cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰაიატე სოტომე
პროტესტი ჰესების წინააღმდეგ
ჰაიატე სოტომე მთავრობის კანცელარიასთან ადგილობრივებთან ერთად სვანეთსა და ჭუბერის თემში ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობას აპროტესტებდა. მისი აზრით ჰესების მშენებლობას სარგებელი მხოლოდ პოლიტიკოსების, ჩინოვნიკებისა და სამშენებლო კომპანიებისთვის მოაქვს. ამ საკითხთან დაკავშირებით ჰაიატე სოტომე ამბობს: „ესე იგი, ჰესების თემაზე ბევრი სათქმელი მაქვს. ახლა დაინტერესებული ვარ ე. წ. პოსტკოლონიური ეკოკრიტიციზმით (postcolonial ecocriticism). ეს ახალი თემაა ლიტერატურათმცოდნეობაზე, მაგრამ ამ თემაზე უკვე გამოიცა ერთი წიგნი, რომელშიც ავტორი ეხება ჰესების თემას თანამედროვე ინდურ ლიტერატურაში. ამის მიხედვით, ჰესების მშენებლობაში „რკინის სამკუთხედია” ჩართული, რომელიცაა პოლიტიკოსთა, ჩინოვნიკთა და სამშენებლო კომპანიათა შორის და ეს სამკუთხედი აშენებს ჰესებს ქვეყნის „განვითარების“ სახელით. ეს კომპანია კი 21-ე საუკუნეში საერთაშორისო კაპიტალისტური კომპანიის სახით ვლინდება და ჩაგრავს ხალხს, რომელიც ადგილთანაა მიმაგრებული თუ მიჯაჭვული, როგორც იძახიან ქართულ მეტყველებაში, „ეს მიწა-წყალი ერთადერთი შემოსავლის გზაა”. ანუ მოკლედ, აქ ჩნდება ერთი სქემა, ადგილობრივი ხალხის ინტერესი ეწინააღმდეგება ცენტრალური პოლიტიკოსების, ჩინოვნიკებისა და საერთაშორისო კაპიტალისტური კომპანიების ინტერესებს. ეს სქემა კი გარკვეული გაგებით „ნეო-კოლონიალიზმად” ითვლება, ვინაიდან საერთაშორისო კაპიტალისტური კომპანიების მაგივრად ადრე კოლონიზატორის ქვეყნის მიზანდასახული კომპანია მუშაობდა, მაგრამ სქემა ერთი და იგივე რჩება. აი, დღევანდელ საქართველოშიც ზუსტად ეს პრობლემები დგას. მე ყურადღებას ვაქცევ არა მარტო სვანეთს, სადაც, თუ არ ვცდები, იტალიური კომპანია ჰესებს აშენებს, არამედ, პანკისსაც, სადაც ჩინური აშენებს და სადაც პოლიცია უკვე ზეწოლას ახდენს ხალხზე. საინტერესოა, ნეტა ვინმე ქართველმა მწერალმა ამ პრობლემას ყურადღება მიაქცია და ლექსი ან რომანი დაწერა? ჯერჯერობით არ გამიგია, თუ არის გამაგებინეთ და სტატიას დავწერ. „ჩემო საყვარელო მიწა-წყალო, მომეც ამის პასუხი!..” ნათქვამია ქართული კოლონიური ლიტერატურის ერთ-ერთ შედევრში, ისე მართლა როდემდის?..“
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი ქართველოლოგები კატეგორია:იაპონელი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ტოკიოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
პოლ მორფი
მორფის შეფასება
"დღეს პოპულარულია აზრი, რომ ვითომ მორფი თუ დაბრუნდებოდა დღევანდელ სამყაროში და ითამაშებდა ეხლანდელ მოთამაშეებთან, იგი წაგებული დარჩებოდა. არაფერია სიმართლისგან ისე შორს, როგორც ეს განცხადება. მატჩში, მორფი ყველა ცოცხალს მოუგებდა დღეს." - ბობი ფიშერი.
"მანათობელი კომბინაციები ამ ჭადრაკის გენიოსისა შეიძლება შევადაროთ მოცარტის მუსიკას" - ანატოლი კარპოვი.
"ზოგადად საკმაოდ დამაფიქრებელია ის ფაქტი, რომ ყველაზე გენიალური ადამიანები ჭადრაკში - მორფი, პილსბური, კაპაბლანკა და ფიშერი - ყველანი ამერიკაში დაიბადნენ." - გარი კასპაროვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მოჭადრაკეები კატეგორია:დაბადებული 1837 კატეგორია:გარდაცვლილი 1884
ჯონ ანდერსონი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:Yes-ის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
ნიკოლოზ VI
ნიკოლოზ VI — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1542-1547 წლებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
ავაჯი
საგალობელთა ჯგუფებში პირველი ძლისპირი ჩვეულებრივ განსაზღვრავს დანარჩენთა კილოსა და საზომს. მაგრამ არის ისეთი ჰიმნებიც, რომლებიც ძლისპირთა კილოზე არ სრულდება, რადგან თვითონ წარმოადგენენ ძლისპირს. ასეთ ჰიმნებს თვითავაჯნი (თჳთჴმოვანნი) ეწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰიმნოგრაფია
გოჩა ფიფია
გოჩა ფიფია (დ. 5 აპრილი, 1965, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი და პუბლიცისტი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1987-1988 წლებში თბილისის პროკურატურაში იყო სტაჟიორ-გამომძიებელი; 1988-1989 წლებში ლენინის რაიონის პროკურატურაში — პროკურორის თანაშემწე; 1989-1991 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის პროკურატურის კადრების სამმართველოს პროკურორი, საგამოძიებო სამმართველოს პროკურორი; 1993-1994 წლებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტის სამართლებრივი განყოფილების უფროსი; 1994-1996 წლებში საქართველოს საელჩოს პირველი მდივანი (ვაშინგტონი); 1996-2003 წლებში შ.პ.ს. „უშბას“ გენერალური დირექტორი. 2013 წლიდან კომპანია „ზეარის“ დამფუძნებელი.
ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გოჩა
სვოდეშის სია
სვოდეშის სია (Swadesh list;) — ამერიკელ ლინგვისტის მორის სვოდეშის მიერ შემუშავებული სიტყვების სია, რომელიც გამოიყენება სხვადასხვა ენებს შორის სავარაუდო ნათესაობის ხარისხის გამოსაკვლeვად. არსებული სია წარმოადგენს სტანდარტიზებულ ჩამონათვალს საბაზისო ლექსემებისა, რომლებიც სისტემატიზირებულია „საბაზისო“ ან ისტორიული მდგრადობის თვალსაზრისიდან. მორის სვოდეშის სიტყვარი შეიცავს მინიმალურ 100 სიტყვას, თუმცა აგრეთვე გამოიყენება გაცილებით მოძველებული და სემანტიკურად ნაკლებად სტაბილური 200-სიტყვიანი სია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენათმეცნიერება კატეგორია:ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერება
იზოლაცია
იზოლაცია შეიძლება აღნიშნავდეს:
პაისტუს მუნიციპალიტეტი
პაისტუს მუნიციპალიტეტი (Paistu vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ვილიანდიმაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვილიანდიმაას მუნიციპალიტეტები
დომენტი I
დომენტი I — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1556-1560 წლებში. ენერგიულად ზრუნავდა მცხეთის საპატრიარქოს ეკონომიურ მდგომარეობის ამაღლებისათვის, მნიშვნელოვნად გააფართოვა მისი მამულები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
პინარ-დელ-რიოს პროვინცია
პინარ-დელ-რიო (Pinar del Río) — პროვინცია კუბაში. მდებარეობს კუნძულის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. პროვინციის დედაქალაქია - პინარ-დელ-რიო. 2004 წლის აღწერის მონაცემებით პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 730 626 კაცს, ხოლო სიმჭიდროვე 67 კაცს კმ²-ზე. ამ მაჩვენებლით მას მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მე-8 ადგილი უკავია კუბის პროვინციებს შორის.
მუნიციპალიტეტები
წყარო: 2004 წლის აღწერის მონაცემები.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
აიმარა (ხალხი)
მინი|250პქ|მინი|250პქ|ვიპალა|აიმარას ხალხის დროშა, რომელიც 2008 წელს ბოლივიამ ეროვნულ სიმბოლოდ სცნო აიმარა — ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, ანდების მთების ალტიპლანოს რეგიონში. დღეისათვის მათი რიცხვი 2 მილიონია და ცხოვრობენ ბოლივიაში, პერუსა და ჩილეში. ისინი ამ რეგიონში ჯერ კიდევ იმ დროიდან სახლობენ, სანამ აქ ინკები, ხოლო მოგვიანებით ესპანელები მოვიდოდნენ.
აიმარას ხალხი XV საუკუნის ბოლოს, ინკების იმპერატორმა უაინა კაპაკმა დაიპყრო. მიუხედავად იმისა, რომ ამის შემდეგ აიმარა ინკების მნიშვნელოვან გავლენას განიცდის, ინკების იმპერიაში მათ გარკვეულ დონეზე ავტონომია ჰქონდათ შენარჩუნებული. დადასტურებულია, რომ ეს ხალხი ყველაზე დიდი რაოდენობით ცენტრალურ პერუში იყო წარმოდგენილი, მაგრამ ესპანელების მოსვლის შემდეგ, მათმა ძირითადმა ნაწილმა თანამედროვე ბოლივიის ტერიტორიაზე გადაინაცვლა.
დღემდე შემორჩენილი აიმარას ხალხის უდიდესი ნაწილი ალტიპლანოში, ნაწილი კი ტიტიკაკას ტბის აუზში ცხოვრობს. აიმარას უდიდესი ურბანული ცენტრია ქალაქი ელ-ალტო ლა-პასის სიახლოვეს, სადაც 750 000 აიმარა ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდიელები კატეგორია:ამერიკის ხალხები კატეგორია:ბოლივიის დემოგრაფია
ამირანი (მითოლოგია)
ამირანი — ქართულ მითოლოგიაში ამირანიანის ეპოსის მთავარი გმირი. ამირანის შესახებ თქმულებები დაფიქსირებულია საქართველოს ყველა კუთხეში, ქართული ენის ყველა დიალექტზე, რაც მიუთითებს მათი ფორმირების შესახებ ქართველი ერის ეთნოგენეზის ადრეულ სტადიაზე (ვარიანტები არსებობს აგრეთვე კავკასიის ქართველებთან მონათესავე ხალხებში). ამირანის სახე მოჩანს ძვ. წ. III ათასწლეულით დათარიღებულ არქეოლოგიურ ძეგლებზე (მცხეთის ბრინჯაოს სარტყელი, ყაზბეგის განძი, თრიალეთის ვერცხლის თასი). ამირანი ნადირობის ქალღმერთ დალის და მოკვდავი უცნობი მონადირის შვილია (ამირანის ქალწულებრივი ჩასახვის აფხაზურ ვარიანტს ალბათ მატრიარქატის ეპოქისკენ მივყავართ; ზოგიერთ გვიანდელ ვარიანტში ამირანის მამა მჭედელი ან გლეხია). ნაადრევად დაბადებულმა უმწიფარმა ამირანმა ხარის (ძროხის) კუჭში (ფაშვში) დაასრულა მომწიფება. ამირანის ღვთაებრივ წარმოშობას მიუთითებს მის მხრებზე მზის და მთვარის გამოსახულება, აგრეთვე ის, რომ მისი სხეულის ზოგიერთი ნაწილი ოქროსია. ამირანი უზარმაზარი ზომისაა, თვალები საცერის ტოლა აქვს და საავდროდ გამზადებულ შავ ღრუბელს ჰგავს. ამირანი მგელივით დაუღალავია, თორმეტი წყვილი ხარის ძალა აქვს და მთიდან დაცურებული მორის სისწრაფე; ის იმდენად ძლიერია, რომ დედამიწა ძლივს უძლებს მის სიმძიმეს (თუმცა ვერც კი მოვა ძალით და სიმაღლით ამბრისთან). ამირანის ძალა უხშირესად მის მონათვლას მიეწერება (უეჭველია, რომ ნათლობის მოტივმა ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ განდევნა უფრო ძველი ინიციაციის მოტივი), თუმცა ზოგჯერ დაკავშირებულია მის ბანაობასთან ჯადოსნურ წყაროში, რომლის მბრძანებელიც იგრი-ბატონია. ამირანის გმირობებში (დევებთან, ვეშაპთან ბრძოლა), რომლებსაც ის სჩადის მის ძმადნაფიცებთან, ბადრისთან და უსიპთან ერთად, ნათლად ჩანს კოსმოგონიურ მოტივებთან კავშირი. ვეშაპი გადაყლაპავს ამირანს, მაგრამ იგი ვეშაპს გვერდს გაუჭრის და განახლებული გარეთ გამოდის. ამასთანავე, ამირანი ნეკნებს შორის განაჭერში დაწნულ ბადეს დგამს, რათა ვეშაპის მიერ გადაყლაპულმა მზემ დაწვას იგი და შეძლოს გარეთ გამოსვლა. ამირანი იტაცებს ზეციურ ქალწულს — ყამარს, რომელიც ციურ ცეცხლს განასახიერებს და ცხოვრობს ზღვის გადაღმა ან ზღვის თავზე დაკიდებულ კოშკში. ამირანი ამარცხებს ყამარის მამას — ამინდის და საავდრო ღრუბლების მბრძანებელ ღვთაებას. ამირანი ასწავლის ადამიანებს მჭედლობას; იგი თვითონაც შესანიშნავი მჭედელია, რომელსაც ხმლის ჭედვაც შეუძლია (მძიმე ხმალი ამირანის აუცილებელი ატრიბუტია). ამირანის სახეში კულტურული გმირის სხვა თვისებებიც ვლინდება. დასავლეთ საქართველოს და აფხაზურ ვარიანტებში იგი მავნე მცენარეებსაც ანადგურებს.
ღმერთთან ბრძოლის გამო ამირანი კავკასიის ქედზე გამოქვაბულშია მიჯაჭვული. მის ღვიძლს მუდმივად ძიძგნის არწივი, ხოლო ერთგული ძაღლი ჯაჭვს ლოკავს და ცდილობს გალიოს იგი. მაგრამ ყოველწლიურად ვნების ხუთშაბათს (თუშურ ვარიანტში შობის წინა ღამეს) ღმერთის მიერ მიჩენილი მჭედლები ანახლებენ ჯაჭვს. ძველი გადმოცემით შვიდ წელიწადში ერთხელ გამოქვაბული იხსნება და ამირანის დანახვა შეიძლება.
ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად ამირანი მოწამე გმირის თვისებებს იძენს და იესო ქრისტეს, გიორგის, ილიას და სხვ. ეცილება.
ამირანი ტიპოლოგიურად პრომეთესთან და აბრსკილთან ახლოს დგას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები
პიჯეი ჰარვი
პოლი ჯინ ჰარვი (დ. 1969 წლის 9 ოქტომბერს) — ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი, მომღერალი, კომპოზიტორი და მხატვარი. . უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ვოკალისტი და გიტარისტი, რომელიც ასევე ატარებს ცდებს სხვადასხვა ინსტრუმენტთან, როგორიც არის ფორტეპიანო, ორგანი, ბას გიტარა, საქსოფონი, ჰარმონიკა და ავტოარფა.
სხვადასხვა მნიშვნელოვან პრიზს შორის, რომელიც მას აქვს მიღებული, არის 2001 და 2011 წლის მერკურის ჯილდო, ალბომებისთვის Stories from the City, Stories from the Sea (2000) და Let England Shake (2011).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
სოფლის მეურნეობა პაკისტანში
სოფლის მეურნეობა პაკისტანის ეკონომიკის წამყვანი სექტორია, რომელიც დიდადაა დამოკიდებული მთავარ სასოფლო-სამეურნეო კულტურებზე. პაკისტანის მთავარი ბუნებრივი რესურსი სოფლის მეურნეობის კულტურების მოსაყვანად ვარგისი მიწები და წყალია. სოფლის მეურნეობა პაკისტანის მთლიანი შიდა პროდუქტის 18.9%-ს შეადგენს და მასში სამუშაო ძალის 42.3%-ია დასაქმებული. სოფლის მეურნეობაში წამყვანი პროვინცია პენჯაბია, სადაც ყველაზე მეტად ხორბალი და ბამბა მოჰყავთ. პაკისტანი მსოფლიოში მეოთხე ადგილზეა წარმოებული მანგოს რაოდენობით, რომელიც ძირითადად სინდჰისა და პენჯაბის პროვინციებში მოჰყავთ. სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებული საკითხები და საქმიანობა პაკისტანის სოფლის მეურნეობის სამინისტორს დაქვემდებარებაშია.
ძველი ისტორია
ირიგაცია ინდის ცივილიზაციაში განვითადა (იხილეთ აგრეთვე მოჰენჯო-დარო) ძვ.წ. 4500 წლამდე. ირიგაციის გამოგონების შემდეგ ინდის ცივილიზაცია გაიზარდა და აყვავდა, რასაც დრენაჟისა და მიწისქვეშა სანიტარული სისტემების განვითარება მოჰყვა, შემდეგ კი უფრო მეტი დასახლება შეიქმნა. რთული საირიგაციო და წყლის დაგროვების სისტემები ინდის ცივილიზაციამ განავითარა, მათ შორის ხელოვნური წყალსაცავები გირნარში (ძვ.წ. 3000 წლამდე) და არხების ადრეული სისტემები (დაახლოებით ძვ.წ. 2600 წ.).
ინდის ცივილიზაციაში გუთნის ნაშთები ძვ.წ. 2500 წლით თარიღდება.
სოფლის მეურნეობის კულტურები
პაკისტანში სოფლის მეურნეობის მთავარი კულტურებია ხორბალი, შაქრის ლერწამი, ბამბა და ბრინჯი, რომლებზეც სოფლის მეურნეობის კულტურების 75%-ზე მეტი მოდის. პაკისტანში სოფლის მეურნეობის მთავარი კულტურა ხორბალია. 2018 წელს ხორბლის მოსავალი 26.3 მილიონ ტონას გაუტოლდა. სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის მონაცემებით 2005 წელს პაკისტანში უფრო მეტი ხორბალი აწარმოეს (21 591 400 ტონა), ვიდრე მთლიანად აფრიკაში (20 304 585 ტონა) და მცირედით ჩამორჩებოდა მთელი სამხრეთ ამერიკის მოსავალს (24 557 784 ტონა). პაკისტანში მნიშვნელოვნად შემცირდა საშიში პესტიციდების გამოყენების მასშტაბები.
საერთო ჯამში პაკისტანი სურსათის ექსპორტიორი სახელმწიფოა, გარდა იმ წლებისა, როდესაც მოსავალი გვალვების შედეგად ძალიან ზარალდება. პაკისტანს ექსპორტზე გააქვს ბრინჯი, ბამბა, თევზი, ხილი (განსაკუთრებით მანგო და ფორთოხალი) და ბოსტნეული. პაკისტანი აზიის მასშტაბით აქლემების უმსხვილეს ბაზარს წარმოადგენს, მე-2 ადგილზეა ღიისა და გარგარის წარმოებით და მე-3 ადგილზე ბამბის, ხახვისა და რძის ბაზრის მიხედვით.
მეცხოველეობა
პაკისტანის ეკონომიკური გამოკვლევის მიხედვით მეცხოველეობის სექტორს დამატებით სოფლის მეურნეობის სექტორის ნახევარი ღირებულება აქვს, რაც პაკისტანის მთლიანი შიდა პროდუქტის დაახლოებით 11%-ს უტოლდება და უფრო მეტია, ვიდრე სოფლის მეურნეობის კულტურების წილი.
მთავარი ყოველდღიური გაზეთის Jang-ის მოხსენებით, პაკისტანში 24.2 მილიონი მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, 26.3 მილიონი კამეჩი, 24.9 მილიონი ცხვარი, 56.7 მილიონი თხა და 800 000 აქლემია. დამატებით, შინაური ფრინველების რაოდენობა 530 მილიონამდე ფრინველს ითვლის ყოველწლიურად. შინაური ცხოველები აწარმოებენ: 24.472 მილიონ ტონა რძეს, რითიც პაკისტანი რძის მე-4 უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში; 1.115 მილიონ ტონა საქონლის ხორცს; 740 000 ტონა ცხვრის ხორცს, 416 000 ტონა შინაური ფრინველების ხორცს, 8.528 მილიარდ კვერცს, 40.2 ათას ტონა ბამბას, 21.5 ათას ტონა ბეწვსა და 51.2 მილიონ კანს.
სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის 2006 წლის მოხსენების მიხედვით, პაკისტანის მთავრობის ინიციატივები რძის შეგროვების მოდერნიზაციისა და რძისა და რძის პროდუქტების შენახვის პირობების გაუმჯობესებისკენაა მიმართული.
სქოლიო
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა პაკისტანში
ავგაროზ ბანდაისძე
ავგაროზ ბანდაისძე, XIV საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, კალიგრაფი და მხატვარი. მოღვაწეობდა ქსნის ერისთავების კარზე. გადაუწერია ლარგვისის მონასტრიდან ჩამოტანილი პარაკლიტონი - კრებული, რომელიც შეიცავს კვირის ყოველი დღისათვის განკუთვნილ საეკლესიო საგალობლებს, შეუსრულებია კამარები და მახარებელთა სურათები ქსნის ერისთავის ვირშელის სახარებისათვის. მისივე შედგენილი უნდა იყოს ქსნის ერისთავთა მატიანე "ძეგლი ერისთავთა".
ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)
ინტერნაციონალე, ან მხოლოდ ინტერი (Football Club Internazionale Milano) — იტალიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მილანიდან (ლომბარდია). დაარსების დროიდან, 1908 წლიდან უწყვეტად ასპარეზობს იტალიის სერია A-ში.
მთელი ისტორიის მანძილზე შიდა ტურნირებში მიღწეული წარმატებებით იტალიაში მე-2 კლუბია, ხოლო საერთაშორისო ტურნირებში მიღწეული წარმატებებით ევროპაში მე-7 კლუბი. მეტსახელი „ნერაძური“ (Nerazzuri), ანუ შავ-ლურჯები, კლუბის ფეხბურთელთა ფორმის ფერებიდან მომდინარეობს. ასევე გააჩნია მეტსახელები „სანატრელი“ (Beneamata) და „Biscione“, რაც მილანის ერთ-ერთი სიმბოლოს, მილანის საჰერცოგოს გერბზე გამოსახული დიდი მახრჩობელა გველის დასახელებაა იტალიურად.
„ინტერი“ საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ სან სიროზე, რომელიც 80 018 მაყურებელს იტევს და ასევე ატარებს ჯუზეპე მეაცას სახელს. სტადიონს კლუბი თანაქალაქელ „მილანთან“ იყოფს. სტადიონი არის ყველაზე დიდი იტალიურ ფეხბურთში. კლუბის ყველაზე დიდი მოწინააღმდეგე არის „მილანი“, მასთან დაპირისპირებას დერბი დელა მადონინა ეწოდება და არის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული დაპირისპირება ფეხბურთში.
დაარსება
საფეხბურთი კლუბი „ინტერნაციონალე“ დაარსდა 1908 წელს, როდესაც რამდენიმე ამბოხებული ფეხბურთელი და მწვრთნელი „მილანს“ გამოეყო და ცალკე კლუბის დაარსება გადაწყვიტა. ეს ჯგუფი ძირითადად შვეიცარიელებისგან შეგდებოდა. როსონერის ორად გახლეჩვის წინ, ალპიელებს სერიოზული კონფლიქტი მოუვიდათ გუნდის ხელმძღვანელებთან და მათ შორის ფიზიკური დაპირისპირება შედგა. მიზეზი მარტივი იყო, ვინმე ძმები კამპერიოების ხელში მყოფი „მილანი“ ისეთ პოლიტიკას ატარებდა, სადაც უცხოელ ფეხბურთელთა ინტერესი მაქსიმალურად გაუთვალისწინებელი იყო. პროტესტანტთა სათავეში პარამიტიოტი იდგა, რომელმაც კლუბის 45 წევრი აიყოლია და ახალი კლუბის შექმნა გადაწყვიტა, კლუბ საერთაშორისო სტატუსის ასამაღლებლად „ინტერნაციონალე“ ეწოდა. გუნდის ფორმის ფერებიც მალე შეარჩიეს - შავი ფერი ღამესთან ასოცირდებოდა, ხოლო ლურჯი ცასთან. საწყის თვეებში გუნდს ერთგვარი სახელი, „ოქრო ლურჯებში“ შეარქვეს (დ’ორო ინ ლივიდი).
ადრეული წლები
მინი|250პქ|მარჯვნივ|პირველი ინტერელები ერთი წლის შემდეგ „ინტერი“ უკვე საკმაოდ წარმატებით უწევდა კონკურენციას ადგილობრივ ძლიერ კლუბებს. 1909-10 წლების სეზონში „შავ-ლურჯებმა“ იტალიის პირველი გუნდის წოდება მოიპოვეს. გათამაშების დასრულების შემდეგ, მათ და „პრო ვერჩელის“ ერთნაირი რაოდენობის ქულები ჰქონდათ მოგროვებული. დაინიშნა დამატებითი მატჩი, რომლის თარიღზე გუნდები კარგა ხანს ვერ შეთანხმდნენ. საქმე ის იყო, რომ 1910 წლის 24 აპრილს „პრო ვერჩელის“ ოთხი წამყვანი ფეხბურთელი ჯარში გაიწვიეს და კლუბის უფროსები იძულებულნი გახდნენ, პროტესტის ნიშნად, მილანელთა წინააღმდეგ შეხვედრაში 14-16 წლის ბიჭები გამოეყვანათ. ამ უწვერულმა ჭაბუკებმა მეტოქეს სამი გოლი გაუტანეს, თუმცა საკუთარ კარში ბევრად მეტი მიიღეს. შეხვედრა 10:3 დასრულდა და „ინტერმა“ პირველი ტიტული დაისაკუთრა.
შემდეგი „სკუდეტო“ გუნდმა ზუსტად ათი წლის შემდეგ მოიპოვა. სეზონის ფინალში ბოლონიაში ერთმანეთს „ინტერი“ და „ლივორნო“ დაუპირისპირდნენ, მატჩი მილანეთა გამარჯვებით, ანგარიშით 3:2 დასრულდა. 1926 წელს „ინტერნაციონალეს“ რიგებში გამოჩნდა ფეხბურთელი, რომელიც ყველა დროის საუკეთესო მოთამაშე გახდა არა მარტო ამ კლუბის ისტორიაში, არამედ მთელს იტალიურ ფეხბურთში. საუბარია ჯუზეპე მეაცაზე, რომელმაც მთელი ეპოქა შექმნა სერია A-ში. „ინტერის“ პირველი მწვრთნელი და კაპიტანი ვირჯილიო ფოსატო იყო, რომელმაც კლუბს ორი სკუდეტო მოაპოვებინა, 1910 და 1920 წლებში. მას შეეძლო გუნდისთვის უფრო მეტი სარგებელის მოეტანა, თუმცა პირველ მსოფლიო ომში გაიწვიეს, იტალიისა და ავსტრიის არმიათა შორის ბრძოლაში, სადაც გმირულად დაიღუპა.
1920-იანი წლების ბოლოს და 1930-იანების დასაწყისში იტალიაში ფაშისტების ხანა დადგა და ეს „ინტერსაც“ შეეხო. კლუბი იძულებული გახდა „მილანეზეს“ შეერთებოდა. ამით, ბენიტო მუსოლინიმ თავიდან მოიშორა ფაშისტებისთვის მეტად არასახარბიელო სახელის მქონე გუნდი. ამრიგად „ნერაძურის“ სახელიც გადაერქვა და იმ დროს „ამბროზიანად“ იწოდებოდა. გარდა ამისა, შეიცვალა საკლუბო ფერებიც, შავ-ლურჯი თეთრ-წითლად გადაიქცა. უმაღლეს ლიგაში მისი ადგილი ჩინოვნიკებმა „ფიუმანის“ გადაულოცეს, რომელიც სახელშეცვლილი სლოვენიური „რიეკა“ იყო. ეს ნაბიჯი ბალკანელთა „იტალიიზაციისთვის“ და გაფაშისტებისთვის იქნა გადადგმული.
1930-იანები და 1940-იანები
1931 წელს კლუბის სათავეში მოვიდა „გენერალ პო“-ს მეტსახელით ცნობილი ფერნანდო პაცანი. პირველ რიგში მან გუნდის სახელწოდება შეცვალა და „ამბროზიანა-ინტერი“ დაარქვა. ასევე შეიცვალა საკლუბო ფერებიც, თეთრ-წითელი გუნდი ისევ შავ-ლურჯად გადაიქცა. იმ პერიოდში იტალიაში სულ სხვა გუნდები ქმნიდნენ ამინდს, მაგრამ მიუხედავად ამისა, „ამბროზიანა-ინტერმა“ მაინც მოახერხა ერთხელ ჩემპიონობის მოპოვება და სამჯერ მეორე ადგილზე გასვლა.
1940-იან წლებში გუნდში ბრწყინავდა ჯუზეპე მეაცა, რომელიც შემდეგში „ინტერის“ ლეგენდად იქცა. 1940-1943 წლებში ჯუზეპემ ითამაშა „მილანსა“ და „იუვენტუსში“, ასევე 1946 წელს „ინტერში“ დაბრუნებამდე იცავდა „ვარეზეს“ და „ატალანტას“ ღრსებას. 1946-47 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ მეაცამ კარიერა „ინტერში“ დაასრულა. სერია A-ში მას 277 გოლი ჰქონდა გატანილი, საიდანაც 247 „ინტერის“ მაისურით შეუგდო მეტოქეთა კიპერებს. სტადიონ სან სიროზე მესამე იარუსი მიამატეს, რომელსაც თავიდან ჯუზეპე მეაცას სახელი მიეცა, ხოლო შემდგომში ამ ფეხბურთელის პატივსაცემად, მისი სახელი და გვარი მთელს არენას ეწოდა.
1950-იანები
მინი|130პქ|მარცხნივ|სანდრო მაცოლა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, კლუბმა საბოლოოდ შეიცვალა სახელწოდება და ისევ „ინტერნაციონალე“ დაერქვა. ამიერიდან მილანური გუნდი მთელს იტალიაში ახალი ტაქტიკური ნოვაციების დანერგვის პიონერად იქცა. 1953 წელს „ინტერმა“ მორიგი სკუდეტო მოიგო. გუნდის მთავარი მწვრთნელი ალფრედო ფონი იყო, რომელმაც ერთ-ერთმა პირველმა დაიწყო თამაში ლიბეროთი. ამ პოზიციაზე მოთამაშე ფეხბურთელს იმ დროს თავისუფალ მწმენდავსაც ეძახდნენ. აღნიშნული სიახლის წყალობით, 1953-54 წლების სეზონში „შავ-ლურჯებმა“ სერია A-ში იმ გუნდზე ორჯერ ნაკლები გოლი გაუშვა, რომელიც მეორე იდგა ამ მაჩვენებლით. მომდევნო სეზონში „ინტერი“ მერვე ადგილზე გავიდა, რასაც კლუბის პრეზიდენტის - კარლო რინალდო მასერონეს გადადგომა მოყვა. მის ადგილზე ლეგენდარული ანჯელო მორატი დაინიშნა, რომელიც იმ დროისთვის იტალიის უმსხვილესი ნავთობკომპანიის მფლობელი იყო. სწორედ ამ ადამიანის ხელში გახდა „ინტერი“ მსოფლიოში საუკეთესო გუნდი. 1950-იანი წლების ბოლოს კლუბი მთლიანად გადავიდა მორატების ოჯახის მფლობელობაში, რომელსაც ანჯელო, ერმინია, ადრიანა, ჯანმარკო, მასიმო, ბედი, ჯოა და ნატალინო მორატები შეადგენდნენ. 1957 წელს შავ-ლურჯთა რიგებში არგენტინელი თავდამსხმელი ანტონიო ვალენტინ ანხელილო ჩაირიცხა, რომელმაც იმ სეზონში სერია A-ს გათამაშებაში 33 გოლი გაიტანა. ეს მიღწევა მას შემდეგ ვერავინ გააუმჯობესა და ვერც გაიმეორა. 1960-61 წლებში კლუბი ახლოს იყო ჩემპიონობასთან, მაგრამ დასკვნითი შეხვედრა კალჩოს მამებმა გაუგებარი მიზეზების გამო გადაათამაშებინეს და პროტესტის ნიშნად, შავ-ლურჯებმა „იუვენტუსს“ დუბლ-შემადგენლობიდან 17-18 წლის ფეხბურთელები დაუპირისპირეს და სასტიკადაც დამარცხდნენ - 1:9. მილანელთაგან ერთადერთი გოლი ახალგაზრდა სანდრო მაცოლამ გაიტანა, რომელმაც მამის (წარსულში „ტორინოს“ ცნობილი ფეხბურთელი) გარდაცვალების შემდეგ კარიერის გაგრძელება „ინტერში“ გადაწყვიტა და ჯუზეპე მეაცას დარად, კლუბის ლეგენდად იქცა.
ოქროს ხანა „La Grande Inter“
მინი|250პქ|მარჯვნივ|„ინტერის“ შემადგენლობა 1964-65 წლების სეზონში. ანჯელო მორატი კლუბის გასაძლიერებლად არანაირ ძალიასხმევას არ იშურებდა, მაგრამ შედეგი არ ჩანდა. აპენინებზე პირველი მენავთობე დაუღალავად ყიდულობდა ვარსკვლავ ფეხბურთელებს და თითქმის ყოველ ექვს თვეში ერთხელ ცვლიდა მწვრთნელებს, მაგრამ ამით „ინტერი“ მხოლოდ უმნიშვნელო გამარჯვებებამდე მიდიოდა. თუმცა, მალე სიტუაცია შეიცვალა. ამბიციურმა პრეზიდენტმა „ბარსელონიდან“ არგენტინელი მწვრთნელი ელენიო ერერა გადმოიბირა. მაშინ ჯერ კიდევ ბევრისთვის უცნობმა მწვრთნელმა გუნდის წმენდას მიჰყო ხელი. ერერამ შვედი სკოგლუნდის, ანხელინოს, ფირმანისა და მრავალი სხვა გუნდიდან გაუშვა და მათ ადგილას ახალგაზრდა და პერსპექტიული ფაკეტი, სუარესი, კორსო, პიკი და გუარნიერი მოიყვანა. შემდეგ რევოლუციონერმა მწვრთნელმა გუნდის ტაქტიკური სქემისთვისაც მოიცალა და დაცვაში 5 მცველი დააყენა. შედეგად, „ინტერის“ კონტრშეტევები ყველა გუნდისთვის მომაკვდინებელი გახდა. შავ-ლურჯთა რიგებში ბრწყინავდა სწრაფი სანდრო მაცოლა, რომელიც რამდენიმეჯერ ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირიც კი გახდა. ამ სათამაშო სისტემით „ინტერნაციონალემ“ ოთხ წელიწადში სამჯერ შეძლო ჩემპიონობის მოპოვება. ახლოს იყო მეოთხესთანაც, მაგრამ ჩემპიონთა თასის ფინალში მადრიდის „რეალთან“ გამარჯვების შემდეგ, სამიოდე დღეში „ბოლონიასთან“ დანიშნულ გადათამაშებაში ძალების აღდგენა ვეღარ მოახერხა და მატჩი დათმო. სეზონის შუა ნაწილში, „ბოლონიას“ შვიდი ფეხბურთელი დოპინგ-სკანდალში გაეხვა და ერთი პირობა, კლუბისთვის ქულებიც უნდა ჩამოეკლოთ, მაგრამ შემდეგ ეს აურზაური გაუგებარი მიზეზების გამო მიწყნარდა.
მომდევნო სეზონში „ინტერი“ ორივე ფრონტზე ბრწყინავდა. ჩემპიონთა თასის ფინალში იტალიელებმა ლეგენდარული ეუსებიოს „ბენფიკა“ დაამარცხეს. ამ შეხვედრაში ერთადერთი გოლი პირველი ტაიმის მიწურულს ბრაზილიელმა ჟაირმა გაიტანა და შავ-ლურჯებს ევროპის ყველაზე პრესტიჟული საკლუბო ტიტული მეორედ მოუტანა. ტურნირი კი მილანელებმა ბუქარესტის „დინამოს“ განადგურებით დაიწყეს (6:0; 1:0). მეოთხედფინალში შოტლანდიურ „რეინჯერსს“ ორი მატჩის ჯამში 3:2 სძლიეს (3:1; 0:1), ხოლო ნახევარფინალში „ლივერპულთან“ პირველი მატჩის 1:3-ზე წაგების შემდეგ, ინგლისელებს შინ 3:0-ზე მოუგეს და ასე გავიდნენ ფინალში. ეროვნულ ჩემპიონატში ჩემპიონის ვინაობა ბოლო ტურებამდე გაურკვეველი იყო, თუმცა საბოლოოდ მაინც „ინტერმა“ იმარჯვა და თანაქალაქელი „მილანი“ 3 ქულით ჩამოიტოვა. მომდევნო წელს „ინტერნაციონალემ“ ანალოგიურ სტილში მოიგო სერია A, ჩამოიტოვა იმ დროისთვის მაღალ დონეზე მოთამაშე „ბოლონია“. ეს იყო შავ-ლურჯთა მეათე საჩემპიონო ტიტული, რომელმაც მათ უფლება მისცა მოგვიანებით მაისურზე ერთი ოქროსფერი ვარსკვლავი ამოექარგათ. ამ სეზონშივე „ინტერი“ ჩემპიონთა თასის ნახევარფინალში გავიდა, თუმცა ტურნირის მომავალ გამარჯვებულ, მადრიდის „რეალთან“ ორმატჩიანი დუელი დათმო, ჯამში 1-2. კიდევ ერთი წლის შემდეგ კლუბი კვლავ აღმოჩნდა ჩემპიონთა თასის ფინალში, თუმცა იტალიელებს არც ამ ჯერზე გაუმართლათ და გლაზგოს „სელტიკთან“ მატჩის სტარტზე მაცოლას მიერ დაწინაურებულებმა უპირატესობის შენარჩუნება ვერ შეძლეს. შედეგად მეორე ტაიმში ორი უპასუხო ბურთი მიიღეს. 1964 და 1965 წლებში „ინტერმა“, როგორც ჩემპიონთა თასის გამარჯვებულმა გუნდმა ორჯერ აღმართა საკონტინენტთასორისო თასი. მეტოქე ორივე წელს არგენტინული „ინდეპენდიენტე“ იყო.
უძრაობის ხანა
მიუხედავად ევროტურნირებზე მიღწეული წარმატებისა, 1990-იანი წლები ყველაზე უიღბლო პერიოდად ითვლება „ინტერის“ საუკუნოვან ისტორიაში. კლუბის პრეზიდენტები, ჯერ ერნესტო პელეგრინი, შემდეგ კი მასიმო მორატი ათეულ მილიონობით აშშ დოლარს არ იშურებდნენ გუნდის გასაძლიერებლად, ნაყიდი იქნა რონალდო, ივან სამორანო, ნვანკვო კანუ, რობერტო ბაჯო, კრისტიან ვიერი და მრავალი სხვა, თუმცა სეზონის ბოლოს სერია A-ს ტრიუმფატორი ან „მილანი“ ხდებოდა ან „იუვენტუსი“. განსაკუთრებით ამ უკანასკნელის მოგებები იყო საეჭვო, 2003-04 წლებში „ბებერი ქალბატონის“ ექიმის, რიკარდო აგრიკოლას აღიარებით, იგი მთელი ამ წლების მანძილზე ფეხბურთელებს გამარჯვებებში დოპინგით ეხმარებოდა. მოგვიანებით, ამის გამო გრანდიოზული სკანდალიც აგორდა, თუმცა 1990-იანების ცოდვები „იუვეს“ არავინ მოჰკითხა.
გამოსარჩევია 1999 წელს მასიმო მორატის მეტად უჩვეულო გადაწყვეტილება, დაითხოვა რა გუნდიდან წლის მწვრთნელად აღიარებული ლუიჯი სიმონი. მის ნაცვლად გუნდი მომდევნო სეზონის დასაწყისში მარჩელო ლიპიმ ჩაიბარა, თუმცა ამ შუალედში მილანელებს რუმინელი მირჩა ლუჩესკუ თავკაცობდა, რომლის ხელშიც „შავ-ლურჯები“ ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებას „მანჩესტერ იუნაიტედთან“ ბრძოლაში გამოეთიშნენ. ლიპის მწვრთნელობისას „ინტერმა“ ღირებულს ვერაფერს მიაღწია, სწორედ „იუვეს“ ყოფილი მწვრთნელის დამსახურება იყო გუნდიდან რობერტო ბაჯოს წასვლა, რომელთანაც ძველი მტრობა აკავშირებდა. შედეგად ვიარეჯოელი სპეციალისტი 2000-01 წლების სეზონის სტრატზევე მოხსნეს თანამდებობიდან და მის ნაცვლად წარსულში ცნობილი ფეხბურთელი, მარკო ტარდელი დანიშნეს, რომელსაც გუნდისთვის ექტორ რაულ კუპერის დანიშვნამდე უნდა ეთავკაცა.
ტარდელის ხელში „ინტერმა“ ყველაზე სამარცხვინო მარცხი განიცადა მილანურ დერბიში, ანგარიშით 0:6. ამ წაგების შემდეგ კრისტიან ვიერიმ და ფაბიო კანავარომ მთელი ღამე რესტორანში გაატარეს და სიმწრის გასაქარვებლად უგონოდ დათვრნენ. ეს რომ ტარდელიმ გაიგო, ფეხბურთელები აითვალწუნა და გუნდში სიტუაცია უკიდურესად დაიძაბა. მაისში, ექტორ კუპერის მისვლამ სულზე მოუსწრო კლუბს, გასახდელში „დიდი აფეთქებისგან“. არგენტინელი მწვრთნელის ხელში ლომბარდიელებმა პირველივე სეზონი წარმატებულად ჩაატარეს და უკანასკნელ ტურამდე სატურნირო ცხრილშიც ლიდერობდნენ, მაგრამ 2002 წლის 5 მაისს, რომში, „ლაციოსთან“ დამარცხდნენ, ანგარიშით 2:4. ამავდროულად მათმა მდევრებმა, „იუვენტუსმა“ და „რომამ“ გასვლაზე შესაბამისად „უდინეზესა“ და „ტორინოს“ სძლიეს. შედეგად, „ინტერმა“ სეზონი მე-3 ადგილით დაასრულა.
ამ პერიოდში ხანგრძლივი ტრავმის შემდეგ მომჯობინდა რონალდო, რომელმაც 2002 წელს კორეა-იაპონიაში გამართულ მუნდიალზე გაიბრწყინა და ზაფხულშივე მადრიდის „რეალში“ გადავიდა. ზოგიერთები იმასაც ამბობდნენ, ბრაზილიელი კუპერთან გართულებული ურთიერთობის გამო წავიდაო, თუმცა მოგვიანებით მწვრთნელმაც და ფეხბურთელმაც ეს ვერსია უარყვეს. 2002-2003 წლების სეზონში „ინტერი“ საკმაოდ სოლიდურად გამოიყურებოდა. სკუდეტოსთვის ბრძოლაში მილანელები ბოლო ტურებამდე შემორჩნენ, თუმცა საბოლოოდ მეორე ადგილს დასჯერდნენ. რაც შეეხება ჩემპიონთა ლიგას, გათამაშების ნახევარფინალში ისინი თანაქალაქელ „მილანს“ შეხვდნენ და ორივე შეხვედრა ფრედ დაასრულეს. მატჩი, რომელშიც ნომინალურ მასპინძლად „ინტერი“ ითვლებოდა 1:1 დასრულდა, ხოლო მეორე შეხვედრა 0:0. შედეგად სტუმრად გატანილი გოლის წესით შემდეგ ეტაპზე „მილანი“ გავიდა. კუპერმა თავისი მესამე მილანური სეზონი საკმაოდ ცუდად დაიწყო და დერბიში წაგების შემდეგ, „ბრეშასთან“ ნათამაშები ფრე უკანასკნელი გამოდგა არგენტინელი მწვრთნელის ლომბარდიულ კარიერაში. მის ნაცვლად ალბერტო ძაკერონი დაინიშნა, რომელმაც გუნდი ჩემპიონთა ლიგაზე გამსვლელ ოთხეულში მოახვედრა. თუმცა „ინტერმა“ ჯგუფური ეტაპის დაძლევა ვერ შეძლო.
ძლევამოსილი დაბრუნება
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ინტერის ფანების ფირმა „კურვა ნორდი“ 2004 წლის ზაფხულში, „ლაციოში“ გატარებული წარმატებული სამწვრთნელო კარიერის შემდეგ, „ინტერში“ გადაბარგდა ახალგაზრდა მწვრთნელი რობერტო მანჩინი. სწორედ მის ხელში განიცადა გუნდმა რეალური პროგრესი. მანჩინიმ მცირე საკადრო გადაადგილებები განახორციელა: ერნან კრესპო „ჩელსიში“ გაუშვა, ხოლო მის ნაცვლად „პარმაში“ განათხოვრებული ადრიანო დაიბრუნა. გარდა ბრაზილიელისა, გუნდი გააძლიერა დეიან სტანკოვიჩმაც. მის ხელში „შავ-ლურჯებმა“ ტიტულების მოგროვება ორჯერ მოგებული იტალიის თასით დაიწყო.
შემდეგ იყო „კალჩოპოლის“ მეტსახელით ცნობილი გახმაურებული სკანდალი, რომელსაც პიროვნებათაგან ლუჩანო მოჯი, ადრიანო გალიანი, სერჟიო კრანიოტი და კიდევ რამდენიმე გავლენიანი ფუნქციონერი, ხოლო გუნდთაგან „იუვენტუსი“, „მილანი“, „ფიორენტინა“, „რეჯინა“ და „ლაციო“ შეეწირენ. თემიდის მსახურთა გადაწყვეტილებით, „ბებერ ქალბატონს“ 2005 და 2006 წლებში მოგებული სკუდეტო ჩამოერთვა. პირველი საერთოდ გაუქმდა, ხოლო მეორე „შავ-ლურჯებს“ გადაეცა. ამ ფაქტის გამო მასიმო მორატის თაოსნობით მილანში ნამდვილი ზეიმი შედგა, რომელიც ცეცხლზე ნავთის დასხმის ტოლფასი იყო. სწორედ ამის შემდეგ გაათმაგდა მტრობა „იუვესა“ და „ინტერს“ შორის. მილანური კლუბი ბევრი გულშემატკივარი დღესაც იმ აზრზეა, რომ არ იყო საჭირო კაბინეტებში წართმეული სკუდეტოს ასე პომპეზურად აღნიშვნა, თუმცა ფაქტი ფაქტად რჩება. მინი|250პქ|მარცხნივ|ინტერის კაპიტანი და ლეგენდა ხავიერ ძანეტი
2006-07 წლების სეზონისთვის „ინტერმა“ ზლატან იბრაჰიმოვიჩი და პატრიკ ვიეირა შეიძინა, რომელთა დახმარებითაც სერია A ძალიან მარტივად მოიგო, ვინაიდან უმთავრესი კონკურენტი „იუვენტუსი“ ქვედა ლიგაში იყო დაქვეითებული, ხოლო „მილანს“ 8 ქულა ჰქონდა დაკლებული. ერთადერთი კონკურენტი „რომა“ იყო, რომელმაც ლომბარდიელებს ღირსეული წაააღმდეგობა ვერ გაუწია და „ინტერმაც“ ჩემპიონის წოდება ერთი თვით ადრე გაინაღდა. იმ სეზონში კლუბმა რამდენიმე რეკორდიც დაამყარა: ხუთი თვის მანძილზე ჩემპიონატში ზედიზედ 17 მატჩში იმარჯვა, რაც ფეხბურთის ისტორიაში მხოლოდ ხუთმა გუნდმა მოახერხა. სეზონის ბოლოს ასევე სარეკორდო 97 ქულას მოუყარა თავი და გაიტანა ყველაზე მეტი, 80 გოლი. პარალელურად გუნდი გავიდა თასის ფინალში, სადაც „რომასთან“ დამარცხდა. ამ პერიოდში წარუმატებლად ასპარეზობდნენ ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში. პლეი-ოფის ეტაპზე მარტივად გადიოდნენ, მაგრამ ფინალისკენ გზას მათ ხან „მილანი“ უღობავდა, ხან „ვილიარეალი“, ხანაც „ვალენსია“. საშინაო ჩემპიონატში კი წარმატებით ასპარეზობდნნ, 2007-08 წლების სეზონში ჩემპიონობა „შავ-ლურჯებმა“ ბოლო ტურში, მაგრამ მაინც ადვილად გაიფორმეს. რობერტო მანჩინის „ინტერში“ მოღვაწეობა წარმატებული გამოდგა, თუმცა იტალიელ სპეციალისტს მაინც არ აპატიეს ევროთასებზე წარუმატებლობა და 2008 წლის 29 მაისს, სკანდალური განცხადებით, მას პოსტი დაატოვებინეს.
გუნდის ახალი მწვრთნელის ვინაობაც მალე გაცხადდა: ეს „პორტუსა“ და „ჩელსიში“ სახელმოხვეჭილი ჟოზე მოურინიო იყო. თანაშემწედ წარსულში „ინტერის“ მცველი - „მილანელი“ ფრანკო ბარეზის ძმა, ჯუზეპე დანიშნა. აგვისტოში პირველი ტიტულიც მოიგო, იტალიის სუპერთასზე დაამარცხა „რომა“. მოურინიოს დროს გუნდს შეუერთდნენ სულეი მუნტარი, რიკარდუ კვარეშმა (რომელიც იანვარშივე გაანათხოვრეს „ჩელსიში“), მანსინი და ახალგაზრდა დავიდე სანტონი, რომელმაც „მანჩესტერ იუნაიტედის“ წინააღმდეგ გამართულ ჩემპიონთა ლიგის მერვედფინალურ შეხვედრებში, კრიშტიანუ რონალდუს გასაქანი არ მისცა. თუმცა ინგლისელებმა ორი მატჩის ჯამში მაინც იმარჯვეს. შედეგად 2008-09 წლების სეზონში „ინტერი“ მხოლოდ 1 ტიტულს დასჯერდა.
ჟოზე მოურინიოს ტრიუმფი
მინი|მარცხნივ|ჟოზე მაურინიო მინი|მარჯვნივ|ბაიერნი ინტერის შემადგენლობსბი ფინალურ მატჩში 2009 წლის ზაფხულში ჟოზე მოურინიომ გუნდში რევოლუციური ცვლილებები განახორციელა, „ბარსელონაში“ გაუშვა გუნდის უპირობო ლიდერი ზლატან იბრაჰიმოვიჩი, შვედის სანაცვლოდ „ინტერმა“ სამუელ ეტო’ო და 40 მილიონამდე ევრო მიიღო. ამ თანხით მადრიდის „რეალიდან“ შეძენილ იქნა გუნდის კიდევ ერთი მომავალი ლიდერი - ვესლი სნეიდერი. ასევე დიეგო მილიტო „ჯენოადან“. სწორედ ამ ფეხბურთელების დახმარებით დაასრულა „ინტერმა“ 2009-10 წლების სეზონი ტრიუმფით.
სეზონის დაწყებიდან კლუბი სერია A-შიც მალევე გალიდერდა და ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპიდანაც უპრობლემოდ გავიდა მერვედფინალში. მთავარი ბრძოლა გაზაფხულზე დაიწყო, როდესაც იტალიის პირველობაზე „რომამ“ ზედიზედ მოიგო მატჩები და „შავ-ლურჯებს“ ერთ ტურში გადაასწრო კიდეც, მაგრამ დედაქალაქელებს მალევე დაუცდათ ფეხი და ხელმეორედ გალიდერებულმა ჟოზე მოურინიოს შეგირდებმა შანსი ხელიდან აღარ გაუშვეს. პარალელურად, „ინტერმა“ ევროპის უპრესტიჟულესი თასის მერვედფინალში ფავორიტად აღიარებულ „ჩელსის“ შინ 2:1 მოუგო, გასვლით მატჩში კი კარლო ანჩელოტის გუნდს 1:0 სძლიეს. მეოთხედფინალში იტალიელებმა ძალიან მარტივად მოუგეს „ცსკა“-ს. ნახევარფინალში კი „ინტერის“ მეტოქე ტურნირის ფავორიტი, ჩემპიონთა ლიგის წინა გამარჯვებული „ბარსელონა“ იყო. ჯუზეპე მეაცაზე გამართულ მატჩში, მიუხედავად დაწინაურებისა, ჟოზეპ გვარდიოლას გუნდმა ანგარიშის შენარჩუნება ვერ შეძლო და 1:3 დამარცხდა. საპასუხო მატჩში მილანელები 0:1 დამარცხდნენ, მაგრამ „ბარსელონას“ ვარსკვალურ კრებულს თავისუფლად თამაშის საშუალება არ მისცეს.
ფინალში „ინტერის“ მეტოქე მიუნხენის „ბაიერნი“ იყო, ხოლო ჟოზე მოურინიოსი ლუი ვან გალი, რომლის თანაშემწეც პორტუგალიელი „ბარსელონაში“ მუშაობისას იყო. გერმანული მანქანა ანგარიშით 2:0 დამარცხდა, დუბლით კი მილანელთაგან დიეგო მილიტო გამოირჩა, რითაც იგი სამუდამოდ შევიდა ფეხბურთის ისტორიაში, როგორც ერთი გუნდისთვის ერთ სეზონში მოპოვებულ ტიტულებში შეტანილი წვლილით. იტალიის თასის ფინალში „ინტერმა“ „რომა“ სწორედ არგენტინელის გოლით დაამარცხა. ასევე მილიტოს გოლით იმარჯვეს „შავ-ლურჯებმა“ ჩემპიონატის ბოლო ტურში, „სიენას“ წინააღმდეგ. მინი|მარცხნივ|„შავ-ლურჯების“ მხარე ფინალურ მატჩში.
დიდი ტრიუმფიდან დღემდე
2010 წლის ზაფხულში ცნობილი გახდა, რომ ჟოზე მოურინიო აუცილებლად წავიდოდა მადრიდის „რეალში“. მისი ადგილი ესპანელმა რაფაელ ბენიტესმა დაიკავა, რომელიც „ინტერში“ მისვლამდე „ლივერპულში“ მოღვაწეობდა.
2010 წლის 21 აგვისტოს, იტალიი სუპერთასის ფინალში „რომას“ 3-1 დამარცხების შემდეგ, „ინტერმა“ დააგროვა 4 ტიტული. 2010 წლის დეკემბერში, ტიტულებს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატიც შემატა (ფინალში „ტპ მაზემბე“ დაამარცხა ანგარიშით 3-0. ) და გახდა მესამე კლუბი მსოფლიოში, რომელმაც სეზონში 4 ტიტულზე მეტი მოიგო. მანამდე კვინტეპლის გაკეთება შეძლეს „ალ-აჰლიმ“ 2006 წელს და „ბარსელონამ“ 2009 წელს. თუმცა მონაკოში გამართულ ევროპის სუპერთასის შეხვედრაში, ლომბარდიელები „ატლეტიკო მადრიდთან“ დამარცხდნენ, ანგარიშით 0-2. 2010 წლის 23 დეკემბერს, სერია A-ში ცუდად ასპარეზობის გამო, რაფაელ ბენიტესი დაითხოვეს. მისი ადგილი მეორე დღეს წარსულში ცნობილმა ბრაზილიელმა ფეხბურთელმა, ლეონარდომ დაიკავა, რომელიც წინა სეზონში „მილანს“ წვრთნიდა. მინი|მარჯვნივ|ინტერი 2011
ლეონარდომ გაწვრთნილმა გუნდმა, 12 მატჩში 30 ქულა დააგროვა, საშუალოდ 2,5 ქულა მატჩში, რაც აღემატებოდა როგორც ბენიტესის, ასევე მოურინიოს შედეგს. 2011 წლის 6 მარტს, ლეონარდოს თავკაცობით გუნდმა 13 მატჩში 33 ქულა დააგროვა და დაამყარა სერია A-ს რეკორდი. წინა რეკორდი ფაბიო კაპელოს ეკუთვნოდა, რომელმაც 2004-05 წლების სეზონში 32 ქულა დააგროვა 13 მატჩში. ჩემპიონთა ლიგაზე ლეონარდოს გაწრთვნილმა „ინტერმა“ მერვედფინალურ ეტაპზე მიუნხენის „ბაიერნის“ ბარიერი გადალახა (0-1; 3-2), მაგრამ მეოთხედფინალში „შალკესთან“ სენსაციურად დამარცხდა და ასპარეზობას გამოეთიშა. 29 მაისს, რომის ოლიმპიკოზე გუნდის უბერებელმა კაპიტანმა, ხავიერ ძანეტიმ იტალიის თასი აღმართა, რომელიც ინტერის ისტორიაში მეშვიდე იყო. ფინალში მილანელებმა „პალერმო“ დაამარცხეს, ანგარიშით 3-1. ერთი გოლი დიეგო მილიტომ გაიტანა, ხოლო დუბლი შეასრულა სამუელ ეტო’ომ. ამავე სეზონში, ეტო’ო-მ პირადი რეკორდი დაამყარა, კამერუნელმა „ინტერის“ მაისურით 2010-11 წლების სეზონში 38 გოლი გაიტანა.
სეზონის დასრულების შემდეგ პოსტი დატოვა ლეონარდომ. გუნდში იტალიელი სპეციალისტი ჯანპიერო გასპერინი მოვიდა. გასპერინიმ ორი თვის მანძილზე ვერც ერთი ოფიციალური მატჩის მოგება ვერ შეძლო და ამის გამო კლუბის პრეზიდენტი მასიმო მორატი იძულებული გახდა ახალი მწვრთნელი მოეძებნა. 2011 წლის სექტემბერში „ინტერს“ სათავეში ასევე იტალიელი სპეციალისტი, კლაუდიო რანიერი ჩაუდგა, მისი შემცვლელი კი ანდრეა სტრამაჩონი იყო.
2012 წლის 1 აგვისტოს, „ინტერის“ მცირე წილი შეიძინა ჩინურმა კონსორციუმმა, რომელსაც კენეთ ჰუანგი მეთაურობდა. იმავე დღეს, „ინტერმა“ კონტრაქტი გააფორმა კორპორაცია „China Railway Construction“-თან, კლუბისთვის ახალი სტადიონის აშენებასთან დაკავშირებით. 2013 წლის 30 ივნისს, მორატის ჰოლდინგი ფლობდა „ინტერნაციონალეს“ აქციების 98.2%-ს, რაც ნიშნავდა რომ გარიგება ჩინურ კომპანიასთან არ შედგა. ამავე წლის 24 მაისს მთავარი მწვრთნელის პოსტზე სტრამაჩონი ვალტერ მაცარიმ ჩაანაცვლა. კლუბის ისტორიის უკანასკნელ წლებში 2012-13 წლების სეზონი იყო ყველაზე წარუმატებელი, „ინტერმა“ სერია A-ში დაიკავა მე-9 ადგილი და ვერ შეძლო ევროტურნირებზე გასვლა.
2013 წლის 15 ოქტომბერს, ინდონეზიურმა კონსორციუმმა (International Sports Capital HK Ltd.), რომელსაც მეთაურობენ ერიკ თოჰირი, ჰენდი სოტედიო და როსან როესლანი, შეიძინა „ინტერის“ აქციების 70%, კლუბის კაპიტალი გაიზარდა €75 მილიონ ევრომდე. შეთანხმების შედეგად მორატის ჰოლდინგმა (Moratti's Internazionale Holding S.r.l.) შეინარჩუნა კლუბის 29.5%-იანი წილი. შეთანხმების შედეგად კლუბის აქციები განაწილდა ჰოლდინგის 3 კომპანიაზე, „International Sports Capital S.p.A. of Italy“, „International Sports Capital HK“ და „Asian Sports Ventures HK“. „Asian Sports Ventures HK Limited“ თავის მხრივ ჰოლდინგია, რომელიც ეკუთნვის „Nusantara Sports Ventures HK Limited“-ს (მისი 60%-იანი წილის მფლობელია „ინტერის“ პრეზიდენტი ერიკ თოჰირი), „Alke Sports Investment HK Limited“-ს (20%) და „Aksis Sports Capital HK Limited“-ს (20%).
თოჰირი ასევე თანამფლობელობაშია ამერიკის საფეხბურთო ჩემპიონატის (Major League Soccer) კლუბ „დი სი იუნაიტედსა“ და ინდონეზიის სუპერლიგის კლუბ „პერსიბ პანდუნგში“. 2013 წლის 2 დეკემბერს, „ინტერმა“ სტრატეგიული პარტრნიორობა გააფორმა „დი სი იუნაიტედთან“, ხოლო 2016 წლის იანვარში „პერსიბთან“.
2014 წლის 14 ნოემბერს „ინტერის“ მწვრთნელად დაბრუნდა რობერტო მანჩინი.
2016 წლის 6 ივნისს, ჟანგ ჯინდონგის თანამფლობელობაში მყოფმა ჩინურმა „Suning Holdings Group“-მა, თოჰირის კონსორციუმისა და მორატის ოჯახისგან შეიძინა „ინტერის“ აქციების საკონტროლო პაკეტი. ჰოლდინგის ოფიციალური ბლოგის ინფორმაციაზე დაყრდნობით, შეძენილი აქციების ფასი შეადგენდა €270 მილიონ ევროს. „ინტერნაციონალეს“ ინფორმაციით კლუბის კაპიტალი გაიზარდა €142 მილიონი ევროთი; მორატის კომპანიამ საკუთარი წილი თოჰირის ჰოლდინგს €60 მილიონ ევროდ მიჰყიდა; თოჰირის ჰოლდინგმა იგივე აქციები იმავე ფასად მიჰყიდა ახალ მფლობელს (Suning Holdings Group); ჯამში ჩინური ჰოლდინგის ინვესტიციამ შეადგინა €262.8 მილიონი ევრო.
ახალ მფლობელთან ერთად, პირველი სეზონის წინასასეზონო ამხანაგური მატჩები „ინტერმა“ სუსტად ჩაატარა. 2016 წლის 8 აგვისტოს, ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე მანჩინიმ მწვრთნელის პოსტი დატოვა. მისი ადგილი ნიდერლანდელმა ფრანკ დე ბურმა დაიკავა, რომელიც 2016 წლის 1 ნოემბერს გაათავისუფლეს. სერია A-ს 11 მატჩში დე ბურის მეთაურობით „ინტერმა“ 4 მატჩი მოიგო, 2 ფრედ დაასრულა, ხოლო 5 წააგო.
მთავარი მწვრთნელის დროებით შემცვლელებად დაინიშნენ სტეფანო ვეკი (2-ჯერ) და სტეფანო ვიოლი. 2017 წლის 9 ივნისს ლუჩანო სპალეტიმ 2 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა „ინტერნაციონალესთან“.
სტადიონი
thumb|290px|left|[[სან სირო]] „ინტერის“ საშინაო არენა მილანის სან-სორის რაიონში მდებარე სტადიონია, რომელიც ჯუზეპე მეაცას სახელობისაა. „ინტერსა“ და „მილანს“ ერთი სტადიონის გაყოფა უწევდათ და ახლაც ასე უწევთ. თუმცა, ერთი პერიოდი „შავ-ლურჯები“ ქალაქის განაპირას მდებარე მცირე ტევადობის არენაზე თამაშობდნენ, რომელიც საკმაოდ ძველი – ნაპოლეონის დროიდნელი იყო. აღნიშნულ ადგილას ახლა ოდნავ გაუმჯობესებული სტადიონისმაგვარი ნაგებობა დგას, სადაც სერია D-ს მატჩები იმართება. მანამდე კი, 1926 წელს, „მილანმა“ უმსხვილესი ინვესტორის „Pirelli“-ის დახმარებით სან-სიროში (მილანის გარეუბანი) სტადიონი ააშენა, რომელსაც ასევე სან სირო ეწოდა. რამდენიმე წლის შემდეგ, ამ არენაზე პრეტენზიას უკვე „ინტერიც“ აცხადებდა. დიდი წინააღმდეგობის მიუხედავად, გამოიძებნა კონსესუსი და იმ დღიდან დაწყებული, სტადიონი თანაბრად ეკუთვნით ორივე მილანურ კლუბს.
გამოჩენილი ფეხბურთელები
ინტერის ფეხბურთელებიდან გამოსარჩევია ისეთი ლეგენდები, როგორიცაა: ჯუზეპე ბერგომი, ხავიერ ძანეტი, ჯაჩინტო ფაკეტი, სანდრო მაცოლა, ჯუზეპე ბარეზი, მარიო კორსო, ვალტერ ძენგა, ტარცისიო ბურგნიჩი, ალესანდრო ალტობელი, რიკარდო ფერი, ჯუზეპე მეაცა. მათ სხვებზე მეტად უასპარეზიათ ინტერის მაისურით. ასევე სხვა და სხვა დროს ინტერის ღირსებას იცავდნენ ისეთი ცნობილი ვარსკვლავები, როგორებიცაა: ლუის სუარესი, ჟაირ და’კოსტა, რობერტო ბონინსენია, ჰერბერტ პროჰაზკა, ფულვიო კოლოვატი, მარკო ტარდელი, კარლ-ჰაინც რუმენიგე, სალვატორე სკილაჩი, ლოთარ მათეუსი, ანდრეას ბრემე, იურგენ კლინსმანი, დენის ბერგკამპი, იური ჯორკაეფი, რობერტო ბაჯო, რონალდო (ლუის ნაზარიო დე ლიმა), ფრანჩესკო ტოლდო, მარკო მატერაცი, ანდრეა პირლო, კრისტიან ვიერი, კლარენს ზეედორფი, ხუან სებასტიან ვერონი, გაბრიელ ბატისტუტა, ფაბიო კანავარო, ლუიშ ფიგუ, ზლატან იბრაჰიმოვიჩი, სამუელ ეტო’ო, ესტებან კამბიასო, ჟულიო სეზარი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)
ლურჯი ყვავილები (რომანი)
„ლურჯი ყვავილები“ (Les fleurs bleues) — ფრანგი პოეტისა და ნოველისტის რემონ კენოს რომანი. ფრანგულ ენაზე გამოიცა 1965 წელს, 2011 წელს კი „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ“ ქართულ ენაზე გამოაქვეყნა.
შინაარსი
ჰერცოგ დ’ოჟს ესიზმრება, რომ სინდროლენია და ცხოვრობს მარტოდმარტო საკუთარ ქალიშვილთან ერთად. სინდროლენს ესიზმრება, რომ ჰერცოგი დ’ოჟია და ისტორიულ საფრანგეთში მოგზაურობს. ისინი ერთმანეთს 1964 წელს ხვდებიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: რემონ კენოს ნაწარმოებები კატეგორია:1965 წლის რომანები
ამფისბენები
ამფისბენები (ლათ. Amphisbaenia) ესაა ქვერიგი უკიდურო ქერცლიანებისა. ენათესავებიან ხვლიკებსა და გველებს. გარეგნობით ემსგავსებიან ჭიაყელებს. გააჩნიათ წვრილი, ძირითადად ვარდისფერი სხეული. ქერცლები განლაგებულია რგოლისებურად. ქვეოჯახი ნაკლებადაა შესწავლილი მათი მცირერიცხოვნობისა და მალული, მთხრელი ცხოვრების წესის გამო. სახეობათა უმრავლესობა ბინადრობს აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. მცირე რაოდენობით გვხვდებიან მსოფლიოს დანარჩენ ნაწილებში. მათი ანატომიის გარდა, ძალზედ ცოტა რამაა ცნობილი ამფისბენების შესახებ. იმის გამო, რომ პატარა ზომის არსებების გაკვეთა ძნელია, არც ამფისბენების ანატომიაა კარგად შესწავლილი. უმეტესობა სახეობებისა 150 მილიმეტრზე პატარა იზრდება. წარმოიშვნენ ცარცულ პერიოდში.
ოჯახები
რიგი: ქერცლიანები
სქოლიო
კატეგორია:ქერცლიანები კატეგორია:ამფისბენები
ანჯელა დევისი
ანჯელა ივონ დევისი (Angela Yvonne Davis; დ. 26 იანვარი, 1944) — ამერიკელი პოლიტიკური აქტივისტი, ფილოსოფოსი, აკადემიკოსი, ავტორი და კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი. დევისი მარქსიზმის მიმდევარია და ხანგრძლივი დროის მანძილზე აშშ-ის კომუნისტური პარტიის წევრი იყო. აგრეთვე იგი დემოკრატიისა და სოციალიზმის კომიტეტის დამაარსებელი წევრია. დევისის კალამს ათზე მეტი წიგნი ეკუთვნის. მისი შემოქმედების მთავარი თემებია ფემინიზმი, კლასობრივი დაყოფა, რასიზმი და აშშ-ის სასჯელაღსრულებითი სისტემა.
დევისი ალაბამაში, ბირმინგემში, აფრო-ამერიკულ ოჯახში დაიბადა. ბრენდეის უნივერსიტეტში შეისწავლა ფრანგული ლიტერატურა, ხოლო ფრანკფურტის გოეთეს უნივერსიტეტში განათლება ფილოსოფიის მიმართულებით მიიღო. გერმანიაში სწავლის პერიოდში იგი აქტიურად ჩაერთო უკიდურეს მემარცხენე პოლიტიკაში. აშშ-ში დაბრუნებული დევისი კალიფორნიის უნივერსიტეტში სწავლობდა, შემდეგ კი აღმოსავლეთ გერმანიაში გადავიდა, სადაც ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი დოქტორის ხარისხით დაამთავრა. სამშობლოში დაბრუნებული დევისი კომუნისტურ პარტიას შეუერთდა და არაერთ მოძრაობაში ჩაერთო, მათ შორის იყო ფემინიზმის მეორე ტალღა და ვიეტნამის ომში აშშ-ის მონაწილეობის საწინააღმდეგო მოძრაობა. 1969 წელს იგი კალიფორნიის უნივერსიტეტში ასისტენტ-პროფესორის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა, თუმცა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობამ კომუნისტური პარტიის წევრობის გამო მალევე გაათავისუფლა.
1970 წელს დევისის საკუთრებაში არსებული ცეცხლსასროლი იარაღი მარინის ოლქის სასამართლო დარბაზში შეიარაღებული თავდასხმის დროს იქნა გამოყენებული, რის შედეგადაც ოთხი ადამიანი დაიღუპა. დევისს სამ დანაშაულში დაედო ბრალი, მათ შორის განზრახ მკვლელობაში. იგი წელიწადზე მეტხანს იყო დაპატიმრებული, სანამ 1972 წელს ყველა ბრალდება არ მოეხსნა. 1970-იან წლებში დევისი სოციალისტური ბანაკის ქვეყნებს ეწვია. 1980-იან წლებში იგი ორჯერ იყო კომუნისტური პარტიის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი. ამავე დროს იგი სან-ფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. 1977 წელს დევისმა დააარსა კრიტიკული წინააღმდეგობის ორგანიზაცია. 1991 წელს იგი კალიფორნიის უნივერსიტეტში ფემინისტური მეცნიერებების დეპარტამენტს შეუერთდა და დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გახდა. მან ეს თანამდებობა 2008 წელს დატოვა, რის შემდეგაც წერს და აქტიურადააა ჩართული სხვადასხვა სამოქალაქო მოძრაობებში.
პოლიტიკური ძალადობის მხარდაჭერაში ბრალდების გამო დევისი მუდმივად აშშ-ის მთავრობის მძაფრი კრიტიკის ობიექტი იყო. მას ასევე აკრიტიკებდნენ საბჭოთა კავშირის მხარდაჭერის გამო.
დევისს არაერთი საპატიო ჯილდო აქვს მიღებული, მათ შორისაა საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო ლენინური პრემია "ხალხთა შორის მშვიდობის განმტკიცებისათვის". 2019 წელს დევისი აშშ-ის ქალთა ეროვნულ დიდების დარბაზში შეიყვანეს. 2020 წელს ჟურნალ ტაიმის გამოცემაში „100 წლის ქალი“ იგი 1971 წლის „წლის ქალად“ დასახელდა. ამავე წელს დევისი აგრეთვე ტაიმის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის მოხვდა.
ადრეული ცხოვრება
ანჯელა დევისი 1944 წლის 26 იანვარს ალაბამას შტატის ქალაქ ბირმინგემში დაიბადა. მისი ოჯახი „დინამიტის გორაკის“ უბანში ცხოვრობდა, რომელიც 1950-იან წლებში იქ დასახლებული საშუალო ფენის შავკანიანი მოსახლეობის დაშინებისა და მათთვის იქაურობის დატოვების იძულების მიზნით დაიბომბა. დევისი ხშირად ბიძის ფერმაში, აგრეთვე ნიუ-იორკში მეგობრებთან ერთად ატარებდა დროს. მას ჰყავს ორი ძმა, ბენი და რეჯინალდი და ერთი და, ფენია. 1960-იანი წლების დასასრულს და 1970-იანი წლების დასაწყისში ბენი საფეხბურთო ნაკრებებში, კლივლენდის ბრაუნდი და დეტროიტ ლაიონსი, მცველის პოზიციაზე თამაშობდა.
დევისმა დაწყებითი განათლება კერი ტაგლის სკოლაში მიიღო, რის შემდეგაც პარკერის საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ამ პერიოდში მისი დედა, სალი ებლ დევისი, სამხრეთელ შავკანიანთა ახალგაზრდული კონგრესის წამყვანი ორგანიზატორი და ეროვნული ოფიცერი იყო. ამ კომუნისტური პარტიის ზეგავლენის მქონე ორგანიზაციის მიზანს სამხრეთელ აფრო-ამერიკელებს შორის ალიანსების შექმნა წარმოადგენდა. დევისი კომუნისტ ორგანიზატორებსა და მოაზროვნეებს შორის გაიზარდა, რომლებმაც მის ინტელექტუალ განვითარებაზე მნიშვნელოვანი ზეგავლენა მოახდინეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:მარქსისტი მწერლები კატეგორია:პოსტმოდერნისტი ფემინისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ქალი ავტობიოგრაფები კატეგორია:აფრო-ამერიკელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
ალექსანდრე ჯალიაშვილი
ბიოგრაფია
დაიბადა 1905 წლის 1 მარტს ს. გალავანში. 1925 წ. დაამთავრა სახკინმრეწვის და პროლეტკულტის სასწავლებელი და მუშაობა დაიწყო სახკინმრეწვის ლაბორატორიაში. 1928 წლიდან იღებდნენ ფილმებში. წლების განმავლობაში მუშაობდა სვერდლოვსკის კინოსტუდიაში. 1946 წლიდან, თბილისში დაბრუნების შემდეგ გადაიღო მხატვრულ-დოკუმენტური ფილმები. მუშაობდა აგრეთვე დუბლიაჟის რეჟისორად. გარდაიცვალა 1981 წლის 24 იანვარს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი კატეგორია:მუნჯი კინოს მსახიობები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
პაპუნა ორბელიანი
პაპუნა ორბელიანი — XVIII საუკუნის ქართველი ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე, სამეფო კართან დაახლოებული პირი. მას ეკუთვნის ისტორიული თხზულება „ამბავი ქართლისანი“, რომელიც ეხება 1739-1758 საქართველოს ისტორიას და წარმოადგენს სეხნია ჩხეიძის ნაშრომის გაგრძელებას.