cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონსტანტინე III (აფხაზთა მეფე)
საისტორიო წყაროები
თედო ჟორდანიას აზრით აღნიშნული თარიღი (ქორონიკონი 128 და დასაბამითგან 6384 წელი) — 809 წელია.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 922
აპოლონ ჯინჭარაძე
აპოლონ ჯინჭარაძე (დ. 6 იანვარი, 1961, თბილისი — გ. 4 მარტი, 1989) — ქართველი მეცნიერი, გენეტიკოსი, მოლეკულური ბიოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი, გენეტიკური დაქტილოსკოპიის მეთოდის (ე.წ. დნმ-ის ტესტი) აღმომჩენი.
ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში, მოსამსახურის ოჯახში. დედა — ტერეზა ალექსის ასული ჩხატარაიშვილი, პროფესიით ზოოინჟინერი და ინგლისური ენის მასწავლებელი, მამა — გიზო აპოლონის ძე ჯინჭარაძე, ეკონომისტი. 1977 წელს დაამთავრა თბილისის 47-ე საშუალო სკოლა. 1983 წელს წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი გენეტიკის სპეციალობით. ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში, გენეტიკის კათედრის გამგემ, თეიმურაზ ლეჟავამ დაინახა მასში მკვლევარისთვის საჭირო თვისებები და მიავლინა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მცენარეთა ბიოქიმიის ინსტიტუტის ნუკლეინის მჟავების ლაბორატორიაში (ხელმძღვანელი ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი თენგიზ ბერიძე) მოლეკულურ ბიოლოგიასა და მოლეკულურ გენეტიკაში მოსამზადებლად. აპოლონი ყველანაირად ცდილობდა ამ ორი ადამიანის ნდობა და იმედები გაემართლებინა. სტუდენტობის პერიოდში შესრულებული მისი ნაშრომები როგორც ადგილობრივ, ისე საკავშირო კონკურსებში ჯილდოებსა და პრიზებს იმსახურებდა. ბიოქიმიის ინსტიტუტიდან შემდეგ სამუშაოდ მიავლინეს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის მოსკოვის მოლეკულერი ბიოლოგიის ინსტიტუტში. 1984 წელს ჩააბარა მიზნობრივ ასპირანტურაში და ნუკლეინის მჟავების ბიოსინთეზის ლაბორატორიაში დაკავებული იყო ევოლუციურად კონსერვატიული განმეორებადი თანმიმდევრობების შესწავლით. სწავლის პერიოდში გამოავლინა თავი, როგორც დამოუკიდებელმა მკვლევარმა, რომელსაც კარგი თეორიული მომზადება ჰქონდა და ფლობდა მოლეკულერი ბიოლოგიის თანამედროვე მეთოდებს. მონაწილეობდა საკავშირო სიმპოზიუმებში. გამოქვეყნებული ჰქონდა სტატიები. 1988 წელს მოსკოვში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „დნმ-ის ევოლუციურად კონსერვატიული განმეორებადი თანმიმდევრობები და მათი გამოყენება გენომურ დაქტილოსკოპიაში“ და საბჭოს გადაწყვეტილებით მიენიჭა ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. ამავე წელს მუშაობა ისევ თბილისში განაგრძო. კითხულობდა ლექციებს სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1989 წელს სრულიად ახალგაზრდა, 28 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა. დაკრძალულია თბილისში, ვაკის სასაფლაოზე.
აპოლონი სერიოზულად იყო გატაცებული ფოტოგრაფიით. მას თითქმის მთელი საქართველო ჰქონდა მოვლილი და ფოტოაპარატიც მუდამ თან დაჰქონდა. ჩინებულად ფლობდა რუსულ და ინგლისურ ენებს. მუდამ ფეხს უწყობდა მეცნიერებაში მიმდინარე მოვლენებს, რაშიც ენების ცოდნა ეხმარებოდა. სადისერტაციო ნაშრომში კი საკუთარ გადაღებულ ფოტოებს იყენებდა.
აპოლონ ჯინჭარაძემ შექმნა დნმ-ის ტესტი (გენომური დაქტილოსკოპიის მეთოდი). მის მიერ აღმოჩენილმა კანონზომიერებებმა შესაძლებლობა მისცა მეცნიერებას, საფუძვლიანად შესწავლილიყო მოლეკულური ევოლუციის პროცესი. მისი ნაშრომები პრაქტიკული დანიშნულებების მატარებელია და ფართოდ გამოიყენება სასამართლო მედიცინასა და მეცხოველეობაში. მეცნიერის გარდაცვალების შემდეგ მის მიერ აღმოჩენილი ზონდის მეშვეობით მოხდა რუსეთის მეფის ნიკოლოზ II-ის ნეშტის იდენტიფიცირება იაპონიაში შემონახული მეფის სისხლით გაჟღენთილი დოლბანდის საშუალებით.
2009 წელს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში გაიმართა აპოლონის გარდაცვალებიდან 20 წლისთავისადმი მიძღვნილი სხდომა. სხდომაზე მიმოიხილეს მისი სამეცნიერო ღვაწლი. აღინიშნა, რომ მისი დამსახურებით გენომური დაქტილოსკოპიის მეთოდი, რომელიც მანამდე მხოლოდ ადამიანებით შემოიფარგლებოდა, მთელ ცოცხალ სამყაროზე გავრცელდა.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:დნმ
Elektra Records
Elektra Records — ამერიკული ხმის ჩამწერი ლეიბლი, რომელსაც Warner Music Group ფლობს. 2004 წელს იგი გაერთიანდა ასვევე Warner Music Group-ის მფლობელობაში მყოფ Atlantic Records Group შემადგენლობაში. 2009 წელს, ხუთი წლის ინერტულობის შემდეგ ლეიბლი კვლავ გააქტიურდა Atlantic-ის ძალისხმევით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Elektra Records კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები კატეგორია:Atlantic Records Group
Rogeria caraiba
Rogeria caraiba — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ვრშაცის თემი
ვრშაცის თემი (Општина Вршац) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბანატის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 53 290 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 67 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 800 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვრშაცი. ვრშაცის თემი შედგება 24 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 33.3 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
.ca
.ca — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კანადისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ca კატეგორია:კომუნიკაციები კანადაში
סיומת אינטרנט Toppdomän
ვალონია
ვალონია (Wallonie, Wallonië, Wallonien, Walonreye) — ბელგიის ერთ–ერთი რეგიონი სამიდან (დანარჩენი ორი არის ფლანდრია და ბრიუსელი).
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიის რეგიონები
ჩილე 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთვრამეტედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უტკინეევო
უტკინეევო (Үткен; Уткинеево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 143 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 121 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (34 %) და ბაშკირები (60 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ჰერერო
ჰერერო (თავდაპირველად, მბანდუ) — სამხრეთ აფრიკის ნაწილში მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფი. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ნამიბიაში, მცირე ნაწილი ბოტსვანასა და ანგოლაში. 2013 წლის მონაცემებით, მათი რაოდენობა შეადგენს 250 ათას ადამიანს. ისინი საუბრობენ ბანტუს ჯგუფის ჰერერო ენაზე.
რელიგიურად მოსახლეობის ნაწილი პროტესტანტია, ნაწილი მისდევს ტრადიციულ ხალხურ რწმენა-წარმოდგენებს.
მათი ძირითადი საქმიანობაა მესაქონლეობა, თუმცა ნამიბიაში, უმრავლეს შემთხვევაში, ისინი საქმიანობენ ფერმებში და ვაჭრობენ, ქალაქებში ძირითადად მისდევენ ვაჭრობასა და ხელოსნობას. ანგოლაში ჰერერო ხალხი მისდევს, ძირითადად, მესაქონლეობას. ნამიბიის ტერიტორიაზე ჰერეროები ცხოვრობენ ტომობრივ ჯგუფებად კაოკოლენდეში, სადაც მათ სიახლოვეს ცხოვრობს ჰიმბას ტომის ხალხი.
1904—1907 წწ. აჯანყების დაცემის შემდეგ გერმანული ჯარების მიერ განადგურებული იქნა 65 000 (ტომების 80%) ადამიანი ჰერეროს ტომიდან.
იხილეთ აგრეთვე
ნამიბიის ისტორია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:აფრიკა კატეგორია:აფრიკელი ხალხები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკა
ჯ. რ. რ. ტოლკინის წერილები
'ჯ.რ.რ. ტოლკინის წერილები' (The Letters of J. R. R. Tolkien) — კრებული, რომელშიც შეტანილია მწერალ ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის მიმოწერა მეგობრებთან, გამომცემლებთან და ზოგადად, მკითხველებთან. შედგენილია ჰამფრი კარპენტერისა და კრისტოფერ ტოლკინის მიერ. გამოიცა 1981 წელს.
წერილები საინტერესოა იმით, რომ მათში მწერალი პასუხს სცემს ბევრ კითხვას, რომელიც დაკავშირებულია მის მიერ გამოგონილ სამყაროებთან.
კატეგორიები
წერილები, შეტანილი კრებულში, შეიძლება დაიყოს შემდეგ კატეგორიებად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯ. რ. რ. ტოლკინი კატეგორია:1981 წლის წიგნები კატეგორია:შუახმელეთის ისტორია
შპლიუგენის უღელტეხილი
შპლიუგენის უღელტეხილი (Splügenpass) — უღელტეხილი ალპებში, იტალიისა და შვეიცარიის საზღვარზე. მდებარეობს ლეპონტისა და რეტის ალპების შესაყარზე, ლომბარდიისა და გრაუბიუნდენის ტერიტორიებზე. სიმაღლე 2113 მ. აკავშირებს ჰინტერაინის ხეობასა და შპლიუგენს (შვეიცარია) ვალე-შპლუგასთან და კიავენასთან (იტალია). შემდეგ გზა გრძელდება კომოს ტბის გაყოლებით. სან-ბერნარდინოს უღელტეხილის ქვეშ გაყვანილი გვირაბის შემდეგ შედარებით დაკარგა მნიშვნელობა, თუმცა ზამთრის პერიოდში უღელტეხილი გახსნილია. შპლიუგენის უღელტეხილზე გადადის მდინარეების რაინისა (ჩრდილოეთით) და პოს (სამხრეთით) აუზების წყალგამყოფი.
1840 წელს უღელტეხილზე იმოგზაურა ინგლისელმა მწერალმა მერი შელიმ, რომელმაც აღწერა გავლილი გზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების უღელტეხილები კატეგორია:იტალიის უღელტეხილები კატეგორია:შვეიცარიის უღელტეხილები
ძველი რაუმა
ძველი რაუმა (ფინ. Vanha Rauma) - ფინეთის ქალაქის, რაუმას ძველი, ხისგან ნაგები ცენტრალური ნაწილი. 1991 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
ძველი ქალაქის ფართობი 0.3 კმ²-ს შეადგენს, აქ განლაგებულია 600-მდე შენობა და ცხოვრობს 800 ადამიანი. თანამედროვე რაუმამ ძველი ქალაქის ფარგლებს გარეთ განვრცობა მხოლოდ XIX საუკუნის ადრეულ პერიოდში დაიწყო. დღეისათვის უძველესი ნაგებობები XVIII საუკუნით თარიღდება, რადგან ორჯერ, 1640 და 1682 წლებში ქალაქი ხანძარმა გაანადგურა. შენობების დიდი უდიდესი ნაწილი ორ მთავარ ქუჩაზე მდებარეობს და დღეისათვის კერძო საკუთრებაშია, ხოლო ქალაქის მოედნის ირგვკლივ მდებარე ნაგებობები ძირითადად ბიზნეს-საქმიანობაში გამოიყენება.
განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია სახლი სახელად კირსტი, რომელიც XVIII - XIX საუკუნეებში მეზღვაურთა საცხოვრებელს წარმოადგენდა, ასევე სახლი სახელად მარელა, რომელშიც XVIII საუკუნეში მაღაზიათა მეპატრონეები ცხოვრობდნენ. დღეს ორივე მათგანი მუზეუმია. ძველი ქალაქში საკმაოდ ცოტაა ქვის შენობები, მათ შორისაა წმინდა ჯვრის ეკლესია, XV საუკუნის ფრანცისკანელთა მონასტერი და 1776 წელს აგებული ქალაქის დარბაზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში
ალექსანდროული თეთრი
ალექსანდროული თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
მნიშვნელოვნად განსხვავდება ალექსანდროულისაგან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, სამნაკვთიანი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ხშირად ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, მომწვანო ელფერით. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული, რბილობი წვნიანია.
ალექსანდროული თეთრი საშუალო ზრდისაა. სექტემბრის მეორე ნახევარში მწიფდება. სავეგეტაციო პერიოდი გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 154 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 122 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 9.5-10.0 ტონას უახლოვდება. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 24-30%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.
მიიღება ხარისხიანი სუფრის და ბუნებრივად ტკბილი თეთრი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
პარტნიორობა მშვიდობისთვის
[[Image:Partnership_for_Peace_members.svg|350px|right|thumb|პარტნიორობა მშვიდობისთვის წევრთა რუკა.
]]
პარტნიორობა მშვიდობისთვის (Partnership for Peace, შემოკლ. PfP) — ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის (ნატო) პროექტი, რომელიც მიზანი ნატოსა და ევროპის სხვა ქვეყნებს შორის ნდობისა და ურთიერთგაგების ჩამოყალიბებაა; პროგრამაში 23 ქვეყანა მონაწილეობს. შეიქმნა 1994 წელს, აღმოსავლეთის ბლოკის დაშლიდან მცირე ხანში. ათი საწყისი წევრი (ბულგარეთი, ჩეხეთი, ესტონეთი, უნგრეთი, ლატვია, ლიეტუვა, პოლონეთი, რუმინეთი, სლოვაკეთი და სლოვენია) ამჟამად უკვე ნატოს წევრები აარიან. 1995 წლის 26 აპრილს, პროექტს შუერთდა მალტაც, თუმცა 1996 წლის ოქტომბერში ნეიტრალურობის შენარჩუნების მიზნით გამოვიდა. 2006 წლის 29 ნოემბრის ნატოს სამიტზე რიგაში ბოსნია და ჰერცეგოვინა, მონტენეგრო და სერბია მოწვეულ იყვნენ პროექტში, რის შემდეგაც ისინიც გაწევრიანდნენ 2006 წლის 14 დეკემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საგარეო პოლიტიკა კატეგორია:ნატო
205
თარიღი უცნობია
*
Atlantic Records Group
Atlantic Records Group — ქოლგა ლეიბლი, დაარსებული 2004 წელს Warner Music Group-ის მიერ მასში გაერთიანებული ლეიბლების ზედამხედველობის გასაწევად. Atlantic Records Group-ში შემავალი ლეიბლებით სარგებლობს სამასზე მეტი შემსრულებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები კატეგორია:Warner Music Group კატეგორია:Atlantic Records Group
Rogeria carinata
Rogeria carinata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თორნიკე ოქრიაშვილი
თორნიკე ოქრიაშვილი (დ. 12 თებერვალი, 1992) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „აპოელისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემტევი ნახევარმცველი.
საკლუბო
thumb|240პქ|ოდესის „ჩერნომორეცში“ ოქრიაშვილმა კარიერა დაიწყო რუსთავის „ოლიმპის“ ახალგაზრდულ გუნდში. 2008-2009 წლების სეზონში 1 მატჩი ჩაატარა კლუბ „გაგრაში“. შემდეგ სეზონში კლუბის შემადგებლობაში 22 მატჩში მიიღო მონაწილეობა და გაიტანა 1 გოლი. „გაგრამ“ იმ სეზონში ბოლო, მე-10 ადგილი დაიკავა საქართველოს უმაღლეს ლიგაში და ჩამოქვეითდა პირველ ლიგაში.
2010 წლის ივნისში სინჯებზე იმყოფებოდა სანქტ-პეტერბურგის „ზენიტში“. მასთან კონტრაქტის გაფორმებით იყვნენ ასევე დაინტერესებულები ბელგიური „ანდერლეხტი“ და ზოგიერთი ნიდერლანდური, თურქული და გერმანული კლუბი.
2010 წლის ბოლოს ოქრიაშვილი ნახევარწლიანი იჯარით აიყვანა „დონეცკის შახტარმა“, მისი სატრანსფერო უფლებების გამოსყიდვის პირობით. კლუბმა მის იჯარაში გადაიხადა 1 მილიონი ევრო.
უკრაინის პრემიერ ლიგაში ოქრიაშვილის დებიუტი შედგა 2011 წლის 4 მარტს „ზაპოროჟიეს მეტალურგთან“ 0-4 წაგებულ მატჩში.
2014 წლის 28 ივლისს კონტრაქტი გააფორმა ბელგიურ „გენკთან“. 2016 წლის იანვრიდან ნახევარწლიანი იჯარით შეუერთდა ესქიშეჰირის საფეხბურთო კლუბ „ესქიშეჰირსფორს“.
სანაკრებო
2009 წელს ოქრიაშვილის დებიუტი შედგა საქართველოს 21 წლამდელთა ნაკრებში ირლანდიელ თანატოლებთან ფრედ, 1-1 დასრულებულ მატჩში, სადაც მან სრულად მიიღო მატჩში მონაწილეობა.
2010 წლის 17 ნოემბერს ოქრიაშვილის დებიუტი შედგა საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში სლოვენიასთან სტუმრად 2-1 მოგებულ ამხანაგურ მატჩში. იმ მატჩში ოქრიაშვილი მოედანზე შევიდა 62-ე წუთზე ნიკოლოზ გელაშვილის ნაცვლად.
2012 წლის 7 სექტემბერს 2014 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის საშინაო მატჩში ეროვნული ნაკრების მაისურით ბელარუსის ნაკრებთან ოქრიაშვილმა გაიტანა მატჩის ერთადერთი გოლი.
.cc
.cc — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ქოქოსის კუნძულებისთვის (კილინგი).
რესურსები ინტერნეტში
cc კატეგორია:ქოქოსის კუნძულები
סיומת אינטרנט Toppdomän
ჩილე 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრამეტედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უმაღლესი ლიგა 2006—2007
უმაღლესი ლიგა 2006-2007 — უმაღლესი ლიგის მეთვრამეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა რუსთავი „ოლიმპი“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – თბილისის „ამერი“.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უმაღლესი ლიგის სეზონები
Rogeria cornuta
Rogeria cornuta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალეში
ალეში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან მცირე ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანი. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი მომრგვალოა, მსხვილი, იშვიათად საშუალო ზომის, მუქი წითელი ან შავი. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი — შეუფერავი, გემო — სასიამოვნო.
მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ჭილურტი
ჭილურტი — სოფელი დუშეთის რაიონში (მჭადიჯვრის თემი), მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 920 მ, დუშეთიდან 14 კმ. ჭილურტში იყო მჭადიჯვრის მეხილეობა-მებოსტნეობის საბჭოს მეურნეობა.
ფუზულის საერთაშორისო აეროპორტი
ფუზულის საერთაშორისო აეროპორტი (Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı) — საერთაშორისო აეროპორტი აზერბაიჯანში. მდებარეობს ქალაქ ფუზულის სიახლოვეს. მშენებლობის დასრულების შემდეგ ის ქვეყნის რიგით მეშვიდე საერთაშორისო აეროპორტი გახდა.
ისტორია
ფუზულის 28 წლიანი ოკუპაციის შემდეგ, 2020 წლის 17 ოქტომბერს აზერბაიჯანმა ქალაქი ე.წ. არცახის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალებისგან გაათავისუფლა.
2020 წლის 26 ნოემბერს აზერბაიჯანის ტრანსპორტის, კავშირგაბმულობისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (ICAO) დააკმაყოფილა აზერბაიჯანის სამოქალაქო ავიაციის სახელმწიფო სააგენტოს მოთხოვნა, საერთაშორისო აეროპორტების კოდების კატალოგში 6 აეროპორტის, მათ შორის, ფუზულის აეროდრომის შეტანის შესახებ.
2021 წლის იანვარში პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ფუზულის საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობის განკარგულება გამოსცა. 14 იანვარს მომავალი აერპორტის საძირკვლის ჩაყრის ცერემონია გაიმართა. ასაფრენი ბილიკის მშენებლობა ივლისის ბოლოს დასრულდა და 2021 წლის 5 სექტემბერს უკვე პირველი თვითმფრინავის მიღება შეძლო, აეროპორტში სატესტო რეჟიმში Azerbaijan Airlines-ის კუთვნილი სამგზავრო Airbus A340-500 და Silk Way Airlines-ის სატვირთო Boeing 747-400 დაჯდა.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის აეროპორტები
ძველი აღთქმა
ძველი აღთქმა — საერთო წმინდა ტექსტი (წიგნთა კრებული) იუდაიზმისა და ქრისტიანობისა. პირველი, უძველესი ნაწილი ქრისტიანული ბიბლიისა, უძველესი ებრაული წმინდა წერილი (ებრაული ბიბლია — თანახი).
thumb|right|300px|ძველი აღთქმა, [[ვულგატა, გუტენბერგის ბიბლია, ნეტარი იერონიმეს მიერ თარგმანილი ბიბლია]]
ტერმინის წარმომავლობა და მნიშვნელობა
ტერმინი „აღთქმა“ შეესაბამება ებრაულ სიტყვას ბერიტ ლათინურად testamentum - ტესტამენტუმ, ბერძნულათ კი Διαθήκη - დიათიკე „კავშირი, შეთანხმება, კონტრაქტი, დაბეჭდვა ან ბეჭედის დასმა (ტესტამენტუმ) ყველაზე ნათლად მისი ლათინური გამოთქმა გამოხატავს მის მნიშვნელობას“.
ძველაღმოსავლური წესი შეთანხმების დადებისა ორ მხარეს შორის მოცავდა მსხვერპლის შეწირვასა და წყევლის წარმოთქმას მის დამრღვევზე. ამის შემდეგ მხარეები გაივლიდნენ დაკლული მსხვერპლის ორ ნაწილს შორის და თავიანთ კავშირს ამტკიცებდნენ დაღვრილი სისხლით. ამ შეთანხმების სახსოვრად დებდნენ ქვას, ან რგავდნენ ხეს, უწოდებდნენ რა მათ ცის წინაშე მოწმეებს ამ შეთანხმებისა.
ვასალური დამოკიდებულებისგან განსხვავებით, რომელშიც იძულებითი მფარველობის მიღება იგულისხმება, ჭეშმარიტი კავშირი - ეს კავშირია თანასწორთა შორის. მისი საფუძველი ურთიერთპატივისცემა და ნებაყოფლობითი თანხმობაა მისი წარმომადგენელ მხარეებს შორის, რაც განაპირობებს მათ ნებელობით თავისუფლებას და შესაძლებლობას მისი გაუქმებისა, გაწყვეტისა, საპასუხო დამსჯელობითი სანქციების შიშის გარეშე. დაახლოებით მოცემული პირობების მსგავსად განისაზღვრება განსაკუთრებული ხასიათი ძველ აღთქმაში ღმერთსა და ადამიანებს შორის ურთიერთკავშირი. მას საფუძველი ჯერ კიდევ სამოთხეში დაედო, რომელიც დაირღვა ადამის ცოდვით დაცემით. ასეთივე საყოველთაო ხასიათით გამოირჩევა აღთქმა ნოესთან, და მისი მეშვეობით, მთელს ქმნილ სამყაროსთან. რჩეული გამოცხადების დამცველთა წრე ვიწროვდება აბრაამთან და მის შთამომავლებთან აღთქმით, სინას მთის აღთქმა კი განსაზღვრავს საბოლოო ხასიათს ძველი აღთქმისა: ისრაელი ხდება უფლის რჩეული ერი, რომელსაც მიეცა ქანაანის მიწა, უფლის მფარველობა და დახმარება. ისტორიული დანიშნულება ისრაელისა - არა მხოლოდ „ზეციური მეუფების“ მიწაზე დამყარება, არამედ მაგალითად ყოფნა მეზობელი ხალხებისათვის - სინათლედ ყოფნა წარმართთათვის. ისრაელმა დაივიწყა თავისი დანიშნულება და მისი უფლის მიერ რჩეულობა მხოოდდამხოლოდ ეთნიკური ქედმაღლობის საბაბად იქცა.
იესო ქრისტეს შობამდე 6 საუკუნით ადრე იერემია წინასწარმეტყველმა იწინასწარმეტყველა ძველი, ნაციონალურ პოლიტიკური ილუზიების დანგრევა და ახალი კავშირის „დადება“ ღმერთსა და ადამიანებს შორის მხოლოდდამხოოდ სულიერ საფუძვლებზე. ქრისტიანობა წარმოშობისთანავე ცხოვრობდა იმ რწმენით, რომ იერემიას წინასწარმეტყველება განხორციელდა, ძველი შეთანხმება ღმერთსა და ადამიანებს შორის ერთი ერის მეშვეობით, შეიცვალა ახალი კავშირით-აღთქმით, რომეიც დადებუია მთეს კაცობრიობასთან ძე ღმრთისას განკაცებისა და მისი გამომხსნელობითი მსხვერპის მეშვეობით. თავად იესო ქრისტემ საიდუმლო სერობაზე მიანიშნა განსხვავებაზე ყოფიერების ამ ორ მდგომარეობას შორის „ესე არს სისხლი ჩემი ახლისა აღთქუმისაჲ, მრავალთათჳს დათხეული მისატევებელად ცოდვათა“. ამიტომაც ბიბლია, როგორც მსოფლიო ისტორია, იყოფა ორ პერიოდად: ქრისტეს შობამდე და ქრისტეს შობიდან, ან კიდევ ეპოქა ძველი აღთქმისა და ეპოქა ახალი აღთქმისა.
206
თარიღი უცნობია
*
ოშის ოლქი
ოშის ოლქი (Ош областы) — ოლქი ყირგიზეთში. დაარსდა 1939 წლის 21 ნოემბერს. 1959 წელს მას შეუერთდა ჯალალაბადის ოლქი. ოლქი მდებარეობს ტიან-შანისა და პამირ-ალაის ფარგლებში. უმაღლესი მწვერვალია ლენინის პიკი. მთავარი მდინარეებია ნარინი და ყარდარია.
კოვაჩიცის თემი
კოვაჩიცის თემი (Општина Ковачица) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბანატის ოლქში.
ოშის ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოშის ოლქი კატეგორია:ყირგიზეთის ოლქები
ოშმიანკა (სოფელი)
ოშმიანკა (Ошмянка; Ошмянка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 252 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 40 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (43%) და რუსები (28%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ჩილე 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოცედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ორი ოქროსა და ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კრეატინი
კრეატინი (κρέας – ხორცი) — N-მეთილგუანიდინძმრის მჟავა, მისი მოლეკულური მასა არის 113.12 გ/მოლი, დნობის ტემპერატურა კი — 300°C. კარგად იხსნება ცხელ წყალში, ცუდად — სპირტში, არ იხსნება ეთერში. კრეატინი შედის ყველა ხერხემლიანის კუნთებში კრეატინოფოსფორმჟავას სახით. მცირე რაოდენობით გვხვდება ნერვულ ქსოვილებში, სისხლში, ღვიძლში და თირკმელებში. ორგანიზმში კრეატინი წარმოიქმნება ამინომჟავა გლიცინისა და არგინინისაგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტაბოლიზმი
Rogeria creightoni
Rogeria creightoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჭილისებრნი
thumb|250პქ|ჭილი ჭილისებრნი (ლათ. Juncaceae) — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახი. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახები, იშვიათად ბუჩქებია. ზოგჯერ ყველა ფოთოლი რედუცირებულია ხალთად. კენწრულ თავაკისებრ, მტევნისებრ, საგველასებრ ან ქოლგისებრ ყვავილედში თავმოყრილია ორსქესიანი, პატარა უსახური ყვავილები. ნაყოფი კოლოფია.
ჭილისებრნი მოიცავს 10 გვარის 400-მდე სახეობას; იზრდება ზომიერი და ცივი კლიმატის ზონებში, ნაწილობრივ სუბტროპიკებში, იშვიათად ტროპიკების მაღალმთიანეთში.
საქართველოში გვხვდება 2 გვარი — ჭილი და ისლურა, რომლებიც მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. დანარჩენი 8 გვარის სახეობები მხოლოდ სამხრეთ ნახევარსფეროში გვხვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭილისებრნი
.cd
.cd — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კონგოს დემოკრატიული რესპუბლისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
cd კატეგორია:კომუნიკაციები კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში
Toppdomän
საქართველოს სოფლის მეურნეობა (ჟურნალი)
„საქართველოს სოფლის მეურნეობა“ — ქართული ყოველთვიური სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალი, საქართველოს სსრ სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სახელმწიფო კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1921 წელს თბილისში. ჟურნალი გამოდიოდა სახელწოდებებით „მიწის მუშა“, „ახალი სოფელი“, „სოფლის მეურნეობა“ და სხვა. 1967 წლის იანვრიდან გამოდიოდა „საქართველოს სოფლის მეურნეობის“ სახელწოდებით. ჟურნალი ამუშავდება სოფლის მეურნეობის პრობლემურ საკითხებს. მისი ავტორები იყვნენ სოფლის მეურნეობის დარგში მომუშავე მეცნიერ მუშაკები, სოფლის მეურნეობის ნოვატორები და ორგანიზატორები, აგრეთვე სოფლის მეურნეობის მომიჯნავე დარგების სპეციალისტები. სხვადასხვა დროს ჟურნალის რედაქტორები იყვნენ ბ. იაკობაშვილი, გ. ბადრიშვილი, ე. მახარაძე და სხვები. 1966 წელს ჟურნალის რედაქტორად დაინიშნა გ. ჩაგელიშვილი. ტირაჟი იყო — 19 ათასი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ხუტუნიჟი
აკასაჟი (Хәтынижь ) — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
გადმოცემის თანახმად, იგი აფხაზეთში ვინმე ხუტუს შეუტანია და ხალხს ჯიშისთვის „ხუტუნიჟი“ ანუ „ხუტუს ყურძენი დაურქმევია.
ბოტანიკური აღწერა
თხელკანიანია, მსხვილი მარცვლებით, სასიამოვნო არომატითა და გემოთი. ჯიში საგვიანო პერიოდისაა.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
პეტიაიავესის ეკლესია
პეტიაიავესის ეკლესია — ხის ეკლესია ფინეთის ქალაქ პეტიაიავესში. აგებულია 1764 წელს. 1994 წელს იუნესკომ იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა, როგორც ტრადიციული სკანდინავიური ეკლესიის არქიტექტურის ნიმუში.
ნაგებობაში ერთმანეთთან შერწყმულია რენესანსული, გოთიკური და ფინური ხის არქიტექტურა.
1728 წლისთვის, პეტიაიავესში არ იყო ეკლესია და მის მაცხოვრებლებს უახლოეს ეკლესიაში წასასვლელად ქალაქ იამსიაში უხდებოდათ ჩასვლა. ამიტომ მათ გადაწყვიტეს აეშენებინათ საკუთარი ტაძარი. მშენებლობის ადგილად არჩეული იქნა ტბის სანაპირო. ზაფხულში აქ მოსვლა ნავით შეიძლებოდა, ზამთარში კი ყინულით.
უკვე 1929 წლისთვის, ტაძარი სავალალო მდგომარეობაში იყო, ამიტომ მას პირველი სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა. დღეისათვის ეკლესიას უამრავი ტურისტი სტუმრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში
ჭოტაკი
220პქ|მინი|მარჯვნივ|[[წიწმატა სელის გახსნილი ჭოტაკი]] ჭოტაკი (Silicula) — მშრალი, ცრუ ორბუდიანი პარაკარპული ნაყოფი, რომლის სიგრძე თითქმის სიგანის ტოლი ან უფრო იშვიათად ორჯერ მეტია. ასეთი ნაყოფი აქვს ჯვაროსანთა ოჯახის ზოგიერთ მცენარეს. არჩევენ ფართოტიხრიან (წიწმატა სელი, Camellina sativa), ვიწროტიხრიან (ქუთქუთა, Thlaspi arvense), დანაწევრებულ (კოტრანა, Crambe orientalis) და უხსნად (მათრახა, Isatis Iberica) ჭოტაკს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაყოფის მორფოლოგია
ვაზა (ხომალდი)
მინი|ხომლდი ვაზა მისთვის სპეციალურად აგებულ მუზეუმში ვაზა (ასევე ვასა, შვედ. Vasa, ინგლ. ზოგჯერ Wasa) — XVII საუკუნის შვედური საბრძოლო ხომალდი (ზღვაში 1628 წელს ჩაუშვეს). ხომალდი შვედეთის მეფე გუსტავუს ადოლფუსის სახელზე აიგო (სახელწოდება იმ დროის შვედეთის სამეფო გვარი ვაზას მიხედვით მიიღო).
როგორც ყველაზე მძლავრი და ძვირადღირებული ხომალდი, ვაზა შვედეთის სამეფო ფლოტის ფლაგმანი უნდა გამხდარიყო, თუმცა კონსტრუქციაში დაშვებული შეცდომების გამო ხომალდი დაახლოებით ერთი საზღვაო მილის (2 კმ) გავლის შემდეგ 1628 წლის 10 აგვისტოს  გადაბრუნდა და ჩაიძირა სტოკჰოლმის ყურის სიახლოვეს. 1961 წელს ხომალდი ამოსწიეს და მისთვის განკუთვნილ მუზეუმში განათავსეს. ვაზა დღეისთვის შემორჩენილი მსოფლიოში ერთადერთი XVII საუკუნის აფროსანი ხომალდია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის ისტორია კატეგორია:გემები
ბიონსე
ბიონსე ჯისელ ნოულსი (Beyoncé Giselle Knowles; IPA: [bi.jɔn.ˈseɪ][1]; დ. 4 სექტემბერი, 1981) — ამერიკელი R&B მომღერალი, სიმღერების ავტორი, პროდიუსერი, მსახიობი, მოცეკვავე, მოდის დიზაინერი და მოდელი. თავდაპირველი წარმატება მოიპოვა R&B ქალთა გუნდში Destiny's Child, რომელიც დღემდე ყველა დროის მსოფლიოს ყველაზე გაყიდვადი ქალთა ჯგუფის ტიტულს ინარჩუნებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბიონსე ნოულსი კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ამერიკელი ქორეოგრაფები კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი სოულ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ქველმოქმედები კატეგორია:Brit Award-ის მფლობელები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:საცეკვაო პოპის მუსიკოსები კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:აივორ ნოველოს ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:NME-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ფეხსაცმლის დიზაინერები კატეგორია:მსოფლიო მუსიკის ჯილდოს გამარჯვებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ძველი აღთქმა
ძველი აღთქმის წიგნები
შინაარსის მიხედვით ძველი აღთქმის წიგნებში გამოყოფენ შემდეგ კატეგორიებს:
კოვაჩიცის თემი
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კოვაჩიცა. კოვაჩიცის თემი შედგება 8 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 52.4 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ფლანდრია
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიის რეგიონები
ფხელშე
ეტიმოლოგია
გადმოცემის თანახმად კავთისხეველ ელიოზს და მის ძმას საკუთარი სოფლიდან წასვლა მოუწიათ. წასვლის წინ ძმებს დედამ ქადა გამოუცხო და მის ნაჭრევზე ჯვარი ჩაუდო, გზა დაულოცა და სოფლიდან გამოისტუმრა. წამოსული ძმები სოფელ ვარდისუბნის მახლობლად გამოქვაბულში დასახლებულან. გამოქვაბულში მყოფმა ელიოზმა გადაწყვიტა ბინა დაედო ადგილზე, რომელიც „ფხას გავდა“. სოფელ ფხელშეს მცხოვრებთა თქმით, სწორედ აქედან მკვიდრდება ტოპონიმი „ფხელშე“.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 167 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კენეთ კაუნდა
ბიოგრაფია
ზამბიის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ლიდერი დაიბადა ჩრდილოეთ როდეზიის (ახლანდელი ზამბია) ჩრდილოეთ პროვინციაში. იგი რვა დედმამიშვილს შორის ყველაზე უმცროსი იყო. 1951 წლამდე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ჩრდილოეთ როდეზიის ჩრდილოეთ რეგიონებში. 50-იანი წლების ბოლოს აქტიურად ჩაება დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში, რისთვისაც რამდენიმეჯერ მოუწია ციხეში ჩაჯდომა. 1958 წელს დააარსა ზამბიის აფრიკული ეროვნული კონგრესი, რომლის საქმიანობაც აიკრძალა 1959 წელს, ხოლო კაუნდა კვლავ ციხეში ჩასვეს. ამ პერიოდში მისმა თანამებრძოლებმა დააარსეს ეროვნული დამოუკიდებლობის გაერთიანებული პარტია, რომელიც ფაქტობრივად დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში ზამბიის აფრიკულ ეროვნულ კონგრესს ჩაენაცვლა. 1960 წელს, როდესაც კაუნდა გაათავისუფლეს ციხიდან გახდა ახლადჩამოყალიბებული პარტიის პრეზიდენტი. 1961 წელს კი ჩრდილოეთ რეგიონებში დაიწყო დაუმორჩილებლობის კამპანია (ე.წ. „ჩა-ჩა-ჩა კამპანია“): წვავდნენ სკოლებს, ბლოკირებას უკეთებდნენ გზებს… 1964 წელს პარტიამ მოიგო საპარლამენტო არჩევნები და კაუნდა გახდა ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი, 1964 წლის 24 ოქტომბერს კი ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი.
აფრიკული სოციალიზმი
კაუნდამ ზამბია აქცია ერთპარტიულ ქვეყანად. დაამყარა პარტიული დიქტატურა. 1964 წელს გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა, რომელიც ფაქტობრივად შეინარჩუნა 1991 წლამდე. შეიმუშავა მემარცხენე ეროვნულ-სოციალისტური იდეოლოგია ე. წ. „ზამბიური ჰუმანიზმი“, რომელიც იყო აფრიკული სოციალიზმის გამოვლინება (მსგავსი „ანომალიები“ ახასიათებდა ამ პერიოდის აფრიკული სახელმწიფოების უმრავლესობას). მსგავს სისტემას აშენებდა: კვამე ნკრუმა — განაში, ჯულიუს ნიერერე — ტანზანიაში, მობუტუ სესე სეკო — ზაირში და ა. შ.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბიის პრეზიდენტები კატეგორია:ზამბიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
Rogeria cubensis
Rogeria cubensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თალასის ოლქი
თალასის ოლქი (Талас областы) — ყველაზე პატარა ოლქი ყირგიზეთში. დაარსდა 1939 წლის 21 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ოლქები
ვერლა
ვერლა - XIX საუკუნის სამრეწველო სოფელი სამხრეთ ფინეთში, ქალაქ კოუვოლას სიახლოვეს, კიუმენლაასკოს პროვინციაში. 1996 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. სოფელში პირველი ხის გადამამუშავებელი ფაბრიკა 1872 წელს აშენდა, მაგრამ 1876 წელს ხანძარმა გაანადგურა. 1882 წელს აშენდა იგივე პროფილის უფრო მსხვილი ფაბრიკა, რომელიც 1964 წლამდე ფუნქციონირებდა.
დღეისათვის, ეს ისტორიული საწარმო ხის გადამამუშავებელი ტექნოლოგიების მუზეუმადაა ქცეული. ისტორიული დანადგარები კვლავ თავიანთ ძველ ადგილებზეა შენარჩუნებული.
გალერეა
ისტორიული დანადგარები მუზეუმში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში
უსპენოვკა (დიურტიულის რაიონი)
უსპენოვკა (Успеновка; Успеновка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 426 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (33 %).
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
.cf
რესურსები ინტერნეტში
cf კატეგორია:კომუნიკაციები ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში
Toppdomän
ქვემო ოქროყანა
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში 1 ადამიანი ცხოვრობს.
ჩილე 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეერთედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თალასი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი თალასი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Rogeria cuneola
Rogeria cuneola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კოვინის თემი
კოვინის თემი (Општина Ковин) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბანატის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 36 650 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 50 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 730 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კოვინი. კოვინის თემი შედგება 10 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 73.0 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
ჩილე 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეორედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჭოტი
ჭოტი (Athene noctua) — ფრინველი ბუსნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 25 სმ, მასა 170 გ აღწევს. ბუსგან განსხვავებით „ყურები“ არ აქვს. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, აზიაში (ჩრდილოეთ რეგიონების გარდა), ჩრდილოეთ აფრიკაში. საქართველოში მობინადრე ფრინველია. სინანთროპია, ბინადრობს ადამიანის სამოსახლოში, ზოგჯერ — მშრალ ველებსა და უდაბნო ადგილებში. იკვებება წვრილი მღრღნელებით, მწერებით, იშვიათად პატარა ჩიტებით. ზოგჯერ სახელწოდება ჭოტს არასწორად ხმარობენ ზარნაშოს სინონიმად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუსნაირნი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
ბიძინა რაჭველიშვილი
ბიძინა რაჭველიშვილი (დ. 1 მარტი, 1936, თბილისი — გ. 30 მარტი, 2018, იქვე) ქართველი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ბიძინა რაჭველიშვილი დაიბადა 1936 წლის 1 მარტს თბილისში. 1963–1969 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე, პარალელურად – მეორად ხელოვნების ფაკულტეტზე და მუშაობდა ელექტროგამშვებ ქარხანაში, პლასტმასის ქარხანაში და საქართველოს კურორტოლოგიის ინსტიტუტში. 1969 წელს მუშაობა დაიწყო საქართველოს ტელევიზიაში, ტელეფილმების რეჟისორის ასისტენტად. 1970 წლიდან სწავლა გააგრძელა მოსკოვის სცენარისტებისა და რეჟისორების უმაღლეს საკავშირო კურსების სარეჟისორო ფაკულტეტზე (გიორგი დანელიას სახელოსნო). მუშაობდა „მოსფილმში“. 1972 წლიდან მოღვაწეობს კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“.
თაკვერი
თაკვერი — ისტორიული მხარე საქართველოში. პირველად დამოწმებულია VII საუკუნის ანონიმურ სომხეთის გეოგრაფიაში. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში სახელწოდება „თაკვერი“ ორი მნიშვნელობით იხმარებოდა: ფართო მნიშვნელობით ახლანდელი რაჭა-ლეჩხუმს მოიცავდა, ვიწრო მნიშვნელობით კი — ცხენისწყლის აუზის შუა წელსა და მდინარე ლაჯანურას (რიონის შენაკადი) ხეობას შორის მდებარე ტერიტორიას. შუა ფეოდალურ ხანაში სახელწოდება „თაკვერს“ მხოლოდ მეორე მნიშვნელობით ხმარობდნენ. XI საუკუნეში თაკვერი სვანეთის ერისთავს ემორჩილებოდა, XII-XIII საუკუნეებში რაჭის ერისთავის საგამგეოში იყო. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში იგი ლეჩხუმის შემადგენლობაში შედიოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
207
თარიღი უცნობია
*
ხრაპუნა
ხრაპუნა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ჰერეთიდან.
ერთეული ძირებია დარჩენილი ისტორიულ ჰერეთში, კახის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მომრგვალოა, ძირითადად ხუთნაკვთიანი, იშვიათდ შვიდნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ჯაგრისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, მხრიანი. მხარის სიგრძე ხშირად მტევნის სიგრძის მესამედამდე აღწევს. იგი მეჩხერია, იშვიათად კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, შუა წელში ოდნავ განიერი, ბოლო მომრგვალებული, მომწვანო-მოყვითალო. კანი კვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და კნატუნაა, გემო — სასიამოვნო, ჯიშური არომატით.
ხრაპუნა საშუალოზე ძლიერი ზრდა-განვითარების და საშუალოზე მაღალი მოსავლიანობისაა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 158-168 დღეა. ყურძენი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 254-336 გრამია, ხოლო ერთი ვაზის საშუალო შემოსავლიანობა — 10 კილოგრამი. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5-20.6%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.9-7.5 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო. ღვინო ჩალისფერია, ჰარმონიული და ცქრიალა. ყურძენი გამოიყენება სასუფრედ. კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
პეკარსკაია
პეკარსკაია (Пекарь; Пекарская) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 37 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
.cg
.cg — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კონგოს რესპუბლიკისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
cg კატეგორია:კომუნიკაციები კონგოს რესპუბლიკაში
Toppdomän
Rogeria curvipubens
Rogeria curvipubens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rogeria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძაუ
„ძაუ“ — ნახშირორჟანგიანი ჰიდროკარბონატულ-ქლორიდული ნატრიუმიანი სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყარო. ძაუს საბადო დაკავშირებულია რღვევის ზოლთან, რომლის გასწვრივ ერთმანეთს ეხება ბაიოსური პორფირიტული წყებისა და ნეოგენური ასაკის ქვიშაქვები და თიხები. მინერალურ წყალს მოიოვებენ ნეოგენური ნალექებიდან ჭაბურღილების საშუალებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მინერალური წყლები
მე და ღამე
„მე და ღამე“ — გალაკტიონ ტაბიძის ლექსი, რომელიც დათარიღებულია 1913 წლით. იგი შესულია 1914 წელს ქუთაისში გამოცემულ გალაკტიონის ლექსთა პირველ კრებულში. ეს ლექსი ერთ-ერთია იმ ნაწარმოებთაგან, რომელშიც მძაფრად ვლინდება გალაკტიონის მარტოსულობისა და სულიერი ობლობის ტრაგიზმი. გალაკტიონის ადრინდელ ლირიკაში ეს ლექსი ასევე ერთ-ერთი მკაფიოდ გამორჩეული ქმნილებაა ლირიკული განცდის უშუალობითა და გულწრფელობით, პოეტური ოსტატობის დახვეწილი და ნატიფი კულტურით. იმის გამო, რომ ამ ლექსში გალაკტიონის რამდენიმე ადრეულ ლირიკულ ლექსთან ერთად ყველაზე მეტად ვლინდება პოეტის მსოფლმხედველობა, იგი ყოველთვის ლიტერატურული კრიტიკის განსაკუთრებული ყურადღების ობიექტი იყო.
ეს ლექსი იმთავითვე იყო და დღესაც არის ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული და, გალაკტიონისთვის, ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი ლექსი. გალაკტიონი აუღელვებლად ვერასოდეს იგონებდა ამ ლექსს. მან მისდამი საკუთარი დამოკიდებულება პოეზიის საგნად აქცია („ან „მესაფლავეს“ რისთვის მღეროდი, ან ვინ ისმენდა ჩემს „მე და ღამეს““). თავის გვიანდელ ჩანაწერებსა და დღიურებშიც მუდამ რაღაცნაირი სიამაყით იხსნებდა ხოლმე და „რჩეულებშიც“ უთვალსაჩინოეს ადგილს მიუჩენდა ხოლმე. ეს იყო სულით ობლობის, მარტოობის თემაზე შექმნილი გალაკტიონის პირველი ნაწარმოები, რომლითაც გაემიჯნა როგორც წინაპართა გავლენას, ისე ასაკისმიერ ბუნდოვან განცდებს, და მარტოსულობა საკუთარ მსოფლმხედველობრივ ფაქტად აქცია.
ლექსისადმი წაყენებული საბჭოური ბრალდებები
რაც არ უნდა უცნაურად ჟღერდეს, გალაკტიონი, რიგ შემთხვევებში, შეგნებულად ჩქმალავდა სიმართლეს საკუთარი ლექსების შესახებ მსჯელობისას ან მათი დათარიღებისას. ამ ფაქტს კი თავისი მიზეზი ჰქონდა. კონკრეტულად, აი, რა: როგორც ცნობილია, მკვლევარნი გალაკტიონის შემოქმედებაში ორ პერიოდს გამოყოფდნენ. დამკვიდრებული აზრის მიხედვით, თავისი მოღვაწეობის ადრეულ ეტაპზე, გალაკტიონ ტაბიძე სიმბოლისტი იყო. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ კი, ანუ 1921 წლიდან, პოეტის შემოქმედებაში იწყება თითქოს მეორე ეტაპი — რეალიზმის, შემდეგ კი სოციალისტური რეალიზმის ხანა.
სიმბოლიზმის ხსენებაზე საბჭოთა ხელისუფალნი ცოფდებოდნენ, რადგან სიმბოლიზმი მათთვის იყო ლიტერატურის იდეური გახრწნა, ბურჟუაზიული, დეკადენტური მიმდინარეობა. ამიტომაც „ცისფერყანწელები“ თავგამოდებულნი ამტკიცებდნენ, რომ მათ სიბოლიზმის სენი, კარგა ხანია, მოიხადეს და რომ ისინი სოციალუსტური რეალიზმის ერთგული მიმდევარნი იყვნენ... ეს გარემოებაც უნდა გავითვალისწინოთ, როცა სიმბოლიზმის შესახებ გალაკტიონის გვიანდელ ჩანაწერებს ვკითხულობთ.
„მე და ღამეც“ ერთ-ერთ სიმბოლისტურ ლექსად იქნა მიჩნეული. გასაგები მიზეზების გამო პოეტი საჭიროდ მიიჩნევდა, უარეყო ეს „ბრალდება“. ამიტომაც წერს გაღიზიანებული: „ისმის თუ არა ამ ლექსში სულიერი სიმტკიცე ახალგაზრდობის, ისმის თუ არა შიგ საიდუმლოების დაცვის ფიცი?“ ამით პოეტი შეგნებულად აუბრალოებს საკუთარი ლექსის სათქმელს. იგი მზადაა, „აღიაროს“, რომ ამ ლექსში ისმის სულიერი სიმტკიცე ახალგაზრდობისა და საიდუმლოების დაცვის ფიცი, ოღონდაც სიმბოლისტობას ნუ „დასწამებენ“.
ზოგჯერ გალაკტიონი შეგნებულად მიმართავდა მისტიფიკაციას. რეალურად ასაღებდა იმას, რაც სინამდვილეში არ მომხდარა. სრული სერიოზულობით თხზავდა ამბავს და მერე ხშირად იმეორებდა. არაერთხელ დასჭირვებია გალაკტიონს, მეტი „სინათლე“ შეეტანა სიმბოლისტურად მიჩნეულ ამა თუ იმ ლექსის შექმნის ისტორიაში. ამის ნათელი ნიმუშია „მე და ღამის“ დაწერის გალაკტიონისეული ვერსიაც. ზოგიერთი მკვლევარისთვის კი გაუგებარი დარჩა პოეტის ამდაგვარი მისტიფიკაციები და მისი ნაამბობი ჭეშმარიტებად მიიჩნია.
ლექსის შექმნის გალაკტიონისეული ვერსია
1956 წლის აპრილში ცხინვალის პედაგოგიური ინსტიტუტის სტუდენტებმა გალაკტიონს შეხვედრა მოუწყვეს. შეხვედრაზე მოხენებით წარდგა კრიტიკოსი დიმიტრი ბენაშვილი. ტრადიციისამებრ, „მე და ღამე“ მანაც სიმბოლისტურ ნაწარმოებად მიიჩნია. ამ საღამოს დამსწრე ერთი ლიტერატორი იგონებს: „გალაკტიონმა მიგვიხმო და სთქვა - აი, დიმიტრიც შეცდა დღეს. ჩვენი კრიტიკოსები ცდებიან, გალაკტიონი სიმბოლისტი იყოო, ამტკიცებენ. არა, ძამიკო, არა, დიმიტრი, არა, ამხანაგებო, ეს არ არის სწორი. ეს გაუგებრობაზეა აგებული. მე ასეთი გულუხვობა და ასეთი სიყვარული არსად არ მიგვრძნია და თქვენ გაგანდობთ, ჩემო ძვირფასო ჭაბუკებო და ქალიშვილებო, ჩემი დიდი ხნის საიდუმლოს, „მე და ღამის“ შექმნის საიდუმლოს.“
გალაკტიონი მისტიფიკაციების ოსტატი იყო და ამ და ქვემოთ წარმოდგენილ სიტყვების უკან დიდი ირონია იმალება. დავუბრუნდეთ მოგონების ავტორს, რომელიც სრული სერიოზულობით განაგრძობს თხრობას: „გრძნობდა, რომ ახლა უკვე ის თავისი შემოქმედების ნამდვილ ექსტაზში შედიოდა, იმ ექსტაზში, რომელშიც წარმოიშობა ხოლმე სულის ყველაზე უსათუთესი ღაღადისი, ყველაზე დაფარული გასანდობარი. უცებ უბის წიგნაკი მოვიმარჯვე და სიტყვასიტყვით ჩავიწერე შემდეგი:
— ეს იყო ახალგაზრდობის დროს, 1912 წელს - დაიწყო ნელი, მკაფიო ხმით გალაკტიონმა, - ქუთაისის საგუბერნიო ციხეში ერთი ჩემი ახლო მეგობარი რევოლუციონერი იჯდა. მე და ჩემს ამხანაგს დავალებული გვქონდა, მიგვეღო მისგან საიდუმლო ნიშანი. წინასწარ გაფრთხილებული ვიყავი, რომ ის ციხის ზედა საკნიდან ქუჩისკენ, სადაც ჩვენ უნდა ვმდგარიყავით, პურის ცომისგან მოზელილ გუნდას გადმოაგდებდა, რომელშიც პატარა წერილი უნდა ყოფილიყო მოთავსებული. და, აი, ერთხელ, საღამოჟამს, დავიწყეთ სეირნობა ციხის გალავნის ირგვლივ, დათქმულ ქუჩაზე. დიდხანს მოგვიხდა სეირნობა და ლოდინი. ეტყობოდა, ხელსაყრელ დროს ეძებდა... ბოლოს ჩემს ახლოს დაეცა პურის გუნდა... უმალ ავიღე და გადავტეხე იგი. შიგ მართლაც ბარათი იყო: „იარაღი გამომიგზავნეთო“. ეს მე საიდუმლოდ შევინახე. აი, რამ მომცა ბიძგი, დამეწერა ჩემი „მე და ღამე“ - ეს თქვა და ისევ დიმიტრის მიმართა. — რა აქვს, დიმიტრი, ამ ამბის შემდეგ საერთო ჩემს „მე და ღამეს“ სიმბოლიზმთან? არაფერი, არაფერი.“
ეს ვერსია შეიქმნა 1950-იან წლებში და პოეტზე გარემოს ზეწოლის ნათელ მაგალითს წარმოადგენს. ტრიბუნიდან ტრიბუნაზე, გაზეთიდან გაზეთში გაჰკიოდნენ: გალაკტიონის ადრინდელი შემოქმედება პესიმისტურია, დეკადენტურია, სიმბოლისტურიაო. თანაც ეს სიტყვები, იმ დროისათვის, თითქმის ლაძღვის ტოლფასი იყო. თავიანთი მოსაზრების დასამტკიცებლად, არც თუ იშვიათად, „მე და ღამესაც“ მოიყვანდნენ ხოლმე მაგალითებში. ყოველივე ეს იმდენად აუტანელი გახდა გალაკტიონისთვის, რომ გადაწყვიტა, როგორმე ჩამოეშორებინა ეს არასასურველი ეპითეტები და ხსენებული ლექსი რევულუციურ მოძრაობას დაუკავშირა, აქაოდა, ამ ფაქტს რა საერთო შეიძლება ჰქონდეს სიმბოლიზმთანო. მაგრამ დაუკავშირა ხელოვნურად, მხოლოდ სხვების თვალის ასახვევად.
ცხადია, გალაკტიონის გამონაგონს არ შეუცვლია ლექსის ხიბლი და პათოსი. ვერც შეცვლიდა, რადგან ერთია ლექსის დაწერის საბაბი, ხოლო მეორეა მისი პოეტური განზოგადება, ლაიტმოტივი.
განხილვა
დასრულდა ყრმობა, დაირღვა ბავშვობისდროინდელი ჰარმონია და გალაკტიონმა საშინელი ძალით იგრძნო, რომ მარტოდმარტო იყო შთენილი ქაოტურსა და ამოუცნობ სამყაროში. სიყმაწვილიდანვე მარტო დარჩა. ყველგან და ყოველთვის მარტო იყო. თუმცა, ლექსის მიხედვით, პოეტი მარტოობასთან უკვე შეგუებული და, შეიძლება ითქვას, მასზე შეყვარებულიც კი ჩანს. ამა თუ იმ სენის „მორჩენის“ ერთ-ერთი საშუალება ხომ მასთან შეჩვევაცაა, მისი გაშინაურება. მხოლოდ სიზმარში ხედავდა იმას, რასაც ცხადში ეძებდა თავგამოდებით.
მარტოობასთან შეჩვეული ადამიანი იქმნის კმაყოფილების ილუზიას, მაგრამ ერთ დღესაც ეს ილუზია ინგრევა და პოეტი კვლავ მკაცრი რეალობის წინაშე აღმოჩნდება. ასეთ მომენტებში მარტოობა აუტანელი ხდება და, ამდენად, აუტანელია ღამის იდუმალება და სიშავე. გალაკტიონის პოეზიაში ღამის ამგვარ პერსონიფიცირებასაც შევხვდებით - „აღარ გათენდება ღამე საზიზღარი“, ან - „წყეულო ღამევ, გზა დამიცალე“.
„მე და ღამეში“ კი ღამე პოეტის სულს ესალბუნება და მეგობარივით მისდგომია მის სარკმელს. ღამის საიდუმლოება, ღამის სიმშვიდე მის აფორიქებულ და დაღლილ სულს მხსნელივით მოვლენია.
პოეტი ახდენს ბუნების პერსონიფიკაციას. „სარკმლით მონაქროლი“ სიო, რომელიც პოეტს „ველთა ზღაპარს“ ეუბნება, მთვარის „ვერცხლის საბანში“ გახვეული არემარე, ლურჯ სვეტებით დასერილი „მტრედისფერი ცა“ და ნიავის შემოქროლვით ატოკებული იასამანი ბუნების იდუმალ მშვენიერებას რომანტიკული შთამბეჭდაობით აცოცხლებენ მკითხველის წარმოსახვაში. ეს განცდა ისე ექსპრესიულადაა გამოხატული ლექსის ექსპოზიციურ ნაწილში, რომელიც პირველ ოთხ სტროფს მოიცავს, რომ აშკარა კონტრასტს ქმნის ლექსის მომდევნო სტროფებთან, სადაც პოეტი ერთბაშად არღვევს ღამეული მშვენიერების ხილვით მოგვრილ რომანტიკულ განწყობილებას და პირდაპირ, ყოველგვარი მიკიბვ-მიკიბვის გარეშე, გვამცნობს თავისი სულიერი ობლობისა და მარტოსულობის ამბავს:
ამას მოსდევს თვითაღიარება იმისა, რომ პოეტის გულის ბნელ სიღრმეში მოთავსებულ ამ საიდუმლო ფიქრს ვერანაირი „უამესი წუთი“ ვერ მოსტაცებს - ვერც „ქალის ხვევნა და ალერსი“, „ვერც ძილის დროს ნელი ოხვრა და ვერც თასი ღვინით სავსე“. პოეტის ეს დიდი საიდუმლო ერთადერთმა მხოლოდ თეთრად გატეხილმა ღამემ იცის, ღამემ, რომელიც მარტოსულად შთენილი პოეტის მეგობარი და თანამოაზრეა:
ასეთი ემოციური ექსპრესიულობით გამოხატა გალაკტიონმა პიროვნული მარტოობისა და სულიერი ობლობის ის მძაფრი ტკივილი, რომელიც წარმოიქმნება სიცოცხლის წარმავლობაზე, ცხოვრების ამაოებასა და ყოფითი ყოველდღიურობით დამსხვრეულ მაღალ ადამიანურ იდეალებზე ფილოსოფიურად დაფიქრებისას.