cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
ბიოგრაფია
ე. ისმაილოვის თქმით, 1823 წელს დაბადების თარიღი ალბათ უკავშირდება ქალაქის ბაქოს კამერულ აღწერას 1873-1874 წლებიდან, სადაც მას 50 წელს მიაწერენ. იგი განიხილავს მის დაბადების თარიღს დაახლოებით 1838 წლით, რაც გამომდინარეობს ქალაქ ბაქოს უფრო ზუსტი აღწერილობებიდან 1849 და 1860 წლებში, სადაც თაღიევი დაფიქსირდა, შესაბამისად, 11 და 21 წლის ასაკში. მ. იბრაჰიმოვი, თავის მხრივ, თვლიდა, რომ 1838 წელს დაბადების თარიღი ალბათ უკავშირდებოდა 1900 წელს ნ. ნარიმანოვის გამოცემის მონაცემებს და ჰაჯი თაღოევის ბიოგრაფიას, რომელიც გამოიცა 1903 წელს ბაქოში. აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის თანახმად, თაღიევი დაიბადა 1838 წლის იანვარში.
1898 წელს თავისი ქალიშვილის ლეილას დაბადების მოწმობის თანახმად, თაღიევი იყო 56 წლის, რაც მიუთითებს 1842 წელს დაბადებიდან. ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ქალიშვილი - სარა ხანუმი, „დებიუტის“ ასოციაციის მიერ 1988 წელს გადაღებულ ფილმზე „ათა“ (მამა) მიცემულ ინტერვიუში, აცნობებს, რომ მამამისი 86 წელი იცხოვრა და გარდაიცვალა 1924 წელს, რაც მისი დაბადებიდან 1838 წელს შეესაბამება.
სამეწარმეო საქმიანობა
მინი|292x292პქ|თაღიევის თავის კაბინეტში დედამისი ადრე გარდაიცვალა და თაღიევს 10 წლამდე მამამისი ზრდიდა. მან ბიჭი აგარაკზე სასწავლებლად გაგზავნა და მისი კარიერა აქედან დაიწყო, როგორც ხსნარების გადამზიდავი შენობების მშენებლობაში. იმ დღეს მან 6 კაპიკი გამოიმუშავა, რომელიც მან მამამისს მიუტანა და მან იყიდა პური და ყველი. უკვე 12 წლის ასაკში, ზეინალაბდინ თაღიევმა დაიწყო ქვების დამუშავება და 15 წლის ასაკში იგი დაეუფლა ქვისმთლელის ხელობას.
მას შემდეგ, რაც მან მცირე კაპიტალი დააგროვა, შეეშვა რიგით სამუშაოებს და დაიწყო წვრილი მანუფაქტურით ვაჭრობა. ზოგიერთი ცნობის თანახმად, 1860 წელს მას ჰქონდა ერთი ან ორი სავაჭრო მაღაზია, სადაც იყიდებოდა მანუფაქტურული პროდუქცია. დროთა განმავლობაში, იგი ხდება ერთ-ერთი ცნობილი ვაჭარი. გამოჩენილი რუსი ქიმიკოსი მენდელეევი, რომელმიც 1863 წელს კოკორევის მიწვევით ბაქოს ეწვია, წერდა: ”კოკორევის შემდეგ აქ პირველ ადგილს იკავებენ სამთავრობო ღონისძიებები და ცნობილი მოღვაწეების:... ბაქოში ჰაჯი თაღიევი, ლენცი და ნობელი..." . ზეინალაბდინ თაღიევი ასევე იყო ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი, რომელიც ნავთის წარმოებით იყო დაკავებული, ხოლო 1870 წელს მან ნავთის წარმოების ორი ქარხანა დააარსა.
1877 წლიდან დაწყებული, თაღიევი იყო მე -2 გილდიის ვაჭარი, ხოლო 1882 წლიდან - 1-ლი გილდიისა.
1872 წელს მან თავისი კაპიტალი ჩადო  ნავთობის წარმოებაში, რამდენიმე ნავთობის ნაკვეთი შეიძინა დეკემბერში გამართულ აუქციონზე. ამან მალე თაღიევს უზარმაზარი მოგება მოუტანა და აზერბაიჯანის ერთ-ერთ უმსხვილეს ნავთობის მწარმოებლად აქცია. 1893 წელს, ნავთობსი შადრევანმა თაღიევს წელიწადში 13 მილიონ ფუნტამდე ნავთობის მისცა. მისი დამსახურება ნავთობის ინდუსტრიაში აღნიშნა დიმიტრი მენდელეევმა.
ბაქოს ხაზინის პალატის ცნობით, 1897 წელს თაღიევი იყო ნავთობისა და გადაზიდვების ოფისების მფლობელი. იგი ფლობდა 3 გემს („ლენქორანელი“, „სალიანელი“ და „ინგლისელი“) და 2 შხუნა გემს (ბიბი ჰეიბატი და ლინბერგი); ტრანსპორტირების კიდევ სამი საშუალება იყო გაქირავებაზე („აბას ჰასანოვი“, „დერბენტი“ და „მოსკოვი“). ამის გარდა, მას ასევე მის განკარგულებაში ჰქონდა სარკინიგზო ლიანდაგების ცისტერნები. თაღიევი, რომელსაც გააჩნდა მნიშვნელოვანი მანქანები, მუდმივად შეეძლო ყოფილიყო ბაქოს წამყვანი კომპანიების ჯგუფში, რომლებმაც ექსპორტზე გაიტანეს ნავთობპროდუქტები კასპიის ზღვისა და ამიერკავკასიის რკინიგზის გასწვრივ.
1897 წლის ბოლოს მან გაყიდა თავისი ნავთობის საბადოები, ნავთობპროდუქტების ქარხანა და გემები კასპიისთვის ნავთობპროდუქტების გადასატანად 5 მილიონ რუბლად დიდი ბრიტანეთის კაპიტალისტებისთვის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ე. გუბარდი (ინგლისის ბანკის ერთ-ერთი დირექტორი). თაღიევმა მიიღო არა მხოლოდ ფული, არამედ ინგლისურენოვანი კამპანიის მიერ დაფუძნებული აქციების ბლოკი 100,000 ფუნტით (იმ დროს დაახლოებით 1 მილიონი რუბლი) და გახდა მისი ერთ-ერთი დირექტორი. 1898 წლის 4 ივნისს ლონდონში დაარსდა ინგლისური კომპანია ბაქოს საზოგადოება - რუსული ნავთობი („ბორნი“), რომლის ერთ-ერთი დირექტორი იყო აგრეთვე ზეინალაბდინ თაღიევი. ამ კომპანიამ ბაქოში შეიძინა 6.8 მილიონი რუბლის არაფელოვისა და ძმები ბუდაგოვების სარეწი.
ტექსტილი
ჰაჯი თაღიევი დაკავებული იყო ბამბის წარმოებით და ვაჭრობით. ცატუროვთან ერთად მან მოიპოვა ელიზაბეტპოლის გუბერნიაში “იევლახ მულქის” ქონება 26 ათასი დესიანიტინის ფართობით. აქ, 1896 წლის მდგომარეობით, 40-60 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი ბამბის მოსავლის ქვეშ იყო, ხოლო 1897 წელს დაკავებული ტერიტორია უკვე 250 ჰექტარი მიწა იყო. მას ასევე ფლობდა ბამბის ქარხანა.
1897 წელს თაღიევმა დაიწყო ტექსტილის დიდი ქარხნის მშენებლობა და ბოჭკოვანი ნივთიერებების დასამუშავებლად სააქციო საზოგადოების შექმნის ნებართვისთვის, მან მიმართა ცარისტურ ხელისუფლებას. პირველი, 11 ოქტომბერს, დამტკიცდა "კავკასიური სააქციო საზოგადოება ბოჭკოვანი ნივთიერებების დამუშავების შესახებ ", ხოლო შემდეგ იმპერატორმა ნიკოლოზ II მისცა ნება, დაარსებულიყო თავად საზოგადოება. კომპანიის ძირითადი კაპიტალი შეადგენდა 2 მილიონ რუბლს. იგი შევიდა 1898 წლის იანვრის თვეში სახელმწიფო ბანკის ბაქოს ფილიალის ანგარიშზე, გაიყო 2 ათას რეგისტრირებულ აქციად, რომელთაგან თითოეული 1000 რუბლს შეადგენს. თაღიევი ფლობდა მაკონტროლებელ აქციას (1935 წილი), დანარჩენი სამი დამფუძნებელი იყო მისი ოჯახის წევრები (ჯამში 30 წილი), ხოლო დანარჩენი 35 წილი მიიღეს პირებმა, რომლებიც მეწარმის მომსახურებაში იმყოფებოდნენ, ისევე როგორც ამ პირთა ნათესავები.
იგი ქარხნის აშენებას აპირებდა, მან ზიხისა და აჰმედლის სოფლების გლეხებიის თანხმობა მიიღო 192 ჰექტარ მიწის ფართობზე მიწის დაქირავებაზე. ლ. ალიევა თვლის, რომ ეს შეიძლება მომხდარიყო საზოგადოების ზედა ნაწილს მოსყიდვით. ვინაიდან ეს მიწა ხაზინის საკუთრებად ითვლებოდა, თაღიევმა ბაქოს პროვინციისა და დაღესტნის რეგიონის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტს წარუდგინა ხელშეკრულებები, რომელიც მან დადო სოფლის საზოგადოებებთან.
რომანოზი (პეტრიაშვილი)
მიტროპოლიტი რომანოზი (ერიკაცობაში — რომან გრიგოლის ძე პეტრიაშვილი; დ. 1 ოქტომბერი, 1887 — გ. 25 მარტი, 1979, თბილისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი, მიტროპოლიტი.
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
ტექსტილი
1900 წელს ქარხანა დაარსდა და ექსპლუატაციაში იქნა გაშვებული. მისი მშენებლობა სერიოზულად შეფერხდა დიდი მწარმოებლების მფლობელების მიერ ცენტრის ტექსტილის ქარხნების მფლობელთა წარმოქმნილი დაბრკოლებების წინაშე. ქალაქ ზიხში, 24 ჰექტარის ფართობზე, გამოჩნდა ქარხნის და სხვა ნაგებობების მთელი კომპლექსი. ეს ქარხანა თაღიევს დაუჯდა 6 მილიონი რუბლი. სხვა წყაროების თანახმად, მშენებლობა 3,310,000 რუბლი დაჯდა, აქედან 2,007,000 რუბლი - ტექნოლოგიური აღჭურვილობის შეძენისთვის. მომავალში, თაღიევმა გააფართოვა თავისი ქარხანა.
რომანოზი (პეტრიაშვილი)
ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. მისი წინაპრები სიონის საპატრიარქო ტაძრის ღვთისმსახურნი იყვნენ. ოჯახი განათლებული და ინტელექტუალური იყო. ბიძა — ვასილ პეტრიაშვილი ცნობილი ბუნებისმეტყველი, ქიმიკოსი, ოდესის უნივერსიტეტის პროფესორი და რექტორი (უმაღლესი სასწავლებლის პირველი ქართველი რექტორი)იყო. რომან პეტრიაშვილი 1895-1908 წლებში სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1909-1910 წლებში სამხედრო სამსახურშია. 1910 წელს ჩაირიცხა ქ. დორპტის უნივერსიტეტის ვეტერინარულ ფაკულტეტზე, მაგრამ ოჯახური პირობების გამო იძულებული გახდა, სწავლისათვის თავი დაენებებინა. 1914-1918 წლებში მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში. 1918-1921 წლებში — ლტოლვილთა კომიტეტის განყოფილებაში. 1921-1924 წლებში — პატიმართა დამხმარე კომიტეტში. 1924-1944 წლებში — კოოპერაციულ განყოფილებაში. 1949 წელს თავი დაანება სამოქალაქო სამსახურს და განცხადებით მიმართა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, უწმიდესსა და უნეტარეს კალისტრატეს, რომ სურვილი ჰქონდა, ემსახურა საქართველოს ეკლესიაში. იმავე წლის 6 მარტს უწმიდესმა კალისტრატემ აკურთხა დიაკვნად, 13 მარტს — მღვდლად. დაინიშნა სიონის საპატრიარქო ტაძარში, ასევე დაევალა საპატრიარქოს კანცელარიის მდივნის თანაშემწეობა.
1952 წლის 12 ივნისს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქმა მელქისედეკ III-მ აიყვანა დეკანოზის ხარისხში. 1954 წლის 17 მაისს სიონის ეკლესიიდან გადაყვანილ იქნა კუკიის წმინდა ნინოს ეკლესიაში. 1955-1959 წლებში იყო თბილისის სამების ეკლესიის წინამძღვარი. 1960-1967 წლებში თბილისის ალექსანდრე ნეველის სახელობის ეკლესიის დეკანოზი. 1962 წელს მოსკოვში ახლდა უწმიდესსა და უნეტარეს ეფრემ II-ს, დააჯილდოვეს მიტრით. 1965 წელს აკურთხეს ცხუმ-აფხაზეთის ეპისკოპოსად. 1967 წლის 28 აგვისტოდან 1971 წლამდე განაგებდა ალავერდისა და ბოდბის ეპარქიებს. 1971 წლის 7 ოქტომბერს დაინიშნა ქუთაის-გაენათის ეპარქიის მმართველად.
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
ტექსტილი
1905 წლისთვის, ქარხნის წლიურმა პროდუქტიულობამ შეადგინა 2200.5 ათასი რუბლი. ა. სუმბატზადეს თქმით, მისი საშუალო წლიური პროდუქტიულობა იყო 1695.5 ათასი რუბლი. ამ ქარხანაში მუშათა რაოდენობამ 1909-1913 წლებში გადააჭარბა ათას ადამიანს, აქედან დაახლოებით 150 ქალი იყო.
რომანოზი (პეტრიაშვილი)
ბიოგრაფია
1972 წლის 8 აპრილს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრის მიტროპოლიტ დავითის (დევდარიანი) მიერ მიენიჭა მიტროპოლიტობა, 1973 წლის 12 ოქტომბერს დაჯილდოვდა მეორე პანაღიით.
1977 წლის 9 ნოემბერს, როდესაც გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დავით V, მიტროპოლიტმა რომანოზმა, როგორც უხუცესმა (90 წლის) და უპირატესმა მღვდელთმთავარმა, მოითხოვა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მოსაყდრეობა. სინოდის წევრთა უმრავლესობამ მოსაყდრედ აირჩია ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ილია (შიოლაშვილი).
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
ტექსტილი
ჰ.თაღიევი ასევე იყო კავკასიის ავტონომიური რეგიონის ქარხნის მფლობელი, რომელიც მუშაობდა ბოჭკოვანი ნივთიერებების გადამუშავებაზე. ამ ქარხანაში ათასი მუშა იყო ჩართული. 1920 წლის 21 ივნისს, აზრეევკომის განკარგულებით, ბოჭკოვანი ნივთიერებებისა და ბამბის ქარხნის გადამუშავების მიზნით, კავკასიის ავტონომიური რეგიონის ყველა საწარმო იქნა ნაციონალიზებული, ხოლო ქარხანას დაარქვეს ”ვ. ლენინის სახელობის ბოჭკოების გადამამუშავებელი ქარხანა”.
რომანოზი (პეტრიაშვილი)
ბიოგრაფია
გარდაიცვალა 92 წლის ასაკში 1979 წლის მარტს. 25 მარტს განსვენებულს წესი აუგო სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ. მისივე გადაწყვეტილებით მიტროპოლიტი რომანოზი დაიკრძალა სიონის საპატრიარქო ტაძრის გალავანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი
კვების მრეწველობა
ზიხზე, მისი ტექსტილის ქარხნიდან არც თუ ისე შორს, 1911 წელს მან ააშენა და ექსპლუატაციაში გაუშვა წისქვილი. ბაქოს პროვინციის ყუბის რაიონში, თაღიევმა შექმნა ვენახები. XX საუკუნის დასაწყისში მას და ო. გუკასოვს მიჰყიდეს ვენახები (40 ათასი მიწის ნაკვეთი), რომლებიც მიწის მესაკუთრემ მ. ვ. კოლიუბიაკინმა ააგო „ალტუხან-შაჰვერდის“ სამკვიდროზე, ყუბიდან არც თუ ისე შორს.
მისი საქმიანობა ასევე აღინიშნა სათევზაო ინდუსტრიაში, რომელიც სწრაფად განვითარდა 1881 წელს ამ ინდუსტრიაში გამოსყიდვის სისტემის გაუქმების შემდეგ. დიდ მეწარმეებს დიდი თანხა შესთავაზეს მდინარე მტკვარზე მეთევზეობის დაქირავების მიზნით. 1906-1909 წლებში ჩატარებულ აუქციონებზე თაღიევმა შესთავაზა უმაღლესი ფასი - 655.301 რუბლი და გახდა თევზაობის ინდუსტრიის მფლობელი. 1909 წელს მან თევზაობის ინდუსტრიიდან დაახლოებით 1 მილიონი რუბლი გამოიტანა. პეტროვსკში, დაღესტნის ოლქში, მან ააშენა სამაცივრე ქარხანა თევზის პროდუქტების შესანახად, აგრეთვე კოოპერირების ქარხანა თევზის დაჭერის გადასაზიდად, რომელიც ხის კასრებს აკეთებდა მისი ხელნაკეთობების საჭიროებებისთვის.
1918 წლის მაისში ბაქოს სახალხო კომისარის საბჭომ გამოსცა ბრძანება პ. პეტროვსკში თაღიევის მეთევზეობის ნაციონალიზაციის შესახებ.
სხვა საწარმოები
1899 წელს "პეტერბურგის ელექტრული განათების საზოგადოება" წარმომადგენლებმა, რომელსაც აკონტროლებდნენ გერმანული კომპანია Siemens და Galska, შექმნეს სააქციო საზოგადოება “ელექტროენერგიის ძალა“ ბაქოში. თაღიევი იყო მისი ერთ-ერთი დირექტორი. დ. სეიდზადე თვლის, რომ იგი მნიშვნელოვან წილს ფლობდა ამ კომპანიაში.
1905 წლის 17 აპრილს მრჩევლებმა მას კომერცია მიანიჭეს საშინაო ვაჭრობისა და ინდუსტრიის სფეროში სასარგებლო საქმიანობისთვის.
1914 წელს, ჰ. თაღიევისა და მ. ნაღიევის მონაწილეობით, შეიქმნა „ვაჭართა ბანკი“ (ფიქსირებული კაპიტალი 3 მილიონი რუბლი).
როლი სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში
მინი|სახლი ნაფთჩილარ პროსპექტზე. პირველი ორი სართული აშენებული იყო თაღიევის მიერ, დანარჩენი სართულები 1960-იან წლებში თაღიევმა დააფინანსა რამდენიმე საბეჭდი გამომცემლობა. 1897 წლიდან გაზეთი "კასპი" გამოქვეყნდა მისი ხარჯით. ის თავად ფლობდა ამ გაზეთის სტამბას. 1898 წლის ოქტომბერში „კასპის“ რედაქცია და სტამბა გადავიდნენ ახალ კორპუსში, თაღიევის ერთ – ერთ სახლში. მისი რედაქტორი იყო საზოგადო მოღვაწე ალიმარდან-ბეი თოფჩუბაშევი. თაღიევის მიერ დაფინანსებული კიდევ ერთი ბეჭდვითი გამოცემა იყო ყოველდღიური გაზეთი „Həyat“ (ცხოვრება), რომელიც აზერბაიჯანში, ბაქოში გამოიცა 1905 წლიდან. იმ დროს, ეს იყო ერთადერთი ბეჭდვითი ორგანო მშობლიურ ენაზე. მისი გამოსვლის ნიშნად, 1905 წლის 6 ივნისს, გაიმართა "ბაქოს ცნობილი ხალხის" საზეიმო შეხვედრა, რომელზეც დამსწრე საზოგადოება მიესალმა თაღიევს და მადლობა გადაუხადა მას "ერის მიმართ განსაკუთრებული თავდადებისთვის".
გარდა ამისა, მას უკავშირდება მხატვრული და თუნდაც ისტორიული ხასიათის რამდენიმე ნამუშევრის გამოშვება. მაგალითად, თაღიევის მხარდაჭერით, ბაქოს პირველმა სტამბამ "შირკატმა" გამოაქვეყნა ჰასან ალკადარის ნაშრომი "ასარი დაღესტანი", რომელიც 1891-1892 წლებში დაიწერა აზერბაიჯანულ ენაზე. თაღიევის ხარჯზე, 1899 წელს, ბაქოს ტიპოგრაფიულ სტამბაში „არორი“დაიბეჭდა ნარიმან ნარიმანოვის „ნადირ შაჰი“ ისტორიული ტრაგედია 1200 ასლის რაოდენობით (კავკასიური ცენზურის კომიტეტმა მისცა ნებართვა მისი გამოქვეყნებისათვის, ხოლო წარმოება მკაცრად აკრძალული იყო).
1882 წელს, თაღიევმა საბჭოს დასამტკიცებლად წარუდგინა თეატრალური შენობის პროექტი საკუთარ ადგილზე მშენებლობისთვის, რომელიც მდებარეობდა ბაქოს ცენტრში. 1896 წელს მან ააშენა საცხოვრებელი კორპუსის ორი ქვედა სართული იმპერატორ ალექსანდრე II- ის სანაპიროზე (ახლანდელი ნაფთჩილარის პროსპექტი).
პირველი რუსული რევოლუციის წლებში, იგი ღიად არ ეწინააღმდეგებოდა ცარიზმს.
რევოლუციურმა მოძრაობამ უშუალოდ იმოქმედა თავად თაღიევზე. 1906 წლის ზაფხულში, მის ტექსტილის ქარხანაში გაფიცვა დაიწყო, რომლის მომზადებასა და ხელმძღვანელობაში მონაწილეობდნენ ჰუმეთისტები. გაფიცვის კომიტეტის სათავეში იდგა მ. გ. მოვსუმოვი. გაფიცვის შედეგად წამოყენებული იყო პოლიტიკური და ეკონომიკური ხასიათის 18 მოთხოვნა. ამ მოთხოვნებს შორის იყო 8-საათიანი სამუშაო დღის შექმნა, რომელიც გათვალისწინებულია 1904 წლის დეკემბრის კოლექტიური ხელშეკრულებით; ხელფასების ზრდა 30% -ით, ჯარიმების გაუქმება, სამუშაო და ცხოვრების პირობების გაუმჯობესება, პროფკავშირების ორგანიზების უფლება და ა.შ. . გაფიცულთა რიცხვმა მიაღწია 1,600 ადამიანს.
თაღიევი და განათლება
მინი|299x299პქ|თაღიევი [[ბაქოს მუსლიმ გოგონათა სკოლა|ბაქოს მუსლიმ გოგონათა სკოლაში]] 1880 წლის 23 აგვისტოს იგი დაინიშნა ბაქოს მარიინსკის გიმნაზიის საპატიო რწმუნებულად, ხოლო რამდენიმე წლის შემდეგ, 1897 წლის 30 აპრილს განათლების მინისტრმა დაამტკიცა თაღიევი სამი წლით ბაქოს ქვედა ტექნიკური სკოლის სამდივნო რწმუნებულად.
1894 წელს მან სოფელ მარდაკიანში ააშენა მებაღეობის სკოლა, რომელიც გახდა პირველი მამაკაც გლეხთა პანსიონი. ნაყოფიერი ნიადაგი აქ ჩამოიტანეს ლანკარანიდან და ქვები, რომლებიც სკოლის ადგილზე ბევრი იყო, ამოიღეს ისე, რომ მათ ხელი არ შეეშალათ მომავალი ბაღის გაშენებაში. ბაღის გაშენების მიზნით, თაღიევმა სპეციალურად მოიწვია მეცნიერი მებაღე კენზელი.
თაღიევმა სტიპენდიები დააწესა მუსულმანი სტუდენტებისთვის. მისი სახსრებით, ჰუდადატ-ბეგ მელიქ-ასლანოვი, მოგვიანებით ამიერკავკასიის ფედერაციისა და აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის სარკინიგზო ტრანსპორტის მინისტრი, სწავლობდა პეტერბურგის რკინიგზის ინჟინერიის ინსტიტუტში. თაღიევმა ასევე დაეხმარა სტუდენტ ნარიმან ნარიმანოვს, რომელიც 1902 წელს ოდესის უნივერსიტეტში სწავლობდა, ყოველთვიურად მას 30 რუბლს უხდიდა.
1906 წლის აგვისტოში, ნ.ნარმანოვისა და ჰასან-ბეი ზარდაბის ინიციატივით, ბაქოში გაიმართა მუსლიმი მასწავლებლების პირველი კონგრესი. ნარიმანოვის შეთავაზებით, კონგრესმა მიიღო გადაწყვეტილება აზერბაიჯანული ენის სწავლებასთან დაკავშირებით: სკოლაში მისი სავალდებულო საგნის შემოღებად და კვირაში გაკვეთილების რაოდენობის გაზრდით, აზერბაიჯანული ენის პედაგოგების გათანაბრებით სხვა საგნების მასწავლებლებთან, აგრეთვე აზერბაიჯანული ენის მასწავლებლების მიღებაზე სამსახურში და საზოგადოების თანხმობის განთავისუფლებით. კონგრესის ზოგიერთ ლიბერალურად მოაზროვნე მონაწილე ნარიმანოვის წინადადებას უკიდურესად უარყოფითად შეხვდა. მეორე დღეს, თაღიევი რომელიც მოწვეული იყო, მწვავე კრიტიკით გამოვიდა.
კრიტიკის საპასუხოდ, ნ. ნარიმანოვმა გააკეთა გასაოცარი განცხადება, რომელიც დელეგატთა მხრიდან ტაშით იყო მიგებებული.
ნარიმანოვის დაპირისპირება თაღიევთან ინტელიგენტების ნაწილს არ მოეწონათ. მაგალითად ა.თოფჩუბაშევს.
სიკვდილი
ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევი გარდაიცვალა 1924 წლის 1 სექტემბერს, ბაქოს მახლობლად, სოფელ მარდაკიანში, საკუთარ სახლში. მისი ანდერძის თანახმად, იგი დაკრძალეს იმავე სოფელში, რელიგიური წინამძღვრის ახუნდ აბუთურაბის საფლავის ძირში. 1989 წელს მის საფლავზე აღმართეს ძეგლი.
საკუთრება
მინი|თაღიევის სახლი - ძველად მინი|თაღიევის სახლი ახლა - აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმი 1895 წელს სოფელ მარდაკიანში პოლონელი არქიტექტორის პროექტით ი.ვ. გოსლავსკიმ, ააშენა ჰ.ზ. თაღიევის ვილლა. ეს დასახლება ბაქოს მდიდრების აგარაკის ადგილს წარმოადგენდა, რაც გამოწვეული იყო ბაქოს სიახლოვისა და მაგისტრალზე მოსახერხებელი კომუნიკაციის გამო.
იგივე ი.ვ. გოსლავსკიმ 1898-1902 წლებში (ან 1893-1902 წლებში) გორჩაკოვსკაიას ქუჩაზე (ახ. თაღიევის ქუჩა) აღმართა თაღიევის სასახლე (ამჟამად მდებარეობს აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმი). ეს შენობა ბაქოს ისტორიულ ნაწილში მთელ მეოთხედს იკავებს და ი. გოსლავსკის ერთ-ერთი საუკეთესო ნამუშევარია.
ბაქოს საოლქო სასამართლოს 1909 წლის 21 თებერვლის განმარტებით, თაღიევს გადაეცა მოხმარებაში მირ აჰმედ-ხან ტალიშინსკის ყველა უძრავი ქონება, რომელიც არ იხდიდა მასზე დაკისრულ დავალიანებას. მასში შედიოდა სოფლები ასტარა მაღალში, სახლი ლენქორანში და მიწები არკევანის პროვინციაში.
ოჯახი
1896 წელს დერბენტში მეორედ ცოლად შეირთო გენერალ-მაიორი ბალაკიშის ბექ არაბლინსკის ასული - სონა არაბლინსკაია (1881-1932). ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ ხუთი შვილი: ორი ვაჟი - მამედი (1900-1918) და ილიასი (1903-1939), ასევე სამი ქალიშვილი - ლეილა (1898-1947), სარა (1899-1991) და სურაია (1904-1975).
შთამომავლები
მინი|260x260პქ|თაღიევის ოჯახი შთამომავლები პირველი ქორწინებიდან:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1823 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მეცენატები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ბიბლიოფილები კატეგორია:მილიონერები
იქინჯი-დიორდიოლი
იქინჯი-დიორდიოლი (İkinci Dördyol) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
იონშტრასე (ვენის მეტრო)
იონშტრასე (Johnstraße) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U3 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1994 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
ანტანანარივუს პროვინცია
ანტანანარივუს პროვინცია (Antananarivo) — მადაგასკარის პროვინცია. ფართობი — 57 191 კმ². მოსახლეობა — 6 342 303 კაცი (2013 წელი). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქვეყნის დედაქალაქი ანტანანარივუ.
პროვინცია მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. არ აქვს ზღვაზე გასასვლელი. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მაჰაძანგის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ტუამასინის პროვინცია, სამხრეთით — ფიანარანცუის პროვინცია, ხოლო დასავლეთით — ტულიარის პროვინცია.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 4 რეგიონად და 19 დეპარტამენტად.
სქოლიო
კატეგორია:მადაგასკარის პროვინციები
ვან-ზანდის ოლქი
ვან-ზანდის ოლქი (Van Zandt County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. კანტონი. შეიქმნა 1848 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
გივი ლობჟანიძე (III მოწვევა)
გივი ლობჟანიძე (დ. 3 მარტი, 1948)  — ქართველი პოლიტიკოსი.
1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ონის მაჟორიტარი).
გევორგ გორგისიანი
გევორგ გორგისიანი (დ. 23 იანვარი, 1986) — სომეხი პოლიტიკოსი. 2019 წლიდან არის სომხეთის ეროვნული კრების წევრი. ჰყავს 3 შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:სომხეთის VII მოწვევის ეროვნული კრების წევრები
ერგლის მხარე
ერგლის მხარე (Ērgļu novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 3 თემს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ერგლი.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას მადონას რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 535 კაცს. მხარის ფართობია 379,5 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
სიმონ კიმბანგუ
სიმონ კიმბანგუ (Simon Kimbangu; დ. 12 სექტემბერი, 1887, ნკამბა, კონგოს დრ — გ. 12 ოქტომბერი, 1951, ლუბუმბაში, კონგოს დრ) — პროტესტანტი მღვდელი ბელგიის კონგოდან, კიმბანგიზმის რელიგიური სექტის დამფუძნებელი. მან XX საუკუნის 20-იან წლებში დიდი პოპულარობა მოიპოვა აფროქრისტიანიზმიდან წარმოშობილი ახალი მიმდინარეობის მიმდევრებს შორის.
სიმონ კიმბანგუ დაიბადა სოფელ ნკამბაში 1887 წელს. 1915 წელს, როგორც რელიგიური ლიდერის ვაჟმა, მიიღო ბაპტიზმი. 1921 წელს დააარსა კიმბანგიზმის რელიგიური მიმდინარეობა. 1921 წლის ოქტომბერში მან განაცხადა, რომ ზეციდან დაეშვებოდა ცეცხლი, რომელიც გაანადგურებდა ყველა თეთრ კოლონიზატორს. ამავე წელს, მან საკუთარი თავი „შავ იესოდ“ გამოაცხადა, რომელიც გაათავისუფლებდა აფრიკას კოლონიზატორთა ბოროტებისაგან. იგი უარს აცხადებდა დამორჩილებოდა თეთრკანიანების კანონებს და გადაეხადა გადასახადები.
კიმბანგუ ბელგიის კონგოს ხელისუფლებამ დააპატიმრა და მიუსაჯეს სიკვდილი, თუმცა მოგვიანებით იგი სამუდამო პატიმრობით შეუცვალეს. 30 წელი იგი ციხეში იჯდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც. მისმა მიმდევრებმა იგი წინასწარმეტყველად გამოაცხადეს.
1990 წლის მონაცემებით მისი დაარსებული ეკლესიის მიმდევარია 5 მლნ ადამიანი, საიდანაც 4 მლნ ცხოვრობს კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, ხოლო 1 მლნ მეზობელ ქვეყნებში. თანამედროვე პერიოდში (2000 წ.) კიმბანგიზმის მიმდევართა საერთო რაოდენობა 6,5 მლნ-მდეა გაზრდილი.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
დიმიტრი ერისთავი (მხატვარი)
დიმიტრი ერისთავი (დ. 18 ივნისი, 1931, თბილისი — გ. 5 აგვისტო, 2021) — ქართველი მხატვარი და გრაფიკოსი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირისა და საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1985), შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის (2006) და საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1990).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1931 წლის 18 ივნისს, თბილისში. მშობლები: დედა — თამარ ქართველიშვილი, მამა — ვახტანგ ერისთავი, მეუღლე — ნათელა, შვილი სანდრო. 1950-1956 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, გრაფიკის ფაკულტეტზე. მისი პედაგოგები იყვნენ ლადო გრიგოლია, სერგო ქობულაძე, დუდა გაბაშვილი, ი. შუხაევი და სხვ.
მისმა სადიპლომო ნამუშევარმა — ილუსტრაციები ანატოლ ფრანსის მოთხრობისათვის „კრენკებილი“ (ხელმძღვანელი — იოსებ შარლემანი) უმაღლესი შეფასება დაიმსახურა. 1962 წლიდან კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ დამდგმელი მხატვარა. 1967-1974 წლებში იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის გრაფიკის კათედრის პედაგოგი, ხოლო 1982 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორია. 1957  წლიდან არის საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი; 1974 წლიდან საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი; 1985 წლიდან საქართველოს სახალხო მხატვარია.
დიმიტრი ერისთავი მრავალი ჯგუფური გამოფენის მონაწილე და პერსონალური გამოფენის ავტორია, როგორც სამშობლოში, ასევე უცხოეთში. ასევე 1956 წლიდან, ასამდე წიგნის და მრავალი ჟურნალის ილუსტრატორია. ავტორია კინოაფიშებისა: „სხვისი შვილები“, „ქორწილი“, „მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი“, „გიორგობისთვე“, „ყვარყვარე“, „ცისფერი მთები“, „ექსპრეს-ინფორმაცია“.
გარდაიცვალა 2021 წლის 5 აგვისტოს, 90 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს კომკავშირის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს სახალხო მხატვრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2016)
ბელგიის მონარქი
220px|მინიატიურა|ბელგიელი მონარქების ბიუსტები ლეოპოლდ I-დან ბოდუენამდე მარცხნიდან მარჯვნივ ბელგიის მონარქი — ბელგიის უმაღლესი აღმასრულებელი პირი. მას ეკუთვნის, აგრეთვე, ქვეყნის ფედერალური საკანონმდებლო ხელისუფლება ბელგიის ორპალატიან პარლამენტთან ერთად.
მისი ოფიციალური ტიტულია „ბელგიელთა მეფე“ (Koning der Belgen, Roi des Belges), რაც აძლიერებს „სახალხო მეფის“ კონცეფციას (საფრანგეთის მეფის ლუი-ფილიპე I–ის  ტიტულის ანალოგიურად («roi des Français»)).
ისტორია
უკვე 1831 წლის 26 ივლისს კონსტიტუცია შევიდა ძალაში, რომლის თანახმად, ბელგიაში გამოცხადდა კონსტიტუციური მონარქია.
კონსტიტუციის 33 მუხლის თანახმად, სამეფო ტახტზე მოწვეული იქნა ლეოპოლდ საქსენ-კობურგ-გოთის დინასტიიდან.
კონსტიტუციური უფლებები
კონსტიტუციის 87 მუხლის თანახმად, მონარქს უფლება არ აქვს, პარლამენტის ორივე პალატის თანხმობის გარეშე გახდეს სხვა სახელმწიფოს მეთაური. ეს წესი დაირღვა ერთადერთხელ, როცა 1885 წელს მეფე ლეოპოლდ II გახდა კონგოს თავისუფალი სახელმწიფოს მონარქი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის მეფეები კატეგორია:ბელგია კატეგორია:ბელგიის ისტორია
კშესინსკაიას სახლი
კშესინსკაიას სახლი (Особняк Кшесинской) — XX საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ჩრდილოეთის მოდერნის არქიტექტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. მისამართი კრონვერსკის პროსპექტი, სახლი № 1. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.
ისტორია
სახლი ააშენეს 1904-1906 წლებში არქიტექტორ ა. ი გოგენის პროექტის მიხედვით ბალერინა მატილდა კშესინსკაიასათვის. ინტერიერი გააფორმა ა. ი. დმიტრიევმა.
თებერვლის რევოლუციის შემდეგ კშესინსკაიამ თავის შვილთან ერთად დატოვა სახლი. მიტოვებული სახლი თვითნებურად დაიკავეს ავტოჯავშანდივიზიის ჯარისკაცებმა.
კშესინსკაია შეეცადა სასამართლოს გზით დაებრუნებინა თავისი საკუთრება. 1917 წლის 5 მაისის სასამართლოს გადაწყვეტილებით რსდმპ (ბ) ცენტრალურმა და პეტერბურგის კომიტეტებმა განაცხადეს სახლიდან გასვლის შესახებ, მაგრამ პარტიის სამხედრო ორგანიზცია უარს ამბობდა სასამართლოს განაჩენის აღსრულებაზე ამასთანავე რსდმპ (ბ) პეტერბურგის ორგანიზაციაც მალევე დაბრუნდა უკან.
1917 წლის 6 ივლისს სამთავრობო ჯარებმა ბოლშევიკებთან კონფლიქტის დროს დაიკავეს სახლი. დააკავეს შვიდი ბოლშევიკი, მათ შორის ლენინის დაცვა ვასილი ვასილიევი. კშესინსკაიამ კი 1917 წლის 13 ივლისს საბოლოოდ დატოვა პეტროგრადი და ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში.
1957 წელს შენობა მეზობელ ბრანტის სახლთან ერთად გადაეცა დიდი ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის მუზეუმს. შენობა გადააკეთეს არქიტექტორ ნ. ნ. ნადიოჟინის პროექტის მიხედვით.
1991 წლის შემდეგ შენობაში განთავსებულია რუსეთის პოლიტიკური ისტორიის მუზეუმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
გუარაიტა
გუარაიტა (Guaraíta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 669 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 376 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.57 კმ²-ზე. ფართობი 205 307 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰიუტელდორფერ-შტრასე (ვენის მეტრო)
ჰიუტელდორფერ-შტრასე (Hütteldorfer Straße) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U3 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
კაბაიანი (ბენგეტი)
კაბაიანი (ოფიციალურად კაბაიანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Kabayan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბენგეტის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 806 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
ანდრო ლოლაძე
ანდრო ლოლაძე (დ. 20 ივლისი, 1966) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ქარტია – 91“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
იქინჯი-იუზბაშილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
Good Enough (ალბომი)
Good Enough — შვედი პოპ მომღერალ Ola-ს მეორე სტუდიური ალბომი. მისმა პირველმა გამოცემამ მიაღწია #6 ადგილს შვედეთის ალბომების ჩარტში. . 2008 წელს ალბომი ხელახლა გამოიცა და ჩარტში #2 ადგილი დაიკავა.
The Feelgood Edition
2008 წელს გამოვიდა Good Enough-ის ახალი გამოცემა - The Feelgood Edition, რომელსაც დაემატა რამდენიმე სიმღერა. ახალი გამოცემა შვედური ალბომების ჩარტში მოხვდა #2 ადგილზე.
სქოლიო
კატეგორია:ულა სვენსონის ალბომები კატეგორია:2008 წლის ალბომები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1954 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეთექვსმეტე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „სპარტაკი“. დაიწყო 4 აპრილს და დასრულდა 17 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1954 კატეგორია:1954 წელი ფეხბურთში
ვალდემარ უმცროსი
ვალდემარ უმცროსი (Valdemar den Unge; დ. 1209 — გ. 28 ნოემბერი, 1231) — ესტრიდსენების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიის მეფე ვალდემარ II-ისა და დედოფალ დაგმარ ბოჰემიელის ვაჟი. მამის თანამმართველი 1215-31 წლებში.
ბიოგრაფია
ვალდემარი დაიბადა 1209 წელს. იგი იყო დანიის მეფე ვალდემარ II-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ დაგმარ ბოჰემიელის ერთადერთი საერთო ვაჟი. მას სახელი ბაბუის, დანიის მეფე ვალდემარ I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. მას დაბადებისთანავე მიანიჭეს შლეზვიგის ჰერცოგის წოდება. 1212 წელს დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა, 1214 წელს კი მამამისი მეორედ დაქორწინდა ბერენგარია პორტუგალიელზე.
1215 წელს, ექვსი წლის ვალდემარი მამამისმა თავის თანამმართველად დანიშნა, რის შემდეგაც იგი დანიის უმცროს მეფედ გვევლინება, რის გამოც ხალმა მას ვალდემარ „უმცროსი“ შეარქვა. მეფედ დასმისას, ვალდემარმა დანიელი მაგნატებისა და დიდებულების წინაშე ერთგულების ფიცი დადო და მათაც ანალოგიურად შეჰფიცეს ერთგულება. 1218 წელს იგი შლეზვიგში ოფიციალურად ეკურთხა მეფედ.
1223 წელს, ვალდემარი და მამამისი გრაფმა ჰედრიკ შვერინელმა დაატყვევათ ნადირობისას და დანენბერგის ციხესიმაგრეში გამოამწყვდია. რეალურად ჰედრიკს მეფეთა განთავისუფლება უნდოდა, თუმცა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ისინი მას იმ მიწებს დაუბრუნებდნენ, რომლებიც ბოლო ოცი წლის მანძილზე გერმანელთა დახმარებით წაართვეს და ბოლოს საღვთო რომის იმპერატორთან გაიყვეს. ყოველივე ეს დანიის მეფეებმა უარყვეს, რის შემდეგაც დანიამ ომი გამოუცხადა შვერინს. მეფეთა ტყვეობისას, დანიის ხელში მყოფი გერმანული მიწების დიდი ნაწილი დაიკარგა. დანიის შეიარაღებული ძალები დამარცხდნენ, რის გამოც ვალდემარ II 1226 წელს იძულებული გახდა ჰედრიკისთვის მიწები დაეთმო. ამასთან, მეფეთა განთავისუფლებისთვის გრაფს სამეფო ოჯახმა 40,000 გირვანქა ვერცხლი გადაუხადეს. მეფეებმა მალევე სცადეს მასზე შურიძიება, მაგრამ დამარცხდნენ.
1229 წლის 24 ივნისს, პორტუგალიასთან ალიანსის განსაახლებლად ვალდემარ უმცროსმა ცოლად შეირთო პორტუგალიის მეფე აფონსუ II-ის ასული — ელეანორა პორტუგალიელი, რომელიც ვალდემარის დედინაცვლის ღვიძლი ძმის შვილი იყო. 1231 წელს ელეანორამ გოგონა გააჩინა, თუმცა თავად მასზე მშობიარობას გადაჰყვა. მისი დაღუპვიდან მალევე გარდაიცვალა გოგონაც.
1231 წლის 28 ნოემბერს, სოფელ რეფსნაეს ტყეებში ნადირობისას ვალდემარი მძიმედ დაიჭრა და ამავე დღეს გარდაიცვალა. თავისი კეთილშობილი ხასიათის გამო იგი ძალიან პოპულარული იყო, რის გამოც, მისი გარდაცვალების შემდეგ დანიელ ხალხში გლოვა დაიწყო. იგი დაკრძალეს მისი მეუღლის გვერდით, წმ. ბენედიქტეს ტაძარში, ქალაქ რინგსტედში. ამის შემდეგ ტახტის მემკვიდრე მისი ნახევარ-ძმა, ერიკ IV გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1209 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1231 კატეგორია:დანიის მეფეები
რუდაქი
რუდაქი (სრული სახელი: აბუ აბდულაჰ ჯაფარ იბნ მუჰამად რუდაქი, ; დ. 860 — გ. 941) — უსინათლო სპარსი პოეტი, სპარსული პოეზიის ერთ-ერთი უძველესი წარმომადგენელი, სპარსეთში წოდებული, როგორც „პოეტების ადამი“ (, /Ādam ul-Shoara/).
რუდაქი 858 წელს დაიბადა სამანიდების სპარსეთში, სამარყანდის მახლობლად, სოფელ ფანჯრუდში (თანამედროვე ტაჯიკეთის ტერიტორია). ჭაბაუკობისას პოეტი ცოდნის გასაღრმავებლად და არაბული ენის შესასწავლად სამარყანდში გადავიდა საცხოვრებლად, საიდანაც ქვეყნის დედაქალაქ ბუხარაში გაემგზავრა მისი გენიით მოხიბლული ქვეყნის ამირას, ნასრ II-ს თხოვნით. პოეტი ფუფუნებაში ცხოვრობდა ბუხარისა და სამარყანდის კარზე. გადმოცემით, ბრძანებლის რჩეულს 200 ჭაბუკი მონა ემსახურებოდა, ხოლო მის ქონებას 400 აქლემიც კი ვერ ზიდავდა. თუ ისტორიულ მონაცემებს დავეყრდნობით, იქ, სადაც დიდების ზენიტს მიაღწია, რუდაქმა აღმოსავლელი კარის პოეტის მწარე ხვედრიც იწვნია — თავს ამირას რისხვა დაიტეხა, ზოგიერთი ვერსიით სწორედ მაშინ დასთხარეს თვალები, სატახტო ქალაქიდან გააძევეს და თავი მშობლიურ ქალაქს შეაფარა. იქვე გარდაიცვალა დაახლოებით 941 წელს.
ჩვენამდე მოღწეული ფრაგმენტების მიხედვით, რუდაქის შემოქმედება სამ ძირითად ნაწილად შეიძლება დაიყოს: სამიჯნურო, საკარო და სასოწარკვეთის პოეზიად. უსინათლო პოეტს ისე ნათლად ჭვრეტის უნარი აქვს, მის პოეზიაში ფერების ისეთი ზეიმია, ალბათ გასაკვირი არც არის, რომ ზოგიერთი ბიოგრაფი მკვლევარი არ იზიარებს გადმოცემებს მისი სიბრმავის შესახებ. რუდაქის ერთ-ერთი მოწაფე, შაჰიდ ბალხელი თავის რობაიში ამბობს: „სხვა პოეტების პოეზია სიტყვასა ჰგავს, რუდაქის სიტყვა კი თვით ფერებით არის ნაქსოვი…“
გადმოცემით, რუდაქს მილიონ სამასი ათასი ლექსი აქვს დაწერილი. ჩვენამდე მოღწეულია ათასამდე ბეითმა, მათგან სრული სახით შემორჩენილია მხოლოდ ორი კასიდა — „ღვინის დედა“ და „სიბერის ელეგია“. რუდაქს ბრწყინვალედ აქვს გალექსილი ცნობილი არაკების კრებული „სინდბადნამე “ და „ქილილა და დიმნა “. ეს თარგმანი, რომელიც დაკარგულად ითვლებოდა, მოგვიანებით აღმოაჩინეს ფრაგმენტების სახით და მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უძვირფასეს მონაპოვრად ითვლება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპარსელი პოეტები
აბას ჰაჯიევი
აბას მამედ-ოღლუ ჰაჯიევი (Abbas Məhəmməd oğlu Hacıyev; დ. 1 იანვარი, 1933, მარნეული, საქართველოს სსრ — გ. 21 იანვარი, 2011, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1973), აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1980).
ბიოგრაფია
1959–1961 წლებში მარნელის რაიონის კომკავშირის კომიტეტის პირველ მდივნად მუშაობდა. 1961–1964 წლებში ნიზამის სახელობის აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ინსტიტიტუტის ასპირანტურაში, ლიტერატურული კავშირების განყოფილებაში
გააგრძელა სწავლება, რომელსაც ცნობილი მეცნიერი, მწერალი და სახელმწიფო მოღვაწე შიხალი ყურბანოვი ხელმძღვანელობდა. ასპირანტურაში თვალსაჩინო მეცნიერის, მწერლისა და პედაგოგის, პროფესორ მირ ჯალალა პაშაევის ხელმძღვანელობით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ტიფლისური ლიტერატურის გარემო“. 1965 წელს მას ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი მიენიჭა. 1964–1974 წლებში მუშაობდა აზერბაიჯანის ენათა პედაგოგიურ ინსტიტუტში მასწავლებლის, უფროსი მასწავლებლის, დოცენტის, პროფესორის თანამდებობაზე, ხოლო შემდეგ აზერბაიჯანის ენისა და ლიტერატურის კათედრის გამგედ (1974–1979). 1979 წელს საკუთარი სურვილის შესაბამისად აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში იქნა გადაყვანილი. მუშაობდა პროფესორის, ხოლო შემდეგ კათედრის გამგის თანამდებობაზე. მრავალი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის ლიტერატურის ისტორიის კათედრას, კითხულობდა ლექციებს აზერბაიჯანის ლიტერატურის ისტორიის, ლიტერატურის თეორიის, ლიტერატურათმცოდნეობის საფუძვლების, ლიტერატურული კრიტიკისა და კიდევ სხვა დისციპლინებში (საგნებში), დიდი როლი ითამაშა ლიტერატურათმცოდნეების ახალი თაობის ფორმირებაში. 1961 წელს საქართველოს სსრ მარნეულის რაიონის დეპუტატად იქნა არჩეული. დაჯილოდებულია საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელით (1961), ხოლო 2006 წელს — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მედლით „თარაგი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
ბენიფლა
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
გუარინუსი
გუარინუსი (Guarinos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 299 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.86 კმ²-ზე. ფართობი 595 866 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ყანდაურა
ყანდაურა — ისტორიული სოფელი საქართველოში, გარეკახეთში, ცივ-გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე.
ისტორია
სოფლის თავდაპირველი სახელწოდებაა ყანდიაური. ტოპონიმს საფუძვლად უდევს მამაკაცის საკუთარი სახელი ყანდია. ამავე სახელისგან მომდინარეობს გვარები ყანდიაშვილი და ყანდაშვილი. ყანდიაური ეკუთვნოდა ალავერდის საკათედრო ტაძარს. 1614-1617 წლებში შაჰ-აბასის ლაშქრობებმა გაანადგურა გარეკახეთი და მათ შორის სოფელი ყანდიაური. საუკუნენახევრის განმავლობაში ნასოფლარი დაუსახლებელი იყო.
სოფელი XVIII საუკუნის ბოლოს ერეკლე II-მ აღადგინა, მან თავისი სახასო ყმები დაასახლა ყანდიაურში. რადგანაც მამულები ალავერდის ტაძარს ეკუთვნოდა, ხოლო გლეხები მეფის ყმები იყვნენ, სოფლიდან აღებული გადასახადები ორად იყოფოდა მეფესა და ალავერდის ტაძარს შორის. ერეკლეს მიერ ყანდაურას აღდგენა აღწერილია 1797 წელს კათოლიკოს-პატრიარქ ანტონ II-ის განჩინებაში „სოფელ ყანდიაურის თაობაზე“. ერეკლემ სოფელი საუფლისწულოდ უბოძა თავის ძეს, მირიან ბატონიშვილს. ქართლ-კახეთის სამეფოს უკანასკნელ წლებში ყანდიაურის მოურავი იყო თავადი იოსებ ზაალის ძე ჯანდიერი. აღდგენილ სოფლეში გადმოსახლდა მოსახლეობა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებიდან: ჯავაახიშვილები, გაბრიელაშვილები, გლახაშვილები, დურგლიშვილები, კეკოშვილები, სიდამონიძეები, ქართლელიშვილები, ხორბალაძეები (ქართლიდან), გამყრელიძეები, არჩვაძეები, მაისურაძეები, კობახიძეები (რაჭიდან), აბესაძეები, გიორგაძეები, ნუცუბიძეები, სამხარაძეები, ფხალაძეები (იმერეთიდან), შენგელიები, რომლებიც შემდეგ შენგელიძეებად დაეწერნენ (სამეგრელოდან) და სხვა.
1801 წლიდან სოფელი მოექცა სიღნაღის მაზრაში. ყანდიაურის გლეხობა აქტიურად მონაწილეობდა კახეთის აჯანყებაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ერეკლე II-ის შვილიშვილი გრიგოლ ბაგრატიონი. 1812 წლის თებერვალში, ორი კვირის განმავლობაში აჯანყებულებმა გაათავისუფლეს სოფელი რუსული მმართველობისგან. XIX საუკუნის დასაწყისში ყანდიაურის ნაცვალი იყო ბერი გამყრელიძე, ხოლო შემდეგ მისი ვაჟი ივანე გამყრელიძე. XIX საუკუნის ბოლო მესამედში სოფლის მამასახლისად ზედიზედ ოთხჯერ აირჩიეს ივანე ჯავახიშვილი (1846-1902).
თანამედროვეობა
ყანდაურას თემი შედის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში და აერთიანებს ორ სოფელს, ქვემო ყანდაურას (თემის ცენტრი) და ზემო ყანდაურას.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კენდლერშტრასე (ვენის მეტრო)
კენდლერშტრასე (Kendlerstraße) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U3 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
ვარგუნინის სახლი
ვარგუნინის სახლი (Особняк Варгунина) — XIX საუკუნის არქიტექტურის ძეგლი. აგებულია ეკლექტიკის არქიტეტურულ სტილში. მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში. მისამართი ფურშტატის ქუჩა, სახლი № 52. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.
ისტორია
სახლის შენობა ააგეს კ. ა. ვარგუნინისათვის, რომელიც ვარგუნინების ცნობილი ოჯახის წარმომადგენელი იყო, რომლებიც ფლობდნენ ნევის საწერი ქაღალდის ფაბრიკას სანქტ-პეტერბურგის მახლობლად. სახლი ააშენეს მართკუთხა მიწის ნაკვეთში, მარჯვენა მხარე ესაზღვრებოდა მეზობელ შენობას. პროექტის ავტორი იყო რუსი არქიტექტორი ალექსანდრე ფონ გოგენი, მაგრამ თავად კ. ა. ვარგუნინმა მიიღო აქტიური მონაწილეობა შენობის დაპროექტებაში.
სახლი ააგეს ეკლექტიკის სტილში, თუმცა გამოყენებულია სხვა სტილის მოტივებიც. კერძოდ, კლასიციზმი (რუსტიკები), ბაროკო (თასები ნიშებში), რენესანსი (მეორე სართულის ფანჯრები), მოდერნი (არასიმეტრიული ფასადი).
სასახლის ფასადის ცენტრი მდებარეობს სხვადასხვა ფორმისა და ზომის ორ რიზალიტს შორის. მისი ნათელი არქიტექტურის გამო, ვარგუნინის სახლი ფურშტატის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი სახლების საერთო ხაზიდან გამოირჩევა.
თავად კ. ა. ვარგუნინს ამ სახლში არ უცხოვრია. აქ მისი ცოლი და შვილები ცხოვრობდნენ. 1912-1916 წლებში სახლი იჯარით გასცეს. 1916 წელს შენობაში განათავსეს ესპანეთის საელჩო. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ სახლი გარკვეული წლები მიტოვებული აღმოჩნდა. 1930-1950 წლებში ყოფილ საკუთრებაში ლენინგრადის სტომატოლოგიური ინსტიტუტი, ხოლო ლენინგრადის ბლოკადის დროს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ადგილობრივი ორგანიზაცია იყო განთავსებული. 1963 წლიდან მოყოლებული დღემდე შენობაში ქორწინების № 2 სასახლე ფუნქციონირებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ელეანორა პორტუგალიელი
ელეანორა პორტუგალიელი (Leanor de Portugal, Eleanora af Portugal; დ. 1211 — გ. 28 აგვისტო, 1231) — ბურგუნდიული დინასტიის პორტუგალიური შტოს წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე აფონსუ II-ისა და დედოფალ ურაკა კასტილიელის ასული. დანიის დედოფალი 1229-31 წლები როგორც ვალდემარ უმცროსის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ელეანორა დაიბადა 1211 წელს. იგი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ II-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ურაკა კასტილიელის ერთადერთი ასული და ამავდროულად მესამე შვილი ოთხიდან.
თავდაპირველად ვიბორგის ეპისკოპოსმა წამოჭრა წინადადება ელეანორას ისევე გათხოვებაზე როგორც მამიდამისი, ბერენგარია პორტუგალიელი გაათხოვეს, ანუ დანიის სამეფო კარზე. რადგანაც ბერენგარია 1221 წელს მშობიარობას გადაჰყვა, დანია-პორტუგალიის ალიანსი შეირყა, მის განსამტკიცებლად კი კიდევ ერთი დინასტიური ქორწინება გახდა საჭირო. ამრიგად, გადაწყდა ელეანორას მითხოვება დანიის მეფე ვალდემარ II-ის უფროს ვაჟსა და მის თანამმართველ ვალდემარ უმცროსზე. მათი ქორწილი 1229 წლის 24 ივნისს შედგა ქალაქ რიბეში. ცნობილია, რომ ქორწილის ადგილი დანიაში ელეანორამ გადაატანინა, როგორც მისი ქმრისთვის საჩუქარი. ამის შემდეგ იგი წესით უმცროსი დედოფალი უნდა გამხდარიყო, როგორც თანამმართველი მეფის ცოლი, თუმცა ვინაიდან უფროს მეფეს ცოლი არ ჰყავდა არც უფროსი დედოფალი არსებობდა, ამიტომაც ელეანორას დედოფლის ყველა პრივილეგია მიანიჭეს.
ქორწინებიდან მხოლოდ ორი წლის შემდეგ, 1231 წლის 28 აგვისტოს ელეანორა მშობიარობას გადაჰყვა, რა დროსაც გოგონა გააჩინა, სახელად ინგებორგი, თუმცა იგი ექვსი თვის ასაკში გარდაიცვალა. მისი დაღუპვიდან სულ რამდენიმე თვეში გარდაიცვალა ვალდემარ უმცოსიც. ისინი გვერდი-გვერდ დაკრძალეს წმ. ბენედიქტეს ტაძარში, ქალაქ რინგსტედში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1211 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1231 კატეგორია:დანიის დედოფლები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
დისნეის მოკლემეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სია
ამ სიაში წარმოდგენილია უოლტ დისნეის ანიმაციური სტუდიების მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სია, 1921 წლიდან - დღემდე. მათი ნაწილი შეტანილია სხვადასხვა კრებულში. ნაწილი შეიცავს როგორც მსახიობთა თამაშს, ასევე ანიმაციურ სეგმენტებს.
იმენი-რევოლუციი
იმენი-რევოლუციი  (Imeni Revolyutsii) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ზილუპეს მხარე
ზილუპეს მხარე (Zilupes novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში და არის ქვეყნის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე მხარე. მხარე მოიცავს 3 თემს და ქალაქ ზილუპეს, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მხარე დაარსდა 2002 წელს ქალაქ ზილუპესა და ზალესიეს თემის ტერიტორიაზე ლუძის რაიონის ფარგლებში. 2009 წლის 1 ივლისიდან, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ ცალკე ადმინისტრაციული ერთეულია.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 3 714 კაცს. მხარის ფართობია 308,9 კმ².
ეროვნული შემადგენლობა
ზილუპეს მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ასე გამოიყურება :
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
კაპანგანი
კაპანგანი (ოფიციალურად კაპანგანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Kapangan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბენგეტის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 297 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
ვიქტორიას ოლქი (აშშ)
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ნიკოლო პიზანო
ნიკოლო (ნიკოლა) პიზანო (დ. დაახლ. 1220, აპულია — გ. 1278–1284 წლებს შორის, ტოსკანა) — იტალიელი მოქანდაკე. პროტორენესანსის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. განიცადა სამხრეთიტალიური და ტოსკანური ქანდაკების ზეგავლენა, აგრეთვე გვიანრომაული სარკოფაგების პლასტიკა. ქანდაკების, როგორც არქიტექტურასთან ტექტონიკურად თანასწორუფლებიანი ხელოვნების განხილვისას, ნიკოლო პიზანო ნიკოლო პიზანომ შექმნა მძლავრი ძალით სავსე გამოსახულებები; ფიგურები მათში მყარად იდგნენ მიწაზე, გამოირჩეოდნენ დიდებული შესახედაობით, მასიურობითა და ფორმების პლასტიკური საგრძნობობით (კათედრები: ბაპტისტერიუმი პიზაში და ტაძრები სიენაში).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მოქანდაკეები
ეშმაკი (ჯავიდის პიესა)
თავდაპირველად პიესა აბას მირზა შარიფზადეჰმა დადგა, 1920 წელს. 1920-იანი წლების დასაწყისში პიესას დიდი წარმატება ხვდაწილად. Iblis პირველი აზერბაიჯანული პიესაა, რომელიც სცენაზე დაიდა. აღსანიშნავია, რომ პიესა არა მხოლოდ კომპლექსური ფილოსოფიური პერსონაჟით, არამედ რომანტიკული სტილითაცაა გამორჩეული.
პიესა პირველადდ 1924 წელს გამოქვეყნდა. შემდეგ ხელახლა დაიბეჭდა 1927, 1959, 1969, 1982, 2001 და 2005. 2001 საბჭოთა პატარა ენციკლოპედიაში (1931) ნაშრომი პოემადაა მოხსენიებული. „ეშმაკი“ ჰუსეინ ჯავიდის ერთ-ერთ საუკეთესო პიესადაა მიჩნეული.
პლატონური სხეულები
პლატონური სხეული — სამგანზომილებიანი, წესიერი, ამოზნექილი მრავალწახნაგა. ის შედგება წესიერი მრავალკუთხედებისაგან. პლატონური სხეულის თითოეულ წვეროში ერთმანეთს ხვდება ერთი და იგივე რაოდენობის წახნაგები. პლატონური სხეულის ამ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს ხუთი სხეული, რომლებსაც სახელი ეწოდათ წახნაგთა რაოდენობის მიხედვით. გეომეტრიის შემსწავლელები იკვლევდნენ პლატონური სხეულების მათემატიკურ სილამაზესა და სიმეტრიას წლების განმავლობაში. მათი სახელი მომდინარეობს ძველბერძენი ფილოსოფოსის პლატონისაგან, რომელმაც ჩამოაყალიბა თეორია თავის ცნობილ დიალოგში (Timaeus), რომ კლასიკური ელემენტები (მიწა, წყალი, ცეცხლი, ჰაერი და ეთერი) შედგებოდა ამ ხუთი ფორმისაგან.
ეშმაკი (ჯავიდის პიესა)
სიუჟეტი
პიესაში მოქმედებები პირველი მსოფლიო ომის ფონზე ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარეობს. პიესის მთავარი გმირი არიფია, ძალიან ჰუმანური და რომანტიკული ახალგაზრდა კაცი. იბლისის სახით ჯავიდმა ის ადამიანები დაახასიათა, რომლებიც მზად არიან, ფულის გულისთვის ეშმაკს სულს მიჰყიდონ. ავტორის აზრით, ამ ადამიანთა სულები არ არის თავისუფალი. ჯავიდის აზრით, იმ ადამიანების სულებს, რომელთათვისაც მატერიალური კეთილდღეობა მთავარი სტიმულია, ეშმაკი მართავს.
პლატონური სხეულები
ისტორია
მარჯვნივ|მინი|275x275პქ| [[იოჰანეს კეპლერი|კეპლერის მზის სისტემის მოდელი პლატონური სხეულების მაგალითზე წიგნიდან Mysterium Cosmographicum (1596)]] პლატონური სხეული ცნობილია ანტიკური დროიდან. მოჩუქურთმებული ქვის ბურთები, რომელიც შექმნილია გვიანი ნეოლითის ადამიანისაგან შოტლანდიაში, მიმსგავსებულია პლატონურ სხეულებთან. თუმცა პლატონურ სხეულს, როგორც სჩანს, არ ჰქონდა უპირატესობა ნაკლებ სიმეტრიულ ფიგურებთან შედარებით და ზოგიერთი მათგანი გამორჩენილიცაა.
ეშმაკი (ჯავიდის პიესა)
სიუჟეტი
არიფი აკვირდებოდა საოკუპაციო ომებს, ადამიანების ძალადობას, კრიმინალსა და ღალატს, მაგრამ ღმერთის სწამდა. მაგრა საბოლოოდ არიფი ეშმაკს ემორჩილება, საკუთარ ცოლსა და ძმას კლავს, ოქროზე დახარბებულ მდიდარ კაცად იქცევა. არიფი, რომელიც დიდებული იდეებით ცხოვრობდა, არაფრით აღემატება უბრალო ადამიანებს.
პლატონური სხეულები
ისტორია
ძველი ბერძნები ინტენსიურად სწავლობდნენ პლატონურ სხეულებს. ზოგიერთი წყაროები (როგორიცაა პროკლე) მათ აღმოჩენას პითაგორას მიაწერს. სხვა მტკიცებულებით, პითაგორა იცნობდა მხოლოდ ტეტრაედრს, კუბსა და დოდეკაედრს, ხოლო ოქტაედრი და იკოსაედრი ტეატეტუსმა აღმოაჩინა, რომელიც პლატონის თანამედროვე იყო. ნებისმიერ შემთხვევაში, სწორედ ტეატეტუსმა აღწერა ხუთივე ეს სხეული და ასევე დაამტკიცა, რომ არ არსებობს მეტი მათი მსგავსი თვისებების ფიგურა.