cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შუა საუკუნეების ქართული მინა
არქეოლოგიური მასალა და გამოკვლევა
ასევე საგანგებოდ არაა შესწავლილი არც XII-XIII საუკუნეების გუდარეხის სამონასტრო კომპლექსისა და უჯარმის ციხე-ქალაქის მინის ჭურჭელი. მათი აღმოჩენის ფაქტები შესაბამის ანგარიშებშია აღნიშნული.
თბილისში „300 არაგველის ბაღთან“ აღმოჩენილი კერამიკული სახელოსნოს 1948 წლის გათხრების შედეგად მოპოვებულ მინის ნაწარმს გ. ლომთათიძე სახელოსნოს თანადროულად მიიჩნევს — XII-XIII საუკუნეები. ხოლო ნ. უგრელიძე 1948-1949 წლების მასალას XI-XIII საუკუნეებით ათარიღებს. ამ მასალებიდან გამოყოფენ ორ ჯგუფს: ჭურჭელსა და სამაჯურებს. გ. ლომთათიძის დასკვნით, შეინიშნება დასპეციალება საპარფიუმერო ჭურჭლის სახით; ხოლო ნ. უგრელიძე გამოყოფს სასმისებს, ბოთლისებრ და სანელსაცხებლე-საწამლე ჭურჭელს; აღნიშნავს, რომ ეს ნაწარმი მაღალხარისხოვნად ვერ ჩაითვლება.
თბილისში ერეკლე II–ის მოედანზე აღმოჩენილი მინის ნაწარმი განიხილეს ი. გძელიშვილმა და ო. ტყეშელაშვილმა. ამ მასალაში ოთხი ქრონოლოგიური ჯგუფია გამოყოფილი: VII-VIII, IX-X, XI-XIII და XVII-XVIII საუკუნეები. მერი ჩხატარაშვილი თვლის, რომ აქ ხშირად ნივთის რაობა სწორად არაა გაგებული და დათარიღებაშიც უზუსტობებია.
ბოლნისში, ლამაზი გორის სამონასტრო კომპლექსის თხრისას მოპოვებული მინის მასალა ჯ. ამირანაშვილს ზოგადად აქვს დათარიღებული V-IX და X-XIII საუკუნეებით. ცალკეა გამოყოფილი VI-VIII საუკუნეების ფაცეტებიანი ჭურჭელი.
ძალიან სუსტადაა შესწავლილი გვიანი ხანის მინის ჭურჭელი. ეს ნაწილობრივ არქეოლოგიური ხარვეზითაც აიხსნება.
ამ ძირითადი არქეოლოგიური პუნქტების გარდა ქართული მინის ნაწარმი გამოვლენილია მცხეთაში, ურბნისში, სიონში, გრემში, ორბეთსა და ნატბეურში (მინის საწარმოებიდან); აგრეთვე, მცირე რაოდენობით, დასავლეთ საქართველოდან. ამ ნიმუშებს ფართოდ განიხილავს მერი ჩხატარაშვილი.
ისტორია
მინა ძველ საქართველოში ძირითადად ჭურჭლის, ასევე სამკაულების დასამზადებლად გამოიყენებოდა. ქართულ მასალის მხრივ (თიხა, ლითონი, ხე, ქვა და სხვა) მრავალფეროვან ჭურჭელს შორის მინას ერთ-ერთი განსაკუთრებული ადგილი უკავია.
მინისაგან პირველ ხანებში, თითქმის ყველგან პატარა გამჭვირვალე და სქელკედლებიან ჭურჭელს ამზადებდნენ. შემდგომში, ახალ ტექნიკურ მიღწევებთან ერთად, იგი უფრო მასობრივი და მრავალფეროვანი გახდა. თანდათან გაიზარდა მინის ნაწარმზე მოთხოვნა და საქართველოშიც მინა დროთა განმავლობაში ფუფუნების საგნიდან ყოველდღიურ საყოფაცხოვრებო ნივთად იქცა.
ჩვ. წ. I საუკუნიდან მოყოლებული საქართველოს ტერიტორიაზე, ისევე როგორც მთელ გვიანანტიკურ სამყაროში, მინის ჭურჭელი ფართოდაა გავრცელებული. გვიანანტიკურ ხანასთან შედარებით, რომლისათვისაც მთელ სამყაროში სტანდარტული ფორმების არსებობაა დამახასიათებელი, შუა საუკუნეებში და განსაკუთრებით კი შუაფეოდალურ ხანაში, მიუხედავად ფორმათა მსგავსებისა, ზოგადად მინის ნაწარმი იჩენს ლოკალურ თავისებურებებს.
არქეოლოგიურ გათხრებში აღმოჩენილი მასალიდან ადრეფეოდალური ხანის ნაწარმი ყველაზე უკეთ რუსთავსა და თბილისშია გამოვლენილი; ამავე ხანის დასაწყისი პერიოდის (IV–V საუკუნეები) მასალა კი — მხოლოდ რუსთავში. ყველაზე მძალავრად და კარგად, თითქმის ყველგან წარმოდგენილია შუაფეოდალური ხანა. გვიანფეოდალური ხანის მინა კი ძირითადად თბილისის დედაციხიდან და კახეთის ყარაღაჯიდანაა ცნობილი.
ადრე, შუა და გვიანფეოდალური მინის ნაწარმი (ძირითადად ჭურჭელი) ერთმანეთისაგან განსხვავდება როგორც მინითა და მოყვანილობით, ისე შემკულობით. ადრეფეოდალური ნიმუშები ძირითადად გვიანანტიკური ხანის ნიმუშების მსგავსია. ადრე და შუა ფეოდალური ხანის მინის ნაწარმში ყველაზე უკეთ წარმოდგენილია სასუფრე ჭურჭელი, რომელშიც მრავალფეროვნებით გამოირჩევა სასმისები.
ადრეფეოდალური ხანა
ადრეფეოდალური ხანის მინის სანელსაცხებლე, რუსთავის ნაქალაქარი, [[I საუკუნე|I-IV საუკუნეები.|მინიატიურა|200პქ]] ადრეფეოდალურ ხანაში ძირითადად გვხვდება თხელკედლიანი მომწვანო-მონაცრისფრო ან სქელკედლიანი მომწვანო მინისაგან ნაკეთები სხვადასხვაგვარად (ხალებით, ფაცეტებით, ხორკლებით, ძაფებით, ტალღურად) შემკული ღრმა ფიალისებრი სასმისები. ამ ხანის მთელ მანძილზე გვხვდება ე. წ. ფეხიანი სასმისები; ისინი, უკვე მცირე რაოდენობით არსებობას განაგრძობს IX-X საუკუნეებში და შემდეგ ქრება. ასევე IX-X საუკუნეებში ჩნდება ახალი ტიპები, შემკობის ახალი სახეები, რომელთაგან ზოგი მაშინვე კვდება, ზოგი კი შემდგომ განვითარებას განიცდის შუაფეოდალურ ხანაში.
მერი ჩხატარაშვილი ადრეფეოდალურ მინის ნაწარმში დანიშნულების მიხედვით ოთხ ძირითად ჯგუფს გამოყოფს :
სანელსაცხებლეები ძირითადად რუსთავის IV-V საუკუნეებით დათარიღებული სამარხებიდანაა წარმოდგენილი (ნაქალაქარი, მტკვრის მარჯვენა ნაპირი),  ზოგი კი შემთხვევითაა აღმოჩენილი. სანელსაცხებლეთა ჯგუფში მერი ჩხატარაშვილი გამოყოფს ორ ქვეჯგუფს — ყალიბში გამობერილსა და თავისუფლად გამობერილ სანელსაცხებლეებს. იგი ვრცლად განიხილავს ამ ქვეჯგუფებში შემავალ ცალკეულ ნიმუშებს და ათარიღებს თითოეულ მათგანს, ზოგადად კი ამ ნიმუშებს IV საუკუნიდან X საუკუნემდე პერიოდს მიაკუთვნებს. მინის ეს ნაწარმი დამზადებული უნდა იყოს ადგილობრივად, რუსთავში, თბილისსა და დმანისში; არის ასევე რამდენიმე უცხოეთიდან შემოტანილი ნიმუშიც, მათ შორის ირანიდან და ერაყიდან.
სნუპ დოგი
სნუპის სადებიუტო ალბომი Doggystyle ლეიბლზე Death Row Records 1993 წელს გამოსვლისთანავე მოხვდა ბილბორდის 100-ეულში და რ’ნ’ბ ჩარტში. გამოცემიდან პირველივე კვირაში თითქმის მილიონი ასლის ოდენობით გაყიდული Doggystyle 1994 წელს პლატინის სტატუსით დაჯილდოვდა. მასში შეტანილია ჰიტად ქცეული სინგლები, რომელთა შორის არის What's My Name და Gin & Juice. 1994 წელს გამოვიდა მოკლემეტრაჟიანი ფილმის Murder Was The Case საუნდტრეკი, რომელშიც თავად სნუპიც მონაწილეობდა. 1996 წლის დასაწყისში მას მოხსნეს ყველა ბრალდება, დაკავშირებული მისი დაცვის წევრის მიერ 1993 წელს ფილიპ ვოლდემარიამის მკვლელობის გამო. მეორე ალბომი, Tha Doggfather, რეპერმა იმავე წელს გამოსცა. ჩანაწერი ასევე მოხვდა რამდენიმე ჩარტში, სინგლის Snoop's Upside Ya Head დახმარებით. მისი წარმატება წინამორბედისგან განსხვავდებოდა და 1997 წელს ორმაგი პლატინის სტატუსიც შესძინა.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ადრეფეოდალური ხანა
ადრეფეოდალური ხანის დასასრულს კულტურული ფენებიდან მომდინარე მასალებს შორის უკვე ძირითადად საყოფაცხოვრებო დანიშნულების მინის ჭურჭელია წარმოდგენილი; მათ შორის სუფრის ჭურჭელი — სასმისები (II ჯგუფი). ამ ჯგუფში ტექნიკის მიხედვით გამოყოფილია სამი ჯგუფი — ყალიბში ჩამოსხმული, ყალიბში გამობერილი და თავისუფლად გამობერილი ჭურჭელი. ადრეფეოდალურ საქართველოში სუფრის ჭურჭელი (სასმისები) მრავალფეროვანია, მერი ჩხატარაშვილი ამ ჯგუფში ცხრა ტიპს ასახელებს. ეს მასალები ძირითადად VI-X საუკუნეებს მიეკუთვნება.
სნუპ დოგი
Tha Doggfather იყო სნუპის უკანასკნელი სტუდიური დისკი Death Row-ზე. შემდეგ იგი გადავიდა ლეიბლზე No Limit Records, სადაც ჩაწერა შემდეგი სამი ალბომი — Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told (1998) No Limit Top Dogg (1999) და Tha Last Meal (2000). ამას მოჰყვა ლეიბლებზე Priority/Capitol/EMI Records 2002 წელს გადასვლა. ალბომის Paid tha Cost to Be da Boss გამოცემის შემდეგ 2004 წელს მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს ლეიბლთან Geffen Records. ამ ლეიბლზე გამოვიდა ალბომები R&G (Rhythm & Gangsta): The Masterpiece, Tha Blue Carpet Treatment, Ego Trippin' და Malice 'n Wonderland. უკანასკნელი დისკი, გამოცემული ლეიბლზე Priority იყო Doggumentary (2011 წლის მარტი).
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ადრეფეოდალური ხანა
შუა საუკუნეების საქართველოში, როგორც ჩანს, თიხისა და ლითონის ჭრაქებთან ერთად გავრცელებული იყო მინის ჭრაქი — ლამპარიც, რომელიც ლითონის ბუდეში იდგმებოდა. ისინი სხვადასხვა ტიპის, ზომისა და ფერისაა. მინის ლამპრებს რომაული ხანიდან იყენებდნენ. მისი ფართოდ გავრცელება დაკავშირებულია ბაზილიკების მშენებლობასთან, რაც თავის მხრივ ქრისტიანობის გავრცელებას უკავშირდება. საქართველოში მინის ლამპრები მთელი ადრეფეოდალური ხანის განმავლობაში გვხვდება. ის განსაკუთრებით მრავლადაა ბიჭვინთის ნაქალაქარზე, დამზადებულია გამობერვით. ფიქრობენ, რომ ადრებეოდალური ხანის სასმისთა უმრავლესობას ლამპრებადაც იყენებდნენ. ამ ხანაში გავრცელებული იყო ფეხიანი, ბუდეში ჩასადგმელი და ყურიანი, ჩამოსაკიდებელი ლამპრები. ხანის დასასრულს ჭარბობს ყურებიანი ლამპრები, რომლებიც არსებობას შემდეგ ხანებშიც განაგრძობს.
სნუპ დოგი
მუსიკასთან ერთად, სნუპი მონაწილეობს სხვადასხვა ფილმსა და შოუში: Doggy Fizzle Televizzle, Snoop Dogg's Father Hood და Dogg After Dark. იგი ასევე არის ახალგაზრდული საფეხბურთო ლიგისა და სკოლის საფეხბურთო გუნდის მწვრთნელი. სხვადასხვა დანაშაულებრივ ქმედებაში მონაწილეობისათვის ბრიტანეთსა და ავსტრალიაში სნუპი აკრძალული იყო, თუმცა ბრიტანეთში ეს აკრძალვა გაუქმდა ხანგრძლივი სასამართლო პროცესების შემდეგ. მისი ნათესავები არიან ნეიტ დოგი, დეზ დილინჯერი, RBX, Lil' ½ Dead, ბრენდი ნორვუდი და რეი ჯეი. 2009 წლის სექტემბრიდან EMI-მ სნუპი დანიშნა კვლავ გააქტიურებული ლეიბლის Priority Records თავმჯდომარედ.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ადრეფეოდალური ხანა
მეოთხე ჯგუფს მიეკუთვნება სპეციალური დანიშნულების ალქიმიური ჭურჭელი —„ალამბიკი“. ამგვარი ჭურჭლის ორი ნატეხია რუსთავის ნაციხვრიდან, ერთი კი — მცხეთიდან. ალამბიკები საქართველოში დღეს თითოოროლაა აღმოჩენილი, ხოლო სფერო-კონუსები, რომლის ადგილობრივ წარმოებას საქართველოშიც უშვებენ  და რომლებთანაც ალამბიკს პირდაპირი დამოკიდებულება აქვს, საქართველოში, მეზობელ ქვეყნებთან შედარებით, მცირეა. სადღეისოდ ცოტაა ცნობილი ასევე საქართველოში ალქიმიის განვითარების შესახებ, რისთვისაც საჭირო იყო ეს ჭურჭელი.
შუაფეოდალური ხანა
მერი ჩხატარაშვილი შუაფეოდალური ხანის მინის ნაწარმში დანიშნულების მხრივ გამოყოფს ხუთ ძირითად ჯგუფს, რომელთაგან თითოეული თავისუფალი ბერვითაა დამზადებული:
მინის სხვა ნაწარმთან ერთად შუაფეოდალურ ხანაში გვხვდება პირის საფარეშო და სააფთიაქო ჭურჭელიც (II ჯგუფი). სხვადასხვა მოყვანილობისა და ზომის ჭურჭელს ხმარობდნენ სურნელოვანი სითხეების, მალამოებისა და საღებავების შესანახად, წამლებისათვის და სხვა. ამგვარი დანიშნულებისათვის ქიმიური მდგრადობის გამო მინის ჭურჭელი ყველა სხვა ნივთიერებისაგან დამზადებულ ჭურჭელზე უკეთესი იყო.
მესამე ჯგუფს ქმნის მინის დაბალი მათარები; ისინი შესქელებული პირითა და ვიწრო ყელით ხასიათდება. ტანი ოვალურადაა გაბრტყელებული და შემკულია ძალიან დამახასიათებელი ყურებით; დმანისიდან და ბოლნისიდან ამგვარი ყურებია კედლებითურთ. ისინი სხვადასხვა ზომისაა. ორივეს მინა მომწვანო მოყვითალოა, სქელკედლიანი და ბუშტულებიანი; ზუსტად ანალოგიური ყურებიანი მათარები არის დვინში, დათარიღებულია შუაფეოდალური ხანით.
ამ ხანის ლამპრები (IV ჯგუფი) ძირითადად მწვანეა, ადრეფეოდალური ლამპრებთან შედარებით ყურები უფრო დიდი და არცთუ ფაქიზი ნახელავი აქვს. ყურები ხშირად განსხვავებული ფერისაა. ასეთი ნიმუშებია თბილისიდან და დმანისიდან. მაგალითად, მომწვანო მინის ლამპრებს აქვს მუქი ყვითელი ან მუქი მწვანე ყურები. შუაფეოდალური მინის ლამპრები საქართველოში გვაქვს თბილისის სახელოსნოდან, ერეკლეს მოედნიდან , დმანისიდან , რუსთავის ნაქალაქარიდან და რუსთავის ნაციხვარიდან , ასევე ლამაზი გორიდან.
ამ ხანაში გვხვდება ასევე მინისაგან დამზადებული სააკვნე მოწყობილობა — შიბაქი. იგი ნაკეთებია მწვანე, ბუშტულებიანი მინისაგან. საქართველოში აღმოჩენილი შიბაქები უცხოური ანალოგიური მასალის მიხედვით დათარიღებულია XI-XIV საუკუნეებით.
გვიანფეოდალური ხანა
სამი მინის სურა თბილისის დედაციხიდან, XVI-XVIII სს.|მინიატიურა|350პქ მინიატიურა|200პქ|თბილისის დედაციხეზე აღმოჩენილი დეკორატიული ჭურჭელი, XVII-XVIII სს. გვიანფეოდალური მინის ნაწარმი საქართველოში სრულიად განსხვავებულია ადრე და შუაფეოდალურისაგან. იგივე შეიძლება ითქვას ამიერკავკასიის მასშტაბითაც (სომხეთი, აზერბაიჯანი). ამ პერიოდის მინის ნაწარმში დანიშნულების მიხედვით ხუთი ძირითადი ჯგუფია გამოყოფილი :
სუფრის ჭურჭელში დამატებით რამდენიმე ტიპი გამოიყოფა. მათთვის დამახასიათებელია სადა ან სხვადასხვაგვარად შემკული მაღალი ყელი. ყველა გამობერვითაა მიღებული.
გვიანფეოდალური ხანის ქილები (II ჯგუფი) აღმოჩენილია თბილისის დედაციხეზე — სულ 12 ცალი. ისინი ხასიათდებიან გადაშლილი პირით, გამოყვანილი ყელით, სწორი კედლებით, მაღალკონუსურად შედრეკილი ძირით. მერი ჩხატარაშვილი ქილებს მიაკუთვნებს ასევე თბილისის დედაციხეზე აღმოჩენილ კიდევ ორ ნატეხს, რომლებსაც სხვა ქილებისაგან განსხვავებით პირთან არათანაბარი სიგანის სარტყელი აქვს დადნობილი.
დედაციხეზეა ასევე აღმოჩენილი მათარის ცხრა ძირი (III ჯგუფი). მათი მსგავსი მათარა დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში (შემახის ოლქიდან ჩამოტანილი) და ერმიტაჟში. ეს ორი უკანასკნელი ერთმანეთს უფრო ჰგავს, ვიდრე თბილისის ნიმუშებს.
მცხეთაში, სვეტიცხოველთან, სასახლის თხრისას აღმოჩენილია ასევე ლამპრები. აქაური მასალები უმთავრესად უკავშირდება მარიამისა და როსტომ მეფის მიერ სასახლის აღდგენა–განახლებისა (XVII საუკუნის I ნახევარი) და შემდგომ ამ ადგიალს გლეხთა დარბაზული ტიპის სახლების არსებობის (XVIII საუკუნე) პერიოდს. სვეტიცხოველთან ლამპრის ნატეხები სასახლის ან ტაძრის კუთვნილი უნდა იყოს და ზოგადად XVII-XVIII საუკუნეებით თარიღდება
საწარმოები ადრეფეოდალურ ხანაში
ადრეფეოდალური ხანის დასაწყისის, IV-V საუკუნეების ჭურჭელი რუსთავის სამარხულ ინვენტარშია კარგად წარმოდგენილი, ხოლო შემდგომ, ამ ხანის დასასრულისათვის, მცხეთისაგან განსხვავებით, აქ მინის ჭურჭელი მხოლოდ კულტურულ ფენებშია. მცხეთის IV-VIII საუკუნეების მინის ჭურჭელი ამ ქალაქის თავისებურებადაა მიჩნეული და სავარაუდოდ აქვეა წარმოებული.
არაბთა ბატონობის დასრულების შემდეგ, ისევე როგორც მთელი აღმოსავლეთის ქვეყნები, საქართველოც ეკონომიკურ აღმავლობას განიცდის. ამ პერიოდში საქართველოში ვითარდება მინის წარმოებაც. ამ დროის მაღალხარისხიანი მინის საწარმოთაგან აღსანიშნავია ორბეთი. ამავე ხანაში მინის წარმოების აღმავლობას აღნიშნავენ სომხეთში, აზერბაიჯანში , ბიზანტიასა და შუა აზიაში.
აღმოსავლეთ საქართველოში ადრეფეოდალური ხანის ჭურჭელი კარგადაა წარმოდგენილი. გვხვდება როგორც აღმოსავლეთისათვის საერთო ტიპები, ასევე განსხვავებულიც. თვითონ საქართველოს ნაქალაქართა კულტურული ფენებიდან მოპოვებული მასალისა და ორბეთის მინის საწარმოს ნიმუშების შედარება ცხადყოფს, რომ ისინი სხვადასხვა საწარმოებს განეკუთვნებიან.
ბოლნისში, ლამაზი გორის სამონასტრო კომპლექსიდან ჩანს წარმოების ნაშთები — მინის წიდა, ნადუღი, წუნი ნაწარმი. ცნობილია, რომ ქართული მონასტრები ხელოსნობის მნიშვნელოვანი კერებიც იყო. ეს ყველაფერი მონასტერში მინის საწარმოს არსებობაზე მიუთითებს.
საწარმოები შუაფეოდალურ ხანაში
ქართული მინის ნაწარმი განსაკუთრებით მრავალფეროვანია შუაფეოდალურ ხანაში. მინის ადგილობრივ წარმოებას არაერთი მკვლევარი ვარაუდობდა დმანისში, თბილისსა და რუსთავში. შუაფეოდალური ნაქალაქარების შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ ყველა მათგანს საკუთარი მინის წარმოება ჰქონდა. მართალია უშუალოდ საწარმოები დღეისათვის აღმოჩენილი არაა, მაგრამ წარმოების ნაშთების არსებობა (ნაწარმის წუნი, განსხვავებული მინა და ტიპები). მინის საწარმოს არსებობას ვარაუდობენ ასევე უჯარმაში, თუმცა მასალის მცირერიცხოვნობის გამო ეს დღეისათვის საკამათოა.
თბილისში მინის წარმოების შესახებ საინტერესო ცნობებს შეიცავს სპარსული თხზულება „სამყაროს საკვირველებანი“. აქ ავტორი XII საუკუნის დასასრულისა და XIII საუკუნის დასაწყისის თბილისის ხიდის მახლობლად მოწყობილ საბაზრო ადგილზე გასაყიდ საქონელს შორის მინის ნაწარმსაც ასახელებს.
განსხვავებით რუსეთისა და შუა აზიისაგან, სადაც მინის წარმოება მხოლოდ დიდი ქალაქურ ხელოვნებად ითვლებოდა, შუა საუკუნეების საქართველოში მინის წარმოება მცირე ქალაქებშიცაა დადასტურებული, ასევე განცალკევებულ ადგილებში, მონასტრებთან. მინის წარმოებას ვარაუდობენ ივრის სიონში და ძველ ანაგაში. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ინკუსტირებულ მინის სამაჯურებს აწარმოებდნენ კახეთსა და შესაძლოა, თუშეთში. მინის წარმოების აშკარა ნაშთებია ივრისპირა „ქვაბებზე“.
საწარმოები გვიანფეოდალურ ხანაში
საქართველოში მონღლთა შემოსევების შედეგად ქვეყნის საერთო ეკონომიკურ-კულტურული დონის დაცემასთან ერთად დაეცა ხელოსნობის დარგებიც, მაშ შორის მინის წარმოებაც. განადგურდა მრავალი საწარმო, თუმცა მცირე რაოდენობით მინის წარმოება მაინც გრძელდებოდა. ამას ადასტურებს XIII საუკუნის II ნახევრისა და XIV საუკუნის დასაწყისის ნატბეურის მინის საწარმო. აღსანიშნავია ასევე ჟინვალში ე. წ. ზორგიანი კოშკის მასალები, რომლებიც ასევე XIII–XIV საუკუნეებით თარიღდება. გვიანფეოდალური ხანის ადგილობრივ წარმოებაში აღორძინება შეინიშნება XVI საუკუნიდან
გვიანი ხანის, XVI-XVIII საუკუნეების მასალა საქართველოში ყველგან ერთნაირია, აღმოსავლურია, თუმცა ისინი ადგილობრივაა დამზადებული, რაც ნაწარმს ეროვნულ ელფერს ანიჭებს.
სნუპ დოგი
2012 წელს, იამაიკაზე მოგზაურობის შემდეგ სნუპმა განაცხადა რასტაფარის მოძრაობის მხარდაჭერაზე და ახალ იმიჯზე, Snoop Lion. ამ ფსევდონიმით მან გამოუშვა რეგის ჟანრის Reincarnated და ამავე სახელწოდების დოკუმენტური ფილმი, რომელშიც მოთხრობილია მის იამაიკურ მოგზაურობებზეა. რეპერის მეცამეტე სტუდიური ალბომი Bush 2015 წლის მაისში გამოვიდა.
ადრეული ცხოვრება
სნუპ დოგი დაიბადა ლონგ-ბიჩზე (კალიფორნია) და იყო სამი შვილიდან მეორე. კელვინ კორდოზარ ბროდუს უმცროსი მამინაცვლის, კელვინ კორდოზარ ბროდუს უფროსის (დ. 10 დეკემბერი 1948 - გ. 9 ნოემბერი 1985) პატივსაცემად დაარქვეს. მისი დედა არის ბევერლი ბროდუსი (ქორწინებამდე - ტეიტი; დ. 27 აპრილი 1951, მაკ-კობი, მისისიპი). მამა, ვერნალ ვარნადო (დ. 13 დეკემბერი 1949, მაგნოლია, მისისიპი), იყო ვიეტნამის ომის ვეტერანი, მომღერალი და ფოსტალიონი, რომელიც ხშირად ოჯახისგან შორს ცხოვრობდა. ბავშვობაში მშობლებმა ბიჭუნას „სნუპი“ გარეგნობის გამო შეარქვეს, თუმცა შინ ჩვეულებისამებრ კელვინს უწოდებდნენ. დედა და მამინაცვალი ერთმანეთს 1975 წელს გაეყარნენ.
ადრეულ ასაკში ბროდუსი მღეროდა გოლგოთის სამების ბაპტისტურ ეკლესიაში და უკრავდა ფორტეპიანოზე. მეექვსე კლასში მან რეპი დაიწყო. დადიოდა ლონგ-ბიჩის პოლიტექნიკურ სასწავლებელში, რომელიც 1989 წელს დაამთავრა.
მოზარდობისას სნუპს კანონთან უამრავი პრობლემა ჰქონია. იგი იყო Rollin' 20 Crips-ის ბანდის წევრი (ისტსაიდი, ლონგ-ბიჩი, კალიფორნია), თუმცა 1993 წელს განაცხადა, რომ ბანდაში არასოდეს გაწევრიანებულა. სასწავლებელში სწავლის დასრულების შემდეგ იგი დააპატიმრეს კოკაინის შენახვის ბრალდებით. შემდეგი სამი წელი იგი დროდადრო პატიმარი იყო (მათ შორის - უეისაიდის ციხეში). სნუპმა, ბიძაშვილების, ნეიტ დოგის და Lil' ½ Dead-ის, აგრეთვე უორენ ჯის მონაწილეობით, შექმნა ჯგუფი 213 (რომელსაც ასე ლონგ-ბიჩის უბნის ერთ-ერთი კოდის პატივსაცემად ეწოდა) და ჩაწერა სიმღერები. ერთ-ერთი ადრეული ჩანაწერი, En Vogue-ის "Hold On"-ის ფონზე შესრულებული ფრისტაილი, მოხვდა მიქსტეიპზე, რომელიც გავლენიანმა პროდიუსერმა Dr. Dre-მ მოისმინა. მან სნუპს დაურეკა და მიიწვია გასაუბრებაზე. N.W.A-ს ყოფილმა წევრმა The D.O.C.-მ სნუპს ასწავლა ტექსტების სტრუქტურირება და თემების სტროფებად, ჰუკებად და მისამღერებად დაყოფა.
1992–97: Death Row, Doggystyle და Tha Doggfather
კარიერის დასაწყისში, როდესაც სიმღერების პროფესიონალურად ჩაწერა დაიწყო, სნუპმა ფსევდონიმად Snoop Doggy Dogg აიღო. მასთან Dr. Dre-მ დაიწყო მუშაობა, პირველად - თემატურ სიმღერაზე ფილმისთვის Deep Cover (1992), მოგვიანებით კი - თავისი სადებიუტო სოლო ალბომისთვის The Chronic (ჩაწერაში აგრეთვე მონაწილეობდა სნუპის კიდევ ერთი ყოფილი პროექტი Tha Dogg Pound). სნუპის სადებიუტო Doggystyle-ის დიდი წარმატება ნაწილობრივ Dr. Dre-ს პროექტში გამოჩენის შედეგი იყო.
დასავლეთ სანაპიროს G-funk-ური ჰიპ-ჰოპის პოპულარობის ფონზე სნუპის სინგლებმა "Who Am I (What's My Name)?" და "Gin and Juice" აშშ-ის ეთერში დატრიალებული 10 საუკეთესო სიმღერის სიებში შეაღწიეს, ხოლო ალბომი Billboard-ის ჩარტში შვიდი თვის განმავლობაში იმყოფებოდა. განგსტერული რეპი იქცა ცენზურისა და აქტიური განხილვების საგნად, ხოლო სნუპი - მოძალადე და ქალთმოძულე მუსიკოსების სიმბოლოდ. მუსიკალური ჟურნალისტი ჩაკ ფილიპსი კი თვლიდა, რომ განსხვავებით განგსტერული რეპის სხვა შემსრულებლებისგან, სნუპი საკუთარ მშვიდ მხარეებსაც ამჟღავნებდა. Rolling Stone-ის კრიტიკოსი წერდა, რომ სნუპს ჰქონდა შედარებით მშვიდი ვოკალური გადმოცემა. „სნუპს გამოარჩევს ვოკალური სტილი, იმ დროს, როდესაც ბევრი რეპერი კივის, ფიგურალურად და სიტყვასიტყვით იგი მშვიდად საუბრად.“ Doggystyle, ისევე, როგორც The Chronic, შეიცავს სიმღერებს, რომლებიც იწერებოდნენ ან დაკავშირებული იყვნენ ლეიბლთან Death Row - მათ შორის არიან Daz Dillinger, Kurupt, ნეიტ დოგი და სხვები.
მოკლემეტრაჟიანი ფილმი სნუპის საქმეზე, რომელიც მკვლელობას ეხებოდა, Murder Was The Case, გამოვიდა 1994 წელს, ისევე, როგორც საუნდტრეკი. 1995 წლის 6 ივლისს კალიფორნიაში, ნომრით C1923139 დარეგისტრირდა სნუპის ლეიბლი Doggy Style Records, Inc..
1996 წლის 20 თებერვალს სნუპს მოეხსნა მკვლელობის ბრალდებები და იგი, თავისი შვილის დედასთან და 20 პიტბულთან ერთად გადავიდა კლერმონტში (კალიფორნია). 1996 წლის აგვისტოსთვის Doggy Style Records-თან, რომელიც Death Row Records ფილიალი იყო, კონტრაქტი გააფორმა პირველმა შემსრულებელმა - ჩარლი უილსონმა თუმცა, 1996 წლის ნოემბერში Tha Doggfather-ის გამოცემისთვის ცხოვრების დანაშაულებრივი სტილი იქცა კიდევ უფრო საშიშ მოვლენად. აღსანიშნავი იყო ტუპაკ შაკურის მკვლელობა და Death Row-ს თანადამაარსებელ შუგ ნაიტის კრიმინალური საქმიანობა. Dr. Dre-მ, კონტრაქტით უკმაყოფილების გამო იმავე წელს Death Row დატოვა, ამიტომ სნუპმა ახალი ალბომის პროდიუსერად თავად იმუშავა, Daz Dillinger-თან და DJ Pooh-თან ერთად.
წინა ალბომთან შედარებთ, Doggystyle გამოირჩეოდა სტილის ცვლილებით. წამყვან სინგლში "Snoop's Upside Ya Head" ვოკალს ჩარლი უილსონი ასრულებს. მიუხედავად იმისა, რომ ალბომის გაყიდვები კარგი იყო, მას არ ჰქონია ისეთივე წარმატება, როგორც წინამორბედს. მიუხედავად ამისა, Tha Doggfather-ში G-funk-ის სტილისადმი უფრო რბილი მიდგომა შეიმჩნეოდა. სნუპმაც შეწყვიტა Death Row-სთვის მუშაობა, როდესაც შეიტყო, რომ კონტრაქტით ლეიბლი ფლობდა უფლებებს ყველაფერზე, რასაც იგი ჩაწერდა კონტრაქტის ამოწურვამდე. ამიტომ ბიზნეს ურთიერთობის დარჩენილ პერიოდში არაფერი ჩაუწერია, გარდა შეურაცხმყოფელი "Fuck Death Row"-სი. 1998 წელს, ინტერვიუში ნილ სტროუსთან, რეპერმა განაცხადა, რომ მიუხედავად დიდი შემოსავლისა, მას მაინც უმალავდნენ თანხის დიდ ნაწილს.
სტივენ თომას ერლეუაინი (Allmusic) თვლიდა, რომ Tha Doggfather-ის შემდეგ სნუპ დოგმა „განგსტერული საწყისებისგან უფრო მშვიდი ლირიკული ესთეტიკოსისკენ შეცვლა დაიწყო“. მაგალითად, იგი მონაწილეობდა 1997 წლის Lollapalooza-ს საკონცერტო ტურნეში, რომელშიც ძირითადად ალტერნატიული როკ-მუსიკოსები გამოჩნდნენ. ტროი ჯ. აუგუსტო (Variety) წერდა, რომ სნუპის პროგრამა „ბევრ ცეკვას შეიცავდა და, უცნაურია, მაგრამ ერთმანეთზე დაჯახებასაც“.
1998–2006: კონტრაქტი No Limit-თან და შემდგომი წარმატება
1998 წელს სნუპმა რეპერ Master P-ის კუთვნილ No Limit Records-თან (დისტრიბუტორები იყვნენ Priority/EMI Records) კონტრაქტი გააფორმა. ლეიბლმა გამოიცა მისი მესამე სტუდიური ალბომი Da Game Is to Be Sold, Not to Be Told. შემდეგი ალბომები ამ ლეიბლზე იყო No Limit Top Dogg (1999, გაიყიდა 1,503,865-ზე მეტი ასლი) და Tha Last Meal (2000, გაიყიდა მილიონზე მეტი ასლი). 2001 წელს მან აგრეთვე გამოუშვა ავტობიოგრაფია Tha Doggfather.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
საწარმოები გვიანფეოდალურ ხანაში
სადღეისოდ გამოვლენილ წერილობით წყაროებში XVIII საუკუნის თბილისში არაა დასახელებული მინის წარმოება, თუმცა მისი არსებობა დადასტურებულია არქეოლოგიური მონაცემების საფუძველზე. XVIII საუკუნის 10–80–იან წლებში კი თბილისში ასახელებენ მინის ქარხანასაც. არქეოლოგიურად მინის წარმოება დადასტურებულია ყარაღაჯსა და გრემშიც. საინტერესოა ვახტანგ VI-ის ქიმიის წიგნში (XVIII საუკუნე) მოცემული ერთი პარაგრაფი „ფერად–ფერადი ჭიქების გაკეთება“, რომელშიც მინის მოდუღების რეცეპტებია მოცემული გადმოცემის თანახმად XVIII საუკუნეში ქსნის ერისთავებს მინის ქარხანა ჰქონდათ სოლელ ღვარებში. დმანისიდან ხუთი კმ-ის დაშორებით ყოფილა აგრეთვე მინის ქარხანა, რომელიც XIX საუკუნის შუა ხანებში განუახლებიათ.
სნუპ დოგი
1998–2006: კონტრაქტი No Limit-თან და შემდგომი წარმატება
სნუპი აგრეთვე გამოჩნდა Ice Cube-ის 2006 წლის ალბომზე Laugh Now, Cry Later, სიმღერაში "Go to Church" და იმავე წელს - Tha Dogg Pound-ის Cali Iz Active-ის რამდენიმე სიმღერაში. 2006 წლის ზაფხულში ინტერნეტში გაჟონა სნუპ დოგის ახალმა სიმღერამ "Real Talk", რომელიც მოგვიანებით ოფიციალურად გამოიცა. იგი იყო Crips-ის ყოფილი ლიდერისადმი, სტენლი უილიამსისადმი მიძღვნა და არნოლდ შვარცენეგერის, იმ პერიოდში კალიფორნიის გუბერნატორის დაცინვა. სნუპი აგრეთვე გამოჩნდა Too $hort-ის "Keep Bouncing"-ში და Coolio-ს "Gangsta Walk"-ში. მისი 2006 წლის ალბომი Tha Blue Carpet Treatment Billboard 200-ში დებიუტისას #5 ადგილს იკავებდა და გაიყიდა 850000-ზე მეტი ასლის ოდენობით. ალბომი და მეორე სინგლი "That's That Shit" (რ. კელის მონაწილეობით) კრიტიკოსებმა ძალიან დადებითად შეაფასეს. დასავლეთ სანაპიროს რეპერებთან (მაგ. E-40-სთან) მან იმუშავა ვიდეოზე სინგლისთვის "Candy (Drippin' Like Water)".
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ტექნიკა და ტექნოლოგია
მინის ნაწარმის მიღება სხვადასხვა მეთოდის გამოყენებითაა შესაძლებელი. საქართველოში აღმოჩენილი მინის ნაწარმი ძირითადად დამზადებულია ჩამოსხმით, თავისუფალი ბერვით, ორნამენტიან ან გლუვ ყალიბში ჩაბერვით. შემკობისათვის გამოყენებულია როგორც ცხელი, ასევე ცივად დამუშავების ხერხი.
სნუპ დოგი
2007–2012: Ego Trippin ', Malice n Wonderland და Doggumentary
2007 წლის ივლისში სნუპი ისტორიაში შევიდა, როგორც პირველი შემსრულებელი, რომელმაც სიმღერა მობილური ტელეფონის ზარის სახით სინგლის გამოცემამდე გამოუშვა (სიმღერა "It's the D.O.G."). 2007 წლის 7 ივლისს იგი გამოვიდა ჰამბურგში, კონცერტზე Live Earth. იგი აგრეთვე ბოლივუდურ კინოს შეეხო - როდესაც ითამაშა როლი და შეასრულა სიმღერა ფილმში „სინგჰი მეფეა“ (სიმღერას ასევე "Singh is Kinng" ეწოდება). ფილმის საუნდტრეკი 2008 წლის 8 ივნისს Junglee Music Records-ზე გამოვიდა. მეცხრე სტუდიური ალბომი Ego Trippin' (რომელიც აშშ-ში 400000 ასლის ოდენობით გაიყიდა) სნუპმა იმავე წელს გამოსცა. ალბომიდან წარმატება იქონია სინგლმა "Sexual Eruption", რომელიც Billboard 100-ის #7 პოზიციაზე აღმოჩნდა. სიმღერაში სნუპი ავტოტონალობის ეფექტს იყენებდა, ხოლო ალბომზე, გარდა დანარჩენებისა, პროდიუსერის სახით იმუშავა QDT-მ.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ტექნიკა და ტექნოლოგია
ადრეფეოდალური ხანის დასაწყისის სანელსაცხებლეებს შორის გვაქვს როგორც ყალიბში, ასევე თავისუფლად გამობერილები. ერთ ბურცობებიან სანელსაცხებლეზე ორივე მხარეზე კარგად შეინიშნება ვერტიკალური ნაკერი, რაც მოწმობს იმას, რომ იგი ორი ნაწილისაგან შემდგარ ორნამენტიან ყალიბშია დამზადებული. ყალიბში ჩაბერვიტაა ე. წ. ტალღურზედაპირიანი (სხვადასხვაგვარი ფაცეტები, ვერტიკალური ან ირიბული ხაზები) ჭურჭლები.
სნუპ დოგი
2007–2012: Ego Trippin ', Malice n Wonderland და Doggumentary
მოგვიანებით სნუპი Priority Records-ის აღმასრულებელი დირექტორი გახდა. მისი მეათე ალბომი, 2009 წლის 8 დეკემბერს გამოვიდა. პირველი სინგლი ამ ალბომიდან, "Gangsta Luv" (The-Dream-ის მონაწილეობით), Billboard Hot 100-ში #35 ადგილამდე ავიდა. ალბომის დებიუტი Billboard 200-ში #23 პოზიციით შედგა. იგი პირველ კვირაში 61000 ასლის ოდენობით გაიყიდა და რეპერის კარიერაში ჩარტებში ყველაზე ნაკლებად წარმატებული იყო. მესამე სინგლი ამ ალბომიდან, "I Wanna Rock", Billboard Hot 100-ის #41 პოზიციაზე აღმოჩნდა. მეოთხე, "Pronto" (Soulja Boy Tell 'Em-ის მონაწილეობით) iTunes-ზე 2009 წლის 1 დეკემბერს გამოვიდა. ალბომი შემდგომში ხელმეორედ, სახელწოდებით More Malice გამოვიდა.
კეტი პერისთან ერთად, უკანასკნელის ალბომისთვის Teenage Dream (2010) სნუპმა "California Gurls" ჩაწერა. მისმა ვოკალმა აგრეთვე გაიჟღერა Dr. Dre-ს "Flashing"-ში და Curren$y-ს სიმღერაში "Seat Change". სნუპი აგრეთვე მონაწილეობდა ავსტრალიელი ჯესიკა მაუბოის "Get 'em Girls"-ის (2010) ჩაწერაში. რეპერი აგრეთვე გამოჩნდა Emii-ს მეორე სინგლზე "Mr. Romeo" (2010). The Lonely Island-ის "Turtleneck & Chain"-ზე (ამავე სახელწოდების ალბომიდან) აგრეთვე ჟღერს სნიუპის ვოკალი.
როსარიო (სამხრეთი აგუსანი)
როსარიო (ოფიციალურად როსარიოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Rosario; Bayan ng Rosario) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ აგუსანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 49 610 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სნუპ დოგი
2007–2012: Ego Trippin ', Malice n Wonderland და Doggumentary
მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, Doggumentary, სნუპმა 2011 წლის მარტში, სახელწოდების რამდენიმეჯერ შეცვლის (Doggystyle 2: Tha Doggumentary, Doggumentary Music: 0020) შემდეგ გამოსცა. იგი აგრეთვე მონაწილეობდა Gorillaz-ის ალბომის Plastic Beach ჩაწერაში, სიმღერაში "Welcome to the World of the Plastic Beach" (The Hypnotic Brass-თან ერთად), ისევე, როგორც უკანასკნელის თანმხლებ ვიდეოში, რომელიც ჯგუფის კონცერტებზე იყო ნაჩვენები. Gorillaz-თან ერთად იგი აგრეთვე გამოჩნდა გლესტონბერის ფესტივალზე და „Clint Eastwood“-ში რეპის პარტია შეასრულა. კიდევ ერთი სიმღერა, რომელიც იწერებოდა Plastic Beach-ისთვის, "Sumthing Like This Night", მის Doggumentary-ში მოხვდა. 2011 წელს გამოსულ Tech N9ne-ის All 6's and 7's-ში შეტანილია "Pornographic", სნუპის, E-40-ის და Krizz Kaliko-ს მონაწილეობით.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ტექნიკა და ტექნოლოგია
ჭურჭლის ნაწილები ზოგჯერ სხვადასხვა მეთოდითაა დამზადებული, მაგალითად ერთ–ერთი თავისუფალი ბერვით მიღებული ადრეფეოდალური ნიმუშის ფეხი ნაკეთებია მთლიანი მინის ღეროსაგან, რომელიც გარედან ხელსაწყოების დახმარებითაა დამუხლული. ასეთ ფეხს გამლღვარი მინის წვეთის დახმარებით მერე მიალღვობდნენ ხოლმე ჭურჭლის ტანზე.
როსარიო (სამხრეთი აგუსანი)
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აგუსანის მუნიციპალიტეტები
სნუპ დოგი
2012–13: Reincarnated და 7 Days of Funk
2012 წლის 4 თებერვალს ცნობილი გახდა დოკუმენტური ფილმის Reincarnated და ამავე სახელწოდების ალბომის გამოცემის შესახებ. ფილმი 21 მარტს გამოვიდა. 2012 წლის 20 ივლისს გამოვიდა ახალი, რეგის ჟანრის სინგლი "La La La", ფსევდონიმით Snoop Lion. ცნობილი გახდა მომავალი ალბომის კიდევ 3 სიმღერა - "No Guns Allowed," "Ashtrays and Heartbreaks," და "Harder Times."
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ტექნიკა და ტექნოლოგია
ე. წ. „ცივი ხერხითაა“ შემკული ადრეფეოდალური ხანის სასმისთა ერთი ტიპი. ჭურჭლის ამგვარი ხერხით შემკობა ერთ–ერთი უძველესია. ჭურჭელი თავდაპირველად ისხმებოდა ყალიბში, რომელშიც საგანგებოდ დანიშნულ ადგილებს შემდეგ ხეხავდნენ და აპრიალებდნენ ჩარხის დახმარებით.
თავისუფლად გამობერილი ჭურჭლის შესამკობად შესამკობად უმეტესად ცხლად დამუშავების წესია გამოყენებული: ხელმეორედ გაცხელებულ ჭურჭელზე ხდება თავისივე ან ფერადი მინის ძაფების, სადა ან დაკეჭნილი სარტყლების, სხვადასხვაგვარი ხორკლების დალღობა. ჭურჭელს ძაფებით ამკობდნენ როგორც გვიანანტიკურ ხანაში, ისე მთელი შუა საუკუნეების განმავლობაში. ხორკლები გვხვდება როგორც ადრე–, ისე შუაფეოდალურ ხანაში, თუმცა განსხვავებაა მათი მიღების ტექნიკაში; მაგალითად, IV საუკუნის სანელსაცხებლეებზე ხორკლები, ერთნაირი დაბალი ბურცობები მიღებულია ყალიბში ჩაბერვით; ადრეფეოდალურ ხანაშივე ხორკლების მიღების ამგვარი წესიც არსებობდა: ცხელი ზედაპირიდან ლითონის მაშებით ამოსწევდნენ ხოლმე მინის მასას. ამგვარი ხორკლები ამ ხანის დასაწყისში სხვადასხვა სიმაღლის ეკლებს წააგავს, მის დასასრულს კი მათ ერთმანეთზე მიდებული ფრჩხილისებრი მოყვანილობა აქვთ. შუაფეოდალურ ხანაში ხორკლები ხვეულ კოპებს წარმოადგენს, რაც ცხელ ზედაპირზე მინის ძაფების ხვეულად დალღობითაა გაკეთებული.
სნუპ დოგი
2012–13: Reincarnated და 7 Days of Funk
2012 წლის 31 ივლისს ცნობილი გახდა სნუპის ახალი სასცენო ფსევდონიმიც - Snoop Lion. ჟურნალისტებს მან უამბო, რომ იამაიკაზე რასტაფარული წესით მოინათლა. ფრენკ ოუშენის მხრიდან საკუთარი გეი-ორიენტაციის შესახებ განცხადებაზე პასუხად სნუპმა განაცხადა, რომ დროა, ჰიპ-ჰოპში დაუშვან გეი-რეპერებიც. 2012 წლის საბრძოლო ვიდეო თამაშისთვის Tekken Tag Tournament 2 სნუპმა ჩაწერა სიმღერა "Knocc 'Em Down" და თამაშში არენა "The Snoop Dogg Stage"-ზეც გამოჩნდა.
იმავე წლის სექტემბერში ფსევდონიმით DJ Snoopadelic გამოვიდა რეპერის ელექტრონული მუსიკის კომპილაცია Loose Joints. ინტერვიუში The Fader-თან სნუპმა განაცხადა: "Snoop Lion, Snoop Dogg, DJ Snoopadelic — მათთვის მხოლოდ ერთი რამ არის მთავარი: ისეთი მუსიკის შექმნა, რომელიც მარადია და მაგარია."
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ქიმიური შემადგენლობა
საქართველოში აღმოჩენილი მინის ნაწარმის გამოკვლევისას, ქიმიურ-რაოდენობრივი და ნახევრად რაოდენობრივი — სპექტრული ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ ძირითადად ყველა მათგანი წარმოადგენს ნატრიუმ-კალციუმ-სილიკატური სისტემის მინას — Na2O — CaO — SiO2. ამ ძირითადი ელემენტების გარდა ისინი მეტ-ნაკლებად შეიცავს ასევე Al2O3, MgO, K2O სა სხვა. ამასთან, ზოგჯერ გვხვდება ისეთი ნიმუშებიც, რომლებშიც Al2O3 და MgO–ს ოდენობა დაახლოებით 6–დან 12%–მდე და 4–დან 6,6%–მდე მერყეობს. ისინი, ფაქტობრივად შესაძლოა მიეკუთვნოს Na2O — CaO — MgO — Al2O3 — SiO2 სისტემის მინას. ქართული მინის ქიმიური შემადგენლობა დაწვრილებით განხილული აქვთ ს. პაპუაშვილს, ა. გეგენავასა და მ. ჩხატარაშვილს.
სნუპ დოგი
2012–13: Reincarnated და 7 Days of Funk
დეკემბერში გამოვიდა Reincarnated-ის მეორე სინგლი, "Here Comes the King". აგრეთვე ცნობილი გახდა, რომ სნუპმა RCA Records-ზე ალბომის გამოშვება 2013 წლის დასაწყისისთვის დაგეგმა. 2012 წლის დეკემბერში მან Tha Dogg Pound-თან ერთად ჩაწერილი მიქსტეიპი That's My Work გამოსცა.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ვაჭრობა
ქართული მინით ვაჭრობა, როგორც ჩანს ადრეფეოდალურ ხანაშივე ხდებოდა. ამის დამადასტურებელია ჩრდილოეთ კავკასიაში, ალანთა სამარხებსა და სამხრეთ რუსეთის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ადრეფეოდალური ხანის დასასრულის მინის ნაწარმი, რომელიც მიჩნეულია საქართველოდან გატანილად.
შუაფეოდალურ ხანაში, XII-XIII საუკუნის სპარსულ თხზულება „სამყაროს საკვირველებანში“ დაცულია ცნობები თბილისის ბაზრობაზე მინის ადგილობრივი ნაწარმით ვაჭრობის შესახებ. ამ თხზულებაში ჩამოთვლილია თბილისური საბაზრო პროდუქცია, რომელიც სხვა ქვეყნებშიც გაჰქონდათ როგორც ქართველ, ისე უცხოელ ვაჭრებს. ანონიმურ ავტორს თბილისში დამზადებულ საექსპორტო საგნებს შორის ერთ–ერთ საუკეთესოდ მინის ნაწარმი მიაჩნია. ამ პერიოდს მიეკუთვნება ასევე დვინში აღმოჩენილი, საქართველოდან გატანილი მინის სასმისიც.
სნუპ დოგი
2012–13: Reincarnated და 7 Days of Funk
Hip Hop Weekly-სთან 17 ივნისის ინტერვიუში პროდიუსერმა Symbolyc One (S1) ახსენა, რომ სნუპთან მუშაობდა და რეპერი ფსევდონიმით Snoop Dogg უკანასკნელ სტუდიურ ალბომს გეგმავდა. 2013 წლის სექტემბერში სნუპმა გამოსცა ერთობლივი ალბომი Royal Fam, ჩაწერილი თავის შვილებთან ერთად, სახელით Tha Broadus Boyz. 2013 წლის 28 ოქტომბერს გამოვიდა მისი კიდევ ერთი მიქსტეიპი That's My Work 2 (შედგენილი DJ Drama-ს მიერ). მუსიკოს Dâm-Funk-თან ერთად სნუპმა ჩამოაყალიბა ფანკ-დუეტი 7 Days of Funk. პროექტმა ჩაწერა სადებიუტო, სასათაურო ალბომი, რომელიც 2013 წლის 10 დეკემბერს გამოვიდა.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ვაჭრობა
XII-XIII საუკუნეებში საქართველოში ვაჭართა ორგანიზაციების არსებობის შესახებ უტყუარ ცნობებს შეიცავს ქართული წერილობითი წყაროები. როგორც აღნიშნავენ, XI-XII საუკუნეების თბილისში ეჭვს არ უნდა იწვევდეს ასევე ხელოსნური გაერთიანებების არსებობაც. მათ შორის მერი ჩხატარაშვილი მინის ხელოსნებსა და ვაჭრებსაც გულისხმობს. ნ. ბერძენიშვილი შუაფეოდალურ ხანაში საქართველოს სახელმწიფო წლიური შემოსავლის შემადგენელ ნაწილად მინის წარმოებასაც ასახელებს.
სნუპ დოგი
2014–present: BUSH
2014 წლის აგვისტოში ინტერნეტში გამოჩნდა მოკლე ვიდეო, რომელშიც ჟღერდა ფარელ უილიამსთან ჩაწერილი სიმღერის ნაწყვეტი. 2015 წლის მაისში გამოვიდა ფარელის პროდიუსერობით შექმნილი ალბომი BUSH. პირველი სინგლი ამ ალბომიდან, "Peaches N Cream", 2015 წლის 10 მარტს გამოვიდა.
სხვა საქმიანობა
სნუპი მონაწილეობდა მრავალ მხატვრულ ფილმსა და სატელევიზიო ეპიზოდში. მათ შორის აღსანიშნავია როლებში ფილმებში The Wash (Dr. Dre-სთან) და საშინელებათა Bones-ში. Wiz Khalifa-სთან ერთად იგი მონაწილეობდა 2012 წლის Mac and Devin Go to High School-ში, ისევე, როგორც მის გაგრძელებაში. სხვადასხვა მეორეხარისხოვანი როლი შესრულებული აქვს ფილმებში Half Baked, Training Day, Starsky & Hutch და Brüno.
შუა საუკუნეების ქართული მინა
ვაჭრობა
გვიანფეოდალური ხანიდან, ისევე როგორც ყველა სფერო, ვაჭრობაც შესუსტებულია. ვაჭრობის მეორედ გამოცოცხლება იწყება XVI საუკუნიდან. XVII საუკუნის საქართველოს ქალაქებიდან მხოლოდ თბილისი იყო უშუალოდ დაკავშირებული აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის სავაჭრო გზასთან, ხოლო მისი საშუალებით მახლობელ და შუააზიის ქალაქებთან. ამ პერიოდში საქართველოში შემოტანილ ირანულ საქონელს შორის არის „შირაზული მინაც“. გვხვდება ისეთი ნიმუშებიც, რომლებიც მხოლოდ საქართველოშია აღმოჩენილი, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ისინი ადგილობრივი ნაწარმია და მხოლოდ ადგილობრივი ბაზრისთვისაა შექმნილი.
სნუპ დოგი
სხვა საქმიანობა
მონაწილეობა აქვს მიღებული სამ სატელევიზიო გადაცემაში - Doggy Fizzle Televizzle, Dogg After Dark და Snoop Dogg's Father Hood (რომელშიც მისი ცოლი და შვილებიც გამოჩნდნენ). აგრეთვე გამოჩნდა King of the Hill-ის, Las Vegas-ის და Monk-ის, ისევე, როგორც Robot Chicken-ის, და One Life to Live-ის ეპიზოდებში. სატელევიზიო გამოსვლებს შორის არის The L Word-ის, Weeds-ის, Entourage-ის, I Get That a Lot-ის და The Price Is Right-ის ეპიზოდები. აგრეთვე გამოჩნდა YouTube-ის ვიდეოების სერიაში Epic Rap Battles of History (მოსეს როლში).
შუა საუკუნეების ქართული მინა
სქოლიო
კატეგორია:ქართული კულტურა კატეგორია: ქართული მინა
სნუპ დოგი
სხვა საქმიანობა
2000 წელს მაიკლ ჯ. კორლეონეს ფსევდონიმით გადაიღო პორნოგრაფიული ფილმი Snoop Dogg's Doggystyle. მას დიდი წარმატება ხვდა წილად. ფილმში 2002 წლის AVN Awards-ზე წლის ყველაზე გაყიდვად ვიდეო გამოცემად დასახელდა. კიდევ ერთი ფსევდონიმით, "Snoop Scorsese", მან 2002 წელს გამოუშვა ფილმი Snoop Dogg's Hustlaz: Diary of a Pimp.
საკუთარი კინოკომპანია Snoopadelic Films სნუპმა 2005 წელს დააარსა. პირველი ფილმი, გამოშვებული მის მიერ იყო Boss'n Up, რომელიც სნუპის ალბომ R&G-ს ეძღვნება. 2008 წლის 30 მარტს იგი WrestleMania XXIV-ის წამყვანის სახით გამოვიდა. იგი რანდენიმეჯერ Players Ball Don "Magic" Juan-ის მხარდამჭერის სახით გამოვიდა. Don "Magic" Juan გამოჩნდა სნუპის ვიდეოებში "Boss Playa", "A.D.I.D.A.C.", "P.I.M.P. (რემიქსი)", "Nuthin' Without Me" და "A Pimp’s Christmas Song."
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:სნუპ დოგი კატეგორია:Death Row Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი რეპერები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი ჰიპ-ჰოპ შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი ინვესტორები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ვოლხოვი (ქალაქი)
ვოლხოვი (Волхов) — ქალაქი (1933 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვოლხოვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის 14 ოქტომბრის მონაცემებით ქალაქში 47 182 ადამიანი ცხოვრობდა. ქალაქი მდებარეობს მდინარე ვოლხოვის ნაპირას, ვოლხოვის დაბლობზე, სანქტ-პეტერბურგიდან აღმოსავლეთით 122 კილომეტრში. ქალაქი იყოფა ორ ნაწილად: პირველი ვოლხოვი, მდებარეობს ვოლხოვის მარცხენა ნაპირზე და მეორე ვოლხოვი, მდებარეობს ვოლხოვის მარჯვენა ნაპირზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
აგარა (თხილნარის თემი)
აგარა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, თხილნარის თემში. მდებარეობს მდინარე ჭოროხის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 500 მეტრზე, შავი ზღვიდან 17 კმ, თხილნარიდან 4,5 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 318 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კეპლერის კანონები
thumb|300px|კეპლერის კანონები ორი პლანეტის ორბიტების მიხედვით. კეპლერის კანონები — ი. კეპლერის მიერ აღმოჩენილი 3 კანონი, რომლებშიც აღწერილია ცთომილების მოძრაობა მზის სისტემაში. შემდგომში ნიუტონის მიერ მსოფლიო მიზიდულობის კანონის საფუძველზე ამ მიმართულებით მიღებულ იქნა უფრო ზოგადი ხასიათის კანონები, რომელთაც კეპლერის განზოგადებულ კანონებს უწოდებენ.
კეპლერს ხელთ ჰქონდა გამოჩენილი დანიელი ასტრონომის, თავისი მასწავლებლის ტიხო ბრაჰეს (1546-1601) მრავალწლიანი დაკვირვებების შედეგები, ბრაჰეს დაკვირვებები შეეხებოდა პლანეტების მოძრაობას მზის ირგვლივ, ეს იყო მზა მასალა და კეპლერს შეეძლო ამ მონაცემების დამუშავება და სისტემაში მოყვანა.
ეს კანონი საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთცთომილთა მასები, ორჯერად ვარსკვლავთა მასების ჯამი და სხვა, ზოგჯერ კი — მნათობთა მანძილებიც (ე. წ. დინამიური პარალაქსები).
დავითურნი
დავითურნი — ნასოფლარი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ფასანაურის თემში, მდებარეობს ალევის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1600 მეტრზე, დუშეთიდან 57 კილომეტრში.
კეპლერის კანონები
კეპლერმა 1-ლი და მე-2 კანონი დაადგინა მზის გარშემო ცთომილის ელიფსური ორბიტისათვის. მე-3 კანონის კეპლერისეული ფორმა მიიღება ზემოთმოყვანილი ფორმულიდან, თუ პლანეტების m_1 და m_2 მასებს უსასრულოდ მცირედ მივიჩნევთ მზის m_0 მასასთან შედარებით. სამივე კანონი კეპლერმა ცთომილების მოძრაობებზე დაკვირვებიდან ემპირულად გამოიყვანა. ორი კანონი მან გამოაქვეყნა თავის ძირითად ნაშრომში „ახალი ასტრონომია“ (1609). მე-3 კანონი აღმოაჩინა 10 წლის შემდეგ და გამოაქვეყნა „სამყაროს ჰარმონიის“ 5 წიგნის 3 თავში. პირველი ორი კანონის საშუალებით კეპლერმა შეადგინა ცთომილთა მოძრაობის იმ დროისთვის ყველაზე ზუსტი ცხრილები (რუდოლფისეული ცხრილები) და 1627 წელს გამოაქვეყნა. ამ ცხრილებით სარგებლობდნენ XVII-XVIII საუკუნეებში.
დავითურნი
სოფლის ძველ, მიტოვებულ ნაწილში, მდ. ხანდოსხევის ერთ-ერთი განშტოების შუა წელზე კლდოვან კონცხზე მდებარეობს ე. წ. ციხის მთავარმოწამის კომპლექსი, რომელშიც შედის ზურგიანი კოშკი, სალოცავი, ჭურჭლის შესანახი სათავსი, დარბაზი, ორსართულიანი კოშკი და ნანგრევებად ქცეული რამდენიმე საცხოვრებელი ნაგებობა. სოფლის ჩრდილოეთით 0,5 კმ-ზე, მთის წვერზე, დგას მცირე ზომის სამლოცველო — დავითურნის ლომისის ხატი.
კეპლერის კანონები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:განტოლებები
დავითურნი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ფასანაურის სადაბო თემის ნასოფლარები
Lasioglossum atrazureum
Lasioglossum atrazureum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1987 წელს.
სქოლიო
atrazureum
პედრო მონტი
პედრო ელიას პაბლო მონტ მონტი (Pedro Elías Pablo Montt Montt; დ. 29 ივნისი, 1849, სანტიაგო, ჩილე — გ.16 აგვისტო, 1910, ბრემენი, გერმანია) — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს პრეზიდენტი 1906–1910 წლებში.
პედრო მონტი დაიბადა 1849 წლის 29 ივნისს ჩილეს დედაქალაქ სანტიაგოში. იგი იყო ჩილეს მეთხუთმეტე პრეზიდენტი 1906 წლის 18 სექტემბრიდან, მის გარდაცვალებამდე — 1910 წლის 16 აგვისტომდე. სავარაუდოდ გარდაიცვალა ინსულტით.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1849 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:მონტის ოჯახი
ქარი (სინგლი)
ქარი — ანსამბლ ვია 75-ის სინგლი. გამოიცა 1981 წელს. შეტანილია 4 სიმღერა.
სქოლიო
ვ
კატეგორია:ვია 75-ის სიმღერები კატეგორია:1976 წლის სინგლები
პინტადასი
პინტადასი (Pintadas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 342 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 531 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.48 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Miraclathurella mendozana
Miraclathurella mendozana — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
1284
თარიღი უცნობია
*
Benefit (ალბომი)
Benefit — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1970 წელს. ამ ალბომზე პირველად გამოჩნდა ჯონ ევანი (კლავიშები), მაგრამ უკანასკნელად დაუკრა გლენ კორნიკმა (ბას გიტარა). ალბომმა ბრიტანულ ჩარტებში #3 ადგილი დაიკავა. დისკი ჟღერადობით უფრო მძიმეა, ვიდრე მისი წინამორბედი, Stand Up.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეთრო ტალის ალბომები კატეგორია:1970 წლის ალბომები კატეგორია:Island Records-ის ალბომები
მსოფლიო მიზიდულობის კანონი
thumb|right|ისააკ ნიუტონი მსოფლიო მიზიდულობის კანონი, ნიუტონის მიზიდულობის კანონი — ბუნების ერთ-ერთი უნივერსალური კანონი, რომლის თანახმად, ყოველი ორი მატერიალური ნაწილაკი ერთმანეთს იზიდავს F ძალით, რომლის სიდიდე პირდაპირპროპორციულია მათი m_1 და m_2 მასებისა და უკუპროპორციულია მათ შორის r მანძილის კვადრატისა.
მსოფლიო მიზიდულობის ძალის მოდული გამოისახება ფორმულით:
სადაც r სხეულების ცენტრებს შორის მანძილია, m_1 და m_2 ურთიერთქმედი სხეულების მასებია, ხოლო G — გრავიტაციული მუდმივაა.
კვლევის ისტორია
ინგლისელმა მეცნიერმა ი. ნიუტონმა დედამიწის ზედაპირზე სხეულების ვარდნის კანონებისა და ციური სხეულების მოძრაობის შესწავლის შედეგად 1667 წელს გამოთქვა მოსაზრება, რომ სამყაროს ნებისმიერ ორ სხეულს შორის მოქმედებს ურთიერთმიზიდვის ძალები. მან ამ ძალებს მსოფლიო მიზიდულობის ძალები უწოდა. ნიუტონმა დაადგინა, რომ სხეულებს შორის მიზიდულობის ძალა დამოკიდებული ორივე სხეულის მასაზე და იგი უფრო შესამჩნევია, როცა ურთიერთქმედი სხეულის მასები (ან ერთ-ერთი მათგანის მაინც) საკმაოდ დიდია.
როგორც ცნობილია, დედამიწის ზედაპირთა ახლოს მდებარე სხეულების თავისუფალი ვარდნის g აჩქარება ვარდნილი სხეულის მასაზე არაა დამოკიდებული. ეს იმით აიხსნება, რომ დედამიწის მიზიდულობის ძალა ვარდნილი სხეულის m მასის პროპორციულია და ძალის შეფარდება ვარდნილი სხეულის მასასთან, რაც g აჩქარებას წარმოადგენს უცვლელი რჩება. სწორედ ეს დასკვნა გააკეთა პირველად ნიუტონმა:
მაგრამ სხეულები ურთიერთმიიზიდებიან და ნიუტონის მესამე კანონიდან გამომდინარე ეს ძალები მოდულებით ტოლია და პროპორციულია ურთიერთმიმზიდველი სხეულების მასებისა.
ამრიგად გამოდის, რომ ორ სხეულს შორის ურთიერთმიზიდვის ძალა პროპორციულია თითოეული მათგანის მასისა. მაგრამ, თუ ძალა პროპორციულია ურთიერთმიმზიდავი სხეულების მასებისა, იგი ამ სხეულების მასების ნამრავლის პროპორციულიც უნდა იყოს.
ნიუტონი ვარაუდობდა, რომ ორ სხეულს შორის ურთიერთმიზიდულობის ძალა დამოკიდებული უნდა ყოფილიყო ამ სხეულებს შორის მანძილზე. მას აინტერესებდა შეიცვლებოდა თუ არა g დედამიწიდან ძალიან შორ მანძილებზე. ამის გაზომვა ძალიან ძნელია. მოსახერხებელია დედამიწის მიზიდულობის გავლენით მის ირგვლივ მოძრავი სხეულის ცენტრისკენული აჩქარების გაზომვა. ასეთ სხეულად ნიუტონმა აირჩია დედამიწის ბუნებრივი თანამგზავრი მთვარე. როგორც ცნობილია, მთვარის ცენტრისკენული აჩქარება გამოისახება ტოლობით:
სადაც R დედამიწისა და მთვარის ცენტრებს შორის მანძილია (=384000 კმ), ხოლო T — მთვარის ბრუნვის პერიოდი (27 დღე-ღამეს). შესაბამისად მ/წმ2.
ე. ი. ურთიერთქმედ სხეულებს შორის მანძილის 60-ჯერ გადიდება იწვევს აჩქარების 602-ჯერ შემცირებას. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ აჩქარება, რომელსაც მსოფლიო მიზიდულობის ძალა სხეულს ანიჭებს, სხეულებს შორის მანძილის კვადრატის უკუპროპორციულია. ცხადია, სხეულზე მოქმედი მსოფლიო მიზიდულობის ძალაც სხეულებს შორის მანძილის კვადრატის უკუპროპორციული იქნება. ვიანიდან დედამიწის ზედაპირზე მოთავსებული სხეული დედამიწის ცენტრიდან r მანძილითაა დაშორებული, ამიტომ მას დედამიწა იზიდავს ძალით, რომელიც დედამიწის რადიუსის კვადრატის უკუპროპორციულია.
ამ დასკვნების საფუძველზე ნიუტონმა ჩამოაყალიბა კანონი, რომლელიც მართებულია ბუნებაში არსებული ყველა სხეულისა და ყველა ნაწილაკისათვის. მსოფლიო მიზიდულობის კანონი ასე ჩამოყალიბდება:
კეპლერის კანონები
კეპლერის კანონები არ აღმოჩენილა ცარიელ ნიადაგზე. კეპლერს ხელთ ჰქონდა გამოჩენილი დანიელი ასტრონომის, თავისი მასწავლებლის ტიხო ბრაჰეს (1546-1601) მრავალწლიანი დაკვირვებების შედეგები, ბრაჰეს დაკვირვებები შეეხებოდა პლანეტების მოძრაობას მზის ირგვლივ, ეს იყო მზა მასალა და კეპლერს შეძლო ამ მონაცემების დამუშავება სისტემაში მოყვანა და აღმოაჩინა კიდეც კანონები, რომლებიც აღწერს პლანეტების მოძრაობას მზის ირგვლივ ეს კანონები კეპლერის კანონების სახელითაა ცნობილი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მიზიდულობა
პალიმფსესტი
thumb|250px|right|ქართული პალიმფსესტი A89, პირველი ფენა (ოთხთავის ფრაგმენტი), V-VI საუკუნეები. პალიმფსესტი (ბერძნ. παλίμψηστον, παλιν ისევ, ხელახლა და ψαω ვფხეკ, ვშლი) — ხელნაწერი (ჩვეულებრივ ეტრატი), რომლის ფურცლები გადარეცხვის შემდეგ ხელახლა არის გამოყენებული საწერ მასალად. ეტრატი ძვირი ჯდებოდა, ამიტომ გამოუსადეგარ ტექსტს რეცხავდნენ და მასზე ხელმეორედ წერდნენ ახალს, მაგრამ მელანი ისე იყო ტყავში გამჯდარი, რომ ძველი ტექსტის კვალი მაინც არ ქრებოდა და ქვედა ფენის ამოკითხვა შესაძლებელი იყო.
ჩვენამდე მოღწეული ქართული პალიმფსესტების რაოდენობა 4500 ფურცელს აღწევს. პალიმფსესტების აღმოჩენა და მათი ამოკითხვა ივანე ჯავახიშვილთანაა დაკავშირებული. ამოკითხული მასალის წყალობით ჩვენამდე მოაღწია V-VI საუკუნეების წერილობითმა ძეგლებმა, რომლებიც დღეს ცნობილია ხანმეტი პალიმფსესტების სახელით. გადარეცხილი მასალა შეიცავს ძველი და ახალი აღთქმის, ლექციონარის, ჰაგიოგრაფიული თხზულებების, იერუსალიმის განჩინებისა და სხვა ფრაგმენტებს. ქართული პალიმფსესტები დაცულია საზღვარგარეთაც: ოსქფორდის ბოდლის ბიბლიოთეკაში, კემბრიჯის უნივერსიტეტისა და ვენის ეროვნულ ბიბლიოთეკებში.
უძველესი ქართული პალიმფსესტებით დაინტერესდნენ რობერტ ბლეიკი და იოსებ მოლიტორი. უკანასკნელ წლებში ვენის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში დაცული ქართული პალიმფსესტების ამოკითხვასა და გამოცემაზე მუშაობს ბირმინგემის უნივერსიტეტის პროფ. ჯ. ბერდზოლი (ბერძოლი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხელნაწერები
ტრანსპორტი შვედეთში
შვედეთში ტრანსპორტის ყველა სახეობაა წარმოდგენილი.