cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პლუტონი
თანამგზავრები
პლუტონი-ქარონის სისტემა ერთ-ერთია მზის სისტემის მცირე რაოდენობიდან, რომელთა ბარიცენტრი მთავარი სხეულის გარეთ მდებარეობს; 617 პატროკლე მცირე ზომის მაგალითია, ხოლო მზე-იუპიტერის სისტემა - დიდი. ქარონისა და პლუტონის ერთნაირმა ზომებმა ზოგიერთ ასტრონომს ბიძგი მისცა, რომ ისინი ორმაგ ჯუჯა პლანეტად მოეხსენიებინათ. სისტემა ასევე უჩვეულოა პლანეტურ სისტემებს შორის, რადგან თითოეული გრავიტაციულადაა ჩაჭერილი ერთმანეთთან, რაც ნიშნავს იმას, რომ პლუტონი და ქარონი ყოველთვის ერთი ნახევარსფეროთი უსწორდებიან ერთმანეთს. ერთი სხეულის ნებისმიერი პოზიციიდან მეორე ყოველთვის იმავე პოზიციაზე ჩანს ცაზე, ან ყოველთვის დამალულია. ეს ასევე ნიშნავს, რომ თითოეულის ბრუნვის პერიოდი უდრის იმ დროს, რაც მთელ სისტემას სჭირდება ბარიცენტრის შემოვლისთვის.
2007 წელს, ჯემინის ობსერვატორიის მიერ ქარონის ზედაპირზე ამიაკის ჰიდრატებისა და წყლის კრისტალების ლაქებზე ჩატარებულმა დაკვირვებებმა მიუთითა აქტიური კრიო-გეიზერების არსებობაზე.
ჰიპოთეზის მიხედვით, პლუტონის მთვარეები წარმოიქმნა პლუტონისა და მისი მსგავსი ზომის სხეულის შეჯახების შედეგად მზის სისტემის ადრეულ ისტორიაში. შეჯახებამ გამოაფრქვია მატერია, რომელიც შეერთდა მთვარეებად პლუტონის გარშემო. თუმცა, ცერბერს ბევრად ნაკლები ალბედო აქვს, ვიდრე პლუტონის სხვა მთვარეებს, რის გამოც რთულია გიგანტური შეჯახებით ამისი ახსნა.
წარმოშობა
260პქ|მინი|[[კოიპერის სარტყელი|კოიპერის სარტყელში აღმოჩენილი ყველა ობიექტის ნახაზი, რომლებიც 4 გარე პლანეტასთან ერთადაა ნაჩვენები]] პლუტონის წარმოშობა და იდენტობა ასტრონომებს დიდი ხნის მანძილზე საგონებელში აგდებდა. ერთი ადრეული ჰიპოთეზა იყო, რომ პლუტონი ნეპტუნის გაქცეული მთვარე იყო, რომელიც ნეპტუნის ამჟამინდელმა უდიდესმა მთვარე ტრიტონმა მოისროლა ორბიტიდან. ეს იდეა საბოლოოდ უარყვეს დინამიკური კვლევების შემდეგ, რომლემაც აჩვენა, რომ შეუძლებელი იყო ეს, რადგან პლუტონი ნეპტუნს არასოდეს უახლოვდება მის ორბიტაზე.
მიუხედავად იმისა, რომ პლუტონი კოიპერის სარტყლის ყველაზე დიდი ობიექტია, ნეპტუნის მთვარე ტრიტონი, რომელიც პლუტონზე ოდნავ დიდია, პლუტონს გეოლოგიურადაც და ატმოსფეროთიც ჰგავს, რის გამოც ფიქრობენ, რომ ის ჩაჭერილი კოიპერის სარტყლის ობიექტია. ერისი თითქმის პლუტონის ზომისაა (თუმცა, უფრო მასიური), მაგრამ არ არის მიჩნეული კოიპერის სარტყლის პოპულაციის წევრად. ის განიხილება, როგორც წევრი მიმოფანტული დისკოსი - კოიპერის სარტყელთან დაკავშირებული პოპულაცია.
როგორც კოიპერის სარტყლის სხვა წევრები, პლუტონიც მიიჩნევა ნარჩენ პლანეტოშენადედად - მზის გარშემო არსებული თავდაპირველი პროტოპლანეტური დისკოს კომპონენტი, რომელმაც ვერ მოახერხა სრულად გაზრდა პლანეტად. ასტრონომთა უმეტესობა თანხმდება, რომ პლუტონის ამჟამინდელი პოზიცია გამოწვეულია უეცარი მიგრაციით, რომელიც ნეპტუნს გადახდა მზის სისტემის ადრეული ფორმირების დროს. როცა ნეპტუნმა მიგრაცია განიცადა და უკან გადაინაცვლა, ის მიუახლოვდა პროტო-კოიპერის სარტყლის ობიექტებს, ერთი დაიჭირა თავისი ორბიტის გარშემო (ტრიტონი), ზოგი რეზონანსში მოაქცია, ზოგი კი მოისროლა ქაოტურ ორბიტებზე. ობიექტები მიმოფანტულ დისკოში - დინამიკურად არასტაბილური რეგიონი, რომელიც შემოხვეულია კოიპერის სარტყელს - მიჩნეულია, რომ თავიანთ ამჟამინდელ პოზიციებზე ნეპტუნის მიგრირების რეზონანსებთან ურთიერთქმედების გამო არიან. 2004 წელს ალესანდრო მორბიდელის (Observatoire de la Côte d'Azur, ნიცა) მიერ ჩატარებულმა კომპიუტერულმა მოდელირებამ აჩვენა, რომ კოიპერის სარტყელში ნეპტუნის მიგრაცია შესაძლოა გამოწვეული იყოს იუპიტერსა და სატურნს შორის 1:2 რეზონანსის ფორმირების გამო, რომელმაც წარმოქმნა გრავიტაციული დარტყმა, რამაც ურანი და ნეპტუნი უფრო მაღალ ორბიტებზე გადაიყვანა და მათ ადგილების გაცვლა მოუწიათ, საბოლოოდ კი ნეპტუნის დაშორება მზიდან გაორმგდა. ობიექტების ტოლქმედი ძალის მიერ პროტო-კოიპერის სარტყლიდან გამოტყორცნამ ასევე შეიძლება ახსნას გვიანდელი მძიმე დაბომბვა, რომელიც მზის სისტემისა და იუპიტერის ტროელების წარმოქმნიდან 600 მილიონი წლის შემდეგ მოხდა. შესაძლებელია, რომ პლუტონს თითქმის წრიული ორბიტა ჰქონდა მზიდან 33 აე-თი დაშორებით, სანამ ნეპტუნის მიგრაცია გავლენას მოახდენდა მასზე და რეზონანსულად ჩაიჭერდა. ნიცის მოდელი მოითხოვს, რომ იმ დროს დაახლოებით ათასი პლუტონის ზომის ობიექტი იყო თავდაპირველი პლანეტოშენადედურ დისკოში, რომელიც მოიცავდა ტრიტონსა და ერისს.
დაკვირვება და გამოკვლევა
thumb|200px|კომპიუტერით შექმნილი პლუტონის მბრუნავი ფოტო, რომელიც დაფუძნებულია [[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ ჩატარებულ კვლევებზე 2002-2003 წლებში]] დედამიწიდან შორი მანძილის გამო, პლუტონის სიღრმისეული შესწავლა ჩვენი პლანეტიდან რთულია. 2015 წლის 14 ივლისს, ნასა-ს „ნიუ-ჰორაიზონსის“ კოსმოსურმა ზონდმა ჩაუფრინა პლუტონის სისტემას და მის მიერ შეგროვებული ინფორმაცია დედამიწაზე 2016 წლის ბოლომდე სრულად გადმოიგზავნება.
დაკვირვება
პლუტონის ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე საშუალოდ 15,1-ია, პერიჰელიუმის დროს კი 13,65-მდე ანათებს. მისი დანახვისთვის ტელესკოპია საჭირო, 30 სმ აპერტურიდან ზემოთ. ის გამოიყურება ვარსკვლავივით, რომელსაც არ აქვს ხილული დისკო დიდ ტელესკოპებშიც კი, რადგან მისი კუთხური დიამეტრი სულ რაღაც 0,11"-ია.
ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებული ფოტოების საშუალებით უკეთესი რუკები შეიქმნა, რომელმაც უფრო მაღალი გარჩევადობის წყალობით საკმაოდ ბევრი დეტალი გვიჩვენა, რის შედეგადაც ვარიაციები რამდენიმე კილომეტრის დიამეტრზე გადაიჭრა, პოლარული რეგიონებისა და დიდი კაშკაშა წერტილების ჩათვლით. ეს რუკები რთული კომპიუტერული ანალიზით შეიქმნა. ეს რჩებოდა პლუტონის ყველაზე დეტალურ რუკად, სანამ 2015 წელს „ნიუ ჰორაიზონსმა“ არ ჩაუფრინა. ამ რუკების შედგენისთვის გამოყენებული ჰაბლზე დამონტაჟებული ორი კამერა აღარ ფუნქციონირებს.
გამოკვლევა
thumb|პლუტონის ზედაპირის ნაწილების რუკა, რომელიც „ნიუ ჰორაიზონსმა“ შეადგინა. „ნიუ ჰორაიზონსის“ ზონდი, რომელმაც 2015 წელს ჩაუფრინა პლუტონს, პირველი მცდელობაა პლუტონის პირდაპირი გამოკვლევისა. ის 2006 წელს გაუშვეს და მან პლუტონის პირველი შორეული ფოტოები 2006 წლის სექტემბრის მიწურულს გადაიღო LORRI-ს ტესტირების დროს. ფოტოებმა, რომლებიც დაახლოებით 4,2 მილიარდი კილომეტრის მანძილიდან იყო გადაღებული, დაადასტურა, რომ ზონდს შეუძლია გაჰყვეს შორეულ მიზნებს, რომლებიც სახიფათოა პლუტონისაკენ და კოიპერის სარტყლის სხვა ობიექტებისაკენ მიმავალ გზაზე მანევრირებისთვის. 2007 წლის დასაწყისში ზონდმა იუპიტერისგან გრავიტაციული დახმარება მიიღო.
„ნიუ ჰორაიზონსი“ ყველაზე ახლოს პლუტონთან 2015 წლის 14 ივლისს იყო, მზის სისტემაში 3462 დღიანი მოგზაურობის შემდეგ. პლუტონზე სამეცნიერო დაკვირვებები პლუტონთან მიახლოებამდე ხუთი თვით ადრე დაიწყო და მიახლოებიდან ერთი თვე მაინც გაგრძელდა. დაკვირვებები ჩატარდა შორეული გადამცემი კომპლექტით, რომელიც მოიცავდა ფოტოს გადაღების ინსტრუმენტებს და რადიო მეცნიერების გამოკვლევის იარაღს, ასევე სპექტროსკოპულ და სხვა ექსპერიმენტებს. „ნიუ ჰორაიზონსის“ მეცნიერული მიზნები იყო პლუტონისა და მისი მთვარე ქარონის გლობალური გეოლოგიისა და მორფოლოგიის გამოკვლევა, რუკების შედგენა მათი ზედაპირების შედგენილობის მიხედვით და პლუტონის ნეიტრალური ატმოსფეროსა და მისი გაქცევის ტემპის ანალიზი.
გალერეა
thumb|center|450px|[[Norgay Montes-ის (მარცხენა წინაფონი), Hillary Montes-ისა (მარცხენა ჰორიზონტი) და Sputnik Planum-ის (მარჯვნივ) ხედი.]] thumb|center|450px|„ნიუ ჰორაიზონსის“ სურათის სფერული მოზაიკა, რომელიც აჩვენებს Sputnik Planum-ის გაფართოებას (გამოქვეყნდა 2015 წლის 10 სექტემბერს)
800px „ნიუ ჰორაიზონსის“ მიერ დანახული პლუტონი და ქარონი (ყველაზე მაღალი გარჩევადობა; ფერადი; 14 ივლისი, 2015)
სქოლიო
კატეგორია:ჯუჯა პლანეტები კატეგორია:მზის სისტემა
შარლოტი
შარლოტი (Charlotte) — ქალაქი აშშ-ში, ჩრდილოეთ კაროლინის შტატის უდიდესი ქალაქი.
მოსახლეობა 671 588 კაცი (2007). მოსახლეობის რაოდენობით აშშ-ის ქალაქებს შორის მე-18 ადგილზეა.
შარლოტში არის აშშ-ში უდიდესი ბანკის „ამერიკის ბანკის“ შტაბ-ბინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ჩრდილოეთი კაროლინა
ნაჩო (ფეხბურთელი)
ხოსე იგნასიო ფერნანდეს იგლესიასი (José Ignacio Fernández Iglesias; დ. 18 იანვარი 1990, მადრიდი, ესპანეთი), ცნობილი, როგორც ნაჩო (Nacho) — ესპანელი ფეხბურთელი, მადრიდის „რეალის“ მცველი. 2007 წელს, ესპანეთის 17 წლანდელთა ნაკრებთან ერთად გახდა ევროპის ჩემპიონი.
ბიოგრაფია
ნაჩო არის „რეალის“ აღზრდილი, ის „სამეფო კლუბში“ 11 წლის ასაკში მივიდა. მისი დებიუტი სარეზერვო გუნდში 2008/2009 წლის სეზონში მოხდა. 2011 წლის 23 აპრილს კი შედგა მისი დებიუტი პირველ გუნდში, „ვალენსიის“ წინააღმდეგ შეხვედრაში, „სამეფო კლუბმა“ ამ შეხვედრაში 3:6 იმარჯვა, ნაჩომ მთლიანი შეხვედრა ჩაატარა. მეორე შეხვედარ მან ერთ კვირაში „სარაგოსას“ წინააღმდეგ ჩაატარა.
2011 წელს კლუბთან ერთად გაემგზავრა ჩრდილოამერიკულ ტურნეზე და ჩაატარა შეხვედრები „ლოს-ანჯელეს გალაქსის“, „გვადალახარის“ და „ფილადელფიის“ წინააღმდეგ. 2 სექტემბერს ის ოფიციალურად გახდა პირვერლი გუნდის ფეხბურთელი. მან 27 ნომერი აიღო.
2007 წელს ნაჩომ ესპანეთის 17 წლამდელთა ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის ჩემპიონატი, მომდევნო წელს კი მსოფლიო ჩემპიონი გახდა.
პირადი ცხოვრება
მას ჰყავს ძმა, ალეხანდრო (ალექსი), რომელიც აგრეთვე ფეხბურთელია და „კადისის“ ღირსებას იცავს.
ტიტულები
რეალ მადრიდი: (18)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
გულისტანის საზავო ხელშეკრულება
გულისტანის საზავო ხელშეკრულება (სპარსულად عهدنامه گلستان) — ხელშეკრულება რუსეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის, რომლითაც დამთავრდა რუსეთ-ირანის ომი (1804-1813). ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს სოფელ გულისტანში, ყარაბაღი, ნიკოაი რტიშჩევმა და აბას-მირზამ 1813 წლის 12 (24) ოქტომბერს.
ანტონია სან ხუანი
ანტონია სან ხუანი (Antonia San Juan; დ. 22 მარტი 1961, ლას-პალმასი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. 19 წლის ასაკში იგი ჩავიდა მადრიდში, როგორც თეატრის პროფესიონალი მსახიობი და კაბარეს წამყვანი კლუბებსა და ბარებში. მას წარმატება მოუტანა პედრო ალმოდოვარის ფილმმა ყველაფერი დედაჩემის შესახებ, სადაც ასრულებს აგრადოს როლს. იგი ესპანეთში ცნობილია არა მარტო როგორც მსახიობი, არამედ თავისი იუმორისტული მონოლოგებით ტელევიზიასა და თეატრში.
გულისტანის საზავო ხელშეკრულება
შინაარსი
ხელშეკრულებით სპარსეთმა დაკარგა ტერიტორიები არაქსის ჩრდილოეთით და აღიარა რუსეთის სიუზერენობა დაკარგულ მიწებზე. ირანის მიერ რუსეთისდვის დათმობილი რეგიონი მოცავდა შემდეგ მხარეებს: დაღესტანი, ქართლ-კახეთის სამეფო, სამეგრელოს სამთავრო, გურიის სამთავრო, იმერეთის სამეფო, აფხაზეთის სამთავრო, ბაქოს სახანო, ყუბის სახანო, დარუბანდის სახანო, შირვანის სახანო, ყარაბაღის სახანო, განჯის სახანო, შექის სახანო, თალიშის სახანო ლენქორანის ციხე-სიმაგრითურთ.
ანტონია სან ხუანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ესპანელი მსახიობები კატეგორია:ესპანელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
გულისტანის საზავო ხელშეკრულება
შინაარსი
სპარსეთმა დაკარგა უფლება კასპიის ზღვაზე ფლოტის ყოლისა. ამ უფლებით მხოლოდ რუსეთის იმპერიას შეეძლო ესარგებლა. ხელშეკრულებასთან ერთად გაფორმდა შეთანხმება თავისუფალ ვაჭრობაზე, რაც რუსეთს აძლევდა სპარსეთის ტერიტორიაზე სავაჭრო საქმიანობის შესაძლებლობას. ყველაფერ ამის სანაცვლოდ რუსეთი შეჰპირდა აბას-მირზას, რომ ფათ ალი შაჰის სიკვდილის შემდეგ მას დაუმტკიცებდა სპარსეთის ტახტს. ეს არ შესრულებულა, რადგანაც აბას მირზა ადრე გარდაიცვალა.
სპარსეთი არ შეურიგდა დანაკარგებს და დიდი ბრიტანეთისგან წახალისებულმა დაიწყო ახალი ომი რუსეთის წინააღმდეგ. კავკასიაზე ირანის ბატონობა დიდი ბრიტანეთის ინტერესებში შედიოდა რამეთუ რუსეთი კარგავდა დასაყრდენს კავკასიაში და გავლენას შავი ზღვის და კასპიის რეგიონებზე.
შეფასება
გულისტანის საზავო ხელშეკრულებას სხვადასხვანაირად აფასებენ. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილი ფიქრობს, რომ რუსეთის იმპერიის მიერ ამიერკავკასიის ანექსიამ დაიცვა მოსახლეობა თურქული ინტერვენციებისაგან და მშვიდობა და ეკონომიკური სტაბილურობა დაამყარა.
ისტორიკოსთა მეორე ნაწილის აზრით ამიერკავკასიის ხალხებს არ მიეცათ თვითგამორკვევის საშუალება და ძალით იქნენ შეყვანილნი რუსეთის მმართველობის ქვეშ. ეს განსაკუთრებით ეხება ამიერკავკასიაში მცხოვრებ შიიტებს, რომელთაც სპარსეთტან ძლიერი კულტურული კავშირები ჰქონდათ. ამ მოსაზრების მოწინააღმდეგეები კი აცხადებენ, რომ თვითგამორკვევის უფლება ნაპოლეონ ბონაპარტის პერიოდში არ არსებობდა და ასევე ვერ იარსებებდა ის მე-19 საუკუნის დასაწყისის აზიაში.
დღეს ირანი გულისტანის ხელშეკრულებას თურქმანჩაის საზავო ხელშეკრულებასთან ერთად მიიჩნევს დამამცირებლად, ხოლო ფათ ალი შაჰი ამის გამო მიჩნეულია სპარსეთის ყველაზე უუნარო მმართველად.
წყაროები
კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
რუსიშვილები
რუსიშვილები — ქართული (კახეთის) თავადური საგვარეულო. გადმოცემის თანახმად, ამ გვარის წინაპრები მცველები კიევის რუსეთის მეფის (გიორგი რუსის) მცველები (ე.წ. "დრუჟინები") იყვნენ. როდესაც გიორგი რუსი დაქორწინდა თამარზე 1177 წელს, მის ერთ-ერთ მცველსა და მის მომავალ თაობას უბოძა თავადობა და "რუსისშვილობა". ამათი შთამომავლობა თამარმა დაამკვიდრა შილდაში და ამიერიდან აქ ცხვრობდნენ ბარამისა და ქაიხოსროს შვილები. საგვარეულო მოხსენიებულია 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატშიც. ოჯახის წევრებმა დაიკავეს მთავარი ხაზინდრის, ანუ მეჭურჭლეთუხუცესობის თანამდებობა კახელი მეფეების კარზე და 1724 წლიდან ისინი ხდებიან ნეკრესის ეპისკოპოსები. კახეთის სამეფოში თავად რუსიშვილებს სხვადასხვა დროს ეკავათ: ყორჩიბაშის, მდივანბეგის, მოლარეთუხუცესის (მთავარი ხაზინადარი), ბოქაულთუხუცესის, ბაზიერთუხუცესის, მოურავისა და ნაზირის თანამდებობები კახეთის მეფეების კარზე. კახეთის სამეფო კარზე მათ ეკავათ ყორჩიბაშის თანამდებობა, რომელიც ეწოდებოდა სპარსეთის შაჰინშაჰის პირადი დაცვისა და სამეფო კავალერიის უფროსს. ამის გამო რუსიშვილებს გამოეყო რუსიშვილ-ყორჩიბაშების (ყორჩიბაშიშვილები) საგვარეულო. რუსეთის მიერ ქართლ-კახეთის სამეფოს ანექსიის შემდეგ, რუსიშვილების საგვარეულო შევიდა რუსეთის იმპერიის თავადთა სიაში 1850 წლის 6 დეკემბერს. გვარი რუსიფიცირებული იყო როგორც "რუსიევი" (რუს. Русиев).
სქოლიო
კატეგორია:ქართული გვარები კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
არაჩვეულებრივი გამოფენა
არაჩვეულებრივი გამოფენა — ელდარ შენგელაიას ფილმი.
სიუჟეტი
ნიჭიერი მოქანდაკე აგული ერისთავი იძულებულია სარფიან საქმეს მოჰკიდოს ხელი და თავისდაშეუმჩნევლად სასაფლაოს ხელოსნად გადაიქცევა. წვრილშვილიანი ოჯახი უნებურად უბიძგებს მას ამ გზაზე. დინებას მიყოლილი, ფიქრისგან დაცლილი ყოველდღიურობა ერთ დღეს აუტანელი შეიქნება და აგული აჯანყდება, თუმც ეს ჯანყი ჭიქა წყალში ქარიშხალს ჰგავს. იგი უკვე ხაფანგშია გამომწყვდეული და მნიშვნელოვანს ვეღარაფერს შექმნის.
მერვი
მერვი (Merw) — ცნობილი უძველესი ქალაქი შუა აზიაში, მდინარე მურღაბის ნაპირზე თურქმენეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. თანამედროვე ქალაქ მარიდან აღმოსავლეთით 30 კილომეტრზე. სპარსეთის სატრაპია მარგიანეს და სელჩუკების სამეფოს დედაქალაქი.
1999 წელს ქალაქის ნანგრევები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქმენეთში
არგენტინა 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არგენტინამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1908 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1908 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მა-აიონი
მა-აიონი (ოფიციალურად მა-აიონი მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Ma-ayon; Bayan ng Ma-ayon) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კაპისისის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 226 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 32 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაპისის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ირესინე
ირესინე (Iresine) — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია, ბუჩქ-ბალახები, იშვიათად ბუჩქები ან ხეებია.
აქვთ მორიგეობით განწყობილი ფოთლები და კენწრულ ან უბის ყვავილედებად თავმოყრილი უფერული ყვავილები.
70-ზე მეტი სახეობა უფრო ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ამერიკაშია გავრცელებული. ზოგ ჭრელფოთლიან სახეობას მდელო-ხალიჩებისა და ბორდიურებისათვის იყენებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯიჯლაყასებრნი
სომხეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები მორაგბეთა
ტასმანის მთა
ტასმანის მთა (Mount Tasman) — ახალი ზელანდიის მეორე უმაღლესი მთა, ზღვის დონიდან 3497 მეტრზე. მდებარეობს სამხრეთ კუნძულის სამხრეთ ალპებში, მასზე დიდი მეზობლის — კუკის მთიდან 4 კმ-ით ჩრდილოეთით. ამ უკანასკნელისგან განსხვავებით, ტასმანის მთა აღმართულია სამხრეთ კუნძულის მთავარ წყალგამყოფზე, კუკის მთისა და ვესტლანდის ეროვნული პარკების საზღვარზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
მუხრან-თელეთი
მუხრან-თელეთი — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, თელეთის თემში. მდებარეობს თელეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 750 მ, გარდაბნიდან 45 კმ, ფონიჭალიდან 6 კმ., ზემო თელეთიდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მეცხოვლეობის მეურნეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 120 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თელეთის თემის სოფლები
Polyrhachis andromache
Polyrhachis andromache — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჟვანიები
ჟვანია – თავადაზნაურული გვარი სამეგრელოდან. შუასაუკუნეებში ასევე, მოიხსენიება როგორც ჟვანიძე. ჟვანია ენათესავება აფხაზეთის აზნაურთა საგვარეულო   ზვანბას, რომელიც  აღწერილი  აქვს დიმიტრი ბაქრაძეს. მისი მტკიცებით, მათ  საერთო  წარმომავლობა  აქვთ  გაგრის  ეპისკოპოსი  იპატიისგან.
„ჟვანიები მე-16 საუკუნეში და ამ საუკუნემდე ბევრად ადრე იყვნენ დიდებული ციხოსანი აზნაურები", მათ საკუთარი ციხესიმაგრე ჰქონდათ, ამ სტატუსით „ჟვანიები სარგებლობდნენ უხსოვარი დროიდან“. მე-18 - მე-19 საუკუნეებიდან ხდება ჟვანიების „დამცრობა“ და უკვე არ არიან „დიდებული ციხოსანნი“, ისინი ხდებიან საუფლისწულე და საეკლესიო აზნაურები და მეღვინეები. არსებობდა ვაზის ჯიში „ჟვანური“, სხვა საისტორიო წყარო კი, ჟვანიების ვაზის ჯიშს „ჟვანიერს“ უწოდებს. "ჟვანური – ვაზის ჯიში, კარგი ღვინო დგებოდა". "ელიავა აღნიშნავს, რომ ჟვანური ვაზის ჯიშია".
ჟვანიები იყვნენ აღიარებულნი რუსეთის იმპერიის აზნაურებად 1880 წელს  და შეყვანილნი  იყვნენ სამეგრელოს თავად–აზნაურთა  სიაში. (რუს. «Именный посемейный список лицам, признанным в тавадском и азнаурском достоинстве по Мингрелии».
ლიტერატურა
Грузинское дворянство
Отношение Кавказского комитета,представленное в Государственный Совет 14 февраля 1880г.
https://chkhorotsku.ge/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90-%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AF/
ავეირუ (პორტუგალია)
ავეირუ (Aveiro; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ-დასავლეთ პორტუგალიაში. მდებარეობს ცენტრალურ რეგიონში. ძველი ადმინისტარციული დაყოფით შედის ბეირა-ლიტორალის შემადგენლობაში.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა 959 წელს, ხოლო მუნიციპალიტეტის სტატუსი აქვს 1515 წლიდან. .
ღირსშესანიშნაობები
ზოგჯერ ქალაქს უწოდებენ პორტუგალიის ვენეციას. ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა XV საუკუნის იეზუიტების ეკლესია, სადაც დასაფლავებულია პორტუგალიის მეფის აფონსუ V-ის ასული, ჟოანა, რომელიც დაიღუპა 1490 წელს და კანონიზირებულ იქნა 1673 წელს.
ქალაქში მდებარეობს ავეირუს უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსდა 1973 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კლაუდია კარდინალე
კლაუდია კარდინალე (Claudia Cardinale; დ. 15 აპრილი, 1938) — იტალიელი მსახიობი. დაიბადა ტუნისში. ყველაზე აღსანიშნავი ფილმები, სადაც ის თამაშობს არის: „რვანახევარი“ (1963) და „ერთხელ დასავლეთში“ (1968). კარდინალე უმეტესად იტალიურ და ფრანგულ ფილმებში ჩნდებოდა. მას თითქმის არასოდეს უმუშავია ევროპული კინოს გარეთ და გახდა მისი ერთგვარ ხატად აღიარებული კინო ვარსკვლავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
Deserted Palace
Deserted Palace — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1972 წლის მუსიკალური ალბომი. ეს არის მუსიკოსის პირველი დიდი სტუდიური ნამუშევარი. ამასთან, მასზე ჯერ არ იყო ჩამოყალიბებული ჟარისთვის დამახასიათებელი სტილი. დისკი ნაკლებად ცნობილი ფართო მასებში, მაგრამ პოპულარულია ჟარის მუსიკის მოყვარულებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:1972 წლის ალბომები კატეგორია:1972 წლის სადებიუტო ალბომები
არგენტინა 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
როზა მარია სარდა
როზა მარია სარდა (Rosa Maria Sardà; დ. 1941, ბარსელონა, ესპანეთი — გ. 11 ივნისი, 2020, იქვე) — ესპანელი მსახიობი და კომიკოსი.
მას ნათამაშები აქვს როლები ესპანურად და კატალონიურად. მისი მეუღლე არის კომიკოსი ხოსე მარია მაინატი. ხოლო მარიას უმცროსი ძმა არის ხავიერ სარდა. მარიამ მოღვაწეობა დაიწყო 1970-იან წლებში და ესპანური კინოსა და თეატრის მნიშვნელოვან მსახიობად ჩამოყალიბდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1941
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე — მხარე დასავლეთ საქართველოში, მოიცავს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციების რაჭის, ლეჩხუმის და სვანეთის (ნაწილობრივ) ტერიტორიებს. რეგიონის საერთაშორისო კოდია: GE-RL. რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში შედის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შემდეგი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები:
ზოგადი ცნობები
მხარის ფართობი შეადგენს 4954 კვ.კმ–ს, მოსახლეობა — 32 089 ადამიანს (2014), მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კვ.კმ–ზე — 6,48 კაცს. მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ამბროლაური. მხარეში 256 დასახლებული პუნქტია, მათ შორის:
ადგილობრივი მმართველობა
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში აღმასრულებელ ხელისუფლებას განახორციელებს საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი - სახელმწიფო რწმუნებული. სახელმწიფო რწმუნებული, საქართველოს მთავრობის დავალებით, კოორდინაციას უწევს რეგიონული პოლიტიკის განხორციელებასა და ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის ცალკეულ ღონისძიებებს, შეიმუშავებს ან/და ახორციელებს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამებს და მონაწილეობას იღებს რეგიონული განვითარების ღონისძიებებში, საქართველოს მთავრობისთვის წარმოსადგენად ამზადებს რეკომენდაციებსა და წინადადებებს შესაბამისი სამოქმედო ტერიტორიის ეკონომიკური განვითარების პრიორიტეტული მიმართულებების შესახებ, ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობისა და სპორტის განვითარებას, კულტურისა და ისტორიული ძეგლების დაცვასა და სხვა ღონისძიებების განხორციელებას, მონაწილეობას იღებს თავდაცვისუნარიანობის ამაღლებისა და სამოქალაქო თავდაცვის ღონისძიებათა განხორციელებაში და სხვა.
მხარეში, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლობის უზრუნველსაყოფად მთავრობა ნიშნავს სახელმწიფო რწმუნებულს. ამ თანამდებობაზე, დღემდე მუშაობდნენ:
მოსახლეობა
მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა (2014):
მოსახლეობის რიცხოვნობა მსხვილ დასახლებებში (2014):
ეკონომიკა
მხარის უდიდესი ნაწილი მაღალმთიანია და ეკონომიკა ძირითადად სოფლის მეურნეობას ემყარება. რეგიონში განვითარებულია მემცენარეობა (ძირითადად მევენახეობა, მეკარტოფილეობა) და მეცხოველეობა.
Intel
thumb|ინტელის ლოგო კორპორაცია ინტელი (ნასდაქი: INTC), დაფუძნდა 1968 წელს, როგორც ინტეგრირებული ელექტორნიკის კორპორაცია, ამერიკაში მდებარე მულტინაციონალური კორპორაცია, კარგად ცნობილი მიკროპროცესორებისა და ინტეგრირებული ლოგიკური პანელების დიზაინითა და წარმოებით. ინტელი ასევე აწარმოებს ქსელურ კარტებს, მეინბორდის ჩიპსეტებს, კომპონენტებსა და სხვა მოწყობილობებს. ინტელს მოწინავე კვლევითი პროექტები აქვს ნახევარგამტართა წარმოების ყველა სფეროში.
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე
ეკონომიკა
აქედან:
ღირსშესანიშნაობები
მხარის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბუნების, არქიტექტურისა და კულტურის მრავალი ძეგლი, მათ შორის უმნიშვნელოვანესია:
Intel
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინტელი კატეგორია:კომპიუტერული კომპანიები კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები კატეგორია:NASDAQ-ზე აღრიცხული კომპანიები
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე
ისტორია
მხარის ადრინდელი ისტორია იხილეთ სტატიებში:
სქოლიო
*
Polyrhachis angusta
Polyrhachis angusta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დამპიერის მთა
დამპიერის მთა (Mount Dampier) — ახალი ზელანდიის მესამე უმაღლესი მთა. ზღვის დონიდან 3 440 მეტრზე. მდებარეობს სამხრეთ ალპებში, ჰიკისა და კუკის მთებს შორის.
სამობითი რიცხვი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გრამატიკა კატეგორია:გრამატიკული რიცხვი
ირითი
ირითი — მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადის — მულხრის აუზში. სიგრძე 2,5 კმ, ფართობი 2,6 კმ². ირითი მყინვარ ტვიბერს ერთვის მარჯვენა მხრიდან 2750 მ სიმაღლეზე. მყინვარი კარული ტიპისაა. ფირნის ხაზი გადის ზღვის დონიდან 3110 მ სიმაღლეზე.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
მამბუსაო
მამბუსაო (ოფიციალურად მამბუსაოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Mambusao; Bayan ng Mambusao) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კაპისისის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 40 690 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაპისის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
NASDAQ
thumb|ნასდაქის რეკლამა [[ტაიმს სქვერი|ტაიმს სქვერზე.]] ნასდაქი (NASDAQ, მომდინარეობს აკრონიმიდან National Association of Securities Dealers Automated Quotations — ფასიან ქაღალდთა დილერების ავტომატური კოტირებების ეროვნული ასოციაცია) — აშშ-ის ელექტრონული სააქციო ბირჟა. დაფუძნდა ფასიან ქაღალდთა დილერების ეროვნული ასოციაციის (NASD) მიერ, რომელმაც იგი შემდგომში 2000-2001 წლებში გაყიდვათა სერიებით გაასხვისა. ამჟამად იგი კორპორაცია ნასდაქის სააქციო ბაზრის მფლობელობაშია. ნასდაქი უდიდესი ელექტრონული კომპიუტერული ფასიან ქაღალდთა ბაზარია აშშ-ში. დაახ. 3300 კომპანიით მის სიაში საშუალოდ უფრო მეტი კომპანია და უფრო მეტ აქციათა გაყიდვის ოპერაცია ტარდება ყოველდღიურად ვიდრე ნებისმიერ სხვა ამერიკულ აქციათა ბაზარზე. კორპორაციის ამჟამინდელი აღმასრულებელი დირექტორია რობერტ გრიფილდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:NASDAQ კატეგორია:აშშ-ის საფონდო ბირჟები
არასდროსეთი
არასდროსეთი (ინგ: Neverland, Never Land ან Never Never Land) არის სერ ჯეიმზ მეთიუ ბერის ნაწარმოებებში ასახული ფიქტიური სამყარო. ის პიტერ პენის, თინკერ ბელის, დაკარგული ბიჭებისა და სხვათა საცხოვრებელია. თუმცა არასდროსეთში ყველა ადამიანი არ წყვეტს ზრდას, ის ზრდაზე უარისმთქმელთა ცნობილი რეზიდენციაა და ხშირად გამოიყენება სამუდამო ბავშვობის (და ბავშვურობის), უკვდავობისა და ესკაპიზმის მეტაფორად.
პირველად, შოტლანდიელი მწერლის - ჯეიმზ ბერის 1904 წელს დადგმულ სპექტაკლში „პიტერ პენი, ან ბიჭი, რომელიც არასდროს გაიზრდება“ 'the Never Never Land'-ად წარმოჩნდა. 1911 წლის ნოველიზაციაში „პიტერი და ვენდი“, ბერიმ 'the Neverland'-ად მოიხსენია.
სქოლიო
კატეგორია:ფიქტიური ქვეყნები
Peter Pan Peter Pan
მოტა
მოტა (Mota) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ბანქსის არქიპელაგში. შედის ვანუატუს შემადგენლობაში, ტორბის პროვინციაში. კუნძულზე ასევე მდებარეობს ვულკანი მოტა. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა 683 კაცს. მოსახლეობის უმეტესი ნაწილის მშობლიური ენა ადგილობრივი ენაა მოტა, რომელსაც ასევე მოტას უწოდებენ. კუნძულის ფართობია – 9,5 კმ². მოსახლეობა ჩართულია სოფლის მეურნეობაში.
ლაშიჭალა
ლაშიჭალა — ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტი ცაგერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ლაჯანურას ხეობაში, ზღვის დონიდან 800-900 მ. ჰავა რბილია, იცის თოვლიანი ზამთარი და ზომიერად ნოტიო ზაფხული. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია ნახშირმჟავა-ჰიდროკარბონატული მაგნიუმ-კალციუმიანი მინერალური წყალი. წყლის მინერალიზაცია — 0,8-1,2 გ/ლ, ტემპერატურა 13-15 °C, საერთო დებიტი — დაახლოებით 12 000 ლ დღე-ღამეში. იყენებენ სასმელად და აბაზანებისათვის. სამედიცინო ჩვენება — საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა ქრონიკული დაავადებანი. ლაშიჭალაში არის სააბაზანო შენობა, საექიმო პუნქტი. სეზონი — ზაფხულის თვეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის კურორტები
მოტა
გეოგრაფია
კუნძული მოტა წარმოადგენს ვულკანურ პიკს დაშვებული კლდეებით. ფორმით გვაგონებს ქუდს. კუნძულის დიამეტრი შეადგენს დაახლოებით 4 კმ-ს. ვულკან ტავეს სიმაღლე აღწევს 411 მეტრს. კუნძულის ფართობი შეადგენს 9,5 კმ²-ს.
კუნძულზე კლიმატი ტენიანი და ტროპიკულია. საშუალო წლიური ნალექების რაოდენობა აჭარბებს 3500 მმ-ს. კუნძულ მოტაზე ხშირად ხდება მიწისძვრები და ციკლონები.
ისტორია
ვანუატუს კუნძულებზე ხალხი დასახლდა დაახლოებით 2000 წლის წინ მოსახლეობის მიგრაციის დროს წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილიდან და პაპუა-ახალი გვინეიდან სოლომონის კუნძულების გავლით. კუნძულების კოლონიზაცია ხდებოდა ხანგრძლივი საზღვაო გაცურვების შედეგად დიდი კანოებით, რომლებსაც შეეძლოთ მოეთავსებინათ 200 ადამიანამდე. მოგზაურებს ასევე თან მიჰყავდათ ზოგიერთი გამოსადეგი ცხოველი, მიჰქონდათ სასოფლო-სამეურნეო მცენარეების თესლი, რომლებსაც შემდგომში იყენებდნენ ახალ მიწებზე მოსავლის მისაღებად.
პირველი ქრისტიანი მისიონერები კუნძულ მოტაზე გამოჩნდნენ XIX საუკუნეში. ერთ-ერთი კუნძულზე მცხოვრები ყველაზე უფრო ცნობილი რელიგიური მოღვაწე ჯონკოლერიჯ პატესონია (John Coleridge Patteson), ანგლიკანი მისიონერი, რომელმაც გაატარა თავისი ცხოვრების რამდენიმე წელი სოფელ ვევერაო-ში. პირველი მელანეზიელი მღვდელი, მამა ჯორჯ სარავია (George Sarawia), წარმოშობით კუნძულ მოტადან იყო[http://www.anglicanmelanesia.org/history.shtml ანგლიკანური ეკლესია მელანეზიაში. ისტორია. ] . ფაქტობრივად, მელანეზიაში მოტა იყო პირველი გაქრისტიანებული კუნძული, მიუხედავად იმისა, რომ ქრისტიანული მისია კუნძულ ანეიტიუმზე გამოჩნდა ერთი წლით ადრე, ვიდრე კუნძულ მოტაზე.
1906 წლის მარტში მოტა, როგორც ახალი ჰებრიდის სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ინგლის-საფრანგეთის კონდომინიუმის სტატუსი.
1980 წლის 30 ივნისს ახალი ჰებრიდის კუნძულებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან და საფრანგეთისაგან, და კუნძული მოტა გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.
მოსახლეობა
მოტას სანაპიროზე განლაგებულია ექვსი სოფელი: ტასმატე, ვევერაო, ლოტავანი, ტუკვეტაპი, ნავკვოე და ლივოტკეი.
სქოლიო
კატეგორია:ვანუატუ კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები კატეგორია:ვანუატუს კუნძულები
Queen at Wembley
აშშ-ში DVD-ს მიღებული აქვს 5x პლატინის, ხოლო ბრიტანეთში - 4x პლატინის სტატუსი. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში მას ასევე მინიჭებული აქვს რამდენიმე გზის პლატინის სტატუსი.
Queen Cams
4 სიმღერა მრავალრაკურსიანი ვერსიით:
აუდიო
DTS Surround Sound და PCM Stereo
ორიგინალური კონცერტი
კონცერტი დაიწყო დღის 4 საათზე. ბილეთების ფასი იყო 14.50 გირვანქა სტერლინგი. სულ გამოვიდა ოთხი ჯგუფი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1986 წლის ფილმები კატეგორია:1990 წლის ფილმები კატეგორია:2011 წლის ფილმები კატეგორია:Queen-ის ვიდეო ალბომები
მზიანეთი
მზიანეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ლემშვენიერას თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 233 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლემშვენიერას თემის სოფლები
სამარის ოლქი
სამარის ოლქი (Самарская область) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი. შედის რუსეთის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სამარა.
კუიბიშევის ოლქი
შედიოდა რსფსრ-ის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1928 წლის 14 მაისს. ფართობი 53.6 ათ. კმ2. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კუიბიშევი. დაჯილდოვებული იყო ორი ლენინის ორდენით (1958, 1970).
გეოგრაფია
ოლქს ესაზღვრება სარატოვის, ულიანოვსკისა, და ორენბურგის ოლქები, ასევე თათრეთის რესპუბლიკა  და ყაზახეთი.
მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ოლქები
Ў
Ў, ў — ბელარუსული ანბანის ოცდამეორე ასო. გამოითქმის, როგორც მოკლე "უ".
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „У“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნების კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
კორეული დამწერლობა
220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი
კორეული დამწერლობა, ჰანგილი (한글) ან ჩოსონგილი (조선글) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც კორეაში ჩინეთიდან შემოსული არაანბანური ჰანჯა შეცვალა.
ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი ფონეტიკური დამწერლობაა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად.
ისტორია
ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა 1446 წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. სამხრეთ კორეაში ანბანის გამოსვლის დღედ 9 ოქტომბერი ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში 15 იანვარი. ამ დღეს ჰანგილის დღეს აღნიშნავენ.
1940 წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების ინის და იანის იდეოლოგიის თანახმად.
სეჯონგის გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. 1504 წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო 1506 წელს მეფე ჯუნგჯონგმა საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა.
ჰანგილის მეორე დაბადება XIX საუკუნის მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა იაპონიის გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. გაბოს რეფორმის (갑오 개혁) 1894 წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. 1910 წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა.
1933 წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო 1940 წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე.
1945 წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება.
ანბანი
ჯამო ან ნასორი არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა.
სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია (დიგრაფები და ტრიგრაფები). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება:
ჯამოს მოხაზულობა
ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით.
მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც თ) აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა ფშვინვიერია, როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის.
ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა.
ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. დიაკრიტიკული ნიშანი, რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება.
თანხმოვანი ჯამოს დაწერა
ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება ენის, ხახის, კბილების და ყელის არტიკულაციით.
ჯგუფების დასახელება ჩინური ფონეტიკიდან არის აღებული:
ხმოვანი ჯამოს დაწერა
ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად:
მარტივი დარბილებული ხმოვნები:
დარბილებული დიფტონგები:
ჯამოს თანმიმდევრობა
ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა ჩოი სეჯინმა 1527 წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება.
სამხრეთკორეული თანრიგი
ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ
ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი:
ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ
ჩრდილოეთკორეული თანრიგი
თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი:
ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ
ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი:
ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ
ჯამოს სახელები
ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს.
თანხმოვანთა სახელები
თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება.
ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს.
ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ.
ხმოვანთა სახელები
ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება.
მოძველებული ჯამო
თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა.
მარცვლების ბლოკები
ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის საწყისი (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც შუა (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას დამხურავი (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი.
ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით.
დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება:
მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ:
ორთოგრაფია
1933 წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია.
სტილი
ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა.
არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც.
ოკაცეს კანიონი
ოკაცეს კანიონი — ბუნების ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა გორდის მიდამოებში.
კანიონი მდებარეობს მდინარე ოკაცეს ხეობაში. მდინარის სიგრძე 14 კილომეტრია, ხოლო კანიონის სიგანე ზოგან 3–6 მეტრი, ზოგან 15–20 მეტრია, სიღრმე კი 20-დან 100 მეტრამდე მერყეობს. კანიონს ამშვენებს რამდენიმე წყალუხვი ჩანჩქერი. ერთ-ერთი ტბის ,ოსხაპოს” სიგრძე 60 მეტრია. მდინარე ოკაცეზე რამდენიმე ბუნებრივი ქვახიდია გადებული, ერთი მათგანია ,ბოგა”. კანიონს გააჩნია მღვიმეები, საიდანაც გამოედინება კარსტული წყლები.
კანიონის კიროვან ნაპირზე იზრდება საკმაოდ მსხვილი ბზის ხეები. ხეობის ნაპირები ტყის ბუჩქნარითაა დაფარული. სოფლიდან აღმოსავლეთისკენ მიმავალი ბილიკი ხვეულად ეშვება მისი ფსკერისაკენ. აქ კანიონის სიგანე და ქვახიდი 4 მეტრს არ აღემატება, მაშინ როდესაც სიღრმე 50 მეტრია.
კანიონი 2 კილომეტრზეა გადაჭიმული, ის ჯერჯერიბით შეუსწავლელია. ბოგას ქვემოთ, კანიონის სიღრმე მატულობს და 100 მეტრს აღწევს, რადგან ძველი ხეობის ფსკერი ზოგან უკუღმაა დახრილი. გეოლოგებმა აქ აღმოაჩინეს და რუკაზე დაიტანეს ტექტონიკური ნასხლეტი, დედამიწის ქერქის განარღვევი ნაპრალი და ამ ნაპრალის კიდეებს გადაადგილდება. ის ქვემო დინებას გარდიგარდმო ჰკვეთს. ხეობის ქვედა ნაწილი რამდენიმე ათეული მეტრით აწეულია შუა მონაკვეთთან შედარებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
Polyrhachis annae
Polyrhachis annae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა
thumb|250პქ|მარჯვნივ|[[გუსტავ დორეს გრავიურა]] thumb|250პქ|მარჯვნივ|ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა. ლაიპციგი. 1843
ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა — 1212 წლის ეროვნული მოძრაობა. სახელი ეწოდა ჯვაროსნული ლაშქრობის მიხედვით, რომლის მიზანი წმინდა მიწიდან მუსლიმანთა განდევნა და ქრისტიანთა დამკვიდრება იყო.
ისტორია
thumb|200პქ|მარცხნივ|ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა. ვოიტკევიჩი
1212 წელს საფრანგეთში, პარიზის სიახლოვეს, პატარა მწყემსი ეტიენი გამოჩნდა, რომელიც თავს ღვთის რჩეულად მიიჩნევდა და ამბობდა, რომ ნახა ხილვა, რომელშიც უფალმა მას წერილი გადასცა საფრანგეთის მეფისთვის გადასაცემად. წერილში ეწერა, რომ ეტიენი ღვთის რჩეული იყო და მას დაეკისრა მისია, აღესრულებინა ის, რაც ვერ შეძლო სხვა მეომრებმა — ეს იყო ქრისტიანებისთვის წმიდათა-წმიდის, უფლის საფლავის დაბრუნება. ეტიენი გამოირჩეოდა შენანიშნავი ორატორული თვისებებით. მას მსმენელთა მონუსხვა შეეძლო. მწყემსმა ქადაგება დაიწყო. მას ათასობით მიმდევარი გამოუჩნდა. „წმინდა ჯარისკაცთა” თავშეყრის ადგილად ქალაქი ვანდომი გამოცხადდა. ეტიენის სახელი საფრანგეთს გასცდა და გერმანიას მიაღწია, საიდანაც უამრავი ახალგაზრდა გამოემართა ვანდომისკენ. ვანდომში მთელი ზაფხულის განმავლობაში 30 000-ზე მეტი მოზარდი შეიკრიბა. ივლისში, ისინი მეფსალმუნეებთან და მედროშეებთან ერთად მარსელში გადავიდნენ, რათა იქიდან საზღვაო საშუალებებით წმინდა მიწისთვის მიეღწიათ. ეტიენსა და ჯვაროსან ბავშვებს საქციელი რომის პაპმა ინოკენტი III-მაც კი მოუწონა და ხალხს ბავშვთა დახმარებისკენ მოუწოდა. ჯვაროსნულ ლაშქრობას ფრანცისკანელთა ორდენიც უჭერდა მხარს. ახალგაზრდებს უფროსებიც უერთდებოდნენ.
ჯვაროსნებმა 20 აგვისტოს პიაჩენცას მიაღწიეს ჩავიდნენ. იმავე დღეებში მათ ახალგაზრდათა დიდი ჯგუფი შეუერთდა, რომლებიც კიოლნიდან მოდიოდა. ადგილობრივი ისტორიკოსი აღნიშნავს, რომ ისინი ეძებდნენ გზას ზღვაში: ჯერ კიდევ წამოსვლამდე დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ „ზღვა გაიყოფოდა მათ წინ”, და ღმერთი როგორც მოსეს დაეხმარა, მათაც ასევე დაეხმარებოდა მიზნის მიღწევაში. თუმცა სასწაული არ მოხდა და ზღვაც არ გაიყო შუაზე. ჯვაროსნებმა მარსელისკენ გადაინაცვლეს. უამრავმა მათგანმა ეტიენი მიატოვა, რადგან მისი აღარ სჯეროდათ. დარჩენილები ორ ადგილობრივ ვაჭარს — ჰუგო ფერეუსს და ჰიიომ პორკუსს შეეცოდა და ისინი 7 ხომალდზე მოათავსა, თითოეულზე 700 რაინდი, რათა ჯვაროსნები წმინდა მიწაზე წასულიყვნენ. ამის შემდეგ ახალგაზრდა ჯვაროსნების კვალი იკარგება, მხოლოდ 18 წლის შემდეგ, 1230 წელს ევროპაში გამოჩნდა ბერი, რომელსაც გერმანელი და ფრანგი ბავშვები ახლდა თან. ის ამბობდა, რომ ახალგაზრდა ჯვაროსნები ალჟირის სანაპიროებს მიადგნენ, სადაც მათ ელოდნენ. აღმოჩნდა, რომ ვაჭრები მუსლიმანური შეთქმულების მონაწილეები იყვნენ. ბავშვების უდიდესი ნაწილი მონებად გაიყიდა.
ჯვაროსანთა ასაკი
დღეს, ბევრი ისტორიკოსი თვლის, რომ მოძრაობის ძირითადი ბირთვი, არა ბავშვები, არამედ როგორც მინიმუმ, მოზარდები და ახალგაზრდები იყვნენ. ისევე როგორც ლათინური სიტყვა „pueri” (ბიჭები), შუა საუკუნეებში ყველა ასაკის გლეხს მიემართებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბავშვთა ჯვაროსნული ლაშქრობა კატეგორია:ჯვაროსნული ლაშქრობები
პრესიდენტე-ჰეისის დეპარტამენტი
პრესიდენტე-ჰეისის დეპარტამენტი (Departamento Presidente Hayes) — დეპარტამენტი პარაგვაიში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 72 907  კმ². მოსახლეობა 81 876 კაცი (2002). დედაქალაქი – პოსო-კოლორადო. პროვინცია დაყოფილია 8 ოლქად.
სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის დეპარტამენტები
უოლისი და ფუტუნა
უოლისი და ფუტუნა (Territoire des îles Wallis-et-Futuna) — საფრანგეთის ზღვისიქითა გაერთიანების კუნძულები სამხრეთ წყნარ ოკეანეში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ტუვალუს, აღმოსავლეთით სამოას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ტონგას, ხოლო სამხრეთით ფიჯის ტერიტორიულ წყლებს. ტერიტორიის განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა — დაახლოებით 266 000 კმ²-ია. უოლისი და ფუტუნა მოიცავს სამ დიდ (უვეა, ფუტუნა, ალოფი) და 22 მცირე კუნძულს. დასახლებულია მხოლოდ უვეა და ფუტუნა. ამ ტერიტორიის ფართობი დაახლოებით შეადგენს 274 კმ²-ს, აქ ცხოვრობს 12 197 ადამიანი (2013 აღწერით, მათში შედის კუნძულების დროებითი მოსახლეობა). უოლისი და ფუტუნას ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მატა-უტუ.
დასახელება
უოლისის კუნძულებს სახელი დაარქვეს ინგლისელი ზღვაოსნის სამუელ უოლისის პატივსაცემად, რომელიც ეწვია კუნძულებს (ევროპელთაგან პირველი) თავისი მსოფლიოს გარშემო ცურვისას 1766—1768 წლებში. მათი პოლინეზიური სახელია — უვეა — თარგმანი უოლისური ენიდან ნიშნავს «შორეული კუნძული». სავარაუდოდ, კუნძულებმა მიიღეს ასეთი დასახელება ტონგელი კოლონიზატორებისგან, რომელთათვისაც კუნძული მდებარეობდა საკმაოდ შორს.
ჰორნის (ფუტუნას) კუნძულებმა სახელი მიიღეს იქვე სანაპიროზე გაზრდილი ხეების (Barringtonia asiatica) ადგილობრივი დასახელებისგან — ფუტუ. ამ კუნძულების სხვა გავრცელებული სახელი — ჰორნი — კუნძულებს დაარქვეს ნიდერლანდელმა ზღვაოსნებმა იაკობ ლემერმა და უილიამ სჰაუტენმა თავიანთი მშობლიური ქალაქის ჰოორნის პატივსაცემად.
გეოგრაფიული მდებარეობა და რელიეფი
thumb|300px|უოლისი და ფუტუნას კუნძულების რუკა უოლისი და ფუტუნას კუნძულები მდებარეობენ წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში და შედგება ორი კუნძულოვანი ჯგუფისაგან, რომელთა შორის მანძილია 230 კმ (უოლისი — -13.26667°N, -176.2°W; ჰორნი (ფუტუნა) — -14.5°N, -178.16667°W). ყველაზე ახლოს მყოფი არქიპელაგებია — ტონგა სამხრეთ-აღმოსავლეთით (400 კმ-ში უვეადან), სამოა აღმოსავლეთით (370 კმ უვეადან) და ფიჯი სამხრეთ-დასავლეთით (280 კმ-ში ფუტუნადან). კუნძულების საერთო ფართობია — 274 კმ² (სხვა წყაროებში კუნძულების საერთო ფართობი მითითებულია ინტერვალში 210—274 კმ² ).
უოლისის ჯგუფი შედგება შედარებით დიდი უვეას (ფართობი 77,9 კმ² ) კუნძულისაგან და პატარა კუნძულებისგან. ჯგუფის საერთო ფართობია (ლაგუნის ჩათვლით) — 159 კმ². უვეა — დაბალი ვულკანური კუნძულია. ყველაზე მაღალი წერტილია — მთა ლულუ-ფაკაჰეგა (Lulu-Fakahega) სიმაღლით 151 მ.
გორაკები უვეას კუნძულის ცენტრში და სამხრეთში (ლოკა, აფაფა, ლულუ ლუო, ჰოლო, ჰოლოგა, ატალიკა და სხვები) წარმოქმნილია ჩამქრალი ვულკანის კრატერის კონუსებით. კუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოადგენს დაბლობს, შევსებულს უძველესი ლავის ნაკადით. უკიდურესი წერტილებია: ჩრდილოეთით — სანაპირო სოფელ ვაილალასთან, აღმოსავლეთით — ტეპაკოს კონცხი, სამხრეთით — ფოგო’ონეს კონცხი, დასავლეთით — ვაჰა’ი’უტუს კონცხი. უოლისის კუნძულები გარშემორტყმულია ბარიერული რიფით. რიფი შეჭრილია ოთხი გასასვლელით, რომელთაგან მთავარის, სამხრეთით მდებარე ჰონიკულუს (Honikulu) გავლით, გადის ტერიტორიის ადმინისტრაციული ცენტრის პორტ მატა-უტუს ფარვატერში. ლაგუნის ყველაზე დიდი სიგანეა — 5 კმ. დღე-ღამის განმავლობაში აღინიშნება ორი მთლიანი მიქცევა და მოქცევა. ლაგუნაში გაბნეულია 22 პატარა კუნძული (ნუკუფოტუ, ნუკულაელაე, ნუკულოა, ნუკუფუფულანოა, ნუკუტეატეა, ნუკუტაპუ (ჩრდილოეთი), ნუკუტაპუ (სამხრეთი), ნუკუჰიფალა, ნუკუჰიონე, ნუკუატეა, ნუკუმოტუ, ნუკუაოფა, ნუკუ’ტააკი’მოა, ნუკუფეტაუ, ნუკუტააკემუკუ, ლუანივა, ტეკავიკი, ფაიოა, ფენუა-ფუ, ფუგალეი, ულუიუტუ, ჰაოფა), რომელთა ერთი ნაწილი მარჯნულია, ხოლო მეორე — ვულკანური წარმოშობის.