cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The 2nd Law
thumb|muse.mu-ს მიერ შეზღუდული ტირაჟით გამოცემული The 2nd Law - CD, DVD, ორმაგი გრამფირფიტა და სამი პოსტერი.
The 2nd Law — ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Muse-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2012 წლის 1 ოქტომბერს. დისკს გამოსცემს ლეიბლი Helium 3. პირველი სიმღერა ალბომიდან, „Survival“, სინგლის სახით გამოვიდა 2012 წლის 27 ივნისს.
სიმღერების სია
ალბომის გარეკანის გაფორმება, რომელიც აღებულია Human Connectome Project-იდან (ადამიანის ტვინის შესწავლის ხუთწლიანი პროექტიდან), წარმოადგენს ადამიანის ტვინის ბილიკების რუკას, რომელიც „თვალს ადევნებს თავში არსებულ წრეებს და იმას, თუ როგორ ვატარებთ ინფორმაციას brightConnectome-ით, ნეონის ფერებით“.
სქოლიო
კატეგორია:Muse-ის ალბომები კატეგორია:2012 წლის ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
შუა ქალაქში
„შუა ქალაქში“ — ქართული სიტკომის ჟანრის სერიალი მეგობრების ჯგუფზე, რომლებიც თბილისის ერთ-ერთ უბანში (ვაკეში) ცხოვრობენ. სერიალი დადგმულია სტუდია ღამის შოუს მიერ. სერიალი ექვსი წლის განმავლობაში გადიოდა ტელეკომპანია იმედის ეთერში. პირველი სეზონის პრემიერა გაიმართა 2007 წლის 23 სექტემბერს, ხოლო ბოლო, მეთექვსმეტე სეზონი 2013 წლის 9 ივლისს დასრულდა. 2011 წლის 3 მარტს გამოვიდა მხატვრული ფილმი „ ერთხელ შუა ქალაქში  “. შუა ქალაქში განახლდა 2014 წლის 13 ოქტომბერს როგორც „10 წლის შემდეგ“. მისი ჩვენება 2017 წლის მარტში დასრულდა.
ფორმატი
ღამის შოუ სტუდიის შემადგენლობა 2007 წლის ზაფხულში გაემგზავრა ამერიკაში, შეხვდა პოპულარული სიტკომების პროდიუსერებსა და სცენარისტებს, დაესწრო ჩაწერების პროცესს. გარდა ამისა, გაიარა ტრენინგი “Warner Brothers Studios”-ში და მოიპოვა ამ ფორმატის კეთების უფლება. შოუს სტილი და იუმორი მისი მასობრივი პოპულარობის მიზეზი გახდა. სერიალის პირველი სერია ეთერში 2007 წლის 23 სექტემბერს გავიდა. სერიალი ეთერში გადიოდა ყოველ შაბათსა და კვირას, საღამოს 10 საათზე, იმედის არხზე.
სიუჟეტი და გმირები
სერიალი 8 მეგობრის ირაკლის, მარიკას, დათოს, ანანოს, სანდროს, ეკას, ქეთევანისა და თამარის შესახებ მოგვითხრობს, რომელებიც თბილისში ვაკეში ცხოვრობენ. ირაკლი ჩხეიძე ექიმია და ქვეყნის მთავარ საავადმყოფოში მუშაობს. მარიკა ირაკლის მეუღლე და დიასახლისია, დათო ალექსიძე მარიკას ბიძაშვილი და მხატვარია, რომელიც ცოლთან გაშორების შემდეგ თავის ბიძაშვილ მარიკასთან და მის მეუღლე ირაკლისთან ბინაში გადადის საცხოვრებლად. ეკა წარმატებული კომპანიის მენეჯერი და მეგობრების მარიკას, ანანოს, ქეთევანის, თამარის და სანდროს თანაკლასელია, ანანო აგროსპეციალისტი და მეგობრების თანაკლასელია, ძალიან უყვარს ბუნება და ცხოველები. სანდრო მახარაძე იურისტია, რომელმაც განათლება ლონდონში მიიღო და ამით ძალიან ამაყობს, თუმცა რეალურად არც ისეთი განათლებულია, როგორსაც ახასიათებს საკუთარ თავს. ქეთევან და თამარ ღლონტები დები არიან, რომლებიც ირაკლისა და მარიკას მეზობლად ცხოვრობენ და მეგობრების თანაკლასელები არიან.
სერიალი 2 ეტაპად იყოფა: მთელი 10 სეზონის განმავლობაში, მასში ერთი და იგივე გმირები მონაწილეობდნენ, მეთერთმეტე სეზონიდან კი ახალი ეტაპი დაიწყო და სერიალის ძველი გმირების უმეტესობა ახლით ჩანაცვლდა.
პირველი ეტაპი
thumb|255პქ|კადრი სერიალის პირველი სეზონიდან (დათო (გოგა ბარბაქაძე) მარცხნივ და ირაკლი (ოთარ ტატიშვილი) მარჯვნივ). "შუა ქალაქში"-ს პირველი ეტაპი არის რამდენიმე მეგობარზე, რომლებიც სასაცილო სიტუაციებში ვარდებიან.
2010 წლის სექტემბერში, მე-8 სეზონიდან, სცენარისტების გადაწყვეტილებით სერიალი სამმა მთვარმა პერსონაჟმა „სანდრომ“, „ანანომ“ და „სალომემ“ დატოვა.
მეორე ეტაპი
„შუა ქალაქშის“ მეორე ეტაპი მე-11 სეზონიდან იწყება. ამ ეტაპზე სერიალს ძველი გმირები ახლებმა შეცვალეს. ძველი გმირებიდან მხოლოდ ლაშა ტორონჯაძე (ბაჩო ქაჯაია) და პაატა ფერაძე (ნოდარ გურგენაშვილი) დარჩნენ.
შემოქმედებითი ჯგუფი
პროექტის მენეჯერი აღმასრულებელი პროდიუსერი პროექტის დირექტორი დამდგმელი დირექტორი სცენარის ავტორები სცენარი კომპიუტერული გრაფიკა და რედაქტირება დამდგმელი ოპერატორები ოპერატორები მხატვარი სეგმენტი-პროდიუსერები კოორდინატორი სტუდიის დიზაინი დეკორატორები ხმის ოპერატორი განათება მუსიკის ავტორი შესავალის გრაფიკა სტუდიის ინჟინრები მაკიაჟი ოპერატორების ასისტენტი ფორმატის კონსულტანტები
ნოვოტაზლაროვო
ნოვოტაზლაროვო (Яңы Таҙлар; Новотазларово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
შუა ქალაქში
სერიალის დასასრული
2013 წლის ივლისის ბოლოს, „შუა ქალაქში“ მეთექვსმეტე სეზონი და ამასთან მთლიანად სერიალიც დასრულდა. „შუა ქალაქშის“ საეთერო დრო ტელე-იმედზე ახალმა სიტუაციურმა კომედიამ - „ჩვენი ამბავი“ დაიკავა.
სერიალის დაბრუნება
2014 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ „შუა ქალაქში“ ძველი შემადგენლობით და ახალი სახელით — „შუა ქალაქში 10 წლის შემდეგ“ დაუბრუნდებოდა ტელემაყურებლებს. განახლებული სერიალი „Tv11-სა“ და „მაესტროზე“ გავიდა. პირველი სეზონის დასრულების შემდეგ მეორე სეზონიდან "შუა ქალაქში" კვლავ ტელეკომპანია „იმედს“ დაუბრუნდა. სერიალი მეშვიდე სეზონის მერე დახურეს. უკანასკნელის ბოლო, მეათე ეპიზოდი, 2017 წლის 25 მარტს გავიდა ეთერში.
ნოვოტაზლაროვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 405 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 81 კმ-ით.
შუა ქალაქში
სერიალის განმეორება
2019 წლის დასაწყისში, ტელეკომპანია იმედიმა სერიალი თავიდან ჩაუშვა თავის საეთერო ბადეში. სერიალმა ისევ დიდი რეიტინგი მოიპოვა სატელევიზიო სივრცეში და ბევრ წარმატებულ შოუს და ტელესერიალს მოუგო რეიტინგებში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ქართული ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ქართული ტელესერიალები კატეგორია:იმედი (ტელეკომპანია) კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
ნოვოტაზლაროვო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
ლიპარიტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაგმური ქანები
თენგიზ ბუაჩიძე
თენგიზ პავლეს ძე ბუაჩიძე (დ. 7 ნოემბერი, 1926, საჩხერე — გ. 16 მაისი, 1994, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972).
ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1961-1965 წლებში იყო საქართველოს სსრ კულტურის მინისტრი, 1973–1976 წლებში — საქართველოს მწერალთა კავშირის პირველი მდივანი, 1976 წლიდან — ილია ჭავჭავაძის სახელობის თბილისის უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი. 1946 წლიდან იბეჭდება ბუაჩიძის გამოკვლევები, მოთხრობები და თარგმანები. მას ეკუთვნის გამოკვლევები ქართული, რუსული, უკრაინული, ბელორუსული ლიტერატურის, ხალხთა ლიტერატურული ურთიერთობების, ლიტერატურისა და თარგმანის თეორიის სფეროდან, პუბლიკაციები და კრიტიკული წერილები, ნაშრომები ქართველი რომანტიკოსების, ილია ჭავჭვაძის, გალაკტიონ ტაბიძის და სხვების შესახებ. მოთხრობათა კრებულში „მოლოდინი“ (1966) გვიხატავს ადამიანების მორალურ სახეს მეორე მსოფლიო ომის დროს. თარგმნა „ამბავი იგორის ლაშქრობისა“ (1970), „გარდასულ წელთა ამბავი“ (1973) და ძველი რუსული ლიტერატურის სხვა ძეგლები. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისი, ვაკის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი   16 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები თ
თეოზვა დიაკონისა
ნეტარი თეოზვა დიაკონისა (გ. 385) — წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 იანვარი, ახალი სტილით — 23 იანვარი.
ბასილი დიდის, გრიგოლ ნოსელის და პეტრე სებასტიელის და იყო. წმიდა ქალწული დიაკონისად მსახურობდა ტაძარში, სნეულებს უვლიდა, მწირებს აპურებდა, ობლებს ზრდიდა, ქალებს ნათლობის საიდუმლოსთვის ამზადებდა. იგი მთელი სამი წლის მანძილზე თან ახლდა გადასახლებაში თავის ძმას, წმიდა გრიგოლ ნოსელს და იზიარებდა მის მძიმე ხვედრს. წმიდა თეოზვა გარდაიცვალა 385 წელს.
მამია II დადიანი
მამია II დადიანი (გ. 1414) — ოდიშის ერისთავი 1396-1414, ვამეყ I დადიანის  ძე. აქტიურად ეხმარებოდა საქართველოს მეფეს გიორგი VII-ს  საქართველოს სამეფოს ერთიანობის განმტკიცებაში, რისთვისაც ამ უკანასკნელისაგან მიიღო ცხუმის საერისთავო. 1414 ილაშქრა აფხაზეთის ერისთავის წინააღმდეგ და ბრძოლაში დაიღუპა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოდიშის ერისთავები კატეგორია:გარდაცვლილი 1414 მამია II
ზურა მაჩალაძე
ზურა მაჩალაძე (დ. 15 აგვისტო, 1992, ქუთაისი, საქართველო) —  ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს  საკალათბურთო გუნდ სტუ–ში.
2011-2012 წლებში გახდა საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების წევრი. სტუ–ში თამაშის დროს მიღებული მუხლის ტრავმის შედეგად დაუზიანდა ჯვარედინი იოგები, რის გამოც ნაკრებში თავის დამკვიდრება გაუჭირდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1992
ჟანგამუს რაიონი
ჟანგამუ (Jangamo) — რაიონი მოზამბიკში, ინიამბანეს პროვინციაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:ინიამბანეს პროვინცია
It Won't Be Long
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში With The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1963 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
მიგრიაულები
მიგრიაულები — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხეობის თემი), ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე წირდალისხევის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 1480 მ, დუშეთიდან 31 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სტაფილოს ნამცხვარი
მინი|269x269პქ|სტაფილოს ნამცხვარი სტაფილოს ნამცხვარი (Carrot cake, Gâteau aux carottes) — ინგლისურ-ფრანგული წარმოშობის ნამცხვარი, რომელიც ძირითადად სტაფილოსა და კარაქისაგან მზადდება. სტაფილოს ნამცხვრის თანამედროვე ვარიაციებს რეცეპტში თეთრი კრემ-ყველი აქვს დამატებული. ასევე, ზოგჯერ სტაფილოსთან ერთად იყენებენ ანანასს, ქოქოსის ფანტელებსა და პეკანს.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|285x285პქ|დაბადების დღის სტაფილოს ნამცხვარი სტაფილოს ნამცხვრის გამოგონების საკითხი დღემდე სადავოა. პირველად მისი რეცეპტი 1591 წელს დაიბეჭდა ინგლისში გამოცემულ კულინარიულ წიგნში, სადაც მას „სტაფილოს პუდინგს“ (Pudding in Carrot) უწოდებდნენ. მართალია მასში სტაფილოსთან ერთად ხორციც გამოიყენებოდა, თუმცა მას ბევრი საერთო აქვს თანამედროვე სტაფილოს ნამცხვართან, მაგალითად: ნაღები, კვერცხი, ქიშმიში, შაქარი (ან ფინიკი), სანელებლები (მიხაკი და მაკე), გახეხილი სტაფილო და პურისებრი ბისკვიტი. ბევრი კრიტიკოსი მიიჩნევს, რომ სტაფილოს ნამცხვარი შუა საუკუნეების ევროპაში წარმოიშვა, როდესაც შაქარი მხოლოდ პრივილეგირებული კლასებისათვის იყო ხელმისაწვდომი და დაბალი სოციალური ფენის წარმომადგენლებმა პუდინგში შაქრის შემცვლელად სტაფილო გამოიყენეს. მოგვიანებით, სწორედ სტაფილოს პუდინგი გახდა გოგრის ნამცხვრის შთაგონება, რასაც მოჰყვა ქლიავის პუდინგის შექმნაც.
1814 წელს გამოცემულ ფრანგულ წიგნში „კულინარიის ხელოვნება“ (L'art du cuisinier), ანტუან ბოვილიერმა, რომელიც თავის დროზე თავად საფრანგეთის მეფე ლუი XVI-ის სამეფო სამზარეულოს მმართველი იყო, პირველად შექმნა სტაფილოს ნამცხვრის სრულყოფილი რეცეპტი და მას პირდაპირ ასე, სტაფილოს ნამცხვარი (Gâteau aux carottes) დაარქვა. სულ მალე ეს რეცეპტი დიდად პოპულარული გახდა მთელს საფრანგეთში, სადაც სხვა მზარეულებმაც გადაწერეს რეცეპტი და გამოაქვეყნეს თავიანთ წიგნებში. 1824 წელს ბოვილიერმა თავისი წიგნი ინგლისურ ენაზეც გამოსცა, რომელშიც სტაფილოს ნამცხვრის რეცეპტი სიტყვასიტყვით თარგმნა ფრანგულიდან.
რაც შეეხება დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოს, აქ სტაფილოს ნამცხვარმა პოპულარობა მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის დროს მოიპოვა, რადგან იგი მარტივი და იაფი მოსამზადებელია, მაშინ კი ქვეყანაში კრიზისი მძვინვარებდა.
რეცეპტი
მინი|276x276პქ|სტაფილოს ნამცხვრები [[ქაფქეიქი|ქაფქეიქების სახით]] სტაფილოს ნამცხვრის მთავარი და ტრადიციული რეცეპტი მარტივია. მის მოსამზადებლად საჭიროა: კვერცხი, შაქარი, ფქვილი, გამაფხვიერებელი, დაჭრილი თხილი (შეიძლება ნუში ან ნიგოზიც), დაფქული დარიჩინი, ნაღები ან კრემ-ყველი, ვანილი, მცენარეული ზეთი, საკვები სოდა, სუფრის მარილი, კარაქი ან მარგარინი და რაც მთავარია — გახეხილი სტაფილო.
ბისკვიტის თავად მომზადებას, დიდ თასში კარგად ურევთ კვერცხს, ზეთს, შაქარსა და ვანილს. მეორე თასში ერთმანეთს შეურიეთ ფქვილი, სოდა, საცხობი ფხვნილი, მარილი და დარიჩინი. ეს მასა ემატება კვერცხისას პირველ თასში და კარგად უნდა აითქვიფოს. ბოლოს ემატება გახეხილი სტაფილო და თხილი (სურვილის შემთხვევაში შეიძლება ნიგოზი ან ნუშიც). კარგად მორევის შემდეგ გადააქვთ ფორმაში, დგამენ გახურებულ ღუმელში და აცობენ 40-50 წუთის განმავლობაში. გამოცხობის შემდეგ ნამცხვარი ჯერ ფორმაშივე უნდა გაცივდეს, დაახლოებით 10 წუთით და შემდეგ ათავსებენ ცხაურზე, რათა უკეთ გაგრილდეს.
რაც შეეხება მისი კრემის მომზადებას, ერთად ითქვიფება ოთახის ტემპერატურის კარაქი და ნაღების ყველი. ემატება შაქრის ფხვნილი, ვანილი და ითქვიფება ერთგვაროვანი კრემისებრი მასის მიღებამდე. შემდეგ კრემი უნდა გადანაწილდეს კარგად გაცივებულ ნამცხვარზე. ამის შემდეგ, უკვე სურვილისამებრ, გასაფორმებლად შეიძლება ზემოდან მოაყარონ ქიშმიში, თხილი, ნუში, ან ნიგოზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნამცხვარი კატეგორია:ფრანგული დესერტები კატეგორია:ინგლისური დესერტები
ლივერპულ სტრიტი (სადგური)
ლივერპულ სტრიტი (Liverpool Street) — ლონდონის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი რკინიგზის სადგური, რომელიც დაკავშირებულია ლონდონის მეტროპოლიტენის სადგურთან. იგი ლონდონის სიტის ჩრდილოაღმოსავლეთით მდებარეობს.
ლონდონის მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ცენტრალური ხაზის სადგურები კატეგორია:წრიული ხაზის სადგურები კატეგორია:მეტროპოლიტენის ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები კატეგორია:კროსრეილი
Cardiocondyla emeryi
Cardiocondyla emeryi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cardiocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მამია I დადიანი
მამია I დადიანი, ოდიშის ერისთავი 1323-1345 წლებში,  გიორგი I დადიანის ძე. 1330 წელს დასავლეთ საქართველოს სხვა ერისთავებთან ერთად დაეხმარა გიორგი V ბრწყინვალეს ერთიანი სამეფოს აღდგენაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოდიშის ერისთავები
ნოვოჩერკასკი
ნოვოჩერკასკი (Новочеркасск) — ქალაქი რუსეთში, როსტოვის ოლქში. განლაგებულია მაღალ ბორცვზე, მდინარეების ტუზლოვისა და აქსაის მარჯვენა ნაპირებზე. რკინიგზის სადგური. 1944–63 წლებში ნოვოჩერკასკი იყო ნოვოჩერკასკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 169 ათ. ადამიანი (2018 წ.). ქალაქის ფართობი უდრის 128 კმ²-ს. მოქცეულია ზომიერ-კონტინენტურ კლიმატურ ზონაში. ზამთარი, როგორც წესი რბილია. ყველაზე ცივი პერიოდია იანვრის ბოლო და თებერვლის დასაწყისი. ზაფხული ცხელია.
ქალაქი დაარსდა 1805 წელს, მას შემდეგ რაც დონის კაზაკების ცენტრი ჩერკასკიდან აქ გადმოიტანეს. 1942 წლის 24 ივლისიდან 1943 წლის 13 თებერვლამდე ოკუპირებული იყო გერმანელ ფაშისტთა ჯარების მიერ. როსტოვის ოლქის დიდი სამრეწველო ცენტრია. განვითარებულია მანქანათმშენებლობა, ელექტროენერგეტიკა, მეტალურგია, ქიმიური მრეწველობა და სხვა. ბევრია უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები. ქალაქშია მუზეუმი, თეატრი, კინო და სხვა. 1864 წელს ნოვოჩერკასკთან აღმოაჩინეს განძი (I–II სს.).
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ქალაქები
ტიგრან II
220px|მინიატიურა|ტიგრან II დიდი (ვერცხლის მონეტა) ტიგრან II დიდი (Տիգրան Մեծ, Τιγρανης, Tigranes) — დიდი სომხეთის მეფე ძვ. წ. 95-55 წლებში, მითრიდატეს სიძე, დაიპყრო მესოპოტამია და სირია. ძვ. წ. 69 წელს დაამარცხა რომაელმა მხედართმთავარმა ლუკულუსმა ტიგრანაკერტთან. ძვ. წ. 66 წელს პომპეუსს დამორჩილდა. ტიგრან დიდის სახელთან არის დაკავშირებული სომხეთის სახელმწიფოს ყველაზე მნიშვნელოვანი ტერიტორიული გაფართოება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მეფეები
ცხენისებრი ანტილოპები
ცხენისებრი ანტილოპები (Hippotraginae) — წყვილჩლიქოსან ძუძუმწოვართა ქვეოჯახი ძროხისებრთა ოჯახისა, დიდი ზომის გრძელრქება ცხოველებია, რომლებიც უკანაა გადახრილი. გავრცელებული არიან აფრიკასა და არაბეთის ტრამალებში. საყურადღებოა ბეიზა, რქამაღალა ანტილოპა — ადაქსი, ცხენისებრი ანტილოპა. მოიცავს სამ გვარს:
ლიტერატურა
კატეგორია:ძროხისებრნი
სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი
სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი — სამხედრო კონფლიქტი სუდანში, 1983 წლიდან 2005 წლამდე. თავისი ჰუმანიტარული შედეგებით ეს იყო ყველაზე ტრაგიკული კონფლიქტი XX საუკუნის მეორე ნახევარში. 2001 წლის ცნობებით 2 მილიონი ადამიანი გახდა ომით გამოწვეული სისხლისღვრისა და დაავადებების მსხვერპლი, ხოლო 4 მილიონი - ლტოლვილი. .
სამხედრო მოქმედებები მიმდინარეობდა არაბებს (ჩრდილოეთით) და სსგმ-ს შორის (სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი მოძრაობა; სამხრეთით). კონფლიქტი დაიწყო ნიმეირის მთავრობის ისლამიზაციის პოლიტიკის გამო და 2005 წელს ნაივაშის შეთანხმების ხელმოწერით დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:სუდანის ისტორია კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის ომები კატეგორია:აფრიკის ისტორია კატეგორია:XXI საუკუნის ომები კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კერძო საქონელი
კერძო საქონელი ეკონომიკაში განისაზღვრება, როგორც:
კერძო საქონელი საზოგადოებრივი საქონლის საპირისპიროა, ვინაიდან ის შექმნილია მოგების მიზნით.
კერძო საქონლის მაგალითია პური: თუ ერთი პიროვნება პურს შეჭამს, ამავე პურს სხვა ვეღარ მოიხმარს (მეტოქეობა), და მცხობელს ადვილად შეუძლია უარი განაცხადოს პურის გაყიდვაზე (გამორიცხვადი). ეკონომიკაში საქონელთა უმრავლესობა, პურის მსგავსად, კერძო საქონელია.
ეკონომიკაში საქონელთა დაჯგუფვის ყველაზე გავრცელებული ფორმა მოცემულია ქვედა გრაფაში, ის შედგენილია ორ კითხვაზე გაცემული პასუხების შესაბამისად:
კატეგორია:საქონლის ტიპები
ბელა-ლიუი
ბელა-ლიუი (Bella Lui) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სათხილამურო კურორტ კრან-მონტანის ჩრდილოეთით, ვალეს კანტონში. მწვერვალის სიახლოვეს არის საბაგიროს სადგური და ზამთრობით, მთა სათხილამურო ზონის ნაწილი ხდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სულდა (მრავალმნიშვნელოვანი)
სულდა შეიძლება აღნიშნავდეს:
პეგმატიტი
პეგმატიტი (pegmatite, ბერძნ. pégma, ნათესაობითი ბრუნვა pégmatos — კავშირი) — მაგმური წარმოშობის მსხვილმარცვლოვანი ქანი. ძირითადად გრანიტული შედგენილობისაა. პეგმატიტის ამგები მინერალები უმთავრესად დიდი ზომისაა, ზოგიერთი დიდი რაოდენობით შეიცავს აქროლად კომპონენტებსა და იშვიათ და გაფანტულ ელემენტებს. პეგმატიტი გვხვდება ბუდობების, უმეტესად კი გამკვეთი ძარღვების სახით მასთან გენეტურად დაკავშირებულ მაგმურ, აგრეთვე მეტამორფულ და დანალექ ქანებში. პეგმატიტები შეიცავენ მრავალ სასარგებლო კომპონენტს. იყენებენ მინისა და კერამიკის წარმოებაში. პეგმატიტების ჩამოყალიბების დროს წარმოიქმნება მინერალთა სამრეწველო დანაგროვები, ეგრეთ წოდებული პეგმატიტური საბადოები, რომლისთვისაც დამახასიათებელია რთული აგებულება და მორფოლოგია, აგრეთვე სასარგებლო კომპონენტების ცვალებადი კონცენტრაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაგმური ქანები
ნოვოშილიკოვო
ნოვოშილიკოვო (Яңы Шилек; Новошиликово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 46 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 104 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (95 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
კიტა ბუაჩიძე
კიტა მიხეილის ძე ბუაჩიძე (დ. 21 სექტემბერი, 1914, სოფ. ფარცხნალი, ახლანდელი ხარაგაულის რაიონი — გ. 2000) — ქართველი დრამატურგი. ბენიტო ბუაჩიძის ძმა.
ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.ამავე წელს იყო ეჭვმიტანილი ანტისაბჭოთა შეთქმულებაში მონაწილეობაში, რის გამოც შვიდი წლით გადასახლება მიესაჯა. მისი პირველი ლექსი დაიბეჭდა 1927, პირველი პიესა დაიდგა 1931 წელს თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში. ქართულ სცენაზე დაიდგა აგრეთვე მისი შემდგომი კომედიები: „მკაცრი ქალიშვილები“, „ვარდი ასფურცლოვანი“, „ოქრო კაცი ბეწვის ხიდზე“ (1941, 1952, 1962, მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), „ეზოში ავი ძაღლია“, „ამბავი სიყვარულისა“ (1956, 1958, რუსთაველის სახელობის თეატრი) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კ
სვანური ციხე-სახლი
სვანური ციხე-სახლი — საცხოვრებლის ერთ-ერთი სახე სვანეთში. კოშკისებრი საცხოვრებელი ნაგებობაა, რომელსაც თავდაცვითი ფუნქციაც ეკისრება. სვანური კოშკისაგან განსხვავებით ციხე-სახლი უფრო დაბალია და მასიური. შედგება სამი სართულისაგან. პირველი სართული ადამიანთა საცხოვრებლად და საქონლის სადგომადაა გამოყენებული, II სართული სამეურნეო დანიშნულებისაა და მასზე ასასვლელად კედელში დატანებულია ქვის კიბე. მესამე სართული ბანია და თავდაცვითი დანიშნულება აქვს. სვანური ციხე-სახლის ერთ-ერთი ნიმუში შემონახულია სოფელ ჩაჟაშში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურა
ბარსელონის საგრაფო
thumb|ბარსელონის საგრაფო ბარსელონის საგრაფო ( Comté de Barcelone, Condado de Barcelona, კატ. Comtat de Barcelona) — საგრაფო მდებარეობდა თანამედროვე კატალონიის ტერიტორიაზე.
ისტორია
ბარსელონის საგრაფოს საზღვრებში მოქცეული ტერიტორია V საუკუნიდან ვესტგუთთა სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. VIII საუკუნის დამდეგს არაბებმა (მავრებმა) დაიკავეს. ხოლო მას მერე, რაც იბერიის ნახევარკუნძული სრულიად მუსლიმურ მმართველობაში მოექცა, ამ ტერიტორიას სამხედრო გარნიზონთა დახმარებით განაგებდნენ. გარნიზონები კი ჟერონაში, ლერიდასა და თავად ბარსელონაში იყო განლაგებული. 778 წელს კარლოს დიდი კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში შეჭრა და დაეპატრონა, რაშიც ადგილობრივმა მთიულმა მოსახლეობამ გაუწია დახმარება, თუმცა 781 წელს ეს ტერიტორია ისევ არაბების ხელში გადავიდა. ბრძოლას როლანდი შეეწირა, რომლის სახელმაც სიმღერებში ჰპოვა ასახვა. 785 წელს ფრანკებმა ჟერონა აიღეს, ხოლო 801 წელს ტულუზის გრაფმა გილიომ ჟელონელმა დაიკავა საგრაფო. 811 წლისთვის არაბებისგან გათავისუფლებული ბარსელობა ესპანური მარკა გახდა, რომელიც კაროლინგების დინასტიაზე დამოკიდებული საგრაფოებისგან შედგებოდა. მარკისა და საგრაფოს დედაქალაქად ბარსელონა გამოცხადდა.
ანდრეი რუბლიოვის მუზეუმი
ანდრეი რუბლიოვის სახელობის ძველრუსული კულტურისა და ხელოვნების ცენტრალური მუზეუმი — დაარსებულია პეტრე ბარანოვსკის, იგორ გრაბარის, ნიკოლოზ ვორონინის და პავლე მაქსიმოვის მიერ. 1947 წელს, მოსკოვის 800 წლისთავთან დაკავშირებით, მათ თხოვნით მიმართეს მთავრობას, რომ ანდრონიკოვის მონასტრის ტერიტორია დაეთმოთ მუზეუმისთვის. მუზეუმის კოლექცია მოიცავს XII-XX საუკუნეების 13000-ზე მეტ ექსპონატს: ხატს, ფრესკას, ხის სკულპტურას, ძველ ხელნაწერ და ბეჭდურ წიგნებს, სპილენძის და კერამიკის ნაკეთობებს, ასევე არქეოლოგიურ მონაპოვრებსაც.
1949 წლამდე საბჭოთა ხელისუფლების რელიგიური პოლიტიკის გამო, მუზეუმი დირექტორის გარეშე იყო. სსრკ კულტურის სამინისტროს ძეგლთა დაცვის განყოფილების უფროსის, შალვა რატიას ინიციატივით, პირველ დირექტორად მოიწვიეს ქართველი სწავლული, დავით არსენიშვილი მინი|300პქ|მარცხნივ| ანდრეი რუბლიოვის მუზეუმი
1951 წელს სსრკ მინისტრთა საბჭომ განიხილა მუზეუმის საკითხი, რომელიც რუსეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს თავ-რემ, ბორის ჩერნოუსოვმა წამოაყენა. კომისიის თავმჯდომარემ, მიხეილ სუსლოვმა დავით არსენიშვილს მხარი დაუჭირა და მონასტრის შენობა მუზეუმს დაუტოვა.
1985 წელს, მუზეუმის თანამშრომლების ინიციატივით, შენობის წინ სკვერში დაიდგა ანდრეი რუბლიოვის ძეგლი (არქიტექტორი ოლეგ კომოვი). 1991 წელს კი მუზეუმი რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს. 1998 წლის რესტავრაციის შემდეგ მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპოზიციები.
პირველი დირექტორის დავით არსენიშვილის ხსოვნის პატივსაცემად მუზეუმის კედელზე გაკეთდა ზურაბ წერეთლის ნამუშევარი ბარელიეფი წარწერით. 2013 წლიდან კი ყოველწლიურად იმართება სამეცნიერო კონფერენცია „რუსეთი-საქართველო. კულტურების დიალოგი“. მასში მონაწილეობას იღებენ როგორც რუსი მეცნიერები, ასევე სტუმრები საქართველოდან, რომელთა შორის ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიის წარმომადგენლებიც არიან.
ექსპოზიცია
მუზეუმის კოლექციის ფორმირება დაიწყო 1954 წლიდან მუზეუმის თანამშრომლების პირველ სამეცნიერო ექსპედიციებთან ერთად. პირველი 5 ნამუშევარი ვლადიმირის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმიდან შეირჩა იმ ექსპონატებიდან, რომლებიც, ადგილობრივი ხელისუფლების აზრით, განადგურებას ექვემდებარებოდა. მეორე ფასეული ძღვენი 1955 წელს მიიღეს სუზდალის მამათა მონასტრიდან. 1960 წელს, მუზეუმის გახსნის მომენტში, კოლექცია 317 ხელოვნების ძეგლს მოიცავდა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის მუზეუმები კატეგორია:რუსეთის მუზეუმები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
იოანე XI (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
მინი|200პქ|იოანე XI იოანე XI (Ιωάννης ΙΑ΄ Βέκκος; დ. დაახ. 1225 — გ. მარტი 1297) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1275 წლის 2 ივნისიდან 1282 წლის 26 დეკემბრამდე. ბიზანტიის იმპერიის პერიოდში აღმოსავლეთ და რომაული ეკლესიების გამაერთიანებელი.
ლიტერატურა
Барсов Н. И., Болдаков И. М. Иоанн, константинопольские патриархи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. Иоанн XI Векк // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:გარდაცვლილი 1297
Cardiocondyla globinodis
Cardiocondyla globinodis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cardiocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მოკუბა
მოკუბა (Mocuba) — ქალაქი მოზამბიკში. შედის ზამბეზიის პროვინციაში. მოსახლეობა — 69 045 ადამიანი (2008 წლის მონაცემები).
სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის ქალაქები კატეგორია:ზამბეზიის პროვინცია
პეტრე სებასტიელი
წმიდა პეტრე სებასტიელი (დაახლ. 340 — 391) — ფილოსოფოსი, წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 9 იანვარი, ახალი სტილით — 22 იანვარი. იყო მღვდელმთავრების — ბასილი დიდისა და გრიგოლ ნოსელის (ხს. 14 და 23 იანვარს) ძმა, მის აღზრდაში დიდი წვლილი მიუძღვის უფროს დას — მაკრინას (ხს. 1 აგვისტოს).
პეტრე წმიდა ბასილი დიდმა აკურთხა მღვდლად, ბასილის სიკვდილის შემდეგ კი იგი დადგენილ იქნა სებასტიის ეპისკოპოსად, მღვდელმთავარი პეტრე ესწრებოდა კონსტანტინოპოლში გამართულ II მსოფლიო საეკლესიო კრებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კაბადოკიელი ქრისტიანი წმინდანები
კუბური სენდვიჩი
მინი კუბური სენდვიჩი (კუბანო) — ლორის და ყველის სემდვიჩის სახეობა, რომელიც სავარაუდოდ ჩამოყალიბდა აშშ-ში, ფლორიდის შტატში, ტამპას ან ქი უესტის კაფეებში, სადაც კუბელი იმიგრანტები მუშაობდნენ. შემდეგ კუბელმა დევნილებმა სენდვიჩი ქალაქ მაიამიში გაავრცელეს, სადაც ის ახლა დიდი პოპულარობით სარგებლობს. შეიცავს შემწვარ ლორს, შვეიცარიულ ყველს, პიკულებს, მდოგვს და ხანდახან სალამის კუბურ პურში. სალამის უმატებენ ტამპაში, სადაც ბევრი იტალიელი იმიგრანტი ცხოვრობს, სამხრეთ ფლორიდაში ჩვეულებრივად არ იხმარება. კუბური სენდვიჩი წლების განმავლობაში მეგობრული დავის საფუძველია ტამპის და მაიამის შორის, რომელსაც ეხმაურებიან ადგილობრივი პოლიტიკოსები და ჟურნალისტები. 2012 წელს ტამპის მერიამ „ისტორიული ტამპის კუბური სენდვიჩი“ „ქალაქ ტამპის ტრადიციულ კერძადაც“ გამოაცხადა. ტამპაში ყოველწლიურად ტარდება კუბური სენდვიჩის ფესტივალი და, მის ფარგლებში, საუკეთესო კუბური სენდვიჩის კომკურსი, რომელშიც მონაწილეობენ მზარეულები ფლორიდიდან და სხვა შტატებიდან და ქვეყნებიდან.
ისტორია
კუბური სენდვიჩის, ასევე როგორც კუბური პურის, წარმოშობის ზუსტი ისტორია უცნობია. XIX საუკუნეში კუბიდან ფლორიდაში მოხვედრა საკმაოდ ადვილი იყო, განსაკუთრებით ტამპაში და ქი უესტში, და კუბელები ხშირად გადმოდიოდნენ სახღვარს სამუშაოდ, ოჯახის სანახავად ან უბრალოდ სიამოვნებისთვის. ეს მოგზაურობები არ იყო საფუძვლიანად დოკუმენტირებული და მათ შედეგად კულტურების შერწყმის ზუსტი მასშტაბი უცნობია. ზოგი თვლის, რომ სენდვიჩი კუბაში წარმოიშვა და გავრცელებული ლანჩი იყო კუბის დიდი ქალაქების და შემდეგ ქი უესტის სიგარების ქარხნებში. როდესაც სიგარების წარმოების ცენტრი ტამბა გახდა ქალაქში სამუშაოდ კუბელი, ესპანელი და იტალიელი იმიგრანტების დიდი ნაკადი წამოვიდა, რამაც განაპირობა ქალაქის გაზრდა და განვითარება. კუბური სენდვიჩის პირველი შემორჩენილი ხსენება და აღწერა ნაპოვნია ტამპის მუშების კაფეებში, რის გამოც ისტორიკოსების უმეტესობას მისი წარმოშობის ადგილად ტამპის კაფეები მიაჩნია. ტამპას სენდვიჩს ზოგი ისტორიკოსი „შტატში ყველაზე გამოკვეთილ კუბურ სენდვიჩად“ უწოდებენ.
ინგრედიენტები
კუბური სენდვიჩის ძირითად ინგრედიენტებში დიდი ვარიაცია არ არის, თუმცა გარკვეული დებატები იმაზე, თუ როგორია „ნამდვილი“ კუბიმური სენდვიჩი მაინც არსებობს. ძირითადი ინგრედიენტებია შუაზე გაჭრილი კუბური პური ცოტაოდენი კარაქით ან ზეთით და მდოგვით, პიკულები, შემწვარი ლორი და შვეიცარიული ყველი. უთანხმოების საფუძველი სალამის დამატებაა, რომელიც სავარაუდოდ იტალიელი იმიგრანტების გავლენის შედეგია. შესაძლებელია მაოონეზის, პამიდვრის და სალათის ფურცლის დამატება, მაგრამ ტრადიციების მომხრეები ასეთ ცვლილებებს არ აღიარებენ. ხანდახან მზა სენდვიჩს მსუბუქად წვავენ ხრაშუნა პურის და მდნარი ყველის მისაღებად.
მსგავსი კერხები
მსგავსი სენდვიჩია მედანოჩე („შუაღამე“), რომელიც სავარაუდოდ ჰავანას ღამის კლუბებში გაჩნდა, როგორც გვიან ღამე წასახემსებელი. ის უფრო პატარაა და უფრო რბილი, მოტკბო პურით მზადდება.
კაპრიჩიო №24 (პაგანინი)
კაპრიჩიო №24 ლა მინორში, ოპ.1 — ნიკოლო პაგანინის სოლო ვიოლინოსათვის დაწერილი ცნობილი 24 კაპრიჩიოს ფინალი. ეს ნაწარმოები ითვლება ერთ-ერთ ურთულეს ნაწარმოებად ვიოლინოსათვის. შეიცავს უსწრაფეს არპეჯიოსა და პიციკატოს, ასევე დაბალი ოქტავიდან მაღალ ოქტავამდე სწრაფად გადასვლას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოლო ნაწარმოებები ვიოლინოსათვის კატეგორია:მუსიკა დაწერილი პაგანინის მიერ
It's All Too Much
„It's All Too Much“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა, დაწერილი ჯორჯ ჰარისონის მიერ. იგი შეტანილია ალბომში Yellow Submarine, რომელიც გამოვიდა 1967 წელს, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band-ამდე. ჰარისონის ეს საავტორო სიმღერა თემატურა LSD-ის მოხმარების შემთხვევებს ეხება.
სიმღერაში ორგანი Hammond გამოიყენება, რომელიც ქმნის დრონულის მსგავს ეფექტს. მიუხედავად იმისა, რომ The Beatles თვლიდა, რომ ეს სიმღერა უბრალოდ United Artists-ის ვალის გასასტუმრებლად დაიწერა, "It's All Too Much"-ს ბევრი კრიტიკოსი და კომენტარის ავტორი დადებითად აფასებდა. ბარი მაილზის აზრით, ეს იყო „ჯგუფის მიერ დაწერილი ფსიქოდელიის ყველაზე განსაცვიფრებელი მაგალითი“. Mojo-ს პიტერ დოგეტი წერდა, რომ იგი ბრიტანული როკის ერთ-ერთი მწვერვალია.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
პიგმენტი (ბიოლოგია)
thumb|300px|პიგმენტები ბიოლოგიაში — ორგანოთა ქსოვილების შედგენილობაში შემავალი ფერადი ნივთიერებანი. პიგმენტების ფერი განპირობებულია ე. წ. ქრომოფორული ჯგუფებით, რომლებიც შერჩევით შთანთქავენ სინათლეს მზის სპექტრის ხილულ ნაწილში. პიგმენტების მნიშვნელობა ორგანიზმებისათვის მეტად დიდია და ნაირგვარი. ბუნებაში ყველაზე მეტად გავრცელებული პიგმენტებია პორფირინები და კაროტინოიდები. პორფირინები შედიან მწვანე მცენარეთა ქლოროფილში, ფოტოსინთეზის უნარის მქონე ბაქტერიოქლოროფილებში, ცხოველთა სუნთქვის პიგმენტებში  (ჰემოგლობინში, მიოგლობინში და სხვა). ორგანიზმებში ფართოდაა გავრცელებული ციტოქრომები, რომლებიც ჰემოგლობინის მსგავსად შეიცავენ რკინა-პორფირინის კომპლექსს — ჰემს. მწვანე მცენარეებში, სოკოებსა და ბაქტერიებში ვხვდებით ყვითელ, ნარინჯისფერ ან მოწითალო პიგმენტებს — კაროტინოიდებსა და ქსანტოფილებს; ლურჯ-მწვანე და წითელი წყალმცენარეები შეიცავენ ლურჯ (ფიკოციანინი) და წითელ (ფიკოერითრინი) პიგმენტებს, რომელთა მსგავსია მცენარეებში აღმოჩენილი ფიტოქრომი და ნაღვლის პიგმენტები. მცენარეთა პიგმენტების დიდი ჯგუფია მეტად ნაირგვარი შენებისა და გავრცელების ნაერთები — ფლავონოიდები (ანთოციანები, ფლავინები), რომლებიც ფერს აძლევენ ყვავილებს, ნაყოფებსა და ფოთლებს. ცხოველთა კანში, ბალანსა და თვალის ფერად გარსში შედის მელანინები. ერთნაირი ან მსგავსი პიგმენტები შეიძლება შეგვხვდეს განსხვავებულ, ფილოგენეზურად დაშორებულ ორგანიზმებში. პიგმენტები მეტწილად უჯრედის გარკვეულ ნაწილში შედის, ზოგჯერ პიგმენტები ორგანიზმის სითხეშია გახსნილი, მაგ., ქლოროფილი თავმოყრილია ქლოროპლასტებში, კაროტინოიდები — ქრომო- და ქლოროპლასტებში, ჰემოგლობინი — ერითროციტებში, ფლავონოიდები  — მცენარეთა უჯრედის წვენში. ცილებთან დაკავშირებული პიგმენტები შედიან ბიოლოგიურ მემბრანებში. მრავალ მცენარესა და ცხოველს აქვს სპეციალური პიგმენტური უჯრედები — ქრომატოფორები.
პიგმენტების ბიოლოგიური დანიშნულება
thumb|300px|ისინი აკავშირებენ გარემოს სინათლის პირობებსა და ორგანიზმის ნივთიერებათა ცვლას. მცენარეებში ისინი მონაწილეობენ ფოტოსინთეზში. სინათლის შთანთქმა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ზრდის, განვითარებისა და მოძრაობის პროცესებში (ფოტოპერიოდიზმი). ცხოველური პიგმენტები მონაწილეობენ მხედველობის პროცესში, ჟანგბადის გადატანაში, ციტოქრომები და სუნთქვის ქრომოგენები — ქსივილის სუნთქვაში. პიგმენტები იცავენ ორგანიზმს მზის ულტრაიისფერი სხივების მავნე გავლენისაგან, განაპირობენ ორგანიზმთა ნაირგვარ შეფერილობას, რაც ხელს უწყობს მათ შეგუებას გარემოსთან, მტრებისაგან თავდაცვას (მიმიკრია, დამცველი შეფერილობა და ფორმა); მცენარეთა ფერი იზიდავს მწერებსა და ფრინველებს, რაც ხელს უწყობს ყვავილთა დამტვერვასა და თესლის გავრცელებას.
საღებავების სინთეზური ხერხით წარმოების შემოღებამდე მცენარეთა და ცხოველთა პიგმენტებს (ალიზარინი, ინდიგო, კარმინი და სხვა) ფართოდ იყენებენ შესაღებად. ზოგ პიგმენტებს (მაგ., რიბოფლავინი, კაროტინი, პ-ანტიბიოტიკები) იყენებენ კვების მრეწველობასა და მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
დუკერები
დუკერები (Cephalophinae) — ძუძუმწოვარი ცხოველების ქვეოჯახი ძროხისებრთა ოჯახისა, მცირე ზომის ჩლიქოსნებია. ვაცებს მოკლე და უკან გადაწეული რქები აქვთ. მათგან ცნობილია აფრიკის სავანების ბინადარი ჩვეულებრივი დუკერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძროხისებრნი
ნოვიე-კარგალი
ნოვიე-კარგალი (Яңы Ҡарғалы; Новые Каргалы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 94 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
Big Generator
Big Generator — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1987 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Atco. ალბომი წარმოადგენს წინამორბედის, 90125 ერთგვარ გაგრძელებას.
სინგლების სახით ალბომიდან გამოიცა სიმღერები „Rhythm of Love“, „Final Eyes“, „Shoot High, Aim Low“ და „Love Will Find a Way“.
სქოლიო
კატეგორია:Yes-ის ალბომები კატეგორია:1987 წლის ალბომები კატეგორია:Atco Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტრევორ ჰორნის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ტრევორ რებინის პროდიუსერობით
გიფერშპიცი
გიფერშპიცი (Giferspitz) — 2,542 მ სიმაღლის მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში. გადაჰყურებს სოფელ გშტადს. იგი უმაღლესი მწვერვალია გშტადსა და ლენკის მუნიციპალიტეტს შორის არსებულ მასივში. მთაზე ასვლა შესაძლებელია ჩრდილოეთ კალთაზე არსებული ბილიკით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
It's Only Love
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Help!, რომელიც გამოვიდა 1965 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1965 წლის სიმღერები
აღმოსავლეთი კარელია
thumb|1939-40 წლებში აღმოსავლეთ და დასავლეთ კარელიას შორის გავლებული საზღვარი აღმოსავლეთი კარელია (ფინ Itä-Karjala, რუს Восточная Карелия) ტერიტორიის ნაწილი ჩრდილოეთ ევროპაში, რომელიც 1617 წლის სტოლბოვის შეთანხმების შედეგად რუსულ მართლმადიდებლურ ეკლესიას დაექვემდებარა. აღმოსავლეთი კარელია დასავლეთ, ანუ ფინური კარელიის მეზობელია (შვედური კარელია 1808 წლამდე). აღმოსავლეთ კარელიის დიდი ნაწილი ამჟამად რუსეთის ფედერაციაში შემავალი კარელიის რესპუბლიკის ნაწილია.
19 საუკუნეში ფენომანის ეროვნულ-ნაციონალურმა მოძრობამ აღმოსავლეთი კარელია შეაფასა, როგორც სლავებისა და სკანდინავიელებისგან დაუბინძურებელი ფინური ხალხების სამშობლო ტერიტორია. მეჩხერად დასახლებულ აღმოსავლეთ კარელიაში ხალხური თქმებისა და გადმოცემების შეკრებით ფინური ეროვნული ეპიკური ნაწარმოები კალევალა შეიქმნა.
კატეგორია:ფინეთის ისტორია კატეგორია:კარელია
რეფერენდუმი
რეფერენდუმი (ლათ. referendum - ის რაც უნდა გახმოვანდეს, plebiscita - თავდაპირველად პლებეების საბჭოს დეკრეტი) — სახელმწიფო სამართალში ამომრჩეველთა კორპუსის მიერ კონსტიტუციური, საკანონმდებლო ან შიდა და გარეპოლიტიკური საკითხების გადაწყვეტა. რეფერენდუმის ჩატარებისა და მისი რეგულირების პროცედურას ქვეყნის კანონმდებლობა მართავს.
გამოყენების სფეროს, ჩატარების საშუალებისა და განხილვის საკითხის მიხედვით ანსხვავებენ: კონსტიტუციურ რეფერენდუმს (სრულიად სახალხო კენჭისყრაზე გამოაქვთ კონსტიტუციის პროექტი ან საკონსტიტუციო ჩასწორებები) და საკანონმდებლო (კანონპროექტი), აუცილებელ რეფერენდუმსა და ფაკულტატიურს.
რეფერენდუმი საქართველოში
„საქართველოს ორგანული კანონის რეფერენდუმის შესახებ“ მიხედვით რეფერენდუმი ეწყობა საყოველთაო, თანასწორი და ნების პირდაპირი გამოვლენის მიზნით, ფარული კენჭისყრით. ფარული კენჭისყრა გულისხმობს არჩევნის ფარულობას, თუ არ იქნება მოცემული მოთხოვნა დაცული ამ შემთხვევაში დგება რეფერენდუმის არაკონსტიტუციურად ცნობის საკითხი, რასაც წყვეტას საკონსტიტუციო სასამართლო საკონსტიტუციო სარჩელით მიმართვის შემთხვევაში. რეფერენდუმში მონაწილეობის უფლება აქვს საქართველოს მოქალაქეებს, რომლებსაც რეფერენდუმის გამართვის დღისათვის შეუსრულდა 18 წელი, განურჩევლად რასისა, კანის ფერისა, ენისა,სქესისა, რელიგიისა, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებებისა, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილებისა, წარმოშობისა, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობისა, საცხოვრებელი ადგილისა. რეფერენდუმს საქართველოში ნიშნავს საქართველოს პარლამენტი, არანაკლებ 200 000 ამომრჩევლის მოთხოვნით ან საკუთარი ინიციატივით საქართველოს პრეზიდენტი მისი მოწყობის მოთხოვნის მიღებიდან 30 დღის ვადაში. საქართველოში რეფერენდუმი მზადდება და იმართება ქართულ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პირდაპირი დემოკრატია
Cardiocondyla jacquemini
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სულდა (მთა)
სულდა — მთა და ტაფობი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე. მთა სულდა აღმართულია მურაკვალის სერის ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2081 მ. ვულკანურია, გუმბათისებრი, შემოსილია სუბალპური ბალახეულობი. სულდის ტაფობი მდინარე ქოდალოს (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) შუა დინებაშია და განლაგებულია ზღვის დონიდან 1850 მ სიმაღლეზე. წარმოადგენს მდინარის ნალექებით ამოვსებულ ბრაქისინკლინურ ღრმულს. აქვს ბრტყელი დაჭაობებული ფსკერი.
ბასილი ანკვირელი
წმიდა მოწამე ბასილი ანკვირელი — წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 იანვარი, ახალი სტილით - 14 იანვარი. ქრისტეს მხნე აღსარებისათვის ეწამა დაახლოებით 362 წელს. ანკვირსა და კონსტანტინოპოლში მრავალი სატანჯველის დათმენის შემდეგ ნეტარი მარტვილი კესარიაში ლომს დააგლეჯინეს.
ეს წმიდანი უნდა განვასხვაოთ მღვდელმოწამე ბასილი ანკვირიელისაგან, რომლის ხსენება 22 მარტს აღინიშნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 362
ვუკ კარაჯიჩი
thumb|ვუკ სტეფანოვიჩ კარაჯიჩი thumb|ვუკ კარაჯიჩი, [[იოზეფ კრიჰუბერი|იოზეფ კრიჰუბერის მიერ შესრულებული ლითოგრაფია]] ვუკ სტეფანოვიჩ კარაჯიჩი (კირილურად – Вук Стефановић Караџић, ხოლო ლათინიცაზე – Vuk Stefanović Karadžić; დ. 17 ნოემბერი, 1787, ტრშიჩში დრინასთან — გ. 7 თებერვალი, 1864, ვენაში) — სერბი ფილოლოგი, სერბული სალიტერატურო ენის რეფორმატორი, ეთნოლოგი, პოეტი, მთარგმნელი და დამოუკიდებელი დიპლომატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სერბი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1787 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
სირანო დე ბერჟერაკი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1619 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1655 კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:პარიზელი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
საუთჰემპტონი (კუნძული)
საუთჰემპტონი — კანადის კუნძული ჰუდსონის და ფოქსის ყურეებში. საუთჰემპტონი მიეკუთვნება კანადის არქტიკულ არქიპელაგს. კუნძული შედის ნუნავუტის ტერიტორიის შემადგენლობაში. ფართობი შეადგენს 41,214 კმ²-ს, მას მსოფლიოში 34, ხოლო კანადაში მეცხრე ადგილი უკავია ფართობის მიხედვით. კუნძულის უდიდესი დასახლებული პუნქტია კორალ-ჰარბორი (მოს. 712, კანადის 2001 აღწერა). საუთჰემპტონის სიახლოვეს მდებარეობს, სხვა მცირე კუნძულებიც. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ჰენსინის ტბა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანადის კუნძულები კატეგორია:კანადის არქტიკული არქიპელაგი
ძროხისებრი ანტილოპები
ძროხისებრი ანტილოპები (Alcelaphinae) — დიდი ანტილოპების ქვეოჯახი. მრავალ სახეობას შორის აღსანიშნავია გნუ, რომელიც აგრეთვე აფრიკის სავანებში გვხვდება. ამავე ქვეოჯახიდან ცნობილია 30-მდე სახეობის ბუბალი, რომელთა შორის აღსანიშნავია აფრიკის სავანების ბინადარი კაამა და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძროხისებრნი *
რუდოლფ სირგე
რუდოლფ სირგე (დ. 17 დეკემბერი, 1904, ტარტუ — გ. 24 აგვისტო, 1970, ტალინი) — ესტონელი მწერალი, ესტონეთის სსრ-ის დამსახურებული მწერალი (1957).
ბიოგრაფია
ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1924 წელს. ეკუთვნის მოთხრობათა კრებულები „უცხოთა ძალაუფლება“, „გზატკეცილზე“ (ორივე 1927), „მოახლოებული დღის წინ“ (1947), „ბილიკის ძახილი“ (1954), „ქართაგან ნაჩეხი“ (1965); რომანები „ვითხოვთ მშვიდობას, პურს, მიწას!“ (1929), „შავი ზაფხული“ (1936), „მიწა და ხალხი“ (1956).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:ესტონელი მწერლები
სომერსეტი (კუნძული)
thumb|right|225px|კუნძული სომერსეტი. სომერსეტი — კუნძული კანადაში. მდებარეობს კანადის არქტიკულ არქიპელაგში. ბუთიის სრუტის მეშვეობით გამოყოფილია ბუთიის ნახევარკუნძულს, სომერსეტიდან 2 კილომეტრში მდებარეობს კანადის კონტინენტური ნაწილი. კუნძული შედისნუნავუტის ტერიტორიის შემადგენლობაში. მისი ფართობის შეადგენს 24 786 კმ²-ს, მას მსოფლიოში 46, ხოლო კანადაში მეცხრე ადგილი უკავია ფართობის მხრივ.
1848 წელს აქ მოეწყო ბრიტანელი მკვლევარის ჯეიმზ კლარკ როსის ექსპედიცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის კუნძულები კატეგორია:კანადის არქტიკული არქიპელაგი
ცენტრალური ფინეთის მუნიციპალიტეტები
ცენტრალური ფინეთის (Keski-Suomi; Mellersta Finland) რეგიონი 6 ქვერეგიონს მოიცავს, რომლებიც 22 მუნიციპალიტეტად იყოფა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ცენტრალური ფინეთის მუნიციპალიტეტები
მაბოტის რაიონი
მაბოტი (Mabote) — რაიონი მოზამბიკში, ინიამბანეს პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 45 101 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 14 577 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3,1 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაბოტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:ინიამბანეს პროვინცია
პონტრეზინა
პონტრეზინა (Pontresina) — მუნიციპალიტეტი შვეიცარიაში, გრაუბიუნდენის კანტონში. შედის მალოიის რეგიონის შემადგენლობაში. ფართობი 118,2 კმ², ამათგან 16,7% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო მიზნებში, 8,8% უკავია ტყეს, 1,6% მოდის გზებსა და შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო დანარჩენი 72,9% არაპროდუქტიულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
Cardiocondyla kagutsuchi
Cardiocondyla kagutsuchi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cardiocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლიუდევიტ გაი
thumb|right|ლიუდევიტ გაი, [[ფრანც აიბლის ლითოგრაფია, 1848]] thumb|right|ლიუდევიტ გაის ძეგლი [[კრაპინაში ]] ლიუდევიტ გაი (Ljudevit Gaj, კირილ. Људевит Гај; დ. 8 ივლისი, 1809, კრაპინა, ვარაჟდანი, ხორვატია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 20 აპრილი, 1872, ზაგრები) – სლავისტი და ახალი ხორვატიული სამწერლობო ენის ფუძემდებელი. ლიუდევიტ გაიმ განათლება მიიღო ევროპის სხვადასხვა უნივერსიტეტში. სწავლობდა უნგრეთის, ავსტრიისა და გერმანიის უნივერსიტეტებში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ხორვატი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1809 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1872
რუბიდიუმი
რუბიდიუმი (Rubidium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, პირველი ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, Iა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 37, ატომური მასა — 85.468, tდნ — 39.30 °C, tდუღ — 688 °C, სიმკვრივე — 1.532 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. მიეკუთვნება ტუტე ლითონებს. ბუნებრივი რუბიდიუმი ედგება ორი იზოტოპის ნარევისაგან და. 1861 წელს რუბიდიუმი აღმოაჩინეს რ. ბუნზენმა და გ. კირხჰოფმა მინერალების სპექტროსკოპიული ანალიზის დროს. 1863 წელს ლითონური რუბიდიუმი პირველად მიღებულ იქნა რ. ბუნზენის მიერ.
აღმოჩენის ისტორია
1861 წელს გუსტავ კირხჰოფმა და რობერტ ბუნზენმა რუბიდიუმი აღმოაჩინეს მინერალური წყლის აორთქლების შემდეგ მიღებული ნალექის სპექტრის შესწავლით. სახელწოდება „რუბიდიუმი“ მიიღო მისი სპექტრის მეწამური ფერის გამო.
საიტბაევო
საიტბაევო (Сәйетбай; Саитбаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
რუბიდიუმი
აღმოჩენის ისტორია
1883 წელს ბუნზენმა პირველად მიიღო მეტალური რუბიდიუმი. რუბიდიუმი ბუნებაში გავრცელებულია ნაერთების სახით. დედამიწის წიაღში მისი შემცველობა უდრის 8,3*10-3 წონით პროცენტს. მეტწილად სილიციუმისა და ალუმინის ოქსიდებთან ერთად კარნალიტი KCl*MgCl2*6H2O მცირე რაოდენობით შეიცავს რუბიდიუმის ქლორიდს (RbCl). რუბიდიუმის მისაღებად, მისი შემცველი მადნები გადაყავთ ხსნადი მარილის-ქლორიდის სულფატის ან ნიტრატის მდგომარეობაში, საიდანაც სპეციალური რეაქციების გამოყენებით გამოყოფენ რუბიდიუმს ნაერათის სახით. მეტალურ რუბიდიუმს იღებენ მისი ნაერთის ნალღობის ელექტროლიზით ვაკუუმში, ან ინერტული გაზის ატმოსფეროში, მას იღებენ აგრეთვე მისი ჰიდროქსიდის აღდგენით:
საიტბაევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 282 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 21 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 89 კმ-ით.
გრიგოლ ნოსელი
გრიგოლ ნოსელი (Γρηγόριος Νύσσης, Gregorius Nyssenus; დ. დაახლ. 335, კესარეა კაპადოკიისა, ახლანდ. კაისერი, თურქეთი, — გ. დაახლ. 394, ნისა) — ბერძენი საეკლესიო მწერალი, ღვთისმეტყველი და ფილოსოფოსი. ბერძნული პატრისტიკისა და კაპადოკიელ თეოლოგთა დიდი სამეულის ( გრიგოლ ნოსელი, მისი ძმა — ბასილი დიდი და გრიგოლ ნაზიანზელი) წარმომადგენელი.
საიტბაევო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99 %).
ლა-პარა
ლა-პარა (La Para) — მთა შვეიცარიაში, ვოს კანტონში. მდებარეობს ბერნის ალპების დასავლეთ ნაწილში. გადაჰყურებს სოფელ ლე–დიალბერეტს, სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 540 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
რუბიდიუმი
სტანდარტული ატომური მასა
რუბიდიუმის სტანდარტულ ატომურ მასად მიღებულია — 85,4678, რომელიც როგორც წესი იანგარიშება ბუნებაში არსებულ ყველა სტაბილურ იზოტოპტთა საშუალო შეწონილი მასით, მათი დედამიწის ქერქსა და ატმოსფეროში გავრცელების პროპორციულად.
გრიგოლ ნოსელი
ბავშვობა და ადრეული წლები
გრიგოლ ნოსელის დაბადების კონკრეტული წლის განსაზღვრა სირთულეებთან არის დაკავშირებული. ბასილის, გრიგოლის უფროსი ძმის, დაბადების თარიღად მიჩნეულია 329 წელი და, აქედან გამომდინარე, გრიგოლის დაბადების თარიღიც 331 წელზე ადრე ვერ გადმოიწევს. გ. მეი მიუთითებს, რომ მისი დაბადების თარიღი მერყეობს 335-სა და 340 წლებს შორის. სხვა მეცნიერთაგან, 332 წელს მიუთითებს გიორგი ფლოროვსკი. მატეო სეკოსთან ეს თარიღი 335 წლამდეა გადაწეული. ერთი რამ კი შეიძლება ითქვას, რომ წმინდა მამა დაიბადა პონტოს ქალაქ ნეოკესარიაში, სადაც იმ დროისთვის მამამისი მოღვაწეობდა.
რუბიდიუმი
ფიზიკური თვისებები
ის მსუბუქი ელემენტია, d=1,532გ/სმ3, ვერცხლისფერი, მოცულობა ცენტრისებური კუბური ფორმის ნივთიერებაა, ახასიათებს პარამაგნიტური თვისებები. ცნობილია რუბიდიუმის შენადნობები, მაგალითად ნატრიუმთან რომლის დნობის ტემპერატურა 4,5 გრადუსია, კალიუმთან-32,8 გრადუსი, (Rb+Cs)+9 გრადუსი ლღობის ტემპერატურით რუბიდიუმი რადიოაქტიურია და ახასიათებს ბეტა გამოსხივება.
ქიმიური თვისებები
ქიმიური თვისებებით რუბიდიუმი უფრო აქტიური ლითონია, ვიდრე ლითიუმი, ნატრიუმი და კალიუმი. რიგი ქიმიური თვისებებით, რუბიდიუმი ახლოს არის კალიუმის ქიმიურ თვისებებთან. სუფთა ჟანგბადში რუბიდიუმი იწვის აალებით Rb2O4-ის წარმოქმნით. ის აქტიურად ურთიერთქმედებს წყალთან წყალბადის გამოყოფით, ეს რეაქცია იმდენად ენერგიულია, რომ მიმდინარეობს -180 გრადუსზეც კი. მეტალური რუბიდიუმის სპირტებზე მოქმედებით, რეაქცია ენერგიულად წარიმართება, ადგილი აქვს წყალბადის გამოყოფას და ალკოპოლიატების მიღებას. ფთორისა და ქლორის ატმოსფეროში რუბიდიუმი აალდება, ბრომთან კი რეაქცია აფეთქებით მიმდინარეობს და წარმოიქმნება შესატყვისი ჰალოგენები. ამიაკთან წარმოქმნის რუბიდიუმის ამიდს RbNH2. რუბიდიუმის მარილები რადიოაქტიურია, ისინი კარგად იხსნებიან წყალში, ძნელად ხსნადია რუბიდიუმის შემდეგი მარილები: RbClO4, Rb3Sb2Cl9, Rb2[SnCl6] და სხვა.
გრიგოლ ნოსელი
ბავშვობა და ადრეული წლები
პირველადი განათლება მიიღო ოჯახში, დედამისის მეთვალყურეობის ქვეშ, თუმცა მისი და მაკრინაც აქტიურად იყო ჩართული მისი სწავლა-განათლების საკითხში. სწორედ ამის გამო მოიხსენიებს გრიგოლი მაკრინას საკუთარ მასწავლებლად (διδάσκαλος). ასევე, თავის ძმას, ბასილის, რომელმაც განსაკუთრებით რიტორიკა შეასწავლა, თავის მასწავლებელს უწოდებს და მოციქულთა და წინასწარმეტყველთაგან არ განასხვავებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ გრიგოლის განათლებაში მაკრინასა და ბასილის გარდა საკმაოდ აქტიურად იყო ჩართული მისი ძმა პეტრეც, რომელიც გაცილებით უფროსი იყო თავის ძმებთან შედარებით.
განსაკუთრებით მწირია ცნობები გრიგოლის განათლების შესახებ. სამეცნიერო წრეებში მიღებული აზრია, რომ თავისი ორი ძმის მსგავსად, გრიგოლმაც ტრადიციული ტრივიუმ-კვადრივიუმი გაიარა. გრიგოლი აჩვენებს კლასიკური ლიტერატურის ცოდნას, რამდენადაც იმოწმებს ჰომეროსსა და სხვა ანტიკური პერიოდის მწერლებს. იგი ასევე შესანიშნავად დახელოვნდა მჭევრმეტყველებაში. მისი ნაშრომებიდან ჩანს, რომ გარკვეულწილად განიცდიდა მეორე სოფისტების გავლენას. ასევე, შესწავლილი აქვს პლატონი, არისტოტელე, სტოიკოსები, პლოტინე, პოსიდუნიუს აპამეელი და სხვანი.