cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თაჯლუ ხანუმი
ბიოგრაფია
1524 წლის 23 მაისს, ქალაქ არდებილში, 36 წლის შაჰ-ისმაილი გარდაიცვალა და ტახტი მისმა ვაჟმა, თამაზ I-მა დაიკავა. ამის შემდეგ თაჯლუ ხანუმი დიდი ერთგულებით ემსახურებოდა ახალ შაჰს. ზოგიერთი ისტორიკოსის მტკიცებით მას თამაზის დროსაც დიდი გავლენა ჰქონდა პოლიტიკაზე, თუმცა ეს წყაროებით არ დასტურდება. თაჯლუ ხანუმი გარდაიცვალა 1540 წელს, ქალაქ შირაზში, 51-52 წლის ასაკში, თუმცა მისი გარდაცვალების თარიღიც სადავოდ რჩება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1488 კატეგორია:გარდაცვლილი 1540
აშურ-რაბი I
აშურ-რაბი I — ასურეთის მეფე. აშურ-რაბი I სამეფო ტახტზე აშურ-შადუნის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1453 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1435 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ნადინ-აჰე I ავიდა.
ხუთყურა
ხუთყურა (Dorycnium) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია.
12 სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირებსა და კანარის კუნძულებზე. საქართველოში 2 სახეობა იზრდება. გვხვდება ტყის პირებზე, მდელოებზე, ღორღიანებზე, ჩამონაზვავებზე, კირქვიან, თიხა-კირიან ნიადაგებზე, ბუჩქნარებში მთის შუა სარტყელამდე. Dorycnium graecum თაფლოვანია. იყენებენ ხალხურ მედიცინაში.
ლიტერატურა
*
მარტის მოვლენები
მარტის მოვლენები (Mart Hadisələri) — ეთნიკური დაპირისპირება ბაქოში, რომელსაც მოჰყვა ათასობით მსხვერპლი, ძირითადად, მუსლიმი აზერბაიჯანელების სახით. ანტიმუსულმანურ კამპანიაში აქტიური როლი შეასრულა სომხური პარტიის დაშნაკცუთიუნის შეიარაღებულმა ძალებმა.
წინარე ისტორია
200px|მინი|მარცხნივ|სომხური ზარბაზანი, რომელიც გამოიყენეს მარტის მოვლენების პერიოდში. [[აზერბაიჯანის ისტორიის მუზეუმი.]] აზერბაიჯანელი ისტორიკოსის აიდინ ბალაევის მიხედვით ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ რუსეთში და მათ შორის ამიერკავკასიაში შეიქმნა ხელისუფლების ვაკუუმი. ბაქოს კომუნა, რომელშიც მთავარ როლს თამაშობდნენ ბოლშევიკები და ესერები, ფაქტობრივად აკონტროლებდა ქალაქს. ადგილობრივ ბოლშევიკ ლიდერებს შორის წამყვან როლს თამაშობდნენ ეთნიკურად სომხები სტეფანე შაუმიანის მეთაურობით, რომელიც ხელმძღვანელობდა ბაქოს კომუნას და იყო კავკასიის საქმების საგანგებო კომისარი. ბაქოს კომუნის წითელარმიელებს შორის ასევე იყვნენ დაშნაკცუთიუნის წევრები. წითელი არმიის შტაბის უფროსი იყო მეფის რუსეთის ყოფილი პოლკოვნიკი ზ. ავეტისოვი, ხოლო მე-3 ბრიგადას ხელმძღვანელობდა დაშნაკი ამაზასპ სრვანძტიანი.
ამერიკელი ისტორიკოსის მაიკლ სმიტის მიხედვით სომხებს ახსოვდათ 1915 წლის გენოციდი და ხედავდნენ რა სისასტიკეს თურქული არმიის მხრიდან, სომეხი ჯარისკაცები   ბრუნდებოდნენ სომხეთში სომეხი მოსახლეობის დასაცავად. სამხედრო ნაციონალიზმი საფუძვლად დაედო დაშნაკების იდეოლოგიას. მუსულმანურმა მოსახლეობამ, რომელიც რუსეთის იმპერიის მომხრეებად ითვლებოდნენ პირველი მსოფლიო ომის განმავლობაში, ახლა დაიწყეს შეიარაღება და დაუწყეს ლოდინი თურქებს შემოსვლას, რომლებსაც ისინი განმათავისუფლებლებად მიიჩნევდნენ.
პირველი მღელვარება დაიწყო ჯერ კიდევ 1917 წელს. დაპირისპირების ცენტრი გახდა მრავალეროვანი ბაქო, სადაც თავი მოიყარეს რუსულმა, სომხურმა და აზერბაიჯანულმა ძალებმა. რეგიონში წამყვანი ძალა ბაქოს კომუნა ხდებოდა, რომელშიც მთავარ როლს სოციალ-დემოკრატები და სხვადასხვა ეროვნების (რუსები, სომხები, ქართველები, ებრაელები) ესერები თამაშობდნენ. მუსულმანური მოსახლეობის ინტერესებს იცავდა პარტია მუსავატი, რომელიც პრაქტიკულად არც კი მონაწილეობდა ბაქოს მმართველობაში. შეიარაღებული მილიცია შედგებოდა რუსული არმიის ყოფილი ნაწილებისაგან და სომხური დანაყოფებისაგან, რომლებსაც დაშნაკები მეთაურობდნენ.
მღელვარება
250px|მინი|ბაქოს ქუჩების გაწმენდა დაღუპულებისაგან, მარტი, 1918 წელი. აზერბაიჯანული მხარის მიხედვით მღელვარება დაიწყო მას შემდეგ, რაც ბაქოს კომუნამ ყოველგვარი მიზეზის გარეშე განაიარაღეს და დააპატიმრეს მცირე შეიარაღებული აზერბაიჯანული დაჯგუფება, რომელიც საპატიო ყარაულის ხარისხში ესწრებოდა მილიონერ ჰაჯი ტაგიევის შვილის დაკრძალვას.
1918 წლის 27 მარტს ლენქორანიდან ბაქოში ჩავიდა ორმოცდაათი ოფიცერი და ჯარისკაცი, მათ ჩამოაყალიბეს ლენქორანის კავალერიის ბაქოელ მუსულმანთა ეროვნული კომიტეტი. ისინი შეიკრიბნენ, რათა მონაწილეობა მიეღოთ მათი კოლეგის ჰაჯი ტაგიევის შვილის, მამედის, დაკრძალვაში, რომელიც დაიღუპა აზერბაიჯანულ და რუსულ-სომხური ძალების დაპრისპირების დროს ლენქორანში. დაკრძალვის შემდეგ ოფიცრები და ჯარისკაცები იმავე გემით დაბრუნებას აპირებდნენ ლენქორანში, თუმცა ბაქოს კომუნის ხელმძღვანელობამ დააკავა გემი და ჯარისკაცებს მოსთხოვა 24 საათის განმავლობაში ჩაებარებინათ იარაღი. მდგომარეობის გართულების თავიდან აცილების მიზნით სამხედროებმა გადაწყვიტეს იარაღის ჩაბარება. კომუნარების მიერ განხორციელებულმა აღნიშნულმა ფაქტმა ქალაქის მუსლიმ მოსახლეობაში აღშფოთება გამოიწვია. ისინი თვლიდნენ, რომ ეს იყო ჰაჯი ტაგიევის შეურაცხყოფა და პროვოკაცია, რადგან განიარაღების ბრძანება არ შეხებიათ სხვა ეროვნების შეიარაღებულ დაჯგუფებებს, რომლებიც იმ მომენტისთვის იმყოფებოდნენ ბაქოში. 30 მარტს ქალაქის სხვადასხვა უბნებში ააგეს ბარიკადები და დაიწყო გამოსვლები. დემონსტარნტები მოითხოვდნენ იარაღის დაბრუნებას ლენქორანელი ჯარისკაცებისათვის, ან განიარაღების ბრძანების გავრცელებას სხვა დაჯგუფებებზეც.
ამავე დღეს ბოლშევიკ ნარიმან ნარიმანოვის ბინაში გაიმართა მოლაპარაკება ბაქოელ კომისართა ლიდერ შაუმიანსა და მუსავატელთა ლიდერ მამედ რასულზადეს შორის. მხარეები თითქმის შეთანხმდნენ კიდეც ჩამორთმეული იარაღის დაბრუნებაზე, როდესაც გავრცელდა ინფორმაცია შემახის ქუჩაზე წითელი არმიის ნაწილების პროვოკაციული დაცხრილვის შესახებ. ბოლშევიკტა ლიდერებმა დაადანაშაულეს აზერბაიჯანელები, მიუხედავად იმისა, რომ კონკრეტული დამნაშავეები ცნობილი არ იყო. მოლაპარაკებეი შეწყდა და დაიწყო სამხედრო მოქმედებები. მოგვიანებით სტეფანე შაუმიანმა აღიარა, რომ ისარგებლეს ამ იციდენტით, რათა გაენადგურებინათ ოპოზიცია მუსავატელების სახით.
თავდაპირველად დაშნაკებმა გამოაცხადეს ნეიტრალიტეტი, მაგრამ შემდეგ გადავიდნენ ბოლშევიკების მხარეს.
31 მარტის საღამოს მუსავატელებმა მიიღეს ულტიმატუმი და უკვე მომდევნო დღეს, 1 აპრილს, ბაქოშო, აზერბაიჯანელთა სახლებზე თეთრი ბაირაღები იყო გამოფენილი. მარტის მოვლენების ყველაზე ტრაგიკული მოვლენები სწორედ მუსავატელთა მიერ ულტიმატუმის მიღების შემდეგ მოხდა, როდესაც დაშნაკებმა დაიწყეს ბაქოს აზერბაიჯანული კვარტალების გადაწვა, ძაცვა და აზერბაიჯანელთა მკვლელობები. 1918 წლის 2 აპრილს ბაქოს კომუნამ უკვე განაცხადა მუსავატელებთან დაზავების შესახებ, მაგრამ აზერბაიჯანელთა ხოცვა-ჟლეტა და აწიოკება კვლავ გრძელდებოდა 5 აპრილამდე.
მარტის მოვლენები ისტორიოგრაფიაში
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდა მარტის მოვლენებზე. 1919 და 1920 წლის 31 მარტი მათ სამგლოვიარო დღეებად გამოაცხადეს.
დაშნაკური სომხეთის პირველი პრემიერ-მინისტრი ჰოვანეს კაჩაზნუნი ამბობდა, რომ დაშნაკების მოქმედება განპირობებული იყო სომხური სახელმწიფოს შექმნის სურვილით. სომეხი საბჭოთა ისტორიკოსების უმეტესობა მხარს უჭერდა სამოქალაქო ომის ვერსიას, ხოლო 1936 წელს გამოქვეყნდა ა. ლალაიანის ნაშრომი, სადაც „დაშნაკცუთიუნს“, „გნჩაკს“ და სხვა ორგანიზაციებს აღიარებდა იმპერიალისტურ დაჯგუფებებად, რომელთაც სურდათ „სომხეთის დამოუკიდებლობა საქართველოსა და აზერბაიჯანის ხარჯზე“.
ისტორიკოს მაიკლ სმიტის აზრით საბჭოთა პერიოდში მარტის მოვლენების ისტორია ფალსიფიცირებული იყო. ეს ამბები ისტორიაში შესული იყო როგორც მუსავატელთა აჯანყება საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ. საბჭოთა ხელისუფლებამ დაანგრია მარტის მოვლენების დროს დაღუპულთა სასაფლაო. აღნიშნულ ტერიტორიაზე შეიქმნა სერგეი კირვის სახელობის პარკი, რომელიც 1990 წელს „შავი იანვრის“ მსხვერპლთა სასაფლაოდ გადაკეთდა. შავი იანვრის მსხვერპლთა გვერდით ამჟამად განისვენებს 1918 წელს დაღუპული სამი ნეშტი, სამივეს საფლავზე წარწერაა „1918 წლის შაჰიდები“.
1998 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა მარტის მოვლენების მსხვერპლთა პატივისცემის ნიშნად, 31 მარტი გამოაცხადა აზერბაიჯანელთა გენოციდის დღედ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ძერნა
ძერნა — ციხესიმაგრე და ქალაქი შუა საუკუნეების ისტორიის პერიოდში, მოიხსენიებს „ქართლის ცხოვრებაში“ შესული „ცხოვრება მეფეთ მეფისა დავითისი“. ლოკალიზდება ჰერეთში, დღევანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონის სოფელ ზარნის მახლობლად.
წყაროს მიხედვით ირკვევა, რომ დავითს ქალაქი ძერნა აუღია 1110 წელს სამშვილდის ციხესთან ერთად. საისტორიო წყაროებში პრაქტიკულად მეტი ინფორმაცია არ არსებობს აღნიშნული ციხე ქალაქის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:ჰერეთი
გიორგი დარსაველიძე
დაამთავრა თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი (1963). 1968 წლიდან მუშაობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფ. თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტის ნახევარგამტარული მასალებისა და ფერადი ლითონების ლაბორატორიის ხელმძღვანელად. კვლევის თემაა: სტრუქტურული დეფექტები და შინაგანი ხახუნი ბორსა და მის ფუძეზე არსებულ მასალებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
თბილისის საქალაქო სასწავლებლები
თბილისის საქალაქო სასწავლებლები — სასწავლებლები თბილისში წვრილი ბურჟუაზიისა და მოსამსახურეთა შვილებისთვის.
პირველი საქალაქო სასწავლებელი შეიქმა დასავლეთ ევროპაში XVII საუკუნეში, რუსეთში 1872 წელს. სამაზრო სასწავლებლების ბაზაზე. აქ იღიბენ შეძლებული გლეხის შვილებსაც. სწავლება 6-წლიდან და ფასიანი იყო. დამთავრების შემდეგ მოსწავლეებს ეძლეოდათ დაბალ პროფსასწავლებელში ან 1-2 წლიანი პედაგოგიურ კურსებზე შესვლის უფლება. 1912 წელს საქალაქო სასწავლებელი გადაკეთდა უმაღლეს დაწყებით სასწავლებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სასწავლებლები კატეგორია:თბილისის სასწავლებლები
ამირან დარსაველიძე
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1957). მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ რეჟისორის ასისტენტად. მეორე რეჟისორად იმუშავა ფილმებზე: „წუთისოფელი“ (1971), „თეთრი ქვები“ (1972), „მზე შემოდგომისა“ (1973) და სხვ. რევაზ გაბრიაძესთან ერთად დამდგმელ რეჟისორად მუშაობდა ფილმებზე: „კავკასიური რომანსი“ (1975), „ლიმონის ტორტი“, „მწვერვალთა დამპყრობნი“ (ორივე 1977). დამოუკიდებლად გადაიღო სატელევიზიო მხატვრული ფილმები: „სათადარიგო ბორბალი“ (1978), „ყვითელი ჩიტი“ (1983) და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
პაულისტას ლიგა
პაულისტას ლიგა — სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩემპიონატი ტარდება სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ფედერაციის ეგიდით (Federação Paulista de Futebol). უმაღლეს დივიზიონს სან-პაულუს შტატის საფეხბურთო ჩემპიონატი პირველ დივიოზიონში (სერია A) ეწოდება (Campeonato Paulista de Futebol Profissional da Primeira Divisão - Série A1). ლიგა დაარსდა 1901 წლის 14 დეკემბერს. მისი მთლიანი ისტორიის განმავლობაში არსებობს ოთხი გამოკვეთილი ლიდერი: „სან-პაულუ“, „კორინთიანსი“, „სანტოსი“ და „პალმეირასი“. ყველაზე ტიტულოვანო კლუბია „კორინთიანსი“, რომელსაც ლიგა 27-ჯერ აქვს მოგებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პაულისტას ლიგა
თათრეთის პრეზიდენტი
თათრეთის პრეზიდენტი — რუსეთის ფედერალური სუბიექტის, თათრეთის პრეზიდენტი. თანამდებობა 1991 წელს შეიქმნა. პრეზიდენტს ირჩევენ 5 წლის ვადით, ამჟმინდელი პრეზიდენტია რუსტამ მინიხანოვი, რომელმაც ბოლო არჩევნები დამაჯერებლად, ხმათა 94,40%-ით მოიგო. თანამდებობა „პრეზიდენტი“ 2020 წელს „რესპუბლიკის მეთაურით“ ჩანაცვლდა.
რანრაკანჩის რაიონი
რანრაკანჩის რაიონი (Distrito de Ranracancha) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ჩინჩეროსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 642 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 104.27 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 44.52 კმ²-ია.
თათრეთის პრეზიდენტი
სია
ბოლო არჩევნები ჩატარდა 2015 წლის 23 სექტემბერს:
რანრაკანჩის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩინჩეროსის პროვინციის რაიონები
თათრეთის პრეზიდენტი
პრეზიდენტის ფიცი
Никто из депутатов не вспомнил о российской Конституции, которая даёт регионам право самостоятельно решать, как называть своего руководителя. Как называть главу — это право республики. Ни Конституционный суд, никто другой это не опровергнет.
სქოლიო
*
არარელიგიურობა ქვეყნების მიხედვით
მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 16 % (1,1 მილიარდი ადამიანი) არარელიგიურად ითვლება.
მეთოდოლოგია
გელაპის გამოკითხვა არარელიგიურობას ფართო მნიშვნელობით იყენებს: ისმება კითხვა „არის თუ არა რელიგია თქვენი ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილი?“; პასუხი „არა“ არარელიგიურობას აღნიშნავს. დენცუს კომუნიკაციის ინსტიტუტი კი ასეთებად მხოლოდ იმათ თვლის, ვინც ამბობს, რომ რელიგია არ გააჩნია. ფილ ცუკერმანი არარელიგიურ ჯგუფში ათეისტებსა და აგნოსტიკოსებს აერთიანებს. ქვემოთ მოცემული რიცხვები სხვადასხვა წლის მონაცემებია და შესაძლოა არ წარმოადგენდეს ზუსტ ინფორმაციას იმ ქვეყნების შემთხვევაში, რომელთა მთავრობები მოითხოვენ ან დევნიან რელიგიას ან სეკულარიზმს.
აზალი ასუმანი
აზალი ასუმანი (غزالي عثماني; დ. 1 იანვარი, 1959) — პოლკოვნიკი, კომორის პრეზიდენტი 1999–2002 და 2002–2006 წლებში. პრეზიდენტი 2016 წლის 26 მაისიდან.
ბიოგრაფია
აზალი ასუმანი დაიბადა 1959 წლის 1 იანვარს, ქალაქ მიცუჯეში, კომორის კუნძულების კავშირი.
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მან სამხედრო კარიერა აირჩია. იგი ორი ათწლეულის განმავლობაში აგრძელებდა სამხედრო კარიერას. 1977–1980 წლებში, ასუმანი სამხედრო წვრთნებს მაროკოს სამეფო სამხედრო აკადემიაში იტარებდა, სადაც პარაშუტისტის კვალიფიკაცია მიიღო. 1989–1990 წლებში, მაიორის თანამდებობაზე მყოფი აზალი ასუმანი, კომორის თავდაცვითი ძალების (FCD) უფროსი ოფიცერი გახდა. 1996 წელს, მან სამხედრო წვრთნების მიღება საფრანგეთის სამხედრო აკადემიაში განაგრძო, სადაც იგი დააწინაურეს და პოლკოვნიკად და განვითარების ეროვნული არმიის (NAD) შტაბის უფროსად დანიშნეს.
ასუმანი კომორის პრეზიდენტი 1999 წლის 30 აპრილს, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის — ჰამადა მადის ხელისუფლების დამხობისთვის მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ გახდა. 2002 წელს, მან მრავალპარტიულ არჩევნებში გაიმარჯვა, მანამდე კი იგი კონსტიტუციური მოთხოვნით თანამდებობიდან გადადგა, რათა არჩევნებში საკუთარი კანდიდატურა წამოეყენებინა. 2002 წლის 26 მაისს, იგი კომორის პრეზიდენტად აირჩიეს, 2006 წლის 26 მაისს კი — თანამდებობიდან გადადგა.
2016 წლის 21 თებერვალს, კომირის საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართა, სადაც, ასუმანმა ხმათა 14.96% მიიღო და მე-3 ადგილი დაიკავა, მაგრამ 10 აპრილს, გაიმართა არჩევნების მეორე ტური, სადაც აზალი ასუმანმა ხმათა 41% მოიპოვა და კომორის პრეზიდენტი გახდა. თანამდებობა დაიკავა 2016 წლის 26 მაისს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:კომორის პრეზიდენტები
თბილისის ვეტერინარული დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის ეროვნული ცენტრი
თბილისის ვეტერინარული დიაგნოსტიკა და ექსპერტიზის ეროვნული ცენტრი დაარსდა 1907 წელს თბილისში სავეტერინარო ლაბორატორიის სახით. რამდენჯერმე განხორციელებული რეორგანიზაციის შემდეგ გაერთიანდა ახლად დაარსებულ ექსპერტიზის ვეტერინარულ ინსტიტუტთან, როგორც სადიაგნოსტიკო განყოფილება.
ამ განყოფილების ბაზაზე 1941 წელს დაარსდა რესპუბლიკური სავეტერინარო ლაბორატორია, სადაც წარმოებდა პირუტყვის ინფექციურ და ინვაზიურ დაავადებებზე დიაგნოსტიკური გამოკვლევები (ბაქტერიოლოგიური, ვირუსოლოგიური, პარაზიტოლოგიური, მიკროლოგიური, ბიოქიმიური და სხვა). 1997 წელს რესპუბლიკური ლაბორატორია გადაკეთდა საქართველოს ვეტერინარული დიაგნოსტიკისა და ექსპერტიზის ეროვნულ ცენტრად და დაექვემდებარა საქართველოს სოფელი|სოფლის მეურნეობის და სურსათის სამინისტროს ვეტერინარის დეპარტამენტს. 1959 წლიდან მას ექვემდებარება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკური სავეტერინარო ობიექტებიც. ცენტრის დირექტორი იყო ნ. გუგუშვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები
HIMARS
M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System, „მაღალი მობილობის საარტილერიო სარაკეტო სისტემა“; „ჰაიმარსი“) — მსუბუქი ზალპური ცეცხლის რეაქტიული საარტილერიო სისტემა, რომელიც შეიქმნა 1990-იან წლებში აშშ-ის არმიისთვის და დამონტაჟებულია M1140 საშუალო ტაქტიკური სატვირთო მანქანის შასიზე.
გამშვების ტრანსპორტირება შესაძლებელია C-130 ტიპის სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავით. შასის თავდაპირველად BAE Systems Mobility & Protection Systems აწარმოებდა (ყოფილი Armor Holdings, Inc.), რომელიც M1140 სატვირთო მანქანების თავდაპირველი მწარმოებელი იყო. 2010 წლიდან შასის წარმოება Oshkosh Corporation-მა დაიწყო, რაც 2017 წლამდე გრძელდებოდა. ამჟამად შასიც და გამშვებიც Lockheed Martin-ის სარაკეტო და ცეცხლის მართვის სისტემების საწარმოში, არკანზასის შტატის ქალაქ კემდენში იქმნება.
აღწერა
M142 HIMARS არის M270 MLRS სისტემის მსუბუქი, ბორბლიანი ვერსია. მასზე დამონტაჟებულია M270 სისტემის ერთი გამშვები პაკეტი, რომელშიც 6 ერთეული 227 მმ რაკეტა ან 1 ATACMS ტაქტიკური რაკეტა ეტევა. მანქანის ფანჯრები მინის გარდა საფირონის შრეებსაც შეიცავს.
2009 წელს წარმატებით განხორციელდა HIMARS-ის ტესტირება არა მხოლოდ საარტილერიო რაკეტების, არამედ საშუალო სიშორის ხმელეთი-ჰაერი კლასის, კერძოდ, SLAMRAAM-ის რაკეტების გასაშვებადაც.
2017 წლის ოქტომბერში აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსმა განახორციელა ერთი რაკეტის გასროლა ამფიბიური სატრანსპორტო გემის USS Anchorage LPD-23-ის გემბანზე განთავსებული HIMARS-იდან. რაკეტამ წარმატებით დააზიანა 70 კილომეტრის სიშორეზე, ხმელეთზე განლაგებული სამიზნე. ეს იყო დემონსტრირება სისტემის შესაძლებლობისა, აწარმოოს ზუსტი ცეცხლი სანაპირო დაცვის სისტემების წინააღმდეგ. ამ მიზნისთვის მოხდა გამშვების დამმიზნებელი პროგრამული უზრუნველყოფის მოდიფიცირება, რათა შესაძლებელი გამხდარიყო ზუსტი გასროლა მუდმივად მოძრავი და მანევრში მყოფი პლატფორმიდან.
ოპერატიული ისტორია
2010 წლის 14 თებერვალს ავღანეთში მოქმედმა საერთაშორისო უსაფრთხოების დახმარების ძალებმა (ISAF) გამოსცა პრეს-რელიზი, რომლის თანახმადაც ოპერაცია Moshtarak-ის მიმდინარეობისას HIMARS-იდან გაშვებული ორი რაკეტა მიზნამდე 300 მეტრით ახლოს დაეცა და 12 სამოქალაქო პირი იმსხვერპლა. ინციდენტის სრულყოფილი გამოძიების დასრულებამდე ISAF-მა HIMARS-ების გამოყენება შეაჩერა. მოგვიანებით, ბრიტანელმა ოფიცერმა განაცხადა, რომ რაკეტები, სინამდვილეში, სამიზნეს მოხვდა, ხოლო სამოქალაქო მსხვერპლი თალიბანის მხრიდან მათ ფარად გამოყენებას უკავშირდებოდა და ISAF-ის ძალებისთვის სამოქალაქო პირების ადგილზე ყოფნის შესახებ ცნობილი არ იყო. აღნიშნული განცხადების შემდეგ ISAF-მა HIMARS სისტემების გამოყენება განაახლა. 2010 წლის 21 ოქტომბერს New York Times-მა დაწერა ყანდაარში NATO-ს შეტევითი ოპერაციის დროს HIMARS-ების წარმატებული გამოყენების შესახებ, რომლებმაც თალიბანის მეთაურებს სამალავების დატოვება და დროებით პაკისტანში გაქცევა აიძულა.
2015 წლის ნოემბერში აშშ-ის არმიამ განაცხადა, რომ მათ რამდენიმე HIMARS გადაისროლეს ერაყში, სადაც იმავე წლის ზაფხულის შემდეგ ისლამური სახელმწიფოს ობიექტების მიმართულებით 400-ზე მეტი რაკეტა იქნა გაშვებული. HIMARS-ის დანაყოფები განთავსდა ალ-ანბარის გუბერნიაში მდებარე ალ-ასადის და ალ-თაყადუმის საჰაერო ბაზებზე. 2016 წლის 4 მარტს არმიის კუთვნილი HIMARS-ებიდან განხორციელდა გასროლები სირიელი ამბოხებულების მხარდასაჭერად, რომლებიც ისლამურ სახელმწიფოს ებრძოდნენ. სისტემები მეზობელ იორდანიაში იყო განლაგებული.
2016 წლის იანვარში Lockheed-მა განაცხადა, რომ HIMARS-ებმა აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში გამოყენების 1 მილიონ საათს მიაღწიეს.
2016 წლის ოქტომბერში HIMARS-ები მოსულიდან სამხრეთით, 65 კილომეტრში მდებარე ყაიარაჰის დასავლეთ საჰაერო ბაზაზე განალაგეს მოსულის ბრძოლაში საცეცხლე მხარდაჭერის განსახორციელებლად.
2017 წლის 14 ივნისს 1 HIMARS-ი განთავსდა სირიაში, ალ-ტანფის ამერიკულ ბაზაზე ადგილობრივი ამბოხებულების მხარდასაჭერად.
2018 წლის 24 მაისს მუსა ქალაში, ავღანეთში, HIMARS-ით განხორციელებულ შეტევას ემსხვერპლა თალიბანის 50 მებრძოლი, მათ შორის, მეთაურები. შენობას, რომელშიც ისინი იმყოფებოდნენ, 14 წამის განმავლობაში სამი რაკეტა მოხვდა.
2018 წლის სექტემბერში აშშ-ის ძალები საცეცხლე მხარდაჭერით უზრუნველყოფდნენ სირიის დემოკრატიულ ძალებს, რომლებიც აღმოსავლეთ სირიაში, დერ ეზ-ზორის კამპანიის ფარგლებში ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძოდნენ. საცეცხლე მხარდაჭერა მოიცავდა HIMARS-ებსაც, ზოგჯერ დღეში 30-მდე რაკეტასაც კი. ამ ოპერაციაში გამოყენებული HIMARS-ები ისლამური სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი მიზნებიდან 25 კილომეტრში, ალ-ომარის მინდვრებში იყო განლაგებული.
ამჟამინდელი ოპერატორები
სინგაპურის არმიამ HIMARS-ების შეძენაზე განაცხადი 2007 წელს გააკეთა. პაკეტში შედის 24 გამშვები, 9 5-ტონიანი სატვირთო მანქანა და XM31 უნიტარული მართვადი რაკეტები, აგრეთვე, უზრუნველყოფისა და კავშირგაბმულობის ყველა საჭირო აღჭურვილობა. აღსანიშნავია, რომ პაკეტში არ შედის სტანდარტული M26 ტიპის უმართავი რაკეტები. 2009 წელს სინგაპურმა მიიღო HIMARS-ის პირველი საცეცხლე ქვედანაყოფი. სინგაპურის არმიის 23-ე საარტილერიო ბატალიონმა HIMARS-ის ბატარეა 2011 წლის 5 სექტემბერს შეუკვეთა. ეს იქნება სინგაპურის არმიის პირველი სრულად მართვადი რაკეტებით აღჭურვილი ზალპური ცეცხლის ქვედანაყოფი.
მომავალი ოპერატორები
2017 წელს ცნობილი გახდა, რომ იგეგმებოდა ახალი ზალხპური ცეცხლის სისტემის შექმნა პოლონეთის სახმელეთო ძალებისათვის. პროგრამის სახელწოდებაა WR-300 Homar. Huta Stalowa Wola-ს, ZM Mesko-ს და Lockheed Martin-ს შორის კოლაბორაციის შედეგად, უნდა მოხდეს 160 ერთეული გამშვების შეძენა და მათი დამონტაჟება პოლონური წარმოების Jelcz 663 6×6 შასიზე. 2017 წლის ნოემბერში აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტმა გასცა ნებართვა 56 გამშვების გაყიდვაზე, რის შემდეგაც, 2018 წლის ოქტომბერში პოლონეთმა ოფიციალურად გააკეთა მოთხოვნა მათ შესაძენად. 2018 წლის 29 ნოემბერს ნებართვა შესყიდვაზე ნებართვა გასცა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმაც. პირველ ეტაპზე პოლონეთი სულ მცირე, 20 გამშვებს შეიძენს. 2022 წლის 26 მაისს პოლონეთის თავდაცვის სამინისტრომ გავრცელა განცხადება, რომ მიმდინარეობდა მოკვლევა დამატებით 500 ერთეული HIMARS-ის გამშვების შეძენაზე. ამ შეკვეთის განხორციელების შემთხვევაში, პოლონეთის შეიარაღებაში აღმოჩნდება უფრო მეტი HIMARS-ი, ვიდრე ყველა დანარჩენი ოპერატორის შეიარაღებაში ერთად, აშშ-ის ჩათვლით. პენტაგონის ცნობით, ავსტრალიის არმიამ 20 ერთეული HIMARS-ის შეძენაზე გააკეთა განცხადება, რაზეც აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ნებართვა 2022 წლის 26 მაისს გასცა. 2022 წლის 31 მაისს თეთრი სახლის მიერ გავრცელებული ცნობის თანახმად, აშშ უკრაინას HIMARS-ის სისტემებს მიაწვდის. მიწოდებული არ იქნება შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტები, ხოლო უკრაინა იღებს ვალდებულებას, არ განახორციელოს აღნიშნული სისტემებიდან შეტევა რუსეთის ტერიტორიაზე.
პოტენციური ოპერატორები
ეროვნული თავდაცვის დეპარტამენტმა HIMARS-ების შეძენაზე ინტერესი 2009 წელს გამოხატა. სახმელეთო ძალების შტაბის უფროსის, გენერალ-ლეიტენანტ ენდრიუ ლესლის განცხადებით, მათი შეძენა სულ მცირე, 2012 წლამდე არ იგეგმებოდა. საბოლოოდ, შესყიდვა არ განხორციელდა. 2022 წლის თებერვალში ცნობილი გახდა, რომ უნგრეთი დაუზუსტებელი რაოდენობის M142 HIMARS სისტემების შეძენას გეგმავს. ნიდერლანდებმა HIMARS სისტემების შეძენაზე ინტერესი შეიარაღებული ძალების საცეცხლე შესაძლებლობების გაზრდის მიზნით მას შემდეგ გამოხატა, რაც ქვეყანამ M270 MLRS სისტემები ხარჯების დაზოგვის მიზნით 2004 წელს შეიარაღებიდან ამოიღო. 2012 წლის დეკემბერში კატარმა აშშ-ს აცნობა 7 ერთეული M142 HIMARS სისტემის შესყიდვის სურვილის შესახებ. გარდა ამ სისტემებისა, უნდა მომხდარიყო 60 ერთეული M57 MGM-140 ATACMS Block 1A T2K უნიტარული ტაქტიკური რაკეტის და 30 M31A1 მართვადი საარტილერიო რაკეტის შეძენა. საერთო ღირებულება დაახლოებით $406 მილიონი იქნებოდა. 2019 წლის 2 აპრილს South China Morning Post-მა, ახალი ამერიკული უსაფრთხოების ცენტრის ინფორმაციაზე დაყრდნობით გაავრცელა ცნობა, რომ ფილიპინების ხელისუფლება და აშშ განიხილავდნენ HIMARS სისტემების პოტენციურ შეძენასა და განლაგებას სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში არსებული ხელოვნური კუნძულების ზრდადი მილიტარიზაციის საპირწონედ ჩინეთის მხრიდან. ეს შესაძლებელს გახდიდა, განხორციელებულიყო ზუსტი შეტევები სპრეტლის ხელოვნური კუნძულების მიმართულებით. საბოლოოდ, ფილიპინების შეზღუდული ბიუჯეტის გამო, შესყიდვა ვერ განხორციელდა. 2020 წლი ოქტომბერში ტრამპის ადმინისტრაციამ კონგრესს აცნობა, რომ იგეგმებოდა HIMARS-ების მიყიდვა ტაივანისთვის. შევედეთმა ქვეყნის შორსმოქმედი საარტილერიო შესაძლებლობების გაუმჯობესების გეგმის ფარგლებში ინტერესი გამოხატა HIMARS-ების შეძენასთან დაკავშირებით. 2021 წლის ოქტომბერში სისტემებმა მონაწილეობა მიიღო შვედეთის კუნძულ გოტლანდზე გამართულ წვრთნებში.
სქოლიო
კატეგორია:შეიარაღება კატეგორია:ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები კატეგორია:არტილერია
ავტოფელაცია
250px|მინიატიურა|მამაკაცი ასრულებს ავტოფელაციას ავტოფელაცია — ორალური სიმულაციის აქტი, საკუთარი პენისის მასტურბაციის ერთ-ერთი ფორმა. იგი ფიზიკურად შესაძლებელია მამაკაცისათვის, რომელიც საკმარისად ელასტიურია და აქვს საკმარისი ზომის პენისი, ან ორივე ერთად, რათა შესძლოს ავტოფელაცია. ავტოფელაცია პოპულარულია პორნოგრაფიაში. ხელით მასტურბაციასთან ერთად, ავტოფელაცია შეინიშნება კაპის მიწის ციყვებში (Xerus inauris).
ისტორია
როგორც ეგვიპტოლოგი დეივიდ ლორტონი აღნიშნავს, ეგვიპტეში, მრავალ უძველეს ტექსტში საუბარია ავტოფელაციაზე, როგორც ერთ-ერთ რელიგიურ კომპონენტზე; როგორც ღმერთების სამეფოში, ისე რელიგიური რიტუალების მიმდევრებში. ლორტონის თანახმად, პაპირუსში 28, 20–24 არსებობს ლექსი, რომელიც ყვება როგორ შექმნა მზის ღმერთმა რამ ღმერთი შუ და ქალღმერთი ტენფუტი — რამ ავტოფელაციის შემდეგ საკუთარი სპერმა მიწაზე გადმონერწყვა. უძველეს ეგვიპტურ ტექსტებში ამ აქტს ძირითადად ასრულებს ღმერთი ატუმი; ტექსტების უმრავლესობა აღწერს მხოლოდ სპერმის დაღვრას ან მასტურბაციას, მაგრამ არა ორივეს ერთად.
მიშელ ფუკო ძველბერძენი არტემიდორის ნაწარმოებ Oneirocritica-ს აიდენტიფიცირებს როგორც აქტს, როდესაც „[ერთის] სასქესო ორგანო ხვდება ერთის [საკუთარ] პირში“, როგორც საკუთარ თავთან დამყარებული ურთიერთობის ერთ-ერთი სახე სამიდან. არტემიდორის აზრით, ეს „არაბუნებრივი“ აქტი მოასწავებს ერთის ბავშვის სიკვდილს, ერთის სატრფოს დაკარგვას ან უკიდურეს სიღატაკეს.
მაგალითები კულტურაში
ავტოფელაცია წარმოჩენილია საკმაოდ მცირე რაოდენობის პრონოგრაფიულ ფილმებში. მისი შესრულების უნარი გააჩნია ზოგიერთ მსახიობს, მათ შორისაა რონ ჯერემი 1970-იანი წლების ფილმებში. სხვა მსახიობთა შორის არიან სკოტ ო'ჰარა, კოლ იანგბლუდი, სტივ ჰოლმზი და რიკი მარტინესი. ინგლისელი მწერლის, ბრაიან ოლდისის 1970 წელს გამოცემულ ნახევრად ავტობიოგრაფიულ რომანში „ხელაწეული ბიჭი“, აღწერილია ბრიტანული სკოლა-ინტერნატის მოსწავლე ბიჭების ჯგუფური მასტურბაცია. ერთ ბიჭს, რომელსაც განსაკუთრებით დიდი პენისი აქვს, შეუძლია მინეტი თავად გაიკეთოს.
სქოლიო
კატეგორია:ორალური სექსი
მართა ჯეფერსონ რენდოლფი
250პქ|მინი|მართა ჯეფერსონ რენდოლფი მართა ჯეფერსონ რენდოლფი (დ. 27 სექტემბერი, 1772 — გ. 10 ოქტომბერი, 1836) — ამერიკის შეერთებული შტატების მესამე პრეზიდენტის, თომას ჯეფერსონისა და მისი ცოლის, მართა უოლეს სკელტონ ჯეფერსონის ქალიშვლი. დაიბადა მონტიჩელოში (ვირჯინია), შარლოტსვილის მახლობლად.
მართა შტატისა და სახელმწიფოს პოლიტიკურ მოხელეზე, ვირჯინიის გუბერნატორ თომას მან რენდოლფ უმცროსზე (1819-1822) დაქორწინდა. მათ 13 შვილი შეეძინათ. დაქვრივების შემდეგ, მამამისი პრეზიდენტი იყო და ზოგჯერ მასთან ერთად თეთრ სახლში ცხოვრობდა, დიასახლისისა და არაფორმალურად, პირველი ლედის როლს ირგებდა. მოხუცებულობის ჟამს მართა მამასთან ძალიან ახლოს იყო. ჯეფერსონის შვილთაგან მართა ერთადერთი იყო, რომელმაც 25 წელზე დიდხანს იცოცხლა.
ადრეული წლები
მართა ჯეფერსონი 1772 წლის 27 სექტემბერს, ვირჯინიაში მამის სამკვიდროში, მონტიჩელოში დაიბადა. მშობლებს 10 წლიანი თანაცხოვრების შემდეგ ექვსი შვილი შეეძინათ: მართა (1772–1836), ჯეინი (1774-1775), ვაჟი, რომელმაც მხოლოდ რამდენიმე კვირა იცოცხლა (1777), მერი უოლესი (1778-1804), ლიუსი ელიზაბეთი (1780-1781) და კიდევ ერთი ლუსი ელიზაბეთი (1782-1785). სრულწლოვანების ასაკს მხოლოდ მართამ და მერიმ მიაღწიეს.
მართა მაღალი და გამხდარი იყო, კუთხოვანი სახის მოყვანილობისა და წითელთმიანი. როგორც ამბობდნენ, მამას ჰგავდა და შემდეგში მართლაც დაემსგავსა მას.
ოჯახი
მართას ბებია-ბაბუა (მამის მხრიდან) პლანტატორი და მკვლევარი პიტერ ჯეფერსონი და ჯეინ რენდოლფი იყვნენ. დედამისი ჯონ უოლესისა (1715-1773) და მისი პირველი ცოლის, მართა ეპსის (1712-1748) ერთადერთი ქალიშვილი იყო. უოლესი ადვოკატი, მონებით მოვაჭრე, ბრისტოლის სავაჭრო კომპანიის - Farrell & Jones - ბიზნეს აგენტი და შეძლებული პლანტატორი იყო, რომელიც ინგლისში, ლანკაშირში დაიბადა. 19 წლის ასაკში მან ოჯახი ინგლისში დატოვა და 1734 წელს ვირჯინიაში მარტო გაემგზავრა. უოლესი 1773 წელს გარდაიცვალა და მართას მშობლებმა 135 მონა, 11 000 აკრი (4500 ჰექტარი) მიწა და სამკვიდროს ვალები მემკვიდრეობით მიიღეს. ჯეფერსონს წლები დასჭირდა ვალების გასასტუმრებლად.
დედის გარდაცვალება
მართას დედა 1782 წლის 6 სექტემბერს, ჯეფერსონის მეექვსე ბაშვის დაბადებიდან 4 თვის შემდეგ, 33 წლის ასაკში გარდაიცვალა. შემდეგში მართა ამ პერიოდის შესახებ წერდა, რომ „იმ მელანქოლიურ პერიოდში, ის მამის მუდმივი თანხმლები გახლდათ“. დედას ჯეფერსონისთვის უთხოვია, მისი გარდაცვალების შემთხვევაში, სხვა ქალი არ შერთო ცოლად და თომასი ასეც მოიქცა. მართამ ქმარს ეს შვილების დაცვისთვის სთხოვა, რადგანაც თვითონ დედინაცვლებთან უთანხმოებები ჰქონდა.
12 წლიდან 17 წლამდე, დედის გარდაცვალების შემდეგ, ის და მამამისი,როდესაც ჯეფერსონი საფრანგეთში აშშ-ის ელჩის მოვალეობას ასრულებდა, პარიზში ცხოვრობდნენ. მას შემდეგ, რაც ჯეფერსონმა იმის გარანტია მიიღო, რომ პროტესტანტი მოსწავლეები რელიგიური დარიგებებისგან თავისუფლდებოდნენ, მამამ ნენსი პენტემონის სააბატოში, ექსკლუზიურ სამონასტრო სკოლაში მიიყვანა. მას შემდეგ კი, როცა მართამ კათოლიკობის მიღების სურვილი გამოთქვა, ჯეფერსონმა ის და მისი უმცროსი და - პოლი - მაშინვე სკოლიდან გამოიყვანა.
ქორწინება და ოჯახი
thumb|right|250px|თომას მან რენდოლფ უმცროსი 1790 წელს, 18 წლის ასაკში, მართა თომას მან რენდოლფ უმცროსზე დაქორწინდა. რენდოლფი პლანტატორი და მისი მესამე ბიძაშვილი იყო. ქორწინებიდან მცირე ხნის შემდეგ ჯეფერსონმა შვილს საქორწინო საჩუქრის სახით 8 მონა გაუგზავნა, მათ შორის, მოლი ჰემიჯი, ჰემიჯის უფროსი ქალიშვილი.
წყვილს 13 შვილი შეეძინა. მშობლებისაგან განსხვავებით, მართას შვილებიდან 11-მა სრულწლოვანებას მიაღწია:
პოპულარულ კულტურაში
მართა ჯეფერსონ რენდოლფი სტეფანი დრეისა და ლაურა კამოიეს ისტორიული რომანის - America's First Daughter - მთავარი პერსონაჟია. რომანი ძირითადად, ჯეფერსონის წერილებზე დაყრდნობითაა შექმნილი.
1995 წლის ფილმში, ჯეფერსონი პარიზში, მართას როლს გვინეთ პელტროუ ასრულებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1772 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1836 კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი ხალხი კატეგორია:XVIII საუკუნის ქრისტიანები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ქალები კატეგორია:XIX საუკუნის ქრისტიანები კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები კატეგორია:ინგლისური წარმოშობის ამერიკელები კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტების შვილები კატეგორია:ვირჯინიის პირველი ქალბატონები კატეგორია:ჯეფერსონის ოჯახი
ყაზანბათანი
ყაზანბათანი (Qazanbatan) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 1011 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
თბილისის საბაღოსნო სკოლა
თბილისის საბაღოსნო სკოლა — საბაღოსნო სკოლა თბილისში.
დაარსდა 1886 წელს. იყო პირველდაწყებითი სამეურნეო სასწავლებელი. თეორიულ საგნებთან ერთად დიდი ადგილი ეთმობოდა პრაქტიკოულ მეცადინეობას მევენახეობაში, მეხილეობაში, მებოსტნეობაში. 1918 წელს სკოლასთან გაიხსნა ბოსტნეულის კონსერვების დამამზადებელი ქარხანა. სკოლასთან მუდმივად არსებობდა მოკლევადიანი კურსები. სკოლამ არსებობის 35 წლის მანძილზე 300-ზე მეტი სპეციალისტი მებაღე მოამზადა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის სკოლები
აზულეჟუ
აზულეჟუ — პორტუგალიური კერამიკული ჭიქური კაფელ-კრამიტის მეშვეობით შექმნილი ნამუშევარი, რომელიც უმთავრესად გამოიყენებოდა ეკლესიების და სასახლეების გასაფორმებლად. აზულეჟუ არა მხოლოდ ორნამენტისათვის გამოიყენებოდა არამედ მას ტემპერატურის კონტროლის ფუნქციაც ჰქონდა საცხოვრებელ სახლებში. ბევრი აზულეჟუ ნამუშევარი პორტუგალიის ისტორიას გადმოსცემს. სიტყვა აზულეჟუ არაბული სიტყვა „ზილიჯი“-საგან წარმოსდგება და ნიშნავს „გაპრიალებულ ქვას“. პორტუგალიური აზულეჟუს ყველაზე ძველი ნიმუში გამოყენებულია სინტრის სასახლეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:პორტუგალიის არქიტექტურა კატეგორია:კერამიკა
მარჯანიშვილი
საკუთარი სახელი მარჯანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
აშურ-ნადინ-აჰე I
აშურ-ნადინ-აჰე I — ასურეთის მეფე. აშურ-ნადინ-აჰე I სამეფო ტახტზე აშურ-რაბი I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1435 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1420 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ელილ-ნასირ II ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
აბას III
აბას III (, დ. იანვარი, 1732 — გ. თებერვალი, 1740) — სეფიანების დინასტიის ბოლო, მეთერთმეტე წარმომადგენელი, ირანის ნომინალური შაჰი 1732-1736 წლებში, შაჰ-თამაზ II-ისა და შაჰფური ბეგუმის ვაჟი.
იგი ახლადდაბადებული იყო, როდესაც 1732 წელს, ნადირ ხანმა (მომავალში ნადირ-შაჰმა), მამამისი ტახტიდან გადააყენა და მისი სამწლიანი მმართველობა დაასრულა, ხოლო ჩვილი აბასი ირანის შაჰად გამოაცხადა. რა თქმა უნდა, აბასი იყო ირანის ნომინალური მმართველი, სინამდვილეში ირანს ნადირ-ხანი მართავდა.
4 წლის შემდეგ, ნადირ-ხანმა აბასიც გადააგდო ტახტიდან და ტახტზე თავად ავიდა ნადირ-შაჰის სახელით. ამით დასრულდა სეფიანების თითქმის ორ საუკუნენახევრიანი მმართველობა. ნადირ შაჰი ტყვეობაში ამყოფებდა თამაზსა და მის მცირეწლოვან შვილს. 1740 წელს, როდესაც ნადირ-შაჰი ლაშქრობაში იმყოფებოდა, მისმა ვაჟმა შეიტყო, რომ იგი გარდაიცვალა და იმისთვის, რომ ტახტის შემცილებელი არავინ ჰყოლოდა, ყოფილი შაჰების: თამაზ II-ისა და აბასის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა.
სქოლიო
კატეგორია:სეფიანთა დინასტია კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია: დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1732 კატეგორია:გარდაცვლილი 1740 კატეგორია:სპარსეთის მოკლული მონარქები
ვოლკ ჰანი
პროფესიონალური ჭიდაობის კარიერა
1995 წლის ტურნირში იგი მეოთხედფინალში გავიდა, თუმცა მაედას წინააღმდეგ დამარცხდა; 1996 წელს ჰანსმა რეპუტაცია ნარუსეს, ჩუიოში კოჰსაკის, ტარიელ ბიჭაძისა და კიოში ტამურას დამარცხებით აიმაღლა. მისი უკანასკნელი პროფესიონალური ჭოდაობის მატჩი RINGS-ში 2001 წელს, ლეგენდალურ იოშიაკი ფუჯივარას წინააღმდეგ შედგა; აღნიშნული მატჩი ფრედ დასრულდა.
მიღწევები
„Fighting Network Rings“-ში ჰანის მიღწევები შემდეგნაირია: იგი არის 1994 და 1996 წლის მეგა საბრძოლო ტურნირის გამარჯვებული; აგრეთვე 1995 და 1997 წლების მეგა საბრძოლო ტურნირების სახევარფინალისტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:რუსი მოჭიდავეები
ალტუფიევო
ტოპონიმი ალტუფიევო შეიძლება აღნიშავდეს:
სეიდლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სეიდლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი ჩუგუნაშვილი
გიორგი ჩუგუნაშვილი (დ. 23 თებერვალი, 1777 — გ. 16 მაისი, 1827, დაკრძალულია ალექსანდრე ნეველის ლავრა, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი.
ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბაგრატიონის წიგნსაცავის აღწერილობიდან დაწყებული, თითქმის ყველა ბიბლიოგრაფიული ხასიათის გამოცემაში აღნიშნულია, რომ გიორგი ჩუგუნოვმა 1823 წელს პეტერბურგში ენციკლოპედია გამოსცა ქართულ ენაზე.
წარმოშობით იმერელი აზნაური, გიორგი მაკარის ძე ჩუგუნაშვილი პეტერბურგში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. იგი ცნობილი იყო, როგორც მწერალი, მრავალმხრივი მოღვაწე — ენციკლოპედისტი, საგარეო საქმეთა კოლეგიის თარჯიმანი. მისი გვარი ლიტერატურაში სხვადასხვაგვარად იხსენიება — ჩუგუნოვად, ჩუგუნევად, ჩუგუნაშვილად, ჩუგუნისძედ და ხანაც სულაც ჩუბინოვში ეშლებათ. ერთადერთი წყარო, რომლის მიხედვით, ასე თუ ისე, მოკლედ დახასიათებულია ჩუგუნოვის ლიტერატურული მოღვაწეობა არის იოანე ბატონიშვილის „კალმასობა“, რომლის ერთ ნაწილში იგი მოხსენიებულია „მშვენირ შემთხზველთა შორის“, როგორც ლიტერატორი და მთარგმნელი.
1923 წელს გიორგი ჩუგუნოვმა პეტერბურგში იოსებ იოანესიანის სტამბაში დაბეჭდა ენციკლოპედია ქართულ ენაზე სახელწოდებით „ენციკლობედია ანუ შეკრებილობა ზნეობითთა სწავლათა ჰაზრთანი, და განსჯანი სხუათა და სხუათა თავთათვის დათხზული და აღსხმული ანბანთა ზედა“ და რომლის სატიტულე გვერდიდან ვგებულობთ, რომ ენციკლოპედია არის „ფრანციცული წერილითგან რუსულსა ზედა გადმოღებული კოლლეჟსკის ასსესორის პრიკლონცკის მიერ, ხოლო რუსულისა ენისაგან ქართულსა ზედა ტიტულარნის სოვეტნიკის გიორგი ჩუგუნოვის მიერ“. წიგნი შედგებოდა სამი ნაწილისაგან: 1. „საკუთრივ ენციკლოპედია“, 2. „ფიზიკა“, 3. „ზნეობითი სწავლება“. ენციკლოპედია თავის დროზე იმდენად პოპულარული ყოფილა, რომ ხელნაწერების სახითაც კი ვრცელდებოდა. ჩუგუნოვს უთარგმნია აგრეთვე ეკატერინე მეორის განაწესი „ნაკაზი“ — ფილოსოფიურ-იურიდიული ტრაქტატი.
იმ დროისთვის პეტერბურგში ქართული წიგნის გამოცემა განსაკუთრებით აღნიშვნის ღირსია, ვინაიდან ასეთი წიგნები მაშინ თითზე ჩამოითვლებოდა. მით უმეტეს, თუ მხედველობაში მივიღებთ, რომ ჩუგუნოვის შრომა ქართული წიგნის ისტორიაში შევიდა, როგორც პირველი ქართულ ენაზე სტამბურად ნაბეჭდი „ენციკლოპედია“, რითაც საპატიო ადგილი დაიმკვიდრა. წიგნი მნიშვნელოვანია, იმითაც რომ იგი ჩუგუნოვს წარმოგვიდგენს არა მარტო როგორც სწავლულ-ენციკლოპედისტსა და მთარგმნელს, არამედ როგორც გამომცემელსაც, მისი მხატვრულ-ტექნიკური გაფორმება, ფორმატი მასალის განლაგება და სხვა კომპონენტები მიუთითებენ ჩუგუნოვის სასტამბო გამოცდილებაზე.
პეტერებურგის ქართულ კოლონიას გიორგი ჩუგუნოვის სახით ჰყავდა სამშობლოზე უზომოდ შეყვარებული კაცი, პატრიოტი მოღვაწე. იმის გამო, რომ ჩუგუნოვი 50 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ვერ მოასწრო შემოქმედებითი გეგმების განხორციელება და პეტერბურგის ქართველთა შორის თავალსაჩინო ადგილის დაკავება. მისი ღვაწლი ენციკლოპედიური ცოდნის განვითარების საქმეში, ჯერ კიდევ ჯეროვნად გამოკვლეული არ არის.
ქვიშხეთის ქუჩა
ქვიშხეთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე), დავით გურამიშვილის გამზირსა და რკინიგზას შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში. სახელი ეწოდა ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე კურორტისა და სოფლის ქვიშხეთის მიხედვით.
მასიეჟ როსიევიჩი
მასიეჟ როსიევიჩი (დ. 31 ივლისი, 1977) — პოლონელი მძლეოსანი სპორტული სიარულის სახეობაში. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე საქართველოს სახელით გამოვიდა 50 კმ-იან დისტანციაზე. ლონდონში გამგზავრებამდე საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების წევრები, მათ შორის მასიეჟი, მიხეილ სააკაშვილმა პრეზიდენტის სასახლეში მიიღო და სპორტულ თამაშებში წარმატებები უსურვა. 2011 წელს, როსიევიჩმა საქართველოს მოქალაქეობა მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი მძლეოსნები კატეგორია:დაბადებული   31 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1977
ლუი-ევგენი კავენიაკი
ლუი-ევგენი კავენიაკი (Louis-Eugène Cavaignac; დ. 15 ოქტომბერი, 1802, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 28 ოქტომბერი, 1857, იურნე, საფრანგეთი) — ფრანგი მარშალი, პოლიტიკოსი, დიპლომატი, საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე, 1848 წლის რევოლუციის აქტიური მონაწილე და ერთ-ერთი ორგანიზატორი. პრემიერ-მინისტრი 1848 წელს, იმავე წელს დანიშნული იყო ალჟირის გუბერნატორად და ომის მინისტრად.
1830 წელს მსახურობდა ლუი-ფილიპ ორლეანელის ერთგულთა არმიაში. 1831 წელს დაითხოვეს ჯარიდან რესპუბლიკური შეხედულებების გამო, მაგრამ 1832 წელს გაიწვიეს ალჟირში და დანიშნეს აფრიკის ფრონტის მეთაურად. მისი სარდლობით ფრანგებმა ოსმალთა მფლობელობაში მყოფი ალჟირის ოკუპირება მოახერხეს.
1848 წლის თებერვალში მონაწილეობა მიიღო რევოლუციაში. იმავე წელს დაიკავა სხვადასხვა თანამდებობები, მათ შორის პრემიერ-მინისტრიც. ივნისში სასტიკად ჩაახშო მუშათა აჯანყება, რომლის დროსაც 12,000-მდე ადამიანი დაიღუპა. მალევე მთელ ქვეყანაზე კონტროლის დამყარება განიზრახა, რაც ვერ მოახერხა. 1848 წლის 20 დეკემბერს საფრანგეთში პირველი საპრეზიდენტო არჩევნები ჩატარდა, რომლის შედეგად დამყარდა საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკა და პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ნაპოლეონ III. კავენიაკმა ვერ მოახერხა ძალაუფლების შენარჩუნება და არჩევნების დღესვე დატოვა პოსტი.
თანამდებობის დატოვების შემდეგ აქტიურად ჩაერთო ოპოზიციის მხარეს. ის 1851 წელს მცირე ხნით დააპატიმრეს კიდეც. პატიმრობის შემდეგ ის დაოჯახდა და სიცოცხლის ბოლო წლები იურნეში გაატარა, სადაც აღესრულა 1857 წელს, 55 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები კატეგორია:დაბადებული 1802 კატეგორია:გარდაცვლილი 1874 კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი
ტროიანი
ტროიან ჰორსი (Trojan horse — „ტროას ცხენი“) — მალვეარი, რომელსაც აქვს უნარი შეასრულოს სასურველი ფუნქცია და გაამარტივოს მომხმარებლის კომპიუტერულ მონაცემებზე წვდომა. მისი მიზანი არაა სხვა ფაილებში შეღწევა ვირუსის მსგავსად. ტროიან ჰორსებს შეუძლიათ მოიპარონ ინფორმაცია ან ავნონ კომპიუტერულ სისტემას. ტროიანებმა შეიძლება გამოიყენონ დრაივ დაუნლოადები ან დააინსტალირონ თავი ონლაინ თამაშების ან ინტერნეტ აპლიკაციების მეშვეობით იმისათვის, რომ მიაღწიონ სასურველ კომპიუტერამდე.
ტროიანის სახეები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კიბერდანაშაული
ჯონ ჰიუსტონი
ჯონ ჰიუსტონი (John Huston; დ. 5 აგვისტო, 1906 — გ. 28 აგვისტო, 1987) — ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, და მსახიობი. ის არის 37-ზე მეტი ფილმის სცენარისტი და რეჟისორი. ბევრი მათგანი დღეს კინემატოგრაფიის კლასიკადაა მიჩნეული. 46 წლიანი კარიერის მანძილზე მიიღო ოსკარის 15 ნომინაცია და 2 ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ვლადიმერ დარსალია
ვლადიმერ (ძაძ) ხარიტონის ძე დარსალია (Ӡаӡ Дарсалиа; დ. 29 აგვისტო, 1898, სოფ. გუფი, ახლანდ. ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 დეკემბერი, 1977, სოხუმი) — აფხაზი მწერალი. წერდა აფხაზურ ენაზე.
დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიკური ტექნიკუმი (1923) და ყუბანის სახელმწიფო პედაგოგიკური ინსტიტუტი (1928). 1928–1959 წლებში მუშაობდა გაზეთ „აფსნი ყაფშის“ რედაქციაში. პირველი ლექსი 1919 წელს გამოაქვეყნა, პირველი პიესა „ხატი და ვნებანი“ — 1928 წელს. მნიშვნელოვანი კრებულებია „მოთხრობები და პიესები“ (1954, 1959), „წყაროსთან“ (1967), „რჩეული“ (1970), „მოთხრობები“ (1977); აგრეთვე მოგონებების წიგნი „ცხოვრებიდან“, ვრცელი ისტორიული მოთხრობა „მორევი“ და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:აფხაზი მწერლები კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ურანმარკის რაიონი
ურანმარკის რაიონი (Distrito de Uranmarca) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ჩინჩეროსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3100 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 040 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20.44 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 148.73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩინჩეროსის პროვინციის რაიონები
დარჩეთის არქეოლოგიური ძეგლები
დარჩეთის არქეოლოგიური ძეგლები — არქეოლოგიური ძეგლები სოფელ დარჩეთის (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) დასავლეთ ნაწილში, „გიოაანთ ხოდაბუნზე“ (ამ ადგილს „საბურესაც“ უწოდებენ).
1974 წელს გამოვლინდა სამაროვანი. გაითხარა ძვ. წ. I – ახ. წ. I საუკუნეების ინჰუმაციური ორმოსამარხი. მასში აღმოჩნდა მოვარდისფროდ გამომწვარი 2 სასმისი, ნახევარსფერული ფიალა, ბრინჯაოს გვერგვი, რკალშეზნექილი სამაჯური და რკინის ორთითი. სამაროვნის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 10 მ-ზე, გამოვლინდა ძვ. წ. I ს. – ახ. წ. II საუკუნეების ნამოსახლარი. გადმოცემით აქ ეკლესია მდგარა, რომელიც დაუნგრევიათ. ეკლესიის საძირკვლის გამოსავლენად გაჭრილ სადაზვერვო თხრილში (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) აღმოჩნდა VI–VIII საუკუნეების აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ დამხრობილი ქვის კოლექტიური სამარხი (2,2 მ × 0,9 მ × 0,7 მ), რომელშიც 6 ადამიანის ჩონჩხი იყო. ერთ ჩონჩხს ჰქონდა პირვანდელი მდგომარეობა — დაკრძალული იყო გულაღმა, გულხელდაკრეფილი, თავით დასავლეთისკენ. სამარხში აღმოჩნდა რკინის მშვილდსაკინძის ფრაგმენტები, სარდიონის მძივი, რკინის სამაჯურის ფრაგმენტები, ბრინჯაოს მშვილდსაკინძი, ბრინჯაოს ბეჭდის ნატეხები, ოქროს ცალი საყურე და სხვ. ბრინჯაოს ბეჭდის ფარაკზე გამოსახულია პირდაპირ მდგომი ხელებგაშლილი მამაკაცის ფიგურა, თავზე ადგას ბიზანტიის იმპერატორთა მსგავსი გვირგვინი, რომელიც ჯვრით ბოლოვდება. მასალა დაცულია კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დავაო-დე-ორო
დავაო-დე-ორო (ოპფიციალურად დავაო-დე-ოროს პროვინცია; სებ: Lalawigan sa Davao de Oro) — ფილიპინების ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს მინდანაოში, დავაოს რეგიონში. დედაქალაქია ნაბუნტურანი. წარსულში შედიოდა ჩრდილოეთ დავაოს პროვინციის შემადგენლობაში, რომელსაც 1998 წელს გამოეყო.
პროვინციას დასავლეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან — სამხრეთი აგუსანი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი დავაო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით დავაოს ყურეა გადაჭიმული. პროვინციის პირველი გუბერნტორი ხოსე კაბალიერო იყო.
ისტორია
დავაო-დე-ორო ფილიპინების 78-ე პროვინციაა. იგი 1998 წლის 30 იანვარს 8470-ე რესპუბლიკური აქტის მიღების შემდეგ შეიქმნა, რომელსაც პრეზიდენტმა ფიდელ რამოსმა მოაწერა ხელი. ოფიციალურად ახალ პროვინციას კომპოსტელის ხეობა ეწოდა. იმავე წლის 7 მარტს პროვინციის მუნიციპალიტეტებში სახელწოდების ცვლილების რატიფიცირებისთვის პლებისციტი ჩატარდა.
1955 წელს ახალი საბონგის ბარანგაი ასუნსიონის მუნიციპალიტეტიდან კომპოსტელის მუნიციპალიტეტს მიეკუთვნა. 1957 წლის 23 ივნისს პრეზიდენტმა კარლოს გარსიამ ხელი მოაწერა 2038-ე რესპუბლიკურ აქტს, რომლის საფუძველზეც კომპოსტელა ნაბუნტურანს გამოეყო. პირველ მერად პიო გალენსოგა დაინიშნა. იმავე წელს კაოს, მაგკაგონგის, მარგოსანის, მატილოს, მაგანგიტის, კაბაკუნგანის, ტიგბატინაოსა და კამანლანგანის სიტიოები სანტო-ნინიოს ბარანგაიში გაერთიანდა.
კომპოსტელის ხეობის დავაო-დე-ოროდ გადარქმევის შესახებ კანონპროექტი სენატმა 2019 წელს მიიღო. პროვინციული მოხელეები, რომლებსაც გუბერნატორი ხავიე ტირონ იუ ხელმძღვანელობდა, ფიქრობდნენ, რომ პროვინციის დასახელება მის გეოგრაფიულ მდებარეობასთან მიმართებაში გაუგებრობებს ქმნიდა და ზოგჯერ სახელწოდება კაგაიანის ხეობასთან და სებუში მდებარე კომპოსტელასთან ასოცირდებოდა. პლებისციტი 2019 წლის 7 დეკემბერს ჩატარდა, რომელშიც მოსახლეობის უმრავლესობას პროვინციის სახელის ცვლილებას დაუჭირა მხარი.
გეოგრაფია
დავაო-დე-ოროს ფართობი 4 479.77 კმ²-ია. ის დავაოს რეგიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. დასავლეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან — სამხრეთი აგუსანი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი დავაო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით დავაოს ყურეა გადაჭიმული. დავაო-დე-ორო 11 მუნიციპალიტეტად იყოფა, რომლებიც 2 საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით, დავაო-დე-ოროს მოსახლეობა 736 107 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 160 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე.
პროვინციის მოსახლეობის უმრაბლესობა სებუდან, სამარიდან, ბოჰოლიდან და ვისაიასის სხვა პროვინციებიდან ჩამოსული მიგრანტები არიან. პროვინციის კულტურულ უმიცრესობას კალაგანები, მანსაკები, მანდაიები, დიბაბავონები, მანგუანგანები და მანობოები წარმოადგენენ.
დავაო-დე-ოროს მოსახლეობის უმრავლესობა სებუანურ ენაზე საუბარობს. პროვინციის მოსახლეობის მეორე ენებია: კალაგანის, მანსაკის, მანგაიის, ატას მანობოს, დიბაბავნონის, ტაგალური და ინგლისური ენები.
პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობას რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები წარმოადგენენ. ისინი მოსახლეობსი 74%-ს შეადგენენ. მოსახლეობის 15% პროტესტანტიზმის მიმდევარია, 2% - ქრისტეს ეკლესიის. სხვა რელიგიური უმცირესობებს სუნიტი ისლამისტები და ანიმისტები მიეკუთვნებიან.
ეკონომიკა
2017 წელს აუდიტის კომისიამ დავაო-დე-ორო ფილიპინების მეორე უმდიდრეს პროვინციად დაასახელა. იმავე წელს პროვინციულმა მთავრობამ რეკორდულად მაღალი, 18.75 მილიარდი ფილიპინური პესოს ღირებულების აქტივები დააფიქსირა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო მინდანაოში. პროვინციის სიმდიდრეზე ბიზნეს ცენტრების სიმრავლე, ბანანის პლანტაციები, ოქროსა და ვერცხლის მაღაროების სიმრავლე და სანტრასპორტო ინფრასტრუქტურა მიანიშნებს.
პროვინციის ეკონომიკის წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. მთავარი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებია: ბრინჯი, არაქისი, კაკაო, ყავა, პაპაია, მანგო, ქოქოსი და ბანანი. პროვინციის მოსახლეობის მცირე ნაწილს თევზის გუბურები აქვს.
მმართველობა
დავაო-დე-ოროს აღმასრულებელი ხელისუფლები მეთაური გუბერნატორია. ვიცე-გუბერნატორი დავა-დე-ოროს პორვინციული საბჭოს, პროვინციის საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარეა. ყოველი მუნიციპალიტეტი საკუთარ მერსა და ვიცე-მერს ირჩევს, რომელიც მუნიციპალურ საბჭოს ხელმძღვანელობს. პროვინცია ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში ორი დეპუტატითაა წარმოდგენილი. პროვინციის თითო საკანონმდებლო რაიონიდან 1 დეპუტატი აირჩევა. პროვინციის რეგიონული სასამართლო ნაბუნტურანში მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:დავაო-დე-ორო კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ფილიპინების ხეობები კატეგორია:დავაოს რეგიონი კატეგორია:1998 წელს დაარსებული ქევყნები და ტერიტორიები
ნატალი კოგლინი
ნატალი კოგლინი (Natalie Anne Coughlin Hall; დ. 23 აგვისტო, 1982) — ამერიკელი მოცურავე. ოლიმპიური თამაშების თორმეტ გზის მედალოსანი. კალიფორნიის უნივერსიტეტში სწავლისას, იგი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც 100 მეტრზე ზურგით ცურვას წუთზე ნაკლები დრო მოანდომა. 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე, იგი გახდა პირველი ამერიკელი ქალი სპორტსმენი, რომელმაც მოიპოვა ექვსი ოლიმპიური მედალი ერთ ოლიმპიადაზე და პირველი ქალი, რომელმაც ზედიზედ ორ ოლიმპიადაზე მოიპოვა ოქროს მედალი 100 მეტრზე ზურგზე ცურვაში. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მან 4 × 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ესტაფეტაში მოიპოვა ბრინჯაო. იგი ჯენი ტომპსონთან და დარა ტორესიდარა ტორესთან ერთად გახდა ყველაზე მეტი მედლის მფლობელი მოცურავეები ოლიმპიადების ისტორიაში. მთლიანობაში ნატალი კოგლინს თავისი კარიერის მანძილზე მოპოვებული აქვს 12 ოლიმპიური მედალი, 20 მსოფლიო ჩემპიონატის მედალი დიდ აუზში, 7 მსოფლიო ჩემპიონატის მედალი პატარა აუზში.
კოგლინის წარმატებამ მას ერთხელ მოაპოვებინა წლის მოცურავის და სამჯერ წლის ამერიკელი მოცურავის ტიტული.
ადრეული წლები
კოგლინი დაიბადა ვალეხოში, კალიფორნიაში. მას ირლანდიური და ფილიპინური ფესვები აქვს. კოგლინმა პირველად ცურვა ვალეხოს კლუბში, 8 წლის ასაკში დაიწყო, სადაც მისი მწვრთნელი ტიფი ვილიამსი იყო. 2000 წელს მან კაროლდელეს საშუალო სკოლა დაამთავრა.