cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რელიგია აზერბაიჯანში
ტოლერანტული გარემოს შენარჩუნება და პოპულარიზაცია
ეროვნული და რელიგიური ნიშნით მზარდი კონფლიქტების პერიოდში, აზერბაიჯანმა, რომელიც გასცდა საშინაო საქმიანობის საზღვრებს, დაადგინა ახალი მიზნები ქვეყნის ფარგლებს გარეთ. აზერბაიჯანის მთავრობა ტოლერანტობის, მულტიკულტურალიზმის, რელიგიათაშორისი და კულტურათაშორისი დიალოგის ორგანიზებით აწყობს ათეულობით საერთაშორისო და რეგიონალურ კონფერენციას, ფორუმსა და სიმპოზიუმს, ასევე საერთაშორისო რელიგიური ორგანიზაციების შეხვედრას. მინი|257x257პქ|გამოფენა - "აზერბაიჯანი - ტოლერანტობის მხარე" 2008 წელს, პირველად ისტორიაში, ბაქოში, ევროპის საბჭოს ქვეყნების კულტურის მინისტრების შეხვედრაზე, ასევე მოიწვიეს ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის ქვეყნების კულტურის მინისტრები. თავის მხრივ, ევროპული საბჭოს წევრი სახელმწიფოების კულტურის მინისტრები შეუერთდნენ ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების კულტურის მინისტრების შეხვედრას, რომელიც 2009 წელს ჩატარდა ბაქოში. ამ ინიციატივამ, რომელსაც ბაქოს პროცესი ეწოდა, კიდევ უფრო მისცა იმპულსი აზერბაიჯანში მსოფლიო რელიგიური ლიდერების სამიტის, კულტურათაშორისი დიალოგისა და ბაქოს საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმის ჩატარებას. 2010 წლის მაისში ბაქოში მსოფლიო რელიგიური ლიდერების სამიტის გამართვა და ნოემბრის თვეში მაღალი დონის ღონისძიების ორგანიზება "რელიგიათაშორისი დიალოგი: ურთიერთგაგებიდან ერთობლივი თანამშრომლობისკენ" ნიშნავს, რომ აზერბაიჯანული სახელმწიფო განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ქვეყანაში რელიგიურ ტოლერანტობას. 2011 წლის აპრილში გაიმართა შემდეგი ღონისძიება აზერბაიჯანში - ფორუმი კულტურათაშორისი დიალოგის შესახებ. საერთაშორისო კულტურული დიალოგის მეორე მსოფლიო ფორუმის ჩატარება 2013 წლის 29 მაისიდან 1 ივნისის ჩათვლით და კულტურული დიალოგის მესამე მსოფლიო ფორუმის 2015 წლის 18-19 მაისს, რომელიც პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის ინიციატივით გაიმართა, ლოზუნგით: ”ერთად ცხოვრება მშვიდობიან პირობებში მულტიკულტურულ სამყაროში”, დამახსოვრდა, როგორც მნიშვნელოვანი ღონისძიება ქვეყნის პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. ფორუმის მთავარი პარტნიორები იყვნენ იუნესკო, გაეროს ცივილიზაციების ალიანსი, ევროპის საბჭო, ევროსაბჭოს ჩრდილოეთ-სამხრეთის ცენტრი, ISESCO, გაეროს ტურიზმის მსოფლიო ორგანიზაცია.
2016 წელს გაეროს ცივილიზაციების ალიანსის VII გლობალური ფორუმის ჩატარებას სახელწოდებით "თანაცხოვრება ინკლუზიურ საზოგადოებებში: გამოწვევა და მიზანი" ჰქონდა უდიდესი მნიშვნელობა აზერბაიჯანის სახელმწიფოს საერთაშორისო ავტორიტეტისთვის და აზერბაიჯანული ხალხის ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის ფართო პოპულარიზაციისთვის. ქვეყანაში ჩატარებული საერთაშორისო ღონისძიებები აზერბაიჯანის ხელმძღვანელობის ინიციატივით მოუწოდებდა მთელ მსოფლიოს ერთგულნი იყვნენ ჰუმანისტური ფასეულობების მიმართ.
დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, ეროვნულმა ლიდერმა ჰეიდარ ალიევმა განსაკუთრებული როლი შეასრულა ეროვნული და სულიერი ფასეულობების აღორძინებაში. პოლიტიკოსი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ადამიანის უფლებებსა და თავისუფლებებს, კერძოდ, სინდისისა და რელიგიის თავისუფლების დამკვიდრებას, ეროვნული და სულიერი ფასეულობების შენარჩუნებას.
მულტიკულტურალიზმის აზერბაიჯანული მოდელი
აზერბაიჯანში, რომელიც მულტიკულტურულ ტრადიციებს ავითარებს, მიზნობრივი სამუშაოები მიმდინარეობს მცირე ერების კულტურის, ენის, ადათებისა და ტრადიციების შესანარჩუნებლად. მცირე ერების ეთნიკური და კონფესიური განსხვავებების მიუხედავად, ქვეყანაში მათი უფლებების უზრუნველყოფა ერთნაირად ვლინდება, მიუხედავად მათი ენისა, რელიგიისა, ეთნიკური წარმოშობისა. ეროვნული უმცირესობები სრულად იყენებენ ცენტრების, ასოციაციების და სხვა სტრუქტურების შექმნის უფლებას. ზოგადად, ეს ყველაფერი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ აზერბაიჯანის მულტიკულტურალიზმის მაგალითი აისახება არა მხოლოდ ხალხის ნებაში, არამედ, ამავე დროს, სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმით.
ამჟამად, აზერბაიჯანის მულტიკულტურალიზმი ისწავლება 28 ადგილობრივ და 15 პრესტიჟულ უცხოურ უნივერსიტეტში. ამ საგნის სწავლების მიზანია აზერბაიჯანი მსოფლიოს სხვა თვალსაზრისით დაანახოს, ასევე მსოფლიო საზოგადოების ყურადღების მიქცევა ტოლერანტულ ტრადიციებზე, ხალხის მულტიკულტურულ ფასეულობებზე.
აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ აზერბაიჯანში მულტიკულტურული ტრადიციების შენარჩუნების, შემდგომი განვითარებისა და ფართოდ გავრცელების მიზნით, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, 2016 წელი გამოცხადდა მულტიკულტურალიზმის წლად აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში.
ჰეიდარ ალიევის ფონდის დამსახურება რელიგიის სფეროში
მინი|244x244პქ ჰეიდარ ალიევის ფონდი, რომელსაც ხელმძღვანელობს ქვეყნის პირველი ლედი, იუნესკოსა და ISESCO- ს კეთილი ნების ელჩი მეჰრიბან ალიევა, ახორციელებს ვრცელ მუშაობას მეჩეთების, სალოცავების, ქრისტიანული და იუდეური ეკლესიების მშენებლობისა და აღდგენის საკითხებზე. ფონდი ახორციელებს ძალიან მნიშვნელოვან პროექტებს აზერბაიჯანული მულტიკულტურული ტრადიციების შენარჩუნებისა და განვითარებისათვის. ეს პროექტები არ ითვალისწინებენ აზერბაიჯანის მულტიკულტურალიზმის დახურულ განვითარებას ერთი ქვეყნის ფარგლებში, არამედ მის ფუნქციონირებას მსოფლიოში რელიგიური და კულტურული მრავალფეროვნების პირობებში. წარმატებით განხორციელებული პროექტის „ტოლერანტობის მისამართი - აზერბაიჯანის“ ფარგლებში, სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობს მეჩეთებში, ეკლესიებში, სინაგოგებში. ისლამური მეჩეთების აღდგენისა და მშენებლობის გარდა, ფონდი ახდენს ეკლესიების მშენებლობასა და რესტავრაციას, აგრეთვე უზრუნველყო ებრაელი ბავშვებისთვის საგანმანათლებლო ცენტრის დაარსება, საფრანგეთის რეგიონებში რომაული კატაკომბებისა და ეკლესიების აღდგენა, ასტრახანში წმიდა მეფე  ვლადიმირის ძეგლის აღმართვა, მსოფლიოში ცნობილი ფოტოგრაფის რეზა დეგატის გამოფენა, რომელიც ასახავს ჩვენს ქვეყანაში რელიგიურ ტოლერანტობას. ფონდი ხელს უწყობს მეგობრულ ურთიერთობასა და სხვადასხვა ხალხისა და სარწმუნოების ურთიერთპატივისცემას. ფონდის კიდევ ერთი სამსახურის წყალობით, აზერბაიჯანი შევიდა ისტორიაში, როგორც მსოფლიოში პირველი მუსულმანური ქვეყანა, რომელმაც ვატიკანში გამოფენის ჩაატარა. და ეს შეიძლება ჩაითვალოს მსოფლიო მულტიკულტურალიზმის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალ მაგალითად.
საკუთრივი მნიშვნელობა
საკუთრივი მნიშვნელობებისა და ვექტორების გამოთვლა
.
ამ უკანასკნელ განტოლებას მახასიათებელი განტოლება ეწოდება და მას გააჩნია იმდენი ამონახსნი (\lambda საკუთრივი მნიშვნელობა), რამდენიცაა A მატრიცის რიგი. თითოეული \lambda-თვის შესაძლებელია ნაპოვნი იქნეს შესაბამისი საკუთრივი ვექტორი x შემდეგი განტოლების ამოხსნით:
მაგალითი
ვიპოვოთ
მატრიცის ყველა საკუთრივი მნიშვნელობა და ვექტორი. ჩავწეროთ მახასიათებელი განტოლება:
.
ამ კვადრატული განტოლების ფესვებია და. მოძიებული საკუთრივი მნიშვნელობებისთვის ვიპოვოთ შესაბამისი x_1 და x_2 საკუთრივი ვექტორები:
საიდანაც ერთ-ერთი ამონახსნი იქნება
ალექსანდრე შჩერბინა
ალექსანდრე შჩერბინა (დ. 17 იანვარი, 1931, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (მძლეოსნობა), XVII ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (1960, რომი, IV ადგილი, 50 კმ სპორტული სიარული).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
საკუთრივი მნიშვნელობა
მაგალითი
ანალოგიურად,
ბუნებრივია, საკუთრივი ვექტორი იქნება ასევე ნებისმიერი ვექტორი k x_2 ვექტორიც, სადაც k რაიმე არა-ნულოვანი სკალარია.
იტერატურა
კატეგორია:ალგებრა
ბელგიის ლიგის თასი
ბელგიის ლიგის თასი — საფეხბურთო ტურნირი ბელგიაში, რომელიც 1998–2000 წლებში ტარდებოდა. კლუბების და გულშემატკივრების მხრიდან დაბალი ინტერესის, ასევე სამაუწყებლო უფლებებზე შეუთანხმებლობის გამო, ტურნირი სამი გათამაშების შემდეგ გაუქმდა. გამარჯვებული კლუბი, უეფა-ს ინტერტოტოს თასზე გადიოდა კვალიფიკაციას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის ფეხბურთი კატეგორია:ბელგიის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ლიგის თასის ტურნირები
მოსე ხონელის ქუჩა
მოსე ხონელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (ხარფუხი); ხარფუხის ქუჩიდან სოღანლუღის შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე მუღანის შესახვევი ერქვა. შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში. 1960 წელს მოსე ხონელის სახელი ეწოდა. აქვს ერთი ჩიხი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
პარლამენტის სახლი (მალტა)
პარლამენტის სახლი (Dar il-Parlament) — მალტის პარლამენტის შენობა, რომელიც მდებარეობს ვალეტაში, მალტა. შენობის შენება მიმდინარეობდა 2011 – დან 2015 წლამდე, რენცო პიანოს მიერ, ქალაქის კარიბჭის პროექტის ფარგლებში, რომელიც ასევე მოიცავდა ახალი ქალაქის კარიბჭის მშენებლობას და სამეფო ოპერის ნანგრევების ღია თეატრად გადაკეთებას. პარლამენტის სახლის მშენებლობამ მნიშვნელოვანი დაპირისპირება გამოიწვია, ძირითადად შენობის თანამედროვე დიზაინისა და მშენებლობის ღირებულების გამო, რომელიც შეადგენდა დაახლოებით 90 მილიონ ევროს. 1921-1976 წლებში პარლამენტი მდებარეობდა დიდოსტატის სასახლეში, რომელიც ასევე ვალეტაში მდებარეობს.
ეხო მასკვი
მინი| სტუდიის ინტერიერი გადაცემის დროს, 2007 წელი მინი| [[მიხეილ გორბაჩოვი|მიხეილ გორბაჩოვი (მარცხნივ) ინტერვიუს აძლევს ალექსეი ვენედიქტოვს (მარჯვნივ) რადიოს სატელევიზიო სტუდიაში, 2008 წელი.]] ეხო მასკვი (Э́хо Москвы́) — რადიოსადგური რუსეთში. მაუწყებლობდა რუსეთის ბევრ ქალაქში, ზოგიერთ ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკაში (ადგილობრივ რადიოსადგურებთან პარტნიორობის გზით) და ინტერნეტის საშუალებით. მისი არსებობის მანძილზე ერთადერთი მთავარი რედაქტორი იყო ალექსეი ვენედიქტოვი. საკუთარი არსებობის განმავლობაში ორჯერ გაითიშა: პირველად, 1991 წელს, რუსეთში გადატრიალების მცდელობის დროს და მეორედ, უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს 2022 წელს.
პარლამენტის სახლი (მალტა)
მდებარეობა
მინი|ძველი ვალეტას რკინიგზის სადგური, 1880-იანი წლები მინი|თავისუფლების მოედანი 2005 წელს პარლამენტის სახლი მდებარეობს რესპუბლიკის ქუჩაზე, ვალეტას შესასვლელში. შენობა მდებარეობს სენტ ჯეიმზ კავალიესთან და სამეფო ოპერის ნანგრევების მახლობლად, ასევე City Gate Shopping Arcade- სა და Palazzo Ferreria- ს მოპირდაპირედ. მეორე მსოფლიო ომის დროს ეს ტერიტორია დაბომბეს, ხოლო სადგური და მიმდებარე შენობები დაანგრიეს 1960-იან წლებში, ვალეტაში შესასვლელის განახლების პროექტის ფარგლებში. ტერიტორიას შემდეგ თავისუფლების მოედანი დაერქვა, რომელიც გარშემორტყმული იყო სავაჭრო არკადებით. მოედანი თავდაპირველად საკმაოდ სადა იყო და მას ხშირად იყენებდნენ ავტოსადგომად. მიუხედავად იმისა, რომ მოედნის უმეტესი ნაწილი აშენებულია, მისი ნაწილი ჯერ კიდევ ოფიციალურად თავისუფლების მოედანია და ახლა მართკუთხა ფორმა აქვს. მოედანი ახლა ფარავს ტერიტორიას პალაცო ფერერიას კუთხიდან პარლამენტამდე.
ეხო მასკვი
2022 წლის 1 მარტს როსკომნადზორმა რადიო ეთერიდან გათიშა უკრაინაში რუსეთის შეჭრის გაშუქების გამო. 3 მარტს დირექტორთა საბჭომ მხარი დაუჭირა სადგურის დახურვის (ლიკვიდაციის) გადაწყვეტილებას. გაუქმების შემდეგ რადიოს სიხშირე რუსეთის სახელმწიფო პროპაგანდისტულ სადგურ Sputnik-ს გადაეცა.
პარლამენტის სახლი (მალტა)
დიზაინი და მშენებლობა
პარლამენტის სახლის შენობა იყო ქალაქის კარიბჭის პროექტის ნაწილი, რომელიც მიზნად ისახავდა ვალეტას შესასვლელის განახლებას. პროექტი მოიცავდა ქალაქის კარიბჭის და თავისუფლების მოედნის არკადის დანგრევას, ასევე პარლამენტის სახლის მშენებლობას. გარდა ამისა, სამეფო ოპერის თეატრის ნანგრევები გადაკეთდა ღია თეატრად, რომელიც ცნობილია როგორც Pjazza Teatru Rjal-ს სახელით. ქალაქის კარიბჭის პროექტი შექმნა იტალიელმა არქიტექტორმა რენცო პიანომ, ხოლო მშენებლობის დაწყების ბრძანება გამოიცა 2009 წლის 27 ივნისს. გრანდ ჰარბორის რეგენერაციის კორპორაციამ პიანოს 6,6 მილიონი ევრო გადაუხადა პროექტზე მუშაობისთვის.
ეხო მასკვი
ეხო მასკვი საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში პირველად რუსეთში 1991 წლის გადატრიალების მცდელობის დროს მოექცა. ეს იყო ერთ-ერთი იმ რამდენიმე საინფორმაციო წყაროებიდან, რომელიც საგანგებო მდგომარეობის სახელმწიფო კომიტეტის (გკჩპ) წინააღმდეგ საუბრობდა. კომიტეტის დადგენილება ნომერი 3 იყო რადიოს მაუწყებლობის შეჩერების შესახებ. ამ დადგენილებას რადიოს ჟურნალისტები ყველაზე მნიშვნელოვან „სახელმწიფო ჯილდოდ“ მიიჩნევდნენ. მთავარი რედაქტორის, ალექსეი ვენედიქტოვის თქმით, სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის ჯგუფმა ალფა რამდენჯერმე სცადა რადიოს ტრანსმიტერზე წვდომა შეეწყვიტა, მაგრამ რადიოს თანამშრომლებმა მოახერხეს სატელეფონო ხაზზე გადასვლა და გააგრძელეს მაუწყებლობა. „ეხო მასკვის“ არსებობის პირველივე დღიდან ერთ წესს იცავდა: „მოვლენებთან დაკავშირებით ყველა მნიშვნელოვანი თვალსაზრისი უნდა იყოს წარმოდგენილი“. ჟურნალისტები რადიოს ხუმრობით „მოსკოვის ყურს“ ეძახდნენ.
პარლამენტის სახლი (მალტა)
დიზაინი და მშენებლობა
თავისუფლების მოედნის არკადების დანგრევა 2010 წლის ოქტომბერში დაიწყო. დანგრევის დასრულებიდან მალევე დაიწყო პარლამენტის სახლის საძირკვლის გათხრების სამუშაოები. 2011 წლის დასაწყისში თავდაპირველი გეგმა შეიცვალა კიბის გადაადგილებით, ერთ-ერთი ბლოკის გაფართოებით და ფასადზე გისოსების დიზაინის ცვლილებით. მშენებლობა დაიწყო იმავე წელს, და კონსტრუქციის ფოლადის ჩარჩო დასრულდა 2012 წლის დასაწყისისთვის. სამშენებლო ობიექტზე ყოველდღე 120-დან 150-მდე მუშა მუშაობდა, და მისი მშენებლობა 90 მილიონ ევროზე მეტი დაჯდა. პროექტის დასრულების თარიღად თავდაპირველად დათქმული იყო 2012 წლის ნოემბერი ან 2013 წლის დასაწყისი. დასრულების სავარაუდო თარიღი გადავიდა 2013 წლის სექტემბრამდე, და მოგვიანებით გადაწიეს 2014 წლის სექტემბრამდე, მაგრამ კონტრაქტორებმა ვერ დაასრულეს დათქმულ ვადაში რის გამოც შენობის მშენებლობა საბოლოოდ დასრულდა 2015 წელს.
ეხო მასკვი
2022 წლის 1 მარტს რუსეთის გენერალურმა პროკურატურამ მიმართა როსკომნადზორს ეხო მასკვისა და დოჟდის გათიშვის მოთხოვნით რუსეთის უკრაინაში შეჭრის გაშუქების გამო. იმავე დღეს „ეხო მასკვი“ 1991 წლის შემდეგ მეორედ გაითიშა.
პარლამენტის სახლი (მალტა)
დიზაინი და მშენებლობა
პარლამენტის სახლი ოფიციალურად გახსნა პრეზიდენტმა მარი ლუიზა კოლეირო პრეკამ 2015 წლის 4 მაისს. პარლამენტის წევრები და სხვა სტუმრები შეიკრიბნენ დიდ პალატასთან დიდოსტატის სასახლეში და პოლიციის ძალების თანხლებით გაემართნენ ახალი შენობისკენ. კოლეირო პრეკამ პარლამენტის სახლის ინაუგურაციას "მალტას საპარლამენტო ისტორიაში გადამწყვეტი ეტაპი" უწოდა. პირველი სხდომა იმავე დღეს გაიმართა. შენობის უმეტესი ნაწილი დაკეტილია უსაფრთხოების მიზნით, მაგრამ მუდმივად ღიაა პირველ სართული საზოგადოებისთვის. 2015 წლის 1 აგვისტოს, პიანო პირველად იმყოფებოდა პარლამენტის სახლში ინაუგურაციის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:პარლამენტი კატეგორია:შენობები მალტაში კატეგორია:შენობები და ნაგებობები კატეგორია:შენობები კატეგორია:შენობები და ნაგებობები ქვეყნებისა და ტიპების მიხედვით კატეგორია:შენობები და ნაგებობები ქალაქების მიხედვით კატეგორია:შენობები და ნაგებობები ადგილმდებარეობის მიხედვით კატეგორია:შენობები და ნაგებობები არქიტექტორების მიხედვით კატეგორია:შენობები და ნაგებობები დიზაინერების მიხედვით კატეგორია:პარლამენტის შენობები
ეხო მასკვი
3 მარტს დირექტორთა საბჭომ მხარი დაუჭირა სადგურის დახურვას (ლიკვიდაციას).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის საინფორმაციო სააგენტოები
ორიკური
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 64 358 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.56 კმ²-ზე. ფართობი 2 422 901 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ალსასუა
ალსასუა (Alsasua; Altsasu) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ლა-ბარანკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 26,8 კმ². მოსახლეობა — 7465 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ალექსანდრე ნეველის ლავრა
ალექსანდრე ნეველის ლავრა (Александро-Невская лавра) —  მართლმადიდებლური მამათა მონასტერი სანქტ-პეტერბურგში. პირველი და ყველაზე დიდი მონასტერი ქალაქში. 1797 წლიდან პავლე I-ის ბრძანებით აქვს ლავრის სტატუსი.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.
პეტრეს ეპოქა
მხარეთმცოდნეების ზოგიერთ გამოცემაში ზოგჯერ წერენ, რომ ალექსანდრე ნეველის მონასტერი თავად პეტრე I-მა დააარსა. 1710 წელს, მას შემდეგ რაც იმპერატორმა იხილა მდინარე ჩერნო-რეჩკის (ამჟამად მონასტირკა) ნევასთან შეერთების ადგილი, გამოსცა ბრძანება ამ ადგილზე მონასტრის აშენების შესახებ, რომლისთვისაც გამოიყო გარკვეული მიწის ნაკვეთი მდინარე ნევის ორივე მხარეს. ტერიტორია მიაწერეს ვალდაის ივერიის მონასტერს.
მონასტრის კურთხევა ალექსანდრე ნეველის სახელზე განაპირობა იმ ფაქტორმა, რომ სწორედ ამ ადგილზე მან 1240 წელს შვედებზე მოიპოვა გადამწყვეტი გამარჯვება ნევის ბრძოლაში.
ახალი მონასტრის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა არქიმანდრიტი თეოდოსი (იანოვსკი). დაარსების ოფიციალური თარიღია პირველი ხის ხარების ეკლესიის კურთხევის დღე 1713 წლის 25 მარტი (ხარების დღესასწაული).
არქიტექტურული კომპლექსის პროექტი შეიმუშავეს ორი წლის წინ დომენიკო ტრეზინის ხელმძღვანელობით. ტრეზინის მიხედვით მონასტერი გათვლილია, როგორც შენობა-ნაგებობების სიმეტრიული ანსამბლი, რომელსაც ეკავა ადგილი ნევასა და ჩერნო-რეჩკას შორის. ამავდროულად მონასტერი იყო ახალი დედაქალაქის საფორტიფიკაციო ნაგებობა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მონასტრიდან დედაქალაქამდე დაგეგმეს გრძელი გზის ნევის პროსპექტის მშენებლობა.
1720 წელს მონასტერთან გაიხსნა სკოლა ეკლესიის მსახურთა შვილებისათვის. ექვსი წლის შემდეგ მის ბაზაზე ჩამოყალიბდა სლავურ-ბერძნულ-ლათინური სემინარია. შემდეგ მას ეწოდა ალექსანდრე ნეველის მონასტრის მთავარი სემინარია, რომელსაც 1797 წელს პავლე I-მა მიანიჭა აკადემიის სტატუსი. ნეველის ლავრის კედლებში ეკლესიის მსახურთა არაერთი თაობა გაიზარდა. მათ შორის რუსეთის ეკლესიის ეპისკოპოსები XVIII-XIX საუკუნეებში. 1719 წლიდან ლავრაში მოქმედებდა სანქტ-პეტერბურგის სტამბა, ხოლო 1714 წლიდან ჯარისკაცების თავშესაფარი.
პეტრე I-მა, რომელიც ახლად აგებულ მონასტერს ესტუმრა 1723 წლის 29 მაისს, ბრძანა ვლადიმირის ღვთისმშობლის შობის მონასტრიდან ახალ დედაქალაქში გადაესვენებინათ თავად ალექსანდრე ნეველის ნეშტი. იმპერატორის ბრძანება შეასრულეს 1724 წლის 30 აგვისტოს, რის შემდეგაც რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის კალენდარში გაჩნდა ახალი დღესასწაული მართლმორწმუნე თავადის ნეშტის გადასვენება.
სინოდალური პერიოდი
thumb|ლვრის საერთო ხედი 1815 წელს ტრეზინის გეგმის განხორციელება გაჭიანურდა დიდი ხნის მანძილზე. სამშენებლო სამუშაოების ძირითადი ნაწილი წარიმართა ელისაბედ I-ის მმართველობის პერიოდში და ეკატერინე II-ის მეფობის პირველ ნახევარში. თავდაპირველი პროექტით აგებული ტაძარი დაინგრა. მისი ახალი პროექტი შეიმუშავა ივან სტაროვმა, რომელმაც მონასტრის შემადგენლობაში მოაქცია მდინარე მონასტირკის მთელი მარცხენა სანაპირო.
1797 წელს პავლე I-ის ბრძანების თანახმად მონასტერმა მიიღო ლავრის სტატუსი. რუსეთის იმპერატორებისა და მათი ოჯახის წევრების კეთილგანწყობის დამსახურებით მონასტერი ერთ-ერთი უმდიდრესი გახდა ქვეყანაში. მისი კაპიტალი 3 მლნ რუბლს აღემატებოდა.
XX საუკუნის დასაწყისში მონასტერში ჩამოყალიბდა ახალი განყოფილებები, მაგალითად მომღერალთა კურსები. 1909 წელს დაარსდა მუზეუმი. ლუჟკის მაზრაში დაარსდა სერაფიმო-ანტონიევის სკიტე, რომელიც მიაწერეს მონასტერს. პირველი მსოფლიო ომის დროს მონასტრის კედლებში მოაწყეს ლაზარეთი. მონასტრის სარევიზიო გუნდის წევრის ს. პ. კაბლუკოვის მნაცემებით 1917 წლის მაისში მონასტრის კაპიტალი შეადგენდა 2 მლნ რუბლს, საიდანაც 1 966 243 საპროცენტო ქაღალდები იყო, ხოლო 133 155 რუბლი ნაღდი ფული.
საბჭოთა პერიოდი
1917 წლის თებერვალში მონასტრის ძმათა რაოდენობა 113-ს შეადგენდა, მათ შორის 63 ბერი იყო, ხოლო 50 მორჩილი. 1917 წლის ნოემბერში მონასტრის ბერებმა მონაწილეობა მიიღეს დამფუძნებელი კრების წევრების არჩევნებში. 1917 წლის 14 დეკემბერს წმინდა სინოდის რევიზია მოხდა, რომელიც ჩატარდა მაისში და ივლისში: კომისიამ გამოავლინა რიგი დარღვევები ლავრის ხელისუფლების მიერ.
ბოლშევიკები ცდილობდნენ ქონების კონფისკაცია მოეხდინათ ჯერ კიდევ ეკლესიისა და სახელმწიფოს გამოყოფის დეკრეტის მიღებამდე. 1918 წელს, სახელმწიფო სახალხო კომისარიატმა გამოსცა ბრძანება ლავრისა და მეტროპოლიის პალატების საცხოვრებელი კვარტლების კონფისკაციის შესახებ. შენობები გადაეცა თავშესაფარსა და ბავშვთა სახლებს. იმავე დღეს მონასტერს სტურობდა დელეგაცია,რომელმაც წარადგინა დოკუმენტი სახალხო კომისარ ალექსანდრა კოლონტაის ხელმოწერით. ყველანაირი ქონება გადაეცემოდა უფლებამოსილ პირს. 19 იანვარს ეკლესიაში შეიჭრა შეიარაღებული დანაყოფი, კომისარ ილოვაისკის ხელმძღვანელობით, რომელმაც დააპატიმრა რამდენიმე სასულიერო პირი. ვიღაცამ განგაში ატეხა, შეიკრიბა მოსახლეობა და წითელარმიელები განაიარაღეს, მაგრამ სასიკვდილოდ დაიჭრა პეტროგრადელი მღვდელი პეტრე სკიპეტრევი. საბოლოოდ წითელარმიელებმა დატოვეს მონასტერი. 21 იანვარს პეტროგრადის მიტროპოლიტმა ბენიამინმა მოაწყო ლიტანიობა ეკლესიის დასაცავად, რომელშიც მონაწილეობდა 500 000 ადამიანი. 1918 წლის იანვრის მოვლენები იყო ახალი ხელისუფლების პირველი ღია გამოსვლა რუსეთის ეკლესიის წინააღმდეგ.
1957 წელს ღვთისმსახურება აღსდგა სამების ეკლესიაში. ალექსანდრე ნეველის სხეული ტაძარს დაუბრუნდა 1989 წლის 3 ივნისს.
თანამედროვეობა
სამონასტრო ცხოვრების აღორძინება ლავრის კედლებში დაიწყო 1996 წელს. ამ პროცესებს ხელმძღვანელობდა ეპისკოპოსი ნაზარი (ლავრინენკო). სამების ეკლესიის მრევლის სხდომა გაიმართა 1997 წლის 3 ნოემბერს და მმართვლობა გადაეცა ლავრის სასულიერო პირებს. მიიღეს მონასტრის ტიპიკონი. დანიშნეს მონასტრის ძირითადი თანამდებობებზე სასულიერო პირები. ეპარქიას ლავრის მონასტერი სრულიად გადაეცა 2000 წლის 18 აპრილს.
მონასტრისა და სალიტურგიო ცხოვრებისს აღორძინებასთან ერთად ლავრაში მიმდინარეობს ტრადიციული მრეწველობის დარგების აღორძინება. აქ მუშაობს: ხატმწერთა, იუველირთა და ქრისტიანულ მინიატურათა სახელოსნოები. მომლოცველთა სამსახური ახორციელებს გასვლებს ლენინგრადის ოლქის ფარგლებსა და მის გარეთ. 2007 წლის ზაფხულში დასრულდა სამების ტაძრის გუმბათის რესტავრაცია და 14 მეტრიანი ჯვრის მოოქროვება.
არქიტექტურული კომპლექსი
სამების ეკლესია, რომელიც ააგეს პეტრე დიდის ეპოქაში თეოდორ შვერტფეგერის პროექტის მიხედვით, დაშალეს 1753-1755 წლებში. ამჟამად მოქმედი შენობა, რომელიც შესრულებულია ადრეული კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში, აგებულია ეკატერინე II-ის მმართველობის პერიოდში ივან სტაროვის პროექტის მიხედვით. ტაძარი აკურთხეს 1790 წლის 30 აგვისტოს. ამავე პერიოდში გადაასვენეს ალექსანდრე ნეველის ნეშტი ხარების ეკლესიიდან.
ხარების ეკლესიაზე მიბმული დარბაზები აგებულია 1819-1822 წლებში ვასილი პეტროვის პროექტის მიხედვით.
თევდორეს კოსრპუსის მხარეს 1889-1891 წლებში გრიგორ კარპოვის პროექტის მიხედვით ააგეს მიტროპოლიტ ისიდორე ნიკოლსკის განსასვენებელი, რომელიც აკურთხეს ღირსი ისიდორე პელუსიოტელის სახელზე.
მიუხედავად რამდენიმე გვიანდელი მიშენებისა, არქიტექტურულ სტილში გრძელდება ბაროკოს დომინირება:
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ისტორია კატეგორია:რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტრები კატეგორია:ალექსანდრე ნეველის ლავრა
ბარნაბას ეპისტოლე
ბარნაბას ეპისტოლე (Επιστολή Βαρνάβα, איגרת בארנבס‬) — ბერძნულ ენაზე შესრულებული ეპისტოლე. სრულად არის შემონახული მე-4 საუკუნის სინას კოდექსით, რომელშიც ტექსტი ახალი აღთქმის ბოლოს არის მოთავსებული. იგი ტრადიციულად მიეწერება ბარნაბას, რომელიც მოხსენიებულია „საქმე მოციქულთაში,“ ასევე ამავე პერიოდის სხვა მოციქულებრივ მამას, ბარნაბა ალექსანდრიელს. ზოგჯერ ეს ტექსტი ატრიბუციის გარეშეა მოცემული. ეპისტოლე შესულია მე-6 საუკუნის კანონიკური ნაწერების ნუსხაში Codex Claromontanus.
ეთერ ჭელიძე
ეთერ ჭელიძე (დ. 21 მარტი, 1938, თბილისი — გ. 13 ნოემბერი, 1987) — ქართველი კომპოზიტორი და მომღერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1938 წლის 21 მარტს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის მუსიკალური სასწავლებელი (საფორტეპიანო), ხოლო 1962 წელს ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საფორტეპიანო).
1962-1987 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი. არის 200-მდე სიმღერის ავტორი, თანადამფუძნებელი კონცერტების „მღერიან ექიმები“, „მღერიან ჟურნალისტები“; თხზულებები: საბავშვო მიუზიკლი „დღეს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ჯანჯის ციხე
ჯანჯის ციხე — ციხე თურქეთში. ჯანჯის ციხე მდებარეობს გუმუშხანეს ჩრდილო-დასავლეთით 2 კილომეტრის დაშორებით და აგებულია მდინარე ხარშიტის სამხრეთ ნაპირზე. სანაპიროდან დაახლოებით 400 მეტრის სიმაღლეზე, აზიდულ წაგრძელებულ კლდოვან ბორცვზე.
ციხე აკონტროლებს ტრაპიზონ–გუმუშჰანე-ბაიბურთის დამაკავშირებელ სახმელეთო გზას. იგი გუმუშხანეს ძველ ცენტრს, რომელსაც სულეიმანიე ერქვა, კარგად იცავდა აღმოსავლეთის მხრიდან. ციხე ქალაქში შემავალ გზაზეა და მისგან ორიოდე კილომეტრითაა დაცილებული. ნაგებობის გეგმას კლდოვანი ბორცვის კონფიგურაცია განსაზღვრავს. იგი დამხრობილია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ და ტერასისებურადაა განლაგებული. ციხეში ასვლა მდინარის მხრიდან ანუ ხეობიდან შეიძლება. მისი ძირითადი კედელი სამხრეთით უფსკრულია, ჩრდილოეთი კი ხეობის მხარეა. ციხე აღმოსავლეთ–დასავლეთით ერთმანეთის მიყოლებით 2 ნაწილისაგან შედგება. 1,50 მეტრია კედლის სიგანე. მხოლოდ და მხოლოდ დასავლეთის მხრიდან იყო შესაძლებელი ციხეში მოხვედრა. ამ მხარეს არსებული გალავნის კედლის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში პირველ ტერასაზე შესასვლელი კარია გაჭრილი. კარგადაა შემონახული ციხის გალავნის დასავლეთი კედელი. 10 მეტრამდე აღწევს მისი მაქსიმლური სიმაღლე. სამხრეთით 8 მეტრ მანძილზე გრძელდება და შემდეგ ბუნებრივი კლდეს ერწყმის. ჩრდილოეთის კედლის ცენტრალური ნაწილი საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. შედარებით კარგადაა გადარჩენილი მისი უკიდურესი აღმოსავლეთი მონაკვეთი, სადაც დაცული კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 8 მეტრს აღწევს. პირველ ტერასაზე, ცენტრალური შესასვლელის წინ, ჩრდილოეთ კედელთან ახლოს, მდებარეობს კლდეში ამოკვეთილი ნაგებობა. მისი ქვედა ნაწილი ამჟამად შევსილია ჩანაყარი მასით. არაა გამორიცხული იგი გამოყენებული ყოფილიყო წყლის ან სურსათის შენახვისათვის.
პირველი ტერასის აღმოსავლეთით არსებული კედელი ციხეს ორ ნაწილად ყოფს. იგი სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენაა დამხრობილი. მის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გაჭრილია მეორე ტერასაზე ასასვლელი კარი. მეორე ტერასა სამხრეთითა და აღმოსავლეთით დაცულია მკვეთრად დახრილი კლდოვანი ქანებით. ციხის ამ მონაკვეთის შედარებით დაუცველი მხარე ჩრდილოეთით ყოფილა. ამიტომაც ციხის მშენებლებს ყველაზე მეტად ტერასის ეს მხარე გაუმაგრებიათ. დღეისათვის გალავნის კედლის ეს მონაკვეთი საძირკვლის დონემდეა მორღვეული და მხოლოდ აქა-იქაა შემორჩენილი ნაშთები. 10 მეტრით მაღლა მდებარეობს და უფრო დიდ ფართობს მოიცავს ზედა ტერასა ქვედასაგან. იგი ციხის ყველაზე დაცული ნაწილია. გვხვდება სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობათა ნაშთები მის შიდა ტერიტორიაზე. მათ შორის აღსანიშნავია ორი სამლოცველო. პირველი მათგანი მდებარეობს ფრიალო კლდესთან ახლოს, ციტადელის სამხრეთ ნაწილში. ეკლესია დაზიანებულია. შემორჩენილია ჩრდილოეთი კედლის დიდი ნაწილი და აფსიდა. დასავლეთი კედლის ჩრდილოეთი ნაწილიც ნაწილობრივაა დაცული. რაც შეხება დასავლეთი კედლის დანაჩენ მონაკვეთს და სამხრეთ კედელს, საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. ჩანს, რომ ეკლესიას შესასვლელი ჰქონდა დასავლეთის მხრიდან. კარის წირთხლი შემორჩენილია. დღემდეა ბევრი კედელი მოღწეული. ასევე აფსიდის კედელში დატანილი სარკმელიც დაცულია. ჩრდილოეთ კედელშიც სარკმლის ნაშთები ჩანს. საშუალო და მოზრდილი ქვებითაა კედლები ნაგები, რომელთა გარე ზედაპირი ჩამოსწორებულია. შემორჩენილი ნაშთების მიხდვით ჩანს, რომ იგი შელესილი იყო და ფრესკებით ყოფილა მოხატული. მათი კვალი დღემდეა შემორჩენილი აფსიდაში და ნაწილობრივ ჩრდილოეთ კედელზე.
როდესაც ციხე და ეკლესია ინგლისელმა მკლევარებმა ბრაიერმა და ვინფილდმა მოინახულეს ფრესკები ჯერ კიდევ კარგად იკითხებოდა. მკლევარების აღწერით საკურთხეველში მოხატული იყო აღმოსავლეთის მიმართულებით მომზირალი 6 წმინდანი. აფსიდის ცენტრში სარკმლის ზემოთ ქრისტეს ფიგურა იყო გამოსახული, ხოლო ქრისტეს გვერდით, მარიამ ღვთისმშობლისა. ოთხი ფიგურა იყო დატანილი ჩრდილოეთ კედელზეც. მათგან აღმოსავლეთით მდგომნი წმინდანი ჯარისკაცების ხოლო, დასავლეთით წმინდა კონსტანტინე და ელენე. კიდევ ორი წმინდა ასკეტის ფიგურა ყოფილა დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ მხარეს. დასავლეთის წირთხლზე შემორჩენილი ყოფილა აღმოსავლეთის მიმართულებით მომზირალი ანგელოზების გამოსახულებებიც. მეორე ეკლესია ტერასის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. იგი საინტერესო არქიტექტურულ ძეგლს წარმოადგეს. პირველ სართულზე გამართულია მოზრდილი სათავსო. ჰქონია თაღოვანი გადახურვა. მისი შიდა სივრცე შელესილია. როგორც ჩანს თავის დროზე ამ თაღოვან გადახურვაზე მთელს სივრცეში გამართული იყო ეკლესიისათვის იატაკი. ხოლო შემდეგ იგივე სათავსოს გარე კედლებზე დაუშენებიათ ეკლესია. ეკლესიის გეგმა კარგად იკითხება. შედარებით კარგადაა შემონახული აფსიდის მხარე, ჩრდილოეთი და სამხრეთი კედლები. დასავლეთი მხარე ჩამონგრეულია. ეკლესიის სიმაღლე სათავსოსთან ერთად 4,99 მეტრია. თანადრული ნაგებობა ჩანს ეკლესიაც და სათავსოც. არათარაზულია კედლების წყობა. აქაც გამოყენებულია დიდი და საშუალო ზომის გვერდებჩამოსწორებული ქვები. აქა-იქ გხვდება კარგად დამუშავებული ნიმუშებიც. პირველი ეკლესიის მსგავსად, ესეც მოხატული ყოფილა ფრესკებით. მათი კვალი შემორჩენლია სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზე. ბრაიერისა დ ვინფილდის მიხედვით ეკლესია მოხატული ყოფილა წმინდანთა, მოციქულთა და ანგელოზთა ფიგურებით. აფსიდაში ყოფილა ღვთისმშობლის ფიგურაც.
ყურადღებას იქცევს ციხის ცენტრალური შესასვლელის მარცხენა მხარეს წინ გამოზიდული კლდოვანი ქანის ბორცვზე შემორჩენილი წყობის ნაშთებიც. არაა გამორიცხული აქ თავის დროზე გამართული კოშკის ნარჩენები იყოს. ამ მონაკვეთიდან შესაძლებელი ხდებოდა ციხის ცენტრალური შესასვლელის ჩაკეტვა-გაკონტროლება. ციხის გალავნის კედლებს და მის შიდა სივრცეში არსებულ ნაგებობებს ემჩნევათ სხვადასხვა დროში ნგრევისა და აღდგენის კვალი. ციხე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საფორტიფიკაციო ნაგებობაა ამ რეგიონის ერთიანი თავდაცვით სისტემაში. იგი უშუალოდ აკონტროლებდა ძველ გუმუშხანეზე და აქედან სხვადასხვა მიმართულებით გამავალ გზებს. მისი მშენებლობა ადგილობრივი ჭანური მოსახლეობის სახელთან უნდა იყოს დაკავშირებული. მოგვიანებით იგი მისი სტრატეგიული ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე, გამოიყენეს და შესაბამისად აღადგინეს ბიზანტიელებმა და ოსმალებმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
გიორგი წმინდაშვილი
გიორგი წმინდაშვილი (დ. 17 მაისი, 1976, თელავი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სუმო), საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული და პრიზიორი. ძიუდოში საქართველოს 1977 წლის ჩემპიონი (86 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:თელავში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სუმოისტები
მწოლიარე ძროხა
მწოლიარე ძროხა — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ორი ნახატის საერთო სახელი, რომელიც შესრულებულია 1882-1883 წლებში, ზეთის საღებავებით, იმ პერიოდში, როცა მხატვარი ჰააგაში ცხოვრობდა.
1970 წელს, იაკობ ბარტ დე ლა ფალიეს მიერ შექმნილ რაიზონეს კატალოგში ნახატები 1882 წლით დაათარიღეს. იან ჰულსკერი თვლიდა, რომ ვან გოგმა ნახატები შექმნა 1883 წელს, და ისინი დაკავშირებული არიან ამავე წელს შექმნილ ნახატებთან სახელად „ძროხები მდელოზე“. ეს ნახატები ცნობილი მხოლოდ ღარიბი პოტოგრაფისთვის იყო ცნობილი მანამ, სანამ მხატვარი მათ სახლის პატრონს არ აჩვენებდა და დრენთეში არ დატოვებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1883 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ნიკოლოზ იაშვილი (ბიოლოგი)
ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე იაშვილი (დ. 13 ივლისი, 1936 — გ. 29 ივნისი, 2005) — ქართველი ბიოლოგი და ნიადაგმცოდნე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), საქართველოს ეროვნული (2000) და ეკოლოგიურ მეცნიერებათა (2000) აკადემიების ნამდვილი წევრი. გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატი.
ბიოგრაფია
1991 წელს — საქართველოს რესპუბლიკის სოფლისა და სატყეო მეურნეობის მინისტრი, 1991–96 წლებში — კონცერნ „საქართველოს“ ვიცე-პრეზიდენტი, 1996–2002 წლებში — საქართველოს პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის უფროსი და წამყვანი სპეციალისტი, 2002-2005 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი კომისიის განყოფილების გამგე.
ნიკოლოზ იაშვილის მეცნიერული კვლე­ვა-ძიების თემატიკა მოიცავს ძირითადად ნიადაგმცოდნეობისა და სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის პრობლემებს. შეისწავლა სვანეთის ნიადაგები, მუ­შა­ობ­და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების იჯარის, საქართველოს მიწების რესურსების, გარემოს დაცვის და სხვა საკითხებზე. იყო საერთაშორისო ნიადაგმცოდნეობის საზოგადოების წევრი, სა­ქართველოს ნიადაგ­მცოდნეთა საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი.
ნიკოლოზ იაშვილი ავტორია მრავა­ლი სამეცნიერო ნა­შრო­მისა და 4 მონოგრაფიის.
ელ-კარმენი (ნორტე-დე-სანტანდერი)
ელ-კარმენი (El Carmen) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 750 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 687 კმ²-ია.
ნიკოლოზ იაშვილი (ბიოლოგი)
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:ქართველი ნიადაგთმცოდნეები კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ელ-კარმენი (ნორტე-დე-სანტანდერი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორტე-დე-სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აგზნება
აგზნება — ცოცხალი უჯრედის საპასუხო რეაქცია გამღიზიანებელზე, რომლის დროსაც აგზნებადი სისტემა ფიზიოლოგიური მოსვენებითი მდგომარეობიდან მოქმედებით მდგომარეობაში გადადის. აგზნებას საფუძვლად უდევს განსაზღვრული ფიზიკურ-ქიმიური ცვლილებები. აგზნების პროცესის კანონზომიერებანი კარგად არის შესწავლილი ნერვულ და კუნთოვან უჯრედებში. არსებობს ორი სახის აგზნება: გავრცელებადი და ლოკალური.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიოლოგია
გამბიტა
გამბიტა (Gambita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.883 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 841 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე - ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 606,7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დუნაკესი
დუნაკესი (Dunakeszi) — ქალაქი უნგრეთში, პეშტის მედიეში, მიეკუთვნება ბუდაპეშტის აგლომერაციას. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქის ჩრდილოეთით, მდინარე დუნაის მარცხენა ნაპირზე.
სტარობილსკი
სტარობილსკი (Старобільськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 18796 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის ქალაქები
არაკილი
არაკილი (Araquil; Arakil) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ლა-ბარანკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 52,4 კმ². მოსახლეობა — 962 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
მიხეილ ლერმონტოვის ქუჩა
მიხეილ ლერმონტოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდისა და კრწანისის რაიონებში (კალა, სოლოლაკი); ლადო გუდიაშვილის მოედნიდან დანიელ ჭონქაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 20-30-იან წლებში. 1843 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც მთის ქუჩა. 1900 წელს დაერქვა მიხეილ ლერმონტოვის სახელი და მაშინვე მიიერთა ყოფილი დიდი მრუდე (ახლანდელი აბო თბილელის) ქუჩის პატარა მონაკვეთი (გადმოცემით თბილისში ყოფნისას ქუჩის ამ მონაკვეთზე მდებარე სახლში ცხოვრობდა მიხეილ ლერმონტოვი). ქუჩა განაშენიანებულია XIX საუკუნის II ნახევრისა და XX საუკუნის დასაწყისის რენესანსულ-ბაროკოული სტილისა და თბილისური საცხოვრებელი სახლის ტიპის შენობებით.
ლიტერატურა
ლერმონტოვი ლერმონტოვი
გიორგი ჭაბუკაშვილი
გიორგი ჭაბუკაშვილი (დ. 7 სექტემბერი, 1976) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), საქართველოს ჩემპიონატების ვერცხლის (1997, 78 კგ) და ბრინჯაოს (1996, 78 კგ) პრიზიორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ქართველების ემიგრაცია პოლონეთში
საქართველოსა და პოლონეთს შორის დოკუმენტირებულად დადასტურებული ურთიერთობები XV საუკუნიდან იწყება, როდესაც საქართველოს (ქართლის) მეფე კონსტანტინე I-მა პოლონეთის მეფე ალექსანდრე იაგელონთან დიპლომატიური მისია გააგზავნა. მოგვიანებით, პოლონეთის მეფე იან III სობესკიც ცდილობდა საქართველოსთან ურთიერთობის დამყარებას. XVII საუკუნეში, პოლონეთის მიერ წამოწყებულ სამხედრო კამპანიებში მრავალი ქართველი იღებდა მონაწილეობას.
ბოგდან გურჯიცკი, ქართველი, რომელიც დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და პოლონეთის მეფის დიპლომატიურ სამსახურში მუშაობდა სპარსეთში, ის ხშირად მოგზაურობდა და მასზე მაღალი რანგის მისიონერებთან შედარებით, რიგი პრივილეგიებით გამოირჩეოდა. მეფე იან II კაზიმის მმართველობის დროს, მისიით ისპაანში გაემგზავრა, ხოლო მეფე იან III სობესკიმ გურჯიცკის შესაძლელობები დროის სხვადასხვა პეროიდში გამოიყენა (1668, 1671, 1676–1678, 1682–1684 და 1687 წლებში). გურჯიცკი მრავალი წელი ცხოვრობდა შაჰის კარზე, როგორც სპეციალური მცხოვრები და პოლონეთის მეფის წარმომადგენელი; სწორედ მან მიაწოდა შაჰ სულეიმანს ინფორმაცია ქრისტიან სამხედრო ძალთა მიერ ვენაში (1683) მიღწეული გამარჯვების შესახებ.
რამდენიმე ქართველი პოლიტიკური, საზოგადო და სამხედრო მოღვაწე საქართველოდან პოლონეთში მას შემდეგ გაემგზავრა, როდესაც 1921 წლის თებერვალში, საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალები შემოიჭრნენ საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (სდრ), დაამხეს ხელისუფლება და იმავე წლის მარტში დაამყარეს საბჭოთა მმართველობა. პოლონეთის ქართული საზოგადოება, მიუხედავად სიმცირისა აქტიურ პოლიტიკურ და კულტურულ საქმიანობას ეწეოდა. აღსანიშნავია, ქართველთა მსახურობა პოლონეთის არმიის რიგებში 1920-იანი წლებიდან მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული დიასპორა კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები პოლონეთში კატეგორია:პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა კატეგორია:კატინის ხოცვა-ჟლეტა კატეგორია:ქართული წარმოშობის პოლონელები
ალექსანდრე იმნაძე
ალექსანდრე იმნაძე (დ. 31 დეკემბერი, 1919, თბილისი — გ. 1 ოქტომბერი, 1981) — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე იმნაძემ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ჰიდრო-კლიმატოლოგიის სპეციალობით 1941 წელს.
1941–1945 წლებში იმყოფებოდა წითელი არმიის რიგებში. 1945 წელს მუშაობას იწყებს საქართველოს ჰიდრომეტეოროლოგიურ სამმართველოში; 1952 წლამდე იყო თბილისის აერომეტეოროლოგიური სადგურის უფროსი ინჟინერ-სინოპტიკოსი; 1952–1957 წლებში ამ სადგურის უფროსი; 1957–1978 წლებში მუშაობდა თბილისის ამინდის ბიუროში — გრძელვადიანი პროგნოზების განყოფილებაში. წლების მანძილზე ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის მეტეოროლოგიის სპეციალობის სტუდენტებთან. გამოქვეყნებული აქვს რიგი სამეცნიერო ნაშრომი.
ისლამური სახელმწიფო
ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფო ან ერაყისა და შამის / სირიის ისლამური სახელმწიფო, აგრეთვე ცნობილი არაბული აკრონიმით დაიში / დაეში (داعش‎), 2014 წლის 30 ივნისიდან ოფიციალურად ისლამური სახელმწიფო (არაბ. الدولة الإسلامية) — სუნიტ ჯიჰადისტთა ტერორისტული ორგანიზაცია ერაყსა და სირიაში. აკონტროლებს ერაყის, სირიისა, ლიბანის ნაწილს, ასევე მცირე ტერიტორიებს ლიბიაში, ნიგერიაში, ავღანეთსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. ტერორისტების თავდაპირველ მიზანს წარმოადგენდა მთლიანად ლევანტის, მათ შორის ლიბანის, ისრაელის, პალესტინის, იორდანიის, სირიის, ერაყის, კვიპროსისა და სამხრეთ თურქეთის, თუმცა 2014 წელს ისლამური სახელმწიფოს ლიდერმა აბუ ბაქრ ალ-ბაღდადიმ მსოფლიო ჯიჰადი და სახალიფოს დაარსება გამოაცხადა. ორგანიზაციის რამდენიმე ლიდერმა განაცხადა, რომ 2003 წლის ჯორჯ ბუშის შეჭრამ ერაყში მიიყვანა ისინი ჯიჰადამდე ამერიკელების წინააღმდეგ, და ბიძგი მისცა მათ კონტროლი გაემყარებინათ არაბულ სახელმწიფოებზე.
გაერო ისლამურ სახელმწიფოს ტერორისტულ ორგანიზაციად მიიჩნევს და ადამიანის უფლებების მასობრივ დარღვევებში ადანაშაულებს.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყის ისტორია კატეგორია:ისლამური ორგანიზაციები კატეგორია:სუნიზმი კატეგორია:სირიის ისტორია კატეგორია:თვითაღიარებული ქვეყნები
დიერდ ლიგეტი
დიერდ შანდორ ლიგეტი (Ligeti György Sándor ; დ. 28 მაისი, 1923 — გ. 12 ივნისი, 2006) — თანამედროვე კლასიკური მუსიკის უნგრელ-ავსტრიელი კომპოზიტორი. მოხსენიებულია, როგორც „XX საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთი უმნიშველოვანესი ავანგარდისტი კომპოზიტორი“ და „ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ინოვატორი თავისი დროის პროგრესულ ფიგურებს შორის“.
უნგრეთის კომუნისტური ხელისუფლების მხრიდან შეზღუდვების გამო, ლიგეტიმ მუსიკალური ავანგარდის მიმართ თავისი მისწრაფების განხორციელება და ახალი კომპოზიციური ხერხების განვითარება მხოლოდ 1956 წლიდან, ავსტრიაში ემიგრაციის შემდეგ შეძლო. კელნში ელექტრონულ მუსიკაში ექსპერიმენტული მუშაობის შემდეგ, დიდი წარმატება მოუტანა ისეთმა საორკესტრო ნაწარმოებებმა, როგორიცაა, ატმოსფეროები, რომელშიც გამოყენებულ ტექნიკას, მოგვიანებით, „მიკროპოლიფონია“ უწოდა. თავისი „ანტი-ანტი-ოპერის“ – დიდი მაკაბრის (Le Grand Macabre) დაწერის შემდეგ, თანდათან დაშორდა ქრომატიზმს. ბოლო ნაწარმოებებში აქტიურად იყენებდა პოლირიტმიას.
მისი მუსიკა ფართო საზოგადოებისთვის, ძირითადად, ფილმებიდანაა ცნობილი. მას არასოდეს დაუწერია ფილმის საუნდტრეკი, თუმცა მისი მუსიკა არაერთ ფილმში გამოიყენეს. მათ შორის, ყველაზე ცნობილია სტენლი კუბრიკის 2001: კოსმოსური ოდისეა.
ადრეული წლები
ლიგეტი დაიბადა 1923 წელს, დიჩესენტმარტონში (რომელსაც 1941 წელს ტარნავენი დაერქვა), ტრანსილვანიის რუმინულ რეგიონში, დოქტორ შანდორ ლიგეტის და დოქტორ ილონა შომოგის ოჯახში. ისინი უნგრელი ებრაელები იყვნენ. იყო მევიოლინე ლეოპოლდ აუერის და უნგრელი ფილოსოფოსის, აგნეშ ჰელერის ნათესავი.
ლიგეტი იხსენებდა, რომ უნგრულის გარდა სხვა ენა პირველად რუმინელი პოლიციელების საუბრისას მოისმინა, მანამდე კი არ იცოდა, სხვა ენებიც თუ არსებობდა. ექვსი წლის ასაკში ოჯახთან ერთად კლუჟში გადავიდა და მშობლიურ ქალაქში 1990-იან წლებამდე აღარ დაბრუნებულა. 1940 წელს, ვენის მეორე არბიტრაჟის შემდეგ, უნგრეთმა ჩრდილოეთ ტრანსილვანიის ანექსია მოახდინა და კლუჟი უნგრეთის შემადგენლობაში შევიდა.
II მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ლიგეტი სწავლას დაუბრუნდა და 1949 წელს დაამთავრა ბუდაპეშტის ფრანც ლისტის მუსიკის აკადემია. მისი მასწავლებლები იყვნენ პალ კადოშა, ფერენც ფარკაში, ზოლტან კოდაი და შანდორ ვერეში. ჩაატარა ტრანსილვანიის უნგრული ფოკლორის ეთნომუსიკოლოგიური კვლევა. ერთი წლის შემდეგ კი დაბრუნდა მუსიკის აკადემიაში, ამჯერად, როგორც ჰარმონიის, კონტრაპუნქტის და მუსიკალური ანალიზის პედაგოგი. ამ თანამდებობის მოპოვებაში კოდაი დაეხმარა და მას 1950-დან 1956 წლამდე იკავებდა. როგორც ახალგაზრდა მასწავლებელმა, ლიგეტიმ უჩვეულო ნაბიჯი გადადგა იმით, რომ რეგულარულად ესწრებოდა უფროსი კოლეგის, დირიჟორის და მუსიკოლოგის, ლაიოშ ბარდოშის ლექციებს. ბარდოში კონსერვატორი ქრისტიანი იყო და მისი წრე ლიგეტისთვის უსაფრთხო თავშესაფარს წარმოადგენდა. 1954 და 1956 წლებში გამოცემულ ჰარმონიის სახელმძღვანელოების წინასიტყვაობებში ლიგეტიმ ბარდოში მისი დახმარებისა და რჩევისთვის მოიხსენია კიდეც. კომუნისტური რეჟიმის მიერ დაწესებული შეზღუდვების გამო უნგრეთსა და დასავლეთს შორის კომუნიკაცია გაძნელებული იყო, რის გამოც ლიგეტი და სხვა ხელოვანები აღმოსავლეთის ბლოკის გარეთ მიმდინარე სახელოვნებო პროცესებისგან მოწყვეტილნი აღმოჩნდნენ.
უნგრეთის დატოვების შემდეგ
1956 წლის დეკემბერში, საბჭოთა ჯარის მიერ უნგრეთის რევოლუციის ძალადობრივი ჩახშობის შემდეგ, ლიგეტი ყოფილ ცოლთან, ვერა შპიცთან ერთად ვენაში გაიქცა. 1957 წელს ისინი ხელახლა დაქორწინდნენ და ვაჟიც ეყოლათ. ლიგეტი უნგრეთში მომდევნო 14 წლის განმავლობაში აღარ ჩასულა, ვიდრე ბუდაპეშტში ერთ-ერთი კონკურსის ჟიურიში არ მიიწვიეს. ვენაში საჩქაროდ გაქცევის შედეგად ბუდაპეშტში დატოვა თავისი უნგრული ნაწარმოებების უმეტესობა, რომელთა ნაწილიც ახლა დაკარგულია. წაიღო მხოლოდ ის ნაწარმოებები, რომლებიც ყველაზე მნიშვნელოვნად მიიჩნია. მოგვიანებით თქვა: „ჩემი ძველი მუსიკა საინტერესოდ არ მიმაჩნდა. მჯეროდა თორმეტტონიანი მუსიკის!“ 1968 წელს ავსტრიის მოქალაქეობა მიიღო.
ვენაში ჩასვლიდან რამდენიმე კვირაში ლიგეტი კელნში გაემგზავრა. იქ შეხვდა რამდენიმე მნიშვნელოვან ფიგურას ავანგარდულ მუსიკაში და შეისწავლა თანამედროვე მუსიკის სტილები და მეთოდები. მათ შორის იყვნენ კომპოზიტორები, კარლჰაინც შტოკჰაუზენი და გოტფრიდ მიხაელ კენიგი, რომლებიც ელქტრონულ მუსიკაში მუშაობდნენ. დაესწრო ახალი მუსიკის საერთაშორისო საზაფხულო სკოლას დარმშტადტში. მუშაობდა კელნის ელექტრონული მუსიკის სტუდიაში შტოკჰაუზენთან და კენიგთან ერთად და იქ მოსმენილმა ხმებმა მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. მიუხედავად ამისა, თავად ელექტრონულ მუსიკას იშვიათად წერდა და უფრო საორკესტრო მუსიკაზე იყო კონცენტრირებული, რომელიც ხშირად შეიცავს ელექტრონულის მსგავსი ხმოვანების მქონე ტექსტურებს.
კელნის სკოლას ლიგეტი სამწლიანი თანამშრომლობის შემდეგ ჩამოშორდა, რაც შემდეგნაირად ახსნა: „ადგილი ჰქონდა ბევრ პოლიტიკურ უთანხმოებას, რადგან სხვადასხვა ადამიანებს, მაგალითად, შტოკჰაუზენს, კაგელს – პირველობა უნდოდათ. პირადად მე, არანაირი ამბიცია არ მაქვს, პირველი ან მნიშვნელოვანი ვიყო.“
1961-1971 წლებში სტოკჰოლმში კომპოზიციის მიწვეული პროფესორი იყო. 1972 წელს აშშ-ში სტენფორდის უნივერსიტეტის რეზიდენტი კომპოზიტორი გახდა.
1973 წელს გახდა ჰამბურგის მუსიკის და თეატრის უმაღლესი სკოლის კომპოზიციის პროფესორი. ეს პოსტი 1989 წელს დატოვა. ლიგეტის ჰამბურგში ცხოვრებისას, მისი მეუღლე, ვერა, ვენაში დარჩა მათ ვაჟთან, ლუკაშთან ერთად, რომელიც, მოგვიანებით, თავადაც კომპოზიტორი გახდა.
ვალტერ ფინკის მიწვევით, ლიგეტი გახდა პირველი კომპოზიტორი, რომელიც რაინგაუს მუსიკის ფესტივალზე ცოცხალი კომპოზიტორების პორტრეტების (Komponistenporträt) კატეგორიაში მიიწვიეს, 1990 წელს.
გარდა ფართო მუსიკალური ინტერესებისა, რომელიც მოიცავდა სტილებს რენესანსიდან აფრიკულ მუსიკამდე, დაინტერესებული იყო ლიტერატურითაც (მათ შორის, ლუის კეროლის, ხორხე ლუის ბორხესის და ფრანც კაფკას ნაწარმოებებით), ფერწერით, არქიტეტურით, მეცნიერებით და მათემატიკით. განსაკუთრებით იტაცებდა ბენუა მანდელბროს ფრაქტალური გეომეტრია და დუგლას ჰოფშტადტერის ნაწერები.
გარდაცვალება
2000 წლის შემდეგ ლიგეტის ჯანმრთელობა გაუარესდა. იგი 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა ვენაში, 2006 წლის 12 ივნისს. ცნობილი იყო, რომ კომპოზიტორი რამდენიმე წელი ავადმყოფობდა და ბოლო სამი წლის განმავლობაში ეტლით გადაადგილდებოდა, თუმცა სიკვდილის ზუსტი მიზეზების გამჟღავნებაზე მისმა ოჯახმა უარი განაცხადა.
ლიგეტის პატივი მიაგეს ავსტრიის კანცლერმა, ვოლფგანგ შიუსელმა და ხელოვნების მინისტრმა, ფრანც მორაკმა. დაკრძალვის ცერემონია ვენის სასაფლაოს კრემატორიუმში განხორციელდა და მას ავსტრიის და უნგრეთის კულტურის მინისტრები ესწრებოდნენ.
ლიგეტის დარჩა მეუღლე და ვაჟი, ლუკაში, რომელიც ნიუ-იორკში მოღვაწეობს.
კომპოზიციები უნგრეთში
ლიგეტის ადრეული ნაწარმოებები ხშირად ბელა ბარტოკის მუსიკალური ენის გაგრძელებას წარმოადგენს. მისი საფორტეპიანო ციკლი Musica ricercata (1953), რომელიც, მისივე თქმით, „დეკარტისეული“ მიდგომით დაწერა და მასზე მუშაობისას ყოველგვარი მუსიკა, რომელიც იცოდა და უყვარდა, არარელევანტურად მიიჩნია, ხშირად განიხილება, როგორც ბარტოკის მიკროკოსმოსის მონათესავე. ლიგეტის კომპლექტი თერთმეტ პიესას შეიცავს. იგი დაფუძნებულია მარტივ შეზღუდვაზე: პირველი ნაწარმოები მთლიანად შედგება ბგერა ლასგან, რომელიც სხვადასხვა ოქტავაში ისმის და მხოლოდ დასასრულს შემოდის მეორე ბგერა – რე. მეორე პიესა შეიცავს სამ ბგერას (მი, ფა და სოლ), მესამე იყენებს ოთხ ბგერას და ასე შემდეგ, ისე, რომ ბოლო პიესაში ქრომატიული გამის თორმეტივე ნოტია გამოყენებული.
მისი დაწერიდან ცოტა ხნის შემდეგ, Musica ricercata-ს ექვსი პიესის არანჟირება ლიგეტიმ ჩასაბერი კვინტეტისთვის მოამზადა, სახელწოდებით, ექვსი ბაგატელა ჩასაბერი კვინტეტისთვის. ბაგატელები პირველად 1956 წელს შესრულდა, თუმცა სრულად არა, რადგანაც ბოლო ნაწილი საბჭოთა ცენზურამ „ზედმეტად სახიფათოდ“ მიიჩნია და აკრძალა.
სწორედ საბჭოთა ცენზურის გამო, ლიგეტის ყველაზე გაბედული ნაწარმოებები ამ პერიოდიდან, როგორიცაა Musica ricercata და სიმებიანი კვარტეტი №1 (ღამეული მეტამორფოზები, 1953–1954), „ქვედა უჯრაში“ შესანახად იწერებოდა. აღნიშნული ერთმოქმედებიანი კვარტეტი, რომელიც მოტივურად დაკავშირებული ჩვიდმეტი ნაწილისგან შედგება, პირველი ნაწარმოებია, რომელშიც ლიგეტის ინდივიდუალური სტილი აშკარად ჩანს. იგი 1958 წლამდე, კომპოზიტორის ვენაში გადასახლებამდე, არ შესრულებულა.
1956 წლიდან Le Grand Macabre-ამდე
კელნში ჩასვლის შემდეგ, დასავლეთ გერმანიის რადიოს (Westdeutscher Rundfunk) ელექტრონულ სტუდიაში, კარლჰაინც შტოკჰაუზენთან და გოტფრიდ მიხაელ კენიგთან ერთად ელექტრონული მუსიკის წერა დაიწყო, თუმცა, ამ ჟანრში მხოლოდ ორი ნაწარმოები შექმნა: Glissandi (1957) და Artikulation (1958), ხოლო შემდეგ ინსტრუმენტულ მუსიკას დაუბრუნდა. დაგეგმილი იყო მესამე ნაწარმოებიც, თავდაპირველი სახელით ატმოსფეროები (Atmosphères), რომელსაც შემდგომ ელექტრონული პიესა №3 (Pièce électronique Nr. 3) ეწოდა, თუმცა იმდროინდელი ტექნიკის შეზღუდულმა შესაძლებლობებმა ლიგეტის მისი სრულად განხორციელების საშუალება არ მისცა. მისი რეალიზება, საბოლოოდ, 1996 წელს, ჰოლანდიელი კომპოზიტორების კეს ტაზელარის და იოჰან ვან კრეის მიერ მოხდა სონოლოგიის ინსტიტუტში.
ლიგეტის მუსიკა ამ ელექტრონული ექსპერიმენტების გავლენას ამჟღავნებს და მის მიერ შექმნილი ბევრი ჟღერადობა ტექსტურულად ელექტრონულ მუსიკას წააგავს. ლიგეტიმ მოიგონა ტერმინი „მიკროპოლიფონია“, რომლითაც აღწერა მოჩვენებების (Apparitions) (1958–59) მეორე ნაწილის და ატმოსფეროების (Atmosphères) (1961) მუსიკალური ტექსტურა. იგი პოლიფონიის მსგავსია, თუმცა ეს პოლიფონია დამალულია მდიდარ, კომპლექსურ და მკვრივ ტექსტურაში. მიკროპოლიფონიის გამოყენებით იქმნება თითქმის სტატიური, ნელა განვითარებადი ნაწარმოებები, როგორიცაა ატმოსფეროები, სადაც ინდივიდუალური ინსტრუმენტები რთულ ხმოვან ქსელშია ჩაკარგული. ლიგეტის თქმით, მოჩვენებების და ატმოსფეროების შემდეგ, ის „ცნობილი გახდა“.
ნაწარმოებში Volumina (1961–62, რევიზია 1966) სოლო ორღანისთვის, ლიგეტიმ განაგრძო ბგერითი კლასტერების და ბლოკების გამოყენება. ამ ნაწარმოებში უარი თქვა ტრადიციულ სანოტო აღნიშვნებზე და სანაცვლოდ, გამოიყენა დიაგრამები ზოგადი ბგერითი რეგიონების, გრძლიობების და ბგერათა ერთობლიობის აღსანიშნავად.