cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობა
წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტი (ICRC)
წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის  შექმნის დღიდან, 1863 წლიდან, მისი ერთადერთი მიზანი  შეიარაღებული კონფლიქტებისა და დაპირისპირებების მსხვერპლთა დახმარება იყო. მთელი  მსოფლიოს მაშტაბით ICRC ამას ახერხებდა საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის განვითარების (IHL) წახალისებით, მთავრობების და ყველა შეიარაღებული  მხრიდან მისისადმი პატივისცემით. ICRC-ს ისტორია აერთიანებს ჰუმანიტარული მოქმედებების განვითარებას, ჟენევის კონვენციებსა და წითელი ჯვრის და წითელი ნახევარმთვარის მოძრაობების განვითარების ასპექტებს.
უშუალოდ კომიტეტის ჩამოყალიბებას საფუძველი ჩაეყარა   1863 წელს,  შვეიცარიელი მოქალაქეების - ა. დიუნანის, ჰ. მუანიეს, გ. დიუფერის, ლ. აპიასა და ტ. მონუარის ინიციატივით ჟენევაში. აღსანიშნავია, რომ  ხუთ წევრს შორის იყო ადგილობრივი ანრი დიუნანი, რომელმაც ერთი წლით ადრე  გამოაქვეყნა წიგნი „სოლფერინოს სუვენირი“, სადაც  ითხოვდა საომარ მოქმედებებში დაჭრილ ჯარისკაცებს  მდგომარეობის გაუჯობესებას. 1863 წლის ბოლოს
კომიტეტმა შეკრიბა მთავრობის წარმომადგენლები და შეთანხმდნენ დიუნანის  წინადადებაზე სამოქალაქო დახმარების საზოგადოებების შექმნის  შესახებ, რათა მხარეებისათვის სამხედრო სამედიცინო მომსახურება გაეწიათ. 1864 წლის აგვისტოში კომიტეტმა  დაარწმუნა მთავრობები  მიეღოთ  ჟენევის პირველი კონვენცია. ეს ხელშეკრულება ჯარებს ავალდებულებდა ეზრუნათ დაჭრილ ჯარისკაცებზე, მათი იდენტობის მიუხედავად. ამასთანავე, სამედიცინო სერვისებისთვის  ერთიანი ემბლემა შემოიღეს: წითელი ჯვარი, თეთრ ფონზე.
ICRC თავდაპირველად კოორდინატორის ფუნქციას ასრულებდა, მაგრამ თანდათანობით უფრო აქტიურად ჩაერთო საველე ოპერაციებში, რადგან აშკარა გახდა შეიარაღებულ მხარეებს  შორის ნეიტრალური შუამავლობის საჭიროება. შესაბამისად მომდევნო 50 წლის განმავლობაში, კომიტეტმა გააფართოვა თავისი საქმიანობა  ეროვნული საზოგადოებების ჩამოყალიბებით  (პირველი იყო გერმანიის ვიურტემბერგის შტატის, 1863 წლის ნოემბერში) და ჟენევის კონვენცია ადაპტირებული  გახადეს  საზღვაო ბრძოლებში.
1918-1939 წლები
ომის შემდეგ, ბევრმა სამოქალაქო საზოგადოებამ იგრძნო, რომ მშვიდობის დამყარებასთან და ახალი მსოფლიო წესრიგის იმედთან ერთად, წითელი ჯვრის როლი უნდა შეცვლილიყო. 1919 წელს მათ შექმნეს წითელი ჯვრის საზოგადოებათა ლიგა, რომელიც ჩაფიქრებული იყო, როგორც  მოძრაობის მომავალი საკოორდინაციო  და დამხმარე ორგანო. თუმცა, 1920-იანი და 1930-იანი წლების დაპირისპირებებმა საერთაშორისო ორგანიზაციას ტრადიციული როლის შეცვლის შესაძლებლობა აღარ მისცა.
მეორე მსოფლიო ომი, 1939-1945
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ორგანიზაციამ უამრავი ღონისძიება დაგეგმა და განახორციელა. კომიტეტი ცდილობდა დახმარებოდა  ყველა მხარეს მსხვერპლთა დასაცავად. ICRC და წითელი ჯვრის საზოგადოებათა ლიგა ერთობლივად მუშაობდნენ მთელს მსოფლიოში, რათა გაევრცელებინათ დახმარება მთელს მსოფლიოში, როგორც სამხედრო ტყვეებში, ასევე მშვიდობიან მოქალაქეებში. ICRC დელეგატებმა მოინახულეს სამხედრო ტყვეები პლანეტის ყველა კუთხეში და მონაწილეობა მიიღეს მილიონობით შეტყობინების გაცვლაში ოჯახის წევრებს შორის. ომის შემდეგ, წლების განმავლობაში ICRC მუშაობდა განცხადებებზე, რომლებიც ომში დაკარგულთა ადგილმდებარეობის გარკვევას ითხოვდნენ. კომიტეტი ნაკლებად იყო ჩართული ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა და სხვა დევნილთა დახმარების ღონისძიებებში, რაც დღემდე „შავ ლაქად რჩება“ ორგანიზაციის ისტორიაში.
1945 წლიდან
1945 წლიდან ICRC  აგრძელებს  მოწოდებებს მთავრობებისადმი განამტკიცონ საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის პრინციპები   და პატივი სცენ მას. ორგანიზაცია ცდილობდა გამკლავებოდა იმ კონფლიქტების ჰუმანიტარულ შედეგებს, რომლებმიც  XX საუკუნის მეორე ნახევარში წარიმართა (აღსანიშნავია ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი  1948 წლიდან). 1949 წელს, ICRC–ს ინიციატივით, სახელმწიფოები შეთანხმდნენ ჟენევის არსებული სამი კონვენციის გადასინჯვაზე (საბრძოლო ველზე დაჭრილთა და ავადმყოფთა  დაცვა, ზღვაზე ომის მსხვერპლთა და ომის ტყვეთა სიცოცხლის დაცვა) და მეოთხე დამატების შეტანაზე: დაიცვან მოქალაქები, რომლებიც იმყოფებიან მტრის კონტროლის ქვეშ. კონვენციები უზრუნველყოფს ICRC–ს მთავარ მანდატს შეიარაღებული კონფლიქტის სიტუაციებში.
ICRC–ის მანდატი და მისია
სწორედ, ICRC–ს ინიციატივით სახელმწიფოებმა მიიღეს ჟენევის თავდაპიველი კონვენცია 1864 წელს. მას შემდეგ, ICRC, მთელი წითელი ჯვრის და წითელი ნახევარმთვარის მოძრაობის მხარდაჭერით, მუდმივად მოუწოდებდა მთავრობებს საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის ადაპტირებისკენ, რათა ომის თანამედროვე საშუალებების განვითარების კვალდაკალ დამატებითი საშუალებებით დაეცვათ შესაძლო მსხვერპლთა უფლებრივი მდგომარეობა.
დღეს ყველა სახელმწიფო ვალდებულია დაიცვას 1949 წლის ჟენევის ოთხი კონვენცია. შეიარაღებული კონფლიქტის დროს დაეხმაროს  შეიარაღებული ძალების დაჭრილ, ავადმყოფ  და  ჩაძირული გემის  წევრებს, ომის ტყვეებსა და მშვიდობიან მოქალაქეებს. მსოფლიო სახელმწიფოების სამ მეოთხედზე  მეტი შეურთდა 1977 წლის ორ დამატებით კონვენციას. პროტოკოლი I იცავს საერთაშორისო შეიარაღებული კონფლიქტების მსხვერპლს, ხოლო პროტოკოლი II  შიდაეროვნული ან რეგიონალური შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად დაზარალებულს. კერძოდ, ამ ხელშეკრულებებში არის კოდიფიცირებული წესები, რომლებიც იცავს სამოქალაქო მოსახლეობას საომარი მოქმედებების ნეგატიური ზემოქმედებისაგან. 2005 წლის პროტოკოლი III ეროვნული საზოგადოებების მიერ დამატებით ემბლემის - წითელი კრისტალის გამოყენების საშუალებას იძლევა.
ICRC–ს მიერ განხორციელებული ნებისმიერი მოქმედების სამართლებრივი საფუძვლები
ჟენევის ოთხი კონვენცია და დამატებითი პროტოკოლი I კომიტეტს გადასცემს სპეციალურ მანდატს იმოქმედოს საერთაშორისო შეიარაღებული კონფლიქტის შემთხვევაში. კერძოდ, ICRC-ს უფლება აქვს ეწვიოს სამხედრო ტყვეებს და ინტერნირებულ სამოქალაქო პირებს. კონვენციები ასევე აძლევს ICRC–ს ინიციატივების ფართო უფლებას. შიდა შეიარაღებულ კონფლიქტებში, ICRC სარგებლობს საერთაშორისო საზოგადოების მიერ აღიარებული ჰუმანიტარული ინიციატივის უფლებით, რომელიც გათვალისწინებულია მე-3 მუხლში, აღნიშნული  საერთოა ჟენევის ოთხივე კონვენციისთვის. შიდა არეულობის, დაძაბულობის შემთხვევაში და სხვა სიტუაციებში, რომელიც ჰუმანიტარული ქმედებების განხორციელებას საჭიროებს, ICRC ასევე სარგებლობს ინიციატივის უფლებით, რაც აღიარებულია საერთაშორისო წითელი ჯვრის და წითელი ნახევარმთვარის მოძრაობის წესდებებში. ამრიგად, იქ, სადაც არ გამოიყენება საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი, ICRC–ს შეუძლია შესთავაზოს თავისი მომსახურება მთავრობებს, თუ ეს შეთავაზება არ წარმოადგენს ჩარევას შესაბამისი ქვეყნის შიდა საქმეებში.
ფულადი სახსრები და ჯილდოები
ICRC ადმინისტრირებას უწევს მრავალ ფონდს, რომელიც შეიქმნა გასული საუკუნი სგანმავლობაში, პირთა ან ორგანიზაციების სპეციალური შემოწირულობებით. მათ აქვთ სხვადასხვა მიზნები: ხელი შეუწყონ წითელი ჯვრის / წითელი ნახევარმთვარის და საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის საქმიანობის ხელშეწყობასა და განვითარებას; აღიაროს იმ პირთა დამსახურება, რომლებმაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს მის საქმიანობაში; ან დახმარება გაუწიონ თანამშრომლებს სირთულეებში კრიზისის დროს. „იმპერატორის მეუღლე სიოკენის ფონდი“ (Empress Shôken Fund) შეიქმნა 1912 წელს იაპონიის იმპერატორის მეუღლის მიერ, რათა ხელი შეეწყოთ „შეწევნას მშვიდობის დროს“. ყოველწლიურად იგი იღებს გადაწყვეტილებას გრანტების გაცემის შესახებ წითელი ჯვრის ან წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებებისთვის, პროექტებისთვის, მათ შორის კატასტროფისმზადყოფნის, ჯანმრთელობის, სისხლის, ახალგაზრდობისა და პირველადი დახმარების მიმართულებით. ფლორენს ნაიტინგეილის (The Florence Nightingale) მედალი დაარსდა ეროვნული საზოგადოებების მიერ მე-19 საუკუნის ცნობილი ინგლისელი მედდის პატივსაცემად. იგი ენიჭება ექთნებს ან მედდების თანაშემწეებს, რომლებიც გამოირჩეოდნენ მშვიდობიანობის ან ომის დროს; ის შეიძლება მიენიჭოს სიკვდილის შემდეგ, თუ მიმღები გარდაიცვალა კონფლიქტის ზონაში მუშაობის დროს. ფრანგული ფონდი მორის დე მადრე (The French Fund Maurice de Madre) - დახმარებას უწევს წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობის თანამშრომლებს, ან მათ ოჯახებს, რომლებიც რთულ ვითარებაში არიან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამო, ავადმყოფობის ან გარდაცვალების დროს მძიმე დაზიანების შედეგად. დაარსდა გრაფი მორის დე მადრეს მიერ ICRC-ისთვის ანდერძის დატოვების შემდეგ 1970 წელს.
პოლ რეიტერის ფონდი (The Paul Reuter Fund) - ხელს უწყობს ნაშრომების გამოქვეყნებას საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის შესახებ; ამისათვის ის ორ წელიწადში ერთხელგასცემს ჯილდოს. ფონდი 1983 წელს შეიქმნა შემოწირულობით, რომელიც ICRC-ისთვის გაიღო პაულ რუთერმა, პარიზის უნივერსიტეტის პროფესორი, ემერისტუსი  და ინსტიტუტის წევრი.
წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო ფედერაცია
წითელი ჯვრის და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების საერთაშორისო ფედერაცია(IFRC) არის მსოფლიოში უდიდესი ჰუმანიტარული ორგანიზაცია, რომელიც დახმარებას გასცემს   ეროვნების, რასის, რელიგიურ მრწამის, კლასობრივი ან პოლიტიკური შეხედულებებისდისკრიმინაციის გარეშე. IFRC დაარსდა 1919 წელს, მოიცავს 192 წევრ წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის ეროვნულ საზოგადოებებს, ჟენევაში სამდივნოს და 60-ზე მეტ დელეგაციას, რომლებიც სტრატეგიულად მდებარეობს მსოფლიოს სხვადასხვა ნაწილში  ორგანიზაციის საქმიანობისმხარდასაჭერად. წითელი ნახევარმთვარის განთავსების ადგილს ხშირად იყენებს  წითელი ჯვარი ბევრ ისლამურ  ქვეყანაში. IFRC–ს ხედვა: ნაციონალური საზოგადოებების მიერჰუმანიტარული საქმიანობის ყველა ფორმის შთაგონება, წახალისება, ხელშეწყობა. ხელიშეუწყოს ადამიანის ტანჯვის თავიდან აცილებას და შემსუბუქებას, და ამით წვლილი შეიტანოსმსოფლიოში ადამიანის ღირსებისა და მშვიდობის შენარჩუნების პოპულარიზაციაში.
ორგანიზაციის სიმბოლოები
წითელი ჯვარი - წითელი ჯვრის დროშა შვეიცარიის დროშის ფერის ინვერსიული ვარიანტია. 1906 წელს, ოსმალეთის იმპერიის არგუმენტის გასაქარწყლებლად, რომ დროშის ვიზუალი ფესვებს იღებდა ქრისტიანობისგან, გადაწყდა, რომ მხარას დაუჭერდნენ იმ აზრს, რომ წითელი ჯვრის დროშა ჩამოყალიბდა შვეიცარიის ფერების შეცვლით.
წითელი ნახევარმთვარე წითელი ნახევარმთვარის ემბლემა პირველად გამოიყენეს ICRC მოხალისეებმა, ოსმალეთისა და რუსეთის იმპერიებს შორის შეიარაღებული კონფლიქტის დროს, 1876–1878 წლებში. სიმბოლო ოფიციალურად მიიღეს 1929 წელს, და აღიარა მუსლიმურ სამყაროს 33-მა ქვეყანამ. წითელი ნახევარმთვარის დროშა გამომდინარეობს ოსმალეთის იმპერიის დროშის ფერის შეცვლით.
წითელი კრისტალი 2005 წლის 8 დეკემბერს, მაგენ დავიდ ადომი (MDA),ისრაელის სამედიცინო დახმარების, კატასტროფების, სასწრაფო დახმარებისა და სისხლის ბანკის ეროვნულ სამედიცინო სამსახურზე გაზრდილი ზეწოლის, ტვირითის პირობებში დასახმარებლად, როგორც ისრაელი წითელიწითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობის სრულ უფლებიანი წევრი, მიიღეს ემბლემის ახალი ვარიანტი (ოფიციალურად მესამე პროტოკოლის ემბლემა, მაგრამ უფრო ხშირად ცნობილია, როგორც წითელი კრისტალი) ჟენევის კონვენციების შესწორებით, რომელიც ცნობილია როგორც პროტოკოლი III.
საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება და ორგანიზაციის საქმიანობა ქვეყანაში
საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება (სწჯს) დაარსდა 1918 წელს, თუმცა, 1923 წელს სსრკს მიერ ქვეყნის ოკუპაციის შემდეგ, საქართველოს წითელი ჯვარი წყვეტს დამოუკიდებელ არსებობას და ხდება საბჭოთა კავშირის წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების ალიანსის წევრი; დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ  1993 წელს - საქართველოს პარლამენტმა მოახდინა 1949 წლის ჟენევის კონვენციების რატიფიკაცია; 1995 წელს კი საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოებამ განაახლა არსებობა, როგორც დამოუკიდებელმა ორგანიზაციამ;
1997 წელს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო საქართველოს კანონი „წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის ემბლემებისა და სახელწოდებების შესახებ“ და კანონი „საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოების შესახებ“. ხოლო ამა წლის ნოემბერს საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება გახდა წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი;
ამ წლების განმავლობაში ორგანიზაციის სახელით ქვეყანაში მრავალი ჰუმანიტარული ინიციატივა განხორციელდა. „წითელი ჯვრის“ საერთაშორისო კომიტეტის ბიურები  გასული საუკუნის საქართველოში  90-იანი წლებიდან მუშაობს. ორგანიზაციის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად კვლავ რჩება 1992 წელს აფხაზეთის ომისა და 2008 წლის აგვისტოს შეიარაღებული კონფლიქტის სიტუაციაში განცალკევებულ ოჯახებს შორის „წთელი ჯვრის“ ბარათების მეშვეობით კავშირის აღდგენა - ოჯახების გაერთიანება და სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ასევე, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება (სწჯს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
პატრიცია ნილი
პატრიცია ნილი (დაბადების სახელი პეტსი ლუიზ ნილი, ინგლ. Patsy Louise Neal; დ. 20 იანვარი, 1926 – გ. 8 აგვისტო, 2010) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. ცნობილია შესრულებული როლებით ფილმებში: „დღე, როდესაც დედამიწა გაჩერდა“ (1951), „საუზმე ტიფანისთან“ (1961). ფილმში „ჰადი“ (1963), დაქანცული შინამოსამსახურე ქალის როლის შესრულებისთვის მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
პატრიცია დაიბადა უიტლის საგრაფოში, კენტუკი. ჰყავს ორი დედმამიშვილი.
გაიზარდა ტენესიში და დადიოდა ნოქსვილის სკოლაში, ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტში სწავლობდა დრამას, აქვე იყო ქალ სტუდენტთა საზოგადოების, Pi Beta Phi-ის წევრი და უნივერსიტეტში ჩატარებული სილამაზის კარნავალის დედოფალი.
ნილის სასცენო დებიუტი შედგა რონალდ რეიგანთან ერთად ფილმში „ჯონს უყვარს“ მერი. ასევე რეიგანთან ერთად ითამაშა ფილმებში „აჩქარებული გული“ და „პირველწყარო“ (ყველა 1949).
პირადი ცხოვრება
მარჯვნივ|მინი|პატრიცია ნილი და [[როალდ დალი, კარლ ვან ვეხტენის ფოტო (1954)]] პატრიციამ ბრიტანელი მწერალი, როალდ დალი ლილიან ჰელმანის სადილ-წვეულებაზე გაიცნო 1952 წელს. დაქორწინდნენ 1953 წლის 2 ივლისს Trinity Church, ნიუ-იორკში. შეეძინათ 5 შვილი.
ნარსია
საკუთარი სახელი ნარსია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
პატრიცია ნილი
გარდაცვალება
პატრიცია 2010 წლის 8 აგვისტოს, მასაჩუსეტში, საკუთარ სახლში გარდაიცვალა ფილტვის კიბოს დიაგნოზით 84 წლის ასაკში.
ნარსია
კატეგორია:ქართული გვარები
პატრიცია ნილი
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:დონალდსონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:დაბადებული 1926
პერიოდი (მუსიკა)
400პქ|მინი|მარჯვნივ|ორი 5-ტაქტიანი ფრაზისგან შემდგარი პერიოდი [[იოზეფ ჰაიდნი|ჰაიდნის „ფელდპარტიტაში“]] პერიოდი — მუსიკალური ნაგებობა, რომელშიც გადმოცემულია მეტნაკლებად დასრულებული მუსიკალური აზრი. პერიოდი ჩვეულებრივ შედგება 2 წინადადებისაგან (4- ან 8-ტაქტიანი), რომლებიც იყოფიან ფრაზებად. განარჩევენ განმეორებადი და არაგანმეორებადი აგებულების პერიოდს; პერიოდი შეიძლება იყოს არასიმეტრიული, გაფართოებული მე-2 წინადადებით; გვხვდება აგრეთვე 3-წინადადებიანი პერიოდი. პერიოდი შეიძლება იყოს ერთტონალური და მოდულირებული (იხ. ტონალობა); პერიოდი შეიძლება წარმოადგენდეს როგორც მუსიკალურ ნაწარმოების მონაკვეთს, ისე ჰომოფონიური მუსიკის დამოუკიდებელ უმარტივეს ფორმას.
კანთაროსი
ძვ. წ. IV—II სს. ბერძნული თიხის შავლაქიანი კანთაროსები აღმოჩენილია საქართველოშიც (სოხუმი, ვანი, დაბლაგომი, დაფნარი, ფიჭვნარი, ნოქალაქევი და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭურჭელი
520
თარიღი უცნობია
''
*
კანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი კლიმოვი
გიორგი კლიმოვი (Климов, Георгий Андреевич; დ. 23 სექტემბერი, 1928, ლენინგრადი — გ. 29 აპრილი, 1997, მოსკოვი) — საბჭოთა და რუსი ლინგვისტი, კავკასიოლოგი. ქართველური ენების, შედარებით-ისტორიული ენათმეცნიერებისა და ტიპოლოგიის სპეციალისტი. დიდი სამამულო ომის მონაწილე. 1946 წელს ჩააბარა ლენინგრადის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კავკასიის განყოფილებაზე. მოგვიანებით კავკასიური ენების კათედრა გადაიტანეს ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც კლიმოვმა 1952 წელს დაამთავრა. 1952 წლიდან — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტი, სპეციალობით ქართველურ ენებში. 1953 წლის იანვარში იგი ორი წლით გაგზავნეს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში, სადაც მუშაობდა პროფ. ა. ჩიქობავას ხელმძღვანელობით. 1955 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ატრიბუტული კომპლექსის ძირითადი სინტაქსური საკითხები ქართველურ ენებში“. 1954 წლის დეკემბრიდან — უმცროსი მკვლევარი სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის კავკასიური ენების სექტორი, 1961 წლიდან — უმცროსი მკვლევარი ზოგადი ენათმეცნიერების სექტორი. რამდენიმე წლის განმავლობაში ის იყო კავკასიის ენების, შემდეგ — ზოგადი ენათმეცნიერების სექტორის სამეცნიერო მდივანი. 1962 წლის აგვისტოში დაამტკიცეს უფროს მეცნიერ-თანამშრომელად. 1963 წლის ბოლოდან 1964 წლის შუა რიცხვებამდე იყო ხელმძღვანელი ზოგადი ენათმეცნიერების სექტორისა. 1965 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია — „ქართველური ენების ეტიმოლოგიური ლექსიკონი“. 1971 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ჟურნალ „ვოპროსი იაზიკოზნანია“-ს (რუს. „Вопросы языкознания“) პასუხისმგებელი მდივანი. 1975 წლიდან — კავკასიური ენების სექტორის (განყოფილების) ხელმძღვანელი. 1981–1985 წლებში იყო უმაღლესი საატესტაციო კომისიის საექსპერტო საბჭოს წევრი. 1988 წელს დამტკიცდა პროფესორის თანამდებობაზე. 1990-იან წლებში ის ასევე იყო სადოქტორო დისერტაციების დაცვის ერთ-ერთი საბჭოს თავმჯდომარე. 1988 წლიდან პროფესორია. ავტორია 360-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთაგან გარკვეული ნაწილი ავტორის გარდაცვალების შემდეგ გამოქვეყნდა. გეოლინგვისტიკისა და დიალექტოლოგიის ევროპის საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. ევროპის ლინგვისტური ატლასის მთავარი რედაქციის წევრი. ევროპის ლინგვისტური საზოგადოების წევრი. რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (1995).
ნესოსი
ნესოსი (ბერძნ. Nesos — კუნძული) — ისტორიული გამაგრებული პუნქტი ეგრისის სამეფოში. ნესოსს მოიხსენიებს აგათია სქოლასტიკოსი 552–556 წლების ეგრისის დიდი ომის აღწერის დროს. ნესოსი ხელოვნურ კუნძულს წარმოადგენდა. აქ იყო ბიზანტიის ჯარების ერთ-ერთი მთავარი ბანაკი. 555 წელს ნახორაგანმა 60 ათასი მეომრით შეუტია ნესოსს, სადაც გამაგრებული იყვნენ ბიზანტიელი სარდლები მარტინე და იუსტინე. 556 წელს აქედან გაიგზავნა ბიზანტიის ჯარი როდოპოლისის ასაღებად.
გიორგი კლიმოვი
სამეცნიერო წვლილი
გ.ა. კლიმოვის ნამუშევრები 1960-იან წლებში განსაკუთრებულად გამორჩეულია. შემდეგ წლებში (თ. გამყრელიძის, გ. მაჭავარიანისა და სხვათა შრომებთან ერთად) შექმნეს ახალი პარადიგმა ქართველოლოგიაში — შემუშავდა ატრიბუტული კომპლექსის კითხვები, დეკლესიური სისტემის რეკონსტრუქცია, ეტიმოლოგიური ლექსიკონი, მოხერხდა ძველი ქართველურ-ინდოევროპული კონტაქტების პრობლემების, შეიქმნა ქართველური ენების ტიპოლოგიური მახასიათებლები და ა.შ.
ნესოსი
მდებარეობა
ნესოსი 25–27 კილომეტრით იყო დაცილებული ტელეფისის ციხეს და მდებარეობდა იქ სადაც მდინარე ტეხური ერთვის მდინარე რიონს. სიმონ ყაუხჩიშვილის მოსაზრებით ნესოსი მდებარეობდა ახლანდელ სოფელ ისულას, რომელიც მდინარეების აბაშისა და ტეხურის შესართავში მდებარეობს, სამხრეთით, რიონისკენ. ყაუხჩიშვილი იშველიებს ისულასა და რიონს შორის დაფიქსირებულ ტოპონიმებს ნაოჩუ, ნადოხორი (დოხორი — სასახლე) და ნაოხვამი (ოხვამე — სალოცავი). ამ მიდამოებში ციხე-სიმაგრის კვალი არ ჩანს. ციხეს არც აგათია სქოლასტიკოსი იხსენიებს. ნესოსის მნიშვნელობას მისი კუნძულისებური და მიუდგომელი მდებარეობა განაპირობებდა. ამჟამად ძველი ნესოსის მიდამოები დაუსახლებელია; ახლომდებარე სოფლების მოსახლეობა მას კოდორეს ეძახის.
გიორგი კლიმოვი
სამეცნიერო წვლილი
მან ტიპოლოგიის ერთ – ერთ გადაუდებელ ამოცანად მიიჩნია ახსნის ტიპოლოგიური თეორიისა და ბუნებრივი ტიპოლოგიური კლასიფიკაციის აგება, რომელიც ემყარება ენობრივი ტიპის კონცეფციას. ამ შემთხვევაში, წამყვანი პოზიცია უნდა დაიკავოს შინაარსზე ორიენტირებულმა ან შინაარსზე დაფუძნებულმა ტიპოლოგიამ.
ნესოსი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები კატეგორია:ეგრისის სამეფო
გიორგი კლიმოვი
სამეცნიერო წვლილი
შეტევითი ტიპოლოგიის ფარგლებში მან ჩამოაყალიბა ერგატიული სტრუქტურის, როგორც ინტეგრალური ენობრივი სისტემის კონცეფცია (გარკვეულწილად აქ განვითარდა ი.მეშჩანინოვის იდეები), ასევე აღმოაჩინა ახალი ლინგვისტური ტიპი — აქტიური სტრუქტურა. მიხვდა ტიპოლოგიაში თანმიმდევრულობის პრინციპს, მან გამოავლინა აქტიური სტრუქტურის მრავალი ე.წ. „გავლენა“: არსებითი სახელების დაყოფა აქტიურ და არააქტიურ კლასებად, დიფუზური სიტყვიერი ფუძეთა უპირატესობა, „სინგულარული“ და „მრავლობითის“ წინააღმდეგობა „ზმნური ლექსემები“ და ა.შ.. აქტიური სისტემის ტიპოლოგიურ კვლევაში იგი დიდწილად ეყრდნობოდა ამერიკის ენებს; გარდა ამისა, მან ახსნა ზოგიერთი რეკონსტრუქციული ენობრივი სისტემა (ინდოევროპული, ქართველური და ა.შ.) აქტიური სისტემის თვალსაზრისით.
როგორც კომპარატივისტი, მან განიხილა შეუმჩნეველი ნათესაობის პრობლემები, ენების შედარებითი ისტორიული შესწავლა წერილობითი ტრადიციის გარეშე, უძველესი არეული კონტაქტები. მან გამოთქვა სკეპტიკური მოსაზრება შორეული ენობრივი ნათესაობის ჰიპოთეზების შესახებ — კერძოდ, „იბერიულ-კავკასიური“ და „ნოსტრატული“ ოჯახების შესახებ, კავკასიური ენების კავშირი ჰურულ-ურარტულ ენებთან და ა.შ. აკრიტიკებდა სტაროსტინის შრომებს ჩრდილოეთ კავკასიის რეკონსტრუქციის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:რუსი ქართველოლოგები კატეგორია:ქართველოლოგები
ლიუისტონი
ლიუისტონი (Lewiston) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ნეზ-პერსის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 31894 კაცს.
ნარჩემაშვილი
საკუთარი სახელი ნარჩემაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მერი ვინდეიერი
ლედი მერი ელიზაბეტ ვინდეიერი (დ. 28 სექტემბერი 1836 — გ. 3 დეკემბერი 1912) — ავსტრალიელი ქალთა უფლებების დამცველი, განსაკუთრებით ქალთა საარჩევნო უფლებებთან დაკავშირებით ახალ სამხრეთ უელსში. იგი იყო ფილანთროპი და ქველმოქმედი.
მერი დაიბადა 1836 წლის 28 სექტემბერს ჰოვში, სასექსი, ინგლისი. ის იყო მეუფე რობერტ ტორლი ბოლტონისა და ჯეინ მართა ბოლის თერთმეტი შვილიდან ერთ-ერთი. 1839 წლის 8 აპრილს რობერტ ბოლტონმა, მისმა მეუღლემ და ექვსმა შვილმა, მათ შორის მერიმ, დატოვეს პლიმუთი და 1839 წლის 25 ივლისს ჩავიდნენ სიდნეიში, ახალ სამხრეთ უელსში. ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ჰექსამში, სადაც მეუფე ბოლტონი გახდა წმინდა სტეფანეს ეკლესიის მსახური. 1863 წელს რობერტ ბოლტონი გახდა უკანონო შვილის მამა.
1857 წლის 31 დეკემბერს მერი დაქორწინდა უილიამ ჩარლზ ვინდეიერზე, რომელიც მაშინ იყო ჟურნალისტი გაზეთ ,,იმპერია"-ში, ადვოკატურისა და კანონის სფეროში. შემთხვევით, 1839 წელს, უილიამის ხელმძღვანელი, ჰენრი პარკესი, ემიგრაციაში წავიდა ახალ სამხრეთ უელსში იმავე გემით, რომლითაც მერი. უილიამსა და მერის ცხრა შვილი შეეძინათ 1859–1876 წლებში, თუმცა ერთი შვილი, ვილჰელმინა, გარდაიცვალა ჩვილობაში, 1 წლის ასაკში. მერი მძიმედ ავად იყო 1874 და 1876 წლებში და ამ ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა დედამთილთან მარია ვინდეიერთან ტომაგო ჰაუსში, რომელიც მდებარეობდა ქალაქ ტომაგოში, ახალ სამხრეთ უელსში.
1874 წელს მერი იყო შეძლებული ქალების კლუბის წევრი, რომლებმაც დააარსეს საავადმყოფო დარლინგჰერსტში, თავდაპირველად ჩვილების სიკვდილიანობის შესამცირებლად, ჩვილებისათვის სახლის უზრუნველყოფის გზით, შემდეგ კი რეორგანიზაცია მოახდინეს უკანონო შვილების დედებზე ზრუნვის მიზნით.
1879 წელს მერი იყო პანსიონსგარე საზოგადოების დამფუძნებელი წევრი, მარიან ჯეფერისთან, მარიან ალენთან და მერი ისჩამ გარანთან ერთად. საზოგადოების მიზანი იყო დახმარებოდა ბავშვებს სახლების მოძებნაში სახელმწიფო ბავშვთა სახლებიდან. 1881 წელს ახალი სამხრეთ უელსის მთავრობამ დააარსა ბავშვთა დახმარების საბჭო და მერი გახლდათ საბჭოს ერთ-ერთი პირველი წევრი.
მერის და, ენ ჯეინ ბოლტონი, იყო ერთ-ერთი პირველი ქალი, რომელმაც გაიარა უმაღლესი საჯარო გამოცდა 1871 წელს, მოიგო ფეირტაქსის პრიზი საუკეთესო ქალი კანდიდატისთვის. მერი იყო ქალთა კოლეჯის დაარსების ფონდის მოზიდვის კომიტეტის წევრი. სერ უილიამი აქტიურად იყო ჩართული სიდნეის უნივერსიტეტის ჩამოყალიბებაში, იყო ვიცე-კანცლერი 1883 წლიდან 1887 წლამდე, ქალთა კოლეჯის დამფუძნებელი თავმჯდომარე და კანცლერი 1895 წლიდან 1896 წლამდე. ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Exhibition_building%2C_Prince_Alfred_Park%2C_c._1870s_%285593315821%29.jpg/220px-Exhibition_building%2C_Prince_Alfred_Park%2C_c._1870s_%285593315821%29.jpg|მარცხნივ|მინი| საგამოფენო შენობა, პრინც ალფრედ პარკი, 1870 წელი. 1886 წელს მერი და უილიამი ეწვივნენ ინგლისს და დაბრუნებისას მერი დაეხმარა ქალთა მრეწველობის გამოფენის ორგანიზებას და 1888 წლის 100 წლის გამოფენას,, რომელიც იყო პირველი ფლოტის ჩამოსვლის ასი წლისთავის აღნიშვნის ნაწილი.
მერი იყო ახალი სამხრეთ უელსის ქალთა ქრისტიანული ზომიერების კავშირის წევრი. როუზ სკოტთან ერთად მერი იყო ახალი სამხრეთ უელსის ქალთა ლიტერატურული საზოგადოების დამფუძნებელი, რომელიც გადაიზარდა ახალი სამხრეთ უელსის ქალთა ხმის უფლებათა ლიგაში, მერი კი გახდა ამ ფონდის პრეზიდენტი. 1891 წელს იგი გახდა ლედი მერი, როდესაც უილიამს რაინდის წოდება მიანიჭეს.
მას შემდეგ, რაც უილიამი გარდაიცვალა 1897 წელს, მერი გადავიდა საცხოვრებლად ტამაგო ჰაუსში. მერი გარდაიცვალა ტომაგოში 1912 წლის 3 დეკემბერს 76 წლის ასაკში და მისი ქონება შეფასდა 11 408 გირვანქა სტერლინგად, რომელიც 2016 წლის შეფასებით 1 341 088 ავსტრალიური დოლარის ეკვივალენტია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი კატეგორია:სუფრაჟისტები კატეგორია:ავსტრალიელი სუფრაჟისტები
სანტა-მარია-დელ-კამი
სანტა-მარია-დელ-კამი (Santa María del Camino, Santa Maria del Camí) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების რაიგერის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 37,62 კმ². მოსახლეობა — 7486 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
ისართღელე
ისართღელე — უღელტეხილი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე, ხევსურეთის ქედის შუა ნაწილში. სიმაღლე 3486 მ. აერთებს არხოტ-არდოტის თემებს.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის უღელტეხილები
ნებიერიძე
საკუთარი სახელი ნებიერიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
განივი ტალღა
მინი|305პქ|ბრტყელი განივი ტალღა. მინი|305პქ|[[სინათლე არის განივი ტალღის მაგალითი.]] მინი|305პქ|სფერული განივი ტალღის გავრცელება ორგანზომილებიან ბადეზე.
Gemmula luzonica
Gemmula luzonica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
განივი ტალღა
განივი ტალღა არის ტალღა, რომელშიც რხევის მიმართულება ტალღის გავრცელების (ენერგიის გადატანის) მიმართულების მართობულია.
Gemmula luzonica
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
განივი ტალღა
ელექტრომაგნიტური ტალღა ასევე არის ორგანზომილებიანი განივი ტალღა, და შესაბამისად იგივე თვისებებით ხასიათდება (თუმცა ამის ილუსტრირება გაცილებით ძნელია).
მაგალითები
განივი ტალღების მაგალითებია S ტიპის სეისმური ტალღა და ელექტრომაგნიტური ტალღა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტალღები
ენკარნასიონი
ენკარნასიონი (Encarnación) — ქალაქი პარაგვაიში, იტაპუის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე პარანის მარჯვენა ნაპირზე, არგენტინის ქალაქ პოსადასის მოპირდაპირედ, ასუნსიონიდან 370 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ფართობი 588 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა — 118 300-ს (2011).
ქალაქი პარაგვაელმა იეზუიტებმა დააარსეს 1615 წლის 25 მარტს. მნიშვნელობა მან 1854 წელს, რკინიგზის გაყვანის შემდეგ შეიძინა.
ენკარნასიონის კლიმატი სუბტროპიკულია, საშუალო წლიური ტემპერატურით 22 °C.
ყოველწლიურად, ქალაქში იმართება კარნავალი ბრაზილიური მუსიკის თანხლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
გვერდკისერა კუები
გვერდკისერა კუები (Pleurodira) — ქვეწარმავლების ქვერიგი კუების რიგისა. აქვთ გრძელი კისერი, 30-77 სმ სიგრძის ბაკანი. თავის შეზიდვა ჯავშანში არ შეუძლიათ. ამიტომ კისერს ღრიცავენ და თავს მარჯვენა ამ ნარცხენა იღლიის ფოსოში მალავენ. ბინადრობენ სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და მადაგასკარის მტკნარ წყლებში. რიგში 2 ოჯახია: პელომედუზისებრნი და გველკისერა კუსებრნი. გვერდკისერა კუები იშვიათად გამოდიან წყლიდან, ბევრი წყალსატევის ფსკერზე ცხოვრობს. იკვებებიან მცირე ზომის თევზებით. ზოგ სახეობას სარეწაო მნიშვნელობა აქვს (საკვებად იყენებენ მათ ხორცსა და კვერცხს).
სქოლიო
კატეგორია:კუები
შოშიასებრნი
სქოლიო
* კატეგორია:ბეღურასნაირნი
ნესტარი
ნესტარი, საწერტელი — დედალი სიფრიფანაფრთიანების მჩხვლეტი აპარატის საჩხვლეტი ნაწილი. მჩხვლეტი აპარატი მოთავსებულია მუცლის ბოლოზე, ეს არის სახეცვლილი კვერცხსადები, რომელსაც დაკარგული აქვს ჩვეული ფუნქცია და ემსახურება თავდაცვასა და თავდასხმას. მოქმედებისას მჩხვლეტი აპარატი გარეთ გამოიწევა, ნესტარი შიშვლდება და მტრის ან მსხვერპლის სხეულში ესობა. ამასთან ჭრილობაში ჩადის შხამიანი სითხე, რომელიც გამოიყოფა მუცელში მოთავსებული წყვილი ჯირკვლიდან. ზოგჯერ ნესტარს კოღოს ხორთუმსაც უწოდებენ. მორიელის ნესტარი მუცლის ბოლოზე მოთავსებული ნემსია, რომელიც ძირში შხამიანი ჯირკვალია. ნესტარს უმართებულოდ გველის გაორკაპებულ ენასაც უწოდებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენტომოლოგია კატეგორია:ცხოველების ანატომია
ჯგერდა-ახუწა
ჯგერდა-ახუწა (ყოფილი ახუწა) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჯგერდის თემი), კოდორის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე დღამშის ზემოთში. ზღვის დონიდან 500 მ, ოჩამჩირიდან 35 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 23 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ისტორია
სოფელს ძველად ქიაჩი ერქვა. აქ შემორჩენილია VII-VIII საუკუნეების ქიაჩის ეკლესიის ნანგრევები და განვითარებული შუა საუკუნეების ციხე, რომელიც შედიოდა კელასურის კედლის სისტემაში. სახელწოდება ქიაჩი ქართულია, მეგრულად ჯვარს, ბორჯღალას ნიშნავს. XVII საუკუნის მიწურულს ამ მიწაზე აფხაზების დამკვიდრების შემდეგ, ქიაჩის ეკლესიას ქიაჩაბაა (ქიაჩის ციხე, კოშკი) შეერქვა, ხოლო სოფელს – ახუწა. აფხაზურად ახუწა „მთისძირს“ ნიშნავს. 1949 წელს ჯგერდის სასოფლო საბჭოში შედიოდა. 1980-იანი წლების მიწურულს ჯგერდა-ახუწა (Џьгьарда ахəҵа) უწოდეს.
სქოლიო
კატეგორია:ჯგერდის თემის სოფლები
გვერდნერვიანები
ლიტერატურა
კატეგორია:მოლუსკები
მოსადი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპეცსამსახურები კატეგორია:ისრაელი კატეგორია:სადაზვერვო სააგენტოები
ბადურაშვილი
საკუთარი სახელი ბადურაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ქანობი
ქანობი — დახრილი გვირაბი, რომელსაც არ აქვს უშუალო გამოსასვლელი დედამიწის ზედაპირზე და იყენებენ მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეულის ასაწევად, მასალისა და დანადგარების ჩასაშვებად, მომუშავეთა სასიარულოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამთო სამუშაოები
ფრიბურის კანტონი
ფრიბური (Fribourg) — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია ფრიბური. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 278 493 ადამიანს შეადგენს, რომელთა ორი მესამედიც ფრანგულენოვანია. ადმინისტრაციულად კანტონი 7 რაიონად იყოფა.
ისტორია
ნევშატელისა და მურატის ტბების ნაპირებზე გათხრილია მნიშვნელოვანი პრეისტორიული დასახლებების კვალი.
ფრიბურის კანტონი შვეიცარიის კონფედერაციას 1481 წელს შეუერთდა. თანამედროვე საზღვრები 1803 წელს ჩამოყალიბდა, როდესაც მას ქალაქი მურტენი შეუერთდა. 1846 წელს კანტონი კათოლიკურ სეპარატისტულ კანტონთა ლიგას შეუერთდა. თუმცა, მომდევნო წლებში მისი ძალები ფედერალურ არმიას დანებდა.
გეოგრაფია
ფრიბურის კანტონი შვეიცარიის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. დასავლეთით გადაჭიმულია ნევშატელის ტბა. სამხრეთით და დასავლეთით ესაზღვრება ვოს კანტონი, აღმოსავლეთით — ბერნის კანტონი. ფართობი 1 669 კმ²-ს შეადგენს.
კანტონი შვეიცარიის ზეგანზე მდებარეობს. დასავლეთით, რელიეფი ბრტყელია, მაგრამ სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით ნელ-ნელა მთიან ბორცვიან იზრდება, რომელიც ბერნის ალპებს მიეკუთვნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის კანტონები
მანუფაის ოლქი
მანუფაის ოლქი (Manufahi) — ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში. ფართობი 1 326 კმ². დედაქალაქი – სამე. ოლქი დაყოფილია 4 რაიონად. პორტუგალიის ბატონობის პერიოდში ოლქს დედაქალაქის სახელის მიხედვით ერქვა სამე. ინდონეზიის ოკუპაციის პერიოდში რაიონი ხატო-უდო მიეკუთვნებოდა აინარუს ოლქს ტურუსკაის რაიონის სახელწოდებით.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
ჰირვენსალმი
ჰირვენსალმი (Hirvensalmi) — მუნიციპალიტეტი მიკელის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 085 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 746.59 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.48 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: იოუტსა, კანგასნიემი, მიკელი, მიანტიუჰარიუ და პერტუნმაა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰირვენსალმი
Yellow Submarine Songtrack
Yellow Submarine Songtrack — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის იმ სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომლებიც შეტანილი იქნა ფილმში „ყვითელი წყალქვეშა ნავი“. მასში შეტანილია ბევრი სიმღერა, რომელიც არ მოხვდა ალბომში Yellow Submarine. დისკის გამოცემა თან ახლდა ფილმის ხელახლა გამოცემას.
განსხვავებით ჯგუფის 2009 წლის რემასტერებისგან, ამ კრებულზე წარმოდგენილი სიმღერები წარმოადგენს ორიგინალური მრავალფირიანი ჩანაწერებიდან აღდგენილ ვარიანტებს, რომლებიც ამგვარი სახით მანამდე არ გამოუციათ.
ორიგინალური ალბომის Yellow Submarine ორკესტრული კომპოზიციები შეტანილი იქნა DVD-ს დამატებით აუდიო ჩანაწერად, ფილმის CD/DVD შეფუთვაში.
ალბომი ბრიტანეთის ჩარტებში გამოცემისას #8 პოზიციაზე მოხვდა და პირველივე კვირის მანძილზე 19.000 ასლის ოდენობით გაიყიდა. იგი აგრეთვე Billboard 200-ის ჩარტის #15 პოზიციამდე ავიდა, გაიყიდა რა გამოცემიდან ერთი კვირის მანძილზე 68.000 ასლის სახით. საფრანგეთში იგი #13 პოზიციაზე მოხვდა.
2013 წლის 4 ივნისს ალბომი ბრიტანეტში CD-ზე ხელახლა გამოიცა (აშშ-ში - 5 ივნისს), ფილმის „ყვითელი წყალქვეშა ნავი“ ახალ DVD და პირველ Blu-Ray გამოცემასთან ერთად. 1999 წლის ვარიანტი წარმოადგენდა სტანდარტულ ყუთს, ხოლო 2012 წლის ვერსია გამოიცა digipak-ის სახით, ბუკლეტით და ადრეული ვერსიის კატალოგის ნომრებით, დისკის ზედაპირზე საავტორო უფლებათა შესახებ ანოტაციებში 1999, ხოლო შეფუთვაზე - 2012 წლის მითითებით.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები არიან ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი, გარდა სიმღერებისა 4, 7, 11 და 15 (ჯორჯ ჰარისონი).
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:The Beatles-ის საუნდტრეკები კატეგორია:The Beatles-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Apple Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Apple Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:EMI Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Capitol Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
Gemmula microscelida
Gemmula microscelida — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფუენხიროლის ბრძოლა
ფუენხიროლის ბრძოლა — გაიმართა 1810 წლის 15 ოქტომბერს, ბრძოლა იყო შუა საუკუნეების მავრების და ვარშავის საჰერცოგოს მცირე არმიის გაერთიანებულ ძალებსა და ბევრად უფრო დიდი ინგლისურ-ესპანური საექსპედიციო კორპუსს შორის, რომლებსად ენდრიუ ბლეინი მეთაურობდა. ბლეინი ხელმძღვანელობდა ამფიბიურ თავდასხმას სოჰაილის ციხეზე, ძლიერი დაბომბვის ქვეშ. დაცვის მხარე, რომელიც იბრძოდა საფრანგეთის პირველ იმპერიასთან ერთად, შედგენილი იყო ვარშავის საჰერცოგოს მე-4 პოლკის კაცებით. ფრანგულ-პოლონური არმია საკმაოდ ჩამოუვარდებოდა მტერს, ბრიტანელების საზღვაო თავდასხმისა და ესპანელების სახმელეთო შეტევების მეშვეობით, ისინი დიდი წნეხის ქვეშ აღმოჩნდნენ, მაგრამ დაახლოებით 300 პოლონელმა ჯარისკაცმა საბოლოოდ გაანადგურა თავდამსხმელის სამხედრო ძალები, დიდი ზარალი მიაყენა ბრიტანეთის 89-ე ქვეითთა პოლკს, სხვა დანაყოფებთან ერთად და დაიპყრო ბლეინი. რამდენიმე პოლონელი ოფიცერი შემდგომში ნაპოლეონმა საპატიო ლეგიონის ორდენით დააჯილდოვა.
წინა მოვლენები
ქალაქი ფუენხიროლა შუა საუკუნეებიდან მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო. ზღვიდან შემოსევისგან დასაცავად, მავრებმა ააგეს ქვის ციხე ხმელთაშუა ზღვასა და მდინარე ფუენხიროლას შორის მდებარე გორაზე. ნახევარკუნძულის ომის დროს კოსტა დელ სოლი ითვლებოდა მეორეხარისხოვან პუნქტად და მცირე წინააღმდეგობით დაიპყრო ფრანგულმა ძალებმა. 1810 წლამდე რეგიონში პარტიზანული აქტივობა თითქმის არ იყო. სწორედ ამიტომ, ბოლოდროინდელ ბრძოლებში დიდი დანაკარგების შემდეგ, ვარშავის საჰერცოგოს ზოგიერთი პოლონური შენაერთი გაგზავნეს იქ 1810 წლის ოქტომბერში, გარნიზონის მოვალეობის შესასრულებლად და დასასვენებლად.
სოჰაილის ციხე დაკომპლექტებული იყო მე-4 ქვეითი პოლკის 150 პოლონელი ჯარისკაცით და 11 ფრანგული დრაგუნით. დანაყოფს მეთაურობდა კაპიტანი ფრანსისეკ მლოკოსევიჩი. მსგავსი მცირე გარნიზონები განლაგდა ახლომდებარე ქალაქში მიხასში (60 ქვეითი ლეიტენანტი ევსტახი ჩელმიცკის მეთაურობით) და ალაურინ-ელ-გრანდეში (200 ქვეითი და 40 დრაგუნი მაიორ ბრონისის მეთაურობით). ყველა ეს ძალა შეადგენდა მალაგაში განლაგებულ გენერალ სებასტიანის ფრანგული კორპუსის ნაწილს. კორპუსი ითვლიდა დაახლოებით 10000 კაცს, რომლებიც იმყოფებოდნენ სამხრეთ ანდალუსიაში, რათა ესპანელ პარტიზანებს არ მიეღოთ იარაღი გიბრალტარიდან.
1810 წლის შემოდგომაზე ბრიტანელმა გენერალ-მაიორმა ლორდ ბლეინიმ გადაწყვიტა გიბრალტარიდან საექსპედიციო ძალებით წასულიყო მალაგას პორტისკენ და მოულოდნელად დაეპყრო იგი. ფუენგიროლას პატარა ციხე-სიმაგრის მახლობლად მდებარე პლაჟები მისი ძალებისთვის შესანიშნავ სადესანტო ადგილად ჩანდა. ესპანელმა პარტიზანებმა ბრიტანელებს აცნობეს დამცველების სისუსტისა და რეზერვების ნაკლებობის შესახებ. 1810 წლის ოქტომბერში ბლეინმა შეკრიბა 2/89-ე ქვეითი პოლკის საველე ძალები, საფრანგეთის არმიის საერთაშორისო დეზერტირების ბატალიონი, საარტილერიო ნაწილი, საზღვაო იარაღის ეკიპაჟები და ესპანური ტოლედოს პოლკი. პირველი ბრიტანულ-ესპანური ექსპედიცია შეადგენდა დაახლოებით 1700 კაცს, საზღვაო პერსონალისა და ეკიპაჟის გამოკლებით. ისინი განაწილებულები იყვნენ პატარა ფლოტში, რომელიც შედგებოდა ორი ფრეგატისგან (HMS Topaze და HMS Sparrowhawk), ხუთი ქვემეხიანი ნავისგან, რამდენიმე ბრიგისა და სატრანსპორტო სლოუპისაგან.
ბრძოლა
1810 წლის 14 ოქტომბერს ბრიტანულმა ძალებმა მიაღწიეს კალა მორალის ყურეს, ფუენგიროლადან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით ორი მილის მანძილზე. ბრიტანელები გადმოვიდნენ და მათ სანაპიროზე ესპანელი პარტიზანების მცირე რაოდენობა შეუერთდათ. ბლეინმა თავისი ძალები ჩრდილო-აღმოსავლეთით მიიყვანა ნაპირის გასწვრივ, ხოლო მისი ფლოტი პარალელურად მიცურავდა ფუენგიროლასკენ. შუადღის ორ საათზე ყველანი მივიდნენ ციხის წინ, ბრიტანელმა გენერალმა გაგზავნა ემისარი, რათა დაერწმუნებინა პოლონელი სარდალი დანებებულიყო. მლოკოსევიჩმა უარი თქვა და ბრიტანულმა გემებმა ცეცხლი გახსნეს.
მიუხედავად რიცხობრივი უთანასწორობისა, პოლონელებმა გაუძლეს ამ ყველაფერს. სერჟანტმა ზაკრჟევსკიმ ერთ-ერთი ბრიტანული ქვემეხიანი ნავის ჩაძირვაც კი მოახერხა. დანარჩენი ქვემეხიანი ნავები ორი მსუბუქი წონის პოლონური იარაღის მეშვეობით ბრძოლიდან გავიდა. მისი ორი ფრეგატის სროლის საფარქვეშ, ბლეინმა სცადა ფრონტალური შეტევა ციხის კედლებზე. თუმცა, მას შემდეგ, რაც მაიორი გრანტი, 2/89-ე ქვეითი პოლკის მეთაური მოკლეს, ბლეინმა უკან დახევის ბრძანება გასცა. ღამით მან დაუშვა იარაღი და ბრიტანელმა ინჟინერებმა ციხესთან ააშენეს ორი საარტილერიო ადგილი, საიდანაც აპირებდნენ კედლების განადგურებას. ამასობაში, მიხასის გარნიზონი რომელსაც ლეიტენანტი ჩელიმიცკი მეთაურობდ, საარტილერიო დაბომბვსაგან იყვნენ შეშფოთებულნი, შეიპარნენ ბრიტანეთის ხაზებში და შეუერთდნენ დამცველებს. ბრონისის გარნიზონი ალაურინ-ელ-გრანდეში ინფორმირებული იყო და 15 ოქტომბრის დილას მიხასში გაემართა, სადაც შეეჯახა ბლეინის მიერ გაგზავნილ ესპანურ-გერმანულ 450-კაციან ჯგუფს და დაარბია ისინი ბაიონეტით.
15 ოქტომბრის დილით საარტილერიო დაბომბვის გაძლება ძალიან რთული გახდა და ბრიტანულმა ქვემეხებმა გაანადგურეს ციხე-სიმაგრის ერთ-ერთი კოშკი. დაახლოებით ღამის ორ საათზე, HMS Rodney და მსგავსი ესპანური ხომალდი ჩავიდნენ ფუენხიროლაში, სადაც ჩამოიყვანეს 1/82-ე პოლკის 932 კაცი. საფრთხის დასაძლევად კაპიტანმა მლოკოსევიჩმა გადაწყვიტა მოულოდნელი შეტევა დაეწყო მტრის საარტილერიო პოზიციებზე. დატოვა ციხე, რომელსაც ძირითადად დაჭრილები იცავდნენ, იგი დარჩენილ 130 ჯარისკაცს სალიში გაუძღვა. ალყაში მოქცეულებმა ბოლომდე იბრძოლეს, მიუხედავად უზარმაზარი რიცხობრივი უპირატესობისა (დაახლოებით 10:1), ესპანეთის პოლკმა, რომელიც იცავდა ბორცვთა საარტილერიო რედუტს, დაუგეგმავად უკან დაიხია. ქვემეხები ციხეს მოაშორეს და პოლონელმა ქვეითებმა ინგლისის პოზიციების დაბომბვა დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ საარტილერიო ცეცხლი ძირითადად აცილებდა სამიზნეებს (პოლონეთის ქვედანაყოფში არ იყვნენ გაწვრთნილი საარტილერიო ოფიცრები), მან ბრიტანეთის ჯარების გადაადგილება ბევრად გაართულა.
დაახლოებით ნახევარი საათის შემდეგ, ბლეინმა მოახერხა თავისი ჯარების რეორგანიზაცია სანაპიროზე და უბრძანა მათ თავდასხმა საარტილერიო პუნქტზე, რომელიც პოლონეთის ძალებს ეკავათ. რიცხობრივად ნაკლებმა დამცველებმა ააფეთქეს დენთის მარაგი და ციხესიმაგრისკენ წავიდნენ. თუმცა, სანამ ბრიტანული და ესპანური ძალები შეძლებდნენ წინსვლას, მათ მარცხენა ფლანგიდან თავს დაესხა ალჰაურინის პოლონური გარნიზონი, რომელიც სულ ახლახანს ჩამოსულიყო ბრძოლის ველზე. ბრონისის მეთაურობით დაახლოებით 200-მა დასვენებულმა და კარგად აღჭურვილმა პოლონელმა საკმარისად გადაიტანეს ბრიტანელების ყურადღება, რათა კაპიტან მლოკოსევიჩს ჰქონოდა საშუალება გადაეჯგუფებინა თავისი ძალები და დეარტყა ბრიტანული ხაზის მარჯვენა ფლანგზე. პოლონეთის ქვედანაყოფების თითქმის ერთდროულმა შეტევამ, რომელსაც მხარს უჭერდა დაახლოებით 30 ფრანგი მხედარი 21-ე დრაგუნის პოლკიდან, გააოცა მტრის ქვეითი ჯარი, რომელმაც მალევე დაიწყო რყევა. მას შემდეგ, რაც ბლეინი პოლონელებმა დაატყვევეს, მისმა ქვეითმა ჯარმა უკან დახევა დაიწყო და დაიწყო ქაოტური ხელახალი შეტევა, საკუთარი წართმეული იარაღის წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის ბრძოლები კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები კატეგორია:ბრძოლები კატეგორია:1810 წელი ესპანეთში კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ბრძოლები
ნეკროპოლი კრემლის კედელთან
ნეკროპოლი კრემლის კედლის მახლობლად — მემორიალური სასაფლაო მოსკოვის წითელ მოედანზე კრემლის კედლის მახლობლად, რომელიც განკუთვნილია როგორც კოლუმბარიუმი ურნებისთვის ფერფლით. საბჭოთა სახელმწიფოს სახელმწიფო, პარტიული და სამხედრო ლიდერების, 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის მონაწილეთა განსასვენებელი. 1920- იან და 1930-იან წლებში აქ ასევე დაკრძალეს უცხოელი კომუნისტი რევოლუციონერები, მაგალითად, მწერალი და ჟურნალისტი, იაპონიის კომუნისტური პარტიის დამფუძნებელი სენ კატაიამა, რევოლუციონერი კლარა ცეტკინი, გერმანელი პოლიტიკოსი ფრიც ჰეკერტი და სხვები.
1974 წლიდან ნეკროპოლი დაცულია სახელმწიფოს მიერ, როგორც კულტურის ძეგლი. ის მოსკოვის კრემლის კომენდანტის სამსახურის ობიექტია.
ნეკროპოლის აღწერა
ნიკოლსკაიასა და სპასკაიას კოშკებს შორის კედლის მახლობლად ტერიტორია, რომელიც გადაჰყურებს წითელი მოედნის ჩრდილოეთ ნაწილს, გამოიყენებოდა სამარხებისთვის და ემსახურება როგორც კოლუმბარიუმი ურნებს ფერფლით. ხალხმა მას „კომუნარების კედელი" უწოდა. გრანიტის დაფების უკან ნიშებში არის 115 ურნა იატაკქვეშა რევოლუციონერების, პირველი სახალხო კომისრების, კომინტერნის წევრების, სამხედრო ლიდერების, ასტრონავტებისა და გამოჩენილი მეცნიერების ფერფლით. პირველი გრანიტის დაფა გამოჩნდა 1925 წლის 5 აპრილს: კედელში ჩასმული იყო ურნა რევოლუციის ვეტერანის, უმაღლესი ეკონომიკური საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის, მირონ ვლადიმიროვის ფერფლით. დაფაზე წარწერა: „მებრძოლი მუშათა კლასის განთავისუფლებისთვის, სოციალისტური მშენებლობის ასკეტი მირონ კონსტანტინეს ძე ვლადიმიროვი (ამხანაგი ლიოვა)".
ძმათა სასაფლაოები:
1917: ანდრეევი პავლე, ბასკაკოვი ტ. ა., ვალდოვსკი ი. მ., ვევერი ო., ვირზემნეკი ო. კ., ვოიტოვიჩი ვ. ე., ელაგინი გ. ლ., ზვეინეკი ი. ე., კირეევი ა. ა., ლისინოვა ლ. ა., მიხაილოვი ლ. ფ., მოროზოვი ვ. ე, სახაროვი, სნეგირიოვი ნ. მ., სტეპაჩევი ი. გ., სუხარევი ა. ა., შირიაევი ს. ა., შჩერბაკოვი პ. პ.
„დვინცები“ : საპუნოვი ე. ნ., ვორონოვი ა. პ., სკვორცოვი გ. ა., ტიმოფეევი ა. ტ., ზაპოროჟეც ა. პ., ნაზაროვი, ი. ა., უსოლცევი მ. ტ., ტრუნოვი ნ. რ., გავრიკოვი ია. ვ., ვლადიმიროვი ს. ვ., ინიუშევი ა. ა., ნედელკინი ტ. ფ., ტიმოფეევი გ.
„კრემლის ხალხი“: დუდინსკი ი. ა., აგაფოშინი ს., გორიუნოვი ს., ზვონოვი, ზიმინი ი., ივანოვი ი., კოკორევი ს., კოსარევი ა., კოსპიანიკი პ. კრაშენილნიკოვი ვ., ლეშჩიკოვი ა., ლიზენკო ფ., ლისენკოვი ფ., პეტუხოვი ი., რომანოვი ვ., რიჟევი მ., სმირნოვი ა., სოლოგუდინოვი ფ., სოპლიაკოვი, ფიოდოროვი ს., ხოხლოვი ს., წიფლაკოვი ს., შეფარევიჩი ვ.
„ჯარისკაცი-ველოსიპედისტები": ტომსკი გ. ვ., დროზდოვი ფ., ესაულოვი დ.
1918: ვანტორინი ა. ი., ტიაპკინი პ. გ., ეროვი ი. ს., ბარასევიჩი ფ. კ., გადომსკი ა. ვ., დრაუდინი მ., ზასუხინი პ. ა., კვარდაკოვი ა. ვ., კუჩუტენკოვი ა. ა., პეკალოვი ს. მ., პრიამიკოვი ნ. ნ., სმილგა, ი. ი ., ხორაკი ა., შვირკოვი ე. პ.
1920: პოდბელსკი ვ. ნ., ბოჩაროვი ი. ი., ხომიაკოვი ი. მ., იანიშევი მ. პ., ოსენა ა., არმანდი ი. ფ., ჯონ რიდი, კოვშოვი ვ. დ.
1921: კარპოვი ლ. ი., რუსაკოვი ი. ვ.,
აეორონავტის ავიაკატასტროფა: აბაკოვსკი ვ. ი., არტიომი (სერგეევი ფ. ა.), გელბრიხი ო., კონსტანტინოვი ი., სტრუპატი ო., ფრიმანი ჯ., ჰიულეტი ვ. ჯ.
1922: აფონინი ე. ლ., ჟილინი ი. ი.
1923: ვოროვსკი ვ. ვ., ვოროვსკაია დ. მ.
1924: ნოგინი ვ. პ., ლიხაჩოვი ვ. მ.
1925: ნარიმანოვი ნ.
1927: ვოიკოვი პ. ლ.
ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Kremlin_Wall_Necropolis_04.JPG/270px-Kremlin_Wall_Necropolis_04.JPG|მინი|270x270პქ| კრემლის ნეკროპოლი, 2015 წ ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Kremlin_Wall_Necropolis_-_Ordzhonikidze%2C_Sergo_01.jpg/270px-Kremlin_Wall_Necropolis_-_Ordzhonikidze%2C_Sergo_01.jpg|მინი|270x270პქ|[[სერგო ორჯონიკიძე|გრიგორი კონსტანტინეს ძე ორჯონიკიძე, 2015 წ]] ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Kremlin_Wall_Necropolis_-_Ruthenberg%2C_Charles.jpg/270px-Kremlin_Wall_Necropolis_-_Ruthenberg%2C_Charles.jpg|მინი|360x360პქ| ჩარლზ ემილ რუტენბერგი, 2015 წელი ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Soyuz_TMA-15M_crew_member_Samantha_Cristoforetti_lays_flowers_at_the_Kremlin_Wall.jpg/270px-Soyuz_TMA-15M_crew_member_Samantha_Cristoforetti_lays_flowers_at_the_Kremlin_Wall.jpg|მინი|270x270პქ| სამანტა კრისტოფორეტი კრემლის კედელთან ყვავილებს დებს, 2014 წელი ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/%D0%94%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A4.%D0%AD.jpg/270px-%D0%94%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%A4.%D0%AD.jpg|მინი|481x481პქ| ფელიქს ედმუნდის ძე ძერჟინსკის (1877-1926) საფლავი. 2015 წ. ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%BB_%D0%BE%D1%82_%D0%A8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%D0%B8%D0%BC_%D0%92%D0%A6%D0%98%D0%9A_%D0%BF%D0%BE_%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B5_%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D0%B7%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%8F_%D0%92.%D0%98._%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F_%D0%A0.%D0%90._%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD.jpg/270px-thumbnail.jpg|მინი|270x270პქ| ლენინის დროებითი მავზოლეუმის დასაცავად, წითელი არმიის 1-ლი საბჭოთა გაერთიანებული სამხედრო სკოლის გვარდია, სახელწოდებით სრულიად რუსეთის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი, 1924 წ. ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Changing_Guard_Alexander_Garden_Moscow.hires.jpg/270px-Changing_Guard_Alexander_Garden_Moscow.hires.jpg|მინი|405x405პქ| საპატიო ყარაულის შეცვლა მარადიული ცეცხლის მახლობლად, 2005 წ
იმპერიის პერიოდი
მეფის ხანაში, კრემლის კედლის გასწვრივ, მხოლოდ სპასკისა და ნიკოლსკის კარიბჭეს შორის იყო თხუთმეტი პატარა სასაფლაო — იმ დროს ჩვეულებრივი ხალხი იყო კედელთან დაკრძალული. 1552 წელს მეფე ივანე მრისხანე დაესწრო წმინდა სალოსი ვასილი ნეტარის დაკრძალვას კრემლის თხრილის ზემოთ სამების ეკლესიის ეზოში. 1554 წლიდან ამ ადგილზე დგას მისი სახელობის ეკლესია. იმავე ადგილას, წმიდა სალოსის იოანე ვოლოგდას უხრწნელი ნეშტი განისვენებს. სასაფლაოებზე სხვა ტაძრები არსებობდა XVII საუკუნის შუა პერიოდამდე.
მასობრივი საფლავები
ნეკროპოლი მისი თანამედროვე სახით დაარსდა 1917 წლის ნოემბერში. 1917 წლის 5-8 ნოემბერს გაზეთმა „სოციალ-დემოკრატმა“ გამოაქვეყნა მიმართვა ორგანიზაციებისა და ცალკეული პირებისადმი, რომ მიეწოდებინათ ინფორმაცია მათ შესახებ, ვინც იბრძოდა ბოლშევიკების მხარეზე და დაიღუპა ოქტომბრის შეიარაღებული აჯანყების დროს. 7 ნოემბერს მოსკოვის სამხედრო რევოლუციურმა კომიტეტმა გადაწყვიტა წითელ მოედანზე მასობრივი საფლავი მოეწყო და დაღუპულთა დაკრძალვა 10 ნოემბერს დანიშნა. ეკლესიის წარმომადგენლები აპროტესტებდნენ სამოქალაქო დაკრძალვას „დიდი რუსული სალოცავების“ გვერდით წესის აგების გარეშე.