Slow Rust of Forgotten Machinery — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ The Tangent-ის მეათე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2017 წელს. გამოსცა ლეიბლმა Inside Out Music.
სქოლიო
კატეგორია:The Tangent-ის ალბომები კატეგორია:2017 წლის ალბომები კატეგორია:Inside Out Music-ის ალბომები
ლოდის პროვინცია
ლოდის პროვინცია (Provincia di Lodi) — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია ლოდი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მილანის პროვინცია, აღმოსავლეთით — კრემონის, სამხრეთით — ემილია-რომანია (პიაჩენცის პროვინცია), დასავლეთით კი პავიის პროვინციები.
შეიქმნა 1992 წლის 6 მარტს, მილანის პროვინციისგან 61 კომუნის გამოყოფის შედეგად.
პროვინციის ფართობი 782 კმ²-ია, მოსახლეობა 209 874 (2005). შედგება 61 კომუნისგან.
კომუნები
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ჩინეთის დიდი კედელი
250px|მინიატიურა|რუკაზე გამოსახული კედლის მშენებლობის ისტორია thumb|right|255px|მდებარეობა რუკაზე. მინი|255პქ მინი|255პქ
ჩინეთის დიდი კედელი (ჩინ. დამწ. 長城, упр. 长城, ფინინი: Chángchéng, სიტყვასიტყვით: „გრძელი კედელი“ ან ჩინ. დამწ. 萬里長城, იეროგლ. 万里长城, ფინინი: Wànlǐ Chángchéng, სიტყვასიტყვით: „გრძელი კედელი 10 000 ლის“) — ჩინური სამხედრო ნაგებობა, უდიდესი არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ჩრდილოეთ ჩინეთში და მიუყვება აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით 8851,9 კმ-ის სიგრძეზე. გარკვეულ მანძილზე კედელი უახლოვდება პეკინს. სხვა მონაცემებით, კედლის სიგრძე თავიდან ბოლომდე ყოფილა 21 196 კმ.
ისტორია
დიდი კედლის პირველი უბნების მშენებლობა დაიწყო ძვ.წ. III ს. იმპერატორ ცინ შიხუანდის მიერ მეომარ სამეფოთა პერიოდში ჩრდილოეთიდან მომთაბარე ტომების თავდასხმებისაგან თავდასაცავად. მშენებლობა მიმდინარეობდა საუკუნეთა მანძილზე თითქმის მე-17 საუკუნემდე. მშენებლობაში მონაწილეობდა მაშინდელი ჩინეთის მოსახლეობის მეხუთედი ე.ი. დაახლოებით 2 მილიონმდე ადამიანი. კედელს მკაფიოდ უნდა დაეფიქსირებინა ჩინური ცივილიზაციის საზღვრები. იგი უნდა დახმარებოდა ახლადდაპყრობილი სამეფოების ერთიან იმპერიად კონსოლიდაციის პროცესს.
პირველი პერიოდის მშენებლობა გაგრძელდა 10 წელიწადი და მრავალრიცხოვან პრობლემას დაეჯახა. მთავარ პრობლემას წარმოადგენდა შესაბამისი ინფრასტრუქტურის არარსებობა: არ იყო გზები, არ იყო საკმარისი რაოდენობით წყალი არც სამუშაოს დროულად საწარმოებლად და არც სასმელად მუშებისათვის. არ იყო საკმარისი საკვები.
მუშათა რიცხვი ერთდროულად 300 ათასს აღწევდა, ხოლო საერთო მონაცემებით ცინების პერიოდში მათმა რაოდენობამ 2 მილიონამდე მიაღწია.
მშენებლობისათვის იყენებდნენ მონებს, ჯარისკაცებს, გლეხებს. ეპიდემიებისა და მძიმე სამუშაო პირობებისაგან ათასობით ადამიანი იღუპებოდა. კედლის მშენებლობისათვის მოსახლეობის მობილიზაცია იწვევდა სახალხო აჯანყებებს, რაც ცინის დინასტიის დაცემის ერთ-ერთი მიზეზი გახდა.
თავად გარემო იყო მეტისმეტად რთული ასეთი გრანდიოზული ნაგებობის მშენებლობისათვის. კედელი მიუყვებოდა პირდაპირ მთიან ქედებს. ამასთან, მას უნდა დაეძლია როგორც სიმაღლეები, ასევე, ფრიად მნიშვნელოვანი და ღრმა ხეობები. თუმცა სწორედ ამან განაპირობა ნაგებობის თავისებური უნიკალურობა - უჩვეულოდ ბუნებრივად არის შერწყმული ლანდშაფტში და მასთან ერთად წარმოადგენს ერთ მთლიანობას.
აშკარაა, სწორედ სამშენებლო მასალებიდან გამომდინარე უწოდეს კედელს ჩინური ხალხური სახელწოდება — „მიწის დრაკონი“. ცინების პერიოდშივე ზოგიერთ უბანზე დაიწყეს ქვის ფილების გამოყენება. ისისნი განთავსებული იყო კომპაქტურად დატკეპნილი მიწის ფენებში. ქვის კონსტრუქციების ფართო გამოყენება ხდებოდა კედლის აღმოსავლეთის ნაწილზე, სადაც ბუნებრივი პირობები ამის შესაძლებლობას უფრო მეტად იძლეოდა.
ზომები და ფორმები
კედილის ზომები სხვადასხვა ადგილას განსხვავებულია საშუალო ზომები დაახლოებით ასეთია: სიმაღლე 7,5 მ, სიმაღლე ქონგურებით - 9მ, სიგანე თხემზე — 5,5 მ, ძირითადი სიგანე — 6,5 მ. კედლის გარენაწილზე განლაგებულ ქონგურებს გააჩნიათ მარტივი სწორკუთხოვანი ფორმა. კედლების ნაწილი წარმოადგენს კოშკებს. ზოგიერთი კოშკი, რომელიც ჯერ კიდევ კედლების აგებამდეა აშენებული კედლებში ჩაეშენა. ასეთი კოშკები ხშირად იმაზე ვიწროა, ვიდრე თავად კედელი და მათი განლაგების ადგილები შემთხვევითია. კედელთან ერთად აგებული კოშკები კი ერთმანეთის მიყოლებით 200 მ. მანძილითაა დაშორებული (ეს იყო ისრის სასროლი მანძილი). არის რამდენიმე სახეობის არქიტექტურულად განსხვავებული კოშკი. ყველაზე მეტად გავრცელებულია სწორკუთხოვან გეგმაში ორსართულიანი ტიპის კოშკები. ასეთ კოშკებს გააჩნდათ ზედა მოედანი, საიდანაც კარგად ჩანდა დაახლოებით 10 კმ. მანძილიდან ცეცხლის სასიგნალო კოშკები, რომელიც წარმოადგენდა სათვალთვალო კოშკებს და მტრის გამოჩენის შემთხვევაში ერთმანეტს გადასცემდნენ სიგნალებს.
დინასტიების დროს
ხანის დინასტიის მმართველობის დროს ძვ.წ. 206 — ახ.წ. 220 კედელი გაფართოვდა დასავლეთით დუნხუანამდე. აიგო, აგრეთვე, სადარაჯო კოშკები, რომლებიც უდაბნოს სიღრმემდე გადიოდა. მათი დანიშნულება იყო სავაჭრო ქარავნების დაცვა მომთაბარეთა თავდასხმებისაგან. არქეოლოგთა გადმოცემით, ხანის დინასტიამ აღადგინა და ააგო დაახლოებით 10 000 კმ. კედელი - ორჯერ უფრო დიდი კედელი, ვიდრე თავად ცინის დინასტიამ. ხოლო კიდევ უფრო გვიან ცზინის დინასტია მშენებლობას შეუდგა XII ს. ერთდროულად 750 000 ადამიანის მობილიზებით ამ საქმისათვის. ჩვენამდე შემონახული ჩინეთის დიდი კედლის უბნები აგებულია ძირითადად მინის დინასტიის დროს (1368—1644). ამ პერიოდისათვის უკვე ძირითად სამშენებლო მასალას წარმოადგენდა აგური და ქვის ბლოკები, რომლებმაც კონსტრუქცია უფრო საიმედო გახადა. მინის დინასტიის მმართველობის დროს კედელი გადაიჭიმა აღმოსავლეთიდან დასავლეთით შანხაივანის რეგიონიდან ყვითელ ზღვის ბოხაის ყურეზე იუმენგუანამდე (თანამედროვე პროვინცია განსუ) და სინცზიანამდე (უიგურის ავტონომიური რაიონი).
დამოკიდებულება დიდი კედლის მიმართ
მუდმივმა მშენებლობებმა და დანგრეული კედლის აღდგენის ცდამ სახელმწიფო და ხალხი მთლიანად გამოფიტა. თუმცა მისი, როგორც თავდაცვითი ნაგებობის ღირებულებაც ეჭვს იწვევს. მტრები, სურვილის შემთხვევაში ადვილად პოულობდნენ კედლის სუსტ, გაუმაგრებელ ადგილებს ან უბრალოდ მცველებს ქრთამავდნენ, ზოგჯერ თავდასხმების დროს მცველები არ ტეხდნენ განგაშს და ჩუმად ატარებდნენ მტერს ქვეყნის სიღრმეში.
ჩინელი სწავლულებისთვის კედელი გახდა მინის დინასტიის სამხედრო სისუატის, მომდევნო ბარბაროსების წინაშე კაპიტულაციის სიმბოლო. მაგ: XVII საუკუნის პოეტი და ისტორიკოსი ვან სიტუნი წერდა, რომ ცინის ხალხი აგებდა დიდ კედელს ბარბაროსტაგან თავდასაცავად. დიდი კედელი იზრდებოდა სიმაღლეში, ხოლო იმპერია ეშვებოდა ქვევით. ადამიანები დღემდე იცინიან მასზე...
თანამედროვე ჩინურ კულტურაში კედელმა ახალი მნიშვნელობა შეიძინა. მიუხედავად მისი სამხედრო წარუმატებლობებისა ის გადაიქცა სიმტკიცის ხალხის შემოქმედებითი ძალის სიმბოლოდ. რესტავრირებული კედლის შესასვლელთან დატანილია მაო ძედუნის ფრაზა: „თუ არ გინახავს ჩინეთის დიდი კედელი, შენ არ ყოფილხარ ნამდვილი ჩინელი.“
დიდი კედლის დანგრევა და რესტავრაცია
250px|მინიატიურა|დიდი კედელი. 1907 წლის ფოტოგრაფია 250px|მინიატიურა|მარცხნივ|კედლის არარეკონსტრუირებული უბნები მიუხედავად ჩინელთა მრავალწლიანი მცდელობისა, კედელი სისტემატიურად ინგრეოდა და ეცემოდა. ცინის დინასტიამ, რომელიც მანჯურიული წარმოშობის იყო (1644—1911), მხედართმთავარ უ სანგუის გულ-გრილობით და ღალატით გამოარღვია ჩინეთის დიდი კედელი და შემოიჭრა სამხრეთ ნაწილში.
ცინების მმართველობის სამი საუკუნის განმავლობაში კედელი დროის ზემოქმედებით თითქმის ჩამოინგრა. მხოლოდ მისი მცირე ნაწილი - ბადალინი იყო ერთგვარად მოწესრიგებული, რომელიც მდებარეობდა პეკინის სიახლოვეს. ის დედაქალაქის ერთგვარ კარიბჭეს წარმოადგენდა. 1899 წელს ამერიკულ გაზეთებში გავრცელდა ჭორი, რომ კედელი იქნება საერთოდ დანგრეული და მის ადგილას გზატკეცილი აშენდებოდა.
1984 წელს სტრტი აიღო დენ სიაოპინის პროგრამამ, ჩინეთის დიდი კედლის აღდგენის შესახებ, რომელიც დაფინანსდება ჩინური სახელმწიფო ფინანსებით, აგრეთვე, უცხოური კომპანიებისა და კერძო პირების შემოწირულობებით. 1980-ანი წლების მიწურულს პეკინში ჩატარადა ხელოვნების მსხვილი აუქციონი, რომელიც პირდაპირი ეთერით გადაიცემოდა ერთდროულად პარიზში, ლონდონში და ნიუ-იორკში.
მიუხედავად ჩატარებული სამუშაოებისა, ტურისტული ადგილებისაგან შორსმყოფი კედლები ამჟამადაც დანგრეულ მდგომარეობაშია, ერთი უბანი ინგრევა როგორც სამსენებლო მასალა, მეორე გზატკეცილის, სარკინიგზო ხაზის და სხვა ხელოვნური ობიექტების ასაშენებლად. ზოგიერთი უბნები დაზიანებულია ვანდალთა წარწერებისაგან.
ცნობილია, რომ განსუს პროვინცია მინცზინში, 70-კმ-იან უბანზე ქვეყანა ექვემდებარება აქტიურ ეროზიას. ამის მიზეზია 1950-ანი წლებიდან ჩინეთის სოფლის მეურნეობაში დაწყებული ინტენსიური მეთოდების გამოყენება, რომელმაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლების გაქრობა რეგიონში მძლავრი ქვიშის ქარიშხლების ცენტრი გახდა. 40 კმ-ზე მეტი კედელი უკვე გაქრა და მხოლოდ 10 კმ სიგრძის კედელია შემორჩენილი. ზოგიერთ უბანზე კედლის სიმაღლე მხოლოდ 2-5 მ-ის დარჩენილი.
ჩინეთის დიდი კედლის ხილვადობა მთვარიდან
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|გამოსახულება თანამგზავრიდან ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ცნობა დიდი კედლის მთვარიდან ხილვადობის შესახებ მითი, არის 1754 წელს ინგლისელი ანტიკვარიატის უილიამ სტიუკლის წერილში. სტიუკლი წერს: ამ უზარმაზარ კედელს - სიგრძით ოთხმოც მილს (საუბარია ადრიანეს კედელზე) აღემატება მხოლოდ მხოლოდ ჩინეთის კედელი, რომელიც გლობუსზე იმხელა ადგილს იკავებს, რომ მთვარიდანაც ჩანს. ამის შესახებ იხსენებს ჰენრი ნორმანიც -ინგლისელი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. 1895 წელს ის გვატყობინებს, რომ გარდა ასაკისა, ეს კედელი არის ადამიანის ერთადერთი ქმნილება, რომელიც ჩანს მთვარიდან. მე-19 საუკუნის ბოლოს მუსირებდა თემა მარსიანული არხების შესახებ, რომელმაც, შესაძლოა, მიგვიყვანა იმ წარმოდგენამდე, რომ გრძელი და მსხვილი ობიექტები ჩანს შორეული კოსმოსიდან. ჩინეთის დიდი კედლის კოსმოსიდან ხილვადობის ამბავმა გაიჟღერა, აგრეთვე, 1932 წელს პოპულარულ ამერიკულ კომიქსებში - „Ripley's Believe It or Not!“ და ამერიკელი მოგზაურის რიჩარდ ჰოლიბორტონის წიგნში 1938 წელს „სასწაულების მეორე წიგნი“ (Second Book of Marvels).
მითი დღემდე არსებობს. კედლის სიგანის მაქსიმალური ზომაა 9,1 მ. და ის ისეთივე ფერისაა, როგორც დედამიწა, რომელზედაც არის განლაგებული. შეუიარაღებელი თვალით მისი დანახვა შეუძლებელია მთვარიდან, რომელიც დედამიწიდან დაშორებულია დაახლოებით 384 393 კმ.-ით. თუ მას მთვარიდან დავინახავთ, ის იქნება ისეთი სიგანის, როგორც ადამიანის თმის ღერი. იმისათვის, რომ დავინახოთ კედელი შეუიარაღებელი თვალით უახლესი სამეცნიერო გათვლებით, ჩვენ გვჭირდება 17 000-ჯერ უფრო უკეთესი მხედველობა, ვიდრე ჩვეულებრივი. საკვირველია, რომ არცერთი ასტრონავტი, რომელიც მთვარეზეა ნამყოფი, არ გვაძლევს ინფორმაციას დიდი კედლის ნახვის შესახებ.
ჩინეთის დიდი კედლის ხილვადობა დედამიწის ორბიტიდან
უფრო საკამათოა - რამდენად ჩანს დიდი კედელი დედამიწის ორბიტიდან. ეს არის დაახლოებით 160 კმ. დედამიწიდან. ნასას მტკიცებით, კედელი ძლივს ჩანს და ისიც მხოლოდ იდეალურ თანამგზავრულ პირობებში. ის ჩანს, არა უკეთესად ვიდრე სხვა ხელოვნური ნაგებობები. ზოგიერთი ავტორი ამტკიცებს, რომ ადამიანის თვალის განსაზღვრული ოპტიკური შესაძლებლობის და ბადურაზე ფოტორეცეპტორების დაშორების გამო, კედლის დანახვა შეუიარაღებელი თვალით უფრო დაბალი ორბიტიდანაც კი შეუძლებელია, ამისათვის საჭიროა 7,7-ჯერ უფრო მკვეთრი მხედველობა, ვიდრე ჩვეულებრივი.
ასტრონავტმა უილიამ პოუგმა თავდაპირველად იფიქრა, რომ ბორტ სკაილებიდან დაინახა კედელი, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ეს იყო ჩინეთის დიდი არხი პეკინის სიახლოვეს. კედლის დანახვა მან მხოლოდ ბინოკლის დახმარებით შეძლო და აღნიშნა, რომ ბინოკლის გარეშე კედელი შეუმჩნეველი იყო. ამერიკელი ასტრონავტი და სენატორი ედვინ გარნი ამტკიცებდა, რომ მან დაინახა ორბიტიდან კედელი შეუიარაღებელი თვალით 1985 წელს სპეის შატლის ბორტიდან, მაგრამ მისი სიტყვები რამდენიმე ასტონავტმა დააყენა ეჭვქვეშ. იუჟინ სერნანმა ასევე განაცხადა, რომ დედამიწის ორბიტის დაახლოებით 160-320 კმ-ებს შორის მანძილზე ჩინეთის დიდი კედელი ნამდვილად ჩანს შეუიარაღებელი თვალით. ედვარდ ლუმ, საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის ეკიპაჟის წევრმა დაუმატა, რომ ის ჩანს ნაკლებად, ვიდრე სხვა ხელოვნური ნაგებობანი და თქვენ უნდა კარგად იცოდეთ, სად იყუროთ.
2001 წელს ნილ არმსტრონგმა განაცხადა მისი ყოფნის დროს აპოლო 11-ზე: - მე არ მჯერა, ყოველ შემთხვევაში რაც ჩემი თვალით ვნახე იქიდან, რომ არ არსებობს რაიმე ხელოვნური ობიექტი, რომელიც შეიძლება დამენახა. და მე არ ვიცნობ არავის, ვინც მეტყოდა, რომ ნახა ჩინეთის დიდი კედელი დედამიწის ორბიტიდან... მე ვკითხე უამრავ ადამიანს, განსაკუთრებით ახალგაზრდებს, რომლებსაც არაერთხელ გადაუფრენიათ ჩინეთის თავზე ადრე, და არავის არ უნახავს იგი.
2003 წლის ოქტომბერში ჩინელმა ასტრონავტმა იან ლი ვეიმ განაცხადა, რომ მას არ უნახავს ჩინეთის დიდი კედელი. საპასუხოდ, ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ გამოსცა პრეს-რელიზი, რომ ჩანდა კედელი შეუიარაღებელი თვალით. ამ საკითხის ახსნის მცდელობისას ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ გამოსცა ჩინეთის დიდი კედლის რამდენიმე ფოტო, რომელიც გადაღებული იყო კოსმოსიდან. მოკლედ, ერთი კვირის თავზე მან ბოდიში მოიხადა შეცდომისათვის (კედლის ნაცვლად ფოტოზე ერთ-ერთი მდინარე იყო გამოსახული).
ლეროი ჩიანომ, ამერიკელ-ჩინელმა ასტრონავტმა, საერთაშორისო კოსმოსური სადგურიდან გადაუღო ფოტო დიდ კედელს. ის იმდენად შეუმჩნეველი იყო, რომ ჩიანო თავად ეჭვობდა - გადაიღო თუ არა კედელი. ამრიგად, მიუხედავად ფოტოგრაფიული შესაძლებლობებისა, დღემდე სადავოა საკითხი, ჩანს თუ არა კოსმოსიდან ჩინეთის დიდი კედელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
აზიმაკი
მინი|მარჯვნივ|300px|აზიმაკის 3D სტრუქტურა აზიმაკი, აზითრომიცინი — ნახევრადსინთეზური ანტიბიოტიკი.
შემადგენლობა
პრეპარატის ერთი კაფსულა შეიცავს აქტიური ნივთიერების — აზითრომიცინის 250 მგ-ს ან 500 მგ-ს.
მოქმედების მექანიზმი
მაკროლიდების ჯგუფის აზალიდების ქვეჯგუფის ფართო სპექტრის მოქმედების ანტიბიოტიკი. ანთებით კერაში მაღალი კონცენტრაციით მოხვედრილი პრეპარატი მოქმედებს ბაქტერიციდულად. აზიმაკი აქტიურია გრამდადებითი (სტაფილოკოკი, მათ შორის ბეტა-ლაქტამაზას მაპროდუცირებელი, სტრეპტოკოკი) და გრამუარყოფითი (ენტეროკოკი, ნაწლავისა და ჰემოფილური ჩხირი) ბაქტერიების, მიკოპლაზმის, ლეგიონელას, ბაქტეროიდების, ქლამიდიას და სხვა მიმართ
ჩვენება
პრეპარატისადმი მგრძნობიარე მიკროორგანიზმებით გამოწვეული ინფექციურ-ანთებითი დაავადებები:
უკუჩვენება
პრეპარატის დანიშვნის უკუჩვენებაა ანამნეზში მაკროლიდების ჯგუფის პრეპარატებისადმი მაღალი მგრძნობელობა. უსაფრთხოების ზომები აზიმაკი და ანტაციდური პრეპარატების ერთდროული დანიშვნისას საჭიროა მიღებებს შორის 2 საათიანი ინტერვალის დაცვა. არ აღინიშნება აზიმაკისა და თეოფილინის, პერორალური ანტიკოაგულანტების, კარბამაზეპინის, ფენიტოინის, დიგოქსინის, ციკლოსპორინისა და ერგოტამინის ურთიერთგავლენა. დიდი სიფრთხილეა საჭირო ღვიძლისა და თირკმლის ფუნქციების მძიმე დარღვევების დროს. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში ინიშნება მხოლოდ სასიცოცხლო ჩვენებით. დოზის გადაჭარბებისას: ძლიერი გულისრევა, ღებინება, ფაღარათი, სმენის დროებითი დაკარგვა.
დოზირება და მიღების წესი
აზიმაკი ინიშნება აუცილებლად ჭამამდე 1 სთ-ით ადრე ან ჭამიდან 2 სთ-ის შემდეგ, დღეში ერთხელ. მოზრდილებში სასუნთქი სისტემის ინფექციების, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების დროს პირველ დღეს ინიშნება 500 მგ ერთხელ დღეში, II დღიდან V დღემდე 250-250 მგ დღიური დოზა; ან 500 მგ/დღეში სამი დღის განმავლობაში (თერაპიული კურსი მოიცავს სულ 1.5 გ-ს). უროგენიტალური ტრაქტის მწვავე ინფექციების დროს ინიშნება ერთჯერადად 1 გ. ლაიმას დაავადების (ბორელიოზის) პირველი სტადიის (ერყტჰემა მიგრანს) სამკურნალოდ პირველ დღეს ინიშნება 1 გ ერთ მიღებაზე, მეორე დღიდან მეხუთე დღემდე ყოველდღიურად 500 მგ (თერაპიული კურსი მოიცავს 3 გ-ს). ბავშვებში დოზის კორელაცია ხდება მასის გათვალისწინებით. 10 კგ-ზე მეტი მასის მქონე ბავშვებში – პირველ დღეს 10 მგ/კგ; შემდეგი ოთხი დღე – 5 მგ/კგ დღიური დოზა, ან შესაძლებელია სამდღიანი კურსის ჩატარება დღიური დოზით 10 მგ/კგ. თერაპიული კურსი მოიცავს სულ 30 მგ/კგ სხეულის წონაზე.
ვარგისიანობა და შენახვის პირობები
პრეპარატის ვადაა 3 წელი, ინახება 10-250C ტემპერატურაზე, სინათლისაგან დაცულ, მშრალ, ბავშვებისათვის ხელმიუწვდომელ ადგილზე! ექიმის რეცეპტის მიხედვით!
მწარმოებელი ფირმა: შ.პ.ს. “ჯი-ემ-პი” (საქართველო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წამლები
აგრიჯენტოს პროვინცია
აგრიჯენტოს პროვინცია (Provincia di Agrigento) — პროვინცია იტალიაში, ავტონომიურ კუნძულოვან რეგიონ სიცილიაში. დედაქალაქია აგრიჯენტო.
პროვინციის ფართობი 3042 კმ²-ია, მოსახლეობა — 454 370 ადამიანი (2009).
კომუნები
პროვინცია 43 კომუნისგან შედგება. მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ძირითადი კომუნებია: შაკა, კანიკატი, ფავარა, ლიკატა, პორტო-ემპედოკლე და დედაქალაქი აგრიჯენტო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
Camponotus jianghuaensis
Camponotus jianghuaensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გუნტინი
გუნტინი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ლუგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 154,78 კმ². მოსახლეობა — 2628 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლუგოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლუგოს ქალაქები
ტოტო კუტუნიო
დაიბადა ტოსკანის რეგიონის ქალაქ ფოზდინოვოში, სიცილიელი დედისა და ტოსკანელი მამის ოჯახში. მისი დაბადებიდან სულ მალე, ოჯახი საცხოვრებლად ქალაქ სპეციაში გადავიდა. კარიერა დაიწყო როგორც დრამერმა, თუმცა მალევე ჩამოაყალიბა ჯგუფი, რომელიც მის სიმღერებს ასრულებდა. ასევე წერდა სიმღერებს პოპულარულ ამერიკელ-ფრანგ მომღერალ ჯო დასენისთვის, მათ შორისაა მისი ყველაზე ცნობილი სიმღერები "L'été indien", "Et si tu n'existais pas", "Le Jardin du Luxembourg". კუტუნიომ დაწერა ასევე დალიდას "Laissez moi danser", რომელიც გამოსვლიდან სულ მალე პლატინის ჩანაწერი გახდა.
1976 წელს კუტუნიომ მონაწილეობა მიიღო სან-რემოს მუსიკალურ ფესტივალში, სადაც თავის ჯგუფ „ალბატროსთან“ ერთად მესამე ადგილი დაიკავა სიმღერით Volo 504.
1990 წელს მოიგო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი საკუთარი კომპოზიციით "Insieme: 1992"; შესაბამისად, 1991 წლის კონკურსი რომში გაიმართა, რომელსაც ტოტო და ევროვიზიის სხვა ერთადერთი გამარჯვებული იტალიიდან (1964) — ჯილიოლა ჩინკუეტი უძღვებოდნენ.
კუტუნიო მთელ მსოფლიოში ცნობილი გახდა თავის ჰიტით "L'Italiano (Lasciatemi Cantare)", რომელიც შესულია ალბომში "I Grandi Successi".
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები ქვეყნის დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფასთან ერთად უცხოური ინვესტიციების და რეგიონული უსაფრთხოების შენარჩუნებაზეა დაფუძნებული. 2022 წლისთვის ტაჯიკეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სიროჯიდინ ასლოვია.
საერთაშორისო ორგანიზაციები
ტაჯიკეთი არაერთი საერთაშორისო ორგანზიაციის წევრია, მათ შორისაა: მსოფლიო ბანკი, გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობა, ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაცია, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაცია, ევრაზიული ეკონომიკური საზოგადოება, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაცია.
ანდორა
ანდორასა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 2007 წლის 9 ნოემბერს დამყარდა. ორივე სახელმწიფო ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის სრული წევრია.
ლიეტუვა
ლიეტუვასა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 13 აპრილს დამყარდა. ტაჯიკეთი ლიეტუვაში მინსკში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი. ორივე სახელმწიფოე ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია.
საბერძნეთი
საბერძნეთი ტაჯიკეთში მოსკოვში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი. ტაჯიკეთი საბერძნეთში ანკარაში მდებარე საელჩოთია აკრედიტებული.
ლატვია
ლატვიასა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1994 წლის 11 მაისს დამყარდა. ტაჯიკეთი ლატვიაში მინსკში მდებარე საელჩოთია აკრედიტებული. ორივე სახელმწიფოე ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია.
რუმინეთი
რუმინეთსა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 20 ივლისს დამყარდა. ორივე სახელმწიფო ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია.
სომხეთი
სომხეთსა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 21 ოქტომბერს დამყარდა. სომხეთი ტაჯიკეთში აშხაბადში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი, ხოლო საპატიო საკონსულო დუშანბეში მდებარეობს. ტაჯიკეთი სომხეთში მოსკოვში მდებარე საელჩოთია წარმოდგენილი. ორივე სახელმწიფო დამოუკდიებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის, კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციისა და დსთ-ის თავისუფალი სავაჭრო ზონის წევრია.
Camponotus jejuensis
Camponotus jejuensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
აზერბაიჯანი
მართალია ორივე სახელმწიფო დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრია, მაგრამ აზერბაიჯანსა და ტაჯიკეთს შორის ეკონომიკური ვაჭრობის მაჩვნებლები დაბალ დონეზეა. 2012 წლის ივლისში აზერბაიჯანში ტაჯიკეთის პრეზიდენტის, ემომალი რაჰმონის სახელმწიფო ვიზიტით ყოფნისას ტაიჯიკეთის ალუმინის კომპანიამ და აზერბაიჯანულმა კომპანიამ „Azeraluminium“ თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი.
Camponotus jejuensis
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
ბჰუტანი
ბჰუტანსა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 2013 წლის 4 იანვარს დამყარდა.
საქართველო
საქართველოსა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1994 წლის 4 აგვისტოს დამყარდა. ტაჯიკეთი საქართველოს ბაქოში მდებარე საელჩოთი ფარავს, ხოლო საქართველოს საელჩო ტაშკენტში მდებარეობს. ორივე სახელმწიფო ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია. სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობის ძირითად სფეროებს ტრანსპორტი და სოფლის მეურნეობა წარმოადგენს.
ჟან-პიერ პაპენი
კარიერის ძირითადი ნაწილი გაატარა ოლიმპიკ მარსელში, რომლის შემადგენლობაშიც 1991 წელს მოიგო უეფა-ს ჩემპიონთა თასი. ამავე წელს ჟურნალმა France Football-მა დაასახელა ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად და გადასცა ოქროს ბურთი. საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 54 თამაში და გაიტანა 30 გოლი.
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
იაპონია
იაპონიასა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 2 თებერვალს დამყარდა. იაპონიის საელჩო დუშანბეში 2002 წლის იანვარში გაიხსნა, ხოლო ტაჯიკეთის საელჩო ტოკიოში 2007 წლის ნოემბერში გაიხსნა.
ჟან-პიერ პაპენი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:ბორდოს ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
ყირგიზეთი
წარსულში ორივე სახელმწიფო საბჭოთა კავშირის წევრი იყო. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ სახელმწიფოებს წლების მანძილზე დაძაბული ურთიერთობები ჰქონდათ. 2021 და 2022 წლებში საზღვართან შეტაკებებიც მოხდა. ლტოლვილებმა და მთავრობის წინაარმდეგ მებრძოლებმა ტაჯიკეთიდან ყირგიზეთის საზღვარი არაერთხელ გადაკვეთეს და ტყვეებიც აიყვანეს.
მანტუის პროვინცია
მანტუის პროვინცია (Provincia di Mantova) — პროვინცია იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონში. დედაქალაქია მანტუა. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება ვენეტოს რეგიონი, სამხრეთით — ემილია-რომანიის რეგიონი (ფერარის, მოდენის, რეჯო-ემილიისა და პარმის პროვინციები), დასავლეთით კი ლომბარდიის რეგიონის პროვინციები — კრემონა და ბრეშა.
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
უზბეკეთი
უზბეკეთის საელჩო დუშანბეში მდებარეობს, ხოლო ტაჯიკეთის საელჩო ტაშკენტშია განლაგებული. ანალიტიკოსების თქმით, უზბეკეთი და ტაჯიკეთი „გამოუცხადებელ ცივ ომში არიან ჩართული“ და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს შორის ყველაზე ცუდი ორმხრივი ურთიერთობები აქვთ. ორივე სახელმწფო ევრაზიული ეკონომიკური საზოგადოების, კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციისა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრია.
მანტუის პროვინცია
პროვინციის ფართობი 2 339 კმ²-ია, მოსახლეობა 415 442 (2010). შედგება 70 კომუნისგან.
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
მონღოლეთი
მონღოლეთსა და ტაჯიკეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 24 აპრილს დამყარდა. მონღოლეთი ტაჯიკეთს ნურ-სულთანში მდებარე საელჩოთი ფარავს. ტაჯიკეთიც მონღოლეთს ნურ-სულთანში მდებარე საელჩოთი ფარავს.
მანტუის პროვინცია
კომუნები
ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
თურქეთი
ტაჯიკეთსა და თურქეთს შორის ურთიერთობები 1992 წლის 29 იანვარს დამყარდა. თურქეთის საელჩო დუშანბეში მდებარეობს, ხოლო ტაჯიკეთის ― ანკარაში. ორივე სახელმწიფო აზიური თანამშრომლობის დიალოგის, ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციისა და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრია. 2019 წელს ქვეყნებს შორის ვაჭრობის მოცულობა 274 მლნ ამერიკულ დოლარს გაუტოლდა (ტაიკური ექსპორტი/იმპორტი: 131/143 მილიონი ამერიკული დოლარი).
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის საგარეო ურთიერთობები
ყირგიზული ენა
ყირგიზული ენა, ან ყირგიზული (კირილური ანბანით Кыргыз тили, Кыргызча, ლათინური ანბანით Kyrgyz tili, Kyrgyzça) არის ყირგიზი ხალხის ეროვნული და ყირგიზეთის სახელმწიფოს ოფიციალურ ენას. იგი წარმოადგენს თურქულ ენათა ცენტრალურ (ნოღაურ-ყივჩაღურ) ჯგუფს.
მანტუის პროვინცია
მახასიათებლები
მანტუას სამი მხრიდან გარს ტბები აკრავს. გააჩნია სამი ცენტრალური პიაცა, რომელთა შორისაცაა სახელგანთქმული პიაცა-მანტენა. მანტუა ამავე დროს გონძაგების ოჯახის სამშობლოა. სანტ-ანდრეას ბაზილიკაში ინახება ქრისტეს სისხლი.
ყირგიზული ენა
ყირგიზული ენის გავრცელება
ყირგიზულს მშობლიურ ენად მიიჩნევს 5 მლნ. კაცი. ამ ენაზე მოლაპარაკენი ცხოვრობენ ჩინეთში, ავღანეთში, ყაზახეთში, თურქეთში, უზბეკეთში, პაკისტანსა და რუსეთში. ყირგიზული ენა ენათესავება ყაზახურს და ისე ახლოს დგას მასთან, რომ ენობრივი ურთიერთგაგება ყირგიზსა და ყაზახს შორის შეიძლება დაუბრკოლებლად მიმდინარეობდეს. შედარებით ენათმეცნიერებაში ყირგიზული მიჩნეულია ცენტრალურ და ჩრდილოთურქულ ენათა ჯგუფის ერთგვარ შემაკავშირებელ ენად.
მანტუის პროვინცია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ყირგიზული ენა
ყირგიზული ენის გავრცელება
ყირგიზები ძველი ხალხია. ისინი IV, V საუკუნეებში გოქთურქების (Göktürk) ვასალები იყვნენ. სამხრეთ ციმბირის ენისეის რეგიონიდან მომდინარე ტომს 840 წელს დაუპყრია უიგურების ქვეყანა. 1876 წელს, სანამ მათ რუსები დაიპყრობდა, ყირგიზები კოკანდის სახანოს ვასალები იყვნენ.
ენობრივი ნათესაობა
მიუხედავად დიდი გავლენებისა, რომელიც ყირგიზულმა განიცადა დროთა განმავლობაში ყივჩაღურ-თურქულისაგან (ყაზახური და ნოღაური), მაინც შეინარჩუნა სამხრეთ-ციმბირული (ჩრდილოაღმოსავლეთ) სუბსტრატი. გამაჰმადიანებისა და არამომთაბარე მუსლიმებთან კონტაქტის შედეგად ყირგიზულ ენას ძირითადად თურქული წარმოშობის ლექსიკა, მცირე რაოდენობით არაბულ-სპარსული და ევრო-რუსული ნასესხობები გააჩნია.
ყირგიზთა (თვით)სახელრქმევის ისტორიისათვის
მოსწრებული სიტყვა-პასუხი და სპონტანური თქმები მეტად მოწონებულია ყირგიზთა შორის. ცნობილია ზეპირსიტყვიერად ტრადირებული ეპოსები. საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა ყირგიზი ეროვნების მწერალმა ჩინგიზ აიტმატოვმა, (1928-2008), რომელიც ყირგიზულ-რუსული ორენოვნების ერთგვარ მაგალითს წარმოადგენდა. ჩ. აიტმატოვის მშობლიური ენა ყირგიზული იყო, თუმცა რუსულად კი წერდა. აღსანიშნავია ისიც, რომ მწერლის რადიო- და სატელევიზიო გამოსვლებიდან ნათლად ჩანს ფონეტიკურად, მორფოლოგიურად, სინტაქსურად არასწორი რუსული მეტყველება.
ყირგიზთა დამწერლობა
ყირგიზები ჯერ ძველთურქულ ანბანს გამოიყენებდნენ, ხოლო მოგვიანებით კი არაბულ ანბანს. 1923 წელს სტანდარტიზირებული იქნა ენის არაბული ორთოგრაფია. 1928 წელს ლათინური ანბანი გადაიღეს, რომელიც 1940 წელს კირილურით ჩანაცვლდა. 1995 წელს გადაწყდა შემოეღოთ ლათინური ანბანის ბაზაზე სისტემატიზირებული დამწერლობა, რომელიც დღემდე არ დანერგილა. ჩინეთში (ყიზილსუს რაიონში) მცხოვრები ყირგიზები არაბული დამწერლობით სარგებლობენ, თუმცა პეკინის სპეციალური ნებართვის გამო ოფიციალურად ლათინურ ანბანს იყენებენ. თურქეთის რესპუბლიკაში მცხოვრები ყირგიზები ლათინური ანბანით წერენ. ლათინური ანბანით წერა-კითხვა მეტად გავრცელებულია ყირგიზულენოვან ინტერნეტ-სივრცეშიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყირგიზული ენა კატეგორია:ყირგიზეთის ენები კატეგორია:ჩინეთის ენები კატეგორია:ყაზახეთის ენები
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეების სია
შემდეგი სია არის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) მოთამაშეებისა.
სიაში შესულია ასევე ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის (NBL), ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (BAA) და ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (ABA). ყველა ეს ლიგები არის შედეგი დღევანდელი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA).
ა | ბ | გ | დ | ე-ვ | ზ-თ | ი-კ | ლ | მ | ნ-ო | პ-ჟ | რ | ს | ტ-უ | ფ-ქ-ღ-ყ | შ-ჩ | ც-ძ-წ | ჭ-ხ-ჯ | ჰ |
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეები
ფაზისი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას ფაზისი აქვს რამდენიმე მნიშვნელობა, მათ შორის:
ტინრილენდი
ტინრილენდი (Tinryland; Tigh an Raoireann, „რაოირეს სახლი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია)
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 243 ადამიანი (2006 წლის აღწერით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 371 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
სქოლიო
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
პლატინა
პლატინას ფართო გამოყენება აქვს: მისგან ამზადებენ კატალიტურ გარდამქმნელებს, ლაბორატორიის აღჭურვილობას, ელექტრულ კონტაქტებსა და ელექტროდებს, პლატინის თერმორეზისტორებს, სტომატოლოგიური აღჭურვილობის ზოგიერთ დეტალს და საიუვილერო ნაწარმს. თავად ლითონიც, მისი კეთილშობილებიდან და იშვიათობიდან გამომდინარე, წარმოადგენს ვაჭრობის საგანს. პლატინის ზოგიერთი შენაერთი გამოიყენება ქიმიოთერაპიაში სიმსივნის ზოგიერთი სახის საწინააღმდეგოდ.
მიღება
პლატინის წარმოება ფხვნილის სახით დაიწყო 1805 წელს ინგლისელი მეცნიერის უილიამ ჰაიდ უოლასტონის მიერ სამხრეთ ამერიკის საბადოებიდან. დღეს პლატინას იღებენ პლატინური მეტალების კონცენტრატიდან. კონცენტრატს ხსნიან სამეფო წყალში, რის შემდეგაც უმატებენ ეთანოლს და შაქრის სიროფს ჭარბი HNO3 მოსაშორებლად. ამ დროს აღდგება ირიდიუმი Ir3+ და პალადიუმი Pd2+. ხოლო შემდგომ ამონიუმის ქლორიდის დამატებით გამოყოფენ (NH4)2PtCl6. გამომშრალ ნალექს ავარვარებენ 800 - 1000 °C.
3(NH4)2[PtCl6] = 2N2 + 2NH3 + 18HCl + 3Pt
კალტანისეტის პროვინცია
კალტანისეტის პროვინცია (Provincia di Caltanissetta) — პროვინცია იტალიაში, ავტონომიურ კუნძულოვან რეგიონ სიცილიის სამხრეთ ნაწილში.
კომუნები
პროვინცია 22 კომუნისგან შედგება. ცხრილში მოცემულია ძირითადი კომუნები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
Camponotus jeanneli
Camponotus jeanneli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
პორტუგალიის ადმინისტრაციული დაყოფა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|პორტუგალიის ადმინისტარციული დაყოფა
1979 წლამდე პორტუგალია დაყოფილი იყო 11 პროვინციად. ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ პორტუგალიის კონტინენტური ტერიტორია დაიყო 18 რაიონად, ხოლო აზორისა და მადეირის კუნძულებს მიენიჭა ავტონომიური რეგიონის სტატუსი.
ავტონომიური რეგიონის წარმომადგენლობითი ორგანოა საკანონმდებლო ასამბლეა, რომელსაც ირჩევს რეგიონის მოსახლეობა. რეგიონის აღმასრულებელი ხელისუფლებას ახორციელებს რეგიონის მთავრობა. რესპუბლიკა ავტონომიურ რეგიონში პორტუგალიის რესპუბლიკის წარმომადგენლითაა წარდგენილი, რომელსაც ქვეყნის მეთაური ნიშნავს. ხოლო იგი თავის მხრივ ნიშნავს რეგიონის მთავრობის თავმჯდომარეს.
პორტუგალიის ადმინისტრაციული ერთეულების აღწერისას გამოიყენება სხვადასხვა ტერმინები: რეგიონი (região), სუბრეგიონი (subregião), რაიონი (distrito), საქალაქო აგლომერაცია (grande área metropolitana, GAM), საქალაქო გაერთიანება (comunidade urbana), მუნიციპალიტეტთაშორისი გაერთიანება (comunidade intermunicipal). ქალაქები და მისი მიმდებარე დასახლებული პუნქტები იყოფა მუნიციპალიტეტებად (município). მუნიციპალიტეტები კი თავის მხრივ იყოფა გაერთიანებებად (freguesia). პორტუგალიაში დღესდღეობით 308 მუნიციპალიტეტი და 4 200 გაერთიანებაა. მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოა მუნიციპალური ასამბლეა, ხოლო აღმასრულებელი მუნიციპალური პალატა.
გაერთიანება (freguesia) – პორტუგალიის მინიმალური ადმინისტრაციული ერთეულია. ტერმინი freguesia თავდაპირველად აღნიშნავდა მრევლს. ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოა – გაერთიანების გამგეობა (junta de freguesia). გაერთიანების წარმომადგენლობითი ორგანოა გაერთიანების ასამბლეა, რომელიც დაკომპლექტებულია გაერთიანების მოსახლეობისაგან არჩეული წევრებით. აღმასრულებელ ხელისუფლებას აწარმოებს გაერთიანების საბჭო, რომელსაც გაერთიანების ასამბლეა ირჩევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ადმინისტრაციული დაყოფა
გოტფრიდ ლაიბნიცი
გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიცი (Gottfried Wilhelm Leibniz; დ. 1 ივლისი, 1646, ლაიფციგი — გ. 14 ნოემბერი 1716, ჰანოვერი) — გერმანელი მათემატიკოსი, ფილოსოფოსი, ლოგიკოსი, მექანიკოსი, ფიზიკოსი, იურისტი, ისტორიკოსი, დიპლომატი, გამომგონებელი და ლინგვისტი. პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის დამაარსებელი და პირველი პრეზიდენტი, საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი.
მნიშვნელოვანი სამეცნიერო მიღწევები:
გოტფრიდ ლაიბნიცი ითვლება XVII საუკუნის ფილოსოფიის დამსრულებლადა და გერმანული იდეალიზმის წინამორბედად. შექმნა ფილოსოფიური სისტემა, რომელიც მონადოლოგიის სახელითაა ცნობილი. განავითარა სწავლება ანალიზისა და სინთეზის შესახებ, პირველმა ჩამოაყალიბა საკმარისი საფუძვლის პრინციპი (რომელსაც მიკუთვნებული აქვს არა მხოლოდ ლოგიკური, არამედ ონთოლოგიური მნიშვნელობაც: ... არასაკმარისი საფუძვლის გარეშე, არცერთი მოვლენა არ შეიძლება აღმოჩნდეს ჭეშმარიტი ან ნამდვილი, არცერთი მტკიცებულება - სამართლიანი) ასევე ითვლება იგივეობის კანონის თანამედროვე ფორმულირების ავტორად. შემოიტანა ტერმინი „მოდელი“, წერდა ადამიანური ტვინის ფუნქციის სამანქანო მოდელირების შესაძლებლობების შესახებ. ლაიბნიცმა გამოთქვა იდეა ერთი სახის ენერგიის სხვა სახით გარდაქმნის შესახებ, ჩამოაყალიბა ფიზიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ვარიაციული პრინციპი — უმცირესი ქმედების პრინციპი და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფიზიკის სპეციალური დარგების განვითარებაში.
პირველი იყო, რომელმაც გერმანულ ისტორიოგრაფიაში ყურადღება გაამახვილა ლინგვისტურ პრობლემების გენეალოგიასთან ურთიერთკავშირზე, შექმნა ენების ისტორიული წარმოშობის თეორია და მიანიჭა მათ გენეალოგიური კლასიფიკაცია, ითვლება გერმანული ფილოსოფიური და სამეცნიერო ლექსიკონის ერთ-ერთ შემქმნელად.
ადრეული წლები
ვილჰემის მამამ ადრეულ ასაკშივე შეამჩნია შვილის ნიჭიერება და ცდილობდა მასში ცნობისმოყვარეობის გრძნობა გაეღვივებინა, ხშირად უყვებოდა პატარ-პატარა ეპიზოდებს საღმრთო და საერო ისტორიიდან; ლაიბნიცის თქმით, ამ ისტორიებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მასზე და ისინი ბავშვობის ყველაზე ძლიერი შთაბეჭდილებები იყო. შვიდი წლისაც არ იყო როდესაც მამა დაეღუპა; მამამისი დაუღუპა, თუმცა მას ძალიან დიდი ბიბლიოთეკა დაუტოვა. იგი ყვებოდა:
კალვიზიას შემოქმედებას ლაიბნიცმა ადვილად აუღო ალღო, რადგან მას საზოგადო ისტორიის გერმანულენოვანი წიგნი ჰქონდა, სადაც იმის მსგავს საკითხებზე საუბრობდნენ, რაზეც კალვიზია წერდა; თუმცა, კალვიზიასგან განსხვავებით, ლივიუსის კითხვისას ლაიბნიცი ყოველთვის „ჩიხში“ ხვდებოდა. ლაიბნიცს წარმოდგენა არ ჰქონდა ძველი ხალხის ცხოვრებასა და მათი წერის მანერებზე; მიჩვეული არ იყო ისტორიოგრაფების ამაღლებულ რიტორიკას, რომელიც ყოველდღიურ გაგებაზე მაღლა იდგა; ვერ გებულობდა ნაწარმოების ვერცერთ ხაზს. ეს გამოცემა უძველესი იყო, გრავიურებით გაფორმებული, ამიტომ ლაიბნიცი ყურადღებით აკვირდებოდა გრავიურებსა და მინაწერებს, რისი გაგებაც არ შეეძლო, მას უბრალოდ გამოტოვებდა ხოლმე. ეს მოქმედება მან რამდენიმეჯერ გაიმეორა და ბოლომდე გადაფურცლა წიგნი; ასეთი სახის მოქმედებით, მან უკეთ შეძლო გაეგო ის, რაც წინათ ვერ შეძლო. ამ მოქმედებებს იმეორებდა მანამდე, სანამ ულექსიკონოდ არ შეძლო წაკითხულის ძირითადი ნაწილის გაგება.
ლაიბნიცის მასწავლებელმა მალევე შეამჩნია, თუ რითი იყო დაკავებული მისი მოსწავლე და ბევრი ფიქრის გარეშე, იგი გააგზავნა იმ პირებთან, რომლებსაც გოტფრიდი უნდა აღეზარდათ, მათ ყურადღება უნდა მიექციათ ლაიბნიცის „უადგილო და ნაადრევ ქმედებებზე“. მისივე სიტყვებით, ეს მოქმედებები მხოლოდ ხელს შეუშლიდა ლაიბნიცის სწავლას. ლივიუსიც ისევე გამოადგებოდა ლაიბნიცს, როგორც კოტურნი პიგმეებს; უფროსი ასაკის მკითხველზე გათვლილი წიგნები გოტფრიდს ჩამოართვეს და სანაცვლოდ იან კომენსკის „Orbis pictus“ და მარტინ ლუთერის მოკლე კატეხიზმო მისცეს.
ბიბლიოგრაფია
ბიბლიოგრაფია 25 000-ზე მეტი დასახელებით შესაძლებელია Leibniz Bibliographie.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1646 კატეგორია:გარდაცვლილი 1716 კატეგორია:გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიცი კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი მათემატიკოსები კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი მეცნიერები კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის გერმანელი გამომგონებლები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მათემატიკოსები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი ფიზიკოსები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მეცნიერები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი გამომგონებლები კატეგორია:განმანათლებელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ანალიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:ეპისტემოლოგები კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები კატეგორია:ლაიფციგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:ონტოლოგები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ეკონომიკის ფილოსოფოსები კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები კატეგორია:ენის ფილოსოფოსები კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ლოგიკის ფილოსოფოსები კატეგორია:მათემატიკის ფილოსოფოსები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:დროის ფილოსოფოსები კატეგორია:ალტდორფის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ლაიფციგელი მწერლები
კასტროვერდე
კასტროვერდე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ლუგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 174,2 კმ². მოსახლეობა — 2595 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლუგოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლუგოს ქალაქები
ცინის სამეფო
250px|მინიატიურა|ცინის სამეფოს ტერიტორია [[ძვ. წ. 260 წელს.]] ცინის სამეფო (秦) — ძველი ჩინური სამეფო. შეიქმნა ძვ. წ. IX საუკუნეში. თავდაპირველად ჯოუს დინასტიაზე იყო დამოკიდებული. მოიცავდა ახლანდელ შენსის პროვინციის დასავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილებს, განსუს აღმოსავლეთ ნაწილსა და ჩრდილოეთ სიჩუანს. ცინის სამეფოს გაძლიერება დაკავშირებულია შან იანის რეფორმებთან. ძვ. წ. IV საუკუნეში ცინმა დაიწყო ბრძოლა ძველი სამეფოების წინააღმდეგ, ძვ. წ. 221 წელს დაიმორჩილა ისინი და შეიქმნა ცინის ცენტრალიზებული იმპერია.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
ფენა
ფენა (ფენაჰი; Fennagh; Fionnmhach)  — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს კარლოუს საგრაფოში (ლენსტერის პროვინცია), R-724 ტრასასთან, სოფელ მიშალსა და პატარა ქალაქ მინე-ბეგს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:კარლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
Camponotus japonicus japonicus
Camponotus japonicus japonicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ციმბირის სახანო
200px|მინიატიურა|ციმბირის სახანო XV-XVI საუკუნეებში ციმბირის სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო. ჩამოყალიბდა XV საუკუნის დასასრულს. XIII-XIV საუკუნეებში ჯერ ჯუჩის, მერე შაიბანის ულუსში, შემდეგ კი ტიუმენის სახანოში შედიოდა. 1495 წელს, ტიუმენის ხანის შაიბანიდ იბაქის მკვლელობის შემდეგ, ლეგენდარული თაიბუღის შთამომავალი მამედი სათავეში ჩაუდგა ულუსების ახალ პოლიტიკურ კავშირს, რომელსაც მისი მთავარბანაკის ციმბირის მიხედვით, ციმბირის სახანო ეწოდა.
ციმბირის სახანოს ჩრდილოეთი ნაწილის მოსახლეობის ცხოვრებაში დიდ როლს თამაშობდა მონადირეობა, თევზჭერა, მეირმეობა. ფეოდალური ურთიერთობანი გადახლართული იყო პატრიარქალურ-გვაროვნულ გადმონაშთებთან. ფეოდალური ურთიერთობის განვითარებამ ხელი შეუწყო წარჩინებულთა შორის ისლამის გავრცელებას, რომელიც ოფიციალურ რელიგიად იქცა. ციმბირის სახანოს სავაჭრო კავშირი ჰქონდა შუა აზიასთან, რუსეთთან, ნოღაის ურდოსთან, ყაზანის სახანოსთან, მონღოლეთთან და ჩინეთთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:ციმბირი
არტოსი
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებლობა
Camponotus japonicus aterrimus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ციურიხის მეორე ბრძოლა
მინიატიურა|[[ფრანსუა ბუშო, ციურიხის ბრძოლა, 25 სექტემბერი, 1799 წელი]] ციურიხის მეორე ბრძოლა — ბრძოლა რუსეთისა და საფრანგეთის ჯარებს შორის ქ. ციურიხის რაიონში 1799 წლის 14-15 (25-26) სექტემბერს მეორე კოალიციის საფრანგეთის წინააღმდეგ ომის დროს. რუსეთიდან შვეიცარიაში ჩასული გენერალი ალექსანდრე რიმსკი-კორსაკოვის კორპუსი, რომელიც ჩრდილოეთ იტალიიდან ალექსანდრე სუვოროვის ჯარების მოსვლას უცდიდა, ციურიხის რაიონში განლაგდა. 25 სექტემბერს რუსეთის ჯარებს შეუტია საფრანგეთის არმიის გენერალ ანდრე მასენას ძალებმა. ბრძოლა გარდამავალი უპირატესობით მიმდინარეობდა, მაგრამ ფრანგების სასარგებლოდ დამთავრდა. რუსეთის ჯარებმა მთის გზებით, მძიმე პირობებში, ვინტერთურისაკენ დაიწყო უკანდახევა. რის გამოც დატოვა 80 ქვემეხი და ულამის (აღალი) უმეტესი ნაწილი. დაკარგა 15 ათასზე მეტი კაცი. რიმსკი-კორსაკოვის კორპუსის დამარცხებამ მკვეთრად გაართულა სუვოროვის ჯარების მდგომარეობა, რომლებიც მტრის ჭარბი ძალების პირისპირ აღმოჩნდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კორგო
კორგო (Corgo, O Corgo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ლუგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 157,3 კმ². მოსახლეობა — 3422 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლუგოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლუგოს ქალაქები
თურქმენული ენა
თურქმენული ენა (თურქმენულად Türkmen dili) — თურქმენეთის სახელმწიფო ენა. იგი მიეკუთვნება თურქულ ენათა სამხრეთ-დასავლურ ოღ(უ)ზურ ჯგუფს.
Camponotus japonicus
Camponotus japonicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
თურქმენული ენა
თურქმენული ენის გავრცელება და მცირე ისტორია
თურქმენულის სახელწოდებით ცნობილ სხვა ენებზე ლაპარაკობენ ერაყში, ირანში (ხორასანში), ავღანეთსა და თურქეთში. თურქმენული ძალიან ახლოს დგას აზერბაიჯანულთან და თურქულთან, მეტ-ნაკლები სიახლოვე გააჩნია სალართან (ჩინეთი) და ყირიმის თათრულთან.
Camponotus japonicus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus