cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარინა ალექსიძე
ბიოგრაფია
აღსანიშნავია, რომ მარინა ალექსიძე არის მემკვიდრე გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიისა, რომელიც დაახლოებით სამასამდე ქორეოგრაფიულ დადგმას მოიცავს. სწორედ მასვე უნდა ვუმადლოდეთ გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიის ვიდეოარქივის შენარჩუნება, რომელმაც ჩვენამდე თითქმის სრულად მოაღწია.
2011 წელს ალექსიძეების ოჯახმა დააფუძნა გიორგი ალექსიძის სახელობის „თანამედროვე ქორეოგრაფიის განვითარების ფონდი“. მარინა ალექსიძე კი ამ ფონდის მიერ განხორციელებული ყველა პროექტის მთავარი კონსულტანტია. ეს ფონდი ეხმარება ახალგაზრდა ბალერინებს, განვითარებაში. გიორგი ალექსიძის ქორეოგრაფიული მემკვიდრეობის შენარჩუნება, მომავალი თაობებისათვის მისი გაზიარება და პოპულარიზაცია ფონდის მნიშვნელოვანი ამოცანაა. ასევე ამ ფონდის მიზანია საქართველოში თანამედროვე ბალეტის განვითარება და პოპულარიზაცია; ისეთი პროექტების განხორციელება, რომელიც მოქმედ ქორეოგრაფებს და შემსრულებლებს საკუთარი შესაძლებლობების წარმოჩენაში ხელს შეუწყობს.
2016 წლიდან მარინა ალექსიძე გიორგი ალექსიძის სახელობის „თბილისის თანამედროვე ბალეტის“ კამერული დასის მმართველი და მთავარი ბალეტმაისტერია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ქართველი ბალერინები კატეგორია: დაბადებული 1949 კატეგორია: დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
Come On Pilgrim
Come On Pilgrim — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Pixies-ის სადებიუტო მინი-ალბომი. გამოვიდა 1987 წელს, ლეიბლზე 4AD. ალბომის პროდიუსერია გერი სმითი.
სქოლიო
კატეგორია:1987 წლის EP-ები კატეგორია:სადებიუტო EP-ები კატეგორია:Pixies-ის EP-ები კატეგორია:4AD-ის EP-ები კატეგორია:Elektra Records-ის EP-ები
ტია (დედოფალი)
ტია — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოცე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტია ეგვიპტის ფარაონის რამსეს III-ის მეუღლე იყო. მას და რამსესს ჰყავდათ ვაჟი, პრინცი პენტავერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეოცე დინასტიის დედოფლები
ვარჟინია (მინას-ჟერაისი)
ვარჟინია (Varginha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 980 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვარჟინიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 123 081 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 311.29 კმ²-ზე. ფართობი 395 396 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სამხრეთის მარჯნის ჯგუფი
სამხრეთის მარჯნის ჯგუფი (Southern Coral Group) — მდებარეობს ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, შედგება ორი კუნძულისაგან და შედის სეიშელის გარე კუნძულებში. მდებარეობს კუნძულოვანი ქვეყნის სამხრეთში, კუნძული პლატი 135 კმ-ში და კუნძული კოეტივი 300 კმ-ში.
გეოგრაფია
სამხრეთის მარჯნის ჯგუფის კუნძულები მდებარეობს სეიშელის კუნძულების აღმოსავლეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. კუნძული პლატი ქვეყნის უდიდეს კუნძულ მაედან და მასზე მდებარე დედაქალაქ ვიქტორიადან დაშორებულია 135 კმ-ით, ხოლო კუნძული კოეტივი, რომელიც პლატიდან სამხრეთით მდებარეობს კიდევ 171 კმ-ით. კუნძულები დაფარულია ტროპიკული ბალახოვანი მცენარეულობით და გარშემორტყმულია მარჯნის რიფებით, განსაკუთრებით სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
კუნძულები
სამხრეთის მარჯნის ჯგუფი შედგება ორი კუნძულისაგან, რომლებიც ერთმანეთისგან დაშორებულია 171 კმ მანძილზე. ორივე ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე ქვიშოვანი რიფებია:
მოსახლეობა
ორივე კუნძული დასახლებულია. მთავარი დასახლებული პუნქტი მდებარეობს კოეტივის კუნძულზე.
პრეტენზიები
მავრიკი პრეტენზიას აცხადებს სამხრეთის მარჯნის ჯგუფის ორივე კუნძულზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
ტრაპიზონის ვილაეთი
მინი|300პქ|ტრაპიზონის ვილაეთის რუკა 1890 წელს ტრაპიზონის ვილაეთი — ოსმალეთის იმპერიის ადმინისტრაციული ერთეული 1867–1922 წლებში, რომელიც მდებარეობდა შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტრაპიზონი.
მთვარისმიერი კალენდარი
მთვარის ანგარიში საქართველოში
მთვარის რიცხვის და მისი დაბადება-გავსების წინდაწინ ცოდნას ძალზედ დიდ მნიშვნელობა ჰქონდა საქართველოში. ქართველი ხალხის დაკვირვებით ამინდის ავკარგიანობა დაკავშირებული იყო მთვარის დაბადება-გავსებასთან ანუ ახალსა და ძველ მთვარესთან: „როგორი ამინდიც არის მთვარის დაბადება-გავსებისას ისეთი ამინდი გასტანს შემდეგ გავსება-დაბადებამდეო...“ ე. ი. შესაძლებელი ხდებოდა სრული ორი კვირის განმავლობაში მოსალოდნელი ამინდის წინასწარ განსაზღვრა. ამის ცოდნას კი ძალზე დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა მშრომელი გლეხისათვის ხვნის, ფარცხვის, თესვის, დარგვის, გასხვლის, თიბვის, მკის, რთველისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების წარმოების დროს.
ტრაპიზონის ვილაეთი
XX საუკუნის დასაწყისში ვილაეთი იყოფოდა 6 სანჯაყად: სამსუნის, ტრაპიზონის, ლაზისტანის, გუმუშჰანეს, ორდუს და გირესუნის.
1885 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად, პროვინციაში ცხოვრობდა 1.587.164 კაცი, რომელიც შედგებოდა მუსულმანი მოსახლეობისაგან — თურქები, ლაზები, ქურთები, ჩერქეზები (800.789 კაცი), ბერძნები (700.000 კაცი), სომხებისაგან (80.000 კაცი) და ასირიელებისაგან (20.000 კაცი).
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ადმინისტრაციული დაყოფა
მთვარისმიერი კალენდარი
მთვარის ანგარიში საქართველოში
ერთი რამ უნდა გვახსოვდეს, და მთელი წლის (12 თვის) თვეთა მწკრივში იანვარი და თებერვალი მესამე თვეებად უნდა მივიჩნიოთ და რიცხვი 3-ით უნდა ავღნიშნოთ (იანვარი 3, თებერვალი 3), ხოლო დანარჩენი თვეები კი მათი ჩვეულებრივი რიგის მიხედვით. მინი|მთვარის ზედნადების გამოსაანგარიშებელი ცხრილი ამის შემდეგ, თუ ჩვენ, მაგალითად, გვაინტერესებს, რამდენი დღისა იქნება მთვარე 1976 წლის 5 იანვარს (ახ. სტ.), ამ 5 რიცხვს დავუმატებთ თავის რიგს — 3, შემდეგ დავუმატებთ აგრეთვე 1976 წლის ზედნადებს, ე. ი. 8-ს და სულ ბოლოს — თვისთავს ე. ი. 2-ს.
5+3+8+2=18
ამრიგად, აღნიშნულ რიცხვთა შეკრება გვაძლევს 18-ს. ანალოგიურად, სხვა თვის სხვა რიცხვებსათვის, მსგავსი ოპერაციის შედეგად მიღებული საერთო ჯამი თუ აღემატება 43-ს, ეს განსაკუთრებით მაშინ როცა ზოგიერთი სხვა წლების შემთხვევაში ზედნადების რიცხვი გაცილებით მეტია (მაგ. 1983 წლისთვის ზედნადები = 25-ს). [რიცხვი (43) შეადგენს მთვარის დღეთა საშუალო რიცხვი 30-ისა და ძველი და ახალი სტილის შუალედი რიცხვის — 13-ის ნაკრებს], მაშინ მირებულ ჯამს უნდა გამოაკლდეს ეს რიცხვი (43) და დანაშთი იქნება მთვარის დღე საძიებო თვის რიცხვისათვის.
მაგალითად 1983 წლის სექტემბრის 12-ს მთვარის დღე თუ გვაინტერესებს. ამ წლის ზედნადებია 25; 12+9+25+2=48; ვინაიდან 48 მეტია 43-ზე ვაკლებთ: 48-43=5; ე. ი. 1983 წლის 12 სექტემბერს მთვარე იქნება 5 დღის. ხოლო თუ ჯამი ნაკლებია 43-ზე მაშინ მას, ე. ი. ჯამს, გამოაკლდება მხოლოდ 13.
ამრიგად, 1976 წლის 5 იანვრისათვის მირებულ ჯამს 18-13=5. მაშასადამე აღნიშნული დროისათვის მთვარე იქნება 5 დღისა.
არსებობს მთვარის გამოანგარიშების სხვა წესებიც, მაგრამ ეს არის ყველაზე პრაქტიკული და ყველაზე გავრცელებული წესი ძველ საქართველოში, ამ წესით მთვარის დღის ანგარიშში შეიძლება ყოველთვის ერთი დღის მეტნაკლებობა მოგვივიდეს, რაც განპირობებულია მხოლოდ იმით, რომ ზეპირი ანგარიშის გასაადვილებლად მთვარე ხან 29 დღიანად, ხანაც 30 დღიანად უნდა ვიგულისხმოთ. ვინაიდან იგი მოიცავს 29 დღეს, 12 საათს, 44 წუთსა და 3 წამს.
საინტერესო ფაქტები
საგნები, რომლებიც შეგვიძლია განვიხილოთ, როგორც მთვარის უძველესი კალენდრები, ცნობილია საფრანგეთისა და გერმანიის ორინიაკული ეპოქის გამოქვაბულებიდან (32—26 ათასი წლის წინ). ნიშნები ცხოველთა ძვლებსა და რქებზე, ქვების მცირე ნაწილებზე, ხოლო ზოგჯერ გამოქვაბულების კედლებზე წარმოადგენენ ნახევარმთვარის ფორმის ან ხაზოვან, გველის ორნამენტის მსგავს ნიშნებს. ამგვარი ნივთის მაგალითს წარმოადგენს ძვლის ფირფიტა აბრი-ბლანშარიდან. 18 ათასი წლის წინანდელი მთვარის კალენდარი აღმოაჩინეს აჩინის პალეოლითური სადგომის გათხრებისას, ქალაქ აჩინსკის მახლობლად. შოტლანდიაში აღმოჩენილი მთვარის კალენდარი ადრეულ მეზოლითს ეკუთვნის (10 ათასი წელი).
სქოლიო
კატეგორია:კალენდარი კატეგორია:ქრონოლოგიები
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია (Благовещенская греческая церковь) — ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესია დონის როსტოვში. აგებულია 1909 წელს. საბჭოთა მმართველობის პერიოდში ეკლესია დაანგრიეს, ხოლო მის საძირკველზე ააგეს თოჯინების თეატრი. ახალი ხარების ბერძნული ეკლესია ააშენეს 2014 წელს.
ისტორია
ხარების ბერძნული ეკლესია ააგეს დონის როსტოვში XX საუკუნის დასაწყისში. ეკლესია მდებარეობს ტკაჩიოვის ქუჩისა (ამჟამად უნივერსიტეტის ქუჩა) და მცირე სადოვაიის ქუჩის (ამჟამად სუვოროვის ქუჩა) გადაკვეთაზე, ტერიტორიაზე, რომელიც ეკუთვნოდა საბერძნეთის საქველოქმედო საზოგადოებას. ეკლესიის სამშენებლო სახსრები გაიღეს ქალაქში მცხოვრებმა ბერძნებმა. ყველაზე მეტი ფინანსები გაიღო თამბაქოს ფაბრიკის მფლობელმა ახილეს ასლანიდმა. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1907 წელს და დასრულდა 1909 წელს.
აღმოსავლეთი კავანგო
აღმოსავლეთი კავანგო (Kavango East Region) — ნამიბიის 14 ადმინისტრაციული რეგიონიდან ერთ-ერთი. რეგიონი შეიქმნა 2013 წლის 8 აგვისტოს ოკავანგოს რეგიონის გაყოფის გზით დასავლეთ და აღმოსავლეთ კავანგოს რეგიონებად. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ფართობი შეადგენს 25 576 კმ²-ს, ხოლო 2011 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის რაოდენობაა 136 823 ადამიანი. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი რუნდუ.
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ისტორია
ტაძრის პროექტის ავტორი იყო არქიტექტორი ი. ზლობინი. მშენებლობა ჩატარდა ქალაქის არქიტექტორის გ. ვასილევის ხელმძღვანელობით. ეკლესიის შიდა მოხატულობა შეასრულა ე. ჩერეპახინმა. ეკლესია ააგეს ნეოკლასიციზმის სტილში. მისი ზომები იყო 40,5×21 მ. მთავარ შესასვლელის თავზე 30-მეტრიანი სამრეკლო დააშენეს. ეკლესიასთან მოქმედებდა ბიბლიოთეკა ბერძნული წიგნებით. 1913-1914 წლებში ეკლესიის წინამძღვარი იყო მღვდელი პარისის სავა.
აღმოსავლეთი კავანგო
გეოგრაფია
left|thumb|მდინარე ოკავანგო გეოლოგიური თვალსაზრისით აღმოსავლეთი კავანგოს რეგიონი წარმოადგენს კალაჰარის პლატოს ჩრდილოეთ გაგრძელებას და მდებარეობს ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე უფრო მეტ სიმაღლეზე. რადგანაც აქ ყოველწლიურად მოდის ნალექების მნიშვნელოვანი რაოდენობა, რეგიონი მცენარეული საფარით საგრძნობლად განსხვავდება გვალვიან ცენტრალურ და სამხრეთის რაიონებისგან. რეგიონის ტერიტორია ასევე ირწყვება მდინარე ოკავანგოს და მისი შენაკადების წყლით. ამ მდინარეზე 200 კმ-ის მანძილზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ნამიბიასა და ანგოლას შორის. რეგიონი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბოტსვანას.
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ისტორია
1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს და ბავშვთა ტექნიკურ სადგურად გადააკეთეს. გერმანელთა მიერ ქალაქის ოკუპაციის შემდეგ იგი კვლავ გაიხსნა. 1942 წლის 6 ნოემბერს ხარების ეკლესიასთან გაიმართა რუმინული ჯარების აღლუმი, რომელიც ეძღვნებოდა რუმინეთის მეფის მიჰაი I-ის დაბადების დღეს. ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ გერმანელი ოფიცრები. აღლუმი დასრულდა ხარების ეკლესიაში საზეიმო წირვა-ლოცვით.
აღმოსავლეთი კავანგო
გეოგრაფია
აღმოსავლეთი კავანგოს რეგიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს ჰაუდომის ეროვნული პარკი და ასევე მაჰანგოს ნაკრძალი.
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ისტორია
1959 წელს ეკლესია საბოლოოდ დახურეს. შენობა გადაეცა მეზობელ № 7 სკოლას. ყოფილ ეკლესიაში განათავსეს სპორტდარბაზი და სასწავლო-საწარმოო სახელოსნო. ლიკვიდაციის პერიოდში ეკლესია იყო უდიდესი ქალაქში. 1964 წელს ეკლესია საბოლოოდ დაანგრიეს, ხოლო მის ფუნდამენტზე ააგეს როსტოვის თოჯინების სახელმწიფო თეატრი. სწორედ ამის გამო ნაწილობრივ შემონახულია ძველი ეკლესიის კედლები.
აღმოსავლეთი კავანგო
მოსახლეობა
რეგიონს სახელი დაერქვა აქ მცხოვრები კავანგოს ტომის ხალხის სახელის მიხედვით.
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ახალი ეკლესია
მინი|right|ხარების ახალი ეკლესია მინი|left|თოჯინების თეატრის შენობა პერესტროიკის შემდეგ დონის როსტოვში დაიწყო საუბარი ხარების ეკლესიის შესაძლო აღდგენაზე და თოჯინების თეატრის სხვაგან გადატანაზე. თუმცა ამ იდეას ბევრი მხარდამჭრი არ გამოსჩენია. ამიტომ გადაწყვიტეს ახლოსვე აეგოთ სხვა ტაძარი. 2003 წელს ეკლესიის ასაშენებლად გამოყვეს 0,21 ჰა მიწის ნაკვეთი. თავდაპირველად სურდათ აეშენებინათ იგივე პროექტის ეკლესია. მოგვიანებით გადაწყვიტეს აეშენებინათ სრულიად სხვა პროექტის ეკლესია ნეობიზანტიურ სტილში. პროექტის ავტორი იყო არქიტექტორი გ. ა. შევჩენკო.
აღმოსავლეთი კავანგო
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთი კავანგოს რეგიონი იყოფა 6 ოლქად :
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ახალი ეკლესია
ეკლესიას საზეიმოდ ჩაუყარეს საფუძველი 2007 წლის 22 სექტემბერს. 2012 წელს ძველი ეკლესიის მახლობლად ააშენეს დროებითი ეკლესია, სადაც აღევლინებოდა ღვთისმსახურება მშენებლობის დასრულებამდე.
აღმოსავლეთი კავანგო
სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიის რეგიონები
დონის როსტოვის ხარების ბერძნული ეკლესია
ახალი ეკლესია
როსტოვის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში შენახულია დაფა, რომელზეც წარწერაა: „ქვა ჩაიდო ხარების ეკლესიის სახელით“. იგეგმება ამ დაფის გადაცემა ეკლესიისათვის მას შემდეგ რაც იგი გაიხსნება.
2014 წელს დასრულდა სამუშაოების ძირითადი ნაწილი. ამავე წლის 12 ოქტომბერს ეკლესიაზე დაკიდეს ხის ჯვარი, რომელიც სპეციალურად დაამზადეს ათონის წმინდა მთის ბერებმა. 2015 წლის იანვრიდან ეკლესიაში რეგულარულად მიმდინარეობს ღვთისმსახურება.
თეატრის გადატანის სკანდალი
ყოფილი ეკლესიის შენობაზე პრეტენზიას აცხადებდა რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია. აღნიშნულმა პრეტენზიებმა ადგილობრივ საზოგადოებას შორის ნეგატიური რეაქცია გამოიწვია. კრიტიკის საპასუხოდ, როსტოვის ეპარქიის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ თეატრი კვლავაც განაგრძობს მის შენობაში არსებობას სანამ არ იქნება გადაწყვეტილი საკითხი შესაფერის შენობაში მის გადატანასთან დაკავშირებით.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის დაკარგული ეკლესიები
იქინჯი-აშიქლი
იქინჯი-აშიქლი (İkinci Aşıqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1 600 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ბულბუენტე
ბულბუენტე (Bulbuente, Bulbuent) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-ბორხის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25,442921 კმ². მოსახლეობა — 220 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
წმინდა დოდოს მონასტრის წინამძღვრის წერილი კათოლიკოს შიოსადმი
დაწერილი წმინდა დოდოს მონასტრის წინამძღვრისა კათოლიკოს შიოსადმი — 1439-1443 წლებში შედგენილი ქართული ხელნაწერი საბუთი. აღნიშნული საბუთით დოდორქის მონასტრის წინამძღვარი დავითი, მონასტირის საძმოს თანხმობით ქართლის კათალიკოს შიოს სწირავს სოფელ თოლენჯს.
საბუთის აღწერა
თედო ჟორდანიას გამოცემა ემყარება საბუთის პირს. მისი ვარაუდით პირის გადაწერის დროსვე, XVII საუკუნეში, სიგელს დასაწყისი უკვე აკლდა.
საბუთს თარიღი არ ახლლავს, თუმცა თ. ჟორდანია საბუთს 1443 წლით ათარიღებს და დასძენს, „სჩანს, რომ მამული თოლეჯი დოდოს მონასტრისა ყოფილა, მაგრამ მცხეთას დიდ ხანს სჭერია და დაუკუთნებია; ხოლო კ~ზს შიოს ამ სიგლით ისევ დოდოსთჳს დაუბრუნებია“.
თარიღდება კათოლიკოს პატრიარქ შიოს მწყემსთმთავრობის დროით — 1439-1443 წლებით.
სქოლიო
კატეგორია:გარეჯის ქართული ხელნაწერები
ლატვიური მითოლოგია
ლატვიური მითოლოგია — მითების კრებული, რომლებიც გაჩნდა ლატვიის ისტორიის მანძილზე. ეს მითები ლატვიელი ხალხის ხალხური ტრადიციებიდან და ქრისტიანობამდელი ბალტიის მითოლოგიიდან მომდინარეობს. ლატვიის მითოლოგია გამოიყენება განსაკუთრებით ლატვიის ისტორიული წარმართული რწმენისა და ეროვნული თვითმყოფადობის აღსადგენად და ანალიზისთვის.
მე-18 საუკუნე და მე -20 საუკუნის დასაწყისი
მინი|XIII საუკუნის დასაწყისში ბალტიის ტომების ტერიტორიები. ფოლკლორული მასალების უმეტესობა შეგროვდა XIX საუკუნის შუა ხანებიდან. მე -18 და მე -19 საუკუნეებში ითვლებოდა, რომ ბალტიის ტომები თავდაპირველად ერთი ერი იყვნენ და ამრიგად, მათ იგივე ღვთაებები ჰყავდათ. ადრეული ავტორები ცდილობენ ლატვიური მითოლოგიის რეკონსტრუქციას მეზობელი რეგიონების მონაცემების გამოყენებით. მოგვიანებით ეს ტენდენცია ასევე მიიღეს ლატვიელმა ნაციონალურ რომანტიკოსებმა. ბატონყმობის გაუქმების შემდეგ, ახალი ეროვნული იდენტობა იქმნებოდა და ავტორები ცდილობდნენ დაემტკიცებინათ, რომ ბალტიის კულტურული ტრადიციები ისეთივე ღრმა იყო, როგორც სხვა ერების. ავტორთა ნაწილის აზრით შესაძლებელი რომ გრანდიოზული ეპოსის შექმნა შეიძლება ფოლკლორში დაცული ტექსტების გამოყენებით. ამასთან, ფოლკლორული წყაროები არასაკმარისი აღმოჩნდა დავალების შესრულებისთვის. ზოგმა სცადა მითოლოგიის ისეთი რეკონსტრუქცია რომ ისეთი დიადი ყოფილიყო, როგორც ბერძნული მითოლოგია, რამაც გამოიწვია ზოგიერთი ღვთაების უბრალოდ გამოგონება. გარდა იმ მოსაზრებისა, რომ ბალტიის სხვა ხალხთა ღვთაებებიც ლატვიური უნდა იყოს, ამ ღვთაებათა დიდი ნაწილი დავიწყებას მიეცა, მრავალი ახალი ღვთაება კი ბერძნული და რომაული ღვთაებების ნიმუშად იქცა. ტენდენციის მაგალითია ანდრეი პუმპურის ეპიკური პოემა Lāčplēsis, რომელშიც წარმოდგენილია ლატვიური და პრუსიული ღმერთები, რომელთა ნაწილი ავტორმა თავად გამოიგონა. ანალოგიურად, იურის ალუნანის ნამუშევრებში წარმოდგენილია გამოგონებული ღვთაებები. ამავე დროს, ზოგიერთ წარმართულ რიტუალს კვლავ იყენებდნენ, რადგან ქრისტიანობა უცხოდ იქნა მიჩნეული.
ნეოპაგანური მოძრაობებიდან ყველაზე წარმატებული იყო დიევტური, რომელიც დაარსდა 1920-იანი წლების ბოლოს, რომელიც ამტკიცებს, რომ ძველი ლატვიელები მონოთეისტები იყვნენ და სხვადასხვა მითოლოგიური არსებები ერთი ღმერთის ასპექტები გახლდათ. მიუხედავად იმისა, რომ ლატვიური ტრადიციების რეკონსტრუქციის მიზნით უცხოელი გავლენის აღმოფხვრის აუცილებლობის ცნება მოგვიანებით შენარჩუნდა, ფსევდო ღმერთების ოლიმპოს მსგავსი პანთეონის შექმნის მცდელობები საბოლოოდ შეწყდა, რადგან ეროვნული რომანტიზმი შიეცვალა რეალიზმით. ასევე იყო ეჭვი, რომ შესაძლოა ფოლკლორული მასალების ნაწილი გაყალბებულიყო. ამ დროის კვლევას ახასიათებს არა მხოლოდ სკეპტიციზმი, არამედ უცხოური გავლენის ძიების მცდელობები.
დემონები ლატვიურ მითოლოგიაში
რწმენა, რომ ყველა ჯადოქარი ბოროტია, მხოლოდ ქრისტიანობის შემდეგ გაჩნდა. მანამდე სჯეროდათ, რომ ყველას მსგავსად, ჯადოქრები შეიძლება ყოფილიყვნენ ბოროტებიც და კეთილიც. ხალხის აზრით იოდების დახმარებით მათ სხვადასხვა არსებად გადაქცევა შეეძლოთ და ასევე ფიქრობდნენ რომ მათ ბოროტი სულები ემსახურებოდათ. ხალხი თვლიდა რომ როდესაც ისინი კვდებოდნენ სულად იქცეოდნენ, მათი სამუდამოდ მოკვლა კი რიტიუალით საკუთარ სხეულში დაბრუნებით შეიძლებოდა.
არსებობს ცნობები მაქციების შესახებაც (ვილკაჩი, ვილკატი), მათი აზრით ისინი იყვნენ ადამიანები, რომლებიც მგლებად იქცეოდნენ. ადამიანის სხეულში დაბრუნება, როგორც წესი, შემთხვევითი იყო, რადგან ეს ხდებოდა მაშინ, როდესაც ორ ფიჭვს შორის ჩადგებოდა მაქცია. არსებობს ურთიერთსაწინააღმდეგო ცნობები იმის შესახებ, თუ რა ძალებს ემსახურებოდნენ ისინი. ხშირად ამბობდნენ, რომ ჯადოქრები იპარავდნენ რძეს. ეს ხდებოდა თვითონ მათ მიერ ან გომბეშოებისა და გველების დახმარებით, მათი აზრით მათ შეეძლოთ ძროხისგან რძის გამოწოვა.
ნერეო როკო
ნერეო როკო (Nereo Rocco; დ. 20 მაისი, 1912 — გ. 20 თებერვალი, 1979) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე. კარიერა იტალიურ გუნდებში აქვს გატარებული, მათგან გამოსარჩევია „ნაპოლი“. მისი სამწვრთნელო კარიერა უფრო შთამბეჭდავია ვიდრე საფეხბურთო რადგან მან „მილანის“ მწვრთნელობისას მოიგო სერია A და ევროპული თასები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები კატეგორია:პადოვის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:სერია A-ს მწვრთნელები კატეგორია:მილანის მწვრთნელები კატეგორია:ფიორენტინას მწვრთნელები
ტიუმენი
ტიუმენი (Тюмень) — ქალაქი რუსეთში, ტიუმენის ოლქის უმსხვილესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთით, 2 500 კმ-ით დაშორებით.
ტიუმენი ციმბირში პირველი რუსული დასახლება იყო. იგი დაარსდა 1586 წელს რათა ხელი შეწყობოდა რუსეთის გაფართოებას. ტიუმენი ურალის მთების აღმოსავლეთით მდებარე ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამრეწველო და ეკონომიკური ცენტრია. ტიუმენი აერთებს რამდენიმე მნიშვნელოვან სავაჭრო მარშრუტს და სანაოსნო წყლებთანაც აქვს კავშირი. ტიუმენი სამხედრო დასახლებიდან მსხვილ კომერციულ და სამრეწველო ქალაქად სწრაფად იქცა. ძველი ტიუმენის ცენტრალურ ნაწილში მრავალი ისტორიული ნაგებობაა.
დღეს ტიუმენი მნიშვნელოვანი ბიზნეს ცენტრია.
გეოგრაფია
ტიუმენის ფართობი 235 კვადრატული კილომეტრია (91 კვ მილი). ქალაქს ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხეთ-აღმოსავლეთისკენ კვეთს მდინარე ტურა იგივე დოლგაია, რომელიც არ არის ღრმა მდინარე, მაგრამ ქალაქის მიდამოებში სანავიგაციოდ გამოსადეგია. ტურის მარცხენა სანაპირო ჭალიანი და გორაკებიანი ადგილია.
მდინარის წყალდიდობის პერიოდია გაზაფხულზე, თოვლის დნობის დროს. გაზაფხულის წყალდიდობა ჩვეულებრივ მაისის მეორე ნახევარშია დამახასიათებელი, როდესაც მდინარე გვიან ზაფხულთან შედარებით 8–10-ჯერ უფრო ფართოვდება. ქალაქი ჯებირებით არის დაცული დატბორვისგან, რომელიც 8 მეტრის სიმაღლის წყალს გაუძლებს. ტიუმენისთვის ყველაზე მაღალი წყალდიდობის დონე დაფიქსირდა 1979 წელს, 9,15 მეტრი. უფრო მოგვიანებით, 2007 წელს, წყლის დონე იყო 7,76 მეტრი.
კლიმატი
ტიუმენის ჰავა მსგავსია უინიპეგისა.
ისტორია
ტიუმენი აშენებულია ისტორიულ სავაჭრო მარშრუტზე ცენტრალურ აზიასა და მდინარე ვოლგის რეგიონს შორის. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ციმბირის მომთაბარეები წინა საუკუნეებში მუდმივად აკონტროლებდნენ გადაზიდვებს. შედეგად, ციმბირის თათრები და მებრძოლი ყალმუხები თავს ესხმოდნენ ადრეულ რუს მობინადრეებს. ქალაქში იყო სამხედრო ვითარება, რაც იმას ნიშნავდა, რომ მე -17 საუკუნის შუა რიცხვებამდე ტიუმენის ქუჩებში განლაგებული იყო კაზაკთა გარნიზონები. შემდეგ ქალაქმა ნაკლებად სამხედრო ხასიათი შეიძინა.
მე -18 საუკუნის დასაწყისში ტიუმენი აღმოსავლეთსა (ციმბირი, ჩინეთი) და დასავლეთს (ცენტრალური რუსეთი) შორის ვაჭრობის მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა. ის ასევე გახდა მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრი, რომელიც ცნობილი იყო ტყავის საქონელის წარმოებით, სამჭედლო და სხვა სახელოსნოებით. 1763 წელს ქალაქი 7000 მაცხოვრებელს ითვლიდა.
მე -19 საუკუნეში ქალაქის განვითარება გაგრძელდა. 1836 წელს ციმბირში პირველი ორთქლის ნავი ტიუმენში აიგო. 1862 წელს, ტელეგრაფი გაუშვეს ქალაქში და 1864 წელს პირველი წყლის მაგისტრალი ჩაყარეს. 1885 წელს, ტრანს-ციმბირის რკინიგზის მშენებლობის დასრულების შემდეგ ტიუმენს კიდევ უფრო დაეტყო კეთილდღეობა.
მე -19 საუკუნის ბოლოს ტიუმენის მოსახლეობამ 30 000-ს გადააჭარბა, რითაც აღემატა ჩრდილოელ მეტოქეს — ტობოლსკის მოსახლეობას. 1944 წლის 14 აგვისტოს ქალაქი საბოლოოდ ტიუმენის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა.
1917 წელს რუსეთის სამოქალაქო ომის დაწყებისას, ადმირალი ალექსანდრე კოლჩაკი და თეთრი არმია აკონტროლებდა ტიუმენს. თუმცა, 1918 წლის 5 იანვარს ქალაქში წითელი არმია შევიდა.
1930-იან წლებში ტიუმენი გახდა საბჭოთა კავშირის მთავარი სამრეწველო ცენტრი. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისას, ქალაქს ჰქონდა რამდენიმე კარგად დამკვიდრებული ინდუსტრია, მათ შორის გემთმშენებლობა, ავეჯის დამზადება და ბეწვისა და ტყავის ნაწარმის წარმოება.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქის სწრაფი ზრდა და განვითარება მოხდა. 1941 წლის ზამთარში საბჭოთა კავშირის ევროპული ნაწილიდან ოცდაორი მსხვილი სამრეწველო საწარმო ევაკუირდა ტიუმენში. გარდა ამისა, ომის დროს ტიუმენი გახდა „ქალაქი საავადმყოფო“, სადაც ათასობით დაჭრილი ჯარისკაცი მოათავსეს.
ოპერაცია ბარბაროსას დროს, როდესაც იყო საშიშროება, რომ მოსკოვს გერმანიის არმია დაიპყრობდა, ტიუმენი გახდა თავშესაფარი საბჭოთა ლიდერის ვლადიმირ ლენინის ნეშტისა. 1941 წლის ოქტომბერში ლენინის სხეული ფარულად გადაიტანეს მოსკოვის მავზოლეუმიდან ტიუმენში, იქ, სადაც ამჟამად სახელმწიფო სოფლის მეურნეობის აკადემიაა (ყოფილი ტიუმენის სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტი).
ქალაქის განვითარებაზე გავლენა მოახდინა 1960-იანი წლების ტიუმენის ოლქში ნავთობისა და გაზის აღმოჩენამ. სურგუტისა და ნიჟნევარტოვსკის უახლოესი სარკინიგზო კვანძი ტიუმენი იყო და მალე, როდესაც რკინიგზა ჩრდილოეთით გაგრძელდა, ტიუმენი გახდა მთავარი მიმწოდებელი ბაზა. ამ ეკონომიკური და მოსახლეობის სწრაფი ზრდის შედეგად, 1963-1985 წლებში საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა ადგილიდან ჩამოსული ათობით ათასი გამოცდილი კადრი მუშაობდა აქ. ქალაქის სწრაფმა ზრდამ კი თავის მხრივ, სხვა პრობლემები მოიტანა.
ქალაქის მთავრობა
ტიუმენის საკანონმდებლო ხელისუფლება არის ქალაქის დუმა. დუმა საკანონმდებლო საქმიანობასთან ერთად, ქალაქის სათათბირო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელს ნიშნავს, რომელიც ქალაქის მთავარი აღმასრულებელია.
ოლქის მთავრობა
ვინაიდან ტიუმენი არის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი, ყველა მმართველი ორგანო ქალაქშია განლაგებული. ესენია:
დემოგრაფია
მე-19 საუკუნეში, როდესაც ტრანს-ციმბირის რკინიგზა გაჩნდა, ქალაქის მოსახლეობის ზრდის ტემპმა მნიშვნელოვნად მოიმატა. ტიუმენი სწრაფად გახდა ყველაზე დიდი ქალაქი რეგიონში. XX საუკუნის დასაწყისში აღირიცხა დაახლოებით 30 000 მცხოვრები. მეორე მსოფლიო ომის დროს ტიუმენმა კვლავ დააფიქსირა მოსახლეობის სწრაფი ზრდა. 2002 წლისთვის კი ტიუმენის მოსახლეობა 510 719-მდე გაიზარდა.
ეთნიკური ჯგუფები
ტიუმენის მოსახლეობა ასი სხვადასხვა ეთნიკური წარმოშობის ადამიანს მოიცავს. მათშორის ყველაზე მეტია:
სქოლიო
კატეგორია:ტიუმენის ოლქის ქალაქები
ბეჰრუზ ქანგარლის მუზეუმი
ბეჰრუზ ქანგარლის მუზეუმი (Bəhruz Kəngərli muzeyi) — აზერბაიჯანელი მხატვრისა და გრაფიკული არტისტის, ბეჰრუზ ქანგარლის მემორიალური მუზეუმი. ბეჰრუზ ქანგარლის მუზეუმი მდებარეობს ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქალაქ ნახიჩევანის მახლობლად, ათათურქისა და იშთიგლალის ქუჩების კვეთაში.
ისტორია
ბეჰრუზ ქანგარლის მუზეუმი 2001 წლის 22 მაისს ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის უზენაესი ასამბლეის თავმჯდომარის ბრძანებით, აზერბაიჯანის სახვითი ხელოვნების გამოჩენილი ფიგურის სახელის უკვდავსაყოფად აიგო. მუზეუმის გახსნის ცერემონია 2002 წლის 18 ივნისს გაიმართა. ცერემონიას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი, ჰეიდარ ალიევიც ესწრებოდა. მუზეუმს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და ხელახლა 2013 წლის 24 ივნისს გაიხსნა.
მუზეუმის შენობა
მუზეუმის შენობა ისტორულ-არქიტექტურული ძეგლია. იგი 1897 წელს აიგო და თავდაპირველად მასში ნახიჩევანის გოგონათა სკოლა იყო განთავსებული.
შენობას საერთო ჯამში 560 მ² ფართობი უკავია და აღმოსავლური და დასავლური არქიტექტურის სინთეზითაა აგებული. შენობა ორსართულიანია: პირველ სართულზე 7 ოთახია, მეორეზე კი 5. ორივე სართულზე ოთახებში შესასვლა დერეფნიდან შეიძლება. მეორე სართულზე დასავლეთით გამავალი აივანია. კლიმატიდან გამომდინარე, შენობა მშრლაი ქვითაა აგებული, ფასადი კი შეღებილი ქვითაა დაფარული. კედლების სიგანე 90 სმ-ია. შენობაში შესასვლელი ჩრდილოეთის მხრიდანაა. მეოცე საუკუნეში შენობა საგანმანათლებლო დაწესებულებად გამოიყენებოდა: თავდაპირველად შენობაში პედაგოგიკური ტექნიკური სკოლა, შემდეგში კი ჰეირან ხანიმის სამედიცინო ტექნიკური სკოლა იყო განთავსებული.
გამოფენა
დღეისთვის მუზეუმში 350-ზე მეტი კულტურული ნიმუშია დაცული და გამოფენილი. მათგან 58 ქანგარლის ორიგინალი ნამუშევარია, ხოლო 300 ფოტოასლი, მისი ოჯახის, ცხროვრებისა და შემოქმედების დოკუმენტი, საყოფაცხოვრებო ნივთი და სხვა ნიმუშია.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები კატეგორია:2001 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ნახიჩევანის ღირსშესანიშნაობები
ნანა სულხანიშვილი
ნანა სულხანიშვილი (დ. 20 სექტემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.
ბიოგრაფია
1953 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინიო ინსტიტუტში. 1955 წლიდან სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1960 წელს.
მუშაობა დაიწყო ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში ლანდშაფტმცოდნეობის ლაბორატორიაში, 1963-1974 წლებში. ლაბორანტი. 1974-1975 წლებში — უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1975-1989 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1989-1995 წლებში ლაბორატორიის გამგე. 1963 წელს დაიწყო კვლევა სამედიცინო გეოგრაფიის დარგში, რომლის ფორმირებაც ის იყო იწყებოდა. ამასთან იყო დაკავშირებული მისი ექსპედიციები ციმბირში (ქალაქი ირკუტსკის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სამედიცინო გეოგრაფიის განყოფილების თანამშრომლებთან ერთად) და საქართველოში. მისი გამოკვლევების დასკვნები შემდეგში მედიკოსების მიერ პრაქტიკით დადასტურდა. 1974 წლიდან მუშაობდა საქართველოში ავთვისებიანი სიმსივნის გავრცელების გეოგრაფიულ პრობლემებზე. ამ მიზნით 1978-1979 წლებში იგი მივლინებულ იქნა ქალაქ მოსკოვში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ონკოლოგიის ცენტრის ეპიდემიოლოგიის განყოფილებაში და 1980-1985 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სამედიცინო გეოგრაფიის ლაბორატორიაში. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებიც ძირითადად სამედიცინო-გეოგრაფიული ხასიათისაა. მათში უმთავრესი ყურადღება ეთმობა საქართველოს ბუნებრივი ფაქტორებისა და სახალხო მეურნეობის ცალკეული დარგების დადებით თუ უარყოფით გავლენას ადამიანის ჯანმრთელობაზე. კვლევის შედეგები ნაწილობრივ აისახა მის მიერ თანაავტორებთან ერთად ონკო-გეოგრაფიულ ატლასში. ყურადსაღებია აგრეთვე ჰემატოლოგიის, სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკულ დაავადებათა ინსტიტუტთან ერთად შედგენილი ატლასი და B თალასემიის გავრცელების რუკა, რომლებიც არ დაბეჭდილა. ამასთან, იგი აქტიურად მონაწილეობდა საკავშირო კონფერენციებსა და თათბირებში.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ლანდშაფტების როლი ანკილოსტომიდოზების გავრცელებაში“, დაიცვა 1971 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კლიტია (ოკეანიდი)
კლიტია, კლიტიე (Κλυτία) — ერთ-ერთი ოკეანიდი და წყლის სტიქიის ნიმფა ბერძნულ მითოლოგიაში. ოკეანისა და ტეთისის ასული, ამაოდ უყვარდა მზის ღმერთი ჰელიოსი, რომლის სიმხურვალემაც იგი დაადნო და ყვავილად აქცია. კლიტია ლივკოთეასთან ერთად ხალხურ თქმულებებში იღებს სათავეს, სადაც კლიტია გაზაფხულის, ხოლო ლივკოთეა ზღვის ქალღმერთია.
ნარატივი
ჰელიოსმა, მიუხედავად მისდამი სიყვარულისა, გაცვალა კლიტია ლევკოთეაზე და იგი მარტო დატოვა. მზის ღმერთის ასეთმა საქციელმა ისე განარისხა კლიტია, რომ იგი ლევკოთეას მამასთნ, ორქამუსთან მივიდა და მომხდარის შესახებ ყველაფერი უამბო. რადგან ჰელიოსთნ ყოფნის გამო ქალი ჩამომდნარი იყო, მან საკუთარი ქალიშვილი ცოცხლად დამარხა ქვიშაში. კლიტიას გადაწყვეტილი ჰქონდა ჰელიოსის დაბრუნება კონკურენტის გზიდან ჩამოცილებით, თუმცა, მისმა საქციელმა მისდამი მზის ღმერთი უფრო გულგრილი გახადა. შემდეგ მან ღმერთკაცის ცდუნება სცადა: იგი გაშიშვლდა, იცეკვა და დაჯდა საჭმლის და სასმლის გარეშე. ეს პროცესი ცხრა დღის განმავლობაში გრძელდებოდა. კლიტეა იჯდა ცხელ ქვებზე და ჰელიოსის დაბრუნების მოლოდინში მიშტერებოდა მზეს. ამ ხნის შემდეგ იგი ჰელიოტროპად გადაიქცა (იზრდება მზიან ბორცვებზე), რომელსაც თავი ყოველთვის ჰელიოსისკენ აქვს შებრუნებული. ეს მოვლენა სრულად განხილულია ოვიდიუსთან („მეტამორფოზები“ 204, 234–56.)
ახლანდელ განხილვებში ჰელიოტროპი შეცვლილია მზესუმზირით.
ბიუსტი (თაუნლის კოლექცია)
კლიტიას ერთ-ერთი ქანდაკება, რომელიც მდიდარი ინგლისელი კოლექციონერის ჩარლზ თაუნლის კოლექციაში მოიძებნებოდა, იყო ან რომაული ან XVIII საუკუნის ყალბი მარმარილოს ნამუშევარი.
სავარაუდოდ, ბიუსტი შექმნილია ჩვ.წ. 40-50 წლებში. თაუნლიმ ხელოვნების ამ ნიმუშის მოპოვება მოახერხა ლორენცანოს ოჯახისგან, ნეაპოლში, თავისი მეორე გახანგრძლივებული მოგზაურობისას იტალიაში (1771-1774). იგი დაჟინებით ამბობდა, რომ ბიუსტი ადგილობრივად დამზადდა. ეს ნამუშევარი და იოჰან ცოფანის ცნობილი გამოსახულება (მასზე თაუნლი და კლიტიეს ბიუსტი იყო დახატული), რომელიც თაუნლის ბიბლიოთეკაში ინახებოდა (ილუსტრაცია მარჯვენა მხარეს), ერთად ქმნიდა ჩარლზის ნამუშევრების ფავორიტ წყვილს. მისი სახლი დაწვეს 1780 წელს. მას მუდამ აწუხებდა იმის დარდი, რომ ვერ მოახერხა კლიტიეს ბიუსტის და ნახატის გადარჩენა.
ნამუშევრის რეალურ იდენტობას აქტიურად განიხილავდნენ თაუნლის წრის წარმომადგენელი კოლექციონერები. პირველად იგი აგრიპინას მიაკუთვნეს, შემდეგ ისიდას ლოტუსის ყვავილში, ბოლოს მაინც კლიტიაზე შეჩერდნენ.
ბიუსტი (ჯორჯ ფრედერიკ უოტსი)
კლიტიას კიდევ ერთი ცნობილი ბიუსტი დაამზადა მოქანდაკემ — ჯორჯ ფრედერიკ უოტსმა. განსხვავებით თაუნლის წყნარი, მშვიდი კლიტიასგან, ოუტსის ნამუშევარზე ოკეანიდს უფრო დასტრესილი და მკაცრი სახე აქვს მიღებული, რომელიც მზეს შესცქერის.
რესურსები ინტერნეტში
კლიტია ვებ-გვერდზე Warburg Institute Iconographic Database
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ნიმფები კატეგორია:ოკეანიდები კატეგორია:ქალღმერთები კატეგორია:მითოლოგია კატეგორია:ოკეანის შვილები
ტია-მერენისეტი
ტია-მერენისეტი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეოცე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტია-მერენისეტი ეგვიპტის ფარაონის სეთნახტეს მეუღლე იყო. მას და სეთნახტეს ჰყავდათ ვაჟი, პრინცი რამსეს III.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეოცე დინასტიის დედოფლები
ჰერცა
ჰერცა (Герца) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 2125 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
იქინჯი-შაჰსევანი
იქინჯი-შაჰსევანი (İkinci Şahsevən) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	2 742 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
ბურეტა
ბურეტა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კამპო-დე-ბორხის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,913562 კმ². მოსახლეობა — 2662 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ტიაა (დედოფალი)
ტიაა — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეცხრამეტე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტიაა ეგვიპტის ფარაონის სეთი II-ის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის დედოფლები
შიშმარიოვის აგარაკი
შიშმარიოვის აგარაკი (Дача Шишмарёва) — ხის აგარაკი ქალაქ სანქტ-პეტერბურგის პრიმორსკის რაიონში. შენობა მდებარეობს მისამართზე პრიმორსკის პროსპექტი 87, მდინარე დიდი ნევკის სანაპიროზე, მეტროსადგურ სტარაია-დერევნიას ახლოს. სააგარაკო ნაგებობა მიმდებარე მწვანე ზოლთან ერთად დაცულია, როგორც არქიტექტურის ფედერალური ძეგლი.
აგარაკის შენობა წარმოადგენს დღემდე შემონახულ კლასიციზმის ეპოქის ხის არქიტექტურის ნიმუშს. შენობის მთავარი ფასადის ცენტრი შემკულია ოთხსვეტოვანი კორინთული პორტიკით. მის წინ განლაგებულია მცირე ბაღი.
ისტორია
აგარაკი აგებულია 1824-1825 წლებში არქიტექტორ აბრაამ მელნიკოვის პროქტის მიხედვით. იგი ეკუთვნოდა შტაბ-კაპიტან ათანასე შიშმარიოვს, რომელიც შიშმარიოვების თავადთა საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო. ამ მსხვილი სახლის მფლობელის სახელისაგან წარმოიქმნა შიშმარიოვის შესახვევის სახელი, რომელიც მდებარეობს პრიმორსკის პროსპექტსა და სკოლის ქუჩას შორის.
შიშმარიოვის აგარაკში მუდმივად იკრიბებოდნენ განათლებული ინტელიგენციის წარმომადგენლები: მხატვრები, მსახიობები, მუსიკოსები. ზოგჯერ აგარაკს სტუმრობდა ბალერინა ეკატერინა ტელეშევა, მხატვარი ორესტ კიპრენსკი (მისთვის სპეციალურად ააშენეს სპეციალური საზაფხულო სახელოსნო) და კარლ ბრიულოვი. აგარაკის ტერიტორიაზე ბრიულოვმა დახატა ცნობილი ნახატი „დები შიშმარიოვები“, რომელიც ამჟამად ინახება რუსეთის სახელმწიფო მუზეუმში. მასზე გამოსახულია სახლის პატრონის ქალიშვილები ალექსანდრა და ოლღა.
დიდი სამამულო ომის პერიოდში აგარაკი სერიოზულად დაზიანდა. იგი გაარემონტეს 1959-1962 წლებში. 2012 წელს დაიწყო შენობის ახალი სარესტავრაციო სამუშაოები.
რუსეთის მთავრობის 2001 წლის 10 ივლისის დადგენილებით შიშმარიოვის აგარაკი, ასევე მიმდებარე ბაღი და გალავანი შეიტანეს სანქტ-პეტერბურგში რუსეთის ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
იმამვერდილი
იმამვერდილი (İmamverdili) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	1 200 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბეილაგანის რაიონის სოფლები
მისის დაუტფაირი
მისის დაუტფაირი (Mrs. Doubtfire) — 1993 წლის ამერიკული კომედიური ფილმი რობინ უილიამსის (რომელიც აგრეთვე თანაპროდიუსერი იყო) და სალი ფილდის მონაწილეობით. იგი ეფუძნება ენ ფაინის რომანს „იგივე მადამ დაუტფაირი“. ფილმის რეჟისორია კრის კოლამბუსი, ხოლო დისტრიბუტორი — 20th Century Fox. ფილმის მუსიკის კომპოზიტორია ჰოვარდ შორი.
ფილმმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო გრიმისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად ფილმს არაერთგვაროვანი შეფასება ხვდა წილად, მოგვიანებით იგი უფრო დადებითად მიიღეს. ამერიკის კინოინსტიტუტმა იგი სიაში 100 Years, 100 Laughs: America's Funniest Movies 67-ე ადგილზე შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის ფილმები კატეგორია:20th Century Fox-ის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები
რაგნარ ნურკსე
რაგნარ ნურკსე (დ. 5 ოქტომბერი, 1907, კიარუ, ესტონეთი — გ. 6 მაისი, 1959, ჟენევის ტბა, შვეიცარია) — ესტონელი საერთაშორისო ეკონომისტი და პოლიტიკის შემქმნელი, ძირითადად ფინანსების და ეკონომიკური განვითარების მიმართულებით.
ცხოვრება
ის 1926-1928 წლებში ტარტუს უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო შემდეგ ეკონომიკას ედინბურგის უნივერსიტეტში. მან პროფესორ ფრედერიკ ოგილვის ხელმძღვანელობით უნივერსიტეტი პირველი კლასის დიპლომზე 1932 წელს დაამთავრა. 1932–1934 წლებში ვენის უნივერსიტეტში სასწავლებლად ენდრიუ კარნეგის სტიპენდია მოიპოვა.
ის 1959 წელს 52 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა.
პირადი ცხოვრება
რაგნარ ნურკსე 1946 წელს დაქორწინდა და ორი ვაჟიშვილი ჰყავდა. მათგან ერთი არის პოეტი დენის ნურსკე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:ესტონელი მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
ტეი
ტეი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეთვრამეტე დინასტიიდან, ახალი სამეფოს პერიოდის დროს. ტეი ეგვიპტის ფარაონის ეიეს მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის დედოფლები
ვლადიმერ ახალკაცი
ვლადიმერ ახალკაცი (დ. 10 იანვარი, 2000, ქარელი) — ქართველი სპორტსმენი, ძიუდოისტი, 2017 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშების ბრინჯაოს პრიზიორი, 2019 წლის ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონი (81 კგ, მაროკო), ევროპის თასის მფლობელი (2019, 81 კგ, შვეიცარია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჰოლიდეის სტრუქტურა
მინი|მარჯვნივ|ჰოლიდეის სტრუქტურა ჰოლიდეის სტრუქტურა — დინამიური ჯვრისებრი სტრუქტურა, რომელსაც წარმოქმნის დნმ-ის ოთხი ძაფი ჰომოლოგიური რეკომბინაციის დროს. სტრუქტურამ სახელწოდება მიიღო ბრიტანელი მოლეკულური ბიოლოგის, რობინ ჰოლიდეის სახელიდან. 1964 წელს რობინ ჰოლიდეიმ ივარაუდა ამგვარი სტრუქტურის არსებობა კროსინგოვერის საკუთარ მოდელში, რომელიც მან შექმნა გენური კონვერსიის მოვლენის ასახსნელად.
ჰოლიდეის სტრუქტურა შედგება დნმ-ის ჰომოლოგიური თანმიმდევრობების წყვილისგან, ამიტომ შეუძლია დნმ-ის სპირალების გასწვრივ სრიალი. ეს პროცესი ხორციელდება ცილების მიერ და საჭიროებს ატფ-ს. ჰოლიდეის სტრუქტურის სრიალის შედეგად წარმოიქმნება ჰეტეროდუპლექსი, რომელიც შეიცავს დნმ-ის თითოეული ორი საწყისი სპირალიდან თითო-თითო ძაფს. ამ ჰეტეროდუპლექსის სიგრძეს განსაზღვრავს მანძილი მიგრაციის საწყის და საბოლოო წერტილებს შორის. ჰოლიდეის სტრუქტურები უჯრედში მხოლოდ დროებით არსებობს.
ჩვენი გზა (1920)
„ჩვენი გზა“ — საქართველოს ახალგაზრდა მარქსისტთა ორგანიზაციის ორგანო. ყოველკვირეული პოლიტიკური და სალიტერატურო გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში. იბეჭდებოდა ვ. რუხაძის სტამბაში. სარედაქციო კოლეგიაში იყვნენ: მ. კვატაშიძე, დ. ყიასაშვილი, მ. ჩაჩუა. გაზეთში თანამშრომლობდნენ: დ. ყიასაშვილი, მ. ჩაჩუა, ნახუნოველი, გ. კ., აქაური, ვ., Veto, atom და სხვ. „ჩვენი გზა“ ბოლშევიკური მიმართულების გამოცემაა, რომელიც საქართველოს ხსნას მხოლოდ საბჭოთა რუსეთთან ურთიერთობასა და სიახლოვეში ხედავს. გამოცემა ძირითადად ახალგაზრდა მარქსისტთა საქმიანობას აღწერს. პუბლიკაციებში ბოლშევიკური იდეოლოგიის პრიზმით არის განხილული მოვლენები და პროცესები. მეორე ნომერში გამოქვეყნებულ სტატიაში „ბოლშევიზმი და აღმოსავლეთი” მ. ჩაჩუა საუბრობს აღმოსავლეთის კაპიტალიზმის სასტიკ და მტაცებლურ ბუნებაზე, რომელიც სახიფათოა ბოლშევიზმისათვის. მას მაგალითად მოჰყავს მუსტაფა ქემალ-ფაშას კაპიტალიზმი. ავტორის აზრით,. მეთაურ სტატიაში „ჩვენი გზა” საუბარია მძიმე საერთაშორისო მდგომარეობაზე, მსოფლიო ომის სავალალო შედეგებზე, ეკონომიკური და კულტურული ცხოვრების მოშლაზე. ასეთ ვითარებაში, გაზეთს ხსნის გზად ბოლშევიზმი მიაჩნია. გამოცემა აშუქებს ახალგაზრდა მარქსისტული ორგანიზაციების მუშაობას რეგიონებსა და სხვადასხვა დაწესებულებაში. „ჩვენი გზა“ არც იმდროისათვის აქტუალურ საკითხებს ტოვებს უყურადღებოდ. წერილში „ბათუმის საკითხი”, საუბარია საქართველოსათვის ბათუმის დაბრუნების მნიშვნელობაზე:. გაზეთისათვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია სახელმწიფოსა და ეკლესიის ურთიერთობა. მას ეძღვნება მეხუთე ნომრის პირველ გვერდზე გამოქვეყნებული ვრცელი წერილი „სახელმწიფო და ეკლესია“, რომელშიც საუბარია რელიგიის გავლენაზე და თანამედროვე პირობებში მის უარყოფით შედეგებზე. აღნიშნულია, რომ. რელიგიის თემას შეეხება „მენეს“ ფსევდონიმით დაბეჭდილი წერილი „რელიგიური ფსიქოზი“. როგორც ავტორი აღნიშნავს, ომის შემდეგ მლოცველთა რიცხვმა ეკლესიებში იმატა, მაგრამ ეს არა მარტო საქართველოში, ასეთივე მდგომარეობაა სხვა ქვეყნებშიც, მაგ., საფრანგეთში. ავტორი მიმართავს ხელისუფლებას, რომ ყურადღება მიაქციოს ამ მოვლენას:. ახალგაზრდა მარქსისტთა აღშფოთება გამოიწვია ვინმე სტეფანე როზინის ავტორობით „მოლოდოი პროლეტარში” დაბეჭდილმა წერილმა, რომელშიც იგი ლანძღავს ახალგაზრდა მარქსისტებს და მათ ბრალს სდებს განსაკუთრებულ რაზმთან კავშირში. ამის საპასუხოდ „ჩვენ გზაში“ atom-ის ფსევდონიმით იბეჭდება წერილი „პასუხისგებაში ისინი!“. ავტორი იცავს ახალგაზრდა მარქსისტებს და ცილისმწამებელთა სასტიკად დასჯას მოითხოვს. გამოცემა „სალიტერატუროა”, თუმცა მასში მწირია ლიტერატურული მასალა, იბეჭდება მხოლოდ კ. რატიშვილის რამდენიმე ლექსი, თითქმის არ გვხვდება კულტურის, ხელოვნების, ეკონომიკის საკითხები. გაზეთს აქვს რუბრიკები „ახალი ამბები“, „პრესა“, „ჩვენს ორგანიზაციაში“, „უცხოეთი“ და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი ლიტერატურული გაზეთები
თეთრაშენის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის შესახებ დავით ხოშტარია 2008 წლის „საქართველოს სიძველენში“ წერს: „ზემო კალასუბანში, სიონის ტაძრის გვერდით ერთ დროს იდგა ეკლესია, რომლისაგანაც დღემდე არაფერი შემორჩა.“
1673 წელს თბილისში მყოფი შარდენი წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიას თეთრაშენს დადედოფლის ეკლესიას უწოდებს. იგი ეკლესიის აღმშენებლად მარიამ დედოფალს, მეფე როსტომის მეუღლეს მოიხსენიებს. ვახუშტის ცნობიდან ვგებულობთ, რომ ეკლესია როსტომ მეფეს შეუკეთებია: „არს ნათლისმცემლის. გუმბათი მოარღვია პთ მეფემან როსტომ, სხჳთგან აახლა ჟდ მეფემან ვახტანგ“. როგორც დ. ხოშტარია განმარტავს დედოფალი მარიამი როსტომ მეფის მეუღლე იყო, ხოლო მისისი კვდილის შემდეგ დედოფალი მარიამი ქართლის მეფის, ვახტანგ V-ის ცოლი გახდა. აქედან გამომდინარე, შეიძლება ვთქვათ, რომ ორივე მეფის სახელის უკან დედოფალი მარიამი იგულისხმება.
1772 წელს „ნათლისმცემლის საყდარს“ მოიხსენიებს ი. გიულდენშტედტიც. ეს ეკლესია დატანილია თბილისის 1782 წლის გეგმაზე. 1800 წლის კაპიტან ჩიუკოს გეგმაზე წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია აღნიშნულია უკვე როგორც „გაპარტახებული“ ეკლესია.
პლატონ იოსელიანი მოგვითხრობს ამ ეკლესიის ერთი ბერის საინტერესო ისტორიას: “აღა-მაჰმად ხანი ტფილისზე მეორედ ლაშქრობისას შუშაში (1797 წლის თებერვალში) მესამე დღეს... ერთ-ერთი მსახურის მიერ ფულის მოპარვის გამო ერთმანეთს წაეკიდნენ სადიყი, ტომით ქართველი, შახთან ყველაზე დაახლოვებული მონა და მეორე მსახური, ხუდად-ფერატი... ხმაურით შეწუხებულმა შაჰმა ორთავეს დაუყოვნებლივ მოკვლა ბრძანა... შეკის ხანი სადიყ–სალიმმა, შაჰის ბანაკში დაწინაურებულმა დიდებულმა, მათი პატიების თხოვნით მიმართა; მაგრამ ხელმწიფემ უარი უთხრა და მიუგო, რომ რადგან ლოცვისადმი მიძღნილი პარასკევის ღამე დგება, მათ დილით დაასჯევინებს... სიკვდილმისჯილი მსახურები იმ ბოლო ღამეს ჩვეულებრივი მოვალეობების შესასრულებლად მასთან დარჩნენ. სასოწარკვეთილებამ მათ მეტი სითამამე შთაბერა და როდესაც ხელმწიფეს დაეძინა, ისინი საძინებელში შევიდნენ მესამე, მოწვეულ თანამონაწილესთან ერთად და ხანჯლებით მოაკვდინეს იგი. შაჰის მკვლელი ქართველი ტფილისში ჩამოვიდა, მამა-პაპისეული სარწმუნოება მიიღო და თავისი ცხოვრება სიმყუდროვეში ტფილისში, იოანე ნათლისმცემელის მონასტრის მეტოქში 1800 წელს დაასრულა. იგი მცხეთიდან იყო და მას ანდრია ერქვა... 1839 წელს [მეტოქი] საეკლესიო სახლად აქციეს. მასთან არსებული ბაღიც, სახელგანთქმული სავანის ბერთათვის განკუთვნილი სენაკებიცა და ცხოველი წყლი სწყაროც გაქრა... ”.
თეთრაშენს, წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიას შარდენის ჩანახატის მიხედვით აღწერს დ. ხოშტარია„... ეს ოქტაგონალური კოშკის მსგავსი ვიწრო და მაღალი ნაგებობაა. ჰორიზონტალური სარტყელი მას ორ იარუსად ჰყოფს. ყოველ წახნაგში ორსავე იარუსზე თითო სარკმელია. შენობას მაღალი პირამიდული სახურავი ადგას. რა თქმა უნდა, ჟ. შარდენის ნახატს ბოლომდე არ შეიძლება ვენდოთ. მაგრამ ისიც ცხადია, რომ თეთრაშენის უცნაური აგებულება მთლად მისიფანტაზიის ნაყოფი ვერ იქნება... მას მართლა განსხვავებული არქიტექტურული კომპოზიცია ჰქონდა. ჩანს, ეს იყო ცენტრული გეგმის შენობა-გარე ოქტაგონში ჩაწერილი იყო ოთხ ან რვა აფსიდიანი სტრუქტურა, ან მოკლემკლავებიანი „მარტივი ჯვარი“. ეს კომპოზიციები გვხვდება ქართულ საეკლესიო ხუროთმოძღვრებაში უკვე ძალიან ადრეული ხანიდან... სახელწოდება „თეთრაშენი“ და მით უმეტეს, მისი შარდენისეული განმარტება–თეთრი შენობა მიგვანიშნებს, რომ ეკლესია გარედან ან თეთრი ქვით იყო მოპირკეთებული, ან კირის ხსნარით შელესილი. “
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები
აპაიაო
აპაიაო (ილოკ: Probinsia ti Apayao) — ჩაკეტილი პროვინცია კორდილიერის ადმინისტრაციულ რეგიონში, ლუსონზე. პროვინციის დედაქალაქია კაბუგაო.
პროვინციის ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით კაგაიანი მდებარეობს, დასავლეთით — აბრა და ჩრდილოეთი ილოკოსი, ხოლო სამხრეთით — კალინგა. 1995 წლამდე კლაინგა და აპაიაო ერთ პროვინციაში ერთიანდებოდა და კალინგა-აპაიაო ეწოდებოდა, თუმცა ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფების მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების მიზნით გაიყო.
2015 წლის აღწერით პროვინციის მოსახლეობა 119 184 ადამიანს შეადგენს, ხოლო ფართობი 4 413.95 კმ²-ია. აპაიაოს ფილიპინების პროვინციებს შორის მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე დაბალი მაჩვენებლი აქვს.
ესპანური პერიოდი
მართალია აპაიაო თავდაპირველად კაგაიანის შემადგენლობაში შედიოდა, მაგრამ იგი კორდილიერის ერთ-ერთი პირველი ადგილი იყო, სადაც ესპანელები დასახლდნენ. რეგიონი, რომელიც ისნეგი ტომებით იყო დასახლებული, ესპანელებს არ ემორჩილებოდნენ XIX საუკუნემდე. ყველაზე ადრე 1610 წელს დომინიკელთა ორდენმა დღევანდელ ქალაქ პუდტოლის ადგილას პირველი მისია გაგზავნა. 1684 წელს ბერებმა კიდევ ერთხელ სცადეს ადგილობრივთა მოქცევა და დღევანდელი კაბუგაოს ადგილას ეკლესია დააარსეს.
1891 წელს ესპანელებმა კაგაიანში აპაიაოსა და კაბუგაოანის საკომენდანტოები დააარსეს, რომლებიც დღევანდელი აპაიაოს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებს ფარავდა. საკომენდანტოებმა ძლიერი მმართველობა ვერ დაამყარეს და ესპანეთის მთავრობა მხოლოდ მცირედ აკონტროლებდა ტერიტორიას.
გეოგრაფია
პროვინცია ძირითადად ცენტრალური კორდილიერის მთებში მდებარეობს. პროვინციას რამდენიმე მდინარე სერაცს. აპაიაოს ფართოი 4 413.35 კმ²-ია. იგი კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით კაგაიანი ესაზღვრება, დასავლეთით — ჩრდილოეთი ილოკოსი, სამხრეთ-დასავლეთით — აბრა, ხოლო სამხრეთით — კალინგა.
კლიმატი
კორონას კლიმატის კლასიფიკაციით, ფილიპინები III ტიპის კლიმატურ ზონაში მდებარეობს, რომლის დროსაც მშრალი და წვიმების სეზონი გამოხატულია. მშრალი სეზონი ნოემბრიდან აპრილამდე გრძელდება, ხოლო წვიმების სეზონი წელიწადის დანარჩენ დროს. ყველაზე ნალექიანი თვეები დეკემბერი, იანვარი და თებერვალია, ხოლო მაისი ყველაზე თბილია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
აპაიაოს პროვინცია 7 მუნიციპალიტეტისგან შედგება, რომლებიც ერთ საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება.
აპაიაოს 7 პროვინცია 133 ბარანგაისგან შედგება. მოსახლეობის რაოდენობით პირველ ადგილზე კონერის მუნიციპალიტეტში მდებარე მალამისბარანგაია (2015 წლის აღწერით), ხოლო ბოლო ადგილზე კალანასანის მუნიციპალიტეტში მდებარე ელეასარის ბარანგაი.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით, პროვინციის მოსახლეობა 199 184 ადამიანს შეადგენს, ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27 ადამიანი ერთ კვადრატულ კილომეტრზე.
2000 წლის აღწერით (მთლიანი მოსახლეობის რაოდენობა 97 058 ადამიანი იყო), პროვინციის მოსახლეობის 50.82%-ს (49,328) ილოკანოები, ხოლო მოსახლეობის თითქმის 1/3, 29 071, 29.95% ისნაგები შეადგენდნენ. სხვა ეთნიკურ ჯგუფებს წარმოადგენდნენ: მალაეგები — 3.69% (3 580), ისნეგები — 3.48% (3 380), კალინგები — 3.08% (2 992), კანკანაიები — 1.24% (1 208), ბონტოკები — 1.04% (1 014) და იბალოიები — 1.01% (979).
ისნაგების ორი ქვეჯგუფი გამოიყოფა: იმანდაიები, რომლებიც ძირითადად კალანასანის მუნიციპალიტეტში არიან კონცენტრირებული და იმალოდები, რომლებიც პროვინციის სხვა ქალაქებში არიან გაფანტული. ისნაგების ეთნიკური ჯგუფის ნაწილი ჩრდილოეთ ილოკოსის და კაგაიანის პროვინციებში ცხოვრობს.
ეკონომიკა
სოფლის მეურნეობის შემდეგ ეკონომიკის წამყვანი დარგებია ცხოველებისა და ფრინველების მოშინაურება, როგორიცაა: ღორი, მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, თხა და ცხვარი. განვითარებულია საკვების წარმოების, ავეჯისა, ხელსაქმისა და საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნივთების წარმოების სფერო. აპაიაოს პროვინციის მკვიდრებს კალათების, ნაქსოვი და ტექსტილისგან ნივთების დამზადების მდიდარი ტრადიცია აქვთ.
სქოლიო
კატეგორია:აპაიაო კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:კორდილიერის ადმინისტრაციული რეგიონის პროვინციები კატეგორია:ფილიპინების ყოფილი ქვეპროვინციები კატეგორია:1995 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1995 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
Onward (ალბომი)
Onward — ბრიტანული სპეის-როკ ჯგუფ Hawkwind-ის 25-ე სტუდიური ორმაგი. იგი გამოვიდა 2012 წლის აპრილში ლეიბლზე Eastworld Recordings. ალბომში აგრეთვე შეტანილია დამატებითი, ცოცხალი ჩანაწერები.
სქოლიო
კატეგორია:Hawkwind-ის ალბომები კატეგორია:2012 წლის ალბომები