cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მინერალოგია
მინერალოგია (მინერალი და logos – მოძღვრება) — მეცნიერება მინერალთა შესახებ. შეისწავლის ბუნებაში მინერალთა წარმოქმნისა და გარდაქმნის პირობებს, მათ შედგენილობას, სტრუქტურასა და თვისებებს. მინერალოგიის ძირითადი მიმართულებებია: აღწერითი მინერალოგია — შეისწავლის ცალკეულ მინერალთა თავისებურებებს, მათ სისტემატიკას; გენეტური მინერალოგია — იკვლევს მინერალთა წარმოქმნის კანონზომიერებას; რეგიონული მინერალოგია — შეისწავლის და განაზოგადებს მინერალთა ტერიტორიული გავრცელების კანონზომიერებას; კოსმოსურ სხეულთა მინერალოგია — იკვლევს მეტეორიტებისა და მთვარის მინერალებს; ექსპერიმენტული მინერალოგია — შეისწავლის მინერალთა წარმოქმნის ბუნებრივი პროცესების მოდელირების საკითხებს; გამოყენებითი და ტექნიკურ-ეკონომიკური მინერალოგია — ამუშავებს მრეწველობაში მინერალთა გამოყენებასთან დაკავშირებულ პრობლემებს.
მუნდირი
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანსაცმელი
მინერალოგია
ისტორია
XVII-XVIII საუკუნეებში აღსანიშნავია ე. ბართოლინის, ნ. სტენოს, კ. ჰიუგენსის, რომე დე ლილის, რ. ჟ. აიუს და სხვ. შრომები. 1635 წელს იტალიელმა მეცნიერმა ბ. ცეზიუსმა შემოიღო ტემინი „მინერალოგია“.
XVIII საუკუნის II ნახევარსა და XIX საუკუნის დასაწყისში მინერალოგიაში გზას იკაფავს ქიმიური მიმართულება (მიხეილ ლომონოსოვი, ვ. სევერგინი - რუსეთში, ი. ბრაიტჰაუპტი და მ. კლაპროთი - გერმანიაში, ა. კრონსტედტი - შვედეთში). ყალიბდება იზომორფიზმისა და პოლიმორფიზმის ცნებები (გერმანელი მეცნიერი ე. მიჩერლიხი და ავსტრიელი გ. ჩერმაკი). მოგვიანებით ვითარდება რეგიონული მინერალოგია (დ. სოკოლოვი, ნ. კოქშაროვი და პ. ერემეევი - რუსეთში; პ. გროთი, ფ. კლოკმანი, ფ. რინე - გერმანიაში; ფ. ბეკე - ავსტრიაში; ა. ლაკრუა - საფრანგეთში; ვალდემარ ბრეგერი - ნორვეგიაში; ჯეიმზ დანა - აშშ).
მინერალოგიის განვითარებას დიდად შეუწყო ხელი ვლადიმერ ვერნადსკის, ნ. კურნაკოვისა და ი. ვანტ-ჰოფის მიერ მენდელეევის პერიოდული კანონისა და ჯ. გიბზის ფაზათა წესის გამოყენებამ მინერალების გენეზისის კვლევის საქმეში. XX საუკუნის დასაწყისიდან მინერალოგიაში მკვიდრდება კრისტალთქიმიური მიმართულება (ევგრაფ ფიოდოროვი და გ. ვულფი - რუსეთში; უ. პ. ბრეგი - ინგლისში, ვ. გოლდშმიდტი - ნორვეგიაში).
XX საუკუნეში ფუნდამენტურმა აღმოჩენებმა ფიზიკისა და ქიმიის დარგში ხელი შეუწყო თანამედროვე მინერალოგიის ჩამოყალიბებას. აღწერითი მინერალოგია ინტენსიურად შეისწავლის მინერალთა სტრუქტურულ და ქიმიურ თავისებურებებს, ადგენს მინერალთა და მათში შემავალ ატომთა თვისებებს შორის არსებულ კორელაციურ კავშირებს.
თანამედროვე მინერალოგიაში დიდი ადგილი უკავია მინერალთა წარმოქმნის ფიზიკურ-ქიმიურ ასპექტების კვლევას. მნიშვნელობა ენიჭება მინერალთა ინდივიდების შესწავლას მათი გენეზისის თვალსაზრისით, აგრეთვე მინერალებში თხევად და აირად-თხევად ჩანართთა კვლევას. დიდი წარმატება მოიპოვა რეგიონულმა მინერალოგიამ.
კვლევა მინერალოგიის დარგში მიმდინარეობს უმაღლეს სასწავლებლებსა და დარგობრივ სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებებში. მინერალოგიის განვითარებაში დიდ როლს ასრულებს მინერალოგიური საზოგადოებები (საკავშირო მინერალოგიური საზოგადოება (1817 წ.), დიდი ბრიტანეთის მინერალოიური საზოგადოება (1876 წ.), გერმანისის მინერალოგიური საზოგადოება (1908 წ.), საფრანგეთის მინერალოგიისა და კრისტალოგრაფიის საზოგადოება (1878 წ.) და სხვა, რომლებიც გაერთიანებულია საერთაშორისო მინერალოგიურ ასოციაციაში, აგრეთვე მინერალოგიური მუზეუმები და მინერალოგიური განყოფილებები მსოფლიოს ბევრ დიდ კომპლექსურ თუ საბუნებისმეტყველო მუზეუმში.
მინერალოგია საქართველოში
საქართველოში მინერალოგიური ცოდნა ძველთაგანვე იყო გავრცელებული; ამაზე მეტყველებს ძვირფასი და სანახელავო ქვების ფართო გამოყენება, დადასტურებული მატერიალურ კულტურული ძეგლებით. მინერალოგიური შინაარსის უძველესი წერილობითი წყარო - ეპიფანე კვიპრელის (319-403) მინერალოგიური ტრაქტატის თარგმანი „თვალთა“ — შემოგვინახა „შატბერდის კრებულმა“ (X ს.). მინერალოგიური შინაარსის თხზულებები დაცულია აგრეთვე სხვა ძველ ქართულ ხელნაწერებში. მინერალთა და ქანთა გამოყენებითი კლასიფიკაცია ჩამოყალიბებული აქვს სულხან საბა ორბელიანს თავის „სიტყვის კონაში“.
ძველი ქართული მინერალოგიურ-პეტროგრაფიული ტერმინოლოგიის გამოვლენისა და ახალი დამუშავების საქმეში გარკვეული როლი შეასრულეს XIX ს. II ნახევარში შექმნილმა ლექსიკოგრაფიულმა ნაშრომებმა, რომელთაგან აღსანიშნავია რ. ერისთავის „მოკლე ქართულ-რუსულ-ლათინური ლექსიკონი : მცენარეთა, ცხოველთა და ლითონთა სამეფოებეებიდგან“ (თბ., 1884 წ.).
მინერალოგის დარგში თანამედროვე მეცნიერული კვლევის ჩასახვა დაკავშირებულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებასთან, სადაც 1919 წელს ალექსანდრე თვალჭრელიძის ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა მინერალოგიისა და პეტროგრაფიის კათედრა, მასვე ეკუთვნის ქართულ ენაზე დაწერილი პირველი სამეცნიერო შრომები მინერალოგიის დარგში.
1938 წელს ილ. ყიფშიძის, გ. გვახარიასა და გიორგი ძოწენიძის ავტორობით გამოვიდა მინერალოგიის პირველი ორიგინალური სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე.
საქართველოში ამ დარგში კვლევა მიმართულია მინერალთა ბუნებრივი ჯგუფების სისტემატიური შესწავლისაკენ. ასეთებეია ბარიტი (თ. ბაგრატიშვილი), პიროქსენები და ამფიბოლები (გ. გვახარია, ე. ვეზირიშვილი), მინდვრის შპატები (რ. მანველიძე), ცეოლითები (გ. გვახარია, ბ. გოგიშვილი, თ. ბათიაშვილი, ნ. სხირტლაძე და სხვ. ), გლაუკონიტები (გ. ნასიძე), კვარცის ჯგუფის მინერალები (რ. ახვლედიანი) და სხვა. გამოკვლეულია ბენტონიტური თიხების მინერალოგია (ალ. თვალჭრელიძე, გ. მაჩაბელი, ნ. სხირტლაძე, გ. ძოწენიძე და სხვ.).
მინერალოგიური ჟურნალები
ყოფილ სსრკ-ში გამოიცემოდა მნიშვნელოვანი მინერალოგიური გამოცემები:
ლიტერატურა
კატეგორია:მინერალოგია კატეგორია:კოლექციონირება
ამურის ვეფხვი
ამურის ვეფხვი (Panthera tigris altaica), აგრეთვე ცნობილი, როგორც უსურიული ვეფხვი და ციმბირული ვეფხვი — ვეფხვის ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათი ქვესახეობა, რომელიც გვხვდება რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთსა და შესაძლოა ჩრდილოეთ კორეაში. წარსულში ბინადრობდა კორეის ნახევარკუნძულზე, თუმცა ამჟამად უმთავრესად გავრცელებულია სიხოტე-ალინის მთიან რეგიონსა და რუსეთის შორეული აღმოსავლეთის პრიმორიეს მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ამურის ვეფხვი გენეტიკურად ახლოს დგას გადაშენებულ თურანის ვეფხვთან. ძირითადად იკვებება იზუბრით, მუშკით, გორალით, ლოსით, ციმბირული შველით, ხალებიანი ირემით, გარეული ღორით და ზოგჯერ პატარა ზომის ჰიმალაიური დათვითა და მურა დათვით; აგრეთვე თავს ესხმის კურდღელს, მებულულესა და ორაგულს. შეტანილია IUCN-ის წითელ ნუსხაში. ამურის ვეფხვის ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც იყო შესაძლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვეფხვები კატეგორია:პანთერა
ვიტა
ვიტა (Vitaa) — ფრანგი, მომღერალი რომელიც დაიბადა 1983 წლის 14 მარტს მიულუზში, საფრანგეთში.
ნანდის ხარი
მინი|250პქ|ნანდის ხარი ნანდის ხარი (ლათ. — Nandi Bull) — სამხრეთ ინდოეთში,მისორის მახლობლად, ჩამუნდის მთაზე მდგარი ქანდაკება. ეს სახელი „ბედნიერს“ ნიშნავს. ქანდაკება 4,8 მეტრი სიმაღლისაა და ინდოეთში მდგარ შვიდ ანალოგიურ ქანდაკებებს შორის ერთ-ერთია. გრანიტის ქვაში გამოჭრილი ნანდის ხარი თავდაპირველად ნაცრისფერი იყო, მაგრამ ათწლეულების განმავლობაში მლოცველები მას ზეთს უსვამდნენ, რის შედეგადაც ხარი თანდათან გაშავდა. ახ.წ.I საუკუნიდან მოყოლებული, ინდუისტურ მითოლოგიაში ნანდი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული შივასთან, ამ რელიგიისერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ ღმერთთან.
ვიტა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:პოპ-მომღერლები კატეგორია:პოპ-მომღერლები ეროვნების მიხედვით‎
ნანდის ხარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდუიზმი კატეგორია:წმინდა ქანდაკებები
The Score (ალბომი)
The Score — ჯგუფის Fugees მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1996 წლის 13 თებერვალს, ლეიბლზე Columbia Records. დისკმა უდიდეს წარმატებას მიაღწია და აშშ-ში 6-ჯერ პლატინის სტატუსი მიიღო. ალბომიდან გამოცემული სინგლები Killing Me Softly, Ready or Not და No Woman, No Cry დიდი წარმატებით სარგებლობდნენ.
იმავე წელს გამოიცა ალბომის სპეციალური ვერსია, დამატებითი დისკით, რომელშიც შეტანილი იქნა რამდენიმე სიმღერის რემიქსი. ეს დისკი ასევე გამოვიდა ალბომის Bootleg Versions სახით.
სქოლიო
კატეგორია:Fugees-ის ალბომები კატეგორია:1996 წლის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:ალბომები უაიკლეფ ჟანის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები Diamond D-ს პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები სალაამ რემის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ლორინ ჰილის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ჯერი დუპლესისის პროდიუსერობით
ვატიკანის ტურიზმი
ვატიკანი არის პოპულარული ადგილი ტურისტებისთვის, განსაკუთრებით ქრისტიანებისთვის, რომელთაც სურვილი აქვთ იხილონ რომის პაპი ან მათი რწმენა ახლოს გაიცნონ.
ტურისტებისთვის განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს წმინდა პეტრეს ბაზილიკა, წმინდა პეტრეს მოედანი, ვატიკანის მუზეუმები და რაფაელის ლოჟა.
პილიგრიმელები ხშირად სტუმრობენ ვატიკანს, განსაკუთრებით იმ პერიოდში, როდესაც აღინიშნება 12 საუფლო დღესასწაულიდან ერთ-ერთი, მაგალითად: შობა და აღდგომა. გარდა ამისა, მომლოცველთა რაოდენობა მატულობს პაპის დაკრძალვაზე ან ახალი პაპის არჩევისას.
ტურიზმი არის ვატიკანის ეკონომიკის ძირითადი წყარო.
ვატიკანი დანაშაულის მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა, რასაც ტურიზმი განაპირობებს, ტურისტებს ბრალი ედებათ სხვადასხვა მცირე ქურდობასა და ინციდენტებში.
კატეგორია:ვატიკანის ტურიზმი
ქანთრი
ქანთრი (Country), მეორე სახელწოდება ქანთრი ენდ უესტერნი (country and western) (შემოკლებით С & W) — ამერიკული ხალხური მუსიკის მიმდინარეობა აშშ-ის სამხრეთ და სამხრეთ–დასავლეთის შტატების მოსახლეობაში. ქანთრი ამერიკული მუსიკის ჟანრია, რომელიც ამერიკული ფოლკლორის ორ მიმართულებას აერთიანებს, და რომელიც წარმოიშვა XX საუკუნის ოციან წლებში სამხრეთის შტატებში. ის „ახალ სამყაროში“, მე-17-მე-18 საუკუნეებში დასახლებული ახალმოსახლეების და „ველური დასავლეთის“ კოვბოების მუსიკაა. მას საფუძვლად უდევს ფოლკლორული მუსიკა, გოსპელი და ანგლო-კელტური მუსიკა.
მისი ფესვები სამხრეთ-აღმოსავლურ ამერიკულ ფოლკმუსიკაში და დასავლეთის შტატების კავბოითა მუსიკალურ ტრადიციებშია. ამის გამო ხშირად ჟანრს მოიხსენიებენ როგორც „ქანთრი და ვესტერნი“. (C & W) ბლუზის დიდი გავლენაც ქანთრის მთელი ისტორიის მანძილზე კარგად იგრძნობა.
მუსიკა ევროპულ, უფრო მეტად, შოტლანდიურ-ირლანდიური ფოლკლორის ელემენტებს შეიცავს. ქანთრი ძირითადად შეიცავს ბალადებსა და საცეკვაო ტონებს, ძირითადად მარტივ ფორმებს რომლებიც დგება სახვადასხვა ისტრუმენტის შეთანხმებული მოქმედებით, ძირითადად ესაა ტრადიციული სიმებიანი საკრავები როგორიცაა; აკუსტიკური გიტარა, ბანჯო, ფიდლი და სხვა, ასევე ქანთრის ძირითად ინსტრუმენტთა შორის უმთავრესია ჰარმონიკა.
კენტუკელი ვილ ჰეისის 1871 წელს დაწერილი „The Little Old Log Cabin in the Lane“ პირველ, დოკუმენტურად დაფიქსირებულ სიმღერად ითვლება, ქანთრის სტილში. 53 წლის შემდეგ, ჯონ ქარსონმა ეს კომპოზიცია ფირფიტაზე ჩაწერა. 1925 წელს კი, რადიოპროგრამაში „Grand Ole Opry“ ქანთრის ვარსკვლავების კონცერტი პირდაპირ ეთერში გადაიცა.
თუმცა, ქანთრის, როგორც მუსიკალური ინდუსტრიის ისტორია, 1940-იანი წლებიდან იწყება, ჰენკ უილიამსის წარმატებების წყალობით, რომელმაც არა მხოლოდ წინ წასწია და განავითარა ამ სტილის შემსრულებლის იმიჯი, არამედ ჟანრის ტიპური თემებიც ჩამოაყალიბა.
ქანთრი მუსიკა, როგორც ტერმინი, ორმოციანი წლებიდან ფართოდ მკვიდრდება და ხდება პოპულარული, მანამდე ამ სტილის მუსიკას უფრო მოიხსენიებდნენ ტერმნით „hillbilly“ რაც შეიძლება ითარგმნოს როგორც სოფლური, ალაქალაქური. ამ ტერმინითვე აღინიშნებოდა დასავლური შტატების მუსიკალური მიმდინარეობებიც. ქანთრის ფესვებიც მართლაც ზუსტად ამ მიმდინარეობაშია.
დღეს ტერმინი ქანთრი მუსიკა მრავალ სტილსა  და ქვე-ჟანრს აერთიანებს. 1920-იან წლებიდან დღემდე წარმოშობილი ფორმებია: სამხრეთული როკი, ქანთრი როკი, ალტერნატიული ქანთრი, ქანთრი ბლუზი და ქანთრი სოული. ამ დრომდე, უამრავმა როკ და პოპ ვარსკვლავმა მოსინჯა ბედი ქანთრიში. 90-იან წლებში ე.წ. ალტერნატიული ქანთრიც გაჩნდა, რომელმაც აქამდე არსებული ჟანრის კანონები დააღვია.
ამერიკაში ჩასუმლა ემიგრანტების პირველმა ტალღებმა ძველი სამყაროდან თან წაიღეს მათი მშობლიური მუსიკალური ტრადიციები და ინსტრუმენტები. პირველი ახალმოსახლეები ცნობილია რომ იყვნენ ევროპელები, შოტლანდიელებმა და ირლანდიელებმა ამერიკაში ჩაიტანეს შოტლანდიური და  ირლანდიური ფიდლი, რომლებზეც ასრულებდნე ტრადიციულ ბალადებს. გერმანელებმა ჩაიტანეს დულციმერი, იტალიელებმა მანდოლინა. ესპანელებმა გიტარა ხოლო აფრიკიდან ამერიკაჩი მოხვდა ბანჯო.
ჰამრონიკა, რომლის გარეშეც ქანთრი წამოუდგენელია და რომელიც XIX საუკუნის ევროპული ქმნილებაა, მისი შექმნიდან მალევე მოხდა ამერიკაში, სამოქალაქო ომის დროს, მისი პატარა ზომისა და მოხერხებულობის წყალობით ის მალევე გახდა პოპულარული ორივე მხარის ჯარისკაცებში, რომლებიც ჰარმონიკას მუდამ თან დაატარებდნენ.
სხვადასხვა ეთნიკური წარმოშობის ხალხთა ტრადიციული საკრავების სინთეზმა მოგვცა უნიკალური ჟანრი მუსიკაში, ისევე როგორც თავად ამ ხალხებმა შექმნა დღევანდელი მრავალფეროვანი ამერიკული ნაცია. შეიძება ითქვას რომ ქანთრი ამერიკელი ხალხის პატარა მოდელია. თავად ქანთრის მოიხსენიებენ როგორც „სამხრეთულ ფენომენს“. მასში ძირითადად ჭარბობს შოტლანდიური, ირლანდიური და ინგლისური მოტივები, თუმცა თავად ეს ჟანრი ნამდვილად ამერიკული ფენომენია და მთელ მსოფლიოსაც გაეცნო როგორც ამერიკის სამხრეთული ფენომენი.
ხშირად შეცდომით თვლიან, რომ ქანთრი წმინდა ევროპული მოტივებიდან არის წარმოშობილი და ავიწყდებათ ის დიდი წვლილი, რაც მის ფორმირებაში შეიტანა აფრიკულმა მუსიკამ, ბანჯო, რომლის გარეშეც ქანთრი წარმოუდგენელია, შემოიტანეს სწორედ აფრიკელი წარმოშობის ამერიკელებმა.
ასევე, ქანთრის სამშობლო, სამხრეთ აღმოსავლეთის შტატები სწორედ ის შტატებია სადაც ყველაზე დიდია აფროამერიკელთა კონცენტრაცია და დასახლებების უმრავლესობა შერეული და სოფლური ტიპისაა, რაც შეიძლება ითქვას ქანთრის ოაზისია. სამხრეთში ხალხური მუსიკა იყო კულტურულ ჰანგთა კომბინაცია, რომელიც აერთიანებდა ამ რეგიონში მცხოვრებ სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფთა მუსიკალურ ტრადიციებს.
ვიოლინო, გერმანული ციმბალი, გარმონიკა, იტალიური მანდოლინა, ელექტრონული ან აკუსტიკური ესპანური გიტარა და დასავლეთ აფრიკული საკრავი ბანჯო - ეს ინსტრუმენტები იყო ყველაზე გამოყენებადი ქანთრი მუსიკაში. შესაბამისად, მუსიკალური მიმდინარეობა ქანთრი არის ამერიკული, აფრიკული და ევროპული ნაზავი. აგრეთვე გამოიყოფა ქანთრის ტეხასური ქვეჟანრი, რომელშიც უფრო ჭარბადაა მექსიკური მოტივები.
ლიტერატურა
Sabine Keevil, Thinking Dog Publishing, 2002, ISBN 0-9689973-0-9 Peter La Chapelle, University of California Press, 2007, ISBN 0-520-24889-9 Richard A. Peterson, University of Chicago Press, 1999, ISBN 0-226-66285-3 Stacy Harris, CollinsPublishers, 1993, ISBN 0-00-255335-X
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის მუსიკა კატეგორია:ქანთრი კატეგორია:მუსიკის ჟანრები კატეგორია:ვესტერნი
Polyrhachis simillima
Polyrhachis simillima — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იქსოდისებრი ტკიპები
იქსოდისებრი ტკიპები, საძოვრის ტკიპები (Ixodidae) — ტკიპების ოჯახი. აქვთ 10 მმ სიგრძის სხეული. განვითარების ციკლი მოიცავს კვერცხსა და 3 აქტიურ სტადიას (ლარვა, ნიმფა და ზრდასრული ფორმა). იკვებებიან 3-10 დღე სიცოცხლეში ერთხელ. გამაძღარი ტკიპა სცილდება მასპინძელს და დებს 3-10 ათასამდე კვერცხს. იქსოდისებრი ტკიპები გავრცელებულია ყველა მატერიკზე, გარდა ანტარქტიდისა. ოჯახში 1000-მდე სახეობაა. საქართველოში ცნობილია 29 სახეობა. იქსოდისებრი ტკიპები პარაზიტობენ გარეულ (ქვეწარმავლები, ძუძუმწოვრები და ფრინველები) და შინაურ ცხოველებზე. იკვებებია სისხლით, ხშირად ადამიანზეც პარაზიტობენ. გადააქვთ ადამიანის დაავადებებისა (ტკიპისმიერი ენცეფალიტი, ტკიპისმიერი ტიფი, ჰემორაგიული ცხელება, ცხელება-Q, ტულარემია) და პიროპლაზმოზის გამომწვევები. საქართველოში ცნობილია პათოგენური ტკიპების რამდენიმე სახეობა: Boophilus calcaratus — გადააქვს ძროხის პიროპლაზმოზი და ანაპლაზმოზი; Rhipicephalus bursa — ცნობილია როგორც ძროხის, ცხენისა და ცხვრის რამდენიმე სახეობის სისხლის პარაზიტული დაავადებების გადამტანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტკიპები
ტრიპოლიტანია
ტრიპოლიტანია (طرابلس, ბერბერული: Ṭrables, Regio Tripolitana) — ლიბიის ყოფილი პროვინცია და ისტორიული რეგიონი.
ტრიპოლიტანია იყო დამოკიდებელი იტალიური კოლონია 1927-1934 წლებში. 1934-1963 წლებში ის კირენაიკასა და ფეცანთან ერთად იყო იტალიური ლიბიის და ლიბიის სამეფოს ადმინისტრაციული ერთული.
ისტორია
ძვ. წ. I ათასწლეულის პირველ ნახევარში მის სანაპირო ზოლში დაარსდა სამი ფინიკიური კოლონია: საბრათა, ლეპტის-მაგნა და ეა (ახლანდელი ტრიპოლი). ძვ. წ. VI საუკუნის დასასრულს, ამ კოლონიებმა შედარებითი დამოუკიდებლობა მოიპოვეს და თავიანთ სამფლობელოებთან ერთად შეადგინეს ტრიპოლიტანიის ოლქი. ძვ. წ. V საუკუნის შუა ხანებიდან III საუკუნის დასასრულამდე ტრიპოლიტანია კართაგენს ემორჩილებოდა. ძვ. წ. III საუკუნის დასასრულიდან - ნუმიდიას, ძვ. წ. II საუკუნის დასასრულიდან - I საუკუნემდე დაიპყრეს რომაელებმა, ახ. წ. V საუკუნეში ვანდალებმა, VI საუკუნეში ბიზანტიამ, V საუკუნის შუა წლებში არაბთა სახალიფოს შემადგენლობაში შევიდა. XVI საუკუნის დასაწყისში ესპანეთმა დაიპყრო. 1551 წლიდან ტრიპოლიტანია ოსმალეთის იმპერიის ვილაიეთი იყო. XIX საუკუნის 40-50-იან წლებში ტრიპოლიტანიაში ეწყობოდა ანტიოსმალური აჯანყებები. იტალია-ოსმალეთის 1911-1912 წლების ომის შემდეგ ტრიპოლიტანიის ტერიტორია ნაწილობრივ დაიკავეს იტალიის ჯარებმა. 1918 წლის ნოემბერში განმათავისუფლებელი მოძრაობის შედეგად ტრიპოლიტანია დამოუკიდებელ რესპუბლიკად გამოცხადდა (იარსება 1919 წლის გავისტომდე). 1951 წლის დეკემბერი-1963 წლის მაისში იყო დამოუკიდებელი ლიბიის ერთ-ერთი პროვინცია; 1963 წელს, როგორც ადმინისტრაციული ერთეული გაუქმდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტრიპოლიტანია კატეგორია:ლიბიის რეგიონები
ნიკ კეივი
ნიკ კეივი, Nick Cave (სრული სახელი - ნიკოლას ედვარდ კეივი, Nicholas Edward Cave, დ. 22 სექტემბერი, 1957) — ავსტრალიელი როკ მუსიკოსი, პოეტი, მწერალი, მუსიკის ავტორი ფილმებისთვის, სცენარისტი. როკ ჯგუფ Grinderman ლიდერი (მისი "სოლო" კვარტეტის ახალი სახელწოდება), Nick Cave and the Bad Seeds, The Birthday Party, Boys Next Door.
ბიოგრაფია
ნიკოლას ედვარდ კეივი დაიბადა 1957 წლის 22 სექტემბერს ავსტრალიის, შტატ ვიქტორიას, ქალაქ ვარაკანაბილში. გაიზარდა ანგლიკანურ ოჯახში.
სამხატვრო კოლეჯში სწავლის დროს შეხვდა მიკ ჰარვის, რომელთანაც ერთად აწყობდა პრაქტიკულად ყველა მუსიკალურ პროექტს. პირველი მათ შორის 1970 წლების ბოლოს გახდა ჯგუფი Boys Next Door, რომელიც 1980 წელს დაიშალა.
ამის შემდეგ ახალი ჯგუფი იქმნება The Birthday Party, რომელიც დოსტოევსკის რომანის "დანაშაული და სასჯელის" ერთ-ერთი სცენის სამახსოვროდ დაერქვა. ჯგუფი ევროპაში მიემგზავრება და 1983 წლისთვის იშლება. სანამ ეს მოხდება ნიკ კეივი ბლიქსა ბერგალდს გაიცნობს რომელიც გერმანული ჯგუფი Einstürzende Neubauten ლიდერია, სთავაზობს თავისთან დაკვრას. ბლიქსა თანხმდება და მონაწილეობს მის პროექტებში 20 წლის განმავლობაში.
1984 წელს მისი ახალი გუნდის Nick Cave and the Bad Seeds პირველი ალბომი From Her To Eternity გამოდის. კეივს დიდ პოპულაზობას მისი ალბომები Let Love In, Henry's Dream და Murder Ballads მოუტანს. Murder Ballads-ის ალბომში შესულია მისი დუეტო კაილი მინოუგთან და ფი ჯეი ჰახვისთან.
კეივს ახასიათებენ როგორც დაღვრემილსა და მოგუშულ მუსიკოსს, მას ხშირად ტომ უეიტსთან და ლეონარდ კოენთან ერთ ხაზზე დგამენ.
2006 წელს ნიკ კეივი ახალ პროექტს - კვარტეტ «Grinderman» ქმნის, რომელიც შეიქმნა ჯგუფიდან რომელიც მას სოლო ტურნეებში დაჰყვებოდა. 2007-ში მათი სადებიუტო ალბომი გამოვიდა.
ლიტერატურული საქმიანობა
ნიკ კეივის მოღვაწეობაზე ბავშვობის შტაბეჭდილებების მხატვრულმა ლიტერატურამ დიდი გავლენა მოახდინა. თვით კეივის სიტყვებიდან, მას ლიტერატურის კარგი მასწავლებელი ჰყავდა, ხოლო მამა მისი ცდილობდა მის თავში წიგნების, ნაბოკოვის "ლოლიტის" სათავო სცენის და დოსტოევსკის "დანაშაული და სასჯელის" მკვლელობის სცენის ფრაგმენტების "ჩატენვას".
კეივმა დაწერა რომანი "And the Ass Saw the Angel" რომელიც 1989 წლის დაიბეჭდა. 2009 წლის სექტემბერში გამოიცა კეივის მეორე რომანი "ბანი მონროს სიკვდილი". ამის გარდა, ნიკ კეივი პოეტური კრებულების "მეფე მელანი, ტომი I" და "მეფე მელანი, ტომი II" ავტორია.
მოღვაწეობა კინოში
თავისი პირველი საუნდტრეკი ნიკმა 1983 წელს ჩაწერა ფილმ «Standt. Die»-სთვის. ამას მოჰყვა უამრავი სხვა, მათ შორის ბლიქსა ბარგელდთან და მიკ ჰარვისთან ერთად («To Have and To Hold» და «Ghosts of… Civil Dead»). ნიკი ფილმ «Ghosts of… Civil Dead» თანაავტორიც გახდა და ერთ-ერთი როლიც შეასრულა.
ჯგუფ The Bad Seeds-ის გამოსვლა შეგიძლიეთ ვიმ ვანდერსის 1987 წლის ფოლმ "ცა ბერლინის თავზე" იხილოთ. ნიკ კეივი ბლიქსა ბარგელდთან ერთად პიტერ ზემპელის ფილმ "დენდი"-ში მონაწილეობენ.
2005 წელს ნიკ კეივის სცენარის მიხედვით ფილმი-ვესტენი "წინადადება" გამოვიდა. ფილმში მისი მუსიკაც იყო გამოყენებული. სამომავლოდ (2011 წლისთვის) დაგეგმილია მისივე სცენარით გადაღებული ფილმის, «Death of a Ladies' Man», გამოსვლა
ნიკ კეივის სიმღერები ძალიან მოთხოვნადია, ისინი ოცდაათ ფილმზე მეტში იყო გამოყენებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკ კეივი კატეგორია:ავსტრალიელი ბარიტონები კატეგორია:ავსტრალიელი კომპოზიტორები კატეგორია:ავსტრალიელი მომღერლები კატეგორია:ავსტრალიელი მწერლები კატეგორია:ავსტრალიელი პანკ-როკ მუსიკოსები კატეგორია:ავსტრალიელი როკ-მომღერლები კატეგორია:პოსტ-პანკ მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
ენათა ნათესაობა
ენათა ნათესაობა ან ენათა გენეტიკა ენათმეცნიერებაში გამოიყენება იმ ენათა ნათესაობის აღსანიშნავად, რომლებიც ერთი საერთო ფუძე ენიდან უნდა მომდინარეობდნენ. ორი ან მეტი ენის გენეტიკური ნათესაობაზე საუბრობენ მაშინ, თუ ეს ენები საერთო, მსგავს თვისებებს ავლენენ.
ლეგჰორნი
ლეგჰორნი — ქათმის ჯიში მეკვერცხული მიმართულებისა. გამოყვანილია XIX საუკუნეში აშშ-ში, იტალიური თეთრი ქათმის შეჯვარებით მინორულა, ესპანური ძიძგილა და სხვა ჯიშის ქათმებთან. ფერად თეთრი, წაბლისფერი, შავი ან ცისფერია. სხეულის აგებულებისა და ბიბილოს ფორმის მიხედვით არსებობს რამდენიმე სახესხვაობა. მამლის მასაა 2,3-2,7 კგ, დედლისა — 1,8-2,0 კგ. მეკვერცულობა 220-270 კვერცხი წელიწადში. საუკეთესო მოქცეული 300-ზე მეტ კვერცხს იძლევა. კვერცხის მასა 55-60 დ. ყოფილ სსრკ-ში პირველად 1925 წელს შემოიყვანეს. ადგილობრივ ქათმებთან შესაჯვარებლად და ახალი ჯიშების (რუსული თეთრი და სხვა) გამოსაყვანად იყენებდნენ.
ნიკა თვაური
ნიკა თვაური (დ. 25 დეკემბერი, 1983, თბილისი, საქართველო) — ორივე თვალით უსინათლო და მარჯვენა ხელის მტევანამპუტირებული, S-11 კატეგორიის ქართველი მოცურავე. მისი მწვრთნელია ჰენრი კუპრაშვილი. 2011 წლის 1-10 აპრილს თურქეთის ქალაქ ალანიაში S-11 კატეგორიის მოცურავეთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატზე ორმოცდაათ მეტრზე ბრასით ცურვაში მესამე ადგილი დაიკავა და ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მის მიერ მოპოვებული მედალი დამოუკიდებელი ქართული სპორტის ისტორიაში, ცურვის სახეობებს შორის პირველია.
ლეგჰორნი
საქართველოში ლეგჰორნი 1925-1927 წლებში შემოიყვანეს. აშენებდნენ მეკვერცხეობის ფაბრიკებში — სამგორის სამომშენებლოში, მეფრინველეობის ამიერკავკასიის ზონალურ საცდელ სადგურში, საქართველოს ზოოტენიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევით ინსტიტუტის კრწანისის სასწავლო-ექსპერიმენტულ მეურნეობაში.
ნიკა თვაური
კარიერა
ნიკა თვაური არის საქართველოს საუკეთესო პარა სპორტსმენი ცურვაში და საქართველოს ჩემპიონი, სამჯერ ნომინირებული საუკეთესო პარა სპორტსმენად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოცურავეები კატეგორია:დაბადებული  25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული  1983
ლეგჰორნი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქათმის ჯიშები
Carnival Fascination
250px|მინიატიურა|Carnival Fascination 250px|მინიატიურა|Carnival Fascination კუნძულ კი-ვესტის პორტში, 2011 წ. Carnival Fascination — კომპანია Carnival Cruise Lines-ის მეოთხე გემი Fantasy class-ის რვა საკრუიზო გემიდან. მომსახურებაში შევიდა 1994 წელს და ამჟამად მისი მშობლიური პორტია ფლორიდის ქალაქი ჯექსონვილი, საიდანაც მთელი წლის განმავლობაში ასრულებს კრუიზებს ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით. მისი დობილი გემებია Fantasy (1990), Ecstasy (1991), Sensation (1993), Imagination (1995), Inspiration (1996), Elation (1998), და Paradise (1998).
აგებულია 1994 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში.
რეკონსტრუქციები
2005 წელს, გემს მშრალ დოკზემასშტაბური სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ჩაუტარდა პროგრამა „evolution of fun“-ის ფარგლებში, რაც Fantasy class-ის რვავე გემს შეეხო.
კრუიზები
ამჟამად Carnival Fascination 4-დღიან კრუიზებს ასრულებს ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით, სადაც ჩერდება ნასაუსა და ფრიპორტში; 5-დღიანი კრუიზში ასევე შედის გაჩერება ფლორიდის სრუტეში მდებარე კუნძულ კი-ვესტზე. ალტერნატიულ 5-დღიან კრუიზში შედის გაჩერება ნასაუსა და კუნძულ პატარა სან-სალვადორზე.
Fascination კარნივალის პირველი გემი იყო, რომელიც ნიუ-იორკიდან დაცურავდა. 1994 წლის 24 ივლისიდან ამავე წლის 4 სექტემბრამდე ასრულებდა კრუიზებს ნიუ-იორკიდან კანადისკენ, ახალი შოტლანდიის მიმართულებით. სექტემბრიდან მან პუერტო-რიკოსკენ დაიწყო ცურვა.
სქოლიო
კატეგორია:საკრუიზო გემები კატეგორია:Carnival Cruise Lines-ის გემები კატეგორია:1994 წლის გემები
ლი ჩაო (მოჭადრაკე)
ბიოგრაფია
ლი ჩაო ჩინეთში, შანსის პროვინციის უდიდეს ქალაქ ტაიუანში დაიბადა. ჭადრაკის თამაში 6 წლისამ დაიწყო.
2005 წელს სტამბულში მსოფლიოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე გამოვიდა და მეექვსე ადგილზე გავიდა. 13 პარტიიდან 8,5 ქულა მოაგროვა და დიდოსტატის პირველი ნორმა შეასრულა. მეორე ნორმა 2007 წლის თებერვალში მოსკოვში „აეროფლოტ ოფენზე“ A1 გჯუფში შეასრულა, როცა 9 პარტიაში 4,5 ქულა დააგროვა. მესამე ნორმა ივლისში მარტუნში სევანის ტბის მე-12 კატეგორიის ტურნირზე შეასრულა. 9 შესაძლებლობიდან 5,5 ქულა დააგროვა და სხვა ორ მონაწილესთან ერთად პირველზე გავიდა. დიდოსტატის წოდება 18 წლისამ მიიღო და გახდა 23-ე ჩინეთიდან ვისაც ეს პატივი ხვადა წილად. აგვისტოში შვედეთში, სკანდინავიის საჭადრაკო ტურნირი მოიგო, 9 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულა აიღო. სექტემბერში კუალა ლუმპურში ტან ჩინ ნამ-ის მეოთხე ტურნირის Dato' Arthur Tan  გამარჯვებული გახდა. 21-29 ნოემბერს კი მანილაში პრეზიდენტ გლორია მაკაპაგალ-აროიოს ტურნირი მოიგო. thumb|ლი ჩაო მარჯვნივ Dato' Arthur Tan ტურნირზე ტან ჩინ ნამთან
2008 წლის აპრილში დუბაის ტურნირზე 9 შესაძლებლობიდან 7 ქულით რამდენიმე მოჭადაკესთან ერთად პირველზე გავიდა, თუმც ტაი-ბრეიკით მეოთხეზე ჩამოვიდა. მაისში ფილიპინებში 11-დან 8 ქულით პირველზე გავიდა. აგვისტოში ნინგბოში რუსეთ-ჩინეთის მატჩში მიიღო მონაწილეობა და 3,5 ქულა დააგროვა.
2009 წელს ხანტი-მანსიისკში ფიდეს მსოფლიოს თასზე ორი ეტაპი გადალახა, ჯერ სომეხ გაბრიელ სარგისიანს მოუგო 5:3, შემდეგ შვეიცარელ იანიკ პელეტიერს 4,5:3,5 და აზერბაიჯანელ ვუგარ გაშიმოვთან გამოვარდა 1,5:3,5. ტაი-ბრეიკში როცა მეორე სწრაფ თამაშზე მივიდა, სიგარეტს ეწეოდა და მსაჯებმა მოხსნეს გათამაშებიდან. 2010-ის იანვარში ვეიკ ან ზეში Corus ტურნირზე C ჯგუფში პირველზე გავიდა 13-დან 10 ქულით და მომავალი წლისთვის B ჯგუფის საგზურიც მოიპოვა. აპრილში კამბერაში Doeberl Cup-ის 48-ე ტურნირი მოიგო, სადაც ასევე სამი წლის შემდეგაც იმარჯვა.
2011-ის იანვარში Corus ტურნირზე B ჯგუფში 13-დან 6 ქულით მეცხრეზე გავიდა. შენჯენში ზაფხულის უნივერსიადის ვაჟთა ინდივიდუალური ტურნირი მოიგო, 9 შესაძლეებლობიდან 8,5 ქულა დააგროვა და უახლოეს მდევრებს ორი ქულით აჯობა. აგვისტოს ბოლოს ხანტი მანსიისკში ფიდეს მსოფლიოს თასზე იასპარეზა, თუმც პირველივე წრეში გამოვარდა. ოქტომბერში ჯაკარტაში ინდონეზიის ღია ჩემპიონატი მოიგო, ტაი-ბრეიკში თანამემამულე სურია შეჰარ განგულს სძლია.
2012-ში ინდონეზიის ღია ჩემპიონატში იუი იანთან ერთად პირველ გავიდა, თუმც ტაი-ბრეიკში მეორეზე ჩამოვიდა. .
2013-ის იანვარში ჯერ ბოსტონის საჭადრაკო კონგერესზე იმარჯვა და შემდეგ კონკორდში მეოთხე Golden State Open-იც მოიგო. მაისში მანილაში აზიის ჩემპიონი გახდა და ამით მსოფლიოს თასის საგზურიც მიიღო, რომელსაც აგვისტო-სექტემბერში ნორვეგიულმა ტრომსემ უმასპინძლა და მოჭადრაკე მეორე ეტაპიდან გამოვარდა.
2014-ში რეიკიავიკის ტურნირი მოიგო 10 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულით.
2015 წლის მარტში Cappelle-la-Grande Open-ის 32-ე ტურნირი მოიგო. გერმანულ დეიზისაუს მე-19 Neckar Open ტურნირზე 9 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულით იმარჯვა. აგვისტოში უნგრელ დიდოსტატ პეტერ ლეკოსთან ექვსი პარტია ითამაშა 2 მოუგო და 4 კი ყაიმით დაასრულა.
2016 წლის თებერვალში გრაცის ტურნირზე იმარჯვა, 9 შესაძლებლობიდან 8 ქულით.
2017 წელს თბილისში მსოფლიოს თასზე იასპარეზა და მესამე ეტაპამდე მივიდა.
ეროვნული ნაკრები
ნაკრების შემადგენლობაში 2008-დან 2012 წლამდე სამ საჭადრაკო ოლიმპიადაზე იასპარეზა. სამივეზე სათადარიგო დაფაზე იჯდა და მთლიანობაში 22 პარტია ჩაატარა. აქედან 12 მოიგო, 3 წააგო და 7 დაასრულა ყაიმით. სამჯერ იასპარეზა მსოფლიოს გუნდურ ჩემპიონატზე 2011, 2013 და 2017 წლებში. 2011-ში მესამე დაფაზე იჯდა, ნაკრებმა ვერცხლი, ხოლო თვითონ ინდივიდუალური ბრინჯაო მოიგო. პირველ დაფაზე გადაინაცვლა ორი წლის შემდეგ და ისევ გუნდურ ვერცხლს დაეუფლა. ორი ოქრო მოიგო 2017-ში, გუნდური და ინდივიდუალური. ჩაო მეოთხე დაფაზე იჯდა. 2012-ში აზიის გუნდურ ჩემპიონატზე მესამე დაფაზე თამაშობდა. ნაკრებმა ოქრო, თვითონ კი ბრინჯაო მოიგო.
საკლუბო კარიერა
ლი ჩაო ჩინეთის საჭადრაკო ლიგაში, პეკინის საჭადრაკი კლუბში 2005 წლიდან ასპარეზობდა. 2015 წლის აგვისტოში დიდოსტატ იან როჯერსის ცნობით კლუბის სპონსორთან უთანხმოების გამო მას ერთი წლით ჩინურ გუნდებში ასპარეზობა აეკრძალა. ლიმ რუსულ კლუბ, ნოვოსიბირსკის „სიბერიაში“ გააგრძელა ასპარეზობა და 2015 წელს ევროპის საკლუბო ჩემპიონი გახდა. იგი მეოთხე დაფაზე იჯდა და ინდივიდუალურში მეოთხე ადგილზე გავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჭადრაკი კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:ჩინელი მოჭადრაკეები კატეგორია:ჩინელი სპორტსმენები კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ჩინელები
გლობალური მშვიდობის ინდექსი
400px|right|thumb|გლობალური მშვიდობის ინდექსის მსოფლიო რუკა. მწვანედ დაფერილია ყველაზე მეტად მშვიდობისმოყვარე ქვეყნები, შავად კი ნაკლებად მშვიდობისმოყვარე. გლობალური მშვიდობის ინდექსი — ერებისა და რეგიონების მშვიდობისმოყვარეობის აღწერა-გაზომვის ერთგვარი მცდელობა. ორგანიზებულია ეკონომიკისა და მშვიდობის ინსტიტუტის მიერ, მშვიდობის ინსტიტუტის ექსპერტების საერთაშორისო ნაწილთან და ანალიტიკურ ცენტრთან კონსულტაციით, სიდნეის უნივერსიტეტის მშვიდობისა და კონფლიქტების კვლევითი ცენტრის მონაწილეობით. სია პირველად გამოქვეყნდა 2007 წლის მაისში, შემდეგ კი 2008 წლის მაისში. ავტორთა განცხადებით, ეს არის მსოფლიო ქვეყნების მშვიდობისმოყვარეობის გაზომვის პირველი კვლევა. კვლევა წარმოადგენს ავსტრალიელი მეწარმის სტივ კილელეას გონებრივი შრომის ნაყოფს და მოწონებულია ისეთი ავტორიტეტული პირების მიერ, როგორებიც არიან დალაი-ლამა, მთავარეპისკოპოსი დეზმონდ ტუტუ, მუჰამედ იუნუსი, ირლანდიის ექს-პრეზიდენტი მერი რობინზონი და აშშ ექს-პრექზიდენტი ჯიმი კარტერი. განხილულ ფაქტორებში გათვალისწინებულია ქვეყანაში მღელვარების და კრიმინალის დონე, ქვეყნის სამხედრო ბიუჯეტი და ომიანობა.
ძვ. წ. 490
გარდაიცვალნენ
*
ჩახლართული (ფილმი)
ჩახლართული (Tangled, იგივე „რაპუნცელი“) — Walt Disney Animation Studios-ის 2010 წლის ანიმაციური მუსიკალური ფილმი. ფილმის დისტრიბუტორი იყო Walt Disney Studios Motion Pictures. ფილმი ნაწილობრივ ეფუძნება ძმები გრიმების ზღაპარს „რაპუნცელი“ და არის დისნეის სტუდიების რიგით 50-ე სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. მასში პერსონაჟებს ახმოვანებენ მენდი მური, ზაქარია ლევი და დონა მერფი. სიუჟეტის მიხედვით, პრინცესა გრძელი ოქროსფერი თმით გამოკეტილის ციხე-კოშკში. დედის ბრძანების მიუხედავად, იგი მიჰყვება სასიამოვნო ახალგაზრდას, რომელიც უჩვენებს მისთვის მანამდე უცნობ სამყაროს.
ფილმის პრემიერა გაიმართა El Capitan Theatre-ში, 2010 წლის 14 ნოემბერს, ხოლო ძირითადი ჩვენებები 24 ნოემბერს დაიწყო. მაყურებლებმა და კრიტიკოსთა დიდმა ნაწილმა იგი დადებითად შეაფასეს. მისმა მსოფლიო შემოსავალმა 591 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა, აქედან 200 მილიონი — აშშ-სა და კანადაში. იგი ნომინირებული იყო ოსკარის რამდენიმე კატეგორიაში, მათ შორის — საუკეთესო ორიგინალურ სიმღერაზე. DVD და Blu-ray დისკებზე იგი 2011 წლის 29 მარტს გამოვიდა. 2012 წელს გამოვიდა მოკლემეტრაჟიანი გაგრძელება „ჩახლართული სამუდამოდ“, ხოლო 2017 წელს — ანიმაციური ტელესერიალი.
სქოლიო
კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2010 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
Polyrhachis smithi
Polyrhachis smithi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლედეშდვი
ლედეშდვი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ განშტოების — ცალგმილის ქედზე. სიმაღლე 3826 მ. ლედეშდვი აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. ახასიათებს ნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ძვ. წ. 489
გარდაიცვალნენ
*
ვენ მორისონი
ჯორჯ აივენ მორისონი (დ. 1945 წლის 31 აგვისტოს) — ჩრდილოეთ ირლანდიელი სიმღერების ავტორი და მომღერალი. წარმატება მოიპოვა სტუდიური ალბომებით Astral Weeks და Moondance და საკონცერტო ალბომით It's Too Late to Stop Now. ცნობილია ზედმეტსახელებით Van the Man და The Belfast Cowboy.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1945
სანტა-ანა-დე-კორო
კორო იგივე სანტა-ანა-დე-კორო (Santa Ana de Coro) — უძველესი ქალაქი დასავლეთ ვენესუელაში, ფალკონის შტატის დედაქალაქი.
ისტორია
ქალაქი 1527 წლის 26 ივნისს ესპანელმა კოლონისტებმა დააარსეს. სახელი „კორო“ მომდინარეობს ადგილობრივების ენიდან, რაც ქარს ნიშნავს. კოლონიალიზმის ეპოქიდან მოყოლებული, კოროს საკმაოდ რთული და ბრძოლებით აღსავსე წარსული აქვს. მისი დაარსებიდან სულ რაღაც 5 წლის შემდეგ, გერმანელებმა სცადეს ქალაქი სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციისათვის ბრძოლაში მთავარ დასაყრდენად გაეხადათ. კარლოს V-მ ეს ტერიტორია მართლაც ჩააბარა გერმანელებს მიწის სამუშაოების ჩატარების მიზნით, თუმცა მალე კვლავ ესპანელებმა აიღეს მასზე კონტროლი. 1806 წელს, კორო იოლად აიღო ფრანსისკო მირანდამ, ლათინური ამერიკის ესპანელებისაგან გათავისუფლების მოძრაობის ერთ-ერთმა მონაწილემ, სწორედ კოროს პორტი ლა-ველა იყო პირველი ადგილი ვენესუელაში, სადაც ქვეყნის სამფეროვანი დროშა აღიმართა.
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი
1950 წელს კორო გამოცხადდა როგორც ვენესუელის ეროვნული ძეგლი, ხოლო 1993 წელს, იგი იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. 2005 წელს, კოროს მიენიჭა საფრთხეში მყოფი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ქალაქისთვის დამახასიათებელია კოლონიური არქიტექტურა. ამავე დროს ის გამოირჩევა არაერთი ტურისტული ღირსშესანიშნაობით. ჩრდილო დასავლეთ ნაწილში, ქალაქი ერწყმება მედანოს-დე-კოროს ეროვნულ პარკს — ერთადერთ ქვიშის დიუნებიან უდაბნოს ვენესუელაში.
დიდი სიყვარული
„დიდი სიყვარული“ (Big Love) — სატელევიზიო დრამა, დადგმული HBO-ს მიერ შტატ იუტაში მცხოვრები პოლიგამიური ოჯახის შესახებ. მთავარ როლებს ასრულებენ ბილ პაქსტონი, კლოე სევინი, ჯინ ტრიპლჰორნი, ჯენიფერ გუდუინი და ჰარი დინ სტანტონი. ტელესერიალის პერმიერა აშშ-ში გაიმართა 2006 წლის 12 მარტს სოპრანოს კლანის მეექვსე სეზონის გახსნასთან ერთად. მეორე სეზონი 2007 წელს გავიდა ეთერში, ხოლო მესამე სეზონი 2009 წლის 18 იანვარს დაიწყო აშშ-სა და კანადაში.
სერიალს თემად ჯგუფის Beach Boys სიმღერა „God Only Knows“ (მხოლოდ ღმერთმა უწყის) მიჰყვება. შოუს თანაშემქმნელები იყვნენ მარკ ოლსენი და უილ შეფერი, რომლებიც ასევე აღმასრულებელი პროდიუსერები არიან. ოლსენი და შეფერი ორწელიწადნახევარი იკვლევდნენ მასალას შოუსთვის, რომლის მიზანი ამერიკაში პოლიგამიის მიუკერძოებელი აღწერა უნდა ყოფილიყო, ყოველგვარი განსჯის გარეშე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2000-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:HBO-ს სერიალები
აჰმედ ნაზიფი
აჰმედ ნაზიფი (أحمد نظيف ; დ. 8 ივლისი, 1952, ალექსანდრია) — ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრი 2004 წლის 14 ივლისიდან 2011 წლის 28 იანვრამდე. 1999-2004 წლებში იყო ეგვიპტის კომუნიკაციებისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების მინისტრი. 1999-2011 წლებში ეგვიპტის ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ეგვიპტის პრემიერ-მინისტრები
ნაჩო
მინი|ნაჩო ყველით, სალსათი და ზეთის ხილით ნაჩო ჩიფსი არის მექსიკური კერძი ჩრდილოეთ მექსიკიდან, რომელიც მზადდება ტორტილასგან ან ტოტოპოსგან. მას ზემოდან ამატებენ მდნარ ყველს(ან ყველისგან დამზადებულ სოუსს) და ხშირად მიირთმევენ საუზმეზე ან როგორც სასუსნავს. კერძის უფრო დახვეწილი ვერსიები მოიცავს სხვა ინგრედიენტებსაც და ზოგ შემთხვევაში მიირთმევენ როგორც მთავარ კერძს. ამ კერძის შექმნა იგნასიო "ელ ნაჩო" ანაიას დამსახურებაა 1940 წელს. თავდაპირველი ნაჩოები მზადდებოდა შემწვარი სიმინდის ტორტილას ჩიფსებისგან, რომელიც დაფარული იყო მდნარი ყველით და დაჭრილი ჰალაპენიოს წიწაკით.
წარმოშობა
ნაჩო წარმოიშვა მექსიკაში, კოაუილაში, ქალაქ პიედრას ნეგრასში, ტეხასის საზღვართან. იგნასიო "ნაჩო"(მისი ზედსახელი) ანაიამ ნაჩოები 1940 წელს შექმნა, როდესაც მამიე ფინანმა, რესტორნის ხშირმა სტუმარმა მას სთხოვა, მისთვის და კიდევ სამი ქალისთვის განსხვავებული სასუსნავი მოეტანა. ანაია სამზარეულოში გავიდა და თვალი მოჰკრა სიმინდის ტორტილას ახლად შემწვარ ნაჭრებს. კულინარიული შთაგონების მომენტში მან ნაჩოებს გამდნარი ყველი და ჰალაპენიოს ნაჭრები დაამატა. საჭმლის დაგემოვნების შემდეგ, ფინანმა ჰკითხა, რას ერქვა კერძს. ანაიამ უპასუხა: ”ვფიქრობ, მას უბრალოდ "ნაჩოს სპეციალობას" დავარქმევ". ანაიამ ტორტილები დაჭრა სამკუთხედებად, შეწვა, დაუმატა გახეხილი ჩედარის ყველი, გაათბო, დაუმატა დაჭრილი ჰალაპენიოს წიწაკა და მოართვა მსურველებს.
ანაიამ ასევე გახსნა საკუთარი რესტორანი "ნაჩოს რესტორანი" პიედრას ნეგრასში. ანაიას თავდაპირველი რეცეპტი დაბეჭდილია 1954 წელს St. Anne's Cookbook- ში.მარცხნივ|მინი|ნაჩო პროცესირებული ყველითკერძი სწრაფად გავრცელდა ტეხასში და ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთში. სიტყვა "ნაჩო" პირველად ინგლისურ ენაში გამოჩნდა 1950 წელს, წიგნში A Taste of Texas. კერძის შეცვლილი ვარიანტი, წინასწარ მომზადებული ტორტილას ჩიფსებით და სპეციალური ყველის სოუსით, პირველად გამოიცა 1976 წელს მაღაზია Ricos Products-ის დამაარსებლის, ფრანკ ლიბერტოს მიერ, Texas Rangers-ის ბეისბოლის თამაშების დროს, ქალაქ არლინგტონში. ეს ვერსია ცნობილი გახდა როგორც "ballpark nachos". 1978 წლის 4 სექტემბერს, ორშაბათს ღამით, ბალტიმორ კოლტსა და დალას კავბოის შორის საფეხბურთო მატჩის დროს, გამხმოვანებელმა ჰოვარდ კოსელმა რამდენჯერმე ახსენა სიტყვა "nachos" და აღნიშნა, რომ ის ძალიან მოსწონდა. ამის შემდეგ მან მრავალჯერ ახსენა ნაჩოები პირდაპირ ეთერში, რამაც მისი პოპულარიზაცია გამოიწვია. ლიბერტო გარდაიცვალა 2017 წელს.
დღეს
იგნასიო ანაია გარდაიცვალა 1975 წელს. მის საპატივცემულოდ, ბრინჯაოს დაფა დაიდგა პიედრას ნეგრასში და 21 ოქტომბერი ნაჩოს საერთაშორისო დღედ გამოცხადდა. ანაიას ვაჟი, იგნასიო ანაია უმცროსი, იყო ჟიურის წევრი ყოველწლიურ ნაჩოს კონკურსში.
დღესდღეობით, ა.შ.შ-ში ნაჩოს დღე აღინიშნება 6 ნოემბერს. ნაჩოს დაბადების ადგილას, პიედრას ნეგრასში, ყოველწლიურად, 13-15 ნოემბერს იმართება ნაჩოს ფესტივალი, სადაც "უდიდესი ნაჩოს" კონკურსიც მიმდინარეობს.
ნაირსახეობები
მინი|ნაჩო ყველით და ხორცით ნაჩოს ზოგიერთი ვერსია ტორტილას ნაცვლად მსგავსი მექსიკური ცომეულით, ტოსტადათი მზადდება, რომელსაც ზემოდან მდნარ ყველთან ერთად უმატებენ ლობიოს ან სხვადასხვა ხორცს, ასევე, ჩილის ძალიან ცხარე სოუსს.
ტრადიციული ნაჩოები მზადდება ტორტილას ცომისგან, რომელსაც ზემოდან ყველი და ჰაპალენიო აქვს მოყრილი, ზუსტად ისე, როგორც ანაიამ მოამზადა ის. ნაჩოების უმრავლესობა სამკუთხედია, მაგრამ შეიძლება იყოს სხვა ფორმისაც. ყველაზე ხშირად მისი თანხლებით მიირთმევენ: ყველს, გუაკამოლის, სალსას, არაჟანს, ჰალაპენიოს და ზოგჯერ სალათის ფოთოლს.
სქოლიო
კატეგორია:ყველის კერძები კატეგორია:მექსიკური სამზარეულო
მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის სვიტა
მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის სვიტა, მოკლედ სვიტა (რუს. Свита Его Императорского Величества) — პიროვნებები, რომლებიც XVII — XX სუკუნის დასაწყისის რუსეთის იმპერიაში იმპერატორის გარემოცვაში იყვნენ.
1843 წლიდან სვიტა შედიოდა მთავარი საიმპერატორო ბინის (Императорская главная квартира) შემადგენლობაში. სვიტის წევრები იყვნენ გენერალ-ადიუტანტები (წოდება შემოღებულია პეტრე I-ის დროს), გენერალ-მაიორები ან კონტრ-ადმირალები (წოდება დაარსებულია 1827 წელს) და გენერალ-ადიუტანტები (წოდება დაარსდა 1775 წელს). სვიტის წევრები მორიგეობდნენ საიმპერატორო კარზე და ასრულებდნენ იმპერატორის განსაკუთრებულ დავალებებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
იმერხევის ნათლისმცემლის ეკლესია
შენობა დარბაზული ტიპისაა, ნაგებია ნატეხი ქვით, გამოყენებულია ქვიშაქვის თლილი ლოდებიც, კონსტრუქციული ნაწილები და წირთხლები ამოყვანილია კარგად დამუშავებული შირიმის კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა. ორივე კარი შიგნიდან თაღოვანია, ხოლო გარედან გადახურულია არქიტრავით. სამხრეთ შესასვლელი ძალიან ფართეა, ეკლესია დაბალი და განიერია. ნალისებრი აფსიდი ღრმაა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია დიდი, ინტერიერისაკენ გაფართოებული სარკმელი. საკურთხეველს გეომეტრიული და ფოთლოვანი ორნამენტით შემკული რვაწახნაგსვეტებიანი მოჩუქურთმებული კანკელი ჰქონდა. განვითარებულ შუა საუკუნეებში შეაკეთეს და ახალი დეტალებით შესვეს. დარბაზის გრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრებით ორ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი. ინტერიერი შელესილი და მოხატული ყოფილა. სამხრეთ შესასვლელის წირთხლები შემკულია მოყავისფრო საღებავით, შესრულებულია გეომეტრიული ორნამენტით. დასავლეთ კედლის კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებია შემორჩენილი. ეკლესიას სამი მინაშენი აქვს. ჩრდილო მინაშენი მთლიანად დანგრეულია. დასავლეთის მინაშენი - კარიბჭე - ეკლესიის კედელს მთელ სიგრძეზე მიუყვება. მას ძირითადი ნაგებობის კამარის პერპენდიკულარული კამარა ჰქონდა. მინაშენის კედლებზე მოყვითალო გათლილი ქვიშაქვისაგან გამოყვანილი დეკორატიული თაღებია, რომლებიც მარტივღარებიან კაპიტელებს და კუთხოვან პილასტრებს ეყრდნობა. სამხრეთ კედლის ქვიშაქვის კვადრების წიბოები შეერთების ადგილზე საგანგებოდ არის ამოღარული, რაც დამახასიათებელია ადრე შუა საუკუნეების სამშენებლო ხელოვნებისათვის. სამხრეთ მინაშენი დანგრეულია, ეკლესიის დასავლეთ კედლის გასწვრივ იწყება და შემდეგ მთელ სამხრეთ ფასადს მიუყვება. აქაც წყობის რიგები ხაზგასმულია ღარებით. გვიან შუა საუკუნეებში ამ მინაშენის კედლები ორი ახალი ეგვტერის კედლებად გამოუყენებიათ. ერთი მდებარეობს სამხრეთ და დასავლეთ მინაშენებს შორის არსებულ კუთხეში, მეორე სამხრეთ მინაშენის აღმოსავლეთ ნაწილშია. ორივე მინაშენს ღრმა წრეთარგისა და ლილვისაგან შედგენილი, მთლიანად მუქი ფერის ბაზალტის ქვაში გამოკვეთილი, მონუმენტური ლავგარდანი ჰქონდა. ეკლესიის ჩრდილოეთის დაზიანებულ კედელს გარედან მოგვიანებით კონტრფორსი მიაშენეს. ეკლესიის სამხრეთ კედელთან, მიწაზე დევს ფართე ფილა ასომთავრული წარწერით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ძვ. წ. 488
გარდაიცვალნენ
*
პოლიგამია
thumb|350px|მსოფლიო რუკა ქვეყნებისა, რომლებშიც პოლიგამია მიღებულია. პოლიგამია (πολύς (polys) — „მრავალი“ და (gamos) — „ქორწინება“) — მრავალცოლიანობა/მრავალქმრიანობა, ქორწინება, რომელშიც ერთი სქესის პარტნიორს ჰყავს საპირისპირო სქესის ერთზე მეტი ქორწინების პარტნიორი. აქვს ორი ფორმა — პოლიგინია და პოლიანდრია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქორწინება კატეგორია:სექსუალობა
Keepin' It Real
Keepin' It Real — ჯგუფ C-Block-ის მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1998 წელს. ალბომიდან გამოვიდა ორი სინგლი - Eternal Grace (ცნობილი სიმღერის, Amazing Grace ქავერ-ვერსია) და Broken Wings (Mr. Mister-ის ჰიტის ქავერ-ვერსია). გარდა ამისა, ალბომში შეტანილია კიდევ ერთი ქავერ-ვერსია - ბი ჯიზის სიმღერის You Win Again.
სქოლიო
კატეგორია:C-Block-ის ალბომები კატეგორია:1998 წლის ალბომები
გლურჯიძე
საკუთარი სახელი გლურჯიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ძვ. წ. 770
გარდაიცვალნენ
*
გლურჯიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
Polyrhachis sokolova
Polyrhachis sokolova — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სუმატრის ვეფხვი
სუმატრის ვეფხვი (Panthera tigris sumatrae) — ბინადრობს მხოლოდ კუნძულ სუმატრაზე (ინდონეზია), ბუნებაში 400-500 სუმატრის ვეფხვია, ხოლო ზოოპარკებში 235 ვეფხვია; სუმატრის ვეფხვის შენარჩუნებისთვის ორგანიზებულია ნაკრძალები, იგი ყველაზე პატარა ვეფხვის ქვესახეობაა (თუ არ ჩავთლით ბალის ვეფხვს რომელიც ამჟამად გადაშენებულია) ზრდასრული მამრის წონა 100-140 კილოგრამია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვეფხვები კატეგორია:პანთერა
სახელმწიფო დროშა
300პქ|მინი|ჯონსონის ეროვნული ემბლემების რუკა, 1868 წელი სახელმწიფო დროშა — სახელმწიფოს ოფიციალური განმასხვავებელი ნიშანი, რომლის აღწერილობას ადგენს კანონი (როგორც წესი კონსტიტუცია) ითვლება სახელმწიფოს სუვერენიტეტის სიმბოლოდ. წარმოადგენს ერთფერ, ან მრავალფერ ქსოვილს, რომელზეც შესაძლოა გამოსახული იყოს გერბი, ან რაიმე სხვა ემბლემა. სახელმწიფო დროშა აღმართულია სახელმწიფო დაწესებულებების, საელჩოების, საკონსულოებისა და სხვა დაწესებულებების შენობებზე. დღესასწაულების დღეებში საელჩოები, საკონსულოები გამოფენენ საკუთარი ქვეყნის დროშებს. სახელმწიფოს მიერ ოფიციალურად გამოცხადებულ გლოვის დღეებში სახელმწიფო დროშის დაწევა სავალდებულოა ნებისმიერ ადგილზე, განურჩევლად მისი მდებარეობისა და ამასთან ფლაგშტოკის (დროშის ტარი) წვერზე გამობმული უნდა იყოს მოკლე შავი ზონარი, რომელიც მიუთითებს ტრაგედიაზე. დროშების შემსწავლელ მეცნიერებას ვექსილოლოგია ეწოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სახელმწიფო კატეგორია:დროშები
უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
უელსის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — უელსის ეროვნული ნაკრები რაგბის კავშირში. გუნდი ყოველწლიურად გამოდის ექვსი ერის ჩემპიონატზე ინგლისის, საფრანგეთის, ირლანდიის, იტალიისა და შოტლანდიის ნაკრებებთან ერთად. უელსს აქვს მოგებული ექვსი ერის ჩემპიონატი 24-ჯერ და მას ამ მონაცემში მხოლოდ ინგლისის ნაკრები უსწრებს. გუნდი ყოველ ოთხ წელიწადში გამოდის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე. IRB-ს რეიტინგში გუნდს 2011 წლის 17 ოქტომბრის მონაცემებით მე-6 ადგილი უკავია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
ცისკარა (ფილმი)
ცისკარა — რეჟისორ სერგო ჭელიძის 1955 წლის ქართული ფილმი. ეფუძნება ქართულ ზღაპრებს.
სიუჟეტი
ეს არის ფილმი-ზღაპარი ბოროტსა და კეთილს შორის ბრძოლის შესახებ კეთილი დასასრულით. მისი გმირია ცისკარა, რომელიც ბოროტი ჯადოქრის მიერ უწყლოდ დარჩენილ ხალხს მხსნელად მოევლინება. მან უნდა სძლიოს ბოროტ ძალებს და ხალხი მონობისაგან გაანთავისუფლოს. თავისი სატრფოსა და ერთგული მეგობრების დახმარებით ცისკარა მრავალ გრძნეულს სძლევს, ჯადოქარს ამარცხებს და ხალხს წყალსა და თავისუფლებას უბრუნებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1955 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1955 წლის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ძვ. წ. 487
გარდაიცვალნენ
*
Ça Ira
Ça Ira (იკითხება სა ირა) — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის მიერ დაწერილი ოპერა, რომელიც ალბომის სახით, ფრანგულ და ინგლისურ ენებზე გამოიცა 2005 წელს. იგი ეძღვნება ფრანგული რევოლუციის წლისთავს.
ოპერაზე მუშაობა დაიწყო 1988 წელს. 1987 წელს უოტერსმა გაიცნო როდა-ჟილების წყვილი, რომელმაც მას საკუთარი ლიბრეტო გააცნო. თავდაპირველი ვერსია ჩაიწერა და დასრულებული იქნა 1988 წელს. ფრანსუა მიტერანმა, საფრანგეთის იმჟამინდელმა პრეზიდენტმა მოიწონა იგი და შესთავაზა პარიზის საოპერო დასს ამ სპექტაკლის დადგმა. პრემიერა დანიშნული იყო შემდეგი წლის ივლისისათვის. მიუხედავად ამისა, ოპერის მეპატრონეებმა უარი თქვეს ასეთ შეთავაზებაზე, რადგან, როგორც უოტერსი ამბობდა: „მე ინგლისელი ვიყავი და მე ვუკრავდი პოპულარულ ჯგუფში“. 1995 წლამდე გადადებული პროექტი საბოლოოდ დასრულებული იქნა 2005 წელს, ხოლო რეჟისორმა ედრიან მაბენმა გადაიღო დოკუმენტური ფილმი ოპერის ჩაწერაზე, რომელიც დამატებითი დისკის სახით თან ახლავს აუდიო ვერსიას.
ჩანაწერი გამოსულია ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე.
ისტორია
Ça Ira (რომელიც ჟღერს, როგორც სა ირა) ფრანგულად ნიშნავს „კარგად იქნება“. ალბომის ინგლისურენოვან გარეკანზე აგრეთვე წარმოდგენილია ქვესათაური - There is Hope (არსებობს იმედი). ფრანგულენოვან გამოცემას ეს ქვესათაური არ ახლავს.
პროექტი წარმოიშვა 1988 წელს ეტიენ და ნადინ როდა-ჟილების ინიციატივით, ერთი წლით ადრე ფრანგული რევოლუციის წლისთავამდე, 50 გვერდიანი მუსიკალური ლიბრეტოს სახით. როჯერი შთააგონა ნადინის ლამაზმა ილუსტრაციებმა და ეტიენის ფრანგულენოვანმა ლიბრეტომ, აგრეთვე ლირიკამ, რომელიც ფრანგული რევოლუციის მოვლენებს ასახავდა.
პირველ ეტაპზე კონტაქტები დამყარდა ეტიენის, როჯერისა და ფილიპ კონსტანტინის (უოტერსის ახლო მეგობრის, რომელიც ნახსენებია სიმღერაში „Flickering Flame“) შორის - მათ ერთი და იგივე მუსიკალური, მხატვრული და პოლიტიკური ინტერესები ჰქონდათ. ენთუზიაზმით სავსე, როჯერი წერდა დემო ვერსიებს თავის სახლში, ჰემპშირში. მათ უბრალოდ „დემო 1“ ეწოდათ. ეს იყო დიდი ხნით ადრე, ვიდრე კომპანიამ Sony Classical ინტერესი გამოიჩინა პროექტის მიმართ. შემდგომში როჯერმა იზრუნა მთელი ლიბრეტოს ფრანგულიდან ინგლისურად თარგმნაზე. Ça Ira არის ერთ-ერთი ყველაზე ამბიციური პროექტი, რომელშიც უოტერსს მონაწილეობა მიუღია. მნიშვნელოვანი ბიძგი პროექტს მისცა საფრანგეთის იმდროინდელმა პრეზიდენტმა ფრანსუა მიტერანმა, რომელიც გაეცნო 1988 წლის დემო ვერსიებს. მან პარიზის ოპერას შესთავაზა Ça Ira-ს შემდეგი წლისთვის დადგმა, მაგრამ ოპერის მეპატრონეები უარს ამბობდნენ - მისივე თქმით, იმ მიზეზით, რომ როჯერი ინგლისელი იყო და თანაც, როკ-ჯგუფის ყოფილი წევრი იყო.
პირველი დანაკარგი 1990 წელს განიცადეს - ნადინი გარდაიცვალა ლეიკემიით, რამაც დიდი დარტყმა მიაყენა მის მეუღლე ეტიენს. პირველი შეხვედრისას როჯერმა დაინახა ნადინი, როგორც სიცოცხლით სავსე პიროვნება. მაშინ მან არ იცოდა, რომ ნადინი ავად იყო, რამაც უფრო მეტად გააოგნა იგი, გამომდინარე იქიდან, თუ როგორი წვლილი შეიტანა მან ამ ნამუშევარში. როჯერი იხსენებს, რომ იგი მთლიანად იყო კონცენტრირებული ოპერის შექმნაზე. ავადმყოფობის მიუხედავად, იგი ხელმძღვანელობდა სამუშაოს დიდ ნაწილს. 1990 წლიდან როჯერი ასევე დაკავდა ალბომით Amused To Death, რომელიც გამოვიდა 1992 წელს. შესაბამისად, ოპერაზე აქტიური მუშაობა გადაიდო ხუთი წლით.
1995 წელს როჯერი, რომელსაც Amused To Death-ის შემდეგ ტურნე არ ჰქონია, დაუბრუნდა ოპერას. აქ იგი თანამშრომლობდა არანჟირების ავტორთან რიკ უენვორთთან. რიკი კარგი არჩევანი იყო, იგი ასევე კარგი მუსიკოსიც იყო. ჰემპშირის სტუდიაში როჯერმა და რიკმა დაიწყეს ნოტების წერა. მაშინ ეს Atari-ს ფირმის კომპიუტერზე ხდებოდა - მათ გადაჰქონდათ მუსიკალური ნოტები კომპიუტერიდან ქაღალდზე, რათა პროცესი უფრო ბუნებრივი ყოფილიყო.
როჯერი ამბობდა, რომ „ბრძენი ადამიანი დღეს არ გამოიყენებდა ამ კომპიუტერს და პროგრამებს“. ისინი გადავიდნენ სხვა პროგრამების გამოყენებაზე, ეს იყო კომპანიის Emagic ნაწარმი Logic და Logic Pro, რომელთა გამოყენებაც დღეს უკვე აუცილებელი გახდა (ახლა ეს პროგრამა ეკუთვნის ფირმას Apple). ქრონოლოგიური წესრიგის დასაცავად, კომპოზიციებს დაერქვა ერთიანი სახელწოდება „დემო 2“.