cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ივანე გიგინეიშვილი
ივანე მოსეს ძე გიგინეიშვილი (დ. 9 აგვისტო, 1909, ქუთაისი — გ. 28 იანვარი, 1982, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979). ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1976). 1946–1953 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი კომისიის წევრი და მდივანი, ხოლო შემდგომ — 1982-მდე — ჯერ საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმთან, შემდეგ კი — საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა დამდგენი მუდმივი სახელმწიფო კომისიის წევრი და მდივანი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე (1950–1966), „საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე (1951–1982), „თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ნორმების“ (კრებული. I, 1970) კრებულის რედაქტორი, ქართული ენციკლოპედიის სატრანსკრიფციო ჯგუფის ხელმძღვანელი (1973–1982). ხელმძღვანელობდა ენათმეცნიერების ინსტიტუტის თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმათა განყოფილების (1966-იდან — ქართული მეტყველების კულტურის განყოფილება) სამეცნიერო და პრაქტიკულ მუშაობას. დააარსა განყოფილების კრებული „ქართული სიტყვის კულტურის საკითხები“, რომლის 5 წიგნი გამოვიდა მისი რედაქტორობით (1972–1983). შეიმუშავა უცხოურ პირთა სახელების ქართულად გადმოცემის მეცნიერული პრინციპები. ქართული ენის დიალექტთა შესწავლის შედეგად საყურადღებო მოსაზრებები აქვს ქართლურსა და იმერულს შორის გარდამავალი ზოლის მეტყველების, გუდამაყრულის დამოუკიდებელ დიალექტურ ერთეულად მიჩნევის, ე. წ. „საშუალო ქართულის“ შესახებ და სხვა.
გიგინეიშვილმა ერთ-ერთმა პირველმა ჩაუყარა საფუძველი ჩვენში ლინგვოსტილისტიკას. იგი ეწეოდა ფართო ლექსიკოგრაფიულ მუშაობას: ქართული ლიტერატურის ძეგლთა ლექსიკონები („რუსუდანიანი“ — 1957, „დავითიანი“ 1980), დიალექტების ლექსიკონები (წიგნში: „ქართული დიალექტოლოგია I“, 1961), სასკოლო ორთოგრაფიული ლექსიკონი (ვარლამ თოფურიას  თანაავტორობით, 1941, 1946, 1949), ვრცელი ორთოგრაფიული ლექსიკონი (ვარლამ თოფურიას თანაავტორობით, 1968). მონაწილეობდა ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის (1-8, 1950-1964) მომზადებაში (VIII ტომის ერთ-ერთი რედაქტორი), რისთვისაც სხვა რედაქტორებთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1971). შესრულებული აქვს ტექსტოლოგიური სამუშაოები „რუსუდანიანის“, ვაჟა-ფშაველას პოემების, ვეფხისტყაოსნის ტექსტის დასადგენად.
1934-იდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის დაუსწრებელ პედაგოგიურ ინსტიტუტში, პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, საქართველოს თეატრალურ ინსტიტუტში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში — კითხულობდა ქართული ენის კურსს, აგრეთვე სპეციალურ კურსს „ვეფხისტყაოსნის ენა“ (თსუ-ში).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  9 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი  28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
წიგნი დაბადებისა
წიგნი დაბადებისა, დაბადება (ებრ. בְּרֵאשִׁית‎, ბერეშით — ”თავდაპირველად”; ლათ. Genesis - გენეზისი; ძვ.ბერძ. Γένεσις — გენესის - ღენესეოს; აგრეთვე ”მოსეს პირველი წიგნი”) — ხუთწიგნეულის (თორას), ძველი აღთქმისა და მთლიანი ბიბლიის პირველი კანონიკური წიგნი. წიგნი მოგვითხრობს სამყაროს შექმნის, კაცობრიობის უძველესი ისტორიისა და ებრაული ერის წარმოშობის შესახებ. გადმოცემა იწყება სამყაროსა და ადამიანის შექმნით და თავდება ეგვიპტეში იოსების სიკვდილით. შედგება ხუთი თავისგან.
დასახელება
წიგნის ებრაული დასახელება, ისევე როგორც თორას სხვა წიგნებისა, აღებულია პირველი სიტყვიდან. თალმუდისტურ ლიტერატურაში ამ წიგნს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც «ספר מעשה בראשית» (სეფერ მაასე ბერეშით) — ”წიგნი არსებობის დასაწყისისა”, საიდანაც წარმოდგება ამ წიგნის სახელწოდება ბიბლიის მრავალ თარგმანში. თალმუდში ჰქვია ასევე ”სეფერ ა-შარ” (სიტყვასიტყვით ”პირდაპირი წიგნი”), იმ პატრიარქების პატივსაცემად, რომლებიც იყვნენ ”პირდაპირები” (ანუ მართლები ადამიანებთან და ღმერთისთვის თავდადებულები). ზოგიერთ შუა საუკუნეების ხელნაწერში ვხვდებით ასევე სახელწოდებას ”სეფერ რიშონ” (”პირველი წიგნი”) ან ”სეფერ ბრიათ ა-ოლამ” (”წიგნი სამყაროს შექმნისა”).
წიგნის შინაარსი
წიგნი შედგება ორი მთავარი ნაწილისგან:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
პენჯაბელები
პენჯაბელები (ਪੰਜਾਬੀ (გურმუხი), پنجابی (შაჰმუხი)) — ხალხი პაკისტანში (პენჯაბის პროვინცია, 82 მლნ) და ინდოეთში (პენჯაბის შტატი). მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ინდო-მედიტერანეულ შტოს.
კატეგორია:აზიის ხალხები კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია კატეგორია:პაკისტანის დემოგრაფია
ტაგანა-ანი
ტაგანა0ანი (ოფიციალურად ტაგანა-ანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tagana-an; Bayan ng Tagana-an) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 323 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ბაღიანი
ბაღიანი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარეების აღმოსავლეთის ფრონის და შუა ფრონის წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 10 კილომეტრი.
კატეგორია:ძვილეთის თემის სოფლები
გვირგვინა (ძვილეთის თემი)
გვირგვინა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ყორნისიდან 15 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვილეთის თემის სოფლები
Mince Spies
Mince Spies — ინგლისური როკ-ჯგუფ Coldplay-ს EP, რომელიც გამოვიდა 2001 წლის ნოემბერში, როგორც საშობაო დისკი. გამოცემის ტირაჟი იყო 1000 ასლი. მასში შეტანილი იქნა ორი სიმღერა.
სქოლიო
კატეგორია:Coldplay-ს EP-ები კატეგორია:2001 წლის EP-ები
კეჩუა
კეჩუა — კეჩუას ხალხის ენა, მიეკუთვნება ინდიელთა ოჯახის  კეჩუა-აიმარას ჯგუფს.
ზოგადი ცნობები
სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციამდე წარმოადგენდა ინკების სახელმწიფოს (მე-15 ს.) ოფიციალურ ენას. შემორჩენილია ამ პერიოდის ლიტერატურული ძეგლები.
სტატუსი
ოფიციალური ენა:
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რიცხვები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეჩუა
პარაგვაი-საქართველოს ურთიერთობები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა მინი|მარჯვნივ|250პქ|პარაგვაის დროშა პარაგვაი-საქართველოს ურთიერთობები – წარმოადგენს ურთიერთობებს პარაგვაისა და საქართველოს შორის. პარაგვაისთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 2010 წლის 9 მარტს.
ეკონომიკური თანამშრომლობა
პარაგვაისა და საქართველოს შორის 2010 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 44,2 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო 2007 წელს იმპორტმა 138,8 ათასი აშშ დოლარი შეადგინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
დადიანეთი
დადიანეთი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 27 კმ-ით.
ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XV საუკუნეში დადანეთის სახელით (სამთავისის სამწყსოს შესავლის წიგნი). თავდაპირველად შედიოდა ცხრაძმისხევში, შემდეგ — ქსნის საერისთავოში. 1922-1990 შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში, შემდეგ — მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის რაიონში (2006 წლიდან მუნიციპალიტეტი). 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
დემოგრაფია
საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 113 ადამიანი, 2015 წელს ოკუპაციის პირობებში ჩატარებული აღწერით — 36.
სქოლიო
კატეგორია:ცხრაძმის თემის სოფლები
ბარსელონა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
ბარსელონა (Barcelona) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 124 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 950 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.88 კმ²-ზე. ფართობი 152 626 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ნიდა (მდინარე)
ნიდა (Nida) — მდინარე ცენტრალურ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვისლას. ნიდას სიგრძე 151 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით ოცდამეცხრე ადგილი უკავია. აუზის ფართობი კი 3.862 კმ²-ია. მიედინება დაცულ ტერიტორიაზე - Nida Landscape Park.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: რადკუვი; ოქსა; სობკუვი; პინჩუვი; ვიშლიცა; ნოვი კორჩინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
პოლონეთ-შვედეთის ომი (1626-1629)
1626
პირველი შეტაკება მოხდა ლატვიის ვალჰოფთან, სადაც 4 900 კაციანი შვედური არმია გუსტავ II ადოლფის მეთაურობის ქვეშ, ჩაუსაფრდა 2000 კაციან პოლონურ-ლიტვურ ჯარს რომელსაც მეთაურობდა იან სტანისლავ საპიეჰა. თანამეგობრობის დანაკარგი წარმოადგენ 500-1000 კაცამდე ჯარისკაცს რომლებიც დაიკარგნენ, მოკვდნენ ან ტყვედ ჩაიგდეს. მოგვიანებით პოლონეთ-ლიტვის ჯარების მეთაურმა მიიღო ფსიქიკური დაავადება.
1626 წლის მაისში მეფე გუსტავუს ადოლფუსმა დაიწყო შეჭრა პოლონეთის პრუსიაში. 125 გემისგან შემდგარი ფლოტის თანხლებით, შვედური ძალები, რომელთა რიცხვი 8000-ზე მეტ ჯარისკაცს (მათ შორის 1000 კავალერიას) შეადგენდა, დუკა პრუსიაში, პილავას (პილაუ) მახლობლად გადმოსხდნენ ხმელეთზე. დესანტის გადასხმის შესაჩერებლად თანამეგობრობის ძალები მზად არ იყვნენ, მიუხედავად მისი შედარებით მცირე ძალებისა, გუსტავუს ადოლფუსმა სწრაფად დაიპყრო პრუსიის 16 ქალაქი, თითქმის უბრძოლველად (პრუსიის ნეიტრალური საჰერცოგოს პასიური მხარდაჭერით). ამ ქალაქებიდან ბევრგან დასახლებულნი იყვნენ პროტესტანტები და მათ თავისუფლად გააღეს კარიბჭე ლუთერანელი შვედებისთვის. შვედეთის მეფემ, ყველასდა გასაოცრად ვერ დაიპყრო ძალიან მდიდარი ქალაქი დანციგი (გდანსკი), რომელსაც თავდაცვისთვის მხოლოდამხოლოდ საკუთარი მცირე გარნიზონი და ფლოტი ჰყვადა. დანციგზე მთავარი თავდასხმისთვის მოსამზადებლად, მეფე გუსტავ ადოლფმა თავისი ძალები 22000-მდე გაზარდა. პოლონეთის მეფეს სიგიზმუნდ III-ს არ მიუღია დახმარება პრუსიის საჰერცოგოდან, მიუხედავად იმისა რომ მისთვის იბრძოდა .ის ჩრდილოეთით 11 000 კაციანი არმიით გამაგრდა და გნიევში გამართა ბრძოლა მეფე გუსტვ ადოლფის 8150 ქვეითის, 1750 მხედრის და 74 ქვემეხის წინააღმდეგ. ბრძოლა გაგრძელდა რამდენიმე დღე - 1626 წლის 22 სექტემბრიდან 1 ოქტომბრამდე - სანამ სიგიზმუნდ III-მ არ გაიყვანა თავისი ჯარი და გამოიძახა დამხმარე ძალა მთელი ქვეყნის მასშტაბით.
პოლონელი ჰეტმანი (ისტორიული არმიის წოდება ფელდმარშალის ექვივალენტი) სტანისლავ კონიეკპოლსკი სწრაფად მივიდა თავის მეფის დასახმარებლად 4200 მსუბუქი ცხენოსნით, 1000 დრაგუნით და 1000 ქვეითით. ნოემბრის დასაწყისში მეფემ მას ჯარის სარდლობა გადასცა. შემდგომი გაძლიერებით კონიეკპოლსკის მალე 10 000 კაცი შეუგროვდა პრუსიაში, შვედეთის 20 000-ის წინააღმდეგ. მანევრირების ომში ჩართვით - მცირე ზომის მობილური ნაწილები, რომლებიც ურტყამდნენ მტრის საკომუნიკაციო ხაზებს - ჰეტმან კონიეკპოლსკიმ მოახერხა შვედეთის შემდგომი წინსვლის შეჩერება, თუნდაც აიძულა შვედები თავდაცვაზე გადასულიყვნენ.
იმავდროულად, სეიმი (თანამეგობრობის პარლამენტი) დათანხმდა თანხების შეგროვებას ომისთვის, მაგრამ პოლონეთის ძალების მდგომარეობა რთული იყო. ლივონის ჯარებმა სერიოზული დამარცხება განიცადეს 1626 წლის დეკემბერში კოკენჰუსენთან ლივონიაში და უკან დაიხიეს მდინარე დუნაის უკან.
1627
ჰეტმან კონიეკპოლსკიმ დაიბრუნა ქალაქი პუკი 1627 წლის 2 აპრილს. შვედები აპირებდნენ კონიეკპოლსკიზე შეტევას ორი მხრიდან - ოქსენსტიერნა ვისლას მიმართულებით და იოჰან სტრაიფ ფონ ლაუენშტეინი და მაქსიმილიან ტეუფელი შვედეთის მიერ კონტროლირებადი პომერანიიდან. ვისტულას დატბორვამ ჩაშალა მათი გეგმები და საშუალება მისცა კონიეკპოლსკის შეეფერხებინათ მეზობელი პომერანიიდან მომავალი მტრის ნაწილები. აპრილის შუა რიცხვებში კონიეკპოლსკიმ (2150 ჰუსარით, 3290 კაზაკთა კავალერიით, 2515 დასავლელი ქვეითი მეომრით, 1620 პოლონელი ქვეითი ჯარისკაცით, 1265 დრაგუნით და 2000 უკრაინელი კაზაკით) ალყა შემოარტყა ქალაქს შვედეთის სამხედრო კაზაკებში, სამი დღის შემდეგ შვედები დანებდნენ. შვედეთის ჯარში უმეტესად იბრძოდნენ გამოუცდელი გერმანელი ჯარისკაცები. ამ გამარჯვებამ ასევე დაარწმუნა ჯორჯ უილიამი, ბრანდენბურგის ამომრჩეველი, გამოეცხადებინა თავისი მხარდაჭერა მეფე სიგიზმუნდ III-ისთვის. ამ გამარჯვებამ ასევე დაარწმუნა ჯორჯ უილიამი, ბრანდენბურგის ამომრჩეველი, გამოეცხადებინა თავისი მხარდაჭერა მეფე სიგიზმუნდ III-ისთვის.
1627 წლის ივნისის დასაწყისში მეფე გუსტავუს ადოლფუსი მსუბუქად დაიჭრა მდინარე ვისტულას ნავით გადაკვეთისას და იძულებული გახდა უკან დაეხია დამნციგის სამხრეთით. ივლისში ის ხელმძღვანელობდა ძალებს, რომ მოეხსნათ ბრანიევოს ალყა და ალყა შემოარტყეს ორნეტას (ვორმდიტი). ჰეტმან კონიეკპოლსკიმ უპასუხა მოულოდნელი თავდასხმით და გნიევი დაიპყრო. როგორც ცნობილია, გუსტავუს ადოლფუსზე შთაბეჭდილება მოახდინა კონიეკპოლსკის სწრაფმა მოქმედებებმა. მოგვიანებით დირშაუს ბრძოლაში (თანამედროვე ტჟევი) კონიეკპოლსკიმ დაახლოებით 7800 კაცით (მათ შორის 2500 მხედარი და ჰუსარები) ცადა შეეჩერებინა შვედეთის არმია (10000 კაცი, მათ შორის 5000 ქვეითი) დანციგამდე. მთავარი ბრძოლა გაიმართა 1627 წლის 17-დან 18 აგვისტომდე (ახალი სტილის კალენდრით), შვედეთის ძალები განლაგდნენ მდინარე მოტლავას ჭაობების მახლობლად. შვედებს იმედი ჰქონდათ, რომ პოლონელები უგუნურ თავდასხმაზე გადავიდოდნენ და შემდეგ ქვეითების ცეცხლითა და არტილერიით გაანადგურებდნენ, მაგრამ კონიეკპოლსკიმ სხვაგვარად გადაწყვიტა. ამის შემდეგ შვედებმა აიღეს ინიციატივა და შეუტიეს კავალერიას და მოახერხეს პოლონეთის კავალერიისთვის მძიმე დარტყმის მიყენება, მაგრამ ვერ მიაყენეს დამღუპველი დარტყმა არმიის ძირითად ნაწილს (რომლის მორალი დარჩა მაღალი, ძირითადად კონიეკპოლსკის წყალობით). როდესაც მეფე გუსტავუს ადოლფუსს პოლონელმა სნაიპერმა მხარში ესროლა, შვედებმა გადაწყვიტეს შეეწყვიტათ თავდასხმა.
სტანისლავ კონიეკპოლსკიმ გადაწყვიტა ომის ზღვაზე გადატანა და შეკრიბა პატარა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის საზღვაო ფლოტი 9 გემისგან, ძირითადად ქალაქ დანციგის დახმარებით. მან დაამარცხა შვედური ფლოტილა 1627 წლის 27 ან 28 ნოემბერს (ახალი სტილის კალენდრით), ოლივას ბრძოლაში დანციგის მახლობლად.
ზამთარში კონიეკპოლსკიმ აღიარა პოლონეთის არმიის რეფორმირების აუცილებლობა, განსაკუთრებით მისი ქვეითი და არტილერიის ცეცხლსასროლი იარაღის გაძლიერება, შვედური არმიის შესატყვისად. შვედებმა, თავის მხრივ, ისწავლეს პოლონელებისგან, თუ როგორ უნდა გამოეყენებინათ თავიანთი კავალერია უფრო აგრესიული ტაქტიკის გამოყენებით.
1628
1628 წელს პოლონეთის ძალები, რომლებსაც არ ჰქონდათ დაფინანსება, იძულებულნი გახდნენ შეეწყვიტათ შეტევა და გადასულიყვნენ თავდაცვაზე. შვედეთის ჯარებმა აიღეს ქალაქები ნოვი და ბროდნიკა. ჰეტმან კონიეკპოლსკიმ კონტრშეტევა მოახდინა თავისი მცირე ძალების ყველაზე ეფექტურად გამოყენებით - სწრაფი ცხენოსანთა შეტევები ქვეითი და არტილერიის დამხმარე ცეცხლთან ერთად, სიმაგრეებისა და რელიეფის უპირატესობის გამოყენებით. იმ დროისთვის ომი მანევრირების ომად იქცა, არც ერთ მხარეს არ სურდა შეებრძოლებოდა მეორეს კარგი პოზიციების ქონის გარეშე. ეს იყო უბედური წელი შვედეთის საოკუპაციო გარნიზონის ჯარებისთვის, ეპიდემიებმა გაანადგურა უამრავი ადამიანი და ცხენები.
1629
2 თებერვალს, როდესაც მეფე გუსტავუს ადოლფუსი იზამთრებდა შვედეთში და ჰეტმან კონიეკპოლსკი ვარშავაში იმყოფებოდა, პოლონეთის ჯარები ძლიერ დამარცხდნენ გორზნოში, სადაც შვედეთის ძალები ფელდმარშალ ჰერმან ვრანგელის მეთაურობით პოლონეთის არმიას შეხვდნენ სტანისლავ პოტოცკის მეთაურობით. დამარცხების გაგონებაზე, პოლონეთის სეიმი დაარწმუნეს გაეზარდა სახსრები ჯარისთვის და მიიღო სამხედრო დახმარება საღვთო რომის იმპერიისგან იმპერიული ჯარების კორპუსის სახით, ფელდმარშალ ჰანს გეორგ ფონ არნიმ-ბოიცენბურგის მეთაურობით. კიდევ ერთი იმპერიული კორპუსი, რომელსაც მეთაურობდა ალბრეხტ ფონ ვალენშტაინი, მოქმედებდა ახლომდებარე პომერანიაში. მიუხედავად ამისა, კონიეკპოლსკი იძულებული გახდა დაეტოვებინა პოლონეთის პრუსიის რამდენიმე სტრატეგიული დასაყრდენი: დროთა განმავლობაში მან მოახერხა პუციგის საზღვაო პორტის დაბრუნება (ახლანდელი პუკი).
შვედეთის მეფე მაისში დიდი დახმარებით დაბრუნდა პოლონეთის პრუსიაში და გაემართა სამხრეთით გრაუდენცისკენ (გრუძიაძი) იმ იმედით, რომ ამოეჭრა არნიმის ახლად ჩამოსული იმპერიული კორპუსი, სანამ ის კონიეკპოლსკის შეუერთდებოდა. მან წარუმატებლად დაიხია უკან ჩრდილოეთით და ბრძოლა მოუწია 1629 წლის 27 ივნისს ჰონიგფელდში, ტრზციანას ბრძოლა. ამ შეტაკებისას, როდესაც ცდილობდა თავისი ქვეითი ჯარის გაყვანას, შვედურ კავალერიას მოუწია სასტიკი შეტაკებების სერია სოფლებში ჰონიგფელდტში, სტრასევოში და პულკოვიცეში. არნიმის მძიმე კუირასების დახმარებით, პოლონელებმა თავიანთი უფრო სწრაფი "ფრთიანი" ჰუსარებით და დაქირავებული კაზაკებით შეძლეს დიდი უპირატესობის მოპოვება მსუბუქ შვედ მხედრებთან. შვედეთის დანაკარგები ბრძოლაში მძიმე იყო, შეადგენდა 600 ან 700 მოკლულს, თითქმის მთელი კავალერია. თანამეგობრობის დანაკარგები იყო 300-ზე ნაკლები მოკლული და დაჭრილი. თავად შვედეთის მეფე ძლივს გადაურჩა სიცოცხლეს და მოგვიანებით თქვა, რომ არასოდეს მიუღია "ასეთი ცხელი შხაპი".
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები კატეგორია:ლიეტუვის ისტორია კატეგორია:პოლონეთის პოლიტიკური ისტორია კატეგორია:შვედეთის ისტორია კატეგორია:შვედეთის ბრძოლები
იტაეტე
იტაეტე (Itaeté) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 932 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 194.489 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.5 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მარჯნისფერი ასპიტები
მარჯნისფერი ასპიტები (Micrurus) — გველების გვარი ასპიტისებრთა ოჯახისა. მკვეთრი შეფერილობა აქვთ (სხეული სხვადასხვა კომბინაციაში შემოსარტყლულია შავი, ყვითელი და წითელი რგოლებით). აქვთ პატარა თავი, მოკლე კუდი, პირი შედარებით პატარაა და სუსტად იწელება, ასევე პატარაა შხამიანი კბილებიც. ზედა ყბაზე გააჩნიათ მხოლოდ შხამიანი ეშვები. გვარში 65 სახეობაა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში (უფრო მეტია ცენტრალურ ამერიკაში). ყველაზე დიდია გიგანტური მარჯნისფერი ასპიტი (Micrurus spixii), რომლის სიგრძე 1,5 მ აღწევს, ბინადრობს ამაზონის აუზში. არლეკინისებრი მარჯნისფერი ასპიტის (Micrurus fulvius) სიგრძე 1 მ აღწევს, გავრცელებულია ყველაზე ჩრდილოეთით (აშშ-ის ინდიანისა და კენტუკის შტატები); ჩვეულებრივი მარჯნისფერი ასპიტის (Micrurus corallinus) სიგრძე 0,5 მ-ზე მეტია, გავრცელებულია აღმოსავლეთ ბრაზილიაში. მარჯნისფერი ასპიტების ნაკბენი ზოგჯერ სასიკვდილოა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასპიტისებრნი
ბიჰარები
ბიჰარელები — მონათესავე ეთნოსების ჯგუფი (მაიტილები, მაგაჰები, ბოჯპურები) ინდოეთში (92,5 მლნ, ბიჰარის შტატი) და მის მოსაზღვრე რეგიონებში ნეპალში (3,64 მლნ), ბანგლადეშში (1,45 მლნ), ბჰუტანში.
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია კატეგორია:ნეპალის დემოგრაფია კატეგორია:ბანგლადეშის დემოგრაფია
Bihari language
ბალკანის ველაიათი
ბალკანის ველაიათი (Balkan welaýaty) – თურქმენეთის ადმინისტრაციული ერთეული. დაარსდა 1992 წელს ყოფილი ბალკანის ოლქის ტერიტორიაზე. ველაიათის ადმინისტრაციული ცენტრია ბალკანაბადი.
ბასილი ზარზმელი
ბასილი ზარზმელი — IX-X საუკუნეების ქართველი მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე.
დაახლოებით 916-926 იყო ზარზმის მონასტრის წინამძღვარი. ბასილი ზარზმელმა თავისი ბიძის, IX საუკუნის ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებას მიუძღვნა ვრცელი ჰაგიოგრაფიული თხზულება „ცხოვრებაჲ და მოქალაქობაჲ ღმერთ-შემოსილისა და ნეტარისა მამისა ჩუენისაჲ სერაპიონისი“, რომელშიც სერაპიონის საქმიანობის გარდა, გადმოცემულია იმდროინდელი საქართველოს სოციალური ყოფის ამსახველი სურათები, სამხრეთ საქართველოს მონასტერთა (ზარზმა, ოპიზა, პარეხი, დიდი ზანავი და სხვა) მშენებლობა-აღორძინების ამბები. აღწერილია საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ურთიერთობა, ეკლესიის როლი ქვეყნის ცხოვრებაში და სხვა.
ბასილი ზარზმელი თხზულებაში მოთხრობილი ზოგიერთი ამბის თვითმხილველია, ნაწილი ცნობებისა კი მას სერაპიონის მოწაფეთაგან შეუკრებია. „სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრება“ პირველხარისხოვან ისტორიულ წყაროდაა მიჩნეული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
Made Again (ალბომი)
Made Again — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1996 წელს. დისკის მასალა ჩაწერილი იქნა რამდენიმე წლის განმავლობაში, სხვადასხვა საკონცერტო ტურნეზე.
სქოლიოს სია
კატეგორია:Marillion-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1996 წლის საკონცერტო ალბომები
ბელმონტე-დე-მირანდა
ბელმონტე-დე-მირანდა (Belmonte de Miranda; Miranda o Balmonte) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ოვიედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 208,01 კმ². მოსახლეობა — 1489 კაცი (2016 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
სპეისი (ფრანგული ჯგუფი)
სპეისი (Space) — ფრანგული ელექტრონული მუსიკალური ჯგუფი მარსელიდან, რომელიც აქტიურობდა 1977-1980-იან წლებში და დაბრუნდა მუსიკალურ სცენაზე პოპულარული სიმღერების ახალი შესრულებით 1992 წლიდან. სპეისი ითვლება მოკლე პერიოდში პოპულარული სპეის-დისკოს მუსიკალური სცენის ყველაზე ღირსშესანიშნავ შემსრულებლად და ევროდენსის ქვეჟანრის ერთ-ერთ პირველ შემსრულებლად.
ჯგუფის მთავარი იდეოლოგი და მუსიკის ავტორია დიდიე მარუანი.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:1977 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
Lasioglossum latissimum
Lasioglossum latissimum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1915 წელს.
სქოლიო
latissimum
მასა 1000 თესლისა
მასა 1000 თესლისა, 1000 თესლის წონა — გრამობით გამოხატული ჰაერმშრალი თესლის სიდიდისა და სისრულის მაჩვენებელი. სხვადასხვა მცენარისათვის ეს მაჩვენებელი დიდ ფარგლებში მერყეობს. იგი განსხვავებულია სხვადასხვა ჯიშისთვისაც, აგრეთვე წლიდან წლამდე იყენებენ თესვის ნორმის სწორი განსაზღვრისათვის, სპეციალური გამოკვლევების დროს კი ის გადაჰყავთ მშრალ მასაზე, რომელსაც თესლის აბსოლუტური მასა ეწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკა
Xanthodaphne leptalea
Xanthodaphne leptalea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იოანე IV (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
ბავშვობიდანვე საოცარ ლტოლვას გრძნობდა მონაზვნობისკენ. კეთილმსახური ცხოვრებისთვის იგი დიაკვნად აკურთხეს, რამდენიმე ხანში კი კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსადაც დაადგინეს. მღვდელმთავრობის წლების მანძილზე წმიდანს არ დაუგდია ცხოვრების ის წესი, რომელიც ყველაზე ასკეტი მეუდაბნოე მამებისთვის იყო დამახასიათებელი, ამიტომაც ეწოდა „მმარხველი“.
წმიდა მამა საკუთარი ცხოვრებისეული მაგალითით ასწავლიდა მორწმუნეებს ვნებების მოთოკვასა და თავის ფლობას. როდესაც კონსტანტინოპოლის მცხოვრებლებმა გადაწყვიტეს, სულთმოფენობის დღესასწაულის მიმწუხრზე დოღის ცქერით დამტკბარიყვნენ, რაც შეამცირებდა დღესასწაულის აღქმას, ნეტარი მღვდელმთავარი მუხლებზე დაეცა და მხურვალედ ილოცა, რომ უფალს მისი სამწყსოს ეს უსჯულო განზრახვა განექარვებინა. და, აი, როგორც კი კონსტანტინოპოლელებმა ასპარეზზე თავი მოიყარეს, უეცრად საშინელი ქარიშხალი ამოვარდა, ატყდა ჭექა-ქუხილი, ძლიერ წვიმას სეტყვა მოჰყვა და სანახაობაც ჩაიშალა. წმიდა იოანეს ისე უყვარდა გლახაკები, რომ უშურველად ურიგებდა მათ ყველაფერს, რაც გააჩნდა და, როდესაც მიიცვალა, ძველი სამოსლის გარდა არაფერი დარჩენია. ნეტარმა მამამ სიცოცხლეშივე მრავალი სასწაული აღასრულა. იგი ცნობილია, როგორც საეკლესიო მწერალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 595
შერლი სიზარი
შერლი ენ სიზარ-უილიამსი (Shirley Ann Caesar-Williams; დ. 13 ოქტომბერი, 1938 წელი, დურჰემი, ჩრდილოეთ კაროლინა, აშშ) - პროფესიონალურად ცნობილი როგორც შერლი სეზარი, არის ამერიკელი სახარების მომღერალი, კომპოზიტორი და ხმის ჩამწერი არტისტი, რომლის კარიერა შვიდი ათწლეულის განმავლობაში მიმდინარეობდა. მრავალ ჯილდოს მფლობელი არტისტი, რომელსაც 12 გრემის ჯილდო ერთად Dove Awards და Stellar Awards მიენიჭა. იგი ცნობილია როგორც "სახარების მუსიკის პირველი ლედი" და "სახარების მუსიკის დედოფალი". მან ჩაწერა დაიწყო 12 წლის ასაკში 1951 წელს ფედერალურ ხმის ჩამწერი ლეიბლზე. შერლი სიზარმა გამოაქვეყნა ორმოცზე მეტი ალბომი. მან მონაწილეობა მიიღო 16 – ზე მეტ კომპოზიციაში და სამ სახარებისეულ მიუზიკლში, Mama I Want to Sing, Sing: Mama 2 and Born to sing: Mama 3. იგი არის ასევე unameit გამოწვევის შემქმნელი, რაც მოხდა მისი ერთ – ერთი სიმღერის სერმენეტის დროს. მან გახსნა თავისი სახელობის მაღაზია და აპირებდა მოგების გამოყენებას საკურორტო სეზონის განმავლობაში სხვების დასახმარებლად. სიზარის შემოქმედებაში ასევე შედის სარეკლამო რგოლების სერია MCI კომუნიკაციებისათვის და მრავალი ჯილდო მისი ჩანაწერებისათვის. მან მოიგო 12 გრემის ჯილდო (პლუს მიენიჭა ცხოვრებისეული მიღწევების გრემის ჯილდო), 14 ვარსკვლავური ჯილდო, 18 მტრედი, 1 RIAA ოქროს სერთიფიკატი, Essence Award, McDonald's Golden Circle Lifetime Achievement Award, NAACP Lifetime Achievement Award, SESAC Lifetime Achievement Award, რაფსოდია და რიტმის ჯილდო აფროამერიკული მუსიკის ეროვნული მუზეუმისგან, აგრეთვე სახარების მუსიკის დიდების დარბაზში შეყვანა. საუნდსკანის თანახმად, მან 1991 წლის შემდეგ 2,2 მილიონი ალბომი გაყიდა. 2017 წელს სიზარი დააჯილდოვეს გრემის ცხოვრებისეული მიღწევების ჯილდო ხმის ჩამწერი აკადემიისგან.
კარიერის დასაწყისი
სიზარმა ჯერ სიმღერა და პერფორმანსები დაიწყო ოჯახისთვის და მეგობრებისთვის. შემდეგ კი უფრო დიდ აუდიტორიაში წავიდა. მას შაბათ-კვირის გარდა შესრულება არ შეეძლო სამუშაო დღეებში სკოლაში ყოფნის გამო. მისი პროფესიონალური მუსიკალური კარიერა დაიწყო 1958 წელს, 19 წელს, როდესაც იგი ალბერტინა უოკერს დაუახლოვდა, იმ დროს ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ სახარების ჯგუფში The Caravans. ალბერტინას სურდა თავის ჯგუფში ვოკალურად ნიჭიერი ახალგაზრდა შირლი სიზარი სოლო სიმღერის მოსმენის შემდეგ. სიზარმა გადაწყვიტა შეეწყვიტა განათლება ჯგუფში შესასვლელად.
წარმატება
მან ჩაწერა და შეასრულა ალბერტინა უოკერთან, კასიეტა ჯორჯთან, ინეზ ენდრიუსთან, დელორეს ვაშინგტონთან, ჯოზეფინ ჰოვარდთან, ედი უილიამსთან და ჯეიმზ ჰერნდონთან ერთად, როდესაც ის ჯგუფში იმყოფებოდა. მისი ყველაზე დიდი ჰიტი იყო სიმღერა "Sweeping Through the City", რასაც მოჰყვა "No Coward Soldier". ჯგუფთან რვა წლის შემდეგ მან გადაწყვიტა წასვლა მას შემდეგ, რაც Hob Records– თან სოლო ჩაწერის ხელშეკრულება შესთავაზეს. Hob– ის ლეიბლზე მის პირველ LP– ს ერქვა მე წავალ, რომლის სარეზერვო ასლი ინსტიტუციონალური რადიოს გუნდში შედის და მოიცავს კომპოზიციებს: „ო პიტერ, ნუ გეშინია“ და „აირჩიე შენ დღეს“. ასევე შემდეგ შევიდა - "სატანა, ჩვენ გავაფუჭებთ თქვენს სამეფოს", "ღმერთი არ მოკვდა, ის ჯერ კიდევ ცოცხალია" და კლასიკური "ნუ გაუშვებ მამას". 1971 წელს შერლიმ მოიგო პირველი გრემის პრემია მისი ჩანაწერისთვის "განათავსე შენი ხელი კაცის ხელში", ხოლო 1975 წელს მისი ჩანაწერი სიმღერაზე "No Charge" გახდა მყისიერი ჰიტი და პირველი ოქროს ჩანაწერი. ამ წარმატების მიუხედავად, მას სურდა ფართო აუდიტორიისთვის მიახლოება და თვლიდა, რომ ეს Hob Records– ით ვერ იქნა მიღწეული, ამიტომ მან გადაწყვიტა აღარ გაეგრძელებინა ჩანაწერების ხელშეკრულება მათთან, რომელიც იმავე წელს დასრულდა.
პირადი ცხოვრება
სიზარი 13 და-ძმიდან მე -10 შვილია. მისი ყველა და-ძმა ახლა გარდაცვლილია. მისი მამა ჯიმი იყო სახარების ცნობილი ადგილობრივი მომღერალი, მაგრამ იგი მოულოდნელად გარდაიცვალა, როდესაც შერლი შვიდი წლის იყო. მისი დედა ჰოლი ნახევრად ინვალიდი იყო კოჭლი ფეხის გამო. სიზარს განსაკუთრებული კავშირი ჰქონდა დედასთან და ზრუნავდა მის გარდაცვალებამდე, 1986 წლამდე. ის დაქორწინდა ეპისკოპოსზე ჰაროლდ ი. უილიამსი 1983 წლის ივნისში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:გოსპელის მომღერლები კატეგორია:მომღერლები
გიორგი თექთურმანიძე
გიორგი თექთურმანიძე (დ. 17 სექტემბერი, 1990, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „ლოკომოტივის“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
კეთილშობილი ირემი
კეთილშობილი ირემი (Cervus elaphus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 240 სმ აღწევს, წონა 300 კგ. რქიანი მხოლოდ ხარია. აქვს გრძელი და წვრილი ფეხები, მოკლე კუდი, დიდი და ოვალური ყურები. ნუკრები ხალებიანი არიან, მოზრდილებს კი ხალები ნაკლებად ემჩნევათ. გავრცელებულია ევროპაში (გარდა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილისა), მცირე, შუა, ცენტრალური და აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელში. იკვებება მცენარეულობით. აქტიურია როგორც დღისით, ისე ღამით. დიდ ნაბიჯებს ადგამს, დამფრთხალი კეთილშობილი ირმის ნახტომის სიგრძე 5-6 მ აღწევს, კარგად ცურავს. განვითარებული აქვს ყნოსვა და სმენა. ჯოგური, პოლიგამიური ცხოველია. მყვირალობა 1 თვეს და მეტხანს გრძელდება. მასობრივი მყვირალობა სექტემბრის დასასრულს შეიმჩნევა. ხარები ამ პერიოდში ჩხუბობენ, ზოგჯერ ერთმანეთს რქებს ამტვრევენ და ჭრილობასაც აყენებენ. მაკეობა 8,5 თვე გრძელდება, შობს 1, იშვიათად 2 ნუკრს. სქესობრივად მე-3 წელს მწიფდება. ცოცხლობს 20 წლამდე (ტყვეობაში 25-30 წელს).
კეთილშობილი ირემი რქებს ყოველწლიურად იცვლის (უმთავრესად მარტ-აპრილში). ახალი რქების ზრდა ივნის-ივლისში მთავრდება. რქების ტოტების რიცხვი 20-მდე აღწევს. კეთილშობილი ირმის რამდენიმე ქვესახეობა არსებობს, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 1. ჩვენში კეთილშობილი ირემი უმთავრესად ნაკრძალებში (ბორჯომის, ლაგოდეხის) ჰყავთ. ირემზე ნადირობა მე-20 საუკუნის დასაწყისში აიკრძალა, ჯერ განსაზღვრული, შემდეგ კი განუსაზღვრელი ვადით. შეტანილ იყო საქართველოს სსრ. წითელ წიგნში (1982 წ.) და კვლავ რჩება საქართველოს ამჟამად მოქმედ „წითელ ნუსხაში“ (დამტკიცებული 2006 წლის 2 მაისს, საქართველოს პრეზიდენტის #303 ბრძანებულებით „საქართველოს წითელი ნუსხის შესახებ“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ირმისებრნი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
იაველები
მინი|იაველი ქალბატონი ტრადიციულ სამოსში იაველები - ხალხი ინდონეზიაში (89,0 მლნ), კუნძულ იავას ცენტრალური ნაწილის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე მალაიზიაში, ავსტრალიაში, ნიდერლანდებში. მიეკუთვნება სამხრეთაზიურ გარდამავალ რასობრივ ტიპს.
ითრაფისი
ითრაფისი — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი, ჯავიდან 8 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
რეგა
მინი|მარცხნივ|რეგა, ლობეზთან რეგა (Rega) — მდინარე ჩრდილო-დასავლეთ პოლონეთში. ჩაედინება ბალტიის ზღვაში. მისი საერთო სიგრძე 168 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით ოცდამეოთხე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 2.725 კმ²-ია.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: შვიდვინი; ლობეზი; რესკო; პლოტი; გრიფიცე; ტჟებიატუვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ტუბოდი (ჩრდილოეთი სურიგაო)
ტუბოდი (ოფიციალურად ტუბოდის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tubod; Bayan ng Tubod) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 043 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ტორალბა-დე-ლოს-სისონესი
ტორალბა-დე-ლოს-სისონესი (Torralba de los Sisones, Torralba de los Sisons) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 44,799218 კმ². მოსახლეობა — 157 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ველეები
ველეები — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 890 მეტრი, ყორნისიდან 9 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვილეთის თემის სოფლები
Xanthodaphne levis
Xanthodaphne levis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კეთილშობილი მარჯანი
thumb|კეთილშობილი მარჯანი კეთილშობილი (წითელი) მარჯანი (Corallium rubrum) — ნაწლავღრუიანი ცხოველი მარჯნის პოლიპების კლასისა. გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვასა და ატლანტის ოკეანეში, 100-200 მ სიღრმეზე. ქმნის დატოტვილ კოლონებს, რომლებიც მჭიდროდაა მიმაგრებული კლდოვან გრუნტზე. თვითონ პოლიპი თეთრია, აქვს 8 ბუმბულისებრი საცეცი, წითელი კიროვანი სხეულაკებისაგან (სპიკულებისაგან) შემდგარი შინაგანი ჩონჩხი, რომლისაგანაც ამზადებენ სამკაულებს — მძივებს, სამაჯურებსა და სხვა.
Acoustic (EP)
სქოლიო
კატეგორია:Coldplay-ს EP-ები კატეგორია:2000 წლის EP-ები კატეგორია:Parlophone-ის EP-ები კატეგორია:EMI Records-ის EP-ები
მერილ სტრიპი
მერი ლუის სტრიპი (Mary Louise Streep), უკეთ ცნობილი როგორც მერილ სტრიპი (Meryl Streep) (დ. 22 ივნისი, 1949) — ამერიკელი კინო, თეატრისა და ტელემსახიობი, კინოაკადემიის ჯილდოს „ოსკარის“ სამგზის ლაურეატი.
ბალაანი
ბალაანი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ქარჩოხას თემი), მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1300 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 27 კმ-ით.
მერილ სტრიპი
ბიოგრაფია
რეკლამების მსახიობი მერი სტრიპისა და ფარმაცევტი ჰარი ვილიამ სტრიპის ქალიშვილი მერი ლუის სტრიპი დაიბადა სამიტში, ნიუ ჯერსის შტატში. სტრიპის დედის წინაპრები შვედური, ირლანდიური და ინგლისური წარმომავლობისანი იყვნენ, ხოლო მამის ოჯახს გერმანული ფესვები ჰქონდა და მისი წინაპრები ასევე ესპანელი ებრაელებიც იყვნენ, თუმცა მერილ სტრიპი ებრაელი არ არის. მას ორი უმცროსი ძმა ჰყავს: დანა და ჰარი. სტრიპი გაიზარდა ბერნარდსვილში, ნიუ ჯერსიში, სადაც დაამთავრა სკოლა. ვასარის კოლეჯში მან მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის წოდება დრამის დარგში, ხოლო იალის უნივერსიტეტში კი - ხელოვნებათმცოდნის.
ბალაანი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარჩოხის თემის სოფლები
მერილ სტრიპი
ბიოგრაფია
მერილ სტრიპის პროფესიული დებიუტი 1971 წელს შედგა სპექტაკლში „სევილიელი პლეიბოი“, პირველი როლი კი 1977 წელს სატელევიზიო ეკრანისთვის შექმნილ ფილმში „The Deadliest Season“ ითამაშა. პირველად კინოფილმში 1977 წელს ითამაშა ფილმში „ჯულია“ ჯეინ ფონდასა და ვანესა რედგრეივთან. სტრიპის პირველი მხატვრული ფილმი იყო „ჯულია“, სადაც მან შეასრულა პატარა როლი. შემდეგ იყო „ირმებზე მონადირე“ (1978), რომელმაც მერილს პირველი ოსკარის ნომინაცია მოუტანა საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისათვის. ეს ჯილდო მან მომდევნო წელს აიღო ფილმისათვის „კრამერი კრამერის წინააღმდეგ“. 1978 წელს მან აიღო თავისი პირველი ემის ჯილდო მინისერიალისთვის: „განადგურება“. ერთი წლის შემდეგ ის გამოჩნდა ვუდი ალენის ფილმში „მანჰეტენი“. 1982 წელს კი მან უკვე მთავარი როლისთვის მიიღო ოსკარი ფილმში „სოფის არჩევანი" განსახიერებული სოფი ზავისტოვკის როლში.
2002 წელს თითქმის ოცწლიანი პაუზის შემდეგ მერილ სტრიპი დაუბრუნდა თეატრს, სადაც ითამაშა სპექტაკლში „თოლია“. იმავე წელს სტრიპმა მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „ადაპტაცია“ და საათები“. ორივე როლისთვის მან კრიიკოსთა მოწონება და ჯილდოები დაიმსახურა.
პირადი და ოჯახური ცხოვრება
მერილ სტრიპი დანიშნული იყო „ირმებზე მონადირის“ ვარსკვლავზე, ჯონ კაზალეზე, სანამ ეს უკანასკნელი არ გარდაიცვალა ძვლის კიბოთი 1978 წლის 12 მარტს. ამავე, 1978 წლის სექტემბერში მერილი დაქორწინდა მოქანდაკე დონ გამერზე. მათ ოთხი შვილი ჰყავთ: ჰენრი იგივე ჰენკი (დაბადებული 1979 წელს), მერი ვილა იგივე მამი (დაბადებული 1983 წელს), გრეის ჯეინი (დაბადებული 1986 წელს) და ლუიზა ჯაკობსონი (დაბადებული 1991 წელს). მამი გამერმა პროფესიად მსახიობობა აირჩია და მისი დებიუტი 2005 წელს შედგა სპექტაკლში „მისტერ მარმელადი“, სადაც ლუსის როლი ითამაშა, ბროდვეიზე, ლაურა პელსის თეატრში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
სკვითინები
სკვითინები — ძველი დასავლურ-ქართველური ტომი, უძველესი და ყველაზე სრული ცნობები სკვითინების შესახებ დაცულია ბერძენი ისტორიკოსის ქსენოფონტის „ანაბასისში“. სკვითინები ბინადრობდნენ მდინარე ჭოროხის დასავლეთით, პონტოს ტავრის სამხრეთ კალთებზე, ტრაპეზუნტის ხაზამდე. სკვითინების სახელი დაცულია პონტოს ტავრის ამ ნაწილის უძველეს სახელწოდებაშიც — „სკვიდისში“. ტერმინი „სკვითინები“ საფუძვლად უდევს ზანური (მეგრულ-ჭანური) რიცხვითი სახელი შქვითი (შვიდი). ბერძნულში „შ“ ბგერის უქონლობის გამო თავკიდური ბგერა „სკვითინები-ს“ შესაბამისი ბერძნული სიგმითაა გადმოცემული. სტრაბონის „გეოგრაფიაში“ მოცემულია სკვიდისის კალთებზე მცხოვრებთა სახელწოდების ბერძნული შესატყვისი — ჰეპტაკომეტაი, რაც შვიდსოფლელებს ნიშნავს, ხოლო თურქულ გეოგრაფიის ნომენკლატურაში შემონახულია ამ ადგილის სახელი კურა სებაა, რაც ასევე 7 სოფელს ნიშნავს. ეთნიკური სახელის სკვითინების წარმოშობა დაკავშირებული უნდა იყოს 7 ეთნიკურ-სოციალური ერთეულის გაერთიანებასთან ერთ დიდ ეთნიკურ-პოლიტიკურ ერთეულად (ძვ. წ. V საუკუნის დასასრული). ამ გაერთიანების სათავეში ერთი მმართველი იდგა. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი გვიმნიასი. „ანაბასისში“ გვიმნიასი მოხსენიებულია დიდ, მდიდარ და ხალხმრავალ ქალაქად (ასეთი ეპითეტებით ქსენოფონტი მცირე აზიის მრავალ ქალაქთაგან მხოლოდ 3-ს იხსენიებს). იქვე ჩამოთვლილია ჭირნახულით მდიდარი სოფლებიც. როგორც ჩანს, სკვითინების სახელმწიფოს ტიპის გაერთიანება იყო, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. გვაინდელი წყაროები ასეთ ერთეულს აღარ ასახელებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ტომები
დაშოგუზის ველაიათი
დაშოგუზის ველაიათი (Daşoguz welaýaty) – თურქმენეთის ადმინისტრაციული ერთეული. დაარსდა 1992 წელს ყოფილი ტაშაუზის ოლქის ტერიტორიაზე. ველაიათის ადმინისტრაციული ცენტრია დაშოგუზი.
Stardust (ჯგუფი)
Stardust — ერთჯერადი პროექტი, ჩამოყალიბებული რამდენიმე პროდიუსერის, ტომას ბანგალტეს, ალან ბრაქსეს და ვოკალისტ ბენჯამინ დაიმონდის მიერ. 1998 წელს პროექტმა გამოსცა თავისი ცნობილი სინგლი "Music Sounds Better with You". იგი ჩაიწერა ჯგუფის Daft Punk სტუდიაში. სიმღერამ დიდი პოპულარობა იქონია ბრიტანულ ჩარტში, სადაც ის #2 ადგილზე მოხვდა. აშშ-ს 'ბილბორდის' ჩარტში მან #1 ადგილზე ორი კვირა გაატარა.
ამ პროექტის შემდეგ სამივე მუსიკოსს ერთმანეთთან არ უთანამშრომლია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული ელექტრონული ჯგუფები
გობოზაანი
გობოზაანი (ისტორიული სახელი „ტყისუბანი“) — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტის (ძვილეთის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ღაღურის (შუა ფრონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 805 მ, თიღვიდან 15 კმ, აგარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგ.) 19 კმ. ყორნისიდან 14 კილომეტრი. 2002 აღწერით მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვილეთის თემის სოფლები
მალხაზ ზაალიშვილი
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი.
1941-1944 წლებში იყო საქართველოს ჯანმრთელობის სამინისტროს სანიტარული ჰიგიენის ინსტიტუტის ქიმიკოს-ანალიტიკოსი. 1947-1951 წლებში ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1951-1957 წლებში გორის პედაგოგიური ინსსტიტუტის დოცენტი. 1962-1986 წლებში იყო ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ბიოფიზიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 1986-2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 2000-2006 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი. არის 160 სამეცნიერო ნაშრომის, 11 გამოგონებისა და 1 წიგნის ავტორი.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კუნთის შეკუმშვის ფიზიკო-ქიმიური საფუძვლები“, დაიცვა 1972 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები მ
სტეფანე I (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)
სტეფანე I (Στέφανος Α΄; დ. 867, კონსტანტინოპოლი — გ. 18 მაისი, 893, იქვე) — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 886–893 წლებში და მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღეა ძველი სტილით 17 მაისი, ახალი სტილით — 30 მაისი.
იგი იყო უმცროსი ვაჟი იმპერატორ ბასილი I მაკედონელისა და ძმა იმპერატორ ლეონ ბრძენისა, მღვდლად ეკურთხა პატრიარქ ფოტიოს I-ის დროს. 886 წელს პატრიარქი ფოტიოსი იძულებული გახდა მღვდელმთავრის ტახტი დაეტოვებინა. კონსტანტინოპოლის კათედრაზე არჩეულ იქნა წმინდა სტეფანე. მღვდელმთავარი აქტიურად იცავდა სამწყსოს, იყო მოწყალე, ქომაგი გაჭირვებულთა, ზრუნავდა ქვრივებზე და ობლებზე. გარდაიცვალა 893 წელს. დაასაფლავეს სიკელიის მონასტერში.
ლიტერატურა
კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 867 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 893
კამპუ-რედონდუ
კამპუ-რედონდუ (Campo Redondo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 471 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 266 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.03 კმ²-ზე. ფართობი 213 727 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ზემო ქვათეთრი
ზემო ქვათეთრი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ძვილეთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე გაგურას ნაპირზე. ზღვის დონიდან 810 მეტრი, ყორნისიდან 9 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვილეთის თემის სოფლები
Lasioglossum latitarse
Lasioglossum latitarse — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
latitarse
დაბაკნეთი
დაბაკნეთი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ცხრაძმულის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 31 კმ-ით.
ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XV საუკუნის I ნახევარში. 1922-1990 შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში, შემდეგ — მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის რაიონში (2006 წლიდან მუნიციპალიტეტი). 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. ცხინვალის რეჟიმის მიერ სოფელი ისტორიული სახელის ნაცვლად იწოდება „ბაშართად“. სოფელში არის შუა საუკუნეების ქვითკირით ნაგები ერთნავიანი ეკლესია.
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 29 ადამიანი, 2015 წელს ოკუპაციის პირობებში ჩატარებული აღწერით — 6.
სქოლიო
კატეგორია:ცხრაძმის თემის სოფლები
სტეფანე ახალგაბრწყინებული
ლიტერატურა
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 912
ჟუსიაპი
ჟუსიაპი (Jussiape) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 031 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 523.395 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.02 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მასარა
მასარა — მთა საქართველოში, დუშეთისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ქართლისა და კახეთის ქედების შესაყართან, მდინარე ივრის სათავეში. სიმაღლე 3279 მ. აგებულია ასპიდური თიხაფიქლების, ქვიშაქვებით და კვარციტებით. დასავლეთი და სამხრეთ-დასავლეთი კალთები ციცაბოა, ფლატოვანი, დანარჩენი — დამრეცი. დამახასიათებელია სუბალპური და ალპური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კეისრული
„კეისრული“ — დასავლეთ საქართველოში (იმერეთი, სამეგრელო, გურია) ფართოდ გავრცელებული პოლიფორნიული (სამხმიანი) მხნე, ომახიანი სიმღერა. ასრულებს მამაკაცთა გუნდი. ხმათა რთული კონტრაპუნქტული შეხამებით, მკვეთრი რიტმით. „კეისრული“ ლაშქრულს ჩამოგავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
პასლეკა
პასლეკა (Pasłęka) — მდინარე ჩრდილოეთ პოლონეთში. ჩაედინება ბალტიის ზღვაში. მისი საერთო სიგრძე 169 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით ოცდამესამე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 2.294 კმ²-ია.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
Anorak in the UK
Anorak in the UK — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს. იგი ეფუძნება ტურნეს Anoraknophobia ჩანაწერებს.
ალბომი ორი სახით გამოიცა - როგორც ორმაგი დისკი (მოყვარულთათვის) და როგორც ერთდისკიანი - ფართო გაყიდვისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Marillion-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2002 წლის საკონცერტო ალბომები
კოდიბინა
კოდიბინა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ჯავიდან 3 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
ნოვოკოსტეევო
ნოვოკოსტეევო (Яңы Кәстәй; Новокостеево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრების ეთნოკონფესიური ჯგუფი — კრიაშენები (100 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
ბელა ახმადულინა
ბელა (იზაბელა) ახატის ასული ახმადულინა (Белла Ахатовна Ахмадулина; დ. 10 აპრილი, 1937, მოსკოვი — გ. 29 ნოემბერი, 2010, მოსკოვი) — რუსი პოეტი.
ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტი. ლექსებს ბეჭდავდა 1955 წლიდან. პირველი კრებული „სიმი“ 1962 წელს გამოსცა. ლირიკული ლექსების გარდა ავტორია პიემების, მოთხრობების, ნარკვევების, ლიტერატურული პორტრეტებისა და ესეებისა. ახმადულინას შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია მხატვრულ თარგმანს. მან პირველმა წარუდგინა რუსულენოვან მკითხველს ანა კალანდაძე და პირველმა დაარღვია გალაკტიონ ტაბიძის უფერულ თარგმანთა სტერეოტიპი და რუსულად ააჟღერა მისი შედევრები. მანვე შესანიშნავად თარგმნა ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის, ს. ჩიქოვანის, კ. კალაძის, ი. აბაშიძის, გ. აბაშიძის, ი. ნონეშვილის, ა. სულაკაურის, მ. ქვლივიძის, თ. ჭილაძის, ო. ჭილაძის, მ. ფოცხიშვილის, ი. ორჯონიკიძის, აგრეთვე აფხაზი მწერლების: ბ. შინქუბას და ვ. თარბას ნაწარმოებები.
საქართველოს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ახმადულინას შემოქმედებაში მისი ნაწარმოებების მნიშვნელოვანი ნაწილი საქართველოსადმია მიძღვნილი. წლების მანძილზე ახმადულინას ლექსები პირველად ჟურნალ „ლიტერატურნაია გრუზიაში“ (Литературная Грузия) იბეჭდებოდა. საქართველოშივე, გამომცემლობა „მერანში“ გამოვიდა პოეტის ყველაზე ვრცელი კრებულები „სიზმრები საქართველოზე“ (1977, 1979), რომლებიც მოიცავს მანამდე გამოქვეყნებულ სხვადასხვა ჟანრის (ლექსები, პოემები, თარგმანები, პროზა, წერილები) ნაწარმოებებს და პირველ პუბლიკაციებსაც (რედაქტორ-შემდგენელი გ. მარგველაშვილი).
1977 წელს ახმადულინა გახდა ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადმიის საპატიო წევრი. 1989 წელს მიენიჭა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია. საერთაშორისო „ტრიუმფის პრიზის“ ლაურეატი (1993).
სქოლიო
კატეგორია:რუსი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
მასნავი
მასნავი, მესნევი (არაბ. — წყვილეული), არაბული პოეტიკის მიხედვით, ორსტრიქონიანი წყვილად შერითმული სალექსო ფორმა (აა, ბბ, გგ). ფართოდ გავრცელდა კლასიკურ სპარსულ პოეზიაში, საგმირო, რომანული და დიდაქტიკური ჟანრის თხზულებებისათვის (რუდაქის „ქილილა და დამანას“ ფრაგმენტები, ფირდოუსის „შაჰნამე“, ნიზამის პოემები და სხვა). „მასნავი“ ჰქვია ჯალალ ალ-დინ რუმის ამ სალექსო ფორმით დაწერილ პოემასაც. იხმარება აგრეთვე თურქულ, აზერბაიჯანულ, უზბეკურ ლიტერატურაში. გვხვდება ქართულ პოეზიაში „მრჩობლედის“ სახელწოდებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსთწყობა კატეგორია:არაბული ლიტერატურა კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა
სუსუმანი
სუსუმანი (Сусуман) — ქალაქი რუსეთში, მაგადანის ოლქის, სუსუმანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ბერელახის ნაპირზე. ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს ევენური „კუხუმანიდან“, რაც „ქარბუქს“ ან „მიწისპირა ქარს“ ნიშნავს. 2013 წლის აღწერით ქალაქში ცხოვრობდა 5313 ადამიანი. 1949-1956 წლებში აქ განლაგებული იყო სსრკ-ის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი შრომა-გასწორების ბანაკის მმართველობა. ქალაქია 1964 წლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:მაგადანის ოლქის ქალაქები
ტორე-ლოს-ნეგროსი
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
იტა კოზაკევიჩი
იტა კოზაკიევიჩი ( Ita Maria Kozakiewicz, Ita Marija Kozakeviča ;.დ. 1955 წლის 3 ივლისი, რიგა — 1990 წლის 28 ოქტომბერი, გაეტა ) — ლატვიის პოლონელთა კავშირის დამფუძნებელი და პირველი თავმჯდომარე, ლატვიის ეროვნული აღორძინების მოღვაწე, ლატვიის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი სახალხო ფრონტიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1955 წლის 3 ივლისს რიგაში შერეულ პოლონურ-ლატვიურ ოჯახში. 1962-1974 წლებში სწავლობდა ანრი ბარბიუსის სახელობის № 11-ე "ფრანგულ" საშუალო სკოლაში რიგაში. 1974-1981 წლებში სწავლა განაგრძო ლატვიის სახელმწიფო უნივერსიტეტში რომანული ფილოლოგიის მიმართულებით.
უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა კორექტორად რიგის გამომცემლობა Liesma- ში და ჟურნალისტად და რედაქტორად გაზეთ Daiļrade- ში. იგი საუბრობდა ლატვიურ, რუსულ, პოლონურ, ასევე ფრანგულ, ესპანურ, გერმანულ და ქართულ ენებზე. ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობას პოლონური და ფრანგული ენებიდან ლატვიურზე. დაკავებული იყო ფოლკლორული კვლევებით.
ჯერ კიდევ უნივერსიტეტში სწავლისას, ჩაერთო ლატვიის სსრ-ში პოლონური უმცირესობის ნახევრად ოფიციალურ საქმიანობაში. 1989 წელს გახდა პოლონეთის კულტურის მეგობრების ლატვიის საზოგადოების თავმჯდომარე, რომელიც დაარსდა 1988 წლის ნოემბერში. იყო პოლონური საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი იეკაბპილსში 1990 წელს, შემდეგ ხელმძღვანელობდა აღორძინებულ ომამდელ ლატვიაში პოლონელთა კავშირს. ამავე დროს, იკავებდა ლატვიის ეროვნული კულტურული საზოგადოებების ასოციაციის (ANKOL) თანათავმჯდომარის თანამდებობას, რომელიც აერთიანებდა ეროვნულ უმცირესობათა ორგანიზაციებს. მან ხელი შეუწყო 1989 წლის 12 დეკემბერს პოლონეთისა და ლატვიის განათლების სამინისტროებს შორის თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმების ხელმოწერას და მასწავლებლების მოწვევას პოლონეთიდან ლატვიაში.