cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფრენსის ვუდი
ცხოვრება
ფრენსის ვუდ ჩიკი დიდ ოჯახში გაიზარდა, ის იყო მაქმანების დილერის სამუელ ჩიკის და ემა ჰული ჩიკის ქალიშვილი. სამუელ და ემა ჩიკებს თორმეტი შვილი ჰყავდათ, რომელთაგან ათი ბავშვობის შემდეგ გადარჩა. ათი შვილიდან შვიდი გოგონა იყო. მის დებს შორის აგრეთვე ცნობილია დიეტოლოგი ჰარიეტ ჩიკი. ფრენსის ვუდ ჩიკი სწავლობდა ნოტინგ ჰილის საშუალო სკოლაში 1897 - 1903 წლებში; შემდეგ მან შეისწავლა ქიმია ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში 1904–დან 1908 წლამდე.
ფრენსის ვუდი დაქორწინდა სიდნეი ვუდზე, საგანმანათლებლო საბჭოს ინსპექტორზე, 1911 წლის ივლისში. მათი ქალიშვილი ბარბარე დაიბადა 1919 წლის სექტემბერში საკეისრო კვეთის შედეგად, მაგრამ ფრენსი გარდაიცვალა ორი კვირის შემდეგ სეფსისით.
წვლილი
ფრენსის ვუდის ადრეული ნამუშევრები ქიმიაში მოიცავს პოლიმერიზაციას და დუღილს სერ უილიამ რამსეის და შემდგომ ართურ ჰარდენის ხელმძღვანელობით. ვუდი, როგორც სამედიცინო სტატისტიკოსი საკმაოდ ცნობილია: მან შეადარა სურსათის ფასები ხელფასსა და ქირაზე, სტატისტიკური კორელაციების განზოგადება სიკვდილიანობის და სიკვდილიანობის მაჩვენებლებზე კიბოსა და დიაბეტზე.
მისი ნამუშევრები ომის დროს კვლავ გამოუქვეყნებელი რჩება.
ბერდიაში (ზილაირის რაიონი)
ბერდიაში (Бердяш; Бирҙәш) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება ბერდიაშის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სარაქთაშიდან 100 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 450 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
ფრენსის ვუდი
წვლილი
1913 წლებში ლონდონში ხელფასების ტენდენციების შესახებ მისი ერთადერთი ავტორის ნაშრომი წაიკითხეს სამეფო სტატისტიკის საზოგადოების შეხვედრის წინ კერძოდ 1913 წლის 18 ნოემბერს, რომელზეც კომენტარი გააკეთა პრეზიდენტმა ფრანცის ედგევორდმა. ფრენსის ვუდმა გამოაქვეყნა კიდევ ერთი სტატია RSS ჟურნალებში, 1915 წელს მუშა და მაღალი კლასის წარმომადგენლების მიერ საკვების ფასის ცვლილების შესახებ.
ჯილდოები და წოდებები
ვუდი გახდა სამეფო სტატისტიკური საზოგადოების სტიპენდიანტი 1913 წელს. აგრეთვე მასვე მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრის სტატუსი 1917 წელს და ოფიცრის წოდება 1918 წელს. მისი გარდაცვალებიდან მალევე საზოგადოებამ მოიძია თანხები ორწლიანი ესეების კონკურსისთვის „მისი მეხსიერება“. 2017 წელს საზოგადოებამ დააარსა ვუდის მედალი, რომელიც გაიცემა მის პატივსაცემად - ეკონომიკური ან სოციალური სტატისტიკის სფეროში შეტანილი წვლილისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქალი ქიმიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ქიმიკოსები კატეგორია:ინგლისელი სტატისტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი
პროგრესოს რაიონი
პროგრესოს რაიონი (Distrito de Progreso) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის გრაუს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3850 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 723 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 254.59 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:გრაუს პროვინციის რაიონები
გერგეტის ქუჩა
გერგეტის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში,   (სოლოლაკი); დანიელ ჭონქაძის ქუჩიდან ამაღლების ქუჩამდე, წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. იყო კონსულის ქუჩის (ახლანდელი პეტრე ჩაიკოვსკის ქუჩა) გაგრძელება და თავდაპირველად ერქვა კონსულის შესახვევი; 1908 წელს, რუსი პოეტის ვასილ ჟუკოვსკის დაბადებიდან 125 წლის გამო ეწოდა მისი სახელი. 1923 წელს ვაჟა-ფშაველას სახელი დაერქვა. 1948 წელს გერგეტის ქუჩა ეწოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
აფრასიაბი
300px|მინი|აფრასიაბის თანამედროვე მდგომარეობა აფრასიაბი (Afrosiyob; Афросиёб) — 200 ჰექტარის მქონე ძველი ნაქალაქარი, რომელიც მდებარეობს თანამედროვე ქალაქ სამარყანდის ჩრდილოეთ ნაწილში. ვარაუდობენ, რომ აფრასიაბი იყო ძველი სოგდიანის დედაქალაქი, რომელიც მარაყანდის სახელით იყო ცნობილი. სახელწოდება მიიღო ტურანის ნახევრად ლეგენდარული მეფე აფრასიაბის სახელის მიხედვით, რომელიც იყო სპარსი პოეტის ფირდოუსის შაჰნამეს პერსონაჟიც.
ისტორიული ცნობები
არქეოლოგიური კვლევა აფრასიაბის ტერიტორიაზე დაიწყო 1870-იან წლებში. პირველი გათხრები ჩაატარა მაიორმა ბორზენკოვმა 1874 წელს და პოდპოლკოვნიკმა კრესტოვსკიმ 1883 წელს. მალევე მას შემდეგ, რაც ცენტრალური აზია დაიპყრო რუსეთმა. არქეოლოგიურმა კვლევამ, რომელსაც 1885 წლიდან ხელმძღვანელობდა ნიკოლოზ ვესელოვსკი, აღმოაჩინა უამრავი ძველი ნივთი, მათ შორის თიხის ჭურჭელი, ადამიანის თავების გამოსახულებით, თიხისა და აგურის საცხოვრებელი სახლის კედლები, ყოფილი ჭები, წყლის საერთო საცავები. აღნიშნულმა გათხრებმა, რომელიც გაგრძელდა 1895 წლამდე, დაადასტურა, რომ ჩვენს ერამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე სამარყანდი (ძველი სახელწოდება მარაყანდა) წარმოადგენდა ცენტრალური აზიის ერთ-ერთ უმსხვილეს სავაჭრო და კულტურულ ცენტრს. ქალაქი მარაყანდა ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან აცული იყო მდინარეებითა და მაღალი ფლატეებით, ხოლო სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ღრმა ხეობებით.
დაადგინეს, რომ ქალაქი დაქსელილი იყო სწორი ფართო ქუჩებით და იყოფოდა საცხოვრებელ კვარტალებად - გუზარებად., გარშემორტყმული იყო თავდაცვითი კედლით, რომლის შიგნითაც მდებარეობდა ციტადელი, საცხოვრებელი სახლები და სავაჭრო სახელოსნოები.
შენობების კედლებზე, რომელიც მიეკუთვნება VI-VII საუკუნეებს, გამოსახულია მაღალი ოსტატობით შესრულებული მხატვრობის ნიმუშები. ერთ-ერთ კედელზე აღმოჩენილია ჟანრობრივი მხატვრობა, ქალი და მამაკაცი საზეიმო კოსტიუმებში, მათ გვერდით რეალური და ფანტასტიკური ცხოველების გამოსახულებით.
ქალაქის მმართველის სასახლის კედელზე გამოსახულია დიდი კომპოზიცია, ეს არის მსვლელობა, რომლის პირველი ფიგურა ზის თეთრ სპილოზე, სავარაუდოდ იგი უნდა იყოს პრინცესა ან მეფე. კარგად არის შემონახული სამიდან ერთი ქალის ფიგურა. მას აცვია მოკლე წითელი ტანსაცმელი, ყვითელი შარვალი და შავი ფეხსაცმელები. ხელზე უკეთია სამაჯურები, ხოლო ყელზე კაშნე აქვს გაკეთებული. მის გვერდით გამოსახულია აქლემზე ჯდომი ორი მამაკაცი, რომლებიც აღჭურვილნი არიან გრძელი ხმლებით და მოკლე ხანჯლებით. სავარაუდოდ აქ გამოსახულია საქორწინო მსვლელობა.
აქემენიდების ბატონობის პერიოდში ქალაქს შემოავლეს მაღალი მასიური კედელი, შიგნით ჩაყოლებული კორიდორებით და კოშკებით.
IX-X საუკუნეებში, როდესაც სამარყანდი გახდა აღმოსავლეთის ისლამური სამყაროს კულტურული ცენტრი და სამანიდების პირველი დედაქალაქი, აფრასიაბის დასავლეთ ნაწილში ააშენეს სამანიდების მეფეთა სასახლე. X საუკუნეში ქალაქის შიდა ნაწილის ფართობი იყო 220 ჰა. სამხრეთით განლაგებული იყო ბაზრები, მეჩეთები, აბანოები და ქარავან-სარაიები. ქალაქში აგებული იყო წყალსადენის სისტემა და აწარმოებდნენ ჩინურ ქაღალდს.
XI-XIII საუკუნეებში სამარყანდი გახდა ყარახანიდების სამეფოს დედაქალაქი და გარს შემოავლეს ახალი თავდაცვითი კედელი. XII საუკუნეში ყარახანიდმა იბრაჰიმ იბნ ჰუსეინმა (1178-1202 წწ.) ააგო სასახლე, რომელიც ციტადელის ქვედა ნაწილში მდებარეობდა. გათხრებისას აღმოჩნდა მონუმენტური მხატვრობის კვალი.
სან-ბარტოლომე-დე-ლა-ტორე
სან-ბარტოლომე-დე-ლა-ტორე (San Bartolomé de la Torre) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის ანდევალოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 57 კმ². მოსახლეობა — 3761 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
აფრასიაბი
სქოლიო
კატეგორია:აზიის დაკარგული ქალაქები კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:უზბეკეთის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:სამარყანდის ღირსშესანიშნაობები
შუშხუთის ეკლესია
250px|მინი|შუშხუთის ეკლესია შუშხუთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორგულთან.
ეკლესია ერთნავიანია (4,8 x 2 მ), ნაგებია თლილი ქვისაგან. ეკლესიას შესასვლელი აქვს დასავლეთით, ხოლო ერთი სარკმელი აღმოსავლეთით. სარკმლის თავის ქვის მარჯვენა მხარეს გამოსახულია პიროვნების თავი. შემონახულია მხოლოდ თავის მოყვანილობა მკრთალად. დასავლეთის კარის თავზე. ქვაზე გამოსახულია დაზიანებული ჯვარი. მის ზემოთ მდებრე სანათური შემკულია ჩუქურთმით. დასავლეთის კედელზე შემონახულია ორსტრიქონიანი წარწერა. გიორგი ბოჭორიძის მიხედვით წარწერა ასე იკითხება:
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბერბეო
ბერბეო (Berbeo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.225 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 862 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 27.79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 67 კმ²-ია.
პაკის რაიონი
პაკის რაიონი (Distrito de Paca) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 390 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 658 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 48 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 34.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაუხის პროვინციის რაიონები
ლერგუცა (კანტემირის რაიონი)
ლერგუცა (Lărguţa) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 219 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 780 ადამიანს შეადგენდა.
სანლუკარ-დე-გვადიანა
სანლუკარ-დე-გვადიანა (Sanlúcar de Guadiana) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის ანდევალოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 49 კმ². მოსახლეობა — 403 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
ვოიკოვსკაია (მოსკოვის მეტრო)
ვოიკოვსკაია (Войковская) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ზამოსკვორეცკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1964 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ვახტანგ თულაშვილი
ვახტან თულაშვილი (დ. 6 ნოემბერი, 1834, ზირბითი, — გ. 9 დეკემბერი, 1910) — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ერთ-ერთი მთავარი დამაარსებელი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ვახტანგ თულაშვილი გარდაიცვალა 1910 წლის 9 დეკემბერს, 76 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1834 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
მარია ტერეზია ფონ პარადისი
მინი|მარია ტერეზია ფონ პარადისი მარია ტერეზია ფონ პარადისი ასევე ფონ პარადისი (Maria Theresia von Paradis; დ. 15 მაისი, 1759 – გ. 1 თებერვალი, 1824) — ავსტრიელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი, რომელმაც მხედველობა ადრეულ ასაკში დაკარგა. ითვლება, რომ მოცარტმა მას მიუძღვნა საფორტეპიანო კონცერტი ნომერი 18.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1759 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1824 კატეგორია:ავსტრიელი კომპოზიტორები
ლონგიუ
იმპერატორის ქვრივი ლონგიუ (隆裕太后), აგრეთვე ცნობილია როგორც იმპერატორის მეუღლე სიაოდინგჯინგი (孝定景皇后; დ. 28 იანვარი, 1868 — გ. 22 თებერვალი, 1913) — ჩინელი არისტოკრატი. ჩინეთის იმპერატორ გუანგსუს მეუღლე და მისი კონსორტი 1889-1908 წლებში.
ბიოგრაფია
იეჰე ნარა ჯინგფენი დაიბადა 1868 წლის 28 იანვარს, ჩინეთში, იმპერატორ ტონგჟის მმართველობის 27-ე წელს. იგი იყო ადგილობრივი დიდგვაროვნის, გუისიანგისა და მისი ცოლის, აისინ გიოროს ქალიშვილი. მას ორი და და ორი ძმა ჰყავდა. მისი ერთი მამიდა იყო ჩინეთის იმპერატორის მეუღლე ცისი, ხოლო მეორე მამიდა, ვანჟენი, იმპერატორ გუანგსუს დედა იყო. ამის გათვალისწინებით, იეჰე ნარა ჯინგფენი ბავშვობიდანვე იზრდებოდა საიმპერატორო კარზე.
1889 წლის 16 იანვარს, აკრძალულ ქალაქში საზეიმოდ გამოცხადდა იმპერატორ გუანგსუს თავის ბიძაშვილ ჯინგფენზე დანიშვნის ამბავი. ამას მოჰყვა 1889 წლის 26 თებერვალს მათი ქორწინება, რითაც ჯინგფენი იმპერატორის მეუღლე და მისი კონსორტი გახდა, რის გამოც სახელი გადაერქვა და სიაოდინგჯინგი ეწოდა.
აღსანიშნავია, რომ ეს ქორწინება იმპერატორის რეგენტისა და სიაოდინგჯინგის მამიდის, იმპერატორის ქვრივ ცისის ინიციატივით შედგა. თავად იმპერატორ გუანგსუს ტატარას კლანის წარმომადგენელ ჟენზე დაქორწინდება სურდა, თუმცა რეგენტის ნების წინააღმდეგ წასვლა ვერ გაბედა. ამის გამო, იმპერატორს მთელი ცხოვრება ეზიზღებოდა საკუთარი მეუღლე.
სიაოდინგჯინგს პოლიტიკაზე გავლენა თითქმის საერთოდ არ ჰქონდა, თუმცა 1898 წელს იგი აშკარად შეეწინააღმდეგა იმპერატორის მიერ გატარებულ „ასი დღის“ რეფორმას, რის გამოც ცისიმ იგი ზაფხულის სასახლეში გააგზავნა. აღსანიშნავია, რომ სიაოდინგჯინგი უფრო ცისის ჯაშუში იყო, ვიდრე იმპერატორის მეუღლე, რადგან იგი ცისის გუანგსუს ყველა გეგმის შესახებ უყვებოდა.
1900 წლის ბოსერის აჯანყების დროს, სიაოდინგჯინგი იმპერატორთან და რეგენტთან ერთად გაიქცა სიანში, რა დროსაც პეკინის ოკუპაცია გაერთიანებული რვა ერის (იაპონია, საფრანგეთი, ბრიტანეთი, აშშ, რუსეთი, გერმანია, ავსტრია-უნგრეთი და იტალია) ძალებმა მოახდინა. სწორედ ამ დროს გარდაიცვალა იმპერატორის ფავორიტი — ჟენი, რომელიც აკრძალული ქალაქის ჭაში იპოვნეს დამხრჩვალი.
1908 წლის 14 ნოემბერს გარდაიცვალა იმპერატორი გუანგსუ. ეს ამბავი ვერ გადაიტანა იმპერატორის ქვრივმა ცისიმ, რომელსიც მეორე დღეს, 15 ნოემბერს გარდაიცვალა 72 წლის ასაკში. ვინაიდან გუანგსუს მემკვიდრე არ დარჩენია, ტახტი მისმა შორეულმა ნათესავმა, იმპერატორმა პუიმ დაიკავა, რომელმაც გუანგსუს ქვრივს ლონგიუ უწოდა და იმპერატორის ქვრივობაც მიანიჭა.
მიუხედავად იმისა, რომ გარდაცვალებამდე ცისიმ შემოიღო ახალი კანონი, რომლის მიხედვითაც ქალებს ერთმეოდა ქვეყნის მართვის უფლება, პუის საიმპერატორო კარზე ლონგიუ მაინც მთავარ ფიგურად დარჩა, რომელიც იმპერატორს მთავარ საკითხებთან დაკავშირებით უტარებდა კონსულტაციას. ეს იმით იყო გამოწვეული, რომ იმპერატორი ძალიან ახალგაზრდა იყო, მისი რეგენტი კი პოლიტიკაში ცუდად ერკვეოდა.
ცინის დინასტიის მმართველობა 1912 წელს, ჩინეთის რესპუბლიკის გამოცხადებით დასრულდა. დინასტიის დაცემიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1913 წლის 22 თებერვალს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ იმპერატორის ქვრივი ლონგიუ აკრძალულ ქალაქში გარდაიცვალა, 45 წლის ასაკში. იგი ჩინეთის ერთადერთი კონსორტია, რომლის კუბოც მატარებლით მიიტანეს საფლავამდე. მის დაკრძალვაზე სიტყვით გამოვიდა ჩინეთის ვიცე-პრეზიდენტი ლი იუანჰონგი, რომელმაც ლონგიუს „ქალთა შორის ყველაზე შესანიშნავი“ უწოდა. იგი დაკრძალეს იმპერატორ გუანგსუს გვერდით, ჩონგის მავზოლეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1913 კატეგორია:ცინის დინასტია კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორების მეუღლეები
აბდი-ბირუნი
აბდი-ბირუნი (Abdiberun xonaqohi) — XVII საუკუნის პირველი ნახევრის მემორიალური და საკულტო დანიშნულების კომპლექსი სამარყანდის სამხრეთ გარეუბანში, უზბეკეთი. აგებულია 1630-იან წლებში ბუხარის მმართველის იმამყული-ხანის ვეზირისა და ბიძის ნადირ დივან-ბეგის მიერ XII საუკუნის წმინდა ისლამურ ადგილზე. ითვლება ცენტრალური აზიის ერთ-ერთ უდიდეს შუა საუკუნეების მემორიალად.
ისტორია
აბდი-ბირუნის ანსამბლის ჩამოყალიბება დაკავშირებულია საიდ აბდ-ი იბნ იაკუბის სახელთან, რომელიც იყო ოჯახური კლანის, აბდის წარმომადგენელი. ამ კუთხით ისინი ენათესავებოდნენ წინასწარმეტყველ მუჰამედს და იყვნენ მისი შთამომავლები ქალშვილის, რუქაია ბინტ მუჰამედის ხაზით. საიდ აბდ-ი იბნ იაკუბი მავერანაჰრში უფრო მეტად ცნობილი იყო ხოჯა აბდის სახელით. იგი იყო სამარყანდის ყადი და ცნობილი იყო თავისი სამართლიანობით. გარდაცვალების შემდეგ იგი დაკრძალეს ყიშლაღ აკმეჩეთის სასაფლაოზე სამარყანდის ციხე-კედლის გარეთ. ამასთან დაკავშირებით მისი დაკრძალვის ადგილის სახელწოდებას დაუმატეს სიტყვა „ბირუნი“, რაც ტაჯიკურად ნიშნავს „გარეთა მდებარეს“ (რადგან მდებარეობდა ქალაქის კედლის გარეთ), არსებობს ასევე აბდი-დარუნის მავზოლეუმი (დარუნი - შიგნითა), რომელშიც დაკრძალულია ოჯახის სხვა წარმომადგენელი აბდ-ალ მაზედინი. არსებობს ასევე ვერსია, რომ ორივე ანსამბლი აბდი-ბირუნიც და აბდი-დარუნიც ეძღვნება ერთი და იგივე ადამიანს, აბდ-ალ მაზედინს, რომელიც სამარყანდში ცნობილი იყო ხოჯა აბდის სახელით.
ხოჯა აბდის კულტი სამარყანდში გაჩნდა ჯერ კიდევ IX-X საუკუნეების მიჯნაზე. სავარაუდოდ, ჯერ კიდევ XII საუკუნეში აბდი-ბირუნის წმინდა ადგილი კეთილმოაწყო სულთანმა სანჯარმა, მაგრამ 1220 წელს მონღოლების მიერ ცენტრალური აზიის დაპყრობის პერიოდში სამარყანდი და მისი შემოგარენი მთლიანად ნანგრევებად იქცა. წმინდა ადგილის აღდგენა დაიწყო მხოლოდ XVII საუკუნეში. 1633 წელს ბუხარის ხანის გავლენიანმა ნათესავმა ნადირ დივან-ბეგმა აბდი-ბირუნის საფლავის გარშემო ააგო აგურის კედელი, მოგვიანებით კი მეჩეთი.
აბდი-ბირუნის ანსამბლი კარგად იყო შემონახული XX საუკუნის შუა წლებამვე. 1959-1960 წლებში იგი გამოიყენეს ფილმ „ხამზას“ დეკორაციად. საბჭოთა პერიოდში კომპლექსი არ შეიყვანეს სამარყანდის ღირსშესანიშნაობების სიაში და ფულადი სახსრები მის გადასარჩენად არც გამოუყიათ. ანსამბლის რესტავრაცია დაიწყო მხოლოდ 2000-იან წლებში. 2013 წლის მდგომარეობით ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები მის ტერიტორიაზე დასრულებულია.
არქიტექტურა
აბდი-ბირუნის ანსამბლი მდებარეობდა 4 000 კვადრატულ მეტრზე. სარესტავრაციო სამუშაოების დროს იქ აღმოაინეს კელიები. კომპლექსის ტერიტორიაზე შესვლა შეიძლება ჭიშკრის საშუალებით, რომელსაც აქვს პორტალის ფორმა.
დარბაზი გადახურული იყო სფეროსებური გუმბათით. გუმბათის ბარაბანი ეპიგრაფიკული ელემენტებით იყო გაფორმებული. 2000 წლებში კომპლექსს მიაშენეს მცირე მინარეთი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამარყანდის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:უზბეკეთის არქიტექტურა
გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია
გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია (გტო) — ალიანსი დემოკრატიული, ნაციონალური და ისლამისტური ძალებისა, რომლებიც გაერთიანდნენ 1993 წელს. გტო იბრძოდა პოსტკომუნისტური მთავრობის წინააღმდეგ რომელსაც მართავდა ემომალი რაჰმონი.
გტო-ში შედიოდნენ: ისლამისტური განვითარების პარტია (იგპ), რასტოხეცი, ტაჯიკეთის დემოკრატიული პარტია და ლალი ბუდაშხანი (პარტია ტაჯიკეთში). გტო წარმატებულად იბრძოდა და 1997 წელს დაიდო სამშვიდობო ხელშეკრულება მასა და რაჰმოვის მთავრობას შორის.
აღნიშნული სამშვიდობო ხელშეკრულების საფუძველზე ოპოზიციის ჯარის ნაწილი გაერთიანდა ტაჯიკეთის ეროვნულ არმიაში, და გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოცდილი არმია.
იხილეთ ასევე
კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია კატეგორია:აჯანყების მეთაურები კატეგორია:სტატიების ესკიზები ტაჯიკეთის შესახებ
ნუევა-ესიხა
ნუევა-ესიხა (პანგ: Luyag na Nueva Ecija; ფილ:  Lalawigan ng Nueva Ecija; ილოკ: Probinsia ti Nueva Ecija) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე პროვინცია ფილიპინებში, ცენტრალური ლუსონის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია პალაიანი. ნუევა-ესიხას ესაზღვრება ბულაკანი, პამპანგა, ტარლაკი, პანგასინანი, ნუევა-ვისკაია და აურორა. ქვეყნის მასშტაბით უდიდესი ბრინჯის მინდვრების გამო პროვინცია ცნობილია როგორც ფილიპინების ბრინჯის ბეღელი.
ეტიმოლოგია
პროვინციას სახელი ესპანელმა კოლონიზატორებმა პატარა ესპანური ქალაქის, ესიხას საპატივცემულოდ უწოდეს. ადგილობრივი სახელწოდება, პინაგპანაანი ითარგმნება როგორც „ადგილი, სადაც ისარი ხვდება“, რაც წინაკოლონიურ ხანაში ადგილობრივთა მშვილდოსნობის ხელოვნებაზე მიანიშნებდა, თუმცა პოსტკოლონიურ ხანაში, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ადგილობრივმა მთავრობამ პროვინციის სახელწოდება შეცვალა, რასაც ადგილობრივთა და სწავლულთა მხრიდან უკმაყოფილება მოჰყვა. მიუხედავად ამისა, პოსტკოლონიურ ხანაში ადგილობრივმა მთავრობამ რიგ მუნიციპალიტეტებს სახელები მაინც შეუცვალა.
გეოგრაფია
ნუევა-ესიხა ცენტრალური ლუსონის რეგიონის უდიდესი პროვინციაა ფართობის მიხედვით. პროვინციის ფართობი 5 751.133 კმ²-ია. სამხრეთ-დასავლეთით პამპანგის საზღვართან მარშები მდებარეობს. აღმოსავლეთით სიერა-მადრეს მთიანეთისკენ და ჩრდილოეთით კორაბალოსა და ცენტრალური კორდილიერის მთიანეთისკენ რელიეფი თანდათანობით მაღლდება.
ნუევა-ესიხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნუევა-ვისკაია მდებარეობს, აღმოსვლეთით — აურორა, სამხრეთით — ბულაკანი, სამხრეთ-დასავლეთით — პამპანგა, დასავლეთით — ტარლაკი, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით — პანგასინანი. პროვინციაში 4 რაიონი გამოიყოფა: პირველი რაიონი (ჩრდილო-დასავლეთი რაიონი) ილოკანური, პანგასინანური და ტაგალური ეთნიკური ჯგუფებითაა დასახლებული; მეორე რაიონი (ჩრდილო-აღმოსავლეთი რაიონი) სულ ცოტა 10 ეთნიკური ჯგუფითაა წარმოდგენილი; მესამე რაიონში (ცენტრალური რაიონი) ძირითადად ტაგალები ცხოვრობენ; მეოთხე რაიონი (სამხრეთ-დასავლეთი რაიონი) კაპამპანგანისა და ტაგალური კულტურების მქონე ხალხითაა დასახლებული.
ნუევა-ესიხა 27 მუნიციპალიტეტსა და 5 ქალაქს მოიცავს, რომლებიც 4 საკანონმდებლო რაიონად იყოფა. პროვინცია ცენტრალური ლუსონის რეგიონის მასშტაბით ყველაზე მეტ ქალაქს მოიცავს.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით პროვინციის მოსახლეობა 2 151 461 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 370 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე.
ეთნიკური ჯგუფები
ფილიპინების კულტურისა და ხელოვნების ეროვნული კომისიის მიერ გამოქვეყნებული ფილიპინების ატლასის მიხედვით ნუევა-ესიხაში 11 ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს: ტაგალები (მთელ პროვინციაში), აბელანები (ცენტრალურ ნაწილში), კაპამპანგანები (სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში), კანკანაები (აღმოსავლეთ ცენტრალურ ნაწილში), ილოკანოები (ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილში), ალტები (აღმოსავლეთ ცენტრალურ ნაწილში), აიტა მაგ-ანტსები (ცენტრალურ და ჩრდილოეთ-ცენტრალურ ნაწილში), ბუგკალუტები (კარანგლანში), იბალოები (კარანგლანში), კალანგუები და ისინაები (კარანგლანში).
რელიგია
პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობა (დაახლოებით 82.43%) რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევარია. რელიგიურ უმცირესობებს მიეკუთვნებიან ქრისტეს ეკლესიის მიმდევრები (5.55%), დამოუკიდებელი ფილიპინური ეკლესიის მიმდევრები (2.5%), ევანგელისტები (1.70%) და მეთოდისტები (1.62%). დარჩენილი ნაწილი (6.2%) უკანასკნელი დღის იესო ქრისტეს ეკლესიის მიმდევრები, იეჰოვას მოწმეები, მეშვიდე დღის ადვენტისტები და მუსლიმები არიან. პროვინციის ადგილობრივ ეთნიკურ ჯგუფებს შორის ანიმისტებიც არიან.
ეკონომიკა
პროვინციის მოსახლეობა შინაური ფრინველების მოშინაურებასაც მისდევს, ძირითადად ლორენსოსა და სან-ისიდროში, სადაც შინაური ფრინველების უდიდესი ფერმები მდებარეობს. თევზის გუბურები მთელ პროვინციაშია გავრცელებული, თუმცა ყველაზე მეტი რაოდენობით სან-ანტონიოში, სანტა-როსასა და კუიაპოშია კონცენტრირებული.
მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (Sangguniang Panlalawigan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. სამარის ამჟამინდელი გუბერნატორი აურელიო უმალია, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — ემანუელ უმალი.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხა კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1848 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1848 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
ეფესელთა მიმართ
100px|მინიატიურა|წმინდა მოციქული პავლე ეფესელთა მიმართ ეპისტოლე – პავლე მოციქულის 14 ეპისტოლიდან ერთ–ერთი. ეპისტოლე შედგება 6 თავისაგან. ეპისტოლე პავლემ თავის თანამოღვაწეებს უკარნახა, როდესაც იგი პატიმრობაში იყო.
ეპისტოლე აღწერს პავლე მოციქულის ორწლიანი მოღვაწეობის პერიოდს ქალაქ ეფესოში. ეფესო საპორტო ქალაქი იყო რომის იმპერიის მცირეაზიურ პროვინცია ასიაში და ითვლებოდა წარმართული კულტურის ცენტრად. აქ მდებარეობდა არტემიდეს ბრწყინვალე ტაძარი მსოფლიოს შვიდ საოცრებატაგან ერთ–ერთი. სწორედ ამ ქალაქში პავლე მოციქულმა დააარსა ქრისტიანული თემი, რომლის პირველი წევრები იყვნენ იოანე ნათლისმცემლის თორმეტიოდე მოწაფე (საქ. მოც.19,7). ორი წლის განმავლობაში პავლე მოციქული ქრისტეს ნათელით განანათლებდა ეფესოსა და მთელი ასიის მოსახლეობას.
პავლეს სხვა ეპისტოლეებთან შედარებით ამ ეპისტოლეს ზოგადი, საყოველთაო ხასიათი აქვს და ქადაგებს ქრისტეს მოძღვრებას, როგორც მსოფლიო ეკლესიაზე, როგორც ერთიან ორგანიზმზე, ქრისტეს სხეულზე, რომელიც სიცოცხლით შეერთებულია ზეცასთან. იგი უფრო ზეციურია, ვიდრე მიწიერი. სულიერად მკვდარი ადამიანი, რომელიც ირწმუნებს ქრისტეს როგორც თავის მხსნელს, ცოცხლდება. სული წმიდით მასში აღდგება ღმერთთან მსგავსება და მას ყოველივე მიენიჭება მადლით და არა საქმეებით. ქრისტეს სისხლმა შეაერთა აღთქმის ერი – იუდეველნი წარმართებთან, მათ შორის არსებული მკაცრი სჯულის კედელი დაანგრია და ადგილი დაუთმო ქრისტეს მადლით აღსავსე მოძღვრებას. იუდეველთა წარმართებთან ერთ საზოგადოებად, ერთ ეკლესიად შეერთების საიდუმლო „დაფარული იყო ღმერთში, მაგრამ პავლე მოციქულისათვის აშკარა იყო და მის მიერ გაცხადდა, რომ სიყვარულით განმსჭვალული ურყევი რწმენა და ღვთის სიტყვის მტკიცე ცოდნა საწინდარია ყოველგვარი გამარჯვებისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი აღთქმის პერსონაჟები კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული კატეგორია:სასულიერო მწერლობა კატეგორია:ეგზეგეტიკა კატეგორია:ქრისტიანობა კატეგორია:ეპისტოლეები კატეგორია:ბიბლია კატეგორია:ახალი აღთქმა
ბეტეიტივა
ბეტეიტივა (Beteitiva) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.419 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 413 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19.46 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 124 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მარია ტერეზა სავოიელი (1803-1879)
მარია ტერეზა სავოიელი (Maria Teresa di Savoia; დ. 19 სექტემბერი, 1803 — გ. 16 ივლისი, 1879) — სარდინიის მეფე ვიტორიო ემანუელე I-ისა და დედოფალ მარია ტერეზა ფონ ჰაბსბურგ-ესტეს ასული. ლუკას ჰერცოგინია 1824-47 და პარმის ჰერცოგინია 1847-89 წლებში როგორც კარლო II-ის მეუღლე. პარმის ჰერცოგ კარლო III-ის დედა.
ადრეული ცხოვრება
მარია ტერეზა დაიბადა 1803 წლის 19 სექტემბერს რომში, კოლონას სასახლეში. იგი იყო სარდინიის დევნილობაში მყოფი მეფე ვიტორიო ემანუელე I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ტერეზა ფონ ჰაბსბურგ-ესტეს ასული. იგი იყო ტყუპისცალი და, შემდგომში ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ანა სავოიელისა. ორი ტყუპი პრინცესა თვით რომის პაპმა პიუს VII-მ მონათლა. მათი ნათლიები იყვნენ მათივე ბებია-ბაბუა — ერცჰერცოგი ფერდინანდ ფონ ჰაბსბურგ-ესტე და პრინცესა მარია ბეატრიჩე რიკარდა დ'ესტე.
ქორწინება
1820 წლის 5 სექტემბერს მარია ტერეზა ცოლად შერთეს ლუკას პრინც კარლო ლუდოვიკო პარმელს, რომელთანაც მრავალწლიანი ქორწინებიდან, მხოლოდ ორი შვილი შეეძინა:
1824 წლის 13 მარტს კარლოს დედა, ლუკას ჰერცოგინია მარია ლუისა ესპანელი გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ჰერცოგი კარლო II ხდება, მარია ტერეზა კი ლუკას ჰერცოგინიად გვევლინება. იგი ყველანაირად ცდილობდა სამეფო კარზე რელიგიური და ზნეობრივი ცხოვრება შეეტანა, რასაც დიდი წინააღმდეგობით შეხვდა აღვირახსნილობასა და გარყვნილებას ნაჩვევი მისი ქმარი და სრულიად არისტოკრატია. ამის შემდეგ, ისინი საბოლოოდ განშორდნენ ერთმანეთს და მარია ტერეზამ სამეფო სასახლე დატოვა. ამის შემდეგ, იგი კარლოს მხოლოდ ოფიციალური ვიზიტებისას დაჰყვებოდა თან.
დარჩენილი ცხოვრება
თავდაპირველად მას მაინც ჰქონდა იმედი, რომ კარლო სამეფო კარზე დაბრუნებას სთხოვდა, რის გამოც იგი ჯერ სამეფო სასახლესთან ახლოს მდგარ ვილა დი მარილაში დაბინავდა, თუმცა მოწვევა არ მიუღია. იგი აქ ყოფნისას დიდად დაუახლოვდა ბერ-მონაზვნებს, რომლებმაც იგი დაარწმუნეს, რომ მთელი თავისი ცხოვრება ღმერთისთვის მიეძღვნა. 1840 წლიდან, იგი პიანორეს რელიგიურ დაწესებულებაში ცხოვრობდა. ამის შემდეგ იგი მთლიანად მოსწყდა თავისი ოჯახის ცხოვრებას და მხოლოდ 1845 წელს გამოჩნდა, როდესაც იგი თავისი ერთადერთი ვაჟისა და საფრანგეთის მეფე შარლ X-ის შვილიშვილ ლუიზ მარი ტერეზა არტუელის ქორწინებას დაესწრო.
1847 წლის 17 დეკემბერს პარმის ჰერცოგინია და წარსულში საფრანგეთის იმპერატრიცა მარია ლუიზა ავსტრიელი გარდაიცვალა, ვენის კონგრესის გადაწყვეტილებით კი პარმის ჰერცოგი მარია ტერეზას ქმარი გახდა. ამის შემდეგ ლუკას ჰერცოგობა მათმა ვაჟმა მიიღო, კარლო II კი მარია ტერეზასთან ერთად პარმაში გადასახლდა, სადაც 1848 წელს რევოლუცია მოხდა. 1849 წელს კარლო II იძულებული გახდა უარი ეთქვა ტახტზე თავისი ვაჟის სასარგებლოდ და იტალია დაეტოვებინა, თუმცა რევოლუციონერებმა მის ცოლს იტალიაში დარჩენის ნება დართეს.
1854 წელს, მას შემდეგ რაც მისი ვაჟი გარდაიცვალა, მარია ტერეზა თავის ვიარეჯოს ვილაში დასახლდა. აქ მან თავისი საყვარელი ვაჟის ხსოვნის უკვდავსაყოფად მემორიალი ააგო. მოგვიანებით იგი ქალაქ ვინალეს წმინდა მარტინის სახელობის ვილაში დასახლდა და უკანასკნელი წლები გლოვასა და ღვთის მსახურებას შეალია. მარია ტერეზა სავოიელი გარდაიცვალა 1879 წლის 16 ივლისს, 75 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1803 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1879 კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები კატეგორია:სავოიელთა დინასტია კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
სან-ანტონიოს რაიონი (აპურიმაკი)
სან-ანტონიოს რაიონი (Distrito de San Antonio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის გრაუს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3451 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 361 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14.97 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.12 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:გრაუს პროვინციის რაიონები
ეკატერინე სატინა
ეკატერინე სატინა (სურგუნოვა) (დ. 1892 — გ. 1974) — რუსი საბჭოთა მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943).
კარლო III (პარმის ჰერცოგი)
კარლო III პარმელი (Carlo III di Parma; დ. 14 იანვარი, 1823 — გ. 27 მარტი, 1854) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. პარმის ჰერცოგ კარლო II-ისა და მარია ტერეზა სავოიელის ვაჟი. პარმის ჰერცოგი 1849-1854 წლებში. ცოლად ჰყავდა საფრანგეთის მეფე შარლ X-ის შვილიშვილი ლუიზ მარი ტერეზ არტუელი.
ბიოგრაფია
კარლო დაიბადა 1823 წლის 14 იანვარს ქალაქ ლუკაში. იგი იყო ლუკას პრინც კარლო ლუდოვიკო პარმელისა და მისი ცოლის, პრინცესა მარია ტერეზა სავოიელის ვაჟი. 1824 წელს ბებიამისი, ლუკას ჰერცოგინია მარია ლუისა ესპანელი გარდაიცვალა, რის გამოც მისი მშობლები ლუკას მონარქები ხდებიან, თავად კარლო კი ლუკას საჰერცოგოს ტახტის მემკვიდრე.
მას შემდეგ, რაც ოთხი წელი შეუსრულდა, იგი გერმანიის საიმპერატორო კარზე გააგზავნეს განათლების მისაღებად, სადაც იგი მომდევნო ათი წელი დარჩა, მის განათლებაზე კი უნგრელი მღვდელი ზიგმუნდ დიაკი ზრუნავდა.
1841 წელს კარლო დედის სამშობლოში, პიემონტის დედაქალაქ ტურინში ჩავიდა, სადაც ბიძამისს მისთვის ბრძოლის ხელოვნება უნდა ესწავლებინა. დროებით იგი პიემონტის არმიაშიც კი მსახურობდა, როგორც ცხენოსანი კავალერისტი.
1847 წელს პარმის ჰერცოგინია მარია ლუიზა ავსტრიელი გარდაიცვალა, რის გამოც, ვენის კონგრესის გადაწყვეტილებით პარმის ტახტი მამამისს, კარლო II-ს გადაეცა. 1848 წელს დაწყებული რევოლუციის გამო კარლო II იძულებული გახდა თავისი ვაჟის, კარლო III-ის სასარგებლოდ გადამდგარიყო ტახტიდან, რომელსაც პოლიტიკა საერთოდ არ აინტერესებდა.
თავისი ძველი ფრანგი, ესპანელი, იტალიელი და ავსტრიელი წინაპრების მსგავსად, კარლომ კონსერვატიული და რეპრესიული პოლიტიკის გატარება დაიწყო. ყოველივე ამან ხალხში დიდი ზიზღის გაჩენა გამოიწვია, რაც 1854 წლის 27 მარტს 31 წლის კარლო III-ის მკვლელობით დაგვირგვინდა. მის შემდეგ ტახტზე მისი ექვსი წლის ვაჟი რობერტო I ავიდა, რომლის რეგენტადაც კარლოს ფრანგი მეუღლე, ლუიზ მარი ტერეზ არტუელი ხდება.
შვილები
1845 წლის 10 ნოემბერს კარლომ ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე შარლ X-ის უმცროსი ვაჟის, ბერის ჰერცოგ შარლ ფერდინანდისა და მისი ცოლის, მარია კაროლინა სიცილიელის ასული ლუიზ მარი ტერეზ არტუელი, რომელთანაც შეეძინა შვილები:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1823 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1854 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:პარმის ჰერცოგები
ძაღლური შუადღე
ძაღლური შუადღე (Dog Day Afternoon) — სიდნი ლუმეტის 1975 წლის ფილმი. ფილმი დაფუძნებულია რეალურ მოვლენაზე, რომელიც მოხდა 1972 წლის 22 აგვისტოს ბრუკლინში და ასახავს ორი მძარცველის მიერ ბანკის ძარცვის წარუმატებელ მცდელობას.
ჯილდოები
ფილმმა მიიღო ოსკარის 6 და ოქროს გლობუსის 7 ნომინაცია, თუმცა ამათგან მხოლოდ ერთი ოსკარის (საუკეთესო ორიგინალური სცენარი) მოპოვება შეძლო. ალ პაჩინომ მიიღო BAFTA-ს ჯილდო საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1975 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები კატეგორია:სიდნი ლუმეტის ფილმები კატეგორია:ფილმები ძარცვის შესახებ
ფაზისი (ვაჟთა ვოკალური ანსამბლი)
ფაზისი (ვაჟთა ვოკალური ანსამბლი) — ვაჟთა ვოკალური ანსამბლი, ჩამოყალიბდა 1976 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან. დაარსებიდან 1983 წლამდე ანსამბლს ხელმძღვანელობდა რ. გოგოლაშვილი („ფაზისის“ შექმნაში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის ენათმეცნიერ ჯ. ღვინჯილიასაც); 1984 წლიდან „ფაზისის“ სამხატვრო ხელმძღვანელია ჯ. ყოლბაია. ანსამბლის ძირითად შემადგენლობასთან ერთად (რ. მდინარაძე, დ. კვინიკაძე, რ. გამყრელიძე, ა. შურღაია, მ. ჩიქვილაძე, ზ. გოგოლაშვილი, ნ. ბარათაშვილი, რ. ჭკადუა) წლების მანძილზე არაერთმა მომღერალმა იღვაწა, რომლებიც შემდგომში წარმატებით გამოდიოდნენ როგორც ხალხურ, ისე კლასიკური ჟანრში, (მათ შორის იყო პოპულარული მომღერალი გოგი დოლიძე). „ფაზისი“ წარმატებით ასრულებს უძველეს ქართულ ხალხურ სიმღერებს და საგალობლებს, აგრეთვე ქართულ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. ანსამბლის შესრულება ხასიათდება მაღალაი პროფესიული კულტურით, დახვეწილი, ფაქიზი გემოვნებით, ეროვნული კოლორიტის გრძნობით. 1999 წელს ჰოლანდიის ქალაქ როტერდამში გამოვიდა „ფაზისის“ კომპაქტ-დისკი (21 ხალხური სიმღერა და ა. მაჭავარიანის „დოლურა“), ამავე წელს გამოვიდა ქართული საგალობლები „ქრისტე-2000“ ანსაბლის შესრულებით. „ფაზისი“ საგასტროლოდ იყო საზღვარგარეთის მრავალ ქვეყანაში (ავსტრია, იტალია, გერმანია, საფრანგეთი, შვედეთი, შვეიცარია, ნორვეგია, სირია, იორდანია და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:კულტურა
Transformer (ალბომი)
Transformer — ამერიკელი როკ-მუსიკოს ლუ რიდის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1972 წლის 8 ნოემბერს, RCA Records-ზე. ჩაიწერა დეივიდ ბოუის და მიკ რონსონის პროდიუსერობით. ალბომში შეტანილია რიდის რამდენიმე ცნობილი სიმღერა, მათ შორის - „Satellite of Love“.
სქოლიო
კატეგორია:1972 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივიდ ბოუის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მიკ რონსონის პროდიუსერობით კატეგორია:გლემ-როკ ალბომები კატეგორია:ლუ რიდის ალბომები კატეგორია:RCA Records-ის ალბომები
ბერდიაშ-რუსკი
ბერდიაშ-რუსკი (Бердяш Русский; Урыҫ Бирҙәше) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება ივან-კუვალატის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 40 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 130 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 13 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ზილაირის რაიონის სოფლები
მეუფე გიორგი
მეუფე გიორგი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
პლეშენი
პლეშენი (Pleşeni) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 199 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანტემირის რაიონის სოფლები
ფეოდალური არისტოკრატია
ფეოდალური არისტოკრატია — თბილისში, ფეოდალური საზოგადოების გაბატონებული ზედაფენა. აერთიანებდა სამეფო საგვარეულოსა და წარჩინებული წოდების („აზნაური“ — „დიდებული“, მოგვიანებით „აზნაური“ — „თავადი“) საერო და სასულიერო წარმომადგენლებს. შუა საუკუნეებში ფეოდალურ არისტოკრატიას ხელთ ეპყრო ქალაქის პოლიტიკური, სამხედრო თუ ადმინისტრაციული მართვის სადავეები რაც განპირობებული იყო ქვეყანაში ფეოდალურ ურთიერთობათა საყოველთაო გავრცელებით. ქალაქზე ბატონობა ფეოდალური არისტოკრატიისთვის წარმოადგენდა არამარტო მისი პოლიტიკური და ეკონომიკური ძლიერების საფუძველს, არამედ სიმბოლოსაც. ამიტომ იგი ჩანასახშივე სპობდა ქალაქის თვითმმართველობის ყოველგვარ გამოვლინებას. ამ მიმართულებით ფეოდალური არისტოკრატიის წარმატება დავას არ იწვევდა — შუა საუკუნეების საქართველოში ვერც ერთმა ქალაქმა ვერ შეძლო ეგრეთ წოდებული „თავისუფალი ქალაქის“ სტატუსის მოპოვება.
თბილისი, ფეოდალური კუთვნილების ფორმით, ერთდროულად სამეფო ქალაქიც იყო და ქვეყნის დედაქალაქიც. ცხადია, ეს არ ითქმის თბილისში უცხოელთა ბატონობის ხანნგრძლივ პერიოდებზე, რაც ზოგჯერ საუკუნეობით გრძელდებოდა. თბილისზე თავისი ფეოდალური საკუთრების უფლება საქართველოს სამეფო სახლმა 1121 წლიდან, ესეიგი მისი შემოერთების დროიდან აღიდგინა. სამეფო ხელისუფლების სოციალური და ეკონომიკური პოლიტიკა მიზნად ისახავდა თბილისის ვაჭრულ-ხელოსნური მოსახლეობის დაყმევებასა და მისი საქმიანობის ჩაყენებას ფეოდალური არისტოკრატიის ეკონომიკური ინტერესების სამსახურში. აღნიშნული მიზნის განხორციელებისთვის სამეფო ხელისუფლებამ მოკავშირედ გაიხადა თბილისის მოქალაქეთა ზედაფენა — დიდვაჭრები, რომელთაც მთელი რიგი შეღავათები თუ დამატებითი პრივილეგიები მიანიჭა და ამით მკვეთრად დაუპირისპირა მოქალაქეთა დანარჩენ ფენებს. ამ გზით თბილისის ერთი-ორი დიდვაჭარი კეთილშობილის წოდებამდეც კი ამაღლდა და ფეოდალურ არისტოკრატიაში მოექცა.
მას შემდეგ, რაც ფეოდალურმა არისტოკრატიამ საბოლოოდ განიმტკიცა თბილისზე თავისი პოლიტიკური და სოციალური ბატონობა, იგი ჩაერია ქალაქის სავაჭრო ეკონომიკურ ცხოვრებაშიც, მჭიდროდ დაუკავშირდა ქალაქის მსხვილ სავაჭრო-საფინანსო წრეებს და ხშირ შემთხვევაში უშუალო მონაწილეობასაც კი იღებდა მათ საქმიანობაში. საქალაქო ცხოვრებისადმი განსაკუთრებით ფართო დაინტერესებას იჩენდნენ საეპისკოპოსო და საკათალიკოსო საყდრები და მონასტრები, რომელთაც თბილისში მრავალრიცხოვანი ყმა ვაჭარ-ხელოსნები ჰყავდათ და სავაჭრო ნაგებობები — ქულბაქები ჰქონდათ გამართული. საქალაქო მეურნეობისა და კულტურის ცხოვრების არნახული აღმავლობა ფეოდალური არისტოკრატიის სულ უფრო ფართო ფენებს იზიდავდა თბილისში. სამეფო კარზე, სახელმწიფო და საქალაქო დაწესებულებებში სამსახური ერთიორად ზრდიდა მათ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ წონას. მონღოლთა ბატონობის დროიდან პირუკუ პროცესი დაიწყო — ძირძველი ფეოდალური არისტოკრატია საგვარეულო რეზიდენციებში ჩაიკეტა. მაღალი სამოხელო თანამდებობები სიმდიდრით აღზრდილმა დიდვაჭრებმა იგდეს ხელთ. თბილისის მოქალაქეებმა ფაქტობრივად თავი დააღწიეს ფეოდალური არისტოკრატიის ბატონობას. ამ დროიდან სამეფო ხელისუფლებას უკვე ერთდროულად უხდებოდა ბრძოლა თბილისში გაბატონებულ უცხოელთა საოკუპაციო რეჟიმისა და მოქალაქეთა ანტიფეოდალური გამოსვლების წინააღმდეგ.
გვიანდელ შუა საუკუნეებში თბილისის ფეოდალური არისტოკრატია კვლავ ახერხებდა შელახული პრივილეგიების აღდგენასა და მკვეთრად აფართოებდა საქალაქო ცხოვრებაში თავისი მოღვაწეობის სფეროს. საბატონო მეურნეობა და რენტა უკვე ვეღარ უზრუნველყოფდა არისტოკრატთა გაზრდილ მოთხოვნებს. საქალქო მეურნეობა და სასაქნლო წარმოება მათი შემოსავლის მნიშვნელოვან წყაროდ იქცა. ამ დროისთვის ფეოდალური არისტოკრატიის არაერთი წარმომადგენელი თბილისში ფლობდა სავაჭრო-ეკონომიკური დანიშნულებების საკმაოდ მსხვილ უძრავ ქონებას — სამრეწველო საწარმოებს „ქარხნებს“, სამღებროებს, ქარვასლებს, სახელოსნო და სავაჭრო დუქნებს, აბანოებსა და ა. შ. ქალაქში საგრძნობლად იმატა ფეოდალურ არისტოკრატიათა რაოდენობა თუ XVII საუკუნეში სამეფო სახლის წარმომადგენელთა გარდა თბილისში მხოლოდ თითო-ოროლა თავადსა და აზნაურს ჰქონდა მუდმივი საცხოვრებელი XVIII საუკუნის ბოლოს თბილისში მუდმივად ცხოვრობდა 23 სხვადასხვა გვარის 70-ზე მეტი თავადი და 68 სხვადასხვა გვარის აზნაური. XIX საუკუნეში ფეოდალური არისტოკრატიის ლტოლვამ ქალაქისკენ კიდევ უკვე ფართო ხასიათი მიიღო, მაგრამ ამ დროისთვის, რუსეთის მმართველობის დაწესებულებასთან დაკავშირებით, მკვეთრად დაეცა მისი როლი საქალაქო ცხოვრებაში. პოლიტიკურ და ადმინისტრაციულ ბატონობას ჩამოშორებული ფეოდალური არისტოკრატია მოუმზადებელი აღმოჩნდა აღმავლობის გზაზე მდგარი მესამე წოდებისთვის სერიოზული წინააღმდეგობის გასაწევად. ამის შემდეგ მისი ერთადერთ პრივილეგიად წოდებრივი უპირატესობა რჩებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კულტურა
სანტა-ბარბარა-დე-კასა
სანტა-ბარბარა-დე-კასა (Santa Bárbara de Casa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის ანდევალოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 147 კმ². მოსახლეობა — 1043 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
სოკოლი (მოსკოვის მეტრო)
სოკოლი (Сокол) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ზამოსკვორეცკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1938 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
პაკჩის რაიონი (ხაუხა)
პაკჩის რაიონი (Distrito de Paccha) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 741 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 413 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 27 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 90.86 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაუხის პროვინციის რაიონები
კინოპროდიუსერთა ასოციაციის საერთაშორისო ფედერაცია
კინოპროდიუსერთა ასოციაციის საერთაშორისო ფედერაცია (Fedération Internationale des Associations de Producteurs de Films; International Federation of Film Producers Associations, აბრევიატურა FIAPF) — კინოორგანიზაცია, დაარსებული პარიზში 1933 წელს. 2008 წლის მონაცემებით მასში შედის პროდიუსერთა 25 ასოციაცია 23 ქვეყნიდან. ორგანიზაცია მდებარეობს ბრიუსელში, ბელგიაში.
FIAPF დაკავებულია საერთაშორისო კინოფესტივალების აკრედიტაციით. 2014 წლის მონაცემებით FIAPF-ის აკრედიტაცია გააჩნდა 51 კინოფესტივალს მსოფლიოში. .
სქოლიო
კატეგორია:კინოორგანიზაციები კატეგორია:1933 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:არაკომერციული ორგანიზაციები
ვალვერდე-დელ-კამინო
ვალვერდე-დელ-კამინო (Valverde del Camino) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის ანდევალოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 218,7 კმ². მოსახლეობა — 12 750კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
სანტა-როსას რაიონი (აპურიმაკი)
სანტა-როსას რაიონი (Distrito de Santa Rosa) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის გრაუს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3550 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 712 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19.69 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 36.16 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:გრაუს პროვინციის რაიონები
პლოპი (კანტემირის რაიონი)
პლოპი (Plopi) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 52 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 789 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანტემირის რაიონის სოფლები
Long Live Rock 'n' Roll
Long Live Rock 'n' Roll — ბრიტანული მძიმე როკ-ჯგუფ რეინბოუს მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1978 წელს. ეს არის უკანასკნელი ალბომი რონი ჯეიმზ დიოს მონაწილეობით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - რიჩი ბლეკმორი და რონი ჯეიმზ დიო, გარდა მითითებულისა. ყველა ტექსტის ავტორი - დიო.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის ალბომები კატეგორია:რეინბოუს ალბომები კატეგორია:მარტინ ბერჩის პროდიუსერობით ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
ფადარი (შემახა)
ფადარი (Padar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
პანკანის რაიონი
პანკანის რაიონი (Distrito de Pancán) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 647 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 150 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.89 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაუხის პროვინციის რაიონები
აეროპორტი (მოსკოვის მეტრო)
აეროპორტი (Аэропорт) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ზამოსკვორეცკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1938 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ტუკულტი-ნინურტა II
ტუკულტი-ნინურტა II — ასურეთის მეფე ახალი ასურული პერიოდის დროს. ტუკულტი-ნინურტა II სამეფო ტახტზე ადად-ნირარი II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 891 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 884 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ასურნასირფალ II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ლაშა მინდელი
დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი და თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ლაშა
ვერდიქტი (1982 წლის ფილმი)
ვერდიქტი (The Verdict) — სიდნი ლუმეტის 1982 წლის დრამა სასამართლოს შესახებ. წარუმატებელი ადვოკატი სასამართლოში იცავს პაციენტის ინტერესებს გავლენიანი ექიმებისა და საავადმყოფოს წინააღმდეგ, რომელიც ადგილობრივი ეპარქიის მფარველობის ქვეშაა. ფილმმა ოსკარის 5 ნომინაცია დაიმსახურა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1982 წლის ფილმები კატეგორია:ფილმები სასამართლოს შესახებ კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:სიდნი ლუმეტის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ბოავიტა
ბოავიტა (Boavita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.351 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 467 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 44.29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 146 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალექსანდრე ჯანელიძის გეოლოგიის ინსტიტუტი
ალექსანდრე ჯანელიძის გეოლოგიის ინსტიტუტი (ყოფ. „საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ალ. ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიური ინსტიტუტი“) 1925 წ. 25 დეკემბერს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიისა და პალეონტოლოგიის კათედრის ბაზაზე დაარსდა, სორბონისა და ყაზანის უნივერსიტეტების კურსდამთავრებული ახალგაზრდა პროფესორის ალექსანდრე ჯანელიძის ინიციატივით. იგი გეოლოგიური პროფილის ერთ-ერთი პირველი სამეც­ნიერო-კვლევითი დაწესებულება იყო ყოფილ საბჭოთა კავშირში. 1941 წელს ინსტიტუტი შევიდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში, 2006 წელს გადავიდა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დაქვემდებარებაში, ხოლო 2010 წლიდან კი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შემადგენლობაშია.
ცნობები
გეოლოგიის ინსტიტუტის (მაშინ გეოლოგიისა და მინერალოგიის ინსტიტუტი) პირველი მეცნიერ თანამშრომლები იყვნენ: ა. ჯანელიძე (დირექტორი), კ. გაბუნია, გ. სმირნოვი, ნ. ყიფიანი, გ. წულუკიძე. შემდგომ წლებში ინსტიტუტი თანდათან ივსებოდა ახალგაზრდა კადრებით და ფართოვდებოდა სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის მასშტაბები. 40-იან წლებში ინსტიტუტში უკვე არსებობდა რამდენიმე ლაბორატორია, მონოგრაფიული პალეონტოლოგიური მუზეუმი და მდიდარი სპეციალური ბიბლიოთეკა.
თავიდან, სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა მიმდინარეობდა ძირითადად სტრატიგრაფიისა და პალეონტოლო­გიის მიმართულებით. შემდგომში, სამეცნიერო-კვლევითი ამოცანების გაფართოების კვალდაკვალ, კვლევები დაიწყო სხვა დარგებშიც. კერძოდ, რეგიონულ გეოლოგიაში, ტექტონიკაში, მინერალოგიაში, პეტროლოგიაში, ლითოლოგიაში, ვულკანოლოგიაში, ჰიდროგეოლოგიაში და სხვ. გასული საუკუნის 40-იანი წლებისთვის, ინსტიტუტში ფაქტობრივად უკვე ჩამოყალიბდა თვითმყოფადი ქართული გეოლოგიური სკოლა. ამ სკოლის შემქმნელებად სამართლიანად ითვ­ლე­ბიან პალეონტოლოგი, სტრატიგრაფი და ტექტონისტი ა. ჯანელიძე, მინერალოგი და პეტრო­გრაფი ა. თვალჭრელიძე და სასარგებლო ნამარხების სპეციალისტი კ. გაბუნია.
მე-20 საუკუნის შუა წლებში, ინსტიტუტში მონოგრაფიების სახით გამოქვეყნდა ფუნდამენტუ­რი გამოკვლევები სტრატიგრაფია-პალეონტოლოგიასა და რეგიონულ გეოლოგიაში (ა. ჯანე­ლი­ძე, ი. კახაძე, პ. გამყრელიძე, ი. კაჭარავა, მ. ერისთავი, ა. ცაგარელი), პეტროლოგიაში (გ. ზა­რიძე, ნ. თათრიშვილი, შ. ჯავახიშვილი, ს. ჩიხელიძე), ვულკანოლოგიაში (გ. ძოწენიძე, ნ. სხირ­ტ­ლაძე), მინერალოგიაში (გ. გვახარია). ამ შრომებმა შექმნა მყარი საფუძველი საქართ­ველოს ტერიტორიის გეოლოგიური აგებულების დეტალური შესწავ­ლი­სათვის. შემდგომ, გეოლოგიური კვლევა გააგრძელეს მათმა მოწაფეებმა და მათი სამეცნიერო მიღწევებით, ქართულ გეოლოგიურ სკოლას საერ­თა­შორისო აღიარება მოუპოვეს.
ამჟამად, გეოლოგიის ინსტიტუტში კვლევები მიმდინარეობს გეოლოგიური მეცნიერების თითქმის ყველა მიმართულებით, ძირითადად, თანამედროვე გეოლოგიური თეორიის ფილების ტექტონიკის საფუძველზე. ჯერ კიდევ 70-იანი წლების დასაწყისიდან, გეოლოგიის ინსტიტუტის ახალ­გაზრდა თანამშრომლები ცდილობდნენ ამ თეორიის ძირითადი დებულებების დამტკი­ცებას ისეთი უნიკალური ბუნებრივი ლაბორატორიის მაგალითზე, როგორიცაა კავკასია და მისი მომიჯნავე ალპურ-ჰიმალაიური მობილური სარტყლის სხვა რეგიონები. პირველ რიგში, ეს იყო ამ რეგიონის ალპურამდელი და ალპური გეოდინამიკური ევოლუციის, ტექტონიკური, მათ შორის შარიაჟული, სტრუქტურების წარმოშობის მექანიზმის, დედამიწის ქერქის უახ­ლესი და თანამედროვე ჰორიზონტალური და ვერტიკალური მოძრაობების მიმართულებისა და სიჩქარის და სეისმოგენერირებადი რღვევების შესწავლა. ამავე დროს, გრძელდებოდა და ამჟამადაც მიმდინარეობს მაკრო და მიკრო ნამარხი ორგანიზმების სისტემატიკისა და სტრატიგრაფიული მნიშვნელობის შესწავლის საფუძველზე, საქართველოს ფანეროზოული ნალე­ქების დეტალური ბიოსტრატიგრაფიული დანაწილება და მათი პალეოგეოგრაფიული კვლევა, მეტამორფიზმისა და გრანიტწარმოშობის პროცესების პეტრომინერა­ლოგიური, გეოქიმიური და გეოქრონოლოგიური შესწავლა და ამ ქანების წარმოშობის გეოდინამიკური პი­რო­ბების განსაზღვრა. ხორციელდება, აგრეთვე, დანალექი ქანების და ვულკანური წარმო­ნაქმნების პეტროლოგიური და ლითოლოგიური კვლევა, საქართველოს ტერიტორიაზე მაგმუ­რი და მადანწარმოშობის პროცესების გეოქიმიური შესწავლა და მეტალური და არამეტალური საბადოების გეოლოგიის კვლევა, საქართველოს შავი ზღვის აკვატორიის გეოეკოლოგიური, გეოქიმიური და ჰიდროქიმიური კვლევა და საქართველოს მიწისქვეშა წყლების ჰიდროგეოლოგიური და ჰიდროქიმიური კვლევები, საბადოთა შესწავლა-შეფასება, მათი რაციონალური გამოყენების გზების დადგენა.