cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გერდ ფონ რუნდშტეტი
სამხედრო კარიერა 1939 წლამდე
ჰიტლერის სახელმწიფოს სათავეში მოსვლის დღიდან რუნდშტეტი მის მოწინააღმდეგეთა ბანაკში გადავიდა. მიუხედავად იმისა რომ 1938 წელს მისმა სამხედრო ნიჭმა დიდი როლი ითამაშა ზუდეტის მიწების მიერთების სამხედრო ოპერაციის წარმატებით დასრულებაში იგი ჰიტლერის მილიტარისტული მიზნების მოწინააღმდეგე დარჩა.
ბლიცკრიგი საფრანგეთის და პოლონეთის წინააღმდეგ
1939 წლის ზაფხულში პოლონეთზე თავდასხმის წინ გერდ ფონ რუნდშტეტი, რომელიც 1938 წლის 31 ოქტომბერს თავისი სურვილით პენსიაში გავიდა, დაბრუნებულ იქნა გენშტაბში და დაინიშნა არმიათა ჯგუფ „სამხრეთის“ უმაღლეს მთავარსარდლად. მის ხელქვეით იდგა 890 000 კაციანი არმია, რომელიც 1939 წლის 1 სექტემბერს სილეზიის და სლოვაკეთის მხრიდან თავს დაესხა პოლონეთს.
ვარშავის აღების დროს დიდი დანაკარგების თავიდან აცილების მიზნით მან უარი განაცხადა ომის წარმოების ტრადიციულ მეთოდზე. თავისი ქვეითი და სატანკო არმიებით მან ალყა შემოარტყა პოლონეთის დედაქალაქს და ნება დართო „ლუფტვაფეს“ საფუძვლიანად დაებომბა ქალაქი. ვარშავა მინიმალური სისხლის ფასად იქნა აღებული.
პოლონეთის დაპყრობის შემდეგ რუნდშტეტის არმია გადასროლილ იქნა დასავლეთ ფრონტზე საფრანგეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ოპერაცია „ზიხელშნიტი“, რომლის მიხედვითაც უნდა დაწყებულიყო ომი დასავლეთ ფრონტზე ძირითადად რუნდშტეტის სამხედრო კონცეპტებზე იყო აგებული, რომელიც მან ჩამოაყალიბა გენერალ ერიხ ფონ მანშტაინთან მუშაობის დროს.
1940 წლის 10 მაისს რუნდშტეტის შენაერთები შეიჭრნენ საფრანგეთში და ბელგიაში. მთავარი ამოცანა რომელიც მის წინაშე იდგა იყო მაჟინოს თავაცვითი ხაზის გაკვეთა და მტრის ზურგში ღრმად შეჭრა. რუნდშტეტის სატანკო შენაერთებმა ამ ამოცანას თავი დიდებულად გაართვეს და არდენების იერიშის დროს საფრანგეთის არმია კაპუტულაციამდე მიიყვანეს. ამ ოპერაციაში გამოვლენილი მხედართვთავრული და სტრატეგიული ნიჭის გამო და საფრანგეთის დამარცხების საზეიმო ცერემონიაზე გერდ ფონ რუნდშტეტს 11 სხვა გენერალთან ერთად 1940 წლის 19 ივლისს გენერალ-ფელდმარშლის სამხედრო წოდება მიენიჭა.
ინგლისის წინააღმდეგ მიმართული საჰაერო ომის წარუმატებლად დასრულების შემდეგ რუნდშტეტი, რომელიც ინგლისის დასაპყრობი არმიის მთავარსარდალი იყო, 1940 ზაფხულში გადაყვანილ იქნა სსრკ-ის წინააღმდეგ მობილიზირებული არმიიების მხედართავრის პოსტზე.
1941-1945 წლები
ჰიტლერის რუსეთზე თავდასხმის დროს რუნდშტეტი არმიათა ჯგუფ „სამხრეთის“ უმაღლესი მთავარსარდალი იყო, რომელსაც ევალებოდა უკრაინისა და კავკასიის დაპყრობა. ეს დავალება ილუზორული იყო, ვინაიდან არმიას სათანადო პირადი და მატერიალური შემადგენლობა არ ჰყავდა და ვოლგაზე შეტევის წამოწყებით თავდაპირველი შეტევის ხაზი კიდევ უფრო შესუსტდა. გერმანელთა შეტევა ყირიმის ნახევარკუნძულზე შეჩერდა, მიუხედავად შემდგომი წინსვლისა რუნდშტეტი მომავალს იმედის თვალით არ უყურებდა. ფიურერის ბრძანების მიუხედავად - არ დაეხიათ უკან, რუნდშტეტმა ტაქტიკური სვლა გააკეთა და თავისი ფიზიკურად და ფსიქიკურად გადაღლილი შენაერთების წინსვლა შეაჩერა და შეტევიდან თავდაცვაზე გადაიყვანა.
რუნდშტეტი იმ გენერალთა რიცხვს მიეკუთვნებოდა, რომლებიც 1941 წლის ზამთარის კრიზისის დროს ჰიტლერთან აზრთა სხვაობის გამო აღმოსავლეთ ფრონდიდან მოხსნილ იქნენ. რამდენიმე თვის შემდეგ რუნდშტეტი დაინიშნა დასავლეთ ფრონტის უმაღლეს მთავარსარდლად პარიზში და პარალელურად იყო არმიათა ჯგუფ „დ-ს“ მეთაურიც.
მას, როგორც დასავლეთ და ჩრდილოეთ საფრანგეთში სტაციონირებული არმიების სარდალს, ევალებოდა, განსხვავებით „ბლიცკრიგისაგან“, მკაცრად განსაზღვრული თავდაცვითი სამუშაო. რუნდშტეტს სამშენებლო ჯარებთან ერთად („ორგანიზაცია ტოტი“ („ოტ“); გერმ.: „Organisation Todt“ (OT) ) უნდა უზრუნველეყო დასავლეთ ფრონტის თავდაცვა მოკავშირეთა მოსალოდნენლი გადმოსხმის წინააღმდმეგ და უნდა აეგო ე.წ. „ატლანტიკის კედელი“.
რუნდშტეტი, როგორც გამოცდილი გენერალი, სწორად აფასებდა საკუთარ შესაძლებლობებს და ჯერ კიდევ მოკავშირეთა ჯარების გადმოსხმამდე რამდენიმე თვით ადრე ვერმახტს მარცხს უწინასწარმეტყველებდა, თუკი რა თქმა უნდა განახლდებოდა კონფლიქტი საფრანგეთის მიწაზე.
როცა 1944 წლის 6 ივნისს მოკავშირეთა ჯარები ნორმანდიაში გადმოსხდენენ რუნდშტეტის საპასუხო შესაძლებლობები ძალზე შეზღუდული იყო. პარიზში სტაციონირებული სარეზერვო არმიები ფიურერის უშუალო ბრძანებას ექვემდებარებოდნენ და რუნდშტეტს მათი ბრძოლაში ჩაბმა არ შეეძლო. მოკავშირეთა არმიების მიერ ნორმანდიაში პლაცდარმის მოპოვებამ, ვერმახტის არმიებს შორის დაქსაქსულმა კავშირმა და დაკარგულმა საჰაერო კონტროლმა აიძულა გერდ ფონ რუნდშტეტი თავისი ჯარებით უკანდახევაზე გადასულიყო. 1944 წლის 2 ივლისს ჰიტლერის და მმართველი წრეების დაუფარავი კრიტიკის შემდეგ იგი გათავისფლებულ იქნა დაკავებული თანამდებობიდან და მის ადგილზე გენერალ-ფელდმარშალი გიუნთერ ფონ კლუგე დაინიშნა.
1944 წლის სექტემბერში ფონ კლუგეს დაღუპვის შემდეგ რუნდშტეტი კვლავ იქნა დასავლეთ ფრონტის სარდლად დანიშნული. ქალაქ კობლენციდან იგი ხელმძღვანელობდა ოპერაციებს ბელგიაში და ელზას-ლოთარინგიაში. 1944 წლის დეკემბერში ჰიტლერის ბრძანების შემდეგ რუნდშტეტი მეთაურობდა ყველაზე დიდ ბოლო სამხედრო ოპერაციას არდენებში. მიუხედავად იმისა რომ ამ ოპერაციაში 250 000 ჯარისკაცი და 600 ტანკი მონაწილეობდა, იგი მაინც წარუმატებლად დასრულდა და ამ დიდი სამხედრო შენაერთის განადგურებამ საბოლოოდ მოშალა ვერმახტის დასავლეთი ფრონტის ხაზი.
1953 წელს გენერალ-ფელდმარშალი ფონ რუნდშტეტი გარდაიცვალა და დაკრძალულია ჰანოვერში შტიოკენის სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
მონტენეგრო
მონტენეგრო იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში
1992 წელს იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ მონტენეგროში რეფერენდუმი ჩატარდა, რომლის მონაწილეთა 96%-მა სერბეთთან გაერთიანებას დაუჭირა მხარი. რეფერენდუმს ბოიკოტი გამოუცხადეს ქვეყნის კულტურულმა უმცირესობებმა, მუსლიმებმა, ალბანელებმა და კათოლიკეებმა, რომლებიც მხარს მონტენეგროს დამოუკიდებლობას უჭერდნენ. მათ განაცხადეს, რომ გამოკითხვა არადემოკრატიულ პირობებში ჩატარდა. რეფერენდუმი მონიტორინგის გარეშე ჩატარდა, ამიტომაც მის სამართლიანობასთან დაკავშირებით არც ერთი მიუკერძოებელი განცხადება არ გაკეთებულა. მონტენეგრომ სერბეთთან ერთად იუგოსლავიის ფერედაციული რესპუბლიკა ჩამოაყალიბა.
1996 წელს მონტენგროს მთავრობამ მილო დუკანოვიჩის ხელმძღვანელობით სერბეთთან ურთიერთობა გაწყვიტა, რომელსაც იმჟამად სლობოდან მილოშევიჩი მართავდა. მონტენეგროს მთავრობამ ეროვნულ ფულის ერთეულად ჯერ გერმანული მარკა, შემდეგ კი ევრო მიიღო, თუმცა არ გამხდარა ევროზონის ქვეყანა. ქვეყნის მომდევნო მთავრობები დამოუკიდებლობას ემხრობოდნენ, შესაბამისად მათი მმართველობის პერიოდში სერბეთთან დაძაბული ურთიერთობით ხასიათდებოდა.
2002 წელს სერბეთი და მონტენეგრო თანამშრომლობის შესახებ ხელშეკრულების გაგრძელებას დასთანხმდნენ. მათ აწარმოეს მოლაპარაკებები იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის სტატუსთან დაკავშირებით და გადაწყვიტეს, რომ ეს უკანასკნელი უფრო დეცენტრალიზებული სახელმწიფო ყოფილიყო. 2003 წელს მისი სახელწოდება სერბეთი და მონტენეგრო გახდა. ბელგრადში დადებული ხელშეკრულება მომდევნო სამი წლის მანძლზე მონტენეგროში დამოუკიდებლობის შესახებ რეფერენდუმის ჩატარებას კრძალავდა.
დამოუკიდებლობა და უახლესი ისტორია
2006 წლის 21 მაისს მონტენეგროში სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის საკითხზე რეფერენდუმი ჩატარდა. რეფერენდუმში მონაწილეობა 419,240-მა ადამიანმა, სრული ელექტორატის 86.5%-მა მიიღო; მათგან 230,661 (55.5%) მხარს უჭერდა მონტენეგროს დამოუკიდებლობას, ხოლო 185,002 (44.5%) წინააღმდეგი იყო. 55%-იანი ბარიერის მცირედი ნიშნულით გადალახვით, სულ რაღაც 2,300 ხმით მოპოვებულ გამარჯვებას ევროკავშირის მიერ დადგენილი წესის მიხედვით ვალიდურობის შემოწმება სჭირდებოდა. მონტენეგროს დამოუკიდებლობა აღიარეს სერბეთმა, ევროკავშირისა და გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივმა წევრმა ქვეყნებმა.
რეფერენდუმზე მონიტორინგს ხუთი საერთაშორისო სადამკვირვებლო მისია ახორციელებდა, რომელსაც  ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია ხელმძღვანელობდა. ჯამში სადამკვირვებლო პროცესში მონაწილეობა დაახლოებით 3,000-მა დამკვირვებლობა მიიღო.
მონტენეგროს დამოუკიდებლობა ქვეყნის პარლამენტმა 2006 წლის 3 ივნისს გამოაცხადა.
2012 წლიდან მონტენეგრო ევროკავშირთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს. 2018 წელს ქვეყნის ევროკავშირში ინტეგრაცია 2022-დან 2025 წელს გადაიდო.
2019 წელს მონტენეგროში დაიწყო სახალხო პროტესტი მოქმედი პრეზიდენტი მილო დუკანოვიჩისა და პრემიერ-მინისტრი დუსკო მარკოვიჩის მიმართ, რომლებიც სოციალ-დემოკრატთა პარტიის წევრები არიან და ხელისუფლებაში 1991 წლიდან იმყოფებიან.
გეოგრაფია
მონტენეგრო ჩ. გ. 41° და 44° და ა. გ. 18° და 21°-ს შორის მდებარეობს. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია: ხორვატია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, სერბეთი, კოსოვო და ალბანეთი.
მონტენეგრო დუნაის დაცვის საერთაშორისო კომისიის წევრია. ქვეყანაში მდინარის 2,000 კილომეტრიანი მონაკვეთია მოქცეული.
გეოგრაფიული რეკორდები:
პოლიტიკა
მონტენეგრო დამოუკიდებელი და სუვერენული რესპუბლიკაა, რომელშიც 2007 წლის 22 ოქტომბერს მიღებული კონსტიტუცია მოქმედებს. ამ უკანასკნელის მიხედვით, მონტენეგრო „დემოკრატიულ, სოციალური სამართლიანობის მქონე, კანონის უზენაესობაზე დაუძნებულ სახელმწიფოა“.
სახელმწიფოს მეთაურია პრეზიდენტი, რომელსაც ხუთ წელიწადში ერთხელ პირდაპირი არჩევნების შედეგად ირჩევენ. პრეზიდენტს გასცემს განკარგულებებს, ნიშნავს საპარლამენტო არჩევნების თარიღს, წარადგენს პრემიერ მინისტრობისა და საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამერთლეობის კანდიდატურებს, ნიშნავს რეფერენდუმს, ასევე მას აქვს ამნისტიის უფლება. პრეზიდენტის რეზიდენცია ქალაქ ცეტინიეში მდებარეობს.
ქვეყნის ხელისუფლების აღმასრულებელი ორგანოა მთავრობა, რომელსაც პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს.
საერთაშორისო ურთიერთობები
მონტენეგროს საგარეო პოლიტიკის მთავრი სტრატეგიული მიზანი ევროკავშირში გაერთიანებაა. ქვეყნისათვის ასეთივე მნიშვნელოვანი მიზანი იყო ნატოში გაერთიანება, როგორც სტაბილურობისა და უსაფრთხოების გარანტია, რაც მონტენეგროს სხვა სტრატეგიული მიზნების მიღწევას კიდევ უფრო შეუწყობდა ხელს. ქვეყანა ნატოს წევრი 2017 წლის 5 ივნისს გახდა. მონტენეგროს მთავრობის აზრით, ნატოში ინტეგრაცია ევროკავშირში ინტეგრაციას კიდევ უფრო დააჩქარებს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
მონტენეგრო 23 მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი, მათ შორის 21 რაიონული, ხოლო 2 ურბანული მუნიციპალიტეტია.
მოსახლეობა
მინი|მონტენეგროს ეთნიკური ჯგუფები მუნიციპალიტეტების მიხედვით (2011). მინი|მონტენეგროს ენობრივი ჯგუფები მუნიციპალიტეტების მიხედვით (2011). მინი|მონტენეგროს რელიგიური ჯგუფები მუნიციპალიტეტების მიხედვით (2011). 2018 წლის აღწერის მიხედვით, მონტენეგროში დაახლოებით 622 ადამიანი ცხოვრობს, ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვე კმ²-ზე 45 ადამიანია.
მონტენეგრო ეთნიკურად მრავალფეროვანი ქვეყანაა. ძირითადი ეთნიკური ჯგუფები არიან მონტენეგროელები, სერბები, ბოსნიელები, ალბანელები და ხორვატები.
მონტენეგროს ოფიციალური ენაა ჩერნოგორიული. ასევე გამოიყენება სერბული, ბოსნიური და ხორვატული ენები.
საუკუნეთა მანძილზე მონტენეგრო კულტურულ გზაგასაყარზე იმყოფებოდა. დღეისათვის ქვეყანაში მუსლიმური და ქრისტიანული კულტურების უნიკალურ თანაარსებობას ვხვდებით.
ეკონომიკა
მინი|[[მონტენეგროს ცენტრალური ბანკი.]] მონტენეგრო გარდამავალი ეკონომიკის ქვეყანაა და მისი ეკონომიკა ძირითადად მომსახურების სფეროზეა ორიენტირებული. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მონაცემების მიხედვით, 2019 წელს მონტენეგროს მშპ $5.424 მილიარდი, მშპ მსყიდველობითი უნარის პარიტეტთან მიმართებით $12.516 მილიარდი, ხოლო მშპ ერთ სულ მოსახლეზე $20.083 იყო.
2007 წელს მონტენეგროს მშპ 10.7%-ით, ხოლო 2008 წელს 7.5%-ით გაიზარდა. 2007 წელს სერვისის სექტორმა მშპ-ს 72.4% აწარმოა, ინდუსტრიულმა სექტორმა – 17.6%, ხოლო სოფლის მეურნეობამ – 10%. მონტენეგროში 50,000 შინამეურნეობა აღირიცხება, შესაბამისად სწორედ ამდენი ოჯახის შემოსავალი სოფლის მეურნეობას ეყრდნობა.
2012 წელს მონტენეგრომ 182,3 მილიონი ევროს ღირებულების საქონლის ექსპორტი მოახდინა. მისი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორებია: ხორვატია, სერბეთი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა და უნგრეთი. ამავე წელს მონტენეგროს იმპორტმა 864,9 მილიონი ევრო შეადგინა. ქვეყნის უმსხვილესი იმპორტიორები არიან: სერბეთი, საბერძნეთი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა.
ინფრასტრუქტურა
მონტენეგროს სარკინიგზო ქსელის ძირითადი ხაზი ბელგრადი-ბარის სარკინიგზო ხაზია, რომელიც ქვეყანას სერბეთთან აკავშირებს. მონტენეგროს მთავარი შიდა სარკინიგზო ხაზია ნიკსიში-პოდგორიცა, რომელიც რეკონსტრუქციის შემდეგ 2012 წელს გაიხსნა.
მონტენეგროში ორი საერთაშორისო აეროპორტია, ესენია: პოდგორიცას აეროპორტი და ტივატის აეროპორტი. 2008 წელს ორივე აეროპორტი ერთად 1.1 მილიონ მგზავრს მოემსახურა.
მონტენეგროს მთავარი პორტია ბარის ნავსადგური, რომელიც 1906 წელს აშენდა, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში თითქმის სრულად დაინგრა, რის შემდეგაც 1950 წელს რეკონსტრუქციის შედეგად აღადგინეს. პორტს წელიწადში 5 მილიონი ტონა ტვირთის მიღება შეუძლია.
ტურიზმი
მონტენეგრო წელიწადში 1.6 მილიონი მნახველით ევროპაში 36-ე ყველაზე ხშირად მონახულებადი ქვეყანაა. დამსვენებლების უმრავლესობას ქვეყანის სანაპირო რეგიონი იზიდავს. მონტენეგროს ადრიატიკის ზღვასთან 295 კილომეტრიანი სანაპირო ხაზი აქვს, საიდანაც 72 კილომეტრი პლაჟებსა და კარგად შემორჩენილ ძველ ქალაქებს უკავია. ჟურნალმა National Geographic Traveler მონტენეგრო „ცხოვრების განმავლობაში აუცილებლად სანახავ 50 ადგილს“ შორის დაასახელა, გამოცემის ყდას კუნძული სვეტი სტეფანის გამოსახულება ამშვენებდა. 2010 წლის იანვარში ულცინის სამხრეთი სანაპირო The New York Times-ის ტურისტული დანიშნულების ადგილების რეიტინგის ფარგლებში მოხვდა სიაში „31 ადგილი, რომელიც უნდა ნახოთ 2010 წელს“.
განათლება
მონტენეგროში განათლების სფეროს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო ხელმძღვნელობს. სრული ზოგადი განათლება დაწყებით და საშუალო საფეხურებზე ხორციელდება, აქედან დაწყებითი განათლება სავალდებულოა და 9 წელს მოიცავს, ხოლო საშუალო განათლება – 4 წელს. უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები, სადაც სწავლა 3-დან 6 წლამდე გრძელდება, უნივერსიტეტებს, კოლეჯებს და ხელოვნების აკადემიებს მოიცავს. მონტენეგროში ერთი საჯარო და ორი კერძო უნივერსიტეტია.
კულტურა
მონტენეგრო მთელი თავისი ისტორიის მანძილზე სხვადასხვა კულტურათა გავლენას განიცდიდა, მათ შორის აღსანიშნავია მართლმადიდებლური, ოსმალური, სლავური, ცენტრალურ-ევროპული და ადრიატიკული კულტურები. ქვეყანაში გვხვდება რომანული, გოთიკური და ბაროკოს პერიოდის არქიტექტურა.
მონტენეგროში მრავალი კულტურული თუ ისტორიული ღირშესანიშნაობა მდებარეობს. ქვეყნის სანაპირო რეგიონი რელიგიური მონუმენტებით გამოირჩევა, რომელთა შორისაა წმინდა ტრიფონის საკათედრო ტაძარი, სავინას მონასტერი და წმინდა ლუკა მახარებლის ბაზილიკა, რომელიც 800-ზე მეტ წელს მოითვლის.
ლიტერატურა
მონტენეგროში დაიბადა ამერიკელი მწერალი რექს სტაუტი, რომლის კალამსაც ეკუთვის დეტექტიური რომანების სერია გამოგონილი პერსონაჟის, დეტექტივი ნირო ვულფის შესახებ. მის 1950 წლის რომანში „შავი მთა“ მოქმედება 1950-იანი წლების მონტენეგროში ხდება.
სპორტი
მონტენეგროში პოპულარობით ძირითადად გუნდური სპორტის სახეობები სარგებლობს, ესენია: ფეხბურთი, კალათბურთი, წყალბურთი, ფრენბურთი და ხელბურთი. ასევე გავრცელებულია კრივი, ჩოგბურთი, ცურვა, ძიუდო, კარატე, მაგიდის ჩოგბურთი და ჭადრაკი.
ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტი ფეხბურთია. ცნობილი მონტენეგროელი ფეხბურთელები არიან დეიან სავიჩევიჩი, პრედრაგ მიატოვიჩი, მირკო ვუჩინიჩი, სტეფან სავიჩი და სტევან იოვეტიჩი. მონტენეგროს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები 2006 წელს დაარსდა.
წყალბურთი ეროვნულ სპორტის სახეობად მიიჩნევა. მონტენეგროს ეროვნულმა ნაკრებმა, რომელიც ერთ-ერთი პირველია მსოფლიოში, ოქროს მედლები მოიპოვა 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატში, რომელიც ესპანეთის ქალაქ მალაგაში ჩატარდა და 2009 წლის ცურვის საერთაშორისო ფედერაციის მსოფლიო ლიგაში, რომელიც მონტენეგროს დედაქალაქ პოდგორიცაში ჩატარდა.
2006 წელს მონტენეგროს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები კალათბურთის საერთაშორისო ფედერაციის წევრი გახდა.
ქალთა სპორტში ყველაზე დიდი წარმატებით ხელბურთი სარგებლოს. 2012 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მონტენეგროს ქალთა ეროვნულმა ხელბურთის ნაკრებმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ხოლო ამავე წლის ქალთა ნაკრებებს შორის ევროპის ხელბურთის ჩემპიონატში პირველი ადგილი დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგრო კატეგორია:ევროპის ქვეყნები კატეგორია:სლავური ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
ბალაქიურდი
ბალაქიურდი (Balakürd) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
ბაგრატ ერისთავთერისთავი
ბაგრატ ერისთავთ ერისთავი (გ. 966) — X საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, ადარნასე III-ის ძე. გიორგი მერჩულეს „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“ იგი მოხსენებულია, როგორც ეკლესიების მშენებელი, საღმრთო წიგნების მაძიებელი და შემკრები. 958—966 მას განუახლებია „გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრება“, ჩაურთავს რამდენიმე სასწაული.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 966 კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ერწოს ველის არქეოლოგიური ძეგლები
ერწოს ველის არქეოლოგიური ძეგლები — ერწოს ველზე (თიანეთის რაიონი) აღმოჩენილი სხვადასხვა დროის ნამოსახლარები და სამაროვნები, ეკლესიის, საკულტო და სამეურნეო ნაგებობათა ნანგრევები.
აღრიცხულია 200-მდე არქეოლოგიური ძეგლი. მათ შორის ჯერჯერობით ყველაზე ადრინდელია სოფ. თრანის "რკინის კალო" (ითხრებოდა 1963-1965 და 1969). იგი მდებარეობს მდ. თრანულის მარჯვენა ნაპირზე და წარმოადგენს 1 მ სისქის ქვაყრილს, რომელიც ძვ. წ. IX-VIII საუკუნეებში ორმოსამარხების თავზეა წარმოქმნილი. ქვაყრილში ჩაშვებულია ძვ. წ. VII-VI საუკუნეების სამარხები. მათში დაკრძალვის წესი კარგად არაა გარკვეული. არქაულ ორმოსამარხებში კი (სიღრმე - 1,2-1,5 მ) მიცვალებულები ესვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილი, თავით უმეტესად სამხრეთისაკენ. სამარხებში აღმოჩნდა ბრინჯაოსა და რკინის იარაღი, ბრინჯაოს სამკაული და მცირე ზომის ქანდაკებები, აგრეთვე ძვლის ისრიპისპირები სარდიონის მძივები და მრავალნაირი ფორმის თიხის ლეგა ჭურჭელი.
გვაინდელ ანტიკურ ხანაში ერწოს ველი მჭიდროდ ყოფილა დასახლებული. ამ დროის ძეგლებს შორის შესწავლილია სოფ. მაგრანეთის ქუშანაანთ გორის ნამოსახლარი და სამაროვანი. აქ რიგითი ორმოსამარხების გვერდით აღმოჩნდა არმაზისხევის ტიპის მდიდრული სამარხების ჯგუფი, რომელთაგან გამოირჩევა № 1 სამარხი. 1 მ სიღრმის ორმოში დაკრძალული იყო ერთი მიცვალებული, ზურგზე მწოლი, გაშოტილი, თავით დასავლეთისაკენ. სამარხი გადახურილი იყო ხის კონსტრუქციაზე დაყრდნობილი კრამიტის ორფერდა სახურავით, შიგ აღმოჩნდა ოქროსა (ბეჭდები, საყურეები) და ვერცხლის (არმაზულ-წარწერიანი თასი, 2 სურა, ქამრის ნაწილები, ბეჭდები) ნივთები, მინის ჭურჭელი, გიშრის მძივები და სხვა.
ქუშანაანთ გორის სამაროვანი გაბატონებულ სოციალურ ფენას განეკუთუვნბეა, სოფ. მაგრანეთი კი გვიანდელი ანტიკური ხანის ერწოს პოლიტიკური ცენტრი უნდა ყოფილიყო.
ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ერწოს ველი კვლავ აღმავლობას განიცდიდა. ნამოსახლართა და სამაროვანთა სიმრავლე და მრავალფეროვანი მასალა იმ ხანის ეკონომიკური და კულტურული ცხოვრების დაწინაურებაზე მიუთითებს. ამ მხრივ საყურადღებოა თრანის სამაროვანი, სადაც შირიმის ფილებით ნაგებ ქვის სამარხებში რკინისა და ბრინჯაოს სამკაულების გვერდით გვხვდება ოქროსთავიანი საკინძებიც. ადრინდელი ფეოდალური ხანის ძეგლთა შორის მნიშვნელოვანია ქუშანაანთ გორის ნამოსახლარი და ქრისტიანული ხუროთმოძრვრების რამდენიმე ძეგლი (ბენწეწურების ეკლესია, არჩილის მონასტერი, საყრდიონის ეკლესია და სხვა). შუა ფეოდალურ ხანაში ერწოს ველი პოლიტიკურად "ჟალეთის ქვეყანას" ეკუთვნოდა. იმ ხანის ძეგლები მრავლადაა აღმოჩენილი. აბას I-ის შემოსევის შემდეგ ერწოს ველზე ინტენსიური ცხოვრება დიდი ხნით შეწყდა.
ბიუროკრატია
ბიუროკრატია (ფრანგ. bureau — ბიურო, კანცელარია და ბერძნ. κράτος — ძალაუფლება) — სოციოლოგიისა და პოლიტიკური მეცნიერების კონცეფცია, რომელიც მიუთითებს სოციალური ორგანიზაციის ადმინისტრაციული მმართველობისა და საკანონმდებლო წესების საშუალებებზე. სამუშაო ორგანიზაცია ხასიათდება სტანდარტიზებული პროცედურით (კანონ-მიმდევრობა), პასუხისმგებლობის ფორმალური დაყოფით, იერარქიითა და არაპერსონალური ურთიერთობებით.
ყოველდღიური ბიუროკრატიის ნიმუშებია მთავრობები, შეიარაღებული ძალები, კორპორაციები, საავადმყოფოები, სასამართლოები, სამინისტროები და სკოლები.
სხვა მნიშვნელობით ბიუროკრატია არის საზოგადოებაში მიღებული წესების, კანონების ზედმეტად მიყოლა, რაც საზოგადოების წევრების ურთიერთობებს აფერხებს.
კოლუმბიური სამზარეულო
მინი|ვაიუნა კოლუმბიური სამზარეულო კოლუმბიის ექვსი რეგიონის (წყნარი ოკეანის, ამაზონის, ანდების, ორინოკოს, კარიბის ზღვის და კუნძულების) კერძების ერთობლიობაა. კოლუმბიური სამზარეულო განსხვავდება რეგიონულად და განსაკუთრებით მასზე გავლენას ახდენს ადგილობრივი კოლუმბიური, ესპანური,  და აფრიკული სამზარეულოები, ზოგიერთ რეგიონში მცირე არაბული გავლენაც აქვს. გარდა ამისა კოლუმბია ერთ- ერთი ყველაზე მრავალიფეროვანი სახელწიფოა სუნელებისა და სანელებლების მხრივ.
ისტორია
კოლუმბიური საკვები ძირძველი და ევროპული ტრადიციების უნიკალური ნაზავია, რომელსაც აქვს ძლიერი აფრო-კარიბული გავლენა. ევროპელების მიერ ქვეყნის დაბყრობამდე თანამედროვე სახელმწიფოს ტერიტორია ორი ჯგუფით იყო დასახლებული, როგორიცაა: ტაირონა, რომელიც კარიბის ზღვის სანაპიროზე ცხოვრობდა და მუისკა, რომელიც სამხრეთით მდებარე მაღალმთიანეთში ცხოვრობდა. არეპები, დაფქული სიმინდისგან დამზადებული საკვები კოლუმბიის სამზარეულოს ერთ- ერთ უძველეს ელემენტს წარმოადგენს. ადგილობრივებს სჯეროდათ, რომ ამ კერძის სახელწოდება მომდინარეობდა ჩიბჩას ენიდან, სადაც ის სიმინდს ნიშნავდა. არეპები თანამედროვე კოლუმბიაშიც ძალიან პოპულარულ კერძს წარმოადგენს.
რეგიონალური სამზარეულოები
მარცხნივ|მინი|კოლუმბიური მწვადი კოლუმბიის მრავალფეროვან სამზარეულოზე გავლენას ახდენს მისი მრავალფეროვანი ფაუნა და ფლორა, ასევე ეთნიკური ჯგუფების კულტურული ტრადიციები. კოლუმბიური კერძები და ინგრედიენტები საკმაოდ განსხვავდება რეგიონების მიხედვით. ქვეყნის სამზარეულოში ყველაზე მეტად გავრცელებული ელემენტებია: ბურღულეული, როგორიცაა ბრინჯი და სიმინდი; ტუბერები, როგორიცაა კარტოფილი და კასავა; პარკოსნების მრავალი სახეობა; ხორცი, მათ შორის საქონლის ხორცი, ქათმის, ღორისა და თხის; თევზი და ზღვის პროდუქტები. კოლუმბიური სამზარეულო ასევე მოიცავს ტროპიკული ხილის რამდენიმე სახეობასაც.
ყველაზე გავრცელებულ საუზმეებსა და წვნიანებს შორისაა პატაკონები (შემწვარი მწვანე მცენარეები), სანჩოჩო გალინა (ქათმის სუპი ბოსტნეულის ძირებით) და აჯიაკო (კარტოფილის და სიმინდის სუპი).
პურის სახელობები მოიცავს: არეპაებს (სიმინდის ნამცხვრები), აბორრაჰადოს (შემწვარი ტკბილი მცენარეები ყველით), ტორტა დე ჩოკლო, ემპანადებსა და ალმოჰაბანებს.
ქვეყნის ტერიტორიაზე არის კერძები, რომლებიც რეგიონალური კლიმატური განსხვავებების პირობებში სხვადასხვანაირად ჩამოყალიბდნენ. მაგალითად:
- მედელინში ყველაზე გავრცელებულ კერძს ბანეჰა პაესა წარმოადგენს. ის შეიცავს: ლობიოს, ბრინჯს, დაფქულ ხორცს ან კარნეს ასადას, ქორიზოს, შემწვარ კვერცხს, არეპას და ჩიჩარონს. მას როგორც წესი უმატებენ ავიკადოს, პომინდორს და სპეციალურ სოუსებს.
- ბოგოტასა და ანდრეანის რეგიონში აჰაიკო ტრადიციული კერძია. ის ასევე არის სუპის სახეობაც, რომელიც მზადდება ქათმის ხორცის, კარტოფლის და ადგილობრივი მცენარის, გუასკასგან. მინი|კოლუმბიური კერძი კოლუმბიის ანტიოქიის რეგიონიდან - კარიბების სანაპიროზე გავრცელებულია მეტად ცხარე კერძები. ისინი მეტწილად დამზადებულია თევზისა და ოხრახუშისაგან. ქოქოსის ბრინჯი ჩვეულებრივი კერძია კოლუმბიის ზღვისპირა რეგიონებში. კარიბის ზღვის სამზარეულოზე გავლენა აქვს არაბულ კერძებს, მათ შორის აღსანიშნავია ქიბბეჰი.
- იანოსში გავრცელებულია მწვადი, როგორც ,, ტერნერა იანერა". ასევე გავრცელებულია მდინარის თევზი, სახელწოდებით ,,ამარიო".
- ამაზონეთში, სამზარეულოზე გავლენას ახდენს ბრაზილიური და პერუს ტრადიციები.
- ტოლიმას რეგიონში ტალამეს ტოლიმენსეს დელიკატესად მიიჩნევა. ეს კერძი მზადდება სიმინდის ცომისაგან და შეიცავს ბარდას, სტაფილოს, კარტოფილს, ბრინჯს, ქათმის ხორცს, ღორის ხორცს და სხვადასხვა სანელებლებს.
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიური სამზარეულო კატეგორია:კოლუმბიური კულტურა
საქაჯიის მღვიმე
საქაჯიის მღვიმე — კარსტული მღვიმე მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის კირქვულ პლატოზე, მდინარე ჩერის აუზში, სოფელ მესამე ბალდის ჩრდილოეთით ზღვის დონიდან 320 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ეოცენურ შრეებრივ კირქვებში. წარმოადგენს 40-45 მ სიგრძის აღმავალ მღვიმეს. შესასვლელის სიმაღლეა — 2 მ, სიგანე — 7 მ. სიღრმეში განიერდება. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მცირე ზომის სტალაქტიტები, სტალაგმიტები; მექანიკურიდან ლოდები. ჰავა დინამიურია, ზოგადად მშრალი, თუმცა ჩერის ვოკლუზებში წყალდიდობის დროს მღვიმიდან წყალი გამოედინება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
უშხვანარი
უშხვანარი  — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემში (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი).
ისტორია
2011-2018 წლების არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგად სოფელ უშხვანარის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია შუა საუკუნეების ნამოსახლარი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 150 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალიგაია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბალიგაია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნოვოურაზაევო (ბალტაჩევოს რაიონი)
ნოვოურაზაევო (Яңы Уразай; Новоуразаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 87 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (57%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
უაზაბაა
უაზაბაა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ზემო ეშერის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინებზე. ზღვის დონიდან 220 მ, სოხუმიდან 14 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ზემო ეშერის თემის სოფლები
ანტუან ლაჰადი
ანტუან ლაჰადი (არაბ. أنطوان لحد, ელ-კვატარა, 1927 — 10 სექტემბერი, 2015, პარიზი) — ლიბანელი  სამხედრო და მემარჯვენე-ქრისტიანი პოლიტიკოსი, რომელიც მეთაურობდა სამხრეთ ლიბანის არმიას საად ჰადადის შემდეგ 1984-2000 წლებში. ისრაელის სამხედრო და პოლიტიკური მოკავშირე. მას ლიბანში სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს. 2000 წლიდან —პოლიტიკური ემიგრანტი.
სამხედრო და პოლიტიკოსი
მინი|ანტუან ლაჰადი დაიბადა მარონიტების ოჯახში შუფის რაიონის ერთ-ერთ სოფელში (მთიანი ლიბანი). 1952 წელს დაამთავრა ლიბანის სამხედრო აკადემია. 1972-1973 წლებში გაიარა სამხედრო სწავლება საფრანგეთში. მსახურობდა სამხედრო დაზვერვაში. ჰქონდა გენერალ -მაიორის სამხედრო წოდება.
პოლიტიკურად, ანტუან ლაჰადი იზიარებდა მემარჯვენე ქრისტიანულ,  ანტიკომუნისტურ შეხედულებებს. მან ორიენტაცია აიღო  ეროვნულ -ლიბერალურ პარტიაზე (ელპ), იყო ეროვნულ -ლიბერალურ პარტიის დამფუძნებლის, ლიბანის ყოფილი პრეზიდენტის, ქამილ შამუნის პირადი მეგობარი. გამოდიოდა პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციის  და პალესტინის  ლიბანში ყოფნის წინააღმდეგ, მხარს უჭერდა   ისრაელთან, განსაკუთრებით ცაჰალთან, კონტაქტების გაფართოებას და თანამშრომლობას.
ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს ანტუან ლაჰადმა დაიკავა მემარჯვენე ქრისტიანული ბლოკის პოზიცია. ის ცდილობდა შეენარჩუნებინა  მემარჯვენე ქრისტიანების ალიანსი სირიელებთან პგო-სა და კომუნისტების წინააღმდეგ, მაგრამ ამავე დროს  ორიენტირებული იყო ისრაელთან თანამშრომლობაზე, გამოდიოდა ამალის მოძრაობის წინააღმდეგ.
სამხრეთ ლიბანის არმიის მეთაური
მარცხნივ|მინი|სამხრეთ ლიბანის არმიის მეთაური 1984 წელს, საად ჰადადის გარდაცვალების შემდეგ, ქამილ შამუნმა ანტუან ლაჰადს ურჩია  სამხრეთ ლიბანის არმიის (სლა) ხელმძღვანელობა. ვრცელი კონსულტაციების შემდეგ გენერალი ლაჰადი დათანხმდა.
ანტუან ლაჰადმა მოახდინა სამხრეთ ლიბანის არმიის რეორგანიზაცია სამ პოლკად — ქრისტიანების, შიიტების და დრუზების. საერთოდ, მან განაგრძო პგო-სა და სხვა პალესტინურ დაჯგუფებთან დაპირისპირების პოლიტიკა, რომელსაც ატარებდა ჰადადი. მაგრამ  წინა პლანზე თანდათან წამოვიდნენ სხვა მოწინააღმდეგეები —სირიელი ოკუპანტები, ამალი, შემდეგ ისლამისტური ჰეზბოლა.
1988 წლის 17 ნოემბერს ანტუან ლაჰადზე განხორციელდა თავდასხმა: ლიბანის კომუნისტური პარტიის აქტივისტმა სუჰა ბეშარამ  ლაჰადის ცოლს აერობიკის ინსტრუქტორად წარუდგინა თავი და ამგვარად შეაღწია მათ ოჯახში. ლაჰადს ჩაუსაფრდა  და საღამოს  ჩაის სმის დროს სამჯერ ესროლა, ლაჰადმა სამმაგი ჭრილობა მიიღო. სუჰა ბეშარა მცველებმა დააკავეს. ლაჰადი გადარჩა, მაგრამ ორი თვე გაატარა საავადმყოფოში. მას მარცხენა ხელი პარალიზებული დარჩა.
ანტუან ლაჰადი ასევე განაგრძობდა სამხრეთ   ლიბანის არმიის  მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიის სოციალურ განვითარებას (კერძოდ, საავადმყოფოების აქტიური მშენებლობას). ასევე ირიბად  მონაწილეობდა ლიბანის ზოგად პოლიტიკაში, ინარჩუნებდა კავშირებს ბეირუთის პოლიტიკურ წრეებთან.
2000 წლის გაზაფხულზე ისრაელის მთავრობამ ეჰუდ ბარაკის ხელმძღვანელობით მიიღო გადაწყვეტილება სამხრეთ ლიბანიდან გასვლის შესახებ. ამან რადიკალურად შეცვალა ძალთა ბალანსი — სამხრეთ ლიბანის არმიას არ შესწევდა ძალა მარტო შეწინააღმდეგებოდა ჰეზბოლას და სირიის ძალებს. ლაჰადს იმედი ჰქონდა, რომ გააგრძელებდა წინააღმდეგობას მემარჯვენე ქრისტიანული ძალების დახმარებით, მაგრამ ამისათვის მას სჭირდებოდა ისრაელიდან  დაფინანსება, მატერიალურ- ტექნიკური მარაგი და დახმარებას დაჭრილების სამკურნალოდ. ბარაკის მთავრობა არ დაეთანხმა ამას. სამხრეთ   ლიბანის არმიის ბოევიკები, მათ შორის ანტუან ლაჰადი, იძულებული გახდნენ დაეტოვებინათ ლიბანი.
გამოსვლები ემიგრაციაში
თავდაპირველად, ანტუან ლაჰადი დასახლდა საფრანგეთში, შემდეგ გადავიდა ისრაელში. ის დაკავებული იყო ბიზნესით, ფლობდა რესტორანს თელ-ავივში. იგი გამოდიოდა  პოლიტიკური განცხადებებით, აქტიურად გმობდა   ჰეზბოლას ტერორისტულ საქმიანობას და სირიის მიერ ლიბანის ოკუპაციას. ლიბანელი პოლიტიკოსების, მათ შორის პიერ ამინ ჯემაიელის მკვლელობაში ადანაშაულებდა სირიის დაზვერვის სამსახურებს.
ლაჰადმა საჯაროდ გამოხატა თანაგრძნობა ებრაელი ხალხისა და სახელმწიფოს მიმართ, მან განსაკუთრებით დადებითად შეაფასა არიელ შარონის საქმიანობა (ეჰუდ ბარაკისადმი მისი  დამოკიდებულება გაცილებით თავშეკავებული იყო), ასევე დადებითად ისაუბრა მაჰმუდ აბასზე.
ანტუან ლაჰადი ენთუზიაზმით მიესალმა კედრების რევოლუციას, თუმცა ამით მისი მდგომარეობა არ შეცვლილა. თავად ამის მიზეზად სირიის მიერ ლიბანზე პოლიტიკური კონტროლის შენარჩუნებას ასახელებდა. ლიბანის მართლმსაჯულებამ ლაჰადს ბრალი დასდო ღალატში, ჯაშუშობასა და მკვლელობაში. სასამართლომ მას დაუსწრებლად გამოუტანა სასიკვდილო განაჩენი.
ანუტან ლაჰადი გარდაიცვალა გულის შეტევით   საფრანგეთში მოგზაურობის დროს.
ოჯახი. ანტუან ლაჰადის პიროვნება
ანტუან ლაჰადი იყო დაქორწინებული. ჰყავდა ორი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:ლიბანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ლიბანის სამხედრო მეთაურები კატეგორია:ლიბანელი ნაციონალისტები კატეგორია:მარონიტი პოლიტიკოსები
წყაროს მღვიმე
წყაროს მღვიმე — კარსტული მღვიმე მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის კირქვულ პლატოზე, მდინარე ჯორწყუს აუზში, სოფელ ბალდის ჩრდილოეთით 4 კილომეტრზე, ზღვის დონიდან 680 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცუილ კირქვებში. წარმოადგენს ვრცელ (ზომები 10X14)დარბაზს. შესასვლელიდან 30-35 მეტრზე მღვიმე აჩენს მკაფიო მუხლს. მღვიმე აღმავალია და 55 მეტრზე ნაპრალით იხშობა. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება ზრდაშეჩერებული სტალაქტიტები, ალაგ-ალაგ სტალაგმიტები და სვეტები, აგრეთვე ტბათა ზედაპირზე გადაკრული კალციტის ფირფიტები; მექანიკურიდან — თიხის ნაფენები და ლოდნარი. ჰავა დინამიურია. მღვიმეში გაედინება ნაკადი, ალაგ-ალაგ შეგუბებულია, წინა ნაწილში აჩენს მცირე ფართობის ტბას.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
ქერცლოვანი აბჯარი
მინი|275x275პქ|რომაული ქერცლოვანი აბჯარი, ლორიკა პლუმატა, რომელიც მხოლოდ ტორსს ფარავს. ქერცლოვანი აბჯარი — საბრძოლო აბჯრის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც წარმოადგენს ტყავზე ან რაიმე ქსოვილზე კრამიტისებურად დამაგრებულ ფირფიტებს, რომელთაც ხშირად ლათინური U ასოს მსგავსი ფორმა აქვთ. ფირფიტები შეიძლება ყოფილიყო ბრინჯაოს, რკინის, ფოლადის ან ტყავის. ქერცლოვანი აბჯარი ეცვათ მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისა და კულტურის მეომრებსა და მათ ცხენებს.
მიიჩნევა, რომ ქერცლოვანი აბჯარი ახლო აღმოსავლეთში ძველი წელთაღრიცხვით მეორე ათასწლეულის შუა ხანებში გამოჩნდა და მისი უძველესი გამოსახულება გხვდება ეგვიპტეში ერთ-ერთ სარკოფაგზე, რომელიც დათარიღებულია ამენჰოტეპ II-ის მმართველობის პერიოდით.
მახასიათებლები
მარცხნივ|მინი|208x208პქ|ქერცლოვანი აბჯრის წყობა ქერცლოვანი აბჯრის რიგები 1/3-ზე გადაფარავენ ერთმანეთს და ცოტათი შეცილებული არიან, რაც თევზის ქერცლის მსგავს მრავალფერნიან ზედაპირს წარმოქმნის. ფირფიტების ფორმაც შესაბამისია — ერთი მხარი მომგრვალებულ-წაგრძელებული, მეორე კი — სწორი. ქერცლოვანი აბჯარი თითქმის ჯაჭვივით მოქნილია და მასავით გრძელი სახელოები და ქვედაბოლო შეიძლება ჰქონდეს.
მრავალი დადებითი თვისების მიუხედავად (მოქნილობა, დაცვის კარგი ხარისხი, ტექნოლოგიურობა) ქერცლოვან აბჯარს ნაკლიც გააჩნდა. მოძრაობისას ქერცლოვანი აბჯრის ფირფიტები წამოიწეოდა ხოლმე, რაც მას საძგერებელი იარაღის წინაშე დაუცველს ხდიდა. ქერცლოვანი აბჯრისთვის განსაკუთრებით საშიში იყო ძგერებით დარტყმა ქვემოდან. ეს მეტად მნიშვნელოვანია ცხენოსანი მებრძოლისთვის, რომლის ქერცლოვანი აბჯრისთვის ქვეითის შუბი ყოველთვის ქვემოდან მიმართული იყო.
ქერცლოვანი აბჯარი ჯაჭვის აბჯართან შედარებით უკეთეს დაცვას უზრუნველყოფდა ძგერებით ან ბლაგვი დარტყმების წინააღმდეგ. ის ასევე უფრო იაფი დასამზადებელი იყო, თუმცა ჯაჭვს ჩამოუვარდებოდა მოქნილობაში. ქერცლოვანი აბჯარი შეიძლება ყოფილიყო სახელოებით და მუხლებამდე სიგრძის ან კირასის ტიპის, რომელიც მხოლოდ ტორსს ფარავდა.
გავრცელება
მინი|305x305პქ|[[ჯუმათის მონასტერი|ჯუმათის წმინდა გიორგის ხატი, რომელზეც ქერცლოვანი გრძელი აბჯარია გამოსახული]] მარცხნივ|მინი|244x244პქ|[[სასანიდების იმპერია|სასანიდების პერიოდის სპარსელი კატაფრაქტი და მისი ცხენი, რომელსაც ქერცლოვანი აბჯარი აცვია.]] ქერცლოვანი აბჯარი გამოიყენებოდა ახლო აღმოსავლეთში და ასევე სკვითი ცხენოსნების მიერ, ამას მოწმობს მრავალი იმდროინდელი ილუსტრაცია და სკვითურ ყორღანებში ნაპოვნი არქეოლოგიური მასალა. კირასის ტიპის რომაული ქერცლოვანი აბჯარი იყო ლორიკა პლუმატა. შუა საუკუნეების ევროპაში ქერცლოვანი აბჯარი გამოიყენებოდა, როგორც დამატებითი დაცვა, ჯაჭვის აბჯართან ერთად და ხშირად კირასის, სამხრეებისა და ზოგჯერ ზარადის ფორმითაც გვევლინებოდა. ქერცლოვანი აბჯარი გავრცელებული იყო ჩინეთში, იაპონიასა და კორეაშიც.
სქოლიო
კატეგორია:აბჯრები კატეგორია:საბრძოლო აღჭურვილობა
ნოვოიაკშეევო
ნოვოიაკშეევო (Яңы Яҡшый; Новоякшеево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 40 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 55 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (82%).
გუირა-დე-მელენა
გუირა-დე-მელენა (Güira de Melena) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, არტემისის პროვინციაში, ზღვის დონიდან 20 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს კუბის სამხრეთ ნაწილში, ბატაბანოს ყურის სიახლოვეს. ქალაქი დაარსდა 1779 წელს. ვრცელდება სან-ანტონიო-დე-ლოს-ბანიოსიდან სამხრეთით და ალკისარიდან აღმოსავლეთით.
ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა. განვითარებულია კარტოფილის, ბანანის, ანანასისა და სხვ. კულტურები. წამყვანი როლი ენიჭება თამბაქოს მოყვანას. მუნიციპალიტეტის ფართობია 178 კმ². 2004 წლის აღწერის მონაცემებით მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 37.838 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 212,6 ადამიანი კმ²-ზე.
რაიონის რელიეფი თანაბარია, არ გვხვდება მაღალი მთები. სანაპირო ზოლი მტვრიანია, ნაყოფიერ ნიადაგს მოაქვს ბანანის, ჟოლოს და სხვა მცირე ზომის ხილის მოსავალი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ერწოს ტბა
ერწოს ტბა — კარსტული ტბა საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ყვირილის აუზში, ზღვის დონიდან 1710 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,31 კმ². საშუალო სიღრმე 2,1 მ, მაქსიმალური სიღრმე 19 მ. აუზში განვითარებულია საშუალომთიანი რელიეფი. ტბას ერთვის 3 მუდმივი შენაკადი. მოქცეულია ერწო-წონის ქვაბულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. აქვს განედური მიმართულებით გადაჭიმული არასწორი ოვალური ფორმა. ტბის წყლით გამოვსებულია 4 კარსტული ძაბრი, მათი შემჩნევა მახლობელი მთებიდანაც შეიძლება. საზრდოობს წვიმისა და თოვლის წყლით. მიწისქვეშა წყლების როლი ტბის მომარაგებაში შედარებით მცირეა. ტბის წყლით საზრდოობს მდინარე ყვირილის ერთ-ერთი მდგენელი ერწოსწყალი. ტბის მაქსიმალური დონე მაის-ივნისშია, უმცირესი — აგვისტო-სექტემბერში. ზაფხულში კარგად თბება. წყალი სუსტად მინერალიზებულია. ზამთარში იყინება თითქმის 5 თვის განმავლობაში. ტბაში თევზი არ იცის. ერწოს ტბა შეტანილია „საქართველოს წითელ წიგნში“. ტბის აღმოსავლეთით განლაგებულია სოფელი ერწო.
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ტბები
ნაპოს მღვიმე
ნაპოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის კირქვულ პლატოზე, ტაბაკელის ქედის დასავლეთ ფერდობზე, მდინარე აბაშის აუზში, სოფელ ბალდის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 730 მ სიმაღლეზე. მღვიმე გამომუშავებულია ეოცენურ შრეებიან კირქვებში. წარმოადგენს 10 მეტრის სიგრძის რკალის ფორმის გვირაბს, რომლის შესასვლელის სიმაღლეა — 1,5 მ, ხოლო სიგანე — 2 მ. იგი იკეტება სიფონური ტბით. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება ლოდები. ჰავა სტატიურია. მღვიმიდან გამოდის პატარა ნაკადული. სიფონური ტბის სიღრმე 1.5 მ-ს აღემატება. მღვიმეში ბინადორობენ ობობები, მწერებიდან ლიმონია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
კურსკის ოლქი
კურსკის ოლქი - ოლქი რუსეთში. შედის რუსეთის ცენტრალურ ფედერალურ მხარეში.
გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს რუსეთის ევროპულ, ძირითადად შუა რუსეთის მაღლობის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ბრიანსკის, ორიოლის, ლიპეცკისა და ვორონეჟის ოლქები და უკრაინა.
მოსახლეობა
2002 წლის მონაცემების მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ოლქები
აკაჟუ
აკაჟუ, კაჟუ (Anacardium occidentale) — ხე თუთუბოსებრთა ოჯახისა. ბუნებრივად გვხვდება ტროპიკულ ამერიკაში, მოშენებულია სხვა ტროპიკულ ქვეყნებშიც.
აკაჟუს ნაყოფი თხილისებრია, იჭმევა. საჭმელად ვარგისია. (უმად ან კომპოტში) მისი მსხვილი ხორციანი ყუნწიც (ყრუნაყოფი). თესლი შეიცავს ზეთს. ნაყოფის კანისაგან მზადდება მელანი, ამიტომ აკაჟუს "მელნის ხეს" უწოდებენ. მერქანი, რომელიც ცნობილია აკაჟუს ან თეთრი მაჰაგონის სახელით, მაღალი ღირსებისაა, იხმარება სადურგლო და სახარატო საქმეში. აკაჟუგან მიიღება აგრეთვე გუმფისი. ზოგჯერ აკაჟუს უწოდებენ მელიასებრთა (Meliceae) ოჯახის დასავლეთაფრიკულ ხეს კჰაიას (Khaya ivorensis), რომლის მერქნისაგან მზადდება ჭურჭელი. აკაჟუ ცნობილია კაშუსა და ინდური თხილის სახელითაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თუთუბოსებრნი
ჯალაურთა
ჯალაურთა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: მოძვი). სოფელში მოქმედებს საექიმო ამბულატორია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1144 ადამიანი.
ჯალაურთა საჩხერის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სოფელია. აქ კომპაქტურად ცხოვრობენ: კაპანაძეები, ნეფარიძეები, დოღაძეები, ძინძიბაძეები, ასანიძეები, ბრეგვაძეები, ხვედელიძეები, ბუღაძეები, ღამბაშიძეები, ცარციძეები, შეყლაშვილები და პაპიძეები.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მძუნაობა
მძუნაობა, ხურაობა, ესტრუსი (οἶστρος — „ვნება“, „ცოფიანობა“, „მძვინვარება“) — სასქესო ციკლის სტადია, დედალი ძუძუმწოვრის სქესობრივი აქტივობის პერიოდი. იგი გარკვეული ინტერვალით პერიოდულად მეორდება თითოეული სახეობისათვის. ამ დროს იღვიძებს დაწყვილების ინსტიქტი და ადგილი აქვს ოვულაციას. პოლიესტრულ (პოლი... და ) ცხოველებში ხურაობა პერიოდულია მთელი წლის განმავლობაში (მაგ., თაგვი და ვირთაგვა 4–6 დღე-ღამეში, ძროხა — 21 დღე-ღამეში ერთხელ), მონოესტრულებში (მონო... და ) — წელიწადში ერთ- ან ორჯერ (მაგ., ძაღლი, მელა). ხურაობის დროს თავს იჩენს საშოსა და საშვილოსნოს მორფოლოგიური ცვლილებები, რაც განსაკუთრებით მკვეთრად მღრღნელებში გამოიხატება.
სქოლიო
კატეგორია:რეპროდუქცია კატეგორია:ზოოლოგია
ქოს მღვიმე
ქოს მღვიმე — კარსტული მღვიმე ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, მიგარიის მასივზე, მდინარე ხობისყლის მარცხენა მხარეზე. შეფარდებითი სიმაღლე 10 მ. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში, გაჩენილია სინკლინურ ნაოჭში. მღვიმეს აქვს დაბალი გვირაბის ფორმა, ცალკეული დარბაზული გაფართოებით. კედლები დაკარსტულია, საერთო სიგრძე — 170 მ. მღვიმური ნალექებიდან გვხვდება კალციტის ბრექჩისებრი ნაზარდები; აგრეთვე ლოდნარი. მღვიმეში გაედინება პატარა ნაკადული. ძნელმისადგომია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
საბალა
მინი|იან კრზეპტოვსკი საბალა ან საბალიკი დაბადების სახელი იან კრზეპტოვსკი (დ. 26 იანვარი, 1809 — გ. 8 დეკემბერი, 1894) — პოლონელი მთიელი, მოყვარული მუსიკოსი, ტატრების გიდი, ამბების მთხრობელი და მომღერალი. XIX-საუკუნი მიწურულში ცნობილი პოლონელი არტისტების მეგობარი, მოხსენებულია მრავალ ნაწარმოებში.
ისეთი ზედმეტსახელები როგორიცაა საბალა ან საბალიკი გამოიყენებოდა მთიელებში დიდი გვარებში ნათესაური კავშირების გასარჩევად. ეს ტრადიცია დღემდე შემორჩენილია. საბალამ მის ძმებთან ერთად უფრო დიდი გასიენიკას გვარისგან გამოსაყოფად აიღეს გვარი - კრზეპტოვსკი.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1809 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
ნეპალის კომუნისტური პარტია
ნეპალის კომუნისტური პარტია — ნეპალის ერთ-ერთი პოლიტიკური პარტია 1949 წლიდან 1962 წლამდე. იგი დაარსდა 1949 წლის 15 სექტემბერს ავტოკრატიული რანას რეჟიმის, ფეოდალიზმისა და იმპერიალიზმის წინააღმდეგ საბრძოლველად. დამფუძნებელი გენერალური მდივანი იყო პუშპა ლალ შრესტა. ნეპალის კომუნისტური პარტიის დამფუძნებელი წევრები იყვნენ მოტი დევი შრესტა, ნირანჯან გოვინდა ვაიდია, ნარ ბაჰადურ კარმაჩარია და ნარაიან ბილას ჯოში.
პარტიის ფორმირება და ადრეული წლები (1949–1951)
პარტია ჩამოაყალიბა პუშპა ლალ შრესტამ, ნეპალის ეროვნული კონგრესის ყოფილმა წევრმა, რომელიც იმედგაცრუებული იყო პარტიაში შიდა დაპირისპირებითა და რანასთან თანამშრომლობის სურვილი ჰქონდა. ნეპალის ეროვნული კონგრესიდან წასვლის შემდეგ, რომელიც მოგვიანებით გახდება ნეპალის კონგრესი, ის შთაგონებული იყო მარქსისტული ლიტერატურული კრიტიკით და 1949 წლის აპრილში გამოაქვეყნა კომუნისტური მანიფესტის ნეპალურ ენაზე თარგმნილი ვერსია. პირველ რიგში განსახორციელებელი გეგმები იყო ნეპალის ეროვნული კონგრესში მემარცხენე ჯგუფის ან მუშათა პარტიის შექმნა, მაგრამ ეს საბოლოოდ არ განხორციელდა.
შრესტა, რომელიც იმ დროს კოლკატაში იმყოფებოდა, შეუერთდა კემპბელის სამედიცინო სკოლაში მარქსისტულ სასწავლო წრეს. ჯგუფის წევრები იყვნენ კეშარ იუნგ რაიამაჯი, რომელიც სწავლობდა კემპბელში და მენ მოჰან ადიკარი, რომელიც იმ დროს სწავლობდა ბენარასში. 1949 წლის 22 აპრილს პუშპა ლალი გახდა პარტიის საორგანიზაციო კომიტეტის მდივანი.
1949 წლის 15 სექტემბერს ნეპალის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა საორგანიზაციო კომიტეტმა გამოაქვეყნა პაჩიკ პრაჩარ პატრას პირველი ნომერი, როგორც პარტიის მანიფესტი. თარიღი სიმბოლური იყო, რადგან ზუსტად ას სამი წლის წინ ჯანგ ბაჰადურ რანამ დაიწყო რანას რეჟიმი ნეპალში კოტის ხოცვა-ჟლეტის განხორციელების შემდეგ. ნეპალის კომუნისტური პარტიის პირველ ცენტრალურ კომიტეტში შრესტას გარდა არ შედიოდნენ თავდაპირველი საორგანიზაციო კომიტეტის სხვა წევრები. პირველი ცენტრალური კომიტეტის წევრები იყვნენ მან მოჰან ადიკარი, ტულსი ლალ ამატია, შაილენდრა კუმარ უპადიაია და ინდოეთის კომუნისტური პარტიის წევრი აიოდჰია სინგჰი.
ნეპალის კომუნისტურმა პარტიამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 1951 წლის აჯანყებაში, რომელმაც დაამხო რანას რეჟიმი. პარტია იყო გაერთიანებული დემოკრატიული ფრონტის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილი, მცირე კომუნისტურ და მემარცხენე ჯგუფებთან ერთად. UDF-მა მოაწყო სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის მოძრაობები და ასევე მოითხოვა პოლიტპატიმრების გათავისუფლება.
აკრძალვა (1952–1954)
1952 წლის 8 ივნისს კისან სანგმა (ფერმერთა კავშირი), ნეპალის კომუნისტური პარტიის ფერმერთა ფრთამ, გამოაცხადა აჯანყება მემამულეების წინააღმდეგ და მოითხოვა მიწების დარიგება უმიწო გლეხებზე. იანვარში, რაკშია დალის მიერ კუნვარ ინდერჯიტ სინგჰის ხელმძღვანელობით განხორციელდა გადატრიალების მცდელობა. პარტიას ეკავა აეროდრომი, რადიოსადგური, ფოსტა და ტელეგრაფი სინგჰა დურბარში. ისინი მოითხოვდნენ მრავალპარტიული მთავრობის ჩამოყალიბებას, რომელშიც შევიდოდნენ კომუნისტები.სამხედრო ჩარევის შედეგად სინგჰი დააკავეს. ამ მოვლენის შედეგად, 1952 წლის 24 იანვარს ნეპალის კომუნისტური პარტია აიკრძალა. პარტიამ 1953 წლის კატმანდუს მუნიციპალურ არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო და მოიპოვეს ხმების ნახევარი და ცხრამეტკაციანი საბჭოს ექვსი ადგილი.
პირველი საყოველთაო კონვენცია (1954–1958)
მან მოჰან ადიკარი, ნეპალის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი 1954 წლიდან 1957 წლამდე იყო. 1954 წელს პატანში, ლალიტპურში ფარულად გაიმართა პარტიის პირველი ყრილობა. მან მოჰან ადიკარი აირჩიეს პარტიის გენერალურ მდივნად, პარტიამ ასევე დაამტკიცა რესპუბლიკური სისტემის პროგრამა, რომელსაც მონარქიზმი უნდა შეეცვალა. ის ჩამოყალიბებული იყო არჩეული დამფუძნებელი ასამბლეის მიერ.
1956 წელს, როდესაც ტანკა პრასად აჩარიას ხელმძღვანელობით მთავრობა გახდა ნეპალის კომუნისტური პარტიის მოკავშირე, პარტიას უნდა მიეღო კონსტიტუციური მონარქია, როგორც პირობა, რათა მოეხსნათ პარტიის აკრძალვა. 1956 წლის აპრილში პარტიაზე აკრძალვა მოიხსნა. შემდგომში პარტიამ აჩვენა მონარქიის მიმართ პატივისცემა, რაც კომუნისტური მოძრაობების უმეტესობას არ ჰქონდა. 1957 წელს კატმანდუში გაიმართა პარტიის მეორე ყრილობა. პარტიას პირველად შეეძლო ყრილობის ღიად გამართვა და გენერალურ მდივნად კეშარ იუნგ რაიამაჯი აირჩიეს.
პირველი არჩევნები და სამეფო გადატრიალება (1959–1961)
პარტიამ მონაწილეობა მიიღო 1959 წლის ნეპალის საყოველთაო არჩევნებში და მოიპოვა ოთხი ადგილი წარმომადგენელთა პალატაში. ტულსი ლალ ამატია აირჩიეს პარტიის საპარლამენტო პარტიის ლიდერად წარმომადგენელთა პალატაში. ნეპალის კომუნისტურ პარტიას ჰყავდა ერთი წევრი სენატში (ზედა პალატა), სამბჰუ რამ შრესტა აირჩიეს 1959 წელს. როდესაც მეფე მაჰენდრამ აიღო ძალაუფლება და დაიწყო მმართველობა, პარტიაში ორი ძირითადი ბლოკი განვითარდა. ბლოკმა, რომელსაც კეშარ იუნგ რაიამაჯი ხელმძღვანელობდა, მხარი დაუჭირა სამეფო გადატრიალებას, ხოლო მეორე ბლოკმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ტულსი ლალ ამატია, მოუწოდა გადატრიალების წინააღმდეგ ერთიანი ბრძოლისკენ. 1961 წლის დასაწყისში ყველა პოლიტიკური პარტია აიკრძალა. ნეპალის პოლიტიკური პარტიის წინააღმდეგ რეპრესიების ტალღა ხელისუფლებამ წამოიწყო. რაიამაჯიმ გამოხატა გარკვეული რწმენა მონარქიის მიმართ, რამაც გამოიწვია მწვავე რეაქცია პარტიის სხვა სექტორების მხრიდან.
კონფლიქტის მოსაგვარებლად ცენტრალური პლენუმი მოიწვიეს ინდოეთში, დარბჰანგაში, რადგან სამეფო ბრძანებულებით ნეპალში ყველა პოლიტიკური შეკრება აიკრძალა. პლენუმმა ერთხმად მიიღო შეიარაღებული ბრძოლის ხაზი, რომელიც შემოთავაზებული იყო პუშპა ლალის მიერ. ახლა პარტიაში გაჩნდა პროკონსტიტუციური მონარქიის ხაზი, რომელსაც რომელსაც სურდა დაშლილი პარლამენტის აღდგენა და ფართო მასობრივი მოძრაობების დაწყება პუშპა ლალის ხელმძღვანელობით და ხაზი, რომელიც ემხრობოდა საკონსტიტუციო ასამბლეას. ეს უკანასკნელი ხაზი გამარჯვებული გამოვიდა, მაგრამ მისი ერთადერთი წარმომადგენელი ცენტრალურ კომიტეტში იყო სინგჰი.
გაყოფა და დაშლა (1962)
1962 წლის აპრილში პარტიის ერთმა ნაწილმა მოიწვია პარტიის მესამე ყრილობა ვარანასიში, ინდოეთში. ყრილობამ დაამტკიცა ტულსი ლალ ამატიას მიერ შემოთავაზებული ეროვნულ-დემოკრატიული რევოლუციის პროგრამა. ამატია აირჩიეს გენერალურ მდივნად. კონგრესმა გააძევა რაიამჯი, რომელიც მხარს უჭერდა მონარქიას და არ ცნო ეს ყრილობა ლეგიტიმურად. პარტია შემდეგ გაიყო ნეპალის კომუნისტურ პარტიად (ამატია) და ნეპალის კომუნისტურ პარტიად (რაიამჯი).
იდეოლოგია
1950-იან წლებში ნეპალის კომუნისტური პარტიის მთავარი მიზანი იყო ნეპალის რესპუბლიკად გარდაქმნა, მოგვიანებით ათწლეულის განმავლობაში პარტიამ მიიღო კლასობრივი ბრძოლის ლენინისტური პრინციპები ქალაქზე და ელიტაზე ორიენტირებული. პარტია ასევე აკრიტიკებდა ნეპალის კონგრესს. იგი ეწინააღმდეგებოდა იმას, რასაც ინდოეთის კულტურულ იმპერიალიზმს უწოდებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნეპალი კატეგორია:პოლიტიკური პარტია კატეგორია:კონგრესი კატეგორია:კომუნისტური პარტია
ნოვოიამურზინო
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 297 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 79 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (54%).
ერწოს ქვაბული
ერწოს ქვაბული — ტექტონიკური ღრმული საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში. გაწოლილია მდინარე ივრის აუზში. ირწყვის ივრის მარჯვენა შენაკად აძეძით. ქვაბული მიმართულია ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. სიგრძე 15 კმ, სიგანე 7 კმ. ქვაბულის ბრტყელი ფსკერის აბსოლუტური სიმაღლეა 1000–1100 მ. აგებულია ნეოგენური (კალთები) და მეოთხეული (ფსკერი) დანალექი ქანებით. ტყე შემორჩენილია მხოლოდ კალთებზე. ათვისებულია სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის. ერწოს ქვაბულზე გადადის თბილისი–თიანეთის საავტომობილო გზა.
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს3
მინი|მარჯვნივ|250px|საავტომობილო მაგისტრალი გუდაურთან საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი - [ს 3] (მცხეთა-სტეფანწმინდა-ლარსი) - საქართველოს ერთ–ერთი უმთავრესი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება მცხეთასთან და მიემართება ჩრდილოეთით გუდაურისა და სტეფანწმინდის გავლით რუსეთის საზღვრამდე.