cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camponotus reticulatus gestiens
Camponotus reticulatus gestiens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
მანტარო (მდინარე)
მანტარო (Mantaro) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, პერუში. ენეს მარცხენა შენაკადი. კეჩუას ენაზე მდინარის სახელწოდება ითარგმნება, როგორც „დიდი მდინარე“.
Camponotus reticulatus gestiens
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მანტარო (მდინარე)
უანაკაველიკის რეგიონში მდინარეზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც გამოიმუშავებს პერუს ელექტოენერგიის 50 %–ს.
კროტონი (მცენარე)
ლიტერატურა
კატეგორია:რძიანასებრნი
მანტარო (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს მდინარეები
ცინკოგრაფია
ცინკოგრაფია (Zink და ... გრაფია) — კლიშეს დამზადების ფოტომექანიკური ხერხი. გამოსახულების ნეგატივის პირი გადააქვთ შუქმგრძნობიარე შრით დაფარულ თუთიის ან მაგნიუმის შენადნობების ფირფიტაზე, რომლის ზედაპირის ამოჭმით მიიღება რელიეფური საბეჭდი ელემენტები.
1850 წელს ცინკოგრაფია პირველად გამოიყენა ფრანგმა ფ. ჟილომ, რომელმაც დამუშავა ჟილოტიპიის ხერხი. 1862 წელს ინგლისელმა გ. ჯეიმზმა ხელით შესასრულებელი სამუშაო პროცესები შეცვალა ფოტოპირგადაღებით. ამ ახალ ხერხს უწოდეს ფოტოცინკოგრაფია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბეჭდვის სახეობა კატეგორია:თუთია
NGC 7479
NGC 7479 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 19 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
მარკუ (სეარა)
მარკუ (Marco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
რომანოვების ქვის სასახლე
რომანოვების ქვის სასახლე — არქიტექტურული ძეგლი სამცხე-ჯავახეთში, დაბა აბასთუმანში. იგი რომანოვების სასახლეთა კომპლექსის ნაწილია. ძეგლი მდინარე ოცხეს ნაპირზე, ფალიაშვილის ქუჩის ზედა მხარეს, კლდოვანი მთის ძირშია აშენებული. ორსართულიანი ნაგებობა, განსხვავებით უფლისწულის საზაფხულო სასახლისა და შუა სასახლისაგან, ქვის არის, მაგრამ მისი სივრცითი სტრუქტურა სხვა სასახლეთა მსგავსად, მკვეთრად ასიმეტრიულია. ძირითადი მოცულობის, მკრთალი რიზალიტების, სამერცხლულების ფრამუგების სამკუთხა ფრონტონები, ორსართულად განლაგებული ვიწრო და ფართე ხის აივნების დამასრულებელი ასევე სამკუთხა ფრონტონები, კოშკურა მოცულობის ციცაბო გადახურვა, ძლიერად შვერილი წინფრა და თავად შენობის არაერთგვაროვანი კონტური, ფასადის როგორც კლასიცისტური, ისე ადგილობრივი არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ნიშნები მთელი ნაგებობის ასიმეტრიულ კომპოზიციას ქმნის და შენობას ევროპული ნეორომანტიზმის მიმართულებაში აქცევს. აღსანიშნავია ღიობთა სათაურები, თაროები და სხვა არაერთგვაროვანი, ფლეთილი ქვებისგან შემდგარი კედლის სიბრტყის ფონზე გამოყოფა. სწორი კვადრების რეგულარული რიგებით მხოლოდ ცოკოლი გამოირჩევა. აბასთუმნურ ტრადიციას მისდევს სამკუთხა ფრონტონების ხის დეტალების დამუშავება — ჭვირული ელემენტებით თუ ხის ძელაკებისაგან შემდგარი კომპოზიციები. ინტერიერში შემორჩენილია რომანოვებისდროინდელი ქვის კიბე რკინის აჟურული მოაჯირით, დარაბები და ინტერიერის მორთულობის სხვა დეტალები. სასახლის სიახლოვეს მდებარე, წაგრძელებული გეგმის, ერთსართულიანი ნაგებობა ასევე რომანოვების კომპლექსის ნაწილი უნდა ყოფილიყო. იგი ძლიერ გადაკეთებულია, მაგრამ მისი სამშენებლო მასალა — ადგილობრივი ქვა, ქვის წყობის ხასიათი, ჯერ კიდევ გადარჩენილ ღიობთა პროპორცია გვაფიქრებინებს, რომ ერთსართულიანი ნაგებობაც სასახლის პარალელურად როგორც დამხმარე შენობა XIX საუკუნის მიწურულში უნდა აშენებულიყო.
მარკუ (სეარა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 707 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 574.148 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.03 კმ²-ზე.
რომანოვების ქვის სასახლე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მარკუ (სეარა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
პროკარიოტები
პროკარიოტები, პროტოკარიოტები (Procaryota; προ „წინ“ და „ბირთვი“) — საერთო სახელწოდება ერთუჯრედიანი ორგანიზმებისა, რომელთაც არა აქვთ ნამდვილი ბირთვი და ქრომოსომებად ჩამოყალიბებული მემკვიდრული აპარატი. მემკვიდრული ინფორმაციის გადაცემისა და რეალიზაციის მატერიალური სუბსტრატი პროკარიოტებშიც დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავაა (დნმ), ოღონდ ქრომოსომებად არ არის ორგანიზებული და უჯრედის ცენტრში რგოლისებრ სტრუქტურას ქმნის, რომელსაც საკუთარი მემბრანა არ აქვს და ნუკლეოიდს უწოდებენ. პროკარიოტებს არც მიტოქონდრიები აქვთ, არც რთული შოლტები და სხვა. თანამედროვე კლასიფიკაციით პროკარიოტები განიხილება საუფლოს ან ქვესაუფლოს რანგის ჯგუფად, რომელიც მოიცავს ბაქტერიებს და არქეებს.
პროკარიოტები უძველესი ცოცხალი არსებებია, რომლებიც სამი მილიარდი წელია დედამიწაზე ბინადრობენ. მცირე ზომის გამო მათი შესწავლა მხოლოდ მიკროსკოპით არის შესაძლებელი. ეუკარიოტებისაგან განსხვავებით პროკარიოტების უჯრედებში არ არის მთელი რიგი ორგანოიდები: მიტოქონდრიები, ენდოპლაზმური ბადე, გოლჯის აპარატი და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:პროკარიოტები
მიშელ ჯოტოდია
მიშელ ჯოტოდია (Michel Am-Nondokro Djotodia; დ. 1949, ვაკაგის პრეფექტურა, უბანგი-შარი) — ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 2013-2014 წლებში. ხელისუფლებაში მოვიდა ფრანსუა ბოზიზეს წინააღმდეგ მოწყობილი სამხედრო გადატრიალების შედეგად.
დაიბადა 1949 წელს ვაკაგის პრეფექტურაში, უბანგი-შარი. სარწმუნოებით ისლამის მიმდევარია, მაშინ როდესაც ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მოსახლეობის უმეტესობა ქრისტიანობას მისდევს. სწავლობდა სსრკ-ში, ჯერ ქალაქ ორიოლის ტექნიკუმში, ხოლო შემდეგ პატრის ლუმუმბას სახელობის ხალხთა მეგობრობის უნივერსიტეტში. 10 წელი ცხოვრობდა საბჭოთა კავშირში, ცოლად ჰყავდა სსრკ-ს მოქალაქე, რომელთანაც შეეძინა გოგონა.
2014 წლის 9 იანვარს ჯოტოდიამ პირველად დატოვა ქვეყანა და გაფრინდა ჩადის დედაქალაქ ნჯამენაში, სადაც მიმდინარეობდა ცენრალური აფრიკის ქვეყნების ეკონომიური გაერთიანების სამიტი. 10 იანვარს ბანგის მოსახლეობა გამოვიდა აქციებზე პრეზიდენტის გადადგომის მოწოდებით. ამავე დღეს მან საკუთარი ნებით უარი განაცხადა მოვალეობის შესრულებაზე, რადგან ვერ შეძლო ქვეყანაში მიმდინარე ძალადობის ტალღის გამკლავება და გაიქცა ბენინში.
სქოლიო
კატეგორია:ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1949
Ժ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
Camponotus reticulatus fullawayi
Camponotus reticulatus fullawayi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
კრწანისი
კრწანისი — უბანი თბილისში, ფეოდალურ ხანაში - სოფელი. წყაროებში პირველად იხსენიება XIV საუკუნის ბოლოს. კრწანისი საკათალიკოსო სოფელი იყო. შუა საუკუნეებში აქ წმ. გიორგის ეკლესია იდგა. კრწანისი წარმოადგენდა დაწინაურებულ სასოფლო-სამეურნეო რეგიონს, აქ იყო სარწყავი არხი, რუ, რუსხმულები, მდინარეზე მოწყობილი იყო წყლის საქაჩი ჩარხები. კრწანისის ველზე 1795 წელს გაიმართა დიდი ბრძოლა სპარსეთისა და ქართლ-კახეთის ლაშქარს შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
თეთრი ტბა (ტომსკი)
თეთრი ტბა (Белое озеро) — ტბა ტომსკის ისტორიულ ცენტრში, ვოსკრესენსკის (კვირის) მთაზე, ოქტომბრის რაიონში.
ისტორია
1870-იან წლებში ტბა გაღრმავდა, ჩამოყალიბდა ჩვეულებრივ ოვალურად, ტორფიანი კუნძული ამოიღეს შუიდან, დარგეს ხეები. ზაფხულში ტბაზე საბანაოებს აწყობდნენ, ზამთარში კი — საციგურაო მოედნებს.
1907 წელს, ა. კ. ზავიტკოვის წინადადებით, ქალაქის მთავრობამ განიხილა წინადადება ტბის შევსების და მის ადგილას ბაზრის მოედნის მოწყობის შესახებ.
1940 წელს ტბის ნაპირას მოეწყო პარკი, დაირგო აკაციის, ალვის, ვაშლის, კედრისა და ნაძვის ბუჩქები; დამონტაჟდა ლენინის, სტალინის, ვოროშილოვის, ჩაპაევის სკულპტურები, სკულპტურული ჯგუფები „პარტიზანები“, „მესაზღვრე ძაღლით“. მარცხნივ|მინი| საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირის, მფრინავ-კოსმონავტ ნ. ნ. რუკავიშნიკოვის ბიუსტი დიდი სამამულო ომის დროს ტბის გამოყენება ქარხანა „ტომკაბელმა“ (ამჟამად „ციმბირკაბელი“) დაიწყო, როგორც ტექნიკური რეზერვუარის. 1950-იან წლებში დაბინძურებული წყალი გაუშვეს, ფსკერი გაწმინდეს. ტბის ირგვლივ დაირგო ნეკერჩხლის ხეები.
1959 წლის 29 აგვისტოს ტბის შუაში გაკეთდა შადრევანი — თეთრი შროშანის ფორმის, ტომსკის სამოქალაქო საინჟინრო ინსტიტუტის მასწავლებლის ვ. ვ. გორევის პროექტით.
1978 წლის ნოემბერში თეთრი ტბის სანაპიროზე, პარკში დამონტაჟდა ტომსკის მკვიდრის, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირის, კოსმონავტ ნიკოლაი რუკავიშნიკოვის ბრინჯაოს ბიუსტი.
ეტიმოლოგია
ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, XVII საუკუნის დასაწყისში, ეუშტინის მთავრის ტაიანის ჯარისკაცებს, რომლებიც დიდი ხნის განმავლობაში იგერიებდნენ სტეპის ვარიაგების შემოტევებს, მოულოდნელად თავს დაესხნენ ბოროტი სულები და სერიოზული დაავადებები მოუტანეს. უბედურებისგან თავის დაღწევა მხოლოდ ადამიანის მიერ საკუთარი სისხლით ტბის გაცოცხლებით იყო შესაძლებელი. ეს გააკეთა მთავრის ქალიშვილმა, მშვენიერმა ტომამ, რომელმაც ხანჯალი მკერდში დაირტყა. მის ფეხებთან წყალი ადუღდა, გათეთრდა და ავადმყოფი მეომრები განიკურნენ ამ წყლით. გამოჯანმრთელებულებს კი საშუალება მიეცათ, მტრები არ შემოეშვათ ქალაქში. ამის შემდეგ ტბას თეთრი უწოდეს.
სხვა ლეგენდის თანახმად, მას სახელი ეწოდა ტბას გარშემო შემოვლებული თეთრტანიანი არყის ხეების მიხედვით.
წარმოშობის თანამედროვე ვერსია ვარაუდობს, რომ რუსეთში დიდი ხანია თეთრს ეძახიან სუფთა, ანკარა წყლის წყაროებს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ტბები კატეგორია:ტომსკის ღირსშესანიშნაობები
ცენტრისკენული ძალა
მინი|200 px|ცემტისკენული ძალა F ატრიალებს სხეულს მასით m, რომელიც ბრუნავს სიჩქარით V ბრუნავს რა წერტილი O გარშემო წრიული რადიუსის r ტრაექტორიაზე ცენტრისკენული ძალა — მატერიალურ წერტილზე მოქმედი ძალა, რომელიც მიმართულია მისი ტრაექტორიის მთავარი ნორმალის გასწვრივ სიმრუდის ცენტრისაკენ (წრეწირზე წერტილის მოძრაობისას — წრეწირის ცენტრისაკენ). ცენტრისკენული ძალა გამოისახება ფორმულით:
ცენტირსკენული ძალის მოქედებით თავისუფალი მატერიალური წერტილი მრუდწირულად მოძრაობს. წრფივი მოძრაობისას ცენტრისკენული ძალა ნულის ტოლია.
I Saw Her Standing There
I Saw Her Standing There (მე ის იქ მდგარი დავინახე) — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა, მისი სადებიუტო სტუდიური ალბომიდან Please Please Me.
1963 წელს ლეიბლმა Capitol Records სიმღერა ასევე გამოსცა აშშ-ში, როგორც პირველი ამერიკული სინგლი, კომპოზიციასთან "I Want to Hold Your Hand" ერთად. წარმატებამ არ დააყოვნა და "I Saw Her Standing There" მოხვდა ბილბორდის ჩარტში, 1964 წლის 8 თებერვალს და მასში 11 კვირის განმავლობაში დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
კრწანისის განძი
კრწანისის განძი — სპილენძის ქართული მონეტების განძი, რომელიც შემთხვევით იპოვეს 1935 წელს კრწანისში. შეიცავს 1319 ერთეულს (1312 ც. მეფე რუსუდანს განეკუთვნება, რამდენიმე ბიზანტიური და ილდეღიზიდურია). რუსუდანის მონეტის შუბლზე ორნამენტირებულ ჩარჩოში მთავრული ასოებით დაქარაგმებულია მისი სახელი ႰႱႬ (რუსუდან). ჩარჩოს გარე ბუდეებში მოთავსებულია თარიღი ქორონიკონით 447 (1227). მონეტა ზურგზე ოთხსტრიქონიანი არაბული ზედწერილია: „დედოფალი მეფეთა და დედოფალთა, დიდება ქვეყნისა, სამეფოსა და სარწმუნოებისა, რუსუდანი, ასული თამარისა, მესიის თაყვანისმცემელი, განადიდებს ღმერთი გამარჯვებებს მისას“. განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
Camponotus reticulatus
Camponotus reticulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვალდოვინიო
ვალდოვინიო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 88,52 კმ². მოსახლეობა — 6542 კაცი (2020 წ.).
NGC 7485
NGC 7485 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1828 წლის 19 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
კიეტის პროვინცია
კიეტი (Provincia di Chieti) -— პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში. კიეტის პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთიდან ესაზღვრება პესკარას პროვინცია, დასავლეთიდან — ლ'აკვილას პროვინცია, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — მოლიზეს რეგიონის კამპობასოს პროვინცია, ხოლო სამხრეთით მოლიზეს რეგიონის იზერნიის პროვინცია. ადმინისტრაციულად კიეტი 104 კომუნად იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
გულიები
გულიები (მხ. რ. გულია) — ქართული გვარი. გავრცელებულია ოკუპირებულ აფხაზეთსა და საქართველოს დანარჩენ მხარეებში. მისი მატარებელების ნაწილი გააფხაზებულია. გულია აფხაზური გვარსახელი არ არის, რადგან მათ აფხაზური მორფოლოგიური ინვენტარი არ დაერთვის. გვარმა განიცადა მხოლოდ ფონეტიკური ცვლილებები სესხების კანონზომიერებების დაცვით. ბოლო წლებში აფხაზ მეცნიერებს გაუჩნდათ დაუსაბუთებელი იდეა, თითქოს -ია დაბოლოების მქონე გვარები აფხაზური წარმომავლობისა იყოს, რაც ვერ უძლებს კრიტიკას, ვინაიდან ასეთი გვარების აბსოლუტურ უმრავლესობას გამჭვირვალე ეტიმოლოგია ეძებნება ქართულ ენობრივ სივრცეში, კონკრეტულად სამეგრელო-სამურზაყანოში და ვერ იხსნება აფხაზური ენის ნიადაგზე. 2023 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მხოლოდ 3 ადამიანი ატარებს ამ გვარს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული გვარები კატეგორია:აფხაზური გვარები
არშიიანი აბლაბუდიანი სოკო
არშიიანი აბლაბუდიანი სოკო — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპასა და მაროკოს (ჩრდილოეთი აფრიკა).
საკვებად გამოიყენება ნორჩობაში. იზრდება ჯგუფებად ნიადაგზე, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-12 სმ-მდე, ხორციანი, ნორჩობაში ნახევარსფეროსებრია, შემდეგ ამობურცული და საბოლოოდ ბრტყლად ჩაზნექილი. ზედაპირი მშრალი, ქერცლისებრი, ზოგჯერ ოდნავ წებოვანი, კიდეზე შემოვლებულია აქვს იისფერი არშია. ფერი ვარირებს ვარდისფერ-იისფერიდან ვარდისფერ-იისფერ-ყავისფრამდე.
ფეხის სიგრძე — 4-7 სმდე, სისქე — 2-4 სმ-მდე, ცილინდრულ, მკვრივი, ძირში გაგანიერებული, სიგრძივ ბოჭკოვანი. თავიდან მოთეთრო, შემდეგ ჟანგმიწისფერი, ზოგჯერ ძირისკენ წითელ-ყავისფერი.
რბილობი — სქელი, ხორციანი, მკვრივი, თეთრი ფერის. გაჭრისას ფერს არ იცვლის, სასიამოვნო გემოთი. ნორჩობაში ახასიათებს ხილის სუნი, სიმწიფეში იღებს არასასიამოვნი სუნს.
სპორების ფხვნილი — ყვითელ-ყავისფერი. სპორები — 10-11x5–5,6 მკმ, ნუშის ფორმის.
გავრცელება და ეკოლოგია
იზრდება ნიადაგზე ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად, წიწვივან და შერეულ ტყეებში, უპირატესად მჟავე ნიადაგზე ნაძვთან, ზოგჯერ სოჭთანაც
სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
კვებითი ღირებულება
საკმაოდ გემრიელი სოკოა. გამოიყენება ახალი, მხოლოდ ნორჩი ეგზემპლარები. სიმწიფეში ახასიათებს არასასიამოვნო სუნი, აქედან გამომდინარე, ზოგიერთი სახელმძღვანელო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს.
სქოლიო
კატეგორია:არასაჭმელი სოკოები კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
იმერხევის ეკლესია
იმერხევის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ფოლადაურში, მდ. ფოლადაურის მარცხენა შენაკადის გიულმაგამედჩაი ხეობაში. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ტაძარი თარიღდება XIII საუკუნით.
აღწერა
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ეკლესიის სიგრძე 7.65 მ, ხოლო სიგანე 5.5 მ. ვახუშტის რუკის მიხედვით ამ შემოგარენში დატანილია გვიანი შუა საუკუნეების მავნელასოფლის ნიშანი. ეკლესია ნაგებია ნათალი ყვითელი და წითელი ტუფის კვადრებით. ინტერიერში უფრო წვრილი ზომის ნატეხი ქვა გამოიყენება, ხოლო კონსტრუქციული დეტალები ნათალი ქვით არის გაკეთებული. ეკლესია ორსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. გარედან არქიტრავით დასრულებული და შიგნიდან თაღოვანი კარი სამხრეთის კედელშია. ჩრდილოეთის გარდა ყველა კედელში თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ეკლესია დახურული იყო ლორფინით, რომელიც აღდგენის შემდეგ შეცვალეს თუნუქის სახურავით. აფსიდა ნახევარწრიულია,. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს იატაკის დონიდან თითქმის სარკმლის შუაწელამდე აზიდული ნახევარწრიული, ზემოთკენ შევიწროვებული და კონქისებური თავით დასრულებული ნიშებია გაკეთებული. კონქი პროფილირებულ იმპოსტებზე გადაყვანილ ტრიუმფალურ თაღს ეყრდნობა. საკურთხევლის იატაკი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზი წყვილი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომლის პროფილირებულ კაპიტელებზე კამარის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. ასეთივე იმპოსტზე გადაყვანილი თაღია გრძივი კედლების დასავლეთ კიდეში. ყველა თაღის საბჯენი იმპოსტი ერთნაირია. ტაძრის ფასადების მორთულობა წარმოდგენილია კარ-სარკმელთა მოჩარჩოებით. სარკმლებს შეწყვილებული ლილვების სვეტებითა და კამარით შექმნილი მოჩარჩოება აქვს, რომლებიც გაფორმებულია ორნამენტული საპირითა და კაპიტელ-ბაზისებით. აღმოსავლეთის სარკმლის თაღზე დამატებით ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა ჩადგმული. კარი შედება ოთხი წყვილი ბურთულებით დასრულებული და სწორკუთხა ორნამენტული კაპიტელ-ბაზისებით გაფორმებული ლილვებით შედგენილი სვეტებისა და კამარისგან, რომლის შიდა არეები ორნამენტირებულია, ხოლო ტიმპანისებრ ფონზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა მოცემული. ეკლესია ერთ-ერთი გამორჩეული ძეგლია ფოლადაურის ხეობის ზემო წელის შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრულ ნიმუშებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეკატერინეს სასახლე
ეკატერინეს დიდი სასახლე (Большой Екатерининский дворец) — ყოფილი საიმპერატორო სასახლე, სამი რუსი მონარქის ეკატერინე I-ის ელისაბედ I-ისა და ეკატერინე II-ის საზაფხულო რეზიდენცია. სასახლე მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგისდან 26 კმ-ში, ქალაქ პუშკინში.
რეზიდენციას დასაბამი 1717 წელს დაედო, როდესაც ეკატერინე I-მა გერმანელი არქიტექტორი იოჰან-ფრიდრიხ ბრაუნშტაინი დაიქირავა საკუთარი სიამოვნებისთვის ზაფხულის რეზიდენციის ასაგებად. 1743 წელს იმპერატრიცა ანამ მიხაილ ზემცოვსა და ანდრეი კვასოვს შეუკვეთა ეკატერინეს სასახლის გაფართოება. თუმცა იმპერატრიცა ელისაბედმა დედამისის რეზიდენცია ძველმოდურად მიიჩნია და 1756 წლის მაისში კარის არქიტექტორ ბართოლომეო რასტრელის სთხოვა ძველი შენობის დანგრევა და მისი ახლით, უფრო გრანდიოზულით შეცვლა როკოკოს სტილში. მშენებლობა ოთხ წელს გაგრძელდა და 1756 წლის 30 ივლისს არქიტექტორმა იმპერატრიცასა და მის კარს წარუდგინა ახალი 325 მეტრი სიგრძის სასახლე.
ელისაბედის სიცოცხლის პერიოდში სასახლემ სახელი გაითქვა მისი ურცხვი ფუფუნებით. 100 კგ-ზე მეტი ოქრო იქნა გამოყენებული შენობის ფასადის ჩუქურთმების მოსავარაყებლად, სახურავზე კი უამრავი ქანდაკება დაიდგა. ერთ დროს ჭორიც გავრცელდა, რომ სახურავი მთლიანად ოქროსი იყო. სასახლის წინ ბაღი გაშენდა. მთელ კომპლექსს გარს ეტრყმის დელიკატური ჭედური რკინის გალავანი.
მიუხედავად იმისა, რომ სასახლეს ეკატერინე დიდს უკავშირებენ, ეს უკანასკნელი სასახლის ”ათქვეფილი კრემისებრ” არქიტექტურას ძველმოდურად მიიჩნევდა. ტახტზე ასვლისას პარკის რამდენიმე ქანდაკება ოქროთი დაიფარა, იმპერატრიცა ელისაბედის უკანასკნელი სურვლის აღსასრულებლად, თუმცა დაკავშირებული ხარჯების სიდიდის შეტყობისთანავე ახალმა მონარქმა სამუშაოები მყისვე შეაწყვეტინა. ეკატერინეს განუკიცხავს მისი წინამორბედის უყაირათო ექსტრავაგანტულობა: ”მილიონ ექვსასი ათასი მანეთის თანხა დაიხარჯა მშენებლობაზე. ამის დამამტკიცებელი ხარჯთაღრიცხვა არსებობს; მაგრამ გარდა ამისა იმპერატრიცა ფულს ხარჯავდა საკუთარი ჯიბიდან ისე, რომ არ კი ითვლიდა”.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგი კატეგორია:ბაროკო კატეგორია:რუსეთის სასახლეები
მონობის 12 წელი (ფილმი)
მონობის 12 წელი (12 Years a Slave) — 2013 წლის ეპიკურ-ისტორიული ფილმი. დაფუძნებულია სოლომონ ნორთაპის რეალურ ისტორიაზე და მის მიერ 1853 წელს გამოცემულ მემუარებზე.
სიუჟეტი
შავკანიანი სოლომონ ნორთაპი იყო ნიუ-იორკის შტატში დაბადებული თავისუფალი შავკანიანი. ნორთაპი იყო განათლებული ადამიანი, რომელიც ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ქალაქ სარაგოტა-სპრინგზში. 1841 წელს ორმა ადამიანმა მას შესთავაზა მიმზიდველი სამუშაო ვაშინგტონში. ჩასვლისას, მას იტაცებენ, გახდა მონა და ეწია უმწეო სიცოცხლე, ერთი მეპატრონიდან მეორესთან გადასვლით. 12 წლის მონობის შემდეგ ნორთაპი ახერხებს გათავისუფლებას და ოჯახთან დაბრუნებას.
ჯილდოები
ოსკარი
ოქროს გლობუსი
BAFTA
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2013 წლის ფილმები კატეგორია:ფილმები მონობის შესახებ კატეგორია:ავტობიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:სტივ მაკ-კუინის ფილმები
ცენტრიდანული ძალა
ცენტრიდანული ძალა — ძალა, რომლითაც მოძრავი მატერიალური წერტილი მოქმედებს სხეულზე (ბმაზე), რომელიც ზღუდავს წერტილის მოძრაობას და აიძულებს მას იმოძრაოს მრუდწირულად. რიცხობრივად ცენტრიდანული ძალა ტოლია (სადაც m არის მატერალური წერტილის მასა, v — მისი სიჩქარე, \rho — ტრაექტორიის სიმრუდის რადიუსი) და მიმართულია მთავარი ნორმალის გასწვრივ სიმრუდის ცენტრიდან ტრაექტორიისაკენ (წერტილის წრეწირზე მოძრაობისას — წრეწირის ცენტრიდან). ცენტრიდანული ძალა და ცენტრისკენული ძალა რიცხობრივად ერთმანეთის ტოლია და მიმართულია ერთმანეთის საწინააღმდეგოდ ერთი წრფის გასწვრივ, მაგრამ მოდებულისა სხვადასხვა სხეულზე როგორც ქმედებისა და უკუქმედების ძალები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიკა
აპურიმაკი (მდინარე)
აპურიმაკი (Apurimac) — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, პერუში. ქვემო დინებაში ეწოდება ენე, ტამბო. არის მდინარე უკაიალის მარცხენა მდგენელი. სათავეს იღებს ცენტრალურ ანდებში, ტიტიკაკის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით.
აპურიმაკი
აპურიმაკი (Río Apurímac) – მდინარეს აპურიმაკი ეწოდება სათავიდან 731 კმ.
ენე
ენე (Ene) – მდინარის სახელწოდებაა (-12.2625°N, -73.975°W) შემდეგი 181 კილომეტრი.
ტამბო
ტამბო (Tambo) –  მდინარეს ტამბო ეწოდება (-11.16083°N, -74.24667°W) ბოლო 159 კმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს მდინარეები
Ի
Ի, ի (ինի) — სომხური ანბანის მეთერთმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [i]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ი“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 20 (ოცი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
Camponotus repens
Camponotus repens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
მარტინოპოლი
მარტინოპოლი (Martinópole) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 220 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 298.948 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.19 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
პოლარული ციალი
thumb|230px|ჩრდილოეთის ციალი პოლარული ციალი — პლანეტათა ატმოსფეროს ზედა ფენების (ლუმინესენციის) ნათება, რომელიც მაგნიტოსფეროს მოიცავს, მზის ქარის ნაწილაკებით დამუხტული მათი ურთიერთქმედების შედეგად.
დედამიწის პოლარული ციალი
thumb|230px|კოსმოსიდან გადაღებული ჩრდილოეთის ციალი პოლარული ციალი ორივე ნახევარსფეროს მაღალი განედების ოვალური სარტყელის ზონებში აღინიშნება, რომელთაც დედამიწის მაგნიტური სარტყელი არტყამს, ანუ ავრორალურ ოვალებში. ავრორალური ოვალების დიამეტრი წყნარი მზის პირობებში 3000 კვ. მეტრს შეადგენს, დღის მხარეს ზონის საზღვარი მაგნიტური პოლუსიდან 10–16° არის დაშორებული, ღამით — 20–23°. რამდენადაც დედამიწის მაგნიტური პოლუსების გეოგრაფიულს ჩამორჩება ~12°-ით, პოლარული ციალი შეინიშნება 67–70° განედებზე. თუმცა, მზის აქტიურობისას ავრორალური ოვალი ფართოვდება და ქვედა განედებშიც — 20–25° შეიძლება შემჩნევა, ანუ მათი გამოვლინების ჩვეულებრივი საზღვრებიდან ჩრდილოეთით ან სამხრეთით.
პოლარული ციალი გაზაფხულობითა და შემოდგომობით უფრო ხშირია, ვიდრე ზამთრობით და ზაფხულობით. სიხშირის პიკი საგაზაფხულო და საშემოდგომო ბუნიობისას (დღე-ღამტოლობის დროს) აღწევს. პოლარული ციალისას ჭარბი რაოდენობით ენერგია გამოიყოფა, (2007 წლის აღრიცხვით — 5x1014 ჯოულით, დაახლოებით იმდენი, რამდენიც 5,5 ბალიანი მიწისძვრისას. კოსმოსიდან დაკვირვებისას პოლარული ციალი ცის სწრაფცვლადი ფერთა ნათების, მოძრავი სხივების, ხაზების, გვირგვინებისა და „ფარდების“ ბზინვარებით ვლინდება. პოლარული ციალის ხანგრძლივობა რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე გრძელდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტროფიზიკა
ვლადიმირის სასახლე
ვლადიმირის სასახლე (რუს.: Владимирский дворец) — ბოლო საიმპერატორო სასახლე, რომელიც აიგო სანქტ-პეტერბურგში, რუსეთი. სასახლის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტორთა ჯგუფს (ალექსანდრე რეზანოვი, ანდრეი ჰუნი, იორონიმ კიტნერი, ვლადიმირ შრეტერი), განკუთვნილი იყო ალექსანდრე II-ის ძის, დიდი თავადი ვლადიმირ ალექსანდროვიჩისთვის. მშენებლობა გრძელდებოდა 1867-72 წლებში.
მარმარილოსა და ზამთრის სასახლეების მსგავსად ვლადიმირის სასახლის წინა ფასადი სასახლეების სანაპიროს გადაჰყურებს, ვინაიდან მდ. ნევის სანაპირო რუსული არისტოკრატიისთვის განსაკუთრებით ღირსშესანიშნავი ხედი იყო. შენობის ფასადი, მდიდარი ბათქაშის ორნამენტებით, გადმოღებულია ლეონ ბატისტა ლებერტის ფლორენციული სასახლიდან.
სასახლე და მისი სატელიტი შენობები მოიცავს 360 ოთაცს, თითოეული მათგანი განსხვავებულ ისტორიულ სტილშია: ნეორენესანსი (მისაღები ოთახი, შემოსასვლელი), გოტიკური აღორძინება (სასადილო დარბაზი), რუსული აღორძინება (მუხის დარბაზი), როკოკო (თეთრი დარბაზი), ბიზანტიური სტილი (კაბინეტი), ლუი XIV, სხვადასხვა აღმოსავლური სტილები და მისთ. ინტერიერის ამგვარი ორნამენტაცია მე-19 საუკუნის ისტორიციზმის უმნიშვნელოვანეს მონუმენტად ითვლება.
გაბური სიდიბე
გაბური „გები“ სიდიბე (Gabourey Sidibe; დ. 6 მაისი, 1983) — ამერიკელი მსახიობი. მისი დებიუტი შედგა ფილმში „განძი“ (2009), სადაც შეასრულა კლარისა ჯონსის როლი, რომელმაც მოუტანა მას ნომინაცია ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. სიდიბე დაიბადა ნიუ-იორკში, დედამისის რიტმ-ენდ-ბლუზისა და გოსპელის შემსრულებლის — ელის ტენ რიდლისა და მამამისის წარმოშობით სენეგალელის — იბნოუ სიდიბეს ოჯახში. სწავლობდა მანჰეტენის საქალაქო სათემო კოლეჯში, სიტი-კოლეჯსა და მერსის კოლეჯში. სიდიბეს პოპულარობა მოუტანა შესრულებულმა როლმა ფილმში „განძი“, სადაც განასახიერა 16 წლის გოგონას სახე. ფილმმა მოიპოვა მრავალი ჯილდო, მათ შორის 2 ოსკარის პრემია. 2011 წელს მიიღო როლი ფილმში „როგორ მოვიპაროთ ცათამბჯენი“, ხოლო 2012 წელს გამოჩნდა ფილმში „შვიდი ფსიქოპათი“.
ვლადიმირის სასახლე
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სასახლეები
გაბური სიდიბე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
მაისურის სასახლე
thumb|300px|მაისურის მაჰარაჯის სასახლე მაისურის სასახლე (ჰინდუ: ಮೈಸೂರು ಅರಮನ) -- მაისურის სამეფო ოჯახის ყოფილი ოფიციალური რეზიდენცია, მდებარეობს ქალაქ მაისურში, სამხრეთ ინდოეთი.
მაისურში რამდენიმე ისტორიული სასახლეა, რის გამოც მას სასახლეების ქალაქს უწოდებენ. მიუხედავად ამისა, „მაისურის სასახლე“ მიუთითებს კერძოდ ამ სასახლეთაგან მხოლოდ ერთ-ერთზე. სასახლის მშენებლობა დასრულდა 1912 წელს და ამჟამად ეს ქალაქის ყველაზე განთქმული ღირსშესანიშნაობაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის სასახლეები კატეგორია:მაისური
წყნარი ოკეანე
წყნარი ოკეანე — დედამიწის უდიდესი და უღრმესი ოკეანე. მდებარეობს დასავლეთით — ევრაზიასა და ავსტრალიას, აღმოსავლეთით — ჩრდილოეთ ამერიკასა და სამხრეთ ამერიკას და სამხრეთით — ანტარქტიდას შორის. ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანისაგან გამოყოფილია ბერინგის სრუტით; ინდოეთის ოკეანესთან საზღვარი გადის მალაკის სრუტის ჩრდილო კიდეზე, გაუყვება კუნძულ სუმატრის დასავლეთ ნაპირს, კუნძულების იავის, ტიმორისა და ახალი გვინეის სამხრეთ ნაპირებს, ავსტრალიისა და კუნძულ ტასმანიის აღმოსავლეთ ნაპირს და წყალქვეშა შემაღლებით უერთდება ანტარქტიდის ოტსის ნაპირს, ატლანტის ოკეანესთან საზღვარი გადის სენტ-ჩარლზის კონცხიდან ცეცხლოვან მიწამდე.
წყნარი ოკეანე მოქცეულია ყველა ნახევარსფეროში. სანაპირო ხაზი ძლიერ არის დანაწევრებული დასავლეთით და გასწორებულია ამერიკის სანაპიროებთან. ყველაზე მეტად გადაჭიმულია ეკვატორულ-ტროპიკულ სარტყელში, — 19,5 ათ. კილომეტრზე, რაც განაპირობებს მის მზის ენერგიის გიგანტური აკუმულატორის როლს დედამიწაზე. ეკვატორი წყნარ ოკეანეს ანაწილებს ჩრდილოეთ წყნარ ოკეანედ და სამხრეთ წყნარ ოკეანედ. მარიანას ღარი განფენილია ჩრდილოეთ წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში და არის მსოფლიო ოკეანის უღრმესი წერტილი.
წყნარი ოკეანის მნიშვნელოვანი ნაწილი მოქცეულია ერთ ლითოსფერულ ფილაზე. საზღვრებზე სეისმური სარტყლებია. შელფი არც თუ ისე დიდია, განაპია მხარეებზე არის 25 ღრმა ზღვის ღარი. კუნძულთა რკალები და წყალქვეშა ქედები ოკეანეს გამოჰყოფენ განაპირა ზღვებისაგან და ოკეანის საგებს ყოფენ მრავალრიცხოვან დიდ და პატარა ქვაბულებად, რომელთა უმეტესობას აქვს ღრმაწყლიანი ღარი, რომელთა სიღრმე 6 ათ. მ აღემატება. წყნარი ოკეანის დამახასიათებელი თავისებურება სხვა ოკეანეებთან შედარებით არის მრავალრიცხოვანი კუნძულების არსებობა, განსაკუთრებით მის ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილში. სულ წყნარ ოკეანეში დაახლოებით 10 ათასი კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 1,26 მლნ. კმ².
წყნარ ოკეანის ზღვებიდან აღსანიშნავია: არაფურის ზღვა, აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა, ბალის ზღვა, ბანდის ზღვა, ბერინგის ზღვა, ბისმარკის ზღვა, ვისაიანის ზღვა, იავის ზღვა, იაპონიის ზღვა, იაპონიის შიგა ზღვა, კამოტესის ზღვა, კოროს ზღვა, მარჯნის ზღვა, მინდანაოს ზღვა, მოლუკის ზღვა, ოხოტის ზღვა, სამარის ზღვა, სამხრეთ ჩინეთის ზღვა, სავუს ზღვა, სერამის ზღვა, სიბუიანის ზღვა, სოლომონის ზღვა, სულავესის ზღვა, სულუს ზღვა, ტასმანის ზღვა, ფილიპინის ზღვა, ფიჯის ზღვა, ყვითელი ზღვა, ფლორესის ზღვა, ჩილეს ზღვა, ჰალმაჰერის ზღვა. ოკეანის დასავლეთ ნაწილში ბევრია განაპირა ზღვა.
წყნარი ოკეანის კიდეებზე განლაგებულია მნიშვნელოვანი არქიპელაგები და კუნძულთა ჯგუფები — ალეუტის, კურილის, სახალინის, იაპონიის, ფილიპინის, მოლუკის, ზონდის, ფიჯის, ტონგის, ახალი ზელანდიისა და სხვა. ღია ოკეანეში არის მარკიზის, ჰავაის, საზოგადოების, სამოის, გალაპაგოსისა და სხვა კუნძულები. ბევრია მარჯნისა და ვულკანური წარმოშობის კუნძული, რომელთა შორის აღსანიშნავია: მარშალის, გილბერტის, ტოკელაუ, ფენიქსი, ტუამოტუ და სხვა, აგრეთვე აზევებული რიფები — მარკუსი, უეიკი, ნაურუ, ბანაბა, პენრინი და სხვა. წყნარი ოკეანის ნაპირები უმთავრესად ფიორდული და აბრაზიულია ხასიათისაა, ტროპიკულ ზონაში — მარჯნული.
მართალია აზიისა და ოკეანეთის ხალხი წყნარ ოკეანეში ისტორიამდელი ეპოქიდან მოყოლებული მოგზაურობდა, თუმცაღა წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთი ნაწილი პირველად ევროპელებმა შეამჩნიეს XVI საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ესპანელმა მოგზაურმა ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ გადაკვეთა პანამის ყელი 1513 წელს და აღმოაჩინა დიდი „სამხრეთის ზღვა“, რომელსაც ესპანურად უწოდა „Mar del Sur“. ოკეანის ამჟამინდელი სახელწოდება დაამკვიდრა პორტუგალიელმა მოგზაურმა ფერნანდო მაგელანმა დედამიწის ირგვლივ მოგზაურობისას 1521 წელს, როდესაც წააწყდა ოკეანისკენ მიმავალ ხელსაყრელ ქარებს. მან ოკეანეს უწოდა „Mar Pacífico“, რომელიც პორტუგალიურ და ესპანურ ენებზე აღნიშნავს „წყნარ ზღვას“.
ისტორია
მინი|Universalis Cosmographia, ვალდზეემიულერის რუკა (1507) მინი|აბრაჰამ ორტელიუსის [[მარის პაციფიკი (1589)]] წყნარ ოკეანეში ადამიანის მნიშვნელოვანი მიგრაციები პრეისტორიულ დროში განხორციელდა. ძვ. წ. დაახლოებით 3000 წელს ავსტრონეზიელმა ხალხებმა კუნძულ ტაივანზე დაეუფლეს კანოეზე გადაადგილების ხელოვნებას შორეულ მანძილებზე და ენობრივი თვალსაზრისით, გავრცელდნენ სამხრეთით ფილიპინებამდე, ინდონეზიამდე, აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპირომდე; დასავლეთით მაგადასკარამდე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ახალ გვინეამდე და მელანეზიამდე და აღმოსავლეთით მიკრონეზიის, ოკეანეთისა და პოლინეზიის კუნძულებამდე. შორეულ დისტანციებზე მოზამბიკიდან იაპონიის სანაპიროებამდე კარგად იყო განვითარებული ვაჭრობა. ვაჭრობა და შესაბამისად, ცოდნა გავრცელდა ინდონეზიის კუნძულებზე, თუმცა აშკარად არ იყო გავრცელებული ავსტრალიაში. ძვ. წ. 219 წელს სიუი ფუმ იმოგზაურა წყნარ ოკეანეში უკვდავების ელექსირის საძებნელად.
ევროპელი მოგზაურების პირველი კონტაქტი წყნარი ოკეანის დასავლეთ კიდესთან დამყარდა ანტონიუ დე აბრეუსა და ფრანსიშკუ სერანის წყალობით მცირე ზონდისა და მოლუკის კუნძულებს შორის 1512 წელს და ჟორჟე ალვარეშის ექსპედიციით სამხრეთ ჩინეთში 1513 წელს და ორივე ექსპედიცია ალფონსო დე ალბუკერკეს მოთხოვნით იყო განხორციელებული.
ოკეანის აღმოსავლეთი ნაწილი აღმოაჩინა ესპანელმა მოგზაურმა ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ 1513 წელს მას შემდეგ რაც მისმა ექსპედიციამ გადაკვეთა პანამის ყელი და მიაღწია ახალ ოკეანეს. მან უწოდა ოკეანეს „Mar del Sur“ (სიტყვასიტყვით „სამხრეთის ზღვა“) ვინაიდან ოკეანე იმყოფებოდა ყელის სანაპიროდან სამხრეთით, სადაც მოგზაურმა პირველად ჩაატარა დაკვირვება ოკეანეზე.
Camponotus renggeri
Camponotus renggeri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
წყნარი ოკეანე
ისტორია
მოგვიანებით, პორტუგალიელი მოგზაური ფერნანდო მაგელანი წყნარი ოკეანის აღმოსავლეთი ნაწილიდან გაეშურა დასავლეთისაკენ 1519 წელს, რითად დაიწყო პირველი მოგზაურობა დედამიწის ირგვლივ. მაგელანმა ოკეანეს უწოდა „Pacífico“ (ან „Pacific“ რაც ნიშნავს, „წყნარს“) ვინაიდან ქარიშხლიანი ზღვების გადაცურვის შემდეგ, ექსპედიციამ იპოვა წყნარი წყლები. XVIII საუკუნემდე მაგელანის პატივსაცემად ოკეანეს ხშირად ეწოდებოდა „მაგელანის ზღვა“. მინი|მარცხნივ|წყნარი ოკეანის რუკა, დაახლოებით 1702-1707 წწ. მინი|მარცხნივ|წყნარი ოკეანის რუკა, დაახლოებით 1754 წ. თუმცაღა თავად მაგელანი გარდაიცვალა ფილიპინებზე 1521 წელს ბასკმა მოგზაურმა ხუას სებასტიან ელკანომ ექსპედიცია მაინც დააბრუნა ესპანეთში, რითაც დაასრულა პირველი მოგზაურობა დედამიწის ირგვლივ 1522 წელს. მოლუკის კუნძულების ირგვლივ მოგზაურობისას 1525-1527 წლებში პორტუგალიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა კაროლინის კუნძულები, კუნძული არუ და პაპუა ახალი გვინეა. 1542-43 წლებში პორტუგალიელებმა მიაღწიეს აგრეთვე იაპონიამდე.
1564 წელს ხუთმა ესპანურმა გემმა, რომელიც შედგებოდა 379 მოგზაურისაგან გადაკვეთა ოკეანე მექსიკიდან მიგელ ლოპეს დე ლეგასპის მეთაურობით და გააგრძელა მოგზაურობა ფილიპინებისა და მარიანას კუნძულებისაკენ. XVI საუკუნეში ესპანეთის გავლენა დიდი იყო: გემები გეზს იღებდნენ მექსიკიდან და პერუდან წყნარი ოკეანის პირდაპირ და აღწევდნენ ფილიპინებამდე გუამის გავლით, რითაც იქმნებოდა ესპანეთის ოსტ-ინდოეთი. მანილის გალიონები ორსაუკუნე ნახევარი მოქმედებდნენ, რომლებიც ერთ-ერთ ყველაზე გრძელ სავაჭრო გზაზე ერთმანეთთან აკავშირებდნენ მანილასა და აკაპულკოს. ესპანურმა ექსპედიციებმა აგრეთვე აღმოაჩინეს ტუვალუ, მარკიზის კუნძულები, კუკის კუნძულები, სოლომონის კუნძულები და საადმირალოს კუნძულები სამხრეთ წყნაროკეანეში.
Camponotus renggeri
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
წყნარი ოკეანე
ისტორია
მოგვიანებით, სამხრეთი უცნობი მიწის ძიებაში, XVII საუკუნის ესპანურმა კვლევებმა, პორტუგალიელი მოგზაურის პედრო ფერნანდეს კიროსის ხელმძღვანელობით აღმოაჩინა პიტკერნის კუნძულები და ვანუატუ და გაიარა ტორესის სრუტე ავსტრალიასა და ახალ გვინეას შორის, რომელსაც სახელი ეწოდა ზღვაოსნის ლუის ვაეს დე ტორესის პატივსაცემად. ნიდერლანდელი ზღვაოსნები მოგზაურობდნენ აფრიკის სამხრეთით და აგრეთვე დაკავებულები იყვნენ აღმოჩენებითა და ვაჭრობით; ვილემ იანსზონმა მოახერხა პირველი სრული დოკუმენტირებული ევროპული შემოსვლა ავსტრალიაში (1606) კეიპ-იორკის ნახევარკუნძულზე, ხოლო აბელ ტასმანმა შეასრულა მოგზაურობა დედამიწის ირგვლივ და მიაღწია ავსტრალიის კონტინენტური სანაპიროს ნაწილს და აღმოაჩინა ტასმანია და ახალი ზელანდია 1642 წელს.
XVI-XVII საუკუნეებში წყნარი ოკეანე ესპანეთის მიერ განიხილებოდა როგორც Mare clausum — დახურული ზღვა სხვა სამხედრო-საზღვაო ძალებისათვის. ატლანტის ოკეანიდან ერთადერთ ცნობილ შესასვლელს — მაგელანის სრუტეს ზოგჯერ ფლოტები იცავდნენ არაესპანური გემებისაგან. წყნარი ოკეანის დასავლეთი ნაწილის ბოლოში ნიდერლანდელები ესპანეთის ფილიპინებს ემუქრებოდნენ.
მინი|პორტუგალიელ-ესპანელი მოგზაური [[ფერნანდო მაგელანი (1480-1521), რომელმაც დაამკვიდრა ოკეანის ამჟამინდელი სახელწოდება დედამიწის ირგვლივ მოგზაურობისას 1521 წელს. მოკლეს ადგილობრივებმა კუნძულ მაქტანზე]] XVIII საუკუნეში ვიტუს ბერინგის ხელმძღვანელობით განხორციელდა რუსული ექსპედიციები ალასკასა და ალეუტის კუნძულებზე პირველი კამჩატკური ექსპედიციისა და ჩრდილოეთის დიდი ექსპედიციის ფარგლებში. აგრეთვე განხორციელდა ესპანური ექსპედიციები ამერიკის სანაპიროს ჩრდილო-დასავლეთისაკენ, რომელმაც მიაღწია კუნძულ ვანკუვერსა და ალასკას. ფრანგებმა პოლინეზია აითვისეს, ხოლო ინგლისელებმა განახორციელეს სამი მგზავრობა ჯეიმზ კუკთან ერთად წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, ავსტრალიასა და ჰავაიზე და ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთში.
1768 წელს ახალგაზრდა ფრანგი ასტრონომი პიერ-ანტუან ვერონი, რომელიც თან ახლდა თავის მოგზაურობაში ლუი ანტუან დე ბუგენვილს ისტორიაში პირველმა დაადგინა სიზუსტით წყნარი ოკეანის სიგანე. ერთ-ერთი პირველი სამეცნიერო მოგზაურობანი განახორციელა ესპანეთმა მალასპინის ექსპედიციის სახით 1789-1794 წლებში.
პირველი ოკეანოლოგიური ექსპედიცია იყო ინგლისური გემის — „ჩელენჯერის“ ნაოსნობა (1872–1876), შემდეგ სტეპან მაკაროვის ნაოსნობა „ვიტიაზზე“ (1886–89), გემების „ალბატროსის“ (1888–1905), „პლანეტისა“ და სხვა. 1920 წელს იაპონიამ დაიწყო სისტემატური სამუშაოები კუროსიოს დინების რაიონში. წყნარი ოკეანის ღია ნაწილში დიდი კვლევითი ექსპედიციები ჩატარდა იაპონიის ხომალდებზე: „მანეიუ“ (1925–28), „სინტოკუ მარუ“ (1930–32), „სიუმპუ მარუ“ (1928–30, 1933–35), აშშ-ის ხომალდებზე: „კარნეგი“ (1928–29), „ოგლალა“ (1935), „ბუშნელი“ (1937–41), დიდი ბრიტანეთის ხომალდებზე: „დისკოვერი II“ (1932–33) და სხვა. XX საუკუნეში ხორციელდებოდა საბჭოთა ექსპედიციები „ვიტიაზზე“ (1949 წლიდან), „ა. ი. ვოეიკოვზე“ (1959 წლიდან), „ი. მ. შოკალსკიზე“ (1960 წლიდან), „აკადემიკოსი სერგეი კოროლიოვზე“ (1970 წლიდან), რომლებზედაც პირველად ჩატარდა ფართო კომპლექსური გეოფიზიკური კვლევები მიმართული ჰიდროსფეროსა და ატმოსფეროს მაღალი ფენების შესასწავლად.
ერთდროულად მიმდინარეობდა აშშ-ის მიერ წარმოებული კვლევები გემებზე: „ჰორაიზნი“ (1946 წლიდან), „ჰიუ მ. სმითი“ (1950 წლიდან), „სპენსერ ფ. ბერდი“ (1946 წლიდან) და სხვა, დიდი ბრიტანეთისა — „ჩელენჯერი II“ (1950–52), შვედეთისა — „ალბატროსი“ (1947–48), დანიისა — „გალატეია“ (1950–1952) და სხვა მრავალზე.
ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება
მინი|მარიანას ღარი მინი|კუნძული ტაჰუნა-მარუ წყნარი ოკეანე იკავებს მსოფლიო ოკეანის 49,5 %-ს და ამასთან იტევს მისი წყლის მოცულობის 53 %-ს, რითად დედამიწის უდიდესი ოკეანის სტატუსს ატარებს. მეტწილად მისი წყლები განლაგებულია სამხრეთ განედებში. მაქსიმალური და საშუალო სიღრმეებით იგი უღრმესია დედამიწაზე. 1951 წელს ინგლისურმა ექსპედიციამ სამეცნიერო-კვლევით გემ „ჩელენჯერზე“ ექოლოტის საშუალებით დააფიქსირა მაქსიმალური სიღრმე — 10 863 მ. 1957 წელს საბჭოთა სამეცნიერო-კვლევით გემ „ვიტიაზის“ 25-ე რეისის დროს ჩატარებული გაზომვის შედეგად, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ალექსი დობროვოლსკი, დაფიქსირდა ახალი სიღრმე — 11 023 მ, რომელიც იყო დაზუსტებული მონაცემი, ვინაიდან თავდაპირველად გამოცხადებული იყო 11 034 მ სიღრმე. წყნარი ოკეანის სიღრმის გაზომვის სირთულე იმაში მდგომარეობს, რომ წყალში ბგერის სიჩქარე დამოკიდებულია მის თვისებაზე, რომელიც განსხვავებულია სხვადასხვა სიღრმეზე, რის გამოც ეს თვისებები აგრეთვე უნდა იყოს დადგენილი სპეციალური ხელსაწყოებით რამდენიმე ჰორიზონტზე (როგორებიცაა ბარომეტრი და თერმომეტრი), ხოლო ექოლოტის მიერ ნაჩვენები სიღრმის მნიშვნელობაში შეტანილია ცვლილება. 1995 წელს ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ სიღრმე დაახლოებით უდრიდა 10 920 მ-ს, ხოლო 2009 წლის გამოკვლევამ დაადგინა 10 971 მ. 2011 წელს განხორციელებული უკანასკნელი კვლევის შედეგების მიხედვით, დაფიქსირებულია სიღრმე — 10 994 მ, სიზუსტით ±40. წყნარი ოკეანის უღრმესი წერტილი მოქცეულია მარიანას ღარში, კერძოდ, მის სამხრეთ ნაწილში, რომელსაც ეწოდება „ჩელენჯერის უფსკრული“.
წყნარი ოკეანის ზღვების, ყურეებისა და სრუტეების ფართობი შეადგენს 31,64 მილიონ კმ²-ს (ოკეანის საერთო ფართობის 18 %), მოცულობა 73,15 მილიონი კმ³-ს (10 %). ზღვების დიდი ნაწილი მოქცეულია ოკეანის დასავლეთ ნაწილში ევრაზიის კონტინენტის გასწვრივ: ბერინგის ზღვა, ოხოტის ზღვა, იაპონიის ზღვა, იაპონიის შიგა ზღვა, ყვითელი ზღვა, აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვა, ფილიპინის ზღვა; სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის კუნძულებს შორის არსებული ზღვებია: სამხრეთ ჩინეთის ზღვა, იავის ზღვა, სულუს ზღვა, სულავესის ზღვა, ბალის ზღვა, ფლორესის ზღვა, სავუს ზღვა, ბანდის ზღვა, სერამის ზღვა, ჰალმაჰერის ზღვა, მოლუკის ზღვა; ავსტრალიის სანაპიროს გასწვრივაა: ბისმარკის ზღვა, სოლომონის ზღვა, მარჯნის ზღვა, ფიჯის ზღვა, ტასმანიის ზღვა; ანტარქტიდასთან მოქცეულია ზღვები (რომლებსაც ზოგჯერ სამხრეთის ოკეანესაც მიაკუთვნებენ): დიურვილის ზღვა, სომოვის ზღვა, როსის ზღვა, ამუნდსენის ზღვა, ბელინსგაუზენის ზღვა. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის გასწვრივ ზღვები არ არის, თუმცა ვრცელდება დიდი ყურეები: ალასკის ყურე, კალიფორნიის ყურე, პანამის ყურე.
რამდენიმე ათასი კუნძული, გაფანტული წყნარ ოკეანეში, ჩამოყალიბდა ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად. ზოგიერთი კუნძული დაიფარა მარჯნით და საბოლოო ჯამში კუნძულები კვლავ ზღვაში ჩაიძირა, რომლებმაც დატოვეს მარჯნის რგოლები — ატოლები. .
კუნძულთა რაოდენობით და ფართობით წყნარი ოკეანე ოკეანეებს შორის პირველ ადგილს იკავებს. წყნარ ოკეანეში დაახლოებით 10 ათასი კუნძულია. ოკეანეში მდებარეობს სიდიდით მსოფლიოს მეორე და მესამე კუნძული: ახალი გვინეა (829,3 ათ. კმ²) და კალიმანტანი (735,7 ათ. კმ²); კუნძულთა დიდი ჯგუფებია: დიდი ზონდის კუნძულები (1485 ათ. კმ²). სხვა დიდი კუნძულები და არქიპელაგებია — აზიაში: კომანდორის კუნძულები, სახალინი, კურილის კუნძულები, იაპონიის კუნძულები (ჰონსიუ, ჰოკაიდო, კიუსიუ, სიკოკუ, რიუკიუ), ტაივანი, ხაინანი, ფილიპინების კუნძულები (ლუსონი, მინდანაო, სამარი, ნეგროსი, პალავანი, პანაი, მინდორო), მინი|მარცხნივ|მარჯანი წყნარ ოკეანეშიდიდი ზონდის კუნძულები (სუმატრა, კალიმანტანი, იავა, სულავესი, ბანგკა), მცირე ზონდის კუნძულები (ტიმორი, სუმბავა, ფლორესი, სუმბა, ბალი); ოკეანეთში: მოლუკის კუნძულები (სერამი, ჰალმაჰერა), ახალი გვინეა, ბისმარკის არქიპელაგი (ახალი ბრიტანეთი, ახალი ირლანდია), სოლომონის არქიპელაგი (ბუგენვილი), ახალი ჰებრიდები, ახალი კალედონია, ლუაიოტეს კუნძულები, ფიჯი (ვიტი-ლევუ, ვანუა-ლევუ), კაროლინის კუნძულები, მარიანას არქიპელაგი, მარშალის კუნძულები, გილბერტის კუნძულები, ტუვალუ, ტონგა, სამოას არქიპელაგი, კუკის კუნძულები, საზოგადოების კუნძულები, ტუამოტუ, ახალი ზელანდია (სამხრეთი კუნძული და ჩრდილოეთი კუნძული), ჰავაის კუნძულები (ჰავაი); ჩრდილოეთ ამერიკაში: წმინდა ლავრენტის კუნძული, ალეუტის კუნძულები, ალექსანდრეს არქიპელაგი, ჰაიდა-გუაია, ვანკუვერი; სამხრეთ ამერიკაში: გალაპაგოსის კუნძულები, პატაგონიის არქიპელაგი, ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგი (ცეცხლოვანი მიწა); ანტარქტიდაში: ალექსანდრე I-ის მიწა, პალმერის არქიპელაგი, სამხრეთ შეტლანდის კუნძულები.
ოკეანის ჩამოყალიბების ისტორია
მინი|[[გონდვანა და ლავრაზია. სწორედ მათი დაყოფის შედეგად დაიწყო შეძლებისდაგვარად ჩამოყალიბება წყნარმა ოკეანემ]] მინი|წყნარი ოკეანის სიღრმეების რუკა წყნარი ოკეანე წარმოიქმნა 750 მილიონი წლის წინ სუპერკონტინენტ როდინიის გაყოფის შედეგად. მეზოზოურ ეპოქაში პროკონტინენტი პანგეა დაიშალა გონდვანისა და ლავრაზიის კონტინენტებად და შედეგად გარემომცველმა ოკეანემ — პანთალასამ განიცადა ფართობის შემცირება. მეზოზოურის ბოლოს გონდვანა და ლავრაზია გაიყო და მათი დაყოფის შეძლებისდაგვარად ჩამოყალიბება დაიწყო თანამედროვე წყნარმა ოკეანემ. წყნარი ოკეანის ღრმულის ფარგლებში იურულ პერიოდში განვითარდა ოთხი სრულიად ოკეანური ტექტონიკური ფილა: წყნაროკეანური, კულა, ფარალონი და ფენიქსი.
ჩრდილო-დასავლური ფილა კულა იწეოდა აზიის კონტინენტის აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ კიდეების ქვეშ. ჩრდილო-აღმოსავლური ოკეანური ფილა ფარალონი მიემართებოდა ალასკისკენ, ჩუკოტკისკენ და ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ კიდესთან. სამხრეთ-აღმოსავლეთის ოკეანური ფილა ფენიქსი იძირებოდა სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ კიდესთან. ცარცულ ეპოქაში სამხრეთ-აღმოსავლეთის წყნაროკეანური ფილა მიიწევდა იმ დროს არსებული ერთიანი ავსტრალია-ანტარქტიკული კონტინენტის აღმოსავლეთ კიდესთან, რომლის შედეგად კონტინენტს გამოეყო ბლოკები, რომლებმაც წარმოქმნეს ამჟამინდელი ახალი ზელანდიის პლატო და წყალქვეშა მაღლობები ლორდ-ჰაუ და ნორფოლკი.
გვიანდელ ცარცულ ეპოქაში დაიწყო ავსტრალია-ანტარქტიკული კონტინენტის დაშლა. ავსტრალიის ფილა გამოიყო და დაიწყო მოძრაობა ეკვატორის მიმართულებით. ამასთან, ოლიგოცენში წყნარი ოკეანის ფილამ შეიცვალა მიმართულება ჩრდილო-დასავლეთისაკენ. გვიანდელ მიოცენში ფარალონის ფილა გაიყო ორ ნაწილად: ქოქოსად და ნასკად. კულის ფილა მოძრაობდა ჩრდილო-დასავლეთისაკენ, მთლიანად დაიძირა (წყნაროკეანური ფილის ჩრდილო კიდესთან ერთად) ევრაზიისა და პროტო-ალეუტის ღარის ქვეშ. დღეისათვის, ტექტონიკური ფილების მოძრაობა გრძელდება. ამ მოძრაობის ღერძია შუა ოკეანური რიფტული ზონები სამხრეთ წყნაროკეანურ და აღმოსავლეთ წყნაროკეანურ ამაღლებებში. ამ ზონიდან დასავლეთით განლაგებულია ოკეანის ყველაზე დიდი წყნაროკეანური ფილა, რომელიც აგრძელებს მოძრაობას ჩრდილო-დასავლეთისაკენ წელიწადში 6-10 სმ სიჩქარით, რითაც უახლოვდება ევრაზიისა და ავსტრალიის ფილებს.
წყნაროკეანური ფილა დასავლეთით აწვება ფილიპინების ფილას ჩრდილო-დასავლეთისაკენ ევრაზიის ფილის ქვეშ წელიწადში 6-8 სმ სიჩქარით. შუა ოკეანური რიფტული ზონის აღმოსავლეთით განლაგებულია: ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ხუან-დე-ფუკის ფილა, რომელიც მიცოცავს ჩრდილოამერიკული ფილისკენ წელიწადში 2-3 სმ სიჩქარით; ცენტრალურ ნაწილში ქოქოსის ფილა მოძრაობს ჩრდილო-აღმოსავლური მიმართულებით კარიბის ლითოსფერული ფილისკენ წელიწადში 6-7 სმ სიჩქარით; სამხრეთისკენ მდებარეობს ნასკას ფილა, რომელიც აღმოსავლეთისაკენ მოძრაობს და რომელიც იძირება სამხრეთამერიკული ფილის ქვეშ წელიწადში 4-6 სმ სიჩქარით.
კონტინენტის წყალქვეშა კიდეები
კონტინენტის წყალქვეშა კიდე იკავებს წყნარი ოკეანის ტერიტორიის 10 %-ს. შელფის რელიეფზე გამოხატულია ტრანსგრესიული დაბლობების ნიშნები სუბაერალური რელიქტური რელიეფით. ასეთი ფორმები დამახასიათებელია იავის შელფზე წყალქვეშა მდინარეთა ხეობებისათვის და ბერინგის ზღვის შელფზე. კორეისა და აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვის შელფებზე გავრცელებულია დინებათა მოქცევებით წარმოქმნილი რელიეფის სერული ფორმები. ეკვატორულ-ტროპიკული წყლების შელფზე გავრცელებულია სხვადასხვა მარჯნული ნაგებობები. ანტარქტიკული შელფის დიდი ნაწილი გაწოლილია 200 მ-ზე მეტ სიღრმეზე, ზედაპირი მეტად დანაწევრებულია, ტექტონიკური ხასიათის წყალქვეშა ამაღლებები ენაცვლება ღრმა დეპრესიებს — გრაბენებს.
ჩრდილოეთი ამერიკის კონტინენტური კალთა ძლიერ არის დანაწევრებული კანიონებით. დიდი წყალქვეშა კანიონები ცნობილია ბერინგის ზღვის კონტინენტურ კალთაზე. დიდი სიგანით, მრავალმხრივობითა და რელიეფის დანაწევრებით გამოირჩევა ანტარქტიდის კონტინენტური კალთა. ჩრდილოეთ ამერიკის გასწვრივ კონტინენტის ძირი გამოიყოფა მღვრიე ნაკადების ძალიან დიდი გამოზიდვის კონუსებით, რომლებიც ერთიან დახრილ ვაკეს ერწყმიან. ახალი ზელანდიის წყალქვეშა კიდეს აქვს თავისებური კონტინენტური სტრუქტურა. მისი ფართობი 10-ჯერ აღემატება საკუთრივ კუნძულების ფართობს. ეს წყალქვეშა ახალი ზელანდიის პლატო შედგება კემპბელის ბრტყელმწვერვალიანი ამაღლებითა და ბაუნკის ღრმულით. ყველა მხრიდან იგი შემოზღუდულია კონტინენტური კალთით, რომელიც მასთან შემოვლებულია კონტინენტური ძირით. მასვე მიაკუთვნებენ გვიანდელ მეზოზოურ წყალქვეშა ამაღლებას — ლორდ-ჰაუს.
გარდამავალი ზონა
წყნარი ოკეანის დასავლეთ კიდეზე განლაგებულია გარდამავალი მხარეები კონტინენტის კიდეებიდან ოკეანის საგებისკენ: ალეუტის, კურილ-კამჩატკის, იაპონიის, აღმოსავლეთ ჩინეთის, ინდონეზია-ფილიპინების, მარიანას, მელანეზიის, ვიტიაზის, ტონგა-კერმადეკისა და მაკუორისა. ეს გარდამავალი მხარეები შეიცავენ ღრმა ზღვის ღარებს, განაპირა ზღვებს, რომლებიც შემოზღუდულია კუნძულთა რკალებით. აღმოსავლეთ კიდეზე განლაგებულია გარდამავალი მხარეები: ცენტრალურამერიკული და პერუ-ჩილესი. ისინი მხოლოდ ღრმა ზღვის ღარების სახითაა გამოხატული, ხოლო კუნძულთა რკალების ნაცვლად ღარების გასწვრივ გადაჭიმულია ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის ახალგაზრდა კლდოვანი მთები.
ყველა გარდამავალი მხარეებისათვის დამახასიათებელია ვულკანიზმი და მაღალი სეისმურობა, ისინი წარმოქმნიან განაპირა მიწისძვრის წყნაროკეანურ სარტყელსა და თანამედროვე ვულკანიზმს. გარდამავალი მხარეები წყნარი ოკეანის დასავლეთ განაპირა მხარეზე განლაგებულია ორი ეშელონის სახით, განვითარების სტადიის უფრო ახალგაზრდა მხარეები განლაგებულია ოკეანის საგების საზღვართან, ხოლო უფრო ძველი მხარეები ოკეანის საგებს გამოეყოფიან კუნძულთა რკალებითა და ხმელეთის კუნძულთა მასივებით.
შუა ოკეანური ქედები და ოკეანის საგები
მინი|ჰავაის ქედი მინი|წყნარი ოკეანის კოსმოსური ფოტოსურათი მინი|აისი წყნარ ოკეანეზე მინი|დაისი წყნარ ოკეანეზე წყნარი ოკეანის ფსკერის 11 % უკავია შუა ოკეანურ ქედებს, რომლები წარმოდგენილია სამხრეთ წყნაროკეანური და აღმოსავლეთ წყნაროკეანური ამაღლებებით. ისინი წარმოადგენენ ფართო, სუსტად დანაწევრებულ ამაღლებებს. ძირითად სისტემას გამოეყოფა გვერდითი შტოქედები ჩილეს ამაღლებისა და გალაპაგოსის რიფტული ზონის სახით. წყნარი ოკეანის შუაოკეანური ქედების სისტემას მიეკუთვნება აგრეთვე გორდის, ხუან-დე-ფუკისა და ექსპლორერის ქედები ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ოკეანის შუაოკეანური ქედები წარმოადგენენ სეისმურ სარტყლებს ხშირი ზედაპირული მიწისძვრებითა და აქტიური ვულკანური მოქმედებით. რიფტულ ზონაში აღმოჩენილია ჩვეულებრივ ჰიდროთერმებთან დაკავშირებული ახალი ლავები და ლითონისშემცველი ნალექები.
წყნაროკეანური ამაღლებების სისტემა წყნარი ოკეანის საგებს ჰყოფს ორ არათანაბარ ნაწილად. აღმოსავლეთი ნაწილი უფრო რთულად არის აგებული და უფრო წყალმარჩხია. აქ გამოყოფენ ჩილეს ამაღლებასა (რიფტული ზონა) და ნასკას, სალა-ი-გომესის, კარნეგისა და ქოქოსის ქედებს. ეს ქედები საგების აღმოსავლეთ ნაწილს ყოფენ გვატემალის, პანამის, პერუსა და ჩილეს ქვაბულებად. მათთვის დამახასიათებელია ფსკერის რთულად დანაწევრებული ბორცვიანი და მთიანი რელიეფი. გალაპაგოსის კუნძულების რაიონში გამოიყოფა რიფტული ზონა.
საგების სხვა ნაწილი, რომელიც გაწოლილია წყნაროკეანური ამაღლების დასავლეთით, იკავებს წყნარი ოკეანის საგების დაახლოებით 3/4-ს და აქვს რელიეფის საკმაოდ რთული აგებულება. ათეულობით ამაღლებები და წყალქვეშა ქედები ოკეანის საგებს ყოფენ მრავალრიცხოვან ქვაბულებად. მეტად მნიშვნელოვანი ქედები ქმნიან გეგმაში რკალისებრ ამაღლებებს, რომლებიც საწყისს პოულობენ დასავლეთით და სრულდებიან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. პირველ ასეთ რკალს წარმოქმნის ჰავაის ქედი, მის პარალელურად შემდეგ რკალს წარმოქმნის კარტოგრაფების მთები, მარკუს-ნეკერი, ლაინის კუნძულების წყალქვეშა ქედი, რკალი მთავრდება კუნძულ ტუამოტუს წყალქვეშა ძირით. შემდეგი რკალი შედგება მარშალის კუნძულების, კირიბატის, ტუვალუსა და სამოის წყალქვეშა ძირებით. მეოთხე რკალი შეიცავს კაროლინის კუნძულებსა და კაპინგამარანგის წყალქვეშა ამაღლებას. მეხუთე რკალი შედგება კაროლინის კუნძულების სამხრეთი ჯგუფისაგან და ეაურიპიკის ზვინულისაგან. ზოგიერთი ქედი და ამაღლება განსხვავდება თავიანთი გავრცელებით, ესაა საიმპერატორო ქედი, შატსკის, მაგელანის, ჰესისა და მანიჰიკის ამაღლებები, რომლებიც გამოირჩევიან მოსწორებული ზედაპირებითა და ზემოდან დაფარული მომატებული სიმძლავრის კარბონატული დანალექებით.