cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერიის სახელმწიფო ჰიმნი
ჰიმნის ტექსტი (ჩეჩნურად)
Lāmanaņ lēçarçī mârşuōnieẋ qiīna, Xaluōniex, buōxamiex kurra çiеqdīlina. Lailaha illAllah
Mōqazaņ lāmanaş daş xilla lālarax, Dāxarieẋ, q̇īsamieẋ yâẋ uoẋa djalur yâc! Lailaha illAllah
Buos järƶa va lâtta molxanax lielxarax, Txēşaņ sī döxkina, txuo lätta dörzur dâc. Lailaha illAllah
Txuo ċq̇ā a cẋanniena q̇ârdella sovcur dâc, Jōƶalla ya mârşuō – şinniex cẋaə yuoqqur yu! Lailaha illAllah
Yiƶаraşa txaņ çövnaş ēşarşca yierzayuo, Ẋomsarçu bjärgaşa ẋünarşna ġittaduo. Lailaha illAllah
Macalluō ẋovzadaẋ, ōramaş duur du, Ẋuogalluō txaş bjârzdaẋ, bēcaņ txi mīr du! Lailaha illAllah
Bűsanna buorz yexkaş düniençu dövlla du, Xalq̇ana, maxkana, Dalla a müthaẋ du. Lailaha illAllah
ტრანსკრიფცია
ბჳსანა ბორზ ეხკაშ დჳნენჩუ დევლა თო ჳრანნა ლომ უღუშ თან წერაშ ტეხკანა ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
ჱრზონჲნ ბანნაშკაჰ ნანუშა დაკჰჲნა, ტარხაშ თელ დოჲ ყიჲზო დაჲშა ამიჲნა ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
ხალყანა, მახქანა ნანუშა ჴოლინა წჱრშინა ეშნაჩოხ, მჱრა დაჰიტინა ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
ლამანან ლეჩარჩიჲ მარშონეჰ ჴიჲნა, ხალონეხ, ბოხამეხ კურა ჩეჴდიჲლინა ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
მოჴაზა ლამანაშ დაშ ხილა ლალარახ, დახარიაჰ, ყისამიაჰ, იაჰ ოხა დალურ იაც! ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
ბოს ჱრჟა ვა ლათა, მოლხანახ ლელხარახ, თეშან სიჲ დოხკინა, თო ლჱთა დორზურ დაც ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
თჰო წყა აცანინნა ყარდელა სოვცურ დაც, ოჟალა ჲა მარშო, შინეხ წყა იუჴურ ჲუ? ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
იჲჟარშა თჰან ჩევნაშ ეშარშცა ერზაიო, ჰომსარჩუ ბარგაშა ჰნარშნა ღითადო ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
ბჳსანნა ბორზ ეხკაშ დჳნენჩუ დევლლა დუ ხალყანა, მახქანა, დალლა მუთაჰ დუ ლა ილ-ლაჰა ილლა `ლ-ლაჰ!
თავისუფლება ან სიკვდილი
იმ ღამეს ვიშვით როცა ლეკვებს ყრიდა ძუ მგელი, დილით დაგვარქვეს სახელები ლომის ღრიალში, მთის არწივების საბუდარში გვზრდიდნენ დედები, კლდეებზე ჯირითს გვასწავლიდნენ გმირი მამები, ამ მიწა-წყლისთვის,მამულისთვის გვზარდეს დედებმა. და განსაცდელში ჩვენ სამშობლოს მტკიცედ დავიცავთ, მთის თავისუფალ არწივებთან ერთად დავზრდილვართ, სიძნელეები ღირესეულად დაგვიძლევია. ეს გრანიტის ტყე,ტყვიასავით დადნება უმალ, ვიდრე ბრძოლაში დავკარგავდით კაცურ ღირსებას, უმალ გასკდება დედამიწა მზის სიმხურვალით, ვიდრე მიწაში ჩავიდოდეთ სულ გაყინულნი. ქედს არ მოვიხრით არასოდეს არვის წინაშე, ჩვენ ერთი გზა გვაქ : სიკვდილი ან თავისუფლება! ჭრილობებს დები,სიმღერებით მოგვიშუშებენ, ხოლო სატრფონი აღგვანთებენ ისევ საომრად, ხის ფესვებს დავღრღნით,შიმშილმა თუ შემოგვიტია, ცვარ-ნამს შევსრუტავთ,წყურვილმა თუ დაგვრია ხელი, იმ ღამეს ვიშვით, როცა ლეკვებს ყრიდა ძუ მგელი, უფალს,ჩვენს მოდგმას,ჩვენ მიწა-წყალს ვემსახურები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
ტორუსი
ტორუსი (Touros; თარგმანში: ხარები) – მუნიციპალიტეტი რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში, ბრაზილიაში. მას ბრაზილიის კუთხესაც უწოდებენ, რადგან ის ქვეყნის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში მდებარეობს. ასევე ის არის ევროპასთან და აფრიკასთან ყველაზე ახლოს მდებარე ბრაზილიური ქალაქი. ტორუსში მდებარეობს კალკანარის შუქურა (ბრაზილიის ყველაზე დიდი შუქურა) და ბრაზილიის ფედერალური გზატკეცილის BR-101-ის ჩრდილოეთი ბოლო.
სქოლოი
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატის მუნიციპალიტეტები
მეფე ლომი (საუნდტრეკი)
The Lion King: Original Motion Picture Soundtrack — ელტონ ჯონის და ჰანს ციმერის მიერ ანიმაციური ფილმისათვის „მეფე ლომი“ დაწერილი მუსიკის საუნდტრეკული ალბომი. გარდა ელტონ ჯონის მიერ შესრულებული სამი სიმღერისა, დისკში შეტანილია ორკესტრული მუსიკა და ფილმში გაჟღერებული სიმღერები. დისკი გამოიცა 1994 წელს.
The Legacy Collection-ის ვერსია
Walt Disney Records-მა გამოსცა საუნდტრეკის ვრცელი ვერსია, დამატებითი მასალით, რომელიც მოიცავს მანამდე გამოუცემელ ვერსიებს, დემოვარიანტებს და სხვა სიმღერებს. ახალ მასტერინგზე იმუშავა ალან მაიერსონმა.
სერტიფიცირებები
! scope="row" | Worldwide (IFPI) გაყიდვები მთლიანად
სქოლიო
კატეგორია:ელტონ ჯონის საუნდტრეკები კატეგორია:1994 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:Walt Disney Records-ის საუნდტრეკები
კასტეხონ-დე-მონეგროსი
კასტეხონ-დე-მონეგროსი (Castejón de Monegros, Castillón de Monegros) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის მონეგროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 165,30 კმ². მოსახლეობა — 510 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
ბჟედუხი
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
ბანი-მაზარი
ბანი-მაზარი (بني مزار) — ქალაქი ეგვიპტეში, ელ-მინიის საგუბერნატოროში. კვეთს მდინარე ნილოსი. ბანი-მაზარი 197 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში 79 553 ადამიანი ცხოვრობს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
ლექეთი
ლექეთი, ლექართი (Ləkit, Лекит) — უძველესი პუნქტი ისტორიულ ჰერეთში, ახლანდელი აზერბაიჯანის კახის რაიონში (საინგილო). მდებარეობს ქ. კახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 12 კილომეტრის დაშორებით. მოსახლეობის რაოდენობა — 1510 კაცი.
სახელწოდება
ტერმინი „ლექართი“ სამეცნიერო ლიტერატურაში სხვადასხვანაირადაა მოხსენებული. ქართულ წყაროებში მოხსენებულია - ლექართი ანუ ლექეთი (ზ.ედილი, ა.ჩხენკელი, მ. დუმბაძე და სხვ.) რუსულ წყაროებში - лекит ლექით (И. Д. Барановский, М.А Казиев და სხვ.) Лякит ლიაქით - (А.С. Хаханов, К. В. Тревер)  და სხვ.
სახელწოდება „ლექართი“ ქართული წარმოშობისაა. ამ სიტყვის სუფიქსი — „ლე“ მეგრულ-სვანური წარმოშობისაა და ქართულ „სა“-ს უდრის, ხოლო ფუძე — „ქართი“, ქართველური სატომო სახელია, რომელიც მეგრულში თბილისის აღმნიშვნელად გამოიყენება. საიდანაც მომდინარეობს „სა-ქართ-ველო“  „ადგილი, სადაც ქართველები ცხოვრობენ, ქართველებით დასახლებული ქვეყანა“
ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1310 წელს ლექართის სახელწოდებით. სოფლის ტერიტორიაზე გათხარეს და შეისწავლეს ქრისტიანული წმინდა ნინოს ტაძარი, ტეტრაკონქი (VII-IX სს.). ვარაუდობენ, რომ აქ იყო ჰერეთის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი. 1607 წელს ოსმალეთის სულთანმა აჰმედ I-მა სოფელი ლექეთი დაუმტკიცა ელისუს სულთანს ალი-სულთან ბეგს.
სქოლიო
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
რემინისცენცია
რემინისცენცია (გვიანდ. ლათ. reminiscentia — მოგონება), მეხსიერების (მოგონების) ერთგვარი გაუმჯობესება. დახსომების ძირითადი კანონის შესატყვისად, დასწავლილი მასალის აღდგენა დროთა განმავლობაში უნდა გაძნელდეს. რემინისცენციის მიხედვით კი რამდენიმე ხანის გავლის შემდეგ უფრო კარგად აღდგება დასწავლილი მასალა, ვიდრე უშუალოდ მისი დასწავლის შემდეგ. ამასთან ერთად აღდგება არა მარტო ის ელემენრები, რომელთა მოგონება ჭირს უშუალოდ დახსომების შემდეგ, არამედ ხდება მოგონების საერთო გაუმჯობესებაც. მრავალი ჰიპოთეზის მიუხედავად, რემინისცენციის ახსნა ჯერ კიდევ არ არის დამაკმაყოფილებელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეხსიერება
ცამეტი კოლონიის სამზარეულო
მინი|300x300პქ| ჩრდილოეთ ამერიკის კოლონიები 1763–76 წლებში ცამეტი კოლონიის სამზარეულო მოიცავს კოლონიური შეერთებული შტატების საკვებს, პურს, კვების ჩვევებსა და სამზარეულოს მეთოდებს.
1776 წლამდე დაწყებულ პერიოდში რიგმა მოვლენებმა გამოიწვია ამერიკელი კოლონისტების რაციონის მკვეთრი შეცვლა. რადგანაც მათ აღარ შეეძლოთ დაყრდნობილიყვნენ ბრიტანეთისა და დასავლეთ ინდოეთის იმპორტს. კოლონისტების სამეურნეო პრაქტიკამ ყურადღება გაამახვილა მთლიანად თვითკმარობაზე.
ვირჯინია
მე -17 საუკუნის დასაწყისში ინგლისელი ემიგრანტების პირველმა ტალღამ დაიწყო ჩასვლა ჩრდილოეთ ამერიკაში, ძირითადად დასახლდნენ ჩესაპიკის ყურის გარშემო ვირჯინიასა და მერილენდის შტატებში. ვირჯინიელ მკვიდრებში გაბატონდნენ დიდგვაროვნები თავიანთი მსახურებით (მრავალი კავალიერი იყო, რომლებიც ინგლისში სამოქალაქო ომის შემდეგ გაიქცნენ 1642–51 წლებში) და სამხრეთ ინგლისიდან ღარიბი გლეხები. საჭმელი გაცილებით უხვი იყო ამერიკის სამხრეთით, ვიდრე ინგლისში. ხორცი უხვი იყო და ყველანი, მდიდარი თუ ღარიბი, დღეში რამდენიმე ხორცის კერძს მიირთმევდნენ.
Ახალი ინგლისი
ახალ ინგლისში დიდი რაოდენობით იყო ველური ბუნება და ზღვის პროდუქტები. გამომცხვარი ლობიო და ბარდის ფაფა ყოველდღიური საკვები იყო, განსაკუთრებით ზამთარში და მას ჩვეულებრივ უხეში, მუქ პურთად ერთად მიირთმევდნენ. თავდაპირველად, იგი მზადდებოდა ხორბლისა და სიმინდის (სიმინდის) ნარევით, მაგრამ 1660-იან წლებში გაჩნდა დაავადება, რომელსაც ხორბლის ჟანგი უწოდეს, რის შემდეგაც იგი მზადდება ჭვავისა და სიმინდისგან, რის შედეგადაც შეიქმნა ის, რაც მოგვიანებით "ჭვავის ინჯუნს" უწოდებდნენ. ბოსტნეული კარგად მოხარშული ხორცი პოპულარული კერძი იყო და ისინი ერთად მზადდებოდა და არა ცალკე. საცხობი ახალი ინგლისელების განსაკუთრებით საყვარელი იყო და ახალი ინგლისი წარმოშობდა კერძებს, რომლებიც დღეს ამერიკულად განიხილება, როგორცაა მაგალითად, ვაშლის ღვეზელი და მადლიერების დღისადმი გამომცხვარი ინდაური.
ჩრდილოეთის კოლონიები
ახალ ინგლისში რაციონის განსაკუთრებული მახასიათებელი იყო საკვების სეზონური ხელმისაწვდომობა. მიუხედავად იმისა, რომ სამხრეთ კოლონიებში მეურნეობა წლის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში ხდებოდა, ჩრდილოეთის მზარდი სეზონები უფრო შეზღუდული იყო, რაც ზღუდავდაა ახალი ხილისა და ბოსტნეულის ხელმისაწვდომობას. ამასთან, სანაპირო კოლონისტების ოკეანესთან სიახლოვემ მათ ახალი თევზების სიმრავლე მოუტანა, რამაც მთელი წლის რაციონი განსაზღვრა, განსაკუთრებით ჩრდილოეთით. ხორბალი, ძირითადი მარცვლეულია, რომელიც ინგლისურ პურში გამოიყენებოდა. ჩრდილოეთით მოყვანა და ხორბლის იმპორტი თითქმის შეუძლებელი იყო და ძლიან ძვირი ღირდა. შემცვლელებში შედიოდა სიმინდი (სიმინდი) სიმინდის მარცვლის სახით. ჯონიკეიკი ზოგადად ითვლებოდა ხორბლის პურის ცუდ შემცვლელად, მაგრამ ის მიიღეს როგორც ჩრდილოეთ, ასევე სამხრეთ კოლონიებში მცხოვრებლებმა.
სამხრეთ კოლონიები
ჩრდილოეთისგან განსხვავებით, სამხრეთს არ გააჩნდა ცენტრალური კულტურული წარმოშობა ან ერთიანი კულინარიული ტრადიცია. სამხრეთ კოლონიები ასევე უფრო მრავალფეროვანი იყო სოფლის მეურნეობის პროდუქციით. მონებმა და ღარიბმა ევროპელებმა ერთნაირი რაციონი გაიზიარეს, რომელიც დაფუძნებულია მკვიდრი ახალი სამყაროს ბევრ კულტურაზე. სოფლად ღარიბი ხშირად ნადირობდა და ჭამდა ციყვს, ოპოსუმს, კურდღელს და სხვა ტყის ცხოველებს. დამარილებული ან შებოლილი ღორის ხორცი ხშირად ავსებს ბოსტნეულის დიეტას. "ბრინჯის სანაპიროზე" მყოფი პირები ჭამდნენ ბრინჯის დიდ რაოდენობას, ხოლო სამხრეთელი ღარიბები და მონები სიმინდის მარცვლებს იყენებდნენ პურებსა და ფაფებში. ხორბალი არ იყო ვარიანტი სამხრეთ კოლონიების უღარიბესი მოსახლეობის უმეტესობისთვის.
მეთვრამეტე საუკუნეში ჩესაპეკის მხარე ჯერ კიდევ ენდობოდა შინ დამზადებულ სიდრს, როგორც პირველ სასმელს. მცირე ზომის მცენარეთა ოჯახებში ქალები პასუხისმგებელნი იყვნენ სასმელის წარმოებაზე და ეყრდნობოდნენ ადგილობრივ პროდუქტებს სხვადასხვა სიდრის დასამზადებლად. ეს წარმოება სეზონური იყო, რადგან მხოლოდ მსხვილ მწარმოებლებს ჰქონდათ თანხები და ტექნოლოგია, რომელიც საჭიროა მთელი წლის განმავლობაში ალკოჰოლის წარმოებისთვის.
სამხრეთ კოლონიები კულტურულად შეიძლება დაიყოს მაღალ და დაბლობ მხარეებად და ეს განსხვავება ჩანს ორი რეგიონის რაციონსა და საკვების მომზადებაში. მაღალი რეგიონების რაციონში ხშირად შედიოდა კომბოსტო, სიმინდი, ლობიო, თეთრი კარტოფილი. მაშინ, როცა მაღალი რეგიონის მდიდარი თეთრკანიანთა უმეტესობა თავს არიდებდა აფრიკიდან შემოტანილ კულტურებს, რადგან ისინი ასოცირებული იყო და ასახავდა შავი მონების სოციალურ დაქვემდებარებას. მათ, ვისაც ხორბლის მოშენება ან შეძენა შეეძლო, ხშირად სუფრაზე ორცხობილა ჰქონდათ, ღორის ჯანსაღ ნაწილთან ერთად. დამარილებული ღორის ხორცი წარმოადგენდა ნებისმიერი კერძის ძირითად ნაწილს, რადგან მას იყენებდნენ ბოსტნეულის არომატის მისაღებად, გარდა ცილის პირდაპირი მოხმარებისა.
სანაპირო დაბლობებს უფრო მრავალფეროვანი რაციონი ჰქონდათ. განსაკუთრებით ჩარლსტონისა და ახალი ორლეანის მიმდებარე ტერიტორიას, რომელიც ასევე მოიცავს აკადიის საფრანგეთის ლუიზიანის რეგიონების დიდ ნაწილს და მის მიმდებარე ტერიტორიას. აქ დიდი გავლენა მოახდინეს აფრიკელებმა და კარიბულმა კუნძულებმა, აგრეთვე ფრანგებმა. ბრინჯმა დიდი როლი ითამაშა რაციონის ჩამოყალიბებაში. გარდა ამისა, მაღალმთიანეთისგან განსხვავებით, დაბლობის ხალხი პროტეინს ძირითადად ზღვის სანაპიროდან და მონადირებული ხორციდან იღებდა. რაციონის დიდი ნაწილი მოიცავდა წიწაკის გამოყენებას, ისევე როგორც დღეს. მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკელ კოლონისტებს თანდაყოლილი დამოკიდებულება ჰქონდათ ფრანგული საკვებისადმი, ისევე როგორც ბევრი მშობლიური საკვების მიმართ, ფრანგებს ასეთი ზიზღი არ ჰქონიათ ძირძველი საკვები პროდუქტების მიმართ. პირიქით, მათ მადლიერება გამოხატეს მშობლიური ინგრედიენტებისა და კერძების მიმართ.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კულტურის ისტორია კატეგორია:ცამეტი კოლონიის სამზარეულო
პედრა-ბრანკა-დუ-ამაპარი
პედრა-ბრანკა-დუ-ამაპარი (Pedra Branca do Amapari) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაპის შტატში. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ ამაპის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 77 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 9 495.032 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.13 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაპის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლეღვა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ლეღვა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლექსი ვეფხისა და მოყმისა
მინიატიურა|„მოყმე და ვეფხვი“. მოქანდაკე: [[ელგუჯა ამაშუკელი, თბილისი, 1984]] „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ — ქართული ზეპირსიტყვიერების ძეგლი. სამონადირეო ეპოსის უძველესი პლატებიდან შექმნილი ბალადა, რომლის პირველი მოკლე ვარიანტი გამოაქვეყნა დავით ხიზანიშვილმა 1887 წელს, ვრცელი — ვახტანგ კოტეტიშვილმა 1927 წელს. დღესდღეობით ბალადის 24 ჩანაწერია ცნობილი.
არქაულ, მოკლე ვერსიას რიტუალური ხასიათი უნდა ჰქონოდა: დაღუპვა მონადირისა, რომელმაც სამონადირეო ტაბუ დაარღვია, ნადირთ ბატონის რისხვის შედეგი იყო. ვრცელ ვარიანტში ცენტრალური ადგილი ვეფხისა და მოყმის ორთაბრძოლის გმირულმა თემამ დაიჭირა. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ როგორც სტილისტური, ისე შინაარსობრივი თვალსაზრისით ქართული ხალხური ტრადიციის ნაყოფია. ბალადის ამაღლებული, ჰუმანური იდეები, დაღუპული გმირის დედის სახე ქართული ფოლკლორის იდეებსა და მხატვრულ სახეებს ემყარება. „ლექსი ვეფხისა და მოყმისა“ ძირითადად აღმოსავლეთ საქართველოში არის გავრცელებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
ანდის ქედი
ანდის ქედი — ქედი კავკასიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩეჩნეთ-ინგუშეთისა და დაღესტნის საზღვრებზე. მდინარეების ანდის ყოისუს, სუნჟისა და თერგის ქვემო დინების აუზების წყალგამყოფი. სიგრძე დაახლოებით 60 კმ, სიმაღლე 2736 მ-მდე. აგებულია ცარცული კირქვებით. ფერდობები შემოსილია წიფლისა და რცხილის ტყეებით, სამხრეთი ფერდობები — მთის მდელოსტეპებით და ბუჩქნარებით, თხემზე მდელოებია.
არჩილ ბაქრაძე
არჩილ ბაქრაძე (დ. 28 იანვარი, 1959, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
ანდის ქედი
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ქედები
არჩილ ბაქრაძე
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
კალკანარის შუქურა
კალკანარის შუქურა ან ტორუსის შუქურა (Farol do Calcanhar) – მოქმედი შუქურა ტორუსში (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატი, ბრაზილია). მსოფლიოს ტრადიციულ შუქურებში 62 მეტრის სიმაღლით იგი მეცხრეა და ყველაზე მაღალი ბრაზილიაში.
არჩილ ბაქრაძე
1985–1987 წლებში იყო ქირურგიის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი, უმცროსი და უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1988–1995 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამედიცინო სექსოლოგიის კათედრის დამაარსებელი და გამგე. 1989–1996 წლებში სექსოპათოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის დირექტორი. 1996 წლიდან „ლიგა“–ს გენერალური დირექტორი. ავტორია 48 სამეცნიერო ნაშრომის სექსუალური მოშლილობის მკურნალობის პრობლემებზე. ექიმი–სექსოპათოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
კალკანარის შუქურა
შუქურა მდებარეობს პონტა-დე-კალკანარის სანაპიროზე, სტრატეგიულ ადგილას, ტორუსის ახლოს. იქ სადაც ბრაზილიის სანაპირო ქმნის მართ კუთხეს, ცნობილს როგორც “Esquina do Brasil” (ბრაზილიის კუთხე) ან "Esquina do Continente" (კონტინენტის კუთხე). შუქურა დაახლოებით 7 კილომეტრის მანძილზე აფრთხილებს გემებს მარჯნის რიფების საფრთხესთან დაკავშირებით. 277 საფეხურისგან შემდგარ სპირალურ კიბეს ავყავართ გადასახედ ბაქანზე, იქიდან 21 საფეხურია შუქურამდე.
არჩილ ბაქრაძე
1987 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „არტერიული იმპოტენციის სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო მეთოდების ჰემოდინამიკური შეფასება.“
კალკანარის შუქურა
იქვეა შუქურის მომვლელების ერთსართულიანი სახლები. შუქურას ჰყავს მუდმივი მომვლელი. შუქურა მნახველებისთვის ღიაა დილის 9-დან საღამოს 11 საათაამდე.
არჩილ ბაქრაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი ექიმები
კუისები
კუისები — მდინარე ნამიბია ში. სათავეს იღებს კჰომასის რეგიონის მთიანეთში და მიედინება დასავლეთით, გაივლის დედაქალაქ ვინდჰუკს და ერწყმის ატლანტის ოკეანე ს, ქალაქ უოლფიშ-ბეი ში. სეზონური მდინარეა, წელიწადში ჩამოაქვს მხოლოდ 20 მლნ კუბური მეტრი წყალი.
კოლომბო
კოლომბო (სინჰალ.කොළඹ, ტამილ. கொழும்பு) — შრი-ლანკის უდიდესი ქალაქი და ყოფილი დედაქალაქი. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე და ესაზღვრება ამჟამინდელ დედაქალაქ შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეს. კოლომბო საქმიანი, ცოცხალი ქალაქია, სადაც თანამედროვე ცხოვრება და კოლონიური არქიტექტურა თუ ნანგრევები ერთმანეთშია შერწყმული. 2001 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 647 100 ადამიანს შეადგენდა. კოლომბოს მეტროპოლიური არეალი, რომელიც ასევე გამპაჰასა და კალუტარას რაიონებსაც მოიცავს, 3 694.20 კმ²-ზეა გადაჭიმული და მისი მოსახლეობა 5 648 000 - აღწევს.
ომორაში
ომორაში (オモラシ / おもらし / お漏らし — თვით დასველება, გაჟონვა; ასევე ომორასი) — იაპონიაში გავრცელებული ფეტიშური სუბკულტურა, სადაც ადამიანი განიცდის აღგზნებას სავსე შარდის ბუშტის დროს, ან სექსუალურ მიზიდულობას ადამიანის მიმართ, რომელსაც შარდის ბუშტი სავსე აქვს. ეს ფეტიშისტები ორგაზმს აღწევენ, როდესაც ვეღარ აკონტროლებენ შარდის ბუშტს და განიცდიან ძლიერ შეუკავებლობას. როგორც წესი, იაპონიის გარეთ, ომორაშის უროლაგნიისგან არ გამოყოფენ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პარაფილიები კატეგორია:იაპონური სიტყვები და ფრაზები
კოლომბო
1978 წელს, ადმინისტრაციული დედაქალაქი კოლომბოდან შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეში გადავიდა, ხოლო ქვეყნის კომერციულ დედაქალაქად დღემდე კოლომბო რჩება.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკა კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები
კუისები
კუისების ერთ ნაპირზე აღმართულია მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ქვიშის დიუნები, მეორე ნაპირზე კი უნაყოფო კლდეები. მდინარის სამხრეთით, წითელი ქვიშის დიუნების სიმაღლე 150 მეტრს აღწევს. გაბატონებული ქარები დიუნებს ჩრდილოეთით მიმართავს, მაგრამ მდინარე მათ მოძრაობას ბლოკავს. ამ პროცესში, კუისებში ილექება იმდენი ქვიშა და შლამი, რომ წყალი ოკეანემდე მხოლოდ წყალდიდობისას აღწევს. 1972 წელს, მდინარეზე აშენდა ფრიდენაუს კაშხალი.
სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიის მდინარეები
დაკარი
დაკარი — სენეგალის რესპუბლიკის დედაქალაქი. დასავლეთ აფრიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამრეწველო, სატრანსპორტო და სავაჭრო-საფინანსო ცენტრი. მდებარეობს მწვანე კონცხის ნახევარკუნძულზე, მნიშვნელოვანი საზღვაო გზების გზაჯვარედინზე. ჰავა - სუბტროპიკული. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 22°, ივლისისა - 28°. ნალექები 570 მმ წელიწადში. მოსახლეობა 1 030 594 ადამიანი (2005). აქედან 90 % აფრიკელია, ევროპელებიდან ძირითადად ცხოვრობენ ფრანგები.
ისტორია
დაკარი დაარსდა 1857 წელს, როგორც ფრანგული ციხესიმაგრე. 1895 წელს შევიდა საფრანგეთის კოლონია სენეგალის შემადგენლობაში. 1895-1960 წწ. ამ კოლონიის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. 1904-1959 წწ. პარალელურად საფრანგეთის დასავლეთი აფრიკის ადმინისტრაციული ცენტრიცაა. მეორე მსოფლიო ომის დროს დაკარი დაიკავეს ინგლის-საფრანგეთის ჯარებმა (1942). ქალაქი გახდა მათი საზღვაო ოპერაციების მნიშვნელოვანი ბაზა ატლანტის ოკეანეში და „მებრძოლი საფრანგეთის" მოძრაობის ერთ-ერთი საყრდენი პუნქტი. 1960 წლიდან სენეგალის რესპუბლიკის დედაქალაქია. მარცხნივ|მინი|დაკარი საერთაშორისო კოსმოსური სადგურიდან 2011 წელს
გეოგრაფია
ქალაქი კაბ-ვერტის ნახევარ- კუნძულზე მდებარეობს, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. დაკარი აფრიკის კონტინენტზე ყველაზე დასავლეთით მდებარე ქალაქია.
კლიმატი
დაკარის კლიმატი ზოგადად თბილია. დაკარს ოკეანის გავლენით აქვს, ცხელი, ნახევრად უდაბნოს კლიმატი. ქალაქს ახასიათებს მოკლე წვიმიანი სეზონი და გრძელი მშრალი სეზონი. დაკარის წვიმიანი სეზონი ივლისიდან ოქტომბრამდე გრძელდება, ხოლო მშრალი სეზონი დანარჩენ რვა თვეს მოიცავს. ქალაქი წელიწადში დაახლოებით 495 მმ (19,5 ინჩი) ნალექი მოდის. როგორც წესი, დეკარი დეკემბრიდან მაისის ჩათვლით სასიამოვნოდ თბილია, ყოველდღიური ტემპერატურით დაახლოებით 24–27 ° C-მდე (75–81 ° F) მერყეობს. წლის ამ პერიოდის განმავლობაში ღამე კომფორტულია, სადაც ტემპერატურა 17-20 ° C (63–68 ° F) უდრის. ამასთან, მაისიდან ნოემბრის ჩათვლით ქალაქი აშკარად თბილი ხდება, ყოველდღიური ტემპერატურა აღწევს 29–31 ° C-ს (84–88 ° F) და ღამით 23–24 ° C– მდე (73–75 ° F) მცირდება. ამ ცხელი სეზონის მიუხედავად, დაკარის ამინდი არ არის ისეთი ცხელი, როგორც აფრიკის კონტინენტის შიგნით მდებარე ქალაქებში, როგორებიცაა, ნიამეი და ნჯამენა, სადაც ტემპერატურა წელიწადის უმეტეს დორს 36 ° C- ზე (97 ° F) ზემოთაა. დაკარში ტემპერატურას ზღვიდან წამოსული ბრიზები ანეიტრალებენ.
ადმინისტრაცია
ქალაქი დაკარი მუნიციპალიტეტი ანუ კომუნა (მას ხშირად უწოდებენ კომმუნე დე ვილლეს), რომელიც სენეგალის 125 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს წარმოადგენს. დაკარის მუნიციპალიტეტი ფრანგული კოლონიური ადმონისტრაციის მიერ შეიქმნა 1887 წლის 17 ივნისს, როდესაც გორეს მუნიციპალიტეტს გამოეყო. თავის მხრივ, გორეეს მუნიციპალიტეტი 1872 წელს შეიქმნა და აფრიკის ერთ-ერთი უძველესი დასავლური ტიპის მუნიციპალიტეტად ჩამოყალიბდა (ალჟირისა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მუნიციპალიტეტენთან ერთად). მინი|დაკარი დაკარის კომუნა 1887 წლიდან არსებობდა და მან არსებობა 1960 წელს, სენეგალის დამოუკიდებლობის შემდეგაც გააგრძელა. მუნიციპალიტეტის საზღვრები დროთა განმავლობაში მნიშვნელოვნად შეიცვალა. ამჟამინდელი საზღვრები 1983 წლის შემდეგ ხელუხლებელი დარჩა. დაკარის კომუნას განაგებს დემოკრატიულად არჩეული საქალაქო საბჭო (კონსილერის მუნიციპალიტეტი), რომელიც ხუთი წლის ვადით ირჩევა. ქალაქის მერს მუნიციპალიტეტის საკრებულო ირჩევს. 1887 წლიდან მოყოლებული დაკარმა 20 მერი გამოიცვალა. პირველი აფრიკული წარმოშობის შავკანიანი მერი ქალაქს 1924 წლიდან 1934 წლამდე ჰყავდა (ბლაისე დიაგნე). პოსტზე ყველაზე დიდხანს მამადოუ დიოპმა გაძლო, რომლის მმართველობის პერიოდი 18 წელს მოიცავს 1984 წლიდან 2002 წლამდე.
დაკარის კომუნა ერთ- ერთ დეპარტამენტსაც წარმოადგენს სენეგალის 45 დეპარტამენტიდან. ეს ვითარება ძალიან ჰგავს პარიზს, რომელიც საფრანგეთის კომუნასთან ერთად დეპარტამენტსაც წარმოადგენს. ამასთან, საფრანგეთის დეპარტამენტების საწინააღმდეგოდ, სენეგალის დეპარტამენტებს არ გააჩნიათ პოლიტიკური ძალა (არ აქვთ დეპარტამენტის ასამბლეა) და წარმოადგენენ მხოლოდ ცენტრალური სახელმწიფოს ადგილობრივ ადმინისტრაციულ სტრუქტურებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან გარკვეული ადმინისტრაციული სერვისების განხორციელებაზე, აგრეთვე დეპარტამენტში მდებარე კომუნების საქმიანობის კონტროლზე.
დაკარის დეპარტამენტი ოთხ არრონდისემენტებად იყოფა. ესენია: ალმადიები, დიდი დაკარი, პარსელეს ასაინიეს (სიტყვასიტყვით ამოშრობილი ლოტი, რომელიც დაკარის ყველაზე ხალხმრავალი არრონდისემენტია) და პლატეუ/ გორე (ქალაქის ცენტრი, მთავარი საქმიანობის რაიონი). ესენი საკმაოდ განსხვავდებიან პარიზის არრონდისემენტებისაგან, რადგან ეს არის მხოლოდ ადგილობრივი ადმინისტრაციული სტრუქტურები და ისევე განსხვავდება როგორც სენეგალისა და საფრანგეთის დეპარტამენტების სტრუქტურა. მინი 1996 წელს სენეგალის ადმინისტრაციული და პოლიტიკური რეფორმების გატარებას სენეგალის პარლამენტმა მხარი დაუჭირა. დაკარის კომუნა, რომლის მოსახლეობაც 1 მილიონ მოსახლეს უახლოვდებოდა ზედმეტად დასახლებულ და დიდ კომუნად იქნა მიჩნეული, რის გამოც დაკარი 1996 წლის 30 აგვისტოს 19 კომუნურ დარრონდისემენტად (communes d'arrondissement ) იქნა დაყოფილი. კომუნური დარრონდისემენტები ძალიან ჰგავნან კომუნებს და მათი პრინციპით მუშაობენ. მათ უფრო მეტი უფლებამოსილება აქვთ, ვიდრე პარიზის დარრონდისემენტებს და უფრო მეტად ლონდონის ოლქებს მოგვაგონებენ. დაკარის კომუნა შენარჩუნებული იყო ამ 19 კომუნური დარრონდისემენტის მმართველედ, ისევე როგორც დიდი ლონდონი მართავს ლონდონის ოლქებს. დაკარის 19 კომუნური დარრონდისემენტებიდან თითოეული ერთ არრონდისემენტს მიეკუთვნება. თითოეული არრონდისემენტის პრეფექტორი ვალდებულია იზრუნოს თავის ტერიტორიაში შემავალ კომუნურ დარრონდისემენტზე.
კომუნური დარრონდისემენტი დაკარ- პლატო (34,626 მოსახლე) ქალაქის ისტორიულ ცენტრს წარმოადგენს და სამინისტროებისა და საჯარო ადმინისტრაციების უმეტესობა სწორედ იქ მდებარეობს. ყველაზე მჭიდრო და ყველაზე დასახლებული კომუნური დარრონდისემენტი არის მედინა, სადაც 136,697 ადამიანი ცხოვრობს. დაკარ- პლატო, ისევე როგორც მედინა პლატეუ/ გორეს არრონდისემენტში მდებარეობს. ყველაზე ნაკლებად დასახლებული კომუნური არრონდისემენტი ილ დე გორეა, რომელიც იგივე, პლატეუ/ გორეს არრონდისემენტში მდებარეობს.
დაკარ სენეგალის 14 რეგიონიდან ერთ-ერთია. დაკარის რეგიონი მოიცავს ქალაქ დაკარსა და მის ყველა გარეუბანს, რომლებიც მთელს კაბო- ვერდეს ნახევარ- კუნძულს იკავებენ. ამრიგად, მისი ტერიტორია დაახლოებით იგივეა, რაც დაკარის მიტროპოლიტენს უჭირავს. 1996 წლის ადმინისტრაციული რეფორმების შემდეგ სენეგალის ის რეგიონები, რომლებიც მანამდე მხოლოდ ცენტრალური სახელმწიფოს ადგილობრივი ადმინისტრაციული სტრუქტურები იყვნენ, გადაიქცნენ სრულუფლებიან პოლიტიკურ ერთეულად, რომლებიც დემოკრატიულად ირჩევენ რაიონულ საბჭოებსა და რეგიონალურ პრეზიდენტებს.
მნიშვნელოვანი ადგილები
მინი|სანაპირო დაკარში ქალაქი დაკარი არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ქალაქების ორგანიზაციის წევრი და მოიცავს რამდენიმე ღირსშესანიშნაობას. ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეულია დეუქს მამელეს, ტყუპი გორა, რომელიც ოუაკამის კომუნაში მდებარეობს. ბორცვები ქალაქში ერთადერთი მაღალმთიანი ადგილია, რომელიც უზრუნველყოფს მთელი ტერიტორიისა და ქალაქის მშვენიერი ხედების წარმოქმნას. პირველ გორაზე მდებარეობს ლეს მამელლესის შუქურა, რომელიც 1864 წელს აშენდა. მეორე გორაზე მდებარეობს აფრიკის რენესანსის ძეგლი, რომლის მშენებლობაც ახლახან დასრულდა და რომელიც, აფრიკის კონტინენტზე ყველაზე მაღალ ქანდაკებას წარმოადგენს.
ქალაქის სხვა ღირშესანიშნაობებს მოიცავს მედინას კვარტალი, რომელიც მედინას კომუნში მდებარეობს. მედინა თავდაპირველად ფრანგულ კოლონიალურ პერიოში აშენდა, როგორც ადგილობრივების საცხოვრებელი სოფელი. დღეს ეს არის ტრადიციული კომერციული ცენტრი, რომელიც სამკერვალო მაღაზიებით არის ცნობილი. ანსაკუთრებით აღსანიშნავია ქუჩის ბაზარი სოუმბედიოუნ, რომელიც ასევე წარმოადგენს დიდ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას. კვარტალში ასევე მდებარეობს დაკარის დიდი მეჩეთი, რომელიც ზუსტად კომუნის ცენტრშია აშენებული 1964 წელს. იგი ქალაქის ერთ-ერთი თვალსაჩინო ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
ქალაქის ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს ჩეიხ ანთა დიოპის უნივერსიტეტიც, რომელსაც ასევე უწოდებენ დაკარის უნივერსიტეტს. ის 1957 წელს აშენდა.
რელიგიური შენობები
მინი|243x243პქ|ტრადიციული სენეგალური ცეკვა რელიგიური შენობების უმრავლესობა მუსლიმურ მეჩეთებს წარმოადგენს. ქალაქში ასევე არის ქრისტიანული ტაძრები და მონასტრები. დაკარი ისლამური კულტურისა აფრიკული რეგიონის დედაქალაქად 2007 წელ შეირჩა ისლამური მსოფლიოს საგანმანათლებლო, სამეცნიერო და კულტურული ორგანიზაციის (ISESCO) მიერ. ISESCO -მ და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციამ (OIC) რამდენიმე რეგიონალური და საერთაშორისო კონფერენცია ქალაქში ჩაატარეს. დაკარი აგრეთვე ცნობილია, როგორც ლაიენის ძმობის სამშობლო, სუფიური ტარიკა, რომელიც დააარსა სეიდინა მოჰმადუ ლიმამუ ლაემ 1883 წელს იოფის კომუნაში. სეიდინა ლენის მავზოლეუმშია დაკრძალულია, რომელიც დაკარის ერთ- ერთ მთავარ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. დღეს, ლაიენის საძმო, ძირითადად, ლებუს ხალხისაგან შედგება და კაბო- ვედეს მხარეში მდებარეობს. დაკარში მუსლიმთა საკულტო ადგილების ცენტრს დაკარის დიდი მეჩეთი წარმოადგენს, რომელიც 1964 წელს აშენდა.
კულტურა
დაკარი მრავალი ეროვნული და საერთაშორისო ფესტივალების სახლს წარმოადგენს. როგორიცაა შავი ხელოვნების მსოფლიო ფესტივალი, დაკარის ფილმების ფესტივალი, ასევე დაკარ ბიენალე. მინი|დაკარის სარკინიგზო სადგური
ტრანსპორტი
ქალაქში არის დაკარის ავტონომიური პორტი და დაკარ- ნიგერის არ მოქმედი სარკინიგზო ტერმინალი.
რეგიონალური ექსპრესს მატარებელი დაკარს ბლაისე დიაგნეს სახელობის საერთაშორისო აეროპორტთან დააკავშირებს. მის შემადგენლობაში 14 მატარებელი შევა, რომლებიც სწრაფად გადაადგილდებიან და მოგზაურობას 45 წუთში დაასრულებენ. მოსალოდნელია, რომ რკინიგზის გახსნის შენდეგ რეგიონალური ექსპრესს მატარებელი დღეში 115 000 მგზავრს მოემსახურება. რეგიონალური ექსპრესს მატარებლის პირველი სატესტო ვერსია 2019 წლის 14 იანვარს ამოქმედდა. რკინიგზის საბოლოო გახსნა 2020 წლის ბოლოსთვის იგეგმება.
სქოლიო
კატეგორია:სენეგალის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
ელენა სატინი
ელენა სატინი-სხირტლაძე (დ. 24 ნოემბერი, 1987, თბილისი) ― ქართველი მსახიობი, რომელიც ჰოლივუდის ამომავალ ვარსკვლავად მიიჩნევა. დაიბადა თბილისში, მოგვიანებით სოჭში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც დაამთავრა საშუალო და მუსიკალური სკოლები.
ბიოგრაფია
ბავშვობიდან ვოკალით იყო გატაცებული, ასევე პროფესიონალურად ეუფლებოდა ფორტეპიანოს. მონაწილეობდა საესტრადო-სპორტული ცეკვის კოლექტივში „იმპერიალი". საკონცერტო კარიერა 6 წლისამ დაიწყო. ამავე ასაკში მოხვდა მაშინდელ პოპულარულ საბავშვო რუსულ პროექტში „უტრენნაია ზვეზდა“ . 11 წლისამ უკვე აქტიურად დადიოდა გასტროლებზე, როგორც მოცეკვავე. 9 წლიდან კი კინოშიც თამაშობს. ამ ასაკში ის საერთაშორისო ფილმების ფესტივალ  „კინოტავრის“  ყველაზე ახალგაზრდა მონაწილეც იყო.
მოგვიანებით დედასთან – მწერალ მარინა სილაგაძესთან ერთად საცხოვრებლად აშშ-ში გადავიდა. იქვე დაამთავრა პროფესიონალური სამსახიობო სკოლა, ასევე გაიარა სამსახიობო კურსები დიდ ბრიტანეთსა და მოსკოვში. ამის შემდეგ ლოს-ანჯელესში მოხვდა, სადაც 2003 წელს ითამაშა პირველ ფილმში, სერიალში „დეტექტივი რაში“. დღემდე შვიდ კინოფილმში, ასევე რამდენიმე სერიალსა და თეატრალურ დადგმაში აქვს მონაწილეობა მიღებული. მათ შორის არის მიუზიკლი „ჩიკაგო“, სადაც მისი მუსიკალური მონაცემები შესანიშნავად გამოჩნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
სტოუნუოლის ჯანყი
სტოუნუოლის ჯანყი (ინგლ. Stonewall riots) — სისხლიანი კონფლიქტების სერია ქალაქ ნიუ-იორკის პოლიციასა და გეი და ტრანსგენდერ ჯგუფებს შორის, რომელიც 1969 წლის 28 ივნისს გამთენიისას დაიწყო და რამდენიმე დღე გაგრძელდა. ეს შეტაკება ჰომოსექსუალი და ტრანგენდერი ხალხის ასეთი მრავალრიცხოვანი ერთობლივი წინააღმდეგობის პირველი შემთხვევა იყო, რამაც გამოძახილი ჰპოვა მთელი მსოფლიოს ლგბტ უფლებების მოძრაობებშიც.
1969 წლის 21 ივნისის ცხელი ღამეა. მანჰეტენის გრინვიჩ-ვილიჯზე, ბარ Stonewall Inn-თან, ახლა განსაკუთრებით მაღალი ტემპერატურა იგრძნობა – ჰაერი გაჟღენთილია დაძაბულობის დრამატული ოხშივარით. აქ ადამიანები კატეგორიული პროტესტის გამოსახატად შეკრებილან. პროტესტანტების გარდა, ქუჩაში გამოფენილა რამდენიმე გაბრუებული ჰიპი, ბარი Stonewall-ის პერსონალი და გაოცებული გამვლელები. ქალთა გამოსასწორებელი კოლონიის ტუსაღებს, სოლიდარობის ნიშნად, ტროტუარზე ქაღალდის დამწვარი ნაგლეჯები მიმოუფანტავთ. ბარში პოლიციის რამდენიმე ოფიცერი ზის. ისინი აქ მორიგი მასობრივი დაპატიმრების მოსაწყობად არიან მოსულნი, მაგრამ ახლა თითქოს თავს იცავენ, – აშკარად ეშინიათ „გარყვნილებისა“ და „ცისფერების“ მკვეთრი და გაუთვალისწინებელი რეაქციებისა. იქვე მიმავალი შავკანიანი ყმაწვილი გაშმაგებით ყვირის: „შეეშვი ჩემს ხალხს!“. ცენტიანი და ათცენტიანი მონეტები, უშვერი გინების თანხლებით, შხუილით კვეთს ჰაერს. „პედერასტი პოლიციელები!“ – ისმის დროდადრო. საიდანღაც ნასროლი ქვა ლაწანით ეშვება ბარის მინაზე.
ეს სტოუნუოლის პროტესტია – ღამე, როდესაც ნიუ-იორკელი გეები ქუჩებს შეეფინენ და რევოლუცია მოაწყვეს. მაგრამ, ეს სრულიად გამორჩეული ჯანყი იყო, რადგან უფრო თეატრალიზებულ წარმოდგენას მიაგავდა, ვიდრე შეიარაღებულ ამბოხს. „სტოუნუოლი“ გეების მრისხანე კონტრშეტევად იქცა, რომელმაც წლების მანძილზე მიღებული ჩაგვრისა და დამცირების საპასუხოდ ერთბაშად ამოხეთქა. შავკანიანი ამერიკელებისა და ქალთა სამოქალაქო უფლებებისთვის ბრძოლით შთაგონებული სტოუნუოლის ამბოხი გეების სიამაყის დემონსტრაციის კულმინაციურ წერტილად იქცა.
არეულობების დაწყებამდე თორმეტი საათით ადრე, ჯუდი გარლანდი დაკრძალეს, რომელმაც ბარბიტურატების დიდი დოზის მიღებით, თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე. გარლანდი ერთ მუშტად შეკრული გეი საზოგადოების სიმბოლო იყო, ხოლო ბარ Stonewall Inn-ში, გრინვიჩ-ვილიჯელი გეების თავშეყრის ერთ-ერთ ალაგას, იმ ღამეს მის სიკვდილს გლოვობდნენ. დაწესებულებას სპირტიანი სასმელების გაყიდვის ლიცენზია არ გააჩნდა და ამის გამო კერძო კლუბად მუშაობდა, სადაც სასმელის მისაღებად დარეგისტრირება იყო საჭირო. Stonewall-ის მფლობელებს, როგორც წესი, კლიენტების პოლიციის რეიდისგან დაცვა შეეძლოთ, მაგრამ არა იმ ღამით.
არავინ იცის, რატომ შეესივნენ პოლიციელები იმ ღამით სწორედ Stonewall Inn-ს, თუმცა ყველასათვის კარგად ცნობილია, რომ მათ ამის გამო მალე მწარედ ინანეს. ნიუ-იორკელმა პოლიციელმა სეიმურ პაინმა (Seymour Pine) მოგვიანებით ამგვარი კომენტარი გაუკეთა მომხდარს: „აქამდე, ასე არასოდეს შემშინებია“. გაზეთმა New York Daily News სტოუნუოლის ამბოხს სტატია მიუძღვნა შემდეგი სათაურით: „სკა დარბეულია, გამძვინვარებული ფუტკრები მომაკვდინებლად იგესლებიან“. იმ ღამით, ბარის ვიზიტორთა ბრილიანტებიანი მორთულობა სეტყვასავით წამოსულმა ქვებმა შეცვალა, მანერულობა კი – დაუოკებელმა მრისხანებამ. როგორც ლესბოსელი სტორმე დელარვერი (Stormé DeLarverie) იხსენებს (რომელმაც, როგორც მიიჩნევა, პირველმა წამოიწყო სტოუნუოლის ამბოხი), რომ „პოლიციელებმა უძლიერესი შოკი მიიღეს, როცა ბარში მყოფი ტრანსგენდერი ადამიანები გარეთ გამოვიდნენ, პარიკები მოიხადეს და მათ დაედევნენ“.
სტოუნუოლის ამბოხის წინაპირობები
სტოუნუოლის მოვლენების უკეთ აღსაქმელად, აუცილებელია იმ სოციალურ-პოლიტიკური კლიმატის მიმოხილვა, რომელიც იმ პერიოდის აშშ-ში სუფევდა.
ლგბტ საზოგადოების ამერიკელი წარმომადგენლები, 1950-იან და 1960-იან წლებში გაცილებით ანტიჰომოსექსუალურ სამართლებრივ სისტემაში იმყოფებოდნენ, ვიდრე ვარშავის ხელშეკრულების ზოგიერთ ქვეყანაში. იმ დროის ამერიკაში, ჰომოსექსუალური კავშირები ზრდასრულ ადამიანებს შორის, ურთიერთშეთანხმების საფუძველზეც კი, მთელი აშშ-ის მასშტაბით, სისხლის სამართლის დანაშაული იყო (ილინოისის გამოკლებით, სადაც დეკრიმინალიზაცია 1961 წელს მოხდა). ოც შტატში არსებობდა კანონი, რომლის თანახმადაც ნებისმიერი ადამიანის დაპატიმრება იყო შესაძლებელი ჰომოსექსუალობის ბრალდებით. პენსილვანიისა და კალიფორნიის შტატებში, ჰომოსექსუალობაში ეჭვმიტანილი პირების მთელი დარჩენილი ცხოვრების მანძილზე ფსიქიატრიულ დაწესებულებებში გამოკეტვა იყო ნებადართული. ჰომოსექსუალობის „განკურნების“ მეთოდებად გამოიყენებოდა კასტრაცია, კონვერსიული თერაპია, ჰიპნოზი, ელექტროშოკი, ლობოტომია. ჰომოსექსუალები იძულებულნი იყვნენ, თავიანთი პირადი ცხოვრება ყველასგან დაემალათ.
მეორე მსოფლიო ომის სოციალური რყევების შემდეგ, ამერიკაში ბევრს სურდა „ომამდელი საზოგადოებრივი წესრიგის აღდგენა და ცვლილებებისგან თავის შეკავება“. რესპუბლიკელმა ჯოზეფ მაკკარტიმ (Joseph McCarthy), საზოგადოებაში არსებული ანტიკომუნისტური განწყობები მთავრობაში, არმიასა და აშშ-ის მთავრობის მიერ დაფინანსებულ ორგანიზაცია-დაწესებულებებში მყოფ განსხვავებულად მოაზროვნეთა წინააღმდეგ (კომუნისტები, სოციალისტები, ანარქისტები და სხვ.) რეპრესიული კამპანიის ასაგორებლად გამოიყენა. ნაციონალური ისტერიის მსხვერპლთა შორის აღმოჩნდნენ ჰომოსექსუალებიც. გეებსა და ლესბოსელებს „სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის საშიში ელემენტების“ იარლიყი მიაწებეს. ამ კამპანიის ფარგლებში, 1947-1950 წლებში, 1700 გეის და ლესბოსელს უარი ეთქვა სამსახურზე, 4380 ადამიანი გაათავისუფლეს შეიარაღებული ძალებიდან, 420 კი – სამთავრობო სტრუქტურებიდან.
1950-1960-იანი წლების მანძილზე, პოლიციამ შეადგინა ცნობილი ჰომოსექსუალი ადამიანების, მათი ნათესავ-მეგობრებისა და იმ დაწესებულებების სია, სადაც ისინი სასურველ სტუმრებად მიიჩნეოდნენ. ამერიკის საფოსტო სამსახური თვალყურს ადევნებდა იმ მისამართებს, საიდანაც ჰომოსექსუალური შინაარსის მასალები იგზავნებოდა. ამას არ ჩამორჩენია ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებიც: გეი ბარები დაიხურა, მის კლიენტებს აპატიმრებდნენ, მათ ფოტოებს კი მეორე დღეს გაზეთებში აქვეყნებდნენ. მერიის ჩინოვნიკების ბრძანებით, მიმდინარეობდა კვარტალების, პარკების, პლაჟების გეებისგან „წმენდა“. საწინააღმდეგო სქესის სამოსის ტარება კანონდარღვევად იქცა. სასწავლო დაწესებულებებიდან ათავისუფლებდნენ ჰომოსექსუალობაში ეჭვმიტანილ პირებს. ათასობით ადამიანი საჯაროდ დაამცირეს, მათ ფიზიკურად დევნიდნენ, სამსახურიდან ათავისუფლებდნენ, ანდა ძალდატანებით ათავსებდნენ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოებში.
1952 წელს, ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაციამ (American Psychiatric Association), ჰომოსექსუალობა ფსიქიკური აშლილობების დიაგნოსტიკისა და სტატისტიკის სახელმძღვანელოში ჩართო, პიროვნების სოციოპათიური აშლილობის დიაგნოზით. 1962 წელს ჰომოსექსუალობის ყველამხრივი გამოკვლევის შედეგად, ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაციამ იგი აშლილობათა ნუსხაში შეიტანა, განმარტა რა მისი არსი, როგორც „ბავშვობაში საპირისპირო სქესის წარმომადგენლებისგან მოყენებული ტრავმის შედეგად აღმოცენებული პათოლოგიური შიში“. ეს თვალსაზრისი სამედიცინო სფეროში ფართოდ გავრცელდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ 1956 წელს, ფსიქოლოგმა და სექსოლოგმა ეველინ ჰუკერმა (Evelyn Hooker) ჩაატარა კვლევა, რომელმაც ჰეტეროსექსუალი და ჰომოსექსუალი კაცების ფსიქიკურ ჯანმრთელობას შორის ვერანაირი განსხვავება ვერ აღმოაჩინა. ჰომოსექსუალობა დაავადებათა სიიდან მხოლოდ 1973 წელს ამოიღეს.
ამგვარი სიტუაციის საპასუხოდ, ამერიკაში პირველი გეი ორგანიზაციები იქმნება. 1950 წელს, კომუნისტი აქტივისტი ჰარი ჰეი (Harry Hay) მატაჩინის საზოგადოებას (Mattachine Society) აარსებს, რომლის დასახელებასაც ფრანგული ნიღბების თეატრის მსახიობთა ჯგუფის სახელწოდებისგან სესხულობს (ფრ. Société Mattachine). საზოგადოება იურიდიულ და ფსიქოლოგიურ დახმარებას უწევდა გეებსა და ლესბოსელებს, ასევე ეწეოდა საგანმანათლებლო საქმიანობას.
1955 წელს, სან-ფრანცისკოში, რვა ქალმა საფუძველი ჩაუყარა ლესბოსელების საზოგადოებას, რომელსაც „ბილიტისის ქალიშვილები“ (Daughters of Bilitis) ერქვა. ამ ორი საზოგადოების ერთობლიობამ, მალე „ჰომოფილური მოძრაობის“ სახელწოდება მიიღო.
მატაჩინის საზოგადოებისა და სახელმწიფოს პირველი შეჯახება 1953 წელს მოხდა, როცა ამერიკის საფოსტო სამსახურმა უარი განაცხადა ჟურნალ One-ის აგვისტოს ნომრის დარიგებაზე, სადაც ქორწინების თანასწორობაზე იყო საუბარი. სამსახური აცხადებდა, რომ ჟურნალს „უწესო“ შინაარსი ჰქონდა. საქმე უმაღლეს სასამართლომდე მივიდა, რომელმაც 1958 წელს დაადგინა, რომ ჟურნალი One შეიძლება ფოსტით გავრცელდეს, რადგან გაუმჭვირვალე შეფუთვა გააჩნია.
ჰომოფილური მოძრაობა თანდათან ფართოვდებოდა. აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ვაშინგტონში, პირველი „მატაჩინის საზოგადოება“ ფრენკ კამენიმ (Frank Kameny) დააარსა. კამენი ჰომოსექსუალობაში დაადანაშაულეს და აშშ-ის არმიიდან სამარცხვინოდ გაათავისუფლეს. მსახურებაზე აღდგენის მოთხოვნით, მან სასამართლოში სარჩელი შეიტანა, მაგრამ საქმე წააგო. კამენი პირველი იყო, ვინც ღიად ამტკიცებდა, რომ ჰომოსექსუალები არაფრით განსხვავდებიან ჰეტეროებისგან. მისი უმთავრესი მიზანი ჰომოსექსუალობის ფსიქიკური დაავადებების ნუსხიდან ამოღება იყო. 1965 წელს, მან ანტიდისკრიმინაციული პიკეტები გამართა თეთრი სახლისა და სხვა სამთავრობო შენობების წინ. ეს მოვლენები ვიეტნამის ომის წინააღმდეგ მიმართული პროტესტების გააქტიურებას დაემთხვა. 1960-იანი წლების ბოლოსკენ, პიკეტებისა და პოლიციასთან შეტაკებების რიცხვი სულ უფრო და უფრო იზრდებოდა.
ამ დროისთვის, საჯარო სივრცეში სულ უფრო და უფრო ხშირად ჩნდებიან ადამიანები, რომლებიც არ პასუხობდნენ საყოველთაოდ მიღებულ გენდერულ სტერეოტიპებს: ფემინური კაცები და მასკულინური ქალები, ასევე საწინააღმდეგო სქესის სამოსში გამოწყობილი პერსონები. ამან მატაჩინის საზოგადოებისა და ბილიტისის ქალიშვილების წევრთა უკმაყოფილება გამოიწვია. ამ ორგანიზაციებს მიაჩნდა, რომ მსგავსი ქცევა და გარეგნობა უფლებებისთვის ბრძოლის საქმეს დისკრედიტაციას უწევდა და დაპატიმრებების პროვოცირებას ახდენდა.
ლგბტ ადამიანებისა და პოლიციის პირველი ღია შეჯახებები 1959 წელს მოხდა. 1966 წელს, საწინააღმდეგო სქესის სამოსის ტარების გამო, პოლიცია „კომპტონის“ კაფეტერიაში (Compton’s Cafeteria) შეიჭრა. ლოკალური კონფლიქტი კაფის მფლობელებთან ღია დაპირისპირებაში გადაიზარდა. დაპატიმრებულთა მეგობრებმა კაფე დაარბიეს. დაილეწა ყველაფერი: დაწყებული თეფშებით და ჭიქებით, დამთავრებული სარკეებითა და ფანჯრებით. მომდევნო ღამით, როდესაც კაფის მეპატრონეებმა ჩამსხვრეული მინები და სარკეები ჩასვეს, დარბევა განმეორდა. კაფე, სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით, მიწასთან გაასწორეს. ასე გრძელდებოდა მანამ, სანამ დაპატიმრებულები არ გაათავისუფლეს. დასახელებული კონფლიქტი სან-ფრანცისკოს ტრანსგენდერი მოძრაობის დასაბამად მიიჩნევა.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, ნიუ-იორკში ორი ახალი რაიონი აშენდა – გრინვიჩ-ვილიჯი და ჰარლემი, სადაც არმიაში ნამსახურები პირები დასახლდნენ. მალე, ეს რაიონები გეებისა და ლესბოსელების ანკლავებად იქცა, რომლებიც საგაზეთო პუბლიკაციებში „მოკლედ გაკრეჭილ ქალებად და თმამოშვებულ კაცებად“ (გენდერულ სტერეოტიპებს არდაქვემდებარებულ პერსონებად) მოიხსენიებოდნენ. ამ ანკლავებს შიგნით, მომდევნო ორი ათწლეულის მანძილზე, ფორმირდებოდა გეი სუბკულტურა. დროთა განმავლობაში, გრინვიჩ-ვილიჯი კულტურული რევოლუციის ცენტრად იქცა – ბოჰემის, რადიკალი პოლიტიკოსების, ბიტ-თაობის (ჯეკ კერუაკი, ალენ გინზბერგი, უილიამ ბეროუზი, დილან ტომასი) და ფოლკ-როკის (The Mamas & the Papas, ბობ დილანი, საიმობი და გარფანკელი) წარმომადგენელთა ნავთსაყუდელი.
ნიუ-იორკში ურიცხვი გეი ბარი გაიხსნა, რის გაკონტროლებაც შეუძლებელი იყო, და ქალაქის მთავრობამ გეებისთვის ალკოჰოლიანი სასმელის აკრძალვის დისკრიმინაციული ბრძანება გამოსცა. 1960-იანი წლების დასაწყისში, ქალაქის მერმა რობერტ ვაგნერ უმცროსმა (Robert F. Wagner, Jr), რომელიც 1964 წლის მსოფლიო გამოფენისთვის მზადებაში ძალისხმევას არ იშურებდა, ნიუ-იორკის გეი ბარებისგან გათავისუფლების უპრეცედენტო ზომები მიიღო. გადაცმული პოლიციელები მთელი ქალაქის მასშტაბით მუშაობდნენ. ისინი გეებს ალკოჰოლის შესაძენად აქეზებდნენ და შემდეგ აპატიმრებდნენ მათ. თუ გეი უარს იტყოდა „ახალი მეგობრის“ გამასპინძლებაზე, პოლიციელები სასმელს თავად ყიდულობდნენ, ხოლო შემდეგ აპატიმრებდნენ მათ, ამჯერად „წაქეზების“ მუხლით. ორივე შემთხვევაში, ბარს, სადაც დაპატიმრება ხდებოდა, ლიცენზიას ართმევდნენ. „ქალაქის გეებისგან გაწმენდის“ პროცესში, პოლიციელები ხშირად აბსურდამდე მიდიოდნენ. New York Post-ში ერთხელ ასეთი ისტორია გამოქვეყნდა: სპორტდარბაზის გასახდელში, გადაცმულმა პოლიციელმა უცხო კაცს ხელი „უხერხულ ადგილას“ სტაცა და კვნესა დაიწყო. როდესაც ამ უკანასკნელმა ჰკითხა, რა გჭირთო, იგი მყისვე დააპატიმრეს. ადვოკატები უკიდურესად იშვიათად კიდებდნენ ხელს ამგვარ საქმეებს, რადგან შიშობდნენ, რომ ჰომოსექსუალობაში ბრალდებით მათაც დააპატიმრებდნენ.
მატაჩინის საზოგადოებამ, ახალი მერის – ჯონ ლინდსისგან (John Lindsay) დისკრიმინაციული კამპანიის შეწყვეტა მოახერხა. ბარებში დაჭერები შეწყდა, მაგრამ „ალკოჰოლის მაკონტროლებელი დეპარტამენტი“ აღჭურვეს გეი ბარისთვის ლიცენზიის გაუქმების უფლებამოსილებით. მიუხედავად გრინვიჩ-ვილიჯის მრავალრიცხოვანი გეი მოსახლეობისა, რაიონში გეი ბარები უკიდურესად მცირე რაოდენობით მოიპოვებოდა. არც ერთი ბარი არ ეკუთვნოდა უშუალოდ გეის, მას ორგანიზებული დანაშაულებრივი დაჯგუფებები აკონტროლებდა. ყველა ბარი პოლიციას ქრთამს აძლევდა, რათა დაჭერების რიცხვი შემცირებულიყო და ბიზნესი არ ჩავარდნოდა.
სტოუნუოლის ეპოპეა
1950-1960-იან წლების ამერიკაში, ღიად ლგბტ ადამიანებს ძალზე ცოტა დაწესებულება მიესალმებოდა. ძირითადად, ეს იყო გეი ბარები. ერთ-ერთი მათგანი, Stonewall Inn, ისევე, როგორც ბევრი სხვა მსგავსი დაწესებულება, მაფიას ეკუთვნოდა. იგი პოპულარობით სარგებლობდა ლგბტ თემის უღარიბეს და ყველაზე მარგინალიზებულ წარმომადგენლებში: დრეგ-ქვინებში, ტრანსგენდერებში, ჰასტლერებსა და უსახლკარო ახალგაზრდობაში.
კრისტოფერ-სტრიტზე მდებარე ბარი Stonewall Inn, ჯენოვეზეს ოჯახს ეკუთვნოდა. 1966 წელს, ოჯახის სამმა წევრმა რესტორანი Stonewall Inn გეი ბარად გადააკეთა და მასში $3500 დააბანდა. კვირაში ერთხელ, აქედან პოლიციელს ნაღდი ფულის პაკეტი მიჰქონდა. Stonewall Inn-ს არ გააჩნდა სპირტიანი სასმელის გაყიდვის ლიცენზია, ბარში არ იყო წყალგაყვანილობა და ჭიქები სპეციალურ ჭურჭელში ირეცხებოდა. ასევე, ბარს არ გააჩნდა სახანძრო გასასვლელები. ეს იყო ერთადერთი ადგილი ნიუ-იორკში, სადაც გეებს ერთად ცეკვა თავისუფლად შეეძლოთ (თავდაპირველად, Stonewall Inn საცეკვაო კლუბი იყო).
1969 წლიდან, ბარის სტუმრებს კართან დაცვის თანამშრომელი ხვდებოდა, რომელიც მომხდურს კარის ჭუჭრუტანიდან ამოწმებდა. უპირველეს ყოვლისა, ბარის სტუმრები უნდა ყოფილიყვნენ 18 წელზე უფროსები. არასასურველი სტუმრების, ანუ გადაცმული პოლიციელების, ვიზიტის თავიდან ასაცილებლად, დაცვა ან მუდმივ კლიენტებს უშვებდა შიგნით, ან აშკარად გეი გარეგნობის ადამიანებს. დასვენების დღეებში, შესასვლელი ბილეთების ფასი $3 იყო. ბარის უკანა ნაწილს სტუმრობდნენ გრიმიანი, გრძელთმიანი და ქალად გადაცმული კაცები. Stonewall Inn-ის კლიენტებიც ძირითადად კაცები იყვნენ, 18-დან 30 წლამდე.
გეი ბარებზე პოლიციის რეიდები საშუალოდ თვეში ერთხელ ხდებოდა. ბევრი ბარი ალკოჰოლის შესანახად საიდუმლო სამალავებით იყო აღჭურვილი. მეექვსე ოლქის ადმინისტრაცია ბარის ხელმძღვანელობას ადრევე აფრთხილებდა მოსალოდნელ რეიდზე, რომელიც, როგორც წესი, საკმაოდ ადრე, ხალხის მოსვლამდე, ტარდებოდა, რათა ღამით ბარი მუშაობის ჩვეულ რეჟიმს დაბრუნებოდა. პირადობის დამადასტურებელი საბუთების არმქონე კლიენტებს აპატიმრებდნენ, ხოლო დანარჩენებს უხმაუროდ უშვებდნენ. ქალები ვალდებულნი იყვნენ, ქალის სამოსის მინიმუმ სამი ელემენტი ეტარებინათ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მათაც დაპატიმრება ელოდათ, ისევე, როგორც ბარის თანამშრომლებსა და ხელმძღვანელობას.
1969 წლის 28 ივნისს, შაბათს, ღამის 1:20-ზე, სამოქალაქო სამოსში გამოწყობილი ოთხი პოლიციელი, ორ უნიფორმიან პატრულთან, ინსპექტორის მოადგილე სეიმურ პაინთან და დეტექტივ ჩარლზ სმიტთან ერთად, სიტყვებით: „პოლიციის შემოწმებაა!“ – ბარ Stonewall Inn-ში შევიდა. მანამდე, მათ მთელი საღამო გაატარეს ბარში, რათა მისი კლიენტების „უწესო ქმედებები“ დაეფიქსირებინათ. მათი ბრძანებით, ბარის მფლობელებმა მუსიკა და სინათლე გამორთეს. იმ საღამოს, ბარში დაახლოებით ორასამდე ადამიანი იმყოფებოდა. პოლიციის რეიდში მოყოლილმა დაბნეულმა კლიენტებმა საპირფარეშოს ფანჯრიდან გაპარვა სცადეს, მაგრამ პოლიციამ ყველა გასასვლელი გადაკეტა.
რეიდი ჩვეული წესით მიმდინარეობდა: ყველა სტუმარი უნდა ჩაემწკრივებინათ, შეემოწმებინათ მათი დოკუმენტები და ნამდვილი სქესი, და საპირისპირო სქესის სამოსში გამოწყობილები დაეპატიმრებინათ. ტრანსგენდერი ქალი მარია რიტერი (Maria Ritter), რომელსაც საბუთებში სტივ რიტერი ეწერა, იხსენებს: „ყველაზე მეტად იმის მეშინოდა, რომ დამაპატიმრებდნენ, რომ ჩემს კაბიან ფოტოს გაზეთში გამოაჭენებდნენ, და ამ ყველაფერს დედაჩემი ნახავდა!“. პოლიციელები ბარის კლიენტებს მუდმივად შეურაცხყოფდნენ, ვითარება თანდათან უკიდურესად იძაბებოდა.
პოლიციამ მთელს ალკოჰოლს კონფისკაცია გაუკეთა. ამოღებულ იქნა 28 ყუთი ლუდი და 19 ბოთლი მაგარი სპირტიანი სასმელი. კლიენტები, რომლებიც არ დააპატიმრეს, წინა კარიდან გაუშვეს. მაგრამ, იმ ღამეს ისინი ჩვეულებისამებრ შინ არ წასულან. ამის ნაცვლად, ისინი ქუჩაში, ბარის შესასვლელთან შეიკრიბნენ. რამდენიმე წუთში, იქ 150-მდე ადამიანი მოგროვდა.
ამის შემხედვარე ინსპექტორმა პაინმა გარეთ მდგომთ შეახსენა, რომ მათი დაპატიმრებაც ადვილად შეეძლო. პირველად, დაკავებული ბარის მეპატრონეების გამოყვანისას, გარეთ მდგომთა შორის აქა-იქ შეძახილები გაისმა: «Gay power!» (გეი ძალა), «We Shall Overcome!» (ჩვენ გადავლახავთ!). ქუჩაში თავდაპირველად ჩუმად მდგომ ადამიანებში ნელ-ნელა დაუოკებელი რისხვა იღვიძებდა.
შემდგომ წუთებში იქ განვითარებულ მოვლენებს თვითმხილველები სხვადასხვაგვარად ყვებიან: ერთნი ამბობენ, რომ ტრანსგენდერმა სილვია რივერამ (Sylvia Rivera) პოლიციელს ბოთლი ესროლა იმის გამო, რომ ამ უკანასკნელმა მას ხელკეტი ატაკა, მეორენი კი ამტკიცებენ, რომ როდესაც საპატრულო მანქანისკენ პოლიციელების თანხლებით მიმავალმა ლესბოსელმა ძალზე მჭიდროდ შემოსალტული ბორკილების გამო მათ წინააღმდეგობა გაუწია, სოლიდარობის ნიშნად მას მთელი გარეთ მდგომი საზოგადოება შეუერთდა. ხელჩართული ბრძოლა გაჩაღდა, რომელმაც მალე პოლიციელებამდეც მიაღწია.
პოლიცია ტალღის შეკავებას ცდილობდა. რამდენიმე ადამიანი გადაითელა. მეთვალყურეობის გარეშე დარჩენილმა დაკავებულებმა გაქცევით უშველეს თავს. ინსპექტორი პაინი შეეცადა, ადამიანებისთვის წესრიგისკენ მოეწოდებინა, მაგრამ ვითარება კონტროლს აღარ ექვემდებარებოდა. ადამიანების ჯგუფმა პოლიციის ფურგონის გადაბრუნება მოიწადინა.
ინფორმაცია ამბოხის შესახებ უცებ გავრცელდა. შემთხვევის ადგილისკენ გაეშურნენ მეზობელი ბარების მფლობელები და იქვე მცხოვრები ადამიანები. ვიღაცამ წამოიძახა, რომ პოლიციის რეიდი თავად ბარის მეპატრონეების პროვოცირებული იყო, რომლებმაც უარი განაცხადეს პოლიციისთვის ქრთამის მიცემაზე. „მაშ მოდით, ჩვენ გადავუხადოთ!“, – იყო პასუხი. პოლიციელების მიმართულებით მონეტების, ლუდის ქილების, აგურებისა და ქვების წვიმა წამოვიდა. ტალღა სკანდირებდა: «Pigs!» (ღორებო), «Faggot Cops!» (პედერასტო პოლიციელებო!). ამგვარი პროტესტით გაოგნებულმა პოლიციელებმა უკან დაიხიეს, ბარში, და თან შემთხვევით ხელთ მოყოლილი ადამიანებიც შეითრიეს. ასე მოხვდა ბარში და სასტიკად იცემა ფოლკ მომღერალი დეივ ვან რონკი (Dave Van Ronk), რომელმაც იქ შემთხვევით გაიარა. ათი პოლიციელი და რეიდის დროს დაკავებული ადამიანები, იქ შემთხვევით მოხვედრილი ვან რონკისა და ჟურნალისტ ჰოვარდ სმიტის ჩათვლით, ბარის შიგნით აღმოჩნდნენ. გარე შეტევა მატულობდა. ვიღაცამ შენობის გადაწვაც კი სცადა.