cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზღვის დინებები
შუა საუკუნეებში (XI, XII, XIII სს.) ნორვეგიელებმა გახსნეს საზღვაო გზა, რომელიც ჩრდილოეთ ევროპიდან გადიოდა ისლანდიაში, შემდეგ გრენლანდიაში და აქედან ჩრდილოეთ ამერიკაში. ამ ზღვაოსნობაში ნორმანდიელები გაეცნენ ზღვის დინებებს, რაც ჩანს იმ სახელწოდებიდან, რომლებსაც ისინი აკუთვნებდნენ გზაში შემხვედრ ადგილებს, მაგალითად: დინების ყურე (Straumfords), დინების კონცხი (Straumnass) და სხვ.
არაბები, რომლებიც დიდი ძალისხმევით დაცურავდნენ ინდოეთის ოკეანეში, კარგად იცნობდნენ მუსონურ დინებებს. არაბები თავიანთი ნაოსნობით აღწევდნენ აფრიკის სამხრეთ სანაპიროებს; ისინი აქ ეცნობიან მოზამბიკის სრუტეში არსებულ დინებებს.
XV საუკუნის შუა წლებში პორტუგალიელები და ისლანდიელები უეჭველ ცნობებს ფლობდნენ ოკეანური დინებების შესახებ. მსოფლიოში არსებობს მრავალი ოკეანური დინება, რომელთაგან აღსანიშნავია გოლფსტრიმი, კუროსიო და ა.შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოკეანოლოგია
ძვ. წ. 1130-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XII საუკუნე
მორიჰეი უეშიბა
thumb|უეშიბა მორიჰეი უეშიბა მორიჰეი (植芝盛平) (დ. 14 დეკემბერი, 1883 — გ. 26 აპრილი, 1969) — აიკიდოს ფუძემდებელი. დაიბადა იაპონიაში, ქალაქ ტანაბეში. აგრეთვე ცნობილია, როგორც საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი, რომელსაც მრავალი მოსწავლე ჰყავდა. მათმა ნაწილმა აიკიდოს საკუთარი სკოლებიც გახსნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
მანუელ-ურბანუ
მანუელ-ურბანუს (Manoel Urbano) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, აკრის შტატში. მიეკუთვნება ვადი-დუ-აკრის მეზორეგიონს.
2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 148 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 9 387 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.8 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აკრის შტატის მუნიციპალიტეტები
გამცემლიძე
საკუთარი სახელი გამცემლიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
დანიელ-კამპოსის პროვინცია
დანიელ-კამპოსის პროვინცია (Provincia de Daniel Campos) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ამ მხარეში დაბადებული პოეტის — დანიელ კამპოსის პატივსაცემად. დედაქალაქია ლიიკა.
დანიელ-კამპოსი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ორუროს დეპარტამენტი, დასავლეთით — ჩილე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 180 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 240 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 10 347 კმ²-ს შეადგენს.
პროვინცია მდებარეობს მარილიან პლატოზე, სამხრეთ ალტიპლანოში. მისი ტერიტორიის 65 %-ზე მეტი სალარ-დე-უიუნის უჭირავს. კლიმატი მშრალია, ნალექების 200 მმ საშუალო წლიური მაჩვენებლით.
მოსახლეობა
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები]] მინი|მარცხნივ|250პქ|კუნძული [[ინკაუასი (კუნძული)|ინკაუასი სალარ-დე-უიუნიში]]
მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი აიმარას შთამომავლები არიან.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
-20.11667°N, -67.8°W
კატეგორია:პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები
ტურინის საკათედრო ტაძარი
მინი|250პქ|იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის საკათედრო ტაძარი [[ტურინი|ტურინში, იტალია]] იოანე ღვთისმეტყველის საკათედრო ტაძარი — მთავარი ტაძარი ტურინში. აშენდა 1491—1498 წლებში. კაპელა, სადაც ინახება ქრისტეს სუდარა.
ამჟამად ტაძარში ინახება ქრისტეს სუდარის ასლი; თავად სუდარა კი იშვიათად გამოაქვთ საჯაროდ. 1997 წ. 11 აპრილს ტურინის საკათედრო ტაძრის გუარინის სამრეკლოს გაუჩნდა ცეცხლი, რომელიც ძალზედ სწრაფად გავრცელდა მთელ ტაძარზე. ტურინის სახანძრო დეპარტამენტის დროულმა რეაგირებამ უძვირფასესი რელიკვია განადგურებას გადაარჩინა; სუდარის უსაფრთხო ადგილზე გადატანისთანავე გუმბათი ჩამოინგრა. გამოძიებისთვის დღემდე გაურკვეველი რჩება ხანძრის გამომწვევი მიზეზები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტურინის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ქრისტიანული სიწმინდეები
Polyrhachis medusa
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ამომავალი მზე
„ამომავალი მზე“ — ქართული სამეცნიერო-ლიტერატურული ჟურნალი. ქართველ სტუდენტთა ორგანო. ერთადერთი ნომერი გამოვიდა 1909 წელს თბილისში. მასში დაბეჭდილია სტუდენტთა სტატიები, რეცენზიები, ინფორმაციები და მხატვრული ნაწარმოებები, პეტერბურგის უნივერსიტეტის სტუდენტთა ქართული წრის საზაფხულო მუშაობის გეგმა და სხვა. რედაქტორ-გამომცემელი — ბ. ტყემალაძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
მარიანა კიანოვსკა
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები კატეგორია:უკრაინელი მთარგმნელები კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
ძვ. წ. 1140-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XII საუკუნე
გარაყანიძე
საკუთარი სახელი გარაყანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
უბსუ-ნური
მინი|255პქ|უბსუ-ნურის მდებარეობა
უბსუ-ნური (მონ. Увс нуур,Убсу-Нур) — მარილის მაღალი შემცველობის ტბა მონღოლეთსა და ნაწილობრივ რუსეთში, უბსუ-ნურის აუზში. მისი ფართობი 3,350 კმ²-ია და უდიდესია მონღოლეთში. მდებარეობს დიდი ტბების ქვაბულში, ზღვის დონიდან 759 მეტრზე. მის სიახლოვეს მდებარე ყველაზე დიდი დასახლებაა ქალაქი ულანგომი. ტბის თავთხელი და ძალიან მარილიანი წყალი ნარჩენია იმ მლაშე ზღვისა, რომელიც ათასობით წლის წინ ამ ტერიტორიებს ფარავდა.
ტბა და მისი შემოგარენი დაცულ ტერიტორიას წარმოადგენს. 2003 წელს იგი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლეთის ტბები კატეგორია:ტუვის ტბები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მონღოლეთში კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
მალაგა (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი „მალაგა“ (Málaga Club de Fútbol) – ესპანეთის საფეხბურთო კლუბი ამავე სახელწოდების ქალაქიდან. ასპარეზობს ესპანეთის პრიმერა დივიზიონში. შეიქმნა 1904 წელს. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ ლა როსალედაზე, რომელიც 30 044 მაყურებელს იტევს.
კლუბმა პრიმერა დივიზიონში გაატარა 35 სეზონი, 34 სეზონი სეგუნდა დივიზიონში, 4 სეგუნდა დივიზიონ ბ-ში და 11 სეზონი ტერსერა დივიზიონში. 2002 წელს, „მალაგამ“ შეძლო ინტერტოტოს თასის მოგება, 2002-03 წლების სეზონში კი მონაწილეობა მიიღო უეფა-ს თასის გათამაშებაში, სადაც 1/4 ფინალურ ეტაპზე დამარცხდა. 2012-13 წლების სეზონში ასპარეზობდა ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში, სადაც ასევე 1/4 ფინალამდე გავიდნენ.
2010 წლიდან კლუბის მფლობელია კატარელი ინვესტორი, აბდულა ბინ ნასერ ბინ აბდულა ალ აჰმედ ალ ტანი.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:მალაგა (საფეხბურთო კლუბი)
უესტ-მილუოკი (უისკონსინი)
უესტ-მილოუკი (West Milwaukee) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 4 206 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,450.0 კაცი/კმ². ფართობი 2,90 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 2,90 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი, 2,90 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:მილუოკის ოლქის დასახლებები
ჩინტამანი ნაგესა რამაჩანდრა რაო
ჩინტამანი ნაგესა რამაჩანდრა რაო, ასევე ცნობილი როგორც C.N.R. რაო (დ. 30 ივნისი, 1934, ბანგალორი) — ინდოელი ქიმიკოსი, რომელიც სპეციალიზირებულია მყარი სხეულის ქიმიისა და სტრუქტურული ქიმიის დარგში. რამდენიმე პრესტიჟული სამეცნიერო ჯილდოს მფლობელი. 2013 წლის 16 ნოემბერს ინდოეთის მთავრობამ მას მიანიჭა ინდოეთის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო ბჰარატ რატნა (ის გახდა ამ ჯილდოს მფლობელი  მეოთხე მეცნიერი ჩანდრასეკარა ვენკატა რამანის,   ვიშვესვარაიასა და აბდულ ქალამის შემდეგ). ამჟამად ინდოეთის პრემიერ მინისტრის სამეცნიერო მრჩეველთა საბჭოს ხელმძღვანელია.
ადრეული წლები და განათლება
რაო დაიბადა ბანგალორში. მამა —ჰანიმანსა ნაგესა რაო, დედა— ნაგამა ნაგესა რაო. იგი ოჯახში ერთადერთი შვილი იყო. დედის წყალობით ადრეული ასაკიდანვე ერკვეოდა   ინდურ ლიტერატურაში, ხოლო ინგლისური მამის დახმარებით შეისწავლა. რაოს არ უვლია დაწყებით სკოლაში; მას სახლში  დედა ამეცადინებდა, რომელიც არითმეტიკისა და ინდური ლიტერატურის სპეციალისტი გახლდათ. საშუალო სკოლაში 1940 წელს, ექვსი წლის ასაკში შევიდა. მიუხედავად იმისა, რომ კლასში ყველაზე პატარა იყო, ის თანაკლასელებს   მათემატიკასა და ინგლისურში ამეცადინებდა. 1944 წელს ჩააბარა გამოცდა. ათი წლის ბიჭი  მამამ  ოთხი ანამით (ოცდახუთი პაისით) დააჯილდოვა. რაო ჩაირიცხა ბაზავანაგუდში აჩარიას ფაშალის სკოლაში, სადაც გამოავლინა ქიმიისადმი ინტერესი. 1947 წელს მან სკოლა დაამთავრა და  სერთიფიკატი აიღო. შემდეგ სწავლა განაგრძო ბანგალორის ცენტრალურ კოლეჯში. კოლეჯში განავითარა კომუნიკაციის უნარი ინგლისურ ენაზე. შეისწავლა სანსკრიტი. 1951 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მაისურის უნივერსიტეტში, ორი წლის შემდეგ —მაგისტრის ხარისხი Benaras Hindu University– ში, ხოლო 1958 წელს, ოცდაოთხი წლის ასაკში — პერდიუს უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი. მისი პირველი სამეცნიერო ნაშრომი 1954 წელს გამოქვეყნდა უნივერსიტეტის კვლევით ჟურნალში Agra. 1961 წელს რაო მაისურის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხის მფლობელი გახდა.
კარიერა
1959 წელს რაო დაბრუნდა ბანგალორში  და ინდოეთის მეცნიერებათა ინსტიტუტში ლექტორად დაიწყო მუშაობა. აქ იგი შეუდგა კვლევით საქმიანობას ექვს ასპირანტთან  ერთად. 1963 წლიდან 1976 წლამდე რაო მუშაობდა ლექტორად ინდოეთის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში კანპურში ქიმიის კათედრაზე, შემდეგ ინდოეთის მეცნიერებათა ინსტიტუტის დირექტორად 1984 წლიდან 1994 წლამდე. 1964 წელს რამანმა რაოს აცნობა, რომ იგი აირჩიეს ინდოეთის მეცნიერებათა აკადემიის (IASC) წევრად. ის აგრეთვე გახლდათ  პერდიუს უნივერსიტეტის, ოქსფორდის უნივერსიტეტის, კემბრიჯის უნივერსიტეტის და სანტა ბარბარაში კალიფორნიის უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. რაო ამჟამად  ეროვნული კვლევითი ინსტიტუტის პროფესორი და ბანგალორში  ჯავაჰარლალ ნერუს მოწინავე კვლევის ცენტრის საპატიო პრეზიდენტია. იგი ასევე გახლავთ   ჯავაჰარლალ ნერუს მოწინავე კვლევითი ცენტრის დამფუძნებელი და პრეზიდენტი. 2005 წლის იანვარში რაო დაინიშნა ინდოეთის პრემიერ მინისტრის სამეცნიერო მრჩეველთა საბჭოს თავმჯდომარედ, თანამდებობაზე, რომელიც მას ადრეც ეკავა (1985-1989 წლებში). ის ასევე ICMS -საერთაშორისო ცენტრის დირექტორია.
კვლევები
რაო  მსოფლიოს ერთ -ერთი წამყვანი ქიმიკოსია. ხუთი ათწლეულის განმავლობაში მან თავისი წვლილი შეიტანა ამ დარგის  განვითარებაში. იგი იყო ერთ-ერთი პირველი, ვინც ისეთი ორგანზომილებიან ოქსიდის მასალების სინთეზირება მოახდინა, როგორიცაა La2CuO4. მან უზარმაზარი წვლილი შეიტანა ნანომასალის შესწავლაში ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში. ის არის 1500 – მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი და 45 წიგნის რედაქტორი.
კონფლიქტი
რაოს ბრალი წაუყენეს პლაგიატში, რის გამოც  2011 წლის დეკემბერში მან ბოდიში მოიხადა რეცენზირებული სამეცნიერო ჟურნალ Advanced Materials-ის წინაშე საკუთარ კვლევებში სხვა მეცნიერთა ტექსტის გამოყენებისთვის. მისმა თანამშრომელმა და სტატიის თანაავტორმა, პროფესორმა კრუპანმა  შეცდომაში ასპირანტი დაადანაშაულა:
ინციდენტზე  პასუხისმგებლობა ასპირანტმა აიღო  და ბოდიში მოიხადა. მოგვიანებით რაომ გამოთქვა მოსაზრება, რომ სტატია ჟურნალიდან ამოეღოთ, მაგრამ რედაქტორმა გადაწყვიტა, პუბლიკაცია დაეტოვებინა. რაომ განაცხადა, რომ პლაგიატით არასდროს ყოფილა დაკავებული.მოგვოანებით პლაგიატის შემთხვევა კვლავ დაფიქსირდა რაოს და მისი თანამშრომლების მხრიდან. ამ ინციდენტების და პასუხისმგებლობის ახალგაზრდა მეცნიერებისათვის დაკისრების გამო, რაო მკაცრად გააკრიტიკა ცნობილმა ინდოელმა მეცნიერმა.მან ასევე  აღინიშნა, რომ პროფესორმა რაომ დაარღვია სამეცნიერო ეთიკის ნორმები,  როდესაც იგი თანაავტორად ჩართო ისეთ  სტატიაში, რომელშიც მისი წვლილი უმნიშვნელო იყო.
საზოგადოებრივი საქმიანობა
1992 წელს 1700 მეცნიერთან ერთად რაომ ხელი მოაწერა მანიფესტს  "გაფრთხილება კაცობრიობას".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:ინდოელი ქიმიკოსები
ნორვეგიის მუნიციპალიტეტები
ნორვეგია დაყოფილია 18 ადმინისტრაციულ ერთეულად, რომლებსაც საგრაფოები ეწოდებათ. (fylker), და 422 მუნიციპალიტეტად (kommuner). დედაქალაქ ოსლოს აქვს როგორც საგრაფოს ასევე მუნიციპალიტეტის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიის მუნიციპალიტეტები
ევა (საიდუმლო მასალები)
ევა (Eve) — ამერიკული ზებუნებრივი და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის სერიალ საიდუმლო მასალების პირველი სეზონის მეთერთმეტე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 1993 წლის 10 დეკემბერს.
სიუჟეტი
მალდერი და სკალი ძიებენ ვინმე ჯოელ სიმონსის მკვლელობას. მისი შვილი, ტინა სიმონსი ამტკიცებს, რომ მის მამას მოაკითხეს ღრუბლებიდან. თანდათან აღმოჩნდება, რომ სან-ფრანცისკოში მსგავსი მკვლელობა მოხდა და გოგონა სახელად სინდი ტინას ტყუპისცალივით გამოიყურება. ამასობაში ტინას იტაცებენ. ცნობილი ხდება, რომ კვალი მოდის ხელოვნური განაყოფიერების კლინიკიდან. უფრო მეტიც - საქმე ეხება კლონირების პროგრამას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საიდუმლო მასალების ეპიზოდები (სეზონი 1)
კეგე
კეგე (Køge) — ქალაქი და საზღვაო პორტი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, კოპენჰაგენიდან 39 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. წარმოადგენს კეგეს მუნიციპალიტეტის უმთავრეს ქალაქს. 2012 წლის მონაცემებით, ურბანულ არეალში 35 295 ადამიანი ცხოვრობს.
ბუნებრივმა ნავსადგომმა და სტრატეგიულმა მდებარეობამ კეგეს საბაზრო ქალაქად ჩამოყალიბებას შეუქყო ხელი. დღეისათვის, კარგადაა შემონახული ქალაქის ძველი ნაწილი, სადაც უამრავი ნახევრად ხის სახლია.
კეგე კოპანჰაგენის მეტროპოლიურ არეალშია მოქცეული და მას ტრამვაის სისტემით უკავშირდება. ქალაქის გავლით მიმდინარეობს ახალი სარკინიზგსო ხაზის მშენებლობა, რომელიც კოპენჰაგენსა და რინგსტედს დააგავშირებს, მშენებლობის დასრულება 2018 წლისთვისაა დაგეგმილი. შედეგად, კეგე დანიის სატრანსპორტო სისტემის კვანძად იქცევა.
ისტორია
კეგე ოფიციალურად 1288 წელს დაარსდა, როდესაც ის საბაზრო ქალაქი გახდა, საეკლესიო ცენტრ ქალაქ როსკილეს საპირისპიროდ. შუა საუკუნეების გვიანდელ პერიოდში კეგე მნიშვნელოვანი სავაჭრო ქალაქი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ბოლნისის წარწერები
ბოლნისის წარწერები — ბოლნისის სიონის სამი წარწერა - ქართული დამწერლობისა და ენის უძველესი ნიმუშთაგანი პალესტინის ქართული წარწერების შემდეგ. მინი|250პქ|ბოლნისის სიონის წარწერა V საუკუნე ერთი წარწერა მოთავსებულია აღმოსავლეთის ფასადზე, საკურთხევლის სარკმლის თავზე, მედალიონში ჩასმული ბოლნური ჯვრის გარშემო და ასე იკითხება:
უკანასკნელი ასოების (ი ი) მნიშვნელობა „იყავნ იყავნ“ გაარკვია აკად. კ. კეკელიძემ. დავით ეპისკოპოსის მოღვაწეობის შესახებ არსებული ისტორიული ცნობების მიხედვით, აკად. ივ. ჯავახიშვილმა წარწერა V საუკუნის დამლევითა და VI საუკუნის დასაწყისით დაათარიღა. ეს ვარაუდი დააზუსტა 1937 წელს გათხრების დროს აღმოჩენილმა ოთხსტრიქონიანმა მეორე წარწერამაც.
მეორე წარწერა მოთავსებული ყოფილა ჩრდილოეთით მარცხენა კარის თავზე გადებულ ქვაზე. ქვა ჩამომტყდარა და ტაძრის კედელს მისი თავი და ბოლოღა ჰქონდა შერჩენილი. წარწერის ოთხივე სტრიქონის დასაწყისი და დასასრული, რომლებიც კედელზეა შერჩენილი (განსაკუთრებით დასაწყისი), ამჟამად თითქმის აღარ იკითხება. უკეთაა შენახული წარწერა ჩამომტყდარი ნაწილი. იგი საშუალებას იძლევა მიახლოებით აღვადგინოთ ნაკლული ტექსტი:
წარწერა დაცულია აკადემიკოს ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, მის ადგილას კი იმიტაციაა ჩასმული.
ტექსტში ნახსენები პეროზის მეფობა ირანში 459-484 წლებზე მოდის, მაშასადამე ბოლნისის ეკლესიის მშენებლობა 479-ს დაწყებულა და დამთავრდებოდა 493-494 წელს, ირანში კავადის მეფობის ხანაში (488-531).
მესამე წარწერა მოთავსებულია ჩრდილოეთით მარჯვენა კარის თავზე და ეხება კარის შებმის ამბავს:
აკად. გ. ჩუბინაშვილის აზრით, პირველი სახელი უნდა იყოს "ფარნევან".
წარწერები შესრულებულია მსხვილი რელიეფური მთავრული (მრგლოვანი) ასოებით. პალეოგრაფიულად დამახასიათებელია ზოგი ასოს თავშეკრულობა, ხოლო ენობრივად - ხანმეტობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული წარწერები
ძვ. წ. 1150-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XII საუკუნე
წმინდა სუქია
წმინდა მოწამე სუქია (მასთან ერთად: ანდრია, ანასტასი, თალალე, თეოდორიტე, ივქირიონი, იორდანე, კონდრატე, ლუკიანე, მიმნანოსი, ნერანგიოსი, პოლიევქტოსი, იაკობი, ფოკა, დომენტიანე, ბიქტორი და ზოსიმე) - ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე   არის ძველი სტილით 15 აპრილი, ახალი სტილით - 28  აპრილი. წმინდანები ქართველი დიდებულები იყვნენ. ისინი ალბანეთის მთავრის კარზე მსახურობდნენ და შესაბამისი პატივიც ჰქონდათ მთავრისაგან.
რანჩუელო
რანჩუელო (Ranchuelo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, ვილია-კლარას პროვინციაში. დაარსდა 1734 წელს, ხოლო მუნიციპალიტეტის სტატუსი მიიღო 1879 წელს.
წმინდა სუქია
სომეხთა მეფის, არტაქსარის მეფობის დროს (88-123 წწ) წმინდანები არტაშტში, სომხეთის მაშინდელ დედაქალაქში მოხვდნენ. ისინი ახლდნენ ალბანეთის მთავრის ასულ სათენეკს, რომელიც სომეხთა მეფეს გაჰყვა ცოლად. აქ ქადაგებდა წმინდა თადეოზ მოციქულის მოწაფე და ხელდასხმული ხუცესი ხრისოსი. ქართველი დიდებულები დაემოწაფნენ მას და გადაწყვიტეს უფლის სამსახურისთვის გადაედოთ თავი. ხრისოსმა ახალმოქცეულები მესოპოტამიაში წაიყვანა და ევფრატის წყალში მონათლა. ნათლისღებისას მათ იხილეს ბორცვზე მდგარი ქრისტე. ახალნათელღებული ქრისტიანები აღარ განეშორებოდნენ ადგილს, სადაც ნათელიღეს, მაცხოვრის გამოცხადების ადგილას ჯვარი აღმართეს და მას ჯვარი ხარებისა უწოდეს.
ამის შემდეგ ხრისოსთან არტაქსარ მეფის გამოგზავნილი კაცები მივიდნენ და სთხოვეს, თავისი მოწაფეებისთვის ებრძანებინა სომხეთში დაბრუნება. ხრისოსმა უპასუხა: „ნებისაებრ თვისისა აღირჩიონ მათ სარგებელი თვისი“. მოძღვრის სიმტკიცით განრისხებულმა ბარბაროსებმა ხრისოსი და ოთხი მოწაფე მახვილით მოსწყვიდეს, სუქიასთვის კი ხელი არ უხლიათ, რადგან ეშინოდათ დედოფლისა, რომელსაც წმიდანი ნათესავად ეკუთვნოდა.
სუქიამ და მისმა თანამოძმეებმა დაფლეს სიმართლისათვის ვნებულნი, თვითონ კი „დაადგრეს სამხოლოსა მათსა ანგელოსებრივითა ცხოვრებითა“.
ხრისოსის მოწამეობრივი აღსასრულის შემდეგ საძმოს სულიერი მოძღვარი წმიდა სუქია გახდა. მალე ისინი გადავიდნენ სუკაკეთის მთაზე, რომელიც სოფელ ბაგდევანდის ახლოს მდებარეობდა. ყოფილი დიდებულები მკაცრი ასკეტური ცხოვრებით ცხოვრობდნენ. მათი საჭმელი იყო მთის ბალახი, სასმელი კი - ცივი წყაროს წყალი. გამუდმებით ღია ცის ქვეშ ცხოვრებამ მოღვაწეთა კანი გამომწვარ თიხას დაამსგავსა, სხეულს კი თმა მოედო, რომელიც მათ ყოველგვარ სნეულებისაგან იცავდა.
წარმართული ალბანეთის ახალმა მთავარმა დატიანოსმა შეიტყო, რომ მისმა ქვეშევრდომმა დიდებულებმა ნათელიღეს და განმარტოებით ცხოვრობდნენ. მან თავის კარისკაც ბარლაპას უბრძანა, სპითურთ წასულიყო სუკაკეთს და პატივით მოეყვანა სუქია და მისი თანმხლებნი, დაუმორჩილებლობის შემთხვევაში კი მახვილით მოეწყვიტა ბერები.
ბარლაპამ სუკაკეთის ტყეში მოიძია მამაკაცები, რომლებიც უტყვ ველურებს უფრო ჰგავდნენ, ვიდრე დიდებულებს. მან მეფის ბრძანება გადასცა სუქიას, პასუხად კი წმიდანმა მიუგო: „ჩვენ სახელისათვის უფლისა ჩუენისა იესო ქრისტესისა, რომელ არს შემოქმედი და უფალი ყოველთა მყოფთა, ნებსით მკუდარ ვიქმნენით და დავიწყებულ ხორციელად და რად სადამე სახმარ მკვდართა პატივი მთავრობითი, რომელნიცა ქრისტეს ჩვენისაგან მისთანა უკვდავსა და უბერებელსა, წარუდგინებელსა და სამარადისოსა მოველით დიდებასა ანგელოსთან თანა წმიდათა“.
წმინდანთა სიმტკიცით განრისხებულმა ბარლაპამ ბრძანა, შეეკრათ ძმები და ცეცხლი შემოენთოთ. წმიდანები 21-ე ფსალმუნს გალობდნენ:
ცეცხლმოკიდებული წმინდა მოწამენი ბარლაპას ბრძანებით მახვილით აკუწეს, მათი დანახშირებული ნაწილები კი მიმოაბნიეს.
ეს მოხდა 123 წელს (სხვა გადმოცემით - 130 წელს, ათონის ივერთა მონასტრის XI საუკუნის პერგამენტის მიხედვით - 100 წელს). უღმრთო მთავარმა წმიდანთა ნაწილების დაფლვა აკრძალა. ღვთის განგებულებამ 230 წლის განმავლობაში დაუმარხავი წმინდა ნაწილები უხრწნელად დაიცვა. IV საუკუნეში ქრისტიანებმა შეაგროვეს ისინი, ლუსკუმაში ჩაასვენეს და დაფლეს (წმინდანთა სახელები კლდეზე აღმოჩნდა ამოკაწრული).
წმინდა მღვდელმოწამე გრიგოლმა, სომეხთა განმანათლებელმა (+335; ხს. 13 ოქტომბერს), წმინდა სუქიასა და მისი ძმების წამების ადგილზე ააგო ეკლესია და დააარსა მონასტერი. შემდგომ ამ ადგილას მაკურნებელმა წყალმა ამოხეთქა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
11 მარტი
11 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 70–ე დღე (ნაკიან წლებში - 71–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 295 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0311
2022 წელი აზერბაიჯანში
2022 წელი აზერბაიჯანში ქალაქ შუშას წლად გამოცხადდა.
თებერვალი
22 თებერვალი — მოსკოვის დეკლარაცია რუსეთსა და აზერბაიჯანს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების 30 წლის იუბილეს საპატივცემულოდ.
აპრილი
22—24 აპრილი — FIG რიტმული ტანვარჯიშის მსოფლიო თასი
მაისი
3—4 მაისი — ბაქოს რიტმული ტანვარჯიშის 27-ე ჩემპიონატი[4]
20—27 მაისი — საფორტეპიანო საერთაშორისო ფესტივალი "İnternational Baku Piano Festival"
26—29 მაისი — საავიაციო, კოსმოსური და ტექნოლოგიების საერთაშორისო ფესტივალი „Teknofest“
ივნისი
1—4 ივნისი — ბაქოს ენერგეტიკის კვირა
2—4 ივნისი — ბაქოს 27 ენერგეტიკული ფორუმი
10—12 ივნისი — ფორმულა 1-ის აზერბაიჯანის გრანპრი
16—18 ივნისი — ბაქოს IX გლობალური ფორუმი
26—29 ივნისი — ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის ტურიზმის მინისტრთა მე-11 კონფერენცია
ივლისი
25—29 ივლისი — Sea Breeze Summer Fest
აგვისტო
9—18 აგვისტო — აზერბაიჯანი 2021 წლის ისლამური სოლიდარობის თამაშებზე
სექტემბერი
21—24 სექტემბერი — შუშა 2022 (ჭადრაკის ტურნირი)
ოქტომბერი
5—6 ოქტომბერი — ურბანული დაგეგმარების I ეროვნული ფორუმი
13 ოქტომბერი — მონაწილეობა აზიაში ურთიერთქმედების და ნდობის აღდგენის ღონისძიებების კონფერენციის მე-6 სამიტში
19 ოქტომბერი — ბაქოს ომბუდსმენთა საერთაშორისო კონფერენცია
ისლამური სავაჭრო-სამრეწველო პალატის გამოფენა
ნოემბერი
1 ნოემბერი — მონაწილეობა არაბული ლიგის 31-ე სამიტში
4—6 ნოემბერი — ძიუდოს დიდი სლემი
11 ნოემბერი — მონაწილეობა თურქულ სახელმწიფოთა ორგანიზაციის სამიტში
კულტურა
18—26 სექტემბერი — უზეირ ჰაჯიბეილის XIV საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი
27 სექტემბერი —1 ოქტომბერი — IV ეროვნული წიგნის გამოფენა
სპორტი
23 ოქტომბერი — გოვხარ ბეიდულაევამ და აბდულა გადიმბეილიმ მოიგეს ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონატი სარდინიაში, იტალია
5—6 ნოემბერი — ჭიდაობის მსოფლიო თასი 2022 (ბაქო)
ბოლოთრია
ბოლოთრია — ქართული ხალხური ბორბლიანი ტრანსპორტის ერთ-ერთი ორიგინალური სახეობა. იყენებდნენ აღმოსავლეთ საქართველოში, კერძოდ, ქართლის ბარისა და მთის გარდამავალ ზოლში. ზოგან ახლაცაა შემორჩენილი. ბოლოთრია შერეული სახის ტრანსპორტია, მასში თავისებირადაა შეხამებული ბორბლიანი ურემი და მარხილი. ბოლოთრიას ოთკუთხა კორპუსი შედგება პარალელური გრძელი ძელებისა („დათვები“) და რამდენიმე გარდიგარდმო ხარიხისაგან (დანდლები); ხელნებით უკავშირდება უღელს. კორპუსი წინა ნახევრით ეყრდნობა დაბალთვლიან ღერძს, რის გამოც უკან გადაწონილი და დათვების მსხვილი ბოლოებით მიწას ეხება. საზიდის სახელწოდებაშიც სწორედ ეს სპეციფიკა ჩანს. მოძრაობის დროს დათვების ბოლო ყოველთვის მიწაზე ეთრევა და ამდენად მუდმივი მუხრუჭის როლსაც ასრულებს.
2022 წელი აზერბაიჯანში
აგვისტო
16 აგვისტო — ფირანგიზ რაგიმბეკოვა, მსახიობი
ბოლოთრია
ბოლოთრიას კორპუსის წინა და ბოლო ნაწილები ლატნებით არის ბადისებურად გაწყობილი, იგი უმთავრესად ნამკალისა და თივის საზიდია. მასში უღელ ხარს ან კამეჩს აბამენ. ტვირთს ამაგრებენ ბერათი (გრძელი, ძელი) და თოკით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტრანსპორტი
2022 წელი აზერბაიჯანში
აგვისტო
27 აგვისტო — ჯამილია ჰასანზადე, ხელოვნებათმცოდნე, ავტორი წიგნისა „თაბრიზის ჯადოსნური ზღაპრები“
ოქტომბერი
9 ოქტომბერი — რუჰანგიზ გასიმოვა, კომპოზიტორი
ბოლოთქმა
ბოლოთქმა, ბოლოსიტყვაობა, მხატვრული ან მეცნიერული თხზულებისათვის ავტორის, აგრეთვე სხვათა მიერ (კრიტიკოსი, შემდგენელი, რედაქტორი) დართული დამატება. ბოლოთქმა ნაკლებ უკავშირდება სიუჟეტის განვითარებას. იგი განმარტავს, აზუსტებს ან განაზოგადებს ნაწარმოების იდეას, რომელიმე ცალკეულ საკითხს, შეიძლება შეიცავდეს ბიოგრაფიულ ცნობებსაც ავტორის შესახებ.
ძვ. წ. 1160-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XII საუკუნე
ბოლოთქმა
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
ტიბერია
ტიბერია (, ; طبرية, abariyyah) — ქალაქი ისრაელის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ტიბერიადის ტბის დასავლეთ სანაპიროზე. ქალაქს სახელი ეწოდა რომის იმპერატორ ტიბერიუსის პატივსაცემად. აგრეთვე ცნობილია სახელით ტიბერიადა (Τιβεριάς, Tiberias).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობა საქართველოში
აბუ ლ-კასიმის ლაშქრობა საქართველოში — არაბების შემოსევა საქართველოში სამხრეთ აზერბაიჯანის ამირა აბუ ლ-კასიმის მეთაურობით. ლაშქრობის მიზანი იყო არაბთა შერყეული ხელისუფლების განმტკიცება. აბუ ლ-კასიმი ჯერ თბილისს მივიდა, იქიდან კი კახეთში გაილაშქრა და აიღო უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეები. შემდეგ დაუზავდა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკეს და უჯარმა დაუბრუნა. კახეთიდან აბუ ლ-კასიმი ქართლში გადავიდა და მოაოხრა. ქართველებმა თვითონვე „მოარღუივნეს ზღუდენი უფლისციხისანი“, რათა მტერი იქ ვერ გამაგრებულიყო. არაბებმა დაარბიეს სამცხე-ჯავახეთიც, მაგრამ კარგად გამაგრებული თმოგვის ციხე ვერ აიღეს. შემდეგ ყველისციხეს შემოარტყეს ალყა. მეციხოვნეებმა შეუპოვარი წინააღმდეგობა გაუწიეს უკეთ შეიარაღებულ და მრავალრიცხოვან მტერს, მაგრამ დამარცხდნენ.
აბუ ლ-კასიმმა შეიპყრო ციხისთავი გობრონი და სიკვდილით დასაჯა. სამხედრო წარმატების მიუხედავად აბუ ლ-კასიმმა დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. ხალხის შეუპოვარმა ბრძოლამ აიძულა საქართველოს გასცლოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბობა საქართველოში კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
Polyrhachis melpomene
Polyrhachis melpomene — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძვ. წ. 1170-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XII საუკუნე
არდაგანი
არდაგანი — მდინარე საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარცხენა შენაკადი.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
უაიტფიშ-ბეი (უისკონსინი)
უაიტფიშ-ბეი (Whitefish Bay) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის მილუოკის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 14 110 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2,557.7 კაცი/კმ². ფართობი 5,52 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი 5,52 კმ²-ს შეადგენდა, აქედან ხმელეთს ფართობის მთლიანი ნაწილი, 5,52 კმ² უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:მილუოკის ოლქის დასახლებები
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია (Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως; Rum Ortodoks Patrikhanesi) — ავტოკეფალური, მართლმადიდებლური, სამოციქულო ეკლესია. პირველი ადგილი უკავია მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში. დაარსებულია ანდრია პირველწოდებულის მიერ. შეიქმნა ბიზანტიის იმპერიის ყოფილი დედაქალაქაქის, კონსტანტინოპოლის ეპარქიის ბაზაე, რამაც განაპირობა მისი ეპისკოპოსის (451 წლიდან პატრიარქის) წამყვანი მდგომარეობა მართლმადიდებელი ეკლესიის როგორც ეკლესიის დოგმატიკურ-საკულტო, ასევე საეკლესიო-ორგანიზაციულ ურთიერთობებში. 1453 წელს კონსტანტინოპოლის ოსმალეთის მიერ დაპყრობისა და ბიზანტიის იმპერიის დაცემის შემდეგ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ჩამოსცილდა მთელი რიგი ეკლესიები, რომლებიც ავტოკეფალური გახდნენ. ოსმალებმა კონსტანტინოპოლის პატრიარქს მიანიჭეს სრული დამოუკიდებლობა საეკლესიო საქმეებში და სამოქალაქო უფლება მართლმადიდებელ მოსახლეობაზე სახელმწიფოს ფარგლებში. 1922 წელს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის შემადგენლობაში შეიქმნა 4 ეპარქია აშშ-ში, დასავლეთ ევროპაში დაინიშნა ეგზარქოსი ფიატირის მიტროპოლიტის ტიტულით. 1924 წელს შეიქმნა 2 ეპარქია ავსტრალიაში. კოსნანტინოპოლის პატრიარქი იწოდება „კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსად და მსოფლიოს პატრიარქად“.
რესურსები ინტერნეტში
*
ლილიან შევიოტი
ლილიან შევიოტი (Lilian Cheviot; დ. დაახლ. 1876 — გ. 1936) — ინგლისელი მხატვარი.
ლილიანი ცხოვრობდა სამხრეთ მოლესეიში (სარის საგრაფოში). მისი ნამუშევრები გამოფენილი იყო ლონდონის სამეფო აკადემიაში 1895 და 1899 წლებში სწავლობდა ფრენკ კალდერონის ცხოველთა ფერწერის სკოლაში და უოლტერ დონის ცხოვრების სკოლაში და გამოფენილი იყო სამეფო ხელოვნების აკადემიაში 1895 წელს ნახატით „There's many Slip“ და 1899 წელს „კნუტებთან ერთად“. მისი ნამუშევარი „ცხენების ბაზრობისკენ მიმავალ გზაზე“ შეტანილია 1905 წლის წიგნში „მსოფლიოს ქალი მხატვრები“. 1911 წელს მისი ილუსტრაციები შევიდა წიგნში „ახალი წიგნი ძაღლებზე“.
მხატვარი ცნობილია ნამუშევრებით ცხოველებზე და ძაღლების პორტრეტებით.
ამისოსი
ამისოსი (Amisos) — ძველი ქალაქი შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, თანამედროვე სამსუნის მახლობლად. დააარსეს ძვ. წ. VI საუკუნის დასაწყისში იონიელმა ბერძნებმა. არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. შემთხვევით და არქეოლოგიური დაზვერვებით მოპოვებული მასალები ინახება სტამბოლისა და დასავლეთ ევროპის მუზეუმებში. მითრიდატე VI ევპატორის დროს ამისოსი პონტოს სამეფოს ერთ-ერთი მთავარი ქალაქი იყო და ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან. დასავლეთ საქართველოში (ვანში) ხშირად პოულობენ ამისოსში მოჭრილ მონეტებს. ბიზანტიელებმა VIII საუკუნეში ამისოსის რაიონს ქალდიის თემი უწოდეს, რადგან იქ ხალდები (ქალდები) ანუ ხალიბები სახლობდნენ. ეს ტერიტორის სხვა მეზობელ რაიონებთან ერთად XIII საუკუნის დამდეგს შევიდა ტრაპიზონის იმპერიაში. თურქეთის ადმინისტრაციული დანაწილების მიხედვით, ყოფილი ტრაპიზონის იმპერიის დასავლეთ რაიონს ეწოდა ჭანიკე (იქ მოსახლე ჭანების გამო). შემდეგში ამ ტერიტორიას თურქებმა სამსუნი უწოდეს.
ლილიან შევიოტი
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მხატვრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1936 კატეგორია:დაბადებული 1870-იანები კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს
„რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს“ — 2008 წლის ფილმი. გადაიღო რეჟისორმა გიორგი ლიფონავამ. ფილმის პრემიერა გაიმართა თბილისში 2008 წლის დეკემბერში. ფილმი გადაიღეს რუსთავი 2-ის დაკვეთით გადაღებული სერიალის, „ჩვენი ოფისის“ მიხედვით.
სიუჟეტი
საახალწლო საყიდლებზე წასულ ცოლ-ქმარს ჰიპერმარკეტში შვილი, 1 წლის საბა რჩებათ. მხოლოდ ის იციან რომ ბავშვი თოვლის ბაბუას ჩააბარეს, თუმცა მაღაზიაში დაბრუნებისას ის აღარ ხვდებათ. საქმეს ართულებს ის, რომ საგზაო წესების დარღვევის გამო მათ პოლიცია აპატიმრებთ და წინასწარი დაკავების იზოლატორში გადაჰყავთ. სულ მალე მათი მეგობრებიც: თიკუნა, ნუნუკა, ლადო და ალე იზოლატორში მათ გვერდით აღმოჩნდებიან. თოვლის პაპა კი, რომელსაც საბა ჩააბარეს, იმდენადაა მთვრალი, რომ სიარულიც არ შეუძლია. თუმცა მას მყუდრო შეხვდება და აღმოაჩენს, რომ მანქანის უკანა სავარძელზე ბავშვს სძინავს. იგი თოვლის პაპას წიგნაკით ხელმძღვანელობს, რომელშიც წერია იმ ოჯახების მისამართები, სადაც საჩუქრები უნდა მიეტანა. საბოლოოდ იგი თეკლა და ლაშას სახლში მივა, სადაც ციხიდან გათავისუფლებული მეგობრები ფიქრობენ, თუ როგორ იპოვონ პატარა საბა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:გიორგი ლიფონავას ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
მინეაპოლისი
მინეაპოლისი (Minneapolis /ˌmɪniˈæpʌlɪs/) — ქალაქი აშშ-ის შტატ მინესოტაში. ამ შტატის უდიდესი ქალაქი მდებარეობს მდ. მისისიპის ორივე ნაპირზე, მდ. მინესოტას შესართავთან, შტატის დედაქალაქ სენტ-პოლის გვერდით. ცნობილი როგორც ტყუპი ქალაქები, ეს ორი ქმნის აშშ-ის სიდიდით მე-16 აგლომერაციას, 3.2 მილიონი მოსახლეობით. 2006 წელს აშშ-ის ცენზის ბიუროს მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 369.051 ადამიანს.
დამეგობრებული ქალაქები
მენეაპოლისს ჰყავს შემდეგი დამეგობრებული ქალაქები
თბილისის ღვთისმშობლის ეკლესია (ლილო)
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია თბილისში — საქართველოში, თბილისის რეგიონში, უბან ლილოში. ეკლესია დგას დიდი ლილოს ჩრდილოეთ კიდეში, სასაფლაოზე. იგი დარბაზული ნაგებობაა და აშკარად ეტყობა მშენებლობის მინიმუმ ორი ეტაპი. ნაგებია რიყის, ქვიშაქვის კვადრებისა და აგურის მონაცვლეობით. ფართო თაღოვანი სარკმლები აშკარად მიუთითებს, რომ მე-19 საუკუნეშია განახლებული. შეისრული კამარა და მისი საბჯენი თაღები კი მიანიშნებს, რომ ეკლესია გვიანი შუა საუკუნეების ბოლოს უნდა აგებულიყო. ძეგლის არქიტექტურა სრულად თანხვდება ტაძრის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე საფლავის წარწერას, რომელშიც ნათქვამია, რომ 1839 წელს გარდაცვლილი იოსებ გაბათაშვილი ლილოში მოსულა მისი მშენებლობის დროს და აუშენებია სახლები, წისქვილი და ეკლესიის სამრეკლო. გამოდის, რომ სოფელი ლილო, გვიან შუა საუკუნეებში არსებული სოფელი შემოსევების შედეგად გაოხრებული ყოფილა და მისი ხელახლა გაშენება XVIII-XIX სს. მიჯნაზე დაწყებულა. ეკლესია დარბაზულია. შედგება დასავლეთ-აღმოსავლეთის ღერძზე ერთმანეთზე მიშენებული ორი სრულიად განსხვავებული წყობით ნაგები ნაწილისგან. თავდაპირველი შესასვლელი ტაძარს სამხრეთ კედელში ქონია (ამჟამად ამოშენებულია). დასავლეთიდან მინაშენის გაკეთების შემდეგ კარიც ამ ნაწილში გაჭრეს. კარი სწორკუთხაა. ტაძარს დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედლებში თითო სარკმელი აქვს, სამხრეთის კედელში კი მე-19 ს. გაჭრილი სამი თაღოვანი და ფართო სარკმელი. კედლები დასრულებულია აგურის ხერხულა კარნიზით, რომლითაც თავდაპირველი ეკლესიის კალთები აწეულია. ორქანობა სახურავის დასავლეთ ნაწილში აგურის ოთხი თაღით გახსნილი სამრეკლო ფანჩატურია დაშენებული. ნახევარწრიული აფსიდი შეისრულთაღზე დაყრნობილი კონქითაა დასრულებული. ტაძრის დარბაზი ფართო და შეისრულთაღიანი ორი წყვილი პილასტრითაა დანაწევრებული. ასეთივე ნახევარპილასტრია გრძივი კედლების დას. კიდეში. დასავლეთ ნაწილში ხის პატრონიკეა მოწყობილი. ეკლესია მთლიანად მოხატულია.
რესურსები ინტერნეტში
1. https://memkvidreoba.gov.ge/objects/immovable/immovableObject?id=39414
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
სანტა-როზა-დუ-პურუსი
სანტა-როზა-დუ-პურუსი (Santa Rosa do Purus) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, აკრის შტატში. მიეკუთვნება ვადი-დუ-აკრის მეზორეგიონს.
2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 948 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 981.137 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.7 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აკრის შტატის მუნიციპალიტეტები
არგენტინა-ბრაზილიის ომი
მინი|250პქ|ხუნკალის ბრძოლა არგენტინა-ბრაზილიის ან სისპლატინის ომი (Guerra da Cisplatina, Guerra al Imperio de Brasil) — შეიარაღებული კონფლიქტი რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებულ პროვინციებსა და ბრაზილიის იმპერიას შორის 1825-1828 წლებში, რომელიც მიმდინარეობდა ე.წ. Banda Oriental-ში („აღმოსავლეთ ნაპირი", თანამედროვე ურუგვაის ტერიტორია).
ვითარება
მინი|250პქ|ფიცი ურუგვაის რესპუბლიკის შექმნისას კონფლიქტის მთავარი მიზეზი იყო თანამედროვე ურუგვაისა და ნაწილობრივ ბრაზილიის რიუ-გრანდი-დუ-სულის შტატის ტერიტორიაზე მდებარე სისპლატინის პროვინცია. ეს პროვინცია, რომელიც ადრე რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა, ესპანელთაგან გათავისუფლების შემდეგ, შევიდა ე. წ. ფედრეალურ ლიგაში. 1816 წელს, ამ ტერიტორიაზე პორტუგალია შეიჭრა, მოახდინა მისი ანექსია და ის ბრაზილიას შეუერთა.
ბრაზილიის დამოუკიდებლობის გაფორმების შემდეგ (1822 წ), სისპლატინის პროვინცია ბრაზილიას სტრატეგიულად ძალზე ხელსაყრელ მდგომარეობაში ამყოფებდა, რადგან რიო-დე-ლა-პლატასა და გაერთიანებული პროვინციების საზღვაო პორტებზე (ძირითადად მონტევიდეო) კონტროლის დამყარების საშუალებას აძლევდა. ამ უკანასკნელმა, პროვინციის ხელში ჩაგდების მიზნით, თავის მოსახლეობას მოუწოდა წინ აღდგომოდნენ რეგიონში ბრაზილიის დომინანტობას და ხალხის შეიარაღება დაიწყო.
შედეგები
ეს ომი საკმაოდ დიდ ხარჯებთან აღმოჩნდა დაკავშირებული. შემცირდა სავაჭრო ბრუნვა გაერთიანებულ პროვინციებსა და გაერთიანებულ სამეფოს შორის, რამაც ორივე ძალაგამოცლილი მხარე დაარწმუნა დაზავების აუცილებლობაში. მართლაც, ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მედიატორიბით, 1828 წელს, რიო-დე-ჟანეიროში, რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებულ პროვინციებსა და ბრაზილიის იმპერიას შორის, ხელი მოეწერა მონტევიდეოს ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც სისპლატინის პროვინცია დამოუკიდებლად ცხადდებოდა და მას აღმოსავლეთ ურუგვაის რესპუბლიკა ეწოდა.
ხელშეკრულება ასევე აკანონებდა ბრაზილიის სუვერენიტეტს ყოფილ „აღმოსავლეთ იეზუიტთა მისიაზე" და რაც მთავარია, ბრაზილიას ლა-პლატაში თავისუფალი ნავიგაციის საშუალებას აძლევდა, რაც ბრიტანეთის ინტერესებშიც შედიოდა.
სისპლატინის პროვინციის დაკარგვამ, ბრაზილიაში მზარდი უკმაყოფილება გამოიწვია იმპერატორ პედრუ I-ის მიმართ, რაც 1831 წელს მისი გადადგომის მთავარი მიზეზი გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ომები ქვეყნებს შორის კატეგორია:არგენტინის ისტორია კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია კატეგორია:ურუგვაის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ლიუბომირ პიპკოვი
ლიუბომირ პიპკოვი (Любомир Пипков; დ. 6 სექტემბერი, 1904, ლოვეჩი — გ. 9 მაისი, 1974, სოფია) — ბულგარელი კომპოზიტორი, პედაგოგი, მუსიკის საზოგადო მოღვაწე, ბულგარეთის სრ სახ. არტისტი (1952). სწავლობდა სოფიაში (1919-26), შემდეგ პარიზში პოლ დიუკასთან (1926-32). სოფიაში მუშაობდა საორკესტრო და საგუნდო დირიჟორად. იყო „თანამედროვე მუსიკის“ საზოგადოების (1933 წლიდან) ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1944-48 წლებში სოფიის სახელმწიფო ოპერის დირექტორი, 1947-57 წლებში ბულგარეთის კომპოზიტორთა კავშირის პირველი მდივანი. 1948 წლიდან სახელმწიფო აკადემიის (1954 წლიდან ბულგარეთის სახელმწიფო კონსერვატორია) პროფესორი. ნაწარმოებები: „ორატორია ჩვენს დროებაზე“, მუსიკალური დრამა „ანტიგონე-43“; ოპერები: „იანინას 9 ძმა“ (1937) და „მომჩილი“ (1948); კამერულ-საკრავიერი ანსამბლები, გუნდები, საფორტეპიანო პიესები, კინომუსიკა. დიმიტროვის მუსიკა (1950, 1951, 1952).
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი „სანდერლენდი“ (ინგ. Sunderland Association Football Club) — ინგლისის ერთ-ერთი უძველესი საფეხბურთო კლუბი, რომელიც 1879 წლის 17 ოქტომბერს დაარსდა, სკოლის მასწავლებლის ჯეიმზ ალანის მიერ.
„სანდერლენდი“ 6-ჯერ გახდა ინგლისის პრემიერლიგის და 2-ჯერ ასოციაციის თასის გამარჯვებული. კლუბი დიდი ხანი იყო რეკორდსმენი პრემიერლიგაში ზედიზედ ჩატარებული 68 სეზონით, სანამ 1992 წელს „არსენალმა“ არ გადაასწრო. 1997 წლიდან „სანდერლენდი“ თავის საშიანო მატჩებს „სტედიუმ-ოფ-ლაიტზე“ ატარებს, რომლის ტევადობაც 2000 წლის მერე 49 000 შეადგენს. მანამდე გუნდი სტადიონ „როკერ პარკზე“ ასპარეზობდა. „სანდერლენდის“ მოსისხლე მტერი „ნიუკასლ იუნაიტედია“, ეს დაპირისპირება ინგლისში ტაინ-უირის დერბის სახელს ატარებს. (პირველი მატჩი ამ გუნდებს შორის 1898 წელს ჩატარდა).
საწყისი წლები 1879-1913
1879 წლის 17 ოქტომბერს სანდერლენდის მცხოვრებმა, სკოლის მასწავლებელმა ჯეიმზ ალანმა დააარსა „სანდერლენდის საოლქო და მასწავლებელთა ასოციაციის საფეხბურთო კლუბი“. 1-ლი ოფიციალური თამაში გუნდმა 1880 წლის 13 ნოემბერს ჩაატარა, „ფერიჰილ ატლეტიკის წინააღმდეგ“, რომელშიც 1:0 დამარცხდა. გუნდის 1-ლი საშინაო სტადიონი იყო „ბლუ ჰაუს ფილდი“, რომელიც ჯეიმზ ალანის სკოლასთან იყო ახლოს, ჰენდონში. გუნდმა კიდე სამი სტადიონი გამოიცვალა (გროუვი, ჰორაციო სტრიტი & ებს ფილდი), სანამ 1886 წელს საშინაო არენა „ნიუკასლ როადი“ არ გახდა. 1881 წელს გუნდს გადაერქვა სახელი და დაერქვა „სანდერლენდის ასოციაციის საფეხბურთო კლუბი“, ამის შემდეგ ნება დართეს, რომ გუნდში სხვა პროფესიის ხალხსაც ეთამაშა(არა მარტო მასწავლებლებს). ეს დაეხმარა გუნდს რომ უფრო კარგი ფეხბურთელებით დაკომპლექტებულიყო, ასევე გააუმჯობესა გუნდის მატერიალური ბაზა. ჯეიმზ ალანი არ იყო კმაყოფილი იმ ვითარებით, რომ გუნდი პროფესიონალური კლუბი ხდებოდა, რის გამოც 1888 წელს ალანმა დატოვა კლუბი და დააარსა სხვა საფეხბურთო კლუბი სახელწოდებით „სანდერლენდ ალბიონი“. ამ ორ გუნდს შორის დიდი კონკურენცია მიდიოდა, სანამ 1892 წელს „სანდერლენდ ალბიონი“ არ დაიშალა.
„სანდერლენდის“ პირველი მწვრთნელი იყო ტომ უოტსონი (დაინიშნა 1889 წლის აგვისტოში). ამ პერიოდში გუნდი ასპარეზობდა შიდა ტურნირებში, ინგლისის თასზე და ატარებდა ამხანაგურ თამაშებს ინგლისის საფეხბურთო ლიგის გუნდებთან. შემდეგ კლუბმა განაცხადი შეიტანა ინგლისის საფეხბურთო ლიგაში ასპარეზობის შესახებ. 1890-91 წელს „სანდერლენდი“ მიღებულ იქნა ინგლისის საფეხბურთო ლიგაში, სადაც „სტოკ სიტი“ ჩაანაცვლა, რომელიც წინა სეზონში ბოლო ადგილზე გავიდა. მე-19 საუკუნის ბოლოს „სანდერლენდი“ აღიარეს როგორც „ტალანტების გუნდი“. ეს წოდება გუნდმა ლიგის დაამაარსებლის, უილიამ მაკგრეგორისგან მიიღო,„სანდერლენდი“ პირველად ჩემპიონი გახდა 1891-92 სეზონში, სადაც 42 ქულა დააგროვა და 5 ქულით გაასწრო მე-2 ადგილზე გასულ „პრესტონ ნორთ ენდს“. „სანდერლენდი“ შემდეგ სეზონშიც ჩემპიონი გახდა, ხოლო გუნდის ცენტრალურმა თავდამსხმელმა, ჯონი კემპბელმა ზედიზედ მეორე სეზონში შეძლო 30-ზე მეტი გოლის გატანა. ამ სეზონშივე „სანდერლენდმა“ 100 გოლი გაიტანა და რეკორდი დაამყარა, რომელიც 1919-20 წლებში „ვესტ ბრომვიჩ ალბიონმა“ გააუმჯობესა 104 გატანილი გოლით.
1893-94 წლებში სანდერლენდი მე-2 ადგილზე გავიდა, „ასტონ ვილას“ შემდეგ. მომავალ სეზონშივე მესამედ გახდა ინგლისის ჩემპიონატის გამარჯვებული, სადაც „ევერტონს“ გადაასწრო 5 ქულით.
1894-95 წლის ჩემპიონატის შემდეგ შედგა 1895 წლის მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატის მატჩი შოტლანდიის ჩემპიონ „ჰართსა“" და „სანდერლენდს“ შორის, სადაც გამარჯვება სანდერლენდს ერგო 5:3 და გუნდი მსოფლიო ჩემპიონად აღიარეს. 1896 წლის აგვსიტოს ტომ უოტსონი „ლივერპულის“ მწვრთნელად დაინიშნა, ხოლო „სანდერლენდში“ ახალ მწვრთნელად რობერტ კემპბელი დაინიშნა. 1897-98 წლების სეზონში „სანდერლენდი“ მე-2 ადგილზე გავიდა, „შეფილდ იუნაიტედის“ შემდეგ, რომელსაც 5 ქულით ჩამორჩა. გუნდისთვის ეს იყო ბოლო სეზონი, რომელიც მან „ნიუკასლ როადის“ სტადიონზე ჩაატარა. შემდეგ სეზონში გუნდი საშიანო მატჩებს სტადიონ „როკერ პარკზე“ ატარებდა. (რომელიც პირველად 30 000 ადამიანს იტევდა). 1889 წელს გუნდის ახალ მთავარ მწვრთნელად ალექს მაკი დაინიშნა.
1900-01 წლების სეზონში სანდერლენდმა მე-2 ადგილი დაიკავა, ხოლო 1901-02 წლების სეზონში გუნდმა თავისი მე-4 ტიტული მოიგო, სადაც „ევერტონს“ 3 ქულით გადაასწრო. 1905 წელს „სანდერლენდმა“ პირველად გადაიხა 1 000 ფუნტი, ალფ კომონის ტრანსფერში, რომელიც „მიდლზბროდან“ გადმოვიდა. 1907-08 წელს კლუბმა თავისი ყველაზე დიდი ანგარიშით გამარჯვება აღნიშნა, რომელშიც გუნდმა „სენტ-ჯეიმზ პარკზე“ „ნიუკასლ იუნაიტედი“ დაამარცხა ანაგრიშით 9:1.
1912-13 წლებში „სანდერლენდი“ თავის მე-5 ტიტულს დაეუფლა, სადაც „ასტონ ვილას“ 4 ქულით აჯობა. ამავე სეზონში „სანდერლენდს“ შეეძლო ოქროს დუბლი გაეკეთებინა, მაგრამ ფინალში, 1913 წლის 19 აპრილს, „ასტონ ვილასთან“ 1:0 დამარცხდა. ამ პერიოდში კლუბში ბევრს იტანდა ჩარლი ბიუკენი, რომელიც 2009 წლამდე მე-2 იყო შედეგების მიხედვით ბობ გერნის შემდეგ. ბიუკენი გუნდის ბომბარდირად ითვლება (411 მატჩი 224 გოლი).
მსოფლიო ომებს შორის 1913-1939
სანდერლენდმა 1914-15 წლების სეზონი მე-8 ადგილზე დაასრულა პირველ დივიზიონში. ამის შემდეგ პირველი მსოფლიო ომის დროს ფეხბურთელები იძულებულები გახდნენ შეეწყვიტათ ასპარეზობა და ევროპის კონტიტენტზე საომრად წასულიყვნენ. კლუბის ფეხბურთელებმა, ჩარლი ბაჩენმა და ბობ იანგმა სამხედრო მედლებიც კი მოიპოვეს. ომის დასრულების შემდეგ ინგლისის ჩემპიონატი განახლდა, სადაც „სანდერლენდმა“ 1919-20 წლების სეზონში მე-5 ადგილი დაიკავა.
ვახტანგ V
ვახტანგ V, შაჰნავაზი (გ. 1675) — ქართლის მეფე 1658-1675. ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს წარმომადგენელი, სათავადოს მეთაური 1629-1658. როსტომ მეფემ იშვილა და ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. 1654 წელს ირანში მაჰმადიანობა მიაღებინეს და შაჰნავაზი უწოდეს. ვახტანგ V-ის პოლიტიკის მიზანი იყო ქართლ-კახეთის ერთ სამეფოდ გაერთიანება და დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან მჭიდრო კავშირი ქართლის ჰეგემონობით, ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცება და თავადების პოლიტიკური უფლებების შეზღუდვა, ქართლის საშინაო ცხოვრების მოწესრიგება და ეკონომიური წინსვლისთვის ხელის შეწყობა. საგარეო პოლიტიკაში ვახტანგ V ირანის ვასალად აღიარებდა თავს და მასთან მშვიდობიანი ურთიერთობის დაცვას ცდილობდა. საგარეო პოლიტიკურმა ვითარებამ ხელი შეუწყო ქართლის მოშენებას და ეკონომიურ წინსვლას.
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
მსოფლიო ომებს შორის 1913-1939
1935-36 წლების სეზონში კლუბი ისევ და ამ დროისთვის ბოლოჯერ გახდა ინგლისის ჩემპიონი, ხოლო 1937 წელს გუნდი ასოციაციის თასს დაეუფლა, სადაც ფინალში „პრესტონი“ 3:1 დაამარცხა.
ვახტანგ V
ვახტანგ V-მ მოაკვლევინა კახეთის ფაქტობრივი გამგებელი ზაალ არაგვის ერისთავი და კახეთი თავისი გავლენის სფეროში მოაქცია. ისარგებლა იმერეთის სამეფოში მომხდარი არეულობით, შეუთანხმდა სამეგრელოს მთავარ ვამეყ III დადიანს, იმერეთის დიდი ნაწილი დაიკავა და თავისი უფროსი ვაჟი არჩილი იმერეთის ტახტზე აიყვანა (1661). დადიანად ვახტანგ V-მ თავისი მომხრე დასვა და საკუთარი ძმისწული თამარი შერთო, გურიელთან მეგობრული კავშირი დაამყარა, აფხაზეთის მთავარმაც მორჩილება განუცხადა და, ამრიგად, თითქმის მთელი საქართველო ვახტანგ V-ის ხელქვეით გაერთიანდა. მაგრამ მალე ოსმალების მოთხოვნით ვახტანგ V იძულებული გახდა იმერეთიდან გაეყვანა არჩილი. ვახტანგ V შეეცადა არჩილი კახეთის მეფედ დაესვა, მაგრამ მის მეტოქედ კახეთის სამეფო ტახტზე თეიმურაზ I-ის შვილიშვილი ერეკლე (შემდეგში ერეკლე I) გამოვიდა, რომელმაც ირანის ხელშეწყობით კახეთი დაიკავა. ვახტანგ V-ის მეორე ვაჟი ლუარსაბი ახალციხეს გაიქცა, რათა იქიდან ოსმალეთის დახმარებით იმერეთის ტახტი დაეკავებინა (არჩილიც მას გაჰყვა). ამის გამო 1675 ირანის შაჰმა ვახტანგ V თავისთან დაიბარა.
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
ომის შემდგომი პერიოდი და გავარდნა 1939-1959
1957 წელს გუნდი დაჯარიმებული იქნა საფეხბურთო ლიგის მიერ, რადგანაც გუნდის ხელმძღვანელობამ გადააჭარბა სახელფასო ლიმიტი. შემდეგ სეზონში გუნდმა თავის ისტორიაში პირველად დატოვა ინგლისის უმაღლესი საფეხბურთო ლიგა, რომელშიც 68 წელი გაატარა. გავარდნამდე კლუბს ზედმეტსახელად „ინგლისის კლუბის ბანკი“ მიიღო, სახელფასო ლიმიტის გადაჭარბების გამო.
ვახტანგ V
გარდაცვალება
1675 წელს ირანში მიმავალი მეფე ვახტანგი გზაში ავად გახდა და ხოშკარში გარდაიცვალა. იგი ირანს წაასვენეს და ქალაქ ყუმში დაკრძალეს.
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
დაქვეითება მე-2 დივიზიონში 1959-1979
მას შემდეგ, რაც „სანდერლენდი“ პირველად გავარდა პირველი დივიზიონიდან (1957-58 წლების სეზონში), გუნდმა მეორე დივიზიონში ცუდად დაიწყო ასპარაზობა, მომდევნო სეზონში „შავმა კატებმა“ მხოლოდ მე-16 ადგილის დაკავება შეძლეს. მომდევნო წლებში კლუბი მეტ-ნაკლები წარმატებით ასპარეზობდა და პირველი დივიზიონის საგზურს ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში მხოლოდ 1 ქულით აცდა. 1961-62 წლების სეზონში ტრავმების გამო ფეხბურთის თამაშს თავი დაანება ბრაინ კლაფმა. მან „სანდერლენდის“ შემადგენლობაში ჩატარებულ 74 მატჩში 63 გოლი გაიტანა. ექვსი წლის შემდეგ კლუბი კვლავ დაბრუნდა პირველ დივიზიონში (1972-73 წლების სეზონის შემდეგ).
ვახტანგ V
გარდაცვალება
ვახტანგ V მოხსენიებულია ანჩისხატის სამრეკლოს წარწერაში:
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
დაქვეითება მე-2 დივიზიონში 1959-1979
50-ების დასასრულის და 70-ების დასაწყისის პერიოდებიდან დღემდე გუნდმა ბოლო დიდ წარმატებას მიაღწია 1972-73 წლების სეზონში, მოიგო რა ინგლისის თასი.
ვახტანგ V
გარდაცვალება
ქართული ქორონიკონი „ტნიგ“ (363) წელი იწყება 1675 წელს და მთავრდება 1676 წლის 21 მარტს. შესაბამისად ვახტანგ მეფე უნდა გარდაცვლილიყო 1675 წლის 21 მარტის შემდეგ.
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
ორი ფინალი: 1979-1997
1985 წელს „სანდერლენდი“ ბოლოჯერ გავიდა ლიგის თასის ფინალში, მაგრამ „ნორვიჩ სიტისთან“ დამარცხდა. 1987 წელს კლუბი თავის ისტორიაში პირველად აღმოჩნდა მე-3 ლიგაში, თუმცა 1987-88 წლებში დენის სმიტის ხელმძღვანელობით გუნდი ისევ მე-2 ლიგაში აღზევდა. 90-ების დასაწყისში გუნდმა შეძლო პრემიერლიგაში დაბრუნება, თუმცა იქ დიდი ხანი არ გაჩერებულა. 1992 წელს „სანდერლენდი“ ინგლისის თასის ფინალში გავიდა, სადაც „ლივერპულთან“ 2:0 დამარცხდა.
ვახტანგ V
ოჯახი
ვახტანგი ორჯერ იყო დაქორწინებული: პირველად მან ცოლად შეირთო როდამ ორბელიანი, მაგრამ ირანის შაჰის დაჟინებული თხოვნით, გაეყარა. მეორედ მან ცოლად შეირთო როსტომის ნაცოლები მარიამ დადიანი. მას ჰყავდა 10 შვილი:
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
ბოლოდროინდელი მოვლენები 1997-
90-ან წლების დასასრულს გუნდი საგრძნობლად გაძლიერდა. 1997 წელს კლუბმა ახალი სტადიონი მიიღო 40 000 მაყურებლის ტევადობით, ხოლო 1999 წელს „სანდერლენდმ“ა მე-2 ლიგის (ამჟამინდელი ჩემპიონშიფი) გამარჯვებული გახდა პრემიერლიგაში აღზევდა. 199-00 წლების სეზონში, „სანდერლენდის“ თავდამსხმელი, კევინ ფილიპსი საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. მომავალ სეზონში გუნდი ისევ გავარდა პრემიერლიგიდან. ჩემპიონშიპში ასპარეზობისას გუნდს სათავეში მიკ მაკარტი ჩაუდგა, ვისი ხელმძღვანელობითაც გუნდმა ჩემპიონშიფი მოიგო და პრემიერლიგაში აღზევდა, თუმცა რანგით ინგლისის უმაღლეს ლიგაში სეზონი ისევ ჩააგდო და ჩემპიონშიფში დაქვეითდა. right||thumb|400px|კევინ ფილიპსი (ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი 1999/2000)
ვახტანგ V
სქოლიო
კატეგორია:ქართლის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 1675 კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო კატეგორია:საქართველოს რეგენტები
სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი)
ბოლოდროინდელი მოვლენები 1997-
2006 წელს „სანდერლენდის“ ხელმძღვანელობა შეიცვალა, გუნდი „სანდერლენდის“ ყოფილმა ფეხბურთელმა, ნილ ქუინმა შეიძინა, რომელმაც მწვრთნელად თავისი ძველი მეგობარი, როი კინი მოიყვანა. პირველივე სეზონში როი კინმა გუნდს ჩემპიონშიფი მოაგებინა და ისევ პრემიერლიგაში დააბრუნა, სადაც წინა სეზონების განსხვავებით გუნდმა უფრო უკეთესი შთაბეჭდილება დატოვა და შეინარჩუნა ადგილი ინგლისის ელიტალურ ლიგაში. 2009 წლის 27 მაისს, ამერიკელმა ბიზნესმენმა, ელის შორტმა შეიძინა „სანდერლენდის“ 100%-იანი აქცია. გუნდში ისევ ცვლილებები მოხდა, რომლის შემდეგაც წავიდა როი კინი და მის ადგილას მოვიდა ინგლისელი სპეციალისტი სტივ ბრუსი. ბრუსმა გუნდი პირველივე სეზონში მე-13 ადგილზე გაიყვანა. 2010-11 წლების სეზონი „სანდერლენდმა“ შესანიშნავად დაიწყო და ამბიციაც გაჩნდა ევროთასებზე მოხვედრის, გუნდი კარგად დაბალანსდა, რაც თამაშის შედეგებზეც აისახებოდა, „სანდერლენდისთვის“ გამორჩეული გამოდგა 1-ლი წრე, თუმცა მე-2 წრეში გუნდმა ძალიან აურია, რაც სეზონის მე-10 ადგილზე დამთავრებით დასრულდა, თუმცა გუნდისთვის ესეც კარგი შედეგი იყო.
მიმდინარე შემადგენლობა
== ტიტულები  ==
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სანდერლენდი (საფეხბურთო კლუბი) კატეგორია:ინგლისის პრემიერლიგის კლუბები