cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aenictus schneirlai
Aenictus schneirlai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
წაღვლის წმინდა გიორგის ეკლესია
წაღვლის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაღვლში. წმ. გიორგის ეკლესია დგას სოფლის დასავლეთით 0,5 კ-ზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (9,15 X 6,15 მ), ნაგებია ქვიშაქვით და ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელია, ხოლო სამხრეთ კედელში - ორი. ეკლესიაზე ჩრდილოეთიდან მიშენებული იყო აფსიდის მაგვარი ეგვტერი, რომლის მხოლოდ საძირკველია შემორჩენილი. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში დატანებულია სვეტი, რომელზეც თაღები გადადიოდა; ეს თაღები ეკლესიის დარბაზს ჩრდილოეთ სათავსისაგან გამოყოფდა. მოგვიანებით ჩრდილოეთით თაღების ღიადები ამოუშენებიათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
სპეციალური ნიშანი
სპეციალური ნიშანი (სპეციალური დანიშნულების ნიშანი; Special mark) ― საზღვაო ნიშანი, რომელიც საზღვაო საპილოტე მომსახურებისთვის გამოიყენება. გამოყოფს ნაოსნობისთის გამორჩეულ უბნებსა და განსაკუთრებულ ელემენტებს. შესამჩნევია ყვითელი შეფერილობითა და დახრილი ჯვრის (ასევე ცნობილი როგორც ანდრია მოციქულის ჯვარი) ქიმით. აქვს შუქების რამდენიმე გამორჩეული მიმდევრობა, რომელიც სიახლოვეს მდებარე სხვა სანავიგაციო ნიშნების შუქის რითმებისგან განსხვავდება.
სქოლიო
კატეგორია:საზღვაო ნავიგაცია
NGC 317A
NGC 317A — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 1 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
შირლი ენ ჯექსონი
ალტ=პრეზიდენტის ინტელიგენციის მრჩეველთა საბჭოს თავმჯდომარე|მინი|შირლი ენ ჯექსონი, რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პრეზიდენტი შირლი ენ ჯექსონი (დაიბადა 1946წლის 5 აგვისტოს) არის ამერიკელი ფიზიკოსი და რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეთვრამეტე პრეზიდენტი(გახდა პირველი ქალი და პირველი აფროამერიკელი, რომელმაც ეს თანამდებობა დაიკავა). ის არის პირველი აფროამერიკელი ქალი, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში (MIT). ის ასევე არის მეორე აფროამერიკელი ქალი შეერთებულ შტატებში, რომელმაც დოქტორის ხარისხი მიიღო ფიზიკაში.
ბიოგრაფია
ჯექსონი დაიბადა ვაშინგტონში და სწავლობდა რუზველტის საშუალო სკოლაში. 1964 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი ჩაირიცხა MIT-ში თეორიული ფიზიკის შესასწავლად, რის შედეგადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი 1968 წელს. ჯექსონი აირჩიეს MIT-ში სადოქტორო მუშაობისთვის და მიიღო ბირთვული ფიზიკის დოქტორის ხარისხი 1973 წელს, რითაც გახდა პირველი აფრო-ამერიკელი ქალი, რომელმაც მიიღო დოქტორის ხარისხი MIT-ში. მის კვლევას ხელმძღვანელობდა ჯეიმზ იანგი, მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტის თეორიული ფიზიკის ცენტრის პროფესორი. იგი წარმოდგენილი იყო PBS შოუში "Finding Your Roots" მე-6 სეზონში, ეპიზოდ 7-ში, სადაც ის მოიხსენიეს, როგორც ერთ-ერთი წამყვანი გლობალური პიონერი მეცნიერი. 2002 წელს ჟურნალმა Discover-მა იგი მეცნიერების 50 ყველაზე მნიშვნელოვან ქალს შორის დაასახელა.
AT&T Bell ლაბორატორია
ჯექსონი შეუერთდა თეორიული ფიზიკის კვლევის დეპარტამენტს 1976 წელს, შეისწავლა სხვადასხვა მასალის ფუნდამენტური თვისებები. მან დაიწყო თავისი საქმიანობა Bell Labs-ში ნახევრადგამტარების ინდუსტრიაში გამოსაყენებელი მასალების შესწავლით. იგი მუშაობდა გაფანტვისა და დაბალი ენერგიის ფიზიკის კვლევის დეპარტამენტში 1978 წლიდან და გადავიდა მყარი სხეულების და კვანტური ფიზიკის კვლევის დეპარტამენტში 1988 წელს. Bell Labs-ში ჯექსონი იკვლევდა ორგანზომილებიანი და კვაზი ორგანზომილებიანი სისტემების ოპტიკურ და ელექტრონულ თვისებებს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი წყარო ირწმუნება, ჯექსონმა ჩაატარა სამეცნიერო კვლევა Bell Laboratories-ში მუშაობისას, რამაც სხვებს საშუალება მისცა გამოეგონათ პორტატული ფაქსი, სენსორული ტელეფონი, მზის უჯრედები, ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კაბელები და აბონენტის ID და ზარის მოლოდინის ტექნოლოგია, თავად ჯექსონი ამას არ ადასტურებს. უფრო მეტიც, ეს სატელეკომუნიკაციო წინსვლა მნიშვნელოვნად უსწრებდა მის ჩამოსვლას Bell Labs-ში, სადაც ეს ექვსი რამ გამოგონებულ იქნა სხვა მეცნიერების მიერ 1954-დან 1970 წლამდე პერიოდში.
ჯექსონმა თავისი ინტერესები ასე აღწერა:
მე მაინტერესებს ახალი ნახევარგამტარული სისტემების ელექტრონული, ოპტიკური, მაგნიტური და სატრანსპორტო თვისებები. განსაკუთრებულ ინტერესს წარმოადგენს მაგნიტური პოლარონების ქცევა ნახევრადმაგნიტურ და განზავებულ მაგნიტურ ნახევარგამტარებში და ნახევარგამტარული კვანტური ჭაბურღილების და ზელატიკების ოპტიკური რეაგირების თვისებები. ჩემი ინტერესები ასევე მოიცავს კვანტურ წერტილებს, მეზოსკოპურ სისტემებს და ანტიფერომაგნიტური რყევების როლს დაკავშირებულ 2D ელექტრონულ სისტემებში.
პირადი ცხოვრება
შირლი ჯექსონი დაქორწინებულია მორის ა. ვაშინგტონზე, რენსელერის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ფიზიკის პროფესორზე და ჰყავს ერთი ვაჟი, ალანი, დარტმუთის კოლეჯის კურსდამთავრებული. ის არის დელტა სიგმა თეტას გაერთიანების წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი ინჟინერები კატეგორია:ინჟინერიის სამეფო აკადემიის წევრები კატეგორია:ინჟინერიის სამეფო აკადემიის ქალი წევრები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ფიზიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ქალი აკადემიკოსები
გვირგვინი (ბოტანიკა)
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[ნარცისის ყვავილი; არის გვირგვინი.]] გვირგვინი (corolla) — ორმაგი ყვავილსაფრის ფოთლების (ფურცლების) შიგნითა წრე, რომელიც ჯამთან ერთად ქმნის მას (ყვავილსაფარს). უმეტესად სხვადასხვა ზომისა და შეფერილობისაა. მისი ფურცლები ჯამის ფოთოლაკებთან შედარებით ნაზია. შედგება ორი ნაწილისაგან: 1) ქვედა შევიწროებული ნაწილი — ფრჩხილი, რომელიც ემაგრება ყვავილსაჯდომს, და 2) ზედა გაფართოებული ნაწილი — ფირფიტა. გვირგვინი ფურცლები ზოგჯერ ერთმანეთზე შეზრდილია (ფურცლებშეზრდილი გვირგვინი), ზოგჯერ — განცალკევებული (ფურცლებგანცალკევებული გვირგვინი). ფურცლებშეზრდილი გვირგვინის შეზრდილ ნაწილს მილი ეწოდება, თავისუფალს — გადანაღუნი. გვირგვინის ფურცლების ზომა, ფორმა და რაოდენობა მრავალნაირია.
შეფერილია უჯრედის წვენში გახსნილი პიგმენტებით (ანთოციანებითა და ფლავონებით). გვირგვინის ბიოლოგიური როლი მდგომარეობს შემდეგში: იგი ყვავილს მეტად მიმზიდველს ხდის იმ მწერებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ ჯვარედინ დამტვერვას; აგრეთვე, იცავს მტვრიანებსა და ბუტკოს. ევოლუციის პროცესში გვირგვინი განვითარდა სამტვერედაკარგული სახეცვლილი მტვრიანებისაგან, ან (იშვიათად) ზედა ფოთლებისაგან. გვირგვინთა მრავალფეროვნებას ფორმის, აგებულების დეტალების, შეფერილობისა და მისთანათა მხრივ მნიშვნელობა აქვს მცენარეთა სისტემატიკაში.
არანორმალურად განვითარებული გვირგვინის ფურცლების მქონე ყვავილებს ქუჩქუჩა ეწოდება. ასეთებია ბაიასებრთა, მიხაკისებრთა, ვარდისებრთა და რთულყვავილოვანთა ოჯახების წარმომადგენლები — გეორგინა, ასტრა, მიხაკი, ვარდი, ტიტა, ზაფრანა და სხვ.
კაპიტალ ბანკი
კაპიტალ ბანკი (Kapital Bank) — კომერციული ბანკი აზერბაიჯანში, რომელიც დაარსდა 1874 წელს. მისი სათავო ოფისი მდებარეობს ბაქოში.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|სუმგაიტი, კაპიტალ ბანკის არენა მინი|კაპიტალის ბანკის [[შუშა (ქალაქი)|შუშას ფილიალი]] ბანკი დაარსდა 1874 წლის 24 ივლისს და ამ დღეს ბანკის პირველი მომსახურების პუნქტი. ფილიალის აღმასრულებელი მენეჯერი იყო ივან სამსონოვიჩ ხანდოევსკი. მმართველ კომიტეტში შედიოდნენ ისეთი ცნობილი აზერბაიჯანელები, როგორებიც არიან ზეინალაბდინ თაღიევი, ჰაჯი ბაბა ჰაშიმოვი და ჰაჯი შიხალი დადაშოვი.
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ გაიხსნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკი და შემნახველი ბანკების საქმიანობა 1919 წლის 1 დეკემბერს აღდგა. 1920 წლის 28 აპრილს, რესპუბლიკის დაშლის შემდეგ, რუსეთის სახელმწიფო ბანკის ბაქოს ფილიალის საქმიანობა შეჩერდა აზერბაიჯანის რევოლუციური კომიტეტის 1920 წლის 9 ივნისის დადგენილებით. 1924 წლის იანვარში შეიქმნა სახელმწიფო შრომის შემნახველი ბანკები, რომლებიც მოქმედებდნენ აზერბაიჯანის სსრ-ს სახელმწიფო ბანკის დაქვემდებარების ქვეშ. 1988 წელს ეს ბანკები გაერთიანდა სსრკ-ს აზერბაიჯანის რესპუბლიკურ შემნახველ ბანკში. 1992 წლის 11 თებერვალს ამ ბანკის ბაზაზე ჩამოყალიბდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შემნახველი ბანკი. 2000 წლის 21 თებერვალს შემნახველი ბანკის, აზერბაიჯანის აგროინდუსტრიული ბანკისა და აზერბაიჯანის ინდუსტრიული საინვესტიციო ბანკის შერწყმამ გამოიწვია აზერბაიჯანის გაერთიანებული უნივერსალური საფონდო ბანკის (BUSBank) დაარსება.
2004 წლის 29 დეკემბერს ბანკის აქციონერთა კრებაზე გადაწყდა BUSBank-ის სახელის შეცვლა კაპიტალ ბანკით.
კაპიტალ ბანკის აქციების 99,87% ეკუთვნის პაშა ჰოლდინგს. ბანკის სააქციო კაპიტალი შეადგენს 185 მლნ აზერბაიჯანულ მანეთს. კაპიტალ ბანკი არის ფინანსური ინსტიტუტი, რომელსაც აქვს ყველაზე დიდი სერვისის ქსელი აზერბაიჯანში და აქვს 102 ფილიალი და 20 დეპარტამენტი. კაპიტალ ბანკი არის უნივერსალური ბანკი და ემსახურება ფიზიკურ და კორპორატიულ კლიენტებს. ბანკი ემსახურება 3 მილიონზე მეტ ფიზიკურ და 22 000-ზე მეტ იურიდიულ პირს. ამავდროულად, კაპიტალ ბანკი მჭიდროდ მონაწილეობს არაერთ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ სოციალურ პროექტში და ახორციელებს რეალური სექტორის განვითარების პროგრამას.
რეიტინგი
2012 წელს სააგენტო Fitch-მა კაპიტალ ბანკს გრძელვადიანი „B+“ რეიტინგი მიანიჭა, ბანკის რეიტინგის პროგნოზი „სტაბილურად“ განსაზღვრა. მოკლევადიანი რეიტინგი იყო „B“, მხარდაჭერის რეიტინგი კი „4“. Moody's Investors Service-მა კაპიტალ ბანკის უცხოურ ვალუტაში დეპოზიტების გრძელვადიანი რეიტინგი „Ba3“ მიანიჭა, ფინანსური მხარდაჭერის რეიტინგი კი „E+“ დონეზე განსაზღვრა.
სამეთვალყურეო საბჭო
სამეთვალყურეო საბჭოში არის 4 თანამშრომელი: სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე - ჯალალ ალაკბარ ოღლუ გასიმოვი და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები: ფარიდ უსად მამედოვი სამეთვალყურეო, რაუფ იუსიფ ოღლუ ჰაჯიევი, კამალა ჰასან გიზი ნურიევა, ოგტაი არიფ ოღლუ ჰასანოვი.
აუდიტის კომიტეტი
აუდიტის კომიტეტში არის 3 თანამშრომელი: აუდიტის კომიტეტის თავმჯდომარე - ფარვინ შირალი ოღლუ აჰადზადე და აუდიტის კომიტეტის 2 წევრი: მ ურად ფაიგ ოღლუ აჰმედოვი და ჯამილ ვაჰიდ მამედოვი.
მენეჯმენტი
მენეჯმენტის განყოფილებაში არის 5 თანამშრომელი: საბჭოს თავმჯდომარე - ალავერდიევ როვშან შამილი (2013 წლის 10 ივნისიდან), საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე - ჰუსეინოვი ფარიდ არიფი, დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე და მთავარი ინფორმაციის ოფიცერი - ზეინალოვი ნაჰიდ ვიდადი, საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე - იაშარ ზეინალაბდი მამადოვი და საბჭოს წევრი და მთავარი ფინანსური დირექტორი - ემინ აგავერდი მამედოვი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბანკები კატეგორია:1874 წელს დაარსებული ბანკები
ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია
ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია, ნატო (North Atlantic Treaty Organisation, NATO; Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) — ჩრდილოეთ ამერიკისა და ევროპის 31 სახელმწიფოსგან შემდგარი სამხედრო-პოლიტიკური ალიანსი, რომლის მიზანს ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულებით განსაზღვრული მიზნებისა და ამოცანების შესრულება წარმოადგენს.
ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცის (ნატო, NATO, OTAN) ძირითად ამოცანას წარმოადგენს ალიანსის წევრი ქვეყნების თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფა როგორც პოლიტიკური, ისე სამხედრო თვალსაზრისით. NATO იცავს მოკავშირეების დემოკრატიის საერთო ფასეულობებს, პიროვნების თავისუფლებას, კანონის უზენაესობასა და უზრუნველყოფს კონფლიქტების მშვიდობიანად მოგვარებას. ნატო არის საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის წევრი ქვეყნები ინარჩუნებენ სრულ დამოუკიდებლობასა და სუვერენიტეტს. ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში ყველა გადაწყვეტილება მიიღება წევრი ქვეყნების მიერ კონსესუსის საფუძველზე. ალიანსში გადაწყვეტილებების მიმღები მთავარი ორგანო არის ჩრდილოატლანტიკური საბჭო, რომლის სხდომებს ნატო-ს გენერალური მდივანი ხელმძღვანელობს.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისას იდეოლოგიურმა და პოლიტიკურმა ბარიერებმა ევროპის კონტიტენტი ორად გაჰყვეს. დასავლეთ ევროპაზე საბჭოური გავლენის აღმოსაფხვრელად და ევროპის სახელმწიფოების დაცვის მიზნით ვაშინგტონში 1949 წლის 4 აპრილს, ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების საფუძველზე ათი ევროპული და ორი ჩრდილოამერიკული დამფუძნებელი ქვეყნის მიერ დაარსდა ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია. დამფუძნებელი წევრების მთავარი მიზანი იყო წინ აღდგომოდნენ საბჭოთა კავშირის გავლენის გავრცელებას ევროპის კონტინენტზე. ხელშეკრულების ხელმოწერით წევრებმა ვალდებულება აიღეს ერთობლივად დაეცვათ საკუთარი თავისუფლება და უსაფრთხოება, როგორც პოლიტიკური, ისე სამხედრო საშუალებებით.
ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, დასავლეთ ევროპული სახელმწიფოები და მათი ჩრდილოატლანტიკელი მოკავშირეები, ნათლად ხედავდნენ საბჭოთა კავშირის ექსპანსიურ პოლიტიკას. დასავლეთ ევროპის ქვეყნებმა შეასრულეს ომის შემდგომ ნაკისრი ვალდებულებები სამხედრო ძალების შემცირებასა და სამხედრო მოსასახურეების დემობილიზაციასთან  დაკავშირებით. თუმცა, საბჭოთა კავშირი არ ჩქარობდა ამ ვალდებულებების შესრულებას და ინარჩუნებდა ევროპის კონტინენტზე სამხედრო ძალების სრულ შემადგენლობას. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის პოლიტიკურ-იდეოლოგიური მიზნების გათვალისწინებით აშკარა იყო, რომ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წესდებისა და საერთაშორისო შეთანხმებების დაცვისკენ მოწოდება არ იყო დამოუკიდებელი სახელმწიფოებისათვის ეროვნული სუვერენიტეტისა და უსაფრთხოების გარანტი. მოსალოდნელ საფრთხეზე 1946 წლის 5 მარტს, ამერიკის შეერთებული შტატების ქალაქ ფულტონში უინსტონ ჩერჩილმა (რომელიც დიდი ბრიტანეთის საპარლამენტო ოპოზიციის ლიდერის რანგში წარდგა) აღნიშნულ გარემოებაზე გაამახვილა ყურადღება, ევროპის კონტინენტზე მიმდინარე პროცესი კი აღმოსავლეთ და დასავლეთ ევროპას შორის რკინის ფარდის დაშვებას შეადარა 1948 წელს საბერძნეთი და ნორვეგია კომუნისტური ექსპანიის პირდაპირი საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდნენ, იმავე წლის აპრილში ყველა არსებული ხელშეკრულების დარღვევით კრემლმა განახორციელა ბერლინის ბლოკადა ხოლო ივნისში, ჩეხოსლოვაკიაში მოახდინა სახელმწიფო გადატრიალება. კორეის ომმა კიდევ ერთხელ დაარწმუნა დასავლეთი საბჭოთა კავშირის ექსპანსიონისტურ ამბიციებში, რომელიც მხოლოდ ევროპის კონტინენტზე არ ვრცელდებოდა.
1948 წლის მარტში, დასავლეთ ევროპის ხუთმა სახელმწიფომ - ბელგიამ, დიდმა ბრიტანეთმა, ლუქსემბურგმა, ნიდერლანდებმა და საფრანგეთმა ხელი მოაწერეს ბრიუსელის პაქტს ეს კავშირი მიზნად ისახავდა თავდაცვის საერთო სისტემის შექმნას და ერთმნეთთან მჭიდრო თანამშრომლობას, რომელიც წინ აღუდგებოდა საბჭოთა კავშირის იდეოლოგიურ, პოლიტიკურ და სამხედრო ექსპანსიას. ბრიუსელის პაქტი დასავლეთ ევროპის საერთო უსაფრთხოების სისტემის შექმნის წინაპირობად იქცა და სწორედ ის გახდა საფუძველი NATO-ს დაარსებისა 1949 წელს. ბრიუსელის პაქტის ქვეყნები, მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადასთან, ასევე დანიასთან, ისლანდიასთან, იტალიასთან, ნორვეგიასა და პორტუგალიასთან ერთიან თავდაცვით სისტემაში ჩართვის თაობაზე. მოლაპარაკებები 1949 წლის 4 აპრილს, ვაშინგტონის ხელშეკრულების (ჩრდილო-ატლანტიკური ხელშეკრულება) ხელმოწერით დასრულდა. ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის დამფუძნებელი აქტის თანახმად, წევრი სახელმწიფოები თანხმდებოდნენ, რომ ისინი არ შეუერთდებოდნენ სხვა ისეთი ტიპის გაერთიანებებს, რომლის მიზნებიც წინააღმდეგობაში მოვიდოდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის პრინციპებთან. NATO-ს დამფუძნებელი ხელშეკრულების მიხედვით, ალიანსი არის უნიკალური გაერთიანება, რომელიც აღიარებს და იცავს ისეთ ღირებულებებსა და პრინციპებს, როგორიცაა დემოკრატია, ინდივიდის თავისუფლება, ადამიანის უფლებები და კანონის უზენაესობა. ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის შექმნის შემდეგ, ალიანსის წევრი ევროპული სახელმწიფოების მთავრობების მოთხოვნის შესაბამისად, ამერიკული სამხედრო ძალების ყოფნამ დასავლეთ ევროპის ტერიტორიაზე, განაპირობა საბჭოთა კავშირის მიერ აგრესიული ქმედებების შეჩერება. თუმცა, მოსკოვის მხრიდან საფრთხე კვლავ აშკარა იყო.
მეოცე საუკუნის 50-იანი წლებიდან, დაიწყო მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ, პირველი ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაციები საბჭოთა კავშირის სატელიტის, ჩრდილოეთ კორეის მიერ. კომუნისტური ბანაკი იწყებდა გლობალურ შეიარაღებულ აგრესიას დემოკრატიულ სახელმწიფოთა წინააღმდეგ. ამის საპირისპიროდ, NATO-ს წევრმა ქვეყნებმა, გააქტიურეს ძალისხმევა ერთობლივი სამხედრო სტრუქტურების გასაძლიერებლად.
გაფართოება
NATO-ს ღია კარის პოლიტიკა ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების მე-10 მუხლს ემყარება, რომლის მიხედვითაც: „მხარეებს შეუძლიათ ერთსულოვანი თანხმობით ამ ხელშეკრულებასთან მისაერთებლად მოიწვიონ ნებისმიერი სხვა ევროპული სახელმწიფო, რომელიც ხელს უწყობს ამ ხელშეკრულების პრინციპების განხორციელებას და წვლილი შეაქვს ჩრდილო-ატლანტიკური სივრცის უსაფრთხოებაში“. გადაწყვეტილებას სახელმწიფოს ალიანსის წევრად მოწვევის შესახებ იღებს ჩრდილოატლანტიკური საბჭო, ალიანსის წევრი ქვეყნების კონსენსუსის საფუძველზე. NATO-ს არაწევრი სახელმწიფო არ მონაწილეობს ამგვარი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში. NATO არ წარმოადგენს საფრთხეს არც ერთი ქვეყნისთვის, ალიანსის გაფართოების მიზანი სტაბილურობისა და თანამშრომლობის განმტკიცება, ერთიანი და თავისუფალი სივრცის მშენებლობა, მშვიდობისა და საერთო დემოკრტიული ღირებულებების დაცვაა. NATO-ს კარი ღიაა ნებისმიერი სახელმწიფოსთვის, რომელიც მზადაა, წევრობისთვის საჭირო ვალდებულებები შეასრულოს და ევროატლანტიკური სივრცის უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში მიიღოს მონაწილეობა. 1949 წლიდან NATO-ს წევრი ქვეყნების რაოდენობა 12-დან 29 ქვეყანამდე გაიზარდა.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდგომ განვითარებულმა მოვლენებმა და ცივი ომის პერიოდში საბჭოთა კავშირის მიერ განხორციელებულმა ექსპანსიურმა პოლიტიკამ, განაპირობა ის, რომ სტრატეგიული გადაწყვეტილებების შედეგად 1952 წელს ალიანსი პირველად გაფართოვდა და NATO-ს ორი ახალი წევრი შეუერთდა თურქეთისა და საბერძნეთის სახით. 1955 წელს ალიანსს დასავლეთ გერმანია ხოლო 1982 წელს ესპანეთი შეემატა.
ვარშავის პაქტის გაუქმებისა და საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ კრემლის მიერ სამხედრო ინტერვენციის საფრთხე თითქოს გამქრალი იყო, საგრძნობლად იმატა არასტაბილურობამ ევროპის მთელს კონტინენტზე. იუგოსლავიის მოვლენებს დაემატა კონფლიქტები პოსტსაბჭოთა სივრცეში. ყოველივე ამის შემდეგ, ალიანსის წევრი ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ NATO კვლავ უნდა დარჩენილიყო კოლექტიური უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის მთავარ გარანტად ევროპაში. 1995 წელს, ალიანსმა ჩაატარა სწავლება ნატოს გაფართოების შესახებ (დოკუმენტი უკანასკნელად განახლდა 2008 წელს), რომლის საფუძველზეც 1997 წლის მადრიდის სამიტზე, გაწევრიანების მიზნით ალიანსმა ჩეხეთის რესპუბლიკა), უნგრეთი და პოლონეთი მიიწვია, ისინი ალიანსს 1999 წელს შეუერთდენენ. ეს ქვეყნები გახდნენ ვარშავის ხელშეკრულების ყოფილი ქვეყნებიდან პირველი NATO-ს წევრი სახელმწიფოები.
1999 წლის ვაშინგტონის სამიტზე ქვეყნებისთვის NATO-ში გაწევრების სამოქმედო გეგმა (Membership Action Plan - MAP) შეიმუშავეს. 2002 წელს გამართულ პრაღის სამიტზე  მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად, წევრობის შესახებ მოლაპარაკება ერთდროულად შვიდ ევროპული ქვეყანასთან დაიწყო. გაწევრების სამოქმედო გეგმის შესრულების შედეგად კი 2004 წელს ალიანსში ბულგარეთი, ესტონეთი ლატვია ლიეტუვა რუმინეთი სლოვაკეთი და სლოვენია გაწევრიანდნენ.
2008 წელს გამართული ბუქარესტის სამიტის გადაწყვეტილების საფუძველზე ალბანეთი და ხორვატია ოფიციალურად ალიანსის წევრები 2009 წლის 1 აპრილს გახდნენ. ბუქარესტის სამიტის დეკლარაციაში დაფიქსირდა, რომ საქართველო და უკრაინა აუცილებლად გახდებიან ალიანსის წევრები. 2015 წელს ბრიუსელის მინისტერიალზე მონტენეგრომ ნატოსგან ალიანსის წევრობაზე მიწვევა მიიღო - 2017 წლის 5 ივნისს კი 29-ე წევრი ოფიციალურად გახდა.
2019 წელს ლონდონის სამიტის გადაწყვეტილებით ჩრდილოეთ მაკედონია 2020 წელს ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის 30-ე წევრი გახდება.
ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის მიერ განხორციელებული ოპერაციები და მისიები
აღსანიშნავია, რომ ცივი ომის პერიოდში NATO არ ჩართულა სამშვიდობო ოპერაციებში და მხოლოდ 90-იანი წლების დასაწყისიდან დაიწყო სამშვიდობო მისიებში მონაწილეობის მიღება:
პირველი ოპერაციის განხორციელება უკავშირდება ერაყის შეჭრას ქუვეითში. NATO-ს საჰაერო ძალები განლაგდნენ თურქეთში, სადაც აკონტროლებდნენ სიტუაციას რათა გალფის კრიზისის გამწვავების შემთხვევაში დაეცვათ ალიანსის წევრი თურქეთი მოსალოდნელი საფრთხისგან.
თურქეთის მოთხოვნის შესაბამისად ალიანსმა დაიწყო ოპერაცია Ice Guard, რაც განპირობებული იყო სპარსეთის ყურის პირველი ომისას ერაყის მხრიდან თურქეთისკენ მომდინარე საფრთხისგან. აღნიშულ მისიაში NATO-ს მიერ თურქეთში საჰაერო ძალები იქნა მივლენილი.
1991 წელს საბჭოთა კავშირის დაშლისა და მისი ეკონომიკური სისტემის კოლაფსის შემდეგ, NATO-მ საერთაშორისო მხარდაჭერის პროგრამის ფარგლებში განახორციელა ჰუმანიტარული დახმარება - გაგზავნა ექსპერტები და სამედიცინო სფეროს მრჩევლები რუსეთსა და სხვა ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში.
მას შემდეგ რაც გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ ლიბიის წინააღმდეგ სანქციები დააწესა 1988 წელს შოტლანდიის საჰაერო სივრცეში Pan Am-ის თვითმფრინავის დაბომბვის გამო - NATO-მ დაიწყო ხმელთაშუა ზღვის აკვატორიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის სანაპიროს საჰაერო მონიტორინგი, რის შედეგადაც საერთო ჯამში 36 მისიის ფარგლებში განხორციელდა 2336 საათის ფრენა.
NATO-ს სამხედრო გემებმა მონიტორინგი დაიწყეს ადრიატიკის ზღვაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დადგენილების შესაბამისად, რომელიც იოგოსლავიის ომში მონაწილე მხარეებისთვის იარაღის მიწოდებაზე ემბარგოს შეეხებოდა.
იუგოსლავიის კონფლიქტისას NATO-ს სამხედრო გემებმა ბოსნიის საჰაერო სივრცის მონიტორინგი დაიწყეს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ მისი არასაფრენ ზონად გამოცხადების შემდგომ.
აღნიშნული ოპერაცია Sky Monitor-ის გაგრძელება იყო, თუმცა დაემატა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სამშვიდობო მისიის საჰაერო მხარდაჭერის მიმართულება და საჰაერო პასუხის ვალდებულება აუცილებლობის შემთხვევაში გაეროს მიერ მიღებული შესაბამისი რეზოლუციის აღსრულების მხარდასაჭერად. 1994 წლის 28 თებერვალს, NATO მისი ისტორიის მანძლზე პირველად ჩაერთო საომარ მოქმედებებში.
გაეროს მიერ იარაღით ვაჭრობის აკრძალვის გადაწყვეტილების შესრულების მიზნით NATO-ს ჩრდილოატლანტიკური საბჭოსა და დასავლეთ ევროპული კავშირის  შეთანხმების შესაბამისად, მათი ოპერაციები ადრიატიკის ზღვაში  გაერთიანდა.
სარაევოს დაბომბვამ დიდი მსხვერპლი გამოიწვია, გაეროს სამშვიდობო ძალებმა NATO-ს საჰაერო დახმარების თხოვნით მიმართა. 1995 წლის 30 აგვისტოს NATO-მ ბოსნიაში სერბების სამხედრო შენაერთებზე საჰაერო დარტყმები განახორციელა. გამაფრთხილებელი ოპერაციის (Deadeye) უგულებელყოფამ განაპირობა ოპერაცია Deliberate Force-ის დაწყება, რომელიც მიმართული იყო მოწინააღმდეგის სამეთაურო შტაბისა და საბრძოლო მასალების საწყობების წინააღმდეგ.
NATO-ს პირველი სამშვიდობო მისიის (the Implementation Force (IFOR)) მიზანი იყო ბოსნია-ჰერცეგოვინაში სამშვიდობო შეთანხმების სამხედრო ასპექტის განხორხციელება. IFOR-ის ფარგლებში 60.000-მდე სამხედრომ მიიღო მონაწილეობა 16 NATO-ს წევრი და 17 პარტნიორი ქვეყნიდან.
ოპერაცია Joint Endeavour-სა და სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში ცალკეული სამხედრო დავალებების შესრულების შემდეგ, NATO-მ განაგრძო ბოსნია-გერცეგოვინაში საერთაშორისო სამშვიდობო მისიის ხელმძღვანელობა, თუმცა ამჯერად შედარებით მცირე მასშტაბის და მიმართულებით მოქმედებდა - the Implementation Force (IFOR) შეიცვალა Stabilisation Force (SFOR)-მა.
მას შემდეგ, რაც ბოსნია-ჰერცეგოვინაში სიტუაცია სტაბილური გახდა და სახელმწიფოს თავადაც შეეძლო საკუთარი საჰაერო სივრცის კონტროლი, ქვეყანაში საერთაშორისო მშვიდობისმყოფელთა არსებული რაოდენობა აღარ იყო საჭირო. შესაბამისად, NATO-მ კვლავ შეამცირა არსებული კონტიგენტი და ცვლილებები შეიტანა სამშვიდობო მისიაშიც Stabilisation Force (SFOR), რომელიც საბოლოოდ 2004 წლის 2 დეკემბერს დასრულდა.
NATO-მ კოსოვოში ეუთოს სადმკვირვებლო მისიის საევაკუაციო გეგმა მოამზადა, თუმცა ევაკუაციის საჭიროება არ დამდგარა. ეუთოს მისიამ კოსოვო 1999 წლის 20 მარტს, კონფლიქტის დაწყებამდე 4 დღით ადრე დატოვა.
NATO-ს მიერ კოსოვოს კონფლიქტში ჩარევა განხორციელდა რეგიონში მიმდინარე საომარი მოქმედებების, ძალადობისა და რეპრესიების შეჩერების მიზნით.
კოსოვოსთან დაკავშირებით გაეროს ქარტიისა და საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად 1999 წელს NATO-სა და ყოფილი იუგოსლავიის არმიის სარდლობას შორის სამხედრო შეთანხმების ხელმოწერის შედეგად, 1999 წლის 12 ივნისს, გაეროს მანდატის საფუძველზე, NATO-მ რეგიონში ე.წ. კოსოვოს ძალები (Kosovo Force – KFOR) გაგზავნა. NATO-ს ხელმძღვანელობით მოქმედი კოსოვოს ძალები (KFOR) განლაგდნენ კოსოვოში, რათა უზრუნველეყოთ სამშვიდობო შეთანხმებით (Military Technical Agreement) გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება. KFOR-ის სამხედრო წარმომადგენლობა უნდა ყოფილიყო მზად, თავიდან აეცილებინა კონფლიქტის ხელახალი ესკალაცია, შეექმნათ უსაფრთხო გარემო დაბრუნებული იძულებით გადაადგილებული პირებისთვის, ლტოლვილთათვის და საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის (რომლებიც თავის მხრივ დახმარებას უწევდნენ კონფლიქტით დაზარალებულ ადამიანებს); გაეკონტროლებინათ კოსოვოს საზღვრები;
2001 წლის ივნისში იუგოსლავიის ყოფილმა რესპუბლიკა მაკედონიამ თხოვნით მიმართა NATO-ს დახმარებოდა ქვეყნის ტერიტორიაზე ეროვნულ გამათავისუფლებელი არმიისა და ეთნიკურ ალბანელთა მეამბოხე ჯგუფების განიარაღებაში. დაპირისპირებულ მხარეთა შორის NATO-ს ხელშეწყობით შემდგარი პოლიტიკური დიალოგის შედეგად შემუშავდა სამშვიდობო გეგმა და საბოლოოდ რეგიონში საომარი მოქმედებებიც შეწყდა. ოჰრიდის ხელშეკრულების (Ohrid Framework Agreement) საფუძველზე, 2001 წლის 27 აგვისტოს ოპერაციის Essential Harvest-ის ფარგლებში, NATO-მ იუგოსლავიის ყოფილ რესპუბლიკა მაკედონიაში სამხედრო მისია მიავლინა. NATO-ს მისიას ევალებოდა ეროვნულ-გამათავისუფლებელ არმიაში არსებული იარაღის შეგროვება და განადგურება. აღნიშნულმა ოპერაციამ ხელი შეუწყო სამოქალაქო კონფლიქტის ესკალაციის თავიდან აცილებას.
NATO-ს მისია ერაყში
NATO-ს ჩართულობა ერაყში მიმდინარე კოალიციური ჯარების მიერ წარმოებულ სამხედრო ოპერაციაში მხოლოდ ერაყელი სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნაში გამოიხატებოდა, რაც ერაყის გარდამავალი მთავრობის თხოვნის შედეგად განხორციელდა. ალიანსმა აღნიშნული თხოვნის დაკმაყოფილების გადაწყვეტილება 2004 წლის სტამბოლის სამიტზე მიიღო. 2004 წლის 7 აგვისტოდან NATO-ს მისია ერაყელ სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნიდა როგორც ერაყში, ასევე ალიანსის წევრი ქვეყნების ტერიტორიაზე. ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს 2004 წლის 22 სექტემბერის გადაწყვეტილების შედეგად, ერაყში წვრთნების, განათლებისა და დოქტრინების ცენტრი შეიქმნა. 2004-2006 წლებში NATO-ს მისიის ფარგლებში 5000-მდე ერაყელმა ოფიცერმა აიმაღლა კვალიფიკაცია.
NATO-ს მისია ავღანეთში
2001 წლის 11 სექტემბერს აშშ-ში ტერორისტების მიერ განხორციელებული ტერაქტის შედეგად, პირველად ალიანსის ისტორიაში, მოკავშირეებმა აამოქმედეს ვაშინგტონის ხელშეკრულების მე-5 მუხლი (კოლექტიური თავდაცვა). ალიანსმა ოპერატიულად დაიწყო ოპერაცია Active Endeavor, ხომალდები განათავსა ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში, რათა გამოეაშკარავებინა ტერორისტულ საქმიანობაში ეჭვმიტანილი ხომალდები. ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის ისტორაში მისია ავღანეთში იყო ყველაზე მასშტაბური სამხედრო ოპერაცია, ევროატლანტიკური სივრცის გარეთ. 2001 წლის დეკემბერში, ავღანეთიდან ტერორისტული დაჯგუფება ალქაიდასა და თალიბების დამარცხების შემდეგ, ავღანეთის ოპოზიციის ლიდერებმა ქალაქ ბონში (გერმანია) გამართულ კონფერენციაზე განიხილეს ქვეყნის სამომავლო განვითარების გზები. გადაწყდა ახალი სახელმწიფო სტრუქტურის – ავღანეთის დროებითი ხელისუფლების ჩამოყალიბება და ქვეყანაში უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად საერთაშორისო უსაფრთხოების მხარდაჭერის ძალების (International Security Assistance Force – ISAF) მისიის ფორმირება. თავდაპირველად ISAF-ის მისიას ექვსთვიანი ვადით ცალკეული ქვეყნები ხელმძღვანელობდნენ და ოპერაციებზე პასუხისმგებლობაც მათ ეკისრებოდათ. თუმცა, 2003 წლის აგვისტოდან მისიის ხელმძღვანელობა NATO-ს ჩაბარდა. ISAF იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მანდატით მოქმედი საერთაშორისო მისია, რომელიც აერთიანებდა სამხედრო მოსამსახურეებს 51 ქვეყნიდან. ISAF-ის მიზანი იყო ავღანეთში უსაფრთხო გარემოს ჩამოყალიბების ხელშეწყობა. თავდაპირველად მისიის მანდატი ქაბულითა და მისი შემოგარენით შემოიფარგლებოდა, თუმცა 2003 წლის ოქტომბრიდან ISAF ავღანეთის მთელს ტერიტორიაზე გავრცელდა. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, ალიანსმა შექმნა სამოქალაქო-სამხედრო პროვინციების სარეკონსტრუქციო ჯგუფები (Provincial Reconstruction Teams – PRT). PRT წარმოადგენდა სამოქალაქო და სამხედრო მოსამსახურეებისაგან დაკომპლექტებულ ჯგუფებს, რომლებიც იცავდნენ ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედი საერთაშორისო ორგანიზაციების უსაფრთხოებას; მონაწილეობდნენ სკოლების, სამედიცინო დაწესებულებებისა და წყლის სისტემების აღდგენით სამუშაოებში; მხარს უჭერდნენ სამოქალაქო და სამხედრო პროექტების განხორციელებას. NATO-ს მისია 2014 წლის 28 დეკემბერს ოფიციალურად დასრულდა. ISAF-ის მისიის შემდგომ ალიანსმა ავღანეთში 2015 წლიდან აამოქმედა - გადამწყვეტი მხარდაჭერის მისია, რომელიც სასწავლო და საკონსულტაციო ხასიათსაა და ავღანელი სამხედროების დახმარებას ისახავს მიზნად.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:სამხედრო ალიანსები კატეგორია:ცივი ომის ხელშეკრულებები კატეგორია:ნატო
მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა
მინი|400პქ|ლათინთა იმპერია და მისი მიმდებარე სახელმწიფოები მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა — ჯვაროსნული ლაშქრობა 1202-1204 წწ. დაიგეგმა ეგვიპტის წინააღმდეგ, მაგრამ ვენეციელი ვაჭრების მზაკვრული გეგმის წყალობით იგი ბიზანტიის საწინააღმდეგოდ შემობრუნდა. თეობალდ III-ის გარდაცვალების შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ბონიფაციუს I მონფერატელი.
წინარე ისტორია
XIII საუკუნის დამდეგს ბიზანტიის სამეფო კარზე დიდი არეულობა სუფევდა. 1204 წელს თამარ მეფემ ფრიად თამამი გადაწყვეტილება მიიღო - საბაბად გამოიყენა ბიზანტიის იმპერატორ ალექსი ანგელოსის მოხელეთა მიერ თამარისგან დასაჩუქრებული ბერების გაძარცვა და ბიზანტიის კუთვნილ სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავი ზღვისპირეთში ჯარი გაგზავნა. ქართულმა ჯარმა დაიპყრო ტერიტორია და იქ ტრაპიზონის საკეისრო დააარსა. თამარმა ტრაპიზონის მეფობა საქართველოში აღზრდილ ალექსი კომნენოსს ჩააბარა.
ისტორია
იმავე 1204 წელს ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლი აიღეს და იქ ლათინთა იმპერია დააარსეს. რომლის პირველი იმპერატორიც გახდა ბოლდუინ I ფლანდრიელი. ბონიფაციუს მონფერატი გახდა თესალონიკის მეფე. ლათინთა იმპერიამ 1261 წლამდე იარსება. ამ ლაშქრობის შემდეგ ჯვაროსანთა პოზიციები ახლო აღმოსავლეთში ძლიერ შესუსტდა. იერუსალიმი ეგვიპტელი არაბების ხელში რჩებოდა. ევროპის მონარქებმა შემდეგი დარტყმა ეგვიპტისაკენ მიმართეს.
სქოლიო
კატეგორია:ჯვაროსნული ლაშქრობები კატეგორია:მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა
საპროტესტო გამოსვლები ირანში (2022)
მინი|საპროტესტო აქციები ირანში (2022) საპროტესტო გამოსვლები ირანში (2022) — საპროტესტო გამოსვლები ირანში დაიწყო 2022 წლის 16 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც გავრცელდა ინფორმაცია მაჰსა ამინის გარდაცვალების შესახებ.
მაჰსა ამინი 13 სექტემბერს ოჯახთან ერთად დასავლეთ ირანიდან დედაქალაქში მიემგზავრებოდა, ის მორალის პოლიციამ ჰიჯაბის არასწორად ტარების გამო დააკავა.დაკავებიდან რამდენიმე საათში მის ოჯახს შეატყობინეს, რომ ამინი საავადმყოფოში იყო გადაყვანილი, სადაც ის სამ დღეში გარდაიცვალა.
თვითმხილველები ამბობენ, რომ ქალი ნაცემი იყო, რასაც უარყოფს ირანის შინაგან საქმეთა სამინისტრო. პოლიციაში აცხადებენ, რომ ამინი შეუძლოდ გახდა, როდესაც ის სხვა დაკავებულ ქალებთან ერთად პოლიციის განყოფილებაში იცდიდა. მინი|ამირ ქაბირის უნივერსიტეტის სტუდენტების საპროტესტო აქცია ჰიჯაბის ტარების და [[ირანი|ირანის მთავრობის წინააღმდეგ.]] ქალის გარდაცვალებასთან კავშირს უარყოფენ მორალის პოლიციაში და ამბობენ, რომ მისი გარდაცვალება „მოულოდნელად გულთან დაკავშირებული პრობლემებს უკავშირდება“. თავის მხრივ, მსხვერპლის ოჯახში ამბობენ, რომ მაჰსას აქამდე ჯანმრთელობის პრობლემები არ ჰქონია.
ოჯახის ინფორმაციით, გარდაცვალებამდე ახალგაზრდა ქალი კომაში იყო და ინსულტი გადაიტანა.
ქალის გარდაცვალებას ირანში საპროტესტო აქციები და არეულობები მოჰყვა ირანის პოლიტიკური სისტემის წინააღმდეგ. საპროტესტო აქცია გარდაცვლილი მაჰსა ამინის მშობლიურ ქალაქ საყეზში გაიმართა, რომელიც ირანის ქურთისტანის პროვინციაში მდებარეობს. გარდაცვლილი ახალგაზრდის დაკრძალვის ცერემონიაზე მოქალაქეები ახლომდებარე ქალაქებიდანაც ჩავიდნენ. პროტესტმა მალევე მიიღო უფრო მასშტაბური სახე და სოციალურ ქსელშიც გადაინაცვლა. ამ შემზარავი ფაქტის შესახებ სხვადასხვა პლატფორმაზე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან არაერთმა ადამიანმა გამოაქვეყნა ვიდეო. მარცხნივ|მინი|არეულობა ქაშავერზის ბულვარზე მისი დაკრძალვის შემდეგ ირანის სხვადასხვა რაიონში საპროტესტო აქციები გაიმართა. 2 დღის შემდეგ ქურთისტანის პროვინციაში სახალხო გაფიცვა გამოცხადდა
დემონსტრაციების საპასუხოდ, ირანის მთავრობამ დააწესა ინტერნეტის შეზღუდვები 19 სექტემბერს.
12 ოქტომბრის მონაცემებით, მთავრობის წინააღმდეგობის შედეგად სულ მცირე 200 მომიტინგე დაიღუპა.
„ ბიბისი “ წერს, რომ ბევრი ირანელი, მათ შორის პროსახელისუფლებო შეშფოთებას გამოხატავს იმ სასტიკი ქმედების გამო, რასაც ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში მორალის პოლიცია სჩადის.
17-20 სექტემბერი
მაჰსა ამინის დაკრძალვის შემდეგ, მის მშობლიურ ქალაქ საყეზში, სენენდეჯში და სხვა ქალაქებში დაიწყო საპროტესტო აქციები პოლიციის სისასტიკისა და ქალების ჩაგვრის წინააღმდეგ. ცნობილია, რომ მინიმუმ ერთი დემონსტრაცია პოლიციამ ცრემლსადენი გაზით დაარბია.
18 სექტემბერს სენენდეჯში მაცხოვრებლები კვლავ გამოვიდნენ ქუჩებში და სკანდირებდნენ ლოზუნგებს „სიკვდილი დიქტატორს“, „სირცხვილი ჩვენ, სირცხვილი ჩვენო არალეგიტიმურ ლიდერს“ და „სიკვდილი ხამენეის“. ქალთა ჯგუფმა პროტესტის ნიშნად ჰიჯაბები გაიხადა. BBC-ის ცნობით, უსაფრთხოების ძალებმა აქციის მონაწილეებს ცეცხლი გაუხსნეს. ასევე, თეირანის უნივერსიტეტის რამდენიმე სტუდენტმა პლაკატებით საპროტესტო აქცია გამართა.
19 სექტემბრისთვის თეირანის ცენტრში მობილური ინტერნეტი გამორთული იყო. სოციალური ქსელების ვიდეოების მიხედვით, საპროტესტო აქციები გაგრძელდა თეირანის ცენტრში, ჩრდილოეთ ქალაქ რეშთშ ი, ცენტრალურ ქალაქ ისპაჰანში, ასევე დასავლეთ ირანის ქურთებით დასახლებულ ქალაქებში. Hengaw-ის ცნობით, რომელიც ირანში ადამიანის უფლებების მონიტორინგს ახორციელებს, ქურთისტანის პროვინციაში უსაფრთხოების ძალებმა სამი მომიტინგე მოკლეს.
ურმიის მახლობლად, ქალაქ ვალიასრში საპროტესტო აქციის დროს პოლიციამ მოკლა მამაკაცი, სახელად ფარჯად დარვიში. ის, სავარაუდოდ, დემონსტრაციის დროს უშიშროების თანამშრომლებმა მოკლეს და საავადმყოფოსკენ მიმავალ გზაზე ცეცხლსასროლი იარაღიდან მიყენებული ჭრილობებით გარდაიცვალა.
20 სექტემბრის მდგომარეობით, საპროტესტო აქციები გავრცელდა ირანის 31 პროვინციიდან მინიმუმ 16-ში, იტყობინება ამერიკის ხმა. სარიში მომიტინგეებმა ქალაქის შენობიდან აიათოლას და მისი წინამორბედის ფოტოები ჩამოაგდეს. ირანის სახელმწიფო მედია იტყობინება, რომ ქურთისტანში საპროტესტო აქციების დროს სამი ადამიანი დაიღუპა. დასავლეთ აზერბაიჯანში უშიშროების ძალებმა ორი მამაკაცი, ხოლო ქერმანშაჰში ერთი ქალი მოკლეს.ქერმანშაჰის პროკურორმა უარყო, რომ ადამიანებს "კონტრრევოლუციური ელემენტები"  ხოცავდნენ.
21-24 სექტემბერი
გახშირდა  პროტესტის ნიშნად ქალების მიერ ჰიჯაბის საჯაროდ დაწვისა და თმის შეჭრის შემთხვევები. Amnesty International თავის ანგარიშში  მომიტინგეებსა და უსაფრთხოების ძალებს შორის 9 დაღუპულის შესახებ იტყობინება. საპროტესტო აქციების დაწყებიდან 21 სექტემბრამდე, ცნობილია, რომ სამი ადამიანი დაიღუპა ქურთისტანის პროვინციაში უსაფრთხოების ძალების ხელში. სახელმწიფო მედიის ცნობით, მეშჰედში დანით მოკლეს „ბასიჯის“ წევრი.
მაცხოვრებლების წვდომა Instagram-სა და WhatsApp-ზე (ერთადერთი ძირითადი სოციალური პლატფორმა ქვეყანაში) შეიზღუდა.“ ბასიჯის“ მილიციამ თეირანში სამთავრობო კონტრაქციები გამართა. სხვა ქვეყნებში (შვედეთი, აშშ, კანადა, თურქეთი) ირანელი ხალხისადმი სოლიდარობის აქციები გაიმართა.
გავრცელებული ინფორმაციით, საყეზში ირანის არმიასა და ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსს შორის ხანმოკლე შეტაკება მოხდა.
22 სექტემბერს, თეირანში, მომიტინგეებმა ცეცხლი წაუკიდეს პოლიციის განყოფილებებს და მორალის პოლიციის მანქანებს. საპროტესტო აქციები გაგრძელდა ირანის 30-ზე მეტ ქალაქში, მიუხედავად ინტერნეტის მასიური გამორთვისა. პროტესტი გაგრძელდა თეირანის ჩრდილოეთით და სამხრეთით სხვადასხვა რაიონში. ასევე, საპროტესტო აქციები დაიწყო თავრიზში, აღმოსავლეთ აზერბაიჯანში, მომიტინგეებმა დაწვეს ბანკი, თან სკანდირებდნენ: „იცოცხლოს აზერბაიჯანმა. ვინც წინააღმდეგია, დაბრმავდეს“. ირანული მედიის ცნობით, დაღუპულია სულ მცირე 17 ადამიანი, ხოლო ირანულმა უფლებადამცველმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ დათვალა მინიმუმ 31 მშვიდობიანი მოქალაქე.
23 სექტემბერს თეირანში საპროტესტო გამოსვლები გაგრძელდა, ისპაჰანში მძიმე ბრძოლები მიმდინარეობდა. აქციები გაგრძელდა სხვადასხვა ქალაქებში, მათ შორის: მეშჰედსა და ბაბოლში. არაერთმა ცნობილმა ადამიანმა ურჩია სახელმწიფოს არ გაეგრძელებინა რეპრესიები. ქალაქ ოშნავიეში, რამდენიმედღიანი ძალადობრივი შეტაკებების შემდეგ, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მომიტინგეებმა ქალაქი აიღეს, მაგრამ  აღნიშნული ინფორმაცია მთავრობამ უარყო.
შაჰრ რეიში, „ბასიჯის“ გასამხედროებული ორგანიზაციის იმამ ალის ბრიგადების წევრებმა გამოიყენეს AK-107 თავდასხმის თოფები მომიტინგეების წინააღმდეგ. ეს არ იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც აქციები ცეცხლსასროლი იარაღით ჩაახშეს. რეჟიმის მომხრე აქციები მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაგრძელდა, მონაწილეებს ანტიამერიკული პლაკატები ეჭირათ.
პროვინციების უმეტესობაში უნივერსიტეტები და სკოლები გადავიდნენ დისტანციურ სწავლებაზე.
ირანის პრეზიდენტი იბრაჰიმ რაისი სიტყვით გამოვიდა, რა დროსაც აღიარა, რომ ადგილი ჰქონდა მაჰსა ამინის ცემის ფაქტს, მაგრამ თქვა, რომ მსგავსი შემთხვევები მოხდა ამერიკაშ ი და აშშ- ს ხელისუფლებას მათზე რეაგირება არ მოუხდენია. 23 სექტემბერს ცნობილი გახდა, რომ  50-მდე მომიტინგე დაიღუპა.
24 სექტემბერს მასობრივი საპროტესტო აქციები გაგრძელდა სადავო ქალაქ ოშნავიეში. აქციის მონაწილეებმა დაწვეს ირანელი გენერლის ქასემ სოლეიმანის და ირანის უზენაესი ლიდერის ალი ხამენეი ს ქანდაკებები. საზღვარგარეთ მცხოვრებმა ირანელებმა მსვლელობები მოაწყვეს მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში, მათ შორის ბერლინში, შტუტგარტსა და მელბურნში.
გილანის პროვინციაში პოლიციამ და ირანის რევოლუციის გვარდიამ 739 ადამიანი დააკავა. ხუზესტანში 88 იარაღი ამოიღეს. ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა გაავრცელა ინფორმაცია 11 თანამშრომლის დაკავების შესახებ, მათ შორის იყო ნილუფარ ჰამედი, რეპორტიორი, რომელმაც პირველმა გაავრცელა  მაჰსა ამინის ამბავი.
24 სექტემბერს, ქალაქ კარაჯში, საპროტესტო აქციების მონაწილე 22 წლის ჰადით ნაჯაფი ირანის უსაფრთხოების ძალებმა 6 ტყვიით მოკლეს.
25-30 სექტემბერი
სოლიდარობის აქციები გაიმართა მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში: ლონდონში, ბრიუსელში და ნიუ-იორკში. „ბასიჯის“ ერთ-ერთი წევრი 22 სექტემბერს მიღებული ჭრილობებით გარდაიცვალა. მოსალოდნელი საფრთხის მიუხედავად, ხალხი ქუჩაში გამოვიდა.
აქციას შეუერთდნენ თერბიზეს უნივერსიტეტის სტუდენტები, რომლებიც აპროტესტებდნენ სხვა მომიტინგე სტუდენტების დაკავებას. მოჰსენი ეჯეიმ, ირანის მთავარმა მოსამართლემ, განაცხადა: „პოლიციას არ ეძინა გუშინ და გუშინწინ... მათ მადლობა უნდა გადავუხადოთ“.
27 სექტემბრი ს მდგომარეობით იყო 76 გარდაცვალების და ათასზე მეტი დაკავების შემთხვევა. ირანელი უფლებადამცველები აცხადებენ, რომ უსაფრთხოების ძალებმა ცეცხლსასროლი იარაღიდან პირდაპირ ესროლეს მომიტინგეების ჯგუფს. დააკავეს ირანის ყოფილი პრეზიდენტის (1989 – 1997 წწ.) აქბარ ჰაშემის ქალიშვილი. 28 სექტემბერს გერმანიაში, ბრანდენბურგის კარიბჭესთან სოლიდარობის აქცია გაიმართა, რა დროსაც 1800-ზე მეტი ადამიანი შეკრიბა. აქციას ესწრებოდნენ ირანელი მსახიობი პეგა ფერიდონი და ქრისტიან-სოციალური კავშირის წევრი დოროთი ბორი.
საპროტესტო აქციები გაგრძელდა, დაიღუპა 83 ადამიანი. 29 სექტემბერს პოლიციამ თეირანში დააკავა მსახიობი შერვინ ჰაჯიპური. მისმა სიმღერამ "Baraye" მაჰსა ამინის გარდაცვალების შესახებ ინსტაგრამზე დღეში 40 მილიონზე მეტი ნახვა დააგროვა.
30 სექტემბერს ზაჰედანის პოლიციამ ცეცხლი გაუხსნა ხალხს, რომლებიც პარასკევის ლოცვას აღასრულებდნენ. საპროტესტო აქციების დროს ქალაქში 40-მდე ადამიანი დახვრიტეს, რომელიც ქალაქში გაგრძელდა მას შემდეგ, რაც მოსახლეობამ ირანის პოლიციის უფროსის მიერ 15 წლის გოგონას გაუპატიურების ფაქტის შესახებ შეიტყო. პოლიციის განყოფილებასთან ხალხი შეიკრიბა დამნაშავის დასჯის მოთხოვნით. ისინი ღამე მოიგერიეს ავია შვეულმფრენებით. ღამით პოლიციის განყოფილება გასაწვეს. დაიღუპნენ ისლამური რევოლუციის გვარდიის გუშაგების  წევრები, მათ შორის უფროსი მეთაური, რომელიც გარდაიცვალა გულმკერდის არეში სროლის შედეგად. დაიღუპნენ გვარდიის პოლკოვნიკები ჰამირეზა კაშიმი და მოჰამედ ამინ აზარშოკრი. სახელმწიფო მედია იტყობინებოდა 19 მომიტინგის და 32 პოლიციელის დაღუპვის შესახებ.
ოპოზიციური გამოცემა Human Rights Activist News Agency-ის შეფასებით, 40 დემონსტრანტი დაიღუპა.
1-5 ოქტომბერი
მინი|საპროტესტოაქცია ტორონტოში. მომიტინგეებს ხელში უჭირავთ წარწერა, რომელიც წარმოადგენს ეპიტაფიას მაჰსა (ჯინა) ამინის საფლავზე ქურთულ ენაზე  "ჯინა, ძვირფასო! შენ არ მოკვდები. შენი სახელი გადაიქცევა სიმბოლოდ". სოლიდარობის აქციები გაიმართა რომში, სტოკჰოლმში, სეულში, პარიზსა და რიგ სხვა დიდ ქალაქებში, კანადაში. ნიუ-იორკში ირანის ხელისუფლების წინააღმდეგ საპროტესტო აქციაში 50 000-ზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა. თეირანში პოლიციამ დაარბია  აზადის ისლამური უნივერსიტეტის სტუდენტების გაფიცვა. ირანმა გაათავისუფლა ამერიკელები ბეიკერ ნამაზი და მისი ვაჟი სიამაკ ნამაზი, რომლებიც დააკავეს 2016 წელს.
2 ოქტომბერს ირანის შარიფის უნივერსიტეტში გაფიცვა გაიმართა, რომელსაც ცეცხლი გაუხსნეს. ირანის მეცნიერების, კვლევისა და ტექნოლოგიების მინისტრი მოჰამად ალი ზოლფიგოლი სიტუაციაში ჩაერია  და შეძლო ხალხის ნაწილის გაყვანა, მაგრამ დანარჩენი მონაწილეები ხელისუფლებამ დააკავა.
მეორე დღეს ალი ხამენეიმ გააკეთა განცხადება, რომელშიც მან საპროტესტო აქციებს  "არეულობა" და "აშშ-ისა და ისრაელის ჩანაფიქრი"  უწოდა. მან არეულობა დასავლეთის მიერ სეპარატიზმის  პროპაგანდად  წარმოაჩინა. ასევე, უზენაესმა ლიდერმა განაცხადა, რომ თავად ცხოვრობდა ეთნიკურ ბელუჯებს შორის და რომ ისინი "ირანის ისლამური რესპუბლიკის ერთგულები არიან".
4 ოქტომბერს, იბრაჰიმ რაისი  სიტყვით გამოვიდა და  ერთიანობისკენ მოუწოდა, ასევე გამოეხმაურა ხამენეის ადრინდელ განცხადებას "უცხოური ჩარევის შესახებ". მომღერალი შერვინ ხაჯიპური გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს.
6-10 ოქტომბერი
8 ოქტომბერს საპროტესტო გამოსვლები დაიწყო მთელი ქვეყნის მასშტაბით. საპროტესტო აქციები გაიმართა   საყეზში, სენენდეჯში, თეირანში, ისპაჰანში, ქარაჯში, შირაზში, თავრიზში, დივანდარეში და მაჰაბადში. სახელმწიფო ტელევიზიის პირდაპირ ეთერში ადგილობრივი დროით დაახლოებით 18:00 საათზე შეიჭრა მომიტინგეთა ჯგუფი სახელწოდებით Ali's Justice (სპარს. عدالت علی‎). მათ აჩვენეს ხამენეის გადახაზული გამოსახულება, რომელიც გარშემორტყმული იყო  ტელემაყურებლისადმი მიმართული სხვადასხვა ლოზუნგებით და ლექსით "ჩვენი ახალგაზრდობის სისხლი თქვენს ხელებზეა". ამ ყველაფერს თან ახლდა სიმღერის „ქალი, სიცოცხლე, თავისუფლება“ აუდიოჩანაწერი. The Guardian-მა თეირანში გამართული საპროტესტო აქციებს უწოდა "დიდი, მაგრამ არა მასშტაბური".
5 ოქტომბერს ირანის „უსაფრთხოების“ ძალები განლაგდნენ ურმიის, თავრიზის, რაშტის და თეირანის უნივერსიტეტებში. ფრანგმა მსახიობებმა, მათ შორის ჟულიეტ ბინოშმა და იზაბელ იუპერმა, ამინის სიკვდილის გასაპროტესტებლად თმები  შეიჭრეს.
9 ოქტომბერს უშიშროების ძალებმა სკოლაში დააკავეს მოსწავლეები და ჩასვეს უნომრო ფურგონებში. ირანის ქურთისტანის რეგიონებში ყველა სკოლა და უმაღლესი სასწავლებელი დაიხურა. საპროტესტო აქციები გაგრძელდა ქვეყნის ათეულობით ქალაქში. უფლებადამცველი ჯგუფების ცნობით, ასობით საშუალო სკოლისა და უნივერსიტეტის სტუდენტი მონაწილეობდა. უშიშროების ძალები მათ ცრემლსადენი გაზით და ცეცხლსასროლი იარაღით დახვდნენ ირანის მთავრობამ უარყო  საბრძოლო მასალის გამოყენება მომიტინგეების წინააღმდეგ.
მეორე დღეს, 1000-ზე მეტი ირანელი ნავთობქიმიის ქარხნის თანამშრომელი ბუშირსა და დამავანდში მთავრობას გაფიცვით დაემუქრა. ისინი  სკანდირებდნენ "სიკვდილი დიქტატორს", რასაც The Guardian-მა "რეჟიმისთვის საშინელი მოვლენა" უწოდა. ტვიტერზე გამოქვეყნდა ვიდეო, სადაც ჩანს, რომ ათობით ნავთობის მუშაკი ბლოკავს გზას ბუშერში ნავთობქიმიური ქარხნისკენ, ხოლო სკანდირებს „სიკვდილი დიქტატორს“. ირანის ნავთობის სამინისტროს კომენტარი არ გაუკეთებია.
დემონსტრაციების დაწყებიდან  ირანის სამედიცინო საზოგადოების წევრებმა მესამედ გაავრცელეს განცხადება უსაფრთხოების ძალების მხრიდან მეტი თავშეკავების მოთხოვნით. მათი თქმით, აქციის მონაწილეები სასწრაფო დახმარების მანქანებიდან გამოიყვანეს და ხელკეტებით სცემეს. მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია პოლიციელების გადასაყვანად სასწრაფო დახმარების მანქანების გამოყენების შესახებ.
ირანის ოფიციალური პრესის ცნობით, "აჯანყებულების" მიერ საპროტესტო აქციების დაწყების შემდეგ უშიშროების ოცდაოთხი თანამშრომელი დაიღუპა. უფლებადამცველი ჯგუფ Hengaw-ის ცნობით, უსაფრთხოების ძალები დიდი რაოდენობით არიან განლაგებული საყეზში, სენენდეჯში და დივანდარში. Hengaw-მა ასევე განაცხადა, რომ 8 ოქტომბრის შემდეგ სულ მცირე ხუთი ქურთი დაიღუპა და 150-ზე მეტი დაშავდა.
11-15 ოქტომბერი
მინი|რუკა, რომელიც ასახავს ირანში მოკლული მომიტინგეების რაოდენობას პროვინციების მიხედვით 11 ოქტომბერს აქციის მონაწილეებსა და სამთავრობო უსაფრთხოების ძალებს შორის შეტაკებები გაგრძელდა. მთავრობამ ირანის ქურთისტანის რაიონებში ტანკები შეიყვანა. ელექტროსადგურებზე (მაგალითად, აბადანის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, კანგანში და ბუშეჰრის ნავთობქიმიურ ქარხანაში) გაფიცვა  ორი დღე გრძელდებოდა. ირანის რეგიონული მთავრობის სპიკერმა  უარყო ენერგეტიკის სექტორში მიმდინარე არეულობები და თქვა, რომ ასალუიაში ქარხნის მუშები "აღშფოთებულები არიან ხელფასებთან დაკავშირებული დავის გამო და არ აპროტესტებენ ამინის სიკვდილს". ანალოგიურად, ირანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო IRNA იტყობინებოდა, რომ აბადანის გადამამუშავებელი ქარხანა ჩვულებრივად განაგრძობდა მუშაობას და უარყოფდა ობიექტზე გაფიცვებს. ათეულობით უნივერსიტეტი გაიფიცა.
პოლიციის უფროსმა ჰოსეინ აშტარმა აღიარა, რომ მომიტინგეებს ესროლეს, მაგრამ ეს შემთხვევა მიაწერა  არა სამთავრობო ძალებს, არამედ პოლიციის ფორმაში გამოწყობილ "კონტრრევოლუციურ ჯგუფებს".
ღამით მოწყობილი ძალადობის შემდეგ მომიტინგეებმა მოითხოვეს მასიური აქციის ჩატარება როგორც დედაქალაქ თეირანში, ასევე   საყეზში, სენენდეჯში, ბუკანსა და დეჰგოლანში. თეირანში ბევრი მაღაზია პროტესტის ნიშნად დაკეტილი დარჩა, ხოლო თეირანის ადვოკატთა ასოციაციის ხელმძღვანელობით დემონსტრაცია უსაფრთხოების ძალებმა დაარბიეს.
უშიშროების ძალებმა განაგრძეს რეპრესიები ირანის ქურთისტანის რაიონებში, ღამით 7 დემონსტრანტი დაიღუპა. ქერმანშაჰში პოლიციამ ცეცხლი გახსნა, რის შედეგადაც ორი ადამიანი დაიღუპა. ჰენგავმა დასძინა, რომ ქერმანშაჰში უშიშროების ძალების სამი წევრი დაიღუპა, 40-მდე კი დაშავდა.
13 ოქტომბერ ს არდებილში შაჰედის გოგონების საშუალო სკოლის მოსწავლეები აიძულეს მონაწილეობა მიეღოთ სამთავრობო დემონსტრაციაში, სადაც მათ უნდა ემღერათ სიმღერა "Salam Farmande" ბავშვებისთვის შექმნილი თემებზე). როდესაც მოსწავლეთა ჯგუფმა უარი თქვა მონაწილეობაზე, სკოლაში გამოიძახეს უსაფრთხოების ძალები. მოსწავლეები სცემეს და 10 გოგონა დააკავეს. კიდევ 12 გოგონა ფატემის საავადმყოფოში გადაიყვანეს, მათგან ერთი ასრა ფანაჰი მიყენებული დაზიანებების შედეგად გარდაიცვალა.
24-31 ოქტომბერი
24 ოქტომბერს ტუსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის სტუდენტებმა უარი განაცხადეს პრეზიდენტ რაისის პრესმდივნის ალი ბაადორი ჯაჰრომის გამოსვლის მოსმენაზე. სკანდირებდნენ და უყვიროდნენ მას.