cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელენა მეკლენბურგ-შვერინელი
ბიოგრაფია
1848 წელს საფრანგეთში რევოლუცია მოხდა, რა დროსაც დაამხეს მეფე ლუი ფილიპი. თავდაპირველად სცადეს ტახტზე ელენას უფროსი ვაჟის დასმა, თუმცა წარუმატებლად, რის გამოც სამეფო ოჯახს საფრანგეთის დატოვება მოუხდა, თუმცა 1851 წელს ელენასა და მის ვაჟებს საფრანგეთის საპატიო მოქალაქეების წოდება მიანიჭეს.
თავდაპირველად ელენა თავის შვილებთან ერთად დედის მშობლიურ მხარეში, ეიზენახში გაიქცა, სადაც მალევე ძალიან პოპულარული გახდა. იგი ზრუნავდა ღარიბებზე და ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ერთად აღადგინა არაერთი სასახლე და ტაძარი. მისი საოცარი ერთგულების გამო თიურინგიისადმი, მასზე შემდგომში მწერალმა მარია რაშმა რამდენიმე ზღაპარი დაწერა. აგრეთვე ცნობილია, რომ მას ძალიან მეგობრული და ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ეიზენახის ჰერცოგინიასთან.
მიუხედავად იმისა, საბოლოოდ მას მოუწია გერმანიის დატოვება და ლონდონში, ინგლისში გადასახლება თავის დედამთილ-მამამთილთან, რომლებიც დედოფალ ვიქტორიას მფარველობის ქვეშ იყვნენ. ელენა მეკლენბურგ-შვერინელი სწორედ აქ გარდაიცვალა, 1858 წლის 17 მაისს, 44 წლის ასაკში, გრიპის ეპიდემიისგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1814 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1858 კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგინიები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:გრიპით გარდაცვლილები
ხოსე მაური
ხოსე აგუსტინ მაური (José Agustín Mauri; დ. 16 მაისი, 1996, რეალიკო, არგენტინა) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით ნახევარმცველი, თამაშობს „მილანში“
= საკლუბო კარიერა =
პარმა
მაურის დებიუტი შედგა 3 დეკემბერს 2013 წელს პარმას შემადგენლობაში იტალიის საფეხბურთო თასზე მეოთრე რაუნდში სადაც მან მატჩის დასრულებამდე 27 წუთით ადრე შეცვალა ჯანი მუნარი.
11 აპრილს 2015 წელს გაიტანა ერთადერთი გოლი „იუვენტუსის“ წინააღმდეგ როდესაც პარმა ბოლო ადგილას იყო და იუვენტუსი პირველზე. მაურის კომენტარი: „ეს ჩემთვის უბედნიერესი დღეა“.
მილანი
2015-2016 წლების სეზონის დასაწყისში მაური შეუერთდა „მილანს“. დებიუტი შედგა „კროტონეს“ წინააღმდეგ მატჩში 1 დეკემბერს, სადაც მილანმა დამატებით დროში დაამარცხა მოწინააღმდეგე ანგარიშით 3-1.
ემპოლი
2016 წლის 30 აგვისტოს მაური იჯარით შეუერთდა იტალიურ კლუბ „ემპოლს“, სადაც მხოლოდ ერთი სეზონი დაჰყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:პარმის ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:ემპოლის ფეხბურთელები
ფხა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ფხა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი ბადრიძე (დიპლომატი)
thumb|გიორგი ბადრიძე და გაერთიანებული სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი ჯასტინ მაკენზი სმითი [[თსუ-ში სტუდენტებთან შეხვედრისას.]] გიორგი ბადრიძე (დ. 13 მარტი, 1968, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, 2009–2013 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი დიდ ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში.
1992 წელს დიპლომატიურ სამსახურში ჩადგომის შემდეგ სხვადასხვა თანამდებობები ეკავა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში, მათ შორის ხელმძღვანელობდა დასავლეთ ევროპის სამმართველოს (1996–1998), ამერიკის დეპარტამენტს (2004–2006). 1999–2002 წლებში ეკავა თურქეთის რესპუბლიკაში საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანისა და მისიის ხელმძღვანელის მოადგილის თანამედებობა.
2007–2009 წლებში იყო საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი (ელჩის მოადგილე) დიდი ბრიტანეთის და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში. 2009-2013 წლებში ეკავა საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის თანამდებობა დიდ ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოში, ამავე პერიოდში ეკავა საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივმოქმედი წარმომადგნელის თანამდებობა.
2013 წლიდან არის რონდელის ფონდის უფროსი მკვლევარი, ასევე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და კავკასიის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების მოწვეული ლექტორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:საქართველოს ელჩები დიდ ბრიტანეთში კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ჯეინ ბრიუერი
ჯანის ქეი დრინკვაინ „ჯეინ“ ბრიუერი (Janice Kay «Jan» Brewer, დ. 26 სექტემბერი, 1944, ჰოლივუდი, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენელი. არიზონის შტატის 22-ე გუბერნატორი 2009-2015 წლებში. ჯეინ ბრიუერი მეოთხე და ზედიზედ მესამე ქალბატონია, რომლებმაც დაიკავეს არიზონის გუბერნატორის თანამდებობა. ბრიუერი გუბერნატორი გახდა მემკვიდრეობის ხაზით და არა არჩევნებით, რადგან მისმა წინამორბედმა ჯანეტ ნაპოლიტანომ თანამდებობა დატოვა და დანიშნეს აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების მდივნად, ხოლო ჯეინ ბრიუერს 2003-2009 წლებში ეკავა არიზონის შტატის მდივნის თანამდებობა, კონსტიტუციით სწორედ მას ერგო გუბერნატორის თანამდებობა.
ბიოგრაფია
ჯეინ ბრიუერი დაიბადა 1944 წლის 26 სექტემბერს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში, ედი და პერიო უილფორდ დრინკვაინის ოჯახში. მამამისი ნევადის შტატში ამერიკული საწყობის სამოქალაქო ხელმძღვანელი იყო. მაშინ როდესაც ჯეინი 11 წლის იყო, საწყობის ქიმიური ნივთიერებების მოქმედების შედეგად გარდაიცვალა მამამისი, რის შემდეგაც მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კალიფორნიაში. ბრიუერს აქვს ინგლისური და ნორვეგიული ფესვები.
ჯეინ ბრიუერმა მიიღო გლენდეილის კოლეჯის რადიოლოგიური ტექნოილოგიების სერტიფიკატი და მცირე დროით მუშაობდა კალიფორნიის ქალაქ გლენდეილში. ამ პერიოდში დაქორწინდა ჯონ ლეონ ბრიუერზე და ისინი 1970 წელს საცხოვრებლად გაემგზავრნენ ქმრის მშობლიურ შტატ არიზონაში. წყვილი კვლავ დაბრუნდა არიზონის ქალაქ გლენდეილში, სადაც ჯონი გახდა წარმატებული თერაპევტი.
პოლიტიკური კარიერა
1983 წლიდან 1987 წლამდე ბრიუერი იყო არიზონის შტატის წარმომადგენელთა პალატის წევრი, ხოლო 1987-1996 წლებში არიზონის სენატის წევრი. სენატის წევრობის უკანასკნელი სამი წლის განმავლობაში კი რესპუბლიკელთა უმრავლესობის ფრაქციის ხელმძღვანელი. 1996 წელს ბრიუერი აირჩიეს მარიკოპის ოლქის სამეურვეო საბჭოს წევრად და ამ თანამდებობაზე მუშაობდა ექვსი წელი.
2002 წელს ბრიუერმა თავისი კანდიდატურა წარადგინა არიზონის შტატის სახელმწიფო მდივნის თანამდებობაზე. არჩევნებზე მან გაიმარჯვა და დემოკრატ კრის კამისკის გადაუსწრო 23 000 ხმით. 2009 წლის 21 იანვარს გახდა არიზონის შტატის გუბერნატორი, მას შემდეგ, რაც ამერიკის პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ წინა გუბერნატორი ჯანეტ ნაპოლიტანო დანიშნა ეროვნული უსაფრთხოების მდივნად. 2010 წლის 2 ნოემბერს მორიგ არჩევნებზე იგი მეორე ვადით აირჩიეს. მან მიიღო ხმების 55 %, ხოლო მისმა მოწინააღმდეგემ, დემოკრატმა ტერი გიოდარდმა 42 %.
2010 წლიდან გამოდის არიზონას შტატში ვაჭრობაზე გადასახადის გაზრდის ინიციატივით.
პირადი ცხოვრება
ნევადაში ყოფნისას ბრიუერი დაოჯახდა ჯონ ლეონ ბრიუერზე. მათ შეეძნათ სამი შვილი, მათგან ერთ-ერთი გარდაიცვალა 2007 წელს სიმსივნისაგან. მეორე შვილი დამნაშავედ სცნეს ქალზე ძალადობის გამო 1989 წელს და 22 წელის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში იწვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:არიზონის გუბერნატორები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
სანტა-ფე-დი-მინასი
სანტა-ფე-დი-მინასი (Santa Fé de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 493 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 968 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.36 კმ²-ზე. ფართობი 2 917 448 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
შადრინსკული ბატი
შადრინსკული ბატი, ურალური ბატი — ბატის ძველი სამამულო რუსული ჯიში. გამოყვანილია XVII საუკუნის ბოლოს პერმის გუბერნიის ქალაქ შადრინსკთან ახლოს (აქედან სახელწოდება) მოშინაურებული ველური რუხი ბატების გადარჩევით. აქვს მაგარი კონსტიტუცია, კომპაქტური მოკლე ტანი, მცირე ზომის თავი, მოკლე კისერი და ფეხები, მცირე ცხიმოვანი ნაკეცი მუცელზე. მკერდი მომრგვალებულია; ნისკარტი და ტერფები — ნარინჯისფერ-წითელი. ზურგი შეფერილია რუხად, მუცელი — თეთრად. მამლის ცოცხალი მასაა 5,5–6,5 კგ, დედლისა — 4,8–5,2 კგ, 9 კვირის მოზარდეულისა — 3,3–3,5 კგ. კვერცხმდებლობა ერთი ციკლისათვის — 25–30 ცალი. გამოჩეკის პროცენტულობა — 60–65%; შენარჩუნება — მოზარდეულებში 94–96%, ზრდასრულებში 96–98%. მის მოშენებას მისდევენ კურგანის, სვერდლოვისა და ტიუმენის ოლქებში.
პამპულიის თანამედროვე ანსამბლი
2016 წლის ივლისში, პამპულიის თანამედროვე ანსამბლს, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში
ნიკ კანერ-მედლი
კარიერა საშუალო სკოლაში
ნიკმა 2002 წელს „Deering“-ის საშუალო სკოლა (მეინი, პორტლენდი) დაამთავრა. მან საშუალო სკლაში შემდეგი ჯილდოები მიიღო: NHSCA-ის ბიჭთა კალათბურთის წლის ათლეტი, მეინის მრ. კალათბურთი და მეინის წლის „Gatorade“ მოთამაშე. როგორც შესანიშნავ ბომბარდირს, კანერ-მედლის დაფიქსირებული აქვს სკოლის რეკორდი 51 ქულა, რომელიც „სამხრეთ პორტლენდის“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში მოიპოვა.
საშუალო სკოლის მესამე წელს კანერ-მედლი საშუალოდ სეზონში 26.8 ქულას აგროვებდა, ხოლო მეოთხე წელს - 35.6 ქულას.
პროფესიონალური კარიერა
2006 წლის NBA-ის დრაფ-კლასის შემდეგ კანერ მედლი თავისუფალი აგენტის სტატუსით დეტროიტ პისტონსს შეუერთდა. იგი გუნდთან 2006 წლის ლას-ვეგასის ზაფხულის ლიგაზე თამაშობდა იქამდე, ვიდრე ტრავმას მიიღებდა. ტრავმის მოშუშების პერიოდი 5 თვე გაგრძელდა. ფართო რეაბილიტაციის შემდეგ ნიკი სრულიად გამოჯანმრთელდა და 2007 წლის თებერვალში კონტრაქტი გემანიის BBL1 ლიგის გუნთან, „არტლანდ დრაგონსთან“ გააფორმა. მისი გუნდში ყოფნის პერიოდში „არტლანდ დრაგონასმა“ კლუბის ისტორიაში პირველი ჩემპიონობა მოიპოვა. შემდეგ კანერ-მედლი ამერიკაში დაბრუნდა და საკრამენტო კინგსის სახელით 2007 წლის ლას-ვეგასის ზაფხულის ლიგაში მიიღო მონაწილეობა.
2009 წლის ლას-ვეგასის ზაფხულის ლიგაზე მან ლოს-ანჯელეს კლიპერსის გუნდში ითამაშა. ხუდითან ორ თამაშში ნიკს ორი ორმაგი-დუბლი ჰქონა. ლიგის შემდეგ მან კონტრაქტი „ესტუდიანტეს მადრიდთან“ გააფორმა.
2011 წლის ივლისში კანერ-მედლიმ კონტრაქტი ვალენსიის კალათბურთის კლუბთან გააფორმა (კონტრაქტის თანახმად იგი გუნდში ერთი წლით რჩებოდა, ხოლო მეორე წელს საკუთარი გადასაწყვეტი იყო დარჩენა-წასვლის საკითხი). ACB ლიგაში საშუალოდ 13.2 ქულისა და 6.8 მოხსნის, ხოლო ევროთასზე 13.5 ქულისა და 6.4 მოხსნის დაგროვების შემდეგ მან კონტრაქტი გაწყვიტა და თავისუფალი აგენტი გახდა.
2012 წლის ივლისში მან ორ-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა ისრაელის სუპერ ლიგის გუნდ „მაკაბი თელ ავივისთან“.
2013 წლის 22 აგვისტოს კანერ-მედლიმ კონტრაქტი „უნიკახა მალაგასთან“ გააფორმა.
2014 წლის 26 ივნისს შეუერთდა ყაზახეთის გუნდ „BC ასტანას“.
2016 წლის 25 ივლისს შეუერთდა გუნდ „AS მონაკოს“.
2017 წლის 8 ივნისს კანერ-მედლის ორწლიანი კონტრაქტი გააფორმა „CB ესტუდიანტესთან“.
2019 წლის 26 ივნისს მან ორწლიანი კონტრაქტი B ლიგის გუნდ „იბარაკი როტოსთან“ გააფორმა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:აზერბაიჯანელი კალათბურთელები კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები
ვალია-ფლორი
ვალია–ფლორი (Valea Florii) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 111 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 201 ადამიანს შეადგენდა.
ჩივა
ჩივა (Չիվա) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 250 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 013 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 36 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 28.22 კმ²-ია.
ბელებენეშტი
ბელებენეშტი (Bălăbăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 081 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
იპირანგა-დუ-პიაუი
იპირანგა-დუ-პიაუი (Ipiranga do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 327 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.62 კმ²-ზე. ფართობი 529 417 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
სინიანი
სინიანი — ქალაქი ჩინეთში, ხენანის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე ხუაიხეს ნაპირზე. მოსახლეობა 600 ათასი ადამიანი (2018).
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ჰიქმეთ ჰაჯიევი
ბიოგრაფია
ჰიქმეთ ჰაჯიევი დაიბადა 1979 წლის 15 ოქტომბერს განჯაში, სადაც დაამთავრა №24 საშუალო სკოლა. სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობებისა და საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავდა ჯერ ბაკალავრის, ხოლო შემდეგ მაგისტრის ხარისხით. იგი აგრეთვე სწავლობდა ნატოს თავდაცვის კოლეჯის სამაგისტრო პროგრამაზე, ჯორჯ მარშალის უსაფრთხოების კვლევების ცენტრში და ბელგიის ULB უნივერსიტეტში. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა ნატოში აზერბაიჯანის წარმომადგენლობაში, ქუვეითში აზერბაიჯანის საელჩოში. 2014 წლიდან 2018 წლამდე ჰაჯიევი მუშაობდა აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურის უფროსის თანამდებობაზე. 2018 წლის 9 ივლისს მიენიჭა მედალი „დიპლომატიურ საქმეში გამორჩეული სამსახურისათვის“, ხოლო ერთი წლის შემდეგ „სამშობლოსთვის გაწეული სამსახურისთვის“ დაჯილდოვდა მე-2 ხარისხის ღირსების ორდენით.
2018 წლის 18 სექტემბერს დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ, 2018 წლის 26 ნოემბერს კი დაინიშნა ამავე დეპარტამენტის უფროსად, ხოლო 2019 წლის 29 ნოემბერს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწედ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:აზერბაიჯანელი დიპლომატები
ვოინესკუ
ვოინესკუ (Voinescu) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 38 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 762 ადამიანს შეადგენდა.
ანთროპოიდი (ფილმი)
ანთროპოიდი — 2016 წლის ჩეხურ-ბრიტანულ-ფრანგული ეპიკური ომის ფილმი, რომლის რეჟისორია შონ ელისი და მთავარ როლებს ასრულებენ კილიან მერფი, ჯეიმი დორნანი, შარლოტა ლე ბონი, ანა გეისლეროვა, ჰარი ლოიდი და ტობი ჯონსი. ფილმის ავტორია ელისი და ენტონი ფრევინი. იგი მოგვითხრობს ოპერაციაზე „ანთროპოიდი“, მეორე მსოფლიო ომის მკვლელობა რეინჰარდ ჰაიდრიხზე, რომელიც განხორციელებულ იქნა გადასახლებული ჩეხოსლოვაკიელი ჯარისკაცების მიერ 1942 წლის 27 მაისს. იგი გამოვიდა 2016 წლის 12 აგვისტოს შეერთებულ შტატებში და 2016 წლის 9 სექტემბერს დიდ ბრიტანეთში.
სცენარი
1941 წლის დეკემბერში ევროპაში გერმანიის ოკუპაციამ თავის სიმაღლეს მიაღწია. ჩეხოსლოვაკიის დევნილობის მთავრობის ორი აგენტი, სლოვაკი ჯარისკაცი, იოზეფ გაბჩიკი (კილიან მერფი) და ჩეხი, იან კუბიჩი (ჯეიმი დორნანი) პარაშუტით დაეშვნენ თავიანთ ოკუპირებულ ქვეყანაში. ჯოზეფი დაშავდა, როდესაც იგი დაეცა ხეზე ჩასვლისთანავე. ცოტა ხნის შემდეგ მათ აღმოაჩენს ორი მებრძოლი, რომლებიც აღმოჩნდებიან მოღალატეები; ერთს ჯოზეფმა ესროლა, ხოლო მეორე კაცი გაიქცა. მათი სატვირთო მანქანა მოიპარეს, აგენტები პრაღისკენ გაემართნენ. როდესაც ისინი კონტაქტს ეძებენ, ისინი მიემართებიან დოქტორ ედუარდისკენ (შონ მაჰონი), რომელიც ჯოზეფს ფეხზე უმკურნალებს და არიგებს აგენტებს, რომ შეხვდნენ წინააღმდეგობის სხვა წევრებს, რომელსაც ხელმძღვანელობს "ბიძია" იან ზელენკა-ჰაისკი (ტობი ჯონსი). აგენტები ცხადყოფენ, რომ მათ უნდა შეასრულონ "ოპერაცია ანთროპოიდი", რეინჰარდ ჰეიდრიხის (დეტლეფ ბოტე) მკვლელობა. ჯოზეფმა და იანმა შეზღუდული დაზვერვისა და მცირე აღჭურვილობის მქონე ქალაქში, ჩაკეტილი ქალაქის ქვეშ უნდა იპოვნონ ჰეიდრიხის მკვლელობის გზა, ოპერაცია, რომელიც, მათი იმედით, შეცვლის ევროპის სახეს. ორი ახალგაზრდა ქალის, მარი კოვარნიკოვას (შარლოტა ლე ბონი) და ლენკა ფაფკოვას (ანა გეისლეროვა) დახმარებით, სხვა შეთქმულებებთან ერთად, აგენტები გეგმავენ ჩასაფრებას ჰეიდრიხზე, რადგან ის მის შტაბში მიდის მანქანით. როდესაც აგენტები შეიტყობენ, რომ ჰეიდრიხი საფრანგეთში უნდა გადაიყვანონ, გეგმა ძალაში შედის იმ დუეტთან ერთად, რომელსაც დაემატება სხვა აგენტები, რომლებიც პარაშუტით იყვნენ ჩეხოსლოვაკიაში და დარჩენილი წინააღმდეგობის მებრძოლები პრაღაში. 1942 წლის 27 მაისს ხორციელდება მკვლელობის მცდელობა;
მათ მოახერხეს ჰაინდრიხის დაჭრა. შემდეგ მკვლელები გარბიან. ამის საპასუხოდ, SS უსაფრთხოების ძალებმა შემოიკრიბეს ჩეხეთის ათასობით მოქალაქე და განახორციელეს საშინელი ანგარიშსწორება. ლენკა მოკლეს ქუჩაში ნაცისტი ჯარისკაცების გაქცევის მცდელობისას. წინააღმდეგობის გამანადგურებელი კარელ შურდა (ჟირჟი შიმეკი) აგენტებს ეძებს და ხოცავს იმ ოჯახს რომელმაც ისინი დამალა. ამასობაში, აგენტები დაიმალნენ პრაღის წმინდა კირილესა ტაძარში. ჰეიდრიხი ტრავმებისგან მალე საავადმყოფოში გარდაიცვალა. რეპრესიები გრძელდება სოფელ ლიდიცეში. ოჯახი, რომელმაც აგენტები შეიფარა სატიკად უსწპრდებიან, მათ სახლს თავს დაესხნენ გესტაპოს ოფიცრები. დედა თავს იკლავს აბაზანაში ციანიდის ტაბლეტის მიღებით. ვაჟი სასტიკად აწამეს. მათ გაიგეს აგენტების ადგილსამყოფელი. ასისტთა ნაცისტური ჯარი შეიჭრა ტაძარში და ყველა აგენტი, მათ შორის იოზეფი და იანი მოკლეს სასტიკი 6-საათიან ბრძოლაში. საბოლოო ჯამში, "ჰეიდრიხის ტერორის" შედეგად სულ 5000 ჩეკი და სლოვაკი მოკლეს.
შეფასება
ვებსაიტზე Rotten Tomatoes, ფილმს აქვს დამტკიცების რეიტინგი 66%, 102 მიმოხილვის საფუძველზე, საშუალო ნიშანი 6.39 / 10. Metacritic– ზე ფილმის საშუალო ქულაა 59 100–დან, 29 შეფასებაზე დაყრდნობით, რაც მიუთითებს „არაერთგვაროვან ან საშუალო მიმოხილვაზე“.
ფილმმა დიდება მოიპოვა რეალიზმისადმი ერთგულებისა და ჭეშმარიტი მოვლენებისადმი. The Guardian-ისთვის თავის მოხსენებაში პიტერ ბრედშოუმ დაწერა: ”ინტელექტუალური, მკაცრი და მომაბეზრებელი ფილმი.”
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ფილმები ომზე კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომზე კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ფილმები ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:ფილმები ჟანრის და ქვეყნის მიხედვით
ბანდამა
ბანდამა (Bandama) — მდინარე დასავლეთ აფრიკაში. thumb|left|მდინარე ბანდამა [[კოტ-დ’ივუარის რუკაზე]] იგი ყველაზე უფრო გრძელი მდინარეა კოტ-დ’ივუარში. მდინარის სიგრძე — დაახლოებით 1050 კმ, მისი აუზი მოიცავს 98 500 კმ² ფართობს. მდინარის დინების მიმართულება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენაა; ის ჩაედინება გვინეის ყურეში.
სანაოსნოა შესართავიდან 65 კმ მანძილზე, მის ზემოთ ბევრი ჭორომების და მშრალ პერიოდში წყლის დონის მკვეთრი ვარდნის გამო გადაადგილება შეუძლებელია.
კოტ-დ’ივუარის დედაქალაქი იამუსუკრო მდებარეობს მდინარე ბანდამის უშუალო სიახლოვეს.
სან-რომანი (მინას-ჟერაისი)
სან-რომანი (São Romão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 276 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.22 კმ²-ზე. ფართობი 2 434 004 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბელეშეშტი (კრიულენის რაიონი)
ბელეშეშტი (Bălăşeşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 52 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 732 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ასუნსიონის რაიონი (ჩაჩაპოიასი)
ასუნსიონის რაიონი (Distrito de Asunción) — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის ჩაჩაპოიასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2820 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 289 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11,24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 25,71 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩაჩაპოიასის პროვინციის რაიონები
გეტაფი (ვაიოცძორი)
გეტაფი (Գետափ) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 170 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 355 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 785 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 3 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
ლუიზა მარია ნეაპოლელი
ბიოგრაფია
ლუიზა მარია დაიბადა 1773 წლის 27 ივლისს ნეაპოლში. იგი იყო ნეაპოლისა და სიცილიის მეფე ფერდინანდ I-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ მარია კაროლინა ავსტრიელის ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია ესპანეთის მეფე კარლ III და დედოფალი მარია ამალია საქსონიელი, ხოლო დედის მხრიდან საღვთო რომის იმპერატორი ფრანც I შტეფანი და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა მარია ტერეზია ავსტრიელი იყვნენ. იგი მისი მშობლების თვრამეტ შვილთაგან იმ იღბლიან შვიდეულს მიეკუთვნება, რომელთაც გადარჩენა შეძლეს.
1790 წლის 15 აგვისტოს იგი ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფერდინანდო III-ს. საქორწინო ცერემონიალი ფლორენციის სასახლეში შედგა. ტოსკანის დიდ საჰერცოგოს ის და მისი ქმარი 1801 წლის არანხუესის ხელშეკრულების დადებამდე მართავდნენ, რის შემდეგაც ნაპოლეონმა ისინი ჩამოყარა, ტოსკანის ადგილას ეტრურიის სამეფო დააარსა და მის მმართველად პარმის ჰერცოგი დანიშნა.
დაცემის შემდეგ, წყვილი ვენაში, ფერდინანდოს სამშობლოში გადასახლდა, სადაც ლუიზა მარიას მაზლი, იმპერატორი ფრანც II მართავდა. ფრანცმა თავის ძმას კომპენსაციის სახით შემდგომში ზალსბურგის არქიეპისკოპოსობა უბოძა.
ლუიზა მარია გარდაიცვალა 1802 წლის 19 სექტემბერს ჰოფბურგის საიმპერატორო სასახლეში, ვენაში. იგი თავის მეექვსე მშობიარობას გადაჰყვა 29 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისმა ქმარმა დაქორწინება ჯერ ელიზა ბონაპარტეზე, შემდეგ კი მარია ლუისა ესპანელზე სცადა, თუმცა როდესაც არ გამოუვიდა მარია ფერდინანდა საქსონიელზე დაქორწინდა, თუმცა მისგან შვილები არ ჰყოლია.
წინაპრები
ლუიზა მარია ნეაპოლელის წინაპრები
დანკუ
დანკუ (Dancu) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 31 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 605 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
უეირასი (პიაუი)
უეირასი (Oeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 640 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.19 კმ²-ზე. ფართობი 2 702 493 კმ²-ია.
ალესიო რომანიოლი
ალესიო რომანიოლი (Alessio Romagnoli; დ. 12 იანვარი, 1995, ანციო, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით მცველი, თამაშობს „მილანსა“ და იტალიის ნაკრებში.
რომანიოლიმ კარიერა დაიწყო „რომაში“ 2012 წელს. 2014 წელს იჯარით გადავიდა „სამპდორიაში“, სადაც გაატარა ერთი წელი, რის შემდეგაც, 2015 წელს შეუერთდა „მილანს“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:სამპდორიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
ეკონომიკური სისტემის პროდუქტიულობა
ეკონომიკური სისტემის პროდუქტიულობა პირდაპირპროპორციულია მასში არსებული რესურსებისა და შესაძლებლობების გამოყენების უნარის, ხოლო უკუპროპორციულია არასასურველი გარემოებებით გამოწვეული შეუთავსებლობების და პრობლემების ჯამის.
სადაც:
ხოლო
ინდექსებით მითითებულია შესაბამიაი რესურსები, მაგალითად:
Rint. - ინტელექტუალური რესურსები; Rpis. - ფიზიკური შრომითი რესურსები; Ragr. - აგრარული რესურსები; Rprod. - სამრეწველო რესურსები; Rfin. - ფინანსური რესურსები; Rres. - ბუნებრივი რესურსები.
ანალოგიურად არის აღნიშნული შეუთავსებლობების და პრობლემების წარმოქმნის ხასიათი: soc.-სოციალური, econ.-ეკონომიკური, cult.-კულტურული ხასიათის და ა.შ.
P - პრობლემის მუდმივი მაჩვენებელია და იდეალური შემთხვევისთვის უნდა მიისწრაფოდეს  P=1 -კენ (ეს ადამიანის ბუნებრივი მდგომარეობაა, რომელიც ბუნებრივ ვითარებაში მუდმივად უბიძგებს მას უკეთესის შექმნის სურვილისკენ და მიღწეულის გაუმჯობესებისკენ).
''ე.ი. - რაც უფრო უკეთესია მმართველობითი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სახელმწიფოს/კომპანიის რესურსების მაქსიმალურად ეფექტიან გამოყენების შესაძლებლობას, ხოლო პრობლემების ჯამური მაშჩვენებელი მიისწრაფის ბუნებრივი მუდმივა 1-ისკენ, მით უფრო იდეალური ხდება კონკრეტული ეკონომიკური სისტემა.''
სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
შუა აზიის აჯანყება
ლიტერატურა
კატეგორია:XX საუკუნის აჯანყებები კატეგორია:აჯანყებები რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ კატეგორია:შუა აზია
მატისოვის ხიდი
მატისოვის ხიდი (Матисов мост) — ხიდი მდინარე პრიაჟკაზე სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს მატისოვისა და კოლუმენის კუნძულებს. მას ადრე ერქვა „სუხარნის ხიდი“.
მდებარეობა
ხიდთან ახლოს მდებარეობს წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ფსიქიატრიული საავადმყოფო. აღნიშნული ხიდის ქვემოთ კიდევ ერთი აბანოს ხიდია. მატისოვის ხიდთან, უახლოესი მეტროსადგურია „სადოვაია“, რომელიც დაახლოებით 2,4 კილომეტრშია. ხიდის სიგრძე 39,7 მეტრია, სიგანე კი — 10,5 მეტრი.
ისტორია
ამ ადგილას 1737 წელს, ხის ხიდი აშენდა, რომელიც კუნძულ მატისოვთან აკავშირებდა სააადმირალოს რაიონის ნაწილს. 1836 წელს ინჟინერ ა. დ. გოტმანმა და ა. ფ. ბუტაცმა მოამზადეს ახალი ხის თაღოვანი ხიდის პროექტი.
1935 წელს ხის თაღები შეიცვალა ლითონის თაღებით, ასევე შეცვალეს იატაკი და მოაჯირეები. ამის შემდეგ ხიდის რამდენიმე რესტავრაცია განხორციელდა თუმცა არ შეცვლილა თავდაპირველი იერსახე.
1993 წლის ნოემბერში, ხიდი დაიკეტა ფეხით მოსიარულეთათვის, რადგან ჩატარებული გამოკვლევით ხიდი არამყარი იყო, თუმცა სამუშაოების პროცესი დროულად არ დაწყებულა. ხიდის კაპიტალური რემონტი 1995 წელს დაიწყო, რადგან მანამდე არ არსებობდა ფინანსები. ხიდი რეკონსტრუქციის დროს მთლიანად დაიშალა, ხის ბოძები შეიცვალა რკინაბეტონით, დამონტაჟდა ახალი რკინის მოაჯირები, იატაკი, ასევე მოხდა ხიდის გამაგრებაც.
კერი კინგი
კერი რეი კინგი (Kerry Ray King; დ. 3 ივნისი, 1964) — ამერიკელი მუსიკოსი. სახელი გაითქვა როგორც თრეშ მეტალ ჯგუფ სლეიერის გიტარისტი. კინგმა ჯგუფი ჯეფ ჰანემანთან ერთად შექმნა და 1981 წლიდან მისი წევრია.
ბიოგრაფია
კინგი ავიაინჟინერის და ტელეფონის კომპანიის თანამშრომლის ოჯახში დაიბადა, მან დაასრულა უორენის სკოლა კალიფორნიაში და კალვანოს მუსიკალურ ცენტრში დაიწყო გიტარის სწავლა. სწორედ ამ წლებში ერთ-ერთ მოსმენაზე გაიცნო ჯეფ ჰანემანი რომელთანაც ერთად ჯგუფში მოხვდა, ისინი Iron Maiden-ის და Judas Priest-ის სიმღერებს უკრავდნენ და რამდენიმე რეპეტიციის შემდეგ საკუთარი ჯგუფის შექმნა გადაწყვიტეს.
დაკვრის სტილი და გავლენის სფეროები
კინგს პირველი შეხება გიტარასთნ ბავშვობაში ჰქონდა, კინგის ადრინდელ ნაშრომებს სლეიერთან ერთად, როგორებიცაა Reign In Blood და Hell Awaits კრიტიკოსები ახასიათებდნენ როგორც „გიჟურ რიფებს რომლებიც ზუსტად გადმოსცემენ იმ ძალადობის მსხვერპლთა ტირილის ხმებს რომლებზეც სლეიერი წერს“, Allmusic-ის ჟურნალისტი სთივ ჰიუი კი კინგის და ჰანემანის სოლოებს აღწერს როგორც „გიჟურად ქაოტური“.
კინგის ახალგაზრდობის ინტერვიუებში იგი მის საყვარელ ჯგუფებად ვენომს-ს, Black Sabbath-ს, Judas Priest-ს, Iron Maiden-ს და Deep Purple-ს ასახელებს, ამ ხუთეულში კი როგორც თვითონ აცხადებს ყველაზე დიდი გავლენა Judas Priestმა იქონია, ხოლო მის საყვარელ გიტარისტებად რომლებმაც მასზე გავლენა მოახდინეს რიჩი ბლექმორს, ედი ვან ჰალენს და თედ ნაგენტს ასახელებს.
პირადი ცხოვრება
კერი ამჟამად არის დაქორწინებული აიეშა კინგზე,მას ჰყავდა პირველი ცოლიც რომლისგანაც შეეძინა გოგონა შაიან კიმბერლი კინგი.
2006 წლის ინტერვიუში კინგმა თავისი ანტი-რელიგიური მოსაზრებები დააფიქსირა : „არ ვცხოვრობ რამე ფილოსოფიით, ჩემი მთავარი წესი კი ისაა, რომ ავუნჯანყდე ამ ერთ აზრს რომელიც ხალხს ამონებს და რელიგია ჰქვია, მე არ მჯერა იმის რასაც ვერ ვხედავ და ვერც ვერავინ მაჩვენებს“.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1964
მბაიე ნიანგი
მბაიე ბაბაკარ ნიანგი (M'Baye Babacar Niang; დ. 19 დეკემბერი, 1994, მეულან-ელ-იველინი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. ამპლუით თავდამსხმელი, თამაშობს მილანში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:მონპელიეს ფეხბურთელები კატეგორია:უოტფორდის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი
გეტიკვანქი
გეტიკვანქი (Գետիկվանք) — სოფელი სომხეთში, ვაიოცძორის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 210 მეტრზე. 1979 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 537 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაიოცძორის პროვინციის სოფლები
ვარზეა-და-პალმა
ვარზეა-და-პალმა (Várzea da Palma) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 519 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 809 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.13 კმ²-ზე. ფართობი 2 220 279 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლესე ფერი
ლესე ფერი (laissez-faire, „ნებაზე მიშვება“) — ეკონომიკური სისტემა, რომელშიც კერძო სუბიექტები თავისუფალი არიან ნებისმიერი ეკონომიკური ინტერვენციისგან, როგორიცაა რეგულაცია და სუბსიდიები. როგორც თეორიული სისტემა, ლესე ფერი ეფუძნება იმ აქსიომებს, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ ინდივიდი საზოგადოების ბაზისია და მას აქვს თავისუფლების ბუნებრივი უფლება; სამყაროს ფიზიკური მოწყობა ჰარმონიულია და თვითონ შეუძლია საკუთარი თავის მოწესრიგება; და რომ კორპორაციებს, რომლებსაც სახელმწიფო ქმნის, და მათ მუშაობას მოქალაქეებმა გულდასმით უნდა მიადევნონ თვალი, რადგან მათ აქვთ ბუნებრივი ტენდენცია მიმართული სმიტისეული სპონტანური წესრიგის დარღვევისკენ.
ეს აქსიომები აყალიბებს ლესე ფერის  ძირითად პრინციპებს. სხვა ასეთი პრინციპის თანახმად, ბაზარი უნდა იყოს კონკურენტუნარიანი. ამ წესს ყოველთვის აკავშირებდნენ თავისუფალი ბაზრის თეორიასთან. თავისუფლების გაზრდის და ბაზრისთვის თვითრეგულაციის ფუნქციის მინიჭების მიზნით, ამ თეორიის ადრინდელმა მიმდევრებმა დააწესეს მიწის იჯარის გადასახადი, (გეორგიზმის მსგავსად) რათა ჩაენაცვლებინა ყველა ის გადასახადი, რომელიც ზიანს აყენებდა ადამიანთა კეთილდღეობას პროდუქტებზე ჯარიმის დაწესებით.
ლესე ფერის მოწინააღმდეგეები ეწინააღმდეგებიან ეკონიმიკის სექტორიდან მთავრობის სრულ გამოყოფას. ფრაზა ლესე ფერი ანუ laissez-faire მომდინარეობს ფრანგული ფრაზისგან და სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს „ნება დართე (მას; მათ)“, მაგრამ ამ შემთხვევაში ნიშნავს „ნებაზე მიუშვი“. თავისუფალი ბაზრის კაპიტალიზმი დაინერგა XVIII საუკუნის შუა ხანებიდან და უფრო მეტად პოპულარული გახდა ადამ სმიტის წიგნის „გამოკვლევა ხალხთა სიმდიდრის ბუნებისა და მიზეზების შესახებ“ საშუალებით. ყველაზე მეტად გავრცელებული იყო XIX საუკუნის ბრიტანეთსა და აშშ-ში. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ხშირად ასოცირდება კაპიტალიზმთან, არსებობს თავისუფალი ბაზრის არაკაპიტალისტური ფორმებიც, მათ შორის ბაზრის სოციალიზმი.
სიტყვის წარმოშობა და გამოყენება
ტერმინი „ლესე ფერი“ უნდა წარმოშობილიყო 1681 წელს შემდგარ ერთ შეხვედრაზე გამოჩენილ ფრანგ ფინანსთა მინისტრს ჟან ბასტისტ კოლბერსა და ფრანგი ბიზნესმენების ჯგუფს შორის, რომელსაც მ. ლე ჟანდრი ხელმძღვანელობდა. როცა მერკანტილისტმა მინისტრმა იკითხა, თუ როგორ უნდა დახმარებოდა ფრანგული სახელმწიფო ვაჭრებს თავიანთ საქმიანობაში, ლე ჟანდრმა მარტივად უპასუხა: „ნებაზე მიგვიშვი“ („Laissez-nous faire“).
„ნებაზე მიუშვი! - უნდა იყოს მთელი ცივილიზებული სამყაროს საზოგადოებრივი ძალის კრედო.. [ეს არის] მიუღებელი შეხედულება მათთვის, ვინც ჩვენი მეზობლების დაკნინების ხარჯზე ცდილობს საკუთარი თავის განდიდებას. მხოლოდ მავნე და ბოროტი გულის პატრონები არიან კმაყოფილი ამ შეხედულების საპირისპირო მტკიცებებით. „მიუშვი ნებაზე, მიუშვი!“ - რენე ლუის არგენსონი.
არგენსონამდე ან გურნიმდე პ.ს. დე ბოისგილტერს მიეწერება ფრაზა „არ ჩაერიო ბუნების პროცესებში“. არგენსონი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში ცნობილი იყო მსგავსი ფრაზით: „მართე ცოტა“. მიუხედავად ამისა, გორნის დამსახურებაა ტერმინ „ლესე-ფერი“ ფართოდ გამოყენება, რადგან ფიზიოკრატებმა მოიწონეს ეს ფრაზა.
ფიზიოკრატებმა თავისუფალი ბაზარი XVIII საუკუნის საფრანგეთში საკუთარი ეკონომიკური თეორიების განუყოფელ ნაწილად აქციეს და შემდგომ უკვე ცნობილმა ეკონომისტებმა, მათ შორის ადამ სმიტმა, ეს იდეა განავითარეს. სწორედ ფიზიოკრატებსა და კლასიკურ პოლიტიკურ ეკონომიკას უკავშირებენ ტერმინ „თავისუფალი ბაზარს“. წიგნში „თავისუფალი ბაზარი და კეთილდღეობა“ განმარტებულია: „ფიზიოკრატებმა, რომელთაც ჰქონდათ რეაქცია უკვე მეტისმეტ მერკანტილისტურ რეგულაციაზე საფრანგეთში,  გამოხატეს საკუთარი შეხდულება „ბუნებრივ მოწყობაზე“ ან ისეთ თავისუფლებაზე, რომელიც ინდივიდის ეგოისტურ მიზნებს მოახმარს საზოგადოების კეთილდღეობას. მათი ხედვით, ბუნებრივი მოწყობა კარგად ფუნქციონირებს სახელმწიფოს დახმარების გარეშე, ამიტომ მათ ურჩიეს სახელმწიფოს შეეზღუდა თავისი თავის ჩარევა კერძო საკუთრების უფლებებისა და ინდივიდის თავისუფლების საკითხებში. მას უნდა მოეშორებინა ყველა ხელოვნური ბარიერი, რომელიც ხელს უშლიდა ვაჭრობას და გაეუქმებინა არაფრისმთქმელი კანონები.
ფრანგული ფრაზა „laissez-faire“ ინგლისურენოვან ქვეყნებში გამოჩნდა ფიზიოკრატების ლიტერატურის გავრცელებასთან ერთად XVIII საუკუნეში. ჯორჯ ვეტლის „ვაჭრობის 1774 პრინციპში“ (თანაავტორია ბენჟამინ ფრანკლინი) მოთხრობილია კოლბერისა და ლე ჟანდრეს შეხვედრის ამბავი - ეს არის ამ ამბის პირველი გამოჩენა ინგლისურენოვან პუბლიკაციაში.
როგორც განმანათლებლების აზროვნების შედეგი, თავისუფალი ბაზარი იყო „გაგებული, როგორც ადამიანური შესაძლებლობების გამომჟღავნების შანსი ბუნებრივი წყობის აღდგენის საშუალებით, იმ წყობის, რომელიც მთავრობის შეზღუდვებმა ვერ შეზღუდა ბოლომდე. მსგავსად, ადამ სმიტი ეკონომიკას ხედავდა, როგორც ბუნებრივ სისტემას და ბაზარს ამ სისტემის ორგანულ ნაწილად. სმიტი თავისუფალ ბაზარს მორალურს უწოდებდა და ბაზარს მიიჩნევდა იმ ინსტრუმენტად, რომელსაც უნდა დაეცვა ადამიანთა ბუნებრივი უფლებები. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, თავისუფალი ბაზარი უნდა გამხდარიყო თავისუფლების ბუნების სისტემის ანასახი. სმიტისთვის თავისუფალი ბაზარი იყო „პროგრამა იმ კანონების გასაუქმებლად, რომლებიც ზღუდავდნენ ბაზარს, პროგრამა ბუნებრივი წყობის აღსადგენად და პოტენციური ზრდის გასააქტიურებლად.“
სმიტმა მეტაფორა „უხილავი ხელი“ პირველად გამოიყენა თავის წიგნში „მორალური გრძნობების თეორია“ (1759 წ.). მან ამით აღწერა ისეთი შედეგები, რომლებიც არ იყო განზრახული ეკონომიკის თვითორგანიზაციისა და საკუთარი ინტერესების მოქმედების შედეგად. თვითონ მეტაფორა არა, მაგრამ ის იდეა, რომელიც „უხილავი ხელის“ უკან დგას, ეკუთვნის ბერნარდ დე მენდევილს და მის „ფუტკრების იგავს“. (1705 წ.) პოლიტიკის ეკონომიკაში, ეს იდეა და თავისუფალი ბაზრის თეორია დიდი ხანია ერთმანეთს უკავშირდეიბან. ზოგი მას ახასიათებს, როგორც თავისუფალი ბაზრის მეტაფორას, მიუხედავად იმისა, რომ სმიტს ეს ტერმინი არასდროს არ გამოუყენებია. წიგნში „მესამე ათასწლეულის კაპიტალიზმი“ (2000 წ.) უაიტ როჯერსი გამოკვეთს ტრენდს, რომლის მიხედვითაც „კონსერვატორი პოლიტიკოსები და ეკონომისტები იყენებენ ტერმინს „თავისუფალი ბაზრის კაპიტალიზმი“ მხოლოდ „თავისუფალი ბაზრის“ ნაცვლად.
ამერიკელი ინდივიდუალისტი ანარქისტები, როგორიცაა ბენჟამინ ტუკერი, თავიანთ თავს განიხილავდნენ თავისუფალი ბაზრის სოციალისტებად და პოლიტიკურ ინდივიდუალისტებად. ისინი ამავდროულად კამათობდნენ, რომ „ანარქისტული სოციალიზმი“ ან „ინდივიდუალური ანარქიზმი“ იყო „მუდმივი მანჩესტერიზმი.“
=ისტორია=
ევროპა
ევროპაში თავისუფალი ბაზრის მოძრაობას პირველად მხარი ფართოდ დაუჭირეს ფიზიოკრატებმა. ეს იყო მოძრაობა, რომელმაც ვინსენტ დე გურნი (1712-1759) წარმატებული ვაჭრიდან პოლიტიკურ ფიგურად აქცია. გურნის მიეწება დაოისტური კონცეპციის „Wu Wei“-ის ადაპტირება ფრანსუა კენის (1694-1774) ჩინეთის შესახებ ჩანაწერების მიხედვით. გურნი ამტკიცებდა, რომ მთავრობამ ბუნების კანონებს საშუალება უნდა მისცეს თავად განაგოს ეკონომიკა, სახელმწიფო კი უნდა ერეოდეს მხოლოდ სიცოცხლის, თავისუფლებისა და საკუთრების დაცვისთვის. ფრანსუა კენი და ენ რობერტ ჟაკ ტურგომ გურნის იდეები აიტაცეს. კენის მოსაზრებებს ითვალისწინებდა ლუი XIV-ც. სწორედ კენიმ მოახერხა დაერწმუნებინა ლუი და მეფემ 1754 წელს თავისუფალი ბაზრის კონცეფცია რეალურად განახორციელა. 17 სექტემბერს მეფემ გააუქმა ყველა მოსაკრებელი და შეზღუდვა მარცვლეულის გაყიდვასა და ტრანსპორტირებაზე. ერთ ათწლეულზე მეტხანს ეს პოლიტიკა წარმატებულად ხორციელდებოდა, მაგრამ 1768 წელს საფრანგეთში ძალიან ცოტა მოსავალი მოვიდა, რამაც პურის ფასი იმდენად მაღლა ასწია, რომ საფრანგეთში დაიწყო მასობრივი შიმშილობები. ვაჭრებს მარცვლეული ექსპორტზეც გაჰქონდათ, რათა დარჩენოდათ რაც შეიძლება მეტი მოგება. 1770 წელს ფინანსების გენერალურმა რევიზორმა იოზეფ მარიე ტერიმ გააუქმა ედიქტი, რომელიც მარცვლეულით თავისუფალი ვაჭრობის უფლებას იძლეოდა.
ლესე ფერის დოქტრინა განუყოფელი ნაწილი გახდა XIX საუკუნის ევროპული ლიბერალიზმისა. როგორც ლიბერალები მხარს უჭერდნენ აზროვნების თავისუფლებას ინტელექტუალურ სფეროში, ასევე უჭერდნენ ისინი თავისუფალი ბაზარსა და თავისუფალ კონკკურენციას ეკონომიკაში. ისინი სახელმწიფოს განიხილავდნენ როგორც პასიურ პოლიციელს, რომელიც იცავს კერძო საკუთრებას და განაგებს სამართალს, მაგრამ არ ერევა მოქალაქეების შიდა საქმეებში. ბიზნესმენები, განსაკუთრებით ბრიტანელი მეწარმეები, უკავშირებდნენ ამ პრინციპებს საკუთარ ეკონომიკურ ინტერესებს. ფიზიოკრატების ბევრი იდეა გავრცელდა მთელი ევროპის მასშტაბით და მოიცვა დიდი თუ მცირე მასშტაბით ისეთი ტერიტორიები, როგორებიცაა შვედეთი, ტოსკანა, ესპანეთი და ახლად შექმნილი ამერიკის შეერთებული შტატები. ადამ სმიტი, რომელიც არის ავტორი წიგნისა „გამოკვლევა ხალხთა სიმდიდრის, ბუნებისა და მიზეზების შესახებ“, შეხვდა კენის და გააცნობიერა მისი გავლენა.
ჯგუფის, რომელიც ცნობილი გახდა „მანჩესტერელი ლიბერალების“ სახელით, წევრები იყვნენ რიჩარდ კობდენი (1804-1865) და ჯონ ბრაიტი (1811-1889). ისინი ერთგული მომხრეები იყვნენ თავისუფალი ვაჭრობისა. კობდენის სიკვდილის შემდეგ კობდენის კლუბმა (დაარსდა 1866 წელს) გააგრძელა მუშაობა. 1860 წელს ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა დადეს სავაჭრო ხელშეკრულება, რომელსაც შემდეგაც მრავალმა სხვა ევროპულმა ქვეყანამაც გააფორმა მსგავსი ხელშეკრულება ერთმანეთში. ბრიტანეთის იმპერიის პრაქტიკამ მოშალა თავისუფალი ბაზარი, რადგან ბრიტანული კომპანიები ითხოვდნენ სახელმწიფოს დახმარებას ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც. ასეთ კომპანიებს მიეკუთვნებოდა ბრიტანული ნავთობის კომპანიები.
ამერიკის შეერთებული შტატები
ფრენკ ბურგინის კვლევამ პარლამენტი-კონვენტისა და შემდგომი ათწლეულის შესახებ აჩვენა, რომ მთავრობის პირდაპირი ჩარევა ეკონომიკაში დამფუძნებელ მამებს განზრახული ჰქონდათ. ამის მიზეზი იყო ის შექმნილი ქაოსი, რომელიც არსებობდა კონფედერაციის მუხლების მიღების შემდეგ. მათ მიზნად დაისახეს, რომ პოლიტიკური დამოუკიდებლობა არ უნდა დაეკარგათ. ამის მოხდენის შანსი კი არსებობდა თუ ისინი ეკონომიკურად და ფინანსურად ევროპულ ძალებზე იქნებოდნენ დამოკიდებული. ძლიერი ცენტრალური მთავრობის შექმნით მათ დახმარება გაუწიეს მეცნიერებას, გამოგონებებს, ინდუსტრიასა და კომერციას. ეს ყველაფერი აუცილებელი ფაქტორებია კეთილდღეობისა და ამერიკის შეერთებული შტატების ეკონომიკურად მოძლიერებისთვის. ამით ისინი უკვე საკუთარ ბედს თავადდ განაგებდნენ. ამ პროცესის ერთ-ერთი შემდგომი შედეგი იყო რიჩარდ ფარინგტონის ახალი გეგმის მიღება (მუშაობდა ჯონ ჯეფერსონთან ერთად), რომლის მიხედვითაც უნდა მიღებული ყოფილიყო ახალი ცვლილებები „ახალი გარიგების“ თანახმად. სხვები, მათ შორის ჯეფერსონიც, ბურგინის კვლევას, რომელიც დაიწერა 1940-იან წლებში და არ გამოქვეყნდა 1989 წლამდე, მიიჩნევდნენ გაზვიადებულად. ისინი ფიქრობდნენ, რომ ამ კვლევის განზრახული მიზანი იყო „ახალი გარიგების დაცვა“, რათა შემდგომ დაპირისპირებოდა რონალდ რეიგანის ეკონომიკურ პოლიტიკას.
ისტორიკოსი ქეთლინ დონოჰიუ წერს, რომ XIX საუკუნის ამერიკულ ლიბერალიზმს გააჩნდა განსხვავებული მახასიათებლები და რომ კლასიკური ევროპული ლიბერალური თეორიის ცენტრალური იდეა თავისუფალი ბაზარი იყო. მიუხედავად ამისა, ამერიკელი კლასიკური ლიბერალების უმრავლესობისთვის, თავისუფალი ბაზარი არ წარმოადგენდა „სახელმწიფოს არანაირ ჩარევას.“ ამის საპირისპიროდ ამერიკელები მიიჩნევდნენ, რომ სახელმწიფოს უნდა დაედგინა ტარიფები, სარკინიგზო სუბსიდიები და საშინაო პოლიტიკა, ამ ყველაფრიდან კი მეწარმეები იხეირებდნენ.“ ამერიკის სამოქალაქო ომამდე სახელმწიფოს ჩარევის ცნობილი მაგალითებიდან უნდა აღვნიშნოთ საპატენტო ბიუროს გახსნა 1802 წელს; სტანდარტული ზომისა და წონის ერთეულების ოფისის გახსნა 1830 წელს; სანაპიროსა და გეოდეზიური კვლევის შექმნა 1807 წელს და სხვა მსგავსი ღონისძიებები, რომელთა მიზანი მდინარეებისა და ნავსადგურების ნავიგაციის გაუმჯობესება იყო; არმიის მრავალი ექსპედიცია დასავლეთით, დაწყებული ლუისისა და კლარკის დანაყოფების აღმოჩენებით 1804 წელს და გაგრძელებული 1870 წლებით, რომელსაც ყოველთვის ხელმძღვანელობდა ტოპოგრაფიული ინჟინრების საჯარისო დანაყოფების ოფიცერი. იგი აწვდიდა მნიშვნელოვან ინფორმაციას სახმელეთო დანაყოფებს; არმიის ინჟინერი ოფიცრები დახმარებას ან მითითებას უწევდნენ პირველი რკინიგზებისა და არხების მშენებლობას; ამერიკის პირველი ბანკისა და ამერიკის მეორე ბანკის დაფუძნებაც სწორედ პროტექციონისტული ღონისძიებების საშუალებით გახდა შესაძლებელი (მაგ. 1828 წლის ტარიფები). ბევრ ამ ღონისძიებას შეხვდა წინააღმდეგობები და ამ ყველაფრის კანონად ქცევას რთული და ხანგრძლივი მოლაპარაკებები დასჭირდა. მაგალითად, პირველი ეროვნული ბანკის შესახებ დოკუმენტი ვერ მიაღწევდა ჯორჯ ვაშინგტონის მაგიდამდე, რომ არ მომხდარიყო შეთანხმება ალექსანდერ ჰამილტონსა და კონგრესის რამდენიმე სამხრეთელ წევრს შორის, რომლის მიხედვითაც კაპიტოლიუმი უნდა გადასულიყო კოლუმბიის ოლქში. ჰამილტონსა და ფედერალისტებს უპირისპირდებოდა თომას ჯეფერსონისა და ჯეიმზ მედისონის ოპოზიციური პოლიტიკური პარტია, დემოკრატ-რესპუბლიკელები.
თავისუფალი ბაზრის კაპიტალიზმის თავდაპირველი ოპონენტები ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწავლობდნენ კერძო ამერიკულ სკოლებში. ამ სკოლების იდეა ინსპირირებული იყო ჰამილტონის მიერ, რომელმაც წარმოადგინა მთავრობის მიერ დასპონსორებული ბანკის შექმნის იდეა. ამის მიხედვით, მთავრობას უნდა გაეზარდა ტარიფები, რათა დაეცვა ჩრდილოური ინდუსტრიის ინტერესები. ჰამილტონის გარდაცვალების შემდგომ უფრო მეტად მყარი პროტექციონისტული პოლიტიკის მუხტი წამოვიდა ომამდელ პერიოდში ჰენრი კლეისა და მისი ამერიკული სისტემისგან. XIX საუკუნის დასაწყისში „ეჭვგარეშეა, რომ თავისუფალი ბაზრის იარლიყი გამოუსადეგარია“, რათა აღვწეროთ აშშ-ის მთავრობასა და ინდუსტრიას შორის ურთიერთობა. XIX საუკუნის შუაში აშშ მიჰყვებოდა ვიგების პარტიის ტრადიციულ ეკონომიკურ ნაციონალიზმს, რომელიც მოიცავდა სახელმწიფო კონტროლს, რეგულაციებსა და ინფრასტრუქტურის მაკროეკონომიკურ განვითარებას. ამ დროს მიმდინარეობდა საზოგადოებრივი სამუშაოები, მაგალითად, საკვების უზრუნველყოფა და ტრანსპორტის რეგულაცია, როგორიცაა რკინიგზის. „წყნარი ოკეანის რკინიგზის“ აქტმა უზრუნველყო პირველი ტრანსკონტინენტური რკინიგზის შექმნა. სამოქალაქო ომში გაწეული დანახარჯების ამოსავსებად, აშშ-მ პირველად დააწესა ინდივიდუალური საშემოსავლო გადასახადი 1861 წლის 5 აგვისტოს, როგორც 1861 წლის შემოსავლების აქტის ნაწილი (ყველა შემოსავლის 3% $800-ზე ზემოთ; ანულირება მოხდა 1872 წელს).
ვალეა-კოლონიცეი
ვალეა-კოლონიცეი (Valea Coloniţei) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 78 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 147 ადამიანს შეადგენდა.
ლესე ფერი
ამერიკის შეერთებული შტატები
სამოქალაქო ომის შემდეგ დაიწყო მოძრაობა შერეული ეკონომიკის მოთხოვნებით. პროტექციონიზმი გაიზარდა მაკკინლის 1890 წლის და დინგლის 1897 წლის ტარიფებით. სახელმწიფოს მიერ ეკონომიკის რეგულაცია გაიზარდა 1887 წლის შტატთაშორისი კომერციული აქტისა და შერმანის უნდობლობის აქტის მიღების შემდეგ. პროგრესულ ერაში მიიღეს ეკონომიკის მაკონტროლებელი უფრო მეტი კანონი, რომელიც გათვალისწინებული იყო ვუდრო ვილსონის ადმინისტრაციის „ახალი თავისუფლების“ პროგრამაში. პირველი მსოფლიო ომისა და დიდი დეპრესიის შემდეგ აშშ მიუბრუნდა შერეულ ეკონომიკას, რომელიც აერთიანებდა თავისუფალ მეწარმეობას პროგრესულ საშემოსავლო გადასახადთან. შიგადაშიგ ამერიკის მთავრობა ერეოდა და მხარს უჭერდა ამერიკულ ინდუსტრიას უცხოურ პროდუქციასთან კონკურენციისას. მაგალითად, 1980-იან წლებში მთავრობამ გადაწყვიტა დაეცვა ავტომობილების ინდუსტრია იაპონიიდან „მოხალისეობრივი“ საექსპორტო შეზღუდვების დაწესებით.
1986 წელს პიეტრო ნივოლა წერდა: „ყველაფრის გათვალისწინებით, დოლარის შედარებითი სიძლიერე სხვა უცხოურ ვალუტასთან ასახავს ამერიკის მაღალ საპროცენტო განაკვეთს, რომელიც განპირობებულია ფედერალური ბიუჯეტის უზარმაზარი დეფიციტით. ამის შედეგად, ვაჭრობის ამჟამინდელი გაუარესების წყარო არ არის ეკონომიკის ზოგადი მდგომარეობა. ეს არის უფრო მთავრობის ფისკალური და მონეტარული პოლიტიკის შერევის შედეგი - ეს არის გადასახადების მკვეთრად შემცირება, შედარებით შეზღუდული სამონეტო პოლიტიკა, ძვირი სამხედრო კამპანიები და მცირედი ცვლილება მთავარ საკომპენსაციო პროგრამებში. მარტივად რომ ვთქვათ, ვაჭრობის პრობლემის სათავე და პროტექციონიზმის აღორძინების მიზეზები არის ძირეულად როგორც პოლიტიკური, ისე ეკონომიკური“.
ვალეა-კოლონიცეი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
ლესე ფერი
ამერიკის შეერთებული შტატები
ახლო წარსულში თავისუფალი ბაზრის მიმდევარი იყო ობიექტივისტი აინ რენდი, რომელიც მას განიხილავდა, როგორც „მთავრობის ჩარევის ყველა ფორმის გაუქმებას ვაჭრობასა და პროდუქციის წარმოშობაში, ეკონომიკისა და სახელმწიფოს განცალკევებას იმავე გზებითა და მიზეზებით, როგორც განცალკევდა ეკლესია და სახელმწიფო“. ეს შეხედულება შეჯამებულია რეგულაციის რკინის კანონში, რომლის მიხედვითაც მთავრობის ეკონომიკური რეგულაციები იწვევს საზოგადოებრივი კეთილდღეობის სტრუქტურის რღვევას. რენდის პოლიტიკური ფილოსოფია ხაზს უსვამდა ინდივიდის უფლებებს (მათ შორის საკუთრების უფლებებს) და ის თავისუფალი ბაზრის კაპიტალიზმს მიიჩნევდა სოციალური სისტემისთვის მორალურად ყყველაზე გამართულ სისტემად, რომელიც ეფუძნებოდა უფლებების დაცვას. ის ეწინააღმდეგებოდა სტატიზმს, რომელიც, მისი აზრით, მოიცავდა თეოკრატიას, აბსოლუტურ მონარქიას, ნაციზმს, ფაშიზმს, კომუნიზმს, სოციალიზმსა და დიქტატურას. რენდს სჯეროდა, რომ ბუნებრივი უფლებები უნდა დაიცვას კონსტიტუციით შეზღუდულმა მთავრობამ. მიუხედავად იმისა, რომ მისი იდეებს უწოდებენ კონსერვატიულს ან ლიბერტარიანულს, მას უმჯობესად მიაჩნდა ტერმინი „რადიკალი კაპიტალიზმისთვის“. ის მუშაობდა კონსერვატორებთან პოლიტიკურ პროექტებზე, მაგრამ ეწინააღმდეგებოდა მათ ისეთ თემებზე, როგორებიც ეთიკა და რელიგია იყო. მან დაგმო ლიბერტარიანიზმი, რომელიც ანარქიზმთან ასოცირებდა. =მოდელები=
კაპიტალიზმი
შეუზღუდავი კაპიტალიზმის ან წმინდა კაპიტალიზმის ყველაზე ახლოს მდგარი კონცეფცია არის კაპიტალიზმის თავისულება სოციალური რეგულაციებისგან ცოტა, მინიმალური ან არავითარი სახელმწიფოს ჩარევით. ის მთლიანად მოგებაზეა გადართული. თავისუფალი ბაზრის ეკონიმიკისა და ანარქოკაპიტალიზმისგან განსხვავებით, ის არ უკავშირდება აზროვნების რომელიმე სკოლას. მას ხშირად არასწორად აიგივებენ შეზღუდვების საჭიროებასთან სოციალური მოთხოვნილებებისა და უსაფრთხოების გამო, რომელზეც კომპანიები ვერ ახდენენ სათანადო რეაგირებას მხოლოდ მოგების მიღების მიზნის გამო.
რობერტ კუტნერი ამბობს, რომ „საუკუნეზე მეტი ხნის განმავლობაში დემოკრატიებში გავრცელებული ბრძოლა იყო ეროვნული სახელმწიფოების მხრიდან შეუზღუდავი კაპიტალიზმის დარეგულირება. ამომრჩეველთა ძალა დაუპირისპირდა კაპიტალის ძალას. მიუხედავად ამისა, როგორც ეროვნული ბარიერები მოქმედებდნენ კომერციის გათავისუფლების სახელით, ისე მთავრობები მოქმედებდნენ კაპიტალიზმის მართვისკენ საზოგადოებრივი ინტერესებზე მოსარგებად. ასე რომ პრობლემა არის არა „ვაჭრობა“, არამედ დემოკრატიული მმართველობა.
შეუზღუდავი კაპიტალიზმის მთავარი პრობლემაა ის, რომ იგი არ მიემართება შემდეგ საკითხებს: ხარისხი, ხანგრძლივობა, მდგრადობა, გარემოსა და ადამიანის პატივისცემა, ასევე მორალის ნაკლებობა. უფრო კრიტიკული კუთხიდან თუ შევხედავთ, კომპანიებმა შეიძლება ბუნებრივად დაისახონ მიზნად მოგების მაქსიმალიზაცია მუშების შრომის ხარჯზე და გააფართოვონ სოციალური ინტერესები.
სოციალიზმი
მიუხედავად იმისა, რომ თავისუფალი ბაზარი ხშირად ასოცირდებოდა კაპიტალიზმთან, არსებობს მსგავსი ეკონომიკური თეორიაც, რომელიც მას უკავშირებს სოციალიზმს. ამას მარცხენა ფრთის თავისუფალ ბაზარს ან თავისუფალი ბაზრის ანარქიზმს ან თავისუფალი ბაზრის ანტიკაპიტალიზმსა და თავისუფალი ბაზრის სოციალიზმს უწოდებენ იმ მიზნით, რომ იგი განასხვავონ თავისუფალი ბაზრის კაპიტალიზმისგან. ამ ორი კონცეფციის ერთ ტერმინად განვითარება მიეწერება პიერ-ჟოზეფ პრუდონს XVIII საუკუნეში. შემდგომ უკვე აქედან წარმოიშვა ინდივიდუალისტური ანარქიზმი. ბენჟამინ ტუკერი იყო გამოჩენილი ამერიკელი ინდივიდუალისტი ანარქისტი, რომელმაც თავისუფალი ბაზრის კონცეფცია დაუკავშირა ანარქისტულ სოციალიზმს სახელმწიფო სოციალიზმის საპირისპიროდ. This tradition has been recently associated with contemporary scholars such as Kevin Carson,  ეს ტრადიცია ამჟამად უკავშირდება თანამედროვე მკვლევრებს, მათ შორის, კევინ კარსონს, როდერიკ ლონგს, ჩარლზ ჯონსონს,  Charles W. Johnson,  ბრედ სპენგლერს, შელდონ რიჩმენს, კრის მეთიუ სკიაბარას და გარი შარტიერს, რომლებიც ხაზს უსვამენ რადიკალურად თავისუფალ ბაზრებს. მათ უწოდებენ უკვე გათავისუფლებულ ბაზრებს, რათა განასხვავონ ამ კონცეფციის გავრცელებული დეფინიციისგან, რომლის არასერიოზულად აღქმას მემარცხენე ლიბერტარიანელები კაპიტალისტურ და სახელმწიფო პრივილეგიებს აბრალებენ. ამ მიდგომის მომხრეები, რომელთაც მემარცხენე საბაზრო ანარქისტებს ან ბაზარზე ორიენტირებულ მემარცხენე ლიბერტარიანელებს უწოდებენ, ემხრობიან კლასიკურ ლიბერალურ იდეებს - საკუთრებასა და თავისუფალ ბაზარს, თუმცა არ უარყოფენ იმ ლოგიკურ დასკვნებს, რომელთა მიხედვითაც ეს იდეები მხარს უჭერენ ანტიკაპიტალისტურ, ანტიკორპორაციულ, ანტიიერარქიულ და მშრომელ ადამიანზე ორიენტირებულ პოლიტიკას ეკონომიკაში; ანტიიმპერიალიზმს საგარეო პოლიტიკაში; და ღრმად რადიკალურ ხედვებს ისეთ კულტურულ საკითხებთ დაკავშირებით, როგორიც გენდერი, სექსუალობა და რასაა. თავისუფალი ბაზრის კრიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ფართოდ გავრცელებული თავისუფალი ბაზრის სისტემა უნდა იყოს ანტიკაპიტალისტური და სოციალისტური.