cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან
რომანის სიუჟეტი
ყოფილი მაიორი დაღუპვის შემდეგ ოჯახში ყველაფერი ირევა.დასაფლავების წინ მის გვამს მოიპარავენ. აღმოჩნდება,რომ ეს ალექსანდრეს ნამოქმედარია. ის ამასაც არ იკმარებს და ქაიხოსროს ცხენზე ამხედრებულს გამოატანს მამამისს. ანეტა გადაწყვეტს სოფლიდან გაიქცეს.გოგონა ქალაქში გაემგზავრება,თუმცა ეს ძვირად დაუჯდება.მას დაუღამდება და ინჟინერის სახლს შეაფარებს თავს, სადაც გააუპატიურებენ.ანეტა საბოლოოდ ცუდ სახელს დაიმკვიდრებს ქალაქში.
ეს ამბავი ალექსანდრემდეც მივა თუმცა ანეტასთვის შურისძიება კატორღამდე მიიყვანს. ალექსანდრე გაიგებს ნიკოს მეგობრების ადგილსამყოფელს და მათთან ჩააღწევს.მისულს ნიკოს შვილი მართა დახვდება(ნიკოს ცოლი ლიზიკო მასთან ერთად იღუპება). ალექსანდრე ძმიშვილს სოფელში წამოიყვანს და გადაწყვეტს მან აღზარდოს.
იდენტიფიკაციის პრობლემა
მინიატიურა|რომანის მაკედონიური გამოცემის ყდა. 2015 რომანში "ყოველმან ჩემმან მპოვნელმან" პერსონაჟთა უმრავლესობას აქვს იდენტიფიკაციის, ანუ თვითდამკვიდრების და საკუთარი თავის საზოგადოებაში პოვნის პრობლემა. იდენტიფიკაციის პრობლემის წინაშე დგანან ქაიხოსრო, ანა, ალექსანდრე, ნიკო, და ანეტა. ოჯახის ყველა წევრი იზღუდება იმ სივრცით, იმ მორალურ-ზნეობრივი ატმოსფეროსა და ჭეშმარიტი ოჯახური ფასეულობების უქონლობით, რაც ქაიხოსროს მიერ დამკვიდრებულმა "რეჟიმმა" წარმოშვა. ცრუმაკაბელთა საზრუნავი საკუთარი ჭეშმარიტი არსის ძიებაა. რწმენადაკარგული და ღმერთდაკარგული შთამომავლობა კარგავს იდენტობასაც და მათი ცხოვრების უმთავრესი საზრუნავი სწორედ ამის ძიება ხდება.თვითდამკვიდრებას ყველა თავისებურად ახდენს: ნიკო – სახლიდან წასვლით, ალექსანდრე – ძმის მოძიებით, ანეტა – შემხუთველი გარემოდან გაქცევით და ასე შემდეგ.
სივრცის იდენტიფიკაცია
რომანში ოთარ ჭილაძე სივრცის რამდენიმე განსხვავებულ მოდელს ხატავს, რომლებიც ერთმანეთს მხოლოდ გეოგრაფიულად არ უკავშირდებიან. ესენია: მაკაბელების კარმიდამო – ურუქი – კახეთი, (რომლის ზოგად სახესაც წარმოადგენს თელავი) – საქართველო (თბილისი) – რუსეთის იმპერია (კატორღა, ტიუმენი). ამ მხატვრული მოდელებიდან თითოეული ატარებს, იმპერიის ზოგად ტიპოლოგიურ ნიშნებს, რადგან ყოველი მათგანი მისი შემადგენელი ნაწილია.
მაკაბელების ეზო არის სივრცე, სადაც უარყოფითი იდენტიფიკაცია ბატონობს, აქ ბოროტება, სიძულვილი და უნდობლობა ნორმაა. ამავე დროს, ამ სივრცეში არსებობს კეთილი საწყისიც (ანას, გიორგას, ბაბუცასა და აღათიას სახით), რომელიც იმდენად სუსტი და გაუბედავია, რომ ოჯახში ატმოსფეროს ვერ ცვლის.
პიტერ ბერკის თქმით, იგი "მხოლოდ რეზიდენციალური, საცხოვრებელი ერთეული კი არ არის, არამედ, ზოგიერთ შემთხვევაში მაინც, ეკონომიკური და იურიდიული ერთეულიც. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის არის, რომ, ოჯახი მორალზე დამყარებული ერთობაა და ზნეობრივ თვალსაზრისზე დაყრდნობით ყალიბდება მისი წევრების თვითიდენტიფიკაცია და ოჯახის შემადგენლობაში მათი ემოციური ჩართულობა".
მაკაბელების ვიწრო სოციალური სივრცე იმდენად წინააღმდეგობრივი და არამყარია, რომ სიკეთე-ბოროტების ჭიდილი საბოლოოდ მას ორ ურთიერთსაწინააღმდეგო პოლუსად ყოფს: ქაიხოსროს ორსართულიანი სახლი უარყოფითი იდენტიფიკაციის სიმბოლოა, სახედრის გომური კი – დადებითისა. შესაბამისად ორ ფრთად იყოფიან იქ მცხოვრები ადამიანებიც: ერთ მხარეს დგანან: ქაიხოსრო, პეტრე, ალექსანდრე (პიროვნული იდენტიფიკაციის მოპოვებამდე), დუსა, მეორე მხარეს კი – ანა, გიორგა, ბაბუცა, ანეტა, აღათია, ნიკო, ექიმი ჯანდიერი.
დადებითი საწყისი იმდენადაა შევიწროებული, (მიუხედავად რაოდენობრივი სიდიდისა), რომ ვერ ხარობს ვერც ბაბუცა (ავადდება და ჯერ კიდევ ახალგაზრდა კვდება); ვერც გიორგა და ანა (ორივე ტრაგიკულ სიტუაციაში იღუპება); ანეტა სულიერად შეხუთულ სივრცეს ფიზიკურადაც კი აღიქვამს ("ყარს, ყველაფერი ყარს!.."); აღათია კი დუსას გამოჩენიდან ცოტა ხნის შემდეგ თავს იხრჩობს ზუსტად იმ ტოტზე, რომლის ქვეშაც ექიმი ჯანდიერი ეტლს აყენებდა ხოლმე. დუსას მოსვლით სივრცე კიდევ უფრო მეტად იმუხტება უარყოფითად, რადგან იგი არა მარტო ფიზიკურად (რაც უფრო შესაწყნარებელია), არამედ სულიერადაც მეძავია.
უარყოფითი საწყისი
მაკაბელებს არ გააჩნიათ ის საერთო ფასეულობათა სისტემა, რაც ნებისმიერ ჭეშმარიტ ოჯახს უნდა ჰქონდეს. ეს არ არის «მორალზე დამყარებული ერთობა» და «ზნეობრივი თვალსაზრისის» არქონაა ის მთავარი მიზეზი, რის გამოც მისი წევრები ვერ ახერხებენ თვითიდენტიფიკაციას ოჯახის შიგნით. ქაიხოსროს მიერ აგებული სახლის ჭეშმარიტი ბინადრები (ქაიხოსრო, პეტრე, მოგვიანებით, დუსაც) მხოლოდ ცხოვრებისეული პრობლემებით არიან დაკავებულნი. მათთვის სიცოცხლე მხოლოდ ფიზიკურ გადარჩენაზე ზრუნვა და მატერიალური კეთილდღეობის მოპოვებაა.
დუსას მოურიდებელი, ვნებიანი ხითხითი და სახლში ნახევრედშიშველი სიარული ანეტას სახლიდან გაპარვის მიზეზად იქცევა. ამრიგად, მაიორის უარყოფითი გენი, კიდევ უფრო ძლიერდება შვილში და ქვითკირის მაღალი გალავნის შიგნით მოქცეული სივრცის ნეგატიურ იდენტიფიკაციას ახდენს. ამიტომ აღმოჩნდა ანას უმწეო სიკეთე უძლური, ამიტომ ვერ იხეირა ბაბუცამ, ამიტომ დაჭკნა მის მიერ მოტანილი ლიმონი ორი კვირის თავზე, ამიტომ გაერიდა მშობლიურ სახლს ჯერ ნიკო, შემდეგ კი ალექსანდრე და ანეტაც მის კვალს მიჰყვნენ. ქაიხოსროს ბოღმა იმდენად ძლიერი აღმოჩნდა, რომ არა მარტო მისი პიროვნული იდენტობისთვის იქცა გადაულახავ დაბრკოლებად, არამედ ამის განხორციელების საშუალება წაართვა სხვებსაც.
სიკეთის ელემენტები რომანში
მაკაბელთა ქვითკირის სახლის საპირისპიროდ სიკეთე ბატონობს გომურში, რომელსაც მადლს ფენს გიორგას ცხოვრება. იგი დედის ქორწილის დღიდანვე იწყებს იმ საქციელის მონანიებას, რითაც მაიორი გადაკიდა დედამისს და საკუთარი სიკვდილით ამთავრებს მას. გიორგას უარი მაკაბელების ჭერქვეშ ცხოვრებაზე არის სწორედ მისი სინანულის გამოხატულება. შვილის სიკვდილის შემდეგ მადლს აძლიერებს ანა, რომელიც იმ დღიდან გომურში სახლდება და აშკარად უპირისპირდება ქმარს. მადლის დამადასტურებელი ქრისტიანული სახე-სიმბოლოებია ჩიტები, რომელთაც ანა აპურებს, გიორგას სახედარი (უფლის შესვლა იერუსალიმში ვირით), ღმერთის ფიგურა. ანა ბედნიერია გომურში.
დამარხვამდე გომურში შეაქვთ აღათიას გვამიც, რომელიც სიცოცხლის მანძილზე უანგარო და უზომო სიკეთის გამცემი იყო მხოლოდ. მაგრამ რამდენადაც დიდია მათი სიკეთე, იმდენად ჩუმია და უჩინარი. მაკაბელთა სულიერი აღორძინება გომურიდან იწყება და ნელ-ნელა ფართოვდება. ანასა და გიორგას სიკეთე გადადის მომავალ თაობაში, ნიკოში, ალექსანდრეში და ანეტაში. სამივე მათგანი სახლიდან გარბის, რათა თვითიდენტიფიკაციის მოხდენა შეძლონ. ასე გადის ანასა და გიორგას მადლი ოჯახიდან და ეფინება მომავალს. ამრიგად, სივრცის იდენტიფიკაციის რღვევას რომანში იწვევს თავად ქაიხოსრო, რადგან იგი თავად უარყოფითი იდენტობის მქონე სხვასაც წინ ეღობება საკუთარი «მე»- ს ძიების გზაზე. მართალია, ბოროტება ხმამაღალი იყო, მაგრამ ხანმოკლე, ჩუმმა სიკეთემ კი დიდი ტანჯვის შემდეგ საბოლოოდ გაიმარჯვა.
სქოლიო
კატეგორია:ოთარ ჭილაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1976 წლის რომანები კატეგორია:ისტორიული რომანები კატეგორია:მაგიური რომანები
პულასკი (უისკონსინი)
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 3 539 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 500.5 კაცი/კმ². ფართობი 5.17 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის დასახლებები
ბიძინა ჭუმბურიძე
ბიძინა ჭუმბურიძე (დ. 1 მაისი, 1925, ქუთაისი — გ. 1 ივლისი, 2014) — ქართველი ექიმი.
ყარა-ბუურის რაიონი
ყარა-ბუურის რაიონი (Кара-Буура району, 1982 წლამდე — კიროვის რაიონი) — რაიონი ყირგიზეთში, შედის თალასის ოლქის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ყიზილ-ადირი. რაიონის ფართობი შეადგენს 4 216 კმ²-ს.
ბიძინა ჭუმბურიძე
1945 წელს დაამთავრა თბილისის ფარმაცევტული ინსტიტუტი.
1945–1946 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტული ქიმიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი; 1946–1954 წლებში ასისტენტი; 1954–1965 წლებში დოცენტი; 1965–1972 წლებში პროფესორი; 1972–1997 წლებში ამავე კათედრის გამგე; 1972–1994 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი პროვიზორი; 1989 წლიდან ხელმძღვანელობდა სამკურნალო საშუალებათა სტანდარტიზაციის ლაბორატორიას. ავტორია 240 სამეცნიერო ნაშრომისა; გამოქვეყნებული აქვს 18 წიგნი, მათ შორის 6 მონოგრაფია, 7 სახელმძღვანელო. მისი ხელმძღვანელობით შესრულებული და დაცულია 17 დისერტაცია; 9 აპრილს ხელმძღვანელობდა ქიმიურ-ტოქსიკოლოგიურ კომისიას.
ყარა-ბუურის რაიონი
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით, რაიონის 32 913 მხოვრებიდან ყირგიზი იყო 51 243 ადამიანი (88,3 %), ქურთი — 3 338 (5,7 %), ყაზახი — 1 157 (2,0 %), თურქი — 792 (1,4 %), რუსი — 773 (1,3 %), უზბეკი — 361 (0,6 %), ხოლო სხვა — 392 (0,7 %).
ბიძინა ჭუმბურიძე
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლის ანტრაქინონების შესწავლა“, დაიცვა 1952 წელს.
ყარა-ბუურის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:თალასის ოლქის რაიონები კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
ბიძინა ჭუმბურიძე
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „იონმცველი პოლიმერების გამოკვლევა მედიცინაში გამოყენების მიზნით“, დაიცვა 1964  წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები ბ
მუგრავოვების კოშკი
მუგრავოვების კოშკი, მორავოვების კოშკი, მოურავაშვილების კოშკი — საგვარეულო კოშკი ისტორიულ დვალეთში.
ჟღელეს ხეობის აყოლებით, სოფელ თლის ზევით 7 კმ-ში არის პატარა დასახლებული პუნქტი — ქამსხო. ადგილობრივებრივთა ცნობით დასახლება ქამსხოს რევოლუციამდე ერქვა მუგრავოვ (მორავოვ), რომელიც წარმოადგენდა მოურავაშვილების გვარის სამოსახლო ადგილს. დასახლებულ ადგილას დგას მუგრავოვთა საგვარეულო ციხე-კოშკი.
ძეგლის აღწერა
კოშკი სამსართულიანია და თავისი არქიტექტურით განსხვავდება ოსური ტიპური საგვარეულო კოშკებისაგან. კოშკის საფუძვლის ზომაა 7,4Х6,5 მ; I სართული გამოიყენებოდა საცხოვრებლად, II სართული სასტუმროს წარმოადგენდა, III სართული ხეობის სამზერი და სამლოცველო ადგილი იყო. პირველ და მეორე სართულს სამხრეთ კედელში დატოვებული აქვს შესასვლელი თაღიანი კარი. კოშკს გარშემო ფართოდ აქვს შემოვლებული კედლები. შუაში დარჩენილია სივრცე და ამ ფარტობზე დგას რამდენიმე დაბალი და მცირე ზომის, სამეურნეო-საოჯახო დანიშნულების ნაგებობა.
ამგვარად წარწერა შესრულებულია 1835 წელს და მასში მოხსენიებულია სალათას შვილი ბიზდი.
სქოლიო
კატეგორია:დვალეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:დვალეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლები
სასტაგო
სასტაგო (Sástago, Sastago) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის რიბერა-ბახა-დელ-ებროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 300,985271 კმ². მოსახლეობა — 1119 კაცი (2020 წ.).
კორიპე
კორიპე (Coripe) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 51,46 კმ². მოსახლეობა — 1238 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
სუამიკო (უისკონსინი)
სუამიკო (Suamico) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 11 346 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 120.5 კაცი/კმ². ფართობი 153.90 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის დასახლებები
ყლეათა
ეტიმოლოგია
ამ სოფელში, მთის რაჭველების გადმოცემით, ოდესღაც ფალოსის ქვის თუ ხის სვეტი ყოფილა აღმართული. საკულტო წმინდა ადგილად მიჩნეული ფალოსის ამ სვეტთან სალოცავად მიდიოდნენ უშვილო დედაკაცები, რომლებიც ღმერთს შვილიანობას და ოჯახის გამრავლებას შესთხოვნდენ. აქედან წარმომდგარა სოფლის სახელი „ყლეათა“.
ზოგიერთის მოსაზრებით ტოპონიმის ბოლოსართი — „ათა“ თურქული სიტყვაა და მამას ნიშნავს. თურქული გავლენით გვიან შემოსული ეს დანართი სიტყვა კი არ უკარგავს ტოპონიმს პირველ მნიშვნელობას, არამედ პირიქით, კიდევ უფრო მკვეთრად გამოსახავს სოფლის სახელის ფალოსურ წარმომავლობას, რაც ნათლად ცხადყოფს აგრეთვე, მამის, მამაკაცის როგორც შვილიერებისა და ოჯახის გამრავლების კულტის ფართოდ გავრცელებას ზემო რაჭისა და დვალ მთიელთა შორის.
საგულისხმოა, რომ მთის რაჭველ მამაკაცებს და დედაკაცებს ესირცხვებოდათ ხალხში დვალური სოფლის ყლეათას სახელის პირდაპირი მნიშვნელობით წარმოთქმა, ამიტომ, როცა სოფლის ხსენება იყო საჭირო ამბობდნენ „გლახასოფელა“.
სხვა ენებში ასო „ყ“-ს არ არსებობის გამო სოფლის სახელწოდება სახეცვლილად წარმოითქმის და იწერება „კლიათას“ ან „გალიათას“ სახით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დვალეთი კატეგორია:დვალეთის სოფლები კატეგორია:ალაგირის რაიონის სოფლები
მარჩენა (სევილია)
მარჩენა  (Marchena) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 378,25 კმ². მოსახლეობა — 19 329 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
აგიტაცია
აგიტაცია (agitation) — სიტყვიერი, ბეჭდვითი ან თვალსაჩინო პოლიტიკური მოღვაწეობა, რომელიც ადამიანების ცნობიერებასა და განწყობაზე ზემოქმედებს მათი პოლიტიკური ან სხვა მოსაზრებებით დარწმუნების მიზნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:პროპაგანდა
ჟღელეს ხეობა
ჟღელეს ხეობა — ისტორიული დვალეთის, უკიდურესი დასავლეთი ხეობა.
გეოგრაფია
ჟღელეს-წყალის მარცხენა ნაპირის მთები საკმაოდ დამრეცია და თვით ნაპირიც იმდენად ფართო დავაკებას წარმოადგენს, თუმც ალაგ-ალაგ ბორცვნარია, წყლის გაყოლებით ხეობაში ახლო-ახლო მდგარი მრავალი სოფელი და ნასოფლარია.
თავის ზემო ნაწილში ხეობა მამისონის უღელტეხილს აღწევს, ხოლო ქვემო ნაწილში — სოფელ ქვემო ზრამაგას. ამ ხეობის მთელ სიგრძეზე (21-23 კმ.) მიიმართება ე.წ. ოსეთის სამხედრო გზა, რომელიც ბოლოს მამისონის უღელტეხილით გადადის რაჭაში. ამრიგად, ჟღელეს ხეობა ახლოა რაჭასთან და XIX საუკუნეში გაყვანილი გზაც რომ არ იყოს, მაინც შედარებით ადვილსავალი გზით, უღელტეხილით არის მასთან დაკავშირებული.
ვახუშტი ბატონიშვილი ძველ ჟღელეს ხეობას ასე აღგვიღწერს:
ისტორია
არსებობს რიგი ისტორიული მოწმობა იმაზე, რომ დვალეთი შუა საუკუნეებში მეტწილად ქართლის თუ საქართველოს პოლიტიკურ საზღვრებში შედიოდა და კულტურულ-ეკონომიურად პირველ რიგში ქართლთან იყო დაკავშირებული, ხოლო გვიან შუა საუკუნეებში დვალეთის დასავლეთ კუთხეს (ჟღალეთის ხეობას) იჩემებდნენ იმერეთის მეფე და რაჭის ერისთავი.
ქართულ საისტორიო წყაროებში (ს. ჩხეიძე, ვახუშტი) არის ცნობა 1711 წელს დვალეთში და კერძოდ ჟღელეს ხეობაში, წარმატებით ლაშქრობაზე.
1772 წლის 7 ივლისს კუდაროზე გავლისას ი. ა. გულდენტშტენდმა თავის დღიურში აღნიშნა: „კუდარო წონასთან ერთად დარბეულ იქნა ამ სამი წლის წინათ იმერეთის თავადებისაგან; ამიტომ ყველა საბრძოლო კოშკი ნახევრად დანგრეული იყო. ის (კუდარო) ეკუთვნის ოსურ თემს დვალეთს... თავადი... ჯაფარიძე რაჭის ერისთავათან ერთად იჩემებენ ბატონობას ორივე ოსურ თემზე, დვალეთზე და მაფსუანზე (მამისონი)“.
ხეობის აღწერა
ჟღელეს ხეობაზე გაუვლია თავის 1869-1871 წლებში მოგზაურობის დროს ცნობილ კავკასიელ მოგზაურს ვ. პფაფს. თავის მოგზაურობის აღწერილობებში მას მოჰყავს რიგი საყურადღებო ცნობები და შენიშნავს: «Мамисонский-дон принимает в себя многочисленные горные потоки. Замечательно, что часть этих потоков, как некоторые аулы, носят грузинские названия. Из этого можно заключить, что осетины, обитающие в этом ущельи, смещались с грузинами».
«Жители (Мамисонского ущелья) по типу, очевидно, смещались с грузинами или имеретинами и речки большею часть носят грузинские названия».
არაერთი ქართული წარწერაა აღმოჩენილი ძღელეს ხეობაში, კერძოდ სოფელ ქალაქაში. ქართული დამწერლობის ძეგლებზე დეტალურად დაწერა ჯერ საკანდიდატო დისერტაცია ხოლო შემდეგ პატარა წიგნი ბ. ბიგულაევმა. ის აღნშნავდა, რომ «Надписи на грузинском алфавите обнаружены на стенах развалин древнего храма и на могильных камнях древнего кладбища в селе Калак».
სოფელ თლისთან არსებული ეკლესიის ნანგრევები შეისწავლა ხელოვნებათმცოდნემ ვ. დოლიძემ. მან დაწვრილებით აღწერა და გარკვეულად დაადგინა ამ ეკლესიის კუთვნილება XI საუკუნის დასაწყისის ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლთა რიგისადმი.
ამ კოშკის ახლო აშენებული სახლის პირველ სართულის წინა კედელში ჩატანებულ ერთ მოზრდილ ქვაზე (1,05Х0,32 მ.), ამოკაწვრით შესრულებულია დაქარაგმებული ქართული მხედრული წარწერა.
სოფელ ქამსხოს ზემოთ 1 კმ-ში არის სოფელი „ქალაქი“ (Калаки). სახელწოდება ქალაქი კავკასიონის მთავარ ქედზე ბევრ ადგილას გვხვდება, სახელდობრ:
სოფელ ქალაქის ახლოს არის ეკლესია ძილეს-ძუარი, სადაც ადრე ეკლესია იდგა. ამასვე ადასტურებს ჩრდ. ოსეთის ასსრ კულტურის სამინისტროს ძეგლთა დაცვის განყოფილების მიერ აღნუსხულ ძეგლთა სიაც, სადაც სოფლის მახლობლად მოხსენიებულია «Остатки здания древней церкви».
სქოლიო
კატეგორია:დვალეთი კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის ხეობები
ბორის წიფურია
ბორის წიფურია (დ. 15 ივნისი, 1933, სოფ. ხორგა, ხობის რაიონი — გ. 28 ივნისი, 2005) — ქართველი არტისტი.
1956 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი.
1956–1962 წლებში მუშაობდა სოხუმის სამსონ ჭანბას სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის ქართულ დასში მსახიობად; 1962 წლიდან იყო თბილისის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მსახიობი; 1984–1990 წლებში თბილისის სახელმწიფო ცირკის დირექტორი; ტელე–შოუ „ფორტუნას“ წამყვანი; 1966 წელს შედგა მისი დებიუტი რეჟისორ იური ქავთარაძის ფილმში „უყაიმო თამაში“; განსაკუთრებით დიდი წარმატება მსახიობს მოუტანა შემდეგმა როლებმა: ხუტა ოდიშარია („შერეკილები“, 1973), მეწისქვილე („დათა თუთაშხია“, 1978), სელიმი („მიზანში“, 1979).
1965–2005 წლებში იყო საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2003)
ბუკელართა თემი
thumb|ბიზანტიის თემები მცირე აზიაში, დაახლოებით 842 წელი. ბუკელარიონის თემი (Βουκελλάριον θέμα) — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობდა მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ის VIII საუკუნეში ჩამოყალიბდა და თითქმის მთელ ანტიკურ პაფლაგონიის რეგიონს მოიცავდა.
მონტელიანო
მონტელიანო (Montellano) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 116,71 კმ². მოსახლეობა — 7053 კაცი (2020 წ.).
ბუკელართა თემი
ისტორია
თემი დაახლოებით 743-767 წლებში, ოფსიკიონის მმართველ არტაბასდოსის აჯანყების ჩახშობის შედეგად, იმპერატორ კონსტანტინე V-ის მიერ ჩამოყალიბდა. ახალი თემი, ოპტიმატონთან ერთად ჩამოაჭრეს ოფსიკიონის თემს, რომელიც იმპერატორის პირად მმართველობაში გადავიდა, იმისათვის რომ შემცირებულიყო ურჩი ფეოდალების ძალაუფლება. თემის სახელი მომდინარეობს ბუკელარიის, რომაული კავალერიისაგან, რომელიც შედგებოდა გუთებისა და რომაელებისაგან. VII საუკუნეში, მათ შექმნეს ოფსიკიონის სახმელეთო ძალა, მანამ სანამ რეგიონი თემის ტიტულს მიიღებდა, ის იმართებოდა დომესტიკოსების მიერ. პირველად ბუკელარიონის სტრატეგოსი 767 წელს დაინიშნა. თემის დედაქალაქი ანკირაში მდებარეობდა. არაბი გეოგრაფების მიხედვით, თემი ითვლიდა 8 000 სამხედროს. ბუკელარიონის თემი, როგორც შემდგომ პაფლაგონიის თემი,შავი ზვის სანაპიროზე მცირე სამხედრო ფლოტს ფლობდა. ბუკელარიონის და პაფლაგონიის კატეპანი, შავი ზღვის სამხედრო ფლოტის მმართველი იყო. X საუკუნის ისტორიული წყაროები, რეგიონში მხოლოდ სავაჭრო და სატრანსპორტო ფლოტის არსებობას მიუთითებს.
მონტელიანო
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
ბუკელართა თემი
ისტორია
თავდაპირველად, თემი შავი ზღვის სანაპიროდან, ანატოლიის პლატომდე აღწევდა. მას დასავლეთით ოფსიკიონის და ოპტიმატონის, სამხრეთით ანატოლიის, აღმოსავლეთით კი არმენიაკონის თემები ესაზღვრებოდა. IX საუკუნეში, ალბათ 820 წლისთვის, ბუკელარიონის თემს, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილი ჩამოეჭრა და შეიქმნა პაფლაგონიის თემი. მისი ზომა კიდევ უფრო შემცირდა ლეონ VI-ის მმართველობის პერიოდში, როდესაც თემს რვა სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთის სამხედრო დანაყოფი ჩამოაჭრეს. იმისათვის, რომ შეექმნათ კაპადოკიისა და ხარსიანონის თემები. IX საუკუნეში, ის მოიცავდა ორ ქალაქსა და ცამეტ ციხესიმაგრეს. 1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, თემი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის თემები
ველილია-დე-ებრო
ველილია-დე-ებრო (Velilla de Ebro, Viliella d'Ebro) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის რიბერა-ბახა-დელ-ებროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 59,789971 კმ². მოსახლეობა — 203 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რაიტსტაუნი (უისკონსინის სოფელი)
რაიტსტაუნი (Wrightstown) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 2 827 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 266.9 კაცი/კმ². ფართობი 11.14 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის დასახლებები
კონსტანტინე წერეთელი
კონსტანტინე წერეთელი (დ. 4 თებერვალი, 1921, თბილისი — გ. 27 თებერვალი, 2004) — ქართველი ენათმეცნიერი.
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დაარსების დღიდან (1960) იგი ხელმძღვანელობდა ინსტიტუტის სემიტოლოგიის განყოფილებას. 1991 წლიდან მისი ინიციატივით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტშო იქმნება ებრაულ-არამეული ფილოლოგიის კათედრა, რომელსაც უცვლელად ედგა სათავეში. 1994 წელს დაინიშნა განათლების სამინისტროსთან შექმნილი აღმოსავლურ ენათა სწავლების  კოორდინაციის ცენტრის ხელმძღვანელად. მისმა შრომებმა არამეულ დიალექტოლოგიაში საფუძველი ჩაუყარა ამ სამეცნიერო დარგის პრობლემათა ფართო კვლევას და ბიძგი მისცა მსოფლიო ორიენტალისტიკაში მის ინტენსიურ განვითარებას. იგი ითვლება არამეული დიალექტოლოგიის მამათავრად. მეცნიერის შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს დათმობილი ქართულ-აღმოსავლურ ენობრივ და კულტურულ-ისტორიულ ურთიერთობებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1998) კ კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:გიორგი წერეთლის პრემიის   ლაუარეატები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
გური ცაგარეიშვილი
გური ცაგარეიშვილი (დ. 25 ნოემბერი, 1934, ქუთაისი — გ. 1998) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი.
1958 წელს დაამთავრა სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
პარადასი
პარადასი (Paradas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 110,6 კმ². მოსახლეობა — 6857 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები
იტონი (უისკონსინი)
იტონი (Eaton) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 414 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 22,5 კაცი/კმ². ფართობი 62,9 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის დასახლებები
მორონ-დე-ლა-ფრონტერა
მორონ-დე-ლა-ფრონტერა (Morón de la Frontera) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 431,94 კმ². მოსახლეობა — 27 633 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სევილიის ქალაქები
სერგეი ლუგანსკი
სერგეი ლუგანსკი (დ. 1 ოქტომბერი, 1918, ალმა-ათა — გ. 16 იანვარი, 1977, ალმა-ათა) — ავიაციის  გენერალ-მაიორი (1957 წ.), ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი (2 სექტემბერი 1943 და 1 ივლისი 1944). სკკპ-ს წევრი 1942 წლიდან. დაამთავრა ორენბურგის მფრინავთა სკოლა 1938 წ. და სამხედრო საჰაერო აკადემია 1949 წ. მეორე მსოფლიო ომში 1941-1944 წწ. იბრძოდა სამხრეთის, ვორონეჟის, სტეპის უკრაინის II და I ფრონტებზე. იყო საავიაციო ესკადრილისა და გამანადგურებელი საავიაციო პოლკის მეთაური 1941-1944 და 1944-1945 წწ. მოახდინა 390 საბრძოლო გაფრენა. პირადად ჩამოაგდო მოწინააღმდეგის 37 თვითმფრინავი, ჯგუფურ ბრძოლაში 1964 წლიდან თადარიგშია. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, 5 სხვა ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
გივი ძნელაძე
გივი ძნელაძე (დ. 23 აგვისტო, 1927, ბურნათი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 16 ოქტომბერი, 2002) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა კოხნარის საშუალო სკოლა,. 1952 წელს დაამთავრა ალექსანდრე პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რუსული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. მუშაობდა გაზეთ „სამგორისა“ და ჟურნალ „პიონერის“ რედაქციებში. 1967 წლიდან იყო ჟურნალ „ცისკარის“, ხოლო შემდეგ ალმანახ „საუნჯის“ თანამშრომელი. მისი პირველი ლექსი დაიბეჭდა გაზეთში „ახალგაზრდა კომუნისტი“. გარდაიცვალა 2012 წლის 16 ოქტომბერს, დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ავტორია კრებულებისა: „ლექსები“ (1963, 1969, 1973) „ვედრება“ (1971), „მადლიერება“ (1974), „მარადი მგზავრი“ (1977), „ერთტომეული“ (1982), „ადამიანური სასწაულები“ (1986), „ნუგეშინი“ (1987), „საუკუნიდან საუკუნეში“, „ადამიანს უყვარს ადამიანი“, „სიყვარულის წიგნი“ და სხვა. თარგმნა „კალევალა“ (მუხრან მაჭავარიანთან და შოთა ჩანტლაძესთან ერთად, 1965). ძნელაძის ლექსები თარგმნილია სხვადასხვა ენებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ნატალი კოული
ნატალი მარია კოული (Natalie Maria Cole; დ. 6 თებერვალი, 1950 — გ. 31 დეკემბერი, 2015) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და შემსრულებელი, ნატ კინგ კოულის შვილი. ცნობილი გახდა 1970-იან წლებში სიმღერებით "This Will Be", "Inseparable" და  "Our Love". ჩანაწერების სუსტი გაყიდვების და ნარკოტიკების მოხმარების მძიმე პერიოდის შემდეგ 1987 წელს დაბრუნდა ალბომით Everlasting და ბრიუს სპრინგსტინის "Pink Cadillac"-ის ქავერ-ვერსიით. 1990-იან წლებში ჩაწერა ალბომი Unforgettable... with Love, რომელშიც მამამისის სიმღერების საკუთარი ვერსიები შეიტანა. მან მომღერალს გრემის მრავალი ჯილდო მოუტანა. მსოფლიო მასშტაბით კოულმა 30 მილიონზე მეტი ჩანაწერი გაყიდა. გარდაიცვალა 2015 წლის 31 დეკემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ლა-პუებლა-დე-კასალია
ლა-პუებლა-დე-კასალია (La Puebla de Cazalla) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების სევილიის პროვინციის კამპანია-დე-მორონ-ი-მარეჩის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 188 კმ². მოსახლეობა — 10 932 კაცი (2020 წ.).
პეტროს დურიანი
პეტროს დურიანი (Պետրոս Դուրյան; დ. 1 ივნისი [  ძვ. სტ. 20 მაისი], 1851, კონსტანტინოპოლი — გ. 2 თებერვალი [ ძვ. სტ. 21 იანვარი] , 1872, კონსტანტინოპოლი) — სომეხი პოეტი.
ბიოგრაფია
პეტროს დურიანი (ნამდვილი გვარი ემბაიანი) დაიბადა 1851 წლის 20 მაისს კონსტანტინოპოლში, სქიუთარის რაიონში. ღარიბი მჭედლის ოჯახში. ექვსი წლის ასაკში სწავლა დაიწყო სქიუთარის სასწავლებელში, რომელიც დაამთავრა 1867 წელს. 16 წლის პეტროს დურიანი ცდილობს იშოვოს სამუშაო, რათა დაეხმაროს თავის ღარიბ ოჯახს.
პირველად პეტროსი იყო აფთიაქარის მოსწავლე, შემდეგ მდივანი და საოჯახო მასწავლებელი, თუმცა ეს არ იყო ის, რაზეც ახალგაზრდა პეტროსი ოცნებობდა. მას უნდოდა ყოფილიყო პოეტი და პოეზიით გამხდარიყო სახელოვანი. ლიტერატურამ პოეტი სკოლაშივე გაიტაცა და გადაწყვიტა სიცოცხლის ბოლომდე ეწერა ლექსები. მისი ოცნება თითქმის ახდა, როდესაც იგი დასაქმდა თეატრში, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ თავის საქმით კმაყოფილი იყო თავს მაინც მარტოსულად გრძნობდა. იგი წერდა პიესებს თეატრისთვის და ხანდახან სცენაზეც გამოდიოდა. 1871 წელს პოეტს გამოაჩნდა ტუბერკულოზის პირველი ნიშნები, თავიდან პეტროსმა ამას არ მიაქცია ყურადღება და წერას განაგრძობდა, თუმცა ავადმყოფობამ იგი მაინც გატეხა. სიცოცხლის ბოლო წელი პოეტმა საწოლს მიჯაჭვულმა გაატარა. 1871 წლის 21 იანვრის ღამეს პეტროს დურიანი გარდაიცვალა.
შემოქმედება
მის კალამს ეკუთვნის შემდეგი ლექსები:
ისტორიული ტრაგედიები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1851 კატეგორია:გარდაცვლილი 1872 კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
სოს-დელ-რეი-კატოლიკო
სოს-დელ-რეი-კატოლიკო (Sos del Rey Católico, Sos d'o Rei Catolico) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 216,624807 კმ². მოსახლეობა — 567 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ჯონ ფაულზი
ოქსფორდის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ფაულზი საბერძნეთის ერთ-ერთ კუნძულზე ინგლისურს ასწავლიდა, ეს გამოცდილება შთაგონება იყო მისი რომანისთვის „გრძნეული“ (1965). წიგნი გამოცემისთანავე ბესტსელერად იქცა, რამდენადაც სრულად ემთხვეოდა 1960-იანი წლები „ჰიპი“ ანარქიზმისა და ექსპერიმენტული ფილოსოფიის სულისკვეთებას. მას მოჰყვა „ფრანგი ლეიტენანტის საყვარელი“ 1969 წელს, პოსტმდოდერნული სტილის ისტორიული რომანი, რომელშიც მოქმედება ვიქტორიანულ ეპოქაში ხდება.
ფაულზის წიგნები არაერთ ენაზეა თარგმნილი, ზოგიერთი მათგანის მიხედვით კი კინოადაპტაციებია გადაღებული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:პოსტმოდერნული ლიტერატურა კატეგორია:ინგლისელი ათეისტები კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები კატეგორია:ინგლისელი ჰუმანისტები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ეროტიკული ჟანრის მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები
მერაბ ჩუხუა
მერაბ ჩუხუა (დ. 22 თებერვალი, 1964, ზუგდიდი) — ქართველი ფილოლოგი.
1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1986–1993 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომელი, ისტორიულ–ეტიმოლოგიური ლაბორატორიის გამგე; 1990–1991 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს პირველი მდივანი; 1992–1993 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის – ზვიად გამსახურდიას საგანგებო პოლიტიკური რწმუნებული საქართველოში; 1994–1995 წლებში ინგუშეთის რესპუბლიკის ქალაქ ნაზრანის სკოლის პედაგოგი; 2003–2006 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის მთის იბერიულ–კავკასიურ ენათა განყოფილების მეცნიერ თანამშრომელი; 2006 წლიდან ქართველურ ენათა განყოფილების გამგე და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგი; 2008-2012 წლებში დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. ავტორია 3 მონოგრაფიის, წიგნების და 100–მდე სტატიისა.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ბგერათშესატყვისობათა სისტემა ქართველურ-ნახურ ენებში“, დაიცვა 2006 წელს.
გლენმორი (უისკონსინი)
გლენმორი (Glenmore) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
კაპადოკიის თემი
thumb|ბიზანტიის თემები, 1025 კაპადოკიის თემი (θέμα Καππαδοκίας) — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია. თემი მდებარეობს კაპადოკიის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე.
მდებარეობა
თემი მოიცავდა ანტიკურ რომაულ პროვინცია კაპადოკია სეკუნდა და კაპადოკია პრიმას ნაწილს. X საუკუნისთვის ჩრდილო-დასავლეთით ის ბუკელარიონის, ჩრდილოეთით ხარსიანონის და არმენიაკონის თემს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი კესარიისთან ახლოს მდებარე როდენტოს ციხესიმაგრეს, სამხრეთით კი ტავროსის მთებს, რომელიც წარმოადგენდა ბიზანტია-არაბეთის საზღვრებს, კილიკიასთან.
ისტორია
არაბების ლაშქრობა მცირე აზიაში, კაპადოკიის გავლით, კილიკიის ჩრდილოეთში მდებარე გადასასვლელმა ხეობამ განაპირობა. საზღვრისპირა მდებარეობამ და არაბების გამუდმებულმა თარეშმა, კაპადოკიის რეგიონი ძლიერ დაზიანა. ქალაქები და ციხესიმაგრეები თანდათან განადგურდა და რეგიონი დაიცალა მოსახლეობისაგან. IX საუკუნეში, არაბების შემოსევისაგან, ქალაქები: ტიანა, ჰერაკლეა სიბისტრა და ფაუსტინოპოლისი განადგურდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰერაკლეა სიბისტრა აღადგინეს, დანარჩენი ქალაქების მოსახლეობა ნიგდე და ლოულონის ციხესიმარგეებში გაიხიზნა.
თავდაპირველად კაპადოკიის თემი, ანატოლიის თემის სამხედრო ოლქს წარმოადგენდა. იმისათვის რომ არაბების თავდასხმებს გამკლავებოდნენ, ის ავტონომიური საზღვრისპირა ოლქი გახდა, რომელმაც საბოლოოდ თემის სტატუსიც მოიპოვა. თემი პირველად ისტორიულ წყაროებში 830 წელს გამოჩნდა. არაბი გეოგრაფების, იბნ ხორდადბეჰი და იბნ ალ-ფაქიჰის მიხედვით, პროვინცია მსუბუქად გამაგრებულ ოც ქალაქსა და ციხესიმაგრეს მოიცავდა და X საუკუნისთვის 4 000 სამხედროს ითვლიდა. თემი ასევე წარმოადგენდა სამხედრო ბანაკების ქსელს, რომელშიც სხვადასხვა თემებისაგან თავს იყრიდა ბიზანტიის არმია. თემის სტრატეგოსი, რომლის ცენტრიც მდებარეობდა თავდაპირველად კორონის ციხესიმაგრეში და მოგვიანებით ტიანაში, პატრიკიოსის ტიტულაც ატარებბდა. thumb|ბიზანტიის თემები მცირე აზიაში, დაახლოებით 842 წელი. 833-879 წლებში, არაბებმა დაიპყრეს ლოულონი, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრე, რომელიც აკონტროლებდა ჩრდილოეთ კილიკიის ხეობიდან გადმოსასვლელ გზებს. 863 წელს, ლალაკაონის ბრძოლაში ბიზანტიის გამარჯვებით და 872 (ან 878) ტეფრიკთან, პავლიკიანური სახელმწიფოს განადგურების შემდგომ, რეგიონში მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა, მაგრამ ის ისევე დარჩა არაბების მთავარ სამიზნედ. 897 წელს არაბების შემოსევამ თემის დედაქალაქი, კორონი გაანადგურა.
იმპერატორ ლეონ VI-ის (მმართველობა 886-912) პერიოდში, აღმოსავლეთ ტერიტორია: ნისას ოლქი და რამდენიმე ტურმა ხარსიანონის თემს გადაეცა. სანაცვლოდ კი ანატოლიის და ბუკელარიონის ხარჯზე, თემი დასავლეთისაკენ გაფართოვდა, რითიც თუზის ტბის მიმდებარე ტერიტორია მოიცვა.
1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ, კაპადოკიის დიდი ნაწილი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს. დასავლეთ კაპადოკია კი 1081 წლამდე ბიზანტიის ხელში რჩებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბიზანტიის თემები კატეგორია:კაპადოკია
ტაუსტე
ტაუსტე (Tauste, Taust) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 405,232562 კმ². მოსახლეობა — 6847 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
უნკასტილიო
უნკასტილიო (Uncastillo, Uncastiello) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 230,865907 კმ². მოსახლეობა — 621 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ჰოლანდი (უისკონსინი)
ჰოლანდი (Holland) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 339 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 14.4 კაცი/კმ². ფართობი 93,2 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
ზაბელი
ზაბელი   (Զապել; დ. 27 იანვარი, 1216 / 25 იანვარი,  1217 — გ. 23 იანვარი, 1252) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედოფალი (1219–1252).
ზაბელი დედოფალი ორი ძმის რუბენ II-ისა და მლეჰის მმართველობის შემდეგ გახდა. სახელმწიფო ინტერესების გამო იძულებით გაათხოვეს ჰეთუმ I-ზე, დიდი ხნის განმავლობაში ზაბელი მასთან ცხოვრებაზეც კი უარს ამბობდა, თუმცა საბოლოოდ კილიკიის სომეხთა სამეფოს მმართველი ჰეთუმ I გახდა და ახალ ჰეთუმიანების დინასტიას დაუდო სათავე.
სქოლიო
კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1216 კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1217 კატეგორია:გარდაცვლილი 1252 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი
Thrakattak
Thrakattak — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის მიერ 1995 წელს აშშ-ში და იაპონიაში გამართული კონცერტების საკონცერტო ალბომი. იგი გამოვიდა 1996 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები კატეგორია:King Crimson-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1996 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Discipline Global Mobile-ის ალბომები
ვაჟა შენგელია
ვაჟა შენგელია (დ. 4 ოქტომბერი, 1940, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი.
1968–1972 წლებში იყო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1972–1975 წლებში სწავლული მდივანი, 1972–1975 წლებში უფროსი, 1972–1986 წლებში წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1987–2006 წლებში დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 2006 წლიდან — მთის იბერიულ–კავკასიურ ენათა განყოფილების ხელმძღვანელი, მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1980 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლექტორი, 1987 წლიდან დოცენტი, 2002 წლიდან პროფესორი, 2006 წლიდან მიწვეული პროფესორი. არის სანეცნიერო 140 ნაშრომის ავტორი.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ქართველურ და ჩერქეზულ ენობრივ სისტემათა ისტორიისათვის“, დაიცვა 1999 წელს.
2008 წელს მიიღო არნოლდ ჩიქობავას სახელობის პრემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
უნდუეს-დე-ლერდა
უნდუეს-დე-ლერდა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 42,992472 კმ². მოსახლეობა — 57 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ავდოტია სმირნოვა
ავდოტია სმირნოვა (ცნობილია როგორც დუნია სმირნოვა; Авдотья Андреевна Смирнова; დ. 29 ივნისი, 1969, მოსკოვი) — რუსი სცენარისტი, კინორეჟისორი, ტელეწამყვანი, პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
დუნია სმირნოვა დაიბადა 1969 წლის 29 ივნისს მოსკოვში მსახიობ ნატალია რუდნაიას და რეჟისორ ანდრეი სმირნოვის ოჯახში. მწერალ სერგეი სმირნოვის შვილიშვილი. ადრეული ასაკიდანვე მიიჩნევდა, რომ დუნიათი თავის გაცნობით შეეძლო არაკეთილსასურველი შთაბეჭდილების დატოვება, ამდენად, საკუთარი აღიარებით, იგი ზოგჯერ ხალხს კრისტინათი და ანჟელათი წარუდგება.
კინემატოგრაფითა და პუბლიცისტიკით დაინტერესებულ ავდოტიას უნდოდა ჩაებარებინა სერგეი გერასიმოვის სახელობის კინემატოგრაფის საკავშირო ინსტიტუტის სასცენარო ფაკულტეტზე, თუმცა მამამისი ამის კატეგორიული წინააღმდეგი იყო. მან ჩააბარა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიურ ფაკულტეტზე, ხოლო შემდეგ გადავიდა თეატრალური ხელოვნების რუსეთის უნივერსიტეტის თეატრმცოდნეობის განყოფილებაზე, თუმცა არ დაუმთავრებია უმაღლესი.
1987–88 წლებში ავდოტია მუშაობდა რედაქტორად სერგეი სოლოვიოვის შემოქმედებით გაერთიანებაში „წრე“ მოსფილმის კინოსტუდიაში. გამოდიოდა ანდერგრაუნდულ მუსიკალურ ჯგუფ „სულელებთან“ ერთად, თანამშრომლობდა სამიზდატურ ჟურნალ „ურლაიტთან“. 1989 წელს გადავიდა სანქტ-პეტერბურგში. იყო კულტურული საზოგადოების — „ა—ია“-ს არტ-მენეჯერი, ორგანიზება გაუწია თანამედროვე სახვითი ხელოვნების გამოფენას, შეადგინა ბანკ „პეტროვსკის“ ფერწერის კოლექცია.
1995–96 წლებში იყო საგამომცემლო სახლის „კომერსანტის“ პეტერბურგის განყოფილების დირექტორი, მოგვიანებით — გამომშვები რედაქტორი. 1997–98 წლებში მუშაობდა ჟურნალ „სტოლიცას“ მიმომხილველად. სხვადასხვა წლებში გამოდიოდა მისი პუბლიკაციები ჟურნალებში „აფიშა“, „სეანსი“, „Vogue“, გაზეთებში „რუსული ტელეგრაფი“, „მოსკოვის ამბები“ და სხვა. 2007 წელს გამოვიდა კრებული „ყინვიდან“, რომელიც შეიცავს სტატიებსა და წიგნის რეცენზიებს, გამოქვეყნებულს ამ გაზეთებსა და ჟურნალებში 1997–2003 წლებში. 2012 წელს ავდოტია სმირნოვამ დააფუძნა ფონდი „გამოსასვლელი“, რომელიც რუსეთში ეხმარება აუტიზმის მქონე ადამიანებს.
სცენარისტი
1989 წელს სანქტ-პეტერბურგში გადასვლის შემდეგ, ავდოტია სმირნოვა მუშაობდა ტელევიზიაში, აკეთებდა საკუთარ, წარუმატებელ პროგრამას. გაიცნო რეჟისორი ალექსეი უჩიტელი, რომელიც იმ დროს მუშაობდა დოკუმენტური ფილმების ლენინგრადის სტუდიაში. მასთან თანაავტორობით დაიწერა სცენარი დოკუმენტური ფილმისთვის „უკანასკნელი გმირი“ (1992), რომელიც მიეძღვნა ვიქტორ ცოის ხსოვნას. 1993 წელს ალექსეი უჩიტელთან ერთად გადაღებულ იქნა კიდევ ერთი დოკუმენტური სურათი, „ბატერფლაი“, თეატრალური რეჟისორის რომან ვიქტიუკის შესახებ. მომდევნო სცენარი, „წითელი ჟიზელი“, ჩაფიქრებული იყო დოკუმენტური ფილმისთვის — ბალერინის ოლგა სპესივცევას შესახებ. იგეგმებოდა მასთან ინტერვიუს ჩაწერა, თუმცა ვერ მოასწრეს, ბალერინა 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა. თანაავტორებმა გადაწყვიტეს პირველი ფილმის გადაღება „ჟიზელის მანია“,. რომლის გადაღება 1995 წელს დამთავრდა.
ჯერ კიდევ „ჟიზელის მანია“-ს გადაღებებისას დუნია სმირნოვას გაუჩნდა იდეა გადაეღო ფილმი ივანე ბუნინის უკანასკნელი სიყვარულის შესახებ. ბუნინით მთელი ცხოვრება მოხიბლული იყო ავდოტიას მამა ანდრეი სმირნოვი. და, როგორც გამოტყდა ლიუბოვ არკუსთან ინტერვიუში, მამამისის პორტრეტულმა მსგავსებამ მწერალთან ითამაშა გადამწყვეტი როლი სცენარის „ქალის სახელი“ დაწერისათვის, რომლის მიხედვით მოგვიანებით ალექსეი უჩიტელმა გადაიღო ფილმი „მისი ცოლის დღიური“ (2000), რომელშიც მთავარი როლი ანდრეი სმირნოვმა შეასრულა. . ამ სცენარისათვის 1997 წელს დუნია სმირნოვამ მიიღო პრიზი „The Hartley-Merrill International Screening Competition“. 2000 წელს გამოსული ფილმი, აღინიშნა კინოფესტივალ „კინოტავრის“ გრან-პრითა და პრემიით „ნიკა“ საუკეთესო ფილმისთვის. ფილმმა გამოიწვია კინოკრიტიკოსთა ორაზროვანი რეაქცია.
დუნია სმირნოვამ მონაწილეობა მიიღო რეჟისორ გრიგორი კონსტანტინოპოლსკის ფილმ „8 ½ $“-ის (1999) სცენარის დაწერაში. ფილმმა მიიღო პრემია „ოქროს ვერძი“ საუკეთესო სარეჟისორო დებიუტისთვის.
2003 წელს გაგრძელდა თანამშრომლობა რეჟისორ ალექსეი უჩიტელთან, გადაღებულ იქნა ფილმი „გასეირნება“, რომელიც ვიბორგში დაჯილდოვდა კინოფესტივალ „ფანჯარა ევროპაში“ მთავარი პრიზით. და ნომინირებული იყო პრემიაზე „ოქროს არწივი“ წლის საუკეთესო ფილმისთვის. დუნია სმირნოვა ნომინირებული იყო „ნიკას“ და „ოქროს არწივის“ პრემიაზე საუკეთესო სცენარისთვის.
რეჟისორი
2006 წელს შედგა დუნია სმირნოვას სარეჟისორო დებიუტი, დადგა რა ფილმი „კავშირი“. სცენარი „წელიწადის დროები“, რომლის მიხედვით გადაიღეს ფილმი, განკუთვნილი იყო ალექსეი უჩიტელისათვის, თუმცა რეჟისორი შეუდგა ფილმ „კოსმოსი როგორც წინათგრძნობა“ გადაღებებს და ავდოტიას შესთავაზა თავად გამხდარიყო რეჟისორი. ფილმმა მიიღო „კინოტავრის“ პრიზი საუკეთესო დებიუტისთვის. .
2008 წელს გამოვიდა ივანე ტურგენევის რომანის — „მამებისა და შვილების“ ოთხსერიიანი ეკრანიზაცია. სმირნოვას აზრით, ეს ყველაზე უფრო გაუგებარი რუსული რომანია, — „ქმნილება სიყვარულსა და ცხოვრებაზე, და არა ნიჰილიზმსა და გაკვეთილ ბაყაყებზე“. სცენარის თანაავტორი ალექსანდრე ადაბაშიანი გამოტყდა, რომ, ის გაკვირვებული იყო, როდესაც დუნია სმირნოვამ მას შესთავაზა ტურგენევის ამ რომანის სცენარზე მუშაობა.
ტელევიზია
2002–2014 წლებში ტატიანა ტოლსტაიასთან ერთად მიჰყავდა ტოკ-შოუ „ძრახვის სკოლა“ არხზე „კულტურა“ (2004 წლიდან NTV). 2003 წელს გადაცემამ მიიღო TEFI როგორც საუკეთესო ტოკ-შოუმ. 2004 წელს წამყვანებმა გამოუშვეს წიგნი «„ძრახვის სკოლის“ სამზარეულო»
2008 წელს იყო შოუ „STS სუპერვარსკვლავს ანთებს“ ჟიურის წევრი STS-ზე. .
პირადი ცხოვრება
1989 წელს ცოლად გაჰყვა პეტერბურგელ ხელოვნებათმცოდნეს არკადი იპოლიტოვს. ცოლ-ქმარი ერთმანეთს 1996 წელს გაშორდა. შვილი — დანილა (დ. 1990), სწავლობდა საფეხბურთო სკოლა „ზენიტში“, მსოფლიოს ჩემპიონი პლაჟის ფეხბურთში რუსეთის ნაკრების შემადგენლობაში, მეკარე. 2015 წელს დაასრულა სპორტული კარიერა. დაამთავრა კინოსა და ტელევიზიის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (სერგეი სელიანოვის საპროდიუსერო სახელოსნო). იყო ჯგუფ „ლენინგრადის“ კლიპის „დაკრძალვა“-ს პროდიუსერი, რეჟისორი — ავდოტია სმირნოვა. 2012 წელს ავდოტია სმირნოვა ცოლად გაჰყვა ანატოლი ჩუბაისს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:რუსი სცენარისტები კატეგორია:რუსი კინორეჟისორები კატეგორია:რუსი ტელეწამყვანები კატეგორია:რუსი პუბლიცისტები
ჰუმბოლდტი (უისკონსინი)
ჰუმბოლდტი (Humboldt) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 338 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 21.6 კაცი/კმ². ფართობი 62,0 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
ვალპალმასი
ვალპალმასი (Valpalmas, Val Palmas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,793273 კმ². მოსახლეობა — 137 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ურიესი
ურიესი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის სინკო-ვილიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37,269086 კმ². მოსახლეობა — 43 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ლორენსი (უისკონსინი)
ლორენსი (Lawrence) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბრაუნის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 1 548 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 38.8 კაცი/კმ². ფართობი 41,6 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაუნის ოლქის ქალაქები
თოროს I
თოროს I  (Թորոս Ա) (დ. უცნობია — გ. 17 თებერვალი, 1129 / 16 თებერვალი, 1130 /) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს მესამე ლორდი, რუბენიანების დინასტიის წარმომადგენელი, რომელიც კილიკიის სომეხთა სამეფოს 1100 /1102/1103 წლიდან 1129 /1130 წლამდე მართავდა.
პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობისას თოროსის ქრისტიანებთან კავშირმა, საშუალება მისცა მას სახელმწიფო გაეფართოვებინა. თოროსმა ბიზანტიის ტერიტორიები შემოიერთა სისიდან ანაზაბუსამდე და ახალ დედაქალაქად სისი გამოაცხადა. ასევე რამდენიმეჯერ დაუპირისპირდა მომთაბარე თურქებს, რომლებიც ჩრდილოეთიდან კილიკიაში შეჭრას აპირებდნენ, თუმცა თოროსმა მათი განდევნა მოახერხა.
თოროსმა შური იძია გაგიკ II-ს მკვლელებზე. ეს ფაქტი ხშირად გამოიყენებოდა რუბენიანებსა და ბაგრატუნებს შორის კავშირის არსებობის მტკიცებულებად.
თოროსის მმართველობის დროს ის ეხმარებოდა, ფულს და საჩუქრებს სწირავდა მონასტრების მშენებლობას და განახლებას.
ცოლი და შვილები
თოროსის ცოლის სახელი უცნობია
სქოლიო
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1129 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1130 კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები
თოროს III
თოროს III (Թորոս Երրորդ; დ. უცნობია — გ. 23 ივნისი, 1298) — კილიკიის სომეხთა სამეფოს (აგრეთვე ცნობილი როგორც „პატარა სომხეთი“) მმართველი 1293 წლიდან 1298 წლამდე. იგი იყო ჰეთუმიანების დინასტიის წარმომადგენელი და ლევონ III-ის შვილი. მმართველობა ძმისგან ჰეთუმ II-სგან მიიღო. თოროსი 1298 წლის 23 ივნისს მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1298
ვენის პირველი არბიტრაჟი
ვენის პირველი არბიტრაჟი — პირველი არბიტრაჟი მოწვეული იქნა 1928 წლის 2 ნოემბერს ვენაში ბელვედერის სასახლეში გერმანიის და იტალიის საგარეო სამეთა მინისტრების - ი. რიბენტროპის და გ. ჩიანოს მიერ ჩეხოსლოვაკიაში „უნგრეთის საკითხის“ გადასაწყვეტად. ჩეხურ-უნგრული ეროვნულ-ტერიტორიული კონფლიქტის სასწრაფო რეგულირების საკითხი შეტანილი იყო 1938 წლის 30 სექტემბერს ხელმოწერილ მიუნხენის შეთანხმებაში.
ვენის პირველი არბიტრაჟის დროს, არბიტრები ნაცისტური გერანიის და ფაშისტური იტალიის მხრიდან ეძებდნენ 1920 წლის ტრიანონის ხელშეკრულების გადახედვასთან დაკავშირებით უნგრეთის ტერიტორიული პრეტენზიების არაძალადობრივად დაკმაყოფილების საშუალებებს.
ვენის პირველი არბიტრაჟის შედეგად ჩეხოსლოვაკიისაგან იქნა გამოყოფილი და უნგრეთზე გადაცემული კარპატების სამხრეთი ნაწილი და სლოვაკეთის უნგრელებით დასახლებული სამხრეთ რაიონები. ამ სახით უნგრეთმა დაიბრუნა ტერიტორიების ნაწილი, რომელიც მან დაკარგა პირველი მსოფლიო ომის შედეგად ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაცემის შედეგად. უნგრეთისათვის გადაცემული ტერიტორიების საერთო ფართობმა შეადგინა 12 400 კმ², სადაც ცხოვრობდა 1 მლნ.ადამიანზე მეტი. 1938 წლის ნოემბრიდან — 1939 წლის მარტამდე მიმდინარე ჩეხოსლოვაკია-უნგრეთის საზღვრის დელიმიტაციამ დააზუსტა მხოლოდ სლოვაკეთის უბანი, რაც საშუალებას აძლევდა უნგრეთს, 1934 წლის 14 მარტს სლოვაკეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვებისას, დაეწყო დარჩენილი კარპატების ნაწილის მთლიანი ოკუპაცია. 1947 პარიზის სამშვიდობო კონფერენციამ ვენის პირველი არბიტრაჟის შეთანხმება იურიდიულ შეცდომად გამოაცხადა. 800px|მინიატიურა|ცენტრი|ჩეხოსლოვაკია 1939 წელს
მოლაპარაკებები
220px|მინიატიურა|[[მიუნხენის შეათანხმების ხელმოწერის მომენტში: ჩემბერლენი, დალადიე, ჰიტლერი, მუსოლინი, ჩიანო]]
მოლაპარაკებების დაწყებამდე
220px|მინიატიურა|[[იოზეფ ტისო]] უნგრეთმა ღიად დაგეგმა ძველი ტერიტორიების - სამხრეთ სლოვაკეთის და კარპატისპირეთის დაბრუნება. სლოვაკეთის ზოგიერთ ტერიტორიაზე პრეტენზიებს აცხადებდა აგრეთვე, პოლონეთი. უნგრეთს 1920 წლის ტრიანონის ხელშეკრულებით, პრაქტიკულად, თითქმის არმიის გარეშე დარჩა. მას ეშინოდა კარგად შეიარაღებულ ჩეხოსლოვაკიასთან კონფლიქტში შესვლა.
1938 წლის 30 სექტემბერს ხელი მოეწერა მიუნხენის შეთანხმებას, რომელმაც გადაწყვიტა ჩეხოსლოვაკიის გერმანული მოსახლეობის ბედი. უნგრეთისა და პოლონეთის ზეწოლით შეთანხმებას დაემატა მუხლები, რომლის თანახმად, ჩეხოსლოვაკიას 3 თვის ვადაში უნგრეთთან და პოლონეთთან ორმხრივი მოლაპარაკებების შედეგად უნდა გადაეწყვიტა უნგრელებითა და პოლონელებით დასახლებული საკუთარი ტერიტორიების საკითხი. წინააღმდეგ შემთხვევაში საკითხი გადაწყდებოდა მიუნხენის შეთანხმების ოთხი ხელმომწერის ქვეყნის (გერმანია, იტალია, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი) მიერ. თუმცა პრინციპი ევროპაში მომხდარ ყველა მოვლენაზე ოთხი ხელმომწერის პასუხისმგებლობის შესახებ, მალე დაარღვია პოლონეთმა.
ძირითადი მოლაპარაკებები
1938 წლის 1 ოქტომბერს მიუნხენის შეთანხმების დამატებითი ნაწილის შესაბამისად უნგრეთმა მოითხოვა, რომ ჩეხოსლოვაკიას დაეწყო მოლაპარაკებები. საერთაშორისო ზეწოლის შედეგად ჩეხოსლოვაკია იძულებული გახდა დათმობებზე წასულიყო. მოლაპარაკებები მიდიოდა 1938 წლის 9-დან 13 ოქტომბრამდე მდინარე დუნაის სლოვაკურ სანაპიროზე, კომარნოში.