cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბოლივარის პიკი
ბოლივარის პიკი (Pico Bolívar) — ვენესუელის უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 4981 მ. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კორდილიერა-დე-მერიდის ქედზე, მერიდის შტატის ტერიტორიაზე. მწვერვალი დაფარულია თოვლითა და სამი პატარა მყინვარით. მწვერვალამდე მისასვლელი გზა მიდის მერიდის საბაგირო გზით, რომელიც მწვერვალ ესპეხომდე ადის. აქედან შესაძლებელია ასვლა ბოლივარის პიკზე.
მწვერვალს სახელი ეწოდა ვენესუელის ეროვნული გმირის სიმონ ბოლივარის პატივსაცემად. 1934 წლის 30 დეკემბრამდე ბოლივარის პიკს ეწოდებოდა ლა-კოლუმნა. ახალი სახელწოდება შემოთავაზებული იყო მიგელ ფებრეს კორდეროს მიერ 1925 წელს. ამჟამად მწვერვალის ოფიციალური სიმაღლე უდრის 4981 მ-ს, რაც დადასტურებულია GPS გაზომვით. მანამდე მწვერვალის სიმაღლე (ლიტერატურაში) განისაზღვრებოდა 5007 მეტრით.
ბოლივარის პიკზე მდებარე მყინვარები წარმოიქმნენ პლეისტოცენში, მერიდის ტერიტორიაზე არსებული გამყინვარების დროს. XX საუკუნის შუა წლებში მიმდინარეობდა ბოლივარის პიკის მყინვარების შესწავლა, რომლებმაც გლობალური დათბობის პერიოდში ფართობის შემცირება განიცადეს.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის მთები
სკონეს დიალექტი
სკონეს დიალექტი — მჭიდროდ დაკავშირებული დიალექტების ჯგუფი, რომლებიც მიეკუთვნებიან ძველ სკანდინავიურ ენებს. ის ძირითადად გამოიყენბა სკონეს პროვინციაში. მკვლევართა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ ის მიეკუთვნება აღმოსავლეთ დანიური დიალექტების ჯგუფს. თუმცა თანამედროვე შვედურის გავლენის შედეგად და სკანდინავიური ენების სიახლოვის გამო ზოგიერთი მას სამხრეთ შვედური დიალექტების ჯგუფადაც მიიჩნევს. ასევე ზოგი მკვლევარი, მაგალითად, ადოლფ ნურენი და გ. შესტედი, სკანიურ დიალექტებს ანიჭებენ სამხრეთ სკანდინავიურის კლასიფიკაციას, ხოლო ელიას ნესენი ძველ სკანიურს ცალკემდგომ ენად მიიჩნევს, რომელიც ცალკე მდგომი იყო როგორც ძველი დანიურისგან ასევე ძველი შვედურისგან.
სქოლიო
კატეგორია:შვედური ენა კატეგორია:დანიური ენა
ზილჩა
ზილჩა — მთა საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ივრის ზეგნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, შირაქის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდესთან, ზილჩის სერზე. სიმაღლე 846 მ. აგებულია პლიოცენური კონტინენტური კონგლომერატებით, თიხებით, ქვიშებით და ფხვიერი ქვიშაქვებით. მთის კალთები დამრეცია. ზედა ნაწილი შემოსილია ახალგაზრდა ფართოფოთლოვანი ტყით, ქვედა — სტეპის ჯაგეკლიანი ბუჩქებითა და ბალახეულობით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კურუსუს ბრძოლა
1866 წლის 24 მაისს მოკავშირეთა მიერ მოგებული ტუიუტის ბრძოლის შემდეგ, რეზერვის მეთაურმა მიტრემ პორტუ-ალეგრეს ბარონის მიერ გამოგზავნილი ათი ათასი კაცი კურუსუსა და კურუპაიტის ციხესიმაგრეებზე შეტევისკენ მიმართა, რომლებიც უმაიტის სამხრეთით, მდინარე პარაგვაის ორივე მხარეს მდებარეობდა.
1 სექტემბრის დილის 7:30-ზე, ბრაზილიური ძალები კურუსუს ფორტს მიადგნენ, ამას ემატებოდა ხის გემები კუნძულ პალმარის მიმართულებიდან. სროლამ ციხიდან და ნავებიდან ერთმანეთის მიმართულებით, 4 საათს გასტანა. ამასობაში, ხის ნავებიდან ჩაკოში 800 ჯარისკაცი გადავიდა, რათა ის ცეცხლსასროლი დანადგარები და არტილერია გაენადგურებინათ, საიდანაც პარაგვაელები ბრაზილიელთა საბრძოლო ხომალდებს ესროდნენ. მწუხრისას, ცეცხლი შეწყდა.
მეორე დღის 14:00 საათზე, საბრძოლო გემმა რიო-დე-ჟანეირომ ორ მაღაროს დაარტყა და უმალ ჩაიძირა მეთაურ ამერიკო ბრაზილიო სილვადოსტან და 50-ზე მეტ ჯარისკაცთან ერთად. ერთი საათის შემდეგ, პორტუ-ალეგრის ბარონს მიწაზე უკვე გადასხმული ჰყავდა 8 000 კაცი, მათ შორის იყვნენ არასრულწლოვნები, კავალერია, არტილერია და განმაღმველები. მიუხედავად წინააღმდეგობისა, მათ პარაგვაელები მაინც დაამარცხეს და მეორე დღეს სახმელეთო შეტევისთვის მოემზადნენ.
3 სექტემბერს, იერიში მიიტანეს ციხესიმაგრეზე, რომელსაც გენერალი ხიმენესი მეთაურობდა. ციხის გარშემო არსებული ჭაობებისა და ბუჩქების წყალობით, მისი დამცველები უპირატესობას ფლობდნენ. მძიმე დაბომბვების შემდეგ, ციხესიმაგრე მოკავშირეებმა აიღეს, პარაგვაის არმია კი განდევნილ იქნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბრაზილიის ბრძოლები კატეგორია:პარაგვაის ბრძოლები კატეგორია:პარაგვაული ომი კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
უგარითული ენა
მინი|თიხის ფირფიტა უგარითული დამწერლობით მინი|უგარითული ანბანი უგარითული ენა — სემიტური ენების ჩრდილო-დასავლური ჯგუფის ერთ-ერთი ენა, რომელზედაც ძვ.წ. II ათასწლეულში ლაპარაკობდნენ ქალაქ უგარითსა და უგარითის სამეფოში (ხმელთაშუაზღვის აღმოსავლეთი სანაპირო, სირიის არაბთა რესპუბლიკა). ჩვენამდე მოაღწია თიხის ფირფიტებმა ანბანური ხასიათის უნიკალური სოლისებრი დამწერლობით. ესაა უძველესი ანბანი მსოფლიოში. ტექსტები განეკუთვნება ძვ.წ. XIV–XIII სს. უგარითული ენა ახლოს დგას აღმოსავლურ სემიტურთან — აქადურთან და სამხრეთულ სემიტურთან — არაბულთან.
ჰერაკლე (ბიზანტია)
ფლავიუს ჰერაკლე ავგუსტუსი (Φλάβιος Ἡράκλειος, ლათ: Flavius Heraclius Augustus, ქართ: ჰერაკლე, ხშირად ჰერაკლე კეისარი; დ. 575 — გ. 11 თებერვალი, 641) — ბიზანტიის იმპერატორი 610–641.
ტახტზე 610 წელს ავიდა. მას დიდი წვილილი მიუძღვის იმპერიის ძლიერების განმტკიცებაში. ჰერაკლე კეისარმა, რომეების იმპერია, როგორც ბიზანტიელები უწოდებდნენ თავიანთ ქვეყანას, ბერძნულ სახელმწიფოდ შეცვალა. ამ პერიოდიდან იმპერატორები ბერძნული ტერმინით, ბასილევსებად იწოდებიან. თანდათან ლათინურის ნაცვლად მკვიდრდებოდა ბერძნული ენა.
614 წელს გაძლიერებულმა ირანელებმა იერუსალიმი აიღეს და სასტიკად დაარბიეს. შაჰმა გაიტაცა ჯვარი, რომელზედაც მაცხოვარი ევნო. ჰერაკლე კეისარმა, რომელსაც დაბეჩავებული იმპერია ერგო სამმართველოდ, დახმარებისთვის ეკლესიას მიმართა. კონსტანტინეპოლის პატრიარქმა ეკლესიიდან საგანძური გამოიტანა და გადასცა ჰერაკლეს. თან დიდი თანადგომა გამოუცხადა ირანელების წინააღმდეგ ბრძოლაში. ჰერაკლემ ეკლესიისგან მიღებული განძით შეკრიბა ჯარი და ირანელების წინააღმდეგ შეტევაზე გადავიდა. მას მოკავშირედ ჰყავდა ხაზარები და აღმოსავლეთის ქრისტიანული ხალხები. ჰერაკლემ ხაზარებთან ერთად 627 წელს ალყა შემოარტყა თბილისს, სადაც გამაგრებული იყო ირანული გარნიზონი. თბილისის მოსახლეობა თავს გმირულად იცავდა და ჰერაკლემ ვერ შეძლო ქალაქის აღება. 627 წელს 12 დეკემბერს ქალაქ ნინევიის ნანგრევებთან ირანელებზე ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვეს. ეს ბრძოლა ცნობილია ნინევიის ბრძოლის სახელით.
ჰერაკლეს სახელთანაა დაკავშირებული ზარათუშტრას დაბადების ადგილზე მარადიული ცეცხლის ჩაქრობა. ჰერაკლემ ირანიდან ჩამოიტანა იქ გატაცებული ჯვარი და 629 წელს დიდი ზარზეიმით თვითონ ჩაიტანა იერუსალიმში.
წარმოშობა
ჰერაკლე კეისარი იყო ჰერაკლე უფროსისა და ეპიფანიას უფროსი ვაჟი. მისი ოჯახი წარმოშობით კაპადოკიიდან იყო და ივარაუდება მათი სომხური წარმომავლობა, სპეკულაციურად — არშაკიდების შთამომავლობა. ამის მიუხედავად, მხოლოდ მცირე ინფორმაცია მოიპოვება ჰერაკლეს წარმომავლობის დასადასტურებლად. მამამისი 590 სასანიდების უზურპატორ მაჰრამ ჩუბინთან ომის დროს იმპერატორ მავრიკიოსის გენერალი იყო. ომის შემდეგ იმპერატორმა იგი აფრიკის ეგზარქოსად დანიშნა.
აჯანყება ფოკას წინააღმდეგ და ტახტის ხელში ჩაგდება
608 წელს ჰერაკლე უფროსმა უარი განაცხადა იმპერატორ ფოკასადმი ერთგულებაზე, რომელმაც 6 წლით ადრე დაამხო მავრიკის მმართველობა. აჯანყებულებმა გამოუშვეს მონეტები, რომლებზეც ორივე ჰერაკლე იყო გამოსახული კონსულის ტანსაცმელში, თუმცა არც ერთი მათგანი არ ფლობდა რაიმე იმპერიულ ტიტულს ამ პერიოდში. ჰერაკლეს ნათესავმა, ნიკიტამ დაიწყო ეგვიპტის კამპანია, 609 წელს დაამარცხა ფოკას გენერალი ბონოსი და მთლიანად დაიპყრო პროვინცია. ამავდროულად, ახალგაზრდა ჰერაკლე სხვა არმიით აღმოსავლეთისაკენ გაცურა სიცილიისა და კვიპროსის გავლით.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 575 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 641 კატეგორია:VII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
იოსუკე მაცუოკა
იოსუკე მაცუოკა (松岡洋右; დ. 3 მარტი, 1880, იამაგუტი — გ. 27 ივნისი, 1946, ტოკიო, იაპონია) — იაპონიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიპლომატი. 1940–1941 წლებში იყო საგარეო საქმეთა მინისტი. მისი ხელშეწყობით 1940 წლის 27 სექტემბერს დაიდო სამთა პაქტი გერმანიას, იტალიასა და იაპონიას შორის. 1941 წლის 13 აპრილს ხელი მოაწერა სსრკ-იაპონიის პაქტს ნეიტრალიტეტის შესახებ. სსრკ-ზე გერმანიის თავდასხმის დღიდან (1941) მოითხოვდა სსრკ-ის წინააღმდეგ ომის დაუყოვნებლივ დაწყებას. II მსოფლიო ომში (1939-1945) იაპონიის დამარცხების შემდეგ როგორც ერთ-ერთი მთავარი სამხედრო დამნაშავე გადასცეს საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალს. გარდაიცვალა პროცესის დამთავრებამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
ჟარდინ-დი-ანჟიკუსი
ჟარდინ-დი-ანჟიკუსი (Jardim de Angicos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 607 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.26 კმ²-ზე. ფართობი 254 022 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
მაწაქი
მაწაქი (Goebelia alopecuroides) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე პარკოსანთა ოჯახისა. მისი ღეროს სიმაღლე 1 მ აღწევს. აქვს კენტფრთისებრი ფოთლები და მტევან ყვავილედში თავმოყრილი თეთრი ან მოყვითალო ყვავილები.
გავრცელებულია მცირე და ცენტრალურ აზიაში, ირანში, კავკასიაში, შუა აზიასა და ციმბირში. საქართველოში გვხვდება ქართლსა და კახეთში, დაბლობიდან მოკიდებული მთის შუა სარტყლამდე, ტენიან ადგილებსა და ნათესებში. აბეზარი სარეველაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პარკოსნები
ზემო პირენეები
ზემო პირინეი — დეპარტამენტი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთი პირენეებში.
ისტორია
ზემო პირინეი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ზემო პირინეის ფართობია 4464 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 222,368 ადამიანს შეადგენს და მას 84-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 50 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ზემო პირინეის მმართველია ჟოზე დურიე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
ტობაკას-დუ-ბრეჟუ-ველიუ
ტობაკას-დუ-ბრეჟუ-ველიუ (Tabocas do Brejo Velho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 428 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 550.518 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.37 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Uprising (სიმღერა)
Uprising - ჯგუფ Muse-ის პირველი სინგლი, რომელიც შეტანილია მის 2009 წლის ალბომში The Resistance. სიმღერის ავტორია მეთიუ ბელამი. სიმღერა დისკზე გამოიცა 2009 წლის 7 სექტემბერს
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2009 წლის სიმღერები კატეგორია:Muse-ის სიმღერები
Lasioglossum maurusium
Lasioglossum maurusium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1935 წელს.
სქოლიო
maurusium
დავით II (ქართველთა მეფე)
დავით II (გ. 937) — ქართველთა მეფე 923-937, ადარნასე II-ის ძე, მაგისტროსი, ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელი.
მის დროს ქართველთა სამეფოში ატეხილი შინაფეოდალური შუღლით ისარგებლა ბიზანტიის იმპერატორმა რომანოზ I-მა და არტანუჯის ციხე დაიკავა, მაგრამ დავით II-მ და გურგენ IV ერისთავთერისთავმა შეძლეს ციხის უომრად დაბრუნება. გარდაიცვალა უძეოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 937 კატეგორია:ტაო-კლარჯეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ქვიშხეთის აღდგომის ეკლესია
ქვიშხეთის აღდგომის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვიშხეთში, დგას სოფლის ცენტრში. თარიღდება XIX საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია (11,6X8,65 მ), ნაგებია რუხი ქვიშაქვის კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილი თაღოვანი სარკმლის გვერდებზე ნიშებია.
სამხრეთის კედელში ორი სარკმლიდან ერთი მრგვალია. ჩრდილოეთისაში სამი თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღი გრძივი კედლების კაპიტელიან პილასტრებს ეყრდნობა. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე სამ-სამი კედლის დეკორატიული თაღია. დასავლეთის კედელში დატანებულია კიბე, რომელიც პატრონიკეზე ადის და კიდევ უფრო ზევით გრძელდება.
სამხრეთ ფასადზე შესასვლელს შემოვლებული აქვს სამმაგლილვიანი ჩარჩო, რომლის გვერდით მკლავები ქმნის ჯვარს. ზედა ლილვს თავზე სწორკუთხედში ჩასმული ჯვარი ადგას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:დიმიტრი ყიფიანი
კანი
მინი|ადამიანის კანის დიაგრამა კანი (ლათ. cutis) – ადამიანისა და ცხოველების სხეულის ზედაპირული საფარველი. კანი შედგება ორი ნაწილისაგან — ეპიდერმისისა და დერმის ანუ კორიუმისაგან, რომლებიც ერთიმეორისაგან ბაზალური მემბრანით არიან გამიჯნული. კანის უმთავრესი ფუნქცია არის შეინარჩუნოს ორგანიზმის ჰომეოსტაზი გარემოს ყოველდღიური ზემოქმედების მიუხედავად. იგი ქმნის ბარიერს სხეულის სითხეებისთვის და იცავს ქვეშ მდებარე ქსოვილებს მიკროორგანიზმების, მავნე ნივთიერებებისა და რადიაციის მოქმედებისაგან. იგი ახდენს ვიტამინ D-ს სინთეზს. თმა, ფრჩხილები, ბრჭყალები, ბეწვი, ოფლის და ქონის ჯირკვლები კანის დანამატებია. კანი და კანის დანამატები ასაკთან ერთად ცვლილებებს განიცდიან. ადამიანის კანი სხეულის ყველაზე მძიმე ორგანოა, რომელზეც მოდის სხეულის წონის დაახლოებით 16 პროცენტი და ფარავს 1,2-დან 2,3 კვადრატულ მეტრ ფართობს. იგი შეიცავს სამ შრეს ეპიდერმისს, დერმას(საკუთრივ კანს) და კანქვეშა ქსოვილებს. ყველაზე ზედაპირული შრე ეპიდერმისი თხელია, მოკლებულია სისხლძარღვებს და იყოფა ორ შრედ: მკვდარი კერატიზებული უჯრედებისგან შემდგარ გარეთა რქოვან შრედ და შიდა უჯრედულ შრედ, სადაც მელანინი და კერატინი ფორმირდება. ეპიდერმისის ქვედა შრიდან ზედასკენ მიგრაციას დაახლოებით 1 თვე ესაჭიროება. ეპიდერმისის კვება ქვეშმდებარე დერმაზე. დერმა კარგად მარაგდება სისხლით. იგი შეიცავს შემაერთებელ ქსოვილს, ქონის ჯირკვლებს, საოფლე ჯირკვლებს და თმის ფოლიკულებს. ის ქვემოთ ერწყმის კანქვეშა ქსოვილს ან ადიპოზურ ქსოვილს. ნორმალური კანის ფერი დამოკიდებულია ოთხძირითად პიგმენტზე: მელანინი, კაროტინი, ოქსიჰემოგლობინი და დეოქსიჰემოგლობინი. მოყავისფრო პიგმენტ მელანინის რაოდენობა გენეტიკურად დეტერმინირებულია და იზრდება მზის სხივების ზემოქმედებით. კაროტინი არის ოქროსფერ-ყვითელი პიგმენტი, რომელიც უხვად არის წარმოდენილი კანქვეშა ცხიმში და ისეთ უბნებში, როგორიცაა ხელისა და ფეხის გულები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანატომია
გიორგი მაისაშვილი
გიორგი (გია) მაისაშვილი (დ. 24 ნოემბერი, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ, — გ. 26 თებერვალი, 2018, აშშ) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი.
ბიოგრაფია
გიორგი მაისაშვილმა 1985 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
1993 წელს სტენფორდის უნივერსიტეტში (აშშ) გაიარა სპეციალური კურსი. 1997 წელს დაამთავრა ჯონ ფ. კენედის სახელობის ჰარვარდის სამთავრობო სკოლა.
მუშაობდა ენერგეტიკულ კომპანია ენრონში, სადაც კორპორაციის რისკის ანალიზის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა 2001 წლამდე. ოყო კემბრიჯის ენერგეტიკული ასოციაციის (CERA) კასპიის აუზის ენერგეტიკული შემცველების დეპარატამენტის უფროსი. ხელმძღვანელობს საკონსულტაციო კომპანია „ჰერიკლე გრუპ“-ს.
2004 წელს დააარსა არასამთავრობო ორგანიზაცია „მომავლის მთავრობა“.
2006 წელს გიორგი მაისაშვილმა საკუთარი ძალისხმევით ჩამოაყალიბა ლიდერთა სკოლა, რომლის მიზანიც არის „ახალი, განათლებული, ჭკვიანი და მამაცი ლიდერთა თაობის აღზრდა“.
2007 წლის 26 ივლისს გიორგი მაისაშვილმა დააფუძნა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება „მომავლის პარტია“, რომლის ძირითადი მიზანია საქართველოს სრული პოლიტიკური სტაბილურობა, ქვეყნის ერთიანობის უზრუნველყოფა, სოლიდარული საზოგადოების ჩამოყალიბება.
2008 წლის 5 იანვრის მონაწილეობა მიიღო საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში.
2018 წლის 26 თებერვალს, მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ, გიორგი მაისაშვილი აშშ-ში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
პერსის ხამბატა
პერსის ხამბატა (Persis Khambatta დაიბადა 2 ოქტომბერი, 1948. ბომბეი, ინდოეთი - გარდაიცვალა 18 აგვისტო, 1998) - ინდოელი მოდელი და მსახიობი.
კარიერა
პერსის ხამბატას პირველი გამოჩენა 13 წლის ასაკში საპნის ბრენდის Rexona- ს რეკლამებში იყო, რითაც ის პოპულარულ მოდელად იქცა. 16 წლის ასაკში, როგორც Femina Miss India, Khambatta მის სამყაროში შევიდა 1965 წელს, იმავე წლის ივლისში, ტანსაცმელში გამოწყობილი, რომელიც მან ბოლო წუთს იპოვა. ის გახდა ისეთი კომპანიების მოდელი, როგორიცაა Air India, Revlon და Garden Vareli.
პერსის ხამბატამ ბოლივუდის დებიუტი დაიწყო რეჟისორ კ. აბასის Bambai Raat Ki Bahon Mein- ში (1968), კაბარეში მომღერალი ლილის როლით. მას ჰქონდა პატარა როლები სხვადასხვა ფილმებში: Conduct Unbecoming და The Wilby Conspiracy (ორივე 1975 წელს). ამის შემდეგ, მან გააგრძელა კინო კარიერა, რომელშიც შედის ის როლი, რომლისთვისაც იგი ყველაზე მეტად არის აღიარებული. ეს არის ნავიგატორი ლეიტენანტი ილიას როლი, ფილმში "Star Trek: The Motion Picture": 1979). მან როლისთვის თავიც კი გაიპარსა. მან თავდაპირველად ხელი მოაწერა კონტრაქტს, რომ ამ როლს შეასრულებდა ხუთი წლის განმავლობაში, რადგან სერიალის შექმნა იყო ჩაფიქრებული. მაგრამ საბოლოოდ გადაწყდა, რომ ფილმი შეიქმნებოდა. ხამბატამ თქვა, რომ იგი აღფრთოვანებული დარჩა, როდესაც პროექტი გახდა ფილმი, რადგან ეს უფრო დიდ გავლენას მოახდენდა მის კარიერაზე, მაგრამ მან ასევე აღიარა, რომ მან სამწუხაროდ ხუთი წლის სამუშაო დაკარგა. ხამბატა გახდა ინდოეთის პირველი მოქალაქე, რომელმაც ოსკარის ცერემონიაზე წარადგინა 1980 წელს. იგი ნომინირებული იყო სატურნის პრემიაზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმში "ვარსკვლავური ბილიკი" შესრულებული როლისთვის. ამან გამოიწვია როლები „ნაითჰოკსი“ (1981), მეგაფორსი (1982), „დაკარგული სამყაროს მეომარი“ (1983) და „უდაბნოების მგლები“ ​​(1988). იგი უნდა ყოფილიყო ჯეიმზ ბონდის ფილმში Octopussy (1983), როგორც მთავარი როლის შემსრულებელი, მაგრამ როლი საბოლოოდ მოდა ადამსს გადაეცა.
როლის შემსრულებელმა სტივენ კოლინზმა აღწერა პერსის ხამბატა "ვარსკვლავური მოგზაურობაში", როგორც "ძალიან ნაზი ადამიანი, რომელიც, ვფიქრობ, ჰოლივუდმა ცოტათი გადატვირთა". 1980 წელს იგი სერიოზულად დაშავდა დასავლეთ გერმანიაში მომხდარი ავარიის შედეგად, რომელმაც თავზე უზარმაზარი ნაწიბური დაუტოვა. 1983 წელს მან გაიკეთა კორონარული არტერიის შემოვლითი ოპერაცია. იგი დაბრუნდა ბომბეიში 1985 წელს და 1986 წელს გამოჩნდა ჰინდის ფილმში "შინგორა" ადდიტა პანჩოლისა და მარკ ზუბერთან ერთად. მალევე, ხამბატა დაბრუნდა ჰოლივუდში და ითამაშა სხვადასხვა სატელევიზიო სერიალებში, როგორიცაა მაიკ ჰამერი და მაკგივერი. 1997 წელს მან დაწერა და გამოაქვეყნა ყავის მაგიდის წიგნი, Pride of India, რომელშიც გამოვიდა, როგორც მის ინდოეთის რამდენიმე ყოფილი გამარჯვებულისგან. წიგნი ეძღვნებოდა დედა ტერეზას, ხოლო ჰონორარის ნაწილი გადაეცა საქველმოქმედო მისიონერებს. მისი ბოლო მონაწილეობა მსახიობის როლში იყო ერთა კონგრესის თავმჯდომარის შეხვედრა 1993 წელს Lois and Clark: The New Adventures of Superman.
პირადი ცხოვრება
პერსის ხამბატა ჰოლივუდის მსახიობ კლიფ ტეილორზე დაქორწინდა მასთან შეხვედრის შემდეგ მხოლოდ 1981 წლის ივნისში. ორი თვის შემდეგ მათ შეიტანეს განცხადება განქორწინების შესახებ.
1998 წელს, პერსის ხამბატა გადაყვანილ იქნა საზღვაო საავადმყოფოში, მუმბაიში, მკერდის ტკივილების გამო და იგი გარდაიცვალა მასიური ინფარქტით, 1998 წლის 18 აგვისტოს 49 წლის ასაკში. მისი დაკრძალვა მუმბაიში მეორე დღეს ჩატარდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი ქალები კატეგორია:მსახიობი ქალები
საერთაშორისო საჰაერო სამართალი
საერთაშორისო საჰაერო სამართალი - საერთაშორისო სამართლის ნაწილია, რომელიც საჰაერო სივრცის გამოყენებასთან დაკავშირებით საერთაშორისო სამართლის სუბიექტებს შორის ურთიეთობათა მარეგულირებელი სპეციალური პრინციპებისა და ნორმების ერთობლიობაა. საერთაშორისო საჰაერო სამართლის საგანს, თუ ამოვალთ მისი ნორმების უნიკალურობიდან, აქვს, ჯერ ერთი, საავიაციო ხასიათი და, მეორეც, იგი ეხება მხოლოდ სამოქალაქო ავიაციას. საერთაშორისო საჰაერო სამართალი მოიცავს იმ პრინციპებისა და ნორმების სისტემას, რომლებიც სახელმწიფოებსა და საერთაშორისო საავიაციო ორგანიზაციებს შორის აწესრიგებს რეგულარული და არარეგულარული საერთაშორისო ფრენების განხორციელებასა და საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის შესრულებასთან, სამოქალაქო ავიაციის მიერ სახელმწიფო ტერიტორიის თავზე ან მის ფარგლებს გარეთ საჰაერო სივრცის გამოყენებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. საერთაშორისო საჰაერო სამართალი უპირატესად არეგულირებს სამოქალაქო ავიაციის საქმიანობას. ეს საქმიანობა მოიცავს საერთაშორისო ფრენებს, მგზავრებისა და ტვირთის საერთაშორისო გადაყვანა-გადაზიდვას ერთი ქვეყნიდან მეორეში. სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო რეგულარული თუ არარეგულარული ფრენები ხორციელდება ერთი მიზნით _ მგზავრებისა და ტვირთის განსაზღვრული საერთაშორისო საჰაერო მარშრუტებით გადაყვანა-გადაზიდვისათვის. მსოფლიო ეკონომიკის განვითარებაში სამოქალაქო ავიაციის როლი განსაკუთრებით დიდია. ტრანსპორტის მსოფლიო სისტემა წარმოუდგენელია ავიაციის გარეშე. მისი ნებისმიერი დროებითი გაჩერებაც კი, პრაქტიკულად ტოლფასია სტიქიური უბედურებისა, რომელიც იწვევს ქვეყნის ეკონომიკისა და ყოფის პარალიზებას. სამოქალაქო ავიაცია გვევლინება როგორც საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტი. ამ საქმიანობის შედეგად, სახელმწიფოთა შორის მათი ტერიტორიის თავზე რეგულარული და არარეგულარული საერთაშორისო ფრენების ორგანიზაციის გამო, აღმოცენდება სპეციფიკური სახელმწიფოთაშორისი საავიაციო ურთიერთობები. ასეთი ფრენების შესრულება რეგულირდება სპეციალური აერსანავიგაციო წესებით, რომლებიც ქმნის საერთაშორისო ფრენების რეჟიმს. მისი მთავარი ამოცანაა რეგულარული და არარეგულარული ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ადამიანთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით. იხ. დ.გეფერიძე, საერთაშორისო საჰაერო სამართალი, თბ.2009. გამომცემლობა "მერიდიანი" კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ჯაკომო კაზანოვა
ჯაკომო ჯოვანი კაზანოვა (Giacomo Casanova) (დ. 2 აპრილი, 1725, ვენეცია — გ. 4 ივნისი, 1798, ციხედარბაზი დუქსი, ბოჰემია) — იტალიელი მწერალი, ავანტიურისტი.
სახელისა და სიმდიდრის ძიებაში მოიარა თითქმის მთელი ევროპა, იყო ჯარისკაცი, ბიბლიოთეკარი და მუსიკოსიც. არაერთხელ იჯდა ციხეში. კაზანოვას ეკუთვნის ისტორიული თხზულებანი: „ისტორია მღელვარებისა პოლონეთში“.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:იტალიელი მუსიკოსები კატეგორია:XVIII საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის იტალიელი რომანისტები კატეგორია:XVIII საუკუნის იტალიელი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის მემუარისტები კატეგორია:იტალიელი მემუარისტები
ადოლფო ლოპეს მატეოსი
ადოლფო ლოპეს მატეოსი (Adolfo López Mateos, დ. 26 მაისი 1909, სიუდად-ლოპეს-მატეოსი, მექსიკა — გ. 22 სექტემბერი, 1969, მეხიკო, მექსიკა) — მექსიკელი პოლიტიკური მოღვაწე. მექსიკის პრეზიდენტი 1958–1964 წლებში. ინსტიტუციურ-რევოლუციური პარტიის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
გიორგი VII (საქართველოს მეფე)
გიორგი VII ( — გ. 1407, ნახიდური) — საქართველოს მეფე 1393-1407 წლებში, ბაგრატ V-ისა და ელენე კომნენას ძე.
მამამისის სიცოცხლეშივე განაგებდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებს და წყაროებშიც ამ დროიდან იხსენიება მეფედ. გიორგი VII-ის მეფობის დროს 1394-1403 წლებში თემურლენგი მრავალჯერ შემოესია საქართველოს. თემურლენგის საქართველოში ლაშქრობებისას მისმა ლაშქარმა სასტიკად ააოხრა ჰერეთ-კახეთი, თრიალეთი, ქვემო და შიდა ქართლი, იმერეთი. თემურლენგის მთავარი მიზანი ქვეყნის დაპყრობა და გამაჰმადიანება იყო. მიუხედავად დიდი სისასტიკისა, მან მაინც ვერ შეძლო ქართველი ხალხის წინააღმდეგობის დაძლევა და გიორგი მეფის ხელში ჩაგდება.
Золотые песни (ორერას ალბომი)
Золотые песни — ანსამბლ „ორერას“ კრებული, 40 წლისთავთან დაკავშირებით. შესულია ორერას საუკეთესო სიმღერები (1961-2001). გამოვიდა 2001 წელს. მოიცავს 19 კომპოზიციას. სიმღერები სრულდება ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, თურქულ და ესპანურ ენებზე.
გიორგი VII (საქართველოს მეფე)
თემურლენგის შემდეგ საქართველოს სამეფოს სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვრებს შავბატკნიანი თურქმანთა ურდოები მოადგნენ. 1407 წელს გიორგი VII დანგრეულ და დასუსტებულ ქვეყანაში ახალი მტრის შემოსვლის ასალაგმად სომხეთში დაუხვდა თურქმანებს და მათ წინააღმდეგ გამართულ ნახიდურის ბრძოლაში დაიღუპა. ცნობა გიორგი VII-ის ბრძოლაში დაღუპვის შესახებ ეკუთვნის ვახუშტი ბატონიშვილს. ეს ცნობა დღეს სადავოდაა მიჩნეული და არსებობს მოსაზრება, რომ გიორგი VII გარდაიცვალა ბუნებრივი სიკვდილით. დაკრძალეს სვეტიცხოველში.
ამონიუმის ქლორიდი
ამონიუმის ქლორიდი — არაორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით NH4Cl. არის თეთრი, კრისტალური მარილი, რომელიც წყალში ძალიან კარგად იხსნება. ძირითადად გამოიყენება როგორც სასუქი და არომატიზატორი ზოგიერთ ლიქიორში. ამონიუმის ქლორიდი მიიღება ქლორწყალბადმჟავისა და ამიაკის ურთიერთქმედებით.
წარმოება
გარდა იმისა, რომ ეს ამონიუმის ქლორიდის წარმოების ძირითადი მეთოდია, ეს მეთოდი გამოიყენება ზოგიერთ სამრეწველო ოპერაციაში ამიაკისგან განსათავისუფლებლად.
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები კატეგორია:ქლორიდები კატეგორია:ამონიუმის ნაერთები
კონსტანტინე VI (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
პატრიარქი კონსტანტინე VI (Κωνσταντίνος ΣΤ΄; დ. 1859, ბურსა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 28 ნოემბერი, 1930, ათენი, საბერძნეთი) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1924 წლიდან 1925 წლამდე.
ბიოგრაფია
კონსტანტინე VI დაიბადა 1859 წელს, ბურსას მახლობლად. განათლება მიიღო ჰალკის სემინარიაში. 1896 წელს გახდა როდოსტო (დღევანდელი თექირდაღი) ეპისკოპოსი. 1899 წელს კი უბოძეს ველისა და კონიცას მიტროპოლიტობა. 1906 წლიდან იყო ტრაპიზონის მიტროპოლიტი, 1913 წელს ქიზიკის, ხოლო 1922 წელს დერქოის მიტროპოლიტის წოდება მიიღო. 1924 წლის 17 დეკემბერს აირჩიეს მსოფლიო პატრიარქად. მისმა პატრიარქობამ მხოლოდ რამდენიმე თვეს გასტანა, რადგან 1925 წელს თურქეთის მთავრობამ ღალატის ბრალდებით გადადგომა აიძულა და გადაასახლა საბერძნეთში.
კონსტანტინე VI-მ სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სწორედ საბერძნეთში გაატარა. გარდაიცვალა ათენში, 1930 წლის 28 ნოემბერს, დაკრძალეს იქვე.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
ესკიმოსურ-ალეუტური ენები
thumb|ესკიმოსურ-ალეუტური ენების გავრცელების არეალი ესკიმოსურ ალეუტური ენები — ენათა ჯგუფი ჩრდილოეთ ამერიკის არქტიკულ ზოლში და რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში. იგი შეიცავს ორ შტოს: ალეუტურს და ესკიმოსურს.
ესკიმოსური ენები ტრადიციულად სამ ჯგუფად იყოფოდა, სირენიკულზე, იუპიკურ და ინუიტურზე, ხოლო უკანასკნელმა კვლევებმა დაადგინა რომ ინუიტური ენები იუპიკურ ქვეჯგუფს მიეკუთვნებიან, ხოლო სირენიკულის წარმომავლობა ვერ დადგინდა.
კლასიფიკაცია
ალეუტური შტო: ესკიმოსური შტო (იუპიკური, იუიტური, ინუიტური) სირენიკული ენა 1997 წლიდან მკვდარი ენაა.
*
Lasioglossum mazicum
სქოლიო
mazicum
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020
მასპინძლები
ჩემპიონატის მასპინძელი ქვეყანა 2014 წლის დასაწყისში გახდა ცნობილი. მასპინძლობაზე განაცხადები შეტანილი ჰქონდათ თურქეთს, ირლანდია-შოტლანდია-უელსს და საქართველო-აზერბაიჯანს. მაგრამ უეფას გადაწყვეტილებით ჩემპიონატი ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის 13 ქალაქში გაიმართება :
სქოლიო
2020 კატეგორია:2020 წელი ფეხბურთში კატეგორია:ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020
მწვანე საყდარი
300px|მინი|მწვანე საყდარი ჭანდრები მწვანე საყდარი — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრებში. მდებარეობს სოფლიდან 5 კილომეტრზე, ნასოფლარ ცილისწყაროს ჩრდილოეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XII საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია (9,6 X 6,2 მ), ნაგებია კირქვითა და შაბიამნისფერი ტუფით (სავარაუდოა, აქედან მომდინარეობს ეკლესიის სახელწოდება). გარედან ტიმპანით, ხოლო შიგნიდან თაღით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ნიშია. სამხრეთის ნიში წრის სამი მეოთხედის ფორმისაა, ჩრდილოეთისა - სწორკუთხა. ერთი სარკმელი დასავლეთითაა, ორი - სამხრეთით. სარკმლები თაღოვანია. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა ორსაფეხურიანი წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ორ ნაწილად იყოფა. გრძივ კედლებზე თითო წყვილი დეკორატიული თაღია. ეკლესიას მთელ პერიმეტრზე ლილვიანი საფეხური მიუყვება. ფასადის დეკორი ძირითადად მოყვითალო ფერის ქვაზეა ამოკვეთილი. სარკმელთა საპირეები მსგავსი ხერხით არის შესრულებული - მთლიანად ფართო ჩუქურთმიანი არშიითაა გარშემორტყმული. არშიის ჩარჩოს ორმაგი ლილვი აქვს შემოვლებული. ქვემოთ, კუთხეში ორნამენტირებული სწორკუთხედებია. აღმოსავლეთის და დასავლეთის სარკმელთა საპირეების ქვედა შემკრავი ლილვები ფასადის ღერძზე ვერტიკალურად ეშვება და ეყრდნობა ეკლესიის საფეხურს. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის მოჩარჩოების თაღოვან ნაწილზე სიმეტრიულად განლაგებულია სამი გირჩი. სარკმლის საპირესა და გირჩებს გარედან შემოვლებული აქვს შეწყვილებული გრეხილი ლილვების ერთსაფეხურიანი დეკორატიული თაღი, რომელიც ორნამენტირებულ სწორკუთხა ფილებს შეწყვილებული ბურთულებით ეყრდნობა. დასავლეთ ფასადზე სარკმელს სწორკუთხა ორნამენტირებულ ფილებზე დაყრდნობილი გრეხილი ლილვებითა და ფართო ორნამენტირებული არშიით შეკრული თაღი აქვს. სამხრეთ ფასადის სარკმლები მოჩარჩოებულია ორნამენტირებული არშიით. ამ ფასადზე შესასვლელ კარს შემოუყვება ორი გრეხილი ლილვი და ფართო ორნამენტირებული არშია, რომელიც ეყრდნობა ორნამენტირებულ სწორკუთხა ფილას. ეკლესიას გრეხილი ლილვისა და ორნამენტირებული წრეთარგისგან შედგენილი ლავგარდანი ჰქონდა.
ფასადებზე ორნამენტი სხვადასხვა ხასიათისაა. ხშირად გვხვდება ლათინური ,,ს“-ს ნახატი. კვეთა უმთავრესად ორღარიანია.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ვანდერლეი
ვანდერლეი (Wanderley) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 485 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 043.408 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.1 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ლაღიძის წყალი
ლაღიძის წყალი — პოპულარული ქართული გამაგრილებელი (უალკოჰოლო) სასმელი, დამზადებული სოდიანი წყლისა და სხვადასხვა ნატურალური სიროფებისგან. ტრადიციულად, ჭიქაში ხდებოდა სიროფის გაზავება სოდიანი წყლის ჭავლით. ასევე იყიდება ბოთლში ჩამოსხმული სხვადასხვა არომატის მქონე გამაგრილებელი სასმელი. ზოგიერთი ამერიკელი სპეციალისტი მას ადარებს კვერცხის კრემს, მაგრამ ავთენტური ქართული სასმელი არ შეიცავს არც რძეს და არც შოკოლადის სიროფს.
სახელწოდება მომდინარეობს მიტროფანე ლაღიძისგან, ქუთაისელი ფარმაცევტისგან, რომელსაც 1887 წელს გაუჩნდა იდეა, რომ ლიმონათის გასაკეთებლად, ნაცვლად იმპორტული, არომატიზირებული ესენციებისა, გამოეყენებინა ნატურალური სიროფები. 1900 წელს „ძმები ლაღიძეების“ ქარხანამ ქუთაისში დაიწყო საკუთარი, უნიკალური რეცეპტების დამზადება ბალახებისა და ხილის შეზავებით. დღეს „ლაღიძის წყლები“ აწარმოებს სხვადასხვა ნატურალური არომატის წყლებს, მათ შორის — კომშის, მსხლის, ციტრუსების, ალუბლის, ტარხუნის და სხვა. ლაღიძის წყლების დისტრიბუცია ხდება რუსეთში, უკრაინაში, ბალტიისპირეთის სამ სახელმწიფოში, პოლონეთში და სომხეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სამზარეულო
ლაჟისი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
ლაჟისი (Lajes) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 590 მეტრზე. მიეკუთვნება ცენტრალური პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანჟიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 381 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.34 კმ²-ზე. ფართობი 676 623 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
მაწიმისწყალი
მაწიმისწყალი, მაწიმი (Mazımçay) — მდინარე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტსა და აზერბაიჯანში. სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2720 მ. მაწიმისწყალზე გადის სახელმწიფო საზღვარი საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კავკასიონის წყალგამყოფი ხაზიდან დაწყებული სოფელ მაწიმამდე (18 კმ), რის შემდეგაც იგი მთლიანად გადადის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და მარცხენა მხრიდან უერთდება ამ ორი ქვეყნის საზღვარზე არსებულ მდინარე ალაზანს (21 კმ) აზერბაიჯანის სოფელ ბაირამბინასთან ახლოს. სიგრძე 39 კმ, აუზის ფართობი 326 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა – ზამთარში, წყალმოვარდნა – ზაფხულ-შემოდგომაზე. იყენებენ სარწყავად.
დარბაზი (ბოლნისის მუნიციპალიტეტი)
დარბაზი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, დარბაზის თემში. მდებარეობს მდინარე გეტისწყლის (მდინარე მაშავერის შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1604 კაცი.
ისტორია
სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, გორაკზე, ძველი დარბაზული ეკლესიის ნანგრევია. ნაგებია დაუმუშავებელი ქვებით, ხოლო პროფილირებული ლავგარდანები დამუშავებული ქვისა ყოფილა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში კი თითო სარკმელია. საკურთხევლის თაღი ისრულია, შერჩენილია კანკელის ძირი. შიგნითა ეკლესია შელესილი და მოხატული იყო. ეკლესია გვიანდელ შუა საუკუნეებს ეკუთვნის, ამავე პერიოდის უნდა იყოს ეკლესიის ირგვლივ არსებული სასაფლაოც. დარბაზი იხსენიება ლუარსაბ I-ის განჩინებაში 1537–1538 წლებში იოთამ და ორბელ ბარათაშვილთა გაყრის საქმესთან დაკავშირებით. საბუთის მიხედვით, იოთამს რგებია „დარბასქალას თავდარბაზი“, დარბასქალის ნახევარი და საუხუცესო. ბარათაშვილებს შორის ამ მამულებზე დავა XVII საუკუნეშიც გრძელდებოდა. XVII საუკუნის II ნახევრის საყაფლანიშვილოს ძღვენისა და სამასპინძლოს გარიგების დავთარში, დარბაზელ გლეხებს გამოსაღებად შეწერილი ჰქონდათ სხვადასხვა სახის სამეურნეო და ფულადი გადასახადი. სოფლის სახელწოდება „დარბაზი“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Дарбазъ“ სახით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობს 1604 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობა (99,7%) აზერბაიჯანელია.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Pfizer–BioNTech-ის COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინა
Pfizer–BioNTech-ის COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინა (tozinameran), ბრენდული სახელით Comirnaty — ინფორმაციულ რნმ-ზე (mRNA) დაფუძნებული COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინა, რომელიც გერმანულმა ბიოტექნოლოგიურმა კომპანია BioNTech-მა შექმნა ამერიკულ კომპანია Pfizer-თან თანამშრომლობით; Pfizer-მა უზურნველყო კლინიკური ცდები, ლოჯისტიკა და წარმოება. ზოგიერთ ქვეყანაში ის ავტორიზებულია ხუთი წლის ზემოთ ასაკში გამოყენებისთვის, ზოგიერთში 12 წლის ზემოთ, ზოგან კი 16 წლის ზემოთ. ვაქცინა უზრუნველყოფს თავდაცვას კორონავირუს SARS-CoV-2-ით გამოწვეული დაავადება COVID-19-ისგან. კეთდება შიდაკუნთოვანი ინექციის სახით. ვაქცინა შედგება ნუკლეოზიდშეცვლილი ინფორმაციული რნმ-ისგან (modRNA), რომელშიც ჩაშიფრულია SARS-CoV-2-ის სრული სიგრძის წვეტი ცილის (სპაიკ ცილა) მუტირებული ფორმა. ის ლიპიდურ ნანონაწილაკებშია მოთავსებული. თავდაპირველმა ცდებმა აჩვენა, რომ ვაქცინაცია ორ დოზას მოითხოვდა 21-დღიანი შუალედით,  მაგრამ შემდეგში ეს ინტერვალი აშშ-ში 42 დღემდე გაიზარდა, კანადაში კი ოთხ თვემდე.
კლინიკური ცდები 2020 წლის აპრილში დაიწყო; იმავე წლის ნოემბრისთვის, ვაქცინა კლინიკური ცდების მე-3 ფაზაში შევიდა, რომელშიც 40 000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა. კვლევის მონაცემების შუალედურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ პოტენციური ეფექტიანობა ინფექციის სიმპტომების პრევენციის თვალსაზრისით 91,3 % იყო მეორე დოზიდან შვიდ დღეში და არ გამოვლენილა უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული რაიმე სერიოზული მოვლენა. გვერდითი ეფექტების უმეტესობა მსუბუქია და რამდენიმე დღეში ქრება. მათ შორის ყველაზე მეტად არის გავრცელებული საშუალო ტკივილი ნანემსართან, დაღლილობის შეგრძნება და თავის ტკივილი. უიშვიათესია მოხსენებები უფრო სერიოზული გვერდითი ეფექტების, მაგალითად, ალერგიული რეაქციების შესახებ და არ გამოვლენილა რაიმე სახის გრძელვადიანი გართულება.
ეს ვაქცინა პირველი კოვიდვაქცინაა, რომელმაც გადაუდებელი გამოყენების ავტორიზაცია მიიღო და ასევე პირველია, რომელიც რეგულარული მოხმარებისთვის დამტკიცდა. 2020 წლის დემეკბერში, გაერთიანებული სამეფო პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც მას გადაუდებელი გამოყენების ავტორიზაცია მისცა. გამოყენებისთვის გარკვეული დონის ავტორიზაცია მას თითქმის ყველა ქვეყანაში აქვს. 2021 წლის 23 აგვისტოს, Pfizer–BioNTech-ის ვაქცინა პირველი კოვიდვაქცინა გახდა, რომელიც აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) სრულად დაამტკიცა 16 წელს ზემოთ პირებში გამოყენებისთვის.
2021 წლის სექტემბრისთვის, კომპანიას მსოფლიოს მასშტაბით დაგზავნილი ჰქონდა COVID-19-ის ვაქცინის 1,5 მილიარდზე მეტი დოზა. 2021 წლის მარტში, Pfizer-ისა და BioNTech-ის მიზანი იყო, რომ წლის ბოლომდე 2,5 მილიარდი დოზა ეწარმოებინათ. ლოჯისტიკურ სირთულეს წარმოადგენს დისტრიბუცია და შენახვა, რადგან ეს ვაქცინა უკიდურესად დაბალ ტემპერატურაზე ინახება. BioNTech-ი და Pfizer-ი სუბლიმაციურად გამომშრალ ვერსიას ტესტავენ, რომელსაც ულტრაცივ ტემპერატურაზე შენახვა არ ესაჭიროება.
სამედიცინო გამოყენება
Pfizer–BioNTech-ის COVID-19-ის ვაქცინა გამოიყენება ვირუს SARS-CoV-2-ით გამოწვეული დაავადება COVID-19-ისგან დასაცავად. ამისათის, იმუნურ პასუხს აღძრავს S ანტიგენზე. ვაქცინა გამოიყენება COVID-19-ით გამოწვეული ავადობისა და სიკვდილიანობის შესამცირებლად.
ვაქცინის მიწოდება ხდება მრავალდოზიანი ამპულით, რომელშიც ინახევა სტერილური, შესანახი საშუალებებისგან თავისუფალი, გაყინული სუსპენზია შიდაკუნთოვანი ინექციისთვის. გაკეთებამდე, ის ოთახის ტემპერატურაზე უნდა გალღვეს და ჩვეულებრივ მარილხსნარში გაიხსნას.
ძირითადი კურსი ორ დოზას მოიცავს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) რეკონემდაციით, დოზებს შორის შუალედი სამიდან ოთხ კვირამდე უნდა იყოს. მეორე დოზის თორმეტ კვირამდე გადავადება შემაშფოთებელი ვარიანტების წინააღმდეგ იმუნოგენურობას ზრდის, თანაც ხანდაზმულებშიც კი. კვლევის მიხედვით, დელტა შტამის წინააღმდეგ ოპტიმალური ვარიანტი დაახლოებით რვა კვირაა, უფრო გრძელი ინტერვალები რეცეპტორებს დოზებს შორის დაუცველს ტოვებს.
ზოგიერთ ქვეყანაში იყენებენ მესამე და მეოთხე დოზებსაც.
ეფექტიანობა
2021 წლის აგვისტოში გამოქვეყნებული კვლევის შედეგების მიხედვით, ვაქცინა BNT162b2-ს (Pfizer) 93,7-პროცენტიანი ეფექტიანობა ჰქონდა ალფა ვარიანტით (B.1.1.7) გამოწვეული სიმპტომური დაავადების წინააღმდეგ და 88-პროცენტიანი ეფექტიანობა დელტა ვარიანტით (B.1.617.2) გამოწვეული სიმპტომური დაავადების წინააღმდეგ. აღსანიშნავია, რომ Pfizer-ს ვაქცინის ეფექტიანობა ერთი დოზის შემდეგ 48,7 პროცენტი იყო ალფა ვარიანტის წინააღმდეგ, 30,7$ კი დელტა შტამის წინააღმდეგ — იგივე, რაც ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და AstraZeneca-ს ვაქცინის ერთ დოზას.
27 აგვისტოს, აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა (CDC) გამოაქვეყნა კვლევა, რომლის მიხედვითაც, ინფექციის წინააღმდეგ ეფექტიანობა 91 პროცენტიდან (81–96%) 66 პროცენტამდე შემცირდა მას შემდეგ, რაც აშშ-ში დელტა ვარიანტი გახდა დომინანტი.
მოცემული ეფექტიანობის მაჩვენებლები მიუთითებს კლინიკურ ეფექტიანობაზე მეორე დოზიდან ორი კვირის შემდეგ. ზოგადად, ვაქცინა ეფექტიანად მიიჩნევა, თუ შეფასება არის ≥50% და აქვს 95% ნდობის ინტერვალის >30% ქვედა ზღვარი. ზოგადად მიჩნეულია, რომ ეფექტიანობა დროთა განმავლობაში ნელ-ნელა იკლებს.
<section end=Effectiveness/>
12 ნოემბერს, Public Health England-ი იუწყებოდა, ეფექტიანობის შესაძლო, მაგრამ უკიდურესად ცოტათი შემცირების შესახებ დელტა შტამის ქვეხაზ AY.4.2-ის მიერ მეორე დოზიდან დიდი ხნის შემდეგ გამოწვეული სიმპტომური დაავადების წინააღმდეგ.
წინასწარი მონაცემების მიხედვით, ომიკრონ ვარიანტის წინააღმდეგ ეფექტიანობა შემცირებას იწყებს დაახლოებით ათ კვირაში, ისე პირველი ორი დოზის, ისე როგორც ბუსტერის შემთხვევაში. სხვა ვარიანტების შემთხვევაში, თავდაპირველი დოზების ეფექტიანობა კლებას დაახლოებით ექვს თვეში იწყებს. 2021 წლის 1 იანვრიდან 5 სექტემბრამდე კატარში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, მეორე დოზის მიღებიდან ერთ თვეში ეფექტიანობამ პიკს, 78 პროცენტს მიაღწია, რასაც მოჰყვა ნელი შემცირება, რაც ოთხი თვის შემდეგ აჩქარდა და მე-5 — მე-7 თვეს 20 პროცენტამდე დაეცა. იგივე ტრაექტორია შეიმჩნეოდა სიმპტომური დაავადებისა და კონკრეტული ვარიანტების წინააღმდეგ. გაცილებით მტკიცე დარჩა ეფექტიანობა მწვავე დაავადების, ჰოსპიტალიზაციისა და სიკვდილის წინააღმდეგ, რისმა პიკმაც 96 პროცენტს მიაღწია მეორე თვეში და თითქმის სტაბილური დარჩა ექვსი თვის განმავლობაში; შემდეგ კი შემცირება დაიწყო.
Lasioglossum mediocre
Lasioglossum mediocre — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1962 წელს.
სქოლიო
mediocre
მაწუხელასებრნი
მაწუხელასებრნი (Tabanidae) — სისხლმწოვი მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 6-30 მმ აღწევს. აქვთ მჩხვლეტავ-მწუწნავი პირის ორგანოები. ცნობილია 3000 სახეობა. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველების ექტოპარაზიტებია. სისხლს წოვს მხოლოდ დედალი, მამალი ყვავილის ნექტარით იკვებება. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველებისა და ადამიანის პროტოზოული, ბაქტერიული და ვიტუსული დაავადებების გამომწვევთა გადამტანები არიან. მაგ., გადააქვთ ჯილეხის ბაცილები, ტულარების გამომწვევი, ცხენის ინფექციური ანემიის ვირუსი, ძროხის ტრიპანოსომოზისა და სხვა გამომწვევები.
ჩარლზ II
ჩარლზ II სტიუარტი (Charles II Stuart; დ. 29 მაისი, 1630, სენტ-ჯეიმზის სასახლე, ლონდონი — გ. 6 თებერვალი, 1685, უაიტჰოლის სასახლე, ლონდონი) — ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფე.
მაწუხელასებრნი
ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ჩარლზ II
შოტლანდიის პარლამენტმა ედინბურგში ჩარლზი 1649 წლის 5 თებერვალს შოტების მეფედ გამოაცხადა. 1651 წლის 1 იანვარს იგი სკონში მეფედ ეკურთხა. ხოლო 1661 წლის 23 აპრილს კი ინგლისისა და ირლანდიის მეფედ ეკურთხა უესტმინსტერის სააბატოში.
ადრეული ცხოვრება, სამოქალაქო ომი და დევნილობა
ჩარლზი დაიბადა სენტ-ჯეიმზის სასახლეში, 1630 წლის 29 მაისს. მისი მშობლები იყვნენ ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფე ჩარლზ I და ჰენრიეტა მარია (საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის და). ჩარლზი მშობლებისთვის მეორე შვილი და მეორე ვაჟი იყო. მისი უფროსი ძმა მასზე დაახლოებით ერთი წლით ადრე დაიბადა, მაგრამ ჩვილი გარდაიცვალა. იმ დროისთვის სამეფოში სამი რელიგიის მიმდევარნი იყვნენ. პრინცი ჩარლზი ანგლიკანად მოინათლა ჩაპელ როიალში. მისი აღმზრდელი იყო ედუარდ საკვილი, იქიდან გამომდინარე, რომ მისი ორივე ბებია კათოლიკე იყო. დაბადებიდან ჩარლზი ავტომატურად გახდა როთსეის ჰერცოგი და უელსის პრინცი და აგრეთვე მიიღო სხვა ტიტულები, რასაც ტახტის მემკვიდრეები ატარებდნენ.
1640-იანი წლებში, როცა ჩარლზი ჯერ კიდევ ძალიან ახალგაზრდა იყო, მამამისს პრობლემები შეექმნა პარლამენტთან, მას აუმხედრდნენ პურიტანები და დაიწყო ინგლისის სამოქალაქო ომი. თავდაპირველად, ჩარლზი მამის გვერდით იყო, მაგრამ 1646 წელს ჩარლზ I-მა ომი წააგო და იძულებული გახდა, ქვეყნიდან გაქცეულიყო. თხუთმეტი წლის ჩარლზი კი საბოლოოდ დედის სამშობლოში, საფრანგეთში, რვა წლის ბიძაშვილ ლუი XIV-სთან ჩავიდა.
1648 წელს, მეორე სამოქალაქო ომის დროს, ჩარლზი გადავიდა ჰააგაში, სადაც მისმა დამ მერიმ და მისმა ქმარმა უილიამ II-მ ის კარგად მიიღეს. ჩარლზმა ვერ გამოიყენა ფლოტის ვერანაირი უპირატესობა და ვერ მოასწრო მიხმარებოდა ჰერცოგი ჰამილტონის არმიას, სანამ იგი პრესტონის ბრძოლაში დამარცხდებოდა პარლამენტარებთან.
ჰააგაში ჩარლზს ცოტა ხნით ურთიერთობა ჰქონდა ლუსი უოლტერთან, რომელიც შემდგომში ამტკიცებდა, რომ ისინი მალულად დაქორწინდნენ. ლუსის შვილი ჯეიმზ კროფტსი (მომავალში მომმაუთის და ბაჩელუჩის ჰერცოგი) იყო ერთ-ერთი ჩარლზის მრავალრიცხოვანი არალეგალური შვილებიდან, რომლებიც ცნობილნი გახდნენ ბრიტანეთის საზოგადოებაში.
ჩარლზ I დაიჭირეს 1646 წელს. ამის მიუხედავად, მან გაქცევა მოახერხა, თუმცა 1648 წელს კვლავ ჩაბარდა. მიუხედავად, პრინცი ჩარლზის დიდი ძალისხმევისა მამა გადაერჩინა, 1649 წლის 30 იანვარს ჩარლზ I-ს თავი მოჰკვეთეს. ინგლისი რესპუბლიკად იქცა. 5 თებერვალს შოტლანდიის პარლამენტმა ჩარლზ II „დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და საფრანგეთის მეფედ“ გამოაცხადა, თუმცა ამას არ დაეთანხმა ინგლისის პარლამენტი და ოფიციალურად დაემხო მონარქია.
ამ ყველაფრის შემდეგ, ჩარლზს მაინც სურდა ტახტი დაებრუნებინა. მან ჯეიმზ გრეჰემს სთხოვა, რომ მისთვის მცირეოდენი არმია გამოეყო და ტახტისთვის ებრძოლა. მაგრამ გენერალი გრეჰემი შიშობდა, რომ ეს მცდელობა უშედეგოდ დასრულდებოდა. ასეც მოხდა: გრეჰემი შეიპყრეს და სიკვდილით დასაჯეს. ამის შემდეგ, ჩარლზმა პირობა დადო, რომ აღარ დაარღვევდა მასსა და შოტლანდიელებს შორის არსებულ ხელშეკრულებას. ჩარლზი 1650 წელს შოტლანდიაში იყო და ფორმალურად დაადასტურა ყველაფერი. ამის შემდეგ, მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა შოტლანდიაში, მაგრამ შესძულდათ ინგლისში და „თვალთმაქცს“ ეძახდნენ.
1650 წლის 3 სექტემბერს ჩარლი დამარცხდა ოლივერ კრომველის ორჯერ უფრო ძლიერ არმიასთან დუნბარის ბრძოლაში. ამის შემდეგ შოტლანდიელებიც ორად დაიყვნენ და ერთმანეთს დაუწყეს ბრძოლა. იმედგაცრუებულმა ჩარლზმა გაქცევა სცადა, მაგრამ მას ამის საშუალება არ მისცეს. შოტლანდიელებს კვლავ ჰქონდათ იმედი, რომ მას ტახტზე აღადგენდნენ. ის შოტლანდიის მეფედ აკურთხეს 1651 წლის 1 იანვარს. კრომველი ცდილობდა, რომ ჩამოეშორებინა ჩარლზი. შოტლანდიაში გადაწყვიტეს ინგლისზე თავდასხმა. ბევრი შოტლანდიელის (მათ შორის ლორდი არგილის) ბრძოლაზე უარის თქმის გამო, შოტლანდიელების შეჭრის მცდელობა სამხრეთ ინგლისში მარცხით დასრულდა. დააწესეს ჯილდო, 1000 გირვანქა სტერლინგი მისთვის, ვინც ჩარლზს დაიჭერდა, მაგრამ ჩარლზი შესანიშნავად შეინიღბა და გაქცევა მოახერხა.
ოლივერ კრომველი გახდა ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის ლორდ-პროტექტორი. ღატაკმა ჩარლზმა ვერ მიიღო საკმარისი მხარდაჭერა, რომ ღირსეული წინააღმდეგობა გაეწია კრომველის მთავრობისთვის. თუმცა სტიუარტების ოჯახის კავშირების წყალობით ჩარლზს ჰქონდა საფრანგეთის და ჰოლანდიის მხარდაჭერა და აგრეთვე მოიპოვა ესპანეთის მხარდაჭერა, რომელიც იმ დროისთვის სამხრეთ ნიდერლანდებს აკონტროლებდა. ჩარლზმა შეკრა პატარა, დაბალანაზღაურებადი, ცუდად აღჭურვილი და არადისციპლინირებული არმია, ვერაფერს გახდა.
ტახტის დაბრუნება
1658 წელს ოლივერ კრომველი გარდაიცვალა. ამან გაზარდა ჩარლზის ტახტზე დაბრუნების შანსები, თუმცა კრომველი მისმა ვაჟმა, რიჩარდმა შეცვალა. თუმცა, ახალ ლორდ-პროტექტორს არ გააჩნდა იმდენი ენერგია და ძალა, რომ განეახლებინა არმია და ა.შ. ამან გამოიწვია 1659 წელს მისი გადადგომა. პროტექტორიატი გაუქმდა. ქვეყანაში არეულობა დაიწყო. ამას მოჰყვა ჯორჯ მონკის, შოტლანდიის მმართველის შეშფოთება. ამიტომ, ის თავის არმიასთან ერთად ლონდონში შეიჭრა. მონკმა გრძელვადიანი პარლამენტის წინააღმდეგ გაილაშქრა. პარლამენტი დაიშალა.
ამ ყველაფრის შემდეგ, ინგლისში მრავლად იყვნენ როიალისტები ახალი ე. წ. კონვენციური პარლამენტის წევრები 1660 წლის 25 აპრილს შეიკრიბნენ. შეხვედრაზე გადაწყდა, რომ ტახტზე უნდა დაბრუნებულიყვნენ სტიუარტები. მალევე მიიღეს ბრედას დეკლარაცია და შეუთანხმდნენ ჩარლზს სხვადასხვა საკითხებზე. ის აიძულეს, რომ ყველაფერი ეპატიებინა მისი მამის მტრებისთვის. ჩარლზი ინგლისში მიიწვიეს. მან ბრედას 8 მაისს მიაღწია. 1661 წლის 14 მაისს ჩარლზი ოფიციალურად გახდა ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე.
მიუხედავად იმისა, რომ ჩარლზი დათანხმდა ყველაფერი ეპატიებინა მამის მტრებისთვის, კრომველის მხარდამჭერებიდან 50 ადამიანს სიკვდილით დასჯა მაინც მიესაჯა. ისინი სხვადასხვა გზით დაისაჯნენ სიკვდილით, ხოლო დანარჩენებს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯათ. ოლივერ კრომველის, ჰენრი აირტონისა და ჯონ ბრედშოუს სხეულები საფლავებიდან ამოიღეს და დედაქალაქის ცენტრში სახრჩობელაზე ჩამოკიდეს.
ჩარლზი დათანხმდა, რომ გაეუქმებინათ ფეოდალური გადასახადები. ამის სამაგიეროდ, ინგლისის პარლამენტმა მას მიანიჭა 1.2 მილიონი წლიური შემოსავალი. თუმცა ინგლისს ფული არ ჰყოფნიდა. ყოველწლიურად ხაზინა მეტ და მეტ ზარალს ნახულობდა. ამ ყველაფერმა გაზარდა ვალები. შემოსავლები ძალიან დაბალი იყო. გამომდინარე აქედან, კვლავ დაწესდა გადასახადები.
1660 წლის მეორე ნახევარში, ჩარლზი ბედნიერი იყო რესტავრაციით. თუმცა, ეს ყველაფერი მისი დის, მარიამის ყვავილით სიკვდილმა ჩაუშხამა. ამასთან ერთად, გაირკვა რომ ანა ჰაიდი, ედუარდ ჰაიდის ქალიშვილი ფეხმძიმედ იყო ჩარლზმის ძმისგან, ჯეიმზისგან, რომელზეც მან ჩუმად იქორწინა. ედუარდ ჰაიდი, რომელმაც აბსოლუტურად არაფერი იცოდა არც ქორწინებაზე, არც ფეხმძიმობაზე გახდა კლარენდონის ერლი. იგი ამის შემდეგ გახდა მეფის საყვარელი მინისტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის მეფეები კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები კატეგორია:უელსის პრინცები კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1630 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1685 კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:სტიუარტები