cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ევგენი გეგეჭკორი
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:მარტვილში დაბადებულები ე კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კარნაკი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კარნაკი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Makiyamaia
Makiyamaia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კარლ მარქსის პიკი
კარლ მარქსის პიკი (Қуллаи Карл Маркс) — მწვერვალი პამირის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ტაჯიკეთში. შაჰდარის ქედის უმაღლესი მწვერვალი. სიმაღლე 6726 მ. გამყინვარების ფართობი 120 კმ². პირველი ასვლა განხორციელდა 1946 წელს.
ფინეთის პარლამენტი
ედუსკუნტა (eduskunta ან Suomen eduskunta, riksdagen ან Finlands riksdag) — ფინეთის პარლამენტი. ერთპალატიანი პარლამენტი, 200 წევრით რომელიც ფინეთის პარლამენტის სახლში, ჰელსინკიში იკრიბება. ბოლო არჩევნები ჩატარდა 2018 წლის 5 თებერვალს.
ტუინის ჩანჩქერი (ჩრდილოეთი ტერიტორია)
ტუინის ჩანჩქერი (Twin Falls) — ჩანჩქერი ჩრდილოეთ ავსტრალიაში, ჩრდილოეთ ტერიტორიის შტატში. ჩანჩქერს გააჩნია ერთი ვარდნილი. მდებარეობს კაკადუს ეროვნული პარკში, არნემ-ლენდის ტერიტორიაზე. ტუინის ჩანჩქერიდან 120 კილომეტრში მდებარეობს არაფურის ზღვა, ხოლო 230 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი დარვინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ ტერიტორიის ჩანჩქერები
გერნიკა (მრავალმნიშვნელოვანი)
გერნიკა შესაძლოა აღნიშნავდეს:
მაგნიტური ამთვისებლობა
მინი|ფერომაგნეტიკების მაგნიტური ამთვისებლობის მრუდი მაგნიტური ამთვისებლობა (აღნიშვნა: \chi) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს კავშირს ნივთიერების მაგნიტურ მომენტსა (დამაგნიტებულობასა) და დამამაგნიტებელ მაგნიტურ ველს შორის.
მოცულობითი მაგნიტური ამთვისებლობა უდრის ნივთიერების M დამაგნიტებულობის ფარდობას დამამაგნიტებელი მაგნიტური ველის H დაძაბულობასთან: \chi=M/H. მაგნიტური ამთვისებლობა უგანზომილებო სიდიდეა. ნივთიერების 1 კგ-ზე (ან 1 გ-ზე) გაანგარიშებულ მაგნიტურ ამთვისებლობას უწოდებენ კუთრს (, სადაც \rho ნივთიერების სიმკვრივეა), ხოლო 1 მოლის მაგნიტურ ამთვისებლობას — მოლურს:, სადაც \mu ნივთიერების მოლური მასაა.
მაგნიტური ამთვისებლობა შეიძლება იყოს დადებითიც და უარყოფითიც. დიამაგნიტური ნივთიერებისათვის დამახასიათებელია უარყოფითი მაგნიტური ამთვისებლობა, ხოლო პარამაგნეტიკური და ფერომაგნეტიკური ნივთიერებებისათვის — დადებითი. დიამაგნეტიკური და პარამაგნეტიკური ნივთიერებების მაგნიტური ამთვისებლობა მცირეა (~10–4—10–6). იგი სუსტად არის დამოკიდებული H-ზე, ისიც ძალიან ძლიერი ველისა და დაბალი ტემპერატურის არეში. ფერომაგნიტური ნივთიერების მაგნიტური ამთვისებლობა ძალიან დიდია. ამასთან, ამჟღავნებს ძლიერსა და რთულ დამოკიდებულებას მაგნიტურ ველზე. ამიტომ ფერომაგნეტიკებისათვის იყენებენ დიფერენციალურ მაგნიტურ ამთვისებლობას. ფერომაგნეტიკების მაგნიტური ამთვისებლობა, როცა H=0, ნულს კი არ უდრის, არამედ აქვს მნიშვნელობა \chi_0, რომელსაც საწყის მაგნიტურ ამთვისებლობას უწოდებენ. H-ის გაზრდით მაგნიტური ამთვისებლობა იზრდება, აღწევს მაქსიმუმს და შემდეგ ისევ მცირდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგნეტიზმი კატეგორია:უგანზომილებო სიდიდეები კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
ენიო მორიკონე
ენიო მორიკონე (Ennio Morricone; დ. 10 ნოემბერი, 1928, რომი — გ. 6 ივლისი, 2020, რომი) — იტალიელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. მხატვრული და ტელეფილმებისთვის მორიკონემ 500-ზე მეტი მუსიკა დაწერა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1928 წელს, ცნობილი ჯაზშემსრულებლის ოჯახში, იტალიის დედაქალაქ რომში. მამამისი უკრავდა ტუბაზე. ენიო მორიკონემ დაამთავრა წმინდა სესილიას სახელობის კონსერვატორია.
1962 წლიდან ენიო მორიკონე მუშაობას იწყებს ხმის ჩამწერ სტუდიაში, სადაც არანჟირებას უკეთებს მრავალ სიმღერას. 2007 წელს ენიო მორიკონეს კინემატოგრაფში შეტანილი დიდი წვლილისათვის ოსკარის პრემია მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:BAFTA-ს ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:საპატიო ოსკარის კავალრები
ალგეთი მარნეული (საფეხბურთო კლუბი)
„ალგეთი“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მარნეულიდან. თამაშობს „სპორტის აკადემიის“ სტადიონზე.
ყოფილი ზოოვეტი თბილისი, რომელიც 1975 წელს დაარსდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ფლეჩჰორნი
ფლეჩჰორნი (Fletschhorn) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. სიმაღლე 3993 მ. აღმართულია ლაგინჰორნისა და ვაისმისის მწვერვალების ჩრდილოეთით და ზააშტალის ხეობის აღმოსავლეთით. პირველი ასვლა განხორციელდა 1889 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ალპები
ლომბოკი
ლომბოკი — კუნძული დასავლეთი მცირე ზონდის კუნძულების პროვინციის შემადგენლობაში. წარმოადგენს მცირე ზონდის კუნძულების ნაწილს. ლომბოკი დასავლეთიდან ლომბოკის სრუტით ემიჯნება ბალის, ხოლო აღმოსავლეთით ალას სრუტით სუმბავას. აქვს მომრგვალებული ფორმა და სამხრეთ-დასავლეთით ერთი ნახევარკუნძული - სეკოტონგი. მისი სიგრძე დაახლოებით 70 კმ-ს შეადგენს, ხოლო ფართობი 4 725 კმ²-ს. კუნძულზე მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქი მატარამი, რომელიც ამავე დროს კუნძულის უდიდეს ქალაქსა წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები კატეგორია:ლომბოკი
მაეჟანი
მაეჟან სპასპეტი — ლეონტი მროველის თანახმად, ქართლის სპასპეტი IV საუკუნეში. მოღვაწეობდა ასფაგურ მეფის დროს, რომლის გარდაცვალებითაც დასრულდა ფარნავაზიანთა მეფობა ქართლში. ასფაგურს მხოლოდ ასული დარჩა, რომლისთვისაც ქმრად ქართლის ერისთავებმა მაეჟანის თაოსნობით ირანის შაჰის ძე მირიანი მოიწვიეს. ლეონტი მროველის აზრით, ამით დაედო ქართლში საფუძველი ხოსროიანთა დინასტიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპასპეტები
The Eminem Show
The Eminem Show — ამერიკელი რეპერ ემინემის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა ლეიბლზე Aftermath Entertainment, 2002 წელს.
ეს იყო 2002 წლის ყველაზე გაყიდვადი დისკი (7.6 მილიონი გაყიდული ასლი ). გრემის დაჯილდოებაზე მას მიენიჭა წლის ალბომის ნომინაცია, მთლიანობაში კი ეს იყო ემინემის მესამე ალბომი, რომელმაც წლის რეპ ალბომის კატეგორიაში მიიღო პრიზი. ამერიკაში მას 8 გზის პლატინის სტატუსი მიენიჭა, დღემდე კი გაიყიდა მისი 19 მილიონი ასლი.
ალბომი პირველად გამოჩნდა „ბილბორდის“ საუკეთესო 200-ეულის პირველ პოზიციაზე და გამოცემიდან პირველი კვირის მანძილზე გაიყიდა 284.000 ასლის ოდენობით შემდეგ კვირაში გაიყიდა მისი 1.322.000 ასლი „ბილბორდის“ საუკეთესო 200-ეულში იგი პირველ პოზიციაზე მთლიანობაში ხუთი კვირის მანძილზე იმყოფებოდა. ხუთი კვირის მანძილზე იგი ასევე იმყოფებოდა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის სათავეში. შემდგომში იგი 10 მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით გაიყიდა. 2011 წლის 7 მარტს ალბომს RIAA-ს მიერ მიენიჭა 10 გზის პლატინის სტატუსი, რითაც The Eminem Show იქცა ემინემის მესამე ალბომად, რომელმაც აშშ-ში ალმასის სტატუსი მიიღო.
2009 წელს ალბომმა „როლინგ სტოუნის“ ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში 317-ე, მოგვიანებით კი იგივე გამოცემის  2000-იანი წლების საუკეთესო ალბომების სიაში 84-ე პოზიცია მიიღო. მუსიკალური კრიტიკოსების უმეტესობამ დისკს დადებითი შეფასებები მიანიჭა და აღნიშნავდა, რომ იგი ემინემის ყველაზე პირადული და საუკეთესო ნამუშევარია. ემინემმა MTV-სთან 2002 წლის 25 მაისს საუბრისას აღნიშნა, რომ გრძნობდა, რომ The Eminem Show იყო „იმ დროისათვის მისი საუკეთესო ალბომი“. The Eminem Show იყო ემინემის პირველი ალბომი, რომელზეც მან მთლიანად პროდიუსერის სახით იმუშავა.
გამოცემა
ალბომის გამოცემა დაგეგმილი იყო 2002 წლის ივნისში, მაგრამ კომპანიამ Interscope გადადო რელიზი 28 მაისამდე, რადგანაც ინტერნეტ-ქსელში გამოჩნდა ალბომის მეკობრული ვერსიები. გაყიდვა დაიწყო 26 მაისს (აშშ). პირველივე კვირაში გაიყიდა ალბომის 1.320.000 ასლი.
თემები
The Eminem Show ასახავს ემინემის ცხოვრებას 2002 წლისათვის და აჩვენებს მის უფრო სერიოზულ მხარეს. ამ მხრივ დისკის ლირიკის თემები ნაკლებად გაზვიადებულია, ვიდრე წინა ალბომებზე. ალბომის მოსმენისას მსმენელი ხვდება სხვადასხვა აქტუალურ თემას - რასების თანასწორობას ჰიპ ჰოპში (White America), რეპერის ბავშვობას (Cleanin' Out My Closet), 2000 წლის ინციდენტს ღამის კლუბის დაცვასთან (Soldier, Say Goodbye Hollywood), მისი ჰიპ-ჰოპისა და იმავე დროს პოპის სუპერვარსკვლავის სტატუსს (Sing for the Moment) და მის ურთიერთობას ყოველ მეუღლესთან, კიმთან და ბავშვთან (Hailie's Song).
ჩაწერა
ემინემმა, წინა დისკებისგან განსხვავებით, ამ ალბომზე მუშაობისას მეტი პროდიუსერული სამუშაო შეასრულა. დოქტორ დრეს, როგორც პროდიუსერს, ეკუთვნის Business, Say What You Say, და My Dad's Gone Crazy.
სქოლიო
კატეგორია:ემინემის ალბომები კატეგორია:2002 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ემინემის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები დენონ პორტერის პროდიუსერობით კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები კატეგორია:Interscope Geffen A&M Records-ის ალბომები კატეგორია:Shady Records-ის ალბომები
1260
თარიღი უცნობია
*
15 ივლისი
15 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 196-ე დღე (ნაკიან წლებში – 197-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 169 დღე.
დღის მოვლენები
right|110px|როზეტას ქვა
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0715
Makiyamaia coreanica
Makiyamaia coreanica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Lasioglossum arctifrons
Lasioglossum arctifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
ბორის აკუნინი
ბორის აკუნინი (ნამდვილი სახელი და გვარი გრიგორი შალვას ძე ჩხარტიშვილი; დ. 20 მაისი, 1956, ზესტაფონი, საქართველო) — მწერალი, იაპონისტი და მთარგმნელი. მხატვრულ ნაწარმოებს აქვეყნებს ბორის აკუნინის ფსევდონიმით.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1956 წლის 20 მაისს ზესტაფონში, საქართველოში, ოფიცერ-არტილერისტ შალვა ჩხარტიშვილისა და რუსული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგის, ბერტა ისააკის ასულ ბრაზინსკის ოჯახში.
1958 წელს ჩხარტიშვილების ოჯახი საცხოვრებლად მოსკოვში (რუსეთი) გადავიდა. გრიგორიმ 1973 წელს მოსკოვის 36-ე ინგლისური სკოლა დაამთავრა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა გააგრძელა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აზია-აფრიკის ქვეყნების ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. აქვს ისტორიკოს–იაპონიისმცოდნის დიპლომი. თარგმნის მხატვრულ ლიტერატურას ინგლისური და იაპონური ენებიდან რუსულზე. ჩხარტიშვილის თარგმანით გამოცემულია შემდეგი ავტორების ნაწარმოებები: იუკიო მისიმა, კენძი მარუიამა, მასაჰიკო სიმადა, კობო აბე, ცინიიტი ჰოსი, ტაკეში კაიკო.
მუშაობდა ჟურნალ «Иностранная литература»–ს მთავარი რედაქტორის მოადგილედ (1999-2000). მისი მთავარი რედაქტორობით გამოიცა 20 ტომეული „იაპონური ლიტერატურის ანთოლოგია“.
1998 წლიდან გრიგორი ჩხარტიშვილი ლიტერატურულ შემოქმედებას ეწევა ფსევდონიმით ბორის აკუნინი. იაპონურ სიტყვას აკუნინი (იაპ. 悪人) ქართულში ზუსტი შესატყვისი არ მოეძებნება. დაახლოებით ითარგმნება, როგორც "ავკაცი", „ბოროტი ადამიანი“, „ადამიანი რომელიც კანონს არ იცავს“. კრიტიკულ და დოკუმენტურ შრომებს აქვეყნებს ნამდვილი სახელითა და გვარით.
2009 წლის 29 აპრილს ბორის აკუნინი ამომავალი მზის მეოთხე ხარისხის ორდენის კავალერი გახდა. 2009 წლის 10 აგვისტოს რუსეთისა და იაპონიის კულტურულ ურთიერთობებში შეტანილი წვლილისთვის იაპონიის მთავრობამ სახელმწიფო პრემია მიანიჭა.
პოპულარობა მწერალს მოუტანა ისტორიულ–დეტექტიური რომანების სერიამ ერასტ ფანდორინზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
You Can Dance
დამატებები
კომპაქტ-დისკი
აუდიოკასეტა
დამატებები:
სქოლიო
კატეგორია:1987 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:მადონას რემიქსული ალბომები კატეგორია:ალბომები პატრიკ ლეონარდის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ნაილ როჯერსის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები სტივენ ბრეის პროდიუსერობით კატეგორია:Sire Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის რემიქსული ალბომები
კოსციუშკო
კოსციუშკო (Mount Kosciuszko; ადგილობრივი წარმოთქმა კოზი-ოსკო) — მწვერვალი ავსტრალიაში, ახალი სამხრეთი უელსის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ავსტრალიის ალპებში, კოსციუშკოს ეროვნულ პარკის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს ავსტრალიის (არ ითვლება მისი საგარეო ტერიტორიები) უმაღლეს მწვერვალს, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2228 მეტრია. გრანიტების ინტრუზიებთან ერთად აგებულია კრისტალური ქანებით. რელიეფში შემორჩენილია მყინვარული ფორმები. 1200 მ ზემოთ დაახლოებით 5 თვის განმავლობაში თოვლი დევს. სახელი უწოდა პაველ ედმუნდ სტშელეცკიმ 1840 წელს, პოლონელი ეროვნული გმირის, გენერალ ტადეუშ კოსციუშკოს პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:შვიდი მწვერვალი კატეგორია:ახალი სამხრეთი უელსის მთები
ფსევდოკარსტი
მინი|კლასტოკარსტული [[ნაზოდელავოს მღვიმე]] მინი|[[კუმისის ტბა]] ფსევდოკარსტი ( pseudos — სიცრუე და კარსტი) — დედამიწის მიწისქვეშა და ზედაპირული გეოლოგიური მოვლენები, რომელიც გარეგნულად კარსტულ მოვლენებს წააგავს, თუმცა წარმოშობის მიხედვით განსხვავდება ამ უკანასკელისაგან. ფსევდოკარსტი წარმოიქმნება ლავებში, ყინულში, მარილში, მზრალ, ნატეხსა და ფოროვან გრუნტებში.
ფსევდოკარსტის განვითარებაში მთავარ როლს თამაშობს ყინულის დნობა, წყლის ნაკადის მექანიკური მოქმედება, ფხვიერი გრუნტიდან მარილების გამოტუტვა და ა.შ. ფსევდოკარსტი ქმნის რელიეფის სხვადასხვა ფორმებს: მღვიმეებს, ძაბრებს, ბუნებრივ ხიდებსა და სხვა. ფსევდოკარსტი იყოფა 3 ჯგუფად: კლასტოკარსტი, თერმოკარსტი და ლიოსის კარსტი.
ფსევდოკარსტულ მოვლენებს მიეკუთვნება აგრეთვე ზოგიერთი ქანის შესაძლებლობა სწრაფად და მნიშვნელოვნად შემჭიდროვდეს დასველების დროს. ასეთი შესაძლებლობა გააჩნიათ ლიოსისებრ ქანებსა და დამარილებულ გრუნტებს. პირველი მჭიდროვდება მათი მიკროფოროვანი ნგრევის, ხოლო მეორე — მარილების გახსნის შედეგად. ამ პროცესის მორფოლოგიური შედეგია ფსევდოკარსტული ჭებისა და იშვიათად ძაბრების წარმოქმნა. კლასტოკარსტი ეწოდება მიწისქვეშა წყლების ქიმიურ და ძირითადად მექანიკურ ზემოქმედებას ნატეხ დანალექ ქანებზე, თერმოკარსტი თავის მხრივ, წარმოიქმნება მზრალსა და ყინულის გრუნტებში, ხოლო ლიოსის კარსტი ლიოსებში გამომუშავებული რელიეფის ფორმებისა და პროცესების ერთობლიობაა.
საქართველოში ფსევდოკარსტი ფართოდაა განვითარებული, სახელდობრ: აღმოსავლეთ საქართველოს მშრალ რაიონებში განვითარებულია თიხნარი ქანების ფსევდოკარსტული წარმონაქმნები, რომლებიც წარმოქმნილია სუფოზიის შედეგად და გარეგნულად კარსტს მოგვაგონებენ. კლასტოკარსტი კარგად არის გამოხატული დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ, აფხაზეთსა და სამეგრელოში. აკადემიკოს, ალექსანდრე ჯანელიძის მიხედვით, კუმისის ტბა ფსევდოკარსტული წარმოშობისაა.
აღსანიშნავია აგრეთვე სოფლებს მუხათგვერდსა და დიღომს შორის, ზღვის დონიდან 550-600 მ სიმაღლეზე მდებარე „ჭერმის კლდეები“, რომელიც ფსევდოკარსტული მოქმედებითაა შექმნილი. აქვე გვხვდება რამდენიმე ათეული ქვაბისებრი ფორმის ჩაღრმავება. ცოტა მოშორებით მშრალ ხევში მდებარეობს 3 მეტრის სიგრძის „ბუნებრივი ხიდი“.
სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია კატეგორია:რელიეფის ფორმები
აფხაზთა მეფეთა დივანი
„აფხაზთა მეფეთა დივანი“ (აფხაზ მეფეთა ქრონიკები) — აფხაზთა მეფეების ნუსხა, დაცული ქუთაისის სამეფო არქივში (საჭურჭლე) მდებარე ქუთათის მდივანში. მეფეთა სია ჟამთა ვითარების გამო დაძველებულა და კოსტანტინე მეფეს გადუწერინებია XV საუკუნის დამდეგს და ამგვარად მოაღწია ჩვენამდე. ისტორიული მნიშვნელობის ძეგლი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. ტექსტი პირველად შესწავლილ და გამოქვეყნებულ იქნა ქართველი სწავლულის ექვთიმე თაყაიშვილის მიერ. ითარგმნა ინგლისურ და რუსულ ენაზე. დოკუმენტი მნიშვნელოვანი წყაროა დასავლეთ საქართველოს (აფხაზთა სამეფო) მეფეთა ქრონოლოგიისთვის.
„აფხაზთა მეფეთა დივანი“ შედგენილია X საუკუნეში აფხაზთა მეფე ბაგრატ II-ის მიერ. ბაგრატი 975-978 წლებში ქართლის ერისთავია ბაგრატ V-ის სახელით, 978-1008 წლებში აფხაზთა მეფე ბაგრატ II-ის სახელით. 1008 წლიდან, მამამისის, მეფეთ მეფე გურგენის გარდაცვალების შემდეგ ხდება ერთიანი საქართველოს პირველი მეფე ბაგრატ III-ის სახელით. გარკვეულწილად ამ თვალსაზრისით, ბაგრატიონების ახალი დინასტიის წარმომადგენელი აღნიშნულ აქტს, ანუ ნუსხას აფხაზეთის ტახტისთვის მისი უფლებების მხარდაჭერის მიზნით ავრცელებს.
ნუსხა თანმიმდევრულად ითვლის 22 მმართველს ანოსიდან ბაგრატამდე და ასახელებს თითოეულ მათგანს როგორც «მეფეს» (თუმცა 780-ანი წლების შუა ხანებამდე ისინი მოქმედებდნენ როგორც არხონტები ( — ხელმძღვანელი, მმართველი, მეთაური; სიტყვიდან — დასაწყისი, ძალაუფლება) ბიზანტიის ძალაუფლების ქვეშ). ტექსტი შეიცავს ინფორმაციას მმართველებს შორის ოჯახური კავშირების, ასევე ბოლო 11 მეფის მმართველობის ხანგრძლივობის შესახებ. ქრონოლოგიაში გამოტოვებულია შავლიანების კლანის ორი მეფე, ივანე (იოვანე) და ადარნასე (878–887), მათი უზურპატორებად ჩათვლის გამო.
ეგრეთ წოდებული აფხაზეთის ისტორია ბაგრატ მეფისა)
შემდეგ მიმატებულია:
ეს სტატია განიყოფება სამ ნაწილათ. პირველი შეიცავს შესავალს, რომელიც ეკუთვნის კოსტანტინე მეფეს, ძეს ბაგრატ აფხაზთა მეფისას. შესავალი გვამცნევს, რომ ნუსხა აფხაზთა მეფისა დაცული ყოფილა ქუთაისის საჭურჭლეში მდებარე ქუთათის მდივანში, მაგრამ ამ მდივანში მოქცეული მეფეთა სია) ჟამთა ვითარების გამო დაძველებულა და კოსტანტინე მეფეს გადუწერინებია. ვინ უნდა იყოს ეს კოსტანტინე მეფე, ძე ბაგრატ აფხაზთა მეფისა? ჩვენის აზრით აქ ხსენებული კოსტანტინე არის მეფე კონსტანტინე II, ძე ბაგრატ მე-V-ისა დიდისა, რომელიც მიღებულის ცნობით გარდაიცვალა 1414 წელს.
ვინაითგან აღნიშნულია, თუ რამდენი წელი უმეფია თითოეულს მეფის ლეონ I-დან დაწყებული, ამიტომ ადვილი გამოსაანგარიშებელია, თუ რომელ წლებში მეფობდა დაახლოებით თითოეული მეფე ამ ნუსხისა. ხოლო უნდა ვიცოდეთ დანამდვილებით, რომელ წელს გამეფდა აფხაზეთში ბაგრატ II (ქართლის ბაგრატ III). მიღებულის ქრონოლოგიით მისი მეფობა იწყება 980 წელს, მაგრამ ეს საეჭვოა: ჩვენ ვიცით, რომ ბაგრატი გარდაიცვალა 1014 წელს). მან იმეფა ჩვენი ნუსხის მიხედვით 36 წელი. ამას ეთანხმება სომხური ქრონიკაც. მაშასადამე ის გამეფებულა 978 წელს (1014–36=978). ამ წლის სინამდვილეს ამტკიცებს თარიღი შაორს დაწერილი მამათა ცხოვრებისა, რომელიც გადაწერილია „ინდიკტიონსა ბაგრატის მეფობისა კე, დასაბამითგანთა წელთა ხქზ, ქკს სკბ“ (Цагарели. Свѣдѣнія о пам. груз. вып. I, стр. 83). ქორონიკონი უდრის 1002 წ., დასაბამითგან წელნი უდრიან ქართულის სათვალავით 1003 წ. (6607–5604=1003). თუ ამ უკანასკნელს გამოვაკლებთ 25 ინდიკტიონს, მივიღებთ 978 წელს, როგორც დასაწყისს ბაგრატ II-ის მეფობისას აფხაზეთში. ამიტომ ბაგრატის მეფობის დასაწყისათ ჩვენ ვიღებთ 978 წელს და ამის მიხედვით სხვების მეფობის დრო იქნება: ლეონ I (746–791) თეოდოსი II (791–818) დემეტრე II 818–854) გიორგი I (854–861) ბაგრატ I (861–873) კოსტანტი III (873–912) გიორგი II (912–957) ლეონ II (957–967) დიმიტრი III (967–975) თეოდოსი III (975–978) ბაგრატ II (978–1014) აფხაზეთი წინეთ ლაზიკის ნაწილს შეადგენდა და ლაზიკასთან ერთად კარგა ხანს იყო ბიზანტიელების სამფლობელო. 550 წლის ახლო ხანში, იუსტინიანე მეფის დროს, აფხაზები აუჯანყდენ ბიზანტიელებს და თავიანთი მეფეები აირჩიეს, აღმოსავლეთ აფხაზეთში ოფსიდე და დასავლეთში სკეპარნა, მაგრამ ბიზანტიელებმა ეს ამბოხება მალე ჩააქრეს. პროკოფი კესარიელის თქმით, აფხაზებმა ქრისტიანობა მიიღეს ამავე იუსტინიანეს დროს (529 წ.), მანამდის კი წარმართნი იყვნენ და უფრო ხეების თაყვანის მცემელნი. ჩვენ ნუსხაში მოხსენიებულნი პირველნი მეფენი უნდა იყვნენ ბიზანტიელების მიერ დადგენილნი მმართველნი ანუ ერისთავნი აბხაზეთისა და არა მეფენი. ამათი სახელებიც ბერძნულია. ქართულის წყაროებიდან ჩვენ ვიცით, რომ აფხაზეთის ერისთავს ლეონ I-ს დამკვიდრებული ჰქონდა კეისრისაგან საერისთაოდ აფხაზეთი კლისურიდან დიდის ხაზარეთის მდინარემდე. ამ ლეონის ძმისწულმან, ლეონ მეორემ დაიხმარა ხაზარები, უკუ-უდგა ბერძნებს ანუ ბიზანტიელებს, დაიჭირა მთელი ეგრისი ლიხის მთამდე და თავის თავი გამოაცხადა მეფედ აფხაზთა 786 წელს. აქედან დაწყებული ქართულ წყაროებში ჩვენ მოგვეპოვება უფრო დაწვრილებითი ცნობები აფხაზეთის ისტორიის შესახებ, რომელნიც შეტანილნი უნდა იყვნენ ქართლის ცხოვრებაში იმ „აფხაზეთის ანუ აფხაზთა მეფეთა ცხოვრებიდან“, რომელიც ზემოთ აღვნიშნეთ და რომელიც შეიძლება სადმე აღმოჩნდეს. მანამდის იმით უნდა ვინუგეშოთ, რომ გამოირკვა რას წარმოადგენდა ეგრეთ წოდებული „აფხაზეთის ისტორია ბაგრატ მეფისა“, რომელსაც იხსენიებს იერუსალიმის პატრიარხი დოსითეოსი.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზთა სამეფო კატეგორია:ქართული ქრონიკები
The Beatles-ის სიმღერების სია
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:სიმღერების სიები მუსიკოსების მიხედვით
პასტერ ბიზიმუნგუ
პასტერ ბიზიმუნგუ (Pasteur Bizimungu; დ. 1950, გიზენის პრეფექტურა) — რუანდის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1994 წლის 19 ივლისიდან 2000 წლის 23 მარტამდე. ეთნიკურად ჰუტუ.
მას შემდეგ, რაც მთავრობის ბრძანებით მოკლეს მისი ძმა, პასტერ ბიზიმუნგუ შეუერთდა რუანდის პატრიოტულ ფრონტს. 1994 წელს, გენოციდისა და სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ საჭირო გახდა დროებით მთავრობაში ჰუტუს წარმომადგებნლების გაწევრიანება, რადგან ჰუტუ წარმოადგენდა ეთნიკურ უმრავლესობას. ამის წყალობით რუანდის პრეზიდენტი გახდა პასტერ ბიზიმუნგუ, ვიცე-პრეზიდენტი და თავდაცვის მინისტრი კი ეთნიკურად ტუტსი პოლ კაგამე. პრეზიდენტსა და ვიცე-პრეზიდენტს შორის ბევრ საკითხში აშკარა უთანხმოება იყო. 2000 წელს ბიზიმუნგუს შემდეგ პრეზიდენტი გახდა პოლ კაგამე. 2001 წელს პასტერ ბიზიმუნგუმ დააარსა პარტია დემოკრატიული განახლებისათვის. 2002-2004 წლებში ის შინაპატიმრობაში იმყოფებოდა, 2004 წელს კი რუანდის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ მას 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა შეიარაღებული ფორმირებების ჩამოყალიბების მცდელობის ბრალდებით. 2006 წლის 17 თებერვალს რუანდის რესპუბლიკის უზენაესმა სასამართლომ ის უდანაშაულოდ ცნო და 2007 წლის 6 აპრილს გაათავისუფლა, რასაც მოჰყვა ბოდიშის მოხდა პრეზიდენტ კაგამეს მხრიდან.
სქოლიო
კატეგორია:რუანდის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1950
არეულშრეებრივი კონგლომერატები
მეტეხის ტაძრის ქვემოთ, ფლატეზე, მათი სისქე 20-30 მეტრია, ცალკეული ლოდების სიგრძე 10-20 მ-ია, ზოგან მეტიც, სიგანე 1-2 მ. ერთიმეორის მორიგეობით ენაცვლება ტუფების, ტუფოგენური ქვიშაქვებისა და თიხა კარბონატული შედგენილობის დანალექი ქანის შრეები. ამავე ქანებითაა აგებული ლოდბრექჩიების აუშლელი შრეები. საგები, რომელიც მხოლოდ მდინარე მტკვრის წყალმცირობისას ჩანს მათი წარმოშობა წყალქვეშა მეწყრული მოვლენებითაა ახსნილი (აკად. ალექსანდრე ჯანელიძე). მეტეხის „არეულშრეებრივი კონგლომერატები“ შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგია
Lasioglossum arctoum
Lasioglossum arctoum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
arctoum
საპოვნელა თერჯოლა (საფეხბურთო კლუბი)
„საპოვნელა“ — საქართველოს საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თერჯოლადან. თამაშობდა თერჯოლის „ცენტრალურ“ სტადიონზე. გუნდი ფინანსური კრიზისის გამო 2018 წლის 7 მარტს რეგიონული ლიგიდან მოიხსნა. 2019 წლის 22 მაისს საპოვნელა ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ გაკოტრებულად გამოაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
Makiyamaia cornulabrum
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
1261
თარიღი უცნობია
*
Kool & the Gang-ის დისკოგრაფია
Kool & the Gang — ამერიკული, ჯაზი, რიტმ-ენდ-ბლუზი, სოული, ფანკი სტილის შემსრულებელი ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1964 წელს, ნიუ-ჯერსიში. მათ გაყიდული აქვთ 70 მილიონზე მეტი ალბომი მსოფლიოს მასშტაბით.
ამ სტატიაში მოცემულია Kool & the Gang-ის დისკოგრაფია.
სქოლიო
კატეგორია:Kool & the Gang კატეგორია:დისკოგრაფიები
ვარაიული ვიკიპედია
ვარაიული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ვარაიულ ენაზე. გაეშვა 2005 წლის 25 სექტემბერს. 2012 წლის აგვისტოს მონაცემებით მოიცავს დაახლოებით 111,000 ათ. სტატიას. სტატიების დიდი ნაწილი ბოტებით არის შექმნილი და მცირე ინფორმაციას შეიცავენ, აგრეთვე სტატიები მოკლებულია თარგებს. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 60-მდეა. 2010 წლის აგვისტოსთვის შეიცავდა 100 ათ. სტატიას. 2014 წლის ივნისისთვის მოიცავს 1,054,622 სტატიას. რედაქტირება ხორციელდება ინტერვიკი-ბოტებით. აღსანიშნავია, რომ ვარაიულ ვიკიპედიას მხოლოდ 2 ადმინისტრატორი ჰყავს.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
16 ივლისი
16 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 197-ე დღე (ნაკიან წლებში – 198-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 168 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0716
კლარის ლისპექტორი
კლარის ლისპექტორი (Clarice Lispector, Хая Пінкасівна Ліспектор); დ. 10 დეკემბერი, 1920 — გ. 9 დეკემბერი, 1977) — უკრაინული წარმოშობის ბრაზილიელი მწერალი, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება თავისი ინოვაციური რომანებითა და მოკლე მოთხრობებით მოიპოვა. დასავლეთ უკრაინაში, ებრაულ ოჯახში დაბადებული მწერალი სულ რამდენიმე თვის იყო, როცა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ მამის გადაწყვეტილებით ოჯახთან ერთად მშობლიურ მიწაზე დატრიალებულ საშინელებას განერიდა და ბრაზილიაში გადასახლდა.
2009 წელს ამერიკელმა მწერალმა ბენჟამინ მოსერმა გამოაქვეყნა კლარის ლისპექტორის ბიოგრაფია, რის შემდეგაც ფართოდ დაიწყო ავტორის წიგნების თარგმნა. მოსერი ლისპექტორს კაფკას შემდეგ ყველაზე მნიშვნელოვან ებრაელ ავტორს უწოდებს.
სქოლიო
კატეგორია:ებრაელი ქალი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:პოსტმოდერნისტი მწერლები
მელიტონ ჯღარკავა
მელიტონ იოსების ძე ჯღარკავა (დ. 1911) — სტახანოველი.
ბიოგრაფია
მელიტონ ჯღარკავა დაიბადა 1911 წელს სოხუმის ნავსადგურის მტვირთავი მუშის ოჯახში. 1931 წელს გაყვა მამაისის კვალს და დაიყო ნავსადგურში მტვირთავად მუშაობა. ორი წლის შემდეგ იგი გაიწვიეს მუშურ-გლეხურ წითელ არმიაში, რომლის დროსაც ისწავლა წერა-კითხვა და შევიდა ლენინურ კომკავშირში. 1935 წელს დემობილიზაციის შემდეგ ჯღარკავა ისევ დაუბრუნდა სოხუმის ნავსადგურს. ნავსადგურში ჯღარკავას ბრიგადა ითვლებოდა სტახანოველ მტვირთავებად.
1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №7 კიროვის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ფარცხისის ბრძოლა (1074)
ფარცხისის ბრძოლა 1074 — ბრძოლა განძის გამგებელ სარანგსა და საქართველოს მეფე გიორგი II-ს შორის. სელჩუკთა სულთანმა მალიქ-შაჰმა განძის აოხრებისა და ამირა ფადლონის დარტყმის შემდეგ განძის გამგებლობა სარანგს დააკისარა. მან 48 ათასი მხედარი დაუტოვა და დაავალა ქართლის დარბევა. სარანგმა მოიშველია დვინისა და დმანისის ამირები და ქართლს შეესია, გიორგი II-მ სწრაფად შეკრიბა ჯარი, მოკავშირედ გაიხადა კახთა მეფე აღსართან I, მტერს ფარცხისთან (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) შეება, დაამარცხა და გააქცია იგი. ფარცხისთან ქართველთა გამარჯვებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ამით წახალისებულმა გიორგი II-მ, ისარგებლა რა ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებით, გაილაშქრა და დაიბრუნა სამხრეთ და დასავლეთ საქართველოს მიწა-წყალი (ციხე ანაკოფია და, აგრეთვე, კლარჯეთის, შავშეთის, ჯავახეთისა და არტაანის მრავალი ციხე).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები
ფილიპინების ყურეების სია
ფილიპინები არქიპელაგია, რომელიც 7 100-ზე მეტ კუნძულს მოიცავს, რომელთა საერთო ფართო 300 000 კმ²-ს აღემატება. ათასობით კუნძულის გამო ფილიპინების სანაპირო ხაზი ძლიერაა დანაწევრებული. სანაპირო ხაზის სიგრძე 334 539 კმ-ის ტოლია. ფილიპინებს აღმოსავლეთიდან წყნარი ოკეანე ესაზღვრება, ჩრდილოეთითა და დასავლეთით სამხრეთ ჩინეთის ზღვა, ხოლო სამხრეთიდან ― სულავესის ზღვა.
კუნძულების უხეში სანაპირო ხაზი უამრავ ყურესა და უბეს მოიცავს:
დელი (ღრმული)
დელი (Delle – ღრმული) — წყლის მუდმივ ნაკადს მოკლებული ბრტყელი უკალაპოტო ღარტაფი. სიგრძე რამდენიმე ათეულიდან 1000 მ-მდე და მეტი. წარმოიქმნება ხანმოკლე წყლის ნაკადების (რომლებიც აღრმავებენ დელის ძირს) ეროზიული მოქმედებისა და ძირზე დაფენილი გამოფიტვის ქერქის ნელი გრავიტაციული დაცოცების შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომორფოლოგია
ბრან სტარკი
300px|მინი|აიზეკ ჰემპსტედ რაიტი, პერსონაჟის როლის შემსრულებელი ბრან სტარკი (Bran Stark) — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი მთავარი გმირი. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა ბრიტანელმა მსახიობმა აიზეკ ჰემპსტედ რაიტმა.
თავდაპირველად პერსონაჟი გამოჩნდა 1996 წელს გამოცემულ წიგნში „სატახტოთა თამაში“. ბრანი არის ერთ-ერთი უმდიდრესი და ძლევამოსილი „სტარკების ოჯახის“ წევრი. ფიგურირებს წიგნებში: „სატახტოთა თამაში“ (1996), „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) ხოლო ცენტრალური პესონაჟია „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005), და „ცეკვა დრაკონებთან“ (2011).
მეფე ბრან პირველადწოდებული, დაიბადა უინტერფელში, ის არის ნედ სტარკის და ლედი კეტლინ სტარკის 4 შვილი. ბრანი არის ვარგი, რომელიც მსახურობს როგორც სამთვალა ყორანი. საბოლოოდ იგი დაგვირგვინდა როგორც 6 სამეფოს პირველი არჩეული მეფე.
ბავშვობა
ბრანი დაიბადა და გაიზარდა უინტერფელში. მას ჰყავს უფროსი ძმა რობი, ასევე უმცროსი ძმა რიკონი, ორი უფროსი და არია და სანსა და უფროსი ნახევარძმა ჯონ სნოუ, რომელიც სინამდვილეში მისი დეიდის ლიანა სტარკის შვილია. სახელი ბრანი მამამისმა ნედ სტარკმა თავისი ძმის ბრანდონ სტარკის პატივსაცემად დაარქვა, რომელიც, შეშლილმა მეფე ეირის ტარგარიანმა, მოკლა მამამისთან რიკონ სტარკთან ერთად.
ბრანი ოცნებობდა, რაინდი გამხდარიყო და მეფის მეცველებს შორის ადგილი დაეკავებინა. აგრეთვე გატაცებული იყო გალავნის და კოშკის კედლებზე ცოცვით. ერთხელ, როდესაც ის კოშკზე აცოცდა, საწოლში ჯეიმი ლანისტერს და დედოფალ სერსეი ლანისტერს შეუსწრო. როდესაც ბრანი ჯეიმიმ შენიშნა, კოშკიდან გადააგდო და მას შემდეგ ბრანი სამუდამოდ ხეიბარი დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
ვალენტინა ტერეშკოვა
მინი|ვალენტინა ტერეშკოვა ვალენტინა ვლადიმერის ასული ტერეშკოვა (Валентина Владимировна Терешкова; დ. 6 მარტი, 1937, სოფ. დიდი მასლენიკოვო, ტუტაევის რაიონი, იაროსლავლის ოლქი) — პირველი ქალი-კოსმონავტი, პოლკოვნიკ-ინჟინერი, საბჭოთა კავშირის გმირი (22 ივნისი, 1963).
ბიოგრაფია
1954 — 1960 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა ადგილას. კოსმონავტთა რაზმშია 1962 წლიდან. 1963 წლის 16—19 ივნისს ქალთა შორის პირველმა იფრინა კოსმოსში. ხომალდ „ვოსტოკ-6-ით“ ვალერი ბიკოვსკისთან ჯგუფური ფრენისას 48-ჯერ შემოუფრინა დედამიწას. 1969 წელს ტერეშკოვამ დაამთავრა ნ. ჟუროვსკის სახელობის სამხედრო-საჰაერო საინჟინრო აკადემია.
სსრკ VII—X მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საბჭოთა ქალთა კომიტეტის თავმჯდომარე (1968-1987), ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1969-). ქალთა მსოფლიო საბჭოს წევრი. სკკპ XXIV ყრილობაზე აირჩიეს სკკპ ცენტრალური კომიტეტის წევრად. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციისა და მრავალი უცხოური ორდენით. აქვს საპატიო წოდებები. მისი სახელი მიეკუთვნა მთვარის უკანა მხარის ერთ-ერთ კრატერს.
1982 წლამდე ანდრიან ნიკოლაევთან გაყრამდე ატარებდა ორმაგ გვარს ნიკოლაევა-ტერეშკოვას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
პოიკილოთერმული ცხოველები
პოიკილოთერმული ცხოველები (ποικίλος — „განსხვავებული“, „ცვალებადი“ და — „სითბო“), ცივსისხლიანი ცხოველები — სხეულის ცვალებადი ტემპერატურის მქონე ცხოველები. მათი სხეულის ტემპერატურა 1–2 °C-ით აღემატება გარემოს ტემპერატურას ან მისი ტოლია. პოიკილოთერმული ცხოველებს განეკუთვნება ყველა უხერხემლო ცხოველი, ხოლო ხერხემლიანებიდან — თევზები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები. მრავალი პოიკილოთერმული ცხოველის ტემპერატურა იცვლება მზის სითბოს შთანთქმით ან კუნთების მუშაობით. მაგ., კელას სხეული ფრენისას, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა 4–8 °C-ია, 40 °C-მდე და მეტად ხურდება, მაგრამ ფრენის შეწყვეტისთანავე ტემპერატურაც სწრაფად ეცემა. როდესაც პოიკილოთერმული ცხოველების ტემპერატურა სცილდება ოპტიმალურ საზღვრებს, ისინი ირინდებიან ან კვდებიან.
პოიკილოთერმული ცხოველების არასრულყოფილი თერმორეგულაცია აიხსნება ორგანიზაციის პრიმიტიული დონით, უპირველეს ყოვლისა, ნერვული სისტემის სუსტი განვითარებით ფრინველებთან და ძუძუმწოვრებთან შედარებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა ფიზიოლოგია კატეგორია:თერმორეგულაცია
ამერიკელი ინდიელების ეროვნული მუზეუმი
მინი| [[1890 წლის ჯერონიმოს ფოტო მუზეუმის კოლექციიდან]] ამერიკელი ინდიელების ეროვნული მუზეუმი — მუზეუმი შეერთებულ შტატებში, რომელიც ეძღვნება ამერიკის მკვიდრი ინდიელების კულტურას. ის არის ვაშინგტონის სმითსონის ინსტიტუტის მუზეუმებისა და კვლევითი ცენტრების ჯგუფის ნაწილი.
მუზეუმს აქვს სამი ფილიალი. ამერიკელი ინდიელის ეროვნული მუზეუმი ვაშინგტონის ეროვნულ ცენტრში, გაიხსნა 2004 წლის 21 სექტემბერს, მეოთხე ქუჩაზე და დამოუკიდებლობის გამზირზე, სამხრეთ-დასავლეთში. ჯორჯ გუსტავ ჰეის ცენტრი, მუდმივი მუზეუმი, მდებარეობს ალექსანდრე ჰამილტონის სახლში ნიუ-იორკში. კულტურული რესურსების ცენტრი, კვლევისა და კოლექციის შენობა, მდებარეობს სუიტლანდში, მერილენდში. დღევანდელი კოლექციების ბირთვი პირველად შეიკრიბა ნიუ იორკში, ამერიკელი ინდიელების ყოფილ მუზეუმში, რომელიც შეიქმნა 1916 წელს, ხოლო 1989 წელს გახდა სმიტსონის ინსტიტუტის ნაწილი.
ფილიალები
ამერიკელი ინდოეთის მუზეუმს აქვს სამი ფილიალი: ამერიკელი ინდიელის ეროვნული მუზეუმი ეროვნულ მოლში ვაშინგტონი, ჯორჯ გუსტავ ჰეის ცენტრი ნიუ-იორკში და კულტურული რესურსების ცენტრი მერილენდში.
ეროვნული სავაჭრო ცენტრი (ვაშინგტონი)
მინი| ნაქსოვი კალათა, მხატვარი ლუსი ტელესი ეროვნულ სავაჭრო ცენტრში ამერიკელი ინდიელის ეროვნულ მუზეუმს საფუძველი ჩაეყარა 1999 წლის 28 სექტემბერს. მუზეუმი გაიხსნა 2004 წლის 21 სექტემბერს.
თხუთმეტი წლის განმავლობაში, ეს იყო პირველი ეროვნული მუზეუმი ქვეყანაში, რომელიც მიეძღვნა ექსკლუზიურად ადგილობრივ ამერიკელებს. ხუთსართულიანი, 250000 sqft შენობა მოპირკეთებულია ოქროსფერი კასოტას კირქვით.
მუზეუმი განთავსებულია 17,200 კვადრატულ მეტრზე. ქვემო მანჰეტენზე მდებარე ჰეის ცენტრის მსგავსად, მუზეუმი ვიზიტორებს სთავაზობს მთელ რიგ გამოფენებს, ფილმებსა და ვიდეო ჩვენებებს, სკოლის ჯგუფურ პროგრამებს, საზოგადოებრივ პროგრამებს და ცოცხალი კულტურის პრეზენტაციებს, მთელი წლის განმავლობაში.
მუზეუმის არქიტექტორი და პროექტის დიზაინერი არის კანადელი დუგლას კარდინალი; დიზაინის არქიტექტორები არიან GBQC ფილადელფიის არქიტექორები. მშენებლობის დროს წარმოშობილი უთანხმოების შემდეგ დუგლას კარდინალმა პროექტში მონაწილეობა შეწყვიტა, თუმცა შენობის დიზაინი პირვანდელი გეგმით შეიქმნა. იგი თვალყურს ადევნებდა მუზეუმის აშენების პროვესს, ამ პროექტისთვის შერჩეული სტრუქტურული საინჟინრო ფირმა იყო Severud Associates.
მთლიანობაში, მკვიდრმა ამერიკელებმა დიდი როლი ითამაშეს მუზეუმის დიზაინისა და აშენების პროცესში. მათ თავიდანვე დაისახეს მიზნად, რომ ევროპული და ევრო-ამერიკული კულტურის მუზეუმებისგან განსხვავებული მუზეუმი უნდა შეექმნათ. დონა ე ჰაუსმა, ნავახოს და ონეიდას ბოტანიკოსმა, რომელიც ზედამხედველობდა გამწვანებას, თქვა: „ლანდშაფტი მიედინება შენობაში და გარემო არის ის, ვინც ჩვენ ვართ. ჩვენ ვართ ხეები, ჩვენ ვართ კლდეები, ჩვენ ვართ წყალი. და ეს უნდა იყოს მუზეუმის ნაწილი“.
ჯორჯ გუსტავ ჰეის ცენტრი (ნიუ იორკი)
მინი| ალექსანდრე ჰამილტონის შეერთებული შტატების სახლი, ჯორჯ გუსტავ ჰეის ცენტრის ადგილი ჯორჯ გუსტავ ჰეი (1874-1957) მოგზაურობდა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, აგროვებდა მშობლიურ ნივთებს. მან კოლექციის შეკრება 1903 წელს დაიწყო და 54 წლის განმავლობაში ინახავდა მათ. ჯორჯმა შექმნა ამერიკელი ინდიელის მუზეუმი და მისი ჰეის ფონდი, 1916 წელს. ჰეი ფონდის ამერიკელი ინდიელის მუზეუმი გაიხსნა საზოგადოებისთვის აუდიუბონის ტერასაზე, ნიუ-იორკში, 1922 წელს.
მუზეუმი აუდუბონ ტერასაზე დაიხურა 1994 წელს და კოლექციის ნაწილი ახლა მუზეუმის ჯორჯ გუსტავ ჰეის ცენტრშია განთავსებული, რომელიც იკავებს ალექსანდრე ჰამილტონის აშშ-ს სახლის ორ სართულს,ქვედა მანჰეტენზე. ბოზ-არტის სტილის შენობა, რომელიც დააპროექტა არქიტექტორმა კას გილბერტმა, დასრულდა 1907 წელს. შენობა ითვლება ეროვნულ ისტორიულ ღირსშესანიშნაობად. ცენტრის საგამოფენო ადგილი დაახლოებით 2000 კვადრატულ მეტრს შეადგენს. ჰეი ცენტრი მომხმარებელს სთავაზობს ხელოვნების გამოფენებს, ფილმებსა და ვიდეო ჩვენებებს, სასკოლო ჯგუფურ პროგრამებს და ცოცხალი კულტურის პრეზენტაციებს, მთელი წლის განმავლობაში.
კულტურული რესურსების ცენტრი (მერილენდი)
მერილენდის სუიტლანდში, ამერიკელი ინდიელების ეროვნული მუზეუმი აფუნქციონირებს კულტურული რესურსების ცენტრს, უზარმაზარ, ნაუტილუს ფორმის შენობას, სადაც განთავსებულია კოლექცია, ბიბლიოთეკა და ფოტო არქივები. კულტურული რესურსების ცენტრი 2003 წელს გაიხსნა.
კოლექცია
მინი| ჰოპის თასი, [[1300-იანები|1300-იანი წლები, ჰომოლოვი, არიზონა]] ამერიკელი ინდიელის ეროვნული მუზეუმი ინახავს ამერიკელი ინდიელის ყოფილი მუზეუმის კოლექციას. კოლექცია მოიცავს 800 000 -ზე მეტ ობიექტს, ასევე 125 000-ზე მეტი სურათის ფოტოგრაფიულ არქივს.
მუზეუმს აქვს პროგრამები, რომლებშიც ადგილობრივ ამერიკელ მეცნიერებსა და მხატვრებს შეუძლიათ ნახონ მუზეუმის კოლექციები, საკუთარი კვლევისა და ნამუშევრების გასაუმჯობესებლად.
დირექტორები
ქეთი ჰოპინკა ჰანანი ამჟამად არის სმიტსონის ინსტიტუტის ამერიკელი ინდიელების ეროვნული მუზეუმის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე.
კევინ გოვერი იყო სმიტსონის ინსტიტუტის ეროვნული ინდოეთის მუზეუმის დირექტორი 2007 წლის დეკემბრიდან 2021 წლის იანვრამდე. ის ამჟამად არის სმიტსონის მუზეუმებისა და კულტურის მდივნის მოადგილე. კევინი არის სამართლის ყოფილი პროფესორი სანდრა დე ო'კონორის სამართლის კოლეჯში არიზონას სახელმწიფო უნივერსიტეტში. მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი საზოგადოებრივ და საერთაშორისო ურთიერთობებში პრინსტონის უნივერსიტეტიდან, ხოლო იურისპუდენციის ხარისხი ახალი-მექსიკის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლისგან. მას მიენიჭა სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხი პრინსტონის უნივერსიტეტისგან, 2001 წელს.
მოგვიანებით, გოვერი შეცვალა რიჩარდ ვესტმა, რომელიც იყო ამერიკელი ინდიელების ეროვნული მუზეუმის დამფუძნებელი დირექტორი 1990-2007 წლებში.
2007 წელს ვესტი მკაცრად გააკრიტიკეს იმის გამო, რომ მან 4 წლის განმავლობაში მუზეუმის ხარჯებით საზღვარგარეთ მოგზაურობებში, 250,000 დოლარი დახარჯა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ხელოვნება კატეგორია:ვაშინგტონის მუზეუმები კატეგორია:ვაშინგტონის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:2004 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:ამერიკული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:ნიუ-იორკის მუზეუმები
სამხრეთ აფრიკის კავშირი
სამხრეთ აფრიკის კავშირი (Unie van Suid-Afrika; Union of South Africa; Unie van Zuid-Afrika) — სამეფო-დომინიონი სამხრეთ აფრიკაში, არსებობდა 1910-1961 წლებში.
1909 წლის სამხრეთ აფრიკის აქტის საფუძველზე 1910 წლის 31 მაისს დაარსდა სამხრეთ აფრიკის კავშირი, რომელმაც მოიცვა 4 ბრიტანული კოლონია: კაპის, ნატალის, ორანჟის და ტრანსვაალის.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკის ყოფილი ქვეყნები კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერია კატეგორია:1910 წელს ჩამოყალიბებული ქვეყნები კატეგორია:1961 წელს გაუქმებული ქვეყნები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
მანი (იუკატანი)
მანი (Maní) — პატარა ქალაქი მექსიკაში, იუკატანის შტატში. ეს ტერიტორია მასიურად დასახლებულ იქნა დაახლოებით 4 000 წლის წინ. დაახლოებით XIII საუკუნეში, მანი გახდა მაიას ტუტალ შიუს დინასტიის ცენტრი, რომლებმაც უშმალიდან დედაქალაქი აქ გადმოიტანეს. ხიუ წარმოადგენდა გაბატონებულ სახელმწიფოს მას შემდეგ, რაც 1441 წელს მაიაპანი დაეცა.
ესპანელების მოსვლის შემდეგ, შიუს მმართველობა მათი მოკავშირე გახდა და დაეხმარა იუკატანის ნახევარკუნძულის დაპყრობაში.
1549 წელს, ესპანელებმა აქ დააარსეს ფრანცისკანელთა მონასტერი. მის მშენებლობაში გამოიყენეს მანის კოლუმბამდელი არქიტექტურის ქვები.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
ევროპის II გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
ევროპის II გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
5 - 15 მაისი 1997 პულა, ხორვატია.
ისტორია
ევროპის მეორე ჩემპიონატი მხოლოდ 5 წლის შემდეგ ჩატარდა. ქართველები სრული სერიოზულობით მიუდგნენ ტურნირს და დამსახურებული გამარჯვებაც იზეიმეს. უკვე სამი-ოთხი ტურის შემდეგ ნათელი გახდა, რომ მაია ჩიბურდანიძე, ნანა იოსელიანი და ქეთევან არახამია ჩემპიონობას არავის დაუთმობდნენ. ქართველებმა ერთადერთი პარტია წააგეს ტურნირში, მოიგეს პირველი და მეორე დაფები და ჩემპიონებიც გახდნენ. საერთოდ კი ორ დაფაზე თამაში მონაწილეთა უკმაყოფილებას იწვევდა, რადგან ამ დროს ხშირია შემთხვევითი შედეგები. თითო ძლიერი მოჭადრაკე გუნდების უმეტესობას ჰყავს და აქედან გამომდინარე ხშირად ობიექტურად ძლიერი გუნდი ვერ ახერხებს შედარებით სუსტი მეტოქის დამარცხებას, ხოლო ერთი შეცდომა შეიძლება მატჩის წაგებადაც დაუჯდეს. ამიტომაც საჭიროა ყოველ მატჩში სრული მობილიზებით თამაში, რაც ამ ჩემპიონატზე შეძლეს კიდეც ქართველმა მოჭდრაკეებმა.
ტექნიკური შედეგები (პირველი ხუთეული)
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|კ ! s! style="background: #ddffdd;"|მ ! s! style="background: #ddffdd;"|ფ ! s! style="background: #ddffdd;"|წ ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 2 2 2 1 1,5 1,5 1 1 1 1,5 1 1 0,5 2 1,5 1 1,5 2 2 2 0 1,5 2 1,5 1,5 1,5 2 1,5 1 1 1,5 1 2 0,5 2 1 2 1,5 1 1 0,5 0,5 1,5 1,5 1,5
6.🇭🇺 hungary, 7.🇱🇹 lithuania, 8.🇧🇦 bosnia and herzegovina 9.🇩🇪 germany, 10.🇵🇱 poland 11. undefined, 12.🇦🇿 azerbaijan, 13.🇮🇱 israel, 14. undefined 15. undefined, 16.🇳🇱 netherlands, 17.🇫🇮 finland, 18.🇪🇸 spain, 19.🇸🇰 slovakia 20.🇨🇿 czech republic 21.🇲🇰 macedonia, *22.🇫🇷 france, (23). undefined-2, 23.🇸🇪 sweden 24.🇦🇹 austria 25. undefined 26. undefined 27.🇹🇷 turkey, 28.🇮🇹 italy 29.🇮🇪 ireland
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇸🇰 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇲 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇵🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇱🇹 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇷🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
undefined კორინა პეპტანი 5 (+3=5-0), კრისტინა ფოიშორი 5,5 (+4=3-0), ელენა კოზმა 1 (+0=2-1)
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england სიუზან ლალიჩი 4,5 (+3=3-2), ჰენრიეტ ჰუნტი 5 (+5=0-2), რუთ შელდინი 2,5 (+2=1-0)
საუკეთესო პერფორმანსი
! s! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულა
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
კატეგორია:ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
კვეტ მასირე
250px|მინიატიურა|კვეტ მასირე კვეტ კეტუმილე ჯონი მასირე (Ketumile Joni Masire; დ. 23 ივლისი, 1925, კანე, ბოტსვანა — გ. 22 ივნისი, 2017, გაბორონე, ბოტსვანა) — ბოტსვანის მეორე პრეზიდენტი 1980 წლის 13 ივლისიდან 1998 წლის 31 მარტამდე.
მუშაობდა სკოლის მასწავლებლად. 1962 წელს გახდა ბოტსვანის დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1966 წელს ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გახდა მისი პირველი ვიცე-პრეზიდენტი. მას შემდეგ რაც ქვეყნის პრეზიდენტი სერეტსე კჰამა გარდაიცვალა, 1980 წლის 18 ივლისს მასირე გახდა პრეზიდენტი. მისი შემცვლელი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე გახდა ლენელეტსე სერეტსე. მასირე ძირითადად აგრძელებდა მისი წინამორბედის პოლიტიკას. 1991 წელს დაჯილდოვდა წმინდა მიხეილისა და გიორგის ორდენით და მიენიჭა რაინდის წოდება. 1998 წელს ის გადადგა, რის შედეგადაც ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი გახდა ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი ფესტუს მოგაე. კეტუმილე ჯონი მასირე ამის შემდეგ მონაწილეობდა სამშვიდობო მისიებში კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და ლესოთოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოტსვანის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
მავრიკიული პალმა
მავრიკიული პალმა, მაურიცია (Mauritia) — პალმების გვარი. აქვთ სვეტისებური ტანი (სიმაღლე 30 მ-მდე და მეტი), ბლაგვი ან ბასრი ეკლებით. ფოთლები მარაოსებრია (3 მ-მდე დიამეტრით), გრძელი (3 მ-მდე) ყუნწებით. ნაყოფი კენკრისებურია, დაფარულია მაგარი ქერცლით. გვარში შედის ამერიკის ტროპიკებში გავრცელებული 2 სახეობა: და. უფრო მეტად ცნობილია Mauritia flexuosa (სინ. Mauritia vinifera), რომელიც ამაზონისა და ორინოკოს აუზებში, აღმოსავლეთ ანდების მთისწინეთებსა და კუნძულ ტრინიდადის დატბორილ სავანებში იზრდება. ნაყოფს ნარინჯისფეერი ზეთოვანი რბილობი აქვს, იჭმევა, გამოიყენება კაროტინოიდებით მდიდარი საჭმელი ზეთის მისაღებად. ახალგაზრდა ყვავილედებს ჭამენ როგორც ბოსტნეულს, წვენისგან კი ღვინოს ამზადებენ. ღეროს სახამებლიანი გულგულისაგან მიიღება საგოს მსგავი ბურღული. ფოთლებს იყენებენ გადასახურ მასალად და დაწნული ნაკეთობების დასამზადებლად; ახალგაზრდა ფოთლების ეპიდერმისისაგან იღებენ თოკებისა და გემსართავების ბოჭკოს. ხის ტანი საშენ მასალად იხმარება. აქვთ დეკორატიული დანიშნულებაც.
სქოლიო
კატეგორია:პალმები
გრანმა (იახტა)
მინი|250პქ|გრანმას მარშრუტი მინი|250პქ|გრანმა ჰავანის რევოლუციის მუზეუმში გრანმა — იახტა, რომლითაც 1956 წელს კუბის რევოლუციის 82 მებრძოლი მექსიკიდან კუბაში შევიდა, დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას რეჟიმის დასამხობად. 60 ფუტიანი დიზელზე მომუშავე კაბინიანი კრუიზერი 1943 წელს იყო გამოშვებული და გათვლილი იყო მხოლოდ 12 ადამიანზე. სახელი გრანმა მომდინარეობს ინგლისური სიტყვა grandmother-დან (ბებია) და როგორც ამბობენ, ეს სახელი მის პირველ მფლობელს თავის ბებიის პატივსაცემად ჰქონდა დარქმეული.
როლი კუბის რევოლუციაში
იახტა 1956 წლის 10 ოქტომბერს, 50 000 მექსიკურ პესოდ (US$ 15 000) შეიძინეს ამერიკულ Schuylkill Products Company, Inc-ის ბაზაზე, მექსიკის მოქალაქისგან, რომლის თქმითაც ის მეხიკოში იარაღით მოვაჭრე ანტონიო დელ კონდე იყო, ფიდელ კასტროს საიდუმლო წარმომადგენელი. კასტროს 26 ივლისის მოძრაობას სურდა შეეძინა ამერიკული სამაშველო გემი, რათა მექსიკის ყურის გადაკვეთა თამამად შეძლებოდათ, მაგრამ სახსრების ნაკლებობის გამო, მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. გრანმას შესაძენი ფული მათ აშშ-ის ფლორიდის შტატიდან, კუბის ყოფილმა პრეზიდენტმა კარლოს პრიო სოკარასმა გამოუგზავნა.
1956 წლის 25 ნოემბრის შუაღამეს, გრანმამ სტატრი მექსიკის ქალაქ ტუქსპანის პორტიდან აიღო, ბორტზე იმყოფებოდა 26 ივლისის მოძრაობის 82 აქტივისტი, მათ შორის იყვნენ მათი ლიდერი — ფიდელ კასტრო, მისი ძმა რაულ კასტრო, ჩე გევარა და კამილო სიენფუეგოსი. ეკიპაჟმა, რომელთაც შემდეგ los expedicionarios del yate Granma უწოდეს, ტუქსპანის პორტი ღამის 1 საათზე დატოვა და მრავალი წინააღმდეგობის გადალახვის შემდეგ, რომელთა შორისაც უმთავრესი იყო გემის გადატვირთულობა და მართვის გაძნელება, 2 დეკემბერს პლაია-ლას-კოლორადასს მიადგა, ნიკეროს მუნიციპალიტეტში, დღევანდელ გრანმის პროვინციას, რომელიც იმ დროს მსხვილი ორიენტეს პროვინციის ნაწილი იყო. გემს მართავდა ნორბერტო კოლიადო აბრეუ — კუბელი ვეტერანი მეზღვაური და კასტროს მოკავშირე. ეს ადგილი ამორჩეულ იქნა იმის გამო, რომ გაემეორებინათ ეროვნული გმირის, ხოსე მარტის გზა, რომელიც 61 წლით ადრე, კუბის დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს სწორედ ამ სანაპიროზე გადმოვიდა.
რევოლუციის შემდეგ
რევოლუციური ძალების 1959 წლის 1 იანვრის ტრიუმფიდან სულ მალე, კრუიზერი ჰავანის უბეში გადაიტანეს. იახტის მოვლა პატრონობაზე პასუხისმგებლობა 1956 წლის მოგზაურობის მესაჭემ, ნორბერტო კოლიადო აბრეუმ აიღო.