cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბუფ-ბაღი
ისტორია
ბაღი მოწყობილია 1907 წელს, ვაჭარ ვ. პ. მოროზოვის მიერ შეძენილ მიწის ნაკვეთზე. ბაღის მოწყობამდე ქალაქის ამ ტერიტორიაზე შემონახული იყო ტაიგის აბორიგენული მცენარეულობა.
ბაღში 1908 წლიდან მუშაობდა საზაფხულო თეატრი „ფარსი“ და რესტორანი კავკასიური სამზარეულოთი. ბაღი განათებული იყო. დღისით ბაღში შესვლა თავისუფალი იყო, ხოლო ღამით შესასვლელი ბილეთი 30 კაპიკი ღირდა.
გიუმიუშდერე (ქემალფაშის რაიონი)
გიუმიუშდერე (Gümüşdere) — სოფელი ქემალფაშის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 90 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ქემალფაშიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 244 ადამიანი ცხოვრობს.
ბუფ-ბაღი
ისტორია
1949 წლის 30 მაისს, ალექსანდრე პუშკინის დაბადებიდან 150-ე წლისთავთან დაკავშირებით ბაღს უწოდეს „ალექსანდრე პუშკინის სახელობის ბავშვთა დასვენებისა და კულტურის პარკი“. 1930-იანი წლებიდან პარკში იყო ლენინის, სტალინის, მარქსისა და ენგელსის ბიუსტები, რომლებიც პარკის კუთხეებში იყო განთავსებული. შემდეგ დაამატეს პუშკინის ბიუსტიც.
გიუმიუშდერე (ქემალფაშის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ქემალფაშის რაიონის სოფლები
ბუფ-ბაღი
ისტორია
2003 წელს ტომსკის 400 წლისთავთან დაკავშირებით ბაღის კურატორი გახდა „ტომსკნავთობქიმია“, რომლის ფინანსებითაც მოხდა ბაღის რეკონსტრუქცია, აღადგინეს გაზონები, გაარემონტეს ბილიკები, დააყენეს სკამები, განაახლეს ხის ქანდაკებები, მოაწყვეს შადრევნები და კასკადური ჩანჩქერი.
2006 წელს გერმანულ-რუსულ სამიტთან დაკავშირებით ბაღის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში ააშენეს ლუთერანული ეკლესია, რომელსაც სამიტის პერიოდში ესტუმრა გერმანიის კანცლერი ანგელა მერკელი.
2011 წელს დაიგეგმა, რომ პარკში დადგმულიყო ალექსანდრე პუშკინის ძიძის, არინა როდიონოვნას ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:ტომსკის ბაღები და პარკები კატეგორია:ტომსკის ოლქის ბუნების ძეგლები
ნიკოლას ჰოლტი
ნიკოლას კარადოკ ჰოლტი (Nicholas Caradoc Hoult;დ. 7 დეკემბერი, 1989) — ინგლისელი მსახიობი. იგი ნომინირებულია ისეთ ჯილდოებზე, როგორიცაა ბრიტანეთის კინოაკადემიის ჯილდო, ოქროს გლობუსის ჯილდო და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.
ნიკოლას ჰოლტი დაიბადა და გაიზარდა ვოკინგჰემში, ბერკშირში, ჰოლტს ბავშვობიდანვე სურდა გამხდარიყო მსახიობი. იგი ბავშვობაში ადგილობრივ თეატრალურ სპექტაკლებში გამოჩნდა. 1996 წელს შედგა მისი დებიუტი ეკრანზე ფილმში "ინტიმური ურთიერთობები". 1998-2001 წლებში გამოჩნდა რამდენიმე სატელევიზიო გადაცემაში. 2002 წელს ჰოლტმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა, როდესაც მან განასახიერა მარკუს ბრუერი კომედიურ-დრამა ფილმში „ბიჭის შესახებ“, რისთვისაც კრიტიკოსთა არჩევანის ნომინაციაზე წარსდგა, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა შემსრულებელი. მან მიაღწია ფართო აღიარებას ტონი სტოუნის როლის შესრულებისთვის E4 თინეიჯერული კომედიურ-დრამა სერიალში „მოზარდები“ (2007–2008). მისი გადასვლა ზრდასრულთა როლებზე დაიწყო 2009 წლის დრამატული ფილმით „მარტოხელა მამაკაცი“, რისთვისაც მან მოიპოვა BAFTA ამომავალი ვარსკვლავის ჯილდოს ნომინაცია. მან მუტანტის მხეცის როლი შეასრულა მეთიუ ვონის 2011 წლის სუპერგმირულ ფილმში იქს-ადამიანები: პირველი კლასი, როლი, რომელიც მან გაიმეორა სერიალის შემდგომ ნაწილებში.
2013 წელს ჰოლტმა შეასრულა მთავარი როლი ფანტასტიკურ ადაპტაციაში ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელი და ითამაშა ზომბის როლი რომანტიკულ კომედიაში „თბილი სხეულები“. მეორეხარისხოვანი როლი ჰქონდა ფილმში შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა (2015), ჰოლტმა ითამაშა უამრავ დამოუკიდებელ ფილმში, სანამ განასახიერებდა სხვადასხვა რეალურ ფიგურებს, როგორებიცაა რობერტ ჰარლი, ოქსფორდის გრაფი — ისტორიულ შავ კომედიაში „ფავორიტი“ (2018), მწერალი ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი — „ტოლკინი“ და პეტრე III  კომედიურ-დრამატულ სერიალში „დიადი“. 2021 წელს იგი გამოჩნდა გადარჩენის თრილერში „ისინი ვისაც, ჩემი სიკვდილი სურს“.
ფილმს მიღმა, ჰოლტმა გაახმოვანა ელიოტი Lionhead Studio-ს 2010 წლის მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაში Fable III, გამოჩნდა 2009 წელს ვესთ ენდის სპექტაკლში „ახალი ბიჭი“ და ჩართულია ფილანტროპიაში, მხარს უჭერს ისეთ საქველმოქმედო ორგანიზაციებს, როგორიცაა „Teenage Cancer Trust“ და „Christian Aid“.
ბიოგრაფია
ნიკოლას ჰოლტი დაიბადა 1989 წლის 7 დეკემბერს ვოკინგჰემში, ბერკშირში. დედა — ფორტეპიანოს მასწავლებელი, მამა — კომერციული პილოტი. მისი მეორე სახელი კარადოკი არის უელსური და ითარგმნება როგორც „საყვარელი“. მისი დიდი დეიდა — ანნა ნიგლი იყო, სცენისა და კინოს მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა 1930-იან და 1940-იან წლებში. ჰოლტს ჰყავს სამი და-ძმა: ორი და, როზანა და კლარისტა — ორივე მსახიობი. უფროსი ძმა ჯეიმზი რომელივ ცხოვრობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში და არის ბიოლოგიის სტუდენტი. ჰოლტმა თავისი ბავშვობის უმეტესი ნაწილი გაატარა ოჯახის რეზიდენციაში, სინდლეშამში, სოფელში, დაბა ვოკინგჰემში. მისი უფროსი და-ძმა ადრეული ასაკიდანვე დაინტერესებულნი იყვნენ მსახიობობითა და ცეკვით, ისინი ესწრებოდნენ გაკვეთილებს. ბავშვობაში ჰოლტმა დაიწყო მათთან ერთად სიარული და განუვითარდა მსახიობობისადმი საკუთარი ინტერესი. მან 2011 წელს The Guardian-თან ინტერვიუში განიხილა თავისი ბავშვობა, ურთიერთობა და-ძმებთან და თქვა:. ჰოლტის ბავშვობაში მამამისი რეგულარულად მუშაობდა სახლიდან მოშორებით, ხოლო მისი ძმა სკოლაში დადიოდა. შედეგად, იგი დროის უმეტეს ნაწილს დედასთან და დებთან ატარებდა. მან თქვა, რომ ქალების მიერ აღზრდა დაეხმარა მას "რაღაც პრობლემებისგან თავის დაღწევაში, რომლებშიც ჩავარდებიან ბიჭები, რომლებიც ქალებთან ერთად არ იზრდებიან". დებთან ერთად ვარჯიშობდა ბალეტში და ინგლისის ნაციონალურ ბალეტთან ერთად მონაწილეობდა „გედების ტბისა“ და „მაკნატუნას“ სპექტაკლებში. მიუხედავად იმისა, რომ მას თავდაპირველად სურდა მიეღო მაღალი დონის სერთიფიკატები ინგლისურში, ბიოლოგიასა და ფსიქოლოგიაში, ამის ნაცვლად 2002 წელს, 12 წლის ასაკში, მან გადაწყვიტა დასწრებოდა სამსახიობო სკოლას. 14 წლის ასაკში იგი გაემგზავრა Church of England-ის საშუალო სკოლაში. ჰოლტი ბავშვობაში საყვირზე უკრავდა და ადგილობრივი გუნდის წევრი იყო.
1996–2005
თერთმეტი წლის ასაკში ჰოლტის შემდეგი მხატვრული ფილმი გამოჩნდა — კომედიური დრამა „ბიჭის შესახებ“ (2002). ჰოლტს თავდაპირველად არ სურდა კასტინგებზე სიარული, რადგან კასტინგის პროცესი ხანგრძლივი იყო და ხელი ეშლებოდა მის სკოლაში სწავლას. მიუხედავად ამისა, მან გადაწყვიტა მონაწილეობა მიეღო აუდიენციების ადრეულ რაუნდებში, საბოლოოდ იგი მიიღეს მარკუსის როლში. „ბიჭის შესახებ“ იყო კომერციული წარმატება, მსოფლიო მასშტაბით 130 მილიონ დოლარზე მეტი შემოსავალი მიიღო და კინოკრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა. მარტოხელა სკოლის მოსწავლე — ჰოლტის მიერ შესრულებული პორტრეტი, რომელმაც დიდი მოწონება დაიმსახურა. დევიდ თომასი, წერდა რომ The Daily Telegraph-ისთვის, ფილმის მიმზიდველობასა და წარმატებას მიაწერდა ჰოლტის შესრულებას.
ჰოლტმა ითამაშა რიჩარდ ე. გრანტის ნახევრად ავტობიოგრაფიულ ფილმში „ვაუ-ვაუ“ (2005) რალფ კომპტონის როლი, ბიჭი, რომელიც იძულებულია გაუმკლავდეს ოჯახის დაშლას. ფილმი, რომელიც ვითარდება 1960-იან წლებში ესვატინში, მოგვითხრობს ესვატინის დაქვეითების წლებს. . ჰოლტმა თავისი დებიუტი შეასრულა ჰოლივუდში გორ ვერბინსკის ფილმით „სინოპტიკოსი“ (2005), როგორც ტელევიზიის ამინდის წამყვანის შვილი, რომელიც განიცდის შუა ასაკის კრიზისს. ფილმი და ჰოლტის შესრულება დიდწილად შეუმჩნეველი დარჩა. ჰოლტმა, ორივე „ვაუ-ვაუ“ და „სინოპტიკოსი“ ცუდად შეასრულა თეატრალურ სალაროეში.
2006-2010
2006 წელს ჰოლტი დაამტკიცეს სატელევიზიო თინეიჯერულ-დრამა „მოზარდები“-ს მთავარი როლზე. იგი თავდაპირველად სკეპტიკურად იყო განწყობილი ტონი სტოუნემის, მანიპულატორ, ეგოცენტრულ ანტიგმირის როლის შესრულებით, იგი უფრო ახლოს აიგივებდა მეორეხარისხოვან პერსონაჟს სიდს. პროგრამა წარმატებული აღმოჩნდა და გამოვიდა 7 სერია, რომელთაგან მხოლოდ ორში გამოჩნდა ჰოლტი. მისმა შესრულებამ დადებითი შეფასება მიიღო. პერსონაჟი პოპულარული იყო და ჰოლტმაც ფართო ყურადღება მიიპყრო. „მოზარდებმა“ მოიგო ბრიტანული კინოაკადემიის ფილიპ აუდიტორიის ჯილდო, ჰოლტი კი ნომინირებული იყო ოქროს ნიმფის ჯილდოზე როგორც საუკეთესო მსახიობი კაცი დრამატულ სერიალში. 2016 წლის რეტროსპექტულ მიმოხილვაში, კრიტიკოსმა ელიოტ დევიდმა შეაქო ჰოლტი მისი შესრულებისთვის, და წერდა რომ იგი „ინარჩუნებს თავისი პერსონაჟის ამოუხსნელ ამპულას“. „მოზარდებში“ ყოფნის დროს, ჰოლტი თავს განცვიფრებულად გრძნობდა იმ ყურადღების გამო, რომელიც მან მიიპყრო. ერთ მომენტში ფიქრობდა, რომ საერთოდ დაეტოვებინა მსახიობობა. ამის ნაცვლად დატოვა სკოლა და გადაწყვიტა მხოლოდ მსახიობობაზე ფოკუსირება.
ჰოლტი ლაკონურად გამოჩნდა სტეფან ფრედმანის ბრიტანულ სატელევიზიო სერიალის „ვოლანდერი“-ს საპილოტე ეპიზოდში. მოგვიანებით მან შეასრულა თავისი დებიუტი ვესტ-ენდის თეატრში, როგორც მარკი, მთავარი როლის შემსრულებელი უილიამ სატკლიფის სპექტაკლში „ახალი ბიჭი“. პროდუქციის პრემიერა შედგა ტრაფალგარის თეატრში და ჰქონდა ბილეთების რეკორდული გაყიდვები, რაც ძირითადად ჰოლტის პოპულარობას მიეწერებოდა. სპექტაკლი დაიდგა ერთი კვირის განმავლობაში 2009 წლის მარტში, რადგან ჰოლტმა მონაწილეობა მიიღო ფანტასტიკურ-სათავგადასავლო ფილმში „ტიტანების შეჯახება“ (2010), რომლის გადაღებაც 2010 წლის შუა პერიოდში იყო დაგეგმილი. The Daily Telegraph-დან დომინიკ კევენდიშმა, დაწერა რომ მისი შესრულება დამაჯერებელი იყო. მაგრამ The Guardian-დან ლინ გარდნერმა ის საშუალოდ მიიჩნია და ხაზი გაუსვა მის უუნარობას. . „ტიტანთა ბრძოლა“ გააკრიტიკეს კრიტიკოსებმა, მაგრამ წარმატებას მიაღწია სალაროებში და გამოიმუშავა თითქმის $500,000,000 მსოფლიო მასშტაბით.
ჰოლტი გამოჩნდა ტომ ფორდის „მარტოხელა კაცი“-ში (2009), მას შემდეგ რაც მან დატოვა როლი ფილმის გადაღებების დაწყებამდე რამდენიმე დღით ადრე. ჰოლტი მანამდე დაინტერესდა პროექტის მიმართ და გაუგზავნა ხმოვანი შეტყობინება. იგი საბოლოოდ აირჩიეს კენის როლზე — ჰომოსექსუალი კოლეჯის სტუდენტი, რომელიც ეხმარება კოლეჯის პროფესორს გაუმკლავდეს მის მწუხარებას. „მარტოხელა მამაკაცს“ სხვადასხვანაირად ახასიათებდნენ მედია საშუალებები, როგორც ჰოლტის პირველი ზრდასრული როლი, რომელიც აღწერდა კენის, როგორც "სპონტანურ" პერსონაჟს.. იმის გამო, რომ როლი იყო მისი პირველი, როგორც ამერიკელი პერსონაჟი, ჰოლტი მუშაობდა მის აქცენტზე; The Daily Telegraph-დან სუხდევ სანდჰუმმა აღნიშნა ჰოლტის არჩევანი. „მარტოხელა მამაკაცი“-მა ფართო მოწონება დაიმსახურა, მიუხედავად კრიტიკოსების კრიტიკისა ფორდის რეჟისორული შესაძლებლობების შესახებ, ეს იყო სალაროების წარმატება. ფილმა ჰოლტს მოუპოვა BAFTA ამომავალი ვარსკვლავის ჯილდო 2010 წლის ცერემონიაზე. . 2010 წელს ჰოლტმა გაახმოვანა ელიოტის პერსონაჟი სამოქმედო როლურ თამაშში Fable III (2010).
2011-2016
ჰოლტი გადაიღეს ჯორჯ მილერის ფილმში შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა, პროექტმა რამდენიმე წელი გაატარა განვითარების ჯოჯოხეთში, რადგან მედ მაქს-ის მეოთხე ფილმის გეგმებს ფინანსური სირთულეები შეექმნა. გადაღება დაიგეგმა 2010 წლისთვის, მაგრამ ძლიერმა წვიმამ სერიოზული შეფერხება გამოიწვია ავსტრალიაში წინასწარი წარმოების დროს. სხვა ვალდებულებების გარეშე, ჰოლტმა დაიწყო სხვა პერსპექტივების ძებნა. ჰოლტი დამტკიცდა მხეცის როლზე იქს-ადამიანების სერიებისთვის. 2011 წელს სანამ გადაღებები დაიწყებოდა, ჰოლტი გაეცნო წინაისტორიას „იქს-ადამიანები: პირველი კლასი“ შესახებ. ჰოლტმა თქვა რომ მან „ფორმულირება მოუხდინა ურჩხულის ვერსიას“ და შთაგონება მიიღო კელსი გრამერის შესრულებით წინა „იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა“ში, მას სურდა გრამერის მომხიბვლელობისა და მჭევრმეტყველების მიბაძვა. ჰოულტმა ისწავლა გრამერის მსგავსი დიალექტზე საუბარი, მისი მიბაძვის გარეშე. ჰოლტი ასევე ვარჯიშობდა ფიზიკურად, მოიმატა წონაში რადგან უკეთ მორგებოდა თავის როლს. ფილმი, რომელმაც კრიტიკოსების ფართო აღიარება დაიმსახურა მისი სპექტაკლების გამო, სალაროებში დაახლოებით 353 მილიონი დოლარი შეაგროვა 160 მილიონი დოლარის წარმოების ბიუჯეტის წინააღმდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს იყო ყველაზე დაბალი რეიტინგული პროდუქცია მთელ სერიებში შემოსავლების თვალსაზრისით, 20th Century Fox-დან კრის არონსონმა მიიჩნია რომ ეს იყო "შესანიშნავი დასაწყისი ფრენჩაიზის ახალი თავისთვის".
2012 წელს „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ საბოლოოდ გადაიღეს ნამიბიის უდაბნოში. მილერს ჰქონდა ჩაფიქრებული ნუქსი, უსასრულოდ დაავადებული მონა, როგორც "პილოტი კვაზი კამიკაძე"; ამბობს ჰოლტი თავის როლზე;. ჰოლტმა გადაიპარსა თავი და მკაცრ დიეტას იცავდა, რადგან მისი როლი წონის დაკლებას მოითხოვდა. მან ასევე ისაუბრა ფილმში ტრიუკების შესრულებაზე და აღწერა მთელი გამოცდილება, როგორც "საშინელი". მაგრამ დადებითად შეადარა მილერის არჩევანი, მწვანე ეკრანის გამოყენების ნაცვლად რეალური მოქმედებების თანმიმდევრობების ჩასმა და თქვა, რომ ეს წარმოდგენას უფრო დამაჯერებელს ხდის, რადგან მსახიობები რეალურ სიტუაციაში არიან მოთავსებულნი. 2015 წლის 14 მაისს „შეშლილი მაქსი: მრისხანების გზა“ გაიხსნა კრიტიკოსების მოწონებით და მოიპოვა $378 მილიონზე მეტი მსოფლიო მასშტაბით, რაც მას ყველაზე შემოსავლიან ფილმად აქცევს მედ მაქს-ის ფრენჩაიზში. ტექნიკურმა ასპექტებმა და ტრიუკების თანმიმდევრობამ კინოკრიტიკოსების განსაკუთრებული მოწონება დაიმსახურა. შალინი ლანგერმა აღნიშნა, რომ მაშინ, როცა ფილმის ნამდვილი გმირი იყო შარლიზ თერონი, "[ჰოლტი] ყველაზე ახლოსაა სამსახიობო განყოფილებაში... ჰოლტის "ზღაპრულად შეუფერხებელი" შესრულება ასევე შეაქო The Daily Telegraph-დან რობი კოლინმა. ასევე 2012 წელს ჰოლტი მოხვდა „Forbes 30 under 30“ სიაში.
2013 წელს ჰოლტს ჰქონდა მთავარი როლი ორ მთავარ ფილმში; მან პირველად ითამაშა ზომბი სახელად R ჯონათან ლევინის რომანტიკულ კომედიაში „თბილი სხეულები“, რომელიც გამოვიდა 1 თებერვალს. აიზეკ მერიონის ამავე სახელწოდების რომანის ადაპტაცია, ფილმი წარმოდგენილია ცენტრალური გმირის თვალთახედვით, ძირითადად თხრობის საშუალებით. ლევინის თქმით, მას უჭირდა შესაფერისი მსახიობის პოვნა R-ის როლისთვის, სანამ არ შეხვდა ჰოლტს, რომელიც მიიპყრო პროექტმა - რომელიც მან აღწერა, როგორც "საშინელებათა ფილმზე ბევრად მეტი". ჰოლტმა თქვა, რომ მან შთაგონება მიიღო „ედვარდ მაკრატლხელებადან“ (1990), რადგან ფიქრობდა, რომ ორივე ფილმის მთავარი პერსონაჟები ერთნაირ სირთულეებს იზიარებდნენ. ზომბის როლისთვის მოსამზადებლად, ჰოლტი და სხვა მსახიობები ვარჯიშობდნენ „ზღაპრული სამყაროს“ შემსრულებლებთან ერთად. ფილმს კრიტიკოსებისა და მაყურებლის დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა. ოქროს ჟოლოს დაჯილდოებაზე ბენ კენდრიკმა თავშეკავებისთვის შეაქო ჰოლტი. ჰოლტი ასევე აღწერილი იყო, როგორც "უაღრესად მიმზიდველი მსახიობი, [რომელიც] ხიბლის პერსონიფიცირებულია" ცოცხალ-მკვდართა როლში.
ჰოლტის შემდეგი ფილმი, ბრაიან სინგერის 2013 წლის ფანტასტიკური თავგადასავალი „ჯეკი გოლიათების გამანადგურებელი“, სალაროებში ჩავარდა და კრიტიკოსებისგან არაერთგვაროვანი გამოხმაურება მოჰყვა. მან ითამაშა ფილმში, რომელიც დაფუძნებულია ბრიტანულ ზღაპრებზე "ჯეკ გიგანტური მკვლელი" და "ჯეკი და ლობიო". ჰოლტის წარმოდგენა ცუდად მიიღეს კინოკრიტიკოსებმა მერი პოლსმა, ჯასტინ ჩანგმა და რიჩარდ როპერმა. პოლსი აკრიტიკებდა ჰიუ გრანტის „თავგზააბნეულ“ იმიტაციას, ხოლო დანარჩენმა ორმა უარყო ის და მისი პერსონაჟი.
ჰოლტი შემდეგ გამოჩნდა ჯეიკ პელტროუს სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში „ახალგაზრდები“ (2014). ბნელ მომავალში, სადაც წყალი მწირია, ფილმში ჰოლტი თამაშობს ფლემ ლევერს, ახალგაზრდას, რომელიც ცდილობს მოითხოვოს მიწის ნაკვეთი, რომელიც ფილმის მთავარ გმირს ერნესტ ჰოლმს ეკუთვნის. ჰოლტი ფიქრობდა, რომ როლი არ ჰგავდა მის წინა ნამუშევრებს და თქვა, რომ მისი პერსონაჟის საეჭვო არჩევანი მთელი ფილმის განმავლობაში აინტერესებდა. როლისთვის მოსამზადებლად ჰოულტმა წაიკითხა ს.ე. ჰინტონის მიერ დაწერილი რომანები. ფილმი გადაღებულია სამხრეთ აფრიკის უკაცრიელ ადგილას; ჰოლტმა თქვა, რომ ცხელ ამინდში გადაღება რთული იყო, მაგრამ "ლამაზი" პეიზაჟი დაეხმარა ამბის უკეთ გადმოცემაში. მისი თქმით, მან ასევე გააცნობიერა გარემოსდაცვითი პრობლემები. ფილმის პრემიერა 2014 წლის სანდენსის კინოფესტივალზე შედგა და არაერთგვაროვანი გამოხმაურება მოჰყვა. კომენტატორებმა ხაზი გაუსვეს ფილმის გამორჩეულ პეიზაჟებს, მაგრამ კრიტიკულად აფასებდნენ მის სიუჟეტს. The A.V. Club-დან კიტ უჰლიჩმა თქვა, რომ ჰოლტი ცუდად შეეფერებოდა სიუჟეტის "მედეგურად მიმართულ მამაკაცურობას".
ჰოულტმა გაიმეორა მხეცის როლი ბრაიან სინგერის „იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეები“-ში. მან თქვა, რომ მაკიაჟის ხანგრძლივი პროცედურა შეიძლება გაგრძელებულიყო სამ საათნახევარამდე. „იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეებმა“ გამოიმუშავა 747 მილიონ დოლარზე მეტი მსოფლიო მასშტაბით, რაც მას ყველაზე შემოსავლიან ფილმად აქცევს სერიალში და ჰოლტის იმდროინდელ კარიერაში.
2015 წელს ჰოლტს ჰქონდა კიდევ სამი გამოშვება - ჯილიან ფლინის დეტექტიური რომანის ადაპტაცია, ოუნ ჰარის „შავი იუმორი“, 2008 წლის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით „მოკალი შენი მეგობრები“ და „თანასწორები“, ბნელი, სამეცნიერო ფანტასტიური რომანტიკული დრამა, რეჟისორი დრეიკ დორემუსი. ყველა მათგანი კრიტიკული წარუმატებლობა იყო. ჰოლტის შესრულებაზე რეაგირება „თანასწორებში“ შედარებით უკეთესი იყო. პიტერ ტრევერსმა მას და მის კოლეგას კრისტენ სტიუარტს უწოდა "ჩუმად დამანგრეველები", ხოლო ქეთი უოლშმა, რომელიც წერდა Los Angeles Times-ისთვის, თქვა, რომ დუეტი "იდეალურად ემთხვეოდა როგორც მათი ჰერმაფროდიტული სილამაზით, ასევე რეპრესირებული კაცობრიობის შესრულებით". ფრენჩაიზთან კონტრაქტის შესახებ, ეჭვის მიუხედავად, ჰოლტი დაბრუნდა 2016 წლის ფილმში „იქს-ადამიანები: აპოკალიფსი“. გამოსვლისთანავე, ფილმმა მესამე ადგილი დაიკავა მსოფლიო სალაროებში. ფილმმა დაახლოებით $540 მილიონი გამოიმუშავა. ის ასევე იყო ყველაზე შემოსავლიანი წარმოება შეერთებული შტატების ფარგლებს გარეთ.
2017-დღემდე
ფილმი „ავტობანი“, რომელშიც ჰოლტი თამაშობდა ნარკომანის როლში, გამოვიდა შეერთებულ შტატებში 2017 წლის თებერვალში. მას მოიპოვა მაყურებლისა და კრიტიკოსების ცუდი გამოხმაურება. ეს ყველაფერი გამოწვეული იყო ცუდი მარკეტინგით, მრავალჯერადი შეფერხებით და 2015 წლის მე-11 თავის პროდიუსერული კომპანიის „Relativity Media“-ის გაკოტრებით. Forbes-დან სკოტ მენდელსონმა გააანალიზა ფილმის წარუმატებლობა და თქვა, რომ ჰოლტს სულაც არ ჰქონდა საკმარისი „ვარსკვლავური ძალა“ აუდიტორიის მოსაზიდად. მან ხაზგასმით აღნიშნა ქალთმოძულეობა და უფლებამოსილების გრძნობა გასართობ ინდუსტრიაში და წერდა, რომ რეჟისორი ერან კრივი და ჰოლტი მიიღებენ უკეთეს შემოთავაზებებს, მიუხედავად ისეთი ფილმების წარუმატებლობისა, როგორიცაა „ავტობანი“. ჰოლტის შემდეგ ფილმზე, რომანტიკულ დრამა „სიახლეზე“ გამოხმაურებები უფრო ენთუზიაზმით გამოირჩეოდა. პროდუქციის მსოფლიო პრემიერა 2017 წლის სანდენსის კინოფესტივალზე შედგა; დრეიკ დორემუსმა, ფილმის რეჟისორმა, თქვა, რომ ჰოლტის როლი მის წინა ნამუშევარს არ ჰგავდა; 2017 წელს ჰოლტმა ითამაშა ბიოგრაფიული და ისტორიული ფილმების სერიაში. მან თქვა, რომ უპირატესობას ანიჭებდა ისეთი პერსონაჟების თამაში, რომლებიც შეიძლება დაეხმარონ მას, როგორც მსახიობის გაუმჯობესებაში და რომ "მსახიობებს, რომლებსაც მე პატივს ვცემ, თავიანთი საუკეთესო ნამუშევრების კეთება დაიწყეს 30 წლის დასაწყისში და მე მივაღწევ ამ ასაკს... მე უბრალოდ ვცდილობ ვისწავლო" მან განასახიერა ამერიკელი ავტორი ჯერომ სელინჯერი დენი სტრონგის ფილმში „მეამბოხე ჭვავის ყანაში“, რომელიც ასახავს სელინჯერის ცხოვრებას ახალგაზრდობიდან მეორე მსოფლიო ომის ეპოქამდე და მისი სადებიუტო რომანის გამოქვეყნების წინა წლებზე. ჰოლტმა როლისთვის აუდიცია გაიარა, რადგან იგი დაინტერესდა ფილმის სცენარით და სელინჯერის იდუმალი პიროვნებით; ”მე არ ვიცოდი, რომ ის იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში". როლისთვის მოსამზადებლად ჰოულტმა წაიკითხა „მეამბოხე ჭვავის ყანაში“ და ბიოგრაფიები სელინჯერის შესახებ. ჰოლტის თქმით, ყველაზე დიდი გამოწვევა იყო სელინჯერის პერსონაჟის რეალური გაგება. „მეამბოხე ჭვავის ყანაში“ — კინოკრიტიკოსების ცუდი გამოხმაურება გამოიწვია. 2018 წელს ჰოლტმა ითამაშა იორგოს ლანთიმოსის კრიტიკულად აღიარებულ პერიოდულ დრამაში „ფავორიტი“ რობერტ ჰარლის, ოქსფორდის პირველი გრაფისა და ერლ მორტიმერის როლში. ჰოლტი ასევე გამოჩნდა ბრიტანულ-ირლანდიურ-ამერიკულ ანიმაციურ სატელევიზიო მინი სერიალში რიჩარდ ადამსის 1972 წლის რომანის „ბორცვების ბინადარნი“-ის ადაპტაციაში. მინი სერიალის რეჟისორია ნოამ მურო და ადაპტირებულია ტომ ბიდუელის მიერ. მან გაახმოვანა ერთ-ერთი მთავარი გმირი, Fiver. 2019 წელს ჰოულტმა ითამაშა ავტორი ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის ბიოგრაფიულ ფილმში „ტოლკინი“. < მან ასევე გაიმეორა ჰენკ მაკკოის როლი იქს-ადამიანების ფილმში „ბნელი ფენიქსი“, რომელიც გამოვიდა იმავე წელს. ჰოლტმა შემდეგ ითამაშა პეტრე III-ის როლში ჰულუს კომედიურ-დრამატულ სერიალში „დიადი“, რომლის პრემიერა შედგა 2020 წლის მაისში. 2021 წელს მისმა პროდიუსერულმა კომპანიამ Dead Duck Films-მა ხელი მოაწერა კონტრაქტს Civic Center Media-სა და MRC Television-თან.
პირადი ცხოვრება
ჰოლტი ურთიერთობაშია ამერიკელ მოდელ ბრაანა ჰოლისთან. წყვილს ერთად ვაჟი ჰყავს.
ბავშვობაში ჰოლტი თამაშობდა კალათბურთს, Reading Rockets-ში, რომელიც მონაწილეობას იღებდა ინგლისის კალათბურთის ლიგაში. მოგვიანებით ის კლუბის ელჩად დაინიშნა. ის ასევე მიჰყვება ფორმულა ერთის ავტორბოლებს და დაესწრო რამდენიმე გრან-პრის ღონისძიებას მონრეალში, სინგაპურსა და გერმანიაში.
ქველმოქმედება
ჰოლტი არის ქველმოქმედი და მხარს უჭერს მრავალ საქველმოქმედო ორგანიზაციას; ის თანამშრომლობს ორგანიზაციებთან, რომლებიც მხარს უჭერენ ბავშვებს. იგი დაინიშნა NSPCC-ს ახალგაზრდების ელჩად, საქველმოქმედო აქტივობების მხარდაჭერისთვის, რომლებიც მიმართული იყო ბავშვებსა და ახალგაზრდებზე. 2009 წლიდან ის ასევე ჩართულია Teenage Cancer Trust-ში. იგი აგრძელებს ორგანიზაციის მიერ მხარდაჭერილ პაციენტების მონახულებას. ჰოლტი დაეხმარა მზისგან დამცავი კამპანიის "Shunburn" პოპულარიზაციას. ჰოლტმა შექმნა სვიტერები „გადავარჩინოთ ბავშვებისთვის“. მან მოუწოდა მომხმარებლებს შეეძინათ სადღესასწაულო კოლექცია და მხარი დაეჭირათ საქველმოქმედო მიზნებს, რაც, მისი აზრით, მოუტანს "ბავშვებს ნამდვილ ცვლილებებს".
ალეუტები
მინი|300პქ|ალეუტი დედა-შვილი, 1941 ალეუტები (Алеу́ты) — ალიასკის შუმაგინის და ალეუტის კუნძულების მკვიდრი მოსახლეობა. ძირითადად ცხოვრობენ ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ალიასკაში და რუსეთში კამჩატკის მხარეში.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება „ალეუტის“ წარმომავლობა უცნობია. სავარაუდოდ, იგი მომდინარეობს ოლუტორსკის ტომიდან (ჩრდ. კამჩატკა) და რუსების მიერ ალეუტის კუნძულზე მცხოვრებ ხალხს ეწოდა. ასევე სავარაუდოა, რომ იგი მომდინარეობს ჩუქჩების სიტყვა „ალიატი“-დან, რაც კუნძულს ნიშნავს.
ბუნებრივი პირობები ალეუტების ტერიტორიაზე უნიკალურია. ნოტიო ნიადაგი, უმეტეს ადგილებზე ყინულოვანი ოკეანე, ხეები, მინდვრით და ყვავილებით დაფარული მდელოები. ზღვის სანაპირო დაცულია რიფებითა და პატარა კუნძულებით. ტემპერატურა სტაბილურად ზომიერია, თუმცა ასევე ხშირია უეცარი შტორმები, ნისლი და წვიმა. ზღვის სამყარო საკმაოდ მდიდარია, თუმცა დიდი მნიშვნელობა აქვს მის სიღრმეს მაცხოვრებლებსთვის, რადგან როდესაც ბერინგის ზღვის ცივი წყალი და ქარი შეხვდება იაპონიის ჰავას ჰაერის ტურბულენტობა ან ნისლი ყველა სეზონს გასდევს. ცხოვრება ამგვარ პირობებში, ადგილობრივი რესურსების გათვალისწინებით, სპეციალურ ადაპტაციას საჭიროებს. დაუდგენელია ალეუტის კულტურის გავრცელების აღმოსავლეთ საზღვრები პრეისტორიულ პერიოდში. არქეოლოგიური ფაქტებიდან გამომდინარე, მაკ-კარტნი ფიქრობს, რომ ალასკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით არსებობდა ალეუტებისა და ესკიმოსების შერეული კულტურების ზონა და სავარაუდოდ იქ მცხოვრებნი იყვნენ ორენოვანი ადამიანები. მრავალი სტუდენტი ფიქრობს, რომ საზღვარი ევროპასთან გადიოდა ნახევარკუნძულის გავლით ჩრდილოეთიდან პორტ-მოლერისა და სამხრეთიდან სტეპოვაკის ყურეს შორის ვიწყო ხეობაზე.
ნახევარკუნძულის სამხრეთ წყნარი ოკეანის ესკიმოსებმა აღიარეს ფაქტი, რომ სახელწოდება ალეუტები მათ რუსებისგან მიიღეს. ეს მართლაც ასე იყო პორტ-გრაჰამის და სელდოვიის პატარა დასახლებებისთვის, ისევე როგორც კოდიაკის კუნძულზე მცხოვრებთათვის და ბრისტოლის ყურის მკვიდრთათვის. ტერმინის ასეთი ფართო გამოყენება გაურკვევლობას იწვევს არაანთროპოლოგებში და ბუნდოვანია ალეუტის მოსახლეობის რეალური რაოდენობა. ესკიმოსები რომელთაც ურჩევნიათ, რომ ალეუტები ეწოდოთ და ისინიც ვისაც შესაძლოა რამდენიმე ალეუტი წინაპარი ყოლოდათ ადიდებენ რეალური ალეუტი მოსახლეობის რიცხვს.
ისტორია
მინი|ალეუტების საცხოვრებელი ტერიტორია ალეუტის ისტორია იწყება ადრეული რუსული წყაროებით იმ დროს, როდესაც 12 000 ალეუტებმა დაიკავეს ის ტერიტორია, რომელიც მოიცავდა მთლიანად ალეუტის არქიპელაგს. არქეოლოგიური მონაცემებით დაახლოებით 4 000-8 500 წლით თარიღდება ამ ტერიტორიაზე ალეუტელთა გამოჩენა. ისინი ამ დროიდან არსებობდნენ და გამოიმუშავეს ფუნდამეტალური კულტურული ადაპტაცია, რომელიც ძირითადად მიმართული იყო ზღვაზე და ყველა იმ საჭირო ცხოვრებისეულ ჩვევასა თუ შეგუებლობაზე, რასაც მოითხოვდა მათ მიერ ათვისებული ტერიტორია.
ალეუტის ისტორიის შესწავლა იწყება იმ დროიდან როდესაც კამჩატკის მეორე ექსპედიციის დროს (1733-1743 წწ.) რუსი მკვლევრები ამერიკისკენ წავიდნენ საფოსტო ნავებით, რათა ჯერ აღმოუჩენელი ან ნაკლებად ნაცნობი ტერიტორიები გამოეკვლიათ. სწორედ ამ ექსპედიციის დროს შეხვდნენ მისი წევრები ალეუტის კუნძულებზე მცხოვრებ ადგილობრივ მოსახლეობას, რის შემდეგაც სამყაროსთვის ბევრად ცნობილი გახდა ეს ადგილი და იქ მცხოვრები ადამიანები. ყველა ის ძველი ინფორმაცია რასაც ვაწყდებით ადრეულ ექსპედიციებში ძალიან მნიშვნელოვანია ინფორმაციულად და ბევრ დეტალს გვაცნობს ალეუტის კულტურაზე.
შეგვიძლია თამამად ვთქვათ, რომ ალეუტებს თავიანთი არსებობის მაძილზე არ ჰქონიათ ურთიერთობა ესკიმოსების გარდა თითქმის არავისთან. თუმცა მათი ისტორიული მოღვაწეობის დაყოფა შეგვიძლია 4 პერიოდად. ესენია: რუსული პერიოდი (1741-1867 წწ.), ადრეული ამერიკული პერიოდი (1867-1940 წწ.), გადასახლება და ომის შემდგომი პერიოდი (1942-1960 წწ.), მიწის მოთხოვნის პერიოდი (1960-დღემდე).
1971 წელი მთლიანად ალასკის ისტორიაში ძალიან მნიშვნელოვანი თარიღია, რადგან ამ დროს გამოიცა აქტი, რომელიც ალასკის ტერიტორიაზე მცხოვრებ ხალხებს საშუალებას აძლევდა ახალი შესაძლებლობები ჰქონოდათ. ყველა ეს პროგრამა, რომელიც გათვლილი იყო ამ აქტის მიხედვით ალეუტის განკარგულებაში აქცევდა გარკვეულ ადმინისტრაციულ თუ დაგეგმვით ფუნქციებს პირველად მათი არსებობის მანძილზე. ყველაზე დიდი მნიშვნელობა, ალეუტის მოხვედრას ალასკის აქტში, აქვს 1967 წელს დაარსებულ ალეუტის ლიგას, რომლის გამოც აღმასვლა დაიწყო ალეუტის კორპორაციამ და 1977 წელს კი ალუტის კუნძულების ასოციაციამ.
სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა
ალეუტთა ეკონომიკის გამოკვლევიდან გამომდინარე შეგვიძლია მყარად წარმოვიდგინოთ მათ სოციალურ-ეკონომიკურ სფეროში მიმდინარე მოვლენების განვითარება. წყაროთა სიმცირის გამო, მხოლოდ ნაწილობრივ თუ ვიმსჯელებთ მათ მდგომარეობაზე რუსეთის ექსპანსიამდე, თუმცა ესეც საკმარისია საფუძვლიანი ანალიზისათვის. ვენიამოვის ნამუშევრები შეუდარებელი წყაროა ალეუტთა სოციალური სქემის დასახასიათებლად. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ნაშრომები დამოწმებას საჭიროებენ, მაინცაა შესაძლებელი გარკვეული სურათის ასახვა. როგორც იგი გვიმოწმებს, ალეუტები ინდიელთა განვითარების დონეზე ერთი საფეხურით მაღლა იდგნენ. ლ. ა. ფაინბერგის მონაცემებით არსებობს ფაქტები, რომ XVIII საუკუნემდე ისინი მატრიარქატულ კლანს მიეკუთვნებოდნენ, ხოლო XVIII საუკუნიდან იწყება პატრიარქალური ერა. ისინი ჩვეულებრივ ოჯახებად ცხოვრობდნენ და საუკეთესო შემთხვევაში უდიდესი დასახლება მათთვის სოფელი იყო. აღსანიშნავია, რომ მათ ინდივიდუალიზმი სჩვევოდათ, ამიტომაც ხშირად მარტოც კი ცხოვრობდნენ. მათი ეს თვისება რადიკალურად გამოარჩევდა სხვა ტომებისაგან.
საქმიანობით მეთევზეობას მისდევდნენ, ნადირობდნენ ზღვის არსებებზე მათთვის დამახასიათებელი სპეციალური სანადირო ნავით, რომელსაც ბაიდარკას უწოდებდნენ. იგი თავისი აგებულებით სრულიად გამოხატავდა ალეუტთა ხასიათსა და კულტურას. აქაც, ამ გემით ნადირობა მხოლოდ ერთ ადამიანს შეეძლო, რითაც კიდევ ერთხელ იკვეთება მათი ინდივიდუალიზმი. მონადირებული ნადავლი მხოლოდ მომპოვებელ მონადირეს ეკუთვნოდა და არ ხდებოდა მისი გადანაწილება ტომთა რიცხვებში, რაც ნათლად ხაზს უსვამს კერძო საკუთრების არსებობას ჯერ კიდევ იმდროინდელ პერიოდში. ნადავლის ურთიერთისთვის განაწილება ხდებოდა მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ტომი კრიზისს განიცდიდა, სხვა დანარჩენ სიტუაციებში, იქნებოდა ეს ობოლთა გამოკვება თუ სხვა რაიმე მსგავსი, მონადირე უფლებას ინარჩუნებდა მიესაკუთრებინა ნადავლი. მოგვიანებით გაჩნდა კოლექტიური ნადირობის შემთხვევებიც, სადაც მოპოვებულ საქონელს უწილობრივ ყველა მონაწილე ინაწილებდა, თუმცა ამ გადანაწილებასაც თავისი წესები ჰქონდა. მნიშვნელოვანია აღვნიშნოთ, რომ ნადირობასაც მკაცრად დადგენილი ტერიტორიები ჰქონდა და ეს ხდებოდა საერთო შეთანხმებით. სწორედ გადანაწილების კონცეფციის განვითარებამ და ნადირობის პოპულარიზებამ შემოიღო მონობის ინსტიტუტიც და სულ ცოტა ხანში ალეუტთა რიგებში მონების რიცხვმაც იმატა.
ეს მოვლენაც XVIII საუკუნემდე გრძელდებოდა. მონების რეალური დავალებაც ჩვეულებრივი სახლის სამუშაოების შესრულება, დიასახლისობა იყო და არ ითვალისწინებდა მძიმე ფიზიკურ შრომას. თუმცა, სავალალოდ გამწვავებული იყო მონებით ვაჭრობის პრობლემა, სადაც ძირითადად ობოლი ბავშვებით ვაჭრობდნენ. რაც შეეხება ოჯახების შექმნის ტრადიციას, რეალურად, ქალიშვილებს დედის მხრიდან ბიძებზე ათხოვებდნენ. შვილს ხანდახან როგორც მამის, ასევე დედის გვარიც კი ჰქონდა, რადგან მათ აღზრდაში უდიდეს როლს თამაშობდა დედის ძმა. უკანასკნელი ცნობების მიხედვით, ალეუტებმა კეთილსინდისიერი მიზნებით გადაწყვიტეს სხვა დიდ დასახლებებთან გაერთიანება ანუ კოჰაბიტაცია. მიუხედავად იმისა, რომ მათ გარე ომების გარდა შიდა დაპირისპირებების გადატანაც უწევდათ, ალეუტები ყოველთვის ინარჩუნებდნენ მაღალორგანიზებული ჯარის სისტემას. მათი დასახლება ასოცირდება სიტყვა - უნანგანთან. ასე მოიხსენიებდნენ ისინი თავიანთ თავებს. სწორედ მაშინ, როდესაც რუსეთმა მოახდინა ალეუტთა ოკუპირება, ისინი იმყოფებოდნენ განვითარების პრე-კლასიდან მაღალ კლასზე გადასვლის სტადიაზე. მათი ტომი რეალური მაგალითია, იმისა, რომ ზღვის საქმიანობამ შესაძლოა ეკონომიკურად მნიშვნელოვანი წარმატება მოუტანოს ნებისმიერ დასახლებას. ალეუტთა ეკონიმიკისა და დიპლომატიის, თუნდაც ინდიელებთან საგარეო ურთიერთობების ამ დონეზე განვითარება უშუალო შედეგია ერთი და იმავეს ბევრჯერ გამეორებისა და კონკრეტულ სფეროში პროფესიონალური დონის მიღწევისა.
ვაჭრობა
მინი|300პქ|კიტლიცი - უნალაშკას ადგილობრივები თავიანთ კანოებზე იმ დროიდან რაც ალეუტები კომანდორის კუნძულებზე დასახლდნენ, ისინი ჩართულები იყვნენ მონადირებული ცხოველებით ვაჭრობაში. ისინი ნადირობდნენ რათა მოეპოვებინათ ისეთი ცხოველების ძვირფასი ბეწვი, როგორებიც არიან: ზღვის წავი, პოლარული მელია და სხვა. ამ ცხოველების მოსანადირებლად დროთა განმავლობაში სხვა და სხვა მეთოდებს იყენებდნენ. თუ ადრე მათ ჰარპუნით ინადირებდნენ, XIX საუკუნის ბოლოდან განვითარდნენ და შემდეგ ხაფანგებს და იარაღებს იყენებდნენ. იმის გამო, რომ ძვირფასი ბეწვის ბიზნესი მეტად ეფექტიანი ყოფილიყო კუნძულები გაიყო სექციებად.
ალეუტში ნადირობა ძვირფასი ბეწვის გამო, ძირითადად ფინანსდებოდა სავაჭრო კომპანიების მიერ, რომელთაც საკუთარი ინტერესები გააჩნდათ. XIX საუკუნის ბოლო და XX საუკუნის დასაწყისში ის ფული, რაც უნდა გადაეხადათ მონადირეებისთვის, გადაუხადეს მთლიანად თემს. თემმა კი შემდეგ გადაანაწილა. საინტერესოა ეს გადანაწილების სისტემაც. მონადირეს, რომელსაც ორზე მეტი შვილი ჰყავდა ერთი მეოთხედით მეტი თანხა მიეცემოდა ყოველ ბავშვზე. ასევე ფულს უნაწილებდნენ ქვრივებს და ობლებსაც. მხოლოდ ბეწვი იყო გასაყიდად ვარგისი და სავაჭროდ გამოსადეგი, თუმცა ალეუტები ცხოველის ხორცს ჭამდნენ, ხოლო კანს ბევრი საჭირო ნივთის თუ ნავის ასაშენებლად იყენებდნენ.
ძალიან მნიშვნელოვანი იყო რუსული და ამერიკული პერიოდების ზეგავლენა ალეუტების კულტურაზე და ცხოვრების დონეზე. ეს ცვლილებები ეკონომიკაზეც აისახა. მარტივი მაგალითია ტექნოლოგიური ინოვაციისა მებადურის ბრტყელძირიანი ნავი. ეს ამერიკელების მიერ ჩამოტანილი სიახლე იყო, რომელიც გავრცელდა მთელს ალეუტში. ვინაიდან ალეუტები დიდ დროს ატარებდნენ ზღვაში რათა თევზი დაეჭირათ, მათთვის ძალიან მარტივი და ბევრად უფრო კომფორტული საშუალება აღმოჩნდა ეს ნავი. ალეუტის კუნძულების ეკონომიკის ძირითადი დარგია ზღვის პროდუქტების წარმოება. ეს ეკონომიკა არ არის ყველგან ერთნაირად განვითარებული. არსებობს ისეთი რეგიონებიც, სადაც არ არის ზღვის პროდუქტების ინდუსტრია საერთაშორისო დონის.
ვაჭრობა ალეუტის რეგიონში შეზღუდული იყო ისეთ ლოკალურ ნივთებამდე რაზეც მათ ხელი მიუწვდებოდათ. ეს იყო: ქარვა, სპილოს ძვალი და ობსიდიანი, ვულკანური ქანი. რუსული პერიოდის დროს ალეუტები ასევე დამოკიდებულნი გახდნენ მეტალის ხელსაწყოებზე და ასევე იმპორტირებულ საკვებზეც. უნდა აღინიშნოს ასევე ის ფაქტიც, რომ რუსული პერიოდის დადგომამდე ალუტები მხოლოდ ქვისგან, ზღვაში მობინადრე ძუძუმწოვრებისგან და ფრინველის ძვლისგან აკეთებდნენ ხელსაწყოებს.
საცხოვრებელი
საცხოვრებლის მიხედვით ალეუტის კუნძულებზე მცხოვრები მოსახლეობა ორად - აღმოსავლეთ და დასავლეთ ალეუტებად იყოფოდა. მელიის კუნძულები, ალასკის ნახევარკუნძულის სამხერთ-დასავლეთი აღმოსავლეთ ალეუტებს ეკავათ, ამ ტერიოტიას რუსების გამოჩენის შემდეგ უნალაშკას ოლქი ეწოდა. დასავლელები უნალაშკას ოლქის დასაველთით მდებარე ალეუტის კუნძლებზე ცხოვრობდნენ და მათ რაიონს ატკა ეწოდებოდა. ტერიტორიაზე რუსების გამოჩენამდე ადგილობრივები თითქმის ყველა ალეუტის კუნძლზე სახლობდნენ, სადაც სიცოცხლისთვის ხელსაყრელი პირობები იყო. მათი დასახლებები ძირითადად ბერინგის ზღვის სანაპირს გასდევდა, სადაც თევზი, ზღვის ძუძუმწოვრები და ხე-ტყე უხვად იყო.
ალეუტების სოფლები
ძველი ალეუტების სოფლები განლაგებული იყო ზღვის სანაპიროებზე, ძირითადად ორ ხეობას შორის მიწაზე და არა ზღვის თავზე ამაღლებულ ადგილას. ამგვარად, ადვილი იყო მათი ნავების გადატანა ზღვის ერთი მხარიდან მეორეზე ისე, რომ ადვილად მიდგომოდნენ მტერს. ასევე, ჩვეულებრივ, სოფელი იყო ვიწყო ყელში ან ქვიშიან მეჩეჩებზე. აუცილებელი პირობა იყო წყალთან მარტივი ხელმისაწვდომობა, ახლომახლო უნდა ყოფილიყო ნაკადული, ჩანჩქერი ან ტბა. ალეუტები არასდროს სახლდებოდნენ მდინარის ნაპირებთან, ვინაიდან ტოპოგრაფიული თვალსაზრისით მარტივი იყო ამ ტერიტორიაზე მოულოდნელი თავდასხმა. ალეუტების მიწის ქვეშა დასახლებები ძირითადად ხაფანგს წარმოადგენდა, თუ თავდასხმა მოხდებოდა მაშინ როდესაც ადგილობრივები შიგნით იქნებოდნენ, მათ ცოცხლად გამოღწევა შეეძლოთ მხოლოდ სახურავის პატარა ხვრელით. ამიტომაც სოფლებს გაშლილ ადგილებზე აშენებდნენ, საიდანაც შესაძლებელი იქნებოდა ზღვაზე დაკვირვება და მეთვალყურეობა. თითქმის ყველა სოფლის სიახლოვეს იყო ობსერვატორია ბორცვზე, სადაც გამუდმებით იდგა მეთვალყურე. მონადირეები აკვირდებოდნენ ზღვის ძუძუმწოვრების გამოჩენას, ხოლო მოსახლეობა კი მონადირეების დაბრუნებას ელოდებოდნენ, რომლებსაც სიმღერით და ცეკვით ეგებებოდნენ.
სახლები
მინი|250პქ|ალეუტების მიწისქვეშა ზამთრის სახლი ალეუტების საცხოვრებელს იურტას უწოდებენ, რაც თურქული წამომავლობის სიტყვაა და ზოგადად ტყავისგან შექმნილ კარავს მიემართება. დასავლეთ ალეუტების დასახლებები ინდივიდუალური საცხოვრებლებისგან შედგებოდა, სადაც ერთი პატარა ოჯახი ცხოვრობდა. თუმცა ჰქონდათ სათემო იურტების, სადაც თემის უფროსი ოჯახის წევრებთან ერთად ცხოვრობდა. მეორეს მხრივ, აღმოსავლეთ ალეუტები ერთ ან ორ დიდ სათემო საცხოვრებელში ცხოვრობდნენ და მასში მრავალი ნუკლეარული ოჯახი შედიოდა.
დასავლეთ და აღმოსავლეთ ალეუტების საცხოვრებელი ერთმანეთისგან აგებულებით არ განსხვავედებოდა. ალეუტების სახლი მიწისქვეშა იყო, მისი კედლები ვენიამინოვის ცნობებით, 20-60 მეტრამდე ჩადიოდა მიწაში. იურტას წაგრძელებული ოთკუთხედი ფორმა ჰქონდა და კონსტრუქცია მიწაში მყარად ჩარჭობილ ნაძვის, ლარიქსის ან ვერხვისგან იყო დამზადებული. შემდეგ ზემოდან კენჭებს, ბალახსა და ბოლოს მიწას აყრიდნენ. ამ სახურავში კიბე იყო ჩადგმული, რომელიც საცხოვრებელში შესასვლელს წარმოადგენდა. ასეთი იურტები საშუალოდ 50-150 ადამიანს იტევდა.
რუსების გამოჩენის შემდეგ, ალეუტების სახლმა ფორმა შეიცვალა. ის ნახევრად მიწისქვეშა გახდა და მიწით იფარებოდა, თუმცა კედელში კარი დაემატა. მოგვიანებით ძირს გრძელი ფიცრებისგან იატაკის გაკეთებდა დაიწყეს. დროთა განმავლობაში კი მათ საცხოვრებლებში ჩდნებოდა ფანჯარა, ღუმელი და მეტალის საკვამური.
სოციალური კლასები, ნათესაობა
ამ დასახლებებში მოსახლეობა სამ ძირითად ფენად იყოფოდა: კეთილშობილნი, ჩვეულებრივი ხალხი და მონები. კეთილშობილების წარმომავლობაზე ორი მოსაზრება არსებობს. ვენიამინოვის ცნობებით, ისინი თემის უფროსი და მისი ოჯახის წევრები იყვნენ, მეორე აზრის მიხედვით კი, კარგი ლიდერებისა და მონადირეების შთამომავლობასაც შეეძლო ამ კლასში შესულიყო.
ასევე არ არსებობს ერთ შეხედულება იმაზე, თუ როგორ გადადიოდა სისხლით ნათესაობა, ანუ მატრილინური იყო საზოგადოება თუ პატრინილური. მკვლევრები უფრო მატრნილინურისკენ იხრებიან და ამ დასკვნას „ავნუკულურ“ ურთიერთობებზე  დაკვირვებით აკეთებენ. „ყველა ნათესავიდან, დედის ძმას და მხოლოდ მის შემდეგ მამის ძმებს ჰქონდათ კონტროლი დისშვილებსა და ძმისშვილებზე. წარსულში ისინი იყვნენ ბავშვების მასწავლებლები და, შესაბამისად, ბიძები ყველაზე მნიშვნელოვან ნათესავებად მიიჩნეოდნენ, განსაკუთრებით დედის მხრიდან, რომლებიც უფრო პატივსაცემი იყვნენ, ვიდრე მამის ძმები.“.
მკლევართა ჩანაწერებში ასევე საუბარია კიდევ ერთ სოციალურ ჯგუფზე - „კოდიაკებზე“, რომლებიც საიდუმლო საზოგადოებას წარმოადგენდნენ და შამანების მსგავს საქმიანობას ეწეოდნენ. ეს საზოგადოება საშუალო ფენის მონადირეებისგან იქმნებოდა. ისინი ბავშვებს ასწავლიდნენ სხვადასხვა ცეკვებს, განაგებდნენ საჯარო გართობასა და რელიგიურ ცერემონიებს.
დემოგრაფია
ფაქტების გადამოწმების გარეშე, მწერლები წლების განმავლობაში გამუდმებით იმეორებდნენ, რომ აბორიგენი ალეუტების მოსახლეობის რიცხვი 16 000-დან 20 000-მდე იყო. ლანტისმა მრავალი წყაროს მიმოხილვის შემდეგ, გაიზიარა ყველაზე აკურატული და მცოდნე დამკვირვებლის ივან ვემიამინოვის მოსაზრება, რომ მოსახელობის რიცხვი  12 000-დან 15 000-მდე  მერყეობდა. თუმცა, მოსახლეობის ზუსტი რიცხვის დადგენა შეუძლებელია, რადგან ადრინდელი ბეწვზე მონადირეები და მკვლევრები იწერდნენ მხოლოდ ოჯახის თავებს (მამაკაცებს) ან ზრდასრულ მამაკაც მონადირეებს, ვალის გადამხდელებს ან სოფლების რაოდენობას მათი სიდიდის მიხედვით. ასევე, ისინი ხშირად არ გამოყოფდნენ ზაფხულის და ზამთრის სოფლებს. იმ დროისთვის როდესაც რეალური აღწერები მიმდინარეობდა მოსახლეობა 80-90 %-ით შემცირდა.
რუსეთის მბრძანებლობის დროს პირველ ორ თაობაში, ხალხი იხოცებოდა დაავადებებისგან, წინააღმდეგობის გაწევისთვის დასჯით, საკვების უკმარისობით, თვითმკვლელობით, ძუძუმწოვრებზე ნადირობისას, რაც ავალდებულებდა მამაკაცებს საცხოვრებელი ტერიტორიებისგან მოშორებით წასვლას.რაც უფრო შორს უწევდათ მამაკაცებს წასვლა, მოსახელობის კლება გრძელდებოდა, თუმცა XIX საუკუნის პირველ ნახევარში ამ ფაქტორებით გამოწვეული კლება ნელ-ნელა იწურებოდა. ვინაიდან არსებობდა დამაბალანსებელი ფაქტორებიც: კუნძულებს შორისი ომის დასრულება, ზრუნვა ბავშვებსა და ახალგაზრდებზე, რომლებიც რუსებისთვის მუშაობდნენ, მღვდლების მიერ მფარველობა, განსაკუთრებული ყურადღება კრეოლების მიერ (რუსი-ადგილობრივების შთამომავლები) რომელთა უმრავლესობაც კუნძლზე რჩებოდა.
1830-იან წლებში ჩუტყვავილა მოედო თითქმის მთლიან ალასკას. ალეუტამდე კი 1838-1839 წლებში მიაღწია. ვაქცინაციის ინსტიტუტის არსებობის გამო, არ იყო იმდენად დიდი დანაკარგი როგორც სამხრეთ ალასკაზე. 1845 წელს კოდიაკის ოლქის პოპულაციას შეადგენდა: 69 რუსი, 472 კრეოლი და 3 440 ადგილობრივი, რომელთაგანაც ნახევარი ალეუტად იყო მიჩნეული.
ხალხის მიერ არსდებოდა თემები, რომელსაც ზოგჯერ მიატოვებდნენ ან თუნდაც გადაიტანდნენ ერთი ლოკაციიდან მეორეზე, რაც ართულებდა მათი ოლქების რაოდენობის თვლას XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში. ზოგიერთი ჯგუფი მხოლოდ კუნძულის ერთი მხარიდან მეორეზე გადასახლდებოდა ან პერიფერიული დასახლებები ერთ სოფლად ყალიბდებოდა, თუმცა ამასთანავე იყო დიდი მანძილის მომცველი დასახლებებიც. დღესდღეობით, ძველი თემების გადაადგილების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. თუმცა დაფიქსირებულია საკმაოდ მნიშვნელოვანი გადაადგილებების თარიღებიც. 1826 წელს ამილიას კუნძულის მოსახლეობა ატკაზე გადასახლდა. შემდეგ 1838 წელს ფოქსები გამოჩნდნენ, რომლებიც დასახლდენენ ამილიას კუნძულზე და ააყვავეს ის. ალასკის სამხრეთით, ბელკოვსკი დასახლდა სანაკების მიერ.
ენათმეცნიერება
უნანგასი ესკიმო-ალეუტების ენათა ოჯახის ერთ-ერთი შტოა. მისი გავრცელების არეალი მოიცავს ალეუტიის კუნძულებს, პრიბილოვის კუნძულებს და სტეპოვაკის ყურის დასავლეთ ალასკის ნახევრაკუნძულს.
უნანგასი ცალკეული ენაა, რომელიც ატკას კუნძულზე დასავლურ და აღმოსავლურ დიალექტებადაა დაყოფილი. უნანგასის ტერიტორიის 2 200-იანი მოსახლეობიდან 100 ადამიანზე ნაკლები ლაპარაკობს ამ ენაზე. ამ ენას უწინ „ალეუტი“ ეწოდებოდა, ეს იყო ზოგადი ტერმინი, რომელსაც იყენებდნენ რუსი მკვლევრები და ბეწვზე მონადირეები ალეუტის კუნძულზე მცხოვრებ ადგილობრივ ალასკელებთან მიმართებაში. თავად ტერმინი უნანგასი ნიშნავს „ადამიანს“ და სავარაუდოდ მომდინარეობს სიტყვის ფუძე „უნა“-სგან, რაც ზღვის ნაპირს აღნიშნავს. მრავლობითი ფორმა „ხალხი“ დასავლურ დიალექტზე წარმოითქმება როგორც „უნანგასი“, ხოლო აღმოსავლურ დიალექტზე კი „უნანგანი“ და ხშირად სწორედ ამ ტერმინებით მოიხსენიებენ თავად ენას. თანდაყოლილი, ბუნებრივი სახელი ამ ენის არის „უნანგამ ტუნუუ“.
უნანგასი ენათესავება იუპიკურ და ინუიტურ ენებს, თუმცა მათგან განასხვავებს ნაკლებად კომპლექური მორფოლოგია, ასევე შესამჩნევად მოკლე სიტყვები ვიდრე იუპიკურ და ინუიტურ ენებს ახასიათებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ უნანგასის ლექსიკა რუსული ენის დიდ გავლენას განიცდის და სავსეა ნასესხები სიტყვებით. მაგალითისთვის სიტყვა „ვაშლი“ ალეუტის ენაზე არის „იავლუკა“, რაც ჟღერადობით ძალიან ჰგავს ამ სიტყვის აღმნიშვნელ რუსულ ტერმინ „იაბლოკას“.
ივან ვენიამინოვი იყო საუკეთესო რუსი ლინგვისტი, რომელიც 1824 წლიდან მოყოლებული მუშაობდა ალეუტის მცოდნეებთან, რათა განევითარებინა დამწერლობის სისტემა და ეთარგმნა რელიგიური და საგანმანათლებო მასალა მშობლიურ ენაზე.
ალასკის ადგილობრივი ენები არსებობდა და გამოიყენებოდა ათი ათასობით წლების განმავლობაში. დროთა განმავლობაში ეს ენები იცვლებოდა და ექცეოდა სხვადასხვა არა-ადგილობრივი მოლაპარაკეების ზეგავლენის ქვეშ. რუსული და ამერიკული ოკუპაციის პერიოდში მრავალმა უძველესმა ენამ დაკნინება განიცადა და დღესდღეობით ამ ენების უმეტესობა საფრთხის ქვეშაა ან საერთოდ განადგურებულია.რუსებთან კონტაქტის დამყარებამდე, ალასკის ადგილობრივი ენები იყო ვაჭრობისა და დიპლომატიის ენა სხვა ხალხებთან. მრავლად იყვნენ ბილინგუალი და მრავალენოვანი ადამიანები. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში უნანგასზე მოლაპარაკე ადამიანები იმსხვერპლა ევროპიდან გავრცელებულმა დაავადებებმა და ასევე მონობამ რუსების გამოჩენის შემდეგ პერიოდში. ამ დროის განმავლობაში მრავალი რუსი მამაკაცი ცოლად ირთავდა უნანგას ქალს, ეს კი უფრო ზრდიდა ორენოვან ადამიანთა რიცხვს.
ბოლო წლების განმავლობაში, ალასკის ადგილობრივმა ენებმა აღიარება მოიპოვა, თუმცა ამ ენების სიცოცხლის შენარჩუნებისთვის ბრძოლა კვლავ გრძელდება. 2014 წელს, საკანონმდებლო ხელისუფლემა ბრძანება გასცა ალასკის ადგილობრივ ენებთან დაკავშირებით, რომლის მიხედვითაც ალასკის ოცი მკვიდრი ენა ოფიციალურ ენებად გამოცხადდა ინგლისური ენის გვერდით. გაერთიანებები ალასკის ირგვლივ ძალისხმევას არ იშურებენ რომ კვლავ აღადგინონ თავიანთი ენა. იქმნება პროგრამები და პოლისები რომლებიც ეხმარებათ ენების პირვანდელი სახის აღდგენაში.
ალეუტების ხელოვნება
მინი|კალათი თავსახურით, ალეუტი, XX საუკუნის დასაწყისი, ბრუკლინის მუზეუმი როგორც ბერინგის რეგიონში მცხოვრები ესკიმოსები, ალეუტები ზღვის ძუძუმწოვრების საყლაპავს, შარდის ბუშტსა და სხეულის სხვა ნაწილებს ათეთრებდდნენ შემდეგი გზით: ყინვაში კიდებდნენ და შემდეგ იყენებდნენ მათ დეკორატიული ჩარჩოების, პატარა ჩანთების და სხვა აქსესუარების გასაკეთებლად. რადგანაც არ ჰქონდათ იმდენი სპილოს ძვალი, რამდენიც ხმელეთის ესკომოსებს და იმდენი შეშა, რამდენიც მდინარის ნაპირზე მცხოვრებ ხალხებს, ალეუტების ცოდნა ხელოვნების შესახებ მეტად შეზღუდული იყო. დიზაინები უმეტესად უბრალო შტრიხები, ზიგზაგები, წრეები და სხვა გეომეტრიული ფორმები, ასევე ადამიანებისა და ცხოველების უფორმო სილუეტები იყო. ფრინველებისა და ზოგიერთი ზღვის წავის ფიგურები მეტად დეტალურად იყო გამოსახული. ნიღბები, რომლებიც ადამიანების სახეებს გამოხატავდა, რეალისტური იყო. აკეთებდნენ უბრალო ხის ჯამებისა და ქვისგან გამოთლილ სანათებს. მშვილდის სატყორცნები, ნიჩბები და სხვა ნადირობისას გამოსაყენებელი იარაღები შავად და წითლად იყო შეღებილი.
იარაღები
ალეუტების კულტურაში სანადირო და საბრძოლო იარაღების დიდი ვარიაცია არსებობდა. გრძელ იარაღებს ჰქონდა მსხვილი და პატარა კბილანების ბევრნაირი კომბინაცია. კბილანებს შორის დაშორების რამდენიმე ვარიაცია არსებობდა. ზღვის ძუძუმწოვრებზე სანადიროდ არსებობდა ჰარპუნები და შუბები, თუმცა, გარდა ამისა, ფრინველებზე სანადიროდ იყენებდნენ მოკლე სატყორცნ შუბებს, ხოლო თევზებისთვის - შუბებს, ისრებსა და რთული კონსტრუქციის მქონე ანკესებს.
მშვილდი კაიაკში არ გამოიყენებოდა, რადგან სატყორცნად მონადირეს ორივე ხელი სჭირდებოდა. მშვილდ-ისარი თითქმის მხოლოდ საბრძოლველად გამოიყენებოდა. ალეუტები მას ასევე იყენებდნენ ალასკის ნახევარკუნძულზე კარიბუებისა და სხვა მსხვილი საქონელის მოსანადირებლად.
ადრეული პერიოდის ხელოვნების სტილები
ალეუტის კულტურის ადრეული პერიოდის ხელოვნება ორი სტილითაა გამოხატული. პირველი სტილი შედგება მარტივი და ხაზოვანი დიზაინებისგან. დიზანის შესრულება ძალიან ბუნებივია. ამ პერიოდის ხელოვნებას ახასიათებს გრძივი კომპოზიციები, რომლებიც გაფორმებული დეტალების ცარიელი ნაწილების ათვისებას მოიცავს. დიზაინები ძირითადად შედგება ხაზების რამდენიმე ვარიაციისგან, ზიგზაგებისა თუ იქსებისგან. აღსანიშნავია, რომ ამ სტილს არ აქვს ალასკაზე მცხოვრები სხვა საოზგადოებებისა თუ პერიოდისთვის დამახასიათებელი ელემენტები, ის თვითმყოფადი და გამორჩეულია.
ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელი ხელოვნების მეორე სტილი ხასიათდება სიმარტივითა და სიზუსტით. კომპოზიცია ძირითადად ხაზს უსვამს ნივთების გაფორმებულ ჩარჩოებს. დიზაინის ელემენტები არის ფარგლის მსგავსი ხელსაწყოთი დახატული დიდი წერტილები, წრეები და რკალები, წერტილების მჭიდრო მიჯრები. გვხვდება ასევე სპილოს ძვლისაგან გაკეთებული ორნამენტები, ძირითადად ცილინდრის ფორმის. როგორც ჩანს, ელემენტები მეტალის იარაღებით ამოუტვიფრავთ სპილოს ძვალზე. ამ იარაღთაგან ერთ-ერთი მაინც უნდა ყოფილიყო იმის მსგავსი, რასაც დღესაც ვიყენებთ თანამედროვე მხატვრობაში.
შუა პერიოდის ხელოვნების სტილები
ამ პერიოდის შუბებისა და ჰარპუნების ტარების ბოლო ნაწილში ამოტვიფრულია სახეები. ამ სახეთაგან ორს ჩასმული აქვს თვალები. სახეში ამოჭრილია ნახვრეტები, სადაც ბრილიანტებია ჩასმული. ერთ-ერთ სახეს მრგვალი ღრმა თვალები აქვს, სადაც ადრე ძვირფასი ქვა უნდა ყოფილიყო, თუმცა მეორე სახეს ზოლის ტიპის თვალები აქვს.
გვიანდელი პერიოდის ხელოვნების სტილები
გვიანდელი პერიოდის ხელოვნება რამდენიმე დიზაინითა და მთელი რიგი გამოსახულებებითაა წარმოდგენილი. მათ შორის გავრცელებული არის პატარა წერტილი და წრე ან კონცენტრული წრეები. ხაზოვანი გამოსახულებები მოიცავს ცენტრის გარეთა, პარალელურ ხაზებს ჯგუფებად და ხაზებს, რომლებიც წერტილების მიჯრას ერტყმის გარს. გამოსახულებები და დიზაინები, რომლებიც მიუთითებს იმაზე, რომ ძველი პერიოდის ისტორიული ხელოვნება შენარჩუნდა, ცნობილია, როგორც ეთნოლოგიური ნიმუშები.
ალეუტების კულტურა
ალეუტების მაგალითზე ვხედავთ, რისი მიღწევა შეუძლიათ ადამიანებს, რომლებსაც გააჩნიათ ესკიმოსების კულტურა და ცხოვრობენ სათევზაო და სანადირო ტერიტორიების სიმდიდრესა და სოციალური დიფერენციაციის პირობებში.
მთიანი ტერიტორია და სხვა ბუნებრივი გარემო-ფაქტორები ზოგიერთ კომპლექსს, როგორიცაა კერამიკა და ტრანსპორტისთვის ძაღლების მარხილში შებმა, გამოუსადეგარსა ან ფიზიკურად შეუძლებელს ხდიდა. ალეუტების ზოგიერთი კომპლექსი განსხვავდებოდა ესკიმოსებისგან. მაგალითად, გარდაცვლილთან მოპყრობა, ვეშაპებზე ნადირობის და კერამიკაზე მუშაობის ტექნოლოგია. თუმცა, ზოგი რამ აზიელი ესკიმოსების მსგავსი ჰქონდათ: საფასური, რომლითაც ნეფე პატარძალს „ყიდულობდა“, განსხვავება უფროს და უმცროს დედმამიშვილებს შორის, სუიციდის დადებითი აღქმა და და სხვა უამრავი ტექნოლოგიური დეტალი.
ცერემონიები
ნადიმი, საზოგადოებრივი თავშეყრა, შეზღუდული ცერემონიები და ბიზნეს შეხვედრები იმართებოდა მამაკაცთა დარბაზში, რომელსაც კაშიმი ერქვა. კაშიმი არ წარმოადგენდა მამაკაცთა საერთო საცხოვრებელს, როგორც ეს სამხრეთ ბერინგის ზღვის რეგიონში იყო. ასეთი დარბაზი ყველა სოფელში არ იყო. კაშიმი იგებოდა მდიდარი ლიდერის მიერ და შესაძლებელი იყო მისი გაქირავება ინდივიდუალურად ისეთი დღესასწაულების მოსაწყობად, როგორიც, მაგალითად, ქორწილია, მაგრამ ძირითადად ზამთრის ცერემონიებისთვის გმოიყენებოდა.
დიდი რაოდენობით წვეულებები, რიტუალები, ნადიმები და მასკარადები ზამთრის დასაწყისში ერთმანეთის მიყოლებით გრძელდებოდა მანამ, სანამ საკვების მარაგი არ გამოილეოდა. წვეულებები წელიწადის სხვა დროებშიც იმართებოდა მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში. რა ითვლებოდა განსაკუთრებულ შემთხვევად, ცნობილი არაა, თუმცა უნდა ვივარაუდოთ, რომ წვეულების საბაბი უნდა ყოფილიყო მკვდრის ან ახალი ლიდერის პატივსაცემად გამართული ნადიმი, ცხოველების რაოდენობის ზრდის აღსანიშნავი წვეულება, საჩუქრების გადასაცემი ნადიმი, ვეშაპის შეპყრობისადმი მიძღვნილი ცერემონიალი, ომის დასაგეგმი წვეულება და სხვა.
მარიო ზაგალო
მარიო ჟორჟი ლობო ზაგალო (Mário Jorge Lobo Zagallo; 9 აგვისტო 1931, ატალაია, ალაგოასი, ბრაზილია) — ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების კონსულტანტი და კოორდინატორი. ბრაზილიური ფეხბურთის მუზეუმის დიდების დარბაზის წევრი.
ალეუტები
რელიგია და შამანიზმი
შამანები ანუ ექიმბაშები ცნობილნი იყვნენ, როგორც ბრძენი და განმკურნებელი კაცები. შამანიზმს ხშირად მიმართავდნენ მაშინ, როდესაც სურდათ, გაეგოთ, რამდენად წარმატებული იქნებოდა მათი რაიმე გადაწყვეტილება და რა იქნებოდა ამისთვის შესაფერისი დრო. ასევე, მათ სინოპტიკოსების დატვირთვაც ჰქონდათ. მათ მიმართავდნენ იმისთვის, რომ ეწინასწარმეტყველათ ამინდი; შეემოწმებინათ შორს მყოფი ადამიანების ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა, დაავადებულნი კი განეკურნათ. ზებუნებრივ ძალებთანთან კავშირი მყარდებოდა როგორც ტრანსის, ისევე ნიღბებისა და თოჯინების საშუალებით. შამანი ძირითადად არ იყენებდა სპეციალურ კოსტუმს, მაგრამ სახეს იხატავდა და თავზე ბუმბულებს იკეთებდა, ხოლო ზოგიერთი შამანი რიტუალებს სრულიად შიშველი ასრულებდა. ტრანსვესტიტი შამანები ქალების ტანსაცმელს იცვამდნენ. ქალებსაც შეეძლოთ, ყოფილიყვნენ შამანები.
მარიო ზაგალო
ერთადერთი ადამიანი, რომელიც ოთხჯერ გახდა მსოფლიო ჩემპიონი ფეხბურთში: ორჯერ, როგორც მოთამაშე (1958, 1962 წლები), ასევე როგორც მწვრთნელი (1970) და მთავარი მწვრთნელის თანაშემწე (1994).
ალეუტები
რელიგია და შამანიზმი
რელიგიური რიტუალების ჩატარება, აუცილებელი ცოდნის ჩაწერა და ზოგიერთი წყაროს თანახმად, ლექსების წერაც კი, ევალებოდად ბრძენ კაცებს, რომლებსაც შემდგომ პერიოდში მღვდლები დაერქვათ. ალეუტებს ჰყავდათ ღვთაება ტამსუა, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც „ცის სული“. ის წარმოადგენდა უმაღლეს ღვთაებასა და სამყაროს ერთ-ერთ მფლობელს. წყნარი ოკეანის ესკიმოსების სამყაროში არსებობდა სულების კლასები და ისეთი არსებები, როგორებიც იყვნენ გიგანტები, შამანის ბოროტი დამხმარეები წაწვეტებული თავებით და კეთილი ლილიპუტები. ინდივიდისთვის დიდი სარგებელი მოჰქონდა ამულეტებს და ისეთი ქცევების განხორციელებას, რომელიც ადამიანს იღბალს მოუტანდა და დაეხმარებოდა სასურველი შედეგის მიღწევაში.
მარიო ზაგალო
2005 წელს გადაიტანა ოპერაცია კუჭ-ნაწლავის ტრაქტზე.
ალეუტები
სასიცოცხლო ციკლი
ქორწინების ინიცირება ხდებოდა შეთანხმებით დაქორწინების სურვილის მქონე ნეფე-დედოფალსა და მათ მშობლებს შორის ძვირფასი საჩუქრების გაცვლით. შეთანხმება სრულდებოდა, როდესაც მამაკაცი გადასცემდა თავის საჩუქარს და დაბინავდებოდა ცოლთან ერთად. ნეფე-დედოფალი საჩუქრებს ცვლიდნენ, მაგრამ ეს არ ნიშნავდა იმას, რომ მამაკაცი ქალს ყიდულობდა. ქალებს მაღალი სტატუსი გააჩნდათ იმის მიუხედავად, რომ საჯარო გადაწყვეტილებებში მონაწილეობას არ იღებდნენ. ალეუტების საზოგადოებაში მიღებული იყო პოლიანდრია. ქალს ჰქონდა უფლება, ყოლოდა ორი ქმარი, რომელთაგან ერთ-ერთი შედარებით დაბალი სოციალური ფენის წარმომადგენელი უნდა ყოფილიყო. ცოლ-ქმარს შეეძლოთ გაყრა და ახლიდან დაქორწინება.
მარიო ზაგალო
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ფლამენგოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბოტაფოგოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები