cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბურკინა-ფასო
მასმედია
ONATEL-ის კომპანია FasoNet წამყვანი ინტერნეტ-პროვაიდერია ქვეყანაში, დომინანტია ADSL-ის და EV-DO-ის ტექნოლოგიების სიხშირის ზოლის ბაზარზე ფიქსირებულ უკაბელო მომსახურებაში.
მობილური ოპერატორები ემსახურებიან მონაცემების გადაცემას GPRS-ის და EDGE-ს ტექნოლოგიების გამოყენებით, ასევე მესამე თაობის (3G) მობილურ კავშირს ფართეზოლიანი ტექნოლოგიებით, რომელიც 2013 წელს შემოიტანა ინდურმა კომპანია Bharti Airtel-მა.
2013 წლის მარტში საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირის სუბსაჰარული აფრიკის ინტერნეტში საერთაშორისო ჩართვის კვლევების ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ ბურკინა-ფასოს „ინტერნეტ-ბაზარი არ არის საკმარისად დინამიური და კონკურენტუნარიანი“ და რომ ინტერნეტ-შესაძლებლობის მობილური ტელეფონების მაღალი ხარჯები (ექვსჯერ უფრო მეტი დანახარჯი ძირითად მობილურ ტელეფონზე) და მობილური ინტერნეტის გამოწერა (შვიდჯერ უფრო მეტი დანახარჯი ძირითად მობილურ ტელეფონზე) ზღუდავს ინტერნეტის მომხმარებელთა რაოდენობას.
ინტერნეტის პირველადი დომენია .bf. 2012 წელს ქვეყანაში არსებობდა 643 504 მომხმარებელი, მსოფლიოში 127-ე ადგილი; მოსახლეობის 3,7 %, მსოფლიოში 194-ე ადგილი (2012 წელი).
არ არსებობს არანაირი სახელისუფლებო შეზღუდვა ინტერნეტთან კავშირზე; მაგრამ კავშირგაბმულობის უმაღლესი საბჭო (SCC) არსებული რეგლამენტის დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით აკონტროლებს ინტერნეტ-ვებ-საიტებსა და ინტერნეტ-ფორუმებს. მაგალითად, 2012 წლის მაისში SCC-მა გამოსცა გაფრთხილება ვებ-საიტებისთვის, რომლის მიხედვითაც მომხმარებელმა ვითომდა შეურაცხყოფა მიაყენა პრეზიდენტ ბლეზ კომპაორეს ინტერნეტ-ფორუმში.
კულტურა
დასავლეთ აფრიკაში ბურკინა-ფასოს კულტურას ასევე ეძახიან ბურკინაბეს კულტურას.
ბურკინა-ფასოს კულტურის ორი მთავარი ელემენტია მისი ტრადიციული ნიღბები და ცეკვები. დასავლეთ საჰელის ამ რეგიონში ნიღბები გამოიყენება ღმერთებისადმი მსხვერპლშეწირვის რიტუალებისთვის და სოფლებში ცხოველთა სულების გამოხატვისათვის. მეორე მხრივ ნატურალური ცეკვა გამოიყენება იმისთვის, რომ სოფლის მოსახლეობამ გამოხატოს სულების თაყვანისცემის სურვილი.
ლიტერატურა
ბურკინა-ფასოს ლიტერატურა დაფუძნებულია ზეპირსიტყვიერ ტრადიციებზე, რომელიც ჯერ კიდევ ცხოვრებისეულია. 1934 წელს, საფრანგეთის ოკუპაციის დროს, დიმ-დოლობსომ უედრაოგომ გამოაქვეყნა საკუთარი Maximes, pensées et devinettes mossi (მოსის ხალხის აფორიზმები, აზრი და გამოცანები), მოსის ხალხის ისტორიის ზეპირი ჩანაწერები. ზეპირსიტყვიერი ტრადიცია ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგაც, 1960-იან წლებში, აგრძელებდა თავისი გავლენის მოხდენას ბურკინა-ფასოს ისეთ მწერლებზე, როგორებიცაა ნაზი ბონი და როჟერ ნიკიემა. 1960-იან წლებში შეიმჩნეოდა დრამატურგიული პუბლიკაციების რაოდენობის ზრდა. 1970-იანი წლებიდან ბურკინა-ფასოს ლიტერატურული წრე შეივსო ბევრი სხვა მწერლით.
თეატრი
ბურკინა-ფასოს თეატრში ერთმანეთში შერეულია კოლონიალური გავლენის ტრადიციული წარმოდგენები და პოსტ-კოლონიალური მცდელობები, სოფლის მაცხოვრებლებისთვის მიეცათ ცოდნა, რათა შექმნილიყო თვითმყოფადი ეროვნული თეატრი. ბურკინა-ფასოს სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფების ტრადიციულ რიტუალურ წეს-ჩვეულებებში უკვე დიდი ხანია გამოიყენება ცეკვები და ნიღბები. კოლონიალურ პერიოდში ფრანგული თეატრის დიდი გავლენის გამო ჩვეულებრივი მოვლენა იყო დასავლური ტიპის თეატრი. ქვეყნის დამოუკიდებლობამ მოიტანა თეატრის ახალი სტილი, მიმართული ქვეყნის სოფლის მოსახლეობის განათლების და გართობისათვის.
მუსიკა
ბურკინა-ფასოს მუსიკა მოიცავს 60 სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის ფოლკლორს.
დასავლეთ აფრიკის სხვა სახელმწიფოების მსგავსად გრიოტების კასტა ცნობილია როგორც „წარსულის ხსოვნის შემნახველები“: ისტორიულად თითოეული მმართველის დაკრძალვისას ისინი წარმოთქვამდნენ მანამდე არსებული მმართველების სახელებს, ისინი ერეოდნენ სხვა ადამიანების პირად საქმეებში და გამოჰქონდათ საზოგადოების შეხვედრებზე. მოსის ხალხის გრიოტებს შენარჩუნებული აქვთ ძველი სამეფო სახლებში და სასამართლოებში არსებული მუსიკა.
გრიოტების სიმებიანი საკრავები კორა პოპულარული იყო დასავლეთი აფრიკის ტერიტორიის დიდ ნაწილზე მდებარე მალის იმპერიაში 1240-იან წლებში. კორას ტრადიციულად ჰქონდა 7 სიმი, მხოლოდ გამბიის გრიოტების ინსტრუმენტ მადი ვულენდის გააჩნდა 21 სიმი. კორას ინსტრუმენტით დაკვრა შესაძლებელი იყო რამდენიმე ხმათა თანმიმდევრობით.
მანდეს ტომის მომღერლები ასევე იყენებდნენ ხის ქსილოფონის მსგავს საკრავ ბალაფონს. დაგააბას, ბვას და სენუფოს ხალხს ასევე გააჩნიათ ამ ინსტრუმენტის საკუთარი ნაირსახეობები.
ბარაბან ჯემბეს, როგორც ბალაფონს, ხშირად ამზადებენ ქალაქ ბობო-დიულასოში. ჯემბე, რომელიც ბურკინა-ფასოს ტრადიციული მუსიკის მთავარი ნაწილია, მანდინკას ხალხის გამოგონილია. ის დამზადებულია მერქნის მთელი ნაწილისაგან, როგორც წესი Khaya senegalensis-ის ან Afzelia africana-ს ხის ჯიშებისაგან.
ბარაბანი ბენდრე (მალიში ჰქვია ბარა, ხოლო ჰაუსას ხალხი ეძახის დუმაას) – მემბრანოფონია, დამზადებული თავმოჭრილი გოგრისგან, რომელიც თხის ან ცხვრის კანითაა დაფარული. ეს უძველესი ინსტრუმენტია, სავარაუდოდ ნააბა უბრის მმართველობის დროს შემოღებული.
ასევე სიმებიანი ინსტრუმენტია ნგონი. ლეგენდის თანახმად ის გამოიგონა სენუფოს ტომის მონადირემ. ნგონის ასევე იყენებენ ნიგერში, სენეგალში და მალიში.
ჩრდილოეთში მცხოვრები ფულბეს ხალხი იყენებენ სხვადასხვა ტრადიციულ ინსტრუმენტებს, როგორებიცაა ბარაბნები ჰოდუ (ანუ ხალამი, წააგავს ბანჯოს) და რიტი ან რიიტი (ერთსიმიანი ხემიანი ინსტრუმენტი), ისინი იყენებენ დასარტყმელი ინსტრუმენტების რთულ ვოკალურ ტექნიკას. მათ გრიოტებს გაულოს ეძახიან.
სამზარეულო
ბურკინა-ფასოს სამზარეულო ბევრი კომპონენტით ჰგავს დასავლეთი აფრიკის მრავალი ქვეყნის სამზარეულოს და დაფუძნებულია იმ ძირითად საკვებ პროდუქტებზე, რომლებიცაა სორგო, ფეტვი, ბრინჯი, ფონიო, სიმინდი, არაქისი, კარტოფილი, ლობიო, იამსი და ბამი. ბრინჯი, სიმინდი და ფეტვი მარცვლეულის ყველაზე უფრო პოპულარული სახეობაა. შემწვარი ხორცი გავრცელებული საკვებია, განსაკუთრებით ცხვრის, თხის, ძროხის და თევზის. ამას გარდა ბურკინა-ფასოს სუფრა მდიდარია ბოსტნეული კულტურებით, როგორებიცაა იამსი, კარტოფილი, ბამი, პომიდორი, ყაბაყი, სტაფილო, პრასი, ხახვი, ჭარხალი, გოგრა, კიტრი, კომბოსტო, მჟაუნა და ისპანახი.
სპორტი
სპორტი ბურკინა-ფასოში ფართედაა გავრცელებული და მოიცავს ფეხბურთს, კალათბურთს, ველოსპორტს, ხელბურთს, რაგბის, ჩოგბურთს, კრივს და აღმოსავლურ ორთაბრძოლებს. ფეხბურთი საკმაოდ პოპულარულია ქვეყანაში, მას თამაშობენ როგორც პროფესიონალები, ასევე მოყვარულები მთელი ქვეყნის ქალაქებში და სოფლებში. ბურკინა-ფასოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეტსახელია „Les Etalons“ („კვიცები“), რომელიც აღებულია ლეგენდარული პრინცესა იენენგას ცხენის სახელისაგან.
1998 წელს ბურკინა-ფასოში გაიმართა აფრიკის ერთა თასის ტურნირი, რომლის დროსაც ქალაქ ბობო-დიულასოში აშენდა ახალი სტადიონი. 2013 წელს ბურკინა-ფასოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ჩატარებულ აფრიკის ერთა თასის ფინალში გავიდა, მაგრამ დამარცხდა ნიგერიის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთან ანგარიშით 0:1. 2017 წელს გაბონში ჩატარებულ ანალოგიურ ტურნირში ბურკინა-ფასოს ნაკრებმა მესამე ადგილისთვის შეხვედრაში დაამარცხა განის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები ანგარიშით 1:0 და მოიპოვა ბრინჯაოს მედლები.
კალათბურთი სპორტის მეორე სახეობაა, რომელიც დიდი პოპულარობით სარგებლობს, როგორც მამაკაცებში, ასევე ქალებშიც. ბურკინა-ფასოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრებისთვის ყველაზე წარმატებული იყო 2013 წელი, როდესაც მან პირველად ითამაშა კალათბურთში აფრიკის ჩემპიონატის ფინალურ ეტაპზე.
ბურკინა-ფასომ მონაწილეობა მიიღო 9 ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ქვეყანას დებიუტი ჰქონდა მიუნხენის 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე სახელწოდებით ზემო ვოლტის რესპუბლიკა, მაგრამ შემდეგ გამოტოვა მონრეალის, მოსკოვის და ლოს-ანჯელესის ოლიმპიური თამაშები. ქვეყანა ოლიმპიურ ოჯახში დაბრუნდა მხოლოდ 1988 წელს სეულის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე უკვე ბურკინა-ფასოს სახელწოდებით. მას შემდეგ ბურკინა-ფასოს სპორტსმენები მონაწილეობდნენ ყველა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ქვეყანას ყველა ოლიმპიურ თამაშებზე წარმოადგენდა 19 მამაკაცი და 10 ქალი, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს კრივის, ძიუდოს, მძლეოსნობის, ცურვის და ფარიკაობის ტურნირებში. ყველაზე უფრო მრავალრიცხოვანი დელეგაცია (6-6 სპორტსმენი) ბურკინა-ფასომ გააგზავნა 1988 და 2008 წლების ოლიმპიურ თამაშებზე.
ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში ქვეყანას მონაწილეობა არასოდეს არ მიუღია. ბურკინა-ფასოს სპორტსმენებს არასოდეს არ მოუპოვებიათ ოლიმპიური მედლები.
ბურკინა-ფასოს ეროვნული ოლიმპიური და სპორტული კომიტეტი შეიქმნა 1965 წელს, რომელიც საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა სცნო 1972 წელს.
მონაწილეთა რაოდენობა ოლიმპიურ თამაშებზე:
სქოლიო
* კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
National Geographic (ჟურნალი)
National Geographic (National Geographic Magazine) — ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების პერიოდული გამოცემა. დაარსდა 1888 წლის ოქტომბერში, მას შემდეგ რაც ამავე წლის იანვარში თავად ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება დაარსდა. 1896 წელს National Geographic-ი, რომელიც მანამდე ქაოტური პერიოდულობით გამოდიოდა, ყოველთვიური გამოცემა გახდა. 1995 წელს გამოვიდა პირველი უცხოენოვანი გამოცემა National Geographic 日本 (იაპონია). მას შემდეგ უცხოენოვანი გამოცემების რაოდენობა სწრაფად გაიზარდა. დღესდღეობით National Geographic-ის ყველაზე ახალ უცხოენოვან გამოცემას წარმოადგენს ქართული, ლატვიური, მონღოლური (ოქტომბერი 2012) და ირანული (სპარსული-ფარსი) (ნოემბერი 2012).
ჟურნალი ორიენტირებულია გეოგრაფიის, ბუნების, ისტორიის, მეცნიერების და კულტურის საკითხებზე და წარმოადგენს მთელ მსოფლიოში პოპულარულ, საკულტო გამოცემას. მისი საავტორო ნიშანი, ყვითელი ჩარჩო მთელ მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ბრენდს წარმოადგენს, რომელიც განათლებასა და მეცნიერებაზე მიუთითებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალი გამოიცემა ყოველთვიური პერიოდულობით, არსებობს სპეციალური გამოშვებებიც. ჟურნალს გააჩნია ელექტრონული ვერსიებიც როგორც ორიგინალურ (ინგლისურ) ენაზე, ასევე იმ ენებზე, რომელზეც თავად ჟურნალი გამოიცემა.
საერთაშორისო გამოცემები
ქართულენოვან გამოცემაზე მუშაობა და მოლაპარაკება, რომელიც დაახლოებით ორი წლის მანძილზე მიმდინარეობდა, 2012 წლის გაზაფხულზე წარმატებით დასრულდა. პროექტის მხარდამჭერი და ინიციატორია სილქროუდ ჯგუფი და კომპანია სილქნეტი. ჟურნალის მთავარი რედაქტორია ბიოლოგი ლევან ბუთხუზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ჟურნალები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები
შულგან-ტაში
შულგან-ტაში (Шульган-Таш, Шүлгән-Таш) — ფედერალური სტატუსი მქონე სახელმწიფო ნაკრძალი ბაშკირეთში, რუსეთში. მდებარეობს სამხრეთ ურალის მთისწინეთზე, ტყიან მასივში, ბურზიანსკის რაიონის ტერიტორიაზე. ნაკრძალის საერთო ფართობი 22 531 ჰა-ს შეადგენს. ნაკრძალის სახელი მომდინარეობს ბაშკირული სიტყვებიდან „Шульган“ (დაშვება, ჩასვლა) და „Таш“ (ქვა).
დაარსდა 1958 წელს, როგორც ბაშკირეთის ნაკრძალის პრიბელსკური ფილიალი, ხოლო 1986 წლის 16 იანვრიდან გახდა დამოუკიდებელი ნაკრძალი. ნაკრძალის დაარსება ადგილობრივი ფუტკრის ენდემურმა სახეობამ, ბურზიანსკოის ბორტევოიმ, განაპირობა, რომელსაც სხვაგვარად „ბურზიანკებსაც“ უწოდებენ.
ნაკრძალის ტერიტორიაზე იანვრის თვის საშუალო ტემპერატურა -16° С, ხოლო ივნის-ივლისის კი +16° С-ია. კლიმატი ზომიერი-კონტინეტურია, ნალექების წლიური რაოდენობა განსხვავებულია წლების მიხედვით და მერყეობს 270-დან 750 მმ-მდე. რელიეფი დაბალმთიანია, შერეულ ფართოფოთლოვან და წიწვოვან ტყის მასივებს ნაკრძალის ტერიტორიის დაახლოებით 92% უკავია.
ნაკრძალი წარმოადგენს ბუნების დაცვით, სამეცნიერო-კვლევით და საგანმანათლებლო-ეკოლოგიურ დაწესებულებას, სადაც დაახლოებით 90 ადამიანი მოღვაწეობს.
ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს უნიკალური კარსტული კაპოვას გამოქვაბული, რომელსაც მეორენაირად, ნაკრძალის მსგავსად, შულგან-ტაში ჰქვია. გამოქვაბულის სიგრძე დაახ. 2,9 კილომეტრია. გამოქვაბული იყოფა 3 იარუსად, მათ ქვემოთ მოედინება მიწისქვეშა მდინარე შულგანი, რომლის შედეგადაც წარმოიქმნა ეს გამოქვაბული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები
სხი
სხი (Schie) — ოთხი სანაოსნო არხის (დელფტსე-სხი; სხიდამსე-სხი; დელფსჰავენსე-სხი; როტერდამსე-სხი) სახელწოდება ნიდერლანდებში, სამხრეთი ჰოლანდიის პროვინციაში. სიგრძე 14 კმ. იწყება ვლიტის არხიდან. სხიდამსე-სხის, დელფსჰავენსე-სხისა და როტერდამსე-სხის შერწყმის შედეგად წარმოიქმნება დელფტსე-სხი, რომელიც ერთვის ნიეივე-მაასს. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: როტერდამი, სხიდამი, დელფტი და სხვ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ნაული ჯანაშია
ნაული ჯანაშია (დ. 1 მარტი, 1947, დიდი ჭყონი, იმდროინდელი გეგეჭკორის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 17 მარტი, 2015, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პარლამენტის წევრი 2008-2015 წლებში.
გარდაცვალება
ნაული ჯანაშია 2015 წლის 17 მარტს, 68 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, თბილისში გარდაიცვალა. მის გარდაცვალებას საქართველოს მესამე პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი სოციალურ ქსელში გამოეხმაურა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ნაული
ვურმი
ვურმი (Wurm; Worm) — მდინარე გერმანიასა და ნიდერლანდებში. სიგრძე 57 კმ, აუზის ფართობი 355,518 კმ². მდინარე რურის მარცხენა შენაკადი. მიედინება ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარესა და ლიმბურგის პროვინციაში. ძირითადად აქვს ჩრდილოეთური მიმართულება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის მდინარეები კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ემსი
ემსი (Ems; Eems) — მდინარე ჩრდილოეთ-დასავლეთ გერმანიასა და ნიდერლანდების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე 371 კმ, აუზის ფართობი 17 934 კმ². სათავე აქვს ტოივტო-ბურგის ტყეში, ზღვის დონიდან 129 მ სიმაღლეზე. მიედინება შუა გერმანიის დაბლობზე, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიისა და ქვემო საქსონიის ტერიტორიებზე და შეერთვის ვადენზეეს დოლარტის ყურეს. მდინარის ქვემო მონაკვეთზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ქვემო საქსონიასა (გერმანია) და გრონინგენის პროვინციას (ნიდერლანდები) შორის, თუმცა მდინარეზე გამავალი სახელმწიფო საზღვარი სადავოა ამ ორ ქვეყანას შორის. შესართავი 20 კმ სიგრძის ესტუარია. წყლის დონე მაღალია ზამთარსა და გაზაფხულზე. სანაოსნოა. ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები: რაინე, ლინგენი და სხვ. შესართავის სიახლოვესაა საპორტო ქალაქი ემდენი.
უტრეხტსე-ვეხტი
უტრეხტსე-ვეხტი (Utrechtse Vecht) — მდინარე ნიდერლანდებში, უტრეხტის პროვინციაში. სიგრძე დაახლოებით 40 კმ. სათავე აქვს ქალაქ უტრეხტის მახლობლად. ერთვის ეისელმერის ტბას. მდინარის გასწვრივ არსებულ ტერიტორიას ეწოდება „ვეხტსტრეკი“. XVII-XVIII საუკუნეებში მდინარის ნაპირზე გაშენებული იყო არაერთი „ბეიტენპლატსის“ სახელწოდებით ცნობილი მამული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ცვილი
250px|მინიატიურა|ფუტკრის მიერ დამზადებული ცვილის [[ფუტკრის ფიჭა|ფიჭა]] 250px|მინიატიურა|ცვილის სანთელი ცვილი — ცხოველური ან მცენარეული წარმოშობის ცხიმისებრი ნივთიერება. შედგება უმაღლესი ცხიმოვანი მჟავებისა და მაღალმოლეკულური სპირტების რთული ეთერებისაგან. ცვილი ამორფული, თერმოპლასტიკური ნივთიერებაა, მისი დნობის ტემპერატურა არის 40-90 გრადუსი ცელსიუსით, მდგრადია სხვადასხვა რეაგენტების ზემოქმედებისადმი. განასხვავებენ ცხოველურ (ფუტკრის ცვილი, სპერმაცეტი, ლინოლინი და სხვა), მცენარეულ, სოკოვან, მინერალურ ანუ წიაღისეულ და სინთეზურ ცხიმებს. ცხიმს იყენებენ ქსოვილების გასაჟღენთი ემულსიების მოსამზადებლად, ტყავის გამოყვანისას, რეზინის გადამუშავებისა და ქაღალდის დამზადების დროს, პლასტიკურ მასალად — სკულპტურაში, მხატვრობაში და ა.შ.
ბერმეხო (ქალაქი)
ბერმეხო — ქალაქი ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტში. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთში, არგენტინის საზღვართან, მდინარე ბერმეხოს მარჯვენა სანაპიროზე. რეგიონი მდიდარია ნავთობითა და გაზით. 2008 წლის აღწერის მონაცემებით, ბერმეხოს მოსახლეობა 28 285 ადამიანს შეადგენს.
კლიმატი ტროპიკულია, საშუალო წლიური ტემპერატურით 22.18 ° C. ქალაქი ოფიციალურად დაარსდა  1956 წლის 8 დეკემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
ჭრიჭინასებრნი
ჭრიჭინასებრნი (Grylloidea) — მწერების ზეოჯახი სწორფრთიანთა რიგისა. ერთიანებს ჭრიჭინების, ღეროს ჭრიჭინების, ქერცლიანი ჭრიჭინების, მირმეკოფილების, მახრების ოჯახებს. აქვთ ცილინდრული სხეული, გრძელი ულვაშები, ცერკებით დაბოლოებული მუცელი, მამლებს — საბგერი აპარატიც. ოჯახში 2000-მდე სახეობაა, მათ შორის, 20 გვხვდება საქართველოში. ცხოვრობენ ნიადაგის ნაპრალებში, სოროებში, ჭიანჭველების ბუდეებში, ქვების ქვეშ, საცხოვრებელ ბინებში. ჭრიჭინათა ზოგიერთი სახეობა სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელია.
ლიტერატურა
*
ძირთეთრა
250px|მინიატიურა|ძირთეთრა ძირთეთრა (Pastinaca) — მცენარეთა გვარი ქოლგოსნების ოჯახისა. ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახია. ნაყოფი თესლურაა.
ევროპასა და აზიაში ცნობილია 15 სახეობა. კავკასიაში გვხვდება 5-იოდე ველური სახეობა და ერთიც — კულტურული. კულტურული სათესი ძირთეთრა (Pastinaca sativa) ორწლოვანი მცენარეა, აქვს ძლიერ განკვეთილი, გაყოფილფრთისებრი, მწვანე ფოთლები. სიცივე- და ყინვაგამძლე მცენარეა. საქართველოში კარგად ზამთრობს მინდორში.
ძირხვენა ხორციანია, მოყვითალო-თეთრი. შეიცავს 17,5-18,7% მშრალ ნივთიერებებს, მათ შორის, 8,6-10% შაქარს (ამის გამო საქართველოში ძირთეთრას უმართებულოდ ძირტკბილას უწოდებენ, რომელიც სულ სხვა მცენარეა). ძირხვენა აგრეთვე შეიცავს C ვიტამინს (40 მგ%) და სხვა ნივთიერებებს. იყენებენ კულინარიაში. სსრკ-ში მოჰყავდათ საკონსერვო მრეწველობის ზონებში. ცნობილი ჯიშები იყო „კრუგლი“ და „სტუდენტი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქოლგოსანნი
იაშა შერვაშიძე
იაშა შერვაშიძე (დ. 1 აგვისტო, 1957, პირველი მაისი, ქედის რაიონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი ინჟინერ-მშენებლის კვალიფიკაციით. 1980-1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს სსრ მშენებლობის სამინისტროში. 1990-1991 წლებში მუშაობდა გონიოს ციტრუსების მეურნეობაში. 1991-2008 წლებში ეწეოდა კერძო სამეწარმეო საქმიანობას. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქედის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქედის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები იაშა
ახენზეე
ტბაში წყლის გამჭვირვალობა სასმელი წყლის მსგავსია და შეადგენს 10 მეტრს ზედაპირიდან. ახენზეე ალპური ტბაა, შესაბამისად წყლის ტემპერატურა დაბალია და არ აღემატება 20° C-ს.
დრუზენფლუ
დრუზენფლუ (Drusenfluh) — მთა რეტიკონის ქედზე, ალპებში. მდებარეობს ავსტრია-შვეიცარიის საზღვარზე. სიმაღლე 2 830 მეტრი.
ახმეტის ბზიანის საყდარი
ახმეტის ბზიანის საყდარი – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის დასავლეთით, ხევის პირას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარი კარგად შერჩეული წვრილი რიყის ქვით ნაწყობი თაღითაა გადახურული. თაღის მალი კარის ღიობის სიგანეს ოდნავ აღემატება, რის გამოც ქუსლების დონეზე თითო პატარა საფეხურია შექმნილი. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთადერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის შიგნითა თაღი ნახევარწრიულია, გარეთა - ნალისებრი. აფსიდი დასრულებულია წესიერი ფორმის, ღორღისა და დუღაბის სხმული კონქით. სხმულია კამარაც, იგი განივჭრილში ნახევარწრიული მოხაზულობისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იტერბიუმი
იტერბიუმი (Ytterbium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება ლანთანოიდების ოჯახს. ატომური ნომერია — 70, ატომური მასა — 173.05, tდნ — 824 °C, tდუღ — 1196 °C, სიმკვრივე — 6.90 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. მიეკუთვნება იშვიათმიწა ელემენტებს (იტერიუმის ქვეჯგუფს). მოვერცხლისფრო მოთეთრო-რუხი ფერის ლითონია. რსებობს ორი კრისტალური მოდიფიკაციით: α-Yb სპილენძის ტიპის კუბური მესერით და β-Yb α-Fe ტიპის კუბურ წახნაგცენტრირებული მესერით, გადასვლის ტემპერატურა α↔β 792 °C.
სახელწოდების წარმომავლობა
კიდევ სამ ელემენტთან (ტერბიუმის, იტრიუმის, ერბიუმის) ერთად მიიღო სახელწოდება სტოკჰოლმის არქიპელაგის კუნძულ რესარიოზე არსებული სოფლის იტერბიუს პატივსაცემად, სადაც ნაპოვნი იქნა მინერალი საიდანაც იქნა აღმოჩენილი ეს ელემენტი.
ბუნებაში
დედამიწის ქერქში მისი კლარკია (ტეილორის მიხედვით) 0,33 გრ/ტ, ოკეანის წყალში მისი შემცველობა 2.
მიღება
იტერბიუმის მიღების ძირითადი მეთოდებია იტერბიუმის(III) ოქსიდის აღდგენა ვაკუუმში ნახშირბადთან ან ლანთანთან ერთად, ასევე ქლორიდის YbCl3 განალღვობის ელექტროლიზით.
ღირებულება
99-99,9 %-იანი სიწმინდის ლითონური იტერბიუმის ფასი 2006 წელს შეადგენდა 260—420 დოლარს 1 კგ-ზე.
ლაზერული მასალები
იტერბიუმის იონები გამოიყენებიან ლაზერული გამოსხივების გენერაციისათვის გამოსხივების ტალღის სიგრძით 1,06÷1,07 მკმ, ახლო ინფრაწითელ დიაპაზონში, და იტერბიუმის ოქსიდის სახით გამოიყენება მძლავრი ბოჭკოვანი ლაზერის წარმოებაში. ჰოლმიუმის იონებით ლეგირებული ბარიუმის ფტორიდი-იტერბიუმის ფტორიდის მონოკრისტალური შენადნობი, გამოიყენება როგორც ძლიერი და ტექნოლოგიური ლაზერული მასალა.
თერმოელექტრული მასალები
იტერბიუმის მონოტელურიდი წარმოადგენს პერსპექტიულ თერმოელექტრულ მასალას (თერმო-ე.მ.ძ. 680 მკვ/К).
მაგნიტური მასალები
იტერბიუმის საფუძველზე იწარმოება სხვადასხვაგვარი მაგნიტური შენადნობები.
ბირთვული ენერგეტიკა
იტერბიუმის ბორატი ნახულობს გამოყენებას ატომურ ტექნიკაში (სპეციალური მინანქარი და მინა).
ელექტრონიკა
იტერბიუმის ოქსიდი გამოიყენება როგორც დიელექტრიკი სილიციუმის ტრანზისტორის წარმოებაში.
სპეციალური ბირთვული კვლევები
ატომურ რეაქტორში იტერბიუმის ნეიტრონებით დასხივებისას ნაწილობრივ გარდაიქმნება იზომერში ჰაფნიუმ-178 — 178m2Hf. არსებობს წინადადება ამ იზომერის როგორც ენერგიის აკუმულატორის გამოყენებისა, თუმცა ეს პროექტი მხოლოდ კვლევის სტადიაშია.
ჭარხალი
250px|მინიატიურა|ჭარხალი 250px|მინიატიურა|Beta vulgaris ჭარხალი (Beta vulgaris) — ერთ-, ორ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი  ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა.
გვარში 13 სახეობაა (11 ველური, 2 კულტურული). კულტურული სახეობებია: ფოთლოვანი ჭარხალი ანუ მანგოლდი (Beta cicla) და ჩვეულებრივი ჭარხალი — ძირფესვიანი ჭარხალი (Beta vulgaris), რომელიც იყოფა ევროპულ და აზიურ ქვესახეობებად. სელექციის შედეგად გამოყვანილია კულტურული ჭარხლის სხვადასხვა ჯიში, რომელთაგან აღსანიშნავია სუფრის ჭარხალი, საკვები ჭარხალი და შაქრის ჭარხალი. მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში ეს კულტურა გავრცელდა მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე.
სუფრის ჭარხალი წითელი, საბოსტნე მცენარეა, პირველ წელს ივითარებს ფოთლების როზეტს და სხვადასხვა ინტენსივობის წითლად შეფერილ ძირხვენას. საკვებად იყენებენ ახალგაზრდა მცენარეს და ძირხვენას. ჭარხლის თესვის ნორმაა 16-20 კგ/ჰა. იძლევა დიდ მოსავალს: 400-1000 ცენტნერი/ჰა. საქართველოში დარაიონებული ჯიშებია გორული, ერფურტის, ბორდო-237, ოდნოროსტკოვაია და სხვ.
საკვები ჭარხალი მაღალი კვებითი ღირებულებისაა. 100 კგ ძირხვენა შეიცავს 12,2 საკვებ ერთეულს და 0,9 კგ მონელებად პროტეინს (ფოთოლი, შესაბამისად, 10,2 კგ და 1,8 კგ). მოსავლიანობა: 300-400 ც/ჰა. ჯიშები: ეკენდორფის ყუვითელი, ბარესი, „პობედიტელი“ და სხვ.
შაქრის ჭარხალი მნიშვნელოვანი ტექნიკური კულტურაა. იძლევა ნედლეულს შაქრის მრეწველობისათვის. პირველ წელს ივითარებს შაქრით მდიდარ (23%-მდე) ძირხვენას (საშუალოდ იწონის 300-600 გრამამდე). თესვის ნორმაა 10-28 კგ/ჰა. ჯიშები: იალტუშკოვსკაია, ერთთესლიანი, რამონსკაია 06, რამონსკაია 100 და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოსტნეული კატეგორია:ჯიჯლაყასებრნი
ალმზეე
ალმზეე (Almsee) — ტბა ავსტრიის ჩრდილოეთით, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მიწაზე. ტბის ფართობი 0.85 კმ²-ია, მაქსიმალური სიღრმე 5 მეტრი, სიგრძე 2,3 კმ, ხოლო სიგანე 700 მეტრია.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ტბები
სახუნდარი
სახუნდარი — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, მდინარე ბოლნისისწყალის მარჯვენა მხარეს, ახლანდელი სოფელ სარკინეთის (დმანისის მუნიციპალიტეტი) დასავლეთი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში.
ქლორდიფტორმეთანი
ქლორდიფტორმეთანი იგივე დიფტორმონოქლორმეთანი — ფრეონი, წარმოადგენს ჰიდროქლორფტორნახშირბადს (HCFC). ეს არის უფერო თითქმის უსუნო აირი, უფრო ცნობილია როგორც HCFC-22, R-22. წინათ ჩვეულებრივ გამოიყენებოდა როგორც საწვავი და კონდენციონერებში. ახლა მისი გამოყენება კონდენციონერებში შეწყვეტილია მისი ზემოქმედების გამო ოზონის ფენაზე და როგორც ძლიერი სასათბურე აირი. R22 გამოიყენება როგორც უნივერსალური შუალედური პროდუქტი ფტორორგანულ ქიმიურ მრეწველობაში, მაგალითად ტეტრაფტორეთილენის წარმოებისათვის.
წარმოება
ქლორდიფტორმეთანი მიიღება ქლოროფორმისაგან:
R22 ძირითადად გამოყენება ტეტრაფტორეთილენის მისაღებად. ამ გარდაქმნისას გამოიყენება პიროლიზი, რათა მოხდეს დიფტორნახშირბადის დიმერიზება:
ასევე გამოიყენება სამედიცინო ლაბორატორიებში. Пиролиза R22-ის პიროლიზი ქლორფტორმეთანთან ერთად იძლევა ჰექსაფტორბენზოლს.
გარე სამყაროზე ზემოქმედება
ქლორდიფტორმეთანი გამოყენებულ იქნა როგორც ალტერნატივა ოზონის ფენის დამშლელი მაღალაქტიური ფრეონების CFC-11 და CFC-12 მაგივრად, მისი შედარებით დაბალი ოზონის დაშლის პოტენციალის გამო - 0,055, ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ქლორშემცველ - ჰალოიდალკანებში. მაგრამ, ასეთი დაბალი ოზონის დაშლის პოტენციალიც არ ითვლება უკვე უსაფრთხოდ და მისაღებად. მონრეალის ოქმის მიხედვით ეტაპობრივად განხორციელდება ოზონის დაშლის მაღალ პოტენციალი ფრეონების შეცვლა პოტენციალის უფრო დაბალ მაჩვენებლიანი მაცივარ აგენტებით როგორებიცაა პროპანი (R-290), R-410A (დიფტორმეთანისა და პენტაფტორეთანის აზეოტროპული ნარევები), R-507А, R- 134а (1,1,1,2-ტეტრაფტორეთანი) და R-409A. ქლორდიფტორმეთანის დამატებით ეკოლოგიურ პრობლემას წარმოადგენს ის რომ მას გააჩნია გლობალური დათბობის პოტენციალი, რომელიც შეადგენს 1810 (1810-ჯერ მეტი, ვიდრე ნახშირბადის დიოქსიდს), ისეთებს როგორებიცაა HFC R-410A გააჩნიათ მაღალი გლობალური დათბობის პოტენციალი, მაშინ როცა პროპანს (R-290) აქვს მხოლოდ - 3. 2010 წლიდან დაწყებული აშშ-ში, HCFC-22-ის წარმოება და იმპორტი შეზღუდული იქნება 25%-ით ვიდრე 1989 წლის მაჩვენებლები. HCFC-22-ის ახალი წარმოება ან იმპორტი იქნება შესაძლებელი მხოლოდ იმ დანადგარებისა და აგრეგატებისათვის რომლებიც წარმოებული იყო 1/1/2010-მდე. 2010 წლის 1 იანვრიდან, R-22-ის წარმოება, იმპორტი, გაყიდვა ან R-22-ის ახალი დანადგარებისათვის გამოყენება უკანონოდ ითვლება. 2015 წელს, HCFC-22-ის წარმოება და იმპორტი შეზღუდული იქნება 10%-ით ვიდრე 1989 წლის მაჩვენებელი, ხოლო დანარჩენ ქვეყნებში 2020 წელს აიკრძალება მისი წარმოება და იმპორტი.
ფიზიკური თვისებები
მას გააჩნია ორი ალოტროპია: კრისტალური II 59 K-ზე დაბლა და კრისტალური I 59 K-ზე მაღლა 115.73 K-მდე.
შენიშვნები
კატეგორია:ჰალოგენმეთანები კატეგორია:ფრეონები კატეგორია:ფტორორგანული ნაერთები
წელიწადის დროები
მინი|მარჯვნივ|230პქ|[[გაზაფხული]] მინი|მარჯვნივ|230პქ|[[ზაფხული]] მინი|230პქ|მარჯვნივ|[[შემოდგომა]] მინი|230პქ|მარჯვნივ|[[ზამთარი]] წელიწადის დროები (გაზაფხული, ზაფხული, შემოდგომა, ზამთარი) — წელიწადის პერიოდები, რომლებიც დადგენილია ცის თაღზე მზის ხილული მოძრაობისა და ბუნებაში სეზონური ცვლილებების მიხედვით. წელიწადის დროების ცვლას განაპირობებს ის, რომ დედამიწის ბრუნვის ღერძი, რომელიც 66° 33′ კუთხითაა დახრილი დედამიწის ორბიტის სიბრტყისადმი, სივრცეში თავისი თავისადმი თითქმის მკაცრად პარალელურად გადადგილდება მზის გარშემო დედამიწის ორბიტული მოძრაობისას. ამიტომ იგი წლის განმავლობაში მზისკენ გადახრილია ხან ერთი, ხან მეორე ბოლოთი. შესაბამისად, მზე უკეთესად ათბობს დედამიწის ხან ჩრდილოეთ, ხან კი სამხრეთ ნახევარსფეროს.
იგივე მოვლენა განაპირობებს დღის ხანგრძლივობის პერიოდულ ცვლილებებს. აქედან გამომდინარე, როდესაც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხულია, სამხრეთ ნახევარსფეროში ზამთარია, და პირიქით.
ასტრონომიაში წელიწადის დროების დასაწყისი განისაზღვრება ცაზე მზის ხილული მოძრაობით.
ჩრდილოეთ ნახევარსფეროზე გაზაფხულის დასაწყისად მიჩნეულია დროის ის მომენტი, როდესაც მზის ცენტრი ეკლიპტიკაზე მოძრაობისას გადაკვეთს ცის ეკვატორს გაზაფხულის ბუნიობის წერტილში და სამხრეთიდან ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში გადადის (20 ან 21 მარტი); ამ დროს მთელ დედამიწაზე (პოლუსების არეების გამოკლებით) დღეღამტოლობაა (დღე ტოლია ღამისა); ჩრდილოეთ პოლუსზე იწყება ნახევარი წლის ხანგრძლივობის დღე, სამხრეთ პოლუსზე - ასევე გრძელი ღამე. ეკვატორზე შუადღისას მზე ზენიტში გადის.
ზაფხულის დასაწყისში მზე არის ცის ეკვატორიდან ყველაზე ჩრდილოეთით, ზაფხულის მზებუდობის წერტილში (21 ან 22 ივნისი, დედამიწის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროზე უგრძესი დღეა, სამხრეთ ნახევარსფეროზე კი – უგრძესი ღამე);
ამ დღეს მზე შუადღისას ზენიტში გადის ჩრდილოეთ ტროპიკზე, შუაღამისას ჰორიზონტს ეხება ჩრდილოეთ პოლარულ წრეზე (წრის შიგნით პოლარული დღეა, მზე არ ჩადის), შუადღისას კი - სამხრეთ პოლარულ წრეზე (წრის შიგნით პოლარული ღამეა, მზე არ ამოდის).
შემოდგომის დასაწყისში (23 სექტემბერი) მზე ეკვატორს კვეთს შემოდგომის ბუნიობის წერტილში და გადადის სამხრეთ ნახევარსფეროში (დღე კვლავ ღამის ტოლია),
ზამთრის დასაწყისში კი (21 ან 22 დეკემბერი) მზე ცის ეკვატორიდან ყველაზე სამხრეთითაა, ზამთრის მზებუდობის წერტილში. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროზე ამ დროს უმოკლესი დღეა, სამხრეთ ნახევარსფეროზე - უმოკლესი ღამე. ამ დღეს მზე შუადღისას სამხრეთ ტროპიკზე ზენიტში გადის, შუაღამისას ჰორიზონტს ეხება სამხრეთ პოლარულ წრეზე (წრის შიგნით პოლარული დღეა, მზე არ ჩადის), შუადღისას კი - ჩრდილოეთ პოლარულ წრეზე (წრის შიგნით პოლარული ღამეა, მზე არ ამოდის). სამხრეთ ნახევარსფეროზე წელიწადის დროის ცვლა ანალოგიურია.
დედამიწის ორბიტის ელიფსურობის გამო დედამიწის სიჩქარე ცვალებადია, ამიტომ ასტრონომიულად წელიწადის დროის ხანგრძლივობაც არათანაბარია. დედამიწას უდიდესი სიჩქარე აქვს პერიჰელიუმში გავლისას (იანვარში), ამიტომ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზამთარი უმოკლესია წელიწადის დროებს შორის (89 დღ-ღ), ზაფხული კი უგრძესი (93,6 დღ-ღ).
კლიმატური, სინოპტიკური თუ ფენოლოგიური ნიშნებით ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს საშუალო განედებში 4 წელიწადის დროები (კლიმატური სეზონი) გამოიყოფა.
წელიწადის დროები (სეზონები) განისაზღვრება ატმოსფერული (სინოპტიკური) პროცესების ხასიათის, მეტეოროლოგიური ელემენტების მრავალწლოვანი მსვლელობის თავისებურებებისა თუ ფენოლოგიური მოვლენების თარიღების გათვალისწინებით.
მაგალითად : აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე კლიმატური ზამთარი მოიცავს პერიოდს, როდესაც ჰაერის საშუალო დღეღამური ტემპერატურა 0-ზე დაბალია, გაზაფხული და შემოდგომა – 0-იდან 15-მდეა, ზაფხული – 15-ზე მეტია.
დედამიწის სხვადასხვა განედსა და მხარეში წელიწადის სეზონებად დაყოფა და მათი ხანგრძლივობა განსხვავებულია. ჩრდილოეთ განედებში ნამდვილი ზაფხული არ იცის.
აქ სამი წელიწადის დროა:
გარკვეული თვალსაზრისით წელიწადს ორ (თბილსა და ცივ) პერიოდადაც ყოფენ. ტროპიკული მუსონების მხარეში კი განარჩევენ მშრალსა და წვიმიან პერიოდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:წელიწადის დროები კატეგორია:ასტრონომია კატეგორია:მეტეოროლოგია
ტიკიპაია
ტიკიპაია — ქალაქი ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მდებარეობს ქვეყნის მაღალმთიანეშთი, ზღვის დონიდან 2 649 მეტრზე, ტუნარის ეროვნული პარკის სამხრეთ კიდეზე, ქალაქ კოჩაბამბიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. საშუალო წლიური ტემპერატურა 18 ° C-ია.
2010 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 30 675 ადამიანს, აქედან 58.1%-ის მშობლიური ენა კეჩუაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
სახლის სოკოები
სახლის სოკოები — ბაზიდიუმიანი სოკოები, რომლებიც შლიან ან ალპობენ ხის ნაგებობებს. მოიცავს 50-მდე სახეობას. დიდ ზარალს იწვევს ნამდვილი სახლის სოკოები, თეთრი სახლის სოკოები. საზოგადოდ სახლის სოკოების განვითარებას ხელს უწყობს უმთავრესად ჭარბი ტენიანობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
მადრიზა
მადრიზა (Madrisa) — მთა რეტიკონის ქედზე, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს კლოსტერსის მუნიციპალიტეტს. მისი მწვერვალი 2 826 მეტრზეა აღმართული და ავსტრიის საზღვრის სიახლოვეს მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დეივიდ რობინსონი (კალათბურთი)
დეივიდ მაურის რობინსონი (David Maurice Robinson დ. 6 აგვისტო, 1965) — ყოფილი NBA-ის მოთამაშე, რომელმაც მთელი მისი კარიერა სან-ანტონიო სპურსის რიგებში გაატარა, სადაც ცენტრის პოზიციაზე თამაშობდა. რობინსონმა, თავის თანაგუნდელ ტიმ დანკანთან ერთად ზედმეტსახელი „ტყუპი ცათამბრჯენები“ შეირქვა გულშემატკივრისგან. რობინსონი არჩეული იქნა ნეისმითის ხნოვნის კალათბურთის დიდების დარბაზის წევრად, მაიკლ ჯორდანის, ჯონ სტოქტონის, ჯერი სლონის და ვივიან სტრინგერთან ერთად. 2009 წლის 11 სექტემბერს, ის დასახელებული იქნა, როგორც ერთ-ერთი საუკეთესო ცენტრში მოთამაშე NBA-ის ისტორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო
წიწაკა
thumb|250პქ|წიწაკა thumb|250პქ|წიწაკა თაი წიწაკა (Capsicum) — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბუჩქბალახი, კულტურაში ერთწლოვანი ბოსტნის მცენარეა. აქვს განტოტვილი, 30-130 სმ სიმაღლის ღერო.
მარტივი მოგრძო ან მოკლეყუნწიანი ფოთოლი. ნაყოფი ცრუ კენკრაა. კულტურაში გვხვდება წიწაკის 4 სახეობა, რომელთაგან ევრაზიაში ფართოდაა გავრცელებული მექსიკური წიწაკა (Capsicum annuum).
განასხვავებენ წიწაკის მწარე და ტკბილ ჯიშებს. მწარეს იყენებენ საკაზმ-სანელებლად, ტკბილს — საკონსერვო და კულინარულ წარმოებაში. საქართველოში გვხვდება ქუთაისური და სხვა ადგილობრივი ჯიშები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
Capsicum
ბულულის ეკლესია
ბულულის ეკლესია – ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახმეტის უტოს უბანში, ჯაგნარში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5 X 3.7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება მეტ-ნაკლებად დაცულია. ძეგლი დაზიანებულია: სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლები მთელ სიმაღლეზე გაბზარულია, ჩამონგრეულია კარის გადახურვა და მის ზემოთ დასავლეთ კედლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, გარედან კედლების მნიშვნელოვან ნაწილს მიწა ფარავს.
ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. დარბაზისაგან პატარა მხრებით გამოყოფილ აფსიდს დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს. აფსიდში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, მის მარჯვნივ - ერთი სწორკუთხა ნიში. აბსიდი გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კონქით. კონქის ზედაპირი აბსიდის კედელს უშუალოდ არ ერწყმის, რის გამოც მათი თანხვედრის საზღვარზე პატარა საფეხურია შექმნილი. ასეთივე საფეხურია მშვილდისებრი კამარის ორივე ქუსლის დონეზე. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში ერთი სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰამილტონი (ახალი ზელანდია)
ჰამილტონი (Hamilton, Kirikiriroa) — ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ვაიკატოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 141 612 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ტოპოგრაფია
thumb|ტოპოგრაფიული რუკა ტოპოგრაფია (τόπος – ადგილი, – ვწერ) — გეოდეზიის დარგი, რომლის ამოცანას შეადგენს კარტოგრაფიის უზრუნველყოფა მაღალი სიზუსტის გეოდეზიური საფუძვლის ბაზაზე შექმნილი მსხვილმასშტაბიანი რუკებით; იმავე ბაზაზე საკუთარი საყრდენი საფუძვლის შექმნა შედარებით მცირე სივრცეებისათვის; ადგილის აგეგმვა; განაზომთა მათემატიკური დამუშავება გამონათვალთა გრაფიკულად გამოხაზვა ტოპოგრაფიული რუკებისა და გეგმების სახით. ტოპოგრაფია შეისწავლის აგრეთვე ტოპოგრაფიული რუკების დახაზვის მეთოდებს.
ტოპოგრაფია განიხილება როგორც კარტოგრაფიის ცალკე განხრა, რომელიც სწავლობს ამა თუ იმ ტერიტორიის კარტოგრაფირების პრობლემებს. ტოპოგრაფიული სფეროს ინტერესებში შედის ასევე ტოპოგრაფიული რუკები, სახელდობრ: მათი შედგენა-განახლების მეთოდიკა, სიზუსტისა და კლასიფიკაციის საკითხებისა და ადგილის სხვადასხვა ინფორმაციის დამუშავება.
თანამედროვე ტოპოგრაფიის განვითარების ეტაპი ხასიათდება კომპიუტერული მეთოდების ფართო დამუშავებით, რასაც საბოლოოდ მივყავართ ტოპოგრაფიული რუკების შექმნასთან. მეტად პერსპექტიული მხარეა – აეროგადაღება ინფორმაციის ავტომატური ამოცნობით EVM-ს დახმარებით და მისი შემდგომი კლასიფიკაცია და აგებულება GIS სისტემის საფუძველზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარტოგრაფია კატეგორია:გეოდეზია კატეგორია:ტოპოგრაფია
დისტელჰორნი
დისტელჰორნი (Distelhorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს გრეხენის მუნიციპალიტეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ენგელბერგერ-როტშტოკი
ენგელბერგერ-როტშტოკი (Engelberger Rotstock) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ობვალდენისა და ურის კანტონების საზღვარზე. გადაჰყურებს ობვალდენის მუნიციპალიტეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ლაიუსვოლტი
მინი|270პქ|ლაიუსვოლტი ლაიუსვოლტი (Lauswolt) — 4 ვარსკვლავიანი სასტუმრო ნიდერლანდებში, ფრისლანდიის სოფელ ბეტსტერზვაგში. წარმოადგენს უძრავ ქონებას. XVII საუკუნის შენობაა. ამჟამად გამოიყენება როგორც სასტუმრო. აქვს რესტორანი, ბარი, სხდომათა დარბაზი, დახურული აუზი და ღია აუზი. არსებული რესტორანი 2001-2006 წლებში იყო მიშლენის მეგზურის ვარსკვლავი. სახელი ეწოდა შენობის თავდაპირველი მფლობელის ლაიუსვოლტ ბეტსტერზვაგის პატივსაცემად, რომელიც რამდენიმე ფერმას ფლობდა. XIX საუკუნეში შენობა გადავიდა ბეტსტერზვაგის მერის შვილის — ავგუსტინე ლუკლამა ეიეჰოლტის ხელში. სიახლოვეს ცხოვრობს ცნობილი ნიდერლანდელი მსახიობი რუტგერ ჰაუერი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების სასტუმროები
ზულცფლუ
ზულცფლუ (Sulzfluh) — მთა რეტიკონის ქედზე, შვეიცარია-ავსტრიის საზღვარზე. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში. უახლოესი დასახლებაა სანქტ-ანტენიენის მუნიციპალიტეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ავსტრიის მთები
რუხშტოკი
რუხშტოკი (Ruchstock) — მთა ურნერის ალპებში, ცენტრალურ შვეიცარიაში. მისი მწვერვალის სიახლოვეს გაივლის საზღვარი ნიდვალდენის, ურისა და ობვალდენის კანტონებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ირლანდიის პარლამენტი
ირლანდიის პარლამენტი, ოირიახტასი  (Oireachtas) — ირლანდიის უმაღლესი საკანონმდებლო და წარმომადგენლობითი ორგანო. ოირიახტასის შემადგენლობაში შედის:
პარლამენტის რეზიდენციას ეწოდება ლენსტერ-ჰაუსი და მდებარეობს დუბლინში. ოირიახტასი შედგება 266 დეპუტატისაგან, რომელთაგანაც 166 სენატორია, ხოლო 60 ქვედა პალატის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის პოლიტიკა
საჯინიბო
thumb|საჯინიბო საჯინიბო — ცხენის სადგომი — თავლა. სანაშენე ცხენების საჯინიბოს ინდივიდუალური სადგომებში (ბაშტებში) ულაყებსა და ფაშატებს დაუბმელად ინახავენ, მოზრდულს კი — ჯგუფურად. სადგომის ზომაა 3,5×3,5 მ. მუშა ცხენები ბაგაზე არიან დაბმული (ბაგის განაზომია 1,75×3 მ მსხვილი ჯიშებისათვის და 1,6×2,85 მ — მომცროებისათვის). საჯინიბოს აქვს დამხმარე სათავსები — ხელოვნური დათესლვისათვის, ინვენტარის აღკაზმულობის, ფურაჟის შესანახად. სანაშენე მეცხენეობაში საწვრთნელი მანეჟიც აქვთ. საჯინიბოში ინახავენ 40-მდე ცხენს (ჯგუფური შენახვისას მათი რაოდენობა ზოგჯერ ასსაც აღწევს). გაყვანილი აქვთ სასმელი წყალი. თუ წყალსადენი არა აქვთ, წყლის რეზერვუარს აწყობენ. 1981 წელს საქართველოში, მარნეულის რაიონის სოფელ კირიხლოში, დაარსდა რესპუბლიკური სახელმწიფო საჯინიბო.
ლიტერატურა
კატეგორია:შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მეცხოველეობა კატეგორია:ცხენოსნობა
ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი
ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი ან მეორე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის —   ომი ერთი მხრივ საფრანგეთ–სარდინიასა და მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის. იტალიისათვის ეს ომი ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ხასიათს ატარებდა და რისორჯიმენტოს – იტალიის გაერთიანების – ნაწილს წარმოადგენდა. ავსტრიას ლომბარდია-ვენეციის ოლქი ეკავა და ამით ხელს უშლიდა იტალიის გაერთიანებას, რამაც ხელი შეუწყო ომის დაწყებას.
ომის მსვლელობა
მეორე დიდი დამარცხება იმპერატორ ფრანც-იოზეფ I-ის სარდლობით, ავსტრიელებმა 24 ივნისს სოლფერინოსთან განიცადეს. წარმატებებმა ახალი რევოლუციური ტალღა წარმოშვა იტალიურ სახელმწიფოებში (პარმა, ტოსკანა, მოდენა, პაპის ოლქი). იტალიელი ხალხის მძლავრი რევოლუციური ტალღით დამფრთხალმა ნაპოლეონ III-მ საომარი მოქმედებები შეწყვიტა.
1859 წლის 11 ივლისს საფრანგეთ-ავსტრიას შორის დაიდო დროებითი სეპარატული ზავი (ზავის პირობები დაამტკიცა 1859 წლის ციურიხის ხელშეკრულებამ), რომლითაც ავსტრია უარს ამბობდა მხოლოდ ლომბარდიაზე, ვენეცია კი კვლავ მას რჩებოდა. პიემონტთან 1860 წლის ხელშეკრულებით საფრანგეთმა დაპირებული სავოია და ნიცა მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
ყინულოვანი ფარი
მინი|[[ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარი]] მინი|[[გრენლანდიის ყინულოვანი ფარი]] ყინულოვანი ფარი, აგრეთვე ცნობილი როგორც კონტინენტური მყინვარი — სქელი და ვრცელი საფარული მყინვარი, რომელსაც ახასიათებს მნიშვნელოვანი სისქე (1000 მ-ზე მეტი) და დიდი ფართობი (50 ათ. კმ²-ზე მეტი). შედარებით მცირე ზომის ვრცელი მყინვარი კლასიფიცირებულია როგორც ყინულქუდი.
უკანასკნელ მყინვარულ ეპოქაში ლავრენტის ყინულოვანი ფარი ფარავდა ჩრდილოეთ ამერიკის დიდ ნაწილს, პატაგონიის ყინულოვანი ფარი სამხრეთი ამერიკის სამხრეთ ნაწილს, ხოლო სკანდინავიის ყინულოვანი ფარი ევროპის ჩრდილოეთ ნაწილს. გამყინვარების რამდენიმე ცენტრის ყინულების შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი საფარული მყინვარი შეიძლება განხილული იყოს არა როგორც ყინულოვანი ფარი, არამედ როგორც ვალკეული ფორმა — მყინვარული საფარი.
უკანასკნელი გამყინვარების მაქსიმუმის დროს გრენლანდიის, ლავრენტისა და ევრაზიის ყინულოვანი ფარები და მოტივტივე შელფური მყინვარები გაერთიანდნენ გიგანტურ პანარქტიკულ ძველმყინვარულ საფარში, რომლის მოცულობა 50 მლნ. კმ³ შეადგენდა.
განასხვავებენ მიწისზედა ანუ საკუთრივ კონტინენტური და ზღვის ანუ კონტინენტურ-კუნძულოვანი ტიპის ყინულოვან ფარებს. პირველი ტიპის ყინულოვანი ფარის წინა კიდე ხმელეთზეა გაწოლილი და ზღვიურ ნაწილებს მოკლებულია, ხოლო მეორე ტიპის ყინულოვანი ფარის კიდეები ზღვას აწყდება. ყინულოვანი ფარის დინამიკა აღწერს ყინულოვანი ფარის მოძრაობას.
ყინულოვანი ფარი დიდი მასის წყალობით სიღრმეში ასობით მეტრზე ჭყლეტს ლითოსფეროს ქვედა რაიონებს; ყინულოვანი ფარების სიმძიმის გამო გრენლანდიის ზოგიერთი ნაწილი, ზღვის დონიდან 300 მ-ით, ხოლო ანტარქტიდის ზოგიერთი რაიონი 2500 მ-ით დაბლა მდებარეობს. დათბობისას ყინულოვანი ფარის ნაწილები კარგავენ კავშირს კვების ცენტრებთან.
ბეს-ფულენი
ბეს-ფულენი (Bös Fulen) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს შვიცისა და გლარუსის კანტონების საზღვარზე. გადაჰყურებს მუოტათალისა და ლინთალის ხეობებს. წარმოადგენს შვიცის კანტონის უმაღლეს მწვერვალს. უახლოესი დასახლებაა ბრაუნვალდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სან-იგნასიო-დე-ველასკო
სან-იგნასიო-დე-ველასკო — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, ხოსე-მიგელ-დე-ველასკოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 285 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით.
2005 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 23.569 ადამიანი. წარმოადგენს პროვინციის უდიდეს ქალაქს. ყველაზე გავრცელებული ენაა ესპანური. ბრაზილიასთან სიახლოვის გამო, მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი პორტუგალიურად საუბრობს.
ქალაქი მნიშვნელოვანი ტურისტული ცენტრია. მის სიახლოვეს მდებარეობს ნოელ-კემპფ-მერკადოს ეროვნული პარკი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 25 °C-ია.
პოასის ვულკანის ეროვნული პარკი
პოასის ვულკანის ეროვნული პარკი (Parque Nacional Volcán Poás) — ეროვნული პარკი კოსტა-რიკაში, წყნარი ოკეანის სანაპირო ზოლის სიახლოვეს, ალახუელის პროვინციაში. მოიცავს ვულკან პოასის ირგვლივ მდებარე სივრცეს, ცენტრალურ ვულკანურ კონსერვაციულ არეალში. პარკის ფართობი დაახლოებით 65 კმ²-ს შეადგენს. ვულკანის მთავარი კრატერის სიღრმე 290 მეტრია და საკმაოდ აქტიურია, ახასიათებს გეიზერებისა და ლავის მცირე ამოფრქვევები. თუმცა, ბოლო ამოფრქვევები 1952-54 წლებში დაფიქსირდა. პარკს ასევე მიეკუთვნება ორი სხვა კრატერი, ჩამქრალი ვონ-ფრანცუისი და ბოტოსი. ეს უკანასკნელი თვალწარმტაცი, ცივი, მწვანე წყლიანი კრატერის ტბაა 370 მეტრიანი დიამეტრით. ბოტოსის კრატერი ბოლო 7 500 წლის მანძილზე არ ამოფრქვეულა. ორივე კრატერისკენ მიემართება საფეხმავლო ბილიკები. პარკის ტერიტორიაზე ხშირია გოგირდოვანი გაზის ამოფრქვევა, რის გამოც ის მნახველთათვის ხშირად დახურულია. ბოლო ათწლეულში შეინიშნება გამოვლინებები, რომ ვულკანი ნელ-ნელა ემზადება ახალი ამოფრქვევისთვის.
სან-იგნასიო-დე-ველასკო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
პოასის ვულკანის ეროვნული პარკი
ფლორა და ფაუნა
პარკში გავრცელებულია ველურ მცენარეთა და ცხოველთა სახეობები; მაგალითად, პოასის მაგნოლიის ხე და მთის ქოჩორა ციყვი (Syntheosciurus brochus). ბინადრობს ფრინველთა მრავალი სახეობა, მათ შორისაა თიხისფერი შაშვი (Turdus grayi), კაშკაშა კეცალი (Pharomachrus mocinno), ასევე კოლიბრების, ტანაგერის, ტირანისებრთა და ტუკანისებრთა რამდენიმე სახეობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსტა-რიკის ეროვნული პარკები
სბა (მდინარე)
სბა — მდინარე საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში, მაღრან-დვალეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ერმანისწყლის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 2935 მ-ზე. სიგრძე 10,5 კმ, აუზის ფართობი 38,5 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულსა და ზაფხულშია, წყალმცირობა — ზამთარში, საშუალო წლიური ხარჯი 1,21 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები
ვარნესი (სანტა-კრუსი)
ვარნესი''' — ქალაქი ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტში, იგნასიო-ვარნესის პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერადან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 47 406 ადამიანს შეადგენდა. შედის სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერას მეტროპოლიაში.
ქალაქს სახელი ეწოდა 1991 წელს, ბოლივიის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლის, არხენტინ იგნასიო ვარნესის პატივსაცემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ქალაქები
კერბალ ო’დილი
კერბალ ო’დილი (Cearbhall Ó Dálaigh; დ. 12 თებერვალი 1911, ბრეი , ირლანდია — გ. 21 მარტი, 1978, დუბლინი, ირლანდია) — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. ირლანდიის პრეზიდენტი 1974–1976 წლებში. თანამდებობა დატოვა მთავრობის კრახის შემდეგ. 1961–1973 წლებში იყო ირლანდიის იუსტიციის ხელმძღვანელი.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
მეგა დელტა
მეგა დელტა — ზოგადი ტერმინი რომელითაც მოიხსენიბა დიდი აზიური დელტები: იანძის დელტა, ჩუძიანის დელტა, წითელი მდინარის დელტა და მეკონგის დელტა.
გალეჰორნი
გალეჰორნი (Galehorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ნანცალსა და სიმპლინის ხეობას შორის. სიმაღლე 2 797 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Bahh TEE
ბაჰტიარ ალიევი, სასცენო სახელი Bahh TEE (დ. 5 ოქტომბერი 1988, მოსკოვი) — აზერბაიჯანული წარმოშობის რუსი რეპერი და სიმღერების ავტორი. ასევე ასრულებს სოულს. მისი კარიერა 2006 წელს დაიწყო, როდესაც ჯგუფ ТЕЕ'шина-ს შემადგენლობაში შევიდა; ჯგუფის წევრი იყო ასევე Deep MC. აქვე შეასრულა და ჩაწერა პირველი კომპოზიციები „Одиночка“, „Без вины виноватые“, „Это лишь начало“, „За руку“.
2007 წლის 5 აპრილს Bahh TEE-მ გამოუშვა სადებიუტო ალბომი „Намберонэ“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XXI საუკუნის რუსი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1988
კერპფი
კერპფი (Kärpf) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გლარუსის კანტონში. ზღვის დონიდან 2 794 მ სიმაღლით, იგი რიხეტლიპასის მთის (2 261 მ) ჩრდილოეთით მდებარე მასივის უმაღლესი წერტილია. ერთმანეთისგან გამოყოფს ლინთისა და ლინთალის ხეობებს.
ჩრდილოეთ კალთაზე მდებარეობს პატარა ტბა — გარიხტიზეე.
სორაიას ჩაქოლვა
ფილმი რეალურ ისტორიაზეა დაფუძნებული და გადაღებულია ფრანგ-ირანელი ჟურნალისტის ფრეიდონ საებჟამის ამავე სახელწოდების წიგნის (ფრანგ. La Femme Lapidée) მიხედვით. მსოფლიო პრემიერა გაიმართა ტორონტოში, საერთაშორისო კინოფესტივალზე.
სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება ვითარდება 1980-იან წწ. ირანის ერთ-ერთ მოშორებულ სოფელში. ამ სოფელში ხვდება ჟურნალისტი, რომელსაც მიმავალ გზაზე მანქანა გაუფუჭდა. სოფელში მისვლისას იგი დახმარებას სთხოვს ადგილობრივ მცხოვრებს, რომელიც სოფლის მექანიკოსი იყო. ამასობაში ჟურნალისტი სოფელში შეხვდება ზახრას, ქალს, რომელსაც სურს მოუყვეს წინა დღეს დატრიალებულ ტრაგედიაზე. ზახრა ჟურნალისტს შემზარავ ამბავს მოუყვება, რომელიც თავს გადახდა მის დისშვილს – სორაიას და თან სთხოვს ჟურნალისტს, რომ ეს ისტორია მთელ მსოფლიოს მოუთხროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის ამერიკული ფილმები
ისტორიული ნიდერლანდები
მინი|ისტორიული ნიდერლანდების სურათი კოსმოსიდან ისტორიული ნიდერლანდები (Lage Landen) — მდინარეების რაინის, შელდისა და მაასის დელტების ირგვლივ არსებული ისტორიული ტერიტორია, რომელიც სრულად მოიცავს დღევანდელი ბელგიის, ნიდერლანდების, ლუქსემბურგისა და ნაწილობრივ, ჩრდილოეთ საფრანგეთისა და დასავლეთ გერმანიის მიწებს. ტერმინი უფრო გამოიყენებოდა გვიან შუა საუკუნეებსა და ადრეულ თანამედროვე ევროპაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდები კატეგორია:ბენილუქსი
ერსკინ ჩაილდერსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
უანგარეი
უანგარეი (Whangarei, Whangārei-terenga-paraoa) — საპორტო ქალაქი ახალ ზელანდიაში, ჩრდილოეთ კუნძულზე, ნორთლენდის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1989 წლის ადმინისტრაციული რეფორმის შედეგად ქალაქ უანგარეის შეუერთდა ახლომდებარე რაიონები და შეიქმნა უანგარეის ოლქი. მიუხედავად ამისა უანგარეის ხშირად აღნიშნავენ როგორც ქალაქს. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 76 995 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
ნიუ-პლიმუთი
ნიუ-პლიმუთი (New Plymouth, Ngāmotu) — ქალაქი და პორტი ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, ტარანაკის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 74 184 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები
რებეკა ბლეკი
რებეკა ბლეკი (Rebecca Renee Black; დ. 21 ივნისი, 1997) – ამერიკელი პოპ შემსრულებელი, რომელიც პოპულარული გახდა 2011 წელს, YouTube-ზე განთავსებული სიმღერით "Friday".
ბიოგრაფია
რებეკა ბლეკი დაიბადა ანაჰაიმში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ორანჯ-ქაუნთიში (კალიფორნია).