cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოლავერდი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 694 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტყის ძმები
ტყის ძმები — არაფორმალური შეიარაღებული დაჯგუფება, შედგებოდა ძირითადად ეთნიკური ქართველი მებრძოლებისგან, რომელიც აფხაზეთში დარჩა საქართველოს რეგულარული არმიის აფხაზეთის ომში (1992-93) დამარცხების შემდეგ.
ეს დაჯგუფება, თეთრ ლეგიონთან ერთად, რომელიც ასევე არაფორმალური შეიარაღებული ჯგუფი იყო აფხაზეთის ტერიტორიაზე, განაგრძობდა დაბალი ინტენსიობის შეიარაღებულ წინააღმდეგობას აფხაზეთის ჯარებთან ცეცხლგამყოფი ზოლის გასწვრივ გვიან 1990-იან და ადრეულ 2000-იან წლებში. ტყის ძმებს მეთაურობდა დათო შენგელია.
კატეგორია:შეიარაღებული ფორმირებები კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
ძვ. წ. 144
გარდაიცვალნენ
*
ნახშირწყლები
მინი|[[ლაქტოზა რომელიც რძეშია.]] ნახშირწყლები — რთული ორგანული ნაერთები, რომელთა შედგენილობაში შედის ნახშირბადის, ჟანგბადისა და წყალბადის ატომები. განასხვავებენ მარტივსა და რთულ ნახშირწყლებს. მარტივ ნახშირწყლებს მონოსაქარიდები ეწოდება. რთული ნახშირწყლები არის პოლიმერები, რომლებშიც მონოსაქარიდები მონომერის როლს ასრულებენ. ორი მონოსაქარიდისაგან წარმოიქმნება დისაქარიდი, სამისაგან - ტრისაქარიდი, მრავლისაგან — პოლისაქარიდი. ყველა მონოსაქარიდი უფერო ნივთიერებაა, წყალში კარგად იხსნება; თითქმის ყველას აქვს ტკბილი, სასიამოვნო გემო. ყველაზე გავრცელებული მონოსაქარიდებია გლუკოზა, ფრუქტოზა, რიბოზა და დეზოქსირიბოზა. ისინი შედიან ნუკლეინის მჟავებისა და ატმოსფეროს შემადგენლობაში.
დი- და ტრისაქარიდები მონოსაქარიდის მსგავსად, კარგად იხსნება წყალში, აქვთ ტკბილი გემო. მონომერული რგოლების რიცხვის ზრდასთან ერთად პოლისაქარიდების ხსნადობა კლებულობს, ტკბილი გემო ქრება. დისაქარიდებიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჭარხლისა და რძის შაქრები. პოლისაქარიდებიდან ფართოდაა გავრცელებული სახამებელი, გლიკოგენი, უჯრედის ცელულოზა. მერქანი თითქმის წმინდა ცელულოზაა. ამ პოლისაქარიდების მონომერი გლუკოზაა.
ლიტერატურა
*
მარიინსკი
მარიინსკი (1857 წლიდან), კიისკი (1856-1857 წლებში), ''სოფ. კიისკი'' (XVIII საუკუნიდან-1856 წლამდე) — ქალაქი (1856-დან) რუსეთში, კემეროვოს ოლქის მარიინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე კიიის (ობის აუზი) მარცხენა სანაპიროზე, კემეროვოდან 178 კმ-ში. ქალაქის რელიეფი ძირითად ვაკე. ჰავა მკვეთრად კონტინენტური. საშუალო წლიური ტემპერატურა − 0,1°. 2007 წლის 15 სექტემბერს მარიინსკში დაიდგა იმპერატორ მარიას მონუმენტი. ქალაქი ამ იმპერატორის სახელს ატარებს 2009 წლის 23 ოქტომბერს მარიინსკში დაიდგა ალექსანდრე II მონუმენტი, რომელიც ბრინჯაოს კვარცხლბეკზე დგას. სოფელი კიისკი გაჩნდა XVIII საუკუნეში; 1856 წლიდან ქალაქია. 1857 წელს ეწოდა მარიინსკი. ქალაქში რუსი მწერლის ვლადიმირ ჩივილიხინის სახლ-მუზეუმია.
სქოლიო
კატეგორია:კემეროვოს ოლქის ქალაქები
გულრიფში
გულრიფში (Гәылрыҧшь; 1975 წლამდე ქვემო გულრიფში) — დაბა დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შავი ზღვის პირას, სამურზაყანოს დაბლობზე, სარკინიგზო და საავტომობილო მაგისტრალზე, ზღვის დონიდან 20 მ, სოხუმიდან 13 კმ, თბილისიდან 431 კმ. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით გულრიფშის მოსახლეობა 8014 ადამიანს შეადგენდა.
გულრიფში ზღვისპირა კლიმატური კურორტია. ჰავა — ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული. იცის თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურა 14,5 °C, იანვრის საშუალო ტემპერატურა 6,2 °C, ივლისის 22,9 °C; აბსოლუტურ მინიმალური –12 °C, აბსოლუტურ მაქსიმალური 41 °C. ზღვის ბრიზები რამდენადმე ანელებს ზაფხულის სიცხეს. ნალექები 1410 მმ წელიწადში. ფარდობითი ტენიანობა 72%. მზის ნათების ხანგრძლივობა 2100 სთ წელიწადში.
წყაროებში იხსენიება XIX საუკუნის 30-იანი წლებიდან. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1975 წელს. დაბაში არის ადმინისტრაციული, განათლების, კულტურის და ჯანდაცვის (სანატორიუმები, პანსიონატები) ობიექტები. სამკურნალო საშუალება — კლიმატოთერაპია. სამედიცინო ჩვენება: ფილტვების ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმა. სეზონი — მთელი წელი. 1991 წელს გულრიფშში იყო სახლთსაშენი კომბინატი, საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმო, საბავშვო ბაღები, საშუალო ზოგადსაგანმანათლებლო და სამუსიკო სკოლები, სუბტროპიკული კულტურების სოხუმის საცდელი სადგური, საქართველოს მცენარეთა დაცვის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის აფხაზეთის მცენარეთა დაცვის საცდელი სადგური და სხვა.
ეტიმოლოგია
გულრიფში აფხაზური წარმოშობის სიტყვაა და მომდინარეობს სახელიდან "გულიების საცხოვრისი, გულიების წყალი". როგორც ჩანს, ამ ადილას გულიების ქართულ გვარს უცხოვრია.
სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის დაბები
გამელსტადის ეკლესიის სოფელი
რესურსები ინტერნეტში
Gammelstad Gammelstad
ლევიტანა
ლევიტანა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1560 მეტრი, გორიდან 40 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი.
სოფიო
ალიანსი ოსმალეთთან
რუსეთ-თურქეთის 1828–1829 ომის დროს სოფიო შეეცადა აღედგინა სამთავრო. მან ჯერ კიდევ 1827 წლიდან დაიწყო ურთიერთობის დაჭერა ქვემო გურიისა და აჭარის ბეგებთან, ფოთის ფაშასთან. რუსეთის ჯარის კავკასიის ფრონტის მარჯვენა ფრთის მმართველმა, გენერალ-მაიორმა კარლ ჰესემ სოფიოს 1828 წლის აპრილში წინადადება მისცა, მძევლად ჩაებარებინა დავით მაჭუტაძე და შეეწყვიტა ოსმალეთთან ურთიერთობა. მაგრამ სოფიო აპირებდა დავით მაჭუტაძესთან დაქორწინებას და სამთავრო ტახტის აღდგენას. მაჭუტაძემ ფარულად მოიარა ფოთი, ბათუმი, ტრაპიზონი და ბოლოს მოახერხა, რომ სულთანს სოფიოსთვის მფარველობის ფირმანი გამოეგზავნა. 9 მაისს ჰესემ კვლავ მორჩილებისკენ მოუწოდა სოფიოს. 1 ივნისს სოფიომ მიიღო ტრაპიზონის ფაშას მიერ გაგზავნილი მოხელე, გურიის ოსმალეთის ქვეშევრდომობაში შესვლის დამადაასტურებელი სიგელი და ოსმალეთის სულთნის საჩუქრები, სანაცვლოდ სოფიომ სულთანს მძევლად თავისი ათი წლის ქალშვილი კოჭიბროლა, ხოლო შეძლებულმა თავადებმა თავიანთი შვილები გადასცეს. გურიაში ანტიოსმალური განწყობა იმდენად დიდი იყო, რომ სოფიომ ხალხის მიმხრობა ვერ მოახერხა. რუსეთის მომხრე თავად-აზნაურებმა ოჯახები იმერეთში გახიზნეს, ლაშქარი შეკრიბეს და ჩოხატაურში რუსეთის ჯარს შეუერთდნენ. დავით მაჭუტაძემ სოფიოსთვის მხოლოდ 500 მოლაშქრე შეაგროვა.
ლევიტანა
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სოფიო
ალიანსი ოსმალეთთან
ივლისში აჰმედ-ფაშას მეთაურობით 4 ათასი კაცი გურიაში შეიჭრა. 1828 წლის 15 ივლისს რუსეთის იმპერიამ მეგრელების და იმერლების სახალხო ლაშქრის დახმარებით ფოთი აიღო. 24 ივლისს რუსეთმა აიღო ახალქალაქი და ემზადებოდა ახალციხეზე შეტევისთვის, წარმატებებს აღწევდნენ ბალკანეთის ფრონტზეც. ამიტომ აჰმედ ფაშა უკან გაბრუნდა ახალციხის გასამაგრებლად. სოფიოს ჯარმა სვიმონ ერისთავის ციხე გადაწვა და ასკანის ციხეში შევიდა. სოფიო მიხვდა, რომ ოსმალეთი ომს აგებდა, ამიტომ მან 8 აგვისტოს მონანიების წერილები მისწერა ერმოლოვის ნაცვლად დანიშნულ ივანე პასკევიჩს. სოფიო პასკევიჩს პირდებოდა ლაშქრის გამოყვანას ქობულეთსა და ბათუმზე ერთობლივად ლაშქრობისთვის. პასკევიჩმა სოფიოს მისცა ორკვირიანი ვადა, მოითხოვა მძევლები და გურიაში გაგზავნა კარლ ჰესე ორი ბატალიონით. სოფიომ მძევლების გაცემაზე უარი განახადა. 30 სექტემბერს კარლ ჰესე ორი ბატალიონით გურიაში შევიდა. სოფიომ დატოვა ოზურგეთი და გადავიდა ლიხაურის ციხეში. ჰესემ დაიკავა ოზურგეთისა და ასკანის ციხეები. 1 ოქტომბერს სოფიო ოსმალეთში გაიქცა და სარდალ ოსმან-ბეგთან მივიდა. მან ლიხაურში დატოვა ორი მცირეწლოვანი ქალიშვილი, შვიდი წლის სოფიო და ექვსი წლის ტერეზია (პასკევიჩმა ორივე სანქტ-პეტერბურგში გააგზავნა, სადაც მიაბარეს სმოლნის ინსტიტუტში), ხოლო დავითი და ეკატერინე წაიყვანა თან. მასთან ერთად წავიდნენ დავით მაჭუტაძე, გიორგი თავდგირიძე, ლაზარე ნაკაშიძე, 8 აზნაური და 56 მსახური. ჰესე დაედევნა გაქცეულებს და 15 ოქტომბერს შეკვეთილთან ბრძოლაში დაამარცხა ოსმალები, მაგრამ ჩოლოქის გადაკვეთა ვერ გაბედა. სოფიო ტრაპიზონში ჩავიდა.
გარდაცვალება
რუსეთის ხელისუფლებამ მოახდინა სოფიოს ქონების კონფისკაცია და გურიაში დააწესა დროებითი მმართველობა პოდპოლკოვნიკ კულიაბკოს ხელმძღვანელობით. 1829 წლის გაზაფხულზე სოფიომ ქვემო გურიიდან პროკლამაციები გაავრცელა. ის მოსახლეობას რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ აჯანყებისკენ მოუწოდებდა. პასკევიჩმა სოფიოს წერილი გაუგზავნა, ჰპირდებოდა მას შეწყალებას და შვილის, დავითისთვის ტიტულის შენარჩუნებას, თუ სოფიო უარს იტყოდა ოსმალეთთან ალიანსზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი პასკევიჩი იმუქრებოდა დავითისთვის ტიტულის ჩამორთმევით. პასკევიჩის წერილები ოსმალეთის აგენტებმა ჩაიგდეს ხელთ და სოფიომდე მათ არ მიუღწევია. 1829 წლის 9 აგვისტოს ჰესემ დაიკავა კინტრიშის ხეობა. სოფიომ და მისმა ოჯახმა ძლივს გაასწრო ჰესეს. ბოლოდროინდელი რთული ცხოვრების გამო სოფიოს ჯანმრთელობა შეირყა, დასნეულდა და 1829 წლის 7 სექტემბერს გარდაიცვალა აქჩააბათში (ყოფილი პლატანა). დაკრძალეს იქვე, მიქაელ მთავარაგელოზის ეკლესიის გალავნის ჩრდილოეთ ნაწილში. საფლავზე წარწერა ბერძნულად იყო შესრულებული, მაგრამ ის ჯერ კიდევ 1909 წელს მონახულებისას არ იკითხებოდა, რადგანაც პერიოდულად ხდებოდა მისი გადაღებვა. ამჟამად სოფიოს საფლავი დაკარგულია. 1832 წლის 25 იანვარს ნიკოლოზ I-მა შეიწყალა ოსმალეთში გაქცეული გურული თავად აზნაურები. გურიაში სხვა თავად-აზნაურებთან ერთად დაბრუნდნენ დავით და ეკატერინე ბატონიშვილები.
შემორჩენილია სოფიოს ორი განსხვავებული აკლდამის ფოტო. ერთი წარმოადგენს დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციის ნაწილს (გადაღებულია 1896 წლამდე) და მისი მიხედვით აკლდამა ქალაქ უნიაში იდგა, ხოლო მეორე — გადაღებული 1909 წელს დასახლებულ პუნქტ პლატანაში იმყოფებოდა. სხვა წყაროს მიხედვით სოფიო გარდაიცვალა და დაკრძალეს ტრაპიზონის საფაშოს ქალაქ უნიეს (Гогніѣ), წმინდა სოფიოს ბერძნულ მონასტერში.
ფენაკიტი
წარმოიქმნება მეტამორფულ ქანებში, აგრეთვე გრანიტულ პეგმატიტებში. ბერილიუმის ერთ-ერთი მადანია. იშვიათი მინერალია. ფენაკიტის დიდი ზომის გამჭვირვალე კრისტალები II კლასის ძვირფასი ქვებია.
პირველად ფენაკიტი XIX საუკუნეში მოიპოვეს ურალზე. დეტალურად ფენაკიტი აღწერილ იქნა 1833 წელს ნორდენშელდის მიერ. შემდგომ წლებში მინერალის ადგილმდებარეობა გამოავლინეს ნორვეგიაში, ბრაზილიასა და აფრიკაში (ნამიბია, ზიმბაბვე).
ფენაკიტის ყველაზე მსხვილი ადგილმდებარეობა გამოვლინებულია რუსეთში (ურალი), იტალიაში, ავსტრიაში, მადაგასკარზე, ბრაზილიაში (მინას-ჟერაისი), აშშ-ში (კალიფორნია) და სხვა.
იან კაპლიცკი
იან კაპლიცკი (დ. 18 აპრილი, 1937, პრაღა — გ. 14 იანვარი, 2009, იქვე) — წარმოშობით ჩეხი, ბრიტანელი არქიტექტორი. მისი ყველაზე განთქმული პროექტია ფუტურისტული სელფრიჯის შენობა ბირმინგემში, ინგლისი, და მედია ცენტრი ლორდის კრიკეტის მოედანზე ლონდონში.
კაპლიცკი პრაღის გარეუბანში გაიზარდა. 1956–1962 წლებში პრაღის გამოყენებითი ხელოვნებისა და არქიტექტურის კოლეჯში სწავლობდა. 1968 წლამდე კერძო პრაქტიკაში მუშაობდა. პრაღის გაზაფხულის პერიოდში, 1968 წლის სექტემბერში ლონდონში გაიქცა და ბრიტანეთის მოქალაქე გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხი არქიტექტორები კატეგორია:ბრიტანელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
ატამან ეფრემოვების სასახლე
ექსპოზიცია
ატამან ეფრემოვების სასახლე სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ერთ-ერთი მთავარი ობიექტია. ეფრემოვების სასახლის დარბაზები გამოიყენება საგამოფენოდ, რომლებიც მოგვითხრობენ ჩერკასკისა და დონის კაზაკობის ისტორიული წარსულის შესახებ. ექსპონატებს შორისაა XVI საუკუნის მარმარილოს მზის საათი, რომელიც კონსტანტინოპოლიდან ჩამოიტანეს კაზაკებმა. 2014 წელს, რეკონსტრუქციის შემდეგ დამთვალიერებლებისათვის გაიხსნა მეორე სართულიც, სადაც განათავსეს გამოფენები, რომლებიც ეძღვნება კაზაკებისა და ეფრემოვების ოჯახის კულტურასა და ისტორიას. 2015 წელს როსტოვის ოლქის ქონების მართვის სამინისტრომ გადაწყვიტა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადასცეს ატამანთა სასახლე, მაგრამ საოლქო სასამართლომ გადაცემის განზრახვა არაკანონიერად გამოაცხადა და სამუზეუმო კომპლექსი საერო მიზნებისთვის სარგებლობაში დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ფენაკიტი
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერილიუმის მინერალები კატეგორია:ნეზოსილიკატები კატეგორია:ტრიგონური მინერალები
მიჰრან კასაბიანი
მიჰრან კრიკორ კასაბიანი (დ. 25 აგვისტო, 1870 — გ. 14 ივლისი, 1910) — სომეხი-ამერიკელი ექიმი, მედიცინაში რენტგენის სხივების გამოყენების ერთ-ერთი ადრეული გამომძიებელი და ფილადელფიის მედიკოს-ქირურგიული კოლეჯის ფაკულტეტის წევრი. ის გახდა ფილადელფიის საავადმყოფოს რენტგენ რეის ლაბორატორიის დირექტორი და როგორც ამერიკის რენტგენის რეი საზოგადოების ასევე ამერიკის ელექტრო-თერაპიული ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი.
დაიბადა კაისერში,სწავლობდა ლონდონში და ფილადელფიაში, შემდეგ მსახურობდა ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის საავადმყოფოს კორპუსში, ამერიკა-ესპანეთის ომის დროს. ომის შემდეგ მან დაამთავრა სამედიცინო სკოლა ქირურგიულ კოლეჯში და გახდა ინსტრუქტორი. მან გამოიგონა პოზიციონირების მოწყობილობა, რომელიც რენტგენის სურათებზე ნეკნებს ასახავდა. წარმოადგენდა ამერიკის სამედიცინო ასოციაციას საერთაშორისო კონვენციებზე და 1907 წელს მან დაწერა მნიშვნელოვანი სახელმძღვანელო ელექტროთერაპიისა და რადიოლოგიის შესახებ.
ადრეული ცხოვრება
სომეხი-ამერიკელი ექიმი, მიჰრან კასაბიანი დაიბადა 1870 წლის 25 აგვისტოს, კაისერში, მცირე აზიის ტერიტორიაზე, კაპადოკიაში. მას ჰყავდა სამი ძმა, ყველა მათგანი გახდა სმირნის ოქრომჭედლები. 1884 წლიდან 1896 წლამდე თურქეთის მთავრობამ წაახალისა მეზობელი ქურთები, რომ ოსმალეთის იმპერიაში 300 000 -ზე მეტი სომეხი მოეკლათ. კასაბიანი გაიზარდა სიღარიბეში და, როგორც ბიოგრაფმა პერსი ბრაუნმა თქვა, რომ ადრეულ წლებში მიწისძვრის ან ხოცვა-ჟლეტის თითქმის მუდმივი საფრთხის წინაშე იყო.
მას შემდეგ, რაც დაესწრო ამერიკულ მისიონერულ ინსტიტუტს კაისერში, კასაბიანი წავიდა ლონდონში 1893 წელს ღვთისმეტყველებისა და მედიცინის შესასწავლად. ლონდონში იგი დაინტერესდა ფოტოგრაფიით, ხოლო მედიცინამ გაცილებით მეტად დააინტერესა, ვიდრე თეოლოგიამ. 1894 წელს ის გადავიდა შეერთებულ შტატებში, სადაც დადიოდა ფილადელფიის მედიცის-ქირურგიული კოლეჯის სამედიცინო სკოლაში.
1898 წლისთვის კასაბიანი იყო აშშ-ს სრულუფლებიანი მოქალაქე. ამ პერიოდში მას თითქმის დასრულებული ჰქონდა სამედიცინო სკოლაში სწავლა, თუმცა მან გადაწყვიტა რომ სკოლის დამთავრების ნაცვლად, ემსახურა ესპანეთ-ამერიკის ომის დროს არსებულ შეერთებული შტატების არმიის საავადმყოფოს კორპუსში. ომის დროს ქასაბიანმა პირველად შეიძინა რენტგენის სხივების გამოყენების გამოცდილება, რომელიც მხოლოდ ცოტა ხნის წინ ჰქონდა აღმოჩენილი გერმანელ ინჟინერსა და ფიზიკოს ვილჰელმ რენტგენს. ომის დასრულების შემდეგ კასაბიანი გაათავისუფლეს არმიის საავადმყოფოს კორპუსიდან. კონფლიქტი ხანმოკლე იყო; 1898 წლის ბოლომდე დაბრუნდა ფილადელფიაში, დაამთავრა სამედიცინო სკოლაში განათლების მიღება და აიღო სამედიცინო ხარისხი.
გარდაცვალება
1910 წლის გაზაფხულზე კასაბიანს ჩაუტარდა კიდევ ერთი ოპერაცია კიბოსთან დაკავშირებით, ამჯერად ამოიღეს დაზარალებული კუნთი მკერდიდან. 1910 წლის 12 ივლისს ნიუ-იორკ ტაიმზმა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ მისი ჯანმრთელობა ცუდ მდგომარეობაში იყო. კასაბიანი გარდაიცვალა ამავე წლის 14 ივლისს.
გარდაცვალებამდე დაახლოებით 18 თვით ადრე, კასაბიანი დაქორწინდა ვირჯინია გირაგოსიანზე, რომელიც კონსტანტინოპოლიდან იყო. მისმა ძმისშვილმა ლეომ, 16 წლისამ, კასაბიანის გარდაცვალების დროს, გადაწყვიტა სკაიოგრაფიის შესწავლა. კასაბიანის გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, JB Lippincott Company-მ გამოაცხადა, რომ გამოაქვეყნებდა კასაბიანის სახელმძღვანელოს მეორე გამოცემას.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივლისი კატეგორია:სომხური წარმოშობის ამერიკელები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის სომხები
აბსოლუტურად შავი სხეული
კავშირი რელეი-ჯინსის კანონთან
ანუ
ამის გათვალისწინებით პლანკის ფორმულა გადადის რელეი-ჯინსის ფორმულაში
ეს არის ერთ-ერთი მაგალითი იმისა, რომ ფიზიკის ნებისმიერმა ახალმა თეორიამ უნდა ახსნას ყველაფერი რასაც ხსნიდა ძველი თეორია.
წყარო
კატეგორია:ელექტრომაგნიტური გამოსხივება კატეგორია:ასტროფიზიკა
დემეტრე II (აფხაზთა მეფე)
ენერგიულად იბრძოდა ახლად შექმნილი სამეფოს დამოუკიდებლობის დასაცავად. IX საუკუნის 40-იან წლებში არაერთხელ დაამარცხა დასაცლეთ საქართველოში შემოსული ბიზანტიელთა ლაშქარი. 853 წინ აღუდგა საქართველოში შემოჭრილ არაბთა სარდალს ბუღა თურქს. იგი შემდეგშიაც განაგრძობდა ბრძოლას ქართლიდან არაბთა განდევნისა და საქართველოს გაერთიანებისათვის.
დემეტრე II-ის საშინაო პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იყო აღმოსავლეთ საქართველოს ეკლესიის გავლენის განმტკიცება დასავლეთ საქართველოში. ამ მიზანს ემსახურებოდა მისი ხელშეწყობით IX საუკუნის I ნახევარში დასავლეთ საქართველოში გრიგოლ ხანძთელის მიერ ქართული მონასტრის დაარსებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:დაბადებული 825 კატეგორია:გარდაცვლილი 861
როსპუდა
გეოგრაფია
როსპუდა 66.8 კილომეტრის სიგრძის ვიწრო მდინარეა, რომელიც ძალიან იშვიათად დიდდება. მდინარეს ახასიეათებს მკვეთრი მოსახვევები და კლდიანი ხეობა.
ლათინთა იმპერია
სახელმწიფო წყობილება
უმაღლეს საეკლესიო იერარქიას სათავეში ედგა რომის კათოლიკე პატრიარქი, ხოლო რიგითი სამღვდელოება მომეტებულად ბერძნულ-მართლმადიდებლური წესის მიმდევარი იყო.
ლათინთა იმპერიაში, რომელიც სოციალური, ეკონომიკური და რელიგიური წინააღმდეგობების მქონე სუსტი ფეოდალური გაერთიანება იყო, ვერ მოხდა ბერძნული და ლათინური კულტურის  ორგანული შერწყმა.
საგარეო პოლიტიკა
ლათინთა იმპერიას განუწყვეტელი ბრძოლა უხდებოდა ბულგარეთის სამეფოსთან და ბიზანტიური მიწა-წყლის ნაწილზე აღმოცენებულ  ახალ ბერძნულ სახელმწიფოებთან  - ნიკეის იმპერიასა და ეპირის დესპოტატთან, ხოლო შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროსთან მდებარე, ქართველი ტომებით დასახლებულ მიწა-წყალზე აღმოცენდა საქართველოს ყმადნაფიცი სახელმწიფო - ტრაპიზონის იმპერია. ლათინთა იმპერია თანდათან კარგავდა თავის ტერიტორიებს; 1222 წელს ეპირის დესპოტმა ხელთ იგდო თესალონიკის სამეფო. ნიკეის იმპერატორმა მიხეილ VIII პალეოლოგოსმა, რომელსაც ფულითა და ფლოტით ეხმარებოდნენ ვენეციის მოქიშპე გენუელები, 1261 წლის 25 ივლისს მოულოდნელად აიღო კონსტანტინოპოლი და ბოლო მოუღო ლათინთა იმპერიის არსებობას. ლათინთა იმპერიაში შემავალი რამდენიმე ფეოდალური სამფლობელო შუა და სამხრეთ საბერძნეთში ერთხანს შერჩათ ლათინებს, ხოლო ყოფილი იმპერატორის ბოდუენ II-ის (გ. 1273) მემკვიდრენი კიდევ დიდხანს აცხადებდნენ პრეტენზიას ლათინთა იმპერატორის ტიტულზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯვაროსნული ლაშქრობები კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
ჰასანაგა ტურაბოვი
ხსოვნა
2018 წლის 6 მარტს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას ჰასანაგა ტურაბოვის 80 წლის იუბილეს აღნიშვნასთან დაკავშირებით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ანდამანის ზღვა
ანდამანის ზღვის ფართობია 600 000 კმ², სიგრძე 1 200 კმ, სიგანე 645 კმ, საშუალო სიღრმე 1 096 მ, მაქსიმალური სიღრმე 4 198 მ.
thumb|centre|820px|[[ჯეიმზ ბონდის კუნძული პანგ-ნგას ყურეში, ტაილანდი]] thumb|centre|820px|კუნძული კო-პჰი-პჰი, ტაილანდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ზღვები კატეგორია:მიანმარის გეოგრაფია კატეგორია:მალაიზიის გეოგრაფია კატეგორია:ინდონეზიის ზღვები კატეგორია:ტაილანდის გეოგრაფია
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის გერბი
აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია ორ ნაწილად.
გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „გარდაბანი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მუნიციპალური გერბები კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტი
სევილიის ალკასარი
სევილიის ალკასარი (Reales Alcázares de Sevilla) — სამეფო ციხესიმაგრე ქალაქ სევილიაში (ანდალუსია, ესპანეთი). წლების განმავლობაში წარმოადგენდა მავრების ფორტს. პირველი სასახლე აშენდა ალმოჰადების დინასტიის დროს. ციხესიმაგრის უდიდესი ნაწილი კი აშენდა კასტილიის მეფის პედრო I-ის დროს. სასახლე ში კარგადაა დაცული მუდეხარის სტილიმუდეხარის არქიტექტურა, რომელსაც დამატებული აგვს გოთიკური სტილის ელემენტებიც. მთელი 700 წლის მანძილზე იყო ესპანეთის მეფეთა სასახლე. 1987 წლიდან სევილიის ალკასარი შეტანილია იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებში (კრიტერიუმი I, II, III, VI).
მედია ფაილი
thumb|მარცხნივ|მოკლე ვიდეო, ასახავს სევილიის ალკასარის არქიტექტურას
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
მეგობრობის თეატრი
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს თეატრები
ჯაფარ ჯაბარლი
პირველი პერიოდი
ჯაფარ ჯაბარლიმ აზერბაიჯანში პირველმა გაამდიდრა ისტორიული დრამის ჟანრი ეროვნული თავისუფლების იდეებითა და მასების სიტყვით შაჰის აბსოლუტიზმის წინააღმდეგ. მან პიესაში „ნასრედინ შაჰი“ ასახა მასების ბრძოლა ტირანიისა და აბსოლუტიზმის წინააღმდეგ. „ნასრედინ შაჰი“ აზერბაიჯანული დრამატურგიისა და ჯაბარლის შემოქმედების ისტორიული თემების განვითარების ახალი ეტაპი იყო. იგი პირველად დაიდგა 1919 წელს აშხაბადში.
1917 წელს ჯაბარლიმ დაწერა პიესები „ტრაბლისის ომი" ანუ „ვარსკვლავი" და „ედირნის დაპყრობა" ოსმალეთის ისტორიაზე. ორივე ნაწარმოების თემა აღებულია თურქების გმირული ბრძოლებიდან უცხოელთა წინააღმდეგ. სურათისა და თემის სიახლოვის გათვალისწინებით სპექტაკლი „ედირნის დაპყრობა“ შეიძლება ჩაითვალოს სპექტაკლის „ტრაბლისის ომის“ გაგრძელებად. ვინაიდან ეს ნაწარმოებები ხელს უწყობს თურქულ ცხოვრებას, თურქულ გმირობასა და ვაჟკაცობას, დაწერის დღიდან ისინი საბჭოთა კრიტიკოსებმა მიიღეს, როგორც „პან-თურქისტული" და „პანისლამისტური" ნაწარმოებები და მალევე ისინი მთლიანად მოიხსნა სცენიდან.
„ტრიბლისის ომის“ და „ედირნის დაპყრობის“ თემა აღებულია ოსმალეთის მოსახლეობისა და თურქეთში მცხოვრები თურქების ბრძოლით სავსე ისტორიის უახლოესი წარსულიდან (1911-1913 წწ.). ჯაფარ ჯაბარლი პირველი აზერბაიჯანელი დრამატურგია, რომელმაც ნურუ ფაშა მხატვრულ ლიტერატურაში მიიყვანა ისტორიული ტრაგედიით „ტრაბლისის ომი“. ნაწარმოების მიხედვით დადგმული პირველი სპექტაკლი აჩვენეს 1918 წლის 10 მარტს, ნოვრუზის დღესასწაულის წინა დღეს, ბაქოს „ისმაილიას" შენობაში.
ავტორმა ორივე ნაწარმოები ახალგაზრდობაში (18 წლის ასაკში), შემოქმედების საწყის ეტაპზე დაწერა. ბაქოს პოლიტექნიკური სკოლის სტუდენტობის მიუხედავად, ჯაფარ ჯაბარლი პრესის ინფორმაციაზე დაყრდნობით ადევნებდა თვალს ოსმალეთის ისტორიის ბალკანეთის ომების პერიოდს (1911-1913 წწ.) და შემოქმედებითად დამოკიდებულების მქონე ისტორიულ ფაქტებს, მან შექმნა ეს სცენური ნამუშევრები. პრობლემებისა და პერსონაჟების ურთიერთგამომრიცხავი წერტილების დაპირისპირება.
„ტრაბლისის ომში“ მოვლენები 1911-1912 წლების იტალია-ოსმალეთის ომის ფონზე ვითარდება.
ტრაგედია „ედირნის დაპყრობა“ ახალგაზრდა ჯაბარლიმ 1917 წლის 17 ოქტომბერს დაასრულა და ნამუშევარი პირველად აჩვენა იმავე წლის 15 დეკემბერს აბას მირზა შარიფზადეს პრეზენტაციაზე. ჯაფარ ჯაბარლიმ ნაწარმოებების „ტრაბლისის ომი“ და „ედირნის დაპყრობა“ პირველი წარმოდგენის შემდეგ გამართულ მიღებაზე ისაუბრა და თურქი ხალხის სიძველესა და მათ მდიდარ კულტურულ და სამხედრო ტრადიციებზე ისაუბრა. გარდა იმისა, რომ აღწერს ნური ფაშას, როგორც სამხედრო მოღვაწისა და პიროვნების მხატვრულ სახეს „ტრაბლისის ომში“, მან მიუძღვნა ამ თემას „ედირნის დაპყრობა“ და დაჰპირდა ახალი ნაწარმოების დაწერას, რომელიც მოგვითხრობს გენერლის ტრიუმფალური ლაშქრობის შესახებ ბაქოს გადარჩენისთვის. ჯაფარ ჯაბარლის ცეცხლოვანმა სიტყვამ ნური ფაშაზე შთაბეჭდილება მოახდინა. ბანკეტის შემდეგ გენერალმა მიიღო ჯაბარლის მოწვევა, რომელსაც „მეგობარი" უწოდა და მისი სტუმარი გახდა. მეორე დღეს ჯაბარლის დედამ მიიღო ნური ფაშას გამოგზავნილი საჩუქრები. მათ შორის იყო: ნიკელის მოოქროვილი რკინის საწოლი, ტანსაცმლის კედლის საკიდი და კედლის საათი. სპექტაკლის მთავარი შინაარსია თურქი ხალხის აღშფოთება მმართველი წრეების მიმართ, რომლებმაც ბალკანეთის ომების დროს დაიკავეს მორჩილი და თვალთმაქცური პოზიცია, პატრიოტული მოძრაობა ედირნეს დაკარგული მიწებისთვის, გმირობა და ვაჟკაცობა.
ავტორი ნაშრომში „ბაქოს ომი" აღწერს 1918 წლის მარტში ბაქოში მომხდარ სისხლიან მოვლენებს, სომეხი დაშნაკების მიერ აზერბაიჯანელების სისასტიკეს და გმირულმა მხსნელმა თურქულმა არმიამ ნური ფაშას მეთაურობით ქალაქი გადაარჩინა სომეხი ველურებისგან. ეს ტრაგედია დაიდგა 1919 წლის 16 სექტემბერს, ე. შარიფზადეს ხელმძღვანელობით, „თურქულ კერაში" (თურქეთის სახელმწიფო თეატრი).
ირაკლი სამსონაძე
ბიოგრაფია
1988-1989 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია “ქართული ფილმის” შემოქმედებით სახელოსნოში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რეზო თაბუკაშვილი, შექმნილი აქვს სცენარები.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გერბი
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გერბი — ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
პირველ ნაწილს უჭირავს ფარის 2/3, მეორე ნაწილს კი - 1/3.
გერბის ფარის ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი ნახევრად ღია ჭიშკრით.
გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „ლაგოდეხი“.
გერბის შესახებ
გერბში მთავარი „ფერების“ — ვერცხლისა და მწვანის გამოყენებას ისტორიული საფუძველი გააჩნია და ეყრდნობა XVIII-XIX საუკუნეების ისტორიულ დოკუმენტებს. ძირითად წყაროს კი წარმოადგენს ვახუშტი ბატონიშვილის მიერ შექმნილი გერბები. გერბის ფარზე მოთავსებული თამარის ხელრთვა ლაგოდეხის ისტორიული ტერიტორიაზე სამეფო დომენის გადმომცემის, ხოლო ირემი ვაჟკაცური კეთილშობილების, ბოროტების წინააღმდეგ ბრძოლის განსახიერებას და ესთეტიკურ ძალდაუტანლობას გადმოსცემს, აგრეთვე იგი სიმბოლურად ლაგოდეხის მდიდარ ბუნებას (ლაგოდეხის ნაკრძალს) გადმოსცემს. გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებული სამკოშკიანი ქონგურიანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი, ნახევრად ღია კარიბჭით და ფარს ქვემოთ მოთავსებული დევიზი „ლაგოდეხი“, მუნიციპალიტეტის სტატუსისა და კუთვნილების აღმნიშვნელ დამატებით საიდენტიფიკაციო საშუალებას წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გერბები
როსპუდა
საპროტესტო გამოსვლები
აუგუსტოვის რკალის გზის მშენებლობის წინააღმდეგ გამართული კამპანიის სიმბოლოდ მწვანე ლენტი მიიჩნევა.
ეკოლოგიური აქტივისტები, აგრეთვე მეცნიერები, როგორებიცაა ბოტანიკოსები, ზოოლოგები, ეკოლოგიის ექსპერტები, ჰიდროლოგები და ევროკომისიის წევრები მიიჩნევენ, რომ როსპუდას ხეობა აუგუსტოვის გზის მშენებლობით ძალიან დიდი საფრთხის წინაშე დგებოდა.
პროექტის განხორციელების შემთხვევაში, ველური ბუნება დაზიანდებოდა არა მხოლოდ ჩქაროსნული მაგისტრალით, არამედ მშენებლობის პროცესით. მშენებლობით გამოწვეული ხმაური კი ძალიან დიდ საფრთხეს შეუქმნიდა ამ რეგიონში მობინადრე წითელი წიგნის ცხოველებს. ამ საკითხზე საკმაოდ განსხვავებული მოსაზრება ჰქონდა ეროვნული და საავტომობილო გზების სპეციალურ განყოფილებას, სადაც ფიქრობდმენ, რომ პროქტი ბუნებაზე ასე მასშტაბურ ზეგავლენას არ მოახდენდა და მას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ქვეყნისათვის.
ჯაფარ ჯაბარლი
შემოქმედების მეორე პერიოდი
ტრაგედიის „ცეცხლოვანი პატარძლის“ დაწერის იდეა პირველად ჯაბარლის 1924 წელს დაებადა. „ცეცხლოვანი პატარძალი“ ძირითადად ეძღვნება მე-9 საუკუნეში მომხდარ ტიპურ ისტორიულ მოვლენებს და სახალხო ლიდერის ბაბექის ბრძოლას არაბი დამპყრობლების წინააღმდეგ. სანამ ნაწარმოების პირველი ვერსია მზად იყო 1925 წლის შუა წლებში, ჯაბარლიმ მასზე სამი წელი იმუშავა, გააუმჯობესა და მხოლოდ ამის შემდეგ გადასცა თეატრს.
როსპუდა
ვია ბალტიკას დაპირისპირება (2006-2009)
2006 წლის დეკემბერში ევროკომისიამ ვალდებულებები დააკისრა პოლონეთის მთავრობას გზის მშენებლობის ნებართვის გაცემის გამო, რომელიც დაცულ ადგილებს უქმნის საფრთხეს. 2007 წლის თებერვალში ადგილობრივი პროვინციის გუბერნატორმა ხელი მოაწერა მშენებლობის დაწყების განკარგულებას. აღნიშნული რეგიონი დაცულია ევროკავშირის Natura 2000-ის პროგრამით, რომლის მიხედვითაც ევროკავშირს მაგისტრალის მშენებლობისთვის პოლონეთის დაჯარიმება შეუძლია. 2007 წლის 13 თებერვალს პოლონეთის ომბუდსმენმა გუბერნატორის გადაწყვეტილება გაასაჩივრა და სამშენებლო სამუშაოების შეწყვეტა მოითხოვა. დამოუკიდებელმა გზების ინჟინერმა წარადგნა გზის სპეციალური გეგმა, რომელიც დაცულ ტერიტორიას გვერდს უვლიდა და რომლის ღირებულებაც 17 მილიონი ევროთი ნაკლები იყო. მიუხედავად აქტივისტებისა და პოლიტიკოსების აქციებისა გზის მშენებლობა მაინც არ გაუქმებულა. პოლონურმა გაზეთმა Gazeta Wyborcza- მ დაიწყო პეტიცია, რომელსაც 140 000-ზე მეტმა ადამიანმა მოაწერა ხელი. ხელმოწერების შეგროვების შემდეგ გაზეთმა პოლონეთის პრეზიდენტს, ლეხ კაჩინსკის მიმართა, რომ პატივი სცენ კანონს და როსპიდას ხეობა შეინარჩუნონ. 2007 წლის 22 თებერვალს აუგუსტოვის შემოვლითი ჩქაროსნული მაგისტრალის მშენებლობა გეოდეზიური გაზომვების გამოყენებით დაიწყო.
ჯაფარ ჯაბარლი
შემოქმედების მეორე პერიოდი
1928 წელს პიესით „ცეცხლოვანი პატარძალი“ დრამატურგი შეეხო თემას, რომელიც ისტორიული წარმომავლობით პრობლემურია და დროიდან გამომდინარე აქტუალური. პირველ ვერსიაში ნაწარმოები დაიწერა პიესად, რომელიც შედგებოდა 38 სურათისგან, ხოლო სპექტაკლისთვის მომზადების პროცესში ის 18 სურათამდე შემცირდა.
როსპუდა
ვია ბალტიკას დაპირისპირება (2006-2009)
2009 წელს პოლონეთის ხელისუფლებამ გამოაცხადა, რომ როსპუდას ხეობის გავლით ავტომაგისტრალის მშენებლობაზე უარი განაცხადეს და შეირჩა ახალი ალტერნატიული მარშრუტი, რომელიც ამ ადგილს გვერდს უვლის.
ჯაფარ ჯაბარლი
შემოქმედების მეორე პერიოდი
„ცეცხლოვანი პატარძალი“ 1928 წელს დაიდგა და მისი რეჟისორი იყო ა. ტუგანოვი.
როსპუდა
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები კატეგორია:ბიებჟას შენაკადები
ჯაფარ ჯაბარლი
შემოქმედების მეორე პერიოდი
უკვე 1922-1923 წლებში ჯაბარლიმ სახელმწიფო დრამატულ თეატრს წარუდგინა „არაზის მდინარე“. დიდი ალბათობით, ეს ლექსი ეძღვნებოდა აზერბაიჯანელი ხალხის ერთიანობის საკითხს. სამწუხაროდ, ეს ნამუშევარი არ არის ნაპოვნი და არ არსებობს დეტალური ინფორმაცია ამის შესახებ. 1923 წელს ჯაბარლიმ გამოაქვეყნა თავისი ლეგენდარული ლექსი „ქალწულის ციხე“ ჟურნალში „განათლება და კულტურა“.
1924 წელს, აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე სწავლისას ჯაბარლიმ განაგრძო ლიტერატურული მოღვაწეობა. არაერთი მოთხრობისა და ლექსის წერასთან ერთად ეწეოდა თარგმანსაც, სიტყვით გამოდიოდა სხვადასხვა მედიაში სტატიებით.
1925 წელს სახელმწიფო თეატრისთვის თარგმნა შექსპირის ტრაგედია „ჰამლეტი“, ხოლო 1927 წლის დასაწყისში გამოსცა მოთხრობა „დილბარი“. 1928 წელს თარგმნა და გამოსცა ლევ ტოლსტოის „ჰაჯი-მურატი“ და მაქსიმ გორკის „ბავშვობა“.
შემოქმედების მესამე პერიოდი
1928 წლიდან იწყება მწერლის შემოქმედების მესამე პერიოდი. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მწერალმა ცოტა ხნით შეისვენა დრამატული შემოქმედებისგან და 1927 წელს დაწერა „სევილი“. ნამუშევარი ეძღვნება ქალის თავისუფლების თემას. 1928 წელს „სევილის“ დადგმით თითქოს გზა გაიხსნა აღმოსავლელი ქალების თავისუფლებისთვის.
ქალთა თავისუფლება ჯაბარლის დრამის ერთ-ერთი მთავარი თემაა. ჯაბარლისთვის, ისევე როგორც ჯალილ მამედყულიზადესთვის, ქალების პრობლემა იყო „ძველი პრობლემა“. მწერლის მოთხრობების უმეტესობა აზერბაიჯანელი ქალების უბედურ ბედს ეძღვნება. თუმცა მწერალმა აზერბაიჯანელი ქალები არა უძრაობაში, არამედ განვითარებაში აღწერა. ისინი თანდათან აცნობიერებენ თავიანთ ადამიანურ ღირსებას. ჯაბარლის ნაწარმოებების ქალები პასიური პროტესტიდან აქტიურ პროტესტსა და სოციალურ ბრძოლაში გადადიან.
ქალთა განმათავისუფლებელ მოძრაობაში პრესამ და მხატვრულმა ლიტერატურამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა და ამ ბრძოლაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა ჯაბარლის პიესას „სევილი“. ნაწარმოებში აზერბაიჯანელი ქალის ცხოვრება გუშინ, დღეს და მომავალშიც აისახება სევილის სახეში.
სპექტაკლში „სევილი“, რომელმაც პირდაპირი გავლენა მოახდინა 1930-იანი წლების ლიტერატურულ და სოციალურ გარემოზე და დიდი რეზონანსი მოჰყვა მაყურებელსა და მკითხველში, დრამატურგი ცდილობდა გამოესახა ახალი საზოგადოება, ახალი ხალხი, ახალი ოჯახი და მორალური ნორმები. მხატვრული ილუსტრაცია. ნაწარმოებში აღწერილია თვინიერი ქალის ცხოვრების გზა, სულიერი ევოლუციის პროცესი. სპექტაკლში მწერალმა თანამედროვე ცხოვრების მასალაზე დაფუძნებული სიძველისა და სიახლის ბრძოლა ასახა.
1930 წელს ჯაბარლიმ მუშაობა დაიწყო თურქეთის სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო განყოფილების რეჟისორად და დირექტორად.
„სევილის“ შემდეგ დრამატურგი ორ თემაზე ფიქრობდა — ერთი იყო ხალხთა მეგობრობა, მეორე კი ახალი სოფლის საკითხი.
ჯაბარლის გასული საუკუნის 30-იანი წლების დრამატული შემოქმედება იწყება პიესით „ალმაზი“. ნაწარმოების პირველი შესრულება აჩვენეს 1931 წლის 13 აპრილს. სპექტაკლს დიდი წარმატება ხვდა წილად.
სოციალიზმის აგების პერიოდის, 1929-1930 წლების ერთ-ერთი მთავარი სოციალური საკითხი იყო სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაცია. ალმაზის პიროვნებაში მწერალმა სოციალისტური საზოგადოებისთვის დამახასიათებელი ახალგაზრდის იმიჯი შექმნა.
1931 წელს ჯაბარლიმ დაასრულა სპექტაკლი „1905 წელს“ და გადასცა თეატრს. ნაწარმოები ხალხთა მეგობრობაზეა. ამ სპექტაკლით თურქეთის სახელმწიფო დრამატულმა თეატრმა 1931 წლის სეზონი გახსნა. თავად ჯაბარლი მუშაობდა დადგმაზე.
პატარა პიესა, რომელიც ჯაბარლიმ აჩვენა 1932 წლის ზაფხულში დაწერილ წერილში, იყო პიესა „Dönüş“. რატომ უწოდა მწერალმა ამ პიესას „პატარა“? ამ კითხვას პასუხობს მწერლის წერილი ა.ტუგანოვისადმი ცოტა ხნის წინ. იმ წერილში ჯაბარლი აცხადებს, რომ სახელმწიფო დრამატული თეატრის იუბილესთან დაკავშირებით მცირე სატირულ პიესას დაწერს. ირკვევა, რომ ჯაბარლი თეატრის იუბილეზე შესასრულებელ სპექტაკლზე მუშაობდა, რომელიც მის ნაკლოვანებებს მეგობრულად აკრიტიკებდა. ეს სპექტაკლი უნდა ყოფილიყო კომედია ერთ-ორ მოქმედებად, კრიტიკული ნაწარმოები, როგორც „ჩვენი სცენის სარკე“. თუმცა შექმნის პერიოდში ნაწარმოები თანდათან იზრდებოდა, თემა გაფართოვდა და საბოლოოდ გადაიზარდა სერიოზულ სპექტაკლში, რომელიც აშუქებდა სოციალისტური ხელოვნების საკითხებს. ნაწარმოებზე მუშაობისას მწერლის მთავარი მიზანი იყო ლიტერატურისა და ხელოვნების სამყაროში არსებული ხარვეზების გამოვლენა, თეატრალური გარემოს გაწმენდა მავნე და ცუდი იდეებისა და თეორიებისგან. საჭირო იყო მათი თამამად გაკრიტიკება.
ახალგაზრდა გულსაბა, რომელიც მოსკოვში სწავლობდა და აზერბაიჯანში ჩავიდა, ამ ხარვეზებს წააწყდა, როცა თეატრალურ კოლექტივს ახალი რეპერტუარის, ახალი მეთოდისა და ძლიერი დისციპლინის საბრძოლველად მოუწოდა. გულსაბა ყველას ყურადღებას აქცევს იმ ნაკლოვანებებს, რასაც ხედავს. კოლექტივის დახმარებით ცდილობს მათ აღმოფხვრას. ის ამბობს: „ასევე, ამხანაგებო, ჩვენ გვაქვს კონსერვატიზმი: სიახლის შიში, სიბერის თაყვანისცემა“. გულსაბას ყველაზე მეტად ეს მთავარი ნაკლი, კონსერვატიზმი აწუხებს; ის იწყებს ბრძოლას კონსერვატიზმთან და სიბერესთან. სპექტაკლი შეიძლება მივიღოთ „ოგტაი ელოღლუს“ გაგრძელებად.
„Dönüş"-თან ერთად, 1932 წელს ჯაბარლი მუშაობდა სპექტაკლზე „იაშარი". ნაწარმოები დაიდგა 1932 წლის დეკემბერში. მასში შეიქმნა ახალი აზერბაიჯანელი ინტელექტუალის იმიჯი. იაშარი ახალგაზრდა მეცნიერის ახალი ტიპია. მას სურს თავისი გამოგონებით გააუმჯობესოს სამშობლო. სპექტაკლში ჯაბარლი ეწინააღმდეგება მეცნიერებას, რომელიც ეთაყვანება ძველ სამეცნიერო ნორმებს და მოძველებულ მეთოდებს და მიესალმება ახალ, მეწარმე მეცნიერებს, რომლებიც თამამად არღვევენ მოძველებულ წესებს, რომლებიც აფერხებენ განვითარებას. „იაშარი“ ჯაბარლის ბოლო დასრულებული ნამუშევარი იყო.
1933 წლის 25 აპრილის სრულიად აზერბაიჯანის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის სხდომის №32 ბრძანებით ჯაფარ ჯაბარლის მიენიჭა „აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის“ საპატიო წოდება.
1933-1934 წლებში, მიუხედავად იმისა, რომ ჯაბარლის სცენისთვის ახალი ნაწარმოები არ მიუწოდებია, ეს წლები ასევე ყველაზე აქტიური იყო მის ცხოვრებაში. იმ დროს მუშაობდა დრამატულ თეატრში, ოპერის თეატრში და კინოში.
მიუხედავად იმისა, რომ მთელი ცხოვრება თეატრთან ერთად გაატარა, დრამატურგი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ხელოვნების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან დარგს, კინოს და ყველაფერი გააკეთა აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს შექმნისა და განვითარებისთვის. ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Film_Haji_Qara.jpg/220px-Film_Haji_Qara.jpg|მარცხნივ|მინი|[[ჰაჯი ყარა (ფილმი, 1929 წ.). სცენარის ავტორი ჯაფარ ჯაბარლი.]] პროფესიონალი დრამატურგი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში ლიტერატურული განყოფილების დირექტორად, ძალიან დაინტერესებული იყო იმ დროისთვის ახლად განვითარებული კინოხელოვნებით. 1928 წელს, მირზა ფათალი ახუნდოვის გარდაცვალებიდან 50 წლისთავზე, ბაქოს კინოს ქარხანაში გადაიღეს ფილმი სახელწოდებით „სონა“. ჯაბარლის, რომელიც ცნობილია როგორც აზერბაიჯანის პირველი ეროვნული სცენარისტი მხატვრული ფილმით „ჰაჯი ყარა“, სურდა გამოეყენებინა კინემატოგრაფიის დიდი შესაძლებლობები ჩადრის მოხდის კამპანიისთვის, აზერბაიჯანელი ქალების გადასარჩენად და მათი პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სოციალურ ცხოვრებაში მისყვანად. მან ეს ოცნება ფილმ „სევილით" აისრულა, რომლის ნახვის შემდეგ ბევრი ჩადრით მისული ქალი სეანსიდან ჩადრის გარეშე გამოვიდა.
ფილმი „სევილი" გადაღებულია 1929 წელს ჯაფარ ჯაბარლის სცენარის მიხედვით. ეს ფილმი იყო აზერბაიჯანელი კინემატოგრაფისტების პირველი საპროტესტო ხმა ქალთა უუფლებობისა და ქალის მონობის წინააღმდეგ. ჯაბარლი მჭიდროდ იყო ჩართული ფილმში სევილის როლის შესასრულებლად შესაფერისი აზერბაიჯანელი გოგონას ძებნაში. ჯ. ჯაბარლი ბაქოს ქუჩებში დადიოდა და კარდაკარ ეძებდა აზერბაიჯანელ გოგონას სახლებში, ოფისებსა და უნივერსიტეტებში, რათა ეპოვა მსახიობი, რომელიც მის გმირს ეკრანზე გამოსახავდა. ჯაფარს სურდა, რომ სევილი ფილმში აზერბაიჯანელ გოგონას ეთამაშა. ამ ოცნებას მან საკუთარი სიჯიუტით მიაღწია. უცნაური თავგადასავლებიც კი ჰქონდა. ამ ძიების დროს მიღებული შთაბეჭდილების საფუძველზე დაწერა მოთხრობა „გიულერი“. სევილის როლს აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობისა და ქიმიის ინსტიტუტის სტუდენტი იზეტ ორუჯოვა ასრულებდა.
ფილმი „სევილი“ დიდი წარმატება იყო. ჯაბარლიმ, რომელიც უაღრესად კმაყოფილი იყო კინოში მოღვაწეობით, დაწერა სცენარები სპექტაკლებისთვის „ალმაზი“ და „1905 წელს“, ხოლო „სევილის“ შემდეგ მაშინვე დაიწყო ფილმის „ალმაზის“ გადაღება.
ქალბატონი სონა ჯაბარლის მოგონებებიდან ცნობილია, რომ მწერალი სიცოცხლის ბოლო წლები კინოსტუდიაში მუშაობდა და იძულებული გახდა დაეტოვებინა თეატრი, რომელიც მთელი ცხოვრება უყვარდა, მისი ნების საწინააღმდეგოდ.
ჯაფარის მოწინააღმდეგეები აცხადებდნენ, რომ მწერალმა მოახდინა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მონოპოლია და სანამ ჯაფარი თეატრში იყო და წერდა, ისინი იქ სპექტაკლებს არ გამართავდნენ.
ამგვარად, ჯაფარმა მთლიანად დატოვა თეატრი და მუდმივ სამუშაოდ წავიდა ბაქოს კინოს ქარხანაში.
კინო უფრო და უფრო იზიდავდა ჯაბარლის. აზერბაიჯანში ხელოვნების ამ დარგში საჭირო კადრების ნაკლებობამ მდგომარეობა ძალიან გაართულა. ჯაბარლი ძალისხმევას არ იშურებდა კინოს ნაწარმოებების აღსადგენად, იქ მუშაობდა სცენარისტადაც და რეჟისორადაც. მან დააყენა საკითხი, რომ აზერბაიჯანელებს შეესწავლათ ოპერატორის, მხატვრის, რეჟისორის და კინომსახიობის პროფესიები. თავად, კინოში მუშაობის დროს, სერიოზულად უყურებდა ამ სამუშაოს ისევე, როგორც თეატრს და დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ეროვნული კადრების აღრდასა და მომზადებას ამ მიმართულებით.
ჯაფარ ჯაბარლი არის ერთ-ერთი იმ პიროვნებათაგანი, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა აზერბაიჯანის ეროვნული კინოხელოვნების განვითარებაში. მისი დამსახურება ფასდაუდებელია აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს შექმნაში, ამ სფეროში ეროვნული კადრების მომზადებისა და ახალ, ეროვნულ საფუძვლებზე კინემატოგრაფიის დამკვიდრებაში.
ჯაფარლი ითვლება აზერბაიჯანის კინოსცენარისტების სკოლის დამაარსებლად. 1928 წელს მან დაწერა სცენარი მირზა ფათალი ახუნდოვის პიესის „ჰაჯი ყარას“ მიხედვით და გახდა აზერბაიჯანის ეროვნული კინოს პირველი სცენარისტი. მისი პიესების „სევილის“ და „ალმაზის“ მიხედვით (1929 და 1936) გადაღებულია ფილმები.
გარდაცვალება
ქალბატონი სონას მოგონებებიდან: „საერთოდ, ჯაფარი ამ წლებში ძალიან ბევრს მუშაობდა, მიუხედავად ჯანმრთელობის მდგომარეობისა, ცხოვრებაში ერთხელაც არ წასულა კურორტზე ან სანატორიუმში.“ ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Funerals_of_Jafar_Jabbarly_in_Baku.jpg/250px-Funerals_of_Jafar_Jabbarly_in_Baku.jpg|მარცხნივ|მინი|250x250პქ| ჯაფარ ჯაბარლის დაკრძალვის დღე
სამუშაოზე მიჯაჭვულობისა და ჯანმრთელობის თანდათან გაუარესების შედეგად ჯაბარლი ძალიან დასუსტდა და გარდაიცვალა 1934 წლის 31 დეკემბერს, დილის 4 საათზე.
როგორც ამბობენ, ის გულის გაჩერებით გარდაიცვალა. თუმცა, მწერლის უეცარი გარდაცვალების შესახებ ჭორები დიდხანს ვერ ჩაცხრება. აბდულვაჰაბ იურდსევარიც კი ანკარაში გამოქვეყნებულ სტატიაში „ჯაფარ ჯაბარლი, ერთ-ერთი აზერბაიჯანელი დრამატურგი“, აღნიშნავს, რომ მან თავი მოიკლა, რადგან ვერ გაუძლო ზეწოლას.
ჯაფარ ჯაბარლისთან გამოსამშვიდობებელი ბოლო ცერემონია გაიმართა 1935 წლის 2 იანვარს ისმაილიას სასახლეში. დიდძალი ხალხი აცილებდა შემოქმედს უკანასკნელ გზაზე, საპატიო ხეივანში.
ჯაბარლის მოულოდნელი სიკვდილი იმ დროს, როდესაც ის წერდა და ქმნიდა დიდი ენთუზიაზმითა და ენერგიით, დიდი დანაკლისი იყო აზერბაიჯანული ლიტერატურისა და თეატრისთვის და აზერბაიჯანელი ხალხისთვის.
ხსოვნა
ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Sumqay%C4%B1tda_C%C9%99f%C9%99r_Cabbarl%C4%B1_k%C3%BC%C3%A7%C9%99si.jpg/250px-Sumqay%C4%B1tda_C%C9%99f%C9%99r_Cabbarl%C4%B1_k%C3%BC%C3%A7%C9%99si.jpg|მინი|250x250პქ| ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩა [[სუმგაითი|სუმგაითში]] ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Stamps_of_Azerbaijan%2C_1999-541.jpg/250px-Stamps_of_Azerbaijan%2C_1999-541.jpg|მინი|250x250პქ| ჯაფარ ჯაბარლისადმი მიძღვნილი აზერბაიჯანის მარკა (1999).
სედლოვინა
სედლოვინა (Седловина) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 285 ადამიანს.
ჯაფარ ჯაბარლი
ჯაფარ ჯაბარლის პრემია
100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გაიცა ჯაფარ ჯაბარლის პრემია პირველად 1999 წელს, მეორედ კი 2010 წელს.
სედლოვინა
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ სედლოვინის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის სედლოვინა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ერხან საბახტინ სულეიმანი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
ჯაფარ ჯაბარლი
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცი პოეტები კატეგორია:მუნჯი კინოს მსახიობები კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია: ჯაფარ ჯაბარლი
სედლოვინა
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
მილოშ ფორმანი
ჟან ტომაშ ფორმანი, უკეთ ცნობილი, როგორც მილოშ ფორმანი (დ. 18 თებერვალი, 1932 — გ. 13 აპრილი, 2018) — ჩეხი-ამერიკელი რეჟისორი, სცენარისტი, მსახიობი და პროფესორი. მის ფილმთაგან ორი: ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა და ამადეუსი, ითვლება მსოფლიოს ფილმის ისტორიის შედევრებად. ფორმანს სწორედ ამ ფილმებმა მოუტანა პრესტიჟული ამერიკის ფილმის აკადემიის ჯილდო - ოსკარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები კატეგორია:ჩეხი რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ჩეხი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
Lasioglossum quebecense
Lasioglossum quebecense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1907 წელს.
სქოლიო
quebecense
თავართქილაძე
საკუთარი სახელი თავართქილაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
ძვ. წ. 145
დაიბადნენ
სიმა ციანი - ჩინელი ისტორიკოსი
გარდაიცვალნენ
*
მეგრული თხა
მეგრული თხა — უხვრძიანი, მრავალნაყოფიერი ადრეული ჯიში. გავრცელებულია სამეგრელოში, აგრეთვე აფხაზეთის და დასავლეთ საქართველოს სხვა კუთხეების ზოგიერთ რაიონში. განასხვავებენ მეგრული თხის 2 ტიპს: დაბლობისა და მთის ტიპებს. პირველი უფრო ნაზი კონსტიტუციისა და მერძეულია, მეორე — მეხორცული, ძლიერი კონსტიტუციის, უხეში ძვალეული აქვს. მეგრული თხა თეთრია, იშვიათად ჩალისფერი და ჭრელი, აქვს ხმლისებრ მოხრილი დიდი რქები. ლაქტაციის ხანგრძლივობა საშუალოდ 2500 დღეა, იწველის 300-400 კგ რძეს (მაქსიმალური 800-900 კგ), რომლის ცხიმიანობაა 4-4,5%. მეგრული თხის ვაცის ცოცხალი მასა 60 კგ აღწევს, ნეზვისა — 50 კგ-მდე. ნაყოფიერება 100 ნეზვზე 140-მდე თიკანია. თხის ტყავი უძვირფასესი ნედლეულია უმაღლესი ხარისხის ტყავეულის გამოსაქნელად.
ლიტერატურა
კატეგორია:თხები
ზღვის ყინული
მინი|ყინულებშორისი წყალი. ჩუკოტკის ზღვის საჰაერო ხედი მინი|მოდრეიფე ყინულები მინი|ზღვის ყინულის ნატეხები მინი|ზღვის ყინულის თხელი საფარი ზღვის ყინული — ზღვებსა და ოკეანეებში წარმოქმნილი ყინული. მისთვის დამახასიათებელია მარილიანობა. ფიზიკური თვისებებით ზღვის ყინული არსებითად განსხვავდება მტკნარწყლიანი მდინარისა და მყინვარის ყინულისაგან. ჩვეულებრივი ზღვის წყალი (მარილიანობით 35‰) იყინება –1,9 °С ტემპერატურაზე. ზღვის ყინულის ლღობა იწყება –2,3 °С ტემპერატურაზე მაღლა.
ზღვის ყინულის წარმოქმნისას მასში მარილების განსაკუთრებით დაბალი ხსნადობის გამო ყინულის კრისტალებს შორის ყალიბდება ქვემოთკენ ჩამოდენილი მარილწყალის ჩანართები, ხოლო მის ადგილზე რჩება ჰაერის ბუშტულები, რომლებიც ფორებს ქმნიან. შედეგად ზღვის ყინული შედგება მყარი (სუფთა ყინული) და თხევადი (მარილწყალი) ფაზისაგან და აირისებრი ჩანართებისაგან. ზღვის ყინულის მარილიანობა და ფორიანობა განსაზღვრავს მის სიმკვრივეს, რომელიც მერყეობს 850–940 კგ/მ³ ფარგლებში. ხორგის დაბალი სიმკვრივის შედეგად, ამოშვერილია წყლის ზედაპირიდან საკუთარი სისქის 1/7–1/10-ზე.
ზღვის ყინულის სიმტკიცე მტკნარი წყლის ყინულის სიმტკიცეზე ნაკლებია; იგი იზრდება მარილიანობის, ფორიანობისა და ყინულის ტემპერატურის შემცირებასთან ერთად. მარილწყალის არსებობის გამო ზღვის ყინული ნაკლებად გამჭვირვალეა. დროთა განმავლობაში მარილწყალი დაიწრიტება, ყინულში რჩება ფორები და ყინული მტკნარდება.
ასაკის მიხედვით გამოიყოფა: საწყისი (ნემსისებრი ყინული, ძგიფი, ჭყაპი, თოში, წყალშიგა ყინული), ახალი ან ნილასური (ლავაშა ყინული, ყინულის ქერქი, ნილასი, რუხი და თეთრი), და მრავალწლიანი ზღვის ყინული. ჩამოყალიბების დროის შესაბამისად, გვიანი გაზაფხულის ზღვის ყინულს აქვს დაბალი სიმტკიცე და მაღალი მარილიანობა; წლიური, ან ერთწლიანი გასული წლის შემოდგომის ყინულისთვის ნიშანდობლივია მაღალი სიმტკიცე და სისქე, დაბალი მარილიანობა; ზამთარში, ზაფხულსა და მომდევნო ზამთარში არსებულ მრავალწლიან ყინულს ახასიათებს მაღალი სიმტკიცე და დაბალი მარილიანობა.
მდებარეობისა და მოძრაობის მიხედვით გამოირჩევა 3 ტიპი: ნაპირის ყინული — უძრავი, ყინულის ნაპირთან მიყინული; მოტივტივე (მოდრეიფე) და პაკური ყინული. განასხვავებენ ზღვის ყინულის ბუნებრივად მზარდ (სწორი ყინული) და დახორავებულ ყინულებს (როპაკი, ტოროსი). ზღვის ყინული ზომების მიხედვით იყოფა: დიდი ყინულოვანი მინდორი (2 კმ-ზე მეტი სიგრძით), მინდვრების ნატეხები (200 მ-იდან 2 კმ-მდე), მსხვილნამტვრევი ყინული (20-იდან 200 მ-მდე) და წვრილნამტვრევი ყინული (20 მ-ზე ნაკლები). ზღვის ყინულის რაოდენობა (სიხშირე) შეფასებულია ბალებში — 0-იდან (სუფთა წყალი) 10-მდე (მთლიანი ყინული).
ყინულით დაკავებული ზღვის ფართობი იცვლება თვიდან თვემდე და წლიდან წლამდე და დამოკიდებულია ზღვის სითბოს მარაგზე, ზღვის გაცივების ხანგრძლივობაზე, ყინულის ლღობასა და სხვა.
ზღვის ყინული გარცელებულია ორივე ნახევარსფეროს პოლარულ მხარეებში, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. ყველაზე შორს სამხრეთით იგი იჭრება ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების დასავლეთ სანაპიროების გასწვრივ აღმოსავლეთ გრენლანდიის დინების სისტემებში, ლაბრადორის დინებაში, კურილის დინებაში, რომლებსაც ჩრდილოეთიდან მოაქვთ ცივი გამტკნარებული წყლები. მთელი წლის განმავლობაში ზღვის ყინული გვხვდება ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილსა და მისი განაპირა ზღვების ჩრდილოეთ რაიონებში, აგრეთვე ანტარქტიდის გარშემო.
ზღვის ყინულის გავრცელების ფართობი სეზონების მიხედვით მერყეობს: 9–11 მლნ. კმ² ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და 2–19 მლნ. კმ²-მდე სამხრეთ ნახევარსფეროში. საშუალოდ ზღვის ყინული იკავებს დაახლოებით 25 მლნ. კმ²-ს სეზონური რყევებით ±3 მლნ. კმ²-ს, რაც შეადგენს მსოფლიო ოკეანის ფართობის 7,2±0,8%-ს. ზღვის ყინულის საშუალო სისქეა დაახლოებით 1,5 მ. თანამედროვე ეპოქაში კლიმატის გლობალურ დათბობასთან დაკავშირებით ზღვის ყინულის ფართობისა და მისი სისქის გავრცელება მცირდება, რაც ხელს უწყობს ნავიგაციის გახანგრძლივებას არქტიკულ და ანტარქტიკულ ზღვებში.
სქოლიო
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:ოკეანოლოგია კატეგორია:წყლის ეკოლოგია კატეგორია:ბუნებრივი მოვლენები კატეგორია:ოკეანოლოგიური ტერმინოლოგია კატეგორია:კრიოსფერო
ღრიანკალის თანავარსკვლავედი
thumb|right|280px|ღრიანკალი ღრიანკალის თანავარსკვლავედი (Scorpius) — ზოდიაქოს ერთ-ერთი თანავარსკვლავედი. მისი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავების ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეებია 0,8 - 1,2 (ანტარესი), 1,6 და 1,9. დაკვირვებისათვის ხელსაყრელი პირობებია მაის-ივნისში. მოჩანს საქართველოდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
აჩიგვარა
აჩიგვარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გალის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ოქუმის მარცხენა ნაპირზე, სამურზაყანოს დაბლობზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ბულიშხინჯი, გუდავა, ოხურეი, ტოგონი, ფუწყური). ზღვის დონიდან 20 მ, შავი ზღვიდან 13 კმ, გალიდან 9 კმ. რკინიგზის სადგური. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:აჩიგვარის თემის სოფლები
ბრაზილიის გამზირი (ტელესერიალი)
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური ტელესერიალები