cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ცანგჭოუ
კულტურა
ცანგჭოუ ჩინეთის მასშტაბით ოდითგანვე ცნობილი იყო უშუს (ჩინური საბრძოლო ხელოვნება) წყალობით, ასევე აკრობატიკით (კონკრეტულად კი უ ციაოს სკოლით). ცანგჭოუ ასევე გამორჩეულია მისი ათასი წლის წინანდელი ორმოცტონიანი ქანდაკებით, ცანგჭოუს რკინის ლომით. ეს ქანდაკება უდიდესი რკინის ქანდაკებაა მსოფლიოში, რომელიც ჩამოსხმულია 953 წელს, ხუთი დინასტიისა და ათი სამეფოს პერიოდში. ეს ლომი ასევე არის ცანგჭოუში ჩამოსხმული ლუდის სიმბოლო.
ცანგჭოუ ასევე არის ტრადიციული ჩინური საშემსრულებლო ხელოვნების, კუაიბან ტაგუს სამშობლო.
ქალაქ ცანგჭოუში მდებარეობს შვილი ისლამური მეჩეთი, რომლებიც ძირითადად ადგილობრივი მუსლიმი მოსახლეობისათვისაა (ძირითადად ხუეის ხალხი) შექმნილი. ამ რელიგურ დაწესებულებებს შორის ერთ-ერთის, დასავლეთის მეჩეთის მუზეუმში წარმოდგენილია ისლამური ხელნაწერებისა და არტეფაქტების ერთ-ერთი საუკეთესო კოლექცია მთელი ჩინეთის მასშტაბით.
დემოგრაფია და საზოგადოება
ცანგჭოუში ძირითადად ხანები ცხოვრობენ. ქალაქში ასევე არის მუსლიმი ხუეის ხალხის უმცირესობა. ქალაქის მუსლიმანურ საზოგადოებაში კვლავ არსებობს სტერეოტიპები ხანებთან ქორწინების შესახებ. სინძიანი პროვინციდან ხალხის მიგრაციის შედეგად (ძირითადად ესენი არიან უიღურები) ხებეის პროვინციაში და ცანგჭოუში მუსლიმანების რიცხვი დღითიდღე იზრდება.
ენა
ცანგჭოუს მოსახლეობის უმრავლესობის მშობლიური ენა ჩინური მანდარინის ენის ჩრდილო-აღმოსავლური დიალექტია, რომელსაც ცანგჭოუ ეწოდება. ეს ენა არის ძი ლუს ვარიანტი. ის ასევე არის ტიანძინისა და პაოტინგის მსგავსი, მაგრამ ორივე მათგანი ცანგჭოუს დიალექტისაგან მაინც განსხვავებულად ითვლება. . ცანგჯოუს რეგიონის დიალექტები განსხვავდება რეგიონებისა და ადგილმდებარეობების მიხედვით, მაგრამ მათ მოსაუბრეებს ერთმანეთის გაგება შეუძლიათ.
სქოლიო
კატეგორია:ცანგჭოუ კატეგორია:ხებეის ქალაქები
ერშიხა (მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლება)
ერშიხა (Ершиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის მიხაილოვსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
ელ-როსარიო (ნარინიო)
ელ-როსარიო (ნარინიო) (El Rosario) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 204 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 092 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აბე (საბერძნეთი)
აბე, აბაი (Ἄβαι) — ფოკიდის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი; საზღვართან მშვენიერ მთიან სანახებში ზურმუხტივით ჩასმული, განთქმული აპოლონის ტაძრით, რასაც გადმოცემით მტერიც კი გვერდს უვლიდა. ქსერქსეს ურდომ კალიასავით გადაუარა, ტაძარი გაძარცვა, მაგრამ ძეგლი მაინც გადარჩა.
სქოლიო
კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
Camponotus simillimus impatibilis
Camponotus simillimus impatibilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბატონიშვილი
ბატონიშვილი — მეფის შვილი ფეოდალურ საქართველოში, ძირითადად იხმარებოდა უმაღლესი სიუზერენის, მეფის, აგრეთვე მთავრის შვილების აღსანიშნავად. სხვა მებატონეთა შვილები იწოდებოდნენ თავადიშვილებად, აზნაურიშვილებად, ერისთვისშვილებად და ა. შ. ტერმინი „ბატონიშვილის“ წარმოქმნამდე და შემდეგ მის პარალელურად იხმარებოდა ტერმინი უფლისწული. ფეოდალურ საქართველოში ბატონიშვილს გამოყოფილი ჰქონდა მამული, რომელიც საბატონიშვილოდ, საუფლისწულოდ იწოდებოდა. რუსეთთან საქართველოს შეერთების (1801) შემდეგ მათ რუსეთში მისცეს მამულები და ჯამაგირიც დაუნიშნეს. ამრიგად, მოისპო ქართული ფეოდალური საზოგადოების უმაღლესი ფენა ბატონიშვილებისა. XIX საუკუნეში ბატონიშვილებად იწოდებოდნენ საერთოდ ფეოდალების შვილები — თავადების და ზოგჯერ აზნაურებისაც კი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო კატეგორია:ბაგრატიონები
ჭობისხევი
ჭობისხევი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, დვირის თემში. მდებარეობს მდინარე ჭობისხევის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ბორჯომიდან 13 კილომეტრი. სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ძველი, ჰიდროელექტროსადგური.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 745 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Technomyrmex gilvus
Technomyrmex gilvus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რიბისი
რიბისი — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლიხის ქედზე, მდინარე სარითათის (ფაწის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე 2470 მ. რიბისი აგებულია პორფორიტული წყების ნალექებით. კალთები დამრეცია, შემოსილია სუბალპური მდელოთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
ედუარდ მილს პერსელი
ედუარდ მილს პერსელი (Edward Mills Purcell; დ. 30 აგვისტო, 1912, ტეილორვილი, ილინოისი, აშშ – გ. 7 მარტი, 1997, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ფიზიკოსი. სწავლობდა პერდიუსა და ჰარვარდის უნივერსიტეტში (1949 წლიდან პროფესორი). მიენიჭა ნობელის პრემია (ფ. ბლოხთან ერთად; 1952) მყარ სხეულებში ბირთვული მაგნიტური რეზონანსის აღმოჩენისათვის (1946).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
რიო-ბლანკო (ბოლივია)
რიო-ბლანკო — მდინარე ბოლივიაში, გუაპორეს მთავარი შენაკადი, რომელიც თავის მხრივ, მდინარე მამორეს შენაკადია. გაედინება სანტა-კრუსისა და ბენის დეპარტამენტების ტერიტორიაზე. მისი სიგრძე 1087 კმ-ია. განეკუთვნება ამაზონის აუზს.
რიო-ბლანკოს მთავარი შენაკადებია რიო-სან-მარტინი და რიო-ნეგრო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
Camponotus simillimus atratior
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ელ-ტაბლონი
ელ-ტაბლონი (El Tablón) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 890 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 315 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბატრაქოზავრები
ბატრაქოზავრები (Batrachosauria) — ამომწყდარი ამფიბიების ქვეკლასი. ბატრაქოზავრები გავრცელებული იყვნენ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში კარბონულსა და პერმულ პერიოდებში. ყველაზე მაღალორგანიზებული ბატრაქოზავრები ე. წ. სეიმურიამორფები ქალას აგებულებითა და ზოგი სხვა ნიშნით აშკარად უახლოვდებიან ქვეწარმავლებს. ბატრაქოზავრებს, როგორც შუალედურ ფორმებს, არსებითი მნიშვნელობა აქვთ ხერხემლიანთა ევოლუციის შესწავლისათვის, ნამარხი ბატრაქოზავრები — ლანტანოზუხა და კოტლასია — ყოფილ სსრკ-ის ტერიტორიაზეა ნაპოვნი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ამფიბიები
ჯორჯ მაიკენი
ჯორჯ ლოურენდ მაიკენ უმც. (George Lawrence Mikan, Jr (დ. 18 ივნისი, 1924 — გ. 1 ივნისი, 2005) — პროფესიონალური ამერიკელი კალათბურთელი ჩიკაგო ამერიკან გეარსის ნაციონალური საკალათბურთო ლიგაში (NBL) და მინეაპოლის ლეიკერსის მოთამაშე NBL-ში, ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციაში (BAA) და ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). მიკანი ერთ-ერთი პიონერია პროფესიონალურ კალათბურთში, რომელსაც დიდ კაცს ეძახდნენ მისი მოხსნების და ბლოკების გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი    1 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი     2005 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
საკირე (ჯავის მუნიციპალიტეტი)
საკირე — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ჯავიდან 3 კილომეტრი, ცხინვალიდან 17 კმ., მსხლებიდან 1 კმ.
სოფელი შედიოდა ჯავის რაიონის მსხლების სასოფლო საბჭოში. მოქმედებდა მეცხოველეობის მეურნეობა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის შემდეგ მოქცეულია დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკაში და ეწოდება ჭირიყაუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
იბნ ალ-ხატაბი
ემირ იბნ ალ-ხატაბი (ابن الخطاب) (დ. 14 აპრილი, 1969, სავარ. საუდის არაბეთი — გ. 20 მარტი, 2002) — ჩეჩნეთის საველე მეთაური, მოჯახედი, ისლამისტი, ჩეჩნეთის პირველი და მეორე ომების წიანმძღოლი და დამფინანსებელი.
ხატაბის ზუსტი წარმოშობა უცნობია, ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით დაიბადა საუდის არაბეთში, რუსული წყაროებით წარმოშობით ამანიდანაა, იორდანია. 1988 წელს მონაწილეობდა ავღანეთისა და ტაჯიკეთის სამხერდო კონფლიქტებში, 1995 წლიდან — ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში. ხატაბის ყველაზე გახმაურებული ტერორისტული ოპერაცია (რუსულ წყაროზე დაყრდნობით) იყო 1996 წლის 16 აპრილს რუსეთის არმიის 245-ე მოტომსროლელლი პოლკის განადგურება სოფ. იარისმარდისთან; მოკლულ იქნა 95 რუსეთის სამხედრო მოსამსახურე.
ხატაბი მოკლული იქნა რუსეთის უშიშროების სამსახურის მიერ გადაბირებული დაღესტნელი ფოსტალიონის მიერ, რომელსაც მასთან პერიოდულად წერილები მიქონდა. ჩეჩნური წყაროების მიხედვით მან გადასცა მოწამლული კონვერტი რამაც გამოიწვია ხატაბის სიკვდილი. ხატაბი ჩაანაჩვლა აბუ ალ–ვალიდმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რადიკალური ისლამისტები კატეგორია:არაბები კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
სერინია-დუს-პინტუსი
სერინია-დუს-პინტუსი (Serrinha dos Pintos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 511 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმარიზალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 540 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37.1 კმ²-ზე. ფართობი 122 375 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
NGC 7316
NGC 7316 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 18 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ჩაჰარ-მაჰალი და ბახთიარიის ოსტანი
ჩახარ-მახალი და ბახთიარიის ოსტანში ყველაზე გავრცელებული ენებია: ლური, სპარსული და ქაშქაი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩახარ-მახალი და ბახთიარიის ოსტანი იყოფა 6 შაჰრესტნად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ოსტანები
ბაუერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბაუერი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ცოფი
ცოფი ან ჰიდროფობია (ლათ. rabies — სიგიჟე) — ტეტანუსის მსგავსად მწვავე ქირურგიული სპეციფიკური ინფექციაა, რომელიც მიმდინარეობს ცენტრალური ნერვული სისტემის მძიმე, აღუდგენელი დაზიანებით და, როგორც წესი, სიკვდილით მთავრდება. მისი თავიდან აცილების ერთადერთი გზა ანტირაბიული (ცოფის საწინააღმდეგო) აცრების დროული და კვალიფიციური ჩატარებაა, გამოცდილი ქირურგ-რაბიოლოგის ზედამხედველობით.
სხვა ინფექციური დაავადებებისაგან განსხავებით ცოფი თითქმის არ ვრცელდება, რადგან ამ დაავადების თანამედროვე სპეციფიკური პროფილაქტიკის მეთოდი ძლიერ ეფქტიანია და ავადობის შემთხვევები გვხვდება მხოლოდ იმ პირებში, რომლებსაც არ ჩაუტარებიათ ანტირაბიული აცრები ან ჩაიტარეს არასრულყოფილად.
ცოფის ვირუსი
ცოფის ინფექციას იწვევს ნეიროტროპული ვირუსი, რომელიც აზიანებს მასპინძელი ორგანიზმის ნერვულ ცენტროებს და თავის ტვინის ქერქს. ცოფის გამომწვევი ვირუსი მიეკუთვნება რაბდოვირუსების ოჯახის (ლათ. Rhabdoviridae) ლისავირუსის გვარს (ლათ. Lyssavirus).
ისტორია
ძაღლების ცოფით დაავადების შესახებ ჯერ კიდევ უხსოვარი დროიდან იცოდნენ. ჯერ კიდევ ჰომეროსის „ილიადაში“ ბერძნები ჰექტორს ცოფიან ძაღლს უწოდებდნენ. ჩვ.წ. I საუკუნეში კ. ცელსმა აღწერა ცოფი ადამიანში და შემოიტანა ამ დაავადების დასახელება ჰიდროფობია. ეს სახელწოდება ამ დაავადებას მან უწოდა მთავარი და ყველაზე უფრო დამახასიათაბელი სინდრომის მიხედვით: წყლის არა მარტო შეხედვამ, არამედ მისმა ხმაურმა, ხოლო ზოგჯერ სიტყვა წყლის გაგონებამაც კი შეიძლება ავადმყოფში უძლიერესი შეტევა გამოიწვიოს. 1770 წელს ვან სვიტენმა პირველად აღწერა ცოფის პარალიზური ფორმა. 1884 ცინკემ დაამტკიცა დაავადების გადატანის შესაძლებლობა დაავადებული ცხოველის ნერწყვით. ცოფის ვირუსული ეტიოლოგია 1903 წელს დაამტკიცა პოლ რემლენჟემ. 1892 წელს ვ.ბაბოშმა, ხოლო 1903 წელს ა.ნეგრიმ განგლიოზურ უჯრედებში აღწერეს სპეციფიკური ჩანართები, განსაკუთრებული ციტოპლაზმური სტრუქტურები, რომელთაც შემდგომში ბებეშ-ნეგერის სხეულაკები ეწოდა. მათი აღმოჩენა უჯრედში ცოფის არსებობის უდავო დასტურია.
ცოფის შესწავლის საქმეში და მის საწინააღმდეგო პრევენციული ღონისძიებების შემუშავებაში უდიდესი ღვაწლი მიუძღვის ლუი პასტერს. პასტერმა ცოფის საწინააღმდეგო პირველი აცრა ჩაატარა 1885 წლის 6 ივნისს და სრული წარმატებით დამთავრდა. მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერმა ვერ აღმოაჩინა ამ დაავადების გამომწვევი აგენტი, მან შეიმუშავა პროფილაქტიკური აცრების შესანიშნავი მეთოდი, ხოლო თვით პრეპარატს ე.ჯენერის პატივსაცემად „ვაქცინა“ უწოდა.
სტრუქტურა
ცოფის ვირუსს ტყვიისებრი ფორმის სხეული აქვს, სიგრძით — 180 ნმ და განივკვეთის დიამეტრით — 75 ნმ. ერთი ბოლო კონუსურია, ხოლო მეორე — ბრტყელი ან ჩაღრმავებული. ლიპოპროტეინის კაფსიდი დაფარულია გლიკოპროტეინის ურიცხვი ღეროთი, თუმცა ისინი არ ფარავენ ბრტყელ (ჩაღრმავებულ) ბოლოს. კაფსიდის ქვემოთ არის მატრიქს -პროტეინის ფენა, რომელიც შესაძლოა ინვაგინირებულ იქნეს ბრტყელ ბოლოზე.
ადამიანის ვირუსებს ახასიათებთ კუბური სიმეტრია, თუმცა ცოფის ვირუსის კაფსიდს აქვს მცენარეთა ვირუსებისთვის სახასიათო – სპირალური სიმეტრია, ამითაა გამოწვეული მისი ცილინდრული ფორმაც. ვირუსის ბირთვი შედგება სპირალურად დალაგებული რიბონუკლეოპროტეინისგან. გენომი წარმოდგენილია დაუნაწევრებელი ხაზოვანი რნმ-ით. გარდა ამისა, გენომში გვხვდება ტრანსკრიპტაზა და ზოგიერთი სტრუქტურული პროტეინი. 250px|Longitudinal schematic view of rabies virus 250px|Cross section of Rabies virus
ცოფის ვირუსის გრძივი და განივი კვეთები, სქემა
ინფიცირება
იშვიათად, მაგრამ ვირუსით დაინფიცირება შეიძლება საჰაერო გზებითაც სხეულის ლორწოვანი გარსის გავლით. მსგავს შემთხვევებს შეიძლება შევხვდეთ ძირითადად გამოქვაბულებში, სადაც ბუდობენ ცოფით ინფიცირებული ღამურები.
გაცილებით იშვიათია ადამიანებს შორის ურთიერთდაინფიცირება. ცოფით დაავადებული ადამიანის უხვი ნერწყვით დაზიანებული საფარვლის ინფიცირების შემდეგად დასაშვებია ერთი ადამიანიდან მეორეზე ჰიდროფობიის გავრცელება, რის გამოც უნდა ჩატარდეს ანტირაბიული პროფილაქტიკური მკურნალობა. ძალზე იშვიათია ორგანოთა გადანერგვისას დაინფიცირების შემთხვევები.
საინკუბაციო პერიოდი
მას შემდეგ, რაც ვირუსი მოხვდება ადამიანის სხეულში, ის პირდაპირ ან არაპირდაპირ აღწევს პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში და ნერვების გალით მოგზაურობს ცენტრალური ნერვული სისტემის მიმართულებით, სანამ არ მიაღწევს მას. ამ პერიოდში ვირუსის აღმოჩენა რთულია — ეს არის ვირუსის საინკუბაციო პერიოდი. ის გრძელდება 15 დღიდან 55 დღემდე, მაგრამ ზოგ შემთხვევაში შეიძლება გაგრძელდეს ნახევარი წელი და მეტიც. ყველაშემთხვევაში დროულად დაწყებული ვაქცინაცია აძლიერებს უჯრედულ იმუნიტეტს და თავიდან აგვაცილებს დაავადების განვითარებას.
კლინიკური სურათი
ავადობის საერთო ხანგრძლივობაა 5-8 დღე, იშვიათად 10-12 დღე. thumb|right|250px|ცოფით დაავადებული პაციენტი, 1959
სიმპტომები
დაავადებული ადამიანის ერთ-ერთი უმთავრესი სიმპტომია — წყლის შიში(აქედან მოდის სახელი — ჰიდროფობია) საყლაპავი კუნთების თანმხლები სპაზმებით: საკმარისია წყლის ან საჭმლის დანახვაც, რომ ეს შეუძლებელს ხდის დაავადებულისთვის ერთი ჭიქა წყლის მიღებასაც კი.
არა ნაკლებ მნიშვნელოვანია აეროფობიის სიმპტომი — ჰაერის მცირე მოძრაობაზეც კი კუნთების რეფლექსური სპაზმი. სახასიათოა ასევე გაძლიერებული ნერწყვის და ცრემლის გამოყოფა, ზოგიერთ პაციენტს გამუდმებით სდის ნერწყვი პირიდან თხელ ნაკადად.
დაავადებიდან მე–2 მე–3 დღეს მეტყველება გაუგებარი ხდება, ჰალუცინაციების შედეგად ავადმყოფი ადგილს ვერ პოულობს, აგრესიულია და ცდილობს სადღაც გაიქცეს.
როგორც წესი დაავადების გამოვლენა ლაბორატორიულ დამოწმებას არ საჭიროებს, თუმცა ეს შესაძლებელია, მათ შორის ბოლო დროს შემუშავებული მეთოდითაც: თვალის გარსიდან აღებული ნაცხში ხდება ვირუსის ანტიგენის აღმოჩენა.
მკურნალობა
thumb|300px|ქვეყნები, სადაც ცოფის ვირუსი აღმოიფხვრა: [[ავსტრალია, ახალი ზელანდია, ფიჯი, გუამი, ჰავაი, გაერთიანებული სამეფო, ირლანდია, ნორვეგია, შვედეთი, ფინეთი, ისლანდია, იაპონია და ტაივანი.]] სიმპტომური ცოფი პრაქტიკულად არ იკურნება. თანამედროვე მედიცინას არ გააჩნია პრეპარატი, რომლითაც შესაძლებელი იქნებოდა უკვე დაავადებული პაციენტის განკურნება. არსებობს მხოლოდ 6 შემთხვევა დაფიქსირებული 2007 წელს, როდესაც პაციენტი სიმპტომების გაჩენის მერე გამოჯანმრთელდა. მკურნალობა სიმპტომურია, მსგავსად სხვა ვირუსული დაავადებებისა – იფარგლება სიმპტომების მოხსნით, რაც პაციენტის მდგომარეობას მეტნაკლებად ამსუბუქებს. კუნთების სპაზმები იხსნება დამაწყნარებელი და საძილე საშუალებებით, სუნთქვით მოშლილობებს აკომპენსირებენ ტრაქეატომიით და ხელოვნური სუნთქვის აპარატით.
მკურნალობა „ხელოვნური კომის“ გამოყენებით
2005 წელს უისკონსინის შტატში, აშშ-ში, დაფიქსირდა უპრეცედენტო შემთხვევა, 15 წლის გოგონა ჯინა გისი სრულად განიკურნა ცოფისგან ვაქცინაციის გარეშე, მკურნალობა კი სიმპტომების გაჩენის შემდეგ დაიწყო. მკურნალობისას ჯინა შეიყვანეს ხელოვნურ კომაში და გაუკეთეს ორგანიზმის იმუნური აქტივობის მასტიმულირებელი პრეპარატები. მეთოდი ემყარებოდა მოსაზრებას, რომ ვირუსი კი არ ანადგურებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, არამედ იწვევს მისი ფუნქციის დროებით მოშლას. თუ თავის ტვინის ფუნქციონირებას დროებით შეაჩერებდნენ ხელოვნური კომით, ამით ტვინს დაიცავდნენ ზიანისგან, ხოლო ორგანიზმი ამასობაში შეძლებდა ანტისხეულების გამომუშავებას და ვირუსის დამარცხებას. ერთი კვირა კომაში ყოფნის და რამდენიმე თვიანი მკურნალობის შედეგად ჯინა გისი ჯანმრთელი გაწერეს ჰოსპიტალიდან.
ეს მეთოდი შესაბამის წყაროებში ცნობილია, როგორც „ჯინას მკურნალობა“. ჯინას პირველადი დახმარების ერთ-ერთი ექიმი, 2007 წ. ჟურნალ „საენტიფიქ ამერიქენ“-ში ამ მეთოდს მოიხსენიებს : „მილუოკის პროტოკოლად“.
მიუხედავად წარმატებისა, ყველა სხვა შემთხვევაში მეთოდმა არ გაამართლა. ამასთან დაკავშირებით დღემდე მიმდინარეობს კამათი სამედიცინო წრეებში, თუ რატომ გამოჯანმრთელდა ჯინა. ზოგიერთის აზრით ჯინას ჰქონდა არაჩვეულებრივად ძლიერი იმუნიტეტი და ინფიცირება მოხდა საკმაოდ სუსტი ვირუსით.
პირველადი დახმარება
ანტირაბიული სამედიცინო დახმარება შედგება უპირველეს ყოვლისა ნაკბენი ჭრილობების პირველადი ქირურგიული დამუშავებისაგან და რა თქმა უნდა ანტირაბიული სამკურნალო პროფილაქტიკური იმუნიზაციისაგან.
ნაკბენი ჭრილობების პირველადი ქირურგიული დამუშავების დროს ქირურგი-რაბიოლოგის მიერ დაცული უნდა იყოს შემდეგი წესები:
პოსტ-ექსპოზიციური პროფილაქტიკა
ცოფზე საეჭვო ცხოველთან კონტაქტის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უნდა ჩატარდეს ანტირაბიული (პოსტ-ექსპოზიციური) სამკურნალო-პროფილაქტიკური იმუნიზაცია. სასურველია აცრის დაწყება არა უგვიანეს მე–14 დღისა, რადგან აცრა ცოფის მიმართ ადამიანის ორგანიზმის შეუვალობას ქმნის აცრის დაწყებიდან მხოლოდ 2-3 კვირის შემდეგ, თუმცა დაავადების ხანგძლივი ინკუბაციური პერიოდის გათვალისწინებით, ანტირაბიული პროფილაქტიკური მკურნალობის კურსი ინიშნება ცხოველის მიერ დაზარალებულის დაკბენიდან რამდენიმე თვის გავლის შემდეგაც კი! ცოფის საწინააღმდეგო იმუნოთერაპიის დანიშვნისას აუცილებელია დაზიანების კატეგორიის და კონტაქტის (კონტაქტის ქვეშ იგულისხმება ნაკბენი ჭრილობები, ნაკაწრები, დაბეჟილობები და დადორბვლის მიდამო) ხასიათის გათვალისწინება:
კონცენტრირებული ანტირაბიული ვაქცინა აინდუცირებს ცოფის საწინააღმდეგო ანტისხეულების გამომუშავებას. ერთჯერადი დოზა (1,0მლ) შეიცავს 2,5 ს. ე. (საერთაშორისო ერთეული) ანტიგენს.
ვაქცინის შეყვანის წესები
ვაქცინირებული 30წთ-ის განმავლობაში უნდა იმყოფებოდეს სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ. საპროცედურო კი აღჭურვილი უნდა იყოს ანტიშოკური თერაპიის საშუალებებით. '''ჰიდროფობიით დაავადებულთან კონტაქტში მყოფი სამედიცინო პერსონალი დაუყოვნებლივ უნდა იყოს გაფრთხილებული ნერწყვით შესაძლო ინფიცირების შესახებ, რის გამოც მათ უნდა გაიკეთონ სათვალე, ატარონ ხელთათმანი, ჩაიცვან ხალათი და ა. შ. რათა თავი დაიცვან ავადმყოფის მიერ გამოყოფილ ნერწყვთან უნებლიე კონტაქტისგან.'''
ანტირაბიული იმუნოგლობულინი
ანტირაბიული იმუნოგლობულინი ინიშნება ჩვენებისამებრ მკურნალობის ადრეულ ეტაპზე (არაუგვიანეს 3 დღე-ღამისა) ცოფიან, ცოფზე საეჭვო ან უცხო ცხოველთან კონტაქტის შემდეგ. ანტირაბიული იმუნოგლობულინი ვაქცინის შეყვანის შემდეგ არ კეთდება. ანტირაბიულ იმუნოგლობულინს გააჩნია ცოფის ვირუსის ნეიტრალიზაციის უნარი. ჰეტეროლოგიური (ცხენის) ანტირაბიული იმონოგლობულინი ინიშნება დოზით 40ს. ე. (საერთაშორისო ერთეული), ხოლო ჰომოლოგიური (ადამიანის) — 20 ს. ე. 1კგ სხეულის მასაზე.
ანტირაბიული იმუნოგლობულინის შეყვანამდე სავალდებულოა კანშიგა და კანქვეშა სინჯების ჩატარება, რომლის შემდეგაც გათვლილი დოზა ინფილტრირებული უნდა იყოს ნაკბენი ჭრილობის გარშემო და მის სიღრმეში, თუ ჭრილობის ანატომიური მდებარეობა (თითები და ა. შ.) არ იძლევა მთელი დოზის შეყვანის საშუალებას, დარჩენილი პრეპარატი შეყავთ ძირითადად დუნდულო კუნთში.
დაზარალებულს, რომელსაც უახლოეს 24სთ-ში გაუკეთდა ანტიტეტანური შრატი, ანტირაბიულ იმუნოგლობულინს უკეთებენ წინასწარი სინჯების გარე-შე. იმუნოგლობულინის შეყვანის შემდეგ, დაზარალებული უნდა იმყოფებოდეს სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ 1 საათის განმავლობაში.
პრე-ექსპოზიციური პროფილაქტიკა
დღესდღეობით პრე-ექსპოზიციური იმუნიზაცია გამოიყენება ძირითადად შინაურ ცხოველებში. მრავალ ქვეყანაში შინაური ცხოველების აცრა სავალდებულოა.
პრე-ექსპოზიციური პროფილაქტიკის პრაქტიკა არსებობს ისეთი პროფესიის ადამიანთათვის, რომელთა სამუშაო დაკავშირებულია ჰიდროფობიით დაავადების რისკთან: ლაბორატორიების თანამშრომლებს, რომლებიც მუშაობენ ცოფის „ქუჩის“ ვირუსთან, ვეტერინარებს, მონადირეებს, მეტყევეებს, ძაღლების დამჭერი ბრიგადის წევრებს, სასაკლაოს მუშაკებს, ტაქსიდერმისტებს (მეფიტულეებს).
პირველადი რევაქცინაცია 1 წლის შემდეგ — 1 ინექცია 1.0 მლ.
შემდეგი რევაქცინაციები ყოველ 3 წელიწადში — 1 ინექცია 1.0 მლ.
ცოფი ცხოველებში
ცხოველებში ცოფი მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. ბუნებრივ პირობებში ავადდება როგორც შინაური, ისე გარეული ცხოველი. სასოფლო–სამეურნეო ცხოველები ავადდებიან გარეული ცხოველების დაკბენით.
ცხოველებში განარჩევენ ცოფის 5 კლინიკურ ფორმას: აბორტულს, შებრუნებითს, ატიპურს, აგზნებითს, წყნარს. მაგ.: ძაღლებში ცოფის მიმდინარეობა ატიპურია, კატებში – აგზნებითი, წვრილ და მსხვილფეხა რქოსან საქონელში – აგზნებითი და წყნარი, ღორებში – მკვეთრად აგზნებითი. thumb|right|250px|[[ძაღლის ცოფით დაავადების ერთ-ერთი სიმპტომი — დორბლის დენა პირიდან]] პრევენცია:
ანტიმონოპოლიური რეგულირებისა და კონტროლის სახელმწიფო სამსახური (აზერბაიჯანი)
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს სამომხმარებლო ბაზრის ანტიმონოპოლიური ზედამხედველობისა და კონტროლის სახელმწიფო სამსახური (İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti) — სახელმწიფო ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია ბიზნესის გაძლიერებასა და სახელმწიფო კონტროლს სახელმწიფო შესყიდვებზე, ტექნიკურ რეგულირებაზე, ხარისხის მართვაზე, მომხმარებელთა დაცვაზე და ა.შ.
ცოფი
ცოფი ძაღლებში
ძაღლებში ცოფს ხანგრძლივი ისტორია აქვს. პირველი წერილობითი ცნობები ცოფის შესახებ გადმოცემულია ეშნუნას კოდექსში, დაწერილი ძვ. წ. 1930 წ (ხამურაბის კანონებზე 3 ს.–ით ადრე ), რომელიც ამბობს, რომ ''ცოფის სიმპტომების მქონე ძაღლის მეპატრონემ უნდა მიიღოს პრევენციული ზომები კბენისგან დასაცავად. თუ ცოფით დაავადებული ძაღლის კბენის შედეგად დაიღუპება ადამიანი, მეპატრონე სასტიკად დაისჯება.''
ანტიმონოპოლიური რეგულირებისა და კონტროლის სახელმწიფო სამსახური (აზერბაიჯანი)
ისტორია
აზერბაიჯანში ანტიმონოპოლიური პოლიტიკისა და მეწარმეობის მხარდაჭერის სახელმწიფო კომიტეტი პირველად შეიქმნა პრეზიდენტის 1992 წლის 23 ივნისის №3 ბრძანებულებით. კომიტეტის შესახებ დებულება დამტკიცდა იმავე წლის აგვისტოში.
ცოფი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები კატეგორია:ვირუსული დაავადებები
ანტიმონოპოლიური რეგულირებისა და კონტროლის სახელმწიფო სამსახური (აზერბაიჯანი)
ისტორია
2001-ლ წელს კომიტეტი შედიოდა ეკონომიკური განვითარების სამინისტროში და მიიღო ანტიმონოპოლიური პოლიტიკის დეპარტამენტის სახელი.
2006 წლის 28 დეკემბერს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დაქვემდებარებული სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახური შეიქმნა, რომელსაც დაევალა სამომხმარებლო ბაზრის კონტროლის ფუნქციები.
2009 წელს შეიქმნა ანტიმონოპოლიური პოლიტიკისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სახელმწიფო სამსახური. დაწესებულებას დაევალა ანტიმონოპოლიურ საქმიანობასთან, არაკეთილსინდისიერ კონკურენციასთან, ბუნებრივ მონოპოლიებთან, რეკლამასთან, სამომხმარებლო ბაზრის კონტროლთან დაკავშირებული მოვალეობები და უფლებები.
2021 წლის 23 დეკემბერს მამედ აბასბეილი დაინიშნა საჯარო სამსახურის უფროსად.
სამსახურის ძირითადი საქმიანობაა:
საჯარო სამსახურის დაქვემდებარებული დაწესებულებებია:
საჯარო სამსახური თანამშრომლობს საერთაშორისო ინსტიტუტებთან რეგულირების, გამოყენებისა და საქმიანობის სხვა სფეროებში გამოცდილების გაცვლის მიზნით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთავრობა კატეგორია:სახელმწიფო ორგანიზაციები
საზელეთი
საზელეთი — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (ხვწის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ჯავიდან 10 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხვწის თემის სოფლები
იასამანი
იასამანი (Syringa) — მცენარის გვარი ზეთისხილისებრთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი პატარა ხე ან ბუჩქია.
ცნობილია 30-მდე სახეობა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ და ცენტრალურ აზიაში, აღმოსავლეთ ევროპაში. კულტურაში მნიშვნელოვანია ჩვეულებრივი, სპარსული, უნგრული და ჩინური იასამნები. ჩვეულებრივი იასამანი, 5-7 მ სიმაღლის ბუჩქი ან ხეა. მისი სამშობლოა ბალკანეთის ნახევარკუნძული და მცირე აზია.
მუქი მწვანე წვეტიანი ფოთოლი აქვს. ფუძე გულისებრი, სურნელოვანი, თეთრი, ლილისფერი ან იისფერი ყვავილი მარტივია ან ბუთხუზა. იზრდება ნათელ ადგილებში, ყვავილობს ადრე გაზაფხულზე, ყინვა- და გვალვაგამძლეა. მრავლდება თესლით და ვეგეტატიურად. სპარსული იასამანი 2 მ სიმაღლის ბუჩქია. აქვს ლანცეტისებრი ფოთოლი. გვალვაგამძლეა, ცუდად იტანს ზამთარს. მრავლდება უმთავრესად ვეგეტატიურად. უნგრული იასამანი სიმაღლით 3-4 მ-იანი ბუჩქია. აქვს ელიფსური ფოთოლი, წვრილი ყვავილი ლილისფერია ან იისფერი. მრავლდება თესლითა და კალმით. გვალვაგამძლეა, კარგად იტანს ზამთრის პირობებსაც. ჩინური იასამანი ჩვეულებრივი და სპარსული იასამანის ჰიბრიდია. მრავლდება ვეგეტატიურად. იასამანი კულტივირებულია დეკორატიულ მცენარედ.
პარფიუმერიაში იყენებენ იასამნის ყვავილოს ექსტრატს, სადურგლო საქმეში — მერქანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზეთისხილისებრნი
ბაუმგარტენი
საკუთარი სახელი ბაუმგარტენი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალბერტ შპეერი
ბერთოლდ კონრად ჰერმან ალბერტ შპეერი (, Albert Speer; დ. 19 მარტი, 1905, გერმანია — გ. 1 სექტემბერი, 1981, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — გერმანელი არქიტექტორი, მეორე მსოფლიო ომის დროს მესამე რაიხის შეარაღების და საომარი მომარაგების მინისტრი (მინისტრული თანამდებობის დაკავებამდე იყო ადოლფ ჰიტლერის პირადი არქიტექტორი). იგი ცნობილია როგორც „ნაცისტი, რომელმაც ბოდიში მოიხადა“. ნიურნბერგის პროცესზე მან აიღო მორალური პასუხისმგებლობა ნაცისტების მოქმედებებზე, ასევე, იგი წერდა მათზე თავის მემუარებშიც, თუმცა, ამავე დროს, აცხადებდა, რომ არაფერი იცოდა ჰოლოკოსტზე.
ნაცისტურ პარტიაში შპეერი 1931 წელს გაწევრიანდა, რის შემდეგაც დაიწყო მისი 14-წლიანი პოლიტიკური კარიერა. არქიტექტორული ცნობების წყალობით, იგი საკმაოდ ცნობილი გახდა ნაცისტურ პარტიაში და მალევე შევიდა ჰიტლერის ახლო გარემოცვაში. ფიურერი შპეერს სხვადასხვა „დაკვეთებს“ აძლევდა. მათ შორის იყო რაიხსკანცელარია და ცეპელინფელდის (Zeppelinfeld) სტადიონი ნიურნბერგში, სადაც პარტიის ყრილობები ტარდებოდა. შპეერს ასევე ჰქონდა „ბერლინის რეკონსტრუქციის“ გეგმა, რომლის მიხედვითაც რაიხის დედაქალაქში უნდა ყოფილიყო გრძელი ბულვარები, უზარმაზარი შენობები და რეორგანიზებული სატრანსპორტო სისტემა.
1942 წლის თებერვალში ჰიტლერმა შპეერს საომარი მომარაგების და შეიარაღების მინისტრად. იმ დროს მან დიდი პატივი მოიპოვა, მისივე დროს დაიწყო „შეიარაღების სასწაული“, რომლის დროსაც საომარი პროდუქციის წარმოება ბევრად გაზარდა. „სასწაულს“ ბოლი მოეღო 1943 წლის ზაფხულში, ამის ერთ-ერთი მიზეზი კი მოკავშირეთა მიერ დაბომვების დაწყება გახდა.
ომის შემდეგ შპეერს ნიურნბერგის სასამართლოზე 20 წელი მიუსაჯეს, ამაზე კი განსაკუთრებით იმოქმედა სამუშაო ძალის გამოყენებამ. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ცდილობდა ადრეული განთავისუფლების მოპოვებას, მას მაინც მოუწია სასჯელის სრულად მოხდა, რომლის დიდი ნაწილიც დასავლეთ ბერლინის შპანდაუს ციხეში გაატარა. 1966 წლის განთავისუფლების შემდეგ შპეერმა გამოაქვეყნა თავისი ორი ავტობიოგრაფიული ნამუშევარები („მესამე რაიხის შიგნით“ და „შპანდაუ: საიდუმლო დღიურები“), რომლებიც ბესტსელერები გახდა. ნამუშევრებში შპეერმა დეტალურად აღწერა თავისი ახლო ურთიერთობა გერმანელ ფიურერთან. მისმა ნამუშევრებმა საშუალება მისცა ისტორიკოსებს და მკითხველებს სხვანაირად შეეხედათ ნაცისტთა მოქმედებებისთვის. მოგვიანებით, მან დაწერა მესამე წიგნი, ამჯერად „შუცშტაფელზე“ — „ინფილტრაცია“. ალბერტ შპეერი გარდაიცვალა საკუთარი სიკვდილით 1981 წელს, ლონდონში თავისი ვიზიტის დროს.
ადრეული წლები
არქიტექტურის შესწავლა შპეერს კარლსრუჰეს უნივერსიტეტში მოუწია, რადგანაც 1923 წლის ჰიპერინფლაციამ მისი მშობლების შემოსავალი შეზღუდა, რამაც მას უფრო პრესტიჟულ უნივერსიტეტში სწავლის საშუალება არ მისცა. 1924 წელს, როდესაც ჰიპერინფლაციას ბოლო მოეღო, იგი გადავიდა „ბევრად პატივსაცემ“ მიუნხენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. 1925 წელს შპეერმა კვლავ შეიცვალა უნივერსიტეტი; ამჯერად იგი გადავიდა ბერლინის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, სადაც მას ჰაინრიხ ტესენოუ ასწავლიდა, რომლითაც ალბერტი აღფრთოვანებული იყო. 1927 წელს, გამოცდების ჩაბარების შემდეგ შპეერი ტესენოუს ასისტენტი გახდა, რაც 22 წლის ასაკის ადამიანისთვის დიდი პატივი იყო. შპეერი ტესენოუს ზოგიერთ აუდიტორიასაც კი ასწავლიდა და ამავე დროს აგრძელებდა სწავლას, თუმცა, უკვე უნივერსიტეტდამთავრებული. მიუნხენში, ხოლო შემდეგ კი ბერლინში, შპეერმა გაიჩინა ახალი მეგობარი, რომელთანაც საბოლოოდ 50 წელი ურთიერთობდა. ეს ადამიანი იყო რუდოლფ უოლტერსი, რომელსაც ასევე ტესენოუ ასწავლიდა.
1922 წლის შუა თვეებში შპეერმა დაიწყო ურთიერთობა მარგარეტ უებერთან (1905-1987), წარმატებული ოსტატის შვილთან. ამ რომანს ეწინააღმდეგებოდა შპეერის დედა, რომელიც ფიქრობდა, რომ უებერთა ოჯახი მათზე „სოციალურად დაბალი“ იყო. მისი პოზიციის მიუხედავად, შპეერი და უებერი ბერლინში 1928 წლის 28 აგვისტოს დაქორწიდნენ. უკვე მარგარეტ შპეერი ქმრის მშობლებმა ქორწილიდან მხოლოდ შვიდ წელიწადში მიიწვიეს.
პარტიაში გაწევრიანება
შპეერმა განაცხადა, რომ იგი აპოლიტიკური ადამიანი იყო, თუმცა, 1930 წლის დეკემბერში თავისი სტუდენტების რეკომენდაციის გამო ბერლინში ნაცისტთა ყრილობას დაესწრო. 1931 წლის 1 მარტს მან პარტიაში გაწევრიანების განცხადება შეიტანა და პარტიის 474,481-ე წევრი გახდა.
1931 წელს მან დატოვა ტესენოუს ასისტენტის თანამდებობდა და მანჰეიმში გადავიდა, სადამ მამამისმა მას „უფროსი შპეერების“ საკუთრების მენეჯერის თანამდებობა მიანიჭა. 1932 წლის ივლისში შპეერი ბერლინში ჩავიდა, რათა ნაცისტებს რაიხსტაგის არჩევნებში დახმარებოდა. სანამ იგი იქ იყო, მისმა მეგობარმა და პარტიულმა ჩინოვნიკმა, კარლ ჰანკემ, ახალგაზრდა არქიტექტორზე იოზეგ გებელსს მოახსენა და შესთავაზა შპეერეისთვის ბერლინში პარტიის ოფისის გარემონტების დავალება. შპეერი სამუშაოს შესრულებას დათანხმდა, დასრულების შემდეგ კი მანჰეიმში დაბრუნდა, სადაც ჰიტლერის კანცლერად დანიშვნამდე (1933 წლის 30 იანვარი) იმყოფებოდა.
1933 წლის ნიურნბერგის ყრილობის ორგანიზატორებმა შპეერს ყრილობისთვის დიზაინის შემუშავება სთხოვეს, რის შედეგადაც იგი პირველად შევიდა კონტაქტში ადოლფ ჰიტლერთან, იმის გამო, რომ არც რუდოლფ ჰესმა და არც ყრილობის ორგანიზატორებმა იცოდნენ, ღირდა თუ არა გეგმის დამტკიცება, რის გამოც შპეერი მიუნხენში ჰიტლერის შტაბ-ბინაში გაუშვეს. შპეერმა თანხმობა მოიპოვა, სამუშაომ კი მას პირველი თანამდებობა — „პარტიის ყრილობების და დემონსტრაციების ტექნიკური და არტისტული წარმოდგენის კომისარი“ მოუტანა.
შპეერის შემდეგი თანამდებობა გახდა „დამაკავშირებელი რგოლი“ პაულ ტროსტის მიერ კანცელარიის განახლების დროს. როგორც კანცლერს, შენობაში ჰიტლერს რეზიდენცია ჰქონდა, სადაც იგი ყოველდღე მიდიოდა, რათა შპეერს და სხვებს იგი დაერწმუნებინათ განახლების პროგრესზე. ერთ-ერთი ასეთი „დარწმუნების“ შემდეგ ჰიტლერმა ახალგაზრდა არქიტექტორი ლანჩზე დაპატიჟა, რამაც შპეერი ძლიერ ააღელვა. ლანჩის დროს ჰიტლერი ყურადღებიანი იყო შპეერის მიმართ, ხოლო მოგვიანებით კი უთხრა, რომ ეძებდა ახალგაზრდა არქიტექტორს, რომელიც შეძლებდა მისი ოცნებების შესრულებას ახალი გერმანიის არქიტექტურასთან დაკავშრებით. ამის შემდეგ შპეერი მალევე გახდა ჰიტლერის ახლო გარემოცვის წევრი; წესით, ჰიტლერს იგი დილის გასეირნებაზე სხვადასხვა არქიტექტურულ საკითხებზე კონსულტაციისთვის და იდეების დისკუსიისთვის უნდა მიეწვია ხოლმე, თუმცა, არქიტექტორი ფიურერს ძირითადად სადილის დროს ხვდებოდა.
ორ ადამიანს ბევრი საერთო ჰქონდა: ჰიტლერი შპეერს თავის „ტყუპ სულად“ მიიჩნევდა, რომლის მიმართაც ყოველთვის „თბილ ადამიანურ გრძნობებს“ განიცდიდა. ახალგაზრდა და ამბიციური არქიტექტორი გაოცებული იყო სწრაფი კარიერული განვითარებით და ჰიტლერთან ახლო ურთიერთობით. ეს ყველაფერი მისთვის პარტიის ელიტისგან ბევრი შეკვეთის მიღების გარანტია იყო. ნიურნბერგში შპეერმა განაცხადა: „მე ვეკუთვნოდი წრეს, რომელიც მისი პირადი მომსახურებისგან და სხვა არტისტებისგან შედგებოდა. ჰიტლერს რომ მეგობრები ჰყოლოდა, მე ნამდვილად მისი ერთ-ერთი უახლოესი მეგობარი ვიქნებოდი.
ნაცისტური გერმანიის პირველი არქიტექტორი
მინი|მარცხნივ|Lichtdom-ი ცეპელინტრიბუნაზე. პაულ ტროსტი 1934 წლის 21 იანვარს გარდაიცვალა, მისი შემცვლელი, შესაბამისად პარტიის პირველი არქიტექტორიც კი შპეერი გახდა. ჰიტლერმა იგი მშენებლობის მთავარ სამართველოში ხელმძღვანელად დანიშნა, რის გამოც ფორმალურად იგი ჰესზე დაქვემდებარებულ პერსონალში გადავიდა.
შპეერის გეგმებში იყო ასევე „გერმანული სტადიონის აშენება“, რომლის ტრიბუნებზე 400,00 მაყურებელი, თვითონ მოედანზე კი ნახევარი მილიონი ადამიანი უნდა დატეულიყო. მათი დაგეგმვის დროს შპეერი აქცენტს აკეთებდა „ნანგრევების ფასუელობაზე“, რომლის მიხედვითაც შენობები ისე უნდა აეშენებინათ, რომ მათი ნანგრევები ათასი წელიწადის შემდეგაც ყოფილიყო „ცოცხალი“. ასეთი ნანგრევები იქნებოდა ნაცისტური გერმანიის დიდების სიმბოლო, როგორც ძველი ბერძნების და რომაელების, რომელთა შენობების ნანგრევები მათი ცივილიზაციების დიდების სიმბოლო გახდა.
შპეერმა ცვლილებები შეიტანა ვერნერ მარხის 1936 წლის ოლიმპიური სტადიონისთვის მომზადებულ გეგმაში, რომელსაც ჰიტლერი „ზედმეტად თანამედროვედ“ თვლიდა. შპეერმა ასევე შეიმუშავა პარიზის 1937 წლის გამოფენის (სადაც საბჭოთა და გერმანული პავილიონები ერთმანეთის გვერდით იყო) გერმანული პავილიონიც. „ჩუმად ყურებისას“ შპეერმა დაინახა, რომ საბჭოთა დიზაინს ჰქონდა ორი კოლოსალური ფიგურა, რაც, სავარაუდოდ გერმანელებზე გამარჯვების მიზნით იყო გაკეთებული. ამის შემდეგ შპეერმა ცვლილებები შეიტანა გეგმაში, რომელსაც მან გიგანტური კუბური ფიგურა და საბჭოთა პავილიონზე ზემოდან მოყურე არწივი დაამატა. მუშაობისთვის შპეერმა ჰიტლერიუგენდის (და მოგვიანებით შპანდაუს ციხის პატიმარმა) ლიდერისგან, ბალდურ ვონ შირახისგან ჰიტლერიუგენდის ოქროს ღირსების ნიშანი (მუხის ფოთლებით) მიიღო.
კანცელარიის პროექტის დროს კრისტალნახტის ღამემ იქონია ადგილი. შპეერს არ გაუკეთებია არანაირი მოხსენება კრისტალნახტზე მესამე რაიხის პირველ მონახაზში, თუმცა, გამომცემლის რჩევით, მან დაამატა, რომ მანქანიდან სინაგოგის ნანგრევებს ხედავდა.
არქიტექტორი მეორე მსოფლიო ომის დროს
შპეერი მხარს უჭერდა პოლონეთში შეჭრას და საერთოდ ომს, თანაც, მას ესმოდა, რომ ომი მისი არქიტექტორული ოცნებების გადავადებას გამოიწვევდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში თავის მომავალ ბიოგრაფს, გიტა სერენის, შპეერმა თავისი 1939 წლის მდგომარეობაზე მოახსენა:
1940 წელს იოსებ სტალინმა შპეერთან შეხვედრის სურვილი გამოთქვა და იგი მოსკოვში მიიწვია. იგი მოხიბლული იყო პარიზში „რაიხის არქიტექტორის“ ნამუშევრებით. ჰიტლერმა მას წასვლის საშუალება არ მისცა, რადგან ეშინოდა, რომ სტალინი მას ახალი მოსკოვის აშენებამდე „ვირთხის ხვრელში“ გადამალავდა. გერმანია-საბჭოთა კავშირის ომის დაწყების შემდეგ შპეერს ეჭვი გაუჩნდა, რომ მისი გეგმები ბერლინზე ვერასდროს შესრულდებოდა, თუმცა, საპირისპიროს ამბობდა გერმანიის ფიურერი ადოლფ ჰიტლერი.
დანიშვნა და ძალაუფლების ზრდა
მინი|მარვჯვნივ|შპეერი იღებს ტოდტის ბეჭედს [[ადოლფ ჰიტლერი|ჰიტლერისგან.]] 1942 წლის 8 თებერვალს შეიარაღების მინისტრი, ფრიც ტოდტი ავიაკატასტროფაში გარდაიცვალა. მისმა თვითმფრინავი ჰიტლერის რასტენბურგის შტაბ-ბინიდან გასვლის შემდეგ მალევე ჩამოვარდა. შპეერი, რომელიც რასტენბურგში წინა ღამეს ჩავიდა, წესით ტოდთან ერთად ბერლინში უნდა გაფრენილიყო, თუმცა, გაფრენამდე რამდენიმე საათით ადრე მან ფრენა გადაიფიქრა (თავის მემუარებში იგი წერს, რომ დაღლილი იყო გრძელი ფრენით, ღამით კი ჰიტლერტან ჰქონდა შეხვედრა დაგეგმილი. იმავე დღეს ჰიტლერმა შპეერი ტოდტის ყველა თანამდებობის მემკვიდრედ დანიშნა. თავის წიგნში, „მესამე რაიხის შიგნით“ შპეერი წერს, რომ მას არ სურდა მინისტრული პოსტის დაკავება, თუმცა, მოუწია, რადგანაც ფიურერმა ეს მას უბრძანა. იგი ასევე აღნიშნავს, რომ ტოდტის სიკვდილის ამბავის გაგონების შემდეგ ჰერმან გერინგი ჰიტლერის შტაბ-ბინაში ჩავიდა, რადგანაც ტოდტის თანამდებობების დაკავება სურდა, თუმცა, ფიურერმა მის მაგივრად თავისი არქიტექტორი აირჩია.
შპეერის დანიშვნის გერმანული ეკონომიკა, ბრიტანულისგან განსხვავებით, არ იყო მთლიანად ორიენტირებული სამხედრო პროდუქციის გამოშვებაზე. სამომხმარებლო პროდუქციის წარმოება ისეთივე მნიშვნელოვანი იყო, როგორც სამხედრო. სამხედრო ეკონომიკაზე გადასვლაზე იურისდიქციას არანაკლებ ხუთი „უმაღლესი ძალაუფლების“ ორგანო ფლობდა, მათ შორის იყო ეკონომიკის სამინისტრო, რომელმაც ჯერ კიდევ 1941 წლის ნოემბერში განაცხადა, რომ მდგომარეობა არ აძლეოდა სამხედრო წარმოებაზე გადასვლის საშუალებას. ქარხნებში ძალიან ცოტა ქალი მუშაობდა, ისიც მხოლოდ ერთ განაკვეთში. ერთხელ, დანიშვნის შემდეგ, შპეერი ბერლინის შეიარარების ქარხანას ეწვია, სადაც მას არავინ დახვდა. მინი|შპეერი ამოწმებს ტანკ „პანტერას“. შპეერმა ამ სირთულეების მოგვარება საომარო ეკონომიკაზე ძალის ცენტრალიზებით მოახერხა. ქარხნებმა ავტონომია მიიღეს, ან კიდევ, როგორც ამას შპეერი მოიხსენიებდა, „თვითპასუხისმგებლობა“. ყველა ქარხანა სპეცილიარიზებული იყო მხოლოდ ერთ რამეზე.. ჰიტლერის მხარდაჭერით ზურგგამაგრებულმა შპეერმა (ფიურერმა განაცხადა: „შპეერ, მე ხელს მოვაწერ ყველაფერს, რაც შენგან მოდის“) სხვა რეფორმებიც გაატარა. ასე, შეიარაღების სფერო მან იარაღის სისტემის მიხედვით დაყო, ხოლო დეპარტამენტებში სამოქალაქო პირების მაგივრად ექსპერტები დაასაქმა. დეპარტამენტის ხელმძღვანელი არ შეიძლებოდა ყოფილიყო 55 წელიწადზე უფროსი, მისი მოადგილე კი უნდა ყოფილიყო 40 წელიწადზე ახალგაზრდა. ამ დეპარტამენტებზე მაღლა იდგა დაგეგმვის ცენტრალური კომიტეტი, რომელსაც ალბერტ შპეერი ხელმძღვანელობდა. კომიტეტის პასუხისმგებლობა სულ უფრო და უფრო იზრდებოდა სამხედრო პროდუქციაზე, მოგვიანებით კი საერთოდ გერმანიის ეკონომიკაზეც კი. ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობის კონფერენციის მიხედვით, იმ დროისთვის „მხოლოდ შპეერის სიტყვას ჰქონდა ძალა. მას ყველა დეპარტამენტში შეუძლია ჩარევა. იგი უკვე ყველა დეპარტამენტს აკონტროლებს. ახლა ყველაფერს შპეერის პოზიცია წყვეტს“. გებელსმა თავის დღიუღში 1943 წლის ივნისში დაწერა: „შპეერი ჯერ კიდევ ფიურერთან არის. იგი ნამდვილად გენიოსია ორგანიზაციულ საკითხებში“. შპეერი ისეთი წარმატებული იყო 1943 წლის ბოლოსთვის, რომ ნაცისტური ელიტა მას დიდ პატივს სცემდა და ჰიტლერის მემკვიდრედაც კი განიხილავდა. მინი|მარვჯვნიც|შპეერი ფელდმარშალ ერნარდ მილხთან ერთად აკვირდება იარაღის ტესტირებას. მიუხედავად იმისა, რომ შპეერი დიდ ძალაუფლებას ფლობდა, იგი მაინც ჰიტლერის დაქვემდებარებული იყო. ასე, როდესაც მას სურდა რომ ჰანკე გერმანელ მუშათა მეთაურად დაენიშნა, რაც, მისი აზრით, გერმანული სამუშაო ძალის ოპტიმიზაციას მოახდენდა. ჰიტლერმა მარტინ ბორმანის გავლენის ქვეშ ჰანკეს მაგივრად ფრიზ საუკელი დანიშნა. შპეერს, რომელსაც გერმანულ სამუშაო ძალაში ქალების მომატება სურდა, ეწინააღმდეგებოდა საუკელი, რომელიც მუშათა ოკუპირებული ტერიტორიებიდან ჩამოყვანის მომხრე იყო. საბოლოოდ, გამარჯვებული საუკელი გამოდგა — შპეერის ქარხნებში ძირითადად უცხოელები მუშაობდნენ, მათ გერმანიაში წასაყვანად კი ყველაზე სასტიკ მეთოდებსაც იყენებდნენ.
1943 წლის 10 დეკემბერს შპეერი ესტუმრა მიტელვერკის V-2 სარაკეტო ქარხანას, რომელშიც კონცენტრაციული ბანაკების ტყვეები მუშაობდნენ. მოგვიანებით შპეერმა განაცხადა, რომ იგი იქაური პირობებით შოკირებული დარჩა (მუშათა 5,7% იმ თვეში დაიღუპა).
1943 წლისთვის მოკავშირეებმა გერმანიაზე საჰაერო უპირატესობა მოიპოვეს, რის გამოც გერმანული ქალაქების და ინდუსტრიული ობიექტების დაბომბვა ჩვეულებრივი მოვლენა გახდა. უპირატესობის მიუხედავად, მოკავშირეებმა თავიანთ კამპანიაში ინდუსტრიაზე კონცენტრირება არ მოახდინეს, ამან კი ხელი შეუწყო შპეერს, რომელმაც თავისი იმპროვიზაციის შესაძლებლობებით ბომბარდირებების მიერ მიყენებულ ზარალს „აჯობა“. 1943 წელს ტანკების წარმოება ორჯერ გაიზარდა, თვითმფრინავთა წარმოება 80 პროცენტით, Kriegsmarine-სთვის პროდუქციის წარმოების დრო ერთი წლიდან ორ თვემდე შემცირდა. ეს წარმატებები გაგრძელდა 1944 წლის მეორე ნახევრამდე.
1944 წლის იანვარში შპეერი შეუძლოდ გახდა და ხელისუფლებას სამი თვით ჩამოშორდა. მისი არყოფნის დროს მისმა პოლიტიკურმა მტრებმა (ძირითადად გერინგმა და ბორმანმა) შპეერის ზოგიერთი თანამდებობის და გავლენის სფეროს გადაფარება სცადეს. შპეერზე დაყრდნობით, სს-ის რაიხსფიურერმა ჰაინრიხ ჰიმლერმა მისი ფსიქიკური იზოლაცია სცადა. ამისთვის მასთან მუშაობდა ჰიმლერის პირადი ფსიქოლოგი კარლ გებარდტი, რომელსაც წესით შპეერი უნდა განეკურნა, თუმცა, მას არაფერი გამოუვიდა. შპეერის ცოლმა და მეგობრებმა ეს საქმე შპეერის მეგობარს, დოქტორ კარლ ბრანდტს გადააბარეს, რომლის ქვეშაც შპეერი ნელ-ნელა „აღდგა“. აპრილში შპეერის პოლიტიკურმა მტრებმა მას სამშენებლო საქმეებზე პასუხისმგებლობა მოაშორეს, რის შემდეგაც შპეერმა ჰიტლერს წერილი მიწერა, სადაც თავისი გადადგომის წინადადება წამოაყენა. ფელდ მარშალი ერჰარდ მილხი ფიქრობდა, რომ სამხედრო საქმისთვის შპეერი საჭირო იყო, რის გამოც სცადა ჰიტლერი დაერწმუნებინა შპეერი თანამდებობაზე დაებრუნებინა. ამის შემდეგ ჰიტლერმა მილხს შპეერთან წერილი გაატანა, სადაც არ შეეხო პოლიტიკურ თემებს, თუმცა, დაწერა, რომ შპეერს პატივს სცემდა როგორც არასდროს. ამის შემდეგ შპეერმა თქვა: „ფიურერს შეუძლია უკანალზე მაკოცოს!“. ხანგრძლივი კამათის შემდეგ მილხმა შპეერი დაარწმუნა და უკანასკნელმა გადადგომის განცხადება უკან წაიღო, თუმცა, იმ პირობით, რომ მისი ძალაუფლება აღდგებოდა. 1944 წლის 23 აპრილს ჰიტლერი შპეერს შეხვდა, სადაც ფიურერი დათანხმდა, რომ „ყველაფერი ისე დარჩებოდა, როგორც იყო, და რომ შპეერი გერმანული მშენებლობის ხელმძღვანელი დარჩებოდა“. შპეერზე დაყრდნობით, ამ შეთანხმებით ჰიტლერიც მოგებული დარჩებოდა: „მას ჩემი ყოლა სჭირდებოდა, რაც მიიღო კიდეც“.
რაიხის დაცემა
როდესაც შპეერმა გაიგო, რომ წითელმა არმიამ თავისი კონტროლის ქვეშ მოაქცია სილეზიის ინდუსტრიალური რეგიონი, მან ჰიტლერს წერილი მისწერა, სადაც წერდა, რომ სილეზიიდან რაიხი ნახშირის 60 პროცენტს იღებდა. მათ გარეშე, შპეერზე დაყრდნობით, გერმანიის ნახშირის წარმოება 1944 წლის მეოთხედი გახდებოდა, რაც არ იყო საკმარისი ომის გასაგრძელებლად. შპეერმა უთხრა ჰიტლერს, რომ სილეზიის გარეშე „ომის წაგებული იყო“, ჰიტლერმა, თავის მხრივ, მისი წერილი უბრალოდ სეიფში შეინახა.
ნაცისტური გერმანიის კრახის დროს შპეერმა შედარებით უსაფრთხო ადგილს მიაღწია ჰამბურგთან, თუმცა, კიდევ ერთხელ გარისკა და ბერლინში ვიზიტი განახორციელა. ნიურნბერგში შპეერმა განაცხადა: „მე ვგრძნობდი, რომ ჩემი ვალი მშიშარასავით გაქცევა კი არა, მასთან ერთად დადგომა იყო“. იგი ფიურერბუნკერს 22 აპრილისთვის ესტუმრა. ჰიტლერი საკმაოდ წყნარი და ოდნავ გართული ჩანდა. მას და არქიტექტორს სხვადასხვა თემებზე გრძელი დიალოგი ჰქონდა, სადაც ფიურერი თავის მოქმედების გეგმას იცავდა, რომლის მიხედვითაც მას თავი უნდა მოეკლა, მისი სხეული კი უნდა დაეწვათ. თავის წიგნში შპეერი წერდა, რომ ჰიტლერს მოახსენა ბრძანების შეუსრულებლობის შესახებ, თუმცა, ერთგულება შეჰფიცა, რამაც ჰიტლერი აატირა კიდეც.
შემდეგ დილას შპეერმა ფიურებუნკერი დატოვა, ბერლინის დატოვებამდე კი დაზიანებულ რაიხსკანცელარიას ესტუმრა. 29 აპრილს შედგენილ პოლიტიკურ ანდერძში ჰიტლერმა შპეერი შემცვლელ მთავრობაში არ ჩასვა, მისი თანამდებობა კი დაქვემდებარებულმა კარლ-ოტო საურმა დაიკავა.
ნიურნბერგის პროცესი
მინი|ფლენსბურგის მთავრობის წამყვანი წევრები. შპეერი (მარცხნივ), [[კარლ დენიცი (ცენტრში), ალფრედ იოდლი (მარვჯვნივ).]] ჰიტლერის სუიციდის შემდეგ შპეერმა თავისი მომსახურება კარლ დენიცის „ფლენსბურგის ხელისუფლებას“ შესთავაზა და მნიშვნელოვანი როლი მიიღო ახალი გერმანული ხელისუფლების მოღვაწეობაში. 15 მაისს მოკავშირეთა დელეგაციამ ჰკითხა შპეერს, მზად იყო თუ არა ის მიეცა ინფორმაცია საჰაერო ბრძოლასთან დაკავშირებით. შპეერი დათანხმდა და მომდევნო დღეების განმავლობაში მოკავშირეებს სხვადასხვა საკითხებზე საკმაოდ დიდი ინფორმაცია მიაწოდა. 23 მაისს, გერმანიის კაპიტულაციიდან ორი კვირის შემდეგ ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა დააპატიმრეს ფლენსბურგის ხელისუფლების წევრები, რითიც ნაცისტური გერმანიის ეპოქა ფორმალურად დასრულდა.
შეერთებული შტატების უმაღლესი სასამართლოს მოსამართლემ და ნიურნბერგში შტატების მხრიდან მთავარმა პროკურორმა შპეერი დაადანაშუალა „გერმანიის სამხედრო ინდუსტრიაში სამხედრო ტყვეების და უცხოელი მუშების ძალით ჩაყვანის (მაშინ, როდესაც სხვა მუშები შიმშილით იღუპებოდნენ) გეგმაში მონაწილეობისთვის და შესრულებისთვის“. შპეერის ადვოკატმა, ჰანს ფლაშსნერმა შპეერის გამართლება სცადა და განაცხადა, რომ იგი უბრალოდ პოლიტიკაში ჩათრეული აიდეოლოგიური ხელოვანი იყო, რომელსაც ჰიტლერი დაპირდა, რომ ომის შემდეგ არქიტექტურაში დააბრუნებდა. თავის ჩვენებებში შპეერმა პასუხისმგებლობა აიღო ნაცისტური გერმანიის მოქმედებებზე.
სასამართლოზე დამკვირვებლის სახით მყოფმა ჟურნალისტმა უილიამ შირერმა დაწერა, რომ სხვა ეჭმიტანილებისგან განსხვავებით, შპეერმა „შექმნა ყველაზე პირდაპირი წარმოდგენა... და გრძელი სასამართლოს დროს პატიოსნად ლაპარაკობდა და არ უცდია პასუხისმგებლობის თავიდან არიდება“. შპეერმა ასევე განაცხადა, რომ 1945 წლის დასაწყისში ფიურერბუნკერის ვინტილაციაში ტაბუნის მომწამვლელი გაზის შეშვებით ფიურერის მოკვლას აპირებდა. მის მცდელობები ჩაიშალა, რადგან ტაბუნი ამ საქმისთვის გამოუყენებელი იყო, თანაც მას არ ჰქონდა ღია წვდომა ვინტილაციასთან. კიდევ ერთი ხელშემშლელი ფაქტორი გახდა მაღალი საკვამურის მოულოდნელი მშენებლობა, რომლის გამოც წვდომა ვინტილაციასთან საბოლოოდ შეუძლებელი გახდა. შპეერმა განაცხადა, რომ მკვლელობის ცდის მიზეზი გახდა მისი სასოწარკვეთა, რომელიც გამოიწვია ჰიტლერის სურვილმა გერმანელი ერიც თავისთან ერთად გაეყოლა. შპეერის დაგეგმილი მკვლელობის მცდელობას სკეპტიციზმით შეხვდნენ. მისმა არქიტექტორულმა მტერმა, ჰერმან გიზლერმა გაიცინა: „ქვეყანაში მეორე ადამიანს კიბე არ ჰქონდა“.
საბოლოოდ, შპეერი მხოლოდ ორ პუნტქში აღიარეს დამნაშავედ (სამხედრო დანაშაულები; დანაშაულები კაცობრიობის წინააღმდეგ). მისი აღიარება, რომელშიც იგი ამბობდა, რომ არ იცოდა მასობრივი განადგურებების შესახებ, რამაც იგი სავარაუდოდ სიკვდილით დასჯას გადაარჩინა, ტყუილი აღმოჩნდა. ამის მტკიცებულებაა მისი პირადი კორესპონდენცია 1971 წელს, რომელიც 2007 წელს გამოქვეყნდა. 1946 წლის 1 ოქტომბერს შპეერს 20-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. რვიდან სამმა მოსამართლემ (ორი მათგანი იყო საბჭოთა კავშირიდან, ერთი — შტატებიდან) მისი სიკვდილით დასჯას დაუჭირა მხარი; მოსამართლეებმა შეთანხმებას 2 დღის შემდეგ მიაღწიეს.
პროცესის მოსამართლეების ვერდიქტი:
"ომის ბოლო ეტაპში შპეერი იყო ერთ-ერთი, რომელსაც ეყო სიმამაცე ეთვა ჰიტლერისთვის, რომ ომი წაგებულია და გადაედგა ნაბიჯები საწარმოების განადგურებისგან როგორც გერმანიაში, ისევე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. იგი ჰიტლერის გეგმის ოპოზიციაში იყო ... და პირადი რისკის ხარჯზე საბოტაჟს ახდენდა"
ციხეში
როდესაც შპეერს თავისი მემუარები დასრულებული და ციხიდან გატანილი ჰქონდა, მან ახალი პროექტი დაისახა მიზნად. იდეა მას მაშინ მოუვიდა თავში, როდესაც იგი ციხის ეზოში წრეებს ურტყავდა. იგი ფრთხილად ზომავდა გავლილ დისტანციას, რომლის მიხედვითაც მან მოგვიანებით გამოთვალა მანძილი ბერლინსა და ჰაიდელბერგს შორის. მოგვიანებით მან თავისი იდეა თავგადასავლად გადააქცია და უკვე მთელ მსოფლიოში „მოგზაურობდა“. „მოგზაურობის“ ფარგლებში ნამყოფ ქვეყნებში და იქ მცხოვრებ ხალხებზე ცოდნის მომატებისთვის შპეერი სხვადასხვა ბროშურებს და საინფორმაციო ბუკლეტებს უკვეთავდა ხოლმე. „ციხის მოგზაურობა“ შპეერმა რეალურ დისტანციაში გადაიყვანა და გამოვიდა, რომ მან დაიწყო ჩრდილოეთი გერმანიაში, შემდეგ იყო აზიაში, იქიდან წავიდა სიბირში, შემდეგ კი გადაკვეთა ბერინგის სრუტე და სიარული სამხრეთში გააგრძელა. პატიმრობის დასრულების დროს იგი გვადალახარასგან 35 კილომეტრით სამხრეთით დაასრულა.
თავისი ენერგიის და დროის საკმაოდ დიდ ნაწილს შპეერი კითხვაში ხარჯავდა. შპანდაუს ციხეში ბიბლიოთეკა არ იყო, რის გამოც ისინი წიგნებს შპანდაუს მუნიციპალური ბიბლიოთეკიდან იღებს, 1952 წელს კი მათ უფლება მისცეს წიგნები შეეკვეთათ ბერლინის ცენტრალური ბიბლიოთეკიდან. შპეერს კითხვა უყვარდა, რის გამოც პატიმრობის პირველ სამ წელიწადში მან დაახლოებით 500 წიგნი წაიკითხა. იგი კითხულობდა კლასიკურ ნოველებს, თავგადასავლებს, ბიოგრაფიებს (ლუკას კრანახი უფროსი, ედუარ მანე და ჩინგიზ-ყაენი) და წიგნებს ძველ ეგვიპტეზე. იგი ასევე მუშაობდა ციხის ბაღში, როდესაც შემოქმედებითი კრიზისი სჭირდა. მას ბაღის აშენების უფლებაც კი მისცეს, რომელიც მან აღწერა როგორც „ველური ბუნება“, ამერიკელმა კაპიტანმა კი ბაღს „შპეერის ედემის ბაღი“ შეარქვა.
შპეერის მხარდამჭერები არაერთხელ ითხოვდნენ მის განთავისუფლებას. შპეერის პატიმრობის გახანგრძლივებას კი ემხრობოდნენ შარლ დე გოლი, ამერიკელი დიპლომატი ჯორჯ ბელი, ჯონ მაკლოი და ნიურნბერგის პროცესის ყოფილი პროკურორი ჰარტლი შოუკროსი. მათგან განსხვავებით ფიქრობდა ვილი ბრანდტი. შპეერის განთავისუფლების დღეზე მან მის ქალიშვილს ყვავილები გაუგზავნა. დე-ნაციფიკაციის ფარგლებში აღძრული საქმეც, რომელმაც მისი ქონების კონფისკაციის საკითხი დააყენა, შპეერმა ბრანდტის დახმარებით „დახურა“. მისი დროზე ადრო გამოშვება მაინც ვერ მოხერხდა, რადგანაც ამას ოთხივე გამარჯვებულის (აშშ, საბჭოთა კავშირი, გაერთიანებული სამეფო, საფრანგეთი) თანხმობა სჭირდებოდა, სსრკ კი ამის სასტიკი წინააღმდეგი იყო. შპეერმა სასჯელი ბოლომდე მოიხადა და ციხე 1966 წლის 1 ოქტომბრის შუაღამეს დატოვა.