cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარია ტერეზა ესპანელი
უკანასკნელი წლები (1672-1683)
საბოლოოდ დედოფალი აღარც კი ეჭვიანობდა მეფეზე. იგი შეეგუა, რომ ლუი მხოლოდ მისი არასდროს იქნებოდა, ამიტომაც მან მისი სულისათვის დაიწყო ლოცვა. ცხადია იგი ძალიან ღვთისმოსავი და ძლიერი ქალი იყო. მაგრამ მანამდე არ მოისვენა, სანამ მადამ დე მონტესპანი არ გააძევა სამეფო კარიდან. მონტესპანი მხოლოდ დედოფალს კი არა მთელს სამეფო ოჯახს სძულდა. 1671 წელს კი ჰენრიეტა ინგლისელის გარდაცვალების შემდეგ ფილიპ I-ს მეორე ცოლი შერთეს — ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი, შემოკლებით ლიზელოტა პფალცელი. ლიზელოტა მარია ტერეზას ერთადერთი თანამოაზრე და გულითადი მეგობარი გახდა, რომელთან ერთადაც ხშირად თამაშობდა კარტს და დაუსრულებლად ესაუბრებოდა ხოლმე. მარია ტერეზამ ერთხელ მას სახალხოდ უთხრა: „ოჰ, ლიზელოტა, შენ ხარ ისე ერთადერთი რამ, რაც ჩემს აქ ყოფნას ოდნავ ასატანს ჰხდის!“. დედოფალი ისევე როგორც მეფე, დიდ ხუთშაბათს 12 გლახაკს ფეხებს ბანდა ხოლმე. ეს უძველესი ფრანგული ტრადიცია იყო, რომელსაც არცერთი ფრანგი მონარქი არ არღვევდა. მარია ტერეზა ასევე მედდადაც კი მუშაობდა სენ-ჟერმენის საავადმყოფოში. მაშინ, როდესაც ნიდერლანდებში ომიდან უამრავი დაჭრილი მოჰყავდათ და საკმარისი მედდები არ ჰყავდათ. ამით დედოფალმა ხალხის უდიდესი სიყვარული დაიმსახურა. 1672 წელს როდესაც ლუი ნიდერლანდებში იბრძოდა, ივლისიდან აგვისტომდე ქვეყანას როგორც რეგენტი, მარია ტერეზა მართავდა. იგი გულმოდგინედ ცდილობდა ფრანგი არისტოკრატების ღვთის გზაზე დაყენებას, თუმცა ამაოდ. მან აკრძალა ღვინის სმა, ორგიები, ბანკეტები და სალონებში სიარული, სამაგიეროდ სავალდებულო გახადა ყოველდღიურად წირვაზე დასწრება, მაგრამ როგორც კი ლუი დაბრუნდა ყველაფერი ძველ კალაპოტში ჩადგა.
მიუხედავად იგნორისა და გაუთავებელი ღალატისა, როგორც ჩანს მარია ტერეზას ქმარი უყვარდა. იგი ყოველთვის პატიობდა ღალატს და გულმოდგინედ ცდილობდა მისთვის თავის მოწონებას.
მას შემდეგ რაც ვერსალმა მადამ დე მონტესპანის ათწლიანი მბრძანებლობა მოიშორა, მალევე დაიწყო მადამ დე მონტენონის. მონტენონი მანამდე დედოფლის უახლოესი პირი და მისი ფრეილინა იყო. თავად მარია ტერეზა ამ ამბავმა აღაშფოთა, თუმცა ვერაფერს აკეთებდა.
გარდაცვალება და მას შემდეგ (1683)
მინი|დედოფალ მარია ტერეზას საფლავი სენ დენის სამეფო საძვალეთშიე 1683 წლის 20 ივლისს დედოფალი ვიშში მოგზაურობიდან დაბრუნდა, სადაც გამოჯანმრთელთა, თუმცა მალევე საშინლად დაავადდა. მას მარჯვენა მკლავზე აბსცესი განუვითარდა. სამეფო კარის საუკეთესო ექიმებმაც კი ვერ შესძლეს მისი მორჩენა. პირიქით დედოფალს მკურნალობამ მთელი ძალა გამოაცალა, რადგან მკურნალობაში იგულისხმებოდა გაუთავებელი სისხლის აღება, რის შემდეგაც ექიმთა აზრით ახალი სისხლი წარმოიშვებოდა და დედოფალიც გამოკეთდებოდა. სისხლგამოცლილ მარია ტერეზას ტკივილი კიდევ უფრო გაუმძაფრდა. ლუი მიხვდა, რომ იგი ხელიდან ეცლებოდა და მხოლოდ მაშინღა მიხვდა, რა ძვირფასი იყო ის მისთვის. ლუიმ მის სასიკვდილო სარეცელზე იტირა კიდეც. ლუიმ მასზე განაცხადა: "მთელი ჩვენი ქორწინების მანძილზე, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც მან მე განსაცდელი მომიტანა. 1683 წლის 30 ივლისს, 44 წლის მარია ტერეზა ესპანელი გარდაიცვალა. იგი საოცრად ბრწყინვალედ დაკრძალეს. ცნობილმა კათოლიკე მოქადაგემ უმძიმესი სიტყვა წარმოთქვა, რასაც ყველა თვალცრემლიანი უსმენდა. მის დაკრძალვას უამრავი სასულიერო პირი დაესწრო.
გარდაცვლილი დედოფალი სენ დენის სამეფო საძვალეთში დაკრძალეს. მისი უცებადი და მოულოდნელი სიკვდილის გამო აგორდა ჭორები, რომ იგი მოწამლეს, თუმცა ამის არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. ლუი XIV, როგორც ჩანს გულწრფელად გლოვობდა ცოლს. თუმცა მეფის გლოვა დიდხანს არ გაგრძელებულა და სულ რაღაც ორ თვეში მან ფარულად იქორწინა მადამ დე მონტენონზე.
როდესაც მარია ტერეზას ძმა, მეფე კარლ II 1700 წელს უშვილოდ მოკვდა, დაიწყო ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის, სადაც ტახტზე ერთმანეთს ლუი XIV და ლეოპოლდ I ეჯიბრებოდნენ. საბოლოოდ ლუიმ გაიმარჯვა და ესპანეთის ტახტზე თავისი შვილიშვილი, ფილიპე V დასვა, სამაგიეროდ ლეოპოლდმა ესპანეთის ყველა ევროპული კოლონია მიიღო. ლუიმ კიდევ მრავალი წელი იცოცხლა და 1715 წელს გარდაიცვალა. ტახტზე მისი და მარია ტერეზას შვილთაშვილი ლუი XV ავიდა.
წინაპრები
მარია ტერეზა ესპანელის წინაპრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1638 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1683 კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
ართანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ართანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. დგას სოფელ ართანის ჩრდილოეთით, 500-იოდე მეტრზე, ტყიანი მთის ფერდობზე, დაბალი (სიმაღლე 1,2 მეტრი), ფიქლით ნაგები გალავნით შემოფარგლულ, პატარა (ფართობი დაახლოებით 100 მ²) ეზოში. სავარაუდოდ, თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.
აღწერა
ნაგებობა ორსართულიანია — კოშკისმაგვარი, ზემოთკენ სწორხაზოვნად ვიწროვდება და ორფერდა სახურავითაა დასრულებული (სიმაღლე მიწიდან სახურავის კეხამდე — 7 მეტრი). I სართული (ზომები ფუძის დონეზე 4,7 x 3,5 მეტრი) ყრუკედლებიანი სათავსია, II სართული — ეკლესიის შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კედლები შემთხვევითი ფორმის, სრულიად დაუმუშავებელი ქვებითაა ნაწყობი, რის გამოც წყობა არასწორხაზოვანია. ფასადის მხარეს ქვები ბრტყელი ზედაპირითაა მოქცეული. კედლების ზედაპირი (ძირითადად ქვედა ნახევარში) გასწორებულია წმინდა ბათქაშით, რომელიც ქვებს შორის დარჩენილ არეებს ავსებს და ნაწილობრივ, მათ ზედაპირებსაც ფარავს. შენობის ოთხივე კუთხე ამოყვანილია შირიმის, ნათალი ქვებით. გარდა ამისა, გამოყენებულია თხელი, კვადრატული აგური, რომლითაც ლავგარდანი და ეკლესიის შიდა გადახურვაა გამოყვანილი.
შესასვლელი მე-2 სართულის სამხრეთ კედელშია, მიწიდან 4 მეტრ სიმაღლეზე. კარის ღიობი აგურისა და შირიმის ქვებითაა გამოყვანილი. გადახურულია ქვით.
პირველი სართული შემაღლებული პროპორვიების, კამაროვანი სადგომია. სადგომის გადახურვის წყობაში ვიწრო, სწორკუთხა (45x45 სანტიმეტრი) ხვრელია დატანილი, რომლის მეშვეობითაც პირველი სართული მეორეს უკავშირდება. მეორე სართულზე მცირე ზომის, გეგმით კვადრატული ოთახია, რომელიც აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდითაა დასრულებული (სადგომის ფართობი საკურთხევლიანად 5 მ2-მდეა) აფსიდში გაჭრილია ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელი, რომელიც გარედან შირიმის მთლიან ქვაში გამოკვეთილი, ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული. აფსიდი დასრულებულია ამორფული, სხმული კონქით. კონქის თაღი შეისრულია. ნაწყობია კვადრატული აგურით. შეისრულია კამარაც.
მოგვიანებით, შენობის ფუნქციის შეცვლისა და მისი სათავდაცვოდ გამოყენებისას, მეორე სართულის ინტერიერი რამდენადმე შეუცვლიათ: შესასვლელის წინ, მთელ სიმაღლეზე, რიყისა და ნატეხი ქვის სქელი კედელი ამოუყვანიათ, რომელშიც ვიწრო, თაღოვანი კარი მოუწყვიათ.
ფასადები სადაა. კედლები დასრულებულია საფეხურებად ნაწყობი ლავგარდნით (ჩამოშლილია დიდი ნაწილი), რომელიც შედგება კუთხით შვერილი და ჩვეულებრივად ნაწყობი აგურის, ორ-ორი რიგის მონაცვლეობით. სახურავი დაბურულია ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტის კომბინირებული წყობით. პირველი რიგის, ბრტყელი კრამიტების კიდეები, გაფორმებულია ერთმანეთისგან მცირე ინტერვალებით დაცილებული, სამ-სამი, ნახევარწრიული ელემენტით, რომელთა ერთობლიობა, ლავგარდანთან ერთად, გვერდით ფასადებზე მკვეთრ, დეკორატიულ ქცენტს ქმნიდა.
გალავანი წრიული გამოხაზულობისაა. მისი დასავლეთ ნაწილში მოწყობილია ვიწრო შესასვლელი, რომელსაც გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. ძეგლი მსგავსი ტიპის ნაგებობათა საინტერესო ნიმუშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯედეროვთალა
ჯედეროვთალა (Cederovtala) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	846 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
კონკორდია (მაგდალენა)
კონკორდია (Concordia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მაგდალენას დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაგდალენას დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მოხისის სამაროვანი
მოხისის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისიდან 1,5 კილომეტრზე, ადგილ ნაომრების ფერდაზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. აღმოჩენილი ქვაყუთი შეკრულია ოთხი უხეშად დამუშავებული ქვის ფილისგან. ფილები მიწის ზედაპირიდან 0,2 მეტრზეა ამოწეული. ქვაყუთის სახურავი დაკარგულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კობუნი
იმპერატორი კობუნი (弘文天皇; დ. 648 — გ. 21 აგვისტო, 672) — იაპონიის 39-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით.
ტრადიციული ამბები
1870 წელს მეიჯის მთავრობამ იმპერატორი კობუნი 39-ე იმპერატორად მოიხსენია, ხოლო მის შესახებ ინფორმაცია მეიჯის ისტორიკოსებმა XIX საუკუნის ბოლოს გამოაქვეყნეს.
ტახტზე ასვლამდე ის პრინცი ოტომოს სახელით იყო ცნობილი. ოტომო იმპერატორ ტენჯის საყვარელი შვილი იყო, რომელსაც დაიჯო-დაიჯინის წოდება უბოძა.
თანამედროვე ისტორიკოსები კობუნის მმართველობის წლებს იმპერატორ ტენჯის და ტემუს მმართველობის შუა წლებად მიიჩნევენ. მაგრამ ნიჰონგი, გუკანშო და ჯინო შოტოკო ამ წლებს არ სცნობენ. პრინცმა ოტომო თავისი წოდება და საიმპერატორო სახელი 1870 წელს მიიღო.
მეუღლეები და შვილები
იმპერატორის მეუღლე პრინცესა ტოჩი, იმპერატორ ტემუს ქალიშვილი
იმპერატორის მეუღლე ფუჯიწარა ნო მიმოტოჯი
იმპერატრ კობუნს ასევე ჰყავდა სხვა შვილი, პრინცი იოტა, რომლის დედის სახელი უცნობია.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 648 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 672
აზერბაიჯანის ოპერა
აზერბაიჯანის ოპერა მოიცავს აზერბაიჯანელი და აზერბაიჯანული წარმოშობის კომპოზიტორთა შემოქმედებასა და ისტორიას.
XI-XX საუკუნე. რუსეთის იმპერია
აზერბაიჯანული ოპერის ჩამოყალიბება დაკავშირებულია იმპერიული რუსეთის დაქვემდებარებაში მყოფი აზერბაიჯანის პერიოდთან, როდესაც აზერბაიჯანელები პირველად გაეცნენ ევროპულ მუსიკალურ ტრადიციებს. წყაროებით დადასტურებული პირველი ოპერა ბაქოში 1889 წლის მაისში დაიდგა: ბაქოს ცირკის არენაზე (თანამედროვე აზერბაიჯანული ხალიჩის მუზეუმის ადგილას) ალექსეი ვერსტოვსკიმ ოპერა ასკოლდის სამარხი დადგა, რომელსაც აკომპანიმენტს უწევდა დმიტრი აგრენევ-სლავიანსკის გუნდი.
1900-იანი წლების დასაწყისში ბაქოში საოპერო ჯგუფები ჩადიოდნენ, რომელთა შორისაც იმ დროისთვის ცნობილი მომღერლები, ნატალია ერმოლენკო-იუჟინა და ნტონინა ნეჟდანოვაც იყვნენ. ოპერის თეატრი ბაქოში 1911 წელს აშენდა.
XX საუკუნე. აზერბაიჯანული ოპერა
აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის მიერ შქმნილი პირველი ოპერა ბაქოს ოპერის თეატრის გახსნამდე სამი წლით ადრე, 1908 წელს დაიდგა სცენაზე. უზეირ ჰაჯიბეკოვი იყო პირველი კომპოზიტორი, რომლის ოპერაც ლეილი და მეჯნუნი პირველი ოპერა იყო არა მხოლოდ აზერბაიჯანში, არამედ მთელ მუსლიმურ სამყაროში. ამას მოჰყვა სხვა ოპერებიც: შეიხ სანანი (1909), რუსტამი და ზოჰრაბი (1910), შაჰ აბასი და ხურშიდ ბანუ (1912), ასლი და კიარამი (1912) და ჰარუნი და ლეილა (1915), ეს უკანასკნელი სცენაზე არასდროს დადგმულა. ჰუსეინ ჰაჯიბეკოვის მიერ 1913 წელს დაწერილი Arşın mal alan კომპოზიტორის ყველაზე ცნობილი ოპერეტაა. ყოფილ საბჭოთა კავშირში ეს უკანასკნელი ჰაჯიბეკოვის ყველაზე ცნობილი ნაშრომი იყო. პრემიერიდან მალევე ოპერეტა რუსულ, თათრულ, სპარსულ და თურქულ ენებზეც ითარგმნა. მოგვიანებით ოპერეტა პოლონურ, ბულგარულ, ჩინურ, არაბულ, ფრანგულ და სხვა ენებზეც ითარგმნა.
1935 წელს მუსლიმ მაგომაიევმა შექმნა ოპერა ნარგიზი. ოპერის წარმატებამ სხვა კომპოზიტორებიც შთააგონა. 1940-იან წლებში დაიწერა და სცენაზე დაიდგა ნიაზის ხოსროვი და შირინი, ჯოვდათ ჰაჯიევისა და გარა გარაიევის Vatan (დედასამშობლო), აფრასიაბ ბადალბეილის ნიზამი და სხვ. 1953 წელს პირველად დაიდგა ფიქრათ ამიროვის ოპერა Secvil, მეორე კი - 1998 წელს.
1972 წელს შაფიგა ახუნდოვამ, პირველმა აზერბაიჯანელმა ქალმა კომპოზიტორმა შეთხზა ოპერა. ახუნდოვა ოპერის პირველი პროფესიონალი ქალი კომპოზიტორი იყო მუსლიმურ სამყაროშიც. აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში ხშირად იდგმებოდა კლასიკოსი კომპოზიტორების ბალეტები. აზერბაიჯანის ოპერის თანამედროვე ისტორიის მანძილზე სცენაზე იდგმებოდა ახუნდოვას, სულეიმან ალასგაროვის, ჯაჰანგირ ჯაჰანგიროვის, ვასიფ ადიგოლაზოვის, რემიზ მუსტაფაევის, ზაქირ ბაღიროვის, ნაზიმ ალივერდიბიეოვისა და სხვათა ნაწარმოებები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ოპერა კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკალური ჟანრები კატეგორია:საშემსრულებლო ხელოვნება აზერბაიჯანში
ნიჟნი-ნოვგოროდის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია
ისტორია
1221 წელს ააგეს ხის, ხოლო 1227 წელს ოთხბურჯიანი, სამაფსიდიანი თეთრი ქვით. ეკლესია სამი საკურთხევლით ააშენეს. ეკლესია სრულიად გადააკეთეს 1359 წელს. 1628 წლის 23 აპრილს ხუროთმოძღვარ ლავრენტი სემიონოვის ხელმძღვანელობით და მშენებელ ანტიპას მეშვეობით დაიწყო არსებული შენობის მშენებლობა, რომელიც გაგრძელდა 1631 წლამდე.
1704 წელს კრემლის ხანძრის დროს მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია დაზიანდა. ღვთისმსახურება აღსდგა 1732 წლის 18 მარტს. ეკლესია კვლავ აკურთხეს, კურთხევის ცერემონიალი ჩაატარა ნიჟნი-ნოვგოროდის მთავარეპისკოპოსმა პიტირიმმა.
1962 წელს სარესტავრაციო სამუშაოების მიმდინარეობს დროს ეკლესიაში გადაასვენეს კუზმა მინინის ცხედარი.
2006 წლის 16 თებერვალს ნიჟნი-ნოვგოროდს სტუმრობდა რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი, რომელიც ეწვია ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლს და ყვავილებით შეამკო კუზმა მინინის საფლავი.
2008 წელს ეკლესიასთან ახლოს აღმართეს თავად იური ვსევოლოდის ძისა და ეპისკოპოს სიმონ სუზდალელის ძეგლი. მათი გახსნა გაიართა 17 თებერვალს. ნიჟნი-ნოვგოროდის სხვა ტაძრებში ამ დღეს აღევლინა საზეიმო მსახურება. ძეგლი აკურთხა ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის ეპისკოპოსმა გიორგიმ.
2009 წლის 16 მარტს ნიჟნი-ნოვგოროდის საკანონმვებლო კრების წევრებმა ეკლესიას გადასცეს 9 ზარი. 2009 წლის 26 მარტს სამრეკლოზე დაკიდეს დედოზარი, რომლის წონაც იყო 530 კგ.
2009 წლის სექტემბერში ტაძარს სტუმრობდა სრულიად რუსეთისა და მოსკოვის პატრიარქი კირილე. მნ ეკლესიას საჩუქრად გადასცა ყაზანის ღვთისმშობლის ხატი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ტაძრები კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში
ზაბულის პროვინცია
ზაბულის პროვინცია (პუშტუ زابل‎, დარი زابل Zābol) — ავღანეთის ისტორიული ოლქი, ამჟამად არსებული 34 პროვინციიდან ერთ-ერთი. ზაბული გამოეყო მეზობელ ყანდაარს 1963 წელს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი ქალათი.
ტერიტორია მოიცავს 17 343 კმ² ფართობს 320 100 მოსახლეობით (2007 წლის აღწრის მონაცემების მიხედვით)
იგი ესაზღვრება პაკისტანს, აგრეთვე, ავღანეთის ღაზნის პროვინციას, ფაქთიკას პროვინციას აღმოსავლეთით, ყანდაარის პროვინციას სამხრეთ-დასავლეთით და უროზგანის პროვინციას ჩრდილოეთით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ზაბულის პროვინციაში შედის 11 ოლქი:
გეოგრაფია
220px|მარცხნივ|მინიატიურა|აყვავებული ნუშის ხეები ზაბულის პროვინციაში პროვინციის ტერიტორიის ორი მეხუთედი მაღალმთიანი ან ნახევრად მთიანი რელიეფის (41%) მქონე რეგიონია, დარჩენილი მიწების (28%) საბინაო მიწის ფართობს შეადგენს.
პროვინციის ძირითად ეკორეგიონს წარმოადგენს ცენტრალური ავღანეთის მთები კერძოდ, ქსერიკის ტყის მასივი. აქ გავრცელებულია მშრალი ნიადაგისათვის დამახასიათებელი ბუჩქნარი. პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს მაღალი მთები, სადაც გამოიყოფა ხაზარაჯათის მთების ალპური ზონა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ალპური მდელოები, ტირიფებისა და ქაცვის ბუჩქნარის არსებობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
ამერიკული საშინელებათა ისტორია
ამერიკული საშინელებათა ისტორია (American Horror Story) — ამერიკული ანთოლოგიური საშინელებათა ჟანრის სატელევიზიო სერიალი, რომელიც შექმნილია რაიან მერფისა და ბრედ ფელჩაკის მიერ. სერიალის ანთოლოგიური ხასიათიდან გამომდინარე, თითოეული სეზონი წარმოადგენს მინისერიალებს სხვადასხვა ისტორიებითა და პერსონაჟებით, თითოეული სეზონის სცენარს გააჩნია საკუთარი დასაწყისი, შუა ნაწილი და დასასრული. სცენარის ზოგიერთი დეტალი ეფუძნება ნამდვილ ისტორიებს.
ერთადერთი მსახიობები, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს სერიალის ყველა სეზონში, არიან: ივან პიტერსი, სარა პოლსონი და ლილი რეიბი, მათგან მხოლოდ პიტერსმა შეასრულა მთავარი როლი ყველა სეზონში.
იუხარი-ჯიბიქლი
იუხარი-ჯიბიქლი (Yuxarı Cibikli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
ამერიკული საშინელებათა ისტორია
სერიალის პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 5 ოქტომბერს საკაბელო სატელევიზიო არხზე FX. 2015 წლის 10 ნოემბერს დაანონსდა სერიალის მეექვსე სეზონი, რომლის პრემიერაც სერიალის ისტორიაში პირველად ოქტომბრის ნაცვლად შედგა 2016 წლის 14 სექტემბერს. 2016 წლის 4 ოქტომბერს დაანონსდა სერიალის მეშვიდე სეზონი, სახელწოდებით კულტი, რომლის პრემიერაც შედგა 2017 წლის 5 სექტემბერს. 2017 წლის 12 იანვარს დაანონსდა სერილის მერვე და მეცხრე სეზონების გადაღება.
იუხარი-ჯიბიქლი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
ამერიკული საშინელებათა ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ ინდივიდუალურ სეზონებში მრავლადაა მრავალფეროვნება, ამერიკულმა საშინელებათა ისტორიამ სატელევიზიო კრიტიკოსებისაგან მიიღო დადებითი შეფასება, მათ ხაზი გაუსვეს მსახიობების შესრულებას — განსაკუთრებით დიდი გამოხმაურება დაიმსახურა ჯესიკა ლანგმა, რომელმაც მიიღო ორი ემის ჯილდო, ოქროს გლობუსი და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო სერიალში შესრულებული როლებისთვის. დამატებით, კეთი ბეიტსმა და ლედი გაგამ მიიღეს ემის და ოქროს გლობუსის ჯილდო, შესაბამისად, მათი შესრულებული როლებისთვის. სერიალი ტელეკომპანია FX-ის ეთერში სარგებლობს მაღალი რეიტინგით, მისი პირველი სეზონი 2011 წელს დასახელდა ყველაზე რეიტინგულ ახალ საკაბელო სერიალად.
სეზონი 1: მკვლელი სახლი (2011)
პირველი სეზონი არის ღალატის შესახებ. მოქმედება ხდება 2011 წელს და სეზონი გადაღებულია ლოს-ანჯელესში. პრემიერა გაიმართა 2011 წლის 5 ოქტომბერს FX-ზე. ეს სეზონი ეხება ჰარმონთა ოჯახს - ფსიქიატრს ბენს (დილან მაკდერმოტი), მის ცოლ ვივიენს (კონი ბრიტონი) და თინეიჯერ შვილ ვიოლეტს (ტაისა ფარმიგა), რომლებიც საცხოვრებლად გადავლენ ბოსტონიდან ლოს-ანჯელესში. როდესაც ვივიენი აღმოაჩენს, რომ ქმარი მას მოსწავლესთან ღალატობს, ისინი გადავლენ საცხოვრებლად სახლში, რომელშიც ბინადრობენ სულები. გადასვლისას გაიცნობენ ყოფილ მაცხოვრებლებს და მეზობლებს ლანგდონებს – კონსტანს ლანგდონს (ჯესიკა ლანგი) და მის შვილებს ედის (ჯემი ბრიუერი) და ტეიტ ლანგდონს (ივენ  პიტერსი), აგრეთვე დამახინჯებულ ლარი ჰარვის (დენის ო'ჰარე). საბოლოოდ შეიტყობენ, რომ სახლში ბინადრობს მასში გარდაცვლილი ყველა ადამიანის სული.
სეზონი 2: ფსიქიატრიული კლინიკა (2012-13)
მეორე სეზონის, ისევე, როგორც პირველის, გადაღებები მიმდინარეობდა კალიფორნიაში 2012 წლის ზაფხულში. პრემიერა გაიმართა 17 ოქტომბერს 2012 წელს. ამბავი ხდება 1964 წელს ბრაირკლიფის ფსიქიატრიულ კლინიკაში, მასაჩუსეტსში. ამ დაწესებულების ზედამხედველთა და მონაზონთა მმართველია მონაზონი ჯუდი მარტინი (ჯესიკა ლანგი), ხოლო ერთ-ერთი ზედამხედველია მისი პროტეჟე მონაზონი მარი ეუნისე (ლილი რეიბი). ამ დაწესებულების მმართველია მონსინიორი ტიმოტი ჰოვარდი (ჯოზეფ ფაინსი). ამ დაწესებულებაში არის ორი ექიმი ფსიქიატრი - ოლივერ ტრედსონი (ზაქარი კუინტო) და მეცნიერი არტურ არდენი (ჯეიმზ კრომველი). ამბავი იწყება მაშინ, როდესაც კლინიკაში გამოძიების მიზნით მიდის ლესბოსელი ჟურნალისტი ლანა უინტერსი (სარა პოლსონი). ამ დროს კლინიკაში გამოკეტავენ სერიულ მკვლელობაში დადანაშაულებულ კიტ უოკერს (ივან პიტერსი) და ლანა ცდილობს გაიგოს რაც შეიძლება მეტი ბრაირკლიფისა და ამ სერიული მკვლელის შესახებ და მარი ეუნისეს დახმარებით შეიჭრება ბრაირკლიფში. მაგრამ ჯუდი, შეიტყობს რა ამის შესახებ, მას გამოკეტავს და მის შეყვარებულს ხელს მოაწერინებს ფსიქიატრიულ კლინიკაში განთავსებაზე, ის კი იძულებულია გამოკეტოს ლანა ბრაირკლიფში, იმისათვის, რომ არავინ შეიტყოს მისი ორიენტაციის შესახებ. ბრაირკლიფში აგრეთვე იმყოფება ნიმფომანიაკი შეილი (კლოე სევინი) და სავარაუდო მკვლელი გრეის ბერტნარდი (ლიზი ბროშერე). ბრაირკლიფის პაციენტები ხშირად ხდებიან ზებუნებრივი მოვლენების მსხვერპლი.
სეზონი 3: ალქაჯთა კრება (2013-14)
მესამე სეზონის გადაღებები მიმდინარეობდა ნიუ-ორლეანში და ლუიზიანაში 2013 წლის ზაფხულში. პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 9 ოქტომბერს. მესამე სეზონი ეხება ზეწოლას, კონკრეტულად კი მარგინალური ჯგუფებისა და ქალების ძალაუფლების წინსვლის წინააღმდეგ. როდესაც სალემის ალქაჯთა სასამართლოები მიმდინარეობდა, გადარჩენილი ალქაჯები გადასახლდნენ ნიუ-ორლეანში და მას ახალი სალემი ეწოდა. დაარსდა სკოლა სპეციალურად ასეთი გოგონების გარე სამყაროსგან დასაცავად და მათი ნიჭის გასაკონტროლებლად და რაც უფრო მეტი დრო გადიოდა, მით უფრო მატულობდა საფრთხე, რომ მათ შესახებ ყველა შეიტყობდა. წლების განმავლობაში მათი რაოდენობა საგრძნობლად იკლებდა. სკოლაში ბრუნდება ამ თაობის ყველაზე ძლიერი და უმაღლესი ალქაჯი ფიონა გუდი (ჯესიკა ლანგი), რათა დარწმუნდეს მათ უსაფრთხოებაში. მისი შვილი არის ამ სკოლის მასწავლებელი კორდელია (სარა პოლსონი) და ამ დროს სკოლაში ახალი სტუდენტია ზოი ბენსონი (ტაისა ფარმიგა). ქალაქი გაყოფილია ორად - ერთ ნაწილში ალქაჯები ცხოვრობენ, მეორეში კი - ცნობილი ვუდუ დედოფალი მარი ლავო (ანჯელა ბასეტი) მმართველობს, რომელიც ვერ იტანს ვერც ფიონას და ვერც მარი დელფინა ლა ლორის (კეთი ბეიტსი) რომელიც არის რასისტი და სერიული მკვლელი. ვუდუსა და ალქაჯებს შორის ყოველთვის დაძაბული ურთიერთობა იყო, სანამ წინა თაობის უძლიერესმა ალქაჯმა მშვიდობის ხელშეკრულებას არ მოაწერა ხელი. ფიონას მოსვლით კი მათ შორის ომი თავიდან იწყება. ამ სეზონის მთავარ თემებს შორისაა ვუდუ, ალქაჯები, რასიზმი და შვილსა და დედას შორის მძაფრი ურთიერთობა. სეზონი მოიცავს როგორ დღევანდელ, ასევე წარსულ დროებს - 1830-1970 წლებს.
სეზონი 4: მახინჯების შოუ (2014-15)
მეოთხე სეზონის გადაღებები მიმდინარეობდა ფლორიდაში 2014 წლის ზაფხულში. პრემიერა გაიმართა 2014 წლის 8 ოქტომბერს. მეოთხე სეზონი ეხება ხალხის მიერ კერძოდ ეგრეთ წოდებული "მახინჯების" დისკრიმინაციას. მოქმედება ვითარდება 1952 წელს და ეხება ამერიკაში ძალიან იშვიათ მახინჯების შოუს და მის მონაწილეებს. წლების წინ ეს შოუ ძალიან პოპულარული იყო, ახლა კი კარგავს პოპულარობას და ამ შოუს მმართველი, ელზა მარსი (ჯესიკა ლანგი) ყველანაირად ცდილობს, რომ შოუ პოპულარული გახადოს და მისი ოცნებაა, თვითონაც გახდეს პოპულარული მომღერალი. როდესაც ორი სიამის ტყუპი, დოტი და ბეტი ტატლერი (სარა პოლსონი) აღმოჩნდებიან საავადმყოფოში, ელზა ცდილობს მათ შოუში გამოჩენას და ამით შოუს პოპულარობის გაზრდას. შოუს წევრები არიან ჯიმი დარლინგი (ივენ პიტერსი, ეგრეთ წოდებული "ლობსტერი ბიჭი", რომელიც ნატრობს ნორმალურ ცხოვრებაზე) და დედამისი, ეტელ დარლინგი (კეთი ბეიტსი) - წვერებიანი ქალი, რომელიც ინარჩუნებს წესრიგს შოუში და ელზას მეგობარია. შოუში აგრეთვე მონაწილეობენ მძლეოსანი დელ ტოლედო (მაიკლ ჩიკლისი) და მისი ცოლი, სამ მკერდიანი დეზირე დუპრე (ანჯელა ბასეტი). რაც უფრო მეტი დრო გადის, ირკვევა ქალაქ ჯუპიტერში დატრიალებული უბედურებების მთელი რიგის შესახებ.
ეს იყო პირველი სეზონი, რომელშიც ძველი სეზონის პერსონაჟები გამოჩნდნენ, მათ შორის პეპერი, რომელიც პირველად მეორე სეზონში გამოჩნდა.
სეზონი 5: სასტუმრო (2015-2016)
მეხუთე სეზონში მოქმედებები მიმდინარეობს 2015 წელს ლოს-ანჯელესში მდებარე რეტრო სასტუმრო კორტეზში, რომელიც ააშენა ჯეიმზ პატრიკ მარშმა (ივენ პიტერსი) სასტუმროს სტუმრების წამებისათვის და მათი გვამების დამალვისთვის. თანამედროვე დროში სასტუმროს მართავს 111 წლის მოდაზე შეყვარებული სისხლისმწოველი გრაფინია იგივე ელისაბედ ჯონსონი (ლედი გაგა) და სასტუმროს მენეჯერი აირისი (ეთი ბეიტსი). სასტუმროში მცხოვრებლები და სტუმრები მოიცავს: ნარკომანი მოჩვენება სალი მაკკენა (სარა პოლსონი), აირის შვილი ყოფილი ნარკომანი და ელისაბედის პარტნიორი დონოვანი (მეტ ბომერი), ტრანსგენდერი ბარმენი ლიზ ტეილორი (დენის ოჰარე), მსახიობი და ელისაბედის ყოფილი პარტნიორი რამონა როიალი (ანჯელა ბასეტი), მოდელი და ნარკომანი ტრისტან დაფი (ფინ ვიტროკი), ნიუ-იორკელი დიზაინერი და სასტუმროს ამჟამიდნელი მყიდველი ვილ დრეიკი (შეიენ ჯექსონი), დეტექტივი და შემდგომში სერიული მკვლელი ჯონ ლოველი (უეს ბენტლი) და მისი დეპრესიული მეუღლე ალექსი (კლოე სევინი). როდესაც ჯონი სასტუმროში დაბინავდა მან არ იცოდა რომ იგი მიზანში ამოიღო ათი მცნების სერიულმა მკვლელმა. სეზონის მთავარი თემაა ნარკოტიკი, სიგიჟე და პატიება. მიუხედავად იმისა, რომ მოქმედება მინდინარეობს თანამედროვე დროში, ასევე ხდება დაბრუნება 1920-იან, 1970-იან, 1980-იან და 1990-იან წლებში. სეზონის ეპილოგი კი ვითარდება 2022 წელს.
სეზონი 6: როანოკი (2016)
2015 წელს შელბი მილერი (ლილი რეიბი), მისი მეუღლე მეტ მილერი (ანდრე ჰოლანდი) და მეტის და ლი ჰარის (ადინა პორტერი) მონაწილეობას იღებენ დოკუმენტურ ფილმში „ჩემი როანოკის კოშმარი“, სადაც იხსენებენ მათზე გადამხდარ ზებუნებრივი მოვლენებს ჩრდილოეთი კაროლინაში. სახლში, სადაც ისინი ცხოვრობდნენ, ხდება ზებუნებრივი მოვლენები, რადგან მათი სახლი აშენებულია მიწაზე სადაც გაუჩინარების შემდგომ დასახლდა როანოკის კოლონია. ამ ყველაფერს კი სათავეში უდგას ალქაჯი Scathach და ტომასიმ უაიტი იგივე ყასაბი. მსახიობი ოდრი ტინდელი (სარა პოლსონი) დოკუმენტურ ფილმში განასახიერებს შელბის, დომინიკ ბენკსი (კუბა გუდინგ უმცროსი) განასახიერებს მეტს და მონე ტუმუსიმი (ანჯელა ბასეტი) განასახიერებს ლის. ყასაბს განასახიერებს აგნეს მერი უინსტედი (კეთი ბეიტსი), მის შვილს, ამბროს უაიტს განასახიერებს დილანი (უეს ბენტლი) და სახლის დამაარსებელს, ედვარდ ფილიპ მოთს განასახიერებს რორი მონაჰანიმი (ივან პიტერსი). სახლის წინა მფლობელს, ელაიას კანინგემს განასახიერებს უილიამ ვან ჰენდერსონი (დენის ოჰარე) და ალქაჯ Scathach-ს განასახიერებს უცნობი მსახიობი (ლედი გაგა). 2016 წელს „ჩემი როანოკის კოშმარის“ წარმოუდგენელი წარმატების შემდგომ პროდიუსი, სიდნი აარონ ჯეიმზი (შეიენ ჯექსონი) გადაწყვეტს გადაიღოს მეორე სეზონი სახელწოდებით „დაბრუნება როანოკში: სამი დღე ჯოჯოხეთში“, რისთვისაც მილერების ოჯახს და მსახიობებს დააბრუნებს გადასაღებ მოედანზე. სამი დღის განმავლობაში, ყველა ადამიანი იღუპება გაურკვეველ ვითარებაში, გარდა ერთისა. სეზონი მიმდინარეობს თანამედროვე 2015 და 2016 წლებში, ხოლო დოკუმენტური ფილმის „ჩემი როანოკის კოშმარი“ მეშვეობით ხდება დაბრუნება 1500-იან, 1700-იან და 1990-იან წლებში. სეზონის ეპილოგი კი ვითარდება 2016 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში.
სეზონი 7: კულტი (2017)
სერიალის მეშვიდე სეზონის პრემიერა შედგა 2017 წლის 5 სექტემბერს და მისი მთავარი თემა იყო 2016 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები.
სეზონი 8: აპოკალიფსი (2018)
სერიალის მე-8 სეზონის პრემიერა შედგა 2018 წლის 12 სექტემბერს და მისი მოვლენები ვითარდება ბირთვული ომის შემდეგ განადგურებულ სამყაროში.
სეზონი 9: 1984 (2019)
სერიალის მე-9 სეზონის პრემიერა შედგა 2019 წლის 18 სექტემბერს. სეზონის შთაგონების წყარო გახდნენ სლეშერის ჯანრის ისეთი კლასიკური ფილმები, როგორიც არიან «პარასკევი, 13» და «ჰელოუინი». სეზონის მოვლენები ვითარდება საზაფხულო ბანაკ «რედვუდში», რომელსაც სერიული მკვლელი ატერორებს.
სეზონი 10: ორმაგი სეანსი (2021)
სერიალის მე-10 სეზონის პრემიერა 2021 წლის 25 აგვისტოს შედგა, ეს სეზონი ორ ნაწილისგან შედგება, პირველი ნაწილი - «წითელი ტალღა» მოგვითხრობს აბებზე, რობლებივ ნიჭიერ ადამიანებს გენიოსებად გადარქმნიან, მაგრამ საშინელი გვერდითი ეფექტი აქვს - ვამპირიზმი. ისინი კი, ვისაც არაფრის განსაკუთრებული ნიჭი არ აქვთ, უბრალოდ მონსტრები ხვდებიან. მეორე ნაწილი «სიკვდილის ველი» კი ინოპლანეტელების მიერ დედამიწის დაპყორბაზე მოგვითხრობს.
მომავალი სეზონები
2020 წლის 9 იანვარს სერიალის მე-11, მე-12 და მე 13 სეზონები დაანონსდა. .
კონცეფცია
ამ შოუზე მუშაობა შოუს შემქნელებმა რაიან მერფიმ და ბრედ ფელჩაკმა დაიწყეს, სანამ სერიალ „კლუბის“ გადაღებები დაიწყებოდა. მერფის სურდა უწინდელთან შედარებით განსხვავებული შოუს შექმნა. „Nip/Tuck-იდან კლუბამდე გზის გავლის შემდეგ, რამე გაბედულისა და ბნელის შექმნის აზრი მქონდა. მე კი, ისევე, როგორც ბრედს, ყოველთვის მიყვარდა საშინელებათა ჟანრი. ამიტომ ეს ჩემთვის ბუნებრივი იყო.“
კრიტიკოსთა შეფასება
პირველმა სეზონმა კრიტიკოსებისაგან მიიღო დადებითი შეფასება. Rotten Tomatoes-ზე ჰქონდა 64%, Metacritic-ის ნიშანი პირველ სეზონზე იყო 62 100-დან, დაფუძნებული 30 მიმოხილვაზე, კენ ტაკერმა, Entertainment Weekly-დან სეზონი აღწერა ასე: „ამერიკული საშინელებათა ისტორია არის ძალიან საშიში, უამრავი კივილით, სექსით, ფზიქოზური ქცევით, განადგურებული სახეებით და მკვდარი ბავშვებით“ და ამ სეზონს B+ დაუწერა.
მეორე სეზონმა მიიღო ძირითადად კარგი შეფასება კრიტიკოსებისგან. Rotten Tomatoes-ზე ჰქონდა 77%, Metacritic-ის ნიშანი იყო 65 100-დან, დაფუძნებული 23 მიმოხილვაზე. ორმოცდასამმა კრიტიკოსმა Rotten Tomatoes-ზე დადებითი შეფასება მისცა ამ სეზონს.
მესამე სეზონმა მიიღო ყველა სეზონს შორის ყველაზე კარგი შეფასება კრიტიკოსებისგან. Rotten Tomatoes-ზე ჰქონდა 81%, Metacritic-ის ნიშანი იყო 71 100-დან, დაფუძნებული 24 მიმოხილვაზე. ოცდათექვსმეტმა კრიტიკოსმა ამ სეზონს Rotten Tomatoes-ზე კარგი შეფასება მისცა: „აღსანიშნავია საუკეთესო ანსამბლი, შეზავებული საშიშ სცენართან და ეს აღმაშფოთებელი და ამაღელვებელია“.
მეოთხე სეზონმა მიიღო ძირითადად კარგი შეფასება კრიტიკოსებისაგან და ასევე ყველაზე მეტი ნომინაცია ემიზე. Rotten Tomatoes-ზე ჰქონდა 87%, ოცდათექვსმეტმა კრიტიკოსმა კარგი შეფასება მისცა Rotten Tomatoes-ზე. Metacritic-ის ნიშანი იყო 69 100-დან, დაფუძნებული 19 მიმოხილვაზე.
სქოლიო
00 კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:2011 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული ანთოლოგიური ტელესერიალები‎ კატეგორია:ამერიკული საშინელებათა-ფანტასტიკური ტელესერიალები‎ კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:ტელეარხ FX-ის შოუები კატეგორია:სერიული დრამატული ტელესერიალები კატეგორია:20th Century Fox Television-ის ტელესერიალები კატეგორია:რაიან მერფის მიერ შექმნილი სატელევიზიო შოუები კატეგორია:ბრედ ფელჩაკის მიერ შექმნილი სატელევიზიო შოუები
ბაიმაკი (ბილოჰირიის რაიონი)
ბაიმაკი (Баймаки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ბილოჰირიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 108 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილოჰირიის რაიონის სოფლები (ხმელნიცკის ოლქი)
თეთრიწყლების სამაროვანი
თეთრიწყლების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ თეთრი წყლების შუაგულში. თარიღდება ძვ. წ. II-I ათასწლეულის მიჯნით. ცნობილი გახდა 1949 წელს როცა თელავის სახელმწიფო ისტიტუტის მუზეუმისა და საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში მიიტანეს ბრინჯაოს მახვილები და სხვა სამარხეული ინვენტარი. არქეოლოგიური მასალა უხვად აღმოჩნდა 1953 წელს სოფლის ცენტრში ელექტროსადგურის მშენებლობის დროს 1965 წელს ჩატარებული დაზვერვითი ექსპედიციის დროს გაირკვა, რომ სოფელი გაშენებულია ძველი სამაროვნის ტერიტორიაზე რომელიციც გამუდმებით ზიანდებოდა საცხოვრებელი სახლების მშენებლობის გამო.
ძეგლის შესასწავლად გაკეთდა თხრილი რომელშიც 1 მ-ის სიღრმეზე გამოვლინდა 6 სამარხი. ნიადაგის სინოტივის გამო, სამარხეული ინვენტარი ცუდად იყო შემონახული. სამაროვანზეგათხრითი სამუშაოები ჩატარდა 1966, 1972 და 1974 წლებში. ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის შემდეგ არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის და კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის (ხელმძღვანელი კ. ფირცხელაური) მიერ. ორმოსამარხები სწორკუთხაა, დამხრობილია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ. დაზიანებულ სამარხებში მიცვალებულთა დამარხვის პოზა არ დგინდება, დანარჩენ სამარხებში მიცვალებულები წვანან მარჯვენა(მამაკაცები) ან მარცხენა(ქალები) გვერდზე, ძლიერ მოხრილი კიდურებით, თავით დასავლეთისკენ. ძეგლზე გამოვლინდა წვრილმარცვლოვანი, ქვიშანარევი თიხისაგან სამეურნეო მორგვზე დამზადებული, შავად, ყავისფრად ან ნაცრისფრად გამომწვარი, თხელკედლიანი ჭურჭელი (დოქი, კათხა, კოჭობი, ლანგარი, ჯამი, დენგი, ქოთანი, ქვაბქოთანა); მშვილდ-საკინძების ტიპის ბრინჯაოს საკინძი; თავგახსნილი,ერთმანეთზე თავგადადებული, მრგვალ-ბრტყელი, ჭდეულზედაპირიანი სამაჯურები; საარდიონის რამდენიმე ტიპის(სფერული, მრგვალ-ბრტყელი, ცილინდრული, შინდისებრი და სხვა, როგორც ორმხრივად, ისე ცალმხრივად გახვრეტილი) და თეთრი და ცისფერი პასტის ცილინდრული ლილისა თუ სფერული ფორმის მძივები დადასტურდა. აგრეთვე, ძვლის ან ბრინჯაოს მრგვალგანივკვეთიანი მავთულისაგან დამზადებული, თავთან მრგვალი ან ოვალურნახვრეტიანი ნემსმახათები, ბრინჯაოს მდიდრულად ორნამენტირებული, მთლიანად სხმული მახვილები, სატევარი (ორი სატარე მანჭვლით); რკინის მასრაგახსნილი შუბისპირი (დაზიანებული); ძვლის ყუნწიანი ისრისპირი. ზოგიერთ სამარხში დადასტურდა ცხვრის მთლიანი ჩონჩხი. სამაროვანზე გვხვდება ეგრეთ წოდებული სამახსოვრო სამარხები (კენოტაფები) - სამარხები მიცვალებულის გარეშე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
რუისის ნასოფლარი
რუისის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისის  ჩრდილოეთით 1 კილომეტრზე, ადგილ სერებზე. მიეკუთვნება გვიანდელ ფეოდალურ ხანას. ნასოფლარზე იპოვება წითლად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, დიდი ზომის ქვევრის ფრაგმენტები. შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები რამდენიმე შენობის საძირკვლის ნაშთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დუხლატა
დუხლატა (Духлата) — მღვიმე ბულგარეთში. მდებარეობს ვიტოშის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე სტრუმის მარჯვენა ნაპირზე, პერნიკის ოლქის სოფელ ბოსნეკთან. მღვიმის შესასვლელი ბოსნეკსა და ჩუიპეტლოვოს შორის მდებარე გზაზეა.
დუხლატა ბულგარეთის უგრძესი მღვიმეა და მისი სიგრძე 17 600 მეტრი, ხოლო სიღრმე 53 მეტრია. სხვა წყაროს ცნობით, მისი სიგრძე 18 200 მეტრი, ხოლო სიღრმე 53 მეტრია. კომპლექსი 6 სართულზე განლაგებული მრავალსაფეხურიანი ლაბირინთების სისტემისგან შედგება.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის მღვიმეები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ი. ჭავჭავაძის 82)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. დგას ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№ 82). აგებულია XIX საუკუნის შუა წლებში.
სახლი კვადრატული აგურითაა ნაშენი. ქუჩის მხარეს იგი ერთსართულიანია. ეზოს მხარეს კი - ორთსართულიანი. ქვედა სართულზე სარდაფია. მთავარი ფასადი ქუჩის მხარეს გამოდის. იგი ორნაწილიანია. მარცხენა ნაწილი სამკუთხა ფრონტონით სრულდება, მარჯვენა კი - ფრიზით. ფრონტონში ორი წრიული ღიობია გაჭრილი, ფასადის მარცხენა ნაწილი ორი სარკმლით და მათ შორის მოქცეული ყრუ ნიშითა დანაწევრებული. სამივესწორკუთხა საპირეშია ჩასმული. ფასადის მეორე ნაწილში, სავარაუდოდ, სადარბაზოს კარი უნდა ყოფილიყო განთავსებული. ეზოს მხარეს სახლს შერჩენილი აქვს ჭვირული აივნის მცირე ნაწილი. აივანი აგურის სვეტებზეა დაყრდნობილი. ავთენტურია კარ-სარკმელების ალათები. სარდაფი ღია ტერასაზე გამომავალი ღიობებით ნათდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბაისანგურ ბენოელი
ბაისანგურ ბენოელი (Бенойн БойсгӀар) (დ. 1794, ბენოის თემი — გ. 3 მარტი, 1861, ხასავიურტი, ჩეჩნეთი) — XIX საუკუნის ჩეჩენი მებრძოლი. იმამ შამილის ერთ-ერთი ნაიბი. ბაისანგური წინააღმდეგობას უწევდა რუსეთის იმპერიის მიერ კავკასიის დაპყრობის პოლიტიკას.
ბიოგრაფია
ბაისუნგურის შესახებ ცნობები 1839 წლამდე არ მოიპოვება. 1839 წელს კი ცნობილია რომ ბაისუნგური ხელმძღვანელობს ბენოის თემს, რომელიც ერთ–ერთ მთავარ დასაყრდენ პუნქტს წარმოადგენდა რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამ პერიოდში სოფელ ბენოის თავს აფარებდა დაღესტნიდან გამოქცეული იმამი შამილი, რომელიც ჩეჩნეთში გადასვლის შემდეგ ბაისანგურმა თავის ოჯახში შეიფარა. ბაისანგურს დიდ წვლილი მიუძღვის ჩეჩნეთში შამილის აღზევებასა და იმამად არჩევაში. ბაისანგური ბენოის ნაიბად დაინიშნა. რუსეთის იმპერიის ჩრდილო კავკასიაში გააქტიურების შემდეგ ბაისანგური აქტიურ მონაწილებას იწყებს იმპერიის წინააღმდეგ გამართულ ბროლებში. 1845 წელს ბაისუნგური, ბენოელებთან ერთად მონაწილეობს გრაფ ვორონცოვის არმიის განადგურებაში. ამ ბრძოლის შედეგად რუსეთის იმპერიამ დაკარგა სამი ათასზე მეტი ოფიცერი და ჯარისკაცი. რუსებთან ბრძოლებში ბაისანგურმა ცალი თვალი, ცალი ხელი და ცალი ფეხი დაკარგა, მაგრამ ბრძოლაზე ხელი მაინც არ აუღია: ცხენზე შეჯდებოდა, თოკით მიიბამდა თავს უნაგირზე და ბრძოლაში ებმებოდა.
1859 წლის, 25 აგვისტოს, გუნიბის ციხის ალყის დროს, როდესაც შამილმა მიიღო გადაწყვეტილება დანებების შესახებ, ბაისანგური შეეცადა, გადაეფიქრებინა მისთვის ეს საძრახისი საქციელი და დაჰპირდა, რომ ალყას გაარღვევდა და უვნებლად გაიყვანდა მას, მაგრამ შამილს გადაწყვეტილება უკვე მიღებული ჰქონდა. ბაისანგურმა ალყა მაინც გაარღვია და კიდევ დიდხანს ეწინააღმდეგებოდა რუსების ჯარებს. 1860 წლის მაისში სოფელ ბენოიში და მდინარე არღუნის ზემო წელში ჩეჩნები იწყებენ შეიარაღებულ აჯანყებას, მოგვიანებით აჯანყება მთლიანად ჩეჩნეთს მოედო. 1861 წლის 17 თებერვალს რუსეთის ჯარის მიერ ალყაში მოექცა ბენოელთა რაზმი, რა დროსაც ბაისუნგური ტყვეთ ჩავარდა. აჯანყების ხელმძღვანელს ბაისანგურ ბენოელს სამხედრო–საველე სასამართლომ სიკვდილით დასჯა ჩამოხრჩობით მიუსაჯა. რუსმა ოფიცრებმა მოედანზე შეკრებილ ხალხს მიმართეს რომ ბაისუნგურის ჩამოხრჩობის პროცესის ჩასატარებლად თუ ვინმე მსურველი იქნებოდა, გასამრჯელოდ მიიღებდა სოლიდურ თანხას. მაგრამ არავინ არ გამოეპასუხა დამსწრეთაგან. რუს ოფიცრებს ამ საქმისთვის წინასწარ შემზადებულიც ჰყავდათ ერთ–ერთი ლეკი, მაგრამ ბაისანგურმა ცდა არ დაიწყო და თავად გადაეშვა მარადიულ სასუფეველში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1794 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1861 კატეგორია:ჩეჩნები კატეგორია:სამხედრო ლიდერები
მოხისის კოშკი
მოხისის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, წმ. გიორგის ეკლესიასთან. თარიღდება XVII საუკუნით.
კოშკის პირველი სართული მოგვიანებით ეკლესიად გამოუყენებიათ, რის გამოც ადგილობრივი მოსახლეობა მას ღვთისმშობლის კოშკს უწოდებს. კოშკი ნაგებია რიყის ქვით; დაზიანებულია, შემორჩენილია 2 სართული. მოგვიანებით დამატებულ და შეკეთებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური, კოშკს გარედან მთელ სიმაღლეზე წაკვეთილი აქვს. ინტერიერი სწორკუთხოვანია. ორივე სართული ნახევარწრიული კამარებითაა გადახურული. კოშკის პირველი სართული შელესილი და შეთეთრებულია. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედლის ღერძზეა, ჩრდილოეთის კედელში ორი, ხოლო სამხრეთ კედელში ერთი შეწყვილებული სათოფურია. ორი სწორკუთხა სარკმელი აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლების ღერძებზეა გაჭრილი. აღმოსავლეთ სარკმელი მოგვიანებით მოურთავთ. დასავლეთ სარკმლის ძირი საფეხუროვანია და შიგნიდან გარეთ მაღლდება. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვეშ და ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში თითო სწორკუთხა ნიშია. ამავე სართულის აღმოსავლეთ ნაწილში აგურის კანკელი დგას. კამარის შუაგულში ამოჭრილი სწორკუთხა ღიობი. ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ კიდეში თაღოვანი კარია, კიბის ზედა ნაწილში სწორკუთხა სარკმელი და სათოფურია. მეორე სართული მთლიანად გადაკეთებულია: გაჭრილია ორი კარი და სამი ფართო სწორკუთხა სარკმელი. თავდაპირველი სამხრეთის ორი სარკმელი ამოქოლილია. სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ მონაკვეთში ფართო თაღოვანი ნიშია შუაში სათოფურით, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდეში კიბის უჯრედის თაღოვანი შესასვლელი. ამ კიბით ადიოდნენ კოშკის ზედა სართულზე. ზედა სართულის კედლები მთლიანად დანგრეულია. კოშკს ხის ნივნივებზე გამართული კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჯილიქი
ჯილიქი (Cillik) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო
სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო — საქართველოს ძეგლთა დაცვის ორგანიზაცია, დაფუძნებული 2008 წელს.
ისტორია
1921 წელს სახალხო კომისარიატთან შეიქმნა „სამუზეუმო სიძველეებისა და ხელოვნების ძეგლთა დაცვის სექცია“. ამ დროიდან საქართველოს კულტურის ძეგლებს სახელმწიფო იცავდა. მისი როლი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო 1923-1924 წლებში ქვეყანაში ანტირელიგიური კამპანიის დროს.
1934 წელს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით შეიქმნა „საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის კომიტეტი“.
1948 წელს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით პირველად საბჭოთა კავშირში შეიქმნა სამეცნიერო-სარესტავრაციო სახელოსნოები. 1959 წელს, კი პირველად საბჭოთა კავშირში დაარსდა ნებაყოფლობითი ორგანიზაცია — „საქართველოს კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოება“. მის მიზანს წარმოადგენდა საქართველოსა და ქვეყნის ფარგლებს გარეთ არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების გამოვლენა, დაცვა, აღდგენა-გამაგრება და შესწავლა.
1977 წელს საქართველომ მიიღო კანონი „ისტორიისა და კულტურის ძეგლების დაცვისა და გამოყენების შესახებ“, ხოლო 1978 წლის დადგენილებით  გაუქმდა ძეგლთა დაცვის მანამადე არსებული ორგანო და შეიქმნა „საქართველოს ისტორიის, კულტურის, ბუნების ძეგლთა დაცვისა და გამოყენების მთავარი სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველო“ (შემოკლებით ძეგლთა დაცვის სამმართველო).
2004 წელს, ძეგლთა დაცვის დეპარტამენტის ლიკვიდაციის შემდეგ, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს სტრუქტურაში შეიქმნა კულტურული მემკვიდრეობის დეპარტამენტი, სხვადასხვა მიმართულების სამმართველოებით, რომელმაც დამკვეთისა და მაკონტროლებლის ფუნქცია შეითავსა. ამ პერიოდიდან დაიწყო ახალი ეტაპი კულტურული მემკვიდრეობის მართვის სფეროში. სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებისა და დარგის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით, შეიქმნა „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის პროგრამა“ სახელმწიფოს მიერ სფეროს მზარდი დაფინანსების მკაფიოდ გამოხატული ტენდენციით და კულტურული მემკვიდრეობის მართვის ევროპულ მოდელთან მისადაგებული სტრუქტურით.
2008 წლის ნოემბერში საქართველოს პრეზიდენტის დადგენილებით ჩამოყალიბდა ძეგლთა დაცვის ორგანიზაცია — სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო — კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სხვადასხვა და უაღრესად სპეციფიკური მიმართულებებით — მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა, მუზეუმები, მუზეუმ-ნაკრძალები და არქეოლოგიური საიტები, საინფორმაციო სისტემები,  კულტურული მემკვიდრეობის კვლევა და პოპულარიზაცია,  ძეგლთა მონიტორინგი და დოკუმენტირება, საგანმანათლებლო და საერთაშორისო პროექტები.
კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო შეიქმნა ქვეყნის ეროვნულ და მსოფლიო მნიშვნელობის კომპლექსური ძეგლების ბაზაზე, წარმოადგენს მათ ერთობლიობასა და სამართალმემკვიდრეს.
ელ-ბანკო
ელ-ბანკო (El Banco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მაგდალენას დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 53 544 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 820 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაგდალენას დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბაჰრეინის ჩემპიონატი სნუკერში 2008
ბაჰრეინის ჩემპიონატი სნუკერში 2008 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირი, რომელიც გაიმართა 2008 წლის 8-15 ნოემბერს მანამაში, ბაჰრეინში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ნილ რობერტსონი, რომელმაც ფინალში მეთიუ სტივენსი დაამარცხა ანგარიშით 9:7.
სამმა მოთამაშემ ტოპ-16-დან (ჯონ ჰიგინსი, მარკ სელბი და დინ ჯუნხუი) უარი განაცხადა ბაჰრეინის ჩემპიონატში მონაწილეობის მიღებაზე, რადგან ამ დროს ისინი თამაშობდნენ სნუკერის სხვა ტურნირზე — პრემიერ ლიგაზე. ამიტომ მათ არ დაერიცხათ რეიტინგული ქულები ბაჰრეინის ჩემპიონატისთვის, მათი ადგილი კი ძირითად ეტაპზე ავტომატურად ერგოთ მსოფლიო რეიტინგში ტოპ-16-ეულთან ყველაზე ახლოს მდებარე მოთამაშეებს — მეთიუ სტივენსს (№ 17), კენ დოერტისა (№ 18) და ჯეიმი კოუპს (№ 19). ამ ცვლილების გამო დაბალრეიტინგიანი მოთამაშეების კვალიფიკაცია უფრო დიდხანს გაგრძელდა. გარდა ამისა, რონი ო’სალივანი და სტივ დეივისი ტურნირიდან მოეხსნენ, ორივემ ცუდი ჯანმრთელობა მოიმიზეზა. მაგრამ ეს რონი ო'სალივანმა ჯერ კიდევ შეჯიბრების დაწყებამდე განაცხადა, დეივისმა კი 1/8 ფინალში თამაშზე თქვა უარი.
საპრიზო ფონდი
გამარჯვებული: GB£ 48 000
ფინალისტი: £ 22 500
1/8 ფინალი: £ 4 275
1/16 ფინალი: £ 2 750
მეორე წრე: £ 1 725
პირველი წრე: £ 1 325
უმაღლესი ბრეიკი ტურნირის მთავარ ეტაპზე: £ 2 000
მაქსიმალური ბრეიკი კვალიფიკაციაში: £ 1 000
მაქსიმალური ბრეიკი ტურნირის მთავარ ეტაპზე: £ 20 000
უაილდკარდ რაუნდი
უაილდკარდ რაუნდის მატჩები გათამაშდა 8 ნოემბერს მანამაში. მათში მონაწილეობა მიიღო კვალიფიკაციის ექვს მოთამაშემ, რომლებსაც ყველაზე დაბალი რეიტინგი ჰქონდათ, და მოთამაშეებმა, რომლებმაც უაილდკარდი მიიღეს.
კვალიფიკაცია
კვალიფიკაცია 2008 წლის ბაჰრეინის ჩემპიონატზე გაიმართა 27-30 ოქტომბერს პრესტატინში, უელსში.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰრეინის ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:2008 წელი სნუკერში
სინგაპურის ისტორია
სინგაპურის ისტორია იწყება ძვ. წ. III საუკუნიდან, როცა ისინი პირველად მოიხსენებიან ჩინურ ქრონიკებში ჩულოჩჟუნის სახელწოდებით. VIII საუკუნეში კუნძულზე აღმოცენდა პორტი ტემასეკი. ეს იყო სახელმწიფო შრივიჯაიას საზღვაო ვაჭრობის ერთ-ერთი ცენტრი სუმატრაზე პალემბანგაში. 1025 წელს ის ტამილთა მეფის ჩოლას დინასტიის წარმომადგენელ რაჯენდრა I-ის ფლოტის თავდასხმის მსხვერპლი.
კუნძულის მნიშვნელობა გაიზარდა XIV საუკუნეში შრივიჯაიას უფლისწულ პარამეშავარას მმართველობის პერიოდში, როდესაც აქ დაარსდა მნიშვნელოვანი პორტი. 1613 წელს აჩეხელმა ყაჩაღებმა ის გაანადგურეს.
თანამედროვე სინგაპურის ისტორია 1819 წლიდან იწყება, როდესაც ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე სტემფორდ რაფლზმა კუნძულზე დააარსა ბრიტანული პორტი. ბრიტანეთის კოლონიური მმართველობის პერიოდში გაიზარდა მისი, როგორც ჩინურ-ინდური სავაჭრო ცენტრისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თავისუფალი პორტის მნიშვნელობა. პატარა დასახლება სწრაფად გადაიზარდა მსხვილ საპორტო ქალაქში.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სინგაპური დაიპყრო იაპონიის იმპერიამ. ოკუპაცია გრძელდებოდა 1942-დან 1945 წლამდე. ომის შემდგომ სინგაპური დაუბრუნდა ბრიტანეთის კონტროლს, თუმცა თვითმმართველობის მაღალი ხარისხით, რაც საბოლოოდ დასრულდა სინგაპურის შერწყმით მალაიზიის ფედერაციასთან და 1963 წელს მალაიზიის წარმოქმნით დასრულდა. ქვეყნის პოლიტიკური სტაბილურობა არ იყო მყარი. სახალხო მღელვარებები, კონფლიქტები ორ პარტიას - მალაიზიის სახალხო მოქმედების და ეროვნული ფრონტის - დასრულდა მალაიზიიდან სინგაპურის გამოყოფით. 1965 წლის 9 აგვისტოს სინგაპური დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა.
სინგაპური XIX საუკუნემდე
სინგაპურის შესახებ პირველი ცნობები გვხვდება III საუკუნის ჩინურ ქრონიკებში, სადაც ის მოიხსენიება, როგორც პულოჩჟუნი (蒲罗中) — მალაიური ტრანსლიტერაცია Pulau Ujong («კუნძული დასასრულში»). კუნძული წარმოადგენდა შრივიჯაიას იმპერიის ბურჯს. ცენტრით სუმატრაზე და ატარებდა სახელს - ტუმასიკი (იავას ენაზე Tumasik — საზღვაო ქალაქი). ტუმასიკი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო, მაგრამ მოგვიანებით ის განადგურდა. მის შესახებ ცნობები ძალზედ მწირია, გარდა ცალკეული არქეოლოგიური მონაპოვრებისა.
XII საუკუნეში კუნძულ სინგაპურზე კვლავ წარმოიქმნა აყვავებული ვაჭრობის ცენტრი, სადაც ჩინელი და ინდოელი ვაჭრები ხვდებოდნენ ერთმანეთს საქონლის გადასაცვლელად. 1365 წელს ეს სავაჭრო დასახლება განადგურდა იავანური იმპერიის მაჯაპაჰიტის მიერ. XV—XVI ს.ს. სინგაპური შედიოდა სასულთნო ჯოჰორის შემადგენლობაში. სინგაპოლის სახელით მას მოიხსენიებს თავის ნაშრომში ვინმე ანტონიო პიგაფეტი, რომელიც მაგელანის საექსპედიციო მოგზაურობის წევრი იყო. 1617 წელს მალაიურ-პორტუგალიური ომის დროს სინგაპური პორტუგალიელთა ჯარების შეტევის მსხვერპლი გახდა.
ამის შემდეგ სინგაპური მოექცა ბრიტანეთის გავლენის ქვეშ და ის დიდი ხნის მანძილზე ბრიტანეთის ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიის ნაწილი გახდა.
ბრიტანეთის ხელისუფლების ქვეშ
1826 წელს სინგაპური კუნძულ პინანგთან და მალაკის საქალაქო აგლომერაციასთან ერთად გაერთიანდა ერთიან ინგლისურ კოლონია სტრეიტს-სეტლმენტსთან ერთად. 1832 წელს გახდა კოლონიის დედაქალაქი. 1867 წელს სტრეიტს-სეტლმენტსი გახდა სამეფო კოლონიის სტატუსის მქონე და გადავიდა დიდი ბრიტანეთის კოლონიათა მმართველობის სამინისტროს დაქვემდებარებაში. ამ მოვლენას თან მოჰყვა მრავალი საგზაო ნაგებობის მშენებლობა - ესტაკადა ჯოჰორის ყურის გავლით, რომელიც აკავშირებს კუნძულს მატერიკთან, რკინიგზა მალაკიდან ბანგკოკამდე და სხვ.
ბრიტანეთი მეორე მსოფლიო ომის დროს
1922 წელს ინგლისელებმა სინგაპური გადააკეთეს რეგიონში თავიანთ მთავარ სამხედრო ბაზად, ხელმეორედ გაამაგრეს ქალაქი და გაზარდეს მასში არსებული გარნიზონები. მიუხედავად ამისა, 1942 წლის 15 თებერვალს ქალაქში შევიდა იაპონური ჯარები. მთელი ომის პერიოდში იაპონიის კაპიტულაციამდე სინგაპური კონტროლდებოდა იაპონიის ჯარების მიერ და მხოლოდ 1945 წელს, ომის დასრულების შემდეგ განთავისუფლდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზიის ისტორია კატეგორია:სინგაპურის ისტორია კატეგორია:სინგაპური კატეგორია:ქალაქ-სახელმწიფოები
ტილიანობა
250px|მინი ტილიანობა — კანის პარაზიტული დაავადება. ტილიანობას იწვევს კანის პარაზიტი, რომელიც ადამიანის სისხლით იკვებება და მთელ ცხოვრებას ადამიანის სხეულზე ატარებს. ინფექციის წყარო ადამიანია. არსებობს სამი სახის ტილი: თავის, ტანსაცმლისა და ბოქვენის.
თავის ტილი ძირითადად პარაზიტობს თავის თმაზე, აგრეთვე წარბებზე, წამწამებზე, იქვე დებს კვერცხებს- წილებს. კლინიკურად დაავადებისათვის დამახასიათებელია: ქავილი, კვანძოვანი და ლაქოვანი გამოონაყარი ნაკბენზე. ქავილის შედეგად ღიზიანდება კანი და შეიძლება ანთებითი პროცესები განვიტარდეს. პათოლოგიური პროცესი ყურების უკანა კანზე, ყურებსა და კისერზე ვრცელდება. დიდდება ახლომდებარე ლიმფური კვანძები, ვითარდება ანთება. მკურნალობის გარეშე პროცესი დიდი ხნით ჭიანურდება.
ბოქვენის ტილი პარაზიტობს ბოქვენის თმაზე, მუცლის ქვედა ნაწილში, თეძოებზე, შეიძლება აცოცდეს იღლიის ფოსოებამდე, მკერდამდე და იშვიათად წვერ-ულვაშამდე. ძირითადად ავადდებიან მოზრდილები სქესობრივი კონტაქტის შემდეგ. ტილი ებღაუჭება ტმის ძირს. ბოქვენის ტილის ნაკბენს არ ახასიათებს გამოკვეთილი ქავილი, ამიტომ იშვიათად ჩნდება ნაკაწრები და ჩირქოვანი პროცესები. ტილის თმაზე მიმაგრების ადგილას ჩნდება 1 სმ დიამეტრის, დამახასიათებელი მოლურჯო-რუხი ლაქა.