cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პრომეთე (2012 წლის ფილმი)
ფილმი გამოვიდა 2012 წლის 1 ივნისს, ბრიტანეთში და 2012 წლის 8 ივნისს, ჩრდილოეთ ამერიკაში. იგი აღიარებული იქნა ესთეთიკური დიზაინისა და მსახიობთა თამაშისთვის, განსაკუთრებით — ფასბენდერის მიერ შესრულებული ანდროიდ დევიდის როლი. თუმცა, კრიტიკულად განიხილეს სიუჟეტის ის ელემენტები, რომლებიც აუხსნელი ან ადვილად მისახვედრი იყო. მსოფლიო მასშტაბით ფილმის შემოსავალმა 403 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. გაგრძელება, „უცხო: აღთქმა“, ლონდონში, 2017 წლის 4 მარტს საპრემიერო ჩვენებაზე წარადგინეს. იგი აშშ-ში 2017 წლის 19 მაისს გამოვა.
სიუჟეტი
2089 წელს არქეოლოგები ელიზაბეთ შოუ და ჩარლი ჰოლოუეი შოტლანდიაში გათხრებისას აღმოაჩენენ ვარსკვლავური ცის ატლასს, რომელიც ემთხვევა სხვა, ერთმანეთთან დაუკავშირებელ უძველეს კულტურების წარმოდგენებს. მათი აზრით, რუკაზე დაშიფრულია კაცობრიობის წინამორბედების, „ინჟინრების“ გზავნილი. პიტერ უეილენდი, Weyland Corporation-ის ყოფილი დირექტორი, აფინანსებს ექსპედიციას, რომელიც ხომალდ „პრომეთეთი“ უნდა ჩავიდეს შორეულ მთვარე LV-223-ზე. ხომალდის გუნდი უძრავად, ჩაძინებულ მდგომარეობაში იმყოფება, ანდროიდ დევიდის ზედამხედველობით. 2093 წლის დეკემბერში მათ უერთდება დირექტორი მერედით ვიკერსი, რომელიც ამცნობს, რომ უნდა იპოვონ ინჟინრები და მისი ნებართვის გარეშე არ უნდა ჰქონდეთ მათთან კონტაქტი.
„პრომეთე“ ეშვება უნაყოფო პლანეტაზე მთების გარეშე, დიდ ხელოვნურ სტრუქტურასთან, რომელსაც გუნდი აფეთქებს. შიგნით შესულები, პოულობენ ქვის ცილინდრებს, ადამიანის თავის მონოლითურ ქანდაკებას და, სავარაუდოდ, ინჟინერის, გიგანტური უცხოპლანეტელის თავმოკვეთილ გვამს. შოუ მის თავს პოულობს. გუნდი ეძებს და აღმოაჩენს სხვა გვამებსაც, რაც საბოლოოდ, დაარწმუნებს, რომ სახეობა განადგურებულია. გუნდის წევრები მილბერნი და ფაიფილდი შეშინებულები არიან აღმოჩენების გამო და ხომალდზე დაბრუნებას ცდილობენ, თუმცა პლანეტაზე იკარგებიან. ექსპედიცია დროებით ჩერდება, როდესაც შტორმი აიძულებს „პრომეთეზე“ დაბრუნებას. დევიდს სტრუქტურიდან ფარულად მიაქვს ერთ-ერთი ცილინდრი, ხოლო დანარჩენებიდან ნელ-ნელა გადმოდის შავი სითხე. ხომალდის ლაბორატორიაში აღმოჩნდება, რომ ინჟინერის დნმ ემთხვევა ადამიანებისას. დევიდი იკვლევს ცილინდრს და სითხეს. იგი განგებ მიიღებს სასმელს სითხით და გაუწოდებს მას ჰოლოუეისაც, რომელიც ამბობდა, რომ კითხვებზე პასუხებს ნებისმიერი გზით მოიპოვებდა. მოგვიანებით შოუ და ჰოლოუეი სექსით კავდებიან.
სტრუქტურაში გველის მსგავსი არსება მილბერნს კლავს და ასხამს სითხეს, რომელიც ფაიფილდის ჩაფხუტს ადნობს. ფაიფილდი სახით ეცემა შავ სითხეში. გუნდი ბრუნდება და პოულობს მილბერნის გვამს. დევიდი აღმოაჩენს ოთახს სამართავი პულტებით, რომელშიც ჩაძინებული ინჟინერი ზის, ისევე, როგორც ვარსკვლავების ატლასს, რომელზეც დედამიწაა მონიშნული. ამასობაში ჰოლოუეის მდგომარეობა უარესდება. იგი „პრომეთეზე“ მიჰყავთ, მაგრამ ვიკერსი მის ხომალდზე შეშვებაზე უარს ამბობს და ჩარლის, მისივე თხოვნით, ცეცხლის მფრქვევი იარაღით წვავს. მოგვიანებით სამედიცინო ექსპერტიზა დაადგენს, რომ შოუ, მიუხედავად ფიზიოლოგიურად სტერილურობისა, ფეხმძიმეა. ყველაზე საშინელი შედეგის თავიდან ასაცილებლად, იგი წვება ავტომატურ საოპერაციო მაგიდაზე, რომელსაც მისი სხეულიდან კალმარის მსგავსი არსება ამოჰყავს. შოუ აღმოაჩენს, რომ უეილენდი მთელი ეს დრო „პრომეთეზე“ მძინარე მდგომარეობაში იმალებოდა. იგი განუმარტავს ელიზაბეთს, რომ აპირებს, სთხოვოს ინჟინრებს, თავიდან ააცილონ ასაკის გამო სიკვდილი. სანამ უეილენდი სტრუქტურაში შესვლას აპირებს, ვიკერსი მას „მამას“ უწოდებს.
საზარელი, მუტირებული ფაიფილდი „პრომეთეზე“ ბრუნდება და, სანამ მას გაანადგურებენ, გუნდის რამდენიმე წევრს კლავს. „პრომეთეს“ კაპიტანი ჯანეკი თვლის, რომ სტრუქტურა ერთ დროს იყო ინჟინერის საბრძოლო მოწყობილობა, რომელმაც დაკარგა ბნელი სითხის, ბიოლოგიური იარაღის მართვის საშუალება. მისივე აღმოჩენით, ეს სტრუქტურა ამავე დროს კოსმოსური ხომალდია. უეილენდი და გუნდი შედიან სტრუქტურაში, შოუს თანხლებით. დევიდი აღვიძებს ინჟინერს და ესაუბრება, ცდილობს რა, განუმარტოს, თუ რა სურს უეილენდს. ინჟინერი პასუხად მას თავს კვეთს, კლავს უეილენდს და მის გუნდს, შემდეგ კი ხომალდს აამოქმედებს. შოუ გარბის და ამცნობს ჯანეკს, რომ ინჟინერს სურს სითხის დედამიწაზე დაღვრა, ამიტომ ხომალდი უნდა შეაჩერონ. ჯანეკი და გუნდის დარჩენილი წევრები თავს გასწირავენ და „პრომეთე“ ინჟინერის ხომალდს ეჯახება. ვიკერსი გადარჩება, თუმცა მასზე ეცემა და კლავს ინჟინერის ხომალდი. შოუ აღმოაჩენს, რომ მისი უცხოპლანეტელი ნაშიერი ცოცხალია და უკვე გიგანტური ზომის არის. დევიდის კვლავ მოქმედი თავი აფრთხილებს, რომ მას ინჟინერი მისდევს. ინჟინერი აღწევს მათ კიდობანში და თავს ესხმის შოუს, რომელიც მასზე თავის ნაშიერს მიუშვებს. უკანასკნელი ინჟინერში კვერცსადებს უშვებს და იმორჩილებს. შოუ პოულობს დევიდის ნარჩენებს და, მისი დახმარებით, აამოქმედებს კიდევ ერთ ხომალდს. რათა დაადგინოს, რისთვის სჭირდებოდათ კაცობრიობის განადგურება, იგი ანდროიდთან ერთად ინჟინერების სამყაროსკენ მიემართება.
დასასრულს, ინჟინერის გულმკერდიდან ჩნდება უცხო.
მაჰანანდა
მაჰანანდა (ნეპალ. महानदी, महानन्दा नदी, মহানন্দা নদী) — ტრანსსასაზღვრო მდინარე ინდოეთის დასავლეთ ბენგალისა და ბიჰარის შტატებისა და ბანგლადეშის ტერიტორიაზე. მარჯვენა შენაკადი მეჩი აყალიბებს საზღვარს ნეპალსა და ინდოეთს შორის.
სათავეს იღებს ჰიმალაის მთებში, მაჰალდირამის ბორცვზე, ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე.
ერწყმის მდინარე განგს, ბანგლადეშში, ნავაბგანჯის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები კატეგორია:ბანგლადეშის მდინარეები
დონის ჯარის ოლქი
1786 წლიდან ოფიციალურად იწოდებოდა „დონის ჯარის მიწად“ (Земля войска Донского), ხოლო 1870-1918 წლებში — „დონის ჯარის ოლქი“ (Область Войска Донского). 1918-1920 წლებში — „დონის ყოვლად-დიადი ჯარი“ (Всевеликое войско Донское).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოლქები
სოლომონ II
სოლომონ II (გამეფებადმე დავითი) (დ. 1772 — გ. 7 თებერვალი, 1815, ტრაპიზონი) – იმერეთის უკანასკნელი მეფე 1789-1810 წლებში, რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ იმერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის სულისჩამდგმელი, სოლომონ I-ის ძმის, არჩილის ძე და ერეკლე II–ის შვილიშვილი, უკანასკნელი ქართული პოლიტიკური ერთეულის მეფე.
დავით არჩილის ძე იზრდებოდა ბაბუის, ერეკლე II-ის, კარზე. უმემკვიდრო სოლომონ I-ის ანდერძის საწინააღმდეგოდ, იმერეთის მსხვილი ფეოდალების ძალისხმევით მეფე დავით გიორგის ძე (დავით II) გახდა, რომელმაც რუსეთში ელჩები გააგზავნა და რუსეთის იმპერატორს ქვეშევრდომობა სთხოვა, რასაც ფეოდალთა დიდი ნაწილის უკმაყოფილო მოყვა. უკმაყოფილო თავადებისა და ერეკლე II-ს დახმარებით, 1789 წლის 11 ივლისს, მათხოჯის ბრძოლაში, დავით არჩილის ძემ გაიმარჯვა და სოლომონ II-ის სახელით გამეფდა. თავდაპირველი გამარჯვების მიუხედავად, დავით გიორგის ძემ ტახტისთვის ბრძოლა გააგრძელა და ოსმალთა და ლეკთა რაზმების დახმარებით მოახერხა იმერეთის დაპყრობა, თუმცა ლომსიანთ ხევის ბრძოლაში დამარცხდა და იმერეთი სოლომონ II–ემ დაიბრუნა.
მმართველობის ადრეულ წლებში სოლომონ II ერეკლე II–სა სოლომონ I–ის პოლიტიკური კურსის გაგრძელებას ცდილობდა, რაც საქართველოს გაერთიანების მცდელობაში გამოიხატებოდა. ამ პერიოდის მთავარი ეპიზოდები იყო მისი ბრძოლა ოდიშის ურჩ მთავართან, რომელმაც 1803 წლის დეკემბერში რუსეთის მფარველობა მიიღო და დაიწყო რუსეთის გეგმის განხორციელება, რომელიც ჯერ იმერეთის სამეფოს დაშლას, ხოლო შემდეგ დასუსტებული სამეფოს გაუქმებას მოიცავდა.
ამ პერიოდის სოლომონ II-ის საგარეო პოლიტიკა ხასიათდებოდა რუსეთისა და ოსმალეთის იმპერიის დაბალანსების მცდელობით, თუმცა მეფის ორმაგი თამაში რუსეთმა შეიტყო. 1804 წელს რუსები იმერეთში შეიჭრნენ და ხალხს ძალით აფიცებდნენ რუსეთის იმპერატორის, ალექსანდრე I–ის, ერთგულებაზე. სოლომონი იძულებული გახდა 25 აპრილს ელაზნაურში (ახლანდელ სოფ. ვახანის ახლოს, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი) დაიდო ე. წ. ელაზნაურის შეთანხმება, რომლის ძალითაც იმერეთი რუსეთის ქვეშევრდომად ცხადდებოდა, თუმცა პოლიტიკურ არსებობას ინარჩუნებდა და მეფობა ხელშეუხებელი იყო. ამ ხელშეკრულებით რუსეთის ახალი ტაქტიკა გამოიკვეთა: ადგილობრივ ხელისუფლებას თითქოს არ აუქმებდნენ, მაგრამ მეფეს ფაქტობრივად უუფლებოდ ტოვებდნენ. თავად სოლომონს ელაზნაური დროის მოგების საშუალებად მიაჩნდა.
1806-1812 რუსეთ-თურქეთის ომის დროს სოლომონ II-ეს ორივე იმპერიის დასუსტების იმედი ჰქონდა, მაგრამ 1809 წელს მეფეს მოსთხოვეს პეტერბურგში „დეპუტაციის“ წევრად ჩასვლა, რასაც ელაზნაურის შეთანხმებით იყო გათვალისწინებული. სოლომონი არ დაემორჩილა ბრძანებას და სანაცვლოდ ქუთაისიდან ჯარის გაყვანასა და ხელშეკრულებითვე გათვალისწინებული მუხლების შესრულებას მოითხოვდა. ამის პასუხად რუსებმა ახალი გეგმა აამოქმედეს, რომლის მიხედვითაც სოლომონის წინააღმდეგ უნდა აემხედრებინათ გურია, რაჭა, აგრეთვე ზემო იმერეთის თავადები ზურაბ წერეთელი და წულუკიძეები.
1810 წლის 28 მარტს სოლომონი რუსეთთან მოსალაპარაკებლად ვარიანში ჩავიდა. მოლაპარაკებების ნაცვლად რუსეთმა მეფე დაატყვევა და პეტერბურგში გადაყვანას უპირებდა. 11 მაისს მეფემ ტყვეობას თავი დააღწია და 25 კაციან ჯგუფთან ერთად ახალციხეში გადავიდა, სადაც იმერეთის რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყებისთვის მზადება დაიწყო. აჯანყება წარმატებულად დაიწყო, თუმცა ჯერ ჩხერის ციხესთან (ხარაგაული), შემდეგ სოფელ ცხრაწყაროსა და მდინარე ჭიშურასთან მარცხის შემდეგ მეფე ხანისწყლის ხეობაში გამაგრდა. სექტემბრის მიწურულს სოლომონი იძულებული გახდა ახალციხეში გადასულიყო. რუსეთმა იმერეთის სამეფო გააუქმა და რუსული მმართველობა შემოიღო, ხოლო მარიამ დედოფალი და მეფის და – მარიამი – ვორონეჟში გადაასახლეს.
1815 წლის 7 თებერვალს, იგი გარდაიცვალა, დაკრძალეს ტრაპიზონში, წმ. გიორგის სახელობის ბერძნული ეკლესიის გალავანში. 1990 წლის შემოდგომაზე სოლომონ II-ის ნეშტი საქართველოში გადმოასვენეს და გელათის მეფეთა საძვალეში დაკრძალეს. საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად, როგორც სამშობლოსათვის თავდადებული. ხსენების დღე – ძვ. სტ. 7 თებერვალი, ახ. სტ. 20 თებერვალი.
ადრეული წლები და გამეფება
იზრდებოდა პაპის, ერეკლე II-ის კარზე. უმემკვიდრო სოლომონ I-მა სიცოცხლეშივე ტახტი ძმისწულს, დავით არჩილის ძეს, უანდერძა, მაგრამ იმერეთის გავლენიანმა ფეოდალებმა, სოლომონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ, 1784 წელს, მცირეწლოვანი დავითის ნაცვლად ტახტზე დავით გიორგის ძე (დავით II) დასვეს. იმავე წელს დავით II-მ რუსეთში ელჩები გაგზავნა და იმპერატორს ქვეშევრდომობა სთხოვა. ამით უკმაყოფილო თავადები – პაპუნა წერეთელი, ბერი წულუკიძე და სხვები, დავით არჩილის ძეს დაუკავშირდნენ და მისი გამეფება მოინდომეს. 1788-იდან, მათ ოდიშის ახალი მთავარი გრიგოლ დადიანიც შეუერთდა და დავით არჩილის ძე თავის დაზე, მარიამზე დააქორწინა. უკმაყოფილო თავადების და ერეკლე II-ს დახმარებით, მათხოჯის ბრძოლაში (11 ივლისი, 1789) დავით არჩილის ძემ გაიმარჯვა და სოლომონ II-ის სახელით გამეფდა (სოლომონ I-ის პატივისაცემად). ამ დროისთვის იგი 17 წლისა იყო.
ბრძოლა სამეფო ხელისუფლების შენარჩუნებისთვის
სოლომონ II-ის პოზიცია მტკიცე არ იყო. დამარცხებული დავით II, რომელმაც თავი დროებით ახალციხის საფაშოს შეაფარა, ტახტისათვის ბრძოლას განაგრძობდა. 1790 წელს მან, ოსმალთა და ლეკთა რაზმების დახმარებით, ძალზე მცირე ხნით, იმერეთი დაიპყრო. 1790 წლის დამლევს, ერეკლე II–მ სოლომონს, რომელიც პაპუნა და ზურაბ წერეთლებთან იყო შეკედლებული, თავისი შვილიშვილი – იოანე მიაშველა. ბრძოლა ლომსიანთ ხევში მოხდა, სადაც ერეკლეს ზარბაზნებით გაძლიერებულმა 500 კაციანმა რაზმმა 10 000 კაციანი მოწინააღმდეგე დაამარცხა. სოლომონ II–მ იმერეთი დაიბრუნა.
პოლიტიკური კურსი, საქართველოს გაერთიანების მცდელობა
სოლომონ II, სიძნელეების მიუხედავად, ერეკლე II–სა სოლომონ I–ის პოლიტიკური კურსის გაგრძელებას ცდილობდა, რაც საქართველოს გაერთიანების მცდელობაში გამოიხატებოდა. 1790 წლის ივნისში, სოლომონ ლიონიძის თაოსნობით, გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც სოლომონ II, გრიგოლ დადიანი და სიმონ გურიელი ქართლ-კახეთის სამეფოსთან სამხედრო კავშირს ამყარებდნენ საერთო მტრის წინააღმდეგ, აღიარებდნენ ერეკლეს მფარველობას და მასვე ანდობდნენ რუსეთთან ურთიერთობას. ხელშეკრულების ერთ-ერთ მუხლში ნათქვამი იყო: “შევრაცხო ყოველი მტერი თქუჱნი მტერად ჩემდა და ყოვლისა სამეფოსა ჩემისა და ვიყო მტერი მტერისა თქუჱნისა და მოყვარე მოყვრისა”. ამ შეთანხმებას, სხვებთან ერთად, ხელს აწერდნენ ქართლ-კახეთის დედოფალი დარეჯანი და იმერეთის დედოფალი მარიამი. 1793 წელს ხელშეკრულების მონაწილენი საერთო მფარველობას სთხოვდნენ რუსეთის იმპერატორს. მაგრამ 1792 წლის 9 იანვრის ზავით, რომელიც რუსეთ-ოსმალეთს შორის დაიდო (იასის საზავო ხელშეკრულება), ძირითადად, კვლავ დამტკიცდა ოსმალეთის უპირატესი უფლებები დასავლეთ საქართველოზე. რუსეთის დახმარების იმედი არც ამჯერად გამართლდა.
ბრძოლა ოდიშის ურჩი მთავრის, გრიგოლ დადიანის წინააღმდეგ
სამეფო ხელისუფლების გასაძლიერებლად მეფე ცდილობდა დაეთრგუნა ურჩ მთავართა და თავად-აზნაურთა თავგასულობა. 1792 წელს მან მოახერხა ოდიშის მთავრის, გრიგოლ დადიანის გადაყენება (რომელიც მისი მთავარი მოწინააღმდეგე იყო) და მთავრად თავისი ერთგული მანუჩარი დასვა. მანუჩარმა ტყვებით მოვაჭრეთა წინააღმდეგ ბრძოლის პირობა დადო (1795). 1798 წელს გრიგოლი კვლავ გადადიანდა, მანუჩარმა კი სალიპარტიანო მიიღო. 1802 წელს სოლომონი მანუჩართან ერთად ლეჩხუმში შეიჭრა. იმავე წელს ჭყვიშის ციხე აიღო, სალხინოსთან დადიანი დაამარცხა და მთავრად მცირე ხნით დადიანების უმცროსი ძმა ტარიელი (ოტია) გამოაცხადა. შეშფოთებულმა გრიგოლმა რუსეთს დახმარება სთხოვა. ამ უკანასკნელმა ისარგებლა იმერეთში შექმნილი მდგომარეობით და 1803 წლის დეკემბერში სამეგრელომ რუსეთის მფარველობა მიიღო. ამით განხორციელდა რუსეთის გეგმა, რომლის მიხედვითაც პატივმოყვარე დადიანი იმერეთის სამეფოს გაუქმებისათვის ბრძოლაში უნდა გამოეყენებინათ. 1804 წელს გრიგოლი გარდაიცვალა და მთავრის ტახტი მისმა ძემ, ლევან V-მ (1804-1840) დაიკავა.
ელაზნაურის შეთანხმება, რუსეთის ქვეშევრდომობა
1803 წელს სოლომონ II-მ ლიონიძის ელჩობით რუსეთს კვლავ სთხოვა მფარველობა, თუმცა, ამის პარალელურად, ოსმალეთშიც გააგზავნა ელჩობა, რომლის მეშვეობითაც რუსეთის მძლავრობისაგან დახმარებას ითხოვდა. მეფის ეს ორმაგი თამაში რუსეთმა შეიტყო, მისთვის ცნობილი გახდა ისიც, რომ სოლომონი მზად იყო ბაბა-ხანთან (აღა მაჰმად ხანის ძმისშვილი) ერთად გამოსულიყო რუსეთის წინააღმდეგ. მაშინ პავლე ციციანოვმა იმერეთის დაპყრობის დავალება მიიღო. 1804 წელს რუსები იმერეთში შეიჭრნენ და ხალხს ძალით აფიცებდნენ რუსეთის იმპერატორის, ალექსანდრე I–ს ერთგულებაზე. სოლომონი იძულებული გახდა რუსეთის მიერ შემოთავაზებული პირობები მიეღო. იმავე წლის 25 აპრილს ელაზნაურში (ახლანდელ სოფ. ვახანის ახლოს, ხარაგაულის რაიონში) დაიდო ე. წ. ელაზნაურის შეთანხმება, რომლის ძალითაც იმერეთი რუსეთის ქვეშევრდომად ცხადდებოდა, თუმცა პოლიტიკურ არსებობას ინარჩუნებდა და მეფობა ხელშეუხებელი იყო. გურიის სამთავრო იმერეთის გამგებლობაში რჩებოდა. ამავე ხელშეკრულებით, რუსეთი იმერეთში ჯარის ნაწილებს აყენებდა და იმერეთის დაცვას კისრულობდა. სიტყვიერი შეთანხმებით ციციანოვი მეფეს ლეჩხუმს შეჰპირდა, თუმცა ამ სადავო ტერიტორიაზე მოსალაპარაკებლად სოლომონი და გრიგოლ დადიანი საჭილაოში შეახვედრეს ერთმანეთს, სადაც ორივემ ერთად დაიფიცა რუსეთის ერთგულებაზე. ამ ხელშეკრულებით რუსეთის ახალი ტაქტიკა გამოიკვეთა: ადგილობრივ ხელისუფლებას თითქოს არ აუქმებდნენ, მაგრამ მეფეს ფაქტობრივად უუფლებოდ ტოვებდნენ. თავად სოლომონს ელაზნაური დროის მოგების საშუალებად მიაჩნდა.
რუსეთ–თურქეთის ომი და იმერეთის ოკუპაცია
იმერეთის მეფე დიდ იმედებს ამყარებდა 1806 წელს დაწყებულ რუსეთ-თურქეთის ომზე, რადგან ამ ქვეყნების დასუსტება მისი სამეფოს გაძლიერებას შეუწყობდა ხელს. ომის მსვლელობისას, 1809 წლის ოქტომბერში, ტრაპიზონის სერასკირის, შერიფ-ფაშას სარდლობით ოსმალები გრიგოლეთსა და მალთაყვას შორის დაბანაკდნენ. 2 ნოემბერს მამია გურიელმა მათ ზურგიდან შემოუტია, რის შემდეგაც რუსეთს გზა გაუხსნა ფოთისაკენ: მამია ამ სამსახურისათვის რუსეთმა იმერეთის მეფისაგან დამოუკიდებლად სცნო.
იმავე, 1809 წელს მეფემ რუსეთის მოხელე ტორმასოვისაგან ბრძანება მიიღო პეტერბურგში “დეპუტაციის” გაგზავნის შესახებ, რაც 1804 წლის შეთანხმებით იყო გათვალისწინებული. სოლომონი არ დაემორჩილა ბრძანებას და სანაცვლოდ ქუთაისიდან ჯარის გაყვანას, ხელშეკრულებითვე გათვალისწინებული მხოლოდ 120 კაცის დატოვებას, ლეჩხუმს, და ციციანოვის სხვა დაპირებების შესრულებას მოითხოვდა. ამის პასუხად რუსებმა ახალი გეგმა აამოქმედეს, რომლის მიხედვითაც სოლომონის წინააღმდეგ უნდა აემხედრებინათ გურია, რაჭა, აგრეთვე ზურაბ წერეთელი და წულუკიძეები.
1810 წლის 20 თებერვალს რუსთა ჯარი იმერეთისკენ დაიძრა. ვარციხეში გამაგრებული სოლომონის მომხრეები შედრკნენ და უკან დაიხიეს, 4-5 ათასი კაციდან სოლომონს ათასი მებრძოლიღა შემორჩა. მოსახლეობას რუსები კვლავ ძალით აფიცებდნენ რუსეთ სახელმწიფოს ერთგულებაზე.
დატყვევება და პირველი ლტოლვილობა
1810 წლის 9 მარტს გენერალ–მაიორ სიმონოვიჩისადმი გაგზავნილ წერილში სოლომონ მეფე თანხმობას აცხადებდა გადადგომაზე, თუ საცხოვრებლად იმერეთში დატოვებდნენ. 28 მარტს იგი ვარიანში ტორმასოვს შეხვდა მოსალაპარაკებლად, მაგრამ დაატყვევეს და თბილისში, ერთ-ერთ ბინაში გამოკეტეს. აქედან კი პეტერბურგში უპირებდნენ გადაგზავნას. 11 მაისს სოლომონის საწოლში მისი მსახური ჩაწვა, თავის ტანსაცმელი მეფეს დაუთმო, რისთვისაც შემდგომში მსახური სასტიკად დასაჯეს. ერთგული მსახურის ტანსაცმელში გადაცმულმა მეფემ ტყვეობას თავი დააღწია. იქვე დატოვა წმინდა ალექსანდრე ნეველის ორდენი (Орден Святого Александра Невского), რომელიც რუსეთისაგან 1804 წელს მიიღო. გაპარვისას მას თან ახლდნენ ქაიხოსრო, როსტომ და სიმონ წერეთლები, გრიგოლ და დავით ერისთავები, ბერი ლორთქიფანიძე, აზნაური გაბაშვილი და სხვები – სულ 25 კაცამდე. გზად მოთარეშე ლეკების 300 კაციანი რაზმი შეეფეთათ და ლტოლვილების დატყვევება დააპირეს, მაგრამ, რომ გაიგეს სოლომონი იყო, თავად გააცილეს ახალციხემდე.
რუსთაგან ლტოლვილი მეფე ახალციხეში გადავიდა, სადაც მას სოლომონ ლიონიძე და მალხაზ ანდრონიკაშვილი ელოდნენ.
ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის და სამეფოს გაუქმება
აქედან დაიწყო აჯანყების მზადება 1804 წლის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესრულების მოთხოვნით. 1810 წლის 17 მაისის წერილში ზემო იმერლებისადმი სოლომონი აჯანყებისაკენ მოუწოდებს მათ და წერს: „ამაზედაც გული დაიჯერეთ, იმერეთის გულისთვის ჩემი სიცოცხლე უნდა დავასრულო“. ამ აჯანყებაში სოლომონს მხარს უჭერდნენ მანუჩარ და ტარიელ დადიანები, ლეჩხუმის მთავარი ბერი გელოვანი და სხვა თავადები. მეფეს ხუთი ათასი კაცი აგიაშვილის სარდლობით ქუთაისის ალყაზე ჰყავდა, სამი ათასი ხარაგაულის ციხის მიდამოებში დააყენა რუსეთის ჯარისათვის გზის გადასაკეტად. ქართლის მიმართულებით, კორტოხის გზაზე ათას ხუთასი კაცი დააბანაკა მალხაზ ანდრონიკაშვილისა და როსტომ წერეთლის მეთაურობით, ორი ათასი კაცი კი მაღლაკთან იდგა, რათა გურია-ოდიშის ჯარი არ გაეშვათ ქუთაისისაკენ. რუსეთის სამსახურში მყოფი მეფის სახლთუხუცესი, ზურაბ წერეთელი 1810 წლით დათარიღებულ წერილში შეშფოთებული წერს თავის შვილს, გრიგოლს – მთელი იმერეთი გაერთიანებულია ჩვენს წინააღმდეგ საბრძოლველადო.
ამ გაერთიანებული ჯარის წინააღმდეგ რუსეთმა თბილისიდან 3200 ჯარისკაცი გაგზავნა და ეს არმია ორ ნაწილად გაყო. 22 ივნისს სოფ. საქარასთან პირველი შეტაკება მოხდა აჯანყებულებსა და რუსებს შორის. სოფ. კორტოხთან ანდრონიკაშვილისა და როსტომ წერეთლის მოლაშქრეებმა შეაჩერეს რუსთა ჯარების ნაწილები, 29 ივლისს კი ალყა შემოარტყეს ქუთაისის ციხეში მდგომ სიმონოვიჩს. პასუხად რუსეთმა თბილისიდან ახალი ჯარი გაგზავნა გენერალ-ლეიტენანტ როზენის (Иван Карлович Розен) მეთაურობით (1810). ამ დროიდან დაიწყო აჯანყების დაღმასვლა. როზენმა ჩხერის ციხესთან იმერეთის 5000-კაციანი ჯარი დაამარცხა. ამის შემდეგ ბრძოლები სოფელ ცხრაწყაროსთან და მდინარე ჭიშურასთან გაიმართა. სადაც სოლომონის ჯარი კვლავ დამარცხდა. სოფ. მაღლაკთან გიორგი წულუკიძისა და ზურაბ წერეთლის ჯარის ნაწილებმა, ლევან დადიანთან შეთანხმებით, რუსები უბრძოლველად გაატარეს და ქუთაისისაკენ გზა გაუხსნეს. როზენს ქუთაისში დადიანი, გურიელი და თავადთა ერთი ნაწილი ეახლა. დამარცხებისათვის განწირული მეფე ერთხანს ხანისწყლის ხეობაში გამაგრდა, მაგრამ სექტემბრის მიწურულს იძულებული გახდა ახალციხეში გადასულიყო. რუსებმა იმერეთის სამეფო გააუქმეს და რუსული მმართველობა შემოიღეს. ტორმასოვის ბრძანებით, მარიამ დედოფალი (გ. 1841 წ. პეტერბურგში) და მეფის და – მარიამი ვორონეჟში გადაასახლეს.
საბოლოო ლტოლვილობა და გარდაცვალება
მინიატიურა|სოლომონის აკლდამა ტრაპიზონში ახალციხეში გადახვეწილი სოლომონი არ წყვეტს ბრძოლას ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის. 1811 წლის 6 იანვრით დათარიღებულ წერილში იგი დახმარებას სთხოვს ნაპოლეონს. მაგრამ ეს წერილი უპასუხოდ რჩება. ამის შემდეგ მეფე ოსმალეთში გადადის, ჯერ ერზრუმში, შემდეგ კი – ტრაპიზონში, სადაც პატივით მიიღო იქაურმა ფაშამ, წარმოშობით ქართველმა თავადმა. იქიდან სოლომონი ოსმალეთის, ირანისა და საფრანგეთის დახმარებას ეძიებს, მაგრამ სწორედ ამ დროს მისთვის არასასიკეთოდ ვითარდება პოლიტიკური მოვლენები: 1812 წლის რუსეთ-თურქეთის ზავის (ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულება) პირობებში არაფერია ნათქვამი იმერეთის მეფის უფლებების აღდგენაზე, 1813 წლის რუსეთ-ირანის ზავით (გულისტანის საზავო ხელშეკრულება) კი მთელი საქართველო რუსეთის გავლენის სფეროდ გამოცხადდა. ამგვარად, სოლომონის ძალისხმევამ ნაყოფი ვერ გამოიღო და მალე, 1815 წლის 7 თებერვალს, იგი გარდაიცვალა, დაკრძალეს ტრაპიზონში, წმ. გიორგის სახელობის ბერძნული ეკლესიის გალავანში. მეფის საფლავის ქვაზე ასეთი წარწერა ყოფილა ამოკვეთილი: “''განმეძარცვა მე პირველქმნილი სიკეთე და მშვენიერება და მდებარე ვერ შიშველ და კდემული საფლავსა ამას შინა, ტომისაგან დავითისა, შთამოსრული ბაგრატიონი, ძე არჩილისა, სრულიად იმერთა მეფე სოლომონ, რომლისათვისაც ვითხოვ შენდობას. თებერვლის 7, ქორონიკონსა ქრისტეს აქეთ ჩყიე''”.
1990 წლის შემოდგომაზე, სოლომონ II-ის ნეშტი საქართველოში გადმოასვენეს და გელათის მეფეთა საძვალეში დაკრძალეს.
სოლომონ II–ს დამოკიდებულება ეკლესიასთან
სოლომონ II-ის სულიერი მოძღვარი იყო წმიდა ილარიონ ქართველი–ახალი (ერობაში იესე ყანჩაველი, შემდგომში ათონის მთის მოღვაწე). მათმა სულერმა კავშირმა და ერთნაირმა სახელმწიფოებრივმა მსოფლმხედველობამ განაპირობა სამეფოში ბევრი სასიკეთო ცვლილება. სარწმუნოებრივი და სახელმწფოებრივი აზროვნების განვითარებისა და განმტკიცების მიზნით მეფემ გააძლიერა ეკლესია და დააწინაურა ღირსეული ადამიანები. მეფე სოლომონ II საკუთარი მამულებით აჯილდოვებდა ქვეყნის ერთგულ თავადებს, დაუმტკიცა იერუსალიმის ეკლესიას იმერეთში მამულები და გადასახადები, განუახლა გუჯარი ბიჭვინთის ეკლესიას.
შემორჩენილია სოლომონ II-ის მიერ ტრაპიზონის ბერძნული ეკლესიისადმი შეწირული ოქროთი მოჭედილი ბერძნული სახარება წარწერით: "შეიწირე, წმიდა გიორგი, აქა მდებარე სრულად იმერთა მეფე, ძე ქართლისა, მეორე სოლომონის მიერ წმ. ესე სახარება", მეორე გვერდზე მოხსენიებულია მეფის მოძღვარი იესე ყანჩაველი.
სარწმუნოებრივი ღვაწლისა და სამშობლოსათვის თავდადების გამო სოლომონ II–ს წმინდანად კანონიზაცია მოხდა 2005 წლის 27 ივლისს საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის წმიდა სინოდის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1772 კატეგორია:გარდაცვლილი 1815 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
ერიკ შუპო-მოტინგი
ჟან-ერიკ მაქსიმ შუპო-მოტინგი (დ. 23 მარტი, 1989) — კამერუნელი ფეხბურთელი, თამაშობს თავდამსხმელის პოზიციაზე, გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ მიუნხენის „ბაიერნსა“ და კამერუნის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:კამერუნელი ფეხბურთელები კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიურნბერგის ფეხბურთელები კატეგორია:მაინცის ფეხბურთელები კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები კატეგორია:სტოკ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
Anochetus fricatus
Anochetus fricatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ზიგანას უღელტეხილი
ზიგანას უღელტეხილი (Zigana Geçidi) — უღელტეხილი თურქეთში. მდებარეობს თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გუმუშჰანეს პროვინციაში, პონტოს მთებზე. სიმაღლე 2032 მ. უღელტეხილზე გადის D885 და E97 გზები, მდებარეობს ქალაქ გუმუშჰანედან 60 კმ-ში და ტრაპიზონიდან 120 კმ-ში. წელიწადში 5 თვის განმავლობაში გადასასვლელი თოვლით არის დაფარული. ზღვის დონიდან 1795 მ.-ზე გაყვანილია ზიგანას გვირაბი, რომლის სიგრძე 1702 მ., სიფართე 11 მ. და მაქსიმალური სიმაღლე 8 მ.-ია. ის ქვეყანაში ყველაზე დიდ გვირაბად ითვლება. გვირაბიდან სამხრეთ-დასავლეთით 3.5 კმ-ში მდებარეობს სოფელი ზიგანა და წარმოადგენს ცნობილ სათხილამურო კურორტს.
სქოლიო
კატეგორია:გგუმუშჰანეს პროვინცია
მემენტო მორი (მუსიკალური ჯგუფი)
„მემენტო მორი“ ( — „გახსოვდეს, რომ სიკვდილი გელის“) — ქართული მძიმე როკ-ჯგუფი. „მემენტო მორი“ მღეროდა ტერენტი გრანელის ლექსებს. ჯგუფს გამოცემული აქვთ ერთი ალბომი — „ექსკურსია ცისკენ“, რომელშიც შედის ტერენტი გრანელის ისეთ ცნობილ ლექსებზე დაწერილი სიმღერები, როგორებიცაა: „მემენტო მორი“, „ექსკურსია ცისკენ“, „გარდაცვალება“, „ცისფერი სინათლე“.
ისტორია
„მემენტო მორი“ დაარსდა 1987 წელს. თავდაპირველად მასში შედიოდნენ მალხაზ კობერიძე (ვოკალი და სოლო-გიტარა), ალეკო ჩერქეზიშვილი (დრამი) და მამუკა გაბრიჭიძე (ბასი). ამ შემადგენლობით ჯგუფმა იარსება 1991 წლამდე. ამ დროის განმავლობაში დაიწერა და ჩაიწერა ჯგუფის სიმღერების დიდი ნაწილი. მოგვიანებით, 90-იანი წლების მიწურულს, ჯგუფი აღორძინდა მალხაზ კობერიძის მეთაურობით: დრამზე პაატა ჯავახიშვილით, ბასზე კი — გია გრიგოლიათი. 1997 წელს გამოიცა ალბომი „ექსკურსია ცისკენ“, რომელიც ძველ ჩანაწერებსაც მოიცავდა. 2000-იან წლებში ჯგუფმა დაუკრა ლადო ბურდულის მიერ ორგანიზებულ რამდენიმე როკ-ფესტივალზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები კატეგორია:1987 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
არკაული (ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი)
არკაული (Аркауыл; Аркаул) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 93 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (73 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ენ-ნუგატ-ელ-ხუმსი
ენ-ნუგატ-ელ-ხუმსი (النقاط الخمس) — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ისტორიულ რეგიონ ტრიპოლიტანიაში. დედაქალაქია ზუვარა.
ჩრდილოეთით, რაიონს გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. დასავლეთით ესაზღვრება ტუნისის მედენინის ვილაიეთს.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
ჩიტა
ჩიტა — ქალაქი რუსეთის ფერერაციაში, იმიერბაიკალეთის (ყოფ. ჩიტის ოლქის) ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეების ჩიტისა და ინგოდის  შესართავთან.
ისტორია
ცნობილია 1653 წლიდან. იყო შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1905 წლის რევოლუციის დროს არსებობდა ჩიტის რესპუბლიკა. 1918-1920 წლებში იყო თეთრი მოძრაობის ხელში. 1920 წლიდან იყო შორებული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1922 წლიდან იმიერბაიკალეთის გუბერნიის, 1937 წლიდან ჩიტის ოლქის დედაქალაქია, ხოლო 2008 წლის 1 მარტიდან იმიერბაიკალეთის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმიერბაიკალეთის მხარის ქალაქები
ყირგიზეთი
ყირგიზეთი (Кыргызстан, Киргизия ან Кыргызстан), ოფიციალურად ყირგიზეთის რესპუბლიკა (Кыргыз Республикасы, Кыргызская Республика) — სუვერენული სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში. მთიან და ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო ყირგიზეთს ესაზღვრებიან: ყაზახეთი ჩრდილოეთიდან, უზბეკეთი დასავლეთიდან, ტაჯიკეთი სამხრეთ-დასავლეთიდან და ჩინეთი აღმოსავლეთიდან. ქვეყნის დედაქალაქია ბიშკეკი.
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყირგიზეთი, ოფიციალურად, უნიტარული, საპარლამენტო რესპუბლიკაა, თუმცა ქვეყნისათვის კვლავ გამოწვევებს წარმოადგენს ეთნიკური კონფლიქტები,  რევოლუციები, ეკონომიკური პრობლემები,  გარდამავალი მთავრობები და პოლიტიკურ პარტიათა კონფლიქტები. ყირგიზეთი დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის, ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის, კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, თურქული საბჭოს, თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრია.
ეთნიკური ყირგიზები ქვეყნის 5,7 მილიონიანი მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ. ასევე, აღსანიშნავია, უზბეკებისა და რუსების მნიშვნელოვანი ეთნიკური უმცირესობები. ოფიციალური, ყირგიზული ენა, მჭიდროდაა დაკავშირებული სხვა თურქულ ენებთან, მიუხედავად ამისა, რუსული ენა ფართოდაა გავრცელებული ქვეყანაში, რაც საუკუნოვანი რუსიფიკატორული პოლიტიკის შედეგს წარმოადგენს. მოსახლეობის უმრავლესობა (64 %) არარადიკალური მუსლიმია. მისი თურქული წარმოშობის გარდა, ყირგიზული კულტურისათვის დამახასიათებელია სპარსული, მონღოლური და რუსული გავლენის ნიშნები.
ეტიმოლოგია
მიჩნეულია, რომ სახელი „ყირგიზ“ მომდინარეობს სიტყვა „ორმოცის“ თურქული შესატყვისისაგან და მიანიშნებს ორმოც თემზე რომლებიც ლეგენდის მიხედვით გმირმა მანამ უიღურთა სახანოს წინააღმდეგ გააერთიანა. სიტყვასიტყვით, ყირგიზ ნიშნავს ჩვენ ვართ ორმოცი.
უახლესი ისტორია
ქვეყნის ტერიტორია 1855 წლიდან რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო. 1924 წელს შეიქმნა ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქი, 1926 წელს - ყირგიზეთის ასსრ. 1936 წელს - შეიქმნა ყირგიზეთის სსრ. დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1991 წელს. 2005 წლის მარტში, საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ განვითარებულმა დრამატულმა მოვლენებმა დაასრულა ასკარ აკაევის 15-წლიანი მმართველობა.
გეოგრაფია
მინი|300პქ|ყირგიზეთის რესპუბლიკა ქვეყანა ცენტრალურ აზიაში. მოსაზღვრე ქვეყნებია - ჩინეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი და ყაზახეთი. ფართობი - 199 951 კვ. კმ. ბუნება - ქვეყნის ტერიტორიის 90 % ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე მაღლა მდებარეობს. უდიდესი ტბა - ისიქ-ქოლი.
ქვეყნის მთელი ტერიტორია მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე ზევით. მისი ნახევარი 1000-დან 3000 მეტრამდე დიაპაზონში. ხოლო მესამედი 3000 მეტრს ზემოთ. მთიანი ქედები შეადგენს ქვეყნის დაახლოებით მეოთხედს. უდიდესი მწვერვალია გამარჯვების პიკი - 7439 მ.
ტერიტორიული მოწყობა
ყირგიზეთი ადმინისტრაციულად იყოფა 7 ოლქად (oblasty) და 2 ქალაქად (shaar), ესენია:
ეთნიკური ჯგუფები
ქვეყნის მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს თურქულენოვანი ხალხი, ყირგიზები წარმოადგენენ, რომლებიც მოსახლეობის საერთო რაოდენობის 72 %-ს შეადგენენ (2013 წლის შეფასება). ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში ცხოვრობენ რუსები (9,0 %), სამხრეთში კი — უზბეკები (14,5 %). პატარა, თუმცა აღსანიშნავ უმცირესობებს წარმოადგენენ დუნგანები (1,9 %), უიღურები (1,1 %), ტაჯიკები (1,1 %), ყაზახები (0,7 %), უკრაინელები (0,5 %) და სხვა უფრო მცირერიცხოვანი ეთნიკური უმცირესობები (1,7 %). ქვეყანაში სულ 80-ზე მეტი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს.
ისტორიულად, ყირგიზები ნახევრად მომთაბარე მწყემსები იყვნენ, რომლებიც ცხოვრობდნენ მრგვალ კარვებში (იურტა) და მწყემსავდნენ ცხვარს, ცხენსა და იაკს. მომთაბარეობის ეს ტრადიცია ახლაც არსებობს, როდესაც მწყემსი ოჯახები ზაფხულობით მაღალმთიან საძოვრებზე მიდიან. ტრადიციულად უძრავად მცხოვრებ უზბეკებსა და ტაჯიკებს ფერღანის ხეობის დაბლობი მიწები აქვთ ათვისებული.
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, ყირგიზეთის ეთნიკურმა შემადგენლობამ აშკარა ცვლილებები განიცადა. თუ 1979 წლისათვის ყირგიზები, პროცენტულად, ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 50 %-ს შეადგენდნენ, 2013 წლისათვის მათმა რაოდენობამ 70 %-ს გადააჭარბა, მაშინ, როცა ევროპული ეთნიკური ჯგუფების (რუსები, უკრაინელები და გერმანელები), ასევე თათრების რაოდენობა 35 %-დან 10 %-მდე შემცირდა. ეთნიკური რუსების რაოდენობა 1970-1989 წლებში 29,2 %-დან 21,5 %-მდე შემცირდა. 1991 წლიდან გერმანელთა უზარმაზარი რიცხვი, რომელთა რაოდენობაც 1989 წელს 101 000-ს შეადგენდა, საცხოვრებლად გერმანიაში გადავიდა. 1990-იან წლებში ქვეყანა 600 000-ზე მეტმა ადამიანმა დატოვა, რომელთაგან ბევრი ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენელი იყო.
ენები
ყირგიზეთი, ყაზახეთთან ერთად, ცენტრალური აზიის იმ ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკას წარმოადგენს, რომელმაც რუსული ოფიციალურ ენად შეინარჩუნა. ის ყირგიზულ ენას 1991 წლის სექტემბერში დაამატეს, რის შემდეგაც ყირგიზეთი ოფიციალურ ორენოვან სახელმწიფოდ იქცა.
ყირგიზული ენა თურქული ენების ყივჩაყურ შტოს წარმოადგენს და მჭიდროდაა დაკავშირებული ყაზახურ, ყარაკალპაკურსა და ნოღაიურ ენებთან. მეოცე საუკუნემდე მის ჩასაწერად არაბული დამწერლობა გამოიყენებოდა. 1928 წელს დაამტკიცეს ლათინური ანბანი, რომელიც 1941 წელს კირილიცამ შეცვალა.
2009 წლის აღწერის მიხედვით, 4,1 მილიონი ადამიანი ლაპარაკობდა ყირგიზულად როგორც მშობლიურ ან მეორე ენაზე, ხოლო 2,5 — რუსულად, როგორც მშობლიურ ან მეორე ენაზე. უზბეკური მეორე ყველაზე გავრცელებული მშობლიური ენაა, რომელსაც რუსული მოჰყვება. რუსული ენა, ამასთანავე, ყველაზე გავრცელებულ მეორე ენას წარმოადგენს, რომელსაც მოჰყვება ყირგიზული, უზბეკური და ინგლისური ენები.
მრავალი ბიზნეს და პოლიტიკური საკითხების შესახებ მოლაპარაკება რუსულად ხორციელდება. ბოლო დრომდე, ყირგიზული რჩებოდა შინ სალაპარაკო ენად და იშვიათად გამოიყენებოდა შეხვედრებზე ან სხვა ღონისძიებებზე, თუმცა, დღესდღეობით, საპარლამენტო შეხვედრათა უმეტესობა ყირგიზულ ენაზე მიმდინარეობს, რომელიც, იმავდროულად, ითარგმნება მათთვის, ვინც ყირგიზულად არ ლაპარაკობს.
სქოლიო
* კატეგორია:აზიის ქვეყნები კატეგორია:ცენტრალური აზიის ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
ბელაია (პენჟინის შენაკადი)
ბელაია (Белая; მდ. ესოვეემის შერთვამდე — პალმატკინა) — მდინარე რუსეთში, კამჩატკის მხარეში, მდ. პენჟინის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 304 კმ, აუზის ფართობი 13 800 კმ². სათავეს იღებს კორიაკთა მთიანეთზე, მიედინება პარაპოლის ბარში, პენჟინის ქედის გასწვრივ, რომელსაც შესართავთან ახლოს კვეთს. იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით.
სქოლიო
კატეგორია:კამჩატკის მხარის მდინარეები
დიმიტრი ამილახვარი
დიმიტრი გიორგის ძე ამილახვარი (დ. 1906, ბაზორკინო (ახლანდ. ჩერმენი), თერგის ოლქი — გ. 24 ოქტომბერი, 1942, ელ-ალამეინი, ჩრდ. ეგვიპტე) — საფრანგეთის არმიის ქართველი მოღვაწე, საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის პოლკოვნიკი. დაბადების ადგილის მიხედვით „ბაზორკად“ იწოდებოდა. მე-19 საუკუნის გამოჩენილი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწის, გენერალ ივანე ამილახვრის (1829-1905) შვილიშვილი. მისი მამა, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ასევე სამხედრო მოღვაწე. შემდეგ პოლკოვნიკი გიორგი ამილახვარი ოჯახით ემიგრაციაში წავიდა 1921 წელს, ბოლშევიკური რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაცია-ანექსიისთანავე. 1926 წელს ამილახვარმა დაამთავრა სან-სირის სამხედრო სასწავლებელი. იმავე წელს დაიწყო მისი სამხედრო კარიერა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. მონაწილეობდა მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციებში ჩრდილოეთ აფრიკაში.
გერმანელთა მიერ საფრანგეთის ოკუპაციისთანავე უცხოური ლეგიონის მაიორი დიმიტრი ამილახვარი ლონდონში ჩავიდა და შეუერთდა გენერალ შარლ დე გოლის „თავისუფალი საფრანგეთის“ არმიას. აქ მსახურისას ის მონაწილეობდა სამხედრო ოპერაციებში ერიტრეასა და სირიაში. ამის შედეგად მას პოლკოვნიკის ჩინი მიენიჭა. 1942 წელს ბირ-ჰაკეიმის ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცისთვის ის „გათავისუფლების ჯვრით“ დაჯილდოვდა.
საბოლოოდ ამილახვარი დაიღუპა 1942 წლის 24 სექტემბერს, ელ-ალამეინის ბრძოლის დროს. იგი დიდი პატივით იქნა დაკრძალული ლიბიის უდაბნოში. სიკვდილის შემდეგ, საფრანგეთის პრეზიდენტის, გენერალ დე გოლის ბრძანებით პოლკოვნიკი დიმიტრი ამილახვარი დაჯილდოვდა „საპატიო ლეგიონის“ უმაღლესი ორდენით.
განათლება
1921 წლამდე დიმიტრი ამილახვარი სწავლობდა თბილისის ქართულ სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. აღსანიშნავია, რომ 1921 წლის თებერვალ-მარტის ავადსახსენებელი მოვლენების შემდეგ საქართველოში გაბატონებულმა საბჭოთა რეჟიმმა განსაკუთრებული სისასტიკე გამოიჩინა ამილახვართა დიდებული საგვარეულოს მიმართ: საგვარეულოს წარმომადგენელთა უდიდესი ნაწილი განადგურებულ იქნა. 1922 წლიდან მისი ოჯახი დასახლდა პარიზში, სადაც 1926 წელს ამილახვარმა წარჩინებით დაამთავრა სან-სირის ცნობილი სამხედრო სასწავლებელი, რომელიც ითვლება საფრანგეთის ყველაზე პრესტიჟულ უმაღლეს სამხედრო სკოლად. იმავე წელს დაიწყო მისი არც თუ ხანგრძლივი (16-წლიანი), მაგრამ სახელოვანი სამხედრო კარიერა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში.
მხედრული მოღვაწეობა 1926-1940 წლებში
სენ-სირის სამხედრო სასწავლებლის დასრულებისთანავე ლეიტენანტი დიმიტრი ამილახვარი განამწესეს უცხოური ლეგიონის იმ ბრიგადაში, რომელიც განლაგებული იყო ჩრდილოეთ აფრიკაში. აქ მან მოიხვეჭა უცხოური ლეგიონის ერთ-ერთი საუკეთესო ოფიცრის სახელი. მონაწილეობდა არაერთ მნიშვნელოვან სამხედრო ოპერაციაში. აქ მსახურობდა ამილახვარი მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე. ომის დაწყებისთანავე იგი ჩაირიცხა სიდი-ბელ-აბესში (ალჟირი) შექმნილ მე-13 ნახევარბრიგადაში.
მიშა ანდღულაძე
მიხეილ (მიშა) ანდღულაძე (დ. 18 მარტი, 1982, თბილისი) — ქართველი კომიკოსი, ტელემსახიობი, სცენარისტი და ავტორი.
დიმიტრი ამილახვარი
მხედრული მოღვაწეობა 1926-1940 წლებში
1934 წელს ლეიტენანტი ამილახვარი დაინიშნა აგადირის ზემდეგთა პროფესიული მომზადების სკოლის უფროსად. ამის შესახებ ცნობა გამოქვეყნდა ფრანგულ პრესაში. ამ დანიშვნის შესახებ ინფორმაცია გამოქვეყნებულია, აგრეთვე, ქართულ ემიგრანტულ პრესაშიც (იხ. გაზ. „თეთრი გიორგი“, პარიზი, #74-75, 1934).
მიშა ანდღულაძე
დაამთავრა თბილისის 160-ე საშუალო სკოლა. შემდეგ სწავლა განაგრძო სამედიცინო კოლეჯში. 1991–1993 წლებში სამხატვრო სკოლაში ფერწერას, ქანდაკებას, გრაფიკასა და ხელოვნების ისტორიას სწავლობდა. 2004 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო უნივერსიტეტი.
იყო ორგანიზატორი და აქტიური მონაწილე „Jimi Hendrix-tribute“- „Misha Andguladze & Band“-ის სახელით (2010–2016).
დიმიტრი ამილახვარი
მხედრული მოღვაწეობა 1926-1940 წლებში
1940 წლის მაის-ივნისში ამილახვარი იყო ნარვიკის ცნობილი ბრძოლის აქტიური მონაწილე, რისთვისაც სარდლობამ საბრძოლო ჯვრით დააჯილდოვა.
მიშა ანდღულაძე
საბავშვო გასართობი ცენტრის, „კომედი ცენტრი“, ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 2000–2006 წლებში მუშაობდა რადიო „105“-ში, 2017–2018 წლებში ― „კომედი რადიოში“. 2003–2021 წლებში იყო ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის გასართობი გადაცემების („შაბათის შოუ“, „კომედი შოუ“, „ქლაბ შოუ“) ტელემსახიობი და სცენარისტი. 2021 წლიდან მუშაობს ტელეკომპანია „ფორმულაში“. 2023 წლიდან არის კომპანია CCorporation - ის და TVC- ის თანა - დამფუძნებელი.
ბიბლიოგრაფია
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
დიმიტრი ამილახვარი
მხედრული მოღვაწეობა 1926-1940 წლებში
გერმანელთა მიერ საფრანგეთის ოკუპაციისთანავე უცხოური ლეგიონის მაიორი დიმიტრი ამილახვარი ლონდონში ჩავიდა და შეუერთდა გენერალ შარლ დე გოლის „თავისუფალი საფრანგეთის“ არმიას.
1940-1942
ამის შემდეგ ამილახვარმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო სირიის კამპანიაში და ხელმძღვანელობდა ქ. დამასკოს აღებას. ამისათვის საფრანგეთის პროფაშისტურმა ხელისუფლებამ მას დაუსწრებლად მიუსაჯა სიკვდილით დასჯა. 1941 წლის მაისის დამლევს ქართველ ოფიცერს მიენიჭა უცხოური ლეგიონის პოლკოვნიკის (კოლონელის) სამხედრო წოდება. იმავდროულად იგი დაინიშნა ნახევარბრიგადის მეთაურად.
ამილახვრის ნახევარბრიგადამ გადამწყვეტი როლი შეასრულა გერმანელი გენერლის ე. რომელის არმიის წინააღმდეგ წარმოებულ ბრძოლებში. კერძოდ, მან უდიდესი წინააღმდეგობა გაუწია რომელის არმიას ბირ-ჰაკეიმის 15-დღიან ბრძოლაში, რომელიც სამხედრო ხელოვნების ისტორიაში ,,უდაბნოს ვერდენად,, არის სახელდებული (1942 წლის 26 მაისი - 10 ივნისი). ამისთვის გენერალმა დე გოლმა ამილახვარი მხედრული წარჩინების უმაღლესი ნიშნით, - „გათავისუფლების ჯვრით“ დააჯილდოვა.
ამილახვარი გმირულად დაიღუპა 1942 წლის 24 სექტემბერს, ელ-ალამეინის ბრძოლის დროს. იგი დიდი პატივით იქნა დაკრძალული ლიბიის უდაბნოში.
სიკვდილის შემდეგ, საფრანგეთის პრეზიდენტის, გენერალ დე გოლის ბრძანებით პოლკოვნიკი დიმიტრი ამილახვარი დაჯილდოვდა „საპატიო ლეგიონის“ უმაღლესი ორდენით. გარდა ამისა, მისი სახელი მიენიჭა სან-სირის სამხედრო აკადემიის 1954-1956 წლების გამოშვებას. საფრანგეთის მთავრობამ ცნობილი სამხედრო სასწავლებლის,- სან-სირის 1954-56 წლის გამოშვებას დაარქვა დ. (ბაზორკა) ამილახვრის სახელობის გამოშვება. ცნობილია, რომ ასეთი პატივი ენიჭებათ მხოლოდ უაღრესად დამსახურებულ და სახელმოხვეჭილ მხედრებს. ამ ბრწყინვალე ოფიცრის უკანასკნელი ბრძოლა აღწერილი იყო ჟურნალ „The Voice of Free Georgia“-ს მეხუთე ნომერში ალექსი ჩხენკელის (საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის პოლკოვნიკი, "საპატიო ლეგიონი"-ს ორდენის კავალერი - რედ.) მიერ. საფრანგეთის სამხედრო შტაბისა და მთავრობის აქტი ადასტურებს ჩვენ ცნობას დ. ამილახვრის დიდი დამსახურების შესახებ. ჩვენ დიდ სიხარულს გამოვთქვამთ ჩვენი თანამემამულის ასე ღირსეულად დაფასების გამო... ,,-აღნიშნულია ნიუ-იორკში გამომავალი ქართული ემიგრანტული გაზეთის "ქართული აზრი" პირველ ნომერში (1955). 2005 წელს საფრანგეთში ფართოდ აღინიშნა დიმიტრი ამილახვრის დაბადებიდან მე-100 წლისთავი: პარიზის ერთ-ერთ ქუჩას და სან-სირის სამხედრო აკადემიის აღნიშნული წლის გამოშვებას ეწოდა ჩვენი სახელოვანი თანამემამულის სახელი.
ხსოვნა
2010 წლის 27 დეკემბრის თბილისის საკრებულოს გადაწყვეტილებით, დაბა წყნეთში არსებულ სტალინის ქუჩას დიმიტრი ამილახვარის ქუჩა ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საფრანგეთის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ორდენის მფლობელები კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში დ
მინუტი
მინუტი — ბრტყელი კუთხის ერთეული, რომელიც უდრის გრადუსის 1/60 და აღინიშნება -ით. მეტრული მინუტი მართი კუთხის ერთი მეათიათასედი ნაწილია და აღინიშნება -ით. მინუტი გამოიყენება გეოგრაფიული კოორდინატების გამოსახვისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:ბრტელი კუთხის საზომი ერთეულები
ფსიქო (ფილმი)
ფილმი დაფუძნებულია რეალურად არსებული მკვლელის, ედ გეინის ისტორიაზე. ფილმი კომერციულად წარმატებული იყო და ჰიჩკოკის საუკეთესო ნამუშევრად ითვლება. გადაღებებისას ჰიჩკოკმა რამდენიმე შინაარსობრივ და ტექნიკურ ნოვაციას მიმართა. მთავარი გმირი ფილმის პირველ მესამედში იღუპება, ხოლო შხაპის სცენა კინოს ისტორიაში ყველაზე ხშირად განხილულ სცენად იქცა.
1998 წელს გამოვიდა ფილმის ახალი ვერსია, რომელიც ზუსტად იმეორებს წინამორბედის სიუჟეტს. მიუხედავად იმისა, რომ მასში მოვლენები გადმოტანილია ახალ დროში, მასში ასევე მეორდება ორიგინალური ფილმის კადრირება.
ჯილდოები
„ფსიქო“ წარდგენილი იყო ოსკარის ოთხ ნომინაციაზე: ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის, ოსკარი საუკეთესო ოპერატურისთვის, ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ოსკარი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის. ჯენეტ ლიმ მოიგო ოქროს გლობუსი ქალის მეორეხარისხოვანი როლის შესრულებისთვის.
ჭვრინისი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 106 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Anochetus fuliginosus
Anochetus fuliginosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს.
პეტუნია
პეტუნია (Petunia) — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარის გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა.
მოიცავს 15-მდე (ზოგი მონაცემით 40-მდე) სახეობას. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთით და სამხრეთ ამერიკაში. პეტუნიის ღერო დატოტვილია, ფოთოლი — კიდემთლიანი, ყვავილი — მარტოულა, მსხვილი, თეთრი, იისფერი ან მოწითალო. ყვავის უხვად და ხანგრძლივად (მაისიდან პირველ ყინვებამდე).
აქვს სასიამოვნო სუნი. ნაყოფი კოლოფია. როგორც დეკორატიული ერთწლოვანს, ე. წ. ჰიბრადული პეტუნიის ჯიშებს იყენებენ რაბატისათვის, კლუმბისათვის, ოთახის მცენარედ. ისინი ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ღეროს სიმაღლით, ყვავილის ზომით, ფორმითა და ფერით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
კოსი (მდინარე)
მინი|310პქ|კოსი ნეპალში კოსი (कोसी नदी) — მდინარე და ნეპალსა და ინდოეთში, განგის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი შენაკადი. კოსის ზოგიერთი შენაკადი ჩინეთის ტერიტორიაზე, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში იღებს სათავეს.
შენაკადებთან ერთად, კოსის აუზის 29 400 კმ² ჩინეთში მდებარეობს, 30 700 კმ² ნელაპში და 9 200 კმ² ინდოეთში. აუზი გარსშემორტყმულია ქედებით, რომლებიც მას ჩრდილოეთით მდინარე იარლუნგ-ცანგპოსგან, დასავლეთით განდაკისგან და აღმოსავლეთით მაჰანანდისგან გამოყოფს. მნიშვნელოვანი შენაკადები უერთდება მაჰაბჰარატის ქედზე.
250 წლის მანძილზე, კოსის დინებამ 120 კმ-ით გადაინაცვლა აღმოსავლეთიდან დასავლეთით, რისი მიზეზიც დატბორვებისას დაგროვილი ქვიშაა. დატბორვებს ინდოეთში უკიდურესი ეფექტები აქვს და ეს ქვეყანა მსოფლიოში მეორეა დატბორვებისას გარდაცვლილთა მხრივ ბანგლადეშის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეპალის მდინარეები კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
პაიუნ-მარტუ
ვულკანი მართლაც რომ გიგანტურია, მისი კრატერის დიამეტრი რვა კილომეტრია, ხოლო ფართობი 50 კმ². ასაკი 300.000 წელია და ახალგაზრდა ვულკანებს განეკუთვნება. ამჟამად მიძინებულია, უცნობია მისი ბოლო ამოფრქვევის თარიღი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი
სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი (Президиум Верховного Совета СССР) — 1938-1989 წლებში სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს მუდმივმოქმედი დ მის წინაშე ანგარიშვალდებული კოლეგიური ორგანო, რომელიც სსრკ-ის კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ფარგლებში ახორციელებდა სსრკ სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს ფუნქციებს უმაღლესი საბჭოს სესიათა შუა პერიოდში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს ირჩევს სსრკ უმაღლესი საბჭო (პირველ სესიაზე) დეპუტატებისაგან პალატების გაერთიანებულ სხდომაზე თავჯდომარის, მისი პირველი მოადგილისა და 15 მოადგილის (თითოეული ყოველი მოკავშირე რესპუბლიკისაგან), მდივნისა და 21 წევრის შემადგენლობით.
კომპეტენცია
უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის კომპეტენცია სსრკ-ის კონსტიტუციით განისაზღვრებოდა (მმ. 119-124). იგი მოიცავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს ორგანიზაციისა და საქმიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, ფართო უფლებამოსილებას სახელმწიფოებრივი, სამეურნეო და სოციალურ-კულტურული მშენებლობის, მშენებლობის, თავდაცვისა და საერთაშორისო ურთიერთობათა სფეროში. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი ნიშნავდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს არჩევნებს; იწვევდა მის სესიებსა და კოორდინაციას უწევდა პალატების მუდმივი კომისიების საქმიანობას; კონტროლს უწევდა სსრკ კონსტიტუციის დაცვას; უზრუნველყოფდა საკავშირო კონსტიტუციასა და კანონებთან მოკავშირე რესპუბლიკების კონსტიტუციებისა და კანონების შესაბამისობას; აუქმებდა სსრკ და მოკავშირე რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოების კანონშეუსაბამო დადგენილებებსა და განკარგულებებს; განმარტავდა სსრკ კანონებს; ახორციელებდა ამნისტიასა და შეწყალებას; აძლევს სსრკ მოქალაქეობას, წყვეტს მისგან გასვლისა და მისი ჩამორთმევის, თავშესაფრის უფლებების მიცემის საკითხებს; აწესებდა სსრკ ორდენებსა და მედლებს, საპატიო წოდებებს და ანიჭებდა ამ ჯილდოებს; ქმნიდა სსრკ თავდაცვის საბჭოსა და ამტკიცებდა მის შემადგენლობას, ნიშნავდა და ცვლიდა სსრკ შეიარაღებული ძალების უმაღლეს სარდლობას; აცხადებდა საერთო ან ნაწილობრივ მობილიზაციას, სამხედრო წესებს ცალკეულ ადგილებში ან მთელ ქვეყანაში სსრკ დაცვის ინტერესებისათვის, ომის მდგომარეობას კონსტიტუციით გათვალისწინებულ შემთხვევებში; აწესებდა სამხედრო წოდებებს, დიპლომატიურ რანგებსა და სხვა სპეციალურ წოდებებს, ანიჭებდა უმაღლეს სამხედრო წოდებებს და სხვა; ახდენდა სსრკ საერთაშორისო ხელშეკრულებების რატიფიკაციასა და დენონსაციას, ნიშნავდა და იწვევდა სსრკ დიპლომატიურ წარმომადგენლების რწმუნებულებისა და გაწვევის სიგელებს.
უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმს, უმაღლეს საბჭოს მორიგ სესიაზე დასამტკიცებლად შემდგომი წარდგენის პირობით, შეჰქონდა ცვლილებები სსრკ მოქმედ საკანონმდებლო აქტებში, სამინისტროებისა და სახელმწიფო კომიტეტების ნუსხასა და მთავრობის შემადგენლობაში, ამტკიცებდა მოკავშირე რესპუბლიკებს შორის საზღვრების შეცვლას.
ელ-ვახატი
ელ-ვახატი (الواحات‎) — ლიბიის ერთ-ერთი რაიონი. დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია აჯდაბია.
ტრადიციულად, ელ-ვახატი კირენაიკის დასავლეთ ნაწილი იყო. 2007 წელს, რაიონის ტერიტორია გაფართოვდა, რადგან მას შეუერთდა აჯდაბიისა და კუფრის რაიონები.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
ვალია ბახტაძე
ვალერიან (ვალია) სამსონის ძე ბახტაძე (დ. 27 ივნისი, 1896, დ. ხონი, ქუთაისის მაზრა, ― გ. 4 დეკემბერი, 1930, თბილისი) — რევოლუციური (ბოლშევიკური) მოძრაობის მონაწილე საქართველოში. კომუნისტური პარტიის წევრი 1915 წლიდან.
ბიოგრაფია
რევოლუციურ მოძრაობაში ჩაება ქუთაისის გიმნაზიაში სწავლის პერიოდში (1912-1915), 1916 წელს ჯარში გაიწვიეს და გაგზავნეს პეტერგოფის პრაპორშჩიკთა სკოლაში, აქ სხვებთან ერთად შექმნა სოციალურ-დემოკრატიული წრე. 1917 წელს მონაწილეობდა თებერვლის რევოლუციურ ბრძოლებში პეტერგოფში, შემდეგ ავსტრიის ფრონტზე დროებითი მთავრობის წინააღმდეგ სამხედრო ნაწილის აჯანყებაში. აჯანყების ჩაქრობის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში. იყო ხონის პარტიული ორგანიზაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, ბათუმ-გურიის ბოლშევიკური კომიტეტის მდივანი. მისი ხელმძღვანელობით 1918 იანვრიდან ბათუმში გამოდიოდა გაზეთ „მუშის სიმართლე“. იყო პარტიის ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტის წევრი. 1918 წლის აპრილში აქტიურად მონაწილეობდა ანტისამთავრობო გლეხთა აჯანყებაში სამეგრელოში. იმავე წლის გაზაფხულზე, აფხაზეთის ბოლშევიკური ამბოხების პერიოდში, ხელმძღვანელობდა სამხედრო-საზღვაო რაზმს, შედიოდა სამხედრო-რევოლუციური შტაბის შემადგენლობაში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ წავიდა პიატიგორსკში, იქიდან ვლადიკავკაზში, სადაც ხელმძღვანელობდა დენიკინის წინააღმდეგ მებრძოლ კომუნისტურ რაზმს. 1919 წელს თებერვალში დაბრუნდა საქართველოში და განაგრძო რევოლუციური მოღვაწეობა, რისთვისაც რამდენიმეჯერ დააპატიმრეს. განთავისუფლების შემდეგ გაემგზავრა ბაქოში და დაინიშნა XI წითელი არმიის ცხენოსანი დივიზიის სამხედრო კომისრად. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების იძულებითი დამყარების შემდეგ ბახტაძე მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქტორად, პარტიის ქუთაისის საგუბერნიო კომიტეტის მდივნად, საქართველოს კპ(ბ) ცკ-ის აგიტაციისა და პროპაგანდის განყოფილების გამგედ, გაზეთ „მუშა და გლეხის“ და ჟურნალ „მნათობის“ რედაქტორად. 1926 წელს იყო მოწამეთას მონასტრის აკლდამიდან დავით და კონსტანტინეს ნეშტების ამოღების ინიციატორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930 ვალია კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
პირველი ინტიფადა
პირველი ინტიფადა პალესტინელებსა და ისრაელელებს შორის 1987-დან 1993 წლამდე (როდესაც ოსლოს შეთანხმებით პალესტინის ეროვნული მმართველობა ჩამოყალიბდა) მომხდარი ძალადობრივი ინციდენტების სერიაზე მიუთითებს. ამ მოვლენათა სერიას ხშირად ასევე „ქვათა ომს“ უწოდებენ. მეორე ინტიფადა, აგრეთვე ცნობილი როგორც "ალ-აქსა ინტიფადა", გრძელდებოდა 2000-იდან 2005-ის დასაწყისის ჩათვლით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პალესტინის ტერიტორიები კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთი