cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოძრხის საერისთავო
მინი|308x308პქ|იბერიის სამეფოს რუკა ფარნავაზის დროს, რომლის საერისთავოთაგან ერთ-ერთი ოძრხეა. ოძრხის საერისთავო — ქართლის ანუ იბერიის სამეფოს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული. განაგებდა მეფის მოხელე ერისთავი, რომელიც ძვ.წ. მე-3 საუკუნის I ნახევრიდან ოძრხეში იჯდა. ქართული საისტორიო ტრადიციის მიხედვით იგი, იბერიის პირველი მეფის ფარნავაზის მიერ დაწესებული 8 საერისთავოსა და 1 სასპასპეტოსაგან ერთ-ერთია. ტერიტორიულად მოიცავდა სამცხისა და აჭარის ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინციებს. ლეონტი მროველის „ცხოვრება ქართველთა მეფეთაში“ მისი დაარსება შემდეგნაირად არის აღწერილი:
თავად ქალაქი ოძრხე წარმოადგენდა ქვეყნის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქს, რომელიც „ქართლის ცხოვრების“ თანახმად ქართველთა ერთ-ერთ ლეგენდარულ ეთნარქს, ქართლოსის შვილ ოძრხოსს დაუარსებია.
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის საერისთავოები
ლეონიდე გორგილაძე
ლეონიდე ერემიას ძე გორგილაძე (დ. 5 სექტემბერი, 1914, თბილისი — გ. 22 სექტემბერი, 1989, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1983; წევრ-კორესპონდენტი 1974). ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1960), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1964).
ბიოგრაფია
1933 წელს დაამთავრა თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1938-1952 წლებში მუშაობდა სკკპ ცკ-თან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად, პარტიის ისტორიული სექტორის გამგედ. 1946-1964 წლებში იყო თსუ-ის მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრის გამგე, 1964 წლიდან — მეცნიერული კომუნიზმის კათედრის გამგე, ხოლო 1962-1966 წლებში — პრორექტორი. მუშაობდა კომპარტიის ისტორიისა საკითხებზე.
მთავარი ნაშრომები:
სან-დომინგუს-დუს-მარანიანი
სან-დომინგუს-დუს-მარანიანი (São Domingos do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრეზიდენტი-დუტრას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33 607 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 29.17 კმ²-ზე. ფართობი 1 151 კმ²-ია.
ლეონიდე გორგილაძე
ბიოგრაფია
მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
სან-დომინგუს-დუს-მარანიანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლეონიდე გორგილაძე
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები ლ კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ირაკლი ანდრონიკოვი
ირაკლი ანდრონიკოვი (ირაკლი ლუარსაბის ძე ანდრონიკაშვილი; Андроников, Ираклий Луарсабович; დ. 28 სექტემბერი 1908, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 13 ივნისი, 1990, მოსკოვი) — რუსი მწერალი და ლიტერატურათმცოდნე.
საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1982). ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), რსფსრ (1959) და საქართველოს სსრ (1961) ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1967). სკკპ წევრი 1949 წლიდან.
ირაკლი ანდრონიკოვი დაიბადა ცნობილი იურისტის, საქართველოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ერთ-ერთი ფუძემდებლის ლუარსაბ ანდრონიკაშვილის ოჯახში. 1930 წელს დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. ნაწარმოებების გამოქვეყნება დაიწყო 1929 წლიდან (რუსულ ენაზე).
1935 წლიდან გამოდიოდა ესტრადაზე თავისივე ზეპირი მოთხრობებით, რომლებშიც განასახიერებდა რეალური გმირების — მწერლების, მეცნიერების, მსახიობების და სხვა მოღვაწეების „პორტრეტებს“. 1941 წლიდან მონაწილეობდა მეორე მსოფილო ომში როგორც სამხედრო კორესპონდენტი (კალინინის ფრონტი, სმოლენსკის პარტიზანული რაზმები, ამიერკავკასიის ფრონტი).
ანდრონიკოვის იუმორით შეფერილი ზოგიერთი მოთხრობა მხოლოდ ზეპირ ვარიანტებში არსებობს („ვარვარა ზახაროვნა“, „სტუმრად ბიძასთან“, „პირველად ესტრადაზე“), სხვები კი შემდგომ დაიბეჭდა („მოთხრობები-საუბრები“, 1935; „გენერალ ჩანჩიბაძის საუბარი ახალწვეულებთან“, 1942; „ლერმონტოვის თანამემამულე“, 1952; „შალიაპინის ყელი“, 1959; „სალვინის შეცდომა“, 1959 და სხვა). ანდრონიკოვი მიხეილ ლერმონტოვის შემოქმედების მკვლევარი, ლერმონტოვის ენციკლოპედიის თანაავტორი და სარედაქციო კოლეგიის წევრი იყო. ეკუთვნის აგრეთვე პუშკინის დუელის და სიკვდილის შესახებ ახალ მასალებზე აგებული ნარკვევები. იყო რედაქტორი ლერმონტოვის თხზულებათა ოთხტომეულისა (1953).
საქართველოს საგანგებო ადგილი უკავია ანდრონიკოვის შემოქმედებაში. გამოკვლევაში „ლერმონტოვი საქართველოში“ ყურადღება გამახვილებულია ლერმონტოვის საქართველოსთან კონტაქტებზე 1837 წელს. მის წერილებსა და ესეებში ქართველ მოღვაწეებზე ხშირად ვხედავთ ობიექტის ღრმა წვდომას (ილია ჭავჭავაძის შემოქმედებაში სოციალური მოტივების შეფასება, გიორგი ლეონიძისა და სიმონ ჩიქოვანის პოეზიის ნიშან-თვისებათა ზუსტი მოხაზვა, ვახტანგ ჭაბუკიანისეული დადგმის — ბალეტ „დემონის“ ბრწყინვალე შეფასება და ა.შ.). ანდრონიკოვი ეწეოდა დიდ საზოგადო, ორგანიზაციულ-შემოქმედებით მუშაობას, სხვადასხვა დროს იყო სსრკ მწერალთა კავშირის გამგეობის, ლენინური და სახელმწიფო პრემიების კომიტეტის, მთელი რიგი სამეცნიერო საბჭოებისა და სარედაქციო კოლეგიების წევრი.
ანდრონიკოვის ზეპირი მოთხრობები საფუძვლად დაედო რამდენიმე კინოფილმს, რომლებშიც ის თვითონვე მონაწილეობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ვედენის სასაფლაოზე დაკრძალულები
რიბას-დუ-რიუ-პარდუ
რიბას-დუ-რიუ-პარდუ (Ribas do Rio Pardo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 369 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 946 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.21 კმ²-ზე. ფართობი 17 308 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონი
ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონი (Нововодолазький район) — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 183 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 34 014 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 29 კაცს კმ²-ზე. ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნოვა-ვოდოლაჰა.
სქოლიო
კატეგორია:ხარკივის ოლქის რაიონები
ჯორჯინიო ვეინალდუმი
ჯორჯინიო ვეინალდუმი (Georginio Wijnaldum; დ. 11 ნოემბერი, 1990, როტერდამი) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. სერია A-ს კლუბ „რომასა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მუნდიალზე.
საკლუბო
პსვ ეინდჰოვენი:(2)
ლივერპული:(2)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები კატეგორია:ეინდჰოვენის პსვ-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ბაქტი
ბაქტი ან ბაკტი — ქრისტიანულ მაკურიასა და მუსლიმანურ ეგვიპტეს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება. ბაქტი ძალაში 700 წლის განმავლობაში იყო, რითიც ის ისტორიის მანძილზე ყველაზე ხანგრძლივად მოქმები საერთაშორისო ხელშეკრულებაა. ხელშეკრულების დასახელება მომდინარეობს ან ბარტერის ეგვიპტური სახელიდან, ან ბერძნული ტერმინიდან – პაქტი.
მიუხედავად მისი ხანგრძლივი არსებობისა მის შესახებ მწირი ინფორმაცია არსებობს და ყველა მათგანი მოდის ისლამური წყაროებიდან. 641 წელს არაბებმა ეგვიპტის დაპყრობის შემდეგ სამხრეთით ილაშქრეს, თუმცა წააწყდნენ ძლიერ წინააღმდებობას და იძულებული გახდნენ გაეფორმებინათ სამშვიდობო ხელშეკრულება.
ხელშეკრულების ზუსტი ასლი არა შემორჩენილი. უძველესი ასლები გაფორმებიდან რამდენიმე საუკუნის შემდეგაა შექმნილი და ისინი ერთმანეთისგან განსხვავდებიან. თავდაპირველ შეთანხმება შეიძლება არც ყოფილიყო წერილობითი და მას მხოლოდ სიტყვიერი ფორმა ქონოდა. ცნობილია შეთანხმების რამდენიმე პუნქტი:
ეს შეთანხმება მუსლიმანური სამყაროსთვის უპრეცედენტო იყო, ის უფრო ახლოს იდგა ბიზანტიურ ტრადიციასთან. ამ შეთანხმებამ გარკვეული ხნით შეაკავა სუდანის რეგიონის ისლამიზაცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:სუდანის ისტორია
ნელსონი (უისკონსინი)
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 586 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3,2 კაცი/კმ². ფართობი 70,7 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბუფალოს ოლქის ქალაქები
სან-ჟოზე-დუს-ბაზილიუსი
სან-ჟოზე-დუს-ბაზილიუსი (São José dos Basílios) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრეზიდენტი-დუტრას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 496 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.67 კმ²-ზე. ფართობი 362 692 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
პირველი პირის შუტერი
პირველი პირის შუტერი (ინგლ. First Person Shooter, FPS) — ვიდეო თამაშის ჟანრი, სადაც თამაშის გარემო დაფუძნებულია ბრძოლაზე ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით პირველის პირის სახით: მოთამაშე აღიქვამს მომხდარს მთავარი პერსონაჟის თვალით. ერთიანობაში პირველი პირის მსროლელს აქვს ბევრი საერთო თვისება სხვა დანარჩენი ტიპის შუტერებთან, რომლებიც თავის მხრივ, წარმოადგენენ არკადული თამაშების ქვესახეობებს. ჟანრის გამოჩენისთანავე რთული სამგანზომილებიანმა გრაფიკულმა ელემენტებმა დააყენეს რთული ამოცანები შემქმნელების წინაშე აპარატულ უზრუნველყოფასთან დაკავშირებით. ამას გარდა, პირველი პირის მსროლელის მთავარ მახასიათებელს წარმოადგენს მრავალმომხმარებლიანი რეჟიმის ხელმისაწვდომობა.
პერსონაჟის უხილავობა
მინი|250პქ|კადრი თამაშიდან „[[Nexuiz“]] მიუხედავად იმისა, რომ თამაშები უფრო რეალისტური ხდება, თანამედროვე პირველი პირის შუტერების უმეტესობაში პერსონაჟი ნაწილობრივ უხილავია. ეს გულისხმობს შემდეგს: ძირს დახედვის მცდელობისას მოთამაშე ხედავს დედამიწას ფეხებქვეშ და არა პერსონაჟის სხეულს (ზოგჯერ შეუძლია დაინახოს ანარეკლი ან ჩრდილი), როდესაც პერსონაჟის ხელი იარაღთან ერთად ხილვადია. ფაქტობრივად, პროტაგონისტის ნაცვლად მოძრაობს წამოსახვითი ვიდეოკამერა დამაგრებული მის ხელებზე. გამონაკლისად შეიძლება ჩაითვალოს შემდეგი თამაშები: „F.E.A.R“, „Left 4 Dead“, „Crysis“, „Metro: Last Light“, „Mirror's Edge“ ან „Call of Juarez“ და ასევე რამდენიმე შუტერი მესამე პირით პირველი პირის შესაძლებლობებით („Hitman: Contracts“, „Hitman: Blood Money)“, თუმცა მსგავსი თამაშები ძალიან ცოტა რაოდენობით არის.
ქვეჟანრები
პირველი პირის მსროლელი მოიცავს მინიმუმ ორ ქვეჟანრს: რელსურ შუტერს და სისხლიან შუტერს. ზემოთ ღნიშნული ჟანრების მთავარ აზრს წარმოადგენს მოწინააღმდეგეების განუწყვეტელი განადგურება, ხოლო გეიმპლეით მსგავსია სრულფასოვან FPS-თან გარკვეული შეზღუდვების გათვალისწინებით.
რელსური შუტერი (ინგლ.Rail Shooter) თავდაპირველად გამოჩნდა არკადულ ავტომატებზე, ხოლო მოგვიანებით პორტირებული იქნა თამაშის კონსოლებზე. მოთამაშე არ უნდა გადაადგილდებოდეს დამოუკიდებლად, მისგან საჭიროებს მხოლოდ მიზანში სროლა და გადატენვის დროს რაიმე საგანზე ამოფარება. მას მერე რაც განსაზღვრული რაოდენობის მოწინააღმდეგები განადგურდება, კამერა დამოუკიდებლად გადაადგილდება შემდეგ თავშესაფართან, სადაც მოთამაშემ ხელმეორედ უნდა გაანადგუროს განსაზღვრული რაოდენობის მოწინააღმდეგეები. ამგვარი სათამაშო მექანიკის შედეგად რელსურ შუტერს მეორენაირად უწოდებენ ვირტუალურ ტირს. რელსური შუტერის გამორჩეულ თემას წარმოადგენს ცოცხალი მკვდრები - ზომბები. ისინი ფიგურირებენ ისეთ ცნობილ თამაშებში როგორებიც არის „Resident Evil“ და „The House of the Dead“.
სისხლიანი შუტერი (ინგლ.Gore shooter) სახელწოდება მოდის სათამაშო გარემოდან, თუმცა მისი არსი უფრო ახლოს არის ჩვეულებრივ შუტერთან. პერსონაჟი თავისუფლად გადაადგილდება თამაშის დონეზე და ანადგურებს მონსტრებს, თუმცა ამ მონსტრების რაოდენობა ჩვეულებრივს რამდენიმეჯერ აღემატება. ამგვარი ჟანრის თამაშებში ძირითადად ფიგურირებს მონსტრების ურდო, რომლის განადგურება ხდება მოთამაშის მიერ დამალვის გარეშე სხვადასხვა ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით. ყოველი არა მოთამაშის მოკვლის შემდეგ თან ახლავს მისი დანაწევრება და დიდი დოზით სისხლის ღვრა. ამგვარი ჟანრის თამაშები წამოადგენენ პირველი შუტერების მემკვიდრეებს, რომლებიც უარს ამბობენ სიუჟეტზე და ორიენტირებულნი არიან სროლასა და მონსტრების განადგურებაზე. ამიტომაც შემქმნელის მთავარი ამოცანა არის წარმოადგინოს რაც შეიძლება მეტი სხვადასხვაგვარი მოწინააღმდეგე და შეიარაღება. ამ ქვეჟანრის ყველაზე ნათელი წარმოამადგენელები არიან: „Doom“, „Serious Sam“ და „Painkiller“.
ისტორია
ჟანრის წარმოშობა დაკავშირებულია 1973 წელს გამოსულ თამაშ „Maze War“-თან, ასევე 1974 წელს გამოსულ „Spasim“-თან. 1991 წელს „Hovertank One“-ში პირველად გამოიყენეს კამერის მოძრაობა გადაადგილების დროს. ჟანრის საბოლოო ფორმირება მოხდა 1992 წელს „Wolfenstein 3D“ გამოსვლის შემდეგ, რომელსაც აღიარებენ ძირითად არქეტიპად (საწყისად), რომელზეც დაფუძნებული იქნა უამრავი შემდგომი თამაში. ერთ-ერთი ასეთი ჟანრის თამაში, რომელმაც საყოველთაო აღიარება მოუტანა ამ ჟანრს არის „Doom“ გამოსული 1993 წელს. 1994 წელს გამოსულმა თამაშმა „Heretic“ დანერგა სხვადასხვა ინვენტარი და ქვემოთ და ზემოთ ხედვის შესაძლებლობა.
1996 წელს „Quake“ გახდა პირველი შუტერი, რომელიც გამოიყენებდა ტექსტურირებულ სამგანზომილებიანი პერსონაჟების მოდელებს. „Half-Life“, რომელიც გამოსული იქნა 1998 წელს, ჟანრში დაინერგა უამრავი ახალი ელემენტი, რომელიც ძირითადად ეხება სიუჟეტური ხაზის განვითარებას და თავსატეხებს. ერთ-ერთი ყველაზე პირველი შუტერი, რომელმაც ხმის ხარისხი ახალ საფეხურზე აიყვანა იყო „Aliens versus Predator“ 1999 წელს გამოსული. კვადროფონური ხმა შესაძლებლობას იძლევა განისაზღვროს მოწინააღმდეგის მდგომარეობა სიბნელეში ხმის შედეგად.
აქედან გამომდინარე, ვიდეო თამაშში აუცილებელი გახდა ფიზიკის კანონების გაუმჯობესება. „Half-life 2“ გამოშვებული 2004 წელს, მოახდინა ჟანრის განვითარების პოტენციალის დემონსტრირება. „GoldenEye 007“ გამოსული 1997 წელს გახდა პირველი ცნობილი პირველი პირის შუტერი, რომელიც გამოსული იქნა თამაშის კონსოლებზე. „Metroid Prime“-მა კიდევ უფრო გააფართოვა ჟანრის საზღვრები, რომელმაც დანერგა მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ელემენტები. XXI საუკუნეში პირველი პირის მსროლელი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე კომერციულად წარმატებულ ჟანრს კომპიუტერულ თამაშებში.
სქოლიო
კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების ჟანრები
Texas Instruments TMS9918
მინი|250პქ|VDP TMS9918A Texas Instruments TMS9918 — ელექტრონული კომპონენტი, ვიდეოკონტროლერის (VDP, Video Display Processor) მიკროსქემა, შემუშავებული 1979 წელს კომპანია Texas Instruments-ის მიერ. მასზე მუშაობდა 6 ადამიანი და შეიქმნა ამავე კომპანიის წარმოებული სახლის კომპიუტერ TI-99/4A-ისთვის. მოგვიანებით 1980-იან წლებში შეიქმნა რამდენიმე ვარიანტი, მათ შორის: TMS9918, TMS9918A, TMS9928, TMS9928A, TMS9929A, TMS9118 და TMS9128, რომლებიც გამოიყენებოდნენ რიგ კომპიუტერებსა და სათამაშო კონსოლებში.
ჯორჯ სტივენზი
ჯორჯ სტივენზი (George Stevens; დ. 18 დეკემბერი, 1904, ოკლენდი — გ. 8 მარტი, 1975, ლანკასტერი) — ამერიკელი რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, ოპერატორი და მსახიობი. იყო 1950-იანი წლების ერთ-ერთი გამორჩეული რეჟისორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ტრინიდადი და ტობაგოს დროშა
ტრინიდადი და ტობაგოს დროშა — ტრინიდადი და ტობაგოს სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. მიიღეს 1962 წლის 31 აგვისტოს დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ. დროშა აარჩია დამოუკიდებლობის კომიტეტმა 1962 წელს. თეთრი, შავი და წითელი სიმბოლურად წარმოადგენს ცეცხლს (მზე, აღნიშნავს გამბედაობას), დედამიწასა (აღნიშნავს ერთგულებას) და წყალს (წარმოადგენს სიწმინდესა და თანასწორობას).
კოლონიური დროშა
ტრინიდადი და ტობაგო 1962 წლამდე ბრიტანეთის კოლონია იყო და გამოიყენებოდა ლურჯი დროშა ზედა მარცხენა კუთხეში ბრიტანეთის დროშითა და წრიული სიმბოლოთი, რომელზეც გამოსახული იყო გემის შესვლა პორტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს ეროვნული სიმბოლოები
კუენკის რაიონი (უაროჩირი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაროჩირის პროვინციის რაიონები
სანტა-რიტა-დუ-პარდუ
სანტა-რიტა-დუ-პარდუ (Santa Rita do Pardo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 259 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.18 კმ²-ზე. ფართობი 6 143 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
აზიმუტი
მინი| აზიმუტი (السموت; „აზიმუტი“ არაბული სიტყვაა და მიმართულებას ნიშნავს) — კუთხე, რომელიც იქმნება ჩრდილოეთის მიმართულებას, დამკვირვებელსა და დასაკვირვებელ საგანს შორის. მას ჩრდილოეთის მიმართულებიდან საათის ისრის მოძრაობის გაყოლებით 0-დან 360°-მდე ითვლიან.
რომ განვსაზღვროთ აზიმუტი, ჯერ კომპასით აუცილებლად უნდა დავადგინოთ ჰორიზონტის ძირითადი მხარეები. როდესაც ზუსტად გვეცოდინება ჩრდილოეთის მიმართულება, დავადგენთ ჩვენთვის საჭირო აზიმუტს და იმ მიმართულებით დავიწყებთ მოძრაობას.
ჰორიზონტის მხარეების მოძებნას და აზიმუტით მოძრაობას დიდი მნიშვნელობა აქვს მოგზაურობისას, სამხედრო, საზღვაო და საავიაციო საქმიანობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტრონომია კატეგორია:ნავიგაცია
მიხეილ გორგაძე
მიხეილ ანთიმოზის ძე გორგაძე (დ. 13 ივნისი, 1896, ქუთაისი — გ. 2 მაისი, 1972, თბილისი) — ქართველი სპორტის ისტორიკოსი. საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მუშაკი (1961), პროფესორი (1963).
ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თსუ-ის პედაგოგიური ფაკულტეტის ისტორიის განყოფილება. იყო საქართველოს ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის რექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში, 1939-1969 წლებში — ინსტიტუტის ფიზკულტურის ისტორიის და ორგანიზაციის კათედრის გამგე, 1969 წლიდან — ამ კათედრის პროფესორი. 1967 მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის მუზეუმი. 1966-1970 წლებში იყო ქსე-ის სპორტის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები მ
ტვინ პიქსი
ტვინ პიქსი არის გამოგონილი ქალაქი ვაშინგტონის შტატის ტერიტორიაზე. ექსტერიერების გადაღებები მიმდინარეობდა ვაშინგტონის შტატში, სნოკუოლმისა და ნორზ-ბენდში, დამატებითი ექსტერიერები კი გადაიღეს სამხრეთ კალიფორნიაში. ინტერიერული სცენების დიდი ნაწილი გადაიღეს სან-ფერნანდოს ველზე მდებარე საწყობში.
ტვინ პიქსი იქცა 1990 წლის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ სატელევიზიო პროექტად, როგორც ამერიკის, ასევე მსოფლიო მასშტაბით. სერიალს მოჰყვა საკულტო წარმატებაც. იგი იქცა პოპულარული კულტურის ნაწილად, რომელიც შემდგომში ხშირად უხსენებიათ სხვა სატელევიზიო გადაცემებში, რეკლამებში, კომიქსებში, ვიდეო თამაშებში, ფილმებსა და სიმღერების ტექსტებში. თუმცა, სერიალის პოპულარობამ ოდნავ იკლო, ამიტომ ABC-მ მოითხოვა მეორე სეზონის შუა ეპიზოდებისთვის ლორას მკვლელის ვინაობის განხილვა. 1992 წელს სერიალს მოჰყვა სრულმეტრაჟიანი ფილმიც, რომელიც წარმოადგენს როგორც სერიალის პროლოგს, აგრეთვე მის დასასრულსაც.
TV Guide-მა პირველი ეპიზოდი შეიყვანა ყველა დროის უდიდესი ეპიზოდების სიის 25-ე ადგილზე. თავად სერიალი 2002 წელს ამავე რესურსის ყველა დროის 50 უდიდესი სატელევიზიო შოუს სიაში 45-ე ადგილს იკავებდა. იგი 2013 წელს შეყვანილი იქნა იმ 60 შოუს შორის, რომელიც ნაადრევად იქნა დახურული. Time-მა ტვინ პიქსი 2007 წელს დაასახელა ყველა დროის უდიდეს სატელევიზიო შოუს შორის. Entertainment Weekly-ის „უახლეს სატელევიზიო კლასიკაში“ სერიალმა 49-ე ადგილი დაიკავა. გასული 25 წლის საუკეთესო საკულტო შოუებში მან მე-12 ადგილი დაიკავა.
2014 წლის 6 ოქტომბერს ცნობილი გახდა, რომ მესამე, ცხრა ეპიზოდისგან შემდგარი სეზონი 2016 წელს გამოვიდოდა.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის ამერიკული სატელევიზიო სერიალები კატეგორია:1990 წლის ამერიკული სატელევიზიო სერიალები კატეგორია:მისტიკური სატელევიზიო სერიალები კატეგორია:ტვინ პიქსი კატეგორია:დეივიდ ლინჩის ტელესერიალები
უამანდი (უისკონსინი)
უამანდი (Waumandee) — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბუფალოს ოლქის შემადგენლობაში.
იურგენ კოლერი
იურგენ კოლერი (Jürgen Kohler; დ. 6 ოქტომბერი, 1965, ლამბსჰაიმი) — გერმანელი ფეხბურთელი. კოლერი აღარ ასპარეზობს პროფესიულ ფეხბურთში, თუმცა კვლავ თამაშობს გერმანიის სამოყვარულო ჩემპიონატში. არის 1990 წლის მუნდიალისა და ევრო 1996-ის გამარჯვებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1988 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
უამანდი (უისკონსინი)
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 515 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4,5 კაცი/კმ². ფართობი 113,4 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბუფალოს ოლქის ქალაქები
პრეზიდენტი-დუტრა (მარანიანი)
პრეზიდენტი-დუტრა (Presidente Dutra) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრეზიდენტი-დუტრას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 44 731 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.97 კმ²-ზე. ფართობი 771 574 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
შენ გაიცნობ მაღალ შავგრემან უცნობს
შენ გაიცნობ მაღალ შავგრემან უცნობს (You Will Meet a Tall Dark Stranger) — ვუდი ალენის 2010 წლის კომედიურ-დრამატული ფილმი. ფილმის პრემიერა გაიმართა 2010 წლის კანის კინოფესტივალზე. ფილმში ერთ-ერთ როლზე მოიაზრებოდა ნიკოლ კიდმანი, თუმცა საბოლოოდ ის ლუსი პანჩმა შეცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:ვუდი ალენის ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები
სტანისლავ იაბლონოვსკი
მინი|250პქ|სტანისლავ იაბლონოვსკის პორტრეტი სტანისლავ იან იაბლონოვსკი (დ. 3 აპრილი, 1634, იაბლუნივი, პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა — გ. 3 აპრილი, 1702, ლვოვი, პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა) — პოლონელი დიდგვაროვანი, პოლონეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ჰუსართა კავალერიის მთავარსარდალი (ვოივოდი), იაბლონოვსკების ფეოდალური საგვარეულოს წარმომადგენელი და მეთაური, დიდი ჰეტმანი, პოლონეთის მეფის, სტანისლავ ლეშჩინსკის პაპა. თავი გამოიჩინა ყირიმელი თათრებისა და კაზაკების წინააღმდეგ ომების, ასევე 1683 წლის ვენის ბრძოლისა და დიდი თურქული ომის დროს. მეფე იან III სობესკის გარდაცვალების შემდეგ იყო პოლონეთის მეფობის კანდიდატი. საღვთო რომის იმპერატორმა, ლეოპოლდმა 1697 წელს მას მამულები უბოძა ავსტრიასა და ბოჰემიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია: დაბადებული 1634 კატეგორია: გარდაცვლილი 1702 კატეგორია: დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია: გარდაცვლილი 3 აპრილი კატეგორია: პოლონეთის სამხედრო მოღვაწეები
უსახელოური (ალბომი)
უსახელოური — 33ა-ს სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2013 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:33ა-ს ალბომები
ტრეს-ლაგოასი
ტრეს-ლაგოასი (Três Lagoas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 319 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 101 791 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.97 კმ²-ზე. ფართობი 10 206 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
არაიოზისი
არაიოზისი (Araioses) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბაიშუ-პარნაიბა-მარანიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42 505 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.84 კმ²-ზე. ფართობი 1 782 კმ²-ია.
უაჩუპამპის რაიონი
უაჩუპამპის რაიონი (Distrito de Huachupampa) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 920 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 422 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 76.02 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაროჩირის პროვინციის რაიონები
ჰოჰო
ჰოჰო (Hhohho) — ადმინისტრაციული რეგიონი ესვატინის ჩრდილო-დასავლეთში. ტერიტორია — 3569 კმ², მოსახლეობა — 282 734 ადამიანი  (2007 წელი). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მბაბანე (ქვეყნის დედაქალაქი). აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლუბომბოს რეგიონს, სამხრეთიდან მანზინის რეგიონს, ასევე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკას ჩრდილოეთში და დასავლეთში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ჰოჰოს რეგიონი დაყოფილია 14 რაიონად (tinkhundla):
სქოლიო
კატეგორია:ესვატინის რეგიონები
არვანდ გუშნასპი
არვანდ გუშნასპი, ერვანდ ვშნაპსი — ქართლისა და ალბანეთის მარზპანი დაახლოებით 535/536 წლიდან. სასანიანთა ირანის ცნობილ მიჰრან-გუშნასპთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. „ევსტათი მცხეთელის მარტვლობის“ ავტორის ცნობით, 541 წელს არვანდ გუშნასპთან დააბეზღეს გაქრისტიანებისათვის სპარსელი გვირობანდაკი, რომელიც გაქრისტიანების შემდეგ ევსტათად იწოდა. 542 წლის გაზაფხულზე არვანდ გუშნასპი ირანში გაიწვიეს. მის მაგიერ მარზპანად ვეჟან ბუზმირი დაინიშნა, რომელმაც 3 წელი დაჰყო ამ თანამდებობაზე. არვანდ გუშნასპს 545 წელს კვლავ დაუკავებია ძველი თანამდებობა და 40-იანი წლების ბოლომდე განაგებდა ქართლსა და ალბანეთს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის მარზპანები კატეგორია:იბერიის სამეფო
კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება
კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება — ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა იუგოსლავიის არმიის და ნატო-ს წარმომადგენლებს შორის 1999 წლის 9 ივნისს მაკედონიაში, ქალაქ კუმანოვოში. ამ შეთანხმებით ფაქტობრივად დასრულდა კოსოვოს ომი.
შეთანხმების ძირითადი პუნქტები
შეთანხმების ძირითადი პუნქტები:
შეთანხმების რეალიზაცია
1999 წლის 10 ივნისს იუგოსლავიის სახმელეთო ჯარებმა დაიწყეს კოსოვოს დატოვება. იუგოსლავიის არმია სერბეთში სპეციუალურად გამოყოფილი ორი გზით ბრუნდებოდა. იუგოსლავიის ცნობით, ამ პერიოდში დაფიქსირდა კოსოვოს გამათავისუფლებელი არმიის მიერ იუგოსლავიის ჯარებზე თავდასხმის არაერთი შემთხვევა. საბოლოოდ იუგოსლავიის არმიამ კოსოვო 18 ივნისს დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:1999 კატეგორია:სერბეთის ისტორია კატეგორია:სერბეთი კატეგორია:კოსოვო კატეგორია:კოსოვოს ომი კატეგორია:ნატო კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
Texas Instruments SN76489
მინი|250პქ Texas Instruments SN76489 — პროგრამირებადი ხმის გენერატორის მიკროსქემა. შემუშავებული იქნა 1979 წელს, კომპანია Texas Instruments-ის მიერ. ის შეიქმნა ამავე კომპანიის სახლის კომპიუტერ TI-99/4-ისთვის. მისი ძირითადი დანიშნულება იყო მუსიკისა და ხმის ეფექტების გენერაცია სათამაშო კონსოლებში, არკადულ ავტომატებსა და სახლის კომპიუტერებში. მოგვიანებით შეიქმნა მოდიფიცირებული ვერსია SN76489A.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხმის ჩიპები კატეგორია:Texas Instruments-ის აპარატული უზრუნველყოფა
გზა (ალბომი)
გზა — 33ა-ს სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2001 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:33ა-ს ალბომები
ესმა რეჯეპოვა
ესმა რეჯეპოვა (Есма Реџепова-Теодосиевска; დ. 8 აგვისტო, 1943 — გ. 11 დეკემბერი, 2016) — ბოშური წარმომავლობის მაკედონიელი ვოკალისტი, კომპოზიტორი, ჰუმანისტი. მისი მდიდარი რეპერტუარისა, რომელიც მოიცავს ათასობით სიმღერას და წვლილის გამო ბოშურ კულტურაში, მას უწოდებენ „ბოშების დედოფალს“; დღეს კი ითვლება, რომ ეს ტიტული ეკუთვნის ტესა ვან რომნეის.
მომღერლობა დაიწყო 1950-იანებში თინეიჯერობისას და მისი კარიერა 5 ათეული წლის განმავლობაში გაგრძელდა. მისი მუსიკალური წარმატება დაკავშირებულია სტევო ტეოდოსიევსკიზე დაქორწინებასთან. სტევო იყო კომპოზიტორი, მუსიკალური ხმისა რეჟისორი და ანსამბლის ხელმძღვანელი (ტეოდოსიევსკის ანსამბლი), რომელმაც დაწერა ბევრი ესმას სიმღერა და ორგანიზებას უწევდა მის კარიერას მანამ, სანამ 1997 წელს არ გარდაიცვალა. რეჯეპოვას მუსიკალური სტილი ძირითადად შთაგონებული იყო ბოშური და მაკედონიური მუსიკით. ასევე, დიდი გავლენა მოახდინა მის მუსიკაზე პოპ მუსიკამ. ესმა რეჯეპოვამ თავისი კარიერა დაიწყო იმ პერიოდში, როდესაც ბოშური მუსიკა იყო უგულებელყოფილი იუგოსლავიაში და ბოშა ხალხი თვლიდა, რომ ქალისთვის სირცხვილი იყო სახალხოდ სიმღერა. ესმა იყო ერთ-ერთი პირველი მომღერალი, რომელიც ბოშურ ენაზე მღეროდა რადიოსა და ტელევიზიაში.
რეჯეპოვა გამოირჩეოდა მისი ძლიერი და ემოციური ხმით. 2010 წელს, ის შეყვანილ იქნა National Public Radio-ს, გამოჩენილ ამერიკული მედია ორგანიზაციის მიერ 50 დიად ხმას შორის. ესმა ასევე გამოირჩეოდა თავისი ექსტრავაგანტური ჩაცმულობითა და ტურმბანებით, ასევე ბოშა ქალებთან დაკავშირებული ტიპური სტერეოტიპების გამოყენებით, როგორიცაა მგრძნობელობა და მხიარულება. 2010 წელს ის დააჯილდოეს მაკედონიური დამსახურების ორდენით, ხოლო 2013 წელს მიენიჭა მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული ხელოვანის ტიტული პრეზიდენტ გეორგე ივანოვის მიერ.
მან სტევო ტეოდოსიევსკისთან ერთად იშვილა 47 ბავშვი და მიიღო აუარებელი შექება მისი ჰუმანიტარიანული საქმიანობის გამო. ის მხარს უჭერდა ბოშებსა და ქალთა უფლებებს და ასევე ჩართული იყო მშობლიური ქალაქის, სკოპიეს ადგილობრივ პოლიტიკაში.
რეჯეპოვა ვლატკო ლოზანოსკისთან ერთად წარმოადგენდა მაკედონიას ევროვიზიის სიმღერის კონკურსში 2013 მალმეში, შვედეთში.
ის დაიღუპა 2016 წლის 11 დეკემბერს მცირე ავადმყოფობის შემდეგ.
ადრეული წლები
მამამისი იბრაფიმი, რომელმაც ფეხი დაკარგა გერმანიის მიერ სკოპიეს დაბომბვისას 1941 წელს , მუშაობდა შვეიცარად, ცირკში შემსრულებლად და ფეხსაცმლის მწემნდავად. ის მღეროდა და უკრავდა დრამებზე და ხანდახან იყო შემსრულებელი ქორწილებში და ზოგიერთი ემას დედმამიშვილი აკომპანემენტს უწევდა მათ. ესმას დედა იყო მკერავი.
9 წლის ასაკში ესმა თავისი ერთ-ერთი ძმის დახმარებით გაეცნო ადგილობრივი ბოშური მუსიკის ორგანიზაციებს, სადაც მას შესაძლებლობა მიეცა მალე ესწავლა რთული რიტმები. დედამისი მხარსუჭერდა მის მუსიკალურ ნიჭს და ესმა და მისი ძმა მალევე გახდნენ წევრები მათი სკოლის ფოლკლორული ჯგუფისა. მისი მშობლები მოითხოვდნენ, რომ ყველა მათ შვილს დაემთავრებიდან დაწყებითი სკოლა. თუმცა, მათ ჰქონდათ საკმაოდ ტრადიციული შეხედულებები და მოელოდნენ რომ ესმა გათხოვდებოდა თინეიჯერობისას და გახდებოდა დიასახლისი. ამის მიუხედავად, მათი ქალიშვილი განთავისუფლდა მსგავსი შეხედულებებისგან და ატარებდა მოდურ ტანისამოსს ნაცვლად დიმიჯისა, იმ პერიოდში ტრადიციული ბოშა გოგოს ტანსაცმლისა.
დებიუტი
1956 წელს ესმას მასწავლებელმა შესთავაზა ემღერა სასკოლო კონკურში რადიო სკოპიესთვის. ის იქ წავიდა, თუმცა არ უთქვამს მშობლებისთვის, რომელთაც არ სურდათ, რომ ის გაჰყოლოდა მისი უფროსი დის გზას,რომელმაც კაფეში სიმღერა დაიწყო 17 წლიდან. ბოშათა შორის მსგავსი კარიერა იყო სამარცხვინო დაუქორწინებელი გოგოსთვის.
ესმამ შეასრულა Abre Babi, მაკედონური ბოშოთა ტრადიციული სიმღერა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც ბოშა გაშუქდა სადგურის მიერ. ესმამ მოიგო კონკურსი 57 სხვა სკოლის დამარცხებითა და 9 000 დინარის მოგებით. როდესაც ესმას მშობლებმა გაიგეს შვილის წარმატების შესახებ ძალიან გაბრაზდნენ და უარი თქვეს მისთვის ნება დაერთოთ მუსიკალური კარიერის გაგრძელებისა. ამ დროს ბოშა მომღერლისთვის ერთადერთი შესაძლო კარიერა იყო კაფეებსა და რესტორნებში შესრულება სხვა ალტერნატივის გარეშე. მინი|სტივო ტეოდოსიევსკი, ესმას მენეჯერი და მოგვიანებით - ქმარი სტივო ტეოდოსიევსკი, ეთნიკურად მაკედონიელი მუსიკოსი და ჯგუფის ვოკალისტი, გაოცებული იყო ესმას წარმოდგენით კონკურსზე და სურდა, რომ მის მუსიკალურ ანსამბლს შეერთებოდა ისიც. ტეოდოსიევსკი იყო თვითნასწავლი კაცი ღარიბი წარსულით, რომელიც მიუძღვოდა დიდ ხალხურ ანსამბლს, ტეოდოსიევსკის ანსამბლი. ის ასევე მუშაობდა რადიო სკოპიესთვის და იყო წევრი მეკოდონიის კომუნისტური პარტიისა.
ადგილობრივი დაწესებულებების წევრობის გარდა, ტეოდოსიევსკი ასევე იყო შორსმჭვრეტელი, რადგან სჯეროდა, რომ ბოშათა მუსიკას შეეძლო გამხდარიყო პატივცემული და პოპულარული არა-ბოშათა შორისაც. იმ დროს კი, ბოშთა მუსიკა იუგოსლავიაში არ ფასობდა და ითვლებოდა რადიოსა და ტელევიზიისთვის შეუფერებლად. უფრო მეტიც, რასიზმი ბოშათა ხალხის მიმართა იყო ძალიან გავრცელებული მაკედონიაში და იუგოსლავიის დანარჩენ ნაწილსა და ბოშებსაც ჰქონდათ ცუდი შეხედულება ბოშა მომღერლებზე, განსაკუთრებით ქალებზე. ესმამდე ბოშას არასოდეს ემღერა ბოშურად რადიოსა ან ტელევიზიაში და ყოველთვის მალავდნენ საკუთარ წარმომავლობას. ტოედოსიევსკი ბოშათა მუსიკის პოპულარიზაციას ახდენდა რეჯეპოვასთან შეხვედრამდეც და რამდენიმეჯერ მწარე კრიტიკაც ხვდა წილად მედიის მხრიდან. მან იცოდა, რომ ესმა რეჯეპოვას შეეძლო მისი დახმარება მიზნის მისაღწევად და რომ ის მარტივად გახდებოდა ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ხელოვანი. მან დაარწმუნა ესმას მშობლები ნებადაერთოთ ესმასთვის მას წაჰყოლოდა და შეერთებოდა მის ანსამბლს. მათ ორივემ დადეს პირობა, რომ ესმა იმღერებდა მხოლოდ სარეპუტაციო სცენებზე.
იუგოსლავიური წლები
მას შემდეგ რაც ესმამ დატოვა მუსიკალური აკადემია ბელგრადში (სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა), ის შეუერთდა ტეოდოსიევსკის ანსამბლს და დაიწყო ტური. 1961 წელს ანსამბლი წავიდა ზაგრებში (ხორვატიის სოციალისტური რესპუბლიკა), რათა ჩაეწერათ რეჯეპოვას პირველი დისკი. ის გამოუშვა Jugoton-მა და მოიცავდა A bre babi-სა და Chaje Shukarije-ის, სიმღერას, რომელიც ესმამ თავად დაწერა. ეს სიმღერა ბოშურ ენაზე მალე გახდა ძალიან წარმატებული იუგოსლავიაში.
1960-იანი და 1970-იანი წლები იყო ძალიან წარმატებული ამ წყვილისთვის. მათ ჩაწერეს ბევრი ალბომი და EP, ასევე მონაწილეობა მიიღეს რადიო და ტელე გადაცემებში. ამ პერიოდში ესმას მიერ შესრულებულ სიმღერები იყო ტრადიციული ბოშური ან ბოშური მუსიკით შთაგონებული სიმღერა. თუმცა, ზოგიერთ მათგანს ჰქონდა შესამჩნევად დასავლური გავლენა. „მაკედო“ შთაგონებულია ჩა-ჩას მიერ, „კოდ კოდაკი“ აჩვენებს მძიმე პოპის გავლენას და „პესმა შეჰერ სარაჯევუ“, რომელიც იყენებს ფსიქოდელიურ ორგანოებს. რეჯეპოვა ასევე ასრულებდა ბევრ მაკედონიურ ეთნიკურობასთან დაკავშირებულ სიმღერას, რომელთაც ბოშურ კულტურასთან არ ჰქონდათ კავშირი. ზოგიერთი სიმღერა არის დუეტის ჩანაწერი მაკედონიელ მომღერლებთან, როგორიცაა „ბლაგუნჯო დეჯჩე“, „ბილჯანა პლატნო ბელესი“ და „ზასტო სი მე მაჯკო როდილა“.
ტიტოს იუგოსლავიაში ბოშა ხალხი ოფიციალურად აღიარეს ეროვნულ უმცირესობად და რამაც მიანიჭა მათ ლინგვისტური და კულტურული უფლებები. თუმცა, ესმა რეჯეპოვა იყო ერთადერთი ბოშა იუგოსლავიელი ხელოვანი, რომელმაც მიაღწია გრძელვადიან დიდებასა და საჯარო აღიარებას საბან ნაჯრამოვიჩთან ერთად, რომელიც იყო სერბეთიდან.
მისი კარიერული წარმატების მიუხედავად, ესმა რეჯეპოვა იყო რასიზმისა და ჭორაობის ობიექტი. ბოშა ხალხი სკოპიეში მას აღიქვამდა, როგორც შეურაცხმყოფელს საზოგადოებისათვის და ძალიან კრიტიკულად იყვნენ განწყობილები მისი და ტეოდოსიევსკის, გადჯოს ურთიერთობისადმი. ამ პერიოდში მაკედონიელებისა და ბოშებისთვის გაუგონარი ამბავი იყო შერეულ ქორწინებებში მონაწილეობა და ორივე საზოგადოება მკაცრად ეწინააღმდეგებოდა ამას. ესმას ბოშები წარბის შეკვრით უყურებდნენ, რადგან მას ჰქონდა თავისუფალი ცხოვრების სტილი, გამოდიოდა სცენაზე, ეძინა სასტუმროებში, მუშაობდა კაცებთან. მეორე მხრივ, ინსტიტუციები, სკოპიეს რადიოსა და მეკადონიის კომუნისტური პარტიის ჩათვლით ძალიან კრიტიკულად იყვნენ განწყობილები სტევო ტეოდოსიევსკისადმე და იმდეგაცრუებულნი იყვნენ მისი ბოშებთან მუშაობით. ამ სულის შემხუთველი ატმოსფეროსაგან გასაქცევად რეჯეპოვა და ტეოდოსიევსკი გადავიდნენ ბელგრადში, იუგოსლავის დედაქალაქში 1960-იანი წლების დასაწყისისთვის. ისინი დაქორწინდნენ 1968 წელს.
რასისტულმა ცრუ რწმენამ დიდი როლი ითამაშა რეჯეპოვას კარიერაში. მედია ხშირად ახასიათებდა მას თვისებებით, რომელიც მოისაზრებოდა ტიპური ბოშა ქალის მახასიათბლებად: ის ხმოვანდებოდა, როგორც ცხელ სისხლიანი, მხიარული, კომუნიკაბელური და გენეტიკურად ნიჭიერი. კომენტარები ხშირად კეთდებოდა მის მუქ კანის ფერზე. სტივო ტეოდოსიევსკი იყენებდა ზოგიერთ პოზიტიურ სტერეოტიპს მისი სიმღერების პოპულარიზაციისთვის, სანამ ისინი მის გემოვნებიან სურათს იძლეოდნენ.
1960-იანი წლების ბოლოს, ესმამ და სტევომ დააარსეს მუსიკალური სკოლა, სადაც ძირითადად ასწავლიდნენ ახალგაზრდა ნაკლები უპირატესობის მქონე ბავშვებს, როგორც წესი ბოშებს. მუსიკალური ანსამბლის უმეტესი მუსიკოსები ამ სკოლის მოსწავლეები იყვნენ და ზოგოერთმა მათგანმა საბოლოოდ დიდებასაც მიაღწია. ჯამში 48 ბავშვი სწავლობდა სკოლაში.
სხვა მაკედონიელი ბოშა მუსიკოსების მხარდაჭრით, ესმამ და სტევომ შექმნეს წრე მათ გარშემო. ყველაზე გამოჩენილ წევრებს შორის აღსანიშნავია მომღერლები: მუჰარემ სერბეზოვსკი, უსნიჯა ჯასაროვა, ენვერ რასიმოვი და კლარნეტისტი მედო ჩუნი.
იუგოსლავია იყო ნაწილი მიუმხრობლობის მოძრაობისა და იუგოსლავიელი ხელოვანების სცენა იყო ბევრი საერთაშორისო გავლენის საგანი. ესმამ შეასრულა რამდენიმე სიმღერა უცხოურ ენაზე: ბერძნულზე, თურქულზე, ებრაულზე და ინდურზე. ბოშა ხალხი ინდოეთიდან მოვიდა ევროპაში შუა საუკუნეებში. კავშირი, რომელიც ტიტომ შექმნა ნერუსთან და ინდოეთი იყო ძალიან მნიშვნელოვანი იუგოსლავიელი ბოშებისთვის, რადგან მათი კულტურა და ისტორია საჯაროდ გაძლიერდა. ესმამ და სტევომ მოინახულეს ინდოეთი სამჯერ: 1969, 1976 და 1983 წლებში. მათ მეორე მოგზაურობაზე მათ მინიჭათ ბოშური მუსიკის მეფისა და დედოფლის სახელი პირველ ბოშურ მუსიკალურ ფესტივალზე ჩანდიგარჰში. 1983 წელს ესმამ იმღერა ინდირა განდის წინაშე.
ინდირა განდის გარდა, ესმამ ასევე იმღერა იოსიპ ბროზ ტიტოსთვის, მოჰამედ რეზა ფეჰლევისა და მუამარ კადაფისთვის. მისი ქმრის ანსამბლთან ერთად მან იმღერა საჯარო აუდიტორიის წინაშე რამდენიმე ქვეყანაში, აშშ-ს, სსრკ-ს, მექსიკის, ავსტრალიასა და კანადის ჩათვლით. 1962 წელს ის იყო პირველი იუგოსლავიელი ხელოვანი, რომელიც სიმღერით წარდგა ოლიმპიაზე პარიზში.
კარიერა მაკედონიის დამოუკიდებლობის შემდეგ
2000-იანები იყო ძალიან ნაყოფიერი მომღერლის კარიერაში. მაკედონიასა და ყოფილი იუგოსლავიაში, ესმამ მოიპოვა უფრო თანამედროვე სახე და ახლიდან განსაზღვრა თავი, როგორც worldbeat-ის ხელოვანმა.მაგალითად მან ითანამშრომლა რამდენიმე ახალგაზრდა პოპ მომღერალთან. 2002 წელს მან ჩაწერა სიმღერა ხორვატიულ ჯგუფ Magazin-თან და დუეტი მაკედონელ მომღერალ ტოდორ პროესკისთან. მან ასევე ჩაწერა სიმღერა ბოსნიურ ბანდ Crno Vino-სთან ერთად 2005 წელს და ითანამშრომლა კირილ ჯაჯკოვსკისთან 2010 წელს. საერთაშორისო სცენაზე ესმა რეჯეპოვამ თავისი წვლილი შეიტანა ბოშური მუსიკის დამკვიდრებაში, როგორც არამასობრივი საბაზრო საქონლის, რომელიც სასიამოვნო იყო ურბანული და კულტურული ელიტისათვის. თუმცა ბევრი მისი ახალი სიმღერა არ იყო ფართოდ მიღებული დასავლური აუდიტორიის მიერ, რადგან ისინი არ შეესაბამებოდა მათ მოლოდინებს ბოშურ მუსიკასთან დაკავშირებით. მაგალითად, ზოგიერთი სიმღერა იყო სინთეზატორის მეშვეობით შესრულებული, ინსტრუმენტის, რომელიც არ გამოიყენება ტრადიციულ ბოშურ მუსიკაში. ესმას ესპანეთში კონცერტზე დაუსტვინეს კიდევაც უკმაყოფილების გამო, მაგრამ თავი დაიცვა იმის თქმით, რომ ბოშური მუსიკა ყოველთვის ადაპტირდებოდა და იღებდა გარეგან საშუალებებს.
სიკვდილი
ესმა რეჯეპოვა დაიღუპა 2016 წლის 11 დეკემბრის დილას სკოპიეში ავადმყოფობის შემდეგ, ის იყო 73 წლის. ის მანამდე გადაყვანილ იქნა საავადმყოფოში 28 ნოემბერს და მაშინ იყო კრიტიკულ სიტუაციაში. მისი დაკრძალვის ცერემონია დაიწყო 12 დეკემბერს სკოპიეს საქალაქო საბჭოზე, სადაც რამდენიმე ხელისუფალმა, ქალაქი მერისა და მაკედონიის პრეზიდენტის, გეორგე ივანოვის ჩათვლით, პატივი მიაგეს მას. ის მოგვიანებით დაიკრძალა ბუტელის სასაფლაოზე.
პირადი ცხოვრება
ესმა რეჯეპოვა დაქორწინდა საკუთარ მენეჯერზე, სტევო ტეოდოსიევსკიზე 1968 წელს. სტევო დაიბადა 1924 წელს და იყო 19 წლით უფროსი ესმაზე. ტეოდოსიევსკი დაიღუპა 1997 წელს. მათ არასდროს ჰყოლიათ საკუთარი შვილები, მაგრამ იშვილეს მიტოვებული და მეურვეების გარეშე დარჩენილი 47 ბავშვი. მათ 5 მათგანი გაზარდეს საკუთარი ჭერის ქვეშ, ხოლო დანარჩენებისთვის უზრუნველყვეს სახლი და განათლება.
ესმა რეჯეპოვა იყო ცნობილი თავისი მოდის უნიკალური გრძნობით. ის ხშირად ატარებდა მძიმე სამკაულებსა და ფერად ტურბანებს. მას ჰქონდა 300-ზე მეტი ტურბანის კოლექცია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:მაკედონელი ქალი მომღერლები კატეგორია:მაკედონიელი მუსიკოსები კატეგორია:მაკედონიელი ბოშები კატეგორია:ბოშა მუსიკოსები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:ბოშა მომღერლები
უანსის რაიონი
უანსის რაიონი (Distrito de Huanza) — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 408 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 638 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 227.01 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიმის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უაროჩირის პროვინციის რაიონები
აგუა-დოსი-დუ-მარანიანი
აგუა-დოსი-დუ-მარანიანი (Água Doce do Maranhão) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბაიშუ-პარნაიბა-მარანიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 581 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.13 კმ²-ზე. ფართობი 443 267 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
როდრიგო გარსია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:კოლუმბიელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო
ოცნებების სასაფლაო
ოცნებების სასაფლაო — 1997 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. ფილმი გადაღებულია აფხაზეთში და მასში ომის დოკუმენტური კადრებია გამოყენებული. 2015 წელს „ოცნებების სასაფლაოს“ ნეგატივს რესტავრაცია ჩაუტარდა. გოგა ხაინდრავას ცნობილი ნამუშევარის აქამდე ერთადერთი ორიგინალი საფრანგეთში ინახებოდა. „ოცნებების სასაფლაო“ არაერთი პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელია.
სიუჟეტი
ფილმის გმირები აფხაზეთის ომის მონაწილე რეალური პირები არიან. სიკვდილთან შეჯახებამ ძირფესვიანად შეცვალა ახალგაზრდები. მათ მძიმე გამოცდის გავლა მოუხდათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1997 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ისტორიული ფილმები კატეგორია:ფილმები აფხაზეთის ომის შესახებ
ივანეს ბავშვობა
ივანეს ბავშვობა (Ива́ново де́тство) — ანდრეი ტარკოვსკის პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომელიც გამოვიდა 1962 წელს. ფილმში ასახულია ობოლი ივანეს ბედი მეორე მსოფლიო ომის დროს. „ივანეს ბავშვობა“ მისი პერიოდის რამდენიმე ფილმთან („მიფრინავენ წეროები“, „ბალადა ჯარისკაცზე“) ერთად, იმ პერიოდისთვის დამახასიათებელი ფილმებისგან განსხვავებით, ყურადღებას ამახვილებს ადამიანის ბედზე და არა ომში სსრკ-ს მიერ მოპოვებულ სამხედრო წარმატებაზე. ფილმმა მიიღო ოქროს ლომი ვენეციის კინოფესტივალზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1962 წლის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები კატეგორია:ანდრეი ტარკოვსკის ფილმები კატეგორია:მოსფილმის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ფილმები მეორე მსოფლიო ომის შესახებ
ფრანსუა დე გიზი
ფრანსუა დე გიზი (François I le Balafré de Lorraine, duc de Guise; დ. 17 თებერვალი, 1519, ლოთარინგიის საჰერცოგო ― გ. 24 თებერვალი, 1563, ორლეანი) — ფრანგი ჰერცოგი. მონაწილეობდა საფრანგეთის რელიგიური ომებში ჰუგენოტთა წინააღმდეგ.
საფრანგეთში ფრანსუა II-ის მეფობის დროს ქვეყნის მმართველობა ფაქტობრივად ფრანსუა დე გიზის და მისი ძმის, შარლ დე გიზის ხელებში იყო გადასული. ფრანსუამ დაამარცხა აჯანყებული პროტესტანტები, რითაც დაასრულა ამბუაზის შეთქმულება, რომელის მიზანიც იყო საფრანგეთში გიზების მმართველობის შეწყვეტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1519 კატეგორია:გარდაცვლილი 1563 კატეგორია:გიზის ჰერცოგები კატეგორია:გიზები კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
სამშვილდის საერისთავო
310 px|მინი|იბერიის სამეფოს საერისთავოები [[ფარნავაზ I-ის ეპოქაში.]] სამშვილდის საერისთავო — ადმინისტრაციული ერთეული იბერიის სამეფოში. საერისთავოს ცენტრი იყო სამშვილდე. ამ სახელწოდების ტერიტორიული ერთეული პირველად ძვ. წ. III საუკუნის 80-70-იან წლებში ჩნდება.
გეოგრაფია
საერისთავოს ტერიტორია ვრცელდებოდა თანამედროვე მდინარე ვერეს ხეობიდან სამხრეთით და მოიცავდა თრიალეთს, ტაშირსა და აბოცს. ფარნავაზის ეპოქაში იგი გარშემორტყმული იყო დასავლეთით წუნდის, ჩრდილოეთით ქართლის, აღმოსავლეთით კი კახეთის და ხუნანის საერისთავოებით. ხუნანისა და სამშვილდის საერისთავო ერთად ქვემო ქართლის პროვინციას აყალიბებდა, რომელსაც ხშირად ტაშირსაც უწოდებდნენ.
ისტორია
ქართლის ცხოვრების თანახმად სამშვილდის საერისთავო იყო ერთ-ერთი ფარნავაზ I-ის (ძვ. წ. IV–III სს.) მიერ დაწესებულ საერისთავოთა შორის. მეფე საურმაგმა (ძვ. წ. 237–162) აჯანყებაში მონაწილე სამშვილდის ერისთავი გადააყენა და მის ნაცვლად თავისი შვილობილი მირვან I დანიშნა. სამშვილდის ერისთავად ტახტის მემკვიდრის დასმა საერისთავოს შედარებით განსხვავებულ, გარკვეულწილად პრივილეგირებულ, მდგომარეობაზე მიუთითებდა.
მას შემდეგ რაც მეფე მირვან II-მ (ძვ. წ. 33–23) დაამარცხა წინამორბედი მეფე ბარტომი (ძვ. წ. 66–33), დაეუფლა ტახტს და სამშვილდეში შეხიზნული ბარტომის ცოლი თავად დაისვა გვერდით, რომლისაგანაც შეეძინა არშაკი. ქართლში შემოჭრილ ოსების (ალანები) წინააღმდეგ საბრძოლველად ამაზასპმა (182–186), ქართლის სხვა ერისთავებთან ერთად, სამშვილდის ერისთავიც იხმო.
მირიან III-ის (265–342) ცოლი აბეშურა, მეფე ასფაგურის ასული, სამშვილდედან მოიყვანეს. ბაქარ მირიანის ძემ (342–364), რომის მოკავშირე სომხეთის მოძალებისგან და ქვემო ქართლის უკეთ დაცვის მიზნით, ფეროზს ხუნანის საერისთავოს ნაცვლად, სადაც ის მირიან მეფის მიერ იყო დასმული, სამშვილდის საერისთავო გადასცა. IV-VII საუკუნეებში სამშვილდის ერისთავები პიტიახშის საპატიო ტიტულს ატარებდნენ.
ფარსმან ვარაზ-ბაკურის ძეს (405–408) სამშვილდის ერისთავი ზრდიდა. V საუკუნის 20-იან წლებამდე, მეფე არჩილი (410–434) სამშვილდის ერისთავად ნიშნავს თავის ძეს მირდატს, რის შედეგადაც, უშა, ფეროზის შთამომავალი, სამშვილდის ერისთავობას კარგავს. მირდატის გამეფების (434–446) შემდეგ, V საუკუნის შუა ხანებში სამშვილდის ერისთავად არშუშა II გვევლინება. დედოფალ საგდუხტმა, მას შემდეგ, რაც ქრისტიანობა მიიღო აქ ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ეკლესია — სიონი ააგო. ვახტანგ გორგასლის (457–502) მიერ ვარსქენ პიტიახშის მკვლელობის შემდეგ, სამშვილდის ერისთავად ადარნასე გვევლინება. როგორც ჩანს, ფეროზიანებმა ეს თანამდებობა ვახტანგ გორგასლის დასავლეთ საქართველოში გადასვლის ან მეფის გარდაცვალების შემდეგ აღიდგინეს.
VIII საუკუნეში არჩილ ერისმთავარმა (736–786) თავისი ერთ-ერთი ძმისშვილი ცოლად მიათხოვა სამშვილდის ერისთავს. ქართლში არაბთა ბატონობის დამყარების შემდეგ, სამშვილდე თბილისის საამიროს დაექვემდებარა. არაბთა გავლენა სამშვილდის საერისთავოზე ფაქტობრივად ნომინალურ ხასიათს ატარებდა. IX საუკუნის ბოლოს სამშვილდეს ანისის სამეფო დაეუფლა. X საუკუნის დასაწყისში ტაოს ერისთავთ-ერისთავი გურგენი შეეცადა სამშვილდის განთავისუფლებას, მაგრამ უშედეგოდ. X საუკუნის ბოლოს სამშვილდე ტაშირ-ძორაგეტის სამეფოს დედაქალაქი გახდა. XI ს-ის 60-იან წლებში ბაგრატ IV-მ (1027-1072) შეიპყრო სომეხთა მეფე კვირიკე II და სამშვილდე დაიბრუნა.
გიორგი II-მ (1072-1089), შერიგებისა და პატიების ნიშნად, სამშვილდის ერისთავობა კლდეკარის ერისთავ ივანე ლიპარიტის ძეს უბოძა. მისი ერისთავობა 1078 წლამდე, საქართველოში მალიქ-შაჰის შემოჭრამდე გაგრძელდა. ივანეს დატყვევების შემდეგ გიორგი II-მ სამშვილდის ერისთავობა ლიპარიტს გადასცა. 1110 წელს დავით IV აღმაშენებელმა სამშვილდე თურქ-სელჩუკებისაგან გაათავისუფლა. დავით აღმაშენებელმა ამირსპასალარ ივანე ორბელს დიდი დამსახურებისათვის სამშვილდე უბოძა. ორბელთა აჯანყების (1177-1178) შემდეგ, სამშვილდე უშუალოდ სამეფო დომენის ნაწილი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის საერისთავოები
არაბთა სახალიფო
არაბთა სახალიფო — არაბულ-მუსლიმანური სახელმწიფო, რომელსაც მართავდა ხალიფა (632-1258 წწ.) არაბთა სახალიფოს საფუძველი გახდა მუჰამედის მიერ VII საუკუნის 20-იან წლებში ქალაქ მედინაში დაარსებული მუსლიმანური თემი (უმა), სადაც გაერთიანება ხდებოდა ერთი რელიგიისადმი - ისლამისადმი კუთვნილების მიხედვით. უმა იყო თეოკრატიული ორგანიზაცია, რომელშიც მუჰამედი სასულიერო და საერო მეთაური იყო.
ალ-მუკთადი
ალ-მუკთადი დაქორწინდა სელჩუკთა სულთან მელიქ-შაჰის ქალიშვილზე. შესაძლოა მას იმედი ჰქონდა, რომ ამ ქორწინების შედეგად დაბადებული ვაჟი გახდებოდა სულთანიც და ხალიფაც, თუმცა ქორწინება წარუმატებელი გამოდგა, რამაც გამოიწვია მელიქ-შაჰის მიერ სახალიფოს შიდა საქმეებში ჩარევა. 1092 წელს მან ხალიფას დამხობა სცადა, თუმცა ავად გახდა და გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 1056 კატეგორია:გარდაცვლილი 1094
არაბთა სახალიფო
მართლმორწმუნე ხალიფები (632-661)
632 წელს მუჰამედის გარდაცვალების შემდეგ, მუსლიმანური თემის მეთაურად აირჩიეს აბუ ბაქრი (632-634 წწ.), რომელმაც მიიღო „ხალიფა რასულ ალ-ლაჰის“ („ალაჰის მოციქულის მოადგილე“) წოდება. საფუძველი ჩაეყარა არაბთა სამხედრო-თეოკრატიულ სახელმწიფოს (632-661 წწ.), რომლის მმართველ ხალიფებს „ალ-ხალიფა ალ-რაშიდუნას“ (მართლმორწმუნე ხალიფებს) უწოდებდნენ.
მეორე ხალიფამ უმარ I-მა (634-644 წწ.), მიიღო „ამირა ალ-მუმინინას“ („მართლმორწმუნე ამირას“) წოდება, რითაც ხაზი გაესვა ხალიფის საერო ფუნქციას. ამიერიდან ხალიფები ამ ტიტულით იწოდებოდნენ. პირველმა ხალიფებმა დაასრულეს მუჰამედის მიერ დაწყებული არაბული ტომების გაერთიანება და წარმატებით მიჰყვეს ხელი დაპყრობით ომებს, რომელთა ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი აბუ ბაქრის, უმარ I-ისა და უსმანის (644-656 წწ.) ხანაზე მოდის. ორი ათეული წლის მანძილზე არაბებმა დაიპყრეს ბიზანტიის აღმოსავლური და აფრიკის პროვინციები: სირია, პალესტინა, ეგვიპტე და ჩრდილოეთი აფრიკა, მთლიანად დაიმორჩილეს ირანი და ბოლო მოუღეს სასანიანთა ირანის იმპერიას, ამავე ხანებში დაიპყრეს აზერბაიჯანი, სომხეთი და საქართველო.