cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A Bigger Bang
ისტორია
2005 წლის აგვისტოში დაიწყო ჯგუფის საკონცერტო ტურნე A Bigger Bang Tour. 90 კონცერტისგან შედგენილი ეს ტური იქცა ფენომენად ჩრდილოეთ ამერიკის ისტორიაში. 2007 წელს მისი კონცერტები გაგრძელდა, ვინაიდან მანამდე კით რიჩარდსი ფიჯიზე სტუმრობისას გადმოვარდა ხიდან. ტურს წერტილი დაესვა 2007 წლის აგვისტოში, ლონდონის O2 დარბაზში.
ალბომზე ჯეგერი რამდენიმე სიმღერაში ბას-გიტარაზე უკრავს (ვინაიდან ხმისჩამწერი სესიების ნაწილი ვუდის გარეშე მიმდინარეობდა).
ალბომის გამოცემა კომპაქტ-დისკზე ერთდისკიანია, ხოლო ვინილის ფირფიტაზე ორი ფირფიტისგან შედგება.
2009 წელს ლეიბლზე Universal Music Group გამოვიდა დისკის რემასტერი. აშშ-ში იგი გამოსცა ლეიბლმა Interscope Records, ხოლო დანარჩენ ქვეყნებში - Polydor Records.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები კატეგორია:2005 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ფრიც ზუბერ-ბიულერი
ფრიც ზუბერ-ბიულერი (Fritz Zuber-Bühler; დ. 6 ნოემბერი, 1822, ლე-ლოკლი, ნევშატელის კანტონი, შვეიცარია — გ. 23 ნოემბერი, 1896, პარიზი) — შვეიცარიელი მხატვარი აკადემიური კლასიციზმის სტილში.
ბიოგრაფია
მისი ნახატი „უდანაშაულობა“ გვიჩვენებს მის რომანტიკულ ხედვას გლეხის ბავშვებზე და მათ გარემოზე. ხატავდა მითოლოგიურ და რელიგიურ საგნებს, ასევე პორტრეტებს. ზუბერ-ბიულერმა გამოფენა მოაწყო შეერთებულ შტატებში პენსილვანიის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში და მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. მისი გამოფენები იმართებოდა სალონში (პარიზი) 1891 წლამდე, ამ დროისთვის ევროპული აკადემიური ტრადიცია, რომელსაც იგი წარმოადგენდა, უკვე აყვავებული იყო.
არქიტექტურული ორდერი
thumb|250px|კლასიკური ორდერის ცხრილი: a. ტოსკანური, b. დორიული, c. იონური, d. თანამ. იონური e. კორინთული, f. კომპოზიტური. არქიტექტურული ორდერი, არქიტექტურული ორდენი (ფრანგ. ordre, იტალ. ordine - წესი, რიგი) — დგარულ-კოჭოვანი სისტემის სტრუქტურა და მხატვრული დამუშავება. ფართო გაგებით ცნობილი იყო ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტის, ბაბილონურ-ასურულ და ძვ. სპარსულ ხუროთმოძღვრებაში, კლასიკურ სისტემად კი მხოლოდ ძვ. ბერძნულ არქიტექტურაში ჩამოყალიბდა (ძვ. წ. V ს.). კლასიკური ბეძნული არქიტექტურული ორდერების დორიული, იონური და კორინთული (იმ ოლქებისა და ტომების სახელწოდების მიხედვით, სადაც ეს ორდერები შეიქმნა). ძვ. რომში ჩამოყალიბდა ტოსკანური ორდერი და კომპოზიტური ანუ რთული ორდერი. ორდერების მზიდი ნაწილებია სვეტი, კაპიტელთა (სვეტისთავი) და ბაზისითურთ, რომლებზედაც დაყრდნობილია ანტაბლემენტი. დორიულ ორდერს (კლასიკური ნიმუშებია პართეონი და პროპოლეონი ათენის აკროპოლისზე) ბაზისი არ აქვს. სვეტი ზევით თანდათან ვიწროვდება და შვეული კანელურებით არის დაღარული, შუა ნაწილი კი გამსხვილებულია (ენტაზისი). სვეტს კაპიტელი ეყრდნობა, მას მოსდევს ქვის კოჭი - არქიტრავი, ტრიგლიფებითა და მეტოპებით დანაწევრებული ფრიზი და შემდეგ კარნიზი.
იონიურ ორდერს (კლასიკური ნიმუშია ერექთეონი ათენის აკროპოლისზე) აქვს ბაზისი, ზევით შევიწროებული კანელურებიანი სვეტი და ვოლუტებიანი კაპიტელი. არქიტრავი სამი ჰორიზონტალური ზოლისაგან შედგება. ფრიზი დანაწევრებულია და ზოგჯერ რელიეფით შემკული. კორინთული ორდერი ყველაზე დეკორაციულია ბერძნულ ორდერთა შორის. პირველად გამოყენებულია აპოლონის ტაძარში (ძვ. წ. 430). კაპიტელი შემკულია აკანთოს სტილიზებული ფოთლებითა და ხვიებით (ვოლუტებით). ტოსკანური ორდერი დორიულის სახესხვაობაა, ხოლო კომპოზიტური - კორინთუკუსა და იონიურისა.
არქიტექტურული ორდერის აგების წესები მოცემულია ვიტრუვიუსის ტრაქტატში, ორდერის სიმაღლისა და პროპორციების საზომად მიჩნეულია მოდული - სვეტის ფუძის დიამეტრის ნახევარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები კატეგორია:კლასიკური არქიტექტურა
ჯორჯო ნაპოლიტანო
ჯორჯო ნაპოლიტანო (Giorgio Napolitano; დ. 29 ივნისი 1925, ნეაპოლი, იტალია) — იტალიელი პოლიტიკოსი. 2006 წლის 15 მაისიდან 2015 წლის 14 იანვრამდე იტალიის პრეზიდენტი. იტალიის კომუნისტური პარტიის ყოფილი წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:იტალიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი
ნაღვარევი
ნაღვარევი (ნაღორევი) — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ქვეშეთის თემში. მდებარეობს მთიულეთის არაგვის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1320 მ., დუშეთიდან 65 კმ, ქვეშეთიდან 6 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა. სოფელში დგას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ნაღვარევის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გომბორის ქედი
გომბორის ქედი, ცივ-გომბორის ქედი, ჰერეთის მთა — კავკასიონის მთათა სისტემასთან დაკავშირებული ქედი; შახვეტილას მთასთან ებმის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ ტოტს — კახეთის ქედს. მიმართულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. სიგრძე 107 კმ. უმაღლესი მწვერვალი ცივი (1991 მ). აგებულია ძირითადად ცარცული და მესამეული ასაკის დანალექი წყებებით. წარმოადგენს მდინარეების ალაზნისა და ივრის წყალგამყოფს. ჩრდილოეთ კალთაზე ჩაჭრილია მდინარეების ორვილის, ხოდაშნისხევის, თურდოს, კისისხევის, ვანთისხევის, ჭერმისხევის, ფაფრისხევის, ხოლო სამხრეთ კალთაზე — გომბორის, ლაფიანხევისა და სხვა ხეობები. დამახასიათებელია მეწყრები, ბედლენდები, ხელოვნური გამოქვაბულები. ქედის თხემზე მეორეული სუბალპური მდელოებია, კალთებზე — ფოთლოვანი ტყე და ზოგან ფიჭვნარი. იგი ხასიათდება ზომიერად ნოტიო ჰავით, ტყიანი და ტყესტეპიანი მცენარეულობით, რომლებიც, ადამიანის ინტენსიური ჩარევის შედეგად, ქედის თხემზე გარდაქმნილია მეორად მდელოებად და საზაფხულო საძოვრებს წარმოადგენს. ეს საძოვრები, გარდა ადგილობრივი მნიშვნელობისა უძველესი დროიდანვე გამოიყენებოდა ცხვრის დიდი ფარების გადასარეკ ტრასად საზამთრო საძოვრებიდან (მტკვრისა და ივრის პირები, შირაქი) საზაფხულო საძოვრებისაკენ (თიანეთი, ფშავი, ხევსურეთი, თუშეთი) და პირიქით.
გომბორის ქედზე გადიოდა უმოკლესი გზები, რომლებიც ივრის ხეობას ალაზნის ველთან აკავშირებდა. ძველი დროიდანვე გომბორის ქედზე გამავალი გზები ინტენსიურად გამოიყენებოდა. ამის მოწმობაა, თუნდაც, შემორჩენილი მატერიალური კულტურის ნაშთები ციხეებისა და ეკლესიების სახით. ერთ-ერთი უძველესი და უმოკლესი გზა, რომლითაც ივრის ხეობა (უჯარმა) უკავშირდებოდა ალაზნის ველს (თელავი) გადიოდა სამების ხევზე, რასაც გვიდასტურებს ვახუშტიც:
არანაკლები მნიშვნელობის იყო ჭერმის გზა. მთა მანავის ცივიდან დაწყებული, გომბორის ქედის თხემი თანდათან დაბლდება და ჭერემის მიდამოებში 1200 მეტრამდე ჩამოდის, რამაც განაპირობა აქ მოსახერხებელი გადასასვლელების არსებობა ჩაილურის ხევიდან ჭერემის ხევში და შემდეგ ალაზნის ველზე. ამ გზას ჰკეტავდნენ ჩაილურის, ჭერემისა და ველისციხის ციხეები.
გომბორის ქედის უღელტეხილები მეტად მოხერხებული და იიოლი გადასალახავი იყო, რადგან ყველა ისინი დაბალია, თითქმის არ იკეტებოდნენ ზამთრობით და ახლოს მდებარეობდნენ დასახლებულ პუნქტებთან ორივე მხრივ.
გომბორის ქედის გარე კახეთისაკენ მიმართული ფერდი საგრძნობლად ციცაბოა, ინტენსიურად ირეცხება და ქმნის შიშველ რელიეფს, რომელიც გაბატონებულია ივრის მარცხენა შენაკადი ხევების სათავეებში და ღვარცოფული აქტივობის კერებს წარმოადგენს. ამიტომ ამ ხევების კალაპოტი მოფენილია სამშენებლოდ ძველთაგანვე გამოყენებული რიყის ქვით.
გომბორის ქედს ისტორიული წყაროები სხვადასხვაგვარად იხსენიებენ: ჰერეთის მთა, ცივის მთა, გომბორის ქედი, ცივ-გომბორის ქედი: ამათგან, უძველესი უნდა იყოს ჰერეთის მთა, ხოლო ყველაზე გვიანი — გომბორის ქედი, რადგან გომბორის უღელტეხილი შედარებით გვიან შემოდის ინტენსიურ ხმარებაში, აქ გზატკეცილის გაყვანის შემდეგ. ვახუშტი არც კი იცნობს მას და ვერენის ციხე სამების ხევზე გამავალი გზის სტრატეგიულ პუნქტად მიაჩნია. ჰერეთის მთის შემდეგ ქედის სახელად ცივის მთის გავრცელებაზე უნდა მიუთითებდეს მრავალი მთის (მწვერვალის) ცივის არსებობა ქედზე: დიდი ცივი, მანავის ცივი, თოხლიაურის ცივი და ა. შ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის ქედები
ვუკოლ ბერიძე
ვუკოლ მიხეილის ძე ბერიძე (დ. 15 თებერვალი, 1883, ხონი — გ. 11 მაისი, 1963, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, რუსთველოლოგი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1948), პროფესორი (1932).
ბიოგრაფია
1902 წელს დაამთავრა ხონის სემინარია და იქვე დაიწყო მასწავლებლობა. 1907 წელს ექსტერნად ჩააბარა გამოცდები ქუთაისის ვაჟთა გიმნაზიაში და მიიღო სიმწიფის ატესტატი. 1912 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მასწავლებლობდა ქუთაისსა და თბილისში. 1922–1932 წლებში კითხულობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის კურსს ამიერკავკასიის კომუნისტურ უნივერსიტეტში, 1932 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1912 წელს შეადგინა "სიტყვის-კონა იმერულ და რაჭულ თქმათა", რომელიც გამოირჩევა სანიმუშო განმარტებით, მდიდარი და კარგად შერჩეული საილუსტრაციო მასალით. ბერიძეს განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის ქართული სამეცნიერო ტერმინოლოგიის დადგენაში. ამ საქმეს იგი თითქმის სამი ათეული წელი მოთავეობდა. მისი უშუალო მონაწილეობით დამუშავდა შემდეგი ტერმინოლოგიური ლექსიკონები: სამშენებლო (1926), ფიზიკისა და ელექტროტექნიკის (1928), ენისა და ლიტერატურის (1928), ნორმალური ანატომიის (1930), ბიბლიოთეკათმცოდნეობის, ბიბლიოგრაფიისა და პოლიგრაფიული საქმის (1932), ტექნიკური (1936), მემცენარეობის (1938), ენტომოლოგიის (1938), საავიაციო (1945), სამედიცინო (1947), ნიადაგმცოდნეობისა (1950) და სხვა.
ბერიძეს გამოქვეყნებული აქვს მრავალი ნაშრომი რუსთველოლოგიაში, ქართული ენისა და ლიტერატურის სხვადასხვა საკითხებზე. მათგან აღსანიშნავია: "ვეფხისტყაოსნის ხალხურობისათვის", რომელშიც ავტორი იკვლევს რუსთაველის პოემის ეროვნულ ძირებს, მის კავშირს ქართულ ფოლკლორთან; "შოთას პოეტიკისათვის" და "რუსთაველის შაირისათვის", რომელიც ეხება რუსთაველის შეხედულებას პოეზიაზე და მისი ლექსთწყობის თავისებურებებს.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. დიდუბის პანთეონში მასთან ერთად დაკრძალულია მისი მეუღლე — ელისაბედ (ლიზიკო) კონსტანტინეს ასული ჩხეიძე — (დ. 1895, ხონი — გ. 11 მაისი, 1963, თბილისი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული  15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1963 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი რუსთველოლოგები
378
თარიღი უცნობია
*
რომანოზ II
200px|მინი|რომანოზ II რომანოზ II (Ρωμανός Β΄; დ. 938 —გ. 15 მარტი 963) — ბიზანტიის იმპერატორი 959-963 წლებში. კონსტანტინე VII-ის შვილი, ბასილ II ბულგართმმუსვრელის მამა. დროსტარების მოყვარული (ძალაუფლება ხელთ ეპყრა საჭურის ვრინგას), გაატარა აგრარული რეფორმა, მის დროს ხდება პროვინციული არისტოკრატიის დაწინაურება. წარმატებით ებრძოდა არაბებს (კ. კრეტა დაიბრუნეს, ქ. ჰალაბი აიღეს). მკაცრმა ფინანსურმა პოლიტიკამ საზოგადოების ყველა ფენის აღშფოთება გამოიწვია, რასაც შეთქმულება მოჰყვა, მაგრამ მარცხით დამთავრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 938 კატეგორია:გარდაცვლილი 963 კატეგორია:X საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
მედიცინა
thumb|ასკლეპიო კვერთხით მედიცინის ძველბერძნული სიმბოლო მედიცინა — მეცნიერებისა და პრაქტიკული საქმიანობის დარგი, რომელიც მიმართულია ადამიანთა ჯანმრთელობის დაცვის, დაავადებების თავიდან აცილებისა და მკურნალობის, სიცოცხლის გახანგრძლივებისაკენ. საუკუნეების განმავლობაში ადამიანთა გამოცდილებით დაგროვდა სამკურნალო საშუალებები და მეთოდები, რომლებიც შემონახულ იქნა, მათ შორის ხალხურ მედიცინაში და რომლებიც მოგვიანებით მეცნიერული მედიცინის ნაწილი გახდა.
ისტორია
სამკურნალო ხელოვნების მწვერვალი ძველ სამყაროში იყო ჰიპოკრატეს საქმიანობა. ახ. წ. II საუკუნეში ანტიკური მედიცინის წარმოდგენები სისტემატიზებულ იქნა გალენოსის მიერ. მისი სისტემა, შევსებული ავიცენას მიერ, და კანონიზებულ იქნა ეკლესიის მიერ, ბატონობდა თითქმის ახალი ეპოქის დასაწყისამდე. XVI-XVII საუკუნეებში ა. ვეზალიუსის, უ. ჰარვის, აღმოჩენებმა, პარაცელსუსის შრომებმა, ა. პარეს და ტ. სიდენჰემის მოღვაწეობამ ხელი შეუწყო მედიცინის დაბრუნებას ცდისეულ ცოდნის საფუძვლებში. ბუნებისმეტყველებისა და ტექნიკის მიღწევებმა, კლინიკურ-ანატომიური და კლინიკურ-ექსპერიმენტული მიმართულებების განვითარებამ, ავადმყოფობის კვლევის ობიექტურმა მეთოდებმა განაპირობებს მეცნიერული მედიცინის ჩამოყალიბება.
მედიცინის განვითარების პროცესში მოხდა მისი დიფერენცირება რამდენიმე დამოუკიდებელ დარგად, რომლებიც შეისწავლიან:
რესურსები ინტერნეტში
*
გურიის ქედი
გურიის ქედის თხემის აბსოლუტური სიმაღლე აღმოსავლეთისაკენ მატულობს. მდინარე სუფსის გამკვეთი ხეობის მიდამოებში ეს სიმაღლე 150-200 მ-ით განისაზღვრება, ხოლო ოზურგეთისა და ჩოხატაურის გრძედებზე 500–700 აღწევს. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 678 მ (მთა ბურნარ-საცხვარო). აღმართულია აგრეთვე მთები: ბურნათი (498 მ), ტალახა (667 მ), საირაო (475 მ), სამება (522 მ). დამახასიათებელია ტექტონიკურ-ეროზიული რელიეფი. ქედის შუა მონაკვეთი საირაოს სერის სახელწოდებით არის ცნობილი. ქედის კალთები ციცაბოა, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ ნაწილში. აგურიის სერი აგებულია ზედაცარცული კირქვებით, შუა და ზედამიოცენისა და ქვედაპლიოცენის ტერიგენული ნალექებით, ზედაპლიოცენის თიხებით, კონგლომერატებით, ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია პატარა ანტლიკინები და სინკლინები, რომლებიც რელიეფში კარგად არის გამოხატული. სერის ჩრდილო კალთის გასწვრივ გაჭიმულია ვიწრო დაბალბორცვიანი მთისწინეთი. გარღვეულია ორი გამკვეთი ხეობით. დასავლეთით ასეთი ხეობა სუფსის გამომუშავებულია, ხოლო აღმოსავლეთით მდინარე ხევისწყლის. გურიის ქედის სამხრეთით მასსა და მესხეთის ქედის ჩრდილო კალთებს შორის, მდებარეობს გურიის ტაფობი, რომელიც აგრეთვე შუა და ზედა მესამეული ნალექებითაა აგებული.
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მხარის ქედები
ანდრეევსკი (ბაშკირეთი)
ანდრეევსკი (Андреев; Андреевский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 26 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 42 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია „მელეუზი“, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (97%).
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
არქიტრავი
250px|right|thumb|სან-სალვატორეს ბაზილიკის არქიტრავი, სპოლეტო, იტალია. არქიტრავი ( — საწყისი, მთავარი და — კოჭი) — ანტაბლემენტის ქვედა ჰორიზონტალური ნაწილი, ერთ-ერთი ძირითადი კონსტრუქციული ელემენტი, რომელიც უშუალოდ სვეტისთავებს ეყრდნობა. დორეულ და ტოსკანურ ორდერებში ფართო, სადა ქვის კოჭია, იონურსა და კორინთულში - დანაწევრებულია ჰორიზონტალური შვერელებით.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ლეკოკაიე
ლეკოკაიე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, უშაფათის თემი (სოფლები: ლეგოგინე, ლეკოკაიე, უშაფათი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 120 მ, სენაკიდან 32 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამადეუს I (ესპანეთი)
thumb|ამადეუს I ამადეუს I (Amadeo I; დ. 30 მაისი, 1845 — გ. 18 იანვარი, 1890) — ესპანეთის მეფე სავოიის დინასტიიდან 1870– 1873 წლებში. ვიქტორ ემანუელ IIსა და ადელჰაიდ ავსტრიელის ვაჟი. იქორწინა მარია ვიქტორია დელ პოცოზე.
ამადეუსი ესპანელმა კორტესებმა მეფედ ისაბელ II-ის გაგდების შემდეგ აირჩიეს. იგი ყოყმანობდა ესპანეთის ტახტზე ასვლამდე, აცნობიერებდა რომ შესაძლოა ვერ გაუკლავდებოდა მეფობას. იგი კეთილგონიერი და კეთილსინდისიერი ადამიანი იყო, მაგრამ არ იცოდა არც ესპანური ენა, არც ესპანეთის ისტორია, არც ესპანელ ხალხს და პოლიტიკურ პარტიებს იცნობდა. თანაც იგი არ იყო გენიოსი და არ შეეძლო მტკიცედ მოქმედება. მადრიდში ჩამოსვლისას მან სცადა ხალხის მოხიბვლა სიმამაცით და უბრალოობით, მაგრამ ვერცერთი თვისება ვერ გამოავლინა. ამაყი არისტოკრატია ვერ იტანდა მის ბურჟუაზიულ მანერებს. საშუალო კლასი უფრო გაკვირვებული იყო, ვიდრე მოხიბლული მისი უბრალოობით, ხოლო ხალხის მასებმა საერთოდ ვერ აღიქვეს მეფე ფუფუნების და დასანახი დიდების გარეშე. ამადეუსმა სცადა არმიის და ფლოტის მხარდაჭერის მოპოვება, მაგრამ ოფიცრებმა უარი თქვეს კორტესების მიერ არჩეული მეფისთვის ფიცის დადებაზე. მმართველობის პერიოდში მას უწევდა სამოქალაქო ომის ზღვარზე ბალანსირება, კაბინეტების მუდმივი ცვლა, კორტესებთან მუდმივი დაპირისპირება. ბოლოს 1873 წელს მან უარი თქვა ტახტზე და დატოვა ესპანეთი. ქვეყანაში კი მაშინვე სამოქალაქო ომი დაიწყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1845 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1890 კატეგორია:სავოიელთა დინასტია კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ანძისი
ანძისი, ანდისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში (ქემერტის თემი).
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი, გორიდან 45 კმ.
ისტორია
1910 წლის „კავკასიის კალენდრის“ მიხედვით, შედიოდა რუსეთის იმპერიის თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მთიანი ოსეთის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის (1922-დან) ცხინვალის რაიონში (ქემერტის სოფსაბჭო). 1991 წელს ცხინვალის რაიონი გაუქმდა და შეუერთდა გორის რაიონს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, სოფელს ვერ აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წლიდან ქურთის მუნიციპალიტეტშია.
2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, სოფელს დე ფაქტოდ აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. ოსურად ეწოდება Андис (ანდის).
ეკონომიკა
საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ქემერტის მემინდვრეობა-მეცხოველეობის კოლმეურნეობაში. სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგებია მემინდვრეობა და მეცხოველეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ქემერტის თემის სოფლები
The Raven That Refused to Sing (And Other Stories)
The Raven That Refused to Sing (And Other Stories) (ყორანი, რომელსაც არ სურდა სიმღერა (და სხვა მოთხრობები)) — ბრიტანელი მუსიკოს სტივენ უილსონის მესამე სტუდიური სოლო-ალბომი, რომელიც გამოვიდა ლეიბლზე Kscope Music Records 2013 წლის 25 თებერვალს. ალბომის ყოველი სიმღერა ზებუნებრივი მოვლენის ამბავზეა აგებული. ალან პარსონსი, ცნობილი პინკ ფლოიდის The Dark Side of the Moon-ით, არის ჩანაწერის ხმის ინჟინერი.
არსებობს ალბომის 4 დისკიანი გამოცემა - 128 გვერდიანი წიგნით, რომელშიც შეტანილია ტექსტები და მოთხრობები აჩრდილებზე, დასურათებული ჰაიო მიულერის ნახატებით. გარდა ამისა ალბომი გამოცემულია გრამფირფიტის, CD-ის და Blu-Ray დისკის ფორმატში.
წარმოშობა
2010 წელს Porcupine Tree-ის The Incident-ის მხარდამჭერი ტურნეს დასრულების შემდეგ, წლის დარჩენილი თვეები და 2011 წელი უილსონმა დაუთმო მეორე სოლო ალბომ Grace for Drowning-ის და Blackfield-ის მესამე ალბომ Welcome to my DNA-ის ჩაწერას. მიუხედავად იმისა, რომ 2012 წლის დასაწყისში იგეგმებოდა Porcupine Tree-ის დაბრუნება, გეგმები შეიცვალა და უილსონმა განაცხადა, რომ ყურადღებას სოლო კარიერაზე გაამახვილებდა. მან 2012 წლის პირველ ნახევარში გამართა Grace for Drowning-ის მხარდამჭერი ტურნე, შემდეგ კი საკონცერტო შემადგენლობასთან ერთად სტუდიაში მესამე სოლო ალბომის ჩასაწერად დაბრუნდა და მის 2013 წლის დასაწყისში გამოცემას აპირებდა, იმავე წელს მხარდამჭერი ტურნეს გამართვით.
შექმნა და ჩაწერა
"Drive Home" (შინ იმგზავრე) ილუსტრატორ ჰაიო მიულერის შემოთავაზებული იდეით შეიქმნა. იგი არის „წყვილზე, რომელიც ღამით მანქანით მგზავრობს. მათ ძალიან უყვართ ერთმანეთი. საჭესთან მამაკაცი ზის, გვერდით - ცოლი, მეგობარი გოგონა, ან ვინმე სხვა - რომელიც მოულოდნელად ქრება.“ მამაკაცის პარტნიორის აჩრდილი საბოლოოდ ბრუნდება და ამბობს: „გაგახსენებ იმ ღამის მოვლენებს. მოხდა საზარელი ავარია, იგი დაიღუპა და ა.შ. - კვლავ, საუბარია ტრავმაზე, კაცის სიცოცხლეში დანაკარგზე. მას არ შეუძლია ჭეშმარიტების მიღება, ამიტომ მალავს - თითქოს იღებს ქაღალდს და მის დიდ ნაწილს ხევს.“
"The Holy Drinker"-ში (წმინდანი მსმელი) საუბარია „ძალიან ღვთისმოსავ, რელიგიურ, მქადაგებელ და თვითკმაყოფილ კაცზე. ვფიქრობ ტელეევანგელისტებზე - ადამიანებზე, რომლებიც სხვებს უამბობენ, რომ ისინი ცუდად ცხოვრობენ, რაღაც აკლიათ, ვინაიდან არ სწამთ ღმერთის. ადამიანი სხვებს აკრიტიკებს, თავად კი ალკოჰოლიკია. იგი დაუფიქრებლად იწვევს ეშმაკს დალევის შეჯიბრში, რასაც საშინელი შედეგი მოჰყვება: რა თქმა უნდა, ეშმაკს ვერ დაამარცხებ - ვერაფერში - ამიტომ იგი აგებს...ჯოჯოხეთში მოხვდება.“
"The Pin Drop"-ში (ქინძისთავის დავარდნა) განიხილება „იდეა, რომ შეიძლება ვინმესთან იარსებო, ვინაიდან ეს სასიამოვნო და ხელსაყრელია, არ არის აუცილებელი, გიყვარდეს ან სიმპათიით იყო განწყობილი.“ უილსონი განმარტავს: „სიმღერას ძირითადად ცოლი ასრულებს. იგი მკვდარია, გადაგდებულია მდინარეში ქმრის მიერ, მდინარეზე მიცურავს და ამ სიმღერას მღერის.“ სიმღერაში იგულისხმება „იდეა, რომ ხოლმე ურთიერთობებში იმდენად დიდი დაძაბულობაა, უთქმელი სიბრაზე და ზიზღი, რომ მცირე რამ საკმარისია ასეთი ძალადობის გამოსაწვევად. ამ შემთხვევაში, იგი ტრაგედიით სრულდება. იატაკზე დაცემული ქინძისთავიც კი იწვევს სიბრაზეს.“
მეხუთე სიმღერა, "The Watchmaker" (მესაათე), აღწერს „თავის ხელობაში გამოცდილ მესაათეს, რომელსაც საქმის კეთებისას ემოციური აფექტები არ აქვს - არც გაღიზიანება, არც სასიამოვნო ემოციები.“ იგი არის „ორ ადამიანზე, რომელიც ერთად 50 ან მეტი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა, მხოლოდ იმიტომ, რომ ეს ხელსაყრელი და სასიამოვნო იყო.“ უილსონი აღწერს, რომ „ხელოსანი საბოლოოდ ცოლს კლავს და მის გვამს მარხავს სახელოსნოს იატაკის ფიცრების ქვეშ. მაგრამ, რა თქმა უნდა, იგი ბრუნდება, ვინაიდან ქმართან 50 წელი იცხოვრა და არ მიატოვებს.“ სიმღერის ბოლოს „ბრუნდება იმისთვის, რომ ქმარი თან წაიყვანოს, რაც“, უილსონის თქმით, „გარკვეულწილად, მოჩვენებების კლასიკური ამბავია.“
სასათაურო სიმღერაში მოთხრობილია „მოხუცი მამაკაცის ამბავი, რომელიც სიცოცხლის ბოლოს სიკვდილის მოლოდინშია. იგი იხსენებს ბავშვობას და თავის დასთან საოცარ სიახლოვეს. და მისთვის ყველაფერი, ისევე, როგორც უკანასკნელისთვის - ძმა. სამწუხაროდ, იგი მოკვდა, როდესაც ჯერ ახალგაზრდები იყვნენ.“ მამაკაცი დარწმუნებულია, რომ ყორანი, რომელიც მის ბაღში მოდის, წარმოადგენს „მისი დის სიმბოლოს ან გამოვლინებას. საქმე ის არის, რომ და მას უმღეროდა, როდესაც მას ეშინოდა და ეს მას ამშვიდებდა. უვიცი, იგი ფიქრობს, რომ თუ ყორანი მას უმღერებს, ეს საბოლოოდ დაადასტურებს, რომ მისი და დაბრუნდა, რათა სხვა სიცოცხლეში თან გაიყოლოს.“
გამოცემა
სიმღერის "The Raven That Refused to Sing" მუსიკალური ვიდეო 2013 წლის 8 თებერვალს გამოვიდა. იგი ეფუძნება ჰაიო მიულერის ნახატებს და გადაღებულია ჯეს კოუპის და საიმონ კარტრაიტის მიერ. მათ მიერ მანამდე გადაღებული იქნა Storm Corrosion-ის "Drag Ropes"-ის ვიდეო. კოუპმა აგრეთვე შექმნა "Drive Home"-ის ვიდეო.
ალბომი გაყიდვაში 2013 წლის 25 თებერვალს გამოვიდა.
შეფასება
ალბომი დადებითად იქნა მიღებული. The Guardian-მა აქო მისი „მინიმალისტური არტ-როკი, რომელიც გადადის საოცარ მოგონებების გამომწვევ ხმებში, მელოდიურ კრეშენდოებსა და მელოტრონით დასველებულ ციებ-ცხელებით სავსე ოცნებებში... ამ ალბომით უილსონი თანამედროვე როკის ერთ-ერთი ეშმაკური და ემოციური გმირი ჩანს.“ Allmusic-ის აზრით, იგი არის „საუკეთესო უილსონის სამი სოლო პროექტიდან...ეს არის ოსტატურად დაწერილი მუსიკა ფერების, ნიუანსების, ტექსტურების, დინამიკის, თხრობისა და ხელმარჯვეობის მქონე ექსპერტის მიერ არანჟირებული კომპოზიციებით, რომლებსაც ასრულებს ვარსკვლავური მუსიკოსებისგან შემდგარი. “
ჯილდოები
The Raven That Refused to Sing (And Other Stories)-ს 2013 წლის პროგრესული მუსიკის დაჯილდოებაზე მიენიჭა წლის ალბომის წოდება. იგივე ნომინაციაში იგი წარდგენილი იყო კლასიკური როკის საპატიო დაჯილდოებაზე.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ალბომები კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები კატეგორია:Kscope-ის ალბომები
ქვედა მესხეთი
ქვედა მესხეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში (მუხიანის თემი), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 100 მეტრი, წყალტუბოდან 35 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1074 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
კილის არხი
მინი|მდინარე [[ელბა (მდინარე)|ელბასა და არხის შესართავი]] მინი|არხი რუკაზე კილის არხი (Nord-Ostsee-Kanal), 1948 წლამდე ცნობილი იყო, როგორც იმპერატორ ვილჰელმის არხი — 98 კილომტრის სიგრძის არხი გერმანიის ფედერალურ მხარე შლეზვიგ-ჰოლშტაინში.
არხი ერთმანეთთან ჩრდილოეთის და ბალტიის ზღვებს აკავშირებს. არხი იუტლანდიის ნახევარკუნძულის ირგვლის გზას დაახლოებით 250 კილომეტრით ამოკლებს. 2007 წლის განმავლობაში არხით დაახლოებით 43,000-მა ხომალდმა ისარგებლა.
ორი ზღვის გარდა კილის არხი ასევ ოლდენბიუტელს და სანაოსნო მდინარე ელბას ერთმანეთთან გიეზელაუს მცირე არხით აკავშირებს.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის არხები
ჰოაგის ობიექტი
ჰოაგის ობიექტი — არატიპური გალაქტიკა, რომელიც რგოლისებრ გალაქტიკათა ტიპს მიეკუთვნება. ამ ობიექტის გარეგნობამ მრავალი ასტრომოყვარული დააინტერესა, ხოლო მისმა უჩვეულო სტრუქტურამ კი პროფესიონალები აღაფრთოვანა. გალაქტიკას სახელი არტურ ალენ ჰოაგის პატივსაცემად ჰქვია, რომელმაც ის 1950 წელს აღმოაჩინა. მან ეს გალაქტიკა ჩათვალა, როგორც პლანეტარული ნისლეული ან ინდივიდუალური გალაქტიკა, რომელიც 8 მილიარდ ვარსკვლავს შეიცავდა.
მახასიათებლები
ახალგაზრდა ცხელი და ლურჯი ვარსკვლავების თითქმის იდეალური რგოლი გარსაა შემორტყმული გალაქტიკის შედარებით ბებერ, ყვითელ ბირთვს, რომელიც დედამიწიდან 600 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს გველის თანავარსკვლავედში. გალაქტიკის 6″ (კუთხური წამი)-იანი შიდა ბირთვის დიამეტრი დაახლოებით 17±0.7 კსწ (კილოსინათლის წელიწადი) არის, ხოლო გარშემორტყმული რგოლის შიდა 28″-იანი დიამეტრი 75±3 კსწ არის და გარე რგოლის 45″ დიამეტრი 121±4 კსწ-ს შეადგენს, რომელიც ირმის ნახტომზე ოდნავ დიდია. არსებობს მოსაზრება, რომ გამყოფი "ნახვრეტი," რომელიც ორი ვარსკვლავურ დასახლებას ერთმანეთისგან ჰყოფს, შეიცავს რამდენიმე ვარსკვლავთგროვას, რომელიც ძალიან მკრთალია და უხილავია ჩვენთვის. ისეთი იშვიათი ტიპის გალაქტიკა, როგორიც ჰოაგის ობიექტია, მეორე უფრო შორეული და უსახელო გალქტიკაც თითქმის ასეთი ტიპისაა, რომელიც ჰოაგის ობიექტის ბირთვისა და გარე რგოლის შუაში მოჩანს.
აღმოჩენა და ფორმირება
ამ გალაქტიკის მრავალი დეტალი ჯერ კიდევ ამოუცნობი რჩება. ყველაზე გაუგებარი კი მისი ფორმირებაა. საერთოდ, ე.წ. „კლასიკური“ რგოლისებრი გალაქტიკები ფორმირდებიან, როდესაც პატარა გალაქტიკა შედარებით დიდ, დისკოს ფორმის გალაქტიკას ეჯახება. ეს შეჯახება მკვრივ ტალღას წარმოქმნის დისკოში, რომელიც შემდეგ რგოლისებრ დიზაინს აძლევს გალქტიკას. ასეთი მოვლენა 2-3 მილიარდი წლის წინ უნდა მომხდარიყო. ეს მოვლენა ალბათ ძალიან წააგავდა პროცესს, რომლის საშუალებითაც პოლარული რგოლისებრი გალაქტიკები ფორმირდებიან. თუმცა, არანაირი ნიშანი არ არსებობს იმისა, რომ მეორე გალაქტიკა შეეჯახა ჰოაგის ობიექტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:გველის თანავარსკვლავედი
ვასილიევკა (მელეუზის რაიონი)
ვასილიევკა (Васильевка; Васильевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 290 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია „მელეუზი“, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (70%).
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
გიორგი ბერუაშვილი
გიორგი ივანეს ძე ბერუაშვილი (დ. 1916, სოფ. ერედვი (ახლანდელი ერედვის მუნიციპალიტეტი) ― გ. 14 იანვარი, 1944, სოფ. ბოსივკა, ჩერკასკის რაიონი, უკრაინა) — საბჭოთა კავშირის გმირი (11 იანვარი, 1944), მესანგრეთა ათეულის მეთაური.
ბიოგრაფია
წითელ არმიაში გაიწვიეს 1941 წლის ივნისში. 1943 წელს მონაწილეობდა კურსკთან ბრძოლებში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი დნეპრის გადალახვისას. თავის 6 თანამებრძოლთან ერთად 7 დღე-ღამეში უზრუნველყო ბორნით მდინარის მარჯვენბა ნაპირზე 1500 შეიარაღებული მებრძოლის გადასვლა, 20 ქვემეხის, 35 ნაღმსატყორცნის, 3 საზენიტო ტყვიამფრქვევის და 900 ყუთი საბრძოლო მასალის გადატანა, რისთვისაც საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა. 1944 წლის 14 იანვარს ჩერკასკის რაიონის სოფ. ბოსიევკასთან მტრის სატანკო იერიშის მოგერიებისას ბერუაშვილი გმირულად დაიღუპა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გიორგი
სციტამინალეები
სციტამინალეები (Scitaminales) — ერთლებნიან მცენარეთა რიგი. მაღალი მრავალწლოვანი ბალახებია. მათი დიდი ფოთლები დანაწევრებულია ხალთად, ყუნწად და ფირფიტად. ყვავილი ზიგომორფული ან ასიმეტრიულია: ყვავილსაფარი შედგება 3-წევრიანი ჯამისა და გვირგვინისაგან, იშვიათად ერთგვაროვანია, გვირგვინისებრი. სციტამინალეების მხოლოდ მცირე ნაწილს აქვს 6 ნორმალური მტვრიანა, უმრავლესობას კი ერთი ნორმალური მტვრიანა გააჩნია, დანარჩენი 5 გადაქცეულა დიდ, მკვეთრად შეფერილ, გვირგვინის ფურცლის მსგავს სტამინოდიუმებად.
კანასებრთა და მარანტისებთა ოჯახებში ამ ერთადერთი მტვრიანას მხოლოდ ერთი ნახევარი ივითარებს ორბუდიან სამტვრეს, მეორე ნახევარი გარდაქმნილია ფურცლისებრ სტამინოდიუმად. ნასკვი ქვედაა, ნაყოფი კოლოფი ან კენკრისებრია. სციტამინალეები აერთიანებს 4 ოჯახს (800-მდე სახეობას): ბანანისებრნი, ჯანჯაფილისებრნი, კანასებრნი და მარანტასებრნი. იზრდებიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერთლებნიანები
რომანოზ III არგირუსი
რომანოზ III არგირუსი (Ρωμανός Γ΄ Αργυρός; დ. 968 — გ. 11 აპრილი, 1034) — ბიზანტიის იმპერატორი 1028-1034 წლებში. იყო კონსტანტინოპოლის წარჩინებულთა წრიდან. გამეფების წინ კონსტანტინოპოლის ეპარქოსის თანამდებობა ეკავა. მფარველობდა ბერ-მონაზვნებს, მის დროს მრავალი ეკლესია-მონასტერი ააგეს. ებრძოდა არაბებს, მაგრამ წარუმატებლად, შეთქმულებმა აბანოში დაახრჩვეს. ის შეცვალა თავისი ცოლის საყვარელმა და შემდგომ მეორე ქმარმა, მიხეილ IV-მ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 968 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1034
ჰალშტატი
ჰალშტატი (Hallstatt) — სოფელი ზემო ავსტრიაში, ზალცკამერგუტის რეკრეაციულ ზონაში, ჰალშტატერის ტბის სიახლოვეს. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობდა 946 ადამიანი.
ჰალშტატი ისტორიულად ცნობილია მარილის წარმოებით, რომელსაც ადგილობრივი საბადოებიდან მოიპოვებენ. წარმოადგენს ევროპის უძველეს მარილის მაღაროს, სადაც უკვე სამი ათასი წელია ეს პროცესი მიმდინარეობს. აქედან მარილი ბალტიის რეგიონსა და ხმელთაშუაზღვისპირეთშიც კი გაედინებოდა.
სოფლის სახელწოდებისაგან წარმოსდგება ჰალშტატის კულტურის დასახელებაც, რომელიც ამ ტერიტორიაზე რკინის ხანაში ყვაოდა.
1997 წელს, იუნესკომ ჰალშტატი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრიაში
ეგრისის ქედი
ეგრისის ქედი, სამეგრელოს ქედი, ოდიშის ქედი — კავკასიონის სისტემის სამხრეთ კალთის გასწვრივი გვერდითი ქედი, მდინარეების ენგურისა და ცხენისწყლის წყალგამყოფი. მესტიის, წალენჯიხის, ჩხოროწყუს, მარტვილის, ლენტეხის და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში. სიგრძე 62 კმ, სიგანე 37 კმ. უმაღლესი წერტილია მწვერვალი ჭითაგვალა (3226 მ). 3000 მ-ზე მაღალი მწვერვალებია: ცალმაგი, ტეხურიშდუდი, ლაკუმურაშდუდი, დიდღალიდუდი, ოთეფურა, თხეიშიშდუდი და სხვა. ეგრისის ქედის უმეტესი ნაწილი აგებულია შუაიურული პორფირიტული წყებით, რომელიც ქმნის ქედის დაკბილულ თხემს, ქედის სამხრეთ პერიფერიულ ზოლში გავრცელებულია ცარცული კირქვები, რომლებითაც აგებულია კარსტული მასივები: წულიში, ყვირა, გაუჩა, მიგარია და ასხი. თხემზე შემორჩენილია პატარა მყინვარები და ძველი განყინვარების კვალი. ეგრისის ქედიდან სამხრეთისაკენ ჩამოედინება მდინარეები: მაგანა, ჭანისწყალი, ხობისწყალი, ტეხური, ჩრდილოეთისაკენ - თხეიში, კასლეთი და ხელედულას მარჯვენა შენაკადები. მაგანას სათავეებში, 2643 მ სიმაღლეზე, არის მყინვარული ტბა ტობავარჩხილი. სხვა ტბებიდან აღსანიშნავია ოხოჯა და დიდი ტობავარჩხილი.
ეგრისის ქედის კალთები 1200 მ-მდე შემოსილია კოლხური ფართოფოთლიანი ტყეებით (მუხა, რცხილა, წაბლი, წიფელი). 2100 მ სიმაღლემდე წიწვიანებით (სოჭი, ნაძვი), უფრო ზემოთ სუბალპური და ალპური მდელოებია.
კომერცია
მინი|ვაჭრობა [[გერმანიაში, XVI საუკუნე]] კომერცია, იგივე ვაჭრობა — ადამიანის საქმიანობის სფერო, რომელიც ხორციელდება რაიმე ღირებულების ყიდვა-გაყიდვით. ეს ღირებულება შეიძლება წარმოადგენდეს საქონელს, მომსახურებას, ინფორმაციას, ფულს ან სხვა რამეს. ვაჭრობაში შეიძლება მონაწილეობდნენ ადამიანები, ადამიანთა ჯგუფები, ფირმები, სახელმწიფოები. სახელმწიფო ვაჭრობა ორი ფორმისაა: საშინაო (მათ შორის საცალო და საბითუმო) და საგარეო. ვაჭრობა კაპიტალიზმის განვითარების უმნიშვნელოვანესი მექანიზმია, იგი წარმოიშვა შრომის საზოგადოებრივი დანაწილებისა და კერძო საკუთრების ბაზაზე.
ვაჭრობას, როგორც მოვლენას, შეისწავლიან მეცნიერების ცალკეული დარგები:
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზნესი კატეგორია:ვაჭრობა
კანადა 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 15 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ვარსკვლავური ომები (ფილმი)
„ვარსკვლავური ომები“ (Star Wars, მოგვიანებით ცნობილი შეცვლილი სახელწოდებით „ვარსკვლავური ომები IV: ახალი იმედი“, „Star Wars Episode IV: A New Hope“) — 1977 წლის ეპიკური კოსმოსური ოპერის ჟანრის ფილმი სერიიდან „ვარსკვლავური ომები“. იგი არის აღნიშნული სერიის პირველი ფილმი და ფრენჩაიზის საწყისი ეტაპი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ მარკ ჰემილი, ჰარისონ ფორდი, კერი ფიშერი, პიტერ კეშინგი, ალეკ გინესი, დევიდ პრაუზი, ჯეიმზ ერლ ჯოუნსი, ენტონი დენიელზი, კენი ბეიკერი და პიტე მეიჰიუ. სიუჟეტის ძირითადი თემაა აჯანყებულთა ალიანსი პრინცესა ლეიას (ფიშერი) მეთაურობით, რომელიც ცდილობს კოსმოსურ სადგურ სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურებას. ამ კონფლიქტის გამო იცვლება ფერმერ ლუკ სკაიუოკერის (ჰემილი) ცხოვრებაც, მას შემდეგ, რაც იგი, ბიძასთან ერთად, შეიძენს ორ დროიდს, რომელთაგან ერთ-ერთი ატარებს სადგურის მოპარულ სქემებს. როდესაც იმპერიული ძალები იწყებენ დროიდების ძიებას, სკაიუოკერი ობი-ვან კენობის (გინესი) ხელმძღვანელობით ეუფლება ჯედაების ხელოვნებას და, ამავე დროს, ათავისუფლებს პრინცესას და უერთდება აჯანყებულებს.
„ვარსკვლავური ომები“ კინოთეატრებში აშშ-ში, 1977 წლის 25 მაისს გამოვიდა. აშშ-ში მისმა შემოსავალმა 461, ხოლო მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში – 314 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა, საერთო ჯამში – 775 მილიონი. 1982 წლის „უცხოპლანეტელამდე“ „ვარსკვლავური ომები“ იყო ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიანი კინოფილმი. ინფლაციის გათვალისწნებით, იგი ჩრდილოეთ ამერიკაში ყველა დროის შემოსავლიან ფილმებში რიგით მეორეა, ხოლო მსოფლიოში – რიგით მესამე. ფილმს ერგო შვიდი ოსკარი (ათი ნომინაციიდან). იგი ფილმების ეროვნულმა რეესტრმა აირჩია კონგრესის ბიბლიოთეკაში შესატანად, როგორც „კულტურულად, ისტორიულად ან ესთეტიკურად მნიშვნელოვანი ნამუშევარი“. თავის დროისთვის „ვარსკვლავური ომები“ იყო 1970-იანების ერთადერთი სურათი, რომელიც ამ რეესტრში მოხვდა, ხოლო მისი საუნდტრეკი ამ რეესტრში 2004 წელს შეიტანეს. „ვარსკვლავური ომები“ ხშირად აღინიშნება, როგორც მხატვრული კინოს ისტორიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნამუშევარი. მის გამოსვლას მოჰყვა მთელი რიგი ნაწარმის – დამატებითი ტელესერიალები, რომანები, კომიქსები, ვიდეო თამაშები, სათამაშოების და ჩაცმულობის სერიები.
„ვარსკვლავური ომების“ წარმატებას მოჰყვა კიდევ ორი ფილმი, „იმპერიის საპასუხო დარტყმა“ (1980) და „ჯედაის დაბრუნება“ (1983). ჯორჯ ლუკასის ხელმძღვანელობით ფილმი რამდენიმჯერ იქნა ხელახლა გამოშვებული, შეცვლილი სპეციალური ეფექტებით, დიალოგებით, დამატებული სცენებით, შეცვლილი კადრებით და მუსიკით. მისი წინარეისტორიის ტრილოგიაში შედის „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი I: ფარული საფრთხე“ (1999), „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი II: კლონების თავდასხმა“ (2002) და „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება“ (2005). ამას მოჰყვა გაგრძელების ტრილოგიაში, რომელიც დაიწყო 2015 წლის „ძალის გამოღვიძებით“. სერიაში შემდეგია „უკანასკნელი ჯედაი“ (2017). აგრეთვე გამოვიდა მესამე და მეოთხე ეპიზოდებს შორის მომხდარი მოვლენების ამსახველი ანთოლოგიური „განდევნილი ერთი“. მომავალ ფილმებს შორის არის კიდევ ერთი ანთოლოგიური ფილმი „სოლო: ვარსკვლავური ომების ამბავი“ (2018) და „უკანასკნელი ჯედაის“ ჯერჯერობით უსათაურო გაგრძელება.
სიუჟეტი
გალაქტიკაში სამოქალაქო ომი მძვინვარებს. აჯანყებულთა ალიანსის ჯაშუშებმა მოიპარეს იმპერიის სიკვდილის ვარსკვლავის, ნებისმიერი პლანეტის განადგურების უნარით აღჭურვილი კოსმოსური სადგურის სქემები. ამ სქემებს ფლობს აჯანყებულთა მეთაური პრინცესა ლეია, მაგრამ მის ხომალდს პოულობენ და თავს ესხმიან იმპერიული ძალები, დართ ვეიდერის მეთაურობით. დაჭერამდე ლეია ასწრებს მონაცემების ჰოლოგრამის სახით დამალვას ასტრომექანიკურ დროიდ R2-D2-ის მეხსიერებაში. უკანასკნელი, კიდევ ერთ, პროტოკოლურ დროიდ C-3PO-სთან ერთად, მოხვდება პლანეტა ტატუინზე.
ვაჭარი ჯავები პოულობენ და იჭერებენ დროიდებს. მათგან ორივეს შეიძენენ ფერმერები, ოუენ და ბერუ ლარსები და ლუკ სკაიუოკერი, ოუენის ძმიშვილი. R2-D2-ის გაწმენდიდას ლუკი შემთხვევით რთავს ლეიას გზავნილის ნაწილს, რომელშიც იგი ობი-ვან კენობისგან დახმარებას ითხოვს. მეორე დილით ლუკი ეძებს საღამოს ობი-ვანის საძებნელად წასულ R2-D2-ს. ობი-ვანი მას უამბობს რაინდ ჯედაების შესახებ, რომლებიც ოდესღაც იცავდნენ გალაქტიკურ რესპუბლიკას და ფლობდნენ ზებუნებრივ ძალას, მაგრამ განადგურდნენ იმპერიის მიერ. ლუკი შეიტყობს, რომ მამამისიც ობი-ვანთან ერთად იბრძოდა და ჯედაი იყო. კენობი მას აგრეთვე უამბობს, რომ ვეიდერი მისი შეგირდი იყო, მაგრამ მოექცა ძალის ბნელ მხარეს და ლუკის მამა მოკლა. იგი სკაიუოკერს გადასცემს მამის სინათლის მახვილს.
ობი-ვანს დროიდი უჩვენებს ლეიას სრულ გზავნილს, რომელშიც პრინცესა სთხოვს სიკვდილის ვარსკვლავის სქემების ალდერაანზე, მამამისთან მიტანას. ობი-ვანი ლუკს სთავაზობს ერთად გამგზავრებას და ძალის დაუფლებას. ლუკი უარს ეუბნება, მაგრამ გადაწყვეტილებას მას შემდეგ შეცვლის, რაც აღმოაჩენს, რომ იმპერიულმა ძალებმა, დროიდების ძიებისას, ოუენი და ბერუ მოკლეს. მოს აისლის კოსმოპორტში ობი-ვანი და ლუკი გაიცნობენ კონტრაბანდისტ ჰან სოლოს და მის ვუკის, ჩუბაკას. ქირაობენ რა მათ ხომალდ „ათასწლიან შავარდენს“, ისინი მიემგზავრებიან ალდერაანისკენ.
სანამ მოგზაურები ალდერაანთან ჩნდებიან, პლანეტას ანადგურებს სიკვდილის ვარსკვლავის კაპიტანი, გრანდ მოფი ტარკინი, რათა უჩვენოს ლეიას სადგურის შესაძლებლობები. „შავარდენს“ იჭერს სადგურის სხივი. მოგზაურები ფარულად შედიან სიკვდილის ვარსკვლავზე. ობი-ვანი ცდილობს სხივის გათიშვას, ხოლო ლუკი პოულობს ლეიას. ჰან სოლოს და ჩუბაკას დახმარებით ისინი საბოლოოდ აღწევენ ხომალდამდე. ობი ვანი ხვდება ვეიდერს და ორთაბრძოლისას მას თავს აკვლევინებს, ეუბნება რა, რომ სიკვდილის შემთხვევაში ბევრად ძლიერი გახდება. „შავარდენი“ ტოვებს სადგურს და მიემართება პლანეტა იავინ IV-სკენ. მოგზაურებმა არ იციან, რომ სპეციალური მოწყობილობით, იმპერიული ძალები მათ თვალს ადევნებენ.
აჯანყებულები შეისწავლიან სადგურის სქემებს და აღმოაჩენენ, რომ იგი აღჭურვილია სუსტი პორტით, რომელიც უკავშირდება ძირითად ენერგორეაქტორს. ლუკი უერთდება მათ ესკადრილიას. ჰანი იღებს გასამრჯელოს, რომელზეც შეუთანხმდა ლუკს და კენობის და ტოვებს პლანეტას, მიუხედავად ლუკის თხოვნისა. სიკვდილის ვარსკვლავზე იერიშისას პილოტების რაოდენობა მცირდება. ვეიდერი თავად ესხმის ყოველ მათგანს, მაგრამ, როდესაც ლუკის X-ფრთიანის განადგურებას აპირებს, იმპერიულ ძალებზე იერიშს განახორციელებს მოულოდნელად დაბრუნებული ჰანი. ვეიდერი გარბის, ხოლო ლუკი, ობი ვანის ხმით გამხნევებული, ესვრის პორტს და იწვევს სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურებას. იავინ IV-ზე დაბრუნებულ სკაიუოკერს, ჰანს და ჩუბაკას ლეია აჯილდოებს.
საუნდტრეკი
მეგობარ სტივენ სპილბერგის რჩევით, ლუკასმა პროექტში მოიყვანა კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი. უკანასკნელი მანამდე სტივენთან თანამშრომლობდა ფილმის „ყბები“ მუსიკის შექმნისას და ამ ნამუშევრისთვის ოსკარიც მიიღო. ლუკასის წარმოდგენაში ფილმი უცხო სამყაროებს ასახავდა, მაგრამ მუსიკალური თანხლება მაყურებლისთვის ემოციურად ახლო უნდა ყოფილიყო, ამიტომ სურდა, ფილმს რამდენიმე ლეიტმოტივი ჰქონოდა. ამისთვის თავდაპირველად შერჩეული ჰქონდა საყვარელი ორკესტრული კომპოზიციები, მაგრამ უილიამსმა დაარწმუნა, რომ ორიგინალური ნაწარმოები უფრო უნიკალური იქნებოდა. მიუხედავად ამისა, ჯონის მიერ შექმნილი რამდენიმე კომპოზიცია შთაგონებული იყო ლუკასის მიერ შემოთავაზებული იდეებით. მთავარი თემის შთაგონებად იქცა 1942 წლის ფილმის „კინგს-როუ“ მელოდია (ერიხ ვოლფგანგ კორნგოლდი), ხოლო „Dune Sea of Tatooine“-ში ჟღერს ალესანდრო ჩიკონინის მიერ „ველოსიპედების გამტაცებლებისთვის“ შექმნილი თემა.
1977 წლის მარტში უილიამსი 12 დღის განმავლობაში მუშაობდა ლონდონის სიმფონიურ ორკესტრთან მუსიკის ჩაწერაზე. საუნდტრეკი გამოვიდა იმავე წელს ორმაგ გრამფირფიტაზე ლეიბლზე 20th Century Records. ლეიბლმა აგრეთვე გამოსცა The Story of Star Wars, მთხრობელის თანხლებით ჩაწერილი აუდიო-პიესა, რომელშიც უილიამსის მუსიკაც მოხვდა, ისევე, როგორც ფილმის დიალოგები და ხმოვანი ეფექტები. ამერიკის კინოინსტიტუტის სიაში საუნდტრეკი ყველა დროის საუკეთესო კინომუსიკის სიაში პირველ ადგილს იკავებს.
სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ფილმები კატეგორია:ჯორჯ ლუკასის ფილმები
ანდორეთი
ანდორეთი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 40 კილომეტრი, გორიდან — 26 კილომეტრი. გამოიყოფა ზემო ანდორეთი და ქვემო ანდორეთი.
ისტორია
ანდორეთი XIV საუკუნიდან ქსნის საერისთავოში შედიოდა. ძველი მოსახლეობა ქართულია; XIX საუკუნიდან ცხოვრობდნენ ოსებიც. 1865 წლის მონაცემებით ანდორეთი ქსნის უბნის ანდორეთის სასოფლო თემის (სოფლები: ანდორეთი, ბიეთი, თელაგინა, კიტრიული, თხინვალი) ცენტრი იყო. რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მეჯვრისხევის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ღრომის სასოფლო საბჭოში (სოფსაბჭოში). ცხინვალის რაიონის შემადგენლობაში 1991 წლამდე დარჩა, მისი გაუქმების შემდე კი გორის რაიონს მიეკუთვნა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს ვერ აკონტროლებს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2006 წელს ერედვის მუნიციპალიტეტს შეუერთდა. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Андорет (ანდორეთ).
დემოგრაფია
1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 151 კაცი (უმრავლესობა ოსი), 1911 წელს — 152 კაცი (ოსები). 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 68 მცხოვრები. დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მიერ 2015 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით ანდორეთის მოსახლეობას 16 კაცი (9 მამაკაცი და 7 ქალი) შეადგენდა (აღწერაში შესულია „ანდორათის“ სახელით).
ღირსშესანიშნაობები
ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ღვთისმშობლის სახელობის დარბაზული ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:ღრომის თემის სოფლები
გიორგი ანჯაფარიძე
250პქ|მინი|მარჯვნივ გიორგი (გიზო) ნესტორის ძე ანჯაფარიძე (დ. 9 იანვარი, 1887, კიწია, სენაკის მაზრა — გ. 14 დეკემბერი, 1937, ირკუტსკი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
1924 წლის გაზაფხულიდან მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზებაში, მაგრამ მის ოჯახზე ზეწოლის გამო ჩეკას ჩაბარდა. 1925 წელს გაასამართლეს სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად, სადაც 5 წლით პატიმრობა მიესაჯა. ამის შემდეგაც იგი რამდენიმეჯერ იქნა დაპატიმრებული, კვლავ ანტისაბჭოთა ქმედებების ბრალდებით. 1937 წლის 5 დეკემბერს სასჯელს იხდიდა ირკუტსკის მხარეში, აქვე მიესაჯა დახვრეტაც. დახვრიტეს ქ. ირკუტსკში, 1937 წლის 14 დეკემბერს.
რეაბილიტირებულია 1957 წლის 30 ნოემბერს ირკუტსკის მხარის, 1989 წლის 23 აპრილის ალთაის მხარის და 1989 წლის 30 ივნისს ომსკის მხარის შესაბამისი სამსახურების მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ბათუმის მერები
არქოზავრები
არქოზავრები (ბერძნ. arche — მმართველი და sauros — ხვლიკი) (Archosauria) — ქვეწარმავლების ქვეკლასი, რომელიც აერთიანებს თეკოდონტებს, ნიანგებს, დინოზავრებსა და მფრინავ ხვლიკებს. თანამედროვე ფაუნაში მხოლოდ ნიანგებითაა წარმოდგენილი.
არქოზავრების უძველესი ნაშთები ტრიასულ ნალექებში გვხვდება. ბინადრობდნენ ხმელეთსა და ჰაერში, თუმცა მათი ერთი ნაწილი წყალშიც ცხოვრობდა. არქოზავრებს შორისაა როგორც მტაცებელი, ისე მცენარეჭამია ფორმები. არქოზავრები პირველი ქვეწარმავლებია, რომელთა შორის გვხვდება ორ ფეხზე მოსიარულე (ბიპედალიზმი) ფორმები. ამასთანაა დაკავშირებული მათი სხეულის აგებულების მნიშვნელოვანი ცვლილებები (მენჯის, უკანა კიდურებისა და კუდის ძლიერი განვითარება, წინა კიდურების რედუქცია და სხვა). წყლის ზოგიერთი ფორმა ცოცხლადმშობი იყო. უმაღლესი არქოზავრები (დინოზავრები და მფრინავი ხვლიკები) ალბათ, თბილსისხლიანები იყვნენ. არქოზავრებს არსებითი მნიშვნელობა აქვთ ხერხემლიანების ევოლუციის გასაგებად, ვინაიდან მათი ისტორია დროის უდიდეს ინტერვალს მოიცავს. არქოზავრები პირველი ხერხემლიანებია, რომლებმაც დაიპყრეს ჰაერი. ფრინველების წინაპრები სწორედ მათ შორის უნდა ვეძებოთ.
ლიტერატურა
*
იუმაკოვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 176 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია „სალავატი“, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
Grace for Drowning
Grace for Drowning — სტივენ უილსონის მეორე სტუდიური სოლო-ალბომი. გამოიცა 2011 წლის 26 სექტემბერს. გრემის 54-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებული იქნა საუკეთესო მოცულობითი ჟღერადობის ალბომის კატეგორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ალბომები კატეგორია:სტივენ უილსონის ალბომები
ჰიტარ პეტარი
მარჯვნივ|მინი|300x300პქ|ჰიტარ პეჯოს ძეგლი, დაიდგა ძველ ქალაქ პრილეპში, [[ჩრდილოეთი მაკედონიაში 2008 წელს. ]] ჰიტარ პეტარი ან იტარ პეჯო (Итар Пејо; Хитър Петър) — ბულგარული და მაკედონიური ფოლკლორის პერსონაჟი.
ჰიტარ პეტარი იყო ღარიბი, თუმცა ამავდროულად ჭკვიანი და ცბიერი ადამიანი, რომელიც სოფლის მეურნეობას მისდევდა. ის ხშრად გამოისახება როგორც "ტიპიური ბულგარელი" ბულგარეთში და როგორც "ტიპიური მაკედონელი" ჩრდილოეთ მაკედონიაში.
ჰიტარ პეტარი წარმოდგენილია, როგორც მდიდარი დიდგვაროვნების, სასულიერო პირებისა და ფულის გამსესხებლების ან "ტიპიური ოსმალების" მუდმივი ანტაგონისტი. ამიტომ მას პოზიტიურ პერსონაჟად და ხალხის საერთო გმირად აღიქვამენ. ზოგიერთი ფოლკლორული გადმოცემის მიხედვით წარმოშობით ის რუსეს რაიონიდანაა, მეორენი ამტკიცებენ რომ ჰასკოვოს რაიონში ცხოვრობდა და ასე შემდეგ, მაგრამ ზოგადად, ის უბრალოდ წარმოსახვითი ადამიანია, რომელიც ხალხის გმირად იქცა.
როგორც პერსონაჟი, ჰიტარ პეტარი პირველად გამოჩნდა მე-16-17 საუკუნეებში, როდესაც ბალკანეთის უმეტესი ნაწილი ჯერ კიდევ ოსმალეთის მმართველობის ქვეშ იყო. მისი ღვაწლის შესახებ ზღაპრებს მრავალი რეგიონის ფოლკლორში ვხვდებით. წერილობით წყაროებშ პირველად 1850-იან ი წლების ბოლოს გამოჩნდა. 1858 წელს ჰიტარ პეტარზე წერდა ფოლკლორისტი პეტკო სლავეიკოვი. 1862 წელს კუზმან შაფკარევმა მეთოდი კუსევის მიხედვით შექმნა გრძელი ზღაპარი პერსონაჟის შესახებ. 1869 წელს დობრი ვოინიკოვმა გამოიყენა მისი სახელი, როგორც საკუთარი მეტსახელი, ხოლო 1870-1874 წლებში დიმიტარ პანიჩკოვმა გამოსცა გაზეთი "ჰიტარ პეტარ". მარკო ცეპენკოვმა 1870 წელს პეტკო სლავეიკოვს გაუგზავნა მრავალი ანდაზა ჰიტარ პეჯოს შესახებ. 1873 წელს ილია ბლასკოვმა რუსეში გამოსცა პატარა ანეგნოტების ბუკლეტი ჰიტარ პეტარის შესახებ. სლავეიკოვმა, ვასილ ჩოლაკოვმა და დიმიტარ მანჩოვმა მასზე ხალხური ზღაპრებიც კი ჩაწერეს. მისი შემოქმედება ადაპტირებული იყო 1967 წლის ოპერაზე და ორ კომედიურ ფილმზე, 1939 წლის Nastradin Hodzha i Hitar Petar და 1960 წლის Hitar Petar.
არსებობს მრავალი პროზა და პოეზია, რომელშიც ჰიტარ პეჯო გვევლინება მთავარ გმირად და ეს გახდა მაკედონელი იუმორისა და კარიკატურისტების მთავარი თემა. 1977 წელს MRT-მ ჩაწერა სერიალი მილე ნედელკოვსკის სცენარის მიხედვით. ჯამში ჰიტარ პეჯოზე ოცდაათზე მეტი მოთხრობაა, რომლებიც პირველად შეკრიბა მწერალმა სტალე პოპოვმა კრებულში „ჰიტარ პეჯო“. 1966 წელს სლავკო იანევსკიმ გამოსცა პოეტური კრებული „ჰიტარ პეჯოს სახარება“, რომელშიც არის სიმღერები „ჰიტარ პეჯო ერთმანეთისთვის“ და „სვეტოვრაჟა“.
ჰიტარ პეტარი ჰგავს ევროპული და აღმოსავლური ფოლკლორის სხვა პერსონაჟებს, განსაკუთრებით ისლამური ფოლკლორის ნასრედინს, გერმანელს ტილ ეულენშპიგელს, ფლამანდიელ ტილ ულენშპიგელს, უნგრელს ცალოკა პეტერს და ებრაელ ჰერშელე ოსტროპოლერს.
ჩრდილოეთ მაკედონიაში ფიქრობენ, რომ ჰიტარ პეჯო მარიოვოს რეგიონის მკვიდრია და პერსონაჟის ძეგლი აშენდა პრილეპში.
ჰიტარ პეტარ ნუნატაკი სამების ნახევარკუნძულზე ანტარქტიდაში ფოლკლორული პერსონაჟის სახელს ატარებს.
ცნობები
<references group="" responsive="1">
რევაზ ლაღიძე
რევაზ ლაღიძე (დ. 10 ივლისი, 1921 — გ. 16 ოქტომბერი, 1981) — ქართველი კომპოზიტორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941).