cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)
დასაწყისი
16 თებერვალს საბჭოთა სამხედრო ძალები რუსეთის მე–11 წითელი არმიის 96–ე, მე–60 და მე–20 მსროლელთა ბრიგადის პოლკები, საბჭოთა სომხეთის ცხენოსანი ბრიგადისა და ბოლშევიკთა ადგილობრივი მომხრეების ჩათვლით, შევიდნენ სოფელ შულავერში, სომხეთის საზღვრიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 25 კილომეტრზე და იქ ჩამოყალიბდა ეგრეთ წოდებული „საქართველოს რევოლუციური კომიტეტი“, რომელიც წითელი მეთაურებისა და ადგილობრივი ბოლშევიკებისგან შედგებოდა. იმავე დღეს კომიტეტმა თავი გამოაცხადა საქართველოს ერთადერთ ლეგიტიმურ მთავრობად და მოუწოდა საბჭოთა რუსეთს გადაუდებელი სამხედრო ინტერვენციისკენ. რამდენიმე საათის შემდგომ მე–11 არმიის 54–ე და 58–ე მსროლელი ბრიგადები შეიჭრნენ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე წითელი ხიდის გავლით, რომელსაც მოჰყვა მე–12 ცხენოსანი დივიზია და 55–ე საჯავშნო ნაწილი. იმავდროულად 26–ე მსროლელი ბრიგადა და მე–9 მსროლელი დივიზიის ცხენოსანი პოლკი შეიჭრა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მტკვრის გავლით პოილუს სარკინიგზო ხიდთან, რომელიც მანამდე ააფეთქეს უკანდახეულმა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მესაზღვრეებმა, რათა არ მომხდარიყო საბჭოთა დაჯავშნული მატარებლებისა და ტანკების წინ წამოწევა. მეორე დღეს საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, სასაზღვრო ქალაქ ზაქათალის მხრიდან ასევე შემოიჭრა მე–11 არმიის 59–ე მსროლელთა ბრიგადა და მე–18 ცხენოსანი დივიზია. ანატოლი გეკერმა, რომელიც იმ დროს მე–11 არმიის მეთაური იყო, მიიღო პირდაპირი ბრძანება მოსკოვიდან, რომ დაეკავებინა საქართველოს დედაქალაქი არაუგვიანეს 19 თებერვლისა.
მარგარეტ მალერი
1936 წელს ის გათხოვდა პაულ მალერზე. წყვილი გადავიდა საცხოვრებლად ბრიტანეთში და შემდგომ 1938 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ნიუ-იორკის სამედიცინო ლიცენზიის მიღების შემდეგ მან დაიწყო კერძო პრაქტიკები. 1940 წელს ის გახდა ბავშვის ანალიზის უფროსი მასწავლებელი. გაწევრიანდა ადამიანის განვითარების ინსტიტუტში, განათლების ინსტიტუტსა და ნიუ-იორკის ფსიქოანალიტიკურ საზოგადოებაში.
რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)
დასაწყისი
იმავდროულად, საბჭოთა რუსეთის 98–ე მსროლელი ბრიგადა თერგის ცხენოსან დივიზიასთან ერთად ამზადებდა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაზე შეტევას თერგის ოლქიდან როკისა და მამისონის უღელტეხილებით, ხოლო მე–9 არმიას უნდა შეეტია აფხაზეთიდან და წაწეულიყო შავი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ.
მარგარეტ მალერი
მარგარეტ მალერი გარდაიცვალა 1985 წლის 2 ოქტომბერს.
რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)
დასაწყისი
მინი|ბრიტანული Mark V ტიპის [[ტანკი, რომელიც წითელმა არმიამ სამოქალაქო ომის და უცხოური ინტერვენციის დროს შეიძინა და რომელმაც განაპირობა საბჭოელთა გამარჯვება ტფილისის ბრძოლაში. ]] საბჭოთა რუსეთს საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან შედარებით მნიშვნელოვანი რიცხობრივი უპირატესობა ჰქონდა. 1921 წლის 16 თებერვლისთვის მთლიანობაში საბჭოთა სამხედრო ძალები მე–11 და მე–9 არმიის ჩათვლით და თავის მხარდამჭერ ერთეულებიანად – 98–ე მსროლელი ბრიგადის, საბჭოთა სომხეთის ცხენოსანი ბრიგადისა და ბაქოს წითელი ბრიგადის ჩათვლით, ითვლიდა 40 ათასზე მეტ გამოცდილ მეომარს 4 300–იანი კავალერიით მათ შორის, ასევე მათ ჰქონდათ 196 ცალი საარტილერიო დანადგარი, 1065 ტყვიამფრქვევი, 50 თვითმფრინავი, 7 ჯავშნოსანი მატარებელი, 4 ტანკი და უამრავი ჯავშნოსანი მანქანა.
მარგარეტ მალერი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1897 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
რუსეთ-საქართველოს ომი (1921)
თბილისის ბრძოლა
300px|მინი|მარცხნივ| მემორიალური დაფა იმ ადგილზე სადაც ქართველი იუნკერები შეებრძოლნენ რუსულ საოკუპაციო ჯარებს. ლაშა ხაჩიძის ფოტო 16 თებერვალს - წითელი არმიის ნაწილებმა წითელი ხიდის მეშვეობით საქართველოს სამხრეთ საზღვარი გადმოლახეს და სოფელი შულავერი დაიკავეს. აქ მათ მოხალისეთა რაზმებმა კახეთიდან სტეფანე ახმეტელის მეთაურობით წინააღმდეგობა გაუწიეს. შემდეგ ბოლშევიკები ჩრდილოეთით თბილისისკენ დაიძრნენ.
20 თებერვალს, კოჯრის რაიონში მე-11 წითელი არმიის ნაწილები კვლავ დამარცხდნენ, ბრძოლის ველზე ზარბაზნები და ტყვიამფრქვევები მიატოვეს და უკან დაიხიეს.
19-20 თებერვალს, სოფელ ტაბახმელასთან, თბილისის მისადგომებთან მე-11 არმიის ნაწილებს წინააღმდეგობა 510-მა იუნკერმა გაუწია. მათ 4 ზარბაზანი და 6 ტყვიამფრქვევი ჰქონდათ. რაზმს პოლკოვნიკი ა. ჩხეიძე მეთაურობდა. სოფელი ქართველ იუნკერებს დარჩათ, თუმცა წითელმა არმიამ მათ გვერდი აუარა და შეტევა გააგრძელა.
23 თებერვალს, სარკინიგზო მიმოსვლა განახლდა (გენერალმა წულუკიძემ ლიანდაგები ააფეთქა და გზები დაანგრია, რომ მტრის შემოსვლა შეეჩერებინა), რამაც რუსეთის რეზერვის შევსება გამოიწვია და მათი შეტევა გააძლიერა დედაქალაქის მიმართულებით.
17-24 თებერვალს ბრძოლები მიმდინარეობდა თბილისის მისადგომებთან. მიუხედავად გარკვეული წარმატებებისა, 24 თებერვლისთვის რუსეთ- საქართველოს ომის ფრონტის ხაზი კახეთიდან მანგლისამდე 90 კმ-ზე იყო გადაჭიმული, რომლის დაცვა რეზერვების სიმცირის გამო შეუძლებელი ხდებოდა. თბილისის მისადგომები ზოგ რაიონში საერთოდ დაუცველი იყო.
24 თებერვალს, საღამოს 10 საათზე, მთავრობამ და გენერალმა გ. კვინიტაძემ მიიღეს გადაწყვეტილება მცხეთის მიმართულებით უკანდახევისა და ახალი გამაგრებული ხაზის შექმნის შესახებ. მთავრობამ დატოვა თბილისი. 25 თებერვალს დედაქალაქში რუსეთის მე-11 წითელი არმიის ნაწილები უბრძოლველად შევიდნენ. ბაქოდან სერგო ორჯონიკიძემ ლენინს დეპეშით აცნობა:
თბილისის დაკავებისთანავე წითელი ჯარის ნაწილებმა პარადი გამართეს ქალაქის მთავარ მოედანზე. მეორე დღეს მოსახლეობამ სამგლოვიარო პროცესია მოაწყო რუსთაველის პროსპექტზე. ხალხმა ქართველი იუნკერები რუსული სობოროს ეზოში დაკრძალა. წითელ არმიას პროცესიისთვის ხელი არ შეუშლია.
სურამის ბრძოლა
თბილისის დატოვების შემდეგ ქართულ ჯარს წითელ არმიასთან რამდენიმე შეტეკება ჰქონდა მცხეთასთან, გორთან, ოსიაურში, სურამის უღელტეხილზე. მთავრობა ბათუმში გადავიდა. მიუხედავად უკიდურესად რთული მდგომარეობისა მას კაპიტულაცია არ გამოუცხადებია.
1921 წლის 4 მარტს წითელ არმიასა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ძალებს შორის მიმდინარე ბრძოლის პერიოდში წითელი არმიის ავანგარდული ნაწილი (3-4 ათასი კაცი) მიუახლოვდა სადგურ მიხაილოვოს, 5 მარტს კი წამოიწყო ქართული არმიის პოზიციების შტურმი. შეტევა მოიგერიეს, საღამოს კი მიხაილოვოს დამცველები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ, რის შედეგადაც უკან დაიხია წითელი არმიის ქვეითთა სამმა ბრიგადამ და კავალერიის პოლკმა.
დემოკრატიული რესპუბლიკის ძალების აღნიშნულმა წარმატებამ თბილისში საბჭოთა არმიის მთავარსარდლობას მშვიდობიან მოლაპარაკებებზე წასვლა გადააწყვეტინა, მაგრამ 6 მარტს ღამით გენერალმა ა. კონიაშვილმა აუხსნელი მიზეზების გამო დატოვა პოზიციები და დასავლეთის მიმართულებით დაიხია. გენერალი გიორგი კვინიტაძე იძულებული იყო დაეწყო უკან დახევა. 6 მარტს გაძლიერებულმა წითელი არმიის დაჯგუფებამ დაიკავა მიხაილოვო, შემდეგ კი სურამის გვირაბი. საქართველოს ჯარი, სადაც 10 000 ადამიანი იყო დარჩენილი, მდინარე რიონის მარცხნივ, საჯავახოში გაჩერდა. გარდა ამისა, ბათუმში იდგა 3000 კაციანი გარნიზონი.
მინი|right|200პქ|ყაზიმ კარაბეკირ ფაშა
დასავლეთ საქართველოს დაცემა
თბილისში შესული წითელი არმიის ხელმძღვანელობამ საჭიროდ სცნო დასავლეთ საქართველოში მყოფ საქართველოს კანონიერ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკება. ამ მიზნით ფილიპე მახარაძემ, მამია ორახელაშვილმა და შალვა ელიავამ ჟორდანიასთან ქართველი ინტელექტუალების ნაწილი გაგზავნეს. დელეგაციაში შედიოდნენ მიხაკო წერეთელი, გერონტი ქიქოძე, თედო ღლონტი. წითელი არმიის ხელმძღვანელობა დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობისგან კაპიტულაციას ითხოვდა, ჟორდანიას საბჭოთა საქართველოში დარჩენას სთავაზობდნენ, მაგრამ ნოე რამიშვილს არანაირ გარანტიებს არ ჰპირდებოდნენ. ჟორდანია შეთავაზებას არ დათანხმდა. ქიქოძის მემუარების მიხედვით ლენინი გაბრაზდა ორჯონიკიძესა და ბუდუ მდივანზე, რადგან მათ ჟორდანია საქართველოში ვერ შეინარჩუნეს.
საქართველოს დამარცხების მიზეზები
ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე საქართველოს დამარცხების მიზეზად რამდენიმე ფაქტორს ასახელებს. პირველ ასეთი ფაქტორი ადამიანური რესურსის გამოყენების პრობლემურობა იყო. სამხედრო სამინისტროს სამობილიზაციო სიებში 150 000-მდე კაცი ირიცხებოდა, მაგრამ მათი სანახევროდ მობილიზაციაც ვერ მოხერხდა, იარაღის, საბრძოლო მასალების ნაკლებობისა და მძიმე მატერიალური მდგომარეობის გამო. მიუხედავად იმისა, რომ შეიარაღებულ ძალებს ქვეყნის ბიუჯეტის მესამედი ხმარდებოდა, ეს თანხა არ იყო საკმარისი თუნდაც დიდი ხნის განმავლობაში სანახევროდ მობილიზებულიყო ჯარი.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელმაც განაპირობა საქართველოს დამარცხება, იყო ინიციატივა, რომელიც რუსულმა არმიამ ომის პირველი ეტაპიდან ჩაიგდო ხელში და ომის ბოლომდე არ გაუშვია. ინიციატივა რომლის ხელში აღება და შენარჩუნება ჯერ კიდევ 1920 წლის დეკემბერში უმთავრეს ფაქტორად მიაჩნდა მე-11 არმიის სარდალს, ჰეკერს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის არ იყო დარწმუნებული გამარჯვებაში. სწორედ ეს ინიციატივა ჩაიგდო ხელში 11-16 თებერვლის ბრძოლებშივე მე-11 არმიამ და ომის მიმდინარეობას თავად კარნახობდა. ამის წყალობით ყველა მნიშვნელოვან მონაკვეთზე, საჭირო დროს ახერხებდნენ მინიმუმ ორმაგი რაოდენობრივი უპირატესობის მოპოვებას.
საქართველოს მიერ დაშვებული შეცდომები
ისტორიკოსი დიმიტრი სილაქაძე აღნიშნავს, რომ ომის წინ, 1920 წლის დეკემბერში საქართველოს დაზვერვამ ხელში ჩაიგდო მე-11 არმიის სარდლის გეგმა, ამ გეგმის გაანალიზების შედეგად  სარდლობამ ჩათვალა რომ მოწინააღმდეგე აპრილამდე არ დაიწყებდა ინტერვენციას.
1921 წლის იანვარში, მოხდა ჯარის ნაწილობრივი დემობილიზაცია, სახლში გაუშვეს ის ჯარისკაცები, რომელთაც სამხედრო სამსახურის ვადა უკვე ერთი წელია ამოეწურათ და ისედაც დეზერტირობდნენ. საერთოდ კი, ფინანსური პრობლემების გამო, მიუხედავად იმისა, რომ ბიუჯეტის მესამედი ჯარს ხმარდებოდა, თვეების მანძილზე ჯარი მობილიზებული ვერ იქნებოდა. ამის ნაცვლად, 6-15 თებერვალს ახალწვეულების გაწვევა დაიგეგმა, რომლებიც 6 კვირიანი წვრთნის შემდეგ მწყობრში იქნებოდნენ.
შეცდომა იყო დაშვებული საკადრო პოლიტიკაში. მთავარსარდლად დაინიშნა გენერალი ილია ოდიშელიძე, ძალიან გამოცდილი გენერალი, მაგრამ ამავდროულად ყოველგვარ სარდლურ ქარიზმას და შინაგან ძალას მოკლებული, იოლად ექცეოდა პოლიტიკოსთა გავლენის ქვეშ. ამავდროულად, ყველაზე მნიშვნელოვანი, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფორნტის სარდლად მან გენერალი იოსებ გედევანიშვილი დანიშნა, გამოუცდელი სამხედრო. იოსები 1906 წელს დუშეთის ხაზინის ძარცვაში მონაწილეობის გამო ჯარიდან გააგდეს და მხოლოდ 1917-ში დაბრუნდა. იყო ძალიან აქტიური, მაგრამ ამავდროულად გამოუცდელი ასეთი პასუხისმგებლობისთვის.
ბორჩალოს მაზრის სამხრეთ ნაწილში ჩაყენებული ჯარი სარდლობის ბრძანებით, ხოლო ამ სარდლების თქმით პოლიტიკოსების ჩარევით დაფანტული და ცუდად მომზადებული იყო, მათ შორის მტყუან-მართლის ძიება ამ პოსტში არაა მნიშვნელოვანი.
1921 წლის თებერვალში მე-11 რუსული არმიის სარდალს, მიუხედავად იმისა, რომ არ ჰყავდა ის ძალები რასაც დეკემბერში ითხოვდა გადაწყვიტა გაერისკა და 11-12 თებერვალს ბორჩალოს მაზრის ნეიტრალურ ზოლში დაფანტულ ქართულ ჯარს თავს დაესხა.
ოფიციალური ვერსიით, ადგილობრივი მოსახლეობა აჯანყდა, სინამდვილეში კი მე-11 არმიის ნაწილებმა დაარტყეს იქ მდგომ ქართულ ჯარს, ადგილობრივ დივერსანტებთან ერთად, რომლებიც უკვე კარგა ხნის განმავლობაში იწვრთნებოდნენ.
შედეგები
რუსეთ-საქართველოს ომი 1921 წლის თებერვალ-მარტში დასრულდა საქართველოს მენშევიკური მთავრობის ემიგრაციით და ბოლშევიკური მმართველობის დამყარებით. ცალკე იქნა ფორმირებული აფხაზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა და გაფორმდა სამოკავშირეო ხელშეკრულება საქართველოს სსრ-თან. 1921 წლის 13 ოქტომბერს დაიდო ყარსის ხელშეკრულება, რომელიც 16 მარტს მოსკოვში გაფორმებული ხელშეკრულების პირობებს იმეორებდა. 1922 წელს საქართველო ჯერ ამიერკავკასიის სფსრ-ში გააწევრიანეს, ხოლო შემდეგ იმავე წელს, ფედერაციასთან ერთად საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკათა კავშირს შეუერთეს.
1990 წელს საქართველოს სსრ უზენაესმა საბჭომ 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომი შეაფასა როგორც ოკუპაცია და ფაქტობრივი ანექსია პოლიტიკური თვალსაზრისით. საქართველოს სსრ უზენაესმა საბჭომ უკანონოდ და ბათილად გამოცხადა 1921 წლის 21 მაისის მუშურ-გლეხურ სამოკავშირეო ხელშეკრულება საქართველოს საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკასა და რუსეთის საბჭოთა სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკას შორის, 1922 წლის 12 მარტის სამოკავშირეო ხელშეკრულება ამიერკავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკათა ფედერალური კავშირის შექმნის შესახებ.
რუსეთ-საქართველოს ომი ხელოვნებაში
რუსეთ-საქართველოს 1921 წლის ომის თემაზეა შექმნილი ქართველი პოეტის კოლაუ ნადირაძის ლექსი „25 თებერვალი“:
''თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი, დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
''ძილ-ღვიძლად იყო ქალაქი ჩვენი, ''საშინელებას კვლავ სჭედდა გრდემლი – ''ისევ გოლგოთა, სისხლი და ცრემლი!
''მშობელო დედავ, ისევ გაგყიდეს, ''ისევ წამების ჯვარი აგკიდეს, ''არ შეგიბრალეს, კვლავ არ დაგინდეს!
''თოვდა და თბილისს ებურა თალხი. ''დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
''დაცხრა კოჯორი და ტაბახმელა, ''მხოლოდღა თოვლი ცვიოდა ნელა, ''ეფინებოდა გმირების გვამებს – ''განგმირულ მკერდებს, დალეწილ მკლავებს, ''და უძრავ იყო თებერვლის ღამე.
''თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი, ''დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
''იმ გზით, სად წინათ ელავდნენ ხმლები, ''სად სამას გმირთა დაიფშვნა ძვლები, ''სად ქართლის დედის ცრემლით ნანამი, ''მძიმედ დაეშვა ჩვენი ალამი, ''სად გმირთა სისხლით ნაპოხიერი, ''თოვლს დაეფარა კრწანისის ველი, -
''წითელი დროშით, მოღერილ ყელით, ''თეთრ ცხენზე მჯდომი, ნაბიჯით ნელით ''შემოდიოდა სიკვდილი ცელით!
''თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი, დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი!
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ომები კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:საქართველოს უახლესი ისტორია კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა კატეგორია:XX საუკუნის ომები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
ბრუნეგჰორნი
ბრუნეგჰორნი (Brunegghorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. სიმაღლე 3 833 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ფონდი ინკლუზივი
ფონდი ინკლუზივი — არაკომერციული და არასამთავრობო ლგბტ (ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი და ტრანსგენდერი ადამიანების) ორგანიზაცია საქართველოში. დაარსდა 2006 წელს და დაკავებულია ლგბტ ადამიანების უფლებების ადვოკაციითა და ლობირებით, შეისწავლის ლგბტ ჯგუფის უფლებრივ მდგომარეობას, ჯგუფის წევრებს სთავაზობს უფასო ფსიქოლოგიურ, იურიდიულ და სამედიცინო კონსულტაციებს და ავრცელებს ინფორმაციას აივ/შიდსისა და სგგი-ს (სექსუალური გზით გადამდები დაავადებები) თავიდან აცილების შესახებ.
ორგანიზაცია გამოსცემს ჟურნალს „მე“.
ორგანიზაციის მისია
ორგანიზაცია ხელს უწყობს საქართველოში ისეთი საზოგადოების ჩამოყალიბებას, რომელშიც სექსუალური ორიენტაცია და გენდერული თვითგამოხატვა არ იქნება დისკრიმინაციის საფუძველი.
მიზანი
ორგანიზაციის მიზანია საქართველოში ლგბტ ჯგუფის სრული ინტეგრაციის ხელშეწყობა საზოგადოებაში ჰომოფობიის დაძლევის, უფლებათა ადვოკატირებისა და ჯგუფის სამოქალაქო აქტივობის გაზრდის გზით.
საქმიანობა
მიზნის მისაღწევად ფონდი თავის საქმიანობას წარმართავს შემდეგი მიმართულებებით:
ფონდი ინკლუზივის საქმიანობის სფეროში შედის:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები კატეგორია:ლგბტ
ახალი ლადოგი
ახალი ლადოგი (Новая Ладога) — ქალაქი (1704 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, ვოლხოვის რაიონში. მოსახლეობა 2010 წლის აღწერით 8838 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი მდებარეობს მდინარე ვოლხოვის სანაპიროზე, სანქტ-პეტერბურგიდან 121 კმ-ში. ქალაქის ცენტრი სამკუთხედის ფორმის კუნძულს მოიცავს, რომელიც ჩრდილოეთით პეტროვსკის არხით, სამხრეთით — მდინარე ვოლხოვით, დასავლეთით კი ვოლხოვის ერთ-ერთი ტოტი ესაზღვრება, რომელიც მდინარეს უერთდება.
ქალაქის წარმოშობამდე მის ადგილას მდებარეობდა ნიკოლო-მედვედსკის მონასტერი, რომელიც XIV-XV დაარსდა. მდინარის ზემო მიდამოებში 15 კმ-ში მდებარეობს სოფელი ძველი ლადოგა, მოპოვებული არქეოლოგიური წყაროების მიხედვით, ეს სოფელი იყო ისტორიული რეგიონის რუსის ყველაზე ძველი დასახლება (შესაძლებელია ეს დასახლება რიურიკას რესპუბლიკის დედაქალაქი იყო).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
ჰაჯარ-კიმი
ჰაჯარ-კიმი (მალტ. Ħaġar Qim) — მეგალითური სატაძრო კომპლექსი ხმელთაშუაზღვიურ კუნძულ მალტაზე, რომელიც თარიღდება ჯგანტიას ფაზით (ძვ. წ. 3600-3200). მალტის მეგალითური ტაძრები დედამიწაზე არსებულ უძველეს რელიგიურ ძეგლებადაა მიჩნეული და შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, როგორც „უნიკალური არქიტექტურული შედევრები".
ჰაჯარ-კიმის მშენებლობაში გამოყენებულია კირქვა, რისი წყალობითაც ტაძარმა ეროზიას ათასწლეულების მანძილზე შესანიშნავად გაუძლო. 2009 წელს დასრულდა მისი დამცავი კარვის მშენებლობა.
ჰაჯარ-კიმის მეგალითური კომპლექსი კუნძულ მალტის სამხრეთ კიდეზე, კირქვული მთაგრეხილის ბორცვის წვერზე მდებარეობს. ტაძრის ფასადი ხასაითდება ტრილიტური (გააჩნია 3 ფილა) შესასვლელით, გარე სკამით და ორთოსტატებით. ტაძრის გვერდით მდებარეობს შიდა ეზო, რომელიც დამცავი კედლითაა შემოსაზღვრული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მალტის ისტორია კატეგორია:მეგალითური ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალტაში
ბუგაბაშევო
ბუგაბაშევო (Буғабаш; Бугабашево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 185 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
ოლჰინე (ბერისლავის რაიონი)
ოლჰინე (Ольгине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 419 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
განათლება ესტონეთში
განათლება ესტონეთში — ცოდნის შეძენის სისტემა, რომელიც მოიცავს საბაზისო, პროფესიულ და დამატებით განათლებას.
საგანმანათლებლო სისტემა დაფუძნებულია ოთხდონიან სისტემაზე. ფუნქციონირებს სკოლამდელი, დაწყებითი, საშუალო და უმაღლესი განათლება. არსებობს სკოლებისა და საგანმანათლებლო ინსტიტუტების ფართო ქსელი. ესტონეთის საგანმანათლებლო სისტემა შედგება სახელმწიფო, მუნიციპალური, საჯარო და კერძო საგანმანათლებლო დაწესებულებებისგან.
ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OSED) კვლევის შედეგების მიხედვით PISA-2018 (დაახლოებით 600 ათასი 15 წლის სკოლის მოსწავლეს ჩაუტარდა  ჩაუტარდა 79 ქვეყანაში), ესტონეთმა პირველი ადგილი დაიკავა.
ისტორია
ესტონეთში სასკოლო განათლების ისტორია იწყება პირველი სამონასტრო და საკათედრო სკოლებით, რომლებიც გაჩნდა მე-13 - მე-14 საუკუნეებში. პირველი პრაიმერი ესტონურად 1575 წელს გამოიცა. ესტონეთის უძველესი უნივერსიტეტია ტარტუს უნივერსიტეტი, რომელიც დააარსა შვედეთის მეფემ გუსტავ II ადოლფმა 1632 წელს.
1919 წელს გაიხსნა საუნივერსიტეტო კურსები ესტონურ ენაზე.
სასკოლო განათლება
2009 წლის მონაცემებით ესტონეთში 589 სკოლაა. (მასწავლებლების 86 % -ს ქალები შეადგენენ).
2015 წლის PISA-ს კვლევის მიხედვით, ესტონელი სტუდენტები ევროპაში პირველ ადგილს იკავებდნენ, ხოლო მსოფლიოში — მესამეს.
2022 წლის ოქტომბერში დამტკიცდა მთავრობის სამოქმედო გეგმა 2030 წლამდე ყველა სკოლების ესტონურ ენის სწავლებაზე გადაყვანის შესახებ.
Უმაღლესი განათლება
უმაღლესი აკადემიური განათლება ესტონეთში სამ საფეხურად იყოფა: ბაკალავრიატი, ასპირანტურა და დოქტორანტურა. ზოგიერთ სპეციალობაში (საბაზისო სამედიცინო განათლება, ვეტერინარული მედიცინა, ფარმაცია, სტომატოლოგია, საინჟინრო არქიტექტურა და სკოლის მასწავლებელთა პროგრამა) ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხი გაერთიანებულია ერთ ხარისხში. ესტონეთის საჯარო უნივერსიტეტებს უფრო მეტი დამოუკიდებლობა აქვთ, ვიდრე გამოყენებითი უმაღლესი სასწავლებლებს. გარდა უნივერსიტეტის აკადემიური ცხოვრების ორგანიზებისა, უნივერსიტეტებს შეუძლიათ წარმოადგინონ ახალი სასწავლო პროგრამები, დაამტკიცონ წესები და პირობები, ბიუჯეტი, დაამტკიცონ განვითარების გეგმა, აირჩიონ რექტორი და შეზღუდონ აქტივების რეზოლუცია. მინი| [[ტარტუს უნივერსიტეტი ქვეყნის უძველესი და პრესტიჟული უნივერსიტეტი.]] ესტონეთში არაერთი სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტია. უმსხვილესი სახელმწიფო უნივერსიტეტებია ტარტუს უნივერსიტეტი, ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი, ტალინის უნივერსიტეტი, ესტონეთის სიცოცხლის მეცნიერებათა უნივერსიტეტი, ესტონეთის ხელოვნების აკადემია. ყველაზე დიდი კერძო უნივერსიტეტია აუდენტესის საერთაშორისო უნივერსიტეტი.
ინგლისურ და რუსულ ენებზე კურსების ხელმისაწვდომობის, ასევე უფასო განათლების გამო, ესტონეთში უმაღლესი განათლება პოპულარობით სარგებლობს აპლიკანტებს შორის დსთ-ს ქვეყნებიდან, მათ შორის რუსეთიდან.
Მეცნიერება
ესტონეთის მეცნიერებათა აკადემია არის სახელმწიფო მეცნიერებათა აკადემია ესტონეთში.
IT ინდუსტრია ესტონეთში გაჩნდა 1950-იანი წლების ბოლოს, როდესაც დაარსდა პირველი კომპიუტერული ცენტრები ტარტუსა და ტალინში. ესტონელმა სპეციალისტებმა 1980-იან წლებამდე დიდი წვლილი შეიტანეს საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა სამინისტროს პროგრამული სტანდარტების შემუშავებაში.
სქოლიო
კატეგორია:განათლება ესტონეთში კატეგორია:განათლება კატეგორია:განათლება ევროპის ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:განათლება ადგილმდებარეობის მიხედვით
ნისლი
thumb|240px|ნისლი ნისლი — ატმოსფეროში წყლის ორთქლის კონდენსაციის, ატმოსფეროში წვრილი წყლის წვეთებისა და კრისტალების სახით შეტივტივებული პროდუქტი. ნისლი აუარესებს ხილვადობას 1-დან 10კმ-მდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამინდი კატეგორია:კლიმატი კატეგორია:მეტეოროლოგია
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა, არცახი (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն ან Արցախի Հանրապետություն ― არცახის რესპუბლიკა) — დე-ფაქტო დამოუკიდებელი, თვითგამოცხადებული რესპუბლიკა, რომელმაც თავი დამოუკიდებლად გამოაცხადა 1991 წლის 2 სექტემბერს მთიანი ყარაბაღის ოლქისა და შაუმიანის რაიონის საბჭოების გაერთიანებულ სხდომაზე. მოიცავს აზერბაიჯანის მთიანი ყარაბაღის ოლქსა და მის მეზობლად მდებარე შაუმიანის რაიონს. 1991 წლის 10 დეკემბერს ჩატარებული რეფერენდუმით, მონაწილეთა უმრავლესობამ მის დამოუკიდებლობას მისცა ხმა. 1992 წლის 6 იანვარს მყრ-ის პარლამენტის პირველმა მოწვევამ მიიღო დეკლარაცია „მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის სახელმწიფო დამოუკიდებლობის შესახებ“. ამ განცხადებას, შედეგად, სამხედრო კონფლიქტი მოჰყვა აზერბაიჯანის სამთავრობო ჯარებსა და რეგიონის მოსახლეობის შეიარაღებულ დაჯგუფებებს შორის, რომელთაც მხარს უჭერდა სომხეთის რესპუბლიკა.
სქოლიო
კატეგორია:თვითაღიარებული ქვეყნები კატეგორია:მთიანი ყარაბაღი კატეგორია:სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობები
ტროპიკული სარტყლების ნახევარუდაბნოს ზონები
ტროპიკული სარტყლების ნახევარუდაბნოს ზონები, გაუდაბნოებული სავანები — ტროპიკების ბუნებრივი ზონები, სადაც გაბატონებულია ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტი. ვრცელდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ტროპიკულ უდაბნოების სამხრეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროს ასეთივე უდაბნოების ჩრდილოეთ პერიფერიის გასწვრივ, შიგაკონტინენტურ და დასავეთ ოკეანისპირა სექტორებში, აგრეთვე უდაბნო ღრმულების განაპირა უფრო ნოტიო ნაწილში.
გავრცელებულია აფრიკაში — საჰარის სამხრეთით, აგრეთვე ნამიბის უდაბნოს დანესტიანებულ უბნებზე და კალაჰარის უდაბნოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით; აზიაში — არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ინდოეთსა და პაკისტანში (თარის ვაკის გარე ფართო ზოლი); სამხრეთ ამერიკაში — ატაკამის უდაბნოს ჩრდილოეთ და ბრაზილიის ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილებში (სადაც „კაატინგას“ უწოდებენ); გვხვდება აგრეთვე ავსტრალიის ცენტრალური დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილში.
გარდა ამისა, წარმოქმნის სიმაღლებრივ სარტყელს მთის ქვედა ნაწილებში (ეთიოპიისა და მექსიკის მთიანეთში). ჰავა ცხელია და მშრალი. ზაფხულის თვეების საშუალო ტემპერატურებია 30°C-მდე, მაქსიმალური 50°C-მდე, ზამთრობით 12—20°C-მდე კლებულობს. ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 670—837 კჯ/სმ² (160—200 კკალ/სმ²) სითბოს. ნალექები 200—250 მმ წელიწადში, მთებში — 400—500 მმ-მდე. ზედაპირული ჩამონადენი უმნიშვნელოა; მუდმივი მდინარეები ცოტაა. ტროპიკული სარტყლების ნახევარუდაბნოს ზონებში ჭარბობს წითელ-მურა ნიადაგი. მცენარეულობა უმთავრესად ქსეროფილური კორდიანი მარცვლოვანები და ბუჩქნარია, ზოგან გამეჩხერებული ჯუჯა ხეებია. ცხოველები უდაბნოსი და სავანისაა. განვითარებულია მომთაბარე მესაქონლეობა, სარწყავი მიწათმოქმედება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტროპიკები
Turris crispa
Turris crispa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Judas Priest
Judas Priest (მღვდელი იუდა) — ინგლისური მძიმე მეტალ ჯგუფი, ჩამოყალიბებული ბირმინგემში, 1969 წლის წელს. მსოფლიო მასშტაბით დღემდე გაყიდულია მისი 50 მილიონი ალბომი. Judas Priest-ს ხშირად უწოდებენ ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს მეტალ-ჯგუფს. მიუხედავად იმისა, რომ 1970-იანების მეორე ნახევარში მისი მუსიკა გამოირჩეოდა ნოვატორული და სიახლეებით სავსე მეთოდებით, ჯგუფის ისტორიას თან ახლდა ჩანაწერების წარმოების არაერთგვაროვანი სტილი, ცვალებადი დრამერები და 1980 წლამდე მნიშვნელოვანი კომერციული წარმატების არარსებობა – გამარტივებული და უფრო კომერციული ჟღერადობა მან მხოლოდ ალბომ British Steel-ზე მიიღო და იქცა როკ-სუპერვარსკვლავად. 1989 წელს ისინი აგრეთვე გახდნენ უსიამოვნების მონაწილეები, როდესაც მათ სიმღერას „Better by You, Better than Me“ მოჰყვა ორი ადამიანის თვითმკვლელობა.
ჯგუფის წევრების სია მუდმივად იცვლებოდა. 1990-იანების დასაწყისში იგი აგრეთვე დროებით დატოვა წამყვანმა ვოკალისტმა რობ ჰელფორდმა. ამჟამად კოლექტივში შედიან: ჰელფორდი, გიტარისტები გლენ ტიპტონი და რიჩი ფოლკნერი, ბასისტი იენ ჰილი და დრამერი სკოტ ტრეივისი. ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი ალბომია 1982 წლის Screaming for Vengeance, ჩაწერილი კომერციულად ყველაზე წარმატებული შემადგენლობის მიერ, რომელშიც შედიოდნენ ჰელფორდი, ტიპტონი, ჰილი, გიტარისტი კ.კ. დაუნინგი და დრამერი დეივ ჰოლანდი. მხოლოდ ტიპტონს და ჰილს მიუღიათ მონაწილეობა ჯგუფის ყველა ალბომის ჩაწერაში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისური მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1969 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Kerrang!-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
1740
თარიღი უცნობია
*
ჯავახეთის ზეგანი
ჯავახეთის ზეგანი — ვულკანური ზეგანი სამხრეთ საქართველოში.
აგებულია ეფუზივებით. ზედაპირზე გავრცელებულია ზედაპლიოცენური დოლერიტული განფენები, რომლის საძირკველში ნეოგენური გოდერძის ვულკანოგენური წყებაა. ადგილ-ადგილ გავრცელებულია ტბიური ნალექები. რელიეფში გაბატონებულია 1500-2200 მ სიმაღლეზე აზიდული ვაკეები, რომლებიც გართულებულია ტბიანი და ჭაობიანი ტაფობ-ქვაბულებითა და მდინარეთა კანიონისებრი ხეობებით. ზეგნის ჩრდილო და სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში განვითარებულია სერებიან-ხეობებიანი რელიეფი დანაოჭებული ლავების საფუძველზე (აზმანიას, მურაკვალის, ტაბისყურის სერები, კოდალის, ზემო ქციის ხეობები, ტაბისყურის ქვაბული).
ჰავა გარდამავალია ზომიერად ნოტიოდან მთიანეთის მშრალ კლიმატზე. ზამთარი მცირეთოვლიანი და ცივი იცის. საშუალო წლიური ტემპერატურა 4-6 °C, იანვარი -5, -10 °C, ივლისი 15-16 °C; აბსოლუტური მინიმალური -34 °C, -41 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 30-35 °C. ნალექები 600-750 მმ წელიწადში.
ჰიდროგრაფიულ ქსელს ქმნიან მდინარეები (მტკვარი, ფარავანი, ქცია, ბარალეთისწყალი და სხვა) და ლავური ვოკლუზები. მდინარეებს ზემო დინებაში მცირე ვარდნა აქვთ, ქვემოთში — დიდი. ტბების უმრავლესობა გამდინარეა და მტკნარი, მხოლოდ კარწახის ტბაშია მომლაშო წყალი. წყაროებს ახასიათებს დიდი დებიტი, დაბალი ტემპერატურა და მტკნარი წყალი.
გავრცელებულია მთის სტეპური მცენარეულობა და მდელოს ბალახეული. აქა-იქ ხელოვნური ტყეებია. ფლორა და ფაუნა მდიდარია ბორეალური ელემენტებით.
ცხოველებიდან გავრცელებულია: ტურა, მელა. არის გნოლი, კავკასიური როჭო, კაკაბი, მწყერი, კასპიური შურთხი, გარეული იხვი, მტრედი და სხვა. ტბებსა და მდინარეებში ბევრია თევზი (კალმახი, ქაშაპი, ხრამული, ფრიტა, კობრი, მტკვრის წვერა და სხვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ზეგნები
ტურ-დე-ბუსენი
ტურ-დე-ბუსენი (Tour de Boussine) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს მოვუაზენის ტბას. აღმართულია გრან-კომბენის მთის აღმოსავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სულაკის კანიონი
სულაკის კანიონი (Сулакский каньон) — მდინარე სულაკის ხეობის ღრმა მონაკვეთი. მდებარეობს რუსეთის დაღესტნის რესპუბლიკაში. კავკასიის უღრმესი და მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი კანიონი. მოქცეულია გიმრისა და სალათაუს ქედებს შორის. სიგრძე 53 კილომეტრი. სიღრმე 1900 მ. სიგანე 3,5 კმ. ქვემო მონაკვეთში, წყალსაცავის სიახლოვეს სიგანე 20-იდან 45 მეტრამდეა. იყოფა სამ მონაკვეთად. პირველი, ანუ მთავარი კანიონი ვრცელდება სამხრეთისკენ და ზომებით საგრძნობლად ჭარბობს დანარჩენ 2 კანიონს. მისი სიგრძეა 20 კმ, სიღრმე (მდინარე სულაკის შესვლისთანავე) 1675 მეტრიდან 1920 მეტრამდე. გამოირჩევა გრანდიოზული პეიზაჟით, ხაზებისა და ფორმების სიმკვეთრით და უდაბური ლანდშაფტით. დამახასიათებელია მოთეთრო, მოვარდისფრო და მოყვითალო კირქვებისგან აგებული შიშველი ფერდობები (I ფენა), მოყვითალო-მომწვანო ქვიშაქვები და მერგელები (II ფენა), მოყავისფრო კირქვები (III ფენა). ეს უკანასკნელი ქმნის ვერტიკალურ კედლებს, სადაც იჭრება მდინარე სულაკი. სულაკის კანიონში გაშენებულია ჩირკეის წყალსაცავი. კანიონი სხვადასხვა დროს გამოკვლეულია ნიკოლოზ ანდრუსოვისა (1861–1924) და ბორის დობრინინის (1885-1951) მიერ.
ჭექა-ქუხილი
განვითარების მიხედვით განარჩევენ შიგამასურსა და ფრონტულ ჭექა-ქუხილებს. ჭექა-ქუხილი დედამიწის სხვადასხვა ადგილზე სხვადასხვა სიხშირით მეორდება: არქტიკაში რამდენიმე წელიწადში ერთხელ შეინიშნება, ზომიერ სარტყელში, ყოველ ცალკეულ პუნქტში წელიწადში ასეთია რამდენიმე ათეული დღე. ჭექა-ქუხულის მსოფლიო ცენტრებში (ინდონეზია, ცენტრალური ამერიკა და სხვა) ასეთ დღეთა რიცხვი წელიწადში 200-ზე მეტია.
ჭექა-ქუხილიან დღეთა სიხშირით საქართველოში პირველ ადგილზეა საქართველოს სამხრეთი მთიანეთი (წელიწადში საშუალოდ 50-56 დღე, მაქსიმალური — 82 დღე).
ჭექა-ქუხილი განსაკუთრებულ გავლენას ახდენს ადამიანზე. ჭექა-ქუხილი უზარმაზარი ენერგიის მქონე გიგანტური „ნაპერწკალია“. მას შეუძლია დააზიანოს ელექტროსადენები, გამოიწვიოს ხანძარი, დაარღვიოს კავშირგაბმულობა, გაანადგუროს ცოცხალი არსებები. დედამიწაზე ყოველწლიურად 100 მილიარდამდე ჭექა-ქუხილი და ელვა ვითარდება, რასაც ასეულობით ადამიანის სიცოცხლე ეწირება. ჭექა-ქუხილის დროს არ შეიძლება გაშლილ, ღია ადგილზე დგომა ან ცალკე მდგომი ხის თავშესაფრად გამოყენება.
სილაბუსი
სილაბუსი — წარმოადგენს სასწავლო კურსის პროგრამას.
სილაბუსში მოცემულია კურსის სათაური, სწავლების საფეხური, მიზანი და ამოცანები, სწავლების ფორმატი (სწავლების მეთოდი), კურსის საათობრივად გაწერილი შინაარსობრივი გეგმა გამოყენებული სახელმძღვანელოების გვერდების ან სხვა რესურსების დეტალური მითითებით, ასევე კურსის შეფასების პრინციპები (შუალედური, შემაჯამებელი, განმსაზღვრელი და სხვა), მოსალოდნელი შედეგები, კერძოდ, იმ ცოდნისა და უნარ-ჩვევების ჩამონათვალი, რომელსაც უზრუნველყოფს კურსის დასრულება.
უმაღლეს სასწავლებლებში სილაბუსი აწესრიგებს ლექტორისა და სტუდენტის ურთიერთობას. სასწავლო კურსის დაწყებისას სტუდენტმა სილაბუსის მეშვეობით უნდა გაიგოს, თუ რა და როგორ უნდა ისწავლოს, რომ სასურველ შედეგს მიაღწიოს. მეორე მხრივ, სილაბუსის მეშვეობით უმაღლესი სასწავლებლის ადმინისტრაციას შეუძლია შეამოწმოს ლექტორის აკადემიური საქმიანობის ხარისხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:განათლება
Syllabus of Errors Силлабус
დინება
დინება — ცივი ან თბილი წყლის გადაადგილება განსხვავებული ტემპერატურის მქონე წყალში — წყალშიდა მდინარე. მას მიაქვს ცივი წყალი თბილ ზღებში ან პირიქით. დინებათა წარმოქმნას და მიმართულებებს განაპირობებს ხახუნი წყლისა და ჰაერის მოძრავ მასებს შორის, მზე-მთვარისმიერი მიქცევა-მოქცევა, წყლის სიღრმეში წნევათა სხვადასხვაობა და დედამიწის ბრუნვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროლოგია
მრავალმხრივი ინტელექტის თეორია
ინტელექტის ეს სახეებია: ლინგვისტური, მათემატიკურ-ლოგიკური, ვიზუალურ-სივრცითი, სხეულებრივ-კინესთეტიკური, მუსიკალური, ინტერპერსონალური, ინტრაპერსონალური და ნატურალისტური. თითოეულ ადამიანს გააჩნია ზემოთ ჩამოთვლილი ინტელექტის რამდენიმე სახეობა. მნიშვნელოვანია, რომ სკოლის მასწავლებელი აცნობიერებდეს სხვადასხვა ადამიანის სხვადასხვა ხარისხით მიდრეკილებას სხვადასხვა ინტელექტისადმი, რომ მოსწავლეებს საკუთარი შესაძლებლობების მრავალმხრივად გამოხატვის და განვითარების შესაძლებლობა მისცეს.
ლინგვისტური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ადამიანებს გააჩნიათ მეტყველების კარგი უნარი. შეუძლიათ კითხვა, წერა, მეტყველება. არსებობს პროფესიები (მაგალითად, ადვოკატი, ჟურნალისტი და ა.შ.), რომლებიც მოითხოვს ამ უნარ-ჩვევებს. ენისადმი მიდრეკილების მქონე ადამიანებს საუბრის დროს უყვართ მეტაფორების, იუმორისტული გამონათქვამების ხმარება. მათ, აგრეთვე, უყვართ სიტყვებით თამაში, ენის გასატეხები, ანეკდოტები და ა.შ. ადამიანებს, რომლებშიც ძლიერადაა განვითარებული ამ ტიპის ინტელექტი, გამორჩეულები არიან სკოლაშიც, რადგან შეუძლიათ აზრის ნათლად გამოხატვა როგორც ზეპირად, ისე წერილობით. ასეთი ინტელექტის მქონე ადამიანებს მარტივად შეუძლიათ უცხო ენების შესწავლა.
მათემატიკურ-ლოგიკური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ადამიანებს აქვთ აბსტრაქტული პრობლემების გადაჭრის, მათემატიკური და მეცნიერული პროცესების გაგების კარგი უნარი. მათ თავისუფლად შეუძლიათ რიცხვებით მანიპულირება, პრობლემების გადაწყვეტა, ანალიტიკური აზროვნება. ისინი კარგად ახერხებენ მონაცემების ინტერპრეტაციას, ცხრილების დალაგებას, აბსტრაქტულ კვლევასა და წვდებიან აბსტრაქტულ მიმართებებს. ისინი “ძლიერები” არიან მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო საგნებში. ეს ინდივიდები კარგად სწავლობენ ცდას, კვლევის დაგეგმვას, თვითონაც აკეთებენ აღმოჩენებს. მათ მოსწონთ სტრატეგიული თამაშები.
ვიზუალურ- სივრცითი ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ადამიანებს აქვთ ვიზუალური (მხედველობით მოცემული) სამყაროს ზუსტი აღქმისა და ვიზუალური გამოცდილების გამოყენების კარგი უნარი. ისინი ყველაზე კარგად სწავლობენ ვიზუალური წარმოდგენების (ხატი, ფერები, სურათები, გრაფიკული ნახატები) საშუალებით და იყენებენ მათ ხელოვნების დარგში სხვადასხვა საქმიანობების დროს.
მუსიკალური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ადამიანებს აქვთ ბგერის სიმაღლის, ტონის და რიტმის შეგრძნების კარგი უნარი. მათ უადვილდებათ მუსიკის საშუალებით სწავლა, აზრისა და გრძნობების გამოხატვა.
ინტერპერსონალური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ინტელექტის ტიპის ადამიანებს აქვთ საკუთარი სამუშაოს კარგად დაუფლებისა და სხვების მოტივირების უნარი. მათ შეუძლიათ სხვათა გრძნობების, ხასიათისა და სურვილების თანაგანცდა. თანაუგრძნობენ სხვებს, ესმით მათი “გასაჭირი,” ხშირად ასრულებენ მედიატორის ან ლიდერის როლს ამა თუ იმ კონფლიქტის მოგვარებაში. ისინი ყველაზე კარგად სხვებთან ურთიერთობისას სწავლობენ.
ინტრაპერსონალური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ინდივიდებს აქვთ საკუთარი თავის შეცნობის, საკუთარი ცხოვრებისა და სწავლის პროცესის მართვის უნარი. ისინი კარგად იცნობენ საკუთარ თავს, კარგად ხვდებიან, რა სურთ და ცდილობენ საკუთარი მიზნების განხორციელებას. ეს ეხმარება მათ გადაწყვეტილების მიღების დროს არსებული ცოდნის სწორად გამოყენებაში. ასეთი ტიპის ადამიანებს უყვართ მარტო და დამოუკიდებლად მუშაობა. ისინი ყველაზე კარგად “მარტო” სწავლობენ.
ნატურალისტური ინტელექტის მქონე ადამიანები
ამ ტიპის ინტელექტის მქონე ადამიანებს აქვთ ბუნებისა და გარე სამყაროს წვდომის უნარი. მათ აქვთ განსაკუთრებული დამოკიდებულება გარე სამყაროსადმი და საკმაოდ მგრძნობიარენი არიან სამყაროს “ჰარმონიული” და “არაჰარმონიული” მოვლენებისადმი. ისინი სწავლობენ გარემოში არსებული მოვლენების ურთიერთდამოკიდებულებასა და ცვლილებებს დროში. ისინი კარგად იცნობენ გარემოს და “შეშფოთებას” გამოთქვამენ იმ “მავნე” ზემოქმედების გამო, რომელსაც ადამიანი ახდენს ბუნებაზე. მათ გააჩნიათ “სამართლიანობის” გრძნობა.
ორლოვე (ბერისლავის რაიონი)
ორლოვე (Орлове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 653 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
Lasioglossum holostictum
სქოლიო
holostictum
ფებოსი
ფებოსი (Φοίβος, Phoebus „ბრწყინვალე“) — ბერძნულ მითოლოგიაში, ღმერთი აპოლონის მეორე სახელი. კლასიკურ ლათინურ პოეზიაში ფებოსი მზე-ღმერთის მეორე სახელად მოიხსენიება, ხოლო გვიანდელ ევროპულ პოეზიაში კი ფებოსი, მის ეტლთან ერთად, მზის მეტაფორად იხმარებოდა.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ბუდიონოვეცი
ბუდიონოვეცი (Буденновсы; Будённовец) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 101 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (65 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
გოგმაჩაური
გოგმაჩაური — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, ქაქუთის თემში (სოფლები: აჭი, გოგმაჩაური, ნაცხავატევი, ქაქუთი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ჩოლოქის ზემო დინებაში, ზღვის დონიდან 380 მ., ქობულეთიდან 18 კმ., ქაქუთიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 კაცი. სოფლიდან არის ასასვლელი ელიას ციხეზე.
ისტორია
ისტორიულად სოფელი ოზურგეთის მაზრის ლიხაურის სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა. 1930-იან წლებში ქობულეთის რაიონის ნაწილი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მინერალური წყალი
მინი|მინერალური წყარო მინერალური წყლები — მიწისქვეშა ან ზედაპირული წყლები, რომლებსაც, მინერალურ ნივთიერებათა შემცველობის გამო სამკურნალო თვისებები აქვს.
რესურსები ინტერნეტში
*
არცვიკი
არცვიკ არუთუნიანი (Արծվիկ Հարությունյան ; Арцвик Арутюнян; დ. 21 ოქტომბერი, 1984), უფრო მეტად ცნობილი როგორც არცვიკი — სომეხი-რუსი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. 2017 წელს წარადგინა სომხეთი ევროვიზიის კონკურსზე სიმღერით „Fly with Me“ („იფრინე ჩემთან ერთად“). დაიკავა მე-18 ადგილი.
2013: Golos
2013 წელს არცვიკი იყო გადაცემა „The Voice“-ს რუსულ ვერსიაში „Golos“. არცვიკი ამ პერიოდში იყო პელაგაევას გუნდის წევრი. არცვიკი შეჯიბრს ბრძოლის რაუნდში გამოეთიშა.
2016–დღემდე: ევროვიზია 2017
იმის მიუხედავად, რომ არცვიკი ყოველთვის ინარჩუნებდა მჭიდრო კავშირებს თავის სამშობლოსთან, სწორედ 2016 წელს გადაწყვიტა სომხეთში დაბრუნება და გახდა პირველი არხის პროექტ, „Depi Evratesil“-ის კონკურსანტი. 2016 წელს არცვიკი იყო „Depi Evratesil“-ის მონაწილე. ამ კონკურსის მიზანი იყო შეერჩიათ სომხეთის წარმომადგენელი 2017 წლის ევროვიზიის კონკურსზე რომელიც კიევში, უკრაინაში გაიმართა. შოუს დროს იყო ესაი ალტუნიანის გუნდის წევრი. 2016 წლის 24 დეკემბერს მან მოიგო შესარჩევი კონკურსი და 2017 წლის ევროვიზიაზე წარადგინა სომხეთი სიმღერით „Fly with Me“ („იფრინე ჩემთან ერთად“). სიმღერისა და მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია არტურ მანუკიანი. მისმა სინგლმა ნორვეგიაში iTunes-ზე 172-ე ადგილი დაიკავა. ევროვიზიის ნახევარ-ფინალში მიიღო 152 ქულა და დაიკავა მე-7 ადგილი. ფინალში კი არცვიკმა მიიღო 79 ქულა და დაიკავა მე-18 ადგილი.
Turris cristata
Turris cristata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
მოვუაზენის ტბა
მოვუაზენის ტბა (Lac de Mauvoisin) — ტბა შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. რეზერვუარი წარმოქმნილია 250 მეტრი სიმაღლის მოვუაზენის დამბით. ეს დამბა ამჟამად მსოფლიოში სიმაღლი მერვეა, თაღოვან დამბებს შორის კი მესამე. აშენდა 1951–1957 წლებში, 1991 წელს დაემატა 13,5 მ. რეზერვუარი მდებარეობს სოფელ ბანის ხეობაში, გრან-კომბენის მთის აღმოსავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის ტბები
პოტომკინე
პოტომკინე (Потьомкине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 492 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
მნაიდრა
მნაიდრა — მეგალითური სატაძრო კომპლექსი ხმელთაშუაზღვიურ კუნძულ მალტის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს ჰაჯარ-კიმის მეგალითური კომპლექსიდან დაახლოებით 500 მეტრში. აშენებულია ძვ. წ. მეოთხე ათასწლულში და მალტის სხვა მეგალითურ ნაგებობებთან ერთად დედამიწაზე არსებულ უძველეს რელიგიურ ძეგლებად მიიჩნევა, ამავე დროს, აღნიშნულ ძეგლებთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, როგორც „უნიკალური არქიტექტურული შედევრები“.
მნაიდრა მარჯნის კირქვითაა ნაგები. გააჩნია რთული ჯვარედინული დაგეგმარება. პრეისტორიული სტრუქტურა სამი გაერთიანებული, მაგრამ არა ერთმანეთთან შეერთებული ტაძრისგან შედგება — ზედა, შუა და ქვედა ტაძრები. მათ შორის უძველესი ზედა ტაძარია (ძვ. წ. 3600-3200). ქვედა ტაძარი სავარაუდოდ ასტრონომიული დაკვირვებებისათვის გამოიყენებოდა.
გატჩინა
გატჩინა (Гатчина, Hatsina) — ქალაქი (1796 წლიდან) რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, გატჩინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 92 937 ადამიანს შეადგენდა, ქალაქი ლენინგრადის ოლქის ყველაზე დიდი დასახლებაა მოსახლეობის რიცხოვნობით.
მნაიდრა
ტაძარში პირველი არქეოლოგიური სამუშაოები 1840 წელს დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მალტის ისტორია კატეგორია:მეგალითური ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალტაში
გატჩინა
1798 წელს არქიტექტორ ნიკოლაი ლვოვის პროექტის მიხედვით ააშენეს სამონასტრო სასახლე, რომელიც მოგვიანებით ქალაქის ერთ-ერთი სიმბოლო გახდა. 1801 წელს პავლე I-ის სიკვდილის შემდეგ გატჩინის მმართველი მისი მეუღლე მარია ფიოდოროვნა გახდა. 1900 წელს მსოფლიო ექსპოზიციაზე პარიზში გატჩინა რუსეთის ყველაზე კეთილმოწყობილ ქალაქად დასახელდა, რუსეთში არსებულ პატარა დასახლებულ პუნქტებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
აზერბაიჯანელები
აზერბაიჯანელები — ხალხი, აზერბაიჯანის ძირითადი მოსახლეობა (8,1 მლნ). ცხოვრობენ აგრეთვე ირანში (12-18.5 მლნ), რუსეთის ფედერაციაში (2 მლნ.), საქართველოში (284 ათ.), ყაზახეთში (90 ათ.), სომხეთსა და სხვა ქვეყნებში. იყოფიან ეთნიკურ ჯგუფებად: აირუმები, აფშარები, ბაიათები, ყარადაღელები, ყარაფაფახები, შახსევენები. მიეკუთვნებიან ევროპეიდული რასის სამხრეთ შტოს.
სქოლიო
*
1741
თარიღი უცნობია
*
რომის რესპუბლიკის კონსულების სია
ეს არის რომაელ კონსულთა სია ვარონის ქრონიკებზე დაყრდნობით.
გეიზერი
thumb|250px გეიზერი — ვულკანების ახლოს მიწის ქვეშ წყლები თბება და პერიოდულად ზედაპირზე ცხელი წყლისა და ორთქლის შადრევნის სახით ამოიფრქვევა. ასეთ ცხელ წყაროს გეიზერი ჰქვია. გეიზერების სიუხვით გამოირჩევა ისლანდია და კამჩატკის ნახევარკუნძული.
*
დარბაზული სახლი
დარბაზული სახლი, დარბაზი — ერდოიან-გვირგვინიანი ხალხური საცხოვრებელი სახლი. „დარბაზი“ როგორც გლეხის საცხოვრებლის სახელწოდება წერილობით წყაროებში პირველად XVIII საუკუნიდან გვხვდება. ეთნოგრაფიულ ყოფაში დამოწმებულია ორნაირი დარბაზული სახლი: ერთთვალიანი (დიდი ზომის, წინ დერეფნით) გავრცელებული იყო ქართლ-კახეთში, კომპლექსური, „მოდარბაზული“ კი — სამცხე-ჯავახეთსა და თრიალეთში, სადაც ყველა საცხოვრებელი სამეურნეო სათავსი (დარბაზი, ოდა, ბოსელი, საბძელი, სათონე, ბეღელი, მარანი და სხვა) ჰორიზონტალურად იყო განლაგებული ერთ ჭერქვეშ. ქსნის ხეობაში დარბაზული სახლის ტიპის საცხოვრებელს „ერთობის სახლი“ ეწოდება, ფშავში — „მოქცეული სახლი“. დარბაზული სახლის მთავარი თავისებურება გვირგვინიანი გადახურვა იყო. გვირგვინი ხის მრავალსაფეხურიან გუმბათს წარმოადგენდა, რომელიც საშუქე და ბოლის ასასვლელი პატარა ერდოთი მთავრდებოდა. დარბაზული სახლის შუაში შუაში კერა იყო გამართული, მის თავზე კი — აყარი (მოგვიანებით, სამხრეთ რაიონებში კერა კედლის ბუხარმა შეცვალა).
ქართლ-კახეთში გავრცელებული დარბაზული სახლის შინაგანი სივრცის სტრუქტურისათვის დამახასიათებელი იყო სიღრმეში წაგრძელებული გეგმა (შუა კერა, 2-, 3- ან 4-ჩუქურთმიანი ხის ბოძი, ზუსტად საცხოვრებლის შუა ნაწილში აღმართული წალოები, განჯინები, თაროები და ქილები); სამცხე-ჯავახეთის დარბაზული სახლისთვის კი — კვადრატული გეგმა (8-12-მდე კედლისპირა ხისავე ბოძი, მთელ საცხოვრებელ ფართობზე გადაჭიმული გვირგვინი და მდიდრულად მოჩუქურთმებული ბუხარი). დარბაზული სახლის ინტერიერის ხუროთმოძღვრული მხატვრული თავისებურების მთავარი კომპონენტია შინაგანი სივრცის მდიდარი, პლასტიკური სტრუქტურა, კოჭების (ნიყურების) პარალელური ან კუთხური წყობით ნაგები 4-, 8-, 12-კუთხოვანი საფეხუროვანი გვირგვინი, ორიგინალური ბოძ-ბალავარი, მდიდრულად მოჩუქურთმებული დედაბოძი და ბალიში.ხალხური გადმოცემით, ძველად დედაბოძად ცოცხალ, ფესვებიან ხეს იყენებდნენ.
კონსტრუქციული თავისებურების გამო ამგვარი ერდოიან-გვირგვინიანი ნაგებობა კარგად უძლებდა სეისმურ მოვლენებს. საქართველოს გარდა დარბაზული სახლი ფართოდ იყო გავრცელებული სომხეთსა და აზერბაიჯანში, ტაჯიკეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, ფერეიდანში, ავღანეთსა და ინდოეთში. გვირგვინული გადახურვა (ხე, ქვა) გავრცელებული იყო ძველ სამყაროში, კორეიიდან მოკიდებული ეგეოსის ზღვის ნაპირებამდე, მაგრამ ისეთი მრავალნაირი და მხატვრულად დამუშავებული გვირგვინი, როგორც საქართველოში იყო, არსად ჰქონიათ. ვარაუდობენ, რონ გვირგვინი უნდა ჰქონოდა აგრეთვე ეგეოსურ (ძვ. ბერძნული) ერდოიან, მიწურიან, დერეფნიან საცხოვრებელს — მეგარონს.
აპრილი 2009
აპრილი 2009 წლის მეოთხე თვეა. დაიწყო ოთხშაბათს და დამთავრდა 30 დღის შემდეგ ხუთშაბათს.
დარბაზული სახლი
გვირგვინული კონსტრუქციის უძველესი აღწერა მოცემულია რომაელრი ვიტრუვიუსის ტრაქტატში „ათი წიგნი არქიტექტურაზე“ (ძვ. წ. I ს.), იქ აღწერილი ოთხკუთხოვანი გვირგვინით გადახურული კოლხური სახლი დარბაზული საცხოვრებლის პროტოტიპს წარმოადგენს. დარბაზული სახლი დიდი ოჯახის საცხოვრებელი იყო. საქართველოში დარბაზული სახლის უძველეს ტრადიციაზე მიუთითებს ურბნისის (ქვაცხელების) არქეოლოგიური გათხრების დროს აღმოჩენილი უძველესი ფორმის ერდოიან-ბანიანი მეგარონი, რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი ხევსურულ საბერო დარბაზულ სახლს უკავშირებს, ხოლო ფშავის სანაწვთებიან ტაძარ-ბეღელს (ძვ. წ. IV-III სს.) — მცირეაზიულ ანალოგიური ძეგლებსა და ჩრდილო კავკასიურ მიწისზედა აკლდამებს (II-III სს.). სწორკუთხოვანი გეგმის დერეფნიან, ერთბოძიან, მიწურბანიან, ერდოიან სახლში დარბაზული სახლის უძველესი ფორმა უნდა იყოს შემორჩენილი. ფეოდალურ საქართველოში მის გავრცელებაზე მიუთითებს დარბაზული სახლთა ნაშთების სიმრავლე ქართლის რაიონებში, მარტივი სახის ქვის გვიგვინების გამოყენება მონუმენტური ხუროთმოძღვრების ძეგლებში. დარბაზული სახლი იყო ხალხური საფუძველი, რომლიდანაც განვითარდა ქართული ცენტრალურ-გუმბათოვანი ტაძრის სტრუქტურა. XIX საუკუნის შუა წლებში დარბაზული სახლი ჯერ ბანიან-ბუხრიან-სარკმლიანი, შემდეგ კი — ორსართულიანი, სხვენიან-აივნიან-ფანჯრიანი სახლით შეიცვალა.
აპრილი 2009
პორტალი:ახალი ამბები
04
ყიზილორდის ოლქი
დასავლეთიდან ესაზღვრება აქტობეს ოლქები, ჩრდილოეთიდან — აქტობესა და ყარაღანდის ოლქები, აღმოსავლეთიდან — სამხრეთ ყაზახეთის ოლქი, ხოლო სამხრეთიდან — ყირგიზეთი.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ოლქები
Lasioglossum houstoni
სქოლიო
houstoni
მეცენატი
მეცენატი — ქველმოქმედი ადამიანი, რომელიც მატერიალურად ეხმარება ხელოვნებას ან ხელოვანებს. სიტყვა მეცენატი წარმოიშვა ძველ რომში ხელოვნების მფარველის, გაიუს მეცენატუსის გვარიდან. ის ჰორაციუსისა და სხვა პოეტების მეგობარი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცენატები კატეგორია:ქველმოქმედება
ზემო ალვანის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
მინი|მარჯვნივ|250პქ| იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია ჯაბა ლაბაძის ფოტო ზემო ალვანის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია — იოანე ნათლისმცემლის სახელობის VIII-IX საუკუნეების ეკლესია, ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. დგას სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა. ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით, ბოძები და თაღები ამოყვანილია აგურით. ნავები გაყოფილია ბოძების ორი წყვილით. კამარით გადახურული შუა ნავი დასრულებულია საკურთხევლის აფსიდით, გვერდის ნავები კი სწორკუთხა სათავსებით. ბაზილიკის კედლები მოხატულია. XVII საუკუნეში ბაზილიკაზე სამხრეთით აგურის ორსართულიანი სამრეკლო აქვს მიდგმული.
ალვნის ნათლისმცემლის მოხატულობა
ალვანის ნათლისმცემლის მოხატულობა პოსტბიზანტიური ნაკადის ერთ-ერთი ნიმუშია, ისევე, როგორც ლევან მეფის ბრძანებით მოხატული სხვა ტაძართა მოხატულობები. ის თავისი დროის მოწინავე, ე.წ. პროფესიული ნაკადის ბერძნული ორიენტაციის ქართულ ნიმუშებთან პოულობს გარკვეულ საერთოს. მაგ. მასზე მოგვიანო, მეჩვიმეტე საუკუნეში შესრულებული ლევან II დადიანის მოხატულობა წალენჯიხაში ასევე ერთაწმინდის მოხატულობა და თითქმის ალვანის თანადროული, გელათის წმინდა გიორგის ტაძრის მოხატულობა.
მოხატულობა ხელწერით ერთგვაროვანია. ერთნაირია თავად ფიგურათა ხასიათიც. ისინი პროპორციული და საკმაოდ მოცულობითია, დამუშავება კი საკმაოდ ფერწერულია. ფიგურები დამუშავებულია რბილი ფერადოვანი გადასვლებით. ფორმები მრგვალი და მძიმეა. რაც შეეხება უშუალოდ სხეულისა და სამოსის ნაკვთებს ისინი სქელი და მომრგვალებულია, ზოგი ფიგურის შემთხვევაში, სამოსის დეტალები ტეხილი ხაზებითაა მონიშნული.
ტაძრის შუა ნავის ზედა ნაწილში ათორმეტ დღესასწაულთა ციკლია გაშლილი, კედლების ქვედა არე წმინდანთა ფრონტალურ ფიგურებს უკავია. საუფლო სცენები გავრცობილი და მრავალფიგურიანია, უხვად არის გამოყენებული არქიტექტურული ელემენტები და პეიზაჟი, სწორედ ეს ელემენტები ერთი შეხედვით ცხადყოფს ამ მოხატულობის პოსტბიზანტიური ნაკადისათვის კუთვნილების საკითხს. მოხატულობის დიდი ნაწილი დაზიანებული ან დაკარგულია.
საკურთვევლის მოხატულობა სამრეგისტრიანია. კონქში წარმოდგენილია ნიკოპეას ტიპის ჩვილედი ღვთისმშობლის გამოსახულება მთავარანგელოზთა შორის. მეორე რეგისტრში წარმოდგენილია პურითა და ღვინით ზიარების სცენა. სარკმლის აქეთ-იქით ქრისტე-მღვდელმთავარი სალხინებლიდან აზიარებს მოციქულთა ექვს-ექვს კაციან ჯგუფს, საკურთხევლის მარჯვნივ — პურით, ხოლო მარცნივ — ღვინით. ხოლო მესამე რეგისტრი ეკლესიის მამათა რიგს უკავია.