cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლიმბური სისტემა
ლიმბური სისტემა — ტვინის სტრუქტურების კომპლექტი, რომელიც მდებარეობს თალამუსის ორივე მხარეს, თავის ტვინის ქერქის ქვემოთ. სხვაგვარად ლიმბური სისტემა ცნობილია პალეომამალიანური ქერქის სახელწოდებით. ის არ წარმოადგენს დამოუკიდებელ სისტემას, არამედ სტრუქტურების ერთობლიობაა, რომელიც შედგება პროზენცეფალონის ნაწილისგან, დიენცეფალონისა (შუა ტვინის ნაწილი) და მიზენცეფალონისგან, რომლებიც, თავის მხრივ, მოიცავს ყნოსვით ბოლქვებს, ჰიპოკამპუსს, ჰიპოთალამუსს, ამიგდალას, თალამუსის წინა ბირთვს, თავის ტვინის თაღს, დვრილისებრ სხეულს, სარტყლისებრ ხვეულს, პარაჰიპოკამპურ ხვეულს, ენტორჰინალურ ქერქსა და შუა ტვინის ლიმბურ არეს. ლიმბური სისტემა აკონტროლებს მრავალფეროვან ფუნქციებს, როგორებიცაა ემოციები, ქცევა, მოტივაცია, გრძელვადიანი მეხსიერება და ყნოსვა. ემოციური მდგომარეობა დიდწილად აისახება ლიმბურ სისტემაზე, რომელიც, თავის მხრივ, ახდენს მოგონებების ფორმირებას. ტერმინი დასაბამს იღებს 1940-იანი წლებიდან. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ნეირომეცნიერი, მათ შორის ჟოზეფ ლედო, მიიჩნევს, რომ ფუნქციონალურად გაერთიანებული ლიმბური სისტემის კონცეფცია მოძველებულად უნდა მივიჩნიოთ, ვინაიდან ის ძირითადად ეფუძნება ტვინის ანატომიის ისტორიულ წარმოდგენებს, რომლებიც სიმართლეს აღარ შეესაბამება.
სტრუქტურა
ტერმინი „ლიმბური“ სათავეს იღებს ლათინური სიტყვიდან „Limbus“, რაც ნიშნავს საზღვარს, კიდეს. ლიმბური სისტემა პირველად განმარტა ფრანგმა ფიზიკოსმა პოლ ბროკამ, როგორც თავის ტვინის ქერქის სტრუქტურათა კომპლექსი, რომელიც თავის ტვინის ღერძსა და ნახევარსფეროებს შორის არსებულ არეს საზღვრავს. ეს სტრუქტურები ქმნიან ლიმბურ წილს. შემდგომმა კვლევებმა თავის ტვინის ეს არე დაუკავშირა ემოციურ და მოტივაციურ პროცესებს. აზრი, რომ ემოციების ნევროლოგიურ რეგულაციებზე პასუხისმგებელია თავის ტვინის ერთი კონკრეტული, იზოლირებული ზონა თანდათანობით უარყოფილ იქნა და დღესდღეობით მიიჩნევა, რომ შიდა ავტონომიურ პროცესებს არეგულირებს ტვინის მრავალი სხვადასხვა არე. ლიმბური სისტემის შემადგენელი ანატომიური სტრუქტურების განსაზღვრება კონტროვერსიულია. ქვემოთ ჩამოთვლილი სტრუქტურები მიიჩნევიან ლიმბური სისტემის ნაწილებად:
ფუნქცია
ლიმბური სისტემის სტრუქტურები ჩართულნი არიან მოტივაციის, სწავლებასთან დაკავშირებულ, მეხსიერებისა და ემოციურ პროცესებში. ლიმბური სისტემა მდებარეობს იქ, სადაც ქერქქვეშა სტრუქტურები ხვდება თავის ტვინის ქერქს. ის სხვადასხვა პროცესებს წარმართავს ენდოკრინულ და ავტონომიურ ნერვულ სისტემაზე ზემოქმედების მეშვეობით. ლიმბური სისტემა მნიშვნელოვნადაა ურთიერთდაკავშირებული მიმდებარე ბირთვთან, რომელიც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სექსუალური აღგზნებისა და ისეთივე ამაღლებული განწყობის წარმოქმნაში, როგორსაც იწვევენ ფსიქოაქტიური ნარკოტიკები. შეგრძნებების ძლიერ მოდულაციას იწვევს ლიმბური სისტემის მიერ დოფამინის დონის აღქმა. 1954 წელს ოლდსმა და მილნერმა ვირთაგვების ცენტრალურ ნერვულ სისტემასა და სეპტალურ ბირთვში მოახდინეს ელექტროდების იმპლანტირება და ხელოვნურად იწვევდნენ ამ რეგიონების აქტივაციას, რის შედეგადაც ვირთაგვებში გამოიყოფოდა დოფამინი. იმპლანტირებული ვირთაგვები უარს ამბობდნენ კვებაზე, სექსზე, რადგან კონკრეტული რეგიონების გააქტიურებით აღწევდნენ სიამოვნებისა და ბედნიერების იმდენად მაღალ დონეს, რომ არაფერი სურდათ უბნების ხელოვნური აქტივაციის გარდა. ლიმბური სისტემა, ასევე, მოიცავს ბაზალურ განგლიას, რაც წარმოადგენს სუბკორტიკული სტრუქტურების ერთობლიობას და წარმართავს წინასწარგანზრახულ მოძრაობებს. ბაზალური განგლია მდებარეობს თალამუსსა და ჰიპოთალამუსთან ახლოს. ისინი იღებენ ინფორმაციას თავის ტვინის ქერქისგან, რომელიც გზავნის მონაცემებს თავის ტვინის ღეროში მოთავსებულ მოტორულ ცენტრებთან. ბაზალური განგლიის ერთ-ერთი ნაწილი სახელად ზოლიანი სხეული აკონტროლებს სხეულის პოზასა და მოძრაობას. ჩატარებული კვლევები აჩვენებს, რომ დოფამინის არაადეკვატური დონე გავლენას ახდენს ზოლიან სხეულზე, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ხილული ქცევითი სიმპტომები, რომლის მაგალითსაც წარმოადგენს პარკინსონის დაავადება. ლიმბური სისტემა, აგრეთვე, მჭიდრო კავშირშია პრეფრონტალურ ქერქთან. ზოგიერთი მეცნიერი მიიჩნევს, რომ ეს კავშირი გამოხატავს პრობლემის გადაწყვეტით გამოწვეულ სიამოვნების მიღებას. სერიოზული ემოციური აშლილობებისგან თავის დაღწევის მიზნით, ადრეულ პერიოდში ხდებოდა ამ კავშირის ქირურგიული გაწყვეტა, რაც წარმოადგენს ფსიქოქირურგიულ პროცედურას და ცნობილია პრეფრონტალური ლობოტომიის სახელით, რაც ტერმინის არასწორი გამოყენებაა, რადგან ლობოტომია გულისხმობს თავის ტვინის წილის გაპობას. პაციენტები, რომლებსაც ჩაუტარდათ პროცედურა გახდნენ პასიურები და განიცდიდნენ მოტივაციის ნაკლებობას.
ჰიპოკამპუსი
ჰიპოკამპუსი ჩართულია კოგნიციის მრავალფეროვან პროცესებში. ტვინის ეს რეგიონი ვიზუალური მეხსიერების წარმოქმნაში უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს. ჰიპოკამპუსი პასუხისმგებელია მეხსიერების ფუნქციებზე, მოგონებებზე და ეხმარება ინდივიდს ახალი მოგონებების ჩაწერაში. მისი მეშვეობით ადამიანს შეუძლია დაიმახსოვროს ახალი ფაქტები, შექმნას ახალი მოგონებები და შესაბამის გარემოში სტიმულაცია მისცეს მათ. ჰიპოკამპუსი ასევე გვეხმარება წარსულისა და დღევანდელი მოგონებების გამიჯვნაში.
სივრცითი მეხსიერება
წარმოადგენს მეხსიერების ყველაზე ფართოდ შესწავლილ არეს. როგორც აღმოჩნდა, სივრცით მეხსიერებას აქვს ბევრი ქვე-რეგიონი ჰიპოკამპუსში, როგორიცაა მედიალური ტვინის ნახევარსფეროს ქვედა ზედაპირის კბილოვანი კლაკნილი, დორსალური ჰიპოკამპუსი, მარცხენა ჰიპოკამპუსი და პარაჰიპოკამპუსური რეგიონი. დორსალური ჰიპოკამპუსი მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს ახალი ნეირონების გენერირების პროცესში სიყმაწვილისა და სქესობრივი მომწიფების პერიოდში. ახალი ნეირონები ხელს უწყობს საგნების ერთმანეთისგან გამიჯვნას სივრცითი მეხსიერების პროცესში, ზრდის სიგნალის გადაცემას უჯრედულ სტრუქტურებში და აძლიერებს მეხსიერების ფორმაციას.
მაშინ, როდესაც დორსალური ჰიპოკამპუსი ჩართულია სივრცული მეხსიერების ფორმირებაში, მარცხენა ჰიპოკამპუსი მონაწილეობს ამ სივრცული მოგონებების გახსენებაში. ეიჩენბამმა და მისმა გუნდმა ვირთაგვებში ჰიპოკამპუსური დაზიანების შესწავლისას აღმოაჩინეს, რომ მარცხენა ჰიპოკამპუსი კრიტიკურ როლს თამაშობს აღდგენილი მოგონებების დარეგულირებაში, რასაც აკეთებს თითოეული გამოცდილების მახასიათებლების ერთმანეთთან ეფექტურად დაჯგუფებით. ეს დაჯგუფება გულისხმობს მომხდარი მოვლენის/გამოცდილების „რა“, „სად“, „როდის“ მახასიათებლებს. ეს მარცხენა ჰიპოკამპუსს აქცევს სივრცითი მეხსიერების აღდგენაში მოქმედ მთავარ კომპონენტად. სპრენგმა აღმოაჩინა, რომ მარცხენა ჰიპოკამპუსი, სინამდვილეში, წარმოადგენს ზოგად დამაკავშირებელ რეგიონს, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს არა მარტო ჰიპოკამპუსში დარეგულირებული მეხსიერების ნაწილებს, არამედ ტვინის სხვა სფეროებში აღდგენილ მოგონებებსაც.ეიჩენბამის მიერ 2007 წელს ჩატარებულმა კვლევამ, აგრეთვე, აჩვენა, რომ მოგონებების აღდგენაში მონაწილეობას იღებს პარაჰიპოკამპუსური ნაწილიც.
დასწავლა
ჰიპოკამპუსს უზარმაზარი გავლენა აქვს, აგრეთვე, დასწავლის პროცესებზე. კულრიკმა და შორსმა გამოიკვლიეს ნეიროგენეზისის ეფექტი ჰიპოკამპუსში და მათი გავლენა დასწავლაზე. მკლევრები საკვლევ ობიექტებზე ატარებდნენ სხვადასხვა ტიპის გონებრივი და ფიზიკური ხასიათის დასწავლის ვარჯიშებს, რის შედეგადაც აღმოაჩინეს, რომ ჰიპოკამპუსი მკაფიოდ პასუხისმგებელია ამ ამოცანების გადაწყვეტაზე. მათ, აგრეთვე, აღმოაჩინეს ახალი ნეირონები და ნეირონული წრებრუნვები, რომლებიც ჰიპოკამპუსში დასწავლის წვრთნების შედეგად წარმოიქმნა და ისინი ხელშემწყობ როლს ასრულებდნენ ამოცანების გადაწყვეტის პროცესში. ნეიროგენეზისი, ანუ ნერვული უჯრედის განვითარება, ხელს უწყობს ზრდასრული გრანულების უჯრედების (adult-born granules celss – GC) შექმნას. ამ უჯრედების წარმოქმნა იწვევს გაზრდილ აღგზნებადობას კბილოვან კლაკნილში, რომელიც დორსალურ ჰიპოკამპუსში მდებარეობს, რის შედეგადაც უმჯობესდება დასწავლისთვის საჭირო პროცესები.
ჰიპოკამპუსური დაზიანება
თავის ტვინში ჰიპოკამპუსური რეგიონის დაზიანება იწვევს ფართო სახის ცვლილებებს საერთო კოგნიტურ ფუნქციონირებაში, რაშიც შედის სივრცული მეხსიერებაც. ჰიპოკამპუსის დაზიანება შესაძლოა განვითარდეს თავის ტვინის დაზიანების შედეგად. გარდა ამისა, მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ძლიერმა ემოციურმა აღგზნებამ, ისევე, როგორც კონკრეტული სახის სამკურნალო პრეპარატებმა შესაძლოა გამოიწვიოს ცვლილებები მოგონებების აღდგენაზე. პარკარდის მიერ ჩატარებულ კვლევაში, ვირთაგვებს დაევალათ სწორად გაეკვლიათ გზა ლაბირინთში. პირველ სიტუაციაში ვირთაგვებს განზრახ შეუქმნეს შოკური სიტუაცია, რამაც გამოიწვია ძლიერი ემოციური აღგზნებადობა. ლაბირინთის გავლის შემდეგ ამ ვირთაგვებს, კონტროლ ჯგუფთან შედარებით, აღენიშნებოდათ დარღვევები ჰიპოკამპუსურ მეხსიერებაში. მეორე სიტუაციაში, ვირთაგვების ერთ ჯგუფს შეუყვანეს ანქსიოგენური მედიკამენტი. წინა სიტუაციის მსგავსად, ამ ვირთაგვებშიც გამოვლინდა ჰიპოკამპუსური მეხსიერების შესუსტება. ჰიპოკამპუსის დაზიანება შესაძლოა გამოიწვიოს დაუცველობამ შოკური მდგომარეობის მიმართ, რის დროსაც ხდება სტრესის ჰორმონის - გლუკოკორტიკოიდების ჭარბი ექსპრესია და შედეგად ხდება ექსპლიციტური მეხსიერების დესტრუქცია.
1953 წელს, 27 წლის ჰენრი გუსტავ მოლაისონმა სიცოცხლისთვის სახიფათო ეპილეფსიური შეტევებისგან თავის დაღწევის მიზნით ჩაიტარა ბილატერული მოცილება ჰიპოკამპუსის თითქმის მთელი მოცულობის. ორმოცდაათი წლის განმავლობაში მას ჩაუტარდა ათასობით ტესტი და კვლევა, რათა დაედგინათ კონკრეტულად რა დაკარგა მან ჰიპოკამპუსის ამოვკეთით. ამოკვეთის შედაგად, ჰენრის სემანტიკური და ეპიზოდური მოვლენები ავიწყდებოდა რამდენიმე წუთში ისე, რომ მათი გადასვლა არ ხდებოდა გრძელვადიან მეხსიერებაში. ექიმმა სუზან კორკინმა, რომელიც ჰენრისთან მუშაობდა 46 წლის განმავლობაში, აღწერა კონტრიბუციით გამოწვეული ტრაგიკული შედეგები 2013 წელს გამოცემულ წიგნში სახელად „ექსპერიმენტი“.
ეპიზოდურ-ავტობიოგრაფიული მეხსიერება
ლიმბური სისტემის კიდევ ერთ ინტეგრაციულ ნაწილს წარმოადგენს ამიგდალა, რომელიც მონაწილეობს მრავალ კოგნიტურ პროცესში. ტვინის ეს ნაწილი გვეხმარება წარვმართოთ ემოციები. იგი მონაწილეობს არაცნობიერი ემოციური სტიმულების გადამუშავებაში და აგენერირებს ისეთ ემოციებს, როგორიცაა: შიში, შფოთი, აგრესია. ჰიპოკამპუსის მსგავსად, ამიგდალაში მიმდინარე პროცესებიც გავლენას ახდენს მეხსიერებაზე, თუმცა ჰიპოკამპუსისგან განსხვავებით გავლენა არ ეხება სივრცულ მეხსიერებას, არამედ ეპიზოდური ავტობიოგრაფიული მეხსიერების სტრუქტურას. მარკოვიჩის მიერ ჩატარებული კვლევა ამიგდალაზე აჩვენებს, რომ იგი აკოდირებს, არეზერვებს და აღადგენს ეპიზოდურ-ავტობიოგრაფიულ მოგონებებს. მკვლევრებმა დაამტკიცეს, რომ ამიგდალა წარმოქმნის სტიმულებს, რომლებიც შემდგომში ახდენენ სპეციფიკური ემოციური მნიშვნელობის მქონე მნემონიკური მოვლენების ძიებას შესაბამის ნერვულ სტრუქტურებში და მათ აქტივაციას. ამიგდალას მიერ წარმოქმნილი სტიმულები, აგრეთვე, მოიცავს ზემოთხსენებულ ეპიზოდურ-ავტობიოგრაფიული მეხსიერების სტრუქტურებს.
ყურადღების და ემოციური პროცესები
მეხსიერების გარდა, ამიგდალა, ასევე, წარმოადგენს მნიშვნელოვან რეგიონს ყურადღებისა და ემოციური პროცესების წარმართვაში. ყურადღება გულისხმობს ფოკუსირებას კონკრეტულ სტიმულებზე და ამავდროულად, სხვა სტიმულების დაიგნორების შესაძლებლობას. ისტორიულად ამიგდალას უკავშირებდნენ შიშის განცდას, კონკრეტულად კი შიშზე პასუხის გაცემას. შემდგომში, მეცნიერმა სახელად პესოამ განაზოგადა ეს კონცეფცია და დაასკვა, რომ ამიგდალა ეხმარება ორგანიზმს განსაზღვროს სტიმულის სახე და მოახდინოს მასზე შესაბამისი რეაგირება. ამიგდალას შიშთან დაკავშირებამ საშუალება მისცა მეცნიერებს ამიგდალა განეხილათ როგორც ემოციურ პროცესებში მონაწილე სტრუქტურა. კეირბეკმა კვლევის საფუძველზე აჩვენა, რომ ამიგდალა მართლაც მონაწილეობს ემოციურ პროცესებში, კერძოდ ის უკავშირდება ვენტრალურ ჰიპოკამპუსს, რომელიც, თავის მხრივ, დიდ როლს თამაშობს ნეიროგენეზისში და გრანულული უჯრედების წარმოქმნაში. ეს უჯრედები აუცილებელია ნეიროგენეზისის, სივრცითი მეხსიერების გაძლიერებისა და ჰიპოკამპუსური დასწავლისათვის. ამასთანავე, ისინი წარმოადგენენ ამიგდალას აუცილებელ კომპონენტს. მათი დეფიციტი, როგორც პესოამ თავის კვლევებში იწინასწარმეტყველა (2009), გამოიწვევს დაბალ ემოციურ ფუნქციონირებას და ფსიქიკური აშლილობების, მაგალითად შფოთვითი აშლილობების შემაკავებელი დონის ცვლილებას.
სოციალური პროცესები
სოციალური პროცესები, კერძოდ სახის გამომეტყველების შეფასება სოციალურ პროცესებში, წარმოადგენს ამიგდალასთვის დამახასიათებელ კოგნიტურ სფეროს. თოდოროვის მიერ ჩატარებულ კვლევაში გამოიყენეს მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია, რათა დაედგინათ მონაწილეობს თუ არა ამიგდალა სახის გამომეტყველების შეფასების პროცესებში. შედეგების შეფასებისას აღმოჩნდა, რომ ამიგდალა მთავარ როლს ასრულებს ამ პროცესებში. მეორე კვლევის მიხედვით, რომელიც ჩატარდა კოსციკის ხელმძღვანელობით, სახეების გამომეტყველების შეფასებისას განიხილეს სანდოობის თვისებაც. მეცნიერებმა აჩვენეს, რომ ამიგდალა მონაწილეობს ინდივიდის სანდოობის ხარისხის შეფასებაში. მათ გამოიკვლიეს, თუ რა გავლენას ახდენს ამიგდალას დაზიანება სანდოობის შეგრძნებაზე და დაადგინეს, რომ ინდივიდები, რომლებსაც აღენიშნებოდათ დაზიანება თავის ტვინის ამ სტრუქტურაში ერთმანეთში ურევდნენ ნდობასა და ღალატს. კიდევ ერთი კვლევა ჩატარდა 2009 წელს იმისათვის, რომ დაედგინათ ამიგდალას როლი პირველი შთაბეჭდილებით შეფასებაში. ამ კვლევისა და 2011 წელს კოსციკის მიერ ჩატარებული მეორე ექსპერიმენტის საფუძველზე დადგინდა, რომ ამიგდალა მონაწილეობს სანდოობის შეფასებაში. მისი მეშვეობით ვაფასებთ სახის გამომეტყველებას ზოგადი და პირველადი შთაბეჭდილებით. აქედან გამომდინარე შეიძლება დავასკვნათ, რომ ამიგდალა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ზოგად სოციალურ პროცესებში.
განვითარება
პოლ მაკლინმა, თავის სამპიროვანი ტვინის თეორიაში, ივარაუდა, რომ ლიმბური სისტემა უფრო ხნიერია, ვიდრე წინა ტვინის დანარჩენი ნაწილები და ის განვითარდა ე.წ. „ბრძოლისა და გაქცევის“ სისტემის მართვისთვის, რისი იდენტიფიკაციაც პირველად ჰანს სელიმ მოახდინა თავის ნაშრომში „ზოგადი ადაპტაციური სინდრომი“ (1936 წელი). ლიმბური სისტემა შეგვიძლია მოვიაზროთ თვითგადარჩენითი ადაპტაციის ნაწილად, რომელმაც შემდგომ ევოლუციური ადაპტაციის სახე მიიღო.
კლინიკური მნიშვნელობა
ლიმბური სისტემა მჭიდროდაა დაკავშირებული შინაგან იმპულსებთან, ემოციებთან, ავტონომიურ რეგულაციებთან, მეხსიერებასთან. პათოლოგიური გამოვლინებები, რომლებზეც ლიმბური სისტემაა პასუხისმგებელი, გახლავთ ენცეფალოპათია, ფსიქოზური სიმპტომები, კოგნიტური დეფექტები. ლიმბური სისტემა აკონტორელბს ისეთ ფუნქციებს, როგორებიცაა აფექტი/ემოციურობა, სენსორული პროცესები, მეხსიერება, დროის აღქმა, ყურადღება, ცნობიერება, ინსტინქტები, მოტორული ქცევა. ლიმბური სისტემის სტრუქტურების დაზიანება იწვევს ისეთი დაავადებების განვითარებას, როგორებიცაა: ალცჰაიმერის დაავადება, ანტეროგრადული ამნეზია, რეტროგრადული ამნეზია, პარკინსონის დაავადება, ეპილეფსია, კლუვერ-ბუსის სინდრომი და შიზოფრენია.
სქოლიო
კატეგორია:ლიმბური სისტემა კატეგორია:მეხსიერება კატეგორია:მოტივაცია კატეგორია:ნეირომეცნიერების ისტორია კატეგორია:მოძველებული მეცნიერული თეორიები
მოსოკ-ლიაქტის რაიონი
მოსოკ-ლიაქტის რაიონი (Distrito de Mosoc Llacta) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის აკომაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3810 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 864 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 42.74 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 43.61 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკომაიოს პროვინციის რაიონები
ოლიმპიადა ეპირელი
წარმომავლობა და სახელი
ოლიმპიადა დაიბადა ძვ. წ. 375 წელს საბერძნეთში. იგი იყო ეპირის მეფე ნეოპტოლემოს I-ის შუათანა ქალიშვილი. დედამისის ვინაობა დღემდე უცნობია. ოლიმპიადას ერთი უფროსი ძმა ჰყავდა, ეპირის მეფე ალექსანდრე I-ის სახით. გარდა ამისა, მას ჰყავდა ერთი უმცროსი დაც, პრინცესა ტროიას სახით, რომელზეც ისტორიული ცნობები ფაქტობრივად არ არსებობს. ოლიმპიადას მამა აცხადებდა, რომ იგი ნეოპტოლემოსისა და აქილევსის შთამომავალი იყო, რის გამოც თავად ოლიმპიადასაც მთელი ცხოვრება ჰქონდა ასეთ წარმომავლობაზე პრეტენზია.
აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ თავიდან მას პოლიქსენა ერქვა და ოლიმპიადა მხოლოდ გათხოვების შემდეგ ეწოდა. სახელი ოლიმპიადა მისი სამი გავრცელებული სახელიდან ერთ-ერთი და ყველაზე ნამდვილია, რამეთუ ისტორიულ წყაროებში ყველაზე ხშირად ამ სახელით იხსენიება. როგორც ცნობილია ფილიპე II-მ მას ეს სახელი ძვ. წ. 356 წელს ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვების აღსანიშნავად დაარქვა. ივარაუდება, რომ ფილიპემ მას საბოლოოდ სტრატონისე დაარქვა, მაკედონიის მეფე ევრიდიკეს დამარცხების აღსანიშნავად.
მაკედონიის დედოფალი
მარცხნივ|მინი|332x332პქ|ზევსი აცდუნებს ოლიმპიადას, შესრულებულია 1526-1534 წლებში ჯულიო რომანოს მიერ. ძვ. წ. 360 წელს ოლიმპიადას მამა, ნეოპტოლემოს I გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტის უზურპაცია მისმა ძმამ, მეფე არიმბასმა მოახდინა. უკვე ძვ. წ. 358 წელს არიმბასმა მაკედონიის მეფე ფილიპე II-თან ხელშეკრულება გააფორმა, რითაც შეიქმნა ეპირ-მაკედონიის ალიანსი. ალიანსის განსამტკიცებლად გადაწყვიტეს არიმბასის ძმისწულ ოლიმპიადასა და მაკედონიის მეფე ფილიპეს დაქორწინება. ეს დიპლომატიური ქორწინება ძვ. წ. 357 წელს შედგა, რითაც ოლიმპიადა ფილიპეს მეოთხე ცოლი და მაკედონიის დედოფალი გახდა. სავარაუდოა, რომ ფილიპეს მისდამი გრძნობები ჰქონდა, რაც მათი თაფლობის თვიდან დაიწყო, რომელიც საიდუმლოებით მოცულ კუნძულ კაბეირზე გაატარეს, თუმცაღა, მათი ქორწინება უმეტესწილად მაინც პოლიტიკური ხასიათისა იყო. მინი|312x312პქ|ფილიპე II, ოლიმპიადას მეუღლე ქორწილიდან ერთ წელიწადში, ძვ. წ. 356 წელს ფილიპე II-მ ოლიმპიურ თამაშებში ეტლებით რბოლის შეჯიბრში გაიმარჯვა. ივარაუდება, რომ სწორედ ამ ტრიუმფის აღსანიშნავად უწოდა მან თავის მეუღლეს ოლიმპიადა. იმავე წლის ზაფხულში დედოფალმა თავისი პირველი ვაჟი გააჩინა, რომელსაც ალექსანდრე დაარქვეს. ძველ ბერძენ ხალხს სჯეროდა, რომ დიდი ადამიანების დაბადებას ბუნებაც ეხმიანებოდა. როგორც პლუტარქე აღწერს, ორსულ დედოფალს ესიზმრა, რომ იგი ქორწინების პირველი ღამის შემდეგ მუცლით ატარებდა ვაჟს, რომელიც „თამამი და ლომისებური ბუნების“ იქნებოდა. ცნობილია, რომ ფილიპესა და ოლიმპიადას ქალიშვილიც ჰყავდათ, სახელად კლეოპატრა, რომელიც ალექსანდრეს შემდეგ მალევე დაიბადა. ისტორიული წყაროებიდან ირკვევა, რომ პრინცესა კლეოპატრა ეპირ-მაკედონიის ალიანსის გასამყარებლად ცოლად საკუთარ ბიძას, ეპირის მეფე ალექსანდრე I-ს მიათხოვეს. მარცხნივ|მინი|302x302პქ|ფილიპე II-ის მკვლელობა წყაროთა ერთი ნაწილის მიხედვით ფილიპესა და ოლიმპიადას ქორწინება ძალზე მშფოთვარე იყო, რადგან მეფეს არამდგრადი ხასიათი ჰქონდა, დედოფალი კი ძალზედ ამბიციური და ეჭვიანი იყო. ამ ყველაფერმა ცოლ-ქმრის ნელ-ნელა გაუცხოება გამოიწვია. საქმე განსაკუთრებით მაშინ დაიძაბა, როდესაც ძვ. წ. 337 წელს ფილიპემ მეხუთე ხოლად შეირთო მაკედონიელი დიდებულის, ატალუსის დისწული კლეოპატრა, რომელსაც ქორწილის შემდეგ ფილიპემ ევრიკიდე დაარქვა. სულ მალე ატალუსის ამბიციები გაიზარდა და იგი ეჭვქვეშ აყენებდა ალექსანდრეს ლეგიტიმურ მემკვიდრეობას, რასაც მალე ფილიპეც კი მიემხრო, რამაც მამა-შვილს შორის ურთიერთობა გააფუჭა. ამ ყველაფრისადმი პროტესტის ნიშნად დედოფალმა ოლიმპიადამ ვაჟთან ერთად დატოვა მაკედონიის სამეფო და ეპირში დაბრუნდა, სადაც შემდგომი წლების განმავლობაში ცხოვრობდა.
ოლიმპიადას მაკედონიიდან დაბრუნებამ ეპირ-მაკედონიის ალიანსი ძლიერ შეარყია. სწორედ ეს გახდა მიზეზი იმისა, რომ ძვ. წ. 336 წელს ფილიპე II-მ თავისი ასული კლეოპატრა ეპირის მეფე ალექსანდრე I-ს მიათხოვა, მათი ალიანსის გასაახლებლად. ამან ოლიმპიადა იზოლაციამდე მიიყვანა, რადგან მას აღარ შეეძლო მაკედონიის მოკავშირე ძმაზე დაყრდნობა. თუმცაღა, ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რადგან იმავე წელს ფილიპე II მისი პირადი დაცვის წევრმა მოკლა ერთ-ერთი მაკედონიელი დიდებულის ქორწილში, რის შემდეგაც ტახტი ალექსანდრე III მაკედონელმა დაიკავა, რომელიც დედასთან ერთად დაბრუნდა სამშობლოში. ფილიპეს მკვლელობის დამკვეთად ბევრი სწორედ დედოფალ ოლიმპიადას მიიჩნევდა.
ალექსანდრეს მეფობა და დიადოხოსის ომები
მინი|334x334პქ|ალექსანდრე მაკედონელი, ოლიმპიადას ვაჟი ფილიპე II-ის მკვლელობისა და მაკედონიაში დაბრუნებისთანავე, დედოფალმა ოლიმპიადამ ევრიკიდესა და მისი ჩვილი ვაჟის სიკვდილით დასჯის ბრძანება გასცა, რათა უზრუნველეყო თავისი შვილის, ალექსანდრეს მემკვიდრეობა. ვინაიდან, ალექსანდრე გამუდმებით საზღვარგარეთ ომში იმყოფებოდა მაკედონიას დე ფაქტოდ, რეგენტის წოდებით მართავდა ოლიმპიადა, რომელმაც მხარი დაუჭირა მის პრეტენზიას ეგვიპტის ტახტზე, რამეთუ იგი „არა ფილიპე II-ის, არამედ ზევსის ვაჟი“ იყო და როგორც ღმერთის ვაჟს, მთელს ქვეყნიერებაზე ჰქონდა მბრძანებლობის უფლება. ოლიმპიადას ალექსანდრესთან ახლო ურთიერთობა ჰქონდა, თუმცა იგი მაინც ცდილობდა, რომ დედისათვის პოლიტიკაში ჩარევის უფლება არ მიეცა. მიუხედავად ამისა, ოლიმპიადას დიდი გავლენა ჰქონდა ქვეყანაში, რამაც გამოიწვია მისი და ოფიციალური რეგენტის, ანტიპატერის დაპირისპირება. ძვ. წ. 330 წელს ოლიმპიადა ეპირში დაბრუნდა, რათა თავისი შვილიშვილ-ძმისწულის რეგენტად ემუშავა, რადგან მისი ძმა, ალექსანდრე I იმ წელს დაიღუპა იტალიაში ლაშქრობის დროს.
ძვ. წ. 323 წელს ბაბილონში გარდაიცვალა ოლიმპიადას ერთადერთი ვაჟი, ალექსანდრე დიდი, რის შემდეგაც მისმა ცოლმა, დედოფალმა როქსანამ გააჩინა მისი ერთადერთი ვაჟი, ახალი მეფე ალექსანდრე IV. დედოფალმა ოლიმპიადამ რძალი და შვილიშვილი სასწრაფოდ ჩაიყვანა მაკედონიაში, რადგან ეშინოდა, რომ ბაბილონში მათ დახოცავდნენ. ალექსანდრე IV-ის პარალელურად მაკედონიის ტახტი ალექსანდრე მაკედონელის ნახევარ-ძმამ, ფილიპე III-მ დაიკავა, რომელიც სავარაუდოა, რომ გონებრივად ჩამორჩენილი იყო და რომლის ნაცვლადაც ძალაუფლება პერდიკას ჰქონდა, რომელიც ძალაუფლების განმტკიცებას ანტიპატრის ქალიშვილ ნიკეაზე დაქორწინებით ცდილობდა. ამავდროულად ოლიმპიადამ პერდიკას თავისი დაქვრივებული ასულის, კლეოპატრას ხელი შესთავაზა. პერდიკამ საბოლოოდ კლეოპატრა აირჩია, რამაც აღაშფოთა ანტიპატერი, რომელიც სხვა დიადოხოსის (დიადოხოსი საბერძნეთში ტახტის მემკვიდრეს ნიშნავს) მხარეს გადავიდა, ჩამოაგდო პერდიკა და თავი რეგენტად გამოაცხადა, თავად პერდიკა კი ერთ წელიწადში გარდაიცვალა. მარცხნივ|მინი|356x356პქ|კასანდრე და ოლიმპიადა, შესრულებულია ჟან-ჟოზეფ ტელაზონის მიერ. ძვ. წ. 319 წელს ანტიპატერი რეგენტის თანამდებობაზე პოლიპერხონმა ჩაანაცვლა, მაგრამ ანტიპატერის ვაჟმა კასანდრემ ფილიპე II-ის ვაჟი, ფილიპე III ერთპიროვნულ და სრულუფლებიან მეფედ გამოაცხადა და აიძულა პოლიპერხონი მაკედონია დაეტოვებინა. იგი ეპირში გაიქცა, სადაც გაიყოლა ალექსანდრეს ქვრივი, დედოფალი როქსანა და მისი ვაჟი ალექსანდრე IV-ც, რომლებიც მანამდე ოლიმპიადას მფარველობაში იყვნენ. თავად ოლიმპიადა ცდილობდა, რომ ამ კონფლიქტში არ ჩარეულიყო, მაგრამ შემდეგ მიხვდა, რომ კასანდრეს გამარჯვების შემთხვევაში მისი შვილიშვილი ტახტს კარგავდა, ამიტომაც ძვ. წ. 317 წლიდან იგი პოლიპერხონის მოკავშირე გახდა. მაკედონელმა ჯარისკაცებმა მხარი დაუჭირეს პოლიპერხონისა და ალექსანდრეს ცოლ-შვილის დაბრუნებას. სულ მალე ოლიმპიადასა და პოლიპერხონის გაერთიანებული ჯარები შევიდა მაკედონიაში, რათა კასანდრეს მმართველობა დაესრულებინათ.
ოლიმპიადა ბრძოლაში დამარცხდა, თუმცა მოახერხა კასანდრეს ძმისა და მისი ასი პარტიზანის დატყვევება. საპასუხოდ კასანდრემ ალყა შემოარტყა ოლიმპიადას სიმაგრეს პიდანაში. ხანგრძლივი ალყის შემდეგ ოლიმპიადა დანებდა. კაპიტულაციის მთავარი პირობა იყო, რომ მასა და მის ოჯახს ცოცხლად დატოვებდნენ. თუმცაღა, კასანდრემ პირობა დაარღვია და ძვ. წ. 316 წელს დედოფალი ოლიმპიადა სიკვდილით დასაჯა. სამაგიეროდ, როქსანა და ალექსანდრე IV რამდენიმე წლით დაინდო და ისინი ციხესიმაგრეში გამოკეტა, მაგრამ საბოლოოდ, ძვ. წ. 309 წელს ისინიც სიკვდილით დასაჯა. ცნობილია, რომ როცა კასანდრემ ოლიმპიადას მოკვლა ბრძანა, ბერძენმა ჯარისკაცებმა უარი განაცხადეს ალექსანდრე მაკედონელის დედისათვის ხელის ხლებაზე, რის გამოც კასანდრემ თავად მოკლა იგი. როგორც ცნობილია, იგი ყოველგვარი ბერძნული რელიგიური რიტუალების გარეშე დაასაფლავეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 375 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 316 კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:მოკლული მონარქები კატეგორია:ალექსანდრე მაკედონელი
ებრაელების ისტორია ესტონეთში
ებრაელების ისტორია ესტონეთში – იწყება XIV საუკუნიდან დღევანდელ ესტონეთში მას შემდეგ რაც ებრაელები იქ დასახლდნენ. მე -19 საუკუნეში ებრაელების აქტიური დასახლება დაიწყო ესტონეთში, განსაკუთრებით 1835 წელს რუსეთის მეფის ალექსანდრე მეორის წესდების თანახმად, ებრაელებს შეეძლოთ პალეტის მიღმა დასახლებულიყვნენ. ამ ჩამოსახლებულებმა დააარსეს პირველი ებრაული თემები და კრებები ესტონეთში. ტალინის თემი, ყველაზე დიდი იყო ესტონეთში, დაარსდა 1830 წელს. ტარტუს თემი დაარსდა 1866 წელს, როდესაც პირველი ორმოცდაათი ოჯახი დასახლდა იქ. აშენდა სინაგოგები, ყველაზე დიდი აშენდა ტალინში 1883 წელწ, ხოლო ტარტუში 1901 წელს. ორივე მათგანი განადგურდა ხანძრის შედეგად მეორე მსოფლიო ომის დროს. ებრაელი მოსახლეობა დასახლდა ესტონეთის სხვა ქალაქებში, სადაც აღიმართა სალოცავები (ვალგა, პარნუ და ვილიანდი) და შეიქმნა სასაფლაოები. გაიხსნა სკოლები თალმუდის სწავლებისთვის, ხოლო დაწყებითი სკოლები ტალინში 1880-იან წლებში მოეწყო. იმ დროს ებრაელთა უმრავლესობა მცირე ვაჭრებისა და ხელოსნებისგან შედგებოდა; ძალიან ცოტამ თუ იცოდა მეცნიერება, ამიტომ ებრაელთა კულტურული ცხოვრება ჩამორჩა. ეს შეიცვალა მე -19 საუკუნის ბოლოს, როდესაც რამდენიმე ებრაელი შევიდა ტარტუს უნივერსიტეტში და მოგვიანებით მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ებრაული კულტურისა და განათლების გააქტიურებას. 1917 წელს ტარტუში დაარსდა ებრაელთა დრამატული კლუბი.
ებრაელთა ავტონომია დამოუკიდებელ ესტონეთში
მინი|[[ტალინი|ტალინის სინაგოგა]] დაახლოებით 200 ებრაელი იბრძოდა ესტონეთის დამოუკიდებლობის ომში (1918– 1920) ესტონეთის რესპუბლიკის შექმნისთვის. ამ მებრძოლებიდან 70 მოხალისე იყო. ესტონეთის რესპუბლიკის შექმნით 1918 წელს დაიწყო ახალი ეპოქა ებრაელთა ცხოვრებაში. 1919 წლის 11 – დან 16 მაისამდე ტარდებოდაებრაული კრებები, სადაც განიხილებოდა ებრაული ცხოვრების ახალი გარემოებები. სწორედ აქ გაჩნდა კულტურული ავტონომიის იდეები, მათ შორის ტალინში არსებული ებრაული გიმნაზიის აშენების იდეაც (საშუალო სკოლა). ებრაულმა საზოგადოებებმა და ასოციაციებმა დაიწყო რიცხობრივი ზრდა. ამ ახალი საზოგადოებებიდან ყველაზე დიდი იყო ტალინში დაარსებული ჰ. ნ. ბჯალიკის სახელობის ლიტერატურული და დრამატული საზოგადოება. დაარსდა საზოგადოებები და კლუბები ვილიანდში, ნარვაში და სხვაგან.
1920-იანი წლები
1925 წლის 12 თებერვალს ესტონეთის მთავრობამ მიიღო კანონი უმცირესობების კულტურული ავტონომიის შესახებ. ებრაულმა თემმა სწრაფად მოამზადა თავისი განცხადება კულტურული ავტონომიის მისაღებად. შეადგინეს სტატისტიკა ებრაელთა მოქალაქეების შესახებ. 1926 წლის ივნისში აირჩიეს ებრაელთა კულტურული საბჭო და გამოცხადდა ებრაელთა კულტურული ავტონომია. ამ ავტონომიის ადმინისტრაციული ორგანო იყო ებრაული კულტურის საბჭო, რომელსაც ჰირშ აიზენშტატი ხელმძღვანელობდა, სანამ დაიშლებოდა 1940 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ. როდესაც 1941 წელს გერმანიის ჯარებმა ესტონეთი დაიპყრეს, აისენშტატი წავიდა რუსეთში. ის ესტონეთში დაბრუნდა, როდესაც გერმანელები წავიდნენ, მაგრამ საბჭოთა ხელისუფლებამ 1949 წელს დააპატიმრა ის. ესტონეთში ებრაული კულტურული ავტონომია დიდ ინტერესს იწვევდა გლობალურ ებრაულ საზოგადოებაში. ამ კულტურულმა ავტონომიამ საზოგადოების მიერ განათლების სრული კონტროლის შესაძლებლობა მისცა ერს. 1926 წლიდან ებრაულმა დაიწყო ტალინის ებრაულ საჯარო სკოლაში რუსული ენის შეცვლა. ესტონეთმა, როგორც სახელმწიფომ, არსებობის პირველივე დღეებიდანვე გამოავლინა ტოლერანტობა მის ტერიტორიაზე მცხოვრები ყველა ხალხის მიმართ. 1925 წელს ესტონეთში ამოქმედდა ეთნიკური უმცირესობების კულტურული ავტონომიის აქტი, რომლის მიხედვითაც უმცირესობათა ჯგუფებს, რომლებიც სულ მცირე 3000 ადამიანისგან შედგება, თვითგამორკვევის უფლება აქვთ კულტურულ საკითხებში. სახელმწიფომ უზრუნველყო ფინანსური დახმარება. ამრიგად, 1926 წელს გამოცხადდა ებრაული კულტურული ავტონომია. ებრაელების მიმართ ტოლერანტული პოლიტიკის გამო, ესტონეთის რესპუბლიკას ეძღვნებოდა გვერდი იერუსალიმის ოქროს წიგნში 1927 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ებრაელების ისტორია კატეგორია:ესტონეთის ისტორია კატეგორია:ებრაელები ქვეყნის მიხედვით
არანის რეგიონი
250px|right|thumb| არანის რეგიონი არანის (ეკონომიკური) რეგიონი (Aran iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. არანის რეგიონში შედის შემდეგი რაიონები: აღჯაბადის, აღდაშის, ბარდის, ბეილაგანის, ბილიასუვარის, გოქჩაის, ჰაჯიყაბულის, იმიშლის, ქურდამირის, ნეფთჩალის, ევლახის, ზარდაბის და ა.შ. აგრეთვე სამი ქალაქი: მინგეჩაური, შირვანი და ევლახი.
ფართობი — 21 150 კმ², შეადგენს აზერბაიჯანის მთლიანი ტერიტორიის 24,7 %. მოსახლეობა — 1936,0 ათასი კაცი (2015 წლის მონაცემებით).
რეგიონის ტერიტორია ძირითადად ხასიათდება მშრალი სუბტროპიკული კლიმატით. რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია მზის ენერგია, წყლის რესურსები, წარმოდგენილი მტკვრით და არაქსით, და ვრცელი მიწის ფონდი.
მრეწველობა
რეგიონში მოიპოვება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, იოდის ბრომის წყალი, სხვადასხვა სამშენებლო მასალები (ქვიშა, ხრეში).
წარმოება: ინდუსტრია რეგიონში ძირითადად განვითარებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ჩრდილო-დასავლეთში. ინდუსტრიების ძირითადი სფეროებია: ქიმიური, მანქანად მშენობა, მსუბუქი, კვების მრეწველობა და მრეწველობა, სამშენებლო მასალების წარმოება.
სოფლის მეურნეობა
სარწყავი სოფლის მეურნეობაში ძირითადი სფეროა, სარწყავი წყალი მიწის დამუშავებაში გამოიყენება მინგეჩაურის წყალსაცავიდან. სოფლის მეურნეობის ძირითადი სფეროებია: ბამბა, მარცვლეულის გაზრდა, მევენახეობა, სუბტროპიკული ხილების გაზრდა და მეთევზეობა. აზერბაიჯანში წარმოებული ბამბის წილის 9%-ზე მეტი მოდის ამ რეგიონზე. ასევე ამ ტერიტორიაზე გაშენებულია კარტოფილი და შაქრის ჭარხალი.
ტრანსპორტი
ამ რეგიონის ტერიტორიაზე გადის სატრანსპორტო ხაზები, რომელიც აკავშირებს ბაქოსა და საქართველოს, ირანს და თურქეთს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
მარი ფრანსუა ქსავიე ბიშა
მარი ფრანსუა ქსავიე ბიშა (Marie François Xavier Bichat; დ. 14 ნოემბერი, 1771, ტუარეტი — გ. 22 ივლისი, 1802, პარიზი) — ფრანგი ანატომი, ფიზიოლოგი და ექიმი. სწავლობდა მონპელიეში, ლიონსა და პარიზში. 1799 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა პარიზის ერთ-ერთი ჰოსპიტლის ექიმად. ბიშამ შემოიღო ქსოვილების მეცნიერული კლასიფიკაცია. პირველმა დანერგა მედიცინაში „ქსოვილისა“ და „სისტემის“ ცნება. მისი აზრით, სასიცოცხლო პროცესები მჭიდროდაა დაკავშირებული ორგანოს შენებასთან. ბიშას მსოფლმხედველობა იდეალისტური იყო. მისმა მოძღვრებამ ქსოვილებზე და ბრწყინვალე ექსპერიმენტებმა დიდი გავლენა მოახდინა ბიოლოგიისა და მედიცინის განვითარებაზე. ბიშა ითვლება თანამედროვე ჰისტოლოგიისა და ჰისტოპათოლოგიის ფუძემდებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ბიოლოგები კატეგორია:ფრანგი ანატომები კატეგორია:ფრანგი ფიზიოლოგები კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1771 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1802
No Protection (Massive Attack-ის ალბომი)
No Protection — Massive Attack-ის მეორე სტუდიური ალბომის, Protection-ის დაბ-რემიქსი. რემიქსი გააკეთა ინგლისელმა დაბ-პროდიუსერმა ნილ ფრეიზერმა (Mad Professor).
სქოლიო
კატეგორია:1995 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Massive Attack-ის ალბომები
თამაზ ჯანელიძე
1949 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი. 1952-1960 წლებში იყო კომკავშირულ და პარტიულ სამუშაოზე. 1960-1972 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი, წამყვანი ინჟინერი, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1973 წელს იყო თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარე, 1974 წლიდან კი სსრ კავშირის გეოლოგიის სამინისტროს კავკასიის მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე, დირექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“,   ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი   9 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი      2015 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1949) კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
სტაროჩერკასკის პეტრე-პავლეს ეკლესია
სტაროჩერკასკის პეტრე-პავლეს ეკლესია (Петропавловская церковь) — სამნაწილიანი, მართლმადიდებლური ტაძარი სოფელ სტაროჩერკასკში, წმინდა მოციქულ პეტრე და პავლეს პატივსაცემად (საბჭოთა ქუჩაზე №27).
პირველად ნახსენებია 1692 წელს, როგორც პეტრე-პავლობის პატარა ხის ტაძარი სოფელ ჩერკასკში. 1744 წლის ქალაქის ხანძრის შემდეგ იმპერატორმა ელისაბედ პეტრეს ასულმა, 1749 წელს ადგილობრივ მეთაურს, დანიელ ეფრემოვს ახალი ტაძრის მშენებლობისთვის გაუგზავნა 10 ქვაზე მომუშავე და თაბაშირის ხელოსანი, რომლებმაც საკმაოდ სწრაფად დაასრულეს იგი. 1751 წელს, ტაძრისა და წმინდა იოანე მებრძოლის პატივსაცემად შედგა პირველი ღვთისმსახურება. ახლად ნაკურთხ ტაძარში, ამავე წელს მონათლეს კაზაკების ატამანი მატვეი პლატოვი.
საბჭოთა პერიოდში ტაძარი დახურეს. 1970-იან წლებში შენობა იყო სავალალო მდგომარეობაში: არ ჰქონდა გუმბათი და სამლოცველო, ხოლო სამრეკლო იყო მთლიანად დანგრეული. პეტრე-პავლობის ტაძრის აღდგენა დაიწყეს 1975 წელს, მაგრამ არასაკმარისი დაფინანსების გამო შეაჩერეს. სამუშაოები განახლდა 2004 წელს, სამხარეო ადმინისტრაციის მიერ გამოყოფილი თანხებით.
2008 წელს დაასრულეს სამუშაოების დიდი ნაწილი. ტაძარი ამჟამად მოქმედია. ტარდება ექსკურსიები სტრატოჩერკასკის მუზეუმ-ნაკრძალის თანამშრომლების დახმარებით.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
ნოვა-ფლორესტა
ნოვა-ფლორესტა (Nova Floresta) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 667 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიმატაუ-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნოი-ულმის რაიონი
ნოი-ულმის რაიონი (Landkreis Neu-Ulm) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ნოი-ულმი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება შვაბიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 515,34 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 163 179 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 316 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 7 75.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
ხვანჭკარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხვანჭკარა შეიძლება აღნიშნავდეს:
აფშერონის რეგიონი
მინი|250x250პქ| აფშერონის რეგიონი აფშერონის (ეკონომიკური) რეგიონი (Abşeron iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის აფშერონის და ხიზის რაიონები, ასევე ქალაქი ბაქო და სუმგაითი.
ფართობი (ბაქოსთან ერთად) 5870 კმ², რაც აზერბაიჯანის მთლიანი ფართობის 7% შეადგენს, ხოლო ბაქოს გარეშე — 3730 კმ²-ია. მოსახლეობა (ბაქოს გარეშე) — 551,8 ათასი კაცია (2015 წლის მიხედვით), ხოლო ბაქოსთან ერთად — 2756 ათასი კაცია.
ეკონომიკა
აფშერონის ეკონომიკური რეგიონი — ქვეყნის მთავარი საწვავის და ენერგეტიკის ბაზაა, რომელიც აწარმოებს ქვეყნის ნავთობის, ბუნებრივი აირის და ელექტრო-ენერგიის მნიშვნელოვან ნაწილს.
განვითარებულია ნავთობპროდუქტების და ქიმიური პროდუქტების წარმოება, მძიმე მრეწველობა, შავი და ფერადი მეტალურგია, ენერგეტიკა, მსუბუქი და კვების მრეწველობა, სამშენებლო მრეწველობა, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა და მომსახურების სექტორი.
ასევე განვითარებულია რძის პროდუქციი დამზადება, მეფრინველეობა, მეცხვარეობა, ბოსტნეულის წარმოება, მებაღეობა, მევენახეობა. რეგიონის აგროკლიმატური პირობები საშუალებას აძლევს, რომ აქ გაიზარდოს ზეთისხილი, ზაფრანა, ნუში, ლეღვი, ყურძენი და საზამთრო.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
სკა დონის როსტოვი (საფეხბურთო კლუბი)
სკა დონის როსტოვი (ФК СКА Ростов-на-Дону) — რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ დონის როსტოვიდან. 1966 წლის საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი, საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1981) და ორგზის ფინალისტი (1969, 1971). ასპარეზობს რუსეთის პროფესიული საფეხბურთო ლიგის სამხრეთის ზონაში.
კლუბის ისტორია
ჩამოყალიბდა ქალაქ დონის როსტოვში 1937 წლის 27 აგვისტოს. სხვადასხვა დროს ასპარეზობდა სხვადასხვა დასახელებით.
კლუბის რეკორდსმენები
ჩატარებული მატჩების რაოდენობით, სამოყვარულო პირველობაზე გამართული შეხვედრების ჩათვლით
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
ბაჰუ
ბაჰუ (Bahu) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 74 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 557 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
ჰუნზიბელები
ჰუნზიბელები — დასავლეთ დაღესტნის მთებში მცხოვრები ცეზური მოდგმის მცირერიცხოვანი ერი. ჰუნზიბელების თვითსახელწოდებაა ჰუნზალ.
ისტორია
ჰუნზიბელები ანთროპოლოგიურად დიდი ევროპეიდული რასის წინააზიური რასის კავკასიონური ვარიანტის წარმომადგენლები არიან. ჰუნზიბური ენა კავკასიურ ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნური ჯგუფის ხუნძურ-ანდიურ-დიდოურ ქვეჯგუფში შედის. ჰუნზიბელებში გავრცელებულია აგრეთვე: ხუნძური, რუსული, ქართული ენები.
ბევრმა მეზობელი ხალხების: დიდოელების, კაპუჭელების და ჰინუხელების ენებიც იცის. ჰუნზიბური ენა უდამწერლობო ენაა. სადამწერლობო ენა მათთვის ხუნძურია. ჰუნბიზელების რაოდენობის განსაზღვრა XX საუკუნეში ერთობ ძნელია, რადგან მათ ხან ხუნძებს და ხანაც კაპუჭელებს მიაკუთვნებდნენ. უკანასკნელი პერიოდის საენციკლოპედიო და ინტერნეტის მონაცემებით, ჰუნზიბელების რაოდენობა რუსეთის ფედერაციაში 1,35 ათას კაცს უთანაბრდება, საერთო რაოდენობას კი 1,7 ათას კაცს ანგარიშობენ.
სამეურნეო ყოფა
ჰუნზიბელები ტანსაცმლის ყველა მასალას სოფელში ამზადებდნენ. მათი საკვები ძირითადად ფქვილის, ხორცისა და რძისაგან მზადდებოდა.
რელიგია და ტრადიციები
ჰუნზიბელები მუსლიმი-სუნიტები არიან. აღნიშნავდნენ რელიგიურ და კალენდარულ დღესასწაულებს. შემოდგომასა და ზამთარში სქესობრივი და ასაკობრივი ნიშნით მამაკაცებსა და ქალებში გავრცელებული იყო გასართობი და სამხიარულო შეკრებები ე. წ. საქმის საღამოები. ზეპირი ხალხური შემოქმედება მშობლიურ და ხუნძურ ენებზე ჰქონდათ. ჰუნზიბელ მკურნალებს მრავალი ავადმყოფობის დიაგნოსტირება და მკურნალობა შეეძლოთ. შემორჩენილია ტრადიციული რწმენა-წარმოდგენები. იცოდნენ ხარების გამოყვანის ანუ პირველი ხნულის გავლების დღესასწაული, რაც კოლექტიური ტრაპეზით, დოღით, სირბილში შეჯიბრითA და ჭიდაობით მთავრდებოდა. ზამთრის დადგომასაც 20-21 დეკემბერს სადღესასწაულო ვახშმით, მილოცვით, ხუმრობით, კოცონის ანთებით და მასზე გადახტომით, გადაცმული ახალგაზრდების მსვლელობით აღნიშნავდნენ. ასევე დღესასწაული იყო ნაკელის მინდორში გატანა და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:დაღესტანი
ისტრია
ისტრია (ხორვატიული, სლოვენიური: Istra; იტალიური: Istria; ისტრიული: Eîstria; გერმანული: Istrien) — ადრიატიკის ზღვის უდიდესი ნახევარკუნძული. ნახევარკუნძული მდებარეობს ადრიატიკის ზემო ნაწილში ტრიესტის ყურესა და კვარნერის უბეს შორის. ის შედის სამი ქვეყნის შემადგენლობაში: ხორვატიის, სლოვენიის და იტალიის.
სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიის რეგიონები
როზდილნის რაიონი
როზდილნის რაიონი (Роздільнянський район) — რაიონი უკრაინაში, ოდესის ოლქში. მისი ფართობია 1 368 კმ². 2018 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 57 984 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 42 კაცს კმ²-ზე. როზდილნის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი როზდილნა.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის რაიონები
პომაკანჩის რაიონი
პომაკანჩის რაიონი (Distrito de Pomacanchi) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის აკომაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3693 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 340 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 30.27 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 275.56 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკომაიოს პროვინციის რაიონები
ფილფლა
ფილფლა — პატარა დაუსახლებელი კუნძული მალტიდან 4,5 კმ-ით სამხრეთით, მალტის არქიპელაგის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი. ფილფლიდან 101 მეტრით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს პატარა კლდოვანი კუნძული, რომელიც ქვეყნის უკიდურესი სამხრეთი წერტილია. სახელწოდება „ფილფლა“ მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან felfel, რაც შავ წიწაკას ნიშნავს.
ისტორია
სავარაუდოდ, ნეოლითის ხანაში ფილფლა მალტის მკვიდრთათვის წმინდა კუნძულად იყო მიჩნეული. ფილფლის მოპირდაპირე მხარეს, მალტის სანაპიროზე ჰაჯარ-კიმი და მნაიდრაა აშენებული.
ერთადერთი მუდმივი სტრუქტურა კუნძულის გამოქვაბულში 1343 წელს აგებული კაპელა იყო, რომელიც 1856 წელს მომხდარმა მიწისძვრამ გაანადგურა, რის შემდეგაც კუნძულის ნაწილიც ჩაიძირა. 1798 წლით დათარიღებული მალტის რუკაზე ფორტი, შუქურა და ფილფლის კაპელაა გამოსახული.
1971 წლამდე სამეფო ფლოტი და სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები კუნძულს პრაქტიკული სწავლებისთვის იყენებდნენ. 1980 წელს კუნძული ფრინველთა ნაკრძალად გამოცხადდა. 1988 წელს მიღბული ფილფლის ბუნებრივი ნაკრძალის კანონით, კუნძულთან წვდომა და გამოყენება შეიზღუდა. კუნძულის გარშემო ერთ საზღვაო მილში თევზჭერა აიკრძალა.
სქოლიო
კატეგორია:მალტის კუნძულები კატეგორია:მალტის დაუსახლებელი კუნძულები
ფეტჩაბურის პროვინცია
ფეტჩაბურის პროვინცია (เพชรบุรี) — ტაილანდის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია (ჩანგვათი). მეზობელი პროვინციებია: რატჩაბური, სამუნგსონგქარამი და პრაჩუაპქირიქანი. დასავლეთით ესაზღვრება მიანმარი.
გეოგრაფია
200px|thumb|left|ჩაამის სანაპირო
პროვინცია მდგომარეობს მალაკის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში, 170 კმ სამხრეთ-დასავლეთით დედაქალაქ ბანგკოკიდან. პროვინციის ტერიტორია მდიდარია პეიზაჟებით: აღმოსავლეთით ტაილანდის ყურე, დასავლეთით - თანაოსი-ს ქედი ფორმირებს ბუნებრივ საზღვარს მიანმართან. გარდა ამ საზაზღვრო მთებისა, უმეტესად პროვინცია განლაგებულია ბრტყელ ვაკეზე. ფართობით დაახლოებით 3000 კმ² Kaeng Krachan-ის ეროვნული პარკი ტაილანდის უდიდესი ეროვნული პარკია, რომელიც მოიცავს პროვინციის თითქმის ნახევარს. გარდა ამისა, აქ არსებობს ასევე წყალსაცავი Kaeng Krachan.
ისტორია
ფეტჩაბური ძველი სამეფო ქალაქია, სადაც თავდაპირველად ცხორობდნენ მონ-ების ეთნიკური ჯგუფი, დათარიღებული მე-8 საუკუნით. მოგვიანებით კხმერების ეთნიკური ჯგუფი დასახლდა ქალაქში. 1860 წელს მეფე რამა IV ააგო სასახლე ქალაქ ფეტჩაბურიში, საყოველთაოდ ცნობილი, როგორც Khao Wang-ი. შემდეგ სასახლეში მეფემ ააგო კოშკი თავისი ასტრონომიული დაკვირვებისთვის.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ფეტჩაბურის პროვინცია დაყოფილია 8 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 93 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 681 სოფლისგან (მუბანი).
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ჰამფრი II დე ბოჰუნი
ბიოგრაფია
დაახლოებით 1129 წელს ჰამფრი გარდაიცვალა. მემკვიდრეობა მიიღო მისმა ერთადერთმა ვაჟმა, ჰამფრი მესამემ.
ქორწინება და შვილები
ცოლი: დაახ. 1087/1100 მოდ (მატილდა) სოლსბერელი, ედუარდ სოლსბერელის, უილტშირის შერიფისა და მატილდა ფიცჰიუბერტის ქალიშვილი. შვილები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოჰუნები კატეგორია:XI საუკუნის ევროპის მმართველები კატეგორია:XII საუკუნის ევროპის მმართველები კატეგორია:ინგლისის მმართველები კატეგორია:გარდაცვლილი 1129
Daydreaming (სიმღერა)
Daydreaming — Massive Attack-ის და შარა ნელსონის (ვოკალი) სიმღერა, რომელიც სინგლის სახით გამოვიდა 1991 წლის 15 ოქტომბერს, სადებიუტო ალბომ Blue Lines-მდე ექვსი თვით ადრე. სინგლში გამოყენებულია სემპლი სიმღერიდან "Mambo" (Wally Badarou). მიაღწია #81 UK Singles Chart-ში.
სქოლიო
კატეგორია:1991 წლის სინგლები კატეგორია:Massive Attack-ის სიმღერები
ალვორადა-დუ-გურგეია
ალვორადა-დუ-გურგეია (Alvorada do Gurguéia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 281 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნოიბურგ-შრობენჰაუზენის რაიონი
ნოიბურგ-შრობენჰაუზენის რაიონი (Landkreis Neuburg-Schrobenhausen) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი დუნაის ნოიბურგი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ზემო ბავარიის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 739,75 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 91 240 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 123 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 1 85.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
John the Revelator / Lilian
ბრიტანეთის საუკეთესო 20-ეულში სინგლმა მე-18 ადგილი დაიკავა.
ბრავიჩა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
პოლა შერი
ბიოგრაფია
შერი სწავლობდა ტაილერის სამხატვრო სკოლაში, ელკინსის პარკში, პენსილვანიის შტატში და 1970 წელს სახვითი ხელოვნების ბაკალავრის წოდება დაიმსახურა.
შერი გადავიდა საცხოვრებლად ნიუ-იორკში და დაიწყო მუშაობა Random House-ის საბავშვო წიგნების განყოფილებაში დამკაბადონებლად.
1991 წელს შერი გახდა კომპანია პენტაგრამის პარტნიორი და დაიწყო მუშაობა ნიუ-იორკის ოფისში დირექტორის პოზიციაზე. მას შემდეგ იგი ქმნის გრაფიკულ დიზაინს, სარეკლამო მასალებს, შეფუთვისა თუ საგამომცემლო დიზაინს ფართო სპექტრის კლიენტებისთვის. მათ შორის არიან: Bloomberg, Microsoft, Bausch + Lomb, Coca-Cola, Shake Shack, the Museum of Modern Art, the Sundance Institute, the High Line, Jazz at Lincoln Center, the Metropolitan Opera, the New York City Ballet, the New York Philharmonic, the New Jersey Performing Arts Center, the United States Holocaust Memorial Museum, the Philadelphia Museum of Art და the New York City Department of Parks and Recreation.
შერი გვევლინება Netflix-ის დოკუმენტური სერიალის, Abstract: The Art of Design-ის, პირველ სეზონში.
თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი
თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის ლოგო, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადია, მსოფლიო მუზეუმების ლოგოებს შორის. თავდაპირველად მუზეუმის ლოგო, 1964 წელს, Franklin Gothic No.2 შრიფტის გამოყენებით ივან ჩერმაიეფმა შექმნა. 2004 წელს მეთიუ კარტერმა გადახატა, ოდნავ შეცვალა ლოგოს შრიფტი და დაარქვა მას MoMA Gothic. მიუხედავად იმისა, რომ MoMA-ს იდენტობა ჩამოყალიბებული და მყარია, ბრენდის გამოყენება ბეჭდვით, ფასადის თუ ვებ სივრცეში ჩამოუყალიბებელი და შეუკრავი იყო. ასეთი სისტემის შესაქმნელად მუზეუმმა დაიქირავა კომპანია პენტაგრამი.
იმისთვის, რომ შექმნილიყო თანამედროვე მიდგომა, რომელიც მუზეუმის სახეს საუკეთესოდ წარმოაჩენდა, პოლა შერმა შექმნა ერთიანი სისტემა, რომელიც მოერგებოდა ნებისმიერ სარეკლამო სივრცეს, იქნებოდა ეს გაზეთი თუ ქუჩის ბანერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ილუსტრატორები
Zombie (სიმღერა)
„Zombie“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ The Cranberries-ის 1994 წლის საპროტესტო სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში No Need to Argue 1994 წელს. იგი იკავებდა უმაღლეს პოზიციებს ავსტრალიის, საფრანგეთის, გერმანიისა და ბელგიის ეროვნულ მუსიკალურ ჩარტებში.
სიმღერა დაიწერა ირლანდიის რესპუბლიკური ჯარის ბომბის აფეთქების შედეგად ორი ბიჭის დაღუპვის საპასუხოდ. 1994 წელს სიმღერის მიხედვით გადაიღეს მუსიკალური ვიდეოც. მისი რეჟისორია სემუელ ბეიერი.
New Musical Express-ის ვერსიით სიმღერა შედის 1990-იანი წლების ყველაზე ცუდი სიმღერების ათეულში, სადაც იგი მე-7 ადგილს იკავებს
თეიმურაზ ჯანელიძე
თეიმურაზ ჯანელიძე (დ. 20 სექტემბერი, 1944) — ქართველი მუსიკოსი.
დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1963 წლიდან იყო რუსთავის სამუსიკო სკოლისა და სასწავლებლის პედაგოგი, აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის მომღერალი, სალიბაურის სკოლა-ინტერნატის პედაგოგი, თბილისის ორთაჭალის რაიონის განათლების გამყოფილების მეთოდისტი, საქართველოს კამერული გუნდის მთავარი ქორმეისტერი. საქართველოს ჰელსინკის კავშირის რუსთავის საქალაქო განყოფილების თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
მსხვილი რუხი ბატი
მსხვილი რუხი ბატი — ბატის ფართოდ გავრცელებული სამამულო ჯიში. ჩამოყალიბდა ორი პოპულაციის სახით: უკრაინის მეფრინველეობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (ბორკიული ტიპი) და ტამბოვის ოლქის მეფრინველეობის სანაშენე ქარხანაში „არჟენკა“ (ტამბოვურ-სტეპური ტიპი). ორივე პოპულაცია გამოყვანილია რომნიული და ტულუზური ჯიშების შეჯვარებით და პროდუქტიულობის ნიშნების მიხედვით გადარჩევით. რუსეთის სახელმწიფო რეესტრში შეიტანეს 1993 წელს. გამოირჩევა სხეულის მკვრივი აგებულებით. მამლის ცოცხალი მასაა 7,0–8,0 კგ, დედლისა — 6,0–7,0 კგ. ტანი მასიურია; ზურგი ფართო, სწორი; მუცელზე აქვს კანის 2 ნაკეცი; კისერი სქელი და საშუალო სიგრძის. შეფერილია რუხად; ზურგსა და ფრთებზე ქერცლისებრი ნახატი აქვს; მუცელი და კუდის ბუმბულების ბოლოები თეთრია; ნისკარტი და ფეხები ნარინჯისფერი. კვერცხის მასა 180–190 გრამია, ნაჭუჭი თეთრი. მეკვერცხულობა — 38–42 ცალი წელიწადში, კვერცხის განაყოფიერების მაჩვენებელი 80–85%, გამოჩეკისა — 68–73%. 9 კვირის მოზარდეული 3,7–4,0 კგ-ს იწონის. ჯიში გავრცელებულია რუსეთსა და უკრაინაში; რუსეთში ყველაზე მეტად — ცენტრალურ და სამხრეთ რაიონებში; პროდუქტიულობის დასაცავად სანაშენე სამუშაოები მიმდინარეობს ქარხანაში „არჟენკა“.
სქოლიო
კატეგორია:ბატის ჯიშები
ოლივედუსი
ოლივედუსი (Olivedos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 559 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიმატაუ-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 627 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.41 კმ²-ზე. ფართობი 317 915 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
3D World
3D World — ბრიტანული ჟურნალი და საიტი, რომელიც დაარსდა 2000 წელს და გამოსცემს კომპანია Future plc. ჟურნალი დაკავებულია 3D ანიმაციების, ვიზუალური ეფექტების, ვიდეო თამაშებისა და ილუსტრაციების თემებთან დაკავშირებული სტატიების წერით.
ჟურნალი გამოიცემა ყოველ ოთხ კვირაში ერთხელ, წელიწადში 13-ჯერ და იყიდება ბრიტანეთში, აშშ-ში, ევროპა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, სამხრეთ აფრიკასა და სხვა ქვეყნებში. ჟურნალი ასევე ვრცელდება ციფრული სახითაც.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული კომპიუტერული ჟურნალები კატეგორია:2000 წელს დაარსებული ჟურნალები კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები
Martyr (სიმღერა)
„Martyr“ — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის სინგლი და სიმღერა, შეტანილი მხოლოდ კომპილაციაში The Best of Depeche Mode Volume 1, რომელიც გამოვიდა 2006 წლის 13 ნოემბერს. სინგლი გამოიცა იმავე წლის 30 ოქტომბერს.