cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანექსია
რუსეთი
2014 წლის მარტში, რუსეთის ფედერაციამ უკრაინული ყირიმის ნახევარკუნძულის ანექსია მოახდინა, რომელიც უკრაინის შემადგენლობაში ორი ფედერალური სუბიექტით შედიოდა — ყირიმის რესპუბლიკითა და სევასტოპოლის ფედერალური ქალაქით. რუსეთი უარყოფს ანექსიას და თვლის, რომ უკრაინისგან ახლად მოპოვებული დამოუკიდებლობის შემდეგ, რეგიონი ირედენტიზმის მოტივებით და რუსეთთან შეერთების რეფერედუმით რუსეთის ფედერაციაში შევიდა. ყირიმის ანექსიას რუსეთი მოიხსენიებს, როგორც „რეუნიფიკაციას“, რითაც ის ხაზს უსვამს, რომ ყირიმი წარსულში რუსეთის იმპერიის, ხოლო შემდეგ რუსეთის საბჭოთა რესპუბლიკის ნაწილი იყო.
ნორვეგია
მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ანექსიების მაგალითია ნორვეგიის სამეფოს გაფართოება სამხრეთით, ანტარქტიდაზე, ქუინ მაუდ ლენდზე. რუკათა უმრავლესობაზე ქუინ მაუდ ლენდიდან სამხრეთ პოლუსამდე პრეტენზიას არავინ აცხადება. 2015 წლის 12 ივნისს, ნორვეგიამ ოფიციალურად მოახდინა ამ ტერიტორიის ანექსია. თუმცა ანტარქტიდის ხელშეკრულება ამბობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი კატეგორია:სუვერენიტეტი
ნიშანსივრცე
ნიშანსივრცე (ასევე: ხარვეზი, ჰარი) — ცარიელი სივრცე ასოებს შორის დამწერლობებში, რომელიც აშორებს სიტყვებს, წინადადებებს და სხვა წერით თუ ბეჭდვით გლიფებს (ასონიშნებს) ერთმანეთისაგან. ნიშანსივრცე ფუნქციურად სასვენი ნიშნების რიგისაა. ნიშანსივრცეთა გამოყენების წესები განსხვავდება სხვადასხვა ენებში; ზოგ ენაში ნიშანსივრცის გამოყენების რთული წესები არსებობს, ზოგშიც ისინი საერთოდ არ გამოიყენება.
საამწყობო საქმეში იყენებენ სხვადასხვა სინგრძის ნიშანსივრცეს საჭიროების მიხედვით. საბეჭდი მანქანის შემთხვევაში კი, ღილაკების რაოდენობა შეზღუდულია, შესაბამისად საბეჭდი მანქანების უმრავლესობას აქვს მხოლოდ ერთი სიგანის ნიშანსივრცე, რომლის დასმა ხდება ნიშანსივრცის სპეციალურ ღილაკზე დაჭერით.
ტექსტის კომპიუტერული წარმოდგენისას ყოველგვარი ფიზიკური და მექანიკური შეზღუდვა იხსნება ნიშნების კოდირების ნებისმიერ თანამედროვე გარემოში (მაგ., უნიკოდი), სადაც სხვადასხვა სიგანის, სტილის ან ენისთვის დამახასიათებელი ნიშანსივრცეს მინიჭებული აქვს უნიკალური კოდი.
ისტორია
თანამედროვე ინგლისური ენა ნიშანსივრცეს იყენებს სიტყვების ერთმანეთისგან დასაშორებლად თუმცა ყველა ენაში ეს მიდგომა არ გამოიყენება. ნიშანსივრცე სიტყვების დასაშორებლად არ გამოიყენებოდა ლათინურ ენაში ჩვ. წ. 600–800 წლებამდე. ძველ ებრაულ, არაბულ და ფინიკიურ ენებში ნიშნასივრცე არ გამოიყენებოდა, თუმცა იყენებდნენ სიტყვათგამყოფებს რომლითაც აკომპენსირებდნენ ხმოვანი ასოების ნაკლებობას. ადრეულ ბერძნულ ნაწერებში სიტყვების გასაყოფად ნიშანსივრცის ნაცვლად იყენებდნენ ინტერპუნქტებს, თუმცა ინტერპუნქტების გამოყენება მალევე ჩანააცვლა Scriptura continua სტილმა, რომელიც ჩვეულებრივი მოვლენაა კლასიკურ ბერძნულსა და კლასიკურ ლათინურში. ბერძნულში ნიშანსივრცის გამოიყენება ათას წელზე მეტი ხნის მანძილზე. სიტყვების გასაყოფად ნიშნასივრცეების გამოყენების ადრეული მაგალითები იკვეთება ლათინურ ანბანბანში, სადაც ამგვარად გამოყენებულია ძალიან იშვიათ ხელნაწერებში, თუმცა კი, შემდეგ ამგვარი გამოყენება დავიწყებას მიეცა. ნიშანსივრცე ხელახლა ენაში დაინერგა ირლანდიელი და ანგლო-საქსონელი მწიგნობრების მიერ, შემდგომ კი ალკუინე იორკელის კაროლინგების მინუსკულის შექმნით, საიდანაც ის მთელ მსოფლიოში გავრცელდა, მათ შორის ებრაულ და არაბულ ენებში. ირლანდიელი და ანგლო-საქსონელი მწიგნობრების მიერ ნიშანსივრცის დამატებამ მნიშვნელოვნად შეცვალა ტექსტების კითხვადობა და ახალი ეტაპი აღმოჩნდა მსოფლიო დამწერლობების განვითარებაში. ნიშანსივრცის გამოყენება სტანდარტად დამკვიდრდა რენესანსულ იტალიაში და საფრანგეთში, შემდგომ ბიზანტიაში მე-16 საუკუნის მიწურულს. შემდგომ მისი გამოყენება შევიდა სლავური ენების კირილიკურ დამწერლობაში მე-17 საუკუნეში, ხოლო სანსკრიტში მხოლოდ თანამედროვე ეპოქაში შევიდა. ტრადიციულ ჩინურ, იაპონურ და კორეულ ენებში ნიშანსივრცე არ გამოიყენება. თანამედროვე ჩინურსა და იაპონურში (გარდა კანჯის გამოყენებისა) ნიშანსივრცე არ გამოიყენება, ხოლო თანამედროვე კორეულში ნიშანსივრცე გამოიყენება.
რუნულ ტექსტებში სიტყვების გამყოფებად გამოიყენება ინტერპუნქტის მსგავსი ან ორწერტილის მსგავსი ნიშნები. უნიკოდის ცხრილში ამ სიმბოლოებისთვის გამოყოფილია სპეციალური ადგილები: U+16EB რუნული ერთმაგი პუნქტუაცია ᛫ და U+16EC რუნული მრავალმაგი პუნქტუაცია ᛬
ქართულ ენაში
ქართულ ენაში ნიშანსივრცის გამოყენება ბერძნულ ენაში შესვლის პარალელურად დამკვიდრდა. მე-10 საუკუნის ქართულ ხელნაწერებში, ისეთებში როგორებიცაა პარხლის ოთხთავი, ჯრუჭის სახარება, ნიშანსივრცეები გამოიყენება. ამგვარად ნიშანსივრცის გამოყენებას ქართულ დამწერლობაში ათასწლოვანი ტრადიცია გააჩნია. ამასთან, უძველეს მხედრულ ხელნაწერებში სიტყვების გამოყოფად გამოყენებულია ორწერტილის მაგვარი ქართული პუნქტუაციის ნიშანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სასვენი ნიშნები
კოტკა
კოტკა (Kotka) — ქალაქი ფინეთში, გაშენებულია კუნძულებზე, მდინარე კიუმი-იოკის მახლობლად, ფინეთის ყურის ჩრდილოეთ ნაპირთან. კიუმის ლიანის ადმინისტრაციული ცენტრი. რკინიგზით უკავშირდება კონტინენტს. ქვეყნის მთავარი საექსპორტო ნავსადგური (გააქვთ უმთავრესად ხე-ტყე). ხე-ტყის ხერხვა, ცელულოზა-ქაღალდის, შაქრის, ქიმიური მრეწველობა, მანქანათმშენებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
შილავარი
შილავარი (Şilavar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,285 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ჩაპაევკა (დროკიის რაიონი)
ჩაპაევკა (Ceapaevca) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 152 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 338 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
მოლესკინი
მინი|მოლესკინი მოლესკინი ( — moleskin < mole — თხუნელა და skin — ტყავი) — სქელი, მტკიცე ბამბის ქსოვილი; მიიღება გაძლიერებული სატინის ხლართებით. მოლესკინს წაღმაპირზე აქვს მჭიდრო გლუვი მისაქსელის ნაფენი; მოლესკინი გამოდის ერთფერი. მის ზოგიერთ სახეობას ახაოიანებენ. მოლესკინს იყენებენ სამუშაო, სპორტული, სპეციალური ფორმის ტანსაცმლის შესაკერად, ფეხსაცმლის საპირედ, წიგნის ყდებისათვის და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბამბის ქსოვილები
UTC+09:00
450px|right|thumb|UTC+09:00 მსოფლიოს სასაათე სარტყელის რუკაზე ღია-ყვითელი — UTC+09:00-ის ზონა მთელი წლის განმავლობაში; ცისფერი — UTC+09:00-ის ზონა ოკეანეებში
რესურსები ინტერნეტში
UTC+09:00
პამანზი
პამანზი — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით მეორე კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.
კლიმატი ტროპიკული, ნოტიო და ცხელი. არსებობს საერთაშორისო აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:კომორის კუნძულების კუნძულები კატეგორია:მაიოტას კუნძულები
შილიმი
შილიმი (Şilim) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 388 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ბალსა-ნოვა
ბალსა-ნოვა (Balsa Nova) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 865 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 300 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.39 კმ²-ზე. ფართობი 348 926 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩუტულეშტი
ჩუტულეშტი (Ciutuleşti) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 209 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 307 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
შალვირი-ვეკი
შალვირი-ვეკი (Şalvirii Vechi) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 187 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 518 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
ანის რაიონი
ანის რაიონი (Անիի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1937—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი მარალიკი.
ისტორია
ანის რაიონი შეიქმნა 1937 წელს აგინის რაიონის სახელწოდებით.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და შირაკის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 405 კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 1 დაბასა და 17 სოფსაბჭოს: აგინის, ბაგრავანის, ბარწრაშენის, ვერინ-ჯარპინის, გუსანაგიუღის, ძორაკაპის, ძორაშენის, ისაჰაკიანის, ქარაბერდის, ქოშავანქის, ლანჯიკის, ლუსაღბიური, მარალიკის, სარაკაპის, სარვაღფიურის, თავშანკიშლაღის, ხარკოვის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
მონოპლანი
მინი|220პქ|Supermarine Spitfire მონოპლანი
Berkeley Software Distribution
Berkeley Software Distribution, BSD (ბერკლის პროგრამული უზრუნველყოფის განაწილება) — ოპერაციული სისტემა, რომელიც შემუშავდა კალიფორნიის ბერკლის უნივერსიტეტში კომპიუტერული სისტემების კვლევის ჯგუფის მიერ (CSRG) და ეფუძნებოდა Unix ოპერაციულ სისტემის ადრეულ ვერსიას Research Unix. დღეისთვის, ტერმინში „BSD“ გულისხმობენ BSD-ის ისეთ შთამომავლებს, როგორებიცაა FreeBSD, OpenBSD, NetBSD ან DragonFly და მათზე დაფუძნებულ სხვა სისტემებს.
თავდაპირველად BSD-ის ერქვა Berkeley Unix, რადგან ეფუძნებოდა Bell Labs-ის მიერ შემუშავებული პირვანდელი Unix-ის ღია კოდს. 1980-იან წლებში BSD ფართოდ დაინერგა სამუშაო სადგურების მწარმოებელების მიერ Unix-ის კერძო (პროპრიეტარული) განშტოების სახით, ამის მაგალითებია კომპანია DEC-ის Ultrix და Sun Microsystems-ის SunOS, მისი ლიცენზირების პირობების და ტექნოლოგიური კომპანიების ინჟინრებისა და დამაარსებლების ნაცნობობის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:ბერკლის პროგრამული უზრუნველყოფის განაწილება კატეგორია:თავისუფალი ოპერაციული სისტემები კატეგორია:ოპერაციული სისტემის ოჯახები
სინოვლი
სინოვლი (Sinovli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 799 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
პეტრეს ყაზარმები
პეტრეს ყაზარმები (Троицкая крепость) — XVIII საუკუნის არქიტექტურის ნიმუში, რომელიც შემონახულია ჩვენს დრომდე. წარმოადგენს სამების ციხესიმაგრის იარაღის საწყობს. ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი შედის რუსეთის ფედერაციის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ისტორია
ჩვენს დრომდე შემონახულია მხოლოდ ერთი უჯრედი. მისი თავდაპირველი დაგეგმარება რამდენიმეჯერ შეცვლილა შეკეთებების შედეგად. ყაზარმის კედლები აგურითაა ნაგები. ყაზარმის ფასადზე მდებარეობს 16 სწორკუთხა ფანჯარა. სახურავი ორფერდაა.
1920-იან წლებში ყაზარმაში განთავსებული იყო მცირეწლოვანთა კოლონია. 1923 წელს უჯრედის შენობის ნაციონალიზაცია მოხდა. 1937 წელს გადაეცა № 7 სახლმმართველობას, როგორც საცხოვრებელი სათავსო.
მუზეუმი
1998 წელს ყაზარმის შენობა გადაეცა ტაგანროგის ისტორიულ-არქიტექტურულ ნაკრძალს, სადაც მოგვიანებით, რესტავრაციის შემდეგ დაგეგმეს მუზეუმის გახსნა სახელწოდებით „სამების ციხესიმაგრის ყაზარმები“. სამუზეუმო კომპლექსის შემადგენლობაში შევა ჯარისკაცების ყაზარმა, ოფიცრის სახლი, სამზარეულო, წამლის საცავი და ჭა.
2007 წელს ქალაქის ადმინისტრაციაში განიხილეს საბრძოლო დანაყოფებში „საბრძოლო დიდების მუზეუმის“ გახსნის საკითხი, თუმცა ამ იდეაზე უარი თქვეს, რადგან არ მოიწონა როსტოვის ოლქის კულტურის სამინისტრომ.
2012 წელს ტაგანროგის მუნიციპალიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება შეექმნათ დასვენების ცენტრი „პეტრეს ყაზარმები“ და გაერთიანებულიყო იგი ფაინა რანევსკის მომავალ მუზეუმთან და ალექსანდრე I-ის მემორიალურ ოთახთან. ამ გაერთიანებას ეწოდებოდა „ტაგანროგის სამუზეუმო კომპლექსი“. 2012 წელს ბიუჯეტიდან გამოიყო სახსრები მუზეუმის აღსადგენად და ექპონატებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
წიწინაურისებრნი
წიწინაურისებრნი (Polygalaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები ბუჩქები, ლიანები, იშვიათად ნახევრად ბუჩქებია. აქვთ მთლიანი, მეტწილად მორიგეობით განლაგებული ფოთლები და მათ ძირში ღეროს ირგვლივ განვითარებული სიფრიფანა ან ბალახოვანი შეზრდილი თანაფოთლები — ე. წ. ლოლუები, მტევნისებრ ყვავილედებად შეკრებილი ორსქესიანი ყვავილებად. ნაყოფი შებრტყელებული კოლოფია.
ოჯახი აერთიანებს 14 გვარის 900-მდე სახეობას, რომლებიც თითქმის ყველგან გვხვდება, გარდა ახალი ზელანდიის, პოლინეზიისა და არქტიკისა. საქართველოში ამ ოჯახის მხოლოდ ერთი გვარია — წიწინაური. ოჯახის ზოგ სახეობას სამკურნალო, დეკორატიულ და საჭმელ მცენარედ იყენებენ.
მინსკის სამხატვრო მუზეუმი
მინი|ბელარუსის ეროვნული სამხატვრო მუზეუმი მინსკშიმინსკის სამხატვრო მუზეუმი — ბელორუსიის სსრ სამხატვრო მუზეუმი (1957-მდე ბელორუსიის სსრ სურათების გალერეა), სახვითი და დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშების ყველაზე დიდი კოლექცია ბელორუსის რესპუბლიკაში. დაარსდა 1939 წელს. გერმანელმა ფაშისტებმა მთლიანად გაანადგურეს 1941-1944 წლებში. ფონდების აღდგენის შემდეგ გაიხსნა 1945 წელს. მუზეუმში არის შემდეგი განყოფილებები: ბელორუსიის ხელოვნების, XVIII-XX საუკუნეების რუსეთის ხელოვნების, საზღვარგარეთის ქვეყნების ხელოვნების (დასავლეთ ევროპის, შორეული აღმოსავლეთის და ინდოეთის). 1973 წლის მონაცემებით, მინსკის სამხატვრო მუზეუმში დაცულია 13 ათასზე მეტი ექსპონატი.
ლიტერატურა
კატეგორია: მუზეუმები
ლაურა მანჩინი
ლაურა მანჩინი (Laura Mancini, Laure Mancini; დ. 6 მაისი, 1636, რომი, იტალია — გ. 8 თებერვალი, 1657, პარიზი, საფრანგეთი) — იტალიელი არისტოკრატი. კარდინალი მაზარინის დისწული. ლუი XIV-ის კარზე მოღვაწე მანჩინის ხუთი ცნობილი დიდან პირველი. საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის შვილიშვილის, ვენდომის ჰერცოგ ლუი დე ბურბონის ცოლი.
ბიოგრაფია
ლაურა დაიბადა 1636 წლის 6 მაისს რომში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ლორენცო მანჩინისა და მისი ცოლის, ჯიროლამა მაზარინის პირველი ქალიშვილი. მას მეორე სახელი ბებიის, ვიტორია კაპოჩის პატივსაცემად დაარქვეს. მას შემდეგ, რაც მათი ბიძა, კარდინალი ჯულიო მაზარინი საფრანგეთის მეფე ლუი XIII-ის პირველი მრჩეველი გახდა, ლაურას ძმები საფრანგეთში გადავიდნენ. 1653 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ასევე საფრანგეთში გადასახლდნენ ლაურა და მისი დებიც. აქ ისინი საფრანგეთის სამეფო კარზე, დედა-დედოფალ ანა ავსტრიელთან დასახლდნენ და მის ვაჟებთან: მეფე ლუი XIV-სა და ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-თან ერთად იზრდებოდნენ, რომლებიც ფაქტობრივად მათი ასაკისანი იყვნენ.
ამას გარდა ლაურას ჰყავდა სამი ძმა: პაული, ფილიპე და ალფონსო. მათ ლაურა თავდაპირველად კანდალის ჰერცოგ ლუი შარლ დე ნოგარეტ დე ლა ვალეტზე დანიშნეს, თუმცა მოგვიანებით ნიშნობა ჩაიშალა. ამის შემდეგ ლაურა დააქორწინეს ვენდომის ჰერცოგ ლუი დე ბურბონზე, რომელიც მეფე ლუი XIV-ს ბიძად ერგებოდა, რადგან იგი მეფე ანრი IV-ისა და მისი საყვარლის, გაბრიელ დესტრეს ვაჟი იყო.
აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მისი და, მარია ანა მანჩინი შემდგომში თავისი მეუღლის მოწამვლას ცდილობდა, რათა ცოლად გაჰყოლოდა ლაურას ვაჟს, ლუი ჟოზეფ დე ბურბონს, თუმცა მისი გეგმა ჩაიშალა და მეფემ იგი სამეფო კარიდან გააძევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1636 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1657 კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
ბოროტება (2003 წლის ფილმი)
ბოროტება (Ondskan) — 2003 წლის შვედური ფილმი. გადაღებულია ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმი ნომინირებული იყო ოსკარზე, როგორც საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება მეოცე საუკუნის 50-იან წლებში სტოკჰოლმში. 16 წლის ერიკის მამინაცვალი აღზრდის მიზნით რეგულარურად სცემს გერს. ბიჭი მზადაა, ნებისმერ კონფლიქტურ სიტუაციში აგრესიას მიმართოს თავის დასაცავად. სკოლაში მორიგი ჩხუბის შემდეგ მას სპეციალურ კერძო სკოლა-ინტერნატში გაამწესებენ. იქ უფროსკლასელები უმცროსების აღზრდით არიან დაკავებულები. ერიკი მათ სასტიკ მეთოდებს უპირისპირდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:2003 წლის ფილმები კატეგორია:შვედური ფილმები კატეგორია:შვედურენოვანი ფილმები
უსმანოვო (ტურუმბეტოვის სოფსაბჭო)
უსმანოვო (Уҫман) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
ტოფიკ ბაჰრამოვი
ტოფიკ ბაჰრამოვი (Tofiq Bəhramov; დ. 29 იანვარი, 1925, ბაქო — გ. 26 მარტი, 1993, იქვე) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა ფეხბურთის არბიტრი, რომელიც ცნობილი გახდა 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში ჩათვლილი გოლის წყალობით.
საფეხბურთო კარიერა ტოფიკ ბაჰრამოვმა დაიწყო 1940 წელს ადგილობრივ საბავშვო კლუბში „სპარტაკი“. შემდეგ გადავიდა კლუბ „მენავთობე“-ში. გამოდიოდა მხოლოდ აზერბაიჯანის სსრ-ის პირველობის დონეზე. ფეხბურთელის კარიერა ვერ წარიმართა, რადგან მიიღო ფეხის უმძიმესი ტრავმა და გადაიტანა ოპერაცია.
მსაჯობა დაიწყო 1951 წელს. ემსახურებოდა სსრკ-ის ჩემპიონატთა მატჩებს.
ტოფიკ ბაჰრამოვის დებიუტი საერთაშორისო არენაზე შედგა 1964 წელს. 1966 წელს იგი მსაჯობდა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალურ მატჩს ინგლისში ხაზის მსაჯის რანგში.
1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალის გარდა, ბაჰრამოვი მსაჯობდა 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატსაც. ჯამურად ორ ჩემპიონატზე მან ჩაატარა ორი მატჩი მთავარი არბიტრის და ექვსი მატჩი ხაზის არბიტრის რანგში, მათ შორის კიდევ ერთი ლეგენდარული მატჩიც „ბრაზილია — ურუგვაი“ 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში.
სიცოცხლის ბოლო წლებში იკავებდა აზერბაიჯანის საფეხბურთო ფედერაციის ასოციაციის გენერალური მდივნის თანამდებობას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
მონოპოლიური რენტა
მონოპოლიური რენტა — კაპიტალისტურ მეცნიერებაში არსებული მიწის რენტის განსაკუთრებული ფორმა, რომელიც იქმნება ღირებულებაზე ზევით საქონლის მონოპოლიურ ფასში გაყიდვისას. სოფლის მეურნეობაში მონოპოლიური რენტა წარმოიქმნება იმ მიწებზე, სადაც იწარმოება იშვიათი სასოფლო-სამეურნეო კულტურები (მაგალითად, ყურძნის განსაკუთრებული ჯიშები და სხვა), მოპოვების მრეწველობაში იშვიათი ლითონების მოპოვებისას. როცა მცირეა ისეთი მიწების ნაკვეთები, რომლებიც განსაკუთრებით ხელსაყრელია იმ საქონლის წარმოებისათვის, რომლებზეც დიდი მოთხოვნაა, იქმნება მიწაზე მონოპოლიური რენტის წარმოქმნის საფუძველი, ვინაიდან ასეთი საქონელი ბაზარზე მეტ ფასში იყიდება.
ბოკაიუვა-დუ-სული
ბოკაიუვა-დუ-სული (Bocaiúva do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 980 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 987 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.3 კმ²-ზე. ფართობი 826 344 კმ²-ია.
შალვირი-ნოი
შალვირი-ნოი (Şalvirii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 184 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 397 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
UTC+08:45
რესურსები ინტერნეტში
UTC+08:45
ლუნგა (ფლორეშტის რაიონი)
ლუნგა  (Lunga) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 138 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 980 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
თეთრი ამური
თეთრი ამური (Ctenopharyngodon idella) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ამურის აუზსა და ჩინეთის მდინარეებში. 122 სმ-მდე სიგრძის წაგრძელებული სხეული აქვს და 32 კგ-მდე იწონის. დაფარულია სქელი ქერცლით. სწრაფად იზრდება. ყრის 1 მლნ-მდე კვერცხს. იკვებება უმთავრესად წყლის უმაღლესი მცენარეებით. მოზარდს ბრინჯის პლანტაციებში სარეველების მოსასპობად იყენებენ. აკლიმატიზებულია საქართველოს მრავალ ტბასა და ტბორში (მ. შ. კუმისის ტბაში).
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
ივანე კოტლიარევსკი
ივანე კოტლიარევსკი — ივანე პეტრეს ძე, უკრაინელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, ლიტერატურულ ასპარეზზე გამოვიდა 90-იან წლებში. მის ბურლესკურ-ტრავესტულ პოემაში „ენეიდა“ რეალისტურად არის ასახული უკრაინული საზოგადოების სხვადასხვა ფენის ცხოვრება. ავტორია პიესებისა „პოლტაველი ნატალკა“ და „ჯადოქარი ჯარისკაცი“. კოტლიარევსკიმ დიდი ამაგი დასდო ახალ უკრაინულ ლიტერატურასა და ახალი სალიტ. ენის განვითარებას.
კოტლიარევსკის პიესები XIX საუკუნის I ნახევარში ქართველი საზოგადოების წინაშე წარმოადგინეს უკრაინულმა დასებმა. საქართველოს პრესაში გამოქვეყნებულ წერილებში მაღალი შეფასება მისცეს კოტლიარევსკის ხელოვნებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
შური-ნოი
შური-ნოი (Şurii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 163 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 650 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
საგარეჯოს სამაროვანი
საგარეჯოს სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს მუნიციპალიტეტის საავადმყოფოს ეზოში. განეკუთვნება ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებს.
1979 წელს მიწის სამუშაოების დროს მთლიანად დაინგრა ერთი სამარხი, რომლის მასალის დიდი ნაწილი მშენებლებმა საგარეჯოს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს გადასცეს. დანარჩენი მასალა ადგილზე შეკრიბა კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. სამარხში აღმოჩნდა თიხის ექვსი ჭურჭელი, ბრინჯაოს მახვილი, სამაჯურები, მახათი, დედალი დუგმა, წრიული ფორმის ორნახვრეტიანი ფირფიტა, შუბისპირი, ფრაგმენტირებული სარტყელი. იმავე 1979 წელს ექსპედიციამ გათხარა ათი ორმოსამარხი. ყველა სამარხი ინდივიდუალურია. მიცვალებულები დაკრძალულნი იყვნენ მარცხენა ან მარჯვენა გვერდზე, კიდურებმოხრილნი.
სამარხებში აღმოჩენილი თიხის ჭურჭელი განსხვავებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი იმავდროული ნიმუშებისაგან, ხოლო სამაროვნის ლითონის ჭურჭელი დიდ მსგავსებას ავლენს აღმოსავლეთ საქართველოში აღმოჩენილი ამავე პერიოდის ნიმუშებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მდგმური (რომანი)
მდგმური — ჯემალ ქარჩხაძის პირველი რომანი. პირველად გამოქვეყნდა 1979 წელს.
რომანის შესახებ
მთავარი პერსონაჟი — „მდგმური“ — ახალაზრდა კაცია, რომელიც მაღალი იდეალებითა და საკუთარი თავისადმი დიდი მოთხოვნებით ცხოვრობს, მაგრამ მას არაერთი გამოცდა ელის. რომანში ერთმანეთს ცვლის რეალური, წარმოსახვითი და იგავური განზომილებები, რომელთა ორგანული შერწყმა — საკმაოდ გაბედული ექსპერიმენტი — ოსტატურად არის გადაჭრილი. რომანი ქართული მაგიური რეალიზმის ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია.
სიუჟეტი
„მდგმური“ ეს ის რომანია, რომლის სათაურიც ზუსტად შეეფერება მის შინაარსს. ერთი ჩვეულებრივი ინჟინერი კაცის ისტორია, რომელიც ხან ვის შეეკედლება საცხოვრებლად და ხან — ვის. რომანის მთავანი გმირი ეგვიპტეზეა შეყვარებული, ნეფერტიტის გამოსახულებით გადარეულს ცხოვრებაში ყველაზე ძვირფასად აღმოსავლური სული და სამყარო მიაჩნია. რომანში მრავალი ფილოსოფიური პრობლემაა განხილული. მთხრობელი სვამს მრავალ ზოგადსაკაცობრიო მნიშვნელობის კითხვას და თავადვე ნაწილობრივ სცემს პასუხს. რომანის გმირს ერთ ჩვეულებრივ დღეს ბინის გამოცვლა მოუწევს და უცნობ ქუჩაზე მოხუცებული ქალისგან იქირავებს ბინას. დააწყობს გეგმებს მოგზაურობისათვის და დაიწყებს ფულის შეგროვებას. თუმცა ყველაფერი შეიცვლება მაშინ, როდესაც მაკას გაიცნობს. ახალგაზრდა სტუდენტზე შეყვარებული მისი სიყვარულის გარდა ვერაფერს ამჩნევს. მალევე გამოჩნდება მეორე ქალი — სავსე, ვნებიანი და მიმზიდველი და მას არჩევანის გაუწევს. რომანში დიდი ადგილი ეთმობა ხორცისა და სულის დაპირისპირებასაც. ამ ყველაფრის ფონზე იშლება დასავლეთ და აღმოსავლეთ ცივილიზაციების, იდეოლოგიებისა და კულტურების ჭიდილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1979 წლის რომანები კატეგორია:მაგიური რომანები
კამპინა-გრანდი-დუ-სული
კამპინა-გრანდი-დუ-სული (Campina Grande do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 980 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 38 769 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 71.89 კმ²-ზე. ფართობი 539 245 კმ²-ია.
ნახჩივან-თეფე
250პქ|მარჯვნივ|მინი|ნახჩივან-თეფე ნახჩივან-თეფე (Naxçıvan təpə) — ძველი ქალაქი აზერბაიჯანის ქალაქ ნახჩივანში, ნახჩივანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. მდებარეობს ნახჩივანჩაის ველზე, ბუნებრივი ბორცვის მწვერვალზე. თარიღდება ძვ. წ. 5000 წლით. .
გამოკვლევები
არქეოლოგიური გამოკვლევები ნახჩივან-თეფეში 2017 წელს დაიწყო აზერბაიჯანის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის ნახიჩევანის განყოფილების მიერ ველი ბახშალიევის ხელმძღვანელობით.
სამხრეთ კავკასიასა და ახლო აღმოსავლეთის (მესოპოტამიის ჩათვლით) კულტურათა შორის არსებული კავშირები მრავალი წლის განმავლობაში იპყრობდა მკვლევართა ყურადღებას. რაუფ მუნჩაევი, ოსმან აბიბულაევი, თუფან ახუნდოვი და სხვა მკვლევარები საუბრობდნენ კულტურათა გავრცელებაზე ახლო აღმოსავლეთიდან სამხრეთ კავკასიაში. ზოგიერთი მონაპოვარი ამტკიცებს ამ კავშირის არსებობას. გარდა ამისა, კავშირის არსებობა დამტკიცებულია არქეოლოგიური მასალების კომპლექსით, მათ შორის ნახჩივან-თეფედან, რომლისთვისაც დამახასიათებელია კერამიკა „დალმათეფე“.
ნახჩივან-თეფეს მოსახლენი აშენებდნენ ოთახებს, რომლებიც ნაწილობრივ მიწაში იყო ჩათხრილი, ხოლო ნაწილობრივ თიხის აგურებისგან აგებული. გათხრების დროს მსგავსი ოთახები აღმოჩნდა სხვა დასახლებებშიც (ოვჩულარ-თეფესი — მონადირეთა ბორცვი და იენი-იოლი — ახალი გზა). ოთახებში ფერფლის ჭარბი დაგროვების მიუხედავად ხის ნახშირი საკმაოდ იშვიათად მოიპოვება. ეს ნიშნავს იმას, რომ მერქანი ძალიან იშვიათად გამოიყენებოდა გათბობის საშუალებად. ძეგლზე განთავსებულ არქეოლოგიურ მასალას ძირითადად შეადგენს კერამიკა და ობსიდიანის ნაფოტები. უნიკალურ საგნებად შეიძლება დასახელდეს სალესი ქვა, კაჟის ნაკეთობა და ძვლის იარაღი. ინსტრუმენტების უმრავლესობა დამზადებულია ობსიდიანისგან. მათ შორის არის რამდენიმე ნამგლისპირი, რომელიც გვაძლევენ ინფორმაციას მაშინდელი ეკონომიკის შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
საგარეჯოს ღვთისმშობლის ეკლესია (XVIII საუკუნე)
საგარეჯოს ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოში. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თვალთხევის მარჯვენა ნაპირზე, ფანოზაანთ გორაზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.
1996 წელს ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ჩატარებული რემონტის დროს, გადახურვის გამაგრების მიზნით, კამარას შეუყენეს წყალსადენის საკმაოდ სქელი მილი. აფსიდი დარბაზისგან გამიჯნეს დაბალი, თხელი კედლით. შიგნით ეკლესია შელესეს და შეათეთრეს გარედან კი ცემენტის ხსნარით შავად შელესეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტრიფონ რამიშვილი
ტრიფონ რამიშვილი (დ. 1875 — გ. 1929) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი.
ბიოგრაფია
1893 წელს დაამთავრა თბილისის საფერშლო სასწავლებელი. მუშაობდა ფერშლად საქართველოს სხვადასხვა დაბასა და სოფელში. 1899 წელს გადმოვიდა თბილისში. მუშაობდა დიდუბის სამკურნალოში (გორის ქუჩაზე), შემდეგ — სულით ავადმყოფთა თავშესაფარში (კოჯრის ქუჩაზე). ლიტერატურულ მოღვაწეობა დაიწყო 1902 წელს — მისი მოთხრობები („ოტოლა“, „მიტრო ჭედიაშვილი“, „ერთგული დედა“, „ვიკენტიჩი„ და სხვა.) იბეჭდებოდა გაზეთ „ივერიასა“ და ჟურნალ „კვალში“; ერთდროულად თანამშრომლობდა გაზეთ „ივერიაში“, აქ გამოაქვეყნა თავისი პირველი პიესები: „მეზობლები“ (1904, ვალერიან გუნიას ინიციატივით 1905 წელს დაიდგა სახაზინო და არტისტული თეატრების, აგრეთვე რკინიგზელთა სახალხო თეატრის სცენაზე), „ექიმი აშირბაჯიანი“ (1906), „შეშლილნი“ (1907), „საბედისწერო დამბაჩა“ (1908), „დედინაცვალი“ (1914), „სალომეს ოჯახი“, „ჭკუამხიარული“ (ორივე 1915), „სტუმარმასპინძლობა“ (1919); გამომცემლობა „სორაპანმა“ გამოსცა კრებული „დრამა და კომედია“ (თბ., 1921); თბილისში 1921 წელს დააარსა საყრდენი ამბულატორია-პოლიკლინიკა წმინდა ოლღას ქუჩაზე (ახლანდ. მე-9 საქალაქო პოლიკლინიკა, ლეო ქიაჩელის 18) და გარდაცვალებამდე იყო მისი ზედამხედველი. მას ეკუთრვნის პიესები: „სიხარულის საზღვართან“ (1923), „გაჭირვების ტალკვესი“ (1925), „მონადირე ქალები“ (1927), „თავადი ქვეყნის თავი“ (1928). მისი პიესების რეჟისორები იყვნენ: ალექსანდრე წუწუნავა, ვალერიან გუნია, შოთა დადიანი და სხვა. პიესები პოპულარობით სარგებლობდა აგრეთვე სომხეთსა და აზერბაიჯანში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
მონოდია
მონოდია — ( monōdia < mono – ერთი და ōdós – მომღერალი), ძველ საბერძნეთში — ერთი მომღერლის სიმღერა ავლოსის, კითარის ან ლირის თანხლებით. XVI საუკუნის იტალიაში მონოდია ერქვა ჰომოფონური თანხლებით შესრულებულ სოლო სიმღერის სტილს, რომელიც შემდგომ საფუძვლად დაედო მრავალ ახალ ფორმასა და ჟანრს (არია, რეჩიტატივი, ოპერა, კანტატა და სხვა). ფართო გაგებით, მონოდია ეწოდებოდა უნისონში ან ოქტავაში შესრულებულ ყოველგვარ ერთხმიან სიმღერას (სოლო, საანსამბლო, საგუნდო), ხმისთვის (საკრავთა თანხლებით) დაწერილი ნაწარმოების ვოკალურ პარტიას.
ლიტერატურა
კატეგორია: განმარტებები
დინა ბოლუარტე
დინა ერსილია ბოლუარტე სეგარა (Dina Ercilia Boluarte Zegarra; დ. 31 მაისი 1962) — პერუელი იურისტი და პოლიტიკოსი. 2022 წლის 7 დეკემბრიდან პერუს პრეზიდენტი. 2021-2022 წლებში პერუს ვიცე-პრეზიდენტი და სოციალური ინტეგრაციისა და განვითარების მინისტრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1962 წლის 31 მაისს ქალაქ ჩალუანკაში, აპურიმაკის რეგიონი. დაამთავრა სან-მარტინ-დე-პორესის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, შემდეგ კი ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა.
პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 2018 წელს, როდესაც წარადგინა კანდიდატურა სურკილიოს მერის არჩევნებში მემარცხენე პარტია თავისუფალი პერუს რიგებიდან. 2020 წელს იყო ამავე პარტიის კანდიდატი ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში, თუმცა მისი პარტია ვერ მოხვდა კონგრესში, რადგან ვერ გადალახა ბარიერი.
2021 წლის არჩევნებში გახდა ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი პედრო კასტილიოსთან წყვილში. არჩევნების მეორე ტურში მათმა ტანდემმა გამარჯვება მოიპოვა. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2021 წლის 28 ივლისს, ხოლო მეორე დღეს დაინიშნა სოციალური ინტეგრაციისა და განვითარების მინისტრად გიდო ბელიდოს მთავრობაში.
პრეზიდენტობა
2022 წლის დეკემბერში, პერუს პოლიტიკური კრიზისის დროს, პედრო კასტილო ცდილობდა პერუს რესპუბლიკის კონგრესის დაშლას მის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის პროცესის დროს. ბოლუარტემ დაგმო ეს ნაბიჯი და უწოდა „კონსტიტუციური წესრიგის რღვევა“. კასტილიოს იმპიჩმენტის შემდეგ მან პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა. ბოლუარტე პერუს პირველი ქალი პრეზიდენტი გახდა.
დინა ბოლუარტეს მთავრობას რეგიონის ლიდერები განსხვავებულად აფასებენ. სან-პაულოს ფორუმის წევრებიდან ბრაზილიელი ლუის ინასიუ ლულა და სილვა და ჩილეს პრეზიდენტი გაბრიელ ბორიჩი აღიარებენ ბოლუარტეს მთავრობას. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ბოლუარტე ასევე პრეზიდენტად აღიარა. ესპანეთი მხარს უჭერს ქვეყნის „კონსტიტუციურ წესრიგში“ დაბრუნებას.
ისეთმა ლიდერებმა, როგორებიც არიან ნიკოლას მადურო ვენესუელიდან, ანდრეს მანუელ ლოპეს-ობრადორი მექსიკიდან, გუსტავო პეტრო კოლუმბიიდან, ალბერტო ფერნანდესი არგენტინიდან და ლუის არსე ბოლივიიდან დაგმეს ბოლუარტეს მთავრობა და იგი შეადარეს ხეანინე ანიესის მემარჯვენე მთავრობას და მხარს უჭერენ ყოფილი პრეზიდენტის პრეტენზიებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:პერუს ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
ვისბადენის მუზეუმი
ვისბადენის მუზეუმი — მუზეუმი გერმანიის ქალაქ ვისბადენში (ჰესენის მხარის დედაქალაქი). მუზეუმში წარმოდგენილია ხელოვნების, ბუნებისმეტყველების (ბუნებრივი ისტორიის) და ნასაუს ანტიკვარების კოლექციები. დაარსდა 1814-15 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ეროვნული მუზეუმები კატეგორია:ჰესენის მუზეუმები
აპარანის რაიონი
აპარანის რაიონი (Ապարանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი აპარანი.
ისტორია
აპარანის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს.
1951 წლის 19 მარტს აპარანის რაიონს შეუერთდა გაუქმებული ალაგიოზის რაიონის ტერიტორია, მაგრამ 1972 წელს რაიონი კვლავ აღდგა.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და არაგაწოტნის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, რაიონის ტერიტორია 631 კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლის მდგომარეობით, რაიონი მოიცავდა 19 სოფსაბჭოს: აპარანის, აფნაგიუღის, ბლღერის, ბუჟაკავის, ვარდენისის, ძორაგლუხის, ერნჯატაფის, ზოვუნინის, იმრლის, კაზნაფარის, კარაკილისის, კარანლუღის, ქასახის, ქუჩაკის, მრავიანის, მულკინის, ნიგატუნის, ოვიტის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
კუინ ლატიფა
დანა ელეინ ოუენსი (Dana Elaine Owens; დ. 18 მარტი, 1970), უფრო ცნობილი როგორც კუინ ლატიფა (Queen Latifah) — ამერიკელი მომღერალი, მუსიკოსი, რეპერი, კომიკოსი, მსახიობი. გამოშვებული აქვს შვიდი ალბომი. არის ოქროს გლობუსისა და გრემის ჯილდოების მფლობელი. 2002 წელს ფილმ „ჩიკაგოში“ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის მიიღო ოსკარის ნომინაცია.
ადრეული წლები
დანა ელენ ოუენსი დაიბადა ნიუ-იორკში, ნიუ ჯერსიში, 1970 წლის 18 მარტს და ცხოვრობდა ძირითადად ისტ – ორანჯში, ნიუ – ჯერსი. იგი არის რიტა ლამას(რომელიც იყო ირვინგტონის საშუალო სკოლის პედაგოგი) და პოლიციელის ლანცელოტ ამოს ოუენსის ქალიშვილი. ოუენსი სწავლობდა ესექსის კათოლიკურ ქალთა საშუალო სკოლაში, ირვინგტონში, შემდეგ დაამთავრა ირვინგტონის საშუალო სკოლა. მისი მშობლები განქორწინდნენ, როდესაც ლატიფა ათი წლის იყო. ლატიფა ბაპტისტური რწმენით გაიზარდა და დადიოდა კათოლიკურ სკოლაში ნიუ-იორკში. მან თავისი სასცენო სახელი, ლატიფა (لطيفة laţīfa), რაც არაბულად ნიშნავს "დელიკატურ" და "ძალიან კეთილსინდისიერს", არაბული სახელების წიგნში აღმოაჩინა, როდესაც ის იყო 8 წლის. ყოველთვის მაღალი ლატიფა(5 ფუტი -10 დიუმი - 1.78 მ) იყო საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდში. მან შეასრულა ნომერი "სახლი" მიუზიკლიდან "Wiz" გრამატიკის სპექტაკლში. საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, დედოფალი ლატიფა გაკვეთილებს ესწრებოდა მანჰეტენის სათემო კოლეჯში.
კარიერა
კუინ ლატიფას კარიერა დაიწყო 1989 წელს, როდესაც მან დადო კონტრაქტი Tommy Boy Records-თან და 1989 წლის 28 ნოემბერს გამოუშვა სადებიუტო ალბომი All Hail the Queen, ჰიტის სინგლით "Ladies First". Nature of a Sista'(1991) იყო მისი მეორე და ბოლო ალბომი Tommy Boy Records- თან ერთად.
ლატიფამ ითამაშა, როგორც ხადიჯაჰ ჯეიმსი FOX- ის სიტკომში Living Single 1993-დან 1998 წლამდე. მის მესამე ალბომში, Black Reign (1993), შეიქმნა სინგლი "UNITY", რომელმაც გავლენა მოახდინა ქალთა უფლებების შეცნობასა და ქალთა პერსპექტივის ამაღლებაში მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ჩანაწერმა მოიგო გრემის პრემია და მიაღწია Billboard Hot 100-ის 23-ე ადგილს. შემდეგ მან ითამაშა Set It Off-ის(1996) მთავარ როლში და 1998 წლის 16 ივნისს გამოუშვა მეოთხე ალბომი, Order in the Court. ლატიფამ დიდი მოწონება დაიმსახურა მატრონ დედა მორტონის როლით მუსიკალურ ფილმში ჩიკაგო (2002), რისთვისაც მან მიიღო ნომინაცია ოსკარი საუკეთესო მეორეხარისხოვანი ქალი მსახიობისთვის. მინი|კუინ ლატიფა 2010 წელს ლატიფამ გამოუშვა მეხუთე ალბომი The Dana Owens Album 2004 წელს. 2007 და 2009 წლებში მან გამოუშვა კიდევ ორი ​​სტუდიური ალბომი - Trav'lin 'Light და Persona. მან შექმნა დღის თოქ-შოუ The Queen Latifah Show, რომელიც გაგრძელდა 2013 წლის ბოლოდან 2015 წლის დასაწყისამდე CBS- ზე. იგი მონაწილეობდა არაერთ ფილმში, როგორიცაა Bringing Down House (2003), Taxi (2004), Barbershop 2: Back in Business (2005), Beauty Shop (2005), Last Holiday (2006), Hairspray (2007), Joyful Noise (2012), 22 Jump Street (2014) და Girls Trip (2017) და ახმოვანებდა Ice Age-ის ფილმების სერიებს. ლატიფამ მიიღო კრიტიკოსების მოწონება ბლუზ მომღერლის ბესი სმიტის განსახიერებისას HBO-ის ფილმში Bessie (2015), რომლითაც მან მოიგო Primetime Emmy Award საუკეთესო სატელევიზიო ფილმისთვის. 2016 წლიდან 2019 წლამდე მან ითამაშა კარლოტა ბრაუნის როლი მუსიკალურ დრამატულ სერიალში "ვარსკვლავი". 2020 წელს მან ჰეტი მაქდენიელი განასახიერა მინი სერიალში Hollywood.
იგი მოხსენიებულია, როგორც „ფემინისტი“ რეპერი. ლატიფამ მიიღო ვარსკვლავი ჰოლივუდის დიდების ბილიკზე 2006 წელს. ლატიფას მუსიკალურ, კინო და ტელევიზიურმა ნამუშევრებმა მას მოუტანა გრემის პრემია, ემის ჯილდო, ოქროს გლობუსის პრემია, სამი Screen Actors Guild Awards, ორი NAACP გამოსახულების ჯილდო, ოსკარის ნომინაციები და ორ მილიონზე მეტი ჩანაწერის გაყიდვა.
ლატიფას მუსიკა ჩვეულებრივ მოიცავდა ჰიპ-ჰოპს, ჯაზს და გოსპელს და R&B-ის ელემენტებს, სოულის და ცეკვის ელემენტებსაც. მას აქვს ორი ოქტავიანი ვოკალური დიაპაზონი. დედოფალი ლატიფა კონტრალოტია და მას აქვს რეპისა და სიმღერის უნარი. მისი უდიდესი მუსიკალური გავლენაა EPMD, KRS-One, LL Cool J, Public Enemy და Run – D.M.C. იყო. იგი ასევე ასახელებს ბესი სმიტს, როგორც მის ერთ-ერთ გავლენას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
შავი ამური
შავი ამური (Mylopharyngodon piceus) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. Mylopharyngodon-ს გვარის ერთადერთი წარმომადგენელი. აქვს წაგრძელებული სხეული. აქვს სქელი ქერცლი. ზურგი თითქმის შავია, მუცელი შედარებით ღია. გავრცელებულია ამურის აუზში. სხეულის სიგრძე 120 სმ-მდე აღწევს, წონა — 30 კგ-მდე. ტოფობს ივნის-ივლისში. იკვებება მოლუსკებით. ძვირფასი თევზია, მცირერიცხოვანია, რის გამოც არ აქვს სარეწაო მნიშვნელობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
მალიშევის სახლი
მალიშევის სახლი (Дом Малышева) — ისტორიული შენობა პუშკინში. აგებულია 1822-1825 წლებში. მიეკუთვნება რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიას. სახლი მდებარეობს ორანჟერეის ქუჩაზე № 17/16.
ისტორია
აღნიშნული შენობის პროექტი ეკუთვნოდა არქიტექტორ ვ. პ. სტასოვს. გარკვეული ხნის განმავლობაში იგი დაკავებული იყო მეზობლად მდებარე დიდი ორანჟერეის მშენებლობით. ცნობილია, რომ 1840 წელს მალიშევის სახლის პირველ სართულზე ტავერნა განათავსეს. 1858 წელს სახლის მფლობელი გახდა ვაჭარი, ალექსანდრე ივანეს ძე მალიშევი, რომლის სახელიც ეწოდა ამ სახლს. მოგვიანებით სახლი ეკუთვნოდა სასახლის ადმინისტრაციას. სასახლის თანამშრომლები, სწორედ ამ სახლში ცხოვრობდნენ. 1870-იან წლებში განხორციელდა სახლის არქიტექტურული რეკონსტრუქცია. გაკეთდა და მოეწყო ახალი სადარბაზო და კიბეები. 1896 წლიდან 1920 წლამდე პირველ სართულზე, სადაც შვიდი ოთახი იყო განთავსებული, რომელთაგან ორი გამოყენებული იყო ოფისად, ცხოვრობდა მეფის სასახლის არქიტექტორი სილვიო დანინი. მეორე სართულის ნახევარი ეკუთვნოდა ზნამენსკაიას ეკლესიის მღვდელს. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, სახლი გეგმა შეცვალეს და რეკონსრუქციის დროს გაიზარდა ბინების რაოდენობა.
არქიტექტურა
დღეს შენობა, კვლავ საცხოვრებლად გამოიყენება. იგი კლასიციზმის სტილშია შესრულებული. ისევე როგორც სასათბურე მეურნეობის გასწვრივ ორივე კორპუსს, ამ სახლსაც ქვის ღობის იგივე ტიპი აქვს. შენობა შემკულია მოდილიონის კარნიზებით. მეორე სართულის ფანჯრები კი სანდრიკებით არის მორთული.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
მოსკალი
250px|thumb|right|წარწერა მაისურზე [[უკრაინული ენა|უკრაინულად: „მადლობა ღმერთო, მოსკალი რომ არ ვარ“]] მოსკალი (Mоскаль, Mаскаль, Moskal) — მეტსახელი, რომელიც უკრაინულ, პოლონურ, ბელარუსულ ენებზე ხშირად გამოიყენება რუსების მიმართ სიძულვილის ან ზიზღის ელფერით (აბუჩად ასაგდებად ), ასევე ირონიული, ხუმრობითი მნიშვნელობით.
ეტიმოლოგია
სიტყვა მოდის რუსეთის ფედერაციის დედაქალაქ მოსკოვიდან, ამგვარად ის თავიდან ეთნოქორონიმს წარმოადგენდა. თუმცა სლავური ეტიმოლოგია და მორფოლოგია არ იყო შესაბამისად გაშუქებული. ბრიუკნერი თავის პოლონური ენის ეტიმოლოგიურ ლექსიკონში მხოლოდ სიტყვის ქალაქის სახელიდან წარმოშობაზე ლაპარაკობს. ფასმერი მხოლოდ უკრაინული სიტყვა москаль-ის წარმოშობას მიუთითებს, მნიშვნელობით — „მოსკოველი, რუსი (ჯარისკაცი)“, რომელიც ამავდროულად პოლონურიდანაა ნასესხები.
ცნობილი აღმოსავლეთმცოდნე ალექსანდრე კაზემ-ბეგის აზრით, სიტყივ ასეთი ფორმა შეიძლება აიხსნას მისი პირდაპირი სესხებით თ[ი]ურქული ენებიდან ან სულ მცირე მათი გავლენით. იმის მსგავსად, როგორც მრავალ ევროპულ ქვეყანაში მოსკოვის სამთავროს მცხოვრებთა ასაღნიშნად იყინებდნენ სიტყვებს ( russi, rutheni, Reussen, Russen — „რუსები“, ასევე გამოიყენებოდა სიტყვა ( moscovitae — „მოსკოვიტები“, ასევე ოსლმალეთის იმპერიის თურქებიც რუსების ასაღნიშნად იყენებდნენ სიტყვას mosqovlu. თ[ი]ურქულ ენებში სიტყვების წარმოსაქმნელად, რომლებიც რომელიმე მიდამოს, ქალაქის ან ქვეყნის მცხოვრებებს ან იქიდან გამოსულებს აღნიშნავს გამოიყენება სუფიქსები li/lı/lü/lu, რომლებიც კერძო სახელებს ემატებათ. მაგალითისთვის შეიძლება შევადაროთ თანამედროვე თუქრული სიტყვები Londralı „ლონდონელი“, Moskovalı „მოსკოველი“, İstanbullu „სტამბოლელი“, Çinli „ჩინელი“ ან თათრული америкалы „ამერიკელი“, мәскәүле „მოსკოველი“, пермьле „პერმელი“, латвияле „ლატვიელი“, литвалы „ლიტველი“.
პოლონურ ენაში ეს სიტყვა პირველად XVII საუკუნის შუა პერიოდში ფიქსირდება, შემდგომში ის სხვა აღმოსავლეთევროპულ ენებშიც გავრცელდა: moskal, muscal,  moskalj.
ხმარების ისტორია
უკრაიუნულ წერილობით წყაროებში მოსკალი XVII საუკუნიდან იხმარება. XVIII—XIX საუკუნეებში აღმოსავლეთ ბელარუსიისა და უკრაინის მცხოვრებები ასე ეძახდენენ რუსეთის იმპერიის ჯარისკაცებსა და მაღალჩინოსნებს. thumb|250პქ|10 მცნება ახალგაზრდა გოგონებისთვის. ბარათი 7 — „Николы не кохай кацапа“ (არასდროს არ შეიყვარო „კაცაპი“). [[1918 წლის ღია ბარათი.]] რუსი ისტორიკოსის ა. მილერის აზრით:
ვლადიმირ დალის ცოცხალი ველიკორუსული ენის განმარტებით ლექსიკონში მოყვანილია სიტყვის ასეთი განმარტება: ჯარისკაცი, რეგულარული ჯარის სამხედრომოღვაწე. გამოყენების მაგალითებს შორის :
დიმიტრი უშაკოვის რუსული ენის განმარტებითი ლექსიკონის თანახმად :
თავდაპირველად სიტყვას ნეიტრალური მნიშვნელობა ჰქონდა და მხოლოდ გეოგრაფიულ ან სახელმწიფოებრივ მიკუთვნილობას აღნიშნავდა, რაზეც მრავალი პოლონური, რუსული, უკრაინული, ბელარუსული გვარები მიუთითებს: მოსკალი, მოსკალჩუკი, მოსკალიოვი, მოსკალოვი, მოსკალენკო, მოსკალიკი, მოსკალკო, მოსკალოვიჩი, მოსკალევიჩი, პრომოსკალი და სხვა.
დროთა განმავლობაში „მოსკალ“-მა უარყოფითი დატვირთვის მიღება დაიწყო, ძირითადად პოლონეთის ტერიტორიებზე, შემდეგ კი ბელარუსის, ლიტვისა და უკრაინის ტერიტორიებზეც, რომლებიც რუსეთის იმპერიის მიერ იქნა დაპყრობილი და დიდი ხნით მიერთებული. როგორც ისტორიკოსი ივან ლაპო თავის ნაშრომში წერდა:
პიოტრ ბიცილი (1879—1953) წერდა:
ივან კოტლიარევსკის ვოდევილში „Москаль-чарiвник“ (1819) სიტყვა „москаль“ დანაწევრების გარეშე აერთიანებს მნიშვნელობებს „რუსი“ და „ჯარისკაცი“.
ზემოთ მოყვანილი მილერის მოსაზრების საპირისპიროდ, ეს სიტყვა აღმოსავლეთუკრაინელ ავტორებთან არა მხოლოდ ხელისუფლების წარმომადგენლებს ეხებოდათ, არამედ ზოგადად ყველა „ველიკორუს“ ბატონიშვილს, მათ შორის წიგნის გამომცემლებსა და მხატვრებსაც:
ტარას შევჩენკოს უკრაინულ ნაწარმოებებში სიტყვები „московський“, „москаль“ წარმოადგენენ რუსების („российский, русский, великоросс“) ერთადერთ ეკვივალენტს.
thumb|250px|წარწერები მოსკალების შესახებ მაისურებზე ტურისტებისთვის. [[ლვოვი (2008)]]
ამავდროულად პოეტის მიერ გამოყენებულია გამონათქვამი „забрати в москалі“ მნიშვნელობით — „რეკრუტად წაყვანა, მეფის არმიაში“. თუმცა სტრიქონები: „Кохайтеся, чорнобриві, Та не з москалями, Бо москалі — чужі люде (вариант: люди зліє) , Роблять лихо з вами. Москаль любить жартуючи, Жартуючи кине; Піде в свою Московщину, А дівчина гине.“ — ეხება არა ჯარისკაცებს, არამედ რუსებს (პოემაში „Катерина“ მთავარ გმირ ქალბატონს რუსი ოფიცერი ხიბლავს და არა რეკრუტი).
უკრაინელ გოგონებს, რომლებიც ცოლად რეკრუტ-მოსკალებს გაჰყვნენ (მათ შორის უკრაინული წარმოშობისებსაც, რომელნი დიდი ხნის მსახურის შემდეგ აღიქმებოდნენ უცხოებად და საკუთარ თავსაც გაუცხოებულად გრძნობდნენ, რომელნიც მოსყდნენ გლეხურ ფესვებს), უწოდებდნენ „მოსკოვკებს“ (იხ. ივან ნეჩუი-ლევიცკის მოთხრობა „Две московки“). მოსკალები და მათი ოჯახები განსაკურებულ წოდებას შეადგენდნენ — იყვნენ თავისუფალნი (მთავრებივით), მაშინაც კი თუ ყმებიდან რეკრუტირდებოდნენ.
XIX საუკუნის ბელარუსი პოეტის პავლიუკ ბაგრიმის ლექსში, არის სტრიქონები „Каб я каршуном радзіўся, я бы без паноў абыўся: у паншчыну б не пагналі, у рэкруты б не забралі і ў маскалі не аддалі.“, რომლებშიც ცნება „რეკრუტი“ და „მოსკალი“ განცალკევებულია და შეესაბამებიან მნიშვნელობებს „ახალწვეული“ და „ჯარისკაცი“.
1863 წლის პოლონეთის აჯანყების მარცხის შემდეგ, ჩამოხრჩობით სიკვდილმისჯილი აჯანყების ხელმძღვანელი ლიტვასა და ბელარუსში კონსტანტინ კალინოვსკი, სიკვდილის წინ წერდა:
ადამ მიცკევიჩის ლექსი, ცნობილი რუსულ ენაზე, როგორც „Русским друзьям“ (1930), ორიგინალზე ჰქვია „Do przyjaciół Moskali“, სადაც სიტყვა „Moskali“ არ ატარებს ნეგატიურ კონოტაციას.
პაველ ჩუბინსკის ლექსის თავდაპირველ ტექსტში, რომელიც გადამუშავებული სახით უკრაინის ჰიმნი გახდა, იყო სიტყვები: Ой, Богдане, Богдане, славний наш гетьмане, Нащо оддав Україну москалям поганим?!
რუსულ პოეზიაში „მოსკალი“ ვლადიმირ მაიაკოვსკიმ გამოიყენა ლექსში „Долг Украине“ : thumb|250px|[[სიმონ პეტიურას დროინდელი საფოსტო მარკა (1919). უკრაინის ჩრდილოეთით აღნიშნულია „москалі“]]
XX საუკუნის უკრაინელი პოეტის დმიტრი პავლიჩკოს ლექსში ნათქვამია:
2009 წლის მაისში ირინა ფარიონმა, ლვოვის საოლქო საბჭოს დეპუტატმა, საკუთარი პარტიის წევრებთან გამოსვლისას, განაცხადა:
რუსულ ენაში „მოსკალი“ ხანდახან ანეკდოტებშიც გამოიყენება, სიტყვის კოლორიტობის მისაცემად (რომელიც მაგალითად „თანამედროვე უკრაინელის რუსებზე შეხედულებას“ ასიმბოლიზირებს).
პოპულარულ კულტურაში
|thumb|right|200px|ტურისტებისთვის განკუთვნილი მაისურები, [[2008 წელს ლვოვში: „მოსკალო, უკრაინაზე კბილები არ წაიცალო!“, „ადექი, უკრაინავ, მოსკალს უკვე ერთი საათია არ სძინავს!“.]]
უკრაინის ტერიტორიაზე, პოპულარულია სიტყვა „მოსკალ“-ის შემცველი ირონიული სახის მაისურები, პოსტერები და სუვენირები.
წარწერების მაგალითები (ქართულად ნათარგმნი) :
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მეტსახელები
შტეფენეშტი (ფლორეშტის რაიონი)
შტეფენეშტი  (Ştefăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 050 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
შური
შური (Şuri) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 140 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 964 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
იზერლონი
იზერლონი (Iserlohn) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში. ლითონდამუშავების მნიშვნელოვანი ცენტრი (მავთული, ზამბარა, ნემსი, ბრინჯაოს ნაკეთობანი), არმატურის, სანათი აპარატურის, ელექტროძრავის წარმოება. პირველად იხსენიება 1050 წელს. ქალაქია 1278 წლიდან. 2016 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 93,197 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები
კამპუ-ლარგუ
კამპუ-ლარგუ (Campo Largo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 956 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 112 377 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 90.37 კმ²-ზე. ფართობი 1 243 552 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სამეფო კარიბჭე
ამეფო კარიბჭე (Королевские ворота; Königstor) — კალინინგრადის შვიდი შემორჩენილი კარიბჭიდან ერთ-ერთი. მდებარეობს ფრუნზეს ქუჩისა და ლიტვის კედლის გადაკვეთაზე. 2005 წელს სამეფო ჭიშკარი გახდა კალინინგრადის 750 წლისთავის ცერემონიალის სიმბოლო. ამავე წელს ჭიშკარში განთავსდა ისტორიულ-კულტურული ცენტრი „დიდი ელჩობა“, რომელიც წარმოადგენს მსოფლიო ოკეანის მუზეუმის ფილიალს. ჭიშკარში განთავსებულია ექსპოზიცია, რომელიც ეძღვნება ქალაქ-ციხესიმაგრის, კენიგსბერგის ჩამოყალიბებისა და განვითარების ისტორიას, კენიგსბერგ-კალინინგრადის დიპლომატიურ ისტორიას (კონკრეტულად, პეტრე I დიდის დიდი ელჩობის სტუმრობას კენიგსბერგში).
სამეფო ჭიშკარი აგებულია ფსევდოგოთიკურ სტილში და გარეგნულად პატარა ციხესიმაგრეს წააგავს.
გერმანული პერიოდი
thumb|left|240px|კარიბჭე XIX საუკუნეში ამჟამინდელმა კარიბჭემ თავისი სახელწოდება მემკვიდრეობით მიიღო ძველი კარიბჭისაგან, რომელიც ამავე ადგილზე მდებარეობდა. თავიდან ამ ადგილზე მდებარეობდა კალტჰოფის ჭიშკარი, რომელიც 1717 წელს დაანგრიეს, ხოლო კენიგსბერგის რუსეთის იმპერიაში შესვლისა და შვიდწლიანი ომის პერიოდში რუსმა ინჟინრებმა ააშენეს ახალი ნაგებობა. ამ ჭიშკარს თავდაპირველად ეწოდებოდა გუმბინენის ჭიშკარი, რადგან სწორედ ამ გზით უკავშირდებოდა გუმბინენს (ამჟამად გუსევი). 1811 წელს კარიბჭეს სახელი შეუცვალეს და უწოდეს სამეფო, იმ ქუჩის მიხედვით, რომელზედაც მდებარეობდა იგი (Königstrasse). ქუჩის სახელწოდება კი დაკავშირებულია იმასთან, რომ ამ ქუჩით დადიოდნენ პრუსიის მეფეები კენიგსბერგის ციხესიმაგრიდან დევაუმდე.
XIX საუკუნის პირველი ნახევრის დასასრულს კენიგსბერგში დაიწყო საქალაქო შენობების მოდერნიზაცია, რის გამოც ძველი ჭიშკარი დაანგრიეს, ხოლო მის ადგილზე ააგეს ახალი, დღემდე შემონახული კარიბჭე.
ახალი სამეფო კარიბჭის საზეიმო საფუძვლის ჩაყრა გაიმართა 1843 წლის 30 აგვისტოს მეფე ფრიდრიხ ვილჰელმ IV-ის მონაწლეობით, მშენებლობა დასრულდა 1850 წელს.
XIX საუკუნის ბოლოს თავდაცვითი ნაგებობა, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა სამეფო კარიბჭე, მოძველდა და ხელს უშლიდა ქალაქის განვითარებას. 1910 წელს სამხედრო უწყებამ საბოლოოდ აღიარა, რომ ამ შენობამ საბოლოოდ დაკარგა სამხედრო დანიშნულება. ამის შემდეგ შენობა ტრიუმფალური თაღის დანიშნულებას ასრულებდა.
უცნობია იყენებდნენ თუ არა სამეფო ჭიშკარს თავდაცვისათვის საბჭოთა ძალების მიერ ქალაქის შტურმისას მეორე მსოფლიო ომის დროს გამართული აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაციის განმავლობაში. ყოველ შემთხვევაში სამხედრო მოქმედებების ქრონიკაში და მემუარულ ლიტერატურაში იგი არ მოიხსენიება.
საბჭოთა პერიოდი
thumb|გერმანელი ტყვეები კარიბჭის ფონზე, 12 აპრილი, 1945 წელი კარიბჭის ისტორიაზე არაფერი ცნობები არ მოიპოვება 1945-1960 წლების პერიოდში. პირველი ოფიციალური ომის შემდგომი დოკუმენტი, რომელშიც იგი მოიხსენიება არის რსფსრ-ის მინისტრთა საბჭოს 1960 წლის 30 აგვისტოს დადგენილება № 1327, რომლის მიხედვითაც კარიბჭე აღიარეს ისტორიულ ძეგლად და სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ მოექცა.