cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარგარეტ ბეფორტი
ქორწინებები
1458 წლის 3 იანვარს მარგარეტი ცოლად გაჰყვა ბუკინგემის ჰერცოგ ჰამფრეი სტაფორდის ვაჟს, სირ ჰენრი სტაფორდს. მარგარეტს სტაფორდთან ხანგრძლივი და ჰარმონიული ქორწინება ჰქონდა, რასაც კარგად იყენებდა ვარდების ომში თავისი ინტერესების დასაცავად. მათ ქორწინებაში შვილები არ ჰყოლიათ.
1461 წელს ედუარდ IV იორკელმა ჩამოაგდო მეფე ჰენრი VI და თავი ინგლისის მეფედ გამოაცხადა, რაც მარგარეტისათვის ნამდვილი დარტყმა აღმოჩნდა. იგი გამოექომაგა ლანკასტერებს, რის პასუხადაც ედუარდმა მის ვაჟს რიჩმონდის ერლობაც და მამისეული ციხესიმაგრეებიც ჩამოართვა.
1470 წელს მარგარეტი და მისი ქმარი დაეხმარნენ დედოფალ მარგარიტა ანჟუელს ჯარების შეკრებასა და ედუარდ IV-ის ჩამოგდებაში, რის შემდეგაც დროებით ტახტზე კვლავ დაბრუნდა ჰენრი VI, თუმცა 1471 წელს იგი ედუარდმა კვლავ ჩამოაგდო, ოღონდ ამ ჯერზე მეფე ჰენრის უკვე თავი მოჰკვეთა. იმავე წლის 4 ოქტომბერს, ბარნეტის ბრძოლაში დაიღუპა სირ ჰენრი სტაფორდიც, რითაც 28 წლის მარგარეტი კვლავ დაქვრივდა.
მეოთხე ქორწინება და ტახტისათვის ბრძოლა
მინი|339x339პქ|მარგარეტის ერთადერთი ვაჟი, მეფე ჰენრი VII და დედოფალი ელისაბედ იორკელი სულ მალე, 1472 წლის ივნისში მარგარეტი მეოთხედ და საბოლოოდ დაქორწინდა დერბის ერლ თომას სტენლიზე, რომელთან ერთადაც იგი სამეფო კარზე გადავიდა და იქ დაიწყო ინტრიგების ხლართვა. ვინაიდან ლანკასტერების დინასტიის მამაკაცებიდან აღარავინ იყო ცოცხალი, მარგარეტმა, როგორც ედუარდ III-ის შთამომავალმა, თავისი ვაჟის, ჰენრი ტიუდორის სახელით განაცხადა ტახტზე პრეტენზია და განაახლა ვარდების ომი. თავდაპირველად იგი მეფე-დედოფალს თავს მეგობრად და მოკავშირედ აჩვენებდათ, მეტიც მან დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილის სეფექალობაც მიიღო და მოგვიანებით მისი შვილების აღზრდითაც იყო დაკავებული.
1483 წელს ედუარდ IV გარდაიცვალა, რითაც სიტუაცია ძალიან აირია. ტახტი მცირეწლოვანმა ედუარდ V-მ დაიკავა, რომელიც თავის ძმასთან ერთად ედუარდ IV-ის ძმამ, რიჩარდ III-მ გამოკეტა ლონდონის ტაუერში და შემდეგ ჩუმად დახოცათ ისინი, რითაც თავად გახდა ინგლისის მეფე. ეს ინგლისელებმა ერთხმად გააპროტესტეს, რასაც ისიც დაერთო, რომ რიჩარდის ერთადერთი ვაჟი გარდაიცვალა. მალევე მარგარეტმა კავშირი შეკრა ქვრივ-დედოფალ ელიზაბეთ ვუდვილთან და შეთანხმდნენ, რომ რიჩარდს დაამხობდნენ და ტახტზე მარგარეტის ვაჟს დასვამდნენ, რომელიც ცოლად ელიზაბეთის უფროს ქალიშვილს შეირთავდა.
1485 წელს ბოსვორტსის ბრძოლაში ჰენრი ტიუდორმა მოკლა რიჩარდ III და თავი ინგლისის მეფედ გამოაცხადა ჰენრი VII-ის სახელით. ამრიგად, მარგარეტი ინგლისის დედა-დედოფალი გახდა, რითაც დიდი ძალაუფლება მოიპოვა. შეთანხმების თანახმად, ჰენრი VII-მ ელიზაბეთ ვუდვილისა და ედუარდ IV-ის უფროსი ქალიშვილი, ელისაბედ იორკელი შეირთო ცოლად, რითაც ტიუდორების მხარეს გადავიდნენ იორკთა მომხრეებიც.
დედა-დედოფლობა და გარდაცვალება
მარცხნივ|მინი|313x313პქ|მარგარეტ ბეფორტის საფლავი როგორც დედა-დედოფალი, მარგარეტ ბეფორტი მეტად ტემპერამენტიანი და მბრძანებლური იყო. აღსანიშნავია, რომ იგი ფანატიკოსი კათოლიკე იყო, რის გამოც სამეფო კარს ამის გავლენა ეტყობოდა. სწორედ მისი გავლენით იზრდებოდა მისი შვილიშვილი ჰენრი (შემდგომში მეფე ჰენრი VIII) სასულიერო განათლებით. ცნობილია, რომ მას არც ისე კარგი ურთიერთობა ჰქონდა თავის რძალთან, დედოფალ ელისაბედთან, რომლისგანაც იგი მკაცრი პროტოკოლისა და კათოლიკური წესების ზუსტ დაცვას მოითხოვდა.
1502 წელს მისი შვილიშვილი არტური დააქორწინეს ესპანელ პრინცესა კატალინა არაგონელზე, რომელიც ასევე ღრმად მოწრმუნე კათოლიკე იყო, რის გამოც მარგარეტი მასთან მალევე დაახლოვდა. მალევე არტური გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტის მემკვიდრე პრინცი ჰენრი გახდა, რომელმაც ცოლად თავისი ძმის ქვრივი, კატალინა შეირთო.
1503 წელს დედოფალი ელისაბედ იორკელი მშობიარობას გადაჰყვა, რის შემდეგაც მარგარეტის გავლენები სამეფო კარზე კიდევ უფრო გაიზარდა, თუმცა მასზე საშინლად იმოქმედა 1509 წლის აპრილში მისი ვაჟის, ჰენრი VII-ის გარდაცვალებამ. მართალია იგი მოესწრო ჰენრი VIII-ის გამეფებასაც, თუმცა შვილის დაღუპვიდან სულ ორ თვეში, 1509 წლის 29 ივნისს ლედი მარგარეტ ბეფორტი გარდაიცვალა, 66 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1443 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1509 კატეგორია:ვარდების ომი
სექტემბრის დღეები
thumb|რუსული ჟურნალის გამოცემა № 10-[[1918]]
სექტემბრის დღეები (1918 թ. Բաքվի հայերի կոտորած) — ენვერ-ფაშას ძალების მიერ 1918 წლის სექტებერში ბაქოში ეთნიკურად სომეხი მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობა. შეტაკების შედეგად, დაიღუპა დაახლოებით 10 000 ეთნიკური სომეხი, თუმცა ზოგიერთი წყაროს თანახმად, ეს რიცხვი 30 000-ს შეადგენს. ეს იყო პირველი მსოფლიო ომის მსვლელობისას მომხდარი ბოლო უდიდესი ხოცვა-ჟლეტა.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქო კატეგორია:აზერბაიჯანი
ბაშ-დიზა
ბაშ-დიზა (Baş Dizə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	483 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
გველის კედელი
მინი|280x280პქ| გველის კედელი [[პერეიასლავ-ხმელნიცკის რაიონი|პერეიასლავ-ხმელნიცკის რაიონში სოფელ დენისთან]]
მინი| კედელი სოფელ ივანკოვიჩის მახლობლად გველის კედელი (Змієві вали) — თიხის მიწის სამუშაოების უძველესი სისტემა, რომელიც მდებარეობს შუა დნეპრის უკრაინაში (ნადნიპრიანშჩინა), რომელიც გადაჭიმულია ძირითადად კიევის ოლქში. ისინი, როგორც ჩანს, დანიშნულებითა და ხასიათით ჰგავს ტრაიანეს კედელს, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთით ბესარაბიაში. დარჩენილი უძველესი კედლების საერთო სიგრძე 1000 კილომეტრია და წარმოადგენს თავდაპირველი კედლის სისტემის 20%-ზე ნაკლებს.
ისტორია
ლეგენდის თანახმად, მიწის სამუშაოები არის უძველესი მოვლენების შედეგი, როდესაც მითიური გმირმა (ბოჰატირი) კოზმოდემიანელმა (ან ბორისოჰლიბი), რათა მოეკლა უზარმაზარ დრაკონი (გველი), გველი გიგანტურ გუთანში შეაბა და მიწას ახვნევინებდა. დრაკონი (გველი) მოკვდა და ხვნისგან დარჩა თხრილები, რომელთა ორივე მხარეს ადიდებული იყო მიწის უზარმაზარი ნაწილები, რომლებსაც ხალხში გველის კედელი ეწოდა.
უძველესი კედლები აშენდა ძვ. წ. II-VII საუკუნეებში. არსებობს სამი თეორია იმის შესახებ, თუ ვინ ააშენა კედლები: კედელი უნდა აეგოთ ან სარმატებს სკვითების წინააღმდეგ ბრძოლისას, ან ოიუმის გუთებს ჰუნების წინააღმდეგ ბრძოლისას, ან ადრეული აღმოსავლეთის სლავებს სამხრეთ სტეპების მომთაბარეების წინააღმდეგ. სლავურ კულტურაში მეომარი მომთაბარეები ხშირად ასოცირდება ფრთოსან დრაკონთან, აქედან მოდის სახელი.
დნეპრის მარჯვენა სანაპიროზე მის შენაკადებს ტეტერივსა და როსს შორის კედლების ნარჩენები ქმნის ექვს ხაზს, რომლებიც წაგრძელებულნი არიან დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. ერთი გველის კედელი გადის დნეპრის მარცხენა სანაპიროზე და მის შენაკად სულაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის არქიტექტურული ძეგლები
ლუკა მთიბელაშვილი
ლუკა მთიბელაშვილი (დ. 1927) — ქართველი პოეტი. დაიბადა ლაფანყურში, გლეხის ოჯახში. დაამთავრა 4 კლასი და დაიწყო შრომითი საქმიანობა კოლმეურნეობაში. ხშირად ავადმყოფობდა, მაგრამ საკუთარ ჯანმრთელობას ყურადღებას ვერ აქცევდა. 1973 წლიდან მესამე ჯგუფის ინვალიდად ითვლებოდა. მალე მხედველობა დაუქვეითდა და 1980 წლიდან სრულიად დაეკარგა. თუმცა, იგი ჯერ ზეპირად თხზავდა ლექსებს, შემდეგ კი კარნახობდა ჩასაწერად. ზეპირად იცოდა არა მხოლოდ თავისი ლექსები, არამედ ბევრი ხალხური ლექსიც და ვაჟა-ფშაველას თითქმის ყველა პოემა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1927
თრანის პირველი ნასოფლარი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
იდა (ფილმი)
იდა (Ida) — 2013 წლის პოლონური დრამატული ფილმი. ფილმმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის.
სიუჟეტი
ობოლმა ანამ ბავშვობა მონასტერში გაატარა. სანამ მონაზვნად აღიკვეცება, წინამძღვარი მას ავალებს შეხვდეს თავის ერთადერთ ნათესავს — დეიდა ვანდას. მისგან ანა გაიგებს, რომ ის ებრაელია და იდა ლებენშტაინი ჰქვია. ორივე ერთად გადაწყვეტს მოინახულონ იდას მშობლების საფლავი. იდა გზაში გაიცნობს ბიჭს. რდესაც იდა მონასტერში დაბრუნდება, ქრისტეს ქანდაკებასთან მივა და ეტყვის ,,მაპატიე, მე მზად არ ვარ“. ყველა აღიკვეცება მონაზვნად, მაგრამ იდა არა. იდა ბრუნდება ბიჭთან, პირველად მოწევს სიგარეტს, დალევს ალკოჰოლს, პირველად იცეკვებს, პირველად აკოცებს და ექნება სექსი. როდესაც ბიჭს სძინავს, იდა ტოვებს მას, იცმევს ისევ მონაზვნის კაბას და ბრუნდება მონასტერში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონური ფილმები კატეგორია:დანიური ფილმები კატეგორია:პოლონურენოვანი ფილმები კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ვაჰრამაშენი
ვაჰრამაშენი (Վահրամաշեն) ასევე ცნობილია, როგორც ამბერდის ეკლესია (Ամբերդի եկեղեցին) — ეკლესია სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, არაგაწის მთის მახლობლად.
ისტორია
ვაჰრამაშენის ეკლესია დაარსდა XI საუკუნეში, ამბერდის ციხესიმაგრის მახლობლად. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც მდებარეობს მთაზე, მდინარეების ამბერდისა და არკაშენის შეერთების ადგილთან ახლოს. ციხესიმაგრეც და ეკლესიაც პაჰლავუნების მფლობელობაში იყო. 1070-იან წლებში ციხესიმაგრეს თურქ-სელჩუკები დაეპატრონენ. 1193 წელს, ქართველთა ერთიანმა არმიამ ზაქარია მხარგრძელისა და მისი ძმის ივანე ათაბაგის მეთაურობით გაათავისუფლა და მხარგრძელების მფლობელობაშია XI-XII საუკუნეების განმავლობაში. 1236 წელს მონღოლებმა დაიპყრეს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
ბაშქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაშქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
არსენალის მთის ქუჩა
არსენალის მთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (არსენალი). რკინიგზიდან ახალარსენალის I ქუჩამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
თრანის მეორე ნასოფლარი
თრანის მეორე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის დასავლეთით, 1 კილომეტრზე, მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. ნასახლარის ტერიტორიაზე დადასტურებულია გეგმით სწორკუთხა რამდენიმე ნასახლარი ბუდის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
იჩქარე ნელა
იჩქარე ნელა — ჯგუფ 33ა-ს მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1999 წელს.
სიმღერების სია
კატეგორია:1999 წლის ალბომები კატეგორია:33ა-ს ალბომები
ალექსის ციპრასი
ალექსის ციპრასი (Αλέξης Τσίπρας, ფონეტიკურად: ; დ. 28 ივლისი, 1974) — ბერძენი პოლიტიკოსი, საბერძნეთის 189-ე პრემიერ-მინისტრი 2015 წლის 21 სექტემბერიდან, 2009 წლიდან მემარცხენე ფრთის, კოალიცია სირიზას ლიდერი. არჩეულ იქნა საბერძნეთის პარლამენტში 2009 წელს, იყო ევროპის კომისიის პრეზიდენტობის კანდიდატი ევროპარლამენტის 2014 წლის არჩევნებზე ევროპის მემარცხენე პარტიიდან. 2015 წლის 25 იანვარს მისი მეთაურობით სირიზამ საყოველთაო ვადამდელ არჩევნებზე მიიღო ამომრჩეველთა 36%-ის ხმა, რითაც გამარჯვება და 300 არსებულიდან, პარლამენტში 149 ადგილი მოიპოვა; გახდა საბერძნეთის 189-ე პრემიერ-მინისტრი. 2015 წელს ჟურნალმა TIME-მა ციპრასი მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანებს შორის დაასახელა. პრემიერ-მინისტრობის მეშვიდე თვეს, 2015 წლის 20 აგვისტოს ციპრასმა გადადგომის შესახებ განცხადება გააკეთა და ვადამდელი არჩევნები დანიშნა.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
1980 წელს ციპრასი საბერძნეთის ახალგაზრდა კომუნისტებს შეუერთდა. ადრეულ 1990-ებში, როდესაც ამპელოკიპოის მრავალპროფილურ სკოლაში სწავლობდა, აქტიურ პოლიტიკაში ჩაერთო სტუდენტთა აჯანყების დროს მაშინდელი განათლების მინისტრის, ვასილის კონტოგიანოპულოსის საკამათო კანონის წინააღმდეგ. ციპრასი საზოგადოების წინაშე ტელეეკრანებზე პირველად ანა პანაგიოტარეას გადაცემაში გამოჩნდა, სადაც მიწვეული იყო სტუდენტური მოძრაობის წარმომადგენლის სახით. ინტერვიუს მსვლელობისას ჟურნალისტმა ციპრასი პროტესტის კონტექსტში სტუდენტების მშობლებისთვის შეუტყობინებლად სწავლის გაცდენის უფლებების დაცვისას ეშმაკობაში დაადანაშაულა.
ციპრასმა უმაღლესი განათლება ათენისტექნიკურ უნივერსიტეტში მიიღო, სადაც იგი სამოქალაქო ინჟინერიას ეუფლებოდა. უნივერსიტეტი 2000 წელს დაამთავრა. შემდგომ სწავლა ასპირატურაში განაგრძო, საქალაქო და რეგიონალური დაგეგმარების მიმართულებით ეროვნული ტექნიკური უნივერსიტეტის არქიტექტურის სკოლაში. ასპირატურაში სწავლის პარალელურად მუშაობა დაიწყო ინჟინრად სამშენებლო ინდუსტრიაში. არის რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომის და პროექტის ავტორი ქალაქ ათენის შესახებ.
უნივერსიტეტის სტუდენტობისას ციპრასი შეუერთდა აღორძინებული მემარცხენე მოძრაობას, კონკრეტულად „ენცელადის“ ( ჯგუფს, და როგორც მისი წევრი არჩეულ იქნა სამოქალაქო ინჟინერიის სკოლის სტუდენტთა კავშირის აღმასრულებელ საბჭოში, ასევე იყო სტუდენტების წარმომადგენელი უნივერსიტეტის სენატში. 1995–1997 წლებში იყო საბერძნეთის სტუდენტთა ეროვნული კავშირის ცენტრალური საბჭოს არჩეული წევრი.
პოლიტიკური კარიერა, 1999–2015
სინაპსიზმოსიდან საბერძნეთის კომუნისტური პარტიის გასვლის შემდგომ 1991 წელს, ციპრასი კოალიციის შემადგენლობაში დარჩა. 1999 წლის მაისში დაინიშნა სინაპსიზმოსის ახალგაზრდული ფრთის პირველ პოლიტიკურ მდივნად. ამ პერიოდში მან თავის ცენტრისტად წარმოიჩინა, თუმცა შემდგომ სინაპსიზმოსის ლიდერის რანგში მან წმინდა წყლის მემარჯვენეს სახე მიიღო. 2003 წლის ნოემბერში იგი ტასოს კორონაკისმა ჩაანაცვლა, ხოლო თვითონ ციპრასი კი დედა-პარტია სინაპსიზმოსში გადავიდა. ახალგაზრდული სინაპსიზმოსის მდივნად ყოფნისას აქტიურად მონაწილეობდა ბერძნული სოციალური ფორუმის ჩამოყალიბებაში და მონაწილეობდა არაერთ საერთაშორისო პროტესტში და მარშში ნეოლიბერალური გლობალიზაციის წინააღმდეგ. სინაპსიზმოსის მე-4 ყრილობაზე, 2004 წლის დეკემბერში ციპრასი არჩეულ იქნა პარტიის ცენტარლური პოლიტიკური კომიტეტის წევრად და შესაბამისად პოლიტიკურ სამდივნოსში, სადაც იგი პასუხისმგებელიი იყო განათლებისა და ახალგაზრულ საკითხებზე.
ციპრასი ბერძნული ძირითადი პოლიტიკური მოვლენების ყურადღების ცენტრში მოხვდა 2006 წლის ადგილობრივი არჩევნებისას, როდესაც კენჭს იყრიდა ათენის მერის თანამდებობაზე. ამ არჩევნებზე ციპრასმა, რომელიც სირიზას წარმოადგენდა ათენელ ამომრჩეველთა ხმების 10.51% მიიღო და მესამე ადგილი დაიკავა. ამასთან, ციპრასმა მოიპოვა ადგილი ათენის მუნიციპალურ საბჭოში, რადგან იყო სირიზას პარტიული სიის პირველი ნომერი. 2007 წლის საბერძნეთის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობა არ მიუღია და არჩია ათენის მუნიციპალურ საბჭოში წევრობის ვადის ამოწურვამდე მუშაობა. 250px|მინიატიურა|ციპრასი სიტყვით მიმართავს საზოგადოებას სინაპსიზმოსის მე-5 ყრილობაზე სინაპსიზმოსის მე-5 ყრილობაზე, 10 თებერვალს, 2008, ციპრასი პარტიის ლიდერად აირჩიეს, მას შემდეგ რაც წინამორბედმა ალეკოს ალავანოსმა ლიდერობაზე უარი თქვა პირადი მიზეზების გამო. ციპრასი სინაპსიზმოსს სათავეში 33 წლის ასაკში ჩაუდგა, ამგვარად გახდა ბერძნული პოლიტიკური პარტიის ყველაზე ახალგაზრდა მეთაური 1031 წლის შემდეგ. 2009 წლის არჩევნებზე არჩეულ იქნა საბერძნეთის პარლამენტის წევრად ათენის ოლქიდან, შემდგომ კი ერთხმად არჩეულ იქნა სირიზას საპარლამენტო ჯგუფის თავმჯდომარედ. ციპრასის მეთაურობით სირიზამ 2012 წლის არჩევნებში 22% მიიღო და გახდა ოპოზიციის თავმჯდომარე და ალექსის ციპრასის ჩრდილოვანი კაბინეტის ხელმძღვანელი. 250px|მინიატიურა|ციპრასი [[ბოლონიაში სიტყვით მიმართვისას „სხვა ევროპის“ ალიანსის ყრილობაზე ]] 2013 წლის დეკემბერში ციპრასი ევროპის გაერთიანებული მემარცხენები/ჩრდილოეთის მემარცხენე-მწვანეების (ეგმ/ჩმმ) მიერ წარდგენილი იყო კანდიდატად ევროკავშირის ევროკომისიის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. არჩევნები ევროპარლამენტში ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მიერ 2014 წლის მაისში გაიმართა.
ციპრასი წარდგენილი იყო როგორც სამხრეთის პერიფერიფერიული ქვეყნების ერთიანი კანდიდატი. 2014 წლის მაისის დასაწყისში, ბერლინში სიტყვით გამოსვლისას, მან ახსნა თავისი უმთავრესი შეხედულებები, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა მერკელის ნეოლიბერალურ კურსს ევროპაში. ციპრასმა განაცხადა, რომ ძირეული ცვლილებები ევროპელების უკეთესი მომავლისთვის 10 წლის პერსპექტივაში ჩანს. ამ განცხადების ადრესატები იყვნენ ისინი, ვინც იზარალა 2008–2014 წლის ფინანსური კრიზისით, რომელმაც მოულოდნელდ ევროპაში უმუშევრობის დონე მაღლა აწია. სიტყვით გამოსვლა მიმდინარეობდა ინგლისურ ენაზე გერმანული აუდიტორიის წინაშე და მიზანმიმართული იყო მთელი ევროპის მასშტაბით მოსმენისთვის. ასევე, ეგმ/ჩმმ-მა მოიგო საბერძნეთში, მიიღო ევროპარლამენტიში საბერძნეთის 21 ადგილი და მთელ ევროპაში მე-5 ადგილი დაიკავა.
საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი, 2015
2015 წლის საბერძნეთის საპარლამენტო არჩევნები, იანვარი 2015 ალექსის ციპრასმა სირიზასთან ერთად გამარჯვება მოიპოვა და მხოლოდ 2 ადგილი დააკლდა პარლამენტში მკაფიო უმრავლესობის მისაღებად. შემდეგ დილას ციპრასმა შეთანხმებას მიაღწია კოალიციის შესაქმნელად მემარჯვენე-ცენტრისტულ „თავისუფალი ბერძნების“ პარტიასთან.
იმავე დღეს, 1865 წლიდან მოყოლებული, ისტორიაში საბერძნეთის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრის სახით ციპრასმა ფიცი დადო პრეზიდენტ კაროლოს პაპულიასის წინაშე. ციპრასი ასევე იყო პირველი პრემიერ-მინისტრი რომლის ფიცის ტექსტი და ცერემონია შედგებოდა მხოლოდ სამოქალაქო ელემენტებისგან, რითაც იგი გაემიჯნა ფიცის დადების მრავალწლიან ბერძნულ მართლმადიდებლურ კულტურას. მიუხედავად განცხადებებისა ეკლესიასთან კარგი ურთიერთობების შესახებ, მან წამოჭრა რელიგიური პოლემიკა არქიეპისკოპოს იერონიმესთან. ციპრასმა განაცხადა რომ, როგორც ათეისტი, რომლის ქორწინებაც არ არის ჯვარდაწერილი და არც შვილები მონათლული, არ აპირებს რელიგიური ფიცის დადებას თანამდებობის დასაკავებლად. 250px|მინიატიურა|ალექსის ციპრასი წითელი ვარდებით ამკობს [[1 მაისის დახვრეტები კესარიანში|კესარიანის ეროვნული წინააღმდეგობის მემორიალს]] ფიცის დადების შემდეგ ციპრასი პირველ რიგში კესარიანის წინააღმდეგობის მემორიალთან მივიდა და წითელი ვარდებით შეამკო, ბერძნული წინააღმდეგობის 200 წევრის ხსოვნის პატივსაცემად, რომლებიც დახვრეტილ იქნენ გერმანული ვერმახტის მიერ 1 მაისს, 1944 წელს.
ახალ მინისტრთა კაბინეტთან პირველი შეხვედრისას ციპრასმა ყურადღება გაამახვილა მისი მთავრობის პრიორიტეტებზე: ბრძოლა საბერძნეთის „ჰუმანიტარულ კრიზისთან“, მოლაპარაკება ევროკავშირთან და და საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან საბერძნეთის ვალის რესტრუქტურიზაციის თაობაზე და სირიზას წინასაარჩევნო დაპირებების შესრულება, როგორცაა წინა მთავრობის პრივატიზაციის პოლიტიკის გაუქმება.
3 თებერვალს, 2015, ციპრასმა თავისი პირველი სამუშაო ვიზიტით თავის იტალიელ კოლეგას მატეო რენცის ეწვია რომში. მათ ერთად გამართეს პრეს-კონფერენცია, რომელზეც შეშფოთება გამოხატეს იუნკერის კომისიის მიერ შემოღებული მკაცრი ეკონომიის ზომებთან დაკავშირებით და აღნიშნეს, რომ კრიზისიდან ერთადერთი გამოსავალი ეკონომიკური ზრდაა. პრეს-კონფერენციის შემდეგ რენციმ ციპრასი იტალიური ჰალსტუხით დაასაჩუქრა. ციპრასსმა, რომელიც შემჩნეული იყო ჰალსტუხის უხმარობაში, მადლობა განუცხადა რენცის და აღნიშნა რომ ნაჩუქარ ჰალსტუხს აუცილებლად ჩაიცმევს, როცა საბერძნეთის წარმატებულად გადალახავს მკაცრი ეკონომიის ზომებს.
20 თებერვალს, 2015, ევროჯგუფმა საბერძნეთთან შეთანხმებას მიაღწია საბერძნეთის დახმარების ოთხი თვით გახანგრძლივების თაობაზე. ციპრასმა დაანონსა 8 აპრილის ვიზიტი მოსკოვში, სადაც რუსეთისგან მხარდაჭერის მიღებაზე უნდა ემსჯელათ.
31 მაისი, 2015, ციპრასმა ფრანგულ გაზეთ Le Monde-თან ინტერვიუში ევროპელი კრედიტორები გააკრიტიკა. მისი განცხადებით კრედიტორები აბსურდულ მოთხოვნებს აყენებენ მოლაპარაკებების წარმართვისას.
მისი თქმით ევროზონის წევრების მიმართ დაწესებული ხისტი სტანდარტები ევროკავშირის დაშლას გამოიწვევს.
22 ივლისს, 2015, ციპრასმა წარმოადგინა ბერძნული ახალი წინადადება, რომელიც ითვალისწინებს საპენსიო ასაკის 67 წლამდე აწევას და ვადამდე ადრე პენსიაზე გასვლის შეზღუდვას. წინადება ასევე ითვალისწინებს დამატებითი ღირებულების გადასახადის სისტემის რეფორმას და 23 პროცენტიანი საბაზო განაკვეთის დაწესებას.
გადარჩენის რეფერენდუმი
27 ივნისს, 2015, ციპრასმა რეფერენდუმის ჩატარების შესახებ გამოაცხადა. რეფერენდუმის მიზანია ხალხმა გადაწყვიტოს, უნდა მიიღოს თუ არა საბერძნეთმა იუნკერის კომისიის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის და ევროპის ცენტრალური ბანკის მიერ ერთობლივად წარმოდგენილი „გადარჩენის“ პირობები.
გადარჩენის შეთანხმება
რამდენიმე დღიანი მოლაპარაკებების შემდეგ 2015 წლის 13 ივლისს ციპრასმა ლიდერებთან შეთანხმებას მიაღწია. საბერძნეთი 2015 წლიდან 2018 წლის ივლისამდე ეტაპობრივად მიიღებს 82-დან 86 მილიარდ ევრომდე. სანაცვლოდ საბერძნეთს მოუწევს დღგ-ს განაკვეთის გაზრდა, საპენსიო სისტემის რეფორმირება, საბერძნეთის სტატისტიკური სამსახურის დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა, პირველადი პროფიციტის მისაღებად ავტომატურად სახელმწიფო ხარჯების შემცირება, სასამართლოს სისტემის რეფორმირება გადაწყვეტილებები მიღების ასაჩქარებლად, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის მიერ შემოთავაზებული რეფორმების გატარება, ციპრასის მიღებული კანონების გაუქმება, გარდა ერთისა „ჰუმანიტარული კრიზისის“ შესახებ, ბანკების რეკაპიტალიზება, 50 მილიარდის სახელმწიფო აქტივის პრივატიზება და სახელმწიფო სექტორის ღირებულების შემცირება. ამ პირობების დაკმაყოფილების სანაცვლოდ იუნკერის 35 მილიარდიან პაკეტს მიიღებს, რომლის მიზანია საბერძნეთის ეკონომიკის ზრდაში დახმარება.
14 აგვისტოს პარლამენტმა ახალ ანტიკრიზისულ შეთახმებას მხარი დაუჭირა, ამასთან სირიაზას წევრი 40 დეპუტატზე მეტმა ხმა წინააღმდეგ მისცა და ციპრასი პრო-ევროპული ოპოზიციის (ახალი დემოკრატია, მდინარე, პასოკი) მხარდაჭერის იმედად დარჩა. ციპრასმა პარალამეტარებისთვის მიმართვისას განაცხადა, რომ ისინი არიან არჩევანის წინ „გადარჩენა ან თვითმკვლელობა“. მან ასევე განაცხადა: „მე ჩემი სინდისი სუფთა მაქვს რადგან ეს იყო საუკეთესო, რომლის მიღწევაც ჩვენ შეგვეძლო ევროპაში ძალთა ამჟამინდელი თანაფარდობის და ჩვენს თავს მოხვეული ფინანსური და ეკონომიკური დახრჩობის პირობებში.“
გადადგომა
20 აგვისტოს, 2015, ციპრასი საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა მშობლიური სირიზას დეპუტატების ამბოხების გამო და ვადამდელი არჩევნების დანიშვნისკენ მოუწოდა. ეს განცხადება მან ტელევიზიის ეთერით გააკეთა.
ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები მიახლოებით 2015 წლის 20 სექტემბერს უნდა ჩატარდეს.
პირადი ცხოვრება
ალექსის ციპრასის მეუღლეა პერისტერა „ბეტი“ ბაზიანა, ელქტროტექნიკის და კომპიუტერული ინჟინერი. ისინი ერთმანეთი 13 წლის ასაკში 1987 წელს აბელოკიპის სკოლაში გაიცნეს. ორივე იყო საბერძნეთის ახალგაზდა კომუნისტების წევრი. ცხოვრობენ მათ ორ ვაჟთან ერთად ათენში. უმცროსი ვაჟის სახელია ერნესტო — ჩე გევარას ხსოვნისადმი პატივსაცემად. ციპრასი ფეხბურთის დიდი ქომაგია, რადგან სტადიონთან ახლოს გაიზარდა, ქომაგობს „პანათინაიკოსს“ და ესწრება ყველა მათ საშინაო მატჩს შეძლებისდაგვარად. ციპრასი თავს ათეისტად თვლის, რაც მას 2015 წლის მდგომარეობით ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ათეისტი მმართველების ოთხეულში აყენებს, საფრანგეთის პრეზიდენტის ფრანსუა ოლანდის, ჩეხეთის პრეზიდენტის მილოშ ზემანის და ხორვატიის პრემიერ-მინისტრის ზორან მილანოვიჩის მხარდამხარ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:ბერძენი პოლიტიკოსები კატეგორია:საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 28 ივლისი
სებასტიან კურცი
სებასტიან კურცი (Sebastian Kurz დ. 27 აგვისტო, 1986, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 2013 წლის 16 დეკემბრიდან 2017 წლის 18 დეკემბრამდე ავსტრიის ინტეგრაციისა და საგარეო საქმეთა მინისტრი. მსოფლიოში ყველაზე ახალგაზრდა საგარეო საქმეთა მინისტრი. 2017 წლის 18 დეკემბრიდან 2019 წლის 28 მაისამდე და 2020 წლის 7 იანვრიდან ავსტრიის ფედერალური კანცლერი.
ადრეული წლები და განათლება
სებასტიან კურცი 1986 წლის 27 აგვისტოს ვენაში დაიბადა. დედა მასწავლებელია, მამა — ინჟინერი. გაიზარდა ქალაქ მაიდლინგის მე-12 რაიონში, სადაც დღემდე ცხოვრობს. 1996 წელს ჩააბარა Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Erlgasse-ში, ხოლო 2004 წელს გამოსაშვები გამოცდის ჩაბარების შემდეგ ერთწლიანი სამხედრო სამსახური გაიარა. ამის შემდეგ ვენის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე დაიწყო სწავლა. სწავლის დასრულებამდე, 2011 წელს სახელმწიფო მდივნის პოსტზე დაინიშნა, როდესაც მხოლოდ თერთმეტი სასწავლო სემესტრი ჰქონდა გავლილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ავსტრიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ავსტრიის კანცლერები კატეგორია:ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრები
სალავათ იულაევი
სალავათ იულაევი (Салауат Юлай улы; დ. 16 ივნისი, 1752  — გ. 26 სექტემბერი 1800 ) — ბაშკირეთის ეროვნული გმირი. ემელიან პუგაჩოვის მიერ წამოწყებული გლეხთა აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. პოეტ-იმპროვიზატორი (სესენი).
დაიბადა ბაშკირეთის სოფელ ტეკეევოში. აღნიშნული სოფელი დღეს უკვე აღარ არსებობს. იგი აჯანყებაში მონაწილე სხვა სოფლებთან ერთად ეკატერინე II-ის ბრძანებით გადაწვეს.
როდესაც სალავათ იულაიევმა გაიცნო ემილიანე პუგაჩოვი  იგი 19 წლის იყო. ამ დღიდან მოყოლებული დაპატიმრებამდე (1774 წლის 25 ნოემბერი) იგი იმყოფებოდა გლეხთა აჯანყების ეპიცენტრში. 1775 წლის 15 ივლისს, ხანგრძლივი გამოძიების შემდეგ გამოაცხადეს სალავათ იულაევის განაჩენი. მას და მამამისს, როგორც სახელმწიფო დამნაშავეებს მიუსაჯეს გამათრახება და კატორღაში მუშაობა. 2 ოქტომბერს მამა-შვილი ბალტიისპირეთში თანამედროვე ესტონეთის ქალაქ პალდისკიში (მაშინ როგერვიკი) გააგზავნეს.
უკანასკნელი დოკუმენტი, რომელშიც მოიხსენიება სალავათი, მიეკუთვნება 1800 წელს. ამ პერიოდამდე იგი 25 წელი ტყვეობაში იმყოფებოდა.
სალავათ იულაევი გარდაიცვალა 1800 წლის 26 სექტემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1752 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1800
პუერტო-რიკოს ისტორია
პუერტო-რიკოს ისტორია იწყება კუნძულზე ორთოიროიდული ადამიანების დასახლებით, ძვ.წ. 3000 და ძვ.წ. 2000 წლებს შორის. პუერტო-რიკოზე ადამიანები უძველესი დროიდან ცხოვრობდნენ. სხვა ტომები, მაგალითად, სალადოიდები და არავაკები კუნძულზე ჯერ კიდევ ძვ. წ. 430 წელს დასახლდნენ. 1493 წელს ქრისტეფორე კოლუმბმა აღმოაჩინა კუნძული, ახალი მსოფლიოს აღმოჩენის დროს. ადგილობრივ ხალხთა რიცხვი ძალიან დაბალი იყო მე-16 საუკუნის გვიანდელ ნახევარში, ვინაიდან ევროპელები, რომლებიც კუნძულზე ჩამოდიოდნენ ავრცელებდნენ სხვადასხვა დაავადებას.
პუერტო რიკომ ჩრდილო-აღმოსავლეთ კარიბის ზღვაში მდებარე ესპანეთის იმპერიის ძირითადი ნაწილი ჩამოაყალიბა, ახალი სამყაროს კვლევისას, დაპყრობისა და კოლონიზაციის ადრეულ წლებში. კუნძული იყო მთავარი სამხედრო პუნქტი ესპანეთსა და სხვა ევროპულ ძალებს შორის. ამ ტერიტორიის კონტროლისთვის მრავალი ომის მიმდინარეობდა, მე-16, მე-17 და მე-18 საუკუნეებში.
1593 წელს ფილიპე II-ის ბრძანებით ლისაბონიდან გაგზავნილმა პორტუგალიელმა ჯარისკაცებმა შექმნეს პუერტო-რიკოში „სან ფელიპეს დელმოროს“ ციხის პირველი გარნიზონი. ჩასულთაგან ბევრმა ადგილობრივი მაცხოვრებელი მოიყვანა ცოლად, ამიტომაც დღეს კუნძულზე საკმაოდ გავრცელებულია პორტუგალიური გვარები. დიდი ანტილის კუნძულები, რომელთა შემადგენლობაშიც პუერტო-რიკოც არის, წარმოადგენდა ხელსაყრელ ადგილს, ვინაიდან აქედან მარტივად შეიძლებოდა ევროპაში, მექსიკაში, ცენტრალურ ამერიკასა და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში მოხვედრა. XIX საუკუნის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში, ესპანეთ-ამერიკის ომის დასრულებამდე, პუერტო-რიკო და კუბა იყო ესპანეთის ბოლო ორი კოლონია ახალ მსოფლიოში. ესპანეთმა გააცნობიერა, რომ ეს იყო კარიბის ზღვაში დარჩენილი ბოლო ორი ტერიტორია, რომლებსაც დაკარგვის საფრთხე ამუქრებოდათ. ბრძანება დაიბეჭდა ესპანურად, ინგლისურად და ფრანგულად, რისი მიზანიც იყო ევროპელების მოზიდვა, რათა დასახლებულიყვნენ კუნძულებზე, ხოლო ქვეყანა მათ უფასოდ მიცემდა მიწის ნაკვეთს, თუმცა მათ უნდა დაედოთ ფიცი, რომ ერთგულნი იქნებოდნენ ესპანეთის გვირგვინისა და რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმართ.
პრე-კოლონიური პუერტო-რიკო
პუერტო-რიკოს ტერიტორიებზე, სავარაუდოდ, პირველად ორთოიროიდები დასახლდნენ. ზოგი მეცნიერი ვარაუდობს, რომ მათი აქ დასახლება 4000 წლით თარიღდება. 1990 წელს, კუნძულ ვიკეს არქეოლოგიურმა გათხრამ აღმოაჩინა ნაშთები, რომლებიც ადასტურებს, რომ ორთოიროიდული ადამიანები აქ ცხოვრობდნენ. ეს აღმოჩენა დათარიღებულია ძვ. წ. 2000 წლით. შემდგომში მათი კულტურა ჩაანაცვლეს სალადოიდებმა, რომელიც კუნძულზე ჩავიდნენ ძვ.წ 430-250 წლებში.
1898-დან დღემდე
1898 წლის პარიზის ხელშეკრულების თანახმად, პუერტო-რიკო ამერიკის შეერთებული შტატების კონტროლის ქვეშ გადავიდა. ამან მნიშვნელოვანი ცვლილებები გამოიწვია, კერძოდ, კუნძულის სახელი შეიცვალა და ეწოდა პორტო რიკო (სახელი პუერტო-რიკო დაბრულდა 1932 წელს), ასევე შეიცვალა ვალუტა და პუერტო-რიკოს პესო ჩაანაცვლა შეერთებული შტატების დოლარმა. დაინერგა საჯარო სკოლის სისტემა და აშშ-ს საფოსტო სამსახური კუნძულის მასშტაბით ფუნქციონირებდა. გაფართოვდა და აშენდა საავტომობილო სისტემები, ხიდები მნიშვნელოვან მდინარეებზე, გზები და სხვა. გაუქმდა სამთავრობო ლატარია, აიკრძალა მამლების ჩხუბი (იგი კვლავ დაკანონდა 1933 წელს) და შეიქმნა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამსახური. იმ დროისთვის კუნძულზე ჯანმრთელობის მდგომარეობა ძირითადად მძიმე იყო, ჩვილების სიკვდილიანობის მაჩვენებლებიც ძალზე გახშირდა და მრავალი დაავადება იყო გავრცელებული.
კუნძულს კატასტროფა 1899 წლის აგვისტოში დაატყდა, კერძოდ, ორი ქარიშხალი: „1899 წლის სან-ცირიაკო ქარიშხალი“ და 8 აგვისტოს უსახელო ქარიშხალი. ამის შემდგომ დაახლოებით 3 400 ადამიანი დაიღუპა წყალდიდობის შედეგად და ათასობით დარჩა თავშესაფრის, საკვებისა და სამუშაოს გარეშე. ეკონომიკაზე გავლენა დამანგრეველი იყო. მილიონობით დოლარი დაიკარგა შაქრისა და ყავის პლანტაციების უმეტესი ნაწილის განადგურების გამო. ამის შემდეგ, თითქმის 5 000 პუერტო-რიკოს მცხოვრები 1910 წლისთვის გადასახლდა ჰავაის კუნძულებზე, რათა ემუშავად ჰავაის შაქრის პლანტაციებში.
1900 წლის ფორაკერის აქტი
პუერტო-რიკოში სამხედრო მთავრობა მცირე ხნით იყო და იგი დაიშალა 1900 წლის 2 აპრილს, როდესაც აშშ-ს კონგრესმა გამოსცა ფორაკერის აქტი (ასევე ცნობილია როგორც 1900 წლის ორგანული აქტი), რომელსაც ხელი მოაწყო სენატორმა ჯოზეფ ბ. ფორაკერმა. ამ აქტმა დაამყარა სამოქალაქო მთავრობა და თავისუფალი ვაჭრობა კუნძულსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის. სადაზვერვო მთავრობის სტრუქტურაში შედიოდა შეერთებული შტატების პრეზიდენტის მიერ დანიშნული გუბერნატორი, აღმასრულებელი საბჭო (სენატის ეკვივალენტი) და საკანონმდებლო ორგანო, რომელიც 35 წევრისგან შედგებოდა. პირველი დანიშნული გუბერნატორი იყო ჩარლზ ჰერბერტ ალენი, დაინიშნა 1900 წლის 1 მაისს. აქტმა ასევე განსაზღვრა სასამართლო სისტემის დანერგვა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პუერტო-რიკოს უზენაესი სასამართლო და კუნძულს საშუალებას აძლევდა მუდმივი წარმომადგენელი გაეგზავნა კონგრესზე. შემდგომში ჩამოყალიბდა განათლების დეპარტამენტი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მარტინ გროვ ბრუმბაუგი (რომელიც მოგვიანებით პენსილვანიის გუბერნატორი გახდა). სწავლება მთლიანად ინგლისურ ენაზე მიმდინარეობდა, ხოლო ესპანური ისწავლებოდა, როგორც სპეციალური საგანი. თუმცა ორივე კუნძულის ოფიციალური ენა იყო. 6 ნოემბერს გაიმართა პირველი არჩევნები ფორაკერის აქტის თანახმად, ხოლო 3 დეკემბერს პირველი საკანონმდებლო ასამბლეამ დაიკავა თანამდებობა. 1901 წლის 14 მარტს ფედერიკო დეგეტამ დაიკავა თანამდებობა, როგორც პირველმა მუდმივმა წარმომადგენელმა პუერტო-რიკოდან ვაშინგტონში.
ეკონომიკური და სოციალური ცვლილებები
ამერიკული პროგრამა ითვალისწინებდა თანამედროვე ეკონომიკური ინფრასტრუქტურის შექმნას, რომელიც მოიცავდა გზების, პორტების, ელექტროენერგიის სისტემების, ტელეფონებისა და ტელეგრაფების ხაზებს, აგრეთვე საავადმყოფოებსა და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამებს.
შაქრის, თამბაქოსა და სიგარის წარმოება შეერთებული შტატების ყურადღებას იპყრობდა, რადგან წარმოება დიდი ტემპით მიმდინარეობდა და პროდუქტიც ბევრი იყო. ამ ინდუსტრიებში ძირითადი მუშები იყვნენ ქალები და ბავშვები. 1914 წლისთვის, ყავის წარმოება, რომელიც ერთ დროს სტაბილურად მიმდინარეობდა კუნძულზე, ვერ მოხერხდა.
1950 წელს პუერტო რიკოში მოიყვანეს შაქრის რეკორდული მოსავალი. ამერიკამ დიდი ყურადღება დაუთმო თანამედროვე სასკოლო სისტემის შემუშავებას. ინგლისურენოვანმა სწავლებამ, ხალხში კულტურული გენოციდის შიში გამოიწვია. ამან ხელი შეუწყო მასწავლებლების, მშობლების, პოლიტიკოსების, ინტელექტუალებისა და სხვების მხრიდან წინააღმდეგობას. კუნძულის ესპანური ენისა და კულტურული ტრადიციების პატივისცემით, აშშ-ს ოფიციალურმა პირებმა შეაფასეს პუერტო-რიკოს კულტურაში ესპანური ენის ადგილი. ესპანური ასევე იყო ერთ-ერთი მოწინავე საერთაშორისო ენა, რომლის საშუალებითაც პუერტო-რიკოს მოსახლეობას ჰქონდათ კონტაქტი მსოფლიოსთან. ეს იყო მთავარი ენა, რომლითაც კომუნიკაცია ხდებოდა.
პუერტო რიკოს სოფლის მეურნეობის ძირითადი კომპონენტი იყო შაქრის წარმოება. ამერიკულ შაქრის კომპანიებს უფრო მეტი უპირატესობა ჰქონდათ ადგილობრივი შაქრის პლანტაციების მფლობელებთან შედარებით. ადგილობრივ მფლობელს შეეძლო დაფინანსება მხოლოდ ადგილობრივ ბანკებში მოეპოვებინა, რომლებიც მაღალ საპროცენტო განაკვეთებს სთავაზობდნენ, რაც განასვავებდა მათ ამერიკული კომპანიებისგან, ვინაიდან ისინი ამერიკული კომერციული ბანკებისგან სესხს უფრო დაბალ პროცენტში იღებდნენ. ეს ფაქტორი და დამატებით დაწესებული გადასახადები, აკოტრებდა ადგილობრივ მწარმოებლებს ან აიძულებდა გაეყიდა თავისი შაქრის პლანტაცია, რომელსაც ისევ ამერიკული კომპანიები ყიდულობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკო კატეგორია:ისტორია კუნძულების მიხედვით კატეგორია:კარიბის ისტორია კატეგორია:ისტორია ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ისტორია ქვეყნის მიხედვით
თრანის მესამე ნასოფლარი
თრანის მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის სამხრეთით, 3 კილომეტრზე, ტყეში, გუგუთნაბინავარში. განეკუითვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთა შენობების რიყისა და ნატეხი ქვით ნაწყობი კედლების 2-4 რიგი. კედლების სისქეა 0,7 მეტრი ზოგი შენობა ორსათავსიანია. აქა-იქ ყრია ღარიანი კრამიტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კრაკოვის ხანძარი (1850)
ფონი
1850 წელს ქალაქი კრაკოვი კვლავ დიდწილად იყო დამოკიდებული ხეზე, როგორც სამშენებლო მასალაზე. ქალაქის 1700 შენობის უმეტესობა ხის იყო, ქვის შენობებში კი ბევრი ხის ელემენტი იყო. ქალაქს ჰქონდა ცუდი წყლის ინფრასტრუქტურა და არ იყო სრულ განაკვეთზე სახანძრო სამსახური.
ხანძარი
ხანძარი 18 ივლისს გაჩნდა ქალაქის გარეუბანში, კრუპნიცას ქუჩის მიმდებარედ, მარცვლეულის ქარხანაში. ხანძარი ავარიის შედეგი, რომელიც გამოიწვია წისქვილმა და მჭედელმა, რომლებმაც ტექნიკის შეკეთებისას ცეცხლი წისქვილის შენობაში გააჩინეს, რომელიც შემდეგ უკონტროლო გახდა. ხანძარი გაჩნდა ძლიერი ქარის გამო, რომელმაც ის მიმდებარე შენობებზე გაავრცელა და ქალაქის ცენტრიც დაზარალდა. რამდენიმე საათში იგი რვა ქუჩაზე გავრცელდა, თუმცა შემდგომში შეჩერდა. იაგელონის უნივერსიტეტის სტუდენტებმა თავიდან აიცილეს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის დაზიანება. ხანძრის გავრცელება ერთ დღეში შეჩერდა, თუმცა მის სრულად ლიკვიდაციას კიდევ რამდენიმე დღე და სამხედროების დახმარება დასჭირდა.
მინი| კრაკოვის რუკა წითლად მონიშნული ხანძრის შედეგად განადგურებული ტერიტორიებით. მთავარი მოედნის სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე, გროძკას ქუჩის ორივე მხარეს, რომელიც ვრცელდება აღმოსავლეთით და დასავლეთით პლანტის პარკამდე.
ხანძარმა გაანადგურა ქალაქის დაახლოებით ერთი მეათედი: 153 შენობა, ორი სასახლე, ორი ან სამი მონასტერი და ოთხი ეკლესია.
შედეგი
ხანძარმა გამოიწვია ქალაქის შემდგომი ეკონომიკურ სტაგნაცია. ხანძარმა ასევე აიძულა ქალაქის მთავრობას გაეზარდა ხანძარსაწინააღმდეგო ბიუჯეტი, თუმცა პირველი (ნებაყოფლობითი) სახანძრო სამსახური 1865 წლამდე არ შეიქმნა. ყველა დაზარალებული შენობის საბოლოო რესტავრაცია დასრულდა მხოლოდ 1912 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:კრაკოვი
ნურსულთან ნაზარბაევის საერთაშორისო აეროპორტი
ნურსულთან ნაზარბაევის საერთაშორისო აეროპორტი (Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы) (IATA: TSE, ICAO: UACC), ყოფილი ასტანის საერთაშორისო აეროპორტი (Халықаралық Астана Әуежайы) — საერთაშორისო აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს დედაქალაქ ასტანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 16.7 კმ-ში. აეროპორტი წარმოადგენს Air Astana-სა და SCAT-ის ჰაბს. 2012 წელს მგზავრების რაოდენობამ 2 303 143 კაცი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
მუსაიელიანი (შირაკი)
მუსაიელიანი (Մուսայելյան) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 045 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 365 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 99 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
თრანის მეოთხე ნასოფლარი
თრანის მეოთხე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში. მდებარეობეს სოფლის დასავლეთით, 3,5 კილომეტრზე, ტყეში, კოკოთახოებში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. შემორჩენილია გეგმით სწორკუთხა შენობის რიყისა და ნატეხი ქვით ნაწყობი კედლების 2-6 რიგი. კედლის სისქეა 0,5-0,7 მეტრი.
ქლოი კარდაშიანი
ქლოი კარდაშიანი (დ. 27 ივნისი, 1984) — ამერიკელი სატელევიზიო სახე და მოდელი. 2007 წლიდან ოჯახთან ერთად თამაშობს რეალით სატელევიზიო შოუში Keeping Up with Kardashians. ქლოის წარმატებამ Keeping Up with Kardashians-ში გამოიწვია მისი გამოჩენა სეარიალებში  Kourtney and Khloé Take Miami (2009–2013)  და  Khloé Take The Hamptons (2014–2015).
2009 წლის სექტემბრიდან 2016 წლის ოქტომბრამდე ქლოი დაქორწინებული იყო კალათბურთელ ლამარ ოდომზე, წყვილი დაქორწინდა 2009 წელს ურთიერთობის ერთი თვის თავზე. მათ მონაწილეობა მიიღეს საკუთარ სერიალში Khloé & Lamar (2011–2012). 2009 წელს კარდაშიანმა მონაწილეობა მიიღო სერიალ The Celebrity Apprentice-ის მეორე სეზონში.
ქლოი თავის დებთან, კორტნისთან და კიმთან ერთად ჩართულია კოსმეტიკურ და მოდის ბიზნესში. მათ შექმნეს ტანსაცმლის რამდენიმე კოლექცია და სუნამოები და 2010 წელს გამოუშვეს წიგნი Kardashian Konfidential. მათ ითამაშეს საკუთარი მოკლემეტრაჟიან რეალით სერიალში, Dash Dolls (2015).
2016 წელს მიყავდა საკუთარი გადაცემა Kocktails with Khloé, რომელიც არის ჯანრთელობის და ფიტნესის შესახებ.
კარიერა
2007 წლის ბოლოს ქლოი, დედამისი კრისი, მამინაცვალი ბრიუსი და და-ძმები კორტნი, კიმი და რობი, ასევე ნახევარდები კენდალი და კაილი გამოჩნდნენ სერიალში Keeping Up with the Kardashians. ქლოის სერიალმა დიდი წარმატება და ფულადი სახსრები მოუტანა. 2016 წლის მონაცემებით საშუალოდ ქლოის Instagram, Facebook და Twitter-ის ერთ სარეკლამო პოსტზე 75 000 ამერიკულ დოლარს უხდიან.
2009 წლის ივნისში, ქლოი და მისი დები გაერთიანდნენ ბუნებრივი პროდუქტების ასოციაციასთან, რათა შეექმნათ კბილების გასათეთრებელი პასტა, სახელწოდებით Idol White. ამავე წელს ქლოი გამოჩნდა PETA- ს ერთ-ერთ სარეკლამო ვიდეო რგოლში "I Will Rather Go Naked". 2010 წლის მარტში სამმა დამ გამოუშვა საიუველირო ხაზი რომელიც წარმატებით იყიდება დღემდე. 2010 წლის გაზაფხულის სეზონისთვის დებმა გამოუშვეს ტანსაცმლის ხაზი კომპანია Bebe-სთვის. 2010 წლის სექტემბერში, ქლოიმ და მისმა დებმა გამოუშვეს კიდევ ერთი ტანსაცმლის ხაზი, K-Dash QVC. ამავე 2010 წელს დებმა გამოუშვეს ავტორუჯი Kardashian Glamour Tan, პროდუქციამ დიდი პოპულარულობა მოიპოვა.
2009 და 2013 წლებში ქლოი მონაწილეობდა სერიალში Kourtney and Khloé Take Miami-ში, 2014 და 2015 წლებში მონაწილეობდა სერიალ Khloé Take The Hamptons-ში. 2012 წელს ქლოი გამოჩნდა ამერიკული X-factor-ის ჟიურიში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:კარდაშიანების ოჯახი
ლიპჩენი
ლიპჩენი (Lipceni) — სოფელი მოლდოვაში, რეზინის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 170 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 641 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეზინის რაიონის სოფლები
Placar
„Placar“ — ყოველთვიური ბრაზილიური სპორტული ჟურნალი. გამოიცემა სან-პაულუში 1970 წლიდან. ყველაზე პოპულარული და მრავალტირაჟიანი სპორტული ჟურნალი ბრაზილიაში. ჟურნალის თემატიკა მოიცავს სპორტის სხვადასხვა სახეობებს, თუმცა გამოქვეყნებული სტატიების უმრავლესობა ფეხბურთს ეძღვნება და ფაქტობრივად საფეხბურთო ჟურნალს წარმოადგენს.
ისტორია
ჟურნალის პირველი ნომერი 1970 წლის 20 მარტს გამოვიდა. მის გარეკანზე გამოსახული იყო პელე ნიკეს თასით ხელში.
ჟურნალმა საკმაოდ მალე მოიპოვა პოპულარობა, რის შემდეგაც მისი გავლენა ბრაზილიურ ფეხბურთში მიმდინარე პროცესებზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მაგალითად, უშუალოდ მისი გავლენით მოხდა ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის სერია B-ს გამართვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება და მისი ორგანიზება, რამაც გარკვეულწილად შეამცირა მეტისმეტად გაზრდილი ბრაზილიის ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის — სერია A-ს მონაწილეთა რაოდენობა.
1987 წელს ჟურნალმა მხარდაჭერა გამოუცხადა ყველაზე ტიტულოვან კლუბებს ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციიდან გამოყოფისა და ქვეყნის საკუთარი ჩემპიონატის გამართვის ინიციატივაში.
1984 წლიდან ჟურნალმა დაიწყო სპორტის სხვა სახეობების შესახებ სტატიების პუბლიკაცია (მაგ. კრივის, ავტოსპორტის და სხვ.), რამაც მკითხველის მომატების ნაცვლად მათი კლება გამოიწვია.
1988 წლიდან ჟურნალმა შეწყვიტა თავის ფურცლებზე სხვა სპორტული მოვლენების გაშუქება.
1990 წლიდან მისი ტირაჟი მნიშვნელოვნად შემცირდა (თავიდან 125 ათასამდე, ხოლო შემდეგ დაახლ. 100 ათას ეგზემპლარამდე) და უმთავრესად ამ მიზეზით მოხდა მისი ყოველკვირეული ჟურნალიდან ყოველთვიურ ჟურნალად გადაქცევა.
1995 წლიდან Placar-ის მკითხველს პირველად მიეცა მისი გამოწერის შესაძლებლობა.
2001–2003 წლებში ჟურნალი კვლავ ყოველკვირეული გახდა, ამასთან, რამდენჯერმე შეცვალა გამოცემის დღეები. თავიდან ყოველ პარასკევს გამოდიოდა, შემდეგ ყოველ სამშაბათს.
საბოლოოდ, კვლავ, გამოცემის ყოველთვიურ ფორმატს დაუბრუნდა.
XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი
1999 წლის ნოემბერში Placar-მა გამოაქვეყნა XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელის საკუთარი სია.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის გაზეთები კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი გაზეთები
დამიეტის ალყა (1218-1219)
დამიეტის ალყა — მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლა ეგვიპტეში. აიუბიდ ალ-ქამელის კონტროლის ქვეშ მყოფი ქალაქი 1218 წელს ალყაში მოაქციეს და აიღეს ჯვაროსნებმა 1219 წელს.
რაინდებმა ალყაში მოაქციეს ეგვიპტის საპორტო ქალაქი დამიეტა, ფრიზების ფლოტისა და გენუის რესპუბლიკის ფლოტილიის დახმარებით, რომელთაც ხელმძღვანელობდა მამა-შვილი, სიმონი და პიეტრო დორიები. ჯვაროსნებმა შექმნეს ალიანსი კაი კაუს I -თან და ანატოლიაში სელჩუკთა სასულთნოსთან. კაუსი უტევდა აიუბიდებს სირიაში, რის გამოც ჯვაროსნებს არ სურდათ ორ ფრონტზე ბრძოლა. დამიეტის გარნიზონში ეპიდემია და შიმშილი მძვინვარებდა, რის გამოც 1219 წლის 5 ნოემბერს დანებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:XIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:მეხუთე ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლები
კაჭრეთის გორასამარხი
ტერმინი კაჭრეთის გორსასამარხი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანდალუსიის მთები
ანდალუსიის მთები, ბეტის კორდილიერა — მთათა სისტემა სამხრეთ ესპანეთში, პირენეს ნახევარკუნძულის სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ. სიგრძე დაახლოებით 630 კმ. შედგება რამდენიმე ქედისა და მასივისაგან, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია მთათაშუა ქვაბულებით და ხეობებით. მაქსიმალური სიმაღლე 3478 მ (მწვერვალი მულასენი, სიერა-ნევადის ქედზე, პირენეს ნახევარკუნძულის უმაღლესი წერტილი). აგებულია კრისტალური და კარბონატული ქანებით. განვითარებულია რელიეფის კარსტული ფორმები, ჰავა — ხმელთაშუა ზღვისაა. ფერდობები შემოსილია მარადმწვანე და ფოთოლმცვივანი ტყეებითა და ბუჩქნარებით. ქვაბულებსა და ზღვის სანაპიროზე გაშენებულია ზეთისხილის, ციტრუსების პლანტაციები, ვენახები, ხარობს ფინიკის პალმა. არის რკინის მადნის საბადოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ქედები
ქრისტოფ რანსმაირი
ქრისტოფ რანსმაირი (დ. 20 მარტი, 1954) — ავსტრიელი ავტორი.
ბიოგრაფია
რანსმაირი ზემო ავსტრიის ქალაქ ველსში დაიბადა. 1972-78 წლებში ვენაში ფილოსოფიასა და ეთნოლოგიას სწავლობდა. 1978-1982 წლებში ჟურნალ-გაზეთებში რედაქტორად მუშაობდა. 1988 წელს გამოქვეყნდა მისი მეორე რომანი „უკანასკნელი სამყარო“, რის შემდეგაც ავტორმა იმოგზაურა ირლანდიაში, აზიაში, სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკაში. 1994 წელს იგი ირლანდიაში გადავიდა. 2006 წელს ავტორი დაქორწინდა და საცხოვრებლად ვენაში დაბრუნდა.
შემოქმედება
თავის ტექსტებში რანსმაირი ისტორიული ფაქტებს მხატვრულ გამონაგონთან აერთიანებს. მათში ისტორიული რეალობა და თანამედროვეობა ერთმანეთს ერწყმის. ავტორს პირველ ორ რომანში საენტერესო სიუჟეტებისა და ფორმების ერთობლიობამ ლიტერატურათმცოდნეთა ყურადღება და პრესტიჟული ჯილდოებიც მოუტანა.
„უკანასკნელი სამყარო“ მოგვითხრობს მაქსიმუს კოტას მოგზაურობის შესახებ შავიზღვისპირა ქალაქ ტომისში, აქ გადასახლებული პუბლიუს ოვიდიუს ნაზონის კვალდაკვალ. ტომისში კოტა „მეტამორფოზების“ არაერთ პერსონაჟს შეხვდება.
ქართულ ენაზე თარგმნილია მისი რომანი „უკანასკნელი სამყარო“.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:ავსტრიელი მამაკაცი მწერლები
ნაჰაპეტავანი
ნაჰაპეტავანი (Նահապետավան) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 020 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 140 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
სერაფიმო-პონეტაევის მონასტერი
სერაფიმო-პონეტაევის მონასტერი (Серафимо-Понетаевский монастырь) — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის სოფელ პონეტაევკაში. დაარსებულია 1864 წელს. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.
მონასტრის ერთ-ერთ ნაწილში მდებარეობს დივეევოს მონასტრის სკიტე.
ისტორია
1864 წელს გენერალ-მაიორ ე. ა. კოლევის ქალიშვილმა სერაფიმ საროველის პატივისცემის ნიშნად, თავის კარმიდამოში დააარსა ქალთა თემი, ხუთი წლის შემვეგ საზოგადოება გადაიქცა დედათა მონასტრად.
მონასტერში დაცულია ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი „ზეციური სასწაული“, რომელიც დაწერილია 1879 წელს მორჩილ კლავდია ვოილოშნიკოვას მიერ. ხატი ცნობილი გახდა 1885 წლის 14 მაისს, გამოსახულების სასწაულებრივი ბრწინვალებისა და მისი თვალების მოძრაობის საფუძველზე. ასევე მის წინაშე ლოცვით ავადმყოფთა განკურნების უნარით.
საბჭოთა მმართველობის დამყარების შემდეგ მალევე, 1925 წელს, მონასტერი დახურეს.
2009 წლის მდგომარეობით ერთ-ერთი კორპუსის ნაწილში განთავსდა სკიტე. ამ კორპუსზე დაამონტაჟეს გუმბათი და ჯვარი. დანარჩენ კორპუსებში განათავსეს ინტერნატი სულიერი ავადმყოფებისათვის, ხოლო სამრეკლოიან შენობაში ინტერნატის ადმინისტრაცია. სკოლა განათავსეს მომლოცველთა ოთახების ყოფილ შენობაში. 2010 წლიდან სკოლა დახურეს.
2010 წლის 30 იანვარს პონეტაევის სკიტეში შედგა სერაფიმო-პონეტაევის მონასტრის დახურვიდან პირველი საღვთო ლიტურგია, რომელიც შეასრულა მთავარეპისკოპოსმა. ამავე წლის 25 სექტემბერს ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის მიტროპოლიტმა გიორგიმ აღასრულა ტაძრის კურთხევა ღვთისმშობლის ხატის „ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის“ სახელზე.
მონასტრის წინამძღვრები იყვნენ: ევპრაქსია (გლიკერია ზანიატოვა), იღუმენია (1870-1893 წწ.) 1864 წლიდან საზოგადოების მეთაური. ნექტარია (სიმიკოვა), იღუმენია (1894-1917 წწ.). ევპრაქსია (პრასკოვია ზანიატოვა), იღუმენია (18 აპრილი, 1917-1927 წწ.).
არკალიკის აეროპორტი
არკალიკის აეროპორტი (IATA: AYK, ICAO: UAUR) — აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ არკალიკიდან ჩრდილოეთით 9 კმ-ში. აეროპორტი საბჭოთა პერიოდში გაიხსნა და რეისები ყაზახეთის სხვადასხვა ქალაქებისა და მოსკოვის მიმართულებით სრულდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის აეროპორტები
ლევან ქისტაური
ლევან ქისტაური (დ. 15 აპრილი, 1967, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი და ფინანსისტი, ეკონომიკის დოქტორი.
განათლება
1991 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი სპეციალობით „ფინანსები და კრედიტი“. 1993 წელს დაამთავრა ამავე უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი სპეციალობით „სამართალმცოდნე“. 1994 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე დაიცვა დისერტაცია თემაზე ,,ფინანსური კრიზისი საქართველოში: მისი დაძლევის გზები და მექანიზმები". გავლილი აქვს სწავლებები და სტაჟირებები აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთის, საფრანგეთის, გერმანიის, კანადის, ავსტრიის სასწავლო დაწესებულებებში და საფინანსო-საკრედიტო ინსტიტუტებში.
შრომითი გამოცდილება
შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის დიდუბის რაიონის გამგეობის საფინანსო განყოფილებაში რიგით ეკონომისტად (1990), შემდეგ მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში ფულის მიმოქცევის სამმართველოს ფასიანი ქაღალდების განყოფილების უფროსად (1991-1992), საქართველოს ეროვნული ბანკის სავალუტო სამმართველოს უფროსის მოადგილედ და უფროსად (1992-1994), საქართველოს ეროვნული ბანკის საბანკო ზედამხედველობის და რეგულირების სამმართველოს უფროსად (1994-1999), საქართველოს ეროვნული ბანკის მაკროეკონომიკური გამოკვლევების და მონეტარული პოლიტიკის სამმართველოს უფროსად (1999-2000), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურის უფროსის პირველ მოადგილედ და უფროსად (2000-2001), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს აქციზური მარკების სამსახურის უფროსად (2002-2003), საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის თავმჯდომარედ (2001-2002, 2003-2004). 2004 წლიდან არის შპს „ბიზნესის მართვის ბიუროს“ დამფუძნებელი და მმართველი პარტნიორი, 2015 წლიდან - ა(ა)იპ ,,ეკონომიკური კვლევის ცენტრის" პრეზიდენტი
სხვა გამოცდილება
1994-1999 წლებში ფასიანი ქაღალდების საბჭოს წევრი, 1995-2000 წლებში საქართველოს პარლამენტთან არსებული აუდიტორული საბჭოს წევრი. არის ამერიკის ეკონომიკის ასოციაციის წევრი.
სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობა
1995 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსების და საბანკო საქმის კათედრაზე დოცენტად, მოწვეულ პროფესორად, ასოცირებულ პროფესორად, 2009-2014 წლებში შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტში მოწვეულ პროფესორად და სრულ პროფესორად. 2014 წლიდან არის საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტის სრული პროფესორი, ფინანსების და საბანკო საქმის პროგრამის ხელმძღვანელი.
კვლევები და პუბლიკაციები
ლევან ქისტაური არის ეკონომიკის, მაკროეკონომიკული და მონეტარული პოლიტიკის, საფინანსო და საგადასახადო პოლიტიკის, სახელმწიფო ბიუჯეტის, საბანკო საკითხების თაობაზე ორმოცდაათამდე წიგნის, სამეცნიერო სტატიის და პუბლიკაციის ავტორი.
თავისუფლად ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
ფრიდრიხ კრეს ფონ კრესენშტაინი
ფრიდრიხ კრეს ფონ კრესენშტაინი (Friedrich Siegmund Georg Freiherr Kreß von Kressenstein; დ. 24 ივნისი, 1870, ნიურნბერგი — გ. 16 იანვარი, 1948, მიუნხენი) — ბავარიელი სამხედრო მაღალჩინოსანი. 1918 წელს გერმანიის კავკასიური სამხედრო-დიპლომატიური მისიის ხელმძღვანელი, პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე ოსმალეთის არაბულ პროვინციებში.