cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლუი XIV
ნანტის ედიქტის გაუქმება
თავდაპირველად ლუიმ პეტიცია გამოაქვეყნა, რომლის მიხედვითაც ყველა ჰუგენოტ სასულიერო პირს ერთმეოდა ქადაგების უფლება. აგრეთვე დაიხურა ჰუგენოტთა ეკლესია-მონასტრები და აიკრძალა პროტესტანტული ქადაგება. მისი ბრძანებით ქვეყანაში არ უნდა ყოფილიყო არცერთი ბიბლია, რომელიც ლათინურის გარდა სხვა ენაზე იქნებოდა დაწერილი, რის გამოც სხვა ენაზე შექმნილი ბიბლიები შეაგროვეს და ვერსალის ეზოში დაწვეს. თავიდან მსგავს დისკრიმინაციას ჰუგენოტების მხრიდან დიდი პროტესტი არ მოჰყოლია, რადგან დარტყმის პირველმა ტალღებმა მხოლოდ დიდგვაროვან ჰუგენოტებზე გადაიარა, თუმცა ისინი მყარად იდგნენ თავიანთ მრსწამსზე და რაიმე დიდი გართულება არ მომხდარა.
1681 წლიდან ლუიმ კვეთრად გააძლიერა ჰუგენოტების დევნა. თავიდან იგი აბსოლუტურად ყველა ჰუგენოტისაგან მოითხოვდა ან კათოლიკობის მიღებას, ან საფრანგეთის დატოვებას. ბევრმა დიდგვაროვანმა სტატუსის შესანარჩუნებლად კათოლიკობა მიიღო, მაგრამ შემდგომ დაბალი ფენებიდან ძალიან დიდი რაოდენობით ხალხის მასამ დაიწყო ქვეყნიდან გადინება, რის შესაჩერებლადაც მეფემ გამოაცხადა, რომ ახლა უკვე ქვეყნიდან წასვლის უფლებაც აღარ ჰქონდათ. ჰუგენოტებს სულ ორი არჩევანი ჰქონდათ, ან კათოლიკობა უნდა მიეღოთ, ან ინკვიზიცია მათ კოცონზე დასწვავდათ, როგორც ერეტიკოსებს. ამასთან მეფის ბრძანებით შეიქმნა დრაგონადების ფენა, რომლებიც იყვნენ შეიარაღებული მამაკაცები, ვისაც ევალებოდათ ჰუგენოტების სახლებში ჩამოვლა, მათ ტერორი და კათოლიციზმის უარყოფის შემთხვევაში ადგილზევე ჩახოცვა. საბოლოოდ დრაგონადების მიერ ადგილზევე იქნა მოკლული ან კათოლიკობაზე მოქცეული 300 000-დან 400 000-მდე ჰუგენოტი. მინი|253x253პქ|ჰუგენოტთა მიერ შექმნილი ილუსტრაცია, რომელზეც ასახულია დრაგონადი, რომელიც იარაღს უმიზნებს ლუი XIV-ს რათა ხელი მოაწეროს ფონტენბლოს ედიქტს 1685 წლის 15 მაისს ლუი XIV-მ გამოსცა ფონტენბლოს ედიქტი, რომლის მიხედვითაც ჰუგენოტებს ყველანაირი უფლება ერთმეოდათ. ფონტენბლოს ედიქტის საფუძველზე, 1598 წელს მიღებული ნანტის ედიქტი გაუქმდა, რის გამოც ჰუგენოტებს ჩამოერთვათ ყველა ის უფლება და პრივილეგია, რომელიც მათ ანრი IV-მ მიანიჭათ. ლუის ბრძანებით, ამ პერიოდიდან საფრანგეთის მიწაზე უკვე აღარავითარ შემთხვევაში არ დაიშვებოდა არცერთი პროტესტანტი, პასტორი და მათი ეკლესიებიც კი. ამ პერიოდიდან დაიწყო პროტესტანტული ეკლესია-მონასტრების მასიური რბევა და ნგრევა. პასტორებს, ვინაიდან მაინც სასულიერო წოდებას მიეკუთვნებოდნენ ლუიმ სამი არჩევანი მისცათ: ან კათოლიკეები გახდებოდნენ, ან საფრანგეთს დატოვებდნენ, ან სულად საერო ცხოვრებას მოჰყოფდნენ ხელს. ის პროტესტანტები კი რომლების შეეწინააღმდეგებოდნენ მეფის ბრძანებას ადგილზევე უნდა მოეკლათ.
იმ დროის მემატიანეები ერთხმად ეკითხებოდნენ ლუის იმ მიზეზის შესახებ, რის გამოც მან ფონტენბლოს ედიქტი გამოსცა. საბოლოო ჯამში, როგორც აღმოჩნდა ლუის რომის პაპ ინოკენტი IX-თან სურდა ურთიერთობების დათბობა, რისთვისაც საუკეთესო გზა ხომ პროტესტანტთა გაჟლეტვა იყო. ასევე ბევრი მიიჩნევს, რომ მან ეს თავისი უდიდესი კონკურენტის, საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ის ჯიბრით გააკეთა, რომელმაც უამრავი ევროპული და ქრისტიანული მიწიდან განდევნა მუსლიმი თურქები და ამით კათოლიკობის დამცველის წოდება მიიღო, ლუიმ კი, ვინაიდან თურქები და მუსლიმები საფრანგეთიდან შორს იყვნენ, გადაწყვიტა რწმენის დამცველის წოდება პროტესტანტთა დევნით მიეღო. ასევე გასათვალიწინებელია ისიც, რომ ლუიმ თავის კორონაციაზე ფიცი დადო, რომლის მიხედვითაც იგი ღმერთს საფრანგეთის მიწიდან ერესის აღმოფხვრას ჰპირდებოდა.
ბევრმა ისტორიკოსმა დაგმო ფონტენბლოს ედიქტი, როგორც საფრანგეთისათვის მწვავე შედეგების მომტანი გადაწყვეტილება. უცხოელი მოკავშირეების დახმარებით 200 000-მა ჰუგენოტმა დატოვა მშობლიური საფრანგეთი, რაც ჰუგენოტთა მთლიანი რიცხვის ¼-ის, ხოლო საფრანგეთის მოსახლეობის 1 %-ის ემიგრაციას უდრიდა. ამდენი მაღალკვალიფიციური პიროვნების ქვეყნიდან გადინებამ გამოიწვია საფრანგეთის ეკონომიკის დაცემა, მაშინ, როცა მათ ხარჯზე პროტესტანტულმა ქვეყნებმა იხეირეს.
მეორეს მხრივ, არსებობენ ისტორიკოსები, რომლებიც ამ ედიქტს ემხრობიან და აცხადებენ, რომ სწორედ ამის საშუალებით მოახერხა საფრანგეთმა კათოლიკურ რწმენაზე დარჩენა.
ომი და მისი მიზეზები
მინი|290x290პქ|ლუი XIV 1690 წელს აუგსბურგის ლიგის ომი, რომელიც მიმდინარეობდა 1688-1697 წლებში, გამოიწვია რაინის მიმდებარე ქვეყნებში მიმდინარე რამდენიმე მოვლენამ. პირველი ეს იყო ის, რომ პფალცის კურფიუსრტი კარლ II ლუდვიგი გარდაიცვალა, რომლის ერთადერთი მემკვიდრეც მისი ქალიშვილი ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი იყო, რომელიც ლუი XIV-ის ძმის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ის ცოლი იყო. თუმცაღა სანამ ლიზელოტა (ელიზაბეთ შარლოტას შემოკლებული ფორმა) ტახტს მიიღებდა მანამდე ტახტზე მისმა ბავარიელმა ბიძაშვილებმაც გამოთქვეს პრეტენზია. ლუიმ განაცხადა, რომ თავისი რძლის ინტერესებს უპირობოდ დაიცავდა. ამას დაერთო ისიც, რომ 1688 წელს გარდაიცვალა კელნის არქიეპისკოპოსი მაქსიმილიან ჰაინრიხ ბავარიელი, რომელიც საფრანგეთის მნიშვნელოვანი მოკავშირე იყო.
1680-იანი წლებიდან მოყოლებული ევროპის მონარქთათვის უკვე მეტად შემაშფოთებელი ხდებოდა საფრანგეთის უსაზღვრო გაფართოება. ამან ცხადია გამოიწვია ის, რომ უამრავი აქამდე გადამტერებული ქვეყანა ახლა საფრანგეთისადმი ზიზღმა გააერთიანა. სწორედ ფრანგების შესაჩერებლად, 1686 წელს ჰოლანდიის შტატჰალტერმა უილიამ III ორანჟელმა ჩამოაყალიბა საიდუმლო თავდაცვითი კავშირი, რომელშიც გაერთიანდნენ ჰოლანდია, საღვთო რომის იმპერია, ესპანეთი, შვედეთი, ბავარია, პფალცი და საქსონია. მიზნად ისახავდა შეეჩერებინა საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ტერიტორიული დაპყრობანი დასავლეთ ევროპაში. ლუის განსაკუთრებულად საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ის ჩართვა აღელვებდა, რომელიც სახელგანთქმული იყო იმით, რომ თითქმის მთლიანი ბალკანეთიდან განდევნა თურქები და ახლა, როცა რაინიდან ფრანგების განდევნა მოისურვა რა მოხდებოდა.
კიდევ ერთი რამ, რაც ლუის ძალიან დიდ საფრთხეს უქადდა, ეს იყო 1688 წელს ინგლისში მომხდარი სახელოვანი რევოლუცია, როდესაც უილიამ III ორანჟელმა და მისმა მეუღლემ, დედოფალმა მერი ინგლისელმა დაამხეს ინგლისის მეფე ჯეიმზ II- ის მმართველობა. აქედან მოყოლებული ინგლისი, ირლანდია და შოტლანდია, რომლებიც მანამდე საფრანგეთის მოკავშირეები იყვნენ, უკვე აუგსბურგის ლიგაში გაწევრიანდნენ. იქიდან გამომდინარე, რომ ჯეიმზ II და მისი ცოლი, დედოფალი მარია მოდენელი ლუის მოკავშირე კათოლიკე მონარქები იყვნენ, ლუიმ ისინი თავის სასახლეში შეიფარათ. ლუი მიიჩნევდა, რომ ეს კათოლიკე მონარქების ეპოქა იყო და ინგლისის ტახტზე პროტესტანტები არ უნდა მსხდარიყვნენ, თუმცა თავად ინგლისელები და შოტლანდიელები, რომლებიც ანგლიკანები იყვნენ პირიქით უილიამს უჭერდნენ მხარს. ვინაიდან თავად უილიამი ინგლისის სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი არ იყო, მას ტახტზეც არ ჰქონდა უფლება, რის გამოც ინგლისის პარლამენტმა ტახტზე ვაკანსია გამოაცხადა, რომელშიც უილიამის მეუღლემ, დედოფალმა მერი II სტიუარტმა გაიმარჯვა. მერისა და უილიამის ანტი-ფრანგული განწყობილება მართლაც, რომ საშიში იყო ლუისთვის, რადგან მათ უდიდესი კოალიცია ჩამოაყალიბეს, რომელშიც თითქმის მთელი ევროპის მონარქები იყვნენ გაერთიანებულნი. მარცხნივ|მინი|ლუი XIV 1692 წელს ნემურის ალყის დროს მართალია ოფიციალურად საფრანგეთი არ ჩაბმულა ავსტრიელების მიერ წარმოებულ ომში, რომელიც ბალკანეთიდან თურქების გაძევებას ისახავდა მიზნად, თუმცა მასში მონაწილეობა არაერთმა ფრანგმა დიდგვაროვანმა მიიღო, როგორებიც არიან მაგალითად კონდეს პრინცი, ჰერცოგი დე გიზი, მარშალი დე ლუქსემბურგი და ნიკოლა ანრი დე მორმორანსი. ამიტომაც ფრანგებსაც საკმაოდ დიდი გამოცდილება ჰქონდათ მსგავს საბრძოლო საკითხებში. საფრანგეთსა და აუგსბურგის ლიგას შორის ომი დაიწყო 1688 წლის სექტემბერში პფალცში ლუი XIV-ის ჯარების შეჭრით. საფრანგეთის არმიამ მოიპოვა მთელი რიგი დიდი გამარჯვებები ფლერიუსთან (1690 წ.), სტენკერკენთან (1692), ნერვინდენთან (1693 წ.).
მიუხედავად იმისა, რომ უილიამ III-მ სცადა 1691 წელს ლუის დამარცხება, თავად იგი დამარცხდა ბოინის ბრძოლაში. ფრანგებმა ასევე დაამარცხეს გერმანელები ფლანდრიაში, იტალიელები სავოიაში, ესპანელები კი ზღვების გადაღმა კოლონიებში. ლუიმ 1691 წელს მთელი რიგი გამარჯვებების შემდეგ, 1692 წელს პირდაპირ ქალაქ ნემურს შემოარტყა ალყა და აიღო კიდეც. 1693 წელს ლუქსემბურგის საჰერცოგომ ფრანგებს დაუთმოთ შარლეროის მხარე. ფრანგებმა არაერთ ბრძოლაში დაამარცხეს სავოიის ჰერცოგი და მისი ჯარები. 1693 წელს ლუიმ სავოიის ჰერცოგი დაამარცხა ჯერ მარსაჯილიას, შემდეგ კი სტაფარდის ბრძოლაში. ამავე წელს ტორეილას ბრძოლაში ლუიმ სასტიკად დაამარცხა ესპანელები, 1694 წელს კი მან დაიპყრო მთლიანი კატალონია ბარსელონითურთ. 1693 წლიდან 1697 წლამდე არსებული დიდი გამარჯვებების წყალობით ფრანგებმა ხაზინაში 10, 000, 000 ლივრი შეიტანეს.
1695 წელს სამწლიანი ფრანგული ტყვეობის შემდეგ, უილიამ III-მ ქალაქი ნემური გაანთავისუფლა. ამის საპასუხოდ ლუი XIV-ის ბრძანებით ქალაქ ბრიუსელს შემოარტყეს ალყა, რომელიც უსასტიკესად გაასწორეს მიწასთან. ამ დროს ბრიუსელის ცენტრში 4-5 000 შენობა დაინგრა. ლუის მალევე ნემურის დაბრუნება მოუნდა, რადგან მისი დაკარგვა ძლიერ ჩირქს სცხებდა მის რეპუტაციას. თუმცა მრჩევლებმა ძლივს დაარწმუნეს, რომ ნემური საფრანგეთისთვის სრულიად უსარგებლო იყო.
1690 წლიდან მოყოლებული შვედეთი როგორც აუგსბურგის, ისე საფრანგეთის მოკავშირე იყო, თუმცა 1692 წელს ყველაფერი გამოაშკარავდა და შვედეთი ალიანსიდან მოხსნეს. საბოლოოდ ლუიმ 1696 წელს ტურინის ხელშეკრულებით აიძულა სავოიის ჰერცოგი მისთვის რამდენიმე ქალაქი დაეთმო. ამის შემდეგ აუგსბურგის ლიგის წევრები და საფრანგეთ გულწრფელად მივიდნენ მოსალაპარაკებელ მაგიდასთან რათა როგორმე მშვიდობა დაემყარებინათ, რაც 1697 წელს დადებული რიისვიკის ზავით დასრულდა.
რიისვიკის ზავი და მისი შედეგები
რიისვიკის ზავი 1697 წლის აგვისტოში დაიდო საფრანგეთსა და აუგსბურგის ლიგას შორის. ამ ზავით დამთავრდა 1688-1697 წლების ომი საფრანგეთსა და აუგსბურგის ლიგას შორის. ზავის თანახმად საფრანგეთი უარს ამბობდა იმ ტერიტრიების უმრავლესობაზე, რომელიც ნიმვეგენის საზავო ხელშეკრულებების (1678-1679 წწ.) შემდეგ მიიტაცა.
რიისვიკის ზავმა ბევრი სარგებელი მოუტანა საფრანგეთს. ამ ზავის მიხედვით საფრანგეთის სუვერენიტეტი საბოლოოდ დამტკიცდა ელზასსა და სტრასბურგზე, რის შემდეგაც მდინარე რაინზე გატარდა საფრანგეთ-გერმანიის საზღვარი, რომელიც დღემდე მოქმედებს. პონდიშერი და აკადი საფრანგეთს დაუბრუნდა, ასევე მისი მმართველობა დამტკიცდა სან-დომინგოზე, თუმცა კატალონია და ბარსელონა კვლავ ესპანეთს დაუბრუნდა.
საფრანგეთის ასეთმა სამხედრო და პოლიტიკურმა უპირატესობებმა მას უფლება მისცა მისთვის მეტად ხელსაყრელი პირობები დაეწესებინა. ესპანეთის საკუთრებაში მყოფ კატალონიაში, უკვე პრო-ფრანგული განწყობა იყო შექმნილი და კატალონიელები აცხადებდნენ, რომ როცა მეფე კარლ II დაიღუპებოდა, მის ნაცვლად ტახტზე ლუი XIV-ის შვილიშვილი, ამ პერიოდისათვის ანჟუს ჰერცოგი ფილიპე დე ბურბონი გახდებოდა. აგრეთვე დიდი ფინანსური კომპენსაციის სანაცვლოდ საფრანგეთი თავის პრეტენზიებს უარყოფდა კელნისა და პფალცის საკურფიურსტოებზე. ლოთარინგია, რომელიც 1670 წლიდან მოყოლებული საფრანგეთს ჰქონდა დაპყრობილი, დაუბრუნდა მის კანონიერ ჰერცოგ ლეოპოლდს. საბოლოოდ კი, როცა უილიამ III-ისა და მერი II-ის სუვერენული მმართველობა ყველამ სცნო ბრიტანეთის კუნძულებზე, ლუი კვლავ ჯეიმზ II-ს უცხადებდა მხარდაჭერას. ჰოლანდიასა და ესპანურ ნიდერლანდებში კი საფრანგეთის საზღვართან დიდი ბარიერი ააგეს მისი აგრესიისაგან თავდასაცავად. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ისტორიკოსი რიისვიკის ზავს მის მარცხად მიიჩნევს, რადგან მან ვერც პფალცი და ვერც კელნი ვერ დაიპყრო, რეალურად მან ყველა ის გეგმა შეასრულა, რომელიც ომის ჩაბმისას ამოძრავებდა. ნებისმიერ შემთხვევაში 1697 წელს მშვიდობის დამყარება საფრანგეთისთვის ნამდვილად საჭირო იყო, რადგან მისი სამეფო ხაზინა მთლიანად ამოწურული იყო.
მიზეზები და ომის შემდგომი განვითარება
მარცხნივ|მინი|ლუი XIV-ის შვილიშვილი — ესპანეთის მეფე [[ფილიპე V (ესპანეთი)|ფილიპე V]] რიისვიკის ზავის შემდეგ ესპანეთის უდიდესი იმპერიის ტახტის მემკვიდრის საკითხი ევროპის მონარქებს შორის დიდი სადავო თემა გახდა. ესპანეთის ავადმყოფ მეფე კარლ II-ს ჰქონდა უზარმაზარი იმპერია, რომელშიც მოიაზრებოდა ესპანეთი, სარდინია, სიცილია, ნეაპოლი, მილანი, ესპანური ნიდერლანდები, ლუქსემბურგი, ფილიპინები და ასევე ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკას, თუმცა მას მემკვიდრე არ ჰყავდა. ვინაიდან მას პირდაპირი მემკვიდრეები არ ჰყავდა, ევროპის ყველა მონარქმა ვისაც რამენაირი სახის ნათესაური კავშირი ჰქონდა ესპანეთის სამეფო ოჯახთან ტახტზე პრეტენზია გამოთქვა.
მართალია ესპანეთის ტახტზე ბევრი აცხადებდა პრეტენზიას, თუმცა მთავარი მოსარჩელეები საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და საღვთო რომის იმპერატორი ლეოპოლდ I იყვნენ. ლუი XIV-ის პირველი მეუღლე, მარია ტერეზა ესპანელი ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ის უფროსი ქალიშვილი იყო, გარდა ამისა ლუის დედა, დედოფალი ანა ავსტრიელიც ესპანეთის მეფე ფილიპე III-ის ასული იყო და გარდა ამ მჭიდრო ნათესაური კავშირისა ლუის ძმიშვილი — მარია ლუიზა ორლეანელი კარლ II-ის მეუღლე იყო. რაც შეეხება ლეოპოლდს, იგი კარლის ღვიძლი ბიძაშვილი და ასევე ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი იყო, დედამისი, იმპერატრიცა მარია ანა ესპანელი ასევე ფილიპე III-ის ასული იყო და მისი პირველი ცოლი, იმპერატრიცა მარგარიტა ტერეზა ესპანელიც ასევე ფილიპე IV-ის ქალიშვილი იყო, ამას გარდა კარლ II-ის დედა, დედოფალი მარიანა ავსტრიელი სწორედ ლეოპოლდის და იყო. ამრიგად ესპანეთის სამეფო ტახტთან ყველაზე ახლოს სწორედ ეს ორი უდიდესი მონარქი იდგა. თუმცაღა პრეტენზია ჰქონდათ ინგლისელებს, პორტუგალიელებს, ჰოლანდიელებსა და ბავარიელებს, თუმცა მათ ფრანგებთან და ავსტრიელებთან შანსიც კი არ ჰქონდათ.
ამ ხელშეკრულების დადებიდან ექვს თვეში ავსტრიის ერცჰერცოგი კარლ იოზეფი გარდაიცვალა. აქედან გამომდინარე ლუი ახლა უკვე ინგლისის მეფე უილიამ III-ს მოელაპარაკა და მასთან შეთანხმდა ესპანეთის ევროპული და ამერიკული კოლონიების გადანაწილებაზე. თავად საფრანგეთის დოფინი ლუი დე ბურბონი მიიღებდა ესპანეთის ყველა იტალიურ კოლონიას — მილანს, ნეაპოლს, სიცილიასა და სარდინიას. კარლმა ფრანგებს ამის ნება დართოთ, იმ შემთხვევაში თუ თავად ესპანეთზე აღარ ექნებოდათ პრეტენზია. ამ დროს კი კარლ II-მ თავისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ანა ნოიბურგელის დიდი ზეწოლის შემდეგ თავის მემკვიდრედ მარია ანას ძმიშვილი გამოაცხადა, რომელიც მალევე დაიღუპა.
კარლ II-ის ტახტის მიღება და შედეგები
მინი|ლუი XIV 1701 წელს 1700 წლის 1 ნოემბერს კარლ II გარდაიცვალა და დაიწყო დიდი ბრძოლა ესპანეთის ტახტისთვის. თუმცა კარლმა სიკვდილის წინ განაცხადა, რომ მთელ თავის იმპერიას საფრანგეთს უტოვებდა დანაწილების გარეშე. საფრანგეთის სახმედრო უპირატესობა არაერთხელ დადასტურდა ბოლო ათწლეულებში არსებულ ბრძოლებში. თავად რომის პაპი ინოკენტი XII-ც კი ამტკიცებდა, რომ ესპანეთის ტახტი ფრანგებს უფრო ეკუთვნოდა, ვიდრე ავსტრიელებს. ამრიგად პაპმა ლუის ესპანეთის ტახტი შესთავაზა. თავად ლუიმ ესპანეთის მეფედ თავისი ვაჟის, საფრანგეთის დოფინ ლუი დე ბურბონის მეორე ვაჟი, ანჟუს ჰერცოგი ფილიპე გამოაცხადა, რადგან მის მეორე უფროს შვილიშვილს ბურბონთა ფრანგული შტო უნდა გაეგრძელებინა. სწორედ იმიტომ, რომ ფილიპეს უფლება არ ჰქონდა საფრანგეთის ტახტზე, არ მოხდებოდა საფრანგეთისა და ესპანეთის გაერთიანება, რითაც ესპანელთა უკმაყოფილებას აიცილებდნენ თავიდან, თუმცა ესპანეთის მეფე ამიერიდან პრო-ფრანგული პოლიტიკის გამტარებელი იქნებოდა. თუ ფილიპე ესპანეთის მეფობაზე უარს იტყოდა, მაშინ ტახტი მის უმცროს ძმას, ბერის ჰერცოგ შარლს დარჩებოდა.
ევროპის მმართველთა უმეტესობამ ფილიპე V ესპანეთის კანონიერ მეფედ სცნო, თუმცა ზოგიერთები მაინც ჯიუტად აცხადებდნენ ტახტზე პრეტენზიას და მისთვის ბრძოლასაც აპირებდნენ. იქიდან გამომდინარე, რომ ესპანეთის ტახტისთვის ომი გარდაუვალი იყო, ლუის გონივრულად და ფრთხილად უნდა ემოქმედა. მან განაცხადა, რომ საფრანგეთი ბოლომდე დაიცავდა ესპანეთის ახალი მეფე ფილიპე V-ის ინტერესებს. თუმცაღა შესაძლოა ითქვას, რომ ლუი XIV-ის ცდა, რომ შეექმნა ურყევი ფრანკო-ესპანური ალიანსი საბოლოოდ არ შემდგარა. ლუიმ თავდაპირველად ესპანურ ნიდერლანდებში შეიყვანა თავისი ჯარები და მათ იძულებით აცნობინათ ფილიპე V თავიანთ მეფედ. 1701 წელს ინგლისმა და ჰოლანდიამ, ხოლო 1702 წელს საღვთო რომის იმპერიამ და ავსტრიამ საფრანგეთს ომი გამოუცხადეს. საბოლოოდ მხარეები ასე გადანაწილდა: ერთ მხარეს იბრძოდნენ საფრანგეთი, ესპანეთი თავისი კოლონიებით, ბავარია, მანტუა და კელნი, ხოლო მეორე მხარეს ავსტრია, ინგლისი, ირლანდია, შოტლანდია, ჰოლანდია, საღვთო რომის იმპერია, სავოია, პრუსია და ჰაბსბურგთა დაქვემდებარებული ევროპული ქვეყნები.
ბრძოლის დაწყება
მარცხნივ|მინი|299x299პქ|ინგლისელებსა და ფრანგებს შორის 1706 წლის 23 მაისს გამართული რამილესის ბრძოლა მანამდე სანამ ომი ოფიციალურად დაიწყებოდა, იტალიის ტერიტორიაზე საფრანგეთსა და იმპერიას შორის ბრძოლები უკვე მიმდინარეობდა. როდესაც ომი გამოცხადდა, რომელიც თითქმის ლუის სიცოცხლის ბოლომდე გაგრძელდა, საფრანგეთი უკვე გამოფიტული იყო.
თავდაპირველად ომი საფრანგეთის წარმატებით დაიწყო. თუმცა გარკვეული ეტაპის შემდეგ ბრძოლაში მალბოროს ჰერცოგი ჯონ ჩერჩილი და ევგენი სავოიელი ჩაებნენ, რომლებმაც არაერთხელ დაამარცხეს ფრანგები, რითაც დაიმსხვრა მითი საფრანგეთის უძლეველობის შესახებ. ამას მოჰყვა ავსტრიის, პფალცისა და ბავარიის გაერთიანებული გამარჯვება ფრანგებზე ბლენჰეიმის ბრძოლაში. ამის შემდეგ ბავარიის კურფიურსტი მაქსიმილიან II ესპანურ ნიდერლანდებში გადავიდა, სადაც მას ზურგს პორტუგალიელები და სავოიელები უმაგრებდნენ. საბოლოოდ 1706 წელს ფრანგების დამარცხებამ ინგლისელებთან, აიძულა ლუი XIV დაეთმო ოკუპირებული იტალიური ტერიტორიები. მალბორომ და ევგენი სავოიელმა პირდაპირ საფრანგეთში შეჭრაც კი მოისურვეს, თუმცა გაურკვეველი მიზეზების გამო საფრანგეთში არ შეჭრილან.
თუმცაღა გარკვეულწილად საფრანგეთმა გზიდან ჩამოიშორა საღვთო რომის იმპერატორი ლეოპოლდ I. ლუიმ ალიანსი დაამყარა ტრანსილვანიის პრინც ფერენც II რაკოცისთან, რომელმაც შემდგომში დაიწყო ავსტრიის შემადგენლობაში მყოფი უნგრეთის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლა.
ზედიზედ მარცხებმა, შიმშილობამა და მზარდმა ვალებმა შიგნიდან გასტეხა საფრანგეთი. 1693 წლიდან 1710 წლამდე საფრანგეთში ორჯერ დაიწყო შიმშილობა, რამაც ორ მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ამგვარი მასშტაბური შიმშილობები გამოწვეული იყო იმით, რომ საკვების მარაგის ნახევარზე მეტს არმია ნთქავდა, ხალხს კი საჭმელად აღარაფერი რჩებოდა. მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდა 1704 წელს კუნძულ ჯერსისთან განცდილი სამარცხვინო მარცხის შემდეგ. საფრანგეთში ხალხი ბობოქრობდა და მეფეს გაუთავებელი ომების შეწყვეტას სთხოვდა. 1708-1709 წლებში სასოწარკვეთილმა ლუიმ ნებისმიერ ფასად მშვიდობის დამყარება მოისურვა. მან სასწრაფოდ დაიწყო მოლაპარაკებები ინგლისის მეფესთან და ავსტრიის ერცჰერცოგთან. მათ ლუის მოსთხოვეს ომის შეწყვეტა და ყველა იმ ტერიტორიის დათმობა, რომელიც მან ვესტფალიის ზავის (1648 წ.) შემდეგ მიითვისა. ფაქტიურად ლუის სთხოვდნენ თავისი სამოცწლიანი მეფობისას დაპყრობილი ტერიტორიების განთავისუფლებას, რაზეც მან კატეგორიული უარი განაცხადა.
გარდამტეხი წერტილი
ესპანური მემკვიდრეობის ომის საბოლოო ფაზებმა ნათლად აჩვენა, რომ მოკავშირეებს არ შეეძლოთ კარლ II-ის დანაბარების არ შესრულება და ფილიპე V-ის ტახტიდან ჩამოგდება, თუმცა ასევე ისიც ნათელი გახდა, რომ ფრანგებსაც არ შეეძლოთ ფილიპესათვის მთლიანი ესპანეთის შენარჩუნება. მოკავშირეებმა საბოლოოდ ნელ-ნელა დატოვეს ესპანეთის ტერიტორიები, რასაც 1710 წესლ ფრანკო-ესპანური არმიების ტრიუმფალური გამარჯვებები მოჰყვა ვილავიკოსასა და ბრიანეგას ბრძოლებში. საფრანგეთის ძალები, დიდი დანაკარგის მიუხედავად მოგებაში დარჩნენ, მოკავშირეებმა კი მალპლაკეტის ბრძოლაში პიროსის გამარჯვება მოიპოვეს. მოკავშირეთა ჯარებიდან 21 000 ჯარისკაცი დაიღუპა, რაც ორჯერ აღემატებოდა ფრანგების დანაკარგს. საბოლოოდ ფრანგებმა 1712 წელს დენენის ბრძოლაში ტრიუმფალური გამარჯვება მოიპოვეს ჰოლანდიელების, ავსტრიელებისა და სავოიელების გაერთიანებულ ლაშქარზე, რითაც მოკავშირეები საფრანგეთის მიწებიდან გააძევეს. მინი|264x264პქ|ფრანგული ოქროს მონეტა ლუი XIV-ის გამოსახულებით, მოჭრილია 1709 წელს ფრანგებმა ომის დასასრულისთვის დიდი წარმატებები მოიპოვეს, რაც ავსტრიაში არსებული დიდი პოლიტიკური ცვლილებებით იყო გამოწვეული. 1705 წელს საღვთო რომისა და ავსტრიის იმპერატორი ლეოპოლდ I გარდაიცვალა, ტახტზე კი მისი ვაჟი იოზეფ I ავიდა, რომელიც ძალიან სუსტი მმართველი აღმოჩნდა და 1711 წელს უმემკვიდრეოდ გარდაიცვალა. ტახტზე მისი უმცროსი ძმა, ერცჰერცოგი კარლ VI ავიდა, რომელმაც აღადგინა კონტროლი იმ ავსტიულ მიწებზე, რომლებიც მისმა ძმამ დაჰკარგა. იმ შემთხვევაში თუ ესპანეთის ტახტზე კარლი ავიდოდა, აღსდგებოდა ჰაბსბურგთა ჰეგემონია ევროპაში, რომელიც კარლ V-ის დროს იყო მეთექვსმეტე საუკუნეში, რომელიც ესპანეთის მეფეც იყო, საღვთო რომის იმპერატორიც და ავსტრიის ერცჰერცოგიც. თუმცა მისი ეს უდიდესი ოცნება მას შემდეგ დაიმსხვრა, რაც საზღვაო ბრძოლაში ფრანგებმა მიწასთან გაასწორეს დიდი ბრიტანეთისა და ჰოლანდიის გაერთიანებული ფლოტილია.
დასკვნითი ეტაპი, შედეგები და მშვიდობა
ძველი ევროპული ბალანსის აღსადგენად, ბრიტანელებმა გადაწყვიტეს ომიდან გამოსულიყვნენ, რის გამოც 1713 წელს საფრანგეთ-ბრიტანეთი მეგობარ სახელმწიფოებად გამოცხადდნენ. დაიდო უტრეხტის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც დიდი ბრიტანეთის დედოფალი ანა I და სრულიად ჰოლანდიის რესპუბლიკა ფილიპე V-ს ესპანეთის მეფედ სცნობდა. 1714 წელს კი ლანდაუსა და ფრეიბურგის დაკარგვის შემდეგ, საღვთო რომისა და ავსტრიის იმპერატორი კარლ VI-მაც დადო ფრანგებთან ბადენის ზავი, რითაც საბოლოოდ დამყარდა მშვიდობა.
საერთო ჯამში ფილიპე V-მ შეინარჩუნა ესპანეთის ტახტი მისი აფრიკული, აზიური და ამერიკული კოლონიებით, თუმცა მას ყველა ევროპული კოლონია ჩამოართვეს და მოკავშირეებმა გადაინაწილეს. თავად ლუისაც მოუხდა კანადის უზარმაზარი კოლონიის დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ანასთვის გადაცემას რათა მშვიდობა დაემყარებინა, თუმცა კვებეკი, ნიუფაუნლენდი, ლუიზიანა და სხვა კოლონიები კვლავ საფრანგეთს დარჩა. რაც შეეხება ესპანეთს, ნეაპოლი, სიცილია, მილანი, ლუქსემბურგი და ესპანური ნიდერლანდები ავსტრიამ მიიღო, სარდინია კი სავოიამ. საბოლოოდ ფრანგებმა მოახერხეს და მიისაკუთრეს ორანჟის პრინციპილატი და აგრეთვე სავოიასაც წაართვეს ტერიტორიები ალპებში. ბავარიის, კელნისა და პფალცის კურფიურსტებმა კი აღადგინეს თავიანთი ომამდელი დამოკიდებულება საფრანგეთისადმი და ისინი კვლავ მისი მოკავშირეები გახდნენ.
ტიტულები და ოფიციალური წოდება
ლუის ფორმალური წოდება შემდეგნაირად ჟღერდა: „ლუი XIV, ღვთის ნებით დასმული, მეფე საფრანგეთისა და ნავარისა“ (ფრანგ. „Louis XIV, par la grâce de Dieu, roi de France et de Navarre“).
წინაპრები
ლუი XIV-ის წინაპრები
შვილები
ლუი XIV-ის კანონიერი შვილები: ლუი XIV-ის უკანონო შვილები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1638 კატეგორია:გარდაცვლილი 1715 კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:საფრანგეთის დოფინები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ქართული უნივერსიტეტი
საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტი — მრავალპროფილიანი უმაღლესი სასწავლებელი თბილისში. მისი დამფუძნებელია საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია.
ისტორია
ქართული უნივერსიტეტის უმთავრესი ამოცანაა, ფუნდამენტური განათლების მიცემის გარდა, სულიერების, ეროვნული ფასეულობების შენარჩუნება, მეცნიერებისა და განათლების რწმენისგან განუყოფლობის იდეის დამკვიდრება, ქართული სააზროვნო სისტემის ერთგულება და უწყვეტი შემოქმედებითი პროცესი. უნივერსიტეტის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს უმაღლესი აკადემიური განათლების სამივე საფეხურის სასწავლო პროგრამის განხორციელება და სამეცნიერო კვლევების წარმართვა.უმაღლესი საგანმანათლებლო საქმიანობის ლიცენზია უნივერსიტეტზე გაცემულია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2008 წლის 31 დეკემბრის №1187 ბრძანების საფუძველზე. 2013 წელს უნივერსიტეტმა საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად მოიპოვა ავტორიზაცია. უნივერსიტეტში ამჟამად მოქმედი ყველა საგანმანათლებლო პროგრამა აკრედიტებულია.
უნივერსიტეტში მიმდინარე სასწავლო-სამეცნიერო პროცესი ეფუძნება ძლიერ საინფორმაციო-ტექნოლოგიურ და ტექნიკურ რესურსს. უნივერსიტეტის ძირითადი კორპუსი მდებარეობს თბილისში, ბაგებში, მაღალი არქიტექტურული სტანდარტებით შესრულებულ ახალ შენობაში. 2010 წელს აშენდა და ქართული უნივერსიტეტის ძირითად შენობას დაემატა ერთი ახალი სასწავლო კორპუსი.
უნივერსიტეტის მმართველი უმაღლესი პირია და სრული წარმომადგენლობითი და ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილებით სარგებლობს უნივერსიტეტის დამფუძნებლის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს - პატრიაქრის ქორეპისკოპოსი მეუფე იაკობი.
სტრუქტურა
უნივერსიტეტი შედგება ორი ფაკულტეტისგან, რომლებიც წარმოდგენილი არიან როგორც სკოლები, ყველა სკოლაში მიმდინარეობს, საბაკალავრო, სამაგისტრო და სადოქტრორო სწავლა-საქმიანობა. ქართული უნივერსიტეტის დამფუძნებელია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი, უწმიდესი და უნეტარესი ილია II, ხოლო უნივერსიტეტში მისი ანუ დამფუძნებლის სრულუფლებიანი წარმომომადგენელია ბოდბელი ეპისკოპოსი იაკობი (იაკობიშვილი) (ერში – კონსტანტინე იაკობიშვილი).
ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის სკოლა
ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის სკოლა 2010 წელს დაარსდა.
ფაკულტეტის დეკანები: ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა და სამართლის სკოლაში 2017-2018 სასწავლო წლის მდგომარეობით ფუნქციონირებს სამივე საფეხურის (საბაკალავრო, სამაგისტრო, სადოქტორო) საგანმანათლებლო პროგრამები:
ბიზნესის, კომპიუტინგის და სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა
ბიზნესის, კომპიუტინგის და სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა 2018 წელს დაარსდა. აღნიშნული სკოლა შეიქმნა მანამდე არსებული სამი სკოლის გაერთიანების საფუძველზე. ესენია: სოციალურ მეცნიერებათა სკოლა (დეკანი დიმიტრი ნადირაშვილი), ინფორმატიკის, მათემატიკისა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა სკოლა (დეკანი ივანე წიკლაური), ეკონომიკისა და ბიზნესის მართვის სკოლა (დეკანი ვახტანგ სართანია).
ფაკულტეტის დეკანები:
საბაკალავრო პროგრამები:
სამაგისტრო პროგრამები:
ბიბლიოთეკა
საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკა წარმოადგენს უნივერსიტეტის ერთ-ერთ წამყვან სტრუქტურულ ქვედანაყოფს, რომელიც საკუთარი საბიბლიოთეკო რესურსების გამოყენებით უზრუნველყოფს სასწავლო-აღმზრდელობით პროცესს. საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკის ამოცანას შეადგენს სტუდენტთა და პროფესორ-მასწავლებელთა საინფორმაციო და ბიბლიოგრაფიული მოთხოვნების დაკმაყოფილება, საბიბლიოთეკო ფონდების შევსება უნივერსიტეტისათვის მაპროფილებელი სახელმძღვანელოებითა და  სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურით.
სამეცნიერო ბიბლიოთეკა დაარსდა 2009 წლის 1 სექტემბერს. ბიბლიოთეკას აქვს კომპიუტერული ტექნიკით აღჭურვილი წიგნთსაცავი და სამკითხველო დარბაზი. ბიბლიოთეკის წიგნადი ფონდი მოიცავს რამდენიმე ათასამდე საბიბლიოთეკო ერთეულს, რომელიც სისტემატურად მდიდრდება უნივერსიტეტის მიერ შეძენილი ახალი წიგნებით. ბიბლიოთეკის ფონდი, როგორც ბეჭდური, ისე ელექტრონული, შეესაბამება სილაბუსებში მითითებულ ლიტერატურას. ლიტერატურის ძირითადი ნაწილი ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებზეა.
წიგნადი ფონდი მოიცავს: უნივერსიტეტის მიერ შეძენილ წიგნებს (თეოლოგიური და სამეცნიერო ლიტერატურა. აღსანიშნავია: „მართლმადიდებლობის ენციკლოპედიის“ ოცდაორტომეული, ბოლოტოვისა და ტილბერგის „ქრისტიანული ეკლესიის ისტორია“(ტომებში); ხატწერის საილუსტრაციო ალბომები, ასევე საპატრიარქოს მიერ ნაჩუქარი ნიუ-იორკის Nova Sciense publishers-ის სამეცნიერო პუბლიკაციების სერიული გამოცემები სოციოლოგიასა და ეკონომიკაში, მედიცინის, ტექნოლოგიებისა და სხვადასხვა სამეცნიერო სფეროში) კერძო პირთა მიერ ნაჩუქარ წიგნებს (ანდრია აფაქიძის, ჰ.მელაძის, ნ.ალექსიძის, თ. ჯალაღონიას,ა. ხელაშვილის, როინ მეტრეველის, ვალერი სილოგავას, ვახტანგ გურულის, გიორგი ალიბეგაშვილის, ენების ცენტრიდან ოთარ მათეშვილისა და სხვათა კოლექციები).
სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი: თამარ კანტროშვილი
ცენტრები და ინსტიტუტები
უნივერსიტეტში მოქმედებს შემდეგი ცენტრები და ინსტიტუტები:
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის უნივერსიტეტები
აბდულ მაჯიდ მირზა ეინ ოდ-დოვლა
აბდულ მაჯიდ მირზა ეინ ოდ-დოვლა (სპარს. عبدالحسین میرزا فرمانفرما‎, დ. 30 მარტი, 1845, თეირანი — გ. 15 აპრილი, 1927, თეირანი) —  ირანელი სახელმწიფო მოღვაწე, ირანის პრემიერ-მინისტრი (ვეზირი) სულთან აჰმად შაჰის დროს  (1904— 1906, 1915— 1909  და 1917— 1918 წწ.).
ბიოგრაფია
1891 წელს ნასერ ალ დინ შაჰის ბრძანებით დაინიშნა თავრიზის გამგებლად.
1904-1906 წლებში გახლდათ სპარსეთის პრემიერ-მინისტრი. რუსეთის სახელმწიფო ბანკის მიერ შაჰისთვის მიცემული სესხის დასაბრუნებლად იმპორტის გადასახადების შეგროვების მიზნით, მან მიმართა რეპრესიებს ვაჭრების წინააღმდეგ. მის მიერ გატარებულმა ღონისძიებებმა გამოიწვია ვაჭართა მასიური პროტესტი და  დემონსტრაციები მისი პოლიტიკის წინააღმდეგ. პროტესტის მონაწილეები გამოდიოდნენ საჯარო მოწოდებებით კონსტიტუციის  და საპარლამენტო წარმომადგენლობის შემოღებაზე. 1906 წლის ივლისში აბდულ მაჯიდ მირზა ეინ ოდ-დოვლა  იძულებული გახდა გადამდგარიყო და იმავე წლის აგვისტოში შაჰმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას ირანში საპარლამენტო სისტემის შემოღების შესახებ.
1908 წელს თავრიზში დაიწყო აჯანყება შაჰის ძალაუფლების წინააღმდეგ. შაჰმა თავრიზში რაჰიმ ხანის მეთაურობით გააგზავნა 25000-კაციან რაზმი, რომელმაც ქალაქს ყველა მხრიდან ალყა შემოარტყა. ქალაქი იზოლირებული აღმოჩნდა გარე სამყაროსგან.
რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ა.იზვოლსკიმ დაავალა საბლინს, „კატეგორიულად“ ეცნობებინა შაჰისთვის, რომ მისი ჯარების ქმედებები საფრთხეს უქმნიდა თავრიზის მოქალაქეებს და უცხოეთის საკონსულოებს. საჭირო იყო შაჰს სასწრაფოდ დაევალებინა ეინ ოდ-დოვლასთვის ქალაქში საკვების შეტანა. იზვოლსკი წერდა:
რუსეთმა შაჰს ოცდაოთხი საათი მისცა გადაწყვეტილების მისაღებად, მაგრამ საბლინის დემარშის გადამწყვეტმა ტონმა დაარწმუნა მოჰამად ალი  იმავე დღეს განეცხადებინა თანხმობა.
1908 წელს მუჰამედ ალი შაჰი   რუსეთის იმპერიაში გაიქცა. პრემიერ-მინისტრი იძულებული გახდა  ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრებიდან წასულიყო.
პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე, ინგლის-რუსეთის მიერ ირანის ოკუპაციის დროს 1915 წლის ივლისიდან აგვისტომდე და შემდეგ 1917 წლის ივნისიდან 1918 წლის მაისამდე,  აბდულ მაჯიდ მირზა ეინ ოდ-დოვლა კვლავ პრემიერ-მინისტრის პოსტს იკავებდა. ირანი იყო მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო, რომელმაც 1917 წლის დეკემბერში ახალი საბჭოთა მთავრობა აღიარა. ამით ისარგებლა ეინ-ოდ-დოვლამ და გააუქმა მეფის მთავრობასთან დადებული ყველა შეთანხმება და შესთავაზა რუსეთის ახალ ხელმძღვანელობას ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობის რეფორმირება.
აბდულ მაჯიდ მირზა ეინ ოდ-დოვლა  გარდაიცვალა 1927 წლის 15 აპრილს. დაკრძალულია ქალაქ ყუმში.
The Concerts in China
The Concerts in China — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1982 წლის საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილი იქნა 1981 წლის შემოდგომაზე, ჩინეთში ჩატარებული ორი კონცერტის მსვლელობისას. ეს იყო დასავლელი თანამედროვე მუსიკოსის მიერ ჩინეთში ჩატარებული პირველი დიდი კონცერტი (კულტურული რევოლუციის შემდეგ).
ინფორმაცია
ალბომში შეტანილია როგორც ჟარის ცნობილი კომპოზიციები, ასევე ჩინურ მოტივებზე აგებული ნომრები. აქ არის როგორც საკონცერტო, ასევე სტუდიური ჩანაწერები და ემბიენტური ჟანრის ტიხრები. ახალ კომპოზიციებს შორის არის Night in Shanghai, Laser Harp, Arpegiator, Orient Express და Souvenir of China. Fishing Junks at Sunset არის ტრადიციული ჩინური მელოდიის ახალი არანჟირება, რომელიც სრულდება პეკინის კონსერვატორიის სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად.
ალბომი გამოვიდა ორმაგი გრამფირფიტის, შემდეგ კი - ორმაგი კომპაქტ დისკის სახით. კომპაქტ დისკის ერთ-ერთ გამოცემაში თითოეული დისკის ყდა წარმოდგენილი იყო ლურჯ და წითელ ფერებში (დისკი 1 და დისკი 2). 1997 წელს გამოიცა ერთდისკიანი ვერსია, 80 წუთიანი ხანგრძლივობით, რომელზეც Fishing Junks at Sunset-ის ორივე ნაწილი იყო გაერთიანებული და შემოკლებული.
სქოლიო
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1982 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
Polyrhachis armata
Polyrhachis armata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აზერბაიჯანის მედროშეების სია ოლიმპიადაზე
thumb|right|აზერბაიჯანის ნაკრები [[ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2010|2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების გახსნის ცერემონიაზე.]] ეს არის იმ მედროშეთა სია, რომლებიც წარმოადგენდნენ აზერბაიჯანს ოლიმპიურ თამშებზე. მედროშეებს გამოაქვთ თავიანთი ეროვნული დროშა ოლიმპიადის გახსნის ცერემონიაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი ოლიმპიურ თამაშებზე აზერბაიჯანი
ავეირუ
ტოპონიმი ავეირუ შესაძლებელია აღნიშნავდეს:
არგენტინა 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯეიმზ მეთიუ ბარი
სერ ჯეიმზ მეთიუ ბარი (James Matthew Barrie, დ. 9 მაისი, 1860 — გ. 19 ივნისი, 1937) — შოტლანდიელი მწერალი და დრამატურგი, ყველაზე კარგად ცნობილი, როგორც პიტერ პენის შემქმნელი. დაიბადა და განათლება მიიღო შოტლანდიაში, მაგრამ ლონდონში გადავიდა, სადაც რომანების და პიესების მთელი რიგი დაწერა. იქ მან გაიცნო ლიუელინ დეივისის შვილები, რომლებმაც შთააგონეს, დაეწერა ამბავი ბიჭუნაზე, რომელიც მოგზაურობდა კენსინგტონის პარკში, მოგვიანებით კი გახდა პიტერ პენი. პენის შესახებ დაწერილი პირველი მნიშვნელოვანი მოთხრობა იყო „პიტერ პენი, ანუ ბიჭუნა, რომელიც არ იზრდებოდა“.
მიუხედავად იმისა, რომ ბარის ნაშრომები წარმატებული იყო, „პიტერ პენმა“ დაჩრდილა მისი ყველა დანარჩენი ნამუშევარი და, სხვადასხვა წყაროს თანახმად, სახელ „ვენდისაც“ მეტი პოპულარობა მოუტანა. როდესაც მშობლები გარდაეცვალათ, ბარიმ არაოფიციალურად აიღო საკუთარ თავზე დეივისის ბიჭუნებზე მეურვეობა. ჯორმ V-მ მწერალს 1913 წლის 14 ივნისს ბარონეტის წოდება მიანიჭა, ხოლო 1922 წელს — ორდენი დამსახურებებისთვის. გარდაცვალებამდე ბარიმ უფლებები პიტერ პენის გამოქვეყნებაზე გადასცა ორმონდ სტრიტის საბავშვო ჰოსპიტალს.
რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1806-1812)
ბალკანეთის ფრონტი
1806 წლის 9-21 ნოემბერს რუსეთის 40 ათასიანმა არმიამ ი. მიხელსონის მეთაურობით მდინარე დნესტრი გადალახა და დუნაის სამთავროები დაიკავა, რომ იქ ფრანგებს არ დაესწროთ. 18 დეკემბერს ოსმალეთმა რუსეთს ომი გამოუცხადა. სამხედრო მოქმედებები დუნაის აუზში და ამიერკავკასიაში გაიშალა. ამასთანავე, ხმელთაშუა ზღვაში რუსეთის ფლოტიც მოქმედებდა. 1807 წლის 19 ივნისს ათონთან ბრძოლაში რუსეთის ესკადრამ დ. სენიავინის მეთაურობით ოსმალთა ფლოტი დაამარცხა. 1807 წელს ივანე მიხელსონის გარდაცვალების შემდეგ, რუსეთის ჯარების სარდლად ალექსანდრე პროზოროვსკი დანიშნეს, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1809 წლის 11 აგვისტოდან, სარდლად პეტრე ბაგრატიონი იყო, 1810 წლის თებერვალში ნიკოლაი კამენსკი დაინიშნა, 1811 წლის მარტში კი - მიხეილ კუტუზოვი. ამ ომში რუსეთის არმიამ მთელ რიგ ბრძოლებში გაიმარჯვა და დაიკავა რამდენიმე ქალაქი.
კავკასიის ფრონტი
რუსეთის იმპერიის კავკასიის არმიას სარდლობდა ივან გუდოვიჩი. მას სულ 22 ათასი ჯარისკაცი ჰყავდა, მაგრამ ამავდროულად სპარსეთთან ომშიც იყო ჩართული. ამიტომ რუსეთი დიდ იმედებს ამყარებდა ადგილობრივ ქართველ მოსახლეობაზე. ქართველებს სამოტივაციო სიტყვით მიმართა რუსმა გენერალმა პეტრე ბაგრატიონმა. რუსეთის იმპერიის მხარეს ომში ჩაერთვნენ რუსეთის ქვეშევრდომი გურიისა და ოდიშის სამთავროები. 1807 წლის 18 ივნისს რუს-ქართველთა გაერთიანებულმა ჯარმა გამარჯვებას მიაღწია მდინარე არაფჩაის სანაპირზე გამართულ ბრძოლაში. ამ ბრძოლაში გამარჯვებით რუსეთმა ჩაშალა ოსმალეთისა და სპარსეთის კოალიცია. დაიდო დროებითი ზავი ოსმალეთთან, რომელმაც 1809 წლის აპრილამდე გასტანა.
1809 წელს რუსეთმა ოდიშისა და გურიის სამთავროების ლაშქრების დახმარებით მალთაყვის ბრძოლაში დაამარცხა ტრაპიზონის სერასკერის 9-ათასიანი ჯარი და ფოთი აიღო. 1810 წლის ივლისში რუსეთმა დაიკავა სოხუმი. იმავე წლის შემოდგომაზე რუსეთმა შეუტია ახალციხეს, მაგრამ ვერ აიღო. 1811 წლის დეკემბერში რუსეთმა ქართველების დახმარებით დაიკავა ახალქალაქი.
შედეგები
1811 წლის ოქტომბერში რუსეთ-ოსმალეთის მოლაპარაკება დაიწყო, მაგრამ რუსეთ-საფრანგეთის ურთიერთობის გამწვავების იმედით ოსმალები საქმეს აჭიანურებდნენ. კუტუზოვის ინიციატივით 1812 წელს ხელი მოაწერეს ბუქარესტის საზავო ხელშეკრულებას, რომლითაც ოსმალებმა აღიარეს ბესარაბიისა და დასავლეთ საქართველოს რუსეთთან შეერთება; დუნაის აუზში დაკავებული ციხე-ქალაქები, აგრეთვე ფოთი და ახალქალაქი რუსეთმა ოსმალეთს დაუბრუნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
თვალი პატიოსანი (ფილმი)
თვალი პატიოსანი — სს „ქართული ფილმის" 1976 წლის ფილმი. რეჟისორი — შოთა მანაგაძე.
სიუჟეტი
ფილმი გადაღებულია გურამ ფანჯიკიძის ამავე სახელწოდების რომანის მოტივების მიხედვით. იგი მოგვითხრობს ორი მეგობრის — თამაზის და ოთარის ურთიერთობის შესახებ. ისინი ერთმანეთს გვერდში უდგანან და ეხმარებიან ფიზიკური და სულიერი დაბრკოლებების გადალახვაში.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ფილმები კატეგორია:1976 წლის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:შოთა მანაგაძის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
Ѡ
Ѡ, ѡ — ომეგა, კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
საცხენისი
საცხენისი — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემში. მდებარეობს ივრის ზეგნის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ლოჭინის ზემოთში, ზღვის დონიდან 900 მ სიმაღლეზე, გარდაბნიდან 55 კმ, ვაზიანიდან 15 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 432 კაცი. სოფელში დგას საცხენისის ღვთისმშობლის ეკლესია.
ისტორია
სოფელი ყმა-მამულით ქართველი მეფეების მიერ მარტყოფის ხელთუქმნელი ხატის მონასტრისადმი ყოფილა შეწირული. შედიოდა რუსთავ-მარტყოფის საეპისკოპოსოში და მნიშვნელოვანი სამხედრო-სტრატეგიული დანიშნულება ჰქონდა.
საცხენისი მეზობელ სოფლებთან ერთად ერთ-ერთ გადამწყვეტ სამხედრო გამაგრებულ დასახლებულ ადგილს წარმოადგენდა დაღესტნის მხრიდან შემოსეული მტრებისაგან სატახტო ქალაქის დასაცავად. ლეკთა გაუთავებელმა თავდასხმებმა XVIII საუკუნის 50-იანი წლების დამდეგს განადგურებამდე მიიყვანა სოფელი. კერძოდ, ეს მოხდა 1752 წელს, როცა სოფელი ნასოფლარად იქცა. ასე გაგრძელდა ნახევარი საუკუნე. მარტყოფის მთავარეპისკოპოსმა სტეფანე რუსთაველმა 1794-1795 წლებში მარტყოფის საეკლესიო გლეხების 12 კომლი გადაიყვანა ნასოფლარში და ყოველ მათგანს გამოუყო საჭირო საკომლო მიწები.
სქოლიო
კატეგორია:ახალსოფლის თემის სოფლები
Polyrhachis arnoldi
Polyrhachis arnoldi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალფა ბალახი
ალფა ბალახი (Stipa tenacissima) — მცენარის სახეობა მარცვლოვანთა ოჯახისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ აფრიკასა და ესპანეთის სამხრეთში ესპარტოს სახელწოდებით. მისი მაგარი, უხეშბოჭკოვანი ფოთლებისაგან წნავენ კალათებს, ხალიჩებს, ამზადებენ მაღალხარისხოვან ქაღალდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი კატეგორია:სართავი კულტურები
კლას ოლდენბურგი
thumb|250px|გიგანტური ბილიარდის ბურთები კლას ოლდენბურგი (Claes Oldenburg; დ. 28 იანვარი, 1929, სტოკჰოლმი) — წარმოშობით შვედი, ამერიკელი მოქანდაკე, პოპ-არტის წარმომადგენელი.
შვედი დიპლომატის შვილი, ოლდენბურგი 1936 წლიდან აშშ-ში ცხოვრობდა (ხოლო 1953 წელს ამერიკის მოქალაქეობა მიიღო). ძირითადად ნიუ-იორკსა და ჩიკაგოში ცხოვრობდა, 1946-1950 წლებში იელის უნივერსიტეტში სწავლობდა, შემდეგ კი, 1954 წლამდე, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტში.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი ოლდენბურგის შემოქმედებიდან არის კოლოსალური სკულპტურები. რომლებიც საკმაოდ დიდი ზომისაა, ხშირად ინტერაქტიული შესაძლებლობის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი
კომოდოს ეროვნული პარკი
მინი|255პქ|მდებარეობა
კომოდოს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, მცირე ზონდის კუნძულებზე. პარკი მოიცავს სამ დიდ (კომოდო, პადარი, რინკაჰი) და 26 პატარა კუნძულს. მათი საერთო ფართობი 1 733 კმ²-ია. 1980 წელს, პარკი კომოდოს ვარანის (Varanus komodoensis) - მსოფლიოში უდიდესი ხვლიკის დაცვის მიზნით შეიქმნა. მოგვიანებით, დაცვის ქვეშ მოექცა სხვა სახეობებიც, განსაკუთრებით ზღვის. 1991 წელს, იუნესკომ პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეყვანა.
გეოგრაფია და კლიმატი
პარკის ტერიტორიაზე წარმოდგენილი კუნძულები ვულკანური წარმოშობისაა, ხასიათდებიან გორაკ-ბორცვებით, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 735 მეტრზე მდებარეობს. კლიმატი ერთ-ერთი ყველაზე მშრალია მთელს ინდონეზიაში, ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებლით 800 მმ. ოქტომბერში, ტემპერატურა 40°C -ის ფარგლებშია.
ფლორა და ფაუნა
პარკის მშრალი და ცხელი კლიმატი, სავანის ტიპის ვეგეტაცია, ენდემური სახეობის - კომოდოს ვარანის არსებობისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის. ისინი ბინადრობენ კუნძულებზე: კომოდო (1 700 ცალი), რინკაჰი (1 300 ც), გილი-მონტაგი  (100 ც), ფლორესი (2 000 ც). გადაშენებულია კუნძულ პადარზე.
პატარა ტყეები 500 მეტრის მაღლა ვრცელდება, მაგრამ ქმნის საუკეთესო პირობებს ფლორის რამდენიმე ენდემური სახეობის გავრცელებისათვის. სანაპიროს მცენარეულობა მოიცავს მანგროს ტყეებს.
ადამიანთა დასახლებები და ტურიზმი
პარკის ტერიტორიაზე დაახლოებით 4 000 ადამიანი ცხოვრობს. აქ პოპულარულია დაივინგი, რადგან წყალქვეშა მცენარეულობა დიდი მრავალფეროვნებით ხასიათდება. მთავრობის მთავარ სტრატეგიას ზღვაზე დაყრდნობილინ ეკოტურიზმის განვითარება წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ეროვნული პარკები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:კომოდოს ეროვნული პარკი კატეგორია:ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები კატეგორია:სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის მემკვიდრეობის პარკები კატეგორია:მცირე ზონდის კუნძულები კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:აღმოსავლეთ მცირე ზონდის კუნძულების გეოგრაფია კატეგორია:დასავლეთ მცირე ზონდის კუნძულების გეოგრაფია
ელოი აზორინი
ელოი აზორინი (დ. 19 თებერვალი, 1977, მადრიდი) — ესპანელი კინოს, თეატრისა და ტელემსახიობი.
ბიოგრაფია
ელოი არის ესპანელი იუმორისტის ელოი არენასის შვილი. მან პირველი კინოროლი შეასრულა 19 წლის ასაკში. ელოი აქტიურად განაგრძობს მუშაობას ტელევიზიაში. 2006 წელს მან შეასრულა ბორჯიას როლი ესპანურ ფილმში, მიგელ ჰერნანადესის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
ქვემო თელეთი
ქვემო თელეთი — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, თელეთის თემში. მდებარეობს თელეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 580 მ., გარდაბნიდან 42 კმ, ფონიჭალიდან 8 კმ, ზემო თელეთიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს შავნაბადის მონასტერი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 798 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თელეთის თემის სოფლები
ლიბანის გეოგრაფია
რეგიონსა და მსოფლიოში ლიბანის როლს ვაჭრობა განსაზღვრავს. ქვეყანა ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებსა და ინდოეთ-აღმოსავლეთ აზიას შორის ხიდის ფუნქციას ასრულებს. რეგიონიდან ექსპორტზე ნავთობი, მარცვლეული, ლითონები და კერამიკული ნაწარმი გადის.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის გეოგრაფია
Polyrhachis asomaningi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალუჩა
ალუჩა (Prunus vachuschtii) — მრავალწლოვანი ხეხილოვანი მცენარე ვარდისებრთა ოჯახისა. უეკლო, 10-13 მ-მდე სიმაღლის. სითბოს მოყვარული ხეა. გვხვდება ბარში და ზეგანზე, ზღვის დონიდან 500-700 მ სიმაღლემდე.
ალუჩა მრავლდება თესლით და ვეგეტატიურად. თესლით გამრავლებისას ალუჩა გადაჯიშდება, გადაწიდვნის დროს კი ინარჩუნებს ჯიშურ თვისებებს. გამრავლების სირთულისა და ნაკლები გამოყენების გამო ალუჩა გადაშენების გზაზეა.
გო-კასივაბარა
გენეალოგია
იმპერატორ გო-ცუტიმიკადოს პირველი ვაჟი, დედამისი ნივატა ასაკო (庭田朝子), ნივატა ნაგაკატას (庭田長賢) ქალიშვილი იყო.
მმართველობის წლები
1500 წელს მამამისის, იმპერატორი გო-ცუტიმიკადოს, გარდაცვალების შემდეგ კურთხეულ იქნა იმპერიის მმართველად. თუმცა, ონინის ომის სავალალო შედეგების გამო, საიმპერატორო ოჯახი იმდენად ხელმოკლედ იყო, რომ ფორმალური კორონაციის ცერემონიის ჩატარება ვერ მოხერხდა. 1521 წლის მე-3 თვის 22-ე დღეს ვასალი თავადების ჯოგანჯი და მურომაჩის ბაკუფუს მიერ გაწეული წვლილით იმპერატორმა საბოლოოდ შეძლო ამ ცერემონიის ჩატარება.
ალუჩა
სამკურნალო თვისებები
150px|left|მინიატიურა|ალუჩის ნაყოფი ალუჩა შეიცავს 13% შაქარს, 5% ორგანულ მჟავებს, 1,5% პექტინს, ბიოლოგიურად აქტიურ ნაერთებს, ვიტამინებს B, C, E, P და PP-ს. ალუჩა კურნავს ღამის სიბრმავეს, შველის შეკრულობას, ასუფთავებს სისხლს, დაბლა სწევს პროტრომბინს. კარგი საშუალებაა პროსტატიტის სამკურნალოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხეხილი კატეგორია:კურკოვანები
გო-კასივაბარა
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1464 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1526
ირმა გიგანი
ირმა გიგანი (დ. 5 აპრილი 1996 წელი, თბილისი) — ქართველი პიანისტი. 5 წლისა შევიდა თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის 1 ცენტრალურ სამუსიკო სასწავლებელში (ნიჭიერთა ათწლედში) პედაგოგ ფირალიშვილის კლასი. 2002 წლის 16 ივნისს ქალაქ მინერბიოში შემსრულებელთა მეორე საერთაშორისო კონკურსზე ირმა გიგანი გახდა 8-13 წლის ბავშვებს შორის გრან-პრის მფლობელი. 2002 წლის 9 ივლისს თბილისის მწერალთა კავშირის საკონცერტო დარბაზში კამერული ორკესტრის თანხლებით შეასრულა ბახის კონვერტი (f-moll)  რევაზ ტაკიძის დირიჟორობით. 2002 წლის 25 ივლისს მონაწილეობა მიიღო საკონცერტო მარათონში „ნიჭიერი ბავშვები“ და პირველ საერთაშორისო ფესტივალში „ხელოვნების ზეიმი“. 2003 წლის თებერვალში თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის დიდ დარბაზში გამართა სოლო კონცერტი, სადაც შეასრულა ბახის კონცერტი (f-moll), ზაალ აზმაიფარაშვილის დირიჟორობით. 2010 წელს ირმა გიგანი ფრედერიკ შოპენის სახელობის პიანისტთა მეორე კონკურსის პირველი პრემიის მფლობელი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო
დომინგო ფაუსტინო სარმიენტო (დ. 15 თებერვალი, 1811, სან-ხუანი, არგენტინა — გ. 11 სექტემბერი, 1888, ასუნსიონი, პარაგვაი) — არგენტინელი აქტივისტი, ინტელექტუალი, მწერალი, სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი. არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტი 1868–1874 წლებში. თანამდებობა ეკავა 1868 წლის 12 ოქტომბრიდან 1874 წლის 11 ოქტომბრამდე.
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1811 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1888
პონტევედრა (კაპისი)
პონტევედრა (ოფიციალურად პონტევედრის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Pontevedra; Bayan ng Pontevedra) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კაპისისის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 49 725 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაპისის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
მატრუჰის მუჰაფაზა
მატრუჰი (مطروح) არის ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში. მატრუჰის საგუბერნატოროს ფართო გასასვლელი აქვს ხმელთაშუა ზღვაზე. პროვინციას ესაზღვრება 7 ეგვიპტიური საგუბერნატორო, ალექსანდრია, ბეჰეირა, 6 ოქტომბერი, ელ-ფაიუმი, ბანი-სუაფი, ელ-მინია და ახალი ველი. საგუბერნატოროს ესაზღვრება ლიბია.
საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მარსა-მატრუჰი. 2006 წლის მონაცემებით მატრუჰის მოსახლეობა 322,421 ადამიანია. ტერიტორიის მხრივ მატრუჰის საგუბერნატორო საკმაოდ დიდია, მისი ფართობი 212,112 კმ²-ია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია იყოფა 9 ადმინისტრაციულ ოლქად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მუჰაფაზები
ლევან ცქიტიშვილი
ლევან ცქიტიშვილი (დ. 10 ოქტომბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი.
საკლუბო
საკლუბო კარიერა დაიწყო 1994 წელს, თბილისის „დინამოში“, სადაც 120 მატჩი ჩაატარა და 32 გოლი გაიტანა, 1998 წელს კი სხვა ქართველ ფეხბურთელებთან ერთად გერმანულ „ფრაიბურგში“ გადავიდა. ფრაიბურგში თამაშის დროს ცქიტიშვილმა 111 საბუნდესლიგო შეხვრედრა ჩაატარა. 2005 წელს ლევანს კონტრაქტი უნდა გაეფორმებინა დონეცკის „მეტალურგთან“, მაგრამ მოულოდნელად „ვოლფსბურგში“ ჩაირიცხა. სათამაშო პრაქტიკის უქონლობის გამო შემდეგ სეზონში ბერძნულ „პანიონიოსში“ განხორციელდა მისი ტრანსფერი. აქაც უთამაშებლობა და ცოტა ხნით უკლუბოდ ყოფნა.2008 წელს ცქიტიშვილმა თბილისის „ლოკომოტივში“ გააგრძელა კარიერა, თუმცა საქართველოში ნახევარი სეზონი გაატარა და 2009 წელს კვლავ უცხოეთს მიაშურა, კერძოდ გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის კლუბ „ვეენს“,მაგრამ აქედანაც წამოვიდა და კარიერა დაასრულა.
სანაკრებო
ლევან ცქიტიშვილი ეროვნულ ნაკრებში 1995 წლიდან თამაშობდა. ამ პერიოდის მანძილზე 55 მატჩი ჩაატარა და ერთი გოლი გაიტანა. მან სამჯერ უკაპიტნა კიდეც ნაკრებს, მათ შორის 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში იტალიის ნაკრებთან, რომელიც ქართველებმა 2:0 წააგეს. სათამაშო პრაქტიკის არქონა ძალიან მოქმედებდა ლევანის ნაკრებში თამაშზე, თუმცა ნაკრების მწვრთნელი კლაუს ტოპმიოლერი მაინც იძახებდა. კუპერის მოსვლის შემდეგ ლევანს ნაკრებში არ უთამაშია, თუმცა იგი უკვე რეგულარულად თამაშობდა თბილისის „ლოკომოტივში“. 2009 წლის ზაფხულში კუპერმა მალტასთან ამხანაგური მატჩისთვის გამოიძახა.
ნეძვის აღკვეთილი
ნეძვის აღკვეთილი – აღკვეთილი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. შეიქმნა 2007 წელს. ფართობი 8992 ჰა. 2008 წელს რუსული ინტერვენციის შედეგად გაჩენილი ხანძრის შედეგად განადგურდა ტყის დიდი მასივი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აღკვეთილები
კონსტანტინე გელოვანი
მინი|კ. გელოვანი კონსტანტინე (კოწია) ლევანის ძე გელოვანი (დ. 8 დეკემბერი, 1873, სოფ. სპათაგორი, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1932) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი (1918).