cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოზამბიკი
ხელოვნება
მაკონდეს ხალხი განთქმულია თავისი ხეზე თლის ხელოვნებით და ნიღბებით, რომლებსაც როგორც წესი იყენებენ ტრადიციული ცეკვების დროს. არსებობს ხეზე თლის ორი სხვადასხვა სახეობა. შეტანები, (ბოროტი სულები), რომლებიც ძირითადად ითლება მაგარი ჯიშის აბანოზის ხისაგან, მაღალი მოხდენილი სიმბოლიკებით მორთული. ტოტემის ტიპის ხის თლის სახეობა, რომლებიც ასახიერებს ხალხის რეალურ სახეს და სხვადასხვა ფიგურებს. სკულპტურის თეზისებს, როგორც წესი ეძახიან „ხის ოჯახს“, რადგანაც ისინი მოგვითხრობენ მრავალი თაობის ისტორიებს.
კოლონიალური პერიოდის უკანასკნელი წლების განმავლობაში, მოზამბიკის ხელოვნებაში გამოხატვა ჰპოვა კოლონიალური მმართველობისგან ჩაგვრამ და გახდა წინააღმდეგობის სიმბოლო. 1975 წელს დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ, თანამედროვე ხელოვნება შევიდა ახალ ფაზაში. ორი ყველაზე უფრო ცნობილი და ყველაზე უფრო გავლენიანი მოზამბიკის თანამედროვე მხატვარია მალანგატანა ნგვენია და სკულპტორი ალბერტო ჩისანო. 1980-იანი და 1990-იანი წლების ბევრი პოსტ-დამოუკიდებელი ხელოვნების ნიმუში ასახავს პოლიტიკურ ბრძოლას, სამოქალაქო ომს, ტანჯვას, შიმშილს და ბრძოლას.
ცეკვები საკმაოდ რთულია და მოზამბიკის მთელ ტერიტორიაზე გამოხატავს ხელოვნების ტრადიციულ მაღალ განვითარებას. არსებობს ცეკვების მრავალი სხვადასხვა სახეობა და ყოველ ტომს აქვს ცეკვის თავისი რიტუალური ხასიათი. ჩოპის ხალხი, მაგალითად, ცეკვაში ასახიერებს ბრძოლას, სადაც მოცეკვავეები შემოსილები არიან ცხოველების ტყავებით. მაკუას ხალხის მამაკაცებს ცეკვის დროს აცვიათ კაბები ლამაზი მორთულობით და ნიღბებით, უვლიან სოფელს გარშემო რამდენიმე საათის განმავლობაში. ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ქალების ჯგუფი ასრულებს ტრადიციულ ცეკვას — სახელად ტუფო, რითიც ისინი აღნიშნავენ ისლამურ დღესასწაულებს.
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მოზამბიკში
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძირითად ჩამონათვალში აღნიშნულია მოზამბიკის 1 ობიექტი (2013 წლისთვის), რომელიც შეადგენს საერთო რაოდენობის 0,1 %-ს (962 ობიექტი 2012 წლისთვის). ასევე, 2013 წლის მდგომარეობით, კანდიდატობის წინასწარ სიაში შეტანილია 4 ობიექტი
სამზარეულო
თითქმის 500 წლის განმავლობაში პორტუგალიელები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდნენ მოზამბიკელების სამზარეულოზე. ისეთი კულტურები, როგორიცაა მანიჰოტი (ბრაზილიური წარმოშობის სახამებლიანი ფესვებით), აკაჟუს კაკლები (ასევე ბრაზილიური წარმოშობის, თუმცა მოზამბიკი ადრე იყო ამ პროდუქტის მსხვილი მწარმოებელი) და pãozinho (წარმოითქმის [pɐwˈzĩɲu], ფრანგული ფუნთუშის პორტუგალიური სტილი) შემოტანილი იქნა პორტუგალიელების მიერ. კერძებში ისეთი პროდუქტების და სანელებლების გამოყენება, როგორებიცაა: ხახვი, დაფნის ფოთოლი, ნიორი, ცოცხალი ქინძი, პაპრიკა, წიწაკა, წითელი ტკბილი წიწაკა და ღვინო, შაქრის ლერწამი, სიმინდი, ფეტვი, ბრინჯი, სორგო და კარტოფილი შემოღებულია პორტუგალიური სამზარეულოს გავლენით. პორტუგალიურ კერძებს — prego-ს (სტეიკ როლი), rissóis-ს (კიბორჩხალები ბაჟეში), espetada-ს (ქაბაბი), pudim-ს (პუდინგი) და პოპულარულ inteiro com piripiri-ს (მთლიანი ქათამი პირი-პირის სოუსში) ჩვეულებრივად მიირთმევენ თანამედროვე მოზამბიკში.
სქოლიო
კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები  კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსი 2007
საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2007 — საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის რიგით მე-5 კონკურსი, ჩატარდა 8 დეკემბერს 2007 წელს ნიდერლანდებში, ქალაქ როტერდამში. საქართველო ამ კონკურსზე წარადგინა დებიუტი. პირველი წარმომადგენელი მარიამ რომელაშვილი იყო სიმღერით «ოდელია რანუნი».
კონკურსის მონაწილეები
{|class="wikitable sortable" <TH> </TH> <TH>ქვეყანა</TH> <TH>ენა</TH> <TH>შემსრულებელი</TH> <TH>სიმღერა</TH> <TH>ადგილი</TH> <TH>ქულა</TH> </TR> <TR> <TD>01</TD> <TD> </TD> <TD>ქართული</TD> <TD>მარიამ რომელაშვილი</TD> <TD>ოდელია რანუნი</TD> <TD>4</TD> <TD>116</TD> </TR> <TR> <TD>02</TD> <TD>🇧🇪 </TD> <TD>ნიდერლანდური</TD> <TD>Trust</TD> <TD>Anders</TD> <TD>15</TD> <TD>19</TD> </TR> <TR> <TD>03</TD> <TD>🇦🇲 </TD> <TD>სომხური</TD> <TD>Arevik</TD> <TD>A Dream</TD> <TD>2</TD> <TD>136</TD> </TR> <TR> <TD>04</TD> <TD>🇨🇾 </TD> <TD>ბერძნული</TD> <TD>Yiorgos Ioannides</TD> <TD>I musiki dini ftera</TD> <TD>14</TD> <TD>29</TD> </TR> <TR> <TD>05</TD> <TD> </TD> <TD>პორტუგალიური</TD> <TD>Jorge Leiria</TD> <TD>Só quero é cantar</TD> <TD>16</TD> <TD>15</TD> </TR> <TR> <TD>06</TD> <TD>🇷🇺 </TD> <TD>რუსული</TD> <TD>Alexandra Golovchenko</TD> <TD>Otlichnitsa</TD> <TD>6</TD> <TD>105</TD> </TR> <TR> <TD>07</TD> <TD> </TD> <TD>რუმინული</TD> <TD>4Kids</TD> <TD>Sha-la-la</TD> <TD>10</TD> <TD>54</TD> </TR> <TR> <TD>08</TD> <TD>🇧🇬 </TD> <TD>ბულგარული</TD> <TD>Bon-Bon</TD> <TD>Бонболандия</TD> <TD>7</TD> <TD>86</TD> </TR> <TR> <TD>09</TD> <TD>🇷🇸 </TD> <TD>სერბული</TD> <TD>Nevena Božović</TD> <TD>Piši mi</TD> <TD>3</TD> <TD>120</TD> </TR> <TR> <TD>10</TD> <TD>🇳🇱 </TD> <TD>ნიდერლანდური</TD> <TD>Lisa, Amy & Shelley</TD> <TD>Adem in, Adem uit</TD> <TD>11</TD> <TD>39</TD> </TR> <TR> <TD>11</TD> <TD> მაკედონია </TD> <TD>მაკედონური</TD> <TD>Rosica Kulakova & Dimitar Stojmenovski</TD> <TD>Ding ding dong</TD> <TD>5</TD> <TD>111</TD> </TR> <TR> <TD>12</TD> <TD>🇺🇦 </TD> <TD>უკრაინული</TD> <TD>Ilona Halytska</TD> <TD>Urok hlamuru</TD> <TD>9</TD> <TD>56</TD> </TR> <TR> <TD>13</TD> <TD>🇸🇪 </TD> <TD>შვედური</TD> <TD>Frida Sandén</TD> <TD>Nu eller aldrig</TD> <TD>8</TD> <TD>83</TD> </TR> <TD>14</TD> <TD> მალტა </TD> <TD>ინგლისური</TD> <TD>Cute</TD> <TD>Music</TD> <TD>12</TD> <TD>37</TD> </TR> <TD>15</TD> <TD>🇬🇷 </TD> <TD>ბერძნული</TD> <TD>Made In Greece</TD> <TD>Kapou Mperdeftika</TD> <TD>17</TD> <TD>14</TD> </TR> <TR> <TD>16</TD> <TD>🇱🇹 </TD> <TD>ლიტვური</TD> <TD>Lina Jurevičiūtė</TD> <TD>Kai miestas snaudžia</TD> <TD>13</TD> <TD>33</TD> </TR> <TR STYLE="BACKGROUND:#FFDEAD;"> <TD>17</TD> <TD>🇧🇾</TD> <TD>რუსული</TD> <TD>Alexey Zhigalkovich</TD> <TD>S druz'yami</TD> <TD>1</TD> <TD>137</TD> </TR> </TABLE>
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსები წლების მიხედვით
იგალიკუ
იგალიკუ — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 55 კაცს.
Xanthodaphne egregia
Xanthodaphne egregia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ოდონი (ესპანეთი)
ოდონი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 74,244255 კმ². მოსახლეობა — 203 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
შავამლაყი მეღორღია
შავამლაყი მეღორღია (Oenanthe hispanica) — მიმომფრენი ფრინველი მემატლიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 13,5-15,5 სმ აღწევს. იკვებება მწერებითა და ობობებით. გამოსაზამთრებლად აფრიკაში მიფრინავენ. გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. ჩვეულებრივ ბინადრობს მთისწინეთებში. ვერტიკალურად ვრცელდება 2500 მ-მდე. ბუდეს იკეთებს მიწაზე. დებს 4-5 კვერცხს. საქართველოში გვხვდება მრავალ ადგილას, როგორც მობუდარი ფრინველი.
სქოლიო
კატეგორია:მეღორღია
ნოვოგუსევო
ნოვოგუსევო (Яңы Гусев; Новогусево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 103 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (80 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
სიგიშოარის ციტადელი
სიგიშოარის ციტადელი (Cetatea Sighişoara) — რუმინეთის ქალაქ სიგიშოარის ძველი, ისტორიული ცენტრი. აგებულია საქსი კოლონისტების მიერ XII საუკუნეში და იმ დროსისათვის მას Castrum Sex ეწოდებოდა. 1999 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში, როგორც ტრანსილვანიელი საქსების 850-წლოვანი ისტორიული და კულტურული ძეგლი.
ქალაქი სიგიშოარა, რომელიც ყოველწლიურად შუა საუკუნეების ფესტივალს მასპინძლობს, ვლად III ცეპეშის სამშობლოა. ქალაქზე გადის ტრანსილვანიელი საქსების მიწის ზემო საზღვარი. მის სიახლოვეს მდებარე უფრო დიდ ქალაქ სიბიუსა და ბრაშოვთან ერთად, სიგიშოარაში წარმოდგენილია შუა საუკუნეების ტიპური გერმანული არქიტექტურა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუმინეთში
აბადანის ალყა
აბადანის ალყა — ირან-ერაყის ომის საწყისი ეტაპის ყველაზე დიდი ოპერაცია, რომელიც ჩატარდა 1980 წლის 6 ნოემბრიდან 1981 წლის 27 სექტემბრამდე. ალყა დასრულდა ერაყის ჯარების უკანდახევით.
ისტორია
აბადანში მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა. ამან განსაზღვრა ქალაქის განსაკუთრებული მნიშვნელობა ერაყსა და ირანს შორის შეიარაღებული კონფლიქტის კონტექსტში.
1980 წლის სექტემბერში ერაყის პრეზიდენტმა სადამ ჰუსეინმა მოულოდნელი შეტევა დაიწყო ირანზე და ერაყის ჯარები ირანის ფრონტზე შეიჭრნენ. ერაყის არმიის აბადანზე თავდასხმის თავდაპირველი გეგმა ითვალისწინებდა ძლიერი ჯავშანტექნიკის გადაკვეთას მდინარე შატ ალ-არაბზე ქალაქ ხარკიასთან. ეს გზა უნდა გასულიყო ბაღდადიდან ბასრამდე მიმავალი გზის გასწვრივ, შემდეგ კი სამხრეთით გადადიოდა ქალაქების ხორამშაჰრისა და აბადანის დასაპყრობად და წინააღმდეგობის კერების გასანადგურებლად. ეს გაძლიერებული დანაყოფი მოიცავდა 500-600 ტანკს, ასევე სპეცრაზმის ზოგიერთ ქვედანაყოფს, სულ 20 000 ჯარისკაცით.
ერაყელმა სპეცნაზმა 22 სექტემბერს გადალახა მდინარე კარუნი და მიაღწია აბადანის გარეუბანს, მაგრამ იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ ირანის ფორმირებების ძლიერი წინააღმდეგობის გამო, რის შედეგადაც ერაყელები კარუნის დასავლეთ მხარეს დაიხიეს. 4 ოქტომბრისთვის ერაყელმა მეთაურებმა განაცხადეს, რომ მათ დაიკავეს მთავარი გზა აბადანიდან აჰვაზამდე, მაგრამ ქალაქამდე ხიდის აღება მხოლოდ ნოემბრის ბოლოს შეძლეს.
მიუხედავად იმისა, რომ ერაყელებმა მოიგერიეს ირანული პასდარანის რაზმი, ირანელებმა მოახერხეს აბადანის სამი მხრიდან ალყაში მოქცევა და ქალაქის ნაწილის დაკავება. თუმცა ერაყელებმა სასტიკი წინააღმდეგობის დაძლევა ვერ შეძლეს. ქალაქში გამაგრებული ირანელი ჯარისკაცები ღამით ნავებითა და ვერტმფრენებით იღებდნენ საჭირო შეიარაღებას. ერაყელებმა რამდენიმე თვე განაგრძეს ალყა, მაგრამ აბადანის აღება ვერ მოახერხეს. ქალაქის დიდი ნაწილი, მათ შორის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა, ძლიერ დაზიანდა ან განადგურდა დაბომბვის შედეგად.
ჯარისკაცებს შორის მორალურმა დაცემამ და შატ ალ-არაბის წყლის გზის ირანულმა ბლოკადამ აიძულა სადამ ჰუსეინი წამოეწყო შეტევა 1981 წლის ივნისში. ამ დროისთვის ირანელებმა აბადანის გარნიზონი გააძლიერეს 15000 ჯარისკაცით. ერაყმა 60 000 ჯარისკაცითა და ტანკით დაიწყო შეტევა ქალაქზე. მათი რაოდენობა აღემატებოდა ირანელებისას. ამის მიუხედავად, ირანელებმა შეაჩერეს მტრის თავდასხმა და გამოიყენეს ტანკები ერაყელების გასაბრუნებლად.
1981 წლის 22 სექტემბრიდან 27 სექტემბრამდე ირანმა ჩაატარა ოპერაცია, რომლის დროსაც მან პირველად გამოიყენა ფსიქიკური შეტევა. აბადანის ალყა გაირღვა, ირანმა დაკარგა 3000 კაცი, ხოლო ერაყელების დანაკარგები დაახლოებით 1500 იყო. ირანმა ასევე შეიპყრო 2500 ტყვე და გაანადგურა მტრის ჯავშანტრანსპორტიორი.
15 ოქტომბერს ერაყელები შეიჭრნენ აბადანის გარეუბანში და აიღეს ქალაქის რადიოსადგური. ჩრდილოეთით გამართულ ბრძოლაში, დარ ჰუის ერაყის საგუშაგოსთან ახლოს, ერაყი თავს დაესხა ირანულ დიდ კოლონას, რომელიც მოემართებოდა აჰვაზიდან. როგორც ჩანს, ირანელები აბადან-აჰვაზის საავტომობილო გზის გავლით ცდილობდნენ რესურსების მიწოდებას აბადანის ალყაში მოქცეული დამცველებისთვის. ხანმოკლე, მაგრამ ინტენსიური ბრძოლა გაიმართა ერაყელებსა და ირანელებს შორის. ეს შეტაკება ერაყის გამარჯვებით დასრულდა, რადგან ირანელებმა დატოვეს ბრძოლის ველზე სულ მცირე 20 ტანკი და სხვა ჯავშანტექნიკა და ფეხით დაიხიეს უკან.
ალყის დროს აბადანი თითქმის განადგურდა. თუმცა, ქალაქისთვის ერაყის საფრთხე ჩაიშალა და ირანელებმა მოახერხეს ერაყის წინააღმდეგ პირველი წარმატებული შეტევის განხორციელება. საბოლოოდ ამან გამოიწვია ერაყის ჯარების განდევნა ირანიდან და 1982 წელს ხორამშაჰრის განთავისუფლება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერაყის ბრძოლები კატეგორია:ირანის ბრძოლები კატეგორია:შეიარაღებული კონფლიქტები
კრაისტჩერჩი
კრაისტჩერჩი (Christchurch, მაორ. Ōtautahi) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში. კენტერბერის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს სამხრეთის კუნძულზე. ინგლისური ენიდან ქალაქის სახელი ითარგმნება, როგორც „ქრისტეს ეკლესია“.
ქალაქის დასახელება მაორულ ენაზე არის ტე ფენუა ო ტე პოტიკი-ტაუტაჰი (მაორ. Te Whenua o Te Potiki-Tautahi), მაგრამ შემოკლებული დასახელება ოტაუტაჰი (მაორ. — Ōtautahi) უფრო ფართედაა გავრცელებული.
გეოგრაფიული მონაცემები
ქალაქი მდებარეობს სამხრეთი კუნძულის აღმოსავლეთი სანაპიროს ცენტრში, კენტერბერის დაბლობზე, მდინარეების ეივონის და ჰიტკოტის პეგასის ყურესთან შეერთების ადგილას. სამხრეთიდან ქალაქი კრაისტჩერჩი შემოფარგლულია პორტ-ჰილსის ვულკანური წარმოშობის ჯაჭვით, ჩრდილოეთიდან — მდინარე ვაიმაკარირით.
კრაისტჩერჩი შედის მსოფლიოს რვა წყვილიდან ერთ-ერთ ქალაქ-ანტიპოდებში, მისი ანტიპოდია გალისიის ქალაქი ლა-კორუნია.
ქალაქი ერთ-ერთი საუკეთესოა მსოფლიოში წყალგაყვანილობის სისტემაში არსებული წყლის ხარისხით, რომელიც აქ მოედინება გრძელი წყლის არხებით უშუალოდ სამხრეთი ალპების ეკოლოგიურად სუფთა ფერდოებიდან.
კლიმატი
კრაისტჩერჩში და მასთან მიმდებარე რაიონებში ზომიერი ზღვის კლიმატია ჰაერის ტემპერატურით ზაფხულის პერიოდში (დეკემბერი — თებერვალი) +15 °C-დან + 25 °C-მდე და ჰაერის ტემპერატურით ზამთრის პერიოდში (ივნისი — აგვისტო) +5 °C-დან +15 °C-მდე. ზამთარში ღამით ჰაერის ტემპერატურა შეიძლება დაეცეს 0 °C-ზე დაბლა. ქალაქის განსაკუთრებულ მდებარეობასთან დაკავშირებით ზამთრის პერიოდში ქალაქში შესამჩნევად იზრდება სმოგის საერთო ფონი, რომელიც მართალია არ შეედრება სხვა ქვეყნების მსხვილი ინდუსტრიული ქალაქების ანალოგიურ პრობლემებს, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე ახალი ზელანდიის სხვა ქალაქებში.
ისტორია
არქეოლოგების მონაცემებით, ამ ადგილების პირველი ადამიანები იყვნენ მოაზე მონადირეები, რომლებიც აქ მოვიდნენ თანდათან გადაშენებადი ნადირის საძებნელად XIII საუკუნეში. ეს პირველად მოსულები, რომელთა სახელიც ისტორიამ არ შემოგვინახა, XVI საუკუნეში გაანადგურა ჩრდილოეთის კუნძულიდან მოსულმა მაორის ივიმ („ხალხები“) ვაიტაჰამ. შემდგომი ტომთაშორისი ომების პერიოდში ვაიტაჰას ტომი გაანადგურა ნგატი-მამოეს ივიმ, ხოლო ისინი, თავის მხრივ, ნგაი-ტაჰუმ, რომლებიც ფლობდნენ ამ ტერიტორიას პირველი ევროპელების მოსვლის მომენტში 1840 წელს.
1840 წელს სიდნეიდან ვეშაპის დამჭერების მიერ დაფუძნებულ დასახლებას ჰქონდა სეზონური ხასიათი და გამოიყენებოდა მათი გემების ეკიპაჟის წევრების დასასვენებლად.
1848 წელს ლონდონში დაარსდა კენტერბერის ასოციაცია კენტერბერის არქიეპისკოპოსის ჯონ სამნერის თავჯდომარეობით, რომლის მიზანი იყო ანგლიკანური კოლონიის დაარსება ახალი ზელანდიის სამხრეთის კუნძულზე. იმავე წლის 27 მარტს შეირჩა მომავალი დასახლების სახელწოდება — კრაისტჩერჩი. ეს დღე ითვლება ქალაქის დაარსების ოფიციალურ თარიღად, თუმცა რეალურად კოლონისტების ოთხიდან ერთმა გემმა ღუზა ჩაუშვა ქალაქის უბეში მხოლოდ 1850 წლის 16 დეკემბერს. სულ გემებმა ინგლისიდან ჩამოიყვანეს 792 გადმოსახლებული.
2010 წლის 4 სექტემბერს 7.1 მაგნიტუდის ძალით, 10 კმ სიღრმეზე ქალაქში და კენტერბერის ცენტრალურ რეგიონში მოხდა მიწისძვრა, რომელმაც ქალაქს მოუტანა სერიოზული ზარალი და მოსახლეობამ მიიღო მცირე ტრავმები. მას მსხვერპლი არ მოჰყოლია.
2011 წლის 22 თებერვალს, დღისით ქალაქში მოხდა ძლიერი მიწისძვრა 6.3 მაგნიტუდის ძალით, 5 კმ სიღრმეზე, რომლის ეპიცენტრიც ქალაქის ცენტრთან საკმაოდ ახლოს მდებარეობდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სიმძლავრე 2010 წლის მიწისძვრაზე უფრო ნაკლები იყო, ეპიცენტრის ქალაქთან სიახლოვემ და ხანგრძლივობის ინტენსივობამ გამოიწვია დამანგრეველი შედეგები. დაღუპულთა რაოდენობამ 185 ადამიანს მიაღწია. ეს მიწისძვრა გახდა ყველაზე ძლიერი 1931 წლის შემდეგ. ქალაქის აღდგენაზე ახალი ზელანდიის მთავრობა გეგმავდა გამოეყო 14 მილიარდი დოლარი.
2011 წლის 13 ივნისს მოხდა ორი მიწისძვრა 5.6 მაგნიტუდის ძალით 9 კმ სიღრმეზე და 6.3 მაგნიტუდის ძალით 6 კმ სიღრმეზე. ამ ორ მიწისძვრას მოჰყვა მხოლოდ შენობების დაზიანება.
2011 წლის 23 დეკემბერს მოხდა 5,8 მაგნიტუდის ძალის მიწისძვრა, სიღრმით 4,7 კმ, რომლის ეპიცენტრიც მდებარეობდა ქალაქიდან 26 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 80 წუთის შემდეგ მიწისძვრა განმეორდა ანალოგიურ ადგილას 6.0 მაგნიტუდის ძალით. ამ მიწისძვრებმა გამოიწვია მხოლოდ შენობა-ნაგებობების უმნიშვნელო დაზიანება.
2010 წლის 4 სექტემბრიდან 2014 წლის 3 სექტემბრამდე კენტერბერის რეგიონში 3.0 მაგნიტუდის ძალაზე უფრო ძლიერი მიწისძვრები სულ დაფიქსირდა 4558 ჯერ
მოსახლეობა
ახალი ზელანდიის სტატისტიკის სამმართველოს მონაცემებით კრაისტჩერჩის მოსახლეობა 2013 წელს შეადგენდა 341 469 ადამიანს, ხოლო აგლომერაციის — 379 ათასს, რის გამოც იგი სამხრეთი კუნძულის ყველაზე დიდი და ქვეყანაში მეორე (ოკლენდის შემდეგ) ქალაქია, ამასთან კრაისტჩერჩის აგლომერაცია ქვეყანაში მესამეა (ოკლენდის და უელინგტონის შემდეგ).
ქალაქელთა 86 % სახლში ლაპარაკობს ინგლისურ ენაზე.
ეკონომიკა
ქალაქის და რეგიონის ეკონომიკის ძირითადი დარგებია სოფლის მეურნეობა, კვების მრეწველობა და ტურიზმი. უკანასკნელ წლებში ქალაქში აქტიურად დაიწყო განვითარება მაღალტექნოლოგიური და მეცნიერების შემცველი დარგების საწარმოებმა, მათ შორის ბიოტექნოლოგიური და პროგრამული უზრუნველყოფის გამოგონებებით. ამის ერთ-ერთი მიზეზია ქალაქში არსებული სამი უნივერსიტეტი (კენტერბერის უნივერსიტეტი, ლინკოლნის უნივერსიტეტი, ოტაგოს უნივერსიტეტი).
ქალაქში ისეთი დიდი (ახალი ზელანდიის მასშტაბით) კომპანიების შტაბ-ბინებია განლაგებული, როგორებიცაა PGG Wrightson (სოფლის მეურნეობა, ბიოტექნოლოგია), Tait Electronics (ელექტრონიკა) და Jade (პროგრამული უზრუნველყოფა).
ХХ საუკუნის პირველ ნახევარში კრაისტჩერჩი იყო ახალი ზელანდიის ორიდან ერთ-ერთი ძირითადი სამრეწველო ცენტრი (ოკლენდთან ერთად), ქალაქში მუშაობდა ტექსტილის, ფეხსაცმლის და მეტალურგიის ბევრი საწარმო, მაგრამ 1990-იანი წლების ბოლოსთვის პრაქტიკულად ყველა მათგანი გადაიტანეს ჩინეთში და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში.
ტრანსპორტი
კრაისტჩერჩს ემსახურება კრაისტჩერჩის საერთაშორისო აეროპორტი (IATA: CHC, ICAO: NZCH) მგზავრთა გადაყვანით 5,56 მილიონი ადამიანი წელიწადში (2013 წელი, ქვეყანაში მეორე ოკლენდის აეროპორტის შემდეგ). რეგულარული ავიარეისები სრულდება ახალი ზელანდიის ყველა ძირითად ქალაქში, ასევე ბრიზბენში, პერთში, სიდნეიში, ბანგკოკში, სინგაპურში, ნანდიში, მელბურნში, დუბაიში, გოლდ-კოსტში და ტოკიოში.
საზღვაო პორტი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ-თანამგზავრ ლიტელტონში ქვეყანაში მეორეა (ოკლენდის პორტის შემდეგ) ტვირთბრუნვით და კრუიზური რეისების მგზავრთა რაოდენობით.
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი წარმოადგენს საავტობუსო მარშრუტების Metro-ს ქსელს და ერთ ტრამვაის ხაზს ქალაქის ცენტრში, რომელსაც ძირითადად იყენებენ ტურისტები.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
Lasioglossum laterale
Lasioglossum laterale — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1832 წელს.
სქოლიო
laterale
ამერიკელები
ამერიკის შეერთებული შტატების ხალხი ან უბრალოდ ამერიკელები, ან ამერიკელი ხალხი — ხალხი, აშშ-ს მცხოვრებნი ან მოქალაქეები. ანთროპოლოგიურად ძალიან განსხვავებულნი არიან. ცალკე ეთნორასობრივ ჯგუფს ქმნიან აფრო-ამერიკელები.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ეთნიკური ჯგუფები *
პანევეჟისის რაიონი
პანევეჟისის რაიონი (Panevėžio rajonas) — მუნიციპალური გაერთიანება ლიეტუვაში. პანევეჟისის მაზრაში.
დასახლებული პუნქტები
მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
თვითმმართველობა
რაიონი მოიცავს 11 სამამასახლისოს:
რუსული ტარანტული
რუსული ტარანტული (იგივეა რაც ობობა-მგელი; ლათ. Lycosa singoriensis) — ობობების კლასი, ობობა-მგლების ოჯახისა. გვხვდება შუა აზიაში, რუსეთის სამხრეთით და უკრაინაში. რუსული ტარანტული ფართოდ არის გავრცელებული აგრეთვე ცენტრალურ ევროპასა და ჩინეთში. მისი არეალის უკიდურესი დასავლეთი წერტილია სახელმწიფო ავსტრია. ბინადრობს უდაბნოში, სტეპებსა და ტყე-სტეპის ზონებში. სხეულის სიგრძე 25-35 მმ. წონა 2.6-იდან 7 გრ-მდე. დაფარულია ხშირი რბილი ბეწვით. მოყავისფრო ფერისაა. თხრის ვერტიკალურ სოროებს, რომელთა სიგრძეა საშულოდ 30-40 სმ. შესასვლელი დაფარულია პარკით. ობობა-მგელი დღის განმავლობაში სოროში რჩება, ხოლო ღამით ნადავლის დასაჭერად გამოდის. მეტად აგრესიული ობობაა. შხამიანია. კბენა იწვევს ლოკალურ დალურჯებას და ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას ნაკბენის ადგილზე. ადამიანს იშვიათად კბენს.
რუსული ტარანტულის ყველაზე დიდ ეგზემპლარს მიაგნეს ცენტრალურ ევროპაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ობობა-მგლები
ნარსარმიაიტი
ნარსარმიაიტი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 97 კაცს.
თოჯინები იცინიან
თოჯინები იცინიან — რეჟისორ ნიკოლოზ სანიშვილის 1962 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. პირველი ჩვენება საკავშორო ეკრანებზე შედგა 1964 წელს.
სიუჟეტი
მელიტონ ბელთაძის ერთადერთ ვაჟს რეზიკოს ოპერის მომღერლობის არც ნიჭი აქვს, არც სურვილი, მაგრამ ბებიისა და დედის ხათრით კონსერვატორიაში აბარებს. რეზიკოს პირველივე გამოცდაზე ჩაჭრას მამა-შვილი შინაურებს ვერ უმხელს. მელიტონი გასაჭირს თავის მეგობარს, სათამაშოების ფაბრიკის დირექტორს შესჩივლებს და შვილის დროებით სამუშაოდ მიღებას თხოვს. ფაბრიკაში რეზიკოს ნამდვილი ნიჭი ვლინდება, მისი გაკეთებული შესანიშნავი თოჯინები სწრაფად იპყრობს ყურადღებას. ფაბრიკაში შემთხვევით მოხვედრილი ახალგაზრდა თავის მოწოდებასთან ერთად აქ პირველ სიყვარულსაც იპოვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1962 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი
ვია „ორერა“ 25 წელი
მინიატიურა|"ორერა 25 წელი" . 2 ფირფიტა
ვია „ორერა“ 25 წელი — ანსამბლ „ორერას“ რიგით მეთორმეტე, საიუბილეო ალბომი. შედგება 2 ფირფიტისგან, რომელშიც შევიდა 1961-1987 წლის ჩანაწერები. გამოვიდა 1987 წელს. ალბომი მოიცავს 25 კომპოზიციას. სიმღერები სრულდება ქართულ, ესპანურ და რუსულ ენებზე.
სიმღერების სია
პირველი ფირფიტა
მეორე ფირფიტა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორერას ალბომები კატეგორია:1987 წლის კომპილაციური ალბომები
ტეხასის რევოლუცია
thumb|250px|right|[[სან-ხასინტოს ბრძოლა]] ტეხასის რევოლუცია ან იგივე ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის იყო შეიარაღებული კონფლიქტი მექსიკასა და მისი ერთ-ერთი შტატის – კოაუილა-ი-ტეხასის შემადგენელი ნაწილის – ტეხასის ახალმოსახლეთა შორის. ომი გრძელდებოდა 1835 წლის 2 ოქტომბრიდან 1836 წლის 21 აპრილამდე, მაგრამ ზღვაზე ბრძოლები 1840 წლამდე გაგრძელდა. დაპირისპირებები ტეხასის ამერიკელ მაცხოვრებლებსა (რომლებიც იქ მცხოვრებ მექსიკელებზე მეტნი იყვნენ) და მექსიკის მთავრობას შორის მას შემდეგ დაიწყო, რაც 1835 წელს, მექსიკის პრეზიდენტმა, გენერალმა ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანამ გააუქმა 1824 წლის კონსტიტუცია და მიიღო ახალი, ანტი-ფედერალისტური კონსტიტუცია.
ახალი კონსტიტუცია მთელს მექსიკაში საკმაოდ არაპოპულარული აღმოჩნდა და მთელ რიგ შტატებში ძალადობისა და დაპირისპირების საფუძველი გახდა. ომმა კი ტეხასში იფეთქა, 1835 წლის 2 ოქტომბერს, გონსალესის ბრძოლით. ტეხასელებმა მალევე დიდ წარმატებებს მიაღწიეს ლა-ბაიასა და სან-ანტონიოს ბრძოლებში, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ, ამავე ადგილას სასტიკად დამარცხდნენ. ომი დამთავრდა სან-ხასინტოს ბრძოლით, სადაც ტეხასელთა არმისა მეთაურობდა გენერალი სემ ჰიუსტონი, რომელმაც მექსიკელთა ჯარები სასტიკად დაამარცხა. მიუხედავდა ამისა, ამ ბრძოლიდან სულ ცოტა ხნის შემდეგ, სემ ჰიუსტონი დატყვევებულ იქნა. მაგრამ ყველაფერი მაინც იმით დამთავრდა, რომ 1836 წელს შეიქმნა ტეხასის რესპუბლიკა. thumb|left|220px|[[სემ ჰიუსტონი]]
ახლადშექმნილ რესპუბლიკას მექსიკის მთავრობა არ სცნობდა და მასზე მუდმივ მუქარას ახორციელებდა. საბოლოოდ, 1845 წელს, ამერიკა-მექსიკის 1846-1848 წლის ომამდე სულ ცოტა ხნით ადრე, შეერთებულმა შტატებმა ტეხასის რესპუბლიკის ანექსია მოახდინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ისტორია კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
Xanthodaphne encella
Xanthodaphne encella — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნანა ექვთიმიშვილი
ნანა ექვთიმიშვილი (დ. 9 ივლისი 1978, თბილისი) — ქართველი მწერალი, კინორეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ნანა ექვთიმიშვილი სწავლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. დაამთავრა გერმანიის კონრად ვოლფის სახელობის პოტსდამ-ბაბელსბერგის კინოაკადემია. მისი მოთხრობები პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „არილში“ 1999 წელს.
ნანა ექვთიმიშვილმა რამდენიმე მოკლემეტრაჟიან და სრულმეტრაჟიან ფილმებზე მუშაობის შემდეგ, 2012 წელს, რეჟისორ სიმონ გროსთან ერთად გადაიღო ფილმი „გრძელი ნათელი დღეები“, რომელმაც მსოფლოს სხვადასხვა წამყვან კინო ფესტივალებზე გაიმარჯვა; მათ შორის ბერლინის, ჰონკონგის, პარიზის, სარაევოს, ლოს-ანჯელესის და ტოკიოს კინოფესტივალებზე. ფესტივალებზე ფილმმა 30-მდე ჯილდო მოიპოვა.
2013-2014 წლებში ფილმი გამოვიდა სხვადასხვა ქვეყნების კინოთეატრებში: საფრანგეთში, გერმანიაში, დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში, ავსტრალიაში, ბენილუქსისა და ყოფილი იუგოსლავიის ქვეყნებში. იგი იყო საქართველოს კანდიდატი 2014 წლის ოსკარისთვის საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში.
2013 წლის ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალზე „გრძელი ნათელი დღეები“ ახალი ქართული ტალღის მომასწავებლად მიიჩნიეს, ხოლო ჰონკონგის ფესტივალზე ფილმს ქართული კინოს გაზაფხული უწოდეს. კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო გაერთიანება FIPRESCI-მ კი ფილმს ქართული კინემატოგრაფიის ხელახლა აღორძინების ნიმუში უწოდა.
2015 წელს ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ გამოსცა ნანა ექვთიმიშვილის პირველი რომანი „მსხლების მინდორი“.
2018 წელს „მსხლების მინდორი“ გამოიცა გერმანულ ენაზე გამომცემლობა Suhrkamp-ის მიერ.
კინო-ჯილდოები
ფილმისათვის „დედა“ 2011-2012
ფილმისათვის „გრძელი ნათელი დღეები“ 2013
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი რეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მუცლის ცეკვა
მინი|200პქ მუცლის ცეკვა (belly dance, ბელიდენსი) — აღმოსავლური საცეკვაო ტექნიკის დასავლური სახელწოდება. არაბულად ცნობილია, როგორც Raqs Sharqi, თურქულად — Oryantal dansı, ანუ „აღმოსავლური ცეკვა“. აღმოსავლური ცეკვის თავისებურება მის ელასტიურობაშია. ბელიდენსი ინდოეთის ბოშებმა შემოიტანეს ევროპაში, და არა ახლო აღმოსავლეთის არაბებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცეკვა
Lasioglossum laterocinctum
Lasioglossum laterocinctum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1945 წელს.
სქოლიო
laterocinctum
ნოვოე-აზმეევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 77 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 75 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (94 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
ოხოს-ნეგროსი
ოხოს-ნეგროსი (Ojos Negros, Uellos Negros) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 90,915939 კმ². მოსახლეობა — 341 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ნარსარსუაკი
ნარსარსუაკი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 158 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
ხარამა
ხარამა (Jarama) — მდინარე ესპანეთში, სათავეს იღებს ცენტრალურ კორდილიერაში და ერთვის მდინარე ტახოს ქალქ არანხუესთან. სიგრძე 190 კმ. აუზის ფართობი 2119 კმ2.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ბინდუსარა
ბინდუსარა — მაურიების სახელმწიფოს მეორე იმპერატორი, მეფობდა ძვ. წ. 298—272 წლებში ჩანდრაგუპტა მაურიას შემდგომ. ბერძნულ წყაროებში ის მოიხსენიება სახელით — ამიტროჰატი (ინდურად ამიტრაგჰატა) მისი ტიტულის მიხედვით, ესე იგი "საკუთარ მტერთა მკვლელი".
ისლარი
ისლარი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ფარცხნალის თემი). მდებარეობს მდინარე ჯიხველის (ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 360 მეტრი. ხარაგაულიდან 2 კილომეტრი.
ბინდუსარა
= ბიოგრაფია =
ბინდუსარამ მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი იმპერია, რომელიც აერთიანებდა ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ინდოეთს, ავღანეთის ნაწილს და ბელუჯისტანს. მან შეძლო იმპერიის კიდევ უფრო გაფართოება სამხრეთით, კარნატაკას ტერიტორიებამდე, დაიმორჩილა თექვსმეტი სახელმწიფო და გახდა ორ ზღვას შუა — არაბეთის ზღვას და ბენგალიის ყურეს შორის მდებარე მიწების მპყრობელი.
ბინდუსარა არ ებრძოდა მეგობრულად განწყობილ დრავიდულ სამეფოებს, როგორიცაა ჩოლა, პანდია და ჩერა. მხოლოდ კალინგას სამეფო (თანამედროვე ორისა) არ შედიოდა მის იმპერიაში და ის მისმა ვაჟმა აშოკამ დაიპყრო.
ბინდუსარა თავის მამის მსგავსად მხარს უჭერდა ელინისტურ ეგვიპტესთან და სელევკიდების სირიასთან მჭიდრო ურთიერთობას. სტრაბონი გადმოგვცემს, რომ პატალიპუტრაში მივლინებული იყო სელევკიდების ელჩი — დეიმაქსი. საინტერესო ფაქტებზე გვიამბობს ათენიუს ნავკრატიელი სელევკიდების მეფე ანტიოქოსის და ინდოეთის მეფე ბინდუსარას ძღვენთა გაცვლის შესახებ. ბინდუსარას თხოვნით მიუმართავს ანტიოქოსისათვის — გაეგზავნა მისთვის ტკბილი ღვინო, გამხმარი ლეღვი და ფილოსოფოსი–სოფისტი. პასუხად, ანტიოქოსი შეპირებია მხოლოდ ღვინისა და გამხმარი ლეღვის გაგზავნას.
ბინდუსარა მამისგან განსხვავებით არ ეწეოდა ჯაინიზმის მხარდაჭერას. ის მხარს უჭერდა ფილოსოფიურ-ასკეტურ მოძრაობას აჯივიკს. ეს იყო ანტიბრაჰმანული და ათეისტური ფილოსოფია. მამამისის მრჩეველი ფილოსოფოსი ჩანაკია აგრძელებდა მის სამეფო კარზე პრემიერ-მინისტრობას.
მისი მმართველობის დროს ორჯერ აჯანყდა ქალაქი ტაქსილა. ქალაქის შემორიგება საბოლოოდ მოახერხა აშოკამ მამის სიკვდილის შემდეგ.
პურანის თანახმად ბინდუსარა მეფობდა 25 წელი. მამის სიკვდილის შემდეგ მის ვაჟებს შორის დაიწყო ხანგრძლივი ბრძოლა ძალაუფლებისათვის. ბოლოსდაბოლოს, პატალიპუტრას ტახტის მფლობელი გახდა აშოკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაურიების დინასტია
გეზევრეთი
გეზევრეთი — სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი), ხარულის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ნახიდურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1320 მ, ახალგორიდან დაშორებულია 17 კმ-ით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კორინთის თემის სოფლები
ცეკვია მეღორღია
ცეკვია მეღორღია (Oenanthe isabellina) — ფრინველი მემატლიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე დაახლოებით 15–16,5 სმ აღწევს. ფრთების სიგრძე 9,4–9,7 სმ. წონა 27–31 გრ. სხეულის ქვედა ნაწილი მოთეთრო-მოყვითალო აქვს. ყელი და მკერდი რამდენადმე მოყავისფროა. კურტუმი თეთრი ფერისაა. კუდი მოთეთროა, რომელსაც გასდევს ფართო შავი ზოლი. იკვებება მწერებითა და მათი მატლებით. გავრცელებულია წინა აზიის უდაბნო და სტეპურ ლანდშაფტებში. აგვისტოსა და ზოგჯერ სექტემბრის დასაწყისში გამოსაზამთრებლად მიფრინავს აღმოსავლეთ აფრიკაში, არაბეთსა და ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთში.
სქოლიო
კატეგორია:მეღორღია
შოთა დავლაშელიძე
შოთა დავლაშელიძე (დ. 25 მარტი, 1993, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად საფეხბურთო კლუბ „ვიტ ჯორჯიის“ ფეხბურთელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
პერასენსე
პერასენსე (Peracense, Peracens) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 28,660089 კმ². მოსახლეობა — 77 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ჯენესისის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ინგლისურ ჯგუფ ჯენესისის ოფიციალური ალბომების, სინგლებისა და ვიდეო ალბომების სია.
სქოლიო
კატეგორია:ჯენესისი კატეგორია:დისკოგრაფიები
Lasioglossum latesellatum
Lasioglossum latesellatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
სქოლიო
latesellatum
კასიარსუკი
კასიარსუკი — დასახლება გრენლანდიაში, კუიალეკის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 89 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
Xanthodaphne heterogramma
Xanthodaphne heterogramma — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი
უეფა-ს ინტერტოტოს თასი შემოკლებით უი–ს თასი, თავდაპირველად ეწოდებოდა საერთაშორისო საფეხბურთო თასი — ეს იყო ზაფხულის საფეხბურთო გათამაშება ევროპული გუნდებისთვის, რომლებმაც ვერ გადალახეს ერთი ან ორი უეფა–ს მთავარი ტურნირის საკვალიფიკაციო ეტაპი, ჩემპიონთა ლიგა და ევროპის ლიგა. თასის გათამაშება შეწყდა 2008 წლის სეზონის შემდეგ. გუნდები, რომლებიც თავდაპირველად იღებდნენ მონაწილეობას ინტეროტოს თასში, ახლა პირდაპირ შეუძლიათ მოხვდნენ უეფა-ს ევროპის ლიგაზე ამ ქულებით.
ჩემპიონატი დაარსდა 1961–62 წლებში, მაგრამ უეფას გადაეცა 1995 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:უეფა-ს ტურნირები
ეგა (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ქვენობანი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი)
ქვენობანი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქვენობანი, ბასილეთი, ბუკნარი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 120 მ., ჩოხატაურიდან 10 კმ., ოზურგეთიდან 25 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. და საბავშვო ბაღი. საბჭოთა პერიოდში გავრცელებული იყო მეჩაიეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 669 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადა ენათმეცნიერი სერგი ჟღენტი, ასევე ფილოსოფოსი მოსე გოგიბერიძე. ქვენობანშივე არის მისი სახლ-მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბონინალი
ბონინალი (Boninal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 695 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 847.905 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.15 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
დრაკულა
მინი|პირველი გამოცემის ყდა დრაკულა (Dracula) — მწერალ ბრემ სტოკერის 1897 წლის საშინელებათა გოთიკური რომანი.
ნაშრომი ცნობილია ვამპირ გრაფ დრაკულას მსოფლიო კულტურაში პირველად გამოჩენით. მასში მოთხრობილია დრაკულას ტრანსილვანიიდან ინგლისში გადასახლებაზე და ბრძოლაზე მასსა და პროფესორ აბრაჰამ ვან ჰელსინგს შორის. პერსონაჟი ნაწილობრივ ეფუძნება ვლად III ცეპეშის პიროვნებას.
„დრაკულამ“ გავლენა იქონია არაერთ ლიტერატურულ ჟანრზე, როგორებიც არის ვამპირული ლიტერატურა და გოთიკური რომანი. რომანში განხილულია ვიქტორიანული ეპოქის პერიოდში ქალთა როლი, სექსუალური შეკრებები, იმიგრირება, კოლონიალიზმი და პოსტ-კოლონიალიზმი. მიუხედავად იმისა, რომ სტოკერს ვამპირები არ გამოუგონია, სწორედ მას მიაწერენ მათი თანამედროვე ფორმის შექმნას. რომანი შემდგომში წარმოდგენილი იქნა არაერთი თეატრალური დადგმის, ფილმისა თუ სატელევიზიო ინტერპრეტაციის სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დრაკულა კატეგორია:ბრემ სტოკერის რომანები კატეგორია:1897 წლის რომანები კატეგორია:გოთიკური რომანები კატეგორია:საშინელებათა რომანები კატეგორია:ვამპირული რომანები კატეგორია:ირლანდიური რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები კატეგორია:საშინელებათა ლიტერატურა
ლჰასა
ლჰასა (ლასა) (ტიბეტ. ལྷ་ས་; ჩინ. 拉萨) — ტიბეტის ისტორიული დედაქალაქი, ამჟამად არის ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შემადგენლობაში მყოფი ტიბეტის ავტონომიური რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ქალაქი გაშენებულია ჯიჩუს (მდინარე ბრაჰმაპუტრის შენაკადი) ხეობაში, ტიბეტის მთიანეთში, ზღვის დონიდან 3650 მეტრ სიმაღლეზე. 2009 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 373 000 ადამიანს. ლჰასის მიდამოები ტიბეტის მთიანეთის მთავარი სასოფლო-სამეურნეო რაიონია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები კატეგორია:ტიბეტი
თედორე ახვერდოვი
თედორე ესაიას ძე ახვერდოვი, თევდორე ახვერდაშვილი (Фёдор Исаевич Ахвердов) (დ. 1773 — გ. 1820), რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი, წარმოშობით ქართველი. კავკასიის ომის მონაწილე.
წარმოშობა
დაიბადა 1773 წელს ქართველი აზნაურის, სეკუნდ–მაიორ ესაია ვასილის ძე ახვერდაშვილის ოჯახში. ახვერდოვის ქართულ წარმოშობაზე მიუთითებს რუსული ბიოგრაფიული ლექსიკონი, რუსეთის თავად–აზნაურთა გენეალოგიური წიგნები (ბობრინსკის და სხვ.), მ. გოგიტიძე ; მიუხედავად ამისა, სომეხმა მეცნიერმა გ. ავეტისიანმა იგი სომეხი გენერლების სიაში შეიყვანა.
კარიერა
1788 წელს ჩააბარა საარტილერიო კადეტთა კორპუსში. 1791 წელს შტიკ–იუნკერი (იუნკერის წოდება საარტილერიო და საინჟინრო ჯარებში) გახდა. ხოლო 1793 წელს გახდა აუდიტორი (რევოლუციამდელ რუსეთში სამხედრო იურისტის წოდება) და კანონიერთა (გერმ. Kanonier; არტილერისტი, სიტყვ. მეზარბაზენე) I პოლკში ჩაირიცხა. იმავე წელს ახვერდოვი გადაყვანილ იქნა გენერალ პ. ზუბოვის შტაბში ფლიგელ–ადიუტანტად. 1796 წელს აყვანილ იქნა კანონიერთა I პოლკის კაპიტნის რანგში; 1797 წელს დაინიშნა საარტილერიო ბატალიონში (მე–5 საარტილერიო პოლკი); 1798 წელს აყვანილ იქნა ვიცე–პოლკოვნიკის (ვიცე-პოლკოვნიკი) რანგში; 1799 წელს – პოკოვნიკის; 1800 წელს განაწილდა საპონტონე როტაში; 1803 წელს გადაყვანილ იქნა მე–9 საარტიელერიო ბატალიონში; 1806 წელს – მე–4 საარტილერიო პოლკში, ხოლო მისი დაშლის შემდეგ, 1806 წელსვე მე–9 საარტილერიო ბატალიონის ბრიგადის მეთაურად გადავიდა.
1807 წელს ახვერდოვი დაინიშნა საქართველოს მმართველად; 1808 წელს აყვანილ იქნა გენერალ–მაიორის რანგში; 1811 წელს გათავისუფლდა ამ თანამდებობიდან და ჩაირიცხა არტილერიაში; 1812 წლიდან კავკასიაში მოქმედი მე-19 ქვეითი დივიზიის მეთაურია; მივლინებულ იყო თურქეთში სამშვიდობო ტრაქტატის დასადებად. 1816 წლიდან იყო ცალკე ქართული კორპუსის არტილერიის უფროსი მეთაური.
საბრძოლო გამოცდილება და ორდენები
ახვერდოვი მონაწილეობდა:
ოჯახი
ახვერდოვი დაქორწინებული იყო გენერალ–მაიორ არსენიევის ქალიშვილზე, რომელთანაც იზრდებოდა თავადის ასული ნინო ჭავჭავაძე, შემდგომში ალექსანდრე გრიბოედოვის მეუღლე.
ახვერდოვის ძმამ, ალექსანდრემ ასევე მიაღწია გენერლის ჩინს. იყო ყიზლარის კომენდანტი და მონაწილეობდა კავკასიის საომარ მოქმედებებში, ხოლო შემდეგ, 1812 წელს შეადგინა კალმიკური ლაშქარი ნაპოლეონის წინააღმდეგ საბრძოლველად. ალექსანდრე ვაჟი, ნიკოლოზი (ნიკოლაი) (1800–1876) ჟანდარმთა ცალკე პოლკში და იყო სმოლენსკის სამხედრო გუბერნატორი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1773 კატეგორია:გარდაცვლილი 1820
რუდოლფ უილიამ სელდრეიერსი
მინი|რუდოლფ უილიამ სელდრეიერსი რუდოლფ უილიამ სელდერეიერსი (გერმ. Rodolphe William Seeldrayers. დ. 16 დეკემბერი, 1876 — გ. 5 ოქტომბერი, 1955) — „ფიფას“ მეოთხე პრეზიდენტი. თანამდებობაზე მოღვაწეობდა 1954–1955 წლებში. ბელგიის სამეფოს ქვეშევრდომი.
რუდოლფ სელდრეიერსს 25 წლის განმავლობაში ეკავა „ფიფას“ ვიცე პრეზიდენტის თანამდებობა. იგი იყო ჟიულ რიმეს მარჯვენა ხელი და მტკიცე თანამებრძოლი. 1954 წელს, მას შემდეგ რაც რიმემ უარი განაცხადა კენჭი ეყარა მომდევნო ვადით საპრეზიდენტო თანამდებობაზე, ფიფას მესაჭე გახდა ბელგიელი. მიუხედავად იმისა, რომ სელდრეიერსი მცირე დროის მონაკვეთში მართავდა ფიფას, მის მმართველბას დაემთხვა ორი დიდი შემთხვევა, ესაა: ფიფას დაარსებიდან 50 წლისთავი და ამ ორგანიზაციაში რიგით 85-ე წევრის მიღება. მისი მმართველობა ისევე მოულოდნელად დასრულდა როგორც დაიწყო. 1955 წელს გარდაიცვალა. ერთი წელი იყო ფიფას პრეზიდენტის თანამდებობაზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფიფა-ს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
მიდატ სელიმოვი
ბიოგრაფია
მიდატ სელიმოვი დაიბადა 1918 წლის 13 დეკემბერს სოფელ კაშიკ-ჯერმაიში. დაწყებითი განათლება ფეოდოსიაში მიიღო.
დაამთავრა ყირიმის სამედიცინო ინსტიტუტი (1940). უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ხელმძღვანელობდა ნიჟნეგორსკის რეგიონალურ საავადმყოფოს. დიდი სამამულო ომის დროს გაიწვიეს ჯარში და გაგზავნეს შორეულ აღმოსავლეთში. მსახურობდა 388-ე მსროლელ დივიზიაში. იყო სამხედრო ექიმი სამედიცინო ბატალიონის მეთაური. ხელმძღვანელობდა სამხედრო ჰოსპიტალს. სამედიცინო სამსახურის მაიორი. მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირ-იაპონიის ომში. მსახურობდა 301-ე სამხედრო ჰოსპიტალში. 1945 წლის 9 აგვისტოდან — მანჯურიის ოპერაციის წევრი.
1958 წლიდან 1995 წლამდე — ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ცოფის ექსპერტი. მან დააარსა მსოფლიოში პირველი ცოფის საწინააღმდეგო ლაბორატორია.
1963 წელს გახდა სამედიცინო მეცნიერებათა დოქტორი. 1967 წლიდან — მ. პ. ჩუმაკოვის სახელობის პოლიომიელიტისა და ვირუსული ენცეფალიტის ინსტიტუტის პროფესორი.
1963წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, 1967 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება.
1998 წლის დეკემბერში, მოსკოვის პოლიომიელიტის ინსტიტუტში, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიამ გამართა სამეცნიერო და პრაქტიკული კონფერენცია, რომელიც მიეძღვნა სელიმოვის 80 წლის იუბილეს.
გარდაიცვალა 2001 წელს მოსკოვში.
სამეცნიერო საქმიანობა
მიდატ სელიმოვი დაკავებული იყო რაბიოლოგიური კვლევებით. იყო ავტორი 500-მდე სამეცნიერო ნაშრომის და 5 მონოგრაფიის, ასევე დიდი რაოდენობით მარეგულირებელი და ორგანიზაციული და მეთოდოლოგიური დოკუმენტისა, რომლებიც აქტუალობას არ კარგავს მეცნიერის 100 წლის იუბილეს შემდეგაც. მისი ხელმძღვანელობით დაცული იქნა 4 სადოქტორო და 25 სამაგისტრო ნაშრომი.
ოჯახი
ქალიშვილები — მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი და ინფექციურ დაავადებათა მედიცინის დოქტორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:იაპონიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
Ще не вмерла України і слава, і воля („არ მომკვდარა უკრაინის დიდება და ნება“), თავდაპირველი ფორმით Ще не вмерла Україна, і слава, і воля („არ მომკვდარა უკრაინა, არც მისი დიდება, არც მისი ნება“), ასევე, შემოკლებით, Ще не вмерла України — უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი (Державний Гімн України). მისი მუსიკა ჰიმნად დამტკიცდა უკრაინის უმაღლესი რადის მიერ 1992 წლის 15 იანვარს. ოფიციალური ტექსტი დამტკიცდა 2003 წლის 6 მარტს სპეციალური კანონით უკრაინის ჰიმნის შესახებ (Закон про Гімн України).
XX საუკუნის პირველ ნახევარში, რუსეთის იმპერიის, პოლონეთის სამეფოს და ავსტრო-უნგრეთის იმპერიისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების და ამ ტერიტორიებზე სახელმწიფოს ჩამოყალიბების წარუმატებელი მცდელობებისას, სიმღერა გამოიყენებოდა უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის, დასავლეთ უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის და კარპატო-უკრაინის ჰიმნად, ხოლო უკრაინის საბჭოთა კავშირისგან გამოყოფის შემდეგ იგი ჰიმნად ხელახლა მიიღეს. ეროვნული ჰიმნის კონკურსში მასთან ერთად სხვა ორი პატრიოტული სიმღერა განიხილებოდა, მათ შორის, მიკოლა ვორონიის „უკრაინისთვის“.
ტექსტი წარმოადგენს გამოჩენილი კიეველი ეთნოგრაფის, პავლო ჩუბინსკის 1862 წელს დაწერილი ლექსის პირველი სტროფის მცირედ შეცვლილ ვარიანტს. 1863 წელს ჩუბინსკის ტექსტზე მუსიკა დაწერა დასავლეთ უკრაინელმა კომპოზიტორმა და უკრაინის ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესიის მღვდელმა, მიხაილო ვერბიცკიმ. ნაწარმოების პირველი საგუნდო შესრულება ლვივის თეატრ „უკრაინაში“, 1864 წელს შედგა.
ისტორია
უკრაინის ჰიმნის შექმნა დაიწყო 1862 წლის შემოდგომაზე, პავლო ჩუბინსკისთან გამართული ერთ-ერთი წვეულების დროს. ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ჩუბინსკის ტექსტზე გავლენა იქონია პოლონურმა ეროვნულმა სიმღერამ „Jeszcze Polska nie zginęła“ („პოლონეთი ჯერ არ დაკარგულა“), რომელიც 1797 წლით და პოლონური ლეგიონების დროით თარიღდება, მოგვიანებით კი პოლონეთის ჰიმნად იქცა. ამ პერიოდში ეს პოლონური სიმღერა ძალიან პოპულარული იყო ყოფილი პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობაში შემავალ აღმოსავლეთევროპულ ქვეყნებში, რომლებიც დამოუკიდებლობისთვის იბრძოდნენ: ჩუბინსკის ლექსის შექმნიდან რამდენიმე თვეში იანვრის აჯანყებაც დაიწყო. ამავე პოლონური სიმღერის გავლენით შექმნა სლოვაკმა პოეტმა სამო ტომაშიკმა სიმღერა „ჰეი, სლავებო“, რომელიც 1944–2003 წლებში იუგოსლავიის ჰიმნი იყო.
არნოლდ ეშერი
არნოლდ ეშერი (Arnold Escher von der Linth; დ. 8 ივნისი, 1807, ციურიხი — გ. 12 ივლისი, 1872, ციურიხი) — შვეიცარიელი გეოლოგი. ჰანს კონრად ეშერ ფონ დერ ლინთის (1767-1823) შვილი.
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
ისტორია
ჩუბინსკის ლექსი უკრაინოფილებში უსწრაფესად გავრცელდა. 1862 წლის 20 ოქტომბერს ჟანდარმერიის უფროსმა, თავადმა ვასილი დოლგორუკოვმა „უბრალო ხალხის გონებაზე საშიში გავლენის“ გამო ჩუბინსკის თავიდან მოშორება ბრძანა, რის შემდეგაც იგი არხანგელსკის გუბერნიაში გადაასახლეს.
არნოლდ ეშერი
დაიბადა და გაიზარდა ქალაქ ციურიხში. 1825-1827 წლებში სწავლობდა ჟენევის, ხოლო 1827-1828 წლებში ციურიხის უნივერსიტეტებში. კვალიფიკაციის ასამაღლებლად გაეშურა გერმანიაში, ავსტრიასა და იტალიაში. 1856-1872 წლებში იყო ციურიხის უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორი. ალპების გეოლოგიის კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. არნოლდ ეშერმა შექმნა შვეიცარიის ალპების გეოლოგიური რუკა. პირველმა აღწერა ალბის მთები, რომელსაც უწოდა კონგლომერატი. კოლეგასთან ერთად 1855-1870 წლებში მოგზაურობდა ალპებში. პედაგოგიური და სამეცნიერო მოღვაწეობის გარდა ეშერი დაკავებული იყო მთამსვლელობით.
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
ისტორია
ჩუბინსკის ლექსის პირველი ოფიციალური გამოცემა 1863 წლით თარიღდება, როცა იგი ლვივის ჟურნალ „მეტას“ მეოთხე ნომერში დაბეჭდა. დღევანდელი დასავლეთ უკრაინის ტერიტორიებზე გავრცელების შემდეგ ლექსი უკრაინულმა სამღვდელოებამაც შეამჩნია. მისით შთაგონებულმა მამა მიხაილო ვერბიცკიმ, რომელიც უკრაინის ბერძნულ-კათოლიკური ეკლესიის მღვდელმსახური და იმ დროის უკრაინის ერთ-ერთი გამოჩენილი კომპოზიტორი იყო, მასზე მუსიკის დაწერა გადაწყვიტა. 1865 წელს ჩუბინსკის პოემა პირველად დაიბეჭდა ვერბიცკის პარტიტურის თანხლებით. მანამდე, 1864 წელს, ლვივში მისი პირველი საგუნდო შესრულებაც შედგა.
არნოლდ ეშერი
1842 წლის 8 აგვისტოს დაიპყრო მწვერვალი ლაუტერაარჰორნი (4042 მ). მისი მოწაფე იყო ალპების გეოლოგიის ცნობილი მკვლევარი ალბერტ ჰაიმი (1849-1937). ეშერის სახელობისაა მწვერვალი.
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
ისტორია
ჰიმნს 1915 წელს ხალხური სიმღერის სახით ასრულებდა ლვიველი უკრაინელი ემიგრანტი, ნიუ-იორკში მცხოვრები მიხაილო ზაზულიაკი. იგი, როგორც ჰიმნის პირველი ჩანაწერი უკრაინულ ენაზე (მაშინდელი სათაურით „Szcze ne wmerła Ukrajiny ni sława ni wola“) ვინილის სახით 1916 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დროს გამოსცა Columbia Phonograph Company-მ.
არნოლდ ეშერი
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი გეოლოგები
უკრაინის სახელმწიფო ჰიმნი
ისტორია
მიუხედავად ამისა, ჩუბინსკის ლექსი სახელმწიფო ჰიმნი 1917 წლამდე არ გამხდარა, როცა იგი უკრაინის სახალხო რესპუბლიკამ დაამტკიცა. მეტიც, 1917 წლიდან 1921 წლამდე მას არ ჰქონდა ექსკლუზიური ლეგალური სტატუსი და მასთან ერთად სხვა ჰიმნებიც არსებობდა.
1939 წელს „Ще не вмерла Українa“ კარპატო-უკრაინის ოფიციალური სახელმწიფო ჰიმნიც გახდა.
საბჭოთა დრო
1922 წელს უკრაინის საბჭოთა სოციალისტურმა რესპუბლიკამ რუსეთის, ამიერკავკასიის და ბელორუსიის სსრ-ებთან ერთად საბჭოთა კავშირის შექმნის ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი. ჰიმნი დაუყოვნებლივ აიკრძალა საბჭოთა რეჟიმის მიერ. საბჭოთა კავშირის შექმნისას გადაწყდა, რომ კავშირში შემავალ ყველა სახელმწიფოს საკუთარი ჰიმნის ქონა შეეძლო, თუმცა, ჩუბინსკის ლექსი უარყოფილ იქნა უკრაინელი ნაციონალისტების სეპარატისტული გრძნობების შესაძლო წახალისების გამო. საბჭოთა ხელმძღვანელობას სურდა, ტექსტს წარმოეჩინა უკრაინა, როგორც მოძმე რესპუბლიკა საბჭოთა კავშირის შიგნით, „თანასწორი თანასწორთა შორის, თავისუფალი თავისუფალთა შორის“, ასევე, აუცილებელი იყო მასში კომუნისტური პარტიის მოხსენიება, რომელიც უკრაინას კომუნიზმისკენ მიუძღვებოდა. ეს დავალება პავლო ტიჩინამ შეასრულა, რომლის ლექსზე „Живи, Україно, прекрасна і сильна“ მუსიკა ანტონ ლებედინეცმა დაწერა და იგი უკრაინის სსრ-ის ჰიმნი 1949 წლიდან 1991 წლამდე იყო. ამ ჰიმნმა უკრაინაში პოპულარობა ვერ მოიპოვა და თითქმის ყველა ოფიციალურ ღონისძიებაზე უკრაინაში საბჭოთა კავშირის ჰიმნი ჟღერდა.
დამოუკიდებლობის შემდეგ
1992 წლის 15 იანვარს უკრაინის უმაღლესმა რადამ დაამტკიცა სახელმწიფო ჰიმნის მუსიკა, რაც, მოგვიანებით, კონსტიტუციაშიც აისახა. მიუხედავად ამისა, ჰიმნის ტექსტი ოფიციალურად 2003 წლის 6 მარტამდე არ იყო დამტკიცებული, როცა რადამ მიიღო კანონი სახელმწიფო ჰიმნის შესახებ (Закон "Про Державний гімн України"). კანონპროექტის ავტორი მაშინდელი პრეზიდენტი, ლეონიდ კუჩმა იყო. კანონის მიხედვით, ჰიმნად მტკიცდებოდა მიხაილო ვერბიცკის მუსიკა და პავლო ჩუბინსკის ლექსის პირველი სტროფი და რეფრენი, თუმცა, ლექსის პირველ სტრიქონში შედიოდა ცვლილება და ფრაზა „Ще не вмерла, Україна, i слава, і воля!“ („არ მომკვდარა უკრაინა, არც დიდება, არც ნება“) იცვლებოდა ფრაზით „Ще не вмерла України і слава, і воля“ („არ მომკვდარა უკრაინის დიდება და ნება“).
კანონი უდიდესი უმრავლესობით მიიღეს (334 მომხრე 450 დეპუტატიდან, მხოლოდ 46 წინააღმდეგი). ხმის მიცემისგან მხოლოდ უკრაინის სოციალისტურმა პარტიამ და უკრაინის კომუნისტურმა პარტიამ შეიკავეს თავი. ამ კანონის მიღებით საბოლოო სახე მიიღო უკრაინის კონსტიტუციის მე-20 მუხლმა. ეროვნული ჰიმნი, რომელიც აქამდე კანონით მხოლოდ ვერბიცკის მუსიკას წარმოადგენდა, ამიერიდან ჩუბინსკის ტექსტის მოდიფიცირებულ ვერსიასაც გულისხმობდა.
ჰიმნის პოპულარობა განსაკუთრებით გაიზარდა 2004 წლის ნარინჯისფერი რევოლუციის საპროტესტო მოძრაობის და 2013 წლის ევრომაიდანის მოვლენების დროს. უკრაინელი კომპოზიტორი ვალენტინ სილვესტროვი, რომელიც კიევის პროტესტებში აქტიურად მონაწილეობდა, უკრაინის ჰიმნს შემდეგნაირად ახასიათებს: