cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გურჯი
ისტორია
ამდენად ცხადია რომ „ჲრკანია“, „გორგან“-ი ან „გურგანი“ და უკანასკნელისაგან არაბული „ჯურჯანი“ (შეად. სპარს.-ქართ. „ჯორჯან“-ი, ან ქართიზირებული „ჩორჩანი“) — არის ის ადგილი სადაც სახლობდნენ არაარიული, და მაშასადამე სამხრეთით ახლად დამკვიდრებული წმინდა არიელი სპარსელების მოსისხლე მტრები.
ეხლა მივმართოთ მგერებრივ ანალიზს, რომ დავინახოთ, თუ როგორ სავსებით მართლდება Gurg-ის Gurd-ად გადასვლა.
ძველსპარსული Vrkana (Vehrk, Wurk) აქედანვე Ύρχανια (ჰეროდოტესი) და ახლადსპარსული იდენტიტები Gorgan და Gurdan, ან არაბიზირებული Durdan და სპარსული ﻩ-ს გამოთქმის Dordan. ხოლო ტერმინში „გურჯი“ Gurd-i ჩვენა გვაქვს ნახევრად არაბიზირებული სიტყვა, სრულიად არაბიზირებული Durd-i-ს (ჯურჯ-ის) ნაცვლად, რადგან სიტყვის არაბიზაციის დროს, ყველაზე მეტად ექვემდებარება ცვალებას განაპირა ბოლო ასო k, რასაც აშკარად ვხედავთ წმინდა სპარსული სახელების არაბიზირების მაგალითებზე ტაბარიდან და სხვა უფრო ძველი სპარსული ძეგლებიდან.
ასე მაგალითად, გვაქვს buzurd სპარს. bozorg-ის ნაცვლად, აგრეთვე Bahram Dur (ბაჰრამ ჯურ-ი) სპარს. Bahram Gur-ის ნაცვლად.
თვით Gurd-ი ქართველის მნიშვნელობით წარმოდგენილია მეზობელი ერების ენებზე მთელი წყება სხვაობებით:
ამ ფორმებში ყველაზე ძველია վիրք, რადგან იგი ყველაზე ახლოა ძველ ირანულ Wrkana-ზე და ბერძნულ Ύρχανια-ზე. შემდეგ მოდის არაბულ-სირიული ფორმა Gurz და Durzan (ახალი სპარსული gorg და gurg-იდან) და არაბიზ. Gurd ანუ Durd, სადაც ჩვეულებრივ, ისევე როგორც ქართულ ნიადაგზე გუტურალი گ (G) გადადის ან პალატალ d-იმად, ან j-z-ად.
რაც შეეხება რუსულ ფორმას Грузия-ს, ეს არის იგივე არაბულ-სირიული Gurz-Gurd-იდანვე მიღებული, სადაც ასოები u და r ადგლშეცვლილია, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ ადგილი აქვს მეტათეზიას.
ქართველისათვის ამ სპარსულ ტერმინს gorg — ქართული სახელმწიფოებრივობის შექმნისათვის ბრძოლის პერიოდში, მეტისმეტად რეალური მნიშვნელობა ჰქონდა.
ასე მაგალითად: ქართულ მატიანეში სიტყვა გორგ გვხვდება ისეთი ლეგენდარული პიროვნების ეპითეტის შემადგენლობაში, როგორიცაა ვახტანგ გორგასალი.
ცნობილია რომ ქართულ მატიანე „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ში (IX საუკუნე) გვხვდება მხოლოდ ეპითეტი „გოლგასარი“. მაგრამ თვით ლეგენდა ვახტანგ გორგასალის შესახებ არსებობდა გაცილებით ადრე.
მართლაც, ფორმა გოლგასარი ნათლად მოწმობს, რომ IX საუკუნეში ჯერ კიდევ კარგად ესმოდათ მოცემული ეპითეტის აზრი და მნიშვნელობა, რადგან აქ სწორი ფორმით არის შენახული მისი მეორე ნაწილი სარ-sar-თავი, მის პირველ ნაწილში გორგ-ში რე კი გადავიდა ლ-სად. ქართული ფონეტიკის თანახმად: ქართულში ნარნარები ლ და რ ერთი და იმავე სიტყვის სხვადასხვა მარცვლებში ხშირად ერთი მეორეს ვერ იტანს იმ შემთხვევაში, თუ ორი რ ან ორი ლ ხვდება, რიტაც აიხსნება გორგასარ-ის პირველ ნაწილში „გორგი“-ის „გოლგ“-ად გადაქცევა. მაგრამ მარიამ დედოფლის ქართლის ცხოვრებაში (IX საუკუნე), ეს სიტყვა უკვე გვხვდება ფორმით გორგასალ-ი, სადაც პირველ ნაწილში ფორმა „გოლგ“ შეცვლილია „გორგ“-ად, მაგრამ, ამასთან ერთად მის მეორე ნაწილში „სარ“-ში რ გადავიდა ლ-სად.
ქართული მატიანის ძველსომხურ თარგმანში ჩვენ უკვე ვხვდებით არაბიზირებულ ფორმას „გურგასალ“. ე. ი. წმინდა სპარსული ფორმა — „გორგ“-ის ნაცვლად გვხვდება „გურგ“.
„ქართლის ცხოვრების“ ვახტანგ VI-ის რედაქციის თითქმის ყველა უგვიანეს ხელნაწერებში, ვახტანგის შესახებ მოთხრობის სათაურში გვხდება „გურგასლანი“, რაც მგელლომს ნიშნავს, რის შესახებ აკადემიკოსი ბროსე აკეთებს შენიშვნას სქოლიოში მისი გადმოცემის ტექსტისათვის. თითოეული ამ სხვაობათაგანი იძლევა მთელი ეპოქის აშკარა ანარეკლს:
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოსა და ქართველების აღმნიშვნელი უცხოური ტერმინოლოგია
ჰანა საიმონი
ჰანა საიმონი (Hannah Simone; დ. 3 აგვისტო, 1980, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანელი მსახიობი და მოდელი. სახელი გაითქვა Fox-ის სერიალში „ახალი გოგონა“ შესრულებული სისის როლით.
ჯეიმზ ლოველი
მინი|მარჯვნივ|ჯეიმზ ლოველი ჯეიმზ ლოველი (James Lovell; დ. 25 მარტი, 1928) — ამერიკელი ასტრონავტი. იგი ერთ-ერთია იმ 24 ადამიანიდან, რომლებიც მთვარეზე გაფრენებში მონაწილეობდნენ და პირველი იმ სამიდან, რომელმაც ეს ორჯერ მოახერხა. ერთადერთი, რომელიც ორ სამთვარეო მგზავრობაში არც ერთხელ არ დამჯდარა მთვარეზე. პირველი ადამიანი, რომელმაც განახორციელა მეოთხე კოსმოსური გაფრენა, რომელშიც იყო მეთაური კოსმოსურ ხომალდ „აპოლო 13-ისა“, რომელიც მთვარისკენ გაფრენისას აფეთქებისგან დაზიანდა, თუმცა მშვიდობიანად დაბრუნდა დედამიწაზე.
ჰანა საიმონი
ბავშვობა და განათლება
ჰანა საიმონი დაიბადა 1980 წლის 3 აგვისტოს ლონდონში, ინგლისში, გაერთიანებულ სამეფოში. მამამისი ინდოელია, ხოლო დედამისი ინგლისელი, რომელიც წარმოშობით არის გერმანელი, იტალიელი და ბერძენი. მას ერთი ძმა ჰყავს, სახელად ზაკი. ჰანას დაბადებიდან მალევე მისი მშობლები კანადაში გადასახლდნენ და კალგარში დამკვიდრდნენ, რის გამოც მან ბავშვობის წლები კანადაში გაატარა. 7-10 წლის ასაკში იგი სხვადასხვა კონტინენტებსა და ქვეყნებში ცხოვრობდა, რის გამოც ხშირად უწევდა სკოლების გამოცვლა. 13 წლის ასაკში მისი ოჯახი კვიპროსში გადავიდა, სადაც დაიწყო მისი სამოდელო კარიერა. უკვე 16 წლის ასაკში იგი ნიუ-დელიში ცხოვრობდა, სადაც იგი ამერიკულ სკოლაში სწავლობდა. როდესაც 17 წლის გახდა, მისი ოჯახი კანადაში დაბრუნდა. ვანკუვერის სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა ბრიტანული კოლუმბიის უნივერსიტეტში განაგრძო. ბაკალავრიის დასრულების შემდეგ ჰანა გაერთიანებულ სამეფოში დაბრუნდა, სადაც არასამთავრობო ორგანიზაციაში დაიწყო მუშაობა. მარცხნივ|მინი|340x340პქ|ჰანა საიმონი 2012 წელს.
ნიკოლოზ იგნატოვი
200პქ|მინი|მარჯვნივ|„ქართული პურის გამოცხობა“, 1970 წ. ნიკოლოზ (კოკა) იგნატოვი (დ. 29 ივლისი, 1937, თბილისი — გ. 6 აგვისტო, 2002, იქვე) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს სახალხო მხატვარი და საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირისა და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი.
ჯეიმზ ლოველი
ბიოგრაფია
დაიბადა კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში. დაამთავრა უისკონსინის უნივერსიტეტი და ანაპოლისის სამხედრო-საზღვაო აკადემია (მერილენდის შტატი) 1952 წელს. მსახურობდა გამომცდელ მფრინავად სამხედრო-საზღვაო გამომცდელ ცენტრში პატაკსენტ-რივერში (მერილენდის შტატი). ავიაციური უსაფრთხოების სკოლის დამთავრების შემდეგ სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში ყოფნისას მუშაობდა მფრინავ-ინსტრუქტორად და უსაფრთხოების ოფიცრად სამხედრო-საზღვაო ავიაციურ ბაზაზე ოსეანში (ვირჯინიის შტატი).
ნიკოლოზ იგნატოვი
ბიოგრაფია
1956 წელს ჩაირიცხა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში გრაფიკის ფაკულტეტზე. მესამე კურსიდან გადადის ფერწერის ფაკულტეტის თეატრალურ-დეკორაციულ განყოფილებაზე. განსაკუთრებული წვლილი შეიტანა დედაქალაქის კულტურულ ცხოვრებაში: მოხატა რესტორანი „იორი“ (1962), საქართველოს ენციკლოპედიის მთავარი რედაქციის შენობა (1971), „ფიროსმანისადმი მიძღვნა“ მთაწმინდაზე საქალაქო საბჭოს დეპუტატთა მიღების დარბაზში (1972), ფრესკა შ. რუსთაველის სახელობის თეატრის ვესტიბიულში (1987). იყო დამდგმელი მხატვარი ფილმისა „თბილისი — 1500“.
ჯეიმზ ლოველი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
ნიკოლოზ იგნატოვი
ბიოგრაფია
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს სახალხო მხატვრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ჰანა საიმონი
კარიერა
2005 წელს რიერსონის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ ჰანა კანადაში დაბრუნდა და კანადური სატელევიზიო შოუს, „სივრცე არსებობისათვის“ წამყვანი გახდა, თუმცა მხოლოდ ერთი სეზონით. მოგვიანებით იგი წამყვანი გახდა ერთ-ერთ მუსიკალურ შოუში, რომლის მთავარი თემაც ახალი მუსიკალური ნამუშევრებისა და მომღერლების განხილვა იყო.
ჰანა საიმონის სამსახიობო კარიერა 2005 წელს დაიწყო ლარისას ეპიზოდური როლით სერიალში „კევინ ჰილი“. რამდენიმე პატარა და ეპიზოდური როლის შემდეგ, 2009 წელს სერიალში „მოთამაშის ულტიმატუმი“ დაამტკიცეს მასპინძლის როლზე, რომელსაც ორი სეზონის განმავლობაში თამაშობდა. ამ სერიალიდან იგი 2010 წელს წამოვიდა.
2011 წელს კომპანია Fox-ის სერიალში „ახალი გოგონა“ ჰანა საიმონი დაამტკიცეს სისის როლზე. მისი პერსონაჟი არის ერთ-ერთი მთავარი სერიალში, რომელიც მთავარი გმირის, ჯესის (მის როლს ზოუი დეშანელი ასრულებს) საუკეთესო მეგობარია. ეს როლი მისთვის განსაკუთრებული წარმატებისა და აღიარების მომტანი აღმოჩნდა. სისის როლისათვის ჰანა საიმონი წარდგენილ იქნა თინეიჯერთა რჩეული საუკეთესო ქალი მსახიობის ნომინაციაზე.
ჰანა საიმონი სერიალში „ახალი გოგონა“ ბოლომდე, ანუ 2018 წლამდე თამაშობდა. ამის პარალელურად იგი რამდენიმე მეორეხარისხოვან როლზე დაამტკიცეს სხვადასხვა სერიალებსა და ფილმებში. 2016 წელს ფილმში „ოდის გუნდი“ თამაშობდა უცნაურ ემილის, რასაც მოჰყვა 2017 წელს ფილმში „განტერის მკვლელობა“ მიღებული სანას როლი
2018 წელს სერიალში „მარტოხელა მშობლები“ ითამაშა დოქტორ მონიკა დევანის როლი. ამის შემდეგ 2019 წელს მონაწილეობდა სერიალში „უცნაური ქალაქი“, რის შემდეგაც 2020 წელს პინკის როლში გადაიღეს სერიალში „მირა, სამეფო დეტექტივი“.
პირადი ცხოვრება
2016 წელს ჰანა დაქორწინდა მუსიკოს ჯესი გიდინგსზე, რომელსაც მანამდე ოთხი წლის განმავლობაში ხვდებოდა. 2017 წლის აპრილში საიმონმა ორსულობა დააანონსა, იმავე წლის აგვისტოში კი ვაჟი გააჩინა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:ბრიტანელი მსახიობები კატეგორია:ბრიტანელი მოდელები
The Holy Bible
The Holy Bible — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Manic Street Preachers-ის მესამე ალბომი. იგი გამოვიდა 1994 წლის 29 აგვისტო, ლეიბლზე Epic. ამ პერიოდში ჯგუფის ტექსტების ავტორს და რიტმულ გიტარისტს რიჩი ედვარდსი ჰქონდა დეპრესია, პრობლემები ალკოჰოლთან და ნერვული ანორექსია. ალბომში შეტანილ სიმღერებში, როგორც ითვლება, ასახულია მისი მდგომარეობა. ამასთან, ჩანაწერი მიმოიხილავს პოლიტიკურ თემებს და ადამიანების ტანჯვას.
The Holy Bible-ის შემდეგ ედვარდსი, 1995 წლის 1 თებერვალს გაუჩინარდა.
სქოლიო
კატეგორია:Manic Street Preachers-ის ალბომები კატეგორია:1994 წლის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა
ედუარდ ისაბეკიანის გალერეა — ერევნის საგამოფენო დარბაზი, რომელიც ეძღვნება სომეხთა სსრკ ეროვნული მხატვრის, ედუარდ ისაბეკიანის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას. გალერეა განთავსებულია ერევანში, მაშტოცის გამზირზე 7 ა–ში, კულტურის ცენტრის „ჰაიარტის“ ერთ–ერთ განყოფილებაში.
ისტორია
ახალი საგამოფენო დარბაზის შექმნის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღეს 2004 წელს, ხოლო გალერეას გახსნა მოხდა 2013 წელს.
ედუარდ ისაბეკიანის ვაჟმა, არამ ისაბეკიანმა, ცნობილი ნახატების 28 ნამუშევარი „ჰაიარტ“ კულტურულ ცენტრს მუდმივი გამოფენისთვის გადასცა. გახსნის დღიდან გალერეას ხელმძღვანელობს ირინა ისაბეკიანი.
აღნიშნულ გალერეაში დაცული ექსპოზიცია ორ სართულს იკავებს. ზედა, ბეჭდის ფორმის დარბაზში არის დიდი კომპოზიციურად თემატური ნახატები. ძირითადი ფონდის გარდა, წარმოდგენილია 4 ნამუშევარი ეროვნული სამხატვრო გალერეის დაქვემდებარებიდან და კერძო კოლექციიდანაც. ექსპონატებს შორის ასევე შედის დღიურები, ხელნაწერები, მემუარები და ფოტომასალა.
უნდა აღინიშნოს, რომ საერთო ჯამში, გამოფენაზე წარმოდგენილია მხატვრის 39 ნამუშევარი. ედუარდ ისაბეკიანის ნამუშევრები გამოფენილია საგამოფენო დარბაზის ორ სართულზე. მაღლა წრიულ დარბაზში არის დიდი ტილოები იზაბეკიანის ეპიკური სუნთქვით; ისტორიის გვერდებიდან დღეს მხატვრის მზერა გადმოგვცემს წარსული სულისკვეთებას, კაცობრიობას, სიამაყეს და გამარჯვებას.
2015 წლიდან ტარდება გამოფენები „ედუარდ ისაბეკიანი და მისი მოსწავლეები“ წელიწადში ორჯერ (სწავლების წლების განმავლობაში, მას დაახლოებით 300 სტუდენტი ჰყავდა). დარბაზი მონაწილეობს მუზეუმების ღამეში, რომელიც იმართება ყოველწელს. ყოველი ახალი გამოფენით, მხატვრები დარბაზს აძლევენ თავიანთ ნამუშევრებს. 2014 წელს დარბაზში აღინიშნა მხატვრის 100 წლის იუბილე. 2017 წლის მარტში ჩატარდა ქალთა დღისადმი მიძღვნილი საგაზაფხულო გამოფენა. არაერთხელ აღნიშნეს, რომ ოთახს რემონტი სჭირდება, თუმცა ჯერჯერობით ვერ გამოინახა გალერეის რეაბილიტაციისათვის თანხები და რესურსები.
ბოლო პერიოდში ედუარდ ისაბეკიანის საგამოფენო დარბაზი აქტიურად მონაწილეობს ერევნის კულტურულ ცხოვრებაში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია გამოფენის მენეჯერის, ირინა ისაბეკიანის ინიციატივები. სწორედ მისი სურვილით და მონდომებით  ეწყობა ღონისძიებები, ლექციები, შეხვედრები, რომელიც მიზნად ისახავს ედუარდ ისაბეკიანის, როგორც მხატვრის, პედაგოგის, მწერლის, მზრუნველი მოქალაქის და, უპირველეს ყოვლისა, პატრიოტული შვილის გამოვლენას და წამოჩენას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: კავკასია კატეგორია: სომხეთი
უშანგი კოკაური
რესურები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:აზერბაიჯანელი ძიუდოისტები კატეგორია:გორში დაბადებულები
ფორს-მაჟორი
ფორს-მაჟორი (გადაულახავი ძალა) — პუნქტი სახელშეკრულებო სამართალში, რომელიც არსებითად ათავისუფლებს ორივე მხარეს პასუხისმგებლობისა და ვალდებულებისაგან, როდესაც საგანგებო მოვლენა ან გარემოება, როგორიცაა ომი, გაფიცვა, ბუნტი, დანაშაული, ეპიდემია ან უეცარი სამართლებრივი ცვლილებები ხელს უშლის ერთ ან ორივე მხარეს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაში. პრაქტიკაში, ფორსმაჟორული პუნქტების უმეტესობა არ ამართლებს ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობას განუსაზღვრელი ვადით, არამედ აჩერებს მას მხოლოდ ფორსმაჟორული, გადაულახავი მოვლენის პერიოდის განმავლობაში.
ფორსმაჟორად არ განიხილება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელშეკრულებო სამართალი
რეჯინა-მარია
რეჯინა-მარია (Regina Maria) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 181 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 549 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი
კომბოსტოს ლორწოვანი ბაქტერიოზი, კომბოსტოს სველი სიდამპლე — კომბოსტოს ბაქტერიული დაავადება. გამომწვევია სხვადასხვა სახეობის ბაქტერიები: Erwinia carotovora, Erwvinia aroideae, Pseudomonas. დაავადების პირველი სიმპტომები მცენარეზე შესაძლოა ლებანფოთლის ფაზაში დაფიქსირდეს. ამ დროს ლებანფოთლებზე ჩნდება ზეთოვანი ლაქები, რის შედეგადაც მცენარის განვითარება ფერხდება ან მცენარე იღუპება. დაავადება მასობრივად ვრცელება ვეგეტაციის მეორე ნახევარში. ამ დროს დაავადებული კომბოსტოს თავების გარე ფურცლები მუქდება, ტენიან ამინდებში ხდება ლორწოვანი და ლპება. დროთა განმავლობაში დაავადება მთლიანად ვრცელდება კომბოსტოს თავზე, რომელიც სრულად ლპება და სცილდება ღეროს. ამ პროცესს თან ახლავს უსიამოვნო სუნი. აღსანიშნავია, რომ თუ კომბოსტოს თავის ზედა ფურცლები დაზიანებულია დაავადებით და ამ პერიოდს მშრალი ამინდები დაემთხვა, დაზიანებული უბნები ხმება, თხელდება და ხდება გამჭირვალე. ასეთ დროს კომბოსტოს თავზე შესაძლებელია დაავადების გავრცელების ლოკალიზება. ხანდახან დაავადების განვითარება იწყება კომბოსტოს მურკიდან, ამ დროს ის რბილდება, წყდება კომბოსტოს თავების ფორმირების პროცესი და ცვივა. კომბოსტო, რომელიც დაავადებულია და დათვალიერებისას არ აღენიშნება სიმპტომები, მაგრამ შეინახება 3–4 °C-იან საწყობში, იწყებს ლპობას. დაავადება ადვილად გადადის დაავადებულიდან საღ კომბოსტოზე და მასაც აავადებს.
დაზიანებული მცენარეების მოცილება ნაკვეთებიდან, კულტურათა მონაცვლეობა, შენახვის ოპტიმალური პირობების დაცვა.
სქოლიო
კატეგორია:კომბოსტოს დაავადებები
მეფე-ზარი
„მეფე-ზარი“ (Царь-колокол) — XVIII საუკუნის სამსხმელო ხელოვნების ძეგლი რუსეთში, ქალაქ მოსკოვში. სიმაღლე შესაკრავთან ერთად 6,24 მ, დიამეტრი 6,6 მ, მასა 202 ტ. დანიშნულების მხრივ არასდროს გამოყენებულა. ჩამოასხეს რუსეთის იმპერატორის ანა იოანეს ასულის ბრძანებით 1730 წელს. ჩამოსხმულია ბრინჯაოსგან ოსტატ ივანე მოტორინისა და მისი შვილის მიხეილის მიერ. 1737 წელს მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს დაზიანდა და მიწის ქვეშ დაახლოებით 1 საუკუნე დაჰყო. XIX საუკუნის პირველ ნახევარში იგი აწიეს და დადგეს მოსკოვის კრემლის პოსტამენტზე ივანე დიდის სამრეკლოს გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კრემლი კატეგორია:მოსკოვის ღირსშესანიშნაობები
უილიამ ანდერსი
მინი|მარჯვნივ|უილიამ ანდერსი უილიამ ელისონ ანდერსი (William Alison Anders; დ. 17 ოქტომბერი 1933, ბრიტანეთის ჰონგ-კონგი) — ამერიკელი სამხედრო მფრინავი, ასტრონავტი, სახელმწიფო მოღვაწე. 1968 წლის 21—27 დეკემბერს კოსმოსურ ხომალდ „აპოლო 8-ის“ ეკიპაჟის შემადგენლობაში განახორციელა გაფრენა კოსმოსში — ისტორიაში პირველი პილოტირებადი გაფრენა მთვარისკენ. შემდეგ იმყოფებოდა სახელმწიფო სამსახურში, იყო აშშ-ის ელჩი ნორვეგიაში, ხელმძღვანელობდა მსხვილ კორპორაციებს. მისი ფრენის საერთო ხანგრძლივობა სხვადასხვა საფრენ აპარატებზე 6000 საათზე მეტია. აგრძელებს აქტიურ ფრენებს მცირე თვიმთფრინავებზე. ყოფილი გენერალ-მაიორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები კატეგორია:ამერიკელი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
დედალოსი
thumb|upright|დედალოსი ამზადებს ფრთებს იკაროსისთვის, რომაული რელიეფი, [[რომი (Meyers Konversationslexikon, 1888).]] დედალოსი (Δαίδαλος) — ლეგენდარული ხელოვანი, ხუროთმოძღვარი, მხატვარი, მოქანდაკე და გამომგონებელი. ის არის იკაროსის მამა, პერდიკეს ბიძა, სავარაუდოდ ასევე უნდა იყოს იაპიქსის მამაც. კრეტის მეფის მინოსის დავალებით ააგო განთქმული ლაბირინთი, სადაც მეფე მინოსმა დედალოსი საკუთარ ვაჟთან იკაროსთან ერთად გამოკეტა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის მიზნით დედალოსმა ბუმბულები შეაგროვა, ისინი ერთმანეთს ცვილით მიამაგრა და ოთხი დიდი ფრთა დაამზადა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის შემდეგ იკაროსი, მამის გაფრთხილების მიუხედავად, მზეს მეტისმეტად მიუახლოვდა. მზემ ცვილი დაადნო და იკაროსი ძირს სასიკვდილოდ დაეცა. ამან დედალოსი გულგატეხილი დატოვა, მაგრამ გზა ფრენით განაგრძო და კუნძულ სიცილიაზე დაეშვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ანტონი მარსიალი
ანტონი მარსიალი (Anthony Martial დ. 5 დეკემბერი, 1995) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წევრი. უთამაშია საფრანგეთის სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი
მინდიგულოვო
მინდიგულოვო (Мәндәғол) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება კიეკბევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 8 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 158 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 85 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
ნოვოროსიისკის რესპუბლიკა
ნოვოროსიისკის რესპუბლიკა — რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს გამოცხადებული რესპუბლიკა ნოვოროსიისკში. არსებობდა 1905 წლის 12-25 დეკემბერს.
ისტორია
8-10 დეკემბერს არჩეულ იქნა ნოვოროსიისკის საბჭო, რომელმაც რსდმპ შავიზღვისპირეთის კომიტეტის გდაწყვეტილებით გამოაცხადა თვითმმართველობა. რევოლუციაში მონაწილეობდნენ ბოლშევიკები, მენშევიკები, ესერები და სხვა პარტიები. საბჭომ 14 დეკემბრის დადგენილებით დახურა სახელმწიფო დაწესებულებები, გარდა ბანკებისა, შეწდა გაფიცვა, განახლდა ვაჭრობა, დაწესდა 8 საათიანი სამუშაო დღე, ჩამოყალიბდა მუშათა კომიტეტები. საბჭომ განაიარაღა პოლიცია და შექმნა მუშათა რაზმები, რომლებმაც კონტროლი დაამყარეს რკინიგზასა და ნავსადგურზე. საბჭომ შემოიღო ბურჟუაზიისა და ჩინოვნიკების დაბეგვრა, გაათავისუფლა პოლიტპატიმრები, შექმნა სახალხო სასამართლო, დაიწყო გაზეთის გამოცემა. 24 დეკემბერს მეფის მთავრობამ ნოვოროსიისკში გაგზავნა დამსჯელი რაზმი. საბჭომ უარი თქვა მსხვერპლზე და უბრძოლველად ჩააბარა ქალაქი. 25 დეკემბერს ჯარი შევიდა ქალაქში, რსდმპ შავიზღვისპირეთის კომიტეტი გადავიდა იატაკქვეშა საქმიანობაზე. რესპუბლიკის საქმეზე 7 ხელმძღვანელს სიკვდილი მიუსაჯეს, რაც შემდეგ კატორღით შეუცვალეს, ასევე კატორღა მიესაჯა დამატებით 13 ადამიანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის რევოლუცია (1905)
ჩაზ პალმინტერი
ჩაზ პალმინტერი (Chazz Palminter; 15 მაისი, 1952, ბრონქსი ) — იტალო-ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ოსკარის ნომინაცია. ავტორია ავტობიოგრაფიული პიესისა, რომელიც ეხება ბრონქსში გატარებულ მის ბავშვობას. პალმინტერის მანამ არ გასცა საკუთარი პიესის ეკრანიზაციის უფლება, სანამ თავად არ გახდა სცენარისტი და არ მიიღო ერთ-ერთი მთავარი როლი ფილმში „ბრონქსული ისტორია“, რომლის რეჟისორიც იყო რობერტ დე ნირო.
სანქტ-პეტერბურგის ტერაქტი (2017)
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ტერორისტული აქტები კატეგორია:ტერორისტული აქტები სანქტ-პეტერბურგში
ანისის ქართული წარწერა (1288)
მინიატიურა|საჰმადინის, ანისის ქართული წარწერა (1288) ანისის ქართული წარწერა — 1288 წელს შესრულებული ანისის ცნობილი მოღვაწის პარონ საჰმადინის (სამადინის), რომელიც მოთავსებული იყო ანისის ქართული ეკლესიის კედელზე. აღმოაჩინა ნიკო მარმა 1910 წელს, ანისის არქეოლოგიური გათხრების დროს.
ტექსტის ანალიზი და მისი გამოქვეყნება საკუთარ თავზე ივანე ჯავახიშვილმა აიღო. წარწერის ფოტო, მონახაზი, ასომთავრული და გაშიფრული ტექსტი პირველად გამოქვეყნდა 1980 წელს. ეკლესია, რომლის კედელზეც ამოკვეთილია წარწერა, ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზეა. საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ფოტოთეკაში აღმოჩნდა წარწერის ფოტონეგატივი (№ 11653/1804) ხოლო ხელნაწერთა ინსტიტუტში, ივ. ჯავახიშვილის პირად საარქივო ფონდში — ძლიერ დაზიანებული და ნაკლული წარწერის ტექსტის სამი გადმონაწერი — ორი ნ. მარის ავტოგრაფია, ხოლო ერთი — ივ. ჯავახიშვილისა. წარწერის შესახებ არსებული მასალების ურთიერთშედარებით გაირკვა, რომ წარწერა შესრულებულია 23 სტრიქონად, გაბმული ტექსტი იკითხება მხოლოდ მე-16 — 23-ე სტრიქონებში; იგი წარმოადგენს საბუთს, რომელიც გაცემულია XIII საუკუნის II ნახევრით. ანისის ცნობილი მოღვაწის პარონ საჰმადინის (სამადინის) მიერ. საბუთი შეეხება ანისის მოსახლეობას, მუ მოსახლეობის ნაწილის მიერ სესხის თუ გადასახადის გადახდას. ტექსტის ბოლოს დასმულია თარიღი — „ქრ(ო)ნ(ი)კ(ო)ნსა ფჱ“, ე. ი. 1288 წელი.
წარწერის ტექტსი მნიშვნელოვანია იმით, რომ მასში დასტურდება საქართველოსა და ამიერკავკასიაში მონღოლთა ბატონობის დროს გავრცელებული გადასახადები: თარიღი, ნამარი, თამღა, ყაფჩერი, მალი, იამი. აგრეთვე ტერმინები: ბაჟ-თამღა, თამღაჩი, თეთრი, თამღის ამოგდება და სხვა. ქართული წერილობითი ძეგლებიდან მათი ნაწილი მხოლოდ ამ წარწერის ტექსტში გვხვდება.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული წარწერები
რედი-ჩერეშნოვეცი
რედი-ჩერეშნოვეცი (Redi-Cereşnovăţ) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 254 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 959 ადამიანს შეადგენდა.
კონსტანტინე ვაჩნაძე
კონსტანტინე ვაჩნაძე (დ. 5 დეკემბერი, 1858, კოლაგი — გ. 5 ოქტომბერი, 1914) — ქართველი სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
თავადური წარმოშობის, ლუთერანმა დაამთავრა იაროსლავის სამხედრო პროგიმნაზია და თბილისის ქვეით იუნკერთა სასწავლებელი. სამხედრო სამსახურში ჩადგა 1875 წლის 19 ივლისიდან. მსახურობდა გრენადერთა მე-16 მინგრელსკის პოლკში. სამხედრო წოდებები: პრაპორშჩიკი; პოდპორუჩიკი; პორუჩიკი; შტაბს-კაპიტანი. 1897 წელს კონსტანტინე ვაჩნაძემ ოფიცერთა სამწყობრო სკოლა დაამთავრა და წარმატებით განაგრძო კარიერული წინსვლა: კაპიტანი; პოდპოლკოვნიკი; პოლკოვნიკი; იგი რუსეთ-იაპონიისა (1904–1905) და პირველი მსოფლიო ომების მონაწილეა. 1909 წლიდან იყო თბილისის მე-15 გრენადერთა პოლკის მეთაურის მოადგილე; 8 წელი ხელმძღვანელობდა ასეულს, 5 წელი — ბატალიონს. 2014 წლის 20 მარტიდან მეთაურობდა შემახის 205-ე ქვეითთა პოლკს. კონსტანტინე ვაჩნაძე გარდაიცვალა ომში მიღებული ჭრილობებისგან 1914 წლის 5 ოქტომბერს. მას მიღებული ჰქონდა: წმ. სტანისლავისა (1907) და წმ. ანას (1909) II ხარისხის ორდენები; 1915 წლის 10 იანვარს კი იგი დააჯილდოვეს წმ. ვლადიმირის IV ხარისხის ორდენით, მახვილებითა და ბაფთით. გენერლის წოდება, სავარაუდოდ, მიენიჭა სიკვდილის შემდეგ. გენერალ-მაიორი იყო მისი ძმა, ალექსანდრე ვაჩნაძეც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
ITunes Store
მინი|250პქ|ოფიციალური ლოგო iTunes-ის მაღაზია (თავდაპირველად iTunes-ის მუსიკალური მაღაზია) — პროგრამული ონლაინ ციფრული მედიის მაღაზია, რომელსაც მართავს Apple Inc.. იგი გაიხსნა 2003 წლის 28 აპრილს და აშშ-ში 2008 წლის აპრილიდან, ხოლო მსოფლიოში - 2010 წლის თებერვლიდან უდიდესი მუსიკალური დისტრიბუტორია. 2012 წლის 12 სექტემბრის მონაცემებით სერვისი მომხმარებელს სთავაზობდა 37 მილიონ სიმღერად, 700.000 აპლიკაციას iOS-ისთვის, 190.000 სატელევიზიო ეპიზოდს და 45.000 ფილმს. 2011 წლის პირველ კვარტალში iTunes-ის მაღაზიის შემოსავალი 1.4 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენდა. 2013 წლის 6 თებერვლისთვის მან მსოფლიოში 25 მილიარდი სიმღერა გაყიდა.
ბიომრავალფეროვნების ცხელი წერტილი
სქოლიო
კატეგორია:კონსერვაციული ბიოლოგია
იკაროსი (მითოლოგია)
thumb|upright|დედალოსი ამზადებს ფრთებს იკაროსისთვის, რომაული რელიეფი, [[რომი (Meyers Konversationslexikon, 1888).]] იკაროსი (Ἴκαρος) — დედალოსის ვაჟი. იკაროსმა მამასთან ერთად სცადა კრეტიდან თავის დაღწევა, რისთვისაც დედალოსმა ბუმბულები შეაგროვა, ისინი ერთმანეთს ცვილით მიამაგრა და ოთხი დიდი ფრთა დაამზადა. ტყვეობიდან თავის დაღწევის შემდეგ იკაროსს მამა აფრთხილებს ჯერ თვითკმაყოფილებაზე და შემდეგ ჰიბრისზე, მას სთხოვს არც ძალიან დაბლა იფრინოს და არც ძალიან მაღლა, რათა არც ზღვას დაეტენიანებინა მისი ფრთები და არც მზეს დაედნო ის. იკაროსმა უგულვებელყო მამის რჩევა, მზეს მეტისმეტად მიუახლოვდა და როდესაც ცვილი დადნა, ფრთები დაიშალა და იკაროსი ზღვაში დაიხრჩო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
სიდამპლე
სიდამპლე — ბიოქიმიური პროცესი. მიმდინარეობს წყლის თანაობისას, ამიტომ, სიდამპლე გვხვდება ძირითადად წყლითა და საკვები ნივთიერებებით მდიდარ ორგანოებში: ძირხვენებში, ტუბერებში, ნაყოფებში და სხვ. არსებობს ორი სახის სიდამპლე: სველი და მშრალი. სველი სიდამპლის დროს პარაზიტი შლის უჯრედის გარსს, რის შედეგადაც წყლის ნაწილი გარეთ გამოდის, ნაწილს კი პარაზიტი შეითვისებს. ამ დროს დამპალი ზედაპირი ტენიანია, „სველია“. სველ სიდამპლეს იწვევენ ბაქტერიები, აგრეთვე სოკოების გარკვეული ჯგუფი. მშრალი სიდამპლის დროს პარაზიტი არ შლის უჯრედის გარსს. იგი მისაწოვრებს ჩაუშვებს უჯრედში და ისე იღებს წყალს და საკვებ ნივთიერებებს, წყლის ნაწილი კი შეუმჩნევლად ორთქლდება ისე, რომ ამ დროს ტენის გამოყოფას არ შეინიშნება. მშრალი სიდამპლე ვითარდება, მაგალითად, კარტოფილის ფუზარიოზული სიდამპლის შემთხვევაში.
გადათვლით დახარისხება
გადათვლით დახარისხება — დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. დახარისხების ეს მეთოდი მხოლოდ კერძო შემთხვევებშია გამოყენებადი, როდესაც დასალაგებელი კონტეინერის ელემენტები არის მთელი რიცხვები, და დიაპაზონი არის კონტეინერის ელემენტების რაოდენობის რიგის. მეთოდის სისწრაფე პროპორციულია კონტეინერის ელემენტების მნიშვნელობათა დიაპაზონისა და კონტეინერის ელემენტების რაოდენობის ჯამისა. მეთოდის გამოყენებისთვის საჭიროა დამხმარე კონტეინერი, რომლის ელემენტების რაოდენობა ტოლია დასახარისხებელი კონტეინერის დიაპაზონის (ანუ, უდიდესი და უმცირესი ელემენტის სხვაობის). გადათვლით დახარისხების დროს საწყისი კონტეინერის ელემენტები განიხილება როგორც სხვა (დამხმარე)კონტეინერის ინდექსები. ალგორითმის იდეა შემდეგია: კონტეინერის ნებისმიერი x ელემენტისათვის წინასწარ დავთვლით ამ კონტეინერის რამდენი ელემეტია x-ზე ნაკლები (ვთქვათ m), მაშინ ის შეგვიძლია საბოლოო კონტეინერში პირდაპირ ჩავწეროთ  (m+1)–ე ადგილზე, ანუ ინდექსით m. თუ შემავალ კონტეინერში გვხვდება ერთმანეთის ტოლი რიცხვები, მაშინ დამატებით უნდა ვიზრუნოთ, რომ ტოლი რიცხვები ერთმანეთის მეზობლად და ძველი რიგის შენარჩუნებით განლაგდეს.
მიუხედავად თავისი კერძოობისა, ამ მეთოდს ორი უპირატესობა აქვს ბევრ სხვა მეთოდთან შედარებით: მისი შესრულების დრო არის O(n+k) რიგის და ეს არის მდგრადი ალგორითმი, რაც ნიშნავს შემდეგს: საწყის მასივში ერთმანეთის ტოლი ელემენტები საბოლოო (უკვე დალაგებულ) მასივში ინარჩუნებენ თავიანთ ფარდობით რიგს ერთმანეთის მიმართ.
ალგორითმი
განვიხილოთ პროგრამული კოდი. ვიგულისხმოთ, რომ კონტეინერი ვექტორია. ვთქვათ, საწყისი ვექტორი არის a, დამხმარე ვექტორი არის c, ხოლო b ვექტორი არის საბოლოო, ანუ პასუხი. სტრიქონ 1-ში განისაზღვრება დამხმარე ვექტორის უდიდესი ინდექსი, - რადგან დამხმარე ვექტორის ინდექსებს წარმოადგენენ საწყისი ვექტორის ელემენტები. შემდეგ, ელემენტების რაოდენობის მისაღებად, ეს სიდიდე უნდა გაიზარდოს ერთით, რადგან უდიდიესი ინდექსი ელემენტების რაოდენობაზე ერთით ნაკლებია. დამხმარე ვექტორის ინიციალიზაციის დროს (სტრიქონი 3), დამხმარე c ვექტორი იქმნება და ივსება ნულებით. დამხმარე ვექტორში ზუსტად იმდენი ნულია, რამდენიც არის ელემენტების დიაპაზონი საწყის ვექტორში. სტრიქონებში 4-5, დამხმარე c ვექტორის c[i] ელემენტი ხდება a ვექტორის იმ ელემენტების რაოდენობის ტოლი, რომლებიც i ინდექსის ტოლია. სტრიქონებში 6 და 7, დამხმარე c ვექტორში c[i] ელემენტად იწერება a ვექტორის იმ ელემენტების რაოდენობა, რომლებიც არ აღემატებიან i ინდექსს. ბოლოს, ყოველი ელემენტი თავსდება b ვექტორში მის ადგილზე (სტრიქონები 8 და 9). ეს ადგილი განისაზღვრება შემდეგნაირად. თუ შემომავალ ვექტორში ყველა ელემენტი განსხვავებულია, მაშინ დალაგებულ ანუ გამომავალ ვექტორში a[i] მოთავსდება c[a[i]]-1 ინდექსით, რადგან ზუსტად ამდენი ელემენტი არის a[i] - ზე ნაკლები; თუ შემავალი მასივი შეიცავს ერთმანეთის ტოლ ელემენტებს, მაშინ ელემენტები მოთავსდება ისევ c[a[i]]-1 ინდექსით, მაგრამ ყოველი ელემენტის ჩაწერისას c[a[i]] უნდა შევამციროთ 1-ით (ერთმანეთს რომ არ გადაეწეროს).
მეთოდი 1:
მეთოდი 2:
ლიტერატურა
კატეგორია:ალგორითმები კატეგორია:პროგრამირება
ქარცივაძე
საკუთარი სახელი ქარცივაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
გიორგი ზანთარაია
გიორგი ზანთარია (დ. 21 ოქტომბერი, 1987, გალი) — ქართული წარმოშობის უკრაინელი ძიუდოისტი. ასპარეზობდა -60 და -66კგ წონით კატეგორიაში. არის ევროპის სამგზის (2011, 2017, 2019) და მსოფლიოს ერთგზის (2009) ჩემპიონი. 2019 წელს მოიგო ევროპული თამაშები. 2009 წელს, თბილისში ჩატარებულ ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 2010 წელს მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. არის მსოფლიო ჩემპიონატის ოთხგზის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2011, 2013, 2014, 2018). ევროპის ჩემპიონატზე უკრაინის ნაკრებთან ერთად მოპოვებული აქვს ორი ბრინჯაოს (2013, 2015) და ერთი ოქროს (2011) მედალი.
პოლიტიკური კარიერა
ზანთარაია არის პარტია „ხალხის მსახურის“ კიევის ქალაქის საბჭოს წევრობის კანდიდატი.
სქოლიო
კატეგორია:გალში დაბადებულები კატეგორია:უკრაინელი ძიუდოისტები კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1987
მაჰმუდ-ფაშა თავდგირიძე
მაჰმუდ-ფაშა თავდგირიძე (დ. 1864, ჩურუქ-სუ — გ. 31 ივლისი, 1931) — ქართველი სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
თავდგირიძეები სამხრეთ საქართველოში მკვიდრობდნენ. წერილობით წყაროებში იხსენიებიან XIV საუკუნიდან (ზოგჯერ თავდირიძე, თაქთირიძე). ოსმალთა მიერ სამცხე-საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ თავდგირიძეების საგვარეულო საქართველოს სხვა მხარეებში (ქართლი, იმერეთი, გურია) გაიფანტა. გიორგი III გურიელმა თავდგირიძეებს ქვემო გურიაში უბოძა ყმა-მამული. XVII საუკუნეში თავდგირიძეებს გურიის სამთავროს ბოქაულთუხუცესის სახელო ეკავათ. XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე თავდგირიძეების ერთი შტო გონიის სანჯაყს განაგებდა. რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ქობულეთის სარდალ-მოურავი მამუკა თავდგირიძე (სოლომონ I-ის სიძე) აქტიურად იბრძოდა ოსმალეთის წინააღმდეგ. ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის შემდეგ, როდესაც ქვემო გურია ოსმალებმა დაიკავეს, მამუკა ცოლ-შვილითა და ამალით საჯავახოში გადავიდა. მისი ვაჟი, მაქსიმე, გამაჰმადიანდა, სულეიმანად იწოდა და თურქებმა ქობულეთის სანჯაყის გამგებლად დანიშნეს.
1901 წელს სულთან აბდულჰამიდ II-ს წარუდგინეს პოლიციის უსაფუძვლო პატაკები სტამბოლში მყოფი ქართველების ტახტის მემკვიდრესთან კავშირის თაობაზე, რის საფუძველზეც მაჰმუდ-ფაშა და მისი ნათესავები ჰალებში გადაასახლეს. კონსტიტუციის აღდგენის შემდეგ იგი სტამბოლში დაბრუნდა, გენერალური შტაბის პირველი განყოფილების დირექტორად დაინიშნა და ბრიგადის გენერლის წოდება მიიღო. ცოტა ხანში გენერალური შტაბის მეორე უფროსად გადაიყვანეს. მონაწილეობა მიიღო ოსმალეთის არმიის მოდერნიზაციაში გერმანიის უმაღლესი სარდლობის ეგიდით. 1910 წელს ინგლისური არმიის საშემოდგომო მანევრებზე დასაკვირვებლად ინგლისში გაემგზავრა. დანიშნული იყო საზოგადოებრივ საქმიანობათა მინისტრად პოლიტიკურ პარტია „ერთიანობა და პროგრესში“. დიდი წვლილი აქვს შეტანილი 1911 წელს ტრიპოლიტანიის ომის დროს ამ მხარეში საბრძოლო მასალების გადასროლაში. 1912-1913 წლების ბალკანეთის ომების დროს მე-17 კორპუსის ხელმძღვანელად დაინიშნა. მან ქირქქილისეს ბრძოლების დროს განადგურებული მე-3 კორპუსის გადარჩენილი ნაწილები შეკრიბა, მე-6 კორპუსთან ერთად პოზიციები გაამაგრა და ჯარის უკან დახევა შეაჩერა. ლულებურღაზის ბრძოლისას უკუაგდო ბულგარელების შეტევა, მაგრამ ორივე ფლანგის უკან დახევის გამო, ისიც იძულებული გახდა ჩათალჯას ხაზზე დაბრუნებულიყო. მუჰთარ-ფაშას დაჭრის შემდეგ მესამე კორპუსის სარდლად მაჰმუდ-ფაშა დაინიშნა.
1913 წლის 24 იანვრიდან 1914 წლის 9 მარტამდე მაჰმუდ შევკათ-ფაშას კაბინეტში საზღვაო მინისტრის თანამდებობა ეკავა. 1913 წლის 29 სექტემბერს ბულგარეთთან დადებულ სტამბოლის ხელშეკრულებას თურქეთის სახელით მან მოაწერა ხელი. ბალკანეთის ომებში გაწეული სამსახურისთვის დივიზიის გენერლის წოდება მიანიჭეს. 1914 წლის 14 მარტს სენატის წევრი გახდა. საიტ ჰალიმ-ფაშას კაბინეტში საზღვაო და კეთილმოწყობის მინისტრების პორტფელები ჩააბარეს. იგი პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისას, მობილიზაციის წინააღმდეგ გამოვიდა, მას მიაჩნდა, რომ ოსმალეთი მზად არ იყო ომისთვის, გადადგა და სამშობლოს მონახულების საბაბით ბათუმში გაემგზავრა. 1918-1919 წლებში, ოსმალეთის დამარცხების შემდეგ პირველ მსოფლიო ომში, ხელმძღვანელობდა კომისიას საზავო მოლაპარაკებებზე. 1919 წელს მხარი დაუჭირა სომხებს ტერიტორიალური დათმობების საკითხებში, რამაც ათათურქის მძაფრი კრიტიკა გამოიწვია.
ადმირალმა დე რობეკმა იტალიის უმაღლეს კომისარს საპასუხოდ აცნობა, რომ მაჰმუდ-ფაშა დააპატიმრეს გენერალ მილნეს სამხედრო მოსაზრებების გამო და რომ იგი დაკავშირებული იყო სამშვიდობო შეთანხმების დადების მოწინააღმდეგეთა ორგანიზაციასთან. აუცილებელი იყო ამ ორგანიზაციის განადგურება. ამ მიმოწერის დროს მაჰმუდ-ფაშა უკვე მალტაზე იყო გადასახლებაში. ინგლისის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა ოზბორნმა ამ საკითხთან დაკავშირებით განაცხადა: „შესაძლებელია მაჰმუდ ფაშა, როგორც იტალიის უმაღლესმა კომისარმა განაცხადა, მართლა ეწინააღმდეგებოდა „ერთიანობისა და პროგრესის“ პარტიას ომის პერიოდში, მაგრამ მკაცრმა სამშვიდობო პირობებმა მას ნაციონალისტებისკენ უბიძგა. ამიტომ მაისას ნათქვამი სარწმუნო არ არის“.
1921 წელს, რეპატრიაციის შემდეგ, მაჰმუდ-ფაშა გაათავისუფლეს. მცირე ხნით გერმანიაში გაემგზავრა. სტამბოლში დაბრუნებული დამად ფერით-ფაშას მთავრობის კაბინეტში შევიდა, მაგრამ მალე გადადგა.
მაჰმუდ-ფაშა თავდგირიძე (ქობულეთელი) 1931 წლის 31 ივლისს კიბოთი გარდაიცვალა. დაკრძალეს სტამბოლში, კარაჯაჰმედის სასაფლაოზე. ქაბათაშში მდებარე მის სასახლეში ერთხანს ბეიოღლუს ლიცეუმი იყო განთავსებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქობულეთში დაბადებულები
სკოტ ფარდი
სკოტ ფარდი (Scott Fardy; დ. 5 ივლისი, 1984) — ავსტრალიელი მორაგბე, რომელიც დუბლინის ლენსტერში თამაშობს. მისი სათამაშო პოზიციაა მეორე ან მესამეხაზელი.
რუბლენიცა
რუბლენიცა (Rubleniţa) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 217 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 781 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
მურადიმოვო (ბურზიანის რაიონი)
მურადიმოვო (Мораҙым) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება ბაინაზაროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 36 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 124 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 374 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
იგორ სიკორსკი
მინიატიურა|იგორ სიკორსკი იგორ სიკორსკი (Igor Sikorsky, 25 მაისი 1889, კიევი, რუსეთის იმპერია — 26 ოქტომბერი 1972, ისტონი, კონექტიკუტი, აშშ) — რუსული წარმოშობის ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორი, გამომგონებელი, ფილოსოფოსი. მსოფლიოში პირველმა შექმნა: ოთხძრავიანი თვითმფრინავი (1913), მძიმე ოთხძრავიანი ბომბდამშენი და სამგზავრო თვითმფრინავი (1914), ტრანსატლანტიკური ჰიდროპლანი, რომელიც იყო პირველი თვითმფრინავი, რომელმაც გადაუფრინა ოკეანეს. სერიული ერთტურბინიანი თვითმფრინავი (აშშ, 1942).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორები კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:უკრაინაში დაბადებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
უმცირესობათა ენა
უმცირესობის ენა — ენა, რომელზეც საუბრობს ტერიტორიის მოსახლეობის უმცირესობა. ასეთ ხალხს ენობრივ უმცირესობებს უწოდებენ (ინგლისურად ტერმინის ორი ვარიანტია linguistic minorities და language minorities). მსოფლიოში საერთაშორისოდ აღიარებული 196 სუვერენული სახელმწიფო (2019 წლის მდგომარეობით) და დაახლოებით 5000-დან 7000 ენაა, რომელთა უმეტესობა უმცირესობათა ენებს განეკუთვნება ყველა ქვეყანაში. ზოგიერთი უმცირესობის ენა ამავდროულად ოფიციალური ენებიცაა, მაგალითად, ირლანდიაში ირლანდიური ან ბოლივიის მრავალი მკვიდრი ენა. ანალოგიურად, ზოგიერთი ეროვნული ენა ხშირად მიიჩნევა უმცირესობის ენად, რამდენადაც ისინი უსახელმწიფო ერის ნაციონალური ენები შეიძლება იყოს.
ევროპა
[[ფაილი:European_Charter_for_Regional_or_Minority_Languages_membership.svg|მარჯვნივ|მინი| წყარო: ხელმომწერთა სია ევროპის [[ევროპის საბჭო|საბჭოს]] საიტზე.]]
რეგიონული ან უმცირესობათა ენების ევროპული ქარტიის მიზნებისათვის:
ევროპის უმეტეს ქვეყანაში უმცირესობათა ენები განისაზღვრება კანონმდებლობით ან კონსტიტუციურად დოკუმენტებით და მათ ოფიციალური მხარდაჭერას იღებენ გარკვეული ფორმა. 1992 წელს ევროპის საბჭომ მიიღო ევროპული ქარტია რეგიონული ან უმცირესობათა ენების შესახებ ევროპაში ისტორიულად რეგიონული და უმცირესობების ენების დასაცავად და მათ მხარდასაჭერად.
ხელმომწერები, რომლებსაც ჯერ არ მოუხდენიათ ქარტიის რატიფიცირება 2012 წლისთვის, არიან: აზერბაიჯანი, საფრანგეთი, ისლანდია, ირლანდია, იტალია, მაკედონია, მალტა, მოლდოვა და რუსეთი.
პოლიტიკა
უმცირესობათა ენები შეიძლება მარგინალიზდეს რამდენიმე მიზეზის გამო, რაც გულისხმობს, რომ რადგანაც შედარებით ცოტა მოსაუბრე ჰყავსს ენას, ხდება მისი უარყოფა, ასევე გავრცელებული შეხედულების მიხედვით, ეს მოლაპარაკენი არიან უკულტუროები, პრიმიტიულები, ანდაც უმცირესობის ენა არის დომინანტური ენის დიალექტი. უმცირესობათა ენების მხარდაჭერა ზოგჯერ განიხილება როგორც სეპარატიზმის მხარდაჭერა, მაგალითად, კელტური ენების აღორძინება ბრიტანეთის კუნძულებზე (ირლანდიური, უელსური, შოტლანდიურ-გალური, მანქსი, კორნული და ბრეტონული). დომინანტური კულტურა შეიძლება მიიჩნევდეს, რომ ემიგრანტი უმცირესობების ენების გამოყენება საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ერთიანობას, რადგანაც ასეთი თემები არ ინტეგრირდებიან უფრო დიდ კულტურაში. ამ ორი მოვლენის საფრთხედ აღქმა ემყარება უმრავლესობის ენაზე მოსაუბრეების შეხედულობა გარიყულობაზე, უთანაბრობაზე (notion of the exclusion). ხშირად ამას ემატება პოლიტიკური სისტემების მხრიდან ამ ენების მხარდაჭერის არარსებობა (მაგ., განათლება და პოლიცია).
უმრავლესობის ენაზე მოსაუბრეებს შეუძლიათ და სწავლობენ კიდეც უმცირესობათა ენებს, მრავალი კურსების საშუალებით. არ არის ცნობილი, უმცირესობათა ენების შემსწავლელნი არიან ამ უმცირესობის თემების წევრები, რომელთაც უნდათ ხელახალი კავშირი თემის ენასთან თუ სხვები, რომლებსაც უნდათ გაიცნონ ეს ენები.
პოლემიკა
თვალსაზრისები განსხვავდება იმის შესახებ, სახელმწიფოს მიერ ოფიციალური ენის დაცვით, რომელიც უმრავლესობის ენას წარმოადგენს, ირღვევა თუ არა უმცირესობების უფლებები. 2013 წლის მარტში, რიტა იზკაკმა, გაეროს დამოუკიდებელმა ექსპერტმა უმცირესობათა საკითხებში, თქვა, რომ „ენობრივი უმცირესობების უფლებების დაცვა არის ადამიანის უფლებების ვალდებულება და კარგი მმართველობის ძირითადი კომპონენტი, დაძაბულობისა და კონფლიქტების თავიდან ასაცილებელი ძალისხმევა და პოლიტიკურად და სოციალურად სტაბილური საზოგადოებები შენება“.
მაგალითად, სლოვაკეთში, უნგრული თემი მიიჩნევს, რომ 1995 წელს ამოქმედებული „ენის კანონი“ დისკრიმინაციული და შეუსაბამოა რეგიონული ან უმცირესობათა ენების დაცვის ევროპულ ქარტიასთან. სლოვაკების უმრავლესობას სჯეროდა, რომ უმცირესობების წარმომადგენელთა უფლებები დაცული იყო უმაღლესი ევროპული სტანდარტების შესაბამისად და არ არის დისკრიმინირებული იმის გამო, რომ სახელმწიფო ენის უპირატესი სტატუსი აქვს. ენის შესახებ კანონი აცხადებს, რომ „სლოვაკური ენა უპირატესობით სარგებლობს სლოვაკეთის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სხვა ენებთან შედარებით.“ 2009 წლის ცვლილების შედეგად, სახელმწიფო ენის უპირატესი სტატუსის დაცვის წესებიდან გამომდინარე, 5000 ევრომდე ჯარიმა ეკისრება მას წვრილმანი დანაშაულის ჩადენის გამო, რომელიც გულისხმობს სახელმწიფო ენის უპირატესი სტატუსის ხელყოფას. მაგალითად, მაღაზიის ან სხვა სავაჭრო ობიექტის სახელი აბრაზე მითითებულია ჯერ უმცირესობის ენაზე, ხოლო მხოლოდ ამის შემდეგ სლოვაკურ ენაზე, ან თუ ორენოვან ტექსტში, უმცირესობის ენაზე წარწერა ზომით დიდია სლოვაკურის ეკვივალენტზე, ან თუ ორენოვანი ტექსტი ძეგლზე თარგმნილია უმცირესობის ენიდან სახელმწიფო ენაზე და არა პირიქით, ან თუ სახელმწიფო მოხელე ან ექიმი უმცირესობის წარმომადგენელ მოქალაქესთან ურთიერთობს უმცირესობის ენაზე ადგილობრივ თემში, სადაც უმცირესობის წარმომადგენელთა წილი 20%-ზე ნაკლებია.
ჟესტების ენები ხშირად არ არის აღიარებული როგორც ნამდვილი ბუნებრივი ენები, თუმცა ფართო კვლევები ამტკიცებს, რომ ისინი დამოუკიდებელი ენებია.
დამხმარე ენებზე მოლაპარაკენიც განიცდიან აუღიარებლობას. ეს ენები, ძირითადად, გამოიყენება, როგორც მეორე ენები და მცირერიცხოვანი ჯგუფისთვის მიიჩნევა მშობლიური ენებად.
ენები, რომელთაც არცერთ ქვეყანაში არ ჰყავს მოლაპარაკეთა უმრავლესობა
არსებობენ ენობრივი საზოგადოებები, რომლებიც ვერ ქმნიან უმრავლესობას ვერცერთ ქვეყანაში, მაგრამ მათ ენებს აქვთ ოფიციალური ენის სტატუსი ერთ ქვეყანაში მაინც. ეს ენებია:
ენა-საგანძური
ენა-საგანძური არის ერთ-ერთი იმ ათასობით მცირე ენას შორის, რომლებზეცც დღესაც ლაპარაკობენ მსოფლიოში. ამ ტერმინის მიმოქცევაში შემოსვლა ნიკარაგუის რამა ხალხს უკავშირდება, და გამოიყენება, როგორც მემკვიდრეობის ენის, მკვიდრი ენისა და „ეთნიკური ენის“ ალტერნატივა. ზემოთხსენებული სახელები ადგილობრივი შინაარსით ერთგვარად დამამცირებლად ითვლება. ამჟამად ტერმინი „ენა-საგანძური“ ასევე გამოიყენება საჯარო თხრობის ღონისძიებებზეც.
ტერმინი „ენა-საგანძური“ გულისხმობს მოსაუბრეების სურვილს, შეინარჩუნონ თავიანთი მშობლიური ენა.
შესაბამისად, ეს ტერმინი განსხვავდება საფრთხეში მყოფი ენისაგან, რომლისთვისაც არსებობს ობიექტური კრიტერიუმები, ან მემკვიდრეობის ენისაგან, რომელიც აღწერს საბოლოო მდგომარეობას იმ ენისთვის, რომელზე მოსაუბრენიც უკეთ ფლობენ დომინანტურ ენას.
სქოლიო
კატეგორია:ენობრივი უმცირესობა კატეგორია:უმცირესობათა ენა კატეგორია:ენა-საგანძური კატეგორია:მკვიდრი ენა კატეგორია:ენობრივი პოლიტიკა
ელიზაბეთ კრისტინა ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი
ელიზაბეთ კრისტინა ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი (Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel, Alžběta Kristýna Brunšvicko-Wolfenbüttelská, Braunschweig–Wolfenbütteli Erzsébet Krisztina, Elisabetta Cristina di Brunswick-Wolfenbüttel, Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel; დ. 28 აგვისტო, 1691, ბრაუნშვაიგი, გერმანია — გ. 21 დეკემბერი, 1750, ვენა, ავსტრია) — ველფების დინასტიის წარმომადგენელი. ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ჰერცოგის ასული. საღვთო რომის იმპერატრიცა, ავსტრიის ერცჰერცოგინია, უნგრეთის, ხორვატიის, ბოჰემიის, ნეაპოლის, სიცილიისა და სარდინიის დედოფალი, პარმის, პიაჩენცას, გუასტალას, მილანის, ბურგუნდიის, ლუქსემბურგის, ფლანდრიის, ბრაბანტისა და ლიმბურგის ჰერცოგინია როგორც კარლ VI-ის მეუღლე. ავსტრიის იმპერატრიცა მარია ტერეზიას დედა და საფრანგეთის ლეგენდარული დედოფლის, მარია ანტუანეტას ბებია.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|277x277პქ|ელიზაბეთ კრისტინა
ადრეული წლები
ელიზაბეთ კრისტინა დაიბადა 1691 წლის 28 აგვისტოს ჩრდილო გერმანიის ქალაქ ბრაუნშვაიგში. იგი იყო ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელის ჰერცოგ ლუდვიგ რუდოლფისა და მისი ცოლის, პრინცესა კრისტინა ლუიზა ოტინგენ-ოტინგენელის ქალიშვილი.
13 წლის ელიზაბეთი უკვე მომავალ საღვთო რომის იმპერატორ კარლ VI-ზე დანიშნეს. აღსანიშნავია, რომ მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ელიზაბეთის ბაბუას, ჰერცოგ ანტონ ულრიხსა და კარლის რძალს, ვილჰელმინა ამალიას შორის. აღსანიშნავია, რომ საქორწინო კონტრაქტის მიხედვით სანამ ელიზაბეთ კრისტინა ლუთერანი იყო კარლზე ვერ დაქორწინდებოდა, ამიტომაც მას კათოლიკობის მიღება მოუწია. მის ნათლობას ორგანიზება 1706 წელს მისმა დედამთილმა, იმპერატრიცა ელეონორ მაგდალენამ გაუწია. ელიზაბეთ კრისტინა კათოლიციზმზე 1707 წლის 1 მაისს, გერმანიის ქალაქ ბამბერგში მოექცა. მაგრამ, ქორწინებამდე მას კიდევ ერთი შემოწმების გავლა მოუწია. იგი სახელგანთქმულმა ექიმებმა შეამოწმეს და დაადასტურეს, რომ უმანკო და ნაყოფიერი გოგონა იყო, რის შემდეგაც უკვე ოფიციალურად დაიწყო დიდი სამზადისი ქორწინებისთვის.
ესპანეთი
მინი|მარცხნივ|იმპერატრიცა ელიზაბეთ კრისტინა სანადირო სამოსში ელიზაბეთ კრისტინა და კარლ ავსტრიელი 1708 წლის 1 აგვისტოს დაქორწინდნენ. ამ დროისათვის კარლი აქტიურად იბრძოდა ესპანეთის ტახტზე ასასვლელად, რომელზეც მისი ბიძაშვილი, წარმოშობით ფრანგი ფილიპე V იჯდა ბურბონთა დინასტიიდან. სწორედ ამიტომ, მათი ქორწინება ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში შედგა. როდესაც ფილიპეს ცოლმა, დედოფალმა მარია ლუიზა სავოიელმა მეორე ვაჟი გააჩინა, კარლი და ჰაბსბურგები საშინელ ზეწოლას ახდენდნენ ელიზაბეთზე, რომელსაც ჯერ შვილი არ უჩნდებოდა. ესპანეთში ცხოვრებისას იგი ათასგვარ ნაყენს სვამდა, თუმცა მაინც არ ფეხმძიმდებოდა.
1711 წელს ძმის, იოზეფ I-ის გარდაცვალების შემდეგ კარლ VI ვენაში წავიდა საიმპერატორო ტახტზე ასასვლელად. მან ელიზაბეთ კრისტინა ესპანეთში დატოვა და მისი არ ყოფნისას კატალონიის გუბერნატორად დანიშნა. კატალონიას იგი მხოლოდ 1713 წლამდე მართავდა, რის გამოც კარლმა და ავსტრიელებმა ოფიციალურად სცნეს ფილიპე V ესპანეთის სუვერენულ მეფედ. ამის შემდეგ ელიზაბეთ კრისტინამ დაკარგა ესპანეთში თავისი მდგომარეობა, რის გამოც ავსტრიაში თავის ქმარს შეუერთდა.
ავსტრია
როგორც იმპერატრიცა, ელიზაბეთ კრისტინა მისი წინამორბედების მსგავსად აღწერილია როგორც მუსიკის მოყვარული, შრომისმოყვარე და ღვთისმოსავი ქალი. მას ძალიან უყვარდა ნადირობა, რაც ესპანეთში მის ძირითად გასართობს წარმოადგენდა. ამას გარდა მას ძალიან მოსწონდა თეატრში სიარულიც. ის და მისი ფრეილინები იმპერატორთან ერთად ჩვეულებრივად, როგორც კაცები ისე ნადირობდნენ ხოლმე და ბილიარდსაც კი თამაშობდნენ. მიუხედავად ყველაფრისა და კათოლიციზმზე მოქცევისა, როგორც ჩანს შინაგანად იგი კვლავ ლუთერანიზმის ერთგული დარჩა, რის გამოც იგი დიდად მფარველობდა პროტესტანტებს.
მინი|მარცხნივ|ელიზაბეთ კრისტინა 1730 წელს 1713 წელს, მისი ავსტრიაში ჩასვლის შემდეგ, კარლ VI ყველანაირად ცდილობდა მის პოლიტიკიდან ჩამოცილებას. მიუხედავად ამისა, იგი აღწერილია როგორც ინტელექტუალი და კარგი პოლიტიკური ალღოს მქონე ქალი, რომელსაც დიდი კავშირები ჰქონდა მინისტრთა კაბინეტთან. 1720-იან წლებში რუსეთთან და ჩრდილო გერმანულ სამთავროებთან გაფორმებული საზავო ხელშეკრულების შემდეგ, მას აეკრძალა თავისი ქალიშვილების ესპანეთის სამეფო ოჯახში გათხოვება, რისი დიდი სურვილიც მას ყოველთვის ჰქონდა.
ელიზაბეთ კრისტინას ქორწინებაში დომინირებდა მამრობითი სქესის მემკვიდრის პრობლემა. 1716 წელს მან მართალია გააჩინა ვაჟი, თუმცა იგი მალევე დაიღუპა. ამის შემდეგ მან მხოლოდ სამი გოგონას გაჩენა შესძლო, რომელთაგან ერთი მცირეწლოვანი გარდაიცვალა. ამან კარლ VI-ს ცოლზე გული აუცრუა და დროთა განმავლობაში სრულიად განშორდა მას. ბოლო ბავშვის გაჩენის შემდეგ სამეფო კარის ექიმები სამი წლის მანძილზე ასმევდნენ იმპერატრიცას ნაირ-ნაირ ნაყენებს, რათა მისი "ნაყოფიერება" გაეძლიერებინათ, თუმცა ამაოდ. 1725 წელს ელიზაბეთ კრისტინა დაორსულდა და კარლს იმედი მიეცა, რომ როგორც იქნა ვაჟი შეეძინებოდა, თუმცა რამდენიმე თვეში დედოფალს მუცელი მოეშალა. ამის შემდეგ სამეფო კარის ექიმებმა დედოფალი "დიეტაზე" დასვეს, რომლის მიხედვითაც რაც შეიძლება მეტი და მსუყე საკვები უნდა ეჭამა, რაც მათი აზრით ვაჟის გაჩენაში დაეხმარებოდა, თუმცა მართალია ვაჟი არ გაჩნდა, დედოფალი ისე გასუქდა, რომ ფეხით სიარული უჭირდა, სუნთქვის პრობლემები, უძილობა და ცრემლიანობა დასჩემდა. მინი|323x323პქ|ელიზაბეთ კრისტინა 1735 წელს|ალტ= როდესაც ელიზაბეთ კრისტინას ჯანმრთელობა საბოლოოდ განადგურდა და ნათელი გახდა, რომ იგი ბავშვს ვეღარ გააჩენდა, კარლ VI-მ თავის მემკვიდრედ თავიანთი უფროსი ასული, ერცჰერცოგინია მარია ტერეზია გამოაცხადა, რომელზეც საოცრად ზრუნავდა. ამ პერიოდში იმპერატრიცა ელიზაბეთმა სამი დიდი დეპრესია გადაიტანა.
მიუხედავად ყველაფრისა, იგი ძალიან ახლოს იყო თავის დედამთილ ელეონორ მაგდალენასთან და მაზლის ცოლ ვილჰელმინა ამალიასთან. შესაძლოა ითქვას, რომ სწორედ ეს ქალები აძლებინებდნენ მას ვენის საიმპერატორო კარზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1691 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1750 კატეგორია:ველფების დინასტია კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:ავსტრიის დედოფლები კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:ბოჰემიის დედოფლები კატეგორია:ნეაპოლის დედოფლები კატეგორია:სიცილიის დედოფლები კატეგორია:სარდინიის დედოფლები კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები კატეგორია:ბურგუნდიის ჰერცოგინიები კატეგორია:მილანის ჰერცოგინიები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები
აპოლოგია (მრავალმნიშვნელოვანი)
აპოლოგია — დაცვითი სიტყვა ან წერილი, თხზულება, ტექსტი, რომელიც მიემართება რაიმეს ან ვინმეს დაცვას.
ჩრდილოეთ ამერიკისა და კანადის ეპარქია
ჩრდილოეთ ამერიკისა და კანადის ეპარქია — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპარქია ჩრდილოეთ ამერიკაში.
ისტორია
ქართველი ემიგრანტები ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოჩდნენ 1920-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც საქართველო დემოკრატიული რესპუბლიკის ბოლშევიკური რუსეთის მიერ ოკუპაცია მოხდა, ნაწილი კი 1924 წლის აჯანყების შემდეგ.
2009 წლის 30 აპრილს საქართველოს მართლმადიდებელური ეკლესიის, წმინდა სინოდის გადაწყვეტილებით, ჩრდილოეთ ამერიკაში ქართული მრევლის მმართველად დაინიშნა ეპისკოპოსი დიმიტრი (შიოლაშვილი). ხოლო 2014 წლის 22 ივნისიდან ეპისკოპოსი საბა(ინწკირველი).
2014 წლის, 3 ივნისს საქართველოს მართლმადიდებლური ეკელსიის გადაწყვეტილებით წარმოიქმან, დამოუკიდებელი, ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქია. ერთდროულად, სინოდმა დაადგინა ყველა ქართულ უცხოურ სამრევლოში დაეარსებინათ კულტურული დასასულიერო ცენტრები, აგრეთვე საკვირაო სკოლებიც.