cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marvel Comics
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის გამომცემლობები კატეგორია:კომიქსების გამომცემლობები
ტაშისკარი
ტაშისკარი — ისტორიული სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ქვიშხეთის თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ხაშურიდან 10 კილომეტრი. სოფელში დგას ჩიკორის ეკლესია და ტაუსას ეკლესია.
ისტორია
1609 წელს სოფლის მიდამოებში მოხდა ტაშისკარის ბრძოლა. ქართველთა ლაშქარმა გიორგი სააკაძის სარდლობით გაანადგურა ოსმალთა და ყირიმელ თათართა ლაშქარი. ტაშისკარი ფეოდალურ ხანაში შედიოდა ქართლის აბაშიძეების სათავადოში. აბაშიძეებს ტაშისკარში მოწყობილი ჰქონდათ საბაჟო, რომელშიც გაივლიდა ოსმალეთის იმპერიასთან სავაჭო გზით მიმავალი ან მომავალი საქონელი. საბაჟოსთან აგებული იყო კოშკი. ბაჟს განსაზღვრავდნენ ქართლის მეფე და აბაშიძეები. XVIII საუკუნბის შუა წლებში აბაშიძეებმა ტაშისკარის საბაჟოს გამგებლობა ბეჟან ნახუცრიშვილს ჩააბარეს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 360 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჰურონის ტბა
ჰურონის ტბის ფართობი შეადგენს 59,588 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 229 მ. ტბაში მდებარეობს კუნძული მანიტულინი, რომელიც ფართობის მხრივ, მსოფლიოში უდიდესია ტბაში მდებარე კუნძულებს შორის. ჰურონის ტბის გარშემო მდებარეობს მრავალი ქალაქი. სწორედ ამის გამო, ამ ტბის ირგვლივ დიდი ეკოლოგიური პრობლემებია შექმნილი. 1913 წელს ჰურონის ტბასთან მოხდა უდიდესი შტორმი, რომელსაც 235 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის ტბები კატეგორია:აშშ-ის ტბები კატეგორია:დიდი ტბები
კამერუნი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამერუნმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კამერუნი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Stormwatch (ალბომი)
Stormwatch — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯეთრო ტალის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1979 წელს. იგი ითვლება უკანასკნელ დისკად ჯგუფის ფოლკ-როკულ ტრილოგიაში, წინა ორ სტუდიურ ალბომთან ერთად.
Lordomyrma azumai
Lordomyrma azumai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
Stormwatch (ალბომი)
დისკის სიმღერებში საუბარია ტექნოლოგიებზე და მომავალ აპოკალიფსზე, რომელსაც აუცილებლად ექნება ადგილი, თუკი ადამიანი არ დაუფიქრდება, როგორ ეპყრობა ბუნებას.
Lordomyrma azumai
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
.lc
.lc — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) სენტ-ლუსიასთვის.
Stormwatch (ალბომი)
2004 წელს გამოიცა ამ ალბომის რემასტერი ოთხი დამატებითი სიმღერით.
.lc
რესურსები ინტერნეტში
lc კატეგორია:კომუნიკაციები სენტ-ლუსიაზე
Stormwatch (ალბომი)
ეს არის ჯეთრო ტალის უკანასკნელი სტუდიური ალბომი, რომელზეც მუშაობდა 1970იანი წლების კლასიკური შემადგენლობა. ჯონ გლასკოკი უკრავს მხოლოდ სამ სიმღერაში - Flying Dutchman, Orion, და Elegy. ალბომზე იენ ანდერსონი უკრავს ბას გიტარაზეც.
.lc
რესურსები ინტერნეტში
Toppdomän
Figure of Eight (სიმღერა)
Figure of Eight  - სიმღერა, რომელიც შეტანილია პოლ მაკ-კარტნის სინგლში  Figure of Eight ალბომიდან Flowers in the Dirt. ბრიტანეთის ჩარტში მან #12 ადგილს მიაღწია.
სიმღერები
Ou Est le Soleil? ასევე გამოვიდა 12" სინგლის სახით:
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:1989 წლის სიმღერები
ილია შუროვი
ილია შუროვი (Илья́ Вале́рьевич Щу́ров) — რუსი ჟურნალისტი, ჟურნალ კომპიუტერას რედაქტორი. დაასრულა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკო-მათემატიკური ფაკულტეტი, მუშაობდა იმავე უნივერსიტეტის პედაგოგად. 2008 წლამდე ჟურნალ „კომპიუტერას“ რედაქტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ჟურნალისტები
.li
.li — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ლიხტენშტაინისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
li კატეგორია:კომუნიკაციები ლიხტენშტაინში
Toppdomän
კუჩევოს თემი
კუჩევოს თემი (Кучево) — თემი სერბეთში, შედის ბრანიჩევის ოლქში.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუჩევო. კუჩევოს თემი შედგება 26 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 27.7 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
Lordomyrma bensoni
Lordomyrma bensoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
.lk
.lk — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) შრი-ლანკასთვის.
რესურსები ინტერნეტში
lk კატეგორია:კომუნიკაციები შრი-ლანკაში
Toppdomän
Lordomyrma caledonica
Lordomyrma caledonica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტეზერი
ტეზერი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ქვიშხეთის თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ხაშურიდან 7 კილომეტრი. სოფელში 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ცხოვრობს 303 კომლი, სულ 793 ადამიანი. სოფლის სასაფლაოზე დგას ხახუტის ღვთისმშობლის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 620 ადამიანი.
ჯემალ გაბეჩავა
ჯემალ გაბეჩავა (დ. 3 მაისი, 1941, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, ინჟინერი.
ბიოგრაფია
1965-1980 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდროგეოლოგიის კათედრაზე მეცნიერ-მუშაკად. გაერთიანება „საქგეოლმინკაპტაჟის“ საწარმოო სამმართველოში — გეოლოგად, საქართველოს გეოლოგიის სამმართველოში — პარტიის უფროსად, ექსპლუატაციის მთავარ ჰიდროგეოლოგად. 1980-1983 წლებში იყო გეოლოგიის სახელმწიფო დეპატრამენტის სახაზინო საწარმო „ჰიდროსაინჟგეოს“ მთავარი გეოლოგი. 1993 წლიდან — შპს „გამა-კონსალტინგის“ თანადამფუძნებელი და მთავარი ჰიდროგეოლოგი. სხვადასხვა დროს მონაწილეობდა ლილოს ლუდის ქარხნის წყალმომარაგების, საქართველოს მინერალური წყლების — მიტარბის, ნაბეღლავის, საირმისა და ბორჯომის საბადოების, მინერალური წყლის საბადოს სანიტარული დაცვის ზონებისა და შავი ზღვის ორაგულის კვლავწარმოების პროექტების შემუშავებაში. ფოთისა და ბათუმის ნავსადგურების უსაფრთხოების, ფოთის ნავსადგურის ტალღასაჭრელის ფუძისთვის მტკიცე და გამძლე ქანების შერჩევა-დახასიათების, ფოთის ნავსადგურისა და მდინარე ხობისწყლის შესართავში ნავთობპროდუქტების გადასატვირთი-შესანახი ტერმინალებისა და კასპის რაიონის სოფელ კავთისხევის ცემენტის მინიქარხნის გარემოზე ზემოქმედების შეფასებაში. ასევე, მონაწილეობდა საქართველოში ნავთობპროდუქტებისა და ნავთობის თანმხლები გაზების ბაზრის გამოკვლევაში, საქართველოს მიწისქვეშა წყლების რესურსებისა და მათი გამოყენების შესაძლებლობების შესწავლაში, წყაროების მონიტორინგისა და მიწისქვეშა წყლების საექსპლუატაციო მარაგების გამოთვლა-დაცვაში. არის გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო საუწყებათაშორისო კომისიის ექსპერტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
როდი სკოტის ფონდი
როდი სკოტის ფონდი (RSF) შეიქმნა 2008 წელს BBC-ის ერთ-ერთი ჟურნალისტის, როდი სკოტის პატივსაცემად, რომელიც 2002 წელს ჩეჩნეთში მიმდინარე ომის დროს რუსებმა მოკლეს. თავდაპირველად როდი სკოტის ფონდს აფინანსებდნენ თვითონ ჟურნალისტის მშობლები რობინი და სტინა სკოტები. სწორედ მათი ძალისხმევით არსებობს დღესდღეობით ეს ფონდი. მისი ერთ-ერთი მხარდამჭერია ვლადიმირ ლოზინსკი, რომელიც არის თავისუფალი ჟურნალისტი და ცხოვრობს საქართველოში. ფონდი უფასოდ ემსახურება სკოლამდელი ბავშვების ინგლისური ენის გაუმჯობესებას.
სქოლიო
კატეგორია:ფონდები
დეივ კოკრუმი
დეივიდ ემეტ კოკრუმი (Dave Cockrum; დ. 11 ნოემბერი, 1943 — გ. 26 ნოემბერი, 2006) — ამერიკელი კომიქსების მხატვარი. დაიბადა ორეგონის შტატში. დევიდი პატარაობიდანვე დაინტერესებული იყო კომიქსებითა და მომავალ პროფესიად სწორედ კომიქსების შექნა ესახებოდა. კოკრუმის უშუალო მონაწილეობითაა შექმნილი Marvel Comics-ის პერსონაჟები: შტორმი, ნაითქროლერი, კოლოსუსი. სიცოცხლის ბოლო წლებში კოკრუმს ჯანმრთელობა სერიოზულად შეერყა (დიაბეტი, პნევმონია) და კომიქსების შექმნაშიც იშვიათად იღებდა მონაწილეობას. გარდაიცვალა 2006 წლის 26 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი კომიქსების მხატვრები
მელე
მელე — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჩიხარეშის თემი), სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1320 მეტრი, ლენტეხიდან 40 კილომეტრი. სოფელში არის ონიანების კოშკი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 116 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lordomyrma crawleyi
Lordomyrma crawleyi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ზაიმკა (დუვანის რაიონი)
ზაიმკა  (Заимка; Заимка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 115 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 180 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
სენგოკუს პერიოდი
პერიოდის ნიშნები არიან სიოგუნის მიერ პოლიტიკური ძალაუფლებისა და ავტორიტეტის დაკარგვა  პოლიტიკურად აქტიური ბუსის თვალებში, რეგიონალური ავტონომიების შექმნა, და  როგორც შედეგი, სხვადასხვა ინტენსიურობის „ომი ყველასი ყველას  წინააღმდეგ“. უფრო დიდი და ძლევამოსილი სამურაული კლანები (ბუკე) ცდილობდნენ გაეძლიერებინათ საკუთარი სამთავროები. უფრო მცირე სამთავროების შთანთქვით. ამის შედეგად დიდი კლანები უფრო ძლევამოსილნი ხდებოდნენ, ხოლო მცირენი - უფრო სუსტებოდნენ და ხშირად სულაც ქრებოდნენ. იმ დროის მრავალმა აზნაურმა ინტრიგებისა და ღალატის შედეგად ასევე შესძლეს საკუთარი კლანების  დაფუძნება და იაპონიაში საკუთარი ძალაუფლების დამყარება. ამგვარ მთავრებს "სენგოკუ დაიმეს"  (მეომარი თავადები) უწოდებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ისტორია
This One (სიმღერა)
„This One“ — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის სიმღერა, რომელიც გამოვიდა ალბომის Flowers in the Dirt სინგლის სახით, 1989 წლის 17 ივლისს. სინგლზე აგრეთვე წარმოდგენილია „The First Stone“, რომელიც არ არის შეტანილი ალბომში. ბრიტანეთის ჩარტში სინგლმა #18 ადგილს მიაღწია. ავსტრიაში იგი იყო #8, ნიდერლანდებში - #31, ხოლო გერმანიაში - #40.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:1988 წლის სიმღერები კატეგორია:1989 წლის სინგლები
ლენ უინი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კომიქსების მწერლები კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
როდი სკოტი
როდი სკოტი (Roddy Scott; დ. 23 თებერვალი, 1971 — გ. 26 სექტემბერი, 2002) — ბრიტანელი ფოტოჟურნალისტი, რომელიც მუშაობდა კონფლიქტებზე ისეთ ადგილებში როგორიცაა: სიერა-ლეონე, იემენი, ერაყი, ავღანეთი და ეთიოპია. მუშაობდა მოხალისე ჟურნალისტად, ძირითადად სპონსორებისა და ანაზღაურების გარეშე.
როდი სკოტი გარდაიცვალა რუსეთში, როდესაც მუშაობდა ბრიტანულ ტელეკომპანია Frontline Television News-თვის.
გარდაცვალება
2002 წლის 26 სექტემბერს როდი სკოტი იყო მოკლული ინგუშეთში. რუსმა სამხედროებმა იპოვეს მისი გვამი ინგუშეთის რეგიონში გალაშკში, საომარ ვითარებაში მყოფი ჩეჩნეთის საზღვართან, რუსეთის ძალებსა და ჩეჩენ ამბოხებულთა ბრძოლის შემდეგ; ამ ბრძოლას ემსხვერპლა 17 ადამიანი და ერთი რუსული ვერტმფრენი.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 23 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო
საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო — საქართველოს სამინისტრო, რომელიც მინდობილ სფეროში ასრულებს კანონით განსაზღვრულ ან მთავრობისა და პრემიერ-მინისტრის მიერ დაკისრებულ ამოცანებს. სამინისტრო მდებარეობს ქ. თბილისში, გორგასლის ქ. N24ა-ში.
ისტორია
პირველად საქართველოში იუსტიციის სამინისტრო ჩამოყალიბდა 1918 წელს. სამინისტროს ძირითად უფლებამოსილებას წარმოადგენდა სასამართლო ორგანოების ხელმძღვანელობა.
საბჭოთა ანექსიის შემდეგ, საქართველოს სსრ-ში 1921 წლის 6 მარტს სამინისტრო გადაკეთდა იუსტიციის სახალხო კომისარიატად. იუსტიციის სახალხო კომისარიატი ახორციელებდა სასამართლო ორგანოების საერთო ხელმძღვანელობას, კანონპროექტების მომზადებას, რესპუბლიკის კანონებისა და მთავრობის დადგენილებების გამოქვეყნებას, ზედამხედველობდა დამცველთა და ნოტარიუსების მუშაობას. 1933 წლის 4 იანვრიდან სახელმწიფო პროკურატურა შევიდა იუსტიციის სახალხო კომისარიატის უწყებაში, თუმცა 1936 წლიდან კვლავ გამოეყო მას.
1946 წლიდან იუსტიციის სახალხო კომისარიატს შეეცვალა სახელწოდება და მას იუსტიციის სამინისტრო ეწოდა. 1959 წელს სამინისტრო გაუქმდა და მისი ფუნქციები საქართველოს სსრ უმაღლეს სასამართლოსა და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებულ იურიდიულ კომისიას გაუნაწილდა. 1970 წელს კვლავ შეიქმნა საქართველოს სსრ იუსტიციის სამინისტრო, რომლის დებულება მიიღეს 1972 წელს. ეს დებულება ცვლილებებისა და დამატებების გათვალისწინებით მოქმედებდა 1993 წლის 20 დეკემბრამდე.
საქართველოს კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენცია მნიშვნელოვნად შეიცვალა: 1997 წლიდან მისი მმართველობის სფეროში აღარ შედის საერთო სასამართლოების ორგანიზაციული ხელმძღვანელობა; 1998 წლიდან იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენციაშია ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოთა მიერ მიღებული ნორმატიული აქტების რეგისტრაცია და კანონმდებლობასთან შესაბამისობის ზედამხედველობა; 2000 წლიდან სამინისტრომ შეიძინა სასჯელაღსრულების სისტემის მართვის და მისი ორგანიზაციული ხელმძღვანელობს ფუნქია, 2004 წლიდან — საჯარო და სამოქალაქო რეესტრის წარმოების, სახელმწიფოს არქივების მართვის  ფუნქცია.
2008 წელს იუსტიციის სამინისტრომ კვლავ განიცადა რეორგანიზაცია. მას ჩამოშორდა სასჯელაღსრულების სისტემის მართვის კომპონენტი, რომელიც ჩამოყალიბდა ცალკე სამინისტროდ. მეორე მხრივ, იუსტიციის სამინისტროს შეუერთდა საქართველოს პროკურატურა.
საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე (2018 წლის 14 ივლისი #3141–რს) საქართველოს კანონის შესაბამისად, უწყებას შეუერთდა — სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო.
ყოფილი შენობა
შენობა რომელშიც იუსტიციის სამინისტრო მდებარეობდა 1898 წელს აიგო არქიტექტორ კორნელი ტატიშჩევის პროექტით. თავდაპირველად იგი შემოსავლიან სახლს წარმოადგენდა. რუსთაველის გამზირისპირა და ალექსანდრე ჭავჭავაძის ქუჩისპირა ფასადების გადაწყვეტა ღიობებისა და ნაძერწი ელემენტების თანაბარ რიტმს ემყარება. ნაგებობა ერთიან რიტმს ქმნის მომიჯნავე შენობასთან, რომელიც 1897 წელს ააგო არქიტექტორმა პაულ შტერნმა (ალ. გრიბოედოვის ქ. N19).
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები
ალ-ნასავი
ალ-ნასავი, ალ-ნესევი, შიჰაბ ალ-დინ მუჰამად იბნ აჰმად იბნ ალი იბნ მუჰამად ალ-მუნში (დ. წ. უცნობია — გ. 1249, ალეპო) — ხვარაზმშაჰთა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენლის ჯალალედინის პირადი მდივანი (მუნში) და ისტორიკოსი. მისი „სულთან ჯალალედინ მანქბურნის ცხოვრება“ (არაბულ ენაზე) მნიშვნელოვანი წყაროა მონღოლთა პირველი შემოსევების შესახებ. ნაშრომში არის საყურადღებო ცნობები ამიერკავკასიის, კერძოდ საქართველოში, ხვარაზმელთა შემოსევების შესახებ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1249
.lr
.lr — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ლიბერიისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
lr კატეგორია:კომუნიკაციები ლიბერიაში
Toppdomän
ქაშქები
ქასქები, ქაშქები — ძველი ხალხები; ცხოვრებდნენ პონტოს მთებში შავი ზღვის სამხრეთ სანაპირომდე, ხეთების სამეფოს ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთით. იხსენიებიან ძვ. წ. XVII-XIII საუკუნეების ხეთურ და ძვ. წ. XII-VII საუკუნეების ასურულ ლურსმულ წყაროებში. ქასქების ენა ისევე როგორც მათი ეთნიკური კუთვნილების საკითხი, გაურკვეველია. ვარაუდობენ, რომ ქასქები ადგილობრივი მცირეაზიული (პროტოხეთების მონათესავე) ტომები იყვნენ ან ჩრდილო-დასავლეთ კავკასიაში მოსახლე აფხაზურ-ადიღეური წარმომავლობის ტომებს ენათესავებოდნენ. ეწეოდნენ ბინადარ და ნახევრად ბინადარ ცხოვრებას. ძვ. წ. XV საუკუნეში ქასქებმა დაარბიეს ხეთების დედაქალაქი ხათუსა. ქასქების მთავარი „ქალაქები“ იყო ხალილა და დუდუსქა. ქასქების საზოგადოება ე. წ. „სამხედრო დემოკრატიას“ წარმოადგენდა. ხეთების სამეფოს განადგურების შემდეგ (ძვ. წ. XII საუკუნე), ასურული წყაროების მიხედვით, ქასქები მცირე აზიის აღმოსავლეთ პერიფერიაზე, თაბალებისა და მუშქების მეზობლად ბინადრობდნენ. მკვლევრები ტერმინ „ქასქებს“ ჩერქეზების ტომთა სახელს უკავშირებენ, რამდენადაც ძველ ქართულ წყაროებში, მათ იხსენიებენ როგორც „ქაშაგებს“, არაბულ წყაროებში - „ქეშაქს“, ძვ. რუსულ ტექსტებში - „კასოგს“.
ძვ. წ. XIV-XIII სს-ის ხეთების მეფეთა წარწერები სავსეა მეომარ ხალხთან - ქასქებთან ბრძოლის აღწერით. ამ ტექსტებიდან ჩანს, რომ ხეთები ხშირად თავდაცვის მიზნით ებრძოდნენ ქასქებს. ცნობილია, რომ უკვე მეფე ხანთილის დროს ხეთების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკულტო ქალაქი ნერიქი ქასქებს სასტიკად დაურბევიათ. ხეთების მეფე მურსილი II იხსენიებს ქასქების მეფე ფიხუნიას. ქასქებს მოიხსენიებენ ხეთების დაცემის შემდეგაც. ასურეთის მეფე ტიგლათფილესერ III (ძვ. წ. 745-727 წწ.) ასახელებს ქასქების მეფე დადიილუს.
Lordomyrma cryptocera
Lordomyrma cryptocera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გრიგოლი აკრაგანტელი
გრიგოლი აკრაგანტელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 23  ნოემბერი, ახალი სტილით - 6 დეკემბერი.
ბიოგრაფია
წმინდა გრიგოლი, აკრაგანტელი ეპისკოპოსი კუნძულ სიცილიაზე, ქალაქ აკრაგანტის მახლობლად მდებარე სოფელ პრეტორიაში დაიბადა, კეთილმსახური ქრისტიანების, ხარიტონისა და თეოდოტიას ოჯახში. ნათლისღებისას მისი მიმრქმელი იყო აკრაგანტელი ეპისკოპოსი პატამონი. მშობლებმა გულისხმიერი ყრმა სასწავლებლად მიაბარეს, იგი ისე სწრაფად დაეუფლა წერა-კითხვას და გალობას, რომ თორმეტი წლის ასაკში წმიდანი ღვთისმსახურთა დასს შერთეს. ნეტარმა გრიგოლმა ათი წელი იმსახურა აკრაგანტის ეკლესიაში. ერთხელ წმინდა ჭაბუკს, რომელსაც ძლიერ სურდა იერუსალიმის მოლოცვა, ანგელოზი გამოეცხადა და აუწყა, რომ უფალმა აკურთხა მისი განზრახვა.
იერუსალიმში წმინდა გრიგოლი წარუდგინეს პატრიარქ მაკარის (563-574), რომელმაც მას დიაკვნად დაასხა ხელი და თავის საკათედრო ტაძარში დატოვა მსახურებისთვის. აქ ნეტარი მამა სიმშვიდეს ვერ პოულობდა - იგი უფრო მძიმე, ბერულ ღვაწლს ესწრაფოდა. პატრიარქმა მაკარიმაც აკურთხა ღვთისმოყვარე ყმაწვილი, რის შემდეგაც იგი ელეონის მთაზე მდებარე მონასტერში დამკვიდრდა. ერთი წლის თავზე უფლის რჩეულმა სავანე დატოვა და ერთ მეუდაბნოე ბერს მიაშურა, რომელიც ოთხი წლის მანძილზე გულმოდგინედ ასწავლიდა მოსაგრე ცხოვრების წესებს. განდეგილმა წინასწარ განჭვრიტა ჭაბუკის მომავალი და აკურთხა იგი, დაყუდებიდან გასულიყო.
გრიგოლმა რამდენიმე ხანი იერუსალიმში დაჰყო, შემდეგ კი კონსტანტინოპოლში გაემგზავრა სერგისა და ბაქოსის სახელობის მონასტერში. წმინდა მამის ასკეტურმა ცხოვრებამ, სულიერმა გამოცდილებამ და ღვთისმეტყველურმა ცოდნამ კონსტანტინოპოლის პატრიარქის, ევტიქის (552-565) ყურადღება მიიპყრო. მისი მოთხოვნით გრიგოლმა მონაწილეობა მიიღო მეხუთე მსოფლიო კრების (553) მუშაობაში. კრების დამთავრების შემდეგ წმინდანი რომში გაემგზავრა მოციქულების, წმინდა პეტრესა და პავლეს საფლავთა თაყვანსაცემად.
როდესაც აკრაგანტის ეპისკოპოსი გარდაიცვალა, ქალაქის უხუცესმა ღვთისმსახურებმა და წარჩინებულმა მოქალაქეებმა რომის პაპს მიმართეს თხოვნით, დაქვრივებულ კათედრაზე გაემწესებინა ერთ-ერთი მათ მიერ წარდგენილი კანდიდატთაგანი, მაგრამ პაპმა ყველა მოწოდებული წინადადება უარყო და მღვდელმთავრად წმინდა გრიგოლი დაადგინა.
წმინდანი მღვდელმთავრის ხარისხშიც მოსაგრე ბერის ცხოვრებით ცხოვრობდა. სამწყსოს უყვარდა თავისი მღვდელმთავარი, ენდობოდა მას, მაგრამ ნეტარს გამოუჩნდნენ მტრებიც, რომლებმაც გადაწყვიტეს, ცილისწამებით შეებღალათ მისი სახელი. როცა წმიდა გრიგოლი ტაძარში იმყოფებოდა, მოშურნეებმა მის სენაკში ფარულად შეიყვანეს მოსყიდული ქალი, შემდეგ კი ხალხის წინაშე, რომელიც ღვთისმსახურების შემდეგ სახლამდე მიაცილებდა მწყემსმთავარს, გამოიყვანეს იგი და გრიგოლს მეძაობის ცოდვაში დასდეს ბრალი. წმინდა ეპისკოპოსი დააპატიმრეს. ხალხი ცდილობდა, დაეცვა მეუფე, მაგრამ ამაოდ. სამსჯავროზე მეძავი ცრუმოწმედ გამოვიდა გრიგოლის წინააღმდეგ, მაგრამ როგორც კი ცილისმწამებლური სიტყვები წარმოთქვა, ეშმაკეულ-იქმნა. მაშინ მსაჯულებმა წმინდანს ჯადოქრობაში დასდეს ბრალი, თავის „დანაშაულთა“ ცილისმწამებლური ნუსხა გააყოლეს და რომის პაპთან გაგზავნეს განსასჯელად. რომის ეკლესიის მესაჭემ ცრუბრალდებები რომ წაიკითხა, „დამნაშავის“ ნახვა არც ისურვა - ბრძანა, პირდაპირ საპყრობილეში ჩაეგდოთ უფლის რჩეული. ნეტარი უდრტვინველად იტანდა დამცირებას და გამუდმებით ლოცულობდა. ხმა მისი ლოცვითი ღვაწლისა და სასწაულთქმედების ნიჭის შესახებ სწრაფად გავრცელდა მთელს ქალაქსა და ოლქში. უფლის რჩეულთან მრავლად მოდიოდნენ კეთილმსახური რომაელები, რომელთაც პყრობილი წმინდანი მართალ ცხოვრებას ასწავლიდა.
ორი წლის შემდეგ პაპთან მივიდა განჭვრეტის ნიჭმიმადლებული ბერი მარკოზი, რომელიც გრიგოლს სიყმაწვილიდანვე იცნობდა. მან არ ირწმუნა ცილისწამებისა და პაპს მოსთხოვა, წმინდანის საქმის გასარჩევად საგანგებო კრება მოეწვია. პაპის მოწვევით კრებაზე ქალაქ აკრაგანტის მრავალი ღვთისმსახური ჩავიდა, მივიდნენ წმიდა მღვდელმთავრის ცილისმწამებლებიც, მათ შორის - ეშმაკეულქმნილი მეძავიც. კონსტანტინოპოლიდან რომს მიაშურა სამმა ეპისკოპოსმა და იმპერატორის კარისკაცმა მარკიანემ. გზად მარკიანე მძიმედ დასნეულდა. მღვდელმთავარ გრიგოლის ლოცვით განკურნებული ადამიანების რჩევით სულთმობრძავი წმიდა გრიგოლის საკანში მიიყვანეს და სნეული მაშინვე განიკურნა.
კრებაზე ცილისმწამებლები ცდილობდნენ, თავიანთი ბრალდების დამტკიცებას. მათ, როგორც მთავარი საბუთი, მსაჯულთა წინაშე წარადგინეს გონდაკარგული მეძავი - თითქოსდა გრიგოლის ჯადოსნობის მსხვერპლი. მღვდელმთავარმა ილოცა და მეძავისგან ეშმაკი განდევნა, რის შემდეგაც განკურნებულმა ქალმა კრების მონაწილეებს მთელი სიმართლე განუცხადა. ცილისმწამებლები დამარცხდნენ. მარკიანეს ცილისმწამებლების სიკვდილით დასჯა სურდა, მაგრამ წმინდა გრიგოლმა მათთვის წყალობა გამოითხოვა.
უფლის რჩეული კათედრას დაუბრუნდა და, საყოველთაო სიყვარულით გარემოცული, აღსასრულამდე ბრძნულად განაგებდა სამწყსოს (VI-VII).
ლიტერატურა
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ტიტვინისწყარო
ტიტვინისწყარო — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (წაღვლის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ხაშურიდან 32 კილომეტრი. სოფელში 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ცხოვრობს 8 კომლი, სულ 25 ადამიანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პორფირიო ლობო
პორფირიო ლობო სოსა (Porfirio Lobo Sosa; დ. 22 დეკემბერი, 1947, ტრუხილიო, ჰონდურასი) — ჰონდურასის პოლიტიკური მოღვაწე და მდიდარი მიწათმფლობელი. 1990 წლიდან ჰონდურასის ეროვნული კონგრესის დეპუტატი. 2002-2006 წწ. ეროვნული კრების პრეზიდენტია. 2009 წლის 29 ნოემბერს არჩეულ იქნა ჰონდურასის პრეზიდენტის პოსტზე. თანამდებობა დაიკავა 2010 წლის 27 იანვარს. 2014 წლის 27 იანვარს პორფირიო ჩაანაცვლა ხუან ორლანდო ერნანდესმა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონდურასის პრეზიდენტები კატეგორია:ჰონდურასელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კოიბის ეროვნული პარკი
კოიბის ეროვნული პარკი (Parque Nacional Coiba) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი პანამაში. მდებარეობს პანამის წყნაროკეანურ სანაპიროზე, კუნძულ კოიბაზე, მიეკუთვნება ვერაგუასის პროვინციას. მისი ფართობია 50.3 კმ².
იუნესკოს ბუნების ობიექტი გახდა 2005 წელს, ხოლო ეროვნული პარკის სტატუსი მიიღო 1992 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პანამაში კატეგორია:პანამის ეროვნული პარკები
ჯონ ატა მილსი
ჯონ ატა მილსი (John Evans Atta Mills დ. 21 ივლისი, 1944, ტარკუა, ოქროს ნაპირი — გ. 24 ივლისი, 2012, აკრა, განა) — განის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი (1997-2001) და პრეზიდენტი (2009 წლის 7 იანვრიდან). პრეზიდენტად აირჩიეს 2008 წლის 7 დეკემბერს, თავის ოპონენტს ნანა აკუფო-ადოს არჩევნები მოუგო 0,5 %-ით.
განათლება
ჯონ ატა მილსი სწავლობდა ჯერ აკრის ერთ-ერთ პრესტიჟულ კოლეჯში, რომელიც დაამთავრა 1963 წელს, ხოლო შემდეგ განის უნივერსიტეტში, რომლის დამთავრების შემდეგაც (1967 წელი) მიიღო იურისტის ბაკალავრის ხარისხი. ამავე პერიოდში კვალიფიკაციის ასამაღლებლად გაემგზავრა ლონდონის აღმოსავლეთისა და აფრიკის კვლევი ინსტიტუტში., აქედან კი გაემგზავრა აშშ-ში და სწავლა განაგრძო სტენფორდის სამართლის სკოლაში.
ამერიკიდან დაბრუნების შემდეგ მილსი ლექციებს კითხულობს განის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. მისი პედაგოგიური კარიერა 25 წელი გაგრძელდა.
მილსი ავტორია რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომისა და პუბლიკაციისა ფინანსური კანონმდებლობის სფეროში.
საპრეზიდენტო კარიერა
2006 წელს  დემოკრატიულმა კონგრესმა ხმათა დიდი უმრავლესობით აირჩია 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატად (81, 4 %). 2008 წელს კი აირჩიეს პრეზიდენტად. თანამდებობა ჩაიბარა 2009 წლის 7 იანვარს.
ოჯახი
მეორე ქორწინებაშია ერნესტინა ნაადუ მილსზე და ჰყავს 19 წლის ვაჟი, სემ კოფი ატა მილსი პირველი მეუღლისაგან. გარდაიცვალა 2012 წლის 24 ივლისს აკრის სამხედრო ჰოსპიტალში, 68-ე დაბადების დღიდან სამ დღეში.
სქოლიო
კატეგორია:განის პრეზიდენტები კატეგორია:განელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული   21 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ანატოლ ფრანსი
ანატოლ ფრანსი (Anatole France; ნამდვილი სახელი და გვარი ანატოლ ფრანსუა ტიბო, Anatole François Thibault; დ. 16 აპრილი, 1844, პარიზი — გ. 12 ოქტომბერი, 1924, სენ-სირ-სიურ-ლუარი) — ფრანგი რომანტიკოსი და კრიტიკოსი. 1921 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში.
ბიოგრაფია
ფრანსი დაიბადა ბუკინისტის ოჯახში. ბავშვობიდანვე შეიყვარა წიგნი და ეზიარა ლიტერატურას. თხუთმეტი წლის ჭაბუკმა გამოსცა პირველი წიგნი "ალფრედ დე ვინის პოეზია". 1872 წელს დაწერა პირველი რომანი "ჟან სერვიენის სურვილი", რომელშიც პარიზის კომუნა გააკრიტიკა. ამ დროისთვის პოეზიით უფრო იყო გატაცებული და ყველა ადრინდელი ლექსი, რომელსაც ჟურნალ პარნასში აქვეყნებდა, შეკრიბა და გამოშვა სათაურით "მოოქრული ლექსები". ამავე პერიოდში აქვეყნებს ლორიულ დრამას "კორინთული ქორწინება".
ფრანსი ცნობილი ხდება რომან "სილვესტრ ბონარის დანაშაულის" გამოცემის შემდეგ, 1881 წელს. ამ რომანით უკვე დაისახა ფრანსის შემოქმედების გზა, წერის მანერა და სტილი – ჰუმანიზმით გაჟღენთილი თბილი ირონია და სკეპტიციზმი. მისი რომანებიდან აღსანიშნავია "თაისი", "დედოფალ პედოკის დუქანი", "ჟერომ კუანიარის აზრები", "ეპიკური ბაღი". ამ რომანების უმეტესობა ბურჟუაზიულ სამყაროსადმი ავტორის ირონიულ დამოკიდებულას ამჟღავნებს. ამ პერიოდში ფრანსი ჟურნალ "დროში" თანამშრომლობს, როგორც ლიტერატურული კრიტიკოსი. აქ გამოქვეყნებული წერილები ცალკე წიგნად გამოიცა სათაურით "ლიტერატურული ცხოვრება".
1890–1895 წლებში, როცა იმპერიალისტური რეაქცია გაძლიერდა, ფრანსის შემოქმედებაში ერთგვარი გარდატეხა ხდება. მისი მსუბუქი და კეთილმოსურნე ირონია უფრო მძაფრდება და კრიტიკის ფორმას იღებს. დრეიფუსის საქმესთან დაკავშირებით სამართლიანობისა და სიმათლის ძიებაში ფრანსი ზოლას ბანაკს უერთდება და დრეიფუსის გამართლებას მოითხოვს. 1901 წელს ამთავრებს მუშაობას დიდ რომანზე "თანამედროვე ისტორია". ფრანსის სოციალური მისწრაფებანი უფრო მკაფიოდ ჩანს მოთხრობაში "კრენკბიი" და რომანში "თეთრ ქვაზე", სადაც ავტორი სოციალიზმის თემას ეხება.
რუსეთის 1905 წლის რევოლუციამ დიდი გავლენა მოახდინა ფრანსზე. მისი სტატიები სავსეა ენთუზიაზმითა და იმედით. მაგრამ რევოლუციის მარცხმა და მოახლოებული ომის საშიშროებამ მის რომანებს ისევ პესიმისტური და სკეპტიკური ელფერი მისცა ("პინგვინთა კუნძული", "ანგელოზთა აჯანყება", "ღმერთებს სწყურიათ"). აქ უფრო მკვეთრად ჩნდება ფრანსის პესიმიზმისათვის მახასიათებელი თემა "მარადიული ბრუნვისა".
ბოლო წლებში დაწერილ წიგნებში "პატარა პიერი", "სიცოცხლე ყვავილებში" ისევე, როგორც ბევრად ადრე დაწერილ რომანში "ჩემი მეგობარი წიგნი", ფრანსი ბავშვობის სუფთა და ბედნიერ წლებს უბრუნდება.
1896 წელს ფრანსი არჩეულ იქნა საფრანგეთის აკადემიის წევრად. 1921 წელს მას ნობელის პრემია მიენიჭა. იგი გარდაიცვალა 1924 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ათეისტები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი სატირისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ფრანგი ბიბლიოფილები კატეგორია:ფრანგი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი სოციალისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ისტორიული რომანისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ყარსი
ყარსი (ძვ. ქართულ წყაროებში კარი, Kars, Ղարս ან Կարս, Qers, Kάρς ან Kαρσούντα) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, ყარსის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი, ყოფილი სანჯაკის ცენტრი თურქულ ვილაიეთ ერზრუმში. 2012 წლის მონაცემებით, ყარსის მოსახლეობა 78,100 ადამიანს შეადგენდა. ყარსის მერი არის მურთაზა ქარაჩანთა. განვითარებულია ხალიჩების და უხეში ქსოვილების წარმოება, მერძევეობა, მეცხვარეობა, მოქმედებს კარაქისა და რძის ქარხნები.
ეტიმოლოგია
„ყარსი“ ქართული სახელია, მაგრამ ისე გადაკეთებულია ჯერ სომხურად და მერმე თურქულად, რომ მას დღეს ქართულად ვეღარ ვცნობთ. ძველად ქალაქს ერქვა კარ-ი, მრავლობითი რიცხვის ფორმა კარ-ნი. ეს ქართული სიტყვის ფორმა სომხური გამოთქმით გახდა კარ-ს (გაბატონდა ბრალობითი ბრუნვის ფორმა ლოკატივის მნიშვნელობით), შემდეგ პირველი ბგერა კ თურქულ გამოთქმაში ყ-დ შეიცვალა და მივიღეთ ყარს-ი“.
ისტორია
ყარსი უძველესი ქალაქია. ქართულ წყაროებში მოხსენიებულია „კარის“ სახელწოდებით. X-XI საუკუნეებში იყო სომხური სახელმწიფოს ვანანდის სამეფოს დედაქალაქი. 1065 წლიდან დაეუფლა ბიზანტიის იმპერია. 1068 წელს კარი იბერიის თემის შემადგენლობაში შევიდა. 1074 წელს, იბერიის თემის გამგებელმა, გრიგოლ ბაკურიანის-ძემ, კარის ციხე-ქალაქი და მისი მიმდგომი ქვეყანა გადასცა გიორგი II-ს. დიდი თურქობის დროს, 1074-80 წლებში ქართველებმა კლავ დაკარგეს კარი და ამჯერად ის ყარსის საამიროს ცენტრად იქცა. 1205 წელს ყარსი აიღო საქართველოს სამეფომ. ყარსი სამეფო ქალაქად გამოცხადდა და მის მმართველად ივანე ახალციხელი დაინიშნა. ყარსის აღებას საქართველოსთვის სამხედრო და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. 1226 წელს ყარსის აღება სცადა ხვარაზმის სამეფომ, მაგრამ უშედეგოდ. 1238 წელს მონღოლებმა აიღეს. 1386 წელს აიღო თემურ-ლენგმა. XVI საუკუნიდან შევიდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში მოექცა. რუსეთ-ოსმალეთის ომების დროს იყო ძლიერი ციხესიმაგრე და ერთ-ერთი მთავარი ბოიექტი კავკასიის სამხედრო მოქმედებების ასპარეზზე. 1807 წელს რუსეთის იმპერიის მცდელობა, აეღო ყარსი, უშედეგოდ დასრულდა. 1828 წელს ყარსი რუსებმა შტურმით აიღეს, მაგრამ სამშვიდო ხელშეკრულებით ოსმალეთს დაუბრუნეს. 1855 წელს ხუთთვიანი ალყის შემდეგ ყარსი რუსეთს დანებდა, მაგრამ სამშვიდო ხელშეკრულებით ის კვალს ოსმალეთმა შეინარჩუნა. 1878 წელს ყარსი რუსეთის იმპერიას გადაეცა სან სტეფანოს საზავო ხელშეკრულებით. რუსეთის იმპერიაში ყარსი იყო ყარსის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1918 წლის მაისში ყარსი ისევ აიღო ოსმალეთის იმპერიამ და გამოაცხადა ყარსის რესპუბლიკა, მაგრამ პირველ მსოფლიო ომში ოსმალეთის დამარცხების შემდეგ ყარსი სომეხმა დაშნაკებმა დაიკავეს. 1921 წელს ყარსის ზავით თურქეთის რესპუბლიკას დაუბრუნდა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:სომხეთის ყოფილი დედაქალაქები
ბელაქნისწყალი
ქვემო დინებაში გაშლილია ალაზნის ვაკეზე. ორივე მხრიდან ერთვის მრავალი მდინარე, რომელთა შორის გამოიყოფა: სოლბანჩაი, ყარაბორი, ჯილთიქჩაი და სხვა. როგორ წესი, მაქსიმალური დონეები მაისშია, იშვიათ შემთხვევაში ივნისში. დაბალი დონეები ზამთრის თვეებშია, კერძოდ იანვარ-თებერვალში. ივნისიდან იცის ზაფხულის წყალმცირობა. ღვარცოფი მდინარის აუზში ყველაზე სახიფათო ჰიდროლოგიურ და ბუნებრივ მოვლენად მიიჩნევა. მდინარის აუზში კატასტროფული სელური მოვლენები დაფიქსირდა: 1862, 1877, 1889, 1914, 1924, 1927, 1931 და 1932 წლებში.
ყინულოვანი მოვლენები არამდგრადი ხასიათისააა და გვხვდება ეპიზოდურად. განვითარებულია ყინულნაპირისი. ყინულსვლა არ იცის და როგორ წესი ყინული ადგილზევე დნება. ბელაქნისწყლის წყალი ქიმიური შედგენილობით ჰიდროკარბონატულია, მთელ სიგრძეზე სასმელად ვარგისია, მხოლოდ წყალმოვარდნისას საჭიროებს ფილტრაციას. გამოიყენება სარწყავად. საშუალო წლიური ხარჯი 3.51 მ³/წმ.
მდინარის ნაპირებზეა ქალაქი ბელაქანი, სოფელი ერისიმედი და სხვა. ბელაქნისწყლისა და ალაზნის შეერთების ადგილზე მდებარეობდა ქალაქი ბოეთანი; თავის დროზე ბელაქნისწყალს მოიცავდა საქართველოს ისტორიული მხარე ელისენი. მდინარის ხეობაში შემორჩენილია ნაწილობრივ დანგრეული თამარის ციხე. აღსანიშნავია, რომ ბელაქნისწყალზე 1605 წელს გაიმართა კახეთის აჯანყება.
ქართველი მეცნიერი ვახუშტი ბატონიშვილი ბელაქნისწყლის შესახებ გადმოგვცემს:
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ალაზნის შენაკადები
ჟაგუბიცის თემი
ჟაგუბიცის თემი (Жагубица) — თემი სერბეთში, შედის ბრანიჩევის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 14 047 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 18 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 760 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჟაგუბიცა. ჟაგუბიცის თემი შედგება 18 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 42.2 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
.ls
.ls — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ლესოთოსთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ls კატეგორია:კომუნიკაციები ლესოთოში
Toppdomän
წარმატებებს გისურვებ, ჩარლი
„წარმატებებს გისურვებ, ჩარლი“ (Good Luck Charlie) — ამერიკული ტელესერიალი, რომელიც Disney Channel-ის ეთერში 2010 წლის 4 აპრილიდან 2014 წლის 16 თებერვლამდე გადიოდა. აგრეთვე გამოსულია ფილმი „წარმატებებს გისურვებ, ჩარლი კინოში“.
სიუჟეტი
სერიალში მოთხრობილია თუ როგორ ცდილობს დანკენების ოჯახი, აღზარდოს პატარა ჩარლი, რომელიც ოჯახში მეოთხე შვილია. მას მერე, რაც დედა უბრუნდება სამუშაოს, ხოლო მამა მთლიანად ერთვება თავის ბიზნესში, ჩარლიზე ზრუნვას მისი 15 წლის და ტედი, და ძმები: 17 წლის ტიჯეი და 10 წლის გეიბი. მისი და - ტედი გადაწყვეტს, ყველაფერი რაც დანკენების სახლში ხდება, ვიდეოკამერით გადაიღოს, რათა რამდენიმე წლის შემდეგ ჩარლის უჩვენოს. იგი თავის ყველა ჩანაწერს ასე ამთავრებს - „წარმატებებს გისურვებ, ჩარლი“.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:დისნეის სერიალები
Lordomyrma desupra
Lordomyrma desupra — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ცუკატი
მინი|288x288პქ|საზამთროს ცუკატები ცუკატი (succidus) — ციტრუსის დაშაქრული კანი, განსაკუთრებით გავრცელებულია ლიმონისა და სქელკანიანი ციტრუსების ცუკატი. ეს იმიტომ, რომ მათი კანის შიდა მხარე ნაკლებად მწარეა, ვიდრე სხვების. ამასთან, ტერმინი ცუკატი ხშირად გამოიყენება ოხრახუშის, ცერეცოს, ან გოგრის კანის ან ფესვის შაქრიანი ნადუღის აღსანიშნავადაც, რომელსაც „ტკბილ-მჟავე გემო“ აქვს.
ჩვეულებრივ, ციტრუსის გარდა ცუკატებს ამზადებენ ისეთი ხილისაგან, როგორებიცაა: ფინიკი, საზამთრო, ჯინჯერი, ანანასი და ალუბალი.
ეტიმოლოგია
ივარაუდება, რომ სიტყვა ცუკატი ლათინური Succidus-იდან მომდინარეობს, თუმცა ასევე არსებობს ვერსია, რომლის მიხედვითაც იგი ებრაული სიტყვა Sukkah-იდან წარმოიშვა. ციტრუსი, რომელსაც ებრაელები ამ დღესასწაულისათვის ამზადებენ ეტროგი ეწოდება. სუკოტის (Sukkot) დღესასწაულზე ებრაელები ეტროგისაგან კანფეტებსა და მარმელადებს აკეთებენ,
მიუხედავად იმისა, რომ სიტყვა Succade გერმანულ ენაშიცაა დამკვიდრებული, გერმანელები ცუკატს ციტრონატს უწოდებენ. ფრანგებმა მას „ხილის კანფეტი“ უწოდეს, თუმცა საფრანგეთში იგი ასევე ცნობილია, როგორც კარამელიზირებული ხილი. ივარაუდება, რომ ცუკატი XIV საუკუნის ევროპაში შეიქმნა.
წარმოება
მარცხნივ|მინი|256x256პქ|ფორთოხლის ცუკატები ცუკატის მომზადება ერთობ ხანგრძლივი პროცესია. ჯერ ციტრუსი იფრცქვნება, შემდეგ მისი კანი იჭრება და მარილიან წყალში 40 დღის განმავლობაში ინახება ფერმენტაციისთვის. თავად მარილწყალი ყოველ ორ კვირაში ერთხელ იცვლება. ამ პროცესისა და დუღილის შემდეგ, რომელიც კანს უფრო არბილებს, იგი იშაქრება. უკვე დაშაქრული კანი ხმება და შემდეგ ქილებში ინახავენ მომავალი გამოყენებისათვის. მიიჩნევა, რომ ეს პროცესი კორსიკელმა იტალიელებმა გამოიგონეს. შემდეგში, როდესაც კუნძული ლიგურიელების დაქვემდებარებაში გადავიდა, გენუელებს კორსიკული ციტრუსი აქტიურად გაჰქონდათ გასაყიდად ნეაპოლში, კალაბრიასა და სიცილიაში. ასეთივე პოპულარული იყო ბერძნული ციტრუსი.
კანის დიდი ხნით შაქრიან ტკბილ სიროპში გაჩერება იწვევს ცუკატების დატკბობას და აფერხებს მასში მაფუჭებელი მიკროორგანიზმების ზრდას.
აღმოსავლეთის ისეთ ქვეყნებში, სადაც ციტრუსი არ ხარობს, ცუკატების მოსამზადებლად ციტრუსს პომიდვრითა და სტაფილოთი ანაცვლებენ.
გამოყენება
ცუკატი ხშირად გამოიყენება ისეთ დესერტებში, როგორებიცაა: ფაუნდქეიქი, ოლიებოლი, საშობაო პუდინგი, ფლორენციული ბისკვიტი, სფოლიატელა, ხილის ნამცხვარი და წიწაკის ნამცხვარი. ხანდახან მას პურშიც კი იყენებენ. ცუკატს ხშირად აკომბინირებენ მოცხარის, ქიშმიშის, ალუბლის და თხილის საშუალებით. აღსანიშნავია, რომ დაშაქრულ ცუკატებს ხშირად იყენებენ შოკოლადსა და სხვა საკონდიტრო ნაწარმში. დაჭრილი ცუკატი გამოიყენება იტალიურ კანოლიშიც.
რეცეპტები
რადგანაც ცუკატის მიღება და ხილის ქერქის მოხარშვა ბევრნაირად შეიძლება, მსოფლიოს ბევრ რეგიონს მისი მომზადების თავისი მეთოდები აქვს. განსაკუთრებით ცნობილია ქერქის მარილწყლის ნაცვლად პირდაპირ შაქარწყალში ყრიან კვირების განმავლობაში და შემდეგ აშრობენ.
შაქრის მაღალი შემცველობის მქონე წყალში ხილის გაჩერება ქერქში ხოცავს მიკროორგანიზმებს და აფერხებს მათ გავრცელებას, რის გამოც ცუკატის შენახვა წლების განმავლობაშია შესაძლებელი ისე, რომ არ ფუჭდება.
ხილი, რომელიც კარგად ინარჩუნებს ვარგისიანობას და მარტივი მოსამზადებელიცაა არის: ალუბალი, ქლიავი, ატამი, გარგარი, მსხალი, ანანასი, ვაშლი, ფორთოხალი, ლიმონი, ცაცხვი და მანდარინი. იშვიათად, თუმცა მაინც, დასავლეთ ევროპაში ცუკატის მოსამზადებლად Angelica archangelica-საც იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ციტრუსები კატეგორია:დესერტები კატეგორია:საჭმლის გადამუშავება
ნოვოკილიმოვო
ნოვოკილიმოვო (Яңы Килем; Новокилимово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 88 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 11 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (71 %).
ალბანეთის მთავარეპისკოპოსები
ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალური მთავარეპისკოპოსების ქრონოლოგიური სია. მათი სრული სახელწოდებაა მიტროპოლიტი ტირანისა და სრულიად ალბანეთისა.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ალბანეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
ნოვოკილიმოვო
სქოლიო
კატეგორია:ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
ნაკვადა
ნაკვადა (Naquahdah) ფიქციური ზემძიმე ლითონია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ვარსკვლავთკარიბჭის ფიქციურ სამყაროში. მისი სახელი უკავშირდება ეგვიპტურ სოფელს ნაყადა (არაბ. نقادة). პირველად იგი ნახსენებია საკუთრივ ფილმში „ვარსკვლავთკარიბჭე“ ( 1994 წელი, აშშ), სადაც მის შესახებ ნათქვამია კვარციტისებრი მინერალი. ცნობილია ნაკვადის სულ მცირე სამი სახეობა: თხევადი ნაკვადა, საიარაღე ნაკვადა და ნაკვადრიუმი (ნაკვადის მძიმე არამდგრადი იზოტოპი). ბუნებრივი ნაკვადა მორუხოდ ბზინავს, ხოლო თხევადი კი — ფოსფორისებრ მწვანეა.
ნაკვადის განსაკუთრებული თვისებაა ენერგიის შთანთქმის, დაგროვებისა და გამოსხივების უნიკალური უნარი, რაც მას უნიკალურ აკუმულატორად ხდის. მისი სულ მცირე რაოდენობაც კი ურთიერთქმედებს ენერგიის სხვა წყაროებთან. ამასთანავე ნაკვადა ზეგამტარია.
ნაკვადის მიერ ენერგიის შთანთქმის უნარი შეზღუდულია, თუ მას ვაიძულებთ ენერგიის დამატებით შთანთქმას, იგი გაჯერდება და ფეთქდება.
ნაკვადა გამოიყენება ენერგიამომთხოვნ ტექნოლოგიებში; ვინაიდან ჰიპერხვრელის გასახსნელად ვარსკვლავთკარიბჭეს სჭირდება ენერგიის ძალიან დიდი რაოდენობის მიწოდება, ამიტომ ვარსკვლავთკარიბჭე თითქმის მთლიანად ნაკვადისაგან შედგება.
ნაკვადა ძველების ტექნოლოგიის საფუძველია. მათ მიერ ირმის ნახტომის მიტოვების შემდეგ, მათი მრავალი ტექნოლოგიური მიღწევა გოა'ულდებმა მიითვისეს და, შესაბამისად, ნაკვადა გოა'ულდური ტექნოლოგიის საფუძვლადაც იქცა.
კატეგორია:ვარსკვლავთკარიბჭე
ანდრე ჟიდი
ანდრე პოლ გიიომ ჟიდი (André Gide; დ. 22 თებერვალი, 1869, პარიზი — გ. 19 თებერვალი, 1951, იქვე) — ფრანგი მწერალი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში (1947).
ბიოგრაფია
ანდრე ჟიდის მამა სამართლის მასწავლებელი იყო, დედა კი შეძლებული ბურჟუაზიული ოჯახიდან იყო. ჟიდის მშობლები პროტესტანტები იყვნენ და ანდრეს პურიტანულად ზრდიდნენ. ჟიდს მამა ადრე გარდაეცვალა და დედამ და დეიდებმა აღზარდეს. მეგობრობდა პოლ ვალერთან და მარსელ დრიონთან. 1891 წელს შექმნა პირველი ნაწარმოები „ანდრე ვალტერის დღიურები“, რომელიც მის დეიდაშვილსა და შეყვარებულს, მადლენ რონდოს მიუძღვნა. 1892 წელს დაწერა „ანდრე ვალტერის ლექსები“. 1895 წელს ჟიდი და რონდო დაქორწინდნენ.
ჟიდის ადრეული ნაწარმოებები სიმბოლისტური იყო. მაგრამ 1893 წელს მისმა მოგზაურობამ ჩრდილოეთ აფრიკაში შეცვალა ჟიდის დამოკიდებულება ხელოვნებისადმი და 1895 წელს დაწერა რომანი „ჭაობები“ იმის შესახებ, თუ როგორ წერს მწერალი რომანს. ეს ნაწარმოები ფრანგული ლიტერატურული მოდერნიზმის ნიმუშია. ჟიდის შემდეგი რომანი იყო „მიწიერი კერპები“ (1897 წ.). რომანმა დიდი გავლენა მოახდინა შემდეგი თაობის ფრანგ მწერლებზე, მათ შორის ალბერ კამიუზე. ჟიდის შემდეგი ნაწარმოებები იყო „საული“, „ცუდად მიჯაჭვული პრომეთე“ და „იმორალისტი“. პროზის პარალელურად ჟიდი ესსეებსაც წერდა და 1903 და 1911 წლებში ესეების ორი კრებული გამოსცა.
1909 წელს ჟიდმა და მისმა თანამოაზრეებმა დააარსეს „ახალი ფრანგული ჟურნალი“, რომელთანაც ჟიდი 40-იან წლებამდე აქტიურად თანამშრომლობდა და რომელიც მეოცე საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფრანგულ ჟურნალად იქცა.
ჟიდი არ ინტერესდებოდა სოციალური და პოლიტიკური თემატიკით. მიუხედავად ამისა, აფრიკაში მეორე მოგზაურობის შემდეგ მან დაწერა სოციალური თემატიკის მქონე „მოგზაურობა კონგოში“ (1927) და „ჩადიდან დაბრუნება“ (1928), აგრეთვე ქალთა საკითხებისადმი მიძღვნილი ნაწარმოებები „ქალთა სკოლა“ (1929), „რობერი“ (1930), „ჟენევიევი“ (1936). 30-იანი წლებიდან ჟიდი კომუნიზმმა გაიტაცა და 1936 წელს საბჭოთა კავშირს ეწვია. იმყოფებოდა საქართველოშიც. იმავე წელს გამოაქვეყნა წიგნი „საბჭოთა კავშირიდან დაბრუნება“ და ამით დასრულდა ჟიდის გატაცება კომუნიზმით.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჟიდი ტუნისში ცხოვრობდა. იქვე დაწერა მისი უკანასკნელი დიდი ნაწარმოები „თეზევსი“. 1947 წელს მას ნობელის პრემია მიანიჭეს. გარდაიცვალა 1951 წელს, პარიზში. ქართულად ანდრე ჟიდის სამი ნაწარმოებია თარგმნილი: „ხელოვნების საზღვრები“ (1901) „ვიწრო კარიბჭე“ (1909) და ყალბი ფულის მჭრელები“ (1925)
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ფრანგი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:პარიზელი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი პროტესტანტები კატეგორია:ფრანგი სათავგადასავლო მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლგბტ ლაურეატები კატეგორია:იტალიური წარმოშობის ფრანგები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ლგბტ მწერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
.lt
.lt — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ლიეტუვისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
lt კატეგორია:კომუნიკაციები ლიტვაში
Toppdomän
არტურო ფრონდისი
არტურო ფრონდისი (Arturo Frondizi Ercoli; დ. 28 ოქტომბერი, 1908, პასო-დე-ლოს-ლიბრესი — გ. 18 აპრილი, 1995, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1958-1962 წწ. თანამდებობა ეკავა 1958 წლის 1 მაისიდან, 1962 წლის 28 ამარტამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები
Lordomyrma epinotalis
Lordomyrma epinotalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბრიჯიტ რაილი
thumb|350px|"მოძრაობა წრეებში", [[მომა, 1960]] ბრიჯიტ ლუიზ რაილი (Bridget Louise Riley CH CBE; 24 აპრილი, 1931, ლონდონი), ინგლისელი მხატვარი, ოპ-არტის აქტიური პროპონენტი.
განათლება ჩელტენჰემის ქალთა კოლეჯში მიიღო; ხელოვნებას ჯერ გოლდსმითის კოლეჯში, შემდეგ კი ხელოვნების სამეფო აკადემიაში სწავლობდა, სადაც მის ჯგუფში ასევე იყვნენ პიტერ ბლეიკი და ფრენკ აუერბახი. რაილიმ კოლეჯი ადრე დატოვა ავადმყოფი მამის გამო; მცირე ხანში თავადაც სულიერი დეპრესია დაემართა. გამომჯობინების შემდეგ რამდენიმე სამსახურს იცვლის, მათ შორის ხელოვნების მასწავლებლის და უოლტერ თომპსონის სარეკლამო კომპანიაში ხელოვნების განყოფილების თანამშრომლისას.
გვიან 1950-იან წლებში რაილი იწყებს მკვეთრად გამოხატული საკუთარი ხელწერის ნამუშევრების შექმნას, რაზეც გავლენა სხვადასხვა წყაროებს მოუხდენია. ჟორჟ სიურას პოინტილისუტური სამუშევრები მასში ოპტიკური ეფექტებისადმი ინტერესს აღვივებს. ვიქტორ ვასარელის ნახატები, რომელიც მის დიზაინში შავ-თეთრ ხაზებს იყენებდა 1930-იანი წლებიდან ასევე ძლიერ გავლენას ახდენს რაილის ადრეულ ნაშრომებზე. მის გვიანდელ ნამუშევრებში შეინიშნება ფუტურისტების, განსაკუთრებით კი ჯაკომო ბალას, გავლენაც.
კატეგორია:ინგლისელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1931
ბალდის კანიონი
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ალფრედ დე მიუსე
ლუი შარლ ალფრედ დე მიუსე (Louis Charles Alfred de Musset; დ. 11 დეკემბერი, 1810, პარიზი — გ. 2 მაისი, 1857, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, პოეტი და დრამატურგი, გვიანდელი რომანტიზმის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
ალფრედ დე მიუსე შეძლებულ და განათლებულ ოჯახს ეკუთვნოდა. მისი ბაბუა პოეტი იყო, მამა კი — ლიტერატორი, ჟან-ჟაკ რუსოს სპეციალისტი, რომლის ნაწარმოებებიც თავად გამოსცა. აქედან გამომდინარე, რუსოს შემოქმედებამ დიდი გავლენა მოახდინა მომავალ მწერალზეც. ალფრედის ნათლიაც, მიუსე დე კონიერი, რომლის მამულშიც ხშირად ატარებდა არდადეგებს, მწერალი იყო.
18 წლის ასაკში ალფრედი ჰენრი IV-ს კოლეჯში შედის, სადაც დღესაც არსებობს პოეტის ქანდაკება. 1827 წელს მან კოლეჯში ჩატარებულ, ლათინური წერის კონკურსში გაიმარჯვა. ვიქტორ ჰიუგოს სიძის, პოლ ფუშეს დახმარებით, ალფრედ დე მიუსე 17 წლიდან შარლ ნოდიეს სალონის, „სენაკლის“ ხშირი სტუმარი იყო. აქ გაიცნო შარლ ოგიუსტენ სენტ-ბევი და ალფრედ დე ვინი. „სენაკლის“ წევრთა უმეტესობისგან განსხვავებით მიუსე უარს ამბობდა „მეტრად“ აღიარებული ჰიუგოს „თაყვანისცემაზე“.
20 წლის ასაკში მიუსე ცნობილი გახდა თავისი ლექსებით. ამავდროულად სარგებლობდა დენდის რეპუტაციით და მისდევდა თავაშვებულ ცხოვრებას. 1832 წელს მამის გარდაცვალება განსაკუთრებით მძიმედ განიცადა პოეტმა. სწორედ ამ ფაქტმა გადააწყვეტინა მას სერიოზული ლიტერატურული მოღვაწეობის გაგრძელება.
მიუსემ ბედი სცადა თეატრში, მაგრამ პირველივე მცდელობა — ვენეციური ღამე - წარუმატებლად დამთავრდა და მწერალმა გარკვეული პერიოდი თავი დაანება დრამატურგიას. 1832 წელს გამოვიდა მისი პირველი წარმოდგენა სავარძელში, რომელიც შედგება დრამისგან, ფიალა და ბაგეები, კომედიისა, რაზე ოცნებობენ გოგონები?, და აღმოსავლური ზღაპრისგან, ნამუნა. ამ ნაწარმოებში მიუსე გადმოსცემს მტკივნეულ დაპირისპირებას თავზეხელაღებულ ცხოვრებასა და სიწმინდეს შორის. ეს თემა თითქმის მთელ მის შემოქმედებას გასდევს.
სულ მალე მიუსე ჟორჟ სანდთან ერთად გაემგზავრა იტალიაში. ამ მოგზაურობამ შთააგონა მას ლორენზაჩო, რომელიც 1834 წელს დაწერა. ამავე პერიოდში გამოსცა ესპანური და იტალიური ზღაპრები. იტალიაში ყოფნის დროს მიუსეს ავადმყოფობისას ჟორჟ სანდი მისი ექიმის, პიეტრო პაჯელოს საყვარელი გახდა. პარიზში დაბრუნებულმა პოეტმა პიესების დადგმა დაიწყო: სიყვარულს არ ეხუმრებიან, ნუ დაიფიცებ, რომლებიც დღესაც შემორჩა კომედი ფრანსეზის რეპერტუარში. მიუსეს ეკუთვნის ასევე ნოველები და საუკუნის შვილის აღსარება, რომელიც ავტობიოგრაფიულია და ჟორჟ სანდთან მის ურთიერთობას ეძღვნება. 1835-1837 წლებში მიუსე თავის პოეტურ შედევრს, ღამეებს წერს. ეს არის სენტიმენტალური ლექსები, რომლებიც დღეს ფრანგული რომანტიზმის ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო წარმომადგენლად ითვლება.
right|thumb|ალფრედ დე მიუსეს საფლავი. ივლისის მონარქიის პერიოდში მიუსე შინაგან საქმეთა მინისტრად დაინიშნა, 1848 წელს თანამდებობიდან გადაყენებულ იქნა, ხოლო მეორე იმპერიის დროს განათლების სამინისტროს ბიბლიოთეკარი გახდა. 1845 წლის 24 აპრილს ალფრედ დე მიუსეს, ბალზაკთან ერთად, ღირსების ორდენი მიენიჭა. 1852 წელს ფრანგული აკადემიის წევრად იქნა არჩეული.
ალფრედ დე მიუსე გარდაიცვალა 1857 წლის 2 მაისს. ამ პერიოდისთვის იგი საზოგადოების მხრიდან შედარებით მივიწყებული იყო. დაკრძალულია პარიზში, პერ ლაშეზის სასაფლაოზე.
მისმა უფროსმა ძმამ, პოლ დე მიუსემ დიდი როლი ითამაშა ალფრედ დე მიუსეს ნაწარმოებების ხელახლა აღმოჩენაში. მან გამოსცა ძმის ბიოგრაფია და მისი შემოქმედების დიდი ნაწილი.
შემოქმედება
მიუსეზე განსაკუთრებული გავლენა მოახდინა ბაირონმა, უოლტერ სკოტმა, შილერმა (ყაჩაღების გავლენა საგრძნობია ლორენზაჩოზე), ვერტერის პერსონაჟმა ახალგაზრდა ვერტერის ვნებებიდან.
მიუსე და რომანტიზმი
მიუხედავად იმისა, რომ მიუსე რომანტიკოსადაა მიჩნეული, იგი თავად ხშირად აკრიტიკებს ამ მიმართულებას, ამას ადასტურებს 1848 წელს მის მიერ და წერილი პაროდია რომანტიზმის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნაწარმოებზე, მემუარები საიქიოდან, სადაც არა მხოლოდ მის ავტორს, შატობრიანს, არამედ ჰიუგოსაც აკრიტიკებს.
მიუსეს მიაჩნია, რომ ნაპოლეონისდროინდელი ოცნებების გაქარწყლების შემდეგ XIX საუკუნის ადამიანი ბრუნდება ზეცისკენ, რომელიც ცარიელია. ასე რომ, იმედი არც ამქვეყდანაა, მაგრამ მით ნაკლებადაა იმქვეყნად. ამგვარი პესიმიზმით მიუსე ე.წ. „იმედგაცრუებულთა“ თაობის ტიპური წარმომადგენელია. თუმცა ტანჯვის ამგვარი თეორიიდან გამომდინარე, პოეტი მიუთითებს, რომ საჭიროა საკუთარი თავი გახადო ჭეშმარიტი პოეზიის საგანი და სიუჟეტი.