cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიგელ დე უნამუნო
ბიოგრაფია
ფელიქს დე უნამუნოსა და სალომე იუგოს ვაჟი მიგელი ბილბაოს შუასაუკუნოვან ცენტრში, ბასკეთში დაიბადა. სიჭაბუკეში ბასკურმა ენამ დააინტერესა და ბილბაოს ინსტიტუტში სასწავლო მდგომარეობის კონკურენციასაც ეწეოდა საბინო არენას წინააღმდეგ. შეჯიბრი საბოლოოდ ბასკმა სწავლულმა რეზურექსიონ მარია დე ასკუემ მოიგო. უნამუნომ ყველა მთავარი ჟანრი სცადა: ესსეისტიკა, რომანი, პოეზია და დრამატურგია, და როგორც მოდერნისტმა სცადა ჟანრებს შორის მკვეთრი საზღვრები გაექრო. დღემდე გრძელდება დებატები იყო თუ არა უნამუნო '98-იანთა თაობის წევრი (ესპანეთის პოსტ ფაქტო ინტელექტუალ და ფილოსოფოს ლიტერატორთა ჯგუფი, რომელიც ხოსე მარტინეს რუისმა შექმნა, მაგალითად : ანტონიო მაჩადო, აზორინი, პიო ბაროჯა, რამონ დელ ვალე-ინკლანი, რამირო დე-მაეცუ და ანგელ გავინე მათ შორის.
სამწერლობო საქმიანობას უნამუნო ესპანეთის ინტელექტუალურ ცხოვრებაში მთავარი როლის თამაშს უხამებდა. ის სალამანკას უნივერსიტეტის რექტორად ორჯერ იქნა არჩეული 1900-დან 1924 წლამდე და 1930-დან 1936 წლამდე. ეს პერიოდი ესპანეთში დიდი სოციალურ-პოლიტიკური ვნებათაღელვის ხანად მოიხსენიება. უნამუნო პოსტიდან 1924 წელს მთავრობამ გადააყენა დანარჩენი ინტელიგენციის წინააღმდეგ პროტესტის გამოხატვის გამო. ის 1930 წლამდე დევნილობაში ცხოვრობდა ფუერტევენტურაში (კანარის კუნძულები) საიდანაც საფრანგეთს შეაფარა თავი. უნამუნო სამშობლოში გენერალ პრიმო დე რივერას დიქტატორობის დასასრულ დაბრუნდა და რექტორის თანამდებობაც დაიბრუნა. გადმოცემის თანახმად, უნივერსიტეტში დაბრუნების დღეს ლექციის დასაწყისში უნამუნოს თავისი გამოსვლა ამ ფრაზით დაუწყია : „როგორც გუშინ ვამბობდით...“.
რივერას დიქტატურის დამხობის შემდეგ ესპანეთმა მეორედ გამოაცხადა რესპუბლიკა, რაშიც ესპანელმა ხალხმა კიდევ ერთხელ სცადა ხელთ აეღო საკუთარი ქვეყნის მართვის დემოკრატიული სადავეები, თუმცა, მცდელობა დღენაკლული აღმოჩნდა. უნამუნო ინტელექტუალთა მცირე პარტიის - Al Servicio de la República-ის (რესპუბლიკის სამსახურში) წევრი გახდა. აყვავების პირზე მყოფი რესპუბლიკა ლამის დაქუცმაცდა, როდესაც სამხედრო გადატრიალების შედეგად სათავეში მოსულმა გენერალმა ფრანცისკო ფრანკომ სამოქალაქო ომის ესკალაცია გამოიწვია. ინტერნაციონალისტური იდეებით დაწყებული კარიერა უნამუნომ თანდათან ვიწრო ნაციონალიზმზე გაცვალა, რადგან მიაჩნდა, რომ საგარეო ფაქტორთა მოძალება ესპანეთს თვითმყოფადობას გაუნადგურებდა. ამგვარად, რაღაცა დროით უნამუნო კიდევაც მიესალმებოდა ფრანკოს ამბოხებას, როგორც აუცილებელს ესპანეთის გარე ძალთაგან დაცვის საქმეში.
ფილოსოფიური შეხედულებები
1880-90 წლებში უნამუნო ბაკუნინის, ლასალიას, მარქსის სოციალისტურმა იდეებმა გაიტაცა. ის აქტიურ მონაწილეობას იღებდა სოციალისტურ ყოველკვირეულში „ლუჩა დე კლასე“ (კლასობრივი ბრძოლა). 1898 წელს, სამი წლის ვაჟის მენინჰიტის ინფექციით გარდაცვალებით გამოწვეული რელიგიური კრიზისის შემდეგ, სოციალიზმს ჩამოსცილდა და ფილოსოფიური კონცეფციის შემუშავებას მიჰყო ხელი. დიდი გავლენა იქონია უნამუნოზე ავგუსტინის შემოქმედებამ და იდეებმა, დაეწაფა შუასაუკუნეების ესპანელ მისტკოსებს, გატაცებით კითხულობდა ბ.პასკალსა და ს. კერკეგორას, რისთვისაც მან დანიური შეისწავლა ტექსტების ორიგინალში საკითხავად.
ვაჟის დაღუპვა დონ მიგელმა აღიქვა როგორც მსოფლიო ტრაგედია, რაც იმაში მდგომარეობს, რომ ადამიანს მარადიულად სურს ცხოვრება, მაგრამ არ ძალუძს. 1897 წლიდან დაწყებული და მთელი მისი შემოქმედების მანძილზე მის ნაწარმოებებში შეიმჩნევა ფიქრი რწმენასა და ურწმუნობაზე, სიკვდილსა და უკვდავებაზე, მის ყველა ტექსტს ტრაგიკული ნოტა გასდევს.
უნამუნო ავითარებს ღმერთის იდეას როგორც ფუნდამენტური ყოფიერების წყურვილის პროექციას უნივერსუმის უსასრულობასა და პირადი უნივერსუმისა და პირადი უკვდავების გარანტიაზე. უკვდავების რწმენის შენარჩუნების სურვილმა და ამავდროულად რელიგიურ ჭეშმარიტებებში დაეჭვებამ განსაზღვრა უნამუნოს მისწრაფება ე.წ. „კიჰოტიზმისკენ“, ანუ არარსებული იდეალის სახელით ბრძოლისაკენ რასაც გონება უაზრობად აღიქვამს. უნამუნოს ფილოსოფიის ცენტრალური პრობლემა - პიროვნების სულიერი ცხოვრებაა, რომელიც, მისი აზრით, მიმართულია სასრულისა და უსასრულოს წინააღმდეგობრიობაზე: პირადი უკვდავების სურვილს ეწინააღმდეგება რაციონალისტური დარწმუნებულობა არსის მოკვდავობაში, რწმენის მოთხოვნილებას კი - თანამედროვე გონებისთვის რწმენის შეუძლებლობაში.
უნამუნოს „აგონიის“ ცნება შემოაქვს, როგორც ცხოვრების განსაკუთრებით ტრაგიკული აღქმა, რაც გონისა და რწმენის შეურიგებელი დუალიზმით არის გამოწვეული. („ხალხისა და ადამიანების სიცოცხლის ტრაგიკული შეგრძნების შესახებ 1913“, „ქრისტიანობის აგონია“ 1924).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1936 კატეგორია:ეგზისტენციალისტები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი მწერლები კატეგორია:ბასკი რომანისტები კატეგორია:ბასკი ფილოსოფოსები კატეგორია:ბასკი მწერლები კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ესპისტემოლოგები კატეგორია:მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრები კატეგორია:მეტაფიზიკოსები კატეგორია:ონტოლოგები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:ლიტერატურის ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები კატეგორია:ესპანელი დრამატურგები კატეგორია:ესპანელი ესეისტები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები
ვაიალეალე
ვაიალეალე (Waiʻaleʻale) — ფარისებრი ვულკანი ჰავაის კუნძულებზე. ადმინისტრაციულად მდებარეობს აშშ-ის ჰავაის შტატის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 1569 მ. კუნძულ კაუაის ვულკანებს შორის ვაიალეალე სიმაღლით მეორე ადგილზეა. 1912 წლიდან დაწყებული ვაიალეალეს კალთები წვიმის სახით წელიწადში საშუალოდ იღებს 11 684 მმ ნალექს. 1982 წელს დაფიქსირდა რეკორდული მაჩვენებელი: ვულკანის კალთებზე საშუალოდ მოვიდა 16 916 მმ ნალექი. ასაკი განისაზღვრება 8 მილიონი წლით. მდებარეობს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ნოტიო რეგიონში. ძირითადად დამახასიათებელია ჟინჟღლი. კოკისპირული წვიმები იშვიათია. ვულკანის მწვერვალი ხშირი წვიმიანობის გამო მოქცეულია ხშირი ნისლის ქვეშ.
მწვერვალი ბრტყელ პლატოს წარმოადგენს, სადაც გაბნეულია წვრილი ტბები. ვაიალეალედან სათავეს იღებს პატარა მდინარე ვაიმეა, რომელიც მოზრდილ კანიონს ქმნის (სიგრძე 16 კმ, სიგანე 3,2 კმ, სიღრმე 1067 მ). ჰავაიური ენიდან ვულკანის სახელწოდება დაახლოებით ითარგმნება როგორც „მღელვარე წყლები“.
ძველი ჰავაიელებისთვის ვაიალეალე წმინდა მთა იყო. მათი წარმოდგენით მწვერვალზე ცხოვრობდა ჰავაიური ღმერთი კანე. ამიტომ ჰავაიელებმა ვულკანის მწვერვალზე დააარსეს ხეიაუს მონასტერი, სადაც ღმერთის პატივსაცემად რეგულარულად სწირავდნენ ძღვენს.
უხვნალექიანობის ძირითადი ფაქტორებია: ჰავაის კუნძულებს შორის კაუაის ჩრდილოეთური მდებარეობა, რის გამოც კუნძული პირველი ხვდება ზამთრის თვეებში ატმოსფერული ფრონტების გავლენის ქვეშ; კუნძულის კონუსისებური მოყვანილობა, რის გამოც მისი ყველა მხარეები ექვემდებარებიან ნოტიოგადამტანი ქარების გავლენას; ძალიან ციცაბო ფერდობები, რის გამოც ნოტიო ჰაერი მკვეთრად მაღლდება ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე და უფრო ზევით.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ვულკანები
ნოვოვოსკრესენსკე
ნოვოვოსკრესენსკე (Нововоскресенське) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1606 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
დრო
thumb|მზის ამოსვლა დრო — მატერიის არსებობის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმაა, რომელიც მოვლენების კანონზომიერი მონაცვლეობით გამოიხატება.
სივრცე და დრო განუყოფელადაა ერთმანეთთან დაკავშირებული — ყველაფერი სადღაც და ოდესღაც ხდება.
კლასიკური მექანიკის კანონების მიხედვით, დრო არასდროს ჩერდება — ის ყოველთვის უცვლელი სიჩქარით მიდის, კვანტურ მექანიკაში კი — დროის მსვლელობა დამოკიდებულია სხეულის სიჩქარეზე, ათვლის სისტემის მიმართ.
სიგრძე შეიძლება მეტრებითა და კილომეტრებით გავზომოთ, წონა - ტონებით, კილოგრამებით, გრამებით... ყველა ეს საზომი პირობითია და ისინი მოფიქრებულია ადამიანის მიერ, დროის ძირითადი საზომი კი ბუნებამ თვითონ მოგვცა.
კერძოდ, დროის აღრიცხვას საფუძვლად დაედო ციურ სხეულთა მოძრაობით განპირობებული ისეთი მოვლენები, რომლებთაც მეტ-ნაკლებად თანაბარი პერიოდულობით მეორდება. ეს არის დედამიწის ღერძული ბრუნვა, მთვარის ფაზათა ცვლა, რაც დედამიწის ირგვლივ მთვარის გარემოქცევას უკავშირდება, და დედამიწის წლიური სრბოლა მზის ირგვლივ.
დროის ხანგრძლივი შუალედის საზომად იქცა მზის გარშემო დედამიწის ერთი სრული გარემოქცევის დრო - წელიწადი, რომელთანაც დაკავშირებულია წლიური სეზონური ცვლილებების ციკლი.
დროის ძირითადი საზომი ერთეულია დედამიწის ღერძული ბრუნვის პერიოდი - დღე-ღამე. ეს პერიოდი იყოფა ორ ნაწილად - დღედ და ღამედ (მათი ხანგრძლივობა იცვლება წლის განმავლობაში). თავდაპირველად თითოეულ მათგანს ყოფდნენ 12 თანაბარ ნაწილად - დღის საათებად და ღამის საათებად. შემდეგ მთელი დღე-ღამე დაყვეს 24 სტაბილურ საათად, საათი - წუთებად (საათის 1/60 ნაწილი) და წამებად (წუთის 1/60 ნაწილი).
თუ დროის აღრიცხვა ემყარება დედამიწის ბრუნვას ვარსკვლავების მიმართ, საქმე გვაქვს ვარსკვლავიერ დროსთან, ხოლო თუ მზის მიმართ ბრუნვაზეა დამყარებული, მაშინ - ჭეშმარიტ მზისიერ დროსთან.
ვარსკვლავიერ დროს ასტრონომები გეოდეზიურ სამუშაოებისა და ასტრონომიული დაკვირვებისათვის იყენებენ, მაგრამ ყოველდღიური საქმიანობისთვის მისი გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი. ამისთვის არც ჭეშმარიტი მზისიერი დრო ვარგა არასტაბილურობის გამო. ამიტომ შემოღებულია თანაბრად მიმდინარე საშუალო მზისიერი დრო.
დაფდაფი
დაფდაფი, დაბდაბი — დიდი ზომის დასარტყამი (საცემელი) საკრავი, რომლის რკალზე მარჯვნივ და მარცხნივ ტყავია გადაკრული. დაფდაფი გარკვეული სიმაღლის ბგერას არ იძლევა. მას აქვს სავსე, მძიმე, რბილი ხმა. დაფდაფის ლითონის ცილინდრი დადგმულია სპეციალურ სადგომზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დასარტყმელი საკრავები
Lasioglossum immaculatum
Lasioglossum immaculatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
immaculatum
გვარა
საკუთარი სახელი გვარა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გალიულინკა
გალიულინკა (Ғәлиулла; Галиуллинка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 93 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (100 %) შეადგენენ.
იელმუ-მარინიუ
იელმუ-მარინიუ (Ielmo Marinho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 171 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.01 კმ²-ზე. ფართობი 312 028 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
7 (EP)
7 — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს EP, რომელიც გამოვიდა 2002 წელს. მასში შეტანილი იქნა ალბომის All That You Can't Leave Behind პერიოდის სიმღერები და B-გვერდები სხვადასხვა სინგლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:U2-ს კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2002 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტივ ლილიუაიტის პროდიუსერობით კატეგორია:2002 წლის EP-ები კატეგორია:U2-ს EP-ები კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
1772
თარიღი უცნობია
*
კინდერდეიკი
კინდერდეიკი (Kinderdijk) — სოფელი ნიდერლანდებში, სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციის ნივ-ლეკერლანდის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქ როტერდამიდან 15 კმ-ით აღმოსავლეთით, პოლდერში (ზღვის დაბლობი სანაპიროს ამოშრობილი და დამუშავებული მიწის ნაკვეთი, რომელიც ზღვის დონეზე დაბლაა და ჯებირით არის დაცული წყლით დაფარვისაგან) მდინარე ლეკისა და ნორდის შესართავთან. 1740 წელს აქ 19 ქარის წისქვილი ააშენეს. წისქვილების ეს ჯგუფი უდიდესია ჰოლანდიის ძველ ქარის წისქვილებს შორის და ქვეყნის ერთ-ერთ საუკეთესოდ ცნობილ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. 1997 წლიდან ისინი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
ჰოლანდიურ ენაზე კინდერდეიკი „ბავშვის დამბას“ ნიშნავს. სახელი სათავეს 1421 წლიდან იღებს, როდესაც საშინელი შტორმისას მომხდარ დიდ დატბორვას ერთი ლეგენდა უკავშირდება, რომლის თანახმადაც, ერთი ადამიანი დამბაზე ავიდა, რათა დაენახა თუ რა გადაურჩა სტიქიას. გარკვეული მანძილის დაშორებით, მან წყალზე მოტივტივე აკვანი დაინახა. მას არც უფიქრია, რომ შიგ რაიმე ცოცხალი არსება იქნებოდა, მაგრამ როდესაც აკვანი მოახლოვდა, გარკვეული მოძრაობა შენიშნა. აკვნის კიდევ უფრო მოახლოებისას, მან დაინახა შიგ მყოფი კატა, რომელიც წინ და უკან ხტებოდა, რათა ბალანსი დაეცვა და აკვანში წყალი არ შესულიყო. როდესაც აკვანი ჯებირთან მოცურდა, აღნიშნულმა ადამიანმა ის გამოიტანა და მის გაოცებას საზღვარი არ ჰქონდა, როდესაც შიგ მშვიდად მძინარე, სრულიად მშრალი ჩვილი ბავშვი ნახა.
რესურსები ინტერნეტში
800px|მარცხნივ|thumb| კინდერდეიკის ქარის წისქვილების პანორამა
კატეგორია:ნიდერლანდების შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიდერლანდებში
ოსოკორივკა (ბერისლავის რაიონი)
ოსოკორივკა (Осокорівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2747 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
არბოშიკი
არბოშიკი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე უზუნდარასხევის სათავესთან, ზღვის დონიდან 600 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 23 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1138 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი :
სქოლიო
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
მილაგრისი (ბაია)
მილაგრისი (Milagres) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 306 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 307.779 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 33.49 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Turris torta
Turris torta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
საფრანგეთის ლიგა 1
საფრანგეთის ლიგა 1 (Le championnat de France de football professionnel masculin ან Ligue 1) — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ფრანგული კლუბებისთვის. წარმოადგენს საფრანგეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ჩემპიონატი მიმდინარეობს აგვისტოდან მაისის ჩათვლით და მასში მონაწილეობას იღებს 20 გუნდი.
საფრანგეთში პირველი საფეხბურთო ჩემპიონატი 1932–33 წლებში ჩატარდა. მაშინ დივიზიონის სახელწოდება იყო ნაციონალური ჩემპიონატი. 1933-დან 2002 წლამდე ლიგას ერქვა დივიზიონი 1, 2002 წლიდან კი ლიგა 1.
ჩემპიონატის ისტორიაში ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია „სენტ-ეტიენი“, რომელმაც 10-ჯერ მოიგო ტურნირი. მოქმედი ჩემპიონია „პარი სენ-ჟერმენი“.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ლიგა 1 კატეგორია:საფრანგეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:საფრანგეთის ფეხბურთი კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
ფარიდა აბიევა
ფარიდა აბიევა (Fəridə Abıyeva; დ. 20 მარტი, 1995, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი კარატისტი (გამოდის კუმიტეში). 2017 წელს გამართული ისლამის სოლიდარობის თამაშების გამარჯვებული.
ადრეული წლები
ფარიდა აბიევა დაიბადა 1995 წლის 20 მარტს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. დამთავრებული აქვს ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
კარიერა
2015 წელს მონაწილეობა ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე. ჯგუფში მოახერხა 1 ფრის დაფიქსირება. წააგო 3 შეხვედრა და დაიკავა ბოლო ადგილი. ვერ მოახერხა ნახევარ-ფინალურ ეტაპზე გასვლა. პირველ შეხვედრაში აბიევამ ფრე დააფიქსირა ინგრიდა სუჩანკოვასთან. მეორე შეხვედრაში დამარცხდა ხორვატ ანა ლენარდთან, ანგარიშით 0-6. მესამე შეხვედრაში მინიმალური სხვაობით დამარცხდა მერვე ჩობანთან, ანგარიშით 1-2. 2016 წელს აბიევამ აზერბაიჯანის ნაკრებთან ერთად მოიგო გუნდური ოქროს მედალი მონპელიეში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. ფარიდამ მოიგო ოქროს მედალი 2017 წელს ბაქოში გამართული ისლამის IV სოლიდარობის თამაშები. ფინალში დაამარცხა ირანელი კარატისტი როზიტა ალიპური. ანგარიშით 3-0. პირველ ევროპულ თამაშებზე მიღწეული შედეგის შემდეგ ვერ მოახერხა მოხვედრილიყო 2019 წელს ბელარუსის დედაქალაქ მინსკში გამართულ მეორე ევროპულ თამაშებზე.
2021 წელს მონაწილეობა მიიღო პარიზში, საფრანგეთში გამართულ მსოფლიოს ოლიმპიური თამაშების საკვალიფიკაციო ტურნირზე, იმ იმედით რომ მოახერხებდა მოეპოვებინა ოლიმპიური ლიცენზია 2021 წელს გამართული 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშებისთვის (ტოკიო, იაპონია). მიღებული აქვს საიუბილეო მედალი „აზერბაიჯანის სასაზღვრო დაცვის 95 წლის იუბილე (1919-2014)“. 2021 წელს მონაწილეობა ხორვატიის ქალაქ პორეცში გამართულ კარატის ევროპის ჩემპიონატზე. დაიკავა მე-7 ადგილი. პირველ ეტაპზე დაამარცხა შვედი ანა-იოანა ნილსონი, ანგარიშით 3-0. შემდეგ ეტაპზე დაამარცხა ესპანელი კრისტინა გარსია-ფერერი, ანგარიშით 5-2. მეოთხედფინალში დამარცხდა მომავალ ვერცხლის პრიზიორ უკრაინელ ანიტა სეროგინასთან. აგრეთვე მონაწილეობა 2019 წელს, გვადალხარაში, ესპანეთში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე. ფარიდამ დაამარცხა უელსელი კარატისტი ეშლი ჰარისი ანგარიშით 6-1. შემდეგ ეტაპზე დამარცხდა ნიდერლანდელ ლინ სნელთან, ანგარიშით 0-4. 2018 წელს მონაწილეობდა მადრიდში, ესპანეთში კარატის მსოფლიო ჩემპიონატზე. პირველივე შეხვედრაში აბიევა დამარცხდა ირანელ კარატისტ როზიტა ალიპურთან.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კარატისტები
ნიჟარიანები
ნიჟარიანები, ოსტრაკოდები (Ostracoda) — უხერხემლო ცხოველების ქვეკლასი კიბოსნაირთა კლასისა, მათი სხეულის სიგრძე 0,2-23 მმ აღწევს, მოთავსებულია ორსადგულიან ნიჟარაში, რომელიც კირითაა გაჟღენთილი. ცნობილია ორი ათასი სახეობა. ბინადრობენ ზღვებსა და მტკნარ წყლებში, უმთავრესად ფსკერზე. ნიჟარიანები ზოგიერთი სარეწაო თევზის საკვებია. არსებითი მნიშვნელობა აქვს სტრატიგრაფიისათვის. მნიშვნელოვანი სახელმძღვანელო ფორმებია ნავთობისა და გაზის საბადოების დაზვერვისას.
ლიტერატურა
კატეგორია:კიბოსნაირნი
სერტოლოვო
სერტოლოვო (Сертолово) — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში. სერტოლოვოს მუნიციპალური გაერთიანების ადმინისტრაციული ცენტრი
დაარსდა 1936 წელს, როგორც სამხედრო დაბა ინგერმანლანდიის მოსაზღვრე ტერიტორიაზე, დაბაში დეპორტირებული ხალხი ცხოვრობდა. დასახლება პირველად რუკაზე დატანილ იქნა 1676 წელს, სერტოლოვას სახელით (Serodatala), ამ რუკის სახელი იყო ინგერმანლანდია: ივანგოროდა, იამა, კოპორია, ნოტებორგა.
2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 47 457 ადამიანს შეადგენდა. მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილს სამხედრო მოსამსახურეები და მათი ოჯახის წევრები შეადგენენ. სერტოლოვოში დისლოცირებულია რამდენიმე სამხედრო შენაერთი.
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რიცხოვნობის ცვლილება 1938—2010 წლებში  :
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
Lasioglossum immunitum
Lasioglossum immunitum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1895 წელს.
სქოლიო
immunitum
ზემო ნაშოვარი
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქურთული ენა
ქურთული ენა (ქურთულად Zimanê Kurdî ან Kurmancî/ Kirmanjkî/ Xwaru Soranî) მიეკუთვნება ინდოევროპული ენების ოჯახის ირანული ენების ჩრდილოდასავლურ ჯგუფს. ამ ენაზე საუბრობენ აღმოსავლეთ თურქეთში, ჩრდილოეთ სირიაში, ერაყის ჩრდილოეთში და ირანის ჩრდილოდასავლეთსა და დასავლეთ ნაწილებში.
ქურთთა დასახლებულ რაიონებში არასტაბილური სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური სიტუაციის გამო ბოლო რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში მრავალმა ქურთმა მიატოვა მშობლიური კერა და საცხოვრებლად ევროპის ქვეყნებს (განსაკუთრებით გერმანიას) მიაშურა. ენათმეცნიერთა აზრით ქურთული ენა ოთხი დიალექტისაგან შედგება: კურმანჯი, სორანი, სამხრეთქურთული და ზაზაკი.
ენათმეცნიერები აგრეთვე ჯერაც ვერ შეთანხმებულან იმის შესახებ, მიეკუთვნება თუ არა ზაზაკი და გორანი (ხევრამი) ქურთულ ენას. ზოგ ენათმეცნიერთა შორის კი ჯერ კიდევ არ არსებობს ერთიანი აზრი იმის შემდეგ, რომ ამ ოთხთაგან რომელს დაერქვას ენა და რომელს დიალექტი.
დასავლელი ლინგვისტები ზაზაკის და გორანის გამოჰყოფენ ქურთული ჯგუფისაგან, მაშინ როდესაც ბევრი ქურთოლოგი ამავე ზაზაკისა და გორანის მაინც ქურთულის ენის დიალექტებს მიათვლის.
ევროპელი ენათმეცნიერები ფიქრობენ, რომ ქურთული ენა კურმანჯისა და მისი მახლობელი ვარიანტებისგან შედგება, რადგან კურმანჯიზე მოლაპარაკეთა რიცხვი უმეტესობას წარმოადგენს.
ის ფაქტი, რომ ზაზაკისა და გორანიზე მოსაუბრენი თავიანთ ენებს ქურთულს უწოდებენ და ასეული წლების განმავლობაში ქურთობას შეეზარდნენ, ძირითადად უგულებელყოფილია ენათმეცნიერთა მიერ და მას მხოლოდ ლინგვისტთა ძალიან მცირე ნაწილი იზიარებს. (როგორიცაა მაგ.; პროფ. დრ. ჯოის ბლაუ (Joyce Blau).
საერთოდ, თეორიულად სავსებით მისაღები უნდა იყოს ზაზაკისა და გორანის ქურთულად კლასიფიცირება და კურმანჯის, ან სორანის ქურთულიდან გამორიცხვა. სხვაგვარი მოდელი შეიძლებოდა ყოფილიყო პროფ. იზადის (Prof. Izady) მიერ შემოთავაზებული ქურთული ენის ორგვარად დეფინირებით; ქურთული ერთი მხრივ კურმანჯის ტომისა, ხოლო მეორესი კი - ფაჰლავანისა.
დიალექტებად დაყოფა და გავრცელება
ენციკლოპედია ბრიტანიკა ქურთულ ენას ორ მთავარ დიალექტად ჰყოფს. ესენია:
სორანი (ცენტრალური ქურთული)
სორანიზე (შუა, ანუ ცენტრალურ ქურთულზე) 5 მლნ. კაცი ლაპარაკობს ქურთისტანის ავტონომიური რეგიონსა და დასავლეთ ირანში.
საშუალო ქურთულად წერისას გამოიყენებენ დამატებითი დიაკრიტიკული ნიშნებით გავრცობილ არაბულ დამწერლობას, თუმცა უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ აქაც ქურთულ-ლათინური ანბანი სულ უფრო და უფრო მეტად იკიდებს ფეხს. არსებობს ამ დიალექტზე საკმაოდ ბევრი შესრულებული ნაწარმოებები. დღესდღეობით შუაქურთული წარმოადგენს ერთგვარ წყაროს ჩრდილოქურთული სიტყვაქმნადობისათვის.
სამხრეთქურთული
დანარჩენ ორ დიალექტთან ერთად სამხრეთქურთული ქმნის ქურთული ენის ერთ გენეტიკურ მთლიანობას. ამ დიალექტს მრავალი თავისებურება ახასიათებს და ბევრად უფრო ძველი ჩანს ვიდრე სხვა ქურთული დიალექტები. სამხრეთქურთულში შესაძლებელია ძველი ქურთული ენის ნაკვალევის აღმოჩენა.
სამხრეთქურთულად დაახლ. 4 მლნ. კაცი საუბრობს შემდეგ მხარეებში; დასავლეთ ირანსა (ილამი, ქირმანშაჰი) და ჩრდილოეთ ერაყში (სამხრეთი ხანაყინი, ქირინდი და ყორვაყი), ლურისტანის მხარეში, ალეშთარში, ქუჰდეშთში, ნურაბადეში, დოლფანში, ხორრამადში.
სპარსელებთან კონტაქტის შედეგად ლურიულის მსგავსად ამ დიალექტმაც სპარსული ენის საკმაოდ დიდი გავლენა განიცადა. სამხრეთქურთულად მოლაპარაკენი ძირითადად შიითი ქურთები არიან, მათი ერთი ნაწილი კი რელიგიურ საზოგადოება „აჰლ-ე ჰაყყს“ მიეკუთვნება.
კლასიფიკაცია
ქურთულ ენას ინდოგერმანულ ენებს შორის შემდეგი ადგილი უჭირავს:
უფრო სრული ინფორმაციისთვის იხილე სტატია ირანული ენები.
ძველი დრო
thumb|250px| Tîpêda kem თიპედა კამ - ძველი ქურთული ანბანი (ამონაწერი იეზიდური სამაგიდო წიგნიდან ”[[შავი წიგნი (იეზიდიზმი)|შავი წიგნი”)]] ქურთული ენა, როგორც აღინიშნა, ირანულ ენათა ჯგუფს მიეკუთვნება. ჩვ. წელთაღრიცხვამდე რამდენიმე ასეული წლით ადრე იმ მიწებზე, სადაც დღევანდელი ქურთისტანია, ირანული წარმოშობის ტომებმა იწყეს გავრცელება. ამ ტომთა შორის იყო ჩრდილოდასავლურ ირანულ ენაზე მოლაპარაკე მიდიელთა ტომი. საუკუნეთა განმავლობაში ირანულ ტომებს შეერივნენ, რამაც განაპირობა ქურთული ეთნოგენეზი. უცნობია, თუ რომელ ენას რა წილი მიუძღვის ამ ენის და ეთნოსის ჩამოყალიბებაში. ენა, რომელსაც სავარაუდოდ მეტ-ნაკლებად დიდი წვლილი მიუძღვის ქურთული ენის ჩამოყალიბებაში, არის ხურიტული ენა. ამ ვარაუდს საფუძვლად უდევს ამ ენის ერგატიულობა, რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ ზაზასა და იაგუბის ახასიათებს, ირანულ ენათა ერთ-ერთ სპეციფიურობად ვერ ჩაითვლება და იგი ხურიტულ სუბსტრატადაა მიჩნეული. გარდა ხურიტულისა, არამეულ ენას უნდა ექონია საკმაოდ მნიშვნელოვანი გავლენა ქურთულ ენაზე.
პროფ. ვ. მინორსკიმ წამოაყენა თეზა ქურთული ენის მიდიურისგან შთამომავალობის შესახებ.
პროფ. ნ. მარის აზრით კი, ქურთული ენა ერთ-ერთი კავკასიური ენათაგანია.
შუა საუკუნეები და ახალი დრო
ისლამამდელი ქურთული ენის შესახებ არაფერია ცნობილი. პირველი ჩანაწერები ამ ენაზე ეზიდების წმინდა წიგნში, რომელსაც „შავი წიგნი“ (Mişefa Reş) ჰქვია. იგი შესრულებულია XIII საუკუნეში შეიხ ადის ვაჟის მიერ კურმანჯიზე.
XV და XVII საუკუნეებში ქურთმა მწერლებმა განავითარეს ქურთული სალიტერატურო ენა. ამ პერიოდის პოეტებია;
XX საუკუნის დასაწყისში მთელ რიგ სახელმწიფოებში აიკრძალა ან უფლებები შეეზღუდა ქურთულ ენას. ამ ასიმილაციური პოლიტიკის მიზეზის გამო ქურთთა დიდმა ნაწილმა თურქეთში, სირიაში, ირანში, ერაყში და საბჭოთა სომხეთში დაივიწყა მშობლიური ქურთული. დღესდღეობით ქურთული მხოლოდ ერაყშია ოფიციალურად ენის უფლებებით აღჭურვილი. სირიაში კი ქურთულ ენაზე რაიმენაირი სახის ტექსტის გამოქვეყნება საერთოდ აკრძალეს.
ანბანი
ქურთები სხვადასხვა დროს გამოიყენებდნენ იმ სადამწერლობო სისტემას, რომელიც ამა თუ იმ დროს მძლავრობდა მათ სამშობლოს შესაბამის ნაწილში. ასე მაგალითად; შუა საუკუნეებში ისინი არაბული ანბანის ოსმანურ და სპარსულ ვარიაციებს ხმარობდნენ.
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ სურათი შეიცვალა. თურქეთში თურქულ-ლათინური ანბანის გვერდით ქურთულ-ლათინური ანბანი შემოიღეს. ირანსა და ერაყში არაბული ანბანია გამოყენებაში, სირიაში - ორივე, არაბულიცა და ლათინურიც. ყოფილ სსრკში კი ქურთები კირილიცას გამოიყენებდნენ, თუმცა იყო სომხურ ანბანზე გადასვლის რამდენიმეწლიანი მცდელობაც. ქურთისტანის ავტონომიურ რეგიონში ამჟამად ცდილობენ არაბული ანბანის ლათინური სადამწერობო სისტემით შეცვლას.
სქოლიო
* კატეგორია:ქურთისტანი კატეგორია:თურქეთის ენები კატეგორია:საქართველოს ენები კატეგორია:ერაყის ენები კატეგორია:ირანის ენები კატეგორია:სირიის ენები კატეგორია:სომხეთის ენები კატეგორია:აზერბაიჯანის ენები
კამერუნის კამპანია
კამერუნის კამპანია ჩატარდა გერმანიის კოლონიაში ,კამერუნში.თავდაპირველად ბრიტანელები, ფრანგები და ბელგიელები შეიჭრნენ გერმანიის კოლონიაში. კამპანია გაგრძელდა 1914 წლის აგვისტოდან 1916 წლის მარტამდე. კამპანიის უმეტესი ნაწილი ჩატარდა კამერუნში, მაგრამ ახლდა სხვა შეტაკებებიც ბრიტანულ ნიგერიაში. 1916 წლის გაზაფხულისთვის, მოკავშირეთა გამარჯვებების შემდეგ, გერმანული ჯარების უმრავლესობა და სამოქალაქო ადმინისტრაცია გაიქცა მეზობელ ნეიტრალურ კოლონიაში, ესპანეთის გვინეაში (რიო მუნი). კამპანია დასრულდა გერმანიის დამარცხებით და მისი ყოფილი კოლონიის გაყოფით საფრანგეთსა და ბრიტანეთს შორის.
წინაპირობა
იმ დროს კოლონიაში განლაგებული გერმანიის სამხედრო ძალები შედგებოდა დაახლოებით 1855 შუტცტრუპენისაგან (დამცავი ჯარი). 1915 წლის შუა პერიოდისთვის ომის დაწყების შემდეგ, გერმანელებმა შეძლეს დაახლოებით 6000-იანი არმიის შექმნა. მეორეს მხრივ, მოკავშირეთა ძალების რაოდენობა კამერუნის მიმდებარე ტერიტორიებზე გაცილებით დიდი იყო. მხოლოდ საფრანგეთის ეკვატორულ აფრიკას შეეძლო 20,000 ჯარისკაცის მობილიზება ომის წინა დღეს, ხოლო ბრიტანეთის ნიგერიას შეეძლო 7550-იანი არმიის მობილიზება.
1914 წლის შეჭრა
1914 წლის აგვისტოს დასაწყისში ევროპაში ომის დაწყებისას, გერმანიის კოლონიური ადმინისტრაცია კამერუნში, ცდილობდა ნეიტრალიტეტის შეთავაზებას ბრიტანეთთან და საფრანგეთთან 1885 წლის ბერლინის აქტის მე-10 და მე-11 მუხლების შესაბამისად. ეს შეთავაზება მოკავშირეებმა უარყვეს. ფრანგებს სურდათ, რომ 1911 წლის ფესის ხელშეკრულებით გერმანიისთვის გადაცემული მიწა დაებრუნებინათ. მოკავშირეთა პირველი ლაშქრობები კოლონიაში 1914 წლის 6 აგვისტოს განხორციელდა აღმოსავლეთიდან, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ საფრანგეთის ეკვატორული აფრიკის ფრანგული ჯარები გენერალ ჯოზეფ გაუდერიკ აიმერიხის მეთაურობით. ეს რეგიონი ძირითადად ჭაობიანი და განუვითარებელი იყო. ისინი თავდაპირველად გერმანელების წინააღმდეგობას დიდად არ გრძნობდნენდ.
1914 წლის 25 აგვისტოსთვის, ბრიტანული ძალები დღევანდელ ნიგერიიდან კამერუნში სამი სხვადასხვა წერტილიდან შევიდნენ. მათ ჯარები მიმართეს: მარასკენ, შორეულ ჩრდილოეთში;გარუასკენ ცენტრში და ნსანაკანგისკენ სამხრეთში. გარუასკენ მიმავალ ბრიტანულ ძალებს, პოლკოვნიკ მაკლირის მეთაურობით, უბრძანეს გერმანიის სასაზღვრო პუნქტისკენ, ტეპესკენ დაძრულიყვნენ გერმანელების შევიწროების მიზნით. პირველი ჩართვა ბრიტანეთისა და გერმანიის ჯარებს შორის კამპანიაში, მოხდა ტეპეს ბრძოლაში, რაც საბოლოოდ გერმანიის გაქცევით დასრულდა.
საზღვაო ოპერაციები
1914 წლის სექტემბერში გერმანელებმა დანაღმეს კამერუნის ან ვურის შესართავი და გაანადგურეს საზღვაო ხომალდები დუალას დასაცავად, რომელიც იყო კოლონიის უდიდესი ქალაქი და კომერციული ცენტრი. ბრიტანეთის და საფრანგეთის საზღვაო ხომალდებმა დაბომბეს ქალაქები სანაპიროზე. სექტემბრის ბოლოს გაასუფთავეს ნაღმები და განახორციელეს ამფიბიური დაშვება დუალას იზოლირების მიზნით. 27 სექტემბერს ქალაქი დანებდა ბრიგადის გენერალ ჩარლზ მაკფერსონ დობელს, გაერთიანებული მოკავშირეთა ძალების მეთაურს. ამას მალევე მოჰყვა მთელი სანაპიროს ოკუპაცია, რადგან ფრანგებმა აიღეს მეტი ტერიტორიები სამხრეთ-აღმოსავლეთით უკოკოს ბრძოლაში ამფიბიური ოპერაციის დროს.
1915 წლის ომი
1915 წლისთვის გერმანული ძალების უმეტესობა, გარდა იმ ძალებისა, რომლებიც მორასა და გარუას ციხესიმაგრეებს იცავდნენ, გაიყვანეს კოლონიის მთიან ნაწილში, რომელიც ირგვლივაც ახალი დედაქალაქი იაუნდე იყო. იმავე წლის გაზაფხულზე გერმანიის ჯარებმა კვლავ შეძლეს და მნიშვნელოვნად მოიგერიეს მოკავშირეთა ძალების თავდასხმები. გერმანული ძალები გარუიდან კაპიტან ფონ კრაილსჰაიმის მეთაურობით შეტევაზეც კი გადავიდნენ და შეუტიეს მათ, მაგრამ დამარცხდნენ გურინის ბრძოლაში. ბრიტანეთის ტერიტორიაზე ამ საოცრად გაბედულმა შეჭრამ აიძულა გენერალი ფრედერიკ ჰიუ კანლიფი, დაეწყო გერმანიის ციხესიმაგრეების აღება გარუაში. ამიტომ გაიმართა გარუას მეორე ბრძოლა, რომელიც გერმანელებისთვის უშედეგოდ დასრულდა. ამ ქმედებამ გაათავისუფლა მოკავშირეთა ქვედანაყოფები ჩრდილოეთ კამერუნში, რათა შემდგომში გაეშვათ კოლონიის შიგნით. ამ ბიძგმა გამოიწვია მოკავშირეთა გამარჯვება ნგაუნდერეს ბრძოლაში 29 ივნისს.მიუხედავად ამისა, კანლიფის წინსვლა სამხრეთით ჟაუნდისკენ შეჩერდა ძლიერი წვიმის გამო და მისმა ძალამ მონაწილეობა მიიღო მორას ალყაში.
როდესაც ამინდი გაუმჯობესდა, ბრიტანული ძალები კანლიფის მეთაურობით გადავიდნენ უფრო სამხრეთით, ნოემბერში ბანიოს ბრძოლაში აიღეს გერმანული ციხესიმაგრე და წლის ბოლომდე დაიკავეს მრავალი სხვა ქალაქი. დეკემბრისთვის, კანლიფისა და დობელის ძალებს ერთმანეთთან კონტაქტი დამყარებული ჰქონდათ და მზად იყვნენ, შეტეეთიათ იაუნდესთვის. ამ წელს ნეკამერუნის უმეტესი ნაწილი დაიკავეს ბელგიურმა და ფრანგულმა ჯარებმა, რომლებმაც ასევე დაიწყეს მზადება იაუნდზე თავდასხმისთვის.
1916 წლის დანებება
1916 წლის დასაწყისში გერმანელი სარდალი კარლ ციმერმანი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ წინააღმდეგობის გაწევის აზრი დაიკარგა. როდესაც მოკავშირეთა ძალები აძლიერებდნენ იაუნდს ყველა მხრიდან და გერმანიის წინააღმდეგობა იკლებდა, მან უბრძანა ყველა დანარჩენ გერმანელ ნაწილს და სამოქალაქო პირს, რომ გაქცეულიყვნენ ნეიტრალურ ესპანურ კოლონიაში, რიო მუნიში. იმავე წლის თებერვლის შუა რიცხვებისთვის მორას ბოლო გერმანული გარნიზონიც დანებდა და ამან მორას ალყაც დაასრულა. ესპანეთის გვინეაში გაქცეულ გერმანელ ჯარისკაცებსა და მშვიდობიან მოქალაქეებს მეგობრულად ეპყრობოდნენ ესპანელები, რომლებსაც მხოლოდ 180 მილიციელი ჰყავდათ რიო მუნიში და ვერ შეძლეს მათი იძულებით ინტერნირება. ადგილობრივი კამერუნელების უმეტესობა დარჩა მუნიში, მაგრამ გერმანელები საბოლოოდ გადავიდნენ ფერნანდო პოში; ზოგიერთი საბოლოოდ ესპანეთმა გადაიყვანა ნეიტრალურ ნიდერლანდებში (საიდანაც შეეძლოთ სახლამდე მისვლა) ომის დასრულებამდე. ბევრი კამერუნელი, მათ შორის ბეტის ხალხის მთავარი მეთაური, საცხოვრებლად გადავიდა მადრიდში, სადაც ისინი გერმანული სახსრებით ცხოვრობდნენმ როგორც თავადაზნაურობა.
ლუმბანი
ლუმბანი (ოფიციალურად ლუმბანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Lumban) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 32 330 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
შარლ ბოდლერი
შარლ პიერ ბოდლერი (Charles Pierre Baudelaire; დ. 9 აპრილი, 1821, პარიზი ― გ. 31 აგვისტო, 1867, იქვე) — XIX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფრანგი პოეტი; ასევე მნიშვნელოვანი კრიტიკოსი და მთარგმნელი.
ცხოვრება და შემოქმედება
მამა, საფრანგეთის დიდი რევოლუციის მონაწილე ადრე გარდაეცვალა. მამინაცვალთან დაძაბულმა ურთიერთობამ მძიმე დაღი დაასვა მის ხასიათს. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ სამსახური არ დაუწყია, ოჯახსაც გაერიდა და წერას მიჰყო ხელი. მისი პირველი ლექსები („ალბატროსი“, „კრეოლ ქალს“) და სტატიები ფერწერის საკითხებზე 40–იანი წლების დასაწყისში გამოქვეყნდა. პოეტური შეგირდობის პერიოდში გატაცებული იყო პიერ დე რონსარით, კლემან მაროთი, აგრიპა დ'ობინიეთი. ღრმად სწავლობდა სტენდალის, ბალზაკის შემოქმედებას, განმანათლებლებს. მისი ესთეტიკური მრწამსის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა მოახდინეს სტენდალმა, გუსტავ ფლობერმა, აგრეთვე ედგარ ალან პომ, რომლის ნაწარმოებების თარგმანსაც ბოდლერმა 17 წელი მოანდომა.
ოქტავია სპენსერი
ოქტავია სპენსერი (Octavia Spencer; 25 მაისი, 1970, მონტგომერი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. მისი ყველაზე ცნობილი როლია მინის როლი ფილმში „მოსამსახურე“.
შარლ ბოდლერი
ცხოვრება და შემოქმედება
1848 წლის რევოლუციის დღეებში ბარიკადებზე იბრძოდა. დაწერა ლექსი „აბელი და კაენი“ – ფრანგ. რევოლუციური პოეზიის ბრწყინვალე ნიმუში. იბრძოდა კონსერვატიული რომანტიზმისა და „ პარნასის “ ესთეტიზმის წინააღმდეგ. ამ პერიოდის ლექსებში თვალსაჩინოა მისი დაინტერესება სოციალური საკითხებით. მაგრამ რევოლუციის დამარცხებამ და ე.წ. მეორე იმპერიის დამყარებამ მკვეთრად შეცვალა ბოდლერის პოეზიის განწყობილება. საზოგადოებრივი პროგრესი პოეტისათვის ქიმერად იქცა. თანდათანობით დაიხვეწა ბოდლერის ძირითადი პოეტური კრებულებისათვის ესოდენ დამახასიათებელი სახელწოდებაც: წიგნის სათაურების ვარიანტები („ლესბოსელი ქალები“, „ლიმბები“, „ჯოჯოხეთის რკალები“) იცვლებოდა შემოქმედებითი ძიების პროცესში, ვიდრე 1857 წელს გამოსულ კრებულს არ დაერქვა „ბოროტების ყვავილები“ (1861 და 1869 წლებში გამოქვეყნდა ამ კრებულის შევსებული გამოცემებიც). ბოდლერის მიერ მკაცრად მოფიქრებული არქიტექტონიკის შესაბამისად, წიგნი შედგება შემდეგი განყოფილებებისგან: „სპლინი და იდეალი“, „პარიზული სურათები“, „ღვინო“, „ბოროტების ყვავილები“, „ამბოხი“ და „სიკვდილი“. აქ პოეტმა თავი მოუყარა ადრინდელ პერიოდში დაწერილ ლექსებსაც, თუმცა კრებულში მაინც გატარებულია პოეტის საბოლოოს ესთეტიკური მრწამსი: ცხოვრებაში ბოროტება ბატონობს და ხელოვნებაშიც ეს ტრაგიკული ფაქტი უნდა ისახებოდეს. ბოდლერი მრავალგზის აღნიშნავდა, რომ „ბოროტების ყვავილები“ შემთხვევითი ლექსებისგან შედგენილი კრებული არ არის, არამედ ერთიანი კონცეფციით შექმნილი „წიგნი“.
„ბოროტების ყვავილები“ კონტრასტის პრინციპითაა აგებული: მასში დაპირისპირებულია სიცოცხლისა და სიკვდილის, სპლინისა და იდეალის თემები. ბოდლერი მტკივნეულად აღიქვამს მისი თანამედროვე საზოგადოების სიმახინჯეს და მაშინაც, როდესაც გამოსავალს ვერ ხედავს, რჩება პირდაპირი და უკომპრომისო. ბოდლერის სხვა თხზულებებიდან აღსანიშნავია წიგნი „ხელოვნური სამოთხენი“ (1860), მისი გარდაცვალების შემდეგ შედგენილი ლექსთა კრებული „ნამსხვრევები“ (1866), კრიტიკული წერილები ხელოვნებათმცოდნეობის საკითხებზე („1845 წლის სალონი“, „1846 წლის სალონი“, „კლასიკოსთა მუზეუმი“), სადაც იგი ავითარებდა თანამედროვე რომანტიზმსა და საფრანგეთის დიდი რევოლუციის პერიოდის მხატვართა შორის ნათესაობის იდეას. ბოდლერი განსაკუთრებითი აღტაცებით წერდა დელაკრუას, დავიდის, ენგრის ხელოვნებაზე, დომიეს პოლიტიკურ კარიკატურაზე, მიქელანჯელოსა და გოიას შემოქმედებაზე.
მნიშვნელობა
ბოდლერის პოეზიას დიდი რეზონანსი ჰქონდა როგორც თანამედროვე, ისე მომდევნო თაობის მწერალთა შორის. კერძოდ, მის სახელს უკავშირებდნენ დეკადენტური ლიტერატურის განვითარებას, მაგრამ წმინდა „ბოდლერისეული“ განწყობილებებისა და თემების გარდა ამ დიდ რეზონანს საფუძვლად უდევს პოეტის პროგრესული ჰუმანისტური ტენდენციებიც, აგრეთვე მისი ლექსების კლასიკურად მკაცრი, დახვეწილი სტილი, გასაოცარი ბგერწერა, რიტმულობა, მკაფიო გამომსახველობა. საქართველოში ბოდლერის პოეზიით დაინტერესებულები იყვნენ „ცისფერყანწელები“. მისი გავლენა იგრძნობა პაოლო იაშვილისა და გალაკტიონ ტაბიძის შემოქმედების ადრეულ ეტაპებზე.
ბიბლიოგრაფია
thumb|230px|ბოდლერის პორტრეტი, [[გუსტავ კურბე, 1848.]]
გეორგიევკა (ბაკალის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.
ბოა-საუდი
ბოა-საუდი (Boa Saúde) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 104 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
გეორგიევკა (ბაკალის რაიონი)
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას მონათლულები (94 %) შეადგენენ.
ბოა-საუდი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 011 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.16 კმ²-ზე. ფართობი 187 107 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის გამარჯვებულები
ევროვიზიის სიმღერის კონკურსის ჩატარების განმავლობაში, 1956 წლიდან შეჯიბრის გამარჯვებულები ხდებოდნენ მონაწილეები 23 ქვეყნიდან. 1969 წელს გამარჯვებული გახდა 4 ქვეყანა.
გამარჯვების რაოდენობა ქვეყნების მიხედვით
thumb|ევროვიზიის გამარჯვებულები|350px|right {| class="wikitable" width=100 % !მონაწილე ქვეყანა !გამარჯვება !კონკურსები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი *
Lasioglossum impavidum
Lasioglossum impavidum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
impavidum
ო, იღბლიანო!
ო, იღბლიანო! (O Lucky Man!) — 1973 წლის ინგლისური დრამატული ფილმი. ლინდზი ანდერსონის ტრილოგიის თუ...—ო, იღბლიანო! -- ჰოსპიტალი „ბრიტანეთი” მეორე ნაწილი. ფილმში გრძელდება მაიკ ტრევისის ისტორია, რომელიც წინა ფილმში დაიწყო.
სიუჟეტი
მაიკლ ტრევისი სხვადასხვა თავგადასავლის შემდეგ ციხეში ხვდება. იგი კარლ მარქსისა და მაქსიმ გორკის თხზულებების კითხვას იწყებს. ციხიდან გამოსული მაიკლი სიკეთეს ქადაგებს, მაგრამ მას დასცინიან. ფინალში ტრევისი მოულოდნელად ხვდება კინოგადაღებაზე, სადაც ლინდსი ანდერსონი მას მთავარ როლზე ამტკიცებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1973 წლის ფილმები კატეგორია:ლინდზი ანდერსონის ფილმები
Turris totiphyllis
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გოგა თავაძე
გიორგი მერაბის ძე თავაძე (დ. 5 მარტი, 1962, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი და დრამატურგი, სანდრო ახმეტელის,(2005) კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2010).
ბიოგრაფია
გიორგი თავაძე დაიბადა 1962 წლის 5 მარტს, თბილისში. 1990 წელს დაამთავრა საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტის დრამის რეჟისურის ფაკულტეტი (რობერტ სტურუას შემოქმედებითი სახელოსნო). მისი პირველი სტუდენტური სპექტაკლები იყო: ალან მონკ ჰაუზის „ბრილიანტი“, ა. სუდარევის „ალდებარანში!.. ალ დე ბაზრანში!..“ და რ. არდენსონის „ძვირფასო, მე არ მესმის შენი ხმა, როცა აბაზანაში წყალი ჩხრიალებს“ (1991). 1990-2000 წლებში მოღვაწეობდა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრში რეჟისორად; 2001-2006 წლებში იყო თბილისის სამეფო უბნის თეატრის მთავარი რეჟისორი; 2006 წელს რობერტ სტურუას რეკომენდაციით დაინიშნა ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად. 2002 წლიდან არის შემოქმედებითი კავშირის, „საქართველოს თეატრალური საზოგადოების“ წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ქართველი რეჟისორები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები გოგა
დენვერ ნაგეტსი
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
მრევლი
მრევლი — ეკლესიურ ლიტურგიკულ ცხოვრებაში ჩართული მორწმუნე ერი. ქრისტიანები, რომელთაც არ აქვთ საეკლესიო წოდება და იმყოფებიან საეკლესიო იერარქიის ხელმძღვანელობის ქვეშ. მრევლის წარმომადგენლები მონაწილეობენ ადგილობრივ კრებებში და აქტიურ მონაწილეობას იღებენ საეკლესიო ცხოვრებაში.
კატეგორია:ქრისტიანობა
მეგამეტრი
მეგამეტრი (მეგა... და ...მეტრი; აღნიშვნა: ', ' ) — მეტრული სისტემის სიგრძის ერთეული, რომელიც ტოლია 1000 000 მეტრის.
ვაუდის სადგური
ვაუდის სადგური (Ir.D.F. Woudagemaal) — ორთქლის ტუმბოზე მომუშავე მსოფლიოში უდიდესი წყლის საქაჩი სადგური ნიდერლანდებში. სადგური 1920 წლის 7 ოქტომბერს დედოფალმა ვილჰელმინამ გახსნა, რათა მას ფრისლანდის პროვინციიდან ზედმეტი წყალი გადაექაჩა. მათი ექსპლუატაციაში შესვლიდან 47 წლის შემდეგ, 1967 წელს საქვაბეები ნავთზე გადააკეთეს.
1998 წელს, ვაუდის სადგური იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიდერლანდებში
მუტუიპი
მუტუიპი (Mutuípe) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 466 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 273.320 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 78.54 კმ²-ზე.
1773
თარიღი უცნობია
*
ლაგოა-დ’ანტა
ლაგოა-დ'ანტა (Lagoa d'Anta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 227 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 58.94 კმ²-ზე. ფართობი 105 652 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ზემო მსხალგორი
ზემო მსხალგორი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ბაისუბნის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, (გაღმა მხარე). ზღვის დონიდან 380 მეტრი, ლაგოდეხიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 513 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საკაო (მთა)
საკაო — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შოდა-კედელის ქედზე. სიმაღლე 3135 მ (3129,9 მ ). კალთები, განსაკუთრებით ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით, გაშიშვლებული და ძლიერ დასერილია. აგებულია ქვედაცარცული კირქვებით, მერგელებითა და ქვიშაქვებით. მთაზე და მის მიდამოებში არ არის ნიადაგმცენარეული საფარი.
სქოლიო
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ოზონი
მინი|ოზონის კონცენტრაციის ცვალებადობა დედამიწის ატმოსფეროში (1957-2001) წლები ოზონი (O3) — ჟანგბადის ალოტროპია, აირი, რომელიც განსაზღვრავს დედამიწის ატმოსფეროში მზის რადიაციის შთანთქმის ხასიათს. ოზონის მოლეკულა ჟანგბადის მოლეკულისგან განსხვავებით 3 ატომს შეიცავს, რაც სასუნთქად მომაკვდინებელი ხდება, ამიტომაა რომ იგი ატმოსფეროში ნაკლებადაა და მაღლაა მოქცეული. ოზონის ძირითადი მასა ატმოსფეროში მოთავსებულია ოზონსფეროში — ფენაში, რომელიც განლაგებულია 10-50 კმ სიმაღლეზე. ოზონი წარმოიქმნება წვიმის და ჭექა-ქუხილის შედეგად. ატმოსფეროში სიმაღლის მიხედვით მისი განაწილება კარგად აიხსნება ფოტოქიმიური თეორიით. ოზონი ყველაზე მეტად 2900 A-ზე უფრო მოკლე ტალღის სიგრძის მქონე რადიაციას შთანთქავს, ამიტომ რადიაციის ბიოლოგიურად ყველაზე აქტიური ნაწილი არ აღწევს დედამიწის ზედაპირს. რადიაციის შთანთქმის გამო ოზონის ფენის ტემპერატურა მატულობს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ატმოსფეროს სითბურ რეჟიმზე.
მიღება
ოზონი ძირითადად მიიღება ბუნებაში ჭექაქუხილის შედეგად, მაგრამ არსებობს მისი ლაბორატორიაში მიღების ხერხი. საწყისი პროდუქტებია ამონიუმის პერსულფატი, აზოტმჟავა და წყალი. მიღებული პროდუქტებია ამონიუმის ნიტრატი, გოგირდმჟავა და ოზონი.
Lasioglossum impunctatum
Lasioglossum impunctatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1999 წელს.
სქოლიო
impunctatum
ოზონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:აირები
პეტრივკა (ბერისლავის რაიონი)
პეტრივკა (Петрівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 109 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
მოლეტაის რაიონი
მოლეტის რაიონი (Molėtų rajonas) — რაიონი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, უტენის მაზრაში.
დასახლებული პუნქტები
რაიონშია:
მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
თვითმმართველობა
კატეგორია:ლიეტუვის რაიონები
ორბელი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 705 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვედა კონდიდი
ქვედა კონდიდი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, გვარას თემში (სოფლები: გვარა, ქვედა კონდიდი). მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთით, მდინარე კინტრიშის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 80 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 320 კაცი.
არხილოსკალო
არხილოსკალო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. არხილოსკალო არის ადგილობრივი მნიშვნელობის კლიმატური კურორტი.
ისტორია
1889 წელს მეფის მთავრობამ გადაწყვიტა შირაქში გადმოესახლებინა რუსები. განზრახვამ ქართველ მთიელთა დიდი გულისწყრომა გამოიწვია. საპასუხოდ მათ ყოველგვარი ნებართვის გარეშე დაიწყეს შირაქში ჩამოსახლება და დამკვიდრება. ამ გაბედული გადაწყვეტილების ინიციატორი და ორგანიზატორი იყო ვაჟა-ფშაველა, რომლის ძალისხმევითაც აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის მოსახლეობა ჯერ კიდევ 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდე სამუდამოდ დასახლდა შირაქში. შეიქმნა სოფლები: ზემო ქედი, ქვემო ქედი და არხილოსკალო.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 980 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქოლოგიური ძეგლი :
სქოლიო
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Turris undatiruga
Turris undatiruga — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მაბიტაკი
მაბიტაკი (ოფიციალურად მაბიტაკის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Mabitac) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 275 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
სვეტოგორსკი
სვეტოგორსკი (Светогорск) — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში. სვეტოგორსკის საქალაქო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს ვიბორგის რაიონში, მდინარე ვუოქსის ნაპირას, კარელიის ყელის ჩრდილოეთ ნაწილში, სანქტ-პეტერბურგიდან 210 კილომეტრში. თავისი გეოგრაფიული მდებარეობით სვეტოგორსკი ლენინგრადის ოლქის ყველა ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქია, სვეტოგორსკიდან 7 კილომეტრის დაშორებით, ფინეთის საზღვართან მდებარეობს ქალაქი იმატრა, რომელიც სვეტოგორსკთან ყველაზე ახლოს მდებარე ქალაქია.
ქალაქში მოედინება ორი მდინარე: უნტერსნიკა და ჭუჭყიანი ნაკადულები, პირველს სახელი უწოდეს ფინელებმა, ხოლო მეორე მდინარე ადრე უსახელო იყო. ადგილობრივი მოსახლეობა მდინარე უნტერსნიკაზე თევზაობით იყო დაკავებული, მათ ასევე ჰქონდათ საგუბარი გაკეთებული, რომელშიც ბანაობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
Lasioglossum impurum
Lasioglossum impurum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1872 წელს.
სქოლიო
impurum
დაფნია
დაფნია, წყლის რწყილი (Daphnia) — მტკნარი წყლის უხერხემლო ცხოველების გვარი დატოტვილულვაშიანების რიგისა. მისი სხეულის ზომა 1-3 მმ აღწევს, მოთავსებულია გამჭვირვალე ნიჟარაში, აქვს დატოტვილი ანტენები, რომლებიც ლოკომოტორულ ორგანოდაა გარდაქმნილი. ცალსქესიანი ცხოველებია. დედალი დებს 1-2 სქელგარსიან კვერცხს, რომელიც იზამთრებს. ცნობილია დაფნიას 26 სახეობა. საქართველოში თითქმის ყველგან ფართოდაა გავრცელებული დაფნიას გვარის რამდენიმე სახეობა. დაფნია თევზების ლიფსიტების საკვები და ზოგი ჭიის შუამავალი მასპინძელია.
ლაგოა-დი-პედრასი
ლაგოა-დი-პედრასი (Lagoa de Pedras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აგრესტი-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 989 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.24 კმ²-ზე. ფართობი 117 971 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
დაფნა
დაფნა — მცენარეთა გვარი დაფნისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ხეშეშფოთლოვანი ორსახლიანი ხეები ან ბუჩქებია. აქვს ქოლგისებრ ყვავილედად შეკრებილი მომწვანო-ყვითელი ყვავილები, მოლურჯო-შავი კურკიანი ნაყოფი.
შეიცავს 2 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში: ''1. კეთილშობილი (ჩვეულებრივი) დაფნა'' (Laurus nobilis) ტანდაბალი, 2-12 (ზოგჯერ 20 მ-მდე სიმაღლის ხე ან ბუჩქია. ველურად იზრდება (ან გაველურებულია) კოლხეთსა და სამხრეთ ყირიმში, ზღვის დონიდან მ-მდე სიმაღლეზე, სუბტროპიკული ტენიანი და მშრალი ჰავის პირობებში, ჩვეულებრივ კირქვიან ნიადაგზე. ზოგჯერ ქმნის წმინდა კორომს. კულტივირებულია სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში,  საქართველოში (ძირითადად კოლხეთში, სადაც გაშენებულია დაფნის პლანტაციები) და სამხრეთ ყირიმში.
გვალვაგამძლეა. კარგად ხარობს ნეშომპალაკარბონატულ დაწრეტილ ნიადაგზე და ვერ იტანს მის დამლაშებას. სინათლის მოყვარულია, თუმცა სუსტი დაჩრდილვა არ ვნებს. უძლებს - 16-17°-მდე ყინვას. მრავლდება თესლით, კალმით (სათბურში) და გადაწვენით (ზაფხულში). ითესება შემოდგომით ან ადრე გაზაფხულზე. აღმოცენების პერიოდი გრძელდება 46-81 დღე. ყვავილობს აპრილში, ნაყოფი ოქტომბერ-ნოემბერში მწიფდება. უხვად იკეთებს ძირკვიდან ამონაყარს, ფოთოლს ორ წელიწადში ერთხელ აგროვებენ. 1 ჰა-დან იძლევა საშუალოდ 1-1,2 ტ მოსავალს.
ხმარობენ სუნელ-სანელებლად საკონდიტრო და საკონსერვო მრეწველობასა და კულინარიაში. მისი ნაყოფის ზეთი სამკურნალოა. მერქანი გამძლე და დრეკადია (აკეთებენ ძვირფას ავეჯს, სხვადასხვა წვრილმან ნივთებს). დაფნა დეკორატიულია, კარგად იტანს კრეჭას. იყენებენ ცოცხალ ღობედ და ბორდიურად.
დაფნის გვირგვინი და ტოტი ძველთაგანვე დიდებისა და გამარჯვების სიმბოლოდ ითვლებოდა; 2. აზორის (ანუ კანარის) დაფნა (Laurus azorica, Laurus canariensis) გავრცელებულია მადეირის, კანარისა და აზორის კუნძულებზე, სადაც დაფნისებრთა ოჯახის სხვა სახეობებთან ერთად ქმნის ტენიან სუბტროპიკულ ტყეებს ზღვის დონიდან 700 მ-მდე სიმაღლეზე. მოშენებულია საქართველოს ზოგ ბაღ-პარკშიც. ნაკლებ ყინვაგამძლეა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაფნისებრნი