cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nowhere Man (სიმღერა)
ინტერპრეტაცია
ჯონ ლენონი ამტკიცებდა, რომ სიმღერა საკუთარი თავის შესახებ დაწერ. მან იგი დაწერა 5 საათიანი ფიქრის შემდეგ, ვინაიდან სურდა Rubber Soul-ისათვის კიდევ ერთი სიმღერის შექმნა. ჟურნალ Playboy-სთან ინტერვიუში მან განაცხადა:
პოლ მაკ-კარტნი:
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1965 წლის სიმღერები კატეგორია:Parlophone-ის სინგლები კატეგორია:The Carpenters-ის სიმღერები კატეგორია:1966 წლის სინგლები
ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია
ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხვარიჭამიაში. მდებარეობს სოფლის ძველ ცენტრში. აგებულია XIX საუკუნეში.
ეკლესია დარბაზულია (10 X 6 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კუთხეებში და კარ-სარკმლების საპირეებად შირიმია გამოყენებული. ეკლესია გადაკეთებულია. სამხრეთ კედლის დასავლეთ სარკმლის ადგილას გაჭრილია შესასვლელი, ჩრდილოეთ სარკმლები ამოქოლილია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. საკურთხეველი დარბაზისაგან არ არის გამოყოფილი. აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებში გაჭრილია ორ-ორი შიგნიდან თაღოვანი, ხოლო გარედან სწორკუთხა სარკმელი. ფასადებზე სარკმლები დასრულებულია ჰორიზონტალურ ხაზზე დაყრდნობილი თაღოვანი ზოლით. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის მოჩარჩოების თაღოვან არეში რელიეფური ჯვარია გამოსახული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რელიეფი (სკულპტურა)
მინი|მარჯვნივ|270პქ|რელიეფური გამოსახულება რელიეფი — სკულპტურული გამოსახულება სიბრტყეზე. რელიეფის დამახასიათებელი გამომსახველობითი საშუალებები — კომპოზიციის გაშლა სიბტყეზე, პერსპექტიული აგებისა და მოცულობების სიმგვრლის ილუზიის შექმნის შესაძლებლობა, ფორმირების ნატიფი მოდელირება — შესაძლებელს ხდის რელიეფში აისახოს მრავალფიგურიანი სცენები, აგრეთვე აქიტექტუტული და პეიზაჟური მოტივები. რელიეფი ხშირად ჩართულია კედლის, კამარის, სკულპტურული ძეგლისა და სხვა კომპოზიციებში; იგი, შესაძლებელია, დამოუკიდებელი დაზგური ნაწარმოებიც იყოს.
განარჩევენ ჩაღრმავებულ და ამობურცულ რელიეფს. ჩაღრმავებული რელიეფი (ე.წ. კოილანოგლიფი) გავრცელებული იყო ძველ ეგვიპტურ არქიტექტურაში, აგრეთვე ძველი აღმოსავლეთის და ანტიკურ გლიპტიკაში. ამობურცულ რელიეფში განარჩევენ ბარელიეფსა და ჰორელიეფს, რომელიც უფრო მეტად არის გავრცელებული; იგი ცნობილი იყო პალეოლითის ეპოქაში, მოგვიანებით — ძველ ეგვიპტურ, ასურეთის, ინდოეთის, ჩინეთის, განსაკუთრებით ანტიკურ ხელოვნებაში, რენესანსის ეპოქაში, აგრეთვე მოგვიანო ხანის ქანდაკებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სკულპტურა
Ob-La-Di, Ob-La-Da
Ob-La-Di, Ob-La-Da — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1968 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
Cataulacus greggi
Cataulacus greggi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataulacus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნახშირმჟავა
ნახშირმჟავა — სუსტი, 2 ფუძიანი ჟანგბადიანი მჟავაა. ქიმიური ფორმულაა H2CO3 ნახშირმჟავას ნაშთია - CO3 სახელწოდება მჟავა დამკვიდრდა ლათინური სიტყვის acer–ის (ქართულად "მჟავე") თარგმნის შედეგად. ნორმალური პირობებში არსებობს მხოლოდ წყლის ხსნარის სახით. ნახშირმჟავა არის რთული ნივთიერება, რომელიც შედგება ლითონის ატომით ჩანაცვლების უნარის მქონე წყალბადის ორი ატომისა და მჟავას ნაშთისაგან. ნახშირმჟავა წყალბადის შემცვლელი ნივთიერებაა, რომელიც წყალში გახსნისას წყალბადის ანიონს წარმოქმნის. წყალბადის ასეთ ატომს მჟავური წყალბადი ეწოდება. ნახშირმჟავას მარილებს - კარბონატები და ჰიდროკარბონატები ეწოდებათ.
ნახშირმჟავა მიიღება ოქსიდის CO2 ურთიერთქმედება წყალთან.
CO2 ნაწილობრივ იხსნება წყალში.
ასევე კარბონატის მარილებზე მარილმჟავის მოქმედებით -მიმოცვლის რეაქცია.
CaCO3 + 2HCl = CaCl2 + CO2↑ + H2O
ქიმიური თვისებიბი
ნახშირმჟავა ურთიერთმოქმედებს ინდიკატორებთან და უცვლის ფერს. ინდიკატორი ნივთიერებაა, რომელიც მჟავაში ან ფუძეში შეტანისას ფერს იცვლის. ხშირად გამოიყენება ინდიკატორის შემცვლელი ქაღალდები. ინდიკატორებია; ლაკმუსი, მეთილნარინჯი, ფენოლფთალეინი.
თვისებები
H2CO3+2Na=Na2CO3+H2
ფუძე ოქსიდებთან და ამფოტერულ ოქსიდებთან.
ჰიდროოქსიდებთან ( ნეიტრალიზაციის რეაქცია) რადგანაც ეს მჟავა ორ ფუძიანია ის განიცდის ორ საფეხურიან დისოციაციას: რადგანაც წყლის ხსნარებში ნახშირმჟავა გაწონასწორებულია ნახშირბადის დიოქსიდთან ერთად, სადაც მჟავის კონცენტრაცია ნაკლებია, ვიდრე СО2, რაც საკმაოდ ამცირებს მჯავიანობას:
მუდმივი ელექტრო დისოციაცია = 4,5x10-7. კარბონატების უმრავლესობა წყალში ცუდად ხსნადი ან უხსნადი არიან. წყალში კარგად იხსნებიან კარბონატები Na, К, Rb, Cs, Tl+ და ამონიუმის კარბონატი. გახურებისას კარბონატები იშლებიან და წარმოიქმნება ლითონის ოქსიდსა და ნახშირბადის დიოქსიდს. რაც უფრო ძლიერადაა კათიონის ლითონური თვისებები, მით უფრო მდგრადია კარბონატი. Na2CO3 ლღვება დაშლის გარეშე, СаСО3 იშლება » 900° С, ხოლო Ag2CO3 218° С ტემპერატურის დროს. ნახშირმჟავის ფუძიანობის მიხედვით ის მარილების 2 რიგს იძლევა: საშუალო — კარბონატები, CO32- ანიონით და მჟავე — ჰიდროკარბონატი, HCO3- ანიონით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მჟავები კატეგორია:არაორგანული ჟანგბადშემცველი მჟავები
.sa
რესურსები ინტერნეტში
sa კატეგორია:კომუნიკაციები საუდის არაბეთში
Toppdomän
72
თარიღი უცნობია
*
70er
მიკროპროცესორი
thumb|250px|მიკროპროცესორი მიკროპროცესორი (ბერძ. mikros და ნიშნავს „პატარას“) — მინიატურული ელექტრონულ-გამომთვლელი მანქანა, რეალიზებული ერთი ზედიდი ინტეგრალური სქემით. ზესუფთა სილიციუმის ერთ კრისტალზე რთული, მრავალსაფეხურიანი და ზუსტი ტექნოლოგიით დატანილია რამდენიმე მილიონი ტრანზისტორი და სხვა სქემური ელემენტები. აგრეთვე დამაკავშირებელი გამტარები და გარე მოწყობილობების შემაერთებელი წერტილები. მათი ერთობლიობა ქმნის ლოგიკურ ბლოკს: არითმეტიკულ მოწყობილობას, მართვის მოწყობილობას, რეგისტრებს და სხვა. მსოფლიოში სხვადასხვა ფირმების მიერ გამოიშვება სხვადასხვა დანიშნულების ცენტრალური მიკროპროცესორების ტიპები.
ისტორია
კატეგორია:კომპიუტერი კატეგორია:ციფრული ტექნიკა
ალექსანდრე ნათიშვილი (სამხედრო)
მინი|ატამანი ალ. ნათიევი (შუაში, ცხენზე) გერმანელ სამხედროებთან ერთობლივ აღლუმზე ხარკივში 1918 წელს. '''ალექსანდრე ვ. ნათიშვილი', ნათიევი'' (დ. 1873 — გ. 18 ივნისი, 1919, ბათუმი) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), I მსოფლიო ომისა და რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილე.
სამხედრო კარიერა
ალექსანდრე ნათიშვილი დაიბადა ბათუმის ოლქში, ქართულ აზნაურულ ოჯახში 1873 წელს. დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1894) და მიხეილის საარტილერიო აკადემია. ნათიშვილის და მისი თანამოგვარე სხვა სამხედრო პირების ბიოგრაფიის დეტალები ხშირად აღრეულია. ოფიცერთა 1910 წლის სიით მსახურობდა თურქესტანის 1-ლ საარტილერიო ბრიგადაში (ტაშკენტი), 1917 წლის ბოლოს კი მეთაურობდა მე-4 საარტილერიო ბრიგადას ან მე-6 მძიმე სამორტირო დივიზიონს. იმავე პერიოდში მე-6 საარმიო კორპუსი, რომლის შემადგენლობაშიც ნათიევის ქვედანაყოფი შედიოდა, გარდაიქმნა უკრაინულ ეროვნულ შენაერთად — ზაპოროჟიის სეჩის მე-2 კორპუსად. ნათიევი ერთხანს ამ კორპუსის არტილერიის ინსპექტორი იყო, შემდეგ იგივე პოზიცია ეჭირა უკრაინის ცენტრალური რადის შეიარაღებული ძალების ცალკე ზაპოროჟიულ დაჯგუფებაში. 1918 წელს მეთაურობდა უკრაინის ცალკე ზაპოროჟიულ ბრიგადას. იმავე წლის ოქტომბერში თადარიგში გავიდა გენერალ-ხორუნჟის წოდებით. 1918 წლის დეკემბერში ჰეტმან სკოროპადსკის ხელისუფლების დაცემის შემდეგ ერთხანს პატიმრობაში იყო. გათავისუფლების შემდეგ ჩრდილოეთ კავკასიაში წავიდა და შეუერთდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებს, რომელსაც გენერალი ანტონ დენიკინი ედგა სათავეში.
ბათუმში
1919 წლის მარტში დენიკინმა ნათიევი იმხანად დიდი ბრიტანეთის მიერ ოკუპირებულ ბათუმის ოლქში მიავლინა „ამიერკავკასიის მკვიდრთა კორპუსის“ შესადგენად. ამავდროულად, დენიკინის წარმომადგენლების საქმიანობა ბათუმში ქართული გავლენის გავრცელების წინააღმდეგ ქმედებასაც გულისხმობდა, რის შესახებაც საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ მოიპოვა სადაზვერვო ინფორმაცია და ის პრესაშიც გამოაქვეყნა. ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში ნათიევს და მასთან ერთად ბათუმში დენიკის არმიაში მომსახურე სხვა ქართველ ოფიცრებს „საქართველოს უღირს შვილებს“, „იუდებს“, „მოღალატეებს“ უწოდებდნენ.
1919 წლის 18 ივნისის საღამოს ბათუმის ბულვარში მოსეირნე გენერალი ნათიევი და მისი ადიუტანტი ფილიპოვი რამდენიმე გასროლით მოკლეს. ბრიტანეთის სარდლობამ მკვლელობის ბრალდებით ქართველი სოციალ-დემოკრატი, 22 წლის ილია ალფესის ძე მიქელაიშვილი დააკავა. სამხედრო სასამართლომ მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. მიქელაიშვილი მოკლეს ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა წინააღმდეგობის გაწევის მცდელობისას 1920 წლის 15 ივლისს, ბათუმის ოლქის საქართველოსთვის ოფიციალური გადმოცემიდან რამდენიმე დღის შემდეგ.
ნათიევის უკრაინაში მოღვაწეობის აღსანიშნავად მის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ქუჩა ხარკივში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველები რუსეთში კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:მოკლული ქართველები
მლადენოვაცის თემი
მლადენოვაცის თემი (Младеновац) — თემი სერბეთში, შედის ბელგრადის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 52 071 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 154 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 339 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მლადენოვაცი. მლადენოვაცის თემი შედგება 22 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 15.4 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
Octopus's Garden
Octopus's Garden — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Abbey Road, რომელიც გამოვიდა 1969 წელს. წამყვან ვოკალს მასში რინგო სტარი ასრულებს.
სიმღერის დაწერის იდეა სტარს დაებადა, როდესაც პიტერ სელერსის გემზე სტუმრობდა, 1968 წელს. მან შეუკვეთა თევზი და ჩიპსები, მაგრამ ამის მაგივრად მოართვეს კალმარი. გემის კაპიტანმა კი მას უამბო ამბავი რვაფეხებზე, რომლებიც აგროვებენ ნივთებს და იშენებენ სახლებს. ფილმში „დაე ასე იყოს“ არის სცენა, სადაც ჯორჯ ჰარისონი რინგოსთან ერთად სიმღერას ფორტეპიანოზე ამუშავებს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
73
თარიღი უცნობია
*
პენტიუმი (პროცესორი)
Pentium არის კომპანია ინტელის მიერ 1993 წელს გამოშვებული პროცესორი. იგი იყო წარმატებული i486-CPU სერიის ჩიპების მომდევნო თაობა. Pente (πέντε) – ბერძნული სიტყვაა და ხუთს ნიშნავს. იგი ხომ ინტელის სახლის x86 სერიის ჩიპების მეხუთე თაობას წარმოადგენდა. ამასთან ამით ინტელმა შექმნა მარკა, რომლის სახელსაც საავტორო უფლებებით დაიცავდა - i486-ის პროცესორებთან ამის გაკეთება შეუძლებელი იყო.
პენტიუმის პროცესორების ოჯახი
Pentium-ის სახელი x86-ის მხოლოდ მეხუთე თაობის ჩიპებს არ დარჩენია - მომდევნო, მეექვსე, მეშვიდე და მომდევნო თაობებმაც მიიღეს ეს სახელი. პენტიუმს მოყვნენ:
კატეგორია:ელექტრონიკა კატეგორია:კომპიუტერული ტექნოლოგია კატეგორია:კომპიუტერი კატეგორია:ინტელის მიკროპროცესორები
.sb
.sb — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) სოლომონის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
sb კატეგორია:კომუნიკაციები სოლომონის კუნძულებზე
Toppdomän
ლუჩო გონსალესი
ლუის ოსკარ გონსალესი (დ. 19 იანვარი, 1981, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც — ლუჩო გონსალესი. ასპარეზობს ბრაზილიური „ატლეტიკო პარანაენსეს“ რიგებში. სხვადასხვა დროს იცავდა „ურაკანის“, „რივერ პლეიტის“, „პორტუს“, „ალ-რაიიანისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. უნივერსალური ნახევარმცველი, რომელიც თანაბრად კარგად თამაშობს სხვადასხვა პოზიციაზე, თუმცა მისი ძირითადადი ამპლუა ცენტრალური ნახევარმცველის ფუნქციის შესრულებაა. გამოირჩევა მოედნის კარგი ხედვით, ძლიერი დარტყმებითა და ზუსტი გადაცემებით. კოპა ამერიკის 2004, 2007 წლების ვიცე-ჩემპიონი და 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
Cataulacus guineensis
Cataulacus guineensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataulacus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Oh! Darling
'''Oh! Darling''' — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Abbey Road, რომელიც გამოვიდა 1969 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1969 წლის სიმღერები
ბროკენ-ჰილი (ავსტრალია)
ბროკენ-ჰილი (Broken Hill) — ქალაქი ავსტრალიის ახალი სამხრეთი უელსის შტატში. მდებარეობს კონტინენტის სამხრეთ ნაწილში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 18 430 კაცს. ბროკენ-ჰილი 1100 კილომეტრითაა დაშორებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ სიდნეის. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დინიდან 315 მეტრზე. ბროკენ-ჰილი დაარსდა 1883 წელს.
ფოტო გალერეა
thumb|center|700px|ბროკენ-ჰილის საქალაქო პანორამა thumb|center|700px|ქალაქის ძველი უბნების პანორამა.
ლედ ზეპელინის 1972-1973 წლების დიდი ბრიტანეთის ტურნე
1972 წლის ბოლოს 1973 წლის დასაწყისში, ინგლისურმა როკ ჯგუფმა ლედ ზეპელინმა გამართა დიდი ბრიტანეთის ტურნე. იგი დაიწყო 1972 წლის 28 ოქტომბერს. ვიდრე დიდ ბრიტანეთში საკონცერტო გამოსვლები დაიწყებოდა, ჯგუფმა ორი კონცერტი გამართა შვეიცარიის ქალაქ მონტრეში.
შეფილდში კონცერტი 2 იანვარს გაიმართა. დიდი ბრიტანეთის ტურნე 30 იანვარს უნდა დასრულებულიყო, მაგრამ ავარიის გამო იგი 22 თებერვლამდე გაგრძელდა.
სეტლისტი
ბისზე :
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლედ ზეპელინის ტურნეები კატეგორია:1973 წლის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:1972 წლის საკონცერტო ტურნეები
მსოფლიოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|350px|მსოფლიოს დროშები 2006 წლის მონაცემებით
მსოფლიოს დროშა — ოფიციალური დროშა მთელ მსოფლიოში. დამზადებულია ცნობიერების ამაღლებისთვის. იგი შეიქმნა 1988 წელს, დროშის ცენტრში გამოსახულია მსოფლიოს რუკა (კონტური), მის გარშემო კი 216 ქვეყნის, გაეროს და დამოკიდებული ტერიტორიების დროშები. დროშის ახალი ვერსია 2006 წელს შეიქმნა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:დროშები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:ეროვნული დროშები კატეგორია:სიმბოლოები
ოპერატიული მეხსიერება
thumb|250px|ოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობა ოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობა (Random-access memory; RAM), რეალიზებულია ზედიდი ინტეგრალური სქემის სახით. მონაცემების წაკითხვის, ან ჩაწერის დრო 60+ ნანოწამია (60x10-9წმ). არსებობს ორი ტიპის ოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობა: სტატიკური და დინამიკური. სტატიკური ოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობაში ელემენტარული უჯრედის როლში ინტრიგერული სქემა გამოდის. ასეთი სქემა იმპულსის მიღებამდე, ან კვების გამორთვამდე ინარჩუნებს ერთ-ერთ მდგომარეობას 0, ან 1. უჯრაში ჩაწერილი ინფორმაციის წაკითხვისას მისი მდგომარეობა არ იცვლება. დინამიკური მოდელი შედგება მიკროსკოპული ტევადობისგან (კონდენსატორებისგან). ნებისმიერი კონდენსატორი შეიძლება იყოს ორ მდგომარეობაში: დამუხტული, ან დაუმუხტავი. ასეთ მეხსიერებაში ჩაწერილი მონაცემების დასამახსოვრებლად საჭიროა დაუმუხტავი კონდენსატორების პერიოდულად დამუხტვა. ამის გამო დინამიკური მეხსიერება სტატიკურთან შედარებით ნელამოქმედია. სამაგიეროდ იგი ნაკლებად ენერგოტევადია. უნდა აღვნიშნოთ რომ ორივე ტიპის დამახსოვრების მოწყობილობა წარმოადგენს მცირე ზომის ნაბეჭდ პლატას, მასზე განლაგებული მიკროსქემებით. ოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობის გარდა, თანამედროვე პერსონალურ კომპიუტერებს გააჩნიათ ე.წ. ზეოპერატიული დამახსოვრების მოწყობილობა (ქეშ მეხსიერება), რომელიც უზრუნველყოფს ნელმოქმედი მოწყობილობის თავსებადობას, სწრაფმოქმედ მოწყობილობასთან. მაგალითად, მიკროპროცესორის დინამიკურ მეხსიერებასთან.
არსებობს ორი დონის ქეშ მეხსიერება: პირველი დონის 32 ბაიტის ტევადობით (ახლა უკვე 64), რომელიც ჩაშენებულია უშუალოდ მიკროპროცესორში და მეორე დონის 512 და მეტი ტევადობით. იგი ყენდება სისტემურ პლატაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომპიუტერი
კვების ბლოკი
კვების ბლოკი — კომპიუტერის ნაწილი, რომელიც ცვლად დენს გარდაქმნის დაბალი ძაბვის (12,5ვ) მუდმივ დენად. კვების ბლოკის ელექტრული სქემა უზრუნველყოფს ბლოკის გამოსავალზე ძაბვის სტაბილურობას, ელექტრო ქსელში ძაბვის ცვლილების 180-220 ვ ფარგლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომპიუტერი
სრულიად ჩინეთის წარმომადგენელთა კრება
სრულიად ჩინეთის წარმომადგენელთა კრება (全国人民代表大会, ფინინი Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì, პალ. ციუანგო ჟენმინ დაჲბიაო დაჰუეჲ)，სჩწკ (人大, ფინინი Réndà, პალ. ჟენდა) — ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო (პარლამენტი), ჩინეთის კონსტიტუციის თანახმად — ქვეყნის სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო. სჩწკ-ს შემადგენლობაში შედიან დეპუტატები, ამორჩეულები პროვინციებიდან, ავტონომიური რაიონებიდან, ცენტრს დაქვემდებარებული ქალაქებიდან და შეიარაღებული ძალებიდან.
ჩინური
კატეგორია:ჩინეთის პოლიტიკა
Cataulacus hispidulus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პეროგი
პეროგი ხშირად ასოცირდება ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებთან, სადაც ისინი ეროვნულ კერძებად ითვლება. პიეროგის მსგავსი პელმენი პოპულარულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპის უმეტეს ქვეყნებში, ასევე თანამედროვე ამერიკულ სამზარეულოებში, სადაც ისინი ზოგჯერ ცნობილია სხვადასხვა ადგილობრივი სახელწოდებით.
შიგთავსი მოიცავს: კარტოფილს, სოფლის ყველს, გატარებულ ხორცს, სოკოს ან ხილს. პეროგის ხშირად მიირთმევენ არაჟანთან ან შემწვარ ხახვთან ერთად. პოპულარულია ამ ორი ელემენტის გაერთიანებაც.
ეტიმოლოგია
მარცხნივ|მინი|289x289პქ|ტრადიციული ახალი წლის წინა დღის პეროგი ქართული სიტყვა პეროგი მოდის პოლონური პიეროგიდან (pierogi [pʲɛˈrɔgʲi]), რომელიც წარმოადგენს პიეროგის (pieróg [ˈpʲɛruk]) მრავლობით ფორმას. სიტყვა ზოგადად შიგთავსიანი დამფლინგის აღმნიშვნელია. იგი მომდინარეობს ძველი აღმოსავლური სლავურიდან пиръ (პირ') და შემდგომ პროტო-სლავურიდან pirъ, რაც დღესასწაულს ნიშნავს. სლავური ენების უმეტესობაში ტერმინი პეროგი დღეს უკვე სახეშეცვლილია და ღვეზელს ნიშნავს.
ბრინძოვე პიროჰი ასევე სლავური ტერმინია, რაც ცხვრის რძის ყველისგან შიგთავსიან პეროგის აღნიშნავს.
წარმოშობა
პეროგის ზუსტი წარმოშობა უცნობია. ეს, სავარაუდოდ, სადღაც ცენტრალურ ევროპაში ან აღმოსავლეთ ევროპაში წარმოიშვა და ამ რეგიონისთვის დამახასიათებელი იყო მანამ, სანამ თანამედროვე ერები დასახლდებოდნენ. დღეს ის ცენტრალური ევროპისა და აღმოსავლეთ ევროპის მრავალი კულტურის დიდი ნაწილია. მინი|პეროგის ძეგლი ალბერტაში, კანადა ერთი ლეგენდის მიხედვით, 1238 წელს ერთი პოლონელი მღვდელი კოშიცელეკს ესტუმრა, სადაც ქარიშხალმა ყველაფერი გაანადგურა. ჰიაცინტმა ყველას უთხრა, რომ ელოცათ, რის შედეგადაც მოსავალი მალევე გაიზარდა. მადლიერების ნიშნად, ადამიანები ამ კულტურებისგან პიეროგებს ამზადებდნენ წმინდანის პატივსაცემად. სხვა ლეგენდაში ნათქვამია, რომ 1241 წელს თათრების შემოჭრის შედეგად შიმშილობის დროს წმიდა სუმბული ხალხს პიროგით უმასპინძლდებოდა.
პეროგი კულტურაში
პიეროგის საკუთარი მფარველი ჰყავს: „Święty Jacek z pierogami!“ (წმინდა სუმბული და მისი პიეროგი!). ძველ პოლონურში ეს წინადადება გაკვირვებას გამოხატავდა.
პინჩერები
პინჩერები (pinscher) — ძაღლების ჯიშთა ჯგუფი. იყენებენ სასამსახუროდ და წვრილ მტაცებლებთან (ქრცვინი, დედოფალა და სხვა) საბრძოლველად. გამოყვანილია გერმანიაში. ამ ჯგუფს განეკუთვნება დობერმან-პინჩერები (მაგარი აღნაგობისაა, გულადი, ამაყი შესახედაობის. შავია, იშვიათად — ყავისფერი. სიმაღლე 68-72 სმ); მოკლებეწვიანი პინჩერები (მაგარი აღნაგობისაა, შავი სიმაღლე 43-48 სმ); უხეშბეწვიანი პინჩერები (შნაუცერი, სიმაღლე 40-50 სმ); ქონდარა (ჯუჯა) პინჩერები (სიმაღლე 25-31 სმ).
პეროგი
პეროგი კულტურაში
უკრაინულ ლიტერატურაში ვარენიკი გამოჩნდა, როგორც ეროვნული იდენტურობის სიმბოლო, რაც ხშირად უკრაინის რუსეთისგან განსხვავებულობას უვამს ხაზს. სტეფან რუდანსკის პოემაში ვარენიკი ვარენიკი (1858), რუსი ჯარისკაცი უკრაინელ ქალბატონს სთხოვს, მოამზადოს მისთვის ვარენიკი. ამასთან ერთად ჯარისკაცს არ ახსოვს სიტყვა ვარენიკი ქალბატონი კი ისე იქცევა, თითქოს მისი არ ესმოდეს.
პინჩერები
პინჩერებს ლეკვობაში ყურებს და კუდს ჰკვეთენ. გავრცელებულია ბევრ ქვეყანაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლები
პეროგი
მონუმენტები
ვარნიკის ძეგლი გაიხსნა ჩერკასში, უკრაინაში, 2006 წლის სექტემბერში.სასტუმროს შესასვლელთან დადგმულ ძეგლზე ჩანს, რომ კაზაკ მამაი (უკრაინელი ფოლკლორის გმირი, რომლის სიყვარული ვარენიკისადმი განუცხადა ტარას შევჩენკომ და ნიკოლაი გოგოლმა) თიხის ჭურჭლიდან ვარენიკის ჭამდა, უკან კი ნახევარმთვარის ფორმის ვარნიკია გამოსახული.
ჰალუშკის ძეგლი გაიხსნა 2006 წელს უკრაინაში, პოლტავაში. 1991 წელს კანადაში, ალბერტაში, სოფელ გლენდონში, ჩანგალზე გიგანტური პიეროგი დაიდგა. ქანდაკება არის 7,6 მ-ის სიმაღლის. 2010 წელს გაჩნდა იდეა, რომ მინესოტაში პეროგის უზარმაზარი ძეგლი დაედგათ, თუმცა ეს იდეა ჯერ არ განხორციელებულა.
სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსული სამზარეულო კატეგორია:რუსული სამზარეულო კატეგორია:უკრაინული სამზარეულო კატეგორია:პოლონური სამზარეულო
ჯადოსნური ქვეყანა (ვოლკოვი)
ჯადოსნური ქვეყანა — სამყარო, აღწერილი ალექსანდრე ვოლკოვის რომანებში. ვინაიდან პირველი რომანი, ზურმუხტის ქალაქის ჯადოქარი სიუჟეტურად ახლოს არის ფრენკ ბაუმის რომანთან ოზის საოცარი ჯადოქარი, ჯადოსნურ ქვეყანას ოზის ქვეყანასთან ბევრი რამ აქვს საერთო. მიუხედავად ამისა, შემდეგი ხუთი წიგნი ჯადოსნური ქვეყნის შესახებ წარმოადგენს მოვლენებს, რომლებიც ბაუმის ნაწარმოებებისგან განსხვავდება.
გეოგრაფია
ჯადოსნური ქვეყანა, ვოლკოვის თანახმად, მდებარეობს ჩრდილოეთ ამერიკის სიღრმეში, კანზასის შტატიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. შემთხვევით გამვლელებისგან მას იცავენ დიდი უდაბნო და წრიული მთები - წრიული ქედი, რომელიც მოიცავს მთელ ქვეყანას. დამატებითი წინაღობა არის ბნელი ქვების სახით, რომლებიც დიდი ხნის წინ ალქაჯმა გინგემამ განათავსა. ისინი იზიდავენ ყველა უცხო სტუმარს.
თავად ჯადოსნური ქვეყანა, აღწერის თანახმად, არც თუ დიდი - დაახლოებით რამდენიმე ასეულ კილომეტეს მოიცავს, მაგრამ ლანდშაფტების სიუხვით გამოირჩევა.
გეოლოგია და რელიეფი
წრიული მთების შიდა ტერიტორია ძირითადად სწორია, მაგრამ არის მთიანი რაიონებიც, მაგალითად მარანების მთა და იასამნისფერი მხარის დასავლეთი. ქვეყნის უნიკალური ნაწილია გამოქვაბული, იგივე მიწისქვეშეთი, სადაც უამრავი ძვირფასი წიაღისეული მოიპოვება. აქ მდებარეობს დამაძინებელი წყლის წყარო, რომელიც იწვევს ძილს და მეხსიერების დაკარგვას.
ქვეყნის მთავარი მდინარეა დიდი მდინარე, რომელიც მწვანე მხარეს სამხრეთ-დასავლეთიდან უვლის და იასამნისფერ ქვეყანაში მიედინება. არსებობს სხვა მდინარეებიც, მაგალითად, აფირა (ზურმუხტის ქალაქის მიდამოები).
ბუნებრივი პირობები
ძირითადად ჯადოსნურ ქვეყანაში მუდმივი ზაფხულია. მხოლოდ ერთხელ, ალქაჯ არახნას გამო დაისადგურა ზამთარმა. დიდი გამოქვაბულის ტერიტორიაზე ძირითადად, მარადი შემოდგომაა.
ფაუნა
ცხოველები და ფრინველები ჯადოსნურ ქვეყანაში საუბრობენ (გარე სამყაროდან მოხვედრილებიც). ძირითადად, აქ იგივე არსებებია, რაც ჩვეულებრივ სამყაროში, მაგრამ არის უცნაური სახეობებიც:
დემოგრაფია
მიუხედავად მცირე ტერიტორიისა, ჯადოსნური ქვეყანა დასახლებულია მრავალი ხალხით, რომელთა კულტურაც და გარეგნობაც მკვეთრად განსხვავდება. თუმცა, ისინი ერთ ენაზე საუბრობენ. ტიპური წარმომადგენლის სიმაღლეა 130 სანტიმეტრი.
ქვეყნის მოსახლეობის ზუსტი რაოდენობა ნახსენებია მხოლოდ ერთხელ წიგნში „ყვითელი ნისლი“ - რამდენიმე ათეული ათასი მოსახლე.
ავტორი წერდა, რომ ზურმუხტის ქალაქის ირგვლივ არსებული არხის ტერიტორია მოიცავს 4 მილს, ანუ 3.3. კვადრატულ კილომეტრს. ასეთ ტერიტორიაზე ეტევა დაახლოებით 50.000 მოსახლე.
სახელმწიფოები
ჯადოსნური ქვეყანა იყოფა ხუთ დიდ ტერიტორიად:
ქალაქები
ჯადოსნური ქვეყნის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ცხოვრობს სოფლებში ან ფერმებში. მჭეჟავებს, მარანებსა თუ ხამხამებს, გამომდინარე ტექსტიდან, ქალაქები არ აქვს.
გზები
ჯადოსნური მხარის ყველაზე ცნობილი გზაა ყვითელი აგურით მოკირწყლული გზა. იგი აერთიანებს ლურჯ მხარესა და ზურმუხტის ქალაქს. იწყება რამდენიმე გზის გასაყართან, გინგემას გამოქვაბულთან და მთავრდება ზურმუხტის ქალაქთან.
ჯადოქრობა
ჯადოსნურ ქვეყანას ეწოდება „ჯადოსნური“, ვინაიდან მის ფარგლებში მოქმედებს ჯადოქრობა, რომელიც მთელ რეალურ მსოფლიოში გამქრალია. ეს არ ნიშნავს, რომ ჯადოსნური ქვეყნის მიღმა ჯადოსნური არაფერია, მაგრამ თავად ჯადოსნურ ქვეყანაში საოცრება ჩვეული საქმეა.
ბუნების კანონები
ჯადოსნური ქვეყნის ტერიტორიაზე გამუდმებით შეიმჩნევა ბუნების ჩვეული წესებისგან გადახრები. ჯადოქარ გურიკაპის ნებით ორი ასეთი უცნაურობაა:
სხვა უცნაურობები ძირითადად, აიხსნება კვლავ და კვლავ გურიკაპის ნებით, მაგრამ პირდაპირი განმარტების მოძიება რთულია:
ჯადოქრები
ძირითადად, ცნობილია შემდეგი ჯადოქრები:
დასაბამი
ჯადოსნური ქვეყანა შეიქმნა ძირითად მოვლენებამდე დაახლოებით 6000-7000 წლით ადრე, ჯადოქარ გურიკაპის მიერ. მანამდე ეს იყო ჩვეულებრივი ქვეყანა, მაგრამ გურიკაპმა მის გარემოს ჯადოსნური თვისებები მიანიჭა. მოხუცებულმა ჯადოქარმა გადაწყვიტა, დაესვენა, ვინაიდან ხალხმა თავი თხოვნებით მოაბეზრა. მომავალი ჯადოსნური ქვეყნის ტერიტორია მას დაუსახლებელი ეჩვენა და ამიტომ მან იგი საცხოვრებლად აირჩია, გარს შემოავლო გაუვალი მთები და უდაბნო. მისივე სურვილით ჯადოსნურ ქვეყანაში დადგა მარადი ზაფხული, ხოლო ცხოველები და ფრინველები ამეტყველდნენ. ვინაიდან ქვეყანაში ხალხები აღმოაჩინა, იგი დასახლდა გაუვალ მთებთან და ხალხს მასთან მიახლოება აუკრძალა.
არახნას დაძინება
რამდენიმე საუკუნის შემდეგ ჯადოსნურ ქვეყანაში გამოჩნდა ალქაჯი არახნა, რომელმაც ქვეყნის მოსახლეობას უამრავი ტკივილი და ზიანი მოუტანა. გურიკაპი იძულებული იქნა, დაეძინებინა არახნა, ვინაიდან მისი მოკვლა გულკეთილობის გამო ვერ გაბედა. თუმცა, გაღვიძების შემდეგ არახნას ჯადოსნური ძალები დაუბრუნდა.
ბოფაროს გადასახლება
მეფე ბოფაროს, რომელიც ჯადოსნური ქვეყნის დასავლეთით ერთ-ერთ სახელმწიფოს მართავდა, ასევე ჰყავდა მემკვიდრე ბოფარო. ნარანია მრავალი წელი მეფობდა და ბოფარომ გადაწყვიტა მისი ტახტიდან ჩამოგდება. აჯანყება ჩახშობილი იქნა და სასჯელის სახით ბოფარო და მისი მომხრეები სამუდამოდ გადაასახლეს დიდ გამოქვაბულში, ცოლებთან და შვილებთან ერთად. ნარანიას ბრძანებით მათ მემკვიდრეებსაც ეკრძალებოდათ ზედა მიწაზე დაბრუნება.
გადასახლებულებმა მეფედ ბოფარო აირჩიეს. შუატბის ნაპირთან დაარსდა ქალაქი. მას შემდეგ, რაც მოდინარე კარუმმა შესძლო ექვსთათიანი საზარელი არსებების დამორჩილება და დრაკონების მოთვინიერება, ხალხმა მათი მრეწველობაში გამოყენება დაიწყო. მიწათმოქმედების განვითარების შედეგად ეკონომიკამ განვითარება დაიწყო. სულ უფრო მეტი ხალხი მუშაობდა მაღაროებში. ამიტომ ამ მხარეს მიწისქვეშა მემაღაროების მხარე დაერქვა.
ბოფაროს ანდერძი
ბოფაროს ჰყავდა შვიდი ვაჟი და მემკვიდრე ვერ აირჩია. საბოლოოდ, რათა ინტრიგებისგან თავი დაეცვა, მემკვიდრედ შვიდივე დანიშნა, რათა ყოველი თვე ერთ-ერთი მათგანის მეფობის პერიოდი ყოფილიყო. მისი სურვილი ასრულებული იქნა. აშენდა სასახლე შვიდი ფერის კოშკებით, რომლებშიც თითოეული მეფე ცხოვრობდა. მაგრამ ამას ასევე მოჰყვა პრობლემები - კანონები ყოველ თვეში იცვლებოდა და ადგილი ჰქონდა გაუგებრობებს. სირთულეები გაგრძელდა საუკუნეების მანძილზე.
დამაძინებელი წყლის აღმოჩენა
მიწისქვეშა ეპოქის მესამე საუკუნის პერიოდში მონადირე ორტეგამ ლაბირინთში აღმოაჩინა მანამდე უცნობი წყლის წყარო, რომელიც ნებისმიერ ადამიანს აძინებდა - უკვე მისი შესუნთქვით. გაღვიძებული ადამიანი კი ვერაფერს იხსენებდა, თუმცა მეხსიერების აღდგენა შესაძლებელი იყო რამდენიმე დღეში, სპეციალური ვარჯიშებით. დამაძინებელი წყლის თვისებებით დაინტერესებულმა დროის მცველმა ბელინომ საკუთარი წინადადება შემოიტანა. ამ დროიდან, შვიდი თვის განმავლობაში ერთ-ერთი მეფე მეფობდა, დანარჩენებს კი ეძინათ.
მარანების გადასახლება ზედა მიწაზე
მიწისქვეშეთში მემაღაროეთა გარდა ასევე ცხოვრობდა მარანთა ტომი. სხვებისგან განსხვავებით ისინი დასახლდნენ მიწისქვეშა მდინარის ნაპირთან, გამოქვაბულის მსგავს ნაგებობში. მიწათმოქმედება აქ შეუძლებელი იყო. გადიოდა დრო და მარანები თავს მხოლოდ ნადირობით არ იკმაყოფილებდნენ და სცადეს დიდი გამოქვაბულის სხვა ნაწილის დაკავებაც, მაგრამ მემაღაროებმა ისინი ზედა მიწაზე გადაასახლეს. მრავალი წლის მანძილზე მარანები დაეხეტებოდნენ ჯადოსნურ ქვეყანაში და ეჩვეოდნენ დღის სინათლეს. გაველურებულებმა მარანებმა დაივიწყეს ცეცხლის გამოყენება. საბოლოოდ ისინი დასახლდნენ სამხრეთ მხარის მთიან და დაუსახლებელ ნაწილში.
გუდვინის გამოჩენა
ერთხელ ჯადოსნური ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში ჩამოფრინდა ბუშტი, რომელმაც ჩამოიყვანა ვინმე ჯეიმზ გუდვინი. სინამდვილეში ეს იყო კანზასელი, მაგრამ ადგილობრივებმა ჩათვალეს, რომ იგი ციდან ჩამოეშვა. მას კეთილ ჯადოქრად თვლიდნენ და გუდვინმაც ეს სიტუაცია გამოიყენა და თავი ცენტრალური, მწვანე მხარის მმართველად გამოაცხადა. რათა გაემყარებინა მდგომარეობა, გუდვინმა დაირქვა „დიდებული და საზარელი“. გავიდა დრო და შეიქმნა მისი, როგორც ჯადოსნური ქვეყნის ყველაზე ძლიერი ჯადოქრის რეპუტაცია, თუმცა სინამდვილეში ყველა მისი ჯადოქრობა მხოლოდ საცირკო ხრიკი იყო.
ზურმუხტის ქალაქის მშენებლობა
მოგვიანებით გუდვინმა დაიწყო ზურმუხტის ქალაქის მშენებლობა. მისი ჩანაფიქრით, ქალაქს ყველა უნდა მოეხიბლა სიმდიდრითა და მშვენიერებით, ზურმუხტებისა და მწვანე მარმარილოს მეშვეობით. ვინაიდან საკმარისი რაოდენობის ზურმუხტი ვერ შეაგროვა, გუდვინმა სხვა ხერხი სცადა. მისი ბრძანებით, ნებისმიერს, ვინც ქალაქში შევიდოდა, უნდა ეტარებინა მწვანე სათვალეები და არ მოეხსნა ისინი, ვინაიდან, როგორც „ჯადოქარი“ ამბობდა, „მშვენები დააბრმავებდა“.
გუდვინისა და ბასტინდას ომი და შემდგომი მოვლენები
მმართველობის პირველ ეტაპზე გუდვინმა სცადა ხამხამების ბასტინდას ბატონობისგან განთავისუფლება, გამოიყვანა რა მის წინააღმდეგ დიდი ჯარი. მაგრამ ბასტინდამ დაშალა იგი, მფრინავი მაიმუნების დახმარებით. ამიტომ გუდვინს ეშინოდა მათი და ზურმუხტის ქალაქის თავზე ყოველთვის იდგნენ მცველები, რომლებიც ცას თვალს ადევნებდნენ.
გუდვინს შეეშინდა, რომ ამ წარუმატებლობის შემდეგ მას, როგორც ჯადოქარს, უარყოფენ, ამიტომ ჩაიკეტა თავის დარბაზში და გარეთა რასოდეს გამოდიოდა. სხვადასხვა სტუმარს იგი ევლინებოდა ფიტულებისა და მექანიკური არსებების სახით. მისი ცხოვრების გამოკეტილი წესი გაგრძელდა, სანამ ჯადოსნურ ქვეყანაში არ გამოჩნდა გოგონა ელი, კანზასის შტატიდან.
ელი ჯადოსნურ ქვეყანაში
გინგემამ ერთხელ გამოიწვია საშინელი ქარიშხალი, რომელმაც კანზასის შტატამდე მიაღწია და ჯადოსნურ ქვეყანაში გადმოისროლა ფურგონი, რომელშიც გოგონა ელი და მისი ძაღლი ტოტო იმალებოდნენ. ფურგონი თავზე დაეცა გინგემას და გაანადგურა იგი. დარჩა გინგემას წყვილი ფეხსაცმელი, რომელიც მოგვიანებით ჯადოსნური აღმოჩნდა.
ჯადოქარ ვილინას მითითებით, ელი და ტოტო წავიდნენ ზურმუხტის ქალაქში, გზად კი შეიძინეს მეგობრები - საფრთხობელა, რკინის შეშისმჭრელი და ლომი. სამივეს ჰქონდა სურვილები: საფრთხობელას სურდა, გონიერი ყოფილიყო; რკინის შეშისმჭრელი გულს ითხოვდა, ხოლო მშიშარა ლომი - სიმამაცეს. ელი დარწმუნებული იყო, რომ ჯადოქარი გუდვინი მათ ამაში დაეხმარებოდა. მაგრამ გუდვინმა (რომელიც მათ სხვადასხვა სახით გამოეცხადა) მოსთხოვა მოგზაურებს იასამნისფერი მხარის ბასტინდას ბატონობისგან განთავისუფლება. ბასტინდასთან მისული მეგობრები შეიპყრეს, მაგრამ ელის დაეხმარა წყალი, რომელიც მან შემთხვევით გადაასხა ბოროტ ჯადოქარს, რითაც გაადნო იგი.
ზურმუხტის ქალაქში დაბრუნებულებმა აღმოაჩინეს, რომ გუდვინი სინამდვილეში იყო უბრალო ადამიანი კანზასიდან. მიუხედავად ამისა, მან აუსრულა სურვილი სამივე მეგობარს, ხოლო ელის შეჰპირდა კანზასში თან წაყვანას. მაგრამ ბუშტით გაფრენის დღეს ქარმა გაწყვიტა თოკი და გუდვინი მარტო, ელის გარეშე გაფრინდა. ელი, მეგობრებთან ერთად ეწვია ჯადოქარ სტელას, რომელმაც უამბო ჯადოსნური ფეხსაცმლების ძალის შესახებ. გოგონა დაემშვიდობა სხვებს და ტოტოსთან ერთად კანზასში დაბრუნდა.
ელის ჯადოსნურ ქვეყანაში პირველი მოგზაურობის შემდეგ ლურჯი მხარის უხუცესად აირჩიეს პრემ კოკუსი. იასამნისფერი მხარის მმართველად რკინის შეშისმჭრელი აირჩიეს, ხოლო ზურმუხტის ქალაქის მმართველად გუდვინმა გაფრენამდე საფრთხობელა დანიშნა. ხოლო ვარდისფერი მხარის ერთ-ერთ ტყეში ცხოველებმა ლომი საკუთარ მეფედ აირჩიეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალექსანდრე ვოლკოვის ნაწარმოებები
.sc
.sc — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) სეიშელის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
sc კატეგორია:კომუნიკაციები სეიშელის კუნძულებზე
Toppdomän
ნიდერლანდები
ნიდერლანდების ტერიტორიის 20 % (სადაც ქვეყნის მოსახლეობის 21 % ცხოვრობს) ზღვის დონიდან დაბლა მდებარეობს, ხოლო მთლიანი ტერიტორიის 50%-ის აბსოლუტური სიმაღლე მხოლოდ ერთ მეტრს აღწევს. სწორედ ამ ფიზიკურ-გეოგრაფიული მახასიათებლიდან მოხდა ქვეყნის სახელწოდების დამკვიდრება როგორც მშობლიურ — Nederland, ასევე სხვა ევროპულ ენებზეც (გერმანულად: Niederlande, პორტუგალიურად: Países Baixos, ხორვატიულად: Nizozemska, ესპანურად: Países Bajos, ფრანგულად: Les Pays-Bas, შვედურად: Nederländerna, ნორვეგიულად: Nederland, იტალიურად: Paesi Bassi, ბერძნულად: Κάτω Χώρες, ფინურად: Alankomaat), რაც ითარგმნება როგორც დაბალი ქვეყანა. ზღვის დონიდან დაბლა მდებარე ტერიტორიების უმეტესობა საუკუნეების მანძილზე ხელითაა შექმნილი. ნიდერლანდების ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი წარმოადგენს ევროპის სამი მნიშვნელოვანი მდინარის ესტუარს — რაინი-მაასი-შელდის დელტას.
გეოგრაფია
thumb|left|ნიდერლანდების სამეფო სტატისტიკის ცენტრალური ბიუროს მიხედვით, ნიდერლანდების ევროპული ნაწილის ფართობი, წყლის ნაწილის ჩათვლით, 41,545 კმ2-ია; ხოლო მხოლოდ ხმელეთის ფართობი შეადგენს 33,481 კმ2-ს. ნიდერლანდების კარიბული ტერიტორიის ფართობი 328 კმ2-ია და მოქცეულია ჩრდილოეთ 50° და 54° განედებსა და აღმოსავლეთის 3° და 8° გრძედებს შორის.
ნიდერლანდები გეოგრაფიულად დაბალი, სწორი ქვეყანაა; მისი მთლიანი ფართობის 26%, სადაც ქვეყნის მოსახლეობის 21% ცხოვრობს, ზღვის დონეზე დაბლა მდებარეობს, ხოლო ტერიტორიის 50%-ის სიმაღლე არ აღემატება ზღვის დონიდან 6 მეტრს. ქვეყნის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში ვხვდებით გორაკებს, რომელთა სიმაღლე არ აღემატება ზღვის დონიდან 321 მეტრს; აგრეთვე, ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს პატარა გორაკები. ზღვის დონიდან ქვემოთ მდებარე ტერიტორიების უმეტესი ნაწილი ადამიანის საქმიანობითაა შექმნილი; აღნიშნულის ძირითადი მიზეზი არის ტორფის მოპოვება. XVI საუკუნის მიწურულიდან, დიდი პოლდერის ტერიტორია დაცულია სადრენაჟო სანიაღვრე სისტემების საშუალებით, რომელშიც შედის ჯებირები, არხები და სატუმბი ადგილები.
კლიმატი
ნიდერლანდებში ქარის მიმართულება ძირითადად სამხრეთ-დასავლეთია, რაც ზომიერ ზღვის კლიმატს ქმნის ზომიერად თბილი ზაფხულითა და ცივი ზამთრით, მაღალი ტენიანობით. ტემპერატურათა სხვაობა განსაკუთრებით იგრძნობა სანაპირო ზოლთან ახლოს, სადაც ტემპერატურა მკვეთრად იცვლება ზაფხულსა და ზამთარში.
თბილ დღეებს - მაქსიმალური ტემპერატურა 0 გრადუსზე ქვემოთ - ჩვეულებრივ ვხვდებით დეკემბერიდან და თებერვლამდე პერიოდში, ხოლო ყინვის დღეეს - მინიმალური ტემპერატურა ნულ გრადუსზე ქვემოთ - ჩვეულებრივ ვხვდებით ნოემბრიდან მარტის ჩათვლით, თუმცა, შეიძლება ყინვის დღეები შუა ოქტომბერში, ან მარტის გვიან პერიოდშიც მოხდეს.
წყალდიდობები
საუკუნეების განმავლობაში ნიდერლანდების სანაპირო ზოლი მნიშვნელოვნად შეიცვალა ბუნებრივი კატასტროფებისა და ადამიანთა ჩარევების შედეგად.
1287 წლის 14 დეკემბერს, ნიდერლანდები და გერმანია მნიშვნელოვნად დააზიანა წმ. ლუსიას წყალდიდობა, (გარდაიცვალა 50,000-ზე მეტი ადამიანი), რომელიც ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე გამანადგურებელი წყალდიდობის სახელითაა შესული. 1953 წლის თებერვლის დასაწყისში ჩრდილოეთ ზღვის უზარმაზარმა წყალდიდობამ ნიდერლანდების სამხრეთ-დასავლეთით რამდენიმე ჯებირის ჩამონგრევა გამოიწვია; წყალდიდობის შედეგად დაიხრჩო 1,800-ზე მეტი ადამიანი. შემდგომში ნიდერლანდების მთავრობამ დაიწყო ფართომასშტაბიანი პროგრამა, „დელტა სამუშაოები“, ქვეყნის დასაცავად მომავალი წყალდიდობისგან; აღნიშნული პროექტი 13 წლის შემდეგ დასრულდა.
ნიდერლანდები არის ერთ-ერთი ქვეყანა, რომელზეც შეიძლება ყველაზე მეტად იმოქმედოს კლიმატის ცვლილებამ. ზღვის დონის აწევა არაა ერთადერთი პრობლემა, ამინდის ცვლილებამ შესაძლოა მდინარეთა ჯებირებიდან გადმოსვლა გამოიწვიოს.
ისტორია
პირველი არქეოლოგიური მონაცემები, რითაც უძველესი ადამიანის თანამედროვე ნიდერლანდების ტერიტორიაზე არსებობა დასტურდება — ქვედა პალეოლითის ხანას (დაახლ. 250 ათასი წლის წინ) მიეკუთვნება. ისინი ნადირობასა და შემგროვებლობას მისდევდნენ. გამყინვარების პერიოდის ბოლოსთვის აღნიშნული ტერიტორია ადამიანთა სხვადასხვა პალეოლითური ჯგუფებით იყო დასახლებული. დაახლოებით ძვ.წ.აღ-ით 8000 წლისათვის, მეზოლითის და რკინის ხანაში ნიდერლანდების ტერიტორიაზე ადამიანები უკვე ფართოდ იყვნენ დასახლებულნი.
ნიდერლანდების ტერიტორიაზე რომაელთა მისვლის დროს, აქ ძირითადად გერმანული ტომები ცხოვრობდნენ, რომლებიც დაახლოებით ძველი წელთაღრიცხვის 600 წლისთვის დასახლდნენ. კელტური ტომის წარმომადგენლები ძირითადად ქვეყნის სამხრეთში ცხოვრობდნენ. რომის იმპერიამ ნიდერლანდები შეუერთა ქვემო გერმანიის პროვინციას.
შუა საუკუნეებში ნიდერლანდები გაერთიანებული იყო საღვთო რომის იმპერიაში. ამ ტერიტორიას XVI საუკუნემდე ჰაბსბურგების დინასტია მართავდა. შემდგომ ქვეყანაში გავრცელდა კალვინიზმი, რამაც სახელმწიფოში განხეთქილება გამოიწვია. 1555 წელს დადებული აუგსბურგის ზავით, ეს ტერიტორია, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ს ერგო. 1566 წელს ნიდერლანდებში დაიწყო ანტიკათოლიკური აჯანყება. ფილიპე II-ს სურდა ნიდერლანდების ტერიტორიაზე გაეძლიერებინა თავისი გავლენა და აღმოეფხვრა, პროტესტანტული რელიგიის გავრცელება. ესპანეთის წინააღმდეგ აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა უილიამ I ორანელი. 1581 წლის 26 ივლისს გამოცხადდა ნიდერლანდების დამოუკიდებლობა, ამას მოჰყვა დამოუკიდებლობისთვის ომი (1568-1648), რომელიც ისტორიაში ნიდერლანდების რევოლუციის სახელით შევიდა. ომის დასრულების შემდეგ დაიწყო „ოქროს ხანა“ ნიდერლანდების ისტორიაში, აღმავლობის გზაზე დადგა ქვეყნის ეკონომიკა, კულტურა. XVII საუკუნის განმავლობაში ეს ქვეყანა ჩამოყალიბდა როგორც, უდიდესი საზღვაო სახელმწიფო, რომელსაც მრავალი კოლონია გააჩნდა.
XIX საუკუნის დასაწყისში საფრანგეთმა მოახდინა ნიდერლანდების ოკუპაცია, თუმცა ნაპოლეონის ხელისუფლების დამხობის შემდეგ ნიდერლანდებმა კვლავ აღიდგინა დამოუკიდებლობა. 1830 წელს ბელგია გამოეყო ნიდერლანდებს და თავი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადა, 1890 წელს კი მოხდა ლუქსემბურგის გამოყოფა. 1848 წელს ქვეყანა კონსტიტუციურ-მონარქიული მმართველობის ფორმაზე გადავიდა.
პირველი მსოფლიო ომის განმავლობაში ნიდერლანდები ნეიტრალური სახელმწიფო იყო. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ნაცისტურმა გერმანიამ მისი ოკუპაცია მოახდინა. დაბომბვების შედეგად თითქმის მთლიანად დაინგრა ქალაქი როტერდამი. ომის შემდეგ დაიწყო ქვეყნის აღდგენის პროცესი. ამას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი მარშალის გეგმამ. ომის შემდეგ სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა მოიპოვეს ნიდერლანდების ყოფილმა კოლონიებმა — ინდონეზიამ და სურინამმა. მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა სახელმწიფოში ცხოვრების დონე.
1957 წელს ნიდერლანდები გახდა ევროკავშირის ერთ-ერთი დამფუძნებელი სახელმწიფო.
დემოგრაფია
2020 წლის 31 მაისის მდგომარეობით ნიდერლანდების მოსახლეობა 17,418,808-ს შეადგენდა. არის ევროპის მეხუთე ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანა და თუ მცირე სახელმწიფოებს, მონაკოს, სან-მარინოსა და ვატიკანს, ვუგულებელყოფთ, იგი ევროპის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყნის სტატუს იღებს. საშუალოდ კვადრატულ კილომეტრზე 521 მცხოვრებით, იგი დასახლების სიმჭიდროვით მსოფლიოში მე-12-ეა. მთლიანი მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მსოფლიოს ქვეყნების შორის 64-ე პოზიციაზეა. 1900-1950 წლებში ქვეყნის მოსახლეობა თითქმის გაორმაგდა: 5.1 მილიონიდან 10 მილიონს მიაღწია. 1950-2000 წლებში მოსახლეობა კიდევ უფრო გაიზარდა და 15.9 მილიონი გახდა. 2013 წელს ზრდის სავარაუდო ტემპია 0.44%.
2018 წლის მონაცემებით შობადობის მაჩვენებელი ნიდერლანდებში 1 ქალზე 1.78 ბავშვია, რაც ბევრ ევროპის ქვეყანასთან შედარებით მაღალი მაჩვენებელია. მისი მოსახლეობის საშუალო ასაკი, 42.7, მსოფლიოში ერთ-ერთი მაღალი მაჩვენებელია. სიცოცხლის ხანგრძლივობა მაღალია: 83.2 ქალებში, ხოლო 78.9 - კაცებში (2013 წლის აღწერით). მიგრაციის მაჩვენებელი 1000 მოსახლეზე წელიწადში 2 მიგრანტია. ნიდელანდების მოსახლეობის უმეტესობა ეთნიკურად ნიდერლანდელია. 2005 წლის მონაცემებით, 80.9% ნიდერლანდელი იყო, 2.4% - ინდონეზიელი, 2.4% - გერმანელი, 2.2% - თურქი, 2.0% - სურინამელი, 1.9% - მაროკოელი, 0.8% - ანტილიელი და არუბანელი, და 7.4% - სხვები. ნიდერლანდებში დაახლოებით 150-200 ათასი ემიგრანტი ცხოვრობს, რომლის დიდი ნაწილი კონცენტრირებულია ამსტერდამსა და ჰააგაში (დღესდღეობით ამ ქალაქების მოსახლეობა შეადგენს მთლიანი პოპულაციის 10%-ს).
ნიდერლანდელები არიან ყველაზე მაღალი ხალხი მსოფლიოში, ეროვნებით, საშუალო სიმაღლე ზრდასრულ მამაკაცებში 1,81 მეტრია, ხოლო ზრდასრულ ქალებში - 1.67 (2009 წლის მონაცემებით). ქვეყნის სამხრეთ ნაწილის მოსახლეობა ჩრდილოეთთან შედარებით 2 სმ-ით მაღალია.
ევროსტატის მიხედვით, 2010 წელს ქვეყანაში უცხოეთში-დაბადებული 1.8 მილიონი ადამიანი ცხოვრობდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 11.1%-ია. აქედან, 1.4 მილიონი (8.5%) დაიბადა ევროკავშირის გარეთ, ხოლო 0,43 მილიონი (2.6%) - ევროკავშირის სხვა წევრ სახელმწიფოში. 2016 წლის 21 ნოემბერს ნიდერლანდებში ცხოვრობდა ისეთი 3.8 მილიონი ადამიანი, რომლის ერთი მშობელი მაინც იყო უცხოეთში დაბადებული. ამსტერდამისა და როტერდამის ახალგაზრდების ნახევარზე მეტს არადასავლური წარმომავლობა აქვს. ნიდერლანდელები, ან ნიდერლანდელების შთამომავლები მიგრანტის სტატუსით გვხვდებიან მთელს მსოფლიოში; განსაკუთრებით მრავლად არიან კანადაში, ავსტრალიაში, სამხრეთ აფრიკასა და აშშ-ში. აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს 2006 წლის მონაცემებით, 5 მილიონზე მეტი ამერიკელი ნაწილობრივ, ან სრულიად, ნიდერლანდური წარმოშობისაა. სამხრეთ აფრიკაში დაახლოებით 3 მილიონი ჰოლანდიელი შთამომავალი აფრიკანელი ცხოვრობს.
კვადრატულ კილომეტრზე საშუალოდ 521 მცხოვრებით ნიდერლანდები მოსახლეობის სიმჭიდროვით მსოფლიოს მე-12 ქვეყანაა. რანსტარდი ქვეყნის უდიდესი კურორტია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთით და შეიცავს ოთხ უდიდეს ქალაქს: ამსტერდამი, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინცია; როტერდამი და ჰააგა, სამხრეთ ჰოლანიდიის პროვინციები; და უტრეხტი, უტრეხტის პროვინცია. რანდსტადის მოსახლეობა დაახლოებით 8.2 მილიონია; აღნიშნული მაჩვენებლით იგი ევროპის მეხუთე უდიდესი მეტროპოლიტური ტერიტორიაა. ჰოლანდიის ცენტრალურ სტატისტიკის ბიუროს თანახმად, 2015 წელს, ჰოლანდიის მოსახლეობის 28%-ს ჰქონდა სახარჯო შემოსავალი 45,000 ევროზე მეტი (არ შედის ჯანმრთელობის დაცვის ან განათლების ხარჯები).
ენა
ოფიციალური ენა ნიდერლანდურია, რომელზეც მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ლაპარაკობს. ნიდერლანდურის გარდა, ჩრდილოეთს პროვინცია ფრისლანდიის მეორე ოფიციალური ენა ფრიზულია. აღნიშნულ პროვინციაში ფრიზულ ენას ოფიციალურის სტატუსი აქვს მინიჭებული (მთავრობის ოფიციალური მიმოწერა ფრიზულ ენაზე ხორციელდება). ქვეყნის ევროპულ ნაწილში რეგიონალური ან უმცირესობათა ენების ევროპული ქარტიის მიხედვით კიდევ ორ რეგიონალურ ენას ვხვდებით.
რელიგია
ნიდელანდელები ერთ-ერთი ყველაზე ნაკლებად რელიგიური ხალხია მსოფლიოში. XX საუკუნის მიწურულამდე ქვეყანაში ძირითადი რელიგია ქრისტიანობა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ რელიგიური ჯგუფების მხრივ ქვეყანა მაინც მრავალფეროვანია, არა-რელიგიური ადამიანების რიცხვი სულ ოფრო იზრდება.
2015 წელს, „სტატისტიკ ნიდერლანდსის მიხედვით“, ნიდერლანდები სამთავრობო ინსტიტუტმა, რომელიც ქვეყნის შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს აგროვებს, დაადგინა, რომ მთლიანი მოსახლეობის 50.1% არა-რელიგიური ადამიანია. ჯგუფებში, რომლებსაც ნიდერლანდების არა-რელიგიური მოსახლეობა ქმნის, შედის „Humanistisch Verbond“-იც. ქრისტიანები მთლიანი მოსახლეობის 43.8%-ს შეადგენენ, რომლებიც ნაწილდება შემდეგ ჯგუფებად: 23.7% - კათოლიკეები, 15.5% პროტესტანტები, ხოლო 4.6% - სხვა ქრისტიანული მიმდინარეობები. 4.9% ისამის მიმდევარია, ხოლო 1.1% - სხვა რელიგიების (მათ შორის იუდაიზმის, ბუდიზმის და ინდუიზმის). 2006 წელს Radboud University-სა და Vrije Universiteit Amsterdam-ის დამოუკიდებელი ინტერვიუების თანახმად, ნიდერლანდების მოსახლეობის 34% ქრისტიანი იყო; 2015 წლისთვის ქრისტიანთა წილი 24%-მდე დაეცა (11.7% კათოლიკეები, 8.6% PKN, ხოლო 4.2% ქრისტიანობის სხვა დანარჩენი მიმდინარეობები). ნიდერლანდებში არა-რელიგიური მოსახლეობის წილი წლების მიხედვით შემდეგნაირად ნაწილდება: 1966 წელს - 33%, 1979 წელს - 43%, 1996 წელს - 53%, ხოლო 2006 წელს - 61%. The Sociaal en Cultureel Planbureau-ს (სოციალური და კულტურული დაგეგმარების სააგენტო, SCP) აზრით, 2020 წლისთვის ქვეყანის მოსახლეობის 72% არა-რელიგიური ადამიანია.
ეკონომიკა
ნიდერლანდები მაღალგანვითარებული ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ე.ე.პ. მოცულობით (403 მლრდ $) მსოფლიოში მე-12 ადგილი უკავია.
სპორტი
ნიდერლანდების 16.8 მილიონი მცხოვრებიდან დაახლოებით 4.5 მილიონი ქვეყანაში რეგისტრირებული 35,000 კლუბიდან ერთ-ერთში მაინც არის რეგისტრირებული. მოსახლეობის დაახოებით მესამედი ნაწილი (15-75 ასაკში) სპორტით ყოველკვირეულად კავდება. ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა ფეხბურთია; მეორე ყველაზე პოპულარული სპორტი სახეობა ბალახის ჰოკეია, ხოლო მესამე - ფრენბურთი. ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები არის ქვეყანაში სპორტის მხრივ ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ობიექტი; იგი განსაკუთრებით პოპულარული გახდა 1970-იანი წლებიდან, ყველა დროის ერთ-ერთმა საუკეთესო ფეხბურთელმა იოჰან კრეიფიმ მწვრთნელ რინუს მიჩელთან ერთად საფეხბურთო ტაქტიკა, Total Football შეიმუშავეს. ინდივიდუალურ სპორტებს შორის განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს ჩოგბურთი, ტანვარჯიში და გოლფი.
სპორტის ორგანიზაციების ჩამოყალიბება XIX საუკუნის ბოლოდან დაიწყო და XX საუკუნის მიწურულს დასრულდა. აღნიშნულ პერიოდშიდაარსდა ფედერაციები, ჩამოყალიბდა საერთო წესები და შეიქმნა სპორტული კლუბები. 1912 წელს შეიქმნა ნიდერლანდების ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ჯერჯერობით, ქვეყანას ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე 266, ხოლო ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე 110 მედალი აქვს მოპოვებული. საერთოშორისო შეჯიბრებებში, ნიდერლანდის ნაკრებები და ათლეტები რამდენიმე სახეობაში დომინირებენ. ნიდერლანდებით მინდორის ჰოკეის ქალთა ნაკრები მსოფლიოს თასის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული გუნდია. ქვეყნის ბეიზბოლის ნაკრებს ევროპის 32 ჩემპიონატიდან 20 აქვთ მოგებული. ნიდერლანდელ K-1 კიკბოქსერებს 19 K-1 მსოფლიო გრანდ პრიქსიდან 15 აქვთ მოგებული.
ბოლო პერიოდში, ქვეყანაში დიდ პროგრესს განიცდის კრიკეტი. ნიდერლანდელებმა მონაწილეობა მიიღეს 1996, 2003, 2007 და 2011 წლის ODI კრიკეტის მსოფლიო ჩემპიონატებში. აგრეთვე მოხვდნენ 2009 და 2014 წლების T20 მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპებზეც. 2009 წელს, T20 მსოფლიო თასზე ნიდერლანდებმა ინგლისი, იმ დროს მოქმედი მსოფლიო ჩემპიონი და თამაშის გამომგონებელი ერი, დაამარცხა.
Old Brown Shoe
Old Brown Shoe — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი გამოვიდა სინგლზე, 1969 წელს. სიმღერის ავტორია ჯორჯ ჰარისონი. სიმღერა ასევე შეტანილია კრებულებში Hey Jude, 1967–1970 და Past Masters, Volume Two.
კროპივნიცკი
კროპივნიცკი (Кропивницький; 2016 წლამდე — კიროვოჰრადი (Кіровоград) — ქალაქი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქისა და კიროვოჰრადის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დნეპრისპირეთის მაღლობზე, მდინარე ინგულის (სამხრეთი ბუგის შენაკადი) ხეობაში.
დაძმობილებული ქალაქი
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის ქალაქები კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
საიან-შუშენსკოეს ჰიდროელექტროსადგური
სადგურის დადგმული სიმძლავრე 6400 მეგვტ. ჰიდროკვანძში შედის: თაღოვან-გრავიტაციული კაშხალი (მაქსიმ. სიმაღლე 242 მ., სიგრძე — 1066 მ.); ჰესის შენობა 10 აგრეგატითურთ (თითოეულის სიმძლავრეა 640 მეგვტ., დაწნევა 194 მ.). კაშხალი ქმნის სეზონური რეგულირების წყალსაცავს. ჰესის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგია მაღალი ძაბვის (500 კვ) ხაზებით გადაეცემა ციმბირის გაერთიანებულ ენერგოსისტემას. სადგური 10, 640 მეგავატიან ტურბინას მოიცავს და ყოველწლიურად 23,5 ტერავატ/სთ ენერგიას გამოიმუშავებს, რომელთა 70 % ციმბირში მყოფ ალუმინის გადამამუშავებად ქარხანაში გამოიყენება.
ისტორია
სადგურის მშენებლობა 1968 წელს დაიწყო და ათი წელი გასტანა. პირველი ჰიდროაგრეგატი გაიხსნა 1978 წელს. 1987 წელს ნაწილობრივი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა. სადგური დააპროექტა ჰიდროპროექტის ინსტიტუტის ლენინგრადის განყოფილებამ (ლენჰიდროპროექტი).
1993 წელს სადგურს პრივატიზება ჩაუტარდა და მისი ერთადერთი მფლობელი რაო უესი გახდა. 2003 წლის აპრილში ხაკასეთის მთავრობამ, გუბერნატორ ალექსეი ლებედის ინიციატივით, სასამართლოში სარჩელი შეიტანა გარიგების ანულირების მიზნით. 2004 წლის აპრილში აღმოსავლეთ ციმბირის საარბიტრაჟო სასამართლომ პრივატიზების გარიგება უკანონოდ ცნო, თუმცა ეს გადაწყვეტილება გააუქმა უზენაესმა საარბიტრაჟო სასამართლომ. 2009 წელს 9 ტურბინა უბედური შემთხვევის გამო დაზიანდა და ჰესი დაიხურა. თუმცა 2010 წელს ისევ გაიხსნა. მომავალში იგეგმება დამატებითი 10 ტურბინის დამატება, რაც გამომუშავებულ ენერგიას 96% -ით გაზრდის.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ჰიდროელექტროსადგურები კატეგორია:ხაკასეთი
სიმონ სოსელია
სიმონ სოსელია (დ. 1901, დიდი ჯიხაიში — გ. 1941, ბათუმი) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი, აქტივისტი.
ბიოგრაფია
სიმონ სოსელია დაიბადა 1901 წელს, სოფელ დიდ ჯიხაიშში, რკინიგზელი მუშის ოჯახში. ბათუმის ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ, 1922 წლიდან იყო საქართველოს ახალგაზრდა მარქსისტთა ორგანიზაციის აქტიური წევრი, ამასთან ერთად ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაშიც. 1922-1926 წლებში რამდენიმეჯერ იყო დაპატიმრებული. მას შემდეგ რაც „მუშათა კომისიის“ შუამდგომლობით გაათავისუფლეს, იგი კვლავ დაუბრუნდა იატაკქვეშა საქმიანობას. 1928 წელს, საკუთარ სახლში მალავდა ძებნილ ამხანაგს, მიხეილ გუჯაბიძეს. ჩეკისტებთან შეტაკების შემდეგ, იგი კვლავ არალეგალურ მდგომარეობაზე გადავიდა. 1928 წლის 22 აპრილს, თურქეთის საზღვარზე გადასვლის მცდელობისას დააპატიმრეს მარადიდთან. 1928 წლის 4 დეკემბერს მას მიუსაჯეს 3 წლით საკონცენტრაციო ბანაკში გადასახლება. სასჯელს იხდიდა ენისეისკში, შემდეგ 1933 წლს 22 თებერვალში კვლავ დააპატიმრეს და გადასახლების ვადა 2 წლით გაუხანგრძლივეს. გადასახლების დროს იგი დაქორწინდა იულია ბაქრაძეზე. საქართველოში ოჯახი დაბრუნდა უკვე 1935 წელს. მძიმედ ავადმყოფი სიმონ სოსელია 1941 წელს დააპატიმრეს, მაგრამ ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო იგი გაათავისუფლეს ეტაპიდან და უკან ბათუმში დააბრუნეს, სადაც რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები